comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
carnis. bina induces in archã: idest cõ¬
binata .i. masculũ ⁊ feminã. De ĩmun¬
dis .n. animalib fuerunt ibi tantũ dyo.
scd̃m genus suũ. de mũdis uͦ .uii. Imũ¬
da uͦ uocat ea moyses. scd̃m tẽpꝰ suuim:
dixi nat᷑alit̾ qr nulla adhͨ ad edendum
concessa. Tollesq tecũ ex om̃ib que
mandi possunt: ut sint tã tͥ ꝙͣ illis ĩ
cibũ. Si querit᷑ ⁊̃ utrũ de minutis
animantib introducta sint. ad hunc
numerũ dicit augustinꝰ. qd̾ que nõ
generant᷑ de coitu. ñ fuit necesse esse
in aicha. que scił de puluere uͭ puli¬
ces. uel de humorib uł corruptionib
sunt. innuit᷑ cũ addit: scd̾m genꝰ su¬
ũ. uł in genere suo. Querit᷑ ⁊̃ si sñ
augustinꝰ. posse ẽẽ p̃ter carnes alim̃ta
cõmunia. maxime cũ que carnib ue¬
scunt᷑ fico ⁊ castanea uesci possunt:
p̃cipue cũ om̃ib uesci cogit fames. For

Expanded text:
rnis bina induces in arca, id est combinata, id est masculum et feminam. De immundis enim animalibus fuerunt ibi tantum duo secundum genus suum, de mundis vero septem. Immunda vero vocat ea Moyses secundum tempus suum, dixi, naturaliter, quia nulla adhuc ad edendum concessa. Tollesque tecum ex omnibus quae mandi possunt, ut sint tam tibi quam illis in escam. Si quaeritur, utrum de minutisaliqua introducta sunt ad hunc numerum, dicit Augustinus, quod quae non generantur de coitu, non fuit necesse esse in arca, quae scilicet de pulvere, ut pulices, vel de humoribus, vel corruptionibus sint, innuitur cum addit, secundum genus suum, vel in genere suo. Quaeritur etiam, si sine Augustinus posse esse praeter carnes alimenta communia, maxime cum ea quae carnibus vescuntur fico et castanea vesci possint, praecipue cum omnibus vesci cogat fames. For
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾ qͥ dicitis. qͥ uirat ꝑ tẽplũ nichil est
Qui aũ in auro tẽpli debet. Qui ꝑ al¬
dicebant data sͥ ⁊ o potest
in eis oblata. qr deo dicata erãt. obla¬
ta uͦ nequaꝙͣ sanctificabant illa. Adhͦ
misccłiam ⁊ iudiciũ. Hoc u̾bũ decima¬
tis dubiũ est. nã ⁊ qͥ accipͦ ⁊ qͣ dat deci¬
mare d̾r. Pharysei aũ holerũ idoo doci¬
mas dabant ut diceret᷑. Quom̃ alias ñ
dant. qui has ñ negligunt dare: Leuyte
aũ adeo exhigebant decimas. qd̵ ⁊̃ holeꝵ
msglititis camelũ. ꝑ silitudiñe lastis qͦd
colat᷑ dictũ est ⁊ potest referri ad p̾dicta s.
Minima sicut culice diligent᷑ inqͥritis ut
absconditis. ut qd̃ glutit᷑ abscondit᷑. Uel
ad id qd dictũ est duces ceci. trahit᷑ ita. mi¬
nora peccata subditoꝵ diligent̾ arguinis ⁊
picitis: graniora dissimulando tnͣsitis.
Itẽ ue uob̾ qr similes estis sepulcͥs dealba

Expanded text:
vobis, qui dicitis, qui jurat per templum nihil est, qui autem in auro templi, debet; qui per aldicebant, data sibi et in eis oblata, quia Deo dicata erant, oblata vero nequaquam sanctificabant illa. Adhucmisericordiam et judicium. » Hoc verbum, decimatis, dubium est. Nam et qui accipit, et qui dat decimare dicitur. Pharisaei autem ideo olerum decimas dabant, ut diceretur, quomodo aliis non dant, qui has dare non negligunt. Levitae autem adeo exigebant decimas, quod etiam oltransglutitis camelum. » Per similitudinem lactis, quod colatur dictum est. Et potest referri ad praedicta sic: Minima, sicut culicem, diligenter inquiritis, ut absconditis, ut quod glutitur absconditur. Vel ad id quod dictum est « duces caeci, » trahitur, ita: Minora peccata subditorum diligenter arguitis, projicitis graviora, et dissimulando transitis. Item: « Vae vobis, qui similes estis sep
Abbreviated transcription (Latin):
pylatus. dixit eũ iħc minꝰ peccare quã iu¬
deos. Cũq pylatus quereret dimittere
eũ. clamabant iudei. Si hunc dimittis. ñ
es amicus cesaris. Om̃is qui se regẽ facit:
contradicit cesari

Expanded text:
Pilatus, dixit eum Jesus, minus peccare, quam Judaeos. Cumque Pilatus quaereret dimittere eum, clamabant Judaei: « Si hunc dimittis, non es amicus Caesaris. Omnis qui se regem facit, contradicit Caesari
Abbreviated transcription (Latin):
rat his dieb. uolens deferre ei. misit ei
atus est herodes pylato suꝑ nece galyleoꝵ ꝙͣ¬
p̃diximꝰ. ⁊ gauisus ẽ herodes. qr ex młto te¬
pore cupiebat iħmuidere. ⁊ sigñ ab eo qͣre̾.
sacerdotes aũ constanter accusabant ih̃m
cor̃a herode. Qui cũ interrogasser in mul¬
tis iħm. nec accepisset responsũ ab eo. spre¬
uit eñ. ⁊ illusit ei. estimans eũ fatuũ uel
ñ sane mentis. ⁊ in sigñ illusionis. indu
nec herodes inueniebant in eo cau¬
Turba aũ uniũsa clamauit. Cruufige eũ
Cũq pylatꝰ reniuisset accusabant eũ etĩa
terio. qr filiũ dei se fecit. Tunc gͦ pylatꝰ¬

Expanded text:
rat his diebus, volens deferri ei honorem miatus est Herodes Pilato, super nece Galilaeoisus est Herodes, quia ex multo tempore cupierat Jesum videre, et signum ab eo videre. Sacerdotes autem constanter accusabant Jesum coram Herode. Qui cum interrogasset Jesum in multis, nec recepisset responsum ab eo, sprevit eum, et illusit ei, existimans eum fatuum, vel non sanae mentis. Et in signum illusionis induitnec Herodes inveniebant in eo cauTurba autem universa clamavit: « Crucifige eum . » Cumque Pilatus renuisset, accusabant eum Judaei in tertio, quia Filium Dei se fecit. CAP. CL
Abbreviated transcription (Latin):
ad hostiũ tab̾nacłi conꝯtionis.¬
uocata õi młtitudine. ponentesq ma¬
nus suas suꝑ eos filii isrl. obtulert̾ eos
a aroᷤᷤ munꝰ dño. ut seruirent in mini¬
sterio eiꝰ Obtuler̾tq leuite boues dr ᷤ
qͦꝵ alterũ fecit aar̃o ꝓ põco. alierũ in
holocaustũ: ⁊ sic seꝑati suer̃t dño iu¬
bente a filiis isrł. Ecinde habuer̃t in
usus suos ea qͦ dñi erant. de decimis
.n. uiuebant. ⁊ his ꝯtenti erant. Sat¬
ta. qͥb õib uescebãt᷑ qd̾ sacerdotes

Expanded text:
ad ostium tabernaculi, convocata omni multitudine, ponentesque manus suas super eos filii Israel, obtulerunt eos Aaron munus Domino, ut servirent in ministerio ejus. Obtuleruntque Levitae boves duos, quorum alterum fecit Aaron pro peccato, alterum in holocaustum, et sic separati fuerunt Domino a filiis Israel. Exinde habuerunt in usus suos ea quae Domini erant. De decimis enim vivebant, et his contenti erant. Sacta. His omnib
Abbreviated transcription (Latin):
Iam parate erant mansiones. ut dixerat
mmꝰ aũ ꝯtra iouinianũ legit totũ sb̾ u¬
na distinctõe. Si ñ mansiones młte eẽnt
apd̃ patr̃e. dixissem uob̃. qr uado parare
uob̾ locũ. hoc est. Si ñ unusqͥsq p̃pararet
parat. Parat .n. mansiones. marisionib
parando mansores. Cũq dixisseutho¬
Ego sũ uia .i me imitare. Quo uis ire.
sũ uita. ⁊ nota qd̃ mͦ arguit eos in hoe
sermone. qͣi nescientes ip̃m mͦ cõmẽdat
tanꝙͣ scientes. Qd̾ scd̾m regłam tyconii
de aliis ⁊ aliis est intelligendũ. Sũt eciã
quedã in ħ sermone qͥb applauilat sa¬
Relło ut qͥ uidet me uidet ⁊ patre. qsdã¬

Expanded text:
cum. » Jam paratae erant mansiones, ut dixerat,nymus autem contra Jovinianum legit totum sub una distinctione sic: « Si non mansiones multae essent apud Patrem, dixissem vobis, quia vado parare vobis locum, » hoc est si non unusquisque praepararet parat. Parat enim mansiones, mansionibus parando mansiones. Cumque dixissetEgo sum via, id est me imitare. Quo vis ire? sum vita. Et nota quia modo arguit eos in hoc sermone, quasi nescientes ipsum, modo commendat, tanquam scientes, quod secundum regulam Ticonii de aliis et aliis est intelligendum. Sunt et quaedam in hoc sermone, quibus applaudit Sabellius, ut, « qui videt me, videt et Patrem.
Abbreviated transcription (Latin):
fides. spes. caritas. quedã ꝓ tẽpore ⁊ loco
mutanda. ut fames. sitis. uigilie. orões.
labor oꝑandi ⁊ docendi. Tẽꝑe ergo ꝑsetu¬
tõis. docet necessaria tollere: doñ tempus
dit. Satis ẽ. Unꝰ qui amputaret auricu¬
lam̃. in cuiꝰ sanatõe uirtꝰ dñi monstra¬
ret᷑. alt̾ qui ñ euaginatꝰ ostenderet apł̃os.
ñ ꝑmissos facere quicqͥd possent in dñt
leuatis ocłis in celũ. orauit dicens. Pr
uenit hora ⁊ cet̾a. ł orauit pͥmo pro se.

Expanded text:
fides, spes et charitas, quaedam pro tempore et loco mutanda, ut fames, sitis, vigiliae, orationes, labor operandi et docendi. Tempore ergo persecutionis docet necessaria tollere, donec tempusdit: Satis est . » Unus, qui amputaret auriculam, in cujus sanatione virtus Domini monstraretur, alter, qui non evaginatus ostenderet apostolos non permissos facere quidquid possent in Dominlevatis oculis in coelum, oravit, dicens: « Pater, venit hora, » etc. Et oravit primo pro se,
Abbreviated transcription (Latin):
iħc. Qui credit in me. oꝑa que egofa¬
cio. ⁊ ipse faciet. ⁊ maiora hoꝵ faciet.
Genits est ꝓ ablatiuo more greco. Maiꝰ
fuit samari umbra petri. ꝙͣ fimbͥa uesti
xp̃i. Cũ diceret Non erit maior me qui
credit in me. s maiora faciã ꝑ eũ qͣm
potest utrũ maiꝰ sit iustos creare qũa
impios iustificare. cũ ħ sit maioris mi¬

Expanded text:
 Qui credit in me, opera, quae ego facio, ipse faciet, et majora horum faciet, » genitivus est pro ablativo more Graecorum. Majus fuit sanari umbra Petri, quam fimbria vestis Christi, quasi dicat: Non erit major me, qui credit in me, sed majora faciam per eum, quam potest utrum majus sit justos creare, quam impios justificare, cum hoc sit majoris mi
Abbreviated transcription (Latin):
ret. Eadẽ nocte factũ est u̾bũ dñi ad
nathan. Dic seruo meo dd̃. Non edifica¬
bit mͥ doniũ qr sangͥnariꝰ est. s filiꝰ eiꝰ sue¬
cedens ei in regno faciet mͥ domũ in no¬
mine meo. ⁊ stabiliã thronũ eiꝰ usq in
sempiternũ. ⁊ ego ero ei in patre. ⁊ ipse

Expanded text:
. Eadem nocte factum est verbum Domini ad Nathan: « Dic servo meo David: « Non aedificabit mihi domum, quia sanguinarius est, sed filius ejus succedens ei in regno faciet domum nomini meo, et stabiliam thronum ejus, usque in sempiternum, et ego ero ei in patrem, et ips
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ saluus fit salomon. His auditis ga¬
uisus est dauid de successione regni. bex¬
eo p̾cipue grãs egit deo dicens. Ista .n. est
licitus de successione filioꝵ uł ut gratias
agat deo de bñficiis. Factũ est aũ pꝰt hoc
ꝑcussit d̾ philisteos. ⁊ abstulit frenũ .⁊
potestat̾e tͥbuti. ꝙͣ habebant in isrł de
manu eoꝵ. ⁊ ꝑcussit moab. ⁊ mensus ẽ¬
eos funcło .i. cui uoluit dedit heredita¬
ans. ⁊ mensus est duos funicłos. unu
ad occidendũ. ⁊ unũ ad uiuificandũ.
.i. ad arbitriũ suũ qͦs uoluit occidit. qͦs
uoluit reseruauit. ⁊ factus ẽ ei

Expanded text:
His auditis gavisus est David de successione regni, exinde praecipue gratias egit Deo addens: « Ista enim est licitus de successione filiorum, vel ut gratias agat Deo de beneficiis. « Factum est autem post haec, percussit David Philisthaeos, et abstulit frenum, » id est potestatem tributi, quam habebant in Israel « de manu eorum, et percussit Moab, et mensus eo, » id est cui voluit dedit ei haereditaans, « et mensus est duos funiculos, unum ad occidendum, et unum ad vivificandum, » id est ad arbitrium suum quos voluit occidit, quos vol
Abbreviated transcription (Latin):
lib uiroꝵ. ⁊ posuer̾t archã suꝑ plaustrũ
nouũ. ⁊ tulert eã de domo ãminadab que
erat in gabaa .i. in colle iuxta cariathia¬
rĩ. Non est hic gabaa norñ ur̃bis uł loci.
s scd̾m int̾p̃catioñe suã collẽ sonat. Duo
aũ filii amminadab minabant plaustrỹ.
aioth p̃cedebat. ⁊ ora sequebat᷑. dauid ar̃
⁊ om̃is isrł psallebant corã archa musi¬
cis instrum̃tis. Cũ aũ uenissent ad arẽa
nachor. calcitrauerũt boues ⁊ inclinata
est archa. ⁊ extendit ora manũ ⁊ tenu¬
it eã. ⁊ aruit dextera eiꝰ. in qua debuit¬

Expanded text:
strum novum, et tulerunt eam de domo Aminadab, quae erat in Gabaa, » id est in colle juxta Chariathiarim. Nec est hic Gabaa nomen urbis, vel loci, sed, secundum interpretationem suam, collem sonat. Duo autem filii Aminadab minabant plaustrum. Aiot praecedebat, et Oza sequebatur. David autem et omnis Israel psallebant coram arca musicis instrumentis. Cum autem venissent ad arcam Nachor, calcitraverunt boves, et inclinata est arca, et extendit Oza manum, et tenuit eam; et aruit dextra ejus in qua
Abbreviated transcription (Latin):
fetus. Quo audito abiit dauid ut addu¬
ceret archã in ciuitatẽ dauid cũ gaudio.
Dauid aũ accinctus ephoth lineo. psalle¬
ad armũ ligatis. uł scdm qͦsdã genus
est organi qd̃ fit cũ aqͣ. t̃ uidit eũ psal¬
lentẽ michol ꝑ fenestr̃a. ⁊ despexit eñ in
corde suo. Cũq posuissent archã in locũ

Expanded text:
ed. Quo audito abiit David, ut adduceret arcam in Civitatem David cum gaudio. David autem accinctus ephod lineo, psallead armum ligatis. Vel secundum quosdam genus est organi, quod fit in aqua. Et vidit eum psallentem Michol per fenestram, et despexit eum in corde suo. Cumque po
Abbreviated transcription (Latin):
de dauid filios minime ꝓcreasse. s de
uiro cui dederat eã p̃r suus sublatam
a dauid .u. filios habuisse. qͥ intelligẽ¬
di sunt adoptiui. mortua .n. merob so¬
rore sua .u. filios eiꝰ adoptauit michol.

Expanded text:
de David minime filios procreasse, sed de viro cui dederat eam pater suus, sublatam a David, quinque filios habuisse, qui intelligendi sunt adoptivi. Mortua enim Merob sorore sua, quinque filios ejus adoptavit Michol.
Abbreviated transcription (Latin):
archam. cũ non esset sacerdos. alii dicuit
qr posuerunt archã suꝑ plaustrũ: cũ hu¬
meris portare debuiss. Hebrei tradunt
qd̾ ea nocte dormierat cũ ucore sua Ei¬
muit itaq dauid diu̾tere archã a se. ⁊
posuit ẽa in suburbio in domo leuite¬
obeth. filii edom gethei. ⁊ fuit ibi tͥbus
mensib. ⁊ bñdixit dñs domui obeth. A¬

Expanded text:
. Alii dicunt, quia posuerat arcam super plaustrum, cum humeris portare debuisset. Hebraei tradunt quod ea nocte dormierat cum uxore sua. Timuit itaque David divertere arcam ad se, et posuit eam in suburbio in domum Obed Levitae filii Edom Gethaei, et erat ibi tribus mensibus, et benedixit Dominus domui Obed.
Abbreviated transcription (Latin):
forte ydola habebat in domo. ⁊ inmun¬
inueni tant̾a fidẽ in isrł. subaudi huiꝰ
tẽporis. nec includunt᷑ in noie isrł se¬
quentes eũ. qr ad eos loquebat᷑. qͣntũ
in hoc gentili. ⁊ sanatꝰ est puer in illa
hora.

Expanded text:
mo, et immuninveni tantam fidem in Israel, » subaudi, hujus temporis, nec includuntur in nomine Israel, sequentes eum, quia ad eos loquebatur, quantum in hoc gentili. « Et sanatus est puer in illa hora.
Abbreviated transcription (Latin):
ollempnitates legales onib eiꝰ¬
erant . uii. sabbatũ. neomenia.
phase. pentecoste. festũ clangoris.
festũ ꝓpiciatõnis. scenophegia. Sab¬
batũ int̾pretat᷑ reqͥes. ⁊ potest dici fe¬
stũ dñi. qr cũ alia festa instituta. ⁊
noĩata sint ab aliqͦ euentu. uł oꝑe.¬
eoꝵ ħ dr sabb̃m qr d̾s in eo qͥeuit. Iñ
÷ forte qd̾ pͥuilegiatũ est in duob: qr
in eo nͨ licet cibũ ꝑare. nec ultra mille
passus ire. Dicit᷑ aũ ħ festũ legale. non
ter iuge sacͥficiũ offerebant᷑ dũo .ii. a¬
gni ĩmaculati ãnicl̃i cũ libamentis
suis in holocaustum

Expanded text:
olemnitates legales erant septem: Sabbatum, Neomenia, Phase, Pentecostes, festum Clangoris, festum Propitiationis, Scenopegia. Sabbatum interpretatur requies, et potest dici festum Domini, quia cum alia festa instituta et nominata sint ab aliquo eventu; vel oper Sabbatum, quia Deus in eo quievit. Inde est forte, quia privilegiatum est in duobus, quia in eo non licet cibum parare, nec ultra mille passus ire. Dicitur autem hoc festum legale, non aeter juge sacrificium, offerebantur duo agni anniculi immaculati cum libamentis suis in holocaustum
Abbreviated transcription (Latin):
flagellis cesum. tradidit eis ut crucifi¬
geret᷑. Sancitũ erat a romanis. uͭ cru-¬
cifigendꝰ priꝰ flagellaret᷑. uł forte ut ix¬
dei satiati flagellis. a morte desisterẽt.
Adh columpna cui alligatꝰ fuit iħe. ue¬
stigia cruoris ostendit. Ideo in ilł dieb¬

Expanded text:
is, ut crucifigeretur. » Sancitum erat a Romanis, ut crucifigendus prius flagellaretur, vel forte ut Judaei satiati flagellis, a morte desisterent. Adhuc columna cui alligatus fuit Jesus, vestigia cruoris ostendit. CAP. CLXVI
Abbreviated transcription (Latin):
tu poterat cognoscere dẏabolꝰ myst̾iũ
erucis ⁊ ideo laborabat ne xp̃c moreret᷑
Forte iam gaudebant sc̃i in inferno.
unde hoc notauit. Uidens aũ pylatus
Qd̾ nichil ꝓficeret. s magis tumultꝰ
fieret. lau̾it manꝰ suas dicens. Innocẽs

Expanded text:
tu poterat cognoscere diabolus mysterium crucis, et ideo laborabat, ne Christus moreretur. Forte jam gaudebant sancti in inferno, unde hoc notavit. « Videns autem Pilatus, quia nihil proficeret, sed magis tumultus fieret, lavit manus suas dicens: Inn
Abbreviated transcription (Latin):
ligna ad iordanẽ. cecidit seuũ securis u¬
nius in aꝙͣ. Cũq eiularet ille misit heli¬
seus lignũ in aꝙͣ ubi ceciderat ferũ. ⁊
natauit ferrũ. ⁊ tulit illud. Porro rexs¬
rie pugnabat ꝯtia isrł. ⁊ sepe ponebat ser¬
uos suos in insidiis. qͣs cauebat rex isił
helyseo sͥ manifestante abscondita syroꝵ
unus. Nequaꝙͣ s helẏseus indicat regi
isrł. quecũq locutꝰ fu̾is in conlaui. E
ait. Mitta ⁊ accipiã eũ. Cũq accepisset

Expanded text:
d Jordanem, cecidit ferrum securis unius in aquam . Cum ejularet ille, misit Elisaeus lignum in aquam, ubi ceciderat ferrum, et natavit ferrum, et tulit illud. « Porro rex Syriae pugnabat contra Israel, » et saepe ponebat servos suos in insidiis, quas cavebat rex Israel, Elisaeo sibi manifestante ascondita Syroruunus: Nequaquam, sed Elisaeus indicat regi Israel quaecunque loqueris in conclavi. Qui ait: « Mittam, et capiam eum. » Cumque accepisset
Abbreviated transcription (Latin):
adorare. ora dñm uͭ ñ imputet mͥ ħ.
Abiit ab eo aliqͣnto t̾re spacio. eadem
ãbiguitas in genesi legit᷑. eratq u̾nũ
tẽpꝰ ⁊ ingrediebar effrata. Hebreꝰ ħt.¬
adhuc spaciũ t̾re erat. ⁊ ingrediebar
effrata. ⁊ sic latinus int̾pres posuit
ab eo÷ ⁊ ait. Dñs m̾s misit me dicens.
Uener̾t ad me duo adolescentes ex filiis
ꝓpħaꝵ. da eis talentũ argenti ⁊ uesteᷤᷤ
duplices. At ille dedit ei .ii. talenta ⁊
uestes. ⁊ tradidit ei pueros qͥ deferrẽt
ea: ⁊ abscondit ea in domo. Cũq uesꝑi
starei corã helyseo: ait. Uñ uenis gyͥeri:
Qͥ respondit. Non iuit seruꝰ tiuꝰ quoꝙͣ.
At ille. Nonne cor meũ tocũ erat .⁊. spe¬
mĩs cũ reu̾sus fuit homo in occursũ pi¬
ũ : Accepisti argentũ ut emas possessio¬
nẽ. s lepra naaman adherebit tͥ. ⁊ semi¬
ni tuo in semprt̾nũ. Et egressus e̾ ab es

Expanded text:
adorare. Ora Dominum ut non imputet mihi hoc: « adorare. Ora Dominum ut non imputet mihi hoc: « « Abiit ab eo aliquanto terrae spatio. » Eadem ambiguitas in Genesi legitur: « Eratque vernum tempus, et ingrediebatur Ephrata . » HebrAdhuc spatium terrae erat, et ingrediebatur Ephrata. » Et sic Latinus interpres posuit ab eo, et ait: « Dominus meus misit me ad te dicens: « Venerunt ad me duo adolescentes ex filiis prophetarum, da eis talentum argenti et vestes duplices. At ille dedit ei duo talenta, et vestes, et tradidit ei pueros qui deferrent ea, et abscondit ea in domo. » Cumque vespere staret coram Elisaeo ait: Unde venis, Giezi? Qui respondit: Non ivit servus tuus quoquam. At ille: Nonne cor meum tecum erat, cum reversus fuerat homo in occursum tuum. Accepisti argentum, ut emas possessiones. Sed lepra Naaman adhaerebit tibi, et semini tuo in sempiternum. Et egressus est ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
Ueniat ad me. ut sciat ꝓpħam eẽ ĩ
ad ostiũ helysei. qui misit ad eũ di¬
cens. Lauare septies in iordane ⁊ my¬
daberis. Cũq abiret naaman indig¬
nans. qd̾ ñ tetigiss eũ: inuocans no¬
m̃ dñi. dixerunt ei serui sui. Si rẽ
qͣntomagis qd̾ modicũ est. Descendit
gͦ ⁊ lauit in iordane septies. ⁊ mũ¬
datus est. ⁊ rediens stetit corã helyseo
⁊ ait. Scio qd ñ sit aliꝰ d̾s in uniu̾sa.
t̾ra nͨ in isrł. ⁊ obtulit ei bñdictionẽ.
ret: ait helyseus. Uiuit dñs qr ñ acci¬
piã. ⁊ ait naaman. Obsecro ut tollã
onus duoꝵ burdonũ de t̾ra hac. Est aũ
burdo. ex eqͦ ⁊ asina. Sicut mͦ mulꝰ¬
rã ut st̾neret eã in tẽplis ydoloꝵ. ut
stans suꝑ eã adoraret deũ t̾re israel.
ne offenderet dñm suũ si parit̾ ñ
locaustũ uł uictimas diis alienis nͥ
dño. unũ ÷ qd̾ mutare ñ possũ. Cũ
innitit᷑ rex suꝑ manũ meã. ⁊ adorat
in tẽplo reminon. oportet me siml

Expanded text:
Veniat ad me, et sciat prophetam esse in ad ostium Elisaei. Qui misit ad eum dicens: « Lavare septies in Jordane et mundaberis. » Cumque abiret Naaman indignans, quod non tetigisset eum, invocans nomen Domini, dixerunt ei servi sui: « Si rem quanto magis quod modicum est? Descendit ergo, et lavit se in Jordane septies, et mundatus est. » Et rediens stetit coram Elisaeo, et ait: « Scio quod non sit Deus alius in universa terra nisi in Israel. Et obtulit ei benedictionem. ret, ait Elisaeus: « Vivit Dominus, quia non accipiam. Et ait Naaman: Obsecro ut tollam onus duorum burdonum de terra hac. » Est autem burdo ex equo et asina. Secundum qum, ut sterneret eam in templis idolorum, ut stans super eam adoraret Deum terrae Israel, ne offenderet dominum suum, si pariter non  ac victimam diis alienis, nisi Domino. Unum est quod mutare non possum, cum innititur rex super manum meam, et adorat in templo Remmon, oportet me simul
Abbreviated transcription (Latin):
rũ. Tulitq secũ litt̾as regis syrie ad
regẽ isrł in hec u̾ba. Scito qr miserĩ ad
te naaman ut cures eũ a lepͣ. ⁊ audi¬
ens rex isrł blasphemiã. scidit uestim̃¬
ta sua ⁊ ait. Nũqͥd ego sũ Scidit ue¬

Expanded text:
rum. « Tulitque secum litteras regis Syriae ad regem Israel, in haec verba: Scito quia miserim ad te Naaman, ut cures eum a lepra. Et audiens rex Israel blasphemiam, scidit vestimenta sua, et ait: Nunquid ego Deus su
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ clamauit ppłs ad eos qͥ uenerant de ihe¬
rusalẽ. Iudicet dñs int̾ nos ⁊ uos. meliꝰ
erat nob̾ seruire holosn̾i. ꝙͣ siti perire.
Erat aũ in ciuitate uidith uidua tͥb an¬
nis. mulier pulchra nimis. ⁊ casta. de tͥbu
ruben. que ascitos sacerdotes rep̾hendit̾
dei factura sũ. qd̃ ñ indicabo uob̃. Sta¬
te hac nocte añ portas ciuitatis. ⁊ orias
uobiscũ ut egrecliar ꝑ manũ ur̃am. Cũ¬
ꝙ illi abissent: orauit ad dñm dicens.

Expanded text:
d eos, qui venerant de Jerusalem: « Judicet Dominus inter nos, et vos. Melius erat nobis servire Holoferni, quam siti perire. » Erat autem in civitate Judith, vidua tribus annis, mulier pulchra nimis, sed casta, de tribu Ruben, quae accitos sacerdotes reprehendit,Dei factura sum, quod non indicabo vobis. State hac nocte ad portas civitatis, et Ozias vobiscum, ut egrediar per manum vestram. » Cumque illi abiissent, oravit
Abbreviated transcription (Latin):
ut mulier illudens uiro. ĩ munis tnͣseat
ab eo. ł ait ad eã uagio. Non uereat᷑ bo¬
na puella intrare ad dñm meũ. Qͤ res¬
pondit. Qͥcqͥd illi placũit. ħ mͥ erit optimĩo
oĩb dieb inte mee: ł cũ ornass se. stetit
añ facĩe holoferius. Qui iocũdus factꝰ ÷ bi¬
bitq uinũ. qͣntũ nũꝙͣ biberat in uita
spitia sua. ⁊ erat iudith sola in cubicło.
Porro holofernes iacebat in lecto nimia
ebrietate sopit᷑. Dixitq iudith puelle
rael. ⁊ respice in hac hora ad oꝑa manuũ
meaꝵ ⁊ soluit pugionẽ de colũpna qͦ¬

Expanded text:
seat seat ab eo. Et ait ad eam Vagao: Non vereatur bona mulier intrare ad dominum meum. Quae respondit: Quidquid illi placuerit, hoc mihi erit optimum, omnibus diebus vitae meae. Et cum ornasset se, stetit ante faciem Holofernis. Qui jucundus factus est, bibitque vinum quantum nunquam biberat in vita spitia sua, et erat Judith sola in cubiculo. Porro Holofernes jacebat in lecto nimia ebrietate sopitus . Dixitque Judith puellaerael, et respice in hac hora ad opera manuum mearum. » Et solvit pugionem de colu
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ ppłm sicut oues qͥb ñ ⁊ pastor. ⁊ ait
holofernes. Si fecit mͥ ħ d̾̃s tiuis. erit ⁊ d̾s ñs.¬
.uin nũo deoꝵ habebo eũ. ⁊ tu magna eris
ui domo nabugodonosor. ⁊ fecit eã intͦduei
ubi erant repositi thesaun eiꝰ. Cũq dispone¬
ret qͥd daret᷑ ei de ꝯuiuio suo. ait iudith.
Ex his que metũ detuli manducabo. ne ue¬
niat suꝑ me ira dei. Cui holofernes. Cũ de¬
fecerint ista. qͥd faciemꝰ tͥ: Que respondit.
Uiuit aĩa tua qm ñ expendet oĩa hec ancil¬
la tua. donec faciet d̾s in manu mea hec qͦ
cogitaui. Petiitq sͥ coprã dari nocte egre¬
diencli foras. ad adorandũ deũ suũ: ⁊ ita
ꝑ tͥduũ noctib exibat. ⁊ baptirabat se in
aqͥs. ⁊ orabat deũ isrł. Qrͣto die fecit ho¬
lofernes cenã seruis suis. ⁊ dixit ad ua¬
gio eunuchũ. ꝑsuade hebree illi u spõ¬
te consentiat mͥ. fedũ ÷ .n. apd̃ assycios.

Expanded text:
nem populum, sicut oves quibus non est pastor. Et ait nem populum, sicut oves quibus non est pastor. Et ait Holofernes: Si fecerit mihi haec Deus tuus, erit et Deusum meorum habebo eum, « et tu magna eris in domo Nabuchodonosor. » Et fecit eam introduci, ubi erant positi thesauri ejus . Cumque disponeret quod daretur ei de convivio suo, ait Judith: « Ex his quae mecum detuli, manducabo, ne veniat super me ira Dei. Cui Holofernes: Cum defuerint ista, quid faciemus tibi? Quae respondit: Vivit anima tua, quoniam non expendet omnia haec ancilla tua, donec faciat Deus in manu mea haec quae cogitavi. » Petiitque sibi dari copiam egrediendi foras nocte ad adorandum Deum suum, et ita per triduum noctibus exibat, et baptizabat se in aquis, et orabat Deum Israel. Quarto die fecit Holofernes coenam servis suis, et dixit ad Vagao eunuchum: « Persuade Hebraeae illi, ut sponte consenti
Abbreviated transcription (Latin):
ea. Cũq descenderet mont̾e. deliuer̾t eã ex¬
ploratores. ⁊ duxer̾t eã ad tab̾nacłm holo¬
fernis. qͥ stat̃i captꝰs in ocłis suis. Sedebat
aũ holofernes in canopeo. ppura ⁊ auro ⁊
gẽmis contexto. Hoc est seritũ retiłm mos¬
caꝵ. dictũ sic a canopo oppido egypti. in qͦ
inuentũ ẽ. Alii dicũt canopeũ qm̃ instar
coni a lato ascendit in acutũ. ł dixert̾ assy¬
xii. Qͥs ꝯtẽpnet ppłm hebreoꝵ qͥ tã pulchras
mulieres ħt. ut ꝓ his merito pugnemꝰ ꝯtra
eos: Cũq adorass iudith. dixit ad eã holof᷑¬
nes. Cur placuit tͥ ut ad nos uenires: Qͤ
respondit. Certũ est qr in ꝑditionẽ ibit po¬
insuꝑ ordinant. ut bibant sangͥnẽ pecoꝵ
suoꝵ. quẽ lex dei oĩno ꝓhibet gustari.
Nã ⁊ fame ⁊ siti iã int̾ mortuos cõputant᷑.
⁊misit me dñs hec ip̃a annũtiare tͥ. qr di¬
cet mͥ qñ reddet eis pecc̃m suũ ⁊ tũc ueni¬
ens introduc̃a te usq in irłm. ⁊ habebis om¬

Expanded text:
ontem, tenuerunt eam exploratores, et duxerunt eam ad tabernacula Holofernis, qui statim captus est in oculis suis. Sedebat autem Holofernes in canopoeo purpura, et auro et gemmis contexto, hoc est sericum reticulum muscarum, dictum sic a Canopo oppido Aegypti in quo inventum est. Alii dicunt conopoeum, quoniam instar coni a lato ascendit in acutum. Et dixerunt Assyrii: « Quis contemnet populum Hebraeorum, qui tam pulchras mulieres habet, ut pro his merito pugnemus contra eos? » Cumque adorasset Judith, dixit ad eam Holofernes: « Cur placuit tibi, ut ad nos venires? » Quae respondit: « Certum est quod in perditionem ibit poInsuper ordinant, ut bibant sanguinem pecorum suorum, quem lex Dei omnino prohibet gustari. Nam et fame et siti jam inter mortuos computantur. Et misit me Dominus haec ipsa annuntiare tibi, qui dicet mihi, quando reddet eis peccatum suum, et tunc veniens introducam te, usque in Jerusalem, et habebis om
Abbreviated transcription (Latin):
capite holofernis p̃ pauore cecidit int̾¬
ĩa. s resũpto spũ adorauit iudith. Qͤ
dixit ad ppłm. Suspendite capͭ ħ super
muros. ⁊ diluculo facite impetũ in ho¬
stes. qui tͣbati ꝑ nece dñi sui uertent᷑ in
fugã. Tunc achior circũtidit carnẽ p̾pu
ĩt assyrii. Egssi st̃ mures de cau̾nis suis.
Cũq intrass uagio ut excitaret holofer¬
nẽ. uidit cadauer sñ capite. ⁊ ing̾ssus
tab̾nacłm iudith. ñ inuenit eã ͦ ⁊ excla¬
mauit ad ppłm. Una mulier hebrea fecit
ꝯfusiorẽ in domo nabugodonosor. ⁊ ecce
capͣ holofernis ñ s cũ eo. ł turbati sunt
ualde. fuge p̾sidiũ q̃rentes. ⁊ insecuti
sunt eos filii isrł. ⁊ ꝑcusser̃t eos usq ad
derunt iudich. Ioachi aũ sũmꝰ pontifer
uenit de ihrłm cũ uniu̾sis prbris ad us¬
dendũ eã: ⁊ bñdixert ei. Tunc cantauit
iudith canticũ dño dicens. Incipite do¬
mino in cytharis. tympanis. ⁊ ceta. Sir
ħ canticũ uiuenies. qd̵ dicit ieronimꝰ suꝑ

Expanded text:
idit in terram, sed resumpto spiritu adoravit Judith. Quae dixit ad populum: « Suspendite hoc caput super muros, et diluculo facite impetum in hostes, qui turbati pro nece domini sui, vertentur in fugam . » Tunc Achior circumcidit carnem praeprunt Assyrii: « Egressi sunt mures de cavernis suis. » Cumque intrasset Vagao, ut excitaret Holofernem, vidit cadaver sine capite. Et ingressus tabernaculum Judith, non invenit eam. Et exclamavit ad populum: « Una mulier Hebraea fecit confusionem in domo Nabuchodonosor. Ecce caput Holofernis non est cum eo. » Et turbati sunt valde fugae praesidium quaerentes . Et insecuti sunt eos filii Israel, et percusserunt eos, usque ad derunt Judith. Joachim autam summus pontifex venit de Jerusalem cum universis presbyteris ad videndum eam, et benedixerunt ei Tunc cantavit Judith canticum Domino, dicens: « Incipite Domino in tympanis, » etc. Super hoc canticum invenis quod dicit Hieronymus super
Abbreviated transcription (Latin):
ortuo aũ
cyro qͥdã
arfaxath
medꝰ in
ecbatha
niuit eam in expugnabiliter. qͣsõa par
tes medie sͥ ꝯcilians. ut tandẽ toti me¬
die imꝑaret. Nabugodonosor uͦ rex as¬
syrioꝵ qui regnabat in niniue ãno
godonosor cognominauit. Hic mortuoy
tre duodecimũ illiꝰ regni annũ agelito a
in regno monarchie ñ nͥ octo a̾nis rena¬
uit. Qui postꝙͣ fc̃s est monarchꝰ. exaltad̃
est cor eiꝰ. ⁊ misit ad om̃s qͥ habitabant in
cilitia ⁊ damasco. ⁊ libano ⁊ carmelo. gals¬
lea ⁊ samaria. ⁊ usq in irłm exigens ab
eis tributa. longe grauiora quã patͤs sui
qͥ om̃s uno animo ꝯtradixert. Tũc iratꝰ
rex iurauit suꝑ thronũ suũ qd̾ defen

Expanded text:
ortuo itaque Cyro, quidam Arphaxad Medus in Ecbatanam, et munivit eam inexpugnabiliter, quasdam tes Mediae sibi concilians, ut tandem toti Mediae imperaret . Nabuchodonosor vero rex Assyriorum, qui regnavit in Ninive, anno sit, et Nabuchodonosor cognominavit. Hic mortuo patre duodecimum illius regni annum agebat. Nam in regno monarchiae, non nisi octo annis regnavit. Qui postquam factus est monarchus, exaltatum est cor ejus. Et misit ad omnes, qui habitabant in Cilicia, et Damasco, et Libano, et Carmelo, Galilaea et Samaria, et usque in Jerusalem exigens ab eis tributa longe graviora quam patres sui. Qui omnes uno animo contradixerunt. Tunc iratus rex juravit per thronum suum, q
Abbreviated transcription (Latin):
holocausta. ⁊ clamabant ad dñm. Nũ¬
tiatũq ÷ holofm̾ qd̃ filii isrł pauassent
se ad resistendũ. ⁊ montiũ itinera cõ¬
clusissent. ⁊ uocauit duces ãmon ⁊ mo¬
ab dicens. Qs ÷ ppłs iste qͥ moritana obsi¬
det. aut qͦ est uirtꝰ eoꝵ: Cunc achior dyx
filioꝵ ãmon respondit. replicans ei qͥtã
qnis uenisset ppłs ille de caldea ꝑ mesopota¬
pa in terr̃a chanaan. Cũꝙ descendissent
ma potu reduxerat eos ds eoꝵ int̾rã ꝓ¬
mssam qͥ cũ placatꝰ erat eis. nemo poterat
asi leisteie. Cũ uͦ uritabant eũ flagellabat
dina hec. ⁊ addidit achior. ꝑscrutare si deuͤ
coꝵ offensꝰ ẽ eis. ⁊ poteris cos expugnare alio¬
qͥn ũ p̃ualebis eis. ⁊ irat᷑ holofernes dĩx. Ut
ostendã tͥ qr ñ est d̾s nͥ nabugodonosor ex
hac hora illoꝵ ppło sociaberis. ut cũ ilł pari¬
tes pereas. Tunc p̾cepit holo fernes seruis su¬

Expanded text:
holocausta, et clamabant ad Dominum. « Nunholocausta, et clamabant ad Dominum. « Nuntiatumque est Holoferni quod filii Israel parassent se ad resistendum, et montium itinera conclusissent , » et vocavit duces Ammon et Moab dicens: « Quis est populus tebat ad exhortationem filiorum Israel in montibus . Et operuerunt sacerdotes altare Domini cilicio, et ipsi in cinere, et cilicio offerebant holocausta, et clamabant ad Dominum. « Nun in terram Chanaan. Cumque descendissent in Aegyptum, reduxerat eos Deus eorum in terram promissam, cum placatus erat eis, nemo poterat eis resistere; cum vero irritabant eum, flagellabat tana haec. Et addidit Achior: « Perscrutare si Deus eorum offensus est eis, et poteris eos expugnare, alioquin non praevalebis eis. » Et iratus Holofernes dixit: « Ut ostendam tibi, quia non est Deus nisi Nabuchodonosor ex hac hora populo illorum sociaberis, ut cum illis pariter pereas . » Tunc praecepit Holofernes servis su
Abbreviated transcription (Latin):
munitõnũ parceret ocłs eiꝰ qͥ eg̾ssus ̃
cũ ex̾citu. ⁊ operiert facĩe t̾re sicut lorust
Qui cũ uastass cilicia ⁊ mesopotamiam
⁊ madianitas. miser̾t ad eũ pͥncipes pro¬
uinciaꝵ dicentes. Desinat indignat̃o
tua cura nos. ueni nobis pacificus. ⁊ u¬
tere seruitio nr̃o sicut placu̾it tͥ. ł descẽ¬
dit de montib cũ uirtute magna. ⁊ ob¬
tinuit om̃s ciuitates. ⁊ destruxit eas.
⁊ om̃s deos t̾re ext̾minauit. Si .n. p̃̾ce¬
perat nabugodonosor. ut ip̃e solus dicere¬
tur d̾s ab his nationib. que potuisset
holofernis potentia subiugari. ⁊ audi¬
entes filii ifrł timuer̾t ualde. ne siłia
faceret in irł̃m. ⁊ in scũario dei. ⁊ mise¬
runt in t̾minis t̾re ꝑ qͦs poterat it ẽe
oñe helyach̃i sacerdotis filii iħu filii io¬
sedech. uł forte alt̾iꝰ quẽ ipe ihc mit¬
tebat ad exhortatione filioꝵ isił in m̃o¬
tib. ⁊ operuer̃t sacerdotes altare dm̃
cilicio. ⁊ ip̃i in cinere ⁊ cilitio offerebãt

Expanded text:
ssus est cum exercitu, et operuerunt faciem terrae sicut locustae Qui cum vastasset Ciliciam, et Mesopotamiam et Madianitas, miserunt ad eum principes provinciarum dicentes: « Desinat indignatio tua circa nos. Veni nobis pacificus, et utere servitio nostro, sicut placuerit tibi . » Et descendit de montibus cum virtute magna, et obtinuit omnes civitates, et destruxit eas, et omnes deos terrae exterminavit, sic enim praeceperat Nabuchodonosor, ut ipse solus Deus diceretur ab his nationibus, quae potuissent Holofernis potentia subjugari. Et audientfaceret in Jerusalem, et in sanctuario Dei, et miserunt in terminos terrae, per quos poterat iter esonem Eliachim sacerdotis, filii Jesu, filii Josedech, vel forte alterius, quem ipse tebat ad exhortationem filiorum Israel in montibus . Et operuerunt sacerdotes altare Domini cilicio, et ipsi in cinere, et cilicio offerebant
Abbreviated transcription (Latin):
lliserant qͥd̃a de irł̃m in betuliã duos sacer¬
des. ⁊ pͥncip̃e oriã de tͥbu symeon. Cũq ex¬
posuiss eis achior qͣre tͣnsinissus eẽt ab holo¬
ferne ad eos. recepit eũ orias in domũ sũa.
ebbebant aꝙͣ de alueo ꝑ latentes rimulas
aqͦ ductꝰ. ⁊ int̾rupto aque ductu abstu¬
lit eis aqͣs. Erant aũ ñ longe a muris fũ¬

Expanded text:
iserant quidem de Jerusalem in Bethuliam duos sacerdotes et principem Oziam de tribu Simeon. Cumque exposuisset eis Achior, quare transmissus esset ab Holoferne ad eos, recepit eum Ozias in domum suam. ebibebant aquam de alveo, et per latentes rimulas aquaeductus, et interrupto aquaeductu abstulit eis aquas . Erant autem non longe a muris fon
Abbreviated transcription (Latin):
omus aũ salphaat qr ñ dita
reliquerat filiũ. ñ est numerata.
Audientes aũ qͥnq filie ipsiꝰ qr nũatis
daret᷑ terra. steteru̾t ad hostiũ tab̾nacłi.
cora moyse ⁊ eleararo ⁊ tota młtitudine.
nͨ hũit mares filios: cur tollit᷑ nom̃ eius
de familia: Date nobis possessionẽ int̾ co
ad dñm. Qui ait. Iustã rẽ postulant filie
salphaat. Ad filios isrł loqueris. Homo
si mortuus fu̾it absq filio: ad filiã tͣn¬
sibit ad fr̃s eiꝰ. Qd̾ si nͨ frat᷑s hũit: tnsibit

Expanded text:
omus autem Salphaad, quia non reliquerat filium non est numerata . Audientes autem quinque filiae ipsius, quod numeratis daretur terra, steterunt ad ostium tabernaculi coram Moyse, et Eleazaro, et tota multitudine, habuit mares filios, cur tollitur nomen ejus de familia? Date nobis possessionem inter coad Dominum, qui ait: « Justam rem postulant filiae Salphaad. Ad filios autem Israel loqueris. Homo si mortuus fuerit, absque filio, ad filiam transibit ad fratres ejus. Quod si nec fratres habuerit, transibit
Abbreviated transcription (Latin):
in t̾ra sua dicens. Sic auferet᷑ obꝓbriũ me¬
ũ. eo qd ꝓpħans ꝯtra niniuen mendax re¬
ꝑptus sum. Qui tnsacta fame rediit in t̾¬
rã iucla. ⁊ defuncta ẽ m̃r eiꝰ. ⁊ sepeliuit eã
iuxta balanũ delbore. hic Balanꝰ speci¬
p̃dixit signũ eu̾sionis ihe  es⁊ balsami.
rusalẽ. qd cũ uiderint lapidẽ luctuose cla¬
mant̾e ꝓpe sit finis. ⁊ cũ uiderint in ihe¬
rusalẽ gentes uniu̾sas. tunc tota illa ci¬
uitas irrecuꝑabilit̾ euertet᷑. Mortuꝰ ÷ et
sepultꝰ in spelunca uniꝰ iudicis isrł. cuiꝰ
sepulchrũ monstrat᷑ in una urbiũ geth.
in uicło uixta sephorũ. Sub Sephorum¬
oria rege iuda t̾minata est Pastrum est.¬
monaichia assprioꝵ. nã sardanapall ułn¬
mꝰ monarch̃ uictus ab arbace medo semet¬
ip̃m ꝯcremauit. ⁊ tũc arbaces monarchiã
syrii. si ñ monarchi. tñ potentes usq ad
dentia.

Expanded text:
in terra sua, dicens: Sic auferetur opprobrium mein terra sua, dicens: Sic auferetur opprobrium meum, eo quod prophetans contra Ninivem mendax repertus sum . Qui, transacta fame, rediit in terram Juda, et defuncta est mater ejus, et sepelivit eam juxta balneum Delborae. Hic praedixit signum eversionis Jerusalem, quod cum viderent lapidem luctuose clamantem, prope sit finis, et cum viderint in Jerusalem gentes universas, tunc tota illa civitas irrecuperabiliter everteretur Mortuus est et sepultus in spelunca unius judicis Israel, cujus sepulcrum monstratur in una urbium Geth in viculo quodam juxta Sephoron. Sub Ozia rege Juda terminata est monarchia Assyriorum. Nam Sardanapalius ultimus monarcha victus ab Arbace Medo, semetipsum concremavit, et tunc Arbaces monarchiam syrii, si non monarchae, tamen potentes, usque ad dentia.
Abbreviated transcription (Latin):
relitos. Terctũ qͣ diẽ dm̃ce resucrectõis
p̃dixit. Hic in t̾ra sua sepultꝰ. placida
qͥ descͥpsit t̾rã duaꝵ tͥbuũ eruça brir¬
co. locusta. rubigine uastandã. p̾dixit¬
qͦ esfusionẽ sp̃c scĩ fut᷑am suꝑ seruos
dei. ⁊ ancillas. qd̃ fcm̃ ÷ in die pente¬
costes. Hic in bethoron in pace mor¬
tius s ⁊ sepult᷑. Sb̾ eisdẽ regib ꝓpħa¬
uit abdias ut qͥdã trad̾t. s scd̃m hebre¬
hser liberata ⁊ a creditorib. oleo suꝑ¬
habundante. Fuit aũ de t̾ra sychem de
agro bechamar. qͥnqͣgenariꝰ ille . ñ. cui
peꝑtit helpas. qͥ relicto obseqͥo regis. he¬
hẽ discipulus fͥastꝰ est. cuiꝰ sepulchiũ us¬
ꝙ hodie cũ manseolo helisei ⁊ ioħis ba¬
ptiste in sebaste ueneranoni habet. Ib
ieroboam rege isrł ꝓpħanit ionas filiꝰ
uidue sareptene. qui post reditũ a n¬
niue. tẽpore famis assũpta matre gen¬
tiũ incola factus est. nã ⁊ erubescebat ẽẽ

Expanded text:
redituros. Tertium quoque diem Dominicae resurrectionis praedixit. Hic in terra sua sepultus placida qui descripsit terram duarum tribuum eruco, brucho, locusta et rubigine vastandam que effusionem sancti Spiritus futuram super servos Dei, et ancillas, quod factum est in die Pentecostes. Hic in Bethoron in pace mortuus est et sepultus. Sub eisdem regibus prophetavit Abdias, ut quidam tradunt ; sed secundum Hebraeisaei, liberata est a creditoribus, oleo superabundante. Fuit autem de terra Sichem de agro Bethamar. Quinquagenarius enim ille fuit, cui pepercit Elias, qui relicto obsequio regis, Eliae discipulus factus est. Cujus sepulcrum, usque hodie cum mausoleo Elisaei, et Joannis Baptistae in Sebaste veneratione habetur. Sub Jeroboam rege Israel prophetavit Jonas filius viduae Sareptanae, qui post reditum a Ninive, tempore famis, assumpta matre, gentium incola factus est. Nam et erubescebat esse
Abbreviated transcription (Latin):
terũ dix̃ dñs ad moysen. Mensis iste
erit uob̾ pͥmus in mensib anni. H
apd̃ egyptios parmuti. apd̾ macedo¬
nios xanticꝰ. uoluit qͥppe dñs iudros
a ceteris nationib differre. sicut reli¬
gione ⁊ caractere cͥcũcisioris. ita ⁊ tẽ¬
poris rõne. N omanin. ex traditõs
nuie pompilii. pͥmũ poñt annũ
ianuariũ. q tunc incipit sol ascen¬
dere pꝰt solsticiũ hyemale. Arabes in¬
choant annũ: post solsticiũ estiuũ. Cõ¬
gruentiꝰ uidet fieri ab hebreis in mͣrcio:
in qͦ ⁊ mundꝰ ꝯditꝰ legit᷑. In apͥli gͦ ce¬
rimoniali differ̃t a nob̾: in tẽporali
ꝯueniunt nobiscũ. Et adiecit dñs.
Secima die mensis huiꝰ tollet domꝰ
queq agnũ uł si ñ pot̾it agnũ saltẽ
edũ. Qd si ñ sufficiet nũs domꝰ ad esỹ
agni. assumet de domo que uicina¬

Expanded text:
terum dixit Dominus ad Moysen: Mensis iste erit vobis primus in mensibus anni . apud Aegyptios Pharmuti, apud Macedones Xanticus. Voluit quippe Dominus Judaeos a caeteris nationibus differre sicut religione, et charactere circumcisionis, ita ex temporali ratione. Romani enim ex traditione Numae Pompilii primum mensem ponunt Januarium, quia tunc incipit sol ascendere post solstitium hiemale. Arabes inchoant annum post solstitium aestivum. Congruentius videtur fieri ab Hebraeis in Martio, in quo et mundus conditus legitur. In Aprili ergo caeremoniali differunt a nobis; in temporali conveniunt nobiscum. Et adjecit Dominus: « Decima die mensis hujus tollet domus quaeque agnum; » vel si non poterit agnum, saltem hoedum. « Quod si non sufficiet numerus domus ad esum agni, assumet de domo vicina
Abbreviated transcription (Latin):
sursũ ferri sonat:⁊ e¬
ab eis pestis qͦ uastauͭ amisit.
egyptios signauit. Nec comedet incir¬
cũcisus ex eo. De mͥ ⁊̃ comedendi ait
Renes ur̃os accingetis: calciam̃ta
habebitis in pedib. tenentes bacłos
in manib. os ñ confngetis. nͨ de cc̃m¬

Expanded text:
sursum ferri solet, eab eis pestis, quae vastavit Aegyptios significavit, nec comedet de eo incircumcisus. De modo etiam comedendi ait: « Renes vestros accingetis, calceamenta habentes in pedibus, tenentes baculos in manibus, os non frangetis, n
Abbreviated transcription (Latin):
tũ erat sublimiꝰ qͦuis festo. qͣntũ ad
ociũ. in qͦ nͨ ad uescendũ licet oꝑari.
Iñ potuit ẽe qd̾ mulieres in ip̃o die
sollempni pasche potuerũt parare u̾¬
genta ad ungendũ dñm: qd̃ salbo
ñ licuiss. In erechiele festũ in pͥma
diȩ apͥlis legit᷑. ⁊ in .uiii. qd̾ non h.
Et eg̾ssi filii isrł fecer̾e sic̃ p̃ceꝑat

Expanded text:
eis solemnius quovis festo, quantum ad otium, in quo nec ad vescendum licebat operari. Inde potuit esse, quod mulieres in ipso die solemni Paschae potuerunt parare unguenta ad ungendum Dominum, quod Sabbato non licuisset. In Ezechiele festum in prima die Aprilis legitur, et in septima quod non hic. Et regressi filii Israel, fecerunt sicut praecepit
Abbreviated transcription (Latin):
hebreoꝵ lita sangͥne Et agg̾ssus est
isrł it tnͣseundi ab egypto. it̾mq ait
dñs. Diẽ hunc habebitis sollẽpnẽ. ⁊
in monimentũ in gn̾atõib ur̃is cł¬
tu sempit̾no. Septẽ dieb atima co¬
medetis. Prima dies erit sc̃ã. ⁊ uenera¬
bilis. siłr ⁊ septima: nichil oꝑis faci¬
etis in eis. exceptis his que ad uescen¬
dũ ꝑtinent. Patet qr mediis dieb po

Expanded text:
vel illita sanguine. Et aggressus est Israel iter transeundi ab Aegypto. Iterumque ait Dominus: « Diem hunc habebitis solemnem, et in monumentum, in generationibus vestris cultu sempiterno. Septem diebus azyma comedetis, prima dies erit sancta et venerabilis, similiter et septima. Nihil operis facietis in eis, exceptis his quae ad vescendu
Abbreviated transcription (Latin):
ulit gͦ d̾s hominẽ.¬
de loco formationis sue in ꝑacly
diret paradysũ: ⁊ oꝑaret᷑ ut dictũ est.
homo: ut qd̾ faceret in t̃ra ꝑ agͥcultu¬
rã. obseruaret in se ꝑ disciplinã. ut
sic̃ t̾ra sͥ. sic ip̃e obtẽꝑaret suo creato¬
ri. Precepitq ei dicens. ⁊ c̃. Ut h̾o sciret
se esse sub dño: p̾ceptũ accepit a dño.
Om̃is aũ iussio ÷ in duob. in p̾cepti¬
one. ⁊ ꝓhibitõe: ⁊ ideo utroq usus÷
dñs. P̾recepit ex om̃i ligno ꝑadysi co¬
melere: ꝓhibuit de ligno scĩe boni ⁊
mali ne comedas. Et dictũ ÷ uiro. ut¬

Expanded text:
ulit ergo Deus hominede loco formationis suae in paraddiret paradisum et operaretur, ut dictum est. homo, ut quod faceret in terra, per agriculturam, observaret in se per disciplinam, ut sicut terra sibi, hic ipse obtemperaret suo Creatori. Praecepitque ei dicens, etc. Ut homo sciret se esse sub Domino, praeceptum accepit a Domino. Omnis autem jussio est in duobus, in praeceptione et prohibitione, et ideo utroque usus est Dominus. Praecepit, ex omni ligno paradisi comede. Prohibuit: de ligno scientiae boni et mali ne comedas. Et datum est viro
Abbreviated transcription (Latin):
utͥq simł datũ ÷. Subdit aũ penã
si contẽpneret. qͣcũq die comederis
morte morieris. scl̃ anime: ⁊ necessita¬
tẽ mortis habebis. Uñ alia tnͣslatio
ħt plamiꝰ: mortalis eris. lxͣx. pluralit̾
ponunt. qͣcũq die comederitis morte
moriemini. Ideo credit᷑ a qͥbdã utͥq
dictũ: ⁊ hic p̾occupatũ. Facta ÷ autẽ
hec iussio ꝑ aliꝙͣ creaturã subiectam:

Expanded text:
bdit autem poenam, si contemneret. Quacunque die comederis, morte morieris, scilicet animae, et necessitatem mortis habebis. Unde alia translatio habet planius: Mortalis eris. Septuaginta pluraliter ponunt. Quacunque die comederitis, morte moriemini. Ideo creditur a quibusdam utrique dictum, et hic praeoccupatum. Facta est autem haec jussio per aliquam creaturam subjecta
Abbreviated transcription (Latin):
ub ioas .xiiͦ. rex latinoꝵ siluiꝰ are¬
mulus. qui p̾sidiũ albanoꝵ in¬
ter montes ubi nũc roma est posuit.
huiꝰ filiꝰ fuit niliꝰ ꝓauus iulii ꝓculi
qͥ tũ romło romã cõmigrans fundauͭ
iuliam gentẽ.

Expanded text:
ub Joas duodecimus rex Latinorum Silvius Aremulus, qui praesidium Albanorum inter montes, ubi nunc Roma est, posuit. Hujus filius fuit Julius proavus Julii Proculi, qui cum Romulo Romam comminigrans, fundavit Juliam gentem.
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotes. ibidẽ cũ mulierib diebus.
dormient. ad sepłchra scõꝵ religabũt
er̃t de qͥb dicit᷑. In nouissimis dieb e¬
ĩt hoĩes sese amantes: ⁊c̾. ⁊ t̾e imple¬
bit᷑ qd dictũ ÷ ꝑ ierechielẽ. Fili hois
uoca bestias agͥ:. ⁊ exhortare illas dicẽs.
Congregamini ⁊ uenite. eo qd̃ sacͥfici¬
um magnũ immolo uob̃. Manduca¬
re carnes fortiũ. ⁊ bibite sangͥnẽ excel¬

Expanded text:
sacerdotes, ibidem cum mulieribus dormient, ad sepulcra sanctorum religabunt erunt, de quibus dicitur: In novissimis diebus erunt homines sese amantes, etc. Et tunc implebitur, quod dictum est per Ezechielem: Filii hominis, voca bestias agri, et exhortare illas dicens: « Congregamini, et venite, eo quod sacrificium magnum immolo vobis. Manducate carnes fortium, et bibite sanguinem de
Abbreviated transcription (Latin):
me. t̃ appellauit puteũ uiuentis. ⁊ ui¬
dentis. qr uiderat eã dñs. ⁊ qr reddide¬
rat uitã sicienti. ostendendo puteỹ.
Adhuc puteꝰ agar ostendit᷑ int̾ cadeᷤᷤ
⁊ barath. Que cũ redisset. peperit fi¬
liũ: ⁊ uocauit eũ ysmahelẽ. Abram

Expanded text:
t appellavit locum puteum Viventis et Videntis, quia viderat eam Dominus, et quasi reddiderat vitam sitienti, ostendendo puteum. Adhuc puteus Agar ostenditur inter Cades et Barath. Quae cum rediisset peperit filium, et vocavit eum Ismaelem. Abram
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ ħ notatur hͥ siłitudo. ñ impossibłitas.
Oportet .n. auaꝵ amorẽ opũ dimittere.
si uult ingredi ad uitã. Qd̃ aũ nõie di¬
uitis auaꝵ sig̃cass: hinc patet qr dissi¬
puli subdiderunt. Quis gͦ poterit saluis
fieri: Pures .n. sunt pauꝑes diuitib.
⁊ ita plures possunt saluari. si de posses¬
sorib opũ dixiss. Quib ait ih̾c. Apud
hoĩes hoc ẽ impossibłe. apd̃ deũ aut̃e
om̃ia possibilia sunt. Non qd̾ d̾s possit

Expanded text:
 notatur hic, non impossibilitas. Oportet enim avarum amorem opum dimittere, si vult ingredi ad vitam. Quod autem nomine divitis avarum significasset, hinc patet quod discipuli subdiderunt: « Quis enim poterit salvus fieri? » Plures enim sunt pauperes divitibus, et ita plures possunt salvari, si de possessoribus opum dixisset. « Quibus ait Jesus: Apud homines hoc est impossibile, apud Deum autem omnia poss
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃e mort̾e in desiderio. ⁊ uitã in pa¬
tientia. Est ⁊ cl̾icoꝵ. cuiꝰ signũ ẽ ꝯti¬
nentia. Hoc audiens adolescens. abi¬
it tͥstis. Erat .n. pecumios ualde ⁊ lo¬
cuples. Tunc ait ih̾c ad discipłos. Faci¬
lius est camelũ ꝑ foram̃ acꝰ tnͣsire.
ꝙͣ diuit̾e intrare in regnũ celoꝵ. Fã
ciliꝰ sig̃c hic minꝰ. cũ positiuo sui ꝯtra¬
rii .i. minꝰ est difficile. qr minꝰ est imn¬
possibile. Potest.n. d̾s facere. ut e¬
melus transeat ꝑ foram̃ acus.
nullo obstante. auarũ uͦ qͥ hic nõie
diuitis intelligit᷑ pon̾e in gła. si po¬
ne mireris. Impossibiliꝰ est .n. equũ
ꝯu̾ti in lapidẽ ꝙͣ in asinũ. eui ẽ accõmo¬
datior naturalit̾ ꝙͣ lapidi. Fuer̾t qͥ di¬
cerent in ihrłm paruã fuisse portam
li ꝓ cõpendio uie cũ onerib suis. ñ po¬

Expanded text:
re mortem in desiderio, et vitam in patientia. Est et clericorum, cujus signum est continentia. « Haec audiens adolescens, abiit tristis, erat enim pecuniosus valde et locuples. Tunc ait Jesus ad discipulos: Facilius est camelum per foramen acus transire, quam divitem intrare in regnum coelopositivo sui contrarii, id est minus est difficile, quia minus est impossibile. Potest enim Deus facere, ut camelus transeat per foramen acus, nullo obstante. Avarum vero, qui hic nomine divitis intelligitur, ponere in gloria, si pone mireris. Impossibilius enim est equum converti in lapidem, quam in asinum cui est accommodatior naturaliter, quam lapidi. Fuerunt qui dicerent, in Jerusalem parvam fuisse portam,li, pro compendio viae cum oneribus suis, non po