comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ergo sorores orabant proea ual denimis. quia & condolebantei quia
e& a&ate iuuenula quasi annorum erat uiginti quinque : &cũ stetisso
usque ad decimũ diem. orauit dia conissa cũ sororibus to lerantiam ex¬
pectantes : & cõnpl&is xxx diebus mirarecoepit dia conissai dixerunt que
seniores: uere dña quadraginta dies stare uult secundum regulã tuam
quã aliquando stetisti : Nox dia conissadixit: confort& eam dñs in suo
perabstinentiam acced & in pauimentu & iacebat ut mortua. Concur¬
rentesq sorores introduxerunt eam intriclino. cuius neq manus. nec pedes
tendere ualuerunt. sed tota quasi lignum aridum si neuoce iacebat.
Cuidum obtuliss& dia conissacibum. aitei. Filia mea eu fraxia in nomi
eam introduxerunt in oratorium. & paulatim sumens cibum. cepit uiror
accipore. erat ergo magnum miraculũ certamin& eĩ. Videns ita que¬
eam accessit. sed uel ociter ad finem uitae perducere eam uolebat. Vna

Expanded text:
ergo sorores . orabant pro eam ualde| nimis quia et condolebant ei . quia ergo sorores . orabant pro eam ualde| nimis quia et condolebant ei . quia esset aetate iuuenula| quasi annorum erat .XXV. Et cum stetisset usque ad decimum| diem orauit diaconissa cum sororibus tollerantiam expectan| tes et completis XXX diebus mirare coepit diaconissa. Dixe| runtque seniores uere domina quadraginta dies stare uult| secundum regulam tuam quam aliquando stetisti. Mox| diaconissa dixit confortet eam dominus in suo per abstinentiam cecidit in pauimento et iacebat ut mortua .| concurrentesque sorores introduxerunt eam in triclinio cuius| neque manus . nec pedes tendere ualuerunt . sed tota quasi| lignum aridum sine uoce iacebat. Cui dum obtulissit| diaconissa cibum ait ei . filia mea eufraxia in nomineam introduxerunt in oraturium et paulatim| sumens cibum cepit uires accipere. Erat ergo magnum mi raculum certamine eius inspecieeam accessit sed uelociter ad finem uitae perducere| eam uolebat Vna
Abbreviated transcription (Latin):
deposcebat ut rogarent dia conissam quatenus reconciliar&ur germa¬
n&e: Etquo facto uocauit eam diaconissa & coram omnibus ait: Nondi¬
iudicasti incord&uo ut huius puellae studio abscideres: nec cogitasti
quiadum e& matrona &imperialȩ sanguine constituta humilia uit
sem & ipsam & propterdm̃ serui uit tibi : Rogantibus autem omnibus
repropitiata est germanae : Diabolus itaq certare contra eufraxia
noncessabat ualde : & enim furebat aduersus eufraxiã : Vn a uero nocte
inmisit ei fantasiã errorẽ saecularem : qusexiliens repente consignans
seipsam aegressaest foris subdiuo & stans iaerem ex tensis manibus
ad caelum rogans dm̃ ut abea remo uerit diabolum: Nuntiatur diaco¬
nissȩ : quia eufraxia subdiu ostar& habens manus ad celum: quod audiems
dia conissa ridit. dixerunt ergo ei seniores : eu fraxia certamentuum
uult implere. Tunc ueniens dia conissa ad locum ubi stabat eufraxia:

Expanded text:
. deposcebat ut rogarent diaconissam quatenus| reconciliaretur germa. deposcebat ut rogarent diaconissam quatenus| reconciliaretur germana. Quo factum uocauit uocauit| eam diaconissa et coram omnibus ait. Non diiudicasti in cor| de tuo ut huius puellae studio abscederis . nec cogitasti| quia dum esset matrona et imperiale sanguine constitu| ta humiliauit semetipsa et propter deum seruiuit tibi. Rogan| tibus autem omnibus repropiciata est germana. Diabulus| itaque certare contra eufraxiam . non cessabat . ualde| etenim furebat aduersus eam. Vna uero nocte inmisit ei| fantasia errore saecularem . qui exiliens repente consignans| seipsam egressa est foris sub uiuio et stans in aerem et exten| sis manibus ad caelum rogans deum ut ab ea remouerit diabulum| Nunciatur diaconissae quia eufraxia sub uiuio staret ha| bens manus . ad caelum. Quod audiens diaconissa ridit Dixerunt ergo ei seniores. Eufraxia certamen tuum uult im| plire. Tunc ueniens diaconissa ad locum ubi stabat eufra| xia et
Abbreviated transcription (Latin):
dixit ut una quaeque sic ut potuerit decert&ur. non enim ex nocessi¬
tate hoc mihi iugum in posuit. Ait ei germana in postrix &omne
caliditate plena. quis non sciat quia sub inposituras hocagis: ut post
pausationem abbatissae tuoi succedas. Credo in xp̃o quianum quã
tedignabitur ad abbatissae locum uenire. Audiens haec eufraxia :
peccaui inte & indõ Ignoscemihi. Cognouit autem dia conissa quod
factum fuerat coram omnibus uocauit germanã ait queei. Ancilla
nequã & adõ ex tranea quid tibi nocuit eufraxia quia festinas oius
abrum pere studium : Alienasis a concilio sororibus & indigna es mi¬
nis terium : &a conuiuio earum ex trancã & te ipsã iudicasti. Cui
multũ supplicabat eu fraxia ut illa ueniam largir&ur & ñ eã
flexit donec implerentur dies .xxx. Tricesi mouero die uidens eu fraxia
quia nihil praeualuit rogando. ad sumens se cum iuliã & seniores sorores

Expanded text:
dixit ut unaquaeque sicut| potuerit . decertetur. Non enim ex necessidixit ut unaquaeque sicut| potuerit . decertetur. Non enim ex necessitate hoc mihi| iugum inposuit. Ait ei germana Inpositrix et omne cal| lidetate plena quis non sciat . quia sub inposituras hoc agis . ut post pausationes abbatissę . tu ei succidas . credo| in christo quia numquam te dignabitur ad abbatissae lo| cum uenire. Audiens haec eufraxia pr.| peccaui in te et in deo . ignusce mihi. Cognouit autem dia| conissa quod factum fuerat coram omnibus uocauit germa| na aitque ei. Ancilla nequa et a deo extranea . quid tibi nocuit| eufraxia quia festinas eius abrumpere studio . aliena sis . a| concilio sororibus . et indigna es ministerium . et a conuiuium earum extra| nea et teipsam iudicasti. Cui multum supplecabat eufra| xia ut illae ueniam largeretur et non eam flexit donec| implerentur dies .XXX. tricisimo uero die uidens eufraxia| quia nihil praeualuit rogando . adsumens secum iulia et| seniores sorores
Abbreviated transcription (Latin):
chritudinem & iuuentutis a&atẽ. Dicebant ergo quȩdam decollegio
earum habemus hodie annum custodientes eu fraxiam. & non uidimꝰ
eam sedere. nec perdiem neq: per noctem . nisi solum quando in cubi¬
lesuo requi euit nũquã sedendo comedit panem: Diligebant ergo
omnessorores eu fraxiã. quia ita sem& ipsã humiliter exercebat :
& cũ studio famulatũ sororibus exhibebat dum praecipue desangiui¬
nem regalem utiq: descender&. proquare. nimis intente proeam
cunctȩ sorores dm̃ rogabant ut saluar&ur. fuit itaq: una soror in¬
tereas nomine germana quã dicebant ex ancillis exortã: haec habens
inuidiam aduersus eu fraxiam : in surrexit super eam in cocina secre te
& dixit oi ł coe eu fraxia semel in septimana comedis secundum regulã
abbatissae & nos hoc adimplere non possumus : sico actefuerimus ab
abbatissa quid faciemus : Cui eufraxia dixit. doña mea abbatissa

Expanded text:
chritudinem et iuuentut| aetate. Dicebant ergo quidam de collegio chritudinem et iuuentut| aetate. Dicebant ergo quidam de collegio earum | bemus hodie annum custodientes . eufraxiam et non ui| dimus eam sedere neque per diem neque per noctem nisi solum| quando in cobile suo requieuit. Numquam sedendo come| dit panem. Diligebant ergo omnes sorores eufraxiam quia| ita semetipsa humiliter exercebat . et cum studio famula| tum sororibus exhibebat. Dum praecipue de sanguine re| gale utique discenderet pro qua re nimis intente pro eam| cunctae sorores deum rogabant ut saluaretur Fuit itaque| una soror inter eas nomine germana quam dicebant ex| ancillis exhortam haec habens inuidiam aduersus eufra| xiam Insurrexit super eam in coquinam secrete et dixit| ei . ecce eufraxia semel in septimana comedis secundum| regula abbatissae . et nos hoc adimplire non possumus . si coacti fuerimus . ab abbatissa quid faciemus. Cui eufra| xia dixit. Domena mea abbatissa
Abbreviated transcription (Latin):
qualem bellum contraeum conseremus : Cui eu fraxia dixit: uiuit dñs
soror mea iulia quia simihi iubebat dña abba. nongustabe panẽ
totam septimanam. donec eum dño adiuuante deuincesrtm: Cui uilia
rȩs pondit : totam septimanam abstinereme non ualeo: si uero tu hoo
poteris implere : & in terris beata es & incȩlo: In istonamq: monas¬
nr̃a abba. Tunc ingressa eufraxia. & nuntiauit diaconissȩ tẽpta¬
tionem diabolisibi factam persomnium : Rogauitq eam ut ei per¬
mitter& quatenus totam septimanam sinecibum persis ter&:
Cui dia conissa ait: facquic quod tibi facileost filia. ds̃qui tecreiuit
confort&te & don & tibi uictoriam magnam & uincasdiabolum
coepit igitur eu fraxia totam septimanam ieuinare : & neq psal¬
lendi officium relinquens nec adminis trationem sororibus priuat᷑.
ita ut omnes sorores tolerantiam eius admirarentur simul & pul¬

Expanded text:
quale bellum contra eum conseremus. Cui eufraxia di| xit uiuit dominus quale bellum contra eum conseremus. Cui eufraxia di| xit uiuit dominus soror mea iulia quia si mihi iubebat domi| na abbatissa non gustabam panem tota septimana don“ec”| eum domino adiuuante deuincerem. Cui iulia respondit| totam septimanam abstinere me non ualeo . si uero tu| hoc poteris implere . et in terris benedicta es . et in caelo| In isto namque monasi domna nostra abatissa| Tunc ingressa eufraxia et nunciauit diaconiss| temptationem diaboli . sibi factam per somnium. Rogauit| que eam ut ei permitteret . quatenus totam septimanam| sine cibo persisteret. Cui diaconissa ait fac quicquid| tibi facile est filia. Deus qui te creauit confortit te . et don| tibi uicturiam magnam et uincas diabulum. Coepit| igitur eufraxia totam septimanam ieiunare et neque| psallende officium relinquens nec administrationem| sororibus priuatur Ita ut omnes sorores toleranciam eius| admirarentur simul et pul
Abbreviated transcription (Latin):
tertiam conpl&o canone tertiae horae. eufraxianꝰ ministerio soro¬
ribus prae parabat. faciens munditias intriclino. sternens lecta aqua
hauriens portans in coqinã frangens ligna. & legumina cocens. farinã
confermentans & panescogens infurno: Et dum hae comnia fecerit nec
in nocturnis psalmodiis deerat. Nec in tertia aut sexta. & nona sed
&iam & in uespertinis orationibus persem & ipsam . omneministe¬
rium adimplendum & tem peratam se ule porrigebat : Cum qua
&iam laborabat & iulia satis diligendo eu fraxia : Iterum siquidem
diabolus temptans eam in somnis uehementer & magnd̃ ei certamen
inmisit: quae mox anxi &atis certamen confessa est diaconis sae:
pro qua dum orass& abbatissa : dixit es filia mea eu fraxia tempus
certaminis est : Videne molliat iimicus mentemtuam & perdas labo¬
remtuum. adhuc enim paruo tem pore demicando tecum dum fuerit
mea soror. si modo non pugnimus & reuincimus eum : in senec tute nr̃a

Expanded text:
terciam conpleto canone terciae horae eufra| xia ministerio sororibus praeparabat faciens mundicias| in triclino sternens lecta aquam auriens . portans in coqui| na. frangens ligna et legumina cocens farina confirmen| tans . et panes cocens in furno. et dum haec omnia facerit| nec in nocturnis psalmodiis deerat nec in tertia aut sexta| et nona sed etiam in uespertino orationibus per semetipsam om| ne ministerium adinplendum et temperatam singulae| porrigebat. Cum qua etiam laborabat et iulia satis di| ligendo eufraxiam iterum siquidem diabulus temptans eam| in somnis uehementer et magno ei certamen inmisit . que mox| ancxietatis certamen confessa est diaconissae Pro qua| “d”um orasset abbatissa dixit ei. Filia mea eufraxia tempus| taminis est . uide ne molliat diabulos mentem tuam ut| das laborem tuum. Adhuc enim paruo tempore dimi| cando tecum dum fuerit mea soror si modo| non pugnamus et reuincimus eum in senectute nostra|
Abbreviated transcription (Latin):
simonem locutus sum : quia magi essent petrus & paulus. Ego sum qui ad
neronem imperatorem ingressussum ut p&rum crucifiger& & paulũ
qui salomone tensussum: ego ista omnia & alia deteriora feci cũ fratri¬
bus meis : Beata iulianadixit: quistemisit adme: dȩ mon respondit:
repulsus fuerit axp̃ianos quid patitur : de mon respondit: mala & pes¬
sima patimur. simissi fuerimus contra iustum ut euertamus illũ: quod¬
si non potuerimus. non ui debimur ab illo a quomittimur: Quando enim
ab illis. dein de fugit ut non possit inuenire : neces seest ergo nobis facere
adquae opera iusta proficiscimini: narra mihi: Daemon respondit: ecce
uare : Neq in quocumque opus bonum per seuerare: & iterũ siuide¬
rimus aliquos concurrere ad eclesiam aut ad martrres aliqua partẽ¬
& non permitimus eos aliquid boniagere : & multas occa. siones

Expanded text:
simonem locutus sum quia magi essent petrus et pau| lus. Ego sum qui ad neronem imperatorem ingressum| ut petrum figerit et paulum us fili dei.| Ego sta omnia certe et alia deteriora feci cum fra| tribus meis. Beata iuliana dixit et quis te misit| Demon respondit . repulsus est quid patitur . demon dixit . mala| et pessima patitur. Si missi fuerimus contra iustum ut| conuertamus eum et non potuerimus. Non uidimor ab| illo ad quod mitimur . quando enim itur . deinde fugiit ubi non possit inuenire.| Necesse est ergo nobis facere ad qua opera iusta profecis| cimini. Demon respondit . ecce uare| neque in quocumque opus bonum persiuorarem. Iterum| si uiderimus aliquos concurrere ad eclesiam aut pro pec| \\catet non permitemus illus aliquid boni agere . et multas| occasionis
Abbreviated transcription (Latin):
mata bene confirtui si: qui in condita condidisti: pera scensionem ele¬
mentorum & finemdans per scła quicȩlum extendist manibus &
terra fundamentum fecisti & hominem d&uis manibus non deseris.¬
gubernator. quitu multum xp̃ianorum propter ospitalitatem li¬
berasq Qui ia cobbȩnedixisti & iosoph defraterna inuidiali
nem & genus allo filorum subiugasti: & goliam serui similitudinẽ
accipere perparuulum lapidemꝰ frontemꝰ quae in faciem illum deiecisti.
& dauid regnum donasti: qui de uirgine carnem sũpsisti & a pas¬
ad nuntiasti quia iuda traditus es & in carne crucifixus es: & in
terra sepultus es & discipulis uisus es & in caelo ascendist resurrec¬
tionem mortuorũ fecisti: & salus pereuntium monstratur uia igno¬
in iustete: sed iuste laudarete potest: Gratias & laudes tibi ago
perfecti erubescat cũ patresu satanã & gloriam tibi dicam semꝑ¬
per saecula sȩculorum amen: &ipsa dicente amen. Clamauer¬

Expanded text:
matam bene constituisti qui in| conditam condisti per passionem elementorum . et fine| dans per secula . qui celum extendisti manibus et terrae| fundamente fundasti . et hominem manibus tuisgubernatur qui tu| multum christianorum propter hospilitatem liberasti . | Qui iacob benedixisti et de fraterna inuidia ligenus allofilorum subiucasti . | et lingua serui similitudine accipientem per paruolo| lapidem in frontem percussum deiecisti et dauid regem| regnum donasti. Qui de uirginem carnem sumsisti .| et ad past a iuda traditus es. Et in carne| crucifixus es et in terra sepultus es . a discipulis uisus es| et in celis ascendisti. Ac resurrectionem mortuorum fecis| ti pereuncium salus refrigerium ignoiniuste sed iuste lauda| re postest. Laudes tibi et gracias ago perfecti erubiscat| cum satanan patre suo et gloria tibi dicam semper| in secula seculorum. Et ipsa dicentem amen. C
Abbreviated transcription (Latin):
Praefectus autem cõmotus. iussit plũbũ solui: & spolia tã eã a capite
usq: ad talos perfundi: & sic eam incendi: Quofacto: nihil eã nocuit:
Item iussit ligamen perfemora ẽ mitti: & sic eam incarcerẽ n recipi:
miseri cordiãtuã sicut & omnibus quitibi placuerunt: hoc praecor dñe
in isto tempore doloris: sed seruame in his tormentis sicut seruastida¬
nihelem in laculeonum: & teclã deigne : annaniam a tariam & mi¬
sahel decamino: sic & mecus todi in breuitatȩ istius: & deduomein por¬
tũ tuum quomodo deduxist fugientes ex aegrpto filios is rahel permare
pati: estomihi dñe prȩsens auxiliator & adiutor in tormentis: quae
inducturus est super meille qui iudiciitui praecoptum non seruauit :¬
tum lauermibus derisu plenum. &iam super terrã: Ostende uirtu¬

Expanded text:
aefectus autem commotos iussit ei conflare . expoliatam| eam a caput usque ad latus perfundi et sic eam incendi quo| factum nihil eam nocuit. Idem iussit liquamen per femo| ra eius mitti . et sic eam in carcerem recipi. misericordiam tuam sicut omnibus| qui tibi placuerunt. Hoc praecor domi ne derelinquas me in hoc tempore doloris| sed serua me in istis trmentis. Sicut seruasti dana| hel in lacum leono . et thaeclam de ignem. Ananiam . | azariam . et misahel . de camino . ita et me custodi in| braeuitate uita  . deduc me in portum tuum . quo| modo deduxisti fugientis ex aegypto filios israhel per| marpati. Esto mihi domine deus praesens.| Auxiliari in tormentis quae inducturus est mihi illi| qui tuum iudicium et praeceptum non seruauit.tum| uermibus . eciam super terra
Abbreviated transcription (Latin):
& pius ue lens omnem saluare dedit paenitentiã salutis dedit remis¬
sionem peccatorum : Tunc praefectus ius sit ueni rerotam ferream.¬
& fieri uerbera acuta : & superipsa rotã in poni & star& rota in
medio duarum colũnarũ & quattuor milites deista parte &
alios quattuor deilla parte. & milites trahebant rotã & iulia nã

Expanded text:
et pius est et uult omnis| saluare. Sed dedit penitencia salutis . dedit remissio| nem peccatorum . tunc praefectus iussit uenire rotam| ferria et fieri in ea uerbera accuta et super ipsa rota| iuliana inponi ut starit rota in medio duarum colom| narum et quatuur //militis de una parte . et alius quatuur\\ de altera partem et sic trahe| bant rotam ut iuliana s
Abbreviated transcription (Latin):
neq: paganis miscebatur : Iuliana autem habens animũ rationabilem
prudensq: consilium: & digna conuersatione & uirtute plenissima.
adminis traueris: nullo modo possum tibi coniungi: Haec aut̃ audiens
eulesius: dedit munera imperatori: & successit praefecto adminis tranti:¬
& seditꝰ curru agens officia praefecturae : Trans actis paucis diebus: denuo
scm: accipiam te maritũ: Quod si nolueris: quȩ retibi aliã uxorem:
q̃ mandauerat ei iuliana: pater uero eius haec audiens: dixit: per
mi seri cordes & amatores hominũ deos. quod siuera sunt haec uerba : tra¬

Expanded text:
e paga| nis miscebatur Iulia autem racionabile potente| que consilio . et digna conuersacione et uertutes ple| nissimas . administraueris nullatinus possum sibi| coniungi. Illi uero haec audiens .  dedit munera| imperatore et sucgessit in praefectura ut minis| tra Sedit+ carruca agens offi| cium praefecturae . transactis uero paucis diebus .| Dinuo iritum sanctum accipiam| te maritum quod si nolueris . queri tibi aliam uxo| rem. Ista ore ei . mandauerat| Iuliana pater uero eius haec audiens . dicit . Per miseri| cordes deos quod si uera sunt haec uerba tra
Abbreviated transcription (Latin):
trẽ & filium & spm̃scm : nubã illi: Quod sinoluerit: non potest meacci
foris tetradam : Iulianarespondit: Noli credere pater : quia tetimere
habeo: perfilium dĩ quod si habeo uiua icendi : non tibi consentio:¬
q̃ a metibi dicuntur : Veredico & non mentior : quia omnẽ questionẽ
ceptis : Statim pater eius iussiteam spoliari & cedi: dicens ad eam :¬
quarenon ad oras deos : at illa clamans dicebat: Non credo : pon ad¬
uiuit semper & regnat in caelis : Tunc pater eius cruciatam: tradidit
eam praefecto sponso eĩ Prȩfectus autem iussit eam diluculo ad duci
tem pore delusisti: quistepersua sit coleredm̃ alienũ : conuertere adme:

Expanded text:
trem omnipotentem . nubam| illum quod si nolueris non potest me acciferis te tra| dam. Iuliana respondit. Noli credere . quia te timiri| debeam . per filium dei quod si habiam uiua incendi . | non tibi consentioque a me tibi dicontur. Vere dico et minimi| mentitur . quia omnis quescionis tum. Statim| pater eius . iussit eam expoliari et caedi. dic quare| non adoras deus. Illa autem clamans dicens . non credo| non adm christum qui est in caelis. Tunc pater| eius cruciatam . tradidit eam praefecto sponso suo. | Preffectus autem . iussit eam aduci tempore fatigasti .| qui te persuasit colere deum alienum. Conuertere a me|
Abbreviated transcription (Latin):
ipsos homines sed ipsoꝵmalitiam odiohabeamus. Probonis oremꝰ
ut semꝑ admeliora conscendant promalis ut cto ademendatio¬
nem uite patientie lamenta configiant. quã reme morantibus
uobis ipse prestare dignetur quicum patre & spũ scõ uiuit &

Expanded text:
ipsos homines, sed illorum malitiam odio habeamus; pro bonis oremus, ipsos homines, sed illorum malitiam odio habeamus; pro bonis oremus, ut semper ad meliora conscendant; pro malis, ut cito ad emendationem vitae per poenitentiae lamenta confugiant; quam rem orantibus nobis ipse praestare dignetur qui cum
Abbreviated transcription (Latin):
Nac respondere aliquid asperũ nondicã uicẽ reddere audemus
quare ne ab illa ꝑsona potente adhuc maiora quã ꝑtulimus pati¬
amur. Qđ a nobis extorquet hoministimor debuerat a nobis exi¬
gere xp̃i amortuis. Siergo potens ꝑsona seuit contra nos tacemus.
et nihil dicere ausisimus siuero aut aequalis aut forte inferior. uel
leuem nobis contumeliam fecerit quasifera bestia sine ulla pati¬
entia. aut sine aliqua contemplatione consurgimus. et aut in prȩ¬
senti nr̃am in iuriam uindicamus. aut certe admaiorem iucem
reddendam nrm animum p̃paramus. Quid est qđ quando po¬
tens ꝑsona nobis iniuriã intulit. patienter accipimus quando
inferior nimio furore fuccendimur qđ ibi timuimus hominem
hic dm̃timere nolumus. Vnde ergo uos fr̃s quantũ possumus
cũ dĩ adiutono cornrm ad patientiam p̃paremus. & in omnibus
malis bominibus medicorũ uicem agerestud eamus & non so¬

Expanded text:
nec respondere aliquid asperum, non dicam vicem reddere audemus; nec respondere aliquid asperum, non dicam vicem reddere audemus; quare? ne ab illa persona potente adhuc majora quam pertulimus patiamur. Quod 206 a nobis extorquet hominis timor, debuerat exigere Christi amor. Si ergo potens persona saevit contra nos, tacemus et nihil dicere ausi sumus; si vero aut aequalis, aut forte inferior vel levem nobis contumeliam fecerit, quasi fera bestia sine ulla patientia ac sine aliqua Dei contemplatione consurgimus, et aut in praesenti nostram injuriam vindicamus, aut certe ad majorem vicem reddendam nostrum animum praeparamus. Quid est hoc, quando potens persona nobis injuriam intulit, patienter accepimus; quando inferior, nimio furore succendimur? Quod ibi timuimus hominem, hic Deum timere nolumus. Unde ergo nos, fratres, quantum possumus, cum Dei adjutorio cor nostrum ad patientiam praeparemus, et in omnibus malis hominibus medicorum vicem agere studeamus, et non
Abbreviated transcription (Latin):
cium sibi manducat etbibit. Sed dicit aliquis grandis labor est in imi¬
cos diligere proꝑsecutoribus supplicare Neinos negamus fratres non
paruus quidem labor est in hoc scło sed grandeerit p̃mium in future
amorem enim hominis innio efficieris amicusdĩ. Inmo non solumami¬
cus sed etiam filius sicut ipsedñs dix̃. Diligite inimicos urõs bene facite
his quiuos oderunt ut sitis filii patris ur̃i qui incȩlis est. Site aliquis
homo diues in hoc sȩculo uellet adoptium filium facere quomodo ser
uires quas in dignitates etiam seruorum. quȩ seruitia durissima.
et aliquotiens etiam tur pissimas sustineres. ut ad caducã & fra
uitã eternam substantiam terrenam tu sustine propt̃ uitam
eternam. Conuinimur enim certissima ratione : quia propc̃ dm̃
possimus quidem sed nolumus inurias sustinere. Deniq: si nobis
aliqua potens ꝑsona in iuriam faciat si nos &iam infacie maledicat

Expanded text:
cium sibi manducat et bibit . Sed dicit 205 aliquis: grandis labor est inimicium sibi manducat et bibit . Sed dicit 205 aliquis: grandis labor est inimicos diligere, pro persecutoribus supplicare. Nec nos negamus, fratres, non parvus quidem labor est in hoc saeculo, sed grande erit praemium in futuro; per amorem enim unius hominis inimici efficieris amicus Dei, imo non solum amicus, sed etiam filius, sicut ipse Dominus dicit: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui vos oderunt; ut sitis filii Patris vestri, qui in coelis est . Si te aliquis homo uires, quas indignationes etiam seruorum eius, quae seruitia durissima et aliquoties etiam turpissima sustineres, ut ad caducam et frater substantiam terrenam, tu sustine propter uitam aeternam. conuinpossumus quidem, sed nolumus injurias sustinere. Denique si nobis aliqua potens persona injuriam faciat, si nobis etiam in facie maledicat;
Abbreviated transcription (Latin):
tremsuum manet in mortem : &iterum. Qui fratrem suum
odit homicida est hocloco fratrem omnem hominem oportet intel¬
legi omnes enim in xp̃o fratressumus. Nemo itaque sine caritate
de uirginetate p̃sumat. Nemo doelemosinis Nemo de orationibus
confidat. Quia quam diu inimiatiã in corde tenuerit: neq istis
neq aliis quibus libet bonis operibus placare sibi dnm̃ poterit: Sed
si uult sibi habere propitiũ dõ non de dignetur audire consiliũ bionũ
Audiat non me sed ipsũ dnmsuum. Si inquid offeres munus tuum
adaltare & ibi recordatus fueris quia frat̃ tuus habet aliquid ad¬
uersumte relinq ibi munustuum ante altare & uade prius re
conciliare fratrituo & tunc ueniens offermunus tuum. At nos pug¬
nas habentes intrinsecus & dolos incorde uersantes quasi quibo¬
nam conscientiam habeamus p̃sumimus accedere ad altare
Non timentes qđ scriptumest. Qui manducat &bibit indigne iudi¬

Expanded text:
trem suum, manet in morte. Et iterum: Qui fratrem suum trem suum, manet in morte. Et iterum: Qui fratrem suum odit homicida est I Joan III. Hoc loco fratrem omnem hominem oportet intelligi; omnes in Christo fratres sumus. Nemo itaque sine caritate de virginitate praesumat, nemo de eleemosynis, nemo de orationibus confidat; qui quandiu inimicitiam in corde tenuerit, neque istis, neque aliis quibuslibet bonis operibus placare sibi Dominum poterit. Sed si vult habere sibi propitium Deum, non dedignetur audire consilium bonum; audiat non me, sed ipsum Dominum suum. Si, inquit, offers munus tuum ad altare, et ibi recordatus fueris quia frater tuus habet aliquid adversum te, rconciliari fratri tuo; et tunc veniens offeres munus tuum . Et nos pugnas habentes intrinsecus, et dolos in corde versantes, quasi qui bonam conscientiam habeamus, praesumimus accedere ad non timentes, quod scriptum est: Qui manducat et bibit indigne, judi
Abbreviated transcription (Latin):
dimittere multũ : Recole quid tibi in euangelio ueritas ipso pro¬
miserit. et quã tibi quodã modo cautionem fecerit. uel qualẽ
tecũ pactũ inierit. Si enim inquit dimiseritis hominib pecca
ta eoꝵ dimittet & uobis pat̃ uester celestis peccata uestra. Siaut̃
non dimiseritis. nec pat̃ uester dimittet debitaurã. Videtis fr̃s
quia cũ dĩ gratia in potestate nostra positum est qualit̃ ad nõ
iudicemur. Siin quid dimiseritis dimittetur uobis. Lam sepe
dixit fr̃s et frequentius dicere debeo ne mese circũueniat. ne¬
mos seducat. quiuel unũ hominem in hoc mundo odio habet. quic¬
quid dõ in operibus bonis obtulerit totũ ꝑdit. Quia non men¬
titur paulus a postolus dicens. Sidedero om̃s facultates meas
incibos pauperum. & si tradidero corpus meũ ut ardeam. cari¬
tatem aut̃ non habuero nihil mihi prodest. Quã rem etiam
beatus iohannes confirmat dicens. Oninis qui non diligit fra¬

Expanded text:
dimittere totum. Recole, quid tibi in euangelio ueritas ipsa prodimittere totum. Recole, quid tibi in euangelio ueritas ipsa promiserit et quam tibi quodam modo cautionem fecerit uel quale tecum pactum inierit: si enita eorum, dimittet et vobis Pater vester coelestis peccata vestra. Si autem non dimiseritis, nec Pater vester dimittet debita vestra . Videtis, fratres, quia cum Dei gratia in potestate nostra positum est, qualiter a Domino judicemur. Si, inquit, dimiseritis, dimittetur vobis. Jam saepe dixi, fratres, et frequenter dicere debeo, nemo se circumveniat, nemo se seducat; qui vel unum hominem in hoc mundo odio habet, quidquid Deo in operibus bonis obtulerit, totum perdit, quia non mentitur Paulus apostolus dicens: Si dedero omnes facultates meas in cibos pauperum, et si tradidero corpus meam, ut ardeam, caritatem autem non habuero, nihil mihi prodest . Quam rem etiam beatus Joannes confirmat, dicens: Omnis qui non diligit fra
Abbreviated transcription (Latin):
Plus itaq tunc illorum dolebat peccata. quã sua uulnera. Plus illorum impie¬
tatem. quã suã mortem. Et recteplus In illorum quippe iniquita te erant
multa quȩ plangi. in illius autem morte non erat qđ debuisset doleri. Illoꝵ
impietatem mors qͣuebatur aeterna : huius autem mortem uita perpetua :
Imitemur ergo in aliquo dilectessimi frs : tanta magistri fidem
tã p̃clarimartrris caritatem. Diligamus nos hoc animo in eđa
fr̃s nr̃os quo ille tunc dilexit in imicossuos. Sed quod peius aliquo¬
tiens non solum inimicos non diligimus. sed nec amicis quidem fidẽ
integram custodimus. Sed dicit aliquis. Non possũ diligere ini¬
micũmeum quẽ cotidie uelut hostem patior crudelissimum:
O quicũq es attendis quid tibi fecerit homo et non consideras quid
tuscceris dõ. Cũ enim tumultũ grauiora indm̃ pectata cõmi¬
seris quare non dimittas homini paruum. ut tibi ds̃ dignetur

Expanded text:
Plus itaque tunc illorum dolebat peccata quam sua vulnera, plus illorum impiePlus itaque tunc illorum dolebat peccata quam sua vulnera, plus illorum impietatem quam suam mortem; et recte plus. In illorum quippe iniquitate erant multa quae plangi, in illius autem morte non erat quod debuisset doleri; illorum impietatem mors sequebatur aeterna, hujus autem mortem vita perpetua. Imitemur ergo in aliquo, dilectissimi fratres, tanti magistri fidem, tam praeclari martyris caritatem; diligamus nos hoc animo in Ecclesia fratres nostros, quo ille tunc dilexit inimicos suos. Sed quod pejus est aliquoties non solum inimicos non diligimus, nec amicis quidem fidem integram custodimus. Sed dicit aliquis: non possum diligere inimicum meum, quem quotidie velut hostem patior crudelissimum. O quicunque ille es, attendis quid tibi fecetu feceris deo. cum enim tu multo grauiora in deo peccata commiseris, quare non dimittas homini paruum, ut tibi deus dignetur
Abbreviated transcription (Latin):
actrium phali morte p̃cessit: Ac sic qui erat inferior ordine : primus
factus est passione & quierat discipulus gradu: magister coepit eẽ
martrrio : Complens illud qđ beatus propheta in psalmodixit. Quid
retribuam pro omnib: que retribuit mihi : Retribuere enim primus
uoluit stephanus martrrdnõ qđ cũ omni humano genere accepit adño
Mortemenim quã saluator dignatus est pro omnibus pati: hanc ille primꝰ
reddidit saluatori. Post hȩc subircit scriptura sacra etait. Positis geni¬
bus clamauit. Dñe nestatuas illis hoc paccatum. Videte dilectissimifrs
affectum beatiuiri uidete magnã et ad mirabilem caritatem. In ꝑsecutione
positus erat et proꝑsecutoribus supplicabat : Atq in illa lapidũ ruina quan¬
do alius obliuisa poterat etiam Harissimossuos ille dñõ commendat inimi¬
cos. Quid enim dicebat cũ lapidarctur : dne nestatuas illis hoc peccatum

Expanded text:
ac triumpac triumpfactus est passione; et qui erat discipulus gradu, magister coepit esse martyrio; complens illud quod beatus propheta in psalmo dixit: Quid retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mihi ? Retribuere enim primus voluit Stephanus martyr Domino, quod cum omni humano genere accepit a Domino; mortem enim, quam Salvator dignatus est pro omnibus pati, hanc ille primus reddidit Salvatori. Post haec subjecit Scriptura sacra, et ait: Positis genibus clamavit dicens: ne statuas illis hoc peccatum. Videte, dilectissimi fratres, affectum beati viri; videte magnam et admirabilem caritatem. In persecutione positus erat, et pro persecutoribus supplicabat, atque in illa lapidum ruina, quando alius oblivisci poterat etiam carissimos suos, ille Domino commendabat inimicos. Quid enim dicebat, cum lapidaretur? Domine, ne statuas illis hoc peccatum.
Abbreviated transcription (Latin):
exhibete insistite operibus bonis et ad prȩmia aeterna ꝑuenire possits ad¬
iuti gratia xp̃i dnĩ saluatoris.¬
ectio astuum apłoꝵ quȩ nohis hodielecta est dilectissimfrs̃ cũ pluri¬
mũ habeat in ipsa specie ammirationis : Nonminus tanen continet in miste¬
rio dignitatis. Ecce inquit beatus stephanus. Video celos aꝑtos et filiũ homi¬
ratio postulabat ut hoc ita ctostenderetur incȩlo & prȩdicaretur in mun¬
do. Omne enim uidȩorum scandalum in hocerat. cũ dñs̃ nrt̃ iħs xp̃s qui scđm
chrȩ scriptura diuina filium hominis addexterã dĩ patris stare memo¬
rauit : ut ad confundendam iudȩorũ in credulitatem. ille martrr
prȩtiosa est in conspectu dnĩ morsscõrum eius. Sed siquid tamen dista¬
re intermartrres potest : prȩcipuus uidetur eẽ qui primus est. Nam
cũ sc̃s stephanus ab apostolis diaconus ordinatus sit: apłos ipsos beata

Expanded text:
exhibete, et in ea proficiendo conscendite. Insistite operibus bonis, ut ad praemia aeterna pervenire possitis, adexhibete, et in ea proficiendo conscendite. Insistite operibus bonis, ut ad praemia aeterna pervenire possitis, adjuti gratia Salvatoris actuum, quae nobis hodie lecta est, dilectissimi fratres, cum plurimum habeat in ipsa specie admirationis, non minus tamen continet in mysterio dignitatis. ecce, inquit beatus Stephanus, uideo caelos apertos et filium homiratio postulabat, ut hoc ita et ostenderetur in caelo et praedicaretur in mundo. omne enim Iudaeorum scandalum in hoc erat, cur dominus noster Iesus chre Scriptura divina Filium hominis ad dexteram Dei Patris stare memoravit, ut ad confutandam Judaeorum incredulitatem ille Martyri pretiosa sit in conspectu Domini mors sanctorum ejus , si quid tamen distare inter martyres potest, praecipuus videtur esse, qui primus est. Nam cum sanctus Stephanus ab Apostolis diaconus ordinatus sit , Apostolos ipsos beata
Abbreviated transcription (Latin):
Quo enini prȩbessic stephanus tricidatus lapidibus pauli illud secutus est
paulus adiutus oradonibus stephani. Quã uera uita frꝰinei ubi nom paulus
sed stephani occisione confunditur sed stephanus dipiuli consortio gratulat᷑
qm̃ caritas inutroq lȩtatur. Caritas quippe instephano superauit seuititiã
udeorum caritas in paulo cooperit multitudinem peccatoram Caritas
in utroq pariter regnum meruit possidere celorũ. Caritas est igitur omniũ
fons et origo bonorũ munien egregium uia quȩ duct ad celum. Incaritate qui
ambulat nec errore poterit. nec timere ipsa dirigit ipsa ꝓtegit ipsa ꝑducit:
Quo circa frs̃ qm̃ scalam caritatis constituit xp̃s. perquã ad celũ umnis possit
conscendere xpĩanus purã caritatem fortiter recinit. Ipsam uobis inuicem

Expanded text:
Quo enim praecessit Stephanus, trucidatus lapidibus Pauli, illuc secutus est Quo enim praecessit Stephanus, trucidatus lapidibus Pauli, illuc secutus est Paulus, adjutus orationibus Stephani. 6. Quam vera vita, fratres mei! ubi non Paulus de Stephani occisione confunditur, sed Stephanus de Pauli consortio gratulatur, quoniam caritas in utroque laetatur. Caritas quippe in Stephano superavit saevitiam Judaeorum, caritas in Paulo cooperuit multitudinem 558 peccatorum, caritas in utroque pariter regnum meruit possidere coelorum. Caritas igitur est omnium fons et origo bonorum, munimen egregium, via quae ducit ad coelum. In caritate qui ambulat, nec errare poterit, nec timere. Ipsa dirigit, ipsa protegit, ipsa perducit. Quocirca, fratres, quoniam scalam caritatis constituit Christus, per quam ad coelum omnis possit conscendere Christianus, puram caritatem fortiter retinete, ipsam vobis invicem
Abbreviated transcription (Latin):
exemplũ conuersationis inpaulo. Et qui bonus est aequitatem usq infinem
teneat : qui aut malus est quã totius a sua ꝑuersitate discedat. Nec bonum homi¬
nem prȩsũptio iustitiȩ faciat neglegentem : nec malum iniquitas faciat despe¬
rantem. Sed ille bonũ fortiter teneat. iste malũ celeriter deserat. Bonusti¬
meat necadat malus conetur ut surgat. Quis quis ergomalus est cum paulo
prosternatur in malo ut cũ eo crigitatur inbono. Qm̃ et ille cecidit malus
et surrex̃ bonus. prostratus est iniquus et erectus estiustus. Cecidit sȩ uissimus
ꝑsecutor. et surrex̃ uendicus p̃dicator. Cadens lumen corporis impius per¬
didit surgens lumen cordis iustificatus accepit. Coniunctus itaque stepha¬
no factus ouis exlupo. Et ate nunc paulus cũ stephano lȩtatur : cũ stephano
xp̃i daritate ꝑfruitur Cũ stephano exultat: cumstephano regnat.

Expanded text:
exemplum conversionis in Paulo: et qui bonus est, aequitatem usque ad finem exemplum conversionis in Paulo: et qui bonus est, aequitatem usque ad finem teneat; qui autem malus est, quantocius a sua perversitate discedat; nec bonum hominem praesumptio justitiae faciat negligentem, nec malum iniquitatis consideratio faciat desperantem, sed ille bonum fortiter teneat, iste malum celeriter deserat. Bonus timeat ne cadat, malus conetur ut surgat. Quisquis ergo malus est cum Paulo prosternatur in malo, ut cum eo erigatur in bono: quoniam et ille cecidit malus, et surrexit bonus. Prostratus est iniquus, et erectus est justus; cecidit saevissimus persecutor, et surrexit veridicus praedicator. Cadens lumen corporis impius perdidit, surgens autem lumen cordis justificatus accepit. Conjunctus est itaque Stephano, factus est ovis ex lupo. Et ecce nunc Paulus cum Stephano laetatur, cum Stephano Christi claritate perfruitur, cum Stephano exsultat, cum Stephano regnat.
Abbreviated transcription (Latin):
non orauerit depnicie condemnatur. Quo circa frr̃ siquando aliquis pro
anime salute corripitur. non aspernanter acapiat monita caritatis. ne c p̃¬
sentem tristitiam suȩ uoluntatis ad tendat sed consideret quȩlucra utilita¬
tis ad quirat. Idurco enim arguitur ut a prauis operibus corrigatur. Nec cum
uidet corruptionem aliqua uerborũ austeritate feruere existimet caritatẽ
in corde frigescere. Sic en imuigilet in are correptio ut in corde nondor mitet
oratio. Acꝑ hoc in utroq peccanti consulte prospictur. utdũ homo correptus de
peccato confunditur. etamalis operibus separctur et ꝑorationem dõ miserante
mur ut in bono ꝑmaneant. et malos conpellimur ut amalo discedant Prȩ sercim
qm̃ in istis duobus sõs geminũ nobis monstratur salutis indicium. Vt siquisbo¬
nus est mitetur ꝑseuerantiã caritatis instephano. qui aut̃ malus est sec tetur

Expanded text:
non oraverit, de pernicie condemnatur. Quocirca, fratres, si quando aliquis pro non oraverit, de pernicie condemnatur. Quocirca, fratres, si quando aliquis pro animae salute corripitur, non aspernanter accipiat monita caritatis; nec praesentem tristitiam suae voluntatis attendat, sed consideret quae lucra utilitatis acquirat. Idcirco enim arguitur, ut a pravis operibus corrigatur. Nec tamen cum videt correptionem aliqua verborum austeritate fervere, existimet caritatem in corde frigescere. Sic enim vigilat in ore correptio, ut in corde non dormitet oratio. Ac per hoc, in utroque peccanti consulte prospicitur, ut dum homo correptus de peccato confunditur, et a malis operibus separetur et per orationem Deo miserantemur, ut in bono permaneant, et malos compellimus, ut a malo discedant: praesertim quoniam in istis duobus sanctis geminum nobis monstratur salutis indicium: ut si quis bonus est, imitetur perseverantiam caritatis in Stephano; qui autem malus est, sectetur
Abbreviated transcription (Latin):
orando siue corripiendo caritatem beatus stephanus reseruauit. quia utroq
salutem errantiũ cogitauit. & indicio scẽ orationis ostendit. increpatiooẽ
illam non fuisse odii sed amoris. hoc aut̃ faciens et prȩsentibus caritatem
beatus martrr exibuit etutilenimis exemplũ posteris dereliquid. De¬
monstauit enimgemnam ecdesiastia despensatoris industria : ut ad
corrigendũ cuius libet peocantis errorem & nondesit in ore correptio ut
addm̃ proeo supplex effundatur oratio. Vt qui malũ facit per in crepatio¬
nem demalis operibus confundatur & ꝑ orationem apud dñm ad uiuetur
Acsic ipsacanitas & in ore iustitiã sonet ut et errantem corrigat. & in corde
patientiã seruet ut ꝓcrrante orationem puro affectu dilectionis effundait
Quienim errantem non corripuitrit : deneglegentia iuidicatur. Quia ũt ꝓco

Expanded text:
orando, sive corripiendo, caritatem beatus Stephanus reservavit, quia utrobique orando, sive corripiendo, caritatem beatus Stephanus reservavit, quia utrobique salutem errantium cogitavit, et indicio sanctae orationis ostendit increpationem illam non fuisse odii, sed amoris. 4. Hoc autem faciens, et praesentibus caritatem beatus martyr exhibuit, et utile nimis exemplum posteris reliquit. Demonstravit enim 557 geminam ecclesiastici dispensatoris industriam: ut ad corrigendum cujuslibet peccantis errorem, et non desit in ore correptio, et ad Deum pro eo supplex effundatur oratio. Ut qui malum fecit, per increpationem de malis operibus confundatur, et per orationem apud Deum adjuvetur; ac sic ipsa caritas, et in ore justitiam sonet, ut errantem corrigat; et in corde patientiam servet, ut pro errante orationem puro affectu dilectionis effundat. Qui enim errantem non corripuerit, de negligentia judicatur; qui autem pro eo
Abbreviated transcription (Latin):
ut nominis sui coronã meruis sit accipete caritatẽ ꝓ armis habebat et ꝑipsã
ubique uincebat. Percaritatem dĩ seuientibus iudris non cessit ꝓcaritatem
proximi ꝓlapidantibus intercessit. Percaritatem arguebat errantes
ut corrigent᷑ ꝑ caritatem ꝓlapidantibus orabat nepunrentur Carita¬
tis uirtute sub nixus uicit saulũ crudelit̃ seuientem. et quẽ habuit in
terra ꝑsecuto rem incelomeruit habere consortem. Ipsa scã et inde fessa
caritas desiderabat orando adquirere. quos nequiuit monendo conuer¬
ttre. Neque cnm fr̃s existimandus est stephauus tunc inimicos dilexisse
cũ procis oraret et non dilexisse cũ corũ incredulitatem arguendo cor¬
riperet. Absit hoc ab anima martrris: ad cli palatium festinantis. Ipsa
scã caritas firmã seruauit in oratione patientiã : quȩ regendã tenuit in cor¬

Expanded text:
ut nominis sui coronam meruisset accipere, caritatem pro armis habebat, et per ipsam ut nominis sui coronam meruisset accipere, caritatem pro armis habebat, et per ipsam ubique vincebat. Per caritatem Dei saevientibus Judaeis noncessit, per caritatem proximi pro lapidantibus intercessit. Per caritatem arguebat errantes, ut corrigerentur; per caritatem pro lapidantibus orabat, ne punirentur. Caritatis virtute subnixus, vicit Saulum crudeliter saevientem, et quem habuit in terra persecutorem, in coelo meruit habere consortem Ipsa sancta et indefessa caritas desideravit orando acquirere quos nequivit monendo convertere. Neque enim, fratres, existimandus est Stephanus tunc inimicos dilexisse cum pro eis oraret, et non dilexisse cum eorum incredulitatem arguendo corriperet. Absit hoc ab anima martyris ad coeli palatium festinantis. Ipsa enim sancta caritas firmam servavit in oratione patientiam, quae rigidam tenuit in cor
Abbreviated transcription (Latin):
Magnũ quippe donatium suis militibus attulit: quo eos non solum
copiose ditauit. sed etiam ad certanda inuistissime confortauit.
Attulit namq donũ caritatis que ꝑducere homines ad consortium
dĩtatis. Quod ergo attulit crogauit. Nec sibi aliquid minuit. Sed
mirabiliter et suorũ fidelium pauperiem ditauit. Et indeficientibus
thes auris plenus ipse ꝑmansit. Caritas ergo quȩ ad terrã decelo depo
p̃cessit in rege ipse subsequent̃ refulsit inmilite. O ad miranda ubiq
potentia saluatoris. õ prȩdicanda in desinent̃ gratia redemptoris
Ostendit in matre uirginitatis aeterne miraculũ. demonstrauit in
martrre inuitt caritatis indicium. Integritas quippe intemerata
ꝑmansit uirgine dilectionis uestis inuicta ꝑseuerauit in martrre.
Et sicut in matrednĩ non potuit uirginitas uiolari sic in martrris mente
non potuit xp̃i caritas tanto seuientiũ agmine suptrari. Stophanus ergo

Expanded text:
Magnum quippe donativum suis militibus attulit, quo eos non solum Magnum quippe donativum suis militibus attulit, quo eos non solum copiose ditavit, sed etiam ad certandum invictissime confortavit. Attulit namque donum caritatis, quo perduceret homines ad consortium deitatis. Quod ergo attulit, erogavit: nec sibi aliquid minuit, sed mirabiliter et suorum pauperiem ditavit, et indeficientibus thesauris plenus ipse permansit. 3. Caritas ergo quae de coelo ad terras deppraecessit in Rege, ipsa subsequenter refulsit in milite. O admiranda ubique potentia Salvatoris! O praedicanda indesinenter gratia Redemptoris! Ostendit in matre virginitatis aeternae miraculum, demonstravit in martyre invictae caritatis indicium. Integritas quippe intemerata permansit in virgine, dilectionis virtus invicta perseveravit in martyre. Et sicut in matre Domini non potuit virginitas violari, sic in martyris mente non potuit Christi caritas tanto saevientium agmine superari. Stephanus ergo,
Abbreviated transcription (Latin):
trrisuo aperire dignatus cstcclum. Dñs xp̃s augustias intrare non dedignatꝰ
est uteri ut animã stephani latitudo susciperet celi Necessarium nobis est
potuit superare utita meruisset felicit̃ triumphare. Neque enim paruipenden¬
das¬
talis uirtus talisque triumphus at uero uilibus armis potuit pręmu¬
niri quia multis non potuit superari Inuicte namq in eo emituit in¬
signe uirtus quȩ nec fernentum seuitiã formidauit. nec lapidantiũ
istibus deuicta sub cubuit. Vsq: adeo enim int̃frementes ꝑmansit
interritus. et inter lapidũ fuit cruciamenta sicurus. ut in crudelitatẽ
iud ȩoꝵ fident̃ arguerit et benignus ꝓlapidantibus exorarit. Quod
ergo tam magnum atque in superabile genus armorũ quo munitus sȩ.
& occisus aulam cȩlestis regniuiuus et coronatus intraret. Pro culdubio
munimine regio septus nulla temis est ab aduersariis superatus. ¶m̃ rex
nr̃t cũ sit altissimus ꝓ nobis humilis uenit. sed in anis uenire non potuit

Expanded text:
tyri suo aperire dignatus est coelum. Dominus Christus angustias intrare non dedignatus est uteri, ut animam Stephani latitudo susciperet coeli. 2. Necessarium nobispotuit superare, ut ita meruisset feliciter triumphare. Neque enim parvipendenda stalis virtus, talisque triumphus. Haud vero vilibus armis potuit praemuniri, qui a multis non potuit superari. Invictae namque in eo enituit insigne virtutis, quae nec frementium saevitiam formidavit, nec lapidantium ictibus devicta succubuit. Usque adeo enim inter frementes 556 permansit interritus , et inter lapidum fuit cruciamenta securus, ut incredulitatem Judaeorum fidenter argueret, et benignus pro lapidantibus exoraret. Quod est ergo tam magnum atque insuperabile genus armorum, quo munitus saeviet occisus aulam coelestis regni vivus et coronatus intraret? Procul dubio munimine regio septus, nullatenus est ab adversariis superatus: quoniam Rex noster, cum sit altissimus, pro nobis humilis venit, sed inanis venire non potuit.
Abbreviated transcription (Latin):
aliquando uidȩus inphalanga. tamquam in prȩsagio fu¬
ture crucis infixerat. sub quo curuaretur. non ex quore¬
ficerecur. lam enim decis psalmus fuerat prȩlocutus.
Obscurentur oculieorum neuideant. et dorsum eius semꝑ
incurua. Portabant igitur botrum duo unus alterior
alter posterior. In medio palmite geminis propago pen¬
debat. Primus indicabat populum iudeorũ secundus de¬
signabat populum gentium. ludȩus quidem anteibat. sed
contra botrum dorsa ponebat. Gentiles posterior ambu¬
labat. sed botrum fidei oculis adtendebat: quia inpendentẽ
credebat . Posuerunt inquid dñs deuidȩis ad medorsa. &
non faciessuas. Primus aduersabatur secundus poscebat᷑.
Ile anbelabat subdilato onero. istebibebat exubere. ludeo
ergo botrus posterior. gentilierat anterior. Illis infine.
trobis in principio. Illos sequebatur ad sopplitum. nos inui¬
tabat ad crbum. Itaque illa dissicati sunt. & aruerunt

Expanded text:
aliquando Judaeus in palanga tanquam in praesagio fualiquando Judaeus in palanga tanquam in praesagio futurae crucis infixerat, sub quo curvaretur, non ex quo reficeretur. Jam enim de eis psalmus fuerat praelocutus: Obscurentur oculi eorum ne videant, et dorsum eorum semper incurva. Portabant igitur botrum duo, unus anterior, et alter posterior; in medio palmitis germinis propago pendebat. Primus indicabat populum Judaeorum, secundus designabat populum gentium. Judaeus quidem anteibat, sed contra botrum dorsa ponebat. Gentilis posterior ambulabat, sed botrum fidei oculis adtendebat, quia in pendente credebat. Posuerunt, inquit Dominus de Judaeis, ad me dorsa et non facies suas. Primus aversabatur, secundus pascebatur; ille hanelabat sub delicti onere, iste bibebat ex aethere. Judaeo ergo botrus posterior, gentili erat anterior; illis in fine, nobis in principio; illos sequebatur ad supplicium, nos invitabat ad cibum. Itaque illi desiccati sunt et aruerunt,