comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cum bello aduersus hannibalem leuino euenit.Que sors uelut ut¬
rum captis syracusis ita exanimauit siculos expectatione sor¬
tis in consulum conspectu stantis ut comploratio corum flebiles
uoces et extemplo oculos hominum conuerterent et postme¬
dum sermones prebuerunt.Circuibant enim senatorium cũ
ueste sordida affirmantes se mõ modo suam quisq patriam
sed totam siciliam relicturos. Si eo marcellus iterum cum im¬
perio rediss&: nullo suo merito cum ante in placabilem in se
fuisse quid iratum ꝙ romam de se quȩstum uenisse siculos
sciat fac turum: obrui ethne ignibus aut mergi freto sa¬
satius illi insulae ẽẽ ꝗͣ uelut dedi noxe inimico. Hȩ siculorum
querele domos primum nobilium circum late celebrateq serme¬
nibus: quos partim mĩa siculorum partim in uidia marcelli ex¬
citabat. in senatum etiam peruenerunt postulatum a consu¬
libus est. ut de permutandis prouintus senatum consulerent.

Expanded text:
cum bello aduersus Hannibalem Laeuino euenit. quae sors, uelut itecum bello aduersus Hannibalem Laeuino euenit. quae sors, uelut iterum captis Syracusis, ita exanimauit Siculos, exspectatione sortis in consulum conspectu stantes, ut comploratio eorum flebilesque uoces et extemplo oculos hominum conuerterint et postmodo sermones praebuerint. circumibant enim senatorum <domos> cum ueste sordida, adfirmantes se non modo suam quosque patriam, sed totam Siciliam relicturos si eo Marcellus iterum cum imperio redisset. nullo suo merito eum ante implacabilem in se fuisse: quid iratum quod Romam de se questum uenisse Siculos sciat facturum? obrui Aetnae ignibus aut mergi freto satius illi insulae esse quam uelut dedi noxae inimico. hae Siculorum querellae domos primum nobilium circumlatae celebrataeque sermonibus, quos partim misericordia Siculorum, partim inuidia Marcelli excitabat, in senatum etiam peruenerunt. postulatum a consulibus est ut de permutandis prouinciis senatum consulerent.
Abbreviated transcription (Latin):
tem milia peditum. et tricenti equites relinquerentur. Cadem ra¬
tione stipendiorum habita in ueteribus militibus dimittendis.Cu'
fuluio consuli superioris anni nec de prouintia apulia nec de exer¬
citu: quem habuerat: quicq̃ mutatum. tantum in annum pro¬
rogatum imperium e.p. sulpitius collega eius omnem exercitũ
prẽter socios nauales iuissus dimittere est.Item ex sicilia exer¬
citus. cui. M.cornelius preeẽt ubi consul in prouintiam uenis
ses milites dati duarum instar legionum.Totidem legiones in
sardiniam .P. manlio uulsoni practori decrete: quibuis.L. Corne¬
lius in cadem prouintia priore anno preerat.Orbanas legiões
ita scribere consules iussi ne quem milites facerent: qui in ex¬
ercitu. N. claudii. M.ualerii fuluiiq fuissent: neue eo anno
plures ꝗͣ una et xx. romane legiones eent. Hissenatus .c. per¬
ectis sortiti prouintias consules.sicilia et classis marcello italia

Expanded text:
tem milia peditum et trecenti equites relinquerentur, eadem ratem milia peditum et trecenti equites relinquerentur, eadem ratione stipendiorum habita in ueteribus militibus dimittendis. Cn. Fuluio consuli superioris anni nec de prouincia Apulia nec de exercitu quem habuerat quicquam mutatum; tantum in annum prorogatum imperium est. P. Sulpicius collega eius omnem exercitum praeter socios nauales iussus dimittere est. item ex Sicilia exercitus cui M. Cornelius praeesset ubi consul in prouinciam uenissses milites dati, duarum instar legionum. totidem legiones in Sardiniam P. Manlio Uolsoni praetori decretae, quibus L. Cornelius in eadem prouincia priore anno praefuerat. urbanas legiones ita scribere consules iussi ne quem militem facerent qui in exercitu M. Claudi M. Ualeri Q. Fului fuisset, neue eo anno plures quam una et uiginti Romanae legiones essent. his senatus consultis perfectis sortiti prouincias consules. Sicilia et classis Marcello, Italia
Abbreviated transcription (Latin):
scdeq prouintia cui prefuerat: consultum.De prouintiis commu¬
nis relatio fuit decernere patres. ut alteri consulum italia bel¬
lumq cum hannibale prouintia eet alter classem. cui.I. octa¬
cilius pre.¬
cilius prefuisset Siciliamq prouintiam cum.l.cintio praetore
obtincr&x. Exercitus ei duo decreti qui in etruria galliaq: eent.
e quatuor erant legiones urbane duȩ supioris anni in etruriam
due qui sulpitius consul prefuisset in galliam mitterentur gallie et
legionibuspre eet quem consul cuius italia prouintia eẽt pfeciss&
In ctruriam. gaius calphurnius post practoram rogato in annum
imperio missus calphurnio capua prouintia detreta prorogatũ¬
q in annum imperium exercitus cuuum sociorumq minime ius¬
sus ut e duabus legionibus una legio quinq milia peditum et cocͭ
equites eẽnt dimissis qui plurĩa stipendia hrent: et sociorum sep¬

Expanded text:
se deque prouincia, cui praefuerat, consul: tum de prouinciis commuse deque prouincia, cui praefuerat, consul: tum de prouinciis communis relatio fuit. decreuere patres ut alteri consulum Italia bellumque cum Hannibale prouincia esset, alter classem cui T. Otacilius praefuisset Siciliamque prouinciam cum L. Cincio praetore obtineret. exercitus eis duo decreti qui in Etruria Galliaque essent; eae quattuor erant legiones; urbanae duae superioris anni in Etruriam, duae quibus Sulpicius consul praefuisset in Galliam mitterentur. Galliae et legionibus praeesset quem consul cuius Italia prouincia esset praefecisset: in Etruriam C. Calpurnius post praeturam prorogato in annum imperio missus. et Q. Fuluio Capua prouincia decreta prorogatumque in annum imperium; exercitus ciuium sociorumque minui iussus ut ex duabus legionibus una legio, quinque milia peditum et trecenti equites essent, dimissis qui plurima stipendia haberent, et sociorum sep
Abbreviated transcription (Latin):
incendendam profectos inuenturum se insemiiusto foro con¬
sulem uestigia sceleris campanorum ueste edem petitam et &¬
ternos ignes et conditum inpenitrabile pignus imperii Romani
Se minime censere tutum ee campanis potestatem intrandi ro¬
mana moenia fieri.Leuinius campanos iure iurando a flacco
adactos quinto die qua a senatu responsum accepissent capuã
redituros sequi se romam uissit.Hac circumfusus multitudine sil
bium excidio a celeberrimis uiris uictos bello accusatores in urbẽ
adducens de re.p. tum primum ac de prouintiis ambo consules ad
senatum retulere: Ibileuinus quostatu macedonia & graccia ethol
acarnanes locriq eent:quasq ibi resipe egiss& terra mariq expo¬
suit Phylippum inferentem bellum etholis in macedoniam retꝰ
abse compulsum ad intima poenitus regni abisse. legionemq in
deduci posse classem satisee ad arcendum italia regem haec de

Expanded text:
incendendam profectos. inuenturum in semusto foro conincendendam profectos. inuenturum in semusto foro consulem uestigia sceleris Campanorum; Uestae aedem petitam et aeternos ignes et conditum in penetrali fatale pignus imperii Romani. se minime censere tutum esse Campanis potestatem intrandi Romana moenia fieri. Laeuinus Campanos, iure iurando a Flacco adactos quinto die quam ab senatu responsum accepissent Capuam redituros, sequi se Romam iussit. hac circumfusus multitudine, simul bium excidio, ac celeberrimis uiris uictos bello accusatores in urbem adducentis. de re publica tamen primum ac de prouinciis ambo consules ad senatum rettulere. ibi Laeuinus, quo statu Macedonia et Graecia, Aetoli, Acarnanes Locrique essent, quasque ibi res ipse egisset terra marique, exposuit: Philippum inferentem bellum Aetolis in Macedoniam retro ab se compulsum ad intima penitus regni abisse, legionemque inde deduci posse; classem satis esse ad arcendum Italia regem. haec de
Abbreviated transcription (Latin):
ac leuitatem ex re fortuita crimen conmentum. Caeterum ut
coram coarguebantur et questio ex ministris facinoris foro medio
hr̃i capta est. fassi omnes atq in dominos seruosq conscios animaqͥ¬
uersum ẽ. Indici libertas data et uiginti milia eris. Consuli le¬
uino capuam pretereunti circumfusa multitudo campanorum
est obsecrantium cum lacrimis ut sibi romam ad senatum ire¬
ire liceret:oratum:si qua misericordia tandem flecti possent:ne
se ad ultimum perditum irẽt nomenq: campanorum. a .q. flac¬
co delerisinerent. flaccus sibi priuatam simultatem cum campaĩs
negare ullam ẽẽ publicas inimicitias hostilis eẽ et futuras: quo¬
tem ẽẽ nullum infestiorem populum nomini romano. Ideo se
moenibus inclusos tenere eos:quia si qui euasissent: aliqua uelut
feras bestias per agros uagari et laniare et trucidare ꝙcumq: ob¬
uium detur alios ad hannibalem transfugisse alios ad romam

Expanded text:
ac leuitatem ex re fortuita crimen commentum. ceterum ut ac leuitatem ex re fortuita crimen commentum. ceterum ut coram coarguebantur et quaestio ex ministris facinoris foro medio haberi coepta est, fassi omnes, atque in dominos seruosque conscios animaduersum est; indici libertas data et uiginti milia aeris. consuli Laeuino Capuam praetereunti circumfusa multitudo Campanorum est obsecrantium cum lacrimis ut sibi Romam ad senatum ire liceret oratum, si qua misericordia tandem flecti possent, ne se ad ultimum perditum irent nomenque Campanorum a Q. Flacco deleri sinerent. Flaccus sibi priuatam simultatem cum Campanis negare ullam esse: publicas inimicitias †hostilis† et esse et futuras, quotem esse, nullum infestiorem populum nomini Romano. ideo se moenibus inclusos tenere eos, quia si qui euasissent aliqua, uelut feras bestias per agros uagari et laniare et trucidare quodcunque obuium detur; alios ad Hannibalem transfugisse, alios ad Romam
Abbreviated transcription (Latin):
fitia: neq enim tum basilice erant comprehense lautu.¬
mie forumq piscatorium et atrium regium edes ueste⁊
uix defensa est.Tredecim maxime seruorum opera
qui in publicum redempti ac manumissi sunt. Nocte ac
die continuatum incendium fuit. Nec ulli dubium esat
humana id fraude factum eẽ. ꝙ pluribus simul locis et his
diuersis ignes cohorti ẽẽnt.Itaq consul ex auctoritate sena¬
tus. pro contione edixit qui quorum ope id conflatum in¬
cendium profiteretur: premium fore: libero pecuniam
seruo libertatem.Eo premioinductus camponorum colonio¬
rum seruus imanus ei nomen erat: indicãuit dominos &
quinq: preterca nobiles iuuenes campanorum quorum
parentes a fuliuo securi percussi erant id incendium fe¬
cisse uulgoq facturos alia. ni comprehendantur: Com¬
prchensi familiaeq eorum et primo eleuabatur index inditiumq
pridie cum uerberibus castigatum abdominis discessisse pirams:

Expanded text:
ficia—neque enim tum basilicae erant—comprehensae lautuficia—neque enim tum basilicae erant—comprehensae lautumiae forumque piscatorium et atrium regium; aedis Uestae uix defensa est tredecim maxime seruorum opera, qui in publicum redempti ac manu missi sunt. nocte ac die continuatum incendium fuit, nec ulli dubium erat humana id fraude factum esse quod pluribus simul locis et iis diuersis ignes coorti essent. itaque consul ex auctoritate senatus pro contione edixit qui, quorum opera id conflatum incendium, profiteretur, praemium fore libero pecuniam, seruo libertatem. eo praemio inductus Campanorum Calauiorum seruus—Manus ei nomen erat—indicauit dominos et quinque praeterea iuuenes nobiles Campanos quorum parentes a Q. Fuluio securi percussi erant id incendium fecisse, uolgoque facturos alia ni comprendantur. comprehensi ipsi familiaeque eorum. et primo eleuabatur index indiciumque: pridie eum uerberibus castigatum ab dominis discessisse; per iram
Abbreviated transcription (Latin):
tam siciliam habitum ut ꝗͣ plurimum quesitum de se romam
uenirent:eundem literis falsis urbem implesse:bellum in sic¬
lia eẽ ut suam laudem minuat.Moderati animi gloriam eo
die adeptus consul senatum dimisit. ac prope iustum iuiditi¬
um omnium rerum futurum uidebatur donec alter consul
ad urbem uenisset. Otium ut solet excitauit plebis rumores
belli diuturnitate ut uastatos agros circa urbem qua in festo
agmine isset hannibal exhaustam delectibus italiam et pro¬
re ꝙ cannensis exercitus caesus querebantur et consules
bellicosos ambos uiros acros nimis et feroces creatos:qui uel
in pace tranquilla bellum excitare possent: ne dum in
bello respirare ciuitatem forent passuri. Interrupit hos ser¬
mones nocte quac pridic quinquatriis fuit.pluribus siml
locis circa forum incendium ortum. Codem tempore septe
tabernae quae postea quinque & argentariae quae nunc
noua appellantur: arsere.comprehensa postea priuata edi¬

Expanded text:
tatavenirent; eundem litteris falsis urbem inplesse, bellum in Sicilia esse, ut suam laudem lauded minuat. moderati animi gloriam eo die adeptus consul senatum dimisit; ac prope iustitium omnium rerum futurum videbatur donec alter consul ad urbem venisset. otium , ut solet, excitavit plebis rumores: belli diuturnitatem et vastatos agros circa urbem, qua infesto agmine isset Hannibal, exhaustam dilectibus Italiam et prope quotannis caesos exercitus querebantur, et consules bellicosos ambo viros acresque nimis et feroces creatos qui vel in pace tranquilla bellum excitare bello respirare ciuitatem forent passuri. interrupit hos sermones nocte quae pridie Quinquatrus fuit pluribus simul locis circa forum incendium ortum. eodem tempore septem tabernae quae postea quinque, et argentariae quae nunc nouae appellantur, arsere; comprehensa postea priuata aedi
Abbreviated transcription (Latin):
ni inde oppugnabantur:Itaq intra paucos dies recepta urbs per
deditionem etholis traditur preda ex naupacto romanis cessit
Leuino luterȩ reddite consulem cum absentem declaratum
successorem uenire.p. sulpitium. Caeterum diuturno ibi
morbo implicitus serius spe omnium romam uenit.A.mar¬
cellus cum idibus marcus consulatum inisset:senatum eo die
moris modo causa habuit professus nihil se absente collega
neq de re p.neq de prouintiis acturum scire se frequenteso
siculos prope urbem in uillis obtrectatorum factorum suose¬
eẽ. quibus tantum ab eẽ ut per se non liceat palam rome¬
crimina edicta facta ab inimicis uulgare: ut ni simularent
aliquem sibi timorem absente collega dicendi de consule ẽe
ip̃e eis ex templo daturus senatum fuerit:Ubi quidem colle¬
ga uenisset non passurum quicꝗͣ prius agi qui ut siculi in se¬
natum introducantur delectum prope.a M. cornelio per to¬

Expanded text:
ni inde oppugnabant. itaque intra paucos dies recepta urbs per ni inde oppugnabant. itaque intra paucos dies recepta urbs per deditionem Aetolis traditur: praeda ex pacto Romanis cessit. litterae Laeuino redditae consulem eum absentem declaratum et successorem uenire P. Sulpicium ; ceterum diuturno ibi morbo implicitus serius spe omnium Romam uenit. M. Marcellus cum idibus Martiis consulatum inisset, senatum eo die moris modo causa habuit professus nihil se absente collega neque de re publica neque de prouinciis acturum: scire se frequentes Siculos prope urbem in uillis obtrectatorum suorum esse; quibus tantum abesse ut per se non liceat palam Romcrimina edita ficta ab inimicis uolgare, ut ni simularent aliquem sibi timorem absente collega dicendi de consule esse, ipse eis extemplo daturus senatum fuerit. ubi quidem collega uenisset non passurum quicquam prius agi quam ut Siculi in senatum introducantur. dilectum prope a M. Cornelio per to
Abbreviated transcription (Latin):
omittere phylippum id: quod in nauibus erat: cogerunt bellũ
Iam phorina per deditionem recepta et prospero alio successui
rerum etholorum impetum tardauerat primo coniurationi
fama acarnanice: de inde auditus phylippi aduentus regredi
etiam in intimos coegit fines. Nec phylippus quanꝗͣ ne oppri¬
meretur a carnanes itineribus magnis ierat ultra de inde
est progressus. Inde cum audiss& reditum etholorum ex c¬
nania et ipẽ Pellam reduit. Leuinus ueris principio acorcyra
profectus nauibus suꝑato leucato promunctorio: cum ueniss&
naupactum: anticiram inde se petiturum edixit: ut presto
ibi scopas etholiq ẽent.Sita Anticira est in locis de leua parte
sinum corinthiacum intrantibus breuis terre iter eobreuis
nauigato anaupacto e. Tertio ferme post die utrimq op¬
pugnare cepta est.Erauior a mari oppugnatio erat quia et
tormenta machinaeq: omnis generis in nauibus erant et ron¬

Expanded text:
omittere Philippum id quod in manibus erat coegerunt bellum, omittere Philippum id quod in manibus erat coegerunt bellum, Iamphorynna per deditionem recepta et prospero alio successu rerum. Aetolorum impetum tardauerat primo coniurationis fama Acarnanicae; deinde auditus Philippi aduentus regredi etiam in intimos coegit fines. nec Philippus, quanquam ne opprimerentur Acarnanes itineribus magnis ierat, ultra Dium est progressus; inde cum audisset reditum Aetolorum ex Acarnania, et ipse Pellam rediit. Laeuinus ueris principio a Corcyra profectus nauibus superato Leucata promuntorio cum uenisset Naupactum, Anticyram inde se petiturum edixit ut praesto ibi Scopas Aetolique essent. sita Anticyra est in Locride laeua parte sinum Corinthiacum intranti; breue terra iter eo, breuis nauigatio ab Naupacto est. tertio ferme post die utrimque oppugnari coepta est; grauior a mari oppugnatio erat quia et tormenta machinaeque omnis generis in nauibus erant et Roma
Abbreviated transcription (Latin):
niae parat. aduersus qđ se acamanum gens & uiribus impar
et iam meniadas nassumq amissa cernens romana insuper
arma ingruere: ira magisinstruit ꝗͣ consilio bellum coniu¬
gibus libe̾risq et senioribus sup. xl annos in propinquam
epirum missis ab xu. ad.Lx. annos coniurant nisi uictores se
non redituros. Qui uictus acie excessisset eum ne quis urbe.tes
mensa.lare reciperet.Diram execrationem in populares obtes¬
tationem qua sanctissimam potuerunt aduersus hospites compo¬
suerunt.: precatiq simul epyrotas sunt: ut qui suorum in acie
cecidissent: eos uno tumulo contegerent adhiberentq: huma¬
tis titulum. Hic siti sunt a carnes qui aduersus uim atq inuriã
etholorum pro patria pugnantes mortem oppetierunt: per hoc
incitatis animis castra extremis finibus suis obuiam hosti po¬
suerunt: nuntiis ad phylippum missis quanto res in discrimine ẽẽ

Expanded text:
niae parat. aduersus quos Acarnanum gens, et uiribus impar niae parat. aduersus quos Acarnanum gens, et uiribus impar et iam Oeniadas Nassumque amissa cernens Romanaque insuper arma ingruere, ira magis instruit quam consilio bellum. coniugibus liberisque et senioribus super sexaginta annos in propinquam Epirum missis, ab quindecim ad sexaginta annos coniurant nisi uictores se non redituros; qui uictus acie excessisset, eum ne quis urbe tecto mensa lare reciperet, diram exsecrationem in populares, obtestationem quam sanctissimam potuerunt aduersus hospites composuerunt; precatique simul Epirotas sunt ut qui suorum in acie cecidissent eos uno tumulo contegerent, adicerentque humatis titulum: 'hic siti sunt Acarnanes, qui aduersus uim atque iniuriam Aetolorum pro patria pugnantes mortem occubuerunt.' per haec incitatis animis castra in extremis finibus suis obuia hosti posuerunt. nuntiis ad Philippum missis quanto res in discrimine esset,
Abbreviated transcription (Latin):
muros Uastatis proximis illyricis in pelagoniam eadem cele¬
riter uertit iter. Inde dardanorum iter urbem sitam in macc¬
loniam transitum dardanis facturam cepit. his raptim actis
memor etholici iuinctiq: cum eo romani belli per pelagoniam
et lintum et loctiam in thessalicam. descendit ad bellum secus
aduersus etholos capessendum: incitare posse homines credebat¬
Et relicto ad fauces thessalie perse: cum quatuor milibus arma¬
torum ad arcendos aditu etolos: ipẽ priusꝗ maioribus occu¬
paretur rebus in macedoniam atq: in tratiam exercitum ac
nedos eduxit.incurrere ea gens in macedoniam solita erat
ubi regem occupatum externo bello ac sine presidio eẽ regnũ
sensisset. Ad frangendos igitur et uastare agros et urbem iã¬
formam capit arcemq medice oppugnare cepit. Scopas ubi
profectum ubi inthratiam regem occupatumq bello audiuit.
armata omni uiuentute etholorum bellum inferre a carna¬

Expanded text:
muros. uastatis proximis Illyrici in Pelagoniam eadem celemuros. uastatis proximis Illyrici in Pelagoniam eadem celeritate uertit iter; inde Dardanorum urbem Sintiam, in Macedoniam transitum Dardanis facturam, cepit. his raptim actis, memor Aetolici iunctique cum eo Romani belli per Pelagoniam et Lyncum et Bottiaeam in Thessaliam descendit—ad bellum secum aduersus Aetolos capessendum incitari posse homines credebat—et relicto ad fauces Thessaliae Perseo cum quattuor milibus armatorum ad arcendos aditu Aetolos, ipse priusquam maioribus occuparetur rebus in Macedoniam atque inde in Thraciam exercitum ac Maedos duxit. incurrere ea gens in Macedoniam solita erat, ubi regem occupatum externo bello ac sine praesidio esse regnum sensisset. ad frangendas igitur <uires gentis simul> uastare agros et urbem Iamphorynnam, caput arcemque Maedicae, oppugnare coepit. Scopas ubi profectum in Thraciam regem occupatumque ibi bello audiuit, armata omni iuuentute Aetolorum bellum inferre Acarna
Abbreviated transcription (Latin):
testata sacratis munimentis ẽẽnt supposita.Nore causa fuerãt
retenti romȩ diutius legati etholorum nec tamen impedimento
idrebus gerendis fuit. Et etholi ex templomouerunt aduersus o¬
phylippum bellum. & Leuinus zachinctum parua insula est
ropinqua etholie urbem unam eodem quo ipã est:nomine o¬
habet eam preter arcem accepit:et oloniadas.Nassumq acar¬
nanum captas etholis contribuit:phylippum quoq satis implica.¬
tum bello finitimo ratus ne italiam:penosq et pacta cum han¬
ubale posset respicerc corcyram ip̃e se recepit.Phylippo etho¬
lorum defectio pelle hybernanti allata ẽ. Itaq quia primo ue¬
re moturus exercitum in greciam erat:illyrios finitimasq: eius
urbes alterno metu quietas ut macedonia hrẽt expeditionẽ
ubitam. in originorum atq: apollinatium fines fecit egrese¬
q apolloniatas cum magno terrore ac pauore compulit intͣ

Expanded text:
testata sacratis monumentis essent sunt posita. morae causa fuerant testata sacratis monumentis essent sunt posita. morae causa fuerant retenti Romae diutius legati Aetolorum; nec tamen impedimento id rebus gerendis fuit. et Aetoli extemplo mouerunt aduersus Philippum bellum, et Laeuinus Zacynthum—parua insula est propinqua Aetoliae; urbem unam eodem quo ipsa est nomine habet; eam praeter arcem ui cepit—et Oeniadas Nassumque Acarnanum captas Aetolis contribuit; Philippum quoque satis implicatum bello finitimo ratus ne Italiam Poenosque et pacta cum Hannibale posset respicere, Corcyram ipse se recepit. Philippo Aetolorum defectio Pellae hibernanti allata est. itaque quia primo uere moturus exercitum in Graeciam erat, Illyrios finitimasque eis urbes ab tergo metu quietas ut Macedonia haberet, expeditionem subitam in Oricinorum atque Apolloniatium fines fecit, egressosque Apolloniatas cum magno terrore ac pauore compulit intra
Abbreviated transcription (Latin):
acharine. igitur conscripte conditiones: quibus in amicitiã
societatemq populi romani uenirent: additumq ut si places
uellentq eodem iurc amicitiae elei lacedemoniiq et athal
et pleuratus et scerdiledus ẽent: asie athalus hytracum et
illyriorum reges cum phylippo bellum ut ex templo cum phylip¬
po terra gererent.nauibus ne minus .xxu.remibus adiuuaret
romanus urbium corcyretenus ab etolia incipienti solum te¬
taq et muri cum agris etholorum alia omnis preda.p.R
Si etholi pacem cum philippo facerent federi adscriberent
ita ratem eorum pacem si phylippus anna a romanis soci
qͥ: eorum dictionis eẽnt abstinuissent.Item si populus Ro¬
manus foedere iungeretur regi ut caueret ne ius ei bellũ¬
inferendi etolis socusq eorum eẽt. Haec conuencrunt conscrip¬
taq biennio post olimpie abetholis a capitolio a romanis ut

Expanded text:
Acarnaniae. igitur conscriptae condiciones quibus in amicitiam Acarnaniae. igitur conscriptae condiciones quibus in amicitiam societatemque populi Romani uenirent; additumque ut, si placeret uellentque, eodem iure amicitiae Elei Lacedaemoniique et Attalus et Pleuratus et Scerdilaedus essent, Asiae Attalus, hi Thracum et Illyriorum reges; bellum ut extemplo Aetoli cum Philippo terra gererent; nauibus ne minus uiginti quinque quinqueremibus adiuuaret Romanus; urbium Corcyrae tenus ab Aetolia incipienti solum tectaque et muri cum agris Aetolorum, alia omnis praeda popsi Aetoli pacem cum Philippo facerent, foederi adscriberent ita ratam fore pacem si Philippus arma ab Romanis sociisque quique eorum dicionis essent abstinuisset; item si populus Romanus foedere iungeretur regi, ut caueret ne ius ei bellinferendi Aetolis sociisque eorum esset. haec conuenerunt, conscriptaque biennio post Olympiae ab Aetolis, in Capitolio ab Romanis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m concilium aetholorum classe expedita uenit. ubi cum
ostentasset adiecissetq iam in a maioribus traditum morem
romanis colendi socios ex quibus alios in ciuitatem atq: equũ
secum ius accepissent: alios in ea fortuna haberent. ut socu ẽẽ
ꝗͣ ciues mallent etolos eo in maiore futuros honore ꝙ gentium
transmarinarum in amicitiam primi uenissent phylippum eis
et macedones graues accolas ẽẽ quorum se uim ac spiritus fre
per uim ademisset etolis excedãt: sed ipãm macedoniam in¬
festam hanne et acarnanes quos egre ferrent etholi acorpore
suo diremptos restituturum se in antiꝗͣ formulam iurisq a
dictionis eorum. Haec dicta promissaq a romano imperato¬
re scopas qui cum pretor gentis erat et dorimachus princeps
etholorum affirmauerunt auctoritatem suam minore cum
uerecundia et maiore cum fide iim maiestatemq popul
romani extollentes maxime tamen spes potiunde mouebat

Expanded text:
ipsum concilium Aetolorum classe expedita uenit. ubi cum ipsum concilium Aetolorum classe expedita uenit. ubi cum ostentasset, adiecissetque iam inde a maioribus traditum morem Romanis colendi socios, ex quibus alios in ciuitatem atque aequum secum ius accepissent, alios in ea fortuna haberent ut socii esse quam ciues mallent: Aetolos eo in maiore futuros honore quod gentium transmarinarum in amicitiam primi uenissent; Philippum eis et Macedonas graues accolas esse, quorum se uim ac spiritus et per uim ademisset Aetolis excedant, sed ipsam Macedoniam infestam habeant; et Acarnanas quos aegre ferrent Aetoli a corpore suo diremptos restituturum se in antiquam formulam iurisque ac dicionis eorum; —haec dicta promissaque a Romano imperatore Scopas, qui tum praetor gentis erat, et Dorimachus princeps Aetolorum adfirmauerunt auctoritate sua, minore cum uerecundia et maiore cum fide uim maiestatemque populi Romani extollentes. maxime tamen spes potiundae mouebat
Abbreviated transcription (Latin):
uisa nuntiataq sunt. In ede concordiae uictoria quae in o¬
culmine erat: fulmine icta decussaq ad uictorias: que in
ante fixa erant: hesit: neq: inde procidit. et anagnia et fre¬
gellis nuntiatum ẽ murum portasq de celo igne tactas. et in
foro subertano sanguinis riuos per diem totum fluxisse:et
fredi lapidibus pluisse: et reate mulam peperisse. Ea prodigia
hostus maioribus sunt procurata: et obsecratio in unum diẽ
populo indicta et nouemdiale sacrum Sacerdotes publici aliꝗͣti
uiri sacrorum. M.emilius lepidus in.locum. M.pomponi o¬
matonis pontificis.c. liuius. s. purii caruilli maximi augu¬
ris. Mseruilius .t. octacilius crassus pontifex quia ex acto anno
mortuus erat. Ideonominatio ciis in locum non est facta.
claudius flamendial ꝙ exta perperam dederat flamminio a¬
buit. per idem tempus.M.ualerius leuinus temptatis prius per
secreta conloquia principum animis ad indictum ante ad id

Expanded text:
uisa nuntiataque sunt. in aede Concordiae Uictoria quae in uisa nuntiataque sunt. in aede Concordiae Uictoria quae in culmine erat fulmine icta decussaque ad Uictorias quae in antefixis erant haesit neque inde procidit; et Anagniae et Fregellis nuntiatum est murum portasque de caelo tacta, et in foro Subertano sanguinis riuos per diem totum fluxisse, et Ereti lapidibus pluuisse, et Reate mulam peperisse. ea prodigia hostiis maioribus sunt procurata et obsecratio in unum diem populo indicta et nouendiale sacrum. sacerdotes publici aliquot uiri sacrorum M. Aemilius Lepidus , in locum M. Pomponi Mathonis pontificis C. Liuius , in locum Sp. Caruili Maximi auguris M. Seruilius . T. Otacilius Crassus pontifex quia exacto anno mortuus erat, ideo nominatio in locum eius non est facta. C. Claudius flamen Dialis quod exta perperam dederat flamonio abiit. per idem tempus M. Ualerius Laeuinus temptatis prius per secreta conloquia principum animis ad indictum ante ad id
Abbreviated transcription (Latin):
erunt. auctoritatem prerogatiue omnes centuriȩ secute sunt
Fludant nunc antiqua mirantes. non equidem si qua sit sapientiũ
ratioresq a cupidine imperũ aut multitudinem melius moratã
censeant fieri posse. Centuriam uõ iuniorum seniores consulẽ
uoluisse quibus imperii suffragium mandaret uix ut ueri sile
sit parentium quoq hoc seculo uilis leuisq ap̃ liberos auctorita
fecit. Praetoria inde comitia habita.p. manlius ualens et.L.
manlius accidinus et. Cletorius. et.L. Cintius halimentus crea¬
ti sunt.forte ita incidit ut comitis ꝑfectis nuntiaretur.t. oc¬
cilium: quem et manlius et omnis interpellatus ordo comitioꝵ
eẽt collegam absentem daturus fuisse uidebatur populus mor¬
cuum in sicilia ẽẽ Ludi apolinares et priore anno fuerant. et
eo anno ut fierent repente calphurnio pretori senatus decr¬
uit ut in perpetuum nouerent᷑. Fodem anno prodigia aliqͦt

Expanded text:
erunt. auctoritatem praerogatiuae omnes centuriae secutae sunt. erunt. auctoritatem praerogatiuae omnes centuriae secutae sunt. eludant nunc antiqua mirantes: non equidem, si qua sit sapientium rantioresque a cupidine imperii aut multitudinem melius moratam censeam fieri posse. centuriam uero iuniorum seniores consulere uoluisse quibus imperium suffragio mandaret, uix ut ueri simile sit parentium quoque hoc saeculo uilis leuisque apud liberos auctoritas fecit. praetoria inde comitia habita. P. Manlius Uolso et L. Manlius Acidinus et C. Laetorius et L. Cincius Alimentus creati sunt. forte ita incidit ut comitiis perfectis nuntiaretur T. Otacilium , quem T. Manlio nisi interpellatus ordo comitiorum esset collegam absentem daturus fuisse uidebatur populus, mortuum in Sicilia esse. ludi Apollinares et priore anno fuerant et eo anno ut fierent referente Calpurnio praetore senatus decreuit ut in perpetuum uouerentur. eodem anno prodigia aliquot
Abbreviated transcription (Latin):
pe moenia. post haec cum centuria frequens subclamasset
nihil se mutare sententie eosdemq consules dicturos esse
tum torquatus. Neq ego nrõs inquit mores consul ferre po¬
tero: neq uos imperium meum. Redite in suffragium s
cogitate bellum punicum in italia: et hostium ducẽ hãniba¬
lem ẽẽ. Tum centuria et auctoritate mota uiri. et admira¬
tium circa fremitum petut a consule ut ueturiã senio&
eorum consules dicere.Citatis ueturie senioribus datum secreto
in ouili cum his conloquendi tempus seniores de tribus consulen¬
dum dixerunt ẽẽ duobus iam plenis honorum.Q fabio et M.
marcello. et si utiq: nouum aliquem aduersus penos consulem
creari uellent.M.ualerium leuinum egregie aduersus phylippũ
regem res gessisse.Ita de tribus consultatione data.semoribus di¬
missis. uiniores suffragium ineunt.M.marcellum claudium
fulgentem tum sicilia domita. et. Mualerium absentes coñs dix¬

Expanded text:
pe moenia Romana. post haec cum centuria frequens succlamasset pe moenia Romana. post haec cum centuria frequens succlamasset nihil se mutare sententiae eosdemque consules dicturos esse, tum Torquatus neque ego vestros inquit mores consul ferre potero neque vos imperium meum. redite in suffragium et cogitate bellum Punicum in Italia et hostium ducem Hannibalem esse. tum centuria et auctoritate mota viri et admirantium circa fremitu, petiit a consule ut Uoturiam Voturiaeorum consules dicere. citatis Uoturiae senioribus, datum secreto in Ouili cum iis conloquendi tempus. seniores de tribus consulendum dixerunt esse, duobus plenis iam honorum, Q. Fabio et M. Marcello , et si utique nouum aliquem aduersus Poenos consulem creari uellent, M. Ualerio Laeuino ; egregie aduersus Philippum regem terra marique rem gessisse. ita de tribus consultatione data, senioribus dimissis iuniores suffragium ineunt. M. Claudium , fulgentem tum Sicilia domita, et M. Ualerium absentes consules dix
Abbreviated transcription (Latin):
Isq leuino successit fuluius romam comitiorum causa accersitus
cum comitia consulibus rogandis haberet pre rogatiua uetu¬
ria iumiorum. T. mallium torquatum et. T. octacilium qui¬
pñs erat: gratulandi causa turba coiret. nec dubius eẽt conse¬
sus populi magna circum fusus turma ad tribunal consulis
uenit: petitq ut pauca sua uerba auditet centuriamq. quae
tulisset suffragium reuocari uiberet: erectis omĩbus expecta¬
tione: quid nam postulaturus eẽt:oculorum ualitudinem e¬
cusauit impudentem et imperatorem et guber natorem ẽẽ ꝗ
cum alienis oculis ei omnia agenda sint: postul& sibi post a¬
liorum capita ac fortunas committi: pro inde et si uideret᷑
et redire in suffragragium ueturiam iuniorum iuberet et
meminisset in consulibus creandis belli quod in italia sit:tem¬
porumq rei. p. uix dum requiesceret auris a strepitu et tu¬
multu hostili: quo paucos ante menses pro assederint pri¬

Expanded text:
isque Laeuino successit. Fuluius Romam comitiorum causa arcessitus isque Laeuino successit. Fuluius Romam comitiorum causa arcessitus cum comitia consulibus rogandis haberet, praerogatiua Uoturia iuniorum T. Manlium Torquatum et T. Otacilium praesens erat, gratulandi causa turba coiret, nec dubius esset consensus populi, magna circumfusus turba ad tribunal consulis venit, petitque ut pauca sua verba audiret centuriamque quae tulisset suffragium revocari iuberet. erectis omnibus exspectatione quidnam postulaturus esset, oculorum valetudinem excusavit: impudentem et gubernatorem et imperatorem esse qui, cum alienis oculis ei omnia agenda sint, postulet sibi aliorum capita ac fortunas committi. proinde , si videretur ei, redire in suffragium Uoturiam Voturiam iuniorum iuberet et meminisse in consulibus creandis belli quod in Italia sit temporumque rei publicae. vixdum requiesse auris a strepitu et tumultu hostili, quo paucos ante menses arserint pro
Abbreviated transcription (Latin):
quem in lectus ad transitionem mericus erat cccc iugera
agri decreta. post profectionem ex sicilia marcelli punica
classis octomilia peditum:tria milia numidarum eꝗtum
sionem earum hybla et marcella sunt ignobiliores quaedam
alie et numide prefecto mutiue uagi per totam siciliam socio
populi romani agros urebant. Super hoc exercitus romanus
iratus partim ꝙ cum imperatore modo deuectus ex prouitia
eẽt:partim ꝙ in oppidis hybernat uetiti erant. segni fungebãt
difficultates. M. cornelius pretor et militum animos: nunc
consolando nunc castigando sedauit: et ciuitates omnes quae
defecerant indeditionem redegit:atq ex hiis murgantiam
hispanis quibus urbs agerq debebatur ex senatus consult
attribuit. Consules cum ambo apuliam prouintiam hreñt
minusq iam terroris a penis & haumibale eẽt. sortiri iussi o¬
apuliam macedoniamq: prouintiam: sulpicio macedonia euẽĩ

Expanded text:
quem inlectus ad transitionem Moericus erat, quadringenta iugera quem inlectus ad transitionem Moericus erat, quadringenta iugera agri decreta. post profectionem ex Sicilia Marcelli Punica classis octo milia peditum, tria Numidarum equitum  secutae defectionem earum Hybla et Macella et ignobiliores quaedam aliae; et Numidae praefecto Muttine uagi per totam Siciliam sociorum populi Romani agros urebant. super haec exercitus Romanus iratus, partim quod cum imperatore non deuectus ex prouincia esset, partim quod in oppidis hibernare uetiti erant, segni fungebantur  inter has difficultates M. Cornelius praetor et militum animos nunc consolando nunc castigando sedauit, et ciuitates omnes quae defecerant in dicionem redegit; atque ex iis Murgentiam Hispanis quibus urbs agerque debebatur ex senatus consulto attribuit. consules cum ambo Apuliam prouinciam haberent, minusque iam terroris a Poenis et Hannibale esset, sortiri iussi Apuliam Macedoniamque prouincias. Sulpicio Macedonia euenit
Abbreviated transcription (Latin):
lia signa: quibus inter primas gretiae urbes syracusac ornate
fuerant punice quoq uictorię signum octo ducti elephanti
et non minimum fuit spectaculum cum coronis aureis prece¬
dentes.sosis siracusanus et mericus hyspanus.Quorum altero
ducente noctur nos syricusas introitum erat alter nassum ꝙq
ibi presidu erat: prodiderat. His ambobus ciuitas data et quin¬
gena iugera agri solidi in agro syracusano qui haud regius
aut hos tium populi romani fuisset: et edes syracusis cuiis uel¬
lent eorum in quos belli iure animaduersum eẽt.Merico hys¬
panisq qui cum eo transierant urbs agerq: in sicilia ex his q
a populo romano defecissent iussa dari. Id M. cornelio man¬
datum ut ubi ei uderetur urbem agrumq eis adsignaret in
eodem agro syracusano: qui aut regius aut hostium populi
romani fuisset et edessyracusis cuius uellet eorum in quo
belli iurc animaduersum eẽt in eodem agro.belligeni per

Expanded text:
lia signa, quibus inter primas Graeciae urbes Syracusae ornatae lia signa, quibus inter primas Graeciae urbes Syracusae ornatae fuerant. Punicae quoque uictoriae signum octo ducti elephanti, et non minimum fuere spectaculum cum coronis aureis praecedentes Sosis Syracusanus et Moericus Hispanus, quorum altero duce nocturno Syracusas introitum erat, alter Nassum quodque ibi praesidii erat prodiderat. his ambobus ciuitas data et quingena iugera agri, Sosidi in agro Syracusano qui aut regius aut hostium populi Romani fuisset et aedes Syracusis cuius uellet eorum in quos belli iure animaduersum esset, Moerico Hispanisque qui cum eo transierant urbs agerque in Sicilia ex iis qui a populo Romano defecissent, iussa dari. id M. Cornelio mandatum ut ubi ei uideretur urbem agrumque eis adsignaret. in  agro Syracusano qui aut regius aut hostium populi Romani fuisset et aedes Syracusis cuius uellet eorum in quos belli iure animaduersum esset,
Abbreviated transcription (Latin):
citum deportare non licuisset:postulauit:ut triumphanti ur¬¬
bem inire licer&. id non impetrauit. Cum multis uerbis actu
eẽt: utrum nimis conueniret: cuius nomine absentis obres
prospere ductu eius gestas supplicatio decreta foret: et dus
mortalibus habitus honos ei presenti negare triumphum
an quem tradere exercitum successori iussissent.ꝙ nisi ina¬
nente in prouintia bello decerneretur: cum quasi de bello:
riumphare. Cum exercitus testis meriti atq in meriti tri¬
umphi abeẽt.edium uisum ut ouans urbem iniret .tri. pł
ex auctoritate senatus ad populum tulerunt.ut. M.marcel¬
lo quo die urbem ouans miret imperium.eet pridie ꝗͣ urbem in¬
iret inmonte albano triumphauit. Inde ouans multam prese
predam in urbem intulit. Cum simulacro capturarum syracusa¬
rum catapultae balistȩq et alia oninia instrumenta belli lata.
et paucis diuturne regioq opulentiȩ ornamenta argenti erisq
fabre facta uasa alia suppellex pretiosaq uestis: et multa nobi¬

Expanded text:
citum deportare non licuisset, postulauit ut triumphanti urbem inire liceret. id non impetrauit. cum multis uerbis actum esset utrum minus conueniret cuius nomine absentis ob res prospere ductu eius gestas supplicatio decreta foret et dis immortalibus habitus honos ei praesenti negare triumphum, an quem tradere exercitum successori iussissent—quod nisi manente in prouincia bello non decerneretur—eum quasi debellato triumphare cum exercitus testis meriti atque immeriti triumphi abesset, medium uisum ut ouans urbem iniret. tribuni plebis ex auctoritate senatus ad populum tulerunt ut M. Marcello quo die urbem ouans iniret imperium esset. pridie quam urbem iniret in monte Albano triumphauit; inde ouans multam prae se praedam in urbem intulit. cum simulacro captarum Syracusarum catapultae ballistaeque et alia omnia instrumenta belli lata et pacis diuturnae regiaeque opulentiae ornamenta, argenti aerisque fabrefacti uis, alia supellex pretiosaque uestis et multa nobi
Abbreviated transcription (Latin):
M.marcellus ex sicilia prouintia cum ad urbem uenisset
a .C. calphurnio pretore senatus ei ad edem bellone datusẽ
Ibi cum de rebus a se gestis disseruiss& quaestus leniter non
suam magis ꝗ̃ militum uicem.ꝙ prouintia confecta exer¬

Expanded text:
M. Marcellus ex Sicilia prouincia cum ad urbem uenisset, M. Marcellus ex Sicilia prouincia cum ad urbem uenisset, a C. Calpurnio praetore senatus ei ad aedem Bellonae datus est. ibi cum de rebus ab se gestis disseruisset, questus leniter non suam magis quam militum uicem quod prouincia confecta exer
Abbreviated transcription (Latin):
hyberna diuersi concesserant. hasdrubal gisgonis usq ad occea¬
num et gadis mago in mediterranea maxime supra castolor¬
sem saltum. Hasdrubal hamilcaris filius proximus hybero cir¬
ca saguntum hybernauit. Estatis eius etremo quo capta est
capua et scipio in hyspaniam uenit: punica classis ex sicilia ta¬
tum accita: arcendos commeatus presidii romani quod in arce
tarentina erat.Clauserat quidem omnis ad arcem amari adi¬
tus sed assidendo diutius artiorem annonam socus ꝗͣ hosti
faciebat. Non enim tantum subuchi oppidanis per pacata l¬
tora apertosq portus presidio nauium punicarum poterat ꝗͣtũ
arcis presidium sine in uecto: quia in pauci erat ex ante p̃parato
sustentari posset. Classiq et tarentinis ne inuectum quidem¬
sufficeret tandem maiore grã ꝗͣuenerat classis dimissa ẽ. an¬
nona aut multum laxauerat quia remoto maritimo p̃sidio
subuchi frumentum non potẽrat.Ciusdem estatis exitu

Expanded text:
hiberna diversi concesserant, Hasdrubal Gisgonis usque ad Oceahiberna diversi concesserant, Hasdrubal Gisgonis usque ad Oceanum et Gadis, Mago in mediterranea maxime supra Castulonensem saltum; Hasdrubal Hamilcaris filius proximus Hibero circa Saguntum hibernavit. aestatis eius extremo qua capta est Capua et Scipio in Hispaniam venit Punica classis ex Sicilia Tarentum accita ad arcendos commeatus praesidii Romani quod in arce Tarentina erat, clauserat quidem omnis ad arcem a mari aditus, sed adsidendo diutius artiorem annonam sociis quam hosti faciebat. non enim tantum subvehi oppidanis per pacata litora apertosque portus praesidio navium Punicarum poterat quantum arcis praesidium etiam sine invecto, quia pauci erant, ex ante praeparato sustentari posset, Tasufficeret. tandem maiore gratia quam uenerat classis dimissa est; annona haud multum laxauerat quia remoto maritimo praesidio subuehi frumentum non poterat. eiusdem aestatis exitu
Abbreviated transcription (Latin):
Responsa in legationibus suspensis uarietate tot casuum dare cepit
Ita clato ab ingenti uirtutum suarum fiducia animo ut nullu
ferox uerbum excideret: ingensq omnibusq diceret: tum ma¬
iestas in eẽt tum fides. srofectus ab taracone et ciuitates socioꝵ
et hyberna exercitus adut conlaudauitq milites:ꝙ duabuso
tantum cladibus de inceps icti: prouintiam obtinuissent.: nec
fructum secundarum rerum sentire hostes passi omni scishy¬
berum agro eos arcuissent sociosq cum fide tutati eent.Martiui
secum habebat cum tanto honore ut facilc appareret.Nihil mi¬
nus ꝗͣ uereri ꝗͣ ne quis obstaret gloriae. Successit inde silanus
neroni. et in hyberna noui milites deducti. Scipio omnibus ꝗ
adeunda agendaq erant: maturac aditis pactisq taraconem
concessit. Nihil minor fama ap̃ hostes scipionis erat:ꝗͣ ap
ciues sociosq et duinatio quedam futuri quo minus ratioti¬
moris reddi poterat: eo temerc maiorem inferens metum. In

Expanded text:
responsa inde legationibus suspensis varietate tot casuum dare coepit, ita elato ab ingenti virtutum suarum fiducia animo ut nullum ferox verbum excideret, ingensque omnibus quae diceret cum maiestas inesset tum fides. profectus ab Tarracone et civitates sociorum et hiberna exercitus adiit, conlaudavitque milites quod duabus tantis deinceps cladibus icti provinciam obtinuissent, nec fructum secundarum rerum sentire hostis passi omni cis Hiberum agro eos arcuissent, sociosque cum fide tutati essent. marcium secum habebat cum tanto honore ut facile appareret nihil minus vereri quam ne quis obstaret gloriae suae. successit inde Neroni Silanus, et in hiberna milites novi deducti. Scipio omnibus quae adeunda agendaque erant mature aditis peractisque Tarraconem concessit. nihilo minor fama apud hostis Scipionis erat quam apud civis sociosque, et divinatio quaedam futuri, quo minus ratio timoris reddi poterat oborti temere, maiorem inferens metum. in
Abbreviated transcription (Latin):
additaq eadẽ militiȩ ignominia sub qua cannenses mi¬
litabant quiq ex pretoris .C. fuluii exercitu obsimilis
iram fuge missi eosenatu ferunt.C aurumculeio eedem
insardinialegiones quibus .P. manlius uolso eam prouin¬
tiam obtinuerat. decrete p. sulpitio eadem legione ea¬
demq classe macedoniam obtinere iusso prordgatum
in annum imperium triginta quĩq remes et sicilia tare¬
tum ad.Quintum fabium consulem mitti iusse. Caetera
classe placere predatum in africam aut ip̃m M.ualerium
Leuinum trancere aut mitere seu.l. Cincium seu.inua¬
lerium messalam uellex nec de hyspania quicꝗ̃ mutatum:
nisi ꝙ non in annum scipioni siulanoq sed donec reuocati
absenatu forent:pugnatum imperium ett. Ita ꝓuintia
exercitusq in eum locum partita imperia. Inter maiorũ
rerum curas comitia maximi curionis eum in locum.m
Emilii sacerdos crearetur.uetus excitauerunt certamen.

Expanded text:
additaque eadem militiae ignominia sub qua Cannenses miadditaque eadem militiae ignominia sub qua Cannenses militabant quique ex praetoris Cn. Fului exercitu ob similis iram fugae missi eo ab senatu fuerant. C. Aurunculeio eaedem in Sardinia legiones quibus P. Manlius Uolso eam prouinciam obtinuerat decretae. P. Sulpicio eadem legione eademque classe Macedoniam obtinere iusso prorogatum in annum imperium. triginta quinqueremes ex Sicilia Tarentum ad Q. Fabium consulem mitti iussae: cetera classe placere praedatum in Africam aut ipsum M. Ualerium Laeuinum traicere aut mittere seu L. Cincium seu M. Ualerium Messallam uellet. nec de Hispania quicquam mutatum nisi quod non in annum Scipioni Silanoque, sed donec reuocati ab senatu forent prorogatum imperium est. ita prouinciae exercituumque in eum annum partita imperia. inter maiorum rerum curas comitia maximi curionis, cum in locum M. Aemili sacerdos crearetur, uetus excitauerunt certamen,
Abbreviated transcription (Latin):
idibus marciis quo die magis tratum inierunt italia ambo¬
bus prouintia decreta regionibus tamen ꝑtitum impcrũ
fabius ad tarentum. fuluius in lucanis ac brutiis rem ge¬
reret.M.claudio progatum in annum imperium preto¬
res sortiti prouintias. C. hostilius tubulus urbanam.÷ uetu¬
rius phylo peregrinam cum gallia.T.Quintius crispinus capuã
.C. aurumculeus sardininiam exxercitus ita per prouintias
diuisi fuluo duȩ legiones: quas in sicilia ualeius Leuinus brẽt¬
Q fabio quibus in etruria. C. calpurnius exercitus pfuisses
urbanus ut in etruriam succederet.C. calphunius eidem
pre eẽt prouintiac exercituiq: capuam exercitumq:: qui¬
tum annum erat: acciꝑet.M. marcello. quibus consul rem
gesserat.Legiones decrete.Mualeĩo cum.l. licinio his qͦ
est prorogatum in sicilia imperium.Cannensis exercitus
datus eumq supplere ex militibus qui ex legionibus.C. ful¬
uii super ẽẽnt. iussi. Conquisitos eos consules in siciliam miser

Expanded text:
idibus Martiis, quo die magistratum inierunt, Italia ambobus prouincia decreta, regionibus tamen partitum imperium: Fabius ad Tarentum, Fuluius in Lucanis ac Bruttiis rem gereret. M. Claudio prorogatum in annum imperium. praetores sortiti prouincias, C. Hostilius Tubulus urbanam, L. Ueturius Philo peregrinam cum Gallia, T. Quinctius Crispinus Capuam, C. Aurunculeius Sardiniam. exercitus ita per prouincias diuisi: Fuluio duae legiones quas in Sicilia M. Ualerius Laeuinus haberet, Fabio, quibus in Etruria C. Calpurnius praefuisset: us ut in Etruriam succederet; C. Calpurnius eidem praeesset provinciae exercituique; Capuam exercitumque qutum Arimini erat acciperet. M. Marcello quibus consul rem gesserat legiones decretae; M. Ualerio cum L. Cincio —iis quoque enim prorogatum in Sicilia imperium—Cannensis exercitus datus, eumque supplere ex militibus qui ex legionibus Cn. Fului superessent iussi. conquisitos eos consules in Siciliam miserunt;
Abbreviated transcription (Latin):
neret consules claudius creauit .gn. fuluium centimalum
& .P. sulpitium seruilium.Q F. galbam qui nullum antea ci¬
uilem magistratum gessisset. Praetores de inde creati Cor
pitio sicilia cethego Apulia. Lentulo sardinia euenit Con¬
sulibus prorogatum in annum imperium est

Expanded text:
neret. consules Claudius creauit Cn. Fuluium Centumalum neret. consules Claudius creauit Cn. Fuluium Centumalum et P. Sulpicium Serui filium Galbam, qui nullum antea curulem magistratum gessisset. praetores deinde creati < L.picio Sicilia, Cethego Apulia Lentulo Sardinia euenit. consulibus prorogatum in annum imperium est