comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
reret gr̃a sacerdotis. qui suũ solum
hoc. ee. credidit. quod nudus aut ege
Quidam in exona uico de fiscalib
famulis childomerus nomine. cum
die dñico quiddam oꝑatus sit: ita
contrahit᷑ digitis. ut unguium acu¬
men partẽ transiret in alteram. Qui
parisius sc̃o uiro occurrit inoratorio
& oratiõe data manuq punctaoleo:
ungues statim de palina retracti st̃.
dig̾itis reddit᷑ organum. & in anti¬
quum officium neruorũ tela retexi¬
tur. Quem clericum post effectum:
ut integre saluum faceret: peste li¬
berauit &e crimine. Rursus q̃dam
mulier nõie fauonia in urbe parisi¬
aca. ꝑ nouem dies ꝑcipiens nichil
p̃ter pulticulam: ore aꝑto hians scõ
uiro oblata est. Hec uelud ferro op¬
posito: nulla lege poterat iungere
dentes aut labia. Quam ille mora¬
dorio sacro ꝑungens oleo.palpato ũ¬
diq capite. sine tarditate saluti re¬
stnuit. Accidit autem ut puellaq̃¬
dam de domo medardi miglidu¬

Expanded text:
reret gratia sacerdotis, qui suum solum reret gratia sacerdotis, qui suum solum hoc credidit, quod nudus aut egenQuidam in Exona vico de fiscalibus famulis Gildomires nomine, cum die dominico quiddam operatus sit, ita contrahitur digitis, ut unguium acumen partem transiret in alteram. Qui Parisius sancto viro occurrit in oratorio, et oratione data, manus peruncta oleo, ungues de palma retractae sunt, digitis redditur organum, et in antiquo officio nervorum tela retexitur. Quem clericum post effectum, et ut integrum salvum faceret, peste liberavit et crimine. XV. Rursus quaedam mulier nomine Favonia in urbe Parisiaca, per novem dies percipiens nihil praeter pulticulam, ore aperto inhians, sancto viro oblata est. Quae, velut ferro opposito, nulla lege poterat iungere dentes aut labia. Quam in oratorio sacro perunguens oleo, palpato undique capite, sine tarditate saluti restituit. XVI. Accidit, ut puella quaedam de domo Medardi Meglido
Abbreviated transcription (Latin):
Solus ille qui omnia scit. nouit &
numerat. Deinde quadam uice p̃cel¬
lentissimus chil debeltus rex cum ei
direxisset sex milia solidorum paupe¬
rib eroganda: expendens tria milia
reu̾titur ad palatium. Int̾rogatus
ꝙa rege si adhuc residerẽt qͣd egenis
tribueret: respondit medietatem rese¬
disse: nec inuenisse se inopes: quib¬
mox totum expenderet. Cui rex inquit.
dñe dona qͦd restitit. Nlam xp̃o largien¬
te: quod donet᷑ nõ deficit. Incides igit
aurata missoria. ac argent̾ea uasa cõ¬
minuens: quicquid primum
habuit. dat sacerdoti ne perderet. Erat
enim expectanda contentio: int̾ sacir¬
totem & principem. faciebant ergo¬
apud se de mĩa pug nam.
& de pietate certamen. Thesauras
ut spargerent. & de sius talentis
ogeni ditescerent. fc̾stini ad futura
lucra ut brateum sem̃ sererent. &e
post messores accederent aurolentam
ꝑ segetem. Ut co sacculos locuplitare¬
tur regalib thesauris. & in rege flo¬

Expanded text:
solus ille qui omnia sicut novit et solus ille qui omnia sicut novit et numeret. XIII. Denique quadam vice praecellentissimus Childebertus rex cum ei direxisset sex milia solidorum, pauperibus eroganda, expendens tria milia, revertitur ad palatium. Interrogatus a rege, si adhuc resideret, quod egenis tribueret, respondit, medietatem resedisse nec invenisse inopes, quibus totum expenderet. Cui rex inquid : 'Domine, dona quod restitit; nam, Christo largiente, quod donetur non deficit'. Incidens aurata missoria, argentea vasa comminuens, quicquid primum habuit, dans sacerdoti, ne perderet. Erat ergo expectanda contentio inter sacerdotem et principem. Faciebant apud se de misericordia pugnam et de pietate certamen, thesauros ut spargerent, et de suis talentis egeni ditiscerent, festini ad futura lucra, ut bratheum semen sererent, et post messores acciderent aurolenti per segetem: ut sacerdos locupletaretur regalibtis thesauris, et in regem flo
Abbreviated transcription (Latin):
siace porrigi. S in t̾rogatis quid
hoc fieret. accẽpit responsum. ut
saluas eas faceret. At post cuuta¬
tis eus ep̃o decedente.dum pre¬
cellentissimo regi childebeldo oc¬
currisset: in eiꝰ electionem. mox¬
effectum illa uox celestis ꝓmeruit
Ordinatus uͦ pontifex. qualem quã¬
tum ꝙ se gesserit: hoc expedire lin¬
glia mortalis nõ sufficit. qm̃ supia
hominem fuit dm̃e quod edidit. De¬
niq adeptus gradum cure pastoralis:
de reliquo monachus psistebat im¬
motus. Hinc se frequentib exercebat
ugiliis. inde continuiis macerabat
in ediis. Pnoctabat algida senectus
ꝑ hyemem᷑. sustinens duppliciter fri¬
gus etatis & temporis. quod nec etiã¬
tolerare possent petulenti iuuenes.
Seq ip̃m pene obliuiscens: ꝓuicto¬
ria sic satagebat corporis tanquam
si simul accessissent. dignitas et ne¬
cessitas. Que uͦ elemosine tam de
reb eccłie. quam popłi oblatione. uł
regio numere. ꝑ manus sc̃i facte sũt:

Expanded text:
siacae porrigi. Interrogans quid siacae porrigi. Interrogans quid hoc fieret, accepit responsum, ut salvas eas faceret. Quod post civitatis ejus episcopo decedente dum praecellentissimo regi Childeberto occurreret, in ejus electione effectum illa vox promeruit. Ordinatusque pontifex qualis quantusque se gesserit, hoc expedire lingua mortalis non sufficit, quoniam supra hominem fuit omne quod edidit. Denique adeptus gradum curae pastoralis, de reliquo monachus persistebat. Hinc se frequentibus exercebat vigiliis, inde continuatis macerabat inediis. Pernoctabat algida senectus per hiemem sustinens dupliciter frigus, aetatis et temporis, quod nec tolerare possint petulenti juvenes: seipsum pene obliviscens pro victoria corporis, tanquam si simul accessissent dignitas et necessitas; quae vero eleemosynae tam de rebus ecclesiae quam populi oblatione vel regio munere per manus sancti factae sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
sa est que hodierna die res est
in destimonium. Qua occasiõe¬
eius filiĩ uł filie ita sancte con-¬
uersati sunt: ut ꝑ monasteria nẽ¬
monachorum. Que causa  modo
mirabili ꝓfuit patri uel germi
flagitium: posteris etiam transi
ret in lucrum. In pago alisiensi:
us gesta est. Coniunx namq illustͥs
uiri uulfarii de stasia nomine:
uitalis spei descituta solatus. ac
lingue carens officuis ꝑ biduũ mu
ta sp̃u quoq deficiente decũbens:
apparatis exequiis iam palpitabat
exanimis. Eui eulogiis a sc̃o per
presbiterum suum direstis. ac mo¬
lent̃ ad aꝑtis. p̃mortue dentib in
os traiectis: mox ut fauces semiui¬
ue liquor benedictionis introiit.
nereum pallorem facies intuborẽ
tnͣsiret: donec cunctis stupentib
uiuificata consurgeret. et circũstã¬
tes auctori muñis grãm p̃dicarent.
lationum suarum quis scrutatoe
annoꝵ curticula: ip̃a ep̃atus sui
causa non est. abscondita. Itaq po¬
situs sopore in spicit a
quodam sene. claues sͥ porte pari¬

Expanded text:
a est: quae usque hodie res est in testimonio. Qua occasione filii vel filiae ita sancte conversati sunt, ut per monasteria nmonachorum. Quae causa modo mirabili profuit patri, vel germinnitoris flagitium posteris transirret in luctum. XI. In pago Alisiense haec res gesta est. Conjux illustris viri Vulfarii, Destasia nomine, vitalis spei destituta solatiis, linguae carens officiis, per biduum jam muta, spiritu deficiente decumbens, apparatis exsequiis jam palpitabat exanimis. Cui eulogiis per presbyterum suum directis et violenter adapertis praemortuae dentibus in ore transjectis, mox ut fauces semivivae liquor benedictionis introiit, nerum pallorem facies in ruborem transiret, donec cunctis stupentibus vivificata consurgeret, et circumstantes auctorem muneris gratiam praedicarent. evelationum suarum quis scrutator annorum curricula, ipsa episcopatus sui causa non est abscondita? Itaque positus in sopore, inspicit a quodam sene claves sibi portae Pari
Abbreviated transcription (Latin):
tus ñ p̾staret. at tam̃ pungens pal¬
pebras desuper & reliqua cap̃is loca.
oratione dala. ac pane & sale signa¬
to. mulier p̃cepit ad mansionem
bat sompno: in cratorio ꝑuigil. Eir¬
ca medium itaq noctis mulier cda-¬
mabat hospiti. se lacrimare ꝓfuse.
Eum accenso lumine. ab oculorũ eiꝰ¬
compage multum cecinit manare
sanguinem. Que cum eodẽ cruorẽ:
mane ad scm̃ rediit. Sed cum aqua
ente orationib additis: oculus unꝰ
aptus est. Deinde altero ꝑuncto:
mulien rursus dõmum reuertitum.
Dinc eadem sub nocte. ninuium fuso
sangiuine. aꝓpinquante die. sterum se
sacerdot obtulit. Qui cum de regis
occursu domum reu̾tens ing̃ssus
oratorium esset: statim mulieri alt
ocłs aꝑitur. O sic p̃stante domino:
gemellõ sẽ uidere lumine gratulat᷑.
Magne fledis quedam puella: c̃
talib decepta illudetet᷑ insidũs. ut
quotiens ad eccl̃iam uoluisset acce¬
dere. gressum fac̃e nõ ualẽt: seruo

Expanded text:
tum non praestaret. Tamen perunctis paltum non praestaret. Tamen perunctis palpebris desuper et loca reliqua capitis, oratione data, pane et sale signato, mulieri praecepit ad mansionem somno in oratorio pervigil, circa medium noctis mulier clamat hospitem, se lacrimare profusae. Tum, accenso lumine, ab oculorum conpage cernit manare sanguinem. Quae cum eoderu cruore mane ad sanctum rediit, sed et ipse cum aqua ens, orationibus additis, oculus unus apertus est, deinde altero peruncto, mulier domum revertitur. Dehinc eadem sub nocte nimium fuso sanguine, adpropinquante die, sacerdoti se obtulit. Qui cum de regis occursu domum reverteretur, ingressus in oratorium, statim mulieri alter oculus aperitur, et praestante Domino, gemello se videre lumine gratulatur. XXVI. Magnoflidis puella, cum talibus decepta inluderetur insidiis, ut quotiens ad ecclesiam voluisset accedere, gressum facere non valeret, servo
Abbreviated transcription (Latin):
incurreat de contẽptu ꝑiculum. sen-¬
tiret de contractu remedium. In pa-¬
go parisaco uico nouo res gesta est.
Quidam enim ineodem loco. imꝑe¬
tu lupi rapidi laceratꝰ: & extra sen¬
sum effectus. beato sacerdot miserã¬
rer oblatus est. Hic ad illa sue arti
recurrens suffragia: mox brachio
olei bñdicti liquore circunlito. & sacͥs
digiis medicabilit̾ attrectato: pestis
illa que uiscera dolore grassante ꝑ¬
uaserat. loca fugit obsessa. iamꝙͣ
putreine resoluta Sicq ugore
pesstino restituto: sine cunctatione
uelud experrecto de sopore dolor oĩs¬
messit. mens rediit. Item de uico
mancola uulduit tuiusdam ancil¬
la. anno ce nouem m̃sib grau ce¬
citate ꝑcussa. per soporem admo¬
nita. ẽ: ut fimbriam sc̃i si tange̾t
mox uisum recipet. Die quadam
sacerdoti occurrit: sed multa nocte
circundata. Ita prorsus contrctis
luminib. ut unde oleum intꝰ bene¬
dictum sc̃s inieceret: luminum adi¬

Expanded text:
incurrerat de contemptu periculum, senincurrerat de contemptu periculum, sentiret tactu remedium. 24. In pago Parisiaco Vico-Novo res gesta est. Quidam in eodem loco impetu lupi rabidi laceratus et extra sensum effectus beato sacerdoti miseranter oblatus est. Hic ad illa suae artis recurrens suffragia, mox brachio olei benedicti liquore circumlito, et sacris eo digitis medicabiliter attrectato, pestis illa quae viscera, dolore grassante, pervaserat, loca fugit obsessa, et jam putredine resoluta, vigore pristino restituto, sine cunctatione velut experrecto de sopore dolor recessit, mens rediit. 25. Item de vico Mantola Waldulfi cujusdam ancilla, anno, et novem mensibus, gravi caecitate percussa, per soporem admonita, ut fimbriam sancti si tangeret, mox visum reciperet, die quadam sacerdoti occurrit; sed multa nocte circumdata ita constrictis luminibus, ut unde oleum benedictum injiceret, luminis adi
Abbreviated transcription (Latin):
capistro nõ capite s pedib alliga¬
sacerdos xp̃i. solitus erat de ipsis
qͦq regib triumphare. Igit cũ ad
gloriosum dotharium regem os¬
currisset ex solito. nec tam̃ de scõ ui¬
ro stante ante palatium di fuerit
nuntiatum: moia sasta ante uesti.¬
bulum ñ representatꝰ domum resiti¬
eratorio ugiliis dducitur. ter dolo¬
re atꝙ febris infestatiõe torq̃tu.
Uix pͥmo dliluculo: ad domum pon¬
tilicis a procerib concursatur. Pena
teris exbonitur. & ut sua iuisitati¬
ne regis doloris nim mitiget: opts¬
mates dep̃cantur. Mox ꝙ apud
pietatis uirum: inuirie causa post¬
ponitur. Et qui ante nuntiabat᷑:
iam honoratus & exoratꝰ palatium.¬
Tunc rex uix assurgens de lectulo:
cesum se diuino flagello ꝯqueritum.
fllambit ꝙ sc̃i palliollum. ac ues¬
tem sacerdõtis deducit gaudens ꝑ¬
loca doloris. Culpam namq confes¬
lus ⁊ criminis : & sic dolor omnis
fugatur. Idꝙ actum est: ut cuins

Expanded text:
capistro non capite, sed pedibus adligacapistro non capite, sed pedibus adligasacerdos Christi solitus erat de ipsis quoque regibus triumphare. Igitur cum glorioso Chlodchario regi occurrisset ex solito, nec tamen de sancto viro, stante ante palatio, ei fuerit nuntiatum, mora facta ante vestibulum, non repraesentatus inde domo revertioratorio vigiliis ducitur; rex dolore atque febris infestatione torquitur. Vix primo diluculo ad domum ecclesiae a proceribus concursatur, poena regis exponitur: ut sua visitatione regi doloris vim mitiget, obtimates deprecantur. Mox apud pietatis iniuriae causa postponitur; quo ante nec nuntiabatur, intrat honoratus et exoratus palatium. Rex vix adsurgit de lectulo, caesum se divino flagello conqueritur. Allambit sancti palliolum, vestem sacerdotis deducit per loca doloris. Culpam confessus criminis, mox dolor omnis fugatur; idque actum est, ut cujus
Abbreviated transcription (Latin):
sed negat᷑ illi. Tũc fellis aman¬
tudine suscitatꝰ acerrime: balte¬
um suum ad sc̃i uestigia piecit
clamans. Tu me dñe iñtficis: cum
sanare debueras. S̾ hoc tͥ notũ sit:
quia ꝑte morior. uita & enim mea:
a te ent requirenda a rege uł parenti
conu̾titur. Hinc q aliquantulum pͥ
somnum excitatus ab ip̃o: in omnẽ
tus sit ad iniuriam sui: respondit
solum ei gras referens. nichil se de
necessarium ad beati uiri sellam do¬
nasset uehicutum: rogat qui dederat
ut eum sͥ retine̾t. nec quiquã alter¬
tribueret. Interim beatꝰ uir postulã¬
te captiuo. equum donat in precio.
qm̃ apud pontificem plus fuit quã
illa regis uox pauperis. Iubet gut
quindecim eum tantũ uenũdaret
solidis. Quẽ pauper ip̃e cum du¬
ceret: negotiator occurrit emitq¬
ꝑtedictumꝰ equum duodecim aureis.
ne sci uiri uerbum iret in cassumꝰ. Un¬
de sequenti die: sellarem de stabulo
tuum uehiculum. Qui uersa nice:

Expanded text:
sed negatur. Qui fellis amarsed negatur. Qui fellis amaritudine suscitatus acerrime balteum suum ad sancti vestigia proiecit clamans: Tu me domine interficis, cum sanare debueris. Sed hoc tibi notum sit, quia per te morior. Vita mea a te erit requirenda a rege vel a parenconvertitur et aliquantulum post somnum excitatus ab ipso in omni intus sit ad iniuriam sacerdotis, respondit solum ei gratias referens, nihil se de necessarium ad sellam beati viri donasset vehiculum, rogat ipse qui dederat, ut eum sibi retineret nec cuiquam tribueret. 66 Interim beatus vir postulante captivo equum donat in pretio, quoniam apud pontificem plus fuit quam illa regis vox pauperis. lubet igitur, ut quindecim eum venundaret solidis; quem pauper ipse cum duceret, negotiator occurrit, emit praedictum equum duodecim aureis. ne sancti verbum iret in cassum. Unde sequenti die sellarem de stabulo,tuum vehiculum; qui versa vice
Abbreviated transcription (Latin):
decineri. & sic̃ septimo die d̾s cũc¬
to quieuit ab ope: ita ce opera
dei transacta ebdomada eripit᷑
ademone. Sicq in ꝓpria redire
securus meruit: lib̾atꝰ abhoste.
Gaudebo uir illustͥs ac consilii
regis particeps. stẏpum dupplici¬
ter incurrens febris & frigoris:¬
atis exei expurgandus sanct
presbiter bus. Interea hora solita.
febre cõcussus grauissima: ut
tificis insolescit iniuriam. Hir
obtineret uictoriam: oratiõe ex¬
plicata. potum ei in calida homi¬
nem reuocauit salutẽad pristi¬
nam. & in minens ꝑiculum: ta¬
li curauit antidoto. Febrẽ scilic¬
curans ꝑ calidam. Nec illud est
p̃tereundum: similis cause mira¬
culum. Regine chrodesintis mi¬
xabat᷑ grauissimo. Poscensq suf-¬
fragia medele: ꝑrex̃ ad põtificem.
ter ducit ad baptisterium. S̾ exo¬
rante scõ: cepit affligi grauius.
inprimo liberandus. Postulat enĩ¬
ardens & estuans aque modicũ.

Expanded text:
detineri: et sicut septimo die deudetineri: et sicut septimo die deus quievit ab opere, ita et opera dei transacta ebdomade eripitur a daemone. Et sic in propria redire securus meruit liberatus ab hoste. 59 Waddo vir inluster consilii regis particeps typum dupliciter incurrens febris et frigoris, expurgandus sancti bus. Interea hora solita febre concussus gravissima, ut tificis insolescit iniuriam. 60 Vir obtineret victoriam, oratione explicata potum ei donans in calida, hominem revocavit salutem ad pristinam et inminens periculum tali curavit antidoto, febrem curans per calidam, 61 Nec illud est praetereundum similis causae miraculum. Reginae Chrodosinthae mixabatur gravissime, poscens suffragia medellae perrexit ad pontificem. ter ducit ad baptisterium, sed exorante sancto coepit adfligi gravius in proximo liberandus. 62 Postulat ardens et aestuans aquae modicum
Abbreviated transcription (Latin):
nus redditur &e solug io ꝑuigil
perpetuo est tradendum. Quidã
ex nantharic familia: separatis ab
inuicem maxillarum unicturis.
ore aꝑto ad beatum uirum ꝑducit᷑.
Quem signo crucis imp̃sso. sani¬
tati redditum: uetuit ne acciꝑet
tum potum. aut carnis eduliũ.
Qui precepto pꝰ posito: ad nor¬
mam gui languoris statim reuerti
tur. S̾ ne preuaricantis negli-¬
gentia. iusto subtraheret głam:¬
inspedoteno uilla rursus ei obla¬
tus est. Cuiꝰ loca maxillarũ scõ
ꝑungens oleo. ac beatis manib
mentum astrigens & labia: xp̃i
nomine inuocato. cõcussa scis di¬
gitis ad se iunctura reu̾tit᷑. & sue
mum reducitur. Item quidã fa¬
ber ligerius noiẽ. turbulenti de¬
monis arreptus insama. sic besti¬
ali fentate ꝓruperat: ut cathenis
collo manib reuinctus. uix ad
beati uui traherct p̃sentiã. In de
miserabilior. ut qui sustinebat
ab hoste iolentiam: ip̃i addere¬
tur & altera pena ꝑ uincula. Quẽ
tam̃ sacerdos dei apud se imꝑat

Expanded text:
nus redditur et solutus. XVIII. perpetuo est tradendum. Quidam ex Nantharici familia, separatis ab invicem maxillarum iuncturis, ore aperto ad virum beatum perducitur. Quem signum crucis inpresso et sanitati reddito vetuit, ne acciperet vini potum aut carnis edulium. Qui, praecepto postposito, ad normam sui languoris statim reductus est. Sed ne praevaricantis neglegentia iusto subtraheret gin Spedoteno villa rursus ei oblatus est. Cuius loca maxillarum sancto perunguens oleo ac beatis manibus mentum adstringens et labia, Christi nomine invocato concussa sanctis digitis ad se iunctura revertitur, suae mum reducitur. 57 Item faber Ligerius nomine turbolenti daemonis arreptus insania, ita bestiali feritate proruperat, ut catenis collo manibusque revinctus vix ad beati viri traheretur praesentiam: inde miserabilior, ut qui sustinebat ab hoste violentiam ipsi adderetur altera poena per vincula. 58 Quem tamen sacerdos dei apud se imperat
Abbreviated transcription (Latin):
sanitati de p̃senti est reddita. Nã
causas infirmitatis: hoc erat scõ
uiro curare quod tangere. Erat sa¬
ne mirabile. qͥa quotiens famulus
dui angustidimum cioliisset accedere:
mox ad sc̃m sẏmphorianum hoc demo¬
nes muntiabant. O occurrentes ꝑ mori
umum: cum flecu gemituq clama-¬

Expanded text:
ta. Nam causas infirmitatis hoc erat sancto viro curare quod tangere. XXVIIII. Erat sane mirabile, quotiens famulus Dei ad Augustidunum voluisset accedere, mox ad sanctum Synphorianum daemones nuntiabant. Et occurrentes per Murvinno, fletu gemituque clama
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmuñe beato uiro dei contradidit.
mit. Actum ꝙ est: ut prius incarce¬
ratis concedere distulit. Hinc chupli¬
cato fenore debitor compensaret: et
aucta dote dampna sarciret. Prius
rp̃m redimens. Ante nec illis pius.

Expanded text:
e beato Germano contradedit; mit. Id actum est, ut quod prius incarceratis concedere distulit, hic duplicato foenore debitor conpensaret, et aucta dote, damna sarciret. Prius ipsum redimens; ante nec illis pi
Abbreviated transcription (Latin):
ne mirabile. qͥa quotiens famulus
cłi angustidimum cioluisset accedcre:
mox ad sc̃m sỹmphorianum hoc demo¬
nes nuntiabant. O occurrentes ꝑ mori
minum: cum fletu gemituq clama¬
bant. uir sc̃e si delocis cultis nos in¬
considerant̃ repellis: uł habitare cõ¬
cede siluarum ꝑ solitudinẽ. ut liccat

Expanded text:
mirabile, quotiens famulus dei ad Augustidunum voluisset accedere , mox ad sanctum Synphorianum daemones nuntiabant. Et occurrentes per Murvinnum fletu gemituque clamabant: Vir sancte, si de locis cultis nos inconsideranter repellis, vel habitare concede silvaru
Abbreviated transcription (Latin):
redeunti obiam puer occurreret.
cui parabant᷑ exequie. & nõ essit am¬
biguum: eadem hora languidum
saluti fuisse redditum. qua uir
beatissimus humo fusus orasse cõ¬
ꝑitur. Nec illud omitti cõuenit.
quod ad domum ebronis. pro fide
iusti collatum est. Cuius ingredi¬
matrona xem mirabilem se uidere ꝓ

Expanded text:
iam puer occurreret, cui parabantur exsequiae, ut non esset ambiguum, eadem hora languidum saluti fuisse redditum, qua vir beatissimus fusus orasse conperitur. VII. Nec illud omitti convenit, quod ad domum Aebronis pro fide iusti conlatum est. Cuius ingredilamat, rem mirabilem se videre.
Abbreviated transcription (Latin):
tissimo uiro erat familiare. in basi¬
lica sc̃i symphoriam solum uigłias
duc̃e: euntem eum aliquando mona¬
chus siluester ꝓsequitur. Ing̃ssiq
parĩt ad sc̃i martyris tumulum: cir̾¬
ca noctis medium. ab altari tumul¬
tum frequentantẽ rumoris accipiũt.
tanquam si ad rapinam collecta
curreret multitudo. Credens enim
urdiuersari latronum in¬
cursum: imnꝑat monacho aute se¬
pulchrum psallere. ip̃e uͦ accedit ad
altare. De hinc illa turba ad mo¬
nachum quo psallebat alacriter

Expanded text:
issimo erat familiare in basilica sancti Symphoriani soli vigilias ducere, euntem eum monachus Silvester prosequitur. Et ingressi pariter ad sancti martyris tumulum, circa noctis medium, ab altari tumultum, frequentantem rumores, accipiunt, tanquam si ad rapinam collecta curreret multitudo. Credens enim vir Dei versari latronum incursum, imperat monacho ante sepulcrum psallere. Ipse vero accedit ad altare. Dehinc illa turba ad monachu
Abbreviated transcription (Latin):
ba ad scm̃ symphorianum merito
dignus asciscitur. S quanta in¬
ibi abstinentia uixerit. quãtisq
uigilus continuando durauerit᷑.
illic elemosinis. ꝓfusus exciterit:
illa res una testis est: cum iam re¬
b reliquis pauperib erogatis. nͣ
panis ip̃e residerit. quatinus fẽs
reficerent᷑. Qua de re insurgenti¬
Uus adusum se illis: retrudens
Uin cellulam. amare fleuit et
dit onera. Sequenti etiã ilie:
ciii aimona destinauit plena¬
uidelicet ut ex inde monachi cum
saturarent᷑. ꝙbo: terperentur mira¬

Expanded text:
ba ad sanctum Symphorianum merito ba ad sanctum Symphorianum merito dignus asciscitur. Quanta vero inibi abstinentia vixerit, quantis quoque vigiliis continuando duraverit, eleemosynis profusus exstiterit, illa res una testis est: cum jam rebus reliquis pauperibus erogatis nec panis ipse resideret quatenus fratres reficerentur, qua de re insurgentibus adversum se monachis, retrudens se in cellula, amare flevit et it onera. Sequenti etiam die cum annona destinavit plenaita ut exinde monachi cum saturarentur cibo, terrerentur mira
Abbreviated transcription (Latin):
num quoq in alteram: precipiens
puelle. ut̾ uenientib ambobus. il¬
li porrigeret de uino. isti de ma¬
leficio. Sed ignorans ministera:
ampullulam parit᷑ mutat &e po¬
cula. uinumq sc̃o germano: ue-¬
nenum uͦ dat stratidio. Et dum
in sonti preꝑat᷑ int̾itus: auctor ca¬
dit in laqueum. Quo mat̾ eius
cognito: puellam inccepat cum
fletu extinxisse tã sͥ filium. Cui
stratidio sollicite impenso studio:
facto de ip̃is maleficuis uario. ce¬
si mors uitam nõ abstulit: tam̃
signum iortis infixit. mne ad
parentẽ suum sc̃m scopilionem lau¬
siam se conferens: morib honestiᷤ
apud illum altus o institutus est.
Qui cum fere mille passus longe
ab eodem uico consisterent: iugi¬
ter ad matutinos currebant. duct
calore fider: ꝑtempestatem. ꝑ hye¬
term lustri spatium abeato agri¬
pnio. diaconus instituit᷑. & sequen¬
ti triennio presoit̾ ordinat᷑. De hĩe¬
a uenerabili pontifice nectario ab¬

Expanded text:
num quoque in altera, praecipiens num quoque in altera, praecipiens puellae ut, venientibus ambobus, illi porrigeret de vino, isti de maleficio. Sed ignorans ministra ampullulam mutat et pocula: vinum sancto Germano, venenum dat Stratidio; et dum insonti praeparatur interitus, auctor cadit in laqueum. Quo mater ejus cognito, puellam increpat cum fletu, exstinxisse se filium. Cui Stratidio sollicite impenso studio, facto de ipsis maleficiis vario, etsi mors vitam non abstulit, tamen signum mortis infixit. 3. Hinc ad parentem suum sanctum Scopilionem Lausia se conferens, moribus honestis alitus et institutus est. Qui cum fere mille passus longe a vico consisterent, jugiter ad matutinos currebant, ducti fidei calore, per tempestatem, per hieterni lustri spatium a beato Agrippino diaconus instituitur, et sequente triennio presbyter ordinatur. Dehinc a pontifice Nectario ab
Abbreviated transcription (Latin):
rum pontifex.
territorii au¬
gustidunensis
indigena patre
eleutherio. matre quoq ensebia.
Honestis honoratis ꝙ parentibus
pcreatus est. Cuius ganiioix pro eo
quod hunc post alterum intra bre¬
ue spatium concepisset in uto. pu¬
dore mota muliebri: cupiibat ante¬
partum infantẽ extinguesi. Et accp¬
ta potione ut abortiuum piceret.
dum nocere ñ posset: inculabat in
uentrem. ut uel pondere p̃icaret:
quem uenena ledere ñ ualeent.Eer¬
tabat mat̃ cum paruulo: renpebat᷑
infans ab utero. Erat gͦ pugax in¬
ter mulierem ce uiscera. Ledebt᷑
matrona: nec nocebat᷑ infantia. Io¬
luctabat᷑ sarcina. ne genitux tuit
paruicida. Unde id actum est: ut
uatꝰ incolumis ip̃e illesus ꝓcedere
& matrẽ redoleret innocentẽ. En¬
sane hinc fut᷑a prenoscere: ante il
puer adhuc scolis excurreret: mat᷑
parentis. ut illiꝰ hereditatẽ sibi ad¬
quireret. de adolescentis fallitura
nece tractauit. Que temꝑatam po¬
tionem in ampullam condidit. iu¬

Expanded text:
rum pontifex territorii Augustidunensis indigena patre Eleutherio matre quoque Eusebia honestis honoratisque parentibus procreatus est. 2 Cuius genetrix, pro eo quod hunc post alterum intra breve spatium concepisset in utero, pudore mota muliebri, cupipartum infantem exstinguere; et accepta potione ut abortivum projiceret, dum nocere non posset, incubabat in ventre, ut pondere praefocaret quem venena laedere non valerent. Certabat mater cum parvulo, renitebatur infans ab utero; erat ergo pugna inter mulierem et viscera. Laedebatur matrona, nec nocebatur infantia, obluctabatur sarcina, ne genitrix fieret parricida. Id actum est, ut servatus incolumis, ipse illaesus procederet, et matrem redderet innocentem. Erat hinc futura praenoscere, ante fecpuer scholis excurreret, mater parentis, ut ejus haereditatem acquireret, de adolescentis fallitura nece tractavit. Quae temperatam potionem in ampullula condidit, vi
Abbreviated transcription (Latin):
sanctum ꝑducitur. Neq sic apio
uiro miscłia tollitur: s statim
missa p̃ce eius obtinente fide pͣ¬
gatur. Tunc adiecit sabaricus
adhueuiginti aureos
centum solidis crux ad sepulchrũ
beati symphoriani ab ip̃o supen¬
sa est. que hodierna die res est
in testimonium. Qua occasiõe¬
eius filiĩ uł filie ita sancte con

Expanded text:
 sic a pio viro misericordia tollitur, sed statim missa prece eius obtinente fide purgatur. 34 Tunc adiecit Sabaricus adhuc viginti aureos centum solidis crux ad sepulchrum beati Synphoriani ab ipso suspensa est, quae usque hodie res est in testimonio. 35 Qua occansione filii vel filiae ita sancte con
Abbreviated transcription (Latin):
ddeping̾e: expectantib om̃ib in muᷤ¬
ce similitudinem ꝓtumpens. cũ san¬
guine de narrib mulieris inimicꝰ
egressus est. Quam sanitati resti¬
tutam. ac monachili ueste mutatã.
di eam seruitio tradens: bis tͥum¬
phate fecit. hoste uicto uł seculo.

Expanded text:
depingere, expectantibus omnibus, in muscae similitudinem prorumpens, cum sanguine de naribus mulieris inimicus egressus est. Quam sanitati restitutam, monachale veste mutata, Dei servitio traditam bis triumphare fecit, hoste victo vel saeculo.
Abbreviated transcription (Latin):
angls ad effectum. De hinc uiR
uen̾abilis spem promittens: inclusoᷤ
hortat᷑. Nec eins perdit sermo quod
loquitur: fides enim: gestis implet᷑.
Po namꝙ discedente. mox cathenarũ
bacte franguntur. uinctis iansie rese-¬
ranturr. Oies obscurum in carcerem
reducitur. Dampnati e tenebris inlu-¬

Expanded text:
s ad effectum. Dehinc vir venerabilis spem promittens inclusos ortatur. Nec perdit sermo, quod loquitur fide gestis inpletur. 89 Eo discedente mox catenarum bacae franguntur, vinctae ianuae reserantur, dies in carcerem reducitur, da
Abbreviated transcription (Latin):
gendum est oues ergo
innocartes dicit. boues¬
pl. dicit illos qui oꝑantes trirenos faciunt fructi
care facunt. ⁊illi sunt homines ⁊ angeli sequitur
petora campi .i. carnales in amplitudinem uolu-¬
mines qui incarne uuunt ubi sul ardinim nil

Expanded text:
gendum est. Oves ergo innocentes dicit. Boves dicit illos qui operantes, terrenos faciunt fructifcare faciunt, et illi sunt homines et angeli. Sequitur: pecora campi, id est carnales in amplitudine volumines, qui in carne vivunt; ubi nihil
Abbreviated transcription (Latin):
nc .s. io inquib diabolus regnat nͣbi dolosa
⁊ fraudulcntia consilia qͣi craie iocum optinert.
cui printipatui quasi satutes ⁊ ministri ad sũt
officia singuioꝵ m̃broꝵ situt ociui ad curiositatẽ
aures ad lasciniam manus ad rapinam ⁊ trihũc
consilus nuilitant. huius ciuitatis qi plebs ẽ om̃s
delicate offccciones ⁊ tirbulenti motus animi cotci¬
dianas soltadẽs in bomine agitantes. has crgo cuui¬
tates ubirer ubi turia ubi minist̃ tibi plebs ĩucnit᷑
destru. ut excluso diabolo scriuant iusticie. ⁊ ideo

Expanded text:
in quibus diabolus regnat, ubi dolosa et fraudulenta concilia, quasi curiae locum obtinent. Cui principatui, quasi satellites et ministri adsunt officia singulorum membrorum, sicut oculi ad curiositatem, aures ad lasciviam, manus ad rapinam, et in huncconsiliis militant. Hujus civitatis, quasi plebs est, omnes delicatae affectiones, et turbulenti motus animi, quotidianas seditiones in homine agitantes. Has ergo civitates ubi rex, ubi curia, ubi minister, ubi plebs invenitur, destruxisti, ut excluso diabolo serviant justitiae. Et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
cos qͣui adhuc sunt in tencbris. trntbras dico: incaͦ.
qr licct sint intenebris. mei tustint in predestinati¬
dne. x tta ut ũfat distinccio uiter. luclnam ⁊ tẽ¬
bras. h idem ꝑuttumq significitim. cc alio quis
iexalio. lncena enim dicimim. qr non h̾ms a no¬

Expanded text:
os qui adhuc sunt in tenebris. Tenebras dico meas, quia licet sint in tenebris mei, tamen sunt praedestinatione. Vel ita, ut non fiat distinctio inter lucernam et tesed idem per utrumque significetur, ex alio quidem et ex alio. Lucerna enim dicimur, quia non habemus a no
Abbreviated transcription (Latin):
males titubaret. qui ili cadunt istt stat. qui nonĩ
eis s in domino sperat. ł ñ mouebor. alia lit̾. Localit̾ de
quidam nolunt facere ut boni ind̾antim. qũi uerõ
qͥl boni nolunt int̾ malos ẽe scismatici sunt. ⁊ peio¬
res sunt ił. iut palce iam ante ip̃am uentilationem a
uento suꝑbie rapuntur. icquitir. roba. a

Expanded text:
malos titubaret, qui etsi cadunt, iste stat; qui non in eis, sed in Domino sperat. Vel, non movebor, alia littera, localiterquidam nolunt facere, ut boni videantur. Qui vero quasi boni nolunt inter malos esse, schismatici sunt, et pejores sunt illis, et ut paleae jam ante ipsam ventilationem a vento s
Abbreviated transcription (Latin):
intel. cla an .i. fordis affectum quo ad de elamo
quo clamabat moyses tacens ⁊ susanna p̾sbrit
uox enm corporalis aurecorporis auditur. s¬
plalis uaro itelligitur. Ideoq nota congruã
u̾borum distinctiõem. cum ait u̾ba ꝑcipe
ilamorcm intellige ⁊ q ore ⁊ corde clamo. iło

Expanded text:
id est cordis affectum, quo ad te clamo, Aug. quod clamabat Moyses tacens, et Susanna a presbyteris Vox enim corporalis aure corporis auditur, spiritualis vero intelligitur, Ideoque nota congruam verborum distinctionem, cum ait, Verba percipe, clamorem intellige. Et quia ore et corde clam
Abbreviated transcription (Latin):
historiam uidetur
respic̾e tituł cuictiam q̾dam u̾ba płi alludũt.
uerum ñ de historia ĩmo de significato agitur
mhoc pso. lib̾a enum sara que ñ sccłm naturã
s ꝑdeigratiam peperit eccłam signift̃ que fui¬
iste dirigens nos infinem .i. ad ecernam heredi¬
tatem que est conssimatio est pro ea lib̾a .i. sa¬
ra honoranda .i. agit de eccła honoranda ꝑlibe¬
cui habenda hereditas affirmatinz aqua emu
nonsic synagoga que euccur de domo. ecclesia
pascit nos ⁊ continet: ⁊ nos quoq hereditas dei
est certifuare fideles de hereditate habenda. nxdus
triptitus est p̃s. primo agit de bereditate quam
sibipeit ⁊ asserit sibi dau emuiam dictus exclu¬

Expanded text:
historiam videtur respicere titulus, cui etiam quaedam verba psalmi alludunt. Verum non de historia, imo de significato agitur hoc psalmo. Libera enim Sara, quae non secundum naturam, sed per Dei gratiam peperit, Ecclesiam significat, quae filiiste, dirigens nos in finem, id est ad aeternam haereditatem, quae est consummatio. Est pro ea libera, id est Sara honoranda, id est agit de Ecclesia honoranda, per libecui habenda haereditas affirmatur, a qua aemulhaereditatem, non sic Synagoga quae ejicitur de domo. Aug. Ecclesia pascit nos et continet, et nos quoque haereditas Dei est certificare fideles de haereditate habenda. Modus: tripartitus est psalmus: primo, agit de haereditate quam sibi pe
Abbreviated transcription (Latin):
cad̾ die cantatur. ut sit basis incolumpna utab̾na¬
culo dñi. sicut aũ dicat adhuc ap̾uidcos durare
isla legalia qr tircũciduntiur ⁊ q̃dam huismõi fa¬
capite. ita manet indeus cum signo circũcifionis
⁊ aliis hunismõi. ⁊ ñdum est occisus ħus signum
suum. s malalictus est cayn aterra que excepit sã¬

Expanded text:
eadem die cantatur, ut fit basis sub columna in tabernaculo Domini. Si quis autem dicat adhuc apud Judaeos durare illa legalia, quia circumciduntur et quaedam hujusmodi facapite, ita manet Judaeus cum signo circumcisionis, et aliis hujusmodi, et nondum est occisus, habens signum suum. Sed maledictus est Cain a terra, quae excepit san
Abbreviated transcription (Latin):
deus maiglictus estab eccła. que excepit sanguiẽ
xͥ quem effudit uideus. ⁊ de hactetra claniat ille sã¬
guis ad deum. dum cortidie meccła ꝓ hominis ex¬
piatiõe deo offectim. s indeuis qui fudit. surdus nõ
anlit sp̃ualit. ⁊ hec sunt mirabilia dei. ⁊ cogitatiõs
quib simił est ntino. aures autem ⁊ corpus .Q.d.¬

Expanded text:
maledictus est ab Ecclesia, quae excepit sanguinem Christi, quem effudit Judaeus: et de hac terra clamat ille sanguis ad Deum, dum quotidie in Ecclesia pro hominis expiatione Deo offertur. Sed Judaeus qui fudit, surdus non audit spiritualiter. Et haec sunt mirabilia Dei et cogitationes, quibus nemo est similis. Aures autem,
Abbreviated transcription (Latin):
n.inota quodter hic ponitim dominus quia
sc̃am trinitatem prccib effiusse ostendit. Incip̾
alacrimis. Exauditus exultat. sicut fit im a
lus penitentialib psasnms.

Expanded text:
nota quod ter hic ponitur Dominus, quia sanctam Trinitatem precibus adfuisse ostendit. Incipit a lacrymis, exauditus exsultat, sicut fit et in aliis poenitentialibus psalmis.
Abbreviated transcription (Latin):
umis: pariuilis. qr ea que sapintib auscondita sũt
ꝑcumrtuelata funt pariuił .i. hiumilib ñ suꝑbis. et
iusticit .d. omnes mn illo sunt recce. qr non docuit ꝙ nõ
itat. ut qui imitarẽtur cum corde gand̾ent ineis. q̃t
qui lit̾e tum caritate facirent ñscriulit̃ cumtimore.
sine nelo camalium obseuationũ priceptum dico
dens litut moyses incuuis fatie ñ poterant intend̾e fi-¬
liisał ⁊ idcoponebat uelam̃¬

Expanded text:
pientibus abscondita sunt, per cum revelata sunt parvulis , id est humilibus non superbis. Et, justitiae Domini omnes in illo sunt rectae, quia non docuit quod non fecit, ut qui imitarentur eum, corde gauderent in eis quae vel qui libere cum charitate facerent, non serviliter cum timore. est sine velo carnalium observationum: praeceptum dico,dens, sicut Moyses in cujus facie non poterant intendere filii, Israel, et ideo ponebat velam
Abbreviated transcription (Latin):
irudent cos quiomnia relinquunt. ⁊ sius irtisio¬
nib infimios dexp̃i nomine crubescere faciunt
s inmdicio hocerti ubi crubescentes diccut debo¬
nis sicut scuptum ẽ hi sunt quos aliqͥn habui¬
mus indrisum.⁊ insimilitudinem improperii
nos insensati utamillor estim abimus insa

Expanded text:
ident eos qui omnia relinquunt, et suis irrisionibus infirmos de Christi nomine erubescere faciunt. Sed in judicio hoc erit, ubi erubescentes dicent de bonis sicut scriptum est: Hi sunt quos aliquando habuimus in derisum et in similitudinem improperii. Nos insensati vita
Abbreviated transcription (Latin):
securitas est tunc repentimis suꝑueniet intecitus
qui cumuen̾it scratum non c̃e longa omnis uita.
tur qr ꝑhuius modi gemitum atq penitentiaie
lasntum post hant uitam a fidelib optinetur ꝙ
omine deus neus. tytulus. Infinem p̾s
dauid quan cantanit dño ꝓu̾bis chusi
filuiganin hystoriam unde oc̃conem ꝓph
sumpsit insccundo libro regum facile est cogliosõe
silio crfiamicus eins cessit in partem absolon ad ex¬
plorandaconsilia ⁊ renuncianda. q̃ adu̾sus partẽm
ille moliebatim auccore achithofel qui deftcerat
abamicicia dauid ⁊ filium adu̾sus patrem con¬
silus quib poterat instruebat emunt̃ alia hoc confi
trem simm. cumq occidi ꝙ mutatumẽ prudet¬
a chusi qui consuluit dauid. ⁊ strreto mandauit
⁊ de campestub fugeret insolitudine. unde achicho¬
fel dolore commnotus laqueo se suspeudit. huic his¬
torit alludit. titulus de qua tũ non agit p̃s s de histo¬

Expanded text:
securitas est, tunc repentinus superveniet interitus , qui cum venerit, sentietur non esse longa omnis vita; tur, quia per hujusmodi gemitum atque poenitentiale lamentum post hanc vitam a fidelibus obtinetur quod ominus Deus meus. Titulus, In finem psalmus David quem cantavit Domino pro verbis Chusi filii Gemini. Historiam unde occasionem propheta sumpsit, in secundo libro Regum facile est cognoscesilio Chusi amicus ejus cessit in partem Absalon, ad exploranda consilia et renuntianda quae adversus patrem ille moliebatur, auctore Achitophel, qui defecerat ab amicitia David, et filium adversus patrem consiliis quibus poterat instruebatur cui inter omnia hoc consitrem suum, eumque occidi; quod mutatum erat prudentia Chusi, qui consuluit David, et secreto mandavit ut de campestribus fugeret in solitudinem, unde Achitophel dolore commotus laqueo se suspendit. Huic historiae alludit titulus, de qua tamen non agit psalmus, sed de histo
Abbreviated transcription (Latin):
ita dicto hic insuꝑ agẽs
degaudio ⁊ quiete: situt¬
⁊ supra agens de passioni¬
diasint. humanitatis
celestia scq̃r m̃¬

Expanded text:
ita dicit hic, insuper, gaudio et quiete, sicut supra agens de passionidia sint humanitatis coelestia. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
Exurge amortius. ⁊ illuminabit tibi xp̃c. pro qua resur¬
rectione designanda dominus manẽ surcexit. idem pro
resurrectiõis. ⁊ anime in presenti. ⁊ corporis infuturo. xͦ
crum cuiuis accio nr̃a est instructio. nonsine misteruĩ
celebris rõne. In hoc uespere ꝙ pectauit adam sepeliri
est seputtus itt ostenteret se mori non prosua culpa. s
ꝓ nobis qui uepee sumus sepulu in ꝑadiso .i. ꝑ peccã¬
sum ade cõmisum. uespe inpacrso lepulti sumus.
inculpa ⁊inpena. sane sinrex ut nos mane sun¬
⁊ sublogt. quod argotriduo illoostendit cap̾tuum
inse. hoc tnduoseculi ostendem urte. si enim scłm co¬
gites uus diesẽ. ante legam .nͦ. sub loge. tercius sub

Expanded text:
Exsurge a mortuis, et illuminabit tibi Christus . Pro qua resurrectione designanda, Dominus mane surrexit, idem proresurrectionis, et animae in praesenti, et corporis in futuro. Christus enim cujus actio nostra est instructio, non sine mysterii celebris ratione in hoc vespere quo peccavit Adam, sepeliri est sepultus, ut ostenderet se mori non pro sua culpa, sed pro nobis, qui vespere sumus sepulti in paradiso, id est per peccatum Adae commissum. Vespere in paradiso sepulti sumus in culpa et in poena. Mane surrexit, ut nos mane suret sub lege. Quod ergo triduo illo ostendit caput tuum in se, hoc triduo saeculi ostendetur in te. Si enim saeculum cogites, unus dies est ante legem, secundus sub lege, tertius su
Abbreviated transcription (Latin):
nt lecitia. prosequere or¬
expositiõam sic. Ira proces¬
sit ex eius inlignatiõe. ⁊ ulaira nonest breus ĩmo
longua. qr fletus .i. omnimoda hommis miscria.
tam culpe quam pene. incipiens aduesꝑm ade tã
temporis quampectoris demorabitumn usq adma.¬
cie. s lumen pectorũm ab cooctidit. ũgente tunc in
muit adam. ⁊ abscondit sc. iam ille pcccator tegebat lig
sumus os. ⁊ quotquot ꝓcreauenit filios. ⁊ procreatiͣ
sunt ex adam sunt. ex quo up̃i creati sunt. respẽce ita¬
q cepit pꝰmeridiem. ut lux sapientie apeccante hoĩe
retessit. qñ ⁊ morte dampnatusẽ. ⁊ extunc clurat flctꝰ
⁊durabit. qͣm diu inlaborib ⁊ temptationib ppls da
expettat dicm domini. s. matutinum. ⁊ hoc est fletus
.i. uinu̾isa misctia hominis. incipicus aduesꝑi ade.
quo pẽcrauit.: ⁊ lux unttrior. ab eo retessit. demorabit᷑.i.
tio. tradito domino ⁊ inmultis. qr omnes extonas¬
q̃ in matirtina xp̃i resmrettic̃e prefloruit. ⁊ tunt .s. in¬

Expanded text:
t laetitia. Persequere orexpositionem sic: Ira processit ex ejus indignatione, et illa ira non est brevis, imo longa. Quia, fletus id est omnimoda hominis miseria, tam culpae quam poenae, incipiens, ad vesperum, Adae tam temporis quam pectoris, demorabitur, usque ad matiae, et lumen pectorum ab eo occidit, vergente tunc in muit Adam, et abscondit se . Jam ille peccator tegebat se ireaturi sunt, ex quo et ipsi creati sunt. Vespere itaque coepit post meridiem, ubi lux sapientiae a peccante homine recessit, quando et morte damnatus est. Et ex tunc durat fletus, et durabit, quandiu in laboribus et tentationibus populus Dei exspectat diem Domini, scilicet matutinum. Et hoc est fletus, id est universa miseria hominis, incipiens ad vesperum Adae, quo peccavit, et lux interior ab eo recessit. Demorabitur, tio tradito Domino, et in multis, quia omnes ex eo nasquae in matutina Christi resurrectione praefloruit; et tunc, sci
Abbreviated transcription (Latin):
situs .i. ñ incirĩtisice manufacta. sicut inutctus lege¬
s insp̃nalib regine dico cxistentis. infimbis auit¬
.i. dñsanim linguaꝵ. uarictas litiguaꝵ. detus est doc¬
trine. s non ꝓdest nisit sit utius gła ł fimbrie que sũt
finis uestis significant fincinmundi. ł hominis au¬
rtis dicit ñ deauratis. ut supͣ. s aureis. qr infine tota
ꝑfectio est. nͥ iutu̾r caritas plena. ⁊ est gła regine ẽ
abintus. ⁊ hec gła est infimbrus an .i. infine sccrili¬

Expanded text:
st non in circumcisione manufacta, sicut in veteri legualibus. Reginae dico existentis in fimbriis aureiversarum linguarum. Varietas linguarum decus est doctrinae, sed non prodest, nisi sit intus gloria. Vel fimbriae, quae sunt finis vestis, significant finem mundi, vel hominis. Aureis dicit non deauratis, ut supra, sed aureis, quia in fine tota perfectio est, ubi invenitur charitas plena; et est, gloria reginae est, ab intus
Abbreviated transcription (Latin):
saduentuxp̃i inedicatumẽ. qui impleuit legẽ ⁊ ꝓphe¬
tas. ligno .1. posito inmarach dulcorata ẽ aqua. ut
possent bibe̾ filu isał. añ ñualentes gustare p̾nimia
amaritudĩe. ħ ẽ iegis amaritudo que gr̃a enͣngłu
dulcorata e̾. ⁊ ꝙ insaciam̃tis logalib latebat. in lucẽ
positumẽ. demonstrata ẽ nob̾cuitas constituta suꝑ

Expanded text:
adventu Christi medicatum est qui implevit legem et prophetas. Ligno enim posito in Marach, dulcorata est aqua, ut possent bibere filii Israel, ante non valentes gustare prae nimia amaritudine . Haec est legis amaritudo, quae gratia Evangelii dulcorata est. Et quod in sacramentis legalibus latebat, in lucem positum est, demonstrata est nobis civitas constituta super
Abbreviated transcription (Latin):
tere doemientis ade quierat forma futuri assup¬
ta est costa: de quaformata esteua. ita dormunt x
sompno mortis. ut de latere dormientis de quo pro¬
fluxerunt sanguis ⁊ aqua que sunt ur̃e redemptõ¬
nls satraunta forimatur ai spoula ccla.¬

Expanded text:
tere dormientis Adae, qui erat forma futuri, assumpta est costa, de qua formata est Eva, ita dormivit Christus somno mortis, ut de latere dormientis, de quo profluxerunt sanguis et aqua, quae sunt nostrae redemptionis sacramenta, formetur ei sponsa Eccl
Abbreviated transcription (Latin):
tus u̾o est in eccłia. quam ip̃e in ho¬
nore beati pauli apł̃i fundauerat.
Indeq nr̃is temporib translatus. ẽ.
a ioh̃e uen̾abili ep̃o dolensis eccł̃ie
ce abbate loci ip̃ins in senorem ba¬
silicam que edificata est ĩ honore
uiuifice crucis. &e sc̃i audoem pre¬
cipui confessoris xp̃i. Militauit aũt
uir dm̃i lent fredus bonam mili¬
ciã sub principib francorũ hilde¬
berto hilperico iuniorib scilicet
regib quo tempore grimoldus
& Rarolus semior ꝑ successiones
maiores cdomus palatii curã regni
ad ministrabat. Prefuit huic mo¬
nasterio ꝑ annos circit᷑ quadragĩ¬
ta ⁊ octo et requienit in pace im¬
decima kalendarum iuliarum.
Eunis patrocimĩs nos apud om̃i¬
potentem dm̃i ac dñm nr̃m credi-¬
mus adiuuari. ut ⁊ in scłi transe-¬
untis cursu. recte ⁊ pie conuerse¬
mur. & post coheredes illiꝰ in re-¬
tributiõe iustorũ existere mereamn.¬

Expanded text:
tus vero est in ęcclesia, quam ipse in honore beati Pauli apostoli fundaverat, indeque nostris temporibus translatus est a Iohanne venerabili episcopo Dolensis ęcclesiae et abbate loci ipsius in seniorem basilicam, qnae edificata est in honore vivificae Crucis et sancti Audoeni praecipui confessoris Christi. Militavit autem vir Domini Leutfredus bonam militiam sub principibus Francorum Hildeberto, Hilperico, iunioribus scilicet regibus. Quo tempore Grimoldus et Karolus senior per successiones maiores domus palatii curam regni administrabant. Praefuit huic monasterio per annos circiter quadraginta et octo et requievit in pace undecima Kalendarum Iuliarum. Cuius patrociniis nos apud omnipotentem Deum ac dominum nostrum credimus adiuvari, ut et in saeculi transeuntis excursu recte et pie conversemur et post coheredes illius in retributione instorum existere meream
Abbreviated transcription (Latin):
heritici nifanda disicasiõe uuolant. xp̃e ucco tantã
pacem exhibuit ꝙ etiam traditorem suum udã
itra piciania tolcrauit iad p̃litandum regnũce¬
lorum cumaliis apłis misit. ⁊ei sicut ⁊cectris eu¬
iharistiam dedit. quam añ tracitorcnsuũ idia¬
bolũ nominauit ⁊ cui p̾dicta ides contulit. ut ostñ¬
tent dona dei ad tos pucunte quifidcm accipiuit. ⁊̃¬

Expanded text:
o tantam pacem exhibuit, quod etiam traditorem suum Judam mira patientia toleravit, et ad praedicandum regnum coelorum cum aliis apostolis misit. Et ei sicut in caeteris eucharistiam dedit, quam ante traditorem suum 24 et diabolum nominavit. Cui praedicta ideo contulit, ut ostenderet dona Dei ad eos pervenire qui fidem accipiunt, e
Abbreviated transcription (Latin):
Com̾tit scimonim abistis hercticis quib ante loq̃¬
batim ad deum .a. anquis dicat. cir dicunt tibitnͣs¬
iigra: cir de pec̃corib te t̾rent. qui urtendunt sa-¬
sins conuentib ubi parinilos quierant acce fidei¬
nutritndi. uanis ⁊ scrupulosis qu̾onib sagitant
i exagitant ⁊ uenenis prauorum dogmatum necãt

Expanded text:
is sermonem ab istis haereticis, quibus ante loquebatur, ad Deum. Quasi aliquis dicat: Cur dicunt tibi, transmigra? cur de peccatoribus te terrent, cum tendunt sais conventibus ubi parvulos qui erant lacte nutriendi fidei, vanis et scrupulosis quaestionibus sagittant, vel exagitant, et venenis pravorum dogmatum necant,
Abbreviated transcription (Latin):
ceperit appropinqͣre. suꝑior pars uluminatur
inferior obscuratur hoc idem bene conuenit eccłe
est. auelibet ergo istarum duarum oppimonũ
utra sit. congruenter luna allegorite cccła accip̾r
si quis autem hec obstura uitat. cum in hes obi¬
turitatib magis negociosis qm fruccuosis ani-¬
mũ exatere. aut nonlibet aut nonuracat. aut ani¬
ubi cralitur resurrettio mortuoꝵ fictura. Ecce qua¬
liten runa significat cłam. nune udendumẽ
quomodo obscuntas lune: obsciitatem eccłt sig
inficat. obscura autemẽ. uł fitluna trib modis. uł
cum menstrius cursib finitim. ł cumcuis fulgor
nubilo int̾ponatum. uł inclipsi ubi cruenta indẽ¬

Expanded text:
eperit appropinquare, superior pars illuminatur, inferior obscuratur. Hoc idem bene convenit Ecclesiae, est. Quaelibet ergo istarum duarum opinionum vera sit. Congruenter luna, allegorice Ecclesia accipitur. Si quis autem haec obscuravit, at cum in his obscuritatibus magis negotiosis quam fructuosis animum exercere aut non libet, aut non vacat, aut aniubi creditur resurrectio mortuorum futura. Ecce qualiter luna significat Ecclesiam. Nunc videndum est quomodo obscuritas lunae obscuritatem Ecclesiae significat. Obscura autem est, vel fit luna tribus modis vel cum menstruis cursibus finitur, vel cum ejus fulgor nubilo interpolatur, vel in eclipsi, ubi cruenta vide