comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xpipdicat᷑ ecclesia qr ipsa caro
xp̃icaput etclesiae est. Quir¬
quis lbinscandali ⁊at᷑ in ipsa
ecolesia et carno xp̃i aluna
non ufitur. Qui quir scanda¬
li ⁊atus ñ fuerit inueritate illa
in commutabili : et in contami
cora: sed in illo sole dequodi¬
cunt impii infine. Quid nob̵
ꝓfuit suꝑbia et diuiciarum
iactacia quid coniulit nobis.
transier omiã łamquã um¬
bra. & cũ istadixirsent:
ergo inquiunt errauimur
auia ueritatis. & iusticiȩ
lum̃ ñ luxit nobir & solnon¬
ẽ ortus nobis. Numquid
ñ istesol omnib: impiis orit᷑ i
Illo instituente de quodictũ ẽ.
qui facit solẽ suũ oriri suꝑbo
nos et malos : Ergo alium
solem feci dr̃ : quioritr sup
bonor & malor : istũ quẽ uide
et bomiet mali : alius ẽ. a ut̃
ille sol non factur sed genit:
ꝑquẽ facta s̃ omĩa ubi est in¬
tellegentia in commutabilis
ueritatir. Deipsodicunt
impii: & solñortus ẽ nobis
ius quis in ipsa sapientia ñ
Omis aut̃ homo quã uisiã credide¬

Expanded text:
dicatur Ecclesia, quia ipsa caro Christi caput Ecclesiae est. Quisquis ibi non scandalizatur, in ipsa Ecclesia et carne Christri, a luna non uritur. Quisquis scandalizatus non fuerit in veritate illa incommutabili et incontaminabili, cora; sed illo sole de quo dicunt impii in fine, «Quid nobis profuit superbia? et divitiarum jactatio quid contulit nobis? Transierunt omnia tanquam umbra.» Et cum inquiunt, «erravimus a via veritatis et justitiae lumen non luxit nobis, et sol non ortus est nobis» . Numquid non iste sol omnibus impiis oritur, illo instituente de quo dictum est: «Qui facit solem suum oriri super bonos et malos» ? Ergo alium solem fecit Deus, qui oritur super bonos et malos, istum quem vident et boni et mali; alius est autem ille sol, non factus, sed genitus, per quem facta sunt omnia, ubi est intelligentia incommutabilis veritatis: de ipso dicunt impii, «Et sol non ortus est nobis». Quisquis in ipsa sapientia nonOmnis autem homo quamvis jam credide
Abbreviated transcription (Latin):
tura & iter acdificandam
xpugnata ẽ. onĩ illa ciuitar.
et factus ẽ. transitur inbabi¬
loniã populi captiuitati.
& dictaẽ. ista inscripturis tranr¬
migratio inbabiloniã. Et ꝓ¬
phetauit hieremiar. post sep¬
tuaginta annor captiuitatir
aedificar iporse illã ciuita¬
tẽ quae des tructa erat adebel¬
lantib Forteait aliquir hoc
uidebat dauid inspũruiturã
ciuitatẽ hierus alem adebellan¬
tib: et lterũ posse post septua¬
ginta annor aedificari. Et ideo
dix̃ hier usalẽ quae aedificat᷑ ut
ciuitar: Noliergo putarr illã
ciuitatẽ eẽ. dic tã quae constat

Expanded text:
turam, et iterum aedificandam. Expugnata est enim illa civitas, et factus est transitus in Babyloniam populi captivati, et dicta est ista in Scripturis, transmigratio in Babyloniam. Et prophetavit Jeremias, post septuaginta annos captivitatis aedificari posse illam civitatem quae destructa erat a debellantibus . Forte ait aliquis: Hoc videbat David in spiritu, ruituram civitatem Jerusalem a debellantibus, et iterum posse post septuaginta annos aedificari; et ideo dixit, «Jerusalem quae aedificatur ut civitas:» noli ergo putare illam civitatem esse dictam quae cons
Abbreviated transcription (Latin):
miper suꝑbiae & mañ peccator
operant᷑ iniquitait̃ expulsi sunt
nec potuer̃ stare. Siergo illin
potuer stare quia suꝑbi fuerunt : hni¬
milit̃ ascende uĩdcas. St ante setant
pedes nri in atriis lierusalem
Cogita qualir ibi futurursis e quen¬
uis adhuc in uiais. hoctibi pone inte
culos quasi il istes qr asi iã int̃an¬
gelos indeficiens gaudeas t futꝰ
ime qđ dictũest Brati quihabi¬

Expanded text:
iae, et manus peccatorum operantur iniquitatem; expulsi sunt, non potuerunt stare» . Si ergo illi non potuerunt stare, quia superbi fuerunt; humiliter ascende, ut dicas, «Stantes erant pedes nostri in atriis Jerusalem.» Cogita qualis ibi futurus sis; et quamvis adhuc in via sis, hoc tibi pone ante oculos, quasi ibi stes, quasi jam inter Angelos indeficiens gaudeas, et fiat in te quod dictum est, «Beati qui habi
Abbreviated transcription (Latin):
rientẽ ł & ille: Cum uniex
minimir meir fecistis. mihi
sicistis. Ergoquidẽ fr̃r illi
iudicabt̃ dequib dictũ est
ut fiant amici demã mona
iniquitatir ut & ipsi in¬
quit recipiant uos in aet̾na
tabnacula. Scĩ sedebt̃ cum
dño adtendere qui fecerunt
misericordiam: & ad sumet
illor separator indexteram
inregnũ caelorum. & ipsa
ẽ. pax hierus alem que ẽ pax
hierusalem : ut operamiseri¬
cordiae cor poralia. iungant᷑
operib p̃dicationir spiritalib:
& fiat paxdando & accipien¬
do: Ait cñi apostolus. quira¬
tionẽ dati & accepti dixiter̃.
istas elimosinar. Aitergo:
sinos uobis spaliu seminaui¬
mus magnũẽ. siurã carna¬
lia m&amur: et de ipsa re
ait alio loco. Quimultũ non
habund auit & qui modicũ
non defuit illi. Quare
qui multũ ñ abundauit: qr qđ
plus habebat dedit indigenti.
& quidẽ qui modicũ ñ defuit illi:
qr accepit ab illo qui abunda¬
uit. ut fiat inquit acqualitas.

Expanded text:
ille: «Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis» . Ergo quid est, fratres? Illi judicabunt de quibus dictum est ut fiant amici de mammona iniquitatis; «ut et ipsi,» inquit, «recipiant vos in aeterna tabernacula» . Sancti sedebunt cum Domino attendere qui fecerunt misericordiam, et assument illos separatos in dexteram in regnum coelorum: et ipsa est pax Jerusalem. Quae est pax Jerusalem? Ut opera misericordiae corporalia jungantur operibus praedicationis spiritualibus, et fiat pax dando et accipiendo. Ait enim Apostolus, qui rationem dati et accepti dixit esse istas eleemosynas ; ait ergo, «Si nos vobis spiritualia seminavimus, magnum est si vestra carnalia metamus» ? Et de ipsa re ait alio loco, «Qui multum, non abundavit; et qui modicum, non defuit illi.» Quare. «Qui multum, non abundavit?» Quia quod plus habebat, dedit indigenti. Et quid est, «Qui modicum, non defuit illi?» Quia accepit ab illo qui abundavit, «ut fiat,» inquit, «aequalitas» .
Abbreviated transcription (Latin):
Dilectio fortirres fr̃s. diloc¬
cio fortisres, Vultis uidere
quã sit fortis dileccio ÷ quir¬
quis ꝑ aliquã necossitatẽ ñ
potuerit implore qđ iub& dr̃
amet illũ qui impl& : et in illo
impl&. Intendat caritar
urã. Verbi gratia. Vxorĩ
haba quã dimit tere ñ pocest.¬
oportas: oportet ut obtẽper
apostolodicenti. Vxoriuir
debitũ reddat : & illigatur⁊
uxori ne que sieris solutionẽ¬
U eniet inm̃tẽ qr melior est
illa uita dequadicit idõ
aposcolur uellẽ om̃s eõ si¬
cut meipsum. Adtendit as
in ipsis impl& qđ in señ po¬
rest: Forus res ẽ dilatio
I psae. uir tus nr̃ã. Quia si
in illa ñ fuerimur. nihilpro¬
dest quicquid aliud habueri¬
mur silingus hominũ loquar
inquit a postolus & angeloꝵ
caritatẽ aut̃ ñ habeam. factur
sũ quasi a eram̃ tũ sonansaut
eymbalum tinnionr: Ad¬
iungit aliud magnũ. quod
sidistr ibuero omne substan¬
tiã meã & sitradidero corpur
ieũ ut ardeã: caritatẽ aũt ñ

Expanded text:
Dilectio fortis res, fratres; dilectio fortis res. Vultis videre quam sit fortis dilectio? Quisquis per aliquam necessitatem non potuerit implere quod jubet Deus, amet illum qui implet, et in illo implet. Intendat Charitas vestra. Verbi gratia, uxorem habet, quam dimittere non potest; oportet ut obtemperet Apostolo dicenti, «Uxori vir debitum reddat;» et, «Alligatus es uxori? ne quaesieris solutionem.» Venit in mentem quia melior est illa vita de qua dicit idem apostolus, «Vellem omnes esse sicut meipsum» . Attendit eos in ipsis implet quod in se non potest. Fortis res est dilectio. Ipsa est virtus nostra; quia si in illa non fuerimus, nihil prodest quidquid aliud habuerimus. «Si linguis hominum loquar,» dicit Apostolus, «et Angelorum, charitatem autem non habeam, factus sum quasi aeramentum sonans, aut cymbalum tinniens.» Adjungit aliud magnum: «Quod si distribuero omnem substantiam meam, et si tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non
Abbreviated transcription (Latin):
caritar: Ilierꝗuin t̃ rogant
uos cogitate quidestis: Iam
etce dictũ ẽ nob̵ indomũ dñi
bimus: Iocundatisumur
certe in his quid ixer̃ nob̶.
indomũ dñi ibimur: Videte
imus sed affestibur. Vido
que urm̃ qualii ẽ erga paupere
scmñ erga indigentẽ fratrẽ qualise
erga indigentẽ mdicũ : Vidare
siuis ceracius nr̃ angusta. quia
in t̃rogare tehabent sedesquȩ
sedebunt in iudiciũ: et debeni
inuenire quȩs̃ ad pacẽhierusał:
Ei quo modo int̃rogant tĩquãs edesdĩ
Ds̃ int̾rogat. Sidm̃ aliquidlat&

Expanded text:
interrogant; vos cogitate quid estis. Jam ecce dictum est nobis, «In domum Domini ibimus.» Jucundati sumus certe in his qui dixerunt nobis, «In domum Domini ibimus.» Videte  pedibus imus, sed affectibus. Videte que vestrum qualis est erga pauperem sanctum, erga indigentem fratrem, qualis est erga indigentem mendicum: videat si viscera ejus non sunt angusta. Quia interrogare te habent sedes quae sedebunt in judicium, et debent invenire quae sunt ad pacem Jerusalem. Et quomodo interrogant? Tanquam sedes D
Abbreviated transcription (Latin):
dat quicetidit: qr diximur
ascendentir hominis uoxẽ
ascendentis ecclesiae. Puta¬
binequo ascendit. quo it quo
erigitur . Illuc arcender t̃
quit tribus. quoa scender̃
tribus. inciuitatẽ cuiuspar¬
t cipacioeiur inidipsũ.
E rgo illuc ascendetꝰ in hierus alem
Homo aut quidercendebat deineru¬
salem in hiericho incidit in latro¬
nes. Non descender &: et non
incider & in latroner. Quia uero

Expanded text:
dat qui cecidit; quia diximus, dat qui cecidit; quia diximus, ascendentis hominis vox est, ascendentis Ecclesiae. Putamusne quo ascendit? quo it? quo erigitur? «Illuc ascenderunt,» inquit, «tribus.» Quo ascenderunt tribus? In civitatem «cujus participatio ejus in idipsum.» Ergo illuc ascenditur, in Jerusalem. Homo autem qui descendebat de Jerusalem in Jericho, incidit in latrones . Non descenderet, et non incider
Abbreviated transcription (Latin):
eunt adorientẽ. Nonergo
stant. ñ r̃ idipsumi Anima
humana nec ipsa stat. Quan¬
tis enĩ mutationib et cogita¬
tionib uariat᷑ quantis uo¬
luptatib inmutat᷑ quantis
cupiditatib: diuerratur aq
distendit᷑ : mens ipsa ho¬
minir quaedicit᷑ rationa¬
bilis. mutabilis est. Nonẽ.
idipsũ. Modo uult. modo
non uult. Modoscit.
modonescit. Modome¬
minit modo obliuircitus
Ergo idipsum nemohab&es
Qui uoluit exse haberei dipsũ
ut quasi ipse si ibi eet idipsũ
lapsusẽ. Cecidit angelur.
et factusẽ diabolus. Propi¬
nauit homini suꝑbiam deiecit
secũ inuidentia eũquis tabat.
Is ti sibi uoluer̃ idipsũ eẽ. sibi
principari sibi dominari
uoluer. noluerunt habere
ciudictũ ẽ : mutabisea & mu¬
tabunt᷑. Tu auc̃ idẽ ipse er.
Lã ergo post tantũ languorem
post tantor morbos difficul¬
tates. labores. redeat animã
humiliata adipsum & sit in il¬
la ciuitate cuĩ participatio
AS CEN DERUN TRIBUS
uaerebamur enĩ quo ascen¬

Expanded text:
eunt ad orientem: non ergo eunt ad orientem: non ergo stant, non sunt idipsum. Anima humana nec ipsa stat. Quantis enim mutationibus et cogitationibus variatur! quantis voluptatibus immutatur! quantis cupiditatibus diverberatur atque discinditur! Mens ipsa hominis, quae dicitur rationalis, mutabilis est, non est idipsum. Modo vult, modo non vult; modo scit, modo nescit; modo meminit, modo obliviscitur: ergo idipsum nemo habet ex se. Qui voluit ex se habere idipsum, ut quasi ipse sibi esset idipsum, lapsus est: cecidit angelus, et factus est diabolus. Propinavit homini superbiam, dejecit secum invidentia eum qui stabat. Isti sibi voluerunt idipsum esse; sibi principari, sibi dominari voluerunt: noluerunt habere cui dictum est, «Mutabis ea, et mutabuntur; tu autem idem ipse es.» Jam ergo post tantum languorem, post tantos morbos, difficultates, labores, redeat anima humiliata ad idipsum: et sit in illa civitate «cujus participatio ascenderunt tribus.» Quaerebamus enim quo ascen
Abbreviated transcription (Latin):
stant.  siergo ibi anni stant et ipsi
anniquis tant uñ annus ẽ. et ipse
un annur quistat . unus dies est.
Q uia ipse unurdier. nec hortũ hab&
nec occasũ. net inchoatur abher¬
t̃no nec excludit᷑ a crastino sed
stat sẽꝑ ille dier : Et quoduis uocas
illũ diem. Siuis annis̃ : siuis diesẽ
Quodcũq cogitauerir stat. Tamen
ipsius stabilitati participat illaci¬
uitas cuĩ partici patioẽ. idipsum
Merito ergo qr illiur stabilitatis fit par¬
ticeps. dicit iste qui illic currit.
S tanter erant peder nr̃i in atrus hie¬
rusalem. Omĩa enĩ ibistant: ubi
nihiltransit. Uisertu ibistare
et ntransire : illuccurre : idipsũ
tates: mutatur ꝓmutationer
locoꝵ actẽ porum. mutatur
ꝑ morboi: et defectus carnaler
ner goinse stat. Corpora
caelestia ñ inse stant. habent
quas dammutationer suas.
& si occultas. certe delocis in loca
mutant᷑ ascend t̃ aboriente
in occidentẽ & rur suscircũ¬

Expanded text:
stant? Si ergo ibi anni stant, et ipsi stant? Si ergo ibi anni stant, et ipsi anni qui stant unus annus est, et ipse unus annus qui stat unus dies est; quia ipse unus dies nec ortum habet nec occasum, nec inchoatur ab hesterno, nec excluditur a crastino, sed stat semper ille dies: et quod vis vocas illum diem; si vis, anni sunt; si vis, dies est; quodcumque cogitaveris, stat tamen: ipsius stabilitatis participat illa civitas «cujus participatio est in idipsum:» merito ergo, quia illius stabilitatis fit particeps, dicit iste qui illuc currit, «Stantes erant pedes nostri in atriis Jerusalem.» Omnia enim ibi stant, ubi nihil transit. Vis et tu ibi stare et non transire? Illuc curre. Idipsum tates, mutatur per mutationes locorum ac temporum, mutatur per morbos et defectus carnales: non ergo in se stat. Corpora coelestia non in se stant: habent quasdam mutationes suas, etsi occultas; certe de locis in loca mutantur, ascendunt ab oriente in occidentem, et rursus circum
Abbreviated transcription (Latin):
perare : qr dixi ego sum quisum &
qui ẽ misit me aduos. Quia tu moo
lustuar & mutabilitate rerũ &
uat ictate mor talitaus hrm anȩ
ꝑcipere nonpotes qđ est idipsum
Ego dercendo qrti nenire non potes:
ego sũ dr̃ abraham : ot dt̃ isa ac: & dĩ
iacob. Insemine ab taham spera.
aliquid ut confirmar i possis adui¬
dendũ quiuenit adte insemine abra hãe
Ergo hoc est idipsum dequodictum est:
Mutabis ea & mutabuntur tuaut̃ idẽ
ipseer: et annitui non deficient.
Ecce idipsũcuius anni ñ deficient.
Frs̃ ñne anninrĩ cotidie deficiunt :
nec stant omnino. Nã & quiue¬
ner̃ : iã non sunt. Et qui futuris̃.
ñdũ sunt. Iaillidefecerunt :
et illide fecturi uenturisunt:
In hocergo ipsounodie fr̃s. ecce
d modo loquimur inmonitoest.
p̃terite horae transierunt. futu¬
raeñdũ uener̃: Et cũ uenerint
& ipsac transibunt: deficiunt
Quis̃ anni quiñ deficiunt nisiqui

Expanded text:
perare, quia dixi, «Ego sum qui sum,» et, «Qui est, misit me ad vos:» quia tu modo fluctuas, et mutabilitate rerum et varietate mortalitatis humanae percipere non potes quod est idipsum. Ego descendo, quia tu venire non potes. «Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob.» In semine Abraham spera aliquid, ut confirmari possis ad videndum qui venit ad te in semine Abrahae. 6. Ergo hoc est idipsum de quo dictum est, «Mutabis» «ea, et mutabuntur; tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient» . Ecce «idipsum,» cujus «anni non deficient.» Fratres, nonne anni nostri quotidie deficiunt, nec stant omnino? Nam et qui venerunt, jam non sunt; et qui futuri sunt, nondum sunt: jam illi defecerunt, et illi defecturi venturi sunt. In hoc ergo ipso uno die, fratres, ecce modo quod loquimur in momento est. Praeteritae horae transierunt, futurae nondum venerunt; et cum venerint, et ipsae transibunt et deficient. Qui sunt anni qui non deficiunt, nisi qui
Abbreviated transcription (Latin):
animã aut̃ ñ poss̃ occidere. Sed
eũtimete qui hab& potestatt̃ lor¬
puset animã occidere In gohen¬
na ignir. Hanc ergo animãtuã
custodia tdñs: necedar ꝑsuasori
malo: necedas ꝓmit tentifalsa
nuedas minanti rẽporalia &
tũu: et exitũtuũ ex hoc usq

Expanded text:
n possunt occidere: sed eum timete, qui habet potestatem corpus et animam occidere in gehenna ignis» . Hanc ergo animam tuam custodiat Dominus, ne cedas persuasori malo, ne cedas promittenti falsa, ne cedas minanti temporalia, etuum et exitum tuum, ex hoc nunc
Abbreviated transcription (Latin):
clesia pp̃t ꝓximũ culigitur.
figurate distũsol: in ecclesiain¬
tellegitur figurate dictalun
Quis quis potest erraro ut aliud
dedõcredat quã oport& non
cturẽ uersutia hereticorun
maximae arrianorum si ab¬
quid minur infilio autrinus
inspũscõ quã in patre credicdn
ecclesiã iuna parte eẽ &
eã cognouerit diffusã tote eris
terrarum : & crediderit eis
cũ euu angeliũ legeietur cũ
ille totu orbem emerit quia
tantũ p̃cium dedit : illo rãqui
in ꝓximo scandalizatus alu¬
nauritur. Quis quis igit᷑
errat in ipsa substanua ueri¬
tatis: a sole utitur. et ꝑdiem
ufitur : qr in ipsa sapientia
errat dequadictũ ẽ. dies dici
eructuat uerbum. Vnde
dicit apostolur. Sp̃a libur
spiritalia conparamur¬
ies diei eructuat uerbum.

Expanded text:
clesia propter proximum diligitur, figurate dictus sol: in Ecclesia, intelligitur figurate dicta luna. Quisquis potest errare, ut aliud de Deo credat quam oportet, noptus est versutia haereticorum, maxime Arianorum. Si aliquid minus in Filio, aut minus in Spiritu sancto quam in Patre credideriEcclesiam in una parte esse, et non eam cognoverit diffusam toto orbe terrarum, et crediderit eis cum Evangelium legeretur; cum ille totum orbem emerit, quia tantum pretium dedit: ille tanquam in proximo scandalizatur; a luna uritur. Quisquis ergo errat in ipsa substantia veritatis, a sole uritur, et per diem uritur; quia in ipsa sapientia errat, de qua dictum est, «Dies diei eructat verbum:» unde dicit et Apostolus, «Spiritualibus spiritualia comparantes. Die
Abbreviated transcription (Latin):
sinis tra sub capite est. quidẽ
nesciat sinis tratua quidfa¬
ciat dexteratua: iđ quando
fac. Nãopur bonũ int̾ra
ppterea fecerir ut t̾renatibi
abundent: scit sinis tratua
quid faciat dex teratua
Miscuisti dexteram sinistrae.
Nolifacere : nisi ꝓpt̃ uitã aet̾nã
Ideofac et securus facier.
uitã istã facis quod facis.
sinistrasola operatur
dextrasola operatur: Si aut
habes intentionẽ aduitã
aet̃nã sed subrẽpit tibi cupi¬
litas uitae temporalirui
adtendar & iã istã quan¬
dofacir opur bonum ut hic
tibi aliquid retribuatur.
misc& se sinistra operib:
psalmur. Dnr tegum̃tũ tuũ
suꝑmanũ dexterae tuae
anũ potestatẽ dicit. Vnde ꝓ¬

Expanded text:
sinistra sub capite est; quid est, sinistra sub capite est; quid est, «Nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua?» Id est, quando fac. Nam si opus bonum in terra propterea feceris, ut terrena tibi abundent; scit sinistra tua quid faciat dextera tua, miscuisti dexteram sinistrae. Noli facere nisi propter vitam aeternam. Ideo fac, et securus facies: vitam istam facis quod facis, sinistra sola operatur; dextera sola operatur: si autem habes intentionem ad vitam aeternam, sed subrepit tibi cupiditas vitae temporalis, ut attendas etiam istam quando facis opus bonum, ut hic tibi aliquid retribuatur, miscet se sinistra operibusPsalmus: «Dominus tegumentum tuum super manum dexterae tuae.» Manum potestatem dicit. Unde p
Abbreviated transcription (Latin):
bi eõ longeuũ. quid ẽ : nisiui
uere inȩternum : Nameẽ
hic longeuũ quidẽ nisiusque
Et multimaledicentes parentib
senescunt in hact̃ra. Multi aũt
obsequentes parentib cito eunt
ad dnm̃. Num quidergo imple¬
t᷑ ut longouus sic scđm hanc uitã :
sed longeuũ ꝓaec̃nitate illa po¬
sitũ est. Longauitaẽ. index
indextera eius.
ae & gloria : idest sufficientia
uitae huius ea quaebona existi¬
mant᷑ ab hominib: sinistra ẽ
Nescioquis uenit et uult tibi ꝑcu¬
tere dexterã ĩdẽ tollere tibi fidẽ
Tu accepisti a lapam indexterã
p̃besinistrã. Idẽ ut illud tol¬
lat qđ tẽporale ẽ : & ñ ea quae
act̃ne haber. Audite paulum
apostolum hec facientẽ. Ho¬
mines ꝑse quobant᷑ in eo quod
christianur erat : ꝑcutit ulla
dextra: ille sin istrã opponebat
Ciuetromanur sum ait. dex¬
trã contem nebant illi : et desi¬
nis traterrebat ille : quia illi
dextrã ẽitimere ñ poterant
Quidergo sid ex tera: plectitur

Expanded text:
longaevum quid est, nisi ibi vivere in aeternum? Nam hic esse longaevum quid est, nisi . Et multi maledicentes parentibus, senescunt in hac terra; multi autem obsequentes parentibus, cito eunt ad Dominum. Numquid ergo impletur, ut longaevus sit secundum hanc vitam? Sed longaevum pro aeternitate illa positum est. Longaevitas est in dextera ejus;  gloria, id est sufficientia vitae hujus, ea quae bona existimantur ab hominibus, sinistra est. Nescio quis venit, et vult tibi percutere dexteram, id est, tollere tibi fidem tuam: tu accepisti alapam in dexteram, praebe sinistram , id est, ut illud tollat quod temporale est, et non ea quae aeterna habes. Audite Paulum apostolum hoc facientem. Homines persequebantur in eo quod christianus erat; percutitur illi dextera, ille sinistram opponebat: «Civis Romanus sum,» ait . Dexteram contemnebant illi, et de sinistra terrebat ille: quia illi dexteram ejus timere non poterant; Quid ergo, si dextera amplectitur,
Abbreviated transcription (Latin):
r s̃ ueniat inm̃tẽ caritatiurẽ
Isiqua forte festiuitas marte¬
rũ et locur aliquirs cĩ nominãt
quo t̃tiodie tur bȩ con fluunt
adcȩlebrandam sollemnitatẽ
llȩ turbae quomodore exsur¬
citant : quomodo sehor tant᷑¬
& dicunt: Eamus : eamur
et querunt quo eamur: et di¬
citur. Adillũ locum: ad scm̃
locum Inuicem sibi locunt᷑
et tã quã incensi singillatim.
faciunt unã flãmã. Et ipsa
una flãma facta exconlocuti¬
one se se accendentiuͬ rapit
illos ad locũ scm̃. & cogita cioscã
scĩficateor. Siergo ad locum
tẽ p̃oralem sic rapit amorsc̃s.
qualis amordeb& eẽ. qui con¬
corder rapit incaclũ : et dicentes
sibi indomum dñi ibimur.
Ergocurramus. Curramur
qr indomũ dñĩ ibimus. Curra¬
mur et ñ fatigemur : qr illuc ꝑ¬
ueniemur ubi ñ lars abimur
Curramur indomũ dñi: iocunde
animanrã in hisquiea nobirdico
Qui enĩ ca nobirdicunt priorer
uider̃ ipsã patriã : delonginquo
lamanter ad posteriorer : in

Expanded text:
res, veniat in mentem Charitati vestrae, si qua forte festivitas martyrum et locus aliquis sanctus nominatur, quo certo die turbae confluant ad celebrandam solemnitatem; illae turbae quomodo se exsuscitant, quomodo se hortantur et dicunt: Eamus, eamus. Et quaerunt, Quo eamus? Et dicitur, Ad illum locum, ad sanctum locum. Invicem sibi loquuntur, et tanquam incensi singillatim faciunt unam flammam: et ipsa una flamma facta ex collocutione sese accendentium rapit illos ad locum sanctum, et cogitatio sancta sanctificat eos. Si ergo ad locum temporalem sic rapit amor sanctus; qualis amor debet esse qui concordes rapit in coelum, et dicentes sibi, «In domum Domini ibimus?» Ergo curramus, curramus, quia in domum Domini ibimus. Curramus, et non fatigemur; quia illuc perveniemus, ubi non lassabimur. Curramus in domum Domini, jucundetur anima nostra in his qui ea nobis dicunt. Qui enim ea nobis dicunt, priores viderunt ipsam patriam, de longinquo clamantes ad posteriores, «In
Abbreviated transcription (Latin):
iđ iste qui arcendit in hoc psal¬
mo. Est enim canticũ graduũ
qđ sopediximus caritati urãe.
qr ñsunt gradur istidescenden¬
tium sed ascendentium: As¬
cendere ergo uult iste. Et quo
uult ascendere nisi ad caelum:
Quid ẽ. incaelo: utrũ ideo uult
ascendere ut sit cũ sole & luna
et stellis. absit: Sed est incelo
act̃nahierus alem ubi sunt ciuer
nr̃ĩ angeli: ab ipsis ciuib: nr̃i :
ꝑ egrinamur int̃ra. In ꝑegri¬
natione sus piramur: inciur¬
tegaudebimur. Inuenimur
aut̃ et socior inista ꝑ egrinati¬
one qui iã uiderunt ipsam
ciuitatẽ : et inuitant nor ut

Expanded text:
id est, iste qui ascendit in hoc psalid est, iste qui ascendit in hoc psalmo: est enim, «Canticum graduum;» quod saepe diximus Charitati vestrae, quia non sunt gradus isti descendentium, sed ascendentium . Ascendere ergo vult iste. Et quo vult ascendere, nisi in coelum? Quid est, in coelum? Utrum ideo vult ascendere, ut sit cum sole et luna et stellis? Absit. Sed est in coelo aeterna Jerusalem, ubi sunt cives nostri Angeli: ab ipsis civibus nostris peregrinamur in terra. In peregrinatione suspiramus; in civitate gaudebimus. Invenimus autem et socios in ista peregrinatione, qui jam viderunt ipsam civitatem, et invitant no
Abbreviated transcription (Latin):
cit mundũ libere ametis. Ob¬
ligata anima amore t̃reno
qr siuis cũ hab& in pennis uo¬
larenon potest. Mundata
uero ab affectibur sordidisñ¬
mis scłi tã quã extensir pennir
et duab alis resolutir ab omni
inpedim̃to iđ duab. p̃ceptir
dilectionis dĩ et dilectionis p¬
ximiuolat. Quo a nisiaddm
ascendens uolando qui ascen¬
ditamando. Quod antequã
pors& gemit int̃ra: siiam in¬
estei uolandi de siderium
Et dicit. Quis dabit mihipon¬
nar sicut columbȩ et uolabo
et requies cam: quo aut̃ uola
uit demediir scandalir ubi
gemebat & iã iste cuius hȩc
uox est quã cõmemoraui
Demedur ergoscandalis a con¬
mixtione maloꝵ hominum
apalea quib grana conmixta
sunt uolare uult: ubi ñ pati¬
atur conꝰiunctionẽ & sotie¬
tatem iniqui alicuius. sed uiuat
in scã societate angelorum
ciuium in et̃na hierus alem
Ideo psalmur iste quẽ hodie sur¬
cepimus tractandũ sãtati ur̃o
ipsã hierusalem desiderat

Expanded text:
cit mundum, libere ametis. Obcit mundum, libere ametis. Obligata quasi viscum habet in pennis, volare non potest; mundata vero ab affectibus et sordidissimis saeculi, tanquam extensis pennis, ex duabus alis resolutis, i duobus praeceptis dilectionis Dei et dilectionis proximi volat. Quo, nisi ad Deum ascendens volando, quia ascendit amando? Quod antequam possit, gemit in terra, si jam inest ei volandi desiderium; et dicit: «Quis dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo, et requiescam» ? Quo autem volabit, nisi de mediis scandalis, ubi gemebat etiam iste cujus haec vox est quam commemoravi? De mediis ergo scandalis, a commixtione malorum hominum, a paleis quibus grana commixta sunt, volare vult, ubi non patiatur conjunctionem et societatem iniqui alicujus, sed vivat in sancta societate Angelorum civium in aeterna JerusalemIdeo psalmus iste, quem hodie suscepimus tractandum Sanctitati vestrae, ipsam Jerusalem desiderat,
Abbreviated transcription (Latin):
lis inconualle plorationir dict
sibreuir psalmus ẽ. longa tamen
tractacio & longus sermo puto
fui in conuiuio ꝓducendo. Nonne
posset hoc uobir fieri : siques uos m¬
litaris inuitar &. et admensam
sine m̃sura bibere cogeret:
liceat nobis hoc facere in ser¬
et satiemini : quẽ ad modum
et dnr pluuia sua tẽporalit̃rã
dignatus ẽ. inrigare . ut cũ ma¬
ior egaudio nos ñsiner& ire
ad locũ martyrum. sicut ext̃no
die ꝓmiseramur. Illienim
martyrer sinelabore hic sunt
mat animã : et a t̃rena concupir¬
centia et peritura sec tanda
periturã uocat. & in imap̃cipi¬
tat atq: in ꝓfunda di morgit:
sic amor scr adsuꝑnaleuat. &
adet̃nain flammat: et ad eaque
ñ transeunt neque moriuntur
excitat animã. et deꝓfundo in¬
fernileuat ad caclum. Hab&
tam̃omĩs amor uimsua : nec po¬
test uacare amor in anima aman¬
ts: necesse ẽ ducat. Sed uir
dorse qualis amorsit : uidequo
ducut Nonergomouemur
ut nihisametir: sed monomur
ne mundũ a metis. ut eũ qui fe¬

Expanded text:
lis in convalle plorationis dicit, Etsi brevis Psalmus est, longa tamen tractatio, et longus sermo. Putafui in convivio producendo. Nonne posset hoc vobis fieri, si quis vos militaris invitaret, et ad mensam sine mensura bibere cogeret? Liceat nobis hoc facere in diet satiemini, quemadmodum et Dominus pluvia sua temporali dignatus est terram irrigare, ut cum majore gaudio nos sineret ire ad locum martyrum, sicut hesterno die promiseramus. Illi enim martyres sine labore hic sunt mat animam, et ad terrena concupiscenda et peritura sectanda perituram vocat, et in ima praecipitat, atque in profunda demergit: sic amor sanctus ad superna levat, et ad aeterna inflammat, et ad ea quae non transeunt neque moriuntur, excitat animam, et de profundo inferni levat ad coelum. Habet tamen omnis amor vim suam, nec potest vacare amor in anima amantis; necesse est ducat. Sed vis nosse qualis amor sit? Vide quo ducat. Non ergo monemus ut nihil ametis; sed monemus ne mundum ametis, ut eum qui fe
Abbreviated transcription (Latin):
uidẽ. mit temanũtuã : Nisi
da potestatẽ : euidentiur audi
frat̃ neforte carnaliseri suad¬
huc cogiterqr mẽbris distini¬
tusẽ dr̃. Audi euidont̃ quo¬
mododicatur manur poter¬
tas. Ait quodã locoscriptu¬
ra. Mors et uita in ma¬
nib: linguae. Nouimus
linguas: frust a qua edam
carnis inore mouent᷑ & per¬
cuciendo palatum & dentes.
uisungunt sonos quib
lo quimur. Ostendantur
mili mani linguae. Lingua
ergon hab& manus : sedi a¬
b& manur: Quaes̃ maiur
linguie ÷ potestas linguae
udẽ mors & uita in manib:
linguae. exorciuo iustificaberir:
et exorctuo condempnaberir
igo simañ potestar : quidẽ manur
dixterae ÷ nihil arbitror intel¬
legi congruentiur. nisi ut intelle¬
gam manũ dexterae: petestatẽ
quãtibi dediidĩ : Vt siuelis ad

Expanded text:
uid est, «Mitte manum tuam,» nisi, da potestatem? Evidentius audi, frater, ne forte carnali sensu adhuc cogites quia membris distinctus est Deus; audi evidenter quomodo dicatur manus potestas. Ait quodam loco Scriptura: «Mors et vita in manibus linguae» . Novimus linguas frustra quaedam carnis; in ore moventur, et percutiendo palatum et dentes, distinguunt sonos quibus loquimur: ostendantur mihi manus linguae. Lingua ergo non habet manus, et habet manus. Quae sunt manus linguae? Potestas linguae. Quid est, «Mors et vita in manibus linguae? Ex ore tuo justificaberis, et ex ore tuo condemnaberis» . Ergo si manus potestas, quid est manus dexterae? Nihil arbitror intelligi congruentius, nisi ut intelligamus manum dexterae, potestatem quam tibi dedit Deus, ut si velis, d
Abbreviated transcription (Latin):
filuboni addexterã: quib dicet᷑:
L enite bone dictipatris mei ꝑcipite
regnũ qđ uobparatũ ẽ. abor igi¬
tatẽ accopisti. Quã potestatẽ.
dequadicit iohannir. Dedit
eis potestatẽ filior dĩf.ori
iide accepisti hanc potestatem.
credentib: in quit in nominee.
Siergo credir ipsa tibi potostar
data est ut sis inĩ filiordi ceuã¬
inifiliosdi: Hoc est addextera
ꝑtinero. Ergo fidestua manur
dexteraetuae iđ potestar quae
tibidata est ut sis inefilios dĩ
manur dexteraetuae. Siquid
ual& ipsa potestar quã accepithor
nisidnĩs ꝓtegar: etee credidit
iam ambulat infide. infirmus est q
mnĩ carnaler corruptioner : in t̃sugges¬

Expanded text:
ni ad dexteram, quibus dicetur: «Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origitatem accepisti. Quam potestatem? De qua dicit Joannes, «Dedit eis potestatem filios Dei fieri.» Unde accepisti hanc potestatem? «Credentibus,» inquit, «in nomine ejus» . Si ergo credis, ipsa tibi potestas data est, ut sis inter filios Defilios Dei, hoc est ad dexteram pertinere. Ergo fides tua, manus dexterae tuae; id est, potestas quae tibi data est, ut sis inter filios Dei, manus est dexterae tuae. Sed quid valet ipsa potestas quam accepit homo, nisi Dominus protegat? Ecce credidit, jam ambulat in fide: infirmus est, inter carnales corruptiones, inter sugges
Abbreviated transcription (Latin):
ot nouit qui infornace noncrepent.
Illi noncrepant: quin habent uentũ
suꝑbiae. Humilitas ergocus todit
in omni tẽptatione: qr a conuallo
plorationis ascendimꝰ cantanter
canticũ rot Et custo di dñs
introitũ ut salui intremi. sana¬

Expanded text:
et novit qui in fornace non crepent. Illi non crepant, qui non habent ventum superbiae. Humilitas ergo custodit in omni tentatione: quia a convalle plorationis ascendimus cantantes Canticum graduum; et custodit Dominus introitu
Abbreviated transcription (Latin):
ursii int̃filiosdĩ. Vae homini : nisi
& ipsius fidem cdñs ꝓtegat. Idest
ut ñ teꝑmittat temptari supraquã
potes ferre: sicut dicit apostolur.
F idelisdr̃ quiñ uos ꝑmit iet tempta¬
risupraquã potestis ferre. Ille
er goquinsinit temptari supra quã¬

Expanded text:
sit inter filios Dei? Vae homini illi, nisi et ipsius fidem Dominus protegat: id est, ut non te permittat tentari supra quam potes ferre; sicut dicit Apostolus, «Fidelis Deus, qui non vos permittet tentari supra quam potestis ferre» . Ille ergo qui
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ poralibur et erit sinistra
sub capite tuo. &rec tedex¬
tera eius conplectetur te
Audi hoc ipsum expone in pro¬
uerbir: quidẽ sinistra ipsa
quidẽ dextra: cum de sapien¬
tia dicerot. Longitudo inquit
dierũ et anniuitae index
Hoc eñiꝓpriomodo dicit scrip¬
tura. longum qđ ae t̃num est
amquid quid finẽ habet bre¬
ue est: Alio loco. Longitudi¬
ne quid dierũ repleboeum
t nũ quid alit̃ ꝓmagno diceret᷑
honorapatrem tuum et matrẽ
tuã ut longeussis suꝑ terram:
suꝑ quã enĩ terrã. Nisi dequa
dicit. Sper mea er tuportio

Expanded text:
temporalibus; et erit sinistra temporalibus; et erit sinistra sub capite tuo, et recte dextera ejus complectetur te. 10. Audi hoc ipsum exponi in Proverbiis, quid est sinistra ipsa, quid est dextera: cum de Sapientia diceret, «Longitudo,» inquit, «dierum et anni vitae in dexHoc enim proprio modo dicit Scriptura longum, quod aeternum est: nam quidquid finem habet, breve est. Alio loco: «Longitudine,» inquit, «dierum replebo eum.» . Et numquid aliter pro magno diceretur, «Honora patrem tuum et matrem tuam, ut longaevus sis super terram» ? Super quam enim terram, nisi de qua dici
Abbreviated transcription (Latin):
pietatis et carĩtatir.
q uid ait÷ s̃ inistraoius sub
capitemeo: et dex teraeiur
complec tetͥme. Quid auĩ:
qis ur suerat dextera. deor¬
susinistra & sic conplecta¬
lutur sponsur sponsam
sub poneni sinistramad
consolationẽ. inponenide¬
tram ad ꝓiectionẽ. Sinis¬
tra in quid eius sub capite
meo. dr̃ illadat. ideoi sin is¬
traeius qr omia ista tempo¬
ralia dr̃dat. Quauanist̃.
quã impii. qui ab idolis ade¬
monibur ista p& unt. quã
multi adȩmonibur istape¬
tunt. et ñ illa habent. et
rur surqui illa ñ petunt a
demonibur: habent ea. sed
nadȩmonib: ista dantur.
tem multi petunt adõ et ñ ha¬
bent. Nouit illae dispensa¬
resinistra quiuocat ad dex¬
teram. Ergosiẽ sinistra
sit sinistra sed subcapite sit
upra illa sit caput tuum. idẽ.
supra illam sit fider tua ubi
habitat xp̃s. Nolitẽ pora¬
lia p̃ponere fidei tuae et nerit
sinistra suꝑ caput tuũ. Sed omĩa
tẽ poralia subde fideituae
et fide tuã p̃pone omnibur

Expanded text:
. Quid ait? «Sinistra ejus sub capite meo, et dextera ejus complectetur me» . Quid autem, quia sursum erat dextera, deorsum sinistra, et sic complectebatur sponsus sponsam, supponens sinistram ad consolationem, imponens dexteram ad protectionem? «Sinistra,» inquit, «ejus sub capite meo.» Deus illam dat: ideo sinistra ejus, quia omnia ista temporalia Deus dat. Quam vani sunt, quam impii, qui ab idolis, a daemonibus ista petunt! Quam multi a daemonibus ista petunt, et non illa habent? et rursus, qui illa non petunt a daemonibus, habent ea; sed non a daemonibus ista dantur. Item multi petunt a Deo, et non habent. Novit enim ille dispensare sinistram, qui vocat ad dexteram. Ergo si est sinistra, sit sinistra; sed sub capite sit: supra illam sit caput tuum, id est, supra illam sit fides tua, ubi habitat Christus. Noli temporalia praeponere fidei tuae; et non erit sinistra super caput tuum: sed omnia temporalia subde fidei tuae, et fidem tuam praepone omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
nunc : in hoc tempore : Nam
post transacta tribulationẽ
manifostum ẽ qr benedictune¬
dnĩ uo cabimus : et dictum est:
Beati quib abirant indomotua
quitunc benedicturi sunt sine
defast u. hi incipiunt bene¬
dicer ednm̃ : hinc intribulatio¬
nibur incẽptationib: inmoler¬
tur: intaduersi tater sȩculi
in t̃insidias inimici : int̃fraudes
otim petur diabol hoc ost
soueratir : qr dictum ẽ dequoda
quiar changelur fuit & inueritato
ñ stotit. Et dicium ẽ deami co spons
Amicus aut̃ sponsi: stat& audic
cũ : et gaudio gaud& ꝓpt̃ uocẽ sponsi

Expanded text:
nunc?» In hoc tempore. Nam nunc?» In hoc tempore. Nam post transactas tribulationes, manifestum est quia benedictioini vacabimus, ut dictum est: «Bea. Qui tunc benedicturi sunt sine defectu, hic incipiunt benedicere Dominum; hic in tribulationibus, in tentationibus, in molestiis, inter adversitates saeculi, inter insidias inimici, inter fraudes et impetus diaboli. Hoc est,erseveratis. Quia dictum est de quodam, qui archangelus fuit, «Et in veritate non stetit» : et dictum est de amico sponsi, «Amicus autem sponsi stat, et audit eum, et gaudio gaudet propter vocem sponsi
Abbreviated transcription (Latin):
ECCE NUNC DENEDICIT EDNm̃
ouis SERuidiũ: Quistatis
INDOMODN INATRIIS
DO MUS DĨ NOSTRI
Quare ad didic inatrur
Atr iãm pliora spaciadom
intellegunt᷑. Quistat inatrur.
non angustatur ñ p̃mitur
Quomo do delectatur: In lauitudine
mane & poterdiligere in imicũ
tuũ qr ñ ea diligis ubi ab inimico
angustias patier is. Quomodo
intellegor qrstare inatrur
sta incaritate. et stas in atrus.
Incaritate : latitudo est: In
odio angustuc. Audiapoftolũ
ira & indignatio. tribulatio
& angustice in omnianima
hominis operantirmalum
Delattudine aut̃ caritatir
quiddicit: quõ caritardĩ dif¬
diffusionẽ : intellege latitu¬
dinẽ. Vbi audir latitudinẽ
inullege a trucdnĩ : et habebis
uerambone dictionẽ dñi.
quando non maledicis inimicis.
Allo quit᷑ onĩs ps. cos quipati¬
unt᷑ tribulationẽ. uegloriont᷑
intribulationib et dicit cis.
Eccenunc benedicite dnm̃

Expanded text:
Ecce nunc benedicite Dominum, Ecce nunc benedicite Dominum, omnes servi Domini, qui statis in domo Domini, in atriis domus Dei nostri.» Quare addidit, «in atriis?» Atria ampliora spatia domus intelliguntur. Qui stat in atriis, non angustatur, non premitur; quodam modo dilatatur. In latitudine mane, et potes diligere inimicum tuum; quia non ea diligis, ubi ab inimico angustias patiaris. Quomodo intelligeris stare in atriis? Sta in charitate, et stas in atriis. In charitate latitudo est, in odio angustia. Audi Apostolum: «Ira et indignatio, tribulatio et angustia in omnem animam hominis operantis malum» . De latitudine autem charitatis quid dicit? «Quoniam charitas Dei difdiffusionem, intellige latitudinem; ubi audis latitudinem, intellige atria Domini; et habebis veram benedictionem Domini, quando non maledicis inimicis. Alloquitur enim Spiritus eos qui patiuntur tribulationem, ut glorientur in tribulationibus; et dicit eis, «Ecce nunc benedicite Dominum,
Abbreviated transcription (Latin):
bimandauit : infratrib:
qui habitant concorditer: Namin
dircordiañ bene dicir dnm̃ sine
causa dicis. quia linguatua sonat
benedictionẽ dnĩ. sicor de non sones
orebenedicis : et corde meledicir:
Ore suo benedicobant et corde suo
maledicebant. Numquid uerba
nra sunt significatis quidam: be
nedicir dnm cũorar : et sequerirstatĩ¬
inimicotuo. Hoc ẽ ꝗd audisti ab
ipsodno. diligite in imicos urõs
siaut̃ fauar et diligar in imicum
tuum. et orer ꝓeo ibimandab it
dnsbenedictionẽ suam
IBINABERIS UITÃ IN SAECŨLŨ
dest in &ernũ: Multieni aman tes
Iui ta istã: ma ledi cunt ini micissus:
pro quare : Nisi proistauita
Nisi pro commodis se cularibus
Vbite angustauit inimi cus tuus
ut cogita res maledicere : interra
angustatuses : mi gra: habita inꝙ
lo: Quo modo inqui es habrtom
cȩlo : homo carnemduus : car¬
nededitus: Corde p̃cede : ut
prosequariscorpore : Noli sur¬
ne mote angusta bit in cȩlo:
Etideo benesequit᷑ alius psalmu

Expanded text:
bi mandavit? In fratribusqui habitant concorditer. Nam in discordia non benedicis Dominum. Sine causa dicis quia lingua tua sonat benedictionem Domini, si corde non sones: ore benedicis, et corde maledicis. «Ore suo benedicebant, et corde suo maledicebant» . Numquid verba nostra sunt? Significanedicis Dominum, cum oras; et sequeris iinimico tuo. Hoc est quod audisti ab ipso Domino, «Diligite inimicos vestros?» Si autem facias, et diligas inimicum tuum, et ores pro eo, «ibi mandavit Dominus benedictionem suam;» ibi habebis «vitam in saeculum,» id est in aeternum. Multi enim amantes vitam istam, maledicunt inimicis suis: pro qua re, nisi pro ista vita, nisi pro commodis saecularibus? Ubi te angustavit inimicus tuus, ut cogaris maledicere? In terra angustatus es; migra, habita in coelo. Quomodo, inquies, habito in coelo, homo carne indutus, carni deditus? Corde praecede, quo sequaris corpore. Noli surnemo te angustabit in coelo. Et ideo bene sequitur alius psalmu
Abbreviated transcription (Latin):
quid forte uanur fui qui uolui
iuste uiuere et in nocent̃ int̃homi¬
nesconuersar i: quando scio eor
qui nolunt seruare innocentiã
haber e tantã felicitatem: et iniul¬
tar eiustis ꝑ iniquitater felicere
sed quis illad dixĩtibi in psalmo:
uius nondũ erat restũcor: sicenĩ
cepit ipse psalmur de quomodo
testimoniũ dedimur. Non iste quẽ
consideranidum & tractondumodo
suscepimur sed ubi dictum eso¬
uomodo sciuit dr̃ & sic̃ sc entia
in altissimo. Ece ipsi peccatores
abundonte: in scło obtinueruit diuitiar
ũ quiduane iustificauicormeum
et laui inc̃ in nocentormanur mcas.¬

Expanded text:
quid forte vanus fui, qui volui juste vivere, et innocenter inter homines conversari, quando scio eos qui nolunt servare innocentiam, habere tantam felicitatem, et insultare justis per iniquitatem fei in psalmo? Cujus nondum erat rectum cor. Sic enim coepit iste psalmus de quo modo testimonium dedimus, non iste quem considerandum et tractandum modo suscepimus, sed ubi dictum esuomodo sciuit deus? et si est scientia in altissimo? ecce ipsi peccatores et abundantes in saeculo obtinuerunt diuitias. numquid uano iustificaui cor meum et laui in innocentibus manus meas
Abbreviated transcription (Latin):
Fed quia ipsi monter: nase ꝓteguniꝰ
nec a se ipsis nobis consulunt
ne maledictisimus quispem in
homine ponimus : lam dixeru
leuauqoculos meos in monte
uncdeuenier auxilium mihi
tes douibus item dicit. Suscipi¬
antmonter pacempcpulo etiolles
iustitiã: Monter magnisunt
collerminor es sunc. Monter
ergo uident : collercredun
Iuiuident. pacẽ susceper̃ et ac̃ tu¬
ler adeos qui credunc. Quicnĩ
credunt suscipiunt iusticiã.
qr iustus ex fide uiuit Angeli
uident: anndntiant qđ uidenit
& credimusnor: Io hanno rille

Expanded text:
Sed quia ipsi montes non a se proteguntur, Sed quia ipsi montes non a se proteguntur, nec a seipsis nobis consulunt, ne maledicti simus qui spem in homine ponimus ; jam dixerat, «Levavi oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi;tes de quibus item dicit: «Suscipiant montes pacem populo tuo, et colles justitiam» . Montes magni sunt, et colles minores sunt. Montes ergo vident, colles credunt: qui vident, pacem susceperunt et attulerunt ad cos qui credunt. Qui enim credunt, suscipiunt justitiam; quia justus ex fide vivit . Angeli vident, annuntiant quod vident, et credimus nos. Joann
Abbreviated transcription (Latin):
Alur̃ et gomontes amabiles mon¬
tes excelsi p̃dicatores ueruatir :
S iueangeli siue a postoli siue ꝓphe¬
te: ipsis incircutuhierus alem
Ambiunt illã et quasimurũ illifa¬
ciunt: Dehis montib amabilibur
et delectabilibus assiduae scriptu¬
raloquit᷑. Aduertitecũ audistir
uł legistir. pluribur locir inue¬
nitis monter delectabiles : quam¬
qua  nos possumus cõmemorare
Verumtam̃ quantũ dnr̃ suggerit
delastatnor dehirmontibur mubr
dicere et diuina testimonia de
leter issus ocurrerunt nobii.
psir̃ monter qui in luminant᷑ a dõ
et primitus iulaminant᷑ ut ablp¬
sis lum̃ descendat adualler uel ad
ullos ꝗ ñ tantae s̃ altitudinar
quanti sunt monter Ipsisunt ꝑ¬
quos nob̵ p̃rogat᷑ criptura siue in
ꝓph&a siue inapostolis : siue in
euangelio: lpsis̃ monter dequib:
cantamus leuauioculor meor
inmonter : undeueniet auxiliũ
mihi: Quia descripturis scĩs
inhacuita rabemus auxiliũ.

Expanded text:
Alii sunt ergo montes amabiles, monAlii sunt ergo montes amabiles, montes excelsi, praedicatores veritatis, sive Angeli, sive Apostoli, sive Prophetae. Ipsi sunt in circuitu Jerusalem; ambiunt illam, et quasi murum illi faciunt. De his montibus amabilibus et delectabilibus assidue Scriptura loquitur. Advertite cum auditis vel legitis; pluribus locis invenitis montes delectabiles, quam nos possumus commemorare. Verumtamen quantum Dominus suggerit, delectat nos de his montibus multa dicere; et divina testimonia de Litteris sanctis occurrerunt nobis. Ipsi sunt montes qui illuminantur a Deo: et primitus illuminantur, ut ab ipsis lumen descendat ad valles, vel ad colles; quia non tantae sunt altitudinis, quantos nobis praerogatur Scriptura, sive in prophetia, sive in Apostolis, sive in Evangelio. Ipsi sunt montes de quibus cantamus, «Levavi oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi;» quia de Scripturis sanctis in hac vita habemus auxilium.
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i in airiis hierus alem
icui audistis bipsalmocanti qͥuoꝵ
graduum superiore. lam trac¬
tis cuisuspirat ille qui cantabat.
Hierus alem quac edisicatur utci¬
uitas. cuius participatio eiur
Inidipsum. Quiergo i bihabitant
n moueb unt᷑ mnaetnũ. Qui a ut̃
habitar unt inistahier us alem
motis unt. primo corde. postea
exilio. Quando motis̃ corde
& ceciderunt : Tunc regeni ipsiu
suꝑne hier usaleri cruufixert
amspiritalit̃ foriserant etipsu
regem foras exludebant: łio¬
cerunt enĩ illũ extraciui tu tr̃ suã
et foras crucifixerunt: Et ipse
eiecit illos extraciuitatẽ suam
iđ a et̃ nã herus alem matrom
omniũ nri quia est in caelis.
Iuolis e. ista hierusalem: breuit̃
describit cam. MONITS IN
CIR CUI EU TIUS
agnũ aliquid eẽ nos in eaciuitate
quã circũ ddoder̃ monter ipsa est
to tafelicitarniũ q habebimus ciui¬
tatẽ quã circ̃ detieruno monter.
Non enĩ ñ nouimur monter aut quid
sirit monter nisitumorer t̃rarũ

Expanded text:
alem,» sicut audistis in psalmo canticorum graduum superiore, jam vobtis; cui suspirabat ille qui cantabat, «Jerusalem quae aedificatur ut civitas; cujus participatio ejus in idipsum» . Qui ergo ibi habitant «non movebuntur in aeternum.» Qui autem habitarunt in ista Jerusalem, moti sunt; primo corde, postea exsilio. Quando moti sunt corde et ceciderunt, tunc Regem ipsius supernae Jerusalem crucifixerunt. Jam spiritualiter foris erant, et ipsum Regem foras excludebant. Ejecerunt enim illum extra civitatem suam, et foris crucifixerunt . Et ipse ejecit illos extra civitatem suam, id est aeternam Jerusalem matrem omnium nostrum, quae est in coelis. 4. Qualis est ista Jerusalebit eam. «Montes in circuitu ejus.» Magnum aliquid, nos esse in ea civitate quam circumdederunt montes? Ipsa est tota felicitas nostra, quia habebimus civitatem quam circumdederunt montes? Num enim non novimus montes? aut quid sunt montes, nisi tumores terrarum?
Abbreviated transcription (Latin):
captifuerint & phadulcedinẽ
offenderiͥnt dm̃ cũ istauita
transibunt. Nã conterctur
muscipula certiestote. Omis
dulcedo uitae istiur p̃sentir
nonerit. impleta sorte locisui
sedopuse non hȩrere. Vt quan¬
do comteret᷑ muscipula tunc
exulter et dicar. Muscipula
contritaẽ & nos erutisumus

Expanded text:
capti fuerint, et per hanc dulcedinem capti fuerint, et per hanc dulcedinem offenderint Deum, cum ista vita transibunt. Nam conteretur muscipula; certi estote: omnis dulcedo vitae istius praesentis non erit, impleta sorte loci sui; sed opus est non haerere, ut quando conteretur muscipula, tunc exsultes et dicas, «Muscipula contrita est, et nos erut
Abbreviated transcription (Latin):
nurtrrer iamforte aliqui
ipiorum intendebant collũ
indulcedinẽ uitae huius dñr
quierat in illir: fecit strepitũ
gehennarum : et erutus c̃par¬
ser demus cipula uenantium
nima nrã sicui passer crutaẽ
demuscipula uenantium. Et
unquid seperit illa murcipula:
muscipulaerat dulcedoui tae
huiur. Illiñ hȩ serunt inmus¬
cipula : et occisisunt. Illir
occis ir : muscipula factaest:
ilamꝰ remansit dulcedouitae
huius ꝑ quã porsint iterum
capi sed illa contritaẽ : Nu¬
quidet parser contritur est
absit. Quia nerat in muscipula
lent addm̃ : triumphent indõ
quia eruti sunt: Qm̃ dns eratin
eis: ne amurcipula caperentur:
quare muscipula contrita est
et nos eruti sumuri usscire
quare. :ADIUTORIŨ NIÑEIN
NOMINE DÑI Qui EECIT Cat¬
LUM ET TERRACO
Iamsiadiutorium hocñee t
ñ quidẽ act̃na maner& musc¬
pula: sedĩ captus eet̃ conte¬
reretͥpasser. Nãuita ista tran¬
situra ẽ.: Et quidulce dine eius

Expanded text:
martyres, jam forte aliqui martyres, jam forte aliqui ipsorum intendebant collum in dulcedinem vitae hujus; Dominus qui erat in illis, fecit strepitum gehennarum, et erutus est passer de muscipula venantium: «Anima nostra sicut passer eruta est de muscipula venantium.» Et quid? semper erit illa muscipula? Muscipula erat dulcedo vitae hujus: illi non haeserunt in muscipula, et occisi sunt; illis occisis muscipula fracta est; jam non remansit dulcedo vitae hujus, per quam possint iterum capi, sed illa contrita est: numquid et passer contritus est? Absit; quia non erat in muscipula:lent ad Deum, triumphent in Deo, quia eruti sunt: quoniam Dominus erat in eis, ne a muscipula caperentur. Quare muscipula contrita est, et nos eruti sumus? Vis scire quare? «Adjutorium nostrum in nomine Domini, qui fecit coelum et terram.» Nam si adjutorium hoc non esset, non quidem aeterna maneret muscipula; sed cum captus esset, contereretur passer. Nam vita ista transitura est; et qui dulcedine ejus