comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
narredio ptaqnesi tua est epistola aparts scribe ud mit te explanariaueriora
ueibsqe ullo ran corestomachi inserip turdr url nis pi eati ararialiomore¬
Ab sit autem ame ut quic quam delibrisbe atitu dinistuat ad tingere audeam sufsi¬
ait enimn iaihi probare mea & aliena non carpere. Eettrum optime nouit prudentiatua
unum quem que in suo sensu abundare &puerilis esse lactantiae quodolim adulescen
uinu racere ionsuerant accus ando inlustres uiro suo nomine famam que rere. nec t̃a
stultussum ut diuersitate explanationum tuarum mele diputem . qui a nec ułae¬
derissinos contraria senserimus. sed illa est uera inter amicos reprehensio si nostrã
operam non uidentes aliorum iuxta persium manticam consideremus. super est
ut diligas diligentem & in scrip turarum campo iuue nis senem non ꝓ uoces nos nr̃a
haliuimus tempore &uicusrimus quantum potuimus nunc te currente & longa

Expanded text:
narratio. itaque, si tua est epistula, aperte scribe uel mitte exemplaria ueriora, narratio. itaque, si tua est epistula, aperte scribe uel mitte exemplaria ueriora, ut absque ullo rancore stomachi in scripturarum Absit autem a me, ut quidquam de libris Beatitudinis tuae attingere audeam. Sufficit enim mihi probare mea, et aliena non carpere. Caeterum optime novit prudentia tua, unumquemque in suo setuli facere consueuerant, accusando inlustres uiros suo nomini famam quaerere. nec tam stultus sum, ut diuersitate explanationum tuarum me laedi putem, quia nec tu laederis, si nos contraria senserimus. sed illa est uera inter amicos reprehensio, si nostram peram non uidentes aliorum iuxta Persium manticam consideremus. superest, ut diligas diligentem et in scripturarum campo iuuenis senem non prouoces. nos nostra habuimus tempora et cucurrimus, quantum potuimus. nunc te currente et longa
Abbreviated transcription (Latin):
ti dudimstuae lit cere superuenerunt: quibussats sfacs te contra praui tacemmne¬
amlibrum romami non misisse : łloc nec egofactum audieram sed epistile cuuisdã
quasi ad me scripte persratrem nr̃m si sin nium dia conum huc exemplaria peruest¬
runt Inqua hor taris me ut palinodi an super quodam a postolicapitulo can ani
ecimiter ste sichorum in terui tu perationem & laudes hele nae fluc tu antem ut
qui de trahendo oculos perdiderat laudando receperit: ego simplicter sateor
dignationituae lic& stilus & ẽ nixeiphaiata tuamihi uiderentur tamennon
temere exemplaribus lit terarum credendum putaui. nefor te me respondente
lesus iuxta expostulares quod ꝓbare ante debuissem tuum esse sermonem & sicres¬
nbere accessit admoram scãe &uenerabilis paule longa in firmitas dum ȩnĩm
languenti multo tempore assi de mus pene epistolȩtuat ueleius qui subtu nomi¬
ne seripsert obliti sumus memores illius uersi culimusita inluc tũ impordena

Expanded text:
 ad me litterae peruenerunt, quibus satis facis te contra paruitatem meam librum Romam non misisse. hoc nec ego factum audieram, sed epistulae cuiusdam quasi ad me scriptae per fratrem nostrum Sisinnium diaconum huc exemplaria peruenerunt, in qua hortaris me, ut zzakivoidiav super quodam apostoli capitulo canam et imiter Stesichorum inter uituperationem et laudes Helenae fluctuantem, ut, qui detrahendo oculos perdiderat, laudando receperit. ego simpliciter fateor dignationi tuae, licet stilus et ἐπιχειρήματα tua mihi uiderentur, tamen non temere exemplaribus litterarum credendum putaui, ne forte me respondente laesus iuste expostulares, quod probare ante debuissem tuum esse sermonem et sic rescribere. accessit ad moram sanctae et uenerarabilis Paulae longa infirmitas. dum enim languenti multo tempore adsidemus, paene epistulae tuae uel eius, qui sub tuo nomine scripserat, obliti sumus memores illius uersiculi: musica in luctu inportuna
Abbreviated transcription (Latin):
bas ad me epistolas dirigis & sepe conplelis ut respondeam cuidamepisoluae
tuac cuius al me ut ante iamscripsipersi sinnium diaconun exemplaria
peruenerunt abs que sub scriptione tua & quȩ pri mum per fretrem ꝓ fu durũ
naru timuis se dis crimina & nauigationis mutasse consilium : Quae cumita
sint satis mirare ne queo quomodo ipsa epistola es rome &italia haberi apleris¬
que dicatur & ad me solum nonperuenerit Cui solimis sa est presorum auni¬
dem frater si sinnius incerceteros tractatus tuos dixerit se eam non in africa non

Expanded text:
as ad me epistulas dirigis et saepe compellis, ut respondeam cuidam epistulae tuae, cuius ad me, ut ante iam scripsi, per Sisinnium diaconum exemplaria peruenerunt absque subscriptione tua et quae primum per fratrem Profuturum, omen retices, maris timuisse discrimina et nauigationis mutasse consilium. quae cum ita sint, satis mirari nequeo, quo modo ipsa epistula et Romae et in Italia haberi a plerisque dicatur et ad me solum non peruenerit, cui soli missa est, praesertim cum idem frater Sisinnius inter ceteros tractatus tuos dixerit eam se non in Africa, non
Abbreviated transcription (Latin):
gros sussuos. uites florescunt dederunt odorem. si iam rumpuntur inflorem : tempus
adueni& & erunt uuae : Surge ueni pximamea speciosamea columbamea : haecque
superius exposuimus sponsanon audientibus adulescentulis & sola sponsa audiens
loquitur. uolumus autem & ipsius iam audire ser monem loquentis ad sponsam: Sur
geueni ꝓximamea colũbamea & ueni columbamea sub tegmine petre. & mor ses integmunc

Expanded text:
grossos suos, vites florescunt, dederunt odorem. Si vites jam rumpuntur in florem, tempus grossos suos, vites florescunt, dederunt odorem. Si vites jam rumpuntur in florem, tempus adveniet, et erunt uvae. Surge, veni, proxima mea, speciosa mea, columba mea. Haec quae superius exposuimus, sponsus, non audientibus adolescentulis, sed sola sponsa audiente, loquitur. Volumuge, veni, proxima mea, columba 532 mea, et veni, columba mea, sub tegmine petrae. Et Moyses sub tegmine
Abbreviated transcription (Latin):
non possunt loquitur : inturturis appellatione signatur: Id est in eius auis que sem¬
perinmontium iugis & in arborum uerticibus conmoratur: Inuallibus autem & his
que ad hominesus que perueniunt columba ad sumitur: denique saluatorquia ho¬
minem ẽ dignactus ad sumere &uenit ad terras : Multique tunc circaiodanem
terhominum multitudinem auis mansuetior conuersatur : Turtur autẽ uide¬
tur uerbi gratia morsi: &uniquem lib& intellegere ꝓphetarum recedentium in
montes & deserta : & ibi accipientium sermones dĩ : uox ergoturturis audita est
interranr̃a : Ficus ꝓduxit grossossuos a ficidi noscite parabolam cum ramus tener
factus fuerit& folia miserit scitote quia iux ta est estas uult nobis dieloquium nunti¬
are posthiemem post ꝓcellas animarum ad propinquas sem messem & ait ficus ꝓduxit

Expanded text:
non possunt, loquitur, in turturis appellatione signatur, id est, in ejus avis, quae semnon possunt, loquitur, in turturis appellatione signatur, id est, in ejus avis, quae semper in montium jugis, et in arborum verticibus commoratur; in vallibus autem, et his quae ad homines usque perveniunt, columba assumitur. Denique 531 Salvator, quia hominem est dignatus assumere, et venit ad terras, multique tunc circa Jordanem ter hominum multitudinem, avis mansuetior conversatur. Turtur autem videtur, verbi gratia, Moysen et unumquemlibet intelligere prophetarum recedentium in montes et deserta, et ibi accipientium sermones Dei. Vox ergo turturis audita est in terra nostra. Ficus produxit grossos suos. A ficu cognoscite parabolam. Cum ramus ejus tener factus fuerit, et folia miserit, scitote quia juxta est aestas. Vult nobis Dei eloquium nuntiare, post hyemem, post procellas, animarum appropinquasse messem, et ait: Ficus produxit
Abbreviated transcription (Latin):
ego amortuis surgens tempestate conpressa : tranquillitatem reddidi & quia secun¬
dum dispensationem carnis exuirgine & uoluntate patris creui & sapientia atq:
actate ꝓfici: Flores uisi sunt imerra tempus sectionis ad est: Sectiore missio pecca¬
torum est Omnẽ eñi ait ramum in me manentem & ad ferentem fructum patermis
mundat ut fructus maiores adferat. habeto fructus & priora quae inte infructu¬
osa sunt auferentur tempus quippe sectionis ad est : Vox turturis audita est inter¬
ra nr̃a non sine causa in sacrificiis ad sumitur parturturum aut duopullos columba¬
rum Nam idem ualent & num quam dictum est separatim partantum modo
columbarum : sed parturturum & duospullos columbarum columba sp̃s sc̃s est:
Sp̃s autem sc̃s quando demagnis & occultioribus sacramentis & que multi capere

Expanded text:
Ego a mortuis surgens, tempestate compressa, tranquillitatem reddidi. Et quia secunEgo a mortuis surgens, tempestate compressa, tranquillitatem reddidi. Et quia secundum dispensationem carnis ex Virgine, et voluntate Patris crevi, et sapientia et aetate profeci, flores visi sunt in terra, tempus sectionis adest. Sectio, remissio peccatorum est. Omnem enim ramum, ait, in me manentem et afferentem fructum, Pater meus mundat, ut fructus majores afferat . Habeto fructus, et priora quae in te infructuosa  Al. fructuosa sunt, auferentur. Tempus quippe sectionis adest. Vox turturis audita est in terra nostra. Non sine causa in sacrificiis assumitur par turturum, aut duo pulli columbarum: nam idem valent, et numquam dictum est separatim, par tantummodo columbarum: sed par turturum, et duos pullos columbarum . Columba, Spiritus Sanctus est. Spiritus autem Sanctus, quando de magnis et occultioribus Sacramentis, et quae multi capere
Abbreviated transcription (Latin):
Anima nr̃a sicut passer erepta est delaqueo uenantium : laqueus contritus est
sponsus perretiauiam tibi faciens : Ihs descendit ad terras subiect seretibus mundi
uidens magnum hominum gregem retibus impeditum nec eum ab alio nisi a seposse
conscindi. uenit adretia ad sumens corpus humanum quod inimicarum fortitudi¬
num laque is tenebatur eatibi dirupit &loqueris: ec cehic retro post parientem nrm
ꝓspiciens per fenestras. eminent perretia Cum eminuerit dicit tibi : Respondit frairue¬
nem tempestatum: Ego fluctus qui tibi decebantur excepi. Tristis est fac¬
ta animamea propterte usque ad mortẽ : Surrexit amortuis fractis mortis aculeis
& inferniuinculis dissolutis. Ideo dicotibi surge ueni proxima mea specio sa mea
colum bamea qui a eccehiemps transiuit. pluuia abuit sibi. flores uisi sunt interra

Expanded text:
Anima nostra sicut passer erepta est de laqueo venantium: laqueus contritus est, Anima nostra sicut passer erepta est de laqueo venantium: laqueus contritus est, sponsus per retia tibi viam faciens. Jesus descendit ad terras, subjecit se retibus mundi. Videns magnum hominum gregem retibus 530 impeditum: nec eum ab alio, nisi a se posse conscindi, venit ad retia, assumens corpus humanum, quod inimicarum fortitudinum laqueis tenebatur, ea tibi dirupit, et loqueris: Ecce hic retro post parietem nostrum, prospiciens per fenestras, eminens per retia. Cum eminuerit, dicit tibi: Respondet fratrue te sustinui rabiem tempestatum; ego fluctus, qui tibi debebantur, excepi. Tristis est facta anima mea propter te usque ad mortem . Surrexi a mortuis, fractis mortis aculeis, et inferni vinculis dissolutis, ideo dico tibi: Surge, veni, proxima mea, speciosa mea, columba mea: quia ecce hyems transivit, pluvia abiit sibi, flores visi sunt in terra.
Abbreviated transcription (Latin):
postparie tem nostrum : Si edificaueris parietem & feceris aedificationem di ueni¬
& post parietem tuum ꝓspiciens perfenes tras : Vna fenestra unus est sensus per hunc
prospicit sponsus : alia fenestra alius est sensus : Et perhunc sponsus sollicite contuetur
perquos enim sensus non percipit sermodĩ quit fit autem perspicere perfenestras &
quomodo pereas sponsus aspiciat sequens docebit exemplum : Vbi non prospicit spon¬
sus ibi mors inuenitur ascendens. ut legimus inhiere mia : Eccemors ascendit perfe¬
nestras urãs : Quando uideris mulierem ad concupiscendum eam iam mors ascendit
perfenestrastuas eminens perretia : Intellege quia in me dio laqueorum ambulas &
subtus machinas transeas inminentes : Omnia retibus plenasut: diabolus laqueis
cunc taconpleuit: Si autem uenerit tilbi sermodĩ &ceperit eminere dere tibus dices

Expanded text:
post parietem nostrum. Si aedificaveris parietem, et feceris aedificationem Dei, venipost parietem nostrum. Si aedificaveris parietem, et feceris aedificationem Dei, veniet post parietem tuum, prospiciens per fenestras. Una fenestra, unus est sensus: per hunc prospicit sponsus. Alia fenestra, alius est sensus: et per hunc sponsus sollicite contuetur. Per quos enim sensus non prospicit sermo Dei? Quid sit autem prospicere per fenestras, et quomodo per eas sponsus aspiciat, sequens docebit exemplum. Ubi non prospicit sponsus, ibi mors invenitur ascendens, ut legimus in Jeremia. Ecce mors ascendit per fenestras vestras . Quando videris mulierem ad concupiscendum eam, jam mors ascendit per fenestras tuas. Eminens per retia. Intellige, quia in medio laqueorum ambulas, et subtus machinas transeas imminentes. Omnia retibus plena sunt: diabolus laqueis cuncta complevit. Si autem venerit tibi sermo Dei, et coeperit eminere de retibus, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
inimicus at quebellator est. Ita ut spirituna rium eos ex trahat de cauernis &
superata perniciae ueneni eorum papulo delectetur : Forsi tans aluator meusca¬
preasit iuxta SΕVΙΡIAΗceruus iuxta opera: quaenam sunt ista sunt opera inter¬
ficit ipsi serpentes contrarias fortitudines iugulat : Ideo di cameitu contriuisti capi¬
m̃s capreae uel hinulo ceruorum super montes domusdi: Bethel quip peinterprȩ¬
tatur domus dĩ Non omnes montes domus dĩ sunt : Mon tes aegrptioꝵ & allo filorũ¬
estomons ec clesi asticus mons domus di&ueniat adtesponsusinilis capreae uel hi nu¬
lo ceruorum super montes b& hel: Cernit sponsum ad propinquas se uicinius qui an¬
te supermontes uersabatur. & colles adsimilat eum transilientem atque salientem
& posthaec ad se&᷑ alias adulefcentulas ad uenisse cognoscens dicit: Ec cehic retro

Expanded text:
 serpentum inimicus ac debellator est, ita ut spiritu narium eos extrahat de cavernis, et  serpentum inimicus ac debellator est, ita ut spiritu narium eos extrahat de cavernis, et superata pernicie veneni, eorum pabulo delectetur. Forsitan Salvator meus caprea fit juxta θεωρίαν: cervus juxta opera. Quaenam ista sunt opera? Interficit ipse serpentes, cum contrarias fortitudines jugulat. Ideo dicam ei: Tu 529 contrivisti capimeus capreae vel hinnulo cervorum super montes domus Dei. Bethel quippe interpretatur, domus Dei. Non omnes montes domus Dei sunt: sed hi qui monEsto mons Ecclesiasticus, mons domus Dei: et veniet ad te sponsus similis capreae vel hinnulo cervorum super montes Bethel. Cernit sponsum appropinquasse vicinius, qui ante super montes versabatur et colles: assimilat eum transilientem atque salientem, et post haec ad se, et ad alias adolescentulas advenisse cognoscens, ait: Ecce hic retro
Abbreviated transcription (Latin):
colles: ec cehicuenit salienssuper montes transiliens super colles: Similis est fratruelis m̃s
capreae authinuloceruorum in montibus bethed: Haec duo animalia in scripturis fre¬
quentius nominantur & quo amplius admireris sepius iunc taponuntur : Et haec sunt
ait quae manducabis. post paululum inferens capream & ceruum: In presenti quo que
libro pariter appellantur ceruus & caprea: quod ammodo enim cognita sibi & uicina
sunt ista animalia caprea id est dorchas accutissime uidit : Ceruus inter fector serpen¬
tum est : quisputas est dignus enolis qui iuxta digni tatem loci at que misterii plenam
possit explicare rationem : Oremus dm̃ ut nobis largiatur sensum ad aperiendas scrip¬
turas & possimus dicere quomodo aperiebat nobis ihs scripturas. Quidigitur chicimus
quia dor chas hoc est caprea secundum eorum phisi ologian

Expanded text:
colles. Ecce hic venit saliens super montes, transiliens super colles. Similis est fratruelis meus colles. Ecce hic venit saliens super montes, transiliens super colles. Similis est fratruelis meus capreae, aut hinnulo cervorum in montibus Bethel. Haec duo animalia in Scripturis frequentius nominantur, et quo amplius admireris, saepius juncta ponuntur. Et haec sunt, ait, quae manducabis; post paululum inferens, capream et cervum. In praesenti quoque libro pariter nominantur cervus et caprea. Quodammodo enim cognata sibi et vicina sunt ista animalia. Caprea, id est dorcas, acutissime videt. Cervus interfector serpentum est. Quis, putas, est dignus e nobis, qui juxta dignitatem loci atque mysterii, plenam possit explicare rationem? Oremus Dominum, ut nobis largiatur sensum ad aperiendas Scripturas, et possimus dicere: Quomodo aperuit nobis Jesus Scripturas ? Quid igitur dicimus: quia dorcas, hoc est, caprea, secundum eorum physiologiam,
Abbreviated transcription (Latin):
tans adulescentulas ut ad sponsi praeparentur aduentum : Si tamen uenire uoluerit¬
& suum illis prȩbere conloquium: Adhuc igitur loquenea aduenit sponsus quem digi¬
to monstrarat & dicit: et cehic ueniens sali ens super montes: Intellege sponse animam be¬
atam at que per fectam quȩ citius uideat : citius ser monis contẽpletur ad uentum: que
sibi sapientiam sibi uenisse sentiat caritatem & dicat non uidentibus : Etce hic uenit o¬
rate ut &ego possimdicere : eccehic uenit : Si enimpotuere di dissereresermonem qđ
quouenit saliens supermontes transiliens super colles : Si fueris mons. salit inte sermo
dĩ : Si non ualueris eẽ mons sed fueris collis secundus amunte transili& superte quã
uero pulchra & conuenientia rebusuocabula sallit super montes quia maiores sunt
Transilit supercolles qui aminores sunt : Non transilibit super montes non sallit super

Expanded text:
tans adolescentulas, ut ad sponsi praeparentur adventum: si tamen venire voluerit, ettans adolescentulas, ut ad sponsi praeparentur adventum: si tamen venire voluerit, et suum illis praebere colloquium. Adhuc igitur loquente ea, venit sponsus, quem digito monstrat, et dicit: Ecce hic venit saliens super montes. Intellige sponsam , animam beatam atque perfectam, quae citius videat, citius sermonis contempletur adventum, quae sibi sapientiam, sibi venisse sentiat charitatem, et dicat non videntibus: Ecce hic venit. Orate ut et ego possim 528 dicere: Ecce hic venit. Si enim potuero Dei disserere sermonem, qQuo venit? Saliens super montes, transiliens super colles. Si fueris mons, salit in te sermo Dei. Si non valueris esse mons, sed fueris collis secundus a monte, transiliet super te. Quam vero pulchra et convenientia rebus vocabula. Salit super montes, quia majores sunt: transilit super colles, quia minores sunt. Non transilit super montes, non salit super
Abbreviated transcription (Latin):
taueritis quȩ in uobis est caritatẽ : Creator uniuersitatis
cuc ida s colderet inseruit cordibus uestris semina caritatis : Nunc autem sicut alibi dici¬
tur : iustitia dormit in easic dilectio dormitat in uobis : Iuxta quod & alibi sponsus
requie uit ut leo &ut catulus leonis ad infidelibus & de his qui corde sunt dubio dormi¬
tat sermodiuinus uigilat in scĩs: dor mit in his qui tem pestatibus fructuant Suscitat᷑
uero eoꝵ uocibus quicupiunt sponso uigi lante salua .ri statim fit eouigilante tran¬
quillitas statim undarum moles conqui escunt spritalibus contrariis increpatur fluc¬
tuum rabies sile : illo dormiente tempestas. mors & disperatio est : Adiuro ergo uos fili¬
ehierus alem in uirtutibus & in uiribus agri. Cuius agri. Nempe illius cuius odor agripleni
quem bene dixit dñs: Sileuaueritis & suscitaueritis caritatẽ quo adusque uelit uox fra¬
truelis mei : eccehic uenit saliens supermontes : Haec ad hucloquitur ecclesi a exhor¬

Expanded text:
taveritis, quae in vobis est, charitatem. Creator universitatis cum vos conderet, inseruit in cordibus vestris semina charitatis. Nunc autem, sicut alibi dicitur: Justitia dormivit in ea , sic dilectio dormitat in vobis: juxta quod et alibi dicitur, Sponsus requievit ut leo, et ut catulus leonis . Adhuc in infidelibus et in his qui corde sunt dubio, dormitat sermo divinus: vigilat in sanctis. Dormitat in his qui tempestatibus fluctuant: suscitatur vero eorum vocibus, qui cupiunt, vigilante sponso, salvari . Statim fit, eo vigilante, tranquillitas: statim undarum moles conquiescunt, spiritibus contrariis increpatur, fluctuum rabies silet. Illo dormiente, tempestas, mors et desperatio est. Adjuro ergo vos, filiae Jerusalem, in virtutibus et in viribus agri. Cujus agri? Nempe illius, cujus odor agri pleni, quem benedixit Dominus . Si levaveritis et suscitaveritis charitatem: quoadusque velit vox fratruelis mei. Ecce hic venit saliens super montes. Haec adhuc loquitur Ecclesia exhor
Abbreviated transcription (Latin):
nen scriptis nouert frater ne accipere quid contira para assimus fon feguice mo¬
a aut deipsa beni uolenti ga ui surus uerum &iam hoc ad ic postuleos ere flagntene
õ sili punid ersinon cohabitante sal tim ui cinote indño per frui ad crebrum &dul¬
nus fueal si mus conseruari studeas & augeriacper sici sresciota qua miusresta
nonspes nere saluta obsequi omeo scm̃ fratrom paulini aniense simn quamitas cag
decumi ac dete indño gaudent me mornr̃i ex audiaris ado in om niscodesidoes

Expanded text:
meis scriptis mouerit, fraterne accipere, quid contra sentias, aut de correctione mea aut de ipsa tua beniuolentia gauisurus, uerum etiam hoc a te. postulem ac flagitem. 0 si licuisset etsi non cohabitante saltem uicino te in domino perfrui ad crebrum et dulam possimus, simul simus, conseruare studeas et augeri ac perfici et rescripta quamuis rara non spernere. saluta obsequio meo sanctum fratrem Fauiimanum et omnes fratres, qui tecum ac de te in domino gaudent. memor nostri exaudiaris a domino in omni sancto
Abbreviated transcription (Latin):
tuae : & naturalis amoris incendium ad meliora transferre secundum illud amaillam
& seruabitte : Circumda illam & ex altabitie: Uiri diligite uxores uestras ueram sciens es¬
se dilectionem uirorum : In ꝓpriis quoque uxoribus in honestam sciens cẽplacentemdo do¬
amicisponsi dumrex incubitu suo est. requi es censenim dor miuit ut leo & ut catulus leo¬
esaurum ut sponsus & quo dam modo aliis uerbis sponsi passio pre dicata est
non in rationabiliter: Adhacc sponsa respondit & ipsa dispensatinem quam dam passignis
io telle gens ad id quod audi erat similitudines auri faciemus tibi cun stigmatibus argentido¬
nor rexinre cubitusuo ait nardus mea dedit odorem suum. fasciclis gut te fratruelis

Expanded text:
tuae et naturalis amoris incendium ad meliora transferre, secundum illud: Ama illam, tuae et naturalis amoris incendium ad meliora transferre, secundum illud: Ama illam, et servabit te: circumda illam, et exaltabit te . Viri, diligite uxores vestras, se dilectionem virorum propriis quoque uxoribus in honestam, sciens esse placentem Deo, doamici sponsi, dum rex in recubitu suo est frequiescens enim dormivit ut leo, et catulus leoacturos, non habentes aurum, ut sponsus: et quodammodo aliis verbis sponsi passio praedicata est, non irrationabiliter ad haec sponsa respondet, et ipsa dispensationem quamdam passionis intelligens, ad id quod audierat: Similitudines auri faciemus tibi cum stigmatibus argenti, donec rex in recubitu suo est, ait: Nardus mea dedit
Abbreviated transcription (Latin):
& hoc quoque le tandum est si simili tudines auri si stigmata faciamus ar genti simi¬
litu dines auri faciemus uilii cumstigmatibus argenti. uerum non omni tempore sed
donec sponsus uiussurgat acubic : Cum enimille sur rexerit ipsetibi aurum ipse faci¬
& argentum : Ipsetuam mentem sensum que decorauit &eris uere diues in sponsi
domosponsa formosa : Cui est gloria insecula seculoꝵ amen: INCIPIT OMELIASECVNDA
Abeo loco in quo scriptum est Nardus maa de dit odorem suum usque adcum locum
pe ut res quaebone sunt pernaturã : dum male his abutimur nos apeccata deducantꝰ i¬
nus de animae motibus amor est quod bene utimur ad amandumsi sapientiam ame mus
& ueritatem : quando uero amor nr̃ in pe iora conruerit. a mamus carnem & sanguine
Tuigitur ut spiritalis audispiritaliter amatoria uerba cantari & disce motum animȩ

Expanded text:
in hoc quoque laetandum est, si similitudines auri, si stigmata faciamus argenti. Simiin hoc quoque laetandum est, si similitudines auri, si stigmata faciamus argenti. Similitudines auri faciemus tibi, cum stigmatibus argenti. Verum non omni tempore; sed donec sponsus tuus surgat ab accubitu. Cum enim ille surrexerit, ipse tibi aurum, ipse faciet argentum, ipse tuam mentem sensumque decorabit, et eris vere dives in sponsi domo sponsa formosa; cui est gloria in saecula saeculorum. Amen. HOMILIA SECUNDA. Ab eo loco in quo scriptum est: Nardus mea dedit odorem suum: usque ad eum locum, pe, ut res quae bonae sunt per naturam, dum male his abutimur, nos ad peccata deducant. Unus de animae motibus amor est, quo bene utimur ad amandum, si sapientiam amemus, et veritatem. Quando vero amor noster in pejora corruerit, amamus carnem et sanguinem. Tu igitur, ut spiritualis, audi spiritualiter amatoria verba cantari, et disce motum animae
Abbreviated transcription (Latin):
pastica equita tuimeo incurribus pharao ad simila uite ꝓximamea. de hndepul chritudi¬
nem sponse spirital timore describitur genȩ cuae ut turris faciem illius laudat & gena¬
rum rebore sucaenditur pulchritudo quippe mulierum ingenis dicicur es se quam plu
rima itaque ꝑnos pulchritudinem anime intellegamus ingenis : Labia uero eius & lm¬
guam intellgentiam p̾redicemus. Collus tuus munile utornamentum quod sol&
ipse collus est ornamentum: Post haec sit sponsus inrecubitu: Re quie uit ut leo ut ca¬
tulus leonis obdor miuit ut de inceps possit audire. qui suscitauit illum quo incerim
dormiente apparent sponse sponsi sodales angli: & his eam sermonibus consolantur
nostibi aurea ornamenta facere non possumus tamdiuites ut sponsustius quiaure¬
um tibimuni lelargiatur: Nossimilitudinem auri faciemus : Non habemus aurũ

Expanded text:
siastica. Equitatui meo in curribus Pharaonis assimilavi te, proxima mea. Deinde pulchritudisiastica. Equitatui meo in curribus Pharaonis assimilavi te, proxima mea. Deinde pulchritudinem sponsae spirituali amore describit. Genae tuae ut turturis. Faciem illius laudat, et genarum rubore succenditur. Pulchritudo quippe mulierum in genis 515 dicitur esse quam plurima. Ita et  Al. itaque nos pulchritudinem animae intelligamus in genis. Labia vero ejus et linguam, intelligentiam praedicemus. Collum tuum ut monile. Ut ornamentum, quod soleipsum collum est ornamentum. Post haec fit sponsus in recubitu, requievit ut leo, ut catulus leonis obdormivit , ut deinceps possit audire: Quis suscitabit eum? Quo interim dormiente apparent sponsae sponsi sodales Angeli, et his eam sermonibus consolantur. Nos tibi aurea ornamenta facere non possumus: 516 non enim tam divites sumus, ut sponsus tuus, qui aureum tibi monile largiatur. Nos similitudinem auri faciemus; non enim habemus aurum. Et
Abbreviated transcription (Latin):
trssodes si cugnon tois cemos ipsa mñ opul dnra in mulieribus cgredere tulnuestigusenes¬
gumet pas cehedostuios in taber naculis pastoꝵ Inuestus in quit pastorum nouissima fies
non bi tes oues sedinter he dostuos cum quibus habitans non poteris mecum id e ftcuni bou¬
nenessepastore ⁊ quita tuime in curribus pharao ad similauitt siuus intellere sponsaquo¬
nodo sore e debeas cognos ce curte compara uerim & tunc uidebis talemtecłe cqiuae
teds non debtas cuin tuanspeuem cognoueris : Quid estigitur equita tui meo incurrib
pharao ads̃imi. lautte. scio equitem spon sum ꝓphatadicente. Ecquitatio euis salus asi¬
mlatasergocquita tiu meo in curribus pharao quanta differt meus qu sumdnsd
di mner eo in fiuctibus phara.ionem Rernistatoseus & ascen sores euis Ee quoseuis e curtus
diu ualntum in quamdisferte quitatus meus abequis pharao. tantomelioresomu¬
bus fi liobrs ausion sar tue celesi astia amima oirlbus amimabus quȩ sunt

Expanded text:
t: Si non cognoveris temet ipsam, o pulchra in mulieribus, egredere tu in vestigiis gregum et pasce haedos tuos in tabernaculis pastorum. Sis, inqunon inter oves, sed inter hedos tuos, cum quibus habitans non poteris mecum, id est cum bono esse pastore. 'Equitatui meo in curribus Pharaonis assimilavi te'. Si vis intellegere, o sponsa, quomodo scire te debeas, cognosce, cui te comparaverim, et tunc videbis talem te esse, quae turpari non debeas, cum tuam speciem cognoveris. Quid est igitur: 'Equitatui meo in curribus Pharaonis assimilavi te?' Scio equitem sponsum, propheta dicente: 'Et equitatio eius salus'. Assimilata es ergo equitatui meo in curribus Pharaonis. Quantum diffdemergo in fluctibus Pharaonem et christatos eius et ascensores et equos eius et currus eius: quantum, inquam, differt equitatus meus ab equis Pharaonis, tanto melior es omnibus filiabus tu sponsa, tu ecclesiastica anima omnibus animabus, quae si non
Abbreviated transcription (Latin):
pase subicuba s inmeridie Nequandofiam sicut cooperta super gregessed aliumtu¬
orum ulsta nonpatiar ut nonfiam cooperta ut ora non contegam eeda lionus ubi te
quarrin n sinuoniam in meridie H efortesiam quasieooꝑta suptr greges soda liuntu¬
omo post haue uesbaspon susen commina tur et dicit aut cognos us telnis ielion epem
ere lesam non habentem malula ne que rugam Qut scico quaste non sognuerii
&x lusm scioris dugnitatem patieris hace quesẽ cuntur quae namista suni sinon cogno
uenis teiucipsan opulchta hi mu lacribus ẽgredere tu in uestigis greguin &e pasims¬

Expanded text:
pascis, ubi cubas in meridie; nequando fiam sicut cooperta super greges sodalium tupascis, ubi cubas in meridie; nequando fiam sicut cooperta super greges sodalium tuorum. Ut ista non patiar, ut non fiam cooperta, ut ora non contegam, et ad alios usque quaeram, et inveniam in meridie, ne forte fiam quasi cooperta super greges sodalium tuorum. Post haec verba sponsus ei comminatur, et dicit: Aut cognoscis temetipsam, quoniam Ecclesiam, non habentem maculam, neque rugam , aut scito, quia si te non cognoveris, et tuam scieriveris temetipsam, o pulchra in mulieribus, egredere tu in vestigiis gregum, et pas
Abbreviated transcription (Latin):
desolendort uersaris. Ad nunti amihi quem dilexit amimamea ubipiscis ubi cubas lnmeri¬
di diligenter obserua ubi meridiem legeris. apud io sepbmeridie statres prandiumce¬
Qrunt Angeli meridie abrahe suscipiunt hospicio &ceieta itius modi quȩre &inuen¬
lsicri tusun diuinam non frustra seufortuitu unum quemque usur uare sermonẽ
quis puiases cdigniñ tnobis de ad mneridie us que per ueniat: & uide at ubi pascat ubi
cubis psponsus eduonrtia mihi quem dilexit animamea ubi pascis ubicubas inmerr¬
dibs spisi inimmihi ad nuntiaueris incipio errabunda iactari & dumte quero in
Aio run grogesin curro e qua aliorum erubesco faciem meam ad que ora conte
qe sum qiuop pe sponsa for mosa & alis nudam faciem meam non ostendo musitabi
soli quenum ꝑr ude in deoscula tasum Adnuntia mii que dilexit animamea ubi

Expanded text:
e splendore versaris. Annuntia mihi, quem dilexit anima mea, ubi pascis, ubi cubas in merie splendore versaris. Annuntia mihi, quem dilexit anima mea, ubi pascis, ubi cubas in meridie . Diligenter observa, ubi meridiem legeris. Apud Joseph meridie fratres prandium celebrant. Angeli meridie Abrahae suscipiuntur hospitio , et caetera istiusmodi. Quaere, et invenies Scripturam divinam non frustra, seu fortuitu, unumquemque usurpare sermonem. Quis, putas, est dignus e nobis, ut ad meridiem usque perveniat, et videat, ubi pascat, ubi cubet sponsus? Annuntia mihi, quem dilexit anima mea, ubi pascis, ubi cubas in meridie. Nisi enim tu mihi annuntiaveris, incipio errabunda jactari; et dum te quaero, in aliorum greges incurro; et quia alios erubesco, faciem meam atque ora contegere incipio. Sum quippe sponsa formosa, et aliis nudam faciem meam non ostendo, nisi tibi soli, quem jam pridem deosculata sum. Annuntia mihi, quem dilexit anima mea, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
his qui sub lege erant: quasi sublege & cetera dicat que iune ammeam non custo diue de¬
in de conspicit sponsum qui conspectus abscessit & frequenter hoc intotocar mine facit᷑
quod nisupse patia tur non potest in tellere sȩpeds̃ testis est sporisum mihi aduentare
conspexi & um ẽẽ quam plurimum quo subitorecedente in utnire non potui quod que¬
rebam Rur sumnigitur desidero cius aduentum & non num quam tera uenit Qumap¬
paruerit meis que suerit manibus conprehensus rur sume labitur & cum fuert clapsus
aunte pur sum in quiritur & hoc crebro facit do nec illum uere tenc am &as cenrcam an nisa
super stagueleri meum Ad nuntia mihi quein dilexit anima mca ubipascistibni libuis
in me ride non quero alia tem pora quando uespere quando dilicar io qpescis labn cabas
pascisoc cubitu: Ius empus inquiro quando in florente die quando plenaluce in maiestatis tut¬

Expanded text:
his qui sub Lege erant, quasi sub Lege , et caetera: dicatque, vineam meam non custodivi. Dehis qui sub Lege erant, quasi sub Lege , et caetera: dicatque, vineam meam non custodivi. Deinde conspicit sponsum, qui conspectus abscessit. Et frequenter hoc in toto carmine facit, quod nisi quis ipse patiatur, non potest intelligere. Saepe, Deus testis est, sponsum mihi adventare conspexi, et mecum esse quam plurimum: quo subito recedente, invenire non potui quod quaerebam. Rursus igitur desidero ejus adventum, et nonnunquam iterum venit; et cum apparuerit, meisque manibus fuerit comprehensus, rursum elabitur; et cum fuerit elapsus, rursum a me inquiritur: et hoc crebro facio, donec illum vere teneam, super fratruelem meum. Annuntia mihi quem dilexit anima mea, ubi pascis, ubi cubas in meridie. Non quaero alia tempora, quando vespere, quando diluculo, quando in solis pascis occubitu: illud tempus inquiro, quando in florente die, quando plena luce in majestatis tua
Abbreviated transcription (Latin):
secutores etdesiae egerunt penitentiam & aduer sarueiis rursum ad sorris signalon ue¬
si predicauerum fidem quam ante distruebant: Hocꝓphetico spu sponsaninecan¬
tans ait : dimi cauerunt inme. posuerunt me custodem inuineis uineam meanin
custo diui egoec clesia egosponsa egosine macula. Plurimarumcustos sum positauine¬
arum a siliis matris meae qui contrame aliquando pugnauerunt qua sollicpisi ne uuiti
queͦstricta dumplures custodio uineas iuineãm cam non seruaui intelle ge mihi hocde
paulo R alio quocumque scõrumi quipomnium sit salute sollititis & ii debis quo modo
uiieam suam non custodiens aliorum uineta custodiat quo modo ut alios iuoita
uat ipse in quibusdam damn a sustineat &cum fuerit liberex omnibus sc ipsum ser¬
uum fecit ut in omnibus lucri faceret factussum in firmis in firmus: Iudac is sudeus

Expanded text:
rsecutores Ecclesiae egerunt poenitentiam, et adversarii ejus rursum ad sororis signa converrsecutores Ecclesiae egerunt poenitentiam, et adversarii ejus rursum ad sororis signa conversi, praedicaverunt fidem, quam ante destruebant. Hoc prophetico spiritu sponsa nunc cantans, ait: Dimicaverunt in me, posuerunt me custodem in vineis: vineam meam non custodivi. Ego Ecclesia, ego sponsa, ego sine macula, plurimarum custos sum posita vinearum a filiis matris meae, qui contra me aliquando pugnaverant. Qua sollicitudine curaque districta  Al. distracta, dum plures custodio vineas, vineam meam non servavi. Intellige mihi hoc de Paulo et alio quocumque sanctorum, qui pro omnium sit salute sollicitus: et videbis quomodo vineam suam non custodiens, aliorum vineta custodiat. Quomodo etiam, ut alios lucrifaciat, ipse in quibusdam damna sustineat. Et 513 cum fuerit liber ex omnibus, seipsum servum fecit, ut omnes lucrifaceret: Factus infirmus infirmis, Judaeis Judaeus:
Abbreviated transcription (Latin):
plum summostudio & labore fabricatus est diues quippe salo mon
nisapientia illius ne moprecesst illumsi cut u numhorum: Nigra sum dclotrur¬
elia srł ut tabe nacula caedar ut pelles salo monis nela tuc aminimc quia cgosuid¬
nigrata satis fexit denigroresuo & perpenitentiam ad meliora conuersa ad nuntiat ẽ
sil abus srł nigram quidem c̃ẽ sed pulcbram. secundum quod superius ex posuimus e ci¬
cit ne bi tuea mini me qui a egosum denigrata ne in quios sarerius ex po sulorus Eel
lore fuscata: Neque enimut decuerat ut solis dignitas ex per sebser blius i urseli rã
excepi: delic toeorum salus gentibus facta est &rur sum incredulita tegentiunisi¬
entia isrł Habes utrumque apud a postolum filii matris meae pugnauerunt ađ¬
uer summe. consi derandum quo modosponsa dicat silu matrismeae piigauent
aduer sum me & quando aduersum eam fratrum pugna surrexit : Vide paulum cede¬
si ae persecutorem & intelleges quomodo silius matris eius pugnauerit contracam ꝑe¬

Expanded text:
plum summo studio et labore fabricatus est. Dives quippe Salomon, et in omni sapientia illius nemo praecessit illum. Sicut unum horum nigra sum, etem, ut tabernacula Cedar, ut pelles Salomonis. Ne intueamini me, quia ego sum denigrata. Satisfecit de nigrore suo, et per poenitentiam ad meliora conversa, annuntiat se filiabus Jerusalem  Al. Israel, nigram quidem esse, sel pulchram, secundum quod superius exposuimus, et dicit: ne intueamini me, quia ego sum denigrata. Ne, inquit, admiremini coloris esse lore fuscata. Neque enim, ut decuerat, ut solis dignitas expetebat, illius in me lumen accepi. Delicto eorum salus gentibus facta est, et rursum incredulitate gentium, scientia Israel. Habes utrumque apud Apostolum. Filii matris meae pugnaverunt adversum me. Considerandum quomodo sponsa dicat: Filii matris meae pugnaverunt adversum me. Et quando adversus eam fratrum pugna surrexit. Vide Paulum Ecclesiae persecutorem: et intelliges quomodo filius matris ejus pugnaverit adversus eam. Pe
Abbreviated transcription (Latin):
sarespondit Nigra sum & speciosa silia hierusalem ut taber naculacedar ut pellessalomonis ne
intueaminime quia ego sum denigrata qm̃ de spexit me sol speciosa quidem est : & possum
inuenire quomodo spe ciosasit sponsa: Querimus autem quo modo nigra &sine candore sit pul¬
Qui a uero nec dumomni peccatorum sorde purgata necdumlota est insalute nigra dicitur. sed
in a trocolore nom perman& sit itaque candidaquando ad maiora consurgit & ab humilibus
incipit ad alta conscendere dicitur de ea que est istaquȩ ascendit de albata & quo manifesti¬
uumbens significantar que de anima sponsae & sermone dicitus¬

Expanded text:
sa respondet: Nigra sum, et speciosa, filiae Jerusalem, ut tabernacula Cedar: ut pelles Salomonis. Ne sa respondet: Nigra sum, et speciosa, filiae Jerusalem, ut tabernacula Cedar: ut pelles Salomonis. Ne intueamini me, quia ego sum denigrata: quoniam despexit me sol. Speciosa quidem est, et possum invenire, quomodo speciosa sit sponsa. Quaerimus autem, quomodo nigra, et sine candore sit pulQuia vero necdum omni peccatorum sorde purgata, necdum lota est in salute, nigra dicitur: sed in atro colore non permanet. Fit itaque candida, quando ad majora consurgit, et ab humilibus incipit ad alta conscendere, diciturque de ea: Quae est ista, quae ascendit dealbata ? Et quo manifesticumbens. Significanterque de anima sponsae et sermone dicitu
Abbreviated transcription (Latin):
troduxit merex incubiculum suum Rursum ad ulescentulȩ idest sponsarum incipien¬
tiumtur conplurima: Ingressa sponsa cubiculum sponsi & uidente diuitias uiri suidũ
illius prestolatur aduentum lactae concinnunt : Exultabimus & letabimur inte. prospon¬
si ne uitio est exultabimus & letabimur inte diligemus uberatua illa que maior est iam
tuorum uberum lacte perfruitur & loqui tur exul tans bona uberatua super uinum: Iste
uero exultationem & letitiam deferunt adulcentule quippe sunt deferunt caritatem & di¬
cunt exultabimus & lȩtabimur inte : diligemus non diligimus sed di ligemus uberatua suꝑ
ui num: De in deloquitur ad sponsum. aequitas dilexit te laudant sponsam nomen illi
aequitatis a propriis uirtutibus inponentes ae quitas dilexit tẽ : Rursum adulescentulasspon¬

Expanded text:
troduxit me rex in cubiculum suum. Rursus adolescentulae, id est, sponsarum incipientroduxit me rex in cubiculum suum. Rursus adolescentulae, id est, sponsarum incipientium turba quamplurima, ingressa sponsa cubiculum sponsi, et vidente divitias viri sui, dum illius praestolantur adventum, laete concinunt: Exsultabimus et laetabimur in te: Pro sponsine vitio est. Exsultabimus et laetabimur in te: diligemus ubera tua. Illa quae major est, jam tuorum uberum lacte perfruitur, et loquitur exsultans: Bona ubera tua super vinum. Istae vero quae exsultationem et laetitiam deferunt, adolescentulae quippe sunt, deferunt charitatem, et dicunt: Exsultabimus et laetabimur in te. Diligemus, non diligimus: 510 sed diligemus ubera tua super vinum. Deinde loquuntur ad sponsam: Aequitas dilexit te. Laudant sponsam, nomen illi aequitatis a propriis virtutibus imponentes: Aequitas dilexit te. Rursum ad adolescentulas spon
Abbreviated transcription (Latin):
liuero ingrediuntur posteum Sex aginta sunt rigine & oc toginta concubi ne & iuuen¬
culȩ quarum non numerus: una est colum bamea perfec tamea: una est matrisuae. una ẽ
ei quac concepit illam: postteergo inodore unguentorum tuoꝵ curremus : Cumom¬
ni honestate de ambulantibus dictum est postte inodore unguentorum tuorum cur rem:
moris exor dium forisstare cognoscimus iuxta illud exemplum. Amicus autẽ sponsistans
& audiens cum : gaudio gaudens ꝓp̃t uocem sponsi : Tale quiddam & adulescentule suftinent
in troe unte sponso forinsecus remanent sponsa uero specio saꝑfecta sine macula sineruga
in sponsi cubiculum in regium paenual ingressare uertitur adiuuenculas & nunti abit eis
que sola conspexerit dic&que in troduxit merex incubiculum suum. Non ait introdu¬
xit nosplures incubiculum suum : plures forasremanent in cubiculum sola in gredi¬
tur sponsa ut uideat thesauros tenebro sos & ad sconditos renunti& que iuuenculis : in¬

Expanded text:
e vero ingrediuntur post eum. Sexaginta sunt reginae et octoginta concubinae, et juvenculae, quarum non est numerus. Una est columba mea, perfecta mea; una est matri suae, una est ei quae concepit illam . Post te ergo in odorem unguentorum tuorum curremus. Cum omni honestate deambulantibus dictum est: Post te in odorem unguentorum tuorum curremus, moris exordium foris stare cognoscimus, juxta illud exemplum: Amicus autem sponsi stans et audiens eum, gaudio gaudet propter vocem sponsi , tale quiddam sustinent. Introcunte sponso, forinsecus remanent; sponsa vero speciosa, perfecta, sine macula, sine ruga, in sponsi cubiculum, in regium penetrale ingressa, revertitur ad juvenculas, et nuntiat eis, quae sola conspexerit, dicitque. Introduxit me rex in cubiculum suum. Non ait, introduxit nos plures in cubiculum suum. Plures foris remanent: in cubiculum sola ingreditur sponsa, ut videat thesauros tenebrosos et absconditos, renuntietque juvenculis: In
Abbreviated transcription (Latin):
an quod es cascius at que capturã diligit pater homi nes sunt aberrore saluati quosperdoe¬
erina uistus quis que uenator ser modi benedictionis : repromissio &spes regni futuril
quo cumi xp̃o scũ sunt reenatur & uerionsabbatum celebraturi: Rebet ca plenaspũ scõ  sca

Expanded text:
orum; quod escas eius atque capturam diligit pater, homines sunt ab errore saluati, quos per docorum; quod escas eius atque capturam diligit pater, homines sunt ab errore saluati, quos per doctrinam iustus quisque uenatur. sermo dei benedictionis est repromissio et spes regni futuri, in quo cum Christo sancti regnaturi sunt et uerum sabbatum celebraturi. Rebecca plena spiritu sa
Abbreviated transcription (Latin):
nocenter habitat domiuell& efferre &suam magis quamdi facert uoluntatem Exo
puto diuine dispensationis fuisse ut oculis caecaretur &cumipse dicer& uox uox ia¬
cob÷ manus au manus escu tamennon intelleger& minorare ee ÷ silium quiad bene¬
dictio nesratris prae reptor adstiterat qm̃ aut polliciti sumus &deeoquid significa¬
r& in figura adiuncgerehypolitimartrris uerba ponamus a quo & uic torinus nosta
non pluri mumdis crepat non quo omnia plenius ex secutus sit sed quopossit occasio¬
nem p̃bere lectori ad intellegentiam latiorẽ isa ac portat i maginem dĩ patris
rebet ca spũ scĩ i sau populi prioris & diaboli iacob haeclesie siue xpĩ. Sonuisse isaas
consummationem orbis ostendit oculos calligasse fidem ꝑrisse de mundo ec religionis
lunem ante cum negleciim ẽt̃ significat: quod silius maior uocatur acceptio legist ude¬

Expanded text:
nocenter habitabat domum, uellet efferre et suam magis quam dei facere uoluntatem. ergo nocenter habitabat domum, uellet efferre et suam magis quam dei facere uoluntatem. ergo puto diuinae dispensationis fuisse, ut oculis caecaretur et, cum ipse diceret: uox uox Iacob, manus autem manus Esau, tamen non intellegeret minorem esse filium, qui ad benedictionem fratris praereptor adstiterat. Quoniam autem polliciti sumus et de eo, quid in figura significaret, adiungere, Hippolyti martyris uerba ponemus, a quo et Victorinus noster non plurimum discrepat, non quo omnia plenius exsecutus sit, sed quo possit occasionem praebere lectori ad intellegentiam latiorem: \'Isaac portat imaginem dei patris, Rebecca spiritus sancti, Esau populi prioris et diaboli, Iacob ecclesiae siue Christi. senuisse Isaac consummationem orbis ostendit; oculos illius caligasse fidem perisse de mundo et religionis lumen ante eum neglectum esse significat. quod filius maior uocatur, acceptio legis est Iudae
Abbreviated transcription (Latin):
cusmor si in salterio adiungendum regem missus cum maximum filiorumies se ut
turam qm̃ reprobaui eum quia non quo modo uid& dĩ homo uide homo enim uidit in facie
mitis adcum ueniss& in montem & ad pedeseius flebiliter corruiss& ge e zi ꝓhibente nefa¬
cer& ait. dimit teeam quia anima cius ina maritudine : & dns abscondit ame & non nurti¬
auit mihi: plura sunt quam it exemplis debcamus docere scosuros & dõcastis catantum¬
quo do sus sequȩ eis ad ñore uelata sunt ignorata uero que eis reuelata non suerunt &ad
sit gulas iusiones Lachariam atque danihelum interrogare angelum &sus pliciter depre¬
cariiat exponat sibi que sint illa que uide anti. unde non mirum : &isa ac insuam maxi¬
ine ulitatem nescisse quid facere: Cum magis eotempore errar&e quo filium sanguina¬
mae deditum uoluptaue tum qui postta fratrem posset occidere propter missoillo quibi¬

Expanded text:
atus Moysi in Psalterio, ad ungendum regem missus, cum 169 maximum filiorum Jesse vidatus Moysi in Psalterio, ad ungendum regem missus, cum 169 maximum filiorum Jesse vidstaturam, quoniam reprobavi eum: quia non quomodo videt Deus, videt homo. Homo videt in facie, mitis ad eum venisset in montem, et ad pedes ejus flebiliter corruisset, Giezi prohibente ne faceret, ait: « Dimitte eam, quia anima ejus in amaritudine est, et Dominus abscondit a me, et non nuntiavit mihi » . Plura sunt quam ut exemplis debmodo scisse, quae eis a domino reuelata sunt, ignorasse uero, quae reuelata non fuerant, et ad singulas uisiones Zachariam atque Danihelum interrogare angelum et suppliciter deprecari, ut exponant sibi, quae sint illa, quae uideat. unde non mirum est et Isaac in suam maxime utilitatem nescisse, quid faceret, cum magis eo tempore erraret, quo filium sanguinariae deditum uoluptati et eum, qui postea fratrem posset occidere, I praetermisso illo, qui in
Abbreviated transcription (Latin):
fest& neque uerborum conpositione frondescat. sint alii diserti laudentur ut uolunt & in fla¬
tis bucus spumantia uerbati attinent. mihi suf ficit siclo qui ut intellegar &ut descripturis
disputans scripturarum imiter simplicitatem. EX PLICIT DAMASUS DEISAAC¬
urisa acuiriustus & dõ carus non illicui uoluit sed cui noluit deceptus errobenedixit : Hie
ROΝINus differo paulis ꝑtrpos & caque amaioribus ñis super hoclo cosunt interprȩtata p̃¬
tereo non coopinioni eoꝵ non ad quiescam sed quotu hoc tantum queras quare uiriustus ali¬
quid igno rauerit & contrasuam fecerit uoluntatem ad quod dis trictas sponsio ÷ nullum
oni nem excepto qui obnra salutẽ carnem ÷ dignatus indiaereplenã hauis sescientiam¬
Qcertissim̃a ueritatem: Deni que paulus ex parte iognoscit & exparte proph&t & nunc per
speculum uidit in enigmate & secundum quod o port& horare nescire nosdicit q acionue
nerti quod perfectum: tunc quod exparte : distruetur: Samuhel prophȩca connimen¬

Expanded text:
et, non quae uerborum conpositione frondescat sint alii diserti, laudentur, ut uolunt, et inflatis buccis spumantia uerba trutinentur: mihi sufficit sic loqui, ut intellegar et ut de scripturis disputans scripturarum imiter simplicitatem. Cur Isaac, uir iustus et dDiffero paulisper typos et ea, quae a maioribus nostris super hoc loco sunt interpretata, praetereo, non quo opinioni eorum non adquiescam, sed quo tu hoc tantum quaeris, quare uir iustus aliquid ignorauerit et contra suam fecerit uoluntatem. ad quod districta responsio est nullum hominum excepto eo, qui ob nostram salutem carnem et certissimam veritatem. Denique Paulus ex parte cognoscit, et ex parte prophetat , et nunc per speculum videt in aenigmate, et secundum quod oportet orare, nescire nos dicit : Quia cum venerit quod perfectum est, tunc quod ex parte est destruetur . Samuel Propheta connum er