comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pirentq hi qui dm̃ uerũ ñ nouerant. iuire
aut̃ mundi conditor in mundũ ueniens
mundi regimen susciꝑ&. et fidẽ confessis
xp̃i eiꝰ se sacramentis scĩficari gaudebat.
ntroductus tobias ad saram in cubiculũ
protulit de cassilide suo partẽ iecoris. et¬
rus ecelĩam de gentibꝰ in primo dispositi¬
onis ciꝰinicio iuba eã in singulis creden
fidem sc̃ẽ trinitaus in remissionẽ pecca¬
torũ qđ est intima piscis uiscera uiuis
c̃eremare carbonibꝰ Quibꝰ actis angls ap¬
p̃hendens demonẽ ligauit. ꝗa post abre¬
nunciationẽ dyaboli. pꝰt confessionẽ uerȩ
fidei sequit᷑ remissio peccatoꝵ. expulso
demonio ꝑ aquã baptismi. Ligauit aut̃ eũ.
ꝗa afideliũ lesione rcunuit:. quos & si tẽp¬
tare aliquouiens ꝑ mitut᷑ ut ꝓbent᷑. suꝑare
tam̃ pbibet᷑ ne aside desiciant. Ligauit¬
inꝗt cũ indeserto supioris egypni. Et de¬
sertũ & egyptꝰ insideliũ corda significat.

Expanded text:
perirentque hi qui Dominum verum non noverant; jure perirentque hi qui Dominum verum non noverant; jure autem mundi Conditor in mundum veniens, mundi regimen susciperet. Et fidem confessus Christi, ejus se sacramentis sanctificari gaudebat. Introductus Tobias ad Saram in cubiculum, protulit de cassidili suo partem jecoris, etrus Ecclesiam de gentibus, in primo dispositionis ejus initio jubet eam in singulis credentfidem sanctae Trinitatis in remissionem peccatorum, quod est intima pacis viscera vivis cremare carbonibus. Quibus actis angelus apprehendens daemonem ligavit. Quia post abrenuntiationem diaboli, post confessionem rectae fidei, sequitur remissio peccatorum, expulso daemonio per aquam baptismi. Ligavit autem eum, quia a fidelium laesione retinuit; quos etsi tentare aliquoties permittitur, ut probentur, superare tamen prohibetur ne a fide deficiant. Ligavit eum in deserto superioris Aegypti. Et desertum et Aegyptus infidelium corda significant,
Abbreviated transcription (Latin):
ditatẽ tuã. & ceta ngressi sunt ad
raguelẽ qui cossuscepit cũ gaudio Auii
dns ppłm nationũ ꝑdocior essui uerbio
libent̃ accepit in plurimis locis. ut apleꝵ
actus testant᷑. Petitus filiã raguel primo
ex pauit. sciens ꝗd euenissa illis sepieqi
iuris sed docente anglo quia inmundi
eã habere ñ possent. tobras autẽ qͥ dm
timebat posset. mox dare consensi. Au¬
diens uerbum fidei ppłs gentium atq
ab apłis admonitꝰ ut de sua ꝓgenie per
orbẽ cccliã xp̃i facer&. ñ sine certa explo¬
ratione potuit noua sidei iura legemq
susciꝑe. sciens qđ multis tẽporib priscis
habuit doctores. qui om̃s quasi seꝑtena¬
rio numero cõprehendi huiꝰ solũ uitę
gaudia nouerant. de ȩt̾nis nil certũ dice¬
bant. ideoq illos absq spe uut immorta¬
lis et̾nȩ mortis rapuissae interitꝰ seddo¬
cente intrinsecꝰ ipsa ueritate. que foris
p̃dicatoꝵ ora sonabat. tandẽ intellexit
ꝗa necesse ess& ut stulta dicerent stulti.

Expanded text:
si sunt ad Raguelem, qui eos suscepit cum gaudio. Adiit Dominus populum nationum per doctores sui verbi, qui libenter accepit in plurimis locis, ut apostolorum Actus testantur. Petitus filiam Raguel primo expavit, sciens quid provenisset illis septem viris; sed docente angelo, quia immundi eam habere non possent, Tobias autem, qui Deum timebat, posset, mox dare consensit. Audiens verbum fidei populus gentium, atque ab apostolis admonitus, ut de sua progenie per orbem Ecclesiam Christi faceret, non sine certa exploratione potuit novae fidei jura legemque suscipere; sciens quod multis temporibus priscis habuit doctores, qui omnes quasi septenario numero comprehensi, hujus solum vitae gaudia noverant, de aeternis nihil certum dicebant, ideoque illos absque spe vitae immortalis, aeternae mortis rapuisset interitus. Sed docente intrinsecus ipsa veritate, quae foris per doctorum ora sonabat, tandem intellexit quia necesse esset ut stulta dicerent stulti,
Abbreviated transcription (Latin):
gitur diuinitate patri equalis. humani¬
tate nobis consubstantialis. Tunc aꝑieñs
ossuũ senior tobias benedixit dm̃. con¬
fessus seueritatẽ & misericordiã ciꝰ simul
et ad monens fideles ciꝰ beneficia semꝑ
p̾dicare. eiꝰ flagella ꝑtimescere inbut᷑ꝰq
sp̃u ꝓphetie de suꝑna hierusalẽ matre
nra multa plaudem decantat. et ppłs
iudeoꝵ c̃uersus infine seli ad fidem mul¬
tos habebit ddoctores & ꝓphcucos uiros qͥ
mentes ꝓximoꝵ ad suꝑna desideria ac¬
cendunt. dũ eis cȩlestis patrię gaudia

Expanded text:
gitur, in divinitate Patri aequalis, humanigitur, in divinitate Patri aequalis, humanitate nobis consubstantialis. Tunc aperiens os suum senior Tobias, benedixit Deum. Confessus severitatem et misericordiam ejus, simul et admonens fideles ejus beneficia semper praedicare, ejus flagella pertimescere; imbutusque spiritu prophetiae, de superna Hierusalem matre nostra multa per laudem decantat. Et populus Judaeorum conversus in fine saeculi ad fidem, multos habebit doctores et propheticos viros, qui mentes proximorum ad superna desideria accendant, dum eis coelestis pat
Abbreviated transcription (Latin):
fułii ciꝰ Septẽ dies lucẽ gre spiritalis que
scpiformis accipit᷑ insinuant. Post septẽ
gͦ dies illuminati iobic ingredit᷑ uxor fi
lu ciꝰ ꝗa postquã illuminata fuerit iydea
unus pastor sitq una domꝰ xp̃i uno an¬
gulari lapide formata. Ingressa si & pe¬
cora. & cameli & pecunia multa uxoris.
tia qͦq seripturarũ quas aliquando
commodabant. tunc eisdẽ reddit᷑. Ue¬
nerunt consobrini tobie congratulantes
ei de omnibꝰ bonis que illi fecit dñs. &e ꝑ
septẽ diesepulati sunt cũ co. Hloc est qu
in cantieo moyses dixit. Lętamini genteᷤᷤ
simul cũ ppło ciꝰ. Septẽ dies epulant᷑ simul
quia indonis spiritalibꝰ & uirtibꝰ gau¬
lent. Rediturus ad celũ angłs aꝑtius
illis ꝗs sit ipse. & quare uenerit. qđq sit
rcuersur adđm exponit. et dñs cidem
pplo tunc ꝓficienti latius suȩ cognitio¬
nis munera patefecit. adaꝑiens & osten¬
dens omnibꝰ quia ipse in patre. & pater in
apud patrẽ tobias. & dñs ab electis intelli¬

Expanded text:
c. Septem dies lucem gratiae spiritualis, qui septiformis accipitur, insinuant. Post septem ergo dies, illuminato Tobia, ingreditur uxor filii ejus, quia postquam illuminata fuerit Judaea unus pastor, sitque una domus Christi uno angulari lapide firmata. Ingressa sunt et pecora et cameli, et pecunia multa uxoris. tia quoque Scripturarum, quas aliquando gentibus commodabant, tunc eidem redditur. Venerunt consobrini Tobiae, congratulantes ei de omnibus bonis quae illi fecit Dominus, et per septem dies epulati sunt cum eo. Hoc est quod in cantico Moyses dixit: Laetamini, gentes, simul cum populo ejus . Septem dies epulantur simul; quia in donis spiritualibus et virtutibus gaudent. Rediturus ad coelum angelus, apertius illis quis sit ipse, et quare venerit, quodque sit reversurus ad Deum, exponit. Et Dominus eidem populo tunc proficienti latius suae cognitionis munera patefacit, aperiens et ostendens omnibus, quia ipse in Patre, et Pater in apud patrem Tobias. Et Dominus ab electis intelli
Abbreviated transcription (Latin):
quauuor cura ꝓpinquoꝵ datꝰ sum educandꝰ
reuerenussimo abbati benedicto. ae deinde
cacolfrido cunctũq ex eo tempꝰiute ineiꝰdẽ
monasterii habitauone ꝑagens omnẽ me¬
ditandis scripturis operã dedi atq int̾ ob

Expanded text:
septem, cura propinquorum datus sum educandus reverentissimo abbati Benedicto, ac deinde Ceolfrido; cunctumque ex eo tempus vitae in ejusdem monasterii habitatione peragens, omnem meditandis Scripturis operam dedi: atque inter ob
Abbreviated transcription (Latin):
seruantiã disciplinę regularis & coitidia¬
nã cantandi in eccłia curã. semꝑ aut disce¬
re aut docere. aut seribere dulce habui.
hono decimo aut̃ uite meę anno dyaconatũ.
tricesimo gradũ prespueratꝰ utrũq ꝑ mi¬
nisteriũ reuerentissimi episcopi lohanius
iubente cacolfrido abbate suscepi. Ex quo
tempore accepti p̾sputeratꝰ usq ad annum
etaus mec quinquagesimũ nonũ hȩc in
scripturarũ sanctarũ mec meoꝵ.q necessi¬
tati ex opusculis uenerabiliũ patrũ breuit̃
annotare. siue &iã ad formam sensus & inĩ¬
p̾tationis eo suꝑ adicere curaui.
n principiũ genesis usq ad nauuitatẽ ysaae. & ab¬
icclionẽ ismabelis libros.iiii.bros. uii.¬

Expanded text:
servantiam disciplinae regularis et quotidianam cantandi in ecclesia curam semper aut discere, aut docere, aut scribere dulce habui. Nono decimo autem vitae meae anno diaconatum, tricesimo gradum presbyteratus, utrumque per ministerium reverendissimi episcopi Joannis jubente Ceolfrido abbate suscepi. Ex quo tempore accepti presbyteratus, usque ad annum aetatis meae quinquagesimum nonum haec in Scripturam sanctam meae meotati, ex opusculis venerabilium Patrum breviter annotare, sive etiam ad formam sensus et interpretationis eorum superadjicere, curavi. 5. In principium Genesis usque ad nativitatem Isaac et ejectionem Isma
Abbreviated transcription (Latin):
sapientes eẽ uident᷑ dicentes. nũqd & nos.
ccei sumꝰ inhis ueritas ñ est. Qui aut sue
fragilitaus & ignoranuę conseui dicere
norunt. ds nis illumina tenebras ineas.
hi luce uitę st fruituri in dño. Bene autẽ
qͥppe spes designat᷑ ꝗa uidelicae ñ dum
uiuũ ẽ. nondũ animans ẽ. sed sperat᷑ auo¬
luere quę hoc posuerat. quando uiuat.
procedat. eurrat. uol&. Ei apłs ait. Si autẽ
mus. Unde ce in cuanglica parabola sub
nomine panis. piseis & oui tres summe
uirtutes. fides scilica spes & karitas expri¬
munt᷑. Hab et gͦ ppls uideo& ad hue uelam
ante faciẽ cordis. ut ñ intelligat gr̃am
xp̃i. habee albuginẽ. ꝗa sibimae candidus
et iustus p̃omnibꝰ uidet᷑. sed hab& candem
albuginẽ quasi membranũ oui. ꝗa cecita¬
tẽ sustin& menus sub spe stultissima it
suꝑ uacua nascituri incarne xp̃i. atq
eos liberaturi. eisq regnũ magnũ daturi
pes orbem. Sed quib cumq corum ablata
fuerit erroris caligo. agnoscent ꝗa xp̃e

Expanded text:
 dicentes: Nunquid et nos caeci sumus ? in his veritas non est. Qui autem suae fragilitatis et ignorantiae conscii dicere norunt, Deus meus, illumina tenebras meas ; hi luce vitae sunt fruituri in Domino. Bene autem quippe spes designatur; quia videlicet nondum vivum est, nondum animans est, sed separatur a volucre, quae hoc posuerat, quando vivat, procedat, currat, volet. Et Apostolus ait: Si autem mus . Unde et in evangelica parabola sub nomine panis, piscis, et ovi, tres summae virtutes, fides scilicet, spes, et charitas exprimuntur. Habet ergo populus Judaeorum adhuc velamen ante faciem cordis, ut non intelligat gratiam Christi. Habet albuginem, quia sibimet candidus et justus prae omnibus videtur. Sed habet eamdem albuginem quasi membranam ovi; quia caecitatem sustinet mentis, sub spe stultissima et supervacua nascituri in carne Christi, atque eos liberaturi eisque regnum magnum daturi per orbem. Sed quibuscunque eorum ablata fuerit erroris caligo, agnoscent quia Christus
Abbreviated transcription (Latin):
brarũ qs filios lucis esse psciuit. Qđ cuifecis¬
set inquit palpitare cepit insicco ante pe¬
deseiꝰ cũ dñs nequitiã maligni hosts suꝑanꝰ
proferrae inlucẽ atq om̃ib redder& m̃ani¬
festã molitꝰ ẽ adhuc suꝑbiens ꝑsccutionẽ
clectis ciꝰ cõmouere qui sĩ pedeseiꝰ ꝗa per
ipsos ambulat interra dñs. qui suꝑ omnia
regnat incęlo. Iunc dixit ei angls dñi.
tiã dyaboli latiꝰ sc̃ĩs aꝑiut & quasi archana

Expanded text:
brarum, quos filios lucis esse praescivit. Quod cum fecisbrarum, quos filios lucis esse praescivit. Quod cum fecisset, palpitare coepit in sicco ante pedes ejus. Cum Dominus nequitiam maligni hostis superans proferret in lucem, atque omnibus redderet manifestam, molitus est adhuc superbiens persecutionem electis ejus commovere, qui sunt pedes ejus; quia per ipsos ambulat in terra Dominus qui super omnia regnat in coelo. Tunc dixit ei angelus Domini, itiam diaboli l
Abbreviated transcription (Latin):
set transir& ab eo hora. & dixit. Abba pat̾
om̃a tibi possibilia st̃ transfer calicem
hunc ame. sed ñ qͦd ego uolo. sed qđ tu
Dixit angłs tobie. Apphende branciã
piscis. & trahe eñ adte. App̾hendit dñs¬
dyabolum. & cum qui se inmorte caꝑe uoliuit
moriendo cępit & uicit. Apphendit aute
branciã eiꝰ ut caput nequissimũ acorpore
decepto potentȩ suȩ dextera separar& tđ
nequitiã hostis antiqui ab e& quos sibi ma¬
le unxerat & quasi unũ corpus fecerat se.¬
cũ corde auferr&. et hosceclie suȩ corpori
pius redemptor inserer&. Brancia qͥppe
hab&e piscis in confinio capitis a& corporis
corpꝰ eiꝰ est. ita dyabolus caput omniũ ini¬
quoꝵ & om̃s iniqui corpus &e memibra eiꝰ st.
App̾hendit gͦ dñs branciã piscis immanissi¬
mi & traxit eũ adse ꝓiecitq insiccũ. ꝗa
potentiã dyaboli cõminuens tradurt
palã confident. eruitq de potestaie iere¬

Expanded text:
set, transiret ab eo hora . Et dixit: Abba Pater, set, transiret ab eo hora . Et dixit: Abba Pater, omnia tibi possibilia sunt, transfer calicem hunc a me; sed non quod ego volo, sed quod tu . Dixit angelus Tobiae, Apprehende branchiam piscis, et trahe eum ad te. Apprehendit Domidiabolum, et eum qui se in morte capere voluit, moriendo cepit et vicit. Apprehendit autem branchiam ejus, ut caput nequissimum a corpore decepto, potentiae suae dextera separaret, id est, nequitiam hostis antiqui ab eorum quos sibi male conjunxerat, et quasi unum corpus secum fecerat, corde auferret, et hos ecclesiae suae corpori pius Redemptor insereret. Branchiam quippe habet piscis in confinio capitis et corporis corpus est ejus; ita diabolus caput omnium iniquorum, et omnes iniqui corpus et membra sunt ejus. Apprehendit ergo Dominus branchiam piscis immanissimi, et traxit eum ad se, projecitque in siccum, quia potentiam diaboli comminuens, traduxit palam confidenter, eruitque de potestate tene
Abbreviated transcription (Latin):
generis seductor morus habebat impuĩ
Mansit tobias iuxta tygridis fluenta ꝗa
dñs inmundo apparens int̃ peccatores
ac mortales uitam duxit. sed nec eũ pe¬
cati unda tengit. neq in illo suũ aliꝗd ad¬
ueniens princeps tenebrarũ sepperit.
Exuut aut̃ tobias in fluuiũ ut lauare. pe¬
des suos. & dñs mortẽ ciui nihil debebat
suscepit. ut fideles om̃s sua uidelica mem¬
bra a contagio peccati & morus abluere
Occurrit tobie piscis deuorare illũ cupiens.
et dño passo ineruce uenit dyabolus qui
eũ crucifigi docuerat. querenssi ꝗd forte
in eiꝰ anima sceleris inuenirae. E xpa¬
uescens piscẽ tobias clamauit uoce magna
dicens. domine inuadit me. & dñs immi¬
nente morus articulo cepit pauere & te¬
dere. ñ dyabolũ ꝑtimescens. sed mortẽ
quȩ inuidia dyaboli intrauit in orbem
terrarũ naturali carnis fragilitate per¬
horrescens. Unde & orabat. ut si fieri pos¬

Expanded text:
generis seductor mortis habebat imperium. generis seductor mortis habebat imperium. Mansit Tobias juxta Tigris fluenta, quia Dominus in mundo apparens, inter peccatores ac mortales vitam duxit, sed eum nec peccati unda tetigit, neque in illo suum aliquid adveniens princeps tenebrarum reperit. Exivit autem Tobias in fluvium, ut lavaret pedes suos; et Dominus mortem, cui nihil debebat, suscepit, ut fideles omnes, sua videlicet membra, a contagio peccati et mortis ablueret. Occurrit Tobiae piscis, devorare illum cupiens; et Domino passo in cruce venit diabolus, qui eum crucifigi docuerat, quaerens si quid forte in ejus anima sceleris inveniret. Expavescens piscem Tobias clamavit voce magna, dicens: Domine, invadit me. Et Dominus, imminente mortis articulo, coepit pavere et taedere, non diabolum pertimescens, sed mortem, quae invidia diaboli intravit in orbem terrarum , naturali carnis fragilitate perhorrescens; unde et orabat, ut, si fieri pos
Abbreviated transcription (Latin):
domino ad saluandas gentes sancli predi¬
catores sunt eiꝰ uestigia sccuii. ꝗa que iussit
impleuert. Funtes uocete om̃s gentes. De
Canes autẽ uocant doctores ꝗa domũ.
substanuia. oues sui conditoris spiritales
afuribꝰ bestusq id est ab inmundis suiri¬
tibꝰ et hominib: defendunt crraticis. Nan¬
sit tobias uuce anglo ꝓfectꝰ prima mansi¬
one iuxta fluuium tigris. & exiuit ut
lauar& pedes suos. & ecce piscis immanis
exuut ad deuorandũ eũ. Hic denuo passi¬
oris uñce sacramtũ manifestiꝰ signisi ut̃
piscis enĩ inimanis qui a tobia cuꝰ eũ deuo¬
rre appeter&e anglõ docente occrsus est
anuquũ generis humani deuo: atorẽ
hoc est dyabolũ designat. qui dũ inre¬
demptore nr̃o mortẽ carnis appeteret
captus est potenta diuinitatis. fluuius
Ugios qui ppt̃ rapidissimũ cursum atygri besua
uelocissima nom̃ accepit: decursũ nr̃ȩ
morus ac morialitatis indicat. in qͦ piscis
latebat immanis. ꝗa inuisibilis humani

Expanded text:
Domino ad salvandas gentes, sancti praedicatores sunt ejus vestigia secuti, quia quod jussit, impleverunt: Euntes docete omnes gentes . DeCanes autem vocantur doctores; quia domum, substantiam, oves sui Conditoris spirituales, a furibus bestiisque, id est, ab immundis spiritibus et hominibus defendunt haereticis. Mansit Tobias, duce angelo profectus, prima mansione juxta fluvium Tigrin; et exivit ut lavaret pedes suos, et ecce piscis immanis exivit ad devorandum eum. Hic denuo passionis dominicae sacramentum manifestius significatur. Piscis enim immanis, qui a Tobia, cum eum devorare appeteret, angelo docente occisus est, antiquum generis humani devoratorem, hoc est diabolum designat, qui dum in Redemptore nostro mortem carnis appeteret, captus est potentia divinitatis. Fluvius Tigris, qui propter rapidissimum cursum a tigride bestia velocissima nomen accepit, decursum nostrae mortis ac mortalitatis indicat. In quo piscis latebat immanis, quia invisibilis humani
Abbreviated transcription (Latin):
e equinoctio iuxta anatholium una.
tẽ de hystoriis sc̃oꝵ librũ uitȩ & passio¬
nis sc̃ę felicis confessoris de metrico
paulini opere in prosam transtuli.
ibrũ uitę & passionis scĩ anastasu male
de greco translatũ & peius aquodam
eudberti. & prius heroreo megro . & post¬
modũ plano sermone descripsi.
istoriam abbatũ monasterii huiꝰ ingͦ
supernę pietati deseriure gaudeo
benedicti. ecolfridi. & hei & bereeti
in libellis duobꝰ
ñ solũ qua die. uerũ &iã quo genere
rertaminis. uel sub qͦ iudice mundũ
ibrũ hymuo diuerso metro siue ritino.
ibrũ epigrammatũ heroico metro
tem de temporibꝰ librũ unũ maiorẽ.
ibrum de ortographia alfabeti
ordine distinetum.
tem librum de metrica arte. et
siue tropis libellũ. hoc est de figu¬
ris modisq locunionũ quibꝰ sancta
scriptura sancta contexta est.
haurire. dones &iã benignus ali¬
quando ad te fontem omnis sapi¬
ante faciem tuam. Am E N.¬

Expanded text:
equinoctio, juxta Anatolium, una. Item, de historiis sanctorum; librum vitae et passionis sancti Felicis confessoris de metrico Paulini opere in prosam transtuli. Librum vitae et passionis sancti Anastasii, male de Graeco translatum, et pejus a quodam Cudbercti, et prius heroico metro, et postmodum plano sermone descripsi. Historiam abbatum monasterii hujus, in quo supernae pietati de servire gaudeo, Benedicti, Ceolfridi, et Huaetbercti in libellis duobusnon solum qua die, verum etiam quo genere certaminis, vel sub quo judice mundum Librum Hymnorum, diverso metro, sive rhythmo. Librum Epigrammatum heroico metro,tem, de Temporibus librum unum majorem. Librum de Orthographia, alphabeti ordine distinctum. Item, librum de metrica Arte; et sive Tropis libellum, hoc est, de figuris modisque locutionum, quibus Scriptura sancta contexta est. haurire, dones etiam benignus, aliquando ad te fontem omnis sapiante faciem tuam.
Abbreviated transcription (Latin):
N es lram & neem̃iam libros .iii.
N canticũ: In dobacue librũ unũ.
N librũ beati patris lobiȩ explanauonis
uerba dierum. In librũ beau patris lob
in parabolas. ecclesiasten. & cantica
cantic& in ysayam ꝓphetã. esdram qͦq

Expanded text:
 Esdram et Neemiam, libros III. In Canticum Habacum, librum I. In librum beati Patris Tobiae, explanationis Verba dierum. In librum beati Patris Job. In Parabolas, Ecclesiasten, et Cantica canticorum. In Isaiam Prophetam, Ezram quoque,
Abbreviated transcription (Latin):
tribiut. Tulerunt autẽ secũ que suffice¬
legit ad fidem. qͥ sufficerent ad exem¬
płũ uiuendi uł ad ministeriũ p̃dicandi.
quo usq &iã ingentibꝰ ecelię fundam̃ta
locaret. Suggerit angls tobiȩ ut in¬
gressus domum raguelis filiã eiꝰsarani
petat sibi uxorẽ. Paguel indicat ppłm
assumer&e id est ipsam gentilitatẽ s ȩcclã
facer&e Congriuit & sarę nomen eeclie.
propt̃ saram c̃iugẽ abraham patriarche
que genuit ysaac filiũ ꝓmissionis. idest

Expanded text:
t autem secum quae sufficelegit ad fidem, qui sufficerent, ad exemplum vivendi, vel ad ministerium praedicandi, quousque etiam in gentibus Ecclesiae fundamenta locaret. Suggerit angelus Tobiae, ut ingressus domum Raguel, filiam ejus Saram petat sibi uxorem. Raguel indicat populassumeret, id est, ipsam gentilitatem sibi Ecclesiam faceret. Congruit et Sarae nomen Ecclesiae, propter Saram conjugem Abraham patriarchae, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ppłs indoctoribꝰ sius uerbi dĩ elemosi¬
nã non solũ rudibꝰ sue gentis auditori¬
bus. sed et his qui exnationibꝰ inritum
conuersationis eo c̃uerti uolebant ini¬
nistrabat. Quic ꝗd enĩ naturalis boni
habere pot̾at qđ non ab hoste capti¬
uante tolleret᷑. totũ hoc suis in exem¬
plum uiruttis ostendebat. sed & porti¬
onẽ semꝑ aliquã scientie salutaris &iã
genilib̾ dabat. qđ est decimationẽ suȩ
substantie tobiam aduenis ministrare.
Tobias postquã facius ẽ iur accepit
uxorẽ annã de tribu sua. Et ppls idẽ
postquam adoleuit & amplificatus est in
egypto accepit synagogã cerimonus
legalibꝰ instiutã ꝑ moyse̾n. Genuit ex ea
ex suo genere nascuurũ esse cognouit.
dicente moyse. Prophetã suscitabit uob̃
ds̃ ur de fratribꝰ uris tanmiquã meipsũ
audiens. Et dñs ad dauid. De fructu
uentris tu ponã suꝑ sedẽ tuã. Cui nom̃
suũ imposuit credendo & confitendo qd
dicit de illo pat. & ego primogenitũ

Expanded text:
 in doctoribus suis, verbi Dei eleemosynam non solum rudibus suae gentis auditoribus, sed et his qui ex nationibus in ritum conversationis eorum converti volebant, ministrabat. Quidquid enim naturalis boni habere poterat, quae non ab hoste captivante tolleretur, totum hoc suis in exemplum virtutis ostendebat. Sed et portionem semper aliquam scientiae salutaris etiam gentilibus dabat; quod est decimationem suae substantiae Tobiam advenis ministrare. Tobias postquam factus est vir, accepit uxorem Annam ex tribu sua, etc. Et populus idem, postquam adolevit et amplificatus in Aegypto, accepit synagogam caeremoniis legalibus institutam per Moysen. Genuit ex ea ex suo genere nasciturum esse cognovit, dicente Moyse: Prophetam suscitabit vobis Deus noster de fratribus vestris, tanquam meipsum audietis . Et Dominus ad David: De fructu ventris tui ponam super sedem meam . Cui nomen suum imposuit, credendo et confitendo, quod dicit de illo pater: Et ego primogenitum
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s adyabolo rapu. ut pute yuolatrie
mancipati. donec uerus adueniret
sponsus dñs nr qui hanc sibi ꝑfidem
piente & cooꝑante archanglo. ꝑquem
diuinitas nr̃i saluatoris non inc̃grue
signisicat᷑ sic̃ ꝑ tobiam humanitas. Nrc
mirabit᷑ hoc ꝗđ ꝑ duas ꝑsonas angeli
uidelic& et hominis unã mediatoris dĩ
et hominũ ꝑ sonã dicimꝰ figurari. qui in
expositionibꝰ patrũ uenesabiliũ legerit.
una eiꝰ ꝑsona pinundi salute pauentis
in ysaac qui offerebat᷑ apatre in altari
et mariete qui mmolabat᷑ ec sigurata.
qui inhumanitate occidebat᷑ ut ouis. in
diuinitate impassibilis ꝑmanae cũ deo
patre. & uiuens cũ suo patre domũ re¬
uertu ysaac. Si eni apie aries humani¬
tatẽ xp̃i. homo designat dertatẽ. cur ii
multo aptiꝰ homohumanitatẽ. angłs
deitatẽ signific&. Nissus est gͦ angls¬

Expanded text:
omnes a diabolo rapti, ut pote idololatriae omnes a diabolo rapti, ut pote idololatriae mancipati, donec verus adveniret sponsus Dominus noster, qui hanc sibi per fidem,piente et cooperante archangelo, per quem divinitas nostri Salvatoris non incongrue significatur, sicut per Tobiam humanitas. Nec mirabitur hoc quod duas personas, angeli videlicet et hominis, unam Mediatoris Dei et hominum personam, dicimus figurari, qui in expositionibus Patrum venerabilium legerit unam ejus personam pro mundi salute patientis in Isaac, qui offerebatur a patre in altari, et in ariete, qui immolabatur, esse figuratam. Qui in humanitate occidebatur ut ovis, in divinitate impassibilis, permanet cum Deo Patre, ut vivens cum suo patre domum revertitur Isaac. Si enim apte aries humanitatem Christi, homo designat deitatem; cur non multo aptius homo humanitatem, angelus deitatem signific
Abbreviated transcription (Latin):
Quos increpans ille & instruens. ad dm̃i se
orando ẽuerut. Erant inpplo illo quida
qui stulta iemeritate ipsius ꝓpli miseriis
insultarent. qđ afelicitate prisca scorũ
Patrũ qui apud eos quondã dõ sublimit
seruiebant. ia longe distara. Quos idem
ppls ꝑdoctores quosq & electos suoscor¬
rigere sedulus curabat. se seq ad implo
tobias & eccus & uerbũ di p̃dicans. repro¬
bossimul & clectos significare dr̃ ham ce
iacob patriarcha eu angelo luctans&e.
claudus parit faciꝰ est & benedictus. in
claudicatione uidelic& infideles sue
genus significans. iubenedictione sideles:
Sara silia raguel incuuiate medoꝵ
que tradita erat uiris sepiẽ. & demoniũ
cos occidebat mox ut ingrediebant᷑ ad
cã. iurba nauonũ sigurate denunciat.
cuiꝰ dociores cuncti huiꝰ taniũ scli qu
sepiẽ diebꝰ uoluit᷑ uitã nouerant. de
et̾na nil dicere sciebant. ideoq sunt

Expanded text:
Quos increpans ille, et instruens, ad Deum se Quos increpans ille, et instruens, ad Deum se orando convertit. Erant in populo illo quidam qui stulta temeritate ipsius populi miseriis insultarent, quae a felicitate prisca sanctorum patrum, qui apud eos quondam Deo sublimiter serviebant, jam luce distaret. Quos idem populus per doctores quosque et electos suos corrigere sedulus curabat, seseque ad implorTobias et caecus, et verbum Dei praedicans, reprobos simul et electos significare dicitur. Nam et Jacob patriarcha, cum angelo, luctans et claudus pariter est factus et benedictus; in claudicatione videlicet infideles suae gentis significans, in benedictione fideles. Sara filia Raguelis in civitate Medorum, quae tradita erat septem viris, et daemonium eos occidebat, mox ut ingrediebantur ad eam. Turbam nationum figurate denuntiat, cujus doctores cuncti hujus tantum saeculi, quod septem diebus volvitur, vitam noverant, de aeterna nil dicere sciebant. Ideoque sunt
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ & factus ẽ cecus. He mireris lector. qđ
aliquando bona rypice malu. aliquando
bonũ mala facta hominũ significat. Iu si
non licer&. nũquã nigro atram̃to sed au¬
lux est. Sed & si nom̃ dyaboli incaleulo seͥbas
quia qui infatigabilis inbonis oꝑibꝰ ꝑsistit.
nũ quã fidei luce priuat̾. laca spiritalit &
dorinit. fatigatꝰ qui uigilare. stare infide.
urilit̃ agere & confortari negligit. cui
bene ẽgruit illud aplĩ. Surge qui dormis.
et exurge amortuis. & illuminabit tͥ xp̃e.
leuitate figurant. quarũ inmundicia con¬
festi cos quibꝰ dnatur excecat. Quasi cui ni¬
do hirundinũ subpositꝰ dormit. qui leuiia¬
ti lascuue ac suꝑbię mentẽ incautꝰ subiccit.
Hec autẽ cęcitas pplõ isrł maxime immi¬
nente aduentu dnico incarne p̾ualuit cũ
et romane seruituus iugo p̾merent᷑. et le¬
gis diuina p̾cepia pessime iuiuendo uiola¬
rent. Insultabant tobie cognati. exꝓbra¬
bat & uxor. quasi frustra deo feruisset.

Expanded text:
et factus est caecus. Ne mireris, lector, quae aliquando bona typice malum, aliquando bonum mala hominum facta significant. Quod si non liceret, nunquam nigro atramento, sed aulux est. Sed etsi nomen diaboli in calculo scribas quia qui infatigabilis in bonis operibus persistit, nunquam fidei luce privatur. Jacet spiritualiter, et dormit fatigatus, qui vigilare et stare in fide, viriliter agere, confortari negligit. Cui bene congruit illud apostolicum: Surge qui dormis, et exsurge a mortuis, et illuminabit te Christus . levitatem figurant, quarum immunditia confestim eos, quibus dominatur, excaecat. Quasi enim nido hirundinum suppositus dormit, qui levitati, lasciviae ac superbiae mentem incautus subjicit. Haec autem caecitas populo Israel, maxime imminente adventu Domini in carne praevaluit, cum et Romanae servitutis jugo premerentur, et legis divinae praecepta pessime vivendo violarent. Insultabant Tobiae cognati, exprobrabat et uxor, quasi frustra Deo servisset.
Abbreviated transcription (Latin):
rũ. quaius idem ppls ex magna sit par¬
te cȩcatus qd incarnationis sue sacra¬
menta plebi gentiliũ aperiat. rursusq
infine tẽporũ eadẽ suo ꝓpło exquo
carnẽ assumserat latiꝰ pandat. comi¬
tante ubiq simul & cuncta oꝑante
fide diurnitatis ipsius. Dicit ipse qui de
dueit ad medos. & alias oues habco que
non st̃ ex hoc ouili. & illas oport& mẽ
adilucere & cęc̃a. Dicit apłs ie redducto.

Expanded text:
rum, quamvis idem populus ex magna sit parte caecatus, quod incarnationis suae sacramenta plebi gentilium aperiat, rursusque in fine temporum, eadem suo populo ex quo carnem assumpserat, latius pandat, comitante ubique simul et cuncta operante fide divinitatis ipsius. Dicit ipse de ductu ad Medos: Et alias oves habeo, quae non sunt ex hoc ovili, et illas oportet me adduce
Abbreviated transcription (Latin):
uiam ueritatis non deserun. Hȩc capui¬
uitas arege assyrioe facta illã humani
generis captiuitatẽ designat. qua per
regẽ omniũ prauorũ hoe est dyabolũ
de patrie cęlestis est habitatione ꝓicctũ.
habere poterat cotudie cũ concapuuis

Expanded text:
iam veritatis non deseruit. Haec captivitas a rege Assyriorum facta illam generis humani captivitatem designat, qua per regem omnium pravorum, hoc est diabolum, de patriae coelestis est habitatione projectumhabere poterat quotidie cum captivis
Abbreviated transcription (Latin):
propt que missus erat ꝑficeratꝰ. & filius
dĩ homine assumpsit. in qͦ uisibilui cũ
hominibꝰ conuersatus humanũ genus
saluar&e. In iroduxit tobias angłm ad
patrẽ suũ. qui salut auu cũ dicens. Gau¬
dium tibi sit semꝑ. Cui responienti

Expanded text:
d quem missus erat perficeret. Et Filius Dei hominem assumpsit, in quo visibiliter cum hominibus conversatus, humanum genus salvaret. Introduxit Tobias angelum ad patrem suum, qui salutavit eum, dicens: Gaudium tibi sit semper. Cui respondenti:
Abbreviated transcription (Latin):
ercitiũ resistendi fiduciã sumant.
ul alios forie qui legere nesciunt ad
resistendũ uicus exhortando aut
corripienddo accendant. Tollunt fa
bros armoꝵ cũ cos qui sacra cioquia
norunt intantũ sccleribꝰ obruunt. ut
ilicere bona que didicerant prsus eru¬
bescant. Transserunt omnẽ artisicẽ et
clusorẽ inhahi loniã de hierusalẽ. cũ
cos qui multifaria uirtutũ oꝑatione
pluribꝰ ꝑdesse & ciuitatẽ di contra ir¬
ruptiones temptationũ munire sole¬
bant. apposuo deflectunt. atq unge¬

Expanded text:
ercitium resistendi fiduciam sumant, ercitium resistendi fiduciam sumant, vel alios forte qui legere nesciunt, ad resistendum vitiis exhortando, aut corripiendbros armorum, cum eos qui sacra eloquia norunt in tantum sceleribus obruunt, ut dicere bona quae didicerant, prorsus erubescant. Transferunt omnem artificem et inclusorem in Babyloniam de Jerusalem, cum eos qui multifaria virtutum operatione pluribus prodesse et civitatem Dei contra irruptiones tentationum munire solebant, a proposito deflectunt atque inge
Abbreviated transcription (Latin):
nũ scu angeloꝵ multiuidinẽ designa
Seruitq isrł philistris siue chaldeis.
cũ fideles quiq nominetinꝰ in ecclesia
consistentes. ceterũ ab in mundis uł
spiritibꝰ uł hominibꝰ decepti. aut aua.¬
ricię autluxurię aut alteri culibet
peccato menus colla submittunt. Ab¬
ducit aut̃ nabuchodonosor hierusalẽ
et uniuersos principes. fortesexercit
animo dño seruire. ac decalogũ legis
amore conseruare. subditi siue illece¬
bris mundi. seu aduersitatibꝰ sub¬
acli. aut maioribꝰ se facinoribꝰ pol¬
luunt. aut certe inheresim decli¬
nando aꝑtę apostasię notã incidunt.
Arma uͦ quibꝰ contra dyabolũ repug¬
nunies libertatẽ adeo nobis donata
defenlamꝰ que st̾ alia nisi eloquia
uicioꝵ suꝑ ari debeant luce clariꝰ disci¬
mus : Sed phylistci filios isrł fabris ar¬
morũ priuant. cũ maligni spiritus
animos fideliũ a meditatione sacre
lectionis secularia illis negocia iise¬
reudo retarilant. ne uł ipsi ꝑ huiꝰ ex¬

Expanded text:
 multitudinem designat. Servitque Israel Philisthaeis sive Chaldaeis, cum fideles quique nomine tenus in Ecclesia consistentes, caeterorum ab immundis vel spiritibus vel hominibus decepti, aut avaritiae, aut luxuriae, aut alteri cuilibet peccato mentis colla submittunt. Abducit autem Nabuchodonosor regem Hierusalem et universos principes fortes exercituanimo Domino servire, ac Decalogum legis mi amore conservare, subito sive illecebris mundi, seu adversitatibus subacti, aut majoribus se facinoribus polluunt, aut certe in haeresim declinando, aperte apostasiae notam incidunt. Arma vero quibus contra diabolum repugnantes libertatem a Deo nobis donatam defendamus, quae sunt alia nisi eloquia vitiorum superari debeant, luce clarius discimus. Sed Philisthaei filios. Israel fabris armorum privant, cum maligni spiritus animos fidelium a meditatione sacrae lectionis, saecularia illis negotia inserendo, retardant: ne vel ipsi per hujus ex
Abbreviated transcription (Latin):
helie meritoq & nomine fulgens. hac
ope dignꝰerat. nã si sermonis achiui una
ꝑ accentũ mutet᷑ lit̾a sol est: aut gentes
greci ab israhelitis quos diuinas habere
lit̃as fama ꝓdebat p̃dicari ut heliascur¬
ru ignco & equis igneis ad cęlestia tͣns¬
latꝰ. ul certe hoc ipsũ int̾ alia depictũ in
pariete identes. credidert uicinia de:¬
cepti nominis solis hic transitũ ꝑ cęlos
esse designatũ. & muraculũ diuinitꝰ factũ
cõmuauert in argumtũ erroris. huma¬
na stulticia c̃tempꝰtatũ. quos imnitati

Expanded text:
Eliae meritoque et nomine fulgens. Hac Eliae meritoque et nomine fulgens. Hac ope dignus erat, quoniam sermonis Achivi Una per accentum mutetur littera, sol est. Audientes Graeci ab Israelitis, quos divinas habere litteras fama prodebat, praedicari quod Elias curru igneo et equis sit igneis ad coelestia translatus, vel certe hoc ipsum inter alia depictum in pariete videntes, crediderunt vicinia decepti nominis solis hic transitum per coelos esse designatum et miraculum divinitus factum Dei, mutarunt in argumentum erroris, humana stultitia commentatu
Abbreviated transcription (Latin):
lorũ locis fecisse legitus. uł alia quelibet
inmunda disꝑgens. quatinꝰ ab ominauo¬
ni potiꝰ quã delectatiomi omnibꝰ qui aspi¬
cerent locus appares&.
paulo post. currus aut̃ solis cõbussit igni
ostendit omniũ genuĩ ydolatraꝵ suꝑsti¬
tioni iudeos co tempore fuisse mancipatos.
ua ut inuenerauonẽ solis quẽ more gen¬
tiliũ deũ esse credebant simulacrũ cĩ quẽ
fccerant currus equosq subdiderint. et
hoc in atrus domꝰ dni. Sic eni solent genti¬
les pingere uł facere simulacrũ solis. ui
pucrum in berbẽ incurru ponentes. eqͦs
eidẽ qͣsi cursu celũ petenes subiungant.
Cu ꝓpt̃ea pueri aptant imaginẽ. qͦđd sol
uelut cotudie nouo ortu natus nullũ ꝑ¬
scła seniũ incidit. It auĩ eidẽ currus et
equos tribuant. de muraculo sumptum
helie ꝓphetę. qui curru igneo et equis
igneis est raptus ad erlum. iohannes con¬
santin opolitanꝰ ep̃s estimat. Quia enĩ gre¬
ce helios dr̃ sol. sicut &iã sedulius cũ otꝰ

Expanded text:
gitur, vel alia quaelibet immunda dispergens, quatenus abominationi potius quam delectationi aptus omnibus qui aspicerent locus appareret.paulo post: « Currus autem solis combussit igni. » Ostendit omni gentium idololatrarum superstitioni Judaeos eo tempore fuisse mancipatos, ita ut in venerationem solis, quem more gentilium Deum esse credebant, simulacro ejus quod fecerant currus equosque subdiderint; et hoc in atriis templi Domini. Sic enim solent gentiles pingere, vel facere simulacrum solis, ut puerum imberbem in curru ponentes, equos eidem quasi cursu coelum petentes subjungant. Cui propterea pueri aptant imaginem, quia sol velut quotidie novo ortu natus, in nullum plane senium incidit. Ut autem idem currus et equos tribuant, de miraculo est sumptum Eliae prophetae, qui a curru igneo et equis igneis est raptus ad coelum, ut Joannes Constantinopolim episcopus aestimat. Quia enim Graece Ἥλιος dicitur sol, sicut et Sedulius cum de
Abbreviated transcription (Latin):
indieb eiꝰ ędificauit ahihel de bethel hie
richo. inabiram pͥmogenito suo funbaũ
cã. & in segub nouissimo posuit portaseiꝰ¬
patet sensus. qd cũ p̾fate conditor urbis
urbe edificata portas munise tẽptar&.
nouissimũ filioꝵ. suoꝵ cognom̃to segub
amisit. qd̃ ita futurũ losue cũ eã destrue¬
iã anathemati tradidit inp̃cando p̃¬
dixit. maledictꝰ inqͥens uircorã dño qͥ

Expanded text:
In diebus ejus aedificavit AhieIn diebus ejus aedificavit Ahiericho. In Abiram primitivo suo fundavit eam, et in Segub novissimo posuit portasPatet sensus, quia cum praefatae conditor urbis urbe aedificata, portas munire tentaret, novissimum filiorum suorum cognomento Segub amisit. Quod ita futurum Josue, cum eam destructam anathemati traderet, imprecando praedixit, Maledictus, inquien
Abbreviated transcription (Latin):
bunt inꝗr fines ẽtra orientalẽ plagã
de uilla en an sephama. & de sephama¬
descendent t̾mini in rebla cont̾ fontẽ.
in de ꝑuenient contͣ orientẽ ad mare
cenereth & tendent usq ad iordanen
& adultimũ salsissimo claudent᷑ mari
Afine gͥ septentrionalis plagę hoc est
atrio cnantendunt fines usqͦ ao sephana
quã ebrei apamiã uocant. & de apamia
descendunt t̾mini inrebla: quȩ nẽ syris
uocatur antiochia. Et ut scias reblam
hanc signifi. care urbẽ quę ne insyria
coele nobilissima ẽ. sequit᷑. contͣ fontẽ.
quẽ ꝑspicuũ ẽ significare dafnen. de gͦ
fonie supͣdicta urbs aquis habundan¬
tissimis fruitur. Inde inqͥt ꝑuenient
nũ iyberiadis. Mare aut̃ dr̃ cũ habeat
dulces aquas iuxta idioma seripturarũ.
quȩ ẽgregationes aquarũ appellant
maria. Et iendent inqͥt usq iordanen.
et adulumũ claudent᷑ mari uł mortuo.
uł ut alii putant lingua maris rubri.

Expanded text:
buntur, inquit, fines contra Orientalem plagam buntur, inquit, fines contra Orientalem plagam de descendent termini in Rebla contra fontem. Inde pervenit contra orientem ad mare Genezareth, et tendent usque Jordanem et ad ultimum salsissimo claudentur mari . » A fine igitur Septentrionalis plagae, hoc est, atrio Enan, tendunt fines usque ad Sephania, quam Hebraei Aphamiam nominant. Et de Aphamia descendunt termini in Rebla, quae nunc Syriae vocatur Antiochia. Et ut scias Reblam hanc significare urbem quae nunc in Syria Coele nobilissima est, sequitur: « Contra fontem, » quem perspicuum est significare Daphnen, quo fonte supradicta urbs aquis abundantissimis fruitur. « Inde, inquit, pervenient num Tiberiadis. Mare autem dicitur, cum habeat dulces aquas, juxta idioma Scripturarum, quae congregationes aquarum appellant maria. « Et tendent, inquit, usque Jordanem, et ad ultimum claudentur mari, » vel Mortui, vel, ut alii putant, lingua maris Rubri,
Abbreviated transcription (Latin):
uenias emath. que nc̃ epyphania nomi¬
nat᷑ ab antyocho crudelissimo tirannoꝵ
nomine cõmutato. Nã cognomentũ habu¬
it epyphanes. Porro ad sepꝰtentrionalẽ in¬
quit partẽ amari magno t̃mini incipiens
ꝓuenientes usq ad montẽ altissimũ. aquo
euenies inemath usq ad terminos sedadã.
ibuntq confinia usq sephrona & uillã
enan. Hi ert̃ t̾mini inparte aquilonis.
Dicunt ebrei septentrionalẽ plagã incipe
amari magno qd̃ palestinę fenicis a syrie
idẽ ebrei autumant uł amanũ montem
significare uł taurũ qu nobis uidet᷑ ueriꝰ
ibuntq inquit confinia usq sephrona. Qũ¬
rẽ hodie Tephipiu opioũ cilicię uocant.
xnan ꝓ qͦ inebreo scripiũ ẽ aserenan.
qd int̾ptat᷑ atriũ fontis. t̾minꝰ est
damasci. Unde dic̃ elechiel. & erit t̾minꝰ
amari usq ad atriũ enon siue aserenan
terminꝰ damasci & ab aquilone ad aqui¬
lonẽ plaga septenti ionalis. in oc meta¬

Expanded text:
venias Emath, quae nunc Epiphania nomivenias Emath, quae nunc Epiphania nominatur, ab Antiocho crudelissimo tyrannorum, nomine commutato. Nam cognomentum habuit Epiphanes. Porro ad septentrionalem, inquit, partem, a mari magno termini incipient, pervenientes usque ad montem altissimum, a quo venies in Emath usque ad teIbuntque confinia usque Sephrona et villam Enan. Hi erunt termini in parte Aquilonis . » Dicunt Hebraei Septentrionalem plagam incipere a mari magno, quod Palestinae Phoenicis et Syriae, iidem Hebraei autumant vel Amanum montem significare, vel Taurum, quod nobis videtur verius. « Ibuntque, inquit, confinia usque ad Sephrona. » Quamobrem hodie Zephium oppidum Ciliciae vocant. Enan, pro quo in Hebraeo scriptum est Haser Enan, quod interpretatur atrium fontis, terminus est Damasci. Unde dicit Ezechiel: Et erit terminus a mari usque ad atrium Enan, sive Haser Enan, terminus Damasci, et ab Aquilone ad Aquilonem plaga Septentrionalis . Inde meta
Abbreviated transcription (Latin):
nũ circuire & ꝑ ascensũ scorpionis. & ꝑ senna
et cades barne. atriũ siue uillã adar. et
asemona ꝑ uenire usq ad torrentem
egypti. qui iuxta urbẽ rinocorurã mari
influit. hic uꝰ terminꝰ plage australis incip¬
athamar quę urbs insolitubine est quam
et salemon miris oꝑib extruxit. et hodie
palmira nuncupat᷑ ebraicoq sermone
thamar dĩ. quȩ inlingua nra palmã sonat.
usq ad aquas contradictionis cades quã
inbeserto ẽẽ ñ dubiũ ẽ. & torrens ingredi¬
ens mare magnũ. Hoc qͦq egypti palestinȩ&:
ũtendit litoribꝰ. Seꝗt in libro numerorũ.
Plaga aut̃ oceidentalis a mari magno inci¬
pietꝰ. & ipso fine claudet᷑ hocẽ amari usq
ad mare. atorrente uidelic& rinocorure
qui in mare influit usq ab eũ locũ ubi est
emath urbs sirię. cuiꝰ inhac plaga & nom̃
ponit elechiel. & plaga inquiens maris
mare magnũ confinio ꝑ directũ. donec

Expanded text:
num circuire, et per ascensum Scorpionis et per Senna num circuire, et per ascensum Scorpionis et per Senna et Cadesbarne, et atrium sive villam Addar et Asemona pervenire usque ad torrentem Aegypti, qui juxta urbem Rhinocoruram mari influit. Hic vero terminus plagae australis incipThamar, quae urbs in solitudine est, quam et Salomon miris operibus exstruxit, et hodie Palmyra nuncupatur, Hebraicoque sermone Thamar dicitur, quae in lingua nostra palmam sonat, usque ad aquas contradictionis Cades, quam in deserto esse non dubium est; et torrens ingrediens mare magnum, hoc quod Aegypti Palaestinaeque praetendit littoribus. Sequitur in libro Numerorum: Plaga autem occidentalis a mari magno incipiet, et ipso fine claudetur, hoc est, a mari usque ad mare. A torrente videlicet Rhinocorurae, qui in mari influit, usque ad eum locum ubi est Emath urbs Syriae, cujus in hac plaga et nomen ponit Ezechiel, et plaga, inquiens, maris, mare magnum a confinio per directum, donec
Abbreviated transcription (Latin):
emath septentrionalẽ terrȩ reynus¬
sionis plagã. ꝑ riuũ siue torrentem
egypti ut uerba dierũ nominant de¬
signat australẽ. de ꝗbꝰ aliꝗͣ latiꝰ de uer¬
bis scĩ leromimi ponere gratũ piuo
esse lectori. Scriptũ ẽ inlibro numerorũ.
inqͦ omius t̃ra repmissionis ꝑ qͣtuor pla¬
gas breui sermone diuidit᷑. Pars meridi
ana incipiae asolitudine sin. quȩ ẽ iuxta
edom. & habebit t̾minos contra orientẽ
mare salsissimũ qui cireuibunt austra¬
lẽ plagã ꝑ ascensum scorpionis. ita ut
tnscant sennã. & ꝑueniant in meridiẽ
usq ad cades barne. unde egredientur
confinia ad uillã nomine addar. & ten¬
dunt usq a semona. ibitq ꝑ girũ t̾mi¬
aut̃ australis meridiana athamar usq
ad aquas mariboih. id est ẽtradictionis.
Caddes qͦq & torrensusq ad mare magnũ
qđ significat laussimã solitudinẽ sini.
qui ẽ iuxta edom. & in mari rubro t̃mi¬

Expanded text:
Emath, Septentrionalem terrae repromisEmath, Septentrionalem terrae repromissionis plagam; per rivum sive torrentem Aegypti, ut Verba dierum nominant, designat Australem. De quibus aliqua latius ex verbis sancti Hieronymi ponere, gratum puto esse lectori. Scriptum est in libro Numerorum, in quo omnis terra repromissionis per quatuor plagas brevi sermone dividitur: Para solitudine Sin, quae est juxta Edom, et habebit terminos contra Orientem mare salsissimum. Qui circuibunt Australem plagam per ascensum Scorpionis, ita ut transeant Senna et perveniant in Meridiem usque ad Cadesbarne. Unde egredientur confinia ad villam nomine Addar, et tendunt usque Asemona, ibitque per gyrum termiautem Australis Meridiana a Thamar usque ad aquas Mariboth, id est, contradictionis, Cades quoque et torrens usque ad mare magnum , » quod significat altissimam solitudquod juxta Edom, et in mari Rubro termi
Abbreviated transcription (Latin):
et quomꝰ essa posita. solis eis qui oraculũ
intrassent uidere licebat. ꝗa nullus scoꝵ
inhae adhuc uita positꝰ tametsi multũ in
altitudine se mentis attollens. sed soli illiꝰ
patrie ciues glãm inibi sui redemptoris
plene c̃tuent᷑. Sunt & uectes cũ arca in
oraculo reconditi. ꝗa absconditi sĩ &iã
nunc ꝑ fecti quiq electi qui nos pcesse¬
runt de munuo in abdito uultꝰ di a con¬
turbatione hominũ. Cuq tam̃ sum mi¬
tates uectiũ ñ nũquã aꝑto oraculo his
qui apppiant uisunt᷑: cũ ꝑfectiorib
quibꝰq atq oculũ sincordis tota inten¬
tione purificantibꝰ diuina gr̃a aliqu
exiremum de suꝑnoꝵ. ciuium gaudio
c̃templandũ donauerit. Quȩ nimirii
c̃tem platio his qui paulo songi reces¬
serint minime concedit᷑. quia qͦuanto
exteriꝰ mente uaga remanent. tanto
minꝰ que sint interna gaudia uident.¬
ad riuũ egypti coram dño. ꝑ introitũ

Expanded text:
et quomodo esset posita, solis eis qui oraculum et quomodo esset posita, solis eis qui oraculum intrassent, videre licebat, quod nullus sanctorum in hac adhuc vita positus, tametsi multum in altitudine se mentis attollens, sed soli illius patriae cives gloriam inibi sui Redemptoris plene contuentur. Sunt et vectes cum arca in oraculo reconditi, quod absconditi sunt etiam nunc perfecti quique electi qui nos praecesserunt de mundo in abdito vultus Dei, a conturbatione hominum. Quorum tamen summitates vectium nonnunquam aperto oraculo, his qui appropiant visuntur, cum perfectioribus quibusque, atque oculum sui cordis tota intentione purificantibus, divina gratia aliquid extremum de supernorum civium gaudio contemplandum donaverit; quae nimirum contemplatio his qui paulo longius recesserint minime conceditur, quod quanto exterius mente vacua manent, tanto minus quae sint interna gaudia vident.ad rivum Aegypti coram Domino; per introitum
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃a sc̃qꝵ area assumptã xp̃i humanita¬
tẽ. & intra uelũ regiȩ cȩlestis inductã.
Nectes uͦ quibꝰ eadem arca portabat ꝓdi¬
catores uerbi ꝑ qͦs ipse mundo innouut
typice denunciant. Erat aut̃ in arca ur¬
na aurea habens manna. qͥa in homine
xp̃o habitat om̃is plenitudo diuinitatis
corporalit̃. erat uirga aaron. quȩ excisa
denuo floruerat. ꝗͦa potestas om̃is iubi¬
candi peneseũ ẽ. cuiꝰ iudiciũ inhumili¬
tate passionis uidebat᷑ ẽẽ sublatũ. erant
et tabule testam̃ti. ꝗa in illo sĩ om̃s the¬
sauri sapientie & scientie absconditi.
Adherebant ei uectes ꝗbꝰ portabat᷑. quia
doctores qui quondã laborabant inuer¬
bo xp̃i. nunc p̾senti uisione gaudent glẽ
summitates uectiũ foris ante oraculũ non
semꝑ. sed cũ ostia eiꝰdẽ oraculi aꝑire c̃tn¬
ger&. Neq hoc om̃ubꝰ sed his solũ modo qui
propiꝰ accedentes attentiꝰ ea que intꝰ erant
saiagebant intueri. Ipsa aut arca & qual

Expanded text:
arca, assumptam Christi humanitatem, et intra velum regiae coelestis inductam; vectes vero quibus eadem arca portabatur, praedicatores verbi, per quos ipse mundo innotuit, typice denuntiant. Erat autem in arca urna aurea habens manna, quod in homine Christo habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter. Erat virga Aaron, quae excisa denuo floruerat, quod potestas omnis judicandi penes eum est, cujus judicium in humilitate passionis videbatur esse sublatum. Erant et tabulae testamenti, quia in illo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi. Adhaerebant ei vectes, quibus portabatur, quia doctores qui quondam laborabant in verbo Christi, nunc praesenti visione gaudent glorisummitates vectium foris ante oraculum non semper, sed cum ostia ejusdem oraculi aperiri contingeret; neque hoc omnibus, sed his solummodo, qui propius accedentes, attentius ea quae intus erant satagebant intueri. Ipsa autem arca qualis