comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Natura noq st igni siuilata: neq ulli
Preterca reci quȩ corpora nuttere posset
Deusib e nostros aiectu taugere tactus
Dicere porro siq nem res omnis neq ulla
Nem uera innuero reꝵ coustare nec igued
Quod facit hic ide perdelirus essi uidetur
Nam ernera senfus absensib ipla repuisit gnatnos
E labe factas eos nude om̃ia crebita pendent
Unde hic cognitus est ip̃i qui nouinat ignos
Credit enim sensus igne cognoscere uere
Quod mihi cum nanu tum deliru esse uidetur
e meterea quare qsqua magis om̃ia tolat
Quelit ardonis natura linquere solã

Expanded text:
t igni simulata neque ulli praeterea rei quae corpora mittere possit sensibus et nostros adiectu tangere tactus. dicere porro ignem res omnis esse neque ullam rem veram in numero rerum constare nisi ignem, quod facit hic idem, perdelirum esse videtur. nam contra sensus ab sensibus ipse repugnat et labefactat eos, unde omnia credita pendent, unde hic cognitus est ipsi quem nominat ignem; credit enim sensus ignem cognoscere vere, quod mihi cum vanum tum delirum esse videtur;Praeterea quare quisquam magis omnia tollat et velit ardoris naturam linquere solam,
Abbreviated transcription (Latin):
Denihito q renata iure scat copra rep
Nut̃ igitur quonia certissunt corpora que
Sunt q̃ conẜuant natura semꝑ eande
Quoꝵ abitũ aut aditu : mutato q ordiue
Matura res ⁊ conuertũt corpora sese
Scire licet nõ elle haec ignea corpora rer¬
Niliil referet enim quarda descenderte abrra
A tqalio atribur mutari q ordiue quarda

Expanded text:
scat copia rerum. Nunc igitur quoniam certissima corpora quaedam sunt, quae conservant naturam semper eandem, quorum abitu aut aditu mutatoque ordine mutant naturam res et convertunt corpora sese, scire licet non esse haec ignea corpora rerum. nil referret enim quaedam decedere, abire atque alia adtribui mutarique ordine quaedam,
Abbreviated transcription (Latin):
Constitueraz. arit lumore ꝯcunq puitarũt
Fiugera res ipsur ꝓ sa terraz ue cirare
Ominia ce inrere naturas uertier omnis
Magno opara auero lenge q emisse uident
Ado e etia oꝗ caduplicarit primordia rer
Rera iungentes igni terraꝵ q liquori
e qui quatuor arebꝰ posse omnia rentur
Exigni terra atq año ꝓocfcere ꝓcrescere ymbri.
uoꝵ agragantinus cum pͥmis enpedocles est
Insult quem triquatris terraꝵ gessit inoris
Quam fluitans circũ magnis infractib arquor

Expanded text:
 aut umorem qui cumque putarunt fingere res ipsum per se terramve creare omnia et in rerum naturas vertier omnis, magno opere a vero longe derrasse videntur. adde etiam qui conduplicant primordia rerum aera iungentes igni terramque liquori, et qui quattuor ex rebus posse omnia rentur ex igni terra atque anima procrescere et imbri. quorum Acragantinus cum primis Empedocles est, insula quem triquetris terrarum gessit in oris, quam fluitans circum magnis anfrac
Abbreviated transcription (Latin):
At quonia supra docui ihil pose creari
Demhelo. neq ꝙ genitus ẽ ad tul reuocari
Ersa immortali perngeia corpore delcont
Dillolui. quo quaq suppremo tempore possint
Martiriest ut suppetit & rebus repatantis
so unt igitur colila primordia simpliortate
Nec ratione queunt alia ẜuata prr aciu¬
Et e infinito iaintempore rẽg reparare
eniq sinullari fine natura parasset

Expanded text:
se creari nihilo neque quod genitumst ad nil revocari, esse inmortali primordia corpore debent, dissolui quo quaeque supremo tempore possint, materies ut subpeditet rebus reparandis. sunt igitur solida primordia simplicitate nec ratione queunt alia servata per aevom ex infinito iam tempore res reparare. denique si nullam finem natura
Abbreviated transcription (Latin):
Nlam quo squamigeri poterũt ꝓcedere tanden
Ni spaciu dederũtt latices : concedere porro
Quae poterunt undę quo pistes ire negbũt
Aut iget᷑ motu priuandit̃ est corpora quaeq
Qut esse ad mixtu dicendus est nebas inane
Unde initiu primu capias res quaeq mouẽdi
Postremo duo de concurlo corpora lata
diͦ cita dissiliant nempe aer omne necessẽ est¬
Inter corpora quoel flat posfidat inane¬
Is porro ꝙ̃uis circuneole yantib auris
Confluat haud pobit tamen uno tempore totur
Conpleri spatu : nom pͥmur qłq̃ necesse est
Occupet ille lociq deinde omĩa palideant᷑
Quod si forte aliꝗs quom corpora dissiluere
łuni putat id fieri quia se condenseat aer
Grrat. nam nacuus tum fit quo nõ fuit ante
Qᵈ ropletur item nacuu quoo confistit aute
Reo tali ratione potest densarier aar

Expanded text:
nam quo squamigeri poterunt procedere tandem, nam quo squamigeri poterunt procedere tandem, ni spatium dederint latices? concedere porro quo poterunt undae, cum pisces ire nequibunt? aut igitur motu privandumst corpora quaeque aut esse admixtum dicundumst rebus inane, unde initum primum capiat res quaeque movendi. Postremo duo de concursu corpora lata si cita dissiliant, nempe aer omne necessestnter corpora quod fiat, possidat inaneis porro quamvis circum celerantibus auris confluat, haud poterit tamen uno tempore totum compleri spatium; nam primum quemque necessest occupet ille locum, deinde omnia possideantur. quod si forte aliquis, cum corpora dissiluere, tum putat id fieri quia se condenseat aer, errat; nam vacuum tum fit quod non fuit ante et repletur item vacuum quod constitit ante, nec tali r
Abbreviated transcription (Latin):
Quod nisi inania ꝗua pessent corpora quacꝙ
Transire huid ulla fieri ratoꝵ uideres:
Denique cur alias aliis prestare uidemus
Pondere res rebus ihilo maiore figura
Nan si tangundemst inlanae elomare quantux
Corpoꝵ implõbo est cantundez pandere par est
Corpoꝵ ottĩciuz est quonias p̃mere om̃ia deorsite
Contra autẽ natara mauet sint pondere inanie
Ergo quod magni est aeque leuius q̃ iudetur
Aitur płus esse sibi decdarat inauis
Aut contra grauiui plus ĩ pse corpoꝵ esse
dedicat. & multo uacuu minus intus habere
Est igit᷑ nimut id quael ratione sagaci
Queruuꝰ ad mixtu rebus quol mane uocamus
Illud in his rebus ne te deducere uere¬
Cedere squamigeris laticices nitentib aunt
Eliadas a parere uas. qr post loca pisces
Linqutant quo possuit cadentes cofluera unde
Dic alias quoq nes interse posse moueri
E mutare locum quanius sunt omnia plena
dilicet ial falsa tatu ratõe receptu est

Expanded text:
quod nisi inania sint, qua possent corpora quaeque quod nisi inania sint, qua possent corpora quaeque transire, haud ulla fieri ratione videres. Denique cur alias aliis praestare videmus pondere res rebus nihilo maiore figura? nam si tantundemst in lanae glomere quantum corporis in plumbo est, tantundem pendere par est, corporis officiumst quoniam premere omnia deorsum, contra autem natura manet sine pondere inanis. ergo quod magnumst aeque leviusque videtur, ni mirum plus esse sibi declarat inanis; at contra gravius plus in se corporis esse dedicat et multo vacui minus intus habere. est igitur ni mirum id quod ratione sagaci quaerimus, admixtum rebus, quod inane vocamus. Illud in his rebus ne te deducere vercedere squamigeris latices nitentibus aiunt et liquidas aperire vias, quia post loca pisces linquant, quo possint cedentes confluere undae; sic alias quoque res inter se posse moveri et mutare locum, quamvis sint omnia plena. scilicet id falsa totum ratione receptumst.
Abbreviated transcription (Latin):
Quoel si non esset nulla ratõne moueri
Nes possent: nauq officiu qd̾ cerporis ertat
Officere atq obstare id in onm̃i tempore adessẽt
Omibi haudꝰ igitur ꝗequa poedere posset
Principiu quonia cedendi nulla cliret rec
At nũc ꝑmaria ac terras sblina q caeli
Multa modis multis uaria ratione mouari
Cernimus ante oculos quae si nõ caset inaue
Nontam solicito motu pͥuaca carerent
Quam genita omnino nulla ratione tuissent
Uudiq materies quonia stipata quiesfẽt
Preterea ꝙuis solidas res esse putentur¬
N inc tamen esse licet raro cũ terpore ceruas
In sapis ac speluncis ꝑmanat aquaꝵ
Liꝗdus humor cũ uberib flent omnia guetis
Dissipat incorpus sesẽ cibus omne auimantue
Crescunt arbusta ce tetus intempore tundant
Quod tibiis intotas usq aradicib imis
Per truncos ac ꝑ ramos disfundit᷑ ominis
Entor septa meant uoces ce clausa domoꝵ
Trans uolitant rigidum ꝑ manat frigus ad ossã

Expanded text:
quod si non esset, nulla ratione moveri quod si non esset, nulla ratione moveri res possent; namque officium quod corporis exstat, officere atque obstare, id in omni tempore adesset omnibus; haud igitur quicquam procedere posset, principium quoniam cedendi nulla daret res. at nunc per maria ac terras sublimaque caeli multa modis multis varia ratione moveri cernimus ante oculos, quae, si non esset inane, non tam sollicito motu privata carerent quam genita omnino nulla ratione fuissent, undique materies quoniam stipata quiesset. Praeterea quamvis solidae res esse putentur, hinc tamen esse licet raro cum corpore cernas. in saxis ac speluncis permanat aquarum liquidus umor et uberibus flent omnia guttis. dissipat in corpus sese cibus omne animantum; crescunt arbusta et fetus in tempore fundunt, quod cibus in totas usque ab radicibus imis per truncos ac per ramos diffunditur omnis. inter saepta meant voces et clausa domorum transvolitant, rigidum permanat frigus ad ossa.
Abbreviated transcription (Latin):
Stilicidii quac casus lapide cauat: uncus aratri
Feraus deulte decresit uemer iuariif in aruis
dtrata q iaui uogi pedibi detrita iuaer
daxea conspicil mus tum portas aernas
Sigtia mauus dextras ostendunt attenuari
Dep salutautu tactu prueter q ieantu
Nec igit᷑ miuui cũ suit detrita iudemur
ded quie acorpora dececłat intempore quoorue
I niu̾da p̃clusit sreciẽ natura uidendi¬
C ostremo quecunq dies naturaq rebus
paulatim tribuit moderatim crescere cogeus
Nulla potest oculoꝵ acies contenta tueri
Mec porro quaecunqge euo macie q senescunt
Nes maye quae impendũt uesco sale saza peresa
Quid queque auiitant intemporr cẽnere poslis
Corporibꝰ excis igitur natiua gerit ros
ee tamen unbiq corporet stipata tenentur
Qiuit natura nanq est inredꝰ iuaner
⁊ uod tibi cognosee inmultis erit utile rebus
Nec snet errnte dubitate ce querere semper
de summe reꝵ ce notue diffidere diotie¬
Qua propti locus ⁊ in tactus mane uatans ꝙ̃

Expanded text:
stilicidi casus lapidem cavat, uncus aratri ferreus occulte decrescit vomer in arvis, strataque iam volgi pedibus detrita viarum saxea conspicimus; tum portas propter aena signa manus dextras ostendunt adtenuari saepe salutantum tactu praeterque meantum. haec igitur minui, cum sint detrita, videmus. sed quae corpora decedant in tempore quoque, invida praeclusit speciem natura videndi. Postremo quae cumque dies naturaque rebus paulatim tribuit moderatim crescere cogens, nulla potest oculorum acies contenta tueri, nec porro quae cumque aevo macieque senescunt, nec, mare quae impendent, vesco sale saxa peresa quid quoque amittant in tempore cernere possis. corporibus caecis igitur natura gerit res. Nec tamen undique corporea stipata tenentur omnia natura; namque est in rebus inane. quod tibi cognosse in multis erit utile rebus nec sinet errantem dubitare et quaerere semper de summa rerum et nostris diffidere dictiqua propter locus est intactus inane vacansque.
Abbreviated transcription (Latin):
Ym porro narios reꝵ sentimus odorẽs
Nec tauen ad nares noniẽtis cernib unꝙ
Reo calidos estus tuimur nec frigora quinus
Ufurparr oculis nec noces cernere suemus
Quae tamen ompnia corporra constare necessest
Natura quomaz sentus ⁊mpellere possunt
Tangere enim & tugi tangi nsi corpus nulla potest ies.¬
Demq fluctiflazo suspanse inlittore uestes.
Uestunt cedez dispansa insole se auescunt
Ac neque quo pacto ꝑ sers erit humor aquii
Uisunst : nec rurtum quo pacto fugaerit aestu
Imꝑuas igitur partes dispergitur humor
Quos oculi nulla possunt ratione uidere¬
Quin etiam multur solis redeuntib annis
nulus indigito sbter tenuatur habendo

Expanded text:
porro varios rerum sentimus odores porro varios rerum sentimus odores nec tamen ad naris venientis cernimus umquam nec calidos aestus tuimur nec frigora quimus usurpare oculis nec voces cernere suemus; quae tamen omnia corporea constare necessest natura, quoniam sensus inpellere possunt; tangere enim et tangi, nisi corpus, nulla potest res.ue fluctifrago suspensae in litore vestis uvescunt, eaedem dispansae in sole serescunt. at neque quo pacto persederit umor aquai visumst nec rursum quo pacto fugerit aestu. in parvas igitur partis dispergitur umor, quas oculi nulla possunt ratione viderequin etiam multis solis redeuntibus annis anulus in digito subter tenuatur habendo
Abbreviated transcription (Latin):
dunt igitar uenti niirus ccrpera caeca
Quae mare que terras quae deniq nubila cachi
Uerant. ac subito nexantia tarorue raptant
Alet rãtõne fluant alia stragez q ꝓpagant
Et cumi mait aque fertar. natura repente
fĩ lumine abundanti quem largie imbribꝰ auget
Montib epaltis magnus decursus aquai
Fragniina conitiens sruart anbustaq tota
Aec ualiti possunt pontes uenienti aquai
Uim subita tollerate ita magno turbides nubri
U ollib incũrit ualibis oũ uirid annis
Cat souitu magno strageni uolut ꝙ st sub unbis
Graubia saxa muit qua geq fluctid obstat
Sic igitur debent uenti queq flamina ferri
Quac᷑ ueluti ualidu cum fluinen ꝓcubucre
Quam libet imꝑtem tendunt res aute riuunt ꝙs
Impetib crebus interbu uertice torto
Corripiũt rapidi q rotanti turbine pertant
Uuare etiam atq etia se uenti corpora caeca
Auando quidez factie de morib emula magnis
Aminb inueniunt᷑ aperto conpore qui st.¬

Expanded text:
unt igitur venti ni mirum corpora caeca, quae mare, quae terras, quae denique nubila caeli verrunt ac subito vexantia turbine raptant, nec ratione fluunt alia stragemque propagant et cum mollis aquae fertur natura repente flumine abundanti, quam largis imbribus auget montibus ex altis magnus decursus aquai fragmina coniciens silvarum arbustaque tota, nec validi possunt pontes venientis aquai vim subitam tolerare: ita magno turbidus imbri molibus incurrit validis cum viribus amnis, dat sonitu magno stragem volvitque sub undis grandia saxa, ruit qua quidquid fluctibus obstat. sic igitur debent venti quoque flamina ferri, quae vel uti validum cum flumen procubuere quam libet in partem, trudunt res ante ruuntque impetibus crebris, inter dum vertice torto corripiunt rapidique rotanti turbine portant. quare etiam atque etiam sunt venti corpora caeca, quandoquidem factis et moribus aemula magnis amnibus inveniuntur, aperto corpore qui s
Abbreviated transcription (Latin):
Tcrra tibum pueus uestem iupor hba able
prybebat multa ⁊ molli lanugine itundãs
At uouitas mũdi nec frigora dura crebat
Nec nimios aestusi nec magnis utrib auras
Imia tt. panter crescũt ⁊ robora sunũt
Acrra aenet mento quonia genus ip̃a cauit
Rumanũatq animas ꝓpe ẽto tr̃e fudit
tĩa quod ĩ magrii bacchat mõtih passim
Destitit ut mulier spatio de fessa netufto
Autat eĩ mondi naturã totiꝰ aestas
Syalio qs alius status escipere o nĩca debet
tlec manet ulla sui similis res om̃ia nuigiãt
mĩa cõmutat natura ⁊uerterer cogit
Nãq aluud putrestit ⁊ aeuo debile laguet
Porio aluid crestit ⁊ cõteptih eit
Sic igitur mõdi naturar totiꝰ aetas
Mutat ⁊ex alio tecram status excipit alter
Quõd pocuit nequeat possit quod ñtullit ante
Multaq c̃ tellus  portenta cronre
Cenatast mira facit mcibusq corrte
Hhet facẽ ut possent quicꝗͣ cedere quoqͣ

Expanded text:
terra cibum pueris, vestem vapor, herba cubile terra cibum pueris, vestem vapor, herba cubile praebebat multa et molli lanugine abundans. at novitas mundi nec frigora dura ciebat nec nimios aestus nec magnis viribus auras. omnia enim pariter crescunt et robora sumunt.  quoniam genus ipsa creavit humanum atque animal prope certo tempore fudit omne quod in magnis bacchatur montibus passim,destitit, ut mulier spatio defessa vetusto. mutat enim mundi naturam totius aetas ex alioque alius status excipere omnia debet nec manet ulla sui similis res: omnia migrant, omnia commutat natura et vertere cogit. namque aliud putrescit et aevo debile languet, porro aliud succrescit et e contemptibus exit. sic igitur mundi naturam totius aetas mutat, et ex alio terram status excipit alter, quod potuit nequeat, possit quod non tulit ante. Multaque tum tellus etiam portenta creare conatast mira facie membrisque coorta, nec facere ut possent quicquam nec cedere quoquam
Abbreviated transcription (Latin):
Nec terestua d salsis exissi latunis
Linquit᷑ ut merito maternũ nomen adepta
Terra si terra cũ sunt cuncta creata
Multaq nũt ⁊̃ oxistunt animalia tetris
Imbrih ⁊ calido polis concrota uapore
Quo minus ẽ menĩ si tuir sũt plura coorta
Et maiore noua tellura atq ethere dulta
principiogenus alituũ naueq uolucres
Qua reliaquebãt excluse tp̃r uerno
ulliculos ut nũt teretis a estate acade
Linquient sporite su uictũ uictam q petẽtis
Dum tibi terra dedit itmu mortalia secla
Nultus eñ calor atq humor suꝑabat ⁊Ariuis
Haet ubi queq loti ⁊egio oppartuna dabat
Crescebant uteri terram radicib arti
Quosubi tp̃r matitro patefeterat aestas
Infanitũ sugieas humorẽ aurasq patesseris
unutebat abinatura foramina terre
Ut succũ uenis cegebat firuders aꝑts
onsurulã lac̾tisi pat sicut sũt for mire quaeq
Cu pepertt dulci reylctur lacte quod omis
Iempetus ĩ meĩmas cõutit ille aludi

Expanded text:
nec terrestria de salsis exisse lacunis. nec terrestria de salsis exisse lacunis. linquitur ut merito maternum nomen adepta terra sit, e terra quoniam sunt cuncta creata. multaque nunc etiam existunt animalia terris imbribus et calido solis concreta vapore; quo minus est mirum, si tum sunt plura coorta et maiora, nova tellure atque aethere adulta. principio genus alituum variaeque volucres ova relinquebant exclusae tempore verno, folliculos ut nunc teretis aestate cicadae lincunt sponte sua victum vitamque petentes. tum tibi terra dedit primum mortalia saecla. multus enim calor atque umor superabat in arvis. hoc ubi quaeque loci regio opportuna dabatur, crescebant uteri terram radicibus apti; quos ubi tempore maturo pate fecerat aetas infantum, fugiens umorem aurasque petessens, convertebat ibi natura foramina terrae et sucum venis cogebat fundere apertis consimilem lactis, sicut nunc femina quaeqis impetus in mammas convertitur ille alimenti.
Abbreviated transcription (Latin):
Menstrua dam rigidas comperlabit᷑ unbras
Qod fsupest quĩ magni ꝑcieruls mũdi
Qua fieri ꝗcꝗs posset rationa resolui¬
Hosture possemꝰ quas ius ⁊ causa cieret
Quo ue modo effecto lumine obire
Et neꝙopinatis tenetus obduce torras
Cũ quasi tõnibent ⁊ aꝑto lumine ⁊urs
Omĩa coruisunt clara loca candada lute¬
Arua nouo fetrr quid pͥmũ ĩ lurinis oris
Dollerit ⁊ tertis credunt iõnuttereuetis
princpiogenus herbarũ utridemq intrre
Terra dedit cirtũ me collis camposq ꝑ om̃is
Elorida fulserant ucudanci prata colere
Aerbrub q datũ st uauis exinde ꝑauris
Srestendi magnũ anusis certamen habenis
Ut plura atq pili p̾mr̃e sacteq cieãt
Quadiuixediẽ meinbus ⁊ corpore pẽmpotẽtũ
Sic noua tui tellus herbas iurgultaq pimũ
Sustulit inde loci matalia seda tauit
Aulta modis multis uara ratrona cata
hla neqs de cplo ceridisse animalia pessur

Expanded text:
menstrua dum rigidas coni perlabitur umbras. menstrua dum rigidas coni perlabitur umbras. Quod superest, quoniam magni per caerula mundi qua fieri quicquid posset ratione resolvinoscere possemus quae vis et causa cieret, quove modo possent offecto lumine obire et neque opinantis tenebris obducere terras, cum quasi conivent et aperto lumine rursum omnia convisunt clara loca candida lucearva, novo fetu quid primum in luminis oras tollere et incertis crerint committere ventis. Principio genus herbarum viridemque nitorem terra dedit circum collis camposque per omnis, florida fulserunt viridanti prata colore, arboribusque datumst variis exinde per auras crescendi magnum inmissis certamen habenis. ut pluma atque pili primum saetaeque creantur quadripedum membris et corpore pennipotentum, sic nova tum tellus herbas virgultaque primum sustulit, inde loci mortalia saecla creavit multa modis multis varia ratione coorta. nam neque de caelo cecidisse animalia possunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Quominus est mirum si e̾to tpẽ luna
Signitus ⁊c̃to dletur tẽpone nursus
Cum flere possint tam e̾to tpe multa
Solis item quas. Afectus luneq latebras
plurib e cuio fieni tibi posse putãdrum si
Namcur luna queat Fnam secluere possis
Lumine a fras altum capur obstruere ei
Obiiciens taecum nadiis an entib orbem
Cempore eod n aliud face̾ id nõ posse putes
Conpus qd cassum labatur lumiẽ semꝑ
Solq suos ⁊̃ dimitte᷑ langnidus ignes
Tempone cur eto neq̃at recreare q: lum̃
Cum loca pret̾qt flem̃is infesa ꝑauras
Que facuĩt ignis int̾ stngui atq periri
Et cur tra queat lunam spoliare uicissim¬
Lumine ⁊ oppressun solea suy pã tente¬
Menstnua dum nigidas comperiabilitꝰ umbrus
Tempore enan aliud nequeat sub curne᷑ lurȩ
Corpus ł suprasolis ꝑ labie orbem
Quod nadios int̾nũ pat lumere proffasum
Et tñ ipsa suo si fulget luna neone
Cur nẽqͥat t̾ra mundi laiguesce̾ parte
Duonlota luminib propriss inimiea porit

Expanded text:
minus est mirum, si certo tempore luna gignitur et certo deletur tempore rusus, cum fieri possint tam certo tempore multa. Solis item quoque defectus lunaeque latebras pluribus e causis fieri tibi posse putandumst. nam cur luna queat terram secludere solis lumine et a terris altum caput obstruere ei, obiciens caecum radiis ardentibus orbem, tempore eodem aliut facere id non posse putetur corpus, quod cassum labatur lumine semper? solque suos etiam dimittere languidus ignis tempore cur certo nequeat recreareque lumen, cum loca praeteriit flammis infesta per auras, quae faciunt ignis interstingui atque perire? et cur tssum solem super ipsa teneenstrua dum rigidas coni perlabitur umbras, tempore eodem aliud nequeat succurrere lunae corpus vel supra solis perlabier orbem, quod radios inter rumpat lumenque profusum? et tamen ipsa suo si fulget luna nitore, cur nequeat certa mundi languescere parte, dum loca luminibus propriis inimica per exit?
Abbreviated transcription (Latin):
Anbusisq tenẽt feliab oposera arcumo
At liquidtis auium noces imistarier one
Ante fũit multo qͣ leuis canmins cantu
Concelebrare homines possent aurisq nuare
Et gophiri caua ꝑcalamor sibila primum
A grestis docuere cauas n flire cicutas
Ina minutatim dulcis didicere querelas
Dibia quas fundit digitis pussaea canẽ tum
Quia ꝑ nenora ac silias saltus q reperta
pen lota paster Eẜta atq otis dia
Sic unum quid quis paulitun prothes oc tis
In mediam ratio quȩ in luminis eruuit oras
Net aĩos ollis mubebat atqi uu abat
Curo satiane tidi nan tum sũt oũ cordi

Expanded text:
t felicibus opsita circum. At liquidas avium voces imitarier ore ante fuit multo quam levia carmina cantu concelebrare homines possent aurisque iuvare. et zephyri cava per calamorum sibila primum agrestis docuere cavas inflare cicutas. inde minutatim dulcis didicere querellas, tibia quas fundit digitis pulsata canentum, avia per nemora ac silvas saltusque reperta, per loca pastorum deserta atque otia dia. sic unum quicquid paulatim protrahit aetas in medium ratioque in luminis eruit oras. haec animos ollis mulcebant atque iuvabant cum satiate cibi; nam tum sunt omnia cordi
Abbreviated transcription (Latin):
Sol ⁊ lura suo iustrantes lumine circũ
perdocuere homines ãniors tp̃ra uti
Et cetera rations geri rem ato ardineito
am ualidis septi degebat turrib aeuũ
Et diuisa colebatur dist̾taq tellus
Cũ mare ueliuolis florebat ꝑy odrres
Auxilia ae pocios iun pacto foedere. hadebãt
Car minihi cura res gestas coeper⁊ portae
Tradere nec multo prius sũt elenctareota
proptorta quid sit puus ictum respie aetis
Nostia ne quid inisi qua ratione uestigia mostrat
Naiugia atq agutaltitrs moenia leges
Arma uia uestes cetera degere hont
Panlarin docuit pedetentim progiedientes
Sicuinu quicꝗd paulatem proriatat aetis
nmadim ritio que uluminis erigit oras
Ilaq aluid ex alio clarestere torde iudebat
Artiꝰ ad sũmũ doncre uene cacumen.

Expanded text:
sol et luna suo lustrantes lumine circum sol et luna suo lustrantes lumine circum perdocuere homines annorum tempora verti et certa ratione geri rem atque ordine certo. Iam validis saepti degebant turribus aevom, et divisa colebatur discretaque tellus, tum mare velivolis florebat navibus ponti, auxilia ac socios iam pacto foedere habebant, carminibus cum res gestas coepere poetaepoëtae tradere; nec multo prius sunt elementa reperta. propterea quid sit prius actum respicere aetas nostra nequit, nisi qua ratio vestigia monstrat. Navigia atque agri culturas moenia leges arma vias vestes et cetera de genere horum, paulatim docuit pedetemptim progredientis. sic unum quicquid paulatim protrahit aetas in medium ratioque in luminis erigit oras; namque alid ex alio clarescere corde videbant, artibus ad summum donec venere cacumen.
Abbreviated transcription (Latin):
pardit zĩmutat seasies ad p̾stna queq
Sic odium coepit glandis sic ill relioa
Q trata cubilia sunt bbis ⁊ frondib aucta
pelles item ceaidit uestis contẽpta fertaa
Quam reor ĩ iudia tali nũc esse reꝑtam
Ut laetum ins idiis qui gessit pnus obiret
Et tam̃ int̾ eos distractã sanguine mulbo
Disperisse neq infructum ꝯu̾te quisse
Cunc igr̃ pelles mũs auriñ ⁊ purpura curis
xercent hominũ uitam belloq fatigãt
QQuo magis ⁊̃ nobis ut opirior ulparesedit
Eugus eñ mindos sina pellih exerucrabat
Serrigenas at nos niul lę dit uosta carore
pur purea atqs auro siguisq ingentih apta
Dura plebe lata mens idq desendera possit
Eigr homintĩgenus ⁊̃ cassu fiustra laborat
Nimerũ quia nõ cognouit quȩ st habendũ
Finis ⁊ om̃ĩo quoad crestat uera uoluptas
Aq minutam uitam prouexit taltũ
Et delli magnos cõmoruit fundit estus
Et uigiles mondi magnũ u̾satile tẽplũ

Expanded text:
perdit et immutat sensus ad pristina quaeque. perdit et immutat sensus ad pristina quaeque. sic odium coepit glandis, sic illa relicta strata cubilia sunt herbis et frondibus aucta. pellis item cecidit vestis contempta ferina; quam reor invidia tali tunc esse repertam, ut letum insidiis qui gessit primus obiret, et tamen inter eos distractam sanguine multo disperiise neque in fructum convertere quisse. tunc igitur pelles, nunc aurum et purpura curis exercent hominum vitam belloque fatigant; quo magis in nobis, ut opinor, culpa resedit. frigus enim nudos sine pellibus excruciabat terrigenas; at nos nil laedit veste carere purpurea atque auro signisque ingentibus apta, dum plebeia tamen sit, quae defendere possit. Ergo hominum genus in cassum frustraque laborat ni mirum quia non cognovit quae sit habendi finis et omnino quoad crescat vera voluptas; idque minutatim vitam provexit in altum et belli magnos commovit funditus aestus. at vigiles mundi magnum versatile templum
Abbreviated transcription (Latin):
Pnopt̾ aguie riuũ sub namis arhonis algȩ
Non magnis ipibus iucũde cimpora hadebãt
Proẜtim cum tempestas nidbat ⁊ aimii
Cempora pingelãt iuridancis Rlonib Rtao
Tum lota tum ẜmo tum dulces ẽẽ cachini
Consuerãt egrestis eis tum musa uigebat
Tum caput atq humenos plexis nediroere cononis
Floribus ⁊ folis lasciuia lęra mouebat
Atq agͥ mimerũ procet᷑ m̃bra mouentes
Durit̾ sduro tram pet pellere marrẽ
Undt omebant᷑ nisus dulcesq cachini
Omiã quod nona tum magis bot ⁊ mirq iugebat
Et iugilantih hinc adtrãt solatia somno
Duce̾ multimodis uotes ⁊ flectere tantus
Et supera calamo sunco ⁊ curreͬ campo labro
Unlt etiam iugiles nuc hęc accepta tuentur
Et mũs ẜuare genus didice᷑ neq hilo
Maione interei capuĩt dulcedie fructum
Ꝙ siluestre genus capiebar t̾nge narum
Nam qd adst pręfto misi qd̃ cognouimus ante
Suauius inp̾mis plicet ⁊ pollere iuudt᷑
posterionq fore melion res illa mneperta

Expanded text:
amis arboris altae. non magnis opibus iucunde corpora habebant, praesertim cum tempestas ridebat et anni tempora pingebant viridantis floribus herbas. tum ioca, tum sermo, tum dulces esse cachinni consuerant; agrestis enim tum musa vigebat. tum caput atque umeros plexis redimire coronis floribus et foliis lascivia laeta movebat, atque extra numerum procedere membra moventes duriter et duro terram pede pellere matrem; unde oriebantur risus dulcesque cachinni, omnia quod nova tum magis haec et mira vigebant. et vigilantibus hinc aderant solacia somno ducere multimodis voces et flectere cantus et supera calamos unco percurrere labro; unde etiam vigiles nunc haec accepta tuentur. et numerum servare genus didicere, neque hilo maiore interea capiunt dulcedine fructum quam silvestre genus capiebat terrigenarum. nam quod adest praesto, nisi quid cognovimus ante suavius, in primis placet et pollere videtur, posteriorque fere melior res illa reperta
Abbreviated transcription (Latin):
Une ⁊̃ libiũ st steris cõmittẽ ramis
inet alam crq ellam culturã euless agelh
Tentabant fructis qi stros mã suescẽ Era
Cennebãt indulgẽdo blandt q coleier
inqi dies magis in montem suces re siliuas
Csgebar israq locut anaesre caleis
pnata lacus niuuos fegetes uinetaq lera

Expanded text:
ommittere ramis inde aliam atque aliam culturam dulcis agelli temptabant fructusque feros mansuescere terra cernebant indulgendo blandeque colendo. inque dies magis in montem succedere silvas cogebant infraque locum concedere cultis, prata lacus rivos segetes vinetaque laeta
Abbreviated transcription (Latin):
Tut alis opp̃ssa malis ⁊̃ pectora cirra
Illa quoq ex pergefactum caput erigera sfit
Neq for̃te deum nobis nimẽsr potestas
Sit nerio motu que camñda si dera iet
Tecmptat eñ dubiam mãtem iationis esestas

Expanded text:
tunc aliis oppressa malis in pectora cura tunc aliis oppressa malis in pectora cura illa quoque expergefactum caput erigere infit, ne quae forte deum nobis inmensa potestas sit, vario motu quae candida sidera verset; temptat e
Abbreviated transcription (Latin):
fleti potierat epunꝰ ceserebãt tpiae ũtꝭ id firẽt cogioste causii
Eego ꝑfugim ail habebãt ouna diuis
Tradere ⁊ illors mitr fatẽ om̃ca flec̾ti
In caeloqs deum sedes ⁊ templa letarũt
Per caelũ nolui quia nos ꝯlunauidet
Luria dies ynoo. ⁊ noc̃tis signa seucra.
Noetiuageq faces celi flangq uolantes
Nubila pil nbies nix. uẽti ee fulmina grmnle
Etr apidi fremitus ⁊ murmitra magaa mirin
Cũ tubuit facta atq iras adiũpitacerbas
uãtos tuĩ gemitusi ip̃a ab quãtaq nobis
Uulncra quas lacumas pe perere mi nouh nestus
Nec pietas ulla uellatũst sxpe iuderi
Uertier ad lapidem atus ortup accedere ad aras
Ner mocõtere humi prostratũ ⁊ pandere palmaas
Ante deura delubia nec cras sarguine multo
Spargeie quadiuredam nee uotis nectere uota
Sy mage placata possie omĩa mẽte tueu
Na cum suspicimus magui elostra mõdi
Cempla raꝑ stellasq nta micãtib aethera fixũ
Et uenit ĩmeritem solis Iunxqiuaiũ

Expanded text:
us id fieret cognoscere causis. ergo perfugium sibi habebant omnia divis tradere et illorum nutu facere omnia flecti. in caeloque deum sedes et templa locarunt, per caelum volvi quia nox et luna videtur, luna dies et nox et noctis signa severa noctivagaeque faces caeli flammaeque volantes, nubila sol imbres nix venti fulmina grando et rapidi fremitus et murmura magna minarum. cum tribuit facta atque iras adiunxit acerbas! quantos tum gemitus ipsi sibi, quantaque nobis volnera, quas lacrimas peperere minoribus nostris! nec pietas ullast velatum saepe videri vertier ad lapidem atque omnis accedere ad aras nec procumbere humi prostratum et pandere palmas ante deum delubra nec aras sanguine multo spargere quadrupedum nec votis nectere vota, sed mage pacata posse omnia mente tueri. nam cum suspicimus magni caelestia mundi templa super stellisque micantibus aethera fixum, et venit in mentem solis lunaeque viarum,
Abbreviated transcription (Latin):
Ind miuitatim retro qͣr conane lunen
Deber iten q̃to pnoyuas tam solis adignem¬
In labitur ex alia signoꝵo parte ꝑ orbem
Ut facũt banq̃ qui fingũt ẽẽ p̃rlai
Consimilem cursusq uiam subsole tenere
Uoluier ⁊ uarias splendoris redd fortias
Corpus eñs licet ẽẽ aliud quod fent᷑ ⁊ uina
Labit᷑ amninodis occir sans efficẽsq
tico potis q̃ e̾ni quia cassan lurine fert
Uersariq p̃ot glolas ut si ferte pilai
Dimidia ex parte catnti lumiae fols tnctas
A d spatem udeit nobis oculosq patẽtis
Ind mitiuitatim retͦ contorq̃t ⁊ ausot
Qua feram partem glome namins arq pili
Ut habibruis achaltam doctra refutas
Astolgora artem cont cõmnce te

Expanded text:
inde minutatim retro quasi condere lumen inde minutatim retro quasi condere lumen debet item, quanto propius iam solis ad ignem labitur ex alia signorum parte per orbem; ut faciunt, lunam qui fingunt esse pilai consimilem cursusque viam sub sole tenere.volvier et varias splendoris reddere formas; corpus enim licet esse aliud, quod fertur et una labitur omnimodis occursans officiensque, nec potis est cerni, quia cassum lumine fertur. versarique potest, globus ut, si forte, pilai dimidia ex parti candenti lumine tinctus, ad speciem vertit nobis oculosque patentis; inde minutatim retro contorquet et aufert luciferam partem glomeraminis atque pilai; ut Babylonica Chaldaeum doctrina refutans astrologorum artem contra convincere
Abbreviated transcription (Latin):
Sius madũsa tanto plus ꝑte relatus
Donec ad id signũ caeli ꝑuenit ub amii
Modus ntoturnas exaequat lucib umnbras
Nam medio cursit flatus a ꝗlonis ⁊ austo:
Discinet aequato caelum dischimine metas
pnopt̾ sig̃ feri positurtum totius orbis
Annus sol miquo cõtundit tẽpora spers
Obliquo fras ⁊ caelum lumine lustraus
it natio Rclarat er qui locd tath
Onĩ sispsitio signuis ormiats notabunt notarũt
Aut quia crassior est ẽtis ĩ partibi aer
Ss ttis ideo tremuluro iubar hesitat igniis
Nec penetrare põt saicle utq mñgẽ edortus
prepterea nocies hibno tempore lorge
Sossant dun uemãt radiatam insigne dici
Aut ⁊̃ quia sic alt̾nis partih anni
Cardus ⁊ cius consuerũt conflue ignes
Qui faciãt solem e̾ta d furgere parte
pmepteres ft uti indtant᷑ dice uor¬
Luna põt solis radiis ꝑ culsa nitere
Doneo cum contꝰ plenio bene lumire fulsit
Arq oriẽs obitus eius supedit iudit

Expanded text:
eius in adversa tanto plus parte relatus, eius in adversa tanto plus parte relatus, donec ad id signum caeli pervenit, ubi anni nodus nocturnas exaequat lucibus umbras; nam medio cursu flatus aquilonis et austri distinet aequato caelum discrimine metas propter signiferi posituram totius orbis, annua sol in quo concludit tempora serpens, obliquo terras et caelum lumine lustrans, ut ratio declarat eorum qui loca caeli omnia dispositis signis ornata notarunt. aut quia crassior est certis in partibus aeraër, sub terris ideo tremulum iubar haesitat ignis nec penetrare potest facile atque emergere ad ortus; propterea noctes hiberno tempore longae cessant, dum veniat radiatum insigne diei. aut etiam, quia sic alternis partibus anni tardius et citius consuerunt confluere ignes, qui faciunt solem certa de surgere parte, propterea fit uti videantur dicerLuna potest solis radiis percussa nitere donique eum contra pleno bene lumine fulsit atque oriens obitus eius super edita vidit;
Abbreviated transcription (Latin):
Quod gecuas Idacis fama ẽ emitihalris
Disꝑ sos igris guenti luminst terni¬
nde coire globum quasi hunũi ⁊ confite ortem
Nec tantien illud̃ ĩ his reb mmirabilie decet
Esse quod haet igius tam certo tp̃r possit
emina confluere ⁊ pulis reꝑare nitrit̃
Omnih ĩreb florestũt ⁊ tp̃r certo
Ribusta. ⁊ corto dinuttũt tp̃e florem
Her nunus interto tp̃t dentes caieie imꝑat aetas
Cempore ⁊ ipubem molli pubestere ueste
Et pariter nuollem milis dimittere barbã
Alumina postremo nex imbres nubila uẽti
Non nicuis icertis fuint ipartih ãni
Naq ubi sic fuerunt cais causariũ exordia pͥm
Atq ita res mondi cecidere ab crigine pͥme
Consequat quoq rm ietũ ꝙ ordine certo.
Crescere uemq dies licet ⁊ tabescere noctes
Et minui luces cum summãt agmina noctis
Aut quia sol idm subRias atq suꝑrie
Imparibus currens anfpactib aerheris oras
pancit ⁊ in partis non equas diuidit orbem
Et quod ab alteniera defoit parte neponit

Expanded text:
quod genus Idaeis fama est e montibus altis dispersos ignis orienti lumine cerni, inde coire globum quasi in unum et conficere orbem. nec tamen illud in his rebus mirabile debet esse, quod haec ignis tam certo tempore possint semina confluere et solis reparare nitorem. omnibus in rebus. florescunt tempore certorbusta et certo dimittunt tempore florem. nec minus in certo dentes cadere imperat aetas tempore et inpubem molli pubescere veste et pariter mollem malis demittere barbam. fulmina postremo nix imbres nubila venti non nimis incertis fiunt in partibus anni. namque ubi sic fuerunt causarum exordia prima atque ita res mundi cecidere ab origine prima, conseque quoque iam redeunt ex ordine certo. Crescere itemque dies licet et tabescere noctes, et minui luces, cum sumant augmina noctis, aut quia sol idem sub terras atque superne imparibus currens amfractibus aetheris oras partit et in partis non aequas dividit orbem, et quod ab alterutra detraxit parte, reponit
Abbreviated transcription (Latin):
ro mortalis magis e quĩi est tũ potiusse
Dissimilis alia atq alia res uote notare
Illud ĩ his red tacitus ne fortes requiras
Fulmen detalitĩ terram mortalib ignem
primitus inde om̃p flãratiũ diditur ardor
Multa uidemꝰ eq caelestib õstita flãmis
filgere cum caeli dorauit plaga uapors
Uut ramosa tr̃ cum uentis pulsa uacillins
feestuat ⁊̃ ramos incombens arbors arder
Et pͥmitur ualidis extertus mrih ignis
Emicit interdum flĩmat feruidaus ardor
Antua uun interse ⁊ ami stirpasq terũt

Expanded text:
quanto mortalis magis aequumst tum potuisse quanto mortalis magis aequumst tum potuisse dissimilis alia atque alia res voce notare! Illud in his rebus tacitus ne forte requiras, fulmen detulit in terram mortalibus ignem primitus, inde omnis flammarum diditur ardor; multa videmus enim caelestibus insita flammis fulgere, cum caeli donavit plaga vaporis. et ramosa tamen cum ventis pulsa vacillans aestuat in ramos incumbens arboris arbor, exprimitur validis extritus viribus ignis, emicat inter dum flammai fervidus ardor, mutua dum in
Abbreviated transcription (Latin):
It catulos blande cur lingua lumbeie tẽptãt
At nbi ios eos lactant pedih iisuq pitẽtes
Suspersis terieros iutant dente huistꝭ
Lonege alio pac̾ta cantutu uocis adulant
Et cuir deseiti baubant saedih aut tũ
⁊ lorãtis fugiint scẽ misso cõpora plagas
Daniq nõ nuuitus item differe uider
Int̾ equas nbi equus florẽti actate mretus
pinnigensaccut caltarih ictus amoris
Et fiemitũ patulis sub narih editidarne
Et eñsic alias concussis artuh hyn hõnit
postremo genus aliture utrrq uolurres
An̾cipitres atq ossifragae mnergiq maunis
Donge alias alio iacurnt ĩ tp̃r uoces
Et cum de uictu certant predaq repiugnãt
t partem mutãt cum tempestatib una
Raucisonos cantui corrucur ⁊ secla uensta
Crurto qr greges ubi aquã dicũt᷑ ⁊ urbris
popere ⁊ interdum uentos aurasq uocare
fegi si uarios sensui inimalia ogũt
Mlulta trõ cune sĩr uarias enuttere uotes

Expanded text:
at catulos blande cum lingua lambere temptant at catulos blande cum lingua lambere temptant aut ubi eos lactant, pedibus morsuque potentes suspensis teneros imitantur dentibus haustus, longe alio pacto gannitu vocis adulant, et cum deserti baubantur in aedibus, aut cum plorantis fugiunt summisso corpore plagas. denique non hinnitus item differre videtur, inter equas ubi equus florenti aetate iuvencus pinnigeri saevit calcaribus ictus Amoris et fremitum patulis sub naribus edit ad arma, et cum sic alias concussis artibus hinnit? postremo genus alituum variaeque volucres, accipitres atque ossifragae mergique marinis longe alias alio iaciunt in tempore voces, et quom de victu certant praedaque repugnant. et partim mutant cum tempestatibus una raucisonos cantus, cornicum ut saecla vetusta corvorumque gregis ubi aquam dicuntur et imbris poscere et inter dum ventos aurasque vocare. ergo si varii sensus animalia cogunt, muta tamen cum sint, varias emittere voces,
Abbreviated transcription (Latin):
Uocit ⁊ acrios senitus enuttere lingias
nese fucrant unde insita notitres est
Utilitas aut unde data est huit pͥma potestas
Quis uellet facẽ ut stiret animoq uiderer¬
Cogere item pluus unus uictosq demare
Nõ poteratrorũ ꝑut ꝑdifi ꝑ diste̾ nor̃a uellẽs
Nec ratrone docere ulla muadereq sardes
Suid fit opus facto facile sineq eõ paterẽt
Nec ratione ulla sibi ferrẽt ampluis autris
Uicis cauditos ponitus obtunders fiustra
postremo quidã tiac mirabilie tantrpe st
Si genus humanũ aee cui uox ⁊ lingua ingeiet
pro uanosensu uauias ies uoce notaret
Cum pecu des mutꝵ cum deniq secla ferarũ
Dissimiis soleant uoces uariasq ciere
Cum metus atq dolir est ⁊ cumiã gandia glistũt
Euappe eñ licet ĩ reh cognosce aꝑtis
nritata canti cur pͥmũi magna molo ssa
dollia neta p̃mur duros nudintia dentes
Conge alia qunitre ⁊abis stuctaminae
Et cun uiti litrant ⁊ uocih ommia cõplet̃

Expanded text:
vocibus et varios sonitus emittere linguae, vocibus et varios sonitus emittere linguae,  inter se fuerant, unde insita notities est utilitatis et unde data est huic prima potestas, quid vellet facere ut sciret animoque viderecogere item pluris unus victosque domare non poterat, rerum ut perdiscere nomina vellent. nec ratione docere ulla suadereque surdis, quid sit opus facto, facilest; neque enim paterentur nec ratione ulla sibi ferrent amplius auris vocis inauditos sonitus obtundere frustra. postremo quid in hac mirabile tantoperest re, si genus humanum, cui vox et lingua vigeret, pro vario sensu varia res voce notaret? cum pecudes mutae, cum denique saecla ferarum dissimilis soleant voces variasque ciere, cum metus aut dolor est et cum iam gaudia gliscunt. quippe etenim licet id rebus cognoscere apertis. inritata canum cum primum magna Molossum mollia ricta fremunt duros nudantia dentes, longe alio sonitu rabies restricta minatur, et cum iam latrant et vocibus omnia complent;
Abbreviated transcription (Latin):
Uoçih ⁊ gestu cura balte siguifitarent
ibetilloꝵ esse equĩ miseriar om̃i
qtion tñ omĩmodis poterat concordua gigni
Sy bona magnaq ꝑs ẜuibat fordera casti
feut genus humanũ iuntum foret omẽ ꝑeprĩ
Iet potuisset ae luit pioducẽ ieclai propago
ft uanios lingux scitus natura iubegit
Mittire ꝯutilitas exp̃ssit nomina rerũ
Non alia longe ratione atq ĩp̃ã iudet
Protrahere ad gestrm pueros infantia lingue
um fititut digito que p̃t priesẽtra mõstret
Sentit eĩ ius quisq cuã qd possit abiati
Cornua nata prius utule d̃ fiontih extẽt
llis cratus petit atqs infenpui inurget¬
Rt ꝑa catuli pantheranĩ stymniq leonũ
Ungiuh ac pedib iart tum maisuq repignãt
Uixiam cum fũt dentes anguesq treati
Relituuĩ pro porro genus alis om̃e indecau
fidere ⁊ apenis tẽmulũ petere auxiliatũ
proinde putare aliquem tum nõia distubiusse
Neh rinde hominqi didicisse uocabula p̾ma
De suꝑ est nã cur hit posset cuncta notare

Expanded text:
us et gestu cum balbe significarent imbecillorum esse aequum misererier omnis. nec tamen omnimodis poterat concordia gigni, sed bona magnaque pars servabat foedera caste; aut genus humanum iam tum foret omne peremptum nec potuisset adhuc perducere saecla propago. At varios linguae sonitus natura subegit mittere et utilitas expressit nomina rerum, non alia longe ratione atque ipsa videtur protrahere ad gestum pueros infantia linguae, cum facit ut digito quae sint praesentia monstrent. sentit enim vim quisque suam quod possit abuti. cornua nata prius vitulo quam frontibus extent, illis iratus petit atque infestus inurget. at catuli pantherarum scymnique leonum unguibus ac pedibus iam tum morsuque repugnant, vix etiam cum sunt dentes unguesque creati. alituum porro genus alis omne videmus fidere et a pennis tremulum petere auxiliatum. proinde putare aliquem tum nomina distribuisse rebus et inde homines didicisse vocabula prima, desiperest. nam cur hic posset cuncta notare
Abbreviated transcription (Latin):
Et lat̾a ac uẽtre haeribat subt̃ equors
Connih ⁊ f̾ram minitãti m̃te ruebat¬
Et ualdis focios arbbãt cedbãt antil apri
Tȩ la infpacta suo cngẽtes senguirie saeui
Inse fracta suo ingentes sanguiẽ te la
Nam crasfensa Roros exibãt antih ad auctus
um̃ta aut pedib uẽ tose recta patebant
Nequieꝗͣ quoniq̃ ab nemus succisa uidres
Concidre aeq graui t̾ram cõsfne᷑ casu
Siiuos ante domi domitos satis ẽt̃ prtabãt
Effenui sa᷑ cernebant in reb agũdis
Vulnerib clamore fuga. Erore tumubu
Heo pot̾ant ullam pantem neduce̾ eorum
Diffugiebat eĩ uanium gñs omẽ fera s
Ut nũc sepe luce fenno male mactat
Diffugiũt ferna facta fius cũ multa  dere
Si fuit ut facenent sed uux ad ducor ut ante
Non quierint anuno pegsenare atq uidre
Q cõmune malũ fieret soclũq futurũ
St magis de possis factũ cõtendre ĩ om̃i
nuaris mandis uaria nacõe meatis
Q c̾to asq nno Roare quolibi orbi

Expanded text:
ribant supter equorum cornibus et terram minitanti mente ruebet validis socios caedebant dentibus apri tela infracta suo tinguentes sanguine saevi in se fracta suo tinguentes sanguine tela, nam transversa feros exibant dentis adactus iumenta aut pedibus ventos erecta petebant, ne quiquam, quoniam ab nervis succisa videres concidere atque gravi terram consternere casu. si quos ante domi domitos satis esse putabant, effervescere cernebant in rebus agundis volneribus clamore fuga terrore tumultu, nec poterant ullam partem redducere eorum; diffugiebat enim varium genus omne ferarum, ut nunc saepe boves Lucae ferro male mactae diffugiunt, fera facta suis cum multa dedesi fuit ut facerent. sed vix adducor ut ante non quierint animo praesentire atque videre, quam commune malum fieret foedumque, futurum. et magis id possis factum contendere in omni in variis mundis varia ratione creatis, quam certo atque uno terrarum quolibet orbi
Abbreviated transcription (Latin):
Quado quidon sipunt alieno exore repetũtq
Rex ex auditis potuuis ꝙͣ se nsih ĩp̃ip̃
Nec magis id r̃t est neut mox q̃ futi inte
Eigo ⁊egili urrssifi occisis sublasa iacebat
prifana marestas siliorꝭ ⁊ septia pꝑba
Et cupitis sũmi si clari insigne ciuẽtã
⁊ pedihuulgi magnuã lucebat honoiẽ¬

Expanded text:
quandoquidem sapiunt alieno ex ore petuntque res ex auditis potius quam sensibus ipsis, nec magis id nunc est neque erit mox quam fuit ante. Ergo regibus occisis subversa iacebat pristina maiestas soliorum et sceptra superba, et capitis summi praeclarum insigne cruentum sub pedibus vulgi magnu
Abbreviated transcription (Latin):
Et biugo prius est q̃ bis ꝯuĩge᷑ binos
Et qͥ falafenos armatũ ascẽ Ene curnus
Indt boues castarrito tonperet rros
Anguimanis belli docuemũt cubier a ꝓoen
Suffenre ⁊ muges morcis turbare cat̾re
Sie ali exclio pepoit discendia trilis
hormibile hirnanis qd gencih eẽt in armis
Inq dies bellis Eroribi dddit cugmen
E ꝑtiq sues sacuos sunt mirte̾ ĩ hostis
Et uolidos ꝑtim prese misere leones
Cum ductorih armatis saciusq magistris
Qui modrarier his possent uinc lisq tene᷑
Turbabant saeui nullo discͥmine turimas
Ternificas capitum quatientis nndiq crescas
Nec pot̾ent eꝗtes fremita ꝓt̾rit equorũ
pectona mulcere ⁊ frenis ꝯu̾te᷑ in hosos
Inrita lecie iaciebãt conpera salu

Expanded text:
ungere binos et quam falciferos armatum escendere currus. inde boves Lucas turrito corpore, tetras, anguimanus, belli docuerunt volnera Poeni sufferre et magnas Martis turbare catervas. sic alid ex alio peperit discordia tristis, horribile humanis quod gentibus esset in armis, inque dies belli terroribus addidit augmen. expertique sues saevos sunt mittere in hostis. et validos partim prae se misere leones cum doctoribus armatis saevisque magistris, qui moderarier his possent vinclisque tenereturbabant saevi nullo discrimine turmas, terrificas capitum quatientis undique cristas, nec poterant equites fremitu perterrita equorum pectora mulcere et frenis convertere in hostis. in