comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uolueraNt ut dicant fatuosfacto sesse pacificos ut parente stuos de
disensione in fatiuatos esse intellegere noluer̃ : Nã &illud quale est¬
ut si seductioniuestrae paulo tardius fuerit ad commodatus ad sensus &iã
illa uobis irgumenta non desunt quibus quasi facile &iam nolentibus
qđ uultis suaderepossitis. dumdicitis auditum esse exore eorũ qui iandu¬
dũ inuestro collegio fuerant. qđ quigustar& autacciper& desicrificio ad¬
uentantis. de sacragusture uideretur: non negamus abliquib eẽ heȩdicta
quosconstat posteatota securitate fecisse undepulo antepopulos deterre¬
bant: sed iluritio exegit hasuoces aliamuitauit in factũ: namut hec dicerent
quiferuntur ista dixisse opinio falsteorũ aures & omniumpopulorum
opleuerat : dicebaturenĩ illo tempore. uenturos esse paulũ & macharium.
quunter essent sacrificio. ut cum altiria sollemniter aptarentur. ꝓfer¬

Expanded text:
uoluerunt, ut dicant fatuos factos esse pacificos, et parentes suos de uoluerunt, ut dicant fatuos factos esse pacificos, et parentes suos de dissensione infatuatos esse intellegere noluerunt. Iam ad illt si seductioni uestrae paulo tardius fuerit adcommodatus adsensus, etiam illa uobis argumenta non desunt, quibus quasi facile etiam nolentibus, quod uultis, suadere possitis, dum dicitis auditum esse ex ore eorum, qui iamdudum in uestro collegio fuerant, quod, qui gustaret aut acciperet de sacrificio aduentantis unitatis, de sacro gustare uideretur. non negamus ab aliquibus esse haec dicta, quos constat postea tota securitate fecisse, unde paulo ante populos deterrebant. sed alia ratio exegit has uoces, alia inuitauit in factum. nam ut haec dicerent, qui feruntur ista dixisse, opinio falsa eorum aures et omnium populorum conpleuerat. dicebatur enim illo tempore uenturos esse Paulum et Macarium, qui interessent sacrificio, ut, cum altaria solemniter aptarentur, profer
Abbreviated transcription (Latin):
tias dederunt spiritus &pulmonib. & facientesscisma in manes inuentis.
&minus misericor des dũ inpiemẽbra ecclesiȩdiuiserunt: & iniustitiam
secuti regnumdĩ ꝓfastidio habuer̃. & diuidendo ecclesiã. noluerunt
esse pacifici ipsi ficti sunt sal infatuatũ. ex quonihil condiretur qđ dõ
desuauitate placuisset: etcum hocmalũ pertineat ad principes uestros
a quibusdam socustius aliter disputatur. ut dicant insipientes fuis se cos
quiagnouerunt uel sero ueritatẽ. & abscisma recedentes agnitamatre
catholica secuti sunt pacem: hosputant aliquiuestrũ errasse: Cos
aestimant quasinfatuatos asapientia rescississe: undeappar&uos om̃s
codem modo errare in nominibus transferendis. dum&tu iannem
& mambrẽ pacificis &catholicis comparasti. & uosscis maticos piorseu
quodaueritate alienũ. & aliqui socutuii insipientes desapientib iudicare

Expanded text:
tias dederunt spiritui et pulmonibus suis et facientes scisma, inmites inuenti sunt tias dederunt spiritui et pulmonibus suis et facientes scisma, inmites inuenti sunt et minus misericordes, dum inpie membra ecclesiae diuiserunt et iniustitiam secuti regnum dei pro fastidio habuerunt et diuidendo ecclesiam noluerunt esse pacifici, ipsi facti sunt sal infatuatum, ex quo nihil condiretur, quod deo de suauitate placuisset. et cum hoc malum pertineat ad principes uestros, a quibusdam sociis tuis aliter disputatur, ut dicant insipientes fuisse eos, qui agnouerunt uel sero ueritatem et ab scismate recedentes agnita matre catholica secuti sunt pacem. hos putant aliqui uestrum errasse, hos existimant quasi infatuatos a sapientia recessisse. unde apparet uos omnes eodem modo errare in nominibus transferendis, d\'lm et tu Iamnem et Mambrem pacificis catholicis conparasti et uos scismaticos Moysi, quod a ueritate alienum est. et aliqui socii tui insipientes de sapientibus iudicare
Abbreviated transcription (Latin):
artibus militare uoluerunt. & antecesserat morsesi cuius uir tutes
inpugnare frustra conatisunt: ut morses prior est. sic & catho¬
lica priorest: &iannes& mamibres repugnantes obstiterunt. sic &uos rebel¬
les contraueritatẽ catholicã militatis quidest ergo quod nomina & uobis
& nobis mutare uoliustis. nisiutte socustuis conpares aequalem sunt enim
catholica lapsi maiori num ordinauerunt. illii scilic& auctores sc̾ismatis
&traditionis cumadhucretinerent pacemantiquã. exterminarent deo
placitam unitatem. cumerant lumen mundi. & salterrȩ merito appella¬
bantur. dumdocerent pacem adhuc pacificiuo cabantur. antequã inflati
eraNt. beatierant depaupertate sp̃s. parserat condimenti. Beatierant
dummites pars fuerat condimenti: Beatierant dumiusti parserat condim̃¬
ti: Beatidum pacifici totũ fuerat condimentũ: posteaquã erroris diui¬

Expanded text:
artibus militare uoluerunt. et antecesserat Moyses, cuius uirtutes artibus militare uoluerunt. et antecesserat Moyses, cuius uirtutes inpugnare frustra conati sunt. ut Moyses prior est, sic et catholica prior est; ut Iamnes et Mambres repugnantes obstiterunt, sic et uos rebelles contra ueram catholicam militatis. quid est ergo, quod nomina et nobis et uobis mutare uoluistis, nisi ut te sociis tuis conparares aequalem? sunt enim  quae pertineant ad eos, qui iamdudum de catholica lapsi Maiorinum ordinauerunt, illi scilicet auctores scismatis et traditionis. cum adhuc retinerent pacem, antequam exterminarent deo placitam unitatem, fuerunt lumen mundi et sal terrae merito appellabantur. dum docerent pacem, adhuc pacifici uocabantur; antequam inflati essent, beati erant de paupertate spiritus, pars erant condimenti; beati erant, dum mites, pars fuerant condimenti; beati erant, dum iusti, pars erant condimenti; beati, dum pacifici, totum fuerant condimentum. posteaquam erroris diui
Abbreviated transcription (Latin):
entes ingratiscelesti pacem non custodientes. sineadfectione. detrac¬
tores. inmites. sinebenignitate. &cetera. Namillud qualeest
qđ ꝓarbitrio tuo morsiuobi s inponere uoluisti personam. contraquem
iannem & mambrem obstitisse commemorat a postolus paulus
siitaest quaeapuduos ueritas inueniri potest. cuicatholica uidetur obsis¬
tere: aut qđ apudnos mendacium poteris ad probare. inuna cõmu¬
nione esse cũ toto orbeterrarũ: numquid poteris ad ꝓbare menda¬
ciũ. simbolum uerũ &unicũ retinere &defendere: Nũ quid pote¬
ris ad ꝓbare mendacem cathedram petri. etclaues regnicelorum
axp̃o concessas ubi est nostra societas: Num quid poteris ad ꝓbare
mendacium in ipsalectione quae conmemorasti inter ipsas per¬
sonas. consideras ordinẽ rerum. quifuerit prior ad tende. utique ian¬
nes & mambres secundo loco sunt. qui contra morsen &aaron falsis

Expanded text:
entes, ingrati, scelesti, pacem non custodientes, sine adfectu, detracentes, ingrati, scelesti, pacem non custodientes, sine adfectu, detractores, inmites, sine benignitate, et cetera. Nam illud quale est, quod pro arbitrio tuo Moysi uobis inponere uoluisti personam, contra quem Iamnem et Mambrem obstitisse commemorat apostolus Paulus. si ita est, quae apud uos ueritas inueniri potest, cui catholica uidetur obsistere, aut quod apud nos esse mendacium poteris adprobare? in una communione esse cum toto orbe terrarum numquid poteris adprobare mendacium? symbolum uerum et unicum retinere et defendere numquid poteris adprobare mendacium? cathedram Petri et claues regni caelorum a Christo concessas, ubi est nostra societas, numquid poteris adprobare mendacium? in ipsa lectione quae commemorasti inter ipsas personas, considera ordinem rerum et qui fuerit prior, adtende. utique Iamnes et Mambres secundo loco sunt, qui contra Moysen et ueritatem falsis
Abbreviated transcription (Latin):
retur lumen mentis ad salutares pastes. &uerã intellegentiã: uos exter¬
minatis remubioleũs fuit & suauitas: nosquo modo potuimus corrũpe¬
re suauitatem. quaantenos anullo confecta est: sed uxistis homines. re¬
baptiãstis. iterum unxistis ꝓdolor: non sine morte uestra exter¬
minantes quod fuerat denominexp̃i confectum . morȩ muscarum
quia scriptum est qui peccauerit in sp̃m scm̃ non remittetur illi
neque in hoc sȩculo neque in futuro: Ergo cum & falso nos muscas
appelletis. & omnia que a nobis fiunt dissoluere ꝓperatis & nos con¬
temnendos autdespiciendos essedicatis. uobissolis scĩ tatem uindican¬
tes in nocentiũ ꝓponitis uestram ut ꝓmittatis uosaliena posse donare
peccata uides non de nobis ut disputasti. sed de uobis dixisse beatissi¬
mũ apostolum paulum. Erunt inquid homines seipsos amantes:
cupidigloruntes sibi superbi blasphemi. parentibus non oboedi¬

Expanded text:
retur lumen mentis ad salutarem et ueram intellegentiam. uos exterretur lumen mentis ad salutarem et ueram intellegentiam. uos exterminatis rem, ubi oleum fuit et suauitas. nos quomodo potuimus corrumpere suauitatem, quae ante nos a nullo confecta est? seduxistis homines, rebaptizastis, iterum unxistis. pro dolor! non sine morte uestra exterminastis, quod fuerat de nomine Christi confectum, more muscarum, scriptum est, quia qui peccauerit in spiritum sanctum, non remittetur ei neque in hoc saeculo neque in futuro. ergo cum et falso nos muscas appelletis et omnia, quae a nobis fiunt, dissoluere properetis et nos contemnendos aut despiciendos esse dicatis uobis solis sanctitatem uindicantes, innocentiam proponitis uestram, ut promittatis uos aliena posse donare peccata. uides igitur non de nobis, ut disputatis, sed de uobis dixisse beatissimum Paulum apostolum: erunt, inquit, homines se ipsos amantes, cupidi, gloriantes sibi, superbi, blasphemi, parentibus non oboedi
Abbreviated transcription (Latin):
non quod natum est sed quod confectũ est: suauita senĩ legitur. non natura
possecorrumpi: Oleumenim simplex est. & nomensuum unũ & ꝓpriũ
hab& confectũ chrisiauocatur: inquoeritsiauitas. quacutẽ conscientiȩ
mollit. exclusiduritia peccatorum. quaeanimum innouat lenem.
quae sedem spiritui scõ parat. ut inuitatus illicasperitate fugata liben¬
ter habitare dignetur: hec est suauita solei quam possunt muscȩ mo¬
riturȩ corrumpere: sinos ex termin abimus a uobis confectum oleum
merito nos muscesmorituras appellareposs&is: seddum quod ecuob
unctum est. taleseruamus quale suscipimus. muscȩmoriturȩ eẽ
non possum: sed dumuos inuidiȩ tẽpestatib inpulsi quasi moleũ
caditis uos ex terminatis in rebaptidiatione suauitatemolei illius quod
in nomine xp̃i confectum est: unde condirentur mores. unde accende¬

Expanded text:
non quod natum est, sed quod confectum est; suauitas enim legitur non natura non quod natum est, sed quod confectum est; suauitas enim legitur non natura posse corrumpi. oleum enim simplex est et nomen suum unum et proprium habet; confectum iam chrisma uocatur, in quo est . suauitas, quae cutem conscientiae mollit exclusa duritia peccatorum, quae animum innouat lenem, quae sedem spiritui sancto parat, ut inuitatus illic asperitate fugata libenter inhabitare dignetur. haec est suauitas olei, quam possunt muscae moriturae corrumpere. si nos exterminaremus a uobis confectum oleum, merito nos muscas morituras appellare possetis. sed dum, quod a uobis unctum est, tale seruamus, quale suscipimus, muscae moriturae esse non possumus. sed dum uos inuidiae tempestatibus inpulsi quasi in oleum caditis, uos exterminatis in rebaptizatione suauitatem olei illius, quod in nomine Christi confectum est, unde condirentur mores, unde accende
Abbreviated transcription (Latin):
uestrum est apuduosest et sia uobis ad nosaliquid transitum fecent
sica nobisseruitur quomodo a uobis dimittitur quo modo dicitis quia
nossumus muscȩ moriturȩ suauitatẽ olei corrũpentes. cumpostuos
nihiltale facimus. aut sia nobis dicitis suuitatẽ olei corrũpiposse. aut¬
si possumus aliquid & dimusoleo suiuitatẽ aut siutuultis nihil possum
muscȩ corrumpentes suuitatẽ olei. Igitur oleum antequã a nobis conficiat᷑.
Quomodo possumus unomom̃to & conficere & corrumpere : restat ut si
oleum desesuauesit . uac& quod igitur ab hominibus: si ab homine in nomine
xp̃i conficitur. non potest idemoperarius. duasresrepugnantes & contrarius
simulfacere: uobis absentibus si confecimus noncorrupimus : si corrupimus
quis ante nosconfecerit quod corrũ perenius quare neuic& dictio prophetȩ
sutaest intellegite. quia uos estis muscȩ moriturae. uosenĩ exterminastis

Expanded text:
vestrum est, apud vos est. Et si a vobis ad nos aliquis transitum fecerit; vestrum est, apud vos est. Et si a vobis ad nos aliquis transitum fecerit; sic a nobis servatur, quomodo a vobis dimittitur: quomodo dicitis quia nos sumus muscae moriturae suavitatem olei corrumpentes, cum post vos nihil tale facimus? aut si a nobis dicitis suavitatem olei corrumpi posse: aut possumus aliquid, et damus oleo suavitatem: aut si nos, ut vultis, nihil possumus: mus muscae moriturae, corrumpentes suavitatem olei? Igitur oleum antequam a nobis conficiatur, st. Quomodo possumus uno facto et conficere, et corrumpere? restat ut si oleum de se suave sit, vacet quod agitur ab hoChristi conficitur. non potest idem operarius duas res repugnantes et contrarias simul facere. uobis absentibus si conficimus, non corrumpimus. si corrumpimus, quis ante nos confecerat, quod corrumperemus ? quare ne uacet dictio prophetae, si ita est, intellegite, quia uos estis muscae moriturae. uos enim exterminastis,
Abbreviated transcription (Latin):
contẽnendos ostendere. & amaliud opponunt tractatibus suis. qđ asalo¬
mone ꝓpheta dictũ est: muscȩ moriturȩ exterminant suauitatem¬
olei & muscas morituras nos appellant. & oleum nominant illum
scilic& liquorem qui ex nomine xp̃i conditur. quod chrisma post quod
conditũ est nominatur: Antequãfiatoleum estnatura simplex.
fi& suiue dũ de nomine xp̃i conditur: Ergo tresressunt quod silo¬
mon ꝓpheta nominauit: oleum suauitas. & muscas morituras exter¬
minantes suauitatem : iste tresres. loca sua habent: in ordine primo
loco estoleum. secundo suauitas de confectione. tertio muscȩ morientes
exterminantes suauitatẽ:. Quifest talistractator ex uobis ꝓb& quomo¬
donos muscas morituras appellat: siapuduos putatisesse confectionem
qued & oleo siuuitatẽ. apuduos est oleũ. Et suauitas nũ quid nos exter¬
minamus oleumuestrũ. ut merito nos muscas morituras appelletis. qđ

Expanded text:
contemnendos-. ostendere etiam illud miscent tractatibus suis, quod a Salocontemnendos-. ostendere etiam illud miscent tractatibus suis, quod a Salomone propheta dictum est: muscae moriturae exterminant olei suauitatem, et muscas morituras nos appellant et oleum nominant, illum scilicet liquorem, qui ex nomine Christi conditur, quod chrisma, postquam conditum est, nominatur. antequam fiat, adhuc oleum est natura simplex; fit suaue, dum de nomine Christi conditur. ergo tres res sunt, quas Salomon propheta nominauit: oleum, suauitatem et muscas morituras exterminantes suauitatem. istae tres res loca sua habent in ordine: primo loco est oleum, secundo suauitas de confectione, tertio muscae morientes exterminantes suauitatem. quisquis est talis tractator ex uobis, probet, quomodo nos muscas morituras appellat. si apud uos putatis esquae det oleo suavitatem: apud vos est oleum et suavitas. Numquid nos exterminamus oleum vestrum, ut merito nos muscas morituras appelletis? quod
Abbreviated transcription (Latin):
eece u tsu praidictum est ceteris nonagnoscentib filium solus agnouit:
ccteris nionpmittentibus solus ꝓmisit: ceteris nec seml negantibus ter
solus negauit : & tam en bonounitatis denumero a postolorũ separari non
meruit : Vnde intellegit᷑ omniu ordinita esse prouidentia saluatons
ut ipse acciper& laues indusaest malitiae ua. nea postoli animo
licentiam iudicandi conciperent. & seuere contemnerent eum quinega¬
uerat xp̃m: Stant tot innocentes. & peccatoraccipit claues. ut unita¬
tis negotium formaretur: Proui sumest ut peccator a perir& in no¬
centibus nem nocentes cluderent contrapeccatorẽ. & quaenecessaria est
unitas esse non poss&: haecsi conmemoretis conmunicare cupientes
quindo uos catholica piosinu suscipere dubitar&. cum const&uos nontradi¬
toresesse sed filios traditorum Namaliqui ex uobis uolentes nospopulis

Expanded text:
ecce ut supra dictum est, ceteris non agnoscentibus solus agnouit, ecce ut supra dictum est, ceteris non agnoscentibus solus agnouit, ceteris non promittentibus solus promisit, ceteris nec semel negantibus ter solus negauit et tamen bono unitatis de numero apostolorum separari non meruit. unde intellegitur omnia ordinata esse prouidentia saluatoris, ut ipse acciperet claues, interclusa est malitiae uia, ne apostoli animo licentiam iudicandi conciperent et genera contemnerent eum, qui negauerat Christum. stant tot innocentes et peccator accipit claues, ut unitatis negotium formaretur. prouisum est, ut peccator aperiret innocentibus, ne innocentes clauderent contra peccatores et, quae necessaria est unitas, esse non posset. haec si commemoraretis communicare cupientes, quando uos catholica pio sinu suscipere dubitaret ecclesia, cum constet uos non traditores esse, sed filios traditorum? Nam aliqui ex uobis uolentes nos populis suis
Abbreviated transcription (Latin):
Naminbeato petro hocgenus peccati dilitum est. primo quodcũ inter¬
rogar& xp̃s omnes quemse homines dicerent unusdixit heli analter
dixit ꝓphctam tuncxp̃s dixisse legitur : Tupetre quemme dicis¬
ceteris nonignoscentibus filiumdĩ solus petrus ignouit : Deinde subdie
passionis cum dicer& xp̃s ecce teneor & fugitis omnes tacentibus
ccterissolus se ꝓmisit non recessurum de prescientia filiu s deiait
petre ante quãgillus cant& ter menegabis : Additum est aliud
ad pomdiis pecciti ꝓmissũ scilic& qđ nonerat impleturus: postea
quã indomũ cuiphe ductus est xp̃s ad mensirã delicti complendam
detento numero nullus ilius interrogat᷑ preterbeatũ petrũ : Interroga¬
tus primonegat: interrogatus i terũ negat: tertiodixit se xp̃m omnino
non nosse: & cantauit gallus non ui tempora cantusuo distinguer&. sedut
peccissese beatus petrus ignoscer& deniquedoluit amare & flcuit ubertim

Expanded text:
nam in beato Petro hoc genus peccati dilatatum est: primo quod cum interrogaret Christus omnes, quem se homines dicerent, unus dixit Heliam, alter dixit. prophetam; tunc Christus dixisse legitur: uos quem me diciceteris non agnoscentibus filium dei solus Petrus agnouit. deinde sub die passionis cum diceret Christus: ecce teneor et fugietis omnes, tacentibus ceteris solus se promisit non recessurum. de praescientia filius dei ait: Petre, antequam gallus cantet, ter me negabis. additum est aliud ad pondus peccati, promissum scilicet, quod non erat inpleturus. postea quam in domum Caiphae ductus est Christus, ad mensuram delicti conplendam de tanto numero nullus alius interrogatur praeter beatum Petrum. interrogatus primo negat, interrogatus iterum negat, tertio dixit se Christum omnino non nosse; et cantauit gallus, non ut tempora cantu suo distingueret, sed ut peccasse se beatus Petrus agnosceret. denique doluit amare et fleuit ubertim.
Abbreviated transcription (Latin):
& seminator xp̃s. qui precepta datsalutarii: econtrario. homomalus.
idest diabolus. qui nonin luce sed pertenebras seminat inportuna pecca¬
ta: et inuno agro nascuntur diuersa semina. Sicut in ecclesia non est

Expanded text:
et seminator Christus, qui praecepta dat salutaria. e contrario homo est malus, et seminator Christus, qui praecepta dat salutaria. e contrario homo est malus, id est diabolus, qui non in luce, sed per tenebras seminat inportuna peccata; et in uno agro nascuntur diuersa semina, sicut in ecclesia non est
Abbreviated transcription (Latin):
Indeest quo duos iandudũ conmunionẽ nrãm uoluimus recipere:
quiauos illo tẽpore non peccastis sed principesur̃i: nequasi extoto actu
deb& quis dealtero iudicare. quia scriptũ est in euangelio xp̃odixente. no¬
liteiudicare neiudicetur de uobis. maximecum nemoextoto sanctus po¬
terit inueniri namsi sunt qui possint non habere peccata mentiuntur
in orationẽ dominica. si sinecausa indulgentiã postulant dicentes dõ patri.
dimit tenobis peccata sicut & nosdimit timus debitoribus nostris
Sidixerimus inquid quia peccatũ non habemus. nosipsos decipi¬
mus &ueritas in nobis nonest: Cuius dicti rationẽ inquarto libro
manifestius explanabimus sed fac &aliquos esse tota scĩtate ꝑfectos.
non lic& ut sint sine fratribus. quinerepellant᷑ euangelica precepta
reclamant. quibus describitur ager qui est totus orbis. inquo est ȩccła

Expanded text:
Inde est, quod uos iamdudum in communionem nostram uoluimus recipere, Inde est, quod uos iamdudum in communionem nostram uoluimus recipere, quia uos illo tempore non peccastis, sed principes uedebet quis de altero iudicare, quia scriptum est in euangelio Christo dicente: nolite iudicare, ne iudicetur de uobis, maxime cum nemo ex toto sanctus poterit inueniri. nam si sunt, qui possint non habere peccata, mentiuntur in oratione dominica, si sine causa indulgentiam postulant dicentes deo patri: dimitte nobis peccata, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris,si dixerimus, inquit, quoniam peccatum non habemus, nos ipsos decipimus et ueritas in nobis non est. cuius dicti rationem in quarto libro manifestius explanauimus. sed fac et aliquos esse tota sanctitate perfectos: non licet, ut sint sine fratribus, qui ne repellantur, euangelica praecepta reclamant, quibus describitur ager, qui est totus orbis, in quo est ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
rũ genus hominum: dumscir& ds̃. iud ȩo sapud pontiũ pilatũ ꝓfessu¬
rat magnitudinẽ culpae parum fuisse qđ dicturierant. &ut conpeten¬
tibus poenis lueretur offensio. ipsisiud ȩis comminatus est dicens mala
patrum usque inquartã progeniem redditurum: Ergo haecuox adso¬
los udeos speculiter pertin&: ceterũ illa ad christianos quadignat᷑ est
ꝓmittere nonuindicare infilios siquid peccetur a patribus. nec in patrib
siquida filiis forsinde linquatur : Adde temporibus unitatẽs : nã prin¬
cipes uestri qui ꝓbantur ista fecisse im ȩui. ȩuiexcesseraint. uobis quasi
hereditarũ maculã relinquentes. quã priusds̃ a uobis ꝓuidentia sua sic
diluendeon interpatres & filios sicutsu pradictum est separabit Igitur
quiatradere peccatũ est. uideant parentes uestri quid in iuditiodĩ respon¬
deant. uestrũ tam̃ quia ab aliis tẽporib estis. peccatũ esse non potest.

Expanded text:
rum genus hominum. cum sciret deus Iudaeos apud Pontium Pilatum professurum genus hominum. cum sciret deus Iudaeos apud Pontium Pilatum professuia deus uidit pro magnitudine culpae parum fuisse, quod dicturi erant, et ut conpetentibus poenis lueretur offensio, ipsis Iudaeis comminatus est dicens se mala patrum usque in quartam progeniem redditurum. ergo haec uox ad solos Iudaeos specialiter pertinet, ceterum illa ad chrispromittere non vindicare in filios, si quid peccetur a patribus, nec in patribus si quid a filiis forsitan delinquatur. Temporibus unitatis, principes vestri qui probantur ista fecisse, jam e vivis excesserant, vobis quasi haereditariam maculam relinquentes, quam prius Deus a vobis providentia sua sic diluit, dum inter patres et filios sicut supra diximus separavit. Igitquia tradere peccatum est, uideant parentes uestri, quid in iudicio dei respondeant; uestrum tamen, qui ab aliis temporibus estis, peccatum esse non potest.
Abbreviated transcription (Latin):
libus recipiendis dubitarent forsan nostrimaiores: sed nobis lȩtandũ ẽ
qđ tales usque ad nostratẽpora minime durauerunt: ergo hodie
nouum est. dumuobiscum res noncumillis agendo est: quamuis
ab ipsis aduosuideatur hereditaria macula eẽ transmissi. tam̃ in hoctitu¬
lo non potestis rei esse : cũ patribus uestris secundũ iuditium dĩ qui locutus
est per ezechielem ꝓphetã dicens: anima patris mea est. & inima filii
meaest: animaquaepeccat solapunictur queres um & intiquis sȩculis
in ipsis natalibus mundi probata est . dũ non pertinuit ad sctͥ filium de
patris ad missum: sed nequidicat alio loco scriptumesse dicentedño.
mala patrũ usque inquastã ꝓgeniem redditurum Illius sunt ꝓcul
dubio ambaeuoces. sed nonadunũ populũ sonat: una quae prima est
ad morsen ad certũ genus hominũ: secunda perezechielem. ad alte¬

Expanded text:
libus recipiendis dubitarent forsitan nostri maiores; sed nobis laetandum est, libus recipiendis dubitarent forsitan nostri maiores; sed nobis laetandum est, quod tales usque ad nostra tempora minime durauerunt. ergo hodie negotium nouum est, dum uobiscum res, non cum illis agenda est. quamuis ab ipsis ad uos uideatur hereditaria macula esse transmissa, tamen in hoc titulo non potestis rei esse cum patribus uestris secundum iudicium dei, qui locutus est per Ezechielem prophetam dicens: anima patris mea est et anima filii mea est; anima quae peccat, sola punietur. quae res iam et antiquis saeculis, in ipsis natalibus mundi probata est, dum non pertinuit ad Seth filium Adae, patris admissum. sed ne quis dicat alio loco scriptum esse dicente domino: mala patrum usque in quartam progeniem redditurum. illius sunt procul dubio ambae uoces, sed non ad unum populum sonat utraque. prima est per Moysen ad certum genus hominum, u secunda per Ezechielem ad alte
Abbreviated transcription (Latin):
separatio non placebat. quõ diuulsi fueriNt uniuscorporis membra & con¬
trauoluntatẽdei fratres a fratribus errabatis. quãuisdomesticũ iuditium
in parentibu suris operatum sit utultro receder&t. qui pad missa traditi¬
onis culpa abicidebuer̃. nullũ iuditiũ celebratũ est. sed sententiae est
operatus effectus pellendi fuerant posttraditionẽ. dequasibi in conci¬
lio numidiaȩ confessisuNt sed ne inuidia ess& excusata etiudicundi
seueritas. dumm uoresur̃ ultro inuener̃ dere actũ concilium ut cooperto
crimine suo quasi suꝑbi discederent. quibus & doler& &erubesccredebedut᷑:
illinamque suillo tẽpore hono pacis unitas fier&. etsia decclesiã catholi
cam sponte uenissent. nonsicutuos quos nonsineuoluntate dĩ adduc¬
tos esse constat utrediretis unde erraueratis. quamui s ad huc erretis.
siad catholicam ut dixi sponteuenissent. quia traditores fuerant. deta¬

Expanded text:
separatio non placebat, quoniam diuulsa fuerant unius corporis membra et conseparatio non placebat, quoniam diuulsa fuerant unius corporis membra et contra uoluntatem dei fratres a fratribus errabatis. quamuis domesticum iudicium in parentibus uestris operatum sit, ut ultro recederent, qui pro admissa traditione abici debuerant, nullum iudicium celebratum est, sed sententiae est operatus effectus. pellendi fuerant post traditionem, de qua sibi in concilio Numidiae confessi sunt; sed ne inuidia esset, excusata est iudicandi seueritas, dum maiores uestri ultro inuenerunt de reatu consilium, ut cooperto crimine suo quasi superbi discederent, quibus et dolere et erubescere debebatur. illi namque si illo tempore bono pacis unitatem cam sponte uenissent — non sicut uos, quos non sine uoluntate dei adductos esse constat, ut rediretis, unde erraueratis, quamuis adhuc erretis — si ad catholicam, ut dixi, sponte uenissent, quia traditores fuerant, de ta
Abbreviated transcription (Latin):
Nouissimo libro hocest septimotraditores quin primolibello subnomi¬
nibussuis & locis & confessionibus sunt de monstrati continetur non graue
peccatum habuisse. quinetessitate non uoluntate peccauerint. bono unita¬
tis &iamtales in communione recipi potuisse
OST TRADITORES OSTENSOS. ETSCÃM
ecclesiam demonstratam. postrepulsas qua s ingerebatis
calũnias. & post peccata urã qua eadõ increpari meruerunt.
ordinesuo &ratione sicramentorum. & praesumptiones urãe
&errores ostensi sunt Iamresponsorũ dictorum que nostrorum
finisesse debuerat: sed quõ postinuidiȩ siluam securibus ueritatis
abscisimuideo adhuc uestras uel uestrorũ ꝓuocationes pullulare posse.
quibus potestis dicere. ad unã communionẽ uenire non o portuis se. cũ
filios traditorũ uosesse constiterit Ad ea pauca respondeam:
Reuera sufficiebat sibi ecclesia catholica habens innumerabiles populos
in ꝓuinciis uniuersis. sufficiebat et ina frica. lic&in paucis. sed dõ uestra

Expanded text:
novissimo libro continetur, Traditores qui in primo libello sub nominibus suis et locis et confessionibus sunt demonstrati, non grave peccatum habuisse, qui necessitate, non voluntate peccaverint, bono unitatis etiam tales in communione recipi potuisseost traditores ostensos et sanctam ecclesiam demonstratam, post repulsas quas ingerebatis calumnias et post peccata uestra, quae a deo increpari meruerunt, ordine suo et iteratio sacramentorum et praesumptiones uestrae et terrores ostensi sunt. iam responsorum dictorumque nostrorum finis esse debuerat; sed quoniam post inuidiae siluam securibus ueritatis abscisam uideo adhuc uestras uel uestrorum prouocationes pullulare, quas uos audio dicere, ad unam communionem non oportuisse quaeri, cum filios traditorum uos esse constiterit, ad ea pauca respondeam. reuera sufficiebat sibi ecclesia catholica habens innumerabiles populos in prouinciis uniuersis, sufficiebat et in Africa, licet in paucis; sed deo uestra
Abbreviated transcription (Latin):
in nomine patris & filii & sp̃sscĩ. Siueipsum interrog&cis. siuealiud¬
Nonest. si uehoc uellitis facere quod iam factumest. Redeo tunc
ad illumurm̃ quod dicitis. qui non hab& quod d& quomododat:
Vndehaecuox est. dequalectione recitari potest. Uox est. deuico
Non delibro collecta. qui non hab& quoddet Quomodo. dat.
uacat. & apud uos est. omne quod dandumest. aduossit conuersio
quos baptizatis in nomine ur̃o tinguantur. Erubescite
beatissimo paulo clamanti & suam gratulationem profitenti.
Numquid in nomine meo baptiratiestis. Illegaud& quod duos
solos & unãdomũ baptiz auerit: & uospopulos rebaptiz are

Expanded text:
in nomine patris et filii et spin nomine patris et filii et spnon est, siue hoc uelitis facere, quod iam factum est. Redeo nunc ad illud uestrum, quod dicitis: \'qui non habet, quod det, quomodo dat?\' unde haec uox est, de qua lectione recitari potest? uox est de uico conlecta, non de libro lecta: \'qui non habet, quod det, quomodo dat?\uacat, et apud uos est omne, quod dandum est, ad uos sit conuersio; quos baptizatis, in nomine uestro tingantur. erubescite beatissimo Paulo clamanti et suam gratulationem prontenti: numquid in nomine meo baptizati estis? ille gaudet, quod duos solos et unam domum baptizauerit; et uos populos rebaptizare
Abbreviated transcription (Latin):
quia iam introductum fuerat baptismadnĩ. & ex clusum fuerat
serui. &ideo quia postmandata diuina legibus debuerant. ire.
num iamnonlicebat. quodherilicuit: quare nolite uobis blandiri.
dedicto apostoli pauli. qui non post personam operarii interrogauit.
sed postrem. Cui res non persona displicuit. deniq baptisma saluato¬
ris iussit. ut discerent. qui non nouerant. quia non ipsum sed aliud
acciperant: uos uero quid in mutatis. si res poruistis mutare. recte
feceritis. sitamen delege aliquid feceritis. paulus dixit. In quobaptis¬
mate baptizatiestis & dixerunt illi iohannis: persuasit eis utbap¬
tisma xp̃i acciperent: uos non dicitis. quia accepistis. sed aquo acce¬
pistis. Et in sectamini in personas hominũ. Quultis iterare quod
semelest. qui baptiratierant apud effesum. crediderant inpenitentia¬
& in remissione peccatorum. Recteillis dictum : ut baptir arentur

Expanded text:
quia iam introductum fuerat baptisma domini et exclusum fuerat quia iam introductum fuerat baptisma domini et exclusum fuerat serui. et ideo, quia post mandata diuina legibus debuerant ire num iam non licebat, quod heri licuit. quare nolite uobis blandiri de dicto apostoli Pauli, qui non post personam operarii interrogauit, sed post rem, cui res, non persona displicuit. denique baptisma saluatoris iussit, ut discerent, qui non nouerant, quia non ipsum, sed aliud _.acceperant. uos uero quid inmutatis? si res potuistis mutare, recte feceritis, si tamen de lege aliquid feceritis. Paulus dixit: in quo baptismate baptizati estis? et dixerunt illi: Iohannis; persuasit eis, ut baptisma Christi acciperent. uos non dicitis: quid accepistis, sed a quo accepistis, et insectamini personas hominum et uultis iterare, quod semel est. qui baptizati erant apud Ephesum, crediderant in paenitentiam et remissionem peccatorum; recte illis dictum est, ut baptizarentur
Abbreviated transcription (Latin):
ta. sinelege uim fecerunt. sed exclusi nonsunt. Ergo ante praecepta
baptisma iohannis. cumect inperfectũ. Profecto iudicatum est.
abeo nemoiudicat. & quia q̃si. quidamlimes fixus eẽt iussionis.
inter tempora antecedentia & sequentia: Cum apud effesum bapti¬
Zarentur aliqui inbaptis mate iohannis. post praecepta hos uidens
beatissimus paulus interrogauit. anaccepissent spm̃scm̃: dixert̃
seillinescire. an ess& sp̃ssc̃s et dixitillis. ut postbaptisma iohannis
acciperent spm̃ scm̃. Sicenim baptizatierant. quem ad modum
multi aiohanne fuerant baptizati. sed qui antelegem baptiz.atisunt.
ad indulgentiam pertinuerunt: quia praesens fuerant. qui indul¬
gentiam dar& nonerant extotorei. quilegibus nonfuerant
occupati. Hii uero qui apud effesum. poslegem. Iohannis baptis¬
mate baptizati fuisseleguntur postleges in sacramento errauerant.

Expanded text:
ta, sine lege uim fecerunt, sed exclusi non sunt. ergo ante praecepta ta, sine lege uim fecerunt, sed exclusi non sunt. ergo ante praecepta baptisma Iohannis cum esset inperfectum, pro perfecto iudicatum est ab eo, cui nemo iudicat, et quia quasi quidam limes fixus esset iussionis inter tempora antecedentia et sequentia. cum apud Ephesum baptizarentur aliqui in baptismate Iohannis post praecepta, hos uidens beatissimus Paulus interrogauit an accepissent spiritum sanctum. dixerunt se illi nescire, an esset spiritus sanctus, et dixit illis, ut post baptisma Iohannis acciperent spiritum sanctum. sic enim baptizati erant, quemadmodum multi a Iohanne fuerant baptizati. sed qui ante legem baptizati sunt, ad indulgentiam pertinuerunt, quia praesens fuerat, qui indulgentiam daret; non erant ex toto rei, qui legibus non fuerant occupati. hi uero, qui apud Ephesum post legem Iohannis baptismate baptizati fuisse leguntur, post leges in sacramento errauerant,
Abbreviated transcription (Latin):
tinctus fuerat intrinitate. adhuc nouerat xpm̃. Nemo audierat eẽ xpm̃
scm̃. AAtubiuenit tempus plenitudinis. cesto tempore dedit leges bap¬
tismatis filius dĩ & dedituiam quam iretur ad regna calorum. &iam
tempus noluit emendare quod operatum est. nelicentiam rebapti¬
Zaret: quãuis alterum fuerit baptisma iohannis & alterum sit xp̃i
baptisma . Iohannes anteleges propleno uoluitesse quod nonerat plenũ
& tamen supra memorata milia hominũ. quia indõ crediderant. quã¬
Non potuit: Indeest uox filudĩ dicentis. a diebus iohannis usq
inhodiernum. regnumdĩ uimpatitur. & quiuim faciunt diripi
unt illud. quia adhucbaptit abat iohannes. Deniq quia alterũ
tempus erat ante praecepta: qui. post praecepta. In nom inesaluato¬
ris baptizati sunt. in regnumlegibus intrauerunt: quiante praecep¬

Expanded text:
tinctus fuerat in trinitate, nemo adhuc nouerat Christum, nemo audierat esse spirtinctus fuerat in trinitate, nemo adhuc nouerat Christum, nemo audierat esse spiritum sanctum. at ubi uenit tempus plenitudinis, certo tempore dedit leges baptismatis filius dei et dedit uiam, qua iretur ad regna caelorum, etiam tempus noluit emendare, quod operatum est, ne licentiam rebaptidaret, quamuis alterum fuerit baptisma Iohannis et alterum sit Christi. baptisma Iohannis ante legem pro pleno uoluit esse, quod non erat plenum; et tamen supra memorata milia hominum, quia in deum crediderant, quamnon potuit. inde est uox filii dei dicentis: a diebus Iohannis usque in hodiernum regnum dei uim patitur; et qui uim faciunt, diripiunt illud. ideo dixit: uim faciunt, quia adhuc baptizabat Iohannes. denique quia alterum tempus erat ante praecepta, alterum post praecepta, qui post praecepta in nomine saluatoris baptizati sunt, in regnum legibus intrauerunt; qui ante praecep
Abbreviated transcription (Latin):
filiumdĩ esseuenturum. cuius uerba haec sunt. Ecceuenit quiuos bapti¬
R&. & tamen non legimus post iohannem xpm̃ aliquẽ rebaptizasse.
Quodergo dixit. quiuos baptir &. ueniens xp̃s illo tempore post
iohannem tincxit. Promissum erat temporibus nrĩs. ut ipsedaret
quod hodie datur secundum quodait. A quã quã egodo. quibibe¬
rit nonsiti& in aeternum. Nam & discipuli iohannis. cum dicerent
magistrosuo. Eccequembaptiz as. baptiz abat quidem. sed permanus
apostolorum quibus leges baptismatis dederat. Deniq lectumest
alioloco: nam ipseneminem baptiz auit. sed discipulieius. In hac re
omnes discipulieius sumus. ut nos operemur. ut illedec qui sedatu¬
rumesse promisit: & tamen iohannes infinita milia hominũ baptidar&.
milia hominũ inpenitentiae remissione tincta sunt peccatorum. Sed nemo

Expanded text:
filium dei esse uenturum; cuius uerba haec sunt: ecce uenit, qui uos baptifilium dei esse uenturum; cuius uerba haec sunt: ecce uenit, qui uos baptizet. et tamen non legimus post Iohannem Christum aliquem rebaptizasse; quod ergo dixit: qui uos baptizet, ueniens Christus illo tempore post Iohannem neminem tinxit. promissum erat temporibus nostris, ut ipse daret, quod hodie datur, secundum quod ait: aquam quam ego do, qui biberit, non sitiet in aeternum. nam et discipuli Iohannis cum dicerent magistro suo: ecce quem baptizasti, baptizat: baptizabat quidem, sed per manus apostolorum, quibus leges baptismatis dederat. denique lectum est alio loco: nam ipse neminem baptizauit, sed discipuli eius. in hac re omnes discipuli eius sumus, ut nos operemur, ut ille det, qui se daturum esse promisit. et tamen cum Iohannes infinita milia hominum baptizaret, milia hominum in paenitentia et remissione tincta sunt peccatorum. sed nemo
Abbreviated transcription (Latin):
qualesit quod lauas: Dnĩ est mundare. Non hominis: ipseenim per pro¬
ph&am esaiam: ꝓmisit se locuturũ dumait. Etsifuerint peccata urã
uelut coccũ. ut piuem in albabo. dixit faciam. Nec abin albari si hoc
misitds̃ in albare peccatis affectos non perhominẽ. Reuestimini ad
euangelium. uid& equid in salute generis humani. sit pollicitus xp̃s
cui cummulier samaritana aquã negar&. tuncafiliodĩ dictum est
quod praescribat praesumptionib urĩs: &quam inquit. quamego
do. qui biberit non siti& in aeternum. Aquam quamegodo in¬
quit. Nondixit quã dederint quise scõs putant. sicut uobis
uidemini. sed sedixitdaturum. Ipseestergo quidat. ipsius est quoddatur.
quidest quod uobis tota inportunitate uindicare contenditis. cumhancrem
cumulet iohannes baptista. qui praecursor uenerat saluatoris. Cum
multos tinguer& inpenitentia &remissa peccatorum. Nuntiauit

Expanded text:
quale sit, quod lauas? dei est mundare, non hominis; ipse enim per proquale sit, quod lauas? dei est mundare, non hominis; ipse enim per prophetam Esaiam promisit se loturum, dum ait: et si fuerint peccata uestra uelut coccum, ut niuem inalbabo. inalbabo dixit, non \'faciam inalbari\'. si hoc romisit deus inalbare peccatis adfectos, non per hominem. reuertimini ad euangelium, uidete, quid in salutem generis humani sit pollicitus Christus. cui cum mulier Samaritana aquam negaret, tunc a filio dei dictum est, quod praescribat praesumptionibus uestris: aquam, inquit, quam ego do, qui biberit, non sitiet in aeternum. aquam quam ego do, inquit, non dixit: \'quam dederint, qui se sanctos putant\', sicut uobis uidemini, sed se dixit daturum. ipse est ergo, qui dat, ipsius est, quod datur. quid est, quod uobis tota inportunitate uindicare contenditis? Cum hanc rem cumulet Iohannes Baptista, qui praecursor uenerat saluatoris, cum multos tingeret in paenitentia et remissa peccatorum, nuntiauit
Abbreviated transcription (Latin):
quidest quod dnm̃ amuneribussuis excludere contenditis: Conce¬
ditedõ pręstare quaesua sunt: Nonenim potest id munus ab homi¬
nedari. quod diuinuest: si sicputatis prof&ariuoces. &dĩ promissa
manere contenditis: quibus probatur quiad s̃ lauat non homo. Ad¬
est contrauos dð̃ ꝓph&a quiait in psalmo xluiiii. Lauabisme& suꝑ
niuem dealbabor. Item in eodem psalmo. ds̃ lauame ab iniuftitia
mea. &ad elictomeo mundame. Lauame dixit. Nondixit elige per
quem lauer. &esaias proph&a. sicdixit. Quõ ablu&dñs sordem fili¬
Dignamini uel proph&ae uos uincant. uel sicagnoscitur. qui a lauat
lauare non potest. Nisi qui eiusdem fabricator est mentis Aut si pu¬
tatis quia lauacrũ urm̃est. dicite qualisest ipsamens quaeper corpus
lauatur. aut quam hab& formam. autquoloco in hominehabitet: hoc
homini scirenegatum eft. Ergo quomodoputas quia lauas. quinescit

Expanded text:
quid est, quod deum a muneribus suis excludere contenditis? concequid est, quod deum a muneribus suis excludere contenditis? concedite deo praestare, quae sua sunt. non enim potest id munus ab homine dari, quod diuinum est. si sic putatis, prophetarum uoces et dei promissa inanire contenditis, quibus probatur, quia deus lauat, non homo. adest contra uos Dauid propheta, qui ait in psalmo L: lauabis me et super niuem dealbabor. item in eodem psalmo: deus, laua me ab iniustitia mea et a delicto meo munda me. laua me, dixit, non dixit: elige, per quem lauer, et Esaias propheta sic dixit: quoniam abluet dominus sordes filidignamini, ut uel prophetae uos uincant, uel. sic agnoscite, quia non lauat lauare non potest nisi deus, qui eiusdem fabricator est mentis. aut si putatis, quia lauacrum uestrum est, dicite, qualis est ipsa mens, quae per corpus lauatur, aut quam habet formam aut quo loco in homine habitet: hoc homini scire negatum est. ergo quomodo putas, quia lauas, qui nescis,
Abbreviated transcription (Latin):
& cum accipientibus baptisma desiderari debeat. uos desiderandos
esse proponitis. Cũ operantes inter aliossitis: Ostendiae qualem
in eodem mysteriolocũ habeatis: & añ ex eodem corporeessepossitis
baptismatis unicũ nomenest. cui subest propriũ corpus. cui
corpori certa sunt mẽbra. quibus necaddi necauferri aliquid potest
Inter qui: & mẽbra sielegendus operarius inuenitur. totũ corpus
ad operantẽ pertineat: hae comnia huius corporis mẽbra. & semꝑ
& semel secũ sunt & mutari non possunt. Operarii uero cotidie mu¬
tantur &locis. & temporibus & personis Nequeenim unus homo
est. qui semper aut ubiq baptizat. In hocopere iamdudum alii
fuerunt. modo alii. postea alii futuri sunt: operarii mutari non¬
possunt. sacramenta mutari non possunt. Cumergo uideatis om̃s
quibaptizant. operarios esse nondominos. & sacramenta perse
essescã. Non perhomines: Quid est quod uobis tantũ uindicatis.

Expanded text:
et cum ab accipientibus baptisma desiderari debeat, uos deside randos et cum ab accipientibus baptisma desiderari debeat, uos deside randos esse proponitis; cum operantes inter alios sitis, ostendite, qualem in eodem mysterio locum habeatis et an ex eodem corpore esse possitis. baptismatis unicum nomen est, cui subest proprium corpus, cui corpori certa sunt membra, quibus nec addi nec auferri aliquid potest; inter quae membra si eligendus operarius inuenitur, totum corpus ad operantem pertinet. haec omnia huius corporis membra et semper et semel secum sunt et mutari non possunt, operarii uero cotidie mutantur et locis et temporibus et personis. neque enim unus homo est, qui semper aut ubique baptizat. in hoc opere iamdudum alii fuerunt, modo alii, postea alii futuri sunt: operarii mutari possunt, sacramenta mutari non possunt. cum ergo uideatis omnes, qui baptizant, operarios esse, non dominos, et sacramenta per se esse sancta, non per homines, quid est, quod uobis tantum uindicatis?
Abbreviated transcription (Latin):
uos necaugere necminuere. pecpr&er mittere poteritis prima
species est intrinitate. secunda incredente. testia in operante.
sed non pari libramine ponderande sunt singulae. dua senim uideo
necessarias. & unãqs̃ necessariam: principalẽ locum trinitas possid& sine
sine qua resipsa non potest geri: hancsequitur fides credentis sãꝑsona
operantis uicinaest quaesimili auctoritate esse non potest. Duaepriores
permanent semper inmutabiles &inmotae. trinitasenim semꝑ ipsa
est. fides insingulis unaest: uim suam semꝑ r&inent ambȩ: persona
uero operantis. intellegitur duabus prioribus speciebus. par esse
nomposse: Ideo quod sola esseuideatur mutabilis Internos &uos
uultis eiusdem personae essedistantiam: & sanctiores uos aestiman¬
tes. superbiam uram̃ non indubitatis ante ponerẽ trinitati. Cum
persona operantis mutari possit. trinitas mutarier non possit

Expanded text:
uos nec augere nec minuere nec praetermittere poteritis: prima uos nec augere nec minuere nec praetermittere poteritis: prima species est in trinitate, secunda in credente, tertia in operante. sed non pari libramine ponderandae sunt singulae. duas enim uideo necessarias et unam quasi necessariam; principalem locum trinitas possidet, sine qua res ipsa non potest geri; hanc sequitur fides credentis; iam persona operantis uicina est, quae simili auctoritate esse non potest. duae priores permanent semper inmutabiles et inmotae; trinitas enim semper ipsa est, fides in singulis una est, uim suam semper retinent ambae. persona uero operantis intellegitur duabus prioribus speciebus par esse non posse, eo quod sola esse uideatur mutabilis. inter nos et uos uultis eiusdem personae esse distantiam et sanctiores uos aestimantes superbiam uestram non dubitatis anteponere trinitati, cum persona operantis mutari possit, trinitas mutari non possit.
Abbreviated transcription (Latin):
negarenon potestis nec in marcionis foueas incidatis: ergods̃ unusest
deunodõ unusest. deunodõ unus est xp̃s. qui rebaptizatur iam xp̃i¬
anus fuerat. quomodo dicipotest. iterũ xp̃ianus: Una fides hocloco
abher&icorũ erroribus. & abeorum uaria fide fides unica separatur.
&iam uobis prescribitur: qui post semel iterũ facitis. totũ ponendo in
dotibus nihil insacramentis: Cũ hoc nomen fidei pertineat ad creden¬
tem. nonad operantem. quocũ queenim interrogantequi credidit dõ
credidit. & post illius unũcredo tuexigis alterũ credo. deindesequit᷑
unũ baptisma. ut quia quod unumest. scm̃est perquod unum est.
Nonsolũ abher&icorum profanis & sacrilegiis baptismatib separat᷑
sed nedupliciter quod unum est aut iter&ur quod semelest, In hoc
sacramentobaptismatis celebrando. tresessespecies constat. quas&

Expanded text:
negare non potestis, ne in Marcionis foueas incidatis. ergo deus unus est, negare non potestis, ne in Marcionis foueas incidatis. ergo deus unus est, de uno deo unus est Christus. qui rebaptizatur, iam christianus fuerat; quomodo dici potest iterum christianus? una fides hoc loco ab haereticorum erroribus et ab eorum uaria fide fides unica separatur. etiam nobis praescribitur, qui post semel iterum facitis, totum ponendo in dotibus, nihil in sacramentis, cum hoc nomen fidei pertineat ad credentem, non ad operantem. quocumque enim interrogante qui credidit deo, credidit, et post illius unum \'credo.\' tu exigis alterum \'credo.\'. deinde sequitur unum baptisma, ut quia quod unum est, sanctum est, per quod unum est, non solum ab haereticorum profanis et sacrilegis baptismatibus separetur, sed ne duplicetur, quod unum est, aut iteretu , quod semel est. In hoc sacramento baptismatis celebrando tres esse species constat, quas et
Abbreviated transcription (Latin):
bene. indicat quia quicquid intrinitate factum fuerit beneest. Indeest
quod simpliciter a uobis uenientes excipimus. cumdicit. Nonhab&
necesfitatem iterũ lauandi. Haec sententia generalisest nonspecialis:
Namsi pero haecdicerentur. dicer& xp̃s: quia semel benelotus est
Non hab& necessitatem iterũ lauandi. Ideo quotiens a uobis bapti¬
Zatus aliqui ad nos transitum uoluerit facere. Uenientem. hoc
magisterio exemplo tota simplicitate suscipimus: Absit enim
facinori praesenti & futuro saeculo indulgentia denegatur. Absit.
quam iteremus. quod semelest: aut publicemus quodunum. sicenim
tinctio. deniq uos quibaptisma q̃si libenter duplicare contenditis.
sidatis alterum baptisma. date alteram fidem: sidatis alteram fidem.
date & alterum xp̃m̃. sidatis alterũ xpm̃. date alterumdm̃. Vnumdm̃ eẽ

Expanded text:
\'bene\', indicat, quia quicquid in trinitate factum fuerit, bene est. inde est, \'bene\', indicat, quia quicquid in trinitate factum fuerit, bene est. inde est, quod simpliciter a uobis uenientes excipimus. cum dicit: non habet necessitatem iterum lauandi, haec sententia generalis est, non specialis; nam si Petro haec dicerentur, diceret Christus: \'quia semel lotus es, non habes necessitatem iterum lauandi\': ideo quotiens a uobis baptizatus aliquis ad nos transitum uoluerit facere, uenientem hoc magisterio et exemplo tota simplicitate suscipimus. absit enim,facinori et praesenti et futuro saeculo indulgentia denegatur, absit, ut iteremus, quod semel est, aut duplicemus, quod unum est. sic enim tinctio. denique uos, qui baptisma quasi libenter duplicare contenditis, si datis alterum baptisma, date alteram fidem; si datis alteram fidem, date et alterum Christum; si datis alterum Christum, date alterum deum. unum deum esse