comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Romulꝰ ⁊ tatiꝰ fedꝰ lacere palantũ
Cũ ferro ⁊ rabidis cognato inmte maritis
Hei siliainserint palantis colle sabinas
Int̾ea uicautã fuitius uuandalꝰ armis
Te capit infidoq tͥ burgundio ductu
Extorq̃t trepidasmactandi pͥncipis iras
Nutͥstis qd̾ fata malũ conscend̾at arres
E uuandri maxilla falanx mõtesq quirmi
Marmarici p̃ssere pedes rurs q reluxit
Q̾ captiua dedit qͦndam stipendia bartbe
Exiliũ patrũ pleb̾mala prĩcipe ceso
Captiunũ imꝑiũ geticas rumor tulit aures
Luce noua cet̾um cetꝰ de more gestarũ
Contͣhit stat pͥscat annis uiridisq senectu
C onsiui squalent uestes ac sordida macro
Lintea pinguesc̃t t̾̃go nec tang̾e post̾
Alta cesurã ꝑelles ac poplite nudo
Pero nom̃ pauꝑ nudꝰ suspendit equinũ
P tꝙͣ inconsiliũ semoꝵ uenit houora
Pauꝑies pacisq sumul rex ũba poposcit
Dux ait optassem patriis securꝰ in ariuis

Expanded text:
Romulus et Tatius foedus iecere, parentum Romulus et Tatius foedus iecere, parentum cum ferro et rabidis cognato in Marte maritis Hersilia inseruit Pallantis colle Sabinas. Interea incautam furtivis Vandalus armis te capit, infidoque tibi Burgundio ductu extorquet trepidas mactandi principis iras.nutristis quod, fata, malum? conscenderat arces Euandri Massyla phalanx montesque Quirini Marmarici pressere pedes rursusque revexit quae captiva dedit quondam stipendia Barce. exilium patrum, plebis mala, principe caeso captivum imperium ad Geticas rumor tulit aures. luce nova veterum coetus de more Getarum contrahitur; stat prisca annis viridisque senectus consiliis; squalent vestes ac sordida macro lintea pinguescunt tergo, nec tangere possunt altatae suram pelles, ac poplite nudo peronem pauper nodus suspendit equinum. Postquam in consilium seniorum venit honora pauperies pacisque simul rex verba poposcit, dux ait: "optassem patriis securus in arvis
Abbreviated transcription (Latin):
plures asserant ad stipulatio quoq
itat epłarura canonicarum turam ꝓuectus ac¬
cipiat ut amplius mom̃ta sue integritatis ex¬
hibeat. qñ fidem publicam s respicit ẽẽ com¬
missam:¬

Expanded text:
plures asserant, adstipulatio quoqueitaque epistularum canonicarum curam provectus accipiat, ut amplius momenta suae integritatis exhibeat, quando fidem publicam sibi respicit esse commissam
Abbreviated transcription (Latin):
cuncti sic spectaculoꝵ studia partes q d̃iuidere.
ut in patria debeant ẽẽ concordes. nec ad hocs
uoluptatũ exhiberi certamina ut exinde ho¬
stilis ira feruescat. Uerum ne post hac ulla
possit it̃̾m furiosa contentio ꝓuenire hella¬
lius de medio uoluptatem poplis prestaturꝰ
introeat. habiturus equalitatem menstrmi
quod crebras int̃ eos seditiones exagitat.
p̃senti uissione definimꝰ ut amatores hel¬
ladii quẽ demedio saltare p̃cipimus sine u¬
triusq partis studio. spectandi eis ubielege¬
rint libera sit facultas. Si uͦi eoꝵ lubrica uo¬
studia sua popłs tam in circo qͣm theatro
habeat ꝓ parte quam cliligit. Ut isqui pre¬
sumpserit uetitam: tp̃i iudicet᷑ quesisse cdis¬
cordiam:

Expanded text:
cuncti sic spectaculorum studia partesque dividere, cuncti sic spectaculorum studia partesque dividere, ut in patria debeant esse concordes; nec ad hoc voluptatum sibi exhiberi certamina, ut exinde hostilis ira fervescat. Verum, ne posthac ulla possit iterum furiosa contentio provenire, Helladius de medio, voluptatem populis praestaturus, introeat: habiturus aequalitatem menstrui quod crebras inter eos seditiones exagitat, praesenti jussione definimus, ut amatores Helladii, quem de medio saltare praecepimus, sine utriusque partis studio, spectandi eis, ubi delegerint, libera sit facultas. Si vero eorum lubrica vostudia sua populus tam in circo quam theatro habeat pro parte quam diligit; ut is qui praesumpserit vetita, ipse judicetur quaesiisse discordiam.
Abbreviated transcription (Latin):
sulem pacis conuenit ẽẽ custodem.
llama quo melius moderatio debet seꝑari.
quã ciui potuit roma cõmitti. Illa enim
mat̃ om̃ium dignitatum. iuros s gaudet
presdere urtutum. Eti des honorituo debes
aminos exequare ut quod nr̃is adeptus es be¬
neficiis. tius meritis inuenisse credaris. Cir¬
conspicere te decet ne qua in spectaculis sediti¬
onum causa nascatur qi tuũ preconium est
popłs quietus. Sit insultantdi consuetudo
moderata. ut nec lib̾tati pereat honesta licen¬
tia. nec desit morib disciplina. Quo circa sic̃
nr̃is oraculis ⁊ amplissimũ ordinũ documꝰ
⁊ plebem decreuimꝰ ammoneri. Hoc tuã quoq
magnitudinẽ obseruare censemus. ut si a
quoquam irrogata fũit inuiria senatori cõ¬
festim loquax temeritas legum seueritate
plectat᷑. Si uͦ senator ciuitatis immemorquẽ¬
quam ingenuũ nefaria fecerit cede uexari:
ꝓtinus relatione transmissa ꝑhennitatis nr̃e
multam ꝑculsus excipiat. Meminerint enĩ

Expanded text:
sulem, pacis convenit esse custodem. Nam a quo melius moderatio debet sperari, quam cui potuit Roma committi? Illa enim mater omnium dignitatum viros sibi gaudet aesidere virtutum. Et ideo honori tuo debes animos exaequare, ut quod nostris adeptus es beneficiis, tuis meritis invenisse credaris. Circumspicere te decet, ne qua in spectaculis seditionum causa nascatur, quia tuum praeconium est populus quietus. Sit insultandi consuetudo moderata, ut nec libertati pereat honesta licentia, nec desit moribus disciplina. Quocirca sicut nostris oraculis et amplissimum ordinem docuimus, et plebem decrevimus admoneri, hoc tuam quoque magnitudinem observare censemus; ut si a quoquam irrogata fuerit injuria senatori, confestim loquax temeritas legum severitate plectatur. Si vero senator, civilitatis immemor, quemquam ingenuum nefaria fecerit caede vexari, protinus relatione transmissa perennitatis nostrae mulctam perculsus excipiat. Meminerint enim
Abbreviated transcription (Latin):
uiro sapientissimo petro. ita nos
imorurẽ serenitatis expleuit: ut uidisse
nosestimemus ciuiuis colloquia beingna sis¬
cepiinus. Quis enĩ tanta affabilitate susce¬
pta. ñ ceddat uenerationis eximia. Cui añ
dignationis eloquium. iure ab om̃ib com¬
mendationis sue debetur officium. Et ideo
ꝑ illum turum uenerabilem legatum dõ¬
ni ugalis nr̃i ad uos spetialiter clirectum.
salutiferos apices curauimus destinando ᷤᷤ
ut recurrens ur̃e serenitatis affatus. ⁊ de
optata incolumitate letificet. ⁊ defirmissi¬
me gr̃e nos faciat exultatione gand̾e. ẽ ali
enim compenclio ⁊ causarum bene disponi¬
tur ordo. ⁊ ur̃e tranquillitatis geminata
crescit affectio. Suscipiamus ergo ur̃i a¬
num bona. qr hoc ẽ uere regale ꝓpositũ.
głi luere amore cunctoꝵ. Quedam uo¬
bisꝑharum portitorem uerbo suggerẽ¬
da cominisimus. q̃ pro ingenita mansue¬
tudine ⁊ libenter accipite. ⁊ efficaciteꝵ
deo auxiliante prestate.
Iustimano im

Expanded text:
iro sapientissimo Petro ita nos amor vestrae serenitatis explevit, ut vidisse nos aestimemus, cuius colloquia benigna suscepimus. quis enim tanta affabilitate suscepta non reddat venerationis eximia, cui ante dignationis eloquium iure ab omnibus commendationis suae debetur officium? Et ideo per illum virum venerabilem legatum domni iugalis nostri ad vos specialiter directum salutiferos apices curavimus destinandos, ut recurrens vestrae serenitatis affatus et de optata incolumitate laetificet et de firmissimae gratiae nos faciat exultatione gaudere. tali enim compendio et causarum bene disponitur ordo et vestrae tranquillitatis geminata crescit affectio. suscipiamus ergo vestri animi bona, quia hoc est vere regale propositum gloriose vivere amore cunctorum. Quaedam vobis per harum portitorem verbo suggerenda commisimus, quae pro ingenita mansuetudine et libenter accipite et efficaciter deo auxiliante praestate. XXV. IUSTINIANO IM
Abbreviated transcription (Latin):
tem. faciuidis facundare colloquiis: aucupa
bimr nundinas inuolantum ⁊ ultro scri¬
nia tua conuentib nobis ac subornantibꝰ
effractoꝵ manꝰ arguta popłabitur incho¬
abisq tẽ frustra mouerispoliatus surto:
sint rogatus sĩ moueris officio. Memor:¬

Expanded text:
tem facutem facubimur nundinas involantum; et ultro scrinia tua, conniventibus nobis ac subornantibus, effractorum manus arguta populabitur: inchoabisque tunc frustra moveri spoliatus furto, si nunc rogatus non moveris officio. Memor
Abbreviated transcription (Latin):
mos patres tanto amplus posse diligere
quanto maiores honores acet̾is ordinib
uisi sunt accepisse. S ut primordia nr̃a. ⁊
circa uos benignitatẽ possitis agnoscere. qr
decet curiam ur̃am bene ficiis introire. illu¬
qui directi sunt fecimus sacram̃ta p̃stare qr
inuiolabilit seruare cupimus. quod publi¬
ca auctoritate ꝓmittimus. Si qua autẽ a
nob̾ postulanda creditis que ur̃e securitatis
increm̃ta multiplicent inclubitant̃ petite cõ¬
moniti. quos ad fundendas preces nos etiã ul¬
demur hortari. ꝓmissio potius ẽ ista quam
cõmonitio nã qui beuerenclum senatum sup¬
plicare p̾̃cipit quod impetrare possit nicho¬
mius compmisit. siunc ur̃m ẽ tale aliqͥd

Expanded text:
mos patres tanto amplius posse diligere, mos patres tanto amplius posse diligere, quanto majores honores a caeteris ordinibus visi sunt accepisse. Sed ut primordia nostra, et circa vos benignitatem possitis agnoscere quia decet curiam vestram beneficiis introire, illuqui directi sunt fecimus sacramenta praestare, quia inviolabiliter servare cupimus quod publica auctoritate promittimus. Si qua autem a nobis postulanda creditis, quae vestrae securitatis incrementa multiplicent, indubitanter petite commoniti, quos ad fundendas preces nos etiam videmur hortari. Promissio potius est ista quam commonitio; nam qui reverendum senatum supplicare praecipit, quod impetrare possit nihilominus compromisi
Abbreviated transcription (Latin):
bis possit augers. Amore principũ constat
inuentũ. ut simulacris eneis fides seruaret
iniagnus. quatiñ uentura ꝓgentes aucto¬
rem uideret qui sͥ rem .p. multis beneficiis
obligass. S quanto uerior ẽ qui uiuit ĩ
posteris ꝑ quos plerumq ⁊ forma corporis
reellitur. ⁊ uigor animi ꝓtelatur: Et ideo
nobilitatis ur̃e fidem maiore nt̃ sindio de¬
betis ostendere quatiñ ⁊ priora munera
meritis uideantur ẽẽ collata. ⁊ futura in¬
cdubitant̃ eis p̃stemus. quos p̃teritoꝵ im¬
memores fuisse nmine senserim̃ sioiũtis
etiam cliuina ꝑuidentia fuisse dispositũ
ut gothoꝵ romanoꝵq nob̾ generalis cõ¬
sensus accederet ⁊ uoluntatẽ suam quani
puris pestorib offerebant iurisetiãturã¬
direligione fumatent. Quod ues sentõs
eẽminime dubitamꝰ temꝑe. nĩ amore. nã
a uob̃ potuit inchoari. qd̵ preuenti longi¬
quitate sequinumi Constat esũ excellentissi¬

Expanded text:
bis possit augere. Amore principum constat bis possit augere. Amore principum constat inventum ut simulacris aeneis fides servaretur imaginis, quatenus ventura progenies auctorem videret, qui sibi rempublicam multis beneficiis obligasset. Sed quanto verior est qui vivit in posteris, per quos plerumque et forma corporis redditur et vigor animi protelatur? Et ideo nobilitatis vestrae fidem majore nunc studio debetis ostendere, quatenus et priora munera meritis videantur esse collata, et futura indubitanter eis praestemus quos praeteritorum immemores fuisse minime senserimus. Noveritis etiam divina providentia fuisse dispositum, ut Gothorum Romanorumque nobis generalis consensus accederet et voluntatem suam, quam puris pectoribus offerebant, iuris etiam iuranrelligione firmarent. Quod vos secuturos esse minime dubitamus tempore, non amore: nam a vobnquitate sequimini. Constat enim excellentissi
Abbreviated transcription (Latin):
nobis crcł̃i quã quod de alis potuit appro
malis cedit. Et sicut ex uobis qui nascitur ori.¬
go senatorta s̃icupatur: ita qui ex hac familla
progreditur regno ilignissimꝰ approbat. ꝓba¬
ta sunt p̾senti facto que loquimur. Nam cum
doinni auinr̃i ꝓ beneficioꝵ quantitate dul¬
cissima uob̾ recordatio urgeretur extremis:
magnitudinẽ dñationis sue tanta in nos ce¬
leritate transfudit ut sĩ tam regnũ quã ue¬
stem crederes ẽẽ mutatã. Tot ꝓceres manu
consslioq głosi. nullum murmur ut asso¬
let miscuerunt s ita cũ magno gaudio se¬
cuti sunt principis sui iudicia: ut uolunta¬
tem ibi potius agnosceres confluxisse diui
nam. Quaꝑꝑ necessarium duximus ꝓpitio
deo de ortu regni nr̃i uos facere certiores qi
tatur uiũe cuiꝰ uobis ꝓgenies cognoscitur
imꝑare. Hoc habuerunt ur̃a uota. hec illius
fuit indubitata sententia. ut heredem bono¬
rum suoꝵ reliqueret qui beneficia eiꝰ in uo¬

Expanded text:
nobis credi quam quod de aliis potuit approbnobis credi quam quod de aliis potuit approbmalis cedit et sicut ex vobis qui nascitur, origo senatoria nuncupatur, ita qui ex hac familia progreditur, regno dignissimus approbatur. probata sunt praesenti facto quae loquimur. Nam cum domni avi nostri pro beneficiorum quantitate dulcissima nobis recordatio urgeretur extremis, magnitudinem dominationis suae tanta in nos celeritate transfudit, ut non tam regnum quam vestem crederes esse mutatam. tot proceres manu consilioque gloriosi nullum murmur, ut assolet, miscuerunt: sed ita cum magno gaudio secuti sunt principis sui iudicia, ut voluntatem ibi potius agnam. Quapropter necessarium duximus, propitio Deo, de ortu regni nostri vos facere certiores, qutatur vivere, cujus vobis progenies cognoscitur imperare. Haec habuerunt vestra vota, haec illius fuit indubitata sententia, ut haeredem bonorum suorum relinqueret qui beneficia ejus in vo
Abbreviated transcription (Latin):
lenissimum gaudium
constat ẽẽ patres conscripti cognosc̾e
dsiantis exortum: ut qui creditur unũsos
posse ꝓtegere ⁊ audiatur ad regni culm̃ia
peruenisse. Mensura leticie demagnitudĩe
nuncii uenit ⁊ tanta fit alacritas animi s¬
ta fuerit consideratio rei. Nam si prudentes
uiros erigunt cõmoda predicta sodalium.
si amicoꝵ celeuat sospitas nunciata quãta
exiatatione suscipi debet om̃ium rectorem
feliciter ꝓuenisse t̾rarum. quem si ꝓtulit cõ¬
moca seditio. ñ bella feruentia peꝑetunt ñ cei
pu. dampna lucrata sunt s sic factus ẽ ꝑqui¬
etem quẽadmodũ uenire decuit ciuilitatis
auctorem:. Magnũ ꝓfecto felicitatis genus
obtinere sine contentionib principetũ: ⁊ in
illa re .p. adolescentẽ dnmñ fieri ubi multos
constat maturis morib in ueniri. son enm
potest cuilibet etan decẽ consilium: ubi tot
parentes publicos constat iuuentos. Prelata
ẽ gͦ spes nr̃a cunctoꝵ meritis. ⁊ certius fuit de

Expanded text:
lenissimum gaudium constat esse, patres conscripti, cognoscere dominantis exortum, ut qui creditur universos posse protegere, audiatur ad regni culmina pervenisse. mensura laetitiae de magnitudine nuntii venit et tanta fit alacritas animi, quanta fuerit et consideratio rei. Nam si prudentes viros erigunt commoda praedicta sodalium, si amicorum relevat sospitas nuntiata, quanta exultatione suscipi debet omnium rectorem feliciter provenisse terrarum, quem non protulit commota seditio, non bella ferventia pepererunt, non rei publicae damna lucrata sunt, sed sic factus est per quietem, quemammodum venire decuit civilitatis auctorem! magnum profecto felicitatis genus optinere sine contentionibus principatum et in illa re publica adulescentem dominum fieri, ubi multos constat maturis moribus inveniri. non enim potest cuilibet aetati deesse consilium, ubi tot parentes publicos constat inventos. Praelata est ergo spes nostra cunctorum meritis et certius fuit de
Abbreviated transcription (Latin):
apd̾ nos fidelium si perire seruitia.
s in ttistib impensa tecipe in meliore for¬
tuna. Arelatensibitaq quiu̾ris partib ꝑdu¬
rantem głose obsidionis penuriã ꝑtulerũt.
ꝑ indictam quartam fiscalia tributa nr̃a re.¬
laxat humanitas. ita ut futuro temꝑe ad
solitam redeant functionem. quatinus⁊ noᷤ
bene meritis uicissitudinem rettidisse uide¬
amur. ⁊ ab illis cum res poposcerit. solita deuo¬
tio ñ negetur. Satientur in lib̃tatate quipro
nobis in angustiis esurite maluerunt. Suit
leti qui tristiciã fideliter ꝑtulerunt. Non decet
statim de tributis ẽẽ sollicitum qui casum uix
potuit declinare postremum. Aquietisita ñ
obsessis inquirimus. Quidem̃ adño agri
exigas quem eum ñ coluisse cognoscas: Pre¬
cio sũ uectigale nobis dederunt fideisue. Inui¬
stum ẽ ut uiles petunias exigantur: qui gło¬
sas conscientias obtulerunt:¬

Expanded text:
apud nos fidelium non perire servitia, sed in tristibus impensa recipere in meliore fotuna. Arelatensibus itaque, qui nostris partibus perdurantes gloriosae obsidionis penuriam pertulerunt, per indictionem quartam fiscalia tributa nostra relaxat humanitas, ita ut futuro tempore ad solitam redeant functionem, quatenus et nos bene meritis vicissitudinem reddidisse videamur et ab illis, cum res poposcerit, solita devotio non negetur. Satientur in libertate qui pro nobis in angustiis esurire maluerunt: sint laeti qui tristitiam fideliter pertulerunt. non decet statim de tributis esse sollicitum, qui casum vix potuit declinare postremum. a quietis ista, non obsessis inquirimus. quid enim a domino agri exigas, quem eum non coluisse cognoscas? pretiosum vectigal iam nobis dederunt fidei suae. iniustum est ut viles pecunias exigantur qui gloriosas conscientias obtulerunt
Abbreviated transcription (Latin):
tus. Int̾ea tusi affatum tuum bene colligo
hisce comꝑtis magnũ solatium int̃ aduẽrsa
maxima capis. nec anumũ tuũ a tramite cõ¬
munium gaudioꝵ uicine quoq obsidionis
tror exorbitat. Noui eñĩ ꝓbe ne meo quidem
te quẽ ex lege participas. sic honore letatã.

Expanded text:
tus. Interea tu, si affectum tuum bene colligo, tus. Interea tu, si affectum tuum bene colligo, hisce compertis, magnum solatium inter adversa maxima capis: nec animum tuum a tramite communium gaudiorum vicinae quoque obsidionis terror exorbitat. Novi enim probe, ne meo quidem te, quem ex lege participas, sic honore laetata
Abbreviated transcription (Latin):
licinianꝰ cũ primum alpe transmis¬
sa gallie solum. litteras aduent̾ sui p̃iuias
misit quib iuadicat eẽgerulum codiecel¬
loꝵ quoꝵ in aduentu fratri etiam tuo bec¬
dictio. cuius eque titulis ac meis gaudes
honor patricius accecdit: celetrine si cogi¬
tes eiꝰ ctatem si merita tardissime. Namip
ille iam pridem suffragium dignitatis me¬
unde ñ soluit in lance s macie. erarimq
publicum ip̃e prinatus ñ pecuniis s ma¬
nubiis locupletanit. Hoc tñ sc̃e uiliꝰ nepos
arinis pariter summꝰ angustus ac moribꝰ.¬
id̃ decessoris anthemii fidem fr̃is tui sudo¬
rib obligatam quo citerior hoc laudabi¬
lior absoluit. Si quidem iste compleuit:
tp̃ille sepissime pollicebat᷑. Quo fit in de¬
mesl pte publica optinus quisiꝵ possit at
debeat si quid cuipiam uiriumẽ qr securus hĩc
auidus impendere. qñ quidem mortuo quoq
imꝑatore laborantum deuotioni quicqiid
spoponderit princepssemꝑ redhibet principa¬

Expanded text:
ianus, cum primum tetigit Alpe transmissa Galliae solum, litteras adventus sui praevias misit, quibus indicat esse se gerulum codicillorum, quorum in adventu fratri etiam tuo Ecdicio, cuius aeque titulis ac meis gaudes, honor patricius accedit, celerrime, si cogites eius aetatem, si merita, tardissime, namque ille iam pridem suffragium dignitatis ineundae non solvit in lance sed in acie, aerariumque publicum ipse privatus non pecuniis sed manubiis locupletavit. hoc tamen sancte Iulius Nepos, armis pariter summus Aquod decessoris Anthemii fidem, fratris tui sudoribus obligatam, quo citerior, hoc laudabilior absolvit; siquidem iste complevit, quod ille saepissime pollicebatur. Quo fit, ut deceps pro republica optimus quisque possit ac debeat, si quid cuipiam virium est, quia securus, hinc avidus impendere: quando quidem mortuo quoque imperatore, laborantum devotioni quidquid spoponderit princeps, semper redhibet 147 principa
Abbreviated transcription (Latin):
lapidem crisopationedit.
Q uẽ tenebre produnt occultant tp̃ra lucis.
N octib igne micans. uanescit lute diurna
Absq nitore tacens auri pallore sepiltꝰ.
Hic quoq nat᷑e mutatꝰ cernitur ordo.
Nã quod nox celat solito lix more reuelat.¬
ec ininuuneris
excepta uocabula gemms.
S ufficiant nr̃a collecta labore teñi.
Que decies senis distincta patent capitell̃:¬

Expanded text:
lapidem Crisopacion edit, Quem tenebrae produnt, occultant tempora lucis, Noctibus igne micans, vanescit luce diurna, Absque nitore jacens auri pallore sepultus. Hic quoque naturae mutatus cernitur ordo, Nam quae nox celat solito lux more revelatex innumeris excepta vocabula gemmis Sufficiat nostro collecta labore teneri Quae decies senis distincta patent capitell
Abbreviated transcription (Latin):
so delicti huius mͥ gr̃am facias. qd̃ aliqͣn¬
tisper meumeminens. arentem uenu¬
lam ratius flumini tuo misdeo. Tnam
tubam: totus quapatuit orbis. iure
uenerabitur. Quam constat gemiata
felicitate cecinisse. qñ nec emulum reppe¬
rit nec equalem: cum pridem aures ⁊o
ra popłoꝵ me etiam circumferente ꝑua¬
garetur. Nobis aũ granclis audacia si ł
apud municipales ⁊ cathedratios orato¬
res. aut forenses rauulas garriamꝰ qui ⁊̃
cũꝑorant. salua pace potioꝵ turba nu¬
merosior. illitt̃atissims littĩs uacant.
Nam te cui seu liberum seu ligatum pla¬
ceat alternate sermonẽ intonare ambifa¬
riam suppetit panci quos equus ama
uit imitabuntur. ualez¬

Expanded text:
so, delicti huius mihi gratiam facias, quod aliquanso, delicti huius mihi gratiam facias, quod aliquantisper mei meminens arentem uenulam rarius flumini tuo misceo. tuam tubam totus qua patet orbis iure uenerabitur, quam constat geminata felicitate cecinisse, quando nec aemulum repperit nec aequalem, cum pridem aures et ora populorum me etiam circumferente peruagaretur. nobis autem grandis audacia, si uel apud municipales et cathedrarios oratores ant forenses rabulas garriamus, qui etiam cum perorant salua pace potiorum turba numerosior inliteratissimis literis uacant. nam te, cui seu liberum seu ligatum placeat alternare sermonem intonare ambifariam subpetit, pauci, quos aequus amauit Iuppiter, imitabuntur. uale
Abbreviated transcription (Latin):
t̃minum uerba ditia uersus pauper ini¬
clucdit. nec artati carmuus breuitas.⁊
longitudinem falerati sermonis elimi¬
nat: ita tͥ facile factum ẽ: minutis tro¬
cheis muiutiorib q p̾ꝯtrichiis. ñ solui
molosicas anapesticasq t̾narias: s epi¬
tritoꝵ etiam peonumq quat̃nas suꝑ¬
uenire uncturas. Excrescit amplitu¬
do ꝓloquii angustias regulares. ⁊ tam¬
quam paruo auro grandis gemina uix
capitur emicatq. ut equi potentis ani¬
mositas cui frementi si int̾ tesqua uł
confraga frenoꝵ lege teneatur intelli¬
gis ñ tam cursum deesse quã campũ.
Quid multis: Arbitro me in utroc
genere dicendi nec athene sic athice. nec
muse sic musice. iudicabunt᷑. si mͦmichi
uel censendi copiam desidia longior¬
ñ ademit slam dum impacte ꝓfessiomus
obtentu nouũ scribendi morem grada¬
tim appeto ⁊ uet̾em saltuatim declisco.
de bono oratore nil amplius habeo. ꝗͣ

Expanded text:
terminum uerba ditia uersus pauper interminum uerba ditia uersus pauper includit nec arctati carminis breuitas longitudinem phalerati sermonis eliminat. ita tibi facile factu est minutis trochaeis minutioribusque pyrrichiis non solum molossicas anapaesticasque ternarias, sed epitritorum etiam paeonumque quaternas superuenire iuncturas. excrescit amplitudo proloquii angustias regulares et tamquam paruo auro grandis gemma uix capitur emicatque ut equi potentis animositas, cui frementi si inter tesqua uel confraga frenorum lege teneatur intellegis non tam cursum deesse quam campum. quid multis? arbitro me in utroque genere dicendi nec Athenae sic Atticae nec Musae sic musicae iudicabuntur, si modo mihi uel censendi copiam desidia longiornam dum inpactae professionis obtentu nouum scribendi morem gradatim adpeto et ueterem saltuatim dedisco, de bono oratore nil amplius habeo quam
Abbreviated transcription (Latin):
plicat ut plato. implicat ut aristotiles. ũ
eschines blancditur ut demostenes iras¬
citur uernat ut ortensius. estuatut
chetegus. incitat ut curio. mnoratur ut
fabius. simulat ut crassus: dissimulat
ut cesar. suadet ut cato. dissuadet ut apiꝰ.
ꝑsuadet ut tullius. Iam si ad sacro scõs
patres ꝓ comparatione ueniatur ins¬
truit ut ieronimꝰ̃ destruit ut lactantiꝰ
astruit ut augustinus. attollitur ut
hylarius. summittitur ut ioħes. ut
basilius corripit. ut gregorius con¬
solatur. ut orosius afflint ut rufinꝰ
stringitur ut elisebius narrat. ut eu¬
cherius sollicitat. ut paulinus ꝓuo¬
cat: ut ambrosius ꝑseuerat. Iam uero
de hymno tuo si ꝑ contere quid sentiam:
cominatitus ẽ copiosus. dulcis. elatus.
⁊ quos libet liricos lityrambos ameni¬
tate poetica ⁊ hystorica ueritate super¬
eminet. Idq tuũ in illo pecultare: quod
seruatis metroꝵ pedib pecdum sillab̾.
sillabarum naturis. intra spacium sui

Expanded text:
plicat ut Plato, inplicat ut Aristoteles, ut plicat ut Plato, inplicat ut Aristoteles, ut Aeschines blanditur, ut Demosthenes irascitur, uernat ut Hortensius, aestuat ut Cethegus, incitat ut Curio, moratur ut Fabius, simulat ut Crassus, dissimulat ut Caesar, suadet \'ut Cato, dissuadet ut Appius, persuadet ut Tullius. iam si ad sacrosanctos patres pro conparatione ueniatur, instruit ut Hieronymus, destruit ut Lactantius, adstruit ut Augustinus, adtollitur ut Hilarius, submittitur ut Ioannes, ut Basilius corripit, ut Gregorius consolatur, ut Orosius adfluit, ut Rufinus stringitur, ut Eusebius narrat, ut Eucherius sollicitat, ut Paulinus prouocat, ut Ambrosius perseuerat. Iam uero de hymno tuo si percunctere quid sentiam, commaticus est, copiosus dulcis elatus et quoslibet lyricos dithyrambos amoenitate poetica et historica ueritate supereminet, idque tuum in illo peculiare, quod seruatis metrorum pedibus, pedum syllabis syllabarumque naturis intra spatii sui
Abbreviated transcription (Latin):
sib quasi quib dam pelagi sui portib
foneat. Oliber multiphariam pollens. o
eloquium si exilis s subtilis ingenii qd̃
nec ꝑ scaturigines hyperbolicas intu¬
mescit. nec ꝑ rapinomata depressa tenu¬
atur. Ad hoc unica singularis q doctrina.
⁊ indiu̾sarum rerum assertione moust᷑¬
bilis. cui moris ẽ de singłis artib cum
git tenere ñ ab nuit cum orphe  plectrũ.
cum esculapio baculum. cũ archimede ra¬
dium. cũ euphrate horoscopiũ cũ ꝑdice
ciriinũ cũ uetruiuo ꝑpendiculum. queq
ñ quam inuestigare destiterit cum ta¬
lete temꝑa. cũ athlante sydera cũ ⁊ eto
pondera. cũ crisippo numeros: cũ euclide
m̃suras. Ad extremũs: nemoscło meo
que uoluit. affirmare sic ualuit. Si qͥ¬
demdum se se aduersus quẽ contra eũ¬
loquit᷑ exertat. moꝵ. ac stucdioꝵ lingue
utriusꝙ simbolam iuites uindicat Sẽ¬
tirut pychagoras dundit ut socrates ex¬

Expanded text:
sibus quasi quibusdam pelagi sui portubus sibus quasi quibusdam pelagi sui portubus foueat. o liber multifariam pollens, o eloquium non exilis, sed subtilis ingenii, quod nec per scaturigines hyperbolicas intumescit nec per tapinomata depressa tenuatur. ad hoc unica singularisque doctrina et in diuersarum rerum adsertione monstrabilis, cui moris est de singulis artibus cum git, tenere non abnuit cum Orpheo plectrum, cum Aesculapio baculum, cum Archimede radium, cum Euphrate horoscopium, cum Perdice circinum, cum Vitruuio perpendiculum, quaeque numquam inuestigare destiterit cum Thalete tempora, cum Atlante sidera, cum Zeto pondera, cum Chrysippo numeros, cum Euclide mensuras. ad extremum nemo saeculo meo quae uoluit adfirmare sic ualuit, siquidem, dum sese aduersus eum, quem contra loquitur, ex-. sertat, morum ac studiorum linguae utriusque symbolam iure sibi uindicat. sentit ut Pythagoras, diuidit ut Socrates, ex
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpetuatetur. At quod ds magne quantũ¬
ꝙ opus illudẽ Gatera claulum decla.¬
matione conspicuum. ꝓpositione obstruc¬
tum. disputatione reseratum. Et quãqͣm
ꝑꝑ hamata sillogismoꝵ puncta tribulosũ
uernantis tam̃ eloquii flore mellitum.
Noua ibi uerba qruetusta quibq collatꝰ
merito etiamantiquarum litt̃arum sti¬
lus: antiquaretur Quodq p̃ciosius to¬
ta illa dictio sic cesuratim succincta: qd̃
ꝓfluens. Quam reb amplam strictã¬
q sententiis. sentias plus dotere quã
dicere. Deniq ⁊ quondam neciniuria. hec
principalis facundia computabatur. cui
paucis multa cohibenti. cure fuit causã
potius implere quam paginam. At uͦ ĩ
libris tius ianullud quale ẽ quod ⁊ teñi¬
tudinem quãquam continuata maturi¬
tas ammittit. int̾seritq tempestiuam cẽ¬
sura dulcedinẽ ut lectoris intentionem
ꝑ euentilata disciplinarum membra
pħie lassatam. repente uoluptuosis exces¬

Expanded text:
perpetuaretur. at quod, deus magne, quantuperpetuaretur. at quod, deus magne, quantue opus illud est materia clausum, declamatione conspicuum, propositione obstructum, disputatione reseratum et quamquam propter hamata syllogismorum puncta tribulosum, uernantis tamen eloquii flore mellitum. noua ibi uerba, quia uetusta, quibusque conlatus merito etiam antiquarum literarum stilus antiquaretur, quodque pretiosius, tota illa dictio sic caesuratim succincta quod profluens, quam rebus amplam strictamque sententiis sentias plus docere quam dicere. denique et quondam nec iniuria haec principalis fecundia conputabatur, cui paucis multa cohibenti curae fuit causam potius inplere quam paginam. at uero in libris tuis iam illud quale est, quod et teneritudinem quamquam continuata maturitas admittit interseritque tempestiuam censura dulcedinem, ut lectoris intentionem per euentilata disciplinarum philosophiae membra lassatam repente uoluptuosis exces
Abbreviated transcription (Latin):
necessitudinis ura ꝓnuntias. cur
quod ad salue tͥ debitum spectat astilo
⁊ pugillarib diu temꝑem. quodq de¬
inceps nullas uiantum uolas. mea
papyrus onerauerit: que uos cultu
sedule sospitatis impertiat. Preter e¬
quum ista comectas: sireare mortaliũ
quempiam. cui tain sermocinari laciali¬
ter cordi ẽ ñ pauere. cum in examen au¬
rium tuarum quippe scriptus adduci¬
tur tuarum in quam aurium. quar̃
ꝑicie si me decursoꝵ ad hoc eni tempoꝵ
prerogatiua ñ obruat: nec frontoniane
grauitatis. ant ponderis apuleiani ful¬
men equiperem. cui uarrones uelatatiniꝰ
uelterentinus pluiii uel auunculus uel
scd̃s compositit in presentiarum rustica¬
buntur. astipulatur iudicio meo uolum̃
illud. qd̾ stute suꝑstatu anime rerum uer¬
boꝵq stientia diuitissimus ꝓpalauisti.
In quo dum ad meum nom̃ penuaris:
hoc munus potissimũ cepi ut mee faia
ꝑsone quam oꝑe p̾cium non erat libroꝵ
snoꝵ titulis inclarescere tuoꝵ beneficio

Expanded text:
necessitudinis iura pronuntias, cur, quod ad salue tibi debitum spectat, a stilo et pugillaribus diu temperem, quodque deinceps nullas uiantum uolas mea papyrus onerauerit, quae uos cultu sedulae sospitatis inpertiat. praeter aequum ista coniectas, si reare mortalium quemquam cui tamen sermocinari latialiter cordi est non pauere, cum in examen aurium tuarum quippe scriptus adducitur, tuarum inquam aurium, quarum peritiae, si me decursorum ad hoc aeui temporum praerogatiua non obruat, nec Frontonianae grauitatis aut ponderis Apuleiani flumen aequiparem, cui Varrones uel Atacinus uel Terentius, Plinii uel auunculus uel Secundus conpositi in praesentiarum rusticabuntur. adstipulatur iudicio meo uolumen illud, quod tute super statu animae rerum uerborumque scientia diuitissimus propalauisti, in quo, dum ad meum nomen prooemiaris, hoc munus potissimum cepi, ut meae fama personae, quam operae pretium non erat librorum suorum titulis inclarescere, tuorum beneficio
Abbreviated transcription (Latin):
causa que uit eos uertitur amicis mecliis ra¬
tionabuit̾ abscidatur. Conuenit enim tales
tantosq reges ñ inter se lamentabiles tixas
querere ut de suis ⁊ nos possint casib saucia
tlio. eoꝵ nitatur reꝑare concordiam. qr nemo
potest credere sine nr̃o uoto illos adhec prelia
ꝑuenisse nisi om̃ino tlateat. ne ad conflictũ
uemiant nr̃a potius ẽẽ certamina. Auqua uͦ
ap̾sentium geruus litt̃arum sermone uobis
cõmisimus intimanda. ut sic puudentia ũra
cuncta comporat quem admoclum consue¬
uit deo iuuante ꝑficere unde solet diligentis¬
sime cogitare:

Expanded text:
causa, quae inter eos vertitur, amicis mediis racausa, quae inter eos vertitur, amicis mediis rationabiliter abscidatur. convenit enim tales tantosque reges non inter se lamentabiles rixas quaerere, ut de suis et nos possint casibus sauciardio eorum nitatur reparare concordiam: quia nemo potest credere sine nostro voto illos ad haec proelia pervenisse, nisi omnino clareat, ne ad conflictum veniant, nostra potius esse certamina. aliqua vero a praesentium gerulis litterarum sermone vobis comcuncta componat, quemadmodum consuevit, Deo juvante, perficere, unde solet diligentissime cogitare.
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ curas regiasq ꝑsonas uoluntateᷤᷤ
sibunet uidere contrarias ⁊ clissimulandospe¬
ctare ut de uno aliqud dolentium possit e¬
mergere. Nonsine inusdia nr̃a geritur si no¬
bis pacientib affinium clade dimicetur
Habetis om̃s ꝑ me pignora magne gr̃e.
ñest unus ab alio segregatus. si quid inuo¬
bis delinquitis meo grauit̾ dolore peceatis.
Nr̃m ẽ regios uuenes obiecta ratione mode¬
rari qi illi in nob̾ uere sentiunt displicere. qͥ¬
dum male cupiunt audatiam sue uolunta¬
tis retinere ñ possunt uerentur senes quã¬
ius sint florida etate feruentes. Sciant nos
ab uersarios ẽẽ contrarietatib suis. ⁊ sslud
uelle ꝑsequi ne ab utrisq possit excedi. Decet
eñ nos asꝑa uerba dicere. ne affines nr̃i ad
extremum debeant ꝑuenire. Et ideo illum
⁊ illum legatos ad fr̃nitatem tuã credicli¬
mus destinandos ut si filio nr̃o alarico iusũ
fuerit ad regem francoꝵ cum coniuratis
nobis gentib dirigere debeamus. quatinꝰ

Expanded text:
inter caras regiasque personas voluntates sibimet videre contrarias et dissimulando spectare, ut de uno aliquid dolendum possit emergere. non sine invidia nostra geritur, si nobis patientibus affinium clade dimicetur. habetis omnes per me pignora magnae gratiae: non est unus ab alio segregatus: si quid in vobis delinquitis, meo graviter dolore peccatis. Nostrum est regios iuvenes obiecta ratione moderari, quia illi, si nobis vere sentiunt displicere quod male cupiunt, audaciam suae voluntatis retinere non possunt. verentur senes. quamvis sint florida aetate ferventes. sciant nos adversarios esse contrarietatibus suis et illud velle persequi, ne ab utrisque possit excedi. decet enim nos aspera verba dicere, ne affines nostri ad extremum debeant pervenire. Et ideo illum et illum legatos ad fraternitatem tuam credidimus destinandos, ut, si filio nostro Alarico visum fuerit, ad regem Francorum cum coniuratis nobis gentibus dirigere debeamus, quatenus
Abbreviated transcription (Latin):
parendi qͣm imꝑandi promptior: exigit
te rogari ut tuo ip̃e sub magisterio mona¬
sterii mag̃r accedat. ⁊ si quis illum de uiͤ¬
morib spreuerit tanqͣm imꝑitum uelpu¬
sillanim̃ ꝑ te unũ sentiat utrumip ñ ini¬
pune contempni. Quid multa: Uis ut
paucis quid uelim agnoscas: Queso ut
abbas sit frat̃ auxaniꝰ supra congregatio¬
nem: tu uͦ ⁊ supra abbatem. Ualez¬

Expanded text:
parendi quam imperandi promptior exigit parendi quam imperandi promptior exigit te rogari, ut tuo ipse sub magisterio monasterii magister accedat et, si quis illum de iunioribus spreverit tamquam imperitum vel pusillanimem, per te unum sentiat utrumque non impune contemni. quid multa? vis ut paucis quid velim agnoscas? quaeso, ut abbas sit frater Auxanius supra congregationem, tu vero et supra abbatem. vale
Abbreviated transcription (Latin):
Et casa cui culino culiina p̃ssa forent.
Edificas hic ip̃e deo uen̾abile templum:
Ip̃e dei templum corꝑe facte priꝰ.
finiti cursꝰ istic uiteq iueq.
Sudori suꝑ ẽ duppla corona tuo.
Iam te circumstant ꝑadisi milia sacri.
Abraham iam te comꝑegrmnꝰ habet.
Iampatͥam egrederis. s deqͣ decidit adã.
Iampotes ad fontẽ fluminis ire tui.
Eteut inunyxeras que restant sepulto ita
ꝑsoliumus. s si uicissim caritatis imꝑuisi
fr̃es amicos. cõmilitones obsequi decet: ad
uicem queso tur quoq quib emines institu¬
tis discipłos eiꝰ aggredere solari fluctuantẽ¬
q regulam fratrum destitutoꝵ. sccł̃m sta¬
tuta lirinensium patruu uel grinincensi¬
um. festinꝰ un forma cuiꝰ discipline si quire¬
belles: ip̃e castiga. si qui sequaces: ip̃ecollau¬
da. Prepositus illis quidem uidetur sõs au¬
xanius. qui uir ut uosti plusculum iusto ⁊
corꝑe infirmus ⁊ uerecundus ingenio. eoq

Expanded text:
et casa, cui culmo culmina pressa forent. et casa, cui culmo culmina pressa forent. aedificas hic ipse deo venerabile templum, ipse dei templum corpore facte prius. finiti cursus istic vitaeque viaeque : sudori superest dupla corona tuo. iam te circumstant paradisi milia sacri; Abraham iam te conperegrinus habet; iam patriam ingrederis, sed de qua decidit Adam; iam potes ad fontem fluminis ire tui. Ecee, ut iniunxeras, quae restant sepulto iusta persolvimus; sed, si vicissim caritatis imperiis fratres amicos commilitones obsequi decet, ad vicem, quaeso, tu quoque quibus emines institutis discipulos eius aggredere solari fluctuantemque regulam fratrum destitutorum secundum statuta Lirinensium patrum vel Grinincensium festinus informa; cuius disciplinae si qui rebelles, ipse castiga; si qui sequaces, ipse conlauda. praepositus illis quidem videtur sanctus Auxanius, qui vir, ut nosti, plusculum iusto et corpore infirmus et verecundus ingenio eoque
Abbreviated transcription (Latin):
su: qͣmtestimoniũ mutue dilectionis. Ce¬
terum uirimores. gesta uirtutes: indig¬
nissime meoꝵ uilitate dictoꝵ pond̾abunt᷑.
Dabraham scĩs m̃ĩto sociande patronis.
Quos tͥ collegas dicere ñ trepidem:
llam si p̃cedunt ut mox tñ ip̃e sequare:
Dat ꝑtem regni portio martyrii.
Et quinquennali uincła laxa fame.
Plapsus regi truculento. subsidis hore:
Occiduum pꝑas solus adusq solum.
S confessorem uirtutũ signa secunt᷑
Ep̃ib q malis fers fugitiue fugam.
Quaq uenis: lemurũ se clamat ced̾e t̾ͥba.
Demonas ire iubes exulinexilium.
Expet̾is cuctis uec te capit ambitꝰ ullus.
Est tͥ delatꝰ plus onerosus honor.
Romuleos refugis bizantinosq fragores:
Atq sagitifero menia fracta cito.
Murꝰ alexandrite ñtenet antiochiq:
Sꝑnis elissee birsica tecta domꝰ.
Rura paludicole tẽpnis ppłosa rauẽne.
Et q̃ lanigero desue nom̃ habent
Angulus iste placet pauꝑtiuꝰq recessꝰ.

Expanded text:
su quam testimonium mutuae dilectionis. cesu quam testimonium mutuae dilectionis. ceterum viri mores gesta virtutes indignissime meorum vilitate dictorum ponderabuntur. Abraham sanctis merito sociande patronis, quos tibi collegas dicere non trepidem; nam sic praecedunt, ut mox tamen ipse sequare: dat partem regni portio martyrii. et quinquennali vincula laxa fame, elapsus regi truculento Susidis orae occiduum properas solus ad usque solum. sed confessorem virtutum signa sequuntur spiritibusque malis fers, fugitive, fugam. quaque venis, Lemurum se clamat cedere turba; daemonas ire iubes exul in exilium. expeteris cunctis, nec te capit ambitus ullus; est tibi delatus plus onerosus honor. Romuleos refugis Byzantinosque fragores atque sagittifero moenia fracta Tito, murus Alexandri te non tenet Antiochique; spernis Elisseae Byrsica tecta domus. rura paludicolae temnis populosa Ravennae et quae lanigero de sue nomen habent. angulus iste placet paupertinusque recessus
Abbreviated transcription (Latin):
me dne frat̃ lege amiticie qͣm nefas lecli.
lam dui desides tligitos. inculib officine
uet̾is imponere: ⁊ sc̃õ abrahe defuncto ue¬
mamsepulchralem luctuosis carminib
inscribere. Celerit̾ iniunctis obsecundabo.
cũ tua tractus auctoritate. tum principa¬
liter amplissimi uiri iuctorii comitis de¬
uotione p̾uentus: qm̃ iure scłari patro¬
num. uire eccłastico filium excolont cli¬
ens: ut pat̃ diligo. Qui satis docuit que
sͥ aut qualis erga famulos xp̃i cura fer¬
ueret cum choꝵ circa decumbentis anti¬
stitis ñ lignitatẽ minꝰ quam membra
curuatus acsupra iultum ꝓpinqua mor¬
te pallentẽ dolore concolor factus: quidui¬
ro uellet. lacrimis indicib ostenderet.
Et qr sͥ maximas humandi funeris par¬
tes ip̃e p̾ripuit. totum apparatu suꝑcur¬
rentis impendii qd̃ funerando sacerdo¬
ti competeret imꝑtiens: saltim ad obseqͥ¬
um q̃ remanserunt uerba conferimus.
nicħ aliud exaraturi stili scalpentis imp̃s¬

Expanded text:
mine frater, lege amicitiae, quam nefas laedi, iam diu desides digitos incudibus officinae veteris imponere et sancto Abrahae diem functo neniam sepulchralem luctuosis carminibus inscribere. celeriter iniunctis obsecundabo, cum tua tractus auctoritate, tum principaliter amplissimi viri Victorii comitis devotione praeventus, quem iure saeculari patronum, iure ecclesiastico filium excolo ut cliens, ut pater diligo; qui satis docuit, quae sibi aut qualis erga famulos Christi cura ferveret, cum torum circa decumbentis antistitis, non dignitatem minus quam membra curvatus ac supra vultum propinqua morte pallentem dolore concolor factus, quid viro vellet lacrimis indicibus ostenderet. et quia sibi maximas humandi funeris partes ipse praeripuit, totum apparatu supercurrentis impendii quod funerando sacerdoti competeret impertiens, saltim ad obsequium quae remanserunt verba conferimus, nihil aliud exaraturi stili scalpentis impres
Abbreviated transcription (Latin):
fidem beneficii prioris ĩminui quibꝰ
alia conuenit nr̃a sepuis largitate prestari.
S sicut que semel annumꝰ rescindi inꝑpetuũ
simerentur. sic qui largitatem nr̃am modera¬
tis p̃cibus impetrarunt. nr̃oꝵ terminos p̃sti¬
toꝵ imodica si debent p̾sumptione trauscẽ¬
dere Unde qi religiosi studũ reuerentia cõmo
amus. nunc quoq illustrem magnificentiã
tuam auximꝰ admonendam quatinꝰ suꝑ in¬
sumina ñ sentiat. q̃ usq ad magnifici uiri pa¬
tritii cassiodori. pura nob̃ fide ⁊ integritate
comꝑti temꝑib ẽ soluta. Ea uͦ que a temꝑe
beneficii ad eccłiam nr̃am ab aliiub ẽ trãs¬
lata ꝓfessio. cõmune cum uniuersis posses¬
sorib onus solutionis agnoscat. ⁊ illus sub¬
iaceat functioni cuiꝰ nacta ẽ iura dñii. Alio¬
quin grata nobis augnenta eius ẽẽ si posst̃.
qui fisci dampno ꝓficiunt. sufficiat posses¬
sori compendiũ pensionis. tributa sunt p
pure si lacerne lucrum cũ inuidia ꝑiculũ

Expanded text:
fidem beneficii prioris imminui, quibus alia convenit a nostra saepius largitate praestari. Sed sicut quae semel annuimus rescindi in perpetuum non merentur, sic qui largitatem nostram moderatis precibus impetrarunt, nostrorum terminos praestitorum immodica non debent praesumptione transcendere. Unde quia religiosi studii reverentia commonamus; nunc quoque illustrem magnificentiam tuam duximus admonendam, quatenus superinsumma non sentiat, qua usque a magnifici viri patricii Cassiodori, pura nobis fide et integritate comperti, temporibus est soluta. Ea vero quae a tempore beneficii ad ecclesiam nostram ab aliquibus est translata professio, commune cum universis possessoribus onus solutionis agnoscat et illius subiaceat functioni, cuius nacta est iura dominii. alioquin grata nobis augmenta eius esse non possunt, qui fisci damno proficit. sufficiat possessori compendium pensionis: trurpurae, non lacernae. Lucrum cum invidia periculum
Abbreviated transcription (Latin):
pria largitate componere: ut tali facto eam
ñpeniteret mutata religione. Earum siqui¬
demrerum iudicium si presumimꝰ unde mã¬
datum specialiter ñ habemus. Nam᷑ duuni¬
tas patiatur diuersas teligiones ẽẽ nos unã
si audemus imponere. Retinemus enĩ legisse
nos uoluntarie sacrificandum ẽẽ dño. sĩ cuiꝰ¬
quam cogentis imꝑio: quod qui aliter facẽ
temptauerit eindenter celestib iussionib
obinauit. Merito gͦ pietas ur̃a inuitat nos
ad talta que nobis pretipuint diuina man

Expanded text:
ropria largitate componere, ut tali facto eam ropria largitate componere, ut tali facto eam non paeniteret mutata religio. Earum siquidem rerum iudicium non praesumimus, unde mandatum specialiter non habemus. nam cum divinitas patiatur diversas religiones esse, nos unam non audemus imponere. retinemus enim legisse nos voluntarie sacrificandum esse domino, non cuiusquam cogentis imperio: quod qui aliter facere temptaverit, evidenter caelestibus iussionibus obviabit. merito ergo pietas vestra invitat nos ad talia quae nobis praecipiunt divina man
Abbreviated transcription (Latin):
quidem uotum semꝑ amantis ẽ ut causas nos
mie uelitis agere: que nos diuine possint
cominendare potentie. Et ideo significamꝰ
uobis insinuatum ẽ tributoꝵ graui sorte
laborare eo qd̃ ager eius nunia inunidatio¬
ne ꝑfusus. sterilitatis uicia de inunica hu¬
mectatione contraxerit Ad uirum eminen¬
tissimum senatorem prefectum pretorio
delisse nos nichominus iussionem: ut eius
ordinatio ꝓluda ad predium de quo querela
ẽ diligens inspector accedat: ⁊ reb modera¬
ta in quisitione trutinatis. quic quid graua¬
minis potest habere possessio rationabilit̃
abrogetur: ita ut competens atq sufficiens
chus remanere possit utilitas qr uere nobis
lucrum p̃ciosissimum iudicamus. quod pro
mansuetudins ur̃e uoluntate conceclimus.
De rauilde quoq causa unde ur̃a serenitas me
commonere dignata ẽ. quamuis ante longũ
tempus sub patentum nr̃orum regno conti-¬
gerit. tam̃ necesse nobis fuit negocium de ꝓ¬

Expanded text:
quidem votum semper amantis est, ut causas nos quidem votum semper amantis est, ut causas nos misericordiae velitis agere, quae nos divinae possint commendare potentiae. Et ideo significamusvobis insinuatum est tributorum gravi sorte laborare, eo quod ager eius nimia inundatione perfusus sterilitatis vitia de inimica humectatione contraxerit: ad virum eminentissimum Senatorem praefectum praetorio dedisse nos nihilominus iussionem, ut eius ordinatione provida ad praedium, de quo querella est, diligens inspector accedat et, rebus moderata inquisitione trutinatis, quicquid gravaminis potest habere possessio, rationabiliter abrogetur, ita ut competens atque sufficiens dominis remanere possit utilitas, quia vere nobis lucrum pretiosissimum iudicamus, quod pro mansuetudinis vestrae voluntate concedimus. De Ranildae quoque causa, unde vestra serenitas me commonere dignata est, quamvis ante longum tempus sub parentum nostrorum regno contigerit, tamen necesse nobis fuit negotium de p
Abbreviated transcription (Latin):
uirum heracleanum pb̃rm augꝰ
gr̃am sermonis benigne tribuens. ⁊ apte
milnera salutationis imꝑtiens. ut reuera
magnum sit beneficium. tam suaue princi¬
pis meruisse colloquium. Cui recłlimus
quanta ualemus caritate responsum. op¬
tantes ut ⁊ sospitatem ur̃am sepius nos
aulire contingat. ⁊ regni nr̃i felicitas sẽ¬
per accrescat. qr tale uõtum nos decet ha¬
bere quod głam salutemq uẽam iugit̃
possit extendere. Significamus etiamꝑ
ur̃o uoto ad papam urbisrome nos litte¬
ras destinasse ut presentium gerulo lit¬
terarum. sine aliqua dilatione Rdeat.
quatinus qui a uob̃ arrigimeruit celerita¬
tis gr̃am consequatur. Nr̃ienm uotiẽ cau¬
sas emergere in quib possimus urĩs desi¬
deriis obedire: qr sic uos ad reddendam cli-¬
lectionem efficacit commonemꝰ. si uob̾ in
aliqua parte pareamus:¬
ur̃e gl̃am munerib om̃ib ditiorem: qũ
illa nos hortamini facere que ad mercedẽ
nr̃am possint om̃imodis pertinere. ẽ alesi-¬

Expanded text:
irum Heracleanum  Gr., Cuj.gratiam sermonis benigne tribuens, et apte munera salutationis impertiens; ut revera magnum sit beneficium tam suave principis meruisse colloquium. Cui reddimus, quanta valemus charitate, responsum, optantes ut et sospitatem vestram saepius nos audire contingat et regni vestri felicitas semper accrescat, quia tale votum nos decet habere, quod gloriam salutemque vestram iugiter possit extendere. Significamus etiam pro vestro voto ad papam urbis Romae nos litteras destinasse, ut praesentium gerulo litterarum sine aliqua dilatione respondeat, quatenus qui a vobis dirigi meruit, celeritatis gratiam consequatur. nostri enim voti est causas emergere, in quibus possimus vestris desideriis oboedire quia sic vos ad reddendam dilectionem efficaciter commonemus, si vobis in aliqua parte pareamusgratiam muneribus omnibus ditiorem, quando illa nos hortamini facere, quae ad mercedem nostram possint omnimodis pertinere. tale si
Abbreviated transcription (Latin):
licet ab uno pectore ꝓflueret cliu̾sis tam̃
alueis emanaret qũ nullus eloquẽ¬
tis obtinet nos̃ nisi qui trina ista uir¬
tute succinctus. causis emergentib
iuriliter ẽparatus. Huc accetlit quod
fundere. Alia uͦ licuit cogitata ꝓferre.
ut merito uariarum dicatur quod tã¬
ta diuersitate conficit. S utinam sĩc
ista regulis accepisse probamur anti¬
quis. ita eadem ꝓmisse resignent me¬
rita dictionis. Qua ꝑꝑ humile de nob̃
uerecundie ꝓmittimus. mediocre ñ im¬
probe pollicemur. Sũmum uͦ qd̃ ꝑꝑ
tum. nos attigisse ñ credimꝰ Uerũtũ
sieant p̾sumptiones illicite qui legẽ¬
di sumꝰ incongrue. Namq ur̃as de nob̾
cdisputationes ingerimꝰ. qui ur̃a potiꝰ
iudicia sustinemus:

Expanded text:
licet ab uno pectore proflueret, diversis tamen licet ab uno pectore proflueret, diversis tamen alveis emanaret: quando nullus eloquentis obtinet nomen, nisi qui trina ista virtute succinctus, causis emergentibus, viriliter est paratus. Huc accedit quod fundere, alia vero licuit cogitata proferre; ut merito Variarum dicatur, quod tanta diversitate conficitur. Sed utinam sicut ista regulis accepisse probamur antiquis, ita eadem promissae resignent merita dictionis. Quapropter Humile de nobis verecunde promittimus, Mediocre non improbe pollicemur, Summum vero, quodtum, nos attigisse non credimus. Verumtamen sileant praesumptiones illicitae, qui legendi sumus. Incongrue namque nostras de nobis disputationes ingerimus, qui vestra potius judicia sustinemus.