comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nemo utiq facit inuitus: qui autẽ trahitur: tan¬
quam inuitus cogi uidetur: qͥuomodo istam solu¬
mus questionem. nemo uenit adme. nisi pater
qui misit me traxerit eum: Si trahitur. ait ah¬
quis. inuitus uenit. Si inuitus uenit. ñ credit.
Si non credit. nͣ uenit. Non enim ad xp̃o
ambulando currimus. S credendo. Non motu
corporis: s uoluntate cordis accedimꝰ.
Id̾o illa mulier quȩ fimbriã. tecigit.
magis detigit. quam turba quȩ pressit. Id̾o dñs
dixit. Quis me tetigit: W mirantes discipul
dixerunt. Turba te comprimit: & dicis quis
me tetigit: Ꝙ ille repetiuit. Tetigit me ali¬
quis. Iua tangit: turba premit. Quid ẽ tetigit.
nisi credidit: Inde & illi mulieri pt refurrec¬
tionem ũxit: uolenti se mittere ad pedes enus.
Noli me tangere: nondum enim ascendi ad pa¬
trem meumꝰ. Quod uides hoc solum e̾e̾ putas:
noli me tangere. Quid ẽ hoc : Solum me eẽ

Expanded text:
nemo utique facit invitus, qui autem trahitur, tannemo utique facit invitus, qui autem trahitur, tanquam invitus cogi videtur; quomodo istam solvimus quaestionem, Nemo venit ad me nisi Pater qui misit me, traxerit eum? 3. Si trahitur, ait aliquis, invitus venit. Si invitus venit, nec credit; si non credit, nec venit. Non enim ad Christum ambulando currimus, sed credendo: nec motu corporis, sed voluntate cordis accedimus. Ideo illa mulier quae fimbriam tetigit, magis tetigit quam turba quae pressit. Ideo Dominus dixit, Quis me tetigit? . Et mirantes discipuli, dixerunt: Turbae te comprimunt, et dicis, Quis me tetigit? Et ille repetivit: Tetigit me aliquis. Illa tangit, turba premit. Quid est tetigit, nisi credidit? Unde et mulieri illi post resurrectionem dixit volenti se mittere ad pedes ejus: Noli me tangere; nondum enim ascendi ad Patrem . Quod vides, hoc solum me esse putas; noli me tangere. Quid est? Hoc solum me esse
Abbreviated transcription (Latin):
agna gr̃ȩ commnendatio.
Nemo uenit: nͥ tractus
Quem trahat & quem
non trahat. quare illũ
trahat. & illum non
trahat: noli uelle iudi¬
care. si nonuis errare.
Semel accipe: & intel¬
lige. Nondum tralieris.
Ora ut traharis. Quo
hic dicemus fr̃s: Si trahimus ad xp̃m :gͦ inuiti
credinius. ergo uiolentia adhibetu: hon uo¬
luntas excitatur. Intrare quisquam eccłiam
potest nolens: accedere ad altare potest nolens:
accipere sacrameritum potest nolens: credere
non pocest nisi uolens. Si corpore crederetur:
fieret in nolentib. s ñ corpore ereditur: Audi apła
Corde creditur adiusticiam. & quid sequitur
Ore aut̃ confessio fit ad salutem. De radice cordis
surgit ista confessio. Aliquando audis confitente:
& nescis credentem. S nec debes uocare confiten¬
tem: quem uidicas non credentem. Hoc ẽ enim
confiteri: dicere quod habes in corde. Si autem
incorde aliuid habes: aliud dicis: loqueris non
confiteris. Cum gͦ in xp̃m corde credatur. quod

Expanded text:
agna gratiae commendatio! Nemo venit nisi tractus. Quem trahat et quem non trahat, quare illum trahat et illum non trahat, noli velle judicare, si non vis errare. Semel accipe, et intellige: nondum traheris? ora ut traharis. Quid hic dicimus, fratres? Si trahimur ad Christum, ergo inviti credimus; ergo violentia adhibetur, non voluntas excitatur. Intrare quisquam ecclesiam potest nolens, accedere ad altare potest nolens, accipere Sacramentum potest nolens: credere non potest nisi volens. Si corpore crederetur, fieret in nolentibus: sed non corpore creditur. Apostolum audi: Corde creditur ad justitiam. Et quid sequitur? Ore autem confessio fit ad salutem . De radice cordis surgit ista confessio. Aliquando audis confitentem, et nescis credentem. Sed nec debes vocare confitentem, quem judicas non credentem. Hoc est enim confiteri, dicere quod habes in corde: si autem aliud in corde habes, aliud dicis; loqueris, non confiteris. Cum ergo in Christum corde credatur, quod
Abbreviated transcription (Latin):
trib annis fructum se non iuenisse conquerit᷑
quia quortundam prauorum mentes. nec inspi¬
rata lex naturalis corrigit. nec precepta crudunt:
nec incarnationis eius miracula conu̾tunt. Qͥd
uͦ ꝑ cultorem uineȩꝰ nisi p̃positorum ordo expͥmit᷑
Qui dum p̃sunt eccłie: mimirum dominicȩ uinae
curam gerunt. Huius enim uinee primus cul¬
tor petrus apłs exticit. Hunc nos indigni scpͣ
in quantum

Expanded text:
tribus annis fructum se non invenisse conqueritur, tribus annis fructum se non invenisse conqueritur, quia quorumdam pravorum mentes nec inspirata lex naturalis corrigit, nec praecepta erudiunt, nec incarnationis ejus miracula convertunt. Quid vero per cultorem vineae, nisi praepositorum ordo exprimitur? Qui dum praesunt Ecclesiae, nimirum dominicae vineae curam gerunt. Hujus enim vineae primus cultor Petrus apostolus exstitit. Hunc nos indigni sequimur, in quantum
Abbreviated transcription (Latin):
ne plantata ẽ. sicut ficus: & bene creata sicuit
mulier: s inculpam ꝓpriam sponte lapsa. neq
fructum seruauit oꝑationis. neq statum recti¬
tudinis. Ad peccatum quippe ex uoluntate cor¬
ruens: quia fructum obedientie ferre noluit:
statum rectitudinis amisit. Quȩ addĩ similitu¬
dinem condita. dum in sua dignitate ñ ꝑsticit:
quod plantata uel creata fuerat. seruare contẽp¬
sit. Tercio dñs uineȩ ad ficulneam uenit: quia
naturam generis humaui ante legem. sub lege
sub grã. expectando. aminonendo. uisitando
requisiuit. Dixit ad cultorem uineȩ. Eece anni
tres sunt ex quo uenio fructum querens inficul¬
nea hac : & non inuenio. Uenit ante legem: qͥl
ꝑ naturalem intellectum quid inusquisq erem¬
plosui. qualit̾ erga proximum. agere debuis.
innotuit. Uenit in lege: quia precipiendo docu¬
it. Uenit post legem ꝑgr̾am: quia pietatis suȩ
p̃sentiam exhiben do monstratut. S tamen in

Expanded text:
ne plantata est sicut ficus, et bene ta sicut ne plantata est sicut ficus, et bene ta sicut mulier; sed in culpam propria sponte lapsa, neque fructum servat operationis, neque statum rectitudinis. Ad peccatum quippe ex voluntate corruens, quia fructum obedientiae ferre noluit, statum rectitudinis amisit. Quae ad Dei similitudinem condita, dum in sua dignitate non perstitit, quod plantata vel creata fuerat, servare contempsit. Tertio dominus vineae ad ficulneam venit, quia naturam generis humani ante legem, sub lege, sub gratia, exspectando, admonendo, visitando, requisivit. 3. Dixit autem ad cultorem vineae: Ecce anni tres sunt ex quo venio fructum quaerens in ficulnea hac, 1583 et non invenio. Venit ante legem, quia per naturalem intellectum quid unusquisque exemplo sui qualiter erga proximum agere debuisset innotuit. Venit in lege, quia praecipiendo docuit. Venit post legem per gratiam, quia pietatis suae praesentiam exhibendo monstravit. Sed tamen in
Abbreviated transcription (Latin):
ominus & redemptor
noster ꝑ euuangelium
suum aliquando uerbs¬
loquitur aliquando reb
rebus. Duas et enimres
Uex euuanglio fratres an¬
distis. ficulneam infructuosam. & mulierem
curuam: & utriq rei ẽpietas. impensa. Illud
aut̾ dixit ꝑsimilitudinem: istud egit ꝑ exhi¬
bitionem. S hoc significat fic̾ulnea infructu¬
osa: quod mulier incdinata. & hoc ficulea reser¬
uata quod mulier erecta. Dominus ui nee t̾cio
uenit ad ficulneam: & fructum minime inue¬
nit. & mulier quȩ erecta ẽ decem & octo aniis
fuerat curua. Hoc autẽ decem & octo annoꝵ
numero signatur quod tercio dñs uineȩ ad in¬
fructuosam ficulneam nenisse ꝑhibetur. Qma
gͥ p̃mittendo sumimnatim tota ꝑstruixunus: iam
ꝑ electionis ordinem singula disseramus. Arbo¬
rem fici habebat quidam plantatam. in umnea
sna: & uenit querens fructum in illas & non in¬
uenit. Quid arbor fici: nisi humanam naturã
significat: Quid mulier inclinata. nisi eand̾e
naturam significando denunctat: Quȩ & be¬

Expanded text:
ominus et Redemptor noster per Evangelium suum aliquando verbis, aliquando reburebus. Duas etenim res ex Evangelio, fratres, audistis, ficulneam infructuosam, et mulierem curvam, et utrique rei est pietas impensa. Illud autem dixit per similitudinem, istud egit per exhibitionem. Sed hoc significat ficulnea infructuosa quod mulier inclinata, et hoc ficulnea reservata quod mulier erecta. Dominus vineae tertio venit ad ficulneam, et fructum minime invenit, et mulier quae erecta est decem et octo annis fuerat curva. Hoc autem decem et octo annorum numero signatur, quod tertio dominus vineae ad ficulneam infructuosam venisse perhibetur. Quia ergo praemittendo summatim tota perstrinximus, jam per lectionis ordinem singula disseramus. 2. Arborem fici habebat quidam plantatam in vinea sua; et venit quaerens fructum in illa, et non invenit. Quid arbor fici, nisi humanam naturam designat? Quid mulier inclinata nisi eamdem naturam significando denuntiat? Quae et be
Abbreviated transcription (Latin):
non habent: abesu fidelis ppłi prohibentur. Pisces
qui ppe qui pennulas squaminarum habent.:
dare saltus etiam suꝑ aquas solent. Quid ergo
pennatis piscio: nisi electe animȩ figurantur:
Que profecto solȩ incelestis eccłie corpꝰ cranse¬
unt: quȩ mͦ uirtutum peninilis fulte. saltus
dare ꝑ celeste desid̾ium sciunt: ut suꝑna ꝑon
cemplationẽ appetant: quam uis inse ipsis le¬
rum ex mortali carne relabantur:. Sigͦ ian
curua: & arbor infructuosa. Reminiscanas
malorum quȩ fecimus: mictamus aoradicẽ
cordis cophinum stercoris: ut tunc in redi¬
butionis fructu pinguescat: quod nob̾ hie
ꝑ penitentiam fecebat. & si uirtutum sim¬
ma oꝑari ñ possumus: ipso ds nr̃o gatider
lamento. Ex ipsa ei uisticie ichoatione pli¬
cebminis: qui iniusta quȩ fecimuis primmus
Nec mora erit inflecib: quia tergent cituis
transerintes lacͥmas gaudia mansura: ꝑ do¬

Expanded text:
non habent, ab esu fidelis populi prohibentur . Pisces non habent, ab esu fidelis populi prohibentur . Pisces quippe qui pennulas squamarum habent, dare etiam saltus super aquas solent. Quid ergo pennatis piscibus nisi electae animae figurantur? Quae profecto solae in coelestis Ecclesiae corpus transeunt, quae, modo virtutum pennulis fultae, saltus dare per coeleste desiderium sciunt, ut superna per contemplationem appetant, quamvis in seipsis iterum ex mortali carne relabantur. Si ergo jamulier curva, et arbor infructuosa. Reminiscamur malorum quae fecimus, mittamus ad radicem cordis cophinum stercoris, ut tunc in retributionis fructu pinguescat quod nobis hic per poenitentiam fetebat. Et si virtutum summa operari non possumus, ipse Deus nostro gaudet lamento. Ex ipsa enim justitiae inhoatione ei placebimus, qui injusta quae fecimus punimus. Nec mora erit in fletibus, quia tergent citius transeuntes lacrymas mansura
Abbreviated transcription (Latin):
contra hanc illorum ꝑuersitas mullateiis con¬
ualescit. & transire ꝑeam nequeunt: quam
contra se rigidam insuꝑna intentione ꝑtimes¬
lignis spiritib damus: cum t̾rena concupisci¬
mus: cum ad temporalia appetenda curuamur
Pndeat gͦ terrena concupiscere: & dorsa men¬
tium ascendentib adu̾sariis prebere. Terram
semꝑ intuetur qui curuatus ẽ: & quo p̃mio sit
redemptus ponmeminit: qui ina querit. Hmc
etiam ꝑ moysen dicit᷑: ut qui gybbo p̃mitur:
nequaquam ad sacerdotium promotieatur:
& quot quot xp̃i sanguine redempti sumtis:
membra eiusdem sumim sacerdotis efficinur
Unde nobis & ꝑ petrum chicitur. Uos aut̾ genus
electum: regale sacer cdotium. S qui gybbum to¬
lerat᷑: nnia semꝑ intuerur. A sacerdotio gͦ repel¬
iatur: quia quisquis solis terrenis intentus ẽ.
ipse sibi testis ẽ. quod membrum summi sacer
dotis non est. Hinc rursus pisces qui ꝑ emꝰ ulas

Expanded text:
contra hanc illorum perversitas nullatenus concontra hanc illorum perversitas nullatenus convalescit; et transire per eam nequeunt, quam contra se rigidam in superna intentione lignis spiritibus damus, cum terrena concupiscimus, cum ad temporalia appetenda curvamur. Pudeat ergo terrena concupiscere, et dorsa mentium adversariis ascendentibus praebere. Terram semper intuetur, qui curvus est; et quo pretio redemptus sit, non meminit qui ima quaerit. » er Moysen precipitur, ut qui gibbo premitur, nequaquam ad sacerdotium provehatur, et quotquot Christi sanguine redempti sumus, membra eiusdem summi sacerdotis efficimur; unde nobis per Petrum dicitur: Vos autem genus electum. regale sacerdotium. Sed qui gibbum tolerat, ima semper intuetur; a sacerdotio ergo repellitur, quia quisquis solis terrenis intentus est, ipse sibi testis est, quod membrum summi sacedotis non est. Hinc rursus pisces qui pennulas
Abbreviated transcription (Latin):
appetit: in infimis intendit: celestia nequaquam
desiderat: terrena semꝑ manimo uersat: ꝙ hoc
quod de suo genere doluit. inscipso exclamauit
dicens: incuruatiis sum et humiliatus sum usq¬
quaq. Contemplationem namq celestium
ꝑdens. si sola carnis necessaria homo cogitaret:
incuruatus & humiliatus essetꝰ. s tam̃ usquaqͣq
non esset. Quem g̾ a suꝑnis cogitationib non
solum necessitas deiecit. s etiam uoluptas illici¬
tasterit: non solum incuruatus. s usquequaq
incuruatus ẽ. Hinc alius ꝓpħa de immundis
spiritib dicit. Qui dixerunt animȩ tuȩ. mcur¬
uare ut cranseamus. Recta quippe stat anima.
cum suꝑna desiderat. & nequaquam flectitur
adima. S maligiri sp̃s cum hanc insua rectitu¬
dine stare conspiciunt: ꝑ eam transsire ñ posst̃.
Transire namq eoruni ẽ. immunda illi deside¬
ria spargere. Dicunt gͦ. incuruare ut transea¬
mus: quia si ipsa se adima appetenda ñ deiecit:

Expanded text:
appetit, in infimis intendit, coelestia nequaquam appetit, in infimis intendit, coelestia nequaquam desiquod de suo genere doluit, in seipso exclamavit, dicens: Incurvatus sum et humiliatus sum usquequaque. Contemplationem namque coelestium perdens, si sola carnis necessaria homo cogitaret, incurvatus et humiliatus esset, sed tamen usquequaque non esset. Quem ergo a supernis cogitationibus non solum necessitas dejicit, sed etiam voluptas illicita sternit, non solum incurvatus, sed usquequaque incurvatus est. Hinc alius propheta de immundis spiritibus dicit: Qui dixerunt animae tuae, Incurvare ut transeamus . Recta quippe stat anima cum superna desiderat, et nequaquam flectitur ad ima. Sed maligni spiritus cum hanc in sua rectitudine stare conspiciunt, per eam transire non possunt. Transire namque eorum est immunda illi desideria spargere. Dicunt ergo Incurvare ut transeamus, quia si ipsa se ad ima appetenda non dejicit,
Abbreviated transcription (Latin):
Uocauit. & erexit: quia illuminauit & ad iuuit.
uocat s non erigit: quandoquidem ꝑ eiꝰ gr̾am
illuminamur. is exigentib nr̃is meritis adiu¬
uari non possumus. Plerumq enim uidemus
quȩ agenda sunt: s hȩc oꝑe non implemus.
Nitimur & infirmaiur. Mentis indicium
rectitudinem conspicit: s hanc oꝑis fortitudo
succumbitꝰ quia nmnirum iam de pena peccati
est: ut exdono quidem possit bonum conspici.
s tamen abeo quod aspicitur: contingat ꝑmeri¬
tum repelli. Usitata etenim culpa obligat
mentem: ut nequaqm surgere possit ad rectitu¬
diuem. Conatur & labitur: quia ubi sponte
dui ꝑstititꝰ. ibi & cum uoluerit coacta cadit.
Bene de hac nrã incuruatione extypo humani
genĩs ꝑ psalmistam dicitur: In curuatus sum:
& humiliatus sum usquequaq. Contemplat᷑¬
homo conditus fuerat: s peccatis erigentib foras
missus. mentis sue tenebras portat. Suꝑna non

Expanded text:
Vocavit et erexit, quia illuminavit et adjuvit. Vocavit et erexit, quia illuminavit et adjuvit. Vocat, sed non erigit, quando quidem per ejus gratiam illuminamur, sed, exigentibus nostris meritis, adjuvari non possumus. Plerumque enim videmus quae agenda sunt, sed hoc opere non implemus. Nitimur, et infirmamur. Mentis judicium rectitudinem conspicit, sed ad hanc operis fortitudo succumbit, quia nimirum jam de poena peccati est ut ex dono quidem possit bonum conspici, sed tamen ab eo quod aspicitur contingat per meritum repelli. Usitata etenim culpa obligat mentem, ut nequaquam surgere possit ad rectitudinem. Conatur, et labitur, quia ubi sponte diu perstitit, ibi et cum noluerit coacta cadit. Bene de hac nostra incurvatione ex typo humani generis per Psalmistam dicitur: Incurvatus sum et humiliatus sum usquequaque . Contemplathomo conditus fuerat, sed peccatis exigentibus foras missus, mentis suae tenebras portat, superna non
Abbreviated transcription (Latin):
legem. suib lege. atq in exordio inchoantis gr̃e
nfirmus extitit: decem & octo annis curua fuit.
&e erat inclinata: nec omnino poterat sursũ
respicere. Omnis peccator terrena cogitans.
celestia ñ requirens. sursum respicere non ualet:
quia dum desideria inferiora sequitur. amen¬
tis suiȩ rectitudine curuatur: & hoc semꝑ uidet.
quod sine cessatione cogitat. Ad corda nr̃a fr̃s
km̃i redite: quid horis omnib incogitationib
urĩs uoluatis semꝑ inspicite. Alius de honorib
alius depecuniis: alius de prediorum ambitu
cogitat. Cuncta hȩc inimo srnt. & quando
mens calib implicatur: abstatus sui rectitu¬
dine flectitur. & quia ad celeste desiderium
non assurgit: quasi mulier inclmata fuirsũ
respicere nequaquam potest. Sequitur. Hanc
cum uideret iħs: uocauit ad se. & ait illi.
Mulier diiissa es ab infirmitate tua. Et
imposuit illi manum: & confestim erecta ẽ.

Expanded text:
legem, sub lege, atque in exordio inchoantis gratiae legem, sub lege, atque in exordio inchoantis gratiae infirmus exstitit, decem et octo annis curva mulier fuit. Et erat inclinata, nec omnino poterat sursum respicere. Omnis peccator terrena cogitans, coelestia non requirens, 1585 sursum respicere non valet, quia dum desideria inferiora sequitur, a mentis suae rectitudine curvatur, et haec semper videt, quod sine cessatione cogitat. Ad corda vestra, fratres charissimi, redite, quid horis omnibus in cogitationibus vestris volvatis semper aspicite. Alius de honoribus, alius de pecuniis, alius de praediorum ambitu cogitat. Haec cuncta in imo sunt, et quando mens talibus implicatur, a status sui rectitudine flectitur. Et quia ad coeleste desiderium non assurgit, quasi mulier inclinata sursum respicere nequaquam potest. 7. Sequitur: Hanc cum vidisset Jesus, vocavit ad se, et ait illi: Mulier, dimissa es ab infirmitate tua. Et imposuit illi manum, et confestim erecta est.
Abbreviated transcription (Latin):
audiunt: & tamen ad penitentiam redire con¬
tempnunt: & infructiosi dõ in hoc scło iuri¬
des stant. S audiamus quid ficulneȩ cultor
ad ringat. Si quidem fecerit fructum: sinautẽ
infuturo succides eam: Quia profecto qui hic ñ
riult ad fecunditatẽ pinguescereꝑ increpatio¬
nem: illic cadet unde iam surgere ꝑpenitentiã
non ualet: & infuturo succidetur: quamuis hic
sine fructii uiridisstare uideat᷑. Erat aut̃ do¬
cens insynagoga sabbatis. Et ecce mulier quȩ
habebat sp̃m infirmitatis. mnis decem & octo.
Paulo ante iam diximus. quia hoc erat trimis
aduentus dm̃. ad infructuosam ficulneam: qͦd
decem & octo annorum numerus ad curuam
mulierem signat. Sexto enim die homo fac̾tꝰ
est: atq eodem sexto die oꝑa dni cuncta ꝑfecta
sunt. Senarius aut̃ mimerus intrigonum du¬
ctus: decem & octo facit. Quia gͦ homo qui sexto
die factus ẽ ꝑfecta oꝑa habere noluit: s antẽ

Expanded text:
audiunt, et tamen ad poenitentiam redire cenaudiunt, et tamen ad poenitentiam redire centemnunt, et, infructuosi Deo, in hoc saeculo virides stant. Sed audiamus quid ficulneae cultor adjungat: Si quidem fecerit fructum: sin autem, in futuro succides eam. Quia profecto qui hic non vult ad fecunditatem pinguescere per increpationem, illic cadet unde jam resurgere per poenitentiam non valet; et in futuro succidetur, quamvis hic sine fructu viridis stare videatur. 6. Erat autem docens in synagoga eorum sabbatis. Et ecce mulier quae habebat spiritum infirmitatis annis decem et octo. Paulo ante jam diximus, quia hoc erat trinus adventus domini ad infructuosam ficulneam, quod decem et octo annorum numerus ad curvam mulierem signat. Sexto enim die homo factus est , atque eodem sexto die opera Domini cuncta perfecta sunt. Senarius autem numerus in trigonum ductus decem et octo facit. Quia ergo homo, qui sexta die factus est, perfecta opera habere noluit, sed ante
Abbreviated transcription (Latin):
ta quippe instercore suo computrescere ẽ: carnale̾
quosq infecore luxuriȩ intam funre. Nositaq
quotiens carnalem mentẽ de suis peccatis incre
pamus: quotiens ad eiꝰ memoriam uicia ante ac¬
ta reducimus: quasi infructuose arbori cophinũ
sercoris u̾samus. ut malorum quȩ egit memo¬
riam recolat. & ad compunctionis gr̾am quasi de
fetore pinguescat. Mittitur gͦ cophinus stercoris
adradicem arboris: quando prauitatis sue consci¬
intia tangitur memoria cogitationis. Cumq se
ꝑpenitentiam adlamenta meris excitat: cumq
adbonȩ oꝑatioms grãm reformat. quasi ꝑtactũ
stercoris redit ad fecunditatem oꝑis.: radix cordis.
Piangit quod fecisse se meminit: displcet sibi
qualem se fuisse recolit: intentionem contra se
irigit: atq ad meliora animum accendit. Ex
fetore gͥ ad fructum reuiuiscit arbor: quia de
consideratione peccati. ad bona se oꝑa resusci¬
tat ammus. Et sunt pleriq qui increpationes

Expanded text:
ta quippe in stercore suo computrescere est, / carnales ta quippe in stercore suo computrescere est, / carnales quosque in fętore luxurię vitam finire. Quotiens itaque carnalem mentem de suis pepamus, quoties ad ejus memoriam vitia anteacta reducimus, quasi infructuosae arbori cophinum stercoris versamus, ut malorum quae egit memoriam recolat, et ad compunctionis gratiam quasi de fetore pinguescat. Mittitur ergo cophinus stercoris ad radicem arboris quando pravitatis suae conscientia tangitur memoria cogitationis. Cumque se per poenitentiam ad lamenta mens excitat, et ad bonae operationis gratiam reformat, quasi per tactum stereodris redit ad fecunditatem operis radix cordis: plangit quod fecisse se meminit, displicet sibi qualem fuisse se recolit: intentionem contra se dirigit, atque ad meliora animum accendit. Ex fetore ergo ad fructum reviviscit arbor, quia de consideratione peccati ad bona se opera resuscitat animus. Et sunt plerique qui increpationes
Abbreviated transcription (Latin):
a dõ frigidi: unde in hoc scło male protegunt᷑.
nonẽ. Postquam enini se ꝑdidit: querendum
solum modo est. cur & alios premit. Unde bene
enusdem uincȩ dñs dicit. Ut quid terram occu¬
pa: Terram quippe occupat: qui mentes alie¬
nas grauat. Terram occupat: qui locum quẽ
tenet in bonis oꝑib ñ exercet. S tani nr̃m est ꝓ¬
talib dep̃cari. Nunc cultor uineȩ quid dicat
audiamus. Dñc dimitte illam & hoc anno: uisq
dum fodiam circa illam. Quid ẽ circa ficulueaiu
fodere: nisi infructuosas mentes merepare: On¬
ns quippe fossa mimo ẽ. Smmrum increpatio dũ
mentem sibi demonstrat: humiliat. Quotiensgͦ
tre debito circa infructuosam arborem fodiniꝰ
Post fossionem uͦ quid dicatur atidiamus. E mit¬
tam cophinum stercoris. Quid ẽ cophinus ster¬
coris: nisi memoria peccatoruim: Peccata etem̃
carnis. stercora uocantur: Unde & ꝑ ꝓpham dr.¬
Computruerunt iumenta instercore scio. Iumen¬

Expanded text:
a Deo frigidi, unde in hoc saeculo male proteguntur.a Deo frigidi, unde in hoc saeculo male proteguntur.non est. Postquam enim se perdidit, quaerendum solummodo est cur et alios premat. Unde bene ejusdem vineae dominus dicit: Ut quid etiam terram occupat? Terram quippe occupat qui mentes alienas gravat, terram occupat qui locum quem tenet in bonis operibus non exercet. 5. Sed tamen deprecari. Nam cultor vineae quid dicat audiamus: Domine, dimitte illam et hoc anno, usque dum fodiam circa illam. Quid est circa ficulneam fodere, nisi infructuosas mentes increpare? Omnis quippe fossa in imo est. Et nimirum increpatio dum mentem sibi demonstrat, humiliat. Quoties ergturae debito circa infructuosam arborem fodimus. Post fossionem vero quid dicatur audiamus. Et mittam cophinum stercoris. Quid est cophinus stercoris, nisi memoria peccatorum? Peccata etenim carnis stercora vocantur. Unde et per prComputruerunt iumenta in stercore suo. Iumen
Abbreviated transcription (Latin):
in quantum ꝓeruditione urã docendo. p̃dican¬
do. increpando laboramus. S cum magno
iam timore audiendum ẽ: quod cuitori uineȩ
de infructuosa arbore dicit᷑. Succide eam.
Ut quid etiam t̾ram occupat: Unusquisq
urta modum suum inquantum locum uite
presentis tenet: si fructum bonȩ oꝑationis non
erhibet: uelut infructuosa arbor terram occu¬
pat: quia in eoloco inquo ipse ẽ. & aliis oꝑandi oc¬
casionẽ negat. S in hoc scło potens quilibet si fru¬
tum non habet bonȩ oꝑationis: etiam impedĩ¬
tum prestat ceteris: quia quic̃q subipso sunt.
eremplo prauitatis illius quasi umbra ꝑu̾sita¬
tiseius p̃muntui: Stat desuꝑ arbor infructuo¬
sa & fubt̃ terra sterilis iacet. Infructiose arbo¬
ris desuꝑ umbra densatur: & solis radius ad ter¬
raim descendere nequaquam ꝑmittiturꝰ quia
conspiciunt: ipsi quoq infructuosi remanentes.
ueritatis lumine pͥuantur: & pressi umbra:
calorem soluͦ non accipiunt: quia in de remanẽt

Expanded text:
in quantum pro eruditione vestra, docendo, deprecando, increpando, laboramus. 4. Sed cum magno jam timore audiendum est quod cultori vineae de infructuosa arbore dicitur: Succide illam; ut quid etiam terram occupat? Unusquisque juxta modum suum, in quantum locum vitae praesentis tenet, si fructum bonae operationis non exhibet, velut infructuosa arbor terram occupat, quia in eo loco in quo ipse est, et aliis operandi occasionem negat. Sed in hoc saeculo potens quilibet, si fructum non habet operationis bonae, etiam impedimentum praestat caeteris, quia quicunque sub ipso sunt, exemplo pravitatis illius, quasi umbra perversitatis ejus premuntur. Stat desuper arbor infructuosa, et subtus terra sterilis jacet. Infructuosae arboris desuper umbra densatur, et solis radius ad terram descendere nequaquam permittitur, quia exempla conspiciunt, ipsi quoque, infructuosi remanentes, veritatis lumine privantur. Et, pressi umbra, calorem solis non accipiunt, quia 1584 inde remanent
Abbreviated transcription (Latin):
uam fecit: uade inpace. Fides etenim saluam fec̃:
quia hoc qriod petiit: posse accipere ñ dubitauit.
S ipsa quoq spei certitudinem iam abillo acceꝑat:
aquo ꝑspem etiam sauitem querebat. In pace aut̃
ire p̃cipiturꝰ ut aueritatis itinere. in uia scandali
ulterius non diriuetur. Unde & ꝑ zachariam dr
ad dirigendos pedes nr̃os inuiam pacis. Tunc enmi
gressus nr̃os iniuampacis dirigimus: quando ab

Expanded text:
vam fecit, vade in pace. Fides etenim salvam fecit, vam fecit, vade in pace. Fides etenim salvam fecit, quia hoc quod petiit posse se accipere non dubitavit, sed ipsam quoque spei certitudinem jam ab illo acceperat, a quo per spem etiam salutem quaerebat. In pace autem ire praecipitur, ut a veritatis itinere in viam scandali ulterius non derivetur. Unde et per Zachariam dicitur: Ad dirigendos pedes nostros in viam pacis . Tunc enim gressus nostros in viam pacis dirigimus, quando per
Abbreviated transcription (Latin):
ant̾ ex quo intraui: non cessauit osculari pedes
meos. Oleo caput meum ñ unristi. Hȩc autẽ
unguento uuxit pedes meos. Post enimeratio¬
uem uͦ: sub infertur sententia. Propt̾ quod dicotͥ:
remittunt᷑ ei peccata multa: quia dilexit mul¬
tum. Quid fr̃s mei eẽ dilectionẽ credimus: nisi
ignem: & quid culpamͥ. nisi rubiginem: Un¬
de & nunc dicitur: remittuntur ei peccata mul¬
ta. quia dilerit multum. Ac si aꝑte diceretur.
Incendit plene peccati rubiginem: quia ardet
nalide ꝑ amoris ignem. Tanto namq amplitis
peccati rubigo consumitur: quanto peccatorẽ
magno caritatis igne concremantur. Ecce ea
quȩ admedicum uenerat. egra sanata ẽ: s de
salute eius alii egrotant. Nam simul discum¬
bentes conquesti sunt intra dicentes. Quis ẽ hic
qui etiam peccata dimittit: S celestis medicꝰ.
egros ñ respicit: quos etiã demedicamento fieri
aeteriores indet. Eam quam fanauerat ꝑ pietatis
suȩ sententiam confirinat dicens. fidescua te sal¬

Expanded text:
ntravit, non cessavit osculari pedes meos. Oleo caput meum non unxisti; haec autem unguento unxit pedes meos. Post enumerationem vero subinfertur sententia: Propter quod dico tibi: Remittuntur ei peccata multa, quoniam dilexit multum. Quid, fratres mei, esse dilectionem credimus, nisi ignem? et quid culpam, nisi rubiginem? Unde nunc dicitur: Remittuntur ei peccata multa, quia dilexit multum. Ac si aperte diceretur: Incendit plene peccati rubiginem, quia ardet valide per amoris ignem. Tanto namque amplius peccati rubigo consumitur, quanto peccatoris cor magno charitatis igne concrematur. Ecce ea quae ad medicum venerat aegra sanata est, sed de salute ejus adhuc alii aegrotant. Nam simul discumbentes conquesti sunt, intra se dicentes: Quis est hic qui etiam peccata dimittit? Sed coelestis medicus aegros non desdeteriores videt. Eam quam sanaverat per pietatis suae sententiam confirmat, dicens: Fides tua te sal
Abbreviated transcription (Latin):
nitentiam ꝑcutit ipse quod fecit: iam ur̾ proxumꝰ
peccator non est: quia cum dĩ se iusticia contra
se dirigit: & hoc in se punit quod iusticia duuna
rep̃hendit. S iam iste suꝑb & arrogans. qua sen¬
tentia communicatur audiamus. Deduobus
quippe ei debitorib paradigina opponitur: quo¬
rum unus minus. alius ampluis debetꝰ utroꝵq
debito dunisso. quis ampluis largitorẽ debiti
diligat int̾rogatui: Quib u̾bis protinus ille res¬
pondet. Ille plus diligit: cui plus dimittitur.
Qua inre notandum ẽ. quia dum sua sententia
phariseus coniuncitur: quasi freneticꝰ funem
portat exquo ligetur. Et numerantur ei bona
peccatricis: enumerantur mala falsi iusti. cum dĩ
Intraui indoniun tuam: aquam pedib mersĩ
dedisti. Hec aut̃ lacrimis rigauit pedes meos:

Expanded text:
nitentiam percutit ipse quod fecit, jam noster proximus nitentiam percutit ipse quod fecit, jam noster proximus peccator non est, quia cum Dei se justitia contra se dirigit, et hoc in se punit, quod justitia divina reprehendit. 4. Sed jam iste superbus et arrogans qua sententia convincatur audiamus. De duobus quippe ei debitoribus paradigma opponitur, quorum unus minus, et alius amplius debet; utrorumque debito dimisso, quis amplius largitorem debiti diligat, interrogatur. Quibus verbis protinus ille respondit: Ille plus diligit cui plus dimittitur. Qua in re notandum est quia dum sua sententia Pharisaeus convincitur, quasi phreneticus funem portat ex quo ligetur. Enumerantur ei bona peccatricis, enumerantur mala falsi justi, cum dicitur: Intravi in domum tuam, aquam pedibus meis non dedisti; haec autem lacrymis rigavit pede
Abbreviated transcription (Latin):
uiros intueri: qui sacerdotali officio p̃diti. siquid
forte iuste exterius uel tenuit̾ egerint. protinis
subiectos despicuint. et peccatores quosq in plebe
positos dedignantur: eisq compati culpã suam
conficentib nolunt: ac uelut pharisei more a
peccatrice muliere tangi despiciunt. Quȩ ꝓfec¬
to mulier: si ad pharisei pedes uenissetꝰ nimirũ
calcib repulsa discederet: inquinari enim se ali¬
eno peccato crederet. S quia huuc uera sua ui¬
sticia ũ replebat: de alieno uulnere egrotabat.
Unde necesse semꝑ ẽ. ut cum peccatores quosq
conspicimus: nosinet ipsos pͥus inulorum cala¬
mitate defleamus. Quia forte insimilib aut
lapsi sumus: aut labi possumus. si lapsi ñ sumus.
& si censura magisterii debet semꝑ uirtute dis¬
cipline uicia ꝑsequi: oportet tamen ut sollicite
discernamus. quia districtionem debenus uicũ
compassionem nature. Si enim feriendus ẽ pec¬
cator: nucriendus ẽ ꝓximus. Cum uͦ iam ꝑ pę¬

Expanded text:
viros intueri, qui, sacerdotali officio praediti, si quid fortasse juste exterius vel tenuiter egerint, protinus subjectos despiciunt, et peccatores quosque in plebe positos dedignantur, eisque compati culpam suam confitentibus nolunt, ac, velut Pharisaei more a peccatrice muliere tangi despiciunt. Quae profecto mulier si ad Pharisaei pedes venisset, nimirum calcibus repulsa discederet. Inquinari enim se alieno peccato crederet. Sed quia hunc vera justitia non replebat, de alieno vulnere aegrotabat. Unde semper necesse est ut cum peccatores quosque conspicimus, nosmetipsos prius in illorum calamitate defleamus, quia fortasse in similibus aut lapsi sumus, aut labi possumus, si lapsi non sumus. Et si censura magisterii debet semper virtute disciplinae vitia persequi, oportet tamen ut sollicite discernamus quia districtionem debemus vitiis, compassionem naturae. Si enim feriendus est 1595 peccator, nutriendus est proximus. Cum vero jam per poe
Abbreviated transcription (Latin):
entem: Suscipientẽ dicam: an trabenten
Melius trahentem & suscipientem: quia nimiriũ
tudineni suscepit foris. Sed iam textum sc̃i eit¬
gelii ꝑcurrentes. ipsam quoq ordinem quoue¬
nerit. sananda uideamus. Attulit alabastrum
unguenti: & stans retro secuis pedes iħu. laciuis
cepit rigare pedes eius: & capillis capttis suiter
gebat. & osculabatur pedes euis: & iinguento
ungebat. Liquet fr̃s: quod illicitis actionib
priusmulier intenta. unguentum sibi ꝓodre
sus carnis adhibuit. Quod gͦ sibi turpiter adhi¬
buerat: hoc iam dõ laudabilit᷑ offerebat. Oculis
terrena concupierat: s hos iam ꝑpenitentiã
conterens fiebat. Capillos ad compositionem
uultus exhibuerat: s iam capillis lacrimaster¬
gebat. Ore suꝑba dixerat. s pedes dñi osculans
hoc in redemptoris sui uestigia figebat. Qui¬
gͦ beata maria inse habuit oblectamenta. tit
de se inuenit holo causta. Conuertit ad untu¬
tum nunerum: numerum criminum: ut totũ

Expanded text:
entem? Suscipientem dicam, an trahentem? entem? Suscipientem dicam, an trahentem? dicam melius, trahentem et suscipientem, quia nimirum itudinem suscepit foris. Sed jam textum sancti Evangelii percurrentes, ipsum quoque ordinem quo venerit sananda, videamus. 2. Attulit alabastrum unguenti, et stans retro secus pedes Jesu, lacrymis coepit rigare pedesgebat. Et osculabatur pedes ejus, et unguento ungebat. Liquet omnibus quod illicitis actibus prius mulier intenta, unguentum sibi pro odore suae carnis adhibuit. Quod ergo sibi turpiter exhibuerat, hoc jam Deo laudabiliter offerebat. Oculis terrena concupierat, sed hos jam per poenitentiam conterens flebat. Capillos ad compositionem vultus exhibuerat, sed jam capillis lacrymas tergebat. Ore superba dixerat, sed pedes Domini osculans, hoc in Redemptoris sui vestigia figebat. Quot ergo in se habuit oblectamenta, tot de se invenit holocausta. Convertit ad virtutum numerum, numerum criminum, ut totum
Abbreviated transcription (Latin):
ogitanti michi de mariȩ
penitentia: flere magis
libet quam aliquid di¬
cere. Cuius enim uel
saxeum pectus illȩ huiꝰ
peccatricis lacrime. ad
exemplum penitendi
ñ emolliant: Conside¬
rauit namq quid fecit
et noluit moderati quid faceret. Suꝑ conuiuantes
ingressa ẽ: non iussa uenitꝰ int̾ epiuas lacrimas
obtulit. Dicite quo dolore ardec: quȩ ftere int̾ eou¬
las non erubescit: Hanc uͦ quam lucas peccatri¬
cem muliereni: ioh̾es mariam nominat. Illam
eẽ mariam credimus: dequa marcus septem u¬
monia eiecta fuisse testatur & qui ꝑ septemde¬
monia: nisi uniu̾sa uicia designantur: Quia
enim septem dieb omne tempus comp̃hendit᷑:
recte septenario numero uunersitas designat᷑
Septem ũ demonia maxia habuit: quȩ iinuss
uicus plena fuit. S ecce quia turpitudims si
maculas aspexit. lauanda ad fontem miscđie
semet ipsam grauit̾ erubescebat: nichil esse
didit. Quod uerecundaretur foris. Quidg inra¬
mur fr̾s: inariam uenientem: an dnm̃ su scipi¬

Expanded text:
ogitanti mihi de Mariae poenitentia, flere magis libet quam aliquid dicere. Cujus enim vel saxeum pectus illae hujus peccatricis lacrymae ad exemplum poenitendi non emolliant? Consideravit namque quid fecit, et noluit moderari quid faceret. Super convivantes ingressa est, non jussa venit, inter epulas lacrymas obtulit. Discite quo dolore ardet, quae flere et inter epulas non erubescit. Hanc vero quam Lucas peccatricem mulierem, 1593 Joannes Mariam nominat, illam esse Mariam credimus de qua Marcus septem daemonia ejecta fuisse testatur. Et quid per septem daemonia, nisi universa vitia designantur? Quia enim septem diebus omne tempus comprehenditur, recte septenario numero universitas figuratur. Septem ergo daemonia Maria habuit, quae universis vitiis plena fuit. Sed ecce quia turpitudinis suae maculas aspexit, lavanda ad fontem misericosemetipsam graviter erubescebat intus, nihil esse credidit quod verecundaretur foris. Quid ergo miramur, fratres, Mariam venientem, an Dominum suscipi
Abbreviated transcription (Latin):
& fauacit̾ iustus: egram reprehendit de egri¬
tudine. medicum desubuentioneꝰ qui ipse qͦq¬
de elationis uulnere egrotabat. & ignorabat. Int̾
duos aut̃ egros medicus erat: s unus eger infe¬
bre. integrum sensum tenebat: alt̾ uͦ infebre
carnis. & sensum ꝑdiderat mentis. Illa quippe
flebat. quod fecerat: phariseus aut̃ falsa iusticia
elatus. uim suȩ iualitudinis exaggerabat. In
egritudine gͦ sensum ꝑdiderat: qui hoc ipstm
quoq quod asalute longe esset ignorabat. Sed
int̾ hȩc nos gemitus cogit. quosdam nr̃i ordims¬

Expanded text:
et fallaciter iustus; egram reprehendit de egritudine et medicum de subuentione; que de elationis vulnere aegrotabat, et ignorabat. Inter duos autem aegros medicus aderat; sed unus aeger in febre integrum sensum tenebat, alter vero in febre carnis et sensum perdiderat mentis. Illa quippe flebat quod fecerat; Pharisaeus autem de falsa justitia elatus, vim suae invaletudinis exaggerabat. In aegritudine ergo et sensum perdiderat, qui hoc ipsum quoque, quod a salute longe esset, ignorabat. Sed inter haec nos gemitus cogit quosdam nostri ordi
Abbreviated transcription (Latin):
sims deleatur. Esuriamus paululm dilectissi¬
mi: & aliquantulum quod uiuandis possit pro¬
desse pauꝑib. nr̃e consuetudini subtrahamus.
Dilectio proximi. dilectio di ẽ: qui plenitudinẽ
legis et ꝓpharum in hac gemme caritatis unitate
constituitꝰ ut nemo ambigeret dõ se offerre quic
quid homini contulisset. dicente dño saluatore.
cum de alendis uiuandisq pauꝑib loqueretur
Quod umi horum fecistis: michi fecistis.¬

Expanded text:
synis deleatur. CAP. IV. Esuriamus paululum, dilectissisynis deleatur. CAP. IV. Esuriamus paululum, dilectissimi, et aliquantulum quod juvandis possit prodesse pauperibus, nostrae consuetudini subtrahamus. Delectlegis et prophetarum in hac geminae charitatis unitate constituit, ut nemo ambigeret Deo se offerre quidquid al., quod homini contulisset, dicente Domino Salvatore, cum de alendis juvandisque pauperibus loqueretur: Quod uni eorum fecistis, mihi fecistis
Abbreviated transcription (Latin):
Ieuinate abaduersis: abstinete a contrariis. Ego
sum cib uester & potus: nemo quȩ mea sunt in¬
efficaciter concupiscat. Qui enm ad me tendit.
cohortationib quib uos adbona in comiutabi¬
lia. & ad gaudia iiuitat ęt̾na: plene sunt onis
chiuitiarum pagine litterarum. Et hoc nob̃cum
agit. testamenti utriusq qoctrina: ut in hereamꝰ
ueris. & contineamus auanis. Nonenini app̃¬
hendi potest quod promittitur: nisi custoditũ
fuerit quod iubeturꝰ. Quid autẽ uistius quan
ut homo cuus fert imaginem faciat uolunta¬
tem: & ꝑ abstinentiam cibi ietuinet a lege peccati
Ideo eiim ipsa continentie obseruantia. qua¬
tuor ẽ assignata temporib: ut ^ iͣd ipsum totius
anni redeunte decursu. cognosceremus nos in¬
desinent̾ purificationib indigere. semꝑq esse
nitendum dum inhuius uite uarietate iactam᷑
ut peccatum quod fragilitate carnis & cupidita¬
tum postutione concrahitur: ieiuniis atq elemo¬

Expanded text:
Jejunate ab adversis, abstinete a contrariis. Ego Jejunate ab adversis, abstinete a contrariis. Ego sum cibus vester et potus: nemo quae mea sunt inefficaciter concupiscit; qui enim ad me tendit cohortationibus, quibus nos ad bona incommutabilia et ad gaudia invitat aeterna, plenae sunt omnes divinarum paginae litterarum; et hoc nobiscum agit Testamenti utriusque doctrina, ut inhaereamus veris et contineamus a vanis. Non enim apprehendi potest 365 quod promittitur nisi custoditum fuerit quod jubetur. Quid autem justius quam ut homo, cujus fert imaginem, faciat voluntatem, et per abstinentiam cibi jejunet a lege peccati? Ideo enim ipsa continentiae observantia quatuor est assignata temporibus, ut in idipsum totius anni redeunte decursu, cognosceremus nos indesinenter purificationibus indigere, semperque esse nitendum, dum in hujus vitae varietate jactamur, ut peccatum, quod fragilitate carnis et cupiditatum pollutione contrahitur, jejuniis atque eleemo
Abbreviated transcription (Latin):
Celebretur gͥ dilectissum. uerum & sp̃uale i eni¬
nium: quod & corpus & animam sui puritate sc̃i¬
ficet. Cordis nr̃i secreta rimemur: & quib reb
aut contristentur. aut gaudeant. iusto discutia¬
mus examine. Ac siquis amor nanȩ głȩ. siqua ra¬
dix auaritiȩ. si quod inest uirus inuidie: nichil ta¬
lium anima sumat escarumꝰ s urtutum intenta
deliciis. celestes epulas terrene preferat uolupta¬
ti. Aguoscat homo sin generis diguitatẽ: factũ¬
q se ad imaginem & similitudinem sui creatoris
intelligat. Nec ita de miseriis quas ꝑ peccatum
illud maximum & cominune incidit expauescat:
ut non se adiscdiani sui reparatoris attollat. Ipse
enundicit. Sc̃ĩ estote: quia ego sc̃s sum. Hoc est:
Me intelligite. & in his quȩ michi displicent absti¬
nete. Facite quod amo: ainate quod facio. Et cũ
uidetur difficile esse quod iubeo: ad iubentem re¬
currite: ut unde datur preceptrim p̃stetur auri¬
lium. Non negabo opem: qui tribui uoluntatẽ.

Expanded text:
Celebraturi igitur, dilectissimi, verum et spiritale jejunium, quod et corpus et animum sui puritate sanctificet, cordis nostri secreta rimemur, et quibus rebus aut contristentur aut gaudeant, justo discutiamus examine. Ac si quis amor vanae gloriae, si qua radix avaritiae, si quod inest virus invidiae, nihil talium anima sumat escarum, sed virtutum intenta deliciis, coelestes epulas terrenae praeferat voluptati. Agnoscat homo sui generis dignitatem, factumque se ad imaginem et similitudinem sui Creatoris intelligat; nec ita de miseriis quas per peccatum illud maximum et commune incidit expavescat, ut non se ad misericordiam sui Reparatoris attollat. Ipse enim dicit: Sancti estote, quoniam ego sanctus sum : hoc est, me eligite, et ab iis quae mihi displicent abstinete. Facite quod amo, amate quod facio. Et cum videtur esse difficile quod jubeo, ad jubentem accurrite; ut unde datur praeceptum, praestetur auxilium; non negabo opem qui tribui voluntatem.
Abbreviated transcription (Latin):
sit: si quod asuꝑiore indicitur: ab inferiore negli¬
gatur: Ut aut̾ mens rationalis salubrit̾ exterio¬
ra castiget: debet etiam ꝓpria exercere ⁊eiuma qͥa
non solum carnis desideriis. s etiam annni cupidi¬
tatib conuenit repugnare: dicente scͥptura post
concupiscentias tuas non eas: & a uoluntate tua
auertere. Ieitinans gͦ abhis quȩ caro expetit: ietui¬
net & ab his quȩ male interior substantia concupis¬
cit. Pessimus enim amme cib ẽ. uelle quod non
licet: & noxia cordis delectatio ẽ. quȩ aut turpi lu¬
cropascitur: aut suꝑbia extollit᷑. aut ulcione le¬
tatur. Quamuis enim affectib motus quoq cor¬
poris seruiant: ad originem tam̃ suam cuncta respi¬
ciunt. Q ibi censetur qualitas actionis: ubi inue¬
nitus inicrum uoluptatis: quam a prauis deside¬
quia tunc ẽ edendi abstinentia fructuosa: quando
exterior parcitas a temperantia interiore ꝓcedt.

Expanded text:
sit, si quod a superiore indicitur ab inferiore neglisit, si quod a superiore indicitur ab inferiore negligatur. Ut autem mens rationalis salubriter 364 exteriora castiget, debet etiam propria exercere jejunia: quia non solum carnis desideriis, sed etiam animi cupiditatibus convenit repugnare, dicente Scriptura: Post concupiscentias tuas non eas, et a voluntate tua avertere . Jejunans ergo ab iis quae caro appetit, jejunet et ab iis quae male interior substantia concupiscit. PESSIMUS enim animae cibus est, velle quod non licet; et noxia cordis delectatio est, quae aut turpi lucro pascitur, aut superbia extollitur, aut ultione laetatur. Quamvis enim his affectibus motus quoque corporis serviant, ad originem tamen suam cuncta respiciunt, et ibi consetur qualitas actionis, ubi invenitur initium voluntatis, quam revocare a pravis desidequia tunc est edendi abstinentia fructuosa quando exterior parcitas a temperantia interiore procedit.
Abbreviated transcription (Latin):
rnnos ur̾m ita in his quȩ
ad obseruantiam xp̃ianai
ꝑtinent esse de uotos: ut
nr̃is cohortationib non
indigeant ammoneri.
Quod enim dudum &
traditio decreuit: & con¬
suetudo firmauit. nec
eruditio ignorat: nec pie¬
tas pretermittit. S quia sacerdotalis officii ẽ. erga
omnes eccłie filios curam habere comiuunem:
in id quod & rudib prosit & doctis. quos simul di¬
ligitis parit̾ incitamus: ut ieuinium quod nob̾
septimi mensis recursus indicit. fide alacri ꝑ casti¬
gationem animi et corporis celebremꝰ. Quamuis
enin diminutio cibi carnem ꝓprie uideatus affi-¬
cere: nichil tamen corporeis sensib uel conceditur
uel negatur: quod sicut non ad seruitutem. ita y¬
tineat adiubentem. Cum itaq unusquisq homo
dupplicem inselegem habeat continentiȩ: mchilq
actionum nr̃arum ad solum corpꝰ. multa aut̃ ad
solum referendum sint animumꝰ prudent̾ debe¬
mus aduertere. quam indecens. quamq inuistũ

Expanded text:
iis quae ad observantiam Christianam pertinent esse devotos, ut ostris cohortationibus non indigeant admoneri. Quod enim dudum et traditio decrevit, et consuetudo firmavit, nec eruditio ignorat, nec pietas praetermittit. Sed quia sacerdotalis officii est erga omnes Ecclesiae filios curam habere communem, in id quod et rudibus prosit et doctis, quos simul diligimus, pariter incitamus: ut jejunium quod nobis septimi mensis recursus indicit, fide alacri per castigationem animi et corporis celebremus. Quamvis enim diminutio cibi carnem proprie videatur afficere, nihil tamen corporeis sensibus vel conceditur vel negatur, quod non sicut ad servientem, ita pertineat ad jubentem. Cum itaque unusquisque homo duplicem in se legem habeat continentiae, nihilque actionum nostrarum ad solum corpus, multa autem ad solum referenda sint animum, prudenter debemus advertere quam indecens quamque injustum
Abbreviated transcription (Latin):
ce contigua. Quid aut̃ preter hoc humanuui
indiget. inuisibilis. in comp̃hensibilis. mestua¬
bilis głe potestas. aut in quo corporale requirat
officium. cui chorus obsequitur angłorum:
Ila ẽ seruitus intolerabilis: quam indicit ty¬
rannice hoc ẽ diabolicȩ dominationis suꝑbia:
impie captiuitatis iniuria. Ad officium
uͦ non ad seruitium ꝑtinet: uoluntarie suꝑiori
psone. exhibere famulatum. Audite ꝓpħ̾am di¬
centem. Uoluntarie sacrificabo tͥ dñe. Discite
quantum distet int̾ addictam & uoluntariam
seruitutem. Nunquam potest fieri ut siue offen¬
sa diẽ transigat: quem negligentia ad dicte

Expanded text:
ce continua. Quid autem praeter hoc humanum ce continua. Quid autem praeter hoc humanum indiget invisibilis, incomprehensibilis, inaestimabilis gloriae potestas? aut in quo corporale requirat officium, cui chorus obsequitur angelorum? Illa est servitus intolerabilis, quam indicit tyrannicae, hoc est diabolicae, dominationis superbia, impiae captivitatis injuria: ad officium vero, non ad servitium pertinet voluntarie superiori personae exhibere famulatum. Audite prophetam dicentem: Voluntarie sacrificabo tibi, Domine . Discite quantum distet inter addictam et voluntariam servitutem. Numquam potest fieri ut sine offensa diem transigat, quem negligentia addictae
Abbreviated transcription (Latin):
lege corporib. desꝑate uitȩ pondus imponit.
Inde ẽ quod multos porta mortis recipit: quia
perituris semꝑ uite difficultas occurrit. Ni¬
mium itaq ut qui ad libertatis uam ꝑuenit.
siquid inse ẽ infidelitatis resecet: & celeste testi¬
monium studio uoluntarie seruitutis accumu¬
let: ne homo tantis dõ benefictis obnoxius in
parus officiis inueniatur ingratus. a negligentib
& imꝑitis seruitrum dõ debitum. forte iudice¬
tur onerosum: exhoc quod nullum tempus
uacationis excipiat. Omnem hominem deus
non solum adlib̾tatem uocauit: s etiam insũ¬
ma rerum dignitate constituit. Ipse aut̃ sibi ser¬
uitium indicit: qui inuitus seruit. Nam si uo¬
luntate seruitium accommodes: non te famu¬
lum di inuenies ee̾ s filium. Nam ita dicit ꝓpħ¬
michi infilios & filias: dicit dñs ommipotens.
Conditionis nr̃e dilectissum. talis ẽ seruitus:
extollamus eum inclaritate maiestatis sue uo¬

Expanded text:
lege corporibus, desperatae vitae pondus imponit. lege corporibus, desperatae vitae pondus imponit. Inde est quod multos porta mortis recipit, quia perituris semper vitae difficultas occurrit. Necessarium itaque ut qui ad libertatis viam pervenit, si quid in se est infidelitatis, resecet, et coeleste testimonium studio voluntariae servitutis accumulet: ne homo tantis Deo beneficiis obnoxius, in parvis officiis inveniatur ingratus. A negligentibus et imperitis servitium Deo debitum forte judicetur onerosum, ex hoc quod nullum tempus vacationis excipiat. Omnem hominem Deus, non solum ad libertatem vocavit, sed etiam in summa rerum dignitate constituit. Ipse autem sibi servitium indicit, qui invitus servit. Nam si voluntati servitium accommodes, non te famulum Dei invenies esse, sed filium. Nam ita dicit pmihi in filios et filias, dicit Dominus omnipotens . 3. Conditionis nostrae, dilectissimi, talis est servitus, ibus suis, et extollamus eum in claritate majestatis suae vo