comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
apestissime prȩdicatur  Dixit dñ sdñomeo
sede adextrismeis. Donec ponã inimicostuos.
scabellũ pedũtuorũ  Sedere xp̃s addexterã
patris creditur. nonuid&ur: Eius &iam
inimicos poni subpedibus cius. Nondũ appa¬
r&. Idigitur apparebit infine &iam hoc
nunc creditur. postudebitur ͤ Verũ quod
sequitur. Uirgam uistutistuae emitt& dñs
exsion. dominare in medio inimicorũtuo¬
rũ It aclarũ ẽ ut non solũ infidelit &infdi¬
citer. sed&iam inpudent̃ neg&cur ᷤ Et siquis¬
pe fatentur inimici. ex sion missam fuisse

Expanded text:
apertissime praedicatur: Dixit Dominus Domino meo: apertissime praedicatur: Dixit Dominus Domino meo: Sede a dextris meis, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum. Sedere Christus ad dexPatris creditur, non videtur: ejus etiam inimicos poni sub pedibus ejus nondum apparet; id agitur, apparebit in fine; etiam hoc nunc creditur, post videbitur. Verum quod sequitur, Virgam virtutis tuae emittet Dominus ex Sion, et dominare in medio inimicorum tuorum, ita clarum est, ut non solum infideliter et infeliciter, sed etiam inpudenter negetur. Et ipsi quippe fatentur inimici ex Sion missam fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
ris obaudiuit mihi. quia fides exaudituẽ
Istr inquã populus. additusueris &carne&
fide israhelitis ciuita sestdĩ: Quacipsũquoq
secundũ carnẽ peperit xp̃m. quando inso¬
lis illis ifrahelitis fuit: Inde quippeeraturr¬
go maria. Inquacarnem xp̃s ut homo ẽ&
assumsit: Dequa ciuitate psalmus aliusait
Matersion dic&homo. & homo factus est
inea. & ipse fundauiteam altissimus
mo. ipse in patriarchis & ꝓph&is fundauitẽa
Cũigitur huic reginae̾ ciuitatidĩ tantoante
dictum sit ꝑproph&iã quodiam uidemus
impl&ũ. Propatribustuis patisunt tibi fili.
constitues eos principes suꝑ omnẽ terram.
Ex filiis quippecius ꝑ omnẽ terrãs p̃positi
& patrescius cũ confiteantur ei populi con¬
cis locutionibus subobscure p̃dictũẽ. quo¬
ũquomodo intellegatur. Deb& his rebts mani¬
festissimes conuenire : Sicut &iã in illopsal¬
mo ubi sacerdos xp̃s quẽ amͦ modũ hic rex

Expanded text:
ris obaudiuit mihi, quia fides ex auditu est — ris obaudiuit mihi, quia fides ex auditu est — -iste, inquam, populus additus ueris et carne et fide Israelitis ciuitas est Dei, quae ipsum quoque secundum carnem peperit Christum, quando in solis illis Israelitis fuit. Inde quippe erat uirgo Maria, in qua carnem Christus, ut homo esset, adsumsit. De qua ciuitate psalmus alius ait: Mater Sion, dicet homo, et homo factus est in ea, et ipse fundauit eam Altissimus. mo, ipse in patriarchis et prophetis fundauit eam. Cum igitur huic reginae ciuitati Dei tanto ante dictum sit per prophetiam, quod iam uidemus inpletum: Pro patribus tuis nati sunt tibi filii, constitues eos principes super omnem terram ex filiis quippe eius per omnem terram sunt praepositi et patres eius, cum confiteantur ei populi concis locutionibus subobscure dictum est, quoquo modo intellegatur, debet his rebus manifestissimis conuenire. CAPUT XVII. mo, ubi sacerdos Christus, quem ad modum hic rex,
Abbreviated transcription (Latin):
unde multa iam diximus: Eius inimicaẽ
ciuitas diaboli babylon. Quae confusio int̃¬
p̃tatur. Exquatam̃ babylone. regina ista
inomnibus gentibus regeneratione libera¬
tur. Et ap̾essimo rege̾ adoptimũ regem.
idest adiabolo transit adxp̃m. Propter
quod ei dicitur: Obliuiscere populũtuũ.
& domũ patristuis Cuius ciuitatis impiae
postiosunt &i srahelitae solacarne non fide.
inimici&ũam ipsi magni huius regis eiusq
reginȩ Ab ipsis enim ueniens. & abeis xp̃s
occisus: magis aliorũ factus est quos nonui:¬
dit incarne Vnde ꝑcuiusdam psalmi pro¬
ph&uiã. Dicit ipse rex noster. Eruesme
de contradictionibus populi: constitues
me incapitegentiũ. Populus quẽ ñ cog¬
noui seruiuit mihi. In obaudituauris
obaudiuit mihi. Populus ergo istegentiũ
quẽ non cognouit xp̃s presentia corporali.
inquẽ tamen xp̃m sibi annuntiatũ credidit
ut merito deillo dicer&ur. In obaudituau¬

Expanded text:
unde multa iam diximus. Eius inimica est unde multa iam diximus. Eius inimica est ciuitas diaboli Babylon, quae confusio interpretatur; ex qua tamen Babylone regina ista in omnibus gentibus regeneratione liberatur et a pessimo rege ad optimum regem, id est a diabolo transit ad Christum. Propter quod ei dicitur: Obliuiscere populum tuum et domum patris tui. Cuius ciuitatis inpiae portio sunt et Israelitae sola carne, non fide; inimici etiam ipsi. magni huius regis eiusque reginae. Ad ipsos enim ueniens et ab eis Christus occisus magis aliorum factus est, quos non uidit in carne. Unde per cuiusdam psalmi prophetiam dicit ipse rex noster: Erues me de contradictionibus populi, constitues me in capite gentium. Populus, quem non cognoui, seruiuit mihi; in obauditu auris obaudiuit mihi. Populus ergo iste gentium, quem non cognouit Christus praesentia corporali, in quem tamen Christum sibi adnuntiatum credidit, ut merito de illo diceretur: In obauditu au
Abbreviated transcription (Latin):
ducentur intẽplũ regis. Propatribus tuis
natisunt tibi filii constitues eos principes
suꝑ omnẽ terrã: Memoreserunt pomi¬
nistui in omni generatione & generatione
Propterea pop̾uli confitebuntur tibi
in a&ernũ & insaeculũ sacculi Non opinor
quẽquã ita desipere uthic aliquã mulier¬
culã p̃dicari credat atq describi coniugẽ
uidelic& illius. cuidictũ est: Sedestuadͦs
insaerula saeculorũ. uirga directionis
uirgaregnitui Dilexisti iustitiã &odio
habuisti iniquitatẽ. propterea unxitteds̃
dstuus oleo exultationis praepasticipibus
tuis ¶Xp̃m̃utiq praex̃pianis. Hisunt
enim pasticipescius. ex quorũ in omnibus
gentibus unitate atq concordia fit ista
regina. sicut in alio psalmo deilladicitur
Ciuitas regis magni. ipsaẽ sion spiritalit̃:
quod nomen latine inter pr&atũ. specula¬
tioẽ. Speculatur enim futuri saeculi mag¬
nũbonũ. qñm illucdirigitur eius intentio.
Ipsaẽ & hierusalẽ eodem modo spiritaliter.

Expanded text:
ro patribus tuis nati sunt tibi filii; constitues eos principes super omnem terram. Memores erunt nominis tui in omni generatione et generatione. Propterea populi confitebuntur tibi in aeternum et in saeculum saeculi. Non opinor quemquam ita desipere, ut hic aliquam mulierculam praedicari credat adque describi; coniugem uidelicet illius, cui dictum est: Sedes tua, Deus, in saecula saeculorum; uirga directionis uirga regni tui. Dilexisti iustitiam et odio habuisti iniquitatem; propterea unxit te Deus, Deus tuus oleo exultationis prae participibus tuis; Christum utique prae Christianis. Hi sunt enim participes eius, ex quorum in omnibus gentibus unitate adque concordia fit ista regina, sicut in alio psalmo de illa dicitur: Ciuitas regis magni. Ipsa est Sion spiritaliter; quod nomen Latine interpretatum speculatio est; speculatur enim futuri saeculi magnum bonum, quoniam illuc dirigitur eius intentio. Ipsa est et Hierusalem eodem modo spiritaliter,
Abbreviated transcription (Latin):
Inquorũ peccatorũ remissionẽ. qñm sanguis
eius effususest: nonutiq opostuit eũ dehac
uita exitus alios habere quã mostias. Heo
cũdictũ ẽ& dsnoster ds̃ saluos faciendi. Conti¬
nuo subiunctũ ẽ &dm̃iexitus mostis. Vtos¬
tender&ur moriendo saluos eẽ facturos
Sedmirando dictũẽ. & dñi: tãquã dicer&
Talis est istauita mostaliũ. ut nec ipsedñs
aliter ab illa exir& pisi ꝑ mortẽ ¶Sed ut¬
iudaei tam manifestis huuis proph&iae tes¬
timoniis &iam rebus ad effectũ tamclarũ
cestũq ꝑductis omnino noncedant: pro¬
fecto in eis illud impl&ur:. quod in eo psal¬
mo quihunc sequitur scriptũẽ. Cũ enim
&illic ex ꝑsona xp̃i quae ad eius passionem
ꝑtinent proph&ice dicerentur. Cõmemora¬
tũẽ quod ineuangelio patuit. Dederunt
inaescam meã fel &insitimea potũ mihi de¬
derunt ac&ũ. Et uelut posttale conuiuium

Expanded text:
In quorum peccatorum remissionem quoniam sanguis In quorum peccatorum remissionem quoniam sanguis eius effusus est, non utique oportuit eum de hac uita exitus alios habere quam mortis. Ideo cum dictum esset: Deus noster Deus saluos faciendi, continuo subiunctum est: Et Domini exitus mortis, ut ostenderetur moriendo saluos esse facturus. Sed mirando dictum est: Et Domini; tamquam diceretur: "Talis est ista uita mortalium, ut nec ipse Dominus aliter ab illa exiret, nisi per morteIudaei tam manifestis huius prophetiae testimoniis etiam rebus ad effectum tam clarum certumque perductis omnino non cedant, profecto in eis illud inpletur, quod in eo psalmo, qui hunc sequitur, scriptum est. Cum enim et illic ex persona Christi, quae ad eius passionem pertinent, prophetice dicerentur, commemoratum est, quod in euangelio patuit: Dederunt in escam meam fel et in siti mea potum mihi dederunt acetum. Et uelut post tale conuiuium
Abbreviated transcription (Latin):
& resur rectionẽ: sed somnũ & euigilationẽ
significasse contendunt ¶ Sedclamat eis &iã
psalmus quintus decimus Propt̃ hoc io¬
cundatũ est cormeũ &exultauit linguamea
insuꝑ & caromea requieso& im Qñm ñ¬
derelinques animãmeã in inferno. Neodab
scm̃tuũ uiderecorruptionẽ : Quis measpe
dicer& requieuisse carnemsuam. ut non
derelicta animasua in inferno sedcito ad
cum redeunte reuiuescer& Ne corrũpe¬
r&ur sicut cadauera corrũpi solent. piss
qui die testio resurrexit: Ouodutiq dicere
esanon possunt de proph&a & regedauid ¶ Cla¬
mat & sexagesimus septimus: Dsñr ds̃ saluos
faciendi. & dñidĩ exitus mostis ¶ Quid aꝑtius
dicer&ur: Ds enim saluos faciendi. Dñs ẽihs
quod int̃p̃tatur saluator siue salutaris. Nã
ratio nominis huitis haec redditaẽ: quando
priusquã ex uirgine nascer&ur dictũ est
Pari& filiũ &uocabis nomeneius iħm. Ipse
enim saluũ faci& populũ suũ apeccatiseorũ

Expanded text:
 resurrectionem, sed somnum et euigilationem significasse contendunt. Sed clamat eis etiam psalmus quintus decimus: Propter hoc iucundatum est cor meum et exultauit lingua mea, insuper et caro mea requiescet in derelinques animam meam in inferno, nec dabis sanctum tuum uidere corruptionem. Quis in ea spe diceret requieuisse carnem suam, ut non derelicta anima sua in inferno, sed cito ad eam redeunte reuiuesceret, ne corrumperetur, sicut cadauera corrumpi solent, nisi qui die tertio resurrexit? Quod utique dicere non possunt de propheta et rege Dauid. Clamat et sexagensimus septimus: Deus noster Deus saluos faciendi, et Domini exitus mortis. Quid apertius diceretur? Deus enim saluos faciendi Dominus est Iesus, quod interpretatur saluator siue salutaris. Nam ratio nominis huius haec reddita est, quando priusquam ex uirgine nasceretur dictum est: Pariet filium, et uocabis nomen eius Iesum. Ipse enim saluum faciet populum suum a peccatis eorum.
Abbreviated transcription (Latin):
pedibusq confixis. & dauorũ transuerbera¬
tione confossis. Eoq modo sespectaculum
considerantibus & conspicientibus praebuis¬
phou̾a quẽ ad modũ impl&asit euangelica
narratur historia Tunc profecto & alia
recte intelleguntur quacibim inus a peste
dicta sunt. Cum congruunt hisquaetanta
manifestatione claruer̃: Prae sestim quia
&illa quae non transacta credimus. sed prȩ¬
senda contuemur: Sicut in codem psalmo
leguntur tanto ante praedicta itanuncex¬
libita iam toto orbe cernuntur: Ibienim
paulo postdicitur. Cõmemorabuntur &¬

Expanded text:
pedibusque confixis et clauorum transuerberapedibusque confixis et clauorum transuerberatione confossis, eoque modo se spectaculum considerantibus et conspicientibus praebuisphetia quem ad modum inpleta sit euangelica narratur historia, tunc profecto recte intelliguntur, quae ibi minus aperte dicta sunt, cum congruunt his quae tanta manifestatione claruerunt: praesertim quiaet illa, quae non transacta credimus, sed praesentia contuemur, sicut in eodem psalmo leguntur tanto ante praedicta, ita nunc exhibita iam toto orbe cernuntur. Ibi enim paulo post dicitur: Commemorabuntur
Abbreviated transcription (Latin):
legem xp̃i quod euangelium nos uocamus.
Et eam uirgam uistutis eius agnoscimus
Dominari ueros ũ in medio inimicorũ
suorũ: Idem ipsi inter quos dominatur.
dentibussuis fremendo &tabescendo &ni¬
hil aduersus eum ualendo testantur. De in¬
de quod paulo postdicit. Iurauit h̃s & non
penitebiteũ. Quibus uerbi simmutabile
futurũ ẽẽ significat quod ad iungit Tues
sacerdos in a&ernũ secundũ ordinẽ melchi¬
sedech Exco quodiam nusquãẽ sacerdo aad¬
tiũ & sacrificiũ secundũ ordinẽ aaron:
Et ubiq offestur subsacerdote xp̃o quod
protulit melchi sedech. quando benedix̃
abraham᷑ Quis ambigere ꝑmittitur deqͦ
istadicantur. ad haecitaq manifesta refe¬
runtur quaepaulo obscurius in eodem psal¬
mo posita sunt. quando recte intelleguntur.
quod inñris iam popularibus sermonib
Foderunt manusineas & pedes dinumerauer̃
omnia ossamea. Ipsiuero considerauerunt
& conspexerunt me ¶ Quibus utiq uerbis in
cruce corpus significauit extentũ. manib

Expanded text:
legem Christi, quod euangelium nos uocamus, et eam uirgam uirtutis eius agnoscimus. Dominari uero eum in medio inimicorum suorum idem ipsi, inter quos dominatur, dentibus frendendo et tabescendo et nihil aduersus eum ualendo testantur. Deinde quod paulo post dicit: Iurauit Dominus, ot non paenitebit eum, quibus uerbis inmutabile futurum esse significat, quod adiungit: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech, ex eo quod iam nusquam est sacerdotium et sacrificium secundum ordinem Aaron et ubique offertur sub sacerdote Christo. quod protulit Melchisedech, quando benedixit Abraham, quis ambigere permittitur, de quo ista dicantur? Ad haec itaque manifesta referuntur, quae paulo obscurius in eodem psalmo posita sunt, quando recte intelleguntur; quod in nostris iam popularibus sermonibus Foderunt manus meas et pedes, dinumerauerunt omnia ossa mea; ipsi uero considerauerunt et conspexerunt me quibus utique uerbis in cruce corpus significauit extentum manibus
Abbreviated transcription (Latin):
rantes ¶ Quomodo autẽ ista uenerint suꝑ¬
illud regnum: Index est rerũ gestarũ silega¬
ad pracdicandũ dm̃ ꝓphoca conuestitur: Sed
&ipsa praccatio ꝓph&atioẽ. Usquequodñe
auestis infinẽ: Subauditur faciemtuam
Sicut alibidicitur. Quousq auestis faciẽ
tuãame. Nam ideo quidam codices hicÑ
habent auestis. sed auerteris. Ouãquam
possit intellegi. Aueftisti misericordiãtuã
quã ꝓ̃misisti dauid Quod autẽ dixit infi¬
illa fieri opostebat quae superius aerũ no¬
sadefleuit. Propt̃ quae & hic sequitur.
Exardescit sicut ignis iratua memento¬
quae ẽ mea substantia ¶ Nihilhic melius
quã ipseihs intellegitur substantia populiq¬

Expanded text:
rantes. Quo modo autem ista uenerint surantes. Quo modo autem ista uenerint suillud regnum, index est rerum gestarum, si legaprecandum Deum propheta conuertitur; sed et ipsa precatio prophetatio est. Usque quo, Domine, auertis in finem? subauditur \'faciem tuam\', sicut alibi dicitur: Quo usque auertis faciem tuam a me? Nam ideo quidam codices hic non habent auertis, sed \'auerteris\'; quamquam possit intellegi: \'Auertis misericordiam tuam, quam promisisti Dauid\'. Quod autem dixit: In fiilla fieri oportebat, quae superius aerumnosa defleuit. Propter quae et hic sequitur: Exardescit sicut ignis ira tua: mementoquae est mea substantia. Nihil hic melius quam ipse Iesus intellegitur substantia populi
Abbreviated transcription (Latin):
gendũ differebatur in longũ. Secundum
dispositionẽ autẽdĩ. uenturus suo tempore
pracpatabatur ¶ Intereadũ ille diffestur.
quid factũsit deregno terrenae hierusalẽ¬
ubi sperabaitur utiq regnaturus. Secutus
iste psalmus adiunxit atq ait: Euestisti
testamentũ seruitui profanasti in terra sc̃ĩta¬
tẽ cius. De truxisti om nes macerias eius
posiusti munitiones eius formidinẽ diripue¬
runt eum omnes transeuntes uiã factus est
obprobriũ uicinissuis exaltasti dexterã
inimicorũcius. locundasti omnes inimicoseius
Auestisti adiutoriũ gladiicius & nonesopitu¬
latus ei inbello. dissoluist eum abemunda¬
tione sedemeius in terrã conlisisti. minuisti
dies sediseius ꝑfudistieũ confusione : Haec
omnia uenerunt suꝑ ancillã hierusalẽ inqua
rognauer̃. Nonnulli &am filii liberaeregnũ
illud tenentes in dispensatione temporaria:
Regnũ autẽ caelestis hierusalẽ cuius erant
filiiꝰ inuera fide habentes: & inuero xp̃o spe¬

Expanded text:
gendum, differebatur in longum; secundum autem dispositionem Dei venturus suo tempore parabatur. Interea dum ille differtur, quid factum sit de regno terrenae Jerusaleubi sperabatur utique regnaturus, secutus iste psalmus adiunxit adque ait: Euertisti testamentum serui tui, profanasti in terra sanctitatem eius; destruxisti omnes macerias eius, posuisti munitiones eius formidinem; diripuerunt eum omnes transeuntes uiam, factus est obprobrium uicinis suis; exaltasti dexteram inimicorum eius, iucundasti omnes inimicos eius; auertisti adiutorium gladii eius et non es opitulatus ei in bello; dissoluisti eum ab emundatione, sedem eius in terram conlisisti; minuisti dies sedis eius, perfudisti eum confusione. Haec omnia uenerunt super ancillam Hierusalem, in qua regnauerunt nonnulli etiam filii liberae, regnum illud tenentes in dispensatione temporaria, regnum autem caelestis Hierusalem, cuius erant filii, in uera fide habentes et in uero Christo spe
Abbreviated transcription (Latin):
speciẽtuã. Quõ ipse ẽ d̃stuus: Et adorabunt
eũ filiae trri in muneribus: uultũ tuũ dep̃ca¬
buntur diuites plebis: Omnis gloriaeius fi¬
liae regis intrinsecus: infimbriis aureis circũ¬
amicta uari&ate. Offerentur regiuirgines.
posteã proximae eius ad ferentur tibi

Expanded text:
 Et adorabunt eum filiae Tyri in muneribus; uultum tuum deprecabuntur \' diuites plebis. Omnis gloria eius filiae regis intrinsecus, in fimbriis aureis circumamicta uarietate. Adferentur regi uirgines post eam, proximae eius adferentur tibi
Abbreviated transcription (Latin):
Sedncobhoc putar&ur ds̃ contra sua.
pinissa fecisse. Continuo subiecit:
Distui listi xp̃mtuũ Nonergoẽ ille salo ogdudit̃¬
moN. sed noc ipse dauidꝰ sidila.tus est xp̃s
mistico illo crisiate consecrati. nonsolum
arege dauid& deinceps. sedabillo &iam
saule qui populo eidem rex primus est unc¬
tus. Ipse quippe dauid eum xp̃mdñi appel¬
lat Erat tam̃ unusuerus xp̃s. Cuius illi
figuram prophocica unctione gestabant.
Quisecundũ opinionẽ hominum quieum
putabunt indauid ul insalomone intelle

Expanded text:
Sed ne ob hoc putaretur Deus contra sua Sed ne ob hoc putaretur Deus contra sua promissa fecisse, continuo subiecit: Distulisti christum tuum. Non ergo est ille Salomon, sed nec ipse Dauid, si dilatus est chrismnes reges mystico illo chrismate consecrati, non solum a rege Dauid et deinceps, sed ab illo etiam Saule, qui populo eidem rex primus est unctus ipse quippe Dauid eum christum Domini appellat: erat tamen unus uerus christus, cuius illi figuram prophetica unctione gestabant; qui secundum opinionem hominum, qui eum putabant in Dauid uel in Salomone intelle
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur Propt̃ quod&iam ipsedocaelo
cũcorpuscius quod sunt fidelescius. saulus
ꝑsequer&ur. Saulac inquit saulac. quidme
ꝑsequeris Deinde in consequentibus psal ida¬
mi. Neq nocebo inquit inueritate mea.
procedunt del abiismeis nonreꝓbabo. See¬
med iuraui inscõmeo sidauid mentiar
Uere nequaquã dauid mentiar: Sol& eñĩ
sic loqui scriptura. Quid autẽ p̃mentia¬
tur adiungit &dicit. Semeneius ina&¬
nũ manebit. Et sedescius sicut sol in cons
pectumeo. & sicut luna ꝑfecta i pa&̃num.
& testis in caelo fidelis Posthaec tantae
ꝓmissionis ualidissima firmamenta Ne
putar&ur insalomone compl&a: t̃ãquã
id sperar&ur. Nec inuenir&urs Tuuero
inquit reppulisti. & ad nihilũ deduxisti
dñe Hoc quippe factũẽ deregno salomo¬
nis inposteris cius. usq ad euersionẽ ipsi¬
us terrenȩ hierusalẽ. quae regni ciusdem
sedes fuit. Et maximȩ ipsius templilabẽ
quod fuerat a salomone constructum.

Expanded text:
dicitur. Propter quod etiam ipse de caelo, dicitur. Propter quod etiam ipse de caelo, cum corpus eius, quod sunt fideles eius, Saulus persequeretur: Saule, inquit, Saule, quid me persequeris? Deinde in consequentibus psalmi: Neque nocebo, inquit, in ueritate mea, procedunt de labiis meis non reprobabo. Semel iuraui in sancto meo, si Dauid mentiar; id est, nequaquam Dauid mentiar. Solet enim sic loqui scriptura. Quid autem non mentiatur, adiungit et dicit: Semen eius in aeternum manet; et sedes eius sicut sol in con-. spectu meo, et sicut luna perfecta in aeternum, et testis in promissionis ualidissima firmamenta, ne putarentur in Salomone conpleta, tamquam id speraretur nec inueniretur: Tu uero, inquit, reppulisti et ad nihilum deduxisti, Domine. Hoc quippe factum est de regno Salomonis in posteris eius usque ad euersionem ipsius terrenae Hierusalem, quae regni eiusdem sedes fuit, et maxime ipsius templi labem, quod fuerat a Salomone constructum.
Abbreviated transcription (Latin):
filiorum hominũ : Misericordiã mẽ i p̃
amoueã ab eoͭ. Tactibus significans plagis
correptionis Vnde illud est. N& &igents
christosmeos: Quod quid ẽ aliud quãnlese¬
ritis: Inpsalmo uero cũager& tãquã dediuid
Vt quiddam eiusmodi &iam ibidicer&. Si
dereliquerint inquit filii eius legẽmẽã. &m
iudiciis meis ponambulauerint᷑: Suustifi¬
cationesmeas profanauerint. & mandata
mea noncustodierint: Visitabo in uirga
iniquitates eorũ. &inflagellis delictaeorũ.
Misericordiã autẽmeã Nondisꝑgam abeo
Non dixit ab eis. culoquer&ur defilii seius
Nonde ipsꝰ. sed dixitabeo: Quodbene in
ulla peccata. quaeopus e&̃s humaniscoriq¬
tionibus seruata misericordia diuinitus
coherteri. Sedinetus corpore ac membris¬
quod populus cius est : Ideo in libro reg¬
norum iniquitas cius dicitur. Inpsalmo
autẽ filiorum eius: ut intellegamus deipso
dici. quodam modo quod decius corpore

Expanded text:
filiorum hominum; misericordiam autem meam non filiorum hominum; misericordiam autem meam non amoueam ab eo; tactibus significans plagas correptionis. Unde illud est: Ne tetigeritis christos meos. Quod quid est aliud, quam De laeseritis\'? In psalmo uero cum ageret tamquam de Dauid, ut quiddam eius modi etiam ibi diceret: Si dereliquerint, inquit, filii eius legem meam et in iudiciis meis non ambulauerint; si iustificationes meas profanauerint et mandata mea non custodierint: uisitabo in uirga iniquitates eorum et in flagellis delicta eorum; misericordiam autem meam non dispergam ab eo. Non dixit ab eis\\ cum loqueretur de filiis eius, non de ipso; sed dixit ab eo, quod bene inulla peccata, quae opus esset humanis correptionibus seruata misericordia diuinitus coherceri; sed in eius corpore ac membrisquod populus eius est. Ideo in libro regnorum: Iniquitas eius dicitur; in psalmo autem: Filiorum eius; ut intellegamus de ipso dici quodam modo, quod de eius corpore
Abbreviated transcription (Latin):
ponappon& noceroei Et concidam mini¬
coscius a faciecitis. & eosquioder̃ eũ fugabo
Et ueritas mea &misericor diamea cĩupso.
& in nominemeo exaltabitur cornueius.
Et ponã in mari manũeius. &influminibus
dexterã eius: Ipse in uocabitme pat̾ meus
estu. dsmeus & susceptor salutismeae: Etggo
primogenitũ ponam illũ: excdsũ apudre¬
ges terrae. In a&̾nũ seruabo illi misericordũ
mẽã : Et testam̃tumeũ fiddi ipsi. Et ponam
insacculũ saeculi semeneius. &thronum eus
sicut dies cali Quaeomnia doch̃o ihũ intelle¬
guntur quando recte intelleguntur subpo¬
mine dauid. propt̃ formã serui quã dese¬
mine dauid. idem mediator assumsit ex uir¬
gine ͭ Continuo &iam dicitur depeccatis
filiorũ eius talȩ aliquid. quale in regnorum
libro posituẽ : Et quasi desalomone prodi¬
uius accipitur  Ibinãq hoc est in regnorũ
libro: Et si inuenerit inquit iniquitas eius
redarguã illũ inuirga uirorũ. & intactibus

Expanded text:
adponet nocere ei. Et concidam inimicos eius a facie eius, et eos, qui oderunt eum, fugabo. Et ueritas mea et misericordia mea cum ipso, et in nomine meo exaltabitur cornu eius. Et ponam in mari manum eius et in fluminibus dexteram eius. Ipse inuocabit me: Pater meus es tu, Deus meus et susceptor salutis meae. Et ego primogenitum ponam eum, excelsum aput reges terrae. In aeternum seruabo ei misericordiam meam et testamentum meum fidele ipsi. Et ponam in saeculum saeculi semen eius, et thronum eius sicut dies caeli. Quae omnia de Domino Iesu intelleguntur, quando recte intelleguntur, sub nomine Dauid propter formam serui, quam de semine Dauid idem Mediator adsumsit ex uirgine. Continuo etiam dicitur de peccatis filiorum eius tale aliquid, quale in regnorum libro positum est et quasi de Salomone procliuius accipitur. Ibi namque, hoc est in regnorum libro: Et si uenerit, inquit, iniquitas eius, redarguam illum in uirga uirorum et in tactibus
Abbreviated transcription (Latin):
Quanta nunc manifestatione clarescunt.
Non frustra tam̃ moueri quispiam potest.
acdicere: Quomodo confidimis uenire
omnia quae in libris illis uentura praedic¬
ta sunt. si hoc ipsũ quod ibi diuinitus dictũ
ẽ. Domustua & domustatristui transibuñ
corame in a&̾nũ. effectum habere ñ potuit:
Qñmuidemus illud facrificiũ fuisse muta¬
tum Et quodilli domui promissũ est.
uer spctari aliquando comtplendũ. Quia
illud quodei repbato mutatoq succedit.
Hoc ꝑotius praedicatur a&̃nũ . Hoc quidic.
pondũ intellegit aut non recolit. &iam ip¬
fũ secundũ or dinẽ a aron sacerdotiũ. tam¬
quã timbrã futuri ficerdotii adẽn constitu¬
tr̃ Ac ꝑhoc quando adenitas ei ꝓmissaẽ.
pontpst umbrae aefigunaie. Sedei qđ ꝑipsã
adumbrabatur figuiabaturq ꝓmissũẽ
Sedneptitar&ur ipsa timbraẽe mansura.
ldeo &iam mutatio eeus debure ꝓph&ari
Regnũquoq isto modo &iãm sacilis ipsius.

Expanded text:
tanta nunc manifestatione clarescant, tanta nunc manifestatione clarescant, non frustra tamen moueri quispiam potest ac dicere: Quo modo confidimus uenire omnia, quae in libris illis uentura praedicta sunt, si hoc ipsum, quod ibi diuinitus dictum : Domus tua et domus patris tui transibunt coram meinaeternum, effectum habere non potuit? quoniam uidemus illud sacerdotium fuisse mutatum, et quod illi domui promissum est. nec sperari aliquando conplendum, quia illud, quod ei reprobato mutatoque succedit, hoc potius praedicatur aeternum. Hoc qui dicit, nondum intellegit aut non recolit etiam ipsum secundum ordinem Aaron sacerdotium tamquam umbram futuri aeterni sacerdotii constitutum; ac per hoc, quando aeternitas ei promissa est, non ipsi umbrae ac figurae, sed ei, quod per ipsam adumbrabatur figurabaturque, promissum est. Sed ne putaretur ipsa umbra esse mansura, ideo etiam mutatio eius debuit prophetari. Regnum quoque isto modo etiam Saulis ipsius,
Abbreviated transcription (Latin):
lum xp̃ianũ. Vndedic̃it a postolus paulus
Vnus panis. unũ corpus multisumus Etierũ¬
Quodergo ad didit manducare panẽ &tam
ipsũ sacrificuiigeniis deganter ex pressit.
Dequodicit sacerdos ip̃se. Panis quẽ ego dedesd.
caromea ẽ prosacculiuita. Ipsũ ẽ sacrificiũ:
non secundũ ordinẽ a aron. sed sccundum
ordinẽ melchisedech Quilegit intellegat
Brcuis itaq ista confessio. & salubriter hu¬
milis quadicitur:. Iactame in partẽ sacer¬
dotutui manducare panẽ. Ipseẽ obolisar¬
genti: quiabreueẽ & doquium dñiẽ habi¬
tantis in corde credentis. Quia enĩ dixe¬
rat superius dedisse se cibos domui aa ron
deuictimis ueeris testamenti. ubiait.
Dedidomui patristui. Omnia quae sunt
ignis filiorũ israbd inescam Haec quippe
fuerant sacrificia iudacorũ. Ideohicdixit
manducare panẽ. Quodest in nouo testam̃¬
to sacrificiũ xp̃ianorũ ¶Cũigitur haec¬
tanta tunc altitudine praenuntiatasint.

Expanded text:
lum Christianum. Unde dicit apostolus Paulus: lum Christianum. Unde dicit apostolus Paulus: Unus panis, unum corpus multi Quod ergo addidit: Manducare panem, etiam ipsum sacrificii genus eleganter expressit, de quo dicit sacerdos ipse: Panis, quem eg4 dedero, caro mea est pro saeculi uita. Ipsum est sacrificium; non secundum ordinem Aaron, sed secundum ordinem Melchisedech, qui legit, intellegat. Breuis itaque ista confessio et salubriter humilis, qua dicitur: Iacta me in partem sacerdotii tui manducare panem; ipse est obolus argenti, quia et breue est et eloquium Domini est habitantis in corde credentis. Quia enim dixerat superius, dedisse se cibos domui Aaron de uictimis ueteris testamenti, ubi ait: Dedi domui patris tui omnia, quae sunt ignis filiorum Israel, in escam haec quippe fuerant sacrificia Iudaeorum: ideo hic dixit: Manducare panem, quod est in nouo testamento sacrificium Christianorum. Ctanta tunc altitudine praenuntiata sint,
Abbreviated transcription (Latin):
homines ad tẽplũ ul altaredĩ. ut sacerdotẽ
adorarent: Quid est autẽ quodait obolo
argenti: nisi brecutate uerbifidei. De quo
cõmemorat apostolus dictũ Verbũ consũ¬
mans & breuians. faci&dñs suꝑ terrã: Argen¬
tũ autẽ prodoquio poni. psalmus testis est
ubi canitur. Eloquiadñi eloquia casta. Ar¬
gentũ igneexaminatũ. Quidergodic&
iste quiuenit adorare sacerdotidĩ & sacerdo¬
tidõ: Iacta me in partẽ sacerdotutui man¬
ducare panẽ Nolo inpatrũmeorũ conloca¬
re honore. quia nullis est. Iacta memnpar¬
tem sacerdotitui. Elegienim alnectuseẽ
indomodĩ: Qualecũq & quantulũ cũq mem¬
brũ eẽ cupio sacerdotiitui Sacerdotrũ quip¬
pehic ipsam plebẽdicit. Cuius plebis ille sacer¬
Cui plebi dicit apostolus p&crus plebs scã
regale sacerdotiũ ¶ Quãuis non nulli sacri¬
ficiũtuisint int̃p̃tati. non sacerdotiitui
Quonihilominus. Eundẽ significat popu¬

Expanded text:
homines ad templum uel altare Dei, ut sacerdotem homines ad templum uel altare Dei, ut sacerdotem adorarent. Quid est autem quod ait: Obolo argenti, nisi breuitate uerbi fidei, de quo commemorat apostolus dictum: Verbum consummans et breuians faciet Dominus super terram? Argentum autem pro eloquio poni psalmus testis est, ubi canitur: Eloquia Domini eloquia casta, argentum igne examinatum. Quid ergo dicit iste, qui uenit adorare sacerdoti Dei et sacerdoti Deo? Iacta me in partem sacerdotii tui, manducare panem. Nolo in patrum meorum conlocari honore, qui nullus est; iacta me in partem sacerdotii tui. Elegi enim abiectus esse in domo Dei; qualecumque et quantulumcumque membrum esse cupio sacerdotii tui. Sacerdotium quippe hic ipsam plebem dicit, cuius plebis ille sacerCui plebi dicit apostolus Petrus: Plebs sancta, regale sacerdotium. Quamuis nonnulli \'sacrificii tui\' sint interpretati, non sacerdotii tui\'; quod nihilo minus eundem significat popu
Abbreviated transcription (Latin):
mohuius heli. lam supradictũ erat. Etom̃s
qui superauerint doniistuae. Decidẽ ingla¬
dio uirorũ. Quomodo ergo hic uere dici
uisi quia illos intellegi uoluit. QuiꝑtinqT
adstirpẽ illius totius sacerdotii secundũ
ordinẽ aarons Ergo sidcillis ẽ praedestina¬
tis rdiquis. dequibus alius ꝓph&ca dixit.
Reliquiae saluȩ fient . Vnde & apostolus
Sic ergo inquit & in hoctẽpore. reliquiae
ꝑclectionẽ gratiae saluefactę sunt Quia de
talibus reliquiis. bene in tellegitur ẽẽ dequo
dictũẽ. Qui superauerit indomotua. ꝑfecto
credit inrxp̃m. Sicuttẽporibus apostolorũ.
exipsagente plurimi credider̃. Neq nunc
desunt. Quilio& rarissime tam̃ credant  Et
impl&cur in eo quod hic istthomo dĩ continuo
sequutus adiunxit: Veni &adorareei obo¬
lo argenti. Cui adorare: nisi sũmo illisaar¬
doti qui&dsest. Neq enĩ in illo sacerdotio
secundũ ordinẽ aaron. ad hoc ueniebant

Expanded text:
mo hujus Heli jam supra dictum erat: Et omnis mo hujus Heli jam supra dictum erat: Et omnis qui supererit domus tuae, decidet in gladio virorum. Quomodo ergo hic vere dici nisi quia illos intelligi voluit, qui pertinrpem, scilicet illius totius sacerdotii secundum ordinem Aaron. Ergo, si de illis est praedestintis reliquiis, de quibus alius propheta dixit, Reliquiae salvae fient ; unde et Apostolus: Sic ergo, inquit, et in hoc tempore reliquiae per electionem gratiae salvae factae sunt : quia de talibus reliquiis bene intelligitur esse, de quo dictum est, Qui remanserit in domo tua; profecto credit in Christum, sicut temporibus apostolorum ex ipsa gente plurimi crediderunt, neque nunc desunt qui, licet rarissimi, tamen credant; et impletusecutus adiunxit: Veniet adorare ei obolo argenti. Cui adorare, nisi summo illi sacerdoti, qui et Deus est? Neque enim in illo sacerdotio secundum ordinem Aaron ad hoc ueniebant
Abbreviated transcription (Latin):
tor atq: saluator. Domus ergo eius. coram
illo transibit. Potest &transibit intellegi
demoste aduitã. Omnibus diebus quibus
ꝑagitur usq infinẽ saeculi huius istamor¬
talitas Quodautẽ aitds. Quiomniaquae
incordemco & quae inanimamea faciat.
Non arbitremut habere animãdm cũsit
conditor animae. Seditahoc dedõtropice¬
non propriedicitur. sicut manus & pedes.
& alia corporis mẽbra. Et ne secundũ hoc
credatur. homo incarnis huuis effigie fac¬
tus adimaginẽdĩ: adduntur &al ae. quas
utiq non hab& homo: Et dicitur dõ. Sub
umbra alarũtuarũ ꝓtegeme. Vt in telle¬
gant homines de illa in effabili patura. p̃
propriis sedtrans latis rerũ uocabulis ista
dici Quoduerd adiungitur. Et eritqui auatt¬
superauerit indomotua. Veni &adorare
ei: Non proprie dedomo diciturhuius
heli. sed illius aaron dequa usq ad aduentũ
ihũ xp̃i homines remanser̃. De quo genere
&iam nunc usq non destint᷑. Nam deillado¬

Expanded text:
tor atque Salvator. Domus ejus coram tor atque Salvator. Domus ejus coram illo transibit. Potest et « transibit » intelligi de morte ad vitam, omnibus diebus quibus peragitur usque in finem saeculi hujus ista mortalitas. Quod ait Deus: « Qui omnia, quae in corde meo et quae in anima mea faciat, « non arbitremur habere animam Deum, cum sit conditor animae, sed ita hoc denon proprie dicitur, sicut manus et pes et alia corporis membra. Et ne secundum hoc credatur homo in carnis huius effigie factus ad imaginem Dei, adduntur et alae, quas utique non habet homo, et dicitur Deo: Sub umbra alarum tuarum proteges me; ut intellegant homines de illa ineffabili natura, non propriis, sed translatis rerum uocabulis ista dici. Quod uero adiungitur: Et erit, quuperauerit in domo tua, ueniet adorare ei, noHeli, sed illius Aaron, de quo usque ad adventum Jesu Christi homines remanserunt, de quo genere etiam nunc usque non desunt. Nam de illa do
Abbreviated transcription (Latin):
hõs. ofni & finees. Die uno morułtit᷑ ambo
Hocergo signũ factũẽ mutandũ sacerdotiũ
dedomohuius quosigno significatũẽ mutandũ¬
a sacerdotiũ domus aaront Mors quipƿe filio¬
rũhuius. significauit mostẽ nonhominũ sed
ipsius sacerdotii defiliis aaron. Quodautẽ
sequitur. ad illũ iam ꝑtin& sacerdotẽ cuiuis
figutã gessit huic sugcedendo samubelꝰ fro¬
inde quaesecuntur dexp̃oihũ poui testameit
uero sacerdote dicuntur : Et suscitabomibi
sacerdotẽ fidelẽ. quiomnia quae incordemeo
& quae i nanimamea faciat: Et aedificaboes¬
domũ fiddẽ. ipsa ẽ aoerna & supnahierusalẽ.
Et transibit inquit coramxp̃omeo omnibus apo¬
diebus transibit doxit conuersabitur: sicut
superius dixerat dedomo aaronis Dixidomus imnet ꝙ¬
tua &domus patristui transibunt coram me
transibit. De ipsadomo utiq intellegendũ ẽ.
nondeillo sacerdote quiẽ xp̃s. ipse media¬

Expanded text:
hos, Ophni et Phinees: die uno morientur ambo. hos, Ophni et Phinees: die uno morientur ambo. Hoc ergo signum factum est mutandi sacerdotii de domo huius. quo signo significatum est mutandum sacerdotium domus Aaron. Mors quippe filiorum huius significauit mortem non hominum, sed ipsius sacerdotii de filiis Aaron. Quod autem sequitur, ad illum iam pertinet sacerdotem, cuius figuram gessit huic succedendo Samuel. Proinde quae sequuntur, de Christo Iesu noui testamenti uero sacerdote dicuntur: Et suscitabo mihi sacerdotem fidelem, qui omnia quae in corde meo et quae in anima mea faciat; et aedificabodomum fidelem. » Ipsa aeterna et superna est Jerusalem. « Et transibit, inquit, coram « Christo meo omnibus diebus. » « Transibit, » dixit, conversabitur, sicut superius dixerat de domo Aaron: « Dixi, domus tua et domus patris tui transibunt coram me transibit, » de ipsa domo utique intelligendum est, non de illo sacerdote qui est Christus ipse Media
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotiũ pisi aaroN: Dehiuius ergostr¬
pe istoloco dixit futurũ fuisse. ut nonc̃e
ulterius sacerdotes: quod iam uidemus un¬
pl&ũ ¶ Uigil& fides. praesto sunt res
Cernuntur. tenentur. &iudere nolentiũ
oculis ingeruntur. Ecce inquitdies ueni¬
unt. &exterminabo sementuum. & semep
domis patristui. &nonerit tibi senior. in
domomea omnibus diebus. Et uirũ exter
minabo tibi abaltarimeo. Ut deficiant ocu¬
li eius. & defluat anima eius ¶Eccedies
qui p̃nuntiatis iam uener̃. Nullus sacerdos
est secundũ ordinẽ aaron. Et quicũq
ex euis genere ẽ homo. Cũ uid& sacrificiũ
xp̃ianorũ toto orbe pollere. Sibi autem
honorẽ illũ magnũ eẽ subtractũ. Defici¬
unt oculieius & defluit anima eius tabe
maeroris  Proprieautẽ adhuius domum
heli cuihaet dicebantur: quod sequitur
ꝑtin&: Et omnis qui superauerit domus
tuae. Decident ingladio uirorũ. Et hoc
tibi signũ quod ueni& suꝑduos filiostuos

Expanded text:
sacerdotium, nisi Aaron? De hujus ergo stirsacerdotium, nisi Aaron? De hujus ergo stirpe isto loco dixit futurum fuisse, ut non essent ulterius sacerdotes: quod jam videmus impletum. Vigilet fides, praesto sunt res, cernuntur, tenentur, et videre nolentium oculis ingeruntur. Ecce, inquit, dies veniunt, et exterminabo semen tuum, et semen domus patris tui, et non erit tibi senior in domominabo tibi ab altari meo, ut deficiant oculi eius et defluat anima eius. Ecce dies. qui praenuntiati sunt, iam uenerunt. Nullus sacerdos est secundum ordinem ex ejus genere est homo, cum videt sacrificium Christianorum toto orbe pollere, sibi autem honorem illum magnum esse subtractum, deficiunt oculi ejus. et defluit anima ejus prae nimietate moeroris. Proprie autem ad hujus domum Heli, cui haec dicebantur, quod sequitur pertinet: « Et omnis qui supererit domui tuae, decident in gladio uirorum. Et hoc tibi signum, quod ueniet super duos filios tuos
Abbreviated transcription (Latin):
opostebat  Ouisautẽ punc fideli oculo
haec intuens nonuideatẽe compl&ã. quan¬
do quidem nullũ taber naculũ: pullum
tẽplũ. ullũ altare. pullũ sacrificium.
Et ideo pec ullus sacerdos remansit iudeis.
quibiis ut desemine aaron ordmar&ur
indi fuerat legedatũ : Quod & hic cõmemo¬
ratũest illo dicente proph&ca Haecdicit
tristui. transibunt corãme usq inad̃nũ
Et nuncdicitdñs: Nequaquã. sedglorifi¬
cantes me glorficabo. Etqui me spernit.¬
spern&curs Quod enĩ nominat domum
patris eius. Noneum depximo patre
dicere sedde illo a aron qui primus sa¬
cerdos est institutus. Deciius ꝓgenie
c&eri sequerentur. superidra teinons¬
trant ubiait: Reuclatussũ addomũ patris
tui cũeẽnt in terraaegẏpti ferui indomo
pharionis. Et clegi domũ patristui ex
omnibus sceptris isrł. mihi sacerdotio fun¬
gi Quis patrũ fuit huus in illa aegẏptia
seruitute unde cũliberati eent electus est ad

Expanded text:
oportebat. Quis autem nunc fideli oculo oportebat. Quis autem nunc fideli oculo haec intuens non uideat esse conpleta? Quando quidem nullum tabernaculum, nullum templum, nullum altare, nullum sacriet ideo nec ullus sacerdos remansit Judaeis, quibus, ut de semine Aaron ordinaretur, in Dei fuerat lege mandatum. Quod et hic commemoratum est, illo dicente propheta . Haec dicittris tui transibunt coram me usque in aeternum. Et nunc dicit Dominus: Nequaquam, sed glorificantes me glorificabo, et qui me spernspernetur. Quod enim nominat domum patris eius, non eum de proximo patre dicere, sed de illo Aaron, qui primus sacerdos est institutus. de cuius progenie ceteri sequerentur, superiora demonstrant, ubi ait: Reuelatus sum ad domum patris tui, cum essent in terra Aegypti serui in domo Pharao, et elegi domum patomnibus sceptris Israel, mihi sacerdotio fungi. Quis patrum fuit hujus in illa Aegyptia servitute, unde, cum liberati essent, electus est ad
Abbreviated transcription (Latin):
Et transibit coram xp̃omeo omnibus dieb
Et erit qui superauerit indomotua: ueni¬
& adorareei obolo argenti dicens:. Iacta me
inunã pastẽ sacerdotiitui manducare panẽ.
Non est utdicatur ista ꝓph&ua. ubi sacerdotii
u&eris tantamanifestatione praenuntiata
matatioẽ. in samuhele fuisse compl&sa
Quãquã enĩ p̃e&̃ dealia tribu sam uhel.
quã quae constitutir fueratad̃o ut serui¬
r& altari: Tameni ponerat defiliis aaron. gtt daga an¬
Cuius progenies fuerat deputata. Unde fie¬
rent sacerdotes  Ac ꝑ hoc in eaquoq re
futura fuerat adumbrataẽ: Et adu&ius
testamentũ proprie. figurate uero ꝑtine¬
bat ad nouũi. Prophoda facti&iã ipsa. Ñ
uerbi. id scilic& facto significans. quoduer¬
bo adheli sacerdotẽdictũẽ ꝑproph&sam
Nam fuer̃ postea sacerdotes exgenere
aaron. sicut sadoch. & abiathar. regnante
dauid: Et aliideinceps antequã tẽpus ueni¬
r& quo ista quaedesacerdotio mutando
tanto ante praedicta sunt effici ꝑ xp̃m

Expanded text:
et transibit coram Christo meo omnibus diebus. Et erit, qui superauerit in domo tua, ueniet adorare ei obolo argenti dicens: lacta me in unam partem sacerdotii tui manducare panem. Non est ut dicatur ista prophetia, ubi sacerdotii ueteris tanta manifestatione praenuntiata mutatio est, in Samuele fuisse conpleta. Quamquam enim non esset de alia tribu Samuel, quam quae constituta. fuerat a Domino, ut seruiret altari, tamen non erat de filiis Aaron, cuius progenies fuerat deputata, unde fierent sacerdotes; ac per hoc in ea quoque re futura fuerat, adumbrata est, et ad uetus testamentum proprie, figurate uero pertinebat ad nouum prophetia facti etiam ipsa, non uerbi, id scilicet facto significans, quod uerbo ad Heli sacerdotem dictum est per prophetam. Nam fuerunt postea sacerdotes ex genere Aaron, sicut Sadoc et Abiathar, regnante Dauid, et alii deinceps, antequam tempus ueniret, quo ista, quae de sacerdotio mutando tanto ante praedicta sunt, effici per Christum
Abbreviated transcription (Latin):
& mors ei ultra pondominabitur: Sicenĩ
uiu&. & non uidebit mostẽ. ut tam̃ mor¬
tuus fuerit. Sedanimã suã eruerit dema¬
nu inferni. Quo propt̃ quorundã soluen:¬
da inferna uincla descenderat: Erue¬
rit autẽ.potestate illa dequa in euangelio
dicit: Potestatẽ habeo ponendi animã
meã. & potestatẽ habeo iterũ sumendieã ꝓ¬

Expanded text:
et mors ei ultra non dominabitur. Sic enim et mors ei ultra non dominabitur. Sic enim uiuet et non uidebit mortem, ut tamen mortuus fuerit, sed animam suam eruerit de manu inferni, quo propter quorundam soluenda inferna uincula descenderat; eruerit autem potestate illa, de qua in euangelio dicit: Potestatem habeo ponendi animam meam et potestatem habeo iterum sumendi
Abbreviated transcription (Latin):
ex quonatura ẽ carniscius: Nonenim
uane inquit consatusti omnes filiosho¬
minũ. Nisi enim ẽ& unus filius hominis
substantia israhel. ꝑquẽ filiũ hominis.
liberarentur multi filii hominũ : uaneutiq
constitutieent omnes filii hominũ ¶ Nunc
uero omnis quidem humana natura per
peccatũ primi hominis inuanitatẽ deueri¬
tate conlapsaẽ: propt̃ quoddicit alius
psalmus. Homo uanitati similis factusẽ.
Dies eius uelut umbra pra&ereunt¶ Sed ñ
uane ds̃ constituit omnes filios hominum.
quia & multos auanitate liberat ꝑmediato¬
rem ihm : &quos liberandos ponẽẽ prae¬
sciuit. ad utilitatẽ liberandorũ. & cõpara¬
tionẽ duarũ int̾se a contrario ciuitatũ.
Nonutiq uane in totius rationalis creatu¬
rae. pulcherrima atq iustissima ordina¬
tione constituit De in de sequitur. Quis
ẽ homo quiuiuit & non uidebit mostẽ. Eru¬
& animam suã demanu inferni  Quis ẽ
iste: Nisi substantia illa israhel ex semine
Quod surgens a mortuis iam non moritur.

Expanded text:
ex quo natura est carnis eius. Non enim uane, inquit, constituisti omnes filios hominum. Nisi enim esset unus filius hominis substantia Israel, per quem filium hominis liberarentur multi filii hominum, uane utique constituti essent omnes filii hominum. Nunc uero omnis quidem humana natura per peccatum primi hominis in uanitatem de ueritate conlapsa est, propter quod dicit alius psalmus: Homo uanitati similis factus est, dies eius uelut umbra praetereunt; sed non uane Deus constituit omnes filios hominum, quia et multos a uanitate liberat per mediatorem Iesum, et quos liberandos non esse praesciuit, ad utilitatem liberandorum et conparationem duarum inter se a contrario ciuitatum non utique uane in totius rationalis creaturae pulcherrima adque iustissima ordintione constituit. Deinde sequitur: Quis est homo, qui uiuet et non uidebit mortem, eruet animam suam de manu inferi? Quis est iste. nisi substantia illa Israel ex semine quod surgens a mortuis iam non moritur,
Abbreviated transcription (Latin):
constitui iudices suꝑ populũmeũ is rabel
H octam magnũbonũ quisquis in hoc satu¬
lo & in hac terra sperat. insipient̃ sapit
ANquispiam putabit in paceregni silomo¬
nis idẽe compleuũ: Pace qui ppe illã scrip¬
tura inumbra futuri excellenti praedica¬
tione cõmendat ¶Sedhuic suspitioni uigi¬
lanter occursũe. Cũ postea quãdictũ est
& non appon& filius iniquitatis humili¬
anreeum Continuo subiunctũe : Sicut ab
initio adicbus quibus constitui iudices

Expanded text:
constitconstitHoc tam magnum bonum quisquis in hoc saeculo, et in hac terra sperat, insipienter facit. An quispiam putabit in pace regis Salomonis id esse completum: pacem quippe illam Scriptura in umbra futuri excellenti praedicatione commendat? sed huic suspicioni vigilanter occursum est, cum posteaquam dictum est: Et non apponet filius iniquitatis humiliare eum, continuo subjunctum est: sicut ab initio in diebus quibus constitui judices
Abbreviated transcription (Latin):
dauid Domus autẽdĩ cadem ip̃sa. propter
tẽplũdĩ dehominibus factũ. pondelapidib
Vbihabit& in a&ernũ populuscũdõ. & indõ
suo. Et ds cũ populo. atq inpopulosuo.
It autisssit implens populũ suũ. & populus
plenusdõsuo: Cũd scrit omia inomnibus
ipse in pace praemiũ. quiuistus in bello.
Ideo cũ in uerbis pathandictũsit. &nuntia¬
bit tibidñs. Qũo domũ acdificabis ipsi.
Postradictũ est in uerbis dauid. quotud̃s
cens. Domũ acdificabo tibi: Hanc enĩdomũ
& nos aedificamus bene uuiuendo. & dsutbe¬
ne uiuamus opitulando: Quianisi dñsae¬
dificauerit domũ. inuanũ laborabunt
aedificantes eamꝰ Cuius domus cũuene¬
rit ultima dedicatio. tunc fi& illud quod
hic ꝑnathin locutus est ds̃dicens. Et ponã
locum populomeo israheli. & plantabo
illũ &inhabitabit seorsũ: Et non sollicitus
erit ultra & non appon& filius iniquitatis
humiliarecũ. sicut abinitio adiebus quib

Expanded text:
Dauid; domus autem Dei eadem ipsa propter Dauid; domus autem Dei eadem ipsa propter templum Dei de hominibus factum, non de lapidibus, ubi habitet in aeternum populus cum Deo et in Deo suo, et Deus cum populo adque in populo suo; ita ut Deus sit inplens populum suum, et populus plenus Deo suo, cum Deus erit omnia in omnibus, ipse in pace praemium, qui uirtus in bello. Ideo cum in uerbis Nathan dictum sit: Et nuntiabit tibi Dominus, quoniam domum aedificabis ipsi, postea dictum est in uerbis Dauid: Quoniam tcens: Domum aedificabo tibi. Hanc enim domum et nos aedificamus bene uiuendo, et Deus ut bene uiuamus opitulando; quia nisi Dominus aedificauerit domum, in uanum laborant aedificantes eam. Cuius domus cum uenerit ultima dedicatio. tunc fiet illud, quod hic per Nathan locutus est Deus dicens: Et ponam locum populo meo Israel, et plantabo illum, et inhabitabit seorsum, et non sollicitus erit ultra, et non apponet filius iniquitatis humiliare eum sicut ab initio, a diebus quibus