comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
medit carnes & azimos : Itc&iã ipseangelus insacrificio quod obtulit gedeom offici
um minis trantis impleuit. Ignem quippe homo minister. ut homo sinemiraculo sub¬
iecisset quem mirtbiliter ut angelus iste subiecii : deniquetunc cognouit gedeon
quod angelus dñi esset : nam hoc scriptura continuo subdidit: & uidit gedeon qm̃ an
gelus dñi est : prius ergo tamquam cum homine loquebatur. quem tamen hominem dĩ
credidit: uttoram ipso sacrificium uellet offerre uelut adiuuandus eius praẽ sentia scĩ¬
tatis XXXUI. Quaeri potest quare gedeon ausus fuerit sacrificium offerredõ prae¬
terlocum ubiiusserat ds̃: praeter tabernaculum quippesuum ds̃ prohibuerat sacrifica¬
resibi cui tabernaculo templum poste a successit: tempore autem quo fuit gedeon taber¬
naculum dierat in silõ atqueideo illittantum legitime posset sacrificari: sed intelli¬

Expanded text:
medit carnes et azymos. Ita etiam ipse angelus in sacrimedit carnes et azymos. Ita etiam ipse angelus in sacrium ministrantis inpleuit; ignem quippe homo minister ut homo sine miraculo subiecisset, quem mirabiliter ut angelus iste subiecit. denique tunc cognouit Gedeon quod angelus domini esset; nam hoc scriptura continuo subdidit: et uidit Gedeon quoniam angelus domini est. prius ergo tamquam cum homine loquebatur, quem tamen hominem dei credidit, ut coram ipso sacrificium uellet offerre uelut adiuuandus eius praesentia sanctitatis. Quaeri potest quare Gedeon ausus fuerit sacrificium offerre deo praeter locum ubi iusserat deus. praeter tabernaculum quippe suum deus prohibuerat sacrificari sibi cui tabernaculo templum postea successit. tempore autem, quo fuit Gedeon, tabernaculum dei erat in Silo; atque ideo illic tantum legitime posset sacrificari. sed intelle
Abbreviated transcription (Latin):
hic autem non dictũ est non ne etce misittedñs. sed nonne et cemisite. XXXIIII
Vbi res pond& gedeon ad angelum in medne. hoc est in me intende. in quosaluabo isrł.
ec temille mei humiliores in manasse. Intellagitur praepositus fuisse mille hominũ
quos grece chili arcos appellat scriptura. anquid aliud: XXXV. Anim aduer
iendum est quod ged eon non ait angelo offeramtibi sacrisicium sed ait offerã sacri¬
ficium meum & ponam in conspectutuo: unde intelli gendum est non eum angelo sed
pangelum sacrificium offerre uoluisse: quod & ipse angelus euidenter ostendit.
qui non abeo sacrificium tamquam sibi sumpsit. sed ait illi: accipe carnes & azimos.
& pone ad petram illam. & ius effunde: & cum hoc fecisset gedeon. extendit angelus dñi¬
summum uirgȩ quãe inmanu eius & tetigit. carnes arimos. & accesus ignis depetra & co¬

Expanded text:
Hic autem non dictum est, Nonne ecce misit te Dominus? sed, Nonne ecce misi te? XXXIV. Hic autem non dictum est, Nonne ecce misit te Dominus? sed, Nonne ecce misi te? XXXIV. Ib. VI, 15. Ubi respondet Gedeon ad angelum, In me, Domine; hoc est, In me intende: In quo salvabo Israel? ecce mille mei humiliores in Manasse: intelligitur praepositus fuisse mille hominum, quos graece χιλιάρχους appellat Scriptura? an quid aliud? XXXV. Ib. VI, 18-22. Animadvertendum est quod Gedeon non ait angelo, Offeram tibi sacrificium; sed ait, Offeram sacrificium meum, et ponam in conspectu tuo. Unde intelligendum est non eum angelo, sed pqui non ab eo sacrificium, tanquam sibi sumpsit, sed ait illi: Accipe carnes et panes azymos, et pone ad petram illam, et jus effunde. Et cum hoc fecisset Gedeon, extendit angelus Domisummum virgae, quae erat in manu ejus, et tetigit carnes, azymos, et accensus ignis de petra co
Abbreviated transcription (Latin):
rit : nomine enim uirorum solere appellari anigelos notumest: quamuis eum qui
es set angelus appellatum eẽ ꝓphetam non facile nec euidenter occurrat : Eum sane
qui ꝓpheta esset dictum angelum legimus sed si an gelorum dicta ꝓphetsça nota
sunt idest quibus futura praenuntiauerunt. curnom possit angelus ꝓph& ȩcaȩ no¬
nomine nuncupari : uerum tamen ut dixi expressum & manifestum dehacre testi
monium non occurrit . XXXII. Quod angelus dicit ad ged eon dñs tecum
potens in fortitudine. nominatiuus casus est non uocatiuus : hoc est dñs potens tecum
est. nontu potens XXIII. Aduertendum est dixisse angelum tamquam ex dñi auc¬
toritate nonne erce misite : cum loqueretur ad gedeon: quis enim eum misit. nisi qui
adeum angelum misit: debbora uero ait adbarat nonne manduauit dñs ds̃ isr ł tibi :

Expanded text:
rit. nomine enim uirorum solere appellari angelos notum est, quamuis eum, qui rit. nomine enim uirorum solere appellari angelos notum est, quamuis eum, qui esset angelus, appellatum esse prophetam non facile nec euidenter occurrat; eum sane, qui propheta esset, dictum angelum legimus. sed si angelorum dicta prophetica nota sunt, id est quibus futura praenuntiauerunt, cur non possit angelus prophetae nomine nuncupari? uerum tamen, ut dixi, expressum et manifestum de hac re testimonium non occurrit. XXXII. Ib. VI, 12. Quod angelus dicit ad Gedeon, Dominus tecum potens in fortitudine, nominativus casus est, non vocatibus. Hoc est, Dominus potens tecum est; non, tu potens. XXXIII. Ib. VI, 14. Advertendum est dixisse angelum tanquam ex Domini auctoritate, Nonne ecce misi te? cum loqueretur ad Gedeon. Quis enim eum misit, nisi qui ad eum angelum misit? Debbora vero ait ad Barac, Nonne mandavit Dominus Deus Israel tibi ?
Abbreviated transcription (Latin):
que itacibum morti ferũ tam quã panem horde aceum elegerunt . non se arbi trantes inde
perituros sed &iã undeuitam uelut escam in noxia lic& uiliore sũpturos : secundũ opinio¬
nem ergoeorũ similitudo posita est animi qr languorem non secundum ueritatẽ : nam
du illinoui nullssunt cibis uitalibus comparandi XXXI. Et factum est quando da¬
mauerunt filii isrł ad dñm ꝓpter madian & misit dñs uirum ꝓphetrm ad filios isrł
& dixit eis : cur non dicatur nomen huius ꝓph&e quod ualde scripturis inusitatum est :
latens causa est nonte men nullam eẽ arbitror : sed quia post uerba quibus ex probrauit
in oboedientiam populo sequitur scriptura dicens & uenit angelus dni. & sedit suꝑ
quercum quae erat inephra non absurde intelligitur iste angelus significatus no¬
mineuiri ut postea quam haec uerbadixit uenerit adquercum memoratã & ibi sede¬

Expanded text:
que ita cibum mortiferum tamquam panem hordeaceum elegerunt non se arbitrantes inde que ita cibum mortiferum tamquam panem hordeaceum elegerunt non se arbitrantes inde perituros, sed etiam inde uitam uelut esca innoxia licet uiliore sumturos? secundum opinionem ergo eorum similitudo posita est animique languorem, non secundum ueritatem. nam dii illi noui nullis sunt cibis uitalibus comparandi. Et factum est quando clamauerunt filii Israhel ad dominum propter Madian, et misit dominus uirum prophetam ad filios Israhel et dixit eis. cur non dicatur nomen huius prophetae, quod ualde scripturis inusitatum est, latens causa est; non tamen nullam esse arbitror. sed quia post uerba, quibus exprobrauit inoboedientiam populo, sequitur scriptura dicens: et uenit angelus domini et sedit sub quercum quae erat in Ephra, non absurde intellegitur iste angelus significatus nomine uiri, ut, posteaquam haec uerba dixit, uenerit ad quercum memoratam et ibi sede
Abbreviated transcription (Latin):
directione cum uerba ad ordinem redeunt sensus explanatur : Iste ergo est
ordo: defecerunt habitantes in isrł. defecerunt. elegerunt ut panem hordea¬
cfum deos nouos donec surrexit debbora Idonec surrexit mater in isrł tuncex
Quaeri potest quomodo dictum sit eleger̃¬
ut panem hor deaceum deos nouos. cũ panis hordeaceus quam uis sit in comparatione tri¬
ticei panis abiciendus tamen &iam ipse pascat & uitale alimentum sit. di aute noui quor
dicuntur elegisse quidefecerunt adõ uiuo non possint in alimentis animae deputari.
sed potius inuenenis : an bactenus accipienda est similitudo quatenus ual& ut propter
hoc solum dictum intelligatur. qui sicut plerumque fastidiosit ut eligenda reiciant᷑
& as ꝑ nanda delectent. Itauitio prauae uoluntatis tamquam langͣore fastidii cum
esset ds̃ eorum uerus infalsuͥs elegerunt nihil aliud quam nouitatem spr&a ueritate. at¬

Expanded text:
directione cum uerba ad ordinem redeunt sensus explanatur. iste ergo est directione cum uerba ad ordinem redeunt sensus explanatur. iste ergo est ordo: defecerunt habitantes in Israhel, defecerunt; elegerunt ut panem hordeaceum deos nouos, donec surrexit Debbora, donec surrexit mater in Israhel; tunc exQuaeri potest quomodo dictum sit: elepanem hordeaceum deos nouos, cum panis hordeaceus, quamuis sit in comparatione triticei panis abiciendus, tamen etiam ipse pascat et uitale alimentum sit; dii autem noui, quos dicuntur elegisse qui defecerunt a deo uiuo, non possunt in alimentis animae deputari, sed potius in uenenis. an hactenus accipienda est similitudo, quatenus ualet, ut propter hoc solum dictum intellegatur, quia, sicut plerumque fastidio fit, ut eligenda reiciantur et aspernanda delectent, ita uitio prauae uoluntatis tamquam languore fastidii, cum esset deus eorum uerus, in falsis elegerunt nihil aliud quam nouitatem spreta ueritate, at
Abbreviated transcription (Latin):
tura dicat deuiro quod intrauitꝰ ad aliquã feminam iam etiam concubuisse
credatur: assidu e quippe sic loquitur scriptura Intrauit ad eam . ut nolit
intellegi nisi quod eĩ mixtussit : hic ergo propriae dictum est intrauit adecm
id est indomum eius intrauit. Nonut ꝑ haec uerba intellegatur concubitus.
XXUIIII In cantico deborre dicitur defecerunt habitaentes S in isrł : defecer̃
donec surrexit debbora donecre surrexit mater in isrł : elegerunt ut panem
hordeaceum deos nouos. Tunc expugna uerunt ciuitates principũ: hic inter¬
mixtus ordo uerborũ obscuritatẽ facit et questionem mouet: quomodo enĩ
in telligatur elegerunt ut panem ordeacłum deosnouos. tunc expugnauer̃
ciuittites principum : quasi tunc eis fauerit ds̃ ad expugnandas ciuitates
principum quando elegerunt ut panem hor deaceum deos nouos: sed in aliis
iam scripturcirũ locis sepedidicimus quẽ ad modum fiant yperbata. quoꝵ

Expanded text:
tura dicit de viro quod intravit ad aliquam feminam, jam etiam concubuisse tura dicit de viro quod intravit ad aliquam feminam, jam etiam concubuisse credatur. Assidue quippe sic loquitur Scriptura, intravit ad eam, ut nolit intelligi nisi quod ei mixtus sit. Hic ergo proprie dictum est, intravit ad eam, id est in domum ejus intravit, non ut per haec verba intelligatur concubitus. XXIX. Ib. V, 7 et 8. In Cantico Debborae dicitur, Defecerunt habitantes in Israel, defecerunt donec surrexit Debbora, donec surrexit mater in Israel, elegeruhordeaceum deos nouos; tunc expugnauerunt ciuitates principum. hic intermixtus ordo uerborum obscuritatem facit et quaestionem mouet. quomodo enim intellegatur: elegerunt ut panem hordeaceum deos nouos; tunc expugnauerunt ciuitates principum? quasi tunc eis fauerit deus ad expugnandas ciuitates principum, quando elegerunt ut panem hordeaceum deos nouos. sed in aliis iam scripturarum locis saepe didicimus quemadmodum fiant hyperbata, quorum
Abbreviated transcription (Latin):
septu aginta est: sicut hab& illa exhebreo uomere occisos sexcertos uiros: quod ista
non hecb& . XXUI. Quid est quod respondens barac debarȩ ait . si ibis ibo & si non
ieris mecum non ibo . qm̃ nesciodiem inqua pros perat angelum dñs mecum: quasi a pro¬
phetissadien audire non potuerit nec illa dionres pondit sed ꝑrexit cumillo: e&x quid est ꝓsperat¬
uit angelum dñs mecum: anhic de monstratum est quia et angelorũ actus pros pe¬
rantur idest adiuuantur adño ut feliciter cȩdant : anlocutionis est prosperat
dñs sisaram et om̃s curruseius : eccequem ad modum commendat scriptura agere
dm̃ incordibus ut det exitum rebus quem constituit: utiq enim pauefecit uel obs¬
si saram cum locuta esset adbaraac qui eum querebat . scriptumest deipsobarac
quia in trauit ad etum. animaduertendum est non esse consequens ut cum scrip¬

Expanded text:
Septuaginta est; sicut habet illa ex hebraeo: uomere occisos sexcentos uiros, quod ista Septuaginta est; sicut habet illa ex hebraeo: uomere occisos sexcentos uiros, quod ista non habet. Quid est quod reieris mecum, non ibo: quoniam nescio diem in qua prosperat angelum Dominus mecum; quasi a prophetissa diem audire non potuerit? nec illa diem respondit, sed perrexit cum illo. Et quid est, prosperat angelum Dominus mecum? An hic demonstratum est, quia et Angelorum actus prosperantur, id est adjuvantur a Domino, ut feliciter cedant? an locutionis est, prosperat . Et pavefecit Dominus Sisaram et omnes currus ejus. Ecce quemadmodum commendat Scriptura agere Deum in cordibus, ut det exitum rebus, quem constituit. Utique enim pavefecit vel obsSisaram, cum locuta esset ad Barac qui eum quaerebat, scriptum est de ipso Barac, quia intravit ad eam: animadvertendum est non esse consequens ut cum Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
Et post eum surrexit samegar filius aneat. & percussit alieni genas insexcentos
uiros praeter uitulos boum & scluauit isrł: quo mõdo post aod iste ꝓisrł pugnauerit.¬
& dictussit saluasse isrł: potest eẽ quaestio: non enim rursus fuerant captiuati uel iugo
seruitutis innexi : sed intelli gendum itac dictum seruauit. non quia nocuerit aliquid
hostis. sed neꝑ mitteretur nocere : qm̃ credendum est bello coepisse temptare & huius
uictoria fuisse depulsum: sed quisibi uelit quod ad didit praeter uitulas boum. obscu¬
rum est : anforte & boum stragem pugnando fecit. & itadictũ est eum occidisse sexcen¬
tos uiros praeter illud qđ fecit debabus occisis: sed quare uitulos: angrȩce locutio¬
nis consuetudo est &iamuitulos eos appellare qui grandes sunt: nam ita loqui uulgo
inaegypto ꝑ hibetur. sicut apud nos pulli appellantur gccllinae cuius lib& a&atis
non autẽ hcob& interp̃tatio ex hebreo praeteruitulo boum sicut istec quae secundum

Expanded text:
Et post eum surrexit Samegar filius Anath et percussit alienigenas in sexcentos uiros praeter uitulos boum et saluauit Israhel. quomodo post Aod iste pro Israhel pugnauerit et dictus sit saluasse Israhel potest esse quaestio; non enim rursus fuerant captiuati uel iugo seruitutis innexi. sed intellegendum ita dictum" saluauit," non quia nocuerit aliquid hostis, sed ne permitteretur nocere: quem credendum est bello coepisse tentare et huius uictoria fuisse depulsum. sed quid sibi uelit quod addidit: praeter uitulos boum, obscurum est. an forte et boum stragem pugnando fecit et ita dictum est eum occidisse sexcentos uiros praeter illud quod fecit de bubus occisis? sed quare uitulos? an graecae locutionis consuetudo est etiam uitulos eos appellare, qui grandes sunt? nam ita loqui uulgo in Aegypto perhibentur, sicut apud nos pulli appellantur gallinae cuiuslibet aetatis. non autem habet interpretatio ex hebraeo "praeter uitulos boum," sicut ista quae secundum
Abbreviated transcription (Latin):
me & posui aurẽ meã ad auscul¬
tandũ. & non erat flatus. nisi
tantũ quasi multoꝵ aromatũ¬
odor ascendebat de corpore eiꝰ.
me osculatꝰ sũ oculos eius & bar¬
bã. & cõplexi crines capitis eius¬
gelicã doctrinã tuã: Quale
responsũ reddã prote : Quis respi
ciet colũnã sine te & non luge
loquar ego humilis: Hodie ui¬
deo te. crastina uͦ considero consi¬
dero addexterã siue ad sinistrã
& ñ inuenio te.
Aut ex quo a¬
mictu operiã calũniã tuam:
Heu me quando uenient homines
delonge querentes te & ñ inue¬

Expanded text:
me, et posui aurem meam ad auscultandum, et non erat flatus, nisi tantum quasi odor multorum aromatum ascendebat de corpore ejus,me, osculatus sum oculos ejus, et barbam complexus crinesque capitis ejusgelicam doctrinam? Quale responsum ciat columnam sine te, et non lugealoquar ego humilis? Hodie video te, crastina vero considero ad dexteram sive ad sinistram, et non invenio te. Aut quo amictu operiam columnam tuam? Heu me, quondo veniunt aliqui de longe quaerentes te, et non inve
Abbreviated transcription (Latin):
Post hos uero dies rursũ fecerunt
illi colũnã habentẽ cubitos qua¬
in tẽpore draco grandis nimis
habitabat iuxta eũ. & stabat in
parte aquilonis. unde nec herba
ibidẽ nascebat᷑. cui etiã introiuit
lignũ in oculũ dextrũ. Quadã¬

Expanded text:
Post hos vero dies rursum fecerunt ei columnam habentem cubitos quaquo tempore draco grandis nimis habitabat juxta eum in partibus Aquilonis, unde nec herba ibidem nascebatur, cui etiam intravit lignum in oculo dextero.
Abbreviated transcription (Latin):
ibi seruiuit usq ad mortis suȩ¬
diẽ. Multi autẽ obtulerunt
randũ nemini prestitit. Ego
humilis & peccator antoninus
in quo potui lectionẽ hanc bre¬
uiter cõposui. Beatus autẽ qͥ
hab&e illã scriptã in libro. &
legit in eccłia & in domo dnĩ.

Expanded text:
ibi servivit usque in diem mortis suae. Multi autem obtulerunt randum minime praestitit. Ego humilis et peccator Antonius, inquantum potui, lectionem hanc breviter exposui. Beatus autem qui habet illam scriptam in libro, et legit in ecclesia et in domo Dei;
Abbreviated transcription (Latin):
nedictũ quo & inluminatꝰ sũ: sed
descendens fac popto. & adnun¬
tia de me antiochie secrete. ne
tumultus fiat in popło. Ego au¬
tẽ requieui sic̃ dñs uoluit. Tuau¬
tẽ ne cesses ministrare in hoclo
cens. Benedic obsecro domine mi.
Et iterũ fleui & dixi. Quales reli¬
quias tollo ate in memoriã: &
hec dicen motũ ẽ corpus illius.
Ego autẽ timiui tangere eũ. & ut
nemo scir& descendi celerit᷑ & fi¬
delẽ frem misi antiochiã ad epm̃.
tinas circa colũnã scĩ. defixerunt
uestimenta ipsius. Erant autẽ
confira propt̾ aurã. Et depo¬
iurta altare ante colũnã. Ibi¬

Expanded text:
nedictum, in quo illuminatus sum; sed descendens, satisfac populo, et annuntia de me Antiochiae secrete, ne tumultus fiat in populo. Ego enim requievi, sicut Dominus voluit; tu autem ne cesses ministrare in hoc locens: Benedic, obsecro, mi domine. Et iterum flevi et dixi: Quales reliquias tollam a te in memoriam? Et haec dicens, motum est corpus illius. Ego autem timui tangere eum. CAP. XVII.--Et ut nemo sciret, descendi celeriter, et fidelem fratrem misi Antiochiam ad episcotinas circa columnam ejus, defixerunt vestimenta sua. Erant autem conficta ab auro. Et depoxta altare ante columnam,
Abbreviated transcription (Latin):
sanabat. p̃cipiebat illi dicens. Ua¬
de in domũ tuã. & honorifica
dm̃ qͥ sanauit te : & ne audeas
dicere quod simeon te curauit.
ne subito tibi peius contingat.
Et ne p̾sumas iurare ꝑ nom̃ dñi.

Expanded text:
sanabat, praecipiebat illi, dicens: Vade in domum tuam, et honorifica Deum qui te sanavit, et ne audeas dicere quod te Simeon curaverit, ne tibi subito deterius contingat: et ne praesumas jurare per nomen Domini,
Abbreviated transcription (Latin):
riũ. & ecce alii officiales uenerunt
ab antiochia propt̃ illũ. & cepe¬
runt clamare ac dicere. Danob
inimicũ nrm̃. Om̃is enĩ ciuitas
turbata ẽ propt᷑ illũ. Respondens
beatꝰ simeon dix̃ eis. Qui illũ huc

Expanded text:
, ecce alii officiales veniebant ab Antiochia propter illum, et coeperunt clamare et dicere: Da nobis inimicum nostrum, omnis enim civitas turbata est propter illum. Respondit ei beatus Simeon: Qui i
Abbreviated transcription (Latin):
qui & cognomine uocabatur zonathas
multa mala faciens. Et cũ a mul¬
tis persequeretur. & iã non poss&
se ab illis abscondere : quadã die¬
quasi leo a facie multoꝵ ꝑsequen¬
tiũ fugiens subito ingressus est
monasteriũ. & amplexus colũnã.
beati simeonis cepit amarissime
plorare. At ille dicit ei. Quis
es aut unde uenisti homo. aut
dit ille. Ego sũ ronathas latro
qͥ omĩa mala feci. & ueni hic
penitere. Ait illi sc̃s simeon.
ales uenerunt ab antiochia dicentes¬
cũ & maleficũ zonathan : ne subi¬
to cõmoueat ciuitas in seditionem.
Bestiȩ enĩ parate sunt ad deuoran¬
dũ eũ. Respondens autẽ eis scs sime¬

Expanded text:
qui nominabatur Jonathas, multa mala faciens, cum a multis persequeretur, nec posset se jam ab illis abscondere, quasi leo a facie multorum persequentium fugiens, subito ingressus est monasterium; et amplexus columnam sancti Simeonis, coepit amarissime flere. At ille dixit ei: Quis es? aut unde venisti homo, aut At ille: Ego sum Jonathas latro, qui omnia mala feci, veni hic poenitere. Ait itaque sanctus Simeon: ales veniebant ab Antiochia, dicentecum et maleficum Jonathan, ne subito commoveatur civitas in seditionem. Bestiae enim paratae sunt ad devorandum eum. Respondit eis beatus Sime
Abbreviated transcription (Latin):
lus per illud triduũ id est a sexta sab¬
ego ex hoc pauens ascendi ad ipsũ.¬
conspectu eius : dixiq ad eũ. Sur¬
ge domine. benedic nos: qm̃ po¬
pulus hic tres dies & tres noctes ha¬

Expanded text:
 id est, sexta, Sabego pavefactus ascendi ad ipsuconspectu ejus, dixique ad eum: Surge, domine, benedic nos, quoniam populus tres dies et tres noctes ha
Abbreviated transcription (Latin):
Sustine me mat̾ modicũ tẽpus. & simul
nos uidebimꝰ si dñs uoluerit. At illa
ut uider& eũ. & solutis crinib incre¬
pabat eũ dicens. Fili. quare hoc fȩcisti:
Pro utero qui te portauit satiasti me
luctu: Pro lactatione qua te lactaui
dedisti mͥ suspiria: Pro osculo quote
mas plagas: Et tantũ locuta est:
in ȩt̃na requie. At illa cępit dicere.
dic mͥ si possibilitas ẽ uidendite ubi
in tanto tẽpore es alienus ame. Et

Expanded text:
Sustine, mater, modicum tempus, et simul nos videbimus, si Deus voluerit. At illa ut eum videret, et solutis crinibus, increpabat eum, dicens: Fili, quare hoc fecisti? pro utero quo te portavi, satiasti me luctu; pro lactatione qua te lactavi, dedisti mihi lacrymas; pro osculo quo te mas plagas. Et tantum locuta est, imus nos in aeterna requie. At illa coepit dicere: si est possibilitas videndi te, in tanto tempore ali
Abbreviated transcription (Latin):
maior ẽ me. & istis talib subuenit.
potestis. intrate & rapite eũ hinc.
Ego autẽ ñ possũ. quia timeo eũ
Audientes autẽ hec uiri illi. re.
nens colũnã homo ipse dicit ao
beatũ simeonẽ. Dñe. si iubes ãbu¬
lare uolo. Respondit ei sc̃s. Iterũ

Expanded text:
 et istis talibus subvenit, potestis intrare, rapite eum hinc. Ego autem non possum, quia timeo eum Audientes autem haec viri illi, regrnens columnam, dicit ad beatum Simeonem: Domine, si jubes, ambulare volo. Respondit illi justus: Iterum
Abbreviated transcription (Latin):
cherubin & scrutatus es fundam̃ta
abissi. qͥ cognouisti adã antequã
ess&. qͥ promisisti regni cęloꝵ diui¬
tias diligentib nomen tuũ. qui lo¬
cutus es moysi de rubo ignis. qͥ be¬
nedixisti abrahã patre nrm. qui
introduristi in paradisũ animas
in ꝑditionẽ. qͥ duos geminos leones
humiliasti & fortia carmina calde¬

Expanded text:
Cherubim, et scrutaris fundamenta abyssi, qui cognovisti Adam antequam esset, qui promisisti regni coelorum divitias diligentibus te, qui locutus es Moysi in rubo ignis , qui benedixisti Abraham patrem nostrum , qui introducis in paradisum animas in perditionem, qui duos leones humiliasti, et fortia Chald
Abbreviated transcription (Latin):
Et ꝑ horã meridianã diuerterunt
paululũ adumbraculũ arboris-
propt̃ estũ ad repausandũ. Cũq se
bat secus illos. & dicunt ad illã.
Per uirtutẽ scĩ simeonis te ad iuramꝰ
modicũ sta : ut cõprehendamꝰ te.¬
occiderunt eã. & manducauerunt
partẽ aliquã ex ea. Statĩ autẽ
& fecerunt ibi annos duos. & postea
uix aliquando sanitatẽ recipere

Expanded text:
et opera, meridiana hora diverterunt paululum ad umbraculum arboris propter aestum ad repausandum. Cumque sedbat secus illos, et dixerunt ad illam: Per orationem sancti Simeonis te conjuramus: modicum sta, ut te comprehendamus.occiderunt, et comederunt partem aliquam ex ea. Statimque oet fecerunt ibi duos annos, et vix aliquando sanitatem recipere
Abbreviated transcription (Latin):
Illo autẽ nolente. cũ ui adducunt
prosternunt se ad pedes eius. flentes &
dicentes. ꝑeccauimus in te serue dĩ sũmi
indulge nob̃. Beatus autẽ simeon geme¬
bat dicens. Quare me grauatis scĩ fr̃s¬
& peccatorẽ. Uos autẽ estis seruidĩ

Expanded text:
Illo vero nolente, adducunt prosternunt se ad pedes ejus, flentes et dicentes: Peccavimus in te, famule Dei, indulge nobis. Beatus autem Simeon gemebat, dicens: Quare gravatis infeliccatorem? Vos autem
Abbreviated transcription (Latin):
re sc̃s dĩ est. Et sumens ex illis quin¬
que fr̃s. uenit ad puteũ : & faciens
orationẽ descendit cũ frĩb in ipsũ
puteũ. Uidensq illos beatꝰ sime¬
on: cepit adiurare eos dicens. Rogo¬

Expanded text:
rvus Dei est. Et sumens secum quinque ex illis, venit ad puteum. Et faciens orationem, descendit cum fratribus in puteum. Vidensque illum beatus Simeon, coepit rogare, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
& regressus dic̃ fr̃ib. Exiui hauri¬
re aqua. & ñ inueni funẽ insitula.
Illi autẽ dixerunt ei. Tace frat̃ ne
forte agnoscat abba. quousq tẽpꝰ
t̃ione & asperitate funis. quia seca
Q uadã uero die exeuntes aliqui
nasteriũ direrunt abbati. Unde
nob̃ adduristi hominẽ istũ: Non
possumꝰ abstinere sicut iste. De

Expanded text:
et ingressus, dicit fratribus: Exivi haurire aquam, et non inveni funem in situla. Et illi dixerunt: Tace, frater, ne forte agnoscat abbas, quousque tempus tione et asperitate funis, quia 171 sQuadam autem die exeuntes aliqui ressi, dixerunt abbati: unde nobis adduxisti hominem istum? Non possumus abstinere sicut ille; de
Abbreviated transcription (Latin):
mea. Ista sunt enĩ quȩ ȩdificant¬
sic̃ docuisti in monasteriũ ubi dñs
uoluerit. & fiat uoluntas eiꝰ in me.
Dicit ei senior. Fili. antequam
ing̃diaris monasteriũ regulã uel

Expanded text:
mea. Ista sunt enim quae aedificantsicut docuisti, in monasterium, ubi Deus voluerit: et fiat voluntas ejus in me. Dixit illi senior: Fili, priusquam ingrediaris monasterium, audi quae
Abbreviated transcription (Latin):
preceptũ illius colligebat uermes
qui cadebant in t̾rã. & porrigebat
illi sursũ. Etille ponebat illos
sibi ad ipsa uulnera in similitudinẽ
beati iob dicens. M anducate quod

Expanded text:
ptum illius colligebat vermes, qui cadebant ad terram, porrigebatque illi sursum. At ille ponebat eos sibi in ipso vulnere, ad similitudinem justi Job, dicens: Manducate quod
Abbreviated transcription (Latin):
librandũ ẽ. si anueniat tantȩ sollẽpnitati
tantȩq aulȩ dĩ p̾rogatiuȩ. Seim enĩ dictũ
primo parenti. Puluis es. & inpuluerẽ ibis
Qđ sĩ demorte dr̃. generalis ẽ. sententia: Si
de resolutione inpuluerẽ: hanc conditionem
xpĩ airo euasit de carde mariȩ sũpta. quȩ
corruptionẽ ñ sustinuit. De hoc enĩ seriptũ ẽ¬
ꝑdauid ꝓpholã dicentẽ: qm̃ ñ derelinques
animã meã in in ferno. nec dabis sem̃ tuum¬

Expanded text:
ati, tantae aulae Dei praerogativae. Scimus enim dictum primo parenti, Quia pulvis es, et in pulverem ibis . Quod si de morte dicitur, generalis est sententia; si de resolutione in pulverem, hanc conditionem Christi caro evasit de carne Mariae sumpta, quae corruptionem non sustinuit. De hoc enim scriptum eDavid prophetam dicentem, Quoniam non derelinques animam mea
Abbreviated transcription (Latin):
ungat᷑ scs̃ scõrũ. Hic enĩ ses corruptionẽ
ñ uidit. qui t̃tio die cũ triũpho de inferis
rediens resurrexꝰ. Caro enĩ eiꝰ quȩ demana
sũptae᷑ & si mortua ẽ. ex infirmitate.
reuix᷑ ex iurtute dĩ. Sed hoc ille: qui quando
uolu it mori. quando uoluit resurgere potuit
Excipit̾ ergo ab ipsa generali sententia de uirgi¬
ne sũpta maria. Qđ ñ mariȩ ñ congruit. congruit
ȩuȩ dicta sunt si cunctis feminis sunt generalia.
& sĩ in aliquo excipit᷑ maria. Scriptũ quippeẽ
Mulieri quoque dix̃ds Multiplicabo erũnas
tuas & conceptꝰ tuos Indolore paries filios.
& sub uiri potestate eris : & ipse dominabit᷑ tui
Frũnã maria sustinuit. cuius animã gladius
passionis xpĩ ꝑ transũt : sẽd concept ñ multipli¬
cauit nec sũb uiri ide. mariti potestate deguit.
go ꝑmansit. Quẽ s̃ne colluuione & sine uirilis
ad mixtiones detrim̃to suscepit. sine dolore
genuit & sine integritatis uiolatione. s pͥudore

Expanded text:
nctus sanctorum . Hic enim Sanctus corruptionem non vidit, qui tertia die cum triumpho de inferis rediens resurrexit. Caro ejus quae de Maria sumpta est, etsi mortua est ex infirmitate, revixit ex Dei virtute. Sed hoc ille, qui quando voluit mori, quando voluit resurgere, potuit. Excipitur ergo ab illa generali sententia de virgine sumpta natura. Quod si non Mariae congruit, congruit quae etiam Evae dicta sunt, si cunctis feminis sint generalia, et si in aliquo excipiatur Maria. Scriptum quippe est, Mulieri quoque dixit Deus, Multiplicabo aerumnas tuas et conceptus tuos. In dolore paries filios, et sub viri potestate eris, et ipse dominabitur tui . Aerumnam Maria sustinuit, cujus animam gladius passionis Christi pertransivit : sed conceptus non multiplicavit, nec sub viri, id est, mariti potestate deguit, quia sine peccati colluvione, et sine virilis admixtionis detrimento suscepit, sine dolore genuit, et sine integritatis violatione, pudore
Abbreviated transcription (Latin):
a gnitum probaretur: et nunc suntquidamhere ticiqui
sena⁊ arenos uocant. A non nullis autem simmachiani appel¬
lantur & circumcisionem habent ludeorum & baptis mumxp̃i¬
anorum Acper hocquem admodum siquiseorum adudeosuenerit
non potest iterum circumcidi. siccumad nosuenerit nonde betiterũ
bapti⁊ari. Ad huc dicturi estis aliud est circũ cisio ludeorũ aliud baptis¬
mus xp̃ia norũ: Sedcũ illa umbra fuerint huiꝰ ueritatis curillacircũ sio&
apud hereticos iudeoꝵ eẽpotuit. lste aut̃ baptismꝰ apudhereticosep̃ian&ũ
porpo test ese: proferto certe aliquem des auo ur unt arei aue alipestio¬

Expanded text:
agnitum probaretur? et nunc sunt quidam haeretici qui agnitum probaretur? et nunc sunt quidam haeretici qui se Nazarenos uocant, a nonnullis autem Symmachiani appellantur et circumcisionem habent Iudaeorum et baptismum christianorum; ac per hoc quemadmodum, si quis eorum ad Iudaeos uenerit, non potest iterum circumcidi, sic cum ad nos uenerit non debet iterum baptizari. ad hoc dicturi estis: \'aliud est circumcisio Iudaeorum, aliud baptismus christianorum. sed cum illa umbra fuerit huius ueritatis. cur illa circumcisio et apud haereticos Iudaeorum esse potuit, iste autem baptismus apud haereticos christianorum non potest esse? P
Abbreviated transcription (Latin):
dus est regiuscharacter in homine sierroris sui ueniam & militandior¬
dinem arege inp&rauerit quia eundem characterem quo sibi sa¬
tellites congregaret desertos hifixit. dut propterea signa mutan¬
da sunt o uibus cum dominico gregisotiantur. quia eis dominicum sig¬
num fugitiuus seruus in pressit.: Quodsi haec tam quam decipienti¬
iam formidatis quia non sunt ecclesiasca exemple quam quam &¬
& deo uibus & demilitibusda tasesse inscripturis similitudines noue¬
ritis propheticarum scripturarum quae dicuntur ueteris tes¬
tamenti uolo aliquid dicere. qm̃ in nouitestamenti libris nec
a nobis nec a uobis rei huuis inuenitur exemplum. Circumcisio¬
nem certe preputii infigura futuri baptismi xp̃i ab antiquis obseruatã
es senegare ut arbitior non audetis. Num quid apud samarita nos
urcum cisussifieritunc uel let iudeis posetlterũ circumcidi. Nonne
llius homini serror corrigereture signaculum autem fidei

Expanded text:
dus est regius character in homine, si erroris sui ueniam et militandi ordus est regius character in homine, si erroris sui ueniam et militandi ordinem a rege inpetrauerit, quia eundem characterem, quo sibi satellites congregaret, desertor infixit, aut propterea signa mutanda sunt ouibus, cum dominico gregi sociantur, quia eis dominicum signum fugitiuus seruus inpressit. Quodsi haec tamquam decipientia formidatis, quia non sunt ecclesiastica exempla, quamquam et de ouibus et de militibus datas esse in scripturis similitudines noueritis, propheticarum scripturarum quae dicuntur ueteris testamenti uolo aliquid dicere, quoniam in noui testamenti libris nec a nobis nec a uobis rei huius inuenitur exemplum. circumcisionem certe praeputii in figura futuri baptismi Christi ab antiquis obseruatam esse negare, ut arbitror, non audetis. numquid apud Samaritanos circumcisus, si fieri tunc uellet Iudaeus, posset iterum circumcidi? nonne illius hominis error corrigeretur, signaculum autem fidei
Abbreviated transcription (Latin):
qua sola unus dĩ piecolitur nec in quasola una fides retinetur. sed in
qua sola una fidescũ caritate retinet᷑. nec in quasola unus baptis mus
dm̃ unam fidem unum baptismũ. unã incorruptã & catholicam
ecclesiã nobis consentientibustuꝓposiusti. sed nonsolũ exhis. id qđ
uolebas noneffecisti uerũ &iã utex hisquo duolebamus te admone¬
mus nos multum adiuuisti. Vide ergonos quã ꝓbabilẽ rationẽ se¬
quamur quiea quȩ scismatici uł hereti corruper̃t cũ ad nosinde ue¬
niunt corrigimus quẽ uero sicut acceperunt tenuerunt. agnoscimus
& ꝓbamus Neccõ motihum anisuitiis ultraiustitiã faciamus ullam diu¬
nis rebus iiuiriam cum &apos tolumuideamus &um hara
gentilium a quibus ido lacolebantur. dĩ nomen inuentum c̃str¬
ma ssẽ potius quetmne gasse. Nequeenim: ꝓptere a mutandus uel in ꝓlaan¬

Expanded text:
qua sola unus Deus pie colitur; nec in qua sola una fides retinetur, sed in qua sola unus Deus pie colitur; nec in qua sola una fides retinetur, sed in qua sola una fides cum charitate retinetur; nec in qua sola unus Baptismus -35. Proinde unum Deum, unam fidem, unum Baptisma, unam incorruptam et catholicam ecclesiam nobis consentientibus tu proposuisti, sed non solum ex his id quod uolebas non effecisti, uerum etiam ut ex his quod uolebamus te admoneremus nos multum adiuuisti. uide ergo nos quam probabilem rationem sequamur, qui ea, quae schismatici uel haeretici corruperunt, cum ad nos inde ueniunt, corrigimus, quae uero sicut acceperunt tenuerunt, agnoscimus et probamus, ne commoti humanis uitiis ultra iustitiam faciamus ullam diuinis rebus iniuriam, cum et apostolum uideamus etiam in ara gentilium, a quibus idola colebantur, dei nomen inuentum confirmasse potius quam negasse. neque enim propterea mutandus uel inproban
Abbreviated transcription (Latin):
sapienter & salubriter colerent. ita uob & nos dicimus quẽ baptis mũ
uos ignorantes obseruatiseius pacẽ uobis nos adnuntiamꝰ. nonutcũ ad
nos ueneritis alterũ accipiatis. sedut eũ quiiã apud uoserat utilit̃ habe¬
deraut sufficere arbi trabantur & beneoperari nolebant. Tucredis
a paulus apłs Si habeã inquit omnẽ fidẽ itaut montes transferam car¬
tatõ ponhabeamnihilsum ponautẽ ex istimo itaquemquam desipere
ut oredat ad ecclosi ae pertinere unitatem eum quinon habet caritatẽ
Si cut ergodsunus colitur ignoranter&iã extraecdesiã. nec ide ouonest
ipse & fides una habet᷑ sine caritate &iam extra eclesianuec lde p̃est lo¬
sa lta & unus baptismus habetur lgnoranter & sine caritate &iã extra
eudesiam & ideo non est ipse. Vnus enimds̃ una fides unũ baptis ma
una in corrupta catholicaeccdesia. non inqua so la unusds̃ colitur sed in

Expanded text:
sapienter et salubriter colerent? ita uobis et nos dicimus: \'quem baptismum sapienter et salubriter colerent? ita uobis et nos dicimus: \'quem baptismum uos ignorantes obseruatis, eius pacem uobis nos adnuntiamus, non ut, cum ad nos ueneritis, alterum accipiatis, sed ut eum, qui iam apud uos erat, utiliter habederant sufficere arbitrabantur et bene operari nolebant, tu credis, et Paulus apostolus: Si habeam, inquit, omnem fidem, ita ut montes transferam, chartem non habeam, nihil sum. non autem existimo ita quemquam desipere, ut credat ad ecclesiae pertinere unitatem eum qui non habet caritatem. sicut ergo deus unus colitur ignoranter etiam extra ecclesiam nec ideo non est ipse, et fides una habetur sine caritate etiam extra ecclesiam nec ideo non est ipsa, ita et unus baptismus habetur ignoranter Ecclesiam, nec ideo non est ipse. Unus enim Deus, una fides, unum Baptisma, una incorrupta catholica Ecclesia; non in qua sola unus Deus colitur, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
ecclosiȩ confiteri. Nec ideofieri ut non sit uqra fides. Sic &iã cũ hiuenim eun¬
esse ipsum paptis mũ ex istimare deberemus. Portasse ad hoc dicasfieni
ñ posse ut &iam extra ecclesiã idẽ ipse unus ds̃ colatur. aut eadẽ fides
qua confitemur xpmfiliũ dĩ unde p&rus beatꝰ est appellatꝰ. etiã heis
quinon sunt inecclesia repperiat᷑. hocergores tat ut ꝓbẽ. habes in hoc
ipso beati pauli sermone quẽ supra exactib: apł&ũ cõmemoraui cũ de
dõ loquere t᷑. quia hiscriptũ in ara iueneragnotođo quem uos in¬
quit ignorantes colitis. huncego adnuntio uobis. Numquid dixit quia
ex traecclesiã colitis nonest ds̃ipseque m colitis. sed ait quẽ uosignoran¬
tes colitis. huncego adnuntio uobis. Quid eis prestare cupiens niisiut e¬
undẽ dm̃ quẽ p̃t̃ ecclesiã ignorant̃ atq: inutilit̃ colebant in ecclesi a

Expanded text:
ecclesiae, confiteri nec ideo fieri, ut non sit una fides. sic etiam cum inuenimus eunecclesiae, confiteri nec ideo fieri, ut non sit una fides. sic etiam cum inuenimus eunesse ipsum baptismum existimare debemus. Fortasse ad hoc dicas fieri non posse, ut etiam extra ecclesiam idem ipse unus deus colatur aut eadem fides, qua confitemur Christum filium dei, unde Petrus beatus est appellatus, etiam in eis qui non sunt in ecclesia repperiatur. hoc ergo restat ut probem. habes in hoc ipso beati Pauli sermone, quem supra ex Actibus apostolorum commemoraui, cum de deo loqueretur, quia inscriptum in ara inuenerat \'ignoto deo\': quem uos, inquit, ignorantes colitis, hunc ego adnuntio uobis. numquid dixit: quia extra ecclesiam colitis, non est deus ipse quem colitis\'? sed ait: quem uos ignorantes colitis, hunc ego adnuntio uobis, quid eis praestare cupiens, nisi ut eundem deum, quem praeter ecclesiam ignoranter atque inutiliter colebant, in ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
bere unum baptismum. quod omnino falĩ sissimũ est & melius quia & ip¬
se posuisti unde tepossim cõme morare possimquoduolo. Certe enim
ista ꝓposuisti bi concessionib: meis ex quib: meadducas ad intentionẽ tuã
unũ dm̃ esse unã fidẽ unumbaptismũ. unã incorruptã & catholicam
ecclesiã: Quȩ cũ internos conueniant putas ex hisillud quod noncon¬
uenit posse monstrari apudeos qui non sunt in hacuna ecclesia. hocunũ
buaptis maeẽ ponposse. Ego autemdicoposse si nonmutitur. si hocidem obser¬
uatur pecideo fieriut nonsit unum baptisma quia est & apud illus quia
in una nonsunt ecdesia hoc autem probo exhisquae i neandem sententia po¬
sũ isti deu nodõ & una fide inuenimus enim eundem dm̃ extra ecclesiã
abignorantibus colinec ideo fieriut non ipse sit ds̃ & fidẽ qua credituri in¬
xp̃messe filium diuiui inueni inusenim eos qui non ꝑtinent admẽbra

Expanded text:
bere unum baptismum, quod omnino falsissimum est. et melius quia et ipbere unum baptismum, quod omnino falsissimum est. et melius quia et ipsista proposuisti in concessionibus meis, ex quibus me adducas ad intentionem tuam unum Deum esse, unam fidem, unum Baptisma, unam incorruptam et catholicam ecclesiam. quae cum inter nos conueniant, putas ex his illud quod non conuenit posse monstrari, apud eos qui non sunt in hac una ecclesia hoc unum baptismum esse non posse. ego autem dico posse, si non mutatur, si hoc idem obseruatur, nec ideo fieri ut non sit unum baptisma, quia est et apud illos qui in una non sunt ecclesia. hoc autem probo ex his, quae in eadem sententia posuisti de uno deo et una fide. inuenimus \'enim eundem deum extra ecclesiam ab ignorantibus coli nec ideo fieri, ut non ipse sit deus, et fidem, qua creditur Christum esse filium dei uiui, inuenimus etiam eos, qui non pertinent ad membra
Abbreviated transcription (Latin):
tis eis quidicebant e goautem xp̃i. et tamen bapti zatierant scõbap
om nes habentes bonumbaptis mumbonos esse. utrumq: ergo respu¬
atur utraq sententia corrigatur ut qm̃mant festum est istoquiscisma¬
tufaciebant bonos nonsusse ec tamenbo nobaptis mobaptiza tos fu¬
isse Vllud &iammanifestum sit no n om̃s quibonum habent bap¬
tis mumbonos esse. Ac ꝑ hoc nonideotenemurut in parte donatibap¬
tizandum esse aliquem concedamus quia & partem donatiquã ma¬
lã dicimus bonumbapti smũ habere concedimus. Rur sus ut exea
consensione meadid quod consentio detineres posiustiscriptũ esse. unꝰ
ds̃ una fides unum baptisma una in corrupta. & uera catholica
ecclesia quȩ omĩa concedo &si aliquanto aliter scripta st̃ sedꝗd
ad rẽcũ omnia sicut dixi ista concedam. uerũ quod exhis conaris effice¬
re non efficitur uidelic& ut qui non sunt inuna ecclesia nonpossint ha¬

Expanded text:
tis eis qui dicebant: \'ego autem Christi, et tamen baptizati erant sancto tis eis qui dicebant: \'ego autem Christi, et tamen baptizati erant sancto omnes habentes bonum baptismum bonos esse. utrumque ergo respuatur, utraque sententia corrigatur, ut, quoniam manifestum est istos, qui schismata faciebant, bonos non fuisse et tamen bono baptismo baptizatos fuisse, illud etiam manifestum sit non omnes, qui bonum habent baptismum, bonos esse. ac per hoc non ideo tenemur, ut in parte Donati baptizandum esse aliquem concedamus, quia et partem Donati, quam malam dicimus, bonum baptismum habere concedimus. Rursus ut ex ea consensione me ad id quod non consentio detineres, posuisti scriptum esse: unus unus, una fid.es, unum baptisma, una incorrupta et uera catholica ecclesia. quae omnia concedo, etsi aliquanto aliter scripta sunt. sed quid ad rem, cum omnia sicut dixi ista concedam? uerum quod ex his conaris efficere non efficitur, uidelicet ut, qui non sunt in una ecclesia, non possint ha
Abbreviated transcription (Latin):
ficium corporis & sanguinis xp̃i tali abon aesse quae possint homines
& habere & maliesse cBaptismum uero talebonũ esse quod quis quas habu¬
erit necessa riobonus sit : Quod sidicere uolueritis falsum dic&is: &
id eo quid aluid falsum consequatur adtende Quod Non ide o
comme morabo ut exillotuo falso ad alia falsate ad ducam. sed ut
hoc consequens cum falsum esse cognouerat ut ab hoc te liberes illud
quod preceditemendes. Quidergo precedit ex uobisom̃sꝗ habetꝰ
bonum baptis mumbonos eẽ ꝗd est falsum euidens quod conseꝗ¬
tur bonus fuisse sclic& illos qui scis mata faciebant dicentes
Cgoquidem sum pauli ego autemcephȩ. Ego autẽxp̃i quosarguens pls
ait diuisus estxp̃s num quid paulus prouobiscrucificus est dut in nomi¬
ne pauli bapti ⁊ atiestis Sed falsum est quo distibonierant excep¬

Expanded text:
ficium corporis et sanguinis Christi talia bona esse, quae possint homines ficium corporis et sanguinis Christi talia bona esse, quae possint homines et habere et mali esse, baptismum uero tale bonum esse, quod quisquis habuerit necessario bonus sit? quod si dicere uolueritis, falsum dicetis, et ideo quid aliud falsum consequatur adtende. quod non ideo commemorabo, ut ex illo tuo falso ad alia falsa te adducam, sed ut hoc consequens cum falsum esse cognoueris, ut ab hoc te liberes, illud quod praecedit emendes. quid ergo praecedit? ex uobis omnes, qui habent bonum baptismum, bonos esse. quod est falsum euidens, quo consequitur bonos fuisse scilicet illos, qui schismata faciebant dicentes: ego quidem sum Pauli, ego autem Cephae. ego autem Christi, quos arguens apostolus ait: diuisus est Christus? numquid Paulus pro uobis crucifixus est, aut in nomine Pauli baptizati estis? sed falsum est quod isti boni erant excep
Abbreviated transcription (Latin):
concedentibus uobis quando quidem paulouoscredere & testimonia quȩde
scripturis posui paulum dixisse conceditis : lã ergo ꝓbaui concessionibus ur̃is
quaedam &iãbon alegittima obesse tamen nonlegittime habentib: &
utentibus : curnonlta & baptis mus quã uisbonus & legittimus: non tamen
omnibus habontibus ꝓdest : Tuquare tã quã certis simũ & consequentisimũ
condudebas in parte donaties se hominem bapti ⁊ andum. qui anos. &i amibi
esse concedimus baptismũ. & ad tendebas possenos dicere esse ibi quidem
luptis mum xp̃i iustum scm̃ & bonum. sed poenalẽ contrarium ꝑnitiosum
inimicis corporis xp̃i quod estecclesia quae secundum promissa diuna in om̃ib:
gentibus dilatatur. num quid hic quoddicas inuenies nisi non eis bonis ad
d̃ legem pertinentibus deputan dumesse baptismum qua possunt homi¬
nes & habere & boni nonesse. sed ipsam quidemlegem & scientiam & sacri¬

Expanded text:
concedentibus uobis, quandoquidem Paulo uos credere et testimonia quae de concedentibus uobis, quandoquidem Paulo uos credere et testimonia quae de scripturis posui Paulum dixisse conceditis, iam ergo probaui concessionibus uestris quaedam etiam bona legitima obesse tamen non legitime habentibus et utentibus; cur non ita et baptismus quamuis bonus et legitimus non tamen omnibus habentibus prodest? tu quare tamquam certissimum et consequentissimum concludebas in parte Donati esse hominem baptizandum, quia nos etiam ibi esse concedimus baptismum, nec adtendebas posse nos dicere esse ibi quidem baptismum Christi iustum, sanctum et bonum, sed poenalem contrarium perniciosum inimicis corporis Christi, quod est ecclesia, quae secundum promissa diuina in omnibus gentibus dilatatur? Numquid hic quod dicas inuenies nisi non in eis bonis ad dei legem pertinentibus deputandum esse baptismum, quae possunt homines et habere et boni non esse, sed ipsam quidem legem et scientiam et sacri
Abbreviated transcription (Latin):
Quodergo bonum est mihi factum est mors: absit. Sed peccatuut ap¬
pareat peccatũ ꝑbonũmi hi operatum estmortẽ. Attendis quẽ ad malũ
lege laudata eosqui in lege st̃ arguit quot quot eamale uten do pbium
habebant malũ Itẽ ipse apłs scientiam quandã exlegȩ quã &̃ se habere dice¬
bat &aliossine caritate tamen in utilẽ dicit & noxiam : desacrificiisin¬
quit lodolorum scimus quia omnes scientiam habemus. Scientiabiflit
carita suero edificat. Pro bde et istascientia quamuis ad legem dĩperti¬
neat si in aliquo sine caritatefuerit inflat& noc& ꝗd deipso corpore & san¬
cauerit carnẽ meã & biberit sanguinẽ meũ non habebꝗ t inseui tam
poris & sanguinis dni Eccequẽ ad modũ obit̃ diuina & sca maleutentibus
cur non hoc modo & baptismus : curnonlta in bono baptismo non sunt boni
heretici. quomodo inbonalege Nonsunt boni iudei : lamcerte probaui

Expanded text:
Quod ergo bonum est, mihi factum est mors? Absit: sed peccatum, ut apQuod ergo bonum est, mihi factum est mors? Absit: sed peccatum, ut appareat peccatum, per bonum mihi operatum est mortem . Attendis quemadmodum lege laudata, eos qui in lege sunt arguit, quotquot ea male utendo per bonum habebant malum. Item ipse Apostolus scientiam quamdam ex lege, quam et se habere dicebat et alios, sine charitate tamen inutilem dicit et noxiam. De sacrificiis, inquit, idolorum scimus quia omnes scientiam habemus. Scientia inflat, charitas vero aedificat . Proinde et ista scientia quamvis ad legem Dei pertineat, si in aliquo sine charitate fuerit, inflat et nocet. Quid, de ipso corpore et sancaverit carnem meam, et biberit sanguinem meum, non habebit in se vitam poris et sanguinis domini. Ecce quemadmodum obsunt diuina et sancta male utentibus; cur non hoc modo et baptismus? cur non ita in bono baptismo non sunt boni haeretici, quomodo in bona lege non sunt boni Iudaei? iam certe probaui
Abbreviated transcription (Latin):
Sepulc hrumpatens est gurtur eorum linguis suis dolose age bant
uenenum aspidum sub labiis eorum. Quorumos maledicto
ne & a maritii dineplenũ ẽ uelo cespedeseorũ adeffundendũ sanguinẽ
Contritio & infelicitas inuiis eorum &uiam pacis non cognorunt None st
amor di ante oculoseorum. Et neputarent haec in eos dicta qui non
erant in lege continuo subiecit Scimus autem qm̃ quae cumq leadut
huisqui in lege sunt loquitur ut omne os obstruatur & reus fiatominis
mundus dõ. Item alio locodicit. quidergo dicimus lex percatũest : abst
sed peccatum noncognoui ni si perle geni: Nam concupiscentiam nescie¬
bam nisi lex diceretꝰ nonconcupis ces occasione autem accepta peteatum
ꝑmandatũ operatũ est in meomnẽ concupis centiam: Itẽ paulopest. pec¬
catum inquit acceptaoccasione permandatũ fefellitme & piludo ci¬
dit Itaq lexquiden scã & mandatum sem̃& iustum & bonum

Expanded text:
sepulchrum patens est guttur eorum, linguis suis dolose agebant, sepulchrum patens est guttur eorum, linguis suis dolose agebant, uenenum aspidum sub labiis eorum quo sanguinem. contritio et infelicitas in uiis eorum. et uiam pacis non cognouerunt. non est timor dei ante oculos eorum. et ne putarent haec in eos dicta, qui non erant in lege, continuo subiecit: scimus autem quoniam quaecumque lex dicit his qui in lege sunt loquitur, ut omne os obstruatur et reus fiat omnis mundus deo. item alio loco dicit: quid ergo dicemus? lex peccatum est? absit; sed peccatum non cognoui nisi per legem; nam concupiscentiam nesciebam, nisi lex diceret: non concupisces. occasione autem accepta pper mandatum operatum est in me omnem concupiscentiam. Item paulo post: Peccatum, inquit, accepta occasione per mandatum, fefellit me, et per illud occidit. Itaque lex quidem sancta, et mandatum sanctum et justum et bonum.