comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diis. qui priusquam rediret ad caelos pro¬
misit discipulis suis dicens. Cum autem
ascendero. rogabo patrem meum i & mitter
uobis alium paraclytum qui uobiscum
sit in acternum. sp̃m ueritatis. Unde cre¬
dendum est ad patrem peruenisse xp̃m:
cum uidemus ad apłos descendisse para¬
dñs indiscipulis exultare: Ait ergo pro¬
phieticus psalmus. Dixit dñs dño mco
sede ad dexteram meam: Scđm consue¬
tudinem nram illi consessus offertur.
aliquo opere perfecto uictor adueniens
honoris gratia promeretur ut sedeat.
abolum superans. resurrectione sua infer¬
na reserans: tamquam perfecto opere ad
caelos uictor ueniens audit ađo patre.
sede addexteram meam. Nec mirum si
unius sedis offertur filio consessus apatre.
qui unius est substantiae natura cũ patre.
Cur autem ad dexteram filius sedere dica¬
tur. moueat aliquem fortasse. Licet enĩ
dignitatis gradus non sit ubi plenitudo
diuinitatis est : tamen ideo addexteram

Expanded text:
Dominus, qui priusquam rediret ad coelos proDominus, qui priusquam rediret ad coelos promisit discipulis suis, dicens: Cum autem ascendero, rogabo Patrem meum, et mittet vobis alium Paracletum, qui vobiscum sit in aeternum, Spiritum veritatis . Unde credendum est ad Patrem pervenisse Christum, cum videmus ad apostolos descendisse Parare: ait ergo propheta psalmorum: Dixit Dominus Domino meo: Sede a dextris meis . Secundum consuetudinem 198 nostram illi consessus offertur, qui aliquo opere perfecto adveniens honoris gratia promeretur, ut sedeat.abolum superans, resurrectione sua inferna reserans, tanquam perfecto opere ad coelos victor adveniens audit a Deo Patre: Sede ad dexteram meam. Nec mirum, si unius sedis offertur Filio consessus a Patre, qui unius est substantiae et naturae cum Patre. Cur autem ad dexteram Filius esse credatur, moveat aliquem fortasse? Licet enim dignitatis gradus non sit, ubi plenitudo Divinitatis est, tamen ideo ad dexteram
Abbreviated transcription (Latin):
OSSE CREDO UOS fR̃S QUAESIT
ratio quod uenerabilem hanc
pentecostes diem non minore
lȩtitia celebramus. quam scm̃
pascha curauimus. & quod ea¬
U dem deuotione hinus sollempnitatis obser¬
uantiam decurrimꝰ sicut illiuꝰ obsequia festi¬
uitatis impleuimus. Tunc enim sicut mͦ
fecimus ieiuauimus sabbato. uigilias cae¬
lebrauimus. orationibus per noctanter in¬
stitimus. Unde necesse est similis obseruan¬
tia similem lȩtitiam subsequatur. Est lȩtitia
plane consimilis. Tunc enim ab inferis re¬
surgentem suscȩpimus saluatorem: modo
autem spm̃ scm̃ expectauimus ecęlis. Tc̃
anxii uel solliciti xp̃i precabamur aduen¬
tum: modo trepidi uel ieiuni paraclyti
desiderabamus aduentum. In omnib enĩ
ds̃ saluti praeuidit humanȩ. Tunc enim
nobis adresurgendum tartara saluator
aperuit: modo nobis ad regnandum para
aduitam didicimus remeare: modo autẽ
de terris ad cȩlos meditamur ascendere
aec autem omnia operatur in nobis xp̃s

Expanded text:
os credo, fratres, quae sit ratio quod venerabilem hanc Pentecostes diem non minore laetitia celebremus quam sanctum Pascha curavimus, et quod eadem devotione hujus solemnitatis observantiam decurrimus, sicut illius obsequia festivitatis implevimus. Tunc enim, sicut modo fecerimus, jejunamus sabbato, vigilias celebravimus, orationibus pernoctanter institimus; unde necesse est similis observantia similem laetitiam subsequatur. Est laetitia plane consimilis; tunc enim ab inferis resurgentem suscepimus Salvatorem, modo autem Spiritum sanctum exspectamus de coelis: tunc anxii vel solliciti praedicabamus adventum; modo trepidi, vel jejuni Paracleti desideramus adventum; in omnibus enim Deus saluti providit humanae; tunc enim nobis ad resurgendum tartara Salvator aperuit; modo nobis ad regnandum Paracad vitam didicimus remeare; modo autem de terris ad coelos meditamur ascendere. Haec autem omnia operatur in nobis Christus
Abbreviated transcription (Latin):
currerit. et nunc adorauerit quem uidebat.
nunc fleuerit quem quȩrebat absentem.
licet quidam duas marias magdalenas de
eodem uico magdalo fuisse contendant.¬
& alteram esse quae in matheo uiderit
resurgentem. alteram quae in iohanne¬
łcaiͦ. eum quȩrebat absentem. Quattuor aut̃
fuisse marias in euangeliis legimus. unam
mat̾rem dnĩ saluatoris. alteram mater terã
eius quae appellata ẽ maria deopȩ tertia
mariam matrem̃ iacobi & ioseph. quartã
mariam magdalenam. licet alii matren
ia cobi & iosepħ materteram eius fuisse con¬
tendant. Non nulli ut se liberent que¬
stione in marco uolunt esse unam de ma¬
riis. sed non additum cognomen magdile¬
ne et hoc suꝑfluo scriptorum in oleuisse i¬
tio. quod primum euangelista non seripse¬
rit. Nobis autem simplex uidetur & aꝑti
responsio scãs feminas xp̃i absentiam nor
ferentes per totam noctem non semel ne
bis sed erebro adsepulchrũ dñi cucurrisse

Expanded text:
currerit, et nunc adorauerit, quem uidebat, currerit, et nunc adorauerit, quem uidebat, nunc fleuerit, quem quaerebat absentem, licet quidam duas Marias Magdalenas de eodem uico Magdalo fuisse contendant et alteram esse, quae in Matheo eum uiderit resurgentem, alteram, quae in Iohanne eum quaerebat absentem. quattuor autem fuisse Marias in euangeliis legimus: unam matrem domini saluatoris, alteram materteram eius, quae appellata est Maria Cleopae, tertiam Mariam, matrem Iacobi et Ioseph, quartam Mariam Magdalenen, licet alii matrem Iacobi et Ioseph materteram eius fuisse contendant. nonnulli, ut se liberent quaestione, in Marco uolunt unam esse de Mariis, sed non additum cognomen Magdalenae, et ex superfluo scriptorum inoleuisse uitio, quod primum euangelista non scripserit. nobis autem simplex uidetur et aperta responsio: sanctas feminas Christi absentiam non ferentes per totam noctem non semel nec bis, sed crebro ad sepulchrum domini cucurrisse,
Abbreviated transcription (Latin):
uenit maria magdalenȩ mane adsepul¬
chrum. sed addidisse cum essent adhuc
tenebrȩ : ẽiusdem igitur atq unius tem¬
noris idest mediȩ noctis et galloꝵ cantꝰ¬
alterum finem. alterum dixisse principium.
Michiq uidetur euangłista matheus qui
euangelium hebraico sermone conscrip¬
sit non tam uespere dixisse quam sero. et
eum qui interpretatꝰ est uerbi ambigui¬
tate deceptum. non sero interpretatum
esse sed uespere: quam quam hȩc consueto¬
do humani sermonis teneat. sero non ues.¬
perum significare sed tarde. Solemus
enim dicere. sero uenisti idest tarde: et
que facere ante debueras fac saltem sero idẽ
tarde: Sin autem illud obicitur quomo¬
do eadem maria quae prius uiderat dñm
resurgentem postea adsepulchrum eius
flere referatur. hoc dicendum est quod
& sola et cum altera. & cum aliis mulierib
menior beneficiorum quae inse dñs contu¬
lerat adsepulchrum eius frequenter cu¬

Expanded text:
uenit Maria Magdalene mane ad sepuluenit Maria Magdalene mane ad sepulchrum, sed addidisse: cum adhuc essent tenebrae, eiusdem igitur atque unius temporis, id est mediae noctis et gallorum cantualterum finem, alterum dixisse principium. mihique uidetur euangelista Matheus, qui euangelium Hebraico sermone conscripsit, non tam \'uespere dixisse quam \'sero\' et eum, qui interpretatus est, uerbi ambiguitate deceptum non \'sero\' interpretatum esse, sed \'uespere\', quamquam et consuetudo humani sermonis teneat \'sero\' non uesperum significare, sed \'tarde\'. solemus enim dicere: \'sero uenisti\',id est \'tarde\', et: \'qui facere ante debueras, fac saltim sero , id est tarde. sm autem illud obicitur, quomodo eadem Maria, quae prius uiderat dominum resurgentem, postea ad sepulchrum eius flere referatur, hoc dicendum est, quod et sola et cum altera siue cum aliis mulieribus memor beneficiorum, quae in se dominus contulerat, ad sepulchrum eius frequenter cu
Abbreviated transcription (Latin):
E magdalene uidit dimi
resurgentem .&. iohannes euangelista
refert᷑ mane una sabbati eam iuxta se¬
pulchrum flere: Una sablati dies
dominica intelligenda est: quia omnis
eb domada insabbatum & in pr̾imã et in¬
secundam &in tertiã & quartam & qͥn¬
tam & sextam sabbati dunditur. quam
& hnici idolorum & elementorum no¬
minibus appellant. Deniq & apostolus
collectam pecuniae quȩ indigentibus
prȩparatur. in uam sabbati prȩcipit
congregandam. Nec putandum est
mathieum & iohannem diuersa sensisse:
sed unum atq idem tempus mediae
nocꝰtis et gallorum cantus diuersis
appellasse nominibus. Matheus enim
scribit uespere sabbati idest sero non in¬
cipiente nocte sed iam profunda et
magna ex parte transacta apparuisse
dñm mariȩ magdalenȩ. & apparuisse
uespere sabbati illucescente inunam
sabbati. scipsum interpretans quid dixiss&
uespere sabbati. idest appropinquante
iam luce sequentis diei: & iohannem non
ab solute dixisse. una autem sabbati

Expanded text:
Magdalene uidit dominum resurgentem et Iohannes euangelista refert mane una sabbati eam iuxta sepulchrum flere ?— Una sabbati dies dominica intellegenda est, quia omnis ebdomada in sabbatum et in primam et secundam et tertiam et quartam et quintam et sextam sabbati diuiditur, quam ethnici idolorum et elementorum nominibus appellant. denique et apostolus collectam pecuniae, quae indigentibus praeparatur, in una sabbati praecepit congregandam. nec putandum est Matheum et Iohannem diuersa sensisse, sed unum atque idem tempus, mediae noctis et gallorum cantus, diuersis appellasse nominibus — Matheus enim scribit \'uespere sabbati\', id est sero, non incipiente nocte, sed iam profunda et magna ex parte transacta apparuisse dominum Mariae Magdalenae et apparuisse uespere sabbati inlucescentis in unam sabbati se ipsum interpretans, quid dixisset \'uespere sabbati\', id est adpropinquante iam luce sequentis diei — et Iohannem non absolute dixisse: una autem sabbati
Abbreviated transcription (Latin):
inter alias piȩ conuersationis regulais pe¬
cuniam suam non dedit adusuram. et
atab̾naculo dĩ ostenditur alienus et a
scõ monte eius extraneus: qui dolosum
questum de pecuniȩ suȩ captat usuris.
Et dum ꝑaliena cupit damna ditari. aeter¬
na dignus est aegestate puniri. Uos itq
dñĩ credidistis. fugientes in mundissimã
auaritiȩ lepram donis dĩ pie & sapienter
utimini. Et dum de ipsius largitate gau¬
detis. date operam ut possitis gaudiorũ
urorum habere consortes. Multis enim
quȩ uobis suppetunt desunt. & in quorun¬
dam indigentia materia uobis data est
diuinȩ bonitatis imitandȩ. ut ꝑ uos xĩã
in alios beneficia diuina transirent. bene
dispensantes temporalia ut ad quiratis
aeterna. Quarta igitur et sexta feria
ieiunemus. sabbato aut̃e apud beatissimũ
petrũ apłm uigilemus: cuius orationib

Expanded text:
inter alias piae conversationis regulas, peinter alias piae conversationis regulas, pecuniam suam non dedit ad usuram; et a tabernaculo Dei ostenditur alienus, et a sancto monte ejus extraneus, qui dolosum quaestum de pecuniae suae captat usuris; et dum per aliena cupit damna ditari, aeterna dignus est egestate puniri. CAP. IV. Domini credidistis, fugientes immundissimam avaritiae lepram, donis Dei pie et sapienter utimini. Et quoniam juste de ipsius largitate gaudetis, date operam ut possitis gaudiorum vestrorum habere consortes. Multis enim, quae vobis suppetunt, desunt, et in quorumdam indigentia, materia vobis data est divinae bonitatis imitandae: ut per vos etiam in alios beneficia divina transirent, et bene dispensantes temporalia, acquireretis aeterna. Quarta igitur et sexta feria jejunemus; sabbato autem apud beatissimum Petrum apostolum vigilemus, cujus ora
Abbreviated transcription (Latin):
qui et idoneus fideiussor est pauperum.
& largissimus redditor usurarum. Sed
iniusta & impudens auaritia quae be
ciscenti: dum certiora aestimat presen¬
tia quam futura. merito inhoc frequent̃
incurrit ut ei cupiditaᷤ iniusti lucri
sequatur euentus mala semꝑ est ratio
fenerantis. cui pecuniam & minuisse et
auxisse peccatum est: ut aut miser sit
amittendo quod dedit. aut miserior ac¬
cipiendo quod non dedit. Fugienda pro¬
sus est iniquitas fęnoris. et lucrum pa
omni caret humanitate uitandum &
Multiplicatur quidem facultas iniustis et
tristitibus incrementis. sed mentis substan¬
tia contabescit: qm̃ fęnus pecuniȩ fumus
est animȩ. Quid enim de huiusmodi
hominibus ds̃ sentiat. sacratisimus daud¬
ꝓpheta manifestat. Qui cum dicere
dnẽ quis habitabit in tab̾naculo tuo un
quis requiescet in monte scõ tuo: respon¬
so diuinȩ uocis instruitur. & eum adae¬
ternam requiem ꝑtinere cognoscit qui

Expanded text:
qui et idoneus fidejussor est pauperum, qui et idoneus fidejussor est pauperum, et largissimus redditor usurarum. Sed injusta et impudens avaritia, quae benciscenti; dumque certiora existimat praesentia quam futura, merito in hoc frequenter incurrit, ut ei cupiditas injusti lucri sequatur eventus, mala semper est ratio fenerantis, cui pecuniam et minuisse et auxisse peccatum est: ut aut miser sit amittendo quod dedit, aut miserior accipiendo quod non dedit. Fugienda prorsus est iniquitas fenoris: et lucrum quod omni caret humanitate vitandum est. 54 Multiplicatur quidem facultas injustis et tristibus incrementis, sed mentis substantia contabescit: quoniam FENUS pecuniae funus est animae. Quid enim de hujusmodi hominibus sentiat Deus, sacratissimus propheta David manifestat: qui cum diceret, Domine, quis habitabit in tabernaculo tuo, aut quis requiescet in monte sancto tuo ? responso divinae vocis instruitur, et eum ad aeternam requiem pertinere cognoscit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Munerator tuus uult te esse munificũ.
& qui dat ut habeas mandat ut tribu¬
as dicens. date et dabitur uobis. Am¬
plectenda est tibi ꝓmissionis istius
gratulanda conditio: Quamuis non
habeas nisi quod acceperis. non potes
tamen habere quod non dederis. Qui
ergo pecunias amat. et multiplicare
opes suas immodicis optat augmentis. hoc
potius scm fęnus exerceat. & hac usurarũ
arte ditescat. ut non hominum laboran¬
tium captet necessitates. nec ꝑdolosa
beneficia inlaqueos incidat in solubiliũ
debitorum. sed illius sit creditor. illius
fenerator qui dicit. Date. & dabit᷑ uobiᷤ¬
Infidelis autem & iniquus est & iam sibi.
qui quod aestimat diligendum. non
uult habere ꝑpetuum. Quantalibet
adiciat. quantalibet condat & congerat.
in ops de hoc mundo & egenus abscȩdet
erit non accipiet omnia. neq descendet
cum ȩo gloria domus eius. quia si benig¬
nus eẽt animȩ suȩ. illi bona sua creder&

Expanded text:
Munerator tuus vult te esse munificum, Munerator tuus vult te esse munificum, et qui dat ut habeas, mandat ut tribuas, dicens: Date, et dabitur vobis. Amplectenda est tibi promissionis istius gratulanda conditio. Quamvis enim non habeas nisi quod acceperis, non potes tamen non habere quod dederis. Qui ergo pecunias amat, et multiplicare opes suas immodicis optat augmentis, hoc potius sanctum fenus exerceat, et hac usurarum arte ditescat, ut non hominum laborantium captet necessitates, ne per dolosa beneficia laqueos injiciat insolubilium debitorum, sed illius sit creditor, illius fenerator, qui dicit: Date, et dabitur vobiInfidelis autem et iniquus est etiam sibi, qui quod aestimat diligendum non vult habere perpetuum. Quantalibet adjiciat, quantalibet condat et congerat, inops de hoc mundo et egenus abscedet, erit non accipiet omnia, neque descendet cum eo gloria ejus . Qui si benignus esset animae suae, illi bona sua crederet,
Abbreviated transcription (Latin):
dis nr̃i germen iustitiȩ & fructus cari¬
tatis oriatur. et miscdam di pauperũ
ipsius miserendo mereamur. Efficacissi¬
ma enim est ad exorandum dm postu¬
latio. cui pietatis opera suffragantur :
qm̃ qui suum ab inope non auertit
animum. cito ad se dnĩ conuertit au¬
ditum dicente dño. Estote misericordeᷤ.
sicut & pater ur̃ misericors est. Dimit¬
tite. & dimittet᷑ uobis. Quid hac iusti¬
tia benignius. quid hac retributione
clementius ubi sententia uidicaturi
inpotestate ponitur iudicandi: Date
inquit . & dabitur uobis. Quam cito
dilationis sollicitudo & auaritiȩ est
amputata cunctatio. ut quod reddi¬
turum se ꝓmittit ueritas. secura ex¬
ane largitor. da quod accipias. sere¬
quod metas. sparge quod colligas
Noli metuere dispendium. noli de du¬
bio suspirare: ꝓuectus substantiae tuȩ
cum bene erogatur augetur. Concu¬
pisce iustum misericordiȩ lucrum. ae
terni quȩstus sectare commertium.

Expanded text:
dis nostri germen justitiae et fructus charidis nostri germen justitiae et fructus charitatis oriatur, et misericordiam Dei pauperum ipsius miserendo mereamur. Efficacissima enim est ad exorandum Deum postulatio, cui pietatis opera suffragantur, quoniam qui suum ab inope non avertit animum, cito ad se Domini convertit auditum, dicente Domino: Estote misericordes, sicut et Pater vester misericors est; 53 dimittite, et dimittetur vobis . Quid hac justitia benignius? Quid hac retributione clementius, ubi sententia judicaturi in potestate ponitur judicandi? Date, inquit, et dabitur vobis . Quam cito diffidentiae sollicitudo et avaritiae est amputata cunctatio, ut quod reddituram se promittit veritas, secura exane largitor: da quod accipias, serequod metas, sparge quod colligas. Noli metuere dispendium, noli de dubio suspirare proventu. Substantia tua cum bene erogatur, augetur. Concupisce justum misericordiae lucrum, et aeterni quaestus sectare commercium.
Abbreviated transcription (Latin):
UANGELICE SANCTIONIBUS
dilectissimi multũ utilitatiᷤ
prȩbet doctrina legalis.
cum quȩdam de mandato
ueteri ad nouam obseruantiã transfe¬
runtur. et ex ipsa ecclesiastica deuoti
tibus enim significationibus quibus sal¬
uatoris nr̃i nuntiabatur aduentus. et
peractis figuris quas abstulit prȩsentia
ueritatis: ea quȩ uel ad regulas morũ
uel adsimplicem di cultũ ratio pietatis
instituit in eadẽ apud nos forma inꝗͣ
sunt condita ꝑseuerant. Et quae utriq
testamento erant congrua. nulla sunt
commutatione uariata. Ex his autẽ
est & iam quarti mensis sollemne ieiu-¬
nium. quod anobis nunc annua est
consuetudine cęlebrandum: quia plenõ
iustitiȩ opus est atq pietatis gratiaᷤ
diuinȩ agere largitati ꝓfructib quos
inusum hominum scđm summȩ ꝓui¬
dentiȩ temperamentũ terra ꝓduxit.
Quod ut prompto animo nos facere mon¬
stremus: non solum continentiam ie¬
iunii sed &iam elemosinarum curam
oportet assumi. ut de terra quoq cor¬

Expanded text:
angelicis sanctionibus, dilectissimi, multum auctoritatis praebet doctrina legalis, cum quaedam de mandato veteri ad novam observantiam transferuntur, et ex ipsa ecclesiastica devotiotibus enim significationibus quibus Salvatoris nostri nuntiabatur adventus, et peractis figuris quas abstulit ipsa praesentia veritatis, ea quae vel ad regulas morum vel ad simplicem Dei cultum ratio pietatis instituit, in eadem apud nos forma in qua sunt condita perseverant; et quae utrique Testamento erant congrua, nulla sunt commutatione variata. Ex iis autem est etiam decimi mensis solemne jejunium, quod a nobis nunc annua est consuetudine celebrandum: quia plenum justitiae est atque pietatis, gratias divinae agere largitati pro fructibus quos in usus hominum secundum summae providentiae temperamentum terra produxit. Quod ut prompto animo nos facere monstremus, non solum continentiam jejunii, sed etiam eleemosynarum curam oportet assumi, ut de terra quoque cor
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc pio impendatur operi quod cor iusti¬
ficet. quod conscientiã lauet. quod de¬
niq et accipienti prosit & danti. Felix
quidem est ille animus multũq mira¬
bilis: qui facultatum defectionem bene¬
faciendi amore non metuit. & data
sibi eroganda dõ credit. a quo quod
erogaret accępit. Sed quia magnanimi¬
tas ista paucoꝵ est: plenũ opus pietatis
est ut suoꝵ curam quisq non deserat. Noᷤ
ꝑfectos non prȩiudicantes ea uos regula
generaliter cohortamur. ut mandatum
operemini. Hilarem enim esse beniuo¬
lentiam decet. quae sic suam temperet
largitatem: ut de illa & pauperũ refectio
gaudeat. & domestica sufficientia non
laboret. Qui autem ministrat semen
seminanti: et panem admanducandũ
prestabit . & multiplicabit semen ur̃m.

Expanded text:
Hoc pio 347 impendatur operi quod cor justiHoc pio 347 impendatur operi quod cor justificet, quod conscientiam lavet, quod denique et accipienti prosit et danti. Felix quidem ille est animus multumque mirabilis, qui facultatum defectionem benefaciendi amore non metuit, et daturum sibi eroganda non diffidit, a quo quod erogaret accepit. Sed quia magnanimitas ista paucorum est, et plenum etiam pietatis est ut suorum curam quisque non deserat, nos perfectioribus non praejudicantes, ea vos regula generaliter cohortamur ut mandatum D operemini. Hilarem enim benevolentiam esse decet, quae sic suam temperet largitatem, ut de illa et pauperum refectio gaudeat, et domestica sufficientia non laboret. Qui autem ministrat semen seminanti, et panem ad manducandum praestabit, et multiplicabit semen vestrum,
Abbreviated transcription (Latin):
cum alter de alterius inlętatur largitate
cui aequari non potuit. inpeditũ ȩquat
affectum. Nichuil intali populo in or natũ
nichilꝙ diuersum est: ubi ad unum pie¬
tatis uigorem omnia sibi totius corporis
membra consentiunt. nec de sua tenui¬
tate confunditur qui de alioꝵ opulen
quȩ ipsi gerimus. sed etiam illa de quib
in aliorũ actione gaudemus. Amplecte¬
mur igitur dilectissimi beatã istam sa¬
cratissimȩ unitatis soliditatẽ. & sollemne
ieiunium concordante ꝓposito bonae
uoluntatis in eamus. Hichil a quo quam
arduum. nichil asperum quȩritur. nec
aliquid nobis quod uires nr̃as excȩdat
in dicitur siue in abstinentię castigatio¬
ne. siue in elemosinȩ largitate. Sciunt
singuli quid possint quidue non possint.
ipsi modulũ suum ꝑpendant. ipsi iusta
& rationabili taxatione se censeant: ut
sacrificium miscđiȩ non cum tristitia
offeratur. nec inter damna numeretur.

Expanded text:
cum alter de alterius laetatur largitate, cum alter de alterius laetatur largitate, cui aequari non potuit impendio, aequatur affectu. Nihil in tali populo inordinatum nihilque diversum est, ubi ad unum pietatis vigorem omnia sibi totius corporis membra consentiunt; nec de sua tenuitate confunditur qui de aliorum opulentquae ipsi gerimus, sed etiam illa de quibus in aliorum actione gaudemus. CAP. V. Amplectamur igitur, dilectissimi, beatam istam sacratissimae unitatis soliditatem, et solemne jejunium concordante proposito bonae voluntatis ineamus. Nihil a quoquam arduum, nihil asperum quaeritur, nec aliquid nobis quod vires nostras excedat indicitur, sive in abstinentiae castigatione, sive in eleemosynae largitate. Sciunt singuli quid possint quidve non possint. Ipsi modulum suum pendant, ipsi justa et rationabili taxatione se censeant, ut sacrificium misericordiae non cum tristitia offeratur, nec inter damna numeretur.
Abbreviated transcription (Latin):
duoꝵ uel trium scõꝵ pio consensui omnia
quae poposcerint dñs prestanda ꝓmittit.
est et in conspectu dnĩ dilectissimi ualde
pretiosũ. cum totus xp̃i popłs eisdem
simul instat officiis. et inutroq sexu om̃s
graduᷤ om̃sq ordines eodem cooperant᷑
affectu. cũ in declinando amalo ac faci¬
endo bonũ par cunctoꝵ & una substan¬
tia est: cũ in operib seruoꝵ suoꝵ glorifi¬
catur ds̃. et totius pietatis auctor in mul¬
tarũ gratiarũ actione benedicitur. alunt᷑
esurientes. uestiuntur nudi. uisitantur
infirmi. Et nemo quod suum est quȩ̨rat
sed quod alteriuᷤ. dum adreuelandã alie¬
nam miseriã uniuscuiꝰq mensura sufficit.
Et facile est inueniri hilarẽ largitatẽ. ubi
modũ operis ratio temperat facultatis.
Per hanc autem dĩ gratia quȩ operat᷑ om̃ã
in om̃ib communis fideliũ fructꝰ & com¬
mune fit meritũ: qm̃ qui potest par eoꝵ¬

Expanded text:
duorum vel trium sancto pioque consensui omnia duorum vel trium sancto pioque consensui omnia quae poposcerint Dominus praestanda promittit , est in conspectu Domini, dilectissimi, valdeque pretiosum, cum totus Christi populus eisdem simul instat officiis, et in utroque sexu omnes gradus omnesque ordines eodem cooperantur affectu; cum in declinando malo ac faciendo bono par cunctorum et una sententia est; cum in operibus servorum suorum glorificatur Deus, et totius pietatis auctori in multa gratiarum actione benedicitur. Aluntur esurientes, vestiuntur nudi, visitantur infirmi, et nemo quod suum est quaerit, sed quod alterius , dum ad relevandam alienam miseriam unicuique mensura sua sufficit, et facile est invenire hilarem largitorem, ubi modum operis ratio temperat facultatis. Per hanc autem Dei gratiam, quae operatur omnia in omnibus , communis fidelium fructus et commune fit meritum. Quoniam quidem potest et eo
Abbreviated transcription (Latin):
remat licet cruenti hostis ꝑuigil furor.
& latebrosas undiq prȩtendat insidiaᷤ: ne¬
minem tunc capere. neminem poterit
uulnerare. sinullum inhermem. nullum
desidem. nullũ inuenerit ab opere pieta¬
tatis potentiã dilectissimi & ĩã hoc nos
sollempne ieiuniũ quarti mensis inuitat.
ut acuris sȩcularib actibusq terreniᷤᷤ li¬
beros ad dnm̃ animo ᷤ erigamꝰ. Et quia
dimus: istis saltem diebus qui nobis
ad saluberrima sunt pręstituti munda¬
nis nos occupationib subtrahamus. et
aliquo tempore quod ꝓsit adbona aeter¬
na fruamur. In multis enim sicut scriptũ
est offendimus om̃s. Et licet cotidiano dĩ
munere adiuersis contaminationibu emun¬
demur: inherent tunc in cautis plerũq¬
animis maculȩ crassiores. quas oportet
diligentiore cura absolui. & inpendio ma¬
iore deleri. Mlenissime autẽ p̾eccatorum
obtinetur abolitio: quando totiuᷤ ȩccłȩ
una ẽ oratio. & una est confessio. Si enim

Expanded text:
Fremat licet cruenti hostis pervigil furor, Fremat licet cruenti hostis pervigil furor, et latebrosas undique praetendat insidias, neminem tamen capere, neminem poterit vulnerare, si nullum inermem, nullum desidem, nullum invenerit ab opere pietatatis potentiam, dilectissimi, etiam hoc nos solemne jejunium septimi mensis invitat: ut a curis saecularibus actibusque terrenis liberos ad Dominum animos erigamus. Et quia dimus, istis saltem diebus, qui nobis ad saluberrima sunt remedia praestituti, mundanis nos occupationibus subtrahamus, et aliquid temporis quod prosit ad bona aeterna furemur. In multis enim, sicut scriptum est, offendimus omnes . Et licet quotidiano Dei munere a diversis contaminationibus emundemur, inhaerent tamen incautis animis plerumque maculae crassiores, quas oporteat diligentiori cura ablui et impendio majore deleri. Plenissima autem peccatorum obtinetur abolitio quando totius Ecclesiae una est oratio et una confessio. Si enim
Abbreviated transcription (Latin):
misericors est & patiens & magnanimis
& multũ misericors. Et iterum. Sc̃ificate
iciunium. prȩdicate curationẽ congrega¬
te plebem. scĩficate ȩccłam. Quae cohor¬
tatio dilectissimi nr̃is quoq est amplecten¬
da temporib. quia huius curationis reme¬
dia &iam nobis sunt necessaria. Predicant᷑¬
enim. ut in obseruantia scificationis antiqͣ
tiae sanctionum inter quȩlibet spontaneȩ
obseruantiȩ studia habent semꝑ priuile¬
gium suum. ut sacratius sit quod publica
lege cȩlebratur quã quod priuata institu¬
tione dependitur. Exercitatio enim con¬
tinentiȩ quam sibi quisq ꝓprio indicit ar¬
bitrio. adutilitatem cuiusdam ꝑtin& por¬
tionis: ieiunium uero quod uniuersa ȩccła
suscipit. neminẽ agenerali purificatione
seaungit. Et tunc fit potentissimus dĩ po¬
pulus. quando inunitatẽ scẽ obȩdientiȩ
omniũ fidelium corda conueniunt. & in
castris militiȩ xpĩanȩ similis ex omni par¬
te p̃paratio et eadem est ubiq munitio.

Expanded text:
misericors est, et patiens, et magnanimus, et multum misericors ; et iterum: Sanctificate jejunium, praedicate curationem, congregate plebem, sanctificate Ecclesiam . Quae cohortatio, dilectissimi, nostris quoque est amplectenda temporibus, quia hujus curationis remedia etiam a nobis sunt necessarie praedicanda, ut in observantitia sanctionum, inter quaelibet spontaneae observantiae studia, habet semper privilegium suum: ut sacratius sit quod publica lege celebratur quam quod privata institutione dependitur. Exercitatio enim continentiae, quam sibi quisque proprio indicit arbitrio, ad utilitatem cujusdam pertinet portionis; jejunium vero, quod universa Ecclesia suscipit, neminem a generali purificatione sejungit; et tunc fit potentissimus Dei populus, quando in unitatem sanctae obedientiae omnium fidelium corda conveniunt, et in castris militiae Christianae similis ex omni parte praeparatio, et eadem est ubique munitio.
Abbreviated transcription (Latin):
uestigiis. iuxta quod scriptũ est quis in¬
firmatur. et ego non infirmor. ita si qua
est ȩccła quae fidem respuat nec apłicȩ
prȩdicationis fundamenta possideat. ne
quem lauta ꝑfidia possit aspergere de¬
serenda est. Quod apłs quoq euidenter
asseruit asseruit dicens. Hereticum ho¬

Expanded text:
vestigiis, juxta quod scriptum est: Quis investigiis, juxta quod scriptum est: Quis infirmatur, et ego non infirmor? ita, si qua est ecclesia, quae fidem respuat, nec apostolicae praedicationis fundamenta possideat, ne quam labem perfidiae possit aspergere, deserenda est. Quod Apostolus quoque evidenter asseruit, dicens: Haereticum ho
Abbreviated transcription (Latin):
uestigiis: sed maculosus licet sit uitȩ
prioris. in reliquum tamen dignatur
mundare ꝓcessus. Hic est igitur quẽ
nemo deserere debet. nemo mutare: cui
bene dicitur. Dñe. ad quem ibimus:
Uerba uitȩ aeternȩ habes. & noscredimꝰ
Uidemus exsecutorem cȩlestiũ prȩceptoꝵ.
qui qm̃ non mutauit hospitium. caele¬
stis consortium consecrationis emeruit.
fides igitur in primis ȩccłȩ quȩrenda
mandatur. in qua si xp̃s habitator sit:
haud dubie sit legenda. Sin uero popłs
persidus aut pręceptor hereticus defor-¬
met habitaculum: uitanda hereticorũ
communio. fugienda synagoga censet᷑.
excutiendus pedum puluis. ne fatiscen¬
tibus ꝑfidiȩ sterilis siccitatib tamquã
humo arido harenosoq mentis tuae
uestigium pulluatur. Nam sicut cor¬
poreas infirmitates populi fidelis suscipe¬
re in se debet euangelii prȩdicator. et
tamquam ꝓpriis in ania gesta pullutio¬
ni comparanda alleuare atq abholere

Expanded text:
vestigiis, sed maculosos licet vitae vestigiis, sed maculosos licet vitae prioris, in reliquum tamen dignatur mundare processus? Hic est igitur solus, quem nemo deserere debet, nemo mutare, cui bene dicitur: Domine, ad quem ibimus? verba vitae aeternae habes, et nos credimus. Vides exsecutorem coelestium praeceptorum, qui, quoniam non mutavit hospitium, coelestis consortium habitationis emeruit? Fides igitur in primis Ecclesiae quaerenda mandatur, in qua, si Christus habitator sit, haud dubie sit legenda. Sin vero populus perfidus, aut praeceptor haereticus deformet habitaculum, vitanda haereticorum communio, fugienda synagoga censetur, excutiendus pedum pulvis, ne fatiscentibus perfidiae sterilis siccitatibus tanquam humi arido arenosoque mentis tuae vestigium polluatur. Nam sicut corporeas infirmitates populi fidelis suscipere in se debet evangelii praedicator, et tanquam propriis inania gesta pulveri comparanda allevare atque abolere
Abbreviated transcription (Latin):
remuneratio docetur hospitii. ut non
solum pacem tribuamus hospitibus: ue¬
rum & iam si qua eos terrenȩ obumbrant
delicta leuitatis. receptiᷤ apłicȩ prȩdicati¬
onis uestigiis auferantur. Nec otiose scđm
matheum domus quam in grediantur
apłi legenda decernitur. ut mutandi
hospitii necessitudinisq uiolandȩ causa
non sub̾petat. Non tamen eadem cautio
receptori mandatur hospitii. ne dum
hospes eligitur. hospitalita ᷤ ipsa minuat᷑
hȩc uenerabilis est forma prȩcepti: hȩc
& iam demysterio sententia cȩlestis ar¬
ridet. Et enim cum domus eligitur.
dignus hospes inquiritur. Ulideamꝰ
igitur. neforte ȩccła prȩferenda desig¬
netur et xp̃s. Quȩ enim dignior domus
apostolicȩ prȩdicationis in gressu quã
scã ȩccła Aut quis prȩferendus ma¬
gis hominibus uidetur ẽẽ quam xp̃c.
qui pedessuis lauare consueuit hospi¬
tibus  Et quoscumq in sua recȩperit
domo pullutis non patitur habitare¬

Expanded text:
remuneratio docetur hospitii, ut non remuneratio docetur hospitii, ut non solum pacem tribuamus hospitibus, uerum etiam si qua eos terrenae obumbrant delicta leuitatis, receptis apostolicae praedicationis uestigiis auferantur. nec otiose secundum Matthaeum domus quam ingrediantur apostoli legenda decernitur, ut mutanhospitii necessitudinisque violandae causa non suppetat. Non tamen eadem cautio receptori mandatur hospitii; ne dum hospes eligitur, hospitalitas ipsa minuature venerabilis est forma praecepti: ita etiam de mysterio sententia coelestis arridet. Etenim cum domus eligitur, dignus hospes inquiritur. Videamus igitur ne forte Ecclesia praeferenda designetur, et Christus. Quae enim dignior domus apostolicae praedicationis ingressu, quam sancta Ecclesia ? Aut quis praeferendus magis omnibus videtur esse quam Christus, qui pedes suis lavare consuevit hospitibus, et quoscumque sua receperit domo, p
Abbreviated transcription (Latin):
gelizat regnum di prȩceptis euangeia
designatur : ut sine uirga. sine pera. sue
calcia mento sine pane. sine pecunia ho
est subsidii sȩcularis adminicula non ro¬
quirens. & fidei deditus sit. & quanto
minus appent temporalia. tantomagis spe
adeum diriuare tractatum ut spiritualẽ
tantummodo locus iste formare uideatun
affectum. quibus uelut indumentum
quoddam uideatur corporis exuisse nor
solum potestate reiecta contemptisq di¬
uitiis. sed etiam carnis ipsius in lecebris ab¬
dicatis : Quib primum omniũ datur pa¬
cis atq constantiȩ generale mandatum.
ut pacem ferant. constantiam seruent. ho¬
pitalis necessitudinis iura custodiant: alie¬
num a prȩdicatore regni cȩlestis astruen¬
tes cursitare ꝑdomos & inuiolabiliᷤ hospitii
iura mutare: Sed ut ho̾pituigr̃a deftrenda uire censcͥ
ita etiãsi non recipiatur excutiendum
puluerem & egrediendum deciuitate
mandatur. Quo non mediocris boni

Expanded text:
gelizat regnum Dei, praeceptis evangelicis gelizat regnum Dei, praeceptis evangelicis designatur; ut sine virga, sine pera, sine calceamento, sine pane, sine pecunia , hoc est, subsidii saecularis adminicula non requirens, fideique deditus sit, et quanto minus appetat temporalia, tanto magis sperad eum derivare tractatum; ut spiritalem tantummodo locus iste formare videatur affectum, qui velut indumentuquoddam uideatur corporis exuisse non solum potestate reiecta contemtisque diuitiis, sed etiam carnis ipsius inlecebris abdicatis. quibus primo omnium datur pacis atque constantiae generale mandatum, ut pacem ferant, constantiam seruent, hospitalis necessitudinis iura custodiant, alienum a praedicatore regni caelestis adstruens cursitare per domos et inuiolabilis hospitii iura mutare. sed ut hospitii gratia deferenda censetur, ita etiam si non recipiantur, excutiendum puluerem, egrediendum de ciuitate mandatur. quo non mediocris boni
Abbreviated transcription (Latin):
iustitia. teneat dĩ uerbũ. inducat inpeni¬
trabilia sua. spm̃ auertat erroris. conuer¬
tat salutis. dari michi iubeat manduca¬
re. Panis enim cȩlestis est dĩ uerbum.
Inde et illa sapientia quȩ diuini corpori
et sanguinis sacroscã altaria repleuit ali¬
mentis: uenite inquit et edite panes meoᷤ.
& bibite uinum quod miscui uobis. Quȩ
tamen tantȩ diuersitatis est causa : Su¬
pra publice uiduȩ filius suscitatur. hic
remouentur plures arbitri. Sed puto qđ
in eo quoq pietas iħu dnĩ declaretur.
quia uidua mater unici non patiebatur
moras: et ideo ne amplius afficeretur
maturitas additur. Est &iam forma sa¬
pientiȩ inuiduȩ filio cito ȩccła creditura.
in archisynagogi filia credituros quidem
iudȩos. sed expluribus pauciores. Er
quicumq in quit non recȩperint uos:
ex euntes illa dẽciuitate &iam puluerẽ
depedib uris excutite in testimonium
supra illos. Qualis debeat esse qui eua¬

Expanded text:
iustitia, teneat dei uerbum, inducat in peneiustitia, teneat dei uerbum, inducat in penetralia sua, spiritum auertat erroris, conuertat salutis, dari mihi iubeat manducare! panis enim caelestis est dei uerbum. inde et illa sapientia, quae diuini corporis et sanguinis sacrosancta altaria repleuit alimentis, uenite inquit edite panes meos et bibite uinum, quod miscui uobis. quae tamen tantae diuersitatis est causa? supra publice uiduae filius suscitatur, hic remouentur plures arbitri. sed puto quod in eo quoque pietas ibi domini declaretur, quia uidua mater unici non patiebatur moras, et ideo ne amplius adficeretur maturitas additur. est etiam forma sapientiae in uiduae filio cito ecclesiam credituram, in archisynagogae filia credituros quidem Iudaeos, sed ex pluribus pauciores. Et quicumque non receperit uos, exeuntes de ciuitate illa etiam puluerem de pedibusupra illos. . 65. Qualis debeat esse qui evan
Abbreviated transcription (Latin):
gelio compleuit. Itaq cum uenisset in do-¬
mum. paucos futurȩ resurrectionis arbi¬
tros asciuit. Non enim amultis continuo
est credita resurrectio. Deniq dicente
dno non est mortua puella. sed dormit:¬
et deridebant in quit eum. Quiçumq
enim non credunt. irrident. Fleant
igitur mortuoᷤ suos. qui putant mortuo ᷤᷤ
Ubi resurrectionis fides est: non mortis
species sed quietis est. Nec illud abhor¬
reret mathet quod ait tubicines fuisse
in domo principis et turbã tumultuantẽ:
uel quia more ueteri tubicines ad incen¬
dendos excitandosq luctus ferebantur
adhiberi. uel quia ꝑlegis litterȩ cantile¬
nam exultationem sẏnagoga non poterat
capere spiritualem: Tenens ergo manũ
iħc puellȩ sanauit eam. et iussit ei man¬
ducare. Quod est testimonium uitae. ut
non fantasma sed ueritas crederetur. Beatꝰ
ille. cui manum sapientia tenet. Utinam
meos quoq teneat actus: teneat manum

Expanded text:
gelio conpleuit. itaque cum uenisset in dogelio conpleuit. itaque cum uenisset in domum, paucos futurae resurrectionis arbitros adsciuit; non enim a multis continuo est credita resurrectio. denique dicente domino: non est mortua puella, sed dormit deridebant inquit eum. quicumque enim non credit inridet. fleant igitur mortuos suos qui putant mortuos, ubi resurrectionis fides est, non mortis species, sed quietis est. nec illud abhorret Matthaei, quod ait tubicines fuisse in domo - principis et turbam tumultuantem, uel Quia more ueteri tubicines ad incendendos excitandosque luctus ferebantur adhiberi uel quia per legis et litterae cantilenam exsultationem synagoga non poterat capere spiritalem. tenens ergo manum puellae Iesus sanauit eam et iussit dari ei manducare. quod est testimonium uitae, ut non phantasma, sed ueritas crederetur. beatus ille cui manum sapientia tenet. utinam meos quoque teneat actus, teneat manum
Abbreviated transcription (Latin):
sentit : sed inse habet cogitationem omniũ
Beatus ergo qui uel extremam partem uer¬
bi contigerit. Nam totum quis potest cõ¬
prehendere: erum ut adillam quae
adhuc ȩgra est reuertamur. ne ꝑ noᷤᷤ magiˢᷤ
quam ꝑsuam morã mortua ẽẽ credatur:
uenerunt serui dicentes principi. Noli
uexare illum. filia tua mortua est. Et
primum illud consideremus. quod suscita¬
turus mortuam ad faciendam fidem emo¬
rou̾sam ante curauit: ut scias exempli
gratia stetisse sanguinis fluxum. Dum
illa pẽtitur. ista curatur. Sic et resurrec¬
tio temporalis in dñi passione celebratur.
ut ꝑpetua illa credatur. Sic & orariae
paritura sterilis indicatur. ut conceptu¬
ra uirgo credatur. Deniq audiuit pa¬
rituram elisabeth: nec de sua generatio¬
ne dubitauit. Uenerunt inquit serui
dicentes principi. Noli uexare illum
Ad huc & hi in creduli erant ad resurrecti¬
onem quam ds in lege prȩdixit. in euan¬

Expanded text:
sentit, sed in se habet cognitionem omnium. sentit, sed in se habet cognitionem omnium. beatus ergo qui uel extremam partem uerbi contigerit; nam totum quis potest conprehendere? Uerum ut ad illam quae adhuc aegra est reuertamur, ne per nos magis quam per suam moram mortua esse credatur, uenerunt inquit serui dicentes principi: noli uexare illum; filia tua mortua est. et primum illud consideremus quod suscitaturus mortuam ad faciendam fidem aemorrousam ante curauigratia stetisse sanguinis fluxum, dum illa petitur, ista curatur. sic et resurrectio temporalis in domini passione celebratur, ut et perpetua illa credatur. sic et Mariae paritura sterilis indicatur, ut conceptura uirgo credatur. denique audiuit parituram Elisabet nec de sua generatione dubitauit. uenerunt inquit serui dicentes principi: noli uexare illum. adhuc et hi increduli ad resurrectionem, quam Iesus in lege praedixit, in euan
Abbreviated transcription (Latin):
audit non intelligit. neq tangit qui
non fideliter tangit. Deniq ut fidem
tangentis exprimeret: ait. Tetigit me
aliquis. Nam et ego cognoui uirtutem¬
de me exisse. Quod est euidentis indi¬
cii. quia non intra possibilitatem condi¬
tionis humanȩ atq intra corporis claus¬
trum in clusa sapientia est: nec diuinitas
co artata. Non capitur angustiis corpo¬
ralibus. non tenetur: sed ultra fines nr̃ãe
mediocritatis uirtus exundat aeterna.
Non enim humana ope plebs gentium li¬
beratur: sed di munus est congregatio
nationum. quae etiam breui fide miseri¬
cordiam inclinat aeternã. Nam si consi¬
deremus quanta sit fides nr̃a. & intelliga¬
mus quantus sit dĩ filius: uidemuᷤ quia
comparatione eius fimbriam tantum modo
tangimus. superiorem uero uestimenti eiuꝰ
partem nequimus adtingere. Si igitur &
nos curari uolumus. fide tangamus fimbri¬
am xp̃i. Non latet eum quicumq fimbri
diget oculis ut uideat: neq corporaliter

Expanded text:
audit non intellegit neque tangit qui audit non intellegit neque tangit qui non fideliter tangit. denique ut fidem tangentis exprimeret, ait: tetigit me aliquis; nam ego cogrioui de me uirtntem exisse. quod est euidentis indicii quia non intra possibilitatem condicionis humanae atque intra corporis claustrum inclusa sapientia, diuinitas coartata est, non capitur angustiis corporalibus, non tenetur, sed ultra fines nostrae mediocritatis uirtus exundat aeterna. non enim humana ope plebs gentium liberatur, sed dei munus est congregatio nationum, quae etiam breui fide misericordiam inclinat aeternam. nunc si consideremus quanta sit fides nostra et intellegamus quantus sit dei filius, uidemus quia conparatione eius fimbriam tantummodo tangimus, superiorem uero uestimenti eius partem nequimus adtingere. si igitur et nos curari uolumus, fide tangamus fimbriam Christi. non latet eum quicumque fimbriadiget oculis ut uideat neque corporaliter
Abbreviated transcription (Latin):
dñm dm̃ tuum ambulabis: Quid etiam
quamdiu sẏnagogauiguit. laborauit ȩccła:
Defectuss illius. huius est uirtus: quia illoꝵ
delictum salus est gentibus. Et consũma¬
tio illius huius ex ordium. non naturae
ex ordium sed salutis: quia cęcitas exparte
israhel contigit. donec plenitudo gentiũ
intrar&. Non igitur tempore sed specie
sanitatis antiquior sẏnagoga quam ȩccła.
quia quamdiu illa credebat ista non cre¬
didit. & ꝑuarias corporis atq animae
passiones in medicabili remedio aegra lan¬
guebat: Audiuit aegrotare popłm iudȩoꝵ.
sperare cȩpit salutis remedium. Tempus
uenisse cognouit. quo medicus ad esset
eçelo. Surrexit ut occurreret uerbo.
uidit quia comprimebat᷑ a turba. Non
enim credunt qui comprimunt. credunr
qui tangunt. Fide tangit᷑ xp̃c. fide xp̃c
uidetur. Non corpore tangitur. non ocv¬
lis comprehendit᷑. Neq enim uidet qui
uidens non uidet. neq audir qui ea quȩ

Expanded text:
dominum deum tuum ambulabis? quid etiam dominum deum tuum ambulabis? quid etiam quamdiu synagoga uiguit laborauit ecclesia? defectus illius huius est uirtus, quia illorum delicto salus gentibus, et consummatio illius huius exordium, non naturae exordium, sed salutis, quia caecitas ex parte Israhel contigit, donec plenitudo gentium intraret. non igitur tempore, sed specie sanitatis antiquior synagoga quam ecclesia, quia quamdiu illa credebat ista non credidit et per uarias corporis atque animae passiones inmedicabili remedio aegra languebat. audiuit aegrotare populum Iudaeorum, sperare coepit salutis suae remedium, tempus uenisse cognouit, quo medicus adesset e caelo, surrexit ut occurreret uerbo, uidit quia conprimebatur a turbis; non enim credunt qui conprimunt, credunt qui tangunt. fide tangitur Christus, fide Christus uidetur, non corpore tangitur, non oculis conprehenditur; neque enim uidet qui uidens non uidet neque audit qui ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
sed mystica breui uolumus sermone per¬
stringere: An non ita factum est ut dĩ
uerbum cum uenisset adiudȩos ascisceret᷑
agentibus. & prius ab illis qui in lege non
crediderant in gratia crederetur: Nam
sicut illa quȩ in medicis erogauerat omem
substantiã suã: ita etiam congregatio
gentium amiserat omnia dona naturȩ.¬
& patrimonium uitale prodegerat sca. ue¬
recunda. religiosa. fide promptior. pu¬
dore cunctatior. Hoc est nimirũ pudoriᷤ
et fidei agnoscere infirmitatem. non de¬
sperare ueniam. Uerecunda ergo fim¬
briam tetigit. fidelis accessit. Religiosa
credidit sapieis sanatã se ẽẽ cognouit. Sic sca
plebs gentium quȩ dõ credidit peccatũ
erubuit ut desereret. fidem detulit ut
crederet. deuotionem ex hibuit ut roga¬
ret. sapientiam induit ut sanitatem suam
et ipsa sentiret: fiduciam sumpsit ut fateret᷑
quod p̃ripuisset alienum. Cur autẽ retro
tangitur xp̃c. An quia scriptũ est post

Expanded text:
sed mystica breui uolumus sermone prased mystica breui uolumus sermone praestringere. an non ita factum est, ut dei uerbum cum uenisset ad Iudaeos, adscisceretur a gentibus et prius ab illis qui in lege non crediderant in gratia crederetur? nam sicut illa quae in medicis erogauerat omnem substantiam suam, ita etiam congregatio gentium amiserat omnia dona naturae et patrimonium uitale prodegerat, sancta, uerecunda, religiosa, fide promtior, pudore cunctatior; hoc est enim pudoris et fidei agnoscere infirmitatem, non desperare ueniam. uerecunda ergo fimbriam tetigit, fidelis accessit, religiosa credidit, sapiens sanatam se esse cognouit. sic sancta plebs gentium, quae deo credidit, peccatum erubuit ut desereret, fidem detulit ut crederet, deuotionem exhibuit ut rogaret, sapientiam induit ut sanitatem suam et ipsa sentiret. fiduciam sumsit ut fateretur quod praeripuisset alienum. Cur autem retro tangitur Christus? an quia scriptum est: post
Abbreviated transcription (Latin):
iairus. & ipse princeps synago¬
gȩ erat & cecidit ad pedes
ilu rogans eum ut intraret¬
in domũ suam: quia filia unica
erat illi fere annoꝵ duodecim. & hȩc mori¬
ebatur. Reliquerat ingerasẽnis sỹnagogã
xp̃c ut diximus. & quem sui non recȩpe¬
rant excipimus alieni: excipimus quẽm
expectabamus. Nec nobis igitur aquib
expectabatur diu defuit. nec ad illos si
rogetur redire fastidit. Uir enim iste
princeps sẏnagogȩ cui filia erat unica ꝓ
sẏnagogȩ pereuntis remedio precabatur.
quae urgebatur in morte: quia deserebat᷑
pem esse nisi legem: Cuius contemplatio¬
ne dñs synagogam non pęnitus dereliquit:
sed medicinam salutis credentib reseruauit
Adhanc ergo principis filiam dũ ꝓperat
dĩ uerbum ut saluos faceret filios israhel:
scã ȩccła exgentibus congregata quae in¬
ferioꝵ lapsu criminũ deperibat paratam
aliis fide pręripit sanitatem. Moraliter
hunc locum satis putauimus exprimendũ.
et ideo non illa quae dicta sunt recensemꝰ

Expanded text:
Jairus, et ipse princeps Synagogae erat; et cecidit ante pedes Jesu, rogans eum ut intraret domum suam; quia filia unica erat illi fere annorum duodecim, et haec moriebatur. 54. Reliquerat in Gerasenis Synagogam Christus, ut diximus; et quem sui non receperat, excepimus alieni, excepimus quem exspectabamus. Nec nobis igitur a quibus exspectabatur, diu defuit; nec ad illos, si rogetur, redire fastidit. Vir enim iste princeps Synagogae, cui filia erat unica, pro Synagogae pereuntis remedio precabatur, quae urgebatur in mortem; quia deserebatur pem esse, nisi Legem, cujus contemplatione Dominus Synagogam non penitus dereliquit, sed medicinam salutis credentibus reservavit? Ad hanc ergo princdei uerbum, ut saluos faceret filios Israhel sancta ecclesia ex gentibus congregata, quae inferiorum lapsu criminum deperibat, paratam aliis fide praeripuit sanitatem. moraliter hunc locum satis putauimus exprimendum et ideo non illa quae dicta sunt retractamus,
Abbreviated transcription (Latin):
dad orandaor dilectissimi miscdãm
dĩ et adrenouandum statum fra¬
gilitatis humanȩ quantũ ua¬
leant religiosa ieiunia scorũ
ꝓphetarum prȩdicatione cognoscimus.
qui diuinȩ iustitiȩ commotionem quã
frequenter populus ifrahel merito ini¬
quitatis inciderat non nisi ieiumo pro¬
testantur posse placarĩ. Unde & iohel
ꝓpheta admonet dicens. Hȩc dicit dñs¬

Expanded text:
d exorandam, dilectissimi, misericordiam Dei, et ad renovandum statum fragilitatis humanae, quantum valeant religiosa jejunia, sanctorum prophetarum praedicatione cognoscimus; qui divinae justitiae commotionem, quam frequenter populus Israel merito iniquitatis inciderat, non nisi jejunio protestantur posse placari. Unde et Joel propheta admonet dicens: Haec dicit D