comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Deindesequitur: aquinto & uicesimo anno &supra introibunt ministrare inministe¬
num in operibus in tebernaculo testimonii : & a quinqua genccrio reced et ab administratione:
& non operabitur ulira : &minis trabit fratereius intabernaculo testimonii custo dire
custodices. opera autem non opercbitur : hunc sensum obscurũ facit y ꝑbaton: quodita con¬
fusum & tãc quã deipso fratre sit dictum custodire custodias. cũdictum sit deillo qui rece
dit ab operibus . & remanebit ille intabernaculo testimonii custodire custodics: opera
autẽ non operabitur. sed opercliitur frater eius : id est qui nondum ꝑuenit ad a& atem
quinqua genariam auiginti quinq: annis incipiens operuri :ergo itadistinguendum est:
& a quinquȩ genario reced& abꝰ admin istratione & non opercbitur ultra : &ministra¬
bit fratreius : deinderedit ad illum quinquẽ genarium de quolo que batur : & deillo ex¬
plicat c& eradicens : intebernaculo testimonii custodire custodias. opera autẽ non

Expanded text:
Deinde sequitur: a quinto et uicesimo anno et supra introibunt ministrare in ministerium in operibus in tabernaculo testimonii; et a quinquagenario recedet ab administratione et non operabitur ultra — et ministrabit frater eius — in tabernaculo testimonii custodire custodias, opera autem non operabitur. hunc sensum obscurum facit ojcipPatov, quod ita confusum est, tamquam de ipso fratre sit dictum "custodire custodias", cum didit ab operibus, et remanebit in tabernaculo testimonii custodire custodias: opera autem non operabitur, sed operabitur frater ejus, id est, qui nondum pervenit ad aetatem quinquagenariam, a viginti quinque annis incipiens operari. Ergo ita distinguendum est, Et a quinquagenario recedet ab administratione, et non operabitur ultra, et ministrabit frater ejus. Deinde redit ad illum quinquagenarium, de quo loquebatur, et de illo explicat caetera, dicens, In tabernaculo testimonii custodire custodias; opera autem non
Abbreviated transcription (Latin):
sendicens : anima quaecumque peccauerie & despiciens des pexerit praeteptadm̃
& mentitus fuerit quae sunt ad proximum derommendatione aut desocieta te
aut desapina aut in iuriam fecet aliquam pruximo. aut inuenerit perditionẽ
& mentitus fuerit dȩea & iurauerit in iuste delaua. ab omnibus quaetũq: fecerit
homo i tec pecc in his Terit cumpeccauerit & deliquerit. redd& rapinam
quã rapuit aut in iuriã quam nocuit : aut commendatum quod depositum est
apud eum aut ꝑditionem quam inuenit ab omni relqua iurauit proea in iuste.

Expanded text:
sen dicens: anima quaecumque peccauerit et despiciens despexerit praecepta domini sen dicens: anima quaecumque peccauerit et despiciens despexerit praecepta domini et mentitus fuerit quae sunt ad proximum de commendatione aut de societate aut de rapina aut iniuriam fecerit aliquam proximo aut inuenerit perditionem et mentitus fuerit de eo et iurauerit iniuste de uno ab omnibus quaecumque fecerit homo, ita ut peccet in his, et erit cum peccauerit et deliquerit et reddet rapinam quam rapuit aut iniuriam quam nocuit aut commendatum quod depositum est apud eum aut perditionem quam inuenit ab omni re quam iurauit pro ea iniuste
Abbreviated transcription (Latin):
rit percatũ proquo petcauit aduersus ipsum: & offer& pro eis quae deliquit
dño pro eo pertato quod peccauit: Item paulo post: & locutus est dñs ad moy sen¬
dicens : anima silatuerit eum obliuione & peccauerit nolens a sc̃ĩs dñi offert delic
ti dño arietem sine macula deouibus pretio argena sidorum sido scospͣquodeli¬
quit et proquo peccauerit ascis restitu& & quinttos adici & suꝑ illud & dabit
illud sacerdoti : & sacerdos ex orebit proeo in ariete delisti & remit tet᷑ illi :
sequitur adhuc &dicit: anima quactũq pectauerit & fererit unũ aborinibus prae¬
ceptis dñi quanon oport& fieri & couiouerit & deliquerit & acceperit percatũ suũ:
offer& arietem deouibus praetio argenti indelistum ad sacer dotem hex orabitq
proeo sacerdos proignorantia eius qua ign ͣuit & ipse non sciuit : & remit tetur illi:
deliquidenim delicto delictũ antedñm: & adhue ita dicit : & locutus est dñs ad moy¬

Expanded text:
quit Domino, pro eo peccato quod peccavit. Et paulo post: Et locutus est Dominus ad Moysendicens, Anima, si latuerit eum oblivione, et peccaverit nolens a sanctis Domini, offeret delicti sui Domino arietem sine macula de ovibus, pretio argenti siclorum siclo sancto, pro quo deliquit; et pro quo peccavit a sanctis, restituet, et quintas adjiciet super illud, et dabit illud sacerdoti: et sacerdos exorabit pro eo in ariete delicti et remittetur illi. sequitur adhuc et dicit: <et> anima quaecumque peccauerit et fecerit unum ab omnibus praeceptis domini quae non oporofferet arietem de ovibus pretio argenti in delictum ad sacerdotem: exorabitque pro eo sacerdos, pro ignorantia ejus quam ignoravit, et ipse non scivit, et remittetur illi. Deliquit enim delicto delictum ante
Abbreviated transcription (Latin):
non tam genus locutionis eẽ quã sub obscur us sensus: hoc quippe intellegi
potest & suꝑ alticre aureum adoperient uestimentũ iacinthinum iam suꝑ altare ẽ&¬
acsibreuiter utrumq: comple teretur ut uestimento iat inthino altare operien¬
dum & uestimentum iacinthinũ alio te gmine operiendum subiun xerit: denique
unde cooperire uell& uestimentũ iacintinum cũ ad iecit: & ad operient illud
operimento pellicio iacinthino

Expanded text:
non tam genus locutionis esse, quam subobscurus sensus; hoc enim intelligi potest: super altare aureum adoperient vestimentum hyacinthinum, ut ac sic breuiter utrumque complecteretur, et uestimento hyacinthino altare operiendum et uestimentum hyacinthinum alio tegmine operiendum. subiunxit denique unde cooperiri uellet uestimentum hyacinthinum, cum adiecit: et adoperient illud operimento pelliceo hyacinthino
Abbreviated transcription (Latin):
pottomia syriae . loquens &iam dehis quinon erant nati quia illic parentos
eorum ex quibus natisunt pepererat. ibi eos perhibens natos qm̃ causa quinas¬
cerentur ibinata est idest parentes eorum quoslia ibi peperit. Itac qm̃ causa
intrandi in aegyptum iacob in ioseph habuit. totum tempus quo in ae gypto uix̃
ioseph ingressio erat iacob in aegyptum persuam progeniem. quȩ illo ui uo
propagabatur. per quem factum est ut ingrederetur.

Expanded text:
potamia Syriae . Loquens etiam de his qui non erant nati, quia illic parentes potamia Syriae . Loquens etiam de his qui non erant nati, quia illic parentes eorum ex quibus nati sunt pepererat, ibi eos perhibens natos, quoniam causa qua nascerentur ibi nata est, id est, parentes eorum quos Lia ibi pepererit. Ita quoniam causa intrandi in Aegyptum Jacob in Joseph habuit, totum teIoseph ingressio erat Iacob in Aegyptum per suam progeniem, quae illo uiuo propagabatur, per quem factum est ut ingrederetur.
Abbreviated transcription (Latin):
iacob aegyptum dicit intrasse. quandoquidem ioseph senestendo peruenit ut eos
natos uider& lacob autem cum in gressus est in aegyptũ iuuenis erat ioseph
& eum pater moriens quinquagesimum & sextum fere aetatis annum agen¬
tem reliquit : unde constaet certi mysterii causa illumnumerũ idest septua¬
genarium & quintum scriptura commendare uoluisse : si autem quis quam exigit
quomodo &icm secundum historiae fidem uerum sit ia cob cumseptuaginta quinqueani¬
mis in aegrptum in trisse : non illo unodie quouenit eius ingressum opost& intellegi
sed quia infilis suis plerũ que appellatur ia cob hocest in posterissuis & ꝑioseph eum
consttet in aegyptum intrasse: introitus eius accipiendus est quam diuuixit ioseph
perquem factum est ut intrar& : toto quippe illo tempore nasci& uiuere potuerunt
omnes qui commemortentur ut septuaginta quinq: animae compleantur . usq
ad nepotes beniamin : sicut enim dicit hi filii liae quos peperit ipsi iacob inmeso

Expanded text:
Iacob Aegyptum dicit intrasse, quandoquidem Ioseph senescendo peruenit, ut eos natos uideret, Iacob autem cum ingressus est in Aegyptum, iuuenis erat Ioseph et eum pater moriens quinquagesimum et sextum fere aetatis annum agentem reliquit? unde constat certi mysterii causa illum numerum, id est septuagenarium et quintum scripturam commendare uoluisse. si autem quisquam exigit, quomodo etiam secundum historiae fidem uerum sit Iacob cum septuaginta quinque animis in Aegyptum intrasse, non illo uno die quo uenit eius ■ ingressum oportet intellegi; sed quia in filiis suis plerumque appellatur Iacob, hoc est in posteris suis, et per Ioseph eum constat in Aegyptum intrasse, introitus eius accipiendus est quamdiu uixit Ioseph, per quem factum est, ut intraret. toto quippe illo tempore nasci et uiuere potuerunt omnes qui commemorantur, ut septuaginta quinque animae compleantur usque ad nepotes Beniamin. sicut e
Abbreviated transcription (Latin):
nacrũ qđ postȩ atrii deputatũ atq sepcc ratum est: ideo uel cemen ipsum alaterib:
quindenum cubitorum diuisum atque sepccratum & iam specie distingui uoluit. ut
opere acupisto quattuor illis coloribus uariaretur : sed lectera illa quindenũ cubi¬
torum hinc atquehinc ternas columnas habentium si ad eandem lineae restitudinẽ
portae atrii coniungrontur. nonerit spactium interderem columnas exterioris atrii
& octo interioris treberna culi ubi sit altare quinque cubitorũ quadrũ occupans
spatium & ante ipsum altare ubi seruiatur altacri & inter ipsum & ostium taber¬
naculi interioris ubi sit labrum aeneum. sic enim poni iussum est. undemanus
& pedes sacerdotes lauent. quando intrant tabernaculũ. uel quando accedunt
ut altari deseruiant : quendonisi foris atabernaculo in atrio intelle enus. quomodo
pos sunt prius lauare manus & pedes & sic tabernaculum introire prilsautẽ ab atio

Expanded text:
narum, quod portae atrii deputatum atque separatum est. ideo uelamen ipsum a lateribus narum, quod portae atrii deputatum atque separatum est. ideo uelamen ipsum a lateribus quindenum cubitorum diuisum atque separatum etiam specie distingui uoluit, ut opere acu picto quattuor illis coloribus uariaretur. sed latera illa quindenum cubitorum hinc atque hinc ternas columnas habentium si ad eandem lineae rectitudinem portae atrii coniungantur, non erit spatium inter decem columnas exterioris atrii et octo interioris tabernaculi, ubi sit altare quinque cubitorum quadrum occupans spatium et ante ipsum altare, ubi seruiatur altari, et inter ipsum et ostium tabernaculi interioris. ubi sit labrum aeneum. sic enim poni iussum est, unde manus et pedes sacerdotes lauent, quando intrant tabernaculum uel quando accedunt. ut altari deseruiant: quod nisi foris a tabernaculo in atrio intellexerimus, quomodo possunt prius lauare manus et pedes et sic tabernaculum introire? foris autem ab atrio
Abbreviated transcription (Latin):
gendum sit difficillime reperitur : & quin decim inquit cubitorum tentortũ altitu
do lateriun: columnae eorumtres & bases earum tres : & lictͦs secundum quinde¬
cim cubitorum tentorłum altitudo columnae eqͦrtim treslic ses earuns tres: & pastȩ
atrii tegimen uiginti cubitorũ altitudo exiacrntho & purpura & cocco & brsso
tor tauari&cte acu pistae columnae earum quattuor & bccses earum quattuor
haecubi constituantur perfestec illa forma tabernaculi. non uideo : sed plane uideo
eundem eẽ numerum columnarũ decem intribus & tribus. & quattuur ternis. scili¬
c& alccteribus & quattuor in medio: acꝑ hoc tentoria illa quinquaginta cubitorũ
non contexto erunt. neaditus in actrio nullussit : sed quindenis cubitis media uigin¬
ti cubita sepec rebuntur. ut faciant portȩ tabernaculi tegimen hocest uelum
quod ornamento uel amento que dependeat . ut teneat spatium quattuor colum¬

Expanded text:
gendum sit difficillime reperitur. et quindecim, inquit. cubitorum tentoriorum algendum sit difficillime reperitur. et quindecim, inquit. cubitorum tentoriorum als secundum quindecim cubitorum tentoriorum altitudo: columnae eorum tres et bases earum tres. et portae atrii tegimen uiginti cubitorum altitudo de hyacintho et purpura et cocco neto et bysso torta uarietate acu picta: columnae earum quattuor et bases earum quattuor. haec ubi constituantur perfecta illa forma tabernaculi non uideo; sed plane uideo eundem esse numerum columnarum decem, in tribus et tribus et quattuor, ternis scilicet a lateribus et quattuor in medio. ac per hoc tentoria illa quinquaginta cubitorum non contexta erunt, ne aditus in atrio nullus sit, sed quindenis cubitis media uiginti cubita separabuntur. ut faciant portae tabernaculi tegimen, hoc est uelum. quod ornamento uelamentoque dependeat et teneat spatium quattuor colum
Abbreviated transcription (Latin):
naculi tenduntur cubita quadragintto quattuor . rariora inueniuntur interualla i¬
interiorum octo co lumnarum quam ex teriorum dece. quia si paria essent Itec incolun¬
nis osto quadraginit cubita tenderentur. sicut quinquaginta tendebantur inde
cen qm quod sunt proportione octo adderem hoc sunt quadraginta ad quin qua¬
gintic : quinarium quippe numerum quadra ginta octies haebent: quin quaginta de¬
cies : Nec nos mouerent colum ncrum interuedla disparia quod densi ores in litteribus
longitudinis ponerentur ubi uicenae sunt. pariores autem in lactere latitudinis ubiocto sunt
nisialaud ex ister& quod urger& mutccre sententiã : Cumenim commeme rassallongi¬
cudinem atrii admare habere tentoria quinquagintto cubitorum & columnces detem:
& bases earum decem & latitudinem atrii ad orientem item quinquaginteo cubitorum
& columnas derem & basesdetem atq: his dictis perfecta uideretur forma taber¬
naculi cum atrio suo undique ambiente : in iec it aliud. quod ubi & quomodo intelli¬

Expanded text:
naculi tenduntur cubita quadraginta quattuor, rariora inueniuntur interualla interiorum octo columnarum quam exteriorum decem, quia, si paria essent, ita in columnis octo quadraginta cubita tenderentucem; quoniam quod sunt proportione octo ad deginta. quinarium quippe numerum quadraginta octies habent, quinquaginta decies. Nec nos mouerent columnarum interualla disparia, quod densiores in lateribus longitudinis ponerentur, ubi uicenae sunt, rariores autem in latere latitudinis. ubi octo sunt, nisi aliud existeret, quod urgeret mutare sententiam. cum enim commemorasset longitudinem atrii ad mare habere tentoria quinquaginta cubitorum et columnas decem et bases earum decem et latitudinem atrii ad orientem item quinquaginta cubitorum et columnas decem et bases decem, atque his dictis perfecta uideretur forma tabernaculi cum atrio suo undique ambiente. iniecit aliud, quod ubi et quomodo intelle
Abbreviated transcription (Latin):
hibetur: positũ est autẽ hoc uerba & in comoedia. undelatinũ eẽ non dubiũ est : sub
eãdem significatione uelcerte uicina. ubide patre aratodicitur filio: orationẽ sperat
inuenisse sequa differat te: sol& autẽ hic intelligi differat. uelut hac atque illac
feratatem pestate uerborũ quasi discerpat & dissip&: quod ille quidem accus ando
uidebatur eẽ facturus : sed & si differre eũ inuia sic intellexerimus. qui a distulit
angelus eius festinationem remorando utei quod opus erat & demonstrar& & di
cer& : non absurda est huius uerbi &iã sub istic eificatione positio.L.

Expanded text:
erhibetur. positum est autem hoc uerbum et in comoedia, unde latinum esse non dubium est, sub erhibetur. positum est autem hoc uerbum et in comoedia, unde latinum esse non dubium est, sub eadem significatione uel certe uicina, ubi de patre irato dicitur filio: orationem sperat inuenisse se, qua differat te. Solet autem hic intellegi "differat" uelut "hac atque illac ferat tempestate uerborum", quasi" discerpat et dissipet": quod utique ille accusando uidebatur esse facturus. sed et si "differre eum in uia" sic intellexerimus, quia distulit angelus eius festinatceret; non absurda est hujus verbi etiam sub ista significatione positio. L.
Abbreviated transcription (Latin):
Deangelo quilocutus est
balaam inuia quouiso asi naeius ꝓgredi non ausa est : scriptura ittloquitur : &iratus
est animationeds̃ quia ibat ipse & in surrexit angelusdĩ differre eum inuia : ubi
interposuit iratumdm̃ misisse angelum sed tam quã in angelũ iratũdm̃ significa¬
uit : qm̃ ueritis & iustitiadĩ irasci angelum fecit: nam in surrexit quod dictum est:
utiq commotione intelle gendum est : deinde quod ait differre eum inuia qđ grae¬
ce positum est diaballin : hoc & in consequentib: dicit ipse angelus : & ecceego
exii in dilȩctionem tuã ubi graecus hab& diaboliten : ubi fortassis accusatio
congruentius intellegitur. ut hic quod dictũ est differre eum inuia. accusare acci¬
piatur ⁊undȩ creditur &iam diabolus appellatus. tamquam accusator latine
dicendussit: non quia nemo possit & iã benerecteque acusare. sed qm̃ diabolus amat
acusare. utiq inuidentiae stimulis agitatus: quale illi in a pocalipsi testi monium ꝑ¬

Expanded text:
De angelo qui locutus est Balaam in uia, quo uiso asina eius progredi non ausa est, scriptura ita loquitur: et iratus est animatione deus, quia ibat ipse; et insurrexit angelus dei differre eum in uia. ubi interposuit iratum deum misisse angelum, sed tamquam in angelo iratum deum significauit, quoniam ueritas et iustitia dei irasci angelum fecit. nam "insurrexit" quod dictum est, utique commotione intellegendum est. deinde quod ait: differre eum in uia, quod graece positum est BtapaXsiv, hoc et in consequentibus dicit ipse angelus: et ecce ego exii in dilationem tuam, ubi graecus habet SiafioXTjv. ubi fortassis accusatio congruentius intellegitur, ut hic quod dictum est "differre eum in uia", accusare accipiatur. unde creditur etiam diabolus appellatus, tamquam accusator latine dicendus sit, non quia nemo possit etiam bene recteque accusare, sed quoniam diabolus amat accusare utique inuidentiae stimulis agitatus, quale illi in Apocalypsi testimonium p
Abbreviated transcription (Latin):
datam ꝓprimo genitis quide a egypto exieruntiamds̃ pprios haberal tã quã suos de
suis nec possent pillis iuste computacri quide in ceps primogeniti dõ debebantur
deum uerso qui ppepopulo & deuniuersis pecoribus populidataest portiodo ꝓprimognntis
& baec portio orat lcuitae & pecoraeorũ : iam siquid genuis sent di erat. nbn poterat hoc tã¬
quã apopulo dari qd iam alienum erat: acꝑ hoc debita deinceps primo genita dõ red¬
di opostebat. nec ꝓhis computteri posteras leuitarũ uel pecorum eorum. UII¬
Cum praetiper& detollenda mensa: iussit cũ illa & panes tolli sic dicens : & panes
qui semꝑ sup eamerunt: non utiq: isti semꝑ suꝑ eam erunt. sed similes eorum quia illi au¬
serebantur & recentes cotidie ponebantur . dumtamen sine panibus mensa nonre¬
linqueretur: ideodixit. qui semꝑ supeã erunt. hoc est qui semꝑpanes non quia illi semꝑ¬

Expanded text:
dati pro primogenitis qui de Aegypto exierunt, jam Deus proprios haberet tanquam suos de dati pro primogenitis qui de Aegypto exierunt, jam Deus proprios haberet tanquam suos de suis, nec possent pro illis juste computari, qui deinceps primogeniti Deo debebantur. De universo quippe populo et universis pecoribus populi, data est portio Deo pro primogenitis: et haec portio erat Levitae et pecora eorum. Jam si quid genuissent Dei erat, non poterat hoc tanquam a populo dari, quod alienum erat. Ac per hoc debita deinceps primogenita Deo reddi oportebat nec pro his conputari posteros Leuitarum uel pecorum eorum. Cura praeciperet de tollenda mensa. iussit cum illa et panes tolli sic dicens: et panes qui semper super eam erunt. non utique ipsi semper super eam erunt, sed similis eorum, quia illi auferebantur et recentes cotidie ponebantur, dum tamen sine panibus mensa non relinqueretur. ideo dixit: qui semper super eam erunt, hoc est quia semper panes, non quia illi sem
Abbreviated transcription (Latin):
tribuleui: ansoste hic tetigerit ad absequium dixerit siseruitutis. quod a solis leuitis
deberi tabernaculo praecepit᷑ hĩc enĩ loquebatur: Ui Quid est quod leuitas ꝓpri¬
mogenitis filiorũ isrł sibids̃ deputat . itcutnumeratis primogenitis populi quiplures
inuenti sunt quam erat numerus leuitarum argento redimerentur quinq: sicdis pro
uno datis : qđ pro petoribus non est factum cũ & pecora leuitarũ ꝓprimo genitis pecorũ isrł
sibiẽẽ uoluerit: quomodo deinceps primagenita eorum uel pecorum eorũ ꝑtinebant
ad dmubi iussit in munda primo genita uel humana mutteri ouibus : quo modo non & pro
istis deinceps primogenitis computiduantur silubeutterũ manebat enim in postiuis
eadentribus quae posset ꝓ primo genitis poste :rioribus computteri. nisi quia
illud iustum fuit ut quinas cerentur deillis quiiam ad portionem dñi ꝑtinebam¬
iam ad portionem dñi ꝑtinebant

Expanded text:
tribu Leui. an forte hic "tetigerit" ad obsequium dixerit seruitutis, quod a solis Leuitis tribu Leui. an forte hic "tetigerit" ad obsequium dixerit seruitutis, quod a solis Leuitis deberi tabernaculo praecepit? hinc enim loquebatur. Quid est quod Leuitas pro primogenitis filiorum Israhel sibi deus deputat, ita ut numeratis primogenitis populi, qui plures inuenti sunt quam erat numerus Leuitarum, argento redimerentur quinque siclis pro uno datis? quod pro pecoribus non est factum, cum et pecora Leuitarum pro primogenitis pecorum Israhel sibi esse uoluerit. quomodo deinceps primogenita eorum uel pecorum eorum pertinebant ad deum, ubi iussit inmunda primogenita uel humana mutari ouibus? quomodo non et pro istis deinceps primogenitis conputabantur filii Leuitarum — manebat enim in posteris eadem tribus, quae posset pro primogenitis posterioribus conputari — nisi quia illud iustum fuit, ut qui nascerentur de illis qui iam ad portionem domini pertinebad portionem Domini pertinebant,
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ mare hoc est post nonã horam nostis post tres uidelic& iugilias : & multis locis scriptu¬
rarũ nostri uigilias interp̃tacti sunt : quas gaeti philacas uocant : ubinulla dubitatio est
spatia nolturti temporis significari: quod puto & hic accipiendũ: quomodoenĩ leuitae
iubentur obseruare custodias a aron &custodias filiorũ isrł id est philacas. nisi fortas
se distũ est neputccrent ab obseruandis uigilus quaȩ ꝓprie incastris obsertiari solent
ꝓpt̃ honorem quo seruiebant tabernaculo inmunes ẽẽ debere cum & ipsos oporter&¬
ꝓptero pera tabernaculi nonminus uicissim obseruare uigilias. quae obseruaren¬
tur in aliis cirtum quat: castris filiorum isrł.  V. Auenigena quitetigerit.
morietur : quaerendũ quomodo dixerit in leuitico qui tetigerit tabernaculũ sc̃ĩficabitur:
cum hicdicat alienigena quiteti gerit morietur : uolens intelltgieos quinon essent de

Expanded text:
super mare, hoc est post nonam horam noctis, post tres uidelicet uigilias. et multis locis scriptusuper mare, hoc est post nonam horam noctis, post tres uidelicet uigilias. et multis locis scripturarum nostri uigilias interpretati sunt, quas Graeci φυλακάς uocant. ubi nulla dubitatio est spatia nocturni temporis significari: quod puto et hic accipiendum. quomodo enim Leuitae iubentur obseruare cse dictum est, ne putarent ab observandis vigiliis quae proprie in castris observari solent, propter honorem quo serviebant tabernaculo, immunes esse debere, cum et ipsos oporterpter opera tabernaculi non minus uicissim obseruare uigilias, quae obseruarentur in aliis circumquaque castris filiorum Israhel? Alienigena qui tetigerit morietur. quaerendum quomodo dixerit in Leuitico: qui tetigerit tabernaculum sanctificabitur, cum hic dicat: alienigena qui tetigerit morietur, uolens intellegi eos, qui non essent de
Abbreviated transcription (Latin):
qui accesserit moriatur. hic alieni gena intellfgendus est &iam ex illis filiis isrł
qui non deilla mbufuerant quam taber naculo seruire praecepit. id est qui non
suerit detribuleui:mirũ est autem quomodo abusiue ali enigena dicitur. qđ
magis alterius generis hominẽ significat idest allegenes: & non magis alla filos
qđ significat alterius tribus hominem: quo nomine magis utitur scrip̃tura
in aliarum gentium nomin ibus. ut allo fili appellentur quasi aliarũ tribuũ
tues eos in conspeitu a aron sacerdotis & ministrabunt ei & custodientes custo¬
diccseius &custodias filiorum isrł ante tabernaculiꝰ testimonii: quas philacas
grecus dixit : bas nostri interp̃tes alii custodias. ali ex cubias interpretatisunt:
sed mirum nisi uigiliae melius dicuntur. quae solent in castris ter narum horarum ob¬
seruationem habere : undescriptumest : quas ta autẽ uigilia nostis uenn adeos. ambulans

Expanded text:
qui accesserit moriatur, hic alienigena intellegendus est etiam ex illis filiis Israhel, qui non de illa tribu fuerunt, quam tabernaculo seruire praecepit, id est qui non fuerit de tribu Leui. mirum est autem quomodo abusiue alienigena dicitur, quod magis alterius generis hominem significat, id est ἀλλογενής et non magis ἀλλόφυλος, quod significat alterius tribus hominem: quo nomine magis utitur scrin aliarum gentium hominibus, ut allophyli appellentur, quasi aliarum tribuum tues eos in conspectu Aaron sacerdotis, et ministrabunt ei: et custodient custodias ejus, et custodias filiorum Israel, ante tabernaculum testimonii. Quas φυλακάς graecus dixit, has nostri interpretes alii custodias, alsed mirum nisi uigiliae melius dicuntur, quae solent in castris ternarum horarum obseruationem habere. unde scriptum est: quarta autem uigilia noctis uenit ad eos ambulans
Abbreviated transcription (Latin):
loquebatur ia cob interrogati quae e&̃ quȩueniebat cum ouibus ipsidixerunt filiam eẽ
labani quãc utiq: ia cob non nouerat sed illius interrogationẽ responsionẽq: illorum
cob rachel & exclicmans uocesua fleuit & indicauit ei quia frater est eius & quia fili¬
us rebeccȩ est : consuetudinis quidem fuit maxime in illa simplicitate antiquorũ
ut ꝓpinqui propinquas oscularentur & hoc hodie fit in multis locis sed quȩri po

Expanded text:
loquebatur Jacob, interrogati quae esset quae veniebat cum ovibus, ipsi dixerunt filiam esse loquebatur Jacob, interrogati quae esset quae veniebat cum ovibus, ipsi dixerunt filiam esse Laban, quam utique Jacob non noverat; sed illius interrogationem responsionemque illorum, est, Osculatus est Jacob Rachel, et exclamans voce sua flevit; et indicavit ei quia frater est ejus, et quia filius Rebeccae est. Consuetudinis quidem fuit, maxime in illa simplicitate antiquorum, ut propinqui propinquas oscularentur, et hoc hodie fit in multis locis: sed quaeri po
Abbreviated transcription (Latin):
eui dentissima constitutũ quaeꝑtin& ad unctionẽ undex pĩ nomen achrismateẽ.
Lxxx iiii. Etuocauit ia cob nomen loci illius domus dĩ. & ulamaus erat nomenciui¬
tieti ante: iuxtaciuitatẽ dormisse si intellegactur. nulla questio est : si autem in ciui¬
tate mirũ uidetur quo modo potuerit illũ titulũ constituere: quod autẽ uouit uo¬
tũ si prosperaretur eundo & redeundo. decimasꝰ promisit domuidĩ futurȩ in loco illo.
ꝓph&iaẽ domus dr ubi & ipse rediens dõ sacrauit. non illũ lapidem dm̃ appellans
cumouibus patrissui. & dicit scriptura quod cum uidiss& iacobrachel filiam
laban fratris matrissue accessit & reuoluit lapidem aboreputei : magis notan¬
dum est aliquid scripturam prȩtermittere quod intelle gere debemus. quã
ullc quaestio commouenda: intelligitur enim quod illi cumquib: primo

Expanded text:
evidentissima constitutum, quae pertinet ad unctionem, unde Christi nomen a chrismate est. evidentissima constitutum, quae pertinet ad unctionem, unde Christi nomen a chrismate est. XXVIII, 19. Et vocavit Jacob nomen loci illius Domus Dei, et Ulammaus erat nomen civitati ante. Juxta civitatem dormisse si intelligatur, nulla quaestio est; si autem in civitate, mirum videtur quomodo potuerit illum titulum constituere. Quod autem vovit votum si prosperaretur eundo et redeundo, decimasque promisit domui Dei futurae in loco illo, prophetia est domus Dei, ubi et ipse rediens Deo sacrificavit; non illum lapidem Deum appellans, cum ovibus patris sui, et dicit Scriptura quod cum vidisset Jacob Rachel filiam Laban fratris matris suae, accessit et revolvit lapidem ab ore putei; magis notandum est, aliquid Scripturam praetermittere quod intelligere debemus, quam ulla quaestio commovenda. Intelligitur enim quod illi, cum quibus primo
Abbreviated transcription (Latin):
cedimnagnũ misterium ꝑtin& qđ silium suũ minorem ꝓmaiore uoluit benedici LXXXI
Quodhabent latini codices isaacdicente filiosuo uade in meso potamiam indomum
bathuel pectris matristuȩ. & sume in de tibi uxorem: gȩcicodices non babent uade
sed fugr. hoc est apodra meti: unde intellegitur &ic̃ isaac cognouisse quad filius eius
xit. quia est dñs in loco hoc: ego autẽ nesciebam : & timuit. & dixit: quam terribilis lo
cus hic: hoc non est nisidomusdĩ & haec poste ẽ cȩli : haec uerba ad ꝓph&iã ꝑtinql
gere debemus. tam quã indeficrat aditus credentibus incapessendum regnũ cȩlorũ¬
Lxxxiii. Quod statuit lapiden ia cob quem sibi ad caput posuerat. & constituit eum
titulum & ꝑfudit illũ oleo non aliquid i dolatriȩ simileferit: non enĩ ueltunc uel pos¬
tea frequentauit lapidem adorando uel ei sa crificando. sed signũ fuerat in ꝓph&ia

Expanded text:
ad magnum mysterium pertinet, quod filium suum minorem pro majore voluit benedici. LXXXIad magnum mysterium pertinet, quod filium suum minorem pro majore voluit benedici. LXXXII. Ib. 28, 2. Quod habent latini codices, Isaac dicente filio suo, Vade in Mesopotamiam, in domum Bathuel patris matris tuae, et sume inde tibi uxorem; graeci codices non habent Vade, sed fuge: hoc est, ἀπόδραθι. Unde intelligitur etiam Isaac cognovisse quod filius ejus xit, Quia est Dominus in loco hoc, ego autem nesciebam: et timuit, et dixit, Quam tecus hic! hoc non est nisi domus dei; et haec porta est caeli. haec uerba ad prophetiam pertgere debemus, tamquam inde fiat aditus credentibus ad capessendum regnum caelorum. Quod statuit lapidem Iacob, quem sibi ad caput posuerat, et constituit eum titulum et perfudit illum oleo, non aliquid idolatriae simile fecit. non enim uel tunc uel postea frequentauit lapidem adorando uel ei sacri
Abbreviated transcription (Latin):
Vm̃ tantus pectri archa isaac ante quã moriatur quȩrit a filio suo uenationẽ & escam
quaclem amat promagno beneficio & promittit benedictionẽ ñ ullo modo uacare ar¬
bi trecmur significatione ꝓph&lica. maxime qm̃ festinat uxor eius ut illam benedictio¬
nemminor accipiat quem ipscc diligebat & ceterc in eccidem nccrrationem multũ mo¬
nent admaiora intellegenda uelrequirenda LxxvIIII. Quod habent latini codices
tt cõmutictio intellegitur . ut quȩ dãmentis alienatio sequeretur : ipsc enĩ ꝓpriȩ dr̃ extasis:
& quicc sal& in magnacrũ rerũ reuelationib: fieri. In hac intellegendũ est factã eẽ spirita¬
lem ad monitionẽ utton firmar& benedictionẽ sucĩ filiuminori cui potius irascendũ
Quomodo annuntiata uel renunticta sunt uerba esau rebeccȩ quibus comminatus ẽ
occidere sra trẽsuũ. cum scriptura dicat hoc eũ hoc eum insua cogitatione dixis se:¬
nisi quiahinc nobis dictur intellegere quod diuinitus ei reuelabantur omnia : unde

Expanded text:
m tantus patriarcha Isaac, antequam moriatur, quaerit a filio suo uenationem et escam, qualem amat, pro magno beneficio et promittit benedictionem, nullo modo uacare arbitramur a significatione prophetica: maxime quoniam festinat uxor eius, ut illam benedictionem minor accipiat, quem ipsa diligebat, et cetera in eadem narratione multum mouent ad maiora intellegenda uel requirenda. Quod habent latini codices: ta commotio intelligitur, ut quaedam mentis alienatio sequeretur. Ipsa enim proprie dicitur ecstasis. Et quia solet in magnarum rerum revelationibus fieri, in hac intelligendum est factam esse spiritualem admonitionem, ut confirmaret benedictionem suam filio minori, cui potius irascendum XI. Ib. XXVII, 42. Quomodo annuntiata vel renuntiata sunt verba Esau Rebeccae, quibus comminatus est occidere fratrem suum, cum Scriptura dicat hoc eum in sua cogitatione dixissenisi quia hinc nobis datur intelligere, quod divinitus eis revelabantur omnia? Unde
Abbreviated transcription (Latin):
tur uel ut siquis quam dicat ꝑtot uindemices auttot messes. quibus numerus intellega¬
tur annorũ : Vndeait quidam post cliquot aristas : paristics uidelic& messes : & ꝑ mer¬
ses annos significans : Pecudum autem illius regionis fecundi tas sicut itto lccrum
eumtitulum : diligenter anim aduertendũ est quomodo istostitulos in reicuiusq tes¬
timonio constituebant non ut eos ꝓdigiis colerent sed ut eis aliquid signi ficarent

Expanded text:
tur; velut si quisquam dicat, Per tot vindemias, aut, Per tot messes, quibus numerus intelligatur; velut si quisquam dicat, Per tot vindemias, aut, Per tot messes, quibus numerus intelligatur annorum: unde ait quidam, Post aliquot aristas ; per aristas videlicet messes, et per messes annos significans. Pecudum autem illius regionis fecunditas, sicut Italarum, idem, et constituit eum titulum. Diligenter animadvertendum est, quomodo istos titulos in rei cujusque testimonio constituebant; non ut eos pro diis colerent, sed ut eis aliquid significarent.
Abbreviated transcription (Latin):
meã decem agnabus : non ut dixis. Quasi prouenerit socero eius ipsa fraus : ut enim non ei pro¬
ueniret dm̃ sibidixit aduersus illũ ad fuisse : decem uero agnos uel decem agnas ꝓletem tẽpo¬
porib posuit quib: oues quas peescebat ꝑ sexennium pepererunt: bis quipse pariebant in an¬
no: contigerat autẽ . ut primo anno quod in t̃se pastisunt & cdeas pascendas placito hus mer¬
cedis accessit semel parerent infine anm . quiacũ accessit iam semel pepereram rursusq
sextoanno idest ultimo cũ semel peperissent. ex orta neces sittte profectionis prius rece¬
dereit quã iterũ parerent. Ac perhoc cum primus annus atq ultimus duos ouium partus
sub illo hoeberent hoc est singulos. mediiuero quattuor anni binos. fiunt om̃s xͦ: nec mirũ
quod haec decem tempora nomine agnorum appellauit quieisdem temporibus nasceban

Expanded text:
meam decem agnabus, non ita dixit, quasi prouenerit socero eius ipsa fraus; ut enim non ei promeam decem agnabus, non ita dixit, quasi prouenerit socero eius ipsa fraus; ut enim non ei proueniret, deum sibi dixit aduersus illum adfuisse; decem uero agnos uel decem agnas pro decem temporibus posuit, quibus oues quas pascebat per sexennium pepererunt. bis quippe pariebant in anno. contigerat autem, ut primo anno, quo inter se pacti sunt et ad eas pascendas placito huius mercedis accessit, semel parerent in fine anni, quia cum accessit, iam semel pepererant, rursusque sexto anno, id est ultimo, cum semel peperissent, exorta necessitate profectionis prius recederet quam iterum parerent. ac per hoc cum primus annus atque ultimus duos ouium partus sub illo haberent, hoc est singulos, medii uero quattuor anni binos, fiunt omnes decem. nec mirum quod haec decem tempora nomine agnorum appellauit, qui eisdem tem
Abbreviated transcription (Latin):
tura non ncrrat: sedutiq factũ est: quod iste commemorat : Nam dixit hoc & uxori¬
b suis quando eas uocauit in campum : conquerens enim depatre illarũ. ait int̃ cetera¬
a mutauit mercedem meam decem agnorũ . Intellegitur ergo ꝑ singula tempora partus ouiui
cum laban uider& tales fetus ẽẽ natos quales placuerat ut adiacob ꝑtineret patũ fraude
mutesse & dixisse ut futuro fetu alios pecudum colores haber& in mercede iacob : tuncaũt
ille uirgas uarias non supponebat et non nascebantur uarii sed unius coloris : quae ia cob ex nouo
pasto auferebat : quod cũ uidisset laban rursus pactũ fraude mutrebat int adia cob uaria ꝑ¬
tinerent : Tunc illacrũ suppositione uirgarũ uaria nascebantur : ergo quod ait ia cob uxori¬
bussuis mutauit mercedem meam decem agnorum & postea ipselaban decepisti mercedem

Expanded text:
tura non ntura non nbus suis, . quando eas uocauit in campum. conquerens enim de patre illarum ait inter ceterat mutauit mercedem meam decem agnorum. intellegitur ergo per singula tempora partus ouium, cum uideret Laban tales fetus esse natos, quales placuerat ut ad Iacob pertinerent, pactum fraude mutasse et dixisse, ut futuro fetu alios pecudum colores haberet in mercede Iacob. tunc autem ille uirgas uarias non subponebat et non nascebantur uarii, sed unius coloris, quae Iacob ex nouo pacto auferebat. quod cum uidisset Laban, rursus pactum fraude mutabat, ut ad Iacob uaria pertinerent; tunc illarum subpositione uirgarum uaria nascebantur. ergo quod ait Iacob uxoribus suis: mutauit mercedem meam decem agnorum, et postea ipsi Laban: decepisti mercedem
Abbreviated transcription (Latin):
uirgȩ an plura sint lignorũ genera. cũ solaquȩ ratur lignorũ uarietas: ac ꝑ hoc cogit in¬
quiri ꝓphetiã & ccliquã sigurectã significationem refsta quã sine dubio ut ꝓph&a fe¬
cit iacob: &ideo nec fraudis arguendus est: nonenim tale aliquid nsireuelatione spiri¬
talicum fecisse credendum est : quod autem adiusttiam ꝑtinebat sicut alii int̃ p̃tes aper¬
tius hoc narrant non ponebat uirgas in secundo conceptu ouium: quod tanto obscurius quar¬
mum peperis sent utiam non solere ponere intellegatur cũ secundo pariturȩ essent : ne
ipse auferr& omnes fetus quod iniquum fuit .xciii. Quod labandicit quare furatus es
deos meos hinc est illud fortaesse qđ & augurari sedixerat & eius filia bonã fortunã nomi¬
nauerat: & notandũ est quod a principio librinunc prius inuenimus deos gentiũ supe¬

Expanded text:
uirgae an plura sint lignorum genera, cum sola quaeratur lignorum uarietas. ac per hoc cogit inuirgae an plura sint lignorum genera, cum sola quaeratur lignorum uarietas. ac per hoc cogit inquiri prophetiam et aliquam figuratam significationem res ista, quam sine dubio ut propheta fecit Iacob; et ideo nec fraudis arguendus est. non enim tale aliquid nisi reuelatione spiritali eum fecisse credendum est. quod autem ad iustitiam pertinebat, sicut alii interpretes apertius hoc narrant, non ponebat uirgas in secundo conceptu ouium. quod tanto obscurius quanmum peperissent, ut iam non solere ponere intellegatur, cum sipse auferret omnes fetus, quod iniquum fuit. XCIV. Ib. XXXI, 30. Quod Laban dicit, Quare furatus es deos meos? hinc est illud fortasse, quod et augurari se dixerat, et ejus filia bonam fortunam nominaverat. Et notandum est, quod a principio libri nunc primum invenimus deos gentium: supe
Abbreviated transcription (Latin):
cumurgas ex corticaut de trabens uiride ut album uarie apparer& sic in conspectu se¬
tus pecorum uariarentur cummares in alueis a quarũ biberent & uisis uirgis illam uari¬
etatẽ conspicerent : multa dicuntur similiter fieri in animalium fetibus : sed & mulieri
accidisse traditur. & scriptum reperitur in libris antiquissimi medici i pocratis : quod
suspicione adulterii fuerat punienda cumpultherrimũ peperisset utrique parenti
generiq: dissimilem nisi memoratus medicus soluisset quȩ stionem illis ammonitis quȩ¬
rere. Nefoste aliqua tidis pictura e&̃ incubiculo : qua inuenta. mulier a suspitione libe¬
rata ẽ : sed adhancrem quat m fecit ia cob uirgarũ ex diuersis arboribus trium copula¬
tio quid contulerit unlitctis quod at tin& aduarias petudes multiplicandas non appa¬
r& omnino nec aliquid ad hoc commodum inter est utrũ ex unius generis lignouarietur

Expanded text:
cum uirgas excorticauit detrahens uiride, ut album uarie adpareret et sic in conceptu fecum uirgas excorticauit detrahens uiride, ut album uarie adpareret et sic in conceptu fetus pecorum uariarentur, cum matres in alueis aquarum biberent et uisis uirgis illam uarietatem conciperent, multa dicuntur similiter fieri in animalium fetibus. sed et mulieri accidisse traditur et scriptum reperitur in libris antiquissimi et peritissimi medici Hippocratis, quod suspicione adulterii fuerat punienda, cum <puerum> pulcherrimum peperisset utrique parenti generique dissimilem, nisi memoratus medicus soluisset quaestionem illis admonitis quaerere, ne forte aliqua talis pictura esset in cubiculo: qua inuenta mulier a suspicione liberata est. sed ad hanc rem quam fecit lacob uirgarum ex diuersis arboribus trium copulatio quid contulerit utilitatis, quod adtinet ad uarias pecudes multiplicandas, non adparet omnino. nec aliquid ad hoc commodum interest, utrum ex unius generis ligno uarientur
Abbreviated transcription (Latin):
sebus ꝓhis perbis quȩ fortuitu uidentur accidere. nonquia numen aliquod sit cũ haet ipsa tam̃q fortuita
uidentur causis occultis diuinitus dentur : Vnde&iã uerba quȩ nemo potest auferre a consuetu¬
dine loquendi parata sunt: idest forte & foriiesse & forsitan & fortuitu : Vnde uidetur & in
greca lingua resonare quod dicunt tacha . uelut ab eo quod est tyche: aut cestelia ꝓpterea
sic locuta est : quod adhuc gentilitatis consuetudinẽ retinebat: non enĩ hoc iacob dixit. ut
ex hoc data huic uerbo putetur aultoritas . XCI. Quodiacob dicit & benedixit tedñs inpede¬
meo satis aduestendumest : & nottendus scripturarũ sensus necum ita quisque locutus fuerit
quasi augurari uideatur: multũ enim inter est qđ adiecit bened ixit ted ñs in pedemeo:
in in gressi enim meo uoluit intellegi gratias hinc agens deo xcii. Infacto ia cob

Expanded text:
pro his rebus, quae fortuito uidentur accidere, non quia numen aliquod sit, cum haec ipsa tamen, quae fortuita pro his rebus, quae fortuito uidentur accidere, non quia numen aliquod sit, cum haec ipsa tamen, quae fortuita uidentur, causis occultis diuinitus dentur — unde etiam uerba, quae nemo potest auferre a consuetudine loquendi, parata sunt, id est \'"forte/ό et "fortasse" et "forsitan. et "fortuito"; unde uidetur et in graeca lingua resonare, quod dicunt tiya, uelut ab eo quod est tvyra — aut certe Lia propterea sic locuta est, quod adhuc gentilitatis consuetudinem retinebat. non enim hoc Iacob dixit. ut ex hoc data huic uerbo putetur aumeo; satis advertendus est et notandus Scripturarum sensus, ne cum ita quisque locutus fuerit, quasi augurari videatur. Multum enim interest quod adjecit, Benedixit te Dominus in pede meo: in ingressu enim meo voluit intelligi, gratias hinc agens Deo XCIII.
Abbreviated transcription (Latin):
rũ & ualde iniquũ fuit ut deceptũ adhuc differr& alips annis septẽ & tunc eã trader& quã
primo debuit: septẽ dieb: solere nuptias celebrart &iã liber iudicũ ostendit in scm sun:
quando fecit potũ septem diebus. & ad didit scriptura qđ sic solereñ facere iuuenes : fecit
scriptura quas uxores : quando quidem & agir dicticẽ uxor quȩ postea dicitur concubina
& tethura & ancillȩ quas dederuNt rachel &lia uiro suo nisi forte omnis concubina uxor ñ
xlia & rachel concubinȩ dicinon possint. A gar uero & cethura &balla & relfa & uxotes
& concubinȩ .XC. Quod latinihabent nato filioliȩ dezelfa qđ dixerat beata facta
occasio non bene intellegentib: dari tãquã illi homines fortunã coluerint aut hoc uer¬
bũ diuinarũ scripturarũ austoritas in usu receperit. sed ut fortuna intellegenda est

Expanded text:
rum et valde iniquum fuit, ut deceptum adhuc differret alios annos septem, et tunc eam traderet quam rum et valde iniquum fuit, ut deceptum adhuc differret alios annos septem, et tunc eam traderet quam primo debuit. Septem autem diebus solere nuptias celebrari, etiam liber Judicum ostendit in Samson, quando fecit potum septem diebus . Et addidit Scriptura, quod sic solerent facere juvenes: fecit aScriptura, quas uxores; quandoquidem et Agar dicta est uxor, quae postea dicitur concubina, et Cethura , et ancillae quas dederunt Rachel et Lia viro suo . Nisi concubinae dici non possint, Agar uero et Cettura et Balla et Zelfa et uxores et concubinae. Quod latini habent, nato filio Liae de Zelfa quod dixerit: beata occasio non bene intellegentibus dari, tamquam illi homines fortunam coluerint aut hoc uerbum diuinarum scripturarum auctoritas in usu receperit. sed aut fortuna intellegenda est
Abbreviated transcription (Latin):
ita est : sed laban eidixit : consumma ituq: septira istius & dabotibi & hanc ꝓopere qđ
opertberis apud me adhuc septẽ annos alios : quod itaq: ait consuma septimaistius ad
nuptiarũ celebrationẽ ꝑtin& quȩ setẽ dieb: celebrari solent: hoc itaq: ait: imple
dies nuptiarũ septẽ ꝑtinentes ad istam quã duxisti. & da botibi & hanc peo quod o pe¬
raberis apudme ad huc septẽ annos alios : demde requiritur : fecit autẽ iacobsic. &
impleuit septimaeius id est septẽ dies nuptiarũliȩ & dedit illi laban rachel filiã suã
ipsiuex orem : dedit autẽ labanrachel filiȩ suȩ balam ancillam suam ei ancillam &intra¬
uit ad rachel : dixit autẽ rachel magis quãliam & seruiuit illi septẽ annos alios : utiq
appar& qui a postea quã duxit rachel tunc seruiuit ꝓ ea septẽ annos alios: nimis enĩ du¬

Expanded text:
ita est, sed Laban ei dixit, Consumma itaque septimanam istius, et dabo tibi et hanc pro opere quod ita est, sed Laban ei dixit, Consumma itaque septimanam istius, et dabo tibi et hanc pro opere quod operaberis apud me adhuc septem annos alios. Quod itaque ait, Consumma septimanam istius, ad nuptiarum celebrationem pertinet, quae septem diebus celebrari solent. Hoc itaque ait, Imple dies nuptiarum septem pertinentes ad istam quam duxisti, et dabo tibi et hanc pro eo quod operaberis apud me adhuc septem annos alios. Deinde sequitur, Fecit autem Jacob sic, et implevit septimanam ejus, id est, septem dies nuptiarum Liae, et dedit illi Laban Rachel filiam suam ipsi uxorem. Dedit autem Laban Rachel filiae suae Ballam ancillam suam ei ancillam, et intravit ad Rachel. Dilexit autem Rachel magis quam Liam, et servivit illi septem annos alios. Utique apparet quia posteaquam duxit Rachel, tunc servivit pro ea septem annos alios. Nimis enim du
Abbreviated transcription (Latin):
test quomodo ab in cognito illa osculũ acceperit si postea indicauit ia cobpropin¬
quitatem sucm: ergo intellegendũ est aut illum quiiam audierat quȩ illa es sec fiden¬
ter in enus oculũ inrusse aut postea scripturam narrasse perrecapitulationẽ
quod primo factum erat. id est & in dicauerit ia cobquis e& sicut deparadiso pos¬
tea dicitur quomods̃ eum instituerit cũ iam dictũ ẽ& quod plantaut paradi sũ
guntur LXXXUII. Quod scriptum ẽ & seruiuit ia cob prorachel annis septem.
& erant in cons pectueius uelut paucidies. eo quod diligebat illam: quȩ rendum
quo modo dictũ sit cũ magis &iã breue tẽpus longum eẽ soleat amantibus : dictum
est ergo ꝓp̃t̃ leborẽ seruitutis quen facilem & leuem amor faciebat LXXXUIII
Siparũ aduertatur rei huius narratio. putabitur qđ postea quãliam iacob duxit
uxorẽ deinde seruiuit alios septẽ annos prorachel: & tunc eamduxit: uerũ autẽ non

Expanded text:
test, quomodo ab incognito illa osculum acceperit, si postea indicauit Iacob propinquitatem suam. ergo intellegendum est aut illum, qui iam audierat quae illa esset, fidenter in eius osculum inruisse aut postea scripturam narrasse per recapitulationem quod primo factum erat, id est ut indicauerit Iacob quis esset. sicut de paradiso postea dicitur, quomodo deus eum instituerit, cum iam dictum esset quod plantauerit deus paradisum  intelleguntur. Quod scriptum est: et seruiuit Iacob pro Rachel annis septem; et erant in conspectu eius uelut pauci dies eo quod diligebat illam, quaerendum quomodo dictum sit, cum magis etiam breue tempus longum eest ergo propter laborem servitutis, quem facilem et levem amor faciebat. LXXXIX. Ib. XXIX, 27-31. Si parum advertatur rei hujus narratio, putabitur quod posteaquam Liam Jacob duxit uxorem, deinde servivit alios septem annos pro Rachel, et tunc eam duxit. Verum autem non
Abbreviated transcription (Latin):
terris essent. modo non diceretur. CLxxi. Quid sibi uult quod cum pergerent
adsepeliendum iacol scripturadicit & aduenerunt ad aream a tadquȩ est
trans iordanem : praeter gressisunt enim locum inquoerat mortuus sepeliendus
inquibus & ia cob: usque adbunclocum quo eos aduenisse narrectur Nampost
fuctum ibiluctum & plcnstum magnum redierunt ad locum quem prae te
rierunt rur sus ior decne traiesto nisi foste quisdicat aliquorũ hostium uitandorũ
causa ꝑheremũ eosuenis se cumcorpore. qua & iampopulus isrł ductus est permossen
ab aegrpto liberatus illo quippe itinere & plurimum circuitur & periordanem
uenitur ad abraham : ubi sunt corpora patri archarum. idest adterram chana¬
an: sed quomodo factum sit ut trans illa loca adorientem uersus tantum iretur
& inde adea ꝑ iordãnem ueniretur . significationis causa factum eẽ credendum

Expanded text:
terris esset, modo non diceretur. CLXXI. Ib. L, 10. Quid sibi vult quod cum pergerent terris esset, modo non diceretur. CLXXI. Ib. L, 10. Quid sibi vult quod cum pergerent ad sepeliendum Jacob, Scriptura dicit, Et advenerunt ad aream Atad, quae est trans Jordanem? Praetergressi sunt enim locum in quo erat mortuus sepeliendus, in quibus et Jacob, usque ad hunc locum, quo eos advenisse narratur. Nam post factum ibi luctum et planctum magnum redierunt ad locum quem praeterierant rursus Iordane transiecto. nisi forte quis dicat aliquorum hostium uitandorum causa per heremum eos uenisse cum corpore, qua etiam populus Israhel ductus est per Moysen ab Aegypto liberatus. illo quippe itinere et plurimum circuitur et per Iordanem uenitur ad Abrahamium, ubi sunt corpora patriarcharum, id est ad terram Chanaan. sed quoquo modo faet inde ad ea per Jordanem veniretur, significationis causa factum esse credendum