comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
carnis et sanguinis demutari: Quia nec hoc est ũ quod uidet᷑.
Ios enim in eo illũ panẽ quidecȩlo descendĩt comedimus.: ẽt
dulcedo et humanitatis predicatur Idcirco sicut iri
isto panis saporem aut colorem non attendimus ita nãq
simutaretur in carnẽ nichil amplius caro xp̃i eet. quam
est. quia totũ sp̃uale ẽ quod comedimus : Immo durius
eẽt. contra consuetudinem huminam licet carnem salutil:
tamen carnẽ hominis xp̃i inspeciẽ & colorẽ ipsiuis mutatã &ui
nũ incruorẽ conuersũ accipere. Unde & illi adhuc rudes
discipłi carnalit̾ sapientes dicebant. Durus ÷ hicsermo. eũ
diceret nisi manducaueritis carnẽ filii hominis &biberitas
eius sanguinẽ : non habebitis uicã inuobis manentẽ. Et ñ po¬
terant sustinere utiq quia carnalit̾ ea intelligebant. Sic itaq
cũ lacte bibat: quia nisi xp̃s ds̃ & homo uere intelligat᷑ & uinũ

Expanded text:
carnis et sanguinis demutari, quia nec hoc est jam quod videtur, carnis et sanguinis demutari, quia nec hoc est jam quod videtur, ercipitur. Nos enim in eo illum panem qui de coelo descendit comedimus, et llo divinitatis dulcedo et humanitas praedicatur; idcirco sicut in isto saporem panis aut colorem non attendimus; ita quoque si mutaretur in carnem, nihil amplius caro Christi esset quam est, quia totum spiritale est quod comedimus, imo durius esset contra consuetudinem humanam, licet carnem salutis, tamen carnem hominis Christi in speciem et colorem ipsius mutatam, et vinum in cruorem conversum accipere. Unde et illi adhuc rudes discipuli carnaliter sapientes, dicebant: Durus est hic sermo , cum diceret: Nisi manducaveritis carnem filii hominis, et biberitis ejus sanguinem, non habebitis vitam in vobis manentem ; et non poterant sustinere utique quia carnaliter ea intelligebant. Sic itaque cum lacte bibat, quia nisi Christus Deus et homo vere intelligatur, et vinum
Abbreviated transcription (Latin):
cũ unquentis meis:. Alanducaui autẽ panẽ meũ cũmelle
meo: &bibi uinũ cũ lacte meo. Sed ñ prius panis comedit᷑
quã mirra in nobis mortificationis turgescat: & unguencũ
tegebantur: rectũ fuit ut in his diuinũ fieret sacram̃tũ.
quatinꝰ cotũ sp̃ĩtalit̃ incelligere mens satageret: ubi nichil
carnale sentire licet. Unde isdẽ panis xp̃s qui decelo descendic
in hoc misterio accipit᷑: sicut & caroquȩ in cruce pependit cũ
ietger demceps axp̃s ꝑscueret. licet abomibi eotidie edlatur
Et sic panis quidẽaduitã & firmitatẽ animi: c̃aro uero adunitatẽ
nacure nr̃ȩ & redẽptionis p̾ciũ. Unde ipse ait caro mea ꝓmundi
uita est &̃ sanguis uere qui ꝓuobis effundetur in remissionẽ pec¬
catorũ. Hinc sane ÷ qđ sapiencia dĩ patris maluit hoc miste¬
riũ inspeciẽ panis acuini ꝑmanere : quã incolorẽ ac saporẽ

Expanded text:
cum unguentis meis; manducavi panem meum cum melle cum unguentis meis; manducavi panem meum cum melle meo, et bibi vinum cum lacte meo ; sed non prius panis comeditur quam myrrha in nobis mortificationis turgescat, et unguentum tegebantur, rectum fuit ut in his divinum fieret sacramentum, quatenus totum spiritaliter intelligere mens satageret, ubi nihil carnale sentire licet; unde idem panis Christus, qui de coelo descendit, in hoc mysterio accipitur, sicut et caro quae in cruce pependit, cum integer deinceps Christus perseveret, licet ab omnibus quotidie edatur, et fit panis quidem ad vitam et firmitatem animi, caro vero ad unitatem naturae nostrae et redemptionis pretium. Unde ipse ait: Caro mea est pro mundi vita, et sanguis vere qui pro vobis effundetur in remissionem peccatorum . Hinc sane rium in speciem panis ac vini permanere, quam in colorem ac saporem
Abbreviated transcription (Latin):
ebriat᷑ xp̃i eccła: et idõ spetiẽ uini iure tenet insensu: dũ sp̾italic̃
sanguis potat᷑ inmisterio. Quia hinc letificam᷑ sp̃itali leticia
ad gaudiũ: hinc uero redimimur demorte aduitã & p̃tiosalutis
nr̃ȩ interius saginamur. Dequib duobus dauid cecinerat
inmisterio : qđ panis confirmat cor hominis. & uinũ letificat
utiq leticia sp̃itali. Propt̃ qđ in ea dẽ substantia iure cele¬
brat̃ hoc misteriũ salutis. quia xp̃s panis est quidecelo des¬
cendit. & uinũ quoletificant᷑ corda credentiũ. De quonimi¬
rũ iosephmeridie qua hora xp̃s passus : in ebriatꝰ legit᷑ mis¬
tice cũ fr̃ib suis. Unde &nos si adhuc aquã tantũ ñ sapimus
intus in ebriam̃. & gaudemꝰ debonis dñi suꝑfrum̃to uino &
oleo quo ꝑfusi sumus leticia ȩt̃na & gaudio exultationis in
dño Nos eni ñ solũ uinea dñi : sed & uindemia eius sumus Dequa
nimirũ uinea xp̃s incanticis. Uindemiaui inquit mirrã

Expanded text:
risti Ecclesia; et ideo speciem vini jure tenet in sensu, dum spiritaliter sanguis potatur in mysterio, quia hinc laetificamur spiritali laetitia ad gaudium; hinc vero redimimur de morte ad vitam, et pretio salutis nostrae interius saginamur. De quibus duobus David cecinerat in mysterio, quod panis confirmat cor hominis, et vinum laetificat, utique laetitia spiritali. Propter quod in eadem substantia jure celebratur hoc mysterium salutis, quia Christus panis est qui de coelo descendit, et vinum quo laetificantur corda credentium. De quo nimirum Joseph meridie, qua hora Christus passus est, inebriatus legitur mystice cum fratribus suis. Unde et nos, si adhuc aquam tantum non sapimus, intus inebriamur, et gaudemus de bonis Domini super frumento, vino et oleo, quo perfusi sumus laetitia aeterna, et gaudio exsultationis in Domino. Nos enim non solum vinea Domini, sed et vindemia ejus sumus. De qua nimirum vinea Christus in Canticis: Vindemiavi, inquit, myrrham
Abbreviated transcription (Latin):
chorus sius adios humeris fortit̃ gestantes detuler̃. Vnde paulus
egragius p̃dicator Pretio inquit emptiestis : portate dñm xp̃m
incorpore urao. Dequa deniq uua dũ p̃lo p̾mit᷑ passionis. san¬
quis effluac̃ salutis. hinc morses canit incantico qd constituerit
populũ suũ dñs. suꝑ excelsam terrã ut comederet fructus agroꝵ
& suꝗ tret mel depetra. oleũq desaxodurissimo. & sanguinẽ

Expanded text:
chorus, suis ad nos humeris fortiter gestantes detulerunt. Unde Paulus chorus, suis ad nos humeris fortiter gestantes detulerunt. Unde Paulus egregius praedicator: Pretio, inquit, empti estis, portate Dominum Christum in corpore vestro . De qua denique uva dum praelo premitur passionis, sanguis effluxit salutis. Hinc Moyses canit in cantico, quod constituerit populum suum Dominus super excelsam terram, ut comederet fructus agrorum, et sugeret mel de petra, oleumque de sax
Abbreviated transcription (Latin):
unũ mortuũ ÷ interra: ut ex eius ad ipe &pinguedine nos
fecundarem̃ quia ut ipse ait. nisi mortuũ fuerit: ipsũ solũ
manet. Nunc uero quia mortuus resurrex̃ : multũ iã fructũ
affeit incredentib. Dequonimirũ fructu. unus panis effi
celebrat᷑: quatinus ꝑ hoc altius designetur. quid ineo gerat᷑
Simili modo & inuino qđ exmultis liquat᷑ u uis. & demultis
in unũ confluit granis. Quȩ nimirũ grana uirtutũ exilla
creuerunt uite quȩ dixeratꝰ Ego sũ uitis uera: uos autẽ
palmites. Hon potest ergo palmes a se ipso nisi inuite man¬
serit. facere fructũ. Idcirco uinũ qđ bibimus. sanquis est
eius dẽ uitis qui delatere eius fluxit Nam uitis et
palmes unũ sunt corpus &idõ unum fructũ ferre
uident᷑: quia uua quã palmes affert. de radice
ꝓfluxxit uitis: Hinc quoq et xp̃c uua dicitur.
quã uiri exploratores apłorũ scilicet &ꝓphetarũ

Expanded text:
unum mortuum est in terra, ut ex ejus adipe et pinguedine nos unum mortuum est in terra, ut ex ejus adipe et pinguedine nos fecundaremur, qui ut ipse ait: Nisi mortuum fuerit, ipsum solum manet . Nunc vero quia mortuus resurrexit, multum jam fructum affert in credentibus. De quo nimirum fructu unus panis efficcelebratur, quatenus per hoc altius designetur quid in eo geratur. Simili modo et in vino quod ex multis liquatur urvis, et de multis in unum confluit granis, quae nimirum grana virtutum ex illa creverunt vite quae dixerat: Ego sum vitis vera, vos autem palmites . Non potest ergo palmes a seipso, nisi in vite manserit, facere fructum. Idcirco vinum quod bibimus sanguis est ejusdem vitis qui de latere ejus fluxit. Nam vitis et palmes unum sunt corpus, et ideo unum fructum ferre videntur, quia uva quam palmes affert, de radice profluxit vitis. Hinc quoque et Christus uva dicitur, quam veri exploratores, apostolorum scilicet et prophetarum
Abbreviated transcription (Latin):
immortalitates p̃bet. Atq ideo nec mirũ sicaro xp̃i panis
dieit᷑. dũ caro subspecie panis iusibili nichil aliud quã caro
porrigit᷑. Sed caro quia in eadẽ carne passus inueritace
credicur : panis uero quia granũ frumenti cadens interrã
cenos ex ipso nichil aliud quã frum̃tũ ꝑfidẽ genuit. Un
de ꝑhoc scipsũ suis menbris exse natis uitã p̾buit: & p̃stan¬
Ao fichil nobis aliud quã panis ȩternus fuit. Nichil enĩ
adfigurã manifestius nichil admisteriũ eiudentius. Gra¬
nũ quidẽ frum̃ti xp̃s interrã cecidit: sed multa grana dese
genuit: quȩ nimirũ grana : nichil aliud quã frum̃tũ qđ
in horreũ coaceruatur. Unde mira in ipso nr̃ȩ naturȩ
unitas p̃dicat᷑. Nã om̃s nouimus qđ panis unꝰ exmultis
nacuralit̃ granis effĩcit᷑: Ex quo nr̃a in xp̃o cõm̃dat᷑ unicas
& figura ueritatis inmisterio apꝓbat᷑. Ad hoc quippe illud

Expanded text:
immortalitatis praebet. Atque ideo nec mirum, si caro Christi panis immortalitatis praebet. Atque ideo nec mirum, si caro Christi panis dicitur, cum et caro sub specie panis visibili nihil aliud quam caro porrigitur; sed caro, quia in eadem carne passus in veritate creditur; panis vero, quia granum frumenti cadens in terram, et nos ex ipso nihil aliud quam frumentum per fidem genuit. Unde per hoc seipsum suis membris ex se natis vitam praebuit, et praestando nihil nobis aliud quam panis aeternus fuit. Nihil enim ad figuram manifestius, nihil ad mysterium evidentius: granum quippe frumenti Christus in terram cecidit, sed multa grana de se genuit, quae nimirum grana nihil aliud quam frumentum, quod in horreum coacervatur. Unde mira in ipso nostrae naturae unitas praedicatur. Nam omnes novimus, quod panis unus ex multis naturaliter granis efficitur. Ex quo nostra in Christo commendatur unitas, et figura veritatis in mysterio approbatur. Ad hoc quippe illud
Abbreviated transcription (Latin):
totũ ibidẽ inuenies. Et hinc̃ ÷ qđ tradunt uidei. qđ manna
quando comedebant carnalit̃. scđm uoluntatẽ unius cuiꝰq
sic sapiebat unicuiq inore. Uerbi causa. sipirũ. simala.
siuuã. si panẽ.si carnes desiderasset : seu alia quecũq omĩa
manna prestabat in ore desiderantis: Hec illi carnalia semꝑ
querentes. Mos uero fatemur fide qđ spĩtalia & ȩterna
potius ñ solũ ista : sed & illa in cordib fideliũ p̾stabant.
Unde ꝑhec confident̃ oportet credere. siquis digne ꝓcepe¬
rit. qđ uitã ꝑcipiat immortalitatis. & delicũs fruetur
cũ omĩ delectamento in spe positus aeternorum. cͣ x¬
CURINPANE EIUINO NOC MISTTRIT̃
GITUR IN IAHE IOIO OELEBRATUR
Quia xp̃s panis ÷ quidecelo descendit. Sedsicut
illepanis longe aliud. ab isto pane intelligit᷑: ĩta lox
ge aliud caro amortali iã nr̃a carne se cernit᷑
condicionis explet. Panis uero iuctũ ad et̾itatẽ renatis

Expanded text:
totum ibidem invenies. Et hinc est quod tradunt Judaei, quod manna totum ibidem invenies. Et hinc est quod tradunt Judaei, quod manna quando comedebant carnaliter, secundum voluntatem uniuscujusque sic sapiebat unicuique in ore, verbi causa, si pirum, si mala, si uvam, si panem, si carnes desiderasset, seu alia quaecunque, omnia manna praestabat in ore desiderantis. Haec illi carnalia semper quaerentes, nos vero fatemur fide, quod spiritalia et aeterna potius, non solum ista, sed et illa in cordibus fidelium praestabant: unde per haec confidenter oportet credere, si quis digne perceperit, quod vitam percipiat immortalitatis, et deliciis fruatur cum omni delectamento, in spe positus aeternorum. 7. in pane et vino hoc mysterium 1. Igitur in pane ideo celebratur, quia Christus panis est qui de coelo descendit; sed sicut panis longe aliud ab isto pane intelligitur, ita longe in aliud caro a mortali jam nostra carne secernitur.conditionis explet: panis vero victum ad aeternitatem renatis
Abbreviated transcription (Latin):
in illo etiã aipsi om̃s sac̃ dotes dicim̃ & sumus. Fecit enĩ
nos regnũ nrmꝰ sac̃doces dõ & idõ gens scã. sacerdotiũ regale:
populus adquisitionis ab apło p̃dicamur. Hoc igĩtur
notũ. qͥa nos inipso & ille in nobis phanc grãm concorporat᷑.
Trans figurans nos incorpore claritatis suȩ ut cũ ipso
& in ipso sit nobis regnũ pacis. Hoc quippe salẽ inc̾p̃cat᷑:
& sacerdo ᷤᷤ ĩ ȩternum. hinc quoq ꝓpheta canit Lauda
herusalẽ dñm. lauda dm̃ tuũ sion: Qui posuit fines tuos
pacẽ. & ad ipe frum̾ti satiat ce. Dequonimirũ frum̃to
celestis illa hierusalẽ saginat᷑. Et notandũ qđ hoc fru¬
m̃tũ corpus uidelicet xp̃i ad ipẽ habeat: Et ñ solũ ad ipẽ.
sed & onĩs delicias: ita & potus sanguinis. Unde qđ depetra
tipice manauit. nunc melaiunc oleũ. nunc aqua. nunc quoq
potus dicit᷑. Quia quicꝗͥd p̃gustare sp̃icalit̾ potueris: hoc

Expanded text:
in illo, etiam et ipsi omnes sacerdotes dicimur et sumus. Fecit enim in illo, etiam et ipsi omnes sacerdotes dicimur et sumus. Fecit enim nos regnum et sacerdotes Deo, et ideo gens sancta, sacerdotium regale, populus acquisitionis ab Apostolo praedicamur. Hoc igitur notum, quia nos in ipso et ille in nobis per hanc gratiam concorporatur, transfigurans nos in corpore claritatis suae, ut cum ipso et in ipso sit nobis regnum pacis. Hoc quippe Salem interpretatur et sacerdotium aeternum. Hinc quoque Propheta canit: Lauda, Jerusalem, Dominum, lauda Deum tuum, Sion. Qui posuit fines tuos pacem, et adipe frumenti satiat te . De quo nimirum frumento coelestis illa Jerusalem saginatur: et notandum quod hoc frumentum, corpus videlicet Christi, adipem habeat, et non solum adipem, sed et omnes delicias, ita et potus sanguinis. Unde quod de petra typice manavit, nunc mel, nunc oleum, nunc aqua, nunc quoque potus dicitur, quia quidquid praegustare spiritaliter potueris, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
p̃misimus: quia ñminus ꝓnobis quã ꝓ illis in eccła hoc miste¬
riũ celebrat᷑. Hec quippe figura p̾cessit in melchisedech.
sicuti fides in abraham Sed quia lex quasi medius paries
se iniecit : potius in omĩb legũ sacrificiis uericas huius
misterii ad umbrat᷑. Quib ꝓfecto remotis qđ p̃dictũ erat.
scđm ordinẽ melchisedech: xp̃s uero pontifex successit. sacer¬
dociũ habens ȩternũ. Hocitaq abrahã in melchi sedech
fide conspexerat: & ideo decimas ei obtulisse legitur.
atq benedictionẽ abipso ꝑcepisse. Unde rex ille mel¬
chisedech rexiusticiȩ uelsalẽ et sacerdos dicit᷑. ut ꝑeũ
monstret᷑. Alioquin mortaliũ quis rex iusticiȩ iure
queat uocarycũ nullus nisi iusticia fidei saltĩ iustus in¬
uenitur: Ideirco teneamꝰ nos adistũ pontificẽ & sac̃ docẽ
xp̃m. & inillo maneamus: quia ꝑ hoc qđ ille in nobis est & uos

Expanded text:
praemisimus. Quia non minus pro nobis quam pro illis in Ecclesia hoc mystepraemisimus. Quia non minus pro nobis quam pro illis in Ecclesia hoc mysterium celebratur. Haec quippe figura praecessit in Melchisedech, sicut fides in Abraham, sed quia lex quasi medius paries se injecit, potius in omnibus legum sacrificiis, veritas hujus mysterii adumbrabatur, quibus profecto remotis quod praedictum erat, secundum ordinem Melchisedech Christus verus pontifex successit, sacerdotium habens aeternum. Hoc itaque Abraham in Melchisedech fide conspexerat, et ideo decimas ei obtulisse legitur, atque benedictionem ab ipso percepisse. Unde rex ille Melchisedech, rex justitiae vel Salem, et sacerdos dicitur, ut per monstretur; alioquin mortalium quis rex justitiae jure queat vocari, cum nullus, nisi justitia fidei, saltim justus invenitur? Idcirco teneamus nos ad istum pontificem et sacerdotem stum, et in illo maneamus, quia per hoc quod ille in nobis est, et nos
Abbreviated transcription (Latin):
cendit adcelũ nisi qui ddcelo descendit. Quia cũ illo ꝑhec
unũ misteria unũ sumus. Iterat᷑ autẽ hoc misteriũ & ob cõ¬
memorationẽ passionis xp̃i: sicut ipse ait. Het quotienscũq
agitis. in meã cõmemorationẽ facite. Quotienscũq ergo hunc
panẽ sumitis & bibitis hunc calicẽ: mortẽ dñi adnuntiabitis
donecueniat. Honitaq sic accipiendũ donec mors xp̃i ueniat
quia iã ultra ñ morit᷑. sed donec ipse dñs ad iudiciũ ueniat
ut discant qua caritate suos dilexit. qui ꝓeis mori dignacus :
Cui om̃is uicẽ debemus rependere caricatis: qͥa ad hoc nos pͥor
dilexit cũ essemus gehennȩ filii. uc diligeremꝰ eũ a morte
iã liberati. Dicunt etiã quidã qđ & ideo cotidie celebrat᷑:
ut qͥ deuideis credi dissent haberent ꝑhanc gratiã assueti
dieb singulis dñohostias immolari : quo possent sua reli¬

Expanded text:
cendit ad coelum, nisi qui de coelo descendit , quia cum illo per cendit ad coelum, nisi qui de coelo descendit , quia cum illo per haec mysteria unum sumus. Iteratur autem hoc mysterium, et ob commemorationem passionis Christi, sicut ipse ait: Haec quotiescunque agitis, in meam commemorationem facite . Quotiescunque ergo hunc panem sumitis, et bibitis hunc calicem, mortem Domini annuntiabitis donec veniat . Non itaque sic accipiendum, donec mors Christi veniat, qui jam ultra non moritur, sed donec ipse Dominus ad judicium veniat.ut discant qua charitate suos dilexit, qui pro eis mori dignatus est: cui omnes vicem debemus rependere charitatis, quia ad hoc nos prior dilexit, cum essemus gehennae filii, ut diligeremus eum a morte jam liberati. 6. Dicunt etiam quidam, quod et ideo quotidie celebratur, ut qui de Judaeis credidissent, haberent per hanc gratiam, assueti diebus singulis Domino hostias immolari quo possent sua reli
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o naturalit̃ unũ corpus efficimur. Et siquis patrẽ in xp̃o
naturalit̃ conficetur : conficeat᷑ se faturalit̃ quia uerbũ caro
ẽ. unũ esse imillo. ut naturalis unitas ꝑsacram̃tũ appareat
ueritatis. Hinc ergo dicit: qui manducat carnẽ meã abibit
sanguinẽ meũ inme manet & ego ineo. Cere igit᷑ sicut ꝑna
turã deitatis ds̃ pat̃ infilio ÷ : ita filius ds̃ homo ꝑhumani
tatẽ carnis innobis essẽ iure dicit᷑. Ac ꝑhoc mediator dĩ &
hominũ p̃dicat᷑ quia ꝑ eũ cõmunionẽ unitatis habemꝰ ad
dm̃: dũ ipse in patre manens & innobis quoq manere dicit᷑
Quade causa unũ nos esse inpsis. suꝑius pat̾ afilio scđm hu¬
manitatẽ exoratur. Ecce duo ista sacram̃ta qͥd efficiunt
carnis & sanguinis manere ꝓbat᷑. Et ideo iã menbra xp̃i
eius carne uescimur: ut nichil aliud quã corpus eius
unde uiuimus & sanguis inueniamur. hinc igit᷑ ÷ qđ nemo as¬

Expanded text:
is Patrem in Christo is Patrem in Christo naturaliter confitetur, confiteatur se naturaliter quia Verbum caro est unum esse in illo, ut naturalis unitas, per sacramentum appareat veritatis. Hinc ergo dicit: Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in eo . Vere igitur sicut per naturam deiticitur, ac per hoc mediator Dei et hominum praedicatur; quia per eum communionem unitatis habemus ad Deum, dum ipse in Patre manens, et in nobis quoque manere dicitur. Qua de causa unum nos esse in ipsis superius Pater a Filio secundum humanitatem exoratur. 5. Ecce duo ista sacramenta quid efficiunt: carnis et sanguinis manere probatur; et ideo jam membra Christi ejus carne vescimur, ut nihil aliud quam corpus ejus, unde vivimus
Abbreviated transcription (Latin):
& filiũ p̃dicat᷑: & sicut laborant ex eo qđ ait ego & pat̾ unũ
sumus Temptant igit᷑ adunanimitatis illud conferre con¬
sensũ : ut unitas uoluncatis in his sic ñ nature : sicut multitu¬
dinis credentiũ in hierusalẽ. dicit᷑ corunũ & anima una fu¬
isse. Sed nos patrũ uestigia sequentes: credere oportet qđ
ds̃ ex dõ substantialit᷑ genitus. naturalit̾ hoc est qđ pater
Ac ꝑ hoc unitate naturȩ pat̾ & filius unũ ẽe ꝓbantur:
Nec ñ &xp̃s hodie in nobis ñ solũ ꝑ concordiã uoluntatis sed
etiã ꝑnaturã innobis sicut & nos in illo recte manere dicit᷑.
sumimus. quomodo in nobis xp̃s manere naturalit̾ iure ñ
estimatur : qui & naturã carnis nr̃ȩ inseparabilẽ sibi homo
natus ds̃ assũpsit. & nacurã carnis suȩ ad naturã eternicatis
subsacram̃to hoc nobis cõmunicandȩ carnis admiscuit. Et
ideo ꝑ hoc om̃s indõ patre & filio ac spuscõunũ sumus. Quia

Expanded text:
 et sicut laborant ex eo quod ait: Ego et Pater unum sumus . Tentant igitur ad unanimitatis illud conferre consensum, ut unitas voluntatis in his sit, non naturae, sicut multitudinis credentium in Jerusalem dicitur cor unum et anima una fuisse ; sed nos Patrum vestigia sequentes, credere oportet quod Deus ex Deo substantialiter genitus, naturaliter hoc est quod Pater , ac per hoc unitate naturae Pater et Filius unum esse probantur, necnon et Christus hodie in nobis non solum per concordiam voluntatis, sed etiam per naturam in nobis, sicut et nos in illo, recte manere dicitur.sumimus, quomodo in nobis Christus manere naturaliter jure non aestimatur, qui et naturam carnis nostrae inseparabilem sibi homo natus Deus assumpsit, et naturam carnis suae ad naturam aeternitatis sub sacramento hoc nobis communicandae carnis admiscuit? Et ideo per hoc omnes in Deo Patre et Filio ac Spiritu sancto unum sumus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
sereamini: senẽ. adolescentulũ & uirginẽ. paruulũ. & muli¬
eres int̾ficite: usq ad internitionẽ. Omnẽ inquit suꝑquẽ
uidericis caũ ñ occidatis : Et ascũario meo incipite. Siue
ut septuaginta. a sc̃ĩs meis. id÷ a sacerdotib & ministris al¬
taris. Non qđ scĩ sint : sed quia ꝓministerio scĩ uocant᷑ in
popło: Ut quis causa peccati inplebe primi. excipiant
suppliciũ. Quia tẽpus ÷ ut udiciũ ad omo dĩ incipiat.
Sedne putares sine causa uixta altare stetissẽ: fit ad eos
offensio ꝓeccati offerentes contaminat. Et ideo iure unde
peccatũinde iudiciũ incipit: quia peccato mortuus conta¬
minat prius atria templi. & pfãnat scã : dũ inmundus
ea contingit. Neq fit error iudicii. ubi uidex ÷ & descrip¬
tor suorũ militũ uerbũ dĩ patris xp̃s iħs penitrabilior

Expanded text:
sereamini senem, pdolescentulum et virginem, parvulum et mulisereamini senem, pdolescentulum et virginem, parvulum et mulieres interficite usque ad internecionem. Omnem, inquit, super quem videritis thau non occidatis; et a sanctuario meo incipite , sive ut Septuaginta, a sanctis meis, id est a sacerdotibus et ministris altaris: non quod sancti sint, sed quia pro ministerio sancti vocantur in populo, ut qui sunt causa peccati in plebe, primi excipiant supplicium: quia tempus est ut judicium a domo Dei incipiat. Sed ne putares sine causa juxta altare stetisse, fit ad eos voffensio peccati offerentes contaminat: et ideo jure unde peccatum, inde judicium incipit, quia peccato mortuus contaminat prius atria templi, et profanat sancta, dum immundus ea contingit; neque fit error judicii, ubi judex est et descriptor suorum militum Verbum Dei Patris Christus penetrabi
Abbreviated transcription (Latin):
Et ideo bene iuxta illud stare ꝑhibet᷑: ut milices adstipen¬
dia uitȩ ꝑcipienda accedentes diuinitus discernat. Cui
cũ in medio candelabrorũ aureorũ ad sisteret : dictũ est.
Transi ꝑmediã hierusalẽ & signa taũ suꝑfrontes gementiũ
& dolentiũ: suꝑ cunctas abhominationes quȩ fiunt inme¬
dio eius. Hinc quoq alibi dese ipso. Et ambulabo inquit
int̾ eos & ero illorũ dñs. Quorũ nisi Illorũ utiq suꝑquos
signatũ ÷ signũ crucis : Alorfficationẽ scilicet iħu incor¬
pore suocircũ ferentes. qui ñsolũ sua. sed aliorũ ꝙtidie delic¬
ta lugent. & possunt dicere cũ ꝓpheta: signatũ ẽ. suꝑnos lu¬
men uultus cui dñe Ceterũ ad eos in quorũ manib uasa in¬
terfectionis erant: fit ilico uox ꝓpheta audiente. Transite
post eũ ꝑciuitatẽ.: & ꝑcucite. Non parcat oculus ur̃. neq mi¬

Expanded text:
et ideo bene juxta illud stare perhibetur, ut milites ad stipenet ideo bene juxta illud stare perhibetur, ut milites ad stipendia vitae percipienda accedentes divinitus discernat. Cui cum in medio candelabrorum aureorum assisteret, dictum est: Transi per mediam Jerusalem, et signa thau super frontes gementium et dolentium super cunctas abominationes quae fiunt in medio ejus . Hinc quoque alibi de ipso: Et ambulabo, inquit, inter eos, et ero illorum Dominus . Quorumvis? illorum utique super quos signatum est signum crucis, mortificationem scilicet Jesu in corpore suo circumferentes, qui non solum sua, sed aliorum quotidie delicta lugent, et possunt dicere cum Propheta: Signum est super nos lumen vultus tui, Domine . Caeterum ad eos in quorum manibus vasa interfectionis erant, fit illico vox, propheta audiente: Transite post eum per civitatem et percutite. Non parcat oculus vester, neque mi
Abbreviated transcription (Latin):
ferri . Et ex illo corã nobis inisto uisibili. quia nec dũ ad illũ
corporeo in gressu possumꝰ introire. uerissima xp̃i caro & san¬
gius qͥotidiẽ ministrat᷑. Id circo signant iuxta illud ȩneũ
qđ erat in atriostetisse dicuntur: quia ad illud interius qui
semel intrauerit. nũquã ulterius mortẽ pacietur. Ad istud
uero qđ inatrio ÷ id ẽ in p̃senti scło. siquis indigne accesserit :
iudiciũ dapnacionis excipit. Ad hoc ergo unus qͥsq illoꝵ
ingredientes plenius dinosceret. Et clamauit ad uirũ qui
indutus erat lineis. & atram̃tariũ scriptoris habebat in
lũbis suis. Quẽ ꝑfecto uirũ xp̃m intelligimꝰ. uestitũ in
habitu pontificis. dequo scriptũ ẽ. Iues sacerdos in ȩc̃nũ
scđm ordinẽ melchi sedech. Et habet a tramentariũ scriptoris
adrenes suos. ut omniũ peccata describat. & scõrũ apeccato¬
rib numerũ segreget: maxime dũ ad alcare ueniunt.

Expanded text:
ferri, et ex illo coram nobis in isto visibili , quia necdum ad illud ferri, et ex illo coram nobis in isto visibili , quia necdum ad illud corporeo ingressu possumus introire, verissima caro Christi et sanguis quotidie ministratur. Idcirco signanter juxta illud aeneum, quod erat in atrio, stetisse dicuntur, quia ad illud interius qui semel intraverit, nunquam ulterius mortem patietur; ad istud vero quod in atrio est, id est in praesenti saeculo, si quis indigne accesserit, judicium damnationis excipit. Ad hoc ergo unusquisque illoringredientes plenius dignosceret: Et clamavit ad virum, qui indutus erat lineis, et atramentarium scriptoris habebat in lumbis suis: quem profecto virum Christum intelligimus vestitum in habitu pontificis, de quo scriptum est: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech ; et habet atramentarium scriptoris ad renes suos, ut omnium peccata describat, et sanctorum a peccatoribus numerum segreget, maxime dum ad altare veniunt,
Abbreviated transcription (Latin):
securis adradices arborũ. uidelicet ad cogitationes singuloꝵ
posita ẽ : Inquorũ medio uirunus uestit᷑ꝰ lineis. &atram̃tariũ
habebat scriptoris. ad renes suos Qui profecto ingressi stecer̃
iuxta altare eneũ. quoderat inatrio templi: Per quod nimirũ
presens altare quo cybum uitȩ et stipendium militię nrãe
sumimus. manifestissime designatur: Quia illud ałiud in¬
terius infra scã scõꝵ. aureũ fuisse legimus Ex quo illud iri¬
telligibile demonstrat᷑ altare ubi orationes omnium: &
uota offeruntur singulorũ a sũmo pontifice xp̃o dño. Etidõ
adillũ mundo corde ꝑtingere. adistũ uero mente simul
& corpore absq ulla inmunditia debemus: Quia sacra¬
mentorũ uota in illo ꝓnobis offerunt᷑ altareͥ: quommirũ
xp̃s concordiam uldet omniũ : fidẽ conuenit singulorũ
Illucq dõ patri hȩc p̃cant᷑ ꝑmanus angli gloriosius de¬

Expanded text:
securis ad radices arborum , videlicet ad cogitationes singulorum securis ad radices arborum , videlicet ad cogitationes singulorum posita est. In quorum medio vir unus vestitus lineis et atramentarium habebat scriptoris ad renes suos, qui profecto ingressi steterunt juxta altare aeneum quod erat in atrio templi; per quod nimirum praesens altare, quo cibum vitae et stipendium militiae nostrae sumimus, manifestissime designatur, quia illud aliud interius infra Sancta sanctorum aureum fuisse legimus. 6. Ex quo illud intelligibile demonstratur altare, ubi orationes omnium et vota offeruntur singulorum a summo pontifice Christo Domino; et ideo ad illud mundo corde pertingere, ad istud vero mente simul et corpore absque ulla immunditia debemus, quia sacramentorum vota in illo pro nobis offeruntur altari, quo nimirum Christus concordiam videt omnium, fidemque convenit singulorum, illucque Deo Patri haec precamur per manus angeli gloriosius de
Abbreviated transcription (Latin):
in libro samuhelis cũ depeccato sacrificii filios suos heli
moneret. dictũ legunus. Non ÷ enĩ bonafama filii quã
audio de uobis. Si peccauerit uir inuirũ: placari ei pocest
ds̃. Si aut̃ peccauerit in dm̃. quis orabit ꝓeo: idẽ. quẽ
apud dm̃ ꝑse int̾uenientẽ inueniet: qui dm̃ tocius creaturȩ
contẽpnens: in eius iniuriã ad scĩficata. immonunc ad
corpus & sanguinẽ ipsius indignꝰ accedic : talis ꝑfecto
nec dei uere ur p̃sentiã. nec frequentiã formidatꝰ angłoꝵ:
Sedsic se ingerit. quasi nullussic quieiꝰ conscientiã iudeat¬
Propter quod dñs cum peccata hierusalem & ab hominationes
quae fiebant in templo peruisionem ostenderet: int̃ cet̃a
dicuntur sex uiri deuia portȩ superioris aduenisse: Et ecce
unus quisq eoꝵ in manu sua ferebat uas interfectionis:
Ubi seꝑtuaginta secureͥm at tulisse dixere: Dequa dñs Ecce

Expanded text:
in libro Samuelis, cum de peccato sacrificii filios suos Heli in libro Samuelis, cum de peccato sacrificii filios suos Heli moneret, dictum legimus: Non est enim bona fama, filii, quam audio de vobis. Si peccaverit vir in virum, placari ei potest Deus. Si autem peccaverit in Deum, quis orabit pro eo? id est quem apud Deum pro se intervenientem inveniet, qui Dominum totius creaturae contemnens, in ejus injuriam, ad sanctificata, imo nunc ad corpus et sanguinem ipsius indignus accedit: talis profecto nec Dei veretur praesentiam, nec frequentiam formidat angelorum, sed sic se ingerit, quasi nullus sit, qui ejus conscientiam videatpropter quod Dominus cum peccata Jerusalem et abominationes quae fiebant in templo, per visionem ostenderet, inter caetera dicuntur sex viri de via portae superioris advenisse: Et ecce unusquisque eorum in manu sua ferebat vas interfectionis . Ubi Septuaginta securim attulisse dixere, de qua Dominus: Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
qui potestatẽ habet corpus & animã ꝑdere ingehennã. Exquo
solus potestatẽ habeo animã ꝑdere male accipientiũ. Et
quisquis accedis hunc adtende & cune pontificẽ. Non eũ
quẽ fallere te pritas: sed illũ cui cuncta patent: & tim eas
ꝑciꝑe ñ uirtutẽ sp̃s scĩ : sed uidiciũ sacram̃ti. ludiciũ autẽ
sacramenti ÷ uthabeat reus prioris culpȩ delictũ : deinde
contẽptus sui peccatũ suꝑbiȩ. uel sacrilegii contradm̃:
quia ausus ÷ scã contingere. qđ ñ licebat nisĩmundis. Hinc
igit᷑ pacet qđ grauius ÷. talis quelib& qđ excipit facinoris:
quã qđ prius amiserat. Nã uidas donec bucellã acciꝑet.
quã uis mente saucius. in t̾dũ tamen adiũ bonitate lenit̃
crebroq nunc cũ aliis nunc solus mente monet᷑. Sed post¬
quã indignus mistica p̾sũpsit: inuasit eũ diabolus. & qui
prius nutabat. ut accepit continuo foras exiuit. Hinc qͦq

Expanded text:
qui potestatem habet corpus et animam perdere in gehennam. Ex quo qui potestatem habet corpus et animam perdere in gehennam. Ex quo solus potestatem habeo animam perdere male accipientium. Et quisquis accedis, hunc attende, et time pontificem: non enim quem fallere te putas, sed illum cui cuncta patent; et timeas percipere non virtutem Spiritus sancti, sed judicium sacramenti. 5. Judicium autem sacramenti est, ut habeat reus prioris culpae delictum, deinde contemptus sui, peccatum superbiae vel sacrilegii contra Deum, quia ausus est sancta contingere, quod non licet nisi mundis. Hinc igitur patet quod gravioris est tali cuilibet, quod excipit, facinoris, quam quod prius admiserat. Nam Judas, donec buccellam acciperet , quamvis mente saucius, interdum tamen a Domini bonitate leniter, crebroque nunc cum aliis, nunc solus monetur: sed postquam indignus mystica praesumpsit, invasit eum diabolus, et qui prius nutabat, ut accepit, continuo foras exivit. Hinc quoque
Abbreviated transcription (Latin):
aletali crimine digne potest ea sumere. Siquis autẽ indiq¬
ne. id ÷ in cuius anima est inmunditia peccati : peribit corã
dño. Hunc igit᷑ ut septuaquita int̃pretes edider. ds̃ auer¬
sacur: & abonũ repellit cõmunione sp̃s. Unde postea si
reinsertus fuerit. & ꝑpenitentiã uiuificatus: deb& ñminus
de contẽptu quã deprioris culpe reatu. quia salutaria
uitȩ misteria sũpsit ad udiciũ medullitꝰ cordtingemiscere.
& aduberiorẽ amoris gratiã eo qđ euaserit in ardescere.
Haec igit᷑ que consecratas dño ñ aliorũ ÷ cibus: nisi qui sunt
in dño quia hi soli uisuri sunc dñm. Unde illorũ iure con¬
secrata. id ẽ filiorũ israhel dicunt᷑. Hec puces legis lacorẽ
dm̃ de his cantũ que inlege conseerabant᷑ ista sanxisse.
p̃sertun cũ illa nichil aliud fuere quã umbra futurorũ. Un¬
de terribilius ÷ ad ea inmundũ accedere. ubi sacerdos ẽ. ille

Expanded text:
a mortali crimine digne potest ea sumere. Si quis autem indiga mortali crimine digne potest ea sumere. Si quis autem indigne, id est in cujus anima est immunditia peccati, peribit coram Domino. Hunc igitur ut Septuaginta interpretes ediderunt: Deus aversatur et ab omni repellit communione spiritus. Unde postea si reinsertus fuerit, et per poenitentiam vivificatus, debet non minus de contemptu, quam de prioris culpae reatu, quia salutaria vitae mysteria sumpsit ad judicium, medullitus corde ingemiscere, d uberiorem amoris gratiam, eo quod evaserit, inardescere. 4. Haec igitur quae consecrata sunt Domino, non aliorum est cibus, nisi qui sunt in Domino, quia hi soli visuri sunt Dominum. Unde illorum jure consecrata, id est filiorum Israel dicuntur. Nec putes legislatorem Deum de his tantum quae in lege consecrabantur ista sanxisse, praesertim cum illa nihil aliud fuere quam umbra futurorum. Unde terribilius est ad ea immundum accedere, ubi sacerdos est ille,
Abbreviated transcription (Latin):
ceteris apłis incorpore conseerat᷑. Hoc ergo iudiciũ innatale
calicis mox excipitur : ut doceat᷑ quid contẽptorib immi¬
neat. si dãpnati a conscientia pedẽ demensa dñi ñ retraxerint.
Unde dñs in leuitico ad moisen. Loquere inquit adaaron & ad
filios eius: ut caueant abhis quȩ consecrata sunt filiorũ israhel.
& ñ contaminent nom̃ sc̃ificatorũ michi. Ego dñs. Dic ad eos
inquit & ad posteros eorũ. Omĩs homo qui accesserit destirpe
ura adea quȩ consecrata s̃ que obculer̃ filii ifrahel dño in
solũ sacerdotes cangit & ministros alcaris. uerũ etiã omnẽ
destirpe uere fidei licet ultimus in eccła habeat᷑: ut hanc
legis sanctionẽ in cõmune custodiant: Alius quippe isrł
carnalis nominetenus appellat᷑ alius uero uer uidens
dm̃ decuius stirpe nimirũ nemo inmundus debet accedere
ad ea quȩ consecrata sunt filiorũ. Quia nemonisi mundus

Expanded text:
caeteris apostolis in corpore consecratur. Hoc ergo judicium in natali caeteris apostolis in corpore consecratur. Hoc ergo judicium in natali calicis mox excipitur, ut doceatur quid contemptoribus immineat, si damnari a conscientia pedem de mensa Domini non retraxerint. Unde Dominus in Levitico ad Moysen: Loquere, inquit, ad Aaron et ad filios ejus, ut caveant ab his quae consecrata sunt filiorum Israel, et non contaminent nomen sanctificatorum mihi. Ego Dominus: Dic ad eos, inquit, et ad posteros eorum: Omnis homo qui accesserit de stirpe vestra ad ea quae consecrata sunt, quae obtulsolum sacerdotes tangit et ministros altaris, verum etiam omnem de stirpe verae fidei licet ultimus in Ecclesia habeatur, ut hanc legis sanctionem in commune custodiant. Alius quippe Israel carnalis nomine tenus appellatur, alius vero vere videns Deum, de cujus nimirum stirpe nemo immundus debet accedere ad ea quae consecrata sunt filiorum Israel; quia nemo nisi mundus
Abbreviated transcription (Latin):
frequentiã quã terribile sit indigne ad cõmunionẽ accedere:
debet quisq cogitare. immo quã terribile sic ipsũ corporis
ac sanguinis sãcram̃tũ ubi plenissime uircus xp̃i accipitur
aeneq ab alio quã abipso xp̃o pontifice porrigitur. licet
uisibilis sacerdos ad sistere & singulis tribuere uideat᷑. Quia
qđ iste ꝑignoranciã omĩb in different̃ cribuit: xp̃s uirtute
maiestatis suȩ interius cui ad remediũ cuiq ad iudiciũ cri¬
buat᷑ diuinitus decernit. Quis enĩ carnẽ ipsius & sanguinẽ
nisi abipso ure ꝑcipit cuius ÷ çaro: &idõ alius accipit miste¬
riũ adudiciũ dãpnationis: alius uero uirtutẽ misterii
ad salutẽ. Ham is quicũ uda contẽptu suo & uitio crimi¬
nis reus tenetur: cũ uda itdq condẽpnat᷑. Et qui cũ petro
ac̃ ceteris fidelit̾ acdeuote participa tur: cũ petro quoq & cũ

Expanded text:
frequentiam, quam terribile sit indigne ad communionem accedere frequentiam, quam terribile sit indigne ad communionem accedere debet quisque cogitare; imo quam terribile sit ipsum corporis ac sanguinis sacramentum, ubi plenissime virtus Christi accipitur, et neque ab alio quam ab ipso Christo pontifice porrigitur, licet visibilis sacerdos assistere et singulis tribuere videatur; quia quod iste per ignorantiam omnibus indifferenter tribuit, Christus virtute majestatis suae interius, cui ad remedium, cuique ad judicium tribuatur, divinitus discernit. Quis enim carnem ipsius et sanguinem, nisi ab ipso jure percipit, cujus est caro? Et ideo alius accipit mysterium ad judicium damnationis, alius vero virtutem mysterii ad salutem. Nam is qui cum Juda pro contemptu suo et vitio criminis reus tenetur, cum Juda utique condemnatur, et qui cum Petro ac cum caeteris fideliter ac devote participatur, cum Petro quoque et cum
Abbreviated transcription (Latin):
ore carnis sentit᷑. Aliud uidere quã qđ oculis carneis istis
monstrat᷑. Disce quia ds̃ sp̃s in localit̃ ubiq est intellige.
qͥa sp̃italia hȩc sicut nec localit̾: sic utiq nec carnaliter
ante conspectũ diuinȩ maiestatis in sublime feruntur
Cogica igitur si qͥppiã corporeũ potest essẽ sublimus. cũ
substantia panis & uini in xp̃i carnẽ & sanguinẽ efficacit᷑
interius cõmuta t̃. Ita ut deinceps post consecrationẽ iã
uera xp̃i caro &sanguis ueracit̾ credatur : & ñ aliud quã xp̃s
panis decelo acredentib estimetur: Putasne aliud esse
quo dõpatriuota fideliũ & fides credentiũ offertur : qđ siue¬
racit᷑ corpus xp̃i altare illud celeste credit᷑. iã ñ aliunde
carnẽ & sanguinẽ quã de ipso xp̃i corpore sumere teputabis.
Ceterũ de angłorũ p̾sentia dubitare omnino ñ debes. qͥa ad hoc

Expanded text:
ore carnis sentitur; aliud videre, quam quod oculis istis carneis ore carnis sentitur; aliud videre, quam quod oculis istis carneis monstratur. Disce quia Deus spiritus illocaliter ubique est. Intellige quia spiritalia haec sicut nec localiter, sic utique nec carnaliter ante conspectum divinae majestatis in sublime feruntur. Cogita igitur si quippiam corporeum potest esse sublimius, cum substantia panis et vini in Christi carnem et sanguinem efficaciter interius commutatur; ita ut deinceps post consecrationem jam vera Christi caro et sanguis veraciter credatur, et non aliud quam Christus panis de coelo a credquo Deo Patri vota fidelium et fidem credentium offert; quod si veraciter corpus Christi altare illud coeleste creditur, jam non aliunde carnem et sanguinem quam de ipso Christi corpore sumere te putabis. 3. Caeterum de angelorum praesentia dubitare omnino non debes, quia ad ho
Abbreviated transcription (Latin):
lia quesiuit. Ceterũ quibus saporẽ omnẽ & omẽ delec¬
tamentũ p̃buit: eandẽ decelo escam quã nunc ꝑcipimus
spĩtalis &tipica ipła ꝑceptio inore sapuit. Hinc apłs
patres nrõs eandẽ comedisse escã spitalẽ cestat᷑. Sed ñ in plu¬
ribus eorũ bene placitũ fuisse dõ: ꝓfecto qͥa fastidientes
sp̃italia carnalit̾ sapiebant. Non quidẽ pacres nr̃i sp̃ica¬
lia p̾gustantes. sed infideles plane patres phariseorũ de
quib dñs dicebat: qđ mortui sint indeserto. Illi utiq mor¬
cui sunt: in quib bene placitũ ñ fuit dõ. Istiuͦ mori ñ po¬
tuerunt sp̃icalit̃ comedentes: quia eis esca illa celestis sa¬
porẽ & delectam̃tũ immortalitatis p̃buit. Simili itaq
modo nunc in eccła cibus iste quibusdã uita ẽ: quibusdã
uero pena & suppliciũ peccati. Porro illis uita ÷: quib
bra sunt diaboli. Vndẽ homodisce aliud gustare: quã qđ

Expanded text:
lia quaesivit. Caeterum quibus omnem saporem et omne deleclia quaesivit. Caeterum quibus omnem saporem et omne delectamentum praebuit, eamdem de coelo escam, quam nunc percipimus, spiritalis et typica illa perceptio in ore sapuit, hinc apostolus patres nostros eadem comedisse escam spiritalem testatur, sed non in pluribus eorum bene placitum fuisse Deo : profecto quia fastidientes spiritalia carnaliter sapiebant, non quidem patres nostri spiritalia praegustantes, sed infideles plane patres Pharisaeorum, de quibus Dominus dicebat: Quod mortui sint in deserto. Illi utique mortui sunt in quibus beneplacitum non fuit Deo, isti vero mori non potuerunt spiritaliter comedentes, quia eis esca illa coelestis saporem et delectamentum immortalitatis praebuit. Simili itaque modo nunc in Ecclesia cibus iste quibusdam vita est, quibusdam vero poena et supplicium peccati. Porro illis vita est, quibembra sunt diaboli. Unde, homo, disce aliud gustare, quam quod
Abbreviated transcription (Latin):
Etquomodo incęlũ ante conspectũ diuine maĩestatis tã
subito effert᷑ cũ hic aut panis aut caro licet dicat᷑ inmanu
sac̃dotis uisibilit̃ semꝑ tenetur : hoc qͥppe ÷ felia homo
qđ sacram̃tũ uel misteriũ uocatur Si enim tocũ uisibile
fieret nullũ in eomisteriũ uel secretũ esset. Nulla fides
nulla uis spiritalis. nulla alia res quã quȩ oculis & gustu
subiaceret. Nunc autẽ longe alit̃ uirtus diuina interius
operat᷑: Quia ꝑfidẽ ambulamꝰ. & non ꝑspeciẽ Hab&
enĩfides p̃mium meritorũ: ut qͥcquid ꝑfidẽ cibi sapue¬
rit. hoc incerius cotũ p̃beat. unde scripcũ legimus. De¬
distieis dñe panẽ decelo habentẽ omne delectam̃tũ :¬
& omnẽ saport̃. Alioquin nisi ꝑfidẽ & intelligentiã.
quid p̃cer panẽ &uinũ in eis gustantib sapit : &ideo popłs
ille carnalis manna fastidiuit: quia inibi ñnisi carna¬

Expanded text:
Et quomodo in coelum ante conspectum divinae majestatis tam Et quomodo in coelum ante conspectum divinae majestatis tam subito effertur, cum hic aut panis aut caro licet dicatur, in manu sacerdotis visibiliter semper teneatur. Hoc quippe est, o infelix homo, quod sacramentum vel mysterium vocatur. Si enim totum visibile fieret, nullum in eo mysterium vel secretum esset, nulla fides, nulla vis spiritalis, nulla alia res, quam quae oculis et gustui subjaceret. Nunc autem longe aliter virtus divina interius operatur, quia per fidem ambulamus, et non per speciem: habet enim fides praemium meritorum, ut quidquid per fidem tibi sapuerit, hoc interius totum praebeat; unde scriptum legimus: Dedisti eis, Domine, panem de coelo, habentem omne delectamentum, et omnem saporem . Alioquin nisi per fidem et intelligentiam quid praeter panem et vinum in eis gustantibus sapit? Et ideo populus ille carnalis manna fastidivit, quia inibi non nisi carna
Abbreviated transcription (Latin):
ichil inpresentiarũ periculosius. quã letalit̾ peccare :
& a xep̃i corpore corã interni iudicis oculis decidere.
non retrahere. Unde aprimordiohuiꝰ celebritatis iu¬
diciũ male accipientib minat᷑: dũ continuo postbu.¬
cellã demanu dñi ꝑceptã iudã diabolus ꝑuasic
siquis ea lapsus de corpore ap̃i faccus menbrũ meretricis
ue diaboli p̃sũpserit: Nec dubiũ quin obid iudiciũ ex¬
cipiat᷑ & cũiuda culpȩ sortiatur obnoxius. Tam quia
corruit: quã quia inconscientia dãpnatus ausus: sine
penitentia & correctionis uenia. scã misteria temerare.
Nec p̃sentiã igit᷑ duunȩ maiestatis ueritus.dũ cogitat
nichil amplius quã quȩ uident᷑:. nec intelligit m̃iser
poncisex futurorũ bonorũ ꝑomib assistit iure accipit᷑.
Unde sacerdos cũ hȩc incipit immolare int̃ cetera : Iube
aliunde accipere illud quã de altari. ubi sublimius trans¬
positũ conseerat᷑ : S fortassis ad hec ceca cogitatio dicit

Expanded text:
ihil impraesentiarum periculosius quam lethaliter peccare, et a Christi corpore coram interni judicis oculis decidere. non retrahere. Unde a primordio hujus celebritatis judicium male accipientibus minatur dum continuo post buccellam de manu Domini perceptam, Judam diabolus pervasit. torum sunt; si quis ea, lapsus de corpore Christi factus membrorum meretricis vel diaboli, praesumpserit; nec dubium quin ob id judicium excipiat, et cum Juda, culpae societur obnoxius; tam quia corruit, quam quia in conscientia damnatus ausus est sine poenitentia et correctionis venia, sancta mysteria temerare, nec praesentiam divinae majestatis veritus, dum cogitat nihil amplius, quam quae videntur; nec intelligit miser, pontifex futurorum bonorum pro omnibus assistit, jure accipitur. Unde sacerdos cum haec incipit immolare, inter caetera: Jubaliunde illud accipere quam de altari, ubi sublimius transpositum consecratur? 2. Sed fortassis ad haec caeca cogitatio dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
quetũq fãciet prosperabunt᷑. Remouentur aut̃ nesumant
deligno uite &̃ male uiuant ut moriantur: Immo ut resi¬
trant qđ fucurũ  in illo ultimo examine. quando sepa¬
rabunt᷑ iusti abiniustis. Sed hic sicuti adã expulso spes
mansit redeundi ad uitã ꝑpenicentia ĩta p̃cisis aligno
uitȩ pacet facultas. siuelint redire adueniam. Ubi cũ
penitentia int̾cesserit. certa spes ꝑcipit᷑. quia iã uicę
admixcus mori ñ poterit. si reconciliatus maneat in xp̃o.
efficiantur: Et sicũc iã ꝑbaptismũ xp̃o indiunt᷑. ita
ap̃s in cis ꝑhoc corporalit̾ maneat. ut sint credentes unũ
in xp̃o. & xp̃s in eis maneat: Quatinus illud cõpleat᷑
qđ ipse adpatrẽ orat. Non ꝓhis autẽ rogo inquic tantũ.
sed phis qui credicuri sunc ꝑ uerbũ eorum inme utonis
unũ sinc. sicut cupat̾ inne & ego inte. ut & ipsi sint innobis

Expanded text:
quaecunque faciet prosperabuntur : removentur autem ne sumant quaecunque faciet prosperabuntur : removentur autem ne sumant de ligno vitae, et male vivant ut moriantur, imo ut resitrant quod futurum est in illo ultimo examine, quando separabuntur justi ab injustis. Sed hic sicuti Adam expulso spes mansit redeundi ad vitam per poenitentiam, ita praecisis a ligno vitae patet facultas, si velint redire ad veniam. Ubi cum poenitentia intercesserit, certa spes percipitur, quia jam vitae admistus, mori non poterit, si reconciliatus maneat in Christefficiantur, ut sicut jam per baptismum Christo induuntur, itaamentum corporaliter maneat, ut sint credentes unum in Christo, et Christus in eis maneat, quatenus illud impleatur quod ipse ad Patrem orat: Non pro his autem rogo, inquit, tantum, sed pro eis qui credituri sunt per verbum eorum in me, ut omnes u
Abbreviated transcription (Latin):
iniquicatib tuis: quisanat omnes infirmicacestuas.¬
lat᷑: & passio xp̃i inmisterio tradit᷑: Ut qui semel moriendo
morte uicerat: cotidie recidiua delictorũ sacram̃ta ꝑhȩc
corporis &e sanguinis peccata relaxet. Unde oramꝰ dimit¬
de nobis debitã nrã. Quia si dixerimꝰ qđ peccatũ ñ habemꝰ
ipsi nos seducimus & ueritas in nobis ñ ÷. Secundo igit᷑ ut
⁊cu fuit arbor uitȩ in paradiso. ĩ ta scã dĩ eccła quȩ pa¬
radisus deliciarũ incanticis appellat᷑ : habeat inse miste¬
riũ uite qđ in eodẽ ligno figurabat᷑: ex quo qui edunt.
seruantes mandata uitȩ. nequaquã possunt mori in ȩt̃nũ
Qđ si ueluti adã in obedientes adiabolorursus peccaco
mortis ꝑempti fuerint. si cuc ille deparadiso. remouent᷑
a sc̃ĩs altarib & aligno uitȩ scilicet a corpore &e sanguine
xp̃i qui est uerũ paradisi lignũ. cuius foliũ ñdefluet &e omĩa

Expanded text:
iniquitatibus tuis, qui sanat omnes infirmitainiquitatibus tuis, qui sanat omnes infirmitalatur, et passio Christi in mysterio traditur, ut qui semel moriendo mortem vicerat, quotidie recidiva delictorum per haec sacramenta corporis et sanguinis peccata relaxet. Unde oramus: Dimitte nobis debita nostra, quia, si dixerimus, quod peccatum non habemus, ipsi nos seducimus, et veritas in nobis non est. 3. Secundo agitur, ut sicut fuit arbor vitae in paradiso, ita sancta Dei Ecclesia, quae paradisus deliciarum in canticis appellatur, habeat in se mysterium vitae, quod in eodem ligno figurabatur; ex quo qui edunt servantes mandata vitae nequaquam possunt mori in aeternum. Quod si veluti Adam inobedientes, a diabolo rursus peccato mortis perempti fuerint, sicut ille de paradiso removentur a sanctis altaribus et a ligno vitae, scilicet a corpore et sanguine Christi, qui est verum paradisi lignum; cujus folium non defluet et omnia