comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
semper adte toto corde concurrere. tibi
subdita mente seruire. tuam misericor¬
s̃ qui famulum tuum asaeculi uanitate
conuersum ad supernae uocationis ac
cendis amorem. pectori illius purifican¬
do inlabere. & gratiam qua inteperse¬
ueret infunde. ut protectionis tuae mu¬
nitus auxilio. quod tedonante promi¬
sit impleat. & suae promissionis exsecu¬
tor effectus. ad ea quae perseuerantibus
in tedignatus es promittere ꝑtingat ꝓ¬

Expanded text:
semper ad te corde concurrere, tibi subdita mente servire, tuam misericors qui famulum tuum N. a saeculi vanitate conversum, ad supernae vocationis amorem accendis, pectori illius purificando illabere, et gratiam ei qua in te perseveret infunde, ut protectionis tuae munitus praesidio, quod te donante promisit impleat, et suae professionis exsecutor effectus, ad ea quae perseverantibus in te dignatus es promittere pertingat
Abbreviated transcription (Latin):
aq̃s dñe famulo tuo.N. indulgentiam
suorum delictorum: quatinus de omni¬
bus quae carnali delectatione uel animi
cogitatione. atque uanahuius saeculi
ambitione contra rectitudinem tuorum¬
preceptorum perfecit. in presenti uita ꝑ¬

Expanded text:
Domine famulabus tuis indulgentiam delictorum suorum, quatenus de omnibus, quae carnali delectatione, vel animi cogitatione, aut vana hujus seculi ambitione contra tuorum rectitudinem mandatorum perfecerunt, in presenti vita p
Abbreviated transcription (Latin):
ne pater omp̃s. trina maiestas. & una di¬
scĩtatis origo. charismatum distributor.
omniumque ad te uenientium pius re¬
ceptor. presta propitius ut hoc crmite¬
rium in honore nominis tui conpositũ.
benedici & scĩficari concedas. qui abra¬
hȩ beato patriarchȩ famulo terram afili¬
is hebron conparatam causa sepulturae
benedixisti. & qui populo israhelitico pro¬
missionis tellurem in ȩuo durantem con¬
cessisti. famulorum famularumque tu¬
arum corporibus in hoc eymiterium
intrantibus quietis sedem ab omni incur¬
sione malorum spũum tutelam benig¬
nus largitor tribuas. ut post animarum
corporumque resurrectionem coaduna¬
tam te donante atque concedente bea¬
titudinem sempiternam percipere me¬
ne ds̃ pastor eternae gloriae lux &honor¬

Expanded text:
sempiterne Deus trina majestas et una Deisanctitatis origo, carismatum distributor, omniumque venientium pius receptor, praesta propitius ut hoc cymiterium in honore nominis tui compositum benedicere et sanctificare concedas, qui Habraae beato patriarchae famulo tuo terram a filiis Ebron comparatam causa sepulturae benedixisti, et qui populo Israhelitico promissionis tellurem in aevo durantem concessisti, famulorum famularumque tuarum corporibus in hoc cymiterium intrantibus quietis sedem ab omni incursione malorum spirituum tutelam benignus largitor tribuas, ut post animarum corporumque resurrectionem coadunatam te donante atque concedente beatitudinem sempiternam percipere meDeus pastor aeterne
Abbreviated transcription (Latin):
cor uestrum inlege sua. &
capienda mandata cȩlestia. a
acceptum uobis pi&as diuina efficiat
Ut diuinis sermonibus animati. cum
eis qui pro uobis inuigilant. ad eter¬
nam beatitudinem peruenire merea¬
premium sincerissimae cari¬
tatis. ut cum omnibus scĩs
r&is. & presentem uitam sincerissime
peragatis.AMEN¬
itis etiam areatu conscientiae liberati.
ut nihil m&uatis indie iudicii post fu¬
turi. Ã Quod ipse prestare¬

Expanded text:
cor vestrum in lege sua, et capienda mandata coelestia. Amacceptum vobis pietas divina efficiat. Amen. Ut divinis sermonibus animati, cum eis qui pro vobis invigilant, ad aeternam beatitudinem mereamini perveemium sincerissimae charitatis, ut cum omnibus semperet praesentem vitam sincerissime peragatis. Amenitis et jam a reatu conscientiae liberi, ut nihil metuatis in die judicii postfuturi. Amen. Quod ipse
Abbreviated transcription (Latin):
Concedat q uobis. ut cũ om̃ib
scis. quȩsit eiusdem crucis
lon gitudo. latitudo. sublimi¬
tas. & ꝓfundum. mente de

Expanded text:
Concedatque vobis ut cum omnibus sanctis quae sit ejusdem crucis longitudo, latitudo, sublimitas et profundum, mente de
Abbreviated transcription (Latin):
quiMARESUIS PediBuS Ye¬
fecit esse calcabile. uobis quicquid
est noxium ipse substernat. am̃
Contrarios inmundorum spirituum mo¬
tus conpescat. & uos insua pace confirm&: ã
Crucis suae naui inter mundi fluctibus
gubernat. & inlitus beatae perhennita¬

Expanded text:
qui mare suis pedibus fecit esse calcabile, vobis quidquid est noxium, ipse substernat. Amen. Contrarios immundorum spirituum motus compescat, et vos in sua pace confirmet. Amen. Crucis suae navi inter mundi fluctus gubernet, et in littus beatae perennita
Abbreviated transcription (Latin):
pro te mastyribus regiam
caelestis aulae potendiae
dextera pandis. quique
prote dimicantes sic de¬
coquis incorporeis erumnis. ut uelut
aurum rutilias excipias insupernis.
exaudi uota praesentis populi dui. qui
sancto mastyrituo sebastiano incerta¬
mine uictoriam prestitisti. ac̃
Sit plena huic l&atia edesiae pro eius
triumpho. obtineat ipsius passionis
pro delicto. & effunde super eos dona¬
spũalium uistutum. ut nihil in eos
inimicus aut uiolenter subripiat. aut
fraude decipiat.A MEΚ
Ut obtinente apud te beato mastyre
bramus . perbone conuersationis perse¬
uerantiam ad tuam mereamur per¬
tingere gratiam. A cõ
Quod ipse prestare dign&ur.

Expanded text:
r te martyribus regiam coelestis aulae potenti dextera pandis, quique pro te dimicantes sic decoquis in corporeis aerumnis, ut velut aurum rutilans excipias in supernis, exaudi vota praesentis populi, qui sancto martyri tuo Nicasio in certamine victoriam praestitisti. Amen. Sit plena huic gloria pro ejus triumpho; obtineat ipsius passio veniam pro delicto, et effunde super eos spiritualium dona virtutum, ut nihil in eos inimicus aut violentia subripiat, aut fraude decipiat. Amen. Et obtinente apud te beato martyre a celebramus, per bonae conversationis perseverationem ad tuam mereamur pertingere gratiam. Amen. Quod ipse praestare, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
ad arborem uitae. qui
eruit de lacu miseriae. AMEΝ
pse uobis aperiat ianuam paradysi.
qui confregit portas inferni.am
pse uos eruat a flagello. & in regnum
suum perducat confidentes. quĩ pati
dignatus est pro impis innocens. Am

Expanded text:
ad arborem vitae, qui eruit de lacu miseriae. Amen. Ipse vobis aperiat januam paradisi, qui confregit portas inferni. Amen. Ipse vos eruat a flagello, et in regnum suum perducat confidentes, qui pati dignatus est pro impiis innocens. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
BENO IN EXALTATIONESC̃ECRU
humanum per beatae
crucis patibulum. ut
quod prius erat sceleste
ad poenam. sit conuersis
redemptio aduitam. concede ple¬
bi duae eius saluari presidio. cuius
est armata uexillo. AM EN
Sit ei crux fidei fundamentum. spei
suffrocgium. in aduersis defensio.
in prosperis iuuamentum. A cõ
erseuer&q: in hoste uictoria. inci¬
uitate concordia. in campo custo¬
dia. indomo fultura. ut gregem in
futuro conseru& incolomem.quae
nobis agno uincente uersa est insa

Expanded text:
tio in Exaltatione sanctaehumanum per beatae crucis patibulum, ut quod prius erat scelestis ad poenam, sit conversis redemptis ad vitam, concede plebi tuae ejus salvari praesidio, cujus est armata vexillo. Amen. Sit ei crux fidei fundamentum, spei suffragium, in adversis defensio, in prosperis juvamentum. Amen. Perseveretque in hoste victoria, in civitate concordia, in campo custodia, in domo fultura, ut gregem in futuro conservet incolumem, quae nobis Agno vincente versa est in sa
Abbreviated transcription (Latin):
abomni contagione delicti. Am
rius in uobis diluat omne quod in illa
futura examinatione puniturus est. ut
cum iustus aduenerit iudex. non inuobis
inueniat quod condempn&. Am
uo ueniente non incurratis supplicium
a&ernum. sed remuneremini donissem¬
piternis.AM EX
uod ipse prestare dign&¬
MP̃SDSUOS PLACIDO
uultu respiciat. & inuos suȩ
benedictionis donũ infun¬
dat. A cõ
Et quihos dies incarnatione unigeniti
sui fecit sollempnes. acunctis presentis
& futurae uitae aduersitatibus uos red¬
dat indempnes . A
tqui de aduentu redemptoris nr̃i secun¬
dum carnem deuota mente l&amini
in secundo cum in maiestate sua uenerit
premiis a&ernae uitae ditemini. AM
uod ipse prestare dign&ur.¬

Expanded text:
ab omni contagione delicti. Amen. Prius in vobis diluat omne quod illa futura examinatione puniturus est, ut cum justus advenerit judex, non in vobis inveniat quod condemnet. Amen. Quo veniente non incurratis supplicium aeternum, sed remuneremini donariis sempiternis. Amen. Quod ipse praestare dignDeus vos placido vultu respiciat, et in vos suae benedictionis donum infundat. Amen. Et qui hos dies incarnatione Unigeniti sui fecit solemnes, a cunctis praesentis et futurae vitae adversitatibus vos reddat indemnes. Amen. t qui de adventu Redemptoris nostri secundum carnem devota mente laetamini, in secundo, cum in majestate sua venerit, praemiis aeternae vitae ditemini. Amen. Quod ipse praestare dignetur
Abbreviated transcription (Latin):
Ab omnibus uitae periculis exuamini.
& uirtutum spiritualium ornamen¬
tis induamini.AMEN
Iuo illius adiutorio fulti. siceiseruia¬
tis in terris. ut ei coniungi ualeatis

Expanded text:
ae praesentis periculis exuamini, et virtutum spiritalium ornamentis induamini. Amen. Quo illius adjutorio fulti, sic ei serviatis in terris, ut ei conjungi valeatis
Abbreviated transcription (Latin):
aliquot gradib infra c̃sistere: & tt retro subdiaconos a colitũ patinã & fistulã habentẽ inferius
stare. Ergo cũ dictũ fuerit sc̃s. ueniant tres acoliti aquã diaconib ministraturi. Quicũ loti
fuerint . & archidiaconus cũ ep̃o calicẽ leuauerit. & ille dixerit ꝑ om̃a scła scłorũ. in aliquib:. locis
hidiacono. Ille aut̃ ut ep̃s dicat. Da ꝓpitius pacẽ. patinã illi accõmodans. hume
imiliate uos adbenedictionẽ. Etclero respondente dõ gr̾as. porrigat ep̃o lib
ens calicẽ & fistulã. stetante ep̃m . usq dũ & sanguine & corpore xp̃i quanti

Expanded text:
aliquot gradibus infra consistere, et tunc retro subdiaconos acolythum patenam et fistulam habentem inferius aliquot gradibus infra consistere, et tunc retro subdiaconos acolythum patenam et fistulam habentem inferius stare. 11. Ergo cum dictum fuerit Sanctus, veniant tres acolythi aquam diaconibus ministraturi; qui cum loti fuerint, et archidiaconus cum episcopo calicem levaverit, et ille dixerit Per omnia saecula saeculorum, in aliquibus locis archidiacono. Ille autem, ut episcopus dicit Da propitius pacem, patenam illi accommodans, humerHumiliate vos ad Benedictionem, et clero respondente Deo gratias, porrigat episcopo tenens calicem et fistulam stet ante episcopum, usquedum ex sanguine et corpore Christi
Abbreviated transcription (Latin):
surgat ep̃s. ut accipiat oblationes ad uob. prb̃is & dia conibus. & ab om̃ib dericis. Quas
atrũ instituta iubent. quã ꝓpriũ arbitrũ immolare suadet. Quas cũ a
atq allaturi suꝑ posuerit. apportante sibi archidiacono oblatas inpatina anullo
immolatas. accipiat exillis quantũ sibi sufficere uideat᷑. et alias archidiacono restituat: quas ille
custodi eccłȩ ad obseruandũ cõmittat. Igit᷑ oblatione altari suꝑ posita. accipiens diaconus calicẽ
custode ecłȩ. ponensq in turibulũ offerat illud altari. detq archidiacono. Illeu
lineã stare debent. Tc̃ ep̃sdicat ad popłm c̃uersus. Orate ꝓme. Hloc cũ dixerit. subdiaconieant
usus obtinuit subdiaconos inchorostare. usq dũ sc̃s canat᷑. & hoc finito eos corã altari retro diaconos

Expanded text:
surgat episcopus, ut accipiat oblationes a duobus presbyteris, et diaconibus, et ab omnibus clericis, quas surgat episcopus, ut accipiat oblationes a duobus presbyteris, et diaconibus, et ab omnibus clericis, quas non tam Patrum instituta jubent, quam proprium arbitrium immolare suadet. Quas cum acceperit atque altari superposuerit, apportante sibi archidiacono oblatas in patena a nullo immolatas, accipiat ex illis quantum sibi sufficere videatur, et alias archidiacono restituat, quas ille custodi ecclesiae ad observandum committat. 10. Igitur oblatione altari superposita, accipiens diaconus calicem a custode ecclesiae, ponensque in thuribulum offerat illud altari, detque archidiacono. Ille lineam stare debent. Tunc episcopus dicat, ad populum conversus, Orate pro me. Hoc cum dixerit, 75 subdiaconi eant usus obtinuit subdiaconos in choro stare, usquedum Sanctus canatur, et hoc finito, eos coram altari retro diaconos
Abbreviated transcription (Latin):
ille aprb̃o & archidiacono ad locũ ubi drationes afidelib laicissiue uirissiue feminis offerunt᷑
uenerit. diaconꝰ a subdiacono calicẽ accipiens. om̃ib qͥ oblationes optuler eisdẽ ab eo acceptis.
& inpatinã impositis. manũ suã cũ calice adosculandũ p̃beat. et illũ iterũ subdiacono det
cũ calice & patina. Ubi cũ uentũ fuerit & ep̃s sedẽ petierit. antecedant duo accoliti cũ
nanu tergio & genuflȩxo ante eũ. totũ illi sinũ deeodẽ cooꝑiant. ne lauans manus.
aqua casulã spargat. Tertius aut̃ acolitꝰ aquã illi ministraturus. in medio duorũ genu¬
flectat cũ eo. Qđideo ab antiquis patrib decretũ fert᷑. ut pontifex qͥ cȩlestẽ panẽ accep¬
turus ẽ. at̾reno pane quẽ iã alaicis accepit manꝰ lauando expurget. Lotus aut̃ mamib

Expanded text:
ille a presbytero et archidiacono ad locum ubi oblationes a fidelibus laicis sive viris, sive feminis, offeruntur, ille a presbytero et archidiacono ad locum ubi oblationes a fidelibus laicis sive viris, sive feminis, offeruntur, . Quo cum pervenerit, diaconus a subdiacono calicem accipiens, omnibus qui oblationes obtulerunt, eisdem ab eo acceptis et in patenam impositis, manum suam cum calice ad osculandum praebeat, et illum iterum subdiacono det cum calice et patena. Ubi cum ventum fuerit, et episcopus sedem petierit, antecedant duo acolythi cum manutergio, et genu flexo ante eum totum illi sinum de eodem cooperiant, ne lavans manus aqua casulam spargat. Tertius autem acolythus, aquam illi ministraturus, in medio duorum genuflectat cum eo. Quod ideo ab antiquis Patribus decretum fertur, ut pontifex qui coelestem panem accepturus est, a terreno pane, quem jam a laicis accepit, manus lavando expurget. Lotis autem manibus
Abbreviated transcription (Latin):
alta uoce incipiat canere. Credo in unũ dm̃ & ita om̃is chorus incipiens. Patrẽ om̃i potentẽ.
ĩnẽ usq ꝑducat. Diaconus uͦ statim ut apulpito gradũ ad altare ascenderit . ac
porale abacolito alio seadiuuante diacono suꝑ altare distendat. Qdutiq linteũ expuro
lino c̃textũ. ẽẽ. debet. qr sindone munda corpus dñi legitur inuolutũ insepulchro. & tan¬
tȩ quantatis eẽ debet. ut totã altaris suꝑficiẽ capiat. Archi subdiaconus quippe ut
eugłm abom̃ib clericis deosculatũ suꝑ altare deposuerit. accipiens calicẽ abacolito. ardiai¬
diacono apportet uinũ ꝑ colã quã insinistra manu romanꝰ ordo archisubdi
auriculari digito ferre iubet purgandũ. Qd utiq uas inid opus exaliquo metallo formatũ
portaturus ẽ. Quib ita ꝑactis & simbolo finito dicat pontifex. adpopłm una cũ illo diaconis

Expanded text:
alta voce incipiat canere Credo in unum Deum, et ita omnis chorus incipiens Patrem omnipotentem, alta voce incipiat canere Credo in unum Deum, et ita omnis chorus incipiens Patrem omnipotentem, ad finem usque perducat. Diaconus vero statim ut a pulpito gradum ad altare ascenderit, accipiens corporale ab acolytho, alio se adjuvante diacono super altare distendat. Quod utique linteum ex puro lino contextum esse debet, quia sindone munda corpus Domini legitur involutum in sepulcro; et tantae quantitatis esse debet, ut totam altaris superficiem capiat. 8. Archisubdiaconus quippe ut Evangelium ab omnibus clericis deosculatum super altare deposuerit, accipiens calicem ab acolytho, archidiacono apportet vinum, per colam, quam in sinistra manu Romanus Ordo archisubdiaconum auriculari digito ferre jubet, purgandum. Quod utique vas in id opus ex aliquo metallo formatum, portaturus est. 9. Quibus ita peractis, et Symbolo finito, dicat pontifex ad populum, una cum illo diaconis,
Abbreviated transcription (Latin):
at ab eo benedictionẽ. & p̃bensse ad pede eiꝰ adhibente manũ ep̃o. osculet
ra pulpitũ ẽtra diaconũ stare debent Sed ille qui turibulũ tenet. iuxta ecũ
insacrario acustode eccłȩ saera uasa accepturi s. & ea inchorũ portaturi. & alt cũ calice
corporali cooꝑto. & uͥno cũ aqua mixta infuso indextera parte. alt̾q cũ patena insinistr
parteerit. Itaq ꝑ lecto eugłio accipiat subdiaconus puluinar. & eugł m adiacono. eũq
edat. Corã quo. etiã unus cũ turibulo. & .uii. acoliti cũ candelabris usqͣ. alta
cedant. Quo cũ ꝑuenerins ep̃s accepto odore incensi. & eugło deosculato. ad p̃dicationẽ¬
ꝑmanꝰ prbi & archidiaconi ꝑducendus ẽ. Et interim dũ sermonẽ fac̃ ad popłm. subdiaconus
circũ eundo fr̃ib eugłm apportet. ab om̃ib ordinat̃i deosculandũ. Sin aut̃ ep̃s p̃dicare noluerit

Expanded text:
at ab eo Benedictionem, et praebens se ad pedes ejus, adhibente manum episcopo, osculetra pulpitum contra diaconum 73 stare debent. Sed ille qui thuribulum tenet juxta eum stet in in sacrario a custode ecclesiae sacra vasa accepturi sunt, et ea in chorum portaturi; et alter cum calice corporali cooperto, et vino cum aqua mista infuso, in dextera parte, alterque cum patena in sinistra parte erit. 7. Itaque perlecto Evangelio, accipiat subdiaconus pulvinar et Evangelium a diacono, eumque praecedat, coram quo etiam unus cum thuribulo, et septem acolythi cum candelabris usque ad altare antecedant. Quo cum pervenerit, episcopus, accepto odore incensi et Evangelio deosculato, ad praedicationeri et archidiaconi perducendus est Et interim dum sermonem facit ad populum, sub diaconus circumeundo fratribus Evangelium apportet, ab omnibus ordinatim deosculandum; sin autem episcopus praedicare noluerit,
Abbreviated transcription (Latin):
sexpletis cũ psalmꝰ cantat᷑. innuente ep̃o p̃cedant acoliti cũ candelabris. pͥmũ uni
duo: & subdiaconi similit̃. ꝓtin diaconi secuturi. Et sic ꝓcedat sacerdos inchorũ. ducentib eũ
duob prbis. quos cappis iã ante p̃diximꝰ. eẽ indutos. siue ut alii uolunt diaçonib Apud quosoã
aut̃ in hac ꝓcessione. alis subdiaconib p̃cedentib ille qͥ lectionẽ lecturꝰ ẽ. cũ euangłio retrodia¬
conos ep̃m pcedit. Corã quo. duo accoliti cũ candelabris. unusq cũ turibulo antecedant. Quib.
utiq in hoc c̃sentiendũ ẽẽ. uolum. Igit᷑ ut om̃is ꝓcessio inchorũ uenerit. accoliti cũ candelabris
se diuidant .iiii. scilicet indexterã. & .iii. insinistrã. Similiq mͦ. diaconi faciant. Subdiaconi
uit ꝓtinꝰ ut inchorũ uenerint. quasi quȩdã linea porrecti usq ad altare ꝓgri¬

Expanded text:
His expletis, cum Psalmus cantatur, innuente episcopo praecedant acolythi cum candelabris, primum unuHis expletis, cum Psalmus cantatur, innuente episcopo praecedant acolythi cum candelabris, primum unus, tum duo et duo, et subdiaconi similiter. Protinus diaconi secuturi. Et sic procedat sacerdos in chorum, ducentibus eum duobus presbyteris, quos cappis jam ante praediximus esse indutos, sive, ut alii volunt, diaconibus. Apud quosdam autem in hac processione aliis subdiaconibus praecedentibus, ille qui lectionem lecturus est cum Evangelio retro diaconos episcopum praecedit, coram quem duo acolythi cum candelabris, unusque cum thuribulo antecedant. Quibus utique in hoc consentiendum esse volumus. 3. Igitur ut omnis processio in chorum venerit, acolythi cum candelabris se dividunt: quatuor scilicet in dexteram, et tres in sinistram, similique modo diaconi faciant. Subdiaconi autem, protinus ut in chorum venerint, quasi quaedam linea porrecti usque ad altare pr
Abbreviated transcription (Latin):
stante extrasacrarũ siue intra ubise pontifex parat. retro acolitis ordinatim standu ẽ. Duo
aut̃ prbi ita ut admissa excepto qđ cappis indutis uestiti unacũ . Uii. diaconib corã ep̃o stantes.
ministrent ei. cantantes cũ illo .uii. psalmoscũ lȩtania. Tertia uͦ afrib. impleta. ꝓcedunt diaconi
desacrario diuidentes se induas partes. quatuor addexterã: tres adsinistrã. Et t̃c ꝓcedat ẽps
stetq exchoro sic ꝓpe adeo ut cantori manu innuere ualeat. Cui etiã silendu ẽ: usq qͦ ep̃s
cantare uisserit. Dehinc innuente ep̃o cantet᷑ introitus. & pontifex acustode ȩccłȩ qͥ alba
indutus ẽe debet incensũ accipiens ponat inturibulũ. & archi subdiacono apportante ȩuangłn
cõplicatũ osculet᷑. Quo tam aplerisq reuoluto illud eugłm qđ illo die legendũ ẽ osculat᷑.

Expanded text:
stanti extra sacrarium, sive intra, ubi se pontifex parat, retro acolythis ordinatim standum est. Duo stanti extra sacrarium, sive intra, ubi se pontifex parat, retro acolythis ordinatim standum est. Duo autem presbyteri ita, ut ad Missam, excepto quod cappis induti sunt, vestiti, una cum septem diaconibus coram episcopo stantes ministrent ei, cantantes cum illo septem Psalmos cum litania. 2. Tertia vero a fratribus impleta, procedunt diaconi de sacrario, dividentes se in duas partes, quatuor ad dexteram, 71 tres ad sinistram: et tunc procedat episcopus, stetque ex choro sic prope adeo, ut cantori manu innuere valeat. Cui etiam silendum est, usquequo episcopus cantare jusserit. Dehinc innuente episcopo cantetur Introitus. Et pontifex a custode ecclesiae, qui alba indutus esse debet, incensum accipiens, ponat in thuribulum, et archisubdiacono apportante Evangelium complicatum, osculetur; quo tamen a plerisque revoluto, illud Evangelium quod illo die legendum est osculatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Ordo Pcessionis. si quando E p̃s festuus dieb. missa cedebrare uoluerit. ⁊ taut abantiquis patrib ocidentaliũ
institutioneẽ. constitut᷑. hic adt̃ẽ cernit᷑ scriptus.
ost quã pͥma hora celebrata fuerit inc̃uentu frum. qđ apud quosd̃ã capitulũ nuncupat᷑. adecano u
cantore singuli ad missa ministeria acturi destinandis. Et cũ tintinnabulũ adt̃cia sonuerit. om̃s
simul fr̃s inchorũ ordinatim cuenire debent. humeralib & albis. apud quosdã aut̃ casulis induti.
ed ꝓcessionẽ corã ep̃o acturis acustode eccłȩ insaerario ornam̃ta p̾̃benda s. Prb̃is duob qͥ ep̃m ductu
scappȩ. Diaconib stolȩ & dalmatice. subdiaconib uͦ sibi c̃gruȩ uestes. quȩ apud quosdã subdia coniles
iominant᷑. & mappulȩ insinistra manu ferendȩ: a colitis candelabra. & turibul.
is cũ induti fuerint. a colitis candelabra portantib. subdiaconꝰ archidiacono eugł m fert in medo

Expanded text:
Ordo Processionis, si quando episcopus festivis diebus Missam celebrare voluerit, ita ut ab antiquis Patribus occidentalium institutione est constitutus, hic adesse cernitur scriptus. 70 1. Postquam prima hora celebrata fuerit in conventu fratrum, qui apud quosdam capitulum nuncupatur, a decano vel cantore singuli ad Missam ministeria acturi destinandi sunt. Et cum tintinnabulum ad tertiam sonuerit, omnes simul fratres in chorum ordinatim convenire debent, humeralibus et albis, apud quosdam autem casulis induti. Sed Processionem coram episcopo acturis a custode ecclesiae in sacrario ornamenta praebenda sunt, presbyteris duobue, subdiaconibus vero sibi congruae vestes, quae apud quosdam subdiaconales nominantur; et mappulae in sinistra manu ferendae, acolythis candelabra, et thuribula portaturis casulae. His cum induti fuerint, acolytis candelabra portantibus, subdiaconus archidiacono Evangelium fert, in medio
Abbreviated transcription (Latin):
eũ ante redentes: ut p̃diximꝰ intrantẽ. ita ut exeuntẽ cũ om̃i ꝓtessione adsacrariũ reducats¬

Expanded text:
eum antecedentes, ut praediximus intrantem, ita exeuntem cum omni processione ad sacrarium reducaeum antecedentes, ut praediximus intrantem, ita exeuntem cum omni processione ad sacrarium reduca
Abbreviated transcription (Latin):
abeo manib. accipiant. insinistra partealtaris cõmunicaturi. Subdiaconi aũ obculando
manũ ep̃s ore accipiant corpus xp̃i abeo. Post quauͦ diaconi insinistro corenu altaris
abarchiacono manũ eiꝰ osculantes. Etitẽ archidiacono nimis caustȩ ꝓcurandũre ne ꝗd
cõplicantes corporale ponant suꝑ calicẽ. fistula adhuc in eo remanente. Interĩ autẽ
cantet᷑ Agnꝰdĩ & quȩ tc̃ canenda st̃. dehinc om̃s iã cõmunicauerint. Acolitꝰ qui patinã
portat insinistrã altaris partẽ ꝑgens. cũ subdiacono c̃sistat. Sedente uͦ ep̃o scđ̾m p̃dictũ
p̃o cuertente se ad popłm & dicente. dñs uob̾cũ. subdiaconꝰ cũ calice. & acolitꝰ¬
unacũdiaconib sec̃uersurist. Cũq ep̃s collectã finierit. & diaconꝰ Ite missa ẽ . & clerus dõ
gras dixerit. duo diaconi accipientes manꝰ ep̃i. & subdiaconus cũ calice. &acolitꝰ cũ patina

Expanded text:
opum, corpus Christi ab eo manibus accipiant, in sinistra parte altaris communicaturi. Subdiaconi autem osculando manum episcopi, ore accipiant corpus Christi ab eo. Postquam vero diaconi in sinistro cornu altaris ab archidiacono, manum ejus osculantes. Et eidem archidiacono nimis caute 76 procurandum est ne quid peractis, duo diaconi complicantes corporale ponant super calicem, fistula adhuc in eo remanente. Interim autem cantetur Agnus Dei, et quae tunc canenda sunt. Dehinc omnes cum jam communicaverint, acolythus qui patenam portat in sinistram altaris partem pergens cum subdiacono consistat. Sedente vero episcopo secundum episcopo, convertente se ad populum, et dicente Dominus vobiscum, subdiaconus cum calice, et acolytcum diaconibus se conversuri sunt. Cumque episcopus collectam finierit, et diaconus Ite Missa est, et clerus Deo gratias dixerit, duo diaconi accipientes manus episcopi, et subdiaconus cum calice, et acolythus cum patena
Abbreviated transcription (Latin):
te acolito qͥ turibulũ portat. et imposito in illũs incenso ab ep̃o. & subdiacono indextera
parte altaris diaconũ p̃stolante. accedat diaconꝰ adaltare: dñm his uerbis adoraturus. Dñe
labia mea aperies. & os in tũ annuntiabit laude tua. Et adorato altari. genuaflectens ante

Expanded text:
te acolytho, qui thuribulum portat, et imposito in illud incenso ab episcopo, et subdiacono in dextra te acolytho, qui thuribulum portat, et imposito in illud incenso ab episcopo, et subdiacono in dextra parte altaris diaconum praestolante, accedat diaconus ad altare. Dominum his verbis adoraturus, Domine, labia mea aperies, et os meum annuntiabit laudem tuam. Et adorato altari, genua flectens ante
Abbreviated transcription (Latin):
inclinans eugłm osculet᷑. & sic demũ dextro cornu altaris. ubi etiã sedes psibi parata ẽ. osculã
ferat. Ic̃ alius prbr ꝓpriũ repetat locũ. alius aut̃ librũ ep̃o porrigatatq. reuoluat. &tiaconi
.iiii. indextro .iii. insinistro altaris cornu csistant. Peracto itaq intrditu. innuente ep̃o can
tandũe. kyrrieł. sine cui insinuatione cantorẽ nihil canere licebit : Ett̃e accoliti cande labra
iferiori gradu quasi quodã filo ꝑ rectã linẽa ponatt. uelut quidã uolunt in
git᷑ cũ gła in excelsis ꝑ cantabit᷑ & pontistx se ad popłm pax uob̃cũ dicturus c̃uertit. duconi
sinul cũeo se cuersuris. Cũq collectã finierit. lectio legat᷑. Et sedente ep̃o agedat archidiaconꝰ.
& genuflexo ante cũ. regat uestim̃ta illius. & p̃bensse ad pede reuertat᷑. T inita uͦ lectione: illisꝗͥ

Expanded text:
inclinans, Evangelium osculetur; et sic demum dextro cornu altaris, ubi etiam sedes sibi parata est, osculum inclinans, Evangelium osculetur; et sic demum dextro cornu altaris, ubi etiam sedes sibi parata est, osculum ferat. Tunc alius presbyter proprium repetat locum, alius autem librum episcopo porrigat atque revolvat, et diaconi quatuor in dextro, tres in sinistro altaris cornu consistant. 5. Peracto itaque Introitu, innuente episcopo, cantandum est Kyrie eleison, sine cujus insinuatione cantorem nihil canere licebit. Et tunc acolythi candelabra in inferiori gradu, quasi quodam filo, per rectam lineam ponant, vel, ut quidam volunt, inontifex se ad populum, Pax vobiscum dicturus, convertit, diaconi simul cum eo se conversuri sunt. Cumque collectam finierit, lectio legatur. Et sedente episcopo, accedat archidiaconus, et genu flexo ante eum regat vestimenta illius, et praebens se ad pedem, revertatur. Finita vero lecti
Abbreviated transcription (Latin):
Pontifex uͦ pꝰ quã inmedietatẽ chori ꝑducit᷑. prb̃is qͥ eũ ducebant siue diaconib manꝰ eiꝰ osculantib
ꝓpriaq repetentib loca. inclinansse dm̃ ꝓpeccatis suis dep̃cct᷑. Ec erectꝰ. pͥmũ prb̃is duob deinde
dia conibus ꝑ ordinẽ om̃ib pacis osculadabit. Inquib dã enĩ locis usus e. & c̃suetudo. ut hisfinits.
minist᷑ cũ turibulo subdi aconũ euqłm portantẽ aꝑtecedat ad altare: corã illo incensu ponens:
& subdiacon desuꝑ euangłm deponens reuertat᷑. In aliis uͦ ñ incensu adaltare portat᷑. antequã
t̃c̃ duo & duo diaconi altaris cornua osculent᷑. & nouissime archidia con solus. Sed c̃tinuo ut eps
naltiora scandere incȩꝑit. subdiaconꝰ qͥ pus iuxta altare stabat choro ła patri c.
ꝓpria locareuertendũ ẽ .& .iui. indextro choro trib insinistro standu erit. Quib ita finitis
ite uersus achoro cantandus ẽ. & pontifex usq inmedietatẽ altaris ducendus ẽ. Ubi se altari

Expanded text:
tur, presbyteris, qui eum ducebant, sive diaconibus manus ejus osculantibus, propriaque repetentibus loca, inclinans se Deum pro peccatis suis deprecetur. Tunc erectus primum presbyteris duobus, deinde diaconibus per ordinem omnibus pacis oscula dabit. In quibusdam enim locis usus est et consuetudo, ut his finitis minister cum thuribulo subdiaconum Evangelium portantem antecedat ad altare, coram illo incensum ponens; et subdiaconus desuper Evangelium deponens revertatur. In aliis vero non incensum ad altare portatur, antequam primum, et tunc duo et duo diaconi altaris cornua osculentur, et novissime archidiaconus solus. Sed continuo ut episcopus in altiora scandere incoeperit, subdiaconus qui prius juxta altare stabat, choro Gloria Patri canente, ad propria loca revertendum est, et quatuor in dextro choro, tribus in sinistro standum erit. Quibus ita finitis, item versus a choro cantandus est, et pontifex usque in medietatem altaris ducendus est; ubi se altari
Abbreviated transcription (Latin):
ENEDICAT UOS OMOP̃S DÑS
beatorum mastyrum suorum
Et sicut illi per diuersa tormentorum ge¬
nera caclestis regni sunt sostit heredĩ¬
tatem. lta uos eorum mereamini con¬
sostium. per bonorum operum exhi¬
bitionem. AM EN
Quod ipse prestare dignetur

Expanded text:
enedicat vobis Dominus beatorum martyrum suorum Ut sicut illi per diversa genera tormentorum coelestis regni sunt sortiti haereditatem, ita vos eorum mereamini consortium per bonorum operum exhbitionem. Amen. Quod ipse praestare dignetur
Abbreviated transcription (Latin):
mysteria regni sui. qui iam dare
dignatus est auditũ uerbi sui. a
icque mentes uñes seminis sui copia reple¬
at. ut in uobis illud sibi placite fructifi¬
care concedat. A MEN

Expanded text:
mysteria regni Dei, qui jam dare dignatus est auditum verbi sui. Amen. Sicque mentes vestras seminis sui copia repleat, ut in vebis illud sibi placite fructificare concedat. Amen
Abbreviated transcription (Latin):
sus dirigere dignetur. ut brauiũuos
ut nullis huius uitae operibus
que sanctos operarios mittere dignatus
est. ipse uossua gratia dignetur excole¬
re. ut denario uitae perhennis remune¬
rare non abnuat.AMEN
Quod ipse prestare dign&ur.

Expanded text:
sus dirigere dignetur, ut bravium vos ut nullis vitae hujus oneribus que sanctos operarios mittere dignatus est, ipse vos sua gratia dignetur excolere, ut denario vitae perennis munerare non abnuat. Quod ipse praestare.
Abbreviated transcription (Latin):
nsui receptaculo cordis demptis uit¬
orum spinulis supernas uistutes inse¬
ras. quarum copia & corda populorũ
enutriat. & enutriens in bonis operib¬
Numquam deficiat. AMCN

Expanded text:
ui receptaculo cordis, demptis vitiorum spinulis, supernas virtutes inseras, quorum copia et subditorum corda erudias, et erudiens in bono opernunquam deficias. Aut
Abbreviated transcription (Latin):
humanum.AM EN
tudo. latitudo. sublimitas & profũn¬
cemq gestando. ita inpresentis uitae
stadio redemptorem nostrum possitis
sequi. ut ei inter choros angelorum post
obitum mereamini adscisci. am̃¬
QUIBEATUM TOHANNE
baptistam magnum nun¬
tiasti perangelum. maxi
um dño. matrem repleuit gaudio. pa¬
tris linguam soluit auinculo. cernepla¬
cato uultu confrequentantem hodie
populum.adtanti preconis occursũ. A
Ascendat uox illius ad aures altissimi. qui
maternis uisceribus ante mundi dnm̃
nouit confiteri quam nasci. A m
Et eo intercedente purg&ur haec plebs
acrimine. cuius auctorem lauacri sacror
dextera tinxit infonte. Ã
Quod ipse prestare dign&ur.

Expanded text:
humanum. Amen.tudo, latitudo, sublimitas et profuncemque gestando, ita in praesentis vitae stadio Redemptorem nostrum possitis sequi, ut ei inter choros angelorum post obitum mereamini adscissi. Amqui beatum Joannem Baptistam magnum nuntiasti per angelum, maximomino, matrem replevit gaudio, patris linguam solvit a vinculo, cerne placato vultu frequentantem hodie populum ad tanti praeconis occursum. Amen. Ascendat vox illius ad aures Altissimi, qui maternis visceribus ante mundi Dominum novit confiteri quam nasci. Amen. Ut eo intercedente purgetur haec plebs a crimine, cujus auctorem lavacri sacra dextera tinxit in fonte. Amen. Quod ipse praestare, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
ne genus demoniorum sicut incensu iecoris
piscis quem raphael archangelus tobiam
famulum tuum docuit cũ ascendit ad sare
liberationẽ. descendat benedictio super hanc
dirigatur oratio mea sicut incensũ in con¬
spectutuo. sit nobis odor consolationis. sua¬
uitatis & gratiȩ. ut fumo isto effug&ur om¬
ne fantasma mentis & corporis. ut simus
pauli apłi uocebonus odor dõ. Effugiant
demonũ incursus. sicut puluis a facie uenti.
& sicut fumus a facie ignis. presta hoc pussi¬
me pater boni odoris incensũ ad opus ecłȩ
tuȩ ob causam religionis iugiter permane
re. ut mystica nobis significatione spiritu¬
alium uistutum flagrans ostender& odor
maiestatis dextera hanc creaturã benedice¬
re ex diuersarum rerum commixtione in¬
fectam dignare. ut inuirtute scĩ nominis:
tui omnes inmundorũ spirituum phantas¬
maticos incursus effugare. omnesq morbos

Expanded text:
ne genus daemoniorum, sicut fumus jecoris piscis, quem Raphael archangelus tuus Tobiae famulo tuo docuit accendi ad sanctam liberationem. Descendat super hanc Dirigatur oratio mea, sicut incensum in conspectu suo. Sit nobis odor consolationis ac suavitatis et gratiae, ut fumus ejus effuget omnes phantasias mentis et corporis, ut simus, Apostoli tui voce, boni odoris Deo, effugiat daemonum incursus, sicut pulvis a facie venti, et sicut fumus a facie ignis. Praesta hoc, piissima boni odoris ad opus Ecclesiae tuae ob causam religionis jugiter permanere jussisti, ut mystice nobis significationem spiritualium virtutum fragrans ostenderet odors immensae majestatis dextera hanc creaturam benedicere ex diversarum rerum commixtione confectam dignare, ut virtute sancti nominis tui omnesque immundorum spirituum fantasmaticos incursus effugare, omnesque morbos
Abbreviated transcription (Latin):
qx uerbis calestib conserat᷑. Accipe quȩ st̃ uerba. Dicit sacerdos. Pac nob inquit hanc obla¬
tionẽ scriptã ratã ratio abilẽ. acceptabilẽ. qđ est figura corporis & sanguinis dñi nr̃i ihu xp̃i.¬

Expanded text:
quia verbis coelestibus consecratur? Accipe, quae sunt verba. Dicit sacerdos: Fac nobis, inquit, hanc oblaquia verbis coelestibus consecratur? Accipe, quae sunt verba. Dicit sacerdos: Fac nobis, inquit, hanc oblationem adscriptam, rationabilem,  acceptabilem, quod est figura corporis et sanguinis Domini nostri
Abbreviated transcription (Latin):
serit consecratio. de pane fit corpus xp̃i. hoc gͥ. astruimꝰ. quomodo potest qui panis est corpꝰ eẽ xp̃i.
uenerabile sacram̃tũ. iã ñ suis sermonib utit᷑ sacerdos. sed utit᷑ sermonib xp̃i. Ei
sermo xp̃i hoc conficit sacram̃tũ. Quis est sermo xp̃i: Nẽpe is quo facta st̃ om̃ia. Iussit dñs factũ
Uides gͦ quã operatorius sit sermo xp̃i: Sigͥ. tantauis est in sermone dñi iħu ut inciꝑent
et̃ quȩ ñ erant. quanto magis operatorius est ut sint quȩ erant. & in aliue cõmutentur.
consecratione uerbi caelestis Sed fortẽ dicis. Spetic̃ sanguinis ñ uideo. S habet similitudinẽ.
Sicut enĩ mortis similitudie sumpsisti. itã etiã similitudinẽ g̃ciosi sanguinis bibis. ut nullus horra
cruoris sit. & p̃cgim tam̃ ꝑet᷑ redeptionis. Didicisti gͦ. quia qđ accipis corpꝰ xp̃i ÷. Uis scire¬

Expanded text:
serit consecratio, de pane fit caro Christi. Hoc igitur astruamus. Quomodo potest qui panis est, corpus esse Chrserit consecratio, de pane fit caro Christi. Hoc igitur astruamus. Quomodo potest qui panis est, corpus esse Chrenerabile sacramentum, jam non suis sermonibus utitur sacerdos, sed utitur sermonibus Christi. Ergo sermo Christi hoc conficit sacramentum. 15. Quis est sermo Christi: Nempe is quo facta sunt omnia. Jussit Dominus, et factum Vides ergo, quam operatorius sit sermo Christi. Si ergo tanta vis est in sermone Domini Jesu, ut inciperent esse quae non erant: quanto magis operatorius est, ut sint quae erant, et in aliud commutentur? consecratione verbi coelestis. Sed forte dicis: Speciem sanguinis non video; sed habet similitudinem. sicut enim mortis similitudinem sumpsisti, ita etiam similitudinem 371 pretiosi sanguinis bibis; ut nullus horror cruoris sit, et pretium tamen operetur redemptionis. Didicisti ergo quia quod accipis, corpus est Christi
Abbreviated transcription (Latin):
cipis xp̃i seriione conficit᷑. Qđ si tantũ ualuit sermoheliȩ. ut ignẽ decaelo deponeret.
non ualebit xp̃i sermo ut species mutet elem̃toꝵ De totius mundi oꝑib legisti. qr ipse
OC
ñ erat. non potest ea quȩ st̃ in id mutare qđ ñ erant: Non enĩ minꝰ est nouas reb dare. quã
tiutare naturas. S qđ argum̃tis utim̃. suis utam̃ excmplis in carnationisq astruam̃us¬
mysteriis ueritatẽ. Nunqͥd natura usus p̃cessit. cũ iħs dñs ex maria rasceret᷑: Si ordinẽ querimꝰ.
uiro mixta femina generare consueuit. liquet. gͥ qđ pret̾ n̾aturae ordinẽ uirgo generauit:
& hoc qđ conficim corp̃ ex uirgine÷. Idẽ ila .iiͦi. de sacra mentis.¬
Forte tu dices. Os panis est usitatus. Sed panis iste. panis est ante uerba sacram̃toꝵ. Ubi acces¬

Expanded text:
cipis, Christi sermone conficitur. Quod si tantum valuit sermo Heliae, ut ignem de coelo deponeret, cipis, Christi sermone conficitur. Quod si tantum valuit sermo Heliae, ut ignem de coelo deponeret, non valebit Christi sermo, ut species mutet elementorum? De totius mundi operibus legisti: quia ipse od non erat, non potest ea, quę sunt, in id mutare, quod non erant? Non enim minus est novas rebus dare quam mutare naturas. Sed quod argumentis utimur? Suis utimur exemplis incarnationisqmysterii ueritate. Nunquid nature usus precessit, cum Iesus dominus ex Maria nasceretur? Si ordinem querimus, uiro mixta femina generare consueuit. Liquet igitur quod preter nature ordinem uirgo generauit, et hoc quod conficimus corpus ex uirgine est. Quiforte dicis: Meus panis est usitatus. Sed panis iste panis est ante verba sacramentorum : ubi acces
Abbreviated transcription (Latin):
Forte dicas. Aliud uideo quo modo tu mͥ asseris. qđ xp̃i corpus accipiã: Et
hoo nobis adhuc suꝑ est ut probemꝰ. Quantis igit᷑ utim᷑ ex emplis. probem non hoc
eẽ qđ natura formauit. sed qđ benedictio consecrauit. maiorẽq uĩ esse benedictionis¬
quã nature. qr benedictione etiã natura ipsa mutat᷑. Mirgã tenebãt moyses. ꝓiecit eã
& facta ÷ serpens. Aursus prendit caudã serpenis. & in uirge naturã reuertit. Uides qͥ
ꝓphetica grã bis mutatã eẽ naturã & serpentis & uirga : Currebant ȩgypa flumina.
puro a quarũ meatu. Subito  de fontiũ uenis sanguiscepit erũpere. Nonerat potus in fluuis.
Rursus ad prophetae uoces cruor cessaust fluminũ. aquarũ natura remeauit. It ẽ ili eodẽ¬
grãm: Qđ si tantũ ualuit humana benedictio ut naturã conuerteret. qͥd dicim̃ de ipsa
consecratione diuina. ubi ipsa uerba dñi saluatoris aperant᷑: Nlã sacram̃tũ istud qđ ac-¬

Expanded text:
Forte dicas: aliud video; quomodo tu mihi asseris, quod Christi corpus accipiam? Et hoc nobis adhuc superest ut probemus. Quantis igitur utimur exemplis, ut probemus, non hoc esse, quod natura formavit, sed quod benedictio consecravit, majoremqe, quia benedictione etiam natura ipsa mutatur. Virgam tenebat Moyses, proiecit eam et facta est serpens. Rursus prendit caudam serpentis et in uirge naturam reuertit. Vides igitur prophetica gratia bis mutatam esse naturam et serpentis et uirge. Currebant Egypti flumina puro aquarum meatu. Subito de fontium uenis sanguis cepit erumpere. Non erat potus in fluuiis. Rursus ad prophete uoces cruor cessauit fluminum, aquarum natura remeauit. His et alieramus. Quod si tantum ualuit humana benedictio ut naturam conuerteret, quid dicimus de ipsa consecratione diuina ubi uerba ipsa domini saluatoris operantur? Nam sacramentum istud quod ac
Abbreviated transcription (Latin):
ambigatis. hos enĩ ore sumit᷑. qđ fide credit᷑. & frustra ab illis am̃ respondet᷑. a quib contra
id qł acapt᷑ dipatatur. De DA. nihilo inu̾ cotidie ait ap̃c tollit peccata mandi luaq
nos a peccatis nr̃is. in sanguine suo. cũ eidẽ beatae passionis memoria replicat᷑. cũ panis & uini
creatura insacram̃tũ carnis & sanguinis eiꝰ in esfabili sp̃s scĩficatione transfert᷑. sisq corp̃
& sanguis illius ñ int̃ fideliũ manꝰ ad ꝑhiciẽ ipsoꝵ occidit᷑. & fundit᷑. s fideliũ ore suã sumit᷑

Expanded text:
ris Christi et sanguinis ambigatis. Hoc enim ore sumitur, quod fide creditur, et frustra ab illis amen respondetur, a quibus contra ris Christi et sanguinis ambigatis. Hoc enim ore sumitur, quod fide creditur, et frustra ab illis amen respondetur, a quibus contra id quod accipitur, disputatur. » Beda nihilominus: « Quotidie, ait, Christus tollit peccata mundi, lavatque nos a peccatis nostris in sanguine suo; cum ejusdem beatae passionis memoria replicatur, cum panis et vini creatura in sacramentum carnis et sanguinis ejus ineffabili Spiritus sanctificatione transfertur; sicque corpus et sanguis illiu
Abbreviated transcription (Latin):
nas carnis eiꝰ & sanguinis hostias immolare. hat nanq singłarit̃ uicima ab ȩterno interitu ani-¬
mã saluat. quȩ illã nob̾ mortẽ unigeniti ꝑ mysteriũ representat. Qui licet surgens a mortuis iã¬
ñ morit᷑. & mors ei ultra ñ dñ abit᷑. tam̃ inse ipso immortalit̃ atq incorruptibilit̾ uiuens.
ꝓ nob iterũ in hoc mysterio sacrae oblationis immorat᷑. Cias qͥppe ibi corpꝰ sumit᷑ eiꝰ caro in ppłi
salute parcit᷑. eiꝰ sanguis ñiã in manꝰ infideliũ. s in ora fideliũ fundit᷑. PoctoR LEO. tc̃ att¬
sacrificii munda ÷ oblatio. & miscđiae scã largitio. qͣndo qͥ ista dependt̃ qͥd operent᷑ intelligunt.
Nã dicente dño nisi manducaue̾ritis carnẽ filii hominis. & biberitis eiꝰ sanguinẽ. ñ habebitis inuitã

Expanded text:
nas carnis ejus et sanguinis hostias immolare. Haec namque singulariter victima ab aeterno interitu aninas carnis ejus et sanguinis hostias immolare. Haec namque singulariter victima ab aeterno interitu animas solvit, quae illam nobis mortem Unigeniti per mysterium repnon moritur, et mors ei ultra non dominabitur , tamen in seipso immortaliter atque incorruptibiliter vivens pro nobis iterum hoc mysterio sacrae oblationis immolatur. Ejus quippe ibi corpus sumitur, ejus caro populi salute partitur; ejus sanguis non in manus infidelium sed in ora fideliusacrificii munda est oblatio, et misericordiae sancta largitio, quando hi qui ista dependunt, quid operentur intelligunt, nam dicente Domino: Nisi manducaveritis carnem Filii hominis et biberitis ejus sanguinem, non habebitis vitam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ hoc illi mors ñ uita erit. dũ de uita alit̃ quã ipsa uita sentit. Quȩ ait. Panis quẽ ego dedero
caromea ÷ ꝓmundi uita. Hic.gͦ. specietenꝰ panis. sed inueritate caro uritatis. & uita fidelis
inquiens in pane. qđ pependit in ligno. Hoc accipite in calige. ꝙ manauit le latere. Hc̃ idẽ
quis intelliget. Quis enĩ portat᷑ enmanib suis Manib alioꝵ potest potari homo
manib suis dem̾o portat᷑. Quomꝰ int̾elligat᷑ in ipso dđ scđm lizterã ñ inuenimꝰ inx p̃o aut̃ in¬
uenimꝰ. Ferebatur enĩ xp̃&inmanib suis. qͣndo cõmendans ipsũ corpꝰ suũ ait. hoc ÷ corpꝰ
meũ. Neal Idẽ olost layca ait. Accesserunt enĩ ad illũ iudei ut crucifigerat. nos ad eũ
accedamꝰ: ut corpꝰ & sanguinẽ eiꝰ accipiam̃. Illi de crucifixo contenebrati st̃. nos nanducand

Expanded text:
per hoc illi mors, non vita erit, dum de Vita aliter quam ipsa Vita sentit, quae ait: Panis quem ego dedero per hoc illi mors, non vita erit, dum de Vita aliter quam ipsa Vita sentit, quae ait: Panis quem ego dedero caro mea est pro mundi vita. Hic ergo specie tenus panis, sed in veritate caro Veritatis, et vita fidelis inquit, in pane, quod pependit in ligno; et hoc accipite in calice, quod manavit ex latere. Haec eadem lliget? Quis enim portatur in manibus suis? Manibus aliorum potest portari homo, manibus suis nemo portatur. Quomodo intelligatur in ipso David secundum litteram non invenimus; in Christo autem invenierunt enim ad illum, ut crucifigerent: nos ad eum accedamus, ut corpus et sanguinem ejus accipiamus. Illi de crucifixo tenebrati sunt: nos manducando
Abbreviated transcription (Latin):
grã redẽptionis. idõ in similitudinẽ quidẽ accipis sacram̃tũ. s uerae naturae grãm uircutẽq con-¬
sequeris.
hiladiys dosc̃a luililale. Ipse eñ ait. Caro m uere est esca esanguis nõ
uere est potus. Quiedit carnẽ meã & bibit sanguinẽ meũ. i me manet & ego in eo. De
ueritatȩ carnis & sanguinis nen relictus est ambigendi loco. Nc̃ enĩ & ipsius dñi ꝓfessione
& fide nr̃a. uere caro ÷. & uere sanguis ÷. Et hadaccepta at hausta id efficiunt. ut nos¬
u̾m uerũ eẽ dm̃ denegant. Axao st ilauS Soł iohaliricdl. Erit aut̃ illi homini
mors ñ uita. qui mendacẽ putauerit ultã. Mendacẽ qͥppeputat uitã. uł quantũ
inse x facit. qui sacratissima uerba redẽptoris int̃polare. uł falsop̃sumit int̾pretari. atq

Expanded text:
gratia redemptionis, ideo in similitudinem quidem accipis sacramenta, sed verae naturae gratiam virtutemque congratia redemptionis, ideo in similitudinem quidem accipis sacramenta, sed verae naturae gratiam virtutemque consequeris.impie dicemus. Ipse enim ait : Caro mea vere esca est, et sanguis meus vere est potus. Qui edet carnem meam et bibet sanguinem meum, in me manet et ego in eo. De veritate carnis et sanguinis non relictus est ambigendi locus; nunc enim et ipsius Domini professione et fide nostra vere caro est et vere sanguis. Et haec accepta atli homini mors, non vita, qui mendacem putaverit Vitam. » Mendacem quippe putat Vitam, vel, quantum in se est, facit, qui sacratissima verba Redemptoris interpolare, vel falso praesumit interpretari: atque
Abbreviated transcription (Latin):
ex substaitia patris. ita uera eiꝰ caro est sicut ipse dixittquã accipimꝰ. & uerus ei sanguis est quẽ
potamꝰ. S forte dicas qđ dixert̃ tc̃ tpr̃is etiã discipuli xp̃i. audientes dicentẽ. nisi qͥs man
ducauerit carnẽ meã & biberit sanguinẽ meũ. non manebit inme nec habebit uitã aternã.
Forte dicas quomodo uera: Qui similitudinẽ uideo ñ uideo sanguinis ueritatẽ. Primo om̃iũ
dixi tͥ de sermone xp̃i. qui operat᷑ ut possit mutare & conuertere. genera instituta naturae.¬
Deinde ubi non tulert̃ sermonẽ xp̃i discipuli ciꝰ. audie ites qđ carnẽ suã daret manducare.
& sanguinẽ suũ daret bibendũ. recedebant. Solus aut̃ petrus dix̃. Uerba uitae & ternae babes.
& ego a te quo recedã: Ne gͥ plures hoc dicerent. ueluti quidã esset horror cruoris. sed maneret

Expanded text:
ex substantia patris, ita uera eius caro est sicut ipse dixit, quam accipimus, et uerus eius sanguis est, quem ex substantia patris, ita uera eius caro est sicut ipse dixit, quam accipimus, et uerus eius sanguis est, quem potamus. Sed forte dicas quod dixerunt tunc temporis etiam discipuli Christi audientes dicentem: Nisi quis ducaverit carnem meam et biberit sanguinem meum, non manebit in me nec habebit vitam aeternam, forte dicas: Quomodo vera? Qui similitudinem video, non video sanguinis veritatem! Primo omnium dixi tibi de sermone Christi, qui operatuDeinde ubi non tulerunt sermonem Christi discipuli ejus, audientes quod carnem suam daret manducandam et sanguinem suum daret bibendum, recedebant. Solus autem Petrus dixit: « Verba vitae aeternae habes, et ego a te quo recedam? » Ne igitur plures hoc dicerent, veluti quidam esset horror c