comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uras ante porcos.⁊ rł. Caneᷤᷤ¬
gͦ ꝓ obpugnatoribꝰ ueritatis.
porcos ⁊ ꝓcontemptoribꝰ po¬
sitos ñ incongrue accipimuᷤᷤ.
Qd̾ aũt aic. conu̾si disrum¬
pant uos: nõ ait ipsas mar¬
garitas difrũpant. illas eñĩ
conculcando etiam conu̾tũ¬
cur: ut ad huc aliquid audi¬
ant. difrũpaͣnt tam̃ in eũ a qͦ
iam missas margaritas con¬
culcauer. Nonenĩ facile ĩue¬
neris. qd̃ gratum ei ẽẽ possit: qͥ
margaritas calcau̾it idẽ cũ
magno labore duuina muen¬
ta contẽpserit. Qͥ aũt tales
docent. quomͦ nõ disrumpat᷑¬
indignando ⁊ stomacando.
nõ uideo. utrũq aũt anĩal in¬
mundũ ẽ: ⁊ cãnis ⁊ porcus.
Cauendum ẽ gͦ neqͥd aꝑiatur
ei qui ñ capit. Meliꝰ enĩque¬
rit qd clausũ est: qmͣ id quod
oꝑtum ẽ. aut in festat aut ne¬
gligit. Neq uͦ alia causa reꝑ¬
itur. cur ea q̃ manifesta ⁊ ma¬
gna sũt ñ accipiant᷑: p̾t̾ odi¬

Expanded text:
vestras ante porcos, nevestras ante porcos, neergo pro oppugnatoribus veritatis, porcos pro contemptoribus positos non incongrue accipimus. 69. Quod autem ait, Conversi disrumpant vos, non ait, ipsas margaritas disrumpant. Illas enim conculcando, etiam cum convertuntur ut adhuc aliquid audiant, disrumpunt tamen eum a quo jam missas margaritas conculcaverunt. Non enim facile inveneris quid gratum ei esse possit, qui margaritas calcaverit, id est, cum magno labore divina inventa contempserit. Qui autem tales docet quomodo non disrumpatstomachando, non video. Utrumque autem animal immundum est, et canis et porcus. Cavendum est ergo ne quid aperiatur ei qui non capit: melius enim quaerit quod clausum est, quam id quod apertum est aut infestat aut negligit. Neque vero alia causa reperitur cur ea quae manifesta et magna sunt, non accipiant praeter odi
Abbreviated transcription (Latin):
sius. ⁊ cõuersi disrũpant uos.
conacus ⁊ uoluntas teneretur
rea. ꝙͣuis illud scm nat᷑a inui¬
olabile atq incorruptibile
maneat. Margarite aũt que
tanꝙͣ de ꝓfundo eruant᷑. ⁊ al¬
legoriarũ integum̃tis. quasi
aꝑtis conc̾is inueniuncur.
Licet itaq intelligi una ea¬
demq res ⁊ scm ⁊ margarita
corrumpi: margarita ex eo qd
nõ deb concempni. Conat
eẽ integrũ. Contẽpnit uͦ qd̾
uile ducit. ⁊ quasi infra se exiᷤ¬
quid contẽpnit᷑. Quaꝓpter
canes. qm̃ exiliunc ad delace¬
randũ. Qd̃ aũt de̾lacerant:
inqͥt scm̃ dare canibꝰ qr et si
de laceran ⁊ corrumpinõ pot̾:
⁊ manet integrũ atq inuio¬
labile: illi cam̃ qͥd uelint co¬
gitandũ ẽ. qd̾ acrit̾ atq mi¬
micissime resistant. ⁊ in quã¬
tum in ipsis ẽ si fieri possit.
conantur ꝑimere uertatẽ.
Idorciuͦ ꝙͣuis nõ ita ut canes
morsi appetãt. passim tamẽ
calcando inquinãt. Nõlite¬
gͦ mutatis inqͣt margaritas

Expanded text:
 conversi disrumpant vos. conatus et voluntas tenetur rea, quamvis illud sanctum natura inviolabile atque incorruptibile maneat. Margaritae autem, qtanquam de profundo eruuntur, et allegoriarum integumentis, quasi apertis conchis, inveniuntur. Licet itaque intelligi una eademque res et sanctum et margarita corrumpi, margarita ex eo quod non debet contemni. Conatur esse integrum, contemnit vero quod vile ducit et quasi infra se exisquidquid contemnitur. Quapropter canes quoniam insiliunt ad dilacerandum, quod autem dilacerant inquit, sanctum dare canibus: quia etsi dilacerari et corrumpi non potest, et manet integrum atque inviolabile; illi tamen quid velint cogitandum est, qui acriter atque inimicissime resistunt, et quantum in ipsis est, si fieri possit, conantur perimere veritatem. Porci vero quamvis non ita ut canes morsu appetant, passim tamen calcando coinquinant: « Non ergo miseritis margaritas
Abbreviated transcription (Latin):
E rgo ꝑ seuerantia opꝰ e̾ ut
accipiamꝰ qd̾ petinꝰ: ⁊ inue¬
mꝰ aꝑiatur. Nam si petenti:
datur: ⁊querẽs iuenit. et
pulsanci aꝑietur: Ergo cui
nõ datur.⁊ qui nõ inuenit ⁊
cui nõ aꝑietur. apparet qd̾ nõ
bene petierit. quesierit. pulsa¬
I.anis intelligitur caritas. ꝓp¬
ter maiorẽ appetitũ.⁊ tam ne¬
cessariũ ut sine illa cet̾a ncħ
sint. sic̃ sine pane m̃sa in ops.
cui contrana ẽ cordis duricia
quã lapidi cõparauit. Aut si¬
piscẽ petierit. nũqͥd ẜpentem
porriget ei; Piscis ẽ fides ĩ¬
isibiliũ. uł ꝓpt̾ aquã bap¬
tisim. uł qr de inusibilibꝰ lo¬
cis capitur. qd etiã fides huiꝰ
mundi fluctibꝰ circũlatrata
nõ frangit᷑ recte pisci compa¬
ratur. Cui contrarrũ posuit
serpentem ꝓpt̾ uenena falla¬
cie. que etiam pͥmo homini
male suadendo p̾seminauit.
Sigͦ uoscum sitis mali nostis
bona dare filiis ur̃is. qnͣtoma¬
gis pat̾ ur̃ qui in celis ẽ. dab̾
bona petentibꝰ se: Quomodo

Expanded text:
erseverantia opus est ut accipiamus quod petimus, et invemus aperiatur. Nam si petenti datur, et quaerens invenit, et pulsanti aperitur, ergo cui non datur, et qui non invenit, et cui non aperitur, apparet quod non bene petierit, quaesierit, pulsaPanis intelligitur charitas propter majorem appetitum, et tam necessarium, ut sine illa caetera nihil sint, sicut sine pane mensa inops. Cui contraria est cordis duritia, quam lapidi comparapiscem petierit, nunquid serpentem porriget ei? Piscis est fides invisibilium, vel propter aquam baptismi, vel quia de invisibilibus locis capitur. Quod etiam fides hujus mundi fluctibus circumlatrata non frangitur, recte pisci comparatur. Cui contrarium posuit serpentem, propter venena fallaciae, quae etiam primo homini male suadendo praeseminavit.sitis mali, nostis bona data dare filiis vestris; quanto magis Pater vester qui in coelis est, dabit bona petentibus se? » Quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
dat. Dñĩ est enĩ t̾ra ⁊ plenitu¬
do eiꝰ: qui fec̾̃ celũ ⁊ t̾ram. ma¬
re ⁊om̃ia que meis sũt. Qnͣtũ
gͦ sꝑandumẽ daturũ dm̃ no¬
bis bona petentibꝰ. nec nos pos¬
se decipi: ut accipiamꝰ aliud ꝓ
alio cum ab ipso petiꝰ. qnͣdo
nos etiã cum simꝰ mali. noui¬
mꝰ id dare qd̾ petim᷑ : nõ eni
decipimꝰ filios nr̃os. ⁊ qualia¬
cumq bona damꝰ: nõ de nr̃o s
deipsiꝰ damꝰ. Alit̾ apli qui e¬
lectionis merito. bonitatẽ ge¬
neris humani multis excesse¬
rant modis. suꝑne bonitatis
intuitu mali ẽẽ dicunt᷑. quia
uero creature ut bitudinẽ et̾¬
nitatis uł inmutabilitatis
obtineant. Nõ hoc ꝑ suam na¬
turã s ꝑ creatoris sui partici¬
ꝑationem ⁊ gr̃ãm consecunt᷑.¬

Expanded text:
 plenitudo ejus, qui fecit coelum et terram, mare, et omnia quae in eis sunt. Quantum ergo sperandum est daturum Deum nobis bona petentibus, nec nos posse decipi ut accipiamus aliud pro alio cum ab ipso petimus, quando nos etiam, cum simus mali, novimus id dare quod petimus. Non enim decipimus filios nostros: et qualiacunque bona damus, non de nostro, sed de ipsius damus. Aliter apostoli, qui electionis merito bonitatem generis humani multis excesserant modis, supernae bonitatis intuitu mali esse dicuntur. Quiavero creaturae, ut beatitudinem aeternitatis vel immutabilitatis obtineant, non hoc per suam naturam, sed per creatoris sui participationem et gratiam consequunt
Abbreviated transcription (Latin):
se: ostendit sp̃m scm̃ plenitu¬
dinẽ eẽ bonoꝵ dĩ. ⁊ ea que di¬
uinitus aministrantur: nõ
alia absq ea subsistere. qr õs
utilitates que ex donoꝵ dei
grã suscipiuntur. ex isto fonte

Expanded text:
 ostendit Spiritum sanctum plenitudinem esse bonorum Dei, et ea quae divinitus administrantur, non alia absque ea subsistere, quia omnes utilitates quae ex donorum Dei gratia suscipiuntur, ex isto fonte
Abbreviated transcription (Latin):
addidic dicẽs. qui audit uerba
mea hec: sacis ut arbitror signi¬
ficauit hec u̾ba que in mõte lo¬
quut ꝯẽ. tam ꝑfecte instruere
uitam eoꝵ qui uoluerut scđin
eam uiuere. ut merito cõparent᷑
edificanti suꝑ petrã. Hoc dixit
ut appareat istũ sermonẽ: om̃ibꝰ
firinat que audit. uł p̾cipit. nisi
faciendo. Et si petra xp̃s ẽ sic̃
multa scripturarũ testimoĩa
p̾dicant : ille edificatur in xp̃o.
qui qͦd audit ab illo fac̾. Quia¬
sic̃ xp̃s uariis hominũ ꝑsonis.
unam sͥ eccłiam catholicã con¬
struit crudit ⁊gub̾nat. inuitã
qnͣdoq dedicaturꝰ et̾nam. sic
⁊ auditor utilis uixta ꝓpriũ mo¬
dulũ uariis uirtutũ studiis
ad suꝑna ꝓficiens. habitationẽ
sibi ꝑpetue mansionis edificat.
cuiꝰ in p̾senti quasi quadrãdis.
poliendis. caritatisq glutino
copulandis lapidibꝰ instet:
s infuturo cũ xp̃o dedicatione

Expanded text:
Qui audit verba mea haec, satis, ut arbitror, significavit haec verba quae in monte locutus est tam perfecte instruere vitam eorum qui voluerint secundum eam vivere, ut merito comparentur aedificanti supra petram. Hoc dixit ut appareat istum sermonem omnibus firmat quod audit vel percipit, nisi faciendo. Et si petra Christus est, sicut multa Scripturarum testimonia praedicant , ille aedificat in Christo, qui quod audit ab illo, faciis unam sibi Ecclesiam catholicam construit, erudit et gubernat, in vitam quandoque dedicaturus aeternam, sic et auditor utilis, juxta proprium modulum variis virtutum studiis ad superna proficiens, habitationem sibi perpetuae mansionis aedificat: cujus in praesenti quadrandis, poliendis charitatisque glutino copulandis lapidibus instat, sed in futuro cum Christo dedicatione
Abbreviated transcription (Latin):
tes ad contẽplationẽ ueritatis:
nõ solum hominẽ xp̃i ꝑ cos qui
nom̃ agũt ⁊ facta nõ agunt. sed
ctiam quib̾dam factis atq mi¬
racłis: qualia ꝓpt̾ infideles. cũ
fecerit dñs monuit tam̃ ne tali¬
bus decipiam᷑. arbitrantes ibi
ec̃ inuisibilem sapientiam.u¬
bi miraculũ uisibile uiderem᷑:
Adiungit gͦ ⁊ dicit. lx. ꝯoul
nõne innoĩe tuo ꝓphauimus.¬

Expanded text:
plationem veritatis, non solum nomine Christi, per eos qui nomen habent et facta non habent, sed etiam quibusdam factis atque miraculis: qualia propter infideles cum fecerit Dominus, monuit tamen ne talibus decipiamur, arbitrantes ibi esse invisibilem sapientiam, ubi miraculum visibile viderimus. Adjungit ergo, et dicit: « Multi nonne in no
Abbreviated transcription (Latin):
pendit. s hoc dictũ est. qm̃i te¬
meritas qua punis aliũ. eadẽ
ipsa te puniat. Necesse ẽ. insi
forte arbitrandũ ẽ quo imqui¬
tas ei noceat aliqͥd aquo ꝓcedĩ.
mino uͦ sepe nil nocet ei qui pa¬
titur inuiriam: ei aũt qui fa¬
cit. necesse ẽ ut noceat. Quid
enĩ nocuit mr̃ibꝰ iniquitas ꝑ¬
sequentiũ: ipsis ꝑsecutoribꝰ
plurimiũ. qr ⁊ si aliqͥ coꝵ correc¬
ti sunt: eo tam̃ tp̃re quo ꝑseq̃¬
bantur. excecabat illos mali¬
dia eoꝵ. Sic ⁊ temerariũ iu¬
diciũ. plerumq nicħ nos sed
eũ qui temere uidicatꝰ. Ei ãt
qui temere uidicat. ipsa temͥ¬
itas necesse est ut noceat. Ista
regła etiam illud dictũ arbi¬
trõr. Om̃is qui ꝑcusserit gla¬
dio. gladio morietur. id ẽ qr¬

Expanded text:
pendit: sed hoc dictum est, quoniam tependit: sed hoc dictum est, quoniam temeritas qua punis alium, eadem ipsa te puniat necesse est. Nisi forte arbitrandum est quod iniquitas ei noceat aliquid in quem procedit, mo vero saepe nihil nocet ei, qui patitur injuriam, ei autem qui facit necesse est ut noceat. Quid enim nocuit martyribus iniquitas persequentium? ipsis autem persecutoribus plurimum. Quia etsi aliqui eorum correcti sunt, eo tamen tempore quo persequebantur, excaecabat illos malitia eorum. Sic et temerarium judicium pierumque nihil nocet ei de quo temere judicatur; ei autem qui temere judicat, ipsa temeritas necesse est ut noceat. Ista regula etiam illud dictum arbitror: Omnis qui percusserit gladio, gladio morietur . Q
Abbreviated transcription (Latin):
ũ cauere debemꝰ cum ĩ certũ
est quo am̃o quidq factũ sit:
ułcum incertum ẽ qualis futu¬
rus sit. qui nũc uł bonus ułma¬
lus apparet. Si gͦ qͥspiam u̾bi
gr̃a conquest ꝯ de stomaco ieui¬
nare noluit. ⁊ tu id nõ credẽs
edacitatis id uitio tribueris:
temere iudicabis. Itẽ si mani¬
festam edacitatẽ ebriofitatẽ¬
q cognou̾is. ⁊ ita rep̾henderis
quasi numꝙͣ illa possit corrigi
atq mutari: nicħominꝰ teme¬
re iudicabis. Non gͦ rep̾henda¬
mꝰ ea que nescimus quo añio
fiant: neq ita rep̾hendamus¬
de quo dr mĩc. Nolite iudica¬
mini. Et inqͣ mensura m̃si
fueritis. remetiet᷑ uob. Nũqͥd
enĩ si nos iudicio temerario in¬
dicauerimꝰ. temere etiã de no¬
bis ds̃ iudicabit: Aut nũqͥd
sim̃ sura iniqͣ m̃si fuerimꝰ. et
ap̃ dm̃ iniqͣ mẽsura ẽ unde no¬
bis remetiet᷑ : Nam ⁊ m̃sure
noĩe: ipsũ uidiciũ significatũ
arbitror. nullomͦ ds̃ uł temere
iudicat. uł in qͣ m̃ sura cuiq re¬

Expanded text:
certum est quo animo quidque factum sit, vel cum incertum est qualis futurus sit qui nunc vel bonus vel malus apparet. Si ergo quispiam, verbi gratia, conquestus de stomacho jejunare noluit, et tu id non credens edacitatis id vitio tribueris, temere judicabis. Item si manifestam edacitatem ebriositatemque cognoveris, et ita reprehenderis quasi nunquam ille possit corrigi atque mutari, nihilominus temere judicabis. Non ergo reprehendamus ea quae nescimus quo animo fiant; neque ita repde quo dicitur: Nolite judicas; et in qua mensura mensi fueritis, in ea remetietur vobis. Numquid enim si nos judicio temerario judicaverimus, temere etiam de nobis Deus judicabit? aut numquid si in mensura iniqua mensi fuerimus, et apud Deum iniqua mensura est unde nobis remetietur? nam et mensurae nomine ipsum judicium significatum arbitror. Nullo modo Deus vel temere judicat, vel iniqua mensura cuiquam re
Abbreviated transcription (Latin):
ti enĩ suꝑbia ul odio. filargi¬
bet crimine p̾benti leuia Hec
aut nulla uidicantes acerri¬
me corripuĩt eos qͦs subita ui¬
derint ira turbatus. ocłm m̃tis
a solito puritatis statu quasi
festuca irruente mutasse. atq
iumemores dñici p̾ceptiquo
ait. Nolite condempnare. iet
nõ condẽpnabunini. Magis
amant uituꝑare ⁊ dap̃nare:
ꝙͣ emĩdare atq corugere. Sq̃r.

Expanded text:
ti enim superbia, vel odio, velbet crimine praeventi, levia haec aut nulla judicantes, acerrime corripiunt eos, quos subita viderint ira turbatos, oculum mentis a solito puritatis statu quasi festuca irruente mutasse: atque immemores Dominici praecepti quo ait: Nolite condemnare, et non condemnabimini, magis amant vituperare et damnare, quam emendare atque corriger
Abbreviated transcription (Latin):
Ioħs int̾rogauerat ꝑ discipłoᷤ.
tues quiuenturus es. an aliũ
expectamꝰ ͤ xp̃s signa demõ¬
strat. nõ ad ea respondẽs que
int̾rogatus fuerat. s ad scan¬
dalum nuntioꝵ. Cuiꝰ scisci

Expanded text:
nnes interrogaverat per discipulos: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus? Christus signa demonstrat, non ad ea respondens quae interrogatus fuerit, sed ad scandalum nuntiorum. Euntes, i
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ioħi p̾cepit nuntiari. udere
cecos: ambulare claudos. le¬
prosos mundari: surdos au¬
dire. mortuos resurgere:⁊
u̾tate uł diuitiis. Et nulla
int̾ pauꝑem diuitẽq distã¬
tla sit salutis: s om̃s uocen¬
nfert. Beatus qui nõ fu̾it
scandalizatꝰ inme. Non.
qui priꝰ accesserũt ad eum di¬
centes. quare nos ⁊ pharisei
ieumauiꝰt frequent̾. discipłi
aũt cui ñ ieuinant: Et ad
ioħm. Magr̃ cui tu p̾busti
testimoniũ iuxta iordanem:
ecce discipłi eiꝰ baptizant. ⁊¬
plures ueniunt ad eum. Mͦ
dicto liuorẽ significant de si¬
gnoꝵ magnitudine ⁊ inui¬
die mordacitate uenientez:
cur baptizatus a iohe ip̃e au¬
deat baptizare. ⁊ multo am¬
plior ad eum concurtat: qmͣ
priꝰ uenerat ad iohem. Illis¬

Expanded text:
 praecipit nuntiari, videre caecos, ambulare claudos, leprosos mundari, surdos audire, mortuos surgere, et is, ut nulla inter pauperem diuitemque distantia sit salutis, sed omnes uocennfert: beatus, qui non fuerit scandalizatus in me, non qui prius accesserant ad eum dicentes: quare nos et pharisaei ieiunamus frequenter, discipuli autem tui non ieiunant ? et ad Iohannem: magister, cui tu praebuisti testimonium iuxta Iordanen, ecce discipuli eius baptizant et plures ueniunt ad e u m. quo dicto liuorem significant de signorum magnitudine et inuidiae mordacitate uenientem, cur baptizatus a Iohanne ipse audeat baptizare et multo amplior ad eum turba concurrat, quam prius uenerat ad Iohannem.
Abbreviated transcription (Latin):
głs. hic latine nuntius dicit᷑
Recte gͦ qui nuntiare super¬
nũ uidicem mittitur: augłs
uocatur. ut dignitatẽ seruet
innoĩe: qmͣ explet oꝑatione.
Altum quidẽ nom̃ est. s uita
nõĩe inferior nõ est.

Expanded text:
gelus, hoc Latine nuntius dicitur. Recte ergo qui nuntiare supernum judicem mittitur angelus vocatur, ut dignitatem servet in nomine quam explet in operatione: altum quippe nomen est, sed si vita inferior non est.
Abbreviated transcription (Latin):
ente aũt patre familias fur
doniũ ꝑfodit. qr dum a sui
custodia sp̃s dormit. in ꝓui¬
sa mors ueniens carnis nr̃e
habitaculum irrũpit. ⁊ eum
quẽ dnm̃ domꝰ inuenerit
dormientẽ necat: qr cũ uen¬
cura dampna sp̃s minime
cium nescientẽ rapit. Euri
enĩ resisteret si iugilaret: qr
aduentum uidicis qui occul¬
te anĩam rapit p̾cauens. ei pe¬
intendo occireret: ne inpe¬
nitens periret. Ex qua pre

Expanded text:
ente enim patrefamilias fur domum perfodit, quia dum a sui custodia spiritus dormit, improvisa mors veniens carnis nostrae habitaculum irrumpit, et eum quem dominum domus invenerit dormientem necat, quia cum ventura damna spiritus minime cium nescientem rapit. Furi autem resisteret si vigilaret, quia adventum judicis qui occulte animam rapit praecavens, ei poenitendo occurreret, ne impoenitens periret. Horam ve
Abbreviated transcription (Latin):
ne ẽẽ: sic̾ dei dispensatorem.
Serui gͦ patris familias et
dispensatores anĩ sumꝰ ut ꝯ¬
serus cibum quẽ a dño acce¬
pimꝰ erogemus. Qui uͦ sit¬
cibus. que ñsura iuxta ali¬
um eu̾głistam tritia. si que¬
ramꝰ beatꝰ paulꝰ apłs ostẽ¬
dit dicẽs. Unicuiq sic̃ ds̃
diuisit mñsuram fidei. Quã
cupat: ipsam m̃suram fidei
paulus appellat ut agnosca¬
nus nõ aliũ eẽ cibum sp̃ua¬
le uł triticum. iuxta lucham:
quã xp̃iane fidei uenerabile
uł tritici m̃surã. sacerdotes
tiens illuminati dono grẽ
pensatores fideles accipĩt:
cum cotidie ꝑ dĩ famulos u̾¬
bum ueritatis audiunt. De
ipsa gͦ tritici m̃sura eccłie p̾¬
sules locuntur: exipsa cibum
sicut deus ꝑ eos diuidit uni¬
u̾si fideles pascuntur. Inde
alim̃ta bone uite sumunt:
ut ad et̾ne uite pͥmia ꝑueni¬
re possint. In illum creden¬
tes. millo sꝑantes: illũ pre
om̃ibꝰ ⁊ iom̃ibꝰ diligentes.

Expanded text:
ne esse sicut Dei dispensatorem . ne esse sicut Dei dispensatorem . Servi ergo patrisfamilias et dispensatores Domini sumus, ut conservis cibum quem a Domino accepimus erogemus. Ut cibus, quaeve mensura, juxta alium evangelistam, tritici, si quaeramus, beatus Paulus apostolus ostendit dicens: Unicuique sicut Deus divisit mensuram fidei . Quam cupat, ipsam mensuram fidei Paulus appellat, ut agnoscamus non alium esse cibum spiritalem, vel triticum, juxta Lucam, quam Christianae fidei venerabile us tritici mensuram vobis ties illuminati dono gratipensatores accipitis, cum quotidie per Dei famulos verbum veritipsa ergo tritici mensura Ecclesiae praesules loquuntur. Ex ipsa cibum, sicut Deus per eos dividit, universi fideles pascuntur. Inde alimenta bonae vitae sumunt, ut ad aeternae vitae praemia pervenire possint, in illum credentes, in illum sperantes, illum prae omnibus et in omnibus diligentes,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ bñdicitis. Sumꝰ ⁊enĩ:. Que
est etiã huius dñi familia: Ni¬
miꝵ illa ẽ quã ipse dñs de ma¬
nu inmici redemit. ⁊ suo dñi¬
o mancipatũ. Hecaũt fami¬
lia: scã ẽ eccłia catholica. que
ꝑ orbẽ t̾re copiosa fertilitate
diffunditut. ⁊ redemptã se p̾¬
cioso sui dñi sanguine glatur.
Filuis enĩ hominis ficut ipse
ait. uenit nõ ministrari sed
ministrare: ⁊ dare animam
suã redemptionẽ ꝓmultis
Ipse ẽ etiam pastor bonus: qͥ
aniam suã pofuit ꝓ ouibus
sius. Grex enĩ boni pastoris.
ipse ẽ familia redemptoris.
tem: paulus nobis ostendat
apłs: qui dese suisq sociis lo¬
quens ait. Sic nos existimz
homo ut nnistros xp̃i: ⁊ diᷤ¬
pensatores ministerioꝵ dei.
Hic iam queritur int̾ dispẽ¬
satores: ut fidelis quis inueni
atur. Nequis aũt nostru
solos apłos dispensatores fac¬
tos existimͣet. neglectoq mi¬
licie sp̃ualis officio seruus pi¬
ger infidelit̾ inpudent̾ dormi¬
ait. Oportet ep̃m sine crummi¬

Expanded text:
 dicitis: sum etenim . Quae est etiam hujus Domini familia? Nimirum illa est quam ipse Dominus de manu inimici redemit, et suo dominio mancipavit. Haec autem familia sancta est Ecclesia catholica, quae per orbem terrae copiosa fertilitate diffunditur, et redemptam se pretioso sui Domini sanguine gloriatur. Filius enim hominis, sicut ipse ait, venit non ministrari, sed ministrare, et dare animam suam redemptionem pro multis . Ipse est etiam Pastor bonus qui animam suam posuit pro ovibus suis. Grex ergo boni Pastoris ipsa est familia Redemptoris. tem, Paulus nobis ostendit apostolus, qui de se suisque sociis loquens ait: Sic nos existimet homo ut ministros Christi et dispensatores mysteriorum Dei. Hic jam quaeritur inter dispensatatur . Ne quis autem nostrum solos apostolos dispensatores factos existimet neglectoque militiae spiritalis officio, servus piger infideliter imprudenterque dormiait: Oportet episcopum sine crimi
Abbreviated transcription (Latin):
gnitionis accepit. Et qr
una uoluntas eadẽ est oꝑ¬
atio sc̃ẽ trinitatis: rocte cũ
dixiss beatꝰ es sym̾o bario¬
na. id ẽ filius gr̃e sp̃ualis:
ꝓtimis adiunxit. Quiaca¬
ro ⁊ sanguis nõ reuelauit tͥ:
s pat̾ m̃s qui in celis ẽ. Pa¬
ter quippe filio colũbe reue
i que facillimis sacre script᷑e
ꝓbabitur exemplis. Dicit
namq de patre apłs. Mi¬

Expanded text:
gnitionis accepit. Et quia gnitionis accepit. Et quia una voluntas, eadem est operatio sanctae Trinitatis, recte cum dixisset: Beatus es, Simon Bar Jona, id est, filius gratiae spiritualis, protinus adjunxit: Quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus, qui in coelis est. Pater quippe filio columbae revei, quod facillimis sacrae Scripturae probabitur exemplis. Dicit namque de Patre Apos
Abbreviated transcription (Latin):
es symõ bariona. Constat
gͦ qr post uerã xp̃i confessionẽ.
uera beaticudins p̾mia res
rem głificat. ut huiꝰ etiã nos
ueracit̾ eñ confitendo meream᷑
cẽ consortes. Beat ꝯ es inquit
symõ bariona. Bariona siria
ba multũ simplex ẽ animal:
⁊ ipse prudenti ac pia simpli¬
citate dnĩn sequebatur. memor
illius p̾cepti qd cum suis con¬
disciplis ab eodem magro sim¬
plicitatis ac ueritatis accep̃
estote prudentes sic̃ serpenteᷤ.
⁊ simplices sic̃ columbe. uel¬
lumbe specie descendit. Rec¬
te filiꝰ columbe numcupat᷑.
qui sp̃uali gr̃a plenꝰ extitisse
monstratur. Et iusta satis
laude diloctorẽ confessorẽq
suũ dñs remimerat. cũ cum
scĩ sp̃s filium eẽ testatur: aqͦ
quãius hoc ipsũ multũ dis¬
similiter fieri nullus fide
ipse est enim dĩurtus et
dei sapientia que dic̃ dñs
possedit me ininitio uaꝵ
a principio: petrꝰ filiꝰ sp̃s
sc̃i ex eo tp̃re quo ab ipso illu¬
minatus. grãm diuine co¬

Expanded text:
es, Simon Bar Jona. Constat ergo quia post veram Christi confessionem, vera beatitudinis praemia restrem glorificat: ut hujus etiam nos veraciter eum confitendo mereamur esse consortes. Beatus es, inquit, Simon Bar Jona. Bar Jona Syriacba multum simplex est animal, et ipse prudenti ac pia simplicitate Dominum sequebatur, memor illius praecepti quod cum suis condiscipulis ab eodem magistro simplicitatis ac veritatis accepit: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae lumbae specie descendit, recte filius columbae nuncupatur, qui spiritali gratia plenus exstitisse monstratur. Et justa satis laude dilectorem confessoremque suum Dominus remunerat, cum eum sancti Spiritus filium esse testatur, a quo quamvis hoc ipsum multum dissimiliter fieri nullus fidelipse est enim Dei virtus, et Dei sapientia, quae dicit: Dominus possedit me ab initio viarum a principio . Petrus filius Spiritus sancti ex eo tempore quo, ab ipso illuminatus, gratiam divinae co
Abbreviated transcription (Latin):
s ea que hominũ. S Dee uo¬
luntatis ẽ ⁊ patris cuiꝰ ueni fa¬
cere uoluntatẽ. ut ꝓ hominũ
salute moriar. tu tuã tantũ
consid̾ans uoluntatẽ. nõ uis
granũ tritici int̾ram cadere:
ut multos afferat.¬

Expanded text:
sed quae hominum. Meae voluntatis est et Patris, cujus veni facere voluntatem, ut pro hominum salute moriar. Tu tuam tantum desiderans voluntatem non vis granum tritici in terram cadere, ut multos fr
Abbreviated transcription (Latin):
men: iħs ꝓprium uocabulũ
saluatoris. Pocest aũt ficri
ut idciro. ante passionẽ ⁊ re
suriectionẽ se noluerit p̾dica¬
ri: ut completo postea sangui¬
nis sacram̃to oportuniꝰ. apłi
diceret. Euntes docete om̃s
tet nr̃e cẽ tantum in telligẽ¬
tur causã ꝓhibite tunc pre¬
dicationis exponunt. Exini
de cepit iħs ostendere discipu¬
lis suis qr oportet eum ire
& t̾cia die resurgere. Est
aũt sensꝰ. Tunc me p̾dica¬
te. cum ista passus fuero: qr
care. ⁊ eiꝰ uulgari in poplis
maiestatem: quẽ post pau¬
lulum flagellatum usuri
sint ⁊ crucifixũ. Multa pa¬
ti a semoribꝰ ⁊ scribis. ⁊ prĩ¬
cipibꝰ sacerdocum. Et no¬
tandũ qd eum qui multa
pati ⁊ occidi ⁊ resurgere de¬
beat. filiũ hominis appellat.
qr passo incarne xp̃o. diui¬
nitas in passibilis mausit¬

Expanded text:
m vocabulum Salvatoris. Potest autem fieri, ut idcirco ante passionem suam et resurrectionem se noluerit praedicari, ut completo postea sanguinis sacramento opportunius apostolis diceret: Euntes docete omnestet nostrae esse tantum intelligetur, causas prohibitae tum praedicationis exponunt. III. Exinde coepit Jesus ostendere discipulis suis, quia oportet eum ire  tertia die resurgere. Est autem sensus: Tunc me praedicate, cum ista passus fuero, quia care, et ejus vulgare in populis majestatem, quem post paululum flagellatum visuri sint, et crucifixum, multa pati a senioribus et Scribis, et principibus sacerdotum. Et notandum, quod eum qui multa pati, et occidi, et resurgere debeat, Filium hominis appellat, quia, passo in carne Christo, divinitas impassibilis mansit
Abbreviated transcription (Latin):
¶Iel certe caro ⁊ sangius nõ
reuelauit t̾: aplice narratio¬
ni compbat in qͣ ait. Conti¬
nuo nõ adquieui carni ⁊ san¬
guini carne ibi ⁊ sanguinẽ
uideos significans: ut hic
quoq sub alio sensu demon¬
stretur. quod ei nõ ꝑ doctri¬

Expanded text:
o et sanguis non revelavit tibi, Apostolicae narrationi comparatur, in qua ait: Continuo non acquievi carni et sanguini , carnem ibi et sanguinem, Judaeos significans, ut hic quoque sub alio sensu demonstretur, quod ei non per doctri
Abbreviated transcription (Latin):
toris quo audierat beatus
es symõ bariona qr caro ⁊
sanguis non reuelauit tͥ
s pat̾ m̃s qui incelis ẽ: re¬
pente audit a dño oportere¬
eum ire iniherosolimã. ibi¬
q multa pati a semoribus
⁊ scribis ⁊ principibꝰ sacer¬
docum: ⁊ occidi ⁊ t̾cia die re¬
surgere. Nonuult destru¬
i confessionẽ suã. noc putat
fieri posse ut dĩ filius occida¬
tur: apprehenditq eum ĩ
affectum suũ. uł separatim
ducit. ne p̾sentibꝰ cet̾is con¬
discipłis magr̃m uideatur
arguere. ⁊ cepit increpare
illum amãtis affectu: ⁊ op¬
tans dicere. absit a te dñe. uel
nõ pocest fieri. nec recipuĩt
aures mee ut dĩ filiꝰ occiden¬
dus sit. Qui conu̾sus dixit
petro. Iade post me sathanaᷤ.
nas int̾pretatur adu̾sariꝰ. si¬
ue contrariꝰ. E contraria ĩ¬
quit loqueris uoluntati mee.
debos adu̾sariꝰ appellari. Mpł¬
ciputant qd nõ petrus correp¬
tus sic. s adu̾sarius sp̃s qui
hec dicere apło suggerebat.

Expanded text:
toris quod audierat: Beatus es, Simon Barjona, quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus qui in coelis est, repente audit a Domino oportere ire Hierosolymam, ibi multa pati a senioribus et Scribis, et principibus sacerdotum, et occidi, et tertia die resurgere, non vult destrui confessionem suam, nec putat fieri posse ut Dei Filius occidatur; apprehenditque eum in affectum suum, vel separatim ducit, ne praesentibus caeteris condiscipulis magistrum videatur arguere. Et coepit increpare illum amantis affectu, et optantis dicere: Absit a te, Domine: vest, non potest fieri, nec recipiunt aures meae ut Dei Filius occidendus sit. Qui conversus, etme, Satana, nas interpretatur adversarius, sive contrarius, quia contraria, inquit, loqueris voluntati meae, debes adversarius appellari. Multi putant quod non Petrus correptus sit, sed adversarius spiritus, qui haec dicere apostolo suggerebat.
Abbreviated transcription (Latin):
tis accepit: ut om̃s ꝑ orbẽ cre¬
dentes intelligant.qr quicũ
q ab unitate fidei uł societa¬
ti illiꝰ quolib modo semetip¬
sos segregant. tales nec iũcu¬
lis poccatoꝵ absolui: nec ia¬
nuam ꝑossint regni celestis ĩ¬

Expanded text:
tis accepit, ut omnes per orbem cretis accepit, ut omnes per orbem credenque ab unitate fidei vel societatis illius quolibet modo semetipsos segregant, tales nec vinculis peccatorum absolvi, nec januam possint regni coelestis in
Abbreviated transcription (Latin):
iudelic agnitis peccantium
causis. quoscumq humiles
acuere penitentes aspexerĩt.
hos iam atimore ꝑpetue mor¬
ns miserans ab soluãt. Quos
uͦ in poccatis que egerint ꝑsis¬
tere cognouerint. illos ꝑhen¬
nibꝰ suppliciis obligandos in¬
sinuent. Unde alias dñs de
correpto semel ⁊ iterum ac ter¬
cio s non penitente fr̃e: pre¬
cipit dicens. Sin aũt occła
nõ auclierit: sit tͥ sit tͥ sic̃ eth¬
nicus ⁊ publicanus. Et ne
leue quisꝙͣ putaret eocłie ui¬
dicio condempnarr: mox t̾ri¬
bilit̾ adiunxit. Am̃ dico uo¬
bis. quecũq alligaueritis sr̃¬
tram: erunt ligata ⁊ in celo:
⁊ quecumq soluericis super
tram: erũt soluta et in celo.
Gm̃i igitur clectoꝵ eccłie:
iuxta modũ culpaꝵ uł penitẽ¬
tie. ligandi ac soluendi datꝰ
aucroritas. S ideo beatꝰ pe¬
trus qui xp̃m uera fide cõfes¬
sus. uero ẽ. amore secutus: spe¬
cialiter claues regni celorũ.
⁊ principatũ iudiciarie potesta¬

Expanded text:
t agnitis peccantium causis, quoscunque humiles ac vere poenitentes aspexerit, hos jam a timore perpetuae mortis miserans absolvat; quos vero in peccatis quae egerint persistere cognoverit, illos perennibus suppliciis obligandos insinuet. Unde alias Dominus de correpto semel et iterum, ac tertio, sed non poenitente fratre praecipit, dicens: Si autem Ecclesiam non audierit, sit tibi sicut ethnicus et publicanus . Et ne leve quisquam putaret Ecclesiae judicio condemnari, mox terribiliter adjunxit: Amen dico vobis, quaecuigata et in celis, et quecumque solveritis super terram, erunt soluta et in celo. Omni igitur electorum ecclesie iuxta modum culparum vel penitencie ligandi ac solvendi datur auctoritas. Sed ideo beatus Petrus, qui Cristum vera fide confessus, vero est amore secutus, specialiter claves regni celorum et principatum iudiciarie potesta
Abbreviated transcription (Latin):
iudicandi. qui regẽ celoꝵ ma¬
iori p̾cet̾is deuotionis confes¬
sꝯ ẽ: merito p̾cet̾is ipse colla¬
tis clauibꝰ regni celestis dona¬
tus ẽ. ut constaret om̃ibꝰ qr
absq confessione ac fide. tog¬
num celoꝵ nullus poss ĩtra¬
re. Claues aũt regni celoꝵ.
ipsam discernendi scientia
potentiamq nominat. qua
dignos reciꝑe in regnũ: indig¬
nos secludere deberet a regno.
Unde manifeste subiungit.
Et quodcumq ligaueris suꝑ
triram: erit ligatum ⁊ inceł.
⁊ quodcũq solueris suꝑ terrã.
erit solucum ⁊ incelis. Que
soluendi ac ligandi pocestas
quãuis soli petro data uideat᷑
a dño: absq ulla tam̃ dubie¬
tate noscendum est. qr ⁊ ce
qui post passionis resurrocti¬
onisq sue triumphũ: appar¬
ens eis insufflauit ⁊ dixit oĩ¬
bus. Accipite sp̃m scm̃. quo¬

Expanded text:
um. Qui regem coelorum majori prae caeteris devotione confessus est, merito prae caeteris ipse collatis clavibus regni coelestis donatus est, ut constaret omnibus, quia absque ea confessione, ac fide, regnum coelorum nullus potest intrare. Claves autem regni coelorum ipsam discernendi scientiam potentiamque nominat, qua dignos recipere in regnum, indignos secluderunde manifeste subjungit: Et quodcunque ligaveris super rram, erit ligatum et in coelis, et quodcunque solveris super terram, erit solutum et in coelis. Quae solvendi ac ligandi potestas, quamvis soli Petro data videatur a Domino, absque ulla tamen dubietate noscendum est quod et cqui post passionis, resurrectionisque suae triumphum apparens, eis insufflavit et dixit omnibus: Accipite Spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
hoc nomen tunc accepisse ĩ¬
quando ei ioħs dictum eẽ
cominemorat. tu uocaberis
cephas qd̾ int̾pretat᷑ petrꝰ.
ut eun hoc nomine appel¬
lareͭ postea dñs dicens. tu
es petrus. Non enimait.
tu uocab̃is petrus: s tues pe¬
trus qd̃ ei iam dictum erat
dinẽ fidei ⁊ cõfessionis sue
tantiam: a dño petri nomẽ
accepit. qr iudelicet illi fir¬
ma ac tenaci m̃te adhesit.
de quo scriptum ẽ. Petra
Id est suꝑ anm saluatorem.
qui fideli suo cognitori. ama¬
tori. confessori. participiu
sin nominis donauit: nͭ sci¬
licet a petra petrus uocaret᷑.¬

Expanded text:
hoc nomen tunc accepisse inquando ei Iohannes dictum esse commemorat: tu uocaberis Cephas, quod interpretatur Petrus, ut eum hoc nomine appellaret postea dominus dicens tu es Petrus. non enim ait tu uocaberis Petrus, sed tu es Petrus, quod ei iam dictum erat dinem fidei et confessionis suae constantiam, a Domino Petri nomen accepit, quia videlicet illi firma ac tenaci mente adhaesit de quo scriptum est: Petra id est super Dominum Salvatorem, qui fideli suo cognitori, amatori, confessori participium sui nominis donavit, ut videlicet a petra Petrus vocaret
Abbreviated transcription (Latin):
pientia eos qui salutẽ plu¬
runum indigebant. de nece
saluatoris agerecõ.silium:
qui qnͣtum nequitie stude¬
aut ostenditur. cum ⁊ hoc
incrim̃ reputant: qd̾ aduer¬
bum illiꝰ. saluã qui langue¬
bat extendit dexteram: q̃si
nõ ipsoꝵ quisq maiora sab¬
butis egerit. cibos portando.
porrigendo calicẽ: cet̾a q̃q
uictui necessaria sunt exseq̃¬
do. Neq enĩ illequidixit ⁊
facta sunt: sabbo laborasse
poterat conuinci.

Expanded text:
pientia, eos qui salute plurimum indigebant, de nece Salvatoris agere consilium. Qui quantum nequitiae studeant, ostenditur, cum et hoc in crimen reputant, quod ad verbum illius salvam qui languebat extenderit dexteram. Quasi non eorum quisque majora Sabbatis egerit, cibos portando, porrigendo calicem, caeteraque quae victui necessaria sunt exsequendo. Neque enim qui dixit et facta sunt, Sabbato laborasse poterat convinci.
Abbreviated transcription (Latin):
bitis in regnũ celoꝵ. Non p̾¬
cipitur apłis ut etatẽ habeant
paruuloꝵ. s ut innocentiam.
⁊ qͦd illi ꝑ annos possidẽt. hii
sapientia paruuli sint. Qui¬
cumq humiliauerit se sic̃
paruulus iste : hic ẽ maiorin
regno celoꝵ. Sic̃ iste paruui¬
lus cuiꝰ uob̃ exemplũ tribuo.
nõ ꝑseuerat in iracundia: nõ
lesus mennit. nõ uidẽs pul¬
cram mulierẽ delectat᷑: non
aliud cogitat ⁊ aliud loquit᷑.
Sic ⁊ uos nͭ talem habueritis
innocentiam ⁊ ammi purita¬
tem: regna celoꝵ nõ potericis
intrare. Siue alit̾. quicũq
humiliauerit se sic̃ paruulꝰ
iste: hic ẽ maior in regno ce¬
loꝵ. Qͥ imitatꝰ me fuerit:¬
⁊ se inexemplũ mei humilia¬
uerit. ut tantum se deiciat
qnͣtum ego deieci formã serui
accipiens: hic intrabit ĩ reg¬

Expanded text:
in regnum coelorum. Non praecipitur apostolis, ut aetatem habeant parvulorum, sed ut innocentiam, et quod illi per annos possident, hi psapientia parvuli sint. Quicumque ergo humiliaverit se sicut parvulus iste, hic est major in regno coelorum. Sicut iste parvulus, cujus vobn perseverat in iracundia, non laesus meminit, non videns pulchram mulierem delectatur, non aliud cogitat, aliud loquitur, sic et vos, nisi talem habueritis innocentiam, et animi puritatem, regnum coelorum non poteritis inthumiliaverit se sicut parvulus iste, hic est major in regno coelorum. Qui imitatus me fuerit, et se in exemplum mei humiliaverit, ut tantum se dejiciat, quantum me dejeci, formam servi accipiens, hic intrabit in reg
Abbreviated transcription (Latin):
uenire de xp̃o euidentibꝰ signͣ¬
tur oracłis: nec posse diuinẽ fr̃¬
tum potentie ad salomonis gra¬
ciam diriuari: qui dd̃ filius fu¬
it. cuiꝰ finis aut dubie cognos¬
citur. Einis enu fuit regni sa¬
lomonis ⁊ pacis: ut in regnoꝵ
lectionibꝰ demonstratur. Unꝰ
finẽ. Deinde nõ nullis salomõ
on.⁊ regnũ ẽ consecutus. Hic
aũt qui ꝓmittit᷑: pꝰ mortem
dauid suscitaturꝰ eẽ monstrat᷑.
sic̃ habes. qr cum cõpleti fu̾int
dies tui. ⁊ dormieris cum patͥ¬
bus tuis: suscitabo sem̃ tuũ pꝰ

Expanded text:
uenire de Christo euidentibus signatur oraculis. nec posse diuinae fructum potentiae ad Salomonis gratiam deriuari, qui Dauid filius fuit, cuius finis haud dubie cognoscitur; finis enim fuit regni Salomonis et pacis, ut Regnorum lectionibus demonstratur. unus finem. deinde nullis Salomon on et regnum est consecutus, hic autem qui promittitur post mortem Dauid surrecturus esse monstratur, sicut habes quia cum conpleti fuerint dies tui et dormieris cum patribus
Abbreviated transcription (Latin):
ioseph. qui fuit heli qui ⁊ ipse
sub sonante cadẽ distinctione
heli esse filiꝰ putabatur. qͥ fu̾at
mathat: qr legalem hanc succes¬
sionẽ que uelut adoptione quadã
erga defunctos coustat magis ꝙͣ.
germinis ueritate. in cõpetenti
satis ꝑ hoc designauit indicio.
Obẜuans eu̾glistane om̃mo in
huiꝰ cemodi succession ibꝰgenu¬
isse aliquẽ noĩaret: ꝑ qͦd digna
distinctione nõ descendẽs. s as¬
cendens usq ad adam & ad ipsũ
usq ꝑuenit dm̃. Hec aũt non
nob ad subitũ reꝑta aut absq ul¬
lis auccoribꝰ cõmͣtata sunt. sed
ipsi hec saluatoris nr̃i scđm car¬
nem ꝓpinqͥ. seu studio tanti se¬
minis dem̃ostrandi. seu docen¬
di. que scđm ueritatẽ gesta sũt
tradiderũt. Hec affricamis his
ipsis sillabis ꝓfert: excepto qd̾
ꝓ mathat: posuit melchi. qr for¬
tasse uł codex illiꝰ sic habuit. uł
in hystoria in qua hec didicerat:
eundẽ matath inuenit eẽ bin¬

Expanded text:
Joseph, qui fuit Heli. Qui et ipse Joseph, qui fuit Heli. Qui et ipse subsannante eadem distinctione, Heli esse filius putabatur, qui fuerat Matthat, quia legalem hanc successionem, quae velut adoptione quadam erga defunctos constat, magis quam germinis veritatem competenti satis per hoc designavit indicio, observans Evangelista, ne omnino in hujuscemodi successionibus genuisse aliquem nominaret, per quod digna distinctione non descendens, sed ascendens, usque ad Adam et ad ipsum usque pervenit Deum. Haec autem non nobis ad subitum reperta, aut absque ullis auctoribus commentata sunt, sed ipsi haec Salvatoris nostri, secundum carnem propinqui, seu studio tanti seminis demonstrandi, seu docendi quae secundum veritatem gesta sunt, tradiderunt. Haec Africanus his ipsis syllabis profert, excepto quod pro Matthat, posuit Melchi, quia fortasse vel codex illius sic habuit, vel in historia in qua haec didicerat, eumdem Matthat invenit e
Abbreviated transcription (Latin):
poribꝰ de una eademq uxore es¬
tha noĩe. singlos filios ꝓcreart̃.
qr mathan qui ꝑ salomonẽ des¬
cendit: uxorẽ eam pͥmũ accepe¬
rat. & relicto uno filio iacob
noĩe: defunctus ẽ. Post cuiꝯo
bitũ. qm̃ lex uduã. alii uiro nõ
genus ducit. cũ cẽt ex eadem
tribu s nõ ex eodem gen̾e: relic¬
tam mathe accepit uxorẽ. ex qͣ
& ipse accepit filiũ. noĩe heli: ꝑ
qd ex diu̾so patrũ genere efficiũ¬
tur iacob ⁊ heli uterini fr̃s. qͦꝵ
alter idẽ iacob frĩs heli sine libe¬
ris defuncti. uxorẽ ex mandato
legis accipiens: genuit iacob
natura qͥdẽ geͬminis suũ filiũ.
ꝓpt̾ qͦd & scribitur iacob. aũt: ge¬
tum heli efficitur filiꝰ. cuius
iacob qr fr̃ erat. uxorẽ ad suscitã¬
dum frĩs sem̃ acceꝑat. & ꝑ hoc
rata inuenit᷑ atq integra gene¬
racio. Et ea quã matheus enu¬
merat dicẽs. Iacob aũt genuit
ioseph. ⁊ ea quã luchas cõmpe¬
tenti obẜuatione defignat di¬
cens. qui putabatur filus eẽ¬

Expanded text:
i de una eademque uxore Estha nomine singulos filios procrearunt. Quia Mathan, qui per Salomonem descendit, uxorem eam primus acceperat, et relicto uno filio Jacob nomine, defunctus est. Post cujus obitum, quod lex viduam alio viro non genus ducit, cum esset ex eadem tribu, sed non ex eodem genere, relictam Mathae accepit uxorem, ex qua et ipse accepit filium nomine Heli, per quod ex diverso patrum genere efficiuntur Jacob et Heli uterini fratres. Quorum alter, id est, Jacob, fratris Heli sine liberis defuncti uxorem ex mandato legis accipiens genuit Joseph, natura quidem germinis suum filium, propter quod et scribitur: Jacob autem getum Heli efficitur filius, cujus Jacob quia frater erat, uxorem ad suscitandum fratri semen acceperat. Et per hoc rata invenitur atque integra generatio, et ea quam Matthaeus enumerat dicens: Jacob autem genuit Joseph: et ea quam Lucas competenti observatione designat, dicens: Qui putabatur esse filius
Abbreviated transcription (Latin):
adorauit rex incubiculo suo
⁊ dixit. Benedictus dñs ds̃
isrł: qui dedit mͥ hodie de seĩe
meo sedentẽ inthronomeo. et
ocli mei uidẽt. Sierrauit si of
spondit. ⁊ idõ istos duos gen̾is
auctores eu̾glia delegit. Unũ
qui ꝓmissũ accepit de congre¬
gatione ppłoꝵ alterũ qui dege¬
neratione xp̃i oracłm consecut᷑
ẽ. &̾ id̾o̾ licet ordine sit successio¬
nis posterior. prior tam̃ ꝙͣ abra¬
ham in dñi generatione descri¬
bitur. qr plus ẽ ꝓmissũ accepis¬

Expanded text:
adorauit rex cubili suo et dixit: benedictus dominus deus Israhel. qui dedit mihi hodie de semine meo sedentem in throno meo, et oculi mei uident — si errauit, si ofspopondit. et ideo istos duo generis auctores euangelista delegit, unum qui promissum accepit de congregatione populorum, alterum qui de generatione Christi oraculum consecutus est. et ideo licet ordine sit successionis posterior, prior tamen quam Abraham in domini generatione describitur, quia plus est promissum accepis
Abbreviated transcription (Latin):
cam maledicentes te: ⁊ bñdicentꝰ
in te om̃s tribꝰ t̾re.U ides gͥ cõ¬
gregationẽ gentiũ.⁊ sacro sc̃e ec¬
clesie cecum oraclo diuino huic
pͥmo eẽ ꝓmissũ. ⁊ ideo is auctor
generis debuit designari: qui in¬
staurande eccłie ꝓmissionẽ pri¬
mus emeruit. Dauid qͦ m̾ito
ipse auctor generis declaratur.
qr uire uirando responsũ qd̾ ex

Expanded text:
nedicentur in te omnes tribus terrae. uides ergo congregationes gentium et sacrosanctae ecclesiae coetum oraculo diuino huic primo esse promissum. et ideo is auctor generis debuit designari, qui instaurandae ecclesiae sponsionem primus emeruit. Dauid quoque merito et ipse auctor generis declaratur, quia cum iureiurando responsum quod ex
Abbreviated transcription (Latin):
ut generationis senes texeret᷑. Ido̾
au̾t ceteris p̾cermissis hoꝵ filium
nũcupauit. qr ad hos tancũ est
facta de xp̃o reꝓmissio. Ad abrah¬
am: in semine̾ inquit tuo benedi¬
centur om̃s gentes qd̾ ẽ xp̃s. Ad¬

Expanded text:
generationis series texeretur. Ideo autem, caeteris praetermissis, horum filium nuncupavit; quia ad hos tantum est facta de Christo repromissio, ad Abraham: In semine, inquit, tuo benedicentur omnes gentes , quod est
Abbreviated transcription (Latin):
gumitatis originem ducere:
satis erat scđm istam rationem
acciꝑe xp̃m filiũ ad̃. Qua ratio¬
ne etiam ioseph pat̾ erꝰ recte apel¬
latus ẽ. qnͣtomagis qr cũ euden¬
ter dicat apłs paulus. ex semine
qͦ mariã de stirpe dauid aliquã
consangunitatẽ duxisse dubi¬

Expanded text:
guinitatis originem ducere, guinitatis originem ducere, sat erat secundum istam rationem accipere Christum filium Dauid, qua ratione etiam Ioseph pater eius recte appellatus est: quanto magis, quia, cum euidenter dicat apostolus Paulus ex semine que Mariam de stirpe Dauid aliquam consanguinitatem duxisse dubi
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ omia facta sũt. ita ineffabi¬
lis ẽ: ut de illa dictum aꝓpheta
intelligatur. Generationẽ ciꝰ
quis enarrauit: E xsequit᷑ gͦ
humanã gen̾atione̾ xp̃i matħs.
ab abraham generatores cõme¬
moras: qͦs ꝑduc̃ ad iosephurũ
Marie. de qua nat ꝯ ẽ iħs. Neq
enĩ fas erat. ut eũ ob hoc a ꝯiugio
Marie separandum putaret. qͦd
ñ ex eiꝰ concubitu. s uirgo peꝑit¬
xp̃m. Neq eĩ ꝓpt̾ea ñ erat appel¬
landus ioseph pat̾ xp̾i. qr nõ eũ
ꝯcumbendo genuerat: qnͣdo qui¬
dem rectiꝰ pat̾ eẽt etiã eiꝰ quã si¬
ñ ex sua coniuge ꝓcreatũ aliũ de
ex cõcubitu ioseph s ex maria uir¬
ata maria patrẽ eiꝯ appellat. nisi
qr uirum marie eũ recte incelli¬
gunus sine cõmirtione carnis
ipsa copulatione cõnigu: ⁊ ob ħ
etiam xp̃i patre multo conueni¬
entiꝰ qui ex eiꝰ cõiuge natus sit.
quã sicẽt aliunde adoptatꝰ. Ac¬
ꝑ hoc etiam si demonstrare aliqͥs
poss mariã ex dd̃ nullã consan¬

Expanded text:
ipsum facta sunt, ita ineffabilis est, ut de illa dictum a propheta intellegatur: generationem eius quis enarrabit? exsequitur ergo humanam generationem Christi Mattheus ab Abraham generatores commemorans, quos perducit ad Ioseph uirum Mariae, de qua natus est Iesus. neque enim fas erat ut eum ob hoc a coniugio Mariae separandum putaret, quod non ex eius concubitu, sed uirgo pe neque enim propterea non erat appellandus Ioseph pater Christi, quia non eum concumbendo genuerat, quando quidem recte pater esset etiam eius quem non ex sua coniuge procreatum alicunde ex concubitu Ioseph, sed ex . Maria uireum patrem eius appellat, nisi quia et uirum Mariae recte intellegimus sine commixtione carnis ipsa copulatione coniugii et ob hoc etiam Christi patrem multo coniunctius, qui ex eius coniuge natus sit, quam si ei esset aliunde adoptatper hoc, etiamsi demonstrare aliquis posset Mariam ex Dauid nullam consan
Abbreviated transcription (Latin):
pus usq ascensionis dñi. ⁊ p̾di¬
cationẽ disciploꝵ eiꝰ cunctis gen¬
tibꝰ ꝑ orbẽ. Luchas anatiuitate
p̾cursoris inco̾hans eu̾głm: ter¬
minauit in ascensionẽ dñicam.¬
cũ redeuntes discipli iherosoli¬
mã: aduentũ scĩ sp̃s diuinis in
laudibꝰ expectarunt. Ioħs abe¬
ternitate uerb̾dĩ ꝑ qd̾ om̃ia fc̃a
sũt principiũ sumẽs. ⁊ ipse ad
tempꝰ usq dince resurectionis

Expanded text:
sque ascensionis Domini, et praedicationis discipulorum ejus cunctis gentibus per orbem. Lucas, a nativitate praecursoris inchoans Evangelium terminavit in ascensione domcum redeuntes discipuli Jerosolymam adventum sancti Spiritus divinis in laudibus exspectabant. Joannes, ab aeternitate verbi Dei, per quod omnia facta sunt, principium sumens, et ipse ad te
Abbreviated transcription (Latin):
os patres ex diu̾sa ꝓ auoꝵ stir¬
pe uenientes: unũ quẽ luchas.
alterũ quẽ matħs cõmemorat:
habe potuerit. Dicit enĩ matħs
Ndathan aũt: genuit iacob. Ia¬
cob aũt genuit iosephuirũ ma¬
rie. S huiꝰ nodũ questionis af

Expanded text:
os patres ex diversa proavorum stirpe venientes, unum quem Lucas, alterum quem Matthaeus commemorat, habere potuerit. Dicit enim Matthaeus: Mathan autem genuit Jacob. Jacob autem genuit Joseph, virum Mariae. Sed hujus nodum quaes
Abbreviated transcription (Latin):
ominis itaq ẽ humanitꝰ nasci.
dĩ uͦ regni celestis introitũ peni¬
tentibꝰ p̾dicare. & idomatħs
recte filiũ dd̾ nũcupat: quẽ ĩ car¬
ne uenientẽ assenerat. Recte
marchus filiũ dĩ. quẽ in primͣ uo¬
luminis sui fronte auctorẽ euã¬
glii. & sponsorẽ regni de signat e¬

Expanded text:
ominis itaque est humanitus nasci, Dei vero, regni coelestis introitum poenitentibus praedicare. Et ideo Matthaeus recte Filium David nuncupat, quem in carne venientem asseverat. Recte Marcus Filium Dei, quem in prima voluminis sui fronte auctorem Evangelii et sponsorem regni designat ae
Abbreviated transcription (Latin):
dispensationẽ nb̃
dñice incarnatio¬
nis scriptã ieliq̃r̃.
uno quidẽ sp̃u ac¬
censi. ad officiũ scribendi accesse¬
runt. s diuersum narrationis
sue pͥmordiũ. singli diu̾sũ statu¬
ere t̾minũ. Matħs namq ana¬
tiuitate dñica erordiũ sumẽs:

Expanded text:
dispensationem nobis dominicae incarnationis scriptam reliquere, uno quidem spiritu accensi ad officium scribendi accesserunt, sed diversum narrationis suae primordium singuli, diversum statuere terminum. Matthaeus namque, a nativitate dominica exordium sume
Abbreviated transcription (Latin):
aũt genuit phares ⁊ zaram de
thamar. Notandũ ingencalogi¬
a saluatoris nullã scaꝵ assumi:
mulieꝵ s cas qͣs scriptura repre¬
hendit. ut qͥ ppt̾ pecc̃ores uen̾at:
de peccatoribꝰ nascẽs om̃iũ pec̾ea
deleret. Uñ ⁊ incõsequentibꝰ ruth

Expanded text:
autem genuit Phares et Laram de Thamar. Notandum in genealogia Salvatoris, nullam sanctarum assumi mulierum, sed eas quas Scriptura reprehendit, ut qui propter peccatores venerat, de peccatricibus nascens, omnium, peccata deleret. Unde et in consequentibus Rut
Abbreviated transcription (Latin):
eiero in patrẽ. ⁊ ille mͥ in filiũ.
Q̾s ẽ ille nͥ ꝓprius di filiꝰ cui
dictum ẽ. filius m̃s es tu ego
hodie genui te: Et miscđiam
meã ñ disꝑgam ab eo. ⁊ fidelem
eũ ẜuabo in domo mea: ⁊ in reg
onẽ errasse. ideo fortasse tã gra¬
uit̾ ne errarent homines: et
ad ipsum manasse crederentꝰ¬

Expanded text:
trem et ille mihi in filium — quis est ille proprius dei filius nisi cui dictum est: filius meus es tu, ego hodie genui te? — et misericordiam meam non dispergam ab eo et fidelem eum seruabo in domo mea et in regn Salomonem errasse ideo fortasse tam grauiter, ne errarent homines et ad ipsum crederet