comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Aurelius ep̃s̃ dixit : A uaritiȩ cupiditas
quã rerũ omniũ maloꝵ matrẽ eẽ nemoquisdu¬
bit& ꝓinde in hibenda ẽ : Nequis alienos fine
u surpał aut ꝑ premiũ termi nos patrũ statutos
tran scendat nec omnino ouiquã clericoꝵ
nere latent : inspectȩ a nobis formã accipi¬
aentceterũ dequib a ꝑtissime diuina scrip¬
tura sanxit ñ ẽ deferenda sententia
sed potius ex equenda: ꝓ inde qđ in laicis
reprehenditur : id multomagis deb&in
clenieis prȩdã pnari: uniuersũ concibiũ
drert nemo contra ꝓphecas nemocontra¬
i euangelia facit sineperioulo s mna torisma
aptes butrris nonfiat:
Fortunatus ep̃s dixit : in prȩteritis concilis
statutũ memini museẽ : ut chrisma łrecon¬
ciliatio poenitentiũ nec non & puellarũ

Expanded text:
Aurelius episcopus dixit: Avaritiae cupiditas, quam rerum omnium malarum matrem esse, nemo qui dubitet, proinde inhibenda est, ne quis alienos fines usurpet, aut per praemium terminos Patrum statutos transcendat, nec omnino cuiquam clericorum nere latent, inspectae a nobis, formam accipient, caeterum de quibus apertissime divina Scriptura sanxit, non est ferenda sententia, sed potius exsequenda. Proinde quod in laicis reprehenditur, id multo magis debet in clericis praedamnari. Universum concilium dixit: Nemo contra Prophetas, nemo contra Evangelia facit sine periculo. Ut chrisma a presbyteris non fiat. VI. Fortunatus episcopus dixit: In praeteritis conciliis statutum meminimus esse, ut chrisma, vel reconciliatio poenitentium, nec non et puellarum
Abbreviated transcription (Latin):
ppriã benedictionẽ uta facram̃to dominici
corporis & sanguinis distinguantur nec
am plius in primitiis offerat᷑ quã de uius
& frum̃tis: uit clericił continentes aduir¬
soli habeant accessũ ad huius modi feminas:
sedubi aut clerici prȩsentes s̃ aut uenera
ut princeps sacerdotũ ñ appelletep̃s:
modi sed tantũ primȩ sedis ep̃s
Ut olerici tab nasnisi inperegilodeessxeii¬

Expanded text:
propriam benedictionem, ut a sacramento dominico propriam benedictionem, ut a sacramento dominico corporis et sanguinis distinguantur, nec amplius in primitiis offeratur quam de uvis et frumentis. Ut clerici, vel continentes, ad virsoli habeant accessum ad hujusmodi feminas, sed ubi aut clerici praesentes sunt, Ut princeps sacerdotum non appelletur epmodi, sed tantum primae sedis episcopus. Ut clerici tabernas, nisi in peregri
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃oꝓ bizachenoꝵ sed & breuiariũ qđ eidẽ
epistolȩ a diuger̃ . Ad hunc coetũ conro¬
gatũ legant: ut siqua forte illic mouere
caritatis ur̃ȩ animũ possunt: in eodẽ bre¬
uiario quȩ diligentius fuerint anim ad¬
uersa in melius reforment᷑ : hoc enim frat̃
merito suȩ grauitati satq: prudentiȩ
mizonius s̃cribens ad meã paruita tẽ postu¬
lauit: siergo plac& quȩ tractatas legant᷑
& singula a ur̃a caritate considerent
Qðnihilde pponien se concilio sit
breuiario qđ decertũ ẽ de concilioy ppo¬
filios suos emancipent:
ꝑemancipationẽ exire non sinant:
nisi demorib: eoꝵ fuerint & deȩtate securi
ut possint adeosiã ꝓpria ꝑtinere peccata
ut ep̃i ł clerici ñ ordinent᷑ iusi om̃s suos
non ordinent᷑ prius quã om̃s qui s̃ in domo
eort npianos catholicosfecerint:
qđ pret᷑ panemerũ mextũ aqua
in in fantũ misterio sol& offerri: quãuis¬
in altario offerantur : suã tam̃ habeant

Expanded text:
Byzacenorum, sed et breviarium, quod eidem epistolae adjunxerunt, ad hunc coelum corrogatum legantur, ut si qua forte illic movere charitatis vestrae animum possunt, in eodem breviario quae diligentius fuerint animadversa, in melius reformentur. Hoc enim fratermerito suae gravitatis atque prudentiae, Mizonius scribens ad meam parvitatem postulavit. Si ergo placet, quae tractata sunt legantur, et singula a vestra charitate considerentur. Quod nihil de Hipponensi concilio sit breviario, quod decerptum est de concilio Hippofilios suos emancipent. per emancipationem exire non sinant, nisi de moribus eorum fuerint, et de aetate securi, ut possint ad eos jam propria pertinere peccata. Ut episcopi, vel clerici, non ordinentur, nisi omnes suos non ordinentur, priusquam omnes, qui sunt in domo eorum, Christianos catholicos fecerint. Quod praeter panem, et merum mixtum aqua, in infantum mysterio solet offerri, quamvisin altari offerantur, suam tamen habeant
Abbreviated transcription (Latin):
a nobis custodientur : De trinitate pdicanda¬
Vruin enũ conoiliũ dixit: dõ ꝓpitio pari ꝓfessione
firos eceles astica que ꝑ nos craditur in hoc csatuo
orao cos&isrismitus confiatendiẽ Tuinc dent
ordo ee desiasticussinguloꝵ & consensuomniu
ase uendus ad corroborandas aut̃ fratr u &i cae p̃o¬

Expanded text:
itate praedicanda. Universum concilium dixit: Deo propitio, pari professione, fides ecclesiastica, quae per nos traditur, in hoc coetu glorioso primitus confitenda est; tunc demum ordo ecclesiasticus singulorum ex consensu omnium astruendus. Ad corroborandas autem fratrum et coep
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃i celebrata : Gloriosissimoimperatore cheo¬
dosio augusto iii : & abundantio uĩc consule:
viii iđ octb yppone regio insecretarioba silicȩ
pacis : & ceteragesta huiꝰ concilii ideo descripta
ñ sunt quia ea quȩ ibi statutas̃ in superioribe
ꝓbant᷑ inserta: Deconcilio cartaginense ubilega¬
ti ep̃ĩ ꝓ consularis ad conciliũ adrumetinũ
destinant᷑ gloriosissimis imperatorib: archa¬
dio ui & honorio .ii. augg̃ conss. Vilalendarũ
iuliarũ cardagine in hoc concilio legati delectis

Expanded text:
 est. Gloriosissimo imperatore Theodosio Augusto III, et Abundantio v. c., VIII idus Octobris, Hippone Regio, in secretario basilicae pacis, et caetera. Gesta hujus concilii ideo descripta non sunt, quia ea, quae ibi statuta sunt in superioribus probantur inserta. De concilio Carthaginensi, ubi legati episcopi proconsulares ad concilium Adrumetinum destinantur. Gloriosissimis imperatoribus Arcadio III et Honorio II Augg. conss., VI cal. Julias, Carthagine. In hoc concilio legati delecti
Abbreviated transcription (Latin):
tiobr as dio sũ ũ in serta sintgrstis Pcipsis egoiet
sarrt ius dxi quidurȩ beatitudini placets igere
debemus uenia tergo cõmonitoriũ in mediũ
ut scire pessit ur̃a beatitudo quidin eo continet᷑
utad singula respondeat: Aurelius ep̃s dixit¬

Expanded text:
tula actionum jam inserta sint gestis: de ipsis ergo, ut superius dixi, quid vestrae beatitudini placeat agere debemus. Veniat ergo commonitorium in medium, ut scire possit vestra beatitudo quid in eo contineatur, ut ad singula respondeatur. II
Abbreviated transcription (Latin):
Pretextatus abspaniis de barcilona
sclepius a palestina degaza
lulius ab achaia de thebessẽ
Athenodorus. ab achaia deblatene
Dionisius. ab achaia dehe¬

Expanded text:
Praetextatus ab Spaniis de Barcilona,sclepius a Palaestina de Gaza, Julius ab Achacia de Thebe eptapyleos. Athenodorus ab Acaia de Blatea. Martyrius ab Achaia de N
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃oꝵ suoꝵ questifuerinti uicini ep̃i eos cũ con¬
sensu sui ep̃i audi ant & int̃ eos definiant : Ad
non ꝓuocent ad transmarina iudicia sed a dpri¬
mates suarũ ꝓuinciarũ sicut & de ep̃is sȩpe
constitutũ ẽ : ad trans marina aut̃ qui puta¬
uerint appellandũ anullo intra a fricã ad

Expanded text:
episcoporum suorum questi fuerint, vicini episcopi eos cum conepiscoporum suorum questi fuerint, vicini episcopi eos cum consensu sui episcopi audiant, et taverint, non provocent ad transmarina judicia, sed ad primates suarum provinciarum, sicut et de episcopis saepe constitutum est. Ad transmarina autem qui putaverit appelland
Abbreviated transcription (Latin):
iuste moderata & sca & dõ placitas confir¬
mamus : utres eccłe nemodistrahat
tẽ placuit ut reseocłȩ nemouendat qđ si
redditus ñ hab& & aliquanimia necessitas
cogrehanc insinuandã ẽẽ primatiꝓuinciȩ
ipsius : ut cũ statutonumero ep̃oꝵ utrũ facien¬
dũ sit arbitretur : qđ sitanta urg& necessita seccłȩ
ut ñ possit ante consulere : saltim uic inos testes
conuoc & epõscurans ad conciliũ om̃s referre
suȩ eccłȩ necessitates qđ siñ fecerit reus dõ
& concilio uenditor honore amis soteneat᷑ :
Prbi dedis inu a uiore culpa conuicti:
manusim positionẽ tałquã laici nequa
culpa conuicti fuerint ꝓqua eos aminis terio
necessesit remoueri ñ eis manus taquã peni¬
tentib Ltequã fidelib lai cistn ponat᷑: neq ꝑ¬
mittendũ ut rebaptizati ad clericatus
quirausa sua ad trans marina putauerin
appellandũ in cõmunione minime suscipi ast
inferiores in casis quas habuerint sideiudiciis

Expanded text:
uste moderata et sancta, et Deo placita sunt, confirmamus. Ut res Ecclesiae nemo distrahat. XXVI. Item placuit ut rem Ecclesiae nemo vendat: quod si redditus non habet, et aliqua nimia necessitas cogit, hanc insinuandam esse primati provinciae ipsius, ut cum statuto numero episcoporum utrum faciendum sit arbitretur. Quod si tanta urget necessitas Ecclesiae, ut non possit ante consulere, saltem vicinos testes convocet episcopos, curans ad concilium omnes referre suae Ecclesiae necessitates: quod si non fecerit, reus Deo, et concilio venditor, honore amisso, teneatur. diaconi in graviore culpa convicti manus impositionem, tanquam culpa convicti fuerint, ob quam eos a ministerio necesse sit removeri, non eis manus, tanquam poenitentibus, vel tanquam fidelibus laicis, imponatur; neque permittendum, ut rebaptizati ad clericatus erici, qui causa sua ad transmarina putaverint appellandum, in communionem minime suscipiantinferiores, in causis quas habuerint, si de judiciis
Abbreviated transcription (Latin):
lica confessione ł ꝓdefensione ueritatis effu¬
giens pericula : in nocens & deuotus ad aliã
ueneritciuitatẽ ñ ꝓhibeatur immorariquã¬
diu autredire possit aut in iuria ei remediũ
accipere qui adurũ ẽ eũ qui ꝑsecutionẽ patit᷑
ñ recipi &iã & larga beniuolentia & huma¬
nitas ei ẽ exhibenda : Omnis srnodus dix̃¬

Expanded text:
lica confessione vel defensione veritatis, effulica confessione vel defensione veritatis, effugiens pericula, innocens et devotus ad aliam venerit civitatem, non prohibeatur immorari, quadiu aut redire possit, aut injuria ejus remedium accipere: quia durum est eum qui persecutionem patitur non recipi; sed etiam larga benevolentia et humanitas est ei exhibenda
Abbreviated transcription (Latin):
Lur̃a utnullie põ liceat alterius ep̃i ciuitatis
ministrũ ecclesiasticũ sollicitare & insuis par¬
roechis ordinare : uniuersi dixer᷑ plac& q̃uia
& his contentionib: sol& nascidis cordia : & ideo
ꝓhib& omniũ sententia nequis hoc facerea udect
sine sui con sensu ep̃i: glasiaxiii.
Osius ep̃s dix̃ & hoc uniuersi constituimusuitqui¬
cũq exalia parro echia uoluerit alienũ ministrũ
sineconsensuep̃i ipsius & sineuoluntateor dinare.
ñ sit rata ordinatio eiꝰquicũq aut̃ hoc u surpa¬
& corrigi: deprbis & dutconib quiete¬
salonicã ueniunt quantũ tẽporis ibi residea
sit thessalonicensiũ ciuitas: sȩpead eã ueniunt
breui tẽ pore morar: & aut residentibi aut
certe uix postlonga spatia ad suare dire cogunt᷑:
uniuersi dixer̃ eatẽpora quȩ constituta scirca
epõs & circa has ꝑsonas obseruari debent:
pessus ẽ & inique expulsus ꝓdisciplina & catho¬

Expanded text:
vestra, ut nulli episcopo liceat alterius episcopi civitatis vestra, ut nulli episcopo liceat alterius episcopi civitatis ministrum ecclesiasticum sollicitare, et in suis parochiis ordinare. Universi dixerunt: Placet, quia ex his contentionibus solet nasci discordia, et ideo prohibet omnium sententia ne quis hoc facere audeat. sine sui consensu episcopi. XIX. Osius episcopus dixit: Et hoc universi constituimus, ut quicunque ex alia parochia voluerit alienum ministrum sine consensu episcopi ipsius et voluntate ordinare, non sit rata ordinatio ejus. Quicunque autem hoc usurpat corrigi. De presbyteris et diaconis qui Thessalonicam veniunt, quantum temporis ibi resideansit Thessalonicensium civitas; saepe ad eam veniunt brevi tempore morari, sed aut resident ibi, aut certe vix post longa spatia ad sua redire coguntur. Universi dixerunt: Ea tempora, quae constituta sunt circa episcopos, et circa has personas observari debent. perpessus est, et inique expulsus, pro disciplina, et catho
Abbreviated transcription (Latin):
cõmouet᷑ aduersũ prb̃oi siuedia conũsuũ & ext̃minare
eũ de ecclesia uoluerio ꝓuidendũe ne in nocens
dã pnet᷑ aut ꝑdat cõmunionẽ : & ideo habeat potes¬
tatẽ is qui ab iectus ẽ ut ep̃os finitimos in t̃pell&
& causa eiꝰ audiatur ac diligentius tractetur:
quia ñ oport& ei negari audientiã roganti & ille
ep̃s qui iuste aut in iuste eũ abiec it patient̃ accipiat:
ut negotiũ discutiat᷑ utuel ꝓbetur sententia ei
a plurimis ł em̃ detͣ : Tam̃ prius quã om̃a diligent̃
acfidelit̃ ex aminent᷑ eũ qui fuerat a cõmunione
separatus ante cognitionẽ nullus deb& prȩsu¬
mere ut eũ cõmuni mi soci& : hi uero qui con¬
ueniunt adaudiendũ siuiderint clericoꝵeẽ
gent ut oboediant hon esta prȩcipienti ep̃o:
quia sicutilleclericis sincerũ exhibere deb&
amorem caritatis i taq̃q ui cissim ministri in¬
fucata debent ep̃o suo exhibere obsequia
anuarius ep̃s dixit. illud q̃q statuat scitas

Expanded text:
 exterminare eum de Ecclesia voluerit, providendum est ne innocens damnetur, aut perdat communionem; et ideo habeat potestatem is qui abjectus est, ut episcopos finitimos interpellet, et causa ejus audiatur, ac diligentius tractetur, quia non oportet ei negari audientiam roganti. Et ille episcopus, qui iuste aut iniuste eum abiecit, patienter accipiat, ut negocium discutiatur, ut vel probetur sententia eius a plurimis vel emendetur. Tamen priusquam omnia diligenter et fideliter examinentur, eum qseparatus, ante cognitionem nullus debet praesumere ut eum communioni societ. Hi vero, qui conveniunt ad audiendum, si viderint clericorum esse gent, ut obediant honesta praecipienti episcopo, qui sicut ille clericis sincerum exhibere debet amorem charitatis, ita quoque vicissim ministri infucata debent episcopo suo exhibere obsequia.nis. XVIII. Januarius episcopus dixit: Illud quoque statuat sanctitas
Abbreviated transcription (Latin):
secũ attuler aut ibidem reꝑta a nobis firmabunt᷑ :
autsinon inueniant᷑ colleota sr nodo de hoc
insequenti tractabimus : Danihel notarius niceni
concilu ꝓ fessionẽ fidei ł ẽĩ satiuta terausnes
in concilio a fricano: ꝑfessi o fidei niceni c̃cilu

Expanded text:
secum attulerunt, aut ibidem reperta a nobis firmabuntur, secum attulerunt, aut ibidem reperta a nobis firmabuntur, aut si non inveniuntur, collecta synodo de hoc in sequenti tractabimus. Daniel notarius Nicaeni concilii professionem fidei vel ejus statuta recitavit in concilio Africa
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃murã scĩtas referre dignetur ut tenare
qł sc̃s augustinus statuere dignatus est
delibera re possit litrũ nã &l hoc conceden
dũ a nreticendũ hoc ẽ de appoblationibus
infarieris gradus : siergo ad huc indubiũ
ca nonib: hoc inueniripossit Aurdius ep̃s
dinit : &iã quȩ dudũ ur̃ȩ caritati intimauimꝰ :
nuncpatemini exemplaria statutorũ
niceni conoilii sed & quȩ hic sa lubriter
a nr̃is decessorib: scđm eiusdẽ conoilu
formã ł quȩ nunc a nobis ordinata s recitari¬
eximplariafidei & statuta nicenꝑ synodi quȩ
adurem conciliũ ꝑbeatere cordationis olim
pdeces sorẽ tuȩ scitatis qui inter fuit cec
cõmuni tractatu statuimus his gestis ec clesi asticis
insertamanebunt : Ita ut superius dictũ ẽ uene¬
beatitudo dignet᷑ : ut exemplaria uerissima
concilii niceni substipulatione litterarũ suarũ
dirigant quo dec larata uerita s ea capitula
faustinus sed & conprb̃i philippus & asellus

Expanded text:
estra sanctitas referre dignetur, ut et ipse, quod sanctus Augustinus statuere dignatus est, deliberare possit, utrumnam et hoc concedendum sit, an reticendum, hoc est, de appellatione inferioris gradus. Si ergo adhuc in dubiumcanonibus hoc inveniri possit. Aurelius episcopus dixit: Etiam quae dudum vestrae charitati intimavimus, nunc patimini exemplaria statutorum Nicaeni concilii, sed et quae hic salubriter a nostris decessoribus, secundum ejusdem concilii formam, vel quae nunc a nobis ordinata sunt, recitariExemplaria fidei et statuta Nicaenae synodi, quae ad nostrum concilium per beatae recordationis olim praedecessorem tuae sanctitatis qui interfuit Cecilcommuni tractatu statuimus, his gestis ecclesiasticis inserta manebunt, ita ut superius dictum est venebeatitudo dignetur, ut exemplaria verissima concilii Nicaeni sub adstipulatione litterarum suarum dirigant, quo declarata veritas, ea capitula us noster Faustinus sed et compresbyteri Philippus et Asellus
Abbreviated transcription (Latin):
mitatũ accedant nisi forte hiqui religiosi
impr̃is lit teris ł inuitatił euocatifuerint
sed qm̃ sepecontigit ut admisericordiã eccłe
confugiant qui in iuriã patiunt᷑ aut qui
peccantes in exilo ł in sulis dã pnant᷑ aut¬
certȩ quãtũq sententiã suscipiunt suhue¬
niendũ ẽ his & sine dubitat sonetnt subue
dedia conis ad comitatũ dirigendis
Osius ep̃sdixit hoc qq̃: ꝓuidentia ur̃a traccare
deb& qui decreuistis ne ep̃oꝵ impbitas nitat᷑
ut ad comitatũ ꝑgant : Quicũq ergoquales
superius memora uinis preces habuerint
ł acceperinti ꝑ diãc suũ mittant quia ꝑ sona minstri
inuidios a ñ ẽ: & quȩ impetrauerit celerius potẽrit

Expanded text:
mitatum accedant, nisi forte hi qui religiosi imperatoris litteris, vel invitati, vel vocati fuerint. Sed quoniam saepe contingit ut ad misericordiam Ecclesiae confugiant qui injuriam patiuntur, aut qui peccantes in exsilio, vel insulis damnantcerte quamcunque sententiam suscipiunt, subveniendum est his, et sine dubitatione petenda t constituatur. De diaconis ad comitatum dirigendisopus dixit: Hoc quoque prudentia vestra tractare debet, qui decrevistis, ne episcoporum improbitas nitatur, ut ad comitatum pergant. Quicunque ergo quales superius memoravimus preces habuerint l acceperint, per diaconum suum mittant; quia persona ministri invidiosa non est, et quae imp
Abbreviated transcription (Latin):
udeatur: sed hi quoꝵ ꝑ longũ tẽpus examinatasit
uita: & merita fuerint cõꝓbata: Quandiu ep̃s
ciuitate cũ uenerit ad aliã ciuitatẽ ł exꝓuincia sua
ad aliã ꝓuinciã & ambitioni magis quã deuotioni
seriuens uoluerit in alienaciuitate multorẽpore
resi dere: forteenim euenit ep̃m lociñ ẽẽ tã instructũ
neq: tã doctũ : Is uero quiaduenit incipiat contq̃ nere
eũ & frequenter facere sermonẽ ut dehonest õi
infirmoł illius ꝑsona:ita ut ex hacoc casione ñ dubite
relinquere ad signatã sibi ecclesiã & transire
adalienẽ : Defini teergo tẽpus quia & ñ recipie p̃m
in humanũ ẽ & sidiutius resideat ꝑnitio sũ ẽ hoc ergo
nefiat ꝓ uidendũ ẽ : mem iniaũt superiore concilio
sr̃s iros constitiissȩ : uts quislaicusin ea in qua
cc̃mora᷑ c̃iuitate tres dominicos dies idest ꝑtres
scptimanas noncelebras sascanuentũ c̃municne

Expanded text:
videatur, sed hi quorum per longum tempus examinata sit videatur, sed hi quorum per longum tempus examinata sit vita et merita fuerint comprobata. Quandiu episccivitate cum venerit ad aliam civitatem, vel ex provincia sua ad aliam provinciam, et ambitioni magis quam devotioni serviens voluerit in aliena civitate multo tempore residere. Forte enim evenit episcopum loci non esse tam instructum, neque tam doctum, is vero qui advenit incipiat contemnere eum, et frequenter facere sermonem, ut dehonestet et infirmet illius personam, ita ut ex hac occasione non dubitet relinquere assignatam sibi Ecclesiam, et transeat ad alienam. Definite ergo tempus, quia et non recipi episcopum inhumanum est, et si diutius resideat, perniciosum est: hoc ergo ne fiat, providendum est. Memini autem superiore concilio fratres nostros constituisse ut si quis laicus in ea, in qua commoratur civitate, tres dominicos dies, id est per tres septimanas, non celebrasset conventum, communione
Abbreviated transcription (Latin):
Osius ep̃s dixit sed & moderatio necessaria ẽ diles¬
tissimi fr̃s ne subito adhuc aliqui nescientes quiđ
decrecũ sit in synodo ueniant adciuitates eas quȩ
in canalis : deb&ergo ep̃sciuitates ipsius ãd monere
eũ & instruere Xex eo loco diaconũ suũ mittatꝰ ã dͥ mo¬
nitus ipse tam̃ redeat in parro echiã sũã: Nesnicen
non temere faciendis ep̃is
tissime tractetis si forte aut diues aut sco lasticus
deforo aut ex anministaeore ep̃s fuerit postulatꝰ
ut non prius ordinet᷑ nisi ante & lectoris munere
& officio dia conii aut presbiterii fuerit ꝑfumctus:
& ita ꝑ singulos gradus si dignus fuerioascendat
adculm̃ epis copatus: postesenim ꝑ hasꝓmotiones
quȩ habebunt utique ꝓ lixũ tẽpus ꝓbari quafides it
quamodestia : qua grauitate & uerecundia &si
dignus fuerit ꝓ batus diuino sacȩrdotio illus tretur:
quia conuemens nẽ necratio ł disciplina patitur :
beatus apłus ne hoc fier& denuntiasse &phibuis se

Expanded text:
iscopus dixit: Sed et moderatio necessaria est, dilectissimi fratres, ne subito adhuc aliqui, nescientes quid decretum sit in synodo, veniant ad civitates eas quae in canali sunt. Debet ergo episcopus civitatis ipsius admonere eum et instruere, et ex eo loco diaconum suum mittat. admonitus ipse tamen redeat in parochiam suam. De laicis non temere faciendis episcotissime tractetis, si forte aut dives aut scholasticus de foro, aut ex administratione episcopus fuerit postulatus, ut non prius ordinetur nisi et lectoris munere et officio diaconi aut presbyteri fuerit perfunctus, ut per singulos gradus, si dignus fuerit, ascendat ad culmen episcopatus. Potest enim per has promotiones, quae habebunt utique prolixum tempus, probari qua fide sit, qua modestia, qua gravitate, et verecundia. Et si dignus fuerit probatus, divino sacerdotio illustretur, quia conveniens non est, nec ratio vel disciplina patitur, uum Apostolus ne hoc fieret denuntiasse et prohibuisse
Abbreviated transcription (Latin):
Gaudentius ep̃s dixit. Caquȩ salubrit̃ ꝓuidistis
conuenienti& & estimatione omniũ & dõ
placitura: & hominib: tenere hanc firmitatẽ
possunt simetus huicsententiȩ coniungat᷑ :
Scimus enim& ipsi sȩpissime ꝓpt̃ paucoꝵ impu¬
dentiã religiosũ sacerdotale nom̃ fuisse
reprehensũ : Si igit᷑ aliquis contraominiũ sen¬
tentiã nisus uoluerit ambitionimagis placere
quãdõ is deb&scire causis redditis honorẽ
dignitatẽq: se amissurũ : Qđ ita demũ cõpleri
poterit siunus quisq: nr̃m qui in canali consti¬
tutus ẽ cũ ꝓgredientẽ epm uiderit. in quirat
transitũ eł causas uideat: quotendatagnoscat
& si quidẽ eũ in uenerit i rea d comitatũ reqͥrat
& illud qđ superius cõprehensũ e ne forte
inuitatus ẽ ut ei facultas eundi ꝑmittatur:
Siuero ue superius memorauit scitasuestra
ꝓp̃t desideria & ambitiones ad comitatũ ꝑg& neq in
literis el suscriba t᷑ neq: in cõmunione recipiat᷑ : siuob

Expanded text:
Gaudentius episcopus dixit: Ea quae salubriter providistis convenientia et aestimatione omnium, et Deo placitura, et hominibus tenere hactenus firmitatem possunt, si metus huic sententiae conjungatur. Scimus enim et ipsi saepissime propter paucorum imprudentiam religiosum sacerdotale nomen fuisse reprehensum. Si quis igitur contra omnium sententiam nisus voluerit ambitioni magis placere quam Deo, is debet scire, causis redditis, honorem dignitatemque se amissurum. Quod ita demum compleri poterit, si unusquisque nostrum qui in canali est constitutus, cum progredientem episcopum viderit, inquirat transitum ejus, causas videat, quo tendat agnoscat. Et siquidem eum invenerit ire ad comitatum, requirat et illud quod superius comprehensum est, ne forte invitatus sit, 71 ut ei facultas eundi permittatur. Si vero, ut superius memoravit sanctitas vestra, propter desideria et ambitiones ad comitatum pergat, nec litteris ejus subscribatur, nec in communionem recipiatur. Si vobis
Abbreviated transcription (Latin):
Osius ep̃s dixit. Importunitates & nimia fre¬
quentia &iniustȩpetitiones feceruntnos
non tantũ habere gratiã ł fiduciã : dũ quidã
non cessant ad comitatũ ire ep̃i& maxime
atq contẽpnunt : ut non solũ ad comitatũ
multas & diuersas eođȩ ñ ꝓfuturas ꝑferant
causas ut fierisol& auto port& aut̃ pauperib:
autuiduis autͥpupillis subueniat᷑ : sed & digni¬
tates scłares & a taministrationes quib: dam
postulant : hȩcitaq prauitas olim ñ solũ

Expanded text:
iscopus dixit: Importunitates, et nimia frequentia, et justae petitiones fecerunt nos non tantam habere vel gratiam, vel fiduciam: dum quidam non cessant ad comitatum ire episcopi, et maxime atque contemnunt, ut non solum ad comitatum multas et diversas Ecclesiae non profuturas perferant causas, ut fieri solet, et oportet, ut pauperibus, aut viduis, aut pupillis subveniatur, sed et dignitates saeculares, et administrationes quibusdam postulent. Haec itaque pravitas o
Abbreviated transcription (Latin):
Osus ep̃s dixit. non minus mala consuetudo quã
ꝑniciosa corruptela funditus eradicanda ẽ :
necui liceat ep̃o deciuitate sua ad aliã transire
ciutatẽ imanifesta enim causaqu a hoc facere
tẽptat cũnullus in hacre inuentus siteps qui
dema ioretiuitate adminorem transireq:
unde a ppar& a uaritiȩ ardore eos in flãmau
xambitioni seruire: & ut dominationẽ agant:
siomnib: plac& huiꝰ modi ꝑnicies seuius & aus¬
terius uindicetur ut nec laicã cõmunionẽ
habea t quitalis ẽ responder̃ uniuersi plac& :
Iiẽ de isdem ep̃is ut sipambitionẽ
sed ẽ mutauerint nec inexitũ cõmunionẽ
temerarius ut fortassis excusationẽ affe¬
rens ad seuer& qđ populi litteras acce¬
peritoũ manifescũ sit potuisse paucos
piemio & mercede corrũ preos quisincgrã
fidẽ non habent: ut clamarent in ecclesia
& ipsũ petere uiderentur ep̃momnino¬

Expanded text:
scopus dixit: Non minus mala consuetudo, quam perniciosa corruptela, funditus eradicanda est, ne cui liceat episcopo de civitate sua ad aliam transire civitatem; manifesta est enim causa qua hoc facere tentat, cum nullus in hac re inventus sit episcopus qui de majore civitate ad minorem transiret. Unde apparet avaritiae ardore eos inflammari, et ambitioni servire, et ut dominationem agant. Si omnibus placet, hujusmodi pernicies saevius et austerius vindicetur, ut nec laicam communionem habeat qui talis est. Responderunt universi: Placet. Item de iisdem episcopis, ut si per ambitionem sedem mutaverint, nec in exitu communionem,temerarius, ut fortassis excusationem afferens asseveret quod populi litteras acceperit, cum manifestum sit potuisse plures praemio et mercede corrumpi eos qui sinceram fidem non habent, ut clamarent in Ecclesia, et ipsum petere viderentur episc
Abbreviated transcription (Latin):
nouẽ es quiuidet eẽ de positus omninoñ ordinet᷑
cia moratur : & ostendere qđ populi pecꝓnur
sibirec torem: & hoc iustũ ẽ ut &x ipsiueniant&
satis faciendũ ẽ populi sut ueniant exuicina
icentia uerodanda ñ ẽ ordinandi e pm̃ aut
ꝓuincia inuitati facere ep̃m nisi aut in his
ciuitatib: quȩ epõs habues aut siquatalis
aut tã populosa ẽ ciunas quȩ meret᷑ habere
ut si ep̃s accũsatus fuerit & iudicauerint cangre¬
gatiep̃i regionis ipsius & degra dusuo eũ dẽ¬
ieceriniisiappella uerit qui deiectus ẽ & con¬
audirisiiu stũ puta uerit ut renouetur
dignetͣ qui infinitima cr ꝓpinqua pumcias

Expanded text:
ejus qui videtur esse depositus omnino non ordinetur, cia moratur, et ostendere quod populi petant sibi rectorem, et hoc justum esse, ut et ipsi veniant, satisfaciendum esse populis, ut veniant ex vicina Licentia vero danda non est ordinandi episcopum aut provincia invitati facere episcopum, nisi aut in his civitatibus quae episcopos habuerint, aut si qua talis aut tam populosa est civitas quae meretur habere episcopus accusatus fuerit, et judicaverint congregati episcopi regionis ipsius, et de gradu suo eum dejecerint; si appellaverit qui dejectus est, et conaudiri; si justum putaverit ut renovetur dignetur qui in fini
Abbreviated transcription (Latin):
Pergamus antiochenꝰ¬
ł utropius. ad adonensis.
Paulus. filome densis
Longinus a pamenus
Theotistus terreus
Torticius metropolitanꝰ
rrus simandensis.
ibinius. p allathonensis.¬

Expanded text:
Pergamius Atticenus, Eutropius Adadomensis, Paulus Philodemensis, Longinus Apapermenus, Theocustus Tyreu, Forticius Metropolitanus, Ciros Simondensis, Libanus Palatonensis
Abbreviated transcription (French):
Amfilocius si desensis
Gaius seue dronensis
Eudoxius. ellelonensis
Marcianꝰ corallensis
Eusebius cottinensis
Obremꝰ coracesiensis
Eudoxius chomatensis
Palladius capidalensis
crrinus patarensis
Stephanꝰ hmmirensis
ono dotus. telmissu.

Expanded text:
Amphilotius Fidecensis, Gaius Suetranensis, Eudoxius Eletensis, Martianus Corallensis, Eusebius Coctinensis, Obremus Coracesiensis,Eudoxius Cotuatensis, Palladius Capalenensis, Cirinus Patarensis, Stephanus Limirensis, Zenodotius Telmisu,
Abbreviated transcription (Latin):
mittant qui in metropoli consistit : ut ille &dia¬
conũ eiꝰ & supplicationes destin& tribuens
morant᷑ in quibi felix &beatus augustus ẽpubdi¬
cã gubernat: siuero hab& ep̃s ami cosinpalatio¬
qui cupit aliquid qđ tam̃ hone scã ẽ impetrare :
ñ ꝓhibȩtur ꝑdia conũ suũ rogare ac significare
hus qei seit benigna int̃ cessione sibi absenti
& uiduis a cnecessitatẽ patientib siteundũ :
tradantut & ipse priusex amin& si honestȩ &iustȩs :
& prȩst& diligentiã atq sollicitu dinẽ ut ad eõ¬
mitatũ ꝑferant᷑ : Vniuersi dixer̃ placere sibi :¬
pupillos & uiduas ł laborantes qui caus as non
iniquas habent susceperint peregrinationis
in cõmod& habebunt aliquid rationis : func
uero cũ eapostulent precipue quȩ sine in uidia
omniũ & sinere prehensione ẽẽ ñ possunt:¬

Expanded text:
mittant qui in metropoli consistit, ut ille per diaconum suum supplicationes mittat, tribuens morantur in quibus felix et beatus Augustus rempublicam gubernat. Si vero habequi cupit aliquid, quod tamen honestum est, impetrare, non prohibetur per diaconum suum rogare, ac significare his quos scit benignam intercessionem absenti et viduis, ac necessitatem patientibus, sit eundum. X. tradant, ut et ipse prius examinet, si honestae et justae sunt, et praestet diligentiam atque sollicitudinem, ut ad comitatum perferantpupillos et viduas vel laborantes, qui causas non iniquas habent, susceperint peregrinationis incommoda, habebunt aliquid justae rationis, nunc vero cum ea postulent, quae sine invidia omnium, et reprehensione e
Abbreviated transcription (Latin):
possident in qua uident᷑ ep̃i eẽ constitutił certe parisa
rẽ illichabeant : A libi aut̃ idonea prȩdia habere
cognoscunt᷑ ł affectionẽ ꝓximoꝵ quib indulgeant :
hactenus ꝑmitti eis oport& ut accedant ad posses¬
siones suas & disponant ł ordinent fructũ laboris
simorari necesseẽ in suis potius fundis morentur:
Aut siẽ ꝑxima ciuitas in quaẽ prbit̃ nes ineec clesia
uidea t facere diem dominicũ illucaccedat ut ne¬
queres domesticȩ ꝑ absentiã eiꝰ detrim̃tũ sustineant.
& ñ frequent̃ ueniendo ad ciuitatẽ in qua ep̃s morat᷑¬

Expanded text:
ate resident, in qua videntur episcopi esse constituti, vel certe parvam rem illic habeant: alibi autem idonea praedia habere noscuntur, vel affectionem proximorum quibus indulgeant. Hactenus permitti eis oportet, ut accedant ad possessiones suas, et disponant vel ordinent fructum laboris si morari necesse est, in suis potius fundis morentur, aut si est proxima civitas in qua est presbyter, ne sine Ecclesia videantur facere diem Dominicum, illuc accedant, ut neque res domesticae per absentiam eorum detrimentum sustineant, et non frequenter veniendo ad civitatem in qua episco
Abbreviated transcription (Latin):
idem consessũ ẽ : Itaq cũ fundo etiã
fructus lic& consũptisint cogitur
restituere : Is adquẽ usus fructus
fundi ꝑtin& ñ alit̃ fructuũ dñs ef¬
ficit᷑ quãsieos ipse ꝑceperit : &ideo
lic& maturis fructib: ñ dũ tamen
ꝑceptis decesserit : adhere demeꝰ
non ꝑtinent sed dño ꝓprietatis ad¬
quirunt᷑ : Cadem fere & decolono
dicunt᷑. In pecudũ fructu : & iã foctus
ẽ. sic utilac & pilus. & lana: Itaq
agni & hedi :uituli & equulei: statĩ¬

Expanded text:
idem concessum est. itaque cum fundo etiam idem concessum est. itaque cum fundo etiam fructus, licet consumpti sint, cogitur restituere. Is ad quem usus fructus fundi pertinet non aliter fructuum dominus efficitur, quam si eos ipse perceperit. et ideo licet maturis fructibus, nondum tamen perceptis, decesserit, ad heredem eius non pertinent, sed domino proprietatis adquiruntur. eadem fere et de colono dicuntur. In pecudum fructu etiam fetus est, sicuti lac et pilus et lana: itaque agni et haedi et vituli
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur picturã qualiscũq: sit tabulȩ
cedere : Sed nobis uidet᷑ melius eẽ tabulã
petat nec soluat preciũ tabulȩ : poterit
exꝑceptionẽ dolimali sũ moueri: Atsi
is qui pinxit possideat : consequens
ut utilis actio dominotabulȩ aduersus
eũ detur: Quoca susiñ soluat in pensã
picture : poterit ꝑ exceptionẽ doli mali
repelli utiq sibonafide possessorfuerit
ille quipicturã imposuit: Illudenimpalã
ẽ : qđ siueis qui pinxit subripuit tabu¬
las siue alius : cõpetit d ño tabu larum
furtiactio: Si quis a ñ dño quẽ dominũ eẽ
creder& bona fide fundũ emerit : uł ex
donatione aliauequa iusta causa eque
bona fide acceperit naturalis ratione
placuit. fructus quos ꝑcepit eiꝰ eẽ ꝓcul¬
tura & cura: & id eo sipostea dñs suꝑ¬
uenerit & fundũ uindic& defructib
abeo consũptis agere ñ potest : Ci uero
qui sciens alienũ fundũ possederit : ñ

Expanded text:
videtur pictura, qualiscumque sit, tabulae videtur pictura, qualiscumque sit, tabulae cedere. sed nobis videtur melius esse, tabulam petat, nec solvat pretium tabulae, poterit per exceptionem doli mali summoveri: at si is qui pinxit possideat, consequens est ut utilis actio domino tabulae adversus eum detur, quo casu, si non solvat impensam picturae, poterit per exceptionem doli mali repelli, utique si bona fide possessor fuerit ille qui picturam imposuit. illud enim palam est, quod, sive is qui pinxit subripuit tabulas sive alius, competit domino tabularum furti actio. Si quis a non domino, quem dominum esse crederet, bona fide fundum emerit vel ex donatione aliave qua iusta causa aeque bona fide acceperit: naturali ratione placuit, fructus quos percepit eius esse pro cultura et cura. et ideo si postea dominus supervenerit et fundum vindicet, de fructibus ab eo consumptis agere non potest. ei vero qui sciens alienum fundum possederit non
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ t̃ra coalescunt solocedunt : eadem
intellegunt᷑ : Ceterũ sicut is qui in alieno
solo ȩdificauerit ł si abeo dominus petat
ȩdificiũ defendi potest ꝑ exceptionẽ
dolimali scđm ea quȩ diximus: itaeldem
exceptionis auxilio tutus eẽ potest. is qui
alienum fundũ sua in pensabona fide
conferuit : Litterȩ q̃q̃ : lic& aureȩ sint :¬
ꝑ inde carthis membranisq: cedunt ac sisolo
cedere solentea quȩ in ȩdificant᷑ aut in¬
serunt᷑ Ideoq: si inchartis membranis ue
tuis : carm̃ uł hiftoriã uł orationẽtitius
scripserit : huaius corporis ñtitius. sed
tudñs eẽ iudiceris: Sed siatitio petas
tuos libero stuasue mem branas ẽẽ. nec
in pensã scripturȩ soluere paratussis :
poteris &titius defendere ꝑ exceptionẽ
dolimali utiq: sibona fide earũ char¬
tarũ membranarũ ue possesfionẽ actusẽ :
Siquis in alienatabular pinxerit : quidã
putant tabulam picturȩ cedere : Aluis

Expanded text:
quae terra coalescunt solo cedunt, eadem quae terra coalescunt solo cedunt, eadem intelleguntur. ceterum sicut is qui in alieno solo aedificaverit si ab eo dominus petat aedificium, defendi potest per exceptionem doli mali, secundum ea quae diximus: ita eiusdem exceptionis auxilio tutus esse potest is qui alienum fundum sua impensa bona fide consevit. Litterae quoque, licet aureae sint, perinde chartis membranisque cedunt acsi solo cedere solent ea quae inaedificantur aut inseruntur: ideoque si in chartis membranisve tuis carmen vel historiam vel orationem Titius scripserit, huius corporis non Titius, sed tu dominus esse videberis. sed si a Titio petas, tuos libros tuasve membranas esse, nec impensam scripturae solvere paratus sis, poterit se Titius defendere per exceptionem doli mali, utique si bona fide earum chartarum membranarumve possessionem nanctus est. Si quis in aliena tabula pinxerit, quidam putant tabulam picturae cedere: aliis
Abbreviated transcription (Latin):
materiã ñ possit : certo illud constat
siñ possessione constituto ȩdificatore.
solidñs petat domũ suã esse nec soluat
preciũ materiȩ & merc edes fabrorũ :
posse eũ ꝑ exceptionẽ dolimali repelli
utiq sibonȩ fidei possessorfuit. quiȩdi¬
ficass& : Nã scienti alient᷑ dẽ s potest
culpa obici qđ temere edifica uerit
ineo solo qđ intelleger& calienũ ẽẽ:
Siticius alie nã plantã in siro solo posuerit :
ipsius erit : Et ex diuerso: sititius suã plantã
in meuu solo posuerit : meuii plantaerit. si modo
radices agit : planta ꝓpietas eiꝰ cõmutatur: ut si
uicini arborem ita t̃ratitii presserit . ut in eius
fundi radices a ger& :titii efficiarborem dicim᷑ :
Rationẽ & enim ñ ꝑmittere ut in alterius
arboreffe antellegat᷑ quã cuius infundũ
radices egiss&: & ideo siꝓpe confinium
arbor posita sit : etiã inuicini fundũ radices
egerit : cõmunis fit : Quaratione aut̃ planta

Expanded text:
materiam non poterit. certe illud constat, materiam non poterit. certe illud constat, si in possessione constituto aedificatore, soli dominus petat domum suam esse, nec solvat pretium materiae et mercedes fabrorum, posse eum per exceptionem doli mali repelli, utique si bonae fidei possessor fuit qui aedificasset: nam scienti, alienum esse solum, potest culpa obici, quod temere aedificaverit in eo solo quod intellegeret alienum esse. 3 Si Titius alienam plantam in suo posuerit, ipsius erit: et ex diverso si Titius suam plantam in Maevii solo posuerit, Maevii planta erit, si modo radices agit planta proprietas eius commutatur, ut, si vicini arborem ita terra Titii presserit ut in eius fundum radices ageret, Titii effici arborem dicamus: rationem etenim non permittere, ut alterius arbor esse intellegatur quam cuius in fundum radices egisset. et ideo prope confinium arbor posita si etiam in vicini fundum radices egerit, communis fit. Qua ratione autem plantae
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat. de sinit eiꝰ dominus tẽ : Sed tantis ꝑ
neq: uindicare eã patest . neq: ad exhiben¬
dũ deeare agere ꝓpt̃ legem duo decim
tabularũ quacauetur nequis tignũ
alienũ hȩdib: suis in iunctũ eximere
cogatur: Sed duplũ ꝓ eo preft& ꝑ ad
iectionẽ quȩ uocatur detigno iuncto:
Appellatione aut̃tigni : omnis materia
significat᷑ ex qua ȩdificia fiunt
Qđ ideo ꝓuisũ ẽ :ne ȩ dificia rescindi
necessesit : Sed si aliqua ex causa dirutũ
sit ȩdificiũ  poterit materiȩ dñs
si non fuerit duplũ iã ꝑsecutus tunc eã
uindicare & exhibendũ deea reagere :
Exdiuerso siquis in alieno solo suamate¬
ria domũ ȩdificauerit : illius fitdomꝰ
cuius & solũẽ : Sed hoc ca sumateriȩ do¬
minus ꝓpietatẽ el amittit : quia uolun¬
tate eiꝰ alienata intellegit᷑ : Utiq si ñ
ignorabat in alieno solo seȩdificare :
& ideolic& diruta sit domus uindicare

Expanded text:
fuerat desinit eius dominus esse: sed tantisper fuerat desinit eius dominus esse: sed tantisper neque vindicare eam potest neque ad exhibendum de ea re agere propter legem duodecim tabularum, qua cavetur, ne quis tignum alienum aedibus suis iniunctum eximere cogatur, sed duplum pro eo praestat per actionem quae vocatur de tigno iuncto appellatione autem tigni omnis materia significatur ex qua aedificia fiunt: quod ideo provisum est, ne aedificia rescindi necesse sit. sed si aliqua ex causa dirutum sit aedificium, poterit materiae dominus, si non fuerit duplum iam consecutus, tunc eam vindicare et ad exhibendum agere. Ex diverso si quis in alieno solo sua materia domum aedificaverit, illius fit domus, cuius et solum est. sed hoc casu materiae dominus proprietatem eius amittit, quia voluntate eius alienata intellegitur, utique si non ignorabat, in alieno solo se aedificare: et ideo, licet diruta sit domus, vindicare
Abbreviated transcription (Latin):
non uoluntate dominoꝵ confusȩfuerint
ł diuersȩ materiȩ : uł que eius demgere¬
titii tuo frum̃to mixtũ fuerit : si quidẽ
ex uoluntate ur̃a. cõmuneerit : Quia sin¬
gula corpora : idẽ singula grana. quę
cuiꝰq ꝓpria fuer̃ : ex consensu ur̃o cõmu¬
nicata sunt : Qđ sicasũ id mixtũ fuerie
ułtitius -is miscuerit sine uoluntate tu
non uidetur cõmune et̃ quia singulacorpaa¬
in sua sub stantia durant : neomagis istis
casib: cõmunefit frum̃tũ : quã grex cõ¬
munis eẽ intellegitur : si pecora titii
tuis pecorib: mixta fuerint : Sed si abal¬
terutro ur̃m id tocũ frum̃tũ retineat᷑ :
in requidem actio ꝓmodo frum̃ticuiusq
cõpetat. arbitrio aut̃ iudicis continetur.
iutis estima qua lecuiusq: frum̃tũ fuerit:
Cum in suo solo aliquis aliena materia.
ȩdificauerit : ipsed ñs intellegitur
ȩdificii quia omne qđ ȩdificatur solo
cedit nec tam̃ deeo is qui materiȩ dominꝰ

Expanded text:
non voluntate donon voluntate doeiusdem geneTitii tuo frumento mixtum fuerit, si quidem ex voluntate vestra, commune erit, quia singula corpora, id est singula grana, quae cuiusque propria fuerunt ex consensu vestro communicata sunt. quodsi casu id mixtum fuerit, vel Titius id miscuerit sine voluntate tua, non videtur commune esse, quia singula corpin sua substantia durant nec magis istis casibus commune fit frumentum quam grex communis esse intellegitur, si pecora Titii tuis pecoribus mixta fuerint: sed si ab alterutro vestrum id totum frumentum retineatur, in rem quidem actio pro modo frumenti cuiusque competit, arbitrio autem iudicis continetur, ut is aestimet, quale cuiusque frumentum fuerit. Cum in suo solo aliquis aliena materia aedificaverit, ipse dominus intellegitur aedificii, quia omne quod inaedificatur solo cedit. nec tamen ideo is qui materiae dominus
Abbreviated transcription (Latin):
dubitandũ nonẽ hoc casu eũ eẽ dñm quife¬
cerit. cũ ñ solũ operã suã dedit sed & partẽ
eius dẽ materiȩ prȩstauit : Sitam̃ alienam
purpurã quis intexit suo uestim̃to : lic&
preciosior ẽ purpura. ac cessionis uicecȩdit
uestim̃to & qui dominꝰ fuit purpurȩ : aduer¬
sus eũ qui subripuit habeat furti actionẽ
& conditionẽ siue ipse ẽ quiuestim̃ tũ
fecit siuealius : Nã extinctȩ res lic&
uindi cari non possint : condicitam̃ a furib
& a quib: dã aliis possessorib: possunt
Siduoꝵ materiȩ ex uoluntate dominoꝵ
confusȩsint totũ id corpus qđ ex confusione
fit utriusq: cõmuneẽ ueluti siqui uina sua
confuderint. aut massa argenti uł auri
conflauerint: Sed sidiuersȩ materiȩ sint
Et obidꝓpra species facta sit forte ex
uino & melle mulsũ autexauro & argento
electrũ idẽ iuris ẽ : Nã & eo casu cõmunẽ
eẽ speciem ñ dubitat᷑: Qđ si fortuito &

Expanded text:
dubitandum non est, hoc casu eum esse dominum qui fedubitandum non est, hoc casu eum esse dominum qui fecerit: cum non solum operam suam dedit, sed et partem eiusdem materiae praestavit. Si tamen alienam purpuram quis intexuit suo vestimento, licet pretiosior est purpura, accessionis vice cedit vestimento: et qui dominus fuit purpurae, adversus eum qui subripuit habet furti actionem et condictionem, sive ipse est qui vestimentum fecit, sive alius. nam extinctae res licet vindicari non possint, condici tamen a furibus et a quibusdam aliis possessoribus possunt. Si duorum materiae ex voluntate dominorum confusae sint, totum id corpus quod ex confusione fit utriusque commune est, veluti si qui vina sua confuderint aut massas argenti vel auri conflaverint. sed si diversae materiae sint et ob id propria species facta sit, forte ex vino et melle mulsum aut ex auro et argento electrum, idem iuris est: nam et eo casu communem esse speciem non dubitatur. quodsi fortuitu et
Abbreviated transcription (Latin):
& melle mulsũ miscuerit : uel exalienis
medicam̃ tis emplastrũ autcolliri um
cõposuerit : uel ex aliena lana uesti¬
m̃tũ fecerit : uł ex alienis tabulis nauẽ
uł armariũ uł subselliũ fabricauerit :
Et postmultas sabinianoꝵ & ꝓculia noꝵ
ambiguitates placuit. media sententia
existimantiũ si ea species ad materiã
reducipos sit : eũ uideri dominum ẽe
quimateriȩ dñs fuerat : Si non possitreducis
eũ potius intellegidñm qui fecerit : ut ecce
uas conflatũ potest ad rudem massã ȩris
uł argenti ł auri reduci: uinũ aut̃ aut
oleũ & frum̃tũ : aduuas & oliuas & spicas
reuerti non potest : Ac nemulsũ quidem ad
uenũ & mel. resolui potest : Qđ si partim
ex sua materia. partim ex aliena speciem
aliquã stecerit quisq: ueluti ex suouino &
alieno melle mulsũ: autex suis & alienis
medicam̃tis emplastrũ aut collirium :¬
aut exsua& aliena lana uestim̃tũ fecert

Expanded text:
et melle mulsum miscuerit, vel ex alienis et melle mulsum miscuerit, vel ex alienis medicamentis emplastrum aut collyrium composuerit, vel ex aliena lana vestimentum fecerit, vel ex alienis tabulis navem vel armarium vel subsellium fabricaverit. et post multas Sabinianorum et Proculianorum ambiguitates placuit media sententia existimantium, si ea species ad materiam reduci possit, eum videri dominum esse qui materiae dominus fuerat; si non possit reduci, eum potius intellegi dominum qui fecerit: ut ecce vas conflatum potest ad rudem massam aeris vel argenti vel auri reduci, vinum autem aut oleum aut frumentum ad uvas et olivas et spicas reverti non potest, ac ne mulsum quidem ad vinum et mel resolvi potest. quodsi partim ex sua materia, partim ex aliena speciem aliquam fecerit quisque, velut ex suo vino et alieno melle mulsum aut ex suis et alienis medicamentis emplastrum aut collyrium aut ex sua et aliena lana vestimentum fecerit,
Abbreviated transcription (Latin):
ceperit : prior quidẽ alneus eoꝵ ẽ qui ꝓpe
ripã eiꝰ predia possident: Promodo scilic&
latitudinis cuiusq: agri quȩ latitudo
ꝓperipã sit : Nouus aut̃ alueus eiꝰ iuris ẽe
incipit : cuius & ipsũ flum̃ idẽ pͥblicũ:¬
Qđ si postaliqđ tẽpus ad priore malueũ
reuersũ fuerit flum̃ rursus nouus alueus
eoꝵ eẽ incipit qui ꝓperipã eiꝰ prȩdia pos¬
sident : Alia sane causaẽ : sicuius totus ager
inundatus fuerit neq: enim inundatio
speciem fundi cõmutat & obid recesserit
aqua : palã ẽ eũ fundũ eiꝰ manere cuiꝰ
& fuit : Cũ exaliena materia species aliqua
facta sit ab aliquo quȩrisol& ut ereoꝵ
naturaliratione dñs sit utrũ is qui fecerit
an ille potius qui materiȩ dñs fuerit : ut
eccesiquis exalienis ubi aut oliuis autspieis
uinũ aut oleũ aut frum̃ tũ fecerit: aut
ex alieno auro uł argento uł ȩreuas
aliquod fecerit : uel ex alieno uino

Expanded text:
coeperit, prior quidem alueus eorum est, qui prope coeperit, prior quidem alueus eorum est, qui prope ripam praedia possident, pro modo scilicet latitudinis cuiusque praedii, quae latitudo prope ripam sit: nouus autem alueus eius iuris esse incipit, cuius et ipsum flumen, id est publicuquodsi post aliquod tempus ad priorem alveum reversum fuerit flumen, rursus novus alveus eorum esse incipit qui prope ripam eius praedia possident. Alia sane causa est, si cuius totus ager inundatus fuerit. neque enim inundatio speciem fundi commutat et ob id, si recesserit aqua, palam est eum fundum eius manere cuius et fuit. Cum ex aliena materia species aliqua facta sit ab aliquo, quaeri solet, quis eorum naturali ratione dominus sit, utram is qui fecerit, an ille potius qui materiae dominus fuerit: ut ecce si quis ex alienis uvis aut olivis aut spicis vinum aut oleum aut frumentum fecerit, aut ex alieno auro vel argento vel aere vas aliquod fecerit, vel ex alieno vino