comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tum uerũ tam utsciant isti quidescripturis loqui
uolunt et scripturarũ locutiones ñ aduertunt
non hoc solũ diciecire ex ore di qđ ẽ aequalis eius¬
demq naturae audiant uellegant quod dõ dicente
scriptũ ẽ. Qm tepidus es. et neq calidusneq frigi¬
dus incipiã te reicere exoremeo Nulla itaq causa
ẽcur a ꝑtissime loquenti resistamus apło ubi ab
sp̃alicorpore corpꝰ animale discerneris. idẽ ab illo
in quo futuri sumus. hoc in quonunc sumusait.
seminat̃ corpꝰanimale furg et corpus sp̃ale: Si est
corp̾ animaleest e sp̃aba dic etscriptũẽ

Expanded text:
tum. Verum tamen ut sciant isti, qui de scripturis loqui tum. Verum tamen ut sciant isti, qui de scripturis loqui uolunt et scripturarum locutiones non aduertunt, non hoc solum dici exire ex ore Dei, quod est aequalis eiusdemque naturae, audiant uel legant quod Deo dicente scriptum est: Quoniam tepidus es et neque calidus neque frigidus, incipiam te reicere ex ore meo. Nulla itaque causa est, quur apertissime loquenti resistamus apostolo, ubi ab spiritali corpore corpus animale discernens, id est ab illo in quo futuri sumus hoc in quo nunc sumus, ait: Seminatur corpus animale, surget corpus spiritale; si est corpus animale, est et spiritale; sic et scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
deꝗb dixit. Producat t̃ra animã uiuentẽ . et quȩ
itidem dixit habuisse in se sp̃m uitȩ : ubietiã in grae¬
orũ animã tali exprimens nomine: Sed enĩ diflatus
in quiunt di ore exisse intellegit᷑ que sianimã cre¬
diderimus consequenserit uteiusdẽ fatea murẽe
substantiae paremq: illiuss apientiae quae dicit.
Ego exore altissimi ꝓdio Non quide dip̃sapientia
ore diefflatã sefuisse: sedexet ore ꝓclidisse: Sic utaũ
nos possumus non dent̃a natura quahomines sum
sed deisto aere circũ fuso quẽ spirando acrespirando
ducimus a creddimus. flatũ facere cũ suffliamus
lta om̃ps ds̃ ñ desuanatura neque sub: acenticrea¬
tura sed etiã denihilo potuit facere flatũquẽ
corporihominis inserendo inspirasse. uelinsufflasse
conuenientissi medictus ẽ. Incorporeus incorpo¬
reũ sedimmutabilis mutabilẽ qui a ñ creatus crea¬

Expanded text:
de quibus dixit: Producat terra animam uiuentem, et quae de quibus dixit: Producat terra animam uiuentem, et quae itidem dixit habuisse in se spiritum uitae; ubi etiam in Graeorum animam tali exprimens nomine. Sed enim Dei flatus, inquiunt, Dei ore exisse intellegitur, quem si animam crediderimus, consequens erit, ut eiusdem fateamur esse substantiae paremque illius sapientiae, quae dicit: Ego ex ore Altissimi prodii. Non quidem dixit sapientia ore Dei efflatam se fuisse, sed ex eius ore prodisse. Sicut autem nos possumus non de nostra natura, qua homines sumus, sed de isto aere circumfuso, quem spirando ac respil\'ando ducimus ac reddimus, flatum facere cum sufflamus: ita omnipotens Deus non de sua natura neque subiacenti creatura, sed etiam de nihilo potuit facere flatum, quem corpori hominis inserendo inspirasse uel insufflasse conuenientissime dictus est, incorporeus incorporeum, sed inmutabilis mutabilem, quia non creatus crea
Abbreviated transcription (Latin):
in pecorib: inuenimꝰ sic̃ loꝗdiuina scriptura consue¬
uit. et cũ hoc quoq loco ubilegit̃ Om̃a quaehabent sp̃m
uit ȩ ñgraecus pneuma sed pnoen dixerit : Curñdicimus
quidopus erat ut adderet uiuentẽ : cu anima nisiuiuat
ẽẽ ñ possit: Aut quidopus erat ut adderet uitȩ cũdixis¬
set sp̃m Sedintellegimꝰ animã uiuentẽ et sp̃muitȩ scrip¬
turã suomore dixisse : Cũanimalia idẽ animata cor¬
pora uellet intellegi: ꝗb inesset ꝑ animã ꝑspieuuis iste
etiã corporis sensus. In hominis aũt c̃ditione obliuscim.
que ad modũ loꝗscriptura consueuerit. cũs uopror¬
sus more loquuta sit q̃ ai in sinu aret hominẽ etiam
rationali anima accepta: quañsicut ali arũ carniũ
aquis et t̃ra ꝓducentib sed dõ flante creatã uoluitin¬
tellegi. Sic tam̃ factũ ut incorpore animali quod
fit anima in eo uiuente. sic ut illa anim alia uiueret

Expanded text:
in pecoribus inuenimus, sicut loqui diuina scriptura consuein pecoribus inuenimus, sicut loqui diuina scriptura consueuit, et cum hoc quoque loco, ubi legitur: Omnia quae habent spiritum uitae, non Graecus πνεῡμα, sed πνοην dixerit: quur non dicimus: Quid opus erat ut adderet uiuentem, cum anima nisi uiuat esse non possit? aut quid opus erat ut adderet uitae, cum dixisset spiritum? Sed intellegimus animam uiuentem et spiritum uitae scripturam suo more dixisse, cum animalia, id eat animata corpora, uellet intellegi, quibus inesset per animam perspicuus iste etiam corporis sensus. In hominis autem conditione obliuiscimur, quem ad modum loqui scriptura consueuerit, cum suo prorsus more locuta sit, quo insinuaret hominem etiam rationali anima accepta, quam non sicut aliarum carnium aquis et terra producentibus, sed Deo flante creatam uoluit intellegi, sic tamen factum, ut in corpore animali, quod fit anima in eo uiuente, sicut illa animalia uiueret,
Abbreviated transcription (Latin):
nifestũ ẽ. Sed cũdixis set inꝗunt sp̃m ñ adderet uitȩ¬
nisi illũ sp̃m scm uellet intellegi: Excũ dixisset factus
ẽ. homo in animã ñ adderet uiuentẽ nisi animȩ uitã sig¬
naret quȩ illi diuinitus in ꝑtit᷑ donosp̃s di. Cuenĩuuat
anima inquiunt proprio suae uitȩ modo. quidopuserat.
addere uiuentẽ nisi ut eauita intellegeret̃. quaeilli¬
mana suspicione contendere. et scripturas sc̃as negle¬
gent̃ ad tendere : Quidenĩ magnũerat non irelongius.
dedineodẽ ipso libro paulo superius legere : ꝓducat
t̃ra animã uiuentẽ quando animalia terrestria
cuncta creatas: De in de aliquantis int̃positis In eodẽ
tam̃ ipso libro quid magnũ eratadũtere qđ scriptũ ẽ. etom̃a
quaehabent sp̃muite et omnis ꝗerat suꝑ aridã mor¬
tuus ẽ : cũ in sinuaretom̃a quaeui uebant in t̃raperis¬
sediluuio. Siergo etanimã uiuentẽ. et sp̃muitȩ etiã

Expanded text:
nifestum est. 4. Sed cum dixisset, inquiunt, spiritnifestum est. 4. Sed cum dixisset, inquiunt, spirittellegi; et cum dixisset: Factus est homo in animam, non adderet uiuentem, . nisi animae uitam significaret, quae illi diuinitus inpertitur dono Spiritus Dei. Cum enim uiuat anima, inquiunt, proprio suae uitae modo, quid opus erat addere uiuentem, nisi ut ea uita intellegeretur, quae illimana suspicione contendere et scripturas sanctas neglegenter adtendere? Quid enim magnum erat non ire longius, sed in eodem ipso libro paulo superius legere: Producat terra animam uiuentem, quando animalia terrestria cuncta creata sunt? Deinde aliquantis interpositis, in eodem tamen ipso libro quid magnum erat aduertere quod scriptum est: Et omnia, quae habent spiritum uitae, et omnis, qui erat super aridam, mortuus est, cum insinuaret omnia quae uiuebant in terra perisse diluuio? Si ergo et animam uiuentem et spiritum uitae etiam
Abbreviated transcription (Latin):
sur sũ incaelũ et sp̃s pecoris descendat deor sũ intrã :
Siueistũ corporeũ ꝗetiã uentus dr̃. Namẽĩ hoc
nomenẽ ubi inpsal mocanitur. Ignis. grando . iix.
glacies sp̃s tẽpestatis: Siueiã ñcreatũ sed ereatorẽ
sic̃ ẽ de quo dic̃ dñs ine uangelio: Accipite sp̃m̃sc̃m
eamcorporei suioris. flatu signific ansetubiait.
ubiipsa trinitas. excellentissime. eteuidentissime cõ¬
rũ litterar ũ locis : In his quippie omnib testimonus
scripturarũ quantũ ad grȩcos attinet. ñ pnoen uidemꝰ
scrptũ ẽẽ. sed ꝓneuma: Quantũ aut̃ ad latinos ñflatũ
sed sp̃m. quaꝓpt̃ in eo qđ scriptũ ẽ. inspirauit: uel
si magis ꝓpriedicendũ ẽ in sufflauit in faciẽ ei sp̃m uite
sigraecus ñpnen sic̃ ibilegit sed pneo maposuisset nec sic
tũ ẽ ñ solũ decreatore sed etiã decreatura dicisolere ma¬

Expanded text:
sursum in caelum et spiritus pecoris descendat deorsum in terram? sursum in caelum et spiritus pecoris descendat deorsum in terram? siue istum corporeum, qui etiam uentus dicitur, nam eius hoc nomen est, ubi in psalmo canitur: Ignis, grando, nix, glacies spiritus tempestatis siue iam non creatum, sed Creatorem, sicut est de quo dicit Dominus in euangelio: Accipite Spiritum sanctum, eum corporei sui oris flatu significansubi ipsa Trinitas excellentissime et evidentissime comrum Litterarum locis. In his quippe omnibus testimoniis Scripturarum, quantum ad Graecos attinet, non πνοήν videmus scriptum esse, sed πνεῦμα: quantum autem ad Latinos, non flatum, sed spiritum. Quapropter in eo quod scriptum est, Inspiravit, vel, si magis proprie dicendum est, Insufflavit in faciem ejus spiritum vitae; si graecus non πνοήν, sicut ibi legitur, sed πνεῦμα posuisset, nec sic esset tum est, non solum de Creatore, sed etiam de creatura dici solere ma
Abbreviated transcription (Latin):
et ilius et sp̃s scs. ñcreatura sedcreator neq enĩflatus
ille corporeus decarnis oreꝓcedens substantia erat
sp̃s sc̃i atq natura. Sed potius significatio: qua intellegere¬
scĩs graeco uocabulo pneuma dr̃ sicut eũ et hoc locoiesus
appellauit quando eũ corporalis suioris flatii sum fi¬
cans discipulis dedit et locis omnib: diuinorũ eloꝗ¬
orũ ñ mihialit̃ umquã nuncupatus occurrit Hic uero
ubi legit̃ et fłx̧ ds̃ hominẽ puluerẽ de traatinsufflauit
si ue inspirauit in faciẽ eĩ sp̃muitȩ : nait graecus pneuma:
differentiã. hoc uocabulũ ñ s pmis edflatũ appellare
maluer: Noc enĩ ẽ ingreco etiã illo loco apudesaiam
ubids̃ dicit omnẽ flatũ egofeci omnem animã sine
nr̃i aliquando flatum: aliquando sp̃m: aliquando in¬
dequo ait apłus. quis enĩ scithominũ quae s̃. hominis.
nisi sp̃s hominis qui in ipsoest: Siue pecorissic̃ insa¬
lomonis libroscriptũ ẽ: quiscit si sp̃s hominis ascendat

Expanded text:
ctus, non creatura, sed Creator. Neque enim flatus ille corporeus de carnis ore procedens substantia erat Spiritus sancti adque natura, sed potius significatio, qua intellegeresanctis Graeco uocabulo rcveufia dicitur, sicut eum et hoc loco Iesus appellauit, quando eum corporalis sui oris flatu significans discipulis dedit; et locis omnibus diuinorum eloquiorum non mihi aliter umquam nuncupatus occurrit. Hic uero, ubi legitur: Et finxit Deus hominem puluerem de terra et insufflauit siue inspirauit in faciem eius spiritum uitae, non ait Graecus rcveofta, differentiam hoc uocabulum non spiritum, sed flatum appellare maluerunt. Hoc enim est in Graeco etiam illo loco aput Esaiam, ubi Deus dicit: Omnem flatum ego feci, omnem animam sine icitur, nostri aliquando flatum, aliquando spiritum, aliquando inde quo ait apostolus: Quis enim scit hominum quae sunt hominis, nisi spiritus hominis qui in ipso est? siue pecoris sicut in Salomonis libro scriptum est: Quis scit si spiritus hominis ascendat
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ : etnunc in requie ẽ ł inpoenis. Cũ deanima
sola possit hoc dici: &illo aut illolo cohomo ille
sepultus ẽ cũ hocnisi desolo corpore ñ possit in¬
tellegi : andicturis . sic loqui scriptur ã ñ solere
diuinam: Immouero illa ita nob̵ in hoc attes¬
tat̃ ut etiã cũ duo ista c̃unctas̃ et uiuit homo
tam̃ etiã singula hominis uocabulo appelletani¬
mã : scilicet in teriorẽ hominẽ : Corpus a ũtexte¬
riorẽ hominẽ uocans tã quã duo sint homines.
cũ simulutrumq sit homo unus: Sed intelle¬
gendũ ẽ secundũ quid dicat̃ hono adimaginẽ
di ediomo t̃raatq iturus int̾rã Illud enĩ secundũ
animã rationalẽ dr̃ qualẽ ds̃ insufflando uel sicõ¬
modius dr̃ inspirando indidit homini. Idẽ homi¬
nis corpori. Hoc aũt secundũ corpus. qualẽ
hominẽ dr̃ funxit expuluere : cuidata ẽ anima
ut fieret corpꝰanimale. Idẽ homo manimã ui¬

Expanded text:
tus est, et nunc in requie est vel in poenis; cum tus est, et nunc in requie est vel in poenis; cum sola possit hoc dici, et: Illo aut illo loco homo ille sepultus est, cum hoc nisi de solo corpore non possit intellegi? An dicturi sunt sic loqui scripturam non solere diuinam? Immo uero illa ita nobis in hoc adtestatur, ut etiam cum duo ista coniuncta sunt et uiuit homo, tamen etiam singula hominis uocabulo appellet, animam scilicet interiorem hominem, corpus autem exteriorem hominem uocans, tamquam duo sint homines, cum simul utrumque sit homo unus. Sed intellegendum est, secundum quid dicatur homo ad imaginem Dei et homo terra adque iturus in terram. Illud enim secundum animam rationalem dicitur, qualem Deus insufflando uel, si commodius dicitur, inspirando indidit homini, id est hominis corpori; hoc autem secundum corpus, qualem hominem Deus finxit ex puluere, cui data est anima, ut fieret corpus animale, id est homo in animam ui
Abbreviated transcription (Latin):
eo quod inlatina lingua illudmagis obtinuit:
consuetudo ut dicant᷑ hi singere: qui aliquidmen¬
dacio simulante cõponuntꝰ hunc igit᷑ formatũ
hominẽ deterrae puluere si uelimo. Eratenĩ
pului sumectus. Hunc inquã utexpressus dicã sic̃
scriptura locuta ẽ puluerẽ detra animale corpus
factũ ẽe docet aplũs. Cũanimã accepit et factus
ẽuiste homo in animã uiuentẽ . Idẽ formatus
istepuluis factus ẽ. in animã uiuentẽ : Iã inꝗunt
habebat animã alio quin ñ appellaret̃ homo:
qm̃homo ñ ẽ. corpus solũ auel anima sola sed quiet
aninia constat et corpore. Noc quidẽ ueruẽ
qd ñ totus homo sed pars melior hominis anima:
nec totus homo corpꝰ sed inferior hominis parsẽ¬
Sedcũẽ utrũq coniunctũ simulhabet hominis
nomenꝰ: Quod tam̃ & singula ñ amitt̾unt: etiã cũ
de singulis loꝗmur. Qiis enĩ dicere ꝓhibet᷑ cotti¬
diani quadã lege sermonis. homo ille defunc¬

Expanded text:
eo quod in Latina lingua illud magis obtinuit eo quod in Latina lingua illud magis obtinuit consuetudo, ut hi dicantur fingere, qui aliquid mendacio simulante conponunt. Hunc igitur formatum hominem de terrae puluere siue limo erat enim puluis umectus — hunc, inquam, ut expressius dicam, sicut scriptura locuta est, puluerem de terra animale corpus factum esse docet apostolus, cum animam accepit: Et factus est iste homo in animam uiuentem\', id est, formatus iste puluis factus est in animam uiuentem. Iam, inquiunt, habebat animam, alioquin non appellaretur homo, quoniam homo non est corpus solum uel anima sola, sed qui et anima constat et corpore. Hoc quidem uerum est, quod non totus homo, sed pars melior hominis anima est; nec totus homo corpussed cum est utrumque conjunctum simul, habet hominis nomen; quod tamen et singula non amittunt, etiam cum de singulis loquimur. Quis enim dicere prohibetur quotidiani quadam lege sermonis, Homo ille defunc
Abbreviated transcription (Latin):
Mouet enĩ eosquod dñs iłis. postea quã resurrexit
amortuis insufflauit dicens discipulis suis
Accipite sp̃m sc̃m: Vnde tale aliquid factũ exis¬
timant quale tunc factũ ẽ. quasi ethic secutus
euangelista. dixerit. et factis in animã uiuentẽ:
Quod quidẽ sidictũ esset hoc intellegeremꝰ qđi
nimarũ quaedã uita sit sp̃s di sine quo animae
rationales mortuae deputandaesunt: Quã uis
earũ p̃sentia uiuere corpora uideant̃ sedñ ia
factũ : quando ẽ conditus homo satis ipsa libriũba
testant̃ quaeseita habent. Etformauit dr̃ hominẽ
puluerẽ de t̾ra: qđ ꝗdã planius int̃ p̃tandũ putan¬
tes dixer̃ et finx̃ ds̃ hominẽ delimo trae : Cm̃
superius dictũ fuerat. fonsa ut̃ ascendebat
det̃ra : et inrigabat omnẽ faciẽ t̃rae: ut eehoc
limus intellegendus uideret̃. humore scilicet
tura ipsa cũsa ẽ. Siue aut̃ formauit siue fnxit quis
uisa ẽ deuitanda eis. qui formauit dicere maluer̃:

Expanded text:
Mouet enim eos, quod Dominus Iesus, postea quam resurrexit a mortuis, insufflauit dicens discipulis suis: Accipite Spiritum sanctum. Unde tale aliquid factum existimant, quale tunc factum est, quasi et hic secutus euangelista dixerit: Et facti sunt in animam uiuentem. Quod quidem si dictum esset, hoc intellegeremus, quod animarum quaedam uita sit Spiritus Dei, sine quo animae rationales mortuae deputandae sunt, quamuis earum praesentia uiuere corpora uideantur. Sed non ita factum, quando est conditus homo, satis ipsa libri uerba testantur, quae ita se habent: Et formauit Deus hominem puluerem de terra. Quod quidam planius interpretandum putantes dixerunt: Et finxit Deus hominem de limo terrae, quoniam superius dictum fuerat: Fons autem ascendebat de terra et inrigabat omnem faciem terrae; ut ex hoc limus intellegendus uideretur, umore scilicet tura ipsa conuersa est. Siue autem formauit siue finxit quis uisa est deuitanda eis, qui formauit dicere maluerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
in languore languentes et qui indolor eutiq
dolentes et qui inuita uiuentes. Atuero mos¬
mortui prius quã resurgant eẽ dicunt̃ in morte
nec tam̃ possunt appellari morientes.
Vnde ñ in portune neq in congrue arbitror
accidifse et si non humanaui dustria iudicio¬
fortasse diuino uthoc uerbũ quodẽ morit̃.
inlatina lingua nec grammatici dedinare po¬
tuerintiea regula quaceteratalia declinantur
Namq ab eo quodẽ orit̃ sit ubũ p̃teriti tẽporis
ortus est : et siquasimilia sunt ꝑtẽporis p̃teriti
participia dedinant᷑: ab eo uõ quodẽ moritus
siquaeramus pteriti tẽporis ũbũ responder
assolet mortuus ẽ .u. lit terageminata: Sic
enĩ dr̃ mortuus quomodo fatuus arduus
carduus conspicuus etsiquaẽ simdia quac
nons p̃teriti tẽporis. sed qm̃ nominas sine¬

Expanded text:
in languore, languentes; et qui in dolore, utique in languore, languentes; et qui in dolore, utique dolentes; et qui in vita, viventes: at vero mortui priusquam resurgant, esse dicuntur in morte, nec tamen possunt appellari morientes. Unde non importune neque incongrue arbitror accidifortasse diuino, ut hoc uerbum, quod est moritur, in Latina lingua nec grammatici declinare potuerint, ea regula qua cetera talia declinantur. Namque ab eo quod est oritur, fit uerbum praeteriti temporis \'ortus est\'; et si qua similia sunt, per temporis praeteriti participia declinantur. Ab eo uero, quod est moritur, si quaeramus praeteriti temporis uerbum, responderi adsolet \'mortuus est>, u littera geminata. Sic enim dicitur mortuus, quo modo fatuus, arduus, carduus, conspicuus et si qua similia, quae non sunt praeteriti temporis, sed quoniam nomina sun
Abbreviated transcription (Latin):
omnino facere ñ posset: & potius hioc ante mortẽ
fecerit ñui morte: Loquamur etiam sicut loꝗt᷑ gli upn
scriptura diuina: quȩ mortuos quoq: ñ post mor¬
tẽ sedinmorte eẽ ñ dubitat dicere: Hineniẽ
illud: qm̃ non ẽ in morte qui memorsit tui.
Donec enĩ reuiuiscant recte eẽdicunt᷑̃ in morte :
sicut in somno ee quisq donec uigiletdr̃: Quã¬
uis in somno positos dicamus dormientes. nec
tam̃ eo modo possumus dicere eosqui ias̃ mortui
morientes: Nonenĩ adhuc moriunt̃ ꝗ quantum
attinet adcorporis mortẽ dequanunc disseri¬
mus. lam sunt acorporib separati sed hocẽ quod
dixi explicarialiqua locutioneñ posse. quonã
modo uel morientes dicant̃ uiuere: ueliam
mortui atiã post mortẽ adhuc eẽ dicant᷑ in morte
Quomodo erũ post mortẽ si adliuo in in orte
p̃sertũ cũ eos nec morientes dicamus: sicutieos
qui in somno sunt dicimus dormientes. et qui

Expanded text:
omnino facere non posset et potius hoc ante mortem omnino facere non posset et potius hoc ante mortem fecerit, non in morte. Loquamur etiam sicut loquitur scriptura diuina, quae mortuos quoque non post mortem, sed in morte esse non dubitat dicere. Hinc enim est illud: Quoniam non est in morte, qui memor sit tui. Donec enim reuiuescant, recte esse dicuntur in morte, sicut in somno esse quisque, donec euigilet, dicitur; quamuis in somno positos dicamus dormientes, nec tamen eo modo possummorientes. Non enim adhuc moriuntur qui, quantum attinet ad corporis mortem, de qua nunc disserimus, jam sunt a corporibus separati. Sed hoc est quod dixi explicari aliqua locutione non posse, quonam modo vel morientes dicantur vivere, vel jam mortui etiam post mortem adhuc esse dicantur in morte. Quomodo enim post mortem si adhuc in morte? Praesertim cum eos nec morientes dicamus, sicuti eos qui in somno sunt dicimus dormientes; et qui
Abbreviated transcription (Latin):
ris nulla eẽdicatur: Sienĩ ẽ quando ẽ. quae
in ullo etinqua ullus eẽ ñ potẽ quando quidẽ siuiuit̃
adliucnonẽ : qui a hoc ante mortẽ ũ inmorte.
Si aũt uiuere iamcessatũ ẽ iam nonẽ quia eli post
mortẽ ẽ non mmorte: Sedrursus sinulla mors
ato: utinã in para disobeneuiuendo egissemus:
utreuera nulla mors esset. Nunc aut ñ solumẽ
ueru etiã tam molestae. ut nec ulla explicari
locutione possit nec ulla ratione uitari
Loquamur ergo secundũ consuetudinem
ibreienĩ alaiter debemus. et dicamus ante mortẽ
prius quãmors accidat sicut seriptũ ẽ. Ante
morte nelaudes hominẽ quequã Dicamus
etia cũ accederit post mortẽ illius uel illius
factũ e. illud aut illud. Dicamus et dep̃senti
tempore ut possumus. uel utcũita loquimur
moriens ille testatus ẽ. etillis atq illis. illud atq
illud moriens dereliquit. quamuis hocnisi uiuem

Expanded text:
ris nulla esse dicatur? Si enim est, quando est, quae ris nulla esse dicatur? Si enim est, quando est, quae in ullo et in qua ullus esse non potest? Quando quidem si uiuitur, adhuc non est, quia hoc ante mortem, non in morte; si autem uiuere iam cessatum est, iam non est, quia et hoc post mortem est, non in morte. Sed rursus si nulla mors Adque utinam in paradiso bene uiuendo egissemus, ut re uera nulla mors esset. Nunc autem non solum est, uerum etiam tam molesta est, ut nec ulla explicari locutione possit nec ulla ratione uitari. Loquamur ergo secundum consuetudinem non enim aliter debemus et dicamus ante mortem\', priusquam mors accidat; sicut scriptum est: Ante mortem ne laudes hominem quemquam. Dicamus etiam cum acciderit: Post mortem illius uel illius factum est illud aut illud. Dicamus et de praesenti tempore ut possumus, uelut cum ita loquimur: Moriens ille testatus est, et: Illis adque illis illud adque illud moriens dereliquit; quamuis hoc nisi uiuens
Abbreviated transcription (Latin):
Vt quẽ ad modũtria sunt cũ dicimus. ante morte in
morte. post mortẽ. Ita tria singulis singula uiuens
moriens. mortuusq reddant᷑ quando itaq sit
moriens Idest in morte: ubineq sit uiuens quod est
ante morte neq mortuus quodẽ postmortẽ.
sedẽ moriens Idẽ in morte difficillime definitur
Quadiuqtappeẽ anima in corpore : maxime sietia
sensus assit: procul dubio uiuit homo: qui constat
exanima et corpore. Ac ꝑhoc adliuc ante morte:
non in morte eẽ dicendus est: cũ uero anima absces¬
serit: omnemq abstulerit corporis sensum: lam
post mortẽ mortuusq ꝑhibetur. Peritigitur inter
utrũq quomoriens uel in mortesit. Qm̃si adhuc
in morte ẽẽ conphenditur. Ita etiã in trans cursu
tẽporu quaeritur p̃sens. nec inuenit̃ quia sine
ullo spatio ẽ. ꝑ quod transitur exfuturo inpteritũ
nonne ergo uidendũ ẽ neista ratione mors corpo¬

Expanded text:
t, quem ad modum tria sunt cum dicimus ante mortem, in t, quem ad modum tria sunt cum dicimus ante mortem, in morte, post mortem\', ita tria singulis singula \'uiuens, moriens mortuusque reddantur. Quando itaque sit moriens, id est in morte, ubi neque sit uiuens, quod est ante mortem, neque mortuus, quod est post mortem, sed moriens, id est in morte, difficillime definitur. Quamdiu quippe est anima in corpore, maxime si etiam sensus adsit, procul dubio uiuit homo, qui constat ex anima et corpore, ac per hoc adhuc ante mortem, non in morte esse dicendus est; cum uero anima abscesserit omnemque abstulerit corporis sensum, iam post mortem mortuusque perhibetur. Perit igitur inter utrumque, quo moriens uel in morte sit; quoniam si adhuc in morte, esse conprehenditur. Ita etiam in transcursu temporum quaeritur praesens, nec inuenitur, quia sine ullo spatio est, per quod transitur ex futuro in praeteritum. Nonne ergo uidendum est, ne ista ratione mors corpo
Abbreviated transcription (Latin):
nec tata detrahatur: in morte aut. quiniam
moritur: cõuita detrahiitur. Dienĩ none in
uita: quide quod de trahit̃ donec ei siat ꝑfecta
consũmatio: Siaut̃ nonẽ in morte quidestuitae
ipsa de tractio : Non enĩ frustra cuuita fuertccor¬
pori tota detracta post ortẽ iani dr̃ us qui a mors
erat cũde traherent᷑ Namsiea de tracta ñet
homo in morte sed postmortẽ quando nisica
enuie ante quã ad mortẽ ꝑueruat. lam eẽ dica¬
mus inmorte. Cui eñ ꝓpinquat ꝑa gendo uit
suȩ tempora suam in illa est maxime quã
num in solens ut simul etuiuens eẽ diatur
etmoriens cuuigilans et dormiens simultẽ
non possit: qua erendue. quando erit morions &
Et enim ante qua mors uenut nonẽ moriens
yseduiuens. cu uero morsueniri mortuuserit
normoriens ełgo illudẽ adhuc ante mortẽ hocia p̾mortẽ
quando inmorte tunc enĩ ẽ moriens:

Expanded text:
nec tota detrahatur; in morte autem, qua jam nec tota detrahatur; in morte autem, qua jam moritur, cum vita detrahitur? Si enim non est in vita, quid est quod detrahitur, donec ejus fiat perfecta consumptio? Si autem non est in morte, quid est vitae ipsa detractio? Non enim frustra, cum vita fuerit corpori tota detracta, post mortem jam dicitur, nisi quia mors erat, cum detraheretur. Nam si ea detracta non est homo in morte, sed post mortem; quando, nisi cum hominem, antequam ad mortem perueniat, iam esse dicamus in morte cui enim propinquat peragendo uitae suae tempora, si iam in illa est?, maxime quia nimis est insolens, ut simul et uiuens esse dicatur et moriens, cum uigilans et dormiens simul esse non possit: quaerendum est quando erit moriens. Etenim antequam mors ueniat, non est moriens, sed uiuens; cum uero mors uenerit, mortuus erit, non moriens. Illud ergo est adhuc ante mortem, hoc iam post mortem. Quando ergo in morte? Tunc enim est moriens,
Abbreviated transcription (Latin):
t diem duxit quãille cuilongior: Sed cõ acqualiter
tae qualia momenta raperent̃ ambob: terha¬
buit propius alterremotius: quoñ impariuolo¬
citate ambo currebant. Aliud t̃ aũt amplus
uiae ꝑegisse aliud tardius ambulasse. Quiergo
usq ad mortẽ ꝓductiora spanatemporis agit : nlen¬
tius ꝑgit sed plusitineris conficit. Porrosiexillo
quisq incipit moris hoc ẽ ẽẽ in morte: ꝓ quo in illo
agi coeperit ipsamors. Idẽ uite detractio: quiacũ
detrabendo finita fuerit: post mortẽ iamerit non
in morte. profecto exquo eẽ incipit hoc corpore
inmortee: Quid enĩ aliud dieb horis momentisq
singulis agit . donec ea consumpta mors qua eage¬
bat̃ impleat᷑: e incipiatiam tempus ẽẽ postmor¬
tem: Quod cũ uita detraheret erat imori : nũ¬
quã igit̃ inueahomo ẽ: ex quo ẽ inisto corpore
moriente potius quã uiuente: sietinuita & in
morte simul non potẽ ee anpotius & inuitaean
morte simul est: inuita scilicet in quaui uitdo¬

Expanded text:
 diem duxit quam ille, cui longior; sed cum aequaliter et aequalia momenta raperentur ambobus, alter habuit propius, alter remotius, quo non inpari uelocitate ambo currebant. Aliud est autem amplius uiae peregisse, aliud tardius ambulasse. Qui ergo usque ad mortem productiora spatia temporis agit, non lentius pergit, sed plus itineris conficit. Porro si ex illo quisque incipit mori, hoc est esse in morte, ex quo in illo agi coeperit ipsa mors, id est uitae detractio quia, cum detrahendo finita fuerit, post mortem iam erit, non in morte: profecto, ex quo esse incipit in hoc corpore, in morte est. Quid enim aliud diebus horis momentisque singulis agitur, donec ea consumta mors, quae agebatur, inpleatur, et incipiat iam tempus esse post mortem, quod, cum uita detraheretur, erat in morte? Numquam igitur in uita homo est, ex quo est in isto corpore mmorte simul non potest esse. An potius et in vita et in morte simul est: in vita scilicet in qua vivit, do
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ab scessit a corpore. Sed sicũ abscesserit. nec
tunc in morte sed post mortẽ potius erit quando
sit in morte quis dixerit : nã neq ullus moriens
anuga incorpore ẽ ñ possumus negare uiuentẽ:
Aut sim oriens potius dicen ius ẽ. incuius iam
corpore agit᷑ ut moriat̃ nec simulquisquã
potẽ eẽ uiuens et moriens nescio quando sit
rituro ẽẽ coeperit : nũ quã in eo agit̃ ut mors
ueniat: enĩ hoc agit et mutablitas toto s¬
tẽpore uita c huius sitam̃ uita dicenda est:
ut ueniat̃ in mortẽ : Nemo ꝗppe ẽ qui ñ a
post annũ sit quã ante annu fuit. et cras
qualiodie ethodie quaheri: & paulo post
quã nunc&nune quã paulo ante propinquor
Qm quic quid tẽporis uiuit̃ despatio uiuend
demit̃ et cottitidiest minusminꝰq quodras¬
tat u tomnno ruilul sit aliud tẽpus uite hutu
qua cursus ad mortẽ: In quo ne moł pathuru
stare uel ali quando tardi uite ꝑ mittitur

Expanded text:
ndum abscessit a corpore. Sed si, cum abscesserit, nec ndum abscessit a corpore. Sed si, cum abscesserit, nec tunc in morte, sed post mortem potius erit: quando sit in morte quis dixerit? Nam neque ullus moriens anima in corpore est, non possumus negare uiuentem. Aut si moriens potius dicendus est, in cuius iam corpore agitur ut moriatur, nec simul quisquam potest esse uiuens et moriens: nescio quando sit rituro esse coeperit, numquam in eo non agitur ut mors ueniat. Hoc enim agit eius mutabilitas toto tempore uitae huius si tamen uita dicenda est, ut ueniatur in mortem. Nemo quippe est, qui non ei post annum sit, quam ante annum fuit, et cras quam hodie, et hodie quam heri, et paulo post quam nunc, et nunc quam paulo ante propinquior; quoniam, quidquid temporis uiuitur, de spatio uiuendi demitur, et cottidie fit minus minusque quod restat, ut omnino nihil sit aliud tempus uitae huius, quam cursus ad mortem, in quo nemo uel paululum stare uel aliquanto tardius ire permittitur;
Abbreviated transcription (Latin):
ac molestũ in morientib diximussensũ: quãdiu lutq.¬
enĩ sentiunt adhuc utiq uiuunt: & si ad hiuc per innas¬
uiuunt. ante mortẽ qua in morte potius eẽ dibuis¬
cendi sunt: qui a illa cũ uenerit aufert omnẽ
corporis sensum : qui ea ꝓpinquante molestus ẽ.
acphoc quomodo morientes dicamus eos: qui
nondũ mortui sunt. sed inminente morte.lam.
extrema et mortifera afflictatione lactant̃.
explicare difficile ẽ . etiã si recte isti appellant̃
morientes. ꝗa cũ mors quaeiam impendetad¬
uenerit ñ morientes sed mortui nuncupant̃:
Nullus ẽ. ergo moriens. iusi uiuens: Qm̃ cũin
tanta ẽ extremitate uitae. In quanta s̃. quos
agere animã dicimus. ꝓfecto qui nondum
anima caruit adhuc uiuit. Idẽ ipse igitur.
simul et moriens ẽ et uiuens sed morti acce¬
dens uitacedens. Adhuc tamen inuita. quia
inẽ anima corpori dũ aut̃ in morte. qui añ¬

Expanded text:
ac molestum in morientibus diximus sensum. Quamdiu ac molestum in morientibus diximus sensum. Quamdiu enim sentiunt, adhuc utique uiuunt, et si adhuc uiuunt, ante mortem quam in morte potius esse dicendi sunt; quia illa, cum uenerit, aufert omnem corporis sensum, qui ea propinquante molestus est. Ac per hoc quo modo morientes dicamus eos, qui nondum mortui sunt, sed inminente morte iam extrema et mortifera adflictione iactantur, explicare difficile est, etiamsi recte isti appellantur morientes, quia, cum mors quae iam inpendet aduenerit, non morientes, sed mortui nuncupantur. Nullus est ergo moriens nisi uiuens, quoniam, cum in tanta est extremitate uitae, in quanta sunt quos agere animam dicimus, profecto qui nondum anima caruit adhuc uiuit. Idem ipse igitur simul et moriens est et uiuens, sed morti accedens, uita cedens; adhuc tamen in uita, quia inest anima corpori; nondum autem in morte, quia no
Abbreviated transcription (Latin):
morte conpleta secunda excipia sempitna: Quoerca
bilit̃ tolerat̃ : ꝓteriendo uel adipiscendobono
Cũ uero in ea sunt qui iam mortiui nuncupant᷑.
non absurde dr̃. et malis imala ethonis bona
inrequiesgunt eni anima e piorũ acorporesepa¬
ratȩ impiorũ aũt poenas luunt donec istarũ
ada et̃nã uitã : Illarũ uero ad aet̃nã mortẽ
quae secunda dr̃ corporareuusscant: Sedid
tempus quo animae acorpore separatȩ : aut inbo¬
nis sunt. aut in malis. utrũ post mortẽ potius
anin morte dicendũ ẽ : Sienĩ post mortẽ ẽ
iam ñ ipsa mors quae trans acta atq: praete¬
ritaẽ sed posteã uita p̃sens animae bona seu
malaẽ: Morsa ũt tunc eis mala erat : quando
erat: Hoc ẽ qño eã patiebant̃ cũ morerent̃
Qn grauis et molectus eĩ inerat sensus. quo
mnalo uene ut unturboni. Peracta aũt mors
quo dam modo uel bona uel mala ẽ quae
iã nẽ: Porro siadhuc diligentius.
attendamus nec illa mors eẽ apparebit cuius grauẽ

Expanded text:
morte conpleta secunda excipiat sempiterna. Quocibiliter toleraretur pro tenendo uel adipiscendo bono; cum uero in ea sunt, qui iam mortui nuncupantur, non absurde dicitur et malis mala et bonis bona. In requie sunt enim animae piorum a corpore separatae, inpiorum autem poenas luunt, donec istarum ad aeternam uitam, illarum uero ad aeternam mortem, quae secunda dicitur, corpora reuiuescantempus, quo animae a corpore separatae aut in bonis sunt aut in malis, utrum post mortem potius an in morte dicendum est? Si enim post mortem est, iam non ipsa mors. quae transacta adque praeterita est, sed post eam uita praesens animae bona seu mala est. Mors autem tunc eis mala erat, quando erat, hoc est quando eam patiebantur, cum morerentur, quoniam grauis et molestus eius inerat sensus; quo malo bene utuntur boni. Peracta autem mors quonam modo uel bona uel mala est, quae iam non est? Porro si adhuc diligentius adtendamus, nec illa mors esse apparebit, cuius grauem
Abbreviated transcription (Latin):
credentib: sed omnib: notaẽ quasit animae
a corpore separatio. Qua certe corpus aninan¬
posieho tis ꝗd euident̃ uiuebati euident emorit̃ eis¬
u eitsis potuisse accidere. nisi pecra ti meritũ seque¬
retur. Hicet enĩ iustorũ acpiorũ animas
defunctoru. quodinreꝗeuiuant dubitare¬
lustã unt fas non sit. usq ad eo tam̃ eis melius eẽt cĩ¬
stuluas suuis corporib beneualentib uiuere ute
eruetia illi qui omni modo eẽ sine corpore bea¬
tissimũ existimant. hanc opinionẽ suam
sententia repugnante conuincant
neq enĩ quisqua audebit illorusapientes homi¬
nessiue morituros siueiam mortuos. Ide at
carentescorporib aut corpora relicturos dus
ummortalib ante ponere: quib: đi summus
apud platonẽ mumus ingens. in dissolubilem
sclicet uit a. lde aemnũ cũsuis corporib consor¬
tiu pollicet̃: Optime aut̃ cũ hominibragiar¬
bitrat̃ Ide plato si tamen hanciuita pieiusteqs

Expanded text:
credentibus, sed omnibus nota est, qua fit animae credentibus, sed omnibus nota est, qua fit animae a corpore separatio, qua certe corpus animantis, quod euidenter uiuebat, euidenter emoritur, eis potuisset accidere, nisi peccati meritum sequeretur. Licet enim iustorum ac piorum animae defunctorum quod in requie uiuant dubitare fas non sit, usque adeo tamen eis melius esset cum suis corporibus bene ualentibus uiuere, ut etiam illi, qui omni modo esse sine corpore beatissimum existimant, hanc opinionem suam sententia repugnante conuincant. Neque enim quisquam audebit illorum sapientes homines, siue morituros siue iam mortuos, id est aut carentes corporibus aut corpora relicturos, dis inmortalibus anteponere. quibus Deus summus aput Platonem munus ingens, indissolubilem scilicet uitam, id est aeternum cum suis corporibus consortium, pollicetur. Optime autem cum hominibus agi arbitra
Abbreviated transcription (Latin):
gumentatio uerisimilior habeat᷑: Aluddico
siduminores quib int̃anim alta tesrestriacetera:
etiã hominẽ faciendũ cõmisis plato. potuer
sic̃ dic̃it abiane remouere urendi qualitatẽ:
lucendi relinquere quaeꝓocult emicaret:
lta neđõ summo concedere dubitauimus: cuius
ille noluntati potestatiq concessit nemoriant̃.
qua corta sint: et tam diuersa .tã dissimilia:
idẽ corporea etincorporea sibimet conexa
nulla possit dissolutione seiungi : ut de carne
hominis cui donant immortalitatẽ corrup¬
tionẽ auferat. naturã relinquat. congruen¬
tiã sigurae mnembrorũ qued etineat. detra¬
hat ponderis tarditatẽ : sed deside resurrec¬
tionis mortuorũ : et decorporib eoru in¬
mortalib diligentius sids̃ uoluerit. in sine
huius operis disserendũ ẽ. Nunc de corpo
rib: primorũ hominũ quod institiumus ex¬
plicemus. Qñi nec mors ista quaebona ꝑhibet̃
bonis nec tantũ paucis intellegentib siue

Expanded text:
gumentatio ueri similior habeatur. Illud dico: gumentatio ueri similior habeatur. Illud dico: Si di minores, quibus inter animalia terrestria cetera etiam hominem faciendum commisit Plato, potuerunt, sicut dicit, ab igne remouere urendi qualitatem, lucendi relinquere quae per oculos emicaret: itane Deo summo concedere dubitabimus, cuius ille uoluntati potestatique concessit, ne moriantur quae orta sint, et tam diuersa, tam dissimilia, id est corporea et incorporea, sibimet conexa nulla possint dissolutione seiungi, ut de carne hominis, cui donat inmortalitatem, corruptionem auferat, naturam relinquat, congruentiam figurae membrorumque detineat, detrahat ponderis tarditatem? Sed de fide resurrectionis mortuorum et de corporibus eorum inmortalibus diligentius, si Deus uoluerit, in fine huius operis disserendum est. ribus primorum hominum quod instituimus explicemus; quoniam nec mors ista, quae bona perhibetur bonis nec tantum paucis intellegentibus siue
Abbreviated transcription (Latin):
sit maior et grauitas. lta utplura pondo quã
pauciora plus praeiuant inembra : tam̃suae
carnis leuiora portat anima cũ in sanitate
robusta s̃ quã in languore cũmacrasunt.
et cũ aliis gestantib: onerosior sit saluus
et ualidus quã exilis et morbidus. ipsetam̃
ad suũ corpus mouendũ atq portandum
agiliorẽ. quu inbona ualetudinẽ ẽ. Plus
babet molis. quam quam inpeste uel in fani
minimũ noboris tantũ uelmhabendis etiã
terrenis corpori quauis ad huc corrup¬
tibilib ata. mortalib: non quantitatis pondus
sed temporationis modus. Et quis uerbis explicat
quantũ distet inter praesentẽ quã dicimus sanita¬
tẽ. et in mortalitatẽ futuram nonitaq nrãm fide
redarguunt philo sophi deponderib: corporũ
Nolo enĩ quaerere cur ncredant terrenueẽ
posse corpus incaelo cũ terra uniusa libretur
innihilo. fortassis enĩ deipso medio mundi
loco eo qd in eũ coeant quaeq grauiora etiã ar¬

Expanded text:
sit maior et grauitas, ita ut plura pondo quam sit maior et grauitas, ita ut plura pondo quam pauciora plus premant: membra tamen suae carnis leuiora portat anima, cum in sanitate robusta sunt quam in languore cum macra sunt. Et cum aliis gestantibus onerosior sit saluus et ualidus quam exilis et morbidus, ipse tamen ad suum corpus mouendum adque portandum agilior est, cum in bona ualetudine plus habet molis, quam cum in peste uel fame minimum roboris. Tantum ualet in habendis etiam terrenis corporibus, quamuis adhuc corruptibilibus adque mortalibus, non quantitatis pondus, sed temperationis modus. Et quis uerbis explicat, quantum distet inter praesentem quam dicimus sanitatem et inmortalitatem futuram? Non itaque nostram fidem redarguunt philosophi de ponderibus corporum. Nolo enim quaerere, quur non credant terrenum esse posse corpus in caelo, cum terra uniuersa libretur in nihilo. Fortassis enim de ipso medio mundi loco, eo quod in eum coeant quaeque grauiora, etiam ar
Abbreviated transcription (Latin):
surreonione futu hitueant᷑ paulo attentius
pondeci pa terrena. Siemars humana efficit.
ineemeallis quae quis posita continuo sub¬
mergunt oulid modistasa sabricata etiã natare
nec conł utaposse dnsoli. cumulto mirabilius
iicorperea corporei: ⁊ua quecumq: corpora:
quib cu. corporib copulent᷑. potẽ molib praes¬
tare terrenis itnullo inima pon dere depͭ mant :
ipsisqianimis ꝑfectissime bextis: ut quã ias trena
tam̃ in corruptibiliaiam corpora ubiu olunt
ponant: et quo uoluntagant situ motuq: facil¬
limo. AAnuero silioc angeli faciant: et quaeli¬
bet animalia terrestria rapiant undelibet
constituanto: ubi libet aut eosñposse: autonera
sentire credendũ ẽ : curergo scorũ ꝑfectos:
etbeatos. diuino munere sp̃s sine ulla difficul¬
tate posseferre quouoluerint : etsistere ubi
uoluerint sua corpora ñcredamꝰͦNamcũ ter¬
renorũ corporũ sicut onera ingestando sentire
consueuimus. quanto maior ẽ quantitas. tanto

Expanded text:
ura sunt, intueantur paulo attentius pondera ipsa terrena. Si enim ars humana efficit ut ex metallis, quae in aquis posita continuo submerguntur, quibusdam modis vasa fabricata etiam natare nec colligata posse dissolvi, cum multo mirabilius incorporea corporeis quam quaecumque corpora quibuscumque corporibus copulentur, potest molibus praestare terrenis, ut nullo in ima pondere deprimantur, ipsisque animis perfectissime beatis, ut quamuis terrena, tamen incorruptibilia iam corpora ubi uolunt ponant et quo uolunt agant, situ motuque facillimo! An uero si hoc angeli faciant et quaelibet animalia terrestria rapiant unde libet constituantque ubi libet, aut eos non posse aut onera sentire credendum est? Quur ergo sanctorum perfectos et beatos diuino munere spiritus sine ulla difficultate posse ferre quo uoluerint et sistere ubi uoluerint sua corpora non credamus? Nam cum terrenorum corporum, sicut onera in gestando sentire consueuimus, quanto maior est quantitas, tanto
Abbreviated transcription (Latin):
nouõ aliquid me uspiam legisse non recolo: nisi quod
in hoc eodẽ libro repperitur tã quã mare uitreũ
simile crystallo. sedtunc ñ deisto fine scłi loquebatur
n& propriae dixisse uid&ur mare sedtã quã mare
Quã us& nunc sit amat proph&ica locetio ꝓpriis
ubis translata miscere acsic quodammodo uelare
quod dicitur : potuit deillo maridicere . & mare iam
ñ est de quo supra dixerat : & xibuit mare mortuos
qui ineo erant Iam enĩ tunc non erit hoc scłm uite
mortaliũ turbulentũ & ꝓcellosũ quod maris nomi¬

Expanded text:
nouo aliquid me uspiam legisse non recolo; nisi quod in hoc eodem libro reperitur: Tamquam mare uitreum simile crystallo. Sed tunc non de isto fine saeculi loquebatur, nec proprie dixisse uidetur mare, sed tamquam mare. Quamuis et nunc, sicut amat prophetica locutio propriis uerbis translata miscere ac sic quodam modo uelare quod dicitur, potuit de illo mari dicere: Et mare iam non est, de quo supra dixerat: Et exhibuit mortuos mare, qui in eo erant. Iam enim tunc non erit hoc saeculum uita mortalium turbulentum et procellosum, quod maris nomi
Abbreviated transcription (Latin):
cũq: moriantur cũ uita carebunt. quã con¬
tinuo receptura sunt. Siergo ibunt int̾rã
qui a exuuis hominib: ter raerunt: quẽ ad
modum it incinerẽ quod fitcinis. it inu&us¬
tatẽ quod sit u&us it intestã quod & lito fit
testa. etalia sescenta sicloquimur: Quomodo
autẽ fit futur ũ qđ nunc ꝓ nr̃ae ratiunculae
uir ibus utcũq conicimus: tunc erit potius
ut nosse possimus Resurractionẽ quippe

Expanded text:
cumque moriantur, cum uita carebunt, quam concumque moriantur, cum uita carebunt, quam continuo receptura sunt. Sic ergo ibunt in terram, quia ex uiuis hominibus terra erunt. quem ad modum it in cinerem, quod fit cinis; it in uetustatem, quod fit uetus; it in testam, quod ex luto fit testa: et alia sescenta sic loquimur. Quo modo autem sit futurum. quod nunc pro nostrae ratiunculae uiribus utcumque conicimus, tunc erit potius, ut nosse possimus. Resurrectionem quippe
Abbreviated transcription (Latin):
reuiuscere : cũ credamus qđ idem ipse. apłs
aꝑtissimȩ dic̃ inictu oculi futurã resurrec¬
tione : & in membra sine fine uictura : tanta
falicitate tamq: in aestim abili uelocitate
rediturũ anti quissimor ũ cadauerũ pul¬
uerẽ : N& ab illa sententia qua homini
dictũ ẽ ter raes et inter ramibis. futuros
illosscos arbitremur in munes: sieorum mo¬
rientiũ in terrã ñ recident corpora.: sed fic̃
in ipso raptu morietur: ita et resurgent
dũ feruntur inaera.: Interra quippe
ibis ctin hoc ibis amissa uita quõd eras ante¬
quã sumeres uitã: Id est hoceris ganinu¬
tus: quod era sante quã esses animatus
Terrae quippe insufflauit ds̃ infaciẽ flatũ
uitȩ cũ factus ẽ homo in animã uiuã .
tam quã dicer&ur ⁊ terra es animata qđ
ñ eras termeris & aminqs sic̃ eras : qđ sunt
etante quã putrescant omnia corporamor¬
tuor ũ quõder unt et illa fimorientur. ubi¬

Expanded text:
reuiuescere, cum credamus quod idem ipse apostolus reuiuescere, cum credamus quod idem ipse apostolus apertissime dicit, in ictu oculi futuram resurrectionem et in membra sine fine uictura tanta facilitate tamque inaestimabili uelocitate rediturum antiquissimorum cadauerum puluerem ? nec ab illa sententia, qua homini dictum est: terra es et in terram ibis, futuros illos sanctos arbitremur immunes, si eorum morientium in terra non reccident corpora, sed sicut in ipso raptu morientur, ita et resurgent, dum feruntur in aera. in terram quippe ibis quam sumeres uitam\': id est, hoc eris exanimatus, quod eras antequam esses animatus terrae quippe insufflauit Deus in faciem flatum uitae. cum factus est homo in animam uiuam; tamquam diceretur: <Terra es animata, quod non eras: terra eris exanimis, sicut eras\'; quod sunt et antequam putrescant omnia corpora mortuorum; quod erunt et illa. si morientur. ubi
Abbreviated transcription (Latin):
fierinisimors praecesserit possit nec dormitio¬
nẽ possimus illo loco intellegere nisimortẽ
quomodo om̃s uł dormient uł resurgent : sitã
multĩ quos in corpore inuenturus .ẽ. xp̃s nec dor¬
mient nec resurgent: Siergo scos̃ qui reppe¬
riuntur xpõueniente uiuentes eiq in obiuam
rapientur. crediderimus in eodem raptũ
demortalib corporib exituros & ad eadem
moximmortalia redituros nullas in uerbis apł
p̃tiemur angustias : siue ubi dic̃: Tu quod semi¬
nas ñ uiuificat᷑ nisimoriatur.: siue ubidic̃ om̃s
resurgemꝰ : aut om̃s dormiemꝰ: Quia nec illi
per inmortalitatẽ uiuicabunt᷑ : nisi quã libet
paululũ tam̃ ante moriant᷑ : Ao ꝑ ho: & are¬
surrectione noner᷑ alieni quam dormitione
p̃cȩdunt : quã uiftns breuissima ñ tam nulla
Quur aũ nob̵ incredibile uideat᷑ Alã multitu¬
dine corporũ in are qđ ã modo seminari: atq
ibi ꝓtinus inmortalit̃ atq in corruptibiliter

Expanded text:
fieri, nisi mors praecesserit, possit nec dormitiofieri, nisi mors praecesserit, possit nec dormitionem possimus illo loco intellegere nisi mortem, quomodo omnes uel dormient uel resurgent, si tam multi, quos in corpore inuenturus est Christus, nec dormient nec resurgent? si ergo sanctos, qui reperientur Christo ueniente uiuentes eique in obuiam rapientur, crediderimus in eodem raptu de corporibus mortalibus exituros et ad eadem mox immortalia redituros, nullas in uerbis apostoli patiemur angustias, siue ubi dicit: tu quod seminas non uiuificatur, nisi moriatur, siue ubi dicit: omnes resurgimus aut: omnes dormiemus; quia nec illi per immortalitatem uiuificabuntur, nisi quamlibet paululum tamen ante moriantur, ac per hoc et a resurrectione non erunt alieni, quam dormitione praecedunt quamuis breuissima, non tamen nulla. cur autem nobis incredibile uideatur illam multitudinem corporum in aere quodam modo seminari atque ibi protinus immortaliter atque incorruptibiliter
Abbreviated transcription (Latin):
doigitur quosiuuentes hic xp̃s inueni& ꝑ imnmorta¬
litatẽ in illo uuificabuntur. et siñ moriantur.
cũ uideamꝰ ꝓpt̃ hoc eẽ dictuni tu quod seminas
ñ s iusi catur tusi prius moriatur. Aut sir&te
nondicimꝰ seminaritusi et corpora hominũ
que moriendo quo quomo do reuertuntur in
torita sicut sehab& &am illa intrans gressorẽ
patrẽ generis hum anidiuinitus ꝓlata senten¬
tia: terra ures et interrã ibis fatendũ e
istos quos ñdũ decorporib. egressos. cũ ueniet xp̃s
inueniet : & istis uerbis apłi & illis degenesi ñ teneri
Qm̃ sursum innubib raptiñutiq seminant᷑: quia nec
eunt in trãnecredeunt: siue nullã prorsus ex¬
periantur martẽ siue paululũ in aeremorian¬
tur: Sed alud rursus occurrit quodidem dix̃
apłs cũ deresurrectione corporũ ad corinthios
loqueret᷑ om̃s resurgemus uel sic̃ alii codices
habent om̃s dormiemus: Cũ ergonec resurrectio

Expanded text:
do igitur, quos uiuentes hic Christus inueniet, per inmortado igitur, quos uiuentes hic Christus inueniet, per inmortalitatem in illo uiuificabuntur, etsi non moriantcum uideamus propter hoc esse dictum: tu quod seminas, non uiuificatur, nisi moriatur? aut si recte non dicimus seminari nisi ea corpora hominum, quae moriendo quoquo modo reuertuntur in terram — sicut sese habet etiam illa in transgressorem patrem generis humani diuinitus prolata sententia: terra es et in terram ibis: — fatendum est istos, quos nondum de corporibus egressos cum ueniet Christus inueniet, et istis uerbis apostoli et illis de Genesi non teneri, quoniam sursum in nubibus rapti non utique seminantur, quia nec eunt in terram nec redeunt, sine nullam prorsus experiantur mortem siue paululum in aere moriantur. Sed aliud rursus occurrit, quod idem dixit apostolus, cum de resurrectione corporum ad Corinthios loqueretur: omnes resurgimus, uel, sicut alii codices habent: omnes dormiemus. cum ergo nec resurrectio