comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ubiq¬
deus es et ubiq totus qui senti¬
rinon potes et uideri non potes
Qui nusqmͣ de es. et tñ abini¬
quoꝵ cogitatõe longe es qui ibi
ades ubi longe es. qr ubinon
es ꝑ grãm. ades ꝑ uindictam.
Qmi ubiq p̾sens es. et ĩueĩ¬
riuix potes. Quẽ statĩ seqͥms
in oĩb locis sine loco hĩtas. et
oĩa contines sine ambitu. Et
ubiq p̾sẽ es sine situ et motu

Expanded text:
ubique es, et ubique totus. Qui sentiri potes, et videri non potes. Qui nusquam dees, et tamen ab iniquorum cogitationibus longe es. Qui nec ibi dees, ubi longe es; quia ubi non es per gratiam, ades per vindictam. Qui ubique praesens es, et vix inveniri potes. Quem stantem sin omnibus locis sine loco haberis, et omnia contines sine ambitu, et ubique praesens es sine situ et motu
Abbreviated transcription (Latin):
uenerunt panpes. et nõ ue¬
nerunt diuites. Nuquid ue¬
nerũt hũiles et non uenert
sublimes. Nunquio uener̃t
indocti. et non uenerunt doc¬
uenerunt uiri. et non uene
runt iuuenes. Aut uenert
iiuenes. et non uenerunt
adolescentes. Aut adolescẽ¬
tes et nõ uenerunt pueri.
Aut nont uenerunt pueri.
et non allati sunt infantes.
Postremo nunquid uen̾unt
udei. Nam inde erant apłi.
iide multa milia pͥmo credẽ¬
nerunt romami. et non ue

Expanded text:
venerunt pauperes, et non venerunt divites? numquid venerunt humiles, et non venerunt sublimes? numquid venerunt indocti, et non venerunt docrunt viri, et non venerrunt juvenes? aut venerunt juvenes, et non venerunt adolescentes? aut venerunt adolescentes, et non venerunt pueri? aut venerunt pueri, et non allati sunt infantes? Postremo numquid venerunt Judaei nam inde erant Apostoli, inde multa millia primo tradenvenerun
Abbreviated transcription (Latin):
mus. nec ita eẽt. nisi miseri
eẽmus. ꝙ corpore aerea qnͣti
extimandum est. cum oĩ cor¬
pori preferatur aĩe quałcũq
natura. Et ĩo religionis cul¬
tus qui debetur exꝰ aĩo. neꝙͣ ꝙͣ¬
n debetur ei rei que inferior est.
aĩa. Porro si inter illa que de¬
monum ẽẽ dicit adnuaret
uirtutẽ. sapĩam felicitatẽ. Et
ħ̾ ecs dicẽt hr̃e cum diis eter¬
na acqr coĩa. ꝓfecto aliquid

Expanded text:
mus, nec ita esset, nisi miseri essemus? Quod corpore aeria, quanti aestimandum est, cum omni corpori praeferatur animae qualiscumque natura, et ideo religionis cultus, qui debetur ex animo, nequaquam debeatur ei rei, quae inferior est animo? Porro si inter illa, quae daemonum esse dicit, adnumeraret uirtutem, sapientiam, felicitatem et haec eos diceret habere cum dis aeterna adque communia, profecto ali
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ntũ ecs cũ diis hr̃e cõe. Sed
uideo trium suꝑioꝵ que no¬
biscum manẽt. duo etiam cũ
diihr̃e. animalia quippe dicit
et decs que sua cuiq elemẽ¬
to discribuens in cerrestibus
aĩalib nos posuit. cum cet̾is
que in terra uinũt et sentiũt.
in aquatilib pisces et alianata¬
tilia maereis demones.in
ethereis decs. ac ꝑ hoc ꝙ demo¬
nes genere sũt/ aĩalia/non
coẽ est. ꝙ mente rationalia
cum diis. et cum honinb̾.
ꝙ tempore eterna cum diis
Solum. ꝙ aĩo passiua cum
homĩb solum. ꝙ corpore ae¬
rea ip̃i sunt soli. proinde ꝙ
gen̾e sunt aĩalia non est ia¬
gnũ. qr hec sunt et pecora. ꝙ
mente rõnalia non ẽ sup̃ neo.

Expanded text:
quintum eos cum dis habere commune. Sed uideo trium superiorum, quae nobiscum habent, duo etiam cum dis habere. Animalia quippe esse dicit et deos, suaque cuique elementa distribuens in terrestribus animaliquae in terra vivunt et sentiunt, in aquatilibus pisces et alia natatilia, in acriis daemones, in aetheriis deos . Ac per hoc, quod daemones genere sunt animalia, noncommune est: quod mente rationalia, cum diis et hominibus; quod tempore aeterna, cum diis solis; quod animo passiva, cum hominibus solis; quod corpore aeria, ipsi sunt soli. Proinde quod genere sunt animalia, non est magnum; quia hoc sunt et pecora: quod mente rationalia, non est supra nos;
Abbreviated transcription (Latin):
Eos q inconcubitu ultrage¬
nerandi ncc̃itatem prolabiꝰ
aut progredi se non sinant
qnͣtum ordo nature. et qnͣtũ
moꝵ consuetudo. et qnͣtu
legum scita p̾scribunt.

Expanded text:
eosque in concubitum ultra generandi necessitatem prolabi aut progredi sinat, quantum ordo naturae, quantum morum consuetudo, quantum legum scita praescribunt.
Abbreviated transcription (Latin):
aliqũ deus tardius dat qo¬
petimus cõmendat dona ñ
negat. Dũi em̃ desid̾ata dul¬
cius optinentur / cito data in¬
lescunt .

Expanded text:
aliquando tardius dat, commendat dona, non negat. Diu desiderata, dulcius obtinentur: cito autem data, vilescunt.
Abbreviated transcription (Latin):
in longum protendebatur. ip̃e
ꝙͣ mmc. uude nobilissimus
gentilium poeta uirgilius
deingenti lapide quem ĩ agͦꝵ
limite infixum uir fortis il¬
loꝵ tempoꝵ pugnans et ra¬
puit. et cucurrit et intorsit
et misit Uix illum inquit
lectibilis sex ceruices subirẽt
qualia nunc hominũ ꝓducit
corpora tellus. significans ma¬
iora cunc corpor a producere
solere sotere tellurem qnͣto
magis igitur temporib recẽ¬
tiorib mundi ante illud dif
famatum q diluuium. S
de corpoꝵ magnituoine ple¬
q incredulos nudata per
uecustatem. sine piũ flu¬
minũ uaries q casus sepulc̃
cõuincunt. ubi apparnerñt
uł u̾de ceciderunt incredibił
magnitudins ossa mortuoꝵ
Ubi ip̃e non solus uidi sed
aliqui mecũ ĩ muticensi lit¬
tore mosarem hominis dẽ¬
cem tam ingentem. it sũ
mitatim concioetur centũ
nobis uidẽtur facere potius¬
se. S illud gigantis aliciꝰ
fuisse credid̾im. nam p̾ter
pora gigantis longe ceteris
ante ibant. S ed aliis nrĩs¬

Expanded text:
e . Unde et nobilissimus eorum poeta Vergilius de ingenti lapide, quem in agrorum limite infixum uir fortis illorum temporum pugnans et rapuit et cucurrit et intorsit et misit: Vix illum — inquit — lecti bis sex ceruice subirent, Qualia nunc hominum producit corpora tellus, significans maiora tunc corpora producere solere tellurem. Quanto magis igitur temporibus recentioribus mundi ante illud nobile diffamatumque diluuium! Sed de corporum magnitudine plerumque incredulos nudata per uetustatem siue per uim fluminum uariosque casus sepulcra conuincunt, ubi apparuerunt uel unde ceciderunt incredibilis magnitudinis ossa mortuorum. Vidi ipse non solus, sed aliquot mecum in Uticensi litore, molarem hominis dentem tam ingentem, ut, si nutatim concideretur, centum nobis uideretur facere potuisse. Sed illum gigantis alicuius fuisse crediderim. Nam praeter pora, gigantes longe ceteris anteibant; sicut aliis dei
Abbreviated transcription (Latin):
nus eẽ adhuc gentem ubi du¬
cencos annes uiuit᷑. Di ergo
humanaꝵ nitaꝵ diuturnita¬
te quas exꝑti non sumus
hodie hr̃e creduntur incogni¬
ta nobis loca cur non huis¬
se credantur et tempora. an
u̾o incredibile est. et alibi eẽ
quod et̾ hic non est. et incre¬
dibile ẽ aliqñ fuisse qd̾ hic
non est.

Expanded text:
nius esse adhuc gentem, ubi ducentos annos uiuitur. Si ergo humanarum uitarum diuturnitates, quas experti non sumus, hodie habere creduntur incognita nobis loca, quur non habuisse credantur et tempora? An uero credibile est alicubi esse quod hic non est, et incredibile est aliquando fuisse quod n
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtiñe. Sed quid ualet ip̃a po¬
uulat infide infirmꝰ est. Inter
tẽptatõnes agitatur int̾ mo¬
lestias int carnales corruptõ¬
nes inter sb̾gestiones cupidi¬
tatis int̾ u̾sutias et laquecs ini¬
mici. Quid ualet ergo qr h̃t po¬
testatem et credit in xp̃m ut sit
inter filios dei. De hoĩ. nisi et ip̃iꝰ¬

Expanded text:
psa poulat in fide: infirmus est, inter tentationes agitatur, inter molestias, inter carnales corruptiones, inter suggestiones cupidtatis, inter versutias et laqueos inimici. Quid valet ergo, quia habet potestatem, et credidit in Christum, ut sit inter filios Dei? Vae ho
Abbreviated transcription (Latin):
dignoscit᷑. Omĩs ꝟo rõna¬
lis creatura. corporea est. et¬
angłi et om̃s uirtutes cor¬
poree sunt. licet non carne
subsistant. Ex eo autem
intellectuales naturas cor¬
poreas esse dicimꝰ. quia cir¬
cuiscribuntur. Sicut et
amma humana que carne
clauditur que idcirco. et ẽe
in loco. qr hic. ur alicubi p̾¬
sens est. Localis quia ꝙ au
cubi presens est. totum ali¬
habet tamen corpor alem
dimensionem. nec corpora¬
lem circumscriptionem
quia corporał qntitatis ex¬
ꝑs est. Sed quia ꝑ pntrã
et opationeni in loco con¬
cluditur. localis et ip̃ã dr᷑.
Berumptũ non sicut cor¬
pus cui ẜm locum᷑ pͥncipi¬
um medium et finis assig¬
natur respectu in corporeena¬
nõ ẽ aĩa. qm̃ tale aliquid nõ
est ip̃a. non tamen ꝑ loci spa¬
cium ita sistitur. uł mouet
ut maiori sui ꝑte maiorem
locum occupet. et breuiori
breniorem. Minorq sit in
parte. ꝙͣ in coto.

Expanded text:
dignoscitur. Omnis vero rationalis creatura corporea est, Angeli et omnes virtutes corporeae sunt, licet non carne subsistant. Ex eo enim intellectuales naturas corporeas esse dicimus, quia loco circumscribuntur, sicut et anima humana quae carne clauditur, quae idcirco et esse in loco, quia hic aut alicubi praesens est; localis, quia quod alicubi praesens est totum, alihabet tamen corporalem dimensionem, nec corporalem circumscriptionem; quoniam corporalis quantitatis expers est. Sed quia per praesentiam et operationem in loco concluditur, localis et ipsa dicitur; verumtamen non sicut corpus, cui secundum locum principium, medium et finis assignatur. Respectu vero narea est anima; quia tale aliquid non est ipsa: nec tamen per loci spatium ita sistitur vel movetur, ut majori sui parte majorem locum occupet, et breviore breviorem, minorque sit in parte quam in toto.
Abbreviated transcription (Latin):
moris auxilio liberemur. Et
licet timor in cergamine infir
citur. Seꝑamin dep̾cor se¬
pamim acontagione pestite¬
ra. Qnͣtumcumq enĩfuerit.
unus quisq longius ab adu̾¬
sis tantũ non sentit adu̾sa.¬
Et minꝰ uoluptatib stimła¬
tur. qui non ibi est ubi freq¬
tia ẽ uoluptatum.

Expanded text:
moris auxilio liberemur. moris auxilio liberemur. licet timor in certamine infirmcitur. separamini deprecor, separamini a contagione pestifera. Quantumcumque fuerit unusquisque longius ab aduersis, tantum non sentit aduersa. minus uoluptatibus stimulatur, qui non est, ubi frequentia est uoluptatum.
Abbreviated transcription (Latin):
dyxit. Nos fallimur quociẽs
mordinabiliter credimus.
exstimantes ꝑfidem nr̃am
legis p̾cepta mutari ut inter
masculos et feminas spenius
passim castitatem ĩmobilem
custodiri. Difficile quis uene¬
num bibet et niuet. Uerend̾
ẽ dormienti in rippa ne cadat.
Cum dicat apłs. Qui se putat.
stare uideat necadat. In hac ꝑ¬
te expedit bñ timere qmͣ ma¬
le ficere. Et utilius ẽ ut infir¬
mumi se homo cognoscat. ut
fortis sit qm̃ fortis uideri uelit
et infirmus emergat. de qua
re p̾sumptores obiurgat apłs.
cum nichil sit scip̃m impla¬
nat. Pro certo implorator pꝰ
suam aĩam decipit si nõ cauẽ¬
do contraria noriis reb semet¬
ip̃m cõmifit. Ille antẽ cutiꝰ se
consulit. qui contra malcs sẽ¬
ꝑ infidus sp̃es quascũq noxi¬
as exstimescit. Quaꝵ distan¬
tiam salomon disẜuit dicẽs.
Sapiens timendo declinauit
abom̃i malo. Insipiens antẽ
confidens sui. miscetur mmiqͦ.
Magnum sapĩe diuine con¬
silium ĩuentum est ut cimo¬

Expanded text:
 nos fallimus, quotiens inordinaliter credimus, aestimantes per fidem nostram legis praecepta mutari: ut inter masculos et feminas speremus passim castitatem immobilem custodiri. Difficile quis venenum bibet et vivet. Verendum est dormienti in ripa, ne cadat, cum dicat Apostolus: Qui se putat stare, videat ne cadat. In hac parte expedit plus bene timere, quam male fidere. Et utilius est infirmum se homo cognoscat, ut fortis existat; quam fortis videri velit, et infirmus emergat. De qua re praesumptores objurgat Apostocum nihil sit, seipsum implanat. Pro certo implanator proprius suam animam decepit, qui non cavendo contraria, noxiis rebus semetipse commiserit. Ille autem tutius sibi consulit, qui circa malos semper infidus species quascumque noxias extimescit. Quorum distantiam Salomon disseruit, dicens: Sapiens timendo declinabit ab omni malo: insipiens autem confidens sui miscetur iniquo. Magnum sapientiae divinae consilium inventum est, ubi ti
Abbreviated transcription (Latin):
fũditas dñe elo quioꝵ tuoꝵ. qͦ¬
ꝵ ecce añ nos suꝑficies blanoi¬
ens ꝑuulis: E mira ꝓfuditas
deus meus. mira ꝓtuditas. Hor¬
ror ẽ intẽde ĩ eam. Horror ho¬
noris. ot tremor aioris. Ooi
hostes eĩ uehemẽter. O si occi¬
das eos. de gladio bisacuto. et
nõ sint hostes eiꝰ Sic eĩ amo
eos occcoi sibi. ut uiuant tibi.

Expanded text:
funditas eloquiorum tuorum, quorum ecce ante nos superficies blandiens paruulis: sed mira profunditas, deus meus, mira profunditas! horror est intendere in eam, horror honoris et tremor amoris. odi hostes eius uehementer: o si occidas eos de gladio bis acuto, et non sint hostes eius! sic enim amo eos occidi sibi, ut uiuant tibi.
Abbreviated transcription (Latin):
o. Nisi aliud eẽt cre¬
dere. et aliuo inteligere.
et primo credentium ẽẽt
qd̃ magnum et diinim
intelligere cupemꝰ. frustra
non intelligetis. Ip̃e quoq
dominus nr̃ et dictis et
factis ad credenduni p̾mo
ortatus est quos ad salutẽ
uocanit. Sed postea cum
de ipõ dono lcqueretur qd̾
erat daturus credentib.
non ait. hoc. aũt est mit̾a
eterna ut credant. S ed ħ
est inquit uita eterna ut
rite et inueĩetis. Nam ne¬
q muentum dici põtest qd
incognitum creditur. neq
quisq ĩ inueniendo deo fit
ydoneꝰ insi ante crediterit
quod est postea agniturus
Quod enim hortante ip̃o
querimius. Eo ip̃o demõstnͣ¬
de ĩueniemus. qnͣtum hec
inhac uita et anobis talib
inueniri queunt.¬

Expanded text:
nim aliud esset credere, et aliud intelligere, et primo credendum esset, quod magnum et divinum intelligere cuperemus, frustra non intelligetis . Ipse quoque Dominus noster et dictis et factis ad credendum primo hortatus est, quos ad salutem vocavit. Sed postea cum de ipso dono loqueretur, quod erat daturus credentibus, non ait, Haec est autem vita aeterna ut credant; sed, Haec est, inquit, vita aeterna, ut rite et invenietis : nam neque inventum dici potest, quod incognitum creditur; neque quisquam inveniendo Deo fit idoneus, nisi antea crediderit quod est postea cogniturus.Quod enim hortante ipso quaerimus, eodem ipso demonstrante inveniemus, quantum haec in hac vita, et a nobis talibus inveniri queunt
Abbreviated transcription (Latin):
tene. om̃ez creat᷑a dei bonam eẽ. et nic¬
chil reiciendũ qd̃ cũ gt̃aꝵ actõne ꝑcipi¬
tur. et dei ẜuos qui a carnib et auino
se abstient. nõ tanꝙ̃ ĩmũda q̃ adeo fc̃a
st̃ respuere. s a fortori cibo et potu pro
sola castigatõne corꝑis abstiṅe

Expanded text:
tes omnem creaturam Dei bonam esse, et nihil rejiciendum quod cum gratiarum actione percipitur . Et Dei servos qui a carnibus aut vino se abstinent, non tanquam immunda, quia a Deo facta sunt, respuere, sed a fortiori cibo et potu pro sola castigatione corporis abstine
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ diu nõ ꝑdaret ĩmõrlitate iug̾et. ut
ip̃e sibi auctor ẽẽt. aut ad uitam. aut
ad mortẽ. ut custodiens se a pccolabo¬
re suo gaud̾et eẽ ĩmiorlẽ. Negligens
u̾o fcũs. ip̃e sibi ĩputaret. qr ceꝑat eẽ
mõrlis. Oediu eĩ in creatoris lege du¬
rauit. dignus fuit ede de arbore uite.
ut mori nõ poss. Nec eĩ eius corpꝰ
tale erat qd̃ dissolui ĩpossibłe uit̾et᷑
lis eĩ nõ eget esca nec potu. Cibus eĩ
uires pr̃abat. Oite autẽ arbor medi¬
cĩe modo. corruptõ om̃e phibe̾at. Sic
eĩ hõi erat q̃ĩ mexpugnabłis murus.

Expanded text:
 diu non peccaret inmortalitate uigeret, ut ipse sibi auctor esset aut ad uitam aut ad mortem, ut custodiens se a peccato labore suo gauderet esse se inmortalem, neglegens uero factus ipse sibi inputaret, quia coeperat esse mortalis. quam diu enim in creatoris lege durauit, dignus fuit edere de arbore uitae, ut mori non posset. nec enim corpus tale erat, quod dissolui inpossibile uideretur, alis enim non eget esca nec potu. cibus enim uires praestabat, uitae autem arbor medicinae modo corruptionem omnem prohibebat. sic enim homini erat quasi inexpugnabilis murus.
Abbreviated transcription (Latin):
in uitate stetisse. nũꝙͣ cum an¬
geł btãm uitam duxisse. Sed
sic accipiendũ est. ut nõ ꝓpͥa uo¬
luntate p̈uatꝰ. Sed malus abono
dõ creatus putetur. alioqͥn ab
mitio cecidisse diceretur. Neq
enĩ cecidit si talis ẽ factꝰ. S factꝰ
continuo se aluce miͣtatis au̾tit.
Euꝑbia tumidꝰ et ꝓpͥe põtatis
delectatõe corruptꝰ. Uñ bt̃e
atq angłice uite dulcedinem
non gustauit. Quã nõ utiq ac¬
cepturꝰ fastidiuit. Eed nolen¬
do accipe deẜuit. et amisit . ꝓ¬
inde nec sui casꝰ p̾sciꝰ eẽ potu¬
it. qm̃ sapĩa pietatis ẽ fructꝰ.
Ille aũt continuo ĩpiꝰ. cõseꝙ̃t̾¬
mente cecus nõ ex eo ꝙ accipet
cecidit. Sed exeo quod acci¬
ꝑet. si sb̃di dõ uoluiss. Quod
ꝓfecto qr noluit. et ab eo qd̾ ac¬
cepturꝰ erat cecidit. Et potatẽ
illius sb quo eẽ noluit non
cuasit. Fcm̃q ẽ mn illo pond̾e
meritoꝵ. ut nec iustitie possit
limĩe delectari. nec ab eius
smña liberari.

Expanded text:
veritate stetisse, nunquam cum angelis beatam vitam duxisse, sed sic accipiendum est ut non propria uoluntate deprauatus, sed malus a bono deo creatus putetur: alioquin non ab initio cecidisse diceretur: neque enim cecidit, si talis factus. sed factus continuo se a luce ueritatis auertit superbia tumidus et propriae potestatis delectatione corruptus . unde beatae atque angelicae uitae dulcedinem non gustauit: quam non utique acceptam fastidiuit, sed nolendo accipere deseruit et amisit. proinde nec sui casus praescius esse potuit, quoniam sapientia pietatis est fructus. ille autem continuo inpius consequenter ececidit, sed ex eo quod acciperet, si subdi uoluisset deo: quod profecto quia noluit, et ab eo quod accepturus erat cecidit et potestatem illius sub quo esse noluit non euasit factumque in illo est pondere meritorum ut nec iustitiae possit lumine delectari nec ab eius sententia liberari.
Abbreviated transcription (Latin):
licitis et a deo cõ cessis. freꝙ̃ter pccalpͥ¬
b subrepũt. Et ꝙtomagis fortiorib
cibis corpꝰ impletur. et carnalib cor ho¬
nis actib atq affectib implicatur. tã¬
to freꝙ̃cior culpa in hac mortalitate
contrahitur. ꝑpea huiles serui xp̃i qui
cupiũt dño suo sine ĩpedimento abs
ai noria occupatõe seruire. cõiugia o¬
oĩo nõ appetũt. et a uino et carm̾bus

Expanded text:
licitis et a Deo concessis frequenter hominibus subrepunt, et quanto magis fortioribus cibis corpus impletur, et carnalibus cor hominis actibus atque affectibus implicatur, tanto frequentior culpa in hac mortalitate contrahitur: propterea humiles servi Christi, qui cupiunt Domino suo sine impedimento et absque animi noxia occupatione servire, conjugia omnino non appetunt, et a carnibus
Abbreviated transcription (Latin):
umi¬
litas ꝑtinet ad confessionem.
quia dum conficemur nos
peccacores ẽẽ ip̃a est humi¬
litas. Non ut dicamus illico
inlingua qiͣ pp̃ arrogantiam
ne displiceamꝰ homimb si
nos instos eẽ dixerimus Fa¬
ciunt hoc impii et insani.
Scio inquit qr iustus sum
Seo qd̾ dicturꝰ sum ante ho¬
mines sime instum dixero.
Quis ferat quis tolleret. ãpõ
deum nota sit iusticia mea.
Ego tñ dicam me peccatorẽ.
non quia sum. s ne arrogan¬
tia odiosum ĩueniat. Dic
hõibus ꝙ es. Dic deo quis
es: quia si non dixeris deo ꝙ
dampna. Uis ut ille ignos¬
cat. tu agnosce. ut possis dic̾e
dõ. Auerte faciem tuam a
peccatis meis. Dic illi.qm̃ ĩi

Expanded text:
umilitas pertinet ad confessionem, qua confitemur nos peccatores esse: ipsa est humilitas, non ut dicamus illud lingua; quasi propter arrogantiam ne displiceamus hominibus, si nos justos esse dixerimus. Faciunt hoc impii et insani: Scio quidem quia justus sum, sed quid dicturus sum ante homines? si me justum dixero, quis ferat, quis toleret? apud Deum nota sit justitia mea: ego tamen dicam me peccatorem; non quia sum, sed ne arrogantia odiosus inveniar. Dic hominibus quod es, dic Deo quod es. Quia si non dixeris Deo qudamna. Vis ut ille ignoscat? tu agnosce, ut possis Deo dicere, Averte faciem tuam a peccatis meis. Dic illi eti
Abbreviated transcription (Latin):
cõtuemur. Alid quo neç corpa
nec siłituoĩes corpoꝵ. sicut fitẽ
spem. caritatẽ. sin e ullis coiori¬
b et tũorib. eoꝵq siłib certui
sane firmiꝰq cõspicimꝰ. Ubi
magis eẽ. et quodã mͦ famili

Expanded text:
contuemur —, aliud, quo nec corpora nec similitudines corporum, sicut fidem, spem, caritatem, sine ullis coloribus et tumoribus eorumque similibus certius sane firmiusque conspicimus, ubi magis esse et quodammodo fa
Abbreviated transcription (Latin):
queritur. utrũ quisq sit hõ bonus.
nõ queritur quid credati aut qͥo¬
spet. s quid amet. Nam qui recte
amat. ꝓcutonbio recte credit. eci
dat ac spet qõ sibi petenti donari
possit ut amet. Qruis eĩ sꝑare si¬
ne amore nõ possit fieri tamen
p̃t. ut nõ id amet sine quo ad io
uitam ecernam. ꝙ uis nõ hẽat. et
nõ amet iusticiam. sine qua nemo

Expanded text:
quaeritur utrum quisque homo bonus sit, non quaeritur quid credat aut speret, sed quid amet. Nam qui recte amat, procul dubio recte credit et dat ac speret, quod sibi petenti donari possit ut amet. Quamvis enim sperare sine amore non possit, fieri tamen potest ut id non amet, sine quo ad id vitam aeternam, quam quis non amat? et non amet justitiam, si
Abbreviated transcription (Latin):
cremescunt ħ enĩ ubicũq il¬
hoĩb aliud iubetur dĩnitꝰ uł
ad confundendos males. cũ eos
Quib ait ĩmũdꝰ sp̃s. Iħ̾m scio
et paulũ noui. uos aũt qui es¬
tis uł ad cõmonendes bones ut
ꝓfigiant in fide atq ista nõ iac¬
tãt᷑. s ut utiliter possint. uł ad di¬

Expanded text:
remescunt enim haec, ubicumque ilhominibus aliud iubetur diuinitus uel ad confundendos malos, cum eos quibus ait immundus spiritus: Iesum scio et Paulum noui; uos autem qui estis? uel admonendos bonos, ut proficiant in fide, atque ista non iactanter, sed utiliter possint; uel ad di
Abbreviated transcription (Latin):
est blasphemare q̃mͣ peierare
qm̃ peierando false rei adhile¬
tur. testis deus. Blaspheman¬
do autem de ip̃o falsa dicuntur
deo. Tanto est autem quisq
in excusabilior siue pinrus sũ
blasphemus. qnͣto mag̾ ea in
peierando nł blasphemanto as¬
serit falsa nouit eẽ uł credit.
Quisquis itaq dicit piclitan¬
tis hõis temporali sasute uł
uita ẽẽ mentieroñ nimis ab
itinere exorbitat eterne salu¬
tis. et uite. si dicit in ea cã et̃
iurandum per deum. uł etiam
blasphemandum deum.

Expanded text:
est blasphemare quam peierare, quoniam peierando falsae rei adhibetur testis deus, blasphemando autem de ipso falsa dicuntur deo. tanto est autem quisque inexcusabilior siue periurus siue blasphemus, quanto magis ea, quae peierando uel blasphemando asserunt, falsa nouerunt esse uel credunt. quisquis itaque dicit pro periclitantis hominis temporali salute uel uita esse mentiendum, nimis ipse ab itinere exorbitat aeternae salutis et uitae, si dicit in ea causa etiam iurandum per deum uel etiam blasphemandum deum.
Abbreviated transcription (Latin):
no. Nec eos audiamꝰ qui ne¬
gaut ad dext̾am patris sedere
filium. Dicunt enĩ muĩquid
deꝯ pater ht̃ latꝰ dextrum aut
sinstrũ sicut corpora. Nec hoc
nos de dõ patre sentimꝰ. Nulla
enĩ forma cors deꝯ diffinit᷑
aut cõcluditur. E ed dextera
patris ẽ btĩtudo ꝑpetua q̃ scĩs

Expanded text:
Nec eos audiamus, qui negant ad dexteram patris sedere filium. dicunt enim: numquid deus pater habet latus dextrum aut sinistrum sicuti corpora? nec nos hoc de deo patre sentimus; nulla enim forma corporis deus definitur atque concluditur. sed dextera patris est beatitudo perpetua, quae s
Abbreviated transcription (Latin):
ilie qui dixit. Quacũq hora
peccator ĩgemuerit. et cõu̾¬
sus fuerit᷑ uita uiuet. Dixit
tif uiuere. uersumi quidem
puto qui dolet decrimine.
cato qui iam uult dimit¬
tm̃ timet. Sed ad bonum
u̾sio si contigerit alicui et̃¬
infine non est despandum
Sed qm̃ uix uel raro est
tam iusta conu̾sio. cimend
est de sero penitente. quem
enim morb urget. et pena
terret ad ueramꝰ nix uenit
satiffactionem. Maxime cũ
filii quos illicite dilexit pñ¬
tes sint. Et ixor et minroꝰ
ad se uocent. et multes solẽt¬
de serotina penitentia decipe
itaq eius opus sit non hõi¬
nis fructifera peĩtencia nispi¬
rare eam põt.¬

Expanded text:
li, qui dixit: Quacunque hora peccator ingemuerit, et conversus fuerit, vita vivet. Dixit vita vivere. Versum quidem puto qui dolet de crimine; cato qui jam vult dimitnon timet, sed ad bonum e conversio si contigerit alicui etiam in fine, desperandum Sed quoniam vix vel raro est tam justa conversio, timendum est de sero poenitente. Quem enim morbus urget, et poena terret, ad veram vix veniet satisfactionem, maxime cum filii quos illicite dilexit praesentes sint, uxor et mundus ad se vocent. Multos solet serotina poenitentia deciperitaque opus sit non hominis, sed Dei fructifera poenitentia; inspirare eam pot
Abbreviated transcription (Latin):
xor non ht̃ põtatem sui cõr¬
poris. Sed uir similit̾. et iur
nõ ht̃ põtatem sii corporio
s mulier. Hoc quomoto ue
erit nisi quia nolente cõra¬
ge non licet cõnigi contine.¬

Expanded text:
xor non habet potestatem corporis sui, sed vir; similiter et vir non habet potestatem corporis sui, sed mulier ? Hoc quomodo verum erit, nisi quia nolente conjuge, non licet conjugi contine
Abbreviated transcription (Latin):
Supplitium erit maloꝵ in
post finem iudicii beati quidẽ
uisurisunt reprobos intormẽ¬
cis. Sm illuo. ledabitur ius¬
tus cum uiderit uindictam
ĩpioꝵ. Reprobi u̾o nõ sunt

Expanded text:
Supplicium erit malorum ipost finem iudicii. Beati quoque visuri sunt reprobos in tormentis, secundum illud: «Letabitur iustus cum viderit vindictam impiorum». Reprobi vero non sunt
Abbreviated transcription (Latin):
eao. Dum spirante deo cõuertũt᷑
mali ad bonum. babilonia diuidit᷑
et pars illa que ab ea disscesserit
efficitur ierłm. Cotidie enĩ deba¬
bilonia transferunt᷑ ad ierłm. et
de ierłm seducuntur ad babiloĩa
dum et mali cõuertuntur ad bo¬
num. et qui udebantur in ypoc̾sy
boni. mamfestant᷑ publice mali.

Expanded text:
a dum aspirante Deo convertuntur mali ad bonum, Babylonia dividitur; et pars illa quae ab illa discesserit efficitur Jerusalem. Quotidie enim de Babylonia transferuntur ad Jerusalem, et de Jerusalem seducuntur ad Babyloniam; dum et mali convertuntur ad bonum, et qui videbantur in hypocrisi boni, manifestantur publice mali.
Abbreviated transcription (Latin):
Confiteor t̾ rex celi et
cerre. et honorifico te sacrificõ
laudis. et quia ext̾iora mun̾a
desunt totis medullis cordis
que in me sunt uota laudatõis
reddo tibi. S quia nicħ nisi de¬
de tuo acceptabile tibi offerri
põt. tu deus in cuiꝰ lumĩe lum̃
nr̃m est.da queso lucẽ ĩ corde.
da u̾bum in ore. da menti cele¬
stem conscende sedem. Da fon¬
tẽ illustrarẽ boni. Da lucẽ rep¬
tam inte cõspicuos aĩ defig̾e̾ uisꝰ
Et qm̃ alt̾a ꝑs sumꝰ celi altera
terre. Uñ corpꝰ qd̾ corrũpitur
aggrauat aĩam. et depͥmit ter¬
rena inhĩtatio sensũ multa cogi¬
gas mentes ꝑ deuia młta ruẽ¬
des. Subde carnem sp̃ui. appeti¬
cum rõni uitia uirtutib corpꝰ
aĩo. atq tue me intus ext̾iꝰ¬
q subde. ꝑ om̃ia uoluntati. ut
uiu̾isis suo bñ cõpoĩtis ordie
ꝑ gram tuam. et te ꝓfce dilig̾e
et digne laudare merear corde
ore. om̃iq qua ualeo uͥtute.¬

Expanded text:
confiteor tibi, Rex coeli et terrae, et honorifico te sacrificio laudis: et quia exteriora munera desunt, totis medullis cordis, quae in me sunt, vota laudationis reddo tibi. VI. Sed quia nihil nisi de tuo acceptabile tibi offerri potest, tu Deus, in cujus lumine lumen videmus, da quaeso lucem in corde, da verbum in ore, da menti coelestem conscendere sedem, da fontem lustrare boni, da luce recepta in te conspicuos animi defigere visus. Et quoniam altera pars sumus coeli, altera terrae, unde corpus quod corrumpitur, aggravat animam, et terrimit sensum multa cogigas mentes per devia multa ruentes. Subde carnem spiritui, appetitus rationi, vitia virtutibus, corpus animo, atque tuae me intus exteriusque subde per omnia voluntati: ut universis suo bene compositis ordine, per gratiam tuam et te perfecte diligere et digne laudare merear labiis et corde, omnique qua valeo virtute
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ incipiat qui siłr dupplicat᷑ pp̃
dupplicẽ sensum. in quatuor deci
gn̾acõib eminet et aꝑꝑet. quas
hñt tres etates conseqñtes tãqm
adolescentis et inueĩs et senioĩs
Senectutis u̾o etas sicut ĩ nob̃
nullo statuto ãnoꝵ tp̃re diffinit᷑¬
E ed post qͥnq illas etates ꝙͣ tũ
qͥsq iuxeit senectuti deputatur.
Sic et inista etate scłi non appẽt
gnͣationes ut etiã occłtꝰ sit ultim̃
dies quẽ utilr̃ dñs late̾ opportere

Expanded text:
r duplicatus, propter duplicem sexum, in quatuordecim generationibus eminet et apparet, quas habent tres aetates consequentes, tanquam adolescentis, et juvenis, et senioris. Senectutis vero aetas sicut in nobis nullo statuto annorum tempore definitur, sed post quinque illas aetates quantum quisque vixerit, senectuti deputatur: sic et in ista aetate saeculi non apparent generationes, ut etiam occultus sit ultimus dies, quem utiliter Dominus latere oportere
Abbreviated transcription (Latin):
nesꝑani. Si aũt aliquẽ mouet
ꝙ in istis etatib scłi duas etates
primas denis gnͣationib adũti¬
mꝰ explicari. tres aut̃ seqñtes si¬
gule qͣtuordecĩ gn̾ationib con¬
texunt᷑. Sexta u̾o ista nlło gña¬

Expanded text:
es. 42. Si autem aliquem movet quod in istis aetatibus saeculi duas aetates primas denis generationibus advertimus explicari, tres autem consequentes singulae quatuordecim generationibus contexuntur, sexta vero ista nullo genera
Abbreviated transcription (Latin):
pascitur scripcure alimentis et
fecuditate ratõnũ atq ẜmo¬
num tanqmͣ inherbis semĩali¬
b ꝑtim ad utilitatem moꝵ et
nis fructiferis ꝑtim aduirorez
fidei spei et caritatis in uitam et̾¬

Expanded text:
et fecunditatem rationum atque sermonum, tamquam herbis seminalibus: partim ad utilitatem morum cnis fructiferis; partim ad vigorem fidei, spei et charitatis in vitam aete
Abbreviated transcription (Latin):
anuientute in senectute. Nondũ¬
quide senectꝰ. Sed nõ inuentus.
qr semoris etas est. quam greci
inclinata et fracta est in ppło iu¬
deoꝵ. ꝙ̃ admod̾ hõ aiuuentute fit
senior. Et bñ cõꝑat᷑ illa etas diei
et uolatilia celi postqmͣ celi hoĩes

Expanded text:
enectutem, nondum senectus, sed jam non juventus: quae senioris aetas est, quem Graeci inclinata et fracta est in populo Judaeorum, quemadmodum homo a juventute fit senior. Et bene comparatur illi diei et volatilia coeli, posteaquam illi homines
Abbreviated transcription (Latin):
Sexto emĩ die dem̃. Producat
ĩ mari gentiũ ppłs ille ẜuiebat᷑.
Istam u̾o aĩam uiuam dicit qua
uita iam incipit eterna desid̾ari.
Epentes u̾o et peccora que t̾ra
et cum illa ĩmunda dice̾t. Audi
mũda ne dixeris. Dũc fit hõ
ad ymagnie et siłitudine dri.
Sic in sexta etate nascitur

Expanded text:
Sexta enim die dictum erat: Producat in mari Gentium populus ille serviebat Legi. Istam vero animam vivam dicit, qua vita jam incipiunt aeterna desiderari. Serpentes ergo et pecora quae terra Et cum ille immunda diceret, respimmunda dixeris . Tunc fit homo ad imaginem et similitudinem Dei, sicut in ista sexta aetate nascitur
Abbreviated transcription (Latin):
carnali .s. cõcupiscĩe dediti. sicut
pecora uł tenebrosa curiositate
illa die pasçit᷑ homo et aĩalia q̃
cum ip̃o st̃ herbis semĩalib. et
lignis fructiferis. et inridib

Expanded text:
carnali concupiscentiae dediti sicuti pecora; vel terrena curiositate illa die pascitur homo, et animalia, quae cum illo sunt, herbis seminalibus, et lignis fructiferis, et herbis
Abbreviated transcription (Latin):
Et io ad abraham dictum est
de. et ponã te ingentes et reges
ex te erunt. Et ponam testam̃
oẽm terram chanaan ĩ possessio¬
nem eternam et ẽo ił ds̃. Hec
ecas porrigitur ab abrahã usq ad
dauid qͣtuordecĩ gnͣatõib. Hiꝰ¬
mandata p̾t̾ibant usq ad mali¬
ce fit mane regnũ dauid. Hec
etas siłis ẽ iuuentuti. Et reu̾a
int̾ õs etates regnat iuuentꝰ. et
sunt sy dera infirmamĩto celi..¬
Eplendor si quide soł regis sigͥ¬
ficat excellentiam plebẽ obtẽpã¬
cem regi. Lnne splendor osten¬
dit tanꝙͣ synagogam stelle.pͥn¬

Expanded text:
Et ideo ad Abraham dictum est:de, et ponam te in gentes, et reges de te exient. Et ponam testamenomnem terram Chanaan in possessionem aeternam, et ero illis Deus . Haec aetas porrigitur ab Abraham usque ad David quatuordecim generationibus. Hmandata praeteribant, usque ad maliETAS. Et inde fit mane regnum David. Haec aetas similis juventutis est. Et revera inter omnes aetates regnat juventus, etsunt sSplendor siquidem solis regni figurat excellentiam, plebem obtemperantem regi lunae splendor ostendit, tanquam Synagogam. Stellae ver
Abbreviated transcription (Latin):
decem. Et bñ cõꝑatur ẜo diei qͦ
fcm̃ ẽ firmram̃tũ inter aquã et
aquã. quia et archa in qua erat
Noe cũ filiis suis firmamẽtum
erat inter aquas inferiores ĩqͥb
natabat. et supiores quib cõplu¬
ebatur. Hec etas in diluuio non¬
deletur. qr et pitia nr̃a nõ obliui
linguaꝵ ĩ eis qui turrẽ faciebant
eritia apta ẽ ad gnͣ̾andum. Inci
pit mane cercii diei ab abrahã
et succedit terçia etas simił ado¬
lescentie. et bñ cõꝑat᷑ diei t̾cioqͦ

Expanded text:
decem. Et bene comparatur secundo diei quo factum est firmamentum inter aquam et aquam; quia et arca in qua erat Noe cum suis, firmamentum erat inter aquas inferiores in quibus natabat, et superiores quibus compluebatur. Haec aetas non diluvio deletur, quia et pueritia nostra non obliviolinguarum in eis qui turrem faciebant, eritia apta est ad generandum. 37. 3a AETAS. Mane ergo fit ab Abrah., et succedit aetas tertia similis adolescentiae.
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura talib uerbis. nou
se quodãmodo ĩsinuabrt fa
pterreat suꝑbientes et exa¬
cet negligentrs. Exceiceat
querentes et alat intelligen¬
tes. qd̃ non faceret sinon se pͥ¬
prius inclinaret. et quodãmͦ
descenderet adiacentes

Expanded text:
non se quodam modo familiarius perterreat superbientes et excitet neglegentes, et exerceat quaerentes et alat intellegentes; quod non faceret, si non se prius inclinaret et quodam modo descenderet ad iacentes
Abbreviated transcription (Latin):
it affirmare sic ualuit. Sentit ut pi¬
ctagoras diuidit ut socrates. expli¬
cat ut plato. implicat ut aristoles.
sus. dissimlat ut cesar. Cuatet ut
cato. dissuadet ut appius ꝑsuadet
ut tullius. Iam si ao sacroscõs pr̃es
ꝓ cõꝑatõne uẽiatur. nemo instruit
ut ionimus. destruit ut lactancius.
astruit ut augꝰ atcollitur ut hyla¬
nus ꝓuocꝗt. ut ambrosius ꝑseuerat.

Expanded text:
 iure sibi uindicat. sentit ut Pythagoras, diuidit ut Socrates, explicat ut Plato, inplicat ut Aristoteles, ut Aeschines sus, dissimulat ut Caesar, suadet \'ut Cato, dissuadet ut Appius, persuadet ut Tullius. iam si ad sacrosanctos patres pro conparatione ueniatur, instruit ut Hieronymus, destruit ut Lactantius, adstruit ut Augustinus, adtollitur ut Hilanus prouocat, ut Ambrosius perseuerat.
Abbreviated transcription (Latin):
A paruulo recent̾ nato
usq ad dẽcrepitum senẽ. sicut nłłs¬
ẽ prohibendꝰ a baptismo ita nullus
ẽ qui nõ pcco moriatur in bap̃o. S
paruuli tm̃ originali maiores autẽ
etiam hiis om̃ib moriũtur poc̃is
q̃cũq male uiuendo addid̾unt.

Expanded text:
A parvulo recens nato usque ad decrepitum senem sicut nullus prohibendus est a baptismo, ita nullus est qui non peccato moriatur in baptismo. Sed parvuli tantum originali, majores autem etiam omnibus iis moriuntur peccatis, quae male vivendo
Abbreviated transcription (Latin):
prehensionẽ t̾uã. gratissie acci¬
piam. ⁊̃ si rep̾hẽdi nõ merui. qõ
recte deffẽdi nõ p̃t. Aut agno¬
scam sił benuolẽciam tuam. et
culꝑam meam. et ꝙtũ doꝰ donat.
in alio gratus. et ĩ alio emẽdatꝰ
ĩuẽiar. Quid gͦ fortasse dura.
s certe salubria uerba tua. tã¬
ꝙ gestus encelli ꝑtimescam
Cedebatur ille. et nõ curabat᷑
et iteo iĩcebatur. et nõ sanaba¬
tur. Ego aute si medicĩalẽ cor¬
reptõ tuam.trãsquillus accepo:
nõ dolebo. Si u̾o infirmitas. uł
hũana.uł mea. ⁊̃ cũ ueraciter
dũ curatur quã dũ ei ꝑcitur. ñ
sanatur. Quapp̃ et si bos. ut t
uiteris lapsus senectute forte
corpis. nõ uigore aĩ. tñ ĩ area
dñica fitctuoso labore desudã.
lestũ põdus etatis tue. dũmo¬

Expanded text:
prehensionem gratissime accipiam, etiam si reprehendi non meruit, quod recte defendi potest, aut agnoscam simul et beniuolentiam tuam et culpam meam et, quantum dominus donat, in alio gratus, in alio emendatus inueniar. Quid ergo fortasse dura, sed certe salubria uerba tua tamquam caestus Entelli pertimescam? caedebatur ille, non curabatur, et ideo uincebatur, non sanabatur. ego autem, si medicinalem correptionem tuam tranquillus accepero, non dolebo. si uero infirmitas uel humana uel mea, etiam cum ueraciter cum curatur, quam, dum ei parcitur, non sanatur. hoc uideris, lassus senectute forte corporis, non uigore animi tamen, in area dominica fructuoso labore desudans,lestum pondus aetatis tuae, dum
Abbreviated transcription (Latin):
itile est ut memin̾im iiriũ
meaꝵ. frẽsq meos admoneã
ut et ip̃i memĩerĩt suaꝵ. ne
deus quemadmod̾ hoc faciat
pangeles sucs. et qnͣtum fieri
uelit̾ etiã ꝑ angelos suos maloᷤᷤ
siue sinendo siue iubendo siue
nec occuloꝵ acie penetrare. n ͨ
fiducia rõis emicleare. nec
ꝓuentu mentis comp̾hendere
ualeo ut tã certus hic loquar

Expanded text:
utile est ut meminerim virium mearum, fratresque meos admoneam ut et ipsi meminerint suarum, nDeus quemadmodum haec faciat per Angelos suos, et quantum fieri velit etiam per angelos malos, sive sinendo, sive jubendo, sive nec oculorum acie penetrare, nec fiducia rationis enucleare, nec provectu mentis comprehendere valeo, ut tam ce
Abbreviated transcription (Latin):
rectus ẽ eoꝵ amor. istas oñs affco¬
nes rectas hñt. Metuũt eĩ penam
eternam. cupiũt uitam eternam.
Dolent ĩ sꝑe qr ip̃i ĩ semetip̃is ad¬
huc ingemiscut. adoptõ expectan¬
tes. redemptõ corpis su. Gautẽt
ĩ re. qr ẜmo fiet qui scriptus ẽ. Ab¬
sorta ẽ mors ĩ uictoriam. Itẽ metu¬
ũt peccare: cupuit psenerare. Do¬
lent ĩ pocis. gaudent ĩ oꝑib bonis.

Expanded text:
rectus est amor eorum, istas omnes affectiones rectas habent: metuunt poenam aeternam, cupiunt vitam aeternam, dolent in re, quia ipsi in semetipsis adhuc ingemiscunt, adoptionem exspectantes, redemptionem corporis sui; gaudent in spe, quia fiet sermo qui scriptus est: Absorpta est mors in victoriam. Item metuunt peccare, cupiunt perseverare, dolent in peccatis, gaudent in operibus bonis.
Abbreviated transcription (Latin):
Fortasse in hoc ĩpita pre¬
ualuit consuetudo. et ali¬
quid afferre põt quod ad¬
huc ignoramus. Unde noᷤ
ueritatis qmͣ p̾iuditium
consuecudinis.

Expanded text:
fortasse et in hoc imperita praevaluit consuetudo, et aliquid afferri potest, quod adhuc ignoramus, unde nos veritatis, quam praejudicium consuetudinis.
Abbreviated transcription (Latin):
namq dei oĩ fama man̾et.¬
et om̃i laude melius.omĩ
scientia. In enartabiliꝰ. omĩ
głia que putatur excellen¬
tius. Mala autez iferm
dic̾e uł cogitare ut sunt ne
melodie. letitie et btitudi¬
mĩs pẽpnis. et omĩs bom¬
ineffabił qr nec dici nec cogita¬
ri pot. at lacus inferni. plenus
cis famis ignis inexcinginbi¬
lis tristicie uiudicte pẽpuus et
onũs in effabił mali. quod nec
dici nec cogitari põt. nichil in
chil sentitur neq uidetur. In
regno dei uichil inuenitur ñ
quod placet et delectat et sa¬
tiat. At contͣ in lacumisie pẽ¬
nis nichil uidetur nichil au¬
displicet. insi qd̃ offendit. n
quod cruciat.

Expanded text:
namque Dei omni fama majus, omni laude melius, omni scientia innumerabilius, omni gloria, quae putatur, excellentius. Mala etiam inferni dicere vel cogitare, ut sunt, nemelodiae, et laetitiae, et beatitudinis perennis, et omnis boineffabilis, quod nec dici nec cogitari potest. At locus inferni plenus tis, famis, ignis inexstinguibilis, tristitiae, vindictae perennis, et omnis ineffabilis mali, quod nec dici nec cogitari potest. Cives hil invenitur quod desideratur. In regno Dei nihil invenitur, nisi quod placet, et delectat, et satiat; at contra in lacu miseriae perennis nihil videtur, nihildisplicet, nisi quod offendit, nisi quod cruciat.
Abbreviated transcription (Latin):
Hominum enĩ hiꝰ mũdi .⁊
aui eleuantur ad celum. alii
trahunt᷑ ad infernum. siłes
tuoĩes iustis angelis. et tnͣs¬
gressores homines tnͣsgres¬
iorib angłis. ẜui dei. deo. ser¬
ui dyabon. dyabolo/ bñdicti
uocantur ad regnum sibi pa¬
tum. ab origine mũtoi. Ma¬
ledcĩ expeluntur in ignem
eteruum qui ꝑatꝰ ẽ dyabolo
et angelis eius. Dona autẽ

Expanded text:
Hominum enim hujus mundi, alii elevantur ad coelum, alii trahuntur ad infernum. Similes homines justis Angelis, et transgressores homines transgressoribus angelis; servi Dei Deo, servi diaboli diabolo: benedicti vocantur ad regnum sibi paratum ab origine mundi, maledicti expelluntur in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus
Abbreviated transcription (Latin):
cicia nõ angustis finib ẽ t̾minã
da. Om̃s eluĩ quib amor et di
tim. puẽit aũt usq ad inimicos
ꝑ quib et orare precipim᷑: ita ne¬
mo ẽ ĩ gen̾e hũano. cui nõ dilcio

Expanded text:
citia non angustis finibus terminanda est; omnes enim, quibus amor et diltur; peruenit autem usque ad inimicos, pro quibus etiam orare praecipimur. ita nemo est in genere humano, cui n
Abbreviated transcription (Latin):
ffacta ẽ maria restauratõ
deniq mala eue. a trib marie
bõis ꝓbantur exclusa. Nam eue
d cm̃ ẽ. In colorib et tristicia pa¬
ries. et eo nirũ cõuersio tua erit.
et ip̃e dñabitur tibi. Trib gͦ hiis
malis su biugantur fẽme.l. dolo
clarissimis trib bõis sublimet᷑

Expanded text:
Facta est Maria restauratio denique mala Evae a tribus bonis Mariae probantur exclusa. Nam Evae dictum est, In doloribus et in tristitia paries; et ad virum conversio tua, et ipse dominabitur tui . Tribus ergo his malis se subjugant feminae rissimis tribus bonis sublimetur
Abbreviated transcription (Latin):
hiis reb de quib nil statuit
cerci scriptura diunia mos
ppłi dei uł instituta maioꝵ
pro lege ceuendasunt. De qͥ¬
bus si dispucare uolumis.
et ex alioꝵ consuetudine ali¬
d̾ inprobare. orietur int̾mi¬
nata luctatio que labore ẜ mo¬
cinationis cum certa oocum̃¬
ta nullaueritas insimuet. uti¬
q cauendum est. ne cẽpestate
contẽptionis serenitatem ca¬
ritatis obnubilet.

Expanded text:
im rebus de quibus nihil certi statuit Scriptura divina, mos populi Dei, vel instituta majorum pro lege tenenda sunt. De quibus si disputare voluerimus, et ex aliorum consuetudine alios improbare, orietur interminata luctatio, quae labore sermocinationis cum certa documenta nulla veritatis insinuet, utique cavendum est, ne tempestate contentionis serenitatem charitatis obnubilet.
Abbreviated transcription (Latin):
nõ põt etiã qũ polluit᷑. Et obli¬
uisci nõ põt etia qñ obliuiscit᷑.
Et memiu̾it etiam qñ ãmo¬
netur. Sic ẽ ĩeffabił. Hec enĩ
de illo dicũt᷑ de qͦ nichil ab ho¬
mine uł hoĩ dici sacis digne
et sacis cõpetent̾ põt.¬

Expanded text:
non potest, etiam quando polluitur; et oblivisci non potest, etiam quando obliviscitur; et meminit, etiam quando admonetur. Sic est ineffabilis. Haec enim de illo dicuntur, de quo nihil ab homine vel hominis satis digne et satis competenter d
Abbreviated transcription (Latin):
rum. Nonsĩc homĩem. peĩtet
deum. Sedsicut deun. quẽ¬
admodum nõ sicut hõ irascit᷑.
nec sicut hõ mifetur. non sic̃
hõ zelat. Sed oĩa ħ sicut deus
piña eiꝰ nulla ẽ. post errorẽ. Ira
mIIum cor unde in latina
lingua nomen accepit. zelus
dei non ht̃ m̃tis liuorẽ. Sed
pnĩa dei dicitur. reꝵ in eius
pot̾ate constitutaꝵ hoĩbus
ĩoppinata mutatio. Ira dei est
tulandi.zelus dei est puidentia.
amare quod prohibet
et mutat. Sicut qñ irascitꝰ. non
monet᷑ et uiudicat. et qñ miẜet̾
non dolet et liberat. et qñ zelat
nõ cruciatur et cruciat. In¬
Nichil obliuiscit᷑ deus. nisi qr
non insipient᷑. Sed ĩtelligenter
ei dicitur. Obliuiscis inopiam
nr̃am. et cribłatõem nrãm. Ergo
et scient̾ nescit. et quod semꝑ
sciuit aliqñ cognoscit. Et cũ
extĩguit᷑ anegantib ĩ excĩgui¬
błis ꝑmanet. Et tñsquille ira¬
scitur. Et confundi nõ põt et̃¬

Expanded text:
m sicut hominem poenitet Deum; sed sicut Deum: quemadmodum non sicut homo irascitur, nec sicut homo miseretur, nec sicut homo zelat; sed omnia sicut Deus. Poenitentia Dei non est post errorem: ira miserum cor, unde in latina lingua nomen accepit: zelus Dei non habet mentis livorem. Sed poenitentia Dei dicitur, rerum in ejus potestate constitutarum hominibus inopinata mutatio: ira Dei est tulandi: zelus Dei est providentia, amare quod prohibet. et mutat; sicut quando irascitur, non movetur, et vindicat; et quando miseretur, non dolet, et liberat; et quando zelat, non cruciatur, et cruciat. nihil obliviscitur; nisi quia non insipienter, sed intelligenter ei dicitur, Oblivisceris inopiam nostram et tribulationem nostram ? Ergo et scienter nescit; et quod semper scivit, aliquando cognoscit; et cum exstinguitur a negantibus, inexstinguibilis permanet; et tranquille irascitur; et confundi non pote
Abbreviated transcription (Latin):
x. Principaliter tene om̃ez
naturam que non est crini¬
tas deus ab ip̃a scã trimitate
que solus u̾us et eternus
est deus creatam ex nicho¬

Expanded text:
 Principaliter tene, omnem naturam, quae non est Trinitas Deus, ab ipsa sancta Trinitate, quae solus verus et aeternus est Deus, creatam ex nih
Abbreviated transcription (Latin):
inf᷑. ¶ Qii correptione
conpunctus salubriter in¬
genut Et ad similia bona
dꝑa. uł etiam meliora reu̾¬
titur. Nempe hinc appertis¬
sime utilitas correpcionis
appet. Seo ꝑ hõiem facta¬
correptio siue ex caritate sit.
siue non sit. tamen ut cor¬
reptio ꝓsit. nõ nisi ꝑ deum
fit.

Expanded text:
i si correptione compunctus salubriter ingemit, et ad similia bona opera vel etiam meliora revertitur; nempe hic apertissime utilitas correptionis apparet. Sed per hominem correptio sive ex charitate sit, sive non sit, tamen ut correpto prosit, non nisi per Deum fit.
Abbreviated transcription (Latin):
deus est institutor celi et terre¬
et stellaꝵ et herbarum. Quid¬
quid mensura forma ordine
suo constat in celo et in terra.
Quidquio uiuit in celo et in
terra. Quidquid sentit in celo
et in terra Quidquid intellig
incelo et interra. Que nõ solũ
illi a quo sunt condita. sed nec
inter se oportebat eẽ equalia
et icõ sunt omĩa bona. Nam si
eẽnt equalia et unũ genus
Ninic uo ideo sunt omnĩa bo¬
na quia sunt alia aliis melio¬
ra. Et bonitas infimoꝵ ad dit᷑
landib melioꝵ. Et in reꝵ bona¬
rum in equalitate ip̃a ẽ iccũda
gradatio. sibi minorum com¬
uicia sunt reꝵ bonarum que
om̃ino extra res omnes boȧs
bonitati naturaꝵ. Qd enm ma¬
lũ ẽ per uicium. profecto bonũ
ẽ per naturam. Uicium quip¬
pe contra naturam est quiana¬
ture nocet nec noceret nisi bo¬
num eius minueret. Non ẽ
gͦ malum nsi priuatio boni
ac per hoc nusqm est nisi in re
aliqua bona. Et si non sũme bo¬
na. qm̃̃ sũme bona ĩ cõmuta¬

Expanded text:
Deus est institutor coeli et terrae, stellarum et herbarum, quidquid mensura, forma, ordine suo constat in coelo et in terra, quidquid vivit in coelo et in terra, quidquid sentit in coelo et in terra, quidquid intelligit in coelo et in terra. Quae non solum illi a quo sunt condita, sed nec inter se esse oportebat aequalia: et ideo sunt omnia. Nam si essent aequalia, unum genus Nunc vero ideo sunt omnia bona, quia sunt aliis alia meliora, et bonitas inferiorum addit laudibus meliorum: et in rerum bonarum inaequalitate ipsa est jucunda gradatio, ubi minorum comvitia sunt rerum bonarum, quae omnino extra res bonas per sebonitati naturarum. Quod enim malum est per vitium, profecto bonum est per naturam. Vitium quippe contra naturam est, quia naturae nocet: nec noceret, nisi bonum ejus minueret. Non est ergo malum nisi privatio boni. Ac per hoc nusquam est nisi in re aliqua bona: et si non summe bona, quoniam summe bona incorrupti
Abbreviated transcription (Latin):
Corruptionis malũ quod
uiisquisq nr̃m ab ortu desi¬
derioꝵ carnalium sumpsit
in ꝓuectum etatis ex̾cet. et
nͥ hoc citiꝰ dĩne formidinis
manus reprimat. om̃e con

Expanded text:
Corruptionis malum quod unusquisque nostrum ab ortu desideriorum carnalium sumpsit, in profectum aetatis exercet, et nisi hoc citius divinae formidinis manus reprimat, omne con
Abbreviated transcription (Latin):
.Sunt in nobis
desidia mala quibo non con¬
sentiendo uincimus . male
sunt. in nobis concupiscĩe
peccacor quib obediendo nõ
ꝑficimus malum. ded eas
hẽndo nondum ꝑficimus bonũ.

Expanded text:
 in nobis desideria mala, quibus non consentiendo non uiuimus male; sunt in nobis concupiscentiae peccatorum, quibus non oboediendo non perficimus malum, sed eas endo nondum perficimus bonum.