comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ris potabit illum. Et firmabi.¬
tur in illo & non flectetur: &
continebit illum & non confun-¬
detur: & inaltabit illum apud
proximos suos. Et in medio
ecclesiȩ aperi&e os eius: & adim¬
plebit illum spiritu sapientię.¬
& intellectus: & stola gloriȩ
uestiet illum. Iocunditatem &
exultationem thesaurizabit su-¬
per illum : & nomine. ȩterno
hereditabit illum. Homines
stulti non apprehendent illam:
& homines sensati obuiabunt
illi. Homines stulti non uide-¬
bunt illam: longe enim ab est
a superbia & dolo. Uiri menda-¬
ces non erunt illius memores:
& uiri ueraces inuenientur in
illa: & successum habebunt usq
ad inspectionem dĩ. Non est
speciosa laus in ore peccatoris:
qm a dõ profecta est sapientia.
Sapientiȩ enim dĩ a stabit laus.
& in ore fideli abundabit. &
dominator dabit eam illi. Non
dixeris per dm̃ abest: Quȩ odit
enim ne feceris. Non dicas ille
me inplanauit : non enim neces-¬
sarii sunt illi homines impii.
Omne execramentum erroris

Expanded text:
s potabit illum et firmabitur in illo et non flectetur et continebit illum et non confundetur et inaltabit illum apud proximos suos et in medio ecclesiae aperiet os illius adimplebit illum spiritu sapientiae et intellectus et stolam gloriae vestiet illum iucunditatem et exultationem thesaurizabit super illum et nomine aeterno hereditabit illum homines stulti non adprehendent illam et homines sensati obviabunt illi homines stulti non videbunt illam longe enim abest a superbia et dolo viri mendaces non erunt illius memores et viri veraces inveniuntur in illa et successum habebunt usque ad inspectionem Dei non est speciosa laus in ore peccatoris quoniam a Deo profecta est sapientia sapientiae enim Dei adstabit laus et in ore fideli abundabit et Dominator dabit eam illi non dixeris per Deum abest quae odit enim ne feceris non dicas ille me inplanavit non enim necessarii sunt illi homOmne execramentum erroris
Abbreviated transcription (Latin):
illius : & requiescent in casula illius
bona per ȩuum. Statuet filios
suos subtegmine illius: & subra-¬
mis illius morabitur. Protegetur
subtegmine illius a feruore: &¬
in gloria eius requiesc&. Qui
timet dm̃ facioe illud: & qui con-¬
tinens est iustitiȩ apprehendet

Expanded text:
illius, et requiescent in casula illius illius, et requiescent in casula illius bona per aevum. Statuet filios suos sub tegmine illius, et sub ramis ejus morabitur. Protegetur sub ramis illius a fervore, in gloria ejus requiescet . Qui timet Dominum, faciet illud : et qui contine
Abbreviated transcription (Latin):
Nonne aliis relinques labores &
dolores tuos: In diuisione sor¬
tis da & accipe: & iustifica ani.¬
mam tuam. Ante obitum tuum
operare iustitiam: qm̃ non est
apud inferos inuenire cybum.
Omnis caro sicut fenum ueterasc&.
& sicut folium fructificans in
arbore uiridi. Alia generantur
& alia deiciuntur: sic generatio
carnis & sanguinis. alia finitur
& alia nascitur. Omne opus
corruptibile in fine deficiet: &
qui illud operatur. ibit cum ipso.
Et omne opus electum iustificabi¬
tur: & qui operatur illud. hono.¬
rabitur in illo. Beatus uir qui
in sapientia morabitur: & qui in
iustitia meditabitur: & in sensu
cogitabit circumspectionem dĩ.
Qui excogitat uias illius in suo¬
corde : & in absconsis illius intel.¬
ligens : uadens post illam quasi
uestigator : & in uiis illius consi¬
stens. Qui respicit per fenestras
eius : & in ianuis illius audiens.
Qui requiescit iuxta domum illius:
& in parietibus illius figens ꝑalũ.
Statuet casulam suam ad manus

Expanded text:
nonne aliis relinques dolores et nonne aliis relinques dolores et labores tuos in divisione sortis da et accipe et iustifica animam tuam ante ooperare justitiam quia non est apud inferos invenire cibum. Omnis caro sicut fenum veterascet, et sicut folium fructificans in arbore viridi. Alia generantur, et alia dejiciuntur. Sic generatio carnis et sanguinis, alia finitur, et alia nascitur. Omne opus corruptibile in fine deficiet, et qui illud operatur ibit cum ipso. Et omne opus electum justificabitur, et qui operatur illud honorabitur in illo. Beatus vir qui in sapientia sua morabitur, et qui in justitia sua meditabitur, et in sensu cogitabit circumspectionem Dei. Qui excogitat vias illius in corde suo, et in absconsis illius intelligens erit, vadens post illam quasi investigator, et in viis illius consistens. Qui respicit per fenestram ejus, et in januam illius, audiens. Qui requiescit juxta domum illius, et in parietibus illius figens palum. Statuet casulam suam ad manus
Abbreviated transcription (Latin):
aliis congregat: & in bonis illius
alius luxuriabitur. Qui sibi
nequam est. cui alii bonus erit:
& non iocundabitur in bonis
suis. Qui sibi inuidor nichil est
illo nequius: & hȩc redditio
est malitiȩ illius. Et si bene.
fecerit. ignoranter & non uo-¬
lens facit: & in nouissimo ma.¬
nifestat malitiam suam. Nequ̾ã
est oculus liuidi: & auertens
faciem: & despiciens animam
suam. Insaciabilis oculus eupidi
in parte: iniquitatis : & non sa-¬
ciabitur donec consumat arefa-¬
ciens animam suam. Oculus
maliis ad mala. & non saciabitur
pane. indigens & in tristitia erit
super mensam suam.
ili si habes benefac tecum: & dõ
dignas oblationes offer. Memor
esto qm̃ mors non tardat. & testa.¬
mentum inferorum. quia demon-¬
stratum est tibi: Gestamentum
enim huius mundi: morte mo.¬
rietur. Ante mortem benefac
amico tuo. & secundum uires
tuas exporrigens da pauperi.
Non defrauderis a die bona: & par-¬
ticula boni doni non te: prȩtereat.

Expanded text:
aliis congregat et in bonis illius aliis congregat et in bonis illius alius luxuriabitur qui sibi nequa est cui alii bonus erit et non iucundabitur in bonis suis qui sibi invidet nihil est illo nequius et haec redditio est malitiae illius et si bene fecerit ignoranter et non volens facit et in novissimo manifestat malitiam suam nequa est oculus lividi et avertens faciem et despiciens animam suam insatiabilis oculus cupidi in parte iniquitatis non satiabitur donec consummet arefaciens animam suam oculus malus ad mala et non satiabitur pane et in tristitia erit super mensam suam fili si habes benefac tecum et Deo bonas oblationes offer memor esto quoniam mors non tardat et testamentum inferorum quia demonstratum est tibi testamentum enim huius mundi morte morietur ante mortem benefac amico tuo et secundum vires tuas exporrigens da pauperi non defrauderis a die bono et particula boni doni non te praetereat
Abbreviated transcription (Latin):
confirmatur ab amicis: humilis
autem cum ceciderit. expellitur
& a notis.Diuiti decepto. mul.¬
ti recuperatores. Locutus est su-¬
perbe: & iustificauerunt illum.
Humilis deceptus est: insuper &
arguitur. Locutus est sensate. &
non est datus ei locus. Diues lo.¬
cutus est. & omnes tacuerunt:
& uerbum illius usq ad nubes
perdicent. Pauper locutus est.
& dicunt: Quis est hic: Et si
offenderit: subuertent illum.
Bona est substantia. cui non est
peccatum in conscientia. & ne¬
quissima paupertas in ore impii
Cor hominis immutat faciem illius.
siue in bona siue in mala: quia fa-¬
gium cordis boni. & faciem bo.¬
nam difficile inuenies: & cum
labore. Beatus uir qui non est
lapsus uerbo ex ore suo: & non
est stimulatus in tristitia delicti.
Helix qui non habuit animi sui
tristitiam: & non excidit abspe
sua. Uiro cupido & tenaci: sine
ratione est substantia. S homini
liuido adquid aurum: Qui
aceruat ex animo suo iniuste.

Expanded text:
confirmatur ab amicis; humilis confirmatur ab amicis; humilis autem cum ceciderit, expelletur et a notis. Diviti decepto multi recuperatores; locutus est superba, et justificaverunt illum: humilis deceptus est, insuper et arguitur. Locutus est sensate, et non est datus ei locus. Dives locutus est, et omnes tacuerunt, et verbum illius usque ad nubes perducent. Pauper locutus est, et dicunt: Quis est hic? Et si offenderit, subvertent illum. Bona est substantia cui non est peccatum in conscientia, et nequissima paupertas in ore impii. Cor hominis immutat faciem illius, sive in bona, sive in mala. Vestigium cordis boni et faciem bonam difficile invenies et cum labore beatus vir qui non est lapsus verbo ex ore suo et non est stimulatus in tristitia delicti felix qui non habuit animi sui tristitiam et non excidit ab spe sua viro cupido et tenaci sine ratione est substantia et homini livido ad quid aurum qui acervat ex animo suo iniuste
Abbreviated transcription (Latin):
bit. Ne improbus sis ne impin.¬
garis : & ne longe sis ab eo. ne eas
in obliuionem. Ne retineas ex
ȩquo loqui cum illo: & ne credas
multis uerbis illius. Ex multa
enim loquela temptabit te: & sub.¬
ridens in terrogabit te de abscon-¬
ditis tuis: In mitis animus illius
conseruabit uerba tua: & non
parco& de malitia & de uinculis.
E aue tibi. & attende diligenter au¬
ditui tuo.: qm̃ cum subuersione
tua ambulas. Audiens uero illa
quasi in somnis uide : & uigilabis
omni uita tua. Dilige dm̃: & in.¬
uoca eum in salutẽ tuã. Omne
animal diligit simile sibi: sic &
omnis homo proximum sibi.
Omnis caro ad similem sibi con¬
iungitur: & omnis homo simili
sibi sociabitur. Si communica.¬
bit lupus agno aliquando. sic
peccator iusto. Quȩ communi.¬
aut quȩ pars bona diuiti ad pau-¬
perem: Ulenatio leonis onager
in heremo: sic pascua sunt diuitũ
pauperes. Et sicut abhominatio
est superbo humilitas: sic execra.¬
tio diuitis pauper. Diues cõmorus

Expanded text:
bit. Ne improbus sis, ne impinbit. Ne improbus sis, ne impingaris, et ne longe sis ab eo, et eas in oblivionem. Ne retineas ex aequo loqui cum illo, et ne credas multis verbis illius. Ex multa enim loquela tentabit te, et subridens interrogabit te de absconditis tuis. Immitis animus illius conservabit verba tua, et non parcet de malitia et de vinculis. Cave tibi, et attende diligenter auditui tuo, quoniam cum subversione tua ambulas. Audiens vero illa quasi in somnis, vide et vigilabis. Omni vita tua dilige Deum, et invoca illum in salute tua. Omne animal diligit simile sibi, sic et omnis homo proximum sibi. Omnis caro ad similem sibi conjungitur, et omnis homo simili sibi sociatur. Si communicabit lupus agno aliquando, sic peccator justo. Quae communiAut quae pax bona diviti ad pauperem? Venatio leonis, onager in eremo; sic pascua divitum sunt pauperes. Et sicut abominatio est superbo humilitas, sic execratio diviti pauper. Dives commotus
Abbreviated transcription (Latin):
ab ea: & qui communicauerit su.¬
perbo. induetur superbia. Pon-
dus super se tollit: qui honestiori
se communicat Ꝙ diciori te ne
socius fueris. Quid communica.¬
bit caccabus ad ollam: Quando
enim se colliserint: confringetur.
Diues iniuste aget & fremet: pau-¬
per autem lesus tacebit. Si lar-¬
gitus fueris assumet te: & si non
habueris derelinquet te. Si ha.¬
bes conuiuet tecum. & euacua.¬
bit te : & ipse non dolebit super
te. Si necessarius illi fueris sub.¬
plantabit te : & subridens spem
dabit narrans tibi bona. & dicet.
Quid opus est tibi: & confundet
te in cybis suis. donec te exinani.¬
at bis & ter. & in nouissimo de¬
ridebit te : postea uidens derelin-¬
quet te. & caput suum mouebit
contra te. Humiliare dõ. & expe.¬
cta manus eius. Attende. ne
seductus in stulticia humilieris.
Noli esse humilis in sapientia tua:
ne humiliatus. in stulticiam sedu.¬
caris. Qduocatus a potentiore disce¬
de : ex hoc enim magis te aduoca.¬

Expanded text:
a et qui communicaverit sua et qui communicaverit superbo inducet superbiam dus super se tollit, qui honestiori se communicat; et ditiori te ne socius fueris. Quid communicabit caccabus ad ollam? Quando enim se colliserint conDives injuste aget et fremet, pauper autem laesus tacebit. Si largitus ei fueris, assumet te, et si non habueris, derelinquet te. Si habes, convivet tecum, et evacuabit te, et ipse non dolebit super te. Si necessarius illi fueris, supplantabit te, et subridens spem dabit, narrans tibi bona, et dicet: Quid opus est tibi? Et confundet te in cibis suis, donec te exinaniat bis et ter, et in novissimo deridebit te. Postea videns derelinquet te, et caput suum movebit ad te. Humiliare Deo. et expecta manus ejus. Attende, ne seductus in stultitia humilieris. Noli esse humilis in sapientia tua, ne, humiliatus, in stultitiam seducaris. Advocatus a potentiore, discede: ex hoc enim magis te advoca
Abbreviated transcription (Latin):
tuum. & custodi te ab illo. Non
statuas illum penes te. nec sede-¬
at ad dexteram tuam: ne conuer-¬
sus stet in loco tuo: ne forte con¬
uersus in locum tuum inquirat
cathedram tuam: & in nouissimo
agnoscas uerba mea: & in sermo.¬
nibus meis stimuleris. Qouis
miserebitur incantatori a serpen-¬
te percusso: & omnibus qui ap-¬
propiant bestiis: Sic et qͥ comi-¬
tatur cum uiro iniquo: & obuo¬
lutus est in peccatis eius. Una
hora tecum permanebit. si autẽ
declinaueris. non supportabit. In
labiis suis indulcat inimicus:
& in corde suo insidiatur. ut sub¬¬
uertat te in foueam. In oculis
suis lacrimatur inimicus: & si
inuenerit tempus. non saciabitur
sanguine. Si incurrerint tibi ma-¬
la: inuenies eum illic priorȩm.
In oculis suis lacrimatur inimicus.
& quasi adiuuans suffodi& plan-¬
tas tuas. Caput suum mouebit:
& plaudebit manu: & multa susur.¬
rans commutabit uultum suum.
ui tetigerit picem inquinabitur.xxuiiii¬

Expanded text:
tuum, et custodi te ab illo. Non tuum, et custodi te ab illo. Non statuas illum penes te, nec sedeat ad dexteram tuam; ne conversus stet in loco tuo: ne forte conversus in locum tuum, inquirat cathedram tuam, et in novissimo agnoscas verba mea, et in sermonibus meis stimuleris. Quis miseribetur incantatori a serpente percusso, et omnibus qui appropiant bestiis? Sic et qui comitatur cum viro iniquo, et obvolutus est in peccatis ejus: una hora tecum permanebit; si autem declinaveris, non supportabit. In labiis suis indulcat inimicus, et in corde suo insidiatur, ut subvertat te in foveam. In oculis suis lacrymatur inimicus; et si invenerit tempus, non satiabitur sanguine. Si incurrerint mala invenies eum illic priorem in oculis suis lacrimatur inimicus et quasi adiuvans suffodiet plantas tuas caput suum movebit et plaudebit manu et multa susurrans commutabit vultum suum qui tetigerit picem inquinabitur ab ill
Abbreviated transcription (Latin):
i benefeceris. scito cui feceris. & erit xxuii.
gratia in bonis tuis multa. Bene¬
fac iusto: & inuenies retributionẽ
magnam. Et si non abipso: certe
a dño. Non est enim ei bene qui
assiduis est in malis: & elemosinã
non danti. Qom & altissimus odio¬
hab&e peccatores: & misertus est
penitentibus. Da misericordi: &
ne suscipias peccatorem: Impiis
& peccatoribus redd& uindictam.
custodiens eos in die uindicte.
Da bono: & non receperis peccato¬
rem. Benefac humili: & non
dederis impio. Prohibe panes
illi dari: ne in ipsis potentior
te sit. Nam duplicia mala in-
uenies in omnibus bonis: que-¬
cumq feceris illi. Q uoniam
& altissimus odio hab& peccatores.
& impiis redd& uindictam .xxuiii.¬
on agnoscetur in bonis amicus:
& non abscondetur in malis ini.¬
micus. In bonis uiri inimici il.¬
lius: in tristitia & malitia illius.
amicus agnitus est. Non cre-¬
das inimico tuo in ȩternum.
Sicut enim eramentum. eruginat
nequitia illius N̾si humiliatus
uadat curuus: offirma animum

Expanded text:
i benefeceris, scito cui feceris, et erit gratia in bonis tuis multa. Benefac justo, et invenies retributionem magnam; et si non ab ipso, certe a Domino. Non enim est ei bene qui assiduus est in malis, et eleemosynam non danti; quoniam et Altissimus habet peccatores odio, et misertus est poenitentibus. Da misericordi, et ne suscipias peccatorem et impiis et peccatoribus reddet vindictam custodiens eos in die vindictae da bono et non receperis peccatorem benefac humili et non dederis impio prohibe panes illi dare ne in ipsis potentior te sit navenies in omnibus bonis quaecunque feceris illi: quoniam et Altissimus odio habet peccatores  impiis reddet vindictam non agnoscetur in bonis amicus et non abscondetur in malis inimicus in bonis viri inimici illius in tristitia et in malitia illius amicus agnitus est non credas inimico tuo in aeternum sicut enim aeramentum erugnequitia illius. Et si humiliatus vadat curvus, adjice animum
Abbreviated transcription (Latin):
& fide. Et aͥposita est turba
multa dño. Profectus est autem
tharsum : ut querer& saulum.
Quem cum inueniss&: perduxit
antiochiam : & annum totum
conuersati sunt in ȩcclesia: & do.¬
cuerunt turbam multam : ita
ut cognominarentur primum
antiochiȩ discipuli xp̃̾iani .xxxi.
N his autem diebus. super uene.¬
runt abiherusolimis prophetę
antiochiam. Et surgens unus
ex eis nomine agabus. significa¬
bat per spiritum famem mag¬
nam futuram in uniuerso orbe
terrarum: quȩ facta est subelaui.¬
dio. Discipuli autem prout quis
habebat. proposuerunt in ministe¬
rium mit tere habitantibus in
iudea fratribus: quod & fecerunt:¬
mittentes ad seniores. per manus

Expanded text:
et fide et adposita est turba et fide et adposita est turba multa Domino profectus est autem Tarsum ut quaereret Saulum quem cum invenisset Antiochiam. Et annum totum conversati sunt ibi in Ecclesia: et docuerunt turbam multam, ita ut cognominarentur primum Antiochiae discipuli, Christiani. In his autem diebus supervenerunt ab Jerosolymis prophetae Antiochiam: et surgens unus ex eis nomine Agabus, significabat per spiritum famem magnam futuram in universo orbe terrarum, quae facta est sub Claudio. Discipuli autem, prout quis habebat, proposuerunt singuli in ministerium mittere, habitantibus in Judaea fratribus: quod et fecerunt,mittentes ad seniores per manus
Abbreviated transcription (Latin):
spiritu sancto. Si ergo eandem
gratiam dedit illis ds̃ sicut
& nobis qui credidimus in dñm
possem prohibere dm̃: His
auditis tacuerunt: & glorifica.¬
uerunt dm̃ dicentes. Ergo &
gentibus ds̃ pęnitentiam ad ui-¬
tam dedit.
t illi quidem qui dispersi fuerant
a tribulatione quȩ facta fuerat
substephano: perambulauerunt.
usq fenicem. & cyprum. & antio¬
chiam : nemini loquentes uerbũ.
nisi solis uideis. Erant autem
quidam ex eis uiri eyprii: & ey¬
renei. Qoui cum introissent an-¬
tiochiam: loquebantur & ad grę¬
cos: annuntiantes dñm iħm.
Et erat manus dñi cum eis. mul-¬
tusq numerus credentium con-¬
uersus est ad dñm. Peruenit au-¬
tem sermo ad aures ȩcclesiȩ quȩ
erat iherusolimis super istis: &
miserunt barnaban antiochiam.
Qui cum perueniss&. & uidiss& gra-¬
tiam dĩ. gauisus est: & hortaba¬
tur omnes proposito cordis per-¬
manere in dño: quia erat uir
bonus: & plenus spiritu sancto

Expanded text:
Spiritu sancto. Spiritu sancto. gratiam dedit illis deus sicut nobis, qui credidimus in dominpossem prohibere deum? his auditis tacuerunt et glorificaverunt Deum dicentes ergo et gentibus Deus paenitentiam ad vitam dedit et illi quidem qui dispersi fuerant a tribulatione quae facta fuerat sub Stephano perambulaverunt usque Foenicen et Cyprum et Antiochiam nemini loquentes verbum nisi solis Iudaeis erant autem quidam ex eis viri cyprii et cyrenei qui cum introissent Antiochiam loquebantur et ad Graecos adnuntiantes Dominum Iesum et erat manus Domini cum eis multusque numerus credentium conversus est ad Dominum pervenit autem sermo ad aures ecclesiae quae erat Hierosolymis super istis et miserunt Barnaban usque Antiochiam qui cum pervenisset et vidisset gratiam Dei gavisus est et hortabatur omnes proposito cordis permanere in Domino quia erat vir bonus et plenus Spiritu Sancto
Abbreviated transcription (Latin):
& uolatilia cęli. Audiui autem
& uocem dicentem michi. Surge
petre: occide & mandiica. Dixi
autem. Neguaquam dñe. quia
commune aut inmundum num:¬
quam introiuit in os meum.
Bespondit autem uox secundo de
cȩlo. Qoue di mundauit. tu ne
commune dixeris. Hoc autem
factum est per ter: & recepta sunt
rursum omnia in cęlo. Et ecce
confestim tres uiri astiterunt in
domo in qua eram: missi a cesarea
ad me. Dixit autem spiritus
michi .: ut irem cum illis. nichil
hesitans. Clenerunt autem mecum
& sex fratres isti: & ingressi su.¬
mus in domum uiri. Narrauit
autem nobis quomodo uidiss&
angelum in domo sua stantem.
& dicentem sibi. Mitte in ioppen.
& accersi symonem qui cognomi.¬
natur petrus: qui loquetur tibi
uerba in quibus saluus eris tu
& uniuersa domus tua. Gum au.¬
tem cepissem loqui: cecidit spi¬
ritus sanctus super eos : sicut.¬
& in nos in initio. Pecordatus
sum autem uerbi dñi sicut dice¬
bat: iohannes quidem baptizauit.
aqua: uos autem baptizabimini

Expanded text:
eli audivi autem et vocem dicentem mihi surgens Petre occide et manduca dixi autem nequaquam Domine quia commune aut inmundum numquam introivit in os meum respondit autem vox secundo de caelo quae Deus mundavit tu ne commune dixeris hoc autem factum est per ter et recepta sunt rursum omnia in caelum et ecce confestim tres viri adstiterunt in domo in qua eram missi a Caesarea ad me dixit autem Spiritus mihi ut irem cum illis nihil haesitans venerunt autem mecum et sex fratres isti et ingressi sumus in domum viri narravit autem nobis quomodo vidisset angelum in domo et dicentem sibi: Mitte in Joppen, et accersi Simonem, qui cognominatur Petrus, qui loquetur tibi verba, in quibus salvus eris tu, et universa domus tua. Cum autem coepissem loqui, cecidit Spiritus sanctus super eos, sicut et in nos in initio. Recordatus sum autem verbi Domini, sicut dicebat: Joannes quidem baptizavit aqua, vos autem baptizabimini
Abbreviated transcription (Latin):
thara in cythara & uoce carmi
Sonet mare. & plenitudo eius
orbis & habitatores eius. Hlu¬
mina plaudent palma simul.
montes laudabunt. Ante dñm¬
iudicabit orbem in iustitia &

Expanded text:
thara: in cithara et voce carminTonet mare et plenitudo ejus: orbis et habitatores ejus. Flumina plaudent manu h. palma : simul montes laudabunt. Ante Domit orbem in justitia
Abbreviated transcription (Latin):
cce nunc benedicite dnm: omnes
serui dñi. Qui statis in domo dñi.
in atriis domus dĩ nostri. In nocti¬¬
bus extollite manus uestras in san-¬
eta: & benedicite dñm. Benedicat
te dñs exsyon: qui fecit cęlum &
terram.

Expanded text:
cce nunc benedicite Dominum omnes servi Domini qui statis in domo Domini %in atriis domus Dei nostri; in noctibus extollite manus vestras in sancta et benedicite Domino benedicat te Dominus ex Sion qui fecit caelum et terram
Abbreviated transcription (Latin):
humilibus autem dat gratiam.
Iumiliamini igitur subꝑotenti.xuiii.
manu dĩ: ut uos exaltet in tem.¬
pore uisitationis. Omnem sol.¬
licitudinem uestram proicientes
in eum : qm̃ ipsi cura est de
uobis. Sobrii estote & uigilate:
quia aduersarius uester diabo

Expanded text:
humilibus autem dat gratiam. humilibus autem dat gratiam. humiliamini igitur sub potenti manu dei, ut uos exaltet in tempore uisitationis, omnem sollicitudinem uestram proicientes in eum, quoniam ipsi cura est de uobis. sobrii estote, uigilate: quia aduersarius uester diabo
Abbreviated transcription (Latin):
emo autem uestrum patiatur
quasi homicida. aut fur: aut
maledicus: aut alienorum appe¬
titor. Si autem ut xp̾ianus. non
erubescat : glorificet autem dm̃
in isto nomine: qm̃ tempus est¬
ut incipiat iudicium de domo
dĩ. Si autem primum a nobis:
quis finis eorum qui non cre-¬
dunt dĩ euangelio: Ꝙ si iustus
uix saluabitur: imꝑius & pecca-¬
tor ubi parebit. Itaq & hi
qui patiuntur secundum uolun-
eniores ergo qui in uobis sunt xii.
obsecro consenior & testis xp̃i
passionum. qui & eius quȩ in
futuro reuelanda est gloriȩ com.¬
municator: pascite qui est in uo-
bis gregem dĩ. prouidentes non
coacte sed spontanee secundum
dm̃: neq turpis lucri gratia. sed
uoluntarie : neq ut dominantes
in cleris: sed forme facti gregi.
& ex animo: ut cum apparuerit
princeps pastorum: percipiatis
in marcescibilem gloriȩ coronam.
Dimiliter adolescentes subditi xuii.¬
estote senioribus. Omnes autem¬
in inuicem humilitatem insi-¬
nuate : quia ds̃ superbis resistit:

Expanded text:
emo enim vestrum patiatur quasi homicida aut fur aut maledicus aut alienorum appetitor si autem ut Christianus non erubescat glorificet autem Deum in isto nomine quoniam tempus ut incipiat iudicium de domo Dei si autem primum a nobis qui finis eorum qui non credunt Dei evangelio et si iustus vix salvatur impius et peccator ubi parebit itaque qui patiuntur secundum volunta. V. Seniores ergo, qui in vobis sunt, obsecro, consenior et testis Christi passionum: qui et ejus, quae in futuro revelanda est, gloriae communicator: pascite qui in vobis est, gregem Dei, providentes non coacte, sed spontanee secundum Deum: neque turpis lucri gratia, sed voluntarie: neque ut dominantes in cleris, sed formet ex animo, ut cum apparuerit princeps pastorum percipiatis inmarcessimiliter, adulescentes, subditi estote senioribus. omnes autem inuicem humilitatem insinuate, quia deus superbis resistit,
Abbreviated transcription (Latin):
iri iusti sint tibi conuiue: &
in timore dĩ sit gloriatio tua.
& omnis narratio tua in prece-¬
ptis altissimi. In manibus arti.¬
ficum opera laudabunt᷑. & prin-¬
ceps populi in sapientia sermonis
sui: in sensu uero seniorum uerbũ.
Serribilis est in ciuitate sua homo
linguosus: & temerarius in uerbo
suo odibilis est.¬

Expanded text:
iri iusti. sint tibi conuiuae, et in timore domini sit tibi gloria. t omnis narratio tua in praeceptis altissimi. in manibus artificum opera laudabitur et princeps populi in sapientia sermonis sui in sensu vero seniorum verbum terribilis est in civitate sua homo linguosus et temerarius in verbo suo odibilis e
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum regis antiochi. Et multi
ex isrł consenserunt ei: & sacrifica¬¬
uerunt ydolis : & coinquinauerunt
sabbatum. Et misit rex antiochus
libros per manus nuntiorũ in iheru¬¬
salem. & in om̃s ciuitates uidȩ. ut
sequerentur leges gentium terre:
& prohiberent holo causta & saeri¬
ficia ce placationes fieri in tẽplo dĩ.¬
& prohiberent sabbatũ celebrari &¬

Expanded text:
regis Antiochi et multi ex Israhel consenserunt ei et sacrificaverunt idolis et coinquinaverunt sabbatum et misit rex Antiochus libros per manus nuntiorum in Hierusalem et in omnes civitates Iudae ut sequerentur legem gentium terrae et prohiberent holocausta et sacrificia et placationes fieri in templo Dei et prohiberent celebrari
Abbreviated transcription (Latin):
& sanctũ popłm isrł. Exiussit ȩdi-¬
ficari aras. & templa. & ydola. & im.¬
molari carnes suillas. & pecora com-¬
munia: & relinquere filios suos incir-¬
cumcisos: & coinquinari animas eorũ
in om̃ibus inmunditiis & abhomina-¬
tionibus. ita ut obliuiscerentur le-¬
gem: & inmutarent om̃s iustificati.¬
ones dĩ. Et quicũq non fecissent.
scdm uerbũ regis antiochi. more¬
rentur. Secundũ om̃ia uerba hȩc:
seripsit om̃i regno suo. Et prepo.¬
suit principes popło: qui hȩc fieri
cogerent. Et iusserunt ciuitates
iude sacrificare. Et congregati sunt
multi de popło ad eos qui dereli.¬
querant legẽ dñi: & fecerunt mala¬

Expanded text:
 sanctum populum Israhel et iussit aedificari aras et templa et idola et immolari carnes suillas et pecora communia et relinquere filios suos incircumcisos et coinquinari animas eorum in omnibus inmundis et abominationibus ita ut obliviscerentur legem et inmutarent omnes iustificationes Dei et quicumque non fecisset secundum verbum regis Antiochi moreretur secundum omnia verba haec scripsit omni regno suo et praeposuit principes populo qui haec fieri cogerent et iusserunt civitatibus Iudae sacrificare et congregati sunt multi de populo ad eos qui dereliquerant legem D
Abbreviated transcription (Latin):
tibi. Adorabo in templo sco
super miscđiam tuam & ue-¬
ritatem tuam quia magni¬
ficasti super om̃e nomen
tuum. uerbum tuum. In die
inuocabo & exaudies me di-¬
latabis animȩ meȩ fortitudi¬
nem. Confiteantur tibi dñe
om̃s reges terrȩ. qmͣ audie-¬
runt eloquia oris tui. Et
cantent in uiis dñi qm mag¬

Expanded text:
tibi. Adorabo in templo sancSuper misericordia tua, et veritate tua, quia magnificasti super omne nomen eloquium tuum. In die invocabo, et exaudies me: dilatabis animae meae fortitudinem. Confiteantur tibi, Domine, omnes reges terrae, quoniam audierunt eloquia oris tui. Et cantent in viis Domini:
Abbreviated transcription (Latin):
a longe cognoscit. Si ambula¬
uero in medio tribulationis
uiuificabis me super furorẽ
inimicorum meorum mit¬
tes manum tuam & saluabit
me dextera tua. Dñs operabi-
pro uictoria dauid.

Expanded text:
de longe cognoscit. Si ambulavero in medio tribulationis vivificabis me: super furorem inimicorum meorum mittes manum tuam, et salvabit me dextera tua. Dominus operabitu VICTORI DAVID
Abbreviated transcription (Latin):
prospexit super filios hominum.
ut uideret si esset intelligens aut
requirens dm̃. Om̃s recesserunt.
simul conglutinati sunt. non est
qui faciat bonum non est usq
ad unum. Nonne cognoscent om¬
nes qui operantur iniquitatem.
qui deuorant popłm meum ut
cybum panis : dm̃ non inuocaue¬

Expanded text:
rospexit super filios hominum, ut videret si est intelligens, requirens Deum. Omnes recesserunt, simul conglutinati sunt, non est qui faciat bonum, non est usque ad unum. Nonne cognoscent omnes qui operantur iniquitatem: qui devorant populum meum ut cibum panis? Dominum non invoca
Abbreviated transcription (Latin):
gerunt. habitatores iherusalem
propter eos: & facta est habitatio
exterorum. Et facta est extera¬
a semine suo: & nati eius relique.¬
runt eam. Sanctificatio eius de¬
solata est : sicut solitudo. Dies
festi eius conuersi sunt in luctum.
Sabbata eius in obprobrium. Ho.¬
nores eius in nichilum. Secundũ
gloriam eius. multiplicata est.
ignominia eius. Et sublimitas eius
conuersa est in luctum.¬

Expanded text:
gerunt habitatores Hierusalem gerunt habitatores Hierusalem propter eos et facta est habitatio exterorum et facta est extera semini suo et nati eius reliquerunt eam sanctificatio eius desolata est sicut solitudo dies festi eius conversi sunt in luctum sabbata eius in obprobrium honores eius in nihilum secundum gloriam eius multiplicata est ignominia eius et sublimitas eius conversa est in luctum
Abbreviated transcription (Latin):
ł post duos annos dierum: mi-¬
sit rex principem tributorum
in ciuitates iuda. Et uenit in ihe.¬
rusalem cum turba magna: & locu¬
tus est ad eos uerba pacifica in dolo:
& crediderunt ei. Et irruit su.¬
per ciuitatem repente: & percussit
eam plaga. & perdidit populum
multum ex israhel. Et acceꝑit
spolia ciuitatis: & succendit eam
igni. Ꝙ destruxit domos eius: &
muros eius in cireuitu. Et capti¬
uas duxerunt mulieres & natos.
& pecora possederunt. Et ȩdifica¬
uerunt ciuitatem dauid muris
magnis & firmis. & turribus fir-¬
mis: & facta est illis in arcem. Et
posuerunt illic gentem peccato.¬
rum. uiros iniquos: & conualue¬
runt in ea. Et posuerunt arma
& escas. & congregauerunt spolia
iherusalem. & reposuerunt illic.
& facti sunt in laqueum magnum.
Et factum est hoc ad insidias san.¬
ctificationi : & in diabolum malũ
in israhel. Ou̾ effuderunt sangui.¬
nem innocentem per cireuitum
sanctificationis: & contaminaue.¬
runt sanctificati qͦnem. Et fu.¬

Expanded text:
 post duos annos dierum misit rex principem tributorum in civitates Iuda et venit Hierusalem cum turba magna et locutus est ad eos verba pacifica in dolo et crediderunt ei et inruit super civitatem repente et percussit eam plaga et perdidit populum multum ex Israhel et accepit spolia civitatis et succendit eam igni et destruxit domos eius et muros eius in circuitu et captivas duxerunt mulieres et natos et pecora possederunt et aedificaverunt civitatem David muro magno et firmo et turribus firmis et facta est illis in arcem et posuerunt illic gentem peccatorum viros iniquos et convaluerunt in ea et posuerunt arma et escas et congregaverunt spolia Hierusalem et reposuerunt illic et facti sunt in laqueum magnum et factum est hoc ad insidias sanctificationi et in diabolum malum in Israhel et effuderunt sanguinem innocentem per circuitum sanctificationis et contaminaverunt sanctificationem et fu
Abbreviated transcription (Latin):
ra: & simplices permanebunt in ea.
Impii uero de terra perdentur: &
qui iniq agunt auferentur ex ea.
Fiłi mi ne obliuiscaris legis meȩ: &
precepta mea custodiat cor tuum.
Longitudinem enim dierum & annos
uitȩ : & pacem apponent tibi. Mi¬
sericordia & ueritas : non te deserant.
C ircumda eas gutturi tuo. & deseri¬
be in tabulis cordis tui. & inuenies
gratiam & disciplinam bonam co-¬
ram dõ & hominibus. Habe fiduti
am in dño ex toto corde tuo: & ne
innitaris prudentię tuȩ. In omni-¬
bus uiis tuis cogita illum. & ipse
dirig& gressus tuos. Ne sis sapiens
apud temet ipsum time dñm: &
recede a malo. Sanitas quippe erit¬
umbilico tuo: & irrigatio ossi um
tuorum. Honora dñm de tua sub-¬
stantia. & de primitiis omnium fru-¬
gum tuarum: & implebuntur hor-¬
rea tua saturitate. & uino torcularia
redundabunt. Disciplinam dñi fili
mi ne abicias. nec deficias cum ab
eo corriperis. Quem enim diligit
dñs corripit: & quasi pater infilio

Expanded text:
ra, et simplices permanera, et simplices permaneimpii vero de terra perdentur et qui inique agunt auferentur ex ea fili mi ne obliviscaris legis meae et praecepta mea custodiat cor tuum longitudinem enim dierum et annos vitae et pacem adponent tibi misericordia et veritas non te deserant circumda eas gutturi tuo et describe in tabulis cordis tui et invenies gratiam et disciplinam bonam coram Deo et ham in domino ex toto corde tuo et ne innitaris prudentiae tuae. in omnibus uiis tuis cogita illum, et ipse diriget gressus tuos. ne sis sapiens apud temet ipsum. time dominum et recede a malo. Et umbilico tuo, et irrigatio ossium tuorum. Honora Dominum de tua substantia, et de primitiis omnium frugum tuarum: Et implebuntur horrea tua saturitate, et vino torcularia tua uersus: Disciplinam domini, fili mi, ne abicias, nec deficias, cum ab eo corriperis. quem enim diligit dominus, corripit: et quasi pater in filio
Abbreviated transcription (Latin):
& prudentia. Gustodiet rectorum
salutem: & proteg& gradientes sim-¬
pliciter: seruans semitas iustitię.¬
& uias sanctorum custodiens.
Tunc intelliges iustitiam. & iudici¬
um & ęguitatem: & omnem semi¬
tam bonam. Si intrauerit sapien.¬
tia cor tuum. & scientia animȩ
tuȩ placuerit: consilium custodi&
te. & prudentia seruabit te: ut
eruaris de uia mala. & ab homine:
qui peruersa loquitur. Qoui relin.¬
quunt iter rectum: & ambulant
per uias tenebrosas. Qui lȩtantur
cum. male fecerint: & exultant in
rebus pessimis. Quorum uiȩ per¬
uersȩ : & in fames gressus eorum.
Ut eruaris a muliere aliena & ab
extranea. quȩ mollit sermones suos.
Et relinquit ducem pubertatis suę.
&ẽ pacti dĩ sui oblita est. Inclinata
est enim ad mortem domus eius.
& ad inferos semitȩ ipsius. Omnes
qui ingrediuntur ad eam non re-¬
uertentur . nec adprehendent semi.¬
tas uitę. Ut ambules in uia bona.
& calles iustorum custodias. Qui
enim recti sunt. habitabunt in ter¬

Expanded text:
ustodiet rectorum salutem et proteget gradientes simpliciter: seruans semitas iustitiae et uias sanctorum custodiens. tunc intelleges iustitiam et iudicium et aequitatem et omnem semitam bonam. si intrauerit sapientia cor tuum et scientia animae tuae placuerit, consilium custodiet te et prudentia seruabit te, ut eruaris de uia mala et ab homine qui peruersa loquitur, qui relinquunt iter rectum et ambulant per uias tenebrosas, qui laetantur, cum malefecerint, et exultant in rebus pessimis, quorum uiae peruersae et infames greUt eruaris a muliere aliena, et ab extranea, quae mollit sermones suos: Et relinquit ducem pubertatis suae, et pacti Dei sui oblita est. Inclinata est enim ad mortem domus ejus, et ad inferos semitae ipsius. Omnes, qui ingrediuntur ad eam, non revertentur, nec apprehendent semitas vitae. Ut ambules in via bona: et calles justorum custodias. Qui enim recti sunt, habitabunt in ter
Abbreviated transcription (Latin):
in fortitudine tua ulciscere me.
Ds exaudi orationem meam.
auribus percipe uerba oris mei.
Quia alieni insurrexerunt aduer¬
sum me. & fortes quesierunt
animam meam & non proposu-¬
erunt dm̃ in conspectu suo. Sem¬
per. Ecce ds̃ auxiliator michi.
dñs sustentans animam meam.
Reddet malum insidiatoribus meis.
Uoluntariȩ sacrificabo tibi confite¬
bor nomini tuo dñe qm bonum

Expanded text:
in fortitudine tua ulciscere me. Deus, exaudi orationem meam: auribus percipe verba oris mei. Quia alieni insurrexerunt adversum me, et fortes quaesierunt animam meam: non posuerunt Deum in conspectu suo. SEMPER. Ecce Deus auxiliator mihi: Dominus sustentans animam meam. Reddet Al. redde malum insidiatoribus h. deVoluntarie sacrificabo tibi: confitebor nomini tuo, Dom
Abbreviated transcription (Latin):
nostri sicut placuerit tibi. ita¬
ut cum tuis omnibus conuerse.
ris. Tunc orias finito concilio:
suscepit eum in domum suam.
Et fecit cenam magnam.: & uoca-¬
tis omnibus presbiteris simul
expleto ieuinio refecerunt. Postea
uero conuocatus omnis populus.
per totam noctem intra ȩcclesi¬
am orauerunt: petentes auxili-¬

Expanded text:
nostri: ut sicut placuerit tibi, itanostri: ut sicut placuerit tibi, ita cum tuis omnibus converseris nobiscum. Tunc Ozias, finito consilio, suscepit eum in domum suam, et fecit ei coenam magnam. Et vocatis omnibus presbyteris, simul expleto jejunio refecerunt. Postea vero convocatus est omnis populus, et per totam noctem intra ecclesiam oraverunt, petentes auxili
Abbreviated transcription (Latin):
interficere eũ: et quem ad modũ
ipse holofernis iratus iusserit
eum ifraheliticis hac de causa
tradi: ut dum uincerte filios
ifrahel. tunc etiam ipsum achi.¬
interire : propter hoc quod dixis.¬
s&r. as̃ cęli defensor eorum est.
Cumq uniuersa achior exposuis.¬
sce: omnis populus cecidit in
faciem suam adorantes dnm̃.
& communi lamentatione et
fletu unanimes preces suas dño
effuderunt. dicentes. Dñe dõ
cęli & terrę. in tuere aperbiam
illorum :& aipice ad nostram
humilitatem. & faciem tuorum
sanctorum attende: & ostende
quia non derelinquis presumen.¬
tes de te: & presumentes de se.
& de sua uirtute gloriantes hu-¬
milias. Hinito itaq fletu. & per
completa: consolati sunt achior
dicentes. Ds̃ patrum nostrorum
cuius tu uirtutem predicasti. ipse¬
tibi hanc dabit uicis situdinem.
ut eorum magis tu interitum
uideas. Eum uero dñs ds̃ noster
dederit hanc libertatem seruis
suis: sit & tecum ds̃ in medio

Expanded text:
interficere eum, et quemadmodum interficere eum, et quemadmodum ipse Holofernes iratus jusserit eum Israelitis hac de causa tradi: ut, dum vicerit filios Israel, tunc et ipsum Achiuppliciis, propter hoc quod dixisset: Deus coeli defensor eorum est. Cumque Achior universa haec exposuisset, omnis populus cecidit in faciem, adorantes Dominum, et communi lamentatione et fletu unanimes preces suas Domino effuderunt, dicentes: Domine Deus coeli et terrae, et intuere superbiam eorum, et respice ad nostram humilitatem, et faciem sanctorum tuorum attende, et ostende quoniam non derelinquis praesumentes de te: et praesumentes de se, et de sua virtute gloriantes, humilias. Finito itaque fletu, et per completa, consolati sunt Achior, dicentes: Deus patrum nostrorum, cujus tu virtutem praedicasti, ipsetibi hanc dabit vicissitudinem, ut eorum magis tu interitum videas. Cum vero Dominus Deus noster dederit hanc libertatem servis suis, sit et tecum Deus in medio
Abbreviated transcription (Latin):
ceꝑit seruis suis ut comprehen-¬
derent achior. & perducerent
eum in bethuliam: et traderent
eum in manũ filiorum israhel.
Et accipientes eum serui holofer.¬
nis: profecti sunt per campestria.
Sed cum appropinquassent ad
montana: exierunt contra eos
fundibularii. Illi autem diuer¬
tentes a latere montis. ligaue¬
runt achior ad arborem mani-¬
bus & pedibus. & sic uinctum¬
de restibus dimiserunt eum. &
reuersi sunt ad dnm suum. Porro
filii israhel descendentes de bethu¬
lia. uenerunt ad eum. Qouem
soluentes : duxerunt ad bethuli¬
am. Atq in medio populi illum
statuentes : percunctati sunt quid
rerum essce. quod illum uinctũ
assyrii reliquissent. In diebus
illis erant illic principes. orias
filius micha de tribii symeon.
& charmi. qui & gothoniel. In
medio itiq seniorum & in con-¬
spectu omnium achior dixit
omnia quȩ locutus ipse fuerat
ad holofernem interrogatus:¬
& qualiter populus holofernis
uoluissoe propter hoc uerbum

Expanded text:
cepit servis suis ut comprehencepit servis suis ut comprehenderent Achior, et perducerent eum in Bethuliam, et traderent eum in manus filiorum Israel. Et accipientes eum servi Holofernis, profecti sunt per campestria: sed cum appropinquassent ad montana, exierunt contra eos fundibularii. Illi autem divertentes a latere montis, ligaverunt Achior ad arborem manibus et pedibus, et sic vinctum restibus dimiserunt eum, et reversi sunt ad dominum suum. Porro filii Israel descendentes de Bethulia, venerunt ad eum: quem solventes duxerunt ad Bethuliam, atque in medium populi illum statuentes, percunctati sunt quid rerum esset, quod illum vinctum Assyrii reliquissent. In diebus illis erant illic principes, Ozias filius Micha de tribu Simeon, et Charmi, qui et Gothoniel. In medio itaque seniorum, et in conspectu omnium, Achior dixit omnia quae locutus ipse fuerat ab Holoferne interrogatus: qualiter populus Holofernis voluisset propter hoc verbum
Abbreviated transcription (Latin):
actum est autem cum cessassent
loqui: indignatus holofernis ue.¬
hementer : dixit ad achior. Qm
prophetasti nobis dicens. quod
gens israhel defendatur a dõ suo.
ut ostendam tibi quia non est
ds̃ nisi nabuchodonosor: cum
percus serimus eos omnes sicut
hominem unum. tunc & ipse
cum illis assyriorum gladio
interibis. & omnis israhel tecum
perditione disperiet: & proba-¬
bis qm nabuchodonosor dñs sit
uniuersȩ terrȩ. Tuncq gladi¬
us militiȩ meȩ transiet per
latera tua: & confixus cades in-¬
ter uulneratos israhel: & non
respirabis ultra donec extermine¬¬
ris cum illis. Porro autem si
prophetiam tuam ueram existi.¬
mas: non concidat uultus tuus.
Et pallor qui faciem tuam obtinu.¬
it abscedat a te: si uerba mea
hȩc putas impleri non posse:.
Ut autem noueris quia simul cũ
illis hȩc experieris : ecce ex hac
hora illorum populo sociaberis:
ut dum dignas mei gladii penas
exceperint: ipse simul ultioni
subiaceas. Dunc holofernis pre-¬

Expanded text:
actum est autem cum cessassent loqui, indignatus Holofernes vehementer, dixit ad Achior: Quoniam prophetasti nobis dicens, quod genus Israel defendatur a Deo suo, ut ostendam tibi quoniam non est Deus, nisi Nabuchodonosor: cum percusserimus eos omnes, sicut hominem unum, tunc et ipse cum illis Assyriorum gladio interibis, et omnis Israel tecum perditione disperiet: et probabis quoniam Nabuchodonosor dominus sit universae terrae: tuncque gladius militiae meae transiet per latera tua, et confixus cades inter vulneratos Israel, et non respirabis ultra, donec extermineris cum illis. Porro autem si prophetiam tuam veram existimas, non concidat vultus tuus, et pallor, qui faciem tuam obtinet  Al. obtinuit, abscedat a te, si verba mea haec putas impleri non posse. Ut autem noveris quia simul cum illis haec experieris, ecce ex hac hora illorum populo sociaberis, ut, dum dignas mei gladii poenas exceperint, ipse simul ultioni subjaceas. Tunc Holofernes prae
Abbreviated transcription (Latin):
on derelinquas amicum antiquu:
nouus enim non erit similis illi.
Uinum nouum amicus nouus.
ueterascat. & cum suauitate bibes
illud. Non zeles gloriam & opes
peccatoris: non enim scis quȩ uen-¬
tura sit illius subuersio. Non
placeat tibi inuiria iustorum.
sciens qm̃ usq ad inferos non
placebit impius. Longe ab esto
ab homine potestatem habente
occidendi: & non suspicaberis
timorem mortis. Et si accesse.¬
ris ad illum. noli aliquid com.¬
mittere: ne forte auferat uitã
tuam. Eommunionem mortis
scito. qm̃ in medium laqueorum
ingredieris: & super dolentium
arma ambulabis. Secundum
uirtutem tuam caue te a proxi-¬
mo: & cum sapientibus & pru.¬
dentibus tracta.

Expanded text:
 derelinquas amicum antiquum: novus autem non erit similis illi. Vinum novum, amicus novus: veterescet, et cum suavitate bibes illud. Non zeles gloriam et opes peccatoris: non enim scis quae ventura sit illius subversio. Non placeat tibi injuria injustorum, sciens quoniam usque ad inferos non plaab homine potestatem habente occidendi et non suspicaberis timorem mortis et si accesseris ad illum noli aliquid committere ne forte auferat vitam tuam communionem mortis scito quoniam in medium laqueorum ingredieris et super dolentium arma ambulabis secundum virtutem tuam cave te a proximo et cum sapientibus et prudentibus tracta
Abbreviated transcription (Latin):
Melius est enim bene facientes¬
si uelit uoluntas dĩ pati. quam
male facientes : quia & xp̃s se.¬
mel pro peccatis nostris mor-¬
tuus est : iustus pro iniustis: ut
nos offerret dõ mortificatos

Expanded text:
Melius est enim benefacientes si voluntas Dei velit pati, quam malefacientes. Quia et Christus semel pro peccatis nostris mortuus est, justus pro injustis, ut nos
Abbreviated transcription (Latin):
Misericordia & ueritas obuiauerunt
sibi: iustitia & pax osculatę sunt.
Ueritas de terra orta est: & iustitia
de cęlo prospexit. Et enim dñs
dabit benignitatem: & terra nostra
dabit fructum suum. Iustitia ante
eum ambulauit: & pon& in uia
gressus suos¬

Expanded text:
iaverunt % sibi; iustitia et pax osculatae sunt veritas de terra orta est et iustitia de caelo prospexit etenim Dominus dabit benignitatem et terra nostra dabit fructum suum iustitia ante eum ambulabit et ponet in via gressus suo
Abbreviated transcription (Latin):
udito itaq uidei nicanoris aduentu.
& conuentu nationũ: conspersi terra.
duce statim inde mouerunt: & conue.¬
nerunt ad castellũ dessan. Symon
uero frater iudȩ cõmiserat eũ nicano.¬
re: sed conterritus est repentino ad.¬
uentu aduersariorũ. Nicanor tamen
audiens uirtutẽ comitũ uidȩ. & ani-¬
mi magnitudinẽ. quã propatriȩ.¬
E
certaminibus habebant: sanguine
iudicium facere metuebat. Quã.
obrem misit pos sidoniũ. & theodo¬
tũ. & mathiam. ut darent dextras.
atq acciperent. Et cũ dui de. his con¬
silium ageretur: & ipse dux ad mul¬
titudinẽ retuliss&: om̃ium una fuit
sententia amicitias annuere. Itaq diem
constituerunt: qua secreto inter se
agerent. & singulis selle prolatȩ st̃.
& positȩ. Precepit aũt uidas armatos
esse locis oportunis. ne forte abhosti.¬
bus repente. mali aliquid oriretur. &
congruum colloquium fecerunt.
Morabatur aut nicanor iherusolymis.
& nichil inique agebat. gregesq tur.¬

Expanded text:
udito itaque Iudaei Nicanoris adventu et conventu nationum conspersi terra rduce statim inde moverunt et convenerunt ad castellum Dessau Simon vero frater Iudae commiserat cum Nicanore sed conterritus est repentino adventu adversariorum Nicanor tamen audiens virtutem comitum Iudae et animi magnitudinem quam pro patrie certaminibus habebant sanguine iudicium facere metuebat quam ob rem misit Possidonium et Theodotum et Matthathiam ut darent dextras atque acciperent et cum diu de his consilium ageretur et ipse dux ad multitudinem rettulisset omnium una fuit sententia amicitiis annuere itaque diem constituerunt qua secreto inter se agerent et a singulis sellae prolatae sunt et positae praecepit autem Iudas armatos esse locis oportunis ne forte ab hostibus repente mali aliquid oriretur et congruum conloquium fecerunt morabatur autem Nicanor Hierosolymis et nihil inique agebat gregesque tur
Abbreviated transcription (Latin):
ir autem quidam nomine symon.
ante. fuerat in ciuitate magus.
sediicens gentem samariȩ. dicens
se esse aliquem magnum: cui
auscultabant omnes a minimo
usq ad maximum : dicentes: hic
est uirtus dĩ: quȩ uocatur mag¬
na. Attendebant autem eum.
propter quod multo tempore
magicis suis dementass& eoeo.
Gum uero credidissent philippo
euuangelizanti de regno dĩ &
in nomine iħu xp̃i baptizaren-¬
tur uiri ac mulieres: tunc symon
& ipse credidit. Et cum baptiza.¬
tus essor: adherebat. philippo.
Uidens etiam signa & uirtutes
maximas fieri. stupens ammi

Expanded text:
ir autem quidam nomine Simon, qui ante fuerat in civitate magus, seducens gentem Samariae, dicens se esse aliquem magnum: cui auscultabant omnes a minimo usque ad maximum, dicentes: Hic est virtus Dei, quae vocatur magna. Attendebant autem eum, propter quod multo tempore magiis suis dementasset eos. Cum vero credidissent Philippo evangelizanti de regno Dei, in nomine Jesu Christi baptizabantur viri ac mulieres. Tunc Simon et ipse credidit: et cum baptizatus esset, adhaerebat Philippo. Videns etiam signa et virtutes maximas fieri, stupens admi
Abbreviated transcription (Latin):
pascua. &. transitũ ꝓhibemꝰ. Obedien¬
bonis quȩ ibidẽ a seruis dei gerũt᷑.
uł usq scłi in finẽ gerenda sũt. ean-¬
dẽ quã ipsi hab̾e cupiũt partẽ tri-
buat. In obedientes uͦ diuino iudicio
reos relinqͥmꝰ. &e scłari porestate

Expanded text:
pascua et transitum prohibemus. Obedienbus bonis que ibidem a servis Dei geruntur vel usque in seculi finem gerenda sunt, eandem quam ipsi habere cupiunt parbuat. Inobedientes vero divino judicio reos relinquimus, et saeculari potestate