comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si dictanti spatium fuerit disputabo. Hoc loquor. cui con¬
tradicere non potest. Sisibi non lic& intellexisse quod transti¬
lit. quare mihi non liceat ignorasse libros periarchon quos
ante non legi. & eas tantum homelias legisse quas transtu
inquibus nihil.ẽẽ. mali ipsius testimonium.ẽ . Sin autẽ
contra sententiam suam nunc me in eis arguit inquibus
ante laudauerat. undiq strictus tenebitur. Aut enim
id circo me hereticum hominem ante laudauit. quia eius¬
dem mecum dogmatis erat. aut non frus tra inimicus
accusat. quem prius ut orthodoxum p̃dicauit. Sed forsitan
tunc errores meos quasi amicus tacuit. & nunc iratus pro¬
incon stantia. & ꝓͥssae inimicia disputationem habeant
mendacii. tam̃ audacter conferam gradum. uolens scire
quid hereticum scripserim. ut aut cum illo agam peniten¬
tiam. & origenis mala ignorasse me iurem. Ac nunc pͥmĩ
A papa theophilo didicisse impietates eius: aut certe

Expanded text:
si dictandi spatium fuerit, disputabo. Hoc loquor, cui consi dictandi spatium fuerit, disputabo. Hoc loquor, cui contradicere non potest. Si illi licet non intellexisse quod transtulit, quare mihi non liceat ignorasse libros περὶ Ἀρχῶν, quos ante non legi; et eas tantum Homilias legisse, quas transtuli, in quibus nihil esse mali, ipsius testimonium est? Sin autem contra sententiam suam nunc me in eis arguit, in quibus ante laudaverat, undique strictus tenebitur. Aut enim idcirco me haereticum hominem laudavit, quia ejusdem mecum dogmatis erat: aut nunc frustra inimicus accusat, quem prius ut orthodoxum praedicavit. Sed forsitan tunc errores meos quasi amicus tacuit; et nunc iratus proinconstantia, et professae inimicitiae suspicionem habeant mendacii: tamen audacter conferam gradum, volens scire quid haereticum scripserim, ut aut cum illo agam poenitentiam, et Origenis mala ignorasse me jurem, ac nunc primum a papa Theophilo didicisse impietates ejus: aut certe
Abbreviated transcription (Latin):
tibi ciuitas ariel quam expugnauit dꝗ. illius expositio¬
ne concludit: & cum aliter p̾rius sensisse se dicat. doctũ
ab illo id quod .ẽ. uerius confitetur. Octogesimũ quoq
nonum psalmum qui scribitur oratio morsi hominis dĩ
& reliquos undecim qui non habent titulos. secundũ huil¬
li expositionem eiusdẽ morsi putat. Nec de dignatur
hebream scripturam interp̃tans ꝑ singula loca quid he¬
stolis. in quibus origenis exponit þerrores. dicitur obtu¬
rasse. aures suas. & auctorem tanti mali clara cũ om̃ib
uoce damnasse. & dixisse usq illud tempis se ignoras¬
se quod tã nefaria scripserit. Non recusd. nec dico qđ
alius forsitan dicer&e. non potuisse eum ignorare quodͥ
interp̾tatus .ẽ. cuius a pologiam scriptam abheretico
sub nomine. martiris edidit. cuius defensionem &iã ꝓprio
uolumine ꝓfessus. ẽ. Aduersum quod in consequentib

Expanded text:
tibi, civitas Ariel, quam expugnavit David, illius expositiotibi, civitas Ariel, quam expugnavit David, illius expositione concludit; et cum aliter prius sensisse se dicat, doctum ab illo, id quod est verius, confitetur. Octogesimum quoque nonum Psalmum, qui scribitur: Oratio Moysi hominis Dei, et reliquos undecim, qui non habent titulos, secundum Huilli expositionem, ejusdem Moysi putat, 470 nec dedignatur Hebraeam Scripturam interpretans per singula loca, quid Hestolis, in quibus Origenis exponit errores, dicitur obturasse aures suas, et auctorem tanti mali clara cum  Al. coram omnibus voce damnasse, et dixisse: usque ad illud tempus se ignorasse, quod tam nefaria scripserit. Non recuso, nec dico quod alius diceret forsitan, non potuisse eum ignorare, quod interpretatus est, cujus Apologiam scriptam ab haeretico sub nomine martyris edidit: cujus defensionem etiam proprio volumine professus est: adversum quod in sequentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
ma catonianȩ seueritatis. Ego non illum magistrum
dixi. sed meum inscripturas scãs studiũ uolui conꝓbari.
ut ostenderem me sic origenem legisse. quomodo & illũ
Audird Neq enim hebreas litteras ate discere debui.
Aut inuria tibi facta. ẽ: quod ꝓte apollinarem didimũq.
sectatus sum: Numquid inilla epła gregorium uirum
eloquentissimum non potui nominare : Quis apud lati¬
nos par sui .ẽ: Quo ego magistro glorior & exulto. Sed
eos tantum posui qui inrep̃hensione erant. ut similiter
me origenem non obfidei ueritatem. sed ob eruditionis
meritum legisse testarer Ipse origenes. & eisebius &
disputant. & uolunt ad pbare qđ dicunt: sic solent scri¬
bere Referebat mihi hebreus. & audiui abhebreo. &
hebreorum ista sententia. ẽ. Certe origenes &iam patri¬
archen huillum qui temporibus eius fuit nominat. & tri¬
cesimum thomum inisaiam. incuius fine edisserit. Uȩ

Expanded text:
ma Catonianae severitatis. Ego non illum magistrum ma Catonianae severitatis. Ego non illum magistrum dixi; sed meum in Scripturas sanctas studium volui comprobare, ut ostenderem me sic legisse Origenem, quomodo et illum audieram. Neque enim Hebraeas litteras a te discere debui. An injuria tibi facta est, quod pro te Apollinarium, Didymumque sectatus sum? Numquid in illa epistola Gregorium virum eloquentissimum non potui nominare? Quis apud Latinos par sui est? quo ego magistro glorior et exsulto. Sed eos tantum posui, qui in reprehensione erant, ut similiter me Originem, non ob fidei veritatem, sed ob eruditionis meritum legisse testarer. Ipse Origenes, et Clemens etdisputant, et volunt approbare quod dicunt, sic solent scribere: Referebat mihi Hebraeus; et, audivi ab Hebraeo: et, Hebraeorum ista sententia est. Certe etiam Origenes Patriarchen Huillum, qui temporibus ejus fuit, nominat: et tricesimum tomum in Isaiam, in cujus fine edisserit: Vae
Abbreviated transcription (Latin):
quid inte dictum putares. scripsi ad te statim breuem
epistolam. expostulans suꝑ laudib tuis. Quã quia romȩ
non eras amici mei tibi mittere noluerunt. eo quod te
dicerent cum sodalibus tiuis indigna nomine xp̃iano
de mea conueratione. iactare. Cuius exemplum hiuc
uolumini subdidi. ut scias quantum dolorem quanta
moderatione necessitudinis temperarĩ. Audio p̃terea¬
te quaedam de epistola mea philo sophe carpere. &
hominem rugosae. frontis adductiq suꝑcilii : plautino in
me sale ludere. eaquod barrabam uideum dixerĩ p̃cepto¬
rem meũ. Nec mirum si ꝓbaranina ubi. ẽ. aliqua uocabu¬
loꝵ similitudo scrpseris baraban: cum tantam habeas li¬
centiam nominum mutandoꝵ. ut de eusebio pamphilum.
de heretico martirem feceris. Cauend homo & mihi maxi¬
me declinandus. ne me repente dum nescio de hieronimo
sardana pallum nomines. Audi gͦ sapientiȩ culm̃. & nor¬

Expanded text:
quid in te dictum putares, scripsi ad te statim brevem quid in te dictum putares, scripsi ad te statim brevem Epistolam, expostulans super laudibus tuis. Quam, quia Romae non eras, amici mei tibi mittere noluerunt, eo quod te dicerent cum sodalibus tuis indigna nomine Christiano de mea conversatione jactitare. Cujus exemplum huic volumini subdidi, ut scias quantum dolorem, quanta moderatione necessitudinis temperavi. 469 te quaedam de epistola mea philosophice carpere, et hominem rugosae frontis adductique supercilii, Plautino in me sale ludere, eo quod Barrabam Judaeum dixerim praeceptorem meum. Nec mirum si pro BAR-ANINA, ubi est aliqua vocabulorum similitudo, scripseris Barrabam, cum tantam habeas licentiam nominum immutandorum; ut de Eusebio Pamphilum, de haeretico martyrem feceris. Cavendus homo, et mihi maxime declinandus, ne me repente, dum nescio, de Hieronymo Sardanapalum nomines. Audi ergo, sapientiae columen, et nor
Abbreviated transcription (Latin):
inpuplicum strophasꝓfero: lȩtare inuectione. mea.
ne si dolueris. hereticis. eẽ. uidearis. Q uando sine nomi¬
ne contra uitia scribitur : qui irascitur accusator sui. ẽ.
prudentis hominis fuerat. &iam si dole̾as dis Amulare
conscientiam. & cordis nubilum frontis serenitate discu
tere: Alioquin siquid contra origenem & sectatores eius
dicitur. inte dictum putas. Ergo & epłae papȩ theophili
& ephi phami. & aliorum ep̃orum quas nuꝑ ipsis iubentib
trans tuli. te petunt te lacerant. Imperatoꝵ quoq scrip¬
ta quae de alexandria & aegypto origenis tas pelli uiben.
Me suggerente dictã sunt: ut romanae urbis ponti fex
miro eos odio de tes tetur: Meum consilium fuit: ut
totus orbis post trans lationem tuam in odio origenis ex¬
arserit. Quem aptea simpliciter lectitabant: meus oꝑatꝰ
estilus di tantum possum. miror cur me non metuas
Ego ille moderatus in epła publica qui diligent̃ caui ne

Expanded text:
in publicum strophas profero? Laetare invectione mea; in publicum strophas profero? Laetare invectione mea; ne si dolueris, haereticus esse videaris. Quando sine nomine contra vitia scribitur; qui irascitur, accusator sui est. Prudentis hominis fuerat, etiam si dolebat, dissimulare conscientiam; et cordis nubilum, frontis serenitate discu si quidquid contra Origenem et sectatores ejus dicitur, in te dictum putas; ergo et epistolae papae Theophili et Epiphanii, et aliorum episcoporum, quas nuper ipsis jubentibus transtulit, te petunt, te lacerant. Imperatorum quoque scripta, quae de Alexandria et Aegypto Origenistas pelli jubent, me suggerente, dictata sunt. Ut Romanae urbis Pontifex miro eos odio detestetur, meum consilium fuit. Ut totus orbis post translationem tuam in Origenis odia exarserit, quem antea simpliciter lectitabat, meus operatus est stylus. Si tantum possum, miror cur me non metuas. Ego ille moderatus in epistola publica , qui diligenter cavi, ne
Abbreviated transcription (Latin):
Esto tu bono animo scripseris. & homo in nocens
& amicus fidissimus de cuiusnumquã egressum. ẽ. ore iñ¬
datium : me nescuis uulneraris. Quid adme qui ꝑcussus
sum : Num id curo curari non debeo. quia me tu bono animo
uulnerasti : Confossus iaceo: Strid& uulnus inpertore.
candida prius sanguine menbra turpantur. & tumͥ di¬
cas. noli manum adhibere uulneri. ne ego te uidear uul¬
nerasse : Quã quam & ipsa translatio magis origenem
quam te arguit. Tu enĩ emendasti quae addita abhere¬
ticis arbitratus es: ego ꝓdidi quod abillo scriptum grecia
uniuersa conclamat. Quis rectius arbitratus sit. nec meũ
nec tuum udicium est. Utriusq scripta. censoriam
lectoris uirgulam sentient. Tota illa epła qua ꝓme
satis fatio contra hereticos & accusatores meos dirogitur¬
dirigitur quid adte qui & horthodoxum & laudatorẽ
meum. ẽẽ. te dicis : Si asperior sum inhereticos. & illoꝵ

Expanded text:
Esto, tu bono animo scripseris, et homo innocens Esto, tu bono animo scripseris, et homo innocens et amicus fidissimus, de cujus numquam egressum est ore mendacium, me 468 nescius vulneraris: quid ad me, qui percussus sum? Num idcirco curari non debeo, quia tu me bono animo vulnerasti? Confossus jaceo, stridet vulnus in pectore: candida prius sanguine membra turpantur, et tu mihi dicis: Noli manum adhibere vulneri, ne ego te videar vulnerasse? Quamquam et ipsa translatio magis Origenem quam te arguit. Tu enim emendasti quae addita ab haereticis arbitratus es. Ego prodidi, quod ab illo scriptum Graecia universa conclamat. Quis rectius arbitratus sit, nec meum, nec tuum judicium est. Utriusque scripta censoriam lectoris virgulam sentiant. Tota illa Epistola, qua pro me satisfacio, contra haereticos et accusatores meos dirigitur: quid ad te, qui et orthodoxum et laudatorem meum te esse dicis, si asperior sum in haereticos, et illorum
Abbreviated transcription (Latin):
epłae clausula teneat. Purga suspiciones hominum.
& conuince criminantem. ne si dissimulaueris. consen
eosdem libros. ausculta quid scripserim. Hoc mihi p̃¬
stiterunt amici mei . non dixi amicus. nete uiderer
arguere. ut si tacuero : reus. si respondero : inimicus
udicer. Dura utraq condicio. sed eduob. eligam
qđ leuius .ẽ. Si multas redintegrari potest. blasphe¬
mia ueniam non meretur. Animaduertis inuito mihi
& repugnanti hoc onus in positum. & futuram ex huiuis¬
cemodiꝰ opere simultatem. necessitatis excusatione
curatam : Si interp̃tatus esses libros periarchon absq.
meo nomine : recte quereris in rep̃hensionem tuam
Ame postea. ẽẽ. translatos. Nunc aut̃ inuiste doles
in eo opere ame tibi. ẽẽ. responsum. in quo ate lau¬
dando accusatus sum. Quam enim tu laudem uocas.
om̃s accusationem intellegunt. Consta apud te
quod accusaueris. & non indignaberis qd responderĩ

Expanded text:
Epistolae clausula teneat: « Purga suspiciones hominum, Epistolae clausula teneat: « Purga suspiciones hominum, et convince criminantem; ne si dissimulaveris, consenteosdem libros, ausculta quid scripserim: « Hoc mihi praestiterunt amici mei non dixi amicus meus, ne te viderer arguere ut si tacuero, reus; si respondero, inimicus judicer. Dura utraque conditio, sed e duobus eligam quod levius est. Simultas redintegrari potest: blasphemia veniam non meretur . Animadvertis invito mihi et repugnanti hoc onus impositum; et futuram ex hujuscemodi opere simultatem, necessitatis excusatione curatam? Si interpretatus esses libros περὶ Ἀρχῶν absque meo nomine, recte querereris in reprehensionem tuam a me postea esse translatos. Nunc autem injuste doles, in eo opere a me tibi esse responsum, in quo a te laudando accusatus sum. Quam enim tu laudem vocas, omnes accusationem intelligunt. Constet apud te, quod accusaveris; et non indignaberis, quod responderim.
Abbreviated transcription (Latin):
tuum expostulantem patienter audias. Contra alios
digladiaris aut facis calumniam. aut pateris. Quos accu¬
sas & aquib accusaris. ordinis tui sunt. Recte anꝑperã:
uos uideritis: Mihi &iam uera accusatio contra frẽm
displica. Necrep̃hendo alios sed dico quid ipse non face¬
rem: Tantis terrarum spatiis separatus quid peccaui in
tt : Quid conmerui : Anquia origenis tenme non esse
respondi : Numquid defensio mea accusatio tua est.
Et tu si non es origeniastes uł non fuisti. credo uiranti.
Si fuisti. suscipio poenitentem. Quid dolessi id sum qđ¬
tu ẽẽ.te dicis : An quia periarchon origenis libros
post te tranferre ausus sum. & interp̃tatio mea suggil¬
latio putatur operis tui : quid oꝑam facere : Musam
ẽ. laudatio tua . id ẽ. accusatio mea. Tam fortiter me
plixeq laudaras. ut si tuis laudibus ad quieuissem:
om̃s hereticum me putarent. Uide quid romanȩ ad me

Expanded text:
tuum expostulantem patienter audias. Contra alios tuum expostulantem patienter audias. Contra alios digladiaris, aut facis calumniam, aut pateris. Quos accusas, et a quibus accusaris, ordinis tui sunt: recte an perperam, vos videritis. Mihi etiam vera accusatio contra fratrem displicet: nec reprehendo alios, sed dico quid ipse non facerem. Tantis spatiis terrarum separatus quid peccavi in te? quid commerui? An quia Origenisten me non esse respondi? Numquid defensio mea, accusatio tua est? Et tu si non es Origenistes, vel non fuisti, credo juranti; si fuisti, suscipio poenitentem. Quid doles, si id sum, quod esse te dicis? An quia περὶ Ἀρχῶν Origenis libros post te transferre ausus sum, et interpretatio mea suggillatio putatur operis tui? Quid poteram facere? Missa mihi est laudatio tua, id est, accusatio mea. Tam fortiter me prolixeque laudaveras, ut si tuis laudibus acquievissem, omnes haereticum me putarent. Vide quid Romanae ad me
Abbreviated transcription (Latin):
tra origenem scribere. qui haec̾ & hȩc de origenis dog¬
matib .ẽ. locutus : Non .ẽ. hiuius loci ꝓmartire loqui
neq enim om̃a in locis om̃ibus disserenda sunt. nunc
tetigisse sufficiat hoc abarriano homine obici clarissim
&cloquentissimo martiri. quod tu in me & amicus lau¬
das. & offensus accusas. Plabes occasionem & dep̃senti
loco si uelis mihi calumniam struere: curndnc eusebio
de traham. quem in alio loco ante laudaui. Alterum
quidem nom̃ eusebii. sed eadem quȩ suꝑ origenis uoca¬
bulo calumnia. Laudaui eusebium in eccłastica histo¬
ria. indigestione temporum. indsscriptione sc̃e t̾rȩ.
&e haec ipsa opuscula in lãtinum uertens : meȩ linguȩ
hominib dedi. Num exeo arriamis sum. quia eusebius qui
hos libros condidit arrianus. ẽ : Si ausus fueris me hereti¬
cum dicere memento p̃faciunculae: ꝑ iarchon inqua fidei
tue me. ẽe. testaris. Simulq obsetro ut amicum quondã

Expanded text:
tra Origenem scribere, qui haec et haec de Origenis lotra Origenem scribere, qui haec et haec de Origenis locutus est dogmatibus? Non est hujus loci pro martyre loqui: neque enim omnia in locis omnibus disserenda sunt. Nunc tetigisse sufficiat hoc ab Ariano homine objici clarissimo et eloquentissimo martyri, quod tu in me et amicus laudas, et offensus accusas. Habes occasionem et de praesenti loco, si velis, mihi calumniam struere, cur nunc et Eusebio detraham, quem in alio loco ante laudavi? Alterum quidem nomen Eusebii; sed eadem quae super Origenis vobabulo est calumnia. Laudavi Eusebium in Ecclesiastica Historia: in digestione Temporum: in descriptione sanctae Terrae; et haec ipsa opuscula in Latinum vertens, meae linguae hominibus dedi. Num ex eo Arianus sum, quia Eusebius qui hos libros condidit, Arianus est? Si ausus fueris 467 me haereticum dicere, memento Praefatiunculae περὶ Ἀρχῶν, in qua fidei tuae me esse testaris: simulque obsecro, ut amicum quondam
Abbreviated transcription (Latin):
audi consilium amici Nonte penitẽat artis tuae: uł
dicito tuum non. ẽẽ. uł eusebio prbro de prauatum.
Unde tibi ꝓbari poterit. quod ate translatum est.
Num manus tua tenetur : num tantȩ es eloquentia eꝰ. ut
nullus te possit imitari : Aut certe si res ad pbationem
uenerit. & inpudentiam frontis oppresserint testimonia
plurimorum. palinodian stesichori more cantato
Melius. ẽ. te penitere facti tui. quam & martirem in ca¬
lumnia. & deceptds inherrore ꝑsistere. Nec erubescas
de cõmutatione sententiae. Non es tantȩ. auctoritatis
& famȩ. ut errasse tepudeat. Imitare me quẽ pluri¬
mum amas. sine quo nec uiuere: nec mori potes. & meti
clamita quae ego laudatus a te indefensionem elocut᷑
sexto libro t̃es apologeias. origeneis. hoc idem obicit
methodio ep̃o & martiri quod tu in meis laudibus cri¬
minaris. & dicit. Quomodo ausus. ẽ. methodius nunc con¬

Expanded text:
 Audi consilium amici, non te poeniteat artis tuae: vel  Audi consilium amici, non te poeniteat artis tuae: vel dicito, tuum non esse, vel ab Eusebio presbytero depravatum. Unde probari tibi poterit, quod a te translatum est? Non manus tua tenetur: non tantae es eloquentiae, ut nullus te possit imitari. Aut certe si res ad probationem venerit, et impudentiam frontis oppresserint testimonia plurimorum, palinodiam Stesichori more cantato. Melius est te poenitere facti tui, quam et martyrem in calumnia, et deceptos in errore persistere. Nec erubescas de commutatione sententiae: non es tantae auctoritatis et famae, ut errasse te pudeat. Imitare me, quem plurimum amas, sine quo nec vivere, nec mori potes: et mecum clama, quae ego laudatus a te in defensione mei locutus sexto libro ἀπολογίας Origenis, hoc idem objicit Methodio episcopo et martyri, quod tu in meis laudibus criminaris, et dicit: Quomodo ausus est Methodius nunc con
Abbreviated transcription (Latin):
cum necessitas poposcissa. uolentibus: largiretur.
Et ipse quidem ꝓprii operi s nihil om̃ino scripsit. ex¬
ceptis epistolis quas ad amicos forte mittebat Intantũ
se humilitate deiecerat. Ueterum aut̃ scriptorum
tractatus legebat studiosissime. & ueorũ meditatio¬
pamphili dicit pampluilum nihil om̃ino scripsisse.
nec ꝓprii quicquam condidis se sermonis. & hoc dic̃
im pamphilo martirio coronato. ne habeas suffugiũ
posł editos ab eusebio libios. hoc pamphilũ conscrip sisse.
Quid facies eo libro quem sub nomine martiris edidisti:
Uulneratȩ sunt conscientiȩ plurimorum : non ual& apud
eos suꝑ origenis damnatione episcopoꝵ auctoritas. quem
putant amartire p̃dicatum. Quid facient epłãe theo¬
phili ep̃i. quid papȩ anastasii in toto orbe hereticum
ꝑsequentes. cum lib̾ tuus sub nomine pamphili editus
pugna& contra epistolas eorum. & epis copali nomini
testimonium martiris opponatur : Quod fecisti in libris

Expanded text:
cum necessitas poposcisset, volentibus largiretur. cum necessitas poposcisset, volentibus largiretur. Et ipse quidem proprii operis nihil omnino scripsit, exceptis epistolis, quas ad amicos forte mittebat; intantum se humilitate dejecerat. Veterum autem tractatus Scriptorum legebat studiosissime, et in eorum meditatioPamphili, dicit Pamphilum nihil omnino scripsisse, nec proprii quidquam condidisse sermonis. Et hoc dicit jam Pamphilo martyrio coronato, ne habeas suffugium post editos ab Eusebio libros, hoc Pamphilum scripsisse. Quid facies? Eo libro quem sub nomine martyris edidisti, vulneratae sunt conscientiae plurimorum. Non valet apud eos super Origenis damnatione episcoporum auctoritas, quem putant a Martyre praedicatum. Quid facient epistolae Theophili episcopi? quid papae Anastasii in toto orbe haereticum persequentes, cum 466 liber tuus sub nomine Pamphili editus pugnet contra Epistolas eorum, et Episcopali nomini testimonium Martyris opponatur? Quod fecisti in libris
Abbreviated transcription (Latin):
loquentur : Uidelic& ut crederent martrri. qui arrianoꝵ
dicam amice simplicissime : Tenne potuisse heretici
hominis libro martiris nom̃ inponere . & ignaros sub auc¬
toritatẽ testis xp̃i origenis facere defensores: Fro eru¬
in occidente laudaris. ita ut corruptum te om̃s tuae
& pamphilum martirẽ nihil om̃ino operis condidisse
Ipse enim eusebius amator & p̃co & contubnalis pãphili.
tres libros scripsit elegantissimos uitam pamphili con¬
tinentes. In quibus cum cetera miris laudibus p̃dicar&.
humilitatemq eus ferr& incȩlum: &iam hoc int̃tio libro
addidit. Quis studiosorum amicus non fuit pamphili:
Si quos uidebat aduictum necessariis indigere : prebe¬
bat large quȩ poterat. Scripturas quoq s cas non ad
legendum tantum. sed & adhi̾bendum tribuebat ꝓmp¬
tissime. nec solum uiris. sed & feminis quas uidissa lec¬
tioni deditas. Vnde & multos codices p̃parabat. ut

Expanded text:
loquuntur: videlicet ut crederent martyri, 465 qui Arianorum loquuntur: videlicet ut crederent martyri, 465 qui Arianorum dicam, amice simplicissime? tene potuisse haeretici hominis libro, martyris nomen imponere, et ignaros sub auctoritate testis Christi, Origenis facere defensores? Pro eruin Occidente laudaris, ita ut κορυφαῖον te omnes tuae σύνταγμα, et Pamphilum martyrem nihil omnino operis condidisse. Ipse enim Eusebius amator et praeco et contubernalis Pamphili tres libros scripsit elegantissimos, vitam Pamphili continentes: in quibus cum caetera miris laudibus praedicaret, humilitatemque ejus ferret in coelum, etiam hoc in tertio libro addidit: « Quis studiosorum amicus non fuit Pamphili? Si quos videbat ad victum necessariis indigere, praebebat large quae poterat. Scripturas quoque sanctas non ad legendum tantum, sed et ad habendum, tribuebat promptissime. Nec solum viris, sed et feminis, quas vidisset lectioni deditas. Unde et multos codices praeparabat, ut
Abbreviated transcription (Latin):
opus & multis tostimoniis ad ꝓbauit origenem iuxta se
catholicum. id ẽ. uixta nos arrianum. ẽt̃ Horũ tu primũ
lbrum uertis sub nomine martiris. & miram᷑ si me homun¬
culum parui p̃tii origenis laudatorem uelis. cũ martrri
calumniam feceris: Pausq testimoniis de filio dĩ & spu
scõ commutatis quȩ sciebas displicitura romanis. cetera
usq ad finem in tegra dimisis tũ hoc idem faciens in apolo¬
gia quasi pamphili. quod & inorigenis ꝑͥarchon trans¬
latione fecisti. Si iste pamphiliꝰ liber. ẽ. de sex libris
quiserit primus eusebii : Inipso uolumine quod tui pã¬
phili simulas. sequentium librorum facta mentio esł
Insecundo quoq & reliquis dicit eusebius quid in pͥmo
libro ante. iam dixerit & quod eadem repetere ñdebeat.
Si totum opus pamphili. ẽ. cur reliquos libros ñ trans¬
fers: Si alterius. cur nom̃ in mutas. Taces ipse res

Expanded text:
opus; et multis testimoniis approbavit, Origenem juxta se opus; et multis testimoniis approbavit, Origenem juxta se catholicum, id est, juxta nos Arianum esse. Horum tu primum librum vertis sub nomine martyris. Et miramur, si me homunculum parvi pretii, Origenis laudatorem velis, cum martyri calumniam feceris? Paucisque testimoniis de Filio Dei et Spiritu sancto commutatis, quae sciebas displicitura Romanis, caetera usque ad finem integra dimisisti; hoc idem faciens in Apologia, quasi Pamphili, quod et in Origenis περὶ Ἀρχῶν translatione fecisti. Si iste Pamphili liber est, de sex libris quis erit primus Eusebii? In ipso volumine, quod tu Pamphili simulas, sequentium librorum facta mentio est. In secundo quoque et reliquis dicit Eusebius, quod in primo libro ante jam dixerat, et quod eadem repetere non debeat. Si totum opus Pamphili est, cur reliquos libros non transfers? Si alterius, cur nomen immutas? Taces; ipsae res
Abbreviated transcription (Latin):
Cur origenem in quibusdam ante laud auerim. p̃latus huius
oꝑis ostendit liber. Nunc sola int̃p̃tationis meȩ causa red¬
ditur: quae cum pietatis habeat uoluntatẽ : non debeo
impietatis argui. ꝓdens impiũ qđ quasi pium eccłiis trade
natur inlatinum uerteram. & multa dethomis nũquam
de oꝑe meo questio fuit. numquã roma commota est.
Quid necesse erat latinis auribus tradere. quod detestat᷑
& grecia. quod orbis accusat : Ego ꝑ tot annos timmulta
conuertens num scandalo fui : tu ad primum & solũ opus
ignotus prius. temeritate factus es nobilis. Doc& ipsa p̃¬
fatio & pamphili martiris librum ꝓdefensione origenis
ate ẽẽ. translatum. Et hoc agis totis uiribus. ut cuius
fidem martrr ꝓbat. eccła non refut&.. Sex libros ut ante
um dixi eusebius caesariensis ep̃s arrianȩ quondam
signifer factionis ꝓorigene scribsit. Litissimnũ &elaboratũ

Expanded text:
Cur Origenem in quibusdam ante laudaverim, praelatus 464 huic Cur Origenem in quibusdam ante laudaverim, praelatus 464 huic operi ostendit liber. Nunc sola interpretationis meae causa redditur, quae cum pietatis habeat voluntatem, non debeo impietatis argui, prodens impium, quod quasi pium Ecclesiis tradebnatur, in Latinum verteram, et multa de tomis. Numquam de opere meo fuit quaestio, numquam Roma commota est. Quid necesse erat Latinis auribus tradere, quod detestatur et Graecia, quod orbis accusat? Ego per tot annos tam multa convertens, nunquam scandalo fui. Tu ad primum et solum opus, ignotus prius, temeritate factus es nobilis. Docet ipsa Praefatio, et Pamphili martyris librum pro defensione Origenis a te esse translatum. Et hoc agis totis viribus, ut cujus fidem martyr probat, Ecclesia non refutet. Sex libros ut ante jam dixi Eusebius Caesariensis episcopus, Arianae quondam signifer factionis, pro Origene scripsit, latissimum et elaboratum
Abbreviated transcription (Latin):
tor ꝓditur. & non uerus interpres arguitur: Ac nequis
me putar& his consentire quȩ uerteram. int̾p̃tationis
necessitatem p̃fatione. unius elocui quib lector credere¬
non deber&: prior trans latio laudeni auctoris contin&.
secunda uituperationem. Illa ilectorem ꝓuocat ad creden¬
dum. ista ad non credendum mon&. Ibi &ego inuitus lau¬
dator assumor. hnc intantum non laudo quem trans fero:
ut cogar accusare laudantem. Eadem res non eadem
mente ꝑfecta. ẽ. Inmo unum inter diuersos exitus
abiͥit. Alius tulit quȩ erant. dicens abhereticis depra¬
uata. & addit quȩ non erant asserens ab eodem in locis
aliis disputata. quod nisi ipsa loca monstrauerit unde
transtulisse sedicit ꝓbare non poterit. mihi studii fuit
nihil mutare deuero. Adhoc enim int̾p̃tabar. ut male
interp̃tata conuincerem: Patatis me int̾p̃tem: Proditor
fui. ꝓdidi hereticum. ut eccłam abheresi undicarem

Expanded text:
tor proditur, et non verus interpres arguitur. Ac ne quis tor proditur, et non verus interpres arguitur. Ac ne quis me putaret his consentire quae verteram, interpretationis necessitatem praefatione munivi, et docui, quibus lector non deberet credere. Prior translatio laudem Auctoris continet: secunda vituperationem. Illa lectorem provocat ad credendum; ista ad non credendum movet. Ibi et ego invitus laudator assumor; hic intantum non laudo quem transfero, ut cogar accusare laudantem. Eadem res non eadem mente perfecta est; immo unum iter diversos exitus habuit. Abstulit quae erant, dicens ab haereticis depravata; et addidit quae non erant, asserens ab eodem in locis aliis disputata: quod nisi ipsa loca monstraverit, unde transtulisse se dicit, probare non poterit. Mihi studio fuit nihil mutare de vero. Ad hoc enim interpretabar, ut mala interpretata convincerem. Putatis me interpretem? Proditor fui: prodidi haereticum, ut Ecclesiam ab haeresi vindicarem.
Abbreviated transcription (Latin):
las inperegrinum non uis trans ferre fermonem : cede
quicquid ẽ. noxium. Sin aut̃ ueritas fidem intrans la¬
tione conseruas. cur alia muntas. & alia dimittis intacꝰ¬
ta : quamquã aꝑta confesfio. ẽ. in eodem ꝓlogo emendas¬
se te praua. & optima relinquisse ex quo non int̃p̃tis
lib̾tate. sed scriptoris auctoritate retineberis. siquid in
his quae uertisti hereticum copꝓbetur. & manifesti cri¬
minis argueris id ciico teueneni calicem circũ lenire
melle uoluisse. ut si multa dulcedo uirus pessimum
teger&. Haec & multo his duriora inimicus dicer&.
& te non ut interp̃tem mali oꝑis. sed ut ad stipulatorẽ
inuis eccłȩ traher&. Ego aut̃ mem& tantum defen¬
disse contentꝰ. in libris ꝑiarchon simplicit̃ quod in
greco iubebatur exp̃sstNon ut creder&. lector his quȩ
in terp̃tabar. sed ne creder& illis. quȩ tu ante transtuleras
guplex in opere meo utilitas fuit. dum & hereticus auc¬

Expanded text:
las, in 463 peregrinum non vis transferre sermonem, cedo las, in 463 peregrinum non vis transferre sermonem, cedo quidquid est noxium. Sin autem veritatis fidem in translatione conservas, cur alia mutas, et alia dimittis intacta? Quamquam aperta confessio est in eodem Prologo, emendasse te prava, et optima reliquisse. Ex quo non interpretis libertate, sed scriptoris auctoritate teneberis, si quid in his quae vertisti, haereticum comprobetur; et manifesti criminis argueris, idcirco te veneni calicem circumlinere melle voluisse, ut simulata dulcedo, virus pessimum tegeret. Haec et multo his duriora inimicus diceret: et te, non ut interpretem mali operis, sed ut astipulatorem in jus Ecclesiae traheret. Ego autem memet tantum defendisse contentus, in libris περὶ Ἀρχῶν simpliciter quod in Graeco habebatur expressi: non ut crederet lector his quae interpretabar; sed ne crederet illis, quae tu ante transtuleras. Duplex in opere meo utilitas fuit, dum et haereticus auc
Abbreviated transcription (Latin):
cum p̃facuncula laudatrice mea: Iuȩ cum legissem con¬
tulissemq cum greco. ili eo animad uerti quȩ origenes
de pͥatre & filio & sp̃u scõ impie dixerat. & quȩra manȩ
aures ferie non poterant: in meliorem partem ab int᷑p̃te
cõmutata. Cetera aut̃ doginata de angł oꝵ ruma. de anima¬
rum lapsu. de resurrectionis p̃stigiis de mundo uł int̾ mun-¬
dis epicurs. de resurrettione om̃ium inȩqualem statum.
& multo ins de teriora quȩ longum. ẽ. texere: uł ita uertis¬
se ut engreto inuenerat. uł de cõmentariis didimi qui
origenis aꝑtissimus ꝓpugnator .ẽ. exagerata & firmio¬
ra posuisse: ut qui int̾rinitate catholicum legerat:
in aliis hereticum non cauer&. Alius forsitan qui non
essa amicus eius dicer&. Aut totum muta quod malum
.ẽ. aut totũ ꝓde quod optimum putas. Si ꝓpt̃ simplices
noxia quȩq de truncas. & eã quȩ abhereticis addita simu¬

Expanded text:
cum praefatiuncula laudatrice mea. Quae cum legissem, concum praefatiuncula laudatrice mea. Quae cum legissem, contulissemque cum Graeco, illico animadverti quae Origenes de Patre et Filio et Spiritu Sancto impie dixerat: et quae Romanae aures ferre non poterant, in meliorem partem ab interprete commutata. Caetera autem dogmata, de Angelorum ruina, de animarum lapsu, de resurrectionis praestigiis, de mundo, vel intermundiis Epicuri, de restitutione omnium in aequalem statum, et multo his deteriora: quae longum esset retexere, vel ita vertisse, ut in Graeco invenerat, vel de Commentariolis Didymi, qui Origenis apertissimus propugnator est, exaggerata et firmiora posuisse: ut qui in Trinitate catholicum legerat, in aliis haereticum non caveret. 7. Alius forsitan, qui non esset amicus ejus, diceret: aut totum muta, quod malum est: aut totum prode, quod optimum putas. Si propter simplices noxia quaeque detruncas, et ea quae ab haereticis addita simu
Abbreviated transcription (Latin):
ostendat. Sic pater ille dm̃ faciat. sic magnus iħ s in¬
cipiat conferre manum. Quamuis librauerit accu¬
sationis suȩ hastas. & totis aduersum nos in torserit¬
uiribus: tredimus in dñm saluatorem. quod scuto
circum dabit nos ueritas eiꝰ. & cum psalmista canta¬
re poterimus : Sagittȩ paruuloꝵ factȩ sunt plagȩ eox
Asi conste terit aduersum mȩ castra non timebit cormeũ ÷
Si steterit aduersum me proelium. in hoc ego sperabo
Sed haec alias: nunc adid quod eoepimus reuertamur.
fessi rerum. quare p̃nrchonꝰ libros origenis noxios xeccła¬
sticȩ fidei repugnantes in latinum sermonem uerterim:
Aa quod breuis & succincta responsio ẽ. Tuȩ me fr̃t
ꝑammachi &tuorum litterȩ compulerunt. dicentes
illos ab alio fraudulenter esse trans latos. & interpolata
non nulla uł addita uł mutata. Ac ne parum epistolis
haberem fidem: misistis exemplaria eiusdem trans lationis.

Expanded text:
ostendet. Sic pater ille Deum faciat: sic magnus Iesus . Inostendet. Sic pater ille Deum faciat: sic magnus Iesus . Incipiat conferre manum. Quamvis libraverit accusationis suae hastas, et totis adversum nos viribus intorserit, credimus in Dominum Salvatorem, quod scuto circumdabit nos veritas ejus; et cum Psalmista cantare poterimus: Sagittae parvulorum factae sunt plagae eorum . Et, Si constiterint adversum me castra, non timebit cor meum. Si steterit adversum me praelium, in hoc ego sperabo . Sed haec alias. Nunc ad id quod coepimus, revertamur. fessi rerum , quare περὶ Ἀρχῶν libros Origenis noxios, et Ecclesiasticae fidei repugnantes, in Latinum sermonem verterim. Ad quos brevis et succincta responsio est: Tuae me, frater Pammachi, et tuorum litterae compulerunt, dicentes illos ab alio fraudulenter esse translatos, et interpolata nonnulla, et vel addita vel mutata. Ac ne parvam Epistolis haberem fidem, misistis exemplaria ejusdem translationis,
Abbreviated transcription (Latin):
Neq enĩ magnopere formidandi sunt quosmetuit auc¬
tor suus ꝓdere & tantum confoederatis legendos. ẽẽ.
decreuit: Tunc aut agnoscam crimina aut diluam.
aut in accusatorem quȩ obiecta sunt retor quebo &
ostendam quod ucusq s. ilentium modestię fuerit ñ
cuim purgatũ esse me. uolui & grauissimũ int̾ amicos
crimen refellere. ne prior lesisse uidear: qui & uulnera¬
tus nequaquam contra ꝑsecutorem tela direxi. sed meo
tantum uulneri ad moui manum. Iuem obsecro. ut absq
p̃uidicio ꝑsonarum culpam in eum referat qui lacessi¬
uit. nec lesi s se contentus. quasi aduersuselinguẽ
semꝑq taciturũ tres elucubrauit libros 2
&antio e ceic̃ marcionis de meis opusculis fabricatus
.ẽ. Gestit amimus & illiufrepente doctrinam. & meã
insperatam uecordiam cognotere. Fortasse breui tẽ¬
pore didicit quod docere nos debeat. & quod illum
scre nullus putabat. subitum eloquentiȩ flumen

Expanded text:
Neque enim magnopere formidandi sunt, quos metuit aucNeque enim magnopere formidandi sunt, quos metuit auctor suus prodere, et tantum confederatis legendos esse decrevit. Tunc aut agnoscam crimina, aut diluam, aut in accusatorem quae sunt objecta retorquebo: et ostendam quod hucusque silentium modestiae fuerit, non mcium purgatum me esse volui, et gravissimum inter amicos crimen refellere, ne prior laesisse videat, qui et vulneratus nequaquam contra persecutorem tela direxi; sed meo tantum vulneri admovi manum. Quem obsecro, ut absque praejudicio personarum, culpam in eum referat, qui lacessivit. Nec laesisse contentus, quasi adversus elinguem semperque taciturum, tres elucubravit libros, et ἀντιθέσεις Marcionis de meis opusculis fabricatus est. Gestit animus, et illius repente doctrinam, et meam insperatam vecordiam 462 cognoscere. Fortasse brevi tempore didicit, quod nos docere debeat; et quod illum scire nullus putabat, subitum eloquentiae flumen
Abbreviated transcription (Latin):
a fide sua dudum non discrepare p̃facus ẽ: Simulq.
a hoc habeo quero quid sibi uelit sermo moderatus &.
dubius. Nihil inquit in illis quod afide nr̃a discrep&
latinus lector inuemi& fidem suam quam uocat : Ei ni
qua romana poll& eccła. anillam quȩ in origenis ilołie¬
minib continetur : Si romanam responderit. ergo ca¬
tholica sumus quinihil de origenis errore transtulim
Sin aut̃ origenis blasphemia fides illius est: dum mihi in¬
constantiȩ crimen inpingit. se hereticum ꝓbat. Siue
bene credit laudatormeus. confessione sua me assumit
in socium. siue male: ostendit mideo ante. laudatum.
quia participem sui putabat erroris: Sed aduers illos
libros qui ꝑangulos garriunt & furtiua accusatione
me mordent cum editi fuerint & de tenebrosis ad licẽ
ꝓcesserint. atq ad nos uł studio fratrum uł temeritate
aemulorum potuerint ꝑuenire. respondere conabor

Expanded text:
a fide sua dudum non discrepare praefatus est. Simulque a fide sua dudum non discrepare praefatus est. Simulque et hoc ab eo quaero, quid sibi velit sermo moderatus et dubius? Nihil, inquit, in illis quod a fide nostra discrepet, Latinus lector inveniet. Fidem suam quam vocat? Eamne qua Romana pollet Ecclesia? an illam, quae in Origenis voluminibus continetur? Si Romanam responderit, ergo Catholici sumus, qui nihil de Origenis errore transtulimus. Sin autem Origenis blasphemia, fides illius est: dum mihi inconstantiae crimen impingit, se haereticum probat. Sive bene credit laudator meus, confessione sua me assumit in socium; sive male, ostendit me ideo ante laudatum, quia participem sui putabat erroris. Sed adversus illos libros, qui per angulos garriunt, et furtiva accusatione me mordent, cum editi fuerint, et de tenebris ad lucem processerint, atque ad nos vel studio fratrum, vel temeritate aemulorum potuerint pervenire, respondere conabor.
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur furere & tres contra me libros uenus tate
attica texuisse eadem̃ accusans quȩ aute. laudauerat.
& obiciens mihi intrans latione origenis nefaria doc¬
mata de quo in p̃faciuncula laudationis suȩ dixerat:
Soquar regulam p̃cessorum. & eius p̃cipue uiri cuius su¬
perius fecimꝰ mentionem. qui cũ ultra septuaginta li¬
bellos origenis quos homeliaticos appellauit. aliquan
ita climauit om̃a int̃p̃tando atq purgauit. ut inhil
in illis quod a fide nr̃a discrep& latinus aector inueniat
Nunc ergo &iam nos lic& non eloquentiȩ uirib disci
stili elagantia & sermo compositus. quodq. his mauis
.ẽ. simplicitas xp̃iana: auctoris sui characterem ꝓbaÑ
Aliud ẽ si etista cusebius deprauauit. & accusator
origenis meiq studiosus inuno atq eodeih opere &i
illum & me uł errasse uł bene sensisse testatus est :
non potest nunc me imicus hereticum dicere. quẽ

Expanded text:
dicitur furere, et tres contra me libros venustate dicitur furere, et tres contra me libros venustate Attica texuisse: eadem accusans, quae ante laudaverat, et objiciens mihi in translatione Origenis nefaria dogmata, de quo in Praefatiuncula laudationis suae dixerat: sequar regulam praecessorum et eius praecipue uiri, cuius superius fecimus mentionem. qui, cum ultra septuaginta libellos Origenis, quos homileticos appellauit, aliquantita elimauit omnia interpretando atque purgauit, ut nihil in illis, quod a fide nostra discrepet, Latinus lector inueniat. hunc ergo etiam nos, licet non eloquentiae uiribus, distyli elegantia et sermo compositus, quodque his majus est, 461 simplicitas Christiana, auctoris sui characterem probant. Aliud est, si ista Eusebius depravavit, et accusator Origenis, meique studiosus, in uno eodemque opere et illum et me vel errasse, vel bene sensisse testatus est. Non potest me nunc inimicus haereticum dicere, quem
Abbreviated transcription (Latin):
dere: Aliud ẽ siꝓuire amicitiȩ accusatus tacere debui
&lutatam ab eo faciem atq ut ita dicam heretico fetore
conspersam ne simplici quidem aqua diluerem: ne ille
mihi fecisse putaretur inuiriam. Hȩc uex nec hominis
.ẽ. nec ad hominem. aꝑte amicum petere. & crimina eus
sub ꝑsona laudatoris exponere & illi ne hoc quidem li¬
berum derelinqui. ut se catholicum ꝓb&. & laudationẽ
heretici quȩ illi obicitur: non de assensu hereseos. sed
de ingenui extitisse admiratione respondeat. Placue¬
rat ei siue ut ipse uult uideri conpulsuferat in satinã
linguam uertere quod nolebat. Quid necesse fuit me
latentem & tantis maris atq terrarum diuisum spatus
in serere quȩstioni. opponere inuidiȩ plurimorũ. ut plus
mihi laudando nocer&: quam sibi ꝓdess& exemplo :
Nunc quoq quia rennui laudatorem. & uerso stilo
docui me non . ẽe. quod meus aduersarius p̃dicauit.

Expanded text:
dere. Aliud est, si pro jure amicitiae accusatus tacere debui, et dere. Aliud est, si pro jure amicitiae accusatus tacere debui, et dum lutatam habeo faciem, atque ut ita dicam haeretico fetore conspersam, ne simplici quidem aqua diluere, ne ille mihi fecisse putaretur injuriam. Haec vox nec hominis est, nec ad hominem, aperte amicum petere, et crimina ejus sub persona laudatoris exponere: et illi ne hoc quidem liberum derelinqui, ut se catholicum probet, et laudationem haeretici, quae illi objicitur, non de assensu haereseos, sed de ingenii exstitisse admiratione respondeat. Placuerat ei, sive ut ipse vult videri, compulsus erat in Latinam linguam vertere, quod nolebat. Quid necesse fuit me latentem, et tantis maris atque terrarum divisum spatiis inserere quaestioni? opponere invidiae plurimorum, ut plus mihi laudando noceret, quam sibi prodesset exemplo? Nunc quoque quia renui laudatorem, et verso stylo docui me non esse, quod meus necessarius praedicavit,
Abbreviated transcription (Latin):
& quasi columnis eccłe p̃termissis. me iolil pu licao
& nihili hominem ꝑ angulos consectatur. Pisi forte
eadem simplicitait qua amicum nescius accusauit.
illos ignorasse sepue &squisei creder& u̾iro erudi¬
tissimo & quitam habeat suontem scriptorum uete¬
rum &maximd gretorum. ut dum peregrina sectat
pęne sua amiserit. ut recentis memoriȩ suros & lats¬
nos pesciat. Exquo appati non tam me abeo Eau¬
datim quam illos non accusatos. ut siuer illa laus ẽ
ut stultis ꝑsuadert conatur. suie qͤcusatio ut ego ge
uulneris mei dolore sentio. nec in lauꝗ̾e iberem
& hortamini ut respondeam criminanti: nssi tacrx¬
rim : uidear crim̃ agnoscere: Ad quas respondi fatror.
& quãuis lesus: sic amicitiȩ uira: seruaui. ut me sine
accusantis accusatione defenderem: & quod unꝰ romȩ
amicus obnecerat. amultis intoto orbe inimicis dicerẽ
iactitatum. ut non uiderer homini sed criminibus respon¬

Expanded text:
et quasi columnis Ecclesiae praetermissis, me solum pulicem et quasi columnis Ecclesiae praetermissis, me solum pulicem et nihili hominem per angulos consectatur. Nisi forte eadem simplicitate, qua amicum nescius accusavit, illos ignorasse se juret. Et quis ei credet viro eruditissimo, et qui tantam habeat scientiam Scriptorum veterum, maxime Graecorum, ut dum peregrina sectatur, pene sua amiserit: quod recentissimae memoriae viros et Latinos nesciat? Ex quo apparet non tam me ab eo laudatum, quam illos non accusatos: ut sive laus illa est ut stultis persuadere conatur sive accusatio, ut ego ex vulneris mei dolore sentio, nec in laude haberem et hortamini 460 ut respondeam criminanti; ne si tacuerim, videar crimen agnoscere. Ad quas respondi, fateor: et quamvis laesus, sic amiciti e jura servavi, ut me sine accusantis accusatione defenderem: et quod unus Romae amicus objecerat, a multis in toto orbe inimicis dicerem jactitatum, ut non viderer homini, sed criminibus respon
Abbreviated transcription (Latin):
errorem. ut mihi non liceat negare quođ laudat.
prudentis fuerat & amici post reconciliatam simul¬¬
tatem. &iã leues suspitiones fugere. ne quod. fortuito
feciss&: consulto facere putaretur. Vnde & tulliuis in.
conmentarus causarum ꝓgabamo. ego inquit cũ om̃e
maxime quȩ essent exinimicieiis reuocatȩ in gr̃an pp¬
Dea quod integns amicitiis officium p̃termis sum im¬
Sxudentiȩ uł ut grauius int̃p̃temur neglegentiȩ exci¬
satone defenditur. post reditum in gr̃am siquuid cõmis¬
sum .ẽ. id non neglectum sed iuolatum pritatur. nec
quicquã coit &restindiur: Quid mihi nunc ꝓdest. qđ
simpliciter errase seuirat Eece ebiciuntur mihi lau¬
des eius. & crimmidatur simplicissimi amuci non simplex
fessdrem. qui quad ragraita ferme milia ueysuum ori¬
genis in psalmos. & iob transtulit᷑. habuit ambrosiũ
cͦuius om̃s pene libri huuis sermonibus pleni sunt. &
martirem uictorinum. qui simplicitate fiam in eõ
ꝓbat. dum nulli molitur u sidias. de his om̃ibustac&

Expanded text:
errorem, ut mihi non liceat negare quod laudat? Prudentis fuerat et amici, post reconciliatam simultatem, etiam leves suspiciones fugere: ne quod fortuito fecisset, consulto facere putaretur. Unde et Tullius in Commentariis causarum pro Gabinio: « Ego, inquit, cum omnes maxime quae essent ex inimicitiis revocatae in gratiam: propterea quod integris amicitiis officium praetermissum, imprudentiae, vel ut gravius interpretemur negligentiae excusatione defenditur; post reditum in gratiam, si quid est commissum, id non neglectum, sed violatum putatur: nec quidquam coit, et rescinditur. simpliciter errasse se jurat? Ecce objiciuntur mihi laudes ejus, et crimini datur simplicissimi amici, non simplex, fessorem, qui quadraginta ferme millia versuum Origenis in Job et Psalmos transtulit. Habuit Ambrosium, cujus pene omnes libri hujus sermonibus pleni sunt: et Martyrem Victorinum, qui simplicitatem suam in eo probat, dum nulli molitur insidias. De his omnibus tacet,
Abbreviated transcription (Latin):
de phendi. Frat & collegi in p̃faciuns ula uocor . &.
satis aꝑte exponuntur crimma mea. quid scripserim.
quibus incelum digsiem laudibus eleuarim: bono
antino fecisse se dict: & quomodo nune eadem
inimicus obicit. quare unc amicus laudauerat .
Uoluerat inint̃p̃tatione me quasi p̃uium sequi. &
auctoritatem operis sui exnr̃is opusculis mutuari.
Iuffecerat semel dixisse quod scripseram. Quid ne¬
cesse fuit cadem rursus iterare. & frequent̃ ingerere
& quasi nemo sibi laudanti creder&e ipsa dicta repli¬
cart : Non ẽ. tam solita de audientium fide sim¬
plex & pura saudatio: Quid metuit. ne illi intestimo¬
nis dictorũ ineorum in u: cis laudibus non credat᷑
Nidetis nos intellegre prudentiam eius. & p̃dicationis
dussrticȩ strophis in scolis sepe lusisse: Simplicita¬
tem obtendere non potest. in quo arufer malitia
dep̃henditur. Semel aut ut multum bis errasse : sit

Expanded text:
deprehendi? Frater et collega in praefatiuncula vocor, et deprehendi? Frater et collega in praefatiuncula vocor, et satis aperte exponuntur crimina mea, quid scripserim, quibus in coelum Origenem laudibus levaverim. Bono animo fecisse se dicit. Et quomodo nunc eadem inimicus objicit, quae tunc amicus laudaverat? Voluerat me in interpretatione quasi praevium sequi; et auctoritatem operi suo ex nostris opusculis mutuari. Suffecerat semel dixisse, quod scripseram. Quid necesse fuit eadem rursus iterare, et frequenter ingerere: et quasi nemo sibi laudanti crederet, ipsa dicta replicare? Non est tam sollicita de audientium fide, simplex et pura laudatio. Quid metuit, ne illi sine testimoniis dictorum meorum in meis laudibus non credatur? Videtis nos intelligere prudentiam ejus et praedicationis diasyrticae strophis in scholis saepe lusisse? Simplicitatem obtendere non potest, in quo artifex deprehenditur malitia. Semel, aut ut multum, bis errasse sit