comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lius temporis productio potest ab
errore cohiberi. & aliquid ẽẽ uel
corpus ut corpꝰ sit. uel motus ut motꝰ
sit. Ipsum ẽ unũ principale. nec ꝑ
finitum nec ꝑ infinitũ crassum. nec
ꝑfinitum nec ꝑmfinitum mutabi¬
le. Non enim habet aliud hic: aliud
alibi. aut aliud nunc. aliud post¬
ea. Quia sumne unus ẽ pater ue¬
ritatis. pater suȩ sapientiȩ. quȩ
nulla exparte dissimilis. similitu¬
do eius dicta est & imago. quia
de ipso ẽ. Itaq etiam filius recte di¬
citur ex ip̃so. cȩtera ꝑ ipsum. Preces¬
sit enim forma omnium. sũme mi¬
plens unũ de quo ẽ. ut cȩtera quȩ
sunt. in quantũ sunt uni similia.
sunt ꝑ ipsam. ut ad ipsam etiã sint.
ut omnis rationalis & intellectualis
creatura in qua homo rectissime
dicitur factus ad imaginẽ & simili¬
tudinẽ dei. Non enim aliter incõ¬
mutabilem ueritatẽ posset mente
conspicere. Alia uͦ ita sunt ꝑ ipsã
facta. ut non sint ad ipsam. & ido

Expanded text:
lius temporis productio potest ab lius temporis productio potest ab errore cohiberi, et aliquid esse vel corpus ut corpus sit, vel motus ut motus sit. Ipsum est unum principale, nec per finitum nec per infinitum crassum, nec per finitum nec per infinitum mutabile. Non enim habet aliud hic, aliud alibi; aut aliud nunc, aliud postea: quia summe unus est Pater Veritatis, Pater suae Sapientiae, quae nulla ex parte dissimilis, similitudo ejus dicta est et imago, quia de ipso est. Itaque etiam Filius recte dicitur ex ipso, caetera per ipsum. Praecessit enim forma omnium summe implens unum de quo est, ut caetera quae sunt, in quantum sunt uni similia, sunt per ipsam, ut ad ipsam etiam sint, ut omnis rationalis et intellectualis creatura, in qua homo rectissime dicitur factus ad imaginem et similitudinem Dei: non enim aliter incommutabilem veritatem posset mente conspicere. Alia vero ita sunt per ipsam facta, ut non sint ad ipsam. Et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
quia ut om̃is loci. sic om̃is temꝑis
longitudo habet dimidiũ sui. quã¬
uis enim sit breuissima. & incipit.
et ꝓgreditur. & desinit. Itaq non
potest nisi habere dimidium. dũ
ibi diuiditur quõ transit ad finem.
ac ꝑ hoc & breuis sillabȩ tempꝰ. in
comparatione longioris breuȩ. &
hora brumalis estiuȩ horȩ cõpara-¬
ta minor ẽ. Sic mora unius horȩ
addiem. & diei ad mensem. & men¬
sis ad annũ. & anni ad lustrũ. & lu¬
stri ad maiores circuitus. & ipsi ad
uniuersum tempꝰ relati breues sunt.
cum illa ipsa numerosa successio &
quȩdã gradatio. siue locahum. siue
temporaliũ spacioꝵ non tumore uł
mora. s ordinata conuenientia pul¬
cra iudicetur. Ipse autẽ ordinis modꝰ
uiuit inueritate ꝑpetua. nec mole
uastus. nec protractione uolubilis.
s potentia supra om̃s locos magnus.
ȩternitate supra omĩa tempora im¬
mobilis. sine quo tamen nec ullus
molis uastitas munũ redigi. nec ul¬

Expanded text:
quia ut omnis loci, sic omnis temporis quia ut omnis loci, sic omnis temporis longitudo habet dimidium sui: quamvis enim sit brevissima, et incipit, et progreditur, et desinit. Itaque non potest nisi habere dimidium, dum ibi dividitur qua transit ad finem. Ac per hoc et brevis syllabae tempus in comparatione longioris breve, et hora brumalis aestivae horae comparata minor est. Sic mora unius horae ad diem, et diei ad mensem, et mensis ad annum, et anni ad lustrum, et lustri ad majores circuitus, et ipsi ad universum tempus relati breves sunt; cum illa ipsa numerosa successio, et quaedam gradatio, sive localium, sive temporalium spatiorum, non tumore vel mora, sed ordinata convenientia pulchra judicetur. 81. Ipse autem ordinis modus vivit in veritate perpetua, nec mole vastus, nec protractione volubilis; sed potentia supra omnes locos magnus, aeternitate super omnia tempora immobilis: sine quo tamen nec ullius molis vastitas in unum redigi, nec ul
Abbreviated transcription (Latin):
suo modo. Quid ẽ gͦ in nobis quo &
de illis om̃ib iudicamus. quas figu¬
ras appetant. & quatinus impleant:
Et nos in edificiis aliisq corporeis
oꝑibus tanquam dñi om̃ium taliũ
figurarũmnimerabilia machina¬
mur. Quid in nobis ẽ quod intus
intelligłe has ipsas usibiles corporũ
moles ꝓ portione magnas ẽẽ uel
paruas. & om̃e corpus habere di¬
midiũ quantulumcũq sit. & si di¬
midium innumerabiles partes:
Itaq omne granũ milii suȩ parti
tantȩ quantã in hoc mundo nrm
corpus tenet tam magnũ ẽẽ quam
mundus est nobis. totumq istum
mundũ figurarũ ratione pulchrũ
ẽẽ non mole. magnũ autẽ uideri.
non prosua quantitate. s ꝓbreuita¬
te nr̃a. id est ammalium qͦuib ple
nus est. Quȩ rursus noͣn habeant
infinitatem diuisionis. non ipsa ꝑ
se. sed in alioꝵ & maxime ipsius. uni¬
uersi comparatione tam parua sunt.
Nec in spacio temporũ alia ratio est.

Expanded text:
suo modo. Quid est ergo in nobis, quo et suo modo. Quid est ergo in nobis, quo et de illis omnibus judicamus, quas figuras appetant, et quatenus impleant, et nos in aedificiis aliisque corporeis operibus, tanquam domini omnium talium figurarum, innumerabilia machinamur? Quid est in nobis, quod intus intelligit has ipsas visibiles corporum moles proportione magnas esse, vel parvas; et omne corpus habere dimidium, quantulumcumque sit; et si dimidium, innumerabiles partes: itaque omne granum milii suae parti tantae, quantam in hoc mundo nostrum corpus tenet, tam magnum esse quam mundus est nobis, totumque istum mundum figurarum ratione pulchrum esse, non mole; magnum autem videri, non pro sua quantitate, sed pro brevitate nostra, id est animalium quibus est plenus; quae rursus cum habeant infinitatem divisionis, non ipsa per se, sed in aliorum, et maxime ipsius universi comparatione tam parva sunt? Nec in spatio temporum alia ratio est;
Abbreviated transcription (Latin):
scdm suam naturam uel segetes
segetum. uł siluȩ siluarũ. uł gre¬
ges gregum. uł popłi popłorum ꝑ
scła ppagari. ut nullum folium sit
uel nullus pilus ꝑtam numerosã
successionẽ cuius non ratio in illo
primo & uno semine fuerit. De¬
inde illud cogitandum ẽ. quam
numerosas. quam suaues sonorũ¬
ua
pulchritudines uerberatus aer tra¬
bricaretur. nisi uitali motu incorpo¬
raliter haberet impressas. Hoc & in
ceteris animantib quȩ ratione ca¬
rentia. senfu tamen non carent: ani¬
maduerti potest. Nullũ enim horũ
est quod non uel in sono uocis. uel
in cetero motu. atq oꝑatione mem¬
broꝵ numerosum aliquid & in suoge¬
nere moderatum gerat. non aliqua
scientia. S tamen intimis naturȩ
terminis ab illa incõmutabili nume¬
rorũ lege modulatis. Redeamus ad¬
nos: & omittamus ea quȩ cũ arbu¬
stis & bestiis habemus cõmunia. U¬
nonamq mͦ hirundo indificat. & u¬
num quodq auium genꝰ uno aliqͦ

Expanded text:
dum suam naturam possunt, vel segetes dum suam naturam possunt, vel segetes segetum, vel silvae silvarum, vel greges gregum, vel populi populorum per saecula propagari, ut nullum folium sit, vel nullus pilus per tam numerosam successionem, cujus non ratio in illo primo et uno semine fuerit. Deinde illud cogitandum est, quam numerosas, quam suaves sonorum pulchritudines verberatus aer trajbricaretur, nisi vitali motu incorporaliter haberet impressas. Hoc et in caeteris animantibus, quae ratione carentia, sensu tamen non carent, animadverti potest. Nullum enim horum est, quod non vel in sono vocis, vel in caetero motu atque operatione membrorum, numerosum aliquid et in suo genere moderatum gerat, non aliqua scientia, sed tamen intimis naturae terminis, ab illa incommutabili numerorum lege modulatis. nos, et omittamus ea quae cum arbustis et bestiis habemus communia. Uno namque modo hirundo nidificat, et unumquodque avium genus uno aliquo
Abbreviated transcription (Latin):
id est dum ratione uti possumus. ut
ad dñm conuersi. uerbo eius quod¬
ẽ uerum lumen. illustrari merea¬
mur. ne nos tenebre comprehen¬
dant. Dies est enim presentia illius
luminis. quod illuminat omnem
hominẽ uenientẽ in hunc mundũ.
Hominẽ dixit. quia ratĩone uti potest.
et ubi cecidit ibi incum̃bere ut sur¬
gat. Si gͦ uoluptas carnis diligitur.
ea ipsa diligentius consideretur. et
cum ibi recognita fuerint quorũ¬
dam uestigia numeroꝵ. querendũ
est ubi sine tumore sint. Ibi enim
magis unum. quod ẽ. & si talessunt
in ipsa motione uitali que in semi¬
nib oꝑatur. magis ibi mirandi sunt
quam incorpore. Si enim numeri
seminũ sicut ipsa semina numerent
de dimidio grano fici arbor dimi¬
dia nasceretur. neq de animaliũ
seminib etiam non totis animalia
tota & integra gignerentur. neq
tantillũ & unum semen uim ha¬
beret sui cuiusq generis innume¬
rabilem. De uno quippe possunt¬

Expanded text:
id est, dum ratione uti possumus, ut id est, dum ratione uti possumus, ut ad Deum conversi, Verbo ejus, quod verum lumen est illustrari, mereamur, ne nos tenebrae comprehendant . Dies est enim praesentia illius luminis quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Hominem dixit, quia ratione uti potest, et ubi cecidit, ibi incumbere ut surgat. Si ergo voluptas carnis diligitur, ea ipsa diligentius consideretur; et cum ibi recognita fuerint quorumdam vestigia numerorum, quaerendum est ubi sine tumore sint. Ibi enim magis unum est quod est. Et si tales sunt in ipsa motione vitali, quae in seminibus operatur, magis ibi mirandi sunt quam in corpore. Si enim numeri seminum sicut ipsa semina tumerent, de dimidio grano fici, arbor dimidia nasceretur, neque de animalium seminibus etiam non totis, animalia tota et integra gignerentur, neque tantillum et unum semen vim haberet sui cujusque generis innumerabilem. De uno quippe secun
Abbreviated transcription (Latin):
illa & libido. nos uero temeritas
& stulticia nuncupamur. Sequa¬
quatur cui caput sumus. Hoc & fe¬
minis precipi potest. non maritali
sed fraterno uire. quoiure in xp̃o
nec masculus nec femina sumus.
habent enim & illȩ uirilȩ quiddã
unde femineas subugent uolup
rent cupiditati. Quod in multis
uiduis & uirginib dei. in multis
etiam maritatis. s iam frat̾nȩ con¬
uigalia uira seruantib xp̃iani
popłi dispensatione manifestũ
est. Quodsi ab ea parte cui dña¬
rinos d̾s iubet. atq ut in nr̃am
possessionẽ restituamur. & horta¬
tur & oppitulatur. si gͦ ab hac
parte ꝑ negligentiam & impieta¬
tem uir subditus fuerit. id ẽ meis
et ratio. erit quidẽ homo turpis
& miser. S destinatur in hac uita.
& post hanc uitam ordinatur:
quo rum destinari. & ubi ordina¬
ri sũmus ille rector & dñs uidi¬
cat. Nulla itaq feditate uniu̾¬
sam creaturam maculare ꝑmittitur.
I Ambulemus gͦ dum diem habemus.

Expanded text:
illa et libido, nos vero temeritas illa et libido, nos vero temeritas et stultitia nuncupamur. Sequaquatur cui caput sumus. Hoc et feminis praecipi potest, non maritali, sed fraterno jure; quo jure in Christo nec masculus nec femina sumus. Habent enim et illae virile quiddam unde femineas subjugent voluptrent cupiditati. Quod in multis viduis et virginibus Dei, in multis etiam maritatis, sed jam fraterne conjugalia jura servantibus, christiani populi dispensatione manifestum est. Quod si ab ea parte cui dominari Deus nos jubet, atque ut in nostram possessionem restituamur, et hortatur et opitulatur: si ergo ab hac parte per negligentiam et impietatem vir subditus fuerit, id est mens et ratio, erit quidem homo turpis et miser; sed destinatur in hac vita, et post hanc vitam ordinatur, quo eum destinari et ubi ordinari summus ille rector et Dominus judicat. Nulla itaque foeditate universa creatura maculari permittitur. Ambulemus ergo dum diem habemus,
Abbreviated transcription (Latin):
coris laudem uerissime atq uber
rum est. si hominis animã quȩ u¬
bi cumq sit. & qualiscũqͣ omni cor¬
pore ẽ melior. dicam pulchre ordi-¬
nari. & de penis eius alias pulchri-¬
tudines fieri cum ibi non sit quan¬
ibi sit ubi ẽẽ miseros decet: Prorsꝰ
nemo nos fallat. Quicquĩd recte
uituperatur. in melioris compara¬
tione respuitur. Omĩs aut̃e natu¬
ra quamuis extrema. quãuis infi¬
ma. incõparatione nichili iure
laudatur. Et tunc euiq non est:
bene. si ẽe melius potest. Quare si
nobis potest benẽ cũ eẽ. ipsa uerita¬
te. male sumus cũ quolibet uestigio
ueritatis. Multo ergo deteriuscũ
extremitate uestigii. quando car¬
nis uoluptatibus adheremus. Uin¬
camus ergo huius cupiditates. uł
blandicias. uel molestias. Subuige¬
intis nobis hanc feminam. si uiri
sumus. Nobis ducib & ipsa erit me¬
lior. nec iam cupiditas s tempe¬
rantia nominabitur. Nam cũ ipsa
dicit. nos autẽ sequimur. cupiditas

Expanded text:
coris laudem verissime atque ubercoris laudem verissime atque uberrum est, si hominis animam, quae ubicumque sit et qualiscumque sit, omni corpore est melior, dicam pulchre ordinari, et de poenis ejus alias pulchritudines fieri, cum ibi non sit quanibi sit ubi esse miseros decet? 78. Prorsus nemo nos fallat. Quidquid recte vituperatur, in melioris comparatione respuitur. Omnis autem natura quamvis extrema, quamvis infima, in comparatione nihili jure laudatur. Et tunc cuique non est bene, si melius esse potest. Quare si nobis potest bene esse cum ipsa veritate, male sumus cum quolibet vestigio veritatis: multo ergo deterius cum extremitate vestigii, quando carnis voluptatibus adhaeremus. Vincamus ergo hujus cupiditatis vel blanditias vel molestias; subjugemus nobis hanc feminam, si viri sumus. Nobis ducibus et ipsa erit melior, nec jam cupiditas, sed temperantia nominabitur. Nam cum ipsa ducit, nos autem sequimur, cupiditas
Abbreviated transcription (Latin):
remur quod adhuc pulchritudi¬
nes nomino. Nichil enim est ordina N¬
tum. quod non sit pulchrũ. Et sicut
ait apłs. Om̃is ordo adeo ẽ. Nlecesse
ẽ autem fateamur meliorẽ esse homi¬
nem plorantẽ. quam letatem uer¬
miculũ. & tamen uermicul laudẽ
sine mendatio ullo copiose possum di¬
cere. considerans nitorẽ coloris. figu¬
ram teretem corꝑis. priora cũ mediis.
media cum posterioribꝰ congruentia.
et unitatis appetentiã ꝓsuȩ naturȩ
humilitate seruantia. Nichil ex ii¬
na parte formatum ẽ. quod non ex
altera parili dimensione respondeat.
Quid iam de anima ipsa dicam. ue¬
getante modulum corꝑis sui. quomͦ
eum numerose moueat. quomodo
appetat conuenientia. quomͦ uin¬
cat aut caueat obsistentia in quan¬
tum potest. & ad unũ sensum in co¬
lumitatis referens om̃ia unitatem
illam conditricem naturarũ om̃iũ
multo euidentius quã corpore in¬
sinuet: Loquor de uermiculo ani¬
mante qualicũq. Cineris & ster¬

Expanded text:
remur quod adhuc pulchritudiremur quod adhuc pulchritudines nomino: nihil enim est ordinatum, quod non sit pulchrum; et, sicut ait Apostolus, omnis ordo à Deo est . Necesse est autem fateamur meliorem esse hominem plorantem, quam laetantem vermiculum: et tamen vermiculi laudem sine ullo mendacio copiose possum dicere, considerans nitorem coloris, figuram teretem corporis, priora cum mediis, media cum posterioribus congruentia, et unitatis appetentiam pro suae naturae humilitate servantia; nihil ex una parte formatum, quod non ex altera parili dimensione respondeat. Quid jam de anima ipsa dicam vegetante modulum corporis sui, quomodo eum numerose moveat, quomodo appetat convenientia, quomodo vincat aut caveat obsistentia quantum potest, et ad unum sensum incolumitatis referens omnia, unitatem illam conditricem naturarum omnium, multo evidentius quam corpus insinuet? loquor de vermiculo animante qualicumque. Cineris et ster
Abbreviated transcription (Latin):
pe mundo suꝑfertur: nec alicui par¬
ti euis in quantũ uerum iudicamus
adheremus. Error autẽ nr̃ parti
adherens eius. ipse ꝑse fedus ẽ. Sed
sicut niger color inpictura cum toto
fit pulcher. sic istum totum agonemde¬
center edit incommutabilis dituna ꝓ¬
uidentia. aliud uictis. aliud certanti¬
b. aliud uictoribꝰ. aliud spectatoribꝰ.
aliud quietis. & solum dm contemplan¬
tib tribuens. cum his om̃ib non fit
malum nisi peccatum & pena peccati.
hocẽ defectus uoluntarius asũma
essentia. & labor multima. ñ uolun¬
tarius. Quod alio modosic dicipotest.
libertas aiusticia & seruitus sub pec
rior. aut ꝓfectu interioris. aut defec¬
tusuo. S ꝑfectu interioris ita corrũ¬
pitur. ut totus in melius reformet᷑:
& restituatur integrum in nouissima
tuba. ut non iam corrumpatur neq
corrumpat. Defectu autẽ suo in pul¬
chritudines corruptibiliores. id est
penarũ ordinẽ precipitat᷑. Nec mi¬

Expanded text:
pe mundo superfertur, nec alicui parpe mundo superfertur, nec alicui parti ejus, in quantum verum judicamus, adhaeremus. Error autem noster parti adhaerens ejus, ipse per se foedus est. Sed sicut niger color in pictura cum toto fit pulcher; sic totum istum agonem decenter edit incommutabilis divina providentia, aliud victis, aliud certantibus, aliud victoribus, aliud spectatoribus, aliud quietis et solum Deum contemplantibus tribuens: eum in his omnibus non sit malum nisi peccatum, et poena peccati, hoc est defectus voluntarius a summa essentia, et labor in ultima non voluntarius; quod alio modo sic dici potest, libertas a justitia, et servitus sub peccrior aut profectu interioris, aut defectu suo. Sed profectu interioris ita corrumpitur, ut totus in melius reformetur, et restituatur in integrum in novissima tuba, ut jam non corrumpatur neque corrumpat. Defectu autem suo in pulchritudines corruptibiliores, id est poenarum ordinem praecipitatur. Nec mi
Abbreviated transcription (Latin):
nant. Mali uͦ decipiuntur. crucian¬
tur. uincuntur. dampnantur. &
seruiunt non uni om̃ium dño sũ¬
mo. sed ultimis seruis. illis uideli¬
cet angłis qui dolorib & miseria
dampnatoꝵ pascuntur. & pro ista
maliuolentia. bonorũ liberatio¬
ne torquentur. Ita ordinantur
om̃s officiis & finib suis inpulcri¬
tudinem unuersitatis. ut quod
horremus inparte. sicum in toto
consideremus plurimũ placeat.
quia nec medificio iudicando u¬
num tantũ angulum considerare
debemus. nec in homme pulchro
solos capillos. nec in bene ꝓnunti¬
ante. solum digitorũ motũ. nec
in lune cursu aliquas tridui tan¬
tum figuras. Ista enim quȩ ꝓpter¬
ea sunt infima. quia partib im¬
ꝑfeclis tota ꝑfecta sunt. siue in tac¬
tu. siue in motu. pulchra sentiantur.
tota consideranda sunt. si recte uo¬
lumus uidicare. Uerũ enim nrm̃
iudicium. siue de toto. siue de parte
iudicet. pulchrũ est. Uniuerso qͥp¬

Expanded text:
nant. Mali vero decipiuntur, cruciannant. Mali vero decipiuntur, cruciantur, vincuntur, damnantur, et serviunt; non uni omnium summo Domino, sed ultimis servis, illis videlicet angelis, qui doloribus et miseria damnatorum pascuntur, et pro ista malevolentia bonorum liberatione torquentur. 76. Ita ordinantur omnes officiis et finibus suis in pulchritudinem universitatis, ut quod horremus in parte, si cum toto consideremus, plurimum placeat: quia nec in aedificio judicando unum tantum angulum considerare debemus, nec in homine pulchro solos capillos, nec in bene pronuntiante solum digitorum motum, nec in lunae cursu aliquas tridui tantum figuras. Ista enim, quae propterea sunt infima, quia partibus imperfectis tota perfecta sunt, sive in statu, sive in motu pulchra sentiantur, tota consideranda sunt, si recte volumus judicare. Verum enim nostrum judicium, sive de toto, sive de parte judicet, pulchrum est: universo quip
Abbreviated transcription (Latin):
prebeat fruenti. Hoc totum est uo¬
luptatis. regnum & ima pulchri¬
tudo. Subiacet enim corruptioni.
Quod si non ẽẽt. summa putare¬
tur. S ad est diuina ꝓuidentia
que hanc ostendat. & non malam
propter tam manifesta uestigia
primorũ numerorum in quibus
sapientiȩ dei non ẽ numerus. &
extremam tamen ẽẽ miscens ei
dolores & morbos et distortiones e¬
membrorum & tenebras. coloris. &
animoꝵ simultates ac dissensiones.
ut ex his ammoneamur incõmuta¬
bile aliquid ẽẽ querendum. Et hoc
facit ꝑnfima ministeria quib io
agere uoluptatis ẽ. quos extermi¬
natores & angłos iracundiȩ diuinȩ
scripturȩ nominant. quamuis ipsi
nesciant. quid de se agatur boni.
His similes sunt homines qui gau¬
dent miseriis alienis. & risus sibi ac̃
ludicra spectacula exhibent. uel
exhiberi uolunt euersionibꝰ & er¬
rorib alioꝵ. atq ita in his om̃ibus
boni ammonentur. & exercentur.
& uincunt. et triumphant. & reg¬

Expanded text:
praebeat fruenti. Hoc totum est vopraebeat fruenti. Hoc totum est voluptatis regnum, et ima pulchritudo; subjacet enim corruptioni: quod si non esset, summa putaretur. 75. Sed adest divina providentia, quae hanc ostendat et non malam, propter tam manifesta vestigia primorum numerorum, in quibus sapientiae Dei non est numerus; et extremam tamen esse, miscens ei dolores et morbos et distortiones membrorum, et tenebras coloris, et animorum simultates ac dissensiones, ut ex his admoneamur incommutabile aliquid esse quaerendum. Et hoc facit per infima ministeria, quibus id agere voluptatis est; quos exterminatores et angelos iracundiae, divinae Scripturae nominant, quamvis ipsi nesciant quid de se agatur boni. His similes sunt homines qui gaudent miseriis alienis, et risus sibi ac ludicra spectacula exhibent, vel exhiberi volunt eversionibus et erroribus aliorum. Atque ita in his omnibus boni admonentur, et exercentur, et vincunt, et triumphant, et reg
Abbreviated transcription (Latin):
cantur quodammͦ:. ut ex eis instrue¬
turam huius uisibilis pulchri quȩ
apta sunt assumantur. non apta uͦ
ꝑcongruos meatus eiciantur. quoꝵ
aliud feculentissimũ redditur terrȩ
ad alias formas assumendas. aliud
ꝑ totum corpus exalatur. aliud totiꝰ
animalis. latentes numeros accipit.
& inchoatur in ꝑlem. & siue conue¬
mentia duoꝵ corporũ. siue tali aliqͦ
fantasmate commotũ ꝑ genitales
uias ab ipso uertice defluit infima
uoluptate. Iamuͦ in matrẽ ꝑcertos
numeros temporũ. in locoꝵ nume¬
rum coaptatur. ut suas regiones quȩ¬
q membra occupent. & si modũ pa¬
rilitatis seruauerint. luce coloris ad¬
iuncta: nascitur corpus quod formo¬
sum uocatur: & asius dilectoribꝰ ama¬
tur acerrime. Non tamen in eo plus
placet forma quȩ mouetur. quã uita
quȩ mouet. Nam illud animal si
nos amet allicit uiolentius. Si ode¬
rit autem: succensemus. & ferre
non possumus. etiam si formã ipsã

Expanded text:
cantur quodammodo, ut ex eis in struccantur quodammodo, ut ex eis in structuram hujus visibilis pulchri quae apta sunt assumantur, non apta vero per congruos meatus ejiciantur. Quorum aliud faeculentissimum redditur terrae ad alias formas assumendas, aliud per totum corpus exhalat, aliud totius animalis latentes numeros accipit, et inchoatur in prolem, et sive convenientia duorum corporum, sive tali aliquo phantasmate commotum, per genitales vias ab ipso vertice defluit in infima voluptate. Jamvero in matre per certos numeros temporum in locorum numerum coaptatur, ut suas regiones quaeque membra occupent; et si modum parilitatis servaverint, luce coloris adjuncta, nascitur corpus quod formosum vocatur, et a suis dilectoribus amatur acerrime: non tamen in eo plus placet forma quae movetur, quam vita quae movet. Nam illud animal si nos amet, allicit violentius: si oderit autem, succensemus, et ferre non possumus, etiamsi formam ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
tat. in seipso habet uerum unde non
dubitet. nec illud uerum insi auerita¬
te uerum ẽ. Non itaq oportet eum de
ueritate dubitare. qui potuit unde¬
cumq dubitare. Ubi uidentur hȩc.
ibi est lumen sine spacio locoꝵ & tem¬
porũ. & sine ullo spacioꝵ talium fan¬
tasmate. Nunquid ista exaliqua par¬
te corrumpi possunt. etiam si om̃is ra-¬
tiocinator intereat. aut apud carna-¬
les inferos ueterescat: Non enim
ratiocinatio talia facit. sed inuenit.
Ergo antequam inueniantur inse ma¬
exterior corrumpitur de die indiem:
s interior exteriorem respicit. & insua
comparatione fȩdũ uidet. In ꝓpriota¬
men genere pulchrum &corporum
conuenientia lȩtantẽ. & corrumpen¬
tem quod in bonũ suum conuertit
alimenta scilicet carnis. quȩ tamen
corrupta. id est amittentia formam
suam. in membroꝵ istoꝵ fabricam
migrant. & corrupta reficiunt in
aliam formam ꝑ conuenientiã tran¬
seuntia. & ꝑuitalem motum diuidi¬

Expanded text:
tat, in seipso habet verum unde non tat, in seipso habet verum unde non dubitet; nec ullum verum nisi veritate verum est. Non itaque oportet eum de veritate dubitare, qui potuit undecumque dubitare. Ubi videntur haec, ibi est lumen sine spatio locorum et temporum, et sine ullo spatiorum talium phantasmate. Numquid ista ex aliqua parte corrumpi possunt, etiamsi omnis ratiocinator intereat, aut apud carnales inferos veterascat? Non enim ratiocinatio talia facit, sed invenit. Ergo antequam inveniantur, in se maexterior corrumpitur de die in diem . Sed interior exteriorem respicit, et in sua comparatione foedum videt; in proprio tamen genere pulchrum et corporum convenientia laetantem, et corrumpentem quod in bonum suum convertit, alimenta scilicet carnis: quae tamen corrupta, id est amittentia formam suam, in membrorum istorum fabricam migrant, et corrupta reficiunt, in aliam formam per convenientiam transeuntia; et per vitalem motum dijudi
Abbreviated transcription (Latin):
dubitas: cerne saltem utrũ te de hisdu¬
bitare non dubites. Et sicertum ẽ te
ẽẽ dubitancẽ: quere unde sit certum.
Non illic tibi om̃mo solis huius lum̃
occurret: s lumen uerum quod illu¬
minat omnẽ hominẽ uenientẽ in
hunc mundũ. quod his oculis inde¬
ri non potest. nec illis quib fantasinata
cogitantur. ꝑ eosdẽ oculos aĩȩ inpacta. s illisqͥb
ipsis fantasmatib dr. Nonestis uos qd̾ ego qͦro.
neq illud estis unde ego uos ordino. Et qđ mint̃ uoꝰ
fȩdum occurrerit imꝓbo. quod pul-¬
chrum approbo. cum pͥulchrius sit il-¬
lud umde improbo & approbo. Quare
hoc ipsum magis approbo. & non solũ
uobis. sed illis omnibꝰ corporib unde
uos hausi antepono. Deinde regulã
ipsam qua uides. concipe hoc modo.
Omnis qui se dubitãtẽ intelligit. ue¬
rum intelligit. & de hac requam
intelligit certus ẽ. De uͦ gͥ certus est.
Omĩs ergo quiutrũ sit ueritas dubi¬

Expanded text:
dubitas, cerne saltem utrum te de iis dudubitas, cerne saltem utrum te de iis dubitare non dubites; et si certum est te esse dubitantem, quaere unde sit certum: non illic tibi, non omnino solis hujus lumen occurret, sed lumen verum quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Quod his oculis videri non potest; nec illis quibus phantasmata cogitantur, per eosdem oculos animae impacta; sed illis quibus ipsis phantasmatibus dicitur: Non estis vos quod ego quaero, neque illud estis unde ego vos ordino; et quod mihi inter vos foedum occurrerit, improbo; quod pulchrum, approbo; cum pulchrius sit illud unde improbo et approbo: quare hoc ipsum magis approbo, et non solum vobis, sed illis omnibus corporibus unde vos hausi, antepono. Deinde regulam ipsam quam vides, concipe hoc modo: Omnis qui se dubitantem intelligit, verum intelligit, et de hac re quam intelligit certus est: de vero igitur certus est. Omnis igitur qui utrum sit veritas dubi
Abbreviated transcription (Latin):
resistentia pariunt dolorem: conue¬
mentia pariunt uoluptatẽ. Reco¬
gnosce gͥ quȩ sit summa conuenien¬
tia. Noli foras ire. inte ipsum redi. In
interiori homine habitat ueritas.
Et si tuam naturã mutabilem inue¬
neris: transcende & teipsum. S mem̃¬
to cum te transcendis. ratiocinantẽ
animam te transcendere. Illuc gͦ ten¬
de unde ipsum lumen rationis accen-¬
ditur. Quo enĩ ꝑuenit omĩs bonus
ratiocinator. nsi ad ueritatẽ. cum ad
se ipsa ueritas non utiq ratiocinando
ꝑueniat. s quod ratiocinantes appe¬
tunt ipsa sit: Uide ibi conuenientiã
qua suꝑior ẽẽ non possit. & ipse conue¬
ni cum ea. Confitere te non ẽẽ quod
ipsa ẽ. si quidem seipsa non querit. tu
autem ad eam querendo uenisti. non
locoꝵ spacio s mentis affectu. ut ipse
interior homo cum suo in habitatore
non infima & carn̾ali. sed summa et
spiritali uoluntate conueniat. Aut G̃
sinon cernis quȩ dico. & anuera sint

Expanded text:
si resistentia pariant dolorem, convesi resistentia pariant dolorem, convenientia pariunt voluptatem. Recognosce igitur quae sit summa convenientia. Noli foras ire, in teipsum redi; in interiore homine habitat veritas; et si tuam naturam mutabilem inveneris, transcende et teipsum. Sed memento cum te transcendis, ratiocinantem animam te transcendere. Illuc ergo tende, unde ipsum lumen rationis accenditur. Quo enim pervenit omnis bonus ratiocinator, nisi ad veritatem? cum ad seipsam veritas non utique ratiocinando perveniat, sed quod ratiocinantes appetunt, ipsa sit. Vide ibi convenientiam qua superior esse non possit, et ipse conveni cum ea. Confitere te non esse quod ipsa est: siquidem se ipsa non quaerit; tu autem ad ipsam quaerendo venisti, non locorum spatio, sed mentis affectu, ut ipse interior homo cum suo inhabitatore, non infima et carnali, sed summa et spirituali voluptate conveniat. 73. Aut si non cernis quae dico, et an vera sint
Abbreviated transcription (Latin):
b uisibiliter diuina explorare mo¬
lientibꝰ. Non temptabis inquit dm̃¬
& dñm tuum. Quã obrem quisquis
ntus deiuerbo paseitur. non querit
in ista heremo uoluptatẽ. Qui uni
deo tantũ subiectus ẽ: non querit
in monte. id est in terrena elatione
iactantiam. Quisquis ȩternospecta¬
culo incõmutabilis ueritatis adhe¬
rescit: non ꝑfastigiũ huius corporis.
id est ꝑ hos oculos precipitatur. ut
temporalia & inferiora cognoscat.
ma recordari primam pulchritudi¬
nem. quã reliquit quando de ipsis
suis uiciispotest: Ita enim sapien
ita ꝑhanc sũmus ille artifex opera
sua inunũ finem decoris ordinata
contexuit. ita illa bonitas a summo
usq ad extremũ nulli pulchritudi¬
ni quȩ abipso solo ẽẽ posset inuidit.
ut nemo ab ipsa ueritate deiciat᷑.
qui non excipiatur ab aliqua effi¬
gie ueritatis. Quere in corꝑis uo¬
luptate quid teneat: nichil aliud
iuenies quam conuenientiã. Nam

Expanded text:
bus uisibiliter diuina explorare mobus uisibiliter diuina explorare molientibus: non temtabis, inquit, dominum deum tuum. quam ob rem quisquis intus dei uerbo pascitur, non quaerit in ista heremo uoluptatem; qui uni deo tantum sub- iectus est, non quaerit in monte, id est in terrena elatione iactantiam; quisquis aeterno spectaculo incommutabilis ueritatis adhaerescit, non per fastigium huius corporis, id est per oculos praecipitatur, ut temporalia et inferiora cognoscat. ma recordari primam pulchritudinem quam reliquit, quando de ipsis suis vitiis potest? Ita enim SapientIta per hanc summus ille artifex opera sua in unum finem decoris ordinata contexuit. Ita illa bonitas a summo usque ad extremum nulli pulchritudini, quae ab ipso solo esse posset, invidit; ut nemo ab ipsa veritate dejiciatur, qui non excipiatur ab aliqua effigie veritatis. Quaere in corporis voluptate quid teneat, nihil aliud invenies quam convenientiam: nam
Abbreviated transcription (Latin):
piscentia oculoꝵ euriosos. ambitio
seculi suꝑbos. Triplex etiam temp¬
tatio in homine quem ueritas ipsa
suscepit. cauenda monstrata ẽ. Dic
inquit temptator lapidib istis. ut
panes fiant. At ille unus & solus
magister. nõn in pane ait solo uiuit
homo. s in om̃i uerbo dei. Ita enim
domitã docuit ẽẽ oportere cupidi¬
tatem uoluptatis. ut nec fami ce-¬
dendum sit. S forte dominationis
temporalis fastu decipi poterat.
qui carnis uoluptate non potuit.¬
Omnia gͦ mundi regna monstrata st̃.
& dictum ẽ. omĩa tibi dabo. si ꝓstratꝰ
adorauerisme. Cui responsum est.
Dnm dm cuum adorabis. & illisoli
seruies. Ita calcata suꝑbia ẽ. Subiec¬
taẽ autẽ extrema etiam curiositatis
illecebra. Non enim ut se de fastigio
templi precipitaret urgebat. nisi
causa tantũ aliquid exꝑiendi. Sed
neq hic uictus est. Et ideo sic respon¬
dit. ut intelligeremus non opus ẽẽ
ad cognoscendum dm temptationi¬

Expanded text:
piscentia oculorum, curiosos; ambitio piscentia oculorum, curiosos; ambitio saeculi, superbos. 71. Triplex etiam tentatio in homine, quem Veritas ipsa suscepit, cavenda monstrata est. Dic, inquit tentator, lapidibus istis, ut panes fiant. At ille unus et solus magister: Non, inquit, in solo pane vivit homo, sed in omni verbo Dei. Ita enim domitam docuit esse oportere cupiditatem voluptatis, ut nec fami cedendum sit. Sed forte dominationis temporalis fastu decipi poterat, qui carnis voluptate non potuitomnia ergo mundi regna monstrata sunt, et dictum est: Omnia tibi dabo, si prostratus adoraveris me. Cui resdominum deum tuum adorabis et illi soli seruies. ita calcata superbia est. subiecta est autem extrema etiam curiositatis inlecebra; non enim ut se de fastigio templi praecipitaret urgebat nisi causa tantum aliquid experiendi. sed neque hic uictus est. et ideo sic respondit, ut intellegeremus non opus esse ad cognoscendum deum temtationi
Abbreviated transcription (Latin):
uisus fuerit auferre posse metuit᷑.
Possunt autẽ auferre ista. & scin¬
tilla ignis. & aliqua parua bestiola.
Postremo ut omittam innumerabi¬
les aduersitates. tempus ipsum au¬
ferat necesse est. omnia transeun¬
tia. Itaq cum omnia temporalia
mundus iste concludat. omnibus
mundi partib seruiunt qui ꝓpter¬
ea putant nichil colendum esse ne
seruiant. Uerumptamen quãquã ui¬
in hacrerum extremitate miseriia¬
ceant. ut uicia sua sibi dominari pa¬
tiantur. uł libidine. uł suꝑbia. uel
curiositate dampnati. uł duob hoꝵ.
uel om̃ib quam diusunt in hoc sta¬
dio iuite humane. licet eis congredi
& uincere si prius credant quod in¬
telligere nondum ualent. & nondũ
diligant mundũ. qm̃ om̃e quod in
mundo est. sicut diuinitus dictũ
est: concupiscentia carnis est. & con¬
cupiscentia oculoꝵ & ambitio sełi.
hoc mͦ tria illa notata sunt. Nam
concupiscentia carnis uoluptatis
infimȩ amatores significat. Concu¬

Expanded text:
visus fuerit aufevisus fuerit aufepossunt autem auferri ista et scintilla ignis et aliqua parua bestiola; postremo, ut omittam innumerabiles aduersitates, tempus ipsum auferat necesse est omnia transeuntia. itaque cum omnia temporalia mundus iste concludit, omnibus mundi partibus seruiunt qu?: propterea putant nihil colendum esse ne seruiant. uerum tamen quamquam in hac rerum extremitate miseri iaceant ut uitia sua sibi dominari patiantur uel libidine uel superbia uel curiositate damnati uel duobus horum uel omnibus: quamdiu sunt in hoc stadio uitae humanae, licet eis congredi et uincere, si prius credant quod intellegere nondum ualent et non diligant mundum; quoniam omne quod in mundo est, sicut diuinitus dictum est, concupiscentia carnis est et concupiscentia oculorum et ambitio saeculi. hoc modo triconcupiscentia carnis, voluptatis infimae amatores significat; concu
Abbreviated transcription (Latin):
deterior & inferior cultus simula-¬
chroꝵ quo fantasmata sua colunt.
& quicquid animo errante cum su-¬
ꝑbia uł tumore cogitando imagina¬
ti fuerint. religionis nomine ob¬
seruant. donec fiat manima ni¬
chil om̃ino colendum ẽẽ. & errare
homines qui suꝑstioni se inuoluunt.
& misera implicañt serũitute. Sed
frustra hoc sentiunt. Non enun effi¬
ciunt ut non seruiant. Remanent
quippe ipsauicia quib ut illa colen¬
da opinarentur attracti sunt. Ser¬
uiunt enim cupiditati triplici.
uel uoluptatis. uel excellentiȩ. uł
spectaculi. nego eẽ quẽquam istoꝵ
qui nichil colendũ existimant. qui
non aut carnalib gaudiis subditꝰ
sit. aut potentiam uana foueat.
aut aliquo spectaculo delectatus
insaniat. Ita nescientes diligunt
temporalia. ut inde beatitudinẽ
expectent. his autem reb quibus
quisq beatus uult effici. seruiat ne¬
cesse ẽ. uelit nolit. Nlam quocũq
duxerint sequitur. & quisquis ea

Expanded text:
deterior et inferior cultus simulacdeterior et inferior cultus simulacrorum, quo phantasmata sua colunt, et quidquid animo errante cum superbia vel tumore cogitando imaginati fuerint, religionis nomine observant, donec fiat in anima nihil omnino colendum esse, et errare homines qui superstitioni se involvunt, et misera se implicant servitute. Sed frustra hoc sentiunt: non enim efficiunt ut non serviant; remanent quippe ipsa vitia, quibus ut ipsa colenda opinarentur attracti sunt. Serviunt enim cupiditati triplici, vel voluptatis, vel excellentiae, vel spectaculi. Nego esse quemquam istorum qui nihil colendum existimant, qui non aut carnalibus gaudiis subditus sit, aut potentiam vanam foveat, aut aliquo spectaculo delectatus insaniat. Ita nescientes diligunt temporalia, ut inde beatitudinem exspectent. His autem rebus quibus quisque beatus vult effici, serviat necesse est, velit nolit. Nam quocumque duxerint, sequitur; et quisquis ea
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo in primis solis corpus occurrit.¬
& in eo non nulli remanent. aliqui
& lunȩ splendorem religione dignũ
putant. Est enim nob̾ut ꝑ hibetur
ꝓpinquior. Unde uiciniorẽ speciẽ
habese sentitur. Alii etiam ceteroꝵ
syderum corpora aduingunt. &to¬
tum cęlũ cum stellis sius. Alii çȩlo ȩ¬
thereo copulant aerem. & istis du¬
ob suꝑiorib elementis corporeis
subiciunt animas suas. Sed inter
hos. illi sibi uidentur religiosissimi.
qui unuersam simul creaturam.
id est mundũ totum cũ om̃ib quȩ
in eo sunt. & uitam qua spiratur
& animatur. quam Quidã corpo¬
ream. quidam incorpoream ẽẽ cre¬
diderunt. Hoc gͦ totum simulunũ
dm̃ magnũ ẽẽ arbitrantur. cuius
partes sint cȩtera. Non enim uniu̾¬
se creaturȩ. auctorem conditorẽq
nouerunt. Inde insimula chra pre¬
cipitantur. & ab oꝑib deiusq in
oꝑa sua demerguntur. quȩ tamen
adhuc uisibilia sunt. Est enĩ alius

Expanded text:
Ergo in primis solis corpus occurrit, etErgo in primis solis corpus occurrit, et in eo nonnulli remanent. Aliqui et lunae splendorem religione dignum putant: est enim nobis, ut perhibetur, propinquior; unde viciniorem speciem habere sentitur. Alii etiam caeterorum siderum corpora adjungunt, et totum coelum cum stellis suis. Alii coelo aethereo copulant aerem, et istis duobus superioribus elementis corporeis subjiciunt animas suas. Sed inter hos illi sibi videntur religiosissimi, qui universam simul creaturam, id est mundum totum cum omnibus quae in eo sunt, et vitam qua spiratur et animatur, quam quidam corpoream, quidam incorpoream esse crediderunt: hoc ergo totum simul unum Deum magnum esse arbitrantur, cujus partes sint caeterae. Non enim universae creaturae auctorem conditoremque noverunt. Inde in simulacra praecipitantur, et ab operibus Dei usque in opera sua demerguntur, quae tamen adhuc visibilia sunt. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
etas. non mͦ peccantium s etiam
dampnatoꝵ ꝓ peccatis suis. Non
enim tantum scrutari creaturã
contra p̃ceptum dei. & ea frui poti
quam ipsa lege. & ueritate uolunt qͦd
primi hominis peccatum deprehen¬
ditur male utentis libero arbitrio.
sed hoc quoq inipsa dampnatione
acddunt ut non modo diligant. sed
etiam seruiant creature potiꝰ quã
creatori: et eam colunt ꝑ partes eiꝰ
a summis usq ad ima uenientes. S
aliqui se in hoc tenent. ut ꝓsũmo
deo animam colant: & pͥmam in¬
tellectualem creaturã quam ꝑ ueri¬
tatẽ pater fabricauit. ad ipsam ue¬
ritatẽ semꝑ intuendã. & se ꝑ ipsam
quia om̾̃imodo ei simillima ẽ. Dem¬
de ueniunt aduitam genitalem. ꝑ
quã creaturam uisibilia & tempora¬
lia gignentia d̾s ȩternꝰ & in cõmuta¬
bilis oꝑatur. hinc ad animalia. & in¬
de add ipsa corpora colenda delabunt᷑.
et in his pͥmo eligant pulchriora. in
quib cȩlestia maxime excellunt.

Expanded text:
etas, non modo peccantium, sed etiam etas, non modo peccantium, sed etiam damnatorum pro peccatis suis. Non enim tantum scrutari creaturam contra praeceptum Dei, et ea frui potius quam ipsa lege et veritate volunt, quod primi hominis peccatum deprehenditur, male utentis libero arbitrio; sed hoc quoque in ipsa damnatione addunt, ut non modo diligant, sed etiam serviant creaturae potius quam Creatori , et eam colant per partes ejus, a summis usque ad ima venientes. Sed aliqui se in hoc tenent, ut pro summo Deo animam colant, et primam intellectualem creaturam, quam per Veritatem Pater fabricavit, ad ipsam Veritatem semper intuendam, et se per ipsam, quia omni modo ei simillima est. Deinde veniunt ad vitam genitalem, per quam creaturam visibilia et temporalia gignentia Deus aeternus et incommutabilis operatur. Hinc ad animalia, et inde ad ipsa corpora colenda dilabuntur; et in his primo eligunt pulchriora, in quibus coelestia maxime excellunt.
Abbreviated transcription (Latin):
est: ita similitudo forma similium.
sunt inquantũ sunt: in tantũ aut̃
sunt. in quantum pͥncipalis unius
similia sunt. ea forma ẽ om̃ium quȩ
sunt. quȩ summa similitudo prin¬
cipii & ueritas ẽ: quia sine ulla dis¬
 similitudine ẽ. unde falsitas orit᷑.
non reb ipsis fallentib quȩ nichil
aluid ostendunt sentienti quam
speciem suam. quã ꝓ suȩ pulchri¬
tudinis acceꝑunt gradu. neq ip¬
sis sensib fallentib qui ꝓnatura
sui corporis affecti. non aliud quã
suas affectiones presidenti animo
nunciant. Sed peccata animas fal¬
lunt. cum uerum querunt relicta
& neglecta ueritate. Nam qm̃ oꝑa
magis quam artificẽ atq ipsam ar¬
tem dilexerunt. Hoc errore punun¬
tur. ut in oꝑib artificem artemq
conquirant. & cũ inuenire nequi¬
uerint. Ds̃ enim non corporalib sen¬
sib subiacet. s ipsi menti suꝑemi¬
net: ipsa oꝑa existiment ẽẽ & artẽ
et artificem. Hinc oritur omĩs impi¬

Expanded text:
est, ita similitudo forma similium eest, ita similitudo forma similium esunt, in quantum sunt; in tantum autem sunt, in quantum principalis unius similia sunt: ea forma est omnium quae sunt, quae est summa similitudo Principii; et Veritas est, quia sine ulla dissimilitudine est. 67. Unde falsitas oritur, non rebus ipsis fallentibus, quae nihil aliud ostendunt sentienti quam speciem suam, quam pro suae pulchritudinis acceperunt gradu; neque ipsis sensibus fallentibus, qui pro natura sui corporis affecti, non aliud quam suas affectiones praesidenti animo nuntiant: sed peccata animas fallunt, cum verum quaerunt, relicta et neglecta veritate. Nam quoniam opera magis quam artificem atque ipsam artem dilexerunt, hoc errore puniuntur, ut in operibus artificem artemque conquirant; et cum invenire nequiverint Deus enim non corporalibus sensibus subjacet, sed ipsi menti supereminet, ipsa opera existiment esse et artem et artificem.
Abbreviated transcription (Latin):
quantum non implenit illud u¬
num quod uincuntur imitari.
a quo principio unum ẽ. quicqͥd
est. ad cuius similitudinẽ quicqͥd
nititur. naturaliter approbamus.
quia naturaliter imꝓbamus quic¬
quid ab unitate discedit. atq in
eius similitudinẽ tendit: datur
in telligi ẽẽ aliquid quod illius. u¬
nius. solius. a quo principio unũ
est. quicquid aliquo modo unum
ẽ. ita simile sit ut hoc om̃ino imple¬
at. ac sit id ipsum. Et hec ẽ ueritas
& uerbum in principio. & uerbũ
ds apud dm. Si enim falsitas ex his
ẽ quȩ imitantur unũ. non in quan¬
tum id imitantur. sed inquantum
implere ñ possunt: illa ẽ ueritas
quȩ id implere potuit. & id eẽ qđ
tera illius unius similia dicipossunt.
inquantum sunt. in tantum enĩ &
uera sunt. Hȩc ẽ autẽ ipsa eius simili¬
tudo. et ideo ueritas. Ut enim ueri¬
tate sunt uera quȩ uera sunt: ita si¬
militudine similia sunt quȩ cumq
similia. Ut gͦ ueritas forma ueroꝵ

Expanded text:
quantum non implent illud uquantum non implent illud unum quod convincuntur imitari, a quo Principio unum est quidquid est, ad cujus similitudinem quidquid nititur, naturaliter approbamus; quia naturaliter improbamus quidquid ab unitate discedit, atque in ejus dissimilitudinem tendit: datur intelligi esse aliquid, quod illius unius solius, a quo Principio unum est quidquid aliquo modo unum est, ita simile sit ut hoc omnino impleat ac sit idipsum; et haec est Veritas et Verbum in Principio, et Verbum Deus apud Deum. Si enim falsitas ex iis est quae imitantur unum, non in quantum id imitantur, sed in quantum implere non possunt; illa est Veritas quae id implere potuit, et id esse qera illius unius similia dici possunt in quantum sunt, in tantum enim et vera sunt: haec est autem ipsa ejus similitudo, et ideo Veritas. Ut enim veritate sunt vera, quae vera sunt; ita similitudine similia sunt, quaecumque similia sunt. Ut ergo veritas forma verorum
Abbreviated transcription (Latin):
tempora surripiunt. quod amamꝰ.
et relinquunt manima turbas fan¬
tasmatum. quib i aluid atq aliud
cupiditas incitetur. Ita fit in quietꝰ
atq erumpnosus animus frustra
tenere a quib tenetur exoptans. Uo¬
catur ergo ad ocium .i. ut ista non
diligat. quȩ diligi sine labore non
possunt. Sic enim eis dominabitur.
si non tenebitur. s. tenebit. Iugum¬
enim meum in quit leue est. huic
ugo qui subiectus ẽ. subiecta ha¬
bet cetera. Non gͦ laborabit. non
enim resistit quod subiectũ ẽ. Sed
miseri amici huius mundi cuius
dñi erunt. si filii di ẽẽ uoluerint:
qm̃ dedit eis potestatem filios dei
fieri. Amici ergo huius mundi tã
timent ab eius amplexũ separari.
ut nichil eis sit laboriosius quã ñ.
laborare. s cui saltim illud manife¬
stum ẽ falsitatem ẽẽ qua id putat᷑
ẽẽ quod non ẽ: intelligat eam ẽẽ ue¬
ritatẽ. quȩ ostendit id quod est.
At si corpora in tantũ fallunt. in

Expanded text:
tempora surripiunt quod amamus, tempora surripiunt quod amamus, et relinquunt in anima turbas phantasmatum, quibus in aliud atque aliud cupiditas incitetur. Ita fit inquietus et aerumnosus animus, frustra tenere a quibus tenetur, exoptans. Vocatur ergo ad otium, id est, ut ista non diligat, quae diligi sine labore non possunt. Sic enim eis dominabitur, sic non tenebitur, sed tenebit. Jugum meum, inquit, leve est . Huic jugo qui subjectus est, subjecta habet caetera. Non ergo laborabit; non enim resistit quod subjectum est. Sed miseri amici hujus mundi, cujus domini erunt, si filii Dei esse voluerint, quoniam dedit eis potestatem filios Dei fieri ; amici ergo hutiment ab eius amplexu separari ut nichil eis sit laboriosius quam non . Sed cui saltem illud manifestum est, falsitatem esse, qua id putatur esse quod non est, intelligit eam esse veritatem, quae ostendit id quod est. At si corpora in tantum fallunt, in
Abbreviated transcription (Latin):
quã intelligit. falsa. Non ergo intelli¬
go. cum ista contemplor. et istis credo:
quia uerũ ẽẽ oportet. quod intellectu
contemplor. nũquid forte ista sunt
quȩ fantasmata dici solent: Unde
ergo impleta ẽ anima mea illusioni¬
bus: Ubi ẽ uerũ quod mente con¬
spicitur. Ita cogitanti iam dici po¬
test illa lux ueraẽ. qua hȩc om̃ia ñ
ẽẽ uera cognoscis. Phanc illud unũ
uides. quod iudicas unũ ẽẽ. quicqͥd
aliud uides. nec tam̃ hoc ẽẽ quod illud
quiescite. nolite certare. nisi cum
consuetudine corporũ. Ipsam uin¬
cite. uicta erunt omnia. Unura cer-¬
te querimꝰ: quo simplius nichil est.
Ergo imsimplicitate cordis queramꝰ
illum. Agite ocium inquit. & agnos¬
cetis quia ego sum dñs. Non ocium.
desidiȩ. s ocium cogitationis. ut a
locis ac temporibꝰ uaccetis. Hȩc enĩ
fantasinata tumoris & uolubilita¬
tis constantẽ unttatẽ uidere non si¬
nunt. Loca offerunt. quod amemus.

Expanded text:
quam intelligit falsa. Non ergo intelliquam intelligit falsa. Non ergo intelligo, cum ista contemplor, et istis credo; quia verum esse oportet quod intellectu contemplor: numquid forte sunt ista quae phantasmata dici solent? Unde ergo impleta est anima mea illusionibus? Ubi est verum, quod mente conspicitur? Ita cogitanti jam dici potest: Illa lux vera est qua haec non esse vera cognoscis. Per hanc illud unum vides, quo judicas unum esse quidquid aliud vides, nec tamen hoc esse quod illud quiescite; nolite certare, nisi cum consuetudine corporum: ipsam vincite, et victa erunt omnia. Unum certe quaerimus, quo simplicius nihil est. Ergo in simplicitate cordis quaeramus illum. Agite otium, inquit, et agnoscetis quia ego sum Dominus : non otium desidiae, sed otium cogitationis, ut a locis et temporibus vacet. Haec enim phantasmata tumoris et volubilitatis, constantem unitatem videre non sinunt. Loca offerunt quod amemus,