comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
acsimilis ꝑ̧tatis: & ideo non ẽẽdictum in mensurã corporis uel inmensur am
staturȩ sed in mensuram aetatis plenitudinis xp̃i Vlavi. Qualus intel¬
llud etiam qđ ait predistinatos conformes imaginis filiidĩ potest & secundũ
terioremhominẽ intellegi : Vnde nobis alio loco dicit nolite conformar fhuic
sȩculo sed reformaminiinouitate mentis ur̃ȩ: Vbiergo reformamurne con¬
formemur huic scđo ibi conformamur dĩfilio: potest & sic accipi utquẽ ad
modum nobis ille mortalita teltanos illiefficianur in mostalitate conformes :
quod quidem : & adipsam resurrectionẽ corporũ ꝑtine t: Siaut̃ etiam in his
ita & ista confirmatio ñ quantitatis intellegenda est : sed ȩtatissresurgent
Itaque om̃s tam magni corpore quã uelerant uel futurierant ȩtatłiuuena¬
li: Quãuis nihil oberit etiã sierit infantilis uelsenilis corporis forma cbi

Expanded text:
ac senilis aetatis; et ideo non esse dictum in mensuram corporis uel in mensuram ac senilis aetatis; et ideo non esse dictum in mensuram corporis uel in mensuram staturae. sed in mensuram aetatis plenitudinis Christi. CAPUT llud etiam, quod ait praedestinatos conformes imaginis filii Dei. potest et secundum interiorem hominem intellegi unde nobis alio loco dicit: Nolite conformari huic saeculo, sed reformamini in nouitate mentis uestrae; ubi ergo reformamur, ne conformemur huic saeculo, ibi conformamur Dei filio; potest et sic accipi, ut, quem ad modum nobis ille mortalitate, ita nos illi efficiamur inmortalitate conformes; quod quidem et ad ipsam resurrectionem corporum pertinet. Si autem etiam in his ita et ista conformatio non quantitatis intellegenda est, sed aetatis. Resurgent itaque omnes tam magni corpore, quam uel erant uel futuri erant aetate iuuenali; quamuis nihiloberit, etiamsi erit infantilis uel senilis corporis forma, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
paruit ut longissimis fieripossit ȩqualis : Si autem dixerimus ad dominici corpo¬
ris modum etiam quorũq: maiora corporaredigenda: peribit Demultorũ corpo¬
ribus plurimũ cũ ipse nec capillũ periturũ eẽ ꝓmiserat : Restat ergo ut suamre¬
cipiat quis que mensurãquam uelbabuit iniuuentute Etiam si senex sit p
intellegamus dictũ eẽ Idẽ ut illi capiti in populis xp̃ianis accedenteomnium
perfectione membrorũ : ȩtatis eius mensura conpleatur: Autsihoc deresur¬
rection e corporũ dictum est. Si caccipiamus dictum ut nec infra necultra iu¬
uenalem formã resurgant corpora mortuorũ: Sed in eius aetate& robore
usque ad quam xp̃m hic ꝑuenis secognouimus circa .xxx. quippe annos defi¬
nierunt esse etiam sđi huius doctissimi homines iuuentut t̃: quȩcum fuerit
spacio ꝓprio terminata : indeiam hominem in detrim̃ta uergeregr auioris

Expanded text:
paruit, ut longissimis fieri possit aequalis. Si autem dixerimus ad dominici corpoparuit, ut longissimis fieri possit aequalis. Si autem dixerimus ad dominici corporis modum etiam quorumque maiora corpora redigenda, peribit de multorum corporibus plurimum, cum ipse nec capillum periturum esse promiserit. Restat ergo, ut suam recipiat quisque mensuram, quam uel habuit in iuuentute, etiamsi senex est morintellegamus dictum esse, id est. ut illi capiti in populis Christianis accedente omnium perfectione membrorum aetatis eius mensura conpleatur, aut, si hoc de resurrectione corporum dictum est, sic accipiamus dictum, ut nec infra nec ultra iuuenalem formam resurgant corpora mortuorum, sed in eius aetate et robore, usque ad quam Christum hic peruenisse cognouimus circa triginta quippe annos definierunt esse etiam saeculi huius doctissimi homines iuuentutem; quae cum fuerit spatio proprio terminata, inde iam hominem in detrimenta uergere grauioris
Abbreviated transcription (Latin):
eius sedñ eadẽ claritate in lustrant᷑. Vt tanta quanta illa gloria disfam̃t᷑
Cañ quippe sacrarum litterccrũ quẽ diffinitũ ẽe oportebat illa fac̃ubi¬
q recitari & memoriȩ cunctorũ inhererepopulorũ. hec autem ubi cũ¬
que fiuntubi sciuntur uix A tota ipsa ciuitateuel quocũq: cõmanentiũ loco
nã plerũq etiã ibi paucis. simi sciunt ignorantibus ceteris
maxime simagna sitciuitas & quando alibi aliis que narrantur non
tanta ea commendat auctoritas. Ut si ne difficultate uel dubitatio¬
nec redantur quamuis xp̃ianus fidelibus a fidelibus indicentur: CaU¬
AN addomixici corporis mods̃ ocontiũ coortuorũ nequꝵ đ¬
p̃sinea mensura corporis inqua mortuus ẽ resurrexit : Nefas ẽ dice¬
Are cũ resurrectionis omnium tẽpus uenerit accessurã corporieius
eam magnitudin ẽ quã ñ habuit quando in ea discipulis inqua illis erat. Notus ap¬

Expanded text:
eius; sed non eadem claritate inlustrantur, ut tanta quanta illa gloria diffamentur. eius; sed non eadem claritate inlustrantur, ut tanta quanta illa gloria diffamentur. Canon quippe sacrarum litterarum, quem definitum esse oportebat, illa facit ubique recitari et memoriae cunctorum inhaerere populorum; haec autem ubicumque fiunt. ibi sciuntur uix a tota ipsa ciuitate uel quocumque commanentium loco. Nam plerumque etiam ibi paucissimi sciunt ignorantibus ceteris, maxime si magna sit ciuitas; et quando alibi aliisque narrantur, non tanta ea commendat auctoritas. ut sine difficultate uel dubitatione credantur, quamuis Christianis fidelibus a fidelibus indicentur. ad dominici corporis modum omnium mortuorum resurretus in ea mensura corporis, in qua mortuus est, resurrexit, nec fas est dicere, cum resurrectionis omnium tempus uenerit, accessuram corpori eius eam magnitudinem, quam non habuit, quando in ea discipulis, in qua illis erat notus, ap
Abbreviated transcription (Latin):
docredente ñ credit Uerũ hocideo dicunT ut nectunc illamiracula facta fuis¬
unde temporib: eruditis & om̃e qđ fieri ñ potestrespuentib: sineullis miraculis ni¬
mium mirabilit̃ incredibilia credidit mundus anfostecre dibilia fuisse & id eo
incredibilis reiq̃ ñ uidebat᷑ Alia in credibiliaq tam̃ fiebant & uid ebanTt fecer̃
fidẽ aut certe resistacredibilis ut nullis qͥb: ꝑsuaderetur mira cubs indiger&isto¬
rũnimiã redarguit infidelitatẽ hocadrefellendos uanis simos dixerinã facta
ẽẽ multa miraculaq: ad testareNT illiuni grandisa lubriq: miraculo. Quoxp̃s
incelũ cũ carneinquares urrex̃. ascendit negareñ possumus In eis dẽ quippe
dantur nec in populis tam̃nisi credita legerent᷑. Nã etiã nune fidunt iniraco¬
la in eius nominesiue ꝑsa cram̃ta eius siue ꝑorationes uel memorias scõrũ

Expanded text:
do credente non credit. Verum hoc ideo dicunt, ut nec tunc illa miracula facta fuisdo credente non credit. Verum hoc ideo dicunt, ut nec tunc illa miracula facta fuisUnde temporibus eruditis et omne quod fieri non potest respuentibus sine ullis miraculis nimium mirabiliter incredibilia credidit mundus? An forte credibilia fuisse et ideo incredibilis rei, quae non uidebatur, alia incredibilia, quae tamen fiebant et uidebantur, fecerunt fidem; aut certe res ita credibilis, ut nullis quibus persuaderetur miraculis indigeret, istorum nimiam redarguit infidelitatem. Hoc ad refellendos uanissimos dixerim. Nam facta esse multa miracula, quae adtestarentur illi uni grandi salubrique miraculo, quo Christus in caelum cum carne in qua resurrexit adscendit, negare non possumus. In eisdem quippe dantur; nec in populis tamen nisi credita legerentur. Nam etiam nunc fiunt miracula in eius nomine, siue per sacramenta eius siue per orationes uel memorias sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
signa monstrarent ut terrentib: & contradĩcentibus tãmultis tãq
magis persecutionibus precedens in xp̃o. deinde inceteris ad nouũ
siculũ securares urrectio adq: in mostalitas carnis & fidebis simecrederetur
& predicaretur intrepide & ꝑorbem terrepululatura fecundius cũmastr¬
rum sanguine sereretur legabantur enĩ p̃coma p̃cedentia ꝓphetarũ concur¬
rebant Ostenta uirtutũ & ꝑsua debatur ueritas noua consuetudim ñ con¬
traria rationidonec orbis terreqͥ ꝑseqbatur furore sequerit᷑ fide: Cl.x.
DEM IRACULAS QuE VT MVNDUS IX XP̃OCREDEREI FACTASUN
uur in quiunł nunc illa miracula q̃ predicatis facta essefuit Posseqđ ẽ di
cerenecessariã fuisse prius quã crederet᷑ mundus adhuc utereder&enun¬
dus. Quisquis ad hucꝓdigna ut credatinqͥrit. Magnũ est ipsȩ ꝓdignũ qͥ mun¬

Expanded text:
signa monstrarent; ut terrentibus et contradicentibus tam multis tamque signa monstrarent; ut terrentibus et contradicentibus tam multis tamque magnis persecutionibus praecedens in Christo, deinde in ceteris ad nouum culum secutura resurrectio adque inmortalitas carnis et fidelissime crederetur et praedicaretur intrepide et per orbem terrae pullulatura fecundius cum martyrum sanguine sereretur. Legebantur enim praeconia praecedentia prophetarum, concurrebant ostenta uirtutum, et persuadebatur ueritas noua consuetudini. non contraria rationi, donec orbis terrae, qui persequebatur furore, sequeretur fide. CAPUT VIII. De miraculis, quae ut mundus in Christum crederet facta sunt uur, inquiunt, nunc illa miracula, quae praedicatis facta esse, non fiunt? Possem quidem dicere necessaria fuisse. priusquam crederet mundus, ad hoc ut crederet mundus. Quisquis adhuc prodigia ut credat inquirit, magnum est ipse prodigium, qui mun
Abbreviated transcription (Latin):
ulta presertim dudens omne qđ fieri ñ potest :Respuit unus enumero
doctissimorũ hominũ Idẽq: eloquentissimus omnium marcus tullius
cicero propter eadic̃. Diuinitatemromuli mirabilit̃ creditã qđ erudita
iamtempora fuer̃ quȩ falsitatẽ ñ receper̃ fabularũ sed ualdericulum
ẽ dero muli falsa diuinitate. Cũ dexpo loquimur facerementionem.
erũ tam̃ cum sexcentis ferme annis anteciceronem romulus fuerit
adque illa ȩtas iam fuis sed octrinis dicatur. exculta ut qđ fieri ñ po¬
test omnes respueret. Quanto magis postsexcentos annos ipsius tẽpo¬
ris ciceronis maxime quȩ postea sub augusto atque tiberio eruditionib:
utique tẽporibus resurrectionẽ carnis xp̃i atq: incȩlũ ascensionẽ tã¬
quã id qđ fieriñ potest mens humana ferreñ possit. Eludens que ab
ipsius ueritatis uel diuinitatis. Veritas & cotestantiam mira culorũ

Expanded text:
culta praesertim eludens omne, quod fieri non potest, respuit." unus e numero culta praesertim eludens omne, quod fieri non potest, respuit." unus e numero doctissimorum hominum idemque eloquentissimus omnium Marcus Tullius Cicero propterea dicit diuinitatem Romuli mirabiliter creditam, quod erudita iam tempora fuerunt, quae falsitatem non reciperent fabularum. Sed ualde ridiculum est de Romuli falsa diuinitate, cum de Christo loquimur, facere mentionem. uerum tamen cum sescentis ferme annis ante Ciceronem Romulus fuerit atque illa aetas iam fuisse doctrinis dicatur exculta, ut quod fieri non potest omne respueret, quanto magis post sescentos annos ipsius tempore Ciceronis maximeque postea sub Augusto atque Tiberio eruditioribus utique temporibus resurrectionem carnis Christi atque in caelum ascensionem tamquam id quod fieri non potest mens humana ferre non posset eludensque ab aipsius uerit
Abbreviated transcription (Latin):
lis credidit: recolamus etiam hoc loco illud quod romsli credita diuinitate
tullius ammiratur uerba eius ut scripta sunt inseramusmagis est in¬
quit romolo ammirandum qđ ceteri quidii exhominibus facti eẽdicun:
minus eruditis hominũ scłis fuer̃ ut fingendi pcliuis eẽbatio cũ imperiti
faci le ad credendũ implerent᷑ romuli autem aetatẽminus his sexcentis
annisiam inueteratis licteris atqued octrinis omnium queillo antiquo
ex inculta hominũ uita. errore sublato fuis secernimus : & paulo post deeo¬
dem romulo italoquitur qđ adhunc ꝑn& sensum: ex quo intellegi potes in¬
quit ꝑmultis annis ante omerũ fuisse Quã romulũ ut iãdoctis hominib:
ac temporibus ipsis eruditis : ad fingendũ uix quicquã es s& locianti qͥtas
enĩ recepit fabulas ficta setiã ñnũ quã in condite bȩc ȩtas autemiam ex¬

Expanded text:
lis credidit. Recolamus etiam hoc loco, illud quod de Romuli credita divinitate lis credidit. Recolamus etiam hoc loco, illud quod de Romuli credita divinitate Tullius admiratur. Verba ejus ut scripta sunt inseram: Magis est, inquit, in Romulo admirandum quod caeteri qui dei dii ex hominibus facti esse dicuntur, minus eruditis hominum saeculis fuerunt, ut fingendi proclivis esset ratio, cum imperiti facile ad credendum impellerentur, Romuli autem aetatem minus his septingentis annis, jam inveteratis litteris atque doctrinis omniumque somniumque, illo antiquo ex inculta hominum vita errore sublato, fuisse cernimus. Et paulo post de eodem Romulo ita loquitur, quod ad hunc pertinet sensum. Ex quo intelligi potest, inquit "permultis annis ante Homerum fuisse quam Romulum, ut iam doctis hominibus ac temporibus ipsis eruditis ad fingendum uix quicquam esset loci. antiquitas enim recepit fabulas fictas etiam nonnumquam incondite; haec aetas autem iam ex
Abbreviated transcription (Latin):
duarũ linguarũ fus senouerant : Repente linguis omnium loquentes mi¬
rabiliter Audiebarclaudũ ab uberibus matris ad eorũ uerbũ in xp̃i
nomine post qua draginta annos in colomem constitisse : sudaria decorpo¬
ribus eorũ ab lata sanandis ꝓfuis selanguentibus piuia qua fuerant transi
turipositos in ordine innumerabiles morbisuarus laborantes utambulantiũ
suꝑ eo sumbra transir& continuo salutẽ solererecipere: & alia multa stu¬
pend a uixp̃inomine ꝑ eos facta postremo etiã mortuos resurrexis secer¬
nebant : Quȩsi ut legunt᷑ gesta eẽ concedunT : eccetot incredibilia tribus illis
incredibilibus ad dimus &utcredat᷑ unũ credibile quod decarnis resurrec¬
tione atq: incelum ascensione dicit᷑: Multorũ incredibilium testimoniatap¬
ta congerimus & non credendum horrenda duritia incredulos flectimus:
unum grande miraculum sufficit : quod cũ terrarũ orbis sine ullis mracu¬

Expanded text:
duarum linguarum fuisse nouerant, repente linguis omnium gentium loquentes miduarum linguarum fuisse nouerant, repente linguis omnium gentium loquentes mirabiliter audiebant; claudum ab uberibus matris ad eorum uerbum in Christi nomine post quadraginta annos incolumem constitisse, sudaria de corporibus eorum ablata sanandis profuisse languentibus, in uia qua fuerant tturi, positos in ordine innumerabiles morbis uariis laborantes, ut ambulantium super eos umbra transiret, continuo salutem solere recipere et alia multa stupenda in Christi nomine per eos facta, postremo etiam mortuos resurrexisse cernebant. quae si, ut leguntur, gesta esse concedunt, ecce tot incredibilia tribus illis incredibilibus addimus et, ut credatur unum incredibile, quod de carnis resurrectione atque in caelum ascensione dicitur, multorum incredibilium testimonia tanta congerimus et nondum ad credendum horrenda duritia incredulos flectimus. unum grande miraculum sufficit, quod cum terrarum orbis sine ullis miracu
Abbreviated transcription (Latin):
celum cum carne inquaresurrexit ascensio toto lam mund& ꝑ̃dicatur & cre¬
ditur: Sicredibilis ñ ẽ unde toto terrarũ orbeiam credita ẽ : Simulti nobiles
sublimes docti eã seuidis sedixer̃ & qđ uider̃ diffamarecurarunt eis mundũ
obscuris minimis indoctis eã seuidis sedicentib: &scribentib: crediditmunđ quur
pauciobtinatis simi qͥ remanser̃ ipsi mundo iam credentradhuc usque noncre¬
dunt : Qui propterea numero exiguo ignobilium infimorumim peritorũ ho¬
minum credidit qunintam contemtibilibus testib: multo mirabilius diuini¬
tas seipsa persuasit : Eloquianãq: persuadentium que dicebantiira fuer
facta ñ uerba : Que enim xpm in carneresurrexis se &icũ illa incelũ ascendisse
non uideranT Id se uidissen arrantibus ñ loquentibus tantũ: sed etiã mi¬
rifica facientib: Signa credebanghomines quippequosunius uelut multũ

Expanded text:
caelum cum carne, in qua resurrexit, ascensio toto iam mundo praedicatur et crecaelum cum carne, in qua resurrexit, ascensio toto iam mundo praedicatur et creditur. si credibilis non est, unde toto terrarum orbe iam credita est? si multi, nobiles, sublimes, docti eam se uidisse dixerunt et quod uiderunt diffamare curarunt, eis mundum t, obscuris, paucis, minimis, indoctis eam se uidisse dicentibus et scribentibus credidit mundus, cur pauci obstinatissimi, qui remanserunt, ipsi mundo iam credenti adhuc usque non credunt ? qui propterea numero exiguo ignobilium, infimorum, imperitorum hominum credidit, quia in tam contemtibilibus testibus multo mirabilius diuinitas se ipsa persuasit. eloquia namque persuadentium, quae dicebant, mira fuerunt facta, non uerba Qui enim Christum in carne resurrexisse et cum illa in caelum adscendisse non uiderant, id se uidisse narrantibus non loquentibus tantum, sed etiam mirifica facientibus signa credebant. Homines quippe, quos unius uel, ut multum,
Abbreviated transcription (Latin):
Iliberalibus discipłinis & omninoquantũ adistorũ docirinas adten&mpoli¬
tos ñ peritos Grã matica ñ armatos dialectica ñ rethorica inflatospiscato s xp̃s
cum retib: fidei admarehuius sđi paucissimos misitatq:ita ex om̃i generetã mul¬
tospisces & tanto mirabilior es quanto rariores etiã ipsos philophos coepitluob
illis incredibilius siplac& immo quia placere deb& ad amus hoc tertiũ Iaergo¬
trias incredibilia: q̃ tam̃ facta s: incredibile ẽ xpm̃ resurrexisse in carnein
celum ascendis secũ carne: incredibile ẽ : mundũ rẽtã incredibilẽ credidisse :
Incredibile ẽ homines ignorabiles infimos paucissimosimperitos rẽtã incredi¬
bilemtã efficacit̃ mundo & in illo etiã doctis ꝑsuadere potuisse : hoꝵtrium
incredibiliũ primũ Nolun istcũqͥb agimus credere secundũ coguNł & cernere
quod ñ inueniunt undesit factũ si ñ credund tertium : Resurrectio ceste x p̃i& in

Expanded text:
liberalibus disciplinis, et omnino, quantum ad istorum doctrinas attinet, impolitos, non peritos grammatica, non armatos dialectica, non rhetorica inflatos, piscatores Christus cum retibus fidei ad mare hujus saeculi paucissimos misit, atque ita et ex omni genere tam multos pisces, et tanto mirabiliores, quanto rariores etiam ipsos philosophos cepit. Duobus illis incredibilibus, si placet, imo quia placere debtria sunt incredibilia, quae tamen facta sunt. incredibile est Christum resurrexisse in carne et in caelum ascendisse cum carne; incredibile est mundum rem tam incredibilem credidisse; incredibile est homines ignobiles, infimos, paucissimos, imperitos rem tam incredibilem tam efficaciter mundo et in illo etiam doctis persuadere potuisse. horum trium incredibilium primum nolunt isti cum quibus agimus credere; secundum coguntur et cernere; quod non inueniunt unde sit factum, si non credunt tertium. resurrectio certe Christi et in
Abbreviated transcription (Latin):
u mostuus uel fuerat habiturus : &iã si ẽ ante defunctus: atq illud quod
bitant : Non enĩ libido ibierit quȩ confusionis ẽ causaͥiã prius quã peccas sea
nudierant & non confundebantur uir & stmin&corporib: Ergo illis uitia
detrabentur natura seruabitur ñ ẽ aut̃ uitiũ sexus femineus sed natura
quȩ tunc quidem & a concubitu &apetũ in munis erit: Er̃ tam̃ mebrafeminea
non ad cõmodatausiui ueteris sed decorindio quonon allitiatur aspiciemis
concupiscentia: quȩnulla erit :
Qodd laud&ur sapientia atq dem̃tia: qui& qđ nerat fecit & liberauit acarrup¬
tione quod fecit : Vtenim inexor diogeneris humani delatersaurdorpuoros eoito

Expanded text:
 mortuus, uel fuerat. habiturus, etiam si est ante defunctus, atque illud quodonfusionis est causa. nam priusquam peccassent, nudi erant et non confundebantur uir et femina. corporibus ergo illis uitia detrahentur, natura seruabitur. non est autem uitium sexus femineus, sed natura, quae tunc quidem et a concubitu et a partu immunis erit. erant tamen membra feminea non accommodata usui ueteri, sed decori nouo, quo non alliciatur aspicientis concupiscentia, quae nulla erit, sed dei laudetur sapientia atque clementia, qui et quod non erat fecit et liberabit a corruptione quod fecit. ut enim in exordio generis humani de latere uiri dormientis costa
Abbreviated transcription (Latin):
& rocendentes auero dõ quo faciente duessemus eiꝰ pasticipationem non dis¬
sostionem quidenim sine illo fecimus nisi qđ mira eius defecimus a quoreffecti &
quando ipseerit om̃a in omnib: Nu & ipsa operabonana quando psius potius in
qr ego dñs qui scifico eos hoc ꝑfectetunc sciemꝰ quando ꝑfecte uacabimus & ꝑfec¬
te uidebimꝰ quia ipse ẽ ds̃ Ipse & iã numerus & atũ ue luti dierũ si seđmeos asticu¬
los teporis c̃put&ur qui inscripturis uident᷑ ex pressis Istes abbatismus euidentius
secunda indeusq ad abrahã ñ ȩqualitatẽ tẽpoꝵ sed numerã generationũ denas
quippe habere reperiunt᷑. hinciam sic̃ matheus euange lista d&erminat. Tres
a&utes us que ad xp̃isubsecunt᷑ aduentũq singuledenis & quat̃nis generationib:

Expanded text:
et recedentes a uero Deo, quo faciente di essemus eius participatione, non deet recedentes a uero Deo, quo faciente di essemus eius participatione, non desertione. Quid enim sine illo fecimus, nisi quod in ira eius defecimus? A quo refecti et leni erimus quando ipse erit omnia in omnibus. Nam et ipsa opera bona nostra, quando ipsius potius intquia ego Dominus qui sanctifico eos. Hoc perfecte tunc sciemus, quando perfecte uacabimus, et perfecte uidebimus quia ipse est Deus. Ipse etiam numerus aetatum, ueluti dierum, si secundum eos articulos temporis conputetur, qui scripturis uidentur expressi, iste sabbatismus euidentius squippe habere reperiuntur. Hinc jam, sicut Matthaeus evangelista determinat, tres aetates usque ad Christi subsequuntur adventum,
Abbreviated transcription (Latin):
quinꝰ sese fuis semiseros nescituris quomodo sic̃ au psalmꝰ. Misericordias dñĩ in a&inũ can¬
tabunt quoc anti coingloriã gnatie xp̃icuiꝰ sanguine liberati sumꝰ nihil erit ꝓfecto illu iocun¬
diusciuitatiibi ꝑficientur Uacate & uid& eqm̃ egosũ ds̃ quiderit uerȩ maximũ sabbatũ
ñ habens ues perã qđ õm̃ dauit dns̃ in primis operib mundiubi legit᷑. Et requieuit
ds̃ die septimocibomnib: operib: suis quȩ fecit. Et benedix̃ ds̃ die septimũ & scĩfi¬
cauit eũ quia in eo requieuit cib omnib operib suis quȩ inchoauit ds̃ facere
iesenim septimus &ia nos ipseerimus quando cius fuerimus bene dictione &
sc̃ificatione plemi atq ꝑ fecti ibiuacantes uidebimus qm̃ ipse est dr̃ quod nobis
nos ipse eẽ uoluemꝰ quando ab illo cocidimꝰ audiences a seductorieritis sicuidu

Expanded text:
quin si se fuisse miseros nescituri sunt, quo modo, sicut ait psalmus, misericordias Domini in aeternum canquin si se fuisse miseros nescituri sunt, quo modo, sicut ait psalmus, misericordias Domini in aeternum cantabunt? Quo cantico in gloriam gratiae Christi, cuius sanguine liberati sumus, nihil erit profecto illi iucundius ciuitati. Ibi perficietur: Vacate et uidete quoniam ego sum Deus; quod erit uere maximum sabbatum non habens uesperam, quod commendauit Dominus in primis operibus mundi, ubi legitur: Et requieuit Deus die septimo ab omnibus operibus suis, quae fecit, et benedixit Deus diem septimum et sanctifiicauit eum, quia in eo requieuit ab omnibus operibus suis, quae inchoauit Deus facere. Dies enim septimus etiam nos ipsi erimus, quando eius fuerimus benedictione et sanctificatione pleni adque refecti. Ibi uacantes uidebimus quoniam ipse est Deus; quod nobis ipsi esse uoluimus, quando ab illo cecidimus, audientes a seductore: Eritis sicut di
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sit in grata. Quantũ ergo attin& ad scientiã rationalẽ memor pr&ericoꝵ &iã maloꝵ
suorũ quantũ aũt ad experientis sensũ ꝓrsus in memor nã& peritis simꝰmedicꝰ sic̃ ante
sciunt᷑ Om̃s fere morb corporis nouitsic̃ aũt eor pore sentiunt᷑ plurimos nescit quos
ipseñ passus est ut ergoscientiȩ maloꝵ duȩ s̃ : Vnaquȩ potentia m̃tis ñ batent Altera
qua experientis sensib: inherent. Alit̃ quippe sciunt᷑ uitia om̃a ꝑsapientie doc crinȩ
alit̃ pinsipientis pessimã uitã ita & obliuiones maloꝵ dues & lit̃ eanãq: obliuis c&ur
eruditus & doctus alit̃ exꝑtus & passus illesi peritiã neglegant istese inaeria careat¬
secđm hanc oblationẽ quaposteriora locoposuinerunt memores scĩ pr&eritoꝵ malo
Carebuntenĩ omnib: it aut poenitus deleant᷑ desensib: eorũ eatam̃ potentia scientiae quȩ

Expanded text:
n sit ingrata; quantum ergo attinet ad scientiam rationalem, memor praeteritorum etiam malorum n sit ingrata; quantum ergo attinet ad scientiam rationalem, memor praeteritorum etiam malorum suorum, quantum autem ad experientis sensum, prorsus immemor. nam et peritissimus medicus, sicut arte sciuntur, omnes fere morbos corporis nouit; sicut autem corpore sentiuntur, plurimos nescit, quos ipse non passus est. ut ergo scientiae malorum duae sunt, una, qua potentiam mentis non latent, altera, qua experientis sensibus inhaerent — aliter quippe sciuntur uitia omnia per sapientiae doctrinam, aliter per insipientis pessimam uitam — ita et obliuiones malorum duae sunt. aliter ea namque obliuiscitur eruditus et doctus, aliter expertus et passus; ille, si peritiam neglegat, iste, Secundum hanc obliuionem, quam posteriore loco posui, non erunt memores sancti praeteritorum malorum; carebunt enim omnibus, ita ut penitus deleantur de sensibus eorum. Ea tamen potentia scientiae. quae
Abbreviated transcription (Latin):
cauit ista naturacũ peccare potuit langiore gratia liberatur iladeã ꝑducatur liber¬
tatẽ inqua peccareñ possit sic̃ enim prima inmostalitas fuit quã peccando adãꝑdidit¬
os señ more nouissima erit ut ñ possemori : Ita primũ liberũ arbitriũ possenon
peccare nouissimũ nonpos sepeccare Sic enim erit in amisibilis uoluntas piatis
& aequitatis quomodo ẽ felicitatis nã utiq: peccando nec pi& atẽ nec felicitatẽ tenue
Volunta tẽ felicitatis nec ꝑdita felicitate ꝑdidemꝰ. Cerceds̃ ipsenũquid qm̃ peccare
non potest ideoliberũ arbitriũ habereneg andus ẽ. Erit ergo illius ciuitatis &
una in omnib: & inseparabilis insingulis uoluntas libent ab omnimalolibent¬
ta& impl&a omnibono fruens in difficienter a&ernoꝵ iocunditate gaudioꝵ ob¬
lita culparũ oblita penarũ Necideo tam̃ suȩ libenttionis oblitaut libenttori suo¬

Expanded text:
cauit ista natura. cum peccare potuit, largiore gratia liberatur, ut ad eam perducatur libercauit ista natura. cum peccare potuit, largiore gratia liberatur, ut ad eam perducatur libertatem, in qua peccare non possit. sicposse non mori, nouissima erit non posse mori: ita primum liberum arbitrium posse non peccare, nouissimum non posse peccare. Sic enim erit inamissibilis uoluntas pietatis et aequitatis, quo modo felicitatis. Nam utique peccando nec pietatem nec felicitatem tenuimus, uoluntatem uero felicitatis nec perdita felicitate perdidimus. Certe Deus ipse numquid, quoniam peccare non potest, ideo liberum arbitrium habere negandus est? Erit ergo illius ciuitatis et una in omnibus et inseparabilis in singulis uoluntas libera, ab omni malo liberata et inpleta omni bono, fruens indeflita culparum, oblita poenarum; nec ideo tamen suae liberationis oblita, ut liberatori suo no
Abbreviated transcription (Latin):
babeat. Neuellitamplius nec ideoliberũ arbitriũ non habebunt. quia peccata eos
diletare ñ potuer̃ Magis quippeeri liberũ addelectatione peccandiũsq ad delectationẽ
ñpeccandi
Indeclinabilẽ liberatũ nã in primũ liberũ arbitriũ qđ hominidatũ ẽ quando primum
creatus es Rectus potuit ñ peccare sed potuit & peccare Hoc aũt nouissimũ eopotentius erit
quo peccare ñ potuit. Verũ hoc quoq dimunere ñ suȩ possibilitate naturȩ. Aliud est
enimee dm̃ aliud pasticipẽ di. Dsnatura peccare non potest: Pasticeps uerodĩ ab illo
accepit ut peccare non posset. seruandi aut graduserant diuinimuneris ui primũ
dar&ur liberũ arbitriu quoñ peccarehomo possit nouissimũ quo peccare ñ possit
atq: illud ad conparandũ meritũ hoc ad recipiendũ premiũ ꝑtiner&. Sed quia pec¬

Expanded text:
habeat, ne uelit amplius. Nec ideo liberum arbitrium non habebunt, quia peccata eos habeat, ne uelit amplius. Nec ideo liberum arbitrium non habebunt, quia peccata eos delectare non poterunt. Magis quippe erit liberum a delectatione peccandi usque ad delectationem non peccandi indeclinabilem liberatum. Nam primum liberum arbitrium, quod homini datum est, quando primum creatus est rectus, potuit non peccare, sed potuit et peccare; hoc autem nouissimum eo potentius erit, quo peccare non poterit; uerum hoc quoque Dei munere, non suae possibilitate naturae. Aliud est enim esse Deum, aliud participem Dei. Deus natura peccare non potest; particeps uero Dei ab illo accipit, ut peccare non possit. Seruandi autem gradus erant diuini muneris, ut primum daretur liberum arbitrium, quo non peccare. homo posset, nouissimum, quo peccare non potest, adque illud ad conparandum meritu
Abbreviated transcription (Latin):
tient᷑ ego ero quecũq ab hominib: honestedesiderant᷑ & uita& salus & iuctus e copia
in omnib: Ipse finiserit desideriorũ nr̃oꝵ quȩ sine fine uidebit sine fastidio amabit᷑ sine
fatigatione laudabit᷑. Hoc munus hicaffectus hicactus ꝓfectuer i tomnib: sic̃ipa¬
Quisẽ idoneus cogitare quanto magis dicere quod tam̃ futuri sint ñ ẽ ambigendũ
atq id &ia beata illaciuitas magnũ in sebonũ uidebit qđ nulli superioriullus in fe¬
rior inuidebit. Sicũnunc ñ inuident archangolis angelic&eritã que noll& eẽ unus¬
quis que qđ non accepit. Quãuis sit pacatis simo concordiȩ uinculo & qui accepit
obstrictus quã nec incorporeuultoculus eẽ quiest digituscũ mẽbrũ utrũq contineat
Totius carnis pacata conpago sicitaq habebit donũ alius alio minꝰ ut hoc quoq: donũ

Expanded text:
ecumque ab hominibus honeste desiderantur, et vita, et salus, et victus, et copia, ecumque ab hominibus honeste desiderantur, et vita, et salus, et victus, et copia,  sit Deus omnia in omnibus . Ipse finis erit desideriorum nostrorum, qui sine fine videbitur, sine fastidio amabitur, sine fatigatione laudabitur. Hoc munusgloriarum, quis est idoneus cogitare, quanto magis dicere? Quod tamen futuri sint, non est ambigendum. Adque id etiam beata illa ciuitas magnum in se bonum uidebit, quod nulli superiori ullus inferior inuidebit, sicut nunc non inuident archangelis angeli ceteri; tamque nolet esse unusquisque quod non accepit, quamuis sit pacatissimo concordiae uinculo ei qui accepit obstrictus, quam nec in corpore uult oculus esse qui est digitus, cum membrum utrumque contineat totius carnis pacata conpago. Sic itaque habebit donum alius alio minus, ut hoc quoque donum
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃s quippeillide qͥb iã sũ locutus quinunc latent armoniȩ corporalis numeriñ
latebunt intrinsecus & extrinsecus ꝑ corporiscunita dispositi & cũ c&eris rebus
quȩ ibi magnȩ atq mirabiles uidebant rationales m̃tes in tanti astificis laude
rationalis pulchritudine dilectatione succedant quimotus illictalũ corpoꝵ sin
futuritentre definire ñ audeo qđ e cogitare ñ ualeo Tum̃ & motus & factꝰsic̃ipso
dantes necerrorequis quã noc adulatione laudabit᷑ uerus honorqͥnulline gabit᷑
dignonulli defer&ur indigno Sed nec ad eũ ãbig& ullus indignubinullus ꝑmit¬
teure c̃ nisi dignusuent pcix ubi nibil aduersi necaseipsonecabaliquoquisq pati&
p̃miũ uis tuti serit. Ipse quiuistutẽ dedit & qui seipsũ quomelius & maĩ nihilpossit eẽ ꝓ
misit Quid ẽ enĩ aliud qđ ꝑph&adix̃ Eroillor dĩ & ipfeer̃ mͥples nisi e goero undesti

Expanded text:
omnes quippe illi de quibus iam sum locutus qui nunc latent harmoniae corporalis numeri non omnes quippe illi de quibus iam sum locutus qui nunc latent harmoniae corporalis numeri non latebunt, intrinsecus et extrinsecus per corporis cuncta dispositi, et cum ceteris rebus, quae ibi magnae atque mirabiles uidebuntur, rationales mentes in tanti artificis laude rationabilis pulchritudinis delectatione succendent. qui motus illic talium corporum sint futuri temere definire non audeo, quod excogitare non ualeo; tamen et motus et status sicut ipsa dantis nec errore quisquam nec adulatione decipitur; uerus honor, qui nulli negabitur digno, nulli deferetur indigno; sed nec ad eum ambiet ullus indignus, ubi nullus permittetur esse nisi dignus; uera pax, ubi nihil aduersi nec a se ipso nec ab aliquo quisque patitur. praemium uirtutis erit ipse qui uirtutem dedit eique se ipsum, quo melius et maius nihil possit esse, promisit. quid est enim aliud quod
Abbreviated transcription (Latin):
scipsolu deat̃ incȩ lonouo & tranoua atq noma qu&unc fueritereatunr. Vide at & peor¬
pont inomnicaepore quocũq fuerit spiritalis corporis oculiacieꝑuerientidir ectip atebunt
quio quã iudicare mox ad diditdonec ueni at dns & in lumin& abscdita tenebrarũe manifesta¬
uit cogitationis cordis & tunc lauseritunicuiq adõ CLXXIII. DEATERNA FT UCI TAII
puantaeritilla felicita subinullũ eritmalũ Nullũ latebitbonũ uacabit᷑di laudib
qͥerit om̃a inomnib N. quid aliud agat᷑ ubineque ulla desidia cessabit neq ullai¬
digentia laborabitꝰ nescioam monior &iã scõcanticoubilo eo uel audio
Seciti quibabitant indo motua in scła scłoꝵ laudabuntte Omnici mẽ bnr ei uiscent
incorruptibilis corporis que nuncui dimꝰ ꝑusus necessitatis uarios distributaquĩ
cunc ñeritipsanecessitas sed plenacesta securitas sẽpitna felicitas ꝓficient laudib d

Expanded text:
a atque in omni quae tunc fuerit creatura, uideatur et per cora atque in omni quae tunc fuerit creatura, uideatur et per corpora in omni corpore, quocumque fuerint spiritalis corporis oculi acie perueniente directi. patebunt te ante tempus quicquam iudicare, mox addidit: donec ueniat dominus et inluminet abscondita tenebrarum, et manifestabit cogitationes cordis; et tunc laus erit unicuiquanta erit illa felicitas, ubi nullum erit malum, nullum latebit bonum, uacabitur dei laudibus, qui erit omnia in omnibus! nam quid aliud agatur, ubi neque ulla desidia cessabitur neque ulla indigentia laborabitur, nescio. admoneor etiam sancto cantico, ubi lego uel audio: beati qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te. omnia membra et uiscera incorruptibilis corporis, quae nunc uidemus per usus necessitatis uarios distributa, quoniam tunc non erit ipsa necessitas, sed plena, certa securitas, sempiterna felicitas, proficient laudibus dei.
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ gestabimus & que conspicimꝰ: quaqua uersũ oculosduxerimꝰ carissima
ꝑspecu& ate uide amus ñ sicut nunc in uisibilia diꝑea quae factas intellestti
conspiciunt᷑ ꝑspeculũ inenigmatȩ expaste ubi plus in nob ual& fidesquȩ
credimus Quarerũ corporaliũ species quã ꝑoculas cernimꝰ corporales sic̃ homi¬
ne sint̃ quo suiuentes motꝰq uita les e herentes uiuimꝰmoxutas piciemꝰ ñ credemus
uiuere sed uidemꝰ cũ eoꝵ uitã sinȩcor porib uiderenequeam Quãtam̃ in eis ꝑcorpor a
remota omniãbiguitate c̃spiemꝰ: Ita quacũq spiritalia illa lum̃corpoꝵ nr̃oꝵ
oculos udebit̃ dsutaliquidhabe an intara excellentia m̃te simile quo&incorpori
naturacernat᷑ qđ ullis exeplis sines criptur arũ testimonus diuinar ũ ueldis ficile ẽ
uelinpos sibile ostendereaut quod est ad intellegendũ facilliur ita nobis dr̃erit

Expanded text:
quae gestabimus et quae conspiciemus, quaquauersum oculos duxerimus, clarissima quae gestabimus et quae conspiciemus, quaquauersum oculos duxerimus, clarissima perspicuitate uideamus, non sicut nunc inuisibilia dei per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur, per speculum in aenigmate, ex parte, ubi plus in nobis ualet fides, qua credimus, quam rerum corporalium species, quam per oculos cernimus corporales. Sed sicut homines, inter quos uiuentes motusque uitales exserentes uiuimus, mox ut adspicimus, non credimus uiuere, sed uidemus, cum eorum uitam sine corporibus uidere nequeamus, quam tamen in eis per corpora remota omni ambiguitate conspicimus: ita quacumque spiritalia illa lumina corporum noculos uidebitur Deus, ut aliquid habeant in tanta excellentia menti simile, quo et incOl-porea natura cernatur, quod ullis exemplis siue scripturarum testimoniis diuinarum uel difficile est uel inpossibile osten
Abbreviated transcription (Latin):
ratio & ꝓph&ica inrid& auctoritas : Qui s enim ita sit auersus auero utdicere audeatdm̃
corporali a ista nescire : Nũ quidergo corpus hab& ꝑcuius oculus ea possit ad disce¬
uiderespũ quidsit ante erat potentia spiritalis corporis at corpore uidea t̃ &spsisps
enimẽ ds̃ Deinde uitã quidẽ suã quanunc uiuit incorpore & haec a trenamẽ¬
bra uegetat: Facit que uiuentia in terioris ensuquisq: ñ ꝑcorporeos oculosno
uit Alioꝵ uerountas cũ sint imusibiles ꝑcorpꝰuid& : Nã unde uiuentia dis cernimꝰ
añ uiuentib corpore nisicorporasimuluitasq uideamꝰ quas nisi ꝑcorpꝰuidere
ñ possumus uit a saut sine corporib corporeis oculis nuidemꝰ. Qua obrefieri
potest ualdeq credibile ẽ Sic nos eẽ uisurus mundanci. Tunc corpor acalinoui
& t̃re nouȩutdm̃ ubiq: p̃sentẽ & uniuers a&iã corporalia gubernantẽ ꝑcorpora

Expanded text:
ratio et prophetica inridet auctoritas. Quis enim ita sit auersus a uero, ut dicere audeat Deum ratio et prophetica inridet auctoritas. Quis enim ita sit auersus a uero, ut dicere audeat Deum corporalia ista nescire? Numquid ergo corpus habet, per cuius oculos ea possit addisceuideri spiritu, quid si tanta erit potentia spiritalis corporis, ut corpore uideatur et spiritus? Spiritus enim est Deus. Deinde uitam quidem suam, qua nunc uiuit in corpore et haec terrena membra uegetat facitque uiuentia, interiore sensu quisque, non peruit; aliorum uero uitas, cum sint inuisibiles, per corpus uidet. nam unde uiuentia discernimus a non uiuentibus corpora, nisi corpora simul uitasque uideamus, quas nisi per corpus uidere non possumus? uitas autem sine corporibus corporeis oculis non uidemus. Quam ob rem fieri potest ualdeque credibile est sic nos esse uisuros mundana tunc corpora caeli noni et terrae nonae. ut deum ubique praesentem et uniuersa etiam corporalia gubernantem per corpora,
Abbreviated transcription (Latin):
eandẽ imaginẽ trans formam̃ degloria inglori tãquã ad ni spũnec alit̃ intellegimꝰ
& quod in psalmocanit᷑. Accedite a deum & in luminamini & faciesur̃ae ñ erubes¬
cent: Fide quippe acceditur ad dm̃quã cordis constat eẽ non corporis sed quia
spiritalecorpus nescimus quantus habebit: Accessos dere quippe in expesta lo¬
quimur ubi aliqua quȩ alit̃ intellegineque ad diuinarum scripturarũ noc currit
& succurrit auctoritas Necesseest ut continguaun nob quod legit᷑ in librosa¬
pientiae cogitationis mostaliũ timide& inceste prouidentie nr̃ae raciocinacio
quippe illa phylosophorũ quidis putant it am̃tis as pectũ antellegibilia uidere
& sensu porporis sensibilia idẽ corporalia ut nec intellegibilia ꝑcorpꝰnec cor¬
poralia ꝑseipsa mensuileatintueris i possit nob̵eẽ cestissima ꝑfecto cestũ eẽ ꝑoculos
corporis &iã spiritalis nullomodo posseuidere dm̃. Sedistara ciocinacionẽ &uera

Expanded text:
nec aliter intellegimus et quod in psalmo canitur: Accedite ad eum et inluminamini, et facies uestrae non erubescent. Fide quippe acceditur ad Deum, quam cordis constat esse, non corporis. Sed quia spiritale corpus nescimus quantos habebit accessus de re quippe inexperta loquimur, ubi aliqua, quae aliter intellegi nequeat, diuinarum scripturarum non occurrit et succurrit auctoritas, necesse est ut contingat in nobis quod legitur in libro Sapientiae: Cogitationes mortalium timidae etincertae prouidentiae nostrae. Ratiocinatio quippe illa philosophorum, qua disputant ita mentis adspectu intellegibilia uideri et sensu corporis sensibilia, id est corporalia, ut nec intellegibilia per corpus nec corporalia per se ipsam mens ualeat intueri, si posset nobis esse certissima, profecto certum esset per oculos corporis etiam spiritalis nullo modo posse uideri Deum. Sed istam ratiocinationem et uera
Abbreviated transcription (Latin):
ptinet cũ diuersas soneoesua quãuis ipsa ñ sit infirmitasin abob: eñĩ ab inuicẽ iraportatur
huius loquacitatem & isti illius ꝑtinatiã donec illud in illo & hoc inisto sanet᷑ carita
portare: par quippe infirmitas induobus siuno acidat temporeto. lerare seinuicem ñ
ualent cũ aduersum se intenditur: nã aduersus aliquem tertiũ & duo iratis ibi con¬
dereunamagis seportante quasi incũbunt sibi quã siunustristisdã & alius gauderet:siaut̃
aduersum setris tessint prorsusseto lerare ñ possunt : & ideo ñ buiuꝰ modiaffectionib:
suscipiendaẽ aliquantulũ ipsagritudo dequauis ꝑte aliũ liberari & sic suscipienda ut
ad auxiliũ non adȩ qualitatem miseriȩ ualeat. quẽ ad modũ seinclinat quimanũ iacenti
porrigitñ enĩ seproi cit ut ambo iaceant sed in curuanttamen uti acentem erigat
neq ulla resofficiosum istũ laborem ad portanda onera aliorũ facit libenter inpen¬

Expanded text:
nera sua, quamvis ipsa diversa non sit infirmitas: in ambobus enim ab invicem ira portatur. ille hujus loquacitatem et iste illius pertinaciam, donec illud in illo et hoc in isto sanetur, charitate portare. Par quippe infirmitas in duobus si uno accidat tempore, tolerare se invicem non valent, cum adversum se intenditur. Nam adversus aliquem tertium, et duo irati sibi conde re una, magis se portant et quasi incumbunt sibi, quam si unus tristis esset et alius gauderet: si autem adversus se tristes sint, prorsus se tolerare non possunt. Et ideo in hujusmodi affectionibus suscipienda est aliquantulum ipsa aegritudo, de qua vis alium per te liberari; et sic suscipienda, ut ad auxilium, non ad aequalitatem miseriae valeat: quemadmodum se inclinat, qui manum jacenti porrigit. Non enim se projicit, ut ambo jaceant; sed incurvat tantum, ut jacentem erigat. 3. Neque ulla res officiosum istum laborem ad portanda onera aliorum facit libenter impen
Abbreviated transcription (Latin):
num factus & habitu inuentus ut homo humiliauit sem& ipsum factus obediens us¬
q: ad mortem morte maut̃ crucis : superius enĩ dixerat non quȩ sua s̃ unus quisq: in¬
tendentes sedq̃ aliorũ : huic sentenuȩ costexuit quod dictũẽ. Nãita sequitur
hoc sentite in uobis quod & in xp̃o iħ u adhocdũtaxat ut quemad modũ ille ineo quod
uerbum caro factumẽ & habitauit in nobis sine peccato cũ eẽ peccatanrã suscepi
nadtendit sua sed nr̃a ita& nos libenter adeiimitationẽ inuicem oneranrã portem̃
huic cogitationi accedit &iã illa cogitatio qui a illesuscepit hominẽ : nos aut̃ homines
sumus & considerare debemus quodȩ gritudinem siue denͣ siue corporis quã in homin
alio uidemus &iam nos habere potuimus aut possumus: hoc ergo &ibeamus eicuius
in firmitatem porta re uolu mur quod ab illo nobis uellemus gibersifortenos in ea
uliumliberure conpatiendo enĩ potius idigebat. ñ m̃tiendo sicut quidã suspicunt a&s

Expanded text:
actus, et habitu inventus ut homo. Humiliavit semetipsum factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis. Superius autem dixerat, Non quae sua sunt singuli intendentes, sed quae aliorum: huic sententiae contexuit quod dictum est, nam ita sequitur: Hoc sentite in vobis quod et in Christo Jesu; ad hoc duntaxat, ut quemadmodum ille in eo quod Verbum caro factum est, et habitavit in nobis, et sine peccato cum esset, peccata non attendit sua, sed nostra: ita et nos libenter ad ejus imitationem invicem onera nostra portemus Huic cogitationi accedit etiam illa cogitatio, quia ille suscepit hominem, nos autem homines sumus: et considerare debemus quod aegritudinem sive animi, sive corporis, quam in homine alio videmus, etiam nos habere potuimus aut possumus. Hoc ergo exhibeamus ei, cujus infirmitatem portare volumus, quod ab illo nobis vellemus exhiberi, si forte nos in ea alium liberari. Compatiendo enim potius id agebat, non mentiendo, sicut quidam suspicantur, et
Abbreviated transcription (Latin):
atis & hocquid ẽ nisi ut auferã cordurum unde ñ faciebatis & dabo carneũ¬
dabo coroboediens unde faciatis ille facit ut faciamus cuidicit homo. Pone
dnẽ custodiã orimeo. Hoc ẽ enĩdicere: fac ut ponã custodiamorimeo: quod
beneficium dĩ iã fuerat consecut᷑: qui dix̃. Posuiorimeo custodiã. Qui ergouult
facere dimandatũ & non potest iã quidẽ habet uoluntatẽ bonam seo
dhuc paruam & inualidũ. poterit aut̃ cum magnã habuerit & robustã
quando enĩ martrres mugna illa mandata fecer magnautiq: uoluntate
ocẽ magna caritate fecer : dequa caritate ipsed̃s a it . Maiorẽ hanccari

Expanded text:
atis? et hoc quid est nisi ut "auferam cor durum, unde non faciebatis, atis? et hoc quid est nisi ut "auferam cor durum, unde non faciebatis, oboediens, unde faciatis"? ille facit, ut faciamus, cui dicit homo: pone, domine, custodiam ori meo; hoc est enim dicere:, "fac, ut ponam custodiam ori meo". quod beneficium dei iam. fuerat consecutus qui dixit: posui ori meo custodiam. Qui ergo uult facere dei mandata et non potest, iam quidem habet uoluntatem bonam, sed adhuc paruam et inualidam; potuerit aQuando enim martyres magna illa mandata fecerunt, magna utique voluntate, id est magna caritate fecerunt, de qua caritate ipse Dominus ait: Majorem hac cari
Abbreviated transcription (Latin):
adño peto intellegite quomodo dixerim. si uolueris conseruabis mandata certũ ẽ
nĩ nosmandata seruare siuolumꝰ: sed quia p̃perat᷑ uoluntas a dño: ab illopete¬
dũ ẽ ut tantum ue limus quantum sufficit ut uolendo faciamus : Certũ. est
nos uelle cum uolumus sed ille facit ut ue limus bonũ de quo dictũ ẽ. Ut paulo
ante posui qđ p̃paratur uoluntas ad nõ de quodictum est: ad ño gres sus
hominis dirigentur &uiã ei uole ł: & dequo dictum est : dr̃ ẽ quio peratur in uob
& uelle certumẽ nos facere cũ facimus sed ille facit ut faciamus p̃bendo uires
effica cissimas uoluntati quidix̃: Faciã ut iustificationibus meis ambuletis &
idicia mea obseruetis & faciatis cũ dic̃ faciã ut faciatis : quid aliud dicit nisi
auferã a uobiscor lapideum unde non faciebatis & dabocarneum unde faci¬

Expanded text:
a domino peto, intellegite quomodo dixerim: si uolueris, conseruabis mandata. certum est a domino peto, intellegite quomodo dixerim: si uolueris, conseruabis mandata. certum est enim nos mandata seruare, si uolumus; sed quia praeparatur uoluntas a domino, ab illo petendum est, ut tantum uelimus, quantum sufficit, ut uolendo faciamus. certum est nos uelle, cum uolumus; sed ille facit, ut uelimus, de quo dictum est, ut paulo ante posui, quod praeparatur uoluntas a domino, de quo dictum est: a domino gressus hominis dirigentur, et uiam eius uolet, de quo dictum est: qui operatur in uobis et uelle. certum est nos facere, cum facimus; sed ille facit, ut faciamus, praebendo uires efficacissimas uoluntati, qui dixit: faciam, ut in iustificationibus meis ambuletis et iudicia mea obseruetis et faciatis. cum dicit: faciam, ut faciatis, quid aliud dicit nisi: auferam a uobis cor lapideum, unde non faciebatis, et dabo carneum, unde faci
Abbreviated transcription (Latin):
uerumsit qđ dixit si uolueris conseruabis mandata: quare quęrit
inore suo daricustodiam : similis ei quidicit in psalmo:
Ponednẽ custodiã or imeo: nonei sufficit mandatũ dĩ & uoluntas sua quan¬
doquidẽ siuoluerit conseruabit mandata : quã multa dĩmanda ta sunt con¬
tra superbiam : iã nouit ea siuoluerit conseruabit ea: quare ergo paulo post
dicit : Oñẽ pater & ds̃ uite meȩ clationẽ oculor ũnededer is mihi: iamdixerat
eilex non concupiscis: ueli tergo & faciat qđ iubetur qm̃siuoluerit conseruabit
mandata: Quare sequitur & dicit concupiscentiam auerte ame c̃tra luxuriã
squam multa mandauit faciat ea quia siuoluerit conseruabit mandata quidẽ
qđ clamat addm̃ uentris appetĩo & c̃cubit᷑ ne ad p̃hendat me᷑ si hȩc einp̃senti
diceremus rectissime nobis responderet. Exista oratione mea qua haȩc

Expanded text:
verum sit quod dixit: Si volueris, conservabis mandata, quare quaerit verum sit quod dixit: Si volueris, conservabis mandata, quare quaerit in ore suo dari custodiam? similis ei qui dicit in psalmo: domine, custodiam ori meo? non ei sufficit mandatum dei et uoluntas sua, quando quidem, si uoluerit, conseruabit mandata? quam multa dei mandata sunt contra superbiam. iam nouit ea: si uoluerit, conseruabit ea. quare ergo paulo post dicit: domine pater et deus uitae meae, elationem oculorum ne dederis mihi? iam dixerat ei lex: non concupisces; uelit ergo et faciat quod iubetur, quoniam, si uoluerit, conseruabit mandata. quare sequitur et dicit: concupiscentiam auerte a me? contra luxuriam deus quam multa mandauit. faciat ea, quia, si uoluerit, conseruabit mandata. quid est, quod clamat ad deum: uentris appetitio et concubitus ne apprehendat me? si haec ei in praesenti diceremus, rectissime nobis responderet et diceret: ex ista oratione mea, qua haec