comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pascet eos dñs quasi agnũ in latitu¬
dinẽ .Liaͫ. Tu autẽ isrł ne ignore̾. &
iuda nolite ingredi in galgala. et¬
ne ascendatis in domũ oN. & ne iu¬
retis uiuit dñs. qm̃ sicut uacca asi¬
lo ꝑcussa insaniuit isrł. Nunc pas¬
cet eos dñs sicut agnũ in spatioso.
ro domo oN. in quib dã ex ẽplarib
& maxime in theodotione legitur.
domiis in iquitatis. quod aquila &
Symmachus in terpretati sunt do

Expanded text:
pascet pascet dine. LXX: Tu autem, Israel, ne ignores, et Juda, nolite ingredi in Galgala, ne ascendatis in domum ὢν, et ne juretis, vivit Dominus: quoniam sicut vacca asylo percussa insanivit Israel. Nunc pascet eos Dominus sicut agnum in spatioso. Pro domo ὢν in quibusdam exemplaribus, et maxime in Theodotione legitur domus iniquitatis, quod Aquila et Symmachus interpretati sunt do
Abbreviated transcription (Latin):
ficiatur plagis. ut ꝑ dolorẽ recipi¬
at disciplinam. De hereticis facilis
in telligentia est. quod filiȩ eorum
fornicentur & sponsȩ. id est animȩ
quas in errore genuerunt: & suis
dogmatib desponsarunt. Istius modi
indigni sunt correptione dĩ. qm̃ om̃iᷤᷤ
eorũ cultus fornicatio est: & turpes
turpib cõmiscentur. Ꝙ ꝓpterea
uapulabunt. ut aliquando ꝑ pla-¬
gas in telligant quẽ requirant.
Deniq quando iideris peccatorẽ
diuitiis affluere. iactare se poten¬
tia. sanitate gaudere. delectari
coniuge. corona circũdari liberoꝵ.
in illo cõminationẽ ꝓphetȩ esse com¬
pletam. Non uisitabo suꝑ filias urrãs
cũ fuerint fornicatȩ : & suꝑ sponsas
ur̃as cũ ad ulterauerint. Si fornicariᷤᷤ
tu isrł. non delinquas saltẽ iudã.
Et nolite ingredi ingalgala. & ne
ascenderitis in bethauẽn: neq uira¬
ueritis uiuit dñs. qm̃ sicut uacca
lasciuiens de clinauit isrł. Nunc

Expanded text:
ficiatur plagis, ut per dolorem recipificiatur plagis, ut per dolorem recipiat disciplinam. De haereticis facilis intelligentia est, quod filii eorum fornicentur, et sponsae, id est, animae quas in errore genuerunt, et suis dogmatibus desponsarunt. Istiusmodi indigni sunt correptione Dei: quoniam omnis eorum cultus fornicatio est, et turpes turpibus commiscentur, et propterea vapulabunt, ut aliquando per plagas intelligant quem requirant Deum. Quando videris peccatorem divitiis affluere, jactare se potentia, sanitate gaudere, delectari conjuge, corona circumdari liberorum, in illo comminationem Prophetae esse completam: Non visitabo super filias vestras cum fuerint fornicatae, et super sponsas vestras cum adulteraverint. Si fornicaris tu, Israel, non delinquat saltem Juda, et nolite ingredi in Galgala, et ne ascenderitis in Bethaven, neque juraveritis, vivit Dominus, quoniam sicut vacca lasciviens declinavit Israel. Nunc
Abbreviated transcription (Latin):
qui cõmutauerunt ueritatẽ dĩ in
mendacium. & coluerunt & serui-¬
erunt creature potius quã creato¬
ri: qui est benedictꝰ in scla amen.
Ut autẽ sciamus uisitationẽ quasi
uulneratorũ & languentiũ ideo
itiferri a dõ. ut ueluti cauterio & a¬
marissimis potionib recipiant sani¬
tatem & morbis careant: ꝑ ꝓpħam
loquentẽ audiamꝰ om̃. Uisitabo in uir-¬
ga iniquitates eoꝵ. & in uerberibus
peccata eorũ: miscdam autẽ meã ñ
dispergã ab eo. Qui igitur amatur.
corripitur. Qui negligit᷑. suis pecca¬
tis dimittitur. Tantusq mimerus fuit
fornicationũ nrł: ut cesset ultio des¬
perans emenclationẽ. Q uid eni tur¬
pius quã uiros meretricũ cultui co¬
pulari. & cũ effeminatis immolare
hostias libidini suȩ: Quod autem
iungit. popłs non intelligens uapu¬
labit. pro quo.laxx. transtulerunt
& popłs intelligens ad herebit me-¬
retrici. hoc significat quod uapu¬
let isrł in captiuitate. & diuersis af¬

Expanded text:
i in mendacium, et coluerunt et servierunt creaturae, potius quam creatori, qui est benedictus in saecula. Amen. Ut autem sciamus, visitationem quasi vulneratorum et languentium ideo inferri a Deo, ut veluti cauterio et amarissimis potionibus recipiant sanitatem, et morbis careant, per prophetam loquentem audiamus Dominum: Visitabo in virga iniquitates eorum, et in verberibus peccata eorum: misericordiam autem meam non dispergam ab eo . Qui igitur amatur, corripitur: qui negligitur, suis peccatis dimittitur. Tantusque fuit numerus fornicatorum Israel, ut cesset ultio, desperans emendationem. 43 Quid enim turpius quam viros meretricum cultui copulari, et cum effeminatis immolare hostias libidinis suae? Quod autem jungit: populus non intelligens vapulabit, pro quo Septuaginta transtulerunt: Et populus non intelligens adhaerebat meretrici, hoc significat quod vapulet in captivitate, et diversis af
Abbreviated transcription (Latin):
noic id est a popło separatos. qui sibi
uidebantur a uulgo aliquid plus
habere. De uerbo breuiter disseru¬
imus. nunc ad sensum capituli re¬
uertamur. Grandis offensa est: p̃ost¬
quã peccaueris iram dĩ non mere¬
ri. fornicatus fuerat ifrł a dño dõ
suo. & sp̃u fornicationis abductꝰ.
Ideo fornicantur & filiȩ eiꝰ & spon¬
sac. & absq ulla uindicta suo sceleri
relinquuntur : ut quod filii & uxor
uiro parenti fecerant & marito. hoc
in liberis suis & uxorib sentiant. &
ex ꝓprio dolore in telligant dolorẽ
dĩ. Qui in tantũ iratus est: ut ne¬
quaquã ꝑcutiat delinquentes. Qđ
& apłs ad romanos scribens. mysti¬
co sermone testatur. Dicentes enĩ
se esse sapientes stulti facti sunt.
& mutauerunt głam incorrupti

Expanded text:
 id est, a populo separatos, qui sibi videbantur a vulgo aliquid plus habere. De verbo breviter disseruimus, nunc ad sensum capituli revertamur. Grandis offensa est postquam peccaveris, iram Domini non mereri. Fornicatus fuerat Israel a Domino Deo suo, et spiritu fornicationis seductus: ideo fornicantur et filiae ejus et sponsae, et absque ulla vindicta in suo scelere relinquuntur, ut quod filii et uxor vero parenti fecerant et marito, hoc in liberis suis et uxoribus sentiant, et ex proprio dolore intelligant dolorem Dei, qui intantum iratus est, ut nequaquam percutiat delinquentes. Quod et Apostolus ad Romanos scribens, mystico sermone testatur: Dicentes enim se esse sapientes, stulti facti sunt, et mutaverunt gloriam incorrupti
Abbreviated transcription (Latin):
Acheas in quem
nunc cõmentarioᷤ
dictare cupio in
ordine duodecĩ
tertius ẽ : scđm
& sequit᷑ ionã ꝓpħam. qͥ succedit abdiȩ.
atq ita fit ut tertius sit amos & iohel
scds post oseȩ. qui apud om̃s pͥmꝰ ẽ. Ergo
quasi in corde uoluminis positꝰ deb& ꝓ¬
funda continere misteria. Qe sermo
dĩ qͥ sẽꝑ desendit ad ꝓpħas. descendit ad
micheã quoq qͥ int̾pretat᷑ humilitas.
ad micheã de morasti. qͥ usq hodie iuata
eleutheropolĩ urbẽ palestinę haud gran¬
dis ẽ uiculus. Morastin autẽ in lingua nr̃a
heredẽ sonat. Pulere gͥ humilitas quȩ
int̾ uirtutes uł p̃cipua ẽ. spe hereditatiᷤᷤ
dñicȩ nascit᷑. Humilitas autẽ ñ illa quȩ
uenit de conscientia peccatoꝵ. sed quȩ
int̾ uirtutes ponit᷑. iuxta quã dr̃. Humi¬
liamini sub potenti manu dĩ. ut uos exal¬
t& in tẽpore uisitationis. Ꝙ. Q se humiliat
exaltabit᷑.&. Ante contritionẽ eleuat᷑
cor uiri. & ante głam humiliat᷑. Unde

Expanded text:
aeas, in quem nunc commentarios dictare cupio, in ordine duodecim tertius est; secundum et sequitur Jonam prophetam, qui succedit Abdiae, atque ita fit ut tertius sit Amos, et Joel secundus post Osee, qui apud omnes primus est. Ergo quasi in corde voluminis positus, debet profunda continere mysteria, et sermo Dei, qui semper descendit ad prophetas, descendit ad Michaeam   quoque, qui interpretatur humilitas: ad Michaeam de Morasthi, qui usque hodie juxta Eleutheropolim urbem Palaestinae haud grandis est viculus. Morasthi   autem in lingua nostra haeredem sonat. Pulchre igitur humilitas, quae inter virtutes vel praecipua est, spe haereditatis Dominicae nascitur. Humilitas autem non illa quae venit de conscientia peccatorum; sed quae inter virtutes ponitur, juxta quam dicitur: Humiliamini sub potenti manu Dei, ut vos exaltet in tempore visitationis . Et: Qui se humiliat, exaltabitur . Et: Ante contritionem elevatur cor viri, et ante gloriam humiliatur . Unde
Abbreviated transcription (Latin):
uando uisitare ceperit dñs preuari¬
cationes isrł qui prius dm̃ mente uidebat.
uisitabit & suꝑ altaria bethel ñ unum
altare qđ hab& ecclesia. sed altaria
hereticoꝵ plurima. Tot enĩ habent
altaria qͦt scisiata. Amputabit & cor¬
nua altaris. qđ ꝑ suꝑbiã unũ se habere
iactant. cadentq cornua eoꝵ id est
arrogantia in terra. & ꝑcuti& domũ
hnemalẽ. eos hereticos qͥ laborant con¬
fagiis & chameoniis. e qͥb ẽ tatianus
& manicheus. & domũ estiuã ut nicho¬
laitas & eunominianos & ueteris here
seos nouos sectatores. qͥ ꝓpt̾ uentris inglu¬
uiẽ om̃em recipiunt uoluptatẽ. & pe¬
ribunt domꝰ eburneȩ. quȩ artifici den¬
te & rethorici nitoris splendore cõpo-¬
sitȩ sunt. & dissipabuntur edes multȩ.
quȩ in toto orbe disꝑsȩ sunt. Una enim
ueritate surgente. multa mendacia
destruent᷑. Pro domo hiemali oitlonie

Expanded text:
uando visitare coeperit Dominus praevaricationes Israel, qui prius Deum mente cernebat, visitabit et super altaria Bethel: non unum altare, quod habet Ecclesia, sed altaria haereticorum plurima. Tot enim habent altaria, quot schismata. Amputabit et cornua altaris, quod per superbiam unum se habere jactant. Cadentque eorum cornua, id est, arrogantia in terram; et percutiet domum hyemalem, eos haereticos qui laborant conagiis, chameuniis, e quibus Tatianus est et Manichaeus. Et domum aestivam, ut Nicolaitas et Eunomianos, et veteris hos sectatores, qui propter ventris ingluviem, omnem recipiunt voluptatem. Et peribunt domus eburneae, quae artifici dente et rhetorici nitoris splendore compositae sunt. Et dissipabuntur aedes multae, quae in toto orbe dispersae sunt. Una enim veritate surgente, multa mendacia destruentur. Pro domo hyemali
Abbreviated transcription (Latin):
filiȩ sion. Haud dubiũ qͥn ecclesiã signifi¬
c& exelsũ montẽ sion. & ciuitatẽ dĩ ui¬
uentis ierłm celestẽ & multitudinem
angłoꝵ & eccłam primitiuoꝵ qͥ scripti
sunt in celis. Qui in portis sion fuerit
excaltatꝰ portas mortis timere ñ pote¬
rit. de qͥb petro dñs loquebat᷑. Suꝑ hanc
petrã edificabo ecclesiã meã. & portę

Expanded text:
filiae Sion ; haud dubium quin Ecclesiam signififiliae Sion ; haud dubium quin Ecclesiam significet excelsus mons Sion, et civitatem Dei viventis, Jerusalem coelestem, et multitesiam primitivorum, qui scripti sunt in coelis. Qui in portis Sion fuerit exaltatus, portas mortis timere non poterit, de quibus Petro Dominus loquebatur: Super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam: et portae
Abbreviated transcription (Latin):
Si suꝑ quos dis̃ subrid& uastitatẽ & af¬
fert in eos populationẽ. qͥ in malo robusti
sunt & ad opprimendũ potentes. odio
habuerunt in porta id ẽ. in iudicio corri¬
pientẽ. uł me uł alios ꝓphetas qͥ ad eos
iudaici morẽ popłi fuisse iudicia. & sepe
legimꝰ & crebro interp̃tati sumꝰ. ut nec
agricola ad causã ueniens frequentia
ciuitatis & nouo terreret᷑ aspectu. nec
urbis habitator longe ab urbe ꝓperar&.
& subuectionẽ querer& iumentorũ.
Hoc iuxta litteram dixerimus.
eterũ grande peccatũ ẽ odisse corripi¬
entẽ maxime si te ñ odio s amore corri¬
piat. si solus ad solũ. si assũpto fr̃e alte¬
ro. si postea p̾sente ecclesia. ut ñ studio
detrahendi sed emendationis tuȩ uide¬
at᷑ crimen ingerere. Duplices portas
mortis & uitȩ. uitioꝵ atq uirtutũ sepe
in scripturis legimꝰ. ut .ẽ. illud in psalmis.
Qui excaltas me de portis mortis. ut ad¬
nuntiẽ om̃s laudationes tuas in portis

Expanded text:
Hi super quos Deus subridet vastitatem, et affert in eos populationem, qui in malo robusti sunt, et ad opprimendum potentes, odio habuerunt in porta, id est, in judicio corripientem: vel me, vel alios prophetas, qui ad eos Judaici morem, populi fuisse judicia, et saepe legimus, et crebro interpretati sumus, ut nec agricola ad causam veniens, frequentia civitatis et novo terreretur aspectu, nec urbis habitator longe ab urbe properaret, et subvectionem quaereret jumentorum. Hoc juxta litteram dixerimus. Caeterum grande peccatum est odisse corripientem, maxime si te non odio, sed amore corripiat, si solus ad solum, si assumpto fratre altero, si postea praesente Ecclesia, ut non studio detrahendi, sed emendationis tuae videatur crimen ingerere . Duplices portas, mortis et vitae, vitiorum atque virtutum, saepe in Scripturis legimus, ut illud in Psalmis: Qui exaltas me de portis mortis, ut annuntiem omnes laudationes tuas in portis
Abbreviated transcription (Latin):
legimꝰ. Uȩ genᷤ peccatrix. popłs plenꝰ
clelictis. semen pessimũ. filii iniqui.
Cũq dixiss& terra ur̃a deserta. ciui-¬
qͥt᷑ ad eos meliora ꝓmittens. Lauamini.
mundi estote. auferte malitias ur̃as
ab animis ur̃is. discite bonũ facere. que

Expanded text:
legimus: Vae gens peccatrix, populus plenus delictis, semen pessimum, filii iniqui: cumque dixisset, Terra vestra deserta, civiur ad eos meliora promittens: Lavamini, mundi estote: auferte malitias vestras ab animis vestris. Discite benefacere Al.
Abbreviated transcription (Latin):
& ex eo qđ cũ abimelech datis septem
ouib in fedus mutuũ iurauert̃. appel¬
latꝰ ẽ puteus iuramenti. siue puteus
septimꝰ ꝓpt̾ numerũ ouiũ. Sabe enĩ utrũq¬
allegoriȩ domui isrł id ẽ his qͥ dĩ noti¬
tiã pollicent̾ sibi. ut ñ querant bethel.
& non introeant in galgala & ñ transe¬
ant uł ascendant ad puteũ iuramenti.
sed magis querant dm̃ & uiuant in eo.
Querunt autẽ bethel qđ int̾pretat᷑ domꝰ
dĩ sqͥ dicunt tẽplũ dñi tẽplũ dñi ẽ. & con¬

Expanded text:
et ex eo quod cum Abimelech, datis septem et ex eo quod cum Abimelech, datis septem ovibus, in foedus mutuum juraverunt, appellatus est puteus juramenti, sive puteus septimi, propter numerum allegoriae domui Israel, id est, his qui sibi notitiam Dei pollicentur, ut non quaerant Bethel, et non introeant in Galgalam, et non transeant, vel ascendant ad puteum juramenti; sed magis quaerant Deum, et vivant in eo. Quaerunt autem Bethel, quod interpretatur domus Dei, qui dicunt: Templum Domi
Abbreviated transcription (Latin):
hel in qua erat uitulus aureus. & galgala
locũ idolatriȩ de qua & supͥdixi. om̃is
malitia eoꝵ in galgalis. & in bersabee ñ
transibitis. Pulcre in bersabee in qͥt hoc
est ad puteũ iuramenti ñ transibitis.
Ubi siquando errabat trib iuda. idola
ad orare consueuerat. In tantũ autem
simulacroꝵ cultu furebat isrł ut nequa¬
quã contentꝰ idolis suis ad aliena tran¬
sirae. Deniq galgala inquit captiua du¬
cet᷑. & bethel erit inutilis. siue penitꝰ
non subsistens. cũ idola in ea subuersa
fuerint. De bersabee autẽ omĩno tacu¬
it. quia uictis decẽ tribub urbs nomine
ber sabee quȩ erat in tribu nuida. illo tẽ¬
pore nec capta ẽ nec destructa. Simulq
ti loco nom̃ bersabee int̾pretati sunt
dicentes. puteũ iuramenti: & in poste¬
riorib ipsũ nom̃ posuert̃. uiuit ds̃ tu¬
us dan. & uiuit uia bersabee. Uiam
uidȩ. qͥ erant ingeraris. & egiptiȩ soli¬
tudini umgebant᷑ ut idola colerent.
Est autẽ locus in qͦ habitauit abraham.

Expanded text:
s, et Galgalam locum idololatriae, de quo et supra dixi: Omnis malitia eorum in Galgalis . Et in Bersabee non transibitis. Pulchre in Bersabee, inquit, hoc est ad puteum juramenti, non transibitis: ubi si quando errabat tribus Juda, idola adorare consueverat. Intantum autem simulacrorum cultu furebat Israel, ut nequaquam contentus idolis suis, ad aliena transiret. Denique Galgata, inquit, captiva ducetur, et Bethel erit inutilis, sive penitus non subsistens, cum idola in ea subversa fuerint. De Bersabee omnino tacuit; quia victis decem tribubus, urbs nomine Bersabee, quae erat in tribu Juda illo tempore, nec capta nec destructa est. Simuti loco nomen Bersabee interpretati sint, dicentes, puteum juramenti, et in posterioribus ipsum nomen posuerunt: Vivit Deus tuus Dan: et vivit via Bersabee. Viam Judae, qui erant in Geraris, et Aegyptiae solitudini jungebantur, ut idola colerent. Est autem locus in quo habitavit Abraham:
Abbreviated transcription (Latin):
loqͥt᷑. Uenient dief in qͥb ñ relinquet᷑
lapis suꝑ lapidẽ qͥ non destruat᷑. & ingre¬
diunt᷑ in galgalis. qui post aduentũ xp̃i
rursũ cupiunt circũcidi. In galgalis enĩ
secdo popłs circũcisus ẽ. Unde̾ & ipse locus

Expanded text:
tur: Venient 286 dies, in quibus non relinquetur lapis super lapidem qui non destruatur . Et ingrediuntur in Galgalis, qui post adventum Christi rursum cupiunt circumcidi. In Galgalis enim secundo populus circumcisus est. Unde et ipse locus
Abbreviated transcription (Latin):
Rursũ qͥ in centenario ẽ. uix redit ad se¬
cundũ primȩ decadis numerũ. Atq ita
fit. ut domꝰ isrł quȩ corruerat ñ possit
resurgere. & uirgo isrł quȩ errauerat
in terra ñ habeat suscitantẽ. qͥa qͥ semel
ab unione discesserit & illã purissimȩ
uirginitatis ꝑdiderit głam de qua apłs
dicit zelor enĩ uos zelo dĩ. & statui uos
uni uiro uirginẽ castã exibere xp̃o. in
qua ñ ẽ macula neq ruga. pͥstinũ statũ
& unionis beatitudinẽ recipere ñ uale¬
bit. & uix ei concedit᷑ ut de mille reuer¬
tat᷑ ad centũ. & de centũ ad decẽ redeat.
Hȩc breuit̾ sũ locutꝰ. ne om̃ino in hoc ca¬
pitulo propter numeroꝵ difficultatẽ
fugisse uiderer tropologiam.
uia hȩc dicit dñs ds̃ domui isrł. Que¬
ritẽ me & uiuetis. & nolite querere be¬
thel & in galgala nolite intrare. & in

Expanded text:
Rursum qui in centenario est, vix redit ad secundum primae decadis numerum, atque ita fit ut domus Israel quae corruerat, non possit resurgere, et virgo Israel quae erraverat, in terra non habeat suscitantem: quia qui semel ab unione discesserit, et illam purissimae virginitatis perdiderit gloriam de qua Apostolus dicit: Zelo enim vos zelo Dei, et statui vos uni viro virginem castam exhibere Christo , in qua non est macula neque ruga, pristinum statum et unionis beatitudinem recipere non valebit: et vix ei concedetur, ut de mille revertatur ad centum, et de centum ad decem redeat. Haec breviter sum locutus, ne omnino in hoc capitulo propter numerorum difficultatem fugisse viderer tropologiam. Quia haec dicit Dominus domui Israel: quaerite me, et vivetis, et nolite quarere Bethel, et in Gal
Abbreviated transcription (Latin):
tiua ducetur. & bethel erit inutilis.
uia hec dic̃ dñs ad domumLxx
isrł. Querite me & uiuetis. & nolite
querere bethel. & in galgala ne ingre-¬
diamini. & suꝑ puteũ iuramenti non
transeatis. quia galgala captiua du-¬
cetur. & bethel erit quasi non sit.

Expanded text:
t inutilis. LXX: Quia haec dicit Dominus ad domum Israel: querite me, et vivetis, et nolite quaerere Bethel, et in Galgala ne ingrediamini, et super puteum juramenti non transeatis, quia Galgala captiva ducetur, et Bethel erit quasi non sit.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ se possederant. & erit domꝰ iacob igniᷤᷤ.
& domꝰ ioseph flãma. domꝰ autẽ esau
stipula & succendet᷑ in eos & deuorabt̃
illos. & ñ erit frumentarius domui
esau. quia dñs locutus est.
dumea subuersa & ab inimicis gentib
cũ qͥb prius contra iacob fedus inierat
deuorata. in monte sion erunt reliqͥȩ
eritq saluatio & erit sanctꝰ: hoc ẽ uł
ipse dñs reuertet᷑ ad tẽplũ qđ propt̃
peccata dimiserat uł erit absolute

Expanded text:
acob ignis, et domus Joseph flamma, domus autem Esau stipula, et succendentur in eos, et devorabunt illos, et non erit frumentarius domui Esau, quia Dominus locutus est. Idumaea subversa, et ab inimicis gentibus, cum quibus prius contra Jacob foedus inierat, devorata, in monte Sion erunt reliquiae, eritque salvatio, et erit sanctus; hoc est, vel ipse Dominus revertetur ad templum, quod propter peccata d
Abbreviated transcription (Latin):
sint. in philistum & in alienigenis: discpłi.
qͥ magistroꝵ auctoritate ducunt᷑. & ñ
solũ montẽ esau & alienigenas. sed regi¬
onẽ qͦq ephraim & samariȩ possidebt̃. E¬
phrau & samariã crebro in oseȩ legimꝰ.
& in heresib quę sub nomine xp̃iano ec¬
clesiã diuidunt. int̾pretati sumꝰ. & ibi enĩ
sperat᷑ ubertas. & ibi custodiã fidei reꝓ¬
mittunt. Porro beniamin filius dextrȩ
atq uirtutis ubi tẽplũ dĩ ẽ. possidebit
gala ad. quȩ int̾pretat᷑ transmigratio te.¬
stimonii. israhelẽ carneũ significans. Ab
illis enĩ ad nos testimoniũ dñi cõmigra¬

Expanded text:
i, in Philisthiim, et alienigenis discipuli, i, in Philisthiim, et alienigenis discipuli, qui magistrorum auctoritate ducuntur. Et non solum montem Esau, et alienigenas, sed regionem quoque Ephraim et Samariae possidebunt. Ephraim et Samariam crebro in Osee legimus, et in haeresibus, quae sub nomine Christiano Ecclesiam dividunt, interpretati sumus. Et ibi enim speratur ubertas, et ibi custodiam fidei repromittunt. Porro Benjamin, filius dexterae, atque virtutis, ubi Templum Dei est, possidebit Galaad, quae interpretatur transmigratio testimonii, Israelem carneum significans: ab illis enim ad nos testimonium Domini commigra
Abbreviated transcription (Latin):
ad maritima ꝑueniant. & philistiun
suo imperio subiugent qͦs prius ñ habuerant
subiugatos. Dilatabit᷑ quoq terminus
filioꝵ iuda usq ad ephraun ubi nc̃ nea¬
polis ẽ : & usq ad regionẽ samariȩ ubi
sebaste condita ẽ. Beniamin aut̃ cuius
statĩ ab ierłm contra septẽtrionẽ t̾mini
dilatant᷑ cunctã possidebit arabiã. quȩ
prius uocabat᷑ galaad. & nc̃ gerasa nun¬
cupat᷑. Iuxta locaͣ autẽ & montẽ ephraim
& cãpũ samarię & beniamin & galaad
hi qͥ fuerint in meridie possidebunt. Hoc
utrũ factũ sit ds̃ uiderit. Potest enĩ ex
mat᷑. Hi enĩ qͥ habitant in meridie id
ẽ. nageb. & in uero sunt lumine. & qui
tenent cãpestria & humilia id ẽ. disci¬
płi eiꝰ qͥ dicit. discite a me qͥa mitis sum
& humilis corde: possidebt̃ montẽ esau
& philistum. qͦs possumꝰ ꝓpt̾ suꝑbiã dog̃¬
matũ & eloquentiã secularẽ. in et hnicoꝵ
ꝑsona accipere. ut in monte: magistri¬

Expanded text:
ad maritima perveniant, et Philisthiim ad maritima perveniant, et Philisthiim suo imperio subjugent, quos prius non habuerant subjugatos. Dilatabitur quoque terminus filiorum Juda usque ad Ephraim, ubi nunc Neapolis est, et usque ad regionem Samariae, ubi Sebaste condita est. Benjamin autem cujus statim ab Jerusalem, contra septentrionem termini dilatantur, cunctam possidebit Arabiam, quae prius vocabatur Galaad, et nunc Gerasa ta autem et montem Ephraim, et campos Samariae, et Benjamin, et Galaad, hi qui fuerint in Meridie possidebunt: hoc utrum factum sit, Deus viderit; potest enim ex matur. Hi enim qui habitant in Meridie, id est, in Nageb, et in vero sunt lumine, et qui tenent campestria et humilia, id est, discipuli ejus, quibus dicit: Discite a me quia mitis sum, et humilis corde , possidebunt montem Esau et Philisthiim: quos possumus propter superbiam dogmatum, et eloquentiam saecularem in Ethnicorum persona accipere. Ut in monte sint magistr
Abbreviated transcription (Latin):
Et possidebt̃ qͥ in nageb laad.  xxx.¬
montẽ esau & qui in sefela alienigenas.
& possidebunt montẽ ephraim & cãpũ
samarię. & beniamin & gala ad.
euerso in regnũ suũ qͥ habitauit in
meridie & possedit cunctã regionẽ u¬
xta diuisionẽ iesu filii naue quȩ uergit
ad scopionẽ. id .ẽ. omnẽ arabiã uł bithe¬
nã. hi qͥ prius terminis artabant᷑ an¬
gustis possidebt̃ montẽ esau id ẽ mon¬
tes seir & montana quȩ edom ante pos¬
sederat. Qui autẽ habitant in sephela
id est in cãpestrib liddã & eminaus
diospolĩ scilic& nicopolĩq significans.
possidebt̃ palestinos. quinq urbes phili¬
stinoꝵ gazam. ascalonẽ. azotũ. a caron.
geth. uł om̃em illã plagã quȩ iuxta actꝰ
apłoꝵ saronas appellat᷑. Alii uͦ putant
eã sephelam id est cãpestrẽ regionem
quȩ circa eleutheropolĩ ẽ reꝓmitti.
qđ ad rinocoruram & ad mare usq
tenenda sit : id est de tribu iuda non
solũ eleutheropolĩ teneant sed usq

Expanded text:
Et possidebunt qui in Nageb, montem Esau: et qui in Sephela, alienigenas, et possidebunt montem Ephraim, et campum Samariae, et Benjamin, et Galaad. Reverso in regnum suum Juda, qui habitavit in Meridie, et possedit cunctam regionem, juxta divisionem Jesu filii Nave, quae vergit ad scorpionem, id est, ad omnem Acrabitthenam, hi qui prius terminis arctabantur angustis, possidebunt montem Esau, id est, montes Seir, et montana quae Edom ante possederat. Qui autem habitabant in Sephela, id est, in campestribus, Liddam et Emmaus, Diospolim scilicet, Nicopolimque significans, possidebunt Palaestinos, quinque urbes Palaestinorum, Gazam, Ascalonem, Azotum, Accaron, Geth, vel omnem illam plagam quae juxta Actus Apostolorum Saronas appellatur. Alii vero putant eam Sephelam, id est, campestrem regionem quae circa Eleutheropolim est, repromitti: quod ad Rhinocoruram, et ad mare usque tendenda sit, id est, de tribu Juda non solum Eleutheropolim teneant, sed usque
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i anos. & ipsos idumeos in ecclesiȩ fidẽ
recipiens. Nomꝰ autẽ esau uertet᷑ in sti¬
pulã. & qͦmͦ ignis uiciniã culmꝰ ñ ual&
sustinere. ita disputationẽ iacob quȩ
ignita ẽ sermone dñi eloquia enĩ dñi
igne examinata & flãmã ioseph qͥ int̾¬
popłm pauit in egipto. domus esau susti¬

Expanded text:
esiae fidem recipiens: domus autem Esau vertetur in stipulam. Et quomodo ignis viciniam culmus non valet sustinere: ita disputationem Jacob, quae ignita est sermone Domini: Eloquia enim Domini igne examinata , et flammam Joseph, qui intepopulum pa
Abbreviated transcription (Latin):
in malis eoꝵ . Siquando ꝓpt̾ peccata pa¬
płi ꝑsecutioni traditi fuerint. & mul¬
ti uł infirma fide uł supra petrosa se¬
minati in negatione corruerint. ui¬
deas illos excultare. gaudere. nr̃am
ruinã suã putare uictoriã. intantũ
ut iungant᷑ gentib. & ꝑsecutio seuior
se simulant. & eodẽ censent᷑ nomine.
Cũq aliquis uł fuga uł penitentia lapsus
fuerit. stant in diuerticulis & ꝓponunt
sophismata & testimonia quasi de scrip¬
turis ꝓferunt. ut lassis atq confectis
consuta offerant ceruicalia. & ponant
ea sub om̃i cubito manꝰ. Atq ita fit. ut
qͥ forsitan ꝑsecutionẽ aut uirtute supe¬
rarint aut timore effugerint. decepti
prauis dogmatib rursũ in carcere tene¬
antur erroꝵ. & multo fiat peior ista tri¬
bulatio quã fuit ex gentib. facilius enĩ
ab ethuicis captũ liberes. quã hereticoꝵ
prestigus irretit u o.
uoniã iuata ẽ dies dñi suꝑ om̃s gentes.

Expanded text:
in malis eorum, si quando propter peccata poin malis eorum, si quando propter peccata populi persecutioni traditi fuerint, et multi vel infirma fide, vel supra petrosa seminati, in negationem corruerint, videas illos exsultare, gaudere, nostram ruinam, suam putare victoriam: intantum, ut jungantur gentibus, et persecutio saevior,  Al. eorum censentur nomine. Cumque aliquis, vel fuga, vel poenitentia elapsus fuerit, stant in diverticulis, et proponunt sophismata, et testimonia, quasi de Scripturis proferunt: ut lassis atque confectis consuta offerant cervicalia, et ponant ea sub omni cubito manus. Atque ita fit, ut qui forsitan persecutionem, aut virtute superarint, aut timore effugerint, decepti pravis dogmatibus, rursum in carcere teneantur errorum, et multo fiat pejor ista tribulatio, quam fuit ex gentibus; facilius enim ab ethnicis captum liberes, quam haereticorum praestigiis irretitum. Quoniam juxta est dies Domini super omnes gentes:
Abbreviated transcription (Latin):
stabis in eocitib ut int̾ficias eos qͥ fuge¬
rint. & non concludes reliquos eius in
die tribulationis.
t ñ despicies etiã tu congregationem
eius in die ꝑditionis eoꝵ. neq apponeris
fortitudini eoꝵ in die ꝑditionis eiꝰ. neq
stabis in egressib eiꝰ ut int̾ficias eos qͥ salui
fuerint. neq concludes fugitiuos eoꝵ
in die tribulationias.
U ipse captꝰ fueris & babilonio uastan
niũ. siue ñ emitteris aduersũ exercitũ
iuda. quando superatꝰ ab aduersarus ter¬
ga uerterint. Cũq ceperint fugere ꝑ
notas sibi uias & diuerticula & calles
ad solitudinẽ ꝑferentes. non stabis inbi¬
uio. nec uenientes expectabis in cõpetis
ut int̾ficias eos qͥ fuerint liberati. aliosq
cõprehensos recludas. & uł ipse capias.
uł captiuitati hostium serues.
ȩc iuacta historiã diocimꝰ. Debemꝰ enĩ
breuit̾ man̾festiora carpentes. ad ea
quȩ obscura sunt ꝑgere. Quis hereticoꝵ
ñ despiciat ecclesiasticos: Quis ñ exult&

Expanded text:
nterficias eos qui fugerint: et non concludes reliquos ejus in die tribulationis. LXX: Et non despicies etiam tu congregationem eorum in die perditionis eorum: neque apponeris fortitudini eorum in die perditionis eorum: neque stabis in egressibus eorum, ut interficias eos qui salvi fuerint ex eis: neque concludes fugitivos eorum in die tribulationis. Cum ipse captus fueris et Babylonio vastantniorum, sive non emitteris adversum 376 exercitum Juda, quando superatus ab adversariis terga verterit. Cumque coeperint fugere per notas sibi vias, et diverticula, et calles ad solitudinem perferentes, non stabis in bivio, nec venientes exspectabis in compitis, ut interficias eos qui fuerint liberati, aliosque comprehensos recludas: et vel ipse capias, vel captivitati hostium serves. Haec juxta historiam diximus: debemus enim breviter manifestiora carpentes, ad ea quae obscura sunt pergere. Quis haereticorum non despicit ecclesiasticos? Quis non exsultat
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ decẽ trib flãma. De ioseph quippe
natꝰ effraim: ex qua tribu samariȩ impe¬
riũ fuit. Domꝰ autẽ esau id est idumeoꝵ
qͥ tã seui & crudeles extiterant contͣ
fr̃em suũ uertet᷑ in stipulã. & qͦmͦ ignis
& flãma cito stipulã deuorat. sic duo¬
regna in unius sibi uirgȩ iezechiel copu¬
lã federata uastabunt idumeã & deuo¬
rabunt. & ñ erit residuus ex populo qͥ
possit euersionẽ aduersarioꝵ uicinis
gentib nuntiare. Hoc ẽ enĩ qd lade tͣns¬
tulerunt pirophoron quẽ nos in frumen¬
tariũ uertimꝰ. iuxta antiqͥ sermonis
eloquiũ. Cos enĩ qͦs nunc agentes in reb
uł ueredarios appellant. ueteres fru¬
mentarios nominabant. Sed melius
ẽ ut ipsũ sequam᷑ hebraicũ id est sarid
qđ interp̃tat᷑ uł reliquus iuata aquilã
uł effugiens iuxta simmachũ. uł secłm
theodotionẽ & qͥntã editionẽ residuus.
Hȩc autẽ omĩa fient qͥa dñs locutꝰ ẽ. &
illius iussisse fecisse est. Aliter.

Expanded text:
decem tribuum, flamma. De Joseph quippe natus est Ephraim, ex qua tribu Samariae imperium fuit; domus autem Esau, id est Idumaeorum, qui tam saevi et crudeles exstiterant contra fratrem suum, vertetur in stipulam. Et quomodo ignis et flamma cito stipulam devorat: sic duoregna in unius sibi virgae juxta 379 Ezechiel copulam foederata, vastabunt Idumaeam et devorabunt eam, et non erit residuus ex populo, qui possit eversionem adversariorum vicinis gentibus nuntiare. Hoc est enim quod LXX transtulerunt πυροφόρον, quem nos in Frumentarium vertimus, juxta antiqui sermonis eloquium; eos enim quos nunc Agentes in rebus, vel Veredarios appellant, Veteres Frumentarios nominabant. Sed melius est, ut ipsum sequamur Hebraicum, id est, SARID  , quod interpretatur vel reliquus, juxta Aquilam, vel effugiens, juxta Symmachum, vel secundum Theodotionem, et quintam editionem, residuus. Haec autem omnia fient quia Dominus locutus est, et illius jussisse, fecisse est. Aliter:
Abbreviated transcription (Latin):
dominũ tuũ illũ feci. & om̃s fr̃s tuos
subieci ei seruos. fr̃iq tuo seruies. & non
erunt reliquiȩ domꝰ esau. quando om̃ĩa
genu xp̃o flectent celestiũ. terrestri¬
ũ & infernoꝵ. & subicient᷑ ei uniuer¬
sa. ut sit ds̃ omĩa in om̃ib. Quia uͦ esau
suꝑ fundamentũ xp̃i uitio suo extru¬
xerat fenũ. ligna. stipulã : idcirco
domꝰ iacob & iõseph in ignẽ uertent᷑
& flãmã. imitans dm̃ suũ qͥ dicit ego
sũ dĩ ignis consumens. & deuotis paleis
pollicent᷑. quando ꝓ xp̃o recipient an¬
tixp̃m. impleta ꝓphetia dñi saluato¬
ris ego ueni in nomine patris & ñ susce¬
pistis me. si alius uenerit in nomine suo

Expanded text:
tuum illum feci: et omnes fratres tuos subjeci ei servos: fratrique tuo servies . Et non erunt reliquiae domus Esau, quando omnia Christo genuflectent coelestium et terrestrium, et infernorum , et subjicientur ei universa, ut sit Deus omnia in omnibus. Quia vero Esau super fundamentum Christi vitio suo exstruxerat fenum, ligna et stipulam : idcirco domus et Jacob et Joseph in ignem vertetur et flammam, imitans Dominum suum, qui dicit: Ego sum Deus ignis consumens , ut devoratis paleis pollicentur, quando pro Christo recipient Antichristum, impleta prophetia Domini Salvatoris: Ego veni in nomine Patris mei, et non suscepistis me: si alius ve
Abbreviated transcription (Latin):
tudines contrariȩ suppliciis delegatȩ
uł aduersariȩ queq uirtutes bibent
& absorbebunt sanguinẽ tuũ. & ad
extremũ in cunctos ueniente cruci.¬
atu ipsȩ qͦq erunt quasi ñ sint. Qenĩ
perit ei qͥ ẽ & qͥ dicit ad moisen qͥ est
misit me ad uos. secłm regulã scriptu

Expanded text:
tudines 378 contrariae suppliciis delegatae, tudines 378 contrariae suppliciis delegatae, vel adversariae quaeque virtutes, bibent et absorbebunt sanguinem tuum, et ad extremum in cunctos veniente cruciatu, ipsae quoque erunt quasi non sint. Qui enim perit ei qui est, et qui dicit ad Moysen: Qui est misit me ad vos , se
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut enĩ suꝑ montẽ scm meũ sion bibisti
cũ babilonus atq letatꝰ es. sic om̃s gentes
quas tecũ habebat babilonius rex in p̾si¬
diũ uersȩ contra te bibent & letabunt᷑.
Ꝙ ñ solũ bibent. sed ita te absorbebunt
ut sint idumei quasi ñ sint. Uel certe
ipsȩ gentes cũ te absorbuerint ab sorbe¬
bunt᷑ a medis. & hoc circulo uindicta
ꝓced& ut tu israelẽ. te babilonius. babi¬
loniũ medus ac ꝑsa consumat.
equam᷑ int̾pretationis ordinẽ. Iuxta
est o heretice dies dñi suꝑ om̃s gentes.
ꝓpe ẽ tẽpus iudicii. in qͦ om̃s iudicandȩ
sunt nationes. Sicut fecisti contra aec¬
clesiasticos. conuertet᷑ in caput tuum
dolor tuus. & inuerticẽ tuũ iniqͥtas
tua descend&. Quomꝰ enĩ in nece eoꝵ
letatꝰ es conuiuiũq celebrasti. & in
monte sco meo hoc ẽ ecclesia bibisti non
meũ calicẽ sed diaboli deqͦ & in abacuc
dr̃. ue qͥ potat ꝓximũ suũ subuersione
turbida. ita uniuersȩ gentes uł forti¬

Expanded text:
Sicut enim super montem sanctum meum, Sion, bibisti cum Babyloniis, atque laetatus es: sic omnes gentes quas tecum habebat Babylonius in praesidio, conversae contra te bibent: et laetabuntur. Et non solum bibent: sed ita te absorbebunt, ut sint Idumaei quasi non sint: vel certe ipsae gentes, cum te absorbuerint, absorbebuntur a Medis, et hoc circulo vindicta procedet, ut tu Israelem, te Babylonius, Babylonium Medus, ac Persa consumat. Sequamur interpretationis ordinem. Juxta est, o haeretice, dies Domini super omnes gentes: prope est tempus judicii in quo omnes judicandae sunt nationes. Sicut fecisti contra ecclesiasticos, convertetur in caput tuum dolor tuus, et in verticem tuum iniquitas tua descendet. Quomodo enim in nece eorum laetatus es, conviviumque celebrasti, et in monte sancto meo, hoc est, Ecclesia, bibisti non meum calicem, sed diaboli: de quo et in Abacuc dicitur: Vae qui potat proximum suum subversione turbida : ita universae gentes, vel forti
Abbreviated transcription (Latin):
eris portã popłi mei in die ruinȩ eorũ.
t non despicies diẽ fr̃is tui I xx¬
in die alienoꝵ. & ñ letaberis suꝑ filios
iuda in die ꝑditionis eoꝵ. & ñ magna lo¬
queris in die angustiȩ. neq ingredieris por¬
tas populoꝵ in die laboꝵ eoꝵ.
dẽ sensus qͥ supra. Cũ interierit uir de
monte esau ꝓpt̾ int̾fectionẽ & impietatẽ
fr̃is eiꝰ iacob & operuit eũ ȩterna confusio.
nequaquã faci& quę fecit ante contra
germanũ. Non enĩ despici& & paruipen¬
d&& uidens fr̃em suũ ire captiuũ. nec le¬

Expanded text:
eris portam populi mei in die ruinae eorum. eris portam populi mei in die ruinae eorum. LXX: Et non despicies diem fratris tui in die alienorum. Et non laetaberis super filios Juda in die perditionis eorum: et non magna loqueris in die angustiae: neque ingredieris portas populorum in die laborum eorum. Idem sensus qui supra: Cum interierit vir de monte Esau, propter interfectionem, et impietatem in fratrem ejus Jacob, et operuerit eum aeterna confusio, nequaquam faciet quae fecit ante contra germanum; non enim despiciet et parvipendet, videns fratrem suum ire captivum: nec lae
Abbreviated transcription (Latin):
extraneos ingredientes portas ierłi.
dicere. portasq ierłm id est animȩ quies¬
centis & uidentis dm̃. qͥnq sensus int̾pre¬
tari. ꝑ qͦs introeant hostes & spolia diui¬
dant ierłm. Si uiderimꝰ mulierẽ ad con¬
cupiscendũ. mors ingressa ẽ ꝑ fenestras
nr̃as. Si susceperimꝰ ꝑ aures mendaciũ ac
iudiciũ sanguinis. ꝑ aliã portã hostis in¬
gressus ẽ. Odoratꝰ quoq. gustꝰ & tactꝰ si
uel uarus odorib uł dulcib cibis uł am-¬
plexib delicatis captꝰ fuerit. ꝑ alias por¬
tas ingressi sunt aduersarii. & spolia di¬
uidunt miserȩ ierłm. Eo igit᷑ tẽpore
qͦ ꝑsecutionis impetu & mortiferis uo¬
luptatib de ecclesia quispiã corruerit.
iudeũ. & unũ ẽẽ de ꝑsecutorib. & in
ethnicoꝵ eos numero cõputari.
t non despicies in die fr̃is tui. in die
peregrinationis eiꝰ. & ñ letaberis suꝑ filioᷤᷤ
iuda in die ꝑditionis eoꝵ. & non magnifi¬
cabis os tuũ in die angustiȩ. neq ingredi¬

Expanded text:
extraneos ingredientes portas Jerusaldicere, portasque Jerusalem, id est, animae quiescentis et videntis Deum, quinque sensus interpretari, per quos introeant hostes, et spolia dividant Jerusalem. Si viderimus mulierem ad concupiscendum nostras : si susceperimus per aures mendacium ac judicium sanguinis, per aliam portam hostis ingressus est. Odoratus quoque, gustus et tactus, si vel variis odoribus, vel dulcibus cibis, vel amplexibus delicatis captus fuerit, per alias portas ingressi sunt adversarii, et spolia dividunt miserae Jerusalem. Eo igitur tempore quo persecutionis impetu, et mortiferis voluptatibus de Ecclesia quispiam corruerit, Judaeum, et unum esse de persecutoribus, et in ethnicorum eos numero computari. Et non despicies in die fratris tui, in die peregrinationis ejus. Et non laetaberis super filios Juda in die perditionis eorum, et non magnificabis os tuum in die angustiae: neque ingredi
Abbreviated transcription (Latin):
historiã sub zorobabel e̾e̾ iã factũ aut
certe iuxta ꝓphetiã & misticos intel¬
lectꝰ cotidie in ecclesia fieri. & in regno
animȩ aduersus carnẽ in unoquoq cõ¬
pleri. frumentariũ autẽ secdm̃ tropo¬
logiã desinere esse dicimꝰ in hereticis.
quando nullus fuerit qui apud eoᷤ gra¬
nũ tritici qđ in terra mortuũ estͦ &
panẽ de celis habere se iact&¬

Expanded text:
obabel esse jam factum, aut certe juxta prophetiam, et mysticos intellectus quotidie in Ecclesia fieri, et in regno animae adversus carnem, in unoquoque compleri. Frumentarium autem secundum tropologiam desinere esse dicimus in haereticis, quando nullus fuerit qui apud eos granum tritici, quod in terra mortuum est, et panem de coelis habere se jact
Abbreviated transcription (Latin):
quia ueni&e suꝑ te ultio dñi. Sienĩ iuxta
ieremiã quib ñ erat iudiciũ ut bibe¬
rent calicẽ bibentes bibert̃. tu quasi
in nocens relinqueris: Non eris in nocenᷤ.
sed bibens bibes. Porro qđ addidit ux¬
ta ẽ dies dñi suꝑ om̃s gentes. legamꝰ eun
tis gentib ꝓpinatũ. Unde dr̃ in eodẽ.
Caliax aureus babilon in manu dñi me¬
brians om̃s gentes. Uniuersas quippe
nationes usq ad ꝓpontidẽ sciticumq
mare & Ionicũ uł egeũ assiru babilo¬
niiq tenuert̃. Legamꝰ herodotũ &

Expanded text:
super te ultio Domini. Si enim juxta Jeremiam , 377 quibus non erat judicium ut biberent calicem, bibentes biberunt: tu quasi innocens reliqueris: non eris innocens, sed bibens bibes. Porro quod ait: Juxta est dies Domini super omnes gentes, legamus eumtis gentibus propinatum. Unde dicitur in eodem: Calix aureus Babylon in manu Domini inebrians omnes gentes. Universas quippe nationes usque ad Propontidem, Scythicumque mare, et lonium vel Aegaeum, Assyrii Babyloniique tenuerunt. Legamus Herodotu
Abbreviated transcription (Latin):
quaquã inquit magnificabis os tuũ in die
angustiȩ. Qđ scđm duplicẽ sensũ accipe¬
re debemꝰ. corporalis in ꝑsecutionib & in
peccatis sp̃ualis angustiȩ. cũ anima ho-¬
stib uitiis capta ducta fuerit in babi-¬
lonẽ. Neq enĩ ingredieris portã populi
mei in die ruinȩ eoꝵ. Quando enĩ aut
negatio nos oppresserit aut uoluptas.
& rigorẽ pristinũ infeli& conscientia ñ
seruauerit: tunc facile ad contraria
dogiata labim̾ blandientia errori nr̃o.¬
& ñ curantia uulnꝰ sed palpantia. Solatiũ
miseriȩ ẽ. quãuis ꝑditũ habere qđ sper&.
eq despicies & tu in malis eiꝰ in die uasti¬
tatis illius. & non emitteris aduersũ

Expanded text:
ie angustiae. Quod secundum duplicem sensum accipere debemus: corporalis, in persecutionibus et in peccatis: spiritualis angustiae, eum anima hostibus vitiisque capta, ducta fuerit in Babylonem. Neque ingredieris portam populi mei in die ruinae eorum: quando enim aut negatio nos oppresserit, aut voluptas, et rigorem pristinum infelix conscientia non servaverit, tunc facile ad contraria dogmata labimur, blandientia errori nostro, et non curantia vulnus, sed palpantia. Solatium miseriae est, quamvis perditum, habere quod speret. Neque despicies et tu in malis ejus in die vastit
Abbreviated transcription (Latin):
& appellabant᷑ iuda a chalders captę
sunt. Q nequaquã magna loqueris &
quasi unũ de uictorib esse te credens. in
fr̃is ridebis angustia. neq in die uastitatis
& ruinę populi mei tu ꝑ portã ierłm
gloriabundus incedes. & ideo ista non fa¬
cies. quia & tu similia patieris. Aliter
Uando captiuũ uideris diuersis ꝑsecuti¬
onib frẽm tuũ & abduci uinctũ de eccłȩ
fide nec ciuitatẽ suã sed peregrina queq
sectari. nequaquã letaberis. quia & tu si¬
milia patieris. Letabaris enĩ quando ca¬
piebat᷑ iacob. & suꝑ filios iuda quos discpłoᷤᷤ
xp̃i intelligimꝰ. ñ excultabas in die ꝑditio¬
nis eoꝵ. Significat᷑ autẽ qđ animȩ locꝰ in
atq uirtutũ positꝰ sit. & possit in utrãque¬

Expanded text:
 appellabantur Juda, a Chaldaeis captae sunt. Et nequaquam 375 magna loqueris, et quasi unum de victoribus esse te credens, in fratris ridebis angustia. Neque in die vastitatis et ruinae populi mei, tu per portam Jerusalem gloriabundus incedes. Et ideo ista non facies, quia et tu similia patieris. Aliter quando captivum videris diversis persecutionibus fratrem tuum, et abduci vinctum de Ecclesiae fide, nec civitatem suam, sed peregrina quaeque sectari, nequaquam laetaberis, quia et tu similia patieris. Laetabaris enim quando capiebatur Jacob, et super filios Juda, quos discipulos Christi intelligimus, exsultabas in die perditionis eorum. Significatur autem, quod anima in atq
Abbreviated transcription (Latin):
toris hoc dici putent. causantis qđ in tan¬
ta credentiũ multitudine & in toto or¬
be generis humani uix suo sanguine dig¬
na oꝑa reperiat. qͥ& in uicesimo non oꝰ
psalmo ait. quȩ utilitas in sanguine meo
alii. ꝑsonȩ illius hoc minime conuenire.
ut dicat. ue mͥ qͥa factꝰ sũ sicut qͥ colligit
stipulã in messe. qui in eugło locutꝰ ẽ leuate
oculos ur̃os & uidete regiones qͥa iã candi¬
dȩ sunt ad metendũ. & alibi. messis qͥdem
multa oꝑarii autẽ pauci. Qui gͦ ex ꝑsona
saluatoris uolunt intelligi: aiunt ñ mirũ
lazari morte lacrimatꝰ sit. Sed & illud.
factꝰ sũ sicut qͥ colligit stipulã in messe.
ad consũmationẽ referunt sȩculi. quã
& significant᷑ messẽ inter p̃tant᷑. & dicunt

Expanded text:
toris hoc dici putent, causantis quod in tantoris hoc dici putent, causantis quod in tanta credentium multitudine, et in toto orbe generis humani vix suo sanguine digna opera reperiat, qui et in vicesimo nono psalmo ait: Quae utilitas in sanguine meo,alii, personae illius hoc minime convenire, ut dicat: Vae mihi, quia factus sum, sicut qui colligit stipulam in messe: qui in Evangelio locutus est: Levate oculos vestros, et videte regiones: quia jam candidae sunt ad metendum . Et alibi: Messis quidem multa, operarii autem pauci . Qui ergo ex persona Salvatoris volunt intelligi, aiunt non mirum Lazari morte lacrymatus sit . Sed et illud, Factus sum sicut qui colligit stipulam in messe, ad consummationem referunt saeculi: quam et significanter messem interpretantur, 514 et
Abbreviated transcription (Latin):
runt eã uł urbẽ uł ueritatẽ. siue terrã
de qua supra dr̃. perut scs de terra. Qu
enĩ optimꝰ int̾ eos ẽ quasi paluirꝰ pungens
& retinens. uulnerans apꝑpinquante sibi
& adunco dente cõprehendens. & qͥ rectꝰ
fuerit inuentꝰ qͣsi spina de sepe. ut ibi in¬
dissentiunt in quibdã. & in fine capituli
om̃ino alit̃ transtulerunt: huiuscemodi
mͥ sensus uidet᷑. Plangit sermo ꝓpheticꝰ
frustra sementẽ iecerit doctrinarũ. &
las & in anes culmos serus messor in ue¬
neat. & ne paruos quidẽ racemos in uinea
potuerit reperire. & reliqua usq ad finẽ
capituli. Si enĩ beatꝰ ẽ qͥ in aures loquitur
audientis. & auris auditoris desiderium
sapientis ẽ. letitiaq docentis auditor in¬
telligens: e contrario luctꝰ doctoris est
malus discipłs. hieremiȩ quoq uerbis
huic querelȩ congruentib. Non ꝓfui. neq
ꝓfuit mͥ quisquã. Sunt qͥ ex ꝑsona salua¬

Expanded text:
runt eam, vel urbem, vel veritatem, sive terrunt eam, vel urbem, vel veritatem, sive terdicitur: Periit sanctus de terra. Qui enim optimus inter eos est, quasi paliurus pungens, et retinens, vulnerans appropinquantem sibi, et adunco dente comprehendens: et qui rectus fuerit inventus, quasi spina de sepe, ut ibi inuaginta, qui dissentiunt in quibusdam, et in fine capituli omnino aliter transtulerunt, hujuscemodi mihi sensus videtur: Plangit sermo propheticfrustra sementem jecerit doctrinarum, etlas et inanes culmos serus messor invenerit, et ne parvos quidem racemos in vinea potuerit reperire, et reliqua usque ad finem capituli. Si enim beatus est qui in aures loquitur audientis, et auris auditoris desiderium sapientis est, laetitiaque dicentis auditor intelligens: econtrario luctus doctoris est malus discipulus, Jeremiae quoque verbis huic querelae congruentibus: Non profui, neque profuit mihi quisquam . Sunt qui ex persona Salva
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑditȩ ciuitatis quasi extremos race¬
mos requirere. & cũ ñ sit botrus ad co¬
medendũ saltẽ in maturas ficus quas
in cibũ sumere. Quasi dicat. non inue¬
niens panẽ. prȩ famis magnitudine
quisquilias & furfures requisiui. Perut
sc̃s de terra. & rectꝰ in hominib non est.
Ubiq insidiȩ. ubiq fraudulentia. In noaculꝰ
sanguis effundit᷑. prȩ auaritia & libidine
germanitas ignorat᷑. & ñ solũ faciunt.
sed defendunt quoq mala: & nominib¬
quoq cõmutatis bonũ dicunt ẽẽ qd malũ
est. Ipsi principes ñ ab offerentib accipi¬
unt munera. sed cogunt dare subiectos
& postulant. & uidex in reddendo ẽ.
sic aliũ iudicans qͦmͦ ipse ab alio iudicat᷑.
ut prestã scelerib suis mutuũ fauorẽ.
& in alterius crimine se defendant. Qui¬
cũq magnꝰ ẽ ce quasi in lege doctissimꝰ. ñ di
sed suã loquit᷑ uoluntate᷑. & conturbaue¬

Expanded text:
perditae civitatis quasi extremos raceperditae civitatis quasi extremos racemos requirere; et cum non sit botrus ad comedendum, saltem immaturas ficus, quasin cibo sumere: quasi dicat, non inveniens panem prae famis magnitudine, quisquilias et furfures requisivi. Periit sanctus de terra, et rectus in hominibus non est: ubique insidiae, ubique fraudulentia: innoxius sanguis effunditur: prae avaritia et libidine germanitas ignoratur; et non solum faciunt, sed defendunt quoque mala, et nominibus commutatis, bonum dicunt esse quod malum est. Ipsi principes non ab offerentibus accipiunt munera, sed cogunt dare subjectos, et postulant. Et judex in reddendo est, sic alium judicans, quomodo ipse ab alio judicatur, ut praestent sceleribus suis 513 mutuum favorem, et in alterius crimine se defendant. Quicumque magnus est, et quasi in Lege doctissimus, non Dei, sed suam loquitur voluntatem. Et conturbave