comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓph&a istccernens & mirans : quã multis modis copi
curitate nec glegentius agant: abs condis ab eis dulcedis
amoristui quib ut ileesttimer&e: Prrfecisri sƿeus¬
III. ixre. Perfecistihanc dulcedinem sper antibiim
Non enim subtrahisseis. quiusq in finẽ ꝑseueranter e

Expanded text:
pheta ista cernens, et mirans quam multis modis copiosecuritate negligentius agant, abscondis ab eis dulcedinem amoris tui, quibus utile est timere te. Perfecisti sperantibus in te: perfecisti autem hanc dulcedinem sperantibus in te; non enim sub
Abbreviated transcription (Latin):
Plus egent quando plus habent. Desideriis uastoentus
cupiditatib dissipantur . timoribus cruciatur tri¬
titia contebescunt: Quae illis abundantia erat qu¬
do constitutus est homo in para drso. quandonihil
deerat. quandodo fruebatur seddixit Non mou¬
bor in acernum: Quomododix̃ ñ mouebor in a&e¬
nũ: quandolibenter audiuit gustate & eritis tão¬
sadiabolur dix cũds̃ dicer& quadie ederitis mostemoriemin

Expanded text:
Plus egent quanto plus habent: desideriis vastantur, Plus egent quanto plus habent: desideriis vastantur, cupiditatibus dissipantur, timoribus cruciantur, tristitia contabescunt: quae illis abundantia? Abundantia erat, quando constitutus est homo in paradiso, quando nihil deerat illi, quando Deo fruebatur: sed dixit, Non movebor in aeternum. Quomodo dixit, Non movebor in aeternum? Quando libenter audivit, Gustate, et eritis tanquam dii: cum Deus diceret, Qua die ederitis, morte moriemin
Abbreviated transcription (Latin):
lisol iustitiae non gaudebaet cod presentiã di. In de
inhoata: omnis istocuita mosteclis : Uesperedemora¬
piur fleus: Deberes infl&u ogenus humanũnasci¬
poris enim deadam. Et sic est factum: Et nos exadã
inus: & quot quot erearunt filios &creaturi sunt
ro ut qđ dedicauit in fundamento hoc p̃mitter et
nu. Itidnouiespore fuit qua scpultus est : & matuti
lquore surr ex̃testiodie. Sepultus es & tuues pere
nune drso & resurrexfertiodie Quomodotertio
si seculum cogiter unusdies est antelegem se¬
dus sublege testius subgratia : Quodtriduo illo
endit caputtuũ hoctriduo seculi ostendit inte:
undo mnmatutino sperandũ eit l&x andũ est sed ꝑ¬
NIIXPAXTIA NONMOVTUUR INIE RUIM Inquec
indintia dieit homo nom mo ubor in&ernõ:
Intellegimus fr̃s: ꝑ sonã humilis hominis: Quis habo
hic abundantiam: nemo abundantia hominis quȩ
aerumna calamitas : sed iustitiae haebent abundantis

Expanded text:
illi sol justitiae, non gaudebat ad praesentiam Dei. Inde inchoata est omnis vita ista mortalis. Vespere demorabitur fletus. Diu eris in fletu, o genus humanum: nasceris enim de Adam, et sic est factum; et nos ex Adam sumus, et quotquot crearunt filios, et creaturi sunt, cro , ut quod dedicavit in fundamento, hoc promitteretnostro vespera fuit, qua sepultus est; et matutinum, quo resurrexit, tertio die: sepultus es et tu vespere in paradiso, et resurrexisti tertio die. Quomodo tertio die? Si saeculum cogites, unus dies est ante Legem, secundus sub Lege, tertius sub Gratia. Quod triduo illo ostendit caput tuum, hoc triduo saeculi ostenditur in te. Quando? In matutino sperandum est, laetandum est; sed p Non movebor in aeternum. In qua abundantia dixit homo: Non movebor in aeternum? Intelligimus, fratres, personam humilis hominis. Quis hic habet abundantiam? Nemo. Abundantia hominis quae est? Aerumna, calamitas. Sed divites habent abundantiam?
Abbreviated transcription (Latin):
utedne sperauinumquã confundar : dumtã qua
homini similic&eris insultabitur: INTVNIVSII
nẽ seculi sicut omniũ credentiũ mihi segregation
meã apeccatorib: E.Ssomihi ixpmn prołretores
Protector ds mihiesto. I INΟMurΡVCΩVI SΙLΩu

Expanded text:
ne speravi, nunquam confundar, dum tanquam homini simili caeteris insultabitur. In justitiaifferas in finem saeculi, sicut omnium credentium mihi, segregationem meam a peccatoribus. Esto mihi in Deum protectorem: protector Deus mihi esto. Et in domu
Abbreviated transcription (Latin):
demuscipula ista quã occultauer̃ mihi qũto iuts prosectoꝵ¬
tus Audiamus & uocem dñi : quã dixit incruce : In m anuste¬
as. commendo sp̃mineũ. Cestecũ uerba cius in euangelio des¬
topsalmo cognoscimus: ipsum hic locutũ fuis se non dubiten
Habes hõc in euangelio. Dix̃ inmanustuas commendo sp̃m mei
Et inclinateꝰ capite reddidit sp̃m. Non sinecausa uoluit uerb
huius psalmi sua esse nisi utte ammoner & selocutũ eẽ in h
psalmo : Ipsum hic quare cogita quomod oin illo psilmo sequo¬
riuoluit ꝓ susceptione matutina: Foderuntm anus meas
pedes : dinumerauerunt omnia ossamea. Ipsi uero consid̃¬
rauerunt & conspexerunt᷑ diui serunt sibi uestimentin¬

Expanded text:
de muscipula ista, quam occultaverunt mihi; quoniam tu es protectode muscipula ista, quam occultaverunt mihi; quoniam tu es protecto Audiamus vocem Domini, quam dixit in cruce: In manus tuas commendo spiritum meum. Certe cum verba ejus in Evangelio de isto psalmo cognoscimus, ipsum hic locutum fuisse non dubitemus. Habes hoc in Evangelio, dixit, In manus tuas commendo spiritum meum : et inclinato capite tradidit spiritum . Non sine causa voluit verba hujus psalmi sua esse, nisi ut te admoneret se locutum esse in hoc psalmo. Ipsum hic quaere; cogita quomodo in illo psalmo se quaeri voluit pro susceptione matutina: Foderunt manus meas et pedes meos, dinumeraverunt omnia ossa mea; ipsi vero consideraverunt et conspexerunt me,
Abbreviated transcription (Latin):
ili quertotũcorpus inpingebunt uteadera cocpittenipfatio
arꝑsceutionem alia pittur. Non patitur furorem imnpere¬
oris & puitur furoremm ali populi: Siuntac uastiones
ebilbi quntamala ingestasunt ecdestae amalis ep̃ianis.
beos quciptumn illo reuculo tammalaplicatsuont la tꝑme¬
ent maues piscationeilladñ ante passiomems : Noner gode¬
oit pron sure demptationis uemosibidicit. ponest tempus
rotationis. Qu sibiho edicit pacem sibipinittit: Quisboipi
pomittit sccurus inuaditur. Totuergo corpus xp̃iedicit
bieseie demus cipulaista qua occultaiuer miri. Qua eidie¬
ẽ caputurm demuscipuli quã abscomdenont illr quib
udodicebatur ineuangelio quadicturierant hic es ho
sicantes hie factus ẽ in caput angulr: quidest enimre
uer unt aedi ficantes hoc ait ciecerunt etrcumnea:
& occiderunt. Ergo erutus est & ille : caput nr̃m sursũ e
liberum est. Hȩreamus illi ꝑdilectionem : ut melius posteaco¬
glutinemur ei ꝑinmor talitatem : Et dicamus omnes. edicesu

Expanded text:
ngebant ut caderet, coepit tentatio persecutionem, alia patitur. Non patitur furorem imperatoris, sed patitur furorem mali populi. Quantae vastationes a plebibus? Quanta mala ingesta sunt Ecclesiae a malis christianis, ab eis qui capti in illo retiaculo, tam multiplicati sunt, ut premerent naves in piscatiosunt pressurae tentationis. Nemo sibi dicat: Non est tempus tentationis. Qui sibi hoc dicit, pacem sibi promittit: qui sibi pacem promittit, securus invaditur. Totum ergo corpus Christi dicat: Educes me de muscipula ista, quam occultaverunt mihi: quia edet caput nostrum de muscipula, quam absconderunt illi, quibus modo dicebatur in Evangelio, quia dicturi erant: Hic est haedificantes, hic factus est in caput anguli? Quod est enim, reprobaverunt aedificantes; hoc ait, Ejecerunt extra vineam, et occiderunt . Ergo erutus est et ille. Caput nostrum sursum est, liberum est. Haereamus illi per dilectionem, ut melius postea conglutinemur ei per immortalitatem; et dicamus omnes: Educes me
Abbreviated transcription (Latin):
ramembraxp̃s incelum ascendit: quo s secuturi sum
non remansit ccpud inferos : Resurrexit : icmno
moritur. Cum resurrexerimus & nos : lam nonn¬
I&igerunt mortui sunt : dimissidepara drso. Quia
mindignationeeius. sed non sine spe.: QUIXVIIAN
uos nos fecit. non quia dignieramus. Quo est en
peccator dignus nisi supplicioꝰ Uitãdedit & sim¬
is uitã donauit. quid seruat fidelibus Vegƿes
prcorabirurpltrus. Nolit&imere quiadix
nobis pscllite & hic gemitus est in pscllendo ex¬
tectio in orandogemitus Seme dep̃sentib pss
ne : id est lux illa iustitiae p̃sentix dĩ: Ideo quis
repulsus est ccdam: Quiddictũ est in genesi : Cudeambu

Expanded text:
ra. Christus in coelum ascendit, quo nos secuturi sumus: non remansit apud inferos, resurrexit, jam non moritur; cum resurrexerimus et nos, jam nonTetigerunt, mortui sunt, dimissi de paradiso, quia ira in indignatione ejus: sed non sine spe, quia vita isalvos nos fecit; non quia digni eramus. Quo est enim peccator dignus, nisi supplicio? Vitam dedit. Et si impiis vitam donavit, quid servat fidelibus? 16. Vespere demorabitur fletus. Nolite timere, quia nobis, Psallite; et hic gemitus est: in psallendo exsultatio, in orando gemitus. Geme de praesentibus, psalle ne, id est lux illa justitiae, praesentia Dei. Ideo quando expulsus est Adam, quid dictum est in Genesi? Cum deambu
Abbreviated transcription (Latin):
rauit in montedñs ante passionem.
sanauit illum. Quem sanauit quinum quã egrotauit: uer¬
iumdm̃ uerbum diuinitatem non: sed mortẽcarnispor¬
tibat. Uulnustuũ postabat. sanaturuste deuulnere
uo. Sanaest autẽ caro: quomodoc re surrexit audi
apostolum : Uideuerã sanitatẽ : absor tecest aitmors in
iuctoriã. Ubiest mors aculeus tuus. ubiestmors conten
unt in lacum: omnes peccatores. mergentes in ꝓp¬
findum. I acus est enim: profunditas sȩculi:
uacest ista profunditas sȩculi : abundantia lu¬
uriȩ & nequitia. Quiergo libi dinibus sein mer¬
nt & terrenis desiderus. descendunt in lacum:¬

Expanded text:
ravit in monte Dominus ante passionem ; sanavit eum. Quem sanavit, qui nunquam aegrotavit, Verbum Deum, Verbum divinitatem? Non, sed mortem carnis portabat, vulnus tuum portabat, sanaturus te de vulnere tuo. Sanata est autem caro. Quando? Cum resurrexit. Audi Apostolum, vide veram sanitatem: Absorpta est, ait, mors in victoriam. Ubi est, mors, aculeus tuus? ubi est, mors, con. Qui sunt qui descendunt in lacum? Omnes peccatores mergentes in profundum: lacus est enim profunditas saeculi. Quae est ista profunditas saeculi? Abundantia luxuriae et nequitiae: qui ergo libidinibus sese immergunt et terrenis desideriis, descendunt in lacum
Abbreviated transcription (Latin):
fic& : Id est : ut terrenihomines adspiritalem ulit¬
toctem regenerentur: Has ergo animas scͥas. pon
hominum teentum sed &iam omniũ angelorum
opost& accipere: si uolumus hinc intellegere em¬
tura subiecta nonerit. cui primates ut itadicam
sp̃s subiciuntur Sedunde ꝓbabimus oues posse
accipi: &iam sublimiterbeatos. non homines sed
angelice creature sp̃s : An exeo quod dñs dicit Re¬
liquis se se non agenta nouem oues in montibi id
est in sublimioribus locis. et descendis seꝓpt̃ un an

Expanded text:
ificet, id est, ut terreni homines ad spiritualem uberificet, id est, ut terreni homines ad spiritualem ubertatem regenerentur. Has ergo animas sanctas, non hominum tantum, sed etiam omnium Angelorum oportet accipere, si volumus hinc intelligere omenim creatura subjecta non erit, cui primates, ut ita dicam, spiritus subjiciuntur. Sed unde probabimus oves posse accipi etiam sublimiter beatos, non homines, sed angelicae creaturae spiritus? An ex eo quod Dominus dicit reliquisse se nonaginta novem oves in montibus, id est in sublimioribus locis, et descendisse propter un
Abbreviated transcription (Latin):
CORONASTIEU: ET CONSTIRUISTIEŨ SUꝑoM
IANPEAMINUŨ TUum: Quando quidem &
angeli opera sunt manuũdi: &iã suꝑ angelos consti¬
tutũ accipimus unigenitũ filium: que mminutum
paulominus ab angelis: ꝑ humilitatẽ carnalis ge¬
nerationis atque passionis audimus & credimus
Nihil excipit: cum dicit omnia: Et nealiter lice¬
r& intellegi: sic apostolus crediiub& cumdicit.
excepto eo quiei sub iecit omnia. Et hoc ipso
huius pfalmi testimonio utitur cedhebreos: cũ itauilt
exceptum sit. Nec tamen quasi a liquid magnũ uide¬
tur adiungere: cum dicit: QUESETUUXES UXII¬
Sis: Eł pecoracaupi. Uolucrasceli.riƿisus
MARIS QUIPAMNULAIUT SEMTrAS MARIS Uide¬
tur enim relictis celestib uir tutibus. & potestectib
Et omnibus exercitib angelorum relictis &iã ipsio
hominibus. tantũ ei pecora sub iccisse: pisi oues &
boues intellegamus animas sc̃as uel in nocentiae
fructũ dantes uel &iã operantes. utterra frucu¬

Expanded text:
 et constituisti eum super opera manuum tuarum. Quandoquidem et Angeli sunt opera manuum Dei, etiam super Angelos constitutum accipimus unigenitum Filium, quem minutum paulo minus ab Angelis per humilitatem carnalis generationis atque passionis audimus et credimusNihil excipit, cum dicit omnia. Et ne aliter liceret intelligi, sic Apostolus credi jubet, cum dicit, excepto eo qui ei subjecit omnia ; et hoc ipso hujus psalmi testimonio utitur ad Hebraeos , cum ita vult exceptum sit. Nec tamen quasi aliquid magnum videtur adjungere, cum dicit: Oves et boves uni et pecora campi; volucres coeli, et pisces maris, qui perambulant semitas maris. Videtur enim relictis coelestibus Virtutibus et Potestatibus et omnibus exercitibus Angelorum, relictis etiam ipsis hominibus, tantum ei pecora subjecisse; nisi oves et boves intelligamus animas sanctas, vel innocentiae fructum dantes, vel etiam operantes ut terra fruct
Abbreviated transcription (Latin):
tis inimici crucis xp̃i &iam cum aliqua uera di¬
cunt: paruulis tamen & lactantibus prod esse
non pos sunt: Ita destruuntur inimicus & defen¬
sor. quisiue sapientiã. siue &iam xp̃inomendefen¬
dere uideatur : tamen a gradu fidei. oppugnat
eam uari&cctem: quã promptis sime pollicetur :
Propterea &iã illam non habere conuincitur
quia oppugnando gradum eius quod est fides quẽ¬
admodum in eã conscendatur ignorat: Hinc er¬
go distruitur temerarius & cęcus pollicitator ue¬
ritatis. quiest inmicus & defensor: cũuidentur
celi operadigitorũ dĩ. Id est: intelleguntꝰ scrip¬
ture ꝑducte usq ad infantium tarditatem: & eos
ꝑhumilitatem historice fidei quaȩ temporaliter
gestaest: ad sublimitatem intellegentiȩ rerum
adernarũ benenutritos & roboratos erigunt:
iea qu econfirmant: Isti quippecęli idest. isti
libri : operas̃ digitorum dĩ. Sc̃o & enim spͥu in scis ope¬

Expanded text:
tis inimici crucis Christi, etiam cum aliqua vera ditis inimici crucis Christi, etiam cum aliqua vera dicunt, parvulis tamen et lactentibus prodesse non possunt. Ita destruitur inimicus et defensor, qui sive sapientiam, sive etiam Christi nomen defendere videatur, ab hujus tamen gradu fidei oppugnat eam veritatem quam promptissime pollicetur. Propterea etiam illam non habere convincitur; quia oppugnando gradum ejus, quod est fides, quemadmodum in eam conscendatur, ignorat. Hinc ergo destruitur temerarius et caecus pollicitator veritatis, qui est inimicus et defensor, cum videntur coeli opera digitorum Dei, id est, intelliguntur Scripturae perductae usque ad infantium tarditatem, et eos per humilitatem historicae fidei, quae temporaliter gesta est, ad sublimitatem intelligentiae rerum aeternarum bene nutritos et roboratos erigunt in ea quae confirmant. Isti quippe coeli, id est isti libri, opera sunt digitorum Dei; sancto etenim Spiritu in sanctis ope
Abbreviated transcription (Latin):
ut liber: &iam sideisto a&hereo cȩlodictũ est : con¬
grue tamen exhac eadem similitudine in allegoeu
librorum cȩli nominantur: QÑM VIDEROINQUIT
CELOS TUOS OPERA MICẼTORUM TUORU
dest: cernam & intellegam scripturas: quas ope
briaccipi: ubiait. qm̃ eleuata est magnificentia
tua suꝑcelos: Uttotur istesit sensur Qm̃magni¬
ficentiatua eleuata est suꝑcȩlos. excedit enĩ mag¬
nificentiatua: omnium scriptur arum eloquias
Fix orein fantium & lactantiũ ꝑ fecistilacudem
ut a fide scripturarum inciperent: quicupiunt
adtuae magnificentiae notitiã ꝑuenire. que si¬
per scripturas eleuata est: quiatransit & supe¬
rat: omniũ uerborum linguarumq prȩconia.
uclinauit ergo scripturas ds̃ usque ad infantium
& lactantium capacitatem: sicut in alio psalmo
canitur: Et inclinauit celum: & descendit.
ꝑthoc fecit ꝓpt̃ inimicos: qui ꝑsuꝑbiã loquacita¬

Expanded text:
sicut liber , etiam si de isto aethereo coelo dictum est, consicut liber , etiam si de isto aethereo coelo dictum est, congrue tamen ex hac eadem similitudine in allegoria librorum coeli nominantur. Quoniam videbo, inquit, coelos, opera digitorum tuorum: id est, cernam et intelligam Scripturas, quas operbri accipi, ubi ait, Quoniam elevata est magnificentia tua super coelos; ut totus iste sit sensus, Quoniam magnificentia tua elevata est super coelos: Excedit enim magnificentia tua omnium Scripturarum eloquia; ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem, ut a fide Scripturarum inciperent, qui cupiunt ad tuae magnificentiae notitiam pervenire, quae super Scripturas elevata est, quia transit et superat omnium verborum linguarumque praeconia. Inclinavit ergo Scripturas Deus usque ad infantium et lactentium capacitatem, sicut in alio psalmo canitur: Et inclinavit coelum, et descendit . Et hoc fecit propter inimicos, qui per superbiam loquacita
Abbreviated transcription (Latin):
Quem nisiher&icum : Nam & ipseest inimicus & de¬
fensor. qui fidem xp̾ianam cum oppugn&. uide¬
tur defendere : Quã quã &iam philosophi huius
mundi bene intelleguntur inimici & defensores:
quando quidem filius dĩ uirtus & sapientia dĩ est.
qua mn lustratur omnis. quis quis ueritate sapiens
efficitur. Huius illi se amatores esseprofitentur.
unde &iam philo sophi nominantur. Et ꝓpter ea
illam uidentur defendere: cum inimici sint eius.
Qm suꝑstitiones noxias: ut colantur & uenerentꝰ
huius mundielementa: suadere non cessant:
sen scm seruum eius. Quem digitudi multumntel¬
operatur recte accipimus: qm̃ ꝑ eosdem nob̵ omnis
diuina scriptura confecta est conuenienter in¬
tellegimus hoc loco cȩlos dictos. libros utrius que
testamenti Hictum est autem &iã deipsomoy se
a magis regis pharaonis cum ab eo superati essent
digitusdĩ est hic. Et quod scriptũ est celum plicabitꝰ

Expanded text:
Quem, nisi haereticum? Nam et ipse est inimicus et deQuem, nisi haereticum? Nam et ipse est inimicus et defensor, qui fidem christianam cum oppugnet, videtur defendere. Quanquam etiam philosophi hujus mundi bene intelligantur inimici et defensores: quandoquidem Filius Dei Virtus et Sapientia Dei est, qua illustratur omnis quisquis veritate sapiens efficitur. Hujus illi se amatores esse profitentur, unde etiam philosophi nominantur: et propterea illam videntur defendere, cum inimici sint ejus; quoniam superstitiones noxias, ut colantur et venerentur hujus mundi elementa, suadere non cessant. sen sanctum servum ejus : quem digitum Dei multi inteloperatur, recte accipimus, quoniam per eosdem nobis omnis divina Scriptura confecta est; convenienter intelligimus hoc loco coelos dictos libros utriusque Testamenti. Dictum est autem etiam de ipso Moyse a magis regis Pharaonis, cum ab eo superati essent, Digitus Dei est hic ; et quod scriptum est, Coelum plicabitur
Abbreviated transcription (Latin):
sicut faciunt her&iciuniuersi Et illi quim suꝑ stitio¬
ne gentilium philosophi nominantur. Non qđ scien¬
tiȩ pollicitatio rephendenda sit : sed quod gradum
saluberrimum & necessarium fidei neglegendum
putant: ꝑ quem in aliquid certũ quod es senisi &er¬
num non potest: opost& ascendi: Hinc eos appa¬
r&: nec ipsam scientiã habere . quã contempta fi¬
de pollicentur: quitam utilem ac necessarium
gradum eius ignorant: Exoreergomn fantium &
lactantium ꝑfecistilaudem : dñs noster: mandans
primo ꝑ ꝓphecam. nisi credideritis non intelleg&is.
Et ipse presens dicens heati qui non uiderunt
Et credituri sunt: Propter inimicos. Contra
quos &iam illuddicitur. Confiteor tibi dñe cęli
& terrȩ qui abscondistihec a sapientibus & re¬
uelastiea par uulis: Asapientib enim dixit: non
qui sapientes sunt. sed quiesse seputant.
UT DESTRUAS INIMICUM ET DEFENSORUM

Expanded text:
sicut faciunt haeretici universi, et illi qui in superstitiosicut faciunt haeretici universi, et illi qui in superstitione gentilium philosophi nominantur. Non quod scientiae pollicitatio reprehendenda sit; sed quod gradum saluberrimum et necessarium fidei negligendum putant, per quem in aliquid certum, quod esse nisi aeternum non potest, oportet ascendi. Hinc eos apparet nec ipsam scientiam habere, quam contempta fide pollicentur; quia tam utilem ac necessarium gradum ejus ignorant. Ex ore ergo infantium et lactentium perfecit laudem Dominus noster, mandans primo per Prophetam, Nisi credideritis, non intelligetis , et ipse praesens dicens, Beati qui non viderunt et credituri sunt . Propter inimicos: contra quos etiam illud dicitur: Confiteor tibi, Domine coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus, et revelasti ea parvulis . A sapientibus enim dixit, non qui sapientes sunt, sed qui esse se putant. Ut destruas inimicum et defensorem.
Abbreviated transcription (Latin):
Sed non ex his ꝑficiuntur ecclesiȩ quian solies¬
sent : non consul&ur generihumano: Consuli¬
tur autem: cum illi quoque nondum capaces cog¬
nitionis rerum spiritalium at que &ernarum Nutrao¬
tur fuletemporalir historie. quae psalutenr̃a postpi¬
sapientia: &iam suscepti hominis sacramento ammi¬
nistrata est. Inqua salus est omnicredenti: ut aucto¬
tate commotus p̃ceptis in seruiat. quibus purgatus u¬
nus quisque & incaritate radicatus atq fundatus
possit currerecum sc̃is non iam par uulus in lacte
sediuuenis in cibo. conphenderelatitudinem longiu¬
dinem. altitudinem & ꝓfundum, scire&iã suꝑemino¬
tẽ scientiam caritatis xp̃i. Exoreinfantiũ & lactin¬
tium ꝑ fecistilaudem : ꝓpt̃ inimicos tuos: In imicoshu¬
cifixum generaliter accipere debemus. omnes quiue¬
tant credere incognitam. & cestoem scientiã pollicentus

Expanded text:
. Sed non ex his solis perficiuntur Ecclesiae, quia si soli es. Sed non ex his solis perficiuntur Ecclesiae, quia si soli essent, non consuleretur generi humano. Consulitur autem, cum illi quoque nondum capaces cognitionis rerum spiritualium, atque aeternarum nutriuntur fide temporalis historiae, quae pro salute nostra, post paSapientia etiam suscepti hominis sacramento administrata est, in qua salus est omni credenti: ut auctoritate commotus praeceptis inserviat, quibus purgatus unusquisque et in charitate radicatus atque fundatus possit currere cum sanctis, non jam parvulus in lacte, sed juvenis in cibo, comprehendere latitudinem, longitudinem, altitudinem et profundum, scire etiam supereminentem scientiam charitatis Christi . 6. Ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem, propter inimicos tuos. Inimicos huhunc crucifixum, generaliter accipere debemus omnes qui vetant credere incognita, et certam scientiam pollicentur;
Abbreviated transcription (Latin):
EEMMINI PICEXTIXTUA. SUPER CELOS:
Vt istesit sensus. Dñ equies dns noster : quãte ammi¬
rantur omnes qui incoluntterram: qmtua magni¬
ficentia deterrenahumilitate. suꝑcelos. eleuataest
inc enim apparuit quis descenderis. Cum aquib
dam uisum est. Et ac&eris creditum quo ascende¬
ris. EXOREIX FANTIŨT TLACTAUTŨPERFECIS¬
TILAUBEM PROPITR INIMICOS TUOS. Non
possum accipere alios infantes atquelactantes:
quã eos quib: dicit cpostolus : Icem quã paruulis in
xp̃o. lac uob potum dedinoncibum Quod signifi¬
cabat illiquidño p̃cedebant laudantes: in quo ipse
dns hoc testimonio usus est: cum dicentib iudeis ut
eos corriper& respondit. Non legistis: exore
infantium & lactantium ꝑ fecistilaudem : bene
autẽnon ait fecisti: sed ꝑ fecistilccudem Sunt
enim inecclesiis. &iã hi qui non iam lacte potantur
sed uescuntur cibo: quos idem apostolus signi fi¬
cat dicens Sapientiã loquimur inter ꝑfectos

Expanded text:
est magnificentia tua super coelos; ut iste sit sensus: Domine, qui es Dominus noster, quam te admirantur omnes qui incolunt terram! quoniam tua magnificentia de terrena humilitate super coelos elevata est. Hinc enim apparuit quis desdam visum est, et a caeteris creditum, quo ascenderis. 3. Ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem propter inimicos tuos. Non possum Ex eodem accipere alios infantes, atque lactentes, quam eos quibus dicit Apostolus, Tanquam parvulis in Christo lac potum dedi vobis, non cibum . Quos significabant illi, qui Dominum praecedebant laudantes . In quos ipse Dominus hoc testimonio usus est, cum dicentibus Judaeis, ut eos corriperet, respondit: Non legistis, Ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem? Bene autem non ait, fecisti, sed, Perfecisti laudem. Sunt enim in Ecclesiis etiam hi, qui non jam lacte potantur, sed vescuntur cibo: quos idem Apostolus significat dicens, Sapientiam loquimur inter perfectos
Abbreviated transcription (Latin):
tidetran seat inmorum disciplinã. &habitum men¬
tis tam quã delacu incellar. inquib: si neglegentu
non acuerit: uetus tecte fir mabitur. Acuit na¬
que in iudeis. & hoc aceao dño potauerunt
Nam illud iunum. qđ degeneratione uitis nouites¬
tecmenti. bibiturus est cum scissuis dñs in regno
patris sui suauissimum atque firmissimũ nt
neces seest Solent accipi torcolaria &iã mar¬
trria : tamquã afflictione ꝑsecutionum calcatis er
qui xp̃i nomen confessi sunt: Mosteclia eorũtam¬
quam uinacia in terra remanserint. animȩ
autẽ inrequiem cȩlestis habitationis emanaue¬
rint. Sedneque isto intellectu: ab ecclesiarum
fructificatione disceditur. Pscellitur ergop
tor colaribus ꝑ ecdẽ s̃ e constitutionẽ cũ dñs nor¬
ter postquã resurrexit ascendit in cęlor¬

Expanded text:
inde transeat in morum disciplinam et habitum meninde transeat in morum disciplinam et habitum mentis, tanquam de lacu in cellas in quibus, si negligentia non acuerit, vetustate firmabitur. Acuit namque in Judaeis, et hoc aceto Dominum potaverunt. Nam illud vinum quod de generatione vitis Novi Testamenti bibiturus est cum sanctis suis Dominus in regno Patris sui , suavissimum atque firmissimum sit necesse est. 3. Solent accipi torcularia etiam martyria, tanquam afflictione persecutionum calcatis eis qui Christi nomen confessi sunt, mortalia eorum tanquam vinacia in terra remanserint, animae autem in requiem coelestis habitationis emanaverint. Sed neque isto intellectu ab Ecclesiarum fructificatione disceditur. Psallitur ergo pro torcularibus, pro Ecclesiae constitutione, cum Dominus noster postquam resurrexit, ascendit in coelo
Abbreviated transcription (Latin):
liud autem erittempus. quo uel frumenta in horrea
uel uina incellas segregentur. Frumenta inquit re¬
cond& mhorreis: pa leas ccutem conbur& igni in¬
extinguibili: Fadem res in alia similitudine: sic in¬
tellegi potest: Uina recond& in a pothecis uinacia
uero pecorib proici&: ut uentres pecorum: ꝓpoenis
ecclesiarum significationenon recedatur Nam &
uerbum diuinum: potest uua intellegi Dictus est
enĩ & dñs botrus uuȩ quemligno suspensum d&er¬
ra ꝓmissionis qui p̃missi erant apopulo isrł. tam¬
quã crucifixum adtulerunt : Verbum itaq diuinũ
cũ enuntiationis necessitate usurpat uocis sonum
quoin aures ꝑuehatur audientiũ: eodem sono uocis
tã quã uinaciis intellectus tãquã uinum includitur
Et sic uua ista maures uenit: quasi in calcatoria
torcolariorum: Ibienim discernitur: ut sonus
us que ad auires ualeat. Intellectus autẽ memoria
eorum qui audiunt: uelut quoda lacũ excipiatur

Expanded text:
liud autem erit tempus, quo vel frumenta in horrea, liud autem erit tempus, quo vel frumenta in horrea, vel vina in cellas segregentur. Frumenta, inquit, recondet in horreis, paleas autem comburet igni inexstinguibili . Eadem res in alia similitudine sic intelligi potest: Vina recondet in apothecis, vinacia vero pecoribus projiciet: ut ventres pecorum pro poenis Ecclesiarum significatione non recedatur. Nam et Verbum divinum potest uva intelligi: dictus est enim et Dominus botrus uvae, quem ligno suspensum, de terra promissionis, qui praemissi erant a populo Israel, tanquam crucifixum attulerunt . Verbum itaque divinum, cum enuntiationis necessitate usurpat vocis sonum, quo in aures pervehatur audientium, eodem sono vocis tanquam vinaciis, intellectus tanquam vinum includitur: et sic uva ista in aures venit, quasi in calcatoria torculariorum. Ibi enim discernitur, ut sonus usque ad aures valeat; intellectus autem memoria eorum qui audiunt, velut quodam lacu excipiatur,
Abbreviated transcription (Latin):
cuiis iste titulus est dicere uid&ur: in quo appi¬
re multir & uaruis similitudinibus: unã eadem que
rem inscripturis sepeinsinuari : Torcolaria enm
possumus accipere ecdesias : Cademratione qua&
artã intellegimus eccleriam. Qua siue in area suc
intorclaria pihil aliud agitur nisi ut fructus ab
integumentis purgentur : quae neces saria erant
Et ut nascerentur & uterescerent : at queccdmatum¬
tatem uel meriis ueluin demie ꝑuenirent Iisergo
uel integumentis. uel surtentaculis: id est paleis mi
rea frumenta &um acus intor colacrib uina exu¬
untur sicut in ecclesus amultitudinȩ secularium
hominum: quae simul cũbonis congregatur:
Quibus ut nascerentur & aptifierent uerbodiuno
necessaria erat illo multitudo id agit utspirital
amore poperationẽ ministrorũ dĩ separentur
igitur enimnune: ut non loco sed affectu. interim sepa¬
renturboni amalis: quã uissimul in ecclesus: quantũ
ccđtin& adcorporalem p̃sentiã conuersentur :¬

Expanded text:
cujus iste titulus est, dicere videtur. In quo apparet multis et variis similitudinibus unam eamdemque rem in Scripturis saepe insinuari. Torcularia ergo possumus accipere Ecclesias, eadem ratione qua et aream intelligimus Ecclesiam. Quia sive in area, sive in torculari, nihil aliud agitur, nisi ut fructus ab integumentis purgentur, quae necessaria erant et ut nascerentur et ut crescerent, atque ad maturitatem vel messis vel vindemiae pervenirent. His ergo vel integumentis vel sustentaculis, id est paleis in area frumenta, et vinaciis in torcularibus vina exuuntur: sicut in Ecclesiis a multitudine saecularium hominum, quae simul cum bonis congregatur, quibus ut nascerentur et apti fierent verbo divino, necessaria erat illa multitudo, id agitur, ut spirituali amore per operationem ministrorum Dei separentur. Agitur enim nunc, ut non loco, sed affectu interim separentur boni a malis: quamvis simul in Ecclesiis, quantum attinet ad corporalem praesentiam, conversentur. A
Abbreviated transcription (Latin):
sed ꝑmultiplicationẽ misericor diȩdĩ: qua eius boni¬
tes usquecd in fima intenditur. sccluos fieridicit
sum ipsis̃ iumentis. Qm̃ carnalium hominum salus
carnalis est : tam quã pecorum, ẜilios autẽ homimi
seiungens ab eis quos homines pecðdibus iunxit.
longe sublimioremodo ipsius ueritatis in lustrati¬
one: Et quadam uitalis fontis inundatione beatos
fieri predicat. Sic enim dicit. Homines & iumen¬
ta saluos facies dñe. sicut multiplicata est misericon¬
diatuads̃. Filii autẽ hominũ in protectionẽ alaro

Expanded text:
sed per multiplicationem misericordiae Dei qua ejus bonised per multiplicationem misericordiae Dei qua ejus bonitas usque ad infima intenditur, salvos fieri dicit cum ipsis jumentis; quoniam carnalium hominum salus carnalis est, tanquam pecorum. Filios autem hominum sejungens ab eis quos homines pecudibus junxit, longe sublimiori modo, ipsius veritatis illustratione, et quadam vitalis fontis inundatione, beatos fieri praedicat. Sic enim dicit: Homines et jumenta salvos facies, Domine; sicut multiplicata est misericordia tua, Deus. Filii autem homin
Abbreviated transcription (Latin):
Idam quippehomo sed non filius hominis: Qua propt᷑
hinciam lic& adtendere atque despicere : quid hoc lo¬
co inter hominem & filium hominis dist&. Ut quipor¬
tant imaginem terreni hominis quinon est filiur homi
nis hominũ nomine significentur qui autẽportant
imaginem celestis hominis. filii hominũm potisas ap¬
nouus. Sed nouus exu&erenascitur : qm spirita¬
lis regeneratio: mutatione uite terrene atq secu¬
lceris inchoatur: Et ideo iste filius hominis nuncupat᷑
homoigitur hoc loco terrenus est. filius autẽ homi
nis celestis. Et illelonge se iunctus adõ. hic autẽ
prȩsensdõ Et ꝓpterea illius memor est tãquã in
longinquo positi: hunc uero uisitat quẽ prȩsens
inlustrat uultusuo. Hongrest enim apeccatorib:
salus. & signatũ est in noblumen uultus tui dñe:
dic in alio psalmohomines iumentis ad sociatos
non ꝑprȩsentem interiorem inluminationem.

Expanded text:
Adam quippe homo, sed non filius hominis. Quapropter Adam quippe homo, sed non filius hominis. Quapropter hinc jam licet attendere atque discernere, quid hoc in loco inter hominem et filium hominis distet: ut qui portant imaginem terreni hominis, qnis, hominum nomine designantur. Qui autem portant imaginem caelestis hominis, filii hominum apnovus : sed novus ex vetere nascitur, quoniam spiritualis regeneratio mutatione vitae terrenae atque saecularis inchoatur; et ideo iste filius hominis nuncupatur. Homo igitur honis caelestis. Et ille longe 43 sejunctus a Deo, hic autem praesens Deo, et propterea illius memor est, tanquam in longinillustrat vultu suo: Longeest enim a peccatoribus salus , et, Signatum est in nobis lumen vultus tui, Domine . Sic in alio psalmo homines jumentis associatos, non per praesentem interiorem illuminationem,
Abbreviated transcription (Latin):
Srellas Quastufuxpasri. Luna & stellemn
celis fundatȩ sunt. quia & uniuersalis eclesiȩ incu¬
ius sȩpe significatione luna ponitur : Et pasticulatim
ꝑloca singula ecdesiȩ . quas nomine stellarũ in sinua¬
tas arbitror . In eisdem scripturis collocatȩ sunt.
quas cȩlorũ uocabulo positas credimus Cur autẽ
lunȩ recte signific& ecclesia: opostunius in alio
psalmo consider abitur ubi dictum est Peccatores
intenderunt arcum: ut sagittent in obscuraluna
rectos corde. Quibest hono Quaamt.moꝵ es
uid inter hominem & filiũ hominis dist&: quȩri po¬
test. Si enimnihil distar&. non itaponer &ur homo
aut filius hominis ꝑdis iunctionem: Nam sita scrip¬
tũess&. quid esthomo quia memor es cius. & filius
hominis qm̃ uisitas eũ. rep&itũ uider &ur. qđ dictũ
esthomo. Nunc uerocũ sonat homo aut filius homi¬
nis. manifestior insinuatur distantia. Hoc sane
r&inendum est qui a omnes filius hominis homo quã¬
uis non omnis homo filius hominis possit intellegi

Expanded text:
tu fundasti. Luna et stellae in coelis sunt fundatae: quia et universalis Ecclesia in cujus saepe significatione luna ponitur, et particulatim per loca singula Ecclesiae quas nomine stellarum insinuatas arbitror, in eisdem Scripturis collocatae sunt, quas coelorum vocabulo positas credimus. Cur autem luna recte significet Ecclesiam, opportunius in alio psalmo considerabitur, ubi dictum est: Peccatores intenderunt arcum, ut sagittent in obscura luna rQuid inter hominem et filium hominis distet, quaeri potest; si enim nihil distaret, non ita poneretur, homo, aut filius hominis, per disjunctionem. Nam si ita scriptum esset: Quid est homo quia memor es ejus, et filius hominis quoniam visitas eum: repetitum videretur quod dictum est, homo; nunc vero cum sonat, homo, aut filius hominis, manifestior insinuatur distantia. Hoc sane retinendum est, quia omnis filius hominis homo, quamvis non omnis homo filius hominis possit intelligi:
Abbreviated transcription (Latin):
rem uitã: cum ex probãtione audit quod homosit:
Vonnehomines estis inquit: et secundũ homine am
bulatis filius igitur hominis primo uisitatus est
inipso hominedomini conato ex uirgine maria de
quo ꝓpter ipsam infirmitatem carnis quã sapientia
di gestacre dignata est: & passionis humilitate rec¬
tedicitur: MIXORASTIEUPAULOMINUS ABMCE¬

Expanded text:
terem vitam, cum exprobratione audit quod homo sit: terem vitam, cum exprobratione audit quod homo sit: Nonne homines estis, inquit, et secundum hominem ambulatis . 11. vers. 6, 7. Filius igitur hominis primo visitatus est in ipso homine Dominico, nato ex Maria virgine. De quo propter ipsam infirmitatem carnis, quam Sapientia Dei gestare dignata est, et passionis humilitatem recte dicitur: Mi
Abbreviated transcription (Latin):
domustue. et torrente dilitiarũtuarũ potebis
illos. Qm̃ apud te est fons uite & inlumine tuo ui¬
debimus lumen: pr&ende miseri cordiãtuã sci¬
entib te: Memor est igitur hominis ꝑmultipli¬
cationẽ misericordiȩ. sicut iumentorũ: qua
multiplicatamisericordia &iã ad longepositos
ꝑuenit Uisitat uero filiũ hominis: cui sub ꝓteeti¬
one alarũ suarũposito. prȩtenditmiseri cordũ
et in lumine suolumen p̃b& & eum dilitus suis
potat. Et in ebriat ubestate domus suȩ ad obli¬
uiscendas ȩrumnas &errores preerite con¬
uersationis. Hunc filiũ hominis id est hominẽ
nouum. penitentia uaeris pasturit: cũ dolore
& gemitu. Iste quã uis nouus. tam̃ adhuc carna¬
lis dicitur : cum lactenutritur : Non potui uob
lo qui quasi spiritalibus. sed qua si carnalibus inquit
postolus: Et ut ostender&iam regeneratos.
tam quã paruulis ait inxp̃o : lac uob potum dedinon
cibum: Istecum relabitur. quod sepe accidit adu&e¬

Expanded text:
mus tuae, et torrente deliciarum tuarum potabis eos. Quoniam apud te est fons vitae, et in lumine tuo videbimus lumen. Praetende misericordiam tuam scientibus te . Memor est igitur hominis per multiplicationem misericordiae, sicut jumentorum; quia multiplicata misericordia etiam ad longe positos pervenit: visitat vero filium hominis, cui sub protectione alarum suarum posito praetendit misericordiam, et in lumine suo lumen praebet, et eum deliciis suis potat, et inebriat ubertate domus suae, ad obliviscendas aerumnas et errores praeteritae conversationis. Hunc filium hominis, id est hominem novum, poenitentia veteris parturit cum dolore et gemitu. Iste quamvis novus, tamen adhuc carnalis dicitur, cum lacte nutritur, Non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus, inquit Apostolus; et ut ostenderet jam regeneratos, Tanquam parvulis, ait, in Christo, lac vobis potum dedi, non cibum. Iste cum relabitur, quod saepe accidit, ad ve
Abbreviated transcription (Latin):
cent imitentur dnm: patiantur. saturentur:
Iostius est ipsedñs: moriuntur & pauperes: ad di¬
tur &mors discipulorũ mostimagistri. Qua re
quaeritis a nob quid respondeamus pccstidonati ec¬
cepsclmus & hic legiturhodie et ibilegitur hodie:
Scribamus in frontib: nostris: cum illo ꝓcedamus:
Nonquie scat lingua nostra: istacdicat. Eccexp̃s pccs
sus est: Eccemercator ostendit mercedem: ecce p̃¬
tium quod dedit sanguis cius fusus est: In sacco fere¬
bect p̃tium nr̃m: ꝑ cussus est lancea susus est saccus
Et manauit pr&ium orbis terrarum: Quid mihi dicir
Oher&ice non est p̃cium orbterrarũ : a frica solo re¬
dempta est : non audes dicere totus orbis redemptus est
terre & nondicer & uniuersi finesterre dicerchabebũ
Eccehabemus finesterre in mauritania: Uniuer si fines
terrȩ dixit. oher&ice. uniuer sidixit : qua exituruses
ut euadas questionemi non habes qua exeas. sed habes

Expanded text:
cent, imitentur Dominum, patiantur, saturentur. cent, imitentur Dominum, patiantur, saturentur. Mortuus est ipse Dominus, moriuntur et pauperes: additur et mors discipulorum morti magistri. Quare? atres, quid quaeritis a nobis quid respondeamus parti Donati? Ecce Psalmus, et hic legitur hodie, et ibi legitur hodie. Scribamus illum in frontibus nostris, cum illo procedamus, non quiescat lingua nostra, ista dicat: Ecce Christus passus est, ecce mercator ostendit mercedem, ecce pretium quod dedit, sanguis ejus fusus est. In sacco ferebat pretium nostrum: percussus est lancea, fusus est saccus, et manavit pretium orbis terrarum. Quid mihi dicis, o haeretice? Non est pretium orbis terrarum? Africa sola redempta est? Non audes dicere: Totus orbis redemptus est,terrae, et non diceret universi fines terrae; dicere habebant, Ecce habemus fines terrae in Mauritania. Universi fines terrae dixit: o haeretice, universi dixit; qua exiturus es, ut evadas quaestionem? Non habes qua exeas, sed habes
Abbreviated transcription (Latin):
domus: utcor plenum diuitiis : querant unde ar cam
impleant. pauperes quȩrant unde cor impleant
sint: quia non in arca. non inorreo: non ina pothe
aedtendite passus estdñs: Omnia qua eaudistis pacs¬
sus est dñs : quaerimus quare passus est & coepit
narrare : Narrabo nomentuum fratrib: meis iN
medio ecclesiae cantrebote. Sed aedhuc dicitur : sto
est ecclesia: Timeat eum omne semen isrł: Dicitur ꝗ
uos summus semen isrł: Qm̃ nonspreuit: neq des¬
pexit precem pauperis. Adhuc dicant non su mus:
neque auestit faciem suã ame: Ipse xp̃s dñs ase idest
abeclesia sua Ipsius corpus ipsius : Apud telaus mea
os ipsos uultis lacudare sed respondent: pror sus
Et nos ipsum lccudamus: Nota mec reddam coramti¬
mentibi eum: Sacrificium pacis: sacrificiũ caritatis
sacrificiũ corporis sui norunt fideles : Dis putocre
inde modonon potest : uotamea reddam corãtimen¬
tib: eũ: Edant publicani edant piscatores: mandu¬

Expanded text:
domus, ut cor plenum divitiis sit. Divites quaerant unde arcam impleant, pauperes quaerunt unde cor impleant: sint: quia non in arca, non in horreo, non in apothec Ergo attendite. Passus est Dominus; omnia quae audistis passus est Dominus. Quaerimus quare passus est, et coepit narrare: Narrabo nomen tuum fratribus meis, in medio Ecclesiae cantabo te. Sed adhuc dicunt, Ista est Ecclesia. Timeat eum omne semen Israel. Dicunt, Nos sumus semen Israel. Quoniam non sprevit neque despexit precem pauperis. Adhuc dicunt, Nos sumus. Neque avertit faciem suam a me: ipse Christus Dominus a se, id est ab Ecclesia sua, quae est corpus ipsius. Apud te laus mea. Vos ipsos vultis laudare. Sed respondent, Prorsus et nos ipsum laudamus. Vota mea Domino reddam coram timentibus eum. Sacrificium pacis, sacrificium charitatis, sacrificium corporis sui norunt fideles: disputari inde modo non potest. Vota mea reddam coram timentibus eum. Edant publicani, edant piscatores, mandu
Abbreviated transcription (Latin):
adtem plũ sc̃mtuũ intimor&uo Quasto ꝓficien¬
dum se atqiue ꝓ mouentem inter illcc ipsa quib scmp¬
dbir is enti . drat ut aediuuaur intr in secus ubina
soriptum est ⁊ dẽce deducme intua iustitia propt in¬
uosmeos usquece dlin guis suis dolose ecgebcent
Quitus ir pbaiu quae poena maneat in impios quan
iustur une sceluis erit: & quod pmium iusti ader¬
risint quiuo catiuenerunt : Et donec ꝑducerentur
nilitei omna sustinuerunt : ab coquod scriptiles
iudicaillos dr̃ usque in finem pralmi

Expanded text:
ad templum sanctum tuum in timore tuo. Quarto, proficienad templum sanctum tuum in timore tuo. Quarto, proficientem se atque promoventem inter illa ipsa quibus impediri se sentit, orat ut adjuvetur intrinsecus, ubi nemo scriptum est, Domine, deduc me in tua justitia propter inimicos meos, usque ad, Linguis suis dolose agebant. Quinto, prophetia est quae poena maneat impios, quando justus vix salvus erit, et quod praemium justi adepturi sint, qui vocati venerunt et donec perducerentur viriliter omnia sustinuerunt; ab eo quod scriptum est, Judica illos, Deus, usque in finem Psa
Abbreviated transcription (Latin):
ona enim uoluntas dĩ precedit bonam uo¬
untatem nram. ut peccatores uoc& inpenitentiam :
et ipsa sunt arma quibus expugnatur inimicus.
filio suo non peꝑcit sed ꝓnob omnib: tradidit eum:
Senim cum adhuc inimici essemus. xp̃s. ꝓnob mostu
ꝑ ipsum. Per ipsum. hoc est inuictissimũ scutum
quo repellitur inimicus. disperationem salutis sug
gerens: multitudine tribulationũ & temptationũ:
otus ergotextus psalmiest oratio ut ex audiatur
abeo qđ scriptũ est: uerba mea ex audidñe usque
cđrex meus & dsmeus: Deinde intellectus eorũ
quȩ in pediunt coduidendum dm̃. Id est ut se ex¬
auditam essecognoscat ab eo qđ scriptum est qm̃
adteorabo dñe mane ex audies uocem meam: usq
aduirũ sanguinũ & dolo sum ab ominabitur dñs:
estio sperat sedomũ dĩ futuram: Et nunc ei ad¬
ꝓpinquare intimore ante consũmationẽ quȩ ex¬
pellittimorem: ab eo qđ scriptũ est Ego autẽ in
multitudine miserationum tuarũ. usq aedorabo

Expanded text:
ona etenim voluntas Dei praecedit bonam voluntatem nostram, ut peccatores vocet in poenitentiam: et ipsa sunt arma quibus expugnatur inimicus, Filio suo non pepercit; sed pro nobis omnibus tradidit illum. Si enim cum adhuc inimici essemus, Christus pro nobius ab ira per ipsum. » Hoc est invictissimum scutum, quo repellitur inimicus, desperationem gerens multitudine tribulationum et tentationum. 18. Totus ergo textus Psalmi est oratio ut exaudiatur; ab eo quod scriptum est, Verba mea exaudi, Domine, usque ad, Rex meus et Deus meus. Deinde intellectus eorum quae impediunt ad videndum Deum, id est, ut se exauditam esse cognoscat; ab eo quod scriptum est, Quoniam ad te orabo, Domine, mane exaudies vocem meam, usque ad, Virum sanguinum et dolosum abominabitur Dominus. Tertio, sperat se domum Dei futuram, et nunc ei appropinquare in timore ante consummationem quae expellit timorem; ab eo quod scriptum est, Ego autem in multitudine miserationis tuae, usque ad, Adorabo
Abbreviated transcription (Latin):
nunc pasturit. et paulatim parit ecclesia hom¬
nes autẽ multos regeneratos. atq ꝑfectos recte
dici multitudinẽ miserationisdi quis negat&
um ueris sime dictum sit quid est homo qđ memor
seius: aut filius hominis quia uisitas eum. In troibo
domumtuam tã quã lcpis credo in edi ficiũ dictũ est
uidenim aliud domus dĩ quãtem plũdĩ est: dequodic¬
dũest Templũenim dĩ scin est. quod estis uos
uius edificu lapis angularis est illequem suscepit
et a ernapatri uirtus. & sapientiadi. ADORAbΟ
Adtemplum si propetem plũ intellegimus. ponenĩ
ait adorabo intemplo scotuo. sed ad orabo adtemplũ
scintuũ intellegendum est &iã non deꝑfectione sed
deꝓgressu adꝑ fectionẽ dictũ esse ut illud ꝑfectio¬
nem signific&: introibo indomũtuã. Sedut hoc ꝓ¬
ueniat prius adorabo inquit. ad templũ sc̃mtuũ
t fortasse obhoc addidit. intimor&uo: quod mag¬

Expanded text:
nunc parturit et paulatim parit Ecclesia. Homnunc parturit et paulatim parit Ecclesia. Homines autem multos regeneratos atque perfectos, recte dici multitudinem miserationis Dei quis negat, cum verissime dictum sit: Quid est homo, quod memor es ejus; aut filius hominis, quia visitas eum ? Introibo in domum tuam: tanquam lapis, credo, in aedificium, dictum est. Quid enim aliud domus Dei quam templum Dei est, de quo dictum est: Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos ? cujus aedificii lapis angularis est ille , quem suscepit coaeterna Patri Virtus et sapientia Dei. 9. Adorabo ad templum sicut prope templum intelligimus; non enim ait, Adorabo in templo sancto tuo, sed, Adorabo ad templum sanctum tuum. Intelligendum etiam est non de perfectione, sed de progressu ad perfectionem dictum esse; ut illud perfectionem significet, Introibo in domum tuam. Sed ut hoc proveniat, prius adorabo, inquit, ad templum sanctum tuum; et fortasse ob hoc addidit, in timore tuo, quod mag
Abbreviated transcription (Latin):
tere. Uerum autẽ occultauit & dñs. cum disci¬
pulis nondum idoneis dixit : Multoc habeo uob dice¬
re sed nunc non potestis illa postare: Et a postolie
paulur cum ait : Non potuilo qui uob quasi spirita¬
b sed quasi carnalibus: Undemani festũ est noner¬
seculpandum aliquando uerumtacere fal sũ auo
dicere non inuenitur concessum esse per fectis
Uirrum Saxcuixum trpolosum ABoMiNab¬
TUr DÑs. Potest hic recte uideri rep&itumqiͥ
ait superius: odistiomnes quio perantur iniqut¬
tem: ꝑdes eos quiloquuntur mendacium : ut uiri
sanguinum ado perantẽ in iquitatem referas do¬
sũ autẽ ad mendacium Nolus est enim: cũ aliud ag¬
tur: aliud simulatur: Et apto uerbo usus estiuau
ab ominabitur Solent enim ab ominati dici ex
UOMTE INIULTITUDINE MISERATIOXISTVS
IN TROISO INΡOMUTuam Inmultitudine mise¬
rationis. fortas se in multitudine hominũ ꝑfector
& beatorũ dicit: quibus ciuitas illa constebit qũ

Expanded text:
tere. Verum autem occultavit et Dominus, cum discitere. Verum autem occultavit et Dominus, cum discipulis nondum idoneis dixit: Multa habeo vobis dicere, sed nunc non potestis portare illa ; et apostolus Paulus cum ait: Non potui loqui vobis quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus . Unde manifestum est non esse culpandum, aliquando verum tacere. Falsum autem dicere, non invenitur concessum esse perfectis. 8. Virum sanguinum et dolosum abominabitur Dominus. Potest hic recte videri repetitum quod ait superius: Odisti omnes qui operantur iniquitatem, perdes omnes qui loquuntur mendacium; ut virum sanguinum ad operantem iniquitatem referas, dolosum autem ad mendacium: dolus enim est, cum aliud agitur, aliud simulatur. Et apto verbo usus est quod ait, abominabitur; solent enim Ego autem in multitudine miserationis tuae, introibo in domum tuam. In multitudine miserationis, fortasse in multitudine hominum perfectorum et beatorum dicit, quibus civitas illa constabit, quam