comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
culente cuis sime. adubum et hec muculencia
cie .i. abundancia et plenitudo muci
mucus putredo in pane ex uetustate ꝓueniens
et dr̃ mi̾icus qĩ marcus iinde hic mucor muco¬
ris idem sed ꝓꝓͥe mucus in pane mucor in uino

Expanded text:
culente -tius -me adverbium, et hec muculentia -e, abundantia et plenitudo mucist putredo in pane ex vetustate proveniens, et dicitur mucus quasi marcus; unde hic mucor -ris, idem; sed proprie mucus in pane, mucor in vino
Abbreviated transcription (Latin):
et hocitiner itieris et hoc iter ris Et drũt itus ẽ uia
quia i ab homĩe quocumq u̾sum pt̾ sediter et iti¬
ner diu̾sam hñt significacõnem Iter ẽ enĩ locus tñ¬
situ facilis unde et cum appellamus aditũ ltaer aũt
uenias Accipinitur tñ qñq ĩ cadem significacone
obliqui non sunt musu ĩtem isti obligui itinccis it
est ut existis obliquis et exillo ntõ iter efficetur
unũ nomen et declinaretur hoc iter huis itineris
silr adũbiũ ordinis uł qualitatis Et̃ inhac sigm¬
ficacõne ĩucĩtur iste ablats̃ iterato poĩtus aduer¬
bialiter ĩteroꝯ ponitur reitero reiteras iterũ repe
iinde reitatim et reiterato poĩtũ aduerbiałr¬
tero iteras miter exponitur
dinis Et ꝯponitur ꝑgeĩacõnem itidem et itemti
ẽ compõĩtum abidem gẽminato et multiõ inter¬
ponitur t et tm̃ ualet itidem uł identidem qnͣtũ

Expanded text:
-tui et hoc iter -teris et hoc itiner -ris, et differunt. Itus est via qua iri ab homine quaquaversum potest, sed iter et itiner diversam habent significationem: iter enim est locus transitu facilis, unde et eum appellamus aditum, itiner autvenias. Accipiuntur tamen quandoque in eadem significatione, obliqui non sunt in usu; item isti obliqui ‘itineris, -rest ut ex istis et illo nominativo ‘iter’ efficeretur unum nomen et declinaretur hoc iter, huius itineris. similiter adverbium ordinis vel qualitatis; et in hac significatione invenitur iste ablativus iterato positus adverbialiter. Itero componitur reitero -as, iterum repetere, unde reiteratim et reiterato posita adverbialiter. Item iter componitur dinis, et componitur per geminationem itidem et identiditum ab idem geminato, et in utroque interponitur t et tantum valet itidem vel identidem quantum
Abbreviated transcription (Latin):
inquid mons macedonie tante altitudinis ut ĩeius cacu¬
mine noc uentus senciatur nec nubes se colligãt quiã
excedit istum aerem humidum ĩ quo aues celi uolitant
causa memõtũ ascendere montem & aliquas notas in
puluere scribebant quas alio anno integras ĩueĩebant

Expanded text:
s etiam mons est Macedonie tante altitudinis, ut in eius cacumine nec ventus senciatur, nec nubes se colligant, quia excedit istum aerem humidum in quo aves celi volantcacumen ejus ascendere, et aliquas notas in pulvere scribere, quas alio anno integras inveniebant;
Abbreviated transcription (Latin):
dies mensis qͥa ea die solebat pontifex ascendere tur¬
rim de consuctudine romanorũ et uoles nuĩciare
quota eẽt luna eo dic uł pn̾cipiũ mensis dicebat plu¬
ries falo kalo kalo qi uoco uos uenite et audite etatẽ
lune uł pncipiũ mensis Et iõdies ille dictus c̃lialende
qͣi uocacõnes uł aliter de consuctudine romanorum
erat qd inprincipio cunislibet mensis cclebrarent
nũdinas et cas incipiebant ĩnoñs quia ergo rentĩ
nesciebant principiũ mensis et ideo semp inp̾ma
diem in quo uolebant incipere forum ut si quarto
die quater dicebat kalo si insexto sexies uinde et ille
mensis ht̃ quatuor nõs iste uero sex nonas Qd̾ideo
ita iuiserunt ut latrones nescirent qñ deberit esse
forum qui abscondebant᷑ in silius et uementes adforũ
occidebant et predabantur Et iõ dicte sũt kalende qͣi
uocaciones adforũ Et quia plurios dicebat kalo ideoᷤ
ab illa pluralitate dictum ẽ tm̃ płaliter kalende darũ¬

Expanded text:
dies mensis, quia eo die solebat pontifex ascendere turrim de consuetudine romana et volens nuntiare quota esset luna ea die vel principium mensis, dicebat pluries ‘calo, calo, calo’, quasi ‘voco vos, venite et audite etatem lune vel principium mensis’, et ideo dies ille dictus est kalende quasi vocationes. Vel aliter: de consuetudine Romanorum erat quod in principio cuiuslibet mensis celebrarent nundinas et eas incipiebant in nonis. Quia ergo veteres nesciebant principium mensis, ideo semper in primdiem in quo volebant incipere forum, ut, si in quarto die, quater dicebat ‘calo’, si in sexto, sexies. Unde et ille mensis habet quarto nonas, iste vero sexto nonas, quod ideo ita diviserunt ut latrones nescirent quando deberet esse forum, qui abscondebantur in silvis et venientes ad forum occidebant et depredabantur. Et ideo dicte kalende quasi vocationes, et quia pluries dicebatur ‘calo’, ideo ab illa pluralitate dictum est tantum pluraliter kalende -daru
Abbreviated transcription (Latin):
UASIEIGURAE
et nõmine ludeantur
c tamen cadem tam inso
penitus super uacua est
nulla enĩudetur racio
cur sequente a debeat
scribił. Cartago enĩ et
caput siue płi siue ꝑc scribunt᷑ nuillã faciũt nec ĩ sono

Expanded text:
uis figura et nomine uideantur c tamen eandem tam in soidem penitus superuacua est: nulla enim uidetur ratio, cur a sequente haec scribi debeat: Carthago enim et caput, siue per c siue per k scribantur, nullam faciunt nec in sono
Abbreviated transcription (Latin):
ant aeris ut aranea aut frondiũ ut eruca aut lignoꝵ
ut teredo aut uestimẽtoꝵ ut tinea aut carniũ ut emi¬
grancus lumbricus ascarice costi pediculi pulices
lendes carmus ricimis uria cimex et dr̃ umis aueren¬
do. quia nõ ut ẜ̾pens aꝑtis ꝑassibus sed squamarim
usibus xepit quia nõ ẽ illi spine rigior sed indirectũ
corpusculi sui ꝑtes gradatim porrigendo contractan
contrabendo portas motum explicat sicq agitatus

Expanded text:
aut aeris ut aranea, aut frondium ut eruca, aut lignorum ut teredo, aut vestimentorum ut tinea, aut carnium ut emigraneus, lumbricus, ascaride, costi, pediculi, pulices, lendes, tarmus , ricinus, uria, cimex. Et dicitudo, quia non ut serpens apertis passibus vel squamarum nisibus repit, quia non est illi spine rigor, sed indirectum corpusculi sui partes gradatim porrigendo contractas, contrahendo porrectas motum explicat, sicque agitatus
Abbreviated transcription (Latin):
inhostoriis ⁊ꝑatur dauid umiculoligmi qͥ teredo
ul terebella dr᷑ qui mollis lignũ dutum perforat
dum tmigitur nichil mollius illo qñ uerotan¬
git nch durius Sic dauidimp̃ssuris et domi et cir¬
ca subiector mansuetior fuit cetis inthrono et con¬
sine umiculum dicimus Est enĩ umiculus tinctira¬

Expanded text:
tur autem David vermiculo ligni, qui teredo, vel terebella dicitur, qui mollis durum lignum perforat; dum tangitur nil mollius illo, quando tangit nil durius. Sic et David in pressuris, et domi, et circa subjectos mansuetior erat caeteris, in throno et conseu vermiculum dicimus: est enim vermiculum ex si
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bum hũanũ et corporale ĩ missũ ĩ auribus
płimorũ non diuiditur ꝑsingulos ut pars
in alio et pars sit iterum̃ ĩ alio sed ĩoĩbus inte¬
grum et plenum habetur Et ĩ uno quoq totũ
sit qnͣto magis ubum unigenitus qui totus
ẽ incelo et interra et apud prẽm et in uirgine
et totum illustret et possidet

Expanded text:
erbum humanum et corporale immissum in auribus plurimorum, non dividitur per singulos, ut pars in alio, et pars sit iterum in alio, sed in omnibus integrum et plenum habetur, ut in unoquoque totum sit, quanto magis Verbum Dei unigenitus ubique totus est, et in coelo, et in terra, et apud Patrem, et in Virgine?, totum illustrat et possidet
Abbreviated transcription (Latin):
ter et decens. Et ꝯpatur iinde hec uenstas tis
et uenustulus la lumm aliquãtulũ uemstus Et
uenusto stas .i. decorare decusare Et ꝯponitur de¬
cõuenusto stas deuenusto stas ualde uemstare
uł uenustatem auffexre Et ẽ actiuũ cũ sius ꝯpoĩtis

Expanded text:
ens, et comparatur; unde hec venustas -tis, et venustulus -a -um, aliquantulum venustus, et venusto -as, decorare, decusare, et componitur convenusto, devenusto -as, valde venustare vel venustatem auferre, et est activum cum omnibus suis
Abbreviated transcription (Latin):
septem ergo septento dr̾ aseptem stellis quas uocãt
t̾ones. quasi bones aratorii quia semper terũt arcã
tones quia illud signum septem scellis ẽ depictum
nisi septem et grã illius alterum signũ dr septentͥo
uł ascptem stellis notabilioribus stem uterq dr̃

Expanded text:
dicitur ergo septentrio a VII stellis quas vocant triones, quasi boves aratorii, quia semper terunt aream stelle, quia illud signum septem stellis est depictum;nisi VII, et gratia illius alterum signum dicitur septentrio, vel a septem stellis notabilioribus. Item utrumque dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
O ranũ agrandis dr᷑ hoc granũ grani ꝗͥa crescendo
grande efficitur Et ẽ generale cuuislibet senĩs per
excellenciam tñ frumentũ dr̃ granũ Unde hoc gra¬
nulũli et hoc granellũ lli dimimitim et hoc grana¬
riũ ubi granũ reponitur ĩtem agranũ drͣ grano

Expanded text:
 a grandis hoc granum -ni, quia crescendo grande efficitur, et est generale cuiuslibet seminis, per excellentiam tamen frumentum dicitur granum, unde hoc granulum et granellum -li diminutiva, et hoc granarium, ubi granum reponitur, et grano -as,
Abbreviated transcription (Latin):
trro ⁊ moconitemplacio uĩgitur Rec p̃ualet ic̃o
ꝯturbata ꝯspicere ad qd̾ iux tranquilla ualet ẽ hate
quia nec solis radius cernitur cũ cõmote nubes cel
facie̾ obduent Nec turbatus fous respiciets aquo¬
goẽ uedoit quam tranquillus ꝓpe oñdit dopaino¬

Expanded text:
tioni contemplatio jungitur, nec praevalet mens perturbata conspicere ad quod vix tranquilla valet inhiare: quia nec solis radius cernitur, cum commotae nubes coeli faciem obducunt; nec turbatus fons respicientis imaginem reddit, quam tranquillus proprie osten
Abbreviated transcription (Latin):
uitro indusi rubeũ colorem faciũt indensiori ce¬
ruleum Indensissima nigrum ĩtem in rapa facuĩt
uiridem Inrariore croctũ inrarissima album Et i
ad colores nigredini affines ẜm maiorẽ raritatem
magis accedit ad colores albedmi affines p̃terea
nibes illa qd̾dam corpus ẽ cõpoĩtũ exquatuor ele¬
herba quia eius flos coloris uarietate celestem arcũ
timebat noc ne dño itm̃ aquas dilim ĩundaret super
terram Et noc quottidie orabat ne hoc fieret ut iosephꝰ
refert ꝓepigit dns̃ cũ eo ꝙultra nõ fiet diliuuũ eti
signũ federis huiꝯ posut arcũ suũ ĩ nubibus Et est
futirri pignem ut expectetur quia mũdus quident
q̃ aq̃us est et ẽ exterior quia p̃teriit et rubeñ qui est
igneus qui ẽ inte̾ior quia futurus ẽ ignis sic̃ dicit mg̃r

Expanded text:
utre conclusi, rubrum colorem faciunt, in densiori ceutre conclusi, rubrum colorem faciunt, in densiori ceruleum, in densissima nigrum; item in rara faciunt viridem, in rariori croceum, in rarissima album; et iad colores nigredini affines, secundum maiorem raritatem magis accedit ad colores albedini affines. Preterea nubes illa quoddam corpus est compositum ex quattuor eleherba, quia eius flos coloris varietate celestem arcum timebant ne Dominus iterum aquas diluvii inundaret super terram; et Noe quotidie orabat, ne hoc fieret, ut Josephus refert: pepigit eis Deus, quod ultra non fieret diluvium, et in signum foederis hujus, posuit arcum suum in nubibus. Et est futuri per ignem, ut exspectetur. Inde estqui est aqueus, et est exterior, quia praeteriit, et rubeum, qui est igneus, qui est interior; quia futurus est ignis. Et tr
Abbreviated transcription (Latin):
sumope e sehec eabri que pinstrumento uirtuto
assumitux nr̃a ira dnẽtur nec q̃i dnã p̃eat sed ue¬
lud ancilla ad obsequiũ parata aromaĩs tergo nũ¬
quã recedat tunc enĩ robustius contrauicia exurgi¬
tur cũ subdita roĩ famulatur iam ꝙͣtũlibet ira ex
zelo rcłĩtudinis surgat si ĩmoderata mentẽ uieĩt
rõni ꝓtinus seriure conteninit et tanto se impuden¬
cius dilatat qñto ĩpaciẽ uienuĩ uirtutẽ putat᷑¬
q. aeris eo qd̾ abaere descendat ad terrã uł aber¬
cus celestis sed arcus ꝓp̾e ẽ uia ipĩs dee et iris ipã
tea et dr᷑ iris qiͣ eris quia raro mittitur nͥ adlitem
et discordiã concitandã. Et ẽ mincia et podissequa
soli oppoĩta radiis solis multipłr informata ea enm
ẽ natuta liũosi corporia ut semꝑ ĩoppoĩtam partem
radios dirigat Sol gͦcimi sitliũosum corpus radi¬
os suos mittit in partem oppõitam in qua qñq mi
alia rarissima Inilla que ẽ densa solares radii qi in

Expanded text:
e haec eadem, quae instrumento virtutis assumitur, menti ira dominetur: nec quasi domina praeeat, sed velut ancilla ad obsequium parata, a rationis tergo nunquam recedat. Tunc enim robustius contra vitia erigitur, cum subdita rationi famulatur. Nam quantumlibet ira ex zelo rectitudinis surgat, si immoderata mentem vicerit, rationi protinus servire contemnit. Et tanto se impudentius dilatat, quanto impatientiae vitium virtutem putat, eo quod ab aere descendat ad terram; vecus celestis; sed arcus proprie est via ipsius dee et Iris ipsa dea, et dicitur Iris, quasi eris, quia raro mittitur nisi ad litem et discordiam concitandam, et est nuntia et pedissequa soli opposita, radiis solis multipliciter informata; ea enim est natura luminosi corporis ut semper in oppositam partem radios dirigat; sol ergo, cum sit luminosum corpus, radios suos mittit in partem oppositam, in qua quandoqun alia rarior, in alia rarissima. In illa que est densa solares radii, tamquam in
Abbreviated transcription (Latin):
tura quia accendit et inflãmat iinde irascor
irasçeris iratus sum et hinciracundus dadum
facile irascens quia accenso sang̾ne infurorẽ com¬
pellitur Et ꝯpatur iinde hec iracundia dio et ẽ ia
pns̃ cõmocio aĩ et excausa nascitur bracundia est

Expanded text:
ura, quia accendit et inflammat, unde irascor -eris iratus, et hinc iracundus -a -um, facile irascens, quia accenso sanguine in furorem compellitur, et comparatur, unde iracundia: et est ira presens commotio animi et ex causa nascitur, iracundia aut
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ quedam hecha que se comedentes facit fure uel
pocins ypomanes ẽ uirus qd̾ distillat abniguie
eque erminia luxuria dumi amoris rabie fertur
unde et dr᷑ abypos qd̾ ẽ equus et mano manas
quia ab inguine eque distillet ħ nouce et malifice
solent colligere et pocõnẽ mortiferam inde facere qd

Expanded text:
 quedam herba, que comedentem se facit furere; vel potius ypomanes est virus quod distillat ab inguine eque ex nimia luxuria, dum amoris rabie fertur, unde dicitur ab ypos, quod est equus, et mano -as, quia ab inguine eque distilletur. Hoc noverce et malefice solent colligere et potionem mortiferam inde facere, quod
Abbreviated transcription (Latin):
dentibus cauda tortuosa ungulis binis die maquis
ꝯmoratur nocte segetes depascit
pone ꝑigneris pactoułeancõne sola interueiente
Et differt apignore quia pignus ẽ qd̾ ꝓpter rem cre¬
ditã obligatur itẽ fiducia differtabutroq Est enĩfi¬
ducia cũ res aliqua sũmenda mutue pecimie grã uł
mancipat uł ĩnirecredit᷑ltem ypotheca dr᷑ idem ꝙ
apotheca unde ypothecarius ria riũ qd ad ypothe¬
cam ꝑtinet et hic ypothecarius rii .i. apothecarius
uł quĩ rem noiẽ ypothece accepit¬

Expanded text:
dentibus, cauda tortuosa, ungulis binis: die in aquis commoratur, nocte segetes depascitpositione pignoris, pacto vel cautione sola interveniente, et differt a pignore, quia pignus est quod propter rem creditam obligatur. Item fiducia differt ab utroque: est enim fiducia cum res aliqua sumende mutue pecunie gratia vel mancipatur vel in iure creditur; et ypotheca dicitur idem quod apotheca. Unde ypothecarius -a -um, quod ad ypothecam pertinet, et hic ypothecarius, idest apothecarius vel qui rem nomine ypothece accipit
Abbreviated transcription (Latin):
componitur aro cum ex et fit exaro ras.i.
deseribere uł ualde axare & cum ꝑ et fit ꝑ¬
aro ras &cũ ob & fit obaro ras a hinc
uerbalia.Aro cũ sius compoĩtis ẽ neutrum
excepto exaro ꝑdescribere et corr̃. p̾mam

Expanded text:
componitur cum ex et fit exaro -ras, idest describere vel valde arare, et cum per et fit peraro -ras, et cum ob et fit obaro -ras, et hinc verbalia; aro cum suis compositis neutrum est, excepto exaro pro describere, et corripit a. A
Abbreviated transcription (Latin):
Articulus abartus dr᷑ hic articulus li di¬
minutim .i. prius artus ut digitus Unde
articulo las .i copulo las Item articulus
dr̈ ꝑs quedam orõnis apud grecos solã
relacõnem sigñs Unde hic & hec articula¬
ris & hoc articulare qd̾ ht̃ officiũ articłi
ut hic et hec et hoc articulus eciã drͣ finis

Expanded text:
a -um membratus, et hic articulus -li diminutivum, parvus artus ut digitus, unde articulo -as, idest copulo -as. Item articulus dicitur quedam pars orationis apud Grecos, solam relationem significans, unde hic et hec articularis et hoc -re, quod habet officium articuli, ut ‘hic’ et ‘hec’ et ‘hoc’. Articulus dicitur etiam finis
Abbreviated transcription (Latin):
ra uł dea que p̃est illi hore que ẽ inter noctem᷑ & diem̃¬
et inde matutinus na. num Et hoc matutinũ intam

Expanded text:
ra, vel dea que preest illi hore que est inter noctem et diem; unde matutinus -a -um, et hoc matutinum, tam
Abbreviated transcription (Latin):
ueĩens flãma combrssit uirtus ergo subsequens
testificatur qua mente malediocõis smã ꝓmitur
cum enĩ et maledicentis ĩnocencia ꝑmanet et
tñ eum qui maledicitur usq adint̾itum maledc̃o
absorbet exutͥusq ꝑtis sinẽ colligitur quia abono
et intimo iudice m̃reum sinã sumpta iaculatur

Expanded text:
veniens flamma consumpsit. Virtus ergo subsequens veniens flamma consumpsit. Virtus ergo subsequens testificum enim et maledicentis innocentia permanet, et tamen eum qui maledicitur usque ad interitum maledictio absorbet, ex utriusque partis fine colligitur, quia a bono et intimo iudice in reum sententia sumpta iaculatur
Abbreviated transcription (Latin):
tius ĩtem cũ adabraham drͦ maledicã maledi¬
centibus tibi sursumq maledc̃m nõ iudicio
iusticiesed liuore uidicte ꝓmitur uoce pauli
p̃dicantis admonemur qui ait bñdicite et no¬
lite maledicere Et rursum neq enĩ maledici reg¬
nũ dei possidere possunt Deus ergo maledicere
dicitur et tũ maledice honio ꝓhibetur quia ꝙ
homo agit malicia uiudicte deus nõ facit nisi
examĩe et uirtute iusticie Cum uero sancti uiri
enĩ subtile dei iudiciũ aspiciũt et mala foras ex¬
urgencia quia maledicta debeant fexiri cognoscãt
et eo ĩmaledcõ nõ peorant quo ab int̾no iudicio
non discordant Huic ẽ ꝙ petrus in offẽntem sib
pecuniam simonẽ sñam malediocoĩs intorsit
dicens pecumia tua tecumi sit inꝑdicõnẽ qui emĩ
non ait ẽ s sit nõ indicatuo sed optatiuo modo
se hoc dixisse signauit hinc helias duobus qn̾q¬
genariis adse rementibus dixit Si homo dei
na ꝑdicõne interiit et duos qnͣquagenarios desu

Expanded text:
icitur ad Abraham, Maledicam maledicentibus tibi . Rursum quia maledictum non judicio justitiae, sed livore vindictae promitur, voce Pauli praedicantis admonemur, qui ait, Benedicite, et nolite maledicere ; et rursum idem: Neque maledici regnum Dei possidebunt . Deus ergo maledicere dicitur, et tamen maledicere hominem prohibet; quia quod homo agit malitia vindictae, Deus non facit, nisi examine et virtute justitiae; nam et sancti viri enim subtile Dei judicium aspiciunt, et mala foris exsurgentia, quia maledicto debeant ferire, cognoscunt, et eo in maledicto non peccant, quo ab interno judicio non discordant. Hinc est quod Petrus in offerentem sibi pecuniam Simonem sententiam maledictionis intorsit, dicens: Pecunia tua tecum sit in perditionem. Qui enim non ait est, sed sit, non indicativo sed optativo modo se haec dixisse signavit. Hinc Elias duobus quinquagenariis ad se venientibus, dixit: Si homo Deina perditione interiit, et duos quinquagenarios desuper
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ei ydolũ inbabilonia ꝙ uocatũ ẽbel qd̾ ĩterp̃ta¬
tur petus unde .& lnigua piũca baal dr deus
acoron & belial & bel & phegor q̃ fuit qd̾ mõs
mie ydolum enĩ fuit moab cognomento baal
suꝑ montẽ phegor quẽlatimi priapũ uocant¬
se d̾m ortoꝵ Sit igitur baal belial belzebub bel¬
phegor bebrith berithbelbris idem ẽ s dyaᷝͣ¬
nores constituit cuis siłachrũ consuetudine chal¬
dei suscipientes bel uocabant palestim baal
moabite beelphegor sudei aũt uiius dei culto¬
res pp̃derisionem genciũ belzebub appellabãt
asserentes inhoc silachro pn̾cipem demonioꝵ

Expanded text:
 ei ydolum in Babilonia, quod vocatum est Bel, quod interpretatur vetus; unde et lingua punica Bal dicitur deus, Acaron et Belianiae. Idolum enim fuit Moab, cognomento Baal, super montem Phegor, quem Latini Priapum vocantet deum ortorum. Sic ergo Bahal, Belial, Belzebub, Belfegor, Belbrit, Berith, Belbris idem esnores constituit. Cujus simulacri similitudinem Chaldaei suscipientes, Bel vocabant. Inde PalMoabitae Beelphegor, Judaei autem, unius Dei cultores propter, derisionem gentium, Beelzebub appellabant, asserentes in hoc simulacro principem daemoniorum
Abbreviated transcription (Latin):
Afer ualde cõponitur cum afer et dr̃ uafer
uafra uafrum callidus et ingeniosus u̾sipel¬
lis multiformis Et dr᷑ uafer qĩualde afer.i
ualde callidus nam afri ualde solent dolosi eẽ et
fraudulenti uł afer ꝯponitur auãnis et ferens inde
uafer qrͣ uaria ferens sic̃ homo cautus qui loquitur
uariis modis Et ꝯperatur et corripit na

Expanded text:
em valde componitur cum affer et dicitur vafer -a -um, callidus et ingeniosus, versipellis, multiformis; et dicitur vafer quasi valde afer, idest valde callidus, nam Afri valde solent dolosi esse et fraudulenti. Vel vafer componitur a varius et ferens, inde vafer quasi varia ferens, sicut homo cautus qui loquitur variis modis, et comparatur. Item a
Abbreviated transcription (Latin):
nitur mbofit ẜni antiquitatem oiã enĩ uerba spte
cõuigaodĩs olimi faciebant futurũ indicasimhoet
prtibor et metibor Sedhoc ansiquitas absol et soli
buo uerba quarte cõiugacõnis faciũt illud fututũ
incompoĩtis tñ qñq ĩuenitur illud futur etͥna pł

Expanded text:
ndum antiquitatem; omnia enim verba quarte coniugationis olim faciebant futurum indicativum in. psalm. 59, 8 ‘partibor et metibor’, sed hec antiquitas absoluit et solum duo verba quarte coniugationis faciunt illud futurum In compositis tamen invenitur illud futurum in -am
Abbreviated transcription (Latin):
neutra exccptis istis decem s. adeo ambio anteois cu¬
ire subeo transeo queoiã sunt actuia ĩtem oiã com¬
poĩta ab eoretinẽt lrãturã suisimplicis excepto am¬
bio qd̾ transit adlrãturã aliorũ u̾borũ qrͣte cõiugd
cionis mutando esu simplicis ubiq in ł Undense

Expanded text:
neutra exceptis his decem: adeo, ambio, anteeo, cirire, subeo, transeo, que omnia sunt activa. Item omnia composita ab eo retinent litteraturam sui simplicis, excepto ambio quod transit ad litteraturam aliorum verborum in i, commutando e sui simplicis ubique in i. Item e
Abbreviated transcription (Latin):
Eos eoy grece dr᷑ soł ut oriens uł p̾mus splendor ae-¬
ris claresçentis qui aurora drͬ¬
Eons abeos eoy drͣ hic cons eoy primus equus solis

Expanded text:
EOS eoy grece dicitur sol vel oriens vel primus splendor aeris clarescentis qui aurora dicitur; unde hic Eous Eoy, primus equus solis
Abbreviated transcription (Latin):
ocuples locus componitur cum plems et dr̾ hic et
hec et hoc locuples tis .i. diues qiͣ locis plemis uł
płimarũ possessionũ possessor uł locuples compo¬
nitur ex locubis et plenus quasi q̃ loculos ht̃ ple¬
iinde locupͣleter eius tissime adĩibiĩ Et locuple¬
citas tatis Et locupletotas.i ditare uerbũ actiuũ
Et hec silba ple ꝓducitur tam ĩ noĩe quã ĩ uerbo

Expanded text:
-tis. Locus componitur cum plenus et dicitur hic et hec et hoc locuples -tis idest dives, quasi locis plenus et plurimarum possessionum possessor; vel locuples componitur a loculus et plenus, quasi qui loculos habet pleunde locupletiter -tius -me adverbium, et hec locupletitas -tis et locupleto -as, ditare, et activum est, et hec sillaba -ple- producitur tam in nomine quam in verbo
Abbreviated transcription (Latin):
leuent cum uero estus exarserit tanto alcius qnͣ¬
cum quieta fidei tpã conspicit hũilis ac despec̾tus
aspicitur et locuste more quasi uix a terra suble¬
uatur Si aut̃ ꝑsecucõnis ardor incandeat corde ce¬
lestibus herens mox qnͣte sit sublimitatis oñdit
et pulsatis alis ĩ altum rapitur qui quietus ĩ mrs
dum digiti manus exilibus et breuibus herb̾ fa¬
cile capunit᷑ coe̾teq moleo paupũ p̃bent uictũ¬

Expanded text:
levant, cum vero aestus exarserit, tanto altius quancum quieta fidei tempora conspicit, humilis ac despectus aspicitur, et locustae more quasi vix a terra sublevatur. Si autem persecutionis ardor incaleat, corde coelestibus inhaerens, mox quantae sit sublimitatis ostendit; et pulsatus alis in altum rapitur, qui quietus in imis dum digiti manus exilibus et brevibus in herbis facile capiuntur, coctaeque in oleo pauperem praebent victu
Abbreviated transcription (Latin):
ogica logos .i. sermo uł racio iinde logicus
ca. cum .i sermocõnalis rõnalis unde hec lo
grece declinari ꝓcodem hoc logice huius logices
et egritudinũ qualitatibus artis curam rõnabi ͭ
scrutantur Et alogici ẜm quamlibet eius signi¬
ficacom hic et hec logicalis et hoc le inde logi¬

Expanded text:
OGOS, idest sermo vel ratio, unde logicus -a -um, idest sermocinalis vel rationalis; unde hec logiam invenitur grece declinari pro eodem hec logice -ces; vel egritudinum qualitatibus, artis curam rationabiliter scrutantur. Et a logica secundum quamlibet eius significationem hic et hec logicalis -e, unde logi
Abbreviated transcription (Latin):
gñis ma ͥ et neutri ut hi loci et hec loca Et dr᷑ locus
tã suba quã qͣtitas qua aliꝙ locale circũscribitur
Item locus dr᷑ marima ꝓposicõ uł hĩtus unde tra¬
hitur argumentũ tam indyaletica quã inrhetori¬
tinetur uł circũscribitur inde localiter adubiũ

Expanded text:
in plurali dicitur hii loci et hec loca, et dicitur locus tam substantia quam quantitas qua aliquid locale circumscribitur. Item locus dicitur maxima propositio vel habitudo unde trahitur argumentum tam in dialectica quam in rhetoritinetur vel circumscribitur, unde localiter adverbium
Abbreviated transcription (Latin):
Necessitas anecesse dr̃ hec necessitas necessitatis et neces¬
situdo necessitudinis et differunt quia necessitas ali¬
quid fieri cogit sed nocessitudo .i. amcicia dileccio af¬
fectus affinitas ꝓpiiquitas ut uxor uł filius sed hec¬
ꝓp̾ctas apud auctores sepe confunditur Et hinc neces¬

Expanded text:
e. Item a necesse hec necessitas -tis et hec necessitudo -nis, et differunt quia necessitas aliquid fieri cogit, sed necessitudo, idest amicitia, dilectio, affectus, vel affinitas, propinquitas vel proprietas apud auctores sepe confunditur; et hinc neces
Abbreviated transcription (Latin):
naues que exsingulis trabibus cauantur q̃ alit
fac̾te Et dñr caudice quia aquatuor usq ad decẽ¬
gemis uestis impialis quia soli impãtores ute¬
bantur quasi transbea quia ultra alios beatum
designabat iinde trabeatus ta tum .i. trabea indu¬

Expanded text:
naves, quae ex singulis trabibus cavantur, quae alfactae, et inde caudicae, quia a quatuor usque ad decegenus vestis imperialis qua soli imperatores utebantur, quasi transbea, quia ultra alios beatum designabat, unde trabeatus -a -um idest trabea indu
Abbreviated transcription (Latin):
ponitur totum sine ꝑtibus non debet cẽ ut apte
intelligatur driã tocius in rem noĩs cuĩ adum¬
gitur sed nullã eius ꝑtem comp̃hendit ut totus
sortes .i. sortes et q̃libet eius pars ome uero q̃li¬
bet rem nois cui adnngitur et ꝓducit to iinde¬

Expanded text:
et, ut aperte intelligatur differentia, totum rem nominis cui adiungitur et quamlibet eius partem comprehendit, ut ‘totus Socrates ’, idest Socrates et quelibet eius pars, omne vero quamlibet rem nominis cui adiungitur, sed n
Abbreviated transcription (Latin):
stia Cur carnem tuã rebus p̃ciosis ipinguas &. ador¬
nas quam pꝰ paucos dies u̾mes deuoraturi sut in
sepulchro. Liãm ergo tuam cur non adornas boĩs
oꝑibus que deo et angelis pñtanda est incelis
Quare alãm tuam uilipendis et carnemei ẜponis
dũam ancillari et ancillam dnãri magna abusio

Expanded text:
 cur carnem tuam preciosis rebus impinguas et adornas, quam post paucos dies vermes devoraturi sunt in sepulcro? Animam vero tuam cur non adornas bonis operibus, que deo et angelis presentanda est in celis? Quare animam tuam vilipendis et ei carnem proponis? Dominam ancillari et ancillam dominari magna abusio
Abbreviated transcription (Latin):
sum hospitor aut̃ si attribuatur recipienti
sensus ẽ ego hospitor te .i. ĩ hospicio te recipio
Si attribuatur ei qui recipitur sensus est ho¬
spitor tecũ .i. ĩhospicio tuo tecũ maneo uł ĩ alio
di attribuitur ei qui recipitur et construatur
cum adõ sensus est hospitorte .i. in hospiciũ at
recipior unde olim erat cõmũe et cõstruebat᷑
cius ẽ se ut dicatur eẽ cõmũe ut construatur
orant sacrificia que post uictoriã uictio host¬
bus ĩmolabantux Et erant uictime maiora

Expanded text:
Et hospitor -aris; si attribuatur recipienti, sensus est: ‘hospitor te’, idest ‘in hospitium te recipio’; si attribuatur ei qui recipitur, sensus est: ‘ego hospitor tecum’, idest ‘in hospitio tuo tecum maneo, vel in alio’; et, si attribuatur ei qui recipitur et construatur cum accusativo, sensus est: ‘hospitor te’, idest ‘in hospitium a te recipior’, unde olim erat commune et construebaturscilicet ut dicatur esse commune et construatur erant sacrificia que post victoriam victis hostibus immolabant, et erant victime maiora
Abbreviated transcription (Latin):
et dr᷑ hochorologium logn ubi hore legunt᷑ .i colli¬
cõponitur abhora et copos qd̃ ẽ labor uł intencio
qi ĩcogincõne horarũ intendeus ul laborãs uł cõ¬
pp̾e quidem ille horret qui tremit emius pili rige¬
horroris et hic et hec horribilis et hoc horribile¬
.⁊. abhoiãbilis Et comꝑatur lior ssims iindehor¬
robiliter lius ssime aduerbiũ et hec horribilitas
tatis item abhorreo horridus da dum terribilis
abhom̃abilis frigorosus trenens Et comꝑatur¬
ssime aduerbiũ et hec horriditas tatis Horreo cõ¬

Expanded text:
itur hoc horologium, ubi hore leguntur, idest colli componitur ab hora et copos, quod est labor vel intentio, quasi in cognitione horarum intendens vel laborans. Vel comille quidem horret qui tremit et cuius pili rige-ris et hic et hec horribilis -le, abominabilis, et comparatur -lior -simus, ude horribiliter -lius -sime adverbium et hec horribilitas -tis. Item ab horreo horridus -a -um, terribilis, abominabilis, frigorosus, tremens, et compar-sime adverbium et hec horriditas -tis et ho
Abbreviated transcription (Latin):
stitins ide drͣ ĩeocia ab officõ qui p̃sit hostiss
templipẽ enĩ tenens clauem oiã intus et exte¬
rnu custodit et interbonos et malos huo uidi¬
qũ fideles recipit et infideles respiit et hecho¬
staria riequi custodit hostuã e hostiaeuo cia
qi dehostio ad hostium

Expanded text:
in ecclesia, ab officio, quia presit hostiis templi: ipse enim, tenens clavem, omnia interius et exterius custodit et, inter bonos et malos habens iudicium, fideles recipit infideles respuit; et hec hostiaria -e, que custodit hostium, et hostiarius -a quasi de hostio ad hostium
Abbreviated transcription (Latin):
dspes hospicium componitur cum peto
redem inferat antiquitus enĩ hospites qui
recipiebant et qui recipiebantur remebant
adhostiũ et ponebant pedem meo et frcma¬
bont ꝙ unus non deciperet aliũ inde quire¬
cipit et qui recipitur hospes dr᷑ uterq em̃ ponen¬
co pedem in hostio amicicie pactum frrmabãt¬
hostium petens etħya ẽ inde facilis benignus
aptus et qui aduentũ amicorũ non subter fu

Expanded text:
em hostium componitur cum peto pedem inferat. Antiquitus hospes qui recipiebat et hospes qui recipiebatur veniebant ad hostium et ponebant pedem in eo et firmabant quod unus non deciperet alium, unde et qui recipit et qui recipitur hospes dicitur; uterque enim, pedem in hostio ponendo, amicitie pactum firmabahostium petens ethymologia est. Unde facilis, benignus, aptus et qui adventum amicorum non subterfug
Abbreviated transcription (Latin):
debemus accipere piculosa ẽ enĩ mulieribus
copula adolescentis et spẽs̃ inuentutis uide n
maria Non ẽ aut̃ hic obliuioni tradendũ ꝙ sic̃
dicit frater tchomas Alud ẽ deeo qͥ ẽ adhuc m
scło constitutus & aliud de eo quiciam ĩreligioẽ
qui sine ip̃o sustentari non pñt Non debet eis re
lictis religionem intrare quia tnsgrederetur p̃çep
cõmittentis Sedsiquis recte consideret hoc esset.

Expanded text:
tibus apostolis ante crucem 1533 stabat, et piis spectabat oculis Filii vulnera; quia exspectabat non pignoris mortem, sed mundi salutem. Aut fortasse quia cognoverat per Filii mortem mundi redemptionem, aula regalis putabat se et sua morte publico ad omnium redemptionem, qui dixit: Factus sum sicut homo sine adjutorio, inter mortuos liber . Suscepit rentia filiorum; ut illae se offerant in filiorum periculis,
Abbreviated transcription (Latin):
trem tuũ et mrẽm tuã Sedsi te auero prẽ nõ
sepat tam diu scito carnis copulam quã diu
id uexillum xpĩ euola Solum pietatis gemus
ẽ inhac re esse crudelem Honoro ꝯponitur cõ¬
honoro ras .i. sił honorare dehonoro ras exho¬
noro ras.i. uitupare extra honorẽ facere & pone̾
inhonoro ras.i. non honorare contra honorem
facere uituꝑare Honoro actiuũ ẽ cũ sius compo

Expanded text:
t. honora patrem tuum, sed, si te a uero patre non separat. tam diu scito sanguinis copulam, quam diu ad vexillum crucis avola. Solum pietatis genus est, in hac re esse crudelem. honoro -as, idest simul honorare; dehonoro -as et exhonoro -as, idest vituperare, extra honorem facere et ponere; inhonoro -as, idest non honorare, contra honorem facere, vituperare. Honoro activum est cum o
Abbreviated transcription (Latin):
et uilissimo panno ĩuolutus menstruali sangͥne et
in utero materno fiusti mitritus Timica tua fuit pel
nec memor es qualis sit uilis origo tui forma fauor
ppłi feruor inuenilis oꝑesq surripueretibi noscẽ quid
sit homo iichil aluidẽ homo nisi sparma fetidum
saccus stercorũ et cibus ferin ueriiũ Post homiem
u̾mis pꝰ u̾mem fetor et horror Sic uero et menerẽ
uilesemen et sanguis coagulatus ĩ ꝑtero deinde miẜ̾ns
hunis uite expoĩtus expctõ postea ymis et einis Qus

Expanded text:
et vilissimo panno involutus, menstruali sanguine in utero materno fuisti nutritus, et tunica tua fuit pellnos: Nec memor es quam sit vilis origo tui. Forma, favor populi, fervor juvenilis, opesque Subripuere tibi noscere quid sit homo. Nihil aliud est homo quam sperma fetidum, saccus stercorum, cibus vermium. Post hominem vermis, post vermem fetor et horror. Sic in non hominem ens quod fuisti vile semen, et sanguis coagulatus in utero; deinde miseriis hujus vitae expositus et peccato, postea vermis et cibus
Abbreviated transcription (Latin):
tes obitio uinde & pauius ait qm sit interios
delus t contarcio nõne caruales estis et smpo
miẽm amibulatis acsidicat qͣui discortes inctes
ducitis nonne ad huchic exrep̃hensibili humaĩtate
scriptũ ẽ. Maledictus qui spem suam ponit ĩ hoiẽs

Expanded text:
s obibitis. Unde et Paulus ait: Cum sit inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis, et secundum hominem ambulatis ? Ac si dicat: Qui discordes mentes ducitis, nonne adhuc ex reprehensibili humanitate scriptum est: Maledictus homo, qui spem suam po
Abbreviated transcription (Latin):
Hospiciũ abhospes drͣ hoc hospiciũ cii ubi quis ad
tempus hospitarii irehĩtat et inde transiens
nugrat hospiciũ uero scolariũ ẽ sed domus est¬
burgensis qui eam locat¬
non hospitatus ded deistis duobus noĩbus
nõ ĩuenitur nͥ illa tiiãcio que ẽ ĩ a quocũq
casu sit et inutroq nuo̾ ĩmueniture gͦ nts̃ utã¬

Expanded text:
Item ab hospes hoc hospitium, ubi quis ad tempus hospitali iure inhabitat et inde transiens migrat. Hospitium ergo scolarium est, sed domus burgensis, qui eam locatnhospitus, sed de istis duobus nominibus non invenitur nisi illa terminatio que est in -a, in quocunque casu sit et in utroque numero. Invenitur ergo no
Abbreviated transcription (Latin):
non sunt ĩusu Et hic & hec & hoc honorificens tis
quedam mixta ꝯ pacio excompatiõ istius et ex hoc
.u honorabilitas item abhonorifico hic & hec ho¬
rabilior ssimus imnde honoraficabiliter lius ssime
aduerbum et hec honoraficabilitas tatis et hec ẽ
Honoro ras ram honorare honorem impendere
inde honoratus tatum et qui recipit et qui impen¬
dit honorem Et ꝯperatur honoracior ssimus inde
honorate honoracius adũbumi Et honoraforius
ria rium qui impendit honorem uł qd̾ ẽ honori
et hic et hec honorabilis et hoc honorabile dign
honorariuł aptus honorare et drhonorabilis
qi honori habilis .i. aptus ut recipiat ułtribuat
honorem Et compatur honorabilior ssimus
iinde honorabiliter lius ssime aduerbiũ et hec
honorabilitas tatis Et componitur ĩhonora¬
bilis et inhonorabile.⁊ non honorabilis et¬

Expanded text:
non sunt in usu; et hic et hec et hoc honorificens -tis, quedam mixta comparatio ex comparativis istius et ex hoc idest honorabilitas. Item ab honorifico hic et hec ho-lior -simus, unde honorificabiliter -lius -sime adverbium, et hec honorificabilitas -tis, et hec honHONORO -as, honorem impendere, unde honoratus -a -um et qui recipit et qui impendit honorem; et comparatur -tior -simus, unde honorate -tius -sime adverbium et honoratorius -a -um, quod impendit honorem vel quod est honori, et hic et hec honorabilis et hoc -le, dignus honorari vel aptus honorare; et honorabilis quasi honori habilis, idest aptus ut accipiat vel tribuat honorem; et comparatur -lior -simus, unde honorabiliter -lius -sime adverbium, et hec honorabilitas -tis, et componitur inhonorabilis, idest non honorabil
Abbreviated transcription (Latin):
nichilht̃ tuxpitudinis ꝙ honoris statũ con¬
seruans Et compatur honestus stior stissim o
inde honeste honestius honestissime aduerbiũ
et hec honestas honestatis .i. ꝑpetuus honor ꝙ ho¬
noris status Et ꝯponitur mhonestus sta stum
.I. non honestus Et ꝯpatur Item abhonestus ho¬
nesto honestas honestum reddere et componit
dehonesto stas ihonestostas .i. ualde de honesta¬
re uł pociua diffamare uitupare abhonestare

Expanded text:
atum conservans; et comparatur -stior -simus, unde honeste -stius -sime adverbium, et hec honestas -tis, idest perpetuus honor, quasi honoris status; et componitur inhonestus -a -um, idest non honestus, et comparatur. Item ab honestus honesto -as, honestum reddere, et componitur dehonesto -as, inhonesto -as, valde dehonestare vel potius diffamare, vituperare, ab honestate
Abbreviated transcription (Latin):
quia eius fructus sit niger iinde hoc morum mori fruc¬
tus eius hãc ltĩn rubum appellant uł celsam quia
fructus uł uirgultum rubeat
¶sed differunt quia mos ẽ qui morã fecĩt et sic diffinit¬
mos Mos ẽ longa consuetudo demoribus tracta tm̃¬
mõ uł mos ẽquedam lex uiuendi nullo uinculo asteu¬
ta siue lex non scripta. sed tm̃ usu eui retenta uł mos ẽ
uetusta et approbata ꝯsuetudosiue lex non seripta iiñ¬
consuetudo ẽ qd̾dam ius moribus institutũ qd̾
pro lege suscipitur cum lex deficit ltem mos .l.
uicium de maloorali ergo mores non sunt mores
sed uicia et ẽ ibi oppõ madiecto sic̃ cum dr̾ homo

Expanded text:
quia eius fructus sit niger, unde hoc morum -ri, fructus eius: hanc Latini rubum appellant quia fructus eius vel virgultum rubeatinem; sed differunt quia mos est qui moram fecerit, unde et sic diffinitur: mos est longa consuetudo de moribus tracta tantummodo, vel mos est quedam lex vivendi nullo vinculo astricta, sive lex non scripta, sed tantum usu evi retenta, vel mos est vetusta et probata consuetudo, sive lex non scriptaquoddam ius moribus institutum quod pro lege suscipitur cum lex deficit. Item mos est vitium de malo: mali ergo mores non sunt mores sed vitia, et est ibi oppositio in adiecto sicut cum dicitur ‘homo
Abbreviated transcription (Latin):
hec unigula le. et ẽ ungius hoim et auiñ ungula
aliorũ Aialiũ Et dr̃ unguus ab ungo qa ea solemo
ungerestem ungula drgenus tormenti qa effod¬
at idem et fidicula afides q̾a ħ reitorquẽt᷑ ĩeculeo
ut fidep ĩueniatur item ab ungula ungulatus ta

Expanded text:
hec ungula: et est unguis hominum et avium, ungula aliorum animalium, et dicitur unguis quia eo solemus ungere. Item ungula dicitur genus tormenti quia effodiat, idem et fidicula, quia hoc rei torquentur in eculeo, ut fides inveniatur. Item ab ungula ungulatus -a
Abbreviated transcription (Latin):
uni gtũs pluralis quia umbra et stillicidiũ¬
foliorum enus ꝓximis arboribus noceat
hanc alio noie ioglandem uocant qiͣ iouuꝰ glandẽ
fuit enĩ ẜm poetas hec arbor sanctificata iomi Et diñ
mices generaliter oiã poma tecta corio duriore sic̃
pince mices castance auellane glandes amigdala
huic et micdei dicti sut quia sunt duro corio nupt
adieccõne terrarũ inquibus antea nata suniturt

Expanded text:
um et hec nux -cis, quia umbra vel stillicidiufoliorum eius proximis arboribus noceat. Hanc alio nomine et iuglandem vocant, quasi Iovis glandem: fuit enim hec arbor consecrata Iovi. Et dicuntur nuces generaliter omnia poma tecta corio duriori, ut pinee, nuces, castanee, avelane, glandes, amigdale. Hinc et nuclei dicti quia sint duro corio nuptiadiectione terrarum in quibus antea nata sunt, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Et nõ u deibãtudims ꝑticeps existe̾ aliquis nsi
pintellig̾enciã qua qnͣto magis intelligit᷑ lanto ple¬
mus hẽtur fecit deus rõlem ciraturã que sũmum
bonũ intelligeret et intelligendo amaret & aman¬
do possideret et possidendo fruert᷑ Et ista quatuo.¬

Expanded text:
itudinis particeps existere aliquis nisi per intelligentiam, quae quanto magis intelligitur, tanto plenius habetur, fecit Deus rationalem creaturam quae summum bonum intelligeret, et intelligendo amaret, et amando possideret, ac possidendo frueretur. Eamque ho
Abbreviated transcription (Latin):
dies ẜm consuetudinem oiũsarũ tercarũ Et cõpo¬
nnt᷑ parafernũ expara qd̾ ẽ iuxta et fernos qd ẽ
dos quia nrxta . & post cotem datur Et nota ꝙ
antiquitus ritus erat ut maritus et uror inuioẽ
donacõẽ uirseqͥtur dos uxoris ĩtem nota ꝙ dos

Expanded text:
dies, secundum consuetudinem diversarum terrarum; et dicitur parafernum a para, quod est iuxta, et fernos, quod est dos, quia iuxta et post dotem datur. Et nota quod antiquus ritus erat ut maritus et uxor invicem viri donatione, sequitur dos uxoris. Et nota quod
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinet ad unitatem spũs et uinculũ pacis quo eccĩa cõ¬
nectitur ialiquo cismate constitutus ne xpm̃ neget
patitur tribulacõnes famem ꝑsecucõm uł flãmas ul¬
bestias uł ipãm cruoem timore iehenne nullo mõ cul¬
enĩ dicere possumus melius ei fuisse ut. xpm̃ negan¬
do nichil corũ patẽtur que passus ẽ cõfitendo Sed ex¬
tiandum ẽ fortasse tollerabilius ei futurũ iudiciũ
quam si xp̃m negando nichil eorum pafetur iinde il¬

Expanded text:
pertinet ad unitatem spiritus et vinculum pacis, quo ecclesia connectitur, in aliquo sciscmate constitutus, ne Cristum neget, patitur tribulaciones, famem, persecuciones vel flammas vel ipsam crucem timore gehenne, nullomodo ista / culenim dicere poterimus melius ei fuisse, ut Cristum negando nichil eorum pateretur, que passus est confitendo, sed estimandum fortasse tollerabilius ei futurum iudicium, quam si Cristum negando nichil eorum patere
Abbreviated transcription (Latin):
pulentus opis componitur cum lentos qd̾ ẽ ple¬
nim et d̾r opulentus ta tum et hic et hec & ho
opulens lentis meodem sensu .x diues uł opibꝰ
abindans et plenus et utrumq comꝑatur opulens
cior ssimus inde opulenter uł opulente cius ssime ad¬
uerbiũ et hec opulencia cie et opulento opulentas diui¬
tem facere uł fecundare
Opus ab ops opis qd̾ ẽ terra dr̾ hoc opus opis iinde hoc
opusculum opusculi dimi. et oꝑarius ria riũ adopis
ꝑtinens uł qui facit opus Et hĩc opus et hic oparius
p̃codem et operosus sa sum .i. utilis uł oꝑibus plenus
et hoc oꝑa oꝑe in rebus agendis sedulitas uł studium
intencio ułlabor uł auxiliũ sed opus ẽ id qd̾ fit oꝑacio
ip̃ã rei accio ẽ uide inꝯcium hic pt̃ queri an oꝑa extra¬

Expanded text:
plenum, et dicitur opulentus -a -um et hic et hec et hoc opulens -tis in eodem sensu, dives, opibus abundans et plenus; et utrumque comparatur -or -mus; unde opulente vel opulenter -ius -me adverbium, et hec opulentia -e et opulento -as, idest divitem facere vel fecundare ab ops -is quod est terra hoc opus -ris, unde hoc opusculum diminutivum, et operarius -a -um, ad opus pertinens vel qui facit opus, et hic operarius pro eodem, et operosus -a -um, idest utilis vel operibus plenus, et hec opera -e, in rebus agendis sedulitas, vel studium, intentio, vel labor, vel auxilium; sed opus est idem quod fit, operatio ipsa rei actio e
Abbreviated transcription (Latin):
quia nõ cõuernunt alicui exeadem cã ꝑticipium
eñ alicui exactu uł passione sed fecquencia uł as¬
sidutate uł iñdustria dr̃̾ enĩ aliquis lector ulquia
sciãm et ꝑiciam habet legendi uł quia assidue uel
frequenter legit iinde et ab officio dicũt᷑ in eccĩa
lectores alegendo frequenter sic̃ psalmiste dicũtur

Expanded text:
quia non convenit alicui ex eadem causa. Participium enim convenit alicui ex actu vel passione, sed nomen siduitate vel industria. Dicitur enim aliquis lector, vel quia scientiam et peritiam habet legendi, vel quia assidue vel frequenter legit, unde et ab officio dicuntur in ecclesia lectores a legendo frequenter, sicut psalmiste dicuntur
Abbreviated transcription (Latin):
put quia sit qiͣ caput romane eiuitatis uł qr
ibi cõueĩebant capita ciuitatis uł quia taquimo
pͥstus dum capitolii fundamenta apiret in loco
fundamenti capit homĩs lrĩs tuscis notatũ ĩue¬
nit Et inde capitoliũ appellatũ ẽ uł excaput et

Expanded text:
put quia sit quasi caput civitatis, vel quia ibi conveniebat caput civitatis, vel quia Tarquinius Priscus, dum Capitolii fundamenta aperiret, in loco fundamenti caput hominis litteris tuscis notatum invenit, et inde Capitolium appellavit a capite et
Abbreviated transcription (Latin):
tate delectant et dum aures u̾sibus dulci modera¬
sacictas uĩtatis mula iusticie refectio reꝑitur Stu¬
cus ca. cum. iinde sillabico cas .i. facere uł cõninge¬
sillabas Item asillaba sillabobas. ⁊ sillabicare iinde
sillabatim et sillabicatim adu̾bia Silb̾a ꝯponitur

Expanded text:
tate delectant et, dum aures uersibus dulci modulasaturitas ueritatis, nulla iustitiae refectio repperitur. stucus -a -um, unde sillabico -as, idest sillabas coniungere. Item a sillaba sillabo -as, idest sillabicare, unde sillabatim, idest sillabicatim; sillaba
Abbreviated transcription (Latin):
riuatur hic et hec p̃pes tis p̃p̃etes dicunt᷑ quedam
aues auiũ enĩ quedam dicunt᷑ ostines que ore
et cantu auguriũ ostimũ faciunt ut cornus cornx
et picus Quidam dicimtꝰ alites que futura uolatu¬
oñdere uidentur ut aquila accipiter que si adu̾se
sunt inhibe dũr quia inhibeant .i uetent si ꝓpere¬
uł pp̃etes quia om̃s aues ꝓre .i. p̾ora petunt uolan¬
tes Et ẜm hoc quelibet auis p̃t dici p̃pes ltem p̃pes
dibus ht̃ uelocitatẽ alarum Et tuc̃ ꝯponit᷑ apre
lui p̃pollere .i. ualde pollere et p̃fulgere p̃stare ex¬
cellere p̃cellere Et ẽ neutrum et caret supĩis

Expanded text:
, unde hic et hec prepes -tis: prepetes dicuntur quedam aves. Quedam enim aves dicuntur oscines, que ore et cantu augurium faciunt, ut corvus, cornix et picus; quedam dicuntur alites, que volatu futura ostendere videntur, ut aquila, accipiter, que si adverse sunt inhibe dicuntur quod inhibeant, idest vetent, si provel prepetes quia omnes aves pre, idest priora, petunt volantes, et secundum hoc quelibet avis potest dici prepes. Item prepes dibus habet velocitatem alarum, et tunc componitur a pre leo -es, idest valde pollere vel prefulgere, prestare, excellere, precellere; et est neutrum cum omnibus suis
Abbreviated transcription (Latin):
nitur cũ ex et fit exautoro exautoras.ł
extra autoritatem facẽ uł ponẽ uñ Qu̾tili¬
anus decausis Eantoratus manus ar¬
mis agsti labore subegit Ex autoritatus
hic ponit᷑ pexetra auctoritatẽ poĩtus acci¬
pitur eciam ꝑdelere unde slacrobius
desaturnalibus erautorata tñ secpti etate
Autimmnus autimin atempestate drͣ qͥ seꝑe
tunc fit qñ folia cadunt & oiã maturescũt
uł dr᷑ abaugendo uł abautuminando nam

Expanded text:
nitur cum exet fit exautoro -as, idest extra autoritatem facere vel ponere, unde Quintilianus De causis ‘exautoratus armis manus agresti labore subegit’: exautoratus hic ponitur pro extra auctoritatem positus. Accipitur etiam pro delere, unde Macrobius DeAUTUMNUS a tempestate dicitur, que sepe tunc fit quando folia cadunt et omnia maturescunt; vel dicitur ab augendo vel ab autumnando. Nam