comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fructuplur aeperat Nest fruc¬
tum quia mundus est : atque ut
plur aelferat purgatur adhuc
Quisenim est in hac uita sic mundus.
ut non sit magis magis que mundan¬
dur: ubi sidixerimus quia peccatũ
non habemus nor ipros seducim us.
& ueritas in nobis non est : Si autẽ
onfessi fuerimus peccata nostie
idelis est &iustur qui dimitta
nobis peccata : & mund& nosob
omni iniquitate, Mund& utique
nundos. hoc est fructuosos ut tan¬
to sin fructuosiores : quanto fue¬
rint mundiores: Iamuor mundi
estir propter uerubum quod locu¬
tiirrum uobis: Quarenon ait un¬
diestis pronter baptismunquo
abluti estis sed aat propteri arbũ
quoell cutursum uobir nisiquia
uerbum⁊ &o id estaquasums a

Expanded text:
fructum plus afferat. Fert frucfructum plus afferat. Fert fructum, quia mundus est; atque ut plus afferat, purgatur adhuc. Quis enim est in hac vita sic mundus, ut non sit magis magisque mundandus? Ubi « si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est: si autem confessi fidelis est et justus, qui dimittat nobis peccata, et emundet nos ab omni iniquitate : mundet utique mundos, hoc est fructuosos, ut tanto sint fructuosiores, quanto fuerint mundiores. Jam vos mundi estis propter verbum quod locutus sum vobis . Quare non ait, Mundi estis propter baptismum, quo loti estis, sed ait, propter verbum quod locutus sum vobis, nisi quia verbum, et quid e
Abbreviated transcription (Latin):
bumcaro pactum est quodnenerat.
man& quod erat: Tenique cum de patre
tam quam le agricola dixirr& quod
datorem palmitum ostendens : io. m
uos inquit mundi estis. propter
sermonem quem loquutur sum uobis
Ecce &ipse munclator est palmitum
quod est agricolȩ non uiti officium
qui&iam palmites operario: suor fe¬
cit: nam & sinondant incrementũ.
inpendune tamen aliquod adi nen¬
quidautem paulur ministriꝑquor
credidistis : & uni cuique sicut dũr
dedit : ego plantaui apollo rigauit¬
& hocergo sicut unicuique dñy de¬
dit non itaque desuo Iamueno
quod sequitur. sed dr̃ incrementũ
dedit: nonper illos sed ꝑse ipsum
facit: &xcedit hoc humanam liumi¬
litatem: &cedit angelicam subli¬
nitatem nec omnino ꝑtin& nisi ad
agricolam trinitatem: Iam uos
nundiestis. Mundi scilic& atq
mundandi: neque enimnisimun¬
diessent fructum ferre potuis¬
sent: & tamen omnem quifert
fructum purgat agricola : ut

Expanded text:
bum caro factum est quod non erat, bum caro factum est quod non erat, manet autem quod erat. Denique cum de Patre tanquam de agricola dixisset, quod datorem palmitum ostendit. Jam vos, inquit, mundi estis, propter sermonem quem locutus sum vobis . Ecce et ipse mundator est palmitum, quod est agricolae, non vitis officium: qui etiam palmites operarios suos fecit. Nam etsi non dant incrementum, impendunt tamen aliquod adjumenQuid autem Paulus? Ministri per quos credidistis, et unicuique sicut Dominus dedit. Ego plantavi, Apollo rigavit. Et hoc ergo sicut unicuique Dominus dedit: non itaque de suo. Jam vero quod sequitur, sed Deus incrementum dedit ; non per illos, sed per seipsum facit: excedit hoc humanam humilitatem, excedit angelicam sublimitatem, nec omnino pertinet nisi ad agricolam Trinitatem. Jam vos mundi estis, mundi scilicet atque mundandi. Neque enim nisi mundi essent, fructum ferre potuissent: et tamen omnem qui fert fructum, purgat agricola, ut
Abbreviated transcription (Latin):
homex p̃rihr: unius quippe naturȩ sunt : uitir
& palmiter, Hropter quod cum ess& dr̃ cu¬
ius naturȩ non sumus factus est homos ut
millo ess& uitis humana natura. cuius &
nos hominer palmites esse possemus:
Quidergo est. egosum uitis uera: ab illa¬
utique discernit cuidintur: quomodo
conuersaes in amaritudinem uitis aliena
Nam quo pacto est uitis uera. quȩ& pec¬
tataest ut facer& uuam fecit autẽ spinor
egosum inquit uitis uera. & pater meus
agri cola est: omnem palmitem inmeno
ferentem fructum: toll& eum: &omi t̃
quipert fructum purgabit eum ut
fructum plus aelferat : Num quidi nĩ
sunt agricola & uitis: secundum hoc
ergo uitis xp̃r secundum quod ait pat̃
maior me est: secundũ id autem quedait
ego & pater unum sumus: &ipse a gricau
est: nectalis quales sunt quietrinsecus
operando &hibent ministerium: sed tat¬
lis ut d& &iam intrinsecus incrementũ:
nam neque quiplantat est aliquid neq:
quirigat. sed qui incrementum dat dr̃:
unde & ipse & pater unum sunt: &siuer¬

Expanded text:
esus . Unius quippe naturae sunt vitis et palmites: propter quod cum esset Deus , cujus naturae non sumus, factus est homo, ut in illo esset vitis humana natura, cujus et nos homines palmites esse possemus. Quid ergo est, Ego sum vitis vera ? utique discernit cui dicitur, Quomodo conversa es in amaritudinem vitis aliena ? Nam quo pacto est vitis vera, quae exspectata est ut faceret uvam, fecit autem spinas? Ego sum, inquit, vitis vera, et Pateralmitem in me non ferentem fructum, tollet eum: et omnem qui fert fructum, purgabit eum, ut fructum plus afferat. Numquid unum sunt agricola et vitis? Secundum hoc ergo vitis Christus, secundum quod ait, Pater major me est : secundum autem id quod ait, Ego et Pater unum sumus , et ipse agricola est. Nec talis quales sunt, qui extrinsecus operando exhibent ministerium; sed talis ut det etiam intrinsecus incrementum. Nam neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qui incrementum dat Deus. unde ipse et Pater unum sunt: et si Ver
Abbreviated transcription (Latin):
nisimanserit inuite. sic necuos.nisi
in memanseritis. Magna gratie¬
& commendatio fr̃rmei corda instru¬
it humilium  ora obstriit super¬
borum. Eccecui siaudent responde¬
ant : quiignorantes di iustitiam &
suam uolentes constituere . iusti¬
tiȩ dĩ non sunt subiecti: ecceciu res¬
pondeant sibi placentes : &adbona
opera facienda dm̃ sibi necessaniũ
non putantes: Nonne huic resirtuiT
ueritati homines mente corrupti.
reꝓbicirca fidem. qui res pundet
& locuntur iniquita tem dicentes.
adohabemus quod homines sumus.
a nobis ipsis autem quo diustisumus
Quid dicitis quiuos ipsos decipitis.
non aelsertores sed prȩcipitato¬
rer liberi arbitrii & alto elationis
per in ania prȩsumptionis. in pro¬
funda sub mersionis. Nem peuox
uestra est quodhomo & sem&ipso facit iusti¬
tiam: hoc est altum clationis uestrȩ sed
ueritas contradicit & dicit palmes non
potest ferre fructum a sein& ipso nisiman¬

Expanded text:
nisi manserit in vite: sic nec vos, nisi nisi manserit in vite: sic nec vos, nisi in me manseritis . » Magna gratiae commendatio, fratres mei: corda instruit humilium, ora obstruit superborum. Ecce cui si audent respondeant, qui « ignorantes Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti . Ecce cui respondeant sibi placentes, et ad bona opera facienda Deum sibi necessarium non putantes. Nonne huic resistunt veritati, homines mente corrupti, reprobi circa fidem , qui respondent et loquuntur niquitatem, dicentes: A Deo habemus quod homines sumus, a nobis ipsis autem quod justi sumus? Quid dicitis, qui vos ipsos decipitis, non assertores, sed praecipitatores liberi arbitrii, ex alto elationis per inania praesumptionis, in profunda submersionis? Nempe vox vestra est, quod homo ex semetipso facit justitiam: hoc est altum elationis vestrae. Sed veritas contradicit, et dicit, Palmes non potest ferre fructum a semetipso, nisi man
Abbreviated transcription (Latin):
eam scĩ ficar& inquit. mundans
eam lauacro aque in uerbo
Mundatio igitur. nequa quam
fluxo & labili tribuereur elec¬
to nisi adder&ur in uerbo
Hoc uerbum fidei tantum ual&
in ecclesia dĩ ut peripsam. creden¬
tem offerentem. benedicentem
tingentem &iam tantillũ mund&
in fantem quam uis non lum
ualentem corde credere adiusti¬
tiam &ore confiteri ad salutem
Notum hoc fit per uerbum: dequo
dñs ait: iamuos mundiestis ꝓnopt̃
uerbum quoel locutus sum uobis
Man&e in quit in me. & ego in uobis
illis: ttrumque enim prodest: non
ipsi sed illis, Ita sunt quippe inuite
palmites : ut uiti non conferant. sed
inde accipiant unde uiuant: Itaue
alimentum sub ministr& eis. non sumat
xp̃m & maner e inxp̃o: discipulis ꝓdest
utrumque non xp̃o nam prȩciso pal¬
mite. potest deuiua radice aliur pul¬
lulare : qui autem prȩcisur est si ne
radice non potest ui uere. Denique¬
adiungit & dicit: sicut palmes non
potest ferre fructum a sem &ipso.

Expanded text:
eam sanctificaret, inquit, mundans eam sanctificaret, inquit, mundans eam lavacro aquae in verbo . Mundatio igitur nfluxo et labili tribueretur elemento, nisi adderetur in verbo. Hoc verbum fidei tantum valet in Ecclesia Dei, ut per ipsam credentem, offerentem, benedicentem, tingentem, etiam tantillum mundet infantem, quamvis nondum valentem corde credere ad justitiam et ore confiteri ad salutem. Totum hoc fit per verbum, de quo Dominus ait: Jam vos mundi estis propter verbum quod locutus sum vobisManete in me, et ego in vobis. illis. « Utrumque enim prodest non ipsi, sed illis. Ita sunt quippe in vite palmites, ut viti non conferant, sed inde accipiant unde vivant et frucalimentum subministret eis, non sumat  manere in Christo, discipulis prodest utcunque, non Christo. Nam praeciso palmite, potest de viva radice alius pullulare. Qui autem praecisus est, sine radice non potest vivere.  Sicut palmes non potest ferre fructum a semetipso,
Abbreviated transcription (Latin):
uisibile uerbum: nam dehoc utique
dixerat quando pedes dircipulis la¬
uit: qui lotus est non indig& ut lau&.
sed est mundus totus: unde ista
tanta uistur aquȩ. ut corpus tan¬
gat &cor abluat. nisi faciente
uerbo non quia dicitur: sed quia
creditur: nam & in ipso uerbo ali¬
ud est sonus transiens : aliuduir¬
tus manens: Hoc est uerbum fidei
quod prȩdicamus ait apostolus
quia si confessus fueris inor&uo
cord&uo quia dr̃ illum suscitauit
amortuis saluus eris : Corde enim
creditur adiusticiam. ore aute
confessiofit in salutem : Unde¬
& in actibus a postolorum legitur
fide mundans corda eorum: &
in epistola sua beatur p&rus: sic
& uos inquit baptisma raluospa¬
cit non carnis depositio sordiũ
sed conscientiȩbone interrogatio
Hoc est uerbum fidei quod prȩdica¬
mur: quosine dubio ut mundare
porsit. conseoratur & baptismus:
xp̃r quippe nobiscumuitis. cũ patre
agricola: dilit ecclesiam & seip¬
sum tradidit proea: Lege apos¬
tolum & uide quid adiungat: ut

Expanded text:
visibile verbum. Nam de hoc utique dixerat, quando pedes discipulis lavit. Qui lotus est, non indiget ut lavet, sed est mundus totus. Unde ista tanta virtus aquae, ut corpus tangat, et cor abluat, nisi faciente verbo? Non quia dicitur, sed quia creditur. Nam et in ipso verbo alius est sonus transiens, aliud virtus manens, hoc est verbum fidei, quod praedicamus. Ait Apostolus: Quia si confessus fueris in ore tuo illum suscitavit a mortuis, salvus eris. Corde enim creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem . Unde in Actibus Apostolorum legitur, Fide mundans corda eorum : et in Epistola sua beatus Petrus, Sic et vos, inquit, Baptisma salvos facit; non carnis depositio sordium, sed conscientiae bonae interrogatio . Hoc est verbum fidei quod praedicamus: quo sine dubio ut mundare possit, consecratur et Baptismus. Christus quippe nobiscum vitis, cum Patre agricola, dilexit Ecclesiam, et seipsum tradidit pro ea. Lege Apostolum, et vide quid adjungat: Ut
Abbreviated transcription (Latin):
cabo ecdesi ammeam: ques inquit
petrus & superhanc p&ram ȩdifica¬
bo ecdesiam meam : Tuerp&rus & suꝑ
hanc p&rcm aquã tu nomen accepisti
hoc est suꝑ meipsum ȩdificabo ecclesi&
meam: Tuꝑhanc fidei ꝑfectionem
um ecdesiȩ meȩ non ꝑtin&: H&rus
igitur a firma peroe uidelich xp̃o
quem ardenter a mauit: nomen acce¬
pit Xp̃s & enim uocatur p&yoo : quia
inepugnabile adse confugientibur
prȩsidium tribuit quia sperantes
inse. ab antiqui hostis insidus muni¬
tor reddit & tutos: Nec pr&er eun¬
dum quod obhac quo que dñr pent
uocatur quia spiritalium nobis

Expanded text:
iam meam. Tu es, inquit, Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam; tu es Petrus, et super hanc petram, a qua tu nomen accepisti, hoc est, super meipsum, aedificabo Ecclesiam meam; super hanc fidei perfectionem, um Ecclesiae meae non pertinet. Petrus igitur a firma petra, videlicet Christo, quem ardenter amavit, nomen accepit. Christus etenim vocatur petra, quia inexpugnabile ad se confugientibus praesidium tribuit, quoniam sperantes in se ab antiqui hostis insidiis munitos reddit et tutos. Nec praetereundum est quod ob hoc quoque Dominus petra vocatur, quia spiritualium nobis
Abbreviated transcription (Latin):
repl& a est bona uoluntate. Hinc &ẽnĩ
& si& terius munerae offerenda non ha¬
beo: intric mem &ipsum tamen inuenio
quod in ara tuȩ laudisimpono: quia
quinostra datione non pasteris oblatio¬
ne cordis melius placaris: Nil quippe
offestur dõ ditius. uolunta tebona : Vo

Expanded text:
repleta bona voluntate. Hinc etenim repleta bona voluntate. Hinc etenim Etsi exterius munera offerenda non habeo, intra memetipsum tamen invenio quod in ara tuae laudis impono, quia qui nostra datione non pasceris, oblatione cordis melius placaris. Nihil quippe offertur Deo ditius voluntate bona. Vo
Abbreviated transcription (Latin):
substantiam ꝑpendamus: eccescĩ nego¬
tiatore nostri ꝑ p&uam angelorum
uitam datisrebur & naui mercatisunt:
destimationem quippe. pretii non hab&.
sed tamen regnum di tantiual& quan¬
tum habes : Ualuit namque zacheo
dimidium substantiȩ : quia dimidium
aliud ad hoc quod iniuste abstulit. res¬
tituendũ inqua druplum reseruauit:
Valuit peno & andreȩ dimirsir r&ib
& naui: ualuit uiduȩ duob minutis.
ualuit alteri calicẽ aque frigide: Reg¬
num itaquedĩ ut diximur cantiua l&
quantum habes: Pensateigitur prr
quid uilius cum emitur. quid eariur
cumpossidour sed fortasse necca¬
lixaquȩ frigidȩ suppeit quim digenti
prebeatur: tunc diam secur itatem
nobis ꝓmittit sermodiuinus: Redẽp¬
tore &enim nato cȩli ciues ostensi suñ
quiclamarent᷑ gloria inecelsisdõ & in
terapax hominibus bonȩ uoluntatis ⁊
Antedinamque oculor numqua est ua¬
cuamanus amunere : siarca cordis

Expanded text:
substantia‹m› perpendamus, ecce sancti negosubstantia‹m› perpendamus, ecce sancti negotiatores nostri perpetuam angelorum vitam datis retibus et navi mercati sunt. Aestimationem quippe pretii non habet, sed tamen regnum Dei tantum valet quantum habes. Valuit namque Zacchaeo dimidium substantiae, quia dimidium aliud ad hoc quod injuste abstulit restituendum in quadruplum reservavit . Valuit Petro et Andreae dimissis retibus et navi , valuit viduae duobus minutis , valuit alteri calice aquae frigidae . Regnum itaque Dei, ut diximus, tantum valet quantum habes. 3. Pensate igitur, fratres, quid vilius cum emitur, quid charius cum possidetur. Sed fortasse nec calix aquae frigidae suppetit qui indigenti praebeatur, etiam tunc securitatem nobis promittit sermo divinus. Redemptore etenim nato, coeli cives ostensi sunt, qui clamarent: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Ante Dei namque oculos nunquam est vacua manus a munere, si fuerit arca cordis
Abbreviated transcription (Latin):
inre fratrer carissimi affectum pen¬
sare potiur debemur quam censum:
multum reliquit qui sibinibil r&inuit:
multum reliquit qui quam lib& parũ
totum deseruit. Cestenor & habita
cum amore possidemus : & ea quȩ mine¬
me habemus & desiderio querimus
Multum ergo perus & andreas dimi¬
sit : quando uterque &iam desideria
habendi dereliquit : multum dimisit.
quicum re possersa. &iam concupis¬
centiis renuntiauit: A sequentibus
ergo tanta dimissa sunt : quanta
a non sequentibus concupisci potuer̃
Nemo igitur &iam cum quos damcons¬
picit multa reliquisse apud sem&ip¬
sum dicat. imitare huius modi con¬
temptores uolo. sed quod relinquã
non habeo: culta fr̃s reliquitir si
desideriis terrenis renuntiatis :
Exteriont enim nortra dñoquamli¬
b& parua sufficiunt: cornamque
& non substantiam pensat: nec ꝑpen¬
dit quantum in eiur sacrificio sed &
quanto ꝓferatur : Nam si & teriorem

Expanded text:
in re, fratres charissimi, affectum debin re, fratres charissimi, affectum debemus potius pensare quam censum. Multum reliquit qui sibi nihil retinuit, multum reliquit qui, quantumlibet parum, totum deseruit. Certe nos et habita cum amore possidemus, et ea quae minime habemus ex desiderio quaerimus. Multum ergo Petrus et Andreas dimisit, quando uterque etiam desideria habendi derelinquit. Multum dimisit, qui cum re possessa etiam concupiscentiis renuntiavit. A sequentibus ergo tanta dimissa sunt, quanta a non sequentibus concupisci potuerunt. Nemo igitur, etiam cum quosdam conspicit multa reliquisse, apud semetipsum dicat: Imitari mundi hujus contemptores volo, sed quod relinquam non habeo. Multa, fratres, relinquitis, si desideriis terrenis renuntiatis. 1451 Exteriora etenim nostra Domino quamlibet parva sufficiunt. Cor namque, et non substantiam pensat; nec perpendit quantum in ejus sacrificio, sed ex quanto proferatur. Nam si exteriorem
Abbreviated transcription (Latin):
ussionis uocem p&rus & andre¬
arrdictis r&ibus secuti sunt
Aredemptorem: nulla uero
hunc pacere ad huc miy cula uide¬
raũ nihil abeo depremio ȩternȩ
r&ributionis audierant: &tamen
adunum dñi prȩceptum. hoc quo ol
possidere uidebantur obliti sunt :
Quantanos eius miracula uidemus
quot flagellis adfligimur quan¬
tisminarum asperitatibus de¬
terremur: & tamen uocantem
sequi contemnimus. Inceloiam
sed& quide conuersione nos ammo¬
n&: iamiugo fidei collagentium
sub didit iammundigloriam stra¬
uit iamruinis eius crebrescentibur
districtis ui iudicui diem ꝓpinquantẽ
denuntiat & tamen suꝑ bamens nir
non uult hoc sponte deserere quod
cortidie ꝑdit inuita: Quidergo
fratrercarirnimi quid in eiur uidi¬
cio dicturi sumus quiab amore
prȩsentis sȩculi nec prȩceptis
flectimur nec uerberibur emendamur:
sed fortarse aliquis tacitis secum sibi co¬
gitationibus dicat : aduocem dominicam
uterque iste piscator quid aut quantũ
dimisit. qui pene nihil habuit. seclhac

Expanded text:
jussionis vocem Petrus et Andreas, relictis retibus, secuti sunt Redemptorem. Nulla vero hunc facere adhuc miracula viderant, nihil ab eo de praemio aeternae retributionis audierant; et tamen ad unum Domini praeceptum hoc quod possidere videbantur obliti sunt. Quanta nos ejus miracula videmus, quot flagellis affligimur, quantis minarum asperitatibus deterremur, et tamen vocantem sequi contemnimus? In coelo jam sedet, qui de conversione nos admonet; jam jugo fidei colla gentium subdidit, jam mundi gloriam stravit, jam, ruinis ejus crebrescentibus, districti sui judicii diem propinquantem denuntiat; et tamen superbanon vult hoc sponte deserere quod quotidie perdit in vita. Quid ergo, fratres charissimi, in ejus judicio dicturi sumus, qui ab amore praesentis saeculi nec praeceptis flectimur, nec verberibus emendamur. Sed fortasse aliquis tacitis secum cogitationibus dicat: Ad vocem dominicam uterque iste piscator quid aut quantum dimisit, qui pene nihil habuit? Sed hac
Abbreviated transcription (Latin):
inter pr&atur p&rus : Nequeuero
periuocabulo quasi hebrȩo uel
syro aliam inter pr&ationem quȩ¬
rere oport& : sed ꝓcerto norse:
quia idem grece & latine perus
quod sirucȩcephas significat:
& in utroque lingua. nomen a p&ra diri¬
uatum est ⁊ Uocatur autem p&rus
obfirmitatẽ fidei uocatur p&rus
obinuincibiler oibormentis : Vocatur
perus quia illi solidissimȩ p&rȩ dequa
a postolur ait : p&ra autemerat x p̃s
unica deuotione adhȩsit. Hinc estenꝰ
quod eadem p&ra uidelic & xp̃s. cum in¬
terrogar& discipulos suos quemeum
esse dicerent: ac p&rus responder&
dicens tues xp̃s filius di uiui: continuo
purameius confessionem. uxxta utrius¬
que nominis significantiam digna re¬
muneratione donauit: sed & ipsa
p&ri appellatio quid inse sacrrmenti
gestar& a peruit : Primonamque ait
desimone : beatup essimonbariona
quiacaro & sanguis non reuela uit tibi
sed pater meur qui incȩlis est : acde inde

Expanded text:
interpretatur PETRUS. Neque vero interpretatur PETRUS. Neque vero Petri vocabulo, quasi Hebraeo vel Syro, aliam interpretationem quaerere oportet, sed pro certo nosce quia idem Graece et Latine Petrus quod Syriace Cephas significat, et in utraque lingua nomen a petra derivatum est. Vocatur autem Petrus ob firmitatem fidei; vocatur Petrus ob invincibile robur mentis; vocatur Petrus, quia illi solidissimae petrae, de qua Apostolus ait: Petra autem erat Christus , unica devotione adhaesit. Hinc est enim, quod eadem petra, videlicet Christus, cum interrogaret discipulos suos quem eum dicerent esse, ac Petrus responderet, dicens: Tu es Christus, Filius Dei vivi , continuo puram ejus confessionem juxta utriusque nominis significantiam digna remuneratione donavit; sed et ipsa Petri appellatio quid in se sacramenti gestaret aperuit. Primo namque ait de Simone: Beatus es, Simon Barjona, quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus, qui in coelis est; ac dein
Abbreviated transcription (Latin):
statim cum eodem andrea quem pari¬
ter uocauit. relictis retibus quorũ
usu uiuebat. eum sequi non distulit :
Vnde & andree quoque nomen: ue¬
ram mentis eius imaginem prȩ¬
fert ⁊ Andreas namque grece
ad eorum se sortem ꝑtinere doc&
qui temporalia quȩ possident. forti¬
ter &ernorum amore condem¬
nunt : qui credenter uiderebona
dñi in terra uiuentium. Donec
hec ꝑcipiant & pecta redñm cum
pralmista &iuriliter agere ac
corsuum confortare contendunt:
Quod autem si monfiliur fuit iohan¬
na idest gratiedĩ a ꝑte demonstrat.
quia quicquid deuatȩ oboeditionir
dño impendit: quicquid merito oboe¬
dientiȩ prȩmii ꝑennis ad ñõ recepit.
totum hocnimirum preuenientes e
gratia supernȩ pi&atis ut habere
simi quare primus a posto lorum pra¬
us simondictus. quo mysterio filiur
sit iohanna restat pescrutari.
quod arcani contineat nomen.
quo eum denuo saluator appellaui.
tuinquit uocaberis cephas : quod

Expanded text:
statim cum eodem Andrea, quem paristatim cum eodem Andrea, quem pariter vocavit, relictis retibus quorum usu vivebat, eum sequi non distulit. Unde et Andreae quoque nomen veram mentis ejus imaginem praefert. Andreas namque Graecead eorum se sortem pertinere docet, qui temporalia quae possident fortiter aeternorum amore contemnunt: qui credentes videre bona Domini in terra viventium, donec haec percipiant, exspectare Dominum cum Psalmista, et viriliter agere, ac cor suum confortare contendunt. Quod autem Simon filius fuit Joanna, id est, gratiae Dei, aperte demonstrat, quia quidquid devotae obeditionis Domino impendit, quidquid merito obedientiae praemii perennis a Domino recepit, totum hoc nimirum praeveniente se gratia supernae pietatis, ut habere simi, quare primus Apostolorum prius Simon dictus, quo mysterio filius sit Joanna; restat perscrutari quid arcani contineat nomen, quo eum denuo Salvator appellavit. Tu, inquit, vocaberis Cephas, quod
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitatir intuitu: uuxta illudbeati
samuelis homo uide in facie dr̃ autem
intuetur cor⁊ Udit cordis eius sim¬
plicitatem uidit animi sublimitatem
cuius merito cunctȩ ess& prȩferendus
ecclȩsiȩ:: uidit quia uocante andrea
feruente ad se amore ꝑuolauerit:
Ideoque uenientem in ox familiari af¬
fatur eloquio : Tues in quiens simon fi¬
liur iobanna : Nec magnum est dñouo¬
cabulum cuiurꝰ lib& hominis uel pa¬
tris eius dicere : quiomnium sc̃orum
nomina scriptaten & in cȩlo sed posi¬
turur dircipulo nomen meriti sub¬
totius ecdesiȩ prȩsuli congruer&:
primo uoluit ostendere quia quod
a parentibus acciperat nomen
&iamipsum significatione iustu¬
tis non carer&: Si monergo oboe¬
diens: iohannadicitur dñigratia:
ł uersi mon filiur iohanna tuer
oboediens filius gratiae dĩ: & menito
ille oboedientir nomine cens&ur qui
& prius inuitante andrea mox dnm̃
uidere curauit. & post modum cumip¬
sedñs eum ad dis cipulatum uocar&

Expanded text:
divinitatis intuitu, juxta illud beati divinitatis intuitu, juxta illud beati Samuelis: Homo videt in facie, Deus autem intuetur cor . Vidit cordis ejus simplicitatem, vidit animi sublimitatem, cujus merito cunctae esset praeferendus Ecclesiae. Vidit quia, vocante Andrea, fervente ad se amore pervola verit; ideoque venientem mox familiari affatur eloquio: Tu es, inquiens, Simon filius Joanna. Nec magnum est Domino vocabulum cujuslibet hominis vel patris ejus dicere, qui omnium sanctorum nomina scripta tenet in coelo; sed positurus discipulo nomen meriti subtotius Ecclesiae praesuli congrueret, primo voluit ostendere quia quod a parentibus acceperat nomen etiam ipsum significatione virtutis non careret. Simon ergo obediens Joanna dicitur Domini gratia. Tu es Simon filius Joanna, tu es obediens filius gratiae Dei. Et merito ille obedientis nomine censetur, qui et prius, invitante Andrea, mox Dominum videre curavit; et postmodum cum ipse Dominus eum ad discipulatum vocaret,
Abbreviated transcription (Latin):
ne autem unctur inter pretur : unde
& chrisma grece. latine unctio dicitur:
us oleo lȩticiȩ prȩconsortibustiuis : con¬
sed ille prȩconsortibus unctur est :
cui sicut io hanner baptista testatur
non ad mensuram dat dr̃ sp̃m sedom¬
nia dedit in manueius nam decon¬
sortib eiusdem unctionis : dicit a posto¬
lus : unicuiq autem nr̃ mn data cst gra¬
tia. secundũ mensuram donatiorue
saluatoris incuiustrpo &iam materiali
liniebantur oleo: Non solum autemilli:
sed& nostri temporis fideles ut axp̃o
christiani itadiam ab ipsa sacri cbras
consecrantur christi recte nuncupan¬
tur ꝓph&a testequiait. Sistunsalutem
populitui ut saluor faciar xpostuos
nos homines & ꝓpt̃ nostram salutem
discendit decȩlo & in carnatus est ut
nos spiritali gratia ꝑ unctos acrana¬
tos. sui rc̃i nominis don ar& esse par¬
ticiper: Sequitur: In tuitus autem
eum iħs. dixit: tuessimon filius iohan¬
na, Intuicus est simonem ih̃s. non ex¬
temoribur solum oculis. sed & interno

Expanded text:
ne autem unctus interpretatur. Unde et chrisma Graece, Latine unctio dicitur. us, oleo laetitiae prae consortibus tuis . ConSed ille prae consortibus unctus est, cui, sicut Joannes Baptista testatur, non ad mensuram dat Deus spiritum, sed omnia dedit in manu ejus Nam de consortibus ejusdem unctionis dicit Apostolus: Unicuique autem nostrum data est gratia secundum mensuram donationis Salvatoris, in cujus typo etiam materiali liniebantur oleo. Non solum autem illi, sed et nostri temporis fideles, ut a Christo Christiani, ita etiam ab ipsa sacri chrismconsecrantur, Christi recte nuncupantur, propheta teste qui ait: Existi in salutem populi tui, ut salvos facias christos tuos nos homines, et propter nostram salutem descendit de coelis, et incarnatus est, utnos spirituali gratia perunctos ac sanatos suis ancti nominis donaret esse participes. Sequitur: Intuitus autem eum Jesus, dixit: Tu es Simon filius Joanna. Intuitus est Simonem Jesus, non exterioribus solum oculis, sed et interno
Abbreviated transcription (Latin):
tes. nulla labentium rerum contrarie¬
tate tersente: nulla blandiente se¬
renitate a fidei firmitate diuellamur:
Neglectis dlicus temporalibur soldͥnos
in prȩsenti redemptoris nostridonacȩ¬
lestia delectent: sola inter erumnas
seculi spes uisionis illius consol&ur
Necolamus seduli egregium dauid
ꝓph&e & regis gemplum : quicumintan¬
tis regni affluentis honoribus ac di¬
uitus nullum animȩ suȩ solatiumpor¬
s& inuenire : tandem erecto ad suꝑna
desideria mentis intuitu. memorfuit
dĩ & delectatus est : Atq: ut adeandem
eius uisionem ꝑuenire mereamur
obstacula uitiorum quȩ hano inpe¬
dire solent satagamus a nostro &
corpore & inente secludere. Neque
enim adeum nisi rectis operum gres¬
sibus ꝑuenitur neque facies eius mun¬
da nisi amundis corde uidetur
Beatiautem mundocorde qm̃ ipsi
dm̃ uidebunt : quodipse nobis presta¬
redign&ur. quiest ꝓmit teredig

Expanded text:
tes nulla labentium rerum contrarietes nulla labentium rerum contrarietate terrente, nulla blandiente serenitate, a fidei firmitate divellamur. Neglectis deliciis temporalibus, sola nos in praesenti Redemptoris nostri dona coelestia delectent, sola inter aerumnas saeculi spes visionis illius consoletur. Recolamus seduli egregium David prophetae et regis exemplum, qui cum in tantis regni affluentiis, honoribus ac divitiis, nullum animae suae solatium posset invenire, tandem ad superna desideria, erecto mentis intuitu, memor fuit Dei, et delectatus est . Utque ad eamdem ejus visionem pervenire mereamur, obstacula vitiorum, quae hanc impedire solent, satagamus a nostro et corpore et mente excludere. Neque enim ad eum nisi rectis operum gressibus pervenitur, neque facies ejus munda nisi a mundis corde videtur. Beati autem mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Quod ipse nobis praestare dignetur, qui promittere dig
Abbreviated transcription (Latin):
panis uitȩ: quiueni& adme nonesu¬
ra& & quicredit inme non siti&um¬
quam : & congruent sacis figuperum
ordine primo populus ꝑmare raluatur est
acsic ad cibum mannȩ atque ad p&yx
dem aqua nos regenerationis abluit
acdeinde ad participationem sacri alta¬
rir ubi redemptoris nostri carniac
sanguini communicemus transmittit:
Hec de musterio perȩ sp̃italis aquã &¬
primus pastor ecclesiȩ nomen accepit.¬
& in quatotius sc̃ȩ ecclesiȩ fabrica im¬
mobilis & in concussa ꝑsistit. & perquã
ipsa ecclesia nascitur acnutritur. la¬
tiur xponendo dicerelibuit : quia solent
artius multo & aliquanedo dulcius in hȩ¬
rere cordibus audientium : eaque figu¬
rarum antiquitate prȩmissa sedemum
noua spiritaliter &planatione diluci¬
dantur : quamquȩ sineullis figurcrũ
xemplis simplici tantum nasectione
crededa uel agenda monentur ⁊
Curemus autem fr̃s carissimi ut hu¬
ius p&re prȩsidio semper adheren¬

Expanded text:
panis vitae. Qui venit ad me, non esupanis vitae. Qui venit ad me, non esuriet; et qui credit in me, non sitiet unquam . Et congruenti satis figurarum ordine primo populus per mare salvatus est, ac sic ad cibum mannae atque ad petradem aqua nos regenerationis abluit, ac deinde ad participationem sacri altaris, ubi Redemptoris nostri carni ac sanguini communicemus, transmittit. Haec de mysterio petrae spiritualis, a qua primus pastor Ecclesiae nomen accepit, et in qua totius sanctae Ecclesiae fabrica immobilis et inconcussa persistit, et per quam ipsa Ecclesia nascitur ac nutritur, latius exponendo dicere libuit, quia solent arctius multo et aliquando dulcius inhaerere cordibus audientium ea quae, figurarum antiquitate praemissa, sic demum nova spiritualiter explanatione dilucidantur, quam quae sine ullis figurarum exemplis simplici tantum narratione credenda vel agenda monentur. Curemus autem, fratres charissimi, ut hujus petrae praesidio semper adhaeren
Abbreviated transcription (Latin):
populus per mare rubrum uenit inde¬
sertum  in quoper annos quadiaxginta
donec adterram remissionis uenir&
iter agebat: Qui quodam tempore same
acsiti fatigatis inheremo clamauit ad
morsen: atdñs orente morsesicut scrip¬
tum est : pluit illis manna manduca re
panem cȩli dedit eis: Pursur quoque
prȩcepit mor si ut ꝑcuter& uirga p& poẽ
quoddum facer&: gut aqua & bibit po
Nos ergo fr̃s carissimi nos sumus po
peccatorum quȩ nos prȩmebant acce¬
pimus : Nosqui inter ȩrumnas uitȩ prȩ¬
sentis quasi insiccitate herimi ꝓmissũ
nobis patriȩ celestis & pectamus ingres¬
sum : In quaui delic& heremo. siti pere¬
clitamur acfame spiritale defice¬
re : sinon redemptoris nostri nosdona
confirmant. sinon in carnationis eiur
manna qđ tnos uictucȩlesti nei hu¬
ius sȩculi itinere deficia mus recreat :
ipse p&rax quȩ spiritalibus nos donis
in ebriat : quȩ ligno crucis ꝑcurra po¬
culum nobis uitȩ suo delater emana¬
uit: undedicit in euangelio: egosum

Expanded text:
populus, per mare Rubrum venit in desertum, in quo per annos XL, donec ad terram repromissionis veniret, iter agebat. Quid quodam tempore fame ac siti fatigatus, in eremo clamavit ad Moysen. At Dominus, orante Moyse, sicut scriptum est, pluit illis manna, manducare panem coeli dedit eis. Rursus quoque praecepit Moysi, ut percuteret virga petram. Quod dum faceret, exiit aqua, et bibit popNos ergo, fratres charissimi, nos sumus poppeccatorum, quae nos premebant, accepimus, nos qui inter aerumnas vitae praesentis, quasi in siccitate eremi, promissum nobis patriae coelestis exspectamus ingressum, in qua, videlicet, eremo siti periclitamur, et fame spirituali deficimus, si non Redemptoris nostri nos dona confirment, si non incarnationis ejus manna quae nos victu coelesti, ne in hujus saeculi itinere deficiamus, recreat; ipse petra, quae spiritualibus nos donis inebriat, quae ligno crucis percussa, poculum nobis vitae suo de latere manavit. Unde dicit in Evangelio: Ego sum
Abbreviated transcription (Latin):
dice hab&is patronos facite hos indiem
tanti terroris illius defensores adhibete :
Certe si apud quendam magnum iudicem
causa quȩ lib& uestra ess& diecrastino
uentilanda : tatus hodier nescdiȩ̃ in co¬
gitatione ducereur : patronum uestro
fraternitas quȩ rer&: magnisq prȩ¬
cibus ager&. ut apud tantum iudicem sibi
uedefensor uenir&: Ecce destrictus
iud& ihs uenturus est : tanti illius an¬
gelorum archangelorumq: concilii
terror adhib&ur : in illo conuentu
causa nostra discutitur :  tamennor
patronor modo non quȩrimus quor
cunc defensorer habeamus : Adsunt
defensores nostri scĩ mastrres rogari
uolunt : atquȩ ut ita dyxerim quȩrunt ut
quenentur.: Hos ergo adiutores uestrȩ
orationis querite hos ꝓtectores uestri
reatus inuenite : quia nepunire peccato¬
res debeat : rogariuult &ipsequi uidicat:
Vnde & tamlongo tempore cõminatur
irom & tamen misericordicer epectat :
gi cuitemnos & misericordiaeius refoueat :

Expanded text:
dice habetis, patronos facite, hos in die dice habetis, patronos facite, hos in die tanti terroris illius defensores adhibete. Certe si apud quemdam magnum judicem causa quaelibet vestra esset die crastino ventilanda, totus hodiernus dies in cogitatione duceretur, patronum vestra fraternitas quaereret, magnis precibus ageret ut apud tantum judicem sibi defensor veniret. Ecce districtus judex Jesus venturus est, tanti illius angelorum archangelorumque concilii terror adhibetur. In illo conventu causa nostra discutitur, et tamen nos patronos modo non quaerimus, quos tunc defensores 1593 habeamus. Adsunt defensores nostri sancti martyres, rogari volunt, atque, ut ita dixerim, quaerunt, ut quaerantur. Hos ergo adjutores vestrae orationis quaerite, hos protectores vestri reatus invenite, quia ne punire peccatores debeat, rogari vult et ipse qui judicat. Unde et tam longo tempore comminatur iram et tamen misericorditer expectat. Sic autem nos misericordia eius refoveat,
Abbreviated transcription (Latin):
Quadam die dumemore. ad ostendum uenis¬
s& egrediens duos stantes subperegrino habi¬
tu monachos inuenit : peregrinos credidit:
dare eis aliquid elemosi hȩ prȩcepit ⁊
gedprius quameius erogator eis adlargi¬
endam elemosinam ꝓpinquasr&: adstite¬
runt illiuicinus & dixerunt : Tunos modo
uisitas noste indiem iudicii requi remus:
& quidquid possumus prȩsta mustibi ⁊
quodicto ab oculis eius ablatisunt: Terri¬
ta illa adoyendum rediit : se seque in la¬
criinis ꝓlixius effudit : & facta est posthoc
tanto instantior inprece quanto cerdor
deꝓmissione ⁊ Si autem iuxta pauli uocẽ
estfides sperandorum substantiaperũ
argumentum non apparentum : nequa¬
quamiam dicimus utuenturam uitam
credatis.: quia ecce ipsi qui in illa uiuunt.
humanis optutibus uisibiliter prȩsentan¬
tur: quod enim uideripotest: melius di¬
citur sciri quam credi: Venturmergo
uitam nos dñs magis uoluit scire quã
credere. quieos quos in uisibiliter rect

Expanded text:
Quadam die dum ex more ad orandum venisQuadam die dum ex more ad orandum venisset, egrediens, duos stantes sub peregrino habitu monachos invenit, peregrinos credidit, dari eis aliquid eleemosynae praecepit. Sed priusquam ejus erogator eis ad largiendam eleemosynam propinquasset, astiterunt illi vicinius, et dixerunt: Tu nos modo visitas, nos te in die judicii requiremus, et quidquid possumus, praestabimus tibi. Quo dicto, ab oculis ejus ablati sunt. Territa illa ad orandum rediit, seseque in lacrymis prolixius effudit. Et facta est post hoc tanto instantior in prece, quanto certior de promissione. Si autem, juxta Pauli vocem, Fides est sperandarum substantia rerum, argumentum non apparentium , nequaquam jam dicimus ut venturam vitam credatis, quia ecce ipsi qui in illa vivunt, humanis obtutibus visibiliter praesentantur. Quod enim videri potest, melius dicitur sciri, quam credi. Venturam ergo vitam nos Dominus 1592 magis voluit scire, quam credere, qui eos quos invisibiliter recip
Abbreviated transcription (Latin):
loquens : uidendum regnumdĩ ꝓmittit
interra : ut hoc abeis fidelius incelo
prȩ sumatur : Exipso itaq regno quod
iam uidemur in mundo esse sublimatũ
speremus regnum. quod in cȩlo credimus
ꝑcipiendum : Nam sunt non nulli qui
xp̃ianitatis nomine censentur : sed xp̃ia¬
nitatis non habent fidem: sola esse ui¬
sibilia ȩstimant in uisibilia non appe¬
tunt: quia nec esse suspicantur ⁊
Ad scorum mastrrum corpora consis¬
timus fr̃s mei: num quid isti carnẽ
suam in mortedarent nisi eis certisti¬
me constitiss& esseuitam: ꝓquamo¬
ri debuissent: &ecce qui ita credidt¬
runt miraculis coruscant : ad &¬
tinctanamque eorum cor pora
uiuentes egriueniunt: & salnantur :¬
ni aciueniunt: & liberantur: Quomo do
ergo uiuunt illic ubiuiuuñ sun tot mirteculis
bo sednꝰ ꝓar uãmerito quẽ religionis quibuidã
tempore matrona quȩ Idam fuit
ualde religiosa : quȩ ad horum
martrrũ ecclesiam crebro ueniebat:

Expanded text:
loquens, videndum regnum Dei promittit loquens, videndum regnum Dei promittit in terra, ut hoc ab eis fidelius in coelo praesumatur. Ex ipso itaque regno quod jam videmus in mundo esse sublimatum speremus regnum quod in coelo credimus percipiendum. Nam sunt nonnulli qui Christianitatis nomine censentur, sed Christianitatis non habent fidem. Sola esse visibilia aestimant, invisibilia non appetunt, quia nec esse suspicantur. Ad sanctorum martyrum corpora consistimus, fratres mei. Nunquid isti carnem suam in mortem darent, nisi eis certissime constitisset esse vitam pro qua mori debuissent? Et ecce qui ita crediderunt, miraculis coruscant. Ad exstincta namque eorum corpora viventes aegri veniunt et sanantur, pniaci veniunt et liberantur. Quomodo ergo vivunt illic ubi vivunt, si in tot miraculis bo, sed non parvam merito, quam religiosis quibusdam tempore matrona quaedam fuit valde religiosa, quae ad horum martyrum ecclesiam crebro veniebat.
Abbreviated transcription (Latin):
ta dispensatione pi&atis agatur
agnoscimus : Discipulis enimrudi¬
bur &iam de presenti uita aliquid
ꝓmit tendum fuit : ut possent robus¬
tius in futura solidari : Eic is rabelit¬
copopulo & egiptitera liberando
re promissions terra ꝓmitutur:
& cum uocandus ess& addonacelestia
cerrenis ꝓmissionibus sud&ur
Quur hoc attͣlum erre aliquid quod euic:¬
no ꝑcipere: illudiam fidelius ereder quod
delonginquo audire potuiss& : Carnalis
& enimpopulus si parua non accipta mag
n ancreder& : Omni potens ergo ds largi¬
endo terrena suad& ad cȩlestia : ut per¬
cipiens quod iuder&. sperare discer& quod
minime uidebat : &tanto solidior de in¬
uisibilibus fier& quanto eum ad spei cer¬
ticudinem uisibia promissa fulcir&:
Unde recte quoq ꝑ pral mistecm dicitur.A
dedit eis regiones gentium : & labores po¬
pulorum possiderunt : Vt custodiant
iustificationes eius : & legemeius & quintis
Scergo hoc loco ridibus discipulis ueritar

Expanded text:
ta dispensatione pietatis agatur ta dispensatione pietatis agatur agnoscimus. Discipulis enim rudibus etiam de praesenti vita aliquid promittendum fuit, ut possent robustius in futura solidari. Sic Israelitico populo ex Aegypti terra liberando repromissionis terra promittitur, et dum vocandus esset ad dona coelestia, terrenis promissionibus suadeturCur hoc? Ut dum esset aliquid quod de vicino perciperet, illud jam fidelius crederet quod de longinquo audire potuisset? Carnalis etenim populus si parva non acciperet, magna non crederet. Omnipotens ergo Deus largiendo terrena, suadet ad coelestia, ut percipiens quod videret, sperare disceret quod minime videbat; et tanto solidior de invisibilibus fieret, quanto eum ad spei certitudinem visibilia promissa fulcirent. Unde recte quoque per Psalmistam dicitur: Dedit eis regiones gentium, et labores populorum possederunt, ut custodiant justificationes ejus, et legem ejus requirant . Sic ergo hoc loco rudibus discipulis Veritas
Abbreviated transcription (Latin):
bus obsecrat dr̃: st quitur. Dicodutẽ
uobis uerernt hic aliquihistantes
qui nongustabunt mostem donec ui¬
deant regnum dĩ : Regnumdi fr̃s lim̃i
non semꝑ in sacro eloquio uenturum
regnum dicitur : sed nonnum quam
prȩsens ecclesia uocatur: unde scrip¬
tum est mitt& filius hominis ange¬
lossuos & colligent de regnoeius om¬
nia scandala : In illoqu ꝑpe regno
scandala nonerunt: ubi ꝓfecto
re probi non admittuntur : qui uide¬
lic& xemplo collegitur quod hoc loco
regnumdi prȩsens ecclesia uocatur:
Et quia non nulli &discipulis usque
adeo in corpore uicturi erant. ut
ecclesiam dĩ constructam conspice¬
rent & contramundi huius gloriã
erectam consolatoria ꝓmissione
nunc dicitur÷ sunt quidam de hic
seantibus : qui nongustabunt mortem:
donec uideant regnumdĩ : Sed cũ
tanta dñr subeundȩ mortis prȩcep
toi eder& : quid neces sarium fuit
ut hanc subito ꝓmissionem uenin&
Quodsi suptiliter actendamus quan¬

Expanded text:
bus, obsecrat Deus. 6. Sequitur: Dico autem bus, obsecrat Deus. 6. Sequitur: Dico autem vobis, vere sunt aliqui hic stantes qui non gustabunt mortem donec videant non semper in sacro eloquio venturum regnum dicitur, sed nonnunquam praesens Ecclesia vocatur. Unde scriptum est: Mittet Filius hominis angelos suos, et colligent de regno ejus omnia scandala . In illo quippe regno scandala non erunt, ubi profecto reprobi non admittuntur. Quo videlicet exemplo colligitur quod hoc loco regnum Dei praesens Ecclesia vocatur. Et quia nonnulli ex discipulis usque adeo in corpore victuri erant ut Ecclesiam Dei constructam conspicerent, et contra mundi hujus gloriam erectam, consolatoria promissione nunc dicitur: Sunt quidam de hic stantibus qui non gustabunt mortem donec videant regnum Dei. Sed cum tanta Dominuta ederet, quid necessarium fuit, ad hanc subito promissionem veniret? Quod si subtiliter attendamus, quan
Abbreviated transcription (Latin):
si contingat iurgium fortasse cum ꝑxi¬
mo erubescimus priores satis facere
cor quippe carnale dum huius uitȩ
gloriam quȩrit: humilitatem res¬
pꝰuit & plerumque ipsehomo qui
iposcitur : discordanti sibi reconciliari
app&it sed ire ad satirfaciendum prior
erubescit : Pensemus facta ueritatis.
utuideamuls quo iaceant nostrȩ pre¬
uitates actionis: Nienimmembra
summi capitis sumus : imitarieum cui
conectimur debemus: Quidnamque
ad nostrȩ eruditionis &emplum pau¬
lus egregius prȩdicator dicit: ꝓxpͥo
legationem fungimur: tamquamdõ
&hortante pernos. obsecramus ꝓrep̃o
reconciliaminido: Ecce inter nos
& cdm̃ discondiam peccando fecimus
& tmen adnor dr suos legatos priormisit
ut nos ipsi qui peccauimus ad pacem di
rogati ueniamus: Erubes catergo
humana suꝑbia. confunda tur
quisque si non satis faciat prior ꝓxi¬
mo quando posculpam nostram
ut ei rconciliari debeamus: &ipse
qui offensus est. legatis interuenienti¬

Expanded text:
si contingat jurgium fortasse cum proxisi contingat jurgium fortasse cum proximo, erubescimus priores satisfacere. Cor quippe carnale dum hujus vitae gloriam quaerit, humilitatem respuit. Et plerumque ipse homo qui irascitur discordanti sibi reconciliari appetit, sed ire ad satisfaciendum prior erubescit. Pensemus facta Veritatis, ut videamus quo jacent nostrae pravitatis actiones. Si enim membra summi capitis sumus, imitari eum cui connectimur debemus. Quid namque ad nostrae eruditionis exemplum Paulus egregius praedicator dicit? Pro Christo legatione fungimur, tanquam Deo exhortante per nos; obsecramus pro Christo, reconciliamini Deo . Ecce inter nos et Deum discordiam peccando fecimus, et tamen ad nos Deus suos legatos prior misit, ut nos ipsi qui peccavimus ad pacem Dei rogati veniamus. Erubescat ergo humana superbia, confundatur quisque si non satisfaciat prior proximo, quando post culpam nostram ut ei reconciliari debeamus et ipse qui offensus est, legatis intervenienti
Abbreviated transcription (Latin):
rum angelorum: sedeccenunc apud
se homines dicunt : nosiam dñm & ser¬
moner eius noner ubercimus qui a
aperta eum uoce ꝓfitemur: Quib
egores pondeo : quod in hac plebe xp̃ia¬
na sunt non nulli. quixp̃m id eo confiten¬
tur. quia cunctos xp̃ianos esse aspici¬
unt: namsino men xp̃i intanta hodie
gloria non erre : tot ꝓfessores xp̃i.
sca ecclesia non haber& : Nonergo
ad probationem fidei. uox sufficit ꝓꝰ¬
fessionis quam defendit a uerecun¬
dia professio generalitatis: Est
tamen ubi sequisque interrog&: ut
in confessione xp̃i seueraciter ꝓb&
sinoniam nomen eius erubescit. siple¬
nȩ uistute mentis. humanum pudore
subdidit: Certe enim ꝑ secutionis tem¬
pore. erubescere poterant fideles
substantiis nudari dedignitatibus
deici: uerberibus affligiꝰ : Pacis autẽ
tempore. quia hȩc a nostrir ꝑ secutio¬
nibus desunt : est ediud ubi ostenda mur
nobis: ueremur sepe a ꝓximis despici:
Dedignamur iniurias uerbi tolerare :

Expanded text:
rum angelorum. Sed ecce nunc apud rum angelorum. Sed ecce nunc apud se homines dicunt: Nos jam Dominum et sermones ejus non erubescimus, quia aperta eum voce confitemur. Quibus ego respondeo quod in hac plebe Christiana sunt nonnulli qui Christum ideo confitentur, quia cunctos Christianos esse conspiciunt. Nam si nomen Christi in tanta hodie gloria non esset, tot professores Christi sancta Ecclesia non haberet. Non ergo ad probationem fidei vox sufficit professionis, quam defendit a verecundia professio generalitatis. Est tamen ubi se quisque interroget, ut in confessione Christi se veraciter probet, si non jam nomen ejus erubescit, si plena virtute mentis humanum pudorem subdidit. Certe enim persecutionis tempore erubescere poterant fideles, substantiis nudari, de dignitatibus dejici, verberibus affligi. Pacis autem tempore quia haec a nostris persecutionibus desunt, est aliud ubi ostendamur nobis. Veremur saepe a proximis despici, dedignamur injurias verbi tolerare;
Abbreviated transcription (Latin):
consider&ur : Namcur in st& ad colligen¬
dum quando stare non potest ipse qui
colligit: Cur sum ergo suum quis que con¬
sider& & cognoseit sibi posse sufficere
parua quȩ hab&: Ced fortasse metuit
nem huius uitȩ itinere sumptur desit : lon¬
ga nostra desideria increpat ui abreuis :
in cassum multa postantur : cumiuxta
est quo ꝑgitur ⁊ plerumq autem & a¬
uaritiam uincimus : sed adhuc obstat.
quod uias rectitudinis. minore tenemus
custodia perfectionis: Nam sȩpe laben¬
tia cuncta despicimus.: sed tamen ad¬
huc humanȩ uerecundiȩ usu prȩpedi¬
mur. ut rectitudinem quam seruamus
inmente non dum &primere ualea¬
mus inuoce : & tanto dĩ faciem ad
iustitiȩ defensionem neglegimus.
quanto humanas facies contrao iustr¬
tiam ueremur: ged huc quoq uul¬
neri congruum sub iungitur medi¬
camentum : cum dñsdicit: Qui me
erubuerit & meos sermones hunc
filius hominis erubescit. cumuene¬
rit in maiestate sua & patris & scõ¬

Expanded text:
consideretur. Nam cur instet ad colligenconsideretur. Nam cur instet ad colligendum, quando stare non potest ipse qui colligit? Cursum ergo suum quisque consideret, et agnoscet sibi posse sufficere parva quae habet. Sed fortasse metuit ne in hujus vitae itinere sumptus desit. Longa nostra desideria increpat via brevis, incassum multa portantur cum juxta est quod pergitur. Plerumque autem et avaritiam vincimus, sed adhuc obstat quod vias rectitudinis minori tenemus custodia perfectionis. Nam saepe labentia cuncta despicimus, sed tamen adhuc humanae verecundiae usu praepedimur, ut rectitudinem quam servamus in mente nondum exprimere valeamus in voce; et tanto Dei faciem ad justitiae defensionem negligimus, quanto humanas facies contra justitiam veremur. Sed huic quoque vulneri congruum subjungitur medicamentum cum Dominus dicit: Qui me erubuerit et meos sermones, 1590 hunc Filius hominis erubescet cum venerit in majestate sua, et Patris,