comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bunt cos populi: et addu¬
cent cos in locum suum. Et
possidebit eos donns isil
super terrain domini in ser¬
uos et ancillas: et erunt ca
et subicient exactores suos.
labore tuo. et a concussio¬
ne tua: ⁊ a ẜuitute dura
qua ante scruisti: sumes
parabolam istam contra
regem babyloms et dices.
Quomodo cessauit exactor
quieuit tributum. Cont̾¬
uit dominus baculum ĩ¬
piorum. uirgam dominã¬
tium cedentem populos ĩ
indignacione plaga insa¬
nabili. subicientem in fu¬
rore gentes: et ꝑsequentẽ
crudeliter. Conquieuit et si¬
luit omins terra: gauisa
est et exultauit. Abietes qͦq
letate sunt suꝑte: et cedri
lybani. Ex quo dormisti:
nõ ascẽdit qͥ suscidat nes . lc.¬
¶n femus subter con¬
turbatus est: in occursum
aduentus tui suscitabit tͥ
gygantes:omnes princi¬
pes terre. Surrexerunt de so¬
liis suis omnes principes
nacionum: et uniuersi
respondebunt et dicent tibi.
Et tu uulneratus es sicut
et nos: nostri similis ef¬

Expanded text:
bunt bunt cent eos in locum suum. Et possidebit eos domus Israel super terram Domini in servos et ancillas: et erunt capet subjicient exactores suos. labore tuo et a concussione tua, et a servitute dura, qua ante servisti: sumes parabolam istam contra regem Babylonis, et dices: Quomodo cessavit exactor, quievit tributum? Contrivit Dominus baculum impiorum, virgam dominantium, caedentem populos in indignatione plaga insanabili, subjicientem in furore gentes, et persequentem crudeliter. Conquievit, et siluit omnis terra, gavisa est, et exsultavit: Abietes quoque laetatae sunt super te, et cedri Libani. Ex quo dormisti non ascendit qui succidat nos. Infernus subter conturbatus est in occursum adventus tui, suscitavit tibi gigantes. Omnes principes terrae surrexerunt de soliis suis, omnes principes nationum. Et universi respondebunt, et dicent tibi: Et tu vulneratus es sicut et nos, nostri similis ef
Abbreviated transcription (Latin):
tur ĩ ocuł coꝵ: diripient do¬
mus coꝵ. ⁊ uxores cor uio¬
labũtꝰ Ecce egosuscitabo sr̃
cos medos qui argentuin
non querant. nec aurum
uelint: sen sagitis parii¬
los interficient. et lactanti¬
misereant᷑
et suꝑ filos non parcet oculꝰ¬
illa gloriosa in regnis: in¬
dita in supbia caldeorum
uersa. Sicut subuertit dñs
sodomam et gomorram ñ
habitabiturusq in finẽ:
et non fundabitur usq ad
generacionem et generaci¬
onem. Nec ponet ibi tento¬
ria arabs. nec pastor requi¬
escet ibr: sed requiescẽt ibi be¬
stie. Et replebuntur donn
corum drachombus. et ha¬
bitabunt ibi strucciones:
et pilosi saltabunt ibi. El
respondebunt ibi ulule in
edibus sus. et syrenc ĩ delu¬
bris uoluptatis. Leccõ iii.¬
rope ẽ ut ueĩat tẽpꝰ eiꝰ. et
dies cius non clongabun¬
tur. miserebitur enim dñs
iacob: et eliget adhuc de isrł:
et requiescere cos faciet suꝑ
humum suam. Aduinge¬
tur aduena ad cos et adhe¬
rebit domui iacob: et tene¬

Expanded text:
ripientur domus eorum et uxores eorum violabuntur ecce ego suscitabo super eos Medos qui argentum non quaerant nec aurum velint sed sagittis parvulos interficiant et lactantiereantur et super filios non parcat oculitas gloriosa, in regnis inclyta, in superbia Caldeorum subuersa, sicut subuertit Dominus Sodomam et Gomorram | non habitabitur usque in finem, et non fundabitur usque in generationem et generationem. Nec ponet ibi tentoria Arabs, nec pastores requiescent ibi, sed requiescent ibi bestiae, et replebuntur domus eorum draconibus, et habitabunt ibi struciones, et pilosi saltabunt ibi, et respondebunt ulule in edibus eius, et syrenae in delubris voluptatis. In Hirope est ut veniat tempus eius et dies eius non elongabuntur miserebitur enim Dominus Iacob et eliget adhuc de Israhel et requiescere eos faciet super humum suam adiungetur advena ad eos et adherebit domui Iacob et tene
Abbreviated transcription (Latin):
r̃ hoc celũ tbabo ⁊ moucbr̃
terra de loco suo: propter ĩ¬
dignacionem domini ex¬
cratuum et propter diem
ire furoris cuis. Et crit qͣi
dãmula fugiens et quasi
ouis: et non crit qui cõgre¬
get. Unusquisqz ad popu¬
lum suum conuertetur:
et singuli ad terram suã
fugient. Omiis qui iuẽ¬
tus fuerit occidetur: et om

Expanded text:
r hoc coelum turbabo: et movebitur terra de loco suo, Propter indignationem Domini exercituum, et propter diem irae furoris ejus. Et erit quasi damula fugiens, et quasi ovis: et non erit qui congreget, Unusquisque ad populum suum convertetur, et singuli ad terram suam fugient. Omnis, qui inventus fuerit, o
Abbreviated transcription (Latin):
am calciamenti eiuis. Sa¬
gite eius acute: et omnes
arcus eius extenti. Ungu¬
le cquorum cius ut silex:
et rote cius quasi impetus
tempestatis. Augitus eius
ut leomis: rugiet ut catu¬
li leonum. Et frendet et te-¬
nebit predam: et ample¬
xabitur. et non erit qui e¬
ruat. Et sonabit super cũ
in dic illa sicut sointꝰ ma¬
ris. Aspiciemus in terrain
et ecce tenebre tribulacionͤ
et lux obtenebrata est in ca¬

Expanded text:
a calceamenti ejus. Saa calceamenti ejus. Sagittae ejus acutae, et omnes arcus ejus extenti. Ungulae equorum ejus ut silex, et rotae ejus quasi impetus tempestatis. Rugitus ejus ut leonis, rugiet ut catuli leonum, et frendet, et tenebit praedam, et amplexabitur: et non erit qui eripiat. Et sonabit super eum in die illa, sicut sonitus maris. Aspiciemus in terram, et ecce tenebrae tribulationis, et lux obtenebrata est in ca
Abbreviated transcription (Latin):
lis ur̃is: et coram uobisinct
ipsis prudentes. Uic qui po¬
tentes estis ad bibendum
uinum: et uiri fortes adn
miscendam cbrictatem. Q̾
iustificatis impium ꝓ mu¬
neribus: et iusticiam iusti
sieut deuorat stipulamn li¬
gua ignis. et calor flamine
erurit: sic radix corum qͣiͣ
fauilla erit et germen corũ
ut puluis ascendet. Cco .uͣ.
ñ legẽ dm̃i
cecraituum: et eloquinũ
sc̃ israel blasphemer̃t. Ide¬
o iratus est furor domin ĩ
populos: et oxtendit ma¬
nun suain super eos et per¬
cussit cos: et conturbati sũt
montes: et facta sunt mor¬
ticina corura: quasi sterc
in medio pl̃atcarum. In
omnbus his non est au¬
sus furor cius: sed adhuc
manus cius extenta. lcui.¬
t leuabit signũ ĩ nacõi¬
bus procul: et sibilabit ad
cum de fimibus terre. Et ec¬
ce festims uelociter ueniet:
non est deficiens neq labo¬
rans in co. Non dormita¬
bit neqz dormiet: neq sol¬
uetur cinigulum remun
eius. nec rumpetur corrigi

Expanded text:
lis uestris et coram uobismet lis uestris et coram uobismet ipsis prudentes. uae qui potentes estis ad bibendum uinum et uiri fortes ad miscendam ebrietatem. qui iustificatis impium pro muneribus, et iustitiam iusti sicut devorat stipulam lingua ignis, et calor flammae exurit: sic radix eorum quasi favilla erit, et germen eorum ut pulvis ascendet. Abjecerunt enim legem Domini exercituum, et eloquium sancti Israel blasphemaverunt. Ideo iratus est furor Domini in populum suum, et extendit manum suam super eos, et percussit eos, et conturbati sunt montes, et facta sunt morticina eorum, quasi stercus in medio platearum. In omnibus his non est adersus furor eius sed adhuc manus eius extenta et levabit signum nationibus procul et sibilabit ad eum de finibus terrae et ecce festinus velociter veniet non est deficiens neque laborans in eo non dormitabit neque dormiet neque solvetur cingulum renum eius nec ru
Abbreviated transcription (Latin):
consideratis. Propterca cap¬
tums ductus est populus
meus: quia non habuit
scienciam. Et nobiles cus
interierunt fame: et mul¬
titudo eius siti exaruiit. sc .iiͣ.¬
roptẽa dilacauit ĩfrruꝰ a¬
imam suam: et aperuit
os suum absq ullo t̾iino.
Et descendent fortes cius et
populus cius. et sublimes
gloriosiqz eius ad eum. Et
incuruabitur homo ⁊ hu¬
miliabitur uir: et oculi ⁊¬
sublimium deprimentur.
Et exaltabitur dominus ex¬
crcitinm in iudicio: et deus
sanctus sanctificabitur in
iusticia. Et pascentur agni
iuxta ordinem suum: et de¬
serta in ubertatẽ u̾sa adue¬
trahitis iniquitatem ĩ fu¬
nculis uanitatis: et qua¬
si uinculum plaustri pes¬
catum. Qui dicitis festinct
et cito ueniat opus enis ut
uidcamius. et adpropiet: ut
ueniat consilium sci isracl
et sciemus illud. Ne qui di¬
citis malum bonum. et bo¬
num malum: ponentes te¬
nebras lucem. et lucem tene¬
bras. Ponentes amarum ĩ
dulce: et dulce ĩ amar. lc .iiͣi.¬
e qͥ sapiente ᷤ estis in ocu

Expanded text:
eratis propterea captivus ductus est populus meus quia non habuit scientiam et nobiles eius interierunt fame et multitudo eius siti exaruit propterea dilatavit infernus animam suam et aperuit os suum absque ullo termino et descendent fortes eius et populus eius et sublimes gloriosique eius ad eum et incurvabitur homo et humiliabitur vir et oculi sublimium deprimentur et exaltabitur Dominus exercituum in iudicio et Deus sanctus sanctificabitur in iustitia et pascentur agni iuxta ordinem suum et deserta in ubertatem versa advetrahitis iniquitatem in funiculis vanitatis et quasi vinculum plaustri peccatum qui dicitis festinet et cito veniat opus eius ut videamus et adpropiet et veniat consilium Sancti Israhel et sciemus illud vae qui dicitis malum bonum et bonum malum ponentes tenebras lucem et lucem tenebras ponentes amarum in dulce et dulce in amarum vae
Abbreviated transcription (Latin):
et congregabit profugos
israel. et dispeisos inda col¬
liget a quatuor plagis t̾re.
Et auffcretur ⁊ elus effraim:
et hostes inda ꝑibunt. Et¬
fraym non emulabrtun
iudam: et iudas non pu¬
gnabit contra effraym.
Et uolabunt in humeroᷤ
phibistuim ꝑ mare: simul
predabuntur filios oriẽtis.
Idumea et moab preceptũ
manus corum. Et filii a¬
solabit dommnus linguã
maris egypti: et eleuabit
manum suam super flum̃
in fortitudine spiritus sii.
Et pereuciet cum in septem¬
nuis: ita ut transeant ꝑcũ
calciati. Et crit mia residuo
populo inco qui relinque¬
tur abassyrus:sicut fuit is¬
rael in die q̃ descedit de t̾ra e¬

Expanded text:
et congregabit profugos et congregabit profugos Israhel et dispersos Iuda colliget a quattuor plagis terrae et auferetur zelus Ephraim et hostes Iuda peribunt Ephraim non aemulabitur Iudam et Iudas non pugnabit contra Ephraim et volabunt in umeros Philisthim per mare simul praedabuntur filios orientis Idumea et Moab praeceptum manus eorum et filii Asolabit Dominus linguam maris Aegypti et levabit manum suam super Flumen in fortitudine spiritus sui et percutiet eum in rivis septem: ita ut transeant per eum calciati. Et erit via residuo populo meo qui relinquetur ab Assyriis, sicut fuit Israel in die qua ascendit de terra Ae
Abbreviated transcription (Latin):
interficiet impium. Et erit
iufticia cingulum lumbo¬
rum eius: et fides cinctori¬
ui renuni eius. Habita¬
bit lupus cum agno: ⁊ par¬
dus cum hedo accubab̾: lc .iii.
itulꝰ et leo et ouis siml̾
morabuntur: et puer par¬
uulus minabit eos. Uitu¬
lus et ursus pascentur si¬
mul requiescent catuli coꝵ.
Et lio quasibos coredet pa¬
leas. et delectabitur infãs
ab ubere suꝑ foramine a¬
spidis. Et in caucrna regu-¬
li qui ablatus fuerit ma¬
num suam mttet. Nõ no¬
cebunt et non occident in
uniuerso monte sancto
meo qui a repleta est terra
scĩa dñi sicut aq̃ maris oꝑ¬
la radix iesse quĩ stat in sy¬
gnum populorum: ipsũ
gentes deprecabuntur. et e¬
nt sepulchrum eius glori¬
osum. Et erit in die illa: a¬
dicict dominus secũdo ma¬
num suam. ad possidẽdũ
residuum populi sur: qͦd¬
derelinquetur ab assyriis
et ab egypto. et a phetros ⁊
ab ethyopia. et abclam. et
a sennaar: et ab emath: et
ab insulis maris. Lcõ .ii.¬
t leuabit signũ ĩ nacões

Expanded text:
t justicia cingulum lumborum ejus: et fides cinctorium renum ejus. Habitabit lupus cum agno: et pardus cum hedo accubabit. Vitulos et leo et ovis simul morabuntur: et puer parvulus minabit eos. Vitulus et ursus pascentur: simul requiescent catuli eorum: et leo quasi bos comedet paleas. Et delectabitur infans ab ubere super foramine aspidis: et in caverna reguli, qui ablactatus fuerit, manum suam mittet. Non nocebunt, et non occident in universo monte sancto meo: quia repleta est terra scientia Domini, sicut aquae maris ola radix Iesse qui stat in signum populorum ipsum gentes deprecabuntur et erit sepulchrum eius gloriosum et erit in die illa adiciet Dominus secundo manum suam ad possidendum residuum populi sui quod relinquetur ab Assyriis et ab Aegypto et a Fetros et ab Aethiopia et ab Aelam et a Sennaar et ab Emath et ab insulis maris et levabit signum in nationes
Abbreviated transcription (Latin):
di dominũ sedentem super
solium excelsum et eleua¬
tum. Et ea que sub eo crãt
implebant templum. Se¬
raphin stabant super illud:
sex ale uni. et sex ale alteri.
duabus uelabant faciẽ
cuis. et duabz uelabant
pedes eius. et duabus uo¬
labant. et clamabant alt̾
ad alterum: et dicebant. Sc̃
Sanctus. Sanctus dominꝰ
deus exercituum: plena ẽ
omins terra gloria eiꝰ. Lc .ii
Et cõmota sunt super li¬
minaria cardinum a uo¬
ce clamantis: et domus ĩ
sum. et in medio populi
polluta labia habẽtis ego
habito: et regem dñm exer-¬
Et uolauit ad me unus de
seraphum et in manu cius
calculum quem forcipe tu¬
lerat de altari: et tetigit os
meum et dixit. Ecce tetigi
hoc labia tua: et auferetur
iniquitas tua. et peccatũ
bit nobis: Et dixi. Ecce e¬
go sum: mitte me. Et dix̃.
Dade et dices populo huis.
audite audientes et nolite
intelligere. et uidete iusio¬
nem: et nolite cognosc̃e. Ex¬
ceca cor populi hũnis: ⁊ au¬
res cus ad graua. et oculoᷤ

Expanded text:
di Dominum sedentem super solium excelsum et elevatum, et ea, quae sub ipso erant, implebant templum. Seraphim stabant super illud, sex alae uni, sex alae alteri. Duabus velabant faciem ejus, et duabus velabant pedes ejus, et duabus volabant et clamabant alter ad alterum et dicebant: Sanctus, Sanctus, Sanctus Dominus Deus exercituum; plena est omnis terra gloria ejus. Et commota sunt superliminaria cardinum a voce clamantis, et domus impsum, et in medio populi polluta labia habentis ego habito, et regem Dominum exersus est ad me unus de Seraphim, et in manu habebat carbonem quem forcipe tulerat de altari, et tetigit os meum et dixit: Ecce tetigit iste labia tua, et auferet iniquiibit nobis et dixi ecce ego sum mitte me et dixit vade et dices populo huic audite audientes et nolite intellegere et videte visionem et nolite cognoscere excaeca cor populi huius et aures eius adgrava et oculos
Abbreviated transcription (Latin):
feros p̾currebat. lc.uiii. Nit
ergo. Tu es qui uentunus
es an alium expectamus:
Ac si aperte dicat. Sicut ꝓ
hominibus nasci dignat᷑
es: an eciam prohominibz¬
is in sinua. Ut qui natiui¬
tatis tue precursor extitr. de¬
scensionis cciam precursor
fiam. Et uenturum te m ĩ¬
ferno nunciem: quẽ iam
uenisse mundo enuncia-¬
ui. Unde et inquisitus do¬
minus. enumeratis potẽ¬
cie sue miraculis: de mor¬

Expanded text:
feros praecurrebat. Ait feros praecurrebat. Ait ergo: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus? Ac si aperte dicat: Sicut pro hominibus nasci dignatus es, an etiam pro hominibis insinua, ut qui nativitatis tuae praecursor exstiti, mortis etiam praecursor fiam, et venturum inferno te nuntiem, quem jam venisse mundo nuntiavi. Unde et inquisitus Dominus enumeratis potentiae suae miraculis, de mor
Abbreviated transcription (Latin):
uerendum nobis
bãnes propheta et plusqmͣ
propheta. qui uementem
ad iordanis baptisma do¬
minum ostendit dicens.
ccce aguis dei. ecce qui tol¬
lit peccata mundi: qui et
humilitatem suam et di¬
initatis cius potenciam
considerans dicit: qui de t̾¬
ra est de terra loquitur. qui
autem de celo uenit super
omnes est: cur in carce posi¬
tus mittens discipulos su¬
os requint. Tu es qui uen¬
turus es an alium expecta¬
mus: Tanqm si ignoret
quem ostenderat. et an ip̃e
sit nesciat. quem ipsum ẽe
prophetando.baptizando.
ostendendo clamauerat.S
hec cicius questio soluitur:
si geste rei tempus et ordo
pensatur. ad iordanis em̃
fluenta positus: qui a ip̃e
redemptor mundi esset as¬
seruit. Missus uero in car¬
cere an ipse ueniat requirit:
non qui a ipsum ẽe mun¬
di redemptorem dubitet:
sed querit ut sciat si is qui
per se in mundum uen̾at:
per se eciam ad inferni clau¬
stra descendat. Quem enĩ
precurrens mundo nunci¬
auerat: hũc moriẽdo ad ĩ¬

Expanded text:
erendum nobis Joannes propheta, et plus quam propheta, qui venientem ad Jordanis baptisma Dominum ostendit dicens: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi ; qui et humilitatem suam, et divinitatis ejus potentiam considerans, dicit: Qui de terra est de terra loquitur, qui autem de coelo venit super omnes est ; cur in carcere positus, mittens discipulos suos, requirit: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus? tanquam si ignoret quem ostenderat, et an ipse sit nesciat, quem ipsum esse prophetando, baptizando, et ostendendo clamaverat. Sed haec citius quaestio solvitur si gestae rei tempus et ordo pensetur. Ad Jordanis enim fluenta positus, quia ipse Redemptor mundi esset asseruit; missus vero in carcerem, an ipse veniat requirit, non quia ipsum esse mundi Redemptorem dubitet, 1453 sed quaerit, ut sciat si is qui per se in mundum venerat per se etiam ad inferni claustra descendat. Quem enim praecurrens mundo nuntiaverat, hunc moriendo et ad in
Abbreviated transcription (Latin):
xit. et crunt signa in sole
et luna et stellis: et interris
pressura gentium. pre con¬
fusione sonitus maris et
fuictuum. Ex quibus pro¬
fecto omnibus alia iam
facta cerminus: alia in ꝓ¬
ximo uentura formidamꝰ.
Nã gentẽ suꝑgentẽ cxurgere
carqz pressurã t̾ris insistere:

Expanded text:
signa in sole, et luna, et stellis, et in terris pressura gentium, prae confusione sonitus maris et fluctuum. Ex quibus profecto omnibus alia jam facta cernimus, alia e proximo ventura formidamus. Nam gentem super gentem exsurgere, earumque pressuram terris insis
Abbreviated transcription (Latin):
qui signa uencraiir. S
dimissis iohanmdisci¬
pulis: quid de ceosn ioh̾e
turbis dicat audinus.
cet. non asseren sed negã¬
do intulit. Haudinem̃
quippe mox ut aura con¬
tigerit: in partem alteram
flectit. Et quid pharundi¬
nem nisi carnalis animꝰ
designatur. Qui mox ut
fauore uel detraccione tan¬
gitur: in partem quam¬
libet inclinatur. Si enim
ab humano ore aura fauo¬
ris flauerit hylarescit extol¬
litur: totumiqz se quasi ad
graciam inflectit. S si in-¬
de uentus detraccionis cru¬
perit. unde laudis aura be¬
niebat: mox hunc quasi
in partem alteram ad iũ
furoris inclinat. Sed ha-¬
rundo uento agitata iolx̃s
non erat: quia hunc nec
Ne prospera hunc crigere: N¬
nec aduersa nouerant m¬

Expanded text:
qui signa venerantur. 2. Sed qui signa venerantur. 2. Sed dimissis Joannis discipulis, quid de eodem Joanne turbis dicat audiamus:cet non asserendo, sed negando intulit. Arundinem quippe mox ut aura contigerit, in partem alteram flectit. Et quid per arundinem nisi carnalis animus designatur? Qui mox ut favore vel detractione tangitur, statim in partem quamlibet inclinatur. Si enim ab humano ore aura favoris flaverit, hilarescit, extollitur, totumque se quasi ad gratiam inflectit. Sed si inde ventus detractionis eruperit, unde laudis aura veniebat, mox eum quasi in partem alteram ad vim furoris inclinat. Sed arundo vento agitata Joannes non erat, quia hunc nec Nec prospera hunc erigere, nec adversa noverant i
Abbreviated transcription (Latin):
diunt. mortui resurgunt:
pauperes euuangeliantur.
Et beatus qui non fuerit
scandalizatus in me. Uisiᷤ
tot signis tantisq uirtuti¬
bus non scandalizari quis¬
qz potuit: sed ammirari.
At infidelium mens graue
in illo scandalum ꝑtulit:
cum eum post tot miracu¬
la morientem uidit. Tinde
et paulus dicit. Nos autẽ
predicamus xp̃m crucifi¬
xum. uideis quidem scan¬
dalum: gentibus autem
stulticiam. Stultum quip¬
pe hominibus uisum est:
ut pro hommibz auctor ui¬
te morcretur. et inde contͤ
cum homo scaidalum sũp¬
sit: unde ccian plus debi¬
tor fieri deburi Nam tanto
deus ab homiubus dignꝰ
honorandus st: quanto
prohõib ⁊ ĩdigna suscit.¬
lc.ixͨ. Qud est ergo di¬
ccre beatus et qui nõ fue¬
rit scandalizitus in me.
insi aꝑta uoe abiecciorẽ
mortis sue humilitatin¬
q signare: Ac si patener
dicas. Mira uidẽ fach: s
abiecta perpti non doig¬
nor. Quia ego moxndo
te subsequor cauenum
ualde est hommibs. ne
in me mortan desiciant

Expanded text:
nt, mortui resurgunt, pauperes evangelizantur, et beatus est qui non fuerit scandalizatus in me. Visis tot signis, tantisque virtutibus, non scandalizari quisquam potuit, 1454 sed admirari. Sed infidelium mens grave in illo scandalum pertulit, cum eum et post tot miracula morientem vidit. Unde et Paulus dicit: Nos autem praedicamus Christum crucifixum, Judaeis quidem scandalum, gentibus autem stultitiam . Stultum quippe hominibus visum est ut pro hominibus auctor vitae moreretur; et inde contra eum homo scandalum sumpsit, unde etiam plus debitor fieri debuit. Nam tanto Deus ab hominibus dignius honorandus est, quanto pro hominibus et indigna suscepit. Quid est ergo dicere: Beatus qui non fuerit scandalizatus in me, nisi aperta voce abjectionem mortis suae humilitatemque signare? Ac si patenter dicat: Mira quidem facio, sed abjecta perpeti non dedignor. Quia ergo moriendo te subsequor, cavendum valde est hominibus, ne in me mortem despiciant,
Abbreviated transcription (Latin):
maguus: iusta et uelox
nunis. Uox diei domini a¬
mara: tribulabitur ibi for¬
tis. Dies ire dies illa: dies
tribulaciomis et angustie.
Oies calamitatis et miscri
e: dies tenebrarum et caligi¬
nis. Dies nebule et turbi¬
is:. dies tube. et clangoris.
per prophetam dicit. Adhus
scmel et ego moucho non
solum terram: sed et celui.
mouit et terra non subsist.
Quis ergo frrat cum celũ
mouerit: Quid autem ter¬
rores quos cerminus insi
sequentis ire precones dixe¬
ri: Unde et considerare
necesse est: quia ab illa tri¬
bulacione ultima tantũ
sunt tribulaciones iste di¬
similes. quantum a potẽ¬
cia uidicis persona preco¬
nis distat. Illum ergo diẽ
fratres km̃i tota int̃encio¬
ne cogitate. uitam corrigi¬
te. mores mutate. mala
temptancia resistendo uin¬
cite: perpetrata autem fleti¬
bus punite. aduentum
namqz eterm iudicis tan¬
to securiores quandoq iu¬
debitis: quanto nunc di¬
screcioncin illius tiendo
preuenitis

Expanded text:
magnus, juxta et velox magnus, juxta et velox nimis. Vox diei Domini amara, tribulabitur ibi fortis. Dies irae, dies illa, dies tribulationis et angustiae, dies calamitatis et ae, dies tenebrarum et caliginis, dies nebulae et turbinis, dies tubae et clangoris . per prophetam dicit: Adhuc semel, et ego movebo non solum terram, sed etiam et movit, et terra non subsisquis ergo ferat, cum coelum moverit? Quid autem terrores quos cernimus, nisi sequentis irae praecones dixerimus? Unde et considerare necesse est quia ab illa tribulatione ultima tantum sunt, istae tribulationes dissimiles quantum a potentia judicis persona praeconis distat. Illum ergo diem, fratres charissimi, tota intentione cogitate, vitam corrigite, mores mutate, mala tentantia resistendo vincite, perpetrata autem fletibus punite. Adventum namque aeterni judicis tanto securiores quandoque videbitis, quanto nunc districtionem illius timendo praevenitis
Abbreviated transcription (Latin):
liter apparent: ut districte
tunc a nobis crigant hoc
quod nos modo inuisibiliᷤ
conditor equanmniter ꝑ¬
portat. ubi et subditur. Et
tunc uidebunt filium ho¬
minis uementem in nubi¬
bus in potestate magna.
et maiestate. Ac si aꝑte di¬
ceretur. In potestate et ma¬
iestate uisuri sunt:quem
in humilitate positum au¬
dire noluerunt. Ut uirtu¬
tem eius tantotunc distric¬
cius senciant quanto nũc
ceruicem cordis ad eius pa¬
cienciam non reclinant.
hanc districcionem uẽtu¬
ri iudicis: paulus conside¬
rans ait. horrendum est m¬
cidere in manus dei uiuen¬
tis. Hinc psalmista expri¬
mit dicens. deus manife¬
stus ueniet: deus nr̃ et nõ
silebit. Ignis in conspectu
tuo ardebit: et in cireuitu
eius tempestas ualida. di¬
striccionem quippe ante in¬
sticie tempestas iginisq co¬
mitantur: quia tempestas
ue creditur ĩ eurᷤ compara¬
cione leuigatur. De illo et¬
emm die ꝑ prophetam dici¬
tur. Iuxta est dies domini

Expanded text:
liter apparebunt, ut districte liter apparebunt, ut districte tunc a nobis exigant hoc, quod nos modo invisibilis conditor aequanimiter portat? Ubi et subditur: Et tunc videbunt Filium hominis venientem in nubibus cum potestate magna et majestate. Ac si aperte diceretur: In potestate et majestate visuri sunt quem in humilitate positum audire noluerunt, ut virtutem ejus tanto tunc districtius sentiant, quanto nunc cervicem cordis ad ejus patientiam non inclinanHanc districtionem venturi judicis Paulus considerans, ait: Horrendum est incidere in manus Dei viventis . Hanc Psalmista exprimit, dicens: Deus manifeste veniet, Deus noster, et non silebit. Ignis in conspectu ejus ardebit, et in circuitu ejus tempestas valida . Districtionem quippe tantae justitiae tempestas ignisque comitantur, quia tempestas ve creditur in ejus comparatione levigatur. De illo etenim die per prophetam dicitur: Juxta est dies Domini
Abbreviated transcription (Latin):
li gladio ferienda tradẽtur:
igncas in celo acies uidimꝰ.
ipsumq qui post ea hũa¬
n gencris fusus est sang̾¬
nem corruscantes. Confu¬
sio autem maris et fluc-¬
tuum: nec dum noua ex¬
orta est. Sed cum multa
iam prenunciata cõpleta
sunt: dubium non est ꝙ
sequantur eciam pauca q̃
restãt. Quia scquentium
rerum certitudo est: p̾terita¬
rũ exhibicõ. sc.uiii. Hec noᷤ
fratres knni idcirco dicimꝰ
ut ad cautele studium ue¬
stre mentes cuigilent: ne
securitate torpeant. ne igꝰ¬
rancia languescant. sed sẽ¬
per cas et timor sollicitet ĩ
bono opere: et sollicitudo cõ¬
firmet. pensantes hoc quod
redemptoris nr̃i noce subiũ¬
gitur. Arescentibus homi¬
nibus pre timore et expec¬
tacione: que supuement
mnierso orbi. Nam uirtu¬
tes celorum mouebuntur.
Quid emim dominus iur¬
tutes celorum inisi ange¬
los. archangelos. tronos.
dominaciones. principatᷤ
et potestates appellat:Que
in aduentu districti iudi¬
cis nr̃i. tunc oculis iusibi¬

Expanded text:
li gladio ferienda traderetur, igneas in coelo acies vidimus, et ipsum qui postea humani generis fusus est sanguinem coruscantem. Confusio autem maris et fluctuum necdum nova exorta est; sed dum multa jam praenuntiata completa sunt, dubium non est quin sequantur et pauca quae restant, quia sequentium rerum certitudo est praeteritarum exhibitio. 1437 2. Haec nos, fratres charissimi, idcirco dicimus, ut ad cautelae studium vestrae mentes evigilent, ne securitate torpeant, ne ignorantia languescant, sed semper eas et timor sollicitet, et in bono opere sollicitudo confirmet, pensantes hoc quod Redemptoris nostri voce subjungitur: Arescentibus hominibus prae timore et exspectatione quae supervenient universo orbi. Nam virtutes coelorum movebuntur. Quid etenim Dominus virtutes coelorum nisi angelos, archangelos, thronos, dominationes, principatus et potestates appellat, quae in adventu districti judicis nostris tunc oculis visibi
Abbreviated transcription (Latin):
inuenire desiderans. senescẽ¬
tem mundum que mala
sequantur demnciat: ut
nos abeius amore compe¬
scat. Appropinquantem ciꝰ
terminum: quante percus-¬
siones preuemiant innote¬
scit.ut si deum metuere in
tran quillitate nolumus
uicinum cus iudicium
uel percussionibus attriti
tuncamus. Huic etenim
leccioni sancti euuangelii
quam modo ur̃a fraterni¬
tas audit: paulo supe¬
nus dominus premisit
dicens. Exurget gens con

Expanded text:
invenire desiderans, senescentem mundum quae mala sequantur denuntiat, ut nos ab ejus amore compescat. Appropinquantem ejus terminum quantae percussiones praeveniant innotescit, ut si Deum metuere in tranquillitate non volumus, vicinum ejus judicium vel percussionibus attriti timeamus. Huic etenim lectioni sancti Evangelii, quam modo vestra fraternitas audivit, paulo superius Dominus praemisit, dicens: Exsurget gens
Abbreviated transcription (Latin):
tenditq manum. et apprclx̃¬
sam intulit in archam. Ex¬
pectatis autem ultra septẽ
diebus aliis: rursum dimi
sit columbam ox archa. At
illa uenit ad eum ad uespe¬
rum: portans ramum oli¬
ue uirentibus folis i ore
suo. Intellexit ergo noc qd̃
cessassent aque super terrã.
expectauitq nichilominuᷤ
septem alios dies: et emisit
columbam. que non est re¬
uersa ultra ad cum. lẽ .iii.
mo anno. primo mẽ¬
se. prima die mensis.
mminute sunt aque super
terram. Et aperiens noc tectũ
arche aspexit. uiditq qd̃ ex¬
sicrata esset. superficies terre.
Mense secundo. septima et ui¬
cesima die mensis: arefacta
est terra. Loquutus est autẽ¬
deus ad noc dicens. Egredec
li tui et uxores filiorum tu¬
orum tecum. Cuncta animã¬
cia que sunt apudte ex om̃i
carne: tam in uolatilibus
qmͣ in bestiis. et unuersis
reptilibus que reptant suꝑ
terram educ tecum: et ingre¬
dimini super eam. Crescite ⁊
multiplicamini super eam.

Expanded text:
tenditque manum, et apprehentenditque manum, et apprehensam intulit in arcam. Exspectatis autem ultra septem disit columbam ex arca. At illa venit ad eum ad vesperum: portans ramum olive virentibus foliis in ore suo. Intellexit ergo Noe quod cessassent aquae super terram. Exspectavitque nihilominus septem alios dies: et emisit columbam, quae non est reversa ultra ad eum. C. XXII. no Noe, primo mense, prima die mensis, imminute sunt aque super terram et aperiens Noe tectum arche aspexit viditque, quod exsiccata esset superficies terre. Et: Mense secundo, septima et vicesima die mensis, arefacta est terra locutusque est Dominus ad Noe dicens: Egredere lii tui, et uxores filiorum tuorum tecum: cuncta animantia quae sunt apud te, ex omni carne, tam in volatilibus quam in bestiis et universis reptilibus quae reptant super terram, educ tecum, et ingredimini super terram: crescite et multiplicamini super eam.
Abbreviated transcription (Latin):
datus est autem deus
noc. cunctorumq animã¬
cium: ct omnium iumen¬
torum que erant cum co ĩ
archa. adduxit sp̃m super
terram. et inmmute sunt
aque et clausi sunt fontes
abyssi. et catharacte celi: et
prohibite sunt pluinie de ce¬
lo. Eeuerseqz aque de terra.
cuntes. et redeuntes: et cepe¬
runt minui post centum
quinquaginta dies. Req̃s¬
uit archa mense septimo. ui¬
cesima septima dic mensis
suꝑ montes armenie. At ue¬
ro aque ibant et decrescebãt
usq ad decimum mensem.
Decuno cnim mensc primo
die mensis appaniciunt ca¬
cumina montium. Lc.ii.¬
unqz transissent qua¬
draginta dies: aperiẽs
noe fenestram arche quam
fecerat. dimisit coruum. Qui
egrediebatur et non reuerteba¬
tur: donce siccarentur aque
super terram. Emisit quoq
columbam post eum. ut ui¬
deret si iam cessassent aque
super faciem terre. Que cum
non inuenisset ubi requiesce¬
ret pes cuis: reuersa est ad cũ
i archani. Aque enim erant
super unuuersam terramn. Ex¬

Expanded text:
datus autem Deus Noe cunctarumque animantium et omnium iumentorum quae erant cum eo in arca adduxit spiritum super terram et inminutae sunt aquae et clausi sunt fontes abyssi et cataractae caeli et prohibitae sunt pluviae de caelo reversaeque aquae de terra euntes et redeuntes et coeperunt minui post centum quinquaginta dies requievitque arca mense septimo vicesima septima die mensis super montes Armeniae at vero aquae ibant et decrescebant usque ad decimum mensem decimo enim mense prima die mensis apparuerunt cacumina montium cumue transissent quadragrce quam fecerat: dimisit corvum. Qui egrediebatur et revertebatur donec siccarentur aque super terram. Emisit quoque columbam post eum: ut videret si jam cessassent aque super faciem terre. Que cum non invenisset ubi requiesceret pes ejus, reversa est ad eum in arcam: aquae enim erant super universam terram: ex
Abbreviated transcription (Latin):
uos in terrain car¬
meli: ut comederetis fruc¬
tum cius. et optima illiuᷤ.
Et ingressi cõtammastis
terram meam. et heredita¬
tem meam posuistis ĩ ab
hominacionem. Saccido¬
tes non dixtrunt. ubi ẽ
dominus: Et tenentes legẽ:
nescierunt me. Et pastores
preuaricati sunt in me: et
prophete prophetau̾ũt in
baal: et ydola secuti sunt.
Propterea ad huc iudicõ
contendam uobiscum: a¬
it dominus.

Expanded text:
os in terram Carmeli ut comederetis fructum eius et optima illius et ingressi contaminastis terram meam et hereditatominationem. Sacerdotes non dixerunt: Ubi est Dominus? et tenentes legem nescierunt me, et pastores praevaricati sunt in me: et prophetae prophetaverunt in Baal, et idola secuti sunt. Propterea adhuc judicio contendam vobiscum, ait Dominus,
Abbreviated transcription (Latin):
cordis deuocione tendamuᷤ.
nec tencamus uiam uete¬
ris uite. sed diuinis man¬
datis humiliter obsequen¬
tes: uiam mutemus. et q̃
precepit dominus ambu¬
lemus. ut ad pr̃iam ueni¬
re ualcamus: ubi sine fine
cum ip̃o domino gaudea¬
mus. Dia cium hõminis
est uita cius. Qui male i¬
uis: niamtenet crroris. qͥ
bene uiuit: per uiam gra¬
ditur ueritatis. Qua ꝓpter
mus bene per fidem: ut per¬
nemainus ad speciẽ. Ubi
plenum ent gaudiũ nr̃m:
desiderium ñm¬

Expanded text:
cordis devotione tendamus. cordis devotione tendamus. Nec teneamus viam veteris vitae, sed divinis mandatis humiliter obsequentes, viam mutemus, et in qua praecepit Dominus ambulemus, ut ad patriam pervenire valeamus, ubi sine fine cum ipso Domino gaudeamus. Via enim hominis est vita ejus. Qui male vivit, viam tenet erroris; qui bene vivit, per viam graditur veritatis. Quapropter mus bene per fidem, ut perveniamus ad speciem , ubi plenum erit gaudium nostrum, desiderium n
Abbreviated transcription (Latin):
dem regnatur:. sed a quo ꝓ
infidelitatis crimine puni-¬
atur. quia ab imo diuini¬
tatis ab altero carnis ueri¬
tas denegatur. Inde hisdem
muncribus confunditur
eciam nestorius: qui xpm
non alia deo et alia homini
sed uni deo homini. cadem
munera obtulisse simplici¬
ter. Non ergo diuidatur in
ꝑsonis: qui non inuenit
diuisus in donis. Propter¬
ca quippe unus idemqr i¬
stis muneribus honorat᷑:
ut unus idemqz deus et hõ
cognoscatur. Ista magoꝵ
oblacio. confundit eciam
caticetis in saniam: qui
non nult in xp̃o. utramq
ueram predicare naturam.
Ueritatem ꝯiuppe istorum
mumerum tollit: dum in
xp̃o uniam naturam predi¬
care contendit. Nos itaq
dilectissimi fratres offeram᷑
xp̃o indubitanter in fide. ꝙ
magrobtulisse cognoscun¬
turmñ munere: ut uere di¬
uinitatis humanitatisq
confessio. ipsa sit apud xpi¬
stum nr̃a fidelis oblacio.
hec muncra cum magis.
unaniiiter offeramus.⁊
ad regionez scõrui tota

Expanded text:
dem regatur , sed a quo pro dem regatur , sed a quo pro infidelitatis crimine puniatur: quia ab uno divinitatis, ab altero carnis veritas denegatur. In iisdem muneribus confunditur etiam Nestorius, qui nitinon alia Deo et alia homini, sed uni Deo homini eadem munera obtulisse suppliciter. Non ergo dividatur in personis, qui non invenitur divisus in donis. Propterea quippe unus idemque istis muneribus honoratur, ut unus idemque Deus et homo cognoscatur. Ista Magorum oblatio confundit etiam Eutychetis insaniam, qui non vult in Christo utramque veram praedicare naturam. Veritatem quippe istorum munerum tollit, dum in Christo unam naturam praedicare contendit. 11. Nos itaque, dilectissimi fratres, offeramus Christo indubitanter in fide, quod Magi obtulisse cognoscuntur in munere: ut verae divinitatis humanitatisque confessio ipsa sit apud Christum nostra fidelis oblatio. Haec munera cum Magis unanimiter offeramus, et ad regionem sanctorum tota
Abbreviated transcription (Latin):
tes adorauerunt cum. Et a¬
pertis thesauris sius obtu¬
lerunt ei munera. aurum.
thus. et mirram. Per ista
tria munerum genera: in
uno codemq xp̃o. et diuina
maiestas. et regia potestas.
et humana mortalitas ĩ¬
timatur. Thus enim ad sa¬
crificium. aurum ꝑtinet
ad tributum: mirra ad se¬
pulturam pertinet mortu¬
orum. Omnia hec. sca fideᷤ
xp̃o ueraciter offerre non de¬
sinit: dum unum eundẽ¬
q uerum deum. uerum re¬
gem. uerumq hominẽ cre¬
dit: ut uere pronobis mor¬
tuum ⁊ ueraciter recogno¬
scat. In oblacione thuris ꝯ¬
funditur arrius: qui soli
pñ sacrificium offerri debe¬
re contendit.in oblacione
mirre confunditur mani¬
cheus: qui xp̃m uere mor¬
tuum n pro nr̃a salute nõ
credit. In auro uero. simul
uterqz confunditur: quia ⁊
manicheus de semme daiid
secundum carnem natum
non credidit regem: et arri¬
us deo unigenito naturalẽ
ad signare nititur seruitu-¬
tem. Proinde uterqz non
expietur regem a quo perfi-¬

Expanded text:
tes adoraverunt eum; et ates adoraverunt eum; et apertis thesauris suis obtulerunt ei munera, aurum, thus et myrrham . Per ista tria munerum genera, in uno eodemque Christo et divina majestas, et regia potestas, et humana mortalitas intimatur. Thus enim ad sacrificium, aurum pertinet ad tributum, myrrha ad sepulturam pertinet mortuorum. Omnia haec sancta fides Christo veraciter offerre non desinit, dum unum eumdemque verum Deum, verum regem, verumque hominem credit, et vere pro nobis mortuum veraciter recognoscit. 562 10. In oblatione thuris confunditur Arianus, qui soli Patri sacrificium offerri debere contendit: in oblatione myrrhae confunditur Manichaeus, qui Christum vere mortuum pro nostra salute non credit: in auro vero simul uterque confunditur, quia et Manichaeus de semine David secundum carnem natum non credit regem, et Arianus Deo Unigenito naturalem assignare nititur servitutem. Proinde uterque non experietur regem, a quo per fi
Abbreviated transcription (Latin):
puer iste creauit: et magi
ad se uenientibus preuiã
deputauit. Iste puerquidẽ
in presepe paruulus collo¬
catus. sed magnus in celo
mirabiliter operatus. ꝑii̾¬
tit se manibus in terra por¬
tari: sed precepit sibi celestia
famulari. Quid est ergo
quod infantilem attẽdis
ctatem. et eius diuinamñ
intelligis potestatem: Sic
fuit ueraciter intimanda
pueri huius naturalis di¬
uinitas. et naturalis hu¬
manitas: ntraq nat᷑alit̾
fusa: ñ a se ĩuicẽ separata.
Ipsum enim habuit ma¬
ria filium de se natum: cu¬
i stella debitum seruitutis
echibuit famulatum. Ip-¬
sum cundemqz maria ĩ beth¬
leem deum hominem pepe¬
rit: quem stella magis in
oriente positis nunciauit.
Magi ergo uenerunt: et fi¬
lium uirginis unum eũ¬
demqz deum hominem co¬
gnouerunt. Deniq attẽde
quid obtulcrunt: et cogno¬
sec quid crediderunt. Refert
enim euuangelista. quia
intrantes dom̃umn muc¬
nerunt puerum cum ma¬
ria matre eius: et prociden¬

Expanded text:
puer iste creavit, et Magis puer iste creavit, et Magis ad se venientibus praeviam deputavit. Iste puer in praesepi quidem parvulus collocatur, sed magnus in coelo mirabiliter operatur. Permittit se manibus in terra portari, sed praecipit sibi coelestia famulari. Quid est ergo quod infantilem attendis aetatem, et ejus divinam non intelligis potestatem? Sic fuit veraciter intimanda pueri hujus naturalis divinitas, et naturalis humanitas, utraque naturaliter onfusa, nec a se invicem separata. Ipsum enim habuit Maria filium de se natum, cui stella debitae servitutis exhibuit famulatum. Ipsum eumdemque Maria in Bethlehem Deum hominem peperit, quem stella Magis in Oriente positis nuntiavit. Magi ergo venerunt, et filium Virginis unum eumdemque Deum hominem cognoverunt. 9. Denique attende quid obtulerunt, et agnosce quid crediderunt. Refert enim evangelista quia intrantes domum, invenerunt puerum cum Maria matre ejus: et prociden
Abbreviated transcription (Latin):
gnitas propria: non mali¬
guitas aliena. Morietur. ñ¬
nonut tu infidelis regnes.
in seculo: sedut secum regrͣe
faciat fideles in celo. Morietͤ
non ut regnum amittat.
sed ut regnaturos adqui¬
rat.me. choretur non ut
perdat breuem uitam: sod
ut conferat sempitemam.
eorietur ñ ut seriis iniq̃¬
tatis: sedut dominus may¬
statis. morietur nõ uin¬
culo necessitatis: sed propo¬
sito uoluntatis. Morietur
mirabiliter. morietur mise¬
ncorditer: morietur singu¬
lariter. Morict ꝑ propriam
potestatem: ut suam in oĩ¬
bus impleat uoluntatẽ.
Ad hoc enun miscricordit
morietur: ut resurgens cũc¬
tis gentibus dominetur.
Morietur ergo sicut unus.
ipse quidem quem deum
hominem concepit fides u¬
ginis: et deũ et hominem
peperit fecunditas uirgina¬
lis.Sz nescis ueram huius
pucri dignitatem. attende
stellam in celo fulgentem.
magos precedentem: et itͦer
ignorantibus ostendentẽ.
Hec stella nunqmͣ ante ap¬
paruit. quia nunc eam ꝑ¬

Expanded text:
gnitas propria, non malignitas propria, non malignitas aliena. Morietur non ut tu infidelis regnes in saeculo, sed ut secum regnare faciat fideles in coelo. Morietur non ut regnum amittat, sed ut regnaturos acquirat. Morietur non ut perdat brevem vitam, sed ut conferat sempiternam. Morietur non ut servus iniquitatis, sed ut Dominus majestatis. Morietur non vinculo necessita is, sed proposito voluntatis. Morietur mirabiliter, morietur misericorditer, morietur singulariter, morietur per propriam potestatem, ut suam in omnibus adimpleat voluntatem. Ad hoc enim misericorditer morietur, ut resurgens cunctis gentibus dominetur. Morietur ergo sicut unus, et quidem, quem Deum hominem concepit fides virginis, et Deum hominem peperit fecunditas virginalis. 8. Si nescis veram hujus pueri deitatem, attende stellam in coelo fulgentem, Magos praecedentem, et iter ignorantibus ostendentem. Haec stella nunquam ante apparuit, quia nunc eam
Abbreviated transcription (Latin):
maiestatem non potes ef¬
fugere. fugit enim non for¬
midine humana: sed di¬
spensacione diuina. fugit.
non necessitate sed potesta¬
te. ĩ deo autem dignatus ẽ
in egyptum fugere: ut post¬
ea crucem dignaretur ascẽ¬
dere. Et illa potestate puer la¬
tuit in egypto: qua potestate
inuenis pependit in ligno.
duus enim idemq est mor¬
tis susceptor uiteq largitor.
uus idemqz immortalis
ec patre. mortalis ex mat̾.
propria potestate moriens:
propria potestate resurgens
Iste itaq puerqui natus ẽ.
ideo non inuenitur in mu-¬
mnero panuulorum moriẽ¬
tium: qui a ipse est expesta¬
cio gentium. Sangius
huius pucri. propterea nõ
nem peccatorum. Et illi om¬
nes pueri in aniter moreren¬
tur: nisi huras pueri san¬
guine saluarentur. Iste qui¬
dem puer certissime morie¬
tur: qͥa si mori nollet. nul¬
latenus nasceretur. Moriet᷑
autenz: non ut impleat se¬
uiciam tuam: sed ut ꝑfici¬
as mansuetudinem suam.
faciet enim cum mori beni¬

Expanded text:
majestatem non potes efmajestatem non potes effugere. Fugit enim non formidine humana, sed dispensatione divina; fugit non necessitate, sed potestate. Ideo autem dignatus est in Aegyptum fugere, ut postea crucem dignaretur ascendere; et illa potestate puer latuit in Aegypto, qua potestate juvenis pependit in ligno. Unus enim idemque est mortis susceptor, vitaeque largitor: unus idemque immortalis ex Patre, mortalis ex matre; propria potestate moriens, propria potestate resurgens. 7. Iste itaque puer qui natus est ideo non invenitur in numero parvulorum morientium, quia ipse est exspectatio gentium. Sanguis 561 hujus pueri propterea non t peccatorum; et illi omnes pueri inaniter morerentur, nisi hujus sanguine salvarentur. Et iste quidem puer certissime morietur, quia si mori nollet, nullatenus nasceretur. Morietur autem, non ut impleat saevitiam tuam, sed ut perficiat mansuetudinem suam: faciet enim eum mori beni
Abbreviated transcription (Latin):
tur quid de hoc puero uolu¬
isti: et tamen non solum
istum puerum non inue¬
isti: sednec illis pueus
aliquid nocuisti: immo
inscins quod illis proderat
am facti sunt martires. qͥ
ꝑ infanciam suai fue-¬
rant innocentes: quando
per graciam huius puen
pro eo meruerunt mori. pͥ¬
usqm eum possent coram
homimbus confiteri. Iste
puer qui mundũ creauit.
qui mundum regit. qui
omnia quecumq̃ uult
facis. qui cuncta mirabi¬
li atqz insuperabili diuini¬
tate dispoint hoc ordinai:
boc egit. ut per tuam inui¬
diam furiosam. illi pucri
mortem susciperent procio¬
san: et quod cis ad salutẽ
tuam prestare non possis
amicus hoc ad dampnaci¬
onein tuam faceres inimi¬
cus. Ad hoc ergo ce ꝑmisit
infantes occidere: ut illos
de te faceret triumphare . Te
ergo ꝑmisit ad nequiciam:
illos perduxit ad palmai.
Unus enim idemqz est dñs
ommpotens. qui paruulus
uagiens unus idemq est:
qui tuam crudelitatem di¬
gnatus est fugere. cuius

Expanded text:
tur quid de hoc puero volutur quid de hoc puero voluisti. Et tamen non solum istum puerum non invenisti, sed nec illis pueris aliquid nocuisti: imo inscius, quod illis proderat, am facti sunt martyres, qui per infantiam suam fuerant innocentes: quando per gratiam hujus pueri pro eo meruerunt mori, priusquam eum possent coram hominibus confiteri. Iste itaque puer, qui mundum creavit, qui mundum regit, qui omnia quaecunque vult facit, qui cuncta mirabili atque insuperabili ordine disponit, hoc ordinavit, hoc egit, ut per tuam invidiam furiosam illi pueri mortem susciperent pretiosam, et quod eis ad salutem tuam praestare non posses amicus, hoc ad damnationem tuam faceres inimicus. Ad hoc ergo te permisit infantes occidere, ut illos de te faceret triumphare. Te ergo permisit ad nequitiam, illos perduxit ad palmam. Unus enim idemque est Dominus omnipotens, qui parvulus vagiens; unus idemque est, qui tuam crudelitatem dignatus est fugere, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
de hoc mundo: sed ꝑ ipsũ re¬
gnatur in mundo. ipse ẽ
cnim sapiencia der:que di¬
cit in prouerbiis. Per me
reges regnant. Puer iste
uerbum dei est. Puer iste:
uirtus et sapiencia dei est.
Si potes contra dei sapien¬
ciam cogita. In tuam per¬
niciam uersaris et nescis.
Tu enim regnum nulla¬
tenus habisses: insi abi¬
sto puero qui nunc natu
est accepisses. Puer iste qͥ¬
nunc a magis dicitur rex
indeorum: idem creator est
et dominus angelorum. Qͣ¬
propter cuius tines infan¬
ciam nascentis: magis ti¬
mere debes ommpotenciã
iudicantis. Noli ergo time¬
re eum regni tui successorẽ:
sed time infidelitatis tue iu¬
stissimum dampnatorem.
utinam eum magis ado¬
rantibus eciam tu pariter
adorares: et non adeum
fraudulenta calliditate a¬
credulitas impia:o nequi¬
cia fraudulẽta. Si adorarei¬
stum puerum certissime
disponebas. quare pro illo
multos pueros occidebas:
Sanguis in nocentum quẽ
crudeliter effudisti. attesta¬

Expanded text:
de hoc mundo, sed per ipsum rede hoc mundo, sed per ipsum regnatur in mundo. Ipse est enim Sapientia Dei, quae dicit in Proverbiis: Per me reges regnant . Puer iste Verbum Dei est, puer iste Virtus et Sapientia Dei est. Si potes, contra Dei Sapientiam cogita. In tuam perniciem versaris, et nescis. Tu enim regnum nullatenus habuisses, nisi ab isto puero qui nunc natus est, accepisses. Puer qui nunc a Magis dicitur Rex Judaeorum, idem Creator est et Dominus angelorum. Quapropter, cujus times infantiam nascentis, magis timere debes omnipotentiam judicantis. Noli eum timere regni tui successorem, sed time infidelitatis tuae justissimum damnatorem. 6. Utinam eum, Magis adorantibus, etiam tu pariter adorares, et non ad eum Magos fraudulenta calliditatecredulitas impia! O nequitia fraudulenta. Si adorare istum puerum certissime disponebas, quare pro illo multos pueros occidebas? Sanguis innocentum, quem creduliter effudisti, attesta
Abbreviated transcription (Latin):
preciosus in stellis. Cuius
natiuitate compta herodeᷤ
turbatus est: et omns ihx¬
rosoluna cum co. Quid est
quod sic turbaris herodes. qͦ¬
niam natum regem iude¬
orum audisti: Turbaris su¬
spiciombus agitaris: ñi¬
die stimulis inflammariᷤ
ct ob hoc natum regem occi¬
dere conaris. In anis est ista
turbacio tua: et uana pror¬
sus est cogitacio tua. Rex
iste qui natus est: non ue¬
int reges pugnando supe¬
rare. sed moriendo mirabi¬
liter subiugare: nec ideo
natus est ut tibi succedat.
sed ut in eum mundus fi¬
deliter credat. Ueint enim ñ
ut pugnet uiuus sed ut
triumpbet occisus: nec ut
sibi de aliis gentibus au¬
ro exercitum querat. sedut
pro saluandis gentibus
preciosum sanguinẽ fũdat.
ĩn aniter inuidendo timu-¬
isti successorem. quem cre¬
dendo debiuisti querere sal¬
uatorem: quia si in eum
crederes cum eo regnares: et
sicut ab illo teniusti tempo¬
rale regnum. acciperes e¬
ciam sempiternum. Huiꝰ
enun pueri regnum non ẽ

Expanded text:
pretiosus in stellis: cujus pretiosus in stellis: cujus nativitate comperta, Herodes turbatus est, et omnis Hierosolyma cum illo . 5. Quid est quod sic turbaris, Herodes? Quoniam natum regem Judaeorum audisti, turbaris, suspicionibus agitaris, invidiae stimulis inflammaris, et ob hoc natum regem occidere conaris. Inanis est ista turbatio tua, et vana prorsus cogitatio tua. Rex iste qui natus est non venit reges pugnando superare, sed moriendo mirabiliter subjugare; nec ideo natus est ut tibi succedat, sed ut in eum mundus fideliter credat. Venit enim, non ut pugnet vivus, sed ut triumphet occisus; nec ut sibi de aliis gentibus auro exercitum quaerat, sed ut pro salvandis gentibus pretiosum sanguinem fundat. Inaniter 560 invidendo timuisti successorem, quem credendo debuisti quaerere salvatorem: quia si in eum crederes, cum eo regnares; et sicut ab illo accepisti temporale regnum, acciperes etiam sempiternum. Hujus enim pueri regnum non est