comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sancti habcantur quibus ipsi du neq sacri neq sancti sunt. At enim di¬
uinis humanisq obruti sceleribus legem uos hoc anno perlaturos dic¬
titatis. Tum hercule illo die quo ego consul sum creatus male gesta
resp. est. Peuis multo ꝗͣ cum.p. ualerus consul periit. Si tuleritis iam
primum omnium inquit quirites in uulscos & equos mihi atq collegae
legiones ducere in animo est nescio quo pacto magis bellantes ꝗͣ pacati
propitios habemus deos. Quantum periculum ab illis populis fuerit si
capitolium ab exulibus obsessum scissent suspicari de preterito ꝗͣ reipsa
experiri melius est. Mouerat plebem oratio consulis crecti patres resti¬
tutam credebant remp. Consul alter comes animosior ꝗͣ autor suscep¬
isse collegam priorem actionem tam grauem facile passus in peragen¬
dis consularis officii partem ad se uendicabat. Tum tribuni eludentes

Expanded text:
sancti habeantur, quibus ipsi di neque sacri neque sancti sunt? at enim, disancti habeantur, quibus ipsi di neque sacri neque sancti sunt? at enim, diuinis humanisque obruti sceleribus, legem uos hoc anno perlaturos dictitatis. tum hercule illo die quo ego consul sum creatus, male gesta res publica est, peius multo quam cum P. Ualerius consul periit,—si tuleritis. iam primum omnium' inquit, 'Quirites, in Uolscos et Aequos mihi atque collegae legiones ducere in animo est. nescio quo fato magis bellantes quam pacati propitios habemus deos. quantum periculum ab illis populis fuerit si Capitolium ab exsulibus obsessum scissent, suspicari de praeterito quam re ipsa experiri est melius.' mouerat plebem oratio consulis; erecti patres restitutam credebant rem publicam. consul alter, comes animosior quam auctor, suscepisse collegam priorem actiones tam graues facile passus, in peragendis consularis officii partem ad se uindicabat. tum tribuni, eludentes
Abbreviated transcription (Latin):
cum hostes in arce in capitolio essent exulum & seruorum dux pro¬
phanatis omnibus in cella iouis optumni maxumi habitaret. Tusculi an¬
te ꝗ̃ roma sumpta sunt arma. in dubio fuit utrum. l. mamilius tuscu¬
lanus dux an .p. ualeruis &.C. claudius consules romanam arcem li¬
berarent. Et qui ante latinos nec prose quidem ipsis cum in finibus ho¬
stem haberent attingere arma passi sumus nunc nisi latini arma sua
sponte sumpsissent capti & deleti eramus. Hoc est tribuni auxilium
plebi ferre. Inermem eam hosti trucidandam obicere. Scilicet si quis
uobis humillimus homo de uestra plebe quam partem uelut abruptã
a coetero populo uestram patriam peculiaremq remp. fecistis si quis
ex his domum suam obsessam a familia armata nuntiaret ferendum
auxilium putaretis. Iupiter optimus maximus exulum atq seruorũ
septus armis nulla humana ope dignus erat. Et hi postulant ut sacro¬

Expanded text:
cum hostes in arce, in Capitolio essent, exsulum et seruorum dux procum hostes in arce, in Capitolio essent, exsulum et seruorum dux profanatis omnibus in cella Iouis optimi maximi habitaret, Tusculi ante quam Romae sumpta sunt arma. in dubio fuit utrum L. Mamilius , Tusculanus dux, an P. Ualerius et C. Claudius consules Romanam arcem liberarent; et qui ante Latinos ne pro se quidem ipsis, cum in finibus hostem haberent, attingere arma passi sumus, nunc, nisi Latini sua sponte arma sumpsissent, capti et deleti eramus. hoc est, tribuni, auxilium plebi ferre, inermem eam hosti trucidandam obicere? scilicet si quis uobis humillimus homo de uestra plebe, quam partem uelut abruptam a cetero populo uestram patriam peculiaremque rem publicam fecistis, si quis ex his domum suam obsessam a familia armata nuntiaret, ferendum auxilium putaretis: Iuppiter optimus maximus exsulum atque seruorum saeptus armis nulla humana ope dignus erat? et hi postulant, ut sacro
Abbreviated transcription (Latin):
tior fuit. cuius ordinis languore perpetui iam tribuni .pl. non ut in
rep. populi.r. sed ut inperdita modo lingua criminibusq regnarent
Cum cesone filio suo uirtutem constantiam omnia uiuentutis belli do¬
miq decora pulsa ex urbe romana & fugata esse. Loquaces seditiosos
semina discordiarum iterum ac tertio tribunos pessimis artibus regia
licentia uiuere. Aulus inquit ille uerginius quia in capitolio non fut
minus supplicii ꝗͣ appius herdonius meruit. Plus hercule aliquanto q
uere extimare rem uelit. Herdonius si nichil aliud hostem se fatendo
prope denuntiauit ut arma caperetis. hic negando bella esse arma
uobis ademit nudosq seriuns uestris & exulibus obicit. Et uos .. dn¬
di &.p. ualeri pace mortui loquar prius in cluum capitolinum sig¬
na intulistis ꝗ̃ hostes hos de foro tolleretis. Pudet deorum hominumq

Expanded text:
tior fuit, cuius ordinis languore perpetui iam tribuni plebis, non ut in tior fuit, cuius ordinis languore perpetui iam tribuni plebis, non ut in re publica populi Romani sed ut in perdita domo lingua criminibusque regnarent: cum Caesone filio suo uirtutem, constantiam, omnia iuuentutis belli domique decora pulsa ex urbe Romana et fugata esse; loquaces, seditiosos, semina discordiarum, iterum ac tertium tribunos, pessimis artibus, regia licentia uiuere. 'Aulus' inquit, 'ille Uerginius, quia in Capitolio non fuit, minus supplicii quam Appius Herdonius meruit? plus hercule aliquanto, qui uere rem aestimare uelit. Herdonius, si nihil aliud, hostem se fatendo prope denuntiauit ut arma caperetis; hic negando bellum esse arma uobis ademit nudosque seruis uestris et exsulibus obiecit. et uos— C. Clce et P. Ualeri mortui loquar—prius in cliuum Capitolinum signa intulistis quam hos hostes de foro tolleretis? pudet deorum hominumque.
Abbreviated transcription (Latin):
sumptum supplicium est. Tusculanis gratiae acte. capitolium purga¬
tum atq lustratum. In consulis domum plebs quadrantes ut funere
ampliore efferretur iactasse fertur. Parta pace instare tum tribuni pa¬
tribus ut. P. ualeru fidem exsoluerent. Instare claudio ut college de¬
os manes fraude liberaret agi de lege sineret. Consul ãteꝗͣ collegã sibi
subrogasset negare passurum agi de lege. he tenuere contentiones us¬
que ad comitia consulis subrogandi. Decembri mense sũmo patrum
studio. L. quintius cincĩnatus pater cesonis consul creatur qui magis¬
tratum statim occiperet. Perculsa erat plebs consulem habitura iratum
potentem fauore patrum uirtute sua tribus liberis quoꝵ nemo cesoni
cedebat magnitudine animi consilium & modum adhibendo ubi res
posceret priores erant. Is ubi magistratum inut assiduis contionibus
pro tribunali non in plebe cohercenda ꝗͣ senatu castigando uehemen¬

Expanded text:
sumptum supplicium est. Tusculanis gratiae actae, Capitolium purgasumptum supplicium est. Tusculanis gratiae actae, Capitolium purgatum atque lustratum. in consulis domum plebes quadrantes ut funere ampliore efferretur iactasse fertur. pace parta, instare tum tribuni patribus, ut P. Ualeri fidem exsoluerent, instare <C.> Claudio, ut collegae deos manes fraude liberaret, agi de lege sineret. consul antequam collegam sibi subrogasset negare passurum agi de lege. hae tenuere contentiones usque ad comitia consulis subrogandi. Decembri mense summo patrum studio L. Quinctius Cincinnatus , pater Caesonis, consul creatur qui magistratum statim occiperet. perculsa erat plebes consulem habitura iratum, potentem fauore patrum, uirtute sua, tribus liberis, quorum nemo Caesoni cedebat magnitudine animi, consilium et modum adhibendo ubi res posceret priores erant. is ut magistratum iniit, adsiduis contionibus pro tribunali non in plebe coercenda quam senatu castigando uehemen
Abbreviated transcription (Latin):
cura sibi a maioribus tradita esset concilium plebis non impediturũ
Hunc ducem secuti nequicquam reclamantibus tribunis in cluum ca¬
pitolinum erigunt aciem. Adiungitur & tusculana legio. Certare
sotui cuiesq utri recuperate arcis suum decus facerent. Dux uterq su¬
os adhortatur. Trepidare tum hostes. nec ulli satis rei preterquã loco
fidere. Trepidantibus inferunt signa romani sotuq. Iam in uestibu¬
lum proruperant templi. cum. P ualerius inter primores pugnã ciẽs
interficitur . P. uolumnius consularis uidit cadentem. Is dato nego¬
tio suis ut corpus obtegerent ipse in locum uicemq consulis prouolat
Pre ardore impetuq tante rei sensus non peruenit ad militem. Prius
uicit ꝗͣ se pugnare sine duce sentiret. Multi cede sua fedauere temp¬
lum multi uimi capti. Herdonius interfectus. ita capitolium recupera¬
tum. De captiuis ut quisq liber aut seruus esset sua fortunae a quoq

Expanded text:
cura sibi a maioribus tradita esset, concilium plebis non impediturum. cura sibi a maioribus tradita esset, concilium plebis non impediturum. hunc ducem secuti nequiquam reclamantibus tribunis in cliuum Capitolinum erigunt aciem. adiungitur et Tusculana legio. certare socii ciuesque utri reciperatae arcis suum decus facerent; dux uterque suos adhortatur. trepidare tum hostes nec ulli satis rei praeterquam loco fidere; trepidantibus inferunt signa Romani sociique. iam in uestibulum perruperant templi cum P. Ualerius inter primores pugnam ciens interficitur. P. Uolumnius consularis uidit cadentem. is dato negotio suis ut corpus obtegerent, ipse in locum uicemque consulis prouolat. prae ardore impetuque tantae rei sensus non peruenit ad militem; prius uicit quam se pugnare sine duce sentiret. multi exsulum caede sua foedauere templum, multi uiui capti, Herdonius interfectus. ita Capitolium reciperatum. de captiuis, ut quisque liber aut seruus esset, suae fortunae a quoque
Abbreviated transcription (Latin):
L. mamulius tusculi tum dictator erat. Is confestim conuocato senatu
atq introductis nuntus magnopere censet ne expectent dum a roma
legati auxilium petentes ueniant periculum ipsum discrimenq ac so¬
tiales deos fidemq foederum id poscere. de merendo beneficio tam
potentem tam propinquam ciuitatem nunquam parem occasionem
daturos deos placet ferri auxilium. Iuuentus conscribitur arma dantꝰ
Romam prima luce uenientes procul spetiem hostium prebuere. Equi
aut uulsci uenire uisi sunt. Deinde ubi uanus terror abiit accepti ĩ
urbem agmine in forum descendunt. Ibi iam . P. ualerius relicto ad
portarum praesidia collega instruebat aciem. Autoritas uiri noue¬
rat. affirmantis capitolio recuperato & urbe pacata si se doceri sensissẽt̃
quae fraus a tribunis occulta in lege ferretur memorem se maiorũ suo¬
rum memorem cognominis quod populi colendi uelut hereditaria

Expanded text:
L. Mamilius Tusculi tum dictator erat. is confestim conuocato senatu L. Mamilius Tusculi tum dictator erat. is confestim conuocato senatu atque introductis nuntiis magnopere censet, ne exspectent dum ab Roma legati auxilium petentes ueniant; periculum ipsum discrimenque ac sociales deos fidemque foederum id poscere; demerendi beneficio tam potentem, tam propinquam ciuitatem nunquam parem occasionem daturos deos. placet ferri auxilium; iuuentus conscribitur, arma dantur. Romam prima luce uenientes procul speciem hostium praebuere; Aequi aut Uolsci uenire uisi sunt; deinde ubi uanus terror abiit, accepti in urbem agmine in forum descendunt. ibi iam P. Ualerius relicto ad portarum praesidia collega instruebat aciem. auctoritas uiri mouerat, adfirmantis Capitolio reciperato et urbe pacata si edoceri se sissent quae fraus ab tribunis occulta in lege ferretur, memorem se maiorum suorum, memorem cognominis quo populi colendi uelut hereditaria
Abbreviated transcription (Latin):
uetarent in .P. ualerium consulem summi arma ausurum se in tribu¬
nis quod princeps familiae suae ausus in regibus esset. Um ultimam
apparebat futuram spectaculoq seditionem romanam hostibus fore
nec lex tamen ferri nec ire in capitolium consul potuit. Nox certa¬
mina cepta oppressit. Tribuni cessere nocti timentes consulum arma.
Amotis inde seditionis autoribus patres circumire plebem. inferentesq
se in circulos sermones tempori aptos serere. Admonere ut uiderent
in quod discrimen remp. adducerent non inter patres ac plebem certa¬
men esse. sed simul patres plebemq arcem urbis templa deorum poena¬
tes publicos priuatosq hostibus dedi. dum hac in foro sedandae discon¬
diae causa aguntur consules interim ne sabinis ne uehiens hostis moue¬
retur circa portas murosq discesserant. Eadem nocte & tusculum de
arce capta capitolioq occupato & alio turbate urbis statu nuntii ueniũt

Expanded text:
uetarent, in P. Ualerium consulem sumi arma; ausurum se in tribuuetarent, in P. Ualerium consulem sumi arma; ausurum se in tribunis, quod princeps familiae suae ausus in regibus esset. uim ultimam apparebat futuram spectaculoque seditionem Romanam hostibus fore. nec lex tamen ferri nec ire in Capitolium consul potuit; nox certamina coepta oppressit; tribuni cessere nocti, timentes consulum arma. amotis inde seditionis auctoribus patres circumire plebem inserentesque se in circulos sermones tempori aptos serere; admonere ut uiderent in quod discrimen rem publicam adducerent. non inter patres ac plebem certamen esse, sed simul patres plebemque, arcem urbis, templa deorum, penates publicos priuatosque hostibus dedi. dum haec in foro sedandae discordiae causa aguntur, consules interim, ne Sabini neue Ueiens hostis moueretur, circa portas murosque discesserant. eadem nocte et Tusculum de arce capta Capitolioque occupato et alio turbatae urbis statu nuntii ueniunt.
Abbreviated transcription (Latin):
pra forum curiamq. Comitia interim in foro sunt. Senatus in curia
est. uelut cum otium superat senator sententiam dicit. alii quirites suf¬
fragium ineunt. Non quicquid patrum plebisq est consules tribunos
deos hominesq omnes armatos opem ferre in capitolium currere libe¬
rare ac pacare augustissimam illam domum iouis optimi maximi de¬
cuit: Romule pater tu mentem tuam qua quondam arcem ab his
usdem sabinis auro captam recepisti da stirpi tuae. Iube hanc ingredi
uiam quam tu dux quam tuus ingressus exercitus est. Primus en ego cõ¬
sul quantum mortalis deum possum te ac uestigia tua sequari. Ultimũ
orationis fuit se arma capere. Uocare omnes quirites ad arma. Si quis
impediat iam se consularis imperii iam tribunitiae potestatis sacrataꝵq
legum oblitum quisquis ille sit ubicumq sit in capitolio in foro pro
hoste habiturum. luberent tribuni quoniam in appium hordonium

Expanded text:
pra forum curiamque; comitia interim in foro sunt, senatus in curia pra forum curiamque; comitia interim in foro sunt, senatus in curia est; uelut cum otium superat, senator sententiam dicit, alii Quirites suffragium ineunt. non quidquid patrum plebisque est, consules, tribunos, deos hominesque omnes armatos opem ferre, in Capitolium currere, liberare ac pacare augustissimam illam domum Iouis optimi maximi decuit? Romule pater, tu mentem tuam, qua quondam arcem ab his iisdem Sabinis auro captam recepisti, da stirpi tuae; iube hanc ingredi uiam, quam tu dux, quam tuus ingressus exercitus est. primus en ego consul, quantum mortalis deum possum, te ac tua uestigia sequar.' ultimum orationis fuit, se arma capere, uocare omnes Quirites ad arma; si qui impediat, iam se consularis imperii, iam tribuniciae potestatis sacratarumque legum oblitum, quisquis ille sit, ubicumque sit, in Capitolio, in foro, pro hoste habiturum. iuberent tribuni, quoniam in Appium Herdonium
Abbreviated transcription (Latin):
legi perferendae habere. Auocato populo ab armis. Senatum interĩ¬
cõsules habent alio se maiore a tribunis metu ostendente q̃ quem
nocturnus hostis intulerat. Postquam arma poni & discedere homines
a stationibus nuntiatum est . P. ualerius collega senatum retinente se
ex curia proripit inde in templum ad tribunos uenit. Quid hoc rei est
inquit tribuni: Appii herdonii ductu & auspicio remp. euersuri estis
tam felix uobis corrumpendis fuit qui seruitia nunc commouit autor
Cum hostes supra caput sint discedi ab armis legesq ferri placet. inde
ad multitudinem oratione uersa. Si uos urbis uestriq nulla cura tan¬
git at uos ueremini deos uestros ab hostibus captos. luppiter optim¬
us maximus uino regina & minerua alii dii deeq obsidentur. Castr¬
a seruoꝵ publicos uestros penates tenent. haec forma uobis sane cun¬
tatis uidetur. tantum hostium non solum intra muros est sed in arce su¬

Expanded text:
legis perferendae habere, auocato populo ab armis. senatum interilegis perferendae habere, auocato populo ab armis. senatum intericonsules habent, alio se maiore ab tribunis metu ostendente quam quem nocturnus hostis intulerat. postquam arma poni et discedere homines ab stationibus nuntiatum est, P. Ualerius , collega senatum retinente, se ex curia proripit, inde in templum ad tribunos uenit. 'quid hoc rei est' inquit, 'tribuni? Appi Herdoni ductu et auspicio rem publicam euersuri estis? tam felix uobis corrumpendis fuit qui seruitia non commouit auctor? cum hostes supra caput sint, discedi ab armis legesque ferri placet?' inde ad multitudinem oratione uersa: 'si uos urbis, Quirites, si uestri nulla cura tangit, at uos ueremini deos uestros ab hostibus captos. Iuppiter optimus maximus, Iuno regina et Minerua, alii di deaeque obsidentur; castra seruorum publicos uestros penates tenent; haec uobis forma sanae ciuitatis uidetur? tantum hostium non solum intra muros est sed in arce su
Abbreviated transcription (Latin):
terni hostes uulsci & equi non ad populandos ut ante fines sed ad
urbem ut exparte captam uenirent. Multi & uarui timores inter
coeteros eminebat terror seruilis. ne suus cuiq domi hostis esset. Cui
nec credere nec non credendo ne infestior fieret fidem abrogare sa¬
tis erat tutum. Uixq concordia sisti uidebatur posse. Tantum supe¬
rantibus alus emergentibus malis nemo tribunos aut plebem time¬
bat. Mansuetum id malum & per aliorum quietem malorum sẽ¬
per exoriens tumq esse peregrino terrore sopitum uidebatur. Ad
id prope unum maxime inclinatis rebus incubuit. Tantus enim tri¬
bunos furor tenuit ut non bellum sed uanam imaginem belli ad a¬
uertendos a legis cura plebis animos capitolium insedisse contenderẽt
patriciorum hospites clientesq. Si perlata lege frustra tumultuatos
esse se sentiant maiore ꝗ̃ uenerint silentio abituros. Concilium inde

Expanded text:
terni hostes, Uolsci et Aequi, non ad populandos, ut ante, fines sed ad terni hostes, Uolsci et Aequi, non ad populandos, ut ante, fines sed ad urbem ut ex parte captam uenirent. multi et uarii timores; inter ceteros eminebat terror seruilis ne suus cuique domi hostis esset, cui nec credere nec non credendo, ne infestior fieret, fidem abrogare satis erat tutum; uixque concordia sisti uidebatur posse. tantum superantibus aliis ac mergentibus malis nemo tribunos aut plebem timebat; mansuetum id malum et per aliorum quietem malorum semper exoriens tum quiesse peregrino terrore sopitum uidebatur. ad id prope unum maxime inclinatis rebus incubuit. tantus enim tribunos furor tenuit ut non bellum, sed uanam imaginem belli ad auertendos ab legis cura plebis animos Capitolium insedisse contenderent; patriciorum hospites clientesque si perlata lege frustra tumultuatos esse se sentiant, maiore quam uenerint silentio abituros. concilium inde
Abbreviated transcription (Latin):
poterat pauida & consternata multitudo imperio regi. Dant tamẽ
arma non uulgo tantum ut incerto hoste presidium satis fidum ad
omnia esset. Solliciti reliquum noctis incertiq qui homines quantus
numerus hostium esset in stationibus disponendis ad opportuna om¬
nis urbis loca egere. Lux deinde apperuit bellum. ducemq belli. Ser¬
uos ad libertatem appius herdonius ex capitolio uocabat. se miserri¬
mi cuiusq suscepisse causam ut exules inuiria pulsos in patriam redu¬
ceret & seruitiis graue ugum demeret. Id malle populo romano au¬
tore fieri sed ubi spes non sit se uulscos & aquos & omnia extrema te¬
mptaturum & concitaturum. Dilucere res magis patribus atq cons¬
ulibus. fraeter ea tamen quae denuntiabantur ne uehientium neu sa¬
binorum id consilium esset timere. Et cum tantum in urbe hostium
esset mox sabinae aetrusceq legiones ex composito adessent. Tum &¬

Expanded text:
poterat pauida et consternata multitudo regi imperio. dant tamen poterat pauida et consternata multitudo regi imperio. dant tamen arma, non uolgo, tantum ut incerto hoste praesidium satis fidum ad omnia esset. solliciti reliquum noctis incertique qui homines, quantus numerus hostium esset, in stationibus disponendis ad opportuna omnis urbis loca egere. lux deinde aperuit bellum ducemque belli. seruos ad libertatem Appius Herdonius ex Capitolio uocabat: se miserrimi cuiusque suscepisse causam, ut exsules iniuria pulsos in patriam reduceret et seruitiis graue iugum demeret; id malle populo Romano auctore fieri: si ibi spes non sit, se Uolscos et Aequos et omnia extrema temptaturum et concitaturum. dilucere res magis patribus atque consulibus. praeter ea tamen quae denuntiabantur, ne Ueientium neu Sabinorum id consilium esset timere et, cum tantum in urbe hostium esset, mox Sabinae Etruscaeque legiones ex composito adessent, tum ae
Abbreviated transcription (Latin):
mae esse. Interficiendorum tribunorum trucidandae plebis consilia
inita. Id negotium datum a senioribus patrum ut iuuentus tribu¬
nitiam potestatem e re.p. tolleret formaq eadem ciuitatis esset qua
ante sacrum montem occupatum fuerat. Et a uulscis & equis statu¬
tum iam ac prope solemne in singulos annos bellum tuebatur.
Propiusq alud nouum malum nec opinato exortum est. Exules ser¬
uiq ad duo milia hominum & quingentos duce appio herdonio sabi¬
no nocte capitolium atq arcem occupauẽ. Confestim in arce facta ce¬
des eorum qui conurare & simul capere arma noluerant. Alu inter
tumultum precipites pauore in forum deuolant. Alterne uoces ad
arma & hostes in urbe sunt audiebantur. Consules & armare plebe
& inermen pati timebant. incerti quod malum repentinum extes¬
num an intestinum ab odio plebis an a seruili fraude urbem inuas¬
isset. Sedabant tumultus. sedando interdum mouebant. Nec enim

Expanded text:
mae esse; interficiendorum tribunorum, trucidandae plebis consilia mae esse; interficiendorum tribunorum, trucidandae plebis consilia inita; id negotii datum ab senioribus patrum ut iuuentus tribuniciam potestatem e re publica tolleret formaque eadem ciuitatis esset quae ante Sacrum montem occupatum fuerat. et ab Uolscis et Aequis statum iam ac prope sollemne in singulos annos bellum timebatur, propiusque aliud nouum malum necopinato exortum. exsules seruique, ad duo milia hominum et quingenti, duce Appio Herdonio Sabino nocte Capitolium atque arcem occupauere. confestim in arce facta caedes eorum qui coniurare et simul capere arma noluerant: alii inter tumultum praecipites pauore in forum deuolant: alternae uoces 'ad arma' et 'hostes in urbe sunt' audiebantur. consules et armare plebem et inermem pati timebant, incerti quod malum repentinum, extenum an intestinum, ab odio plebis an ab seruili fraude, urbem inuasisset; sedabant tumultus, sedando interdum mouebant; nec enim
Abbreviated transcription (Latin):
dus diebus quibus tribum de lege non agerent nihil eisdem ilis pla¬
cidius aut quietius erat. Benigne salutare alloqui plebis homines
domum inuitare adesse in foro. Tribunos ipsos coetera pati sine inter¬
pellatione concilia habere. nunquam ulli neq publice neq priuatim
truces esse nisi cum de lege agi ceptum esset. Alibi popularis uiuen¬
tus erat. nec coetera modo tribuni tranquillo peregere sed refecti
quoq in sequentem annum ne uoce quidem in commoda nedum ut¬
ulla uis fieret paulatim permulcendo tractandoq mansuefecerant
uitatem placidiorem consules. C. claudius appii filius & . p. ualerius
publicola. Nihil noui nouus annus attulerat legis ferende aut acci¬
piendae cura ciuitatem tenebat. Quantum uniores patrum plebi se
magis insinuabant eo acrius contra tribuni tendebant ut plebi susp¬
ectos eos criminando facerent. Conuirationem factam cesonum ro¬

Expanded text:
diis diebus quibus tribuni de lege non agerent, nihil eisdem illis pladiis diebus quibus tribuni de lege non agerent, nihil eisdem illis placidius aut quietius erat. benigne salutare, adloqui plebis homines, domum inuitare, adesse in foro, tribunos ipsos cetera pati sine interpellatione concilia habere, nunquam ulli neque publice neque priuatim truces esse, nisi cum de lege agi coeptum esset; alibi popularis iuuentus erat. ne uoquoque in insequentem annumulla uis fieret, paulatim permulcendo tractandoque mansuefecerant uitatem placidiorem consules C. Claudius Appi filius et P. Ualerius Publicola . nihil noui nouus annus attulerat; legis ferendae aut accipiendae cura ciuitatem tenebat. quantum iuniores patrum plebi se magis insinuabant, eo acrius contra tribuni tendebant ut plebi suspectos eos criminando facerent: coniurationem factam; Caesonem Ro
Abbreviated transcription (Latin):
lege appellati dimisere concilium pecuna a patre exacta crudeliter
ut uenditis omnibus bonis aliquamdui trans tiberim ueluti relegatus
deuio quodam tugurio uiueret. Hoc iudicium & promulgata lex ex¬
ercuit ciuitatem. Ab externis armis otium fuit. Cum uelut uictores
tribuni perculsis patribus caesonis exilio prope perlatam esse crederẽt
legem & quod ad seniores patrum pertineret cessissent possessione
rei.p. luniores id maxime quod cesonis sodalium fuit auxere iras
in plebem non minuere animos. sed ibi plurimum profectum est
quod modo quodam temperauere impetus suos. Cum primo post
cesonis exilium lex cepta ferri ẽ ĩstructi paratiq cum ingenti dientũ¬
exercitu sic tribunos ubi primum submouentes prebuere causam ad¬
orti sunt ut nemo unus inde precipuum quicꝗͣ gloriae domum inui¬
dia ue ferret. Mille pro uno cesones extitisse plebs quaereretur. Me¬

Expanded text:
legae appellati dimisere concilium. pecunia a patre exacta crudeliter, legae appellati dimisere concilium. pecunia a patre exacta crudeliter, ut diuenditis omnibus bonis aliquamdiu trans Tiberim ueluti relegatus deuio quodam tugurio uiueret. hoc iudicium et promulgata lex exercuit ciuitatem: ab externis armis otium fuit. cum uelut uictores tribuni perculsis patribus Caesonis exsilio prope perlatam esse crederent legem, et quod ad seniores patrum pertineret cessissent possessione rei publicae, iuniores, id maxime quod Caesonis sodalium fuit, auxere iras in plebem, non minuerunt animos; sed ibi plurimum profectum est quod modo quodam temperauere impetus suos. cum primo post Caesonis exsilium lex coepta ferri est, instructi paratique cum ingenti clientexercitu sic tribunos, ubi primum submouentes praebuere causam, adorti sunt ut nemo unus inde praecipuum quicquam gloriae domum inuidiaeue ferret, mille pro uno Caesones exstitisse plebes quereretur. me
Abbreviated transcription (Latin):
de quo futurum propediem iudicium eum indemnatum indicta
causa non debere uiolari. Tribunus supplicium negat sumpturum
se de in demnato seruaturum tamen in uinculis esse ad uidicu diem.
ut qui hominem necauerit de co supplicium sumendi copia populo
.r. fiat. Appellati tribuni medio decreto ius auxilii sui expediunt
n uincla conici uetant sisti reum pecuniamq nisi sistatur populo pro¬
mitti placere pronuntiant. Summam pecuniae quantam equum
esset promitti ueniebat in dubium id ad senatum reicitur. Reus dũ
consulerentur patres retentus in publico est. Uades dare placuit u¬
num uadem tria milia aeris obligauerunt quot darentur permissum
tribunis est. Decem finierunt. Tot uadibus accusator uadatus est re¬
um hic primus uades publicos dedit. Dimissus e foro nocte prox¬
uma in tusculum in exilium abiit. ludicu die cum excusaretur so¬
lum uertisse exilii causa nihilominus uerginio comitia habente col¬

Expanded text:
de quo futurum propediem iudicium, eum indemnatum indicta de quo futurum propediem iudicium, eum indemnatum indicta causa non debere uiolari. tribunus supplicium negat sumpturum se de indemnato; seruaturum tamen in uinculis esse ad iudicii diem ut, qui hominem necauerit, de eo supplicii sumendi copia populo Romano fiat. appellati tribuni medio decreto ius auxilii sui expediunt: in uincla conici uetant; sisti reum pecuniamque ni sistatur populo promitti placere pronuntiant. summam pecuniae quantam aequum esset promitti, ueniebat in dubium; id ad senatum reicitur: reus, dum consulerentur patres, retentus in publico est. uades dari placuit; unum uadem tribus milibus aeris obligarunt; quot darentur permissum tribunis est. decem finierunt; tot uadibus accusator uadatus est reum. hic primus uades publico dedit. dimissus e foro nocte proxima in Tuscos in exsilium abiit. iudicii die cum excusaretur solum uertisse exsilii causa, nihilo minus Uerginio comitia habente, col
Abbreviated transcription (Latin):
Sed alii auers abantur preces aut uerecundia aut metu. alii se suosq
mulctatos quaerentes atroci responso udicium suum preferebant.
Premebat reum praeter uulgatam inuidiam crimen unum. quod .M.
uolscius fictor qui ante aliquot annos tribunus pl. fuerat testis ex¬
titerat se haud multo post ꝗͣ pestilentia in urbe fuerat iuuentutẽ
grassantem in subura incidisse. Ibi rixam natam esse. fratrem suũ
maiorem natu necdum ex morbo satis ualidum pugno ictum a cc¬
sone cecidisse semianimem intermanus domum ablatum mortuuiq¬
inde arbitrari nec sibi rem exequi tam atrocem per consules superioꝵ
annorum licuisse. Haec uolscio clamitante adeo concitati homines
sunt ut haud multum aufuerit quin impetu populi ceso interiret.
Uerginius arripi iubet hominem & in uincula duci patricu ui contra
ium resistunt. T. quintius clamitat cui reo capitalis dies dicta sit &¬

Expanded text:
sed alii auersabantur preces aut uerecundia aut metu, alii se suosque sed alii auersabantur preces aut uerecundia aut metu, alii se suosque mulcatos querentes atroci responso iudicium suum praeferebant. premebat reum praeter uolgatam inuidiam crimen unum, quod M. Uolscius Fictor , qui ante aliquot annos tribunus plebis fuerat, testis exstiterat se, haud multo post quam pestilentia in urbe fuerat, in iuuentutem grassantem in Subura incidisse. ibi rixam natam esse fratremque suum maiorem natu, necdum ex morbo satis ualidum, pugno ictum ab Caesone cecidisse; semianimem inter manus domum ablatum, mortuumqinde arbitrari, nec sibi rem exsequi tam atrocem per consules superiorum annorum licuisse. haec Uolscio clamitante adeo concitati homines sunt ut haud multum afuerit quin impetu populi Caeso interiret. Uerginius arripi iubet hominem et in uincula duci. patricii ui contra uim resistunt. T. Quinctius clamitat, cui rei capitalis dies dicta sit et
Abbreviated transcription (Latin):
dubus suis rebus uenisse subsidio. neminem unum esse cuius magis
opera putet remp. restitutam. Lucretius consul anni prioris recenti
gloria nitens suas laudes participare cum cesone memorare pugnas
referre egregia facinora nunc in expeditionibus nunc in acie suade¬
re & monere iuuenem egregium instructum nature fortunaeq omni¬
bus bonis maximum munimentum rerum eius ciuitatis in quancumq
uenisset suum ꝗͣ alienum mallent ciuem esse. Quod offendat in eo fer¬
uorem & audaciam aetatem quotidie auferre quod desideretur consiliũ
id in dies crescere. senescentibus uitiis maturescente. uirtute. Sinerent
tantum uirum senem in ciuitate fieri. fater inter hos.L. quintius cui
cincinnato cognomen erat non iterando laudes ne cumularet inui¬
diam sed ueniam errori atq adolescentiae petendo sibi qui non dic¬
to non facto quemquam offendisset ut condonarent filium orabat

Expanded text:
dubiis suis rebus uenisse subsidio; neminem unum esse cuius magis dubiis suis rebus uenisse subsidio; neminem unum esse cuius magis opera putet rem restitutam. L. Lucretius , consul anni prioris, recenti gloria nitens, suas laudes participare cum Caesone, memorare pugnas, referre egregia facinora nunc in expeditionibus, nunc in acie; suadere et monere iuuenem egregium, instructum naturae fortunaeque omnibus bonis, maximum momentum rerum eius ciuitatis in quamcumque uenisset, suum quam alienum mallent ciuem esse. quod offendat in eo, feruorem et audaciam, aetatem cottidie auferre: quod desideretur, consilium, id in dies crescere. senescentibus uitiis, maturescente uirtute, sinerent tantum uirum senem in ciuitate fieri. pater inter hos L. Quinctius , cui Cincinnato cognomen erat, non iterando laudes, ne cumularet inuidiam, sed ueniam errori atque adulescentiae petendo, sibi qui non dicto, non facto quemquam offendisset, ut condonarent filium orabat.
Abbreviated transcription (Latin):
sentitis iam uos quirites cesonem simul ciuem & legem quam cupitis
habere non posse: quamꝗͣ quid ego legem loquor: libertati obstat
omnes tarquinios superbia exuperat. Expectate dum consul aut dic¬
tator fiat quem priuatum uiribus & audacia regnantem uidetis. As¬
sentiebantur multi pulsatos quaerentes & tribunum ad rem peragendã¬
ultro incitabant. lam aderat iudicio dies apparebatq uulgo homines
in damnatione cesonis libertatem agi credere. Tum demum coactus eũ
multa indignitate prensabat singulos. Sequebantur necessaru princi¬
pes ciuitatis.I. quintius capitolinus qui ter consul fuerat cum multa re¬
ferret sua familieq decora affirmabat neq in quintia gente neq in ci¬
uitate romana tantam indolem tam mature uirtutis unquam exti¬
tisse. Suum primum militem fuisse. Se sepe uidente pugnasse in
hostem spurius furius ipsum missum a quintio capitolino sibi cumi

Expanded text:
sentitis iam, uos, Quirites, Caesonem simul ciuem et legem quam cupitis sentitis iam, uos, Quirites, Caesonem simul ciuem et legem quam cupitis habere non posse? quamquam quid ego legem loquor? libertati obstat; omnes Tarquinios superbia exsuperat. exspectate dum consul aut dictator fiat, quem priuatum uiribus et audacia regnantem uidetis.' adsentiebantur multi pulsatos se querentes, et tribunum ad rem peragendaultro incitabant. iam aderat iudicio dies apparebatque uolgo homines in damnatione Caesonis libertatem agi credere. tum demum coactus cum multa indignitate prensabat singulos. sequebantur necessarii, principes ciuitatis. T. Quinctius Capitolinus , qui ter consul fuerat, cum multa referret sua familiaeque decora, adfirmabat neque in Quinctia gente neque in ciuitate Romana tantam indolem tam maturae uirtutis unquam exstitisse; suum primum militem fuisse, se saepe uidente pugnasse in hostem. Sp. Furius , missum ab Quinctio Capitolino sibi eum in
Abbreviated transcription (Latin):
latusq gerens in uoce ac uiribus suis unus impetus tribunitios popu¬
laresq procellas sustinebat. hoc duce sepe pulsi foro tribuni fusa ac
fugata plebs est qui obuius fuerat mulctatus nudatusq abibat ut sa¬
tis appareret si sic agi liceret uictam legem esse. Tum prope iam per¬
culsis aliis tribunis aulus uerginius ex collegio unus cesoni capitis diẽ
dicit. Atrox ingenium accenderat eo facto magis ꝗͦ conterruerat. Eo
acrius obstare legi agitare plebem tribunos uelut iusto persequi bello
Accusator pati reum ruere inuidiaeq flammam ac materiam criminib¬
us suis suggerẽ. Legem interim non tam ad spem perferendi ꝗͣ ad la¬
cessendam cesonis temeritatẽ ferre. Ibi multa siepe a uiuentute in con¬
sules dicta factaq in unius cesonis suspectum incidunt ingenium ta¬
men & legi resistebatur. Et aulus uerginius identidem plebi. Etquid

Expanded text:
latusque gerens in uoce ac uiribus suis, unus impetus tribunicios populatusque gerens in uoce ac uiribus suis, unus impetus tribunicios popularesque procellas sustinebat. hoc duce saepe pulsi foro tribuni, fusa ac fugata plebes est; qui obuius fuerat, mulcatus nudatusque abibat, ut satis appareret, si sic agi liceret, uictam legem esse. tum prope iam perculsis aliis tribunis A. Uerginius , ex collegio unus, Caesoni capitis diem dicit. atrox ingenium accenderat eo facto magis quam conterruerat; eo acrius obstare legi, agitare plebem, tribunos uelut iusto persequi bello. accusator pati reum ruere inuidiaeque flammam ac materiam criminibus suis suggerere; legem interim non tam ad spem perferendi quam ad lacessendam Caesonis temeritatem ferre. ibi multa saepe ab iuuentute inconsulte dicta factaque in unius Caesonis suspectum incidunt ingenium. tamen legi resistebat. et A. Uerginius identidem plebi: 'ecquid
Abbreviated transcription (Latin):
mitti uibebat. Neq suum cuiq us modum faciebat sed uirium spe &
manu obtinendum erat quod intenderet. Quemad modum se tribu¬
ni gessissent in prohibendo delectu. Sic patres in lege que per omnes
comiciales dies ferebatur impedienda gerebant. Iitium erat rixe cũ
discedere populum uississent tribuni quod patres se submouer haud
sinebant. nec fere seniores rei intererant. quippe que non consilio ge¬
renda sed permissa temeritati audaciaeq esset. Multum & consules se
abstinebant necui in colluuione rerum maiestatem suam contumelie
offerrent. Caeso erat quintius ferox uiuenis qua nobilitate gentis qua
corporis magnitudine & uiribus. ad ea munera data adus & ipse ad¬
diderat multa belli decora facundiamq in foro ut nemo non lingua
non manu promptior in ciuitate haberetur. Hic cum in medio patrũ
agmine constitisset eminens inter alios uelut omnes dictaturas consu¬

Expanded text:
mitti iubebat; neque suum cuique ius modum faciebat sed uirium spes, mitti iubebat; neque suum cuique ius modum faciebat sed uirium spes, manu obtinendum erat quod intenderes. quemadmodum se tribuni gessissent in prohibendo dilectu, sic patres se in lege, quae per omnes comitiales dies ferebatur, impedienda gerebant. initium erat rixae, cum discedere populum iussissent tribuni, quod patres se submoueri haud sinebant. nec fere seniores rei intererant, quippe quae non consilio regenda sed permissa temeritati audaciaeque esset. multum et consules se abstinebant, ne cui in conluuione rerum maiestatem suam contumeliae offerrent. Caeso erat Quinctius, ferox iuuenis qua nobilitate gentis, qua corporis magnitudine et uiribus. ad ea munera data a dis et ipse addiderat multa belli decora facundiamque in foro, ut nemo, non lingua, non manu promptior in ciuitate haberetur. hic cum in medio patrum agmine constitisset, eminens inter alios, uelut omnes dictaturas consu
Abbreviated transcription (Latin):
occisos uulscos & equos inouere sua sponte arina posse iam fides abierit
nouos hostes quaeri. coloniam fidam propinquam infamen fieri. Bel¬
lum innoxis antiatibus indici geri cum plebe romana. quam oneratã
armis ex urbe precipiti agmine acturi essent. Exilio & religione cui¬
um ultiscentes tribunos Sic nequid aluid actum putent uictam legẽ
esse nisi dum integra res sit dum domi dum togati sint. Caueant ne
possessione urbis pellantur. ne uigum accipiant. Si animus sit non
defore auxilium. Consentire omnes tribunos nullum terrorem ex¬
ternum nullum periculum esse. Cauisse deos priore anno ut tuto li¬
bertas defendi posset. Haec tribun. at ex parte altera consules in cõ¬
spectu eorum positis sellis delectum habebant. Eo decurrunt tribun
contionemq secum trahunt. Citati pauci uelut experiunde rei causa
& statim coorta. quenicumq lictor uissu consulis prendisset tribunus

Expanded text:
occisos Uolscos et Aequos mouere sua sponte arma posse iam fides abierit, occisos Uolscos et Aequos mouere sua sponte arma posse iam fides abierit, nouos hostes quaeri; coloniam fidam propinquam infamem fieri. bellum innoxiis Antiatibus indici, geri cum plebe Romana, quam oneratam armis ex urbe praecipiti agmine acturi essent, exsilio et relegatione ciuium ulciscentes tribunos. sic, ne quid aliud actum putent, uictam legem esse, nisi dum in integro res sit, dum domi, dum togati sint, caueant ne possessione urbis pellantur, ne iugum accipiant. si animus sit, non defore auxilium; consentire omnes tribunos. nullum terrorem externum, nullum periculum esse; cauisse deos priore anno ut tuto libertas defendi posset. haec tribuni. at ex parte altera consules in conspectu eorum positis sellis dilectum habebant. eo decurrunt tribuni contionemque secum trahunt. citati pauci uelut rei experiundae causa, et statim uis coorta. quemcumque lictor iussu consulis prendisset, tribunus
Abbreviated transcription (Latin):
sparsum ita iacuisse per aliquot dies ut nihil odor mutaret. Libri per
duũuiros saerorum aditi. pericula a conuentu alienigenarum predic¬
ta. ne qui in loca summa urbis impetus cedesq inde fierent. Inter coe¬
tera monitum ut seditionibus abstineretur. Id factum ad impedien¬
dam legem tribuni criminabantur. ingensq aderat certamen. E cce
ut idem in singulos annos orbis uolueretur. hernici nuntiant uulscos
& equos & si abscise res sint reficere exercitus. Anti summã rei posi¬
tam. Ex cetras antiates colonos palam concilia facere. Id caput cas ui¬
res belli esse. Ut haec dicta in senatu sunt delectus edicitur. Consules¬
inter se belli administrationem dispartiri ussi. Alteri ut uulsci alteri ut
equi prouintia esset. Tribum coram in foro personare fabulam com¬
positam uulsci belli. hernicos ad partes paratos. lam ne uirtute quidẽ
premi libertatem populi romani sed arte ludi quia occidione prope

Expanded text:
sparsum ita iacuisse per aliquot dies ut nihil odor mutaret. libri per sparsum ita iacuisse per aliquot dies ut nihil odor mutaret. libri per duumuiros sacrorum aditi; pericula a conuentu alienigenarum praedicta, ne qui in loca summa urbis impetus caedesque inde fierent; inter cetera monitum ut seditionibus abstineretur. id factum ad impediendam legem tribuni criminabantur, ingensque aderat certamen. ecce, ut idem in singulos annos orbis uolueretur, Hernici nuntiant Uolscos et Aequos, etsi abscisae res sint, reficere exercitus; Antii summam rei positam; Ecetrae Antiates colonos palam concilia facere; id caput, eas uires belli esse. ut haec dicta in senatu sunt, dilectus edicitur; consules belli administrationem inter se dispertiri iussi, alteri ut Uolsci, alteri ut Aequi prouincia esset. tribuni coram in foro personare, fabulam compositam Uolsci belli, Hernicos ad partes paratos. iam ne uirtute quidem premi libertatem populi Romani sed arte eludi. quia occidione prope
Abbreviated transcription (Latin):
preda. ut suum quisq per triduum cognitum abduceret. Reliqua
uendita. quibus domini non extitere. Debebatur omnium consensu
consuli triumphus. sed dilata res est tribuno de lege agente. Id antiq¬
uius consuli fuit. iactata per aliquot dies cum in senatu res tum apud
populum est. Cessit ad ultimum maiestati consulis tribunus & desti¬
tit. Tum imperatori exercituiq honos suus redditus. Triumphauit de
uolscis equisq triumphantem secute sue legiones. alteri consuli datum
ut ouans sine militibus urbem iniret. Anno deinde insequenti lex
terentilla a toto relata collegio nouos aggressa consules est. Frant
consules.p. uolumnius seruius sulpitius. Eo anno celum ardere uisũ
Terra ingenti concussa motu. bouem locutam cui rei priore anno fides¬
non fuerat creditum Inter alia prodigia & carnem pluisse. quem imbre
ingens numerus auium interuolitando rapuisse fertur quod intercidit

Expanded text:
praeda, ut suum quisque per triduum cognitum abduceret. reliqua praeda, ut suum quisque per triduum cognitum abduceret. reliqua uendita, quibus domini non exstitere. debebatur omnium consensu consuli triumphus; sed dilata res est, tribuno de lege agente; id antiquius consuli fuit. iactata per aliquot dies cum in senatu res tum apud populum est; cessit ad ultimum maiestati consulis tribunus et destitit. tum imperatori exercituique honos suus redditus. triumphauit de Uolscis Aequisque; triumphantem secutae suae legiones. alteri consuli datum ut ouans sine militibus urbem iniret. anno deinde insequenti lex Terentilia ab toto relata collegio nouos adgressa consules est; erant consules P. Uolumnius Ser. Sulpicius . eo anno caelum ardere uisum, terra ingenti concussa motu est. bouem locutam, cui rei priore anno fidesnon fuerat, creditum. inter alia prodigia et carne pluit, quem imbrem ingens numerus auium interuolitando rapuisse fertur; quod intercidit,
Abbreviated transcription (Latin):
testatem inuisam intolerandamq facere. quam placatamq reconcili¬
atamq patribus de integro in antiqua redigi mala neq illum se de¬
precari quo minus pergat ut coeperit. Uos inquit fabius coeteri tri¬
bum oramus ut primum omnium cogitetis potestatem istam ad sin¬
gulorum auxilium non ad pernitiem uniuersorum comparatam esse
sribunos plebis uos creatos non hostes patribus. Nobis miserum inui¬
diosum uobis est desertam remp. inuadi. Non ius uestrum sed inui¬
diam minueritis. Agite cum collega ut rem integram in aduentũ
consulum differat. Ne equi quidem ac uulsci a priore anno consuli¬
bus assumptis morbo crudeli superboq nobis bello institere. Agunt
cum terentillo tribuni dilataq in speciem actione reipsa sublata cõ¬
sules extemplo accersiti lucretius cum ingenti preda maiore multo glo¬
ria redut & auget gloriam adueniens exposita omni in campo martio

Expanded text:
testatem inuisam intolerandamque facere; quam placatam reconcilitestatem inuisam intolerandamque facere; quam placatam reconciliatamque patribus de integro in antiqua redigi mala. neque illum se deprecari quo minus pergat ut coeperit. 'uos' inquit Fabius, 'ceteri tribuni, oramus, ut primum omnium cogitetis potestatem istam ad singulorum auxilium, non ad perniciem uniuersorum comparatam esse; tribunos plebis uos creatos, non hostes patribus. nobis miserum, inuidiosum uobis est, desertam rem publicam inuadi. non ius uestrum, sed inuidiam minueritis. agite cum collega ut rem integram in aduentum consulum differat. ne Aequi quidem ac Uolsci, morbo absumptis priore anno consulibus, crudeli superboque nobis bello institere.' agunt cum Terentilio tribuni, dilataque in speciem actione, re ipsa sublata, consules extemplo arcessiti. Lucretius cum ingenti praeda, maiore multo gloria rediit. et auget gloriam adueniens exposita omni in campo Martio
Abbreviated transcription (Latin):
pro lege habituros. Qua promulgata lege cum timerent patres ne abse¬
tibus consulibus uigum acciperent. Senatus a prefecto urbis.. fabio
uocatur qui adeo atrociter in rogationem latoremq ipsum inuec¬
tus est ut nihil si ambo consules infesti circumstarent tribunum
relictum minarum atq terroris sit. Insidiatum eum & tempore
capto adortum remp. Si quem similem eius priore anno inter mor¬
bum bellumq irati di tribunum dedissent non potuisse sisti. Mor¬
tius duobus consulibus iacente egra cuntate in colluuione omnum¬
rerum ad tollendum reip consulare imperium laturum leges fuisse
Ducem uulscis equisq ad oppugnandam urbem futurum. Quid autẽ
illi non licere: si quid consules superbe in aliquem ciuium aut crude¬
liter fecerint diem dicere accusare his ipsis iudicibus quorum in ali¬
quem seuitum sit non illud consulare imperium sed tribunitiam po¬

Expanded text:
pro lege habituros. qua promulgata lege cum timerent patres ne absepro lege habituros. qua promulgata lege cum timerent patres ne absentibus consulibus iugum acciperent, senatus a praefecto urbis Q. Fabio uocatur, qui adeo atrociter in rogationem latoremque ipsum est inuectus ut nihil, si ambo consules infesti circumstarent tribunum, relictum minarum atque terroris sit: insidiatum eum et tempore capto adortum rem publicam. si quem similem eius priore anno inter morbum bellumque irati di tribunum dedissent, non potuisse sisti. mortuis duobus consulibus, iacente aegra ciuitate, in conluuione omniumrerum, ad tollendum rei publicae consulare imperium laturum leges fuisse, ducem Uolscis Aequisque ad oppugnandam urbem futurum. quid tandem? illi non licere, si quid consules superbe in aliquem ciuium aut crudeliter fecerint, diem dicere, accusare iis ipsis iudicibus quorum in aliquem saeuitum sit? non illum consulare imperium sed tribuniciam po
Abbreviated transcription (Latin):
Eadem fortuna uictoriam dedit. fusis hostibus etiam castra capta
sic res romana in antiquum statum redut. Secundeq belli res ex¬
templo urbanos motus excitauere. Q. terentillus harsa tribunus ple¬
bis eo anno fuit. Is consulibus absentibus ratus locum tribunitus actio¬
nibus datum per aliquot dies patrum superbiam ad plebem crimina¬
tus maxime in consulare imperium tamquam nimium nec tolerabi¬
le libere cuutati inuehebatur. nomine enim tantum minus inuidio¬
sum re ipsa prope atrocius ꝗ̃ regium esse. Quippe duos pro uno do¬
mino acceptos immoderata infinita potestate qui soluti atq effrenati
ipsi omnes metus legum omniaq supplicia uerterent in plebem. Que
ne aeterna illis licentia sit legem promulgaturum ut quinq uiri cre¬
entur legibus de imperio consulari scribendis quod populus in se uis
dederit eo consulem usurum non ipsos libidinem ac licentiam suam

Expanded text:
eadem fortuna uictoriam dedit; fusis hostibus etiam castra capta. eadem fortuna uictoriam dedit; fusis hostibus etiam castra capta. sic res Romana in antiquum statum rediit, secundaeque belli res extemplo urbanos motus excitauerunt. C. Terentilius Harsa tribunus plebis eo anno fuit. is consulibus absentibus ratus locum tribuniciis actionibus datum, per aliquot dies patrum superbiam ad plebem criminatus, maxime in consulare imperium tamquam nimium nec tolerabile liberae ciuitati inuehebatur: nomine enim tantum minus inuidiosum, re ipsa prope atrocius quam regium esse; quippe duos pro uno dominos acceptos, immoderata, infinita potestate, qui soluti atque effrenati ipsi omnes metus legum omniaque supplicia uerterent in plebem. quae ne aeterna illis licentia sit, legem se promulgaturum ut quinque uiri creentur legibus de imperio consulari scribendis; quod populus in se ius dederit, eo consulem usurum, non ipsos libidinem ac licentiam suam