comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
militudine. ab ipsarũ facultatũ necesse est formas etiã locorũ qui eisdem fa¬
cultatibus deseruiunt cõmunitatis discrepantias dicamus. Dialectica igitur¬
facultas oocibi tantũ considerat. Niesis uero est sine circũstantus quȩstio. Redie¬
ricauero de hypodiesibus id est quȩstionibus cir cũstantiarũ multicudine bi¬
clusis tractat acdisserit. Circũ stantiȩ uero sunt. quis. quid. ubi. quando cur.
quomodo quibus amminiculis. Rursus dialectica quidẽ siquando eircũ¬
stantias ueluti personã factũuealiquod ad disputationẽ sumit non principalit̃
sed ominem um ad thesinde qua disserit transfert. Rediori cauero si thesin
assup̃serit ad hypotesui trahit : & utraq: suã quidẽ matheriam tractat. sed
alterius assunut ut maiore insua materia facultatenitatur. Rursus di¬
alectica interrogatione & responsiꝗne constricta est : Redorica uero rem
ꝓpositã perpetua oratione decurrit. Itẽ dialectica perfectis uatur syllogis mus:

Expanded text:
militudine, ab ipsarum facultatum necesse est formis etiam locorum qui eisdem facultatibus deserviunt communitates discrepantiasque ducamus. Dialectica facultas igitur thesim tantum considerat. Thesis vero est sine circumstantiis quaestio. Rhetorica vero de hypothesibus, id est de quaestionibus circumstantiarum multitudine inclusis, tractat et disserit. Circumstantiae vero sunt: quis, quid, ubi, quando, cur, quomodo, quibus adminiculis. Rursus dialectica quidem si quando circumstantias, veluti personam factumve aliquod ad disputationem sumit, non principaliter, sed omnem ejus vim ad thesim, de qua disserit transfert. Rhetorica vero si thesim assumpserit, ad hypothesim trahit, et utraque suam quidem materiam tractat, sed alterius assumit, ut proniore in sua materia facultate nitatur. Rursus dialectica interrogatione ac responsione constricta est. Rhetorica vero rem propositam perpetua oratione decurrit. Item dialectica perfectis utitur syllogismis.
Abbreviated transcription (Latin):
deste postulantis uerecundiae ꝑnegass&. ipsi
qͦdãmͦ iuris int̃p̃ti fieri uideret᷑ iniuria & qđ

Expanded text:
deste postulantis verecundiae pernegasset, ipsi quodammodo juris interpreti fieri videretur injuria, et quod
Abbreviated transcription (Latin):
inmanũ uiri c̃ueniss& ut indubitatũ haber& om̃a
qua fuis sent mulieris. uiri facta dotis nom̃e dicer&
ita Siomã quae fuere mulieris uiri factast̃ dotis nomẽ
mulier in manũ uiri c̃uenit: Sed omã quae fuere
mulieris uiri factast̃ dotis nomẽ Mulier igͥ in manũ
iuri conuenit Maxima ꝓpositio. Causas abeffectis
suis non separari

Expanded text:
in manum viri convenisset, et indubitatum haberetur, omnia quae fuissent mulieris, viri facta dotis nomine, diceretur ita: Si omnia quae fuere mulieris, viri facta sunt dotis nomine, mulier in manum viri convenit; sed omnia quae fuere mulieris, viri facta sunt dotis nomine, mulier igitur in manum viri convenit. Maxima propositio, causas ab effectis suis non separari
Abbreviated transcription (Latin):
locus totus in conditione est constitutus. Posita enĩ conditione sisit antecedens.
et̃ necesse est quod consequitur hoc modo. Sipeperit. cũ uiro concubuit. Antece¬
quid priustẽporesit. quid posterius. Et sepe istase pe uariantur ut id quod po

Expanded text:
locus totus in conditione est constitutus. Posita enim conditione si sit antecedens; esse necesse est quod consequitur, hoc modo: Si peperit, cum viro concubuit, antecequid prius tempore sit, quid posterius; et saepe ista ita variantur, ut id quod po
Abbreviated transcription (Latin):
& sapientiũ iudicia c̃sequam᷑ adquẽ finẽ nr̃ hic
labor & totius oꝑis sũma contendit: S haec hactenꝰ
Nc̃susceptae expositionis oidinẽ ꝑseqͣm᷑. TEXTVS¬
oto igͥ loco causarũ explicato exearũ differen¬
tia in magnis quidẽ causis uł oratoꝵ uł pluloso¬
phoꝵ magna argum̃toꝵ supp&it copia Inuris aut̃
si ñ uberior atfortasse subtilior Puataruidicia in a¬
ximarũ qͥ dẽrerũ inuiris c̃sultoꝵ mͥuident᷑ ẽẽ pruden¬
tia Nã & adsunt multũ & adhibent᷑ in c̃silio & pa¬
tronis diligentib: ad eoꝵ prudentiã confugientib:
hastas ministrant in omĩb: igͥ hns iudiciis inqͥb ex fide
bona ẽ additũ Vbiuͦ &iã ut int̃bonos beneagio port&
illi aequũ bonũ illiqͥd sociũ socio qͥd eũ qui ne gotia
aliena curass& ei cuiꝰ eanegotia fuissent qͥ deũ qui
mandass&. euuecui mandatũ ẽet alt̾um alteri
p̃stareoporter& qͥduirũ uxori qͥd uxoĩe uiro tra¬
ose de consultationib: suis disputare COMMT¬

Expanded text:
 judicia consequamur. Ad quem finem hic noster labor et totius operis summa contendit. Sed haec hactenus. Nunc suceptae expositionis ordinem persequamur. Toto igitur loco causarum explicato, ex earum differentia in magnis quidem causis vel oratorum vel philosophorum magna argumentorum suppetit copia, in vestris autem si non uberior, at fortasse subtilior; privata enim judicia maximarum quidem rerum in iuris consultorum mihi videntur esse prudentia. Nam et adsunt multum et adhibentur in consilia et patronis diligentibus ad eorum prudentiam confugientibus hastas ministrant. in omnibus igitur eis iudiciis, in quibus EX FIDE BONA est additum, ubi vero etiam VT INTER BONOS BENE AGIER OPORTET illi aequum bonum, illi quid socium socio, quid eum qui negotia aliena curasset ei' cuius ea negotia fuissent, quid eum qui mandasset, eumve cui mandatum esset, alterum alteri praestare oporteret, quid virum uxori, quid uxorem viro traose de consultationibus suis disputare. con
Abbreviated transcription (Latin):
tiam p̃ponendam qui syllogismũ tribus tantũ partibus iungunt. Preter ea siqua
ꝓpositio probationis indigeat ut eã ueri fides sequatur. aquo de monstrabitur syl¬
logismo: quocerea qui fieri potest ut recte syllogismus pars syllo gismi simplicis
eẽ dicatur ipsã enĩ ꝓbationẽ ꝓpositionis syllagis mũ uel ex syllogis morẽ neces
His itaq de terminatis. delis potius syllogismis quo

Expanded text:
tiam praeponendam, qui syllogismum putant tribus partibus constare. Praeterea si qua tiam praeponendam, qui syllogismum putant tribus partibus constare. Praeterea si qua propositio probationis indigeat, ut eam veri fides sequatur, aliquo demonstrabitur syllogismo. Quocirca qui fieri potest ut recte syllogismus pars syllogismi simplicis esse dicatur? Ipsam enim probationem propositionis syllogismum, vel ex syllogismo esse necesse est. His itaque determinatis, de his protinus syllogismis quo
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ꝓpestionis et̃ uel assuptionis ꝓbatiodicitur : Cũgttur non ad syllo¬
gismũ sed ad probationẽ uel ad ad sup̃tionẽ cuius ẽꝓbatioreferatur.
non o port& eam syllogismiꝓpͥe partẽ uideri. Nã illud qđ obicipoti
nullus ignorat. quin partes partiũ etiã totius parts eẽ dicantur.
Sed plurimũ refert. utrũ ipsae sint pͥmitꝰ partes totius anscđ arũ parti¬
umpostremitate ponantur. Amplius Sisit ꝑse nota aꝓbabilis ꝓpo¬
sitio Tyllogis musꝓpositione ñ indiget. Quod suꝑ positionis nulla fides est neces¬
se est ut ea ꝓpositio quodã ueluti testimonio ꝓbationis indigeat. Nonigitur syllo¬
gis mus ꝓbatione in eo quod syllogis mͦ est indigebit. sed ꝓpositio sifideꝓpͥafuer
destituta. Idem etiã deassup̃tione dici potest. Quare. manifestũ ẽ eorũ eõ senten¬

Expanded text:
tur, propositionis esse vel assumptionis probatio dicitur. Cum igitur non ad syllotur, propositionis esse vel assumptionis probatio dicitur. Cum igitur non ad syllogismum, sed ad propositionem vel assumptionem cuius est probatio referatur, non oportet eam syllogismi proprie partem videri. Nam illud quod obici potest, nullus ignorat, quin partium partes etiam totius partes esse dicantur; sed plurimum refert utrum ipsae sint primitus partes totius, an in secundarum partium postremitate ponantur. Amplius, si sit per se nota ac probabilis propositio, totus syllogismus probatione non indiget; quod si per se propositionis nulla fides est, necesse est ut ea propositio quodam veluti testimonio probationis indigeat. Non igitur syllogismus probatione, in eo quod syllogismus est, indigebit, sed propositio, si fide propria fuerit destituta. Idem etiam de assumptione dici potest. Quare manifestum est eorum esse senten
Abbreviated transcription (Latin):
Quibus uero plac& taliũ syllogis morũ partes ultra ternariũ numerũ ꝓpa¬
gari hi ꝓbationes ꝓpositionũ atq assũptionũ non putant in syllogis mi par¬
tibus eẽponendas. Neque enĩ ꝓþa̧tionẽ eẽ eui h llogismꝰ possit existere. cui
fidẽ faciens eidẽ cui coniungitui ꝓpositioni faciam ut sit idonea syllogismo
Acꝑ hoc tunc incipit et̃ ꝓpositio syllogisini cũ talis ꝑprobationẽ redditur:
ut exea colligi aliquid possit. Tunc uero colligiexse aliquid potest. cũ ꝓbationis
auxilio potũerit ab auditore concedi. Quocirca menbrũ quoddã & quasi fulcimen¬
tum dubiȩ ꝓpositionis uel asfup̃tionis ꝓbatio eẽ uidebitur: non parsetiam syl¬
logisini. Sed nr̃a sententia his potius accedit : qui intribus eũ partibus consta¬
repnuntiant. Et enĩ quȩlib & ꝓbatio quȩ uel ꝓpositioni uel a suptioni copula¬

Expanded text:
Quibus vero non placet talium syllogismorum partes ultra ternarium numerum propaQuibus vero non placet talium syllogismorum partes ultra ternarium numerum propagati, hi probationes propositionum atque assumptionum non putant in syllogismi partibus esse ponendas, neque enim propositionem esse, de qua syllogismus possit existere, cui fidem faciens eidem cui coniungitur propositioni, faciat ut sit idonea syllogismo. Ac per hoc tunc incipit esse propositio syllogismi, cum talis per probationem redditur, ut ex ea colligi aliquid possit; tunc vero colligi ex se aliquid potest, cum probationis auxilio poterit ab auditore concedi. Quocirca membrum quoddam, et quasi fulcimentum dubiae propositionis vel assumptionis, probatio esse videtur, non pars etiam syllogismi; sed nostra sententia his potius accedit qui tribus eum partibus constare pronuntiant. Etenim quaelibet probatio quae vel propositioni vel assumptioni copula
Abbreviated transcription (Latin):
hiuc ad iunximꝰ ẽ aũt̃ hõ animal a sũptio dr̃: Tertia conclusio nominatur ꝑ quã
ostendimꝰ animal eẽ quifuerit hõ. Sed qm̃ sepe euenit ut ꝓpositionis enunciatȩ
consequentia non sit uerisimlis : ꝓpositioni sepe adiungitur approbatio ꝑ
quã id qđ ẽ ꝓpositũ uerũ eẽ monstretur: Assũptio quoq: sepe ad sidẽ ꝑse non
uidetur idonea. Huic quoq: iuuamen ꝓbationis adiungitur. ut uerũ eẽ uide¬
atur. Quofit ut sepe quinq: parces sepe quattuor interdũtres hypotheti¬
cos syllogis mos habere contingat. Nã quinq: constabit partibus si & ꝓpositio
& assũptio : ꝓbationis indigebunt. Quodsiue ꝓpositio siue assuptio ꝓbatione in¬
digent : quad riꝑtitꝰ eeł syllogismͦ. Qdsi neutra ẽ approbancla. triꝑtitꝰ et̃ re¬
linquitur. In hac uero sententia  marcus tullius eẽ clep̃henditur In recho¬
ricis enĩ syllogis mos quosdãquinq ꝑtitos. quad riꝑtitos et̃ alios cõfirmat

Expanded text:
ic adjunximus, est autem homo, assumptio dicitur, tertia conclusio nominatur, per quam ostendimus esse animal qui fuerit homo. Sed quoniam saepe evenit ut propositionis enuntiate consequentia non sit verisimilis, propositioni saepe adjungitur approbatio, per quam id quod est propositum verum esse monstretur. Assumptio quoque saepe ad fidem per se non videtur idonea, huic quoque juvamen probationis adjungitur, ut vera esse videatur; quo fit ut saepe quinque partes, saepe quatuor, interdum tres hypotheticos syllogismos habere contingat. Nam quinque constabit partibus si et propositio et assumptio probationibus indigebunt; quod sive propositio, sive assumptio probatione indigent, quadripartitus est syllogismus, quod si neutra est approbanda, tripartitus esse relinquitur. In hac vero sententia etiam Marcus Tullius esse deprehenditur: in Rhetoricis enim syllogismos quosdam quinquepartitos, quadripartitos alios esse confirmat.
Abbreviated transcription (Latin):
Ypoteticos syllogis mos quos latine condicionales uocamͦ. alii quin¬
q: tribus alii constare partibus arbitrantur: quorũ mox contro¬
uersiam di iudicabo siprius quibus nominibus talium syllogis¬
morũ partes appellentur ostendero. Qm̃ enĩ om̃is syllogis mus
exꝓpositionibus texitur prima uel ꝓpositio. uel sũptum uocatur : Scđa
uero dicitur assũtio Hisquȩ infertur. conclusio nuncupatur. Cũ enĩ
ita dicimꝰ Si hõ ẽ animalẽ. hõ aut̃ ẽ animal igitur ea quidẽ enuntia

Expanded text:
ypotheticos syllogismos, quos latine conditionales vocamus, alii quinue, tribus alii constare partibus arbitrantur, quorum mox controversiam diiudicabo, si prius quibus nominibus talium syllogismorum partes appellentur ostendero. Quoniam enim omnis syllogismus ex propositionibus texitur, prima vel propositio, vel sumptum vocatur; secunda vero dicitur assumptio, his quae infertur, conclusio nuncupatur. Cum enim ita dicimus: «si homo est, animal est, homo autem est, animal igitur est», ea quidem enuntia
Abbreviated transcription (Latin):
ni& ad occasũ. Hecessitas enĩ ꝓpositionis in consequentiae inmuta bilit
sistit. Itẽ cũ dicimꝰ. si possibile est legilibrũ possibileẽ ad uersũ tertiũ ꝓue niri
rursus necessitas consequentiae conseruataẽ : Nã si possibile ẽ legi librũ. necesseẽ
etiã id esse possibile. ut aduersũ tertiũ ꝑueniatur. Opponantur aut̃ hypothe¬
ticis ꝓpositionib: illae solae. quȩ earũ sub stantiã ꝑ imunt. Substantia uero
ꝓpositionũ hypotheticarũ in eo est : ut earũ consequentiae necessitas ualeat
ꝑmanere. Siquis igitur recte condicionali ꝓpositioni repugnauit. id esti¬
gnabit si monstr& Aͣ non eẽ .a. aut non eẽ B: sed si posit o quidẽ. A ostendit
nonstatĩ consequi eẽ B. sed posse eẽ a. etiam sis terminꝰ non sit. Uelsi negati¬
ticaeꝓposttiones aliae quidẽ affirmatiuae. aliȩ negatiuae sed dehis nc̃ loquor
quȩ in consequentiã positae. in conexione eẽ dicuntur Affirmatiuȩ qui¬

Expanded text:
e immutabilitate consistit. Item cum dicimus : «si possibile est legi librum possibile est ad versum tertium perveniri», rursus necessitas consequentiae conservata est; nam si possibile est legi librum necesse est etiam id esse possibile, ut ad versum tertium perveniatur. Opponuntur autem hypotheticis propositionibus illae solae quae earum substantiam perimunt. Substantia vero propositionum hypotheticarum in eo est, ut earum consequentiae necessitas valeat permanere. Si quis igitur recte conditionali propositioni repugnabit, id effignabit si monstret, aut non esse a, aut non esse b, sed si posito quidem a, ostendit non statim consequi esse b, sed posse esse a, etiamsi b terminus non sit. Vel si negatiticae propositiones, aliae quidem affirmativae, aliae negativae; sed de his nunc loquor quae in consequentia positae in conexione esse dicuntur: affirmativae qui
Abbreviated transcription (Latin):
nas uariassemꝰ : sed id non conuenit. quia condicio naliũ termin ꝓpositionum
indefinito maxiine enũtiantur modo atq idõ superuacuũ iudicaui. determi¬
natarũ scđm quantitatẽ ꝓpositionem quȩrere multitudinẽ. eũ de termina¬
te conditionales ꝓponi non soleant. Fere au hypodieticȩ ꝓpositionos ne uel
ꝑnecessitatẽ quidem. uelꝑ contingens enuntiantur. sedillas maxime inusũ
collo quutions deducuntur quȩ ineẽ sigiufi cant. Om̃ s necessariã tenere con¬
sequentiã uolunt & quȩ in eẽ significant & quibus necessitas additur & quib
dicatio possibilitatis aptatur. Hȩc enĩ terminis applicantur: Necessitas uero
orpodieticaeꝓpositionis & ratio earũ ꝓpositionũ exquibus uingitur. Anterser

Expanded text:
nas variaremus; sed id non convenit, quia conditionalium termini propositionum nas variaremus; sed id non convenit, quia conditionalium termini propositionum indefinito maxime enuntiantur modo. Atque ideo supervacuum iudicavi determinatarum secundum quantitatem propositionum quaerere multitudinem, cum determinatae conditionales proponi non soleant; fere autem hypotheticae propositiones ne per necessitatem quidem vel per contingens enuntiantur, sed illae maximae in usum collocutionis deducuntur, quae inesse significant. Omnes vero necessariam tenere consequentiam volunt, et quae inesse significant, et quibus necessitas additur, et quibus praedicatio possibilitatis aptatur; haec enim terminis applicatur. Necessitas vero hypotheticae propositionis, et ratio earum propositionum ex quibus iunguntur inter se
Abbreviated transcription (Latin):
ditiona les idẽ quattuor p̃dicatiuȩ fiunt. Quosit ut scđm eas quȩ ex quat¬
tuoi p̃dicatiuis conectuntur. decẽmilia faciant cõplexiones : Atq hi nu¬
meritã in prima quã inscđa ł tertia figura sunt inspiciendi. Et nos quidẽ
quantus eẽ ꝓpositionũ numerus posset adscripsimus. Nũ quã tamen
dissimiliter medius terminus enuntiatur. Nãq ut fiat extremorũ con¬
clusio medius terminus interredit. cuius cõmunitas extrema coniungi᷑
Quod simedius diuersis modis inutraq ꝓpositione dicatur. nec cone¬
cuntur extrema: atq ideo nec syllogis mus quidẽ ullus ficripotest
ũpresertĩ neuna quidẽ ꝓpositio dicipossit. inqua medius terminus dis¬
similit̃ enuntiatur. Longe aut̃ multiplex ꝓpositionũ numerus existe¬
r& si in eẽ si in eẽ signisicantes & necessarias & contingentes affirmatiuas. ne¬
gatiuasq ꝓpositiones. ꝑ uni uersales ac particulares. ł oppositas ac sub alter¬

Expanded text:
ditionales, id est quatuor praedicativae fiunt. Quo fit ut secundum eas quae ex quatuor praedicativis conectuntur, decem milia faciunt complexiones. Atque hi numeri tam in prima quam in secunda vel tertia figura sunt inspiciendi. Et nos quidem quantus esse propositionum numerus posset, ascripsimus. Numquam tamen dissimiliter medius terminus enuntiatur: namque ut fiat extremorum conclusio, medius terminus intercedit, cuius communitas extrema coniungit. Quod si medius diversis modis in utraque propositione dicatur, nec conectuntur extrema, atque ideo ne syllogismus quidem ullus fieri potest, cum praesertim ne una quidem propositio dici possit, in qua medius terminus dissimiliter enuntiatur. Longe autem multiplex propositionum numerus existeret, si inesse significantes et necessarias et contingentes affirmativas negativasque propositiones per universales ac particulares, vel oppositas ac subalter
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ partes eõ. catonẽ. uirgiliũ. ciceronẽ. & singulos quicũ qͣ particularerst:
uinitamen totius hominis iungunt atq cõponunt: Neq enĩ homo genꝰ
nec singuli homines species sed partes. quibus totꝰ homo coniungit᷑. Uocis aut̃
in significationes ꝓpͥas diuisiofit. quotiens una uox multa s ignificans ape¬
rit᷑ & eiꝰ pluralitas significationis ostendit᷑. ut cũ dicocanis quod ẽ nomen
& hunc quad rupedem latrantẽq designat. & cȩlestes quoꝰ ad orionii pedẽ
morbidũ micat: Est qͦq alius morindus canis qͥ in moderatã corporis

Expanded text:
mus partes esse Catonem, Virgilium, Ciceronem et singulos qui, cum particulares sint, mus partes esse Catonem, Virgilium, Ciceronem et singulos qui, cum particulares sint, uim tamen totius hominis iungunt atque componunt; neque enim homo genus nec singuli homines species, sed partes quibus totus homo coniungitur. Vocis autem in significationes proprias diuisio fit, quoties una uox multa significans aperitur et eius pluralitas significationis ostenditur, ut cum dico ''canis'' quod est nomen et hunc quadrupedem latrantemque designat et caelestem qui ad Orionis pedem morbidum micat; est quoque alius, marinus canis, qui in
Abbreviated transcription (Latin):
accidentia separam. alter cũ accidens in subiecta diuidimꝰ. tertius cũ accidens
in accidentia secamꝰ. Hoc itafit si utraq eidẽ subiecto in esse iudeantur. Sed
harũ omiũ exẽpla subdenda sunt. quatinꝰ totius huius ratio diuisionis eluceat ÷
Senꝰ diuidimꝰ inspecies cũ dicimꝰ. Animalis alia sunt rationabilia. alia inratio
alia qͥdẽ sunt alba alia nigra alia media. Oportet aut om̃em generis inspe
eres diussonẽ aut induas fieri partes: aut inplures. Sed neq in finite species
eẽ possunt generis nec minꝰduab: Hoc aũt cureueniat posterius demon¬
strandũ est  Totũ uero in partes diuiditur quotiens in eo ex quibus est cõpo¬
sitũ unũ quodq resoluitur ut cũdico Dom aliud÷ tectũ aliud pariete. ali¬
ud fundamenta & hominẽ . anima coniungi& corpore. Cũq hominis dici¬

Expanded text:
accidentia separamus, alius cum accidens in subiecta diuidimus, tertius cum accidens accidentia separamus, alius cum accidens in subiecta diuidimus, tertius cum accidens in accidentia secamus hoc ita fit si utraque eidem subiecto inesse uideantur. Sed harum omnium exempla subdenda sunt quatenus totius huius ratio diuisionis eluceat. Genus diuidimus in species cum dicimus ''animalis alia sunt ratialia pedes habentia, alia cies diuisionem aut in duas fieri partes aut in plures, sed neque infinitae species esse possunt generis nec minus duabus. Hoc autem cur eueniat posterius demonstrandum est. Totum uero in partes diuiditur quotiens in ea ex quibus est compositum unumquodque resoluimus, ut cum dico domus aliud esse tectum, aliud parietes, aliud fundamenta, et hominem anima coniungi et corpore, cumque hominis dici
Abbreviated transcription (Latin):
Necullus liuor id quod etar diuĩ natura ẽ et ignotũ nostris nobis aut inagño labo¬
ne & legentiũ utilitate digestũ obliquis morsibus obtiectationis obfusca dentq potus
uiã studus. nunꝰ i gnoscendo nc̃ etiã cõꝓbando quã frenabonis artib fhringant dũ
quic quid nouũ est imp udenti obstinatione repudiant. Quis enĩ non iudeat plu¬
rimũ ad bonarũ artiũ ualerȩ defectũ si apud mentes hominũ nũ quã sit des¬
peratio displicendi : sed h̃ actenꝰ Nunc diuisionis ipsius nomen diui dendũ est et
scđmunũ quodq diuisionis uocabulũ unius cuiusq proposta ꝓ prietas partesq
actandȩ sunt :Niuisio nãq: multis modis dr̃ Est enĩ diuisiogñris in
ẽ rursus diuislo cũ totũ in ꝓpͥas distribuit᷑ partes : est alia cũ uox multa
significans in significationes ꝓpͥas recipit seclionẽ : Pretereas aũtres ẽ alia diui¬
sio q̃ scđm accidens accidens fieri dicitur: Huiis triplex modus est  cũ sub iectum in

Expanded text:
nec ullus liuor id quod et arduum natura est et ignotum nostris, nobis autem magno et labore et legentium utilitate digestum, obliquis morsibus obtrectationis offuscet; dentque potius uiam studiis, nunc ignoscendo nunc etiam comprobando, quam frena bonis artibus stringant, dum quicquid nouum est imprudenti obstinatione repudiant. Quis enim non uideat plurimum ad bonarum artium ualere defectum, si apud mentes hominum numquam sit desperatio displicendi? Sed si cui secundum unumquodque diuisionis uocabulum uniuscuiusque propositi proprietas partesque tractandae sunt, diuisio namque multis dicitur modis. Est enim diuisio generis in rursus diuisio cum totum in proprias distribuitur partes, est alia cum uox multa significans in significationes proprias recipit sectionem. Praeter has autem tres est alia diuisio quae secundum accidens fieri dicitur. Huius triplex modus est: unus cum subiectum in
Abbreviated transcription (Latin):
s scđm pͥncipalitatẽ naturae secũ simulaliqͥd tra¬
hentis antecedens dr. uł consequens id qđ antece¬
rẽ cũre & postrẽ cepere uocabulũ. TEXTUS¬
eincepsẽ locꝰdia lecticoꝵ ꝓpͥus. ex c̃sequentib: &
antecedentib: & repugnantib: Nã coniuncta
modiẽ ut cohaerere nũ quã possit EOMEΝT
Expedito adiunctoꝵ loco nc̃ deantecedentibus
& c̃sequentib: & repugnantib: disserit Qui locus
cũsitunus intria uel ut mebra diuisus: Marcus
quidẽtulliꝰ. locihuiꝰ uocabulũ tacuit Mihi aut̃
totus conditionalis appellandus uid& Cuiꝰ cũ
ꝓmptissime natura claruerit nom̃ qͦq: ei qͦnos
posiumͦ recte inditũ manifestiꝰ apparebit łm ũigͥ
singularũ partiũ diffinitiõ ꝑ uidendaẽ : Itaq
Antecedens . qͦposito aliud necesse ẽ consequat᷑
qđ simul cũ eare ciure pugnare dr̃ eẽ ñ possit
Antecedentiũ igͥ atq c̃sequentiũ & repugnantiũ

Expanded text:
m principalitatem naturae secum simul aliquid tram principalitatem naturae secum simul aliquid trahentis antecedens dicitur, consequens id quod antecerem, cum re et post rem coepere vocabulum. Deinceps est locus dialecticorum proprius ex consequen- tibus et antecedentibus et repugnantibus. Nam coniuncta,modi est, ut cohaerere nunquam possit. Expedito adjunctorum loco, nunc de antecedentibus et consequentibus et repugnantibus disserit. Qui locus sit unus in tria velut membra divisus est. M. quidem Tullius loci hujus vocabulum tacuit, mihi autem totus conditionalis appellandus videtur. Cujus cum promptissime natura claruerit, nomen quoque ei, quod nos posuimus, recte inditum manifestius apparebit. Primum igitur singularum partium diffinitio prodenda est. Itaque antecedens est, quo posito aliud necesse est consequatur: quod simul cum eo cui repugnare dicitur esse non possit. Antecedentium igitur, atque consequentium, et repugnantiu
Abbreviated transcription (Latin):
locũ aliqͥs accus& pedũ crepitud ep̃hensus eẽ ꝓbabit᷑
uł si fuis se adult̃ incubiculo exumbra corporis de¬
sign& H accũipsis de qͥb quaerit᷑ inspecta eis de
tam̃ intelligunt᷑ adiuncta. Postreuͦsiquas c̃scien¬
tiae maculas pallor rubor titubatioq: ꝓdiderit
Restinctusignis. uel ut siclã factũ aliqͥd extincto
igni uelimꝰ ostendere. ut tutiꝰ notitiã sũ mouen¬
tib tenebris cõmitter&᷑ ltẽ gladius cruentꝰ ꝑatũ
dentib: & c̃sequentib: Illicit naturaeratio c̃side¬
rat᷑. Omã quippesimulst᷑ Nãqđ antecedit sipositũ
sit . statĩ id qđ conseqͥt᷑ utsiponas hominẽ statĩ
animal ee necesse ẽ. Nec ante scđm te̾pus. cẽ dici
potest homo: post uͦ subseqͥ animal. ut ante aliqͥs ap
antecedentia & c̃sequentia nominant᷑. hnc ante
rẽ cũ re & postrẽ. Id circo qđ illud qͥdem ñ scđmtẽ pꝰ¬

Expanded text:
locum aliquis accusetur, pedum crepitu deprehensus esse probabitur; locum aliquis accusetur, pedum crepitu deprehensus esse probabitur; vel si fuisse adulter in cubiculo ex umbra corporis designetur, haec cum ipsis de quibus quaeritur inspecta, eisdem tamen intelliguntur adjuncta. Post rem vero, si quas conscientiae maculas pallor, rubor, titubatioque prodiderit: restinctus ignis, velut si clam factum aliquid exstincto igni velimus ostendere, ut tutius notitiam submoventibus tenebris committeretur. Item gladius cruentus peractum dentibus et consequentibus. Illic enim naturae ratio consideratur. Omnia quippe simul sunt: nam quod antecedit, si positum sit, statim est id quod consequitur, ut si ponas hominem statim animal esse necesse est, nec ante secundum tempus homo dici potest, post vero subsequi animal, ut ante aliquis apantecedentia et consequentia nominantur, hic ante rem, cum re, et post rem. Idcirco quod illud quidem, non se
Abbreviated transcription (Latin):
tebat: In qͦtulliꝰ facete ad trebatiũ iocũ miscuit
dic̃s. Quã quã locꝰ hnc aba diunctis c̃iecturalib:
causis maxime utilis. nihil c̃sultoꝵ iuris pruden¬
tiã uiu&. patereme tam̃ in qͥt nullã susceptioꝑis
partẽ p̃terire nesi in hoclibronihl p̃tertua artis
exẽpla conscripsero tuaȩ tantũ grae uideat᷑ addictus
one tractandus : Nãde factosi quaerit᷑ qͥd uł ante
id uł cũ eo uł post id fuerit. necesse uestigari Ante
rẽ quidẽ hocmꝰ Appanatꝰ. Verisimile eni effecisse
aliquẽ qđ ante efficiendũ parauit Colloqͥa fierun
potuit ut am auerit qͥ sȩpefuerit conlocutꝰ Locus
uelut cũ adaliqͥd faciendũ oportunꝰ locꝰ eligitur
Constitutũ conuuiũ uelut si qͥs constituto ante
c̃uiuio in eo fecisse aliqͥd arguat᷑. capiat᷑q con¬
iestura facti exeo ipso qđ sit coniuuũ constitutũ
Atq hoꝵ om̃ium anterẽ dequaquarit᷑ exẽplasuñ
Cure uͦ. hocmͦ. Pedũ crepitꝰ uelut susse inquẽ piam

Expanded text:
tebat. In quo Tullius facere ad Trebatium locum miscuit dicens, Quanquam locus hic ab adjunctis conjecturalibus causis maxime utilis, nihil consultorum juris prudentiam juvet, patiere me tamen, inquit, nullam suscepti operis partem praeterire, ne si in hoc libro nihil praeter tuae artis exempla conscripsero, tuae tantum gratiae videatur addictus,one tractandus est. Nam de facto si quaeritur, quid vel ante id, vel cum eo, vel post id fuerit necesse est vestigari. Ante rem quidem hoc modo, apparatus; verisimile est enim effecisse aliquem quod ante efficiendum paravit, colloquia fieri enim potuit ut amaverit, qui saepe fuerit collocutus. Locus, velut cum ad aliquid faciendum opportunus locus eligitur. Constitutum convivium, velut si quis constituto ante convivio in eo fecisse aliquid arguatur, capiaturque conjectura facti, ex eo ipso quod sit convivium constitutum, atque horum omnium ante rem de qua quaeritur exempla sunt. Cum re vero hoc modo: Pedum crepitus, velut si isse in quempiam
Abbreviated transcription (Latin):
nea sibi m& quã dissidentia ꝑuidere Idcirco
unũ qͦq: locũ hunc uideri Consentaneoꝵ nãq:
duae st partes. Ante cedens una alt̃a consequens
Nã cũ aliqͦ p̃cedente comitat᷑ alterũ illa sibi
in ipsanature c̃sequentia consentire necesse e
Repugnantiũ uͦ tã & siduce partes st̃ . unu tam̃
utrisq uocabulũ Vtraq prepugnantia nomi
a sedissentiant nullus ignorat. Seo distat
qđ antecedentiũ & c̃sequentiũ duo st̃ nomina
lic& unꝰ utrisq: c̃sensus. Repugnantib: uͦ unũ nom̃
ẽ cũ sit unꝰ in utrisq dissensus Ego eadẽ mens
eadẽq intelligentia erat ei qͥid qđ p̃cedit. & id
qđ comitat᷑ intelligit Neq nfieri potest . ut ante¬
cedens aliqͥd intelligat᷑ nisi in eodẽ qͥd sit c̃sequens
qͥd p̃cedat itẽ repugnans aliqͥd intelli gerene mo
potest nisi intelligat cui repugn&. S qm̃ eadẽra¬
tio potest similia dissimiliaq: ꝑspicere. anteceden¬
tiũ uͦ & consequentiũ consensus quidã & ꝑnaturae

Expanded text:
nea sibimet quam dissidentia praevidere, idcirco hunc quoque locum unum videri. Consentaneorum namque duae sunt partes, antecedens una, altera consequens. Nam cum altero praecedente comitatur alterum, illa sibi in ipsa naturae consequentia consentire necesse est. Repugnantium vero tametsi duae partes sint, unum tamen est utriusque vocabulum, utraque enim repugnantia nomina se dissentiant nullus ignorat; sed eo distant quod antecedentium et consequentium duo sunt nomina, licet unus sit utriusque consensus; repugnantibus vero unum nomen est, cum sit unus in utrisque dissensus, ergo eadem mens, eademque intelligentiae ratio id quod praecedit si id quod comitatur, intelligit. Neque enim fieri potest ut antecedens aliquid intelligatur, nisi in eodem quid sit consequenquid praecedat; item repugnans aliquod intelligere nemo potest, nisi intelligat cui repugnet: sed quoniam eadem ratio potest similia dissimiliaque perspicere, antecedentium vero et consequentium consensus quidam et per naturae
Abbreviated transcription (Latin):
probabilĩ argumentorũ dicuntur euenit ut nec essariorũ quoq: doceantur.
Quofit ut oratoribus quidem ac dialecticis hȩc principaliter facultas paretur.
scđo uero loco philosophis: Nam in quo probabilia quidẽ omnia conquiruntur.
dialectici atq: oratores iuuantur . In quibus uero probabilia ac necessaria do¬
centur. philo sophicȩ demonstrationi ministratur ubertas. Non tantũ modo
igitur dialecticus atq: orator. uerũ etiã demonstrator acuere argumenta¬
tionis effector hab& quod expropositis locis sibi possit assumere cũ inter¬
argumentorũ probabiliũ locos necessariorũ quoq: principia traditiomi¬
xta contineat. Illa uero argumenta quȩ necessaria quidẽ sunt sed non ꝓbabi
tia lectoribus adhibentur. Quocirca topicorũ pariter utilitas intentioq
patefacta est Hisenĩ & dicendi facultas & inuestigatio ueritatis augetur. Nã

Expanded text:
probabilium argumentorum dicuntur, evenit ut necessariorum quoque doceantur; probabilium argumentorum dicuntur, evenit ut necessariorum quoque doceantur; quo fit ut oratoribus quidem ac dialecticis haec principaliter facultas paretur, secundo vero loco philosophis. Nam in quo probabilia quidem omnia conquiruntur, dialectici atque oratores juvantur: in quibus vero probabilia ac necessaria docentur, philosophicae demonIGITUR DIALECTICUS ATQUE ORATOR, VERUM ETIAM DEMONSTRATOR AC VERAE ARGUMENTATIONIS EFFECTOR HABargumentorum probabilium locos, necessariorum quoque principia traditio mixta contineat. Illa vero argumenta, quae necessaria quidem sunt, sed non probabitia lectoris adhibentur. Quocirca topicorum pariter utilitas intentioque patefacta est; his enim et dicendi facultas, et investigatio veritatis augetur. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
ta hisigitur illȩ duȩ species argumen t samulantur. quȩ sunt ꝓbabile ac necessariũ¬
ꝓbabile ac non nec essariũ. Phulo sophus uero ac demonstrator desolatantũ ueritate ꝑ¬
tractat : atque ideo siue sint ꝓbabilia siue non sint. nihil refert. mododũ sint ne¬
cessaria. Hic quoq his duabus speciebus utitur argumenti. quȩ sunt ꝓbabile ac
necessariũ necessariũ ac non probabile. Patet igitur inquophilos oplus ab ora¬
tore acdia lectico in propria consideratione dissideat. in eoscilic& quod illis
probabilitatem huic ueritatẽ constat eẽ propositã. Quarta uero species ar¬
gumenti quã ne argumentũ quidẽ dici supra monstrauimus. sophistis tantum
uta. Topicorũ uero intentio est uerisimiliũ argumentor
demonstrare. Designatis enĩ locis equibus probabilia argumenta ducuntur
abundans & copiosa nec esseẽ fiat materia disserendi. Sedqm̃ ut supradictũ
est probabilium argum̃torũ alia sunt necessaria. alia non necessaria: cũ loci

Expanded text:
ta. His igitur illae duae species argumenti famulantur, quae sunt probabile ac non necessarium: philosophus vero ac demonstrator de sola tantum veritate pertractant. Atque ideo sive sint probabilia, sive non sint, nihil refert, modo dum sint necessaria; hic quoque his duabus speciebus utitur argumentis, quae sunt probabile ac necessarium, necessarium ac non probabile. Patet igitur in quo philosophus ab oratore ac dialectico in propria consideratione dissideat; in eo scilicet quod illis probabilitatem, huic veritatem constat esse propositam. Quarta vero species argumenti, quam ne argumentum quidem recte dici supra monstravimus, sophistis sola est attributa. Topicorum vero intentio est, verisimilium argumentorum copiam demonstrare; designatis enim locis e quibus probabilia argumenta ducuntur, abundans et copiosa necesse fiat materia disserendi. Sed quoniam, ut supra dictum est, probabilium argumentorum alia sunt necessaria, alia non necessaria, cum loci
Abbreviated transcription (Latin):
one ilła intercisa peragitur. Et quod rediorica oratio hab& p̃ter aduersari¬
ũ uidicẽ dialectica uero eodẽ iudice quo aduersario nititur. Hȩsigitur
rethorica oratio. hab& partes sex, prohemĩ quod exordiũ ÷ narrationẽ
particionẽ confirinationẽ reprehiensionẽ perorationẽ. Quȩ partes instri¬
menti rethoricȩ facultatis qm̃ rehorica omnib suis speciebus in est. eisdem
inerunt. Uec potius inerunt . quã hisdẽ eaq̃per agunt amnunistrabunt.
Itaq et iniudiciali genere causarum. necessarius ordoꝓheniu & narra¬
tionis atq: cuterorũ : & inde monstratiuo deliberatiuoq: necessaria sunt.
pus a ũt redioricȩ facultatis docere & mouere. quod nihilominus his¬
demferes ex instrunentis id est orationis partibus administratur. Partes
aut̃ rethoricȩ qm̃ partes sunt facultatis. ipse quoq: sunt facultates
Quocirca ipsȩ quoq: orationis partib: quasi instrum̃tis utuntur in parte:

Expanded text:
one, haec intercisa peragitur; et quod rhetorica oratio habet praeter adversarium judicem, dialectica vero eodem judice quo adversario nititur. 7. Haec igitur rhetorica oratio habet partes sex: prooemium, quod exordium est; narrationem, partitionem, confirmationem, reprehensionem, perorationem: quae partes instrumenti inerunt; nec potius inerunt, quam hisdem quae peragunt administrabunt. Itaque et in judiciali genere causarum necessarius est ortionis atque caeterorum, quae in demonstrativo deliberativoque necessaria sunt. Opus autem rhetoricae facultatis docere et movere: quod nihilominus hisdem fere sex instrumentis, id est orationis partibus, administratur. Partes autem rhetoricae, quoniam partes sunt facultatis, ipsae quoque sunt facultates. Quocirca ipsae quoque orationis partibus quasi instrumentis utentur in parte
Abbreviated transcription (Latin):
Aut eni affirmatio affirmationẽ seqͥt᷑ aut nega¬
tionegationẽ eiq: conexaẽ. aut affirmationẽ
negatio Aut negationẽ affirmatio S⁊ ex cone¬
xis. repugnantes manifestũ nasci Nãq: ubi
affirmatio seqͥt᷑ affirmationẽ hissi media int̃¬
luxẽ. hic affirmatioseqͥt᷑ affirmationẽ At cũ
dico. Sidies. lux ñ est repugnant int̃se partes
ꝓpositionis conexae. int̃posita negatione Itẽ qͦti¬
ens negatio seqͥt᷑ negationẽ si posteriori ꝓpositio¬
nisparti negatiuũ demat᷑ ad uerbiũ repug¬
nantes fiunt hmͦꝰ Si animalñ homoñ Haec¬

Expanded text:
Aut enim affirmatio affirmationem sequitur, aut negatio negationem, eique connexa est, aut affirmationem negatio, aut negationem affirmatio; sed ex connexis repugnantes manifestum est nasci, namque ubi affirmatio sequitur affirmationem, his si media negalux est. Hic affirmatio sequitur affirmationem; at cum dico, si dies est, lux non est, repugnant inter se partes propositionis connexae, interposita negatione. Item quoties negatio sequitur negationem, si posteriori propositionis parti negativum dematur adverbium, repugnantes fiunt hoc modo, si animal non e
Abbreviated transcription (Latin):
tẽfieri ꝓpositione necesse: Qđd sinegatio affir¬
mationẽ seqͣtur & posteriori parti negatiuũ ad¬
uerbiũ subtrahat᷑: ꝓpositionis conexae partes in
hicaffirmationẽ seqͥt᷑ negatio. S⁊ si posteriori par¬
ti i ñstertit negatiodemat᷑. fi& suugilatsteruit
eterit repugnans. Sed inconexis atq disiunctis
ꝓpositionib: illud intelligendũ. qđ in earũ par¬
tib: &uis quaestionis includit᷑ & argum̃ti Agen

Expanded text:
tem fieri propositionem necesse est. Quod si negatio affirmationem sequatur, et posteriori parti negativum adverbium subtrahatur, propositionis connexae partes in Hic affirmationem sequitur negatio, sed si posteriori parti, id est, non stertit, negatio dematur, fiet, si vigilat stertit, et erit repugnans; sed in connexis atque disjunctis propositionibus illud intelligendum est, quod in earum partibus et vis quaestionis includitur et argumenti. Age enim
Abbreviated transcription (Latin):
uideant᷑ Et eiũ m&uere & ñ metuere ẽtrariastꝰ
In metuaut̃ ñ ponere & metuere ꝓlatione ipsa
tã contraria quã repiignantia intelligunt᷑
lic& eadẽ ꝓb&ur eesententia: His adiecit alia
rursus exẽpla: Eãquã nibilaccusas. dampnas :
huiꝰ entdn mematis talis intelligit᷑ sẏllogism
Ñsinihil accusas. dãpnas. S nihil accusas ñ dã pnasgͥ

Expanded text:
videantur. Etenim metuere et non metuere contraria sunt. videantur. Etenim metuere et non metuere contraria sunt. In metu autem non ponere, et metuere, prolatione ipsa tam contraria quam repugnantia intelliguntur, licet eadem probetur esse sententia. His adjecit alia rursus exempla: Eam quam nihil accusas, damnas. Hujus enthymematis talis est integer syllogismus: non si nihil ac
Abbreviated transcription (Latin):
publicã His int̃ponit᷑ sic negatio. Si qͥsmetuit ei¬
ues paucos int̾fici. is ñ metuit int̾ire rẽpublicã
lungit᷑ alia negatio Ñsi qͥs metuit paucos ciues
int̃fici. ñ metuit int̃ire rempublicã. Quaeduae
negationes uniaffirmationi paresst᷑ quaedicit
Si qͥs metuit i metuit & illud. Cuiꝰ quidẽ assũ p¬
tio ẽ. At metuithoc Conclusioseqͥt᷑ Mlecuit igͥ
& illud: Qua tantũ dẽ ual& sine gando in t̃ro¬
ut supͣposiumꝰ in insargum̃ tationib: ponit᷑ syllo¬
gismͦ s ꝓpositio cuiꝰ as sũptio & contlusio notȩst᷑ꝰ
id circo entdymema dr. quasibreuis animic̃cep¬
tio Et incris exẽplisidẽ mođ : S haec qͥdemci¬
ceronis similitudo. ñtã exrepugnantib quã
exc̃trariis argum̃tũ intelligit᷑ continere
Metuere quippe & ñ metuere contraria st᷑
nisi haecipsa uerboꝵ ꝓlatio a contrariis argum̃tũ
ad repugnantiã r&rahat Nã qđ dix̃ hoc m&uere
alterũ in metu ñ ponere tale ut repugnantia

Expanded text:
 Si quis metuit cives paucos interfici, is non metuit interire rempublicam, jungitur alia negatio: Non si quis metuit paucos cives interfici, non metuit interire rempublicam. Quae duae negationes uni affirmationi partes sunt, quae dicit: Si quis metuit hoc, metuit et illud, cujus quidem assumptio est, at metuit hoc, conclusio sequitur, metuit igitur et illud, quae tantumdem valet, si negando interrout supra posuimus in his argumentationibus ponitur syllogismus, sed propositio, cujus assumptio et conclusio notae sunt, idcirco enthymema dicitur, quasi brevis animi conceptio. Et in caeteris exemplis idem modus est. Sed haec quidem Ciceronis similitudo non tam ex repugnantibus quam ex contrariis argumentum intelligitur continere. Metuere quippe et non metuere contraria sunt, nisi hoc ipsa verborum prolatio a contrariis argumentum ad repugnantiam retrahat. Nam quod dicit hunc metuere, alterum in metu non ponere, tale est ut repugnantia
Abbreviated transcription (Latin):
qͥb ẽ cũ oratorib illa exrepugnantib sententis
modiplures st̃ qͥ ex disiunctionib: constant. auth
aut illud. Hocaut̃ non Igͥ illud. Itẽq authoc.
aut illud. Ñ aut̃ hoc illudigͥ Quae c̃clusiones id¬
circoratȩstꝰ qđ in disiunctione plus uno ueru̾ e̾e
ñ potest: Atq: ex his c̃clusionib: quas supͣscripsi
se pͥor quartꝰ posterior quintꝰ ad ialetticis modus
appellat᷑. Deinde addunt c̃iunctionũ negan¬
tiã sic Ñ& hoc & illud Hoc aut̃. Ñigͥ illud. Hie mo¬
dus sextꝰ. Septimꝰ aut̃ N& hoc & illud. Ñ aut̃ hoc¬
nascunt᷑ in qͦ ẽ fere tota dy alectica S ne haeqͥdẽ
quas ex posui adhanc institutionẽ necessariae
t simultiplicit̃ suꝑiꝰ cuncta digessimꝰ
nec expositionis indig& rep&ita totiens disputa¬
tullii uerbis mediocris lucẽ cõm̃tationis int̃serã
Septẽ igͥ modos lny potheticosenumerans ait. Cũ

Expanded text:
quibus est cum oratoribus illa ex repugnantibus sententiis quibus est cum oratoribus illa ex repugnantibus sententiis ui dialecticorum modi plures sunt, qui ex disiunctionibus constant: Aut hoc aut illud; hoc autem; non igitur illud. Itemque: Aut hoc aut illud; non autem hoc; illud igitur. Quae conclusiones idcirco ratae sunt quod in disiunctione plus uno verum esse non potest. atque ex eis conclusionibus quas supra scripsi prior quartus posterior quintus a dialecticis modus appellatur. Deinde addunt coniunctionum negantiam sic: Non et hoc et illud; hoc autem; non igitur illud. Hic modus est sextus. Septimus autnascuntur, in quibus est tota fere dialectica. Sed ne hae quidem quas exposui sunt ad hanc institutionem necessariae. Etsi multipliciter superius cuncta digessimus, nec expositionis indiget repetita toties disputaTullii verbis mediocris lucem commentationis interseram. Septem igitur modos hypotheticos enumerans ait, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ppellant aut̃ dialecticieã conclusionẽ argum̃ti
in qͣcũ pͥmũ assũpseris conseqͥt᷑ id qđ annexũ est
pͥmũ conclusionis modũ: Cũ id qđ annexũ. nega¬
ris utid qͦq cui fuerit annexũ negandũ sit scđs
is appellat᷑ concludendimođ Cũ aut̃ aliquanta¬
c̃unsta negaris & exeis unũ aut plura sũpseris
ut qđ relinqͥt᷑ tollendũ sit iste t̃cius appellat᷑
c̃clusionis mođ Ex hocillar& hoꝵ excontrarus
conclusa qua ipsi eritiauiaata appellant ñ
qr ñ om̃is sententia ꝓpͥonomine EttEΥ MEMa dicat᷑¬
siut homerꝰ ꝓpt̃ excellentiã cõmune poetarũ nom̃ ef
sima. sola ꝓpͥe nom cõmune possedit: Eius gnr̃is hȩx
stꝰ Hunc m&uere alt̃um in metuñ ponere : eã quã
nihil accusas dãpnas : Benequã meritã ee autu¬
mas. malemereri: id qđ scis ꝓdest nihilid qđ nescis
obest: hoc disserendigenꝰ. attingit om̃i nour̃as tͣͦq
in respondendo disputationes s philosophoꝵ magis

Expanded text:
ppellant autem dialectici eam conclusionem argumenti, in qua, cum primum adsumpseris, consequitur id quod adnexum est primum conclusionis modum; cum id quod adnexum est negaris, ut id quoque cui fuerit adnexum negandum sit, secundus is appellatur concludendi modus; cum autem aliqua coniuncta negaris et ex eis unum aut plura sumpseris, ut quod relinquitur tollendum sit, is tertius appellatur conclusionis modus. ex hoc illa rhetorum ex contrariis conclusa, quae ipsi enqumh/mata appellant; non quod omnis sententia proprio nomine eut Homerus propter excellentiam commune poetarum nomen effsima, sola proprie nomen commune possedit. Eius generis haec sunt: hoc metuere, alterum in metu non ponere! eam quam nihil accusas damnas, bene quam meritam esse autumas male merere? id quod scis prodest nihil; id quod nescis obest? hoc disserendi genus attingit omnino vestras quoque in respondendo disputationes, sed philosophorum magis,
Abbreviated transcription (Latin):
concludit᷑ Animaligͥ : Fit nargum̃tatiohmꝰ
Exhis nascidicit enthimemata. ex contrariis
c̃clusa quib: plurimũr & hores uti solent Atq
haec entymemata nuncupant᷑ ñ qđ eodẽ nomẽ
om̃is inuentio nuncupari ñ possit ent hy mema
Enthy memanãq ẽ mͣtis conceptio qđ potest
om̃ib inuentionib: c̃uenire Sedqr haec inuen¬
ta quae breuit̃ excontrariis colligunt᷑ maxi¬
me acutast᷑ ꝓpt̃ excellentiã speciemq inspecti¬
onis. cõmune entimematis nom̃ ꝓpͥũ factũ. ut haec
mero aliqͥd ꝓfert itadicere c̃sueuit. hunc uersũ
po&a locutus  & tc̃ ñ alius intelligit᷑ p̃ter homerũ
ñ quocri non sint po&ae s qđ excellentia eiꝰ cõmu¬
limꝰ exc̃trariis uidelic& texta. Hoc metuere al¬
respublica int̃ eat nihillaboras : conexũ quippe
ẽ ut qͥcũq nolit int̃ire paucos ciues republicam
multomagis nolit extingui. Qͥb cũ int̃ponitur
negatio fit ex repugnantib argum̃tũ Sedli

Expanded text:
concluditur, animal igitur est. Fit argumentatio hoc Ex his nasci dicit enthymemata ex contrariis conclusa, quibus plurimum rhetores uti solent; atque haec enthymemata nuncupantur, non quod eodem nomine omnis inventio nuncupari non possit enthymema namque est mentis conceptio, quod potest omnibus inventionibus convenire, sed quia haec inventa, quae breviter ex contrariis colliguntur, maxime acuta sunt, propter excellentiam speciemque inventionis commune enthymematis nomen proprium factum est, ut haec mero aliquid profert, ita dicere consuevit: Hunc versum poeta locutus est, et tunc non alius intelligitur praeter Homerum, non quod caeteri non sint poetae, sed quod excellentia hujus commuhoc modo, ex contrariis videlicet texta, hunc metuere, alrespublica intereat nihil laboras. Connexum quippe est ut quicunque noluit interire paucos cives, rempublicam multo magis nolit exstingui. Quibus cum interponitur negatio, fit ex repugnantibus argumentum. Sed hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tions maiorres confertur minori. atque exeo capitur argumentũ hoc modo
Sigaium gracũ medioeriter labefactantem statũ reipublice scipio priuatꝰ
non catilinã orbemtirrȩ cȩde atq: incendio uastare cupienten
consules persequntur : Quȩstio abaccidenti: Argumentũ a cõparatione minoris.
Mixima propositio quodinre malore ual&. ualeat inminore. Paric

Expanded text:
ties maior res confertur minori; atque ex ea capitur argumentum hoc modo: Si Caium Gracchum mediocriter labefactantem statum reipublicae Scipio privatus interfecit, cur non Catilinam orbem terrae caede atque incendio vastare cupientem consules persequantur? Quaestio de accidente, argumentum a comparatione minoris. Maxima propositio: Quod in re minore valet, valeat in maiore. Pari
Abbreviated transcription (Latin):
ac maximosposuit locos eosdẽ uelut in quasdã spe¬
cies secat dicens In ipso tũ extoto & rłꝗ Locoꝵ qui¬
in ipsost̃ de qͦ agit᷑ constituti. quat tuor partiũ facta
diuisio ẽ hi quippe qͥimpsodeqͦ agit᷑ haȩrent uł
ex toto eo deqͦagit᷑ t̃mino uł expartiũ eiꝰ enume

Expanded text:
ac maximos posuit locos, eosdem velut in quasdam species resecat, dicens: In ipso tum ex toto, tum ex in ipso sunt de quo agitur constituti quatuor partium facta divisio est. Hi quippe qui in ipso de quo agitur haerent, vel ex toto eo de quo agitur termino, vel ex partium ejus enume
Abbreviated transcription (Latin):
genere sumitur . cum ex toto partes persequere hoc modo. Sidolus est¬
malus est. cũ aliud agitur. aliud simulatur : Enumerare lic& quibus tuc¬
modis fiat deinde in eorũ aliquẽ auttfuias dolomalo factũ includere.¬
N quod genus argumenti in primis sirmũ uideri sol&. a notatione tullu¬
n locus est is qui diemistii anominis inter pretatione & con iugatis
cõmunis est locus. quẽ themistius inter medios nominauit: &¬
& agenere in

Expanded text:
genere sumitur, cum ex toto partes persequare, hoc modo: si dolus malus est, cum aliud agitur, aliud simulatur, enumerare licet quibus modis id fiat, deinde in eorum aliquem id quod arguas dolo malo factum, includere. Quod genus argumenti imprimis firmum videri solet. A notatione Tullii locus is est qui Themistii a nominis interpretatione. A conjugatis communis est locus, eum Themistius inter medios collocavit. A genere M.
Abbreviated transcription (Latin):
natura generis ante p̃ cognita est ut sidubitetur anfuerit aliquis ebrius. dice¬
tur si refellere uelimus non fusse. qm̃ nulla in eo luxurius antecesserit. id cir

Expanded text:
natura generis ante praecognita est: ut si dubitetur an fuerit aliquis ebrius, dicetur, si refellere velimus, non fuisse, quoniam nulla in eo luxuries antecesserit. Idcir