comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
docer& in israhel preceptum & iu.¬
dicium. Hoc est autem exemplar
epistolȩ edicti quod dedit rex
artaxerxes ezdrȩ sacerdoti scribȩ.
erudito in sermonibus & preceptis
dñi: & cerimoniis eius in israhel.
Artaxerxes rex regum exdre sacer-¬
doti. scribȩ legis dĩ cęli doctissimo.
salutem. A me decretum est ut
cuicumq placuerit in regno meo
de populo israhel. & de sacerdotibus
eius. & de leuitis ire in iherusalem
tecum: uadat. Afacie enim regis
& septem consiliatorum eius mis.¬
sus es. ut uisites iudȩam & iherusa.¬
lem in lege dĩ tui quȩ est in manu
tua. & ut feras. argentum & aurum
quod rex & consiliatores eius spon-¬
te obtulerunt dõ israhel: cuius in
iherusalem tabernaculum est Et
omne argentum & aurum quod-¬
cumq inueneris in uniuersa pro-¬
uincia babylonis. & populus offerre
uoluerit: & de sacerdotibus qui spon¬
te obtulerint domui dĩ sui que est
in iherusalem: libere accipe. & stu-¬

Expanded text:
doceret in Israel preceptum et iudoceret in Israel preceptum et iudicium. Hoc est autem exemplar epistolae edicti, quod dedit rex Artarxersis Ezdrae sacerdoti, scribae erudito in sermonibus et preceptis Domini et ceremoniis eius in Israel: 'Artaxersis rex regum Ezdrae sacerdoti' scribae legis Dei coeli doctissimo salutem. A me decretum est, ut, cuicumque placuerit in regno meo de populo Israel et de sacerdotibus eius et de levitis, ire in Ierusalem, tecum vadat. A facie enim regis et septem consiliatorum eius missus es, ut visites Iudeam et Ierusalem in lege Dei tui, quae est in manu tua, et ut feras argentum et aurum, quod rex et consiliatores eius sponte optulerunt Deo Israel, cuius in Ierusalem tabernaculum est. Et omne argentum et aurum, quodcumque inveneris in universa provincia Babilonis et populus offerre voluerit, et de sacerdotibus qui sponte optulerint domui Dei sui, quae est in Ierusalem, libere accipe, et stu
Abbreviated transcription (Latin):
ost hȩc autem uerba in regno arta.¬
xerxis regis persarum. ezdras filius
saraiȩ filii azarie. filii helchiȩ. filii
sellum. filii sadoch. filii achitob. filii
amarie. filii azariȩ. filii mararoth.
filii zariȩ. filii ori. filii bocei. filii
abisue. filii finees. filii eleazar. filii
aaron sacerdotis abinitio: ipse ez¬
dras ascendit de babilone. & ipse
scriba uelox in lege moysi. quam
dedit dñs ds̃ israhel. Et dedit ei
rex secundum manum dñi dĩ eius
super eum: omnem peticionem
eius. Et ascenderunt de filiis israhel.
& de filiis sacerdotum. & de filiis
leuitarum. & de cantoribus. & de
ianitoribus. & de nathinneis in ihe¬
rusalem: anno septimo artaxerxis
regis. & uenerunt in iherusalem
mense quinto: ipse est annus seꝑti-¬
mus regis. Quia in primo die
mensis primi cępit ascendere de
babylone : & in primo mensis quin-¬
ti uenit in iherusalem: iuxta ma.¬
num dĩ sui bonam super se. Ez.¬
dras enim parauit corsuum ut
uestigar& legem dñi. & faceroe: &

Expanded text:
ost haec autem verba, in regno Artaxerxis regis Persarum, Ezras filius Saraiae, filii Azariae, filii Helciae, filii Sellum, filii Sadoc, filii Ahitob, filii Amariae, filii Azariae, filii Maraioth, filii Zaraiae, filii Ozi, filii Bocci, filii Abisue, filii Phinees, filii Eleazar, filii Aaron sacerdotis ab initio. Ipse Ezras ascendit de Babylone, et ipse scriba velox in lege Mosi, quam dedit Dominus Deus Israel: et dedit ei rex secundum manum Domini Dei ejus super eum, omnem petitionem ejus. Et ascenderunt de filiis Israel, et de filiis sacerdotum et de filiis levitarum et de cantoribus et de ianitoribus et de Nathinneis in Ierusalem anno septimo Artarxersis regis. Et venerunt in Ierusalem mense quinto, ipse est annus septimus regis; quia in primo die mensis primi cepit ascendere de Babilone et in primo mensis quinti venit in Ierusalem iuxta manum Dei sui bonam super se. Ezdras enim paravit cor suum, ut investigaret legem Domini et faceret et
Abbreviated transcription (Latin):
accesserunt ad me principes dicen-¬
tes. Non est separatus populus isra-¬
hel. & sacerdotes & leuitȩ a populis
terrarum. & de ab ominationibus
eorum: chananei uidelic& & ethei.
& pherezei. & iebusei. & amanitarũ.

Expanded text:
Accesserunt ad me principes, dicentes: Non est separatus populus Israel, et sacerdotes et Levitae a populis terrarum, et de abominationibus eorum, Chananaei videlicet, et Ethaei, et Pheresaei, et Jebusaei, et Ammonit
Abbreviated transcription (Latin):
onem eduxit israhel saluatorem
iħm : prȩdicante iohanne ante
faciem aduentus eius: baptismum
penitentiȩ omni populo israhel.
Cum impler& autem iohannes
cursum suum. dicebat. Qouem
me arbitramini esse : non sum
ego. Sed ecce uenit post me:c̃u-¬
ius non sum dignus calciamenta
pedum soluere.¬

Expanded text:
onem eduxit Israhel salvatorem onem eduxit Israhel salvatorem Iesum praedicante Iohanne ante faciem adventus eius baptismum paenitentiae omni populo Israhel cum impleret autem Iohannes cursum suum dicebat quem me arbitramini esse non sum ego sed ecce venit post me cuius non sum dignus calciamenta pedum solvere
Abbreviated transcription (Latin):
tarum: miserunt principes syna.¬
gogȩ ad eos: dicentes. Uiri fra-¬
tres. si quis est in uobis sermo
exortationis ad plebem: dicite.
Surgens autem paulus. & manu
silentium indicens: ait. Uiri isra-¬
helitȩ & qui timetis dm̃: audite.
Ds plebis israhel elegit patres
nostros: & plebem exaltauit cum
essent incole in terra ȩgyꝑti: &
in brachio excelso eduxit eos ex
ea: & per quadraginta annorum
tempus mores eorum sustinuit
in deserto: & destruens gentes
septem in terra chanaan. sorte
diuisit eis terram eorum: quasi
post quadringentos & quinqua.¬
ginta annos & post hȩc dedit
iudices: usq ad samuhel prophe.¬
tam: & exinde postulauerunt
regem: & dedit illis ds̃ saul fili:¬
um cis. uirum de tribu beniamin.
annis quadraginta & amoto illo.
suscitauit illis dauid regem: cui
& testimonium perhibens dixit:
inueni dauid filium iessẽ. uirum
secundum cor meum : qui facioe
omnes uoluntates meas huius
ds̃ ex semine secundum promissi¬

Expanded text:
tarum, miserunt principes synatarum, miserunt principes synagogae ad eos, dicentes: Viri fratres, si quis est in vobis sermo exhortationisens autem Paulus et manu silentium indicens ait viri israhelitae et qui timetis Deum audite Deus plebis Israhel elegit patres nostros et plebem exaltavit cum essent incolae in terra Aegypti et in brachio excelso eduxit eos ex ea et per quadraginta annorum tempus mores eorum sustinuit in deserto et destruens gentes septem in terra Chanaan sorte distribuit eis terram eorum quasi post quadringentos et quinquaginta annos et post haec dedit iudices usque ad Samuhel prophetam et exinde postulaverunt regem et dedit illis Deus Saul filium Cis virum de tribu Beniamin annis quadraginta et amoto illo suscitavit illis David regem cui et testimonium perhibens dixit inveni David filium Iesse virum secundum cor meum qui faciet omnes voluntates meas huius Deus ex semine secundum promissi
Abbreviated transcription (Latin):
Hic accitis barnaba & saulo. deside.¬
rabat audire uerbum dĩ. Pesiste.¬
bat autem illis elimas magus:
Sic enim interpretatur nomen eius.
quȩrens auertere proconsulem
a fide. Saulus autem qui & pau-
lus. repletus spiritu sancto intu-¬
ens in eum. dixit. O plene omni
dolo. & omni fallatia. Fili diaboli.
inimice omnis iustitiȩ: non de-¬
sinis subuertere uias dñi rectas.
Et nunc ecce manus dñi super te:
& eris cẽcus: non uidens solem
usq ad tempus. Et confestim ce¬
cidit in eum caligo & tenebrȩ:
& circumiens querebat qui ei ma¬
num dar&e: Ounc proconsul eũ
uidissoe factum. credidit. ammi.¬
rans super doctrina dñi .xXX.
Et eum a papho nauigassent pau.¬
lus & qui cum eo erant: uenerunt
pergen pamphyliȩ. Iohannes autẽ
discedens ab eis: reuersus est iheru.¬
solimam. Illi uero pertranseuntes
pergen: uenerunt antiochiam
pysidiȩ. Et ingressi synagogam
die sabbatorum: sederunt. Post.
lectionem autem legis & prophe.¬

Expanded text:
Hic, accersitis Barnaba et Saulo, desideHic, accersitis Barnaba et Saulo, desiderabat audire verbum Dei. Resistebat autem illis Elymas magus sic enim interpretatur nomen ejus, quaerens avertere proconsulem a fide. Saulus alus, repletus Spiritu Sancto, intuens in eum, dixit: O plene omni dolo, et omni fallacia, fili diaboli, inimice omnis justitiae, non desinis subvertere vias Domini rectas. Et nunc ecce manus Domini super te, et eris caecus, non videns solem usque ad tempus. Et confestim cecidit in eum caligo, et tenebrae, et circuiens quaerebat qui ei manum daret. Tunc proconsul cum vidisset factum, credidit admirans super doctrina Domini. Et cum a Papho navigassent Paulus et qui cum eo erant, venerunt Pergen Pamphyliae. Joannes autem discedens ab eis, reversus est Jerosolymam. Illi vero pertranseuntes Pergen, venerunt Antiochiam Pisidiae: et ingressi synagogam die sabbatorum, sederunt. Post lectionem autem legis, et prophe
Abbreviated transcription (Latin):
tiplicabatur.
arnabas autem & saulus reuersi
sunt abiherusolimis expleto mi-¬
nisterio : assumpto iohanne qui
cognominatus est mareus. Erant
autem in ȩcclesia quȩ erat antio¬
chiȩ prophetȩ & doctores: in qui¬
bus barnabas. & symeon qui uoca¬
batur niger: & lucius eyrenensis:
& manahen qui erat herodis te.¬
trarchȩ conlactaneus. & saulus.
Ministrantibus autem illis dño &e
ieiunantibus : dixit spiritus san
ctus. Segregate michi barnaban
& saulum: in opus quo assumpsi
eos. Tunc ieiunantes & orantes.
imponentesq eis manus: dimise:¬
runt illos. Et ipsi quidem missi
a spiritu sancto. abierunt seleuti¬
am: & inde nauigauerunt eyprũ.
Et cum uenissent salaminam: prȩ¬
dicabant uerbum dĩ in synagogis
iudeorum. Habebant autem. &
iohannem in ministerio. Et cum
perambulassent uniuersam insu-¬
lam usq paphum: inuenerunt
quendam uirum magum pseudo¬
prophetam uideum. eui nomen
erat barieu .: qui erat cum procon-¬
sule: sergio paulo. uiro prudente.

Expanded text:
tiplicabatur Barnabas autem et Saulus reversi sunt ab Hierosolymis expleto ministerio adsumpto Iohanne qui cognominatus est Marcus erant autem in ecclesia quae erat Antiochiae prophetae et doctores in quibus Barnabas et Symeon qui vocabatur Niger et Lucius Cyrenensis et Manaen qui erat Herodis tetrarchae conlactaneus et Saulus ministrantibus autem illis Domino et ieiunantibus dixit Spiritus ctus: Segregate mihi Saulum et Barnabam, in opus ad quod assumpsi eos. Tunc jejunantes, et orantes, imponentesque eis manus, dimiserunt illos. Et ipsi quidem missi a Spiritu sancto abierunt Seleuciam; et inde navigaverunt Cyprum. Et cum venissent Salaminam, praedicabant verbum in synagogis Judaeorum. Habebant autem et Joannem in ministerio. Et cum perambulassent universam insulam usque Paphum, invenerunt quemdam virum magum pseudoprophetam, Judaeum, cui nomen erat Bar-Jesu, qui erat cum proconsule Sergio Paulo viro prudente.
Abbreviated transcription (Latin):
densq a iudea in cesaream. ibi com.¬
moratus est. Erat autem iratus
tyriis & sydoniis. At illi unanimes
uenerunt ad eum: & persuasoblasto
qui erat super cubiculum regis. pos.¬
tulabant pacem: eo quod alerentur
regiones eorum ab illo. Statuto
autem die herodes uestitus ueste
regia: sedit protribunali: & conti-¬
onabatur ad eos populus autem
acclamabat dĩ uoces. & non ho-¬
minis. Confestim autem percus-¬
sit eum angelus dñi: eo quod non
dedissoe honorem dõ: & consum¬
ptus a uermibus expirauit. Uer-¬

Expanded text:
densque a Iudaea in Caesaream ibi comdensque a Iudaea in Caesaream ibi commoratus est erat autem iratus Tyriis et Sidoniis at illi unianimes venerunt ad eum et persuaso Blasto qui erat super cubiculum regis postulabant pacem eo quod alerentur regiones eorum ab illo statuto autem die Herodes vestitus veste regia sedit pro tribunali et contionabatur ad eos popuacclamabat: Dei voces, et non hominis. Confestim autem percussit eum angelus Domini, eo quod non dedisset honorem Deo, et consumptus a vermibus expiravit.
Abbreviated transcription (Latin):
um: & eripuit me de manu he-¬
rodis . & de omni expectatione
plebis iudeorum. Gonsideransq
uenit ad domum mariȩ ma.¬
tris iohannis. qui cognominatus
est marcus: ubi erant multi congre:¬
gati & orantes. Pulsante autem
eo ostium ianue: processit puel.¬
la ad audiendum nomine rode.
Et ut cognouit uocem petri: prę
gaudio non aperuit ianuam: sed
intro currens. nuntiauit stare:
petrum ante ianuam. At illi di-¬
xerunt ad eam. In sanis. Illa aũt
affirmabat sic se habere Illi aũt
dicebant. Angelus eius est. Pe¬
trus autem perseuerabat pulsans.
C um autem aperuissent uiderunt
eum: & obstiͣpuerunt. Annuens
autem eis manu ut tacerent.
narrauit quomodo dñs eduxxis-¬
soe eum de carcere. Dixitq Nun-¬
tiate iacobo & fratribus hȩc. Et
egressus : abiit in alium locum.
acta autem die erat non parua
turbatio inter milites : quid nam
de petro factum ess& herodes
autem cum requisiss& eum & non
inueniss&e: inquisitione facta de
custodibus. ussit eos addici. Descen¬¬

Expanded text:
um et eripuit me de manu Herodis et de omni expectatione plebis Iudaeorum consideransque venit ad domum Mariae matris Iohannis qui cognominatus est Marcus ubi erant multi congregati et orantes pulsante autem eo ostium ianuae processit puella ad audiendum nomine Rhode et ut cognovit vocem Petri prae gaudio non aperuit ianuam sed intro currens nuntiavit stare Petrum ante ianuam at illi dixerunt ad eam insanis illa autem adfirmabat sic se habere illi autem dicebant angelus eius est Petrus autem perseverabat pulsans cum autem aperuissent viderunt eum et obstipuerunt annuens autem eis manu ut tacerent enarravit quomodo Dominus eduxisset eum de carcere dixitque nuntiate Iacobo et fratribus haec et egressus abiit in alium locum facta autem die erat non parva turbatio inter milites quidnam de Petro factum esset Herodes autem cum requisisset eum et non invenisset inquisitione facta de custodibus iussit eos duci descen
Abbreviated transcription (Latin):
tibi uestimentum tuum: & seque-¬
re me. Et exiens sequebatur.
eum : & nesciebat quia uerum est
quod fiebat per angelum. Ssti.¬
mabat autem se uisum uidere.
Transeuntes autem primam &
secundam custodiam: uenerunt
ad portam ferream quȩ ducit
ad ciuitatem: quȩ ultro aperta
est eis. Et exeuntes : processe-¬

Expanded text:
tibi vestimentum tuum, et sequere me. Et exiens sequebatur eum et nesciebat quia verum est, quod fiebat per angelum, aestimabat autem se visum videre. Transeuntes autem primam et secundam custodiam, venerunt ad portam ferream, quae ducit ad civitatem quae ultro aperta est eis. Et exeuntes
Abbreviated transcription (Latin):
gladio. Uidens autem quia pla-¬
cer&e iudeis: aposuit apprehende-¬
re & petrum. Erant autem dies
aximorum. Quem cum appre-¬
hendisse. misit in carcerem: tra-¬
dens quatuor quaternionibus
militum custodiendum: uolens
post pascha producere eum po-¬

Expanded text:
gladio. Videns autem quia placeret Judeis: apposuit apprehendere et Petrum. Erant autem dies azimorum. Quem cum apprehendisset: misit eum in carcerem: tradens quatuor quaternionibus militum ad custodiendum: volens post pascha producere eum po
Abbreviated transcription (Latin):
tur & nemo in eis. Michi autem
nimis honorificati sunt amici tui
ds̃ : nimis confortatus est principa.¬
tus eorum. Dinumerabo eos & super
harenam multiplicabuntur : exsurre.¬
xi & adhuc sum tecum. Si occide.¬
ris ds̃ peccatores: uiri sanguinum
declinate a me. Quia dicitis in
cogitatione: accipiant in uanitate.
ciuitates suas. Nonne qui oderunt
te dñe oderam: & super inimicos
tuos tabescebam: Perfecto odio
oderam illos: inimici facti sunt

Expanded text:
 nemo in eis mihi autem nimis honorificati sunt amici tui Deus nimis confirmati sunt principatus eorum dinumerabo eos et super harenam multiplicabuntur exsurrexi et adhuc sum tecum si occideris Deus peccatores et viri sanguinum declinate a me quia dices in cogitatione accipient in vanitate civitates tuas nonne qui oderunt te Domine oderam et super inimicos tuos tabescebam perfecto odio oderam illos inimici f
Abbreviated transcription (Latin):
in toto corde meo. qm̃ audisti uerba
oris mei. In conspectu angelorum
psallam tibi : adorabo ad templum
sanctum tuum & confitebor nomini
tuo. Super misericordia tua & ueri¬
tate tua: qm̃ magnificasti super om.¬
ne nomen sanctum tuum. In quaeũꝙ

Expanded text:
rba oris mei  et in conspectu angelorum tuorum psallam tibi. Adorabo ad templum sanctum tuum  et confitebor nomini tuo. Super misericordiam, et veritatem tuam  quoniam magnificasti super omnia nomen sanctum tuum. In quacumque
Abbreviated transcription (Latin):
Riꝑs me dñe abhomine malo: a
uiro iniquo eripe me. Qui cogitaue.¬
runt iniquitates in corde: tota die
constituebant pręlia. Acuerunt lin-¬
guam suam sicut serpentes. uenenum
aspidum sublabiis eorum. Custodi
me dñe de manu peccatoris: & ab
hominibus iniquis eripe me. Qui
cogitauerunt supplantare gressus

Expanded text:
ine malo, a viro iniquo eripe me. Qui cogitaverunt iniquitates in corde, tota die constituebant praelia. Acuerunt linguam suam sicut serpentes, venenum aspidum sub labiis eorum. Custodi me, Domine, de manu peccatoris, et ab hominibus iniquis eripe me. Qui cogitaverunt supplantare gre
Abbreviated transcription (Latin):
uper flumina babilonis illic sedi-¬
mus & fleuimus : dum recordaremur
syon. In salicibus in medio eius: suspen-¬
dimus organa nostra. Quia illic
interrogauerunt nos qui captiuos
duxerunt nos: uerba cantionum.
Et qui abduxerunt nos. ymnum can-¬
tate nobis de canticis syon. Quomodo
cantabimus canticum dñi. in terra
aliena: Si oblitus fuero tui iherusa.
lem : obliuioni detur dextera mea.
Adhereat lingua mea faucibus meis.
si non meminero tui. Si non propo¬¬
cunt ex inanite ex inanite. usq ad
fundamentum in ea. Hilia babilonis¬

Expanded text:
is illic sedimus, et flevimus, dum recordaremur tui, Sion. In salicibus in medio ejus, suspendimus organa nostra. Quia illic interrogaverunt nos, qui captivos duxerunt nos, verba cantionum. Et qui abduxerunt nos, Hymnum cantate nobis de canticis Sion. Quomodo cantabimus canticum Domini in terra alem, oblivioni detur dextera mea; adhaereat lingua mea faucibus meis, si non meminero tui, si non propocunt: Exinanite, exinanite usque ad fundamentum in ea . » Illi
Abbreviated transcription (Latin):
i uere utiq iustitiam loquimini
recta iudicate filii hominum.
nuum urarum aꝑpendite. Ali-¬
enati sunt peccatores a uulua
errauerunt ab utero loquentes
mendacium. Furor eorum si¬
cut similitudo furoris serpen¬
tis. sicut reguli surdi obturan¬
tis aurem suam.Ut non exau¬
diat uocem murmurantium
nec cantatoris incantationes
callidas.¶Ds excute dentes
eorum ex ore eorum. molare
uantur quasi aquȩ quȩ deflu-¬
donec conterantur. Quasi uer¬
quasi ab ortiuum mulieris quod
non uidit solem. Antequam
crescant spinȩ ur̃ȩ in rannum.
quasi uiuentes quasi in ira tẽ¬
pestas rapiat eos. Letabitur.
iustus cum uiderit ultionem
pedes suos lauabit in sanguine
uictori ut nͣ disꝑlas
dd humilẽ & simplice̾ qͣndo misit saul

Expanded text:
i vere utique justitiam loquimini: recta judicate, filii hominum. nuum vestrarum appendite. Alienati sunt peccatores a vulva: erraverunt ab utero loquentes mendacium. Furor eorum sicut similitudo furoris serpentis: sicut reguli surdi obturantis aurem suam. Ut non audiat vocem murmurantium: nec incantatoris incantationes callidas. Deus, excute dentes eorum ex ore eorum: molaresvantur quasi aquae quae defludonec conterantur. Quasi verquasi abortivum mulieris quod non vidit Al. videt solem. Antequam crescant spinae vestrae in rhamnum: quasi viventes, quasi in ira tempestas rapiet eos. Laetabitur justus cum viderit ultionem: pedes suos lavabit in sanguine VICTORI UT NON DISPERDAS DAVID HUMILEM ET SIMPLICEM, QUANDO MISIT SAUL
Abbreviated transcription (Latin):
tati dĩ quod reliquum est in
carne uiuat temporis. Sufficit
enim preteritum tempus ad
uoluntatem gentium consũman-¬
dam : qui ambulauerunt in luxu-¬
riis: desideriis: uinolentiis: com-¬
mes sationibus: potationibus.: &
ullicitis ydolorum cultibus.
in quo nunc admirantur. non
concurrentibus uobis in eandem
luxuriȩ confusionem. blasphe-¬¬
mantes: qui reddent rationem
et qui paratus est iudicare uiuos
& mortuos.

Expanded text:
tate Dei, quod reliquum est in carne, vivat temporis. Sufficit enim praeteritum tempus ad voluntatem gentium consummandam, his qui ambulaverunt in luxuriis, desideriis, vinolentiis, comessationibus, potationibus, et illicitis idolorum cultibus. In quo admirantur non concurrentibus vobis in eamdem luxuriae confusionem, blasphemantes. Qui reddent rationem ei, qui paratus est judicare vivos et mortuos.
Abbreviated transcription (Latin):
abiis suis intelligit᷑ inimicus.
cum in corde tractauerit dolos.
Quando summiserit uocem suam.
ne credideris ei : quoniam septem
nequitiȩ sunt in corde eius. Qui
operit odium fraudulenter. reue¬
labitur malitia eius in concilio.
Qui fodit foueam incidoe in eam:
& qui uoluit lapidem reuertetur
ad eum. Lingua fallax non amat
ueritatem: & os lubricum opera¬
tur ruinas. Ne glorieris in crasti.¬
num: ignorans quid superuentura
pariat dies. Laudor te alienus &
non os tuum. extraneus & non
labia tua. Graue est saxum et
onerosa arena : sed ira stulti utroq
grauior. Ira non haboe misericor.¬
cdiam. nec erumpens furor: et
impetum concitati ferre quis
poterit :

Expanded text:
abiis suis intellegitur inimicus, cum in corde tractauerit dolos. quando submiserit uocem suam, ne credideris ei: quoniam septem nequitiae sunt in corde illius. qui operit odium fraudulenter, reuelabitur malitia eius in concilio. qui fodit foueam, incidet in eam: et qui uoluit lapidem, reuertitur ad eum. lingua fallax non amat ueritatem: et os lubricum operatur ruinas. Ne glorieris in crastinum ignorpariat dies. Laudet te alienus, et non os tuum: extraneus, et non labia tua. Grave est saxum, et onerosa arena: sed ira stulti utroque gravior. Ira non habet misericordiam, nec erumpens furor: et impetum concitati ferre quis poterit?
Abbreviated transcription (Latin):
dixi dño ds̃ meus es tu qm̃ bonorũ
meorum non eges. Sanctis qui
sunt in terra eius: mirificauit om.
nes uoluntates meas in eis. Multi.¬
plicatȩ sunt infirmitates eorum.
postea accelerauerunt. Non congre.¬
gabo conuenticula eorum de san-
guinibus : nec memor ero nominũ
eorum per labia mea. Dñs pars
hereditatis meȩ & calicis mei. tu es
qui restitues hereditatem meam¬
michi. Hunes ceciderunt michi
in preclaris : & enim hereditas mea
preclara est michi. Benedicam
dñm qui tribuit michi intelle.¬

Expanded text:
mino Dominus meus es tu quoniam bonorum meorum non eges sanctis qui sunt in terra eius mirificavit mihi; omnes voluntates meas in eis multiplicatae sunt infirmitates eorum postea adceleraverunt non congregabo conventicula eorumguinibus  nec memor ero nomina illorum per labia mea. Dominus pars hereditatis meae, et calicis mei  tu es, qui restituisti mihi hereditatem meam. Funes ceciditur: « Etenim haereditas mea praeclara est mihi. » « Benedicam Dominum, qui tribuit mihi intelle
Abbreviated transcription (Latin):
optimates eorum. & qui ueniebant
ad pollicendum & iurandum. ut
ambularent in lege dĩ quam dede.¬
rat in manu moysi serui sui: ut fa-¬
cerent & custodirent uniuersa
mandata dñi dĩ nostri: & iudicia
eius. & cerimonias eius. Et ut non
daremus filias nostras populo
terrȩ : & filias eorum non accipe.¬
remus filiis nostris. Populi quoq
terrȩ qui inportant uenalia. &
omnia ad usum per diem sabbati
ut uendant: non accipiemus ab eis
in sabbato. & in die sanc tificata. Et
dimit temus annum sẽꝑtimum: &
ex actionem uniuersȩ manus. Et
statuemus super nos precepta. ut
demus tertiam partem sicli per
annum ad opus domus dĩ nostri:
ad panes propositionis. & ad sacri¬
ficium sempiternum. & in holocau.¬
stum sempiternum : in sabbatis. in
kalendis. in sollempnitatibus: & in
sanctificatis. & pro peccato: ut exo¬
retur pro israhel: & in omnem usũ
domus dĩ nostri.

Expanded text:
optimates eorum, et qui veniebant optimates eorum, et qui veniebant ad pollicendum et jurandum, ut ambularent in lege Dei, quam dederat in manu Mosis servi Dei, ut facerent et custodirent universa mandata Domini Dei nostri, et judicia ejus et caeremonias ejus, et ut non daremus filias nostras populo terrae, et filias eorum non acciperemus filiis nostris. Populi quoque terrae, qui important venalia, et omnia ad usum per diem sabbati ut vendant, non accipiemus ab eis in sabbato et in die sanctificato. Et dimittemus annum septimum, et exactionem universae manus. Et statuemus super nos praecepta, ut demus tertiam partem sicli per annum ad opus domus Dei nostri, ad panes propositionis, et ad sacrificium sempiternum, et in holocaustum sempiternum in sabbatis, in kalendis, in solemnitatibus, et in sanctificatis, et pro peccato: ut exoretur pro Israel, et in omnem usum domus Dei nostri.
Abbreviated transcription (Latin):
Signatores autem fuerunt: nee mias
athersatha. filius achelai. & sedechi.¬
sur. amaria. melchia. attiis. sebenia.¬
melluc. arem. mermiith. obdias.
cdanihel. genton. Barue. mosollam.
abia. miamin. mazia. belgã. seme¬
ia hi sacerdotes. Porro leuitȩ. iol¬
sue filius azaniȩ. bennui de filiis
enaddan. cedmihel. & fratres eorũ.
anan. micha. roob. asebia. raccur.
C apita populi: pheros. phaeth moab.
helam. zethii. bani. bonni. agad. be.¬
bai. adonia. baggoai. adin. ater. ere¬
chia. aziir. odeuia. asum. bessai. ares.
anathot. nebai. mechphia. mosollam.
azir. mesizabel. sadoch. ieddua. phel.¬
thia. anan. anania. oseȩ. anania. a sub.
aloes. phaleam. sobec. reum. asebna.
masia. ethaia. anan. melliic. arem.
baana. Et reliqui de populo
leuitȩ: ianitores. & cantores. nathin.¬
nei. & omnes qui se separauerunt
de populis terrarum ad legem dĩ.
Uxores eorum: filii eorum. &e filiȩ̨
eorum: omnes qui poterant sape-¬
re spondentes pro fratribus suis:

Expanded text:
Signatores autem fuerunt, Neemias, Athersatha filius Achelai, et Sedecisur, Amarias, Melchia, AttMelluc Arem Mermuth Obdias Danihel Genton Baruch MosAbia, Miamin, Maazia, Belgai, Semeia: hi sacerdotes. Porro Levitae, Josue filius Azaniae, Bennui de filiis Enaddan, Cedmiel, et fratres eorum, Anan, Micha, Roob, Asebia, Zachur, Capita populi, Pharos, Phaeth-Moab, Elam, Zethu, Bani, Bonni, Azgad, Bebai, Adonia, Bchia Azur Odevia Asum Besai Ares Anathoth Nebai Mecphia Mosollam Azir Mesizabel Sadoc Ieddua Felthia Anan Ania Osee Anania Asub Aloes Phaleam Sobec Reum Asebna Madsia et Haia Hanam Anan Melluc Arem Baana et reliqui de populo ae ianitores et cantores Nathinnei et omnes qui se separaverunt de populis tuxores eorum, filii eorum, et filiae eorum, omnis qui poterat sapere spondentes pro fratribus suis,
Abbreviated transcription (Latin):
non auertetur ab ea. de fruc
rint filiĩ tui pactum meum
& testificationem meam quam
docuero eos. nam filii eorum
dñs syon. desiderauit eam
in habitaculum suum. Hȩc est
bo pane. Sacerdotes eius indu
eius laude laudabunt. Ibi ori-¬
ri faciam cornu dauid paraui
lucernam xp̃o meo. Inimicos
eius induam confusione super
ipsum auͣt efflorebit diadema
eius. canticũ g̃duum.¬
cce quã bonum
& quam iocundum habitare
fratres in uno. Sicut ungentũ
optimum in capite quod des-¬
cendit in barbam barbam
aaron. quod descendit super
oram uestimentorum eius.
Sicut ros hermon qui descen¬
dit super montes sy On. qm̃¬

Expanded text:
non avertetur ab ea: De fructrint filii tui pactum meum, et testificationem meam quam docuero eos: Et filii eorum Dominus Sion: desideravit eam in habitaculum suum h. sibi bo pane. Sacerdotes ejus induaisericordes ejus laude laudabunt. Ibi oriri faciam cornu David: paravi lucernam christo meo. Inimicos ejus induam confusione: super ipsum autem florebit diadema ejus. CANTICUM GRADUUMcce quam bonum et quam decorum, habitare fratres in unum. Sicut unguentum optimum in capite, quod descendit in barbam, barbam Aaron: quod descendit super oram vestimentorum ejus. Sicut ros Hermon, qui descendit super montana h. m
Abbreviated transcription (Latin):
cob. Si intrauero in taberna
nem. Donec inueniam locum
in regione saltus. Intremus in
scabellum pedum eius. Surge
dñe in requiem tuam tu &
arca fortitudinis tuȩ. Sacerdo¬
tes tui induantur iustitiam¬

Expanded text:
cob. Si intravero in tabernacnem. Donec inveniam locum in regione saltus. Intremus in scabellum pedum ejus. Surge, Domine, in requiem tuam, tu et arca fortitudinis tuae. Sacerdotes tui induantur justitia
Abbreviated transcription (Latin):
am. fiant aures tuȩ intenden-¬
tes ad uocem deprecationis
meȩ. Si iniquitates obserua¬
ueris dñe. dñe quis sustine¬
bit. Quia tecum est propici¬
atio cum terribilis sis. Susti¬
nui dnm. sustinuit anima
mea & uerbum eius expec-¬
taui. Anima mea ad dñm
uigilia matutina usq ad ui¬
giliam matutinam. Expectet
retributio. Et ipse redimet
isrł de om̃ibus iniquitatibus
eius. canticum graduum.¬

Expanded text:
s tuae intendentes, ad vocem deprecationis meae. Si iniquitates observabis, Domine, Domine, quis sustinebit? Quia tecum est propitiatio: cum terribilis sis. Sustinui Dominum, sustinuit anima mea: et verbum ejus exspectavi: anima mea ad Dominum: a vigilia matutina usque ad vigiliam matutinam, exspectet redemptio. Et ipse redimet Israel, ex omnibus iniquitatibus ejus. CANTICUM GRADUUM
Abbreviated transcription (Latin):
in uanum laborauerunt qui
ȩdificant eam. nisi dñs custo¬
dierit ciuitatem frustra ui¬
gilat qui custodit. Brustra
uobis est de mane consur
dolorum. sic dabit diligenti¬
bus se somnum. Scce here¬
ditas dñi. filii merces fructus
uentris. Sicut sagittȩ in ma¬
nu potentis. ita filii iuuentu¬
tis. Beatus uir qui implebit
pharetram suam exipsis. non
confundetur cum loquentur
iniicis in porta. cantic̃ graduũ¬

Expanded text:
erunt qui aedificant eam: Nisi Dominus custodierit civitatem, frustra vigilat qui custodit eam. Frustra vobis est de mane surgeredolorum: sic dabit diligentibus se somnum. Ecce haereditas Domini, filii: merces, fructus ventris. Sicut sagittae in manu potentis: ita filii juventutis. Beatus vir qui implevit pharetram suam ex ipsis: non confundentur, cum loquentur inimicis suis in porta. CANTICUM GRADUU
Abbreviated transcription (Latin):
ũe non est exaltatum cor
meum neq elati sunt oculi
mei. & non ambulaui in mag¬
nis & in mirabilibus super
me. Si non proposui & silere
feci animã meam. sicut ab lac¬
tatus su Oper matrem suam.
ita ab lactetur super me anima
mea. Expectet isrł dnm̃ amo

Expanded text:
 non est exaltatum cor meum, neque elati sunt oculi mei: et non ambulaui in magnis et in mirabilibus super me. si non praeposui et silere feci animam meam, sicut ablactatus ad matrem suam, ita ablactata ad me anima mea. expecta, Israhel, do
Abbreviated transcription (Latin):
Sepe expugnauerunt me abado¬
lescentia mea dicat nunc isrł
Sepe expugnauerunt me ab
adolescentia mea sed non po¬
tuerunt michi. Supra ceruice̾
meam arabant arantes prolon¬
gauerunt sulcum suum. Dñs
iustus concidit laqueos impio¬
rum. Confundantur & conuer¬
tantur retrorsum om̃s qui
oderunt syon. Hiant sicut
fenum tectorum quod statim
ut uiruerit arescit. De quo
non implebit manum suam
messor & sinum suum mani¬
pulos colligens. De quo non
dixerunt transeuntes benedic-¬
tio dñi super uos benediximus
uobis in nomine dñi. cant̃ grad̃.¬

Expanded text:
epe expugnaverunt me ab adolescentia mea: dicat nunc Israel. Saepe expugnaverunt me ab adolescentia mea: sed non potuerunt mihi. Supra cervicem meam arabant arantes: prolongaverunt sulcum suum: Dominus justus, concidet laqueos impiorum. Confundantur et revereantur retrorsum, omnes qui oderunt Sion. Fiat sicut fenum tectorum, quod statim ut viruerit, arescit. De quo non implebit manum suam messor, et sinum suum manipulos faciens. De quo non dixerunt transeuntes, Benedictio Domini super vos: benediximus vobis in nomine Domini. CANTICUM GRAD
Abbreviated transcription (Latin):
cum comederis beatus tu &
bene tibi erit. Uxor tua si¬
cut uitis fructifera in peni¬
tralibus domus tuȩ. filii tui
sicut germina oliuarum in
circuitu mensȩ tuȩ. Ecce sic
benedicetur uiro. timenti dñm.

Expanded text:
cum comederis: beatus tu, et bene tibi erit. Uxor tua sicut vitis fructifera in penetralibus domus tuae: Filii tui sicut germina olivarum, in circuitu mensae tuae. Ecce sic benedicetur viro qui timet h.
Abbreviated transcription (Latin):
ustodi me ds̃ qm̃ speraui in te.
dicens dño. dĩ meus es tu bene
michi non est sine te. Scĩs qui
in terra sunt & magnificis. om̃is
uoluntas mea in eis. Multiplica¬
buntur idola eorum post tergum
sequentium. Non litabo libamina
eorum de sanguine. neq assuma
nomina eorum in labiis meis.
Dñs pars hereditatis meȩ calicis
rimis. & hereditas speciosissima
mea est. Benedicam dnm qui
dedit consilium michi. insuper
& noctibus erudierunt me re¬
nes mei. Proponebam dñm in
mea habitabit confidenter. Non
enim derelinques animam meã
in inferno. nec dabis misericor¬

Expanded text:
ustodi me, Deus, quoniam speravi in te. Dixi Domino, Dominus meus es tu: bene mihi non est sine te. Sanctis qui in terra sunt, et magnificis, omnis voluntas mea in eis. Multiplicabuntur idola eorum, post tergum sequentium: non libabo libamina eorum de sanguine, neque assumam nomina eorum in labiis meis. Dominus pars haereditatis meae et calicis rimis, et haereditas speciosissima mea est. Benedicam Domino qui dedit consilium mihi: insuper et noctibus erudierunt me renes mei. Proponebam Dominum mea habitabit confidenter. Non enim derelinques animam meam in inferno: nec dabis sanc
Abbreviated transcription (Latin):
est. In hoc apparuit haritas
dĩ in nobis: qmͣ filium suum
unigenitum misit ds̃ in mundũ:
ut uiuamus per eum. In hoc est
Haritas : non quasi nos dilexeri¬
mus dm̃: sed qm ipse prior di-¬
lexit nos : & misit filium suum
propiciationem pro ꝑeccatis nos-¬
tris . R.arissimi: si dĩ dilexit nos.
& nos debemus inuicem diligere.

Expanded text:
s: In hoc apparuit charitas Dei in nobis, quoniam Filium suum Unigenitum misit Deus in mundum, ut uiuamus per eum. In hoc est charitas: non quasi nos dilexerimus Deum sed quoniam ipse prior dilexit nos et misit Filium suum propitiationem pro peccatis nostris. Charissimi, si sic Deus dilexit nos, et nos debemus alterutrum diligere.
Abbreviated transcription (Latin):
arissimi: nolite omni spiritui¬
credere: sed probate spiritus
si ex dõ sint : qmͣ multi pseudo¬
prophetȩ exierunt in mundum.
In hoc cognoscitur spiritus dĩ.
Omnis spiritus qui confitetur.
iħm xpm in carne uenisse.
ex dõ est. Et omnis spiritus
qui soluit iħm xpͣm: ex dõ
non est. et hic est antixpͣs:¬
de quo audistis qmͣ uenit: &¬
nunc iam in mundo est. Uos ex
dõ estis filioli. & uicistis eum:
ꝗmͣ maior est qui in uobis est.:
quam qui in mundo. Ipsi de
mundo sunt. Ideo de mundo
loqu̾ntur : & mundus eos audit.
Nos ex dõ sumus. Qoui nouit
dm̃: audit nos. Qui non est ex
dõ.: non audit nos. In hoc cogno.
scimus spiritum ueritatis: & spi.¬
ritum erroris. XU.

Expanded text:
arissimi, nolite omni spiritucredere, sed probate spiritus si ex deo sunt: quoniam multi pseudoprophetae exierunt in mundum. in hoc cognoscitur spiritus dei: omnis spiritus, qui confitetur legum Christum in carne uenisse, ex deo est, et omnis spiritus, qui soluit Iesum, ex deo non est: et hoc est antichristi, quod audistis quoniam uenit, et nunc iam in mundo est. uos ex deo estis, filioli, et uicistis eos, quoniam maior qui in nobis est quam qui in mundo. ipsi de mundo sunt: ideo de mundo locuntur, et mundus eos audit. nos ex deo sumus: qui nouit deum, audit nos: qui non est ex deo, non audit nos. in hoc cognscimus spiritum veritatis, et spiritum erroris. »
Abbreviated transcription (Latin):
tuum: qm ipse est dñs ds̃ tuus &
adorabunt eum. Et filiȩ tẏri in
muneribus : uultum tuum de preca.¬
buntur omnes diuites plebis. Om¬
nis gloria eius filiȩ regis ab intus
in fymbriis aureis: cireum amicta
uarietatibus. Adducentur regi uirgi¬
nes post eam: proxime eius affe-¬
rentur tibi. Afferentur in lȩticia
& exultatione : adducentur in tem¬

Expanded text:
tuus, et adorabunt eum. Et filiae Tyri in muneribus vultum tuum deprecabuntur, omnes divites plebis. Omnis gloria ejus filiae regis ab intus, in fimbriis aureis circumamicta varietatibus. Adducentur regi virgines post eam, proximae ejus afferentur tibi. Afferentur tibi in laetitia et exsultatione
Abbreviated transcription (Latin):
Qui immolat confessionem glori¬
ficat me. & qui ordinate ambu-¬
lat ostendam ei salutare meum.
quando ingressus est ad bethsabee.
eris. Ecce enim in iniquitate
conceptus sum. & in peccato pe¬
perit me mater mea. Ecce eni
ueritatem diligis. absconditum
& archanum sapientie manife¬
po & mundabor. lauabis me
& super niuem dealbabor. Au.¬
ditum michi facies gaudium
& leticiam. exultent ossa quȩ
confregisti. Absconde faciem tu¬
am a peccatis meis & om̃s ini¬
quitates meas dele. Gor mun
bilem renoua in uisceribus meis.
Ne proicias me a facie tua & spm¬

Expanded text:
Qui immolat confessionem, gloriQui immolat confessionem, glorificat me: et qui ordinat viam, ostendam ei salutare Dei. VQUANDO INGRESSUS EST AD BETHSABEE. eris . Ecce in iniquitate conceptus sum, et in peccato peperit me mater mea. Ecce enim veritatem diligis, absconditum et arcanum sapientiae manifepo, et mundabor: lavabis me et super nivem dealbabor. Auditum mihi facies gaudium et laetitiam, exsultent ossa quae confregisti. Absconde faciem tuam a peccatis meis, et omnes iniquitates meas dele. Cor mundbilem renova in visceribus meis. Ne projicias me a facie tua et Sp
Abbreviated transcription (Latin):
eo ardebit. & incircuitu eius tẽ¬
pestas ualida. Uocauit cęlum de¬
sursum. & terram ut iudicet
popłm suum. Congregate michi
cum in sacrificio. Et̾ annuntiabunt
cȩli iustitiam eius quia ds̃ iudex
est ipse. Semper. Audi popłs m̃s
dĩ ds̃ tuus ego sum. Non prop¬
ter uictimas tuas arguam te &
holocaustomata tua coram me
sunt. semper. Non accipiam de
gibus tuis hircos. Mea sunt enĩ
moth in montibus milium. Scio
dicam tibi. meus est enim orbis
& plenitudo eius. Numquid co¬
Immola dõ laudem & redde al¬
in die tribulationis. liberabo te
& glorificabis me. semper. Impio
narratione preceptorum meorũ
ut assumas pactum meum in
ore tuo. Qui odisti disciplinã
& proiecisti uerba mea post te.
Si uidebas furem consentiebas ei
& cum adulteris erat pars tua.
Os tuum dimisisti ad malitiam &
lingua tua concinnauit dolum.
Sedens aduersum fratrem tuum
loquebaris & in filium matris tuȩ
ante oculos tuos. Intelligite hȩc
qui obliuiscimini dm̃ ne forte

Expanded text:
t in circuitu ejus tempestas valida. Vocabit coelum desursum, et terram, ut judicet populum suum. Congregate mihi sum in sacrificio. Et annuntiabunt coeli justitiam ejus: quia Deus judex est ipse. SEMPER. Audi populus meDeus Deus tuus ego sum. Non propter victimas tuas arguam te, et holocautomata tua coram me sunt. SEMPER. Non accipiam de : neque de gregibus tuis hircos. Mea sunt enim moth in montibus millium. Scio dicam tibi: meus est enim orbis et plenitudo ejus. Numquid coImmola Deo laudem, et redde alin die tribulationis: liberabo te, et glorificabis me. impio narratione praeceptorum meorum et ut sumas pactum meum in ore tuo? qui odisti disciplinam et proiecisti uerba mea post te. si uidebas furem, consentiebas ei: et cum adulteris erat pars tua. os tuum dimisisti ad malitiam, et lingua tua concinnauit dolum. sedens aduersus fratrem tuum lante oculos tuos. Intelligite hoc qui obliviscimini Deum, ne forte
Abbreviated transcription (Latin):
spu potenti confirma me. Doce¬
bo iniquos uias tuas & peccato¬
res ad te reuertentur. Libera me
de sanguinibus ds̃ ds̃ salutis meȩ.
laudabit lingua mea iustitiam
tuam. Dñe labia mea aperies.
& os meum annuntiabit laudẽ
tuam. Non enim uis ut uicti¬
ma feram. nec holocaustum tibi
tus. cor contritum & humiliatũ
ds̃ non despicies. Bene fac in uo-¬

Expanded text:
u potenti confirma me. Docebo iniquos vias tuas, et peccatores ad te revertentur. Libera me de sanguinibus, Deus Deus salutis meae: laudabit lingua mea justitiam tuam. Domine, labia mea aperies, et os meum annuntiabit laudem tuam. Non enim vis ut victimam feram: nec holocaustum tibi tus : cor contritum et humiliatum, Deus, non despicies. Bene h.
Abbreviated transcription (Latin):
potentis: & ponas scandalum in
agilitate tua. Non pecces in
multitudinem ciuitatis: nec te
inmittas in populum. neq alli-¬
ges duplicia peccata: nec enim
in uno eris in minis. Noli esse
pusillanimis in anima tua: exora-¬
re & facere elemosinam non
despicias. Ne dicas. in multitu¬
dinem munerum meorum respi-¬
ci& ds̃: & offerente me dõ altis-¬
simo suscipi&e munera mea.
Non irrideas hominem in amari-
tudine animȩ: est enim qui
humiliat & exaltat circum spe-¬
ctor ds.

Expanded text:
potentis, et ponas scandalum in potentis, et ponas scandalum in agilitate tua. Non pecces in multitudinem civitatis, nec te immittas in populum: neque alliges duplicia peccata; nec enim in uno eris immunis. Noli esse pusillanimis in anima tua. Exorare, et facere eleemosynam non despicias. Ne dicas, In multitudine munerum meorum respiciet Dominus, et offerente me Deo altissimo, suscipiet munera mea. Non itudine animae; est enim qui humiliat et exaltat circumspector Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
inclinaueris aurem tuam. exci-¬
pies doctrinam: & si dilexeris
audire: sapiens eris. In multitu-¬
dine presbiterorum prudentium
sta: & sapientiȩ illorum ex corde
conungere: ut omnem narrati.¬
onem dĩ possis audire : & prouer¬
bia laudis non effugiant a te. Et
si uideris sensatum. euigila ad
illum: & gradus ostiorum illius
exterat pes tuus. Cogitatum ha-.¬
be in preceptis dĩ. & in mandatis
illius maxime assiduus esto: &
ipse dabit cor tibi: & concupiscen-¬
tia sapientie dabitur tibi. xii.
oli facere mala. & non te appre-¬
hendent . discede ab iniquo. & de-¬
ficient mala abste. Non semines
mala in sulcis iniustitiȩ: & non
metes ea in seꝑtuplum. Noli que.¬
rere abhomine ducatum: neq
a rege cathedram honoris. Non
te iustifices ante dm̃. quoniam
agnitor cordis ipse est: & penes
regem noli uelle uideri sapiens.
Noli quęrere fieri iudex: nisi si ua-¬
leas uirtute irrumpere iniqui-¬
tates: ne forte extimescas a facie

Expanded text:
inclinaveris aurem tuam, exciinclinaveris aurem tuam, excipies doctrinam; et si dilexeris audire, sapiens eris. In multitudine presbyterorum prudentium sta, et sapientiae illorum ex corde conjungere, ut omnem narrationem Dei possis audire, et proverbia laudis ne effugiant te. Et si videris sensatum, evigila ad illum, et gradus ostiorum illius exterat pes tuus. Cogitatum habe in praeceptis Dei, et in mandatis illius maxime assiduus esto; et ipse dabit cor tibi, et concupiscentia sapientiae dabitur tibi. VII. Noli facere mala, et non te apprehendent. Discede ab iniquo, et deficient mala abs te. Non semines mala in sulcis injustitiae, et non metes ea in septuplum. Noli quaerere ab homine ducatum, neque a rege cathedram honoris. Non te justifices ante Deum; quoniam agnitor cordis ipse est: et penes regem noli velle videri sapiens. Noli quaerere fieri judex, nisi si vales virtute irrumpere iniquitates; ne forte extremiscas faciem
Abbreviated transcription (Latin):
proicere illam. Sapientia enim
doctrinȩ secundum nomen est.
eius. & non multis est manifesta.
Quibus autem agnita est: perma-¬
noe usq ad conspectum dĩ. AudiA.
fili. & accipe consilium intelle.¬
ctus : & ne abicias consilium
meum. Inice pedem tuum in
compedes illius: & intorques il-¬
lius tuum collum. Siibice hu-¬
merum tuum. & porta illam:
& ne aellieris uinculis eius.
In omni animo tuo accede ad
illam: & in omni uirtute tua
serua uias eius. Inuestiga illam.
& manifestabitur tibi. & conti.¬
nens factus. ne dereliqueris eam.
In nouissimis enim inuenies requi-
em in ea: & conuertetur tibi in
oblectationem. Et erunt tibi
compedes eius in protectione̾
fortitudinis. & bases uirtutis:
& torques illius in stolã gloriȩ.
D ecor enim uitȩ est in illa: & uin-¬
cula illius nexura salutaris.
Stolam gloriȩ indues eam: & co-¬
ronam gratulationis superpones
tibi. Pili si attenderis michi
disces : & si accommodaueris ani.
mum tuum sapiens eris. Et si

Expanded text:
proicere illum sapientia enim doctrinae secundum nomen est eius et non multis est manifesta quibus autem agnita est permanet usque ad conspectum Dei audi fili et accipe consilium intellectus et ne abicias consimeum. inice pedem tuum in conpedes illius et in torquem eius tuum collum. subice umerum tuum et porta illam et ne acedieris uinculis eius. in omni animo tuo accede ad illam et in omni uirtute tua serua uias eius. inuestiga illam et manifestabitur tibi, et continens factus ne dereliqueris eam: in nouisem in ea et convertetur tibi in oblectationem et erunt tibi conpedes in protectionem fortitudinis et bases virtutis et torques illius in stolam gloriae decor enim vitae est in illa et vincula illius netura salutaris stolam gloriae indues eam et coronam gratulationis superpones tibi fili si adtenderis mihi disces et mam tuam, sapiens eris. Et si
Abbreviated transcription (Latin):
eci iudicium & iustitiam: non tra-¬
das me calumpniantibus me. Susei¬¬
pe seruum tuum in bonum. non
calumpnientur me superbi. Oculi
mei defecerunt in salutare tuum.
& in eloquium iustitię tuȩ. Pac cum
seruo tuo secundum misericordiam
tuam. & iustificationes tuas doce
me. Seruus tuus sum ego da michi
intellectum. ut sciam testimonia
tua: Tempus faciendi dñe: dissi.¬
pauerunt legem tuam. Ideo dilexi
mandata tua: super aurum & to-¬
parion. Propterea ad omnia man-¬
data tua dirigebar: omnem uiam
iRasiua testimonia tua. ideo
serutata est ea anima mea. De¬¬
claratio sermonum tuorum illumi.¬
nat: & intellectum dat paruulis.
Os meum aperui & attraxi spiritum.
quia mandata tua desiderabam.
Aspice in me & miserere mei. secun¬
dum iudicium diligentium nomen
tuum. Gressus meos dirige secundũ
eloquium tuum: & non dominetur
mei omnis in iustitia. Redime me
a calumpniis hominum. ut custodiam
mandata tua. Faciem tuam illumina
super seruum tuum: & doce me iui.¬

Expanded text:
eci judicium et justitiam: non tradas me calumniantibus me. Ain. Suscipe servum tuum in bonum: non calumnimei defecerunt in salutare tuum et in eloquium iustitiae tuae fac cum servo tuo secundum misericordiam tuam et iustificationes tuas doce me servus tuuintellectum ut sciam testimonia tua. Tempus faciendi, Domine; dissipaverunt legem tuam. Ideo dilexi mandata tua super aurum et topazion propterea ad omnia mandata tua dirigebar omnem viam ilia testimonia tua ideo scrutata est ea anima mea declaratio sermonum tuorum inluminat et intellectum dat parvulis os meum aperui quia mandata tua desiderabam. Aspice in me, et miserere mei secundum judicium diligentium nomen tuum. Gressus meos dirige secundum eloquium tuum, et non dominetur mei omnis injustitia. Redime me a calumniis hominum, ut custodiam mandata tua. Faciem tuam illumina super servum tuum, et doce me ju
Abbreviated transcription (Latin):
haberent repositã grãm. Sc̃a ergo
& salubris cogitatio ꝑro defunctis
ex orare: ut apeccatoᷤ soluerentur.ii¬
Nͣno centesimo quadragesimo nono
cognouit iudas antiochum eupato.¬
ris uenire cũ multitudine. aduersus
iudȩã: & cũ eo lysiam procuratorẽ
& prepositũ negotiorũ. secũ haben:¬
tẽ peditũ centũ decẽ milia. & equitũ
quinq milia: & elefantos uiginti dusᷤ
currus eũ falcibus t̾recentos. Cõmiseuis
se aũt illis & menelaus: & cũ multa
fallatia deprecabatur antiochum.
non propatria salute. sed sperans
se constitui in principatũ. Sed rex
regũ suscitauit animos antiochi in
peccatorẽ: & suggerente lysia hunc
esse causam om̃ium malorũ. iussit.
ut eis est consuetudo comprehensũ
in eodem loco necari. Erat autem
in eodẽ loco turris quinquaginta
cubitorũ: aggestũ undiq habens
cineris. Hȩc prospectum habebat
in preceps. Inde incinerem deici
iussit sacrilegũ: om̃ibus eũ propellen.¬
tibus ad interitũ. Et tali lege pre¬

Expanded text:
go et salubris cogitatio pro defunctis exorare ut a peccato solverentur anno centesimo quadragesimo nono cognovit Iudas Antiochum Eupatoris venire cum multitudine adversus Iudaeam et cum eo Lysiam procuratorem et praepositum negotiorum secum habentem peditum centum decem milia et equitum quinque milia et elefantos viginti duo currus cum falcibus trecentos commiscuit autem se illis et Menelaus et cum multa fallacia deprecabatur Antiochum non pro patriae salute sed sperans se constitui in principatum sed Rex regum suscitavit animos Antiochi in peccatorem et suggerente Lysia hunc esse causam omnium malorum iussit ut eis est consuetudo conprehensum in eodem loco necari erat autem in eodem loco turris quinquaginta cubitorum aggestum undique habens cineris haec prospectum habebat in praeceps inde in cinerem deici iussit sacrilegum omnibus eum propellentibus ad interitum et tali lege prae