comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in ligno: nam non habet. S hoc ꝑ¬
neat: nichil tam in ꝓmptu ẽ. Inter
maledictoꝵ enĩ seua quȩ ꝓmisit in
popło suo. si a lege desciscerent. etiã
hoc adiecit futuros eosdẽ dicens in
captiuitate hostiũ suorũ. finẽq sui
meditaturos dieb ac noctib. ut
nec uitę ipsius sue fidutiã gere¬
rent. quȩ sibi ẽẽt a uictorib con¬
donata: quia eadẽ ex incerto pen¬
deret pauens ac sollicita semꝑ. sub
imininentia gladiorũ. Nec hoc qͥ
sunt alia. Nam illud qͥde uixcre¬
diderim de xp̃o uos dictũ putare
maledictũ ẽẽ. omnẽ qͥ pendet uili¬
gno: aut illud aliud int̾ficiendũ
ẽẽ ꝓpħam siue pͥncipẽ popłi. qui
eos adõ suo uellet auertere. aliqͥd¬
ue infringere mandatoꝵ. Quodego
quide xp̃m fecisse: plane negare
non possũ. S tu contra de ip̃so
hec scͥpta plane fateri non poteris:
nesi hoc sit. querere rursus incipiamꝰ
etiã in quo nã spũ moyses ꝓpħaue¬

Expanded text:
"in ligno:" nam non habet. sed hoc "in ligno:" nam non habet. sed hoc neat, nihil tam in promptu est. inter maledictorum enim saeua, quae prompsit in populum suum, si a lege sua desciscerent, etiam hoc adiecit. futuros eosdem dicens in captiuitate hostium suorum finemque sui meditaturos diebus ac noctibus, ut nec uitae ipsius suae fiduciam gererent, quae sibi esset a uictoribus condonata, quia eadem ex incerto penderet pauens ac sollicita semper sub inminentia gladiorum. ne hoc quidaerenda sunt alia. nam illud quidem uix crediderim de Christo uos dictum putare maledictum esse omnem, qui pendet in ligno, aut illud aliud interficiendum esse prophetam siue principem populi, qui eos a deo suo uellet auertere aliquidue infringere mandatorum. quod ego quidem Christum fecisse plane negare non possum. sed tu contra de ipso haec esse scripta plane fateri non poteris, ne si hoc sit, quaerere rursus incipiamus, etiam in quonam spiritu Moyses prophetaue
Abbreviated transcription (Latin):
sequor. S puta nos cũ iudo tracta¬
re: puta cũ gentili. Cũ em̃ dixeri¬
mꝰ moyses de xp̃o seripsit: quesitu¬
ri erunt ꝓbationes. Quid offe
xp̃c hoc dixit: cͥui adhuc illi mi¬
nue credunt: Nempe opꝰerit
nos ipsos oftendere. quid seripse¬
rit. Quid gͦ ostendemꝰ :. An illud
quod uos soletis. ubi ds suus loqͥt᷑
ad moysen. dicens suscitabo illis
S hoc quidẽ ad xp̃m minime
spectare ñ uideũ latet nec nobis.
si credere condecibile ẽ: quia non
Si quidẽ ille fuerit homo: hic dđs.
Ille peccator: hic sẽs. Ille ex cortu
natus : hic scđm te exuirgine.
scđm me uͦ nec ex uirgine. Ille of¬
fenso suo dõ occiditur in monte:
hic patͥ ꝑplacens patitur ꝓpͥa uo¬
luntate. Quomͦ gͦ ipse erit ꝓpħa
similis moysi: Nempe statim nos
uideus aut imꝑitos ridebit. aut
oarguet ut mencdaces. An illud offe¬
mus ei quod ꝑinde soletis inducere:
uidebt̃ uitam suã pendentẽ ⁊ non
credent ei: Cuiuos quidẽ adicitis

Expanded text:
uor; sed puta nos cum Judaeo tractare, puta cum Gentili: cum eis dixerimus, Moyses de Christo scripsit, quaesituri erunt probationes, quid offers, Christus hoc dixit, cui adhuc illi mime credunt? nempe opus erit nos ipsis ostendere, quid scripserit. Quid ergo ostendemus ? an illud, quod uos soletis, ubi deus suus loquitur ad Moysen dicens: suscitabo illis sed hoc quidem ad Christum minime spectare nec Iudaeum latet nec nobis sic credere conducibile est, quia nonsi quidem ille fuerit homo, hic deus; ille peccator, hic sanctus; ille ex coitu natus, hic secundum te ex uirgine, secundum me uero nec ex uirgine; ille offenso deo suo occiditur in monte, hic patri perplacens patitur propria uoluntate. quomodo ergo ipse erit propheta similis Moysi ? nempe statim nos Iudaeus aut ut inperitos ridebit aut coarguet ut mendaces. An illud offeremus ei, quod perinde soletis inducere: uidebunt uitam suam pendentem, et non credent? cui uos quidem adicitis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissionẽ uitȩ et̾nȩ te adamasse in
munerib sponsi tui: id ẽ ipsũ spon¬
sum tuũ quia ipsa ẽ uita ȩterna.
Non aũt sicut illi desipiunt adall¬
enũ dm̃ sedueta es: ꝓmittentẽ saul¬
ritatem uentris ⁊ terram chanaueoꝵ.
Intelligis quippe in ipsis etiam ꝓmissi¬
onib. te iam tunc figuratã ⁊ ꝓpheta¬
tam. prescientiã parturisse scõꝵ. Nec
lapideo dipticeo mise rabili dicacita¬
te reprehenso mouearis: qͥa ñ habes
lapideũ cor. quod ille tabulȩ lapi¬
dee in popło priore significabant.

Expanded text:
promissionem uitae aeternae te adamasse in promissionem uitae aeternae te adamasse in muneribus sponsi tui, id est ipsum sponsum tuum, quia ipse est uita aeterna. Non autem, sicut illi desipiunt, ad alienum deum seducta es, promittentem saturitatem uentris et terram Chananaeorum. intellegis quippe in ipsis etiam promissionibus te iam tunc figuratam et prophetatam praescientiam parturisse sanctorum. nec lapideo diptychio miserabili dicacitate reprehenso mouearis, quia non habes lapideum cor, quod illae tabulae in populo priore significabant.
Abbreviated transcription (Latin):
factũ. serpens in reparabiliter deuoris¬
set. Noli decipi nomine ueritatis. hare
sola tu habes: ⁊ in lacte tuo⁊ inlacte¬
tas⁊ in pane tuo. Hȩc aũt tantum
nomen eiꝰ ẽ: ipsa non ẽ. Et in tuis
quidẽ grandib secura es. S appel¬
lo iñte paruulos tuos fr̃es. filios. do¬
minos meos. quos uel tanquã oua
sollicitis foues alis. uel tanquã in¬
fantes lacte nutris: sine corrupti¬
one fecunda uirgo mater. hosi
te appello teneros fetus tuos. ne gar¬
rula curiositate seducant᷑ abste.s
potiꝰ anathematirent. siquis eis euu¬
głirauerit p̃ter id quod acceꝑunt
in te. nec relinquant uerũ ueracemq:
xp̃m. in quo sunt om̃s thesaurisapi¬
entiȩ ⁊ scientiȩ absconditi: ⁊ magnã
multitudinẽ dulcedinis eius quan
abscondit metuentib se. ꝑfecit aut
sperantib in se. Ibi uero quomͦ posft̃
ẽẽ uerba ueracis: in predicatore
xp̃i fallacis: Contempne insultati¬
ones eoꝵ quia bene tibi es conscia.

Expanded text:
factum serpens inreparabiliter deuorasfactum serpens inreparabiliter deuorasset. noli decipi nomine ueritatis; hanc sola tu habes, et in lacte tuo et in pane tuo; in hac autem tantum nomen eius est, ipsa non est. et in tuis quidem grandibus secura es; sed appello in te paruulos tuos. fratres, filios, dominos meos, quos uel tamquam oua sollicitis alis foues uel tamquam infantes lacte nutris, sine corruptione fecunda uirgo mater. hos in te appello teneros fetus tuos, ne garrula curiositate seducantur abs te, sed potius anathement, si quis eis euangelizauerit praeter id, quod acceperunt in te, nec relinquant uerum ueracemque Christum, in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi, et magnam multitudinem dulcedinis eius, quam abscondit metuentibus se, perfecit autem sperantibus in se. ibi uero quomodo possunt esse uerba ueracis in praedicatore Christi fallacis? contemne insultationes eorum, quia bene tibi es conscia
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o iħu. Quid enĩ agunt isti eũa¬
gelirantes nob̃ pret̾ quod accepi¬
mus. nͥ ut nos a castitate corrum¬
pant. quã. xp̃o seruamꝰ. quando
legẽ dĩ culpant nomine uetusta¬
tis. ⁊ errorẽ suũ laudant nomine
nouitatis. quasi omĩs uetustas fu¬
gienda sit. aut om̃is nouitas ap¬
petenda: cͥũ ⁊ mandatũ uetus in
apłs paulus: Tegͦ uera sponsa xp̃i
ueri ȩccłia catholica alloquor.: et
ego te ꝓ modulo meo qualiscunq
filius ⁊ seruus tuus. positꝰ in te dis¬
pensare eybaria conseruis meis.
Caue semꝑ ut cauesmanicheorũ
inipiam uanitatẽ: iam tuoꝵ ꝑicu¬
lo exꝑtam. ⁊ liberatione conuictã.
Ille me quondã de gremio tuo er¬
ror excusserat. Exꝑtus fugi: quod
erpiri non debui. S tibi pfecerint
etiam mea pericula cui nc̃ seruit li¬
sus tiuus de euiꝰ latere factaes in ue¬
ro sanguine suo. remissionẽ peccatos
posuisset absorbuiss me uodago fallatie pe

Expanded text:
Christo? quid enim agunt isti euanChristo? quid enim agunt isti euangelizantes nobis praeter quod accepimus, nisi ut nos a castitate corrumpant, quam Christo seruamus, quando legem dei culpant nomine uetustatis et errorem suum laudant nomine nouitatis, quasi omnis uetustas fugienda sit aut omnis nouitas adpetenda, cum et mandatum uetus in apostolus Paulus? te ergo, uera sponsa ueri Christi ecclesia catholica, adloquar et ego te pro modulo meo, qualiscumque filius et seruus tuus positus in te dispensare cibaria conseruis meis: caue semper, ut caues, Manichaeorum inpiam uanitatem iam tuorum periculo expertam et liberatione conuictam. ille me quondam de gremio tuo error excusserat; expertus fugi, quod experiri non debui. sed tibi profecerint etiam pericula mea, cui nunc seruit lisus tuus, de cuius latere facta es, in uero sanguine suo remissionem peccatorum posuisset, absorbuisset me uorago fallaciae et terram
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ patriarche ⁊ ꝓpħe qui intellige¬
bant quod agebant uel quod ꝑeos
agebatur: in nouo testamento ha¬
bent istam spẽ salutis et̾nȩ. Ad illd̾
enim ꝑtinebant quod intellige¬
bant. ⁊ diligebant: qͥa ⁊ sinondũ
reuelabat᷑. iam tam̃ figurabat᷑. Ad
uetꝰ aũt illi ꝑtinebant. qui non illie
amplius quam ꝓmissa temporalia
cogitata concupiscebant: in quib
ȩterna figurata ⁊ ꝓpħata ñ intelli¬
gebant. S hȩc iamsatis suꝑq pͥo¬
rib responsionib nr̃is dicta sunt.
Illa uero ẽ mirabilis impudentia: cũ
manicheoꝵ sacrilega ⁊ inmunda so¬
cietas. etiam castam sponsã xp̃i se
lactare non dubitat. In quo aduer¬
membra quid ꝓficit. nͥ ut ueniat
in mentẽ aduersus tales apłica il¬
la admonitio: Aptaui uos uni ui¬
ro uirginẽ castam exhibere. xp̃o:
Timeo aũt ne sicut serpens euã
fefellit astutia sua: sic ⁊ ur̃ȩ m̃tes
corrumpant᷑ a castitate quȩ ẽ in

Expanded text:
sancti patriarchae et prophetae, qui intellegesancti patriarchae et prophetae, qui intellegebant, quod agebant uel quod per eos agebatur, in nouo testamento habebant istam spem salutis aeternae; ad illud enim pertinebant, quod intellegebant et diligebant, quia etsi nondum reuelabatur, iam tamen figurabatur; ad uetus autem illi pertinebant, qui non illic amplius quam promissa temporalia cogitata concupiscebant, in quibus aeterna figurata et prophetata non intellegebant. sed haec iam satis superque prioribus responsionibus nostris dicta. Illa uero est mirabilis inpudentia, cum Manichaeorum sacrilega et inmunda societas etiam castam sponsam Christi se iactare non dubitat: in quo aduermembra quid proficit, nisi ut ueniat in mentem aduersus tales apostolica illa admonitio: aptaui uos uni uiro uirginem castam exhibere Christo. timeo autem, ne sicut serpens Euam fefellit astutia sua, sic et uestrae mentes corrumpantur a castitate, quae est in
Abbreviated transcription (Latin):
nnos consolaret᷑ idẽ. dicens oportet
⁊ hereses ẽẽ. ut ꝓbati manifestifiant
in uob̃: S quid opꝰ ẽ. eadẽ iam suꝑiꝰ
satis dicta repetere: Nam pannũ
nouum & uestimentũ netꝰ. ⁊ uinũ no¬
uũ ⁊ utres ueteres. non duo testam̃¬
ta significare s duas uitas ⁊ spes du¬
as. ad duo uͦ testam̃ta intelligenda
illam datã ẽẽ adño similitudinẽ. ꝓpt̃¬
ea om̃is seriba eruditꝰ in regno di simi¬
lis ẽ patrifamilias. ꝓferenti de thes¬
auro suo noua ⁊ uetera: exhis quȩ
ante diximꝰ recordet᷑ qui potuerit.
uel certe recenseat. qui uoluerit.
Quas em̃ spessiquis habendas puta¬
lam ñ capit: ⁊ cũ hȩc aliqua tribula¬
tione fuerit ꝑturbata. deficiens ho¬
mo amittet etiã illã. Inde ẽ. ⁊ illud:
nemo potest duob dm̃is seruire. Qͦd
exposuit dicens: non potestis dõ ser¬
iure ⁊ mãmone. Uetꝰ aut̃ testam̃tũ:
recte intelligentib ꝓpħia ẽ. noui
testamenti. Itaq ⁊ illo pͥmo popło

Expanded text:
 dicens: Oportet et haereses esse, ut probati manifesti fiant in vobis ? Sed quid opus est eadem jam superius satis dicta repetere ? Nam pannum novum et vestimentum vetus, et vinum novum et utres veteres, non duo Testamenta significare, sed duas vitas, et spes duas: ad duo vero Testamenta intelligenda illam datam esse a Domino similitudinem, Propteea scriba eruditus in regno dei similis est patrifamilias proferenti de thesauro suo noua et uetera, ex his, quae ante diximus recordetur, qui potuerit, uel certe recenseat, qui uoluerit. duas enim spes si quis habendas putanon capit, et cum haec aliqua tribulatione fuerit perturbata, deficiens homo amittet etiam illam. Inde est et illud: Nemo potest duobus dominis servire. Quod exposuit dicens, Non potestis Deo seruire et mammonae. uetus autem testamentum recte intellegentibus prophetia est noui testamenti. itaque et in illo primo populo
Abbreviated transcription (Latin):
ii ⁊ astuti quererent qͥd ña illud ẽẽt.
quod de se a moyse scͥptũ putaret.
tas: non muiꝰ ihm nichil tale dixisse
tamen illo teneor qͥa omnẽ ut dixi
moyseos scripturã serutatꝰ. nullas
ibi de. xp̃o ꝓpħias inueni. Nunc
tam̃ de cõꝑtꝰ melioris intelligentiȩ
lectorẽ. consecuturũ me aliquid
eredo aucturũq fateor gr̃ãs. si spẽ¬

Expanded text:
ni et astuti, quaererent, quidnam illud esset, ni et astuti, quaererent, quidnam illud esset, quod de se a Moyse scriptum putaret. tas non minus Jesum nihil tale dixisse tamen illo teneor, quia omnem, ut dixi, Moyseos scripturam scrutatus, nullas ibi de Christo prophetias inveni. Nunc tamen te compertus melioris intelligentiae lectorem, consecuturum me aliquid credo, acturumque fateor gr
Abbreviated transcription (Latin):
tãtis auctori mendatiũ: quippe
cũ ⁊ ipsũ dicentẽ audirẽ fures fuis¬
se ⁊ latrones om̃s qͥ uenert̃ aute se.
Qua sententia: pͥmũ om̃iũ uideo
feriri moysen. Ad hȩc ⁊ cũ maiesta¬
tem suã loquenti eidẽ ubi se lunsl
mundi appellat. iudei indignantes
reclamarent quia tu de te testifica-¬
ris testimoniũ tuũ non ẽ uerũ. non
eũ uideo ꝓsecutũ ubi maxime locus
erigebat. ut diceret de se ꝓpħasse
moysen: sed tanquã reuera alienus.
⁊ nullũ habens ex eoꝵ patrib testi¬
moniũ. respondit. Nempe in lege
ur̃a scriptum ẽ: quia duoꝵ hominũ
testimoniũ uerũ ẽ. Ego sum qui
testificor de me ⁊ testificatur deme
qui misit me pat̾. illud eis cõme¬
morans quod de celo dictũ om̃s au¬
dierant: hic ẽ filius m̃s dilectissi¬
mꝰ credite illi. Nec non ⁊ illud mͥ ue¬
risimile non uidet᷑ iudeos potuisse
tacere. cũ xp̃c diceret de se scͥpsisse
moysen: quin statim ut pote malig¬

Expanded text:
s auctori mendacium. quippe cum et ipsum dicentem audirem fures fuisse et latrones omnes, qui uenerunt ante se: qua sententia primum omnium uideo feriri Moysen. ad haec et cum maiestatem suam loquenti eidem, ubi se mundi lumen appellat, Iudaei indignantes reclamarent: quia tu de te testificaris, testimonium tuum non est uerum, non eum uideo prosecutum, ubi maxime locus exigebat, ut diceret de se prophetasse Moysen, sed tamquam reuera alienus et nullum habens ex eorum patribus testimonium respondit: nempe in lege uestra scriptum est, quia duorum hominum testimonium uerum est. ego sum qui testificor de me; et testificatur de me, qui me misit pater, illud eis commemorans, quod de caelo dictum omnes audierant: hic est filius meus dilectissimus, credite illi. necnon et illud mihi uerisimile non uidetur Iudaeos potuisse tacere, cum Christus diceret de se scripsisse Moysen, quin statim, utpote malig
Abbreviated transcription (Latin):
Illacerte ẽ. ultima eius ꝓmissio: quã
ꝓpħa breuit᷑ ita cõmemorat. Beati qͥ
habitant in domo tua dñe: in scła
scłoꝵ laudabunt te. Finita quippe oi
indigentia. ⁊ nouissima mimica mor¬
te destructa. ꝑpetua di lauserit oci¬
osoꝵ negotiũ: quo ia nemo accedet.
unde iam nemo discedet. Quod alibi
ꝓpħa ita cõmemorat. Collauda ierłm
dixit filioͥs tuos inte. Clausis portis
nullus intrabit: nullus exibit. Quod
mipse sponsus in eniigłio dicit: fatuis¬
q describit᷑. Non credat huic pro¬
phetice ꝓmissiomi uirgo casta: si
non iam tenet. quod ei ꝑ eandem
ꝓpħiam hoc tempore futurã ꝓmnifsũ
est. Audi filia ⁊ uide ⁊ inelina aurẽ
tuam: ⁊ obliuiscere popłm tuũ
domũ patris tui. Qm̃ concupiuit
rex speciem tuam: quia ipse est d̾s tuus

Expanded text:
Illa certe est ultima ejus promissio, quam Illa certe est ultima ejus promissio, quam propheta breviter ita commemorat: Beati qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te . Finita quippe omni indigentia, et novissima inimica morte destructa , perpetua Dei laus erit otiosorum negotium: quo jam nemo accedet, unde jam nemo discedet. Quod alibi propheta ita commemorat: Collauda, Jerusrum tuarum, benedixit filios tuos in te . Clausis portis nullus intrabit, nullus exibit. Quod et ipse sponsus in Evangque describitur. non credat huic propheticae promissioni uirgo casta, si non iam tenet, quod ei per eandem prophetiam hoc tempore futurum promissum est: audi filia et uide et inclina aurem tuam et obliuiscere populum' tuum et domum patris tui, quoniam concupiuit rex spec
Abbreviated transcription (Latin):
spiritib seductorib ⁊ doctrinis de¬
monioꝵ in hipocrisi mendaciloquoꝵ.
cauteriatam habentes conscientiã
suam. ꝓhibentes nubere. abstinen¬
tes acibis quos d̾s cre auit ad ꝑcipi¬
endũ cũ grãrũ actione fidelib. et
his qui cognouert̃ ueritatẽ: quia
om̃is creatura di bona ẽ. ⁊ nichil abi¬
ciendum quod cũ gr̃arũ actione ꝑ¬
cipit᷑. Hec quẽ admodũ in uob̃ imple¬
ta sint. ⁊ luce clarius om̃iũ qui uos
nouerint oculos tangunt. ⁊ supras
quam doctrina apłica uirginẽ castĩ
um uiro exhibens. xp̃o. a fallatia ser¬
pentis qua tu corrupta es monet iss
tioni secura credit: cuius tanta ꝓiissi
completa iam tenet. Nec quisquam
dicit ad presens tempꝰ ei confictos ẽẽ
ꝓpħas: quos inudȩoꝵ codicib asserit.
Quid em̃ incredibilius ꝓmitcebatur.
quã id quod abrahe dictum ẽ. in semi¬
ne tuo benedicent᷑ om̃s gentes. Et
quid certius iam tenenꝰ exhibitum :

Expanded text:
spiritibus seductoribus et doctrinis daespiritibus seductoribus et doctrinis daemoniorum in hypocrisi mendaciloquorum cauteriatam habentes conscientiam suam, prohibentes nubere, abstinere a cibis, quos deus creauit ad percipiendum cum gratiarum actione fidelibus e t his, qui cognou nihil abjiciendum quod cum gratiarum actione percipitur . Haec quemadmodum in vobis impleta sint, et luce clarius omnium qui vos noverunt oculos tangit, et supra pquam doctrina apostolica virginem castam uni viro exhibens Christo, a fallacia serpentis qua tu corrupta es, monet ut e pollicitationi secura credit, cujus tanta promissa completa jam tenet; nec quisquam dicit, ad praesens tempus ei confictos esse Prophetas, quos in Judaeorum codicibus asserit. Quid enim incredibilius promittebatur, quam id quod Abrahae dictum est: In semine tuo benedicentur omnes gentes . Et quid certius jam tenemus exhibitum?
Abbreviated transcription (Latin):
dentia sacrilega do ꝓpħarũ: quod
ipsis iudis sibi deseruientib non
exibuerit quod ꝓmisit. Nec sane
dixisti quid ꝓm̾iserit ⁊ non exhi-¬
buerit: ne ibi conuincereris. aut
iam exhibitũ. quod ñ intelligis. aut
adhuc futurũ quod ñ credis. Tibi
quid ꝓmissũ ẽ. ⁊ presentatũ unde
tibi fidesfieret. te accepturã trium
unde iam tibi aliquid ei hibitũ putes.
hoc ipso quia eẽ uidemꝰ uos. pͥus ꝓba¬
tura es. quod non ipse manicheus tibi
ꝓpħas ficixerit qui sibiuit crederes uo¬
luit. Neq enim putat turpe men¬
datiũ. aut uero potest dubitare fal¬
sas ꝓpħias oftendere inpellib ouins:
qui xp̃m laudans. assueuerat falsis
cicatrices ostendisse in m̃ebris suis.
At ego uos plane predictos lego. ñ
solum a ꝓpħis aliquanto obseurius.
uerũ ⁊ ab apło expressus: s uidete
quẽ admodũ. Sp̃c inquit in anifeste
dicit. qͥa in nouissimis temporib
recedent quidã a fide. indendentes

Expanded text:
dentia sacrilega deo prophetarum. quod dentia sacrilega deo prophetarum. quod ipsis Iudaeis sibi seruientibus non exhibuerit, quod promisit. nec sane dixisti, quid promiserit et non exhibuerit, ne ibi conuincereris aut iam exhibitum, quod non intellegis, aut adhuc futurum. quod non credis. tibi quid promissum est et praesentatum, unde tibi fides fieret te accepturam triumpunde iam tibi aliquid exhibitum putes, hoc ipso, quia esse uos uidemus, prius probatura es, quod non ipse Manichaeus tibi prophetas finxerit, qui sibi ut crederes uoluit. neque enim putat turpe mendacium, aut uero potest dubitare falsos prophetas ostendere in pellibus ouinis, qui Christum laudans adseuerat falsas cicatrices ostendisse in membris suis. at ego uos plane praedictos lego, non solum a prophetis aliquando obscurius, uerum et ab apostolo expressius. sed uidete quemadmodum. spirituimis temporibus recedent quidam a fide adtendentes
Abbreviated transcription (Latin):
adultero ꝑhorrescas. cuiꝰ astuciam¬
si apud moysen credendã non puta¬
sti apud paulũ cauere debiusti: qui
ueram ȩccłiam uolens uirginẽ castã
ex hibere. xp̃o. timeo in qͥt ne sieut
serpens euam fefellit inuersutiasua.¬
ita corrũpant᷑ mentes ur̃e asimpli¬
citate ⁊ castitate que ẽ in xp̃o. Hoc
tu cũ audires usq adeo tamen desi¬
piusti. ⁊ uenenatis incantationibus
eius amens facta es: ut aliis multis
heresib aliud atq alud idẽ serpens
ro si errant multȩ fallatiis eiꝰ uariis
⁊ multiformib irretite. quȩ tam̃
hanc admonitionẽ apłi uerã faten¬
tur. tu quantũ adultera es. quã
in longinquo ꝓstituta. que ipsum
mat. ut ab eo uirgine sponsã xp̃i
tali ammonitione custodiat. Te¬
nebrauit cor tuũ: qui tecũ infan¬
tasmatib lucidoꝵ nemoꝵ uoluta¬
tur. Quȩ sunt. ubisunt. unde sunt
fidelia ꝓmissa eius : Debria ñ a ui¬
no. Nempe conuiciata es impu¬

Expanded text:
adultero adultero si apud Moysen credendam non putasti, apud Paulum cauere debuisti, qui ueram ecclesiam uolens uirginem castam exhibere Christo, timeo, inquit, ne sicut serpens Euam fefellit in uersutia sua, corrumpantur mentes uestrae a simplicitate et castitate, quae est in Christo. hoc tu cum audires, usque adeo tamen desipuisti et uenenatis incantationibus eius amens facta es, ut aliis multis haeresibus aliud atque aliud idem serpens,ro si errant multae fallaciis eius uariis et multiformibus inretitae, quae tamen hanc admonitionem apostoli ueram fatentur, tu quantum adulterata es, quam in longinquo prostituta, quae ipsum mat, ut ab eo uirginem sponsam Christi tali admonitione custodiat? tenebrauit cor tuum, qui tecum in phantasmatis lucidorum nemorum uolutatur. quae sunt, ubi sunt, unde sunt fidelia promissa eius?s o ebria, non a uino ! Nempe conuiciata es inpu
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Sicut amen int̾pretatur uerũ:
non ubicũq ⁊ quomcunq s mistica
religione. Quod si ate que ratur.
unde tu quoq habeas: prẽt hebreas
litteras uł quȩ ex hebreo sunt non
sultatorẽ. Et quȩ nondũ iutelligit
credit ẽẽ. talia qualia non nulla
erꝑta ẽ: que nondũ intellecta sic
erant. Obiciat ei quisq quod em¬
manuel adamauerit: irridet ut¬
insciciã illius hominis. amplectit᷑
ueritatẽ huiꝰ nominis. Obitiat qͦd
amauerit messiã: repellit extineꝰ¬
tũ aduersariũ. tenet unctũ ma¬
gistrũ. Ita te quoq cupit sanari
auanis errorib. et edificari suꝑ
nec attendis quid tibi tua fabula con¬
fecerit. cũ ex parte d̃i tui ⁊ ex parte t̾¬
rȩ tenebrarũ falsum mundũ fabricat
in corde tuo. Ita ne ille non ẽ. ippocen¬
taurꝰ. seiniferus ⁊ semid̾s: Uere qͥa
nec ippocentaurꝰ dicendus ẽ. Quid
aũt sit tu attende ⁊ erubeste. ⁊ mi¬
tesce. ut corruptionẽ tuã a serpente

Expanded text:
tur; sicut Amen interpretatur "uerum," tur; sicut Amen interpretatur "uerum," non ubicumque et quomodocumque. sed mystica religione. quodsi a te quaeratur, unde tu quoque habeas praeter hebraeas litteras uel quae ex hebraeo sunt, nonsultatorem; et quae nondum intellegit, credit esse talia, qualia nonnulla experta est, quae nondum intellecta sic erant. obiciat ei quisque quod Emmanuhel adamauerit, inridet inscitiam illius hominis, amplectitur ueritatem huius nominis. obiciat quod amauerit Messiam, repellit exstinctum aduersarium, tenet unctum magistrum. ita te quoque cupit sanari a uanis erroribus et aedificari super nec attendis quid tibi tua fabula confecerit, cum ex parte dei tui et ex parte terrae tenebrarum falsum mundum fabricasti in corde tuo. Itane ille non est Hippocentaurus, semiferus et semideus? Vere, quia nec Hippocentaurus dicendus est. Quid autem sit, tu attende, et erubesce et mitesce, ut corruptionem tuam a serpente
Abbreviated transcription (Latin):
delectationi moriuntur. s illis
ictib asꝑis radioꝵ. quib reuer¬
berati indentiores tenebras pel¬
lebant᷑: sic anima ꝑ caritate̾ sp̃c
salua facta non iusticiȩ legis mor¬
cua dieitur. s illi reatui ⁊ preuari¬
cationi quã lex ꝑ litterã eum gr̃a de-¬
suit faciebat. Itaq de illa utrũq
dicit᷑. ⁊ bona est lex siquis ea legiti¬
me utatur. et quod sequit᷑. sciens
hoc quia iusto lex non ẽ posita:
quia non opꝰ habet t̾rente littera
quẽ delectat ipsa iusticia. Hȩc
sponsa xp̃i gaudens in spe plene
salutis suȩ. et tibi optat bonã con¬
uersionẽ a fabulis adueritatem.
ne adonaũ quasi adulterũ refor-¬
midans cum uersutissimo adulte¬
ro serpente remaneas. Adonaus
enĩ uerbum hebreũ ẽ & int̾pre¬
tatur dñs. eo modo quo solus ds
dieit᷑ dñs. sicut latria quod uer
bum est ⁊ interp̃tat᷑ seruitꝰ non
quȩcũqs lla qua tantũmͦ d̃o serui¬

Expanded text:
delectationi moriuntur, sed illis delectationi moriuntur, sed illis ictibus asperis radiorum, quibus reverberati in densiores tenebras pellebantur: sic anima per charitatem spiritus salva facta, non justitiae legis mortua dicitur, sed illi reatui et praevaricationi, quam lex per litteram, cum gratia defuit, faciebat. Itaque de illa utrumque dicitur, et, Bona est lex, si quis ea legitime utatur; et quod sequitur, Sciehoc, quia iusto lex non est posita, quia non opus habet terrente littera, quem delectat ipsa iustitia. Haec sponsa Christi gaudens in spe plenae salutis suae et tibi optat bonam conuersionem a fabulis ad ueritatem, ne Adoneum quasi adulterum reformidans cum uersutissimo adultero serpente remaneas. Adoneus enim uerbum hebraeum est et interpretatur dominus eo modo, quo solus deus dicitur dominus, sicut latria, quod uerbum graecum est et interpretatur seruitus, non quaecumque, sed illa, qua tantummodo deo serui
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce cuiꝰ auctor ẽ: qui dipticeum
illud quod stulta irrides in magi
sacramenti dispensationẽ p̃mist.
inciꝑet impleri iusticia legis: que
non impleta reos etiã p̃uaricatio¬
ne faciebat. Neq enim alia lexe
⁊ scã ⁊ iusta et bona. ⁊ alia ꝑ quĩ
peccatũ mortẽ oꝑatur. cui mor
nos oportet ut simus alteriꝰ qui e
mortius resurrexit: s eadẽ ipsa :
Ecce sequere. lege. S peccatũ ins
ut appareat peccatũ ꝑ bonũ mͥ. oꝑa
tum ẽ mort̾ẽ: ut fiat suꝑ modũ pl¬
cator aut peecatũ ꝑ mandatũ. Sul¬
da. ceca: audi. uide. ꝑ bonũ inquit
nͥoꝑatũ ẽ mortẽ. Ergo lex semper¬
ẽ bona. Siue obsit manib gr̃a. siue
ꝓsit plenis gr̃a: semꝑ ẽ bona. Siẽ
sol semꝑ ẽ bonꝰ. qͥa omĩs creaturadi
bona ẽ: siue dolentib ocłis noceat
siue sanos mulceat. Pinde quod
est. oculis sanitas ad uidendũ sole:
hoc ẽ. grã mentib ad implendam
legẽ. Et sieut oculi sani non solis

Expanded text:
ecce, cuius auctor est, qui diptychium ecce, cuius auctor est, qui diptychium illud, quod stulta inrides, in magni sacramenti dispensatione praemisit. inciperet inpleri iustitia legis. quae non inpleta reos etiam praeuaricatione faciebat. neque enim alia lex est sancta et iusta et bona, et alia, per quam peccatum mortem operatur, cui mori nos oportet, ut simus alterius, qui ex mortuis resurrexit, sed eadem ipsa est. ecce, sequere, lege. sed peccatum, inquit, ut adpareat peccatum, per bonum mihi est operatum mortem, ut fiat supra modum peccator aut peccatum per mandatum. surda, caeca, audi, uide. per bonum, inquit. mihi operatum est mortem. ergo lex semper bona est, siue obsit inanibus gratia, siue prosit plenis gratia, semper est bona, sicut sol semper est bonus, quia omnis creatura dei bona est, siue dolentibus oculis noceat, siuest oculis sanitas ad videndum solem, hoc est gratia mentibus ad implendam legem. Et sicut oculi sani non solis
Abbreviated transcription (Latin):
mat : Ita littera cũ spũ ⁊ lex cum
gra iam ñ eo modo littera ⁊ lex ap¬
pellatur: sicut ꝑse ipsam cũ oc¬
cidit abundante delicto. Ita enĩ
lex ⁊ uirtus peccati dicta ẽ. cũ
auget eiꝰ noxiam delectationem
ꝑ seuerã ꝓhibitionẽ: nec tamen
etiã sic mala ẽ. sed peccatũ ut ap¬
pareat peccatũ. ꝑ bonũ operatũ
est. mortẽ. Ita multa quib dam¬
sunt noxia: quãuis ñ sint mala.
Nam ⁊ uoscum ocłos doletis. etiã
contra dm urm̃ solem fenestras elau¬
ditis. Hec gͥ sponsa xp̃i iam mortuo
legi idẽ. peccato. quod legis ꝓhibt¬
one fit habuncdantius cũ lex sine
grã iubet non uiuat: taligͦ legi
mortua. ut sit alterius qui ex mor¬
tius resurrexit. Discernit ista sine
legis inuiria ne sacrilegiũ cõmit¬
tat. ieius auctorẽ: quod tu facis
tibi uidet᷑ unus ex pͥncipib tenebu¬
rũ. Attende ueritatẽ: fecit tibi oeu¬
los. Ecce paulus apłs dicit. Lex qͥui

Expanded text:
mat? ita littera cum spiritu et lex cum mat? ita littera cum spiritu et lex cum gratia iam non eo modo littera et lex appellatur, sicut per se ipsam cum occidit abundante delicto. ita enim lex et uirtus pauget ejus noxiam delectationem per severam prohibitionem, nec tamen etiam sic mala est, sed peccatum, ut appareat peccatum, per bonum operatum est mortem. Ita multa quibsunt noxia, quamuis non sint mala. nam et uos cum oculos doletis, etiam contra deum uestrum solem fenestras clauditis. haec igitur sponsa Christi, iam mortua legi, id est peccato, quod legis prohibitione fit abundantius, cum lex sine gratia iubet, non iuuat. tali ergo legi mortua, ut sit alterius, qui ex mortuis resurrexit, discernit ista sine legis iniuria, ne sacrilegium committat in eius auctorem: quod tu facis tibi uidetur unus ex principibus tenebrarum. adtende ueritatem, ferit tibi oculos. ecce Paulus apostolus dicit: lex quidem
Abbreviated transcription (Latin):
mus : Lex peccatũẽ. Absit. S pecca¬
tum non cognoui nisi per legen. Nã
concupiscentiã nescieba: nisilex dicẽt.
non concupisses. Occasione itaq ac¬
cepta peccatum ꝑ mandatũ fefellit
me: ⁊ ꝑ illud occidit. Itaq lex qui¬
dẽ sc̃a : ⁊ mandatũ scm̃ ⁊ iustũ⁊ bo
mors : Absit. S peccatũ ut ap¬
pareat peccatũ : ꝑ bonũ mͥ oꝑa¬
tum est mortẽ. Hec ista cui tu in¬
sultas intelligit: quia gemens
petit quia humilis querit. qͥa
mittis pulsat. Et sic uidet non
reprehendi legem cũ dicit᷑. littã
occidit sp̃s autẽ uiuificat: sicut
non reprehendit᷑ scientiacũ dr̃.
scientia inflat caritas uero edifi-¬
cat. Nam utiq ipse dixerat sci¬
mus quia om̃s scientiam habe¬
mꝰ : et tunc adiungit. scientia
inflat caritas uero edificat. Ut¬
quid gͦ habebat ipse quo infla¬
ret᷑: nͥisi qͥa cũ caritate ñ solũ ñ
inflammat scientia sed etiam fir¬

Expanded text:
mus? lex peccatum est? absit. sed peccamus? lex peccatum est? absit. sed peccatum non cognoui nisi per legem. nam concupiscentiam nesciebam, nisi lex diceret: non concupisces. occasione itaque accepta peccatum per mandatum fefellit me et per illud occidit. itaque lex quidem sancta et mandatum mors? absit. sed peccatum, ut adpareat peccatum, per bonum mihi operatum est mortem. haec ista, cui tu insultas, intellegit, quia gemens petit, quia humilis quaerit, quia mitis pulsat; et sic uidet non reprehendi legem, cum dicitur: littera occidit, spiritus autem uiuificat, sicut non reprehenditur scientia, cum dicitur: scientia inflat, caritas uero aedificat. nam utique ipse dixerat: scimus, quia omnes scientiam habemus, et tunc adiungit: scientia inflat, caritas uero aedificat. utquid ergo habebat ipse, quo inflaretur, nisi quia cum caritate non solum non inflat scientia, sed etiam fir
Abbreviated transcription (Latin):
ticeo lapideo fronte impudentissima
insultas. intelligit qͥd distet inter
litterã ⁊ sp̃m. quȩ duo dicunt᷑ alio
modo lex ⁊ grã: ⁊ non iam in uetu¬
state littere sed in nouitate sp̃s cło
seruiens. non ẽ iam sub lege s sub
grã. Neq enim ligitiosa cecatur.
s mittis intendit uerbis apłi. ut
intelligat quid appellet legem sub
qua nos iam non uult ẽe. quia tͣns¬
gressionis grã posita ẽ. donec ueni¬
ret semen cui ꝓmissũ ẽ: ⁊ qͥa uło sub¬
intrauit ut abundaret delictũ. Ubi
autem habundauit delictũ.: suꝑ¬
habundauit gr̃a. Nec icdo tamen
eandẽ legen peccatum uocat: qͥa
sine grã non uiuificat. Auget enim
potius reatũ: preuaricatione addi¬
ta. Ubi enĩ lex non ẽ: nec preuarica¬
tio. Et ido ꝑse ipsam cũ sola littera
ẽ. sine spũ id est lex sine grã: tantũ
mͦ reos facit. S ꝓponit sibi quod pu¬
tare minꝰ intel ligentes possent: et
aꝑit quid dicat cũ ait. Quid gͦ dice¬

Expanded text:
tychio lapideo fronte inpudentissima tychio lapideo fronte inpudentissima insultas, intellegit, quid distet inter litteram et spiritum, quae duo dicuntur alio modo, lex et gratia, et non iam in uetustate litterae, sed in nouitate spiritus deo seruiens non est iam sub lege, sed sub gratia. neque enim litigiosa caecatur, sed mitis intendit uerbis apostoli, ut intellegat, quid appellet legem, sub qua nos iam non uult esse, quia transgressionis gratia posita est, donec ueniret semen, cui promissum est, et quia ideo subintrauit, ut abundaret delictum; ubi autem abundauit delictum, superabundauit gratia. nec ideo tamen eandem legem peccatum uocat, quia sine gratia non uiuificat; auget enim potius reatum praeuaricatione addita: ubi enim lex non est, nec praeuaricatio. et ideo per se ipsam, cum sola littera est sine spiritu, id est lex sine gratia, tantum-, modo reos facit; sed proponit sibi, quod putare minus intelle-' gentes possent, et aperit, quid dicat, cum ait: quid ergo dice
Abbreviated transcription (Latin):
ua: ubi post falsã uictoriã falso tri¬
umpho tumescas: Quod cum modo
in sana uanitate desideras. ut eandẽ
terram gentis tenebrarũ sũma uici¬
nitate substantiȩ tuȩ coniungiere¬
dis: utiq rẽ ꝓximi concupiscis. Me¬
nens tam bona manclata: multum
errori tuo contraria. Nã illa tria q̃
ul dilectionẽ dĩ ꝑtinent omino igno¬
us: omnino ñ seruas. Hȩc autẽ sep¬
tem quib societas humana ñ ledit᷑.
siquando custodis. aut pudore repͥ¬
meris ne int̾ homines confundaris.
aut timore frangeris ne publicis
legib puniaris: aut malũ factũ
bona aliqua consuetudine horres¬
as. aut ipsa naturali lege. quã iniuste
Alrifacias quod tibi ab altoro fier¬
i onuis aduertis. Error tnĩ tuus
quam te incontrariũ ne coi. apel at.
⁊ dũ sequeris. ⁊ dũ non sequeris sen¬
tis: cum uel hoc facis quod patiñ
ius uł ido non facis qͥa pati nonuis.
At ista uera sponsa xp̃i cui de dip¬

Expanded text:
ua, ubi post falsam uictoriam falso triua, ubi post falsam uictoriam falso triumpho tumescas? quod cum modo insana uanitate desideras et eandem terram gentis tenebrarum summa uicinitate substantiae tuae coniungi credis, utique rem proximi concupiscis. menens tam bona mandata multum errori tuo contraria.- nam illa tria, quae ad dilectionem dei pertinent, omnino ignoras, omnino non seruas; haec autem septem, ' quibus societas humana non laeditur, si quando custodis, aut pudore reprimeris, ne inter homines confundaris, aut timore frangeris, ne publicis legibus puniaris, aut. malum factum bona aliqua consuetudine horrescis, aut ipsa naturali lege, quam iniuste alteri facias, quod tibi ab altero fieri non uis, aduertis: error tamen tuus quam te in contrarium ire conpellat et, dum sequeris, et, dum non sequeris, sentis, cum uel hoc facis, quod pati non uis uel ideo non facis, quia pati non uis. At ista uera sponsa Christi, cui de dip
Abbreviated transcription (Latin):
cas. ꝓpter membra dĩ tui sic conte¬
nis: ut ea non solũ testimonio sed:
iuramento falso de cõpedib liberes
Iam uͦ quod seqͥtur. non concupiss̃
uxorẽ ꝓximitui. debet apudte i¬
pleri: ⁊ hoc unũ uideo. quod nulli
tui erroris necessitate uiolare cogl¬
ris. S sinefas est concupisce eo ru¬
piscere coniugẽ alienam. conlidei a
quid sit concupiscendũ se ꝓponere
alienis: et recordare dos tuos formo¬
sos ⁊ deas formosas prebentesse. ut
ardenter concupiscant᷑ illi afeminis
pͥncipib tenebrarũ. ⁊ ille amascłis.
Quib excitatis infruendã libidinẽ.
im suos amplexus inhiant̃ estuantibꝰ.:
eruant ab eisillũ dm tuũ ubiq cõ¬
peditũ ⁊ tanta suoꝵ turpitudine ut
solui ualeat indigentẽ. Nã rẽ ꝓxi¬
mi non concupiscere quod ẽ. ultimũ
decalogi mandatũ. unde potes mise¬
ra. Nonne tibi ds ipse tuus in terra
aliena se fabricare mentitur scłano¬

Expanded text:
cas propter membra dei tui sic contemcas propter membra dei tui sic contemnis, ut ea non solum testimonio, sed et iuramento falso de conpedibus liberes. iam uero quod sequitur: non concupisces uxorem proximi tui debet apud te inpleri, et hoc unum uideo, quod nulla tui erroris necessitate uiolare cogaris. sed si nefas est coniugem concupiscere alienam, considera, quid sit concupiscendum se proponere alienis, et recordare deos tuos formosos et deas formosas praebentes se ut ardenter concupiscantur, illi a feminis principibus tenebrarum et illae a masculis: quibus excitatis in fruendam libidinem et in suos amplexus inhianter aestuantibus eruant ab eis illum deum tuum ubique conpeditum et tanta suorum turpitudine, ut solui ualeat, indigentem. nam rem proximi non concupiscere, quod est ultimum decalogi mandatum, unde potes, misera? nonne tibi deus ipse tuus in terra aliena se fabricare mentitur saecula no
Abbreviated transcription (Latin):
seruas Dũ eñ times ne di tu m̃brĩ
liget᷑ in carne. non das esurienti pa¬
nem: hic formidãns homicidiũ. fel¬
sum illic ꝑpetrans uerũ. Itaq si men¬
ras meũ famelicũ qui mori possit nͥ
cibũ porrigendo subuenias: iã tu
homicida teneb̃is aut lege di sinon
dederis. aut lege manichei si deders
Quid cetera decalogi p̃cepta qͣmͦser¬
uabis: An a furto abstineas ut nesen
quis panẽ seu quãlibet escam insins
uiscerib trucidandã deuoret potꝰ
quam tu. si possis ei surripias. atq
ad officmnã uentris electoꝵ tuorum
curras: ut furto tuo d̃s tuus necm
grauius incidat uinculũ. ⁊ quo m¬
ciderat eruatur: Porro si i eodem
furto cõprehendaris: nonne ꝑ ipsi
d̃m tuũ non te abstulisse uirabis:
Quid enĩ tͥ facturus ẽ talis ds. cu
dicis falsum uiraui ꝑte. s prote.
nisi uelles ut exitiũ tibi inferrem
dũ honorẽ deferrẽ: Ita ⁊ illud mon¬
datũ legis ne falsum testimoniũ dl¬

Expanded text:
seruas. dum enim times, ne dei tui membrum seruas. dum enim times, ne dei tui membrum ligetur in carne, non das esurienti panem, hic formidans homicidium falsum, illic perpetras uerum. itaque si incurras in eum famelicum, qui mori possit, nisi cibum porrigendo subuenias? iam tu homicida teneberis aut lege dei, si non dederis, aut lege Manichaei, si dederis. quid? cetera decalogi praecepta quomodo seruabis ? an a furto abstineas, ut nescio quis panem seu quamlibet escam in suis uisceribus trucidandam deuoret potius quam tu, si possis, ei subripias atque ad officinam uentris electorum tuorum curras, ut furto tuo deus tuus nec in grauius incidat uinculum, et quo inciderat eruatur? porro si in eodem furto conprehendaris, nonne per ipsum deum tuum non te abstulisse iurabis? quid enim tibi facturus est talis deus, cui dicis: falsum iuraui per te, sf!d pro te, nisi uelles, ut exitium tibi inferrem, dum honorem deferrem ? ita et illud mandatum legis: ne falsum testimonium di
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝑconcubitũ in carne ligauerint:
⁊ hoc mͦ utiq dõ tuo immundas cõ¬
pedes imposuerint. Hinc etiã con¬
sequens preceptũ quod ẽ. ñ mecha¬
beris. ita uiolatis ut hoc marime
in coniugio detestemini. quod filii
ꝓcreantur: ac si auditores ur̃os dũ
cauent ne feminȩ quib miscentur
concipiant. etiam urorũ adulte¬
ros faciatis. Ducunt enĩ eas ex lege
matrimonii tabulis ꝓclamantib
ur̃a. metuentes ne particłam dei
sui sordib carnis afficiant ad ex-¬
plendam tantũ libidinẽ. feminis
impudiea coniunctione miscent᷑:
filios aũt inuiti suscipiunt. ꝓpder
quod solũ comugia copulanda
sunt Quomͦ gͦ non ꝓhibes nub̾e
quod de te tanto ante predixit
apłs: quando id conaris auferre
de nuptiis unde sunt nuptiȩ:
Quo ablato mariti ert̃ turpiter
amatores. meretrices urores: tha¬
lamii formees. soceri lenones Ae por
hoi illud preceptũ quod ẽ. non occi¬
des: ex eiusdẽ erroris ꝑuersitate non

Expanded text:
te per concubitum in carne ligauerint te per concubitum in carne ligauerint et hoc modo utique deo tuo inmundas conpedes inposuerint. hinc etiam consequens praeceptum, quod est: non moechaberis, ita uiolatis, ut hoc maxime in coniugio detestemini, quod filii procreantur, ac sic auditores uestros, dum cauent, ne feminae, quibus miscentur, concipiant, etiam uxorum adulteros faciatis. ducunt enim eas ex lege matrimonii tabulis proclamantibus lege metuentes, ne particulam dei sui sordibus carnis adficiant, ad explendam tantum libidinem feminis inpudica coniunctione miscentur; filios autem inuiti suscipiunt, propter quod solum coniugia copulanda sunt. quomodo ergo non prohibes nubere, quod de te tanto ante praedixit apostolus, quando id conaris auferre de nuptiis, unde sunt nuptiae ? quo ablato mariti erunt turpiter amatores, meretrices uxores, thalami fornices, soceri lenones. ac per hoc etiam illud praeceptum, quod est: non occides, ex'eiusdem erroris peruersitate non
Abbreviated transcription (Latin):
Quomͦ tibi non sit aduersũ t̾ciũ
preceptũ de sabbati requie: quȩ
tot fignientoꝵ illusionib inqui¬
eta anima uentilaris: Hȩc tria p̃¬
cepta quomͦ ꝑtineant ad dilecti¬
onẽ dĩ: quando capies quando
sapies quando amabis . Immode¬
rata es ⁊ feda ⁊ contentiosa. Timu
tuũ. turpasti decorẽ tuum. tur¬
basti ordinẽ tuũ : talis apud te
fui. noui te. Quo pacto ergo te
nunc doceã hȩc tria p̃cepta ad
dilectionẽ dĩ ꝑtinere: ex quo ⁊
ꝑquẽ ⁊ in quo sunt omia: Un¬
de hoc intelligis. quando nec il¬
la septẽ quȩ ad dilectionẽ ꝓximi
ꝑtine it. qua humane uitę si cietas
iersitate nosse atq obseruare ꝑmit¬
teris: in quib mandatũ pͥmũ ẽ. hono¬
ia patrẽ tuũ ⁊ matrẽ tuam᷑. Quod
⁊ paulus cõmemorat. mandatum pͥ¬
inũ in reꝓmissione: eadẽ atq itidẽ
etiam ipse precipiens. Tu aut docꝰ¬
trina demoniaca didicisti. mimi¬
cos deputare parontes tuos. quod

Expanded text:
quomodo tibi non sit aduersum tertium quomodo tibi non sit aduersum tertium praeceptum de sabbati requie, quae tot figmentorum inlusionibus inquieta anima uentilaris? haec tria praecepta quomodo pertineant ad dilectionem dei, quando capies, quando sapies, quando amabis ? inmoderata es et foeda et contentiosa: tumuituum, turpasti decorem tuum, turbasti ordinem tuum. talis apud te fui, noui te. quo pacto ergo te nunc doceam haec tria praecepta ad dilectionem dei pertinere, ex quo et per quem et in quo sunt omnia? unde hoc intellegis, quando nec illa septem, quae ad dilectionem proximi pertinent, qua humanae uitae societas uersitate nosse atque obseruare permitteris? in quibus mandatum primum est: honora patrem tuum et matrem tuam, quod et Paulus commemorat mandatum primum in repromissione eadem atque itidem etiam ipse praecipiens. tu autem doctrina daemonica didicisti inimicos deputare parentes tuos, quod
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ferentẽ humeris. ⁊ eum genufixo
brachiis utrisq secus fulcientem:
hec ⁊ alia mille portenta tu facie
ad faciem uidisti: an hȩc tibi doctri¬
la demonioꝵ mendaciloquoꝵ ꝑ
ora deceptoꝵ cantat et nescis: Ue
tibi infelix. Eoce quib fantasmatib
constupraris. ecce quas uanitates pro
ueritate lambis. ⁊ serpentinis pocu¬
lis ebria de dipticeo lapideo audes
nsultare inatronali uerecundiȩ
coniugis uincifilii di. quia illa iã
non sub pedagogo legis sed sub ma¬
gisterio grẽ. nec suꝑba oꝑib nec
fracta terrorib uiuit ex fide & spe
& caritate. facta isrł in quo dolus
non ẽ. & audiens quod ibi script̃u ẽ
dñs d̾s tius d̾s imus ẽ: quod tuñ
audiens in tam multos factos dos
fornicationẽ tuam diffudisti. Q ͦ¬
cipies in uanũ nomen dñi dĩ tui:
qui ꝓpt̾ carnales a carnali uanita¬
te mundandos.etiã carneis ocłis
uerus inueritate carnis exortus
est. in fallatie uanitate posusti:

Expanded text:
dum ferentem humeris, et eum genu flexo dum ferentem humeris, et eum genu flexo brachiis utrimque secus fulcientem? haec et alia mille portenta tu facie ad faciem uidisti, an haec tibi doctrina daemoniorum mendaciloquorum per ora deceptorum cantat et nescis? uae tibi, infelix! ecce, quibus phantasmatis constupraris, ecce, quas uanitates pro ueritate lambis et serpentinis poculis ebria de diptychio lapideo audes insultare matronali uerecundiae coniugis unici filii dei, quia illa iam non sub paedagogio legis, sed sub magisterio gratiae nec superba operibus nec fracta terroribus uiuit ex fide et spe et caritate, facta Israhel, in quo dolus non est, et audiens, quod ibi scriptum est: dominus deus tuus, deus unus est: quod tu non audiens in tam multos. fictos deos fornicationem tuam diffudisti. Quot: non accipies in uanum nomen domini dei tui, tum, qui propter carnales a carnali uanitate mundandos etiam carneis oculis uerus in ueritate carnis exortus est, in fallaciae uanitate posuisti ?
Abbreviated transcription (Latin):
autem uenerit quod ꝑfectum ẽ. qđ
ex parte est auferetur: ⁊ uidemꝰ nc̃ ꝑ
speculũ in enigniate. tunc aut̃ facie
ad faciensꝰ. Ut scilicet apls paulus
ex parte scierit ⁊ ex parte ꝓphauerit.
ꝑspeculũ ⁊ in enigmate: uidens qͦd
totũ auferendum ẽ. ueniente ma¬
nicheo ⁊ afferente quod ꝑfectũ est.
ubi facie ad faciẽ uideatur. O lasciua
immunda sine fronte adhuc ista gar¬
ris: adhuc pascis uentos. adhuc am¬
plecteris ydola cordis tui. Ita ne fa-¬
cie ad faciem tu uidisti regnantem
regẽ sceptrigerũ. floreis coronisem-¬
ctum. ⁊ deoꝵ agmina ⁊ splenditenen¬
tem magnũ. sex uultꝰ ⁊ ora ferentẽ.
micantẽq lumine. ⁊ alterũ regem
honoris angłoꝵ exercitib circunda¬
tũ. ⁊ alterum ad amantẽ hercam
belligerũ dextra hastã tenentẽ. ⁊ si¬
instra clipeũ. ⁊ alterũ glorosum re-¬
gem tres rotas implentẽ ignis aquȩ
nuenti: ⁊ maximũ athlantẽ mun¬

Expanded text:
autem venerit quod perfectum est, quod autem venerit quod perfectum est, quod ex parte est, auferetur; et, Videmus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem? ut scilicet apostolus Paulus ex parte scierit, et ex parte prophetauerit, per speculum et in aenigmate uidens, quod totum auferendum est ueniente Manichaeo et adferente quod perfectum est, ubi facie ad faciem ueritas uideatur. o lasciua, inmunda, sine fronte adhuc ista garris, adhuc pascis uentos, adhuc amplecteris idola cordis tui! itane tu facie ad faciem uidisti regnantem regem sceptrigerum floreis coronis cinctum et deorum agmina et splenditenentem magnum, sex uultus et ora ferentem micantemque lumine, et alterum regem honoris angelorum exercitibus circumdatum; et alterum adamantem heroam belligerum dextra hastam tenentem et sinistra clipeum; et alterum gloriosum regem tres rotas inpellentem, ignis, aquae et uenti; et maximum Atlantem mun
Abbreviated transcription (Latin):
ac disputationib euidenti luce pli¬
tis. nullo se occultaret eniginate.
Addis eam p̃sumptionis huiꝰ causã.
quod uidelicet antiqui. ut figuris
huiusmodi uel uiderent uel age¬
rent uel dicerent. sciebant istum
postea uenturũ ꝑ quẽ cuncta mani¬
festarent᷑: iste autẽ qui sciret post
se neminẽ affuturũ. sententias su¬
as nullis allegoricis ambagibꝰ texe¬
rit. Quid gͦ facit affectus tuus desi¬
deriis carnalib sordidus: in campis
⁊ montib nemorosis ⁊ coronis flo¬
reis. ⁊ scatentib aromatib Si non
sunt eniginata rationis: fantasma
ta sunt cogitationis aut uecordia
furoris. Si uͦ enigmata ẽẽ dicinitut:
cur non fugis adulterũ aꝑtam ui¬
ritatẽ ut illiciat ꝓmittentẽ. ⁊ fabi¬
losa fallatia quos illexerit illuden¬
tem᷑ Nonne ministri eiꝰ ⁊ ipsi mise¬
ritalib uanitatib uenenati in
hamo suo solent hanc escãde pal¬
lo apło ponere. ubi ait. ex parte

Expanded text:
ac disputationibus euidenti luce prolaac disputationibus euidenti luce prolatis nullo se occultaret aenigmate. addis eam praesumptionis huius causam, quod uidelicet antiqui, ut figuras huiusmodi uel uiderent uel agerent uel dicerent, sciebant istum postea uenturum, per quem cuncta manifestarentur, iste autem, qui sciret post se neminem adfuturum, sententias suas nullis allegoricis ambagibus texeret. quid ergo facit adfectus tuus desideriis carnalibus sordidus in campis et montibus nemorosis et coronis floreis et scatentibus aromatis? si non sunt aenigmata rationis, ta sunt cogitationis, aut vecordia furoris. Si vero aenigmata esse dicuntur, cur non fugis adulterum, apertam veritatem, ut illiciat, promittentem, et fabulosa fallacia quos illexerit illudentem? Nonne ministri ejus, et ipsi miseri talibus vanitatibus venenati, in hamo suo solent hanc escam de Paulo apostolo ponere, ubi ait: Ex parte