comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hõmo ut immaculatus
sit et ut mundus appareat
natus ex muliere: iure tunu¬
it homo quamuis sẽs natꝰ
tamẽ ex muliere. et obid
a culpe macula non ĩmui¬
nis baptizare deum. quem
ex uirgine natum nou̾at
nullam prorsus habere n¬
maculam culpe. sc iĩ.S
quam obediencia comes
non deserit: quod prius hu¬
obedienter impleuit. Nai
sequitur. Respondens au
tem ihesus dixit ei. Sine n¬
modo. sic enun decet nos im¬
plere omnem iusticiam.
Tunc dimisit eum. Idest
tunc demum dimisit. tũs
consensit. tunc passus est
cum a sebaptizari: cum ta¬
li ordine cognouisset om¬
nem iusticiam debere im¬
pleri. Sine modoinquit.
tizan in aqua: ut tu post
modum a me quod queris
baptizeris in spũ. Sic em̃
rogare exemplum implen¬
de omnis iusticie. ut inde¬
licet discant fideles. nemi¬
nem posse hominem absqz
undẽbaptismatis ꝑfecte
iustum eristere: ommbuꝰ
qmͣuis innocenter et iuste
iuuentibus. necessarium
uiuifice regeneracionis of¬
ficium: cum me qui sci spc̃

Expanded text:
homo ut immacuculatus homo ut immacuculatus sit, et ut mundus appareat, natus ex muliere ? Jure timuit, homo quamvis sanctus, natus tamen ex muliere, et ob id a culpae macula non immunis, baptizare Dominum, quem ex virgine natum noverat nullam prorsus habere maculam culpae. Sed quia quam obedientia comes non deserit, quod prius humiliter implevit; nam seqtem Jesus, dixit ei: Sine modo, sic enim decet nos implere omnem justitiam. Tunc dimisit eum. Id est, tunc demum dimisit, tunc consensit, tunc passus est eum a se baptizari, cum tali ordine cognovisset omnem justitiam debere compleri. Sine modo, inquit, abs te in aqua, ut tu post modum a me, quod quaeris, baptizeris in spiritu. Sic enim rogare exemplum implendae omnis justitiae, ut videlicet discant fideles neminem posse hominem absque unda baptismatis perfecte justum existere, omnibusque, quamvis innocenter et juste viventibus, necessarium vivificae regenerationis officium, cum me, qui Spiritus sancti
Abbreviated transcription (Latin):
onem sollicita intencione
uideamus. Sequitur. Io¬
hannes autem: prohibe¬
bat eum dicens. Ego a te
debeo baptiz ari et tu uenis
ad me: Expauit illum ad
se uenisse. ut baptiz arctur
aqua. cui nulla merat q̃
baptismo tergeretur culpa.
mimo. qui per sun graciam
spiritus cunctam credentis
mundi tolleret culpamdon¬
de recte intelligitur ꝙ hic di¬
cit iohannes. ego a te debro
baptizari. hoc ẽẽ quod apd̃
euuangelistam iohãnem
illo ad se ueniente dixisse
narratur. Ecce agnus dei:
ecce qui tollit peccata nim¬
di. Ab illo enin debemus
ommes baptizari: qui ad
hoc uenit in mundumut
peccata tolleret mundi. Ab
illo debuit ipse iohannes
baptizari. idest a peccatiori¬
ginalis contagione mũ¬
dari. qui qmͣnus nuillo int̾
natos mulierum mraior.
tamen quia natus exmu¬
liere. culpe macsanon care¬
bat. ideoq cum ceteris mu¬
licrum natis. ab eoqui
natus ex uirgine deus in
carne apparuit.Opus ha¬
bebat ablui. Quomam
ergo scuptum est. quid est

Expanded text:
onem sollicita intentione onem sollicita intentione videamus. Sequitur: Joannes autem prohibebat eum, dicens: Ego a te debeo baptizari et tu venis ad me? Expavit illum ad se venire, ut baptizaretur aqua, cui nulla inerat quae baptismo tergeretur culpa, imo qui per sui gratiam spiritus cunctam credentibus mundi tolleret culpam: unde recte intelligitur quod hic dicit Joannes, Ego a te debeo baptizari, hoc esse, quod apud evangelistam Joannem, illo ad se veniente, dixisse narratur, Ecce agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi. Ab illo enim debemus omnes baptizari, qui ad hoc venit in mundum ut peccata tolleret mundi. Ab illo debuit ipse Joannes baptizari, id est, a peccati originalis contagione mundari. Qui quamvis nullo inter natos mulierum minor, tamen quasi natus ex muliere culpae naevo non carebat. Ideoque cum caeteris mulierum natis ab eo qui natus ex Virgine Deus in carne apparuit opus habebat ablui. Quoniam ergo scriptum est: Quid est
Abbreviated transcription (Latin):
quia breniter ista preliba¬
mimus. latius iai cunc¬
ta exposituri: ipsum sacre
lectionis indeamus exordi
ab homine: non anxia ne¬
cessitate abluendi alicuiꝰ
sui peccati. qui peccatum
non fecit ullum. nec inuẽ¬
tus est dolus in ore euis:
sed pia dispensacione ab¬
abluendi omnis ñi cõta¬
gionem peccati. qui ĩmul¬
tis offendimus omnes. Et
si dixcrimus quia peccatũ
non habemus: nos ipsos
scducimus. et ueritas in
nobis nõ est. ueint bapti¬
zari m aquis ipsarum cõ-¬
ditor aquarum: ut nobis
qui in miquitatibus con¬
cepti. et in delictis sumus
generati. secunde natuita¬
tis que peraquam et sp̃m
celebratur: appetendum ĩ¬
sinuaret misterium. digna¬
tus est lauari aquis iorda¬
nis qui erat mũdus a sor¬
dibus cunctis. ut ad dilu¬
endas nr̃orum sordes scele¬
rium: ommum fluenta sc̃¬
ficaret aquar. lc.uiii. Sed
qr humilimã dm̃i dispen¬
sacionem ex leccione cuuã¬
glica cognonimus: eciam
serui humilimam obedici¬

Expanded text:
quia breviter ista praelibaquia breviter ista praelibavimus, latius jam cuncta exposituri ipsum sacrae lectionis videamus exordiuab homine, non anxia necessitate abluendi alicujus sui peccati qui peccatum non fecit ullum, nec inventus est dolus in ore ejus, sed pia dispensatione abluendi omnis nostri contagionem peccati, qui in multis offendimus omnes, et si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Venit baptizari in aquis ipsarum conditor aquarum ut nobis qui in iniquitatibus concepti, et in delictis sumus generati, secundae nativitatis, quae per aquam et spiritum celebratur, appetendum insinuaret mysterium. Dignatus est lavari aquis Jordanicis, qui erat mundus a sordibus cunctis, ut ad diluendas nostrorum sordes scelerum omnium fluenta sanctificaret aquarum. Sed quia humillimam Domini dispensationem ex lectione evangelica cognovimus, etiam servi humillimam obediti
Abbreviated transcription (Latin):
fratres audiuimus: ma¬
ginuim in nobis et in dño
ẽt in seruo dat ꝑfecte humi¬
litatis exemplum. In dno
quidem. quia cum sit do¬
minus deus non solum
ab homine seruobaptiz a¬
ri. sed eciam ad hunc bapti¬
zandus uenire dignatus
est. In seruo autem̃. qui a
cum sciret precursorem se
ris esse destinatum: memor
tamen proprie fragilitatis.
miunctum sibi humilit̾
excusauit officium dicẽs.
Ego a te debeo baptizan. et
tu uenis ad me: Sz omnis
qui se humiliat exaltabit᷑.
es dominus qui se in forma
homiis propter homines
instruendos humilis appa¬
ruit: mox a deo pr̃e quan¬
tum super homines. mimo
eciam super angelos et su¬
per omne quod creatum ẽ
emmineret apparuit: no¬
ce delapsa ad eum hunis¬
modi a magnifica gloria.
hic est dilectus meũs filiꝰ.
in quo michi complacui.
Et fi delissimus atq huim¬
lumus scruus ille iohãnes
qui baptizari a domino ꝙͣ
dominum baptiz are ma
descendentem super eum spi¬
ritum pre ceteris mortali¬
bus indere promeruit. Uere

Expanded text:
es, audivimus, magnum nobis et in Domino et in servo dat perfectae humilitatis exemplum. In Domino quidem, quia cum sit Dominus non solum ab homine servo baptizari, sed etiam ipse ad hunc baptizandus venire dignatus est. In servo autem, quia cum sciret praecursorem se ui esse destinatum, memor tamen propriae fragilitatis injunctum sibi humiliter excusavit officium, dicens: Ego a te debeo baptizari, et tu venis ad me? Sed quia omnis qui se exaltaet Dominus qui in forma hominis propter homines instruendos humilis apparuit, mox a Deo Patre quantum super homines, imo etiam quantum super angelos, et super omne quod creatum est emineret, apparuit voce lapsa ad eum hujusmodi a magnifica gloria: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui. Et fidelissimus atque humillimus servus ille Joannes, qui baptizari a Domino, quam Dominum baptizare magidescendentem super eum Spiritum prae caeteris mortalibus videre promeruit. Verum
Abbreviated transcription (Latin):
qz nr̃as seruate innoxias.
Hoc autem dicebat uolens
cripere cum de manibus co¬
nim: et reddere pr̃i suo. Cõ¬
festim igitur ut peruenit

Expanded text:
ate innoxias: hoc autem dicebat, volens eripere eum de manibus eorum, et reddere patri suo. Confestim igitur ut pervenit
Abbreviated transcription (Latin):
lugens filium suum mul¬
to tempore. Congregatis au¬
tem cunctis filiis auis ut le¬
mrent dolorem pris: noluit
consolacionem recipere. sed
ait. Descendam ad filium
ncum lugens in infernũ
Et illo perseuerante in fletu:
madianite uendiderunt io¬
scph in egypto phuciphari
cumicho. pharaonis magi¬
stro militum.

Expanded text:
lugens filium suum mullugens filium suum multo tempore. Congregatis autem cunctis liberis ejus ut lenirent dolorem patris, noluit consolationem accipere, sed ait: Descendam ad filium meum lugens in infernum. Et illo perseverante in fletu, Madianitae vendiderunt Joseph in Aegypto Putiphari eunucho Pharaonis magistro militum.
Abbreviated transcription (Latin):
que non habebat aquam:
ct sedentes ue comederent pa-¬
uiatores uenire de galaad:
et camdos corum portantes
aromata. resinam. et stac¬
Ixit crgo uidas frat¬
bus suis. Quid no¬
bis prodest si occiderimus fra¬
trem nr̃m: et celauerimus sã¬
gumem ipsius. Melius est.
nt uendatur hysmaditis.
et manus nr̃e non polluã¬
tur: frater cnim et caro nr̃a
est. Acquicuerunt fratres ser¬
momibus cius: et pretereũ¬
tibus madiamtis negoci¬
atoribus extrahentes cum
de cisterna uendiderunt in¬
ginti argenteis. Qui duxe¬
runc cum in egyptum. Rs¬
uersusq iuben ad cistemã
non mueint pueru: et sci¬
sis uestibus pergens ad fra-
tres ait. Puer non compa¬
ret. et ego quo ibo: Tulcrũt
aucem cunicam cius. et in
sanguine hedi quem occide¬
rant tinxerunt: mittentes
qui feirent ad patrem et di¬
nica filii tui sit. an non. Qͣ
cum cognouisset pater: ait
Tunca filii mei est. fera pessi¬
ma deuorauit cum. Bestia
deuorauit ioseph. Scissis ue
stibus indritus est cilicio:

Expanded text:
quae non habebat aquam. Et sedentes ut comederent palitas venire de Galaad, et camelos eorum, portantes aromata, et resinam, et stacxit ergo Judas fratibus suis: Quid nobis prodest si occiderimus fratrem nostrum, et celaverimus sanguinem ipsius? Melius est ut venundetur Ismaelitis, et manus nostrae non polluantur: frater enim et caro nostra est. Acquieverunt fratres sermonibus ejus. Et praetereuntibus Madianitis negotiatoribus, extrahentes eum de cisterna, vendiderunt genteis: qui duxerunt eum in Aegyptum. Reversusque Ruben ad cisternam, non invenit puerum: et scissis vestibus pergens ad fratres suos, ait: Puer non comparet, et ego quo ibo? Tulerunt autem tunicam ejus, et in sanguinem hoedi, quem occiderant, tinxerunt: mittentes qui ferrent ad patrem, et dinica filii tui sit, an non. Quam cum cognovisset 177 pater, ait: Tunica filii mei est, fera pessima comedit eum, bestia devoravit Joseph. Scissisque vestibus, indutus est cilicio,
Abbreviated transcription (Latin):
fratres cuis quod a
pr̃e cunctis filiis plus ama¬
retur: oderant eum nec pote¬
rant ci quicquam pacifice
loqui. Accidit quoq ut ui¬
sum sompnium referret
fratribus: que causa maio¬
ris odui semmarium fuit
Dixitq ad cos. Audite sõp¬
num meum quod uidi.
Putabam colligare nos
mampulos in agro: et qͣiͣ
consurgere mampulum

Expanded text:
fratres eius quod a patre plus cunctis filiis amaretur oderant eum nec poterant ei quicquam pacificum loqui accidit quoque ut visum somnium referret fratribus quae causa maioris odii seminarium fuit dixitque ad eos audite somnium meum quod vidi putabam ligare nos manipulos in agro et quasi consurg
Abbreviated transcription (Latin):
num: quod narrans fra¬
tribus ait. Uidi per somp¬
nirm quasi solem et lunã
et stellas undecim adorare
me. Quod cum patri suo
et fratribz retuliss: ĩcrepauit
cum pater et dixit. Quid
sibi uult hoc sompnium
quod iudisti: Num ego et
mater tua. et fratres tui ad¬
orabimus te super terram:
Inuidebant igitur ei fratres
sui: pater ncr̃o rem tacitus
considerabat. Les¬

Expanded text:
rrans fratribus, ait: Vidi per somnium, quasi solem et lunam et stellas undecim adorare me; quod cum patri suo et fratribus retulisset, increpavit cum pater, et dixit: Quid sibi vult hoc somnium quod vidisti? Num ego, et mater tua, et fratres tui adorabimus te super terram? Invidebant igitur ei fratres sui, pater vero rem tacitus considerabat.
Abbreviated transcription (Latin):
cio uolentis: fiat sustenta¬
cio non habentis. Copiosi
necessaria mopis copia.
Sit eciam in animo placa¬
bili et humili: miscricors
ignoscendi facilitas pctat
ueniam: qui fecit inuiriã.
det ueniam qui accipit in¬
iuriam: ut non possideami
a sathana. cuius trumphꝰ
est dissensio xp̃ianorum.

Expanded text:
tio volentis, fiat sustentatio volentis, fiat sustentatio non habentis. Voluntaria necessaria inopis copia. Sit etiam in animo placabili et humili misericors ignoscendi facilitas. Petat veniam, qui fecit injuriam: det veniam, qui accepit injuriam: ut non possideamur a satana, cujus triumphus est dissensio Christianorum.
Abbreviated transcription (Latin):
ollempne tempus
adueiit quod am¬
plius qmͣ ꝑ anni cetera spa¬
cia nos oraciomibus atqz
iciuniis ammam humi¬
liare: et corpus castigare
commoneat. quainqmͣ ⁊¬
per totum annum certis
dicbus hoc facere debeamiuͤ.
et quanto crebrius tanto
utiq melius. quia et qui
concessa imoderate appe¬
tit eum qui concessit offen¬
dit. Oracio quippe spiritaliᷤ
res est: et ideo tanto est accep¬
cior. quantomagis sue-
nature implet effectum: tã¬
opere funditur. quanto am
mus qui eam fundit a car¬
n ali uoluptate suspendit .
tissimi cogitate qd̃
scriptum est: post concupi¬
scencias tuas non cas. Qd̃
saluberrimum preccptum
si omni tempore est. obser¬
uandum: quanto ampli¬
us his diebus quando
ta turpe est si cupiditas no¬
stra adimusitatas laxetur
illecebras. ut merito culpe¬
tur qui non restrinxent u¬
sitatas: Precipue sane pau¬
perum mementote ut qued
nobis parcius uiuendo sb̃¬
trahitis in celesti thesauro
reponatis. Accipiat esuriẽ
accepit xpĩanus. Castiga¬

Expanded text:
olemne tempus advenit, quod amplius quam per anni caetera spatia, nos orationibus atque jejuniis animam humiliare, et corpus castigare commoneat. Cur per totum annum certis diebus hoc facere debeant; et quanto crebrius, tanto utique melius: quia et qui concessa immoderate appetit, eum qui concessit offendit. Oratio quippe spiritualis res est, et ideo tanto est acceptior, quanto magis suae naturae implet effectum. Tanopere funditur, quanto magis animus qui eam fundit, a carnali voluptate suspenditur. tissimi: cogitate quod scriptum est, Post concupiscentias tuas non eas . Quod saluberrimum praeceptum si omni tempore observandum est, quanto amplius his diebus, quando ita turpe est si cupiditas nostra ad inusitatas laxetur illecebras, ut merito culpetur qui non restrinxerit usitatas? perum mementote, ut quod vobis parcius vivendo subtrahitis, in coelesti thesauro reponatis. Accipiat esuriens accipit christianus. Castiga
Abbreviated transcription (Latin):
que sine oxemplo mulie¬
bris condiciomis: cum de¬
core uirginitatis gauisa
est honore parentis. Ma¬
trem decebat dei filium pro¬
creare. Que postqm more
humane fragilitalitatis.
et uisionc angelica et inso¬
lita est salutacione turba¬
ta mox idem angelus cam
repetito sermone netuncat
hortatur. quodq tumorem
maxime pellere consueuit:
quasi bene cognitam ac do¬
mesticam proprio camno¬
mine uocat. et quare graci¬
a plenam diceret diligent
edocet. Netueas inquit
maria: iuenisti grãm a¬
pud deum. Ecce concipies
in utero et paries filium:
et uocabis nomencus ihx¬
sum. Hic erit magnus: et

Expanded text:
quae sine exemplo muliequae sine exemplo muliebris conditionis cum decore virginitatis gavisa est honore parentis, trem decebat, Deum filium procreavit. Quae postquam more humanae fragilitatis, et visione angelica, et insolita est salutatione turbata, mox idem angelus eam repetito sermone ne timeat hortatur: quodque maxime timorem pellere consuevit, quasi bene cognitam ac domesticam proprio eam nomine vocat, et quare gratia plenam diceret, diligenter edocet. Ne timeas, inquit, Maria, invenisti enim gratiam apud Deum. Ecce concipies in utero, et paries Filium, et vocabis nomen ejus Jesum:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ beata dei genitrix meritis
precipius. etiam nomine
testimonium reddit. Inter-¬
pretatur enim stella mari.
Et ipsa quasi sỹdus exum¬
um inter fluctus seculi la¬
bentis: gracia priuilegii
specialis refulsit. Leccio .iii.¬
dirit. Aue gracia plena do¬
muns tecum: benedicta
tu in mulieribus. Que
salutacio quantum hu¬
mane consuctudini ĩ au¬
dita: tantum est beate ma¬
rie dignitati congrua. Beic
ctemin gracia crat plena:
cui diumo munere colla¬
tum est ut prima inter fe¬
minas gloriosissumun
deo uirginitatis munus
offerret. Unde iure. angeli¬
co aspectu simul et affatu
merit perfrui: que ange¬
licam studuit uitam imi¬
tari. Uere gracia erat plenͣ:
cui ipsum per quem graci¬
a et ueritas facta est ih̾m
xp̃m gencrare donatum
est. Et ideo uere dominus
cum illa erat: qmͣ et prius
nouo castitatis amore a
terrens ad celestia desiderã¬
da sustulit. et post modũ
na omni plenitudine di¬
uinitatis consetrauit. Ue
re benedicta in mulieres

Expanded text:
quod beata Dei genitrix meritis quod beata Dei genitrix meritis praecipuis etiam nomine testimonium reddidit. Interpretatur enim stella maris. Et ipsa quasi sidus eximium inter fluctus saeculi labentis gratia privilegii specialis refulsit. Et idixit: Ave, gratia plena, Dominus tecum, benedicta tu in mulieribus. Quae salutatio quantum humana consuetudine inaudita, tantum est beatae Mariae dignitati congrua. Vere etenim gratia erat plena, cui divino munere collatum est, ut prima inter feminas gloriosissimum Deo virginitatis munus offerret. Unde jure angelico aspectu simul et affatu meruit perfrui, quae angelicam studebat vitam imitari. Vere gratia erat plena, cui ipsum, per quem gratia et veritas facta est, Jesum Christum generare donatum est. Et ideo vere Dominus cum illa erat, quam et prius novae castitatis amore a terrenis ad coelestia desideranda sustulit, et postmodum, ra, omni plenitudine divinitatis consecravit. Vere quoque benedicta inter mulieres,
Abbreviated transcription (Latin):
Cur ipse non de simplici i¬
gie. sed desponsata uiro cõ¬
cipi et nasci uoluerit: plu¬
rime a patribus raciona¬
biles cause proferuntur. E
quibus ꝑmaxima est. ne
uelud stupͣ rea dampnare¬
tur: si uirum non habens
filium procrearet. Deinde ut
in his eciam que domesti¬
ca cura naturaliter erige¬
bat: puerpera solacio sustẽ¬
taretur iuirili. Oportebat gͦ
beatam mariam habere e¬
uirum: qui et testis integͥ¬
tatis cius certissimus. ⁊ na¬
ti ex ea domini et saluato¬
ris ñi esset nutriciuᷤ fidis¬
simus. quiqz et pro co par¬
nulo secundum legem ho¬
stias ad templum deferret.
et cum instante ꝑsecucio¬
nis articulo. in egyptum
cum matre ferret et referret:
aliaq illi plura que assũp¬
te humanitatis fragilitaᷤ
poscebat necessaria mum¬
straret. Rec multum obfu¬
it. siquis illum ad tempꝰ
cius filium credidit: cum
predicantibus apłis post
ascensionem cius cunctis
palam credentibus quod
de uirgie natus esset patu¬
erit. Nec est pretereundum

Expanded text:
nus non de simplici virgine, sed de desponsata viro concipi et nasci voluerit, plurimae a patribus rationabiles causae proferuntur, e quibus permaxima est, ne velut stupri rea damnaretur, si virum non habens filium procrearet: deinde ut in his etiam quae domestica cura naturaliter exigebat, puerpera solatio sustentaretur virili. Oportebat ergo beatam Mariam habere virum, qui et testis integritatis ejus certissimus, et nati ex ea Domini ac Salvatoris nostri esset nutritius fidelissimus: quique et pro eo parvulo, secundum legem, hostias ad templum deferret, et eum, instante persecutionis articulo, in Aegyptum cum matre ferret ac referret, aliaque illi perplura, quae assumptae humanitatis fragilitas poscebat, necessaria ministraret. Nec multum obfuit si quis illum ad tempus ejus filium credidit, cum praedicantibus Apostolis post ascensionem ejus cunctis palam credentibus, quod de virgine natus esset, patuerit. Nec praetereundum
Abbreviated transcription (Latin):
serpentem: iuiro gustum
ne cis obtulit: hec edocta a¬
deo per angelum. mundo
auctorẽ salutis edidit. lc .ii.
briel a deo. Saro autem le¬
gunus qui a apparentes ho¬
minibus angeli designã¬
tur ce nomme. uerum qͦsi¬
enscumq fit. ideo utiq fit:
ut eciam nomme iyso ꝙ
ministraturi ueniant in¬
sinuent. Gabriel namq:
fortitudo dicitur. Et merito
tali prefulget nomine qui
nascituro in carne deo testi¬
monium perhibet. De quo
propheta in psalmo. Dñs
inquit fortis et potens. do¬
minus potens in prelio. Il¬
lo miiirum prelio: quo po¬
testates acrias debellare. et
ab carum tyrannide mũ¬
dum ueniebat cripere. Ad
uirginem desponsatam ui-¬
ro cui nomen erat ioscph de
domo dauid: et nomen ur¬
ginis maria. Quod dicitur
de domo dauid: non tantũ
ad ioscpli. sed eciam ꝑtinet
ad mariam. Legis namq
erat preceptumiut de sua
quisqz tribu ac familia d¬
duceret uxorem: apostolo
quoqz attestante qui ad ty¬
motheum scribens ait. Mx¬

Expanded text:
serpentem, viro gustum serpentem, viro gustum necis obtulit; haec a Deo edocta per angelum, mundo auctorem salutis edidit. Missus briel a Deo. Raro autem legimus quia apparentes hominibus angeli designantur ex nomine. Verum quotiescunque fit, ideo utique fit ut etiam nomine ipso quod ministraturi veniant, insinuent. Gabriel namque fortitudo Dei dicitur. Et merito tali nomine praefulget, quia nascituro in carne Deo testimonium perhibet. De quo Propheta in Psalmo: Dominus, inquit, fortis et potens, Dominus potens in praelio . Illo nimirum praelio, quo potestates aereas debellare, et ab earum tyrannide mundum veniebat eripere. Ad virginem desponsatam viro, cui nomen erat Joseph, de domo David, et nomen virginis Maria. Quod dicitur de domo David, non tantum ad Joseph, sed etiam pertinet ad Mariam. Legis namque erat praeceptum ut de sua quisque tribu ac familia duceret uxorem, Apostolo quoque attestante, qui, ad Timotheum scribens, ait: Me
Abbreviated transcription (Latin):
kmi: hodierna nobis sãcti
cuuangelii leccio commẽ¬
dat: que angelum de celis
a deo missum narrat ad
uirginem. ut noua incar¬
ne natiuitatem filii dei p̾¬
dicaret: per quam nos ab¬
iecta uetustate noxia reno¬
uari atqz inter filios deiꝯ
putari possimus.Ut ergo
ad promisse salutis niere¬
amur dona pertingere pri¬
mordium eius mtenta
curemus aure percipe. Mis¬
sus est inquit angelusg
gabriel a deo in cuĩitatem
galilee cui nomen erat na¬
zareth: ad uirginem despõ¬
satam iuro cui nomen e¬
rat iosepli. Aptum profec¬
tohumane restauracionis
principium. ut angelus
a deo mitteretur ad uirgi¬
nem. partu consecrandam
diuino: quia prima perdi¬
cioms humane fuit cau¬
sa: cum serpens a dyabolo
mitterctur ad mulierẽ spi¬
ritu superbie decipiendam:
ĩmoipseĩ serpente dyabolus
uemebat. qui genus hũa¬
num deceptis parentibus
primis: inimortalitatis⁊
gloria nudaret. Quia ergo
mors intrauit per femmã:
apte redit et uita ꝑfeminã.
Illa a dyabolo seducta per

Expanded text:
mi, hodierna nobis sancti Evangelii lectio commendat, quae angelum a Deo de coelis missum narrat ad Virginem, ut novam in carne nativitatem Filii Dei praedicaret, per quam nos, abjecta vetustate noxia, renovari atque inter Filios Dei computari possimus. Ut ergo ad promissae salutis mereamur dona pertingere, primordia ejus intenta curemus aure percipere. Missus est, inquit, angelus Gabriel a Deo in civitatem Galilaeae, cui nomen Nazareth, ad virginem desponsatam viro, cui nomen erat Joseph. Aptum profecto humanae restaurationis principium, ut angelus a Deo mitteretur ad virginem partu consecrandam divino, quia prima perditionis humanae fuit causa, cum serpens a diabolo mittebatur ad mulierem spiritu superbiae decipiendam: imo ipse in serpente diabolus veniebat, qui genus humanum, deceptis parentibus primis, immortalitatis gloria nudaret. Quia ergo mors intravit per feminam, apte redit et vita per feminam. Illa a diabolo seducta per
Abbreviated transcription (Latin):
Eucisiq sunt et ue¬
nerunt ad fontem
mephat: ipse est cades. Et ꝑ¬
cusserunt omnem regionẽ
amalechitariur: et amor¬
reorũ qui habitabat ĩ asa¬
sonthamar. Et egressi sunt.
rex sodomorum et rex go¬
morre. rexqz adame. et rex
sebomii: nec non et rex bale
que est segor: et direxerunt
siluestui. Scilicet aduersũ
chodorlaomor regem hela¬
mitarum. et thadal regem
gentium. et amraphael re¬
gem sennaar et arioch re¬
gem ponti: quatuor reges
contra quinqz. Uallis au¬
tem siluestris: habebat pu¬
tcos multos bituminis.

Expanded text:
ersique sunt, et venerunt ad fontem Mesphat, ipsa est Cades: et percusserunt omnem regionem Amalecitarum, et Ammorhaeum qui habitabat in Asason Thamar. Et egressi sunt rex Sodomorum et rex Gomorrhae, rexque Adamae, et rex Seboim, nec non et rex Balae, quae est Segor: et direxerunt Silvestri, scilicet adversum Chodorlahomor, regem Elamitarum, et Thadal, regem Gentium, et Amraphel, regem Sennaar, et Arioch, regem Ponti: quatuor reges adversus quinque. Vallis autem Silvestris habebat puteos multos bituminis.
Abbreviated transcription (Latin):
dominus. Audite uerbũ
domini domus iacob: et
hec dicit dominus. Quid
iuenerunt in me patres
et uam facti sunt: et non
dixerunt. ubi est dominus¬
qui ascendere nos fecit de t̾¬
ra egypti: qui transduxit
nos per descitum. per terrã
ĩ habitabilẽct in uiam: per
terram sitis. et ymaginem
mortis. per terram in qua
non ambulauit uir: neqz
habitauit homo.

Expanded text:
dicens: audite uerbum domini, domus Iacob et haec dicit dominus: quid inuenerunt in me patres et frustrati sunt et non dixerunt: ubi est dqui ascendere nos fecit de terra Aegypti: qui transduxit nos per desertum, per terram inhabitabilem et inviam; per terram sitis, et imaginem mortis; per terram, in qua non ambulavit vir, neque habitavit homo?
Abbreviated transcription (Latin):
sta domini et salua¬
toris nr̃i promissa
fratres kmñi leto cordis au¬
ditu percipere debeinus: se¬
dulaq intencione persifte.
quatinus ad hec contin¬
gere mereamur. Quid est
enim quod merito letius
audiatur. quam ꝑuenin
posse ad gaudium qd nũ¬
qmͣ possit auferri: Notan¬
dum autem ꝙ tota leccio¬
nis huis cuuangelice se¬
ries illis conuenit. qui cã
presentes audierunt a do¬
mino. Pars autem illius
et iam nobis qui post pas¬
sionẽ et resurreccionẽ dm̃cã
ad fidem uenimus: aptis¬
sime congruit.¬
uod ergo ait. Modicũ
ad patrem: ad illos specia¬
liter ꝑtinet. qui eius disci¬
plinatui predicantis in
carne adherere. et post tristi¬
ciam passiois uisa resur¬
reccione. et ascensione cius
letificari meruerunt. Nam
quia hec illa qua tradebat
nocte loquutuᷤ ẽ modicum
erat idest ciusdem noctis et
dici sequentis tempus. usq
perent. Tentus enim nocte
illa a iuideis: et in crastinũ
crucifieus. cum sero fcm̃ cãt
depositus est de cruce. et intra

Expanded text:
ta Domini et Salvatoris nostri promissa, fratres charissimi, laeto cordis auditu percipere debemus, sedulaque intentione persistere, quatenus ad haec contingere mereamur. Quid est enim quod merito laetius audiatur quam perveniri posse ad gaudium quod nunquam possit auferri? Notandum autem quod tota lectionis hujus evangelicae series illis convenit qui eam praesentes audierunt a Domino: pars autem illius etiam nobis, qui post passionem et resurrectionem dominicam ad fidem venimus, aptissime congruit.uod ergo ait: Modicum ad patrem. Ad illos specialiter pertinet, qui ejus discipulatui praedicantis in carne adhaesere, et post tristitiam passionis visa resurrectione et ascensione ejus laetificari meruerunt. Nam quia haec illa qua tradebatur nocte locutus est, modicum erat, id est, ejusdem noctis et diei sequentis tempus, usque perent. Tentus enim nocte illa a Judaeis, et in crastinum crucifixus, cum sero factum esset depositus est de cruce, et intra
Abbreviated transcription (Latin):
in abscondito uultus sui:
a conturbacione hominũ
proteget cos in tabernacło
suo. a contradiccione lin¬
guarum. Quod autem
post dies sex. ex quo pro¬
misit discipulis claritatẽ
sue uisionis hanc ostẽdit.
significat sanctos in dic
iũdicii regnum ꝑcepturos
quod eis promisit qui nõ
mentitur deus ante tẽpora
sccularia. ẽ empora quippe
secularia sex etatibus con¬
stant. Quibus completis
audient ipso dicente. Uemi¬
te benedicti prĩs mei: perci¬
bis a constitucione mũdi.
sex promisse domini¬
ce uisionis et glorie bonoꝵ
re. sine quibus ad concem¬
plandam condicoris sui
maiestatem. quisq aliq̃d
ualet agere: peruenire non
ualet. Quia enim diebus
sex dominus rerum creatu¬
ra formauit: septima reqͥe¬
uit ab operibus suis. recte
per sex dies opera bona qui¬
bus ad requiem peruenire
debeamus exprimuntur.
Et quia qui deum uidere
qui ad gloriam beate resur¬
reccionis pertinere concupi¬
scit: debet agere bona que no¬

Expanded text:
in abscondito vultus sui in abscondito vultus sui a conturbatione hominum, proteget eos in tabernaculo suo a contradictione linguarum. Quod autem post dies sex ex quo promisit discipulis, claritatem suae visionis ostendit, significat sanctos in die judicii regnum percepturos quod eis promisit qui non mentitur Deus ante tempora saecularia. Tempora quippe saecularia sex aetatibus constant, quibus completis audient ipso dicente: Venite, benedicti Patris mei, possibis regnum a constitutione mundi . sex promissae Dominicae visionis et gloriae bonorre, sine quibus ad contemplandam conditoris sui majestatem quisque aliquid agere valet, pervenire non valet. Quia enim Dominus sex diebus rerum creaturam formavit, septima requievit ab operibus suis, recte per sex dies opera bona quibus ad requiem pervenire debeamus, exprimuntur. Et quia qui Deum videre, qui ad gloriam beatae resurrectionis pertingere concupiscit, debet agere bona quae no
Abbreviated transcription (Latin):
stensurus gloriam
suam discipulis in
montem illos ducit excel¬
sum: ut doceat omnes qui
hanc uidere desiderant. nõ
m infimis iaccre uolupta¬
tibus: non illecebris scriu¬
re carnalibus. non cubidi¬
tatibus adherescere terrenis:
sed cternorum amore ad su¬
perna semper crigi. Anglice
mundicie pietatis. pacis
dileccionis: et iusticie nitã.
quantum mortalibus poᷤ¬
sibile est. semper imitari de¬
bere: iuxta cum qui dixit.
Nr̃a autem conuersacio in
celis est. Tinde cciam salua¬
torem expectamus ihesum
surus gloriam sue maie¬
statis in montem discipi¬
los ducit. ut discant ipsi.
discant omnes qui hans
uidere siciunt. non cam si¬
bi in huius seculi profun¬
do. sed in regno suꝑne bea¬
titudinis esse querendam.
diceret quia ducit
illos in montem excelsum
addidit scorsum: qui a iu¬
sti et nunc cum prauorũ
uicinia premuntur a ni¬
mo tamen sunt toto. atqz
intencione fidei separati
ab illis: et in futuro fun¬
ditus scorsum abducent
ab eis cum abscondet cos

Expanded text:
stensurus gloriam suam discipulis, in montem eos ducit excelsum, ut doceat omnes qui hanc videre desiderant, non in infimis jacere voluptatibus, non illecebris servire carnalibus, non cupiditatibus adhaerescere terrenis, sed aeternorum amore ad superna semper erigi: angelicae munditiae, pietatis, pacis, dilectionis, et justitiae vitam, quantum mortalibus possibile est, semper imitari debere juxta eum qui dixit: Nostra autem conversatio in coelis est, unde etiam Salvatorem exspectamus Jesum surus gloriam suae majestatis, in montem discipulos ducit, ut discant ipsi, discant omnes qui hanc videre sitiunt, non eam sibi in hujus saeculi profundo, sed in regno supernae beatitudinis esse quaerendam. diceret, quia ducit illos in montem excelsum, addidit seorsum: quia justi et nunc cum pravorum vicinia premuntur, animo tamen sunt toto atque intentione fidei separati ab illis, et in futuro funditus seorsum abducuntur ab eis, cum abscondet eos
Abbreviated transcription (Latin):
retis me: non desiderio sed
odio. Nam illun postea qmͣ
abscessit ab oculis hominũ
inquisierunt et qui odcrãt:
et qui amabant. Illi perse¬
quendo: isti habere cupiẽdo.
Bonum est animain xpisti
querere. sed quomodo disci¬
puli cam quesierunt. Et ma¬
lum est querere anmai
iudei cam quesierunt. Illi
enim ut haberent: isti ut ꝑ¬
derent. Deniqz istis qui sic̃
querebant amore malo.
corde peruerso: quid secutuᷤ
aduinxit: Queretis me. et
ne putetis qui a bene me q̃¬
ratis: in peccato ur̃o mori¬
emini. Hoc est xp̃m male
querẽ: in peccato nr̃o mori.
in peccato suo moritur. qui
in peccato suo ꝑmanct usq
ad mortem.

Expanded text:
retis me: non desiderio, sed odio. Nam illum, posteaquam abscessit ab oculis hominum, inquisierunt, et qui oderant, et qui amabant: illi persequendo, illi habere cupiendo. Bonum est animam Christi quaerere, sed quomodo discipuli eam quaesierunt; et malum est quaerere animam eam Judaei quaesierunt; illi enim ut haberent, isti, ut perderent. Denique isti, quia sic quaerebant more malo, corde perverso, quid secutus adjunxit? Quaeretis me; et ne putetis, quia bene me quaeretis, in peccato vestro moriemini; hoc est Christum male quaerere, in peccato suo mori. » In peccato suo moritur, qui in peccato permanet usque ad mortem.
Abbreviated transcription (Latin):
pulum tuum de terra egyp¬
ti in manu forti: et fecisti t̾
nomen secundum diẽ bans.
peccauimus inquitatem
fecimus domine in omni
iusticia tua. Auertatur obse¬
cro ira tua. et furortinis a
cuitate tu a ierłmn: et a mon¬
te sanctotuo.

Expanded text:
de terra Aegypti in manu Moysi, et fecisti tibi nomen secundum diem hanc: peccavimus, iniquitates 239 fecimus, Domine in omnem justitiam tuam: avertatur obsecro ira tua, et furor tuus a civitate tua, Hierusalem, et a monte sancto tuo.
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. Si dimiscrit uir
uxorem suan. et recedens
ab co duxerit alium uirũ.
numquid reuertetur ad e¬
um ultra: Nunquid nõ
polluta et contaminata
crit mulier illa: Tu autem
fornicata es cum amatori¬
bus multis: tamen reuer¬
tere ad me dicit dominus.
in directum et uide
ubi non prostrata sis. in
uiis sedebas expectans cos
quasi latro in solitudine
et posliusti terram in form¬
caciombus tuis: et ĩ ma¬
liciis tus. Qmobrem pro¬
hibite sunt stille pluuiax
et scrotinus ymber nõ fu¬
it. fr̃os mulicris merctriciꝰ
facta est cibi: noliusti eru¬

Expanded text:
dicitur: Si dimiserit vir uxorem suam, et recedens ab eo duxerit alterum virum, nunquid revertetur ad eam ultra? Nunquid non polluta et contaminata erit mulier illa? Tu autem fornicata es cum amatoribus multis, tamen revertere ad me, dicit Dominus, in directum, et vide ubi non prostrata sis. In viis sedebas, exspectans eos, quasi latro in solitudine; et polluisti terram in fornicationibus tuis, et in malitiis tuis. Quamobrem prohibitae sunt stellae pluviarum et serotinus imber non fuit Frons mulieris meretricis facta est tibi; no
Abbreviated transcription (Latin):
cce ego iudicio con¬
tendam tecum. co qd̃
dixeris: non pectaui. Qmͣ
uilis es facta nimis iterãs
uias tuas. et ab egypto ꝯ¬
funderis: sicut confusa es
ab assur. Nam et ab ista
egredieris. et manus tue
crunt super caput tuum:
quomam obtriuit dñs
confidenciam tuam: ⁊ nil¬

Expanded text:
cce ego iudicio contendam tecum, eo quod dixeris: non peccaui. quam uilis es facta nimis iterans uias tuas! et ab Aegypto confunderis, sicut confusa es ab Assur. nam et ab ista egredieris et manus tuae erunt super caput tuum, quoniam obtriuit dominus confidentiam tuam.
Abbreviated transcription (Latin):
nis ad terram quam dedi
patribus ur̃is. Ego autẽ
dixi. Quomodo ponam
ce in filiis et tribuam ti¬
bi terram desiderabilem. lx¬
reditatem preclaram exer¬
cituum gentium. Et di¬
xi. Patrem uocabis me:
et post me ingredi non
cessabis.¬
cõ quomodo si cõ¬
tempnat mulier
amatorem suum sic con¬
tempsit me domus isrl̾
dicit dominus. Uox ĩ iui
audita est. ploratus et u¬
lulatus filiorum israel. q¬
suam: obliti sunt domini
dei sui. Conuertimini filii
reuertentes: et sanabo adũ¬
siones ur̃as. Ecce nos ue¬
nimus ad te: tu enim es
dominus deus nr̃. Uere mẽ¬
daces erant colles multitu¬
do montium. Tiere in dño
deo nr̃o salus israel. Cõfu¬
sio comedit laborem patrũ
ur̃orum ab adolescencia ue¬
stra: greges corum et amẽ¬
ta corum filios corum et fi¬
lias corum. Dormiemus
in confusione: et operiet nos

Expanded text:
nis, ad terram quam dedi nis, ad terram quam dedi patribus vestris. Ego autem dixi: Quomodo ponam te in filios  Al. filiis, et tribuam tibi terram desiderabilem, haereditatem praeclaram exercituum gentium? Et dixi: Patrem vocabis me, et post me ingredi non cessabis.d quomodo si contemnat mulier amatorem suum, sic contempsit me domus Israel, ait Dominus. Vox in viis audita est, ploratus et ululatus filiorum Israel: Qsuam, obliti sunt Domini Dei sui. Convertimini, filii, revertentes, et sanabo aversiones vestras. Ecce non venimus ad te: tu enim es Dominus Deus noster. Vere mendaces erant colles, multitudo montium: Vere in Domino Deo nostro salus Israel. Confusio comedit laborem patrum nostrorum ab adolescentia nostra, greges eorum, et armenta eorum. filios eorum, et filias eorum. Dormiemus in confusione nostra: et operiet nos
Abbreviated transcription (Latin):
clama sermones istos cor¬
tra aquilonem: et dices. Re¬
uertere ad uersatrrx israsl.
ego dominus et non auer-¬
tam faciem meam a uob̾.
quia sanctus ego sum di¬
cit dominus: et non irascar
imperpetuum. Tamen sci-¬
to inquitatem tuam. qr
in diñn deum tuum pre¬
uaricata es: et dispersisti ui¬
as tuas alienas. subom¬
ni ligno frondoso: et uocẽ
mcam non audisti dicit
dominus.¬
mam nos unum de ciui¬
tate et duos de cognacione.
et introducam uos in syõ:
et dabo uobis pastores iu¬
xta cor meum: et pascent
uos sciencia et doctrina. Cũ¬
q multiplicati fucritis. st
creueritis in terra in diebz
istis ait dominus: non di
domini. neqz ascendet suꝑ
cor: neqz recordabuntur
illius. nec iusitabitur noc
bunt icrusalem soliũ
domini: et congrrega¬
bumur ad eam omnes gẽ¬
tes in nomine donm in
ierusalem: et non ambu¬
labunt post prauitatem
cordis sui pessimi. In die¬
bus illis ibit domus iuda
ad domum ifrael: et uen¬
ent simul de terra aquilo¬

Expanded text:
clama sermones istos conclama sermones istos contra aquilonem, et dices: Revertere, aversatrix Israel, ait Dominus, et non avertam faciem meam a vobis: Quia sanctus ego sum, dicit Dominus, et non irascar in perpetuum. Tamen scito iniquitatem tuam, quia in Dominum Deum tuum praevaricata es: et dispersisti vias tuas alienis sub omni ligno frondoso, et vocem meam non audisti, ait Dominusmam nos, unum de ciuitate et duos de cognatione, et introducam uos in Sion et dabo uobis pastores iuxta cor meum, et pascent uos scientia et doctrina. cumque multiplicati fueritis et creueritis in terra in diebus illis, ait dominus, non dic— domini, neque ascendet super corneque recordabuntur illius, nec nisitabitur nec bunt Jerusalem solium Domini: et congregabuntur ad eam omnes gentes in nomine Domini in Jerusalem, et non ambulabunt post pravitatem cordis sui pessimi. In diebus illis ibit domus Juda ad domum Israel, et venient simul de terra aquilo
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce locuta es et fecisti ma¬
la et potiusti¬
ro uerbis penitencie¬
uerbis superbie blas¬
pbemasti. et implesti ma¬
la cogitacionem tuam: et
ostendisti contra uirum
fortitudinem tuam: ut
possis facere quod sermont
tractasti. et dixit dominus
ad me: in diebus iosyx regiᷤ
Nunquid iudisti que fecit
aduersatrix isracl: Abiit si¬
bimet suꝑ omnem mon-¬
tem excelsum: et subt om̃e
lignum frondosum et for¬
nicata est ibi. Et dixi cum
fecisset hec omnia: ad me
ruertere et non est reuersa.
uaricatrre soror cur
uida. quia pro co qd̃ mecha¬
ta esset aducrsatux ifrael:
dimi sissem eam et dedissẽ
ci li bellum repudii. et non
timuit preuaricatrr uida
soror cius. sed abut et for¬
nicata est: eciam ipsa: et fa¬
cilitate fornicacionis suc
contaminauit terram. et
mechata est. cum lapide et
cum ligno. et in ommbus
hiis. nõn est reuersa ad me
preuaricatrx soror cuis iu¬
da in toto corde suosz ĩ mẽ¬
ad me. Iustificauit
trix ifracl comparacione p̾¬
uaricatucis iuda. Bade st

Expanded text:
« Ecce locuta es, et fecisti mala, et potuistiro verbis poenitentiverbis superbiae blasphemasti, et implesti malam cogitationem tuam, et ostefortitudinem tuam, ut possis facere, quod sermone tractasti.. Et dixit dominus ad me in diebus Iosiae regiss: numquid uidisti, quae fecerit auersatrix Israhel? abiit sibimet super omnem montem excelsum et subter omne lignum frondosum et fornicatfecisset haec omnia: Ad me revertere: et non est reversa. varicatrix soror ejus Juda, quia pro eo quod moechata esset aversatrix Israel, dimisissem eam, et dedissem ei libellum repudii: et non timuit praevaricatrix Juda soror ejus, sed abiit, et fornicata est etiam ipsa. Et facilitate fornicationis suae contaminavit terram. et moechata est cum lapide et cum ligno. Et in omnibus his non est reversa ad me praevaricatrix soror ejus Juda in toto corde suo, sed in menad me: Justificavit trix Israel, comparatione praevaricatricis Judae. Vade, et
Abbreviated transcription (Latin):
t nunc ego sed loquai
uidicia mea cum er ͤ
Ecce qua si mibes ascendet.
et qua si tempestas curius
cius uelociores aquilis eqͥ
illius. De nobis quomain
uastati sumus. Laua a ma¬
licia cor tuum iersm: ut sal
ua fias. Usq quo mora¬
buntur in te cogitaciones
noxie: Uor enin amnun¬
ciantis adan. et notum fa¬
cientis ydolum de monte
effraym. Concitate gentes.
Ecce auditum est in iersin
custodes uenire de terra lon¬
agrorum facti sunt
super cam in gyro: quia me
ad rracundiam prouocauit
ait dominus. Uie tue et co¬
gitaciones tuc. fecerunt hoc
tibi. Ista malicia tua quia
um. Uentrem meum uen¬
trem meum dolco: sensus
cordis mei t̾bati st̃ in me.
Non taceboquoniam uocẽ
buccine audiuit anima me¬
a clamorem prelii. Contri¬
cio super contricionem uoca¬
ta est. et uastata est omnis
terra. Ei epente uastata sunt
tabernacula mea: subito
pelles mee. Usq quo udebo
fugientem audiam uocem
buccine: Quia stultus ppłs
meꝰ me ñ cognouit: filii ĩ¬
sipientes sunt et uecordes.

Expanded text:
t nunc ego sed loquar iudicia mea cum eis ecce quasi nubes ascendet et quasi tempestas currus eius velociores aquilis equi illius vae nobis quoniam vastati sumus lava a maliva fias: usquequo morabuntur in te cogitationes noxiae? Vox enim annuntiantis a Dan, et notum facientis idolum de monte Ephraim. Dicite gentibus: Ecce auditum est in Jerusalem, custodes venire de terra lonstodes agrorum facti sunt super eam in gyro: quia me ad iracundiam provocavit, ait Dominus. Viae tuae, et cogitationes tuae fecerunt haec tibi: ista malitia tua, quia um. Ventrem meum, ventrem meum doleo, sensus cordis mei turbati sunt in me: Non tacebo, quoniam vocem buccinae audivit anima mea, clamorem praelii. Contritio super contritionem vocata est, et vastata est omnis terra: Repente vastata sunt tabernacula mea, subito pelles meae. Usquequo videbo fugientem, audiam vocem buccinae? Quia stultus populus meus me non cognovit: filii insipientes sunt, et vecordes:
Abbreviated transcription (Latin):
scribis. et condempnabũt
cum morte: et tradent cum
gentibus ad illudendum
et flagellandum et crucifi¬
gendum. et ignominiam
passiomis timentibus disci¬
pulis nunciaret. illa glori¬
am postulet triumphantis.
et tercia die resurget. puta¬
uit cum mulier post resur¬
reccionem illico regnaturũ¬

Expanded text:
ribis, et condemnabunt eum morte, et tradent illum gentibus ad illudendum, et flagellandum, et crucifigendum; et ignominiam passionis timentibus discipulis nuntiaret, illa gloriam postulet triumphantis? et tertia die resurget. Putavit enim mulier post resurrectionem eum illico regnaturu
Abbreviated transcription (Latin):
rebro hoc ipsum disci¬
pulis dixcrat: sed quia ml¬
tis in medio disputatis po¬
terat labi de meinoria qd̃
audierant iturus ierosoli¬
mai et secum ducturus
apłos ad temptacionc̃ cos
parat. ne cum uenent perse¬
cucio et crucis ignominia
scandalizentur. Tunc acces¬
sit ad eum mat̾ filiorim
zebedei: cum filiis suis ado¬
rans et petens aliquid ab
co. Qui dixi ci. Quid ius:¬

Expanded text:
Crebro hoc ipsum discipulis dixerat: sed quia multis in medio disputatis, poterat labi de memoria quod audierant, iturus Jerosolymam, et secum ducturus apostolos, ad tentationem eos parat: ne cum venerit persecutio et crucis ignominia, scandalizentur. Tunc accessit ad eum mater filiorum Zebedaei cum filiis suis, adorans et petens aliquid ab eo. Qui dixit ei
Abbreviated transcription (Latin):
nollet camtraducere: uolu¬
it cam occulte dimittere. No¬
luit cam traducere. nolu¬
it cam accipe. noluit cãmalẽ
diffamare: sed uoluit occl̃¬
te dimittere cam. Occulte
autem a se duittere uole¬
bat sicut manfuetus. sicut.
pus: sicut misericors. Ideo.¬
cam diuttere uolebat: qͦ¬
mami uirtutem misterii.
et sacramentum quoddã
magnificum in cadem co¬
gnoscebat: cui ad proximã¬
re sese indignũ estimabat.

Expanded text:
nollet eam traducere, volunollet eam traducere, voluit occulte dimittere eam. Noluit eam traducere, noluit eam accipere, noluit eam male diffamare, sed voluit eam occulte dimittere. Occulte eam a se dimittere volebat, sicut pius, sicut mansuetus, sicut misericors. eam dimittere volebat quoniam virtutem mysterii et sacramentum quoddam magnificum in eadem cognoscebat, cui adproximare sese indignum aestimabat.
Abbreviated transcription (Latin):
Cui muenta. aut a quo m¬
uenta est: Orimo ab ange¬
lis custedientibus eam. ꝓ¬
tegentibus cam. conseruã¬
tibus cam. uel eius beatis¬
simam animam ad hono¬
rem illius qui ab ipsa ge¬
nerandus crat: de hinc inuẽ¬
ta non incongrue putat
ab ipsobeato ioseph sancto
et iusto. qui pene licencia
mantali. licet cam non
cõ tingeret: future tamen ut
putabat uxoris omnia no¬
uerat. Ioseph autem uirciꝰ
inquit cum esset homo iu¬
stus. et nollet cam traducẽ.
Nirum appellauit contra
ideorum prauitatem:ut
aduersum uirginem non
seuirent. Propterea et de¬
sponsata fuit ipsi ioseph:
ut supra dictum est. Si cnĩ
non fuifset desponsata io¬
seph: omnium bonorum
incredibiles. et inimici iu¬
dei. lapidibus eam occiderct̃.
ideouuirum eius hic cuuã¬
glista appellauit . Ioscph
iur eius: aun esset homo
iustus. Iustus autem in uͥ¬
bo. iustus in facto. iustus
in legis consummacione:
iustus in micio gracie. Iu¬
stus itaqz cum fuisset. et

Expanded text:
Cui inventa, aut a a quo iCui inventa, aut a a quo inventa est? Primo ab angelis custodientibus eam, protegentibus eam, conservantibus eam, vel ejus beatissimam animam ad honorem illius qui ab ipsa generandus erat. Dehinc inventa non incongrue putabatur ab ipso beato Joseph sancto et justo, qui pene licentia maritali, licet eam non contingeret, futurae tamen, ut putabatur, uxoris omnia noverat. Joseph autem vir ejus, inquit, cum esset homo justus, et nollet eam traducere. Virum appellat contra Judaeorum pravitatem, ut adversus virginem non saevirent: propterea et desponsata fuit ipsi Joseph, ut supra dictum est. Si enim non fuisset desponsata Joseph, omnium bonorum incredibiles et inimici Judaei lapidibus eam occidissent; ideo virum ejus hic eum evangelista appellavit. Joseph vir ejus cum esset homo justus. Justus autem in verbo, justus in facto, justus in legis consummatione, justus in initio gratiae. Justus itaque cum fuisset, et
Abbreviated transcription (Latin):
quens suꝑiora: uenit que¬
rere terrena. que in celis sũt
conseruans et que in terra
sunt saluans:ubiqz om¬
nipotens. incissus. indiui¬
sus. hic sanctus. unigẽt dẽ.
bum humanum. et corpo¬
rale ninissum. in aurib
plurimorum non dundi¬
tur per singulos ut pars in
alio et pars sit iterum in a¬
lio. sed in omnibus inte¬
grum et plenum habetur.
ut in uno quoq totum sit.
quantomagis dei uinge
intus. ubiqz totus est et ĩ
celo et in terra. et apud patrẽ
et in uirgine: Et nõ diui¬
ditur ut dictum est neq scĩ¬
ditur. neqz in partes efficit᷑
sed totus totum tenet. totũ
implet. totum illustrat. ⁊
possidet. Huius itaq uni¬
geniti dei dicitur. hec mater
iurgo maria. digna dign.
mimaculata sancti. ana
uius: uica unia. Nec
enun alter uingenitus su¬
per terram uenit: aut alia
uirgo uingenitum gemi¬
it. In his omnibus que die¬
ta sunt: desponsata legitur
mater eius maria. Et ait.
Inuenta est in utero habẽs.

Expanded text:
quens superna, venit quaequens superna, venit quaerere terrena, quae in coelis sunt conservans, et quae in terris sunt salvans. Ubique omnipotens, inscissus, indivisus, hic sanctus unigenitus Deus. bum humanum et corporale immissum in auribus plurimorum, non dividitur per singulos, ut pars in alio, et pars sit iterum in alio, sed in omnibus integrum et plenum habetur, ut in unoquoque totum sit, quanto magis Verbum Dei unigenitus ubique totus est, et in coelo, et in terra, et apud Patrem, et in Virgine? Et non dividitur, ut dictum est, neque scinditur, neque in partes efficitur, sed totus totum tenet, totum implet, totum illustrat et possidet. Hujus itaque unigeniti Dei dicitur haec mater virgo Maria, digna digni, immaculata sancti, una unius, unica unici; nec enim alter unigenitus super terram venit, aut alia virgo unigenitum genuit. In his omnibus quae dicta sunt, desponsata legitur mater ejus Maria. Et ait: Inventa est in utero habens.