comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nonũ tanꝙͣ in statu alioqui ab hermagora inter species
mudiaialis usitatu. Alus septem esse placuit a quibz
locum subdite quatuor letales a diecte q tribus illis
racionalibus Alni ꝑuenerũt usq ad occo. tnslacõne
ad septem superiores adicita: Aquibusdã deinde diuisa
racio est ut status racionales appellarent questiones
quẽ ad modũ supra dixi iegales. ut illis de re. in hĩs
de scripto querereturi. quidã in diuersum hos statꝰꝰ osst.
illae questiones malurrũt. sed alii racionales tres
purrauerũt. An sie quid sit quale sit heroragorat solus
quanior. comectinã ꝓpritiatm transiaciont qu alitati
tenprietacione an illi accidat uno bono esse uel male haus
ira diuidir de appiteudis et fugiendis que est mare delibrcra¬
tina de ꝑsona ta ostendit᷑ landariua. negocialĩ quã prag¬
maricen uocat. in qua de rebus ipsit queur iemoto xibunaꝵ
compbaxie ur su ne liber qui est in assercione an dualer

Expanded text:
nquam, in statu, alioqui ab Hermagora inter species iuridiciales usitatum. aliis septem esse placuit; a quibulocum subditae quattuor legales adiectaeque tribus illis rationalibus. alii pervenerunt usque ad octo, translatione ad septem superiores adiecta. A quibusdam deinde divisa ratio est, ut status rationales appellarent, quaestiones quemadmodum supra dixi legales, ut in illis de re, in his de scripto quaereretur. quidam in diversum hos status esse, illas quaestiones maluerunt. sed alii rationales tres putaverunt, An sit? quid sit? quale sit? Hermagoras solus quattuor, coniecturam, proprietatem, translationem, qualitatem, terpretatione, an illi accidat viro bono esse, vel malo. hanc ita dividit, de appetendis et fugiendis, quae est pars deliberativa; de persona, ea ostenditur laudativa; negotialem, quam πραγματικήν vocat, in qua de rebus ipsis quaeritur, remoto personarum complexu, ut, Sitne liber qui est in assertione, an divitiae
Abbreviated transcription (Latin):
dicacio accio nõ est: Querit᷑ quid sit accio finemꝰ nõ
et legalos status nec ignoro fuisse quosdã qui trausia.¬
couem in raciouali qͦq genere pouerent hoc modo hoie
occaidi uissus ab imꝑarore. dona templi cogẽti tyiamio
dedi. deserui tempestatibus fluminib ualitudine impe¬
dirrs. idest: non per it strtit. ses per illud a quib eciã
liberiue dissencio: Non cũm accio tranfferr̃ sed cania

Expanded text:
dicatio actio non est. quaeritur , quid sit actio: finiemus non dicatio actio non est. quaeritur , quid sit actio: finiemus non et legales status. nec ignoro fuisse quosdam, qui translationem in rationali quoque genere ponerent hoc nodo, hominem occidi, iussus ab imperatore. dona templi cogenti tyranno dedi. deserui tempestatibus, luminibus, valetudine impeditus. id est, non per me stetit, sed per illud. A quibus etiam liberius dissentio. non enim actio transfertur sed causa
Abbreviated transcription (Latin):
uit index an punedus sit. Sed nõ hic erit questio nec
hic status. ubi ergo puinedus es. hoñtem ocadisti: non
occidi: an occident. honorãduis sum: non ee num statu
habet. non ͣpuio. honorãdus sum quia iyr̃ãnũ occidi
nõ ocaidisti questio et status similier nõ iecte agis recte
ago. non haber statũ: ubi est ergo: non recte agis igno
et stans eigo translatũ genus cause et cõꝑacinũ
et mutue accusacõius At cĩm simile est illi. habeo ie
non habes ocadisti recte ocadi non nego. sed nec hec ies
statum facit: nõ cũm sũt he proposiciones alioqͥn causa
nõ explicabitur. sed cum sine iacionib. sclus comisit
oraciue. sororẽ crm occidit nõ cõmisit debiur cim̃ ocadere
eam que hostie morte mrerebat questio an hec iusta cansa.
Ita qualitat ac sumlit̾ in translacõnt nõ habes ine abde¬
candi quia ignomunioso nõ est accio habeo ius quia ab¬

Expanded text:
debit iudex, an puniendus sit. sed non hic erit quaestio nec debit iudex, an puniendus sit. sed non hic erit quaestio nec hic status. ubi ergo? puniendus es, hominem occidisti ; non occidi: an occiderit. honorandus sum , non es; num statum habet? non, ut puto. honorandus sum, quia tyrannum occidi ; non occidisti; quaestio et status. similiter , non recte agis , recte ago non habet statum. ubi est ergo? non recte agis ignomet status. ergo translativum genus causae ut comparativum et mutuae accusationis. at enim simile est illi habeo ius , non habes, occidisti , recte occidi. non nego, sed nec haec res status facit. non enim sunt hae propositiones alioqui causa non explicabitur, sed, cum suis rationibus. scelus commisit Horatius, sororem enim occidit. non commisit, debuit enim occidere eam, quae hostis mortem maerebat. quaestio , an haec iusta causa; ita qualitas. et similiter in translatione, non habes ius abdicandi, quia ignominioso non est actio. habeo ius, quia ab
Abbreviated transcription (Latin):
Non debes apud prerorem petere fidei cõmissũ. sed apud
consules. maioi cĩm pretoria cognicone sũma est. q̃ri
an maior sũma sit. facti contionersia est. nõ licet tibi ag̾e
metum coguitor cũm fieri nõ potiusti indicacio an potuerit.
non debuisti interdicere. sed petere. an recte inreidictim
sit ambigitur que omina succedũt legntimis qõnib
an nõ prescriptõnes eciã in quib maxime uidetur ma¬
infesta trauslacio: easdem omẽs species habent quas ee
leges quibus a gitur nt aut de nomie aut scripto et si¬
tencia uel iaciocinacõnre querat᷑. Deinde status ex qone
oriatur. translacio nõ haber qõnem de qua contendit
ius accionis non habes ut questio sit an habeatz et
inde status acaipiat cñm actionẽ nec ue ad euc̃tũ ꝑtinet.
nõ ad cauiam et ad id qd prouũciat iudex: nõ u ꝓpt̾ qd̾
prouiciat. hoc illi simile est puinẽdus es nõ sum ui¬

Expanded text:
non debes apud praetorem petere fidei commissum, sed apud non debes apud praetorem petere fidei commissum, sed apud consules, maior enim praetoria cognitione summa est. quaeritur , an maior summa sit, facti controversia est. non licet tibi agere mecum, cognitor enim fieri non potuisti: iudicatio, an potuerit. non debuisti interdicere sed petere: an recte interdictum sit, ambigitur. quae omnia succedunt legitimis quaestionibus. an non praescriptiones etiam in quibus maxime videtur manifesta translatio easdem omnes species habent, quas eae leges, quibus agitur, ut aut de nomine aut scripto et sententia vel ratiocinatione quaeratur? deinde status ex quaestione oritur; translatio non habet quaestionem, de qua contendit ius actionis , non habes, ut sit quaestio, an habeat, et inde status. accipiat enim actionem necne, ad eventum pertinet, non ad causam, et ad id, quod pronuntiat iudex, non id, propter quod pronuntiat. hoc illi simile est, puniendus es , non sum; vi
Abbreviated transcription (Latin):
specite parnrebar scupti et uolũtatis: legũ contrariaꝵ collet¬
cum ambitintatis tiãslacõnis. Nuc quartũ ex genera¬
libus incelligo posse renoneu. Infficit cnm̃ p̾ma diuisu
qua diximus alios racionales alios legalcs esse Ita non
eut status. sed questionũ grinis alioqͥn et ronalis status
esset ex his eciam quos speciales uocabam remoui trausla¬
cionem srequencer quidẽ sicut omnes qui me sequnti su
ineminisse possunt. Testatus et in ipis eciã illis sermoĩbus
me nolente uulgatis hoc taiẽ complexus uix in ulla con-¬
trouersia trauslacõius statuĩ posse ieperiu ut non et alius
eadem recce dia uideretur. Ideoq a quibusdã eũ exclusim¬
quib ceadisse quis formuba dicit᷑. he sint questiones an
huic. an cum hoc: an hac lege. an apud hũc an hoc cẽpore
ceat agere et si qua sunt talia. sed persone tempora: accie
cecera que propter aliquã cauiam traufferũt᷑ Ita non est
in translacione questio. sedin eo propter qd tranfferunt᷑

Expanded text:
artiebar, scripti et voluntatis, legum contrariarum, collectivum, ambiguitatis, translationis. nunc quartum ex generalibus intelligo posse removeri; sufficit enim prima divisio, qua diximus alios rationales, alios legales esse; ita non erit status, sed quaestionum genus; alioqui et rationalis status esset. ex iis etiam, quos speciales vocabam, removi translationem, frequenter quidem sicut omnes qui me secuti sunt meminisse possunt testatus et in ipsis etiam illis sermonibus me nolente vulgatis hoc tamen complexus, vix in ulla controversia translationis statum posse reperiri, ut non et alius in eadem recte dici videretur, ideoque a quibusdam eum exclusquibus cecidisse quis formula dicitur, hae sint quaestiones, an huic, an cum hoc, an hac lege, an apud hunc, an hoc tempore liceat agere? et si qua sunt talia. sed personae, tempora, actiones ceteraque propter aliquam causam transferuntur; ita non est in translatione quaestio sed in eo, propter quod transferuntur:
Abbreviated transcription (Latin):
ad aliquid neccesse est. Aln sex status putãt cõiectinã
quã genesim uocant et qualitare̾ et ꝓprietate id est
diolulos quo uerbo funcio ostendit᷑ et ꝙ̃titatem quã¬

Expanded text:
ad aliquid necesse est. alii sex status putant, coniecturam, ad aliquid necesse est. alii sex status putant, coniecturam, quam γένεσιν vocant, et qualitatem, et proprietatem, id est μετάστασις quo verbo finitio ostenditur, et quantitatem, qua
Abbreviated transcription (Latin):
an su quale quãtuĩ. et quã multũ sit querendũ putat.
Quredã taniẽ ioco finiaonie quoq uimi intelligit. quod
dicit: queda sie deffendi: substuli sed nõ fuitũ fea per¬
aissi sed nõ ñmiã fea posuerat et cicero in libus ihe¬
torras fatu nominis generis acconis ur in facto con¬
itina in nõmie funio in genere qualutas in acaoe
me iuelligeret᷑ nrri subreterar translacõem. Uend̃ hic
lrgalte quoq questiones alio loco tractat ue species acno¬
nrs. fuerũ qui facerent qͥnq cõieauiã funcione qua¬
liratem quãurate ad aliquid. Ihecdorus quoq ut dixi
Iisdem gencialib capiibus ueitur an sir quid sit qͧͣle
sit quatũ sit ad aliquid. M oc ultimuiꝰ maxime in cõpe¬
iacio genere uersari putat quomiã inclius ac priuis/
manie et mmꝰ insi alio relara nõ inelligũt᷑. sedĩ illas
an huic ius agendi sit uel facere aliquid cõneinat an
contra hũc an hoc tempore an sic omĩa eĩn ista refer

Expanded text:
ndum putat. quodam tamen loco finitionis quoque vim intelligit, quo dicit quaedam sic defendi, sustuli , sed nonfurtum feci; Percussi, sed non iniuriam feci. posuerat et Cicero in libris rhetoricis, facti, nominis, generis, actionis; ut in facto coniectura, in nomine finitio, in genere qualitas, in actione ius intelligeretur. iuri subiecerat translationem. verum hic legales quoque quaestiones alio loco tractat ut species actionis. fuerunt qui facerent quinque, coniecturam, finitionem, qualitatem, quantitatem, ad aliquiutitur. an sit? quid sit? quale sit? quantum sit? ad aliquid. hoc ultimum maxime in comparativo genere versari putat, quoniam melius ac peius, maius et minus nisi alio relata non intelliguntur. sed in illas An huic ius agendi sit? vel, facere aliquid conveniat? an contra hunc? an hoc tempore? an sic? omnia enim ista referri
Abbreviated transcription (Latin):
uaius antt mreduant uidetir honestissime ferisse qd̾ quohda
enores suos nt postru eriaient cõfessus est. ix .M. tulluis
nõ dubitamt. iliquos iam eonos libros alue postra st puit
ips dapiare ficur carullu aiq lucullũ ec hoe ipõe de qͥb
modo sum locutus aruis iherorice et eĩm suꝑuatuꝰ foret ĩ
scudũs longiot iabor si nhil liceret meliꝰ inuene prci̾ms.
nrq tamẽ quitꝙp ex his que tum precipi iuꝑnacuũ fuit.
ad casdem cm̃ii ꝑnculas. hec quoq que unt precipiã de¬
uertont : Nta nemine̾ didicisse prinitat. colligere tãnĩ cade
ac disponere paulo significancius conor om̃ib amẽ sane¬
Facmi uolo nõ ure hoc serius demõstiare alus ꝙ̃ urihi ip̃c
prisuaterim. sitũdum plicrmos autores seruabã ties ra¬
conalce status cõrettiã qualuatẽ finicionẽ: uniũ lega

Expanded text:
sime fecisse, quod quosdam errores suos, ne posteri errarent, confessus est; et M. Tullius non dubitavit aliquos iam editos libros aliis postea scriptis ipse damnare, sicut Catulum atque Lucullum et hos ipsos, de quibus modo sum locutus, artis rhetoricae. etenim supervacuus foret in studiis longior labor, si nihil liceret melius invenire praeteritis. neque tamen quidquam ex iis, quae tum praecepi, supervacuum fuit; ad easdem enim particulas haec quoque, quae nunc praecipiam, revertentur; ita neminem didicisse paeniteat, colligere tantum eadem ac disponere paulo significantius conor. omnibus autem satisfactum volo, non me hoc serius demonstrare aliis, quam mihi ipse persuaserim. secundum plurimos auctores servabam tris rationales st
Abbreviated transcription (Latin):
np̃tinã. trãspositiuã uocamius di Monslĩkor quem
accepimus racioanatiũ uel collectinĩ ambignitatis
que os ixbibodor nonũant᷑ quos posuu qr et ipsi a plerisq
status appellant᷑. quom quibusdã legales pocuis qõnes
sorie est proprins cule ulio qua cõiecturã significari
magie ex his que sequũt᷑ quã ex ip̃o noniẽ apparet
clio ea finicio est: mutacione eñm nomie
constatiudicialem eadem appłłone greca qua ceteri
uius Nam est ur dixi multa in nomib differe̾cia sui
muracõius significaicbrm. fecciuĩt aliĩ totidẽ starus: sto
aios an sit quid sit quale sit. quãtũ si ur tecilure
et theon. Aristoceles in ⁊heroricis eciã sic om̃e opuisd¬

Expanded text:
 quem accipimus ratiocinativum vel collectivum, ambiguitatis, quae ἀμφιβολία nominatur; quos posui, quia et ipsi a plerisque status appellantur, cum quibusdam legales potius quaestiones soriae est proprius; συντελικήν, qua coniecturam significari magis ex his, quae sequuntur, quam ex ipso nomine apparet ea finitio est, mutatione enim nominis constat; iuridicialem, eadem appellatione Graeca qua ceteri usus. nam est, ut dixi, multa in nominibus differentia. sunt mutationis significationem. fecerunt alii totidem status, sed alios, an sit? quid sit? quale sit? quantum sit? ut Caecilius et Theon. Aristoteles in rhetoricis, an sit , qu
Abbreviated transcription (Latin):
uero semꝑ coniectura explicari neccesse sit quia quom
sic maiifestũ u̾borũ intellectũ esse duplice᷑ de sola qͥrit᷑
uolinitate. Apliunimis tres sunt facti generales statꝰ
nib et cicero in oratore utit᷑ et omĩa que aut in cõtio¬
uersiam aut in cõcencioem ueniãt cõtineri putat. sic¬
suit: idem patroles sentit,. tres fecit. et M. autonius
ns quidem uerbis pance res sunt quibz ex rebus omes
oracionce nascuntur. Factũ: nõ factũ . ius. iuria:
bonũmalũ: Sed quomodo quid iure dicim fecisse
non hunc solum intellectũ habet ut lege: sed illum
noq ut iuste fecsse uideamur sequiri auconiũ a¬
apercius uoluerũt eosdem scatus distĩguere. Itaq
dixerut cõiectinalẽ legalem: inudicialem : qui et
ungimo placent. Hoꝵ deinde fecerũt species ita. ut
egali subicerent fucionẽ et alios qui ex scripto du¬

Expanded text:
vero semper coniectura explicari necesse sit, quia, cum vero semper coniectura explicari necesse sit, quia, cum sit manifestum, verborum intellectum esse duplicem, de sola quaeritur voluntate. A plurimis tres sunt facti generales status, quibus et Cicero in Oratore utitur, et omnia, quae aut in controversiam aut in contentionem veniant, contineri putat, Sitquam ut dicenda sint. idem Patrocles sentit. tres fecit et M. Antonius his quidem verbis: paucae res sunt, quibus ex rebus omnes orationes nascuntur, factum non factum, ius iniuria, bonum malum. sed quoniam, quod iure dicimur fecisse, non hunc solum intellectum habet, ut lege, sed illum quoque, ut iuste fecisse videamur, secuti Antonium apertius voluerunt eosdem status distinguere. itaque dixerunt coniecturalem, legalem, iuridicialem; qui et Verginio placent. horum deinde fecerunt species, ita ut legali subiicerent finitionem et alios, qui ex scripto du
Abbreviated transcription (Latin):
pars qualitatis que est de sũmo genere. raro ĩ indiciũ
uenit: quale est id ne sit honestum quod uulgo landai ͤ
Succedenciũ antẽ alie de conuui appellacione: ut sit ne
sacrilegus qui peciũam prinatã ex templo furarnt est
aut de re deuoĩata ubi et factũ esse certum est nec dubi¬
tatur quid sit qd̾ factum est: quoi subiacẽt omc̃e deho¬
nestis instis utilibus questiones his eciã ceteri status
contineri dicunt᷑ quia et quãtitas modo ad cõiectinã ie¬
seranu. ut maioi ne sol quã terra. modo ad qualitatẽ
quãta poena quẽ piam. quãto ue prenuo sir affici iustũ
et translacio uersetur cirea qualitatẽ. et difuncio pars
sit trauslacionis. quiẽciã cõtrarie leges. et iaciocinatuiꝰ
status idest sillogismꝰ. et plerũq̃ scupti et uolũtatis
equo nitant᷑ insi qd hic teraus aliquãdo comertinam
accipit quid seuserit legis constientor. ambignitarem

Expanded text:
pars qualitatis, quae est de summo genere, raro in iudicium pars qualitatis, quae est de summo genere, raro in iudicium venit, quale est, idne sit honestum, quod vulgo laudatur; succedentium autem aliae de communi appellatione, ut sitne sacrilegus, qui pecuniam privatam ex templo furatus est; aut de re denominata, ubi et factum esse certum est nec dubitatur, quid sit quod factum est. cui subiacent omnes de honestis, iustis, utilibus quaestiones. his etiam ceteri status contineri dicuntur, quia et quantitas modo ad coniecturam referatur, ut maiorne sol quam terra? modo ad qualitatem, quanta poena quempiam quantove praemio sit affici iustum? et translatio versetur circa qualitatem, et definitio pars sit translationis; quin et contrariae leges et ratiocinativus status, id est syllogismos, et plerumque scripti et voluntatis aequo nitantur nisi quod hic tertius aliquando coniecturam accipit, quid senserit legis constitutor; ambiguitatem
Abbreviated transcription (Latin):
iectinã quod koloi ad noiui uocat et qualitatẽ et finicionẽ
quoi nomẽ dat Rgle wroiax et ad aliquid unde et illa diuisie
est alia esse stripta alia inseripta. celsus coruelius duos
et ipe fecit status generales an sit: quale sit priori subi¬
ian funcione quid eque q̃ratur an sit sacrilegus que inhal
quanor partre legales excluia trauslacõne. quãtitati
et mentis questionẽ cõiecture subiect. Est eciã alia in
duos dundendi status racio que docet ant de substancia
connoucrsiam esse: aut de qualitate. Ipãm porro qͣlitate̾
aut in sũmo genere consistere: aut In succedentib. de
substancia est cõiectura: questio eñm tractatur rei an fitã
sit an fiar an futura fit interdum eciã mẽtis id ꝙ meliꝰ
ꝙͣ quod his placuit qui statũ cu̾dem facti nominauerũt
tanꝙͣ de preterico tantũ et tantũ de facto quereretur.

Expanded text:
iecturam, quod κατ ̓ αἴσθησιν vocat, et qualitatem, et finitionem, iecturam, quod κατ ̓ αἴσθησιν vocat, et qualitatem, et finitionem, cui nomen dat κατ ̓ ἔννοιαν, et ad aliquid. unde et illa divisio est, alia esse scripta, alia inscripta. Celsus Cornelius duos et ipse fecit status generales, an sit? quale sit? priori subiecit finitionem, quia aeque quaeratur an sit sacrilegus, qui nihilquattuor partes legales, exclusa translatione; quantitatem et mentis quaestionem coniecturae subiecit. est etiam alia in duos dividendi status ratio, quae docet, aut de substantia controversiam esse, aut de qualitate; ipsam porro qualitatem aut in summo genere consistere aut in succedentibus. de substantia est coniectura. quaestio enim tractatur rei, an facta sit? an fiat? an futura sit? interdum etiam mentis; idque melius, quam quod iis placuit, qui statum eundem facti nominaverunt, tanquam de praeterito tantum et tantum de facto quaereretur.
Abbreviated transcription (Latin):
eam mudiciali: querendũq arbitrant᷑ : instũ ne sit sacui¬
legiũ appellar quod obuciat᷑ uel fuitũ. uel amenciã qua
in opione pamphilus fuit: sed qualitatẽ in plura ꝑticut
necalicer fieri potest: ꝙͣ ut aut certũ sit factum esse quid
aut non sit si non est certũ cõiectina: si certũ est reliqui
status. Nam idem dicit appollodorus quom questionem
aur in iebus extia posine quibt cõrectina ex plicati ant
ilesantlleor diciuit idest dubiũ et presumptũ quo signi¬
ficuru de quo liquet. Ita theodorus qui de eo an fit et
existimat queu. Nam in hic om̃ibus prine genus con¬
iectinã habet: sequens reliqua. Sed hec Reliqua appol¬
rõdorus duo uult esse qualitatẽ: et de nomit. ide finituã
cheodotus: quid quale quãtũ. ad aliquid sunt qui et de
eodem et de alio modo qualiratem esse modo frucionem
ueliuir in duo et possidonins dundit uoce et res. in uoce q̃ri
puiat an significet quid: quã młta : quomodo. rebus con¬

Expanded text:
bitrantur iustumne sit, sacrilegium appellari quod obiiciatur vel furtum vel amentiam. qua in opinione Pamphilus fuit, sed qualitatem in plura partitus nec aliter fieri potest, quam ut aut certum sit factum esse quid aut non sit; si non est certum, coniectura sit, si certum est, reliqui status. nam idem dicit Apollodorus, cum quaestionem aut in rebus extra positis, quibus coniectura explicatur, aut προλημπτικόν dicunt, id est dubium et praesumptum, quo significatur de quo liquet. idem Theodorus, qui de eo, an sit , et existimat quaeri. nam in his omnibus prius genus coniecturam habet, sequens reliqua. sed haec reliqua Apollodorus duo vult esse, qualitatem et de nomine, id est finitivam; Theodorus, quid, quale, quantum, ad aliquid. sunt et qui de eodem et de alio modo qualitatem esse modo finitionem velint. In duo et Posidonius dividit, vocem et res. in voce quaeri putat an significet, quid, quam multa, quo modo? in rebus con
Abbreviated transcription (Latin):
ERu Mł qui duos status facereut ar¬
chiedemus cõrectinalẽ et finitinũ ex cluisa
qualirate: quia sic de ea queri existimabat
quid esset miquũ quid m̃uistũ quid dito an¬
diemẽ non esse. quod uocar de codem et alio. huic diuers
sentẽcia eoꝵ fuit qui duos quidẽ status esse uoluerũt. sed
unũ inficialem alcerũ iuudicialem. inficialis est que
diximus cõiectinalem quoi ab inficiãdo nouit᷑ alni in
ocum dedciũt alii in partem qui accusatorẽ cõiectura rez
inficianone uti putanerũt. Inridicialis est qui grece dĩ¬

Expanded text:
erunt , qui duos status facerent: Archedemus coniecturalem et finitivum, exclusa qualitate, quia sic de ea quaeri existimabat, quid esset iniquum, quid iniustum, quid dicto audientem non esse; quod vocat de eodem et alio. huic diversa sententia eorum fuit, qui duos quidem status esse voluerunt, sed unum infitialem, alterum iuridicialem. infitialis est, quem dicimus coniecturalem, cui ab infitiando nomen alii in totum dederunt, alii in partem, quia accusatorem coniectura, reum infitiatione uti putaverunt. iuridicialis est qui Graece di
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ. ded quod dixi primo ut arbinor libro. nec ille se
bonus preceptor maiore mio. quã sustinere possit ont¬
rabit. et mimiã loquacitatẽ recidere. ut omia que sũt
n cõtronersia. nã ut quidã uolũt que in reꝵ nat᷑a
et uel lougiore pocirs dieꝵ spacio laxabit dicẽdi nec¬
ta plus proderit quã plures mehoare. et quasi degus¬
tare. propter quod acadit. ut nec suo loco quuꝙͣ poãt᷑
nec illa que prima sũt seruẽt suã legẽ iuuionib flos¬
culos om̃iũ parciĩ in ea q̃ sune dicturi congerentibus.
Quo fit in tuuẽtes ire sequẽtia ꝑdãt. priora cõtũdãt:¬

Expanded text:
tium. sed , quod dixi primo, ut arbitror, libro, nec ille se tium. sed , quod dixi primo, ut arbitror, libro, nec ille se bonus praeceptor maiore numero quam sustinere possit onerabit et inanem loquacitatem recidet, ut omnia quae sunt in controversia, non, ut quidem volunt, quet vel longiore potius dierum spatio laxabit dicendi neta plus proderit quam plures inchoatae et quasi degustatae. propter quod accidit, ut nec suo loco quidque ponatur, nec illa quae prima sunt servent suam legem, iuvenibus flosculos omnium partium in ea quae sunt dicturi congerentibus; quo fit, ut timentes, ne sequentia perdant, priora confundant
Abbreviated transcription (Latin):
plurimis. et sit certanuis quoi destinat᷑ frequẽs spectatori
tum canias easdẽ quas agi audierit stilo et ip̃e cõponat.
uel eciã alias. uel alias ueras modo. et ntruqz tractet.
et qd̵ in gladiatorib fieri uidemꝰ. uel ⁊hetoritis excererat
ur fecisse brurũ diximꝰ pro milone meliꝰ hoc quã resta¬
uere ueterib oiõnibus. ut fecit cestuis. contra ciceromis
accionẽ habitã pro eodẽ. quom alterã partẽ satis nosse
nõ posset. ex sola destentont. cicius ante idoueierit in¬
enus quẽ preceptor coegerit in declamãdo quã su¬
luũ esse ueritati. et per totas ire materias. quaꝵ nc̃
facilluna. ut mayenne fauorabilia decerpũt. obstant
huic. quod secũdo loco posin. Feretur turba discipuloꝵ
et cõsuetudo clastiũ certis dieb audiẽdaꝵ. nõ in hii eciã
ꝑsuasio patrũ nu̾anciũ pociꝰ declamacões ꝙͣ estumã¬

Expanded text:
plurimis et sit certaminis, cui destinatur, frequens spectator. plurimis et sit certaminis, cui destinatur, frequens spectator. tum causas vel easdem, quas agi audierit, stilo et ipse componat, vel etiam alias veras modo et utrinque tractet, et, quod in gladiatoribus fieri videmus, decretoriis exerceatur, ut fecisse Brutum diximus pro Milone. melius hoc quam rescribere veteribus orationibus, ut fecit Cestius contra Ciceronis actionem habitam pro eodem, cum alteram partem satis nosse non posset ex sola defensione. citius autem idoneus erit iuvenis, quem praeceptor coegerit in declamando quam simillimum esse veritati et per totas ire materias, quarum nunc facillima et maxime favorabilia decerpunt. obstant huic, quod secundo loco posui, fere turba discipulorum et consuetudo classium certis diebus audiendarum, nonnihil etiam persuasio patrum numerantium potius declamationes quam aestiman
Abbreviated transcription (Latin):
uelut sagina dicendi. sic adulescentes nõ debent n¬
miniũ in falsa rerũ imagine decineri et in anib si¬
mulacris. usq adeo ut difficilius ab his digressus sit
assuefacere ne ab illa in qua proprie conineuerũt
ubia uera diicrimina. uelut quẽdã solem reforime
quod accidisse eciã portio latroni qui p̾muis clari no¬
iius proffessor fuit. traditur at quom ei sũma in
stholis opĩone optinẽti cauia in foro esset oranda:
pense petierit. ut subsellia in basilicã trãfterrẽt
ira illi caelum nouu fuit. it om̃is ei eloquencia¬
cõtuieri tecto ac parietibus inderetur. Quare iuens
qui racionẽ inueniẽdi eloquẽdiqz a preceptorib
genter acceperit. quod nõ est sunti operis. si docere stiãt.
et uelint. excercitatõem quoq modicã fuerit cõsequinꝰ
Oratorẽ sibi aliquẽ quod apudiaiores fieri solebat.
deligat que sequat᷑ quẽ muitet᷑ iudicus incersit quãn

Expanded text:
velut sagina dicendi, sic adolescentes non debent nvelut sagina dicendi, sic adolescentes non debent nimium in falsa rerum imagine detineri et inanibus simulacris usque adeo, ut difficilis ab his digressus sit, assuescere, ne ab illa, in qua prope consenuerunt, umbra vera discrimina velut quendam solem reformident. quod accidisse etiam M. Porcio Latroni, qui primus clari nominis professor fuit, traditur, ut, cum ei summam in scholis opinionem obtinenti causa in foro esset oranda, impense petierit, uti subsellia in basilicam transferrentur. ita illi caelum novum fuit, ut omnis eius eloquenticontineri tecto ac parietibus videretur. quare iuvenis, qui rationem inveniendi eloquendique a praeceptoribus diligenter acceperit quod non est infiniti operis, si docere sciant et velint, exercitationem quoque modicam fuerit consecutus, oratorem sibi aliquem, quod apud maiores fieri solebat, deligat, quem sequatur, quem imitetur; iudiciis intersit quam
Abbreviated transcription (Latin):
sunt urilissume que ĩnẽcionẽ disposicionẽ pariter
excercent. sed eciã quom ẽ cõiumatus ac iã in foro n¬
clarus. alitur cm acqz enitescit uelut pabulo lecciore
facũdia et assidua cõtencionũ asperitate facigata
renonat᷑. Quapropter historie nõiꝙͣ ubertas in
aliqua ꝑtestili excercendi ponẽda et dialogoꝵ liberta¬
te gestiendũ. ne carimẽ quidẽ ludere cõtrariũ fuerit.
ficut achlece remissa quibusdã temporib ciboꝵ acq
ecercitatõnũ certa neccessicate ocio et iocũdioribi
epulis reficnt᷑. Ideoq mhi indetur. A tulliꝰ tantũ
inullisse eloquẽtie lumẽ qd̾ in hos quoq scudiorũ
secessus excurrit. nã si nobis sola materia fuerit. exx
Licibus neccesse est deteratur sulgor. et durescat arti¬
culus. et ip̃e ille muero ingrim quottidiana pugna
recundatiur. Sed quẽadinodũ forensis certam̃bus
excitatos. et quasi militãtis refict ac reparat. hec

Expanded text:
sunt utilissimae, quia inventionem et dispositionem pariter sunt utilissimae, quia inventionem et dispositionem pariter exercent, sed etiam cum est consummatus ac iam in foro clarus. alitur enim atque enitescit velut pabulo laetiore facundia et adsidua contentionum asperitate fatigata renovatur. quapropter historiae nonnunquam ubertas in exercendi stili parte ponenda et dialogorum libertate gestiendum. ne carmine quidem ludere contrarium fuerit, sicut athletae, remissa quibusdam temporibus ciborum atque exercitationum certa necessitate, otio et iucundioribus epulis reficiuntur. ideoque mihi videtur M. Tullius tantum intulisse eloquentiae lumen, quod in hos quoque studiorum secessus excurrit. nam si nobis sola materia fuerit ex litibus, necesse est deteratur fulgor et durescat articulus et ipse ille mucro ingenii cotidiana pugna retundatur. sed quemadmodum forensibus certaminibus exercitatos et quasi militantes reficit ac reparat haec
Abbreviated transcription (Latin):
in iudicio rei queri põt. tum loci commes quos e
scriptos ab oratoribus samꝰ. Nã qui hec recta u¬
tantũ et in nullos slexus recedẽcia copiose tracta¬
uerit. itiq in illis plures recursus recpientibus
mragis abũdabit: eritq in om̃os cansas gratum.
omes eĩn generalibus qõnib cõstant. Nã qͥd ĩterest
cornelius .tr. pl. quod codicẽ legerit reus sit. an que¬
ramꝰ moletur ne maiestas. si magistiatus rogatioẽ
suam populo ip̃e recitauit. Milo clodiũ recte ne oc¬
rit. ueniat in iudiciũ. oporteat ne insidiatorem
interfici. uel perniciosum rei p. cuiẽ. eciã si nõ infi¬
dietur. cato marciam honeste ut tradiderit hortẽsio.
an cõuemat res talis bono uno de personis iudicat᷑.
sed de rebus cõtendit᷑. declamacõnes uero quales ĩ scho¬
lis rhetorũ dicent᷑ si modo sunt ad ueritatẽ accõmoda¬
te et orõnib immiles. nõ tantũ. dũ adolescit ꝑfectus.

Expanded text:
de iudicio rei quaeri potest. tum loci communes, quos etiam de iudicio rei quaeri potest. tum loci communes, quos etiam scriptos ab oratoribus scimus. nam qui haec recta tantum et in nullos flexus recedentia copiose tractaverit, utique in illis plures excursus recipientibus magis abundabit eritque in omnes causas paratus. omnes enim generalibus quaestionibus constant. nam quid interest, Cornelius tribunus plebis quod codicem legerit, reus sit, an quaeramus, violeturne maiestas, si magistratus rogationem suam populo ipse recitaverit; Milo Clodium rectene occiderit, veniat in iudicium, an, oporteatne insidiatorem interfici vel perniciosum rei publicae civem, etiamsi non insidietur; Cato Marciam honestene tradiderit Hortensio, an, conveniatne res talis bono viro? de personis iudicatur, sed de rebus contenditur. declamationes vero, quales in scholis rhetorum dicuntur, si modo sunt ad veritatem accommodatae et orationibus similes, non tantum dum adolescit profectus
Abbreviated transcription (Latin):
cimꝰ. quod iuitari nõ postumꝰ. nec aliena tantũ
tranfferre. sed eciã nostra płrimis modis tractare
proderit. ut ex industria sumamiꝰ sentẽcias quasdã
easq uersemus quã munerosissime ueluti eadem
cera alia alieq forme dua solent. Plurimũ anẽe
parare sacultatis existimo ex simplicissima queq
maceria. nã illa młuplici ꝑsonaꝵ: cauiaꝵ: tpõꝵ¬
locoꝵ. dictoꝵ. factoꝵ. diuerfitare facile delitesaet
firmitas tot se undiq rebus ex quib aliquã a¬
prehendas osterẽtibus. illud uncutũ iudiciũ est.
fundere que nacura cõtracta sunt. angere parna
uarietatẽ summlib noluptarẽ exposins dare et ue-¬
nedicere multa de pancis in hoc optime faciẽt
funte qõnes quas uocari thesis diximꝰ. quib cicero
iam princeps in re ꝑ excerceu solebat. his cõsinis
est destructio et cõfirmacio sentẽciaꝵ. Nã quom sit
seniecia decretũ quodã atq preceptũ. quod de re idẽ

Expanded text:
cimus, quod imitari non possumus. nec aliena tantum cimus, quod imitari non possumus. nec aliena tantum transferre sed etiam nostra pluribus modis tractare proderit, ut ex industria sumamus sententias quasdam easque versemus quam numerosissime, velut eadem cera aliae aliaeque formae duci solent. plurimum autem parari facultatis existimo ex simplicissima quaque materia. nam illa multiplici personarum, causalocorum, dictorum, factorum diversitate facile delitescet infirmitas, tot se undique rebus, ex quibus aliquam apprehendas, offerentibus. illud virtutis indicium est fundere quae natura contracta sunt, augere parva, varietatem similibus, voluptatem expositis dare et bene dicerquaestiones, quas vocari θέσεις diximus, quibus Cicero iam princeps in re publica exerceri solebat. his confinis est destructio et confirmatio sententiarum. nam cum sit sententia decretum quoddam atque praeceptum, quod de re idem
Abbreviated transcription (Latin):
easdẽ uariare gestus põt. orandi mĩor uis in dicatur.
aliquid post quod in eadẽ materia ni hil dicendũ sit.
Sedesto neq meliꝰ quod iuenimꝰ esse. neq par est
certe proximꝰ locus. An uero ip̃i nobis ac sepius de
eadem re dicimꝰ et quidẽ cõtumas nõnũꝙͣ senen¬
cias insi forte contendere possumꝰ nobiscũ. cũ aliis
nõ possumꝰ. Nã si uno genere bene diceret᷑. fas erat
existimari precdusam nobis a prioribus uiã nũt u̾o
iumerabiles sunt modi. plurimeq eodẽ ducũt uie
sua breuitati gracia. sua copie. alia trãslatis utus.
alia proprus hoc oracio recta. illud sigura declinata
cõmendat ip̃a deniq uilissima est excercitatõmi dii¬
ficultas. quid quod auctores maxiiui sic diligẽtius
cognoscunt᷑ nõ enĩ stripta lectiont secura trãsauu¬
imus sed tractamꝰ singula et neccessario introspiti¬
mꝰ. et quãtũ iurtutis habeant. uel hoc ip̃o cognos¬

Expanded text:
easdem variare gestus potest, orandi minor vis, ut dicatur easdem variare gestus potest, orandi minor vis, ut dicatur aliquid, post quod in eadem materia nihil dicendum sit. sed esto neque melius quod invenimus esse neque par: est certe proximis locus. An vero ipsi non bis ac saepius de eadem re dicimus et quidem continuas nonnunquam sententias? nisi forte contendere nobiscum possumus, cum aliis non possumus. nam si uno genere bene diceretur, fas erat existimari praeclusam nobis a prioribus viam; nunc vero innumerabiles sunt modi plurimaeque eodem viae ducunt. sua brevitati gratia, sua copiae, alia translatis virtus alia propriis, hoc oratio recta illud figura declinata commendat. ipsa denique utilissima est exercitationi difficultas. quid , quod auctores maximi sic diligentius cognoscuntur? non enim scripta lectione secura transcurrimus, sed tractamus singula et necessario introspicimus et, quantum virtutis habeant, vel hoc ipso cognos
Abbreviated transcription (Latin):
cõuersio. multũ et ipa cõtulerit. ac de carm̃b quidem
neminẽ credo dubitare quo solo gencre excerticatõnis
dicitur usus esse. iulpicus. nã et iublis spiritus
actolere oroem potest et uerba poetica libertore auda¬
ciore nõ presmũr eãdẽ proprie dicẽdi facultatẽ. Sed
et ipĩs sentẽciis adiicere licet oratoriũ robur et omissa
supplere. et estusa substringere. Neq ego paraphrasun
e interpretatõe tantũ uolo. sed circa cosdẽ sensu
certamẽ atq emulacionẽ. Ideoq ab illis dissencio qͥ
uertere oracõnes latinas uitant. quia optimis occu¬
patis. quitqͥd aliter diximꝰ. neccesse sit esse de teriuis.
Nã neq semper desperãdũ est aliquid. alis q̃ dicta
sunt meliꝰ posse repperiri. neq adeo ieu̾nã ac paupẽ
naturã eloquẽciã fecit. ut una de re bene dici nsi.
semel nõ possit. insi forte hystrionũ multa c̾ca uoces

Expanded text:
conversio multum et ipsa contulerit. ac de carminibus quidem conversio multum et ipsa contulerit. ac de carminibus quidem neminem credo dubitare, quo solo genere exercitationis dicitur usus esse Sulpicius. nam et sublimis spiritus attollere orationem potest, et verba poetica libertate audaciora non praesumunt eadem proprie dicendi facultatem. sed et ipsis sententiis adiicere licet oratorium robur et omissa supplere, effusa substringere. neque ego paraphrasim esse interpretationem tantum volo, sed circa eosdem sensus certamen atque aemulationem. ideoque ab illis dissentio, qui vertere orationes Latinas vetant, quia optimis occupatis, quidquid aliter dixerimus, necesse sit esse deterius. nam neque semper est desperandum, aliquid illis, quae dicta sunt, melius posse reperiri; neque adeo ieiunam ac pauperem natura eloquentiam fecit, ut una de re bene dici nisi semel non possit. nisi forte histrionum multa circa voces
Abbreviated transcription (Latin):
quo nũc agitur. unde copia ac facilitas maxĩe ueniat
uerrere greca in laciuũ neteres nostri oratores optinũ
iudicabant. Id se Lerassus in illis ciceronis de oratore li¬
bris dicie factitasse. id cicero sua ipse ꝑsona frequẽtissie
precipit. quin eciã libros placonis aiq xenephontiss
edidit hoc genere in lacum᷑ trãslaros id messale placuit
mulce q ab eo tuut stpte adhunc modũ oracõnes. adeo
ut eciã cum illa hyperidis pro pherne disticiliia romaĩs
subtilitare cõtenderet et maĩtesta est excercitacõnis
huiusce racio. Nã et rerũ copia grea anctores habũ¬
dant. et plurimũ artis in eloquẽtiã intulerũt et hos̾
trasferẽtib uerbis ua optinuis licet. om̃ib eũ inim᷑
nostris. Siguras uero quibus maxis̃ ornas oracio młtas
ac uarias excogitandi est neccessitas quedã est qi plerũ¬
q a grecis romana distenciũt. Sed et illa ex lacinis

Expanded text:
quo nunc agitur, unde copia ac facilitas maxime veniat. quo nunc agitur, unde copia ac facilitas maxime veniat. vertere Graeca in Latinum veteres nostri oratores optimum iudicabant. id se L. Crassus in illis Ciceronis de Oratore libris dicit factitasse. id Cicero sua ipse persona frequentissime praecipit, quin etiam libros Platonis atque Xenophontis edidit hoc genere translatos. id Messalae placuit, multaeque sunt ab eo scriptae ad hunc modum orationes, adeo ut etiam cum illa Hyperidis pro Phryne difficillima Romanis subtilitate contenderet. et manifesta est exercitationis huiusce ratio. nam et rerum copia Graeci auctores abundant et plurimum artis in eloquentiam intulerunt, et hos transferentibus verbis uti optimis licet, omnibus enim utimur nostris. figuras vero, quibus maxime ornatur oratio, multas ac varias excogitandi etiam necessitas quaedam est, quia plerumque a Graecis Romana dissentiunt. sed et illa ex Latinis
Abbreviated transcription (Latin):
canquã ⁊icẽces cetus blanoiant᷑. uid ieq hoc cẽtmn¬
gere semper põt. prefertum oratori. quor sepiꝰ stuter
ad presenes utus neccesse est et ipa emẽdacio finẽ hr̃
et quasi inhil ras sit rectũ esse quod primũ est. meliꝰ
exisiient quirqͥd ẽ aluid. iͥdq faciant quociensa
liorũ in manus sumpserũs sumles mdras eciam in¬
tegra secantibus. Aicadie itaq. ur cica cricosa suit et
exangina. et cura peiora. dit ergo aliqñ quod placeat
aliꝰ ceree qd̵ iufficiat. ut opus poliat hma nõ eeterat.
temporis quoq dibee esse modus ne quod cyune
smyrnã nouem annis acceprinus scriptam. et pa¬
iegyricum Iociatis qui parcissime decem aĩns dicũt
elaboratum ad oratorẽ inhil pertinet. quoius nłłũ
erit. si tam tardum fuerit ameolium.
operis: ut explicemus que tunt materie. que
prima aut secũdo. aut deinceps tractãda sunt.
am id factũ est eciã primo libro quo pueroꝵ. et in si¬
cundo quo iam robustoꝵ. studus ordinc̃ dedimꝰ. sed de

Expanded text:
. sed neque hoc contingere semper potest praesertim oratori, cui saepius scribere ad praesentes usus necesse est; et ipsa emendatio finem habeat. et, quasi nihil fas sit rectum esse quod primum est, melius existiment quidquid est aliud, idque faciant, quotiens librum in manus resumpserunt, similes medicis etiam integra secantibus. accidit itaque ut cicatricosa sint et exsanguis et cura peiora. sit ergo aliquando quod placeat aut certe quod sufficiat, ut opus poliat lima, non exterat. temporis quoque esse debet modus. nam quod Cinnae Zmyrnam novem annis accepimus scriptam, et panegyricum Isocratis, qui parcissime, decem annis dicunt elaboratum, ad oratorem nihil pertinet, cuius nullum erit, si tam tardum fuerit, us quidem operis, ut explicemus quae sint materiae, quae prima aut secunda aut deinceps tractanda sint nam id factum est etiam primo libro, quo puerorum, et secundo, quo iam robustorum studiis ordinem dedimus sed de
Abbreviated transcription (Latin):
Ioperit est aducere. decrahere: murore. ses ꝑa¬
cilius in hĩs siplieiꝰ q uiditiũ. que replenda uel dinã¬
da sunt. Premere uero tumẽcis. hurmilia extoblere
luxuriãcia abstringere mordinata digerͬrte. solinacõ¬
ponere exultãcia cohercere. dupics opere. nõ et dãp¬
anda sunt que plocuerant. et muemẽda que fuy
Nec dubiũ ẽ optimũ esie emẽiandi grimie. si srbinoiã

Expanded text:
est adiicere, detrahere, mutare. sed facilius in iis simpliciusque iudicium, quae replenda vel deiicienda sunt; premere vero tumentia, humilia extollere, luxuriantia adstringere, inordinata digerere, soluta componere, exultantia coercere, duplicis operae. nam et damnanda sunt quae placuerunt et invenienda quae fugerant. nec dubium
Abbreviated transcription (Latin):
niemꝰ destribinus: deterremꝰ querini cõiblam᷑.
hortam: Sed hoꝵ esse opera in rebus aur certis. auc
de quib camꝙͣ cerue loqͥum potest. nec abuuerim esse
aliquid in delectacõne. multũ uero in cõmonuedis affecti¬
bus. sed hec ipsa plue ualent: quom se didicisse iudex pu¬
tatur. quod consequi insi argumẽtatõne aliaq fide
reꝵ nõ possumꝰ quoꝵ priusꝙͣ̃ partiam species. indi

Expanded text:
 describimus, deterremus, querimur, consolamur, hortamur. Sed horum esse opera in rebus aut certis aut de quibus tanquam certis loquimur potest. nec abnuerim esse aliquid in delectatione, multum vero in commovendis adfectibus; sed haec ipsa plus valent, cum se didicisse iudex putat, quod consequi nisi argumentatione aliaque omni fide rerum non possumus. quorum priusquam partiamur species, i
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsona: nr̃q esse argumẽtoꝵ loco possunt insi in his q̃
rebus aut ꝑsome accidũt. eaq aut ꝑst inspia soltt
aut ad aliud refferri. Neq ulla cõfirmacio nisi aut
cõsequẽtibus aut repugnãtib: et hec neccesse est: aut
ex precerito tpõre aur ex cõic̃to: aut ex cõsequẽtib
pecere. Nec ulla res probari insi ee alia potest eaq fit
oportet. aut maior aut par. aut miõr Argumenra
uia quom inuenit᷑ aliquid in ea nõ ex connũ rõm
ductũ. sed eius indicii de quo cognosat᷑ propuũ. proba¬
cionũ p̾terea om̃iũ alie sunt neccessarie. alie credibiles.
alie nõ repugnãtes et ad huc omiu probacõnu qua¬
diuplge racio est: ut uel quia est aliquid aliud non sit.
ut dies est nõ est uel quia est aliquid et aliud sit sol est
super terrã dies est ual quia aliud nõ est aliud sit nox
non est. dies est. uel quia aliqͥd nõ est: nec aliud sit nõ
est iõualis. nec homo est. his in uniuersum prediceis
partes subiiciã .¬

Expanded text:
neque esse argumentorum loci possunt nisi in iis, quae rebus aut personis accidunt, eaque aut per se inspici solent aut ad aliud referri; nec ulla confirmation nisi aut ex consequentibus aut ex repugnantibus, et haec necesse est aut ex praeterito tempore aut ex coniuncto aut ex insequenti petere; nec ulla res probari nisi ex alia potest, eaque sit oportet aut maior aut par aut minor. argumenta causa, cum invenitur aliquid in ea non ex communi ratione ductum, sed eius iudicii, de quo cognoscitur, proprium. probationum praeterea omnium aliae sunt necessariae, aliae credibiles, aliae non repugnantes. et adhuc omnium probationum quadruplex ratio est, ut vel quia est aliquid, aliud non sit; ut dies est, nox non est; vel quia est aliquid, et aliud sit: sol est supra terram, dies est; vel quia aliquid non est, aliud sit: nox non est, dies est; vel quia aliquid non est, nec aliud sit: Non est rationalis, nec homo est. his in universum praedictis partes subiiciam.
Abbreviated transcription (Latin):
tumo magis oracõis tracta decurũt. in auxiluũ
ni omanẽtũ argumẽtoꝵ cõparant᷑. nerũisq illie
quib cania cõtuiet᷑ adiicint᷑ inductis super corporis
speaiem ui si forte quid factũ ira uel metu uel cupi¬
dicare dicatin latiuq quisq affectus natiua su
prosequam᷑ isdem laudamus: incusamꝰ. angemii¬

Expanded text:
currunt, in auxilium atque ornamentum argumentorum comparantur, nervisque illis, quibus causa continetur, adiiciunt inducti super corporis speciem: ut, si forte quid factum ira vel metu vel cupiditate dicatur, latius, quae cuiusque adfectus natura sit, prosequamur. iisdem laudamus, incusamus, augem
Abbreviated transcription (Latin):
Akd̃ altera probacionũ que est tota in
arte: constatq rebus ad faciẽdam fidem
appositis: pleruq aut om̃io negligitur
aut ieuissune actingit᷑ ab his qui argu¬
menta uelut horrida et confragosa uitãtes amoe¬
moribus locis desident. Neq aliter quã qui tradũt
a poetie grstu quorusdam apud la rophagos grami¬
me. et syrenũ cantu deliniei. uoluptatẽ salu pre¬
aulisle dũ laudis faliam magne ꝓsequũt᷑. Ipsa

Expanded text:
ars altera probationum, quae est tota in arte constatque rebus ad faciendam fidem appositis, plerumque aut omnino negligitur aut levissime attingitur ab iis, qui argumenta velut horrida et confragosa vitantes amoenioribus locis desident, neque aliter quam ii, qui traduntur a poetis gustu cuiusdam apud Lotophagos graminis et Sirenum cantu deleniti voluptatem saluti praetulisse, dum laudis falsam imaginem persequuntur, ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
ra perluceat. corpus sit. nõ mẽbra. quodira tõtun
si et quid quaq cõnemat uiderimꝰ. et ut uerba uerbis
applicanus. nõ puguãtia. sed que ũucẽ cõplectant᷑.
ua res nõ diuerse distãtib ex loas quast ĩnicẽ igtnote

Expanded text:
ra perluceat; corpus sit, non membra. quod ita continget, ra perluceat; corpus sit, non membra. quod ita continget, si et quid cuique conveniat viderimus et verba verbis applicarimus non pugnantia, sed quae invicem complectantur. ita res non diversae distantibus ex locis quasi invic
Abbreviated transcription (Latin):
cõueniat. Si mnłaplices canse erũt. quis ordo fa¬
ciendire. que testimonia tabule ue quoiusq generis
in accione recitande. que reseruande. Hec est uelut
iipeiaroua utus copias iuas partientis ad cauias
prelioꝵ ietiẽtis partes per castella tuẽda custodie da¬
ue uibes petendos comeatus obfidenda inuera. mari
demq ac terra dundenris. Bed hec in oiõne prestãt.
quoi omĩa affueruit natina doctrina. studiũ. Euore
nemo expectet. i alieno tãtũ labore sit dissertus ui¬
gilaudũ dicat ierũ enitendũ. pallendũ est. faciẽda
Iua quoiq ius usus sua racio nõ respicieudũ ad hec.
sed in proutu habenda. nec tamꝙͣ tradira. sed tãquã
maca natina uiam demõstrare potest. uelociras se
qa est. uerũ ais sans prestat. si cõpras eloquẽtre porut
tercius. qui nõ modo ur suit ordine collocate laborãdũ
est. sed ut incer se mc̃ti. acq ita coherẽtes. ire cõmissu¬

Expanded text:
conveniat; si multiplices causae erunt, quis ordo faconveniat; si multiplices causae erunt, quis ordo faciendus, quae testimonia tabulaeve cuiusque generis in actione recitandae, quae reservandae. haec est velut imperatoria virtus copias suas partientis ad casus proeliorum, retinentis partes per castella tuenda custodiendasve urbes, petendos commeatus, obsidenda itinera, mari denique ac terra dividentis. sed haec in oratione praestabit, cui omnia adfuerint, natura, doctrina, studium. quare nemo exspectet, ut alieno tantum labore sit disertus. vigilandum , durandum, enitendum, pallendum est, facienda sua cuique vis, suus usus, sua ratio, non respiciendum ad haec, sed in promptu habenda, nec tanquam tradita sed tanquam innata. nam via demonstrari potest, velocitas sua cuique est; verum ars satis praestat, si copias eloquentiae ponit tertius; qui non modo ut sint ordine collocati, laborandum est, sed ut inter se vincti atque ita cohaerentes, ne commissu