comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deratã solitudinẽ repedabat. Erat
aũt ualde sapiens:⁊ hoc in se mira¬
bile habebat. qͥa cũ ltt̃as nõ didicis
teriori monte. Quo cũ uidisset: paga¬
nos intellexit ex uultu.U ꝓcedens ad
eos: ꝑ int̾pretẽ ita cepit dicere. Qua¬
re tã longe ad stultũ hominẽ sapi¬
entes se uexare uoluer: Illis dicen¬
tibꝰ nõ eẽ illũ stultũ. sed nimiũ sapi¬
entẽ: uiigilant̃ respondit. Si ad stul¬
tũ uenistis: suꝑfluus labor ur̃ est.
Si aut̃ putatis me sapientẽ ẽẽ. ⁊ sa
Si ego ad uos uenissẽ:. uos imitarer.
Sed qͥa uos ad me qͣsi ad sapientẽ ue¬
nistis: estote sic̃ ego sũ xpĩan. Abs¬
teras ignorabat: tali disputatione
colligauit dicens. Respondete mͥ qͥd
pͥus ẽ. sensus an lutere: et qͥd euiꝰ
exordiũ ẽ. Sensus ex luteris ⁊ an lit¬
tere oriunt᷑ ex sensu. Illis asseren¬
tibꝰ qͥa sensus esset aucłor atq inuen¬

Expanded text:
deratam solitudinem repedabat. Erat deratam solitudinem repedabat. Erat autem valde sapiens, et hoc in se mirabile habebat, quia cum litteras non didicissperiori monte. Quos cum vidisset, paganos intellexit ex vultu; et procedens ad eos, per interpretem ita coepit loqui: Quare tam longe ad stultum hominem sapientes se vexare voluerunt? Illis dicentibus, non esse illum stultum, sed et nimium sapientem, vigilanter respondit: Si ad stultum venistis, superfluus est labor vester; si autem putatis me sapientem esse, et saSi ego ad vos venissem, vos imitarer; sed quia vos ad me quasi ad sapientem venistis, estote, sicut ego sum, Christiani. Absteras ignoraret, tali disputatione colligavit, dicens: Respondete mihi, quid prius, sensus an litterae? et quid cujus exordium? Sensus ex litteris, an litterae oriuntur ex sensu? Illis asserentibus quia sensus esset auctor atque inven
Abbreviated transcription (Latin):
nio. Ambiebat quoq salĩ fͥimbri
uestim̃ti eiꝰ attingere: multĩ sibi
id tantũ ꝓdesse credentes ut ils
diabolica obsidione ⁊ uari lis
infirmitatibꝰ lib̾ati: Quot simula¬
chris erepta sũt spolia: Quanti
ab errore gentiliũ retrati: nrõ nĩc¬
ꝑ suit gregi : Tanti certe. ut paucoꝵ
omnẽ ꝑ annũ credentiũ uincerent
turbã. Pretẽa cũ irruentẽ multitu¬
dinẽ cõmites repellerẽt: estimantes
tedio illi cõuentũ ppłi fore. ipse tran¬
qllo animo dicebat. Nũquid hic
qͥd obsequentiũ multitudo. collucta
toꝵ cat̃iiis ẽ numerosior:. Accidit aũt
ut cũ eũ redeuntẽ circa portã seque¬
rem. a tergo quedã mulier ꝓclama¬
ret dicens. Expecta homo dei. filia
monitꝰ. uolens tam̃ ⁊ ipse: paululũ
substitit. Cũq apppinqͣnte muliere
puella iaceret explosa: orauit tacitꝰ
impurus egressus ẽ. Puella incolu¬
mis: ppłs in laudibꝰ dei: mat̾ in gau¬
dio fuit Ipse aũt letabat᷑. qͥa ad desi¬

Expanded text:
nii. Ambiebant quoque saltem fimbriam vestimenti ejus attingere, multum sibi et tactum prodesse credentes. Quot tunc diabolica obsidione et variis infirmitatibus liberati! quot simulacris erepta sunt spolia! quanti etiam ab errore gentilium retracti, nostro juncti sunt gregi! Tanti certe, ut paucorum omnem per annum credentium vinceret turbam. Praeterea cum irruentem multitudinem comites repellerent, aestimantes taedio illi conventum populi fore, ille tranquillo animo dicebat: Nunquid hic quid obsequentium multitudo colluctaccidit etiam ut cum eum redeuntem circa portam prosequeremur, a tergo quaedam mulier clamitaret, dicens: Exspecta, homo Dei, filia monitus, volens tamen et ipse, paululum substitit. Cumque appropinquante muliere, puella jaceret explosa, oravit tacitusimpurus egressus est. Puella incolumis, populus in laudibus Dei, mater in gaudio fuit. Ipse autem laetabatur, quia ad desi
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͣntũ spaciũ reuelationis incept
nimio dolore cõtremuit. Et stat̃
fixis genibꝰ. ante dei uultũ ꝓuolitꝰ
orauit: ut clem̃tia sua futurũ a
uerteret scelus. Succedũt orationi
lacrime : metꝰ ingens inuadit p̃ler¬
tes: obsecrantes simul. ut tantã
calamitatis exponeret uisionẽ. Sni¬
gultꝰ occupant uocẽꝰ lingua fleriꝰ
p̃pedit᷑. ⁊ in medio conatu sermo qĩ
rumpit᷑. Uix tam̃ cũ uociferatone
luctuosa art. Meliuis erat o filiol
impendens piaculũ citata morte
lucrari. Sic incipiens. rursus lacl
tori cõmodans uocẽ: magnũ inis
qͦddã ⁊ uniuersis scłis maudius
minet nefas. Magno fides cathol
omiia dissipabant. Hec ẽ causa gemi
dicens. Abominabit᷑ altariũ meũ.
Nec mora: uisionẽ seqͥt᷑ effectꝰ. Nam
post duos annos seua arrianoꝵ
erupit insania. Tuc eccłaꝵ rapine:.
nbꝰ gentiliũ sacra polluta sũt mi¬
nisteria. Tũc de paganoꝵ officio p̃¬

Expanded text:
post aliquantum spatium revelationis incoeptae post aliquantum spatium revelationis incoeptae nimio dolore contremuit; et statim fixis genibus ante Dei vultum provolutus oravit, ut clementia sua futurum scelus averteret. Succedunt orationi lacrymae, metus ingens invadit praesentes, obsecrant, ut tantae calamitatis exponeret visionem. Singultus occupant vocem, lingua fletibus praepeditur, et in medio conatu sermo gemitu interrumpitur. Vix tamen cum vociferatione luctuosa ait: Melius erat, o filioli, impendens piaculum cita morte lucrari. Sic incipiens rursum lacrymectori commodans vocem: Magnum, inquit, quoddam et universis saeculis inauditum imminet nefas. Magno fides catholiomnia dissipabant. Haec est causa gemitdicens: Abominabitur altarium meum. Nec mora, visionem sequitur effectus; nam post annos duos saeva Arianorum irrupit insania. Tunc ecclesiarum  manibus sacra polluta sunt ministeria, tunc paganorum opificum pr
Abbreviated transcription (Latin):
ad susceptas epłas conuenientia res¬
cripsit. Laudauit pͥmũ: qͦd. xp̃m
colerent. Deinde salutauit: ⁊ ꝑsu¬
asit ne magnã putarent regiã
potestatẽ: ne p̃senti carnis imꝑio
tum̃tes. et se homines ẽẽ nescirẽt.
⁊ iudicandos a xp̃õ obliuiscerent᷑.
Ad postremũ clem̃tie cirea subiec¬
tos ⁊ iusticie. eure quoq inopũ
hem̃tissime letabant᷑. Scã quoq
apud cũctos antonii flagrabat opi¬
nio: ita ut se eiꝰ filios cuꝑent nomi¬
nari. Magna etenĩ cũ aduenientibꝰ
tati. reges admoniti. fr̃s ab eo sũt
releuati. ad int̾iorẽ mortẽ ⁊ ad ri-¬
gorẽ solitũ regressus ẽ. Ibiq sepe cũ
introeuntibꝰ deambulans ac res¬
te positꝰ. que in egypto longe gen
constituto narrauit. Lam̃tabilis
sequet᷑ uisio: ⁊ omĩ lacrimaꝵ fon¬
te plangenda. Cũ enĩ frĩbꝰ circa e s¬
dentibꝰ oꝑaret᷑. : intente fixit ocłi
in celũ. gemens atq suspirans. t

Expanded text:
ad susceptas epistolas convenientia resad susceptas epistolas convenientia rescripsit. Laudavit primum, quod Christum colerent, deinde salutaria persuasit, ne magnam putarent regiam potestatem, ne praesentis carnis imperio tumentes, et se homines esse nescirent, et judicandos a Christo obliviscerentur; ad postremum, clementiae circa subjectos et justitiae, curae quoque inopum hementissime laetabantur. Sancta quoque apud cunctos Antonii flagrabat opinio, ita ut ejus se filios cuperent nominari. Magna etenim cum advenientibus tati, reges admoniti, fratres ab eo sunt elevati, ad interiorem montem et ad rigorem solitum regressus est, ibique saepe cum introeuntibus deambulans ac resimonte positus, ea quae in Aegypto longe gereconstituto narravit. Lamentabilis sequitur visio, et omni lacrymarum fonte plangenda. Cum enim fratribus circa se sedentibus operaretur, intente fixit oculos in coelum, gemens atque suspirans; et
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo recedentes: multũ sibi eiꝰ
fatebant᷑ ꝓfuisse conspectũ. Hoc
ut hominẽ in extremo mundi
limite conditũ. ⁊ fauor pͥncipũ
⁊ omis p̃dicaret aula regalis. Nã
et constantinꝰ augustꝰ. ⁊ eiꝰ lib̃i
constans atq constantiꝰ talia cog¬
noscentes. crebro ad eũ qͦsi ad
patrẽ missis litt̃is obsecrabãt:.
ut reciꝓcis eos litt̃is ex hilararet.
salutatione pͥncipũ mouebat᷑.
sed tanquã nõ acceptis litteris
conuocans monachos. Mebat.
Reges scłi epłas ad nos miser̃. Que
tio ẽs Licet enĩ diuersa sit dig¬
nitas:. at tam̃ eadẽ nascendi
moriendiq conditio ẽ. Illa sũt uene¬
ratione om̃i ꝑcolenda. illa toto af-
Que monachis ẽ ratio cũ epłis regũ e
Cur accipiã litt᷑as. qͥbꝰ consueta nes¬
ciã reddere salutationis obseqͥa :
Igit᷑ rogatꝰ ab uniuersis frĩbꝰ ut xp̃i¬
anos reges suis hitt̃s refrigeraret:
ne scilicet ꝑ filentiũ eiꝰ exasꝑarent᷑.

Expanded text:
ab eo recedentes, multum ejus sibi ab eo recedentes, multum ejus sibi fatebantur profuisse conspectum. CAP. ut hominem in extremo mundi limite conditum, et favor principum, et omnis celebraret aula regalis. Nam et Constantinus Augustus, et ejus liberi Constans atque Constantius, talia cognoscentes, crebro ad eum, quasi ad patrem, missis litteris, obsecrabant ut reciprocis eos scriptis hilararet. salutatione principum movebatur, et tanquam non acceptis litteris, convocatis monachis aiebat: Reges saeculi epistolas ad nos miserunt, quae tio est? Licet enim diversa sit dignitas, attamen eadem nascendi moriendique conditio est. Ista sunt veneratione omni percolenda, illa toto animQuae monachis est ratio cum epistolis regum? cur accipiam litteras, quibus consueta nesciam reddere salutationis obsequia? Igitur rogatus ab universis fratribus ut Christianos reges suis litteris refrigeraret, ne scilicet per silentium ejus exasperarentur,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥppe patientes: a demonibꝰ uexa¬
ti. Quos cũ in mediũ ꝓduxisset:
uerba repetiuit dicens. Nũc uos
collectionibꝰ urĩs.⁊ quo uultis
malefico carmine: deos uros qͦs
putatis expellite. Sin aũt non
potestis: uictas submittite manꝰ
⁊ ad xp̃i trophea cõfugite: ⁊ sta¬
tĩ crucifixi credulitatẽ maes¬
tatis potentia ꝓsequet᷑. Six̃  ⁊
inuocato nomine iħu. cũ uita¬
le signũ in sacro numero trini¬
tatis p̃ssisset in frontibꝰ: demo
set hominẽ: cu post tantũ in¬
cenũ affiueret signoꝵ duia¬
largitio. At ille uniuersa xpõ
qͥ curabat ascribens:. usus affatu
bitis qͥa deuota deo fides. nõ elo¬
quentie uanꝰ tumor talia signa
ꝓmeret᷑. C onfugite ad crucifixi
legẽ: nosq eiꝰ imitamini famulos:
⁊ hoc scientie fine contenti: nulla
deinceps scłaris prudentie argu¬
m̃ta queretis. Hactenꝰ antonio
dicente. miro philosophi stupore
ꝑculsi. ⁊ cũ honorifico salutatu

Expanded text:
quippe patientes a daemonibus vexaquippe patientes a daemonibus vexati. Quos cum in medium produxisset, verba repetivit, dicens: Nunc vos collectionibus vestris, et quo vultis malefico carmine deos vestros, quos putatis, expellite; sin autem non potestis, victas submittite manus, et ad Christi trophaea confugite, et statim Crucifixi credulitatem majestatis potentia prosequetur. Dixit, et invocato nomine Jesu, cum vitale signum in sacro numero Trinitatis pressisset in frontibus, una hominem, cui post tantum ingenium afflueret signorulargitio. At ille universa Christo, qui curat, ascribens, usus est affatu bitis quia devota Deo fides, non eloquentiae vanus tumor talia signa mereatur. Confugite ad Crucifixi legem, nosque ejus imitamini famulos; et hoc scientiae fine contenti, nulla deinceps saecularis imprudentiae argumenta quaeratis. Hactenus Antonio dicente, miro philosophi stupore perculsi, cum honorifico salutatu
Abbreviated transcription (Latin):
infestatione regali concussa gen¬
tilitas. immo scło cara ⁊ hominiũ
p̃sidiis fulta iã corruit: famuli
xpi qͦ plus p̃mim᷑. eo magis asim¬
gimꝰ ⁊ floremꝰ. Urã simiilacha
ornatis quondã parietibꝰ. iã ue¬
tustate collapsa sũt. Xp̃i uͦ doe¬
trina que uob̃ stulticia uioet᷑
ludus:. licet tyrannica ꝑsequell¬
tiũ pͥncipũ tẽptam̃ta ꝑtulers
licet uariis sit incursata tͣroas.
lo gentiũ barbaraꝵ fine ꝓli¬
bet᷑. Quando enĩ huine seclensil̃
tantꝰ splendor illuxit: qͣndo tot
smul in se conuenere uirtutes:
continentia in matͥmonioł uirgi¬
nitas in eccłie flore : martyrũ ꝓ
anõ suo głosa constantia:. Quorꝵ
terĩ uos int̾ tantos uirtutũ cho¬
ros syllogismoꝵ retia tenditis:
gum̃tationũ obuoluere. Ecce nos
ut dixit doctor nr̃ nõ in gentili
ꝑsuasione. sed in fide aꝑtissime
suademꝰ: que uerboꝵ affirmati-¬
onẽ p̃uenire consueuit. Assũt

Expanded text:
infestatione regali concussa geninfestatione regali concussa gentilitas, imo saeculo chara et hominum praesidiis fulta, jam corruit. Nos famuli Christi quo plus premimur, eo magis assurgimus et floremus. Vestra simulacra ornatis quondam septa parietibus, jam vetustate collapsa sunt. Christi vero doctrina, quae vobis stultitia videtur et ludus, licet tyrannica persequentium principum tentamenta pertulerit, licet variis sit incursata terroriblo gentium barbararum fine prohibetur. Quando enim divinae scientiae tantus splendor illuxit? quando tot simul in se convenere virtutes? Continentia in matrimonio, virginitas in Ecclesia. Floret martyrum pro Domino suo gloriosa constantia, quorum interim vos inter tantos virtutum choros syllogismorum retia tenditis, gumentationibus obvolvere, ecce nos, ut dixit Doctor noster, non in gentili persuasione , sed in fide apertissima suademus, quae verborum affirmationem praevenire consuevit. Adsunt
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ gͦ oꝑaitionẽ fidei in animo sitã qͥs
habuerit: suꝑflua erit uerboꝵ
cõpositio: ꝑ quã conceptã sensu nr̃o
credulitatẽ tẽptatis euellere. U tam̃
sepe nrãs explicare intelligentias
nõ ualetis:: ita solidiora sũt m̃tis oꝑaꝰ.
quã sophismatũ fraudulenta con
Ecce nos tot gentilitatis gregibꝰ abs¬
tracti. in unuerso mundo cotidie
nodose sophismatũ defecere uersittie.
Ecce nos simplicẽ. xpĩ fidẽ docentes
cecider̃. Uos si potestis ostendite .ͥs
contextione uerboꝵ gentilitatẽ
Nichil eloquentia sophismatũ. i¬
chil disputatio philosophie multi¬
dini potest ob ẽẽ credentiũ. Eniu¬
fixũ nominamꝰ ͥ ⁊ unuersi deno¬
nes qͦs uos ut deos colitis ruguint
atq ex obsessis corporibꝰ ad pͥmũ
dnĩce crucis signũ fugant᷑. Abi sit
illa fabulosa oracula. lubi egypn
intonuit. Nichilominꝰ uos p̃ter¬
missis debilitatoꝵ cat̾uis. głosã
iħu mortẽ irridere conamini.
llud aũt quale ẽ qͦd nunquã

Expanded text:
ationem fidei animo sitam quis habuerit, superflua erit verborum compositio, per quam conceptam sensu nostro credulitatem tentatis evellere, et tamen saepe nostras explicare intelligentias non valetis. Ita solidiora sunt mentis opera, quam sophismatum fraudulenta concEcce nos tot gentilitatis gregibus abstracti, in universum orbem quotidie nodosae sophismatum defecerunt versutiae. Ecce nos, simplicem Christi fidem docentes,ceciderunt. Vos, si potestis, ostendite quibus contextione verborum gentilitatem st agnitus. Nihil eloquentia sophismatum, nihil disputatio philosophiae multitudini 56 potest obesse credentium. Crucifixum nominamus, et universi daemones, quos vos ut deos colitis, rugiunt, atque ex obsessis corporibus ad primum dominicae crucis signum fugantur. Ubi sunt illa fabulosa oracula? ubi Aegyptiintonuit. Nihilominus vos, praetermissis debilitatorum catervis, gloriosam Jesu mortem irridere conamini. Illud autem quale est, quod numquam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbabat effectꝰ. Nã post resolutionẽ
eiꝰ qͣsi cõmuni uulnere orbitatis ex¬
cepto:. ꝓpriũ singuli luxere parentẽ.¬
Sui aũt finis uite eiꝰ fuerit. dignũ
ẽ l me cõmemorare :⁊ uos cũ de¬
sideriis audire: qͥa ⁊ hoc in eo imi¬
tabile eũctis fuit. Iuxta consuetu¬
dinẽ ad uisendos fr̃s qͥ in exteriori
sententiã. Nõ enĩ arbitror: qͦd nos
in hoc scło iterũ uisiri simꝰ. Cogit
conditio nature: ut post centenariũ¬
numerũ quẽ annis qͥnq suꝑgredior.
iã resoluar. Ita loquutꝰ: audientiũ
pectora contristauit. Semiitꝰ lacri-¬
meq dicta merentia consequiita
sũt. Amplexabant᷑ eũ uniuersi.
aliena deserens ad ꝓpriã patriã
ebat. desidiã instituto nõ debere
subreꝑe.: sed tanquã cotidie moritu¬
ros ut ante p̃dixerat. a sordidis cogi¬
tationibꝰ animã custodire: ⁊ omnẽ
emulationẽ ad scõs qͦsq conuertere.
scismaticis uͦ nec ꝓpe qͥdẽ accedere.

Expanded text:
probavit effectus. Nam post resolutionem probavit effectus. Nam post resolutionem ejus, quasi communi vulnere orbitatis excepto, proprium singuli parentes autem finis vitae ejus fuerit, dignum est et me commemorare, et vos cum desiderio audire, quia et hoc in eo imitabile cunctis fuit. Juxta consuetudinem ad visendos fratres qui in exteriori sententiam, non enim arbitror quod in hoc saeculo iterum vos visuri simus. Cogit conditio naturae, ut post centenarinumerum, quem annis quinque supergredior, jam resolvar. Ita locutus, audientium pectora contristavit: gemitus lacrymaeque dicta moerentia consecutae sunt. Amplexabantur eum universi, aliena deserens, ad propriam patriam ebat, desidiam instituto non debere subrepere, sed tanquam quotidie morituros, ut ante praedixerat, a sordidis cogitationibus animam custodire, et omnem aemulationem ad sanctos quoque convertere, ad schismaticos vero ne
Abbreviated transcription (Latin):
tudinẽ monachus. nõ eiꝰ uegetatꝰ
hortatu ẽ e Quis adolescens luxu¬
riosis accensus ardoribꝰ. nõ ad eiꝰ
nonita pudicicie amator factꝰ ẽ :¬
luis ueratꝰ a diabolo sine medela
resit : Quis inimici cogitatiomibꝰ
astract. nõ ceca tẽpestate sopita.
sereno regressus ẽ anmoͦ. Sciebat
enĩ quo quisq laboraret incõmodo:
⁊ ex uite meritis discretionẽ spi¬
rituũ agnoscens. adhibebat uerboꝵ
ꝓ ut erant uulnera sanitatẽ. Un¬
de effectũ est: ut post eiꝰ doctrinã
om̃s diaboli panderent᷑ insidie.
dentes: in eccłe matris gremio con¬
seder̃. Quid plura: Totiꝰ orbis ho¬
mines ad eũ confluebant: ⁊ uni¬
uersaꝵ gentiũ uarietas bellicosis¬
simũ contͣ demones uirũ conspicere
gestiebat. Nullus frustra se illic
uenisse conquestus ẽ. Bmibꝰ delecta¬
bile atq iocundũ fuit laboris com¬
merciũ. Fatigationẽ itineris. emo¬
lum̃tũ uiatici reportabat. siẽ rei

Expanded text:
tudinem monachus non ejus vegetatus est tudinem monachus non ejus vegetatus est hortamentis? quis adolescens succensus ardoribus, non ex ejus admonitu pudicitiae amator fuit? quis vexatus a diabolo, sine medela rediit? Quis inimici cogitationibus distractus, non caeca tempestate sopita, sereno regressus est animo? Sciebat enim quo quisque laboraret incommodo, et ex vitae meritis discretionem spirituum agnoscens, adhibebat morborum, prout erant vulnera, sanitatem. Unde effectum est ut post ejus doctrinam omnes diaboli panderentur insidiaedentes, in Ecclesiae matris gremio consederunt. Quid plura? Totius orbis homines ad eum confluebant, et universarum gentium varietas bellicosissimum contra daemones virum conspicere gestiebant. Nullus se frustra illuc venisse conquestus est, omnibus delectabile atque jucundum laboris commercium fuit. Fatigatio enim itineris emolumentum viatici reportabat, sicut rei
Abbreviated transcription (Latin):
uehebat᷑. morsu repentino ais
discussit in trã. Ac sic in ei sdeꝰ¬
femora eiꝰ lacerauit atq corrosit:
int statĩ relatꝰ ad ciuitatẽ post diẽ¬
terciũ moreret᷑ᷤ. uniuersiq cognos¬
cerent. minaꝵ ab antonio p̃dictaꝵ
effectũ qͣntotiꝰ consequiitũ. Digno
ꝑsequitoris fine cõpleto. ceteros ad
se uenientes mira cũ modestia ad
monebat: ut obliti scłi dignitatẽ.
remotioris uite beatitudinẽ appe¬
terent. Siqͥ aũt maiori potestate
p̃mebant᷑. nec poterant obtinere
iusticiã: ita eos obnixe defendebat.
ut ipse ꝓ eis pati uideret᷑ iniriã.
Multis utilis fuit p̃clari senis oratio.
Nulti magnis cliuitiis ⁊ altiori gradu
militie derelicto:. eiꝰ hesere curricu
xp̃s indulserat. Quis nõ tristiciã
apud antoniũ mutauit in gau¬
diũ: Quis nõ irã uergit in pacẽ ⁊
Quis nõ orbitatẽ uisuũ ad eiꝰ tẽꝑauit¬
tũ despexit opulentiã ⁊ in sua
letatꝰ ẽ pauꝑtate: Quis post lassi¬

Expanded text:
vehebatur, morsu repentino Balacium decussit in terram, et sic in eum inhifemora ejus laceravit atque corrosit, ut statim relatus ad civitatem post tertium diem moreretur; universique agnoscerent minarum ab Antonio praedictarum effectum quantocius consecutum, digno persecutoris fine completo. CAP. LV.--Caeteros ad se venientes mira cum modestia Antonius admonebat, ut, oblita saeculi dignitate, remotioris vitae beatitudinem appeterent. Si qui autem majori potestate premebantur, nec poterant obtinere justitiam, ita eos obnixe defendebat, ut ipse pro illis pati videretur injuriam. Multis utilis fuit praeclari senis oratio; multi, magnis divitiis et altiori gradu militiae derelicto, ejus haerere curricul Christus indulserat. Quis non tristitiam apud Antonium mutavit in gaudium? quis non iram vertit in pacem? quis orbitattum despexit opulentias, et in sua laetatus est paupertate? quis post lassi
Abbreviated transcription (Latin):
te ceteris p̃termissis ad antoniũ cur¬
rebat: ⁊ anime puritatẽ cognoscebat
ex uultu:⁊ ꝑ speculũ corporis. grãm
scẽ m̃tis intuebat᷑. Nã semꝑ hilarẽ
faciẽ gerens. liqͥdo ostendebat se de
celestibꝰ cogitare. sic̃ scriptura ait.
Corde letantẽ uultꝰ indicat: in mero¬
re constitutꝰ tristat᷑. Ita ⁊ iacob cogno¬
uit labrm socerũ suũ insidias sibi

Expanded text:
 ad Antonium currebat, et animae puritatem agnoscebat ex vultu, et per speculum corporis gratiam sanctae mentis intuebatur. Nam semper hilarem faciem gerens, liquido ostendebat se de coelestibus cogitare, sicut Scriptura ait: Corde laetante vultus floret, et in moerore constitutus tristatur . Ita et Jacob agnovit Laban socerum suum
Abbreviated transcription (Latin):
Am̃ am̃ dico uob̃: omne qͦd petieritis
patrẽ in nomine meo. dabit uobis.
Petite ⁊ accipietis Ipse enĩ suis dis¬
cipłis et uniuerso credentiũ gregi
nũc subiectionẽ demonũ. nuc̃ uari¬
aꝵ infirmitatũ pollicens curatio¬
nẽ: arebat. Gratis accepistis: gratis da¬
te. Nunqͥd sue uirtutis id imꝑio
agebat antoniͦ: Nũqͥd sue possibili¬
tatis arbitrabat᷑ eẽ qͦd fecerat᷑. Dra¬
tionibꝰ nõ p̃ceptis demones morbiq
tũ sanitatũ admirationẽ ascribit
antonio: sed dnõ ihu qͥ solitã erga
creaturas suas ex hibens beniuolen¬
tiã: nũc quoq ꝑ electũ famulũ suũ
indulgent᷑ exercuit. Antoniꝰ tantũ
orabat: ⁊ uite eiꝰ meritis dñs cũcta

Expanded text:
Amen amen dico vobis, omne quod petieritis Amen amen dico vobis, omne quod petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis. Petite et accipietis . Ipse enim suis discipulis et universo credentium gregi nunc subjectionem daemoniorum, nunc variarum infirmitatum pollicens curationem, aiebat: Gratis accepistis, gratis date . Nunquid suae virtutis imperio curabat Antonius? Nunquid suae possibilitatis arbitrabatur esse quod fecerat? Orationibus, non praeceptis daemones morbiquetum sanitatum admirationem ascribat Antonio, sed Domino Jesu, qui solitam erga creaturas suas exhibens benevolentiam, nunc quoque per electum famulum suum indulgenter exercuit. Antonius tantum orabat, et ob vitae ejus merita cuncta
Abbreviated transcription (Latin):
crederent᷑. Proh scelus. Horret ani¬
mus replicare que gesta sũt. Uir¬
ginũ matronaꝵq ereptꝰ ẽ pudor.
da resꝑsit altaria. Baptisteriũ ꝓ
uoluntate gentiliũ pollitũ est.
Nichil defuit uisioni. Ueritatẽ mons¬
trauit effectꝰ. qͦd calcitrantiũ mu¬
loꝵ indisciplinatio. arrianoꝵ eẽt
merori uos pengtꝰ dedereᷤ. Ut enĩ iratꝰ
ẽ dñs. sic rursũ miserebit᷑. ⁊ suũ cito
etclẽ reparabit ornatũ. Eos qͥ in ꝑse¬
quutionibꝰ fidẽ dnĩ seruauerĩt: solito
uidebitis fulgore p̃lucentes. Reuer¬
tent᷑ ad foueas suas serpentes : et
religio longiꝰ ꝓpagabit᷑. Tantũ uidẽ¬
ł: ne fidei urẽ sinceritas arriana
labe sordescat. Nõ apłoꝵ. sed demonũ
antoniꝰ. Sed nos minime conuenit
diffidere: tã grande miraculũ ꝑ ho¬
minẽ potuisse portendi. Saluatoris
enĩ ẽ ꝓmissio ista dicentis. Si abue¬
ritis fidẽ sic̃ granũ sinapis : dicetis
⁊ nichil impossibile erit uob̾. Et iterũ.

Expanded text:
crederentur. Proh scelus! horret animus replicare quae gesta sunt: virginum matronarumque ereptus pudor: da respersit altaria; baptisterium pro voluntate gentilium pollutum est. Nihil defuit visionis veritati, ut monstravit effectus, quod calcitrantium multorum indisciplinatio Arianorum esset moerori vos penitus dare; ut enim iratus est Dominus, sic rursum miserebitur, et suum cito Ecclesia recuperabit ornatum; eosque, qui in persecutionibus fidem Domini servaverint, solito videbitis fulgore relucentes. Revertentur ad foveas suas serpentes, et religio longius propagabitur; tantum videte, ne fidei vestrae sinceritas Ariana labe sordescat. Non apostolorum, sed daemonum Antonius. Sed nos minime convenit diffidere, tam grande miraculum per hominem potuisse portendi. Salvatoris enim promissio est, ita dicentis: Si habueritis fidem ut granum sinapis, dicetis . Et iterum:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nr̃is ꝓcacit̾ offerre se uisibꝰ: ut m̃¬
tẽ pauore. corpus horrore concuti¬
ant. Sed ⁊ in hoc fides tuta fugat
eos:. tanquã infirma ludibria. Nõ
te pandat᷑. scõꝵ angłoꝵ amabilis
bida. sed lenis ⁊ placida. angłoꝵ lu¬
ce radiat᷑. Tuc̃ anima celestiũ p̃mi¬
Qꝵ auiditate flagrans. effracto si fi¬
eri posset humanz corporis domicilio.
l membris exonerata mortalibꝰ. cũ
his qͦs uidet abire festinaret ad celũ.
Doꝵ tanta benignitas ẽ. ut siqͥs pro
conditione fragilitatis humane mi¬
ro fuerit eoꝵ fulgore ꝑterritꝰ. om¬
lẽ continuo ex corde auferãt metũ:
Ita gabrihel cũ zacharie loqueret᷑

Expanded text:
nostris procaciter offerre se visibus, ut menostris procaciter offerre se visibus, ut mentem pavore, et corpus horrore concutiant. Sed et in hoc fides Deo tuta fugat eos quasi infirma ludibria. Non te panditur: Sanctorum angelorum amabilis bida, sed lenis et placida angelorum luce radiatur; tunc anima coelestium praemiorum aviditate flagrans, effracto si posset humani corporis domicilio, et membris exonerata mortalibus, cum his quos videt abire festinat ad coelum. Horum tanta benignitas est, ut si quis pro conditione fragilitatis humanae, miro fuerit eorum fulgore perterritus, omnem continuo ex corde auferant metum. Ita Gabriel cum Zachariae loqueretur
Abbreviated transcription (Latin):
In hoc unusqͥsq sibi p̃parat seu to¬
m̃ta seu głam: si uel negligat scrip¬
turaꝵ mandata. uel faciat. Nullis
ob id nostrũ hanc arripiit uitã.
ut habert p̃scientiã futuroꝵ. ed
ut p̃ceptis dnĩ obediens. amieus m
cipiat ẽẽ de seruo. Curandũ ergo¬
ẽ nõ p̃scire que uentura sũt. sed im¬
plere que iussa sũt. Nec instituti bo
ni hanc flagitare mercedẽ. sed ma¬
gis debemꝰ uictoriã cont᷑ diabolũ a
auxiliatore dnõ postulare. Sed si
purũ cor. qͥa credo animã deo ser
quã demones. Talis enĩ erat anl¬
ma helisei. que aliis incognitas
nocte uenientes anglos dei se hl¬
gere: laudare studia:ͥ mirari ꝑse¬
uerantiã. futura p̃mia polliceri.
Nuos cũ iuideritis. tã uos quã domos
urãs crucis armate signaculo: ⁊ con¬
festim dissoluent᷑ in nichilũ: quia
metuunt illud tropheũ: in qͦ sal¬
eas fecit ostentui. Solent etrã ua¬
riis saltationibꝰ membra torquere :

Expanded text:
In hoc unusquisque sibi praeparat, seu toIn hoc unusquisque sibi praeparat, seu tormenta, seu gloriam, si vel negligat Scripturarum mandata, vel faciat. Nullus ob id nostrum hanc arripuit vitam, ut habeat praescientiam futurorum, sed ut praeceptis Domini 45 obediens, amicus esse incipiat de servo. Curandum est non praescire quae veniunt, sed implere quae jussa sunt; nec institutionibus bonis hanc flagitare mercedem, cum magis debeamus victoriam contra diabolum ab auxiliatore Domino postulare. Sed si purum cor; quia credo animam Deo servquam daemones. Talis erat anima Elisaei, quae aliis incognitas nocte venientes, angelos Dei se fingere, laudare studium, mirari perseverantiam, futura praemia polliceri. Quos cum videritis, tam vos quam domos vestras crucis armate signaculo, et confestim solventur in nihilum: quia metuunt illud trophaeum in quo Saleas fecit ostentui. Solent etiam variis simulationibus membra torquere, et
Abbreviated transcription (Latin):
dei nutu ad finẽ cepta nõ ueniant.
hoc ẽ si aut uiator media regrẽdi¬
at᷑ uia :: aut suspense nubibꝰ aque
ad aliũ celi cardinẽ deferant᷑.
tuẽ decipientiũ una cũ deceptoꝵ
error aꝑit᷑. Hec gentilitatis fuere
pͥncipia. his p̾sagioꝵ dolis apud
obinutuer̃: suosq ꝑdidere capti¬
nos. Quis rogo medicũ ex obserua¬
tione morboꝵ. cũ anime estuan-¬
tis incendia de uenaꝵ pulsu leui
digitoꝵ scrutat᷑ attactu: diuinã
arbitret᷑ habere noticiã. Quis gu¬
bernatorẽ nauis gubernationis
sue iniã int̾ celi sidera requirent
maiestatis honore ueneret᷑: Quis
agricolã aut de aridis estatis feno¬
ribꝰ aut de hẏemali aquaꝵ larpi¬
tate uel frigore disputantẽ. nõ pnꝰ
exꝑientie laude quã dei conserret
numine: Ulerũ ut concedamꝰ pai¬
dete mͥ Quis fructus ẽ nosse uemn¬
tia: Nunqͥd aut sciens hec aliqͥndo
laudatꝰ ẽ. aut punitꝰ est nescuise

Expanded text:
Dei nutu ad finem coepta non veniant, Dei nutu ad finem coepta non veniant, hoc est, si aut viator e media regrediatur via, aut suspensae nubibus aquae ad altum coeli cardinem deferantur, tunc decipientium una cum credentibus error aperitur. Haec gentilitatis fuere principia, his praesagitorum dolis apud obmutuerunt, suosque perdidere captivos. Quis rogo aut medicum ex observatione morborum, cum animae aestuantis incendium de venarum pulsu levi digitorum scrutatur attactu, divinam arbitratur habere notitiam? Quis gubernatorem navigationis suae viam inter coeli sidera requirentem majestatis honore veneratur? Quis agricolam de aridis aestatis fervoribus, aut de hiemali aquarum largitate vel frigore disputantem, non potius experientia laudat, quam dei consecrat nomine? Verum, ut concedamus paudete mihi, quis fructus est nosse venientia? Nunquid aut sciens haec aliquando laudatus, aut punitus est nesciens?
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ sibi apud ignaros uendicãt
notionẽ. Nã quantos nuc putatis
contͣ se sermones. ante relatũ ali¬
cuiiꝰ hic positi. longe manentibꝰ in¬
dicare : Quod dico. his ꝑspicuũ
fieri poterit indiciis. Siquis ad
thebaidẽ uel aliciiiꝰ regionis oppi¬
dũ ceꝑit ꝓficisciͥ ⁊ hũc iã demo¬
tẽ: ꝑnicitate memorata possũt
p̃dicere uenientẽ. Ita ⁊ de nili
inundatione sollẽn. cũ multas
in ethiopia uiderint pluuias: e
quibꝰ fluuiꝰ intumescens ultra al¬
ueũ effluere consueuit: p̃curren¬
tes ad egẏptũ nunciant amnis
aduentũ. Hoc aũt ⁊ homines si
celeritas illis eẽt tanta nature:
facile nunciarẽt. Ut enĩ specu-¬
lator beati dauid ad uertice̾ loci
cęlsioris ascendens prior quã hii
qͥ in t̃ra erant ꝓspiciens uenien¬
tẽ: nõ quedã incerta de futuris.
sed de his que euenire ceperãt
nunciauit: sic ⁊ demones cura
ꝑuigili omĩa considerantes. ra-¬
pido sibi considerata nunciant¬
cursu. Sed si forte contigerit. ut

Expanded text:
es apud ignaros vendicant notionem. Nam quantos nunc putatiscontra se sermones, ante relatum alicujus hic positi, longe manentibus indicare? Hoc quod dico vobis, perspicuum fieri potest exemplis. Si quis a Thebaide aut alicujus regionis oppido coeperit proficisci, et hunc daemotem, pernicitate memorata possunt praedicere venientem. Ita et de Nili inundatione solemni, cum multas in Aethiopia viderint pluvias, e quibus fluvius intumescens, ultra alveum effluere consuevit, praecurrentes ad Aegyptum, nuntiant amnis adventum. Hoc autem et homines, si illis celeritatis esset tanta natura, facile nuntiarent. Ut enim speculator beati David ad verticem loci celsioris ascendens , prior quam hi qui in terra erant prospiciens venientes, non quaedam incerta de futuris, sed de his qui venire coeperant nuntiabat; sic et daemones cura pervigili omnia considerantes, rapido cursu sibi invicem nuntiant. Sed si forte contigerit ut
Abbreviated transcription (Latin):
seripturas. patrũ ingredior uiã Iã
enĩ dñs me inuitat. Iã cupio uidere
celestia. Sed uos o uiscera mea admo¬
neo: ne tanti tpris laborẽ ꝑdatis.
Repente hodie uos religiosũ studiũ
arripuisse arbitramini:i arrepte
uoluntatis fortitudo succrescat᷑. Ua¬
rias demonũ nostis insidias. Uidistis
eoꝵ ⁊ impetꝰ ⁊ furores: ⁊ uires effe¬
minatas. Iħm suspirate: credulita¬
tẽ nominis eiꝰ urĩs figite m̃tibꝰ. ⁊ ad
certã fidẽ unuersi demones fuga¬
bunt᷑. Mem̃tote etiã admonitionũ
meaꝵ. Incerte conditionis uitã cotidie
ancipitẽ retractate:⁊ celeste uob̃ p̃¬
imiũ sine cũctamine tribuet᷑. Scis
inimici. Scitis ipsi qͦd nullus mͥ ne
pacificiis qͥdẽ sermo eũ eis aliqͦͣndo
ꝑtinax cont᷑ xp̃m bellũ. In hoc aũt
magis estote solliciti: ut dnĩ p̃cep¬
ta seruetis: ut post mortẽ urãm scĩ
quoq qͦsi amicos ⁊ notos in et̾na
sis me uob̾ cura .⁊ siqꝰ patris memo¬

Expanded text:
ripturarum , patrum gradior viam; jam enim Dominus me invitat, jam cupio videre coelestia. Sed vos, o viscera mea, admoneo, ne tanti temporis laborem repente perdatis. Hodie vos religiosum studium arripuisse arbitremini, et quasi coeptae voluntatis fortitudo succrescet. Varias daemonum nostis insidias, vidistis eorum et impetus feroces, et vires effeminatas. Jesum suspirate, et credulitatem nominis ejus vestris figite mentibus, et a certa fide universi daemones fugabuntur. Mementote etiam admonitionum mearum et incertae conditionis, vitam quotidie ancipitem retractate, et coeleste vobis praemium sine cunctamine tribuetur. Schiti sunt inimici. Scitis ipsi quod nullus mihi nec pacificus quidem sermo cum eis aliquando pertinax contra Christum bellum. In hoc autem magis estote solliciti, ut Domini praecepta servetis, ut post mortem vestram sancti quique, quasi amicos et notos, in aeterna si qua mei vobis cura, si qua patris memo
Abbreviated transcription (Latin):
aduersa tenens. nec scd̃is extollebat᷑.
nec frangebat᷑ aduersis. Erat enĩ et
antiquã eoꝵ sciens prauitatẽ atq
trãsgressionẽ. Nunquã manicheis
aut aliis hereticis saltĩ amicabilia
uerba largitꝰ ẽ nisi tantũ ea que eos
possent ab iniqͥtatis errore reuocare:
denuncians taliũ amicicias atq ser¬
mones ꝑditionẽ eẽ anime. Sic etiã
arrianos detestabat᷑: ut omĩbꝰ diceret
neq iuixta eos quidẽ ẽẽ accedendũ.
Nã cũ uenissent quidã arriomanite:
reꝑta eoꝵ post examinationẽ infide¬
to serpentibꝰ deteriores hoꝵ ẽẽ sermo¬
nes. Mentientibꝰ aũt arrianis aliqͣn-¬
miratꝰ ẽ audatiã eoꝵ: ⁊ iusti dolo¬
condemnauit: ultimã hanc ẽẽ here¬
sim. ⁊ p̃cursores antixpĩ affirmans.
Predicabatq in ppłis filiũ dei nõ fac

Expanded text:
adversa retinens, nec secundis extollebatur, nec frangebatur adversis. Erat enim et antiquam eorum sciens pravitatem atque transgressionem. Nunquam Manichaeis aut aliis haereticis saltem amicabilia verba largitus est, nisi tantum ea quae eos possent ab iniquitatis errore revocare, denuntians talium amicitias atque sermones perditionem esse animae. Sic etiam Arianos detestabatur, ut omnibus diceret nec juxta eos quidem esse accedendum. Nam cum venissent quidam Ariomanitae, reperta eorum post examinationem infideto serpentibus deteriores horum esse sermones. Mentientibus autem Arianis aliquanmiratus eorum audaciam, et justi dolocondemnavit, ultimam hanc esse haeresim et praecursorem Antichristi affirmans; praedicavitque in populo Filium De
Abbreviated transcription (Latin):
humanã esse naturã. scõꝵ doce¬
at᷑ exemplis:⁊ ad beate uite mi¬
tationẽ ex fructu laboris optimꝰ
agnita fide uitaq sublimiũ mo
seruientibꝰ sibi nõ tantũ regna
celoꝵ. sed etiã in ipsis montũ
secretis latere cupientibꝰ. fame
tribuit nobilitatẽ: scilicet ut m
si fruant᷑ laude meritoꝵ:⁊ ceñ
eũ fidelit credũt. hanc dedit po
tores scilicet hominũ: ⁊ totꝰ coril¬
tionis artifices. Explicit uita sa¬

Expanded text:
humanam esse naturam sanctorum docehumanam esse naturam sanctorum doceatur exemplis, et ad beatae vitae imitationem, ex fructu laboris optimusagnita fideli vita sublimium Chrservientibus sibimet, non tantum regna coelorum, sed etiam hic in ipsis montium secretis latere cupientibus, famae tribuit nobilitatem; scilicet, ut et ipsi fruantur laude meritorum, et ceum fideliter credunt, hanc dedit pottores scilicet hominum, et totius corruptionis artifices. EPILOGUS
Abbreviated transcription (Latin):
uit. nec escã sectatꝰ est molliorem.
Scłoꝵ quoq aciẽ.⁊ numerũ dentũ
licet paululũ ob etatẽ uiderent᷑ at¬
tritiꝰ. necnõ ⁊ pedũ incessũ. totꝰ etiã
corporis firmitatẽ ita contra iura
nature meritoꝵ grã custoduiit.
ut lautoꝵ corpoꝵ que balneis atq
deliciis confouebant᷑. hlarior eius
ꝓuincias rumor eiꝰ famaq uolita¬
uit: quẽ nec libroꝵ disseminatoꝵ
oratio luculenta. nec mundane
sapientie dsputatio. nec nobilitas
generis. nec opũ infinita congestio
cõmendauit: cui omnniũ ore est
ascribendũ nisi xp̃o. euiiꝰ hoc do¬
nũ ẽ ⁊ Qui deuotũ eiꝰ animũ erga
suã p̃uidens maiestatẽ: hominẽ
alio pene orbe celatũ.⁊ int̾ tantas
positũ solitudines. affrice. hẏspane
gallie. italie. illirico. ipsi etiã que
ꝓmiserat demonstrauit. Creatois
ẽ ista benignitas: que famulos suos
licet nolentes nobilitare consue¬
uit: ut uirtꝰ possibilis nec extꝰ

Expanded text:
vit, nec escam sectatus est molliorem; vit, nec escam sectatus est molliorem; oculorum quoque aciem, et numerum dentium, licet paululum ob aetatem viderentur attriti, necnon et pedum incessum, totius etiam corporis firmitatem, ita contra jura naturae meritorum gratia custodivit, ut lautorum corporum, quae balneis atque deliciis confoventur, hilarior ejus incias amor ejus famaque volitavit, quem nec librorum disseminatorum oratio luculenta, nec mundanae sapientiae disputatio, nec nobilitas generis, nec opum infinita congestio commendavit, cui omnium ore est ascribendum, nisi Christo, cujus hoc donum est? qui devotos ejus animos erga suam praevidens majestatem, hominem alio pene orbe celatum, et inter tantas positum solitudines, Africae, Hispaniae, Galliae, Italiae, Illyrico, ipsi etiam, quae promiserat, demonstravit. Creatoris est ista benignitas, qui famulos suos, licet nolentes, nobilitare consuevit, ut virtus possibilis nec extra
Abbreviated transcription (Latin):
tuꝑata a nob̾ etiã cirea me seruent᷑
obseqͥa. Huiꝰ enĩ rei grã maxime huc
sũ reuersus. Uos gͥ humo tegite: uos
liet incorruptũ Uestim̃toꝵ aũt meoꝵ
sit ista diuisio. Melotẽ ⁊ palliũ tritũ
cui suꝑiaceo. athanasio epõ date: qͦd
mͥ nouũ ipse detulerat. Serapion
ep̃s aliũ accipiat melotẽ. Uos cilici¬
nũ habetote uestim̃tũ. ł ualete uis¬
extendens paululũ pedes. mortẽ letꝰ
aspexit: ita ut ex hilaritate uultꝰ
Hos intuens. tanquã amicos uideret
antonii muneribꝰ amplectit᷑.⁊ tan¬
te ditatꝰ. letant̃ ꝑ uestim̃tũ recor¬
dat᷑ imaginẽ scĩtatis. Hic autonio
uite t̾minus fuit. ista pͥncipia me¬
ritoꝵ. Que licet partiore ut p̃dixi
sermone narrauerim: tam̃ ex his
potestis aduertere qualit̾ homo
dei a puericia ad senectã usq ꝑue
calcata. nec langori nec longe qͥc¬
quã etati aliqͣndo concesserit. Na¬
gis aũt eqͣlitatẽ ꝓpositi tenens: nec
uestim̃tũ mutauit: nec pedes la¬

Expanded text:
tus etiam circa me serventur obsequia. Hujus enim rei gratia maxime huc sum regressus. Vos igitur humo tegite, vos rget incorruptum. Vestimentorum autem meorum sit ista divisio: Melotem et pallium tritum, cui superjaceo, Athanasio episcopo date, quod mihi novum ipse detulerat. Serapion episcopus aliam accipiat melotem; vos cilicinum habetote vestimentum, et valete, visextendens paululum pedes, mortem laetus aspexit; ita ut ex hilaritate vultusHos intuens, tanquam amicos videret,Antonii muneribus amplectitur; et tante ditatus, laetanter per 60 vestimentum recordatur imagvitae terminus fuit, ista principia meritorum: quae licet parciori, ut praedixi, sermone narraverim, tamen ex his potestis advertere qualiter homo Dei a pueritia ad senectam usque percalcata, nec languori, nec longaevae quidquam aetati aliquando concesserit. Magis autem aequalitatem propositi tenens, nec vestimentum mutavit, nec pedes la
Abbreviated transcription (Latin):
lẽ ignẽ: iinonẽ aerẽ:: apollinẽ
⁊ libidinũ pͥncipẽ iouẽ. etherẽ intp̃¬
tantes. Nec post hanc excusationis
ꝓcacitatẽ deũ sed creaturas contẽp¬
to creatore suscipitis Quod si pulchri¬
tudo uos elem̃toꝵ ad suã traxit
uenerationẽ. modũ fas erat custo¬
colere: ne facture ueneratio creato
tecti honor migͣuit ad domũ: ⁊ me¬
Onniũ quoq artificũ merita uel lau¬
desꝰ. ad oꝑa transferunt᷑. Quid ad

Expanded text:
nem, aerem ; Apollinem, et libidinum principem Jovem, aetherem interpretantes. Nec post hanc excusationis procacitatem Deum, sed creaturas, contempto Creatore, suscipitis. Quod si pulchritudo vos elementorum ad suam traxit venerationem, modum fas erat custocolere, ne facturae veneratio Creatortecti honor migravit ad domum; et meomnium quoque artificum merita vel laudes ad opera transf
Abbreviated transcription (Latin):
mortis damna nõ patit᷑: usq in hodi¬
ernũ diẽ multe uirgines romane.
agnẽ beatissimã qͣsi in corpore ma-¬
nentẽ attendũtꝰ. u̾ eiꝰ exemplo agentes
uirilit᷑. integre ꝑseuerãt:. credentes
sine dubio qͦd ꝑseuerantes ꝑpetue uic¬
torie palmã adqͥrat. Hec ego ambro¬
sius seruus xpĩ dũ in uoluminibꝰ di
uinis inuenissẽ scripta:. nõ sũ passus
infructuoso silentio tegi. Ad honorẽ
gͥ tante martẏris. sic̃ gesta eiꝰ agno¬
ui cõscripsi ⁊ ad edificationẽ urãm
o uirgines. xp̃i. textũ passionis eiꝰ

Expanded text:
mortis damna non patitur, usque in hodimortis damna non patitur, usque in hodiernum diem multae virgines Romae Agnem beatissimam quasi in corpore manenr, et integre perseverant, credentes sine dubio quod perseverantes perpetuae victoriae palmam acquirant. 19. Haec ego Ambrosius servus Christi, dum in voluminibus 484 abditis invenissem descripta, non sum passus infructuosa silentio tegi. Ad honorem igitur tantae martyris sicut gesta ejus agnovi, conscripsi; et ad aedificationem vestram, o virgines Chri
Abbreviated transcription (Latin):
animi intentione p̃ces fidelit̃ fun-¬
debat. Quod dũ faceret. repentina
somini suauitate corripit᷑.⁊ uidet
ꝑ uisũ agnẽ beatissimã. talia sibi
sequeris omiũ uulnerũ que in tuo¬
corpore priteris sangtatẽ. Ad hanc
uocẽ cõstantia enigilat sana: ⁊ sic
sana. ut nec signũ in eiꝰ membris
aliciiiꝰ uulneris remaneret. Reuer-
Ag ad palatiũ sanissima. facit gau¬
dũ ⁊ patri augusto. ⁊ frĩbꝰ suis im¬
ꝑatoribꝰ. Coronat᷑ euiitas tota. Fit
uersis audientibꝰ hec. Infidelitas gen¬
tiũ confundebat᷑. ⁊ fides dnĩca leta¬
bat᷑. Int̾ea patrẽ ⁊ fr̃s augustos rogat.
ut basilica beate agnes cõstrueret᷑:.¬
⁊ sibi illic mausoleũ collocari p̃cepit.
lus dubitat. usq in hodiernũ diẽ.
ꝑseuerauit aut̃ constantia augusti
filia in uirgitate: ꝑ quã multe uir¬
gines: ⁊ mediocres:⁊ nobiles.⁊ illiistres.
sacra uel amina susceper. Et qͥa fides

Expanded text:
animi intentione preces fideliter funanimi intentione preces fideliter fundebat. Quod cum faceret repente somni suavitate corripitur, et videt per visum beatissimam Agnem talia sibi sequeris omnium vulnerum, quae in corpore tuo pateris, sanitatem. Ad hanc vocem Constantia evigilat sana, et sic sana, ut nec signum in suis membris alicujus vulneris remaneret. Reversa igitur ad palatium sanissima, facit gaudium et patri suo Augusto, et fratribus suis imperatoribus. Coronatur civitas tota, fit tque universis audientibus haec, infidelitas gentium confundebatur, et fides Dominica laetabatur. 18. Interca patrem et fratres Augustos rogat, ut basilicam beatae Agnae construerent, et sibi illic mansionem collocari praecepit. lus dubitat usque in hodiernum diem. Perseveravit autem ipsa Constantia Augusti filia in virginitate, per quam multae virgines et mediocres, et nobiles, et illustres sacra velamina susceperunt. Et quia fides
Abbreviated transcription (Latin):
ueste fulgentẽ:⁊ ad dexterã eiꝰ asi
uiderẽt parentes eiꝰ ⁊ qͥ simul arãs
stuporẽ m̃tis incurrũt. Se beala
agnes rogat scãs uirgines parib
gradũ figere. E stans. parentibꝰ suis
dixit. Uidete ne me qͣsi mortuã
iugeatis sed congaudete mͥ ⁊ con¬
gntulamini: qͥa cũ his omĩbꝰ luci¬
dus sedes accepi. Et illi sũ iũcta
in celis: quẽ in terris posita. tota¬
animi intentione dilexi. Et his dic¬
ns ꝑtransiit. Hec uisio publice ab
om̃ibꝰ qͥ uiderant cotidie uulgabat᷑.
Unde factũ ẽ: ut post aliqͣntos annos
ad cõstantiã cõstantini filiã. Hoc fac¬
tũ ab his qͥ uiderãt narraret᷑. Erat
enĩ ipsa cõstantia regina uirgo pru¬
dentissima: sed ita obsessa uulneribꝰ.
nt a capite usq ad pedes nulla mem¬
broꝵ pars lib̃a remansisset. Accep¬
to aũt consilio. spe recuꝑande salu¬
uis uenit ad tumulũ martyris noc¬
te:.⁊ hcet pagana. tam̃ credula

Expanded text:
iliter fulgentem, et ad dexteram ejus iliter fulgentem, et ad dexteram ejus viderentstupore mentis detenti sunt. Sed beata Agnes rogat sanctas virgines parumper gradum figere, et stans parentibus suis dixit: Videte ne me mortuam lugeatis, sed congaudete mihi et congratulamini; quia cum his virginibus lucidas sedes accepi, et illi sum juncta in coelis, quem in terris posita tota devotione dilexi. Et his dictis, pertransiit. 17. Haec visio publice ab omnibus, qui viderant, divulgata est. Unde factum est ut post aliquantos annos ad Constantiam Augusti filiam hoc factum ab his qui viderant, narraretur. Erat enim ipsa Constantia virgo prudentissima, sed ita obsessa vulneribus, ut a capite usque ad pedes nulla membrorum pars libera remaneret. Accepta autem spe recuperandae salutis, venit ad sepulcrum martyris nocte; et licet pagana, tamen credula
Abbreviated transcription (Latin):
cias petisse qͥd ꝓfuit: qͥ easdẽ inducias
nob̾ in uacuũ tẽpora pereant.
tuc̃ queramꝰ ad bene agendũ uiue¬
re: cũ iã cõpellim᷑ de corpore expe
Mem̃tote qͥd ueritas dicat. Orate ne
fiat fuga urã hẏeme uel sabbato.
ꝑlegis qͥppe mandatũ ambulare lon¬
giꝰ in sabbato nõ licet. Hyems quis
ad ambulandũ impedim̃to ẽ.: quia
gressus ambulantiũ torpor frigors
astringit. Ait gͦ. Orate ne fiat fugu
urã hẏeme uel sabbato. Aesi aꝑte
dicat. Uidete ne tũc queratis pecca¬
ta urã fugere: qͣndo iã nõ licer an¬
bulare. Illud gͦ tẽpus quo fuger
nõ licet: mͦ debet cogitari dũ licet.
Illa hora ẽ nri exitꝰ sẽꝑ intuenda:
ista redẽptoris admonitio ante m̃tis
ocłõs semꝑ ponenda: qua ait. Uig¬
late itaq. quia nescitis diẽ neq hus¬
git᷑ dũ parentes beate agnes
assiduis ꝑnoctationibꝰ uigilarent
ad tumulũ eiꝰͥ uident in medio
nochs silentio exercitũ uirguuꝰ
que om̃s auro textis cẏcladibꝰ ndi¬

Expanded text:
cias petiisse, quid profuit, qui easdem inducias nobis in vacuum tempora pereant, et tunc quaeramus ad bene agendum vivere, cum jam compellimur de corpore exire. Mementote quid Veritas dicat: Orate ne fiat fuga vestra hieme vel Sabbato . Per legis quippe mandatum ambulare longius Sabbato non licet ; hiems quoque ad ambulandum impedimento est, quia gressus ambulantium torpor frigoris astringit. Ait ergo; Orate ne fiat fuga vestra hieme vel Sabbato. Ac si aperte dicat: Videte ne tunc quaeratis peccata vestra fugere, quando jam non licet ambulare. Illud ergo tempus quo fugere non licet modo debet cogitari dum licet. Illa hora nostri exitus est semper intuenda, ista Redemptoris nostri admonitio ante mentis oculos semper ponenda, qua ait: Vigilate itaque, quia nescitis diem nequgitur dum parentes sanctae Agnae assiduis pernoctationibus vigilarent ad sepulcrum ejus, vident in medio noctis silentio exercitum virginum, quae omnes auro intextis cycladis indu
Abbreviated transcription (Latin):
montẽ festinare: ne tardantibꝰ nob̃̾.
aliqͥ ꝓpositi succedat obluio. Pre
tanta hominis sapientia dux myat
iustã de eo tulit uerãq sententuã
dicens uere iustũ ẽẽ ⁊ dei famuu
nec in rustico homine potuisse tanti
aliqͣndo ineẽ sapientiã: nisi chuiuo
egypti fuit. homo arriane iniqͥtan
studiosissimꝰ fautor. ita eccłam ꝓpi

Expanded text:
montem festinemus, ne tardantibus nobis montem festinemus, ne tardantibus nobis aliqua propositi succedat oblivio. Pro tanta hominis sapientia dux miratus, justam de eo tulit veramque sententiam, dicens: Vere justum esse Dei famulum, nec in rustico homine potuisse tantam aliquando inesse sapientiam, nisi divino Aegypti fuit, homo Arianae iniquitatis studiosissimus fautor, ita Chri
Abbreviated transcription (Latin):
pectibꝰ nec impetrare possent. qͥa
molestissime ferebat uexationẽ
discursuũ : ipsos catenatos qͦs aut
noxietas aut uigor publicus cons¬
trinxerat. ad eũ destinabãt: scien¬
tes tales ab antonio nõ posse con
suũ utilẽ miseris fore. Suadebatq
iudicibꝰ qͥ eũ muitauerãt: ut in
sententia ꝓferenda.⁊ odio ⁊ grẽ.
dei timorẽ anteponerent: nec igno¬
rare eos debere qͦd scriptũ ẽ. In qͦ¬
cũq iudicio iudicaueritis: iudicabit᷑
de uob̾. R tam̃ int̾ medios sermo¬
nes. care sibi solitudinis recordabat᷑.
Nost coactã quoq p̃sentiã. quã ducũ
p̃ces ⁊ qͦd ueriꝰ ẽ miseroꝵ fletꝰ ex¬
torserat: post salutaria monita:
post miseroꝵ cõm̃dationes quoriin
dã ⁊ absolutionẽ : postulanti iudici
ut paulo largiꝰ eidẽ suã p̃sentiã in¬
dulgeret: ait nõ posse diutiꝰ ibidẽ
tracti. mox in arenti morerent᷑:
lationibꝰ. Bb id gͦ inqͥt conuenit ut
pisces ad mare. ita ⁊ monachos ad

Expanded text:
pectibus, nec impetrare possent, quia molestissime ferebat vexationem discursuum, ipsos catenatos, quos aut noxietas, aut vigor publicus constrinxerat, ad eum destinabant, scientes tales ab Antonio non posse contsuum utilem miseris fore; suadebatque judicibus, qui eum invitaverant, ut in sententia proferenda, et odio et gratiae, Dei timorem anteponerent; nec ignorare eos debere quod scriptum est: Quocunque judicio judicaveritis, in eo judicabitur de vobis ; attamen inter medios sermonePost coactam itaque praesentiam, quam ducis preces, et, quod verius est, miserorum fletus extorserat, post salutaria monita, post reorum commendationem, quorumdam etiam absolutionem, postulanti duci, ut paulo largius eidem suam praesentiam indulgeret, ait non posse se diutius 58 tracti, mox in arenti terra morerlationibus. Ob id ergo, inquit, convenit ut pisces ad mare, ita nos ad