comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
facile reptũ. Decunis quidẽ rei traditione niml abantiquis
p̃ceptorib accepimus. Deuno quoq enĩ p̃cipiunt nihlde cõ¬
muni laborantes. Quã partẽ doctrine uacuã ut possumusag¬
giudiemur. Dicemus igitur de genere artis & specieb  pantteria
instrumento instrumentiq partib: opere &iam officioq aucto¬
in cõmunis peculandũ est. hine disserendi sumamus exordiũ . Re

Expanded text:
facile repertu. De cuius quidem rei traditione nihil ab antiquis facile repertu. De cuius quidem rei traditione nihil ab antiquis praeceptoribus accepimus. De unoquoque enim praecipiunt, nihil de comuni laborantes. Quam partem doctrinae vacuam, ut possumus, aggrediamur. Dicemus igitur de genere artis, et de speciebus, partibus, instrumento, instrumentique partibus, opere etiam, officioque auctocommune speculandum est, hi
Abbreviated transcription (Latin):
lefert sententiã qui aduersarius seda. Ab ad uersario enĩ respon¬
sio ueliituquedã sententia subtilitate in terrogationis elittipo
Que eũ ita sint om̃is earũ differentia uel in materia. uedinusur
uel infine ẽ constituta. Inmateria quod thesis atq rpothcsis
mateme utrisq subiecte sunt. In usib: quod hec interrogatione
uis ꝓpetua oratione disceptat uel quod hec integris syllogis¬
niis. illa uero enthimematib gaud& fine uero quod hec per¬
suadere iudici. illa quod uie aduersario extorquere conat᷑
Quib ita p̃cognitis paulo subostenis & questiones rithoricas que
inco iitutionib posite sunt & ꝓpru generis enumerabimus
locos Nuno paulis ꝑ mihi uidetur detota ad modũ brcuiter fa¬
cultate tractandũ. Magnũ opus ac difficile. Quanta enĩ sibi¬
m& ars rethorica cognatione iungatur non facile considera¬
i potest .uixq ẽ &iam ut auditu anĩ ad uerti queat nedũ sit

Expanded text:
le fert sententiam, qui adversarius est. Ab adversario enim responle fert sententiam, qui adversarius est. Ab adversario enim responsio veluti quaedam sententia subtilitate interrogationis elicitur. Quae cum ita sint, omnis earum differentia, vel in materia, vel in usu, vel in fine est constituta: in materia, quia thesis atque hypothesis materia quidem utrisque subjecta est; in usibus, quod haec interrogationeilla perpetua oratione disceptat, vel quod haec integris syllogismis, illa vero enthymematibus gaudet; in fine vero, quod haec persuadere iudici, illa quod vult ab adversario extorquere conatur. Quibus ita praecognitis paulo posterius et quaestiones rhetoricas quae in constitutionibus positae sunt, et proprii generis enumerabimus locos. Nunc paulisper mihi videtur de tota admodum breviter facultate tractandum magnum opus atque difficile. Quanta enim sibimet ars rhetorica cognatione iungatur, non facile considerari potest, vixque est etiam ut auditu animadverti queat, nedum sit
Abbreviated transcription (Latin):
tiis questio: rethorica uero de ypothesib idẽ questionib circũ¬
stantiarũ multitudine inclusis tractat ac disserit. Circũstan¬
tiȩ uero sunt. quis quid. ubi. quando cur. quo modo quib ad¬
miniculis. Rursus dialectica quidẽ siquando circũ stantias
ueluti ꝑsonã factũ ue aliquod ad disputationẽ sumit. ñ prin¬
cipaliter sed oninẽ eius uim ad thesin dequa disserit trans¬
fert Rethorica uero sithesint assũpserit. ad ypothesin trahit
& utraq suã quidẽ materiã tractat. sed alterius assumit.
ut ꝓniore in sua materia facultate nitatur. Rursus dialeo¬
tica interrogatione ac responsione constricta ẽ : rethorica
tusuo ruͦpropositã ꝑpetua oratione decurrit. Itẽ dialectica ꝑfec¬
asutitur syllogisinis rethorica enthimematũ breuitate contenta
est. lldroiam differentiã facit. quod rao hor haba alique prita
aduersariũ uidicẽ qui interutrosq disceptet: dialec ticouero u¬

Expanded text:
io. Rhetorica vero de hypothesibus, id est de quaestionibus circumstantiarum multitudine inclusis, tractat et disserit. Circumstantiae vero sunt: quis, quid, ubi, quando, cur, quomodo, quibus adminiculis. Rursus dialectica quidem si quando circumstantias, veluti personam factumve aliquod ad disputationem sumit, non principaliter, sed omnem ejus vim ad thesim, de qua disserit transfert. Rhetorica vero si thesim assumpserit, ad hypothesim trahit, et utraque suam quidem materiam tractat, sed alterius assumit, ut proniore in sua materia facultate nitatur. Rursus dialectica interrogatione ac responsione constricta est. Rhetorica vero rem propositam perpetua oratione decurrit. Item dialectica perfectis utitur syllogismis. Rhetorica enthymematum brevitate contenta est. Illud etiam differentiam facit, quod rhetor habet alium praeter adversarium judicem, qui inter utrosque disceptet. Dialectico vero il
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ ẽ que cuilib& facto adherentia sunt. atq id nullo modo dere¬
linquaut ꝰ quadã ratione subiecta sunt ipsi quod gestũ ẽ negotio.
Itẽ ea quȩ sunt ingestione negotii sine his quȩ sunt continentia cũ
upsangotio leẽ possunt. Potest enĩ & locus & tepus & occasio & modus
÷ & facultas facti cuius lib& intellegi. & ã sine mofaciat quod illolo¬
co uel tẽpore uel occasione uel medo uel facultate fieri possa. Itaq
eaque sunt ingestione negotii. sine his quȩ sunt continentia cũ ip¬
sonegouio eẽ possunt . Illa tiero sine his et non possunt factũ enĩ p̃

Expanded text:
dictum est aeque cuilibet facto adhaerentia sunt, atque id nullo modo derelinquant, quia quadam relatione subjecta sunt ipsi quod gestum est, negotio. Item ea quae sunt in gestione negotii sine his quae sunt continentia cum ipso negotio esse possunt. Pote, et facultas facti cujuslibet intelligi, etiamsi nemo faciat quod illo loco, vel tempore, vel occasione, vel modo, vel facultate fieri posset. Itaque ea quae sunt in gestione negotii sine his quae sunt continentia cum ipso negotio esse po
Abbreviated transcription (Latin):
Causã aut̃ uoco ñ generalit̃. sed controuersiã aliqua constitutione fir¬
matã. Sunt aut̃ partes constitutiones cause generalis hoc mͦ. Si enim
om̃is causa coniectu ralis eẽt. nec alius status inueniret᷑. nec eẽt status
coniecturalis cause pars. sed ipsa causa eẽt sine dubio coniectura
Sed qm̃ part̃ĩ coniectura. partĩ fine. partĩ qualitate. partĩ trans latio

Expanded text:
eneraliter, sed controversiam aliqua constitutione formatam. Sunt autem constitutionis partes causae generalis hoc modo: si enim omnis causa conjecturalis esset, nec alius status inveniretur, non esset status conjecturalis causae pars, sed ipsa causa esset sine dubio conjectura; sed quoniam partim conjectura, par
Abbreviated transcription (Latin):
tas. r& horice uero species tres. Iudiciale. Demonstratuũ. Delibe¬
ratiuũ. Materia aut̃ ciuilis questio quȩ dr̃ causa. Partes huiusma¬
teriȩ constitutiones. Rethoricȩ partes inuentio dispositio elocu¬
tio memoria ꝓnuntiatio Instrumentũ ẽ oratio. Instrumenti
partes exordiũ narratio, partitio confirmatio. rep̃hensio
ꝑoratio Opera : docere & mouere Actor orator Officiũ bene¬

Expanded text:
tas. Rhetoricae vero species tres, judiciale, demonstrattas. Rhetoricae vero species tres, judiciale, demonstratrativum. Materia autem, civilis quaestio, quae dicitur causa; partes huius materiae, constitutiones. Rhetoricae partes, inventio, dispositio, elocutio, memoria, pronuntiatio. Instrumentum, oratio; instrumenti partes, exordium, narratio, partitio, confirmatio, reprehensio, peroratio. Opus est docere et movere
Abbreviated transcription (Latin):
si inlupanari concubitũ dicat non posse adulteriũ putari. Sed ne¬
q neganti pars ẽ eiusdẽ contro uersiȩ conuecturalis status. neq
definienti definitio. Totã enĩ continet causã. Causã aũt uoco non
generaliter sed controuersiã constitutione aliqua forinatã. Sunt aut̃
partes constitutiones causȩ generalis. boc modo. Sienĩ onũs causa con¬
iecturalis ess& nec alius status inueniretur: non ess& status coniectu¬
ralis cause pars. sed ipsa causa ess& sine dubio coniectura. Sed qm̃
partĩ coniectura. partĩ fine. partĩ qualitate. partĩ translatione
causȩ onĩs tenentur. pars ẽ constitutio cause. non eius quã tenendo
informat sed eius quã diuidit generalis. cuius scilic& quasi mẽ¬
brũ aliquod abscidens suũ facit unaqueq constitutio: Sunt igi¬
tur partes ut species constitutiones cause generalis. ñ eiusqua
unaquȩq: tenens informauerit. Quare ẽ genus rechoricȩ facul¬

Expanded text:
osse adulterium putari. Sed neque neganti pars est ejusdem controversiae conjecturalis status; neque definienti definitio: totam enim continet causam. Causam autem voco non generaliter, sed controversiam constitutione aliqua firmatam. 10. Sunt autem partes constitutiones causae generalis hoc modo. Si enim omnis causa conjecturalis esset, nec alius status inveniretur, non esset status conjecturalis causae pars, sed ipsa causa esset sine dubio conjectura. Sed quoniam partim conjectura, partim sine, partim qualitate, partim translatcausae omnes tenentur, pars est constitutio causae non eius quam tenendo informat, sed eius quam dividit generalis, cuius scilicet quasi membrum aliquod abscindens, suum facit unaquaeque constitutio. Sunt igitur punaquaeque tenens informaverit. Quare genus est rhetoricae facul
Abbreviated transcription (Latin):
qui inthemistii diuisione inter medios aduusione ẽ nominatus.
Quotiens enĩ aliquid uel eẽ. uel ñ esse monstrare contendimus. si fidẽ
a partiũ enumeratione capiamus. id ex diuisione necessario fa¬
ciendũ ẽ. Disio uero aut formarũ ꝓcessit aut partiũ. quanqua
locus quoq: qui ex diuisione athemistio intermedios collocatus
ẽ acicerone ingeneris tractatione ponatur. Ait enĩ tullius
cũ genere loqueretur. hoc inodo. Cõmode &iam tractatur hȩc
argumentatio quȩ ex genere sumit᷑. cũ ex toto partes ꝑ sequare
hoc modo. Sidolus malus ẽ cũ aliud agitur aliud simulatur. e¬
numerare lic& quib hicͦ modis fiat. deinde in eorũ aliquẽ id qđ
arguas dolo malo factũ. includere. Quod genus argumenti. in pri¬
mis firmũ uiderisolet. Anotatione tullii locus ẽ. is qui themistu
a nominis inter p̃tatione A conuigatis cõmunis est locus. Eumt le¬

Expanded text:
qui in Themistii divisione inter medios a divisione nominatus est. qui in Themistii divisione inter medios a divisione nominatus est. Quoties enim aliquid esse vel non esse monstrare contendimus, si fidem a partium enumeratione capiamus, id ex divisione necessario faciendum est. Divisio vero aut formarum praecessit, aut partium, quanquam locus qui ex divisione a Themistio inter medios collocatus est, a Cicerone in generis tractatione ponitur. Ait enim Tullius cum de genere loqueretur hoc modo: Commode etiam tractatur haec argumentatio, quae ex genere sumitur, cum ex toto partes persequare, hoc modo: si dolus malus est, cum aliud agitur, aliud simulatur, enumerare licet quibus modis id fiat, deinde in eorum aliquem id quod arguas dolo malo factum, includere. Quod genus argumenti imprimis firmum videri solet. A notatione Tullii locus is est qui Themistii a nominis interpretatione. A conjugatis communis est locus, eum The
Abbreviated transcription (Latin):
uibusita descriptis nunc quẽ admodũ .m. tulli diuisio. the¬
mistu partitioni conueniat. explicemus. Cũ igitur locũ quẽ¬
cientib ł materiȩ Effecta illi st̃ ꝯsimilia loco. quẽ themistius posuit a
fine Nã causarũ effectus finis ẽ A cõparatione maioris ł minoris idemlo¬
cus ẽ qapud themistiuẽ int᷑ extrinsecꝰ locosponit᷑amaiore ł minore A cõ¬
paratione pariũ tnt̃ eos qͥa simili ducunt᷑ eẽ putandusẽ Dictõ ẽ aut̃ in
Ipsa enĩ c̃ditio ⁊ sequentiȩ locũ aliũ facit. cũ ipsa c̃ditio ꝯ sequentiȩ.
ł in diffinitione ł descriptione ł in forma ł in causa ł incȩteris
posita sit Repugnantia uͦ oppositis aggregant᷑. Efficientia causis effi
cicero dixit a toto. a substantia themistius eẽ ꝓ posuit. Uterq enĩ in
definitione consistit. siue illa substantialissit. siue descriptio. A par¬
tiũ uero enumeratione locus exciceronis topicis positus. idem ẽ

Expanded text:
uibus ita descriptis, nunc quemadmodum Marci Tullii divisio Themistii partitioni conveniat explicemus. Locum igitur quecientibus vel materiae effecta illi sunt consimilia loco quem Themistius posuit a fine; nam causarum effectus finis est. A comparatione majoris vel minoris idem locus est qui apud Themistium inter extrinsecos locos ponitur a majore et minore. A comparatione partium inter eos qui a simili ducuntur esse putandus est. Dictum est en facit, cum ipsa conditio consequentiae, vel in diffinitione, vel in descriptione, vel in forma, vel in causa, vel in caeteris posita sit. Repugnantia vero oppositis aggregantur, efficientia causis effiCicero dixit a toto, a substantia Themistius esse proposuit. Uterque enim in diffinitione consistit, sive illa substantialis sit, sive descriptio. A partium enumeratione locus ex Ciceronis Topicis positus idem est
Abbreviated transcription (Latin):
is. in attributis negotio ponit. Quid. & cur. dicens continentia cũ ipso
negotio eur in causa constituens. Caenĩ causaẽ uniuscuiusq facti.
ꝓpterquã factaẽ. Quid uero secat inquattuor partes in summã fac¬
tiiuti parentis occisio. Ex hac maxime locus sumitur amplificatio¬
iuis. Antesfic tũ. ut concitus rapuit gladiũ. tũ fit ut uehement̃ ꝑcus¬
sit Post factũ ut in abditaͦ sepeliuit. Quȩ om̃a cũ sint facta tam̃ qm̃¬

Expanded text:
ipso negotio: cur, in causa constituens; ea enim causa est uniuscujusque facti, propter quam facta est. Quid vero, secat in quatuor partes. In summam facti, ut parentis occisio. Ex hac maxime locus sumitur amplificationis ante factum, ut concitus rapuit gladium; dum fit, vehementer percussit. Post factu
Abbreviated transcription (Latin):
it atoto: AAdifferentia tullii: uel agenere. inthemistu diuisione
uel a parte intellegi potest. Agenere quidẽ sisit constitutiua dif¬
ferentia dequa sumit᷑ argumentũ : A parte uero sisit diui sibilis
A contrario idẽ locus ẽ. qui athemistio ab oppositis dictus ẽ. & extrin¬
sccus constitutus. Ab ad unctis ille ẽ. qui inthemistu partitione
a cõmunit̃ accidentib dr̃ & int̃ consequentia substantiȩ nomina¬
tur. Ab antecedentib: & consequentib: locus plurifariam spargi¬
tur Nã & definitio & descriptio & ante cedere rẽ & consequi
possunt. Itẽq nominis interp̃tationẽ species antecedit genus
sequitur Causa etiã efficiens antecedit & sequit᷑ effectum. Ma¬
teriã uero antecedit effectus. Cõmunit̃ quoq: accidentia. si n
separabilit̃ sint. necesseẽ ut consequantur. Coniugata & iã sese
uel antecedunt. uel consequuntur. Itaq hic locus plurib: mix¬

Expanded text:
differentia M. Tullii, a toto in Themistii divisione, vel a parte intelligi potest: a toto quidem, si sit constitutiva differentia de qua sumitur argumentum, a parte vero si sit divisibilis. A contrario idem locus est, qui apud Themistium ab oppositis dictus est, et extrinsecus constitutus. Ab adjunctis ille est qui in Themistii partitione a communiter accidentibus dicitur, inter consequentia substantiae nominatus. Ab antecedentibus et consequentibus locus multifariam spargitur. Nam et diffinitio et descriptio et antecedere rem et consequi possunt. Itemque nominis interpretatio: item species antecedit, genus consequitur. Causa etiam efficiens antecedit et sequitur effectus; materiam vero sequitur effectus. Communiter accidseparabilia sint, necesse est ut consequantur. Coniugata etiam sese vel antecedunt, vel consequuntur, itaque hic locus pluribus mis
Abbreviated transcription (Latin):
cesse eẽ: ⁊ impossibile ẽẽ. Considerent̃ aut̃ ex subscriptiont quead inodũ
dicimꝰ Ergo impossibile a ñ impossibile illud qđ ẽ c̃tingens .a. possibile nñ
c̃tingens & ñ possibile Eeutt quidẽ c̃tradictoriȩ. sed c̃uersim Illulani
qđ ẽ possibile re negatio impossibilis Negatio uero affirmatio. Vlli eniqđ
estñ possibile eẽ. illud qđ ẽ. impossibile eẽ: Affirmatio erũ ẽ impossibibe

Expanded text:
possibile non esse'. Considerentur autem ex subscriptione quemadmodum dicimus. Ergo 'impossibile' et 'non impossibile' illud quod est 'contingens' et 'possibile' et 'non contingens' et 'non possibile' sequitur quidem contradictorie, sed conversim; illi enim quod est 'possibile esse' negatio 'impossibilis', negationem vero adfirmatio; illi enim quod est 'non possibile esse' illud quod est 'impossibile esse'; adfir
Abbreviated transcription (Latin):
c̃traria ẽ uere : ⁊ si linati scđm quam ctraria : Nã arbitrari c̃trarias opini¬
ne aut̃ ista c̃traria sed nonłto quod c̃trarioꝵ sunt contrariȩ. sed magis eo qđ c̃trarie
Si gͦ est boni qm̃ est bonũ. opinatio ẽ. aut qm̃ nonbonũ Est uͦ qm̃ aliquid
aliudͤ qͣđ ñ ẽ neq potest eẽ Aliarũ quidem nulla ponendar̃ neq quȩ cũq
exhis ex quibus suntꝰ generatienes. Exoppositis uͦ gexprationes: quarea iã falla
cidit n̾um ei malũ non eẽ. magis aut̃ inuno quoq ẽ uera. quȩ: scđm sese ẽ &. iã
erit falsa debono ea quȩ ẽ negationis opinio. quã ea quȩ ẽ c̃traria Falsus
ẽ aut̃ magis circa singula quihaba contrariã opinionẽ. Contrariũ aut̃
ẽ eoꝵ quȩ plurimũ circa idẽ differunt. Nđ si hoꝵ c̃traria ẽ altera magis

Expanded text:
rae? Et si est una, secundum quam contraria? nam arbitrari contrarias opini autem ista contraria; sed non eo, quod contrariorum sint, contrariae, sed magis eo quod contrarie. Si ergo est boni quoniam est bonum opinatio, est autem quoniam non bonum, est vero quoniam aliquid EX HIS EX QUIBUS SUNT ET GENERATIONES; EX OPPOSITIS VERO GENERATIONES SUNT, Reddit causacidit enim ei malum non esse, magis autem in unoquoque est vera quae secundum sese est, etiam erit falsa de bono ea quae est negationis opinio quam ea quae est contrarii. Falsus est autem magis circa singula qui habet contrariam opinionem; contrarium enim est eorum quae plurimum circa idem differunt. Quod si harum contrar
Abbreviated transcription (Latin):
Amplius Sic &iã in aliis similit̃ oporta. se habere & hic iudet᷑ bene eẽ dictũ
Aut eũ ubiq eaquȩ ẽ c̃tradictionis aut nusquã Quib uͦ ñ ẽ c̃traria de
his quidẽ falsa eaque ẽ uere opposita ut qui hominẽ ñ putat hominẽ
falsus est Sigͦ hȩrxtrariȩ sunt &: Aliȩ contradictionies Amplius Similit̃
se haba boni qm bonum est. & non boni qoniam nonbonum est . &. suꝑ has
boni quoniam non bonum est. ⁊ non boni queniam bonum est Illi ergo
quȩ ñ est boni qm nonbonũ uerȩ opinioni quȩ ẽ c̃traria: Nonenĩ ea quȩ dicit
qñ malum est. simul egum aliquando erit ueraͭ Nũ quã aut̃ uera uerȩ
contraria est. Est enĩ quiddã ñ bonũ malũ. Quare c̃tingit simultẽ ueras

Expanded text:
 in aliis similiter oportet se habere, et hic videtur bene esse dictum; aut enim ubique ea quae est contradictionis aut nusquam; quibus vero non est contraria, de his est quidem falsa ea quae est verae opposita, ut qui hominem non putat hominem falsus est. Si ergo hae contrariae sunt, et aliae contradictionis. Amplius similiter se habet boni quoniam bonum est et non boni quoniam non bonum est, et super has boni quoniam non bonum eboni quoniam non bonum verae opinioni quae est contraria? Non enim ea quae dicit quoniam malum est; simul enim aliquando erit vera, numquam autem vera verae contraria est; est enim quiddam non bonum malum, quare contingit simul esse veras.
Abbreviated transcription (Latin):
M anifestũ ẽ aut̃ qm̃ n oñe possibile ł eẽ ł ambulare. & oppositaualo: sed
ẽ in quibus nonstt uepum Et primũ quidẽ in hisquȩ ñ scđm rationẽ
possunt ut ignis calefactibilis &. habe ium irrationabilem. Ergo scđm rati¬
onẽ potestates ipse cȩdẽ plurimoꝵ &iã c̃trarioꝵ sunt. Irrationabiles uͦ ñ oms
sed que ad modũ dictũ ẽ ignẽ ñ eẽ possibile calefacere. & non. ł. qͣuȩcũq alia
semꝑ agunt. aliqua uͦ n polunt & scđm irrationabiles potestates. simul
quȩda oppolita. Sed hoc quidẽ Idcirto dictũ ẽ. qm̾ñ oꝑus potesta soppo¬
uocȩ sunt. Possibile enĩ ñ simplicit̃ dr̃ Sedequidẽ qm̃ uerũ ẽ ut in adtuo

Expanded text:
bulare et opposita valet, sed est in quibus non sit verum; et primum quidem in his quae non secundum rationem possunt, ut ignis calfactibilis et habet vim inrationabilem ergo secundum rationem potestates ipsae eaedem plurimorum etiam contrariorum sunt; inrationabiles vero non omnes, sed, quemadmodum dictum est, ignem non esse possibile calefacere et non, vel quaecumque alia semper agunt; aliqua vero possunt et secundum inrationabiles potestates simul quaedam opposita; sed hoc quidem idcirco dictum est quoniam non omnis potestas oppovocae sunt; 'possibile' en
Abbreviated transcription (Latin):
Alia uͦ sunt actu numquam sunt actu sedpotestate sollum Utrũ
aritt̃ contraria est affirmatio negationi. & oratio orationi. quȩ dicit
quoniam om̃is homo iustus. ẽi quȩ ẽ nullus bemo iustus: aut om̃is
homo iustus: ei quȩ est om̃is homo inustus est callias iustũs est.
callias iustus nẽ. callias niustusẽ quȩ horũ contraria ẽ : Namsiea quȩ sunt in uoce
sequuntur ea quȩ sunt in anima. illic autẽ c̃trariaẽ opinio c̃trarii. ut om̃is homo
iustus: ei quȩ est om̃is homo iniustus e.iã in hisque sunt uoce affirmationi¬
b necesse est similit̾ sese habere. Nđ sineq illic c̃triuopinatio c̃trariaẽ.
nec affirmatio affironationi erit c̃traria. sed ea quȩ dicta ẽ negitio. Quare
considerandã est qͥerȩ pinatio uera falsȩ opinioni c̃traria ẽ. utrũ negationis.
ancerte ea quȩ c̃trariũ ẽ opinat᷑. Dico aut̃ hoc mͦ Est quedã opinano uem

Expanded text:
alia vero numquam sunt actu sed potestate solum. Vtrum autem contraria est adfirmatio negationi et oratio orationi quae dicit quoniam 'omnis homo iustus' ei quae est 'nullus homo iustus' aut 'omnis homo iustus' ei quae est 'omnis homo iniustus est', 'Callias iustus est', 'Callias iustus non est', 'Callias iniustus est', quae harum contraria est? Nam si ea quae sunt in voce sequuntur ea quae sunt in anima, illic autem contraria est opinio contrarii, ut 'omnis homo iustus' ei quae est 'omnis homo iniustus', etiam in his quae sunt in voce adfirmationibus necesse est similiter sese habere. Quod si neque illic contrarii opinatio contraria est, nec adfirmatio adfirmationi erit contraria, sed ea quae dicta est negatio. Quare considerandum est cui opinatio vera falsae opinioni contraria est, utrum negationi an certe ei quae contrarium esse opinatur. Dico autem hoc modo: est quaedam o
Abbreviated transcription (Latin):
particulȩ earum subiectiua &. declaratiua possurit semꝑ int̃se seruare uices ꝑ¬
manente c̃ditione ueritatis aut falsitatis. Nam ut ueraẽ hȩc ꝓpositio. nullus
prudens impuis. ita sic̃uertas partiũ uices uerũ erit. nullus impuis prudens
Item ut falsũ ẽ. nullus homo animal ita a. sic̃uertas falsum erit. nullũ ani¬
mal homo erit. Pari ratione & particularis dedicatiua c̃uertitur. Quidam

Expanded text:
ticulae earum, subjectiva et declarativa, possunt semper inter se servare vices, permanente conditione veritatis aut falsitatis. Nam ut est haec vera propositio, Nullus prudens impius, ita si convertis partium vices, verum erit, Nullus impius prudens; item ut falsum est, Nullus homo animal, ita et si convertas falsum erit, Nullum animal homo. Pari ratione et particularis dedicativa convertitur, Quidam
Abbreviated transcription (Latin):
est. eẽ quidẽ & non esse oporta ponere que ad modum subiecta. Hega¬
modũ apponere  has putare oparta. eẽ oppositas dictiones & negati¬
ones. possibile ᷑ non possibile contingensenon contingens impossibile

Expanded text:
est, 'esse' quidem et 'non esse' oportet ponere quemadmodum subiecta, negaest, 'esse' quidem et 'non esse' oportet ponere quemadmodum subiecta, negadponere. Et has putare oportet esse oppositas dictiones et negationes, 'possibile ‒ non possibile', 'contingens ‒ non contingens', 'impossibile
Abbreviated transcription (Latin):
Similit aut̃ hec & iã in eo qđ ẽ. eẽ possibilẽ. ⁊ eẽ ñ possibile. Eius uͦ quȩ ẽ. pos¬
sibile ẽ ñ eẽ. negatio ẽ. ñ possibile ẽ nẽẽ. Quare & sequi sese iniucẽ uidebunt᷑
Idẽ enĩ possibile ẽ eẽ .&. ñ eẽ: ñ enĩ c̃tradictiones sib inuicẽ sunt huus modi.
possibile ẽ eẽ &. possibile ẽ ñ eẽ : sed possibilẽ eẽ.ꝙ. ñ possibilẽ eẽ nũquã simul
sunt: opponunt᷑ enĩ et uero possibili ÷ ñ eẽ &. ñ possibile ñ cẽ numquã
simul sunt : similit̃ aut̃ & eius quȩ ẽ. necessaru ẽe. negano ñ eiquȩ ẽ
necessariũ ñ eẽ. sed ñ necessarium tẽ: Eiis uͦ quȩ ẽ necessariũ ñ eẽ ea
quȩ ẽĩ necessariũ ñ eẽ & eius quȩ ẽ impossibile tẽ ñ ẽ negat im¬
possibibe ñ eẽ sed non impossibile eẽ Eius uͦ quȩ ẽ. impossibile non eẽ
ea quȩ ẽ ñ impassibile non esse Et uniuersalit̃ uͦ que ad modũ brctũ

Expanded text:
similiter autem hae etiam in 'esse possibile' et 'esse non possibile'. Eius vero quae est 'possibile est non esse' negatio est 'non possibile est non esse'. Quare et sequi sese invicem videbuntur; idem enim possibile est esse et non esse; non enim contradictiones sibi invicem sunt huiusmodi 'possibile est esse' et 'possibile est non esse'. Sed 'possibile esse' et 'non possibile esse' numquam simul sunt; opponuntur enim. At vero 'possibile non esse' et 'non possibile non esse' numquam simul sunt. Similiter autem et eius quae est 'necessarium esse' non ea quae est 'necessarium non esse', sed 'non necessarquae est 'non necessarium non esse'. Et eius quae est 'impossibile esse' non 'impossibile non esse', sed 'non impossibile esse'; eius vero quae est 'impossibile non esse' ea quae est 'non impossibile non esse'. Et universaliter vero, quemadmodum dictum
Abbreviated transcription (Latin):
gatio᷑ non necesse esse: non esse. Sequunt᷑ igitur & hȩ contradictiones scđm
predictũ modũ ⁊ nihil impossibile ẽtingit sic positis. Dubitat aut̃ aliqͥs
si illud qđ e necessariũ eẽ. possibile sequit᷑. Plã sin csequit᷑. c̃tradictio sequit᷑ñ
possibile eẽ: &x siquis ñ hancdicat ee ctradictionẽ. necesse ẽ dicere possibile

Expanded text:
gatio 'non necesse esse non esse'. Sequuntur igitur et hae contradictiones secundum gatio 'non necesse esse non esse'. Sequuntur igitur et hae contradictiones secundum praedictum modum, et nihil impossibile contingit sic positis. Dubitabit autem aliquis si illud quod est 'necessarium esse' 'possibile' sequitur. Nam si non consequitur, contradictio sequitur, 'non possibile esse'; et si quis non hanc dicat esse contradictionem, necesse est dicere 'possibile
Abbreviated transcription (Latin):
ualens Nam si impossibile ẽ eẽ: necesse est hoc non esse. Si uͦ impossibi
c̃trariȩ aut certe impossibile ẽ sic poni necessarii c̃tradictiones : Nam
qđ ẽ necessariũ eẽ. possibile ẽ eẽ Nã sinon negatio c̃sequit᷑. Necesseẽ
sibile eẽ ñ impossibile eẽ sequit᷑: hoc uͦ illud qđ ẽ ñ necessariũ esse :
Quarẽ c̃tingit qđ ẽ necessariũ tẽ. non necessariũ eẽ quodẽ in c̃ueniens
At uͦ neq necessariũ eẽ sequit᷑ possibile ẽẽ. neq necessariũ non esse
Illienĩ utraq contingit accidere. Horũ autẽ utrũ libet uerũ fuerit. ñert̃
illa uera. Simul enĩ possibile eẽ & ñesse. Sin uero necesse est esse uel ñ
eẽ ñ erit possibile utrũq: relinquit᷑ ergo non necessariũ non esse e¬
qđ possibile est eẽ H loc enimueru esta de necssi nontẽ Hs unetessariũ
contradictio eius que sequitur non possibile eẽ Illũdonimi sequitur
hoc quod sequitur est impossibile esse & necesse esse non esse: ciuus ne¬

Expanded text:
valens; nam si impossibile est esse, necesse est hoc non esse, sed non-esse; siictum est, contrarie. Aut certe impossibile est sic poni 'necessarii' contradictiones? Nam quod est necessarium esse, possibile est esse; nam, si non, negatio consequetur; necesse enim sibile esse' 'non impossibile esse' sequitur, hoc vero illud arium esse, quod est inconveniens. At vero neque 'necessarium esse' sequitur 'possibile esse' neque 'necessarium non esse'; illi enim utraque contingit accidere, horum autem utrumlibet verum fuerit non erunt illa vera; simul enim possibile esse et non esse; sin vero necesse est esse vel non esse, non erit possibile utrumque. Relinquintur ergo 'non necessarium non esse' sequi 'possibile esse'; hoc enim verum est et de 'necesse non esse'. Haec enim fit contradictio eius quae sequitur 'non possibile esse'; illud enim sequitur hoc quod est 'impossibile esse' et 'necesse esse non esse', cuius
Abbreviated transcription (Latin):
re si inopinione se sic haba. sunt aut hȩ quȩ sunt affirmationes o ne¬
gationes notȩ eoꝵ quȩ sunt inanima. manifestũ est qm̃ aiã affirm¬
tioni centraria quidẽ ÷ negatio circaide uni uersalis ut ei quȩ ẽ qm̃omi
ria enim sunt quȩ circa opposita sunt. Circa eadem autem continga
uerum dicere eundem Simul autem eidem non contingit in essẽ con

Expanded text:
re si in opinione se sic habet, sunt autem hae quae sunt adfirmationes et negationes notae eorum quae sunt in anima, manifestum est quoniam etiam adfirmationi contraria quidem negatio circa idem universalis, ut ei quae est quoniria enim sunt quae circa opposita sunt, circa eadem autem contingit verum dicere eundem; simul autem eidem non contingit inesse con
Abbreviated transcription (Latin):
una responsigadhe mec una introgatio. neclisit uera Dictũ aut̃ dehise in gatio tra it
topicis Similit̃ aut̃ manifestũ ẽ. qmi nec hoc ipsũ quid est. dialectica ẽ int̃¬
rogatio. Oporta enĩ data ex introgatione hoc eligere utr& uelit ẽtradic uE uVUII¬
tionis partẽ eluttare : qui a õporte introgantẽ detminare utrũ hoc ant unea nsuds¬
anal sit bento annon. Nm̃ uͦ heo quidẽ pdicant᷑ cõposita itt unũ sẽtomẽ oue i¬
p̃dicam̃tũ eoꝵ quȩ extrã sdicant᷑ alia uͦ non. qdifferentia e. de home¬
ne enĩ uerũ ẽ dicere a estsa anirialin extra bipes. n ut unũ o hominẽ¬

Expanded text:
una responsio ad haec; nec una interrogatio, nec si sit vera. Dictum autem de his est in Topicis. Similiter autem manifestum est quoniam nec hoc ipsum 'quid est?' dialectica est interrogatio; oportet enim datum esse ex interrogatione eligere utram velit contradictionis partem enuntiare, quia oportet interrogantem determinare utrum hoc sit homo an non hoc. Quoniam vero haec quidemTopicis. Similiter autem manifestum est quoniam nec hoc ipsum 'quid est?' dialectica est interrogatio; oportet enim datum esse ex interrogatione eligere utram velit contradictionis partem enuntiare, quia oportet interrogantem determinare utrum hoc sit homo
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ ergo duȩ prius simplices ꝓposi¬
tiones post has duȩ priuatoriȩ
postremȩ quȩ ex infinitis nominib ẽ¬
stant. ut affirmationes sub affirmatio¬
nib negationes sub negatione b
constituantur

Expanded text:
 ergo duae prius simplices propositiones, post has duae privatoriae, postremo quae infinitis nominibus constant, ut affirmationes sub affirmationibus, negationes sub negationibus constituantur
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ lapide & ferro digitũ sibi uncire ius sit qua c̃suetudine homines
usi qͦ satis facere ꝓmetheo uiderentur anulos lapide & ferro c̃clusos ha¬
bere ceper̃:. Non nulli etiã coronã habuis se dixer. ut se uictorẽ impune
peccas se diceret. Itaq homines in macima lȩtitia uictorusq: coronas ha¬
bere instituer id exercitationibus & c̃uiuis perspicero licebit Sed opinor¬

Expanded text:
hoc est ex lapide et ferro, digitum sibi vincire iussit. Qua consuetudine homines hoc est ex lapide et ferro, digitum sibi vincire iussit. Qua consuetudine homines usi, quo satisfacere Prometheo viderentur, annulos lapide et ferro conclusos habere ceperunt. Nonnulli etiam coronam habuisse dixerunt, ut se victorem impune peccasse diceret. Itaque homines in maxima leticia victoriisque coronas habere instituerunt. Id in exercitationibus et conviviis perspicere licebit
Abbreviated transcription (Latin):
thiȩ nomine caucaso ferrea catena uinxit. quẽ alligatũ ad triginta
milia annorũ eschilus tragediarũ scriptor ait Preterea ad misit
ei aquilã quȩ assidue noc tu renascentia iocinora ex esset hanc
tartaro Complures uulcani factã manibus de monstrant. animãq ei
da uirgine impetraret neq: eareminus efficere cogitaret. illo tẽpore
parcȩ feruntur cetinisse fata quȩ per fici natura uoluit rerũ Diacer enĩ
qͥcũq thetidis fuiss& maritus. eiꝰ filiũ patria fore laude clariorẽ quod
ꝓme theus ñ uoluntate s: necessitudine uigilans. auditũ ioui nunciauit¬
ꝗ ui ueritus id qđ ipse saturno patri feciss& in simili causa. ne patris regno
priuat᷑ cogeret᷑. destitt uelle thetĩ ducere uxorẽ & ꝓmetheo ꝓbeneficio
meritã retulit grãm. eũq uinculis liberauit. Neq id quod fuerat iurat᷑
remisit uacuũ om̃i alligatione futurũ s me moriȩ causa ex utraq re

Expanded text:
thie nomine Caucaso ferrea cathena vinxit; quem alligatum ad treginta thie nomine Caucaso ferrea cathena vinxit; quem alligatum ad treginta milia annorum Eschilus, tragediarum scriptor, dicit. Preterea admisit ei aquilam que assidue noctu renascentia iocinora exesset. Hanci ex Terra et Tartaro, complures Vulcani factam manibus demonstrant animamque ei da virgine impetraret nec tamen eam rem minus efficere cogitaret, illo tempore Parce cecinisse feruntur fata que perfici natura voluit rerum. Dixerunt enim, quicunque Thetidis fuerit maritus, eius filium patria fore laude clariorem. Quod Prometheus non voluntate sed necessitudine vigilans auditum Iupitri nuntiavit. Qui veritus ne id quod ipse Saturno patri fecisset in simili causa, ne patris regno privatus cogeretur, destitit Thetim velle ducere uxorem et Prometheo pro beneficio meritam retulit gratiam eumque vinculis liberavit. Neque quod illi fuerat iuratus remisit, vacuum omni alligatione futurum; sed memorie causa ex utraque re,
Abbreviated transcription (Latin):
theo utrũq putans ẽẽ taurũ : delegit ossa ꝓsua climidia parte ltaq:
postea insollem pnibus & religiosis sacrificus carne hostiarũ consupta re¬
liquias quȩ pars fuit deorũ eodẽ igni cõburunt Sed ut ad ꝓpositũ reuer¬
tam̃ uippiter cũ factũ rescis set. animo ꝑmoto mortalibus eripuit ig
ignẽ restituere cogitabat Itaq cȩteris remotis deuenit ad iouis ig¬
ne quo demunuto & inferulã coniecto lȩtus ut uolare ñ currere
in angustia lum̃ Itaq homines ad huc plerũq qui lȩtitię nuncu st̃
cȩlerrime ueniunt Preterea incertatione ludorũ cursorib insti¬
tuerunt & prome thei consuetudine ut currerent lã padẽ iac¬
tantes. Pro quo uppit̃ facto mortalibus parem grãm referens
muli erẽ tradidit his quã a uulcano factã deorũ uoluntas omĩ muner
donauit. Itaq pandora eẽ appellata Prome thea autẽ in monte sci¬

Expanded text:
theo, utrunque putans esse taurum, delegit ossa pro sua dimidia parte. Itaque theo, utrunque putans esse taurum, delegit ossa pro sua dimidia parte. Itaque postea in solennibus et religiosis sacrificiis carne hostiarum consumpta reliquias, que pars fuit deorum, eodem igni comburunt. Sed ut ad propositum revertamur, Iupiter cum factum rescisset animo permoto mortalibus eripuit ignignem restituere cogitabat. Itaque ceteris remotis devenit ad Iovis ignem; quo diminuto et in ferulam coniecto letus, ut volare, non currerin angustia lumen. Itaque homines adhuc plerumque, qui fiunt leticie nuntii, celerrime veniunt. Preterea in certatione ludorum cursoribus instituerunt ex Promethei consuetudine ut currerent lampadem iactantes. Pro quo Iupiter facto mortalibus parem gratiam referens mulierem tradidit, quam a Vulcano factam deorum voluntas omni munere donavit. Itaque Pandora est appellata. Prometheum autem in monte Sci
Abbreviated transcription (Latin):
dicere nutile uidet Antiqui cũ maxime cerimonia deorũ ini montaliũ¬
sacrificia administrarent soliti sunt totas hostias in sacrorũ c̃ sumere
lama Itaq cũ propter sũptus magnitudinẽ sacrificia pauperabus non
obtingerent. prometheus qui propter excellentiã ingenu mirã homines
sirxisse ecistimat᷑ recusatione dr̃ ab ioue impetrasse. ut partẽ hostiȩ in
ignẽ coicerent. partẽ in suo c̃sumerent uictu Idq postea consuetudo
me theus immolat duos tauros. quorũ primũ iocinora. cũ in ara imposu¬
isset. reliquã carnẽ ex utroq tauro cõpositã in unum coriobubulo
texit Ossa autẽ quȩ circũ reliqua fuerunt pelle contecta. in medio col¬
locauit & ioui fecit potestatẽ. ut quã uellet eorũ sumeret partẽ luppũ
autẽ & si ñ ꝓ diuina fecit cogitatione neq ut dm̃ licebat omnia qͥ debut
ante ꝓuidere. sed qm credere instituimus historus. deceptus a ꝓme¬

Expanded text:
iens: «Antiqui cum maxima cerimonia deorum immortalium administrarent, soliti sunt totas hostias in sacrorum consumere flama. Itaque cum propter sumptus magnitudinem sacrificia pauperibus non obtingerent, Prometheus, qui propter excellentiam ingenii miram homines finxisse existimatur, dicitur ab Iove impetrasse ut partem ignem coniecerent et partem in suo consumerent uictu. Que dum consuetudometheus «immolat tauros duos. Quorum iocinora cum primum in ara posuisset, reliquam carnem ex utroque tauro in unum compositam corio bubulo texit. Ossa autem que circum fuerunt reliqua pelle contecta in medio collocavit et Iovi fecit potestatem ut quam vellet sumeret partem. Iupiter autem, etsi pro divina non fecit cogitatione neque ut deo licebat, omnia qui debuit ante providere, sed quoniam credere instituimus hystoriis deceptus a Prome
Abbreviated transcription (Latin):
una cũ marte reliqͣ aut̃ sisiphi suis se uxcor demonstrat᷑ Quarũ ex electra & io¬
ue dardanũ exmaia mercuriũ eo tagete lacedemonia ꝓcreatũ ex altrone
aut̃ & neptuno yrea. exceleno licũ & nictea natũ. martẽ aut̃ ex sterope enomaũ
genuis se. Quẽ cõplures belloro fontis patrẽ eẽ dixer̃ Quare propt̃ reliquas¬
ei sorores int̃ sidera constitutã .s qđ homini nupserit stellã obscuratã. Alii dicunt

Expanded text:
una cum Marte —, reliqua autem Sisyphi uxor demonstratur. Quarum ex Electra et Ioue Dardanum, ex Maia Mercurium, ex Taygete Lacedaemona procreatum, ex Alcyone autem et Neptuno Hyrea, ex Celaeno Lycum et Nyctea natum, Magenuisse, quem complures Bellerophontis patrem dixerunt; quare propter reliquas sorores eius inter sidera constitutam, sed quod homini nupserit, stellam eius obscuratam. Alii dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
amalthea nimpha quibus eũ mater ops tradidisse existimatur. Amal¬
theã autẽ habuisse caprã quandã. ut indelitus quȩ louẽ dr̃ aluisse
Non nulli etiã egã solis filiã dixer̃ multis candore corporis p̾stantẽ.
cui contrariuis pulchritudini horribilis aspectus existebat Quotita nes
ꝑterriti. petier̃ a t̾ra. ut eiꝰ corpꝰ obscuraret. Quã t̾ra quodã specu
celasse dr in insula creta quȩ postea iouis fuisse nutria ut ante diximꝰ
demonstrat᷑. S cũ uippit᷑ fidens ad olescentia bellũ c̃tra titanas apparer&
responsũ ẽ ei siuuncere uellet. ut ȩgos pelle tectus & capite gorgonis bellũ ad¬
ministraret: quã egida greci appella uerunt: Itaq facto eo quod supdeda¬
rauimꝰ iuppit᷑ titanas superans regnũ ẽ adeptus & reliqua ossa. egos
caprina pelle c̃tecta anima donauit. & stellis figuratã memoriȩ
com̃ dauit. ⁊ postea quib ipse uicerat tectꝰ mineruȩ concessit

Expanded text:
Amaltheam nympham; «quibus eum mater Ops tradidisse existimatur. Amaltheam autem habuisse capram quandam ut in delitiis, que Iovem dicitur aluisse. Nonnulli autem etiam Aega, Solis filiam, dixerunt multis candore corporis prestantem, cui contrarius pulcritudinis horribilis aspectus existebat. Quo Titanes perterriti petierunt a Terra ut eius corpus obscuraret; quam Terra specu quodam celasse dicitur in insula Crete. Que postea Iupitris fuisse nutrix, ut ante ostendimus, demonstratur. Sed cum Iupiter fidens adolescentia bellum contra Titanas appararet, responsum est ei, si vincere vellet, ut aegos pelle tectus et capite Gorgonis bellum administraret, quam egida Greci appellaverunt. Itaque facto eo, quod supra declaravimus, Iupiter Titanas superans regnum est adeptus, et reliqua ossa egos caprina pelle contecta anima donavit et stellis figuratam memorie commendavit; et post ea quibus ipse vicerat tectus Minerve concessit
Abbreviated transcription (Latin):
querit᷑ quare non &quis partib circuli finiant᷑. hoc ẽ ut detri¬
ginta partib quinq partes diuidant᷑. & ut ita circuli pari
ratione ducant᷑. Id facillime defendi posse c̃fidim Cũ enĩ
media spera diuisa ẽ eiꝰ circulu nullus potest xqualis eẽ. qui quã¬

Expanded text:
quaeritur quare non aequis partibus circuli finiantur, hoc est, ut de triquaeritur quare non aequis partibus circuli finiantur, hoc est, ut de triginta partibus quinae partes dividantur, et ita circuli pari ratione ducantur, id facillime defendi posse confidimus. Cum enim media sphaera divisa est, circulorum nullus potest aequalis esse; qui quam
Abbreviated transcription (Latin):
ad aquilonẽ spectant. Aestatẽ aut̃ his qui in austri partib domici¬
lia constituerunt. Quanto enũ longius ab est ab his qui inaquilonis
habitant finib: hoc seme maiore conflictant᷑: Aestatẽ Aũt his
quib sol Appositus ꝑuidet᷑. Itaq athiopes sub utroq orbe necessa¬
rio fiunt: Ab hoc circulo ad &qui noctialẽ circulũ reliquae fiunt
partes quatuor ita utisol ꝑ octo partes sperae uideat᷑ currere
odiacus aũt circulus sic ł optime diffiniri poterit. Et signis fac¬
stituit᷑. Iterũ aũt ad eiꝰ signi regionẽ qđ ꝓ clnon uocat᷑. Duo decĩ
signoꝵ partes sic diuidunt᷑. Qumq circuli de quibus supra dixi¬
miꝰ ita finiunt᷑: ut unus quisq eoꝵ diudat᷑ in partes.xii. & ita
ex eoꝵ punctis lineae ꝑducart᷑ qui circulos significent factos in
quib: xii. signa describant᷑. Sed a non nullis imperitioribus

Expanded text:
ad Aquilonem exspectant, aestatem autem his qui in Austri partibus domiciad Aquilonem exspectant, aestatem autem his qui in Austri partibus domicilia constituerunt. Quando autem abest longius ab his qui in Aquilonis habitant finibus, hoc majore hieme conflictantur, aestatem autem hi quibus sol appositus pervidetur. Itaque Aethiopes sub utroque orbe necessario fiunt. Ab hoc circulo ad Aequinoctialem circulum reliquae fiunt partes quatuor, ita uti sol per octo partes sphaerae currere videatur. Zodiacus autem circulus sic vel optime definiri poterit, ut signis facstituitur; iterum autem ad ejus signi regionem quod Procion vocatur. Duodecim signorum partes sic dividentur. Quinque circuli, de quibus supra diximus, ita finiuntur, ut unusquisque eorum dividatur in partes XII, et ita ex eorum punctis lineae perducantur, quae circulos significent factos, in quibus signa XII describantur. Sed a nonnullis imperitioribus
Abbreviated transcription (Latin):
nis sunt finib Hiemẽ aut̃ eis quos austri flatib: oppositos ante
dicim̃. Preterea qd ultra eũ airculũ sol non transit sed statim
reuertitur: tropicos ẽ appellatus. Ab hac circuli significatione. uii de¬
reliquis partibus sumptis dr̃ circulus equinoctialis. Agrecis hisemeri¬
nos appellatus ideo qđ solcũ ad eũ orbẽ ꝑuenit & quinoctiũ efficit:
oc circulo facto dimidia sperae pars constituta ꝑspiciet᷑. E contrario
itẽ similiratione a notiopolo sex partibus sumptis. ut sup̃ de boreo
diximꝰ circulus ductus Antarcticos uocat᷑ qđ contrarius ẽ ei circulo
quẽ arcticon supra diffiniuimꝰ. Hac definitione sperae centroq polo
qui notius dr̃ qui notius dr̃ quinq: partib: sumptis. circulas hi mori¬
nos tropicos instituit᷑. Anob hiemalis a nonnullis etiã brumalis
appellatus. ideo qd̾ sol cũ ad eũ circulũ ꝑuenit hiemẽ effic̾ ins qui

Expanded text:
nis finibus sunt, hiemem autem eis quos Austri flatibus oppositos ante nis finibus sunt, hiemem autem eis quos Austri flatibus oppositos ante diximus. Propterea quod ultra eum circulum sol non transit, sed statim revertitur, tropicus est appellatus. Ab hac circuli significatione reliquis partibus sumptis, ducitur circulus aequinoctialis a Graecis isemerinos appellatus, ideo quod sol cum ad eum orbem pervenit, aequinoctium conficit. Hoc circulo facto, dimidia sphaerae pars constituta perspicitur. E contrario item simili ratione a Noto polo sex partibus sumptis, ut supra de Boreo diximus, circulus ductus Antarcticus vocatur, quod contrarius est circulo quem Arcticon supra definivimus. Hac definitione sphaerae, centroque polo, qui Notus dicitur, quinque partibus sumptis, circulus imerinos tropicos instituitur, a nobis hiemalis, a nonnullis etiam brumalis appellatur, ideo quod sol cum ad eum circulum pervenit, hiemem efficit his qui
Abbreviated transcription (Latin):
c&eri circuli certa dimensione finit᷑ & inclinatior aliis uidet᷑
inausa grecis ẽ dictus. Quinq aũt̃ quos supra didamꝰ sic in spera
metiunt᷑. Initio sumpto a ꝑolo quiboreus appellat᷑. ad eũ qui
nothus. & an tarticos uocat᷑ in .xxx. partes unũ qđq himnis periũ
diuidit᷑. ita uti dimensio significari uideat᷑ in tota spera.la.
partes factas. Deinde ab eodẽ principio boreo sex partibus ex utraq
finitione sumptis circulus dr̃ cuiꝰ centrũ ipse ẽ polus finitus circulus
articos appellat᷑. qđ ĩtra eũ arcturi simulacra ut inclusa ꝓspici¬
unt᷑ quae signa Anr̃is ursarũ specie ficta septentriones appellant᷑.
b hoc circulo de reliquis partib quinq sũptis eodẽ centro quos
supra diximꝰ circulus dũ cit᷑ qui therinos thropicos appellat᷑ ideo
qđ sol cũ ad eũ circulũ ꝑuenerit. estatẽ efficit eis qui in aquilo¬

Expanded text:
caeteri circuli certa dimensione finitur, et inclinatione aliis videtur, caeteri circuli certa dimensione finitur, et inclinatione aliis videtur, loxos a Graecis est dictus. Quinque autem, quos supra diximus, sic in sphaera metiuntur. Initio supremo a polo, qui Boreus appellatur, ad eum qui Notus et Antarcticus vocatur, in triginta partes unumquodque hemisphaerium dividitur, ita uti dimensio significari videatur, in tota sphaera LX partes factas. Deinde ab eodem principio Boreo sex partibus ex utraque finitione sumptis, circulus ducitur, cujus centrum ipse polus finitur. Circulus Arcticus appellatur, quod intra eum arcturum simulacra ut inclusa perspiciuntur. Quae signa a nostris ursarum specie ficta, Septentriones appellantur. Ab hoc circulo de reliquis partibus quinque sumptis, eodem centro, quo supra diximus, circulus ducitur, qui therinos tropicos appellatur, ideo quod sol cum ad eum circulum pervenit, aestatem efficit eis qui in Aquilo
Abbreviated transcription (Latin):
IC NEΙCRTIONES quadã incircũductione sperae cirtuli Appellant᷑.
De quib paralleli dicunt᷑ qui ad eundẽ polũ constituti finiuntur:
aximi aut sunt qui eodẽ centro quo spera continent᷑. Horiton ap
pellat᷑ is qui terminat ea quae ꝑspici aut non uideri posst̃. Hic aut
incerta ratione definit᷑. qđ modo polo subiectus & circulis his
qui paralleli dicunt᷑ modo duobus e&tremis & &qualibus nixus mͦ
olos is quiboreus appellat᷑DCroOLO +¬
ꝑ uideri potest sẽꝑ. Nothus aut̃ ratione dissimili semꝑ ẽ a con¬
spectu remotus Naturalis aut̃ mundi stacio physice dr̃ ea ẽ in
boreo polo finita ut om̃a edextris partib excoriri insinistris occi¬
dere uiant᷑. Ex ortus ẽ enĩ subito quađã species obiecta nr̃o con¬
spectui. Occasus aut̃ pari de causa ut erepta ab oculis uisa. Infi¬
nitione mundi circuli sunt paralleli quinq: in quib: totaratio
sperae consistit. Pret̃ eũ qui zodiacus appellatꝰ. qui eo qđ ñ ut

Expanded text:
uaedam in circumductione sphaerae circuli appellantur, e quibus parallelos dicuntur, qui ad eumdem polum constituti finiuntur. Maximi autem sunt, qui eodem centro quo sphaera continentur. Horizon autem appellatur is, qui terminat ea quae perspici aut videri non possunt. Hic autem incerta ratione definitur, quod modo polo subjectus et circulis his qui paralleli dicuntur, modo duobus extremis et aequalibus nixus, modo llocata. Polus, is qui Boreus appellatur, pervideri potest semper; Notus autem ratione dissimilis semper est a conspectu remotus. Naturalis mundi statio physice dicitur, ea esse in Boreo polo finita, ut omnia e dextris partibus exoriri, in sinistris occidere videantur. Exortus est enim subita quaedam species objecta nostro conspectui. Occasus autem pari de causa, ut erepta ab oculis visa in finitione mundi. Circuli sunt paralleli quinque, in quibus tota ratio sphaerae consistat, praeter eum qui zodiacus appellatur. Qui quod non ut