comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lio quoq tempore idem Gregoriu iuaxta consuctudinem suã.
p̃cȩpit sacellario. ut duodecĩ ꝑegrmnos ad prandium inutaret. Qui ꝑgens
iussa compleuit. eosq parit̃ ad mensam ordinauit. Dum autẽ simul discũ¬
berent: intuens papa. tredecim num erauit : et accersito sacellario. cur
cont᷑ iussionem suam tercium decimũ inuitare p̃sumpserit inqͥsiuit.
Ille obstupefactus conuiuantes ꝑegrinoᷤ curiosuis numerauit. et duode.¬
cim solos inueniens. ueluti securiis respondit. Crede m honorabilis pat̃.
non sunt nisi duodecĩ sicut ipse iussisti. Ergo dum conuictus sepius du¬
odecĩ identidem numeraret ac tercium decimũ quem solus papa uide
rat non uidit: anim aduertit sp̃ualis pater gregoriu̾ uirum propiuᷤ
discumbentẽ uultus crebro conuertere. et nunc adolescentem. nunc uͦ¬
sibi uetulum ueneranda qͣdam canitiȩ simulare. Finito conuiuio. duo¬
decim qͥdem abire ꝑmisit. tercium uͦ decimũ manu suscipiens. in cubiculũ

Expanded text:
lio quoque tempore idem Gregorius, juxta consuetudinem suam, praecepit sacellario ut duodecim peregrinos ad prandium invitaret. Qui pergens jussa complevit, eosque ad mensam pariter ordinavit. Dum autem simul discumberent, intuens papa, tredecim numeravit; et accersito sacellario, cur contra jussionem suam tertium decimum invitare praesumpserit inquisivit. Ille obstupefactus, convivantes peregrinos curiosius numeravit, et duodecim solos inveniens, veluti securus respondit: « Crede mihi, honorabilis Pater, non sunt nisi duodecim, sicut ipse jussisti. » Ergo dum convictus saepius duodecim identidem numeraret, ac tertium decimum quem solus papa videre poterat, non videret, animadvertit spiritualis Pater Gregorius virum propius discumbentem vultus crebro convertere, et nunc adolescentem, nunc vero vetulum veneranda quadam canitie simulare. Finito convivio, duodecim quidem abire permisit; tertium decimum vero manu suscipiens, in cubiculum
Abbreviated transcription (Latin):
ta miracula in populo demonstrauit. partem uobis aliquã
transmittere festinabo. si tamen hanc tollere limando ua¬
luero. quia dum frequent̃ ex catenis eisdem multi ueniuq̃s
et benedie hionem petunt. ut parum quid ex limatura ꝑci¬
piant. asistit sacerdos cum lima. et aliquibus petentibus
ita coneite aliquid de catenis eius excutit᷑. ut mora nulla sit.
Quibuscdam uͦ petentib diu ꝑ catenas ipsas. lima ducitur. et tamen ut

Expanded text:
ta mita mitransmittere festinabo, si tamen hanc tollere limando valuero: quia, dum frequenter ex catenis eisdem multi veniunt, et benedictionem petunt, ut parum quid ex limatura percipiant, assistit sacerdos cum lima, et aliquibus petentibus ita concite aliquid de catenis ejus excutitur, ut mora nulla sit; quibusdam vero petentibus, diu per catenas ipsas lima ducitur, et tamen ut
Abbreviated transcription (Latin):
rapius possit existere. ut hȩc sciens eorum corpora ñ dico tan¬
gere. sed uel aliquatenus p̃sumat inspicere: oum gͥ talia m
a uobis p̃cepta sunt de quibus parere nullatenus potuissem.
quantum inuenio ñ uestrum ẽ. sed quidam homines contra
me pietatẽ ur̃am excitare uoluerunt. ut mͥ quod absit uo¬
luntatis ur̃e gr̃am subtraherent. et ꝓpt̃ea quesiuerunt capi-¬
tulum de quo uobis quasi mnobȩdiens inuenirer. Sed in om¬
nipotente dño confido. quia nullomodo benignissime uo¬
sen mento duligis ñ ex corporali prȩsentia sed ex ꝓtectione
senꝑ babebitis. Sudarium uͦ quod similiter transmita ios¬
sistis. cum corpore eius ẽ. quod ita tangi non potest. sicut
nec ad corpus illius accetli. Sed quia serenissimȩ dominȩ tam
religiosum desiderium e̾e uacuum ñ debet. de catenis quas
ipse sc̃s Paulus in collo. et manibus gestauit. ex quibus mul¬

Expanded text:
rarius possit existere, ut haec sciens, eorum corpora non dico tanrarius possit existere, ut haec sciens, eorum corpora non dico tangere, sed vel aliquatenus praesumat inspicere? Dum igitur talia mihi a vobis praecepta sunt, de quibus parere nullatenus potuissem, quantum invenio, non vestrum est; sed quidam homines contra me pietatem vestram excitare voluerunt, ut mihi, quod absit, voluntatis vestrae gratiam subtraherent, et propterea quaesiverunt capitulum de quo vobis quasi inobediens invenirer. Sed in omnipotente Domino confido, quia nullo modo benignissimae voet mente diligitis, non ex corporali praesentia, sed ex protectione semper habebitis. Sudarium vero, quod similiter transmitti jussistis, cum corpore ejus est, quod ita tangi non potest, sicut nec ad corpus illius accedi. Sed quia serenissimae dominae tam religiosum desiderium esse vacuum non debet, de catenis quas ipse sanctus Paulus apostolus in collo et in manibus gestavit, ex quibus mul
Abbreviated transcription (Latin):
recondebant. seruantes sibi dum recederent. Qui cum tenti
et cur hoc facerent diligent̃ fuissent discussi. confessi sunt
quod illa ossa ad grecias eẽnt tanquam scõꝵ reliquias porta¬
turi. Ex quoꝵ exemplo sicut p̃dictum ẽ. maior nobis dubi¬
etas nata ẽ. utrum uerum sit quod leuari ueracitꝰ ossa sc̃oꝵ
dicuntur. Ne corporibus uͦ beatorũ apostolorum qͥd ego
dicturus sum. dum constat quia eo tempore quo passi suĩ
exc oriente. fideles uenerunt qui eorũ sicut ciuium suorũ corpora re¬
peterent. Quȩ ducta usque ad urbis miliariũ. in loco qui dicitur
catacumbas collocata sunt. Sed dum ea exinde leuare omnis
multitudo conueniens niteretur. ita eos uis tonitrui atque ful
presumerent. Tunc autẽ exeuntes Romani eorum corpora qui
eac dñi pietate meruerunt. leuauerunt. et in locis quibus nunc
sunt condita posuerunt. Quis gͦ serenissima domina tam teme¬

Expanded text:
recondebant, servantes sibi, dum recederent. Qui cum tenti recondebant, servantes sibi, dum recederent. Qui cum tenti et cur hoc facerent diligenter fuissent discussi, confessi sunt quod illa ossa ad Graeciam essent tanquam sanctorum reliquias portaturi. Ex quorum exemplo, sicut praedictum est, major nobis dubietas nata est, utrum verum sit quod levare veraciter ossa sanctorum dicuntur. De corporibus vero beatorum apostolorum quid ego dicturus sum, dum constet quia eo tempore quo passi sunt ex Oriente fideles venerunt, qui eorum corpora sicut civium suorum repeterent? Quae ducta usque ad secundum urbis milliarium, in loco qui dicitur Catacumbas collocata sunt. 711 Sed dum ea exinde levare omnis eorum multitudo conveniens niteretur, ita eos vis tonitrui atque fulgpraesumerent. Tunc autem exeuntes Romani eorum corpora, qui hoc ex Domini pietate meruerunt, levaverunt, et in locis quibus nunc sunt condita posuerunt. Quis ergo, serenissima domina, tam teme
Abbreviated transcription (Latin):
canda. debita cũ ueneratione. recondit᷑. et tantę ꝑ hoc ibidẽ
uirtutes fiunt. ac si illic specialit̃ eoꝵ corpora deferantur.
Unde. contigit ut beatȩ. Recordationis leonis pape. tempore
sicut amaiorib traditur. dum quidã de talib greci reliquiĩ
dubitarent. p̃dictus pontifex hoc ipsum brandeũ allatis for¬
ficibus incidit. et ex ipsa incisione sanguis effluoeit . ehn R oma¬
nis namque uł totius occidentis partib om̃mo in tolerabil uo
atque sacrilegũ. si scoꝵ corpora tangere quisquam fortasse. uo¬
luerit. Quod si p̃sumpserit. certum ẽ quia hȩc temeritas in¬
punita nullomodo remanebit. Ero qua re de grecoꝵ consue¬
tudine qui ossa leuare sc̃oꝵ se asserunt. uehementer miramur.
et uix credimus. Nam quidam greci monachi hic ante bien¬
nium uenientes. noc turno silentio iuxcta eccłam sc̃i eauli cos¬
pora mortuoꝵ in campo iacentia effochiebant. atq eorũ ossa

Expanded text:
canda debita cum veneratione reconditur, et tantae per hoc ibidem canda debita cum veneratione reconditur, et tantae per hoc ibidem virtutes fiunt, ac si illuc specialiter eorum corpora deferantur. Unde 710 contigit ut beatae recordationis Leonis papae temporibus, sicut a majoribus traditur, dum quidam Graeci de talibus reliquiis dubitarent, praedictus pontifex hoc ipsum brandeum allatis forficibus inciderit, et ex ipsa incisione sanguis effluxerit. In Romanis namque vel totius Occidentis partibus omnino intolerabile est atque sacrilegum, si sanctorum corpora tangere quisquam fortasse voluerit. Quod si praesumpserit, certum est quia haec temeritas impunita nullo modo remanebit. Pro qua re de Graecorum consuetudine, qui ossa levare sanctorum se asserunt, vehementer miramur, et vix credimus. Nam quidam monachi Graeci huc ante biennium venientes nocturno silentio juxta ecclesiam sancti Pauli, corpora mortuorum in campo jacentia effodiebant, atque eorum ossa
Abbreviated transcription (Latin):
re. apparentib quibusdam tristibus signis. subita morte de¬
functus c̃. Paeter hȩc autẽ sc̃ȩ memoriȩ decessor meus idem
add corpus sc̃i laurentii martyris quȩdam meliorare desiderass
dum nescitur ubi corpus ẽẽt uenerabile collocatum. effodit᷑
eoxquirendo. et subito sepulchrũ illius ignorant̃ aꝑtum ẽ. et
hi qui p̃sentes erant atq laborabant monachi et mansionarii qͥ corp
eiusdem martyris uiderunt. quod quidem minime tangere p̃sup
serunt. intra decem dies defuncꝰti sunt. ita ut nullus uitȩ suꝑeẽ
potuisset. qͥ scm̃ corpus illius iusti uiderat. Cognoscat autem tran¬
quillissima domina. quia romanis consuetudo ẽ. quando sc̃oru
reliquias dant. ut quicquam non p̃sumant tangere de corpore
sed tantũmodo in piaxcide brandeum mittit᷑. atq ad sacratis¬
sima scoꝵ corpora ponitur. Quod leuatũ in eccł̃a que ẽ dedi¬

Expanded text:
re, apparentibus quibusdam tristibus signis, subita morte dere, apparentibus quibusdam tristibus signis, subita morte defunctus est. Praeter haec autem sanctae memoriae decessor meus, itidem ad corpus sancti Laurentii martyris quaedam meliorare desiderans, dum nescitur ubi venerabile corpus esset collocatum, effoditur exquirendo, et subito sepulcrum ipsius ignoranter apertum est; et ii qui praesentes erant atque laborabant, monachi et mansionarii, qui corpus ejusdem martyris viderunt, quod quidem minime tangere praesumpserunt, omnes intra decem dies defuncti sunt, ita ut nullus vitae superesse potuisset, qui sanctum justi corpus illius viderat. Cognoscat autem tranquillissima domina, quia Romanis consuetudo non est, quando sanctorum reliquias dant, ut quidquam tangere praesumant de corpore, sed tantummodo in pyxide brandeum mittitur, atque ad sacratissima corpora sanctorum ponitur. Quod levatum in ecclesia, quae est dedi
Abbreviated transcription (Latin):
cdirigi postularet. Quam calliditatẽ beatissimus papa cognos¬
cens. imꝑatricis animis talit̃ satisfecit. Dum illa mͥ desiderarẽ.
impari de. quibus facillimã obȩdientiã eaxhibens. ur̃am erga me
potuissem gr̃am amplius ꝓuocare. maior me mestitia tenuit.
quod illa p̃cipitis quȩ facere non possum nec audeo: Nlam cor¬
pora sc̃oꝵ setri et pauli apł̃oꝵ tantis in eccł̃iis suis coruscant
miraculis atq terrorib ut neq ad orandum sine. magno il¬
lic timore possit accedi. Denique dum beatȩ recordationis
cci situ apłierat. longe tamen ab eodem corpore fere qͥn
apparuit. Sed et ego aliquid similit̃ ad sacratissimũ corpu̾
Sc̃i pauli apl̃i meliorare uolui. et quia necesse erat iuactã
sepulchrũ eiusmodi effodiri altius debuisset. p̃positus loci
ipsius ossa aliqua ñ quidem eidem sepulchroͣ iunc ta reppe
rit. Quȩ qm̃ leuare p̃sumpsit. atq in alio loco transpone¬

Expanded text:
dirigi postularet. Quam calliditatem beatissimus papa cognosdirigi postularet. Quam calliditatem beatissimus papa cognoscens, imperatricis animo taliter satisfecit: « Dum illa mihi desiderarem imperari, de quibus facillimam obedientiam exhibens, vestram erga me gratiam potuissem amplius provocare, major me moestitia tenuit quod illa praecipitis quae facere nec possum nec audeo. Nam corpora sanctorum Petri et Pauli apostolorum tantis in ecclesiis suis coruscant miraculis atque terroribus, ut neque ad orandum sine magno illuc timore possit accedi. Denique dum beatae recordationis  beati Petri apostoli erat, longe tamen ab eodem corpore fere quinapparuit. Sed et ego aliquid similiter ad sacratissimi corpus sancti Pauli apostoli meliorare volui, et quia necesse erat ut juxta sepulcrum ejusmodi effodi altius debuisset, praepositus loci illius ossa aliqua rit. Quae quoniam levare praesumpsit, atque in alium locum transpone
Abbreviated transcription (Latin):
dat. uocem ueritatis recolat dicentis. Maior est qͥ in uobis ẽ. qͣm
qui in hoc mundo. Et in hac causa quicquid agendum ẽ. cũ
summa auctoritate. agat. Postquam enĩ defendi ab inimicoꝵ¬
gladiis nullo modo possumus. postquã ꝓ amore rei publice
argentũ. aurum. mancipia. uestesq ꝑdidimus: nimis ignomi¬
mosum ẽ ut ꝑ eos etiã fidem ꝑdamus. in isto enĩ scelesto uocabulo
consentire. nil ẽ aliud qͣm fidem ꝑdere. Unde sicut iam trans¬
actis epistolis scripsi. numquã cum eo ꝓcedere p̃sumas. At io
hannes nouȩ p̃sumptionis inuentor. ubi mauriciũ dõ auersum
gregorio cum suis cõplicib fecit infensum. cernens constantinã
imꝑatricẽ totis conatib Romanȩ ȩccłs seruandam pͥuilegia
suadere. quantis ualuit artibus incitauit. ut ꝓpter eam quȩ
in honore sc̃i Pauli apłi aut aliud quid de ipsius corpore sibi¬

Expanded text:
dat. Vocem Veritatis recolat, dicentis: Major est qui in vobis est, quam dat. Vocem Veritatis recolat, dicentis: Major est qui in vobis est, quam qui in mundo ; et in hac causa quidquid agendum est, cum summa auctoritate agat. Postquam enim defendi ab inimicogladiis nullo modo possumus, postquam pro amore reipublicae argentum, aurum, mancipia, vestesque perdidimus, nimis ignominiosum est ut per eos etiam fidem perdamus. In isto enim scelesto vocabulo consentire, nihil est aliud quam fidem perdere. Unde sicut tibi jam transactis epistolis scripsi, numquam cum eo procedere praesumas. 56. At vero Joannes, novae praesumptionis inventor, ubi Mauricium Deo adversum, Gregorio cum suis complicibus fecit infensum, cernens Constantinam imperatricem totis conatibus Romanae Ecclesiae servanda privilegia suadere, quantis valuit artibus, incitavit ut propter eam quam in honorem sancti Pauli ap
Abbreviated transcription (Latin):
ret. Sed spero in omnipotentem dm̃. quia ypocrisin illius suꝑna
maiestas dissoluet. Miror autẽ quod dilectionẽ tuã fallere¬
potuit. ut ꝑmitteres domno imꝑatori ꝑsuaderi. quatenus ad
me sua scripta de hac causa transmitteret. in quib ammone¬
ret ut cum eo pacẽ habere debuissem. Qui iusticiã tenere
uult. illum debet ammonere ut se. asuꝑbo uocabulo com¬
pesceret. et ꝓtinus int̾ nos paac fieret. Tamen qua calliditate
a p̃dicto fr̃e nr̃o iohanne fac tum sit. suspicor minime. pen¬
sasti. Iccirco enim hoc ille fecit. ut audiretus domnus imꝑa¬
tor. et ille in sua uanitate. confirmata ẽẽ uideretur. aut non
ame audiretur. et eiꝰ animus contra me irritasetur. Sed nos
rectam uiam tenebimus. nihil in hac causa aliud nisi omni¬
potentẽ dm̃ metuentes. Unde tua dilectio in nullo trepidet
Om̃ia quȩ in hoc scło uidet alta e̾ẽ contra ueritatẽ. ꝓ uerita¬

Expanded text:
ret. Sed spero in omnipotentem Deum, quia hypocrisim illius superna ret. Sed spero in omnipotentem Deum, quia hypocrisim illius superna majestas dissolpotuit, ut permitteres domno imperatori persuaderi quatenus ad me sua scripta de hac causa transmitteret, in quibus admoneret ut cum eo pacem habere debuissem. Qui si justitiam tenere vult, illum debuit admonere ut se a superbo vocabulo compesceret, et protinus inter nos pax fieret. Tamen qua id calliditate a praedicto fratre nostro Joanne factum sit, suspicor, minime pensasti. Idcirco enim hoc ille fecit ut audiretur domnus imperator, et ille in sua vanitate confirmatus esse videretur, aut non a me audiretur, et ejus animus contra me irritaretur. Sed nos rectam viam tenebimus, nihil in hac causa aliud nisi omnipotentem Dominum metuentes. Unde tua dilectio in nullo trepidet. Omnia quae in hoc saeculo videt alta esse contra veritatem, pro verita
Abbreviated transcription (Latin):
tamen uenientẽ auobis ñ deuitamus. Quid autẽ de. episcopis
qui uerberib timeri uolunt canones dicant. bene fraternitas¬
tua nouit : Pastores et enĩ facꝰti sumus. non ꝑcussores. Et egre¬
gius p̃dicator dicit. Argue. obsecra. increpa. in om̃i patien¬
tia et doctrina. Noua uͦ atq maudita ẽ ista p̃dicatio. quȩ¬
uerberibus exigit fidem.
tẽ sauiniano diacono constantinopoli¬
tano. De. causa fris nr̃i uiri reuerentissimi iohannis ep̃i constanti¬
nopolitani duas epl̃as facere nolui. sed una breuit̃ facta ẽ. quȩ
utrumq habere. uidetur admixtũ. id est et rectitudinẽ et blan¬
dimentum. Tua itaq dilectio eam epłam quam nunc dixexi pyo
transmittetur. de. qua eiꝰ suꝑbia non lȩtetur. Ad hoc enĩ usque ꝑ¬
uenit. ut sub occasione prbri iohannis gesta hic transmitteret.
in qua se pene ꝑ omnẽ uersum ycomenicũ patriarchã nomina¬

Expanded text:
tamen venientem a vobis non devitamus. Quid autem de episcopis tamen venientem a vobis non devitamus. Quid autem de episcopis qui verberibus timeri volunt, canones dicant, bene vestra fraternitas novit. Pastores etenim facti sumus, non persecutores. Et egregius praedicator dicit: Argue, obsecra, increpa, in omni patientia et doctrina. Nova vero atque inaudita est ista praedicatio, quverberibus exigit fidem. » 55. Item Sabiniano, diacono Constantinopolitano: « De causa fratris nostri viri reverendissimi Joannis, episcopi Constantinopolitani, duas epistolas facere nolui: sed una breviter facta est, quae utrumque habere videtur admixtum, id est et rectitudinem et blandimentum. Tua itaque dilectio eam epistolam, quam nunc direxi, protransmittetur, de qua ejus superbia non laetetur. Ad hoc enim usque pervenit, ut sub occasione presbyteri Joannis gesta huc transmitteret, in quibus se pene per omnem versum oecumenicum patriarcham nomina
Abbreviated transcription (Latin):
paratur exercitus. quia ceruici militant ȩlationis. qͥ positi fuerant
ut ducatũ p̃berent humilitatis. Sed hac in re etiam si nr̃a lingũ
minime. contradicat. illius uirtus contra ȩlationẽ erigitur. qui
suꝑbiȩ. uitio ꝑsemet ipsum specialit̃ aduersat᷑. et infra conside¬
rare uos conuenit. nequa radiac amaritudinis sursũ germinanꝰ
impediat. et ꝑ illam coinquinent᷑ multi. Quod tamen si nos
sonsiderare neglegimus. contra tantȩ ȩlationis tumorẽ iudicia
mpma ugilabunt. Itẽ uidẽ in alia epła post pauea. Sed etiã
nunc dieo. aut casdem ꝑsonas uidelicet iohannem calcidonen
sem. et athanasiũ isauriȩ prbros in suis oydinibus suscipe. eisq
quietẽ prebe. aut si hoc fortasse nolueris. om̃i altercatione post¬
posita de eoꝵ causa statuta maioꝵ aut canonũ terminos custo¬
di. Si uͦ neutrũ feceris. nos qͥdem rixam inferre nolumus. sedͥ

Expanded text:
paratur exercitus: quia cervici militant elationis, qui ad hoc positi fuerant, paratur exercitus: quia cervici militant elationis, qui ad hoc positi fuerant, ut ducatum praeberent humilitatis. Sed hac in re, etiamsi nostra lingua minime contradicat, illius virtus contra elationem erigitur, qui superbiae vitio per semetipsum specialiter adversatur. » Et infra: « Considerare vos convenit, ne qua radix amaritudinis sursum germinans impediat, et per illam coinquinentur multi: quod tamen si nos considerare negligimus, contra tantae elationis tumorem judicia superna vigilabunt. » Item eidem in alia epistola post multa: « Sed etiam nunc dico: aut easdem personas videlicet Joannem Chalcedo aut easdem personas in suis ordinibus suscipe, eisque quietem praebe; aut si hoc fortasse nolueris, omni mihi altercatione postposita, de eorum causa statuta majorum et canonum terminos custodi. Si vero neutrum feceris, nos quidem rixam inferre nolumus, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdidit. quia falsam głam quesiuit. Certe setrus apł̃oꝵ pͥmũ
membrum sc̃ȩ et uniuersalis ȩccłȩ ẽ Petrus. andreas. ioh̃s.
qͥd aliud qͣm singularũ sunt plebium capita: Et tamen sub
uno capite omnes membra. atq ut cuncta breuis cingulo locutiomi
astringã. sc̃ĩ ante legẽ. sc̃i sub lege. sc̃i sub gr̃a. omnes hi ꝑficien¬
tes corpus dñi. in membris sunt eccłe constituti. et nemo se um qͣm
apud se tumeat. qͥ illo nomine uocari appetit. quo uocari
nullus p̃sumpsit. qui ueraciter sc̃s fuit. Item post pauca.
Certe olim clamatur ꝑ apłm. filioli. nouissima hora ẽ. Sed quod¬
ueritas p̃dixcit. pestilentia et gladius ꝑ mundum seuit.
gentes insurgunt gentibus. terrȩ. concutitur orbis. cum habita¬
torib suis terra deficiente. soluentur omia. quȩ p̃dicta sunt
fiunt. rex suꝑbiȩ ꝓpe ẽ. et quod dici nesas ẽ. sacerdotũ ei p̃¬

Expanded text:
perdidit, quia falsam gloriam quaesivit. Certe Petrus apostolorum primus, perdidit, quia falsam gloriam quaesivit. Certe Petrus apostolorum primus, membrum sanctae et universalis Ecclesiae, Paulus, Andreas, quid aliud, quam singularum sunt plebium capita? Et tamen sub uno capite omnes membra sunt Ecclesiae. Atque, ut cuncta brevi cingulo locutionis adstringam, sancti ante legem, sancti sub lege, sancti sub gratia, omnes hi perficientes corpus Domini, in membris sunt Ecclesiae constituti, et nemo se unquam apud se tumeat, quae illo nomine vocari appetit, quo vocari nullus praesumpsit, qui veraciter sanctus fuit. » Item post pauca: « Certe olim clamatur per apostolum: Filioli, novissima hora est . Et secundVeritas praedixit, pestilentia et gladius per mundum saevit; gentes insurgunt gentibus; terrae concutitur orbis, cum habitatoribus suis terra dehiscente sorbetur; omnia quae praedicta sunt, fiunt Rex superbiae prope est, et quod dici nefas est sacerdotum ei prae
Abbreviated transcription (Latin):
Quib dum cupis temet ipsum uocabulo elato p̃ponere. eoꝵq:
nomen tui comparatione calcare. quid aliud dicis nisi in cęlum
conscendam. suꝑ astra cęli exaltabo solium meũ. an ñ uniuer¬
si ep̃i nubes sunt. qui et uerbis pluunt. et bonoꝵ operũ luce co¬
ruscant. quos dum ur̃a fr̃nitas despiciens sub se premere conat᷑.
quid aliud dicit. nisi hoc quod ab antiquo hoste dicitur. ascen¬
dam suꝑ altitudinẽ nubium. quȩ cuncta ego cum flens conspi¬
cio. et occulta dĩ iudicia ꝑtimesco: augentur lacrimȩ. gemitus
se in corde meo ñ capiunt. qͦd ille uir scĩssimus domnus iohan¬
nes tantȩ abstinentiȩ atque humilitatis familiariũ seducꝰtione
linguarum ad tantam suꝑbiã erupit. ut in appetitu ꝑuersi no¬
minis illi eẽ conet᷑ similis. qui dum suꝑbe ẽẽ dõ similis uoluit.
etiã donate similitudinis gr̃am amisit. et ueram beatitudinẽ

Expanded text:
Quibus dum cupis temetipsum vocabulo elato praeponere, eorumque Quibus dum cupis temetipsum vocabulo elato praeponere, eorumque nomen tui comparatione calcare, quid aliud dicis, nisi: In coelum conscendam, super astra coeli exaltabo solium meum? An non universi episcopi nubes sunt, qui et verbis praedicationis pluunt, et bonorum operum luce coruscant? Quos dum vestra fraternitas despiciens, sub se premere conatur, quid aliud dicit nisi hoc, quod ab antiquo hoste dicitur: Ascendam super altitudinem nubium? Quae cuncta ego cum flens conspicio, et occulta Dei judicia pertimesco, augentur lacrymae, gemitus se in meo corde non capiunt, quod ille vir sanctissimus domnus Joannes, tantae abstinentiae atque humilitatis, familiarium seductione linguarum ad tantam superbiam erupit, ut in appetitu perversi nominis illi esse conetur similis, qui dum superbe esse similis Deo voluit, etiam donatae similitudinis gratiam amisit; et ideo veram beatitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
uiscerũ dolore peccatis meis reputo. quod ille fr̃ meus nunc usq reduci
ad humilitatẽ non ualuit. qui ad hoc in episcopatus gradu ẽ consti¬
tutus. ut alioꝵ animas ad humilitatẽ reducat. quod ille qͥ uerita¬
tẽ docet aliis. semet ipsum docere. nec me quoq dep̃cante consen¬
sit.tẽ post aliqua. Quis rogo in hoc tam ꝑuerso uocabulo. nisi
ille adimi tantũ ꝓponitur. qui despectis angeloꝵ legionib secum
sotialit̃ constitutis. ad culmen conatus ẽ singularitatis erumpere.
ut nullo subeẽ et solus prȩe̾e om̃ib uideretur. qui etiã dixcit. in
cȩlum conscendã. suꝑ astra cęli excaltabo solium meũ. sedebo in
monte testamenti in laterib aqͥlonis. ascendam suꝑ altitudinẽ.
salis ep̃i. nisi astra cęli sunt.: quoꝵ uita simul et lingua. inter
peccata erroresq hominũ quasi inter nocꝰtis tenebras lucent.

Expanded text:
viscerum dolore peccatis meis reputo, quod ille meus frater, nunc usque reduci viscerum dolore peccatis meis reputo, quod ille meus frater, nunc usque reduci ad humilitatem non valuit, qui ad hoc in episcopatus gradu constitutus est, ut aliorum animas ad humilitatem reducat: quod ille qui veritatem docet alios, semetipsum docere, nec, me quoque deprecante, consensit. » Item post aliqua: « Quis, rogo, in hoc tam perverso vocabulo, nisi ille ad imitandum proponitur, qui despectis angelorum legionibus secum socialiter constitutis, ad culmen conatus est singularitatis erumpere, ut et nulli subesse, et solus praeesse omnibus videretur? Qui etiam dixit: In coelum conscendam, super astra coeli soliummonte testamenti, in lateribus Aquilonis. Ascendam super 743 altitudinem s Ecclesiae episcopi, nisi astra coeli sunt? quorum vita simul et lingua inter peccata erroresque hominum quasi inter noctis tenebras lucent.
Abbreviated transcription (Latin):
nis gle tumorẽ atq contra statuta canonũ suã ceruicẽ terigit.
in omnipotente. dño confido. qͥa meã sibi nec cũ gladus flectet.
Quid autẽ nuꝑ in hac urbe. ex huiꝰ uocabuli auditu gestũ sit.
sauimano diacono ac responsali meo subtilius indicaui.tẽ
ur̃a in sacerdotali honore ꝓuecta ẽ: quantam ȩccłaruĩ pacẽ
atq concoydiã inuenerit recolit. Sed quo ausu quoue tumo¬
re nescio nouum sibi conata ẽ nomen arripere. unde omniũ
fratrum corda potussent ad scandalum ꝑuenire. Qua in re
uehement̾ admiror. quia ne. ad episcopatum uenire potuis¬
sei. fugisse te uelle memini. Quẽ tamen adeptũ. ita exer¬
sure desideras. ac si ad eũ ambitioso desiderio securrisses.
lui enĩ indignũ te eẽ fatebaris ut ep̃s dici debuisses. ad hoc
quandoq ꝑductus es. ut despectis frĩb ep̃s appetas solus
uocari: Et paulopost. Nere enim filens dico. atq ex intimo

Expanded text:
nis gloriae tumorem, atque contra statuta Patrum, suam cervicem erigit, nis gloriae tumorem, atque contra statuta Patrum, suam cervicem erigit, in omnipotente Domino confido, quia meam sibi, nec cum gladiis, flectet. Quid autem nuper in hac urbe ex hujus vocabuli auditu gestum sit, Sabiniano diacono ac responsali meo subtilius indicavi. » 5vestra in sacerdotalem honorem provecta est, quantam ecclesiarum pacem atque concordiam invenerit, recolit: sed quo ausu, quove tumore, nescio, novum sibi conata est nomen arripere, unde omnium fratrum corda potuissent ad scandalum pervenire. Qua in re vehementer admiror, quia, ne ad episcopatum venire potuisses, fugisse te velle memini: quem tamen adeptum ita exercere desideras, ac si ad eum ambitioso desiderio concurrisses. Qui enim indignum te esse fatebaris, ut episcopus dici debuisses, ad hoc quandoque perductus es, ut, despectis fratribus, episcopus appetas solus appellari. » Et paulo post: « Vere enim flens dico, atque ex intimo
Abbreviated transcription (Latin):
adimitur. dum ab uno sibi dement̃ arrogatur. Certe pro
tatis nomine. uti concessit. neq dum pͥuatum aliquid daretur uni.
honore. debito sacerdotes pͥuarentur uniuersi. Quid ẽ gͦ quod
nos huiꝰ uocabuli głam et oblatã non querimꝰ. et alter sibi banc¬
arripere etiã non oblatam p̃sunit. ille gͦ magis ẽ pussimorũ
dominoꝵ p̃ceptione. flectendus. qui p̃ceptis canonicis obedienti¬
am prebere contempnit. Ille cohercendus ẽ. qui scẽ uniuersali
eccd̃e iniuriã facit. qui corde. tumet. qui gaudere. de. nomine. sin¬
gularitatis appetit . qui honore. quoq uestri imperu ꝑ priuatũ
uocabulũ se suꝑponit. Ecce om̃s hac de .re. scandalum patim᷑.
Ad uitã g̃ rectam reuertatur auctor scandali. et om̃ia sacerdotũ iurgia
cessabunt. Ego enĩ cunctoꝵ sacerdotum seruus sum. in quantum
ipsi sacerdotalit̾ uiuunt. Ilam qͥ contra omnipotentẽ dm̃ ꝑina¬

Expanded text:
adimitur, dum ab uno sibi dementer arrogatur. Certe pro adimitur, dum ab uno sibi dementer arrogatur. Certe pro tatis nomine uti consensit, ne dum privatum aliquid daretur uni, honore debito sacerdotes privarentur universi. Quid est ergo quod nos hujus vocabuli gloriam et oblatam non quaerimus, et alter sibi arripere etiam non oblatam praesumit? Ille ergo magis est piissimorum dominorum praeceptione flectendus, qui praeceptis canonicis obedientiam praebere contemnit. Ille coercendus est, qui sanctae universali Ecclesiae injuriam facit, qui corde tumet, qui gaudere de nomine singularitatis appetit, qui honori quoque vestri imperii se per privatum vocabulum superponit. Ecce omnes hac de re scandalum patimur. Ad viam igitur rectam revertatur auctor scandali, et omnia sacerdotum jurgia cessabunt. Ego enim cunctorum sacerdotum servus sum, inquantum ipsi sacerdotaliter vivunt. Nam qui contra omnipotentem Deum per ina
Abbreviated transcription (Latin):
cotidie in necem fidelium cultores idoloꝵ. et tamen sacerdotes qui
in pauimento et cinere. Flentes iacere. debuerunt. uanitatis sibi
nomina expetunt. et nouis ac ꝓfanis uocabulis glantus. Nlum¬
quid ego hac in re pussime domine. causam ꝓpriam defendo
Numquid specialem iniuriam uindico. & causam omipotentis dĩ.
causam uniuersalis eccłe. Quis iste ẽ qui contra statuta ȩuan¬
gelica: contra canonũ decreta nouũ sibi nomen usurpare. p̃su¬
mit:: utinã uel sine. imminutione unus sit. qui eẽ appetit
uniuersus. Et certe multos constantinopolitanȩ ȩcclẽ. In here¬
seos uoraginẽ cecidisse nouimus sacerdotes. et ñ solũ hereticos
sed etiam heresiarchas factos. Inde quippe nestorius. qui
quia dm̃ hominem fieri potuisse ñ credidit. usq ad iudaicã
appellatur uniuersalis cadit. Sed absit a xp̃ianis cordib
nomen istud blasphemiȩ:. in quo om̃ium sacerdotum honor

Expanded text:
quotidie in necem fidelium cultores idolorum; et tamen Sacerdquotidie in necem fidelium cultores idolorum; et tamen Sacerdin pavimento et cinere flentes jacere debuerunt, vanitatis sibi nomina expetunt, et novis ac profanis vocabulis gloriantur. Nunquid ego hac in re, piissime domine, propriam causam defendo? Nunquid specialem injuriam vindico? causam omnipotentis Dei, causam universalis Ecclesiae? Quis est iste, qui contra statuta evangelica, contra canonum decreta, novum sibi usurpare nomen praesumit? Utinam vel sine aliorum imminutione unus sit, qui vocari appetit universalis. Et certe multos Constantinopolitanae Ecclesiae in haereseos voraginem incidisse novimus sacerdotes, et non solum haersed etiam haeresiarchas tactos. Inde quippe Nestorius, qui quia Deum hominem fieri potuisse non credidit, usque ad Judaicam appellatur universalis, cadit. Sed absit a Christianorum 114 cordibus nomen illud blasphemiae, in quo omnium sacerdotum honor
Abbreviated transcription (Latin):
riũ habet qͥ causis suꝑuenientib cotidianas expensas faciuͣt.
ita et in hac urbe in causis talib eoꝵ sacellarius ego sũ. Et tam̃
hec eccła quȩ uno eodẽq tempore clericis. monasteriis. pau
peribus. populo. atq insuꝑ langobardis. tam multa indesinent̃
expendit. ecce ad huc ex omnium ȩccłarum afflictione pre¬
mitur. quȩ de unius hominis suꝑbia multũ gemunt. et
dicere nil p̃sumunt.
um quin petrus accepit. potestas ligandi et soluendi tribuitur. Cura
ei totius ȩccl̃e et pͥncipatus cõmittitur. et tamen uniuersalis ep̃s
ñ uocatur. et uir sc̃issimus consacerdos meus iohannes. uocari
uniuersalis episcopus conatur. Exclamare. cõpellor. ac dicere.
O tempora. o tumores. Eece cuncta in europe partib barbaroꝵ
ori sunt tradita. Destructe urbes. euersa castra. depopula¬
te ꝓuintiȩ. nullus terrã cultor inhabitat. Seuiunt et dominant᷑

Expanded text:
rium habet qui causis supervenientibus quotidianas expensas faciat, rium habet qui causis supervenientibus quotidianas expensas faciat, ita et in hac urbe in causis talibus eorum sacceliarius ego sum. Et tamen haec Ecclesia, quae uno eodemque tempore clericis, monaperibus, populo atque insuper Langobardis tam multa indesinenter expendit, ecce adhuc ex omnium ecclesiarum afflictione premitur, quia de unius hominis superbia multi gemunt, etsi dicere nil praesumuntest quin Petrus accepit, potestas ei ligandi atque solvendi tribuitur, cura ei totius Ecclesiae et principatus committitur, et tamen universalis apostolus non vocatur; et vir sanctissimus consacerdos meus Joannes vocari universalis episcopus conatur. Exclamare compellor, ac dicere: O tempora, o mores. Ecce cuncta in Europae partibus barbarorum juri sunt tradita: destructae urbes, eversa castra, depopulatae provinciae, nullus terram cultor inhabitat; saeviunt et dominantur
Abbreviated transcription (Latin):
rogo. ne pietatis ur̃ȩ tempora ꝑmittatis unius hominis ȩlatione.
maculari. neq tam ꝑuerso uocabulo ullum quo quomodo p̃bea¬
tis assensum. atq in hac causa nequaquã me pietas ur̃a despici¬
at. quia et di peccata gregorii tanta sunt. ut pati talia debe
at. petri apł̃i peccata nulla sunt. ut ur̃is temporib pati talia
mereatur. Inde iterum atq iterum ꝑ omnipotentẽ dñm rogo. ut
Sicut pores pͥncipes sc̃i Petri apl̃i gr̃am quesiuerunt. uos quoque.
hanc uobis et querere et seruare. curetis. et ꝓpt̾ peccata nr̃a qͥ ei
indigne. seruimus. eiꝰ apud uos honor nullatenus minuatur. qui
et modo uobis adiutor ẽ in om̃ib. et postmodũ ur̃a ualeat pec¬
cata dmitere. Uiginti autẽ et septẽ annos ducimus. quod in
hac uybe int̾ langobardoꝵ gladios uiumus. Quib quam mul¬
ta ab eccl̃a hac cotidianis dieb erogantur. ut int̾ eos uiuere
possimus: Suggerenda ñ sunt. Sed breuit᷑ indico. quia sicut

Expanded text:
rogo, ne pietatis vestrae tempora permittatis unius hominis elatione maculari: neque tam 113 perverso vocabulo ullum quoquo modo praebeatis assensum, atque in hac causa nequaquam me pietas vestra despiciat; quia et si peccata Gregorii tanta sunt ut pati talia debeat, Petri tamen apostoli peccata nulla sunt, ut vestris temporibus pati talia mereatur. Unde iterum atque iterum per omnipotentem Dominum rogo, ut sicut priores principes sancti Petri apostoli gratiam quaesiverunt, vos quoque hanc vobis et quaerere et conservare curetis, et propter peccata nostra, qui ei indigne servimus, ejus apud vos honor nullatenus minuatur, qui et modo vobis adjutor esse in omnibus, et postmodum vestra valeat peccata dimittere. Viginti autem jam et septem annos ducimus, quod in hac urbe inter Langobardorum gladios vivimus: quibus quam multa ab Ecclesia quotidianis diebus erogantur, ut inter eos vivere possimus, suggerenda non sunt. Sed breviter indico quia, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
Et qͥdem sepefatus scissimus fr̃. serenissimo domino multa sua-¬
dere conatur. Sed bene noui. quia illȩ. tante orationes euil
et lacrimȩ. nil ei aquoquã contra rationẽ ut animam sua
subripi ꝑmittunt. Triste tamen ualde ẽ ut patienter feratur. quatenꝰ
despectis hominib p̃dictus fr̃ et coep̃s meus solus conetur appellari
ep̃s. Sed in hac eius suꝑbra. quid aliud nisi ꝓpinqua iam̃ antiac p̃i¬
ẽẽ tempora designantur. quia illum uidelicet imitat᷑. qͥ spretis

Expanded text:
. Et quidem saepe praefatus sanctissimus frater serenissimo domino multa sua. Et quidem saepe praefatus sanctissimus frater serenissimo domino multa suadere conatur; sed bene novi quia tantae illae orationes ejus et lacrymae nil ei a quoquam contra rationem, aut animam suam subripi permittunt. Triste tamen valde est ut patienter feratur, quatenus, despectis omnibus, praedictus frater et coepiscopus meus solus conetur appellari episcopus. Sed in hac ejus superbia, quid aliud, nisi propinqua jam Antichristi tempora esse designantur? Quia
Abbreviated transcription (Latin):
bulis contenti eẽ non possunt. quia illud appetunt. unde. ho¬
domim scripta suscepi. ut fr̃i et consacerdoti meo iohanni de
beam ẽe pacificus. Et quidem sic religiosum dominum decu
atq suꝑbia idem fr̃ meus uniuersalẽ epm appellet. ita ut sc̃e
memoriȩ decessoris mei tempore ascribi se in synodo tali hoc
suꝑbo uocabulo faceret. Quamuis cuncta illius synodi sede.
mus dominus innuit. quod ñ eum corripuit qui suꝑbit.
sed me potius ab intentione mea declinare uoluit. qui in hac
causa euangłioꝵ et canonum humilitatis atq rectitudinis
ueritatem defendo. Qua in re. p̃dicto fr̃ẽ et consacerdote
meo contra ȩuanglicam sententiã. contra beatũ quoq Pita¬
apłm. et contra om̃s eccłas canonũ q statuta agitur. Sed est
om̃ps ds̃ in cuius manu sunt omĩa. de quo scriptum ẽ. non
ẽ sapientia. non ẽ prudentia. non ẽ consiliũ contra dñm

Expanded text:
bulis contenti esse non possunt, quia illud appetunt, unde obulis contenti esse non possunt, quia illud appetunt, unde odomini scripta suscepi, ut fratri et consacerdoti meo Joanni 751 debeam esse pacificus. Et quidem sic religiosum dominum decuiatque superbia idem frater meus universalem episcopum appellet, ita ut sanctae memoriae decessoris mei tempore ascribi se in synodo tali hoc superbo vocabulo faceret, quamvis cuncta acta illius synodi, sede mus dominus innuit, quod non eum corripuit qui superbit, sed magis ab intentione mea declinare studuit, qui in hac causa Evangeliorum et canonum humilitatis atque rectitudinis veritatem defendo. Qua in re a praedicto fratre et consacerdote meo contra evangelicam sententiam, contra beatum quoque Petm, et contra omnes ecclesias canonumque statuta agitur. Sed est omnipotens Deus, in cujus manu sunt omnia, de quo scriptum est: Non est sapientia, non est prudentia, non est consilium contra Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
isset scriptũ subscriberent. Qua ꝓpt̾ iohannes multis fal¬
lacus ad suam ypocrisin consensus auarissimi imꝑatoris re¬
dimens. optinuit ut imꝑator gregorio scriberet. quo sibi
pacificus extitisset. Qua ꝓpt̃ ipse imꝑatrici constantinȩ
int̾ aliqua scripsit dicens. Sauimano diacono responsali
meo scribente. cognoui in causis beati PEtRi apł̃oꝵ pͥncipis. contra
quosdam suꝑbe humiles. ficte blandos. quanta se iusticia
ur̃e serenitatis impendat. Ande adhuc peto. ut nullius p̃ua¬
lere contra ueritatẽ ypocrisin ꝑmittatis. quiꝰ sunt qͥdam qͥ
iuxta egregii p̃dicatoris uocẽ. ꝑdulces sermones. et benedic¬
tiones seducunt corda in nocentium. Qui ueste quidem de¬
specti sunt. sed corde tument. et quasi in hoc mundo cuncta
despitiunt. sed tamen ea quȩ mundi sunt. cuncta simul adipis¬
ci querunt. Qui indignos se hominib fatentur. sed pͥuatis uoca¬

Expanded text:
isset scriptum, subscriberent. Quapropter Joannes multis falisset scriptum, subscriberent. Quapropter Joannes multis fallaciis ad suam hypocrisim consensum avarissimi imperatoris redimens, obtinuit ut imperator Gregorio scriberet, quod sibi pacificus extitisset. Quapropter ipse imperatrici Constantinae inter aliqua scribit, dicens: Sabiniano, diacono responsali meo, scribente, cognovi, in causis beati Petri apostolorum principis, contra quosdam superbe humiles, ficte blandos, quanta se justitia vestra serenitas impendat. Unde adhuc peto ut nullius praevalere contra veritatem hypocrisim permittatis: quia sunt quidam qui, juxta egregii praedicatoris vocem, per dulces sermones et benedictiones seducunt corda innocentium ; qui veste quidem despecti sunt, sed corde tument, et quasi in hoc mundo cuncta despiciunt, sed tamen ea quae mundi sunt cuncta simul adipisci quaerunt; qui indignos se omnibus hominibus fatentur, sed privatis voca
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt qͥ leges ueteres nouerunt. ulianus ꝓtulit. De quo
gie urbis antistes. Qui eo tempore qͦ cregorius a pelagio p̃sule.
destinatus apocrisarius pene constantinopolĩ morabat᷑. fugere se
summũ sacerdotium quasi humilit̃ finocit. sed eo suscepto usq ad
eo suꝑbia dolose mentis excreuit. ut ex causa alia occasionem
querens. synodũ faceret. in qua se uniuersalem appellare cona¬
tus ẽ. Quod mox papa pelagius ut agnouit. dixectis epł̃is ex
auc toritate scĩ Petri apł̃i eiusdem synodi ac ta cassauit. Da
adherebat. cũ co missarum sollempnia cęlebrare ꝓhibuit. Cuiꝰ
sententiã beatus gregorius quoq sequens. p̃dictum iohannẽ.
sepe cõmonitũ. acquiescere differentem. sententia pari mul¬
tauerat. Om̃ibusq pontificib sub int̾minatione. ꝓprii ho¬
noris mandauerat. ne umquam uniuersalis ꝓfanum uoca¬
bulum aut scriberent. aut scriptũ susciꝑent. aut ubi fu¬

Expanded text:
dicunt, qui leges veteres noverunt, Julianus protulit, de quo dicunt, qui leges veteres noverunt, Julianus protulit, de quo giae urbis antistes, qui eo tempore, quo Gregorius a Pelagio praesule destinatus apocrisiarius penes Constantinopolim morabatur, fugere se summum sacerdotium quasi humiliter finxit; sed eo suscepto, usque adeo in superbiam dolosae mentis excrevit, ut causa alia occasionem quaerens, synodum faceret, in qua se universalem appellare conatus est. Quod mox papa Pelagius ut agnovit, directis epistolis ex auctoritate sancti Petri apostoli, ejusdem synodi acta cassavit. Diacadhaerebat, cum eo missarum solemnia celebrare prohibuit. Cujus sententiam beatus quoque Gregorius sequens, praedictum Joannem saepe commonitum acquiescere differentem, 112 sententia pari mulctaverat, omnibusque pontificibus sub interminatione proprii honoris mandaverat, ne unquam universalis profanum vocabulum aut scriberent, aut scriptum susciperent, aut ubi fu
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. ut ei qui semel in terrena militia signatus fuerit. nisi
aut expleta militia. aut ꝓ debilitate. corporis repulsus. xp̃o
comite excubitoꝵ cȩsarẽ. de cęsare imꝑatorẽ. non solũ hoc. sed
etiã patrẽ imꝑatoꝵ feci. sacerdotes meos manui tuȩ cõmisi. et tu
a meo seruitio milites tuos subtrahis. Responde rogo pussime
dñe seruo tuo quid uenienti et hȩc dicenti responsurus es in
iuchieio domino tuo. Et post pauca. Reqͥrat gͦ dominus meuͦ¬
qui prior imperator talem legem dederit. et subtilius estimet
tis inquit meis facientibus. ex quoꝵ suggestione uel consilio
nescio. talem in re publica sua legem ꝓtulit imꝑator. ut nul¬
lus qͥ in actionem publicã egit. nullus qͥ optio. uel manu sig¬
natus. uel int̾ milites habitus. ei in monasterio conuerti liceat.
nisi forte. si militia eiꝰ fuerit expleta. Quã legẽ pͥmũ sicut hi

Expanded text:
dicitur, ut ei qui semel in terrena militia signatus fudicitur, ut ei qui semel in terrena militia signatus fuaut expleta militia, aut pro debilitate corporis repulsus, Domincomite excubitorum Caesarem, de Caesare imperatorem; nec solum hoc, sed etiam patrem imperatorum feci. Sacerdotes meos tuae manui commisi, et tu a meo servitio milites tuos subtrahis? Responde, rogo, piissime domine, servo tuo, quid venienti et haec dicenti respjudicio Domino tuo? » Et post pauca: « Requirat, rogo, Dominus meuquis prior imperator talem legem dederit, et subtilius aestimettis, inquit, meis facientibus, ex quorum suggestione vel consilio nescio transacto anno, talem in republica sua legem protulit imperator, ut nullus qui actionem publicam egit, nullus qui officio vel manu signatus, vel inter milites habitus est, ei in monasterio converti liceat, nisi forte militia ejus fuerit expleta. Quam legem primum, sicut hi
Abbreviated transcription (Latin):
tudini ur̃e narrare refugio. ne eius gemitũ augeam. qͣm minuere
post plurima. Peto ut ꝓ me orare debeas. quatenus om̃ps ds̃ et ama¬
lis me. spiritib et aꝑuersis hominib custodire dignetur. qͥa in hac
uitȩ meȩ ꝑegrinatione. mala me simul et multa circumdant. ita
ut cum psalmista iure dicam. In me ꝑtransierut irȩ tuȩ. et ter¬
rores tui conturbauerunt me. Cixcum dederunt᷑. sicut aqua tota
die. circũ dederunt me simul. Porro mauritio tunc auarissimo
simul q rapacissimo pͥncipi. suggestionib inimicoꝵ suoꝵ funestis¬
suma lege furenti. ut nulli militum uidelicet qͥ in manu signatũ
fuisset. conuerti liceret. int̾ cetera sic respondit. Ad hoc pote¬
stas suꝑ om̃s homines pietati dominoꝵ meoꝵ cęlitus data ẽ. ut
quȩ bona appetunt adiuuentur. ut cęloꝵ uia largius pateat.
ut terrestre regnũ cȩlesti regno famuletur. Et ecce aꝑta uoce

Expanded text:
tudini vestrae narrare refugio, ne ejus gemitum augeam, quem minueretudini vestrae narrare refugio, ne ejus gemitum augeam, quem minuerepost plurima: « Peto ut pro me orare debeas, quatenus omnipotens Deus, et a malis me spiritibus, et a perversis hominibus custodire dignetur: quia in hac vitae meae peregrinatione mala me simul et multa circumdant, ita ut cum Psalmista jure dicam: In me transierunt irae tuae, et terrores tui conturbaverunt me. Circumdederunt me sicut aqua tota disimulque rapacissimo principi, suggestionibus inimicorum suorum funestissimam legem ferenti, ut nulli militum qui videlicet in manu signatus fuisset, converti liceret: inter caetera sic respondit: Ad hoc potestas super omnes homines pietati dominorum meorum coelitus data est, ut qui bona appetunt, adjuventur, ut coelorum via largius pateat, ut terrestre regnum coelesti regno famuletur. Et ecce aperta voce
Abbreviated transcription (Latin):
p̃caria desiderat. ut nobiscũ loqui aliquid de pace dignetur.
tem sebastiano ep̃o syrmiensi post aliqua. Que scĩssime frater
aoamici ur̃i et domni Romani ꝑsona in hac terra patimur. loqui
minime ualemus. Breuit̃ tamen dico. quia eius in nos malitia
gladios langobardoꝵ uicit. ita ut benigniores uideantur hosteᷤ
qui nos interimunt. quã rei publicȩ iudices. qui nos malitia sua
rapinis atq fallaciis in cogitatione sua consumunt. et uno tem¬
pore curam ep̃oꝵ atq clericoꝵ. monasteriorũ quoq uel populi gẽ¬
rere contra hostium insidias sollicitum ugilare. contra ducum
fallacias atq malitiam suspectum semꝑ existere. cuius laboris. cuꝰ
doloris sint. ur̃a fr̃nitas tanto uerius pensat. quanto me qͥ hȩc pati¬
or purius amat. Item anastasio patriarchȩ post multa. Dus
mala abarbarorũ gladiis. quȩ aꝑ uersitate udicũ patimur: beati¬

Expanded text:
precaria desiderat, ut vobiscum loqui aliquid de pace dignetur. precaria desiderat, ut vobiscum loqui aliquid de pace dignetur. » Item Sebastiano, episcopo Sirmiensi, post aliqua: « Quae, sanctissime frater, de amici vestri domni Romani persona in hac terra patimur, loqui minime valemus: breviter tamen dico quia ejus in nos malitia gladios Langobardorum vicit, ita ut benigniores videantur hostes, qui nos interimunt, quam reipublicae judices, qui nos malitia sua, rapinis atque fallaciis in cogitatione consumunt. Et uno tempore curam episcoporum, atque clericorum, monasteriorum quoque, et populi gerere, contra hostium insidias sollicitum vigilare, contra ducum fallacias atque malitias suspectum semper existere: cujus laboris, cujus doloris sit, vestra fraternitas tanto verius pensat, quanto me, qui haec patior, purius amat. » Item Anastasio patriarchae post multa: « Quae 111 mala barbarorum gladiis, quae a perversitate judicum patimur, beati
Abbreviated transcription (Latin):
agunt᷑ pietas ur̃a ñ cognosceret. me apud districꝰtũ uidicẽ silentii
mei culꝑa multaret. ine ẽ quod huius gregoru tẽpore tot
Saceydotes. et laici ꝑ diuersas regiones miraculis coruscasse dalogo
teste ꝓbantur. quod numquã sub posteriorib pontificib inue¬
niri postea potuerunt. Tantis gͥ ȩccł̃ȩ dĩ felicitatib hostis huma¬
ni generis inuidens. ñ nullos pontificũ simulq sȩculariũ iudicũ
ad eiꝰ inuidiã conflagrauit. Suꝑ quoꝵ afflictionẽ iohanni ra¬
uennati ep̃o int̾ cetera querit᷑ dicens. Peccatis hoc meis reputo.
quia uiste qui nunc inter ẽ haud dubiũ qumn romanoꝵ exarchuᷤ
et pugnare contra inimicos nr̃os dissimulat. et nos facere pacẽ
uetat. Quam uis iam modo etiam si uelit facere omĩno ñ possumu̾.
quia ariulfus exercitũ autharith et nordulfi habens. eoꝵ sib dari

Expanded text:
aguntur, pietas vestra non cognosceret, me apud districtum judicem silentii aguntur, pietas vestra non cognosceret, me apud districtum judicem silentii mei culpa mulctaret. » 49. Hinc est quod hujus Gregorii tempore tot sacerdotes et laici per diversas regiones miraculis coruscasse, Dialogo teste, probantur, quot nunquam sub posterioribus pontificibus inveniri postea potuerunt. Tantis igitur Ecclesiae Dei felicitatibus hostis humani generis invidens, nonnullos pontificum simulque saecularium judicum, ad ejus invidiam conflagravit. Super quorum afflictione Joanni Revennati episcopo, inter caetera queritur, dicens: « Peccatis meis hoc reputo, quia iste, qui nunc interest haud dubium quin Romanus exarchus, et pugnare contra inimicos nostros dissimulat, et nos facere pacem vetat: quamvis jam modo, etiamsi velit, facere omnino non possumus: quia Ariulphus exercitum Autarith et Nordulfi habens, eorum sibi dari