comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nummus argenteus nuncupabatur quia quam plurimum ex argento percutie¬
batur. Nummi autem anuma romanorum rege uocati sunt quieos primũ
apudlãtinos imaginibus notauit atitulo nominis sui praescripsit. Folledicunt᷑
a sacculo quo conduntur a continente id quod continetur appellatum. In nomis¬
mate triaquȩruntur metallum figura & pondus siex his aliquid defuerit nomis¬
manonerit Tria autem sunt genera argenti & auri atq aeris signatum factũ
infectum signatum est quod innummis est factum quod inuasis & signis infactũ
quod inmassis quod & grauedicitur id est massa. In notitiam autem formarũ
metalla ita uenerunt . Dumenim quocumq casuardentes siluae excoquerent
terram quaecale factisuenis fudit riuos cuiuscumq instructurae siue igitur aes
illud fuerit siue aurum cum in loca terrae depressiora decurrer& sumpset

Expanded text:
nummus ἄργυρος nuncupabatur, quia quam plurimum ex argento percutienummus ἄργυρος nuncupabatur, quia quam plurimum ex argento percutiebatur. Nummi autem a Numa Romanorum rege vocati sunt, qui eos primum apud Latinos imaginibus notavit et titulo nominis sui praescripsit. Folles dicuntur a sacculo quo conduntur, a continente id quod continetur appellatum. In nomismate tria quaeruntur: metallum, figura et pondus. Si ex his aliquid defuerit, nomisma non erit. Tria sunt autem genera argenti et auri et aeris: signatum, factum, infectum. Signatum est quod in nummis est; factum, quod in vasis et signis; infectum, quod in massis; quod et grave dicitur, id est massa. In notitiam autem formarum metalla ita venerunt; dum enim quocumque casu ardentes silvae exquoquerent terram, quae calefactis venis fudit rivos cuiuscumque structurae, sive igitur aes illud fuerat sive aurum, quum in loca terrae depressiora decurreret, sumpsit
Abbreviated transcription (Latin):
thesis positio dicitur & est nomen ex greco latinoq sermone compositum. Namtes :
greci repositum dicunt latiniaurum quod iunctum sonat repositum aurum.
Auraria nomen hab& abauro. Tributauero eo quod antea protribub:
singulis exige bantur sicutinunc ꝑ singula territoria. sic autem intres par¬
tes diusum fuisse romanorum populum constat ut hi qui prae erant in singulis
partib: tribuni dicerentur. Vnde diam sumptus quos dabant populi tributa
nominauerunt. Vectigalia sunt auehendo dicta. Stipendium abstipe
pendenda nominatum antiqui enim appendere pecuniam soliti erant.
magis quam ad numerare . Mon eta appellata est quia mon& nequa fraus in
metallo uel in pondere fat : Nomisma est solidus Aureus uel argenteus siue areus
quudeo nomisia dicitur quia nominibus principum effigiisq signatur Prius

Expanded text:
θέσις positio dicitur, et est nomen ex Graeco Latinoque sermone conpositum. Nam θες θέσις positio dicitur, et est nomen ex Graeco Latinoque sermone conpositum. Nam θες Graeci repositum dicunt, Latini aurum, quod iunctum sonat repositum aurum. Auraria nomen habet ab auro. Tributa vero, eo quod antea per tribus singulas exigebantur, sicuti nunc per singula territoria. Sic autem in tres partes divisum fuisse Romanum populum constat, ut etiam qui praeerant in singulis partibus tribuni dicerentur: unde etiam sumptus, quos dabant populi, tributa nominarunt. Vectigalia sunt tributa, a vehendo dicta. Stipendium ab stipe pendenda nominatum; antiqui enim adpendere pecuniam soliti erant magis quam adnumerare. Moneta appellata est quia monet ne qua fraus in metallo vel in pondere fiat. Nomisma est solidus aureus vel argenteus sive aereus, qui ideo nomisma dicitur quia nominibus principum effigiisque signatur. Prius
Abbreviated transcription (Latin):
& nomen de corto enim pecudum nummi incidebantur a signabantur poster
a saturnino aereus nummus inuentus. Ipseenim significarinum mos &scri¬
bi constituit propterea daerarium saturno agentib consecratum est alii
ut superius pecuniam a pecudib: appellauerunt sicut aiuuando ium̃ tast dicta
Omne enim patri monium apud antiquos peculium dicebatur apecudibus in quib
eorum constabat uni uersa substantia. Vnde & pecuarius uocabatur quierat diues
mod o uero pecuniosus antiquissimi nondum auro & argento inuento aere utebait᷑
Namprius aerea pecunia inusu fuit postea argentea deinde aurea subsecuta est
sed abea quae coepit nomen retinuit. Vnde & aerarium dictum quia prius aes
tantum inusufuit &ipsum solum re condebatur auro & argento nondum signa¬
to. Ex quorum metallis quamuis postea fuisse facta pecunia nomentamen
aerarii permansit ab eo metallo unde initium sumpsit. Thes aurum iuxta

Expanded text:
 nomen; de corio enim pecudum nummi incidebantur et signabantur. Postea  nomen; de corio enim pecudum nummi incidebantur et signabantur. Postea a Saturno aereus nummus inventus; ipse enim signare nummos et scribi constituit. Propterea et aerarium Saturno a gentilibus consecratum est. Alii, ut superius, pecuniam a pecudibus appellaverunt, sicut a iuvando iumenta sunt dicta. Omne enim patrimonium apud antiquos peculium dicebatur a pecudibus, in quibus eorum constabat universa substantia; unde et pecuarius vocabatur qui erat dives, modo vero pecuniosus. Antiquissimi nondum auro argentoque invento, aere utebantur. Nam prius aerea pecunia in usu fuit, post argentea, deinde aurea subsecuta est, sed ab ea, qua coepit, et nomen retinuit. Unde et aerarium dictum, quia prius aes tantum in usu fuit, et ipsud solum recondebatur, auro argentoque nondum signato; ex quorum metallis quamvis postea fuisset facta pecunia, nomen tamen aerarii permansit ab eo metallo unde initium sumpsit. Thesaurum iuxta
Abbreviated transcription (Latin):
hoc scire iussit illum caesar de collari nedum hoc cognitum fier& aurum
proluto haberetur & omnia met allorum prȩtia abstraherentur & reuera
quia siuasa uitrea non fran gerentur meliora essent quam aurum & argentũ.
ra eius sit ut ubiuena una apparuerit ibispessit alterius inqui rend
Sunt autem septem genera metallorum aurum argentum. aes electrũ
stagnum plumbum & quod domat omnia ferrum
urum ab auradictum idest absplendore eo quod repercusso aere plus ful
splendorauri. naturale enim est ut metallorum splendorplus fulge¬
atluce alia repercus sus. Hinc & aurarii dicti quorum fulgor splendida s red¬
it Obrizum aurum dictum quod obradiat splendore estenim coloris
optimi quod hebrei ofiz. grecipiron uocaNt. Brattea dicitur tenuis sima
tiatyeraton. lammina. Pecunia prius depecudibus propriaatem habebat¬

Expanded text:
hoc scire, iussit illum Caesar decollari, ne dum hoc cognitum fieret, aurum hoc scire, iussit illum Caesar decollari, ne dum hoc cognitum fieret, aurum pro luto haberetur et omnium metallorum pretia abstraherentur; et revera, quia si vasa vitrea non frangerentur, melius essent quam aurum et argentum.ra eius sit ut ubi una vena apparuerit, ibi spes sit alterius inquirendi. Septem sunt autem genera metallorum: aurum, argentum, aes, electrum, stagnum, plumbum et, quod domat omnia, ferrum. § 18 De auro. Aurum ab aura dictum, id est ab splendore, eo quod repercusso aere plus fulgsplendor auri. Naturale enim est ut metallorum splendor plus fulgeat luce alia repercussus. Hinc et aurarii dicti, quorum fulgor splendidos reddit. Obryzum aurum dictum quod obradiet splendore; est enim coloris optimi, quod Hebraei 'ophaz', Graeci κιρρὸν dicunt. Brattea dicitur tenuissima πὸ τοῦ †βρατυν† lamina. Pecunia prius de pecudibus et proprietatem habebat et
Abbreviated transcription (Latin):
molaq terebatur deinde miscebatur tribus partibus nitri pondere uel men¬
sura acliquata in alias fornaces trans fundebatur quaemassa uocabatur
ad monitrum atq haec recocta fiebat uitrum purum & candidum. In genere
uitri a obsianus lapis adnumeratur est autem uirens interdum aniger aliquan¬
do a trans lucidus crassio reuisu & inspeculis paridum proimagineumbras
reddente gemmas multiex eo faciunt. Hunc lapidum M in india & initalia
& ad oceanum in his pania nascitradunt: Ferunt autem subtiberio caesare
quendam artificem ex cogitasse uitritem pera mentum ut flexibile essa &
ductile quidum admissus fuiss& adcȩsarem porrexit fiolam caesari quam
ille indignatus in pauimentum proiecit. Artifex autem suftilit depaui
desinu protulit & fiolam correxit. Hoc facto caesardixit artifici num quid
alius scit hanc condituram uitrorum. Postquam ille iurans negauit alterũ

Expanded text:
molaque terebatur. Dehinc miscebatur tribus partibus, nitri pondere vel menmolaque terebatur. Dehinc miscebatur tribus partibus, nitri pondere vel mensura, ac liquata in alias fornaces transfundebatur, quae massa vocabatur ammonitrum; atque haec recocta fiebat vitrum purum et candidum. In genere vitri et obsianus lapis adnumeratur. Est autem virens interdum et niger aliquando et translucidus, crassiore visu et in speculis parietum pro imagine umbras reddente; gemmas multi ex eo faciunt. Hunc lapidem et in India et in Italia et ad Oceanum in Hispania nasci tradunt. Ferunt autem sub Tiberio Caesare quendam artificem excogitasse vitri temperamentum, ut flexibile esset et ductile. Qui dum admissus fuisset ad Caesarem, porrexit phialam Caesari, quam ille indignatus in pavimentum proiecit. Artifex autem sustulit phialamde sinu protulit et phialam correxit. Hoc facto Caesar dixit artifici: 'Numquid alius scit hanc condituram vitrorum?' Postquam ille iurans negavit alterum
Abbreviated transcription (Latin):
des glebas nitrinautȩ subdiderunt quibus accensis permixta harena litonis
trans iucens noui liquoris fluxisse riuos ahanc fuisse originem uitri Mox
ut est ingeniosa solertianon fuit contenta solonitro sed & aliis mixturis.
hanc artem studuit leuibus enim aridisq lignis conquiritur Adiecto cipro
ac nitro continuisq fornacibus utaes liquatur massae quae fiunt postea ex¬
massis rursusque funditur in officinis & aliud flatufiguratur. & aliudtor no
teritur. aliud argenti modo caelatur. Tinguuntur enim multis modis ita
ut iacintos saphirosq & uirides imitetur donices uel aliarum gemmarũ
colores neq est alia speculis aptior materia uel picturae. ac commodatior
MIaximus tamen honor incandido uitro proximoq Incristalli similitu¬
dine. Vnde &ad potandum argentiargenti metalla & auri repulit . Vlitrũ
olimfiebat & initalia & pergallias & in hispania. harena alba mollissimapila

Expanded text:
des, glebas nitri ex nave subdidisse, quibus accensis, permista arena littoris, des, glebas nitri ex nave subdidisse, quibus accensis, permista arena littoris, translucentes novi liquoris fluxisse rivos, et hanc fuisse originem vitri 3. Mox, ut est ingeniosa solertia, non fuit contenta solo nitro, sed et aliis misturis hanc artem studuit. Levibus enim aridisque lignis coquitur, adjecto cyprio ac nitro, continuisque fornacibus, ut aes liquatur, massaequmassis rursus funditur in officinis, et aliud flatu figuratur, aliud torno teritur, aliud argenti modo caelatur. Tinguitur etiam multis modis, ita ut iacinthos sapphirosque et virides imitetur et onyches vel aliarum gemmarum colores; neque est alia speculis aptior materia vel picturae adcommodatior. Maximus tamen honor in candido vitro, proximoque in crystalli similitudine; unde et ad potandum argenti metalla et auri pepulit vitrum. Olim fiebat et in Italia, et per Gallias et Hispaniam arena alba mollissima pila
Abbreviated transcription (Latin):
salsa uiriditas quo & usque non est qui proba simulatum & argu& sicaalia
atq alia alio modoneq est sine fraude ulla uita mortalium. Omnes autẽ
nontrans lucidas gemmas caecas appellari eoquod densita tesua obscurent᷑.¬
Itrum dictum quod uisui trans¬
luceat perspicuitate . In alii senim metallis quicquid intrinsecus
contineturabsconditur. In uitro quilib& liquor uelspecies qualis ẽ
interius talis exterius declaratur & quodam modo cliusus pat&. Cuius
origo haec fuit inpartesiriae quae foenicis uocatur. finitima iudȩae circa
radicem montis carmeli palus est ex quanascitur belus amnis quinq miliũ
passuum spatio in mare fluens iuxtato lomudem cuius harenae đ curren¬
tefluctu sordibus eluuntur. Hic sa maest pulsanaue mercatorum nitri
cumsparsim perlitus epulas pararent. Nec essent proattollendis uasis lapi¬

Expanded text:
falsa viriditas, quoadusque non est qui probet simulatum et arguat; sic et alia falsa viriditas, quoadusque non est qui probet simulatum et arguat; sic et alia alio atque alio modo. Neque est sine fraude ulla vita mortalium. Omnes autem non translucidas gemmas caecas appellari, eo quod densitate sua obscurentitrum dictum, quod visui perspicuitate transluceat. In aliis enim metallis quidquid intrinsecus continetur absconditur; in vitro vero quilibet liquor, vel species, qualis est interius, talis exterius declaratur, et quodammodo clausus patet. Cujus origo haec fuit. In parte Syriae, quae Phoenice vocatur, finitima Judaeae, circa radicem montis Carmeli, palus est ex qua nascitur Belus amnis, quinque millium passuum spatio in mare fluens juxta Ptolemaidem, cujus arenae de torrente fluctu sordibus eluuntur. 2. Hic fama est, appulsa nave merca torum nitri, cum sparsim per littus epulas pararent, nec essent pro attollendis vasis lapi
Abbreviated transcription (Latin):
inocitide umbras inferorum euocatas tenere aiunt: Celonitis oculus est
indice testitudinis uarius & purpureus hunc magi in positum linguae futu¬
ra praenuntiare fingunt: Hronia a capite testudinum &etonitribus
cidere putatur & restringe fulminis ictus. Hienia lapis inoculis hienȩ bestiȩ
inuenitur quisi sub lingua hominis subditus fuerit futura eum praecinere
dicunt sed & corallius tempestate a grandini resistere fertur : Ponticaẽ
gemma quaedam liuore perlucida habens stellas rubeas interdum Maurea
dicunt peream interrogare daemones & fugare. Inquib: dam gemmarũ
exuero genere alterius in alia salsa trans ducere. Ut sardonices quae ternisglu¬
tinantur gemmis itaut deprehendi non possint. fingunt enim eas exdiuer¬
sogenere nigra candido mineoq: colore. Nam & prolapide praetio sissimo
smaragdo quidam uitrum arte inficiunt & fallit oculos subdole quaedã

Expanded text:
Synochitide umbras inferorum evocatas teneri aiunt. Chelonitis oculus est Synochitide umbras inferorum evocatas teneri aiunt. Chelonitis oculus est Indicae testudinis, varius et purpureus. Hunc magi inpositum linguae futura pronuntiare finguntur. Brontea a capite testudinum; e tonitribus cadi putatur, et restinguere fulminis ictus. Hyaenia lapis in oculis hyaenae bestiae invenitur; qui si sub lingua hominis subditus fuerit, futura eum praecinere dicunt. Sed et corallius tempestati et grandini resistere fertur. Pontica est gemma quaedam livore perlucida, habens stellas rubeas, interdum et aureas. Dicunt per eam interrogare daemones et fugare. In quibusdam gemmarumex vero genere alterius in alia falsa transducere; ut sardonyches, quae ternis glutinantur gemmis ita ut deprehendi non possint. Fingunt enim eas ex diverso genere: nigro, candido mineoque colore. Nam et pro lapide pretiosissimo smaragdo quidam vitrum arte inficiunt, et fallit oculos subdole quadam
Abbreviated transcription (Latin):
eius. Eo lo sapetrasimilis est linguȩ humanȩ unde & nomen sumpsit. fertur
autem deficiente luna caelocadere cuius non modicam magitribuunt po¬
testatem nam ex eo lunares mutus excitariputant. Qunt & quaedam gem¬
marum genera cognominata ab animalibus. Echites uipereas maculas
exprimit. Carcini marini cancri coloris est. Scorpitis scorpionem & colo¬
re & effigierefera. Mirmitis formice reptantis effigiem imitatur. Tauos
pauoniest similis. Heranacitis accipitris colore. Ftitis aquilȩ. E gobtal¬
mos caprino oculosimilis. Locoptalmus quatuor colorum exrutilo san¬
gui nea in medio nigrum candido cingit luporum oculos exprimit. Me¬
conites papauer ex primit: Sunt & quaedam gem̃ mȩ quas gentiles in suꝑ¬
stitionibus quibusdam utuntur. Liparea sufita omnes bestias euocare
tradunt Anamcitida in idromantia dae monum imagines euocare đr̃

Expanded text:
eius. Glossopetra similis est linguae humanae; unde et nomen sumpsit: fertur eius. Glossopetra similis est linguae humanae; unde et nomen sumpsit: fertur autem deficiente luna caelo cadere. Cui non modicam magi tribuunt potestatem; nam ex eo lunares motus excitari putant. Sunt et quaedam gemmarum genera cognominata ab animalibus: echites vipereas maculas exprimit; carciniae marini cancri color est; scorpitis scorpionem et colore et effigie refert; myrmecitis formicae reptantis effigiem imitatur; taos pavoni est similis; hieracitis accipitris colore, aetitis aquilae; aegopthalmos caprino oculo similis; lycopthalmos quattuor colorum, ex rutilo sanguinea, in medio nigrum candido cingit, ut luporum oculi; meconites papaver exprimit. Sunt et quaedam gemmae quas gentiles in superstitionibus quibusdam utuntur. Liparea suffita omnes bestias evocare tradunt. Anancitide in hydromantia daemonum imagines evocari dicunt.
Abbreviated transcription (Latin):
subuirides & corintei aeris simi litudinem media secante flam mea uena.
Sideritis a contemplatione ferrinihil dissonat in maleficiis quoque mo¬
do si inferatur discordias excitat. Ideus dactilus ex insula cretaest ferrei
coloris causa nominis eiusqui policem humanum exprimit. Aa hiopicus
colorisferrei est quidum teritur nigrum sucum emitut:imilantius in¬
imilantius in
eusratis alueo legitur proconnescio marmorisimilis medio colore glauco
uelutioculipupilla internitescens. Arabica expatria dicta aspectuebur¬
nea est. Effestitis speculinaturam hab& inreddendis imaginibus quam quã
rutilat. Experimentum eius siferuenti aqua statim addita refrigescit aut
si soli opposita aridam materiam accendat nascitur incorico. Ostracites la¬
pidosus colore testatio durior alterachate similis nisi quod achates politura
pinguescit. Duriortanta in estuis ut aliae gemmȩ sculpantur fragmentis

Expanded text:
subvirides et Corinthiae aeris similitudine, mediam secante flammea vena. subvirides et Corinthiae aeris similitudine, mediam secante flammea vena. Sideritis a contemplatione ferri nihil dissonat. In maleficiis quoquo modo inferatur discordias excitat. Idaeus dactylus ex insula Creta est, ferrei coloris. Causa nominis eius quia pollicem humanum exprimit. Aethiopicus ferrei coloris est, qui dum teritur, nigrum sucum emittit. Zmilanthis in Euphrate alveo legitur Proconnesio marmori similis, medio colore glauco, veluti oculi pupilla internitens. Arabica ex patria dicta aspectu eburnea est. Hephaestitis speculi naturam habet in reddendis imaginibus, quamquam rutilet. Experimentum eius, si ferventi aqua statim addita refrigerat, aut si soli adposita aridam materiam accendat. Nascitur in Coryco. Ostracites lapidosus colore, testacio durior. Altera achatae similis, nisi quod achates politura pinguescit. Duritiae tanta inest vis ut aliae gemmae sculpantur fragmentis
Abbreviated transcription (Latin):
celerrime ardescens. Grisso lamsis exauro & igne uocata aurea estenim di
& nocte ignea hanc adhi opia gignit: Ammo crissus harenis auro intermix¬
tus. Nunc brattearum Nunc pulueris hab& cratulas gignitur inpersida.
Leo crissus colore aureo interueniente candida uena Uelectrisis dicta qđ
ueluti peraurum sic haec gemma trans luceat. Crisso colla gignitur in india
ubi formicȩ eruunt aurum est autem auro similis & hab& naturã magnitidis
nisi quod augere aurum traditur. Vnde & nuncupatur. Argirites similis
argento habens stigmata aurea. Andro damma argenti nitorem hab&
& peneadamans quadrata semper tesseris magiputant nom en impositum ab
eo quod animorum impetus uel iracundias domare & refrenare dicatur si
eredimus gignitur inmarirubro. Calcitis aerei coloris est. Calco fanus ni¬
gia est sedlapidi inlisa aeris tinnitum reddit. Balanites duo genera sunt

Expanded text:
celerrime ardescens. Chrysolampis ex auro et igne vocata; aurea est enim die, celerrime ardescens. Chrysolampis ex auro et igne vocata; aurea est enim die, et noctu ignea. Hanc Aethiopia gignit. Ammochrysus harenis auro intermixtus nunc brattearum, nunc pulveris habet quadrulas. Gignitur in Persida. Leucochrysus colore aureo interveniente candida vena. Melichrysus dicta quod veluti per aurum sincerum mel, sic haec gemma transluceat. Chrysocolla gignitur in India, ubi formicae eruunt aurum. Est autem auro similis et habet naturam magnetis, nisi quod augere aurum traditur; unde et nuncupatur. Argyrites similis argento, habens stigmata aurea. Androdamas argenti nitorem habet et pene adamans, quadrata semper tesseris. Magi putant nomen inpositum ab eo quod animorum inpetus vel iracundias domare et refrenare dicatur, si credimus. Gignitur in mari Rubro. Chalcitis aerei coloris est. Chalcophonos nigra est, sed lapidi inlisa aeris tinnitum reddit. Balanites: duo genera sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
atq: ita somno sopitis capitadesecant & gemmas detrahunt sunt autem can¬
dore trans lucido usuearum orientis reges praecipuae gloriantur. Cris¬
sopatius a& hiopicus est quem lapidem luxcȩlat & prodit obscuritas. Noc te enĩ
igneus est die aureus : Elogites expersida est ostentans intrase quasi flammas¬
primum est & in parte lucaniae color eius croceus intus stellas continens elan¬
guidas & subnubilo renitentes. Ermiscion intergratissimas aspicitur exig¬
neo colore radiansauro portans secum in extremitatib: candidam lucem
ex speciae metallorum uellapidum cognominata crissopus aurum tan.¬
tum uidetureẽ . Cris solitus auro similis est cum marini coloris similitudi¬
ie. hunc adhiopia gignit. Criselectrus similis auro sed incolorem uergen
matutino tantum aspectu iocundus rapacissimus igneum &si iuxta fuerit.

Expanded text:
atque ita somno sopitis capita desecant, et gemmas detrahunt. Sunt autem canatque ita somno sopitis capita desecant, et gemmas detrahunt. Sunt autem candore translucido. Usu earum Orientis reges praecipue gloriantur. 8. Chrysoprasus Aethiopicus est, quem lapidem lux celat, prodit obscuritas. Nocte enim igneus est, die aureus. 9. Phlogites ex Persida est, ostentans intra se quasi flammasprimum est in parte Lucaniae. Color ejuscroceus, intus stellas continens elanguidas, sub nubilo renitentes. 11. Hormesion inter gratissimas aspicitur, et igneo colore radians auro portante secum in extremitatibus candidam lucemex specie metallorum vel lapidum cognominata. Chrysopis aurum tantum videtur esse. Chrysolithus auro similis est cum marini coloris similitudine. Hunc et Aethiopia gignit. Chryselectrus similis auro, sed in colorem electri vergens, matutino tantum aspectu iucundus, rapacissimus ignium, et, si iuxta fuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
orem carbunculum eẽ dixerunt. Huius duplex facies unaquae purpura
radiat . Alteraquaecocci ruboris a sole excalefacta aut digitorum attritu
paleas & cartarum folia ad sera peredicitur sculpturis resistit acsiquando
sculta est dum signa imprimit quasi quodam animalis morsu partem
cere temptat genera eius quatuor. Carcedonia hoc quod &lignes facere
dicitur quanquam multum uilior praedictus nascitura pud naso monasim¬
brȩ ut ferunt diuino inuenitur ad repercussum lunae plenae.: Omnia autẽ
genera sculpture resistunt. Alabandina dicta ab alabanda a se regione
ciuis color ad calcedonium uadit sed rarus. Ora contites ex cerebro draconis
eruitur qua enisi uiuenti abscissa fuerit non ingemescit Vnde & eam magi
dormientib draconib: amputant. Audaces enim uiri explorant draconũ
specus spargunt ibi gramina medicata ad incitandum draconum soporem

Expanded text:
orem carbunculum esse dixerunt. Hujus duplex facies: una quae purpura orem carbunculum esse dixerunt. Hujus duplex facies: una quae purpura radiat; altera quae cocci rubore. 279 A sole excalefacta, aut digitorum attritu paleas et chartarum fila ad se rapere dicitur. Scalpturis resistit, ac si quando scalpta fuerit, dum signa imprimit, quasi quodam animali morsu partem cerae retentat. Genera ejus quatuor. 5. Carchedonia hoc quod et Lychnites facere dicitur, quanquam multo vilior praedictis. Nascitur apud Nasamonas imbre, ut ferunt, divino. Invenitur ad repercussum lunae plenae. Omnia autem genera scalpturae resistunt. 6. Alabandina dicta ab Alabanda Asiae regione, cujus color ad carchedoniam vadit, sed rarus. 7. Dracontites ex cerebro draconis eruitur, quae nisi viventi abscisa fuerit, non ingemmescit; unde et eam magi dormientibus draconibus amputant. Audaces enim viri explorant draconum specus, et spargunt ibi gramina medicata ad incitandum draconum soporem,
Abbreviated transcription (Latin):
clausum in ea putes fontaneam scaturiginem . Omnium ardentium gemma¬
rum principatum carbunculus hab&. Carbunculus autem diccus quod si
ignitus ut carbo cuius fulgor nec nocte uincitur. Luc& enim intenebris adeo¬
ut flammas adoculos uibr& genera eius duo decim. sed prȩstantiores quiuiden¬
tur fulgere & uelut ignem effundere. Carbunculus autem grece antrax
dicitur gignitur in libya apud trogoditas. Antracites uocatus quod sit & ipse
coloris ignei ut carbunculus sed candida uena prȩcinctus cuius propriumest
quod iactatus igni uelut inter mortuos extingitur at contra aquis ꝑ fusus
ex ardescit. Scanda sirus nascitur in indis loco eius demnominis species
eius qđ uelud intra lucidoigne intus fulgete aureegutte. Constat inter
omnes quantus numerus stellarum accedittanto & prȩcium accedere
gignitur inmultis locis sed probatissima apud indos. Quidam eam remisi¬

Expanded text:
clausam in ea putes fontaneam scaturriginem. § 14 De ignitis. Omnium ardentium gemmaclausam in ea putes fontaneam scaturriginem. § 14 De ignitis. Omnium ardentium gemmarum prinignitus ut carbo, cujus fulgor nec nocte ut flammas ad oculos vibret. Genera eius duodecim, sed praestantiores qui videntur fulgere et veluti ignem effundere. Carbunculus autem Graece ἄνθραξ dicitur. Gignitur in Libya apud Trogodytas. Anthracitis vocatus quod sit et ipse coloris ignei ut carbunculus, sed candida vena praecinctus; cuius proprium est quod iactatus igni velut intermortuus extinguitur, at contra aquis perfusus exardescit. Sandasirus nascitur in Indis, loco eiusdem nominis. Species eius quod veluti in tralucido igne intus fulgent aureae guttae. Constat inter omnes, quantus numerus stellarum accedit, tanto et pretium accedere. Gignitur in multis locis, sed probatissima apud Indos. Quidam eam remissi
Abbreviated transcription (Latin):
alterum his pania in iusi tanis litorib gignit concolorpiro porubenti a qualitas
ut ignis haecaduer susuim fulgorum opitulari fertursi credimus. Dicta autẽ
ceraunia qm̃ alibi non inuenitur quam in loco fulmine icto proximo gre¬
ce enim fulmen ceraunos dicitur. Iris apud arabiam inmari rubro nascitur
coloris cristallini sexangulata dicta ex argumento iris. Nam subtecto per¬
cussa solespecies & colores arcus. cȩlestis in proximos pari& es imitatur.
Astrion ex india est cristallo propinqua incuiuscentro stella luc& fulgore
lunae plene sumsit autem nomen quod astris opposita fulgorem rapitac
regit. Glectria quasi electoria inuentriculis enim gallinaciis inuenitur
cristallinum speciae magnitudine fabȩ hac incertaminib: inuictos fieri magi
uolunt si credimus. Enydros ab a quauocata exundat enim aquam itaut

Expanded text:
alterum Hispania in Lusitanis litoribus gignit, cui color e pyropo rubenti, et qualitas alterum Hispania in Lusitanis litoribus gignit, cui color e pyropo rubenti, et qualitas ut ignis. Haec adversus vim fulgurum opitulari fertur, si credimus. Dicta autem ceraunia quoniam alibi non inveniatur quam in loco fulmine icto proximo; Graece enim fulmen κεραυνὸς dicitur. Iris apud Arabiam in mari Rubro nascitur, coloris crystallini, sexangulata, dicta ex argumento iris. Nam sub tecto percussa sole species et colores arcus caelestis in proximos parietes imitatur. Astrion ex India est, crystallo propinqua, in cuius centro stella lucet fulgore lunae plenae. Sumpsit autem nomen quod astris opposita fulgorem rapit ac regerit. Electria, quasi alectoria: in ventriculis enim gallinaciis invenitur, crystallina specie, magnitudine fabae. Hac in certaminibus invictos fieri magi volunt, si credimus. Enhydros ab aqua vocata; exundat enim aquam, ita ut
Abbreviated transcription (Latin):
materiae nec ferro quidem necigni nec umquam incalescit. Vnded nom̃
interpratatione greca in domitauis accepit sed dum sit inuictus ferriignis q̃
contemptor hircino rumpitur sanguine recentia calido maceratur sicq
multis ictibus ferriperfringitur Cuius fragmenta sculto resp gemmis
insignandis perforandisq utuntur hic autem desida cum magne᷑ lapide in
tantum ut uixta positus ferrum non patiatur abstrahi magneten: Aut si ad¬
motus magnes comprehenderit rapit atq auferat. fertur quoq inelectrisi¬
militudine uenena de prehendere metus uanos expellere maleficis resistere
artibus genera eus sex. Celatia grandinum a candorem & figuram ada man¬
tina duritia hab& diam inignem posita manere suum frigus. Cerauniorum
duo sunt generaunum quod germania mittit cristallini simile splenda:
ta menceruleo & si sub diuo positus fuerit fulgorem rapit siderum. Cerauniũ

Expanded text:
materiae, nec ferro quidem nec igni, nec umquam incalescit; unde et nomen materiae, nec ferro quidem nec igni, nec umquam incalescit; unde et nomen interpretatione Graeca indomita vis accepit. Sed dum sit invictus ferri ignisque contemptor, hircino rumpitur sanguine recenti et calido maceratus, sicque multis ictibus ferri perfriinsigniendis perforandisque utuntur. Hic autem dissidet cum magnete lapide in tantum ut iuxta positus ferrum non patiatur abstrahi magnetem, aut si admotus magnes conprehenderit, rapiat atque auferat. Fertur quoque in electri similitudine venena deprehendere, metus vanos expellere, maleficis resistere artibus. Genera eius sex. Chalazias grandinum et candorem et figuram adamantinae duritiae habet. Etiam in ignes posita manere suum frigus. Cerauniorum duo genera sunt. Unum, quod Germania mittit, crystallini simile, splendet tamen caeruleo, et si sub divo positum fuerit, fulgorem rapit siderum. Ceraunium
Abbreviated transcription (Latin):
germania humorem sub terra putant calore densatum. Vnde & nomen sums¬
sit uaridas eius in purpuram candoremq &ignem cum quorundam colorũ
repercus susquales incaelesti arcuex pectanturcuius contraria causi cristallum
ristallus resplendens & a quo sus colore traditur quod sit nixglaciae du¬
rata perannos unde & nomen ei grecidederunt gignitur autem iasia
&cipro Maxime inseptem trionum alpibus ubi nec aestate sol feruen¬
tis simus inuenitur. Ideoq: ipsaduirnadannosaduritia reddit hancspe¬
ciem quae cristallus dicitur hic oppositus radiis solis ad eorapit flammam ut
aridis fungis uel foliis ignem praebeat usus eius &iamad pocula distinatur
Nihilautem aliud quam frigidum patipotest : A damans indicus lapispar¬
uus & indecorus ferrugineum habens colorem & splendorem cristalli. num¬
quam autem ultra magnitudinem nuclei abellani repertus. hic nulli cedit

Expanded text:
Carmania. Humorem sub terra putant calore densatum; unde et nomen sumpCarmania. Humorem sub terra putant calore densatum; unde et nomen sumpsit. Varietas eius in purpuram candoremque et ignem cum quosdam colorum repercussus, quales in caelesti arcu spectantur. Cuius contraria causa crystallum  § 13 De crystallinis. Crystallus resplendens et aquosus colore. Traditur quod nix sit glacie durata per annos; unde et nomen ei Graeci dederunt. Gignitur autem in Cypro, maxime in septentrionum Alpibus, ubi nec aestate sol ferventissimus invenitur; ideoque ipsa diuturna et annosa duritia reddit hanc speciem quae crystallus dicitur. Hic oppositus radiis solis adeo rapit flammam ut aridis fungis vel foliis ignem praebeat. Usus eius etiam ad pocula destinatur: nihil autem aliud quam frigidum pati potest. Adamans Indicus lapis parvus et indecorus, ferrugineum habens colorem et splendorem crystalli, numquam autem ultra magnitudinem nuclei Avellani repertus. Hic nulli cedit
Abbreviated transcription (Latin):
angrus uarius ex omnibus pene coloribus constans. Vnde & nominatꝰ
Olcabarbonrominis exfuluo &nigro uiridiq & candido est. Mitradix
solepercus sa coloribus micat uariis gignitur inpersida. Proselitus uarius no¬
minis causa quia siadignem applicetur uelut sudorem mittit. Oppalus
distinctis diuersarum colore gemmarum estenim in eo carbunculi tenuior
ignis A metisti fulgens purpura smaragdinitens uiriditas & cuncta pariter
sub quadam uaridatelucentia nomen habo expatria solaenim eum partu¬
rit india. Ponticȩ a ponto dicuntur genere diuerso. Nunc sanguineis : nunc
auratis guttismicantes Aliȩ habentes stellas. aliȩ longis colorum ductibus
lineatȩ Ex ocontalitus in parua magnitudine multicolor unde & hoc si bi
nomen adoptauit. Tamdiuersis enim notis sparsus est . ut sexaginta gem¬
marum colores inparuo orbiculo eius deprehendantur nascitur autem in
lybia apud trogoditas. Murina apud parthos gignitur sed praecipua in

Expanded text:
anchrus varius ex omnibus pene coloribus constans, unde et nominatur. Orca barbari nominis ex fulvo et nigro, viridique et candido est. 2. Mitrydax, sole percussa, coloribus micat variis. Gignitur in Perside. 275 Droselytus varius, nominis causa, quia si ad ignem applicetur, velut sudorem mittit. 3. Opalus distinctus diversarum colore gemmarum. Est enim in eo carbunculi tenuior ignis, amethysti fulgens purpura, smaragdi nitens viriditas, et cuncta pariter sub quadam varietate lucentia. Nomen habrit India. Ponticae a Ponto dicuntur, genere diverso, nunc sanguineis, nunc auratis guttis micantes, aliae habentes stellas, aliae longis colorum ductibus lineatae. Hexecontalithos in parva magnitudine multicolor; unde et hoc sibi nomen adoptavit. Tam diversis enim notis sparsus est ut sexaginta gemmarum colores in parvo orbiculo eius deprehendantur. Nascitur autem in Libya apud Trogodytas. Murrina apud Parthos gignitur, sed praecipua in
Abbreviated transcription (Latin):
ansit anquid sit. anqualesit. Argumentum uero dictum quasi argutum uel quod¬
sit argute inuentum ad conprobandas res: E pistolam propria e greciuocant
quod interp̃tatur. latinemissa stila enim siuestilimissa uel missio arte cartȩ
&membranarum usum indedolatis ex ligno codicellis epistolarum.
÷callo quia scribebantur unde & portitores earum tabularios uocauerunt:¬

Expanded text:
an sit, quid sit, quale sit. 16. Argumentum vero dictum quasi argutum, vel quaan sit, quid sit, quale sit. 16. Argumentum vero dictum quasi argutum, vel quasi argute inventum, ad comprobandas res. 17. Epistolam proprie Graeci vocant quod interpretamembranarum usum in dedolatis ligneis codicellis epistolarum alloquia scribebantur: unde portitores earum tabellarios vocaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
soruencls andientiũ aures. coapantur. Cuius nometipseriq lacinitats
perin sine tru ladi one posueruntho cautem uocabusuer & dadnot in f
pratum pnuesatio nuncupatur quasi prelocutio ni a pueltios tn
qudẽ auequid faciendum aut quid nom faciendum docent quid ficiendum
hebreos. moyses scripsit. Apud latinos martius uates primus p̃cepta conposuit
ex quib ẽillud postremus dicas primus taceas. Parabola equippe & pro¬
blesmata nominibus suis indicant. Altius se perscrutari oportere:
Parabola quippe alicuius rei similitudine perse. gerit quod lic& situocabulũ
grecũ lam tanen prolatino usurpatur. & notum ẽ quodin parabolis quaedicuntur.
rerum similitudines rebus dequibus agitur conparantur : Proble: mata
autem quaelatine appellantur propositiones. questiones rnt habentes aliquid.
quod disputatione soluendum sit. Quaestio autem ẽ quaesitio cum quaeritur.

Expanded text:
struendas audientium aures coaptantur. Cuius nomen plerique latinitatis struendas audientium aures coaptantur. Cuius nomen plerique latinitatis periti sineprefatio nuncupatur, quasi prolocutio. Precepta sunt que quid faciendum aut quid non faciendum docent. PriHebraeos Moyses screx quibus est illud: Postremus dicas, primus tactas agas . Parabola et problemata nominibus suis indicant, altius se perscrutari oParabola quippe alicujus rei similitudinem prae se gerit; quod licet sit vocabulum graecum, jam tamen pro latino usurpatur. Et notum est quod in parabolis, quae dicuntur rerum similiautem, quae Latine appellantur propositiones, quaestiones sunt habentes aliquid quod disputatione solvendum sit. 15. Quaestio autem est quaesitio, cum quaeritur
Abbreviated transcription (Latin):
differt autem sermotractatus & uerbum. Sermo enim alterã eget ꝑsonam.
Tractatus specialiter ad seipsum est. uerbum autem adomnes. unde & dicitur.
uerbum fecit adpopulum : Commentaria dicta quasi commentae.
sunt enim interp̃tationes. ut commenta iuris commenta euangelii
A pologiticum est excusitio inquo solent quidã accusintibus respondere inde¬
fensione enim. aut negatione sola positum est . & est nomen grecum :¬
anage nieumest licentiosuri & la sciuiosum genusdicendi inlau di
regum incuius compositione homines multis mendaciis adblantur
quodmalũ a grecis exortũ est quorum leuitas instructa dicendificub
& copu iueredibili multas mendatiorum nebulas suscitauit :
Fdustorum librisunt in quibus reges uel consules scribuntur a fascibus
diee idisst. poresttibus unde &ouidii libri fastorum dicunturs quibio¬
eredibus doonnseliras editsunt. Prohemiumẽ intium dicen du suntemũ
probemia principia librorum qua e antecausirnariatone. suit¬

Expanded text:
Differt autem sermo, tractatus et verbum. Sermo enim alteram eget personam; tractatus specialiter ad se ipsum est; verbum autem ad omnes. Unde et dicitur: 'Verbum fecit ad populum.' Commentaria dicta, quasi cum mente. Sunt enim interpretationes, ut commenta iuris, commenta Evangelii. Apologeticum est excusatio, in quo solent quidam accusantibus respondere. In defensione enim aut negatione sola positum est; et est nomen Graecum. Panegyricum est licentiosum et lasciviosum genus dicendi in laudibus regum, in cuius conpositione homines multis mendaciis adulantur. Quod malum a Graecis exortum est, quorum levitas instructa dicendi facultate et copia incredibili multas mendaciorum nebulas suscitavit. Fastorum libri sunt in quibus reges vel consules scribuntur, a fascibus dicti, id est potestatibus. Unde et Ovidii libri Fastorum dicuntur, quia de regibus et consulibus editi sunt. Prooemium est initium dicendi. Sunt enim prooemia principia librorum, quae ante causae narrationem ad in
Abbreviated transcription (Latin):
Sonitruum dictum quod sonus eius terreat. Nam tonus soꝵ
qui ideo interdum tam grauiter concutit omnia ita ut cęlũ
discessisse uideatur quia cum procella uehementissimi uenti
Nubibus se repente in miserit turbine in ualescente exitumq
quaerentẽ nubem quam ex cauauit imp&u magno praescindit
acsic cum horrendo fragore defertur ad aures quod mirari
quis non debeat cum uesicula quam uis paruc magnum tamen
sonum displosa emittat cum tonitruo autemsimul. & fulgora
exprimit sed illud celerius uid&ur quia clarum est hoc autẽ
tardius ad aures ꝑuenire. Lux autem qua e appar& ante toni¬
truum fulgor uocatur quaeut diximus ideo ante uid&ur quia
clicrum est lumen tonitruum autem adaures tardius peruenit.
DE

Expanded text:
onitruum dictum quod sonus eius terreat; nam tonus sonus. Qui ideo interdum tam graviter concutit omnia ita ut caelum discississe videatur quia, cum procella vehementissimi venti nubibus se repente inmiserit, turbine invalescente exitumque quaerente, nubem, quam excavavit, impetu magno perscindit, ac sic cum horrendo fragore defertur ad aures. Quod mirari quis non debeat, cum vesicula quamvis parva magnum tamen sonitum displosa emittit. Cum tonitruo autem simul et fulgura exprimi: sed illud celerius videtur, quia clarum est; hoc autem ad aures tardius pervenire. Lux autem quae apparet ante tonitruum fulgetra vocatur. Quae, ut diximus, ideo ante videtur quia clarum est lumen; tonitruum autem ad aures tardius pervenit. De
Abbreviated transcription (Latin):
Item alienigena quiex alia gente genitusẽ. & non ex ea ubi est accola
Usaecula eo quod sequatur aliquem lucri causa.
Assi duus dicebatur apud antiquos qui assibus adaerarium eapensum
conferendis erat. & in negotiis quoque publicis frequensunde &per s.
nonper .D. scribendũ es t.
Apparitor nominatus quod appareat &uideatur & prȩsto sitad obsequium
Attentus ut aliquid. audiens teneat.
At tonitus ueluti furore quodam instinctus acstupe factus dictus autẽ atto¬
nitus a toni trloꝵ strepituquasi tonitru ostupefactus & uicino fulgor eaut tactupa imus.
Adlectus quod sitpalam clectus Ab actus quodiit ab actu remotus:
Abortiuus eo quod nonoriatur sed aboriatur & excidat.
Adoptiuus qua optatus ÷ palam infilium:
Ambo ab eoquod est AMΦO Nomen degreco in latinum factum
littera tertia demutata. Alius Alter:

Expanded text:
Item Alienigena, qui ex alia gente genitus est, et non ex ea ubi est. AccolaItem Alienigena, qui ex alia gente genitus est, et non ex ea ubi est. AccolaAdsecula, eo quod sequatur aliquem lucri causa. Assiduus dicebatur apud antiquos qui assibus ad aerarium expensum conferendis erat, et in negotiis quoque publicis frequens; unde et per S, non per D scribendus est. Adparitor nominatus, quod appareat et videatur et praesto sit ad obsequium. Adtentus, ut aliquid audiens teneat. Adtonitus, veluti furore quodam instinctus atque stupefactus; dictus autem adtonitus a tonitruum strepitu, quasi tonitru obstupefactus et vicino fulgori aut tactu proximus. Adlectus, quod sit palam electus. Abactus, quod sit ab actu remotus. Abortivus, eo quod non oriatur, sed aboriatur et excidat. Adoptivus, quia est optatus palam in filium. Ambo, ab eo quod est ἄμφω, nomen de Graeco Latinum factum, littera tertia demutata. Alius e multi
Abbreviated transcription (Latin):
alter alteriustorum polluat. Anceps huc &illuc fluctuans ac dubius istad
an illud capit. & in quam partem declinet anxius:
Atroa quod tetris sit moribus. Abstemius a temeto idestuino quasi
abstinen sauino. Ablactatus quasi ab lacte ablatus.
Aeger quod agitatur ab infirmitate uel tristitia ad tempus.
Negrotus quod fit aeger frequentius sicut iratus &ira cundus.¬
Aerum nosus ab aerumn adictus qđ ꝑ in opiã miserfactus esuriat & siciat
Auspex eo quod auium auspicia intendit sicut auceps quod aues capiat.
Astrosus ab astro dictus quasimalo siderenatus.
Aenormis eo quod normam & mensuram excedat:
Auccur est. fur. iumentorum & pecorũ quẽ uulgo abigiũ uocant abigendo sclicet.
Atramus & albatus ille aueste nigra iste ab alba :
Aduena eoquod aliunde adueniat:
Alienigena quod alienae regionissit & non esteius ubi est.

Expanded text:
 alterius thorum polluat. 11. Anceps, huc illucque fluctuans, ac dubius, istud  alterius thorum polluat. 11. Anceps, huc illucque fluctuans, ac dubius, istud an illud capiat, et in quam partem declinet anxius. Atrox, quod sit tetris moribus. Abstemius, a temeto, id est, vino, quasi abstinens a vino. Ablactatus, quod sit a lacte ablatus. 12. Aeger, quod agatur infirmitate, vel tristitia ad tempus. Aegrotus, quod sit aeger frequentius, sicut iratus Aerumnosus a rumine dictus, quod per inopiam miser factus esuriat et sitiat. Auspex, eo quod avium auspicia intendat, sicut auceps quod aves capiat. Astrosus ab astro dictus, quasi malo sidere natus. Aenormis, eo quod normam et mensuram excedat. Abactor est fur iumentorum et pecorum, quem vulgo abigeium vocant, ab abigendo scilicet. Atratus et albatus: ille a veste nigra, iste ab alba. Advena, eo quod aliunde adveniat. Alienigena, quod alieni generis sit, et non eius ubi est.
Abbreviated transcription (Latin):
equus ẽ secundum naturam iustus dictus ab aequi tate hoc est ab eoquod sitae qualis.
unde &aequitas appellata ab aequitate quadamstilicet:
equeuus ab eo quod sit alteri aequalis aeuo. id est co & aneus: Adroganseo quod
maltum rogetur &ille fastidiosus sit:udax propria epro adrogante ponitur
Animosus quod animis & uiribus plenussit: Animatus quasi animo auctus.
quasi animo firmatus elitus pro eo quod semetipsum supermen su ram suã
eleuit dummagnus sibi uidetur dehis qua eagit: At tollens quod seoleuet¬
& erigat. Ambitiosus quod honores ambuat. Auidus dictus ab ha¬
quam sufficit. Auarus exeodictus quod sit auidus auri. &numquã opibus.
ex pleatur & quantũ plus habuerit tantum pluscupiat flacci superhoo con
a uaritiae copia neque in opiam inuatur. Amarus a sapore translatum
nomen habet est enim in suauis nec nouit quenquã ad consortium suum.
aliqua inuitare dulcedine : Adulter uiolatormaritalis pudoris eoquod¬

Expanded text:
equus est secundum naturam iustus dictus, ab aequitate, hoc est ab eo quod sit aequalis; unde et aequitas appellata, ab aequalitate quadam scilicet. Aequaevus, ab eo quod sit alteri aequalis aevo, id est coaetaneus. Adrogans, eo quod multum rogetur, et ille fastidiosus sit. Audax proprie pro adrogante ponitur. Animosus, quod sit animis et viribus plenus. Animatus, quasi animo auctus, quasi animo firmatus. Aelatus, pro eo quod se ipsum super mensuram suam elevet, dum magnus sibi videtur de his quae agit. Adtollens, quod se elevet et erigat. Ambitiosus, quod honores ambiat. Avidus dictus ab aquam sufficit. Avarus ex eo dictus, quod sit avidus auri, et nunquam opibus expleatur, et quantum plus habuerit, tantum plus cupiat, Flacci super hoc cond avaritia neque copia, neque inopia minuitur. 10. Amarus, a sapore translatum nomen habet. Est enim insuavis, nec novit quemquam ad consortium suum aliqua invitare dulcedine. Adulter, violator maritalis pudoris, eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
callidi & cauti hominis qui possit sinepericulo fortiter aliquid facere u
Argutus quia argumentum cito inuenit in loquendo.
A cer in unam quam que formam uegitus ac nimius.
Agilis abagendo aliquidceleriter sicut docilis
Aomulus eiusdẽ rei. studiosus quasi imitator & imnabilis, Alias in imicur inuenitur

Expanded text:
callidi et cauti nominis, qui possit sine periculo fortiter aliquid facere. callidi et cauti nominis, qui possit sine periculo fortiter aliquid facere. Argutus, quia argumentum cito invenit in loquendo. Acer, in unamquamque formam vegetus ac nimius. Agilis, ab agendo aliquid celeriter, sicut docilis. Aemulus, eiusdem rei studiosus, quasi imitator et amabilis. Alias inimicus invenitur
Abbreviated transcription (Latin):
nominũ id est. undeueniant non peneomnibus. patet: pro inde quaedam noscendi.
denominationem . licet origo nominum Vndeueniat a filosophis. eam teneat.
rationem ut perde nominationem homo ab humanitate sapiens a sapientia
nominetur quia prius sapientia deinde sapiens : tamenclaret. Alia specialis.
in origine quorundam nominum causasicuthomo ab humo Vnde propriae homo ẽ
appella ius ex quibur exempligratia quaedam in hoc opere posumus. Aeros uir
fortis & sapiens. Auctor abaiugendo dictus Auetorem autem feminino gemere
dici nom posseqiam qua edim sunt quae in feminino flecti non possunt utcursor
Alumnus abalendo uocatus liceo᷑ quia lit & quia litur alumnusdici potest id est
& quinutrit & quinutritur sed melius tamen quinutrit. A mieus per
a catena caritatis. unde &ami quodteneant.mabilis autem quod sitamore dignus.
Amasius eoquod sit pronus adamorem: Astutus ab astii uocatus quod est.

Expanded text:
nominum, id est unde veniant, non pene omnibus patet. Proinde quaedam noscendi m. Licet origo nominum, unde veniant, a philosophis eam teneat rationem, ut per denominationem homo ab humanitate, sapiens a sapientia nominetur, quia prius sapientia, deinde sapiens; tamen claret alia specialis in origine quorundam nominum causa, sicut homo ab humo, unde proprie homo est appellatus. Ex quibus exempli gratia quaedam in hoc opere posuimus. A Aeros, vir fortis et sapiens. Auctor ab augendo dictus. Auctorem autem feminino genere dici non posse. Nam quaedam sunt quae in feminino flecti non possunt, ut cursor. Actor, ab agendo. Alumnus ab alendo vocatus, licet et qui alit et qui alitur alumnus dici potest; id est et qui nutrit et qui nutritur; sed melius tamen qui nutritur. Amicus, per a catena caritatis; unde et hami quod teneant. Amabilis autem, quod sit amore dignus. Amasius, eo quod sit pronus ad amorem. Astutus ab astu vocatus, quod est
Abbreviated transcription (Latin):
gnati dicti eo quod accedant pronatis dumdesunt filii qui id eo prius ingente
agnoscuntur qui a ueniunt peruirilis sexus personas ueluti fratereodem patre
natus uel fratris filius. nepos. uel exeo item patruus. Cognatidictiquia sunt
& ips propinquitate cognationis coniuncti qui et inde postagnatos habentur
quia perfeminini seaus personas ueniunt nec sunt agnati sed alias naturil iure
cognati. Proximus pp̃t propquitatem sangunis appellatus. Consainguinei

Expanded text:
gnati dicti eo, quod accedant pro natis, dum desunt filii. Qui ideo prius in gente agnoscuntur, quia veniunt per virilis sexus personas, veluti frater eodem patre natus, vel fratris filius neposve ex eo; item patruus. Cognati dicti, quia sunt et ipsi propinquitate cognationis coniuncti. Qui inde post agnatos habentur, quia per feminini sexus personas veniunt, nec sunt agnati, sed alias naturali iure cognati. Proximus, propter proximitatem sanguinis appellatus. Consanguinei