comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
celerem miscdiam fuerat consecu.¬
tus. om̃s qui mala conscientia t̾ri¬
ti pene defecerant adsꝑem uenie cũ
gaudio respirabant. Iam uero ut
rem breui fine concludamꝰ: ep̃o iu¬
bente malum cautum ꝙyrographũ
thophilus igne concremit. Deinde
suffragante clero or̾ popło ductus
ad altare. cum sacro scãm cõmu¬
nionem demanu ep̃i ore susciꝑet.
facie refulsit ut sol. Per actoq de¬
inceps triduo cum laudib ineccłia
pie matris dĩi ꝑ quã reconciliatꝰ
fuerat. alaborib suis beato fine
quieuit. Calib gͦ factis approbat᷑.
quia dñi mater ubiq imꝑiosa est:
ubiq magnifica. certe cui ꝓnumẽst
est scos angłos inministeriũ mit¬
tere. & adbeneplacitũ suũ inferorũ
pacta cassare. His quoq & aliis ĩ¬
finiti muneris benefitiisq nelscͥp¬
ta sunt uel passim iugi sentiuntur
effectu. qd̃ re: iustis &eꝰ peccatoribus
fideliter inuocantib sepresto. ẽ &̾
numquã eis opitulari desistit. Ue¬
niant igitur ad eam iusti cũbasilio

Expanded text:
celerem misericordiam fuerat consecutus, omnes qui mala conscientia territi pene defecerant, ad spem veniae cum gaudio respirabant. Jam vero ut rem brevi fine concludamus, episcopo jubente male cautum chirographum Theophilus igne cremavit. Deinde suffragante clero et populo ductus ad altare, cum sacrosanctam communionem de manu episcopi ore susciperet, facies refulsit ut sol. Peractoque deinceps triduo, cum laudibus in ecclesia piae Matris Domini, per quam reconciliatus fuerat, a laboribus suis beato fine quievit. Talibus ergo factis approbatur quia Domini Mater ubique imperiosa est, ubique magnifica, certe cui pronum est sanctos angelos in ministerium mittere, et ad beneplacitum suum inferorum pacta cassare; his quoque et aliis infiniti numeri beneficiis quae vel scripta sunt, vel passim jugi sentiuntur effectu, quod et justis et peccatoribus fideliter invocantibus se praesto est, et nunquam eis opitulari desistit. Veniant igitur ad eam justi cum Basilio
Abbreviated transcription (Latin):
nouitatum suꝑ eminens nouitas u¬
nitatis. Quam nisi diligent̾ prudẽs
uirgo abexordio sc̃ĩ enuangłu animad¬
uertas: magis errare inomini scriptu¬
ra uideberis diuina. quã intelligere ue¬
ritatem. Constat igrtur unũ eundẽꝙ¬
xp̃m scd̾m utrasq formas oꝑatum hu¬
manitatis scilicet diuinitatis: ce per
hoc duas exercuisse oꝑationes. Oꝑata
est enĩ utraq forma uel natura: cum
alterius cõmunione qđ proprium ha¬
buit. uerbo siquidem oꝑante qd̃ uerbi
est ce carne exequente que carnis e¬
rant: cõmunicante siquidem ei u̾bo
ineadem oꝑatione: dum &ꝰ idem deus
atꝙ homo muna substantia uel ꝑso¬
na sine diuisione. aut cõmictione cre¬
ditur. or p̾cognita identias p̾iudica¬
tur. Uerumptamen deus uerbum
est & non caro: quẽ quã carnẽ rationa
ro conspecta sit cẽ iusa. Unde cẽ io¬
hannes qui fuit abinitio qđ audi¬
mus. oꝰ manus nr̃e tractauerunt
uerbum uidere aut tractare possit

Expanded text:
novitatum supereminens novitas unovitatum supereminens novitas unitatis. Quam nisi diligenter, prudens virgo, ab exordio sancti Evangelii animadvertas, magis errare in omni Scriptura videberis divina, quam intelligere veritatem. Constat igitur unum eumdem secundum utrasque formas operatum, humanitatis scilicet ac divinitatis, ac per hoc duas exercuisse operationes. Operata est enim utraque forma vel natura cum alterius communione quod proprium habuit: Verbo siquidem operante quod Verbi est, et carne exsequente quae carnis erant: communicante ei siquidem Verbo in eadem operatione, dum et idem Deus atque homo in una substantia vel persona, sine divisione aut commixtione creditur, et praecognita una identitas praedicatur. Verumtamen Deus Verbum ero conspecta sit ac visa. Unde Joannes: Quod fuit ab initio, quod vimus, et manus nostrae tractaverunt verum videre aut tractare possit
Abbreviated transcription (Latin):
tit & conconcorporat dm or hominẽ.
ut nec intempore ad modum homi¬
nem quis adeo: nec inpassione pos¬
sit adhomine dm discernere. UInde
si ad tempus respicias. inuenies
si adpassionem inuenies semꝑ cum
filio hominis. eundem dei filiũm launi¬
tum &ꝰ indiuiduum quantum aduocẽ
scripture ꝑtinet. ut nec homo a d̾o sepa
rari tempore nec abhomine d̾s ualeat
passione. Siquidem ut hec aꝑtius ĩtel¬
ligatis. ip̃ius xp̃i uerba discutite. Ne¬
mo ascendit inquit incelum nisi qui
descendit de celo filius hominis qui ẽ.
incelo. Quis queso .c̃. qui loquitur:
hec loquebatur: Interra scilicet. Et
quomodo se decelo anteqͣm nasceret᷑
descendisse testatur etiam ꝙ cum loqͥ¬
tur ucelo se. cẽ. fatetur: Eundemq
se filium hominis dicit: cum utiq de
celo nisi dñs descendere nõ potuit. Et
cum int̾ris loquitur non nisi unus
idemq xp̃c fuit. Et hec. ẽ. mira ce
admirabilis nouitas: ymmo omiũ

Expanded text:
tit et concorporat Deum et hominem, tit et concorporat Deum et hominem, ut nec in tempore hominem admodum quis a Deo, nec in passione possit ab homine Deum discernere. Unde si ad tempus respicias, invenies Si ad passionem, invenies semper cum filio hominis eumdem Dei filium ita unitum et individuum, quantum ad vocem Scripturae pertinet, ut nec homo separari a Deo tempore, nec ab homine Deus valeat passione. XII. Siquidem ut haec apertius intelligatis ipsius Christi verba discutite: Nemo ascendit, inquit, in coelum, nisi qui descendit de coelo, filius hominis qui est in coelo . Quis, quaeso, est qui loquitur? haec loquebatur? In terra scilicet. Et quomodo se de coelo antequam nasceretur descendisse testatur? Etiam et cum loquitur, in coelo se esse fatetur, eumdemque se filium hominis dicit; cum utique de coelo, nisi Deus descendere non potuerit: et cum in terris loquitur, nonnisi unus idemque Christus fuit. Et haec est mira et admirabilis novitas, immo omnium
Abbreviated transcription (Latin):
apłs benedictione spiritali ĩcelestib.
Unde oe angłs marie loqui ĩçipi¬
ens acbenedictione exorsus ait. Bene¬
dicta tu inquit inmulierib. oe. be¬
nedictus fructꝰ uentris tui. Cuius
ꝓfecto inspu longe odorem trahens
prefatus ysaac benedicebat filium:
inquo celestis omĩs benedictio mun¬
do esfloruit. Et bene abeo plenus
ager dicitur: quia plena gr̃a uirgo
dentib fructus uite effulsit. Et nos ĩ
tamgrãm ne inuacuũ recipiatis que
est inxp̃o iħu: inquo: ẽ. deus ⁊ homo
sic unitus inuna cademq ꝑsona. ut
legatur quã sepe indiuinis litteris
homo d̾o coet̾nus. ꝓpter unitionẽ
subsistentie: ac deinde d̾s homini. ui¬
deatur compassus: cum nec ininitra¬
bilis sit homo. nec passibilis deus.
Tamen sicunitus. ẽ. deus suo corꝑi:
ut nullam patiatur fieri interd̃m
&s hominem humana opinione dis-¬
tantiam ne forte qd̃ absit alius filiꝰ
dei. & alius filius hominis credat᷑.
Presertim quia scriptura sicconec¬

Expanded text:
 benedictione spirituali in coelestibus . Unde et angelus Mariae loquens, a benedictione exorsus ait: Benedicta tu in mulieribus, et benedictus fructus ventris tui . Cujus profecto in spiritu longe odorem trahens pater Isaac benedicebat filium, in quo coelestis omnis benedictio mundo effloruit. Et bene ab eo plenus ager dicitur, quia plena gratia virtdentibus fructus vitae effulsit. Et nos intam gratiam ne in vacuum recipiatis, quae est in Christo Jesu, in quo est Deus et homo, sic unitus in una eademque persona, ut legatur quam saepe in Scripturis divinis homo Deo coaeternus protper unionem substantiae: ac deinde Deus homini videatur compassus, cum nec initialis sit homo, nec passibilis Deus, tamen sic unitus est Deus suo corpori, ut nullam patiatur fieri inter Deum et hominem humana opinione distantiam: ne forte quod absit alius filius Dei, et alius filius hominis credatur: praesertim quia Scriptura divina sic connec
Abbreviated transcription (Latin):
uiderant qd̃ tractarant u̾bum uite
erat: q nichil aliud ex duab naturis
quam unum uycta subsistentiam.
uel ꝑsonam. Hinc. ẽ. qd̃ unus idẽ¬
q manens filius unigenitꝰ. insepa¬
ratus inutrisq naturis conspicit᷑:
essentialem qualitatẽ: uel naturalẽ
ꝓprietatẽ: que si naturam haberet
singularem ce inconiunctam non a¬
geret utiq. Nunc autẽ emmanuel
dum iinus. ẽ & in eo ip̃o utraq idẽ
deus & homo que utriusq nature

Expanded text:
viderant, quod tractarant, Verbum vitae erat: et nihil aliud ex duabus naturis quam unum juxta subsistentiam vel personam. Hinc est quod unus idemque manens Filius unigenitus, indisseparatus in utriusque naturis conspicitur, essentialem qualitatem, vel naturalem proprietatem: quae in naturam haberet singularem et inconjunctam, non ageret utique. Nunc autem Emmanuel dum unus est, et in eo ipso utraque, id est, Deus et homo, quae utriusque natur
Abbreviated transcription (Latin):
occasus. &ꝰ suscepta ab eis ꝓ xp̃i
nomine passio consecrauit. Mul-¬
timoda namq neterum relatione
clidicimus non nullos martyre

Expanded text:
occasus, et suscepta ab eis pro Christi nomine passio consecravit. Multimoda namque veterum relatione didicimus nonnullos martyr
Abbreviated transcription (Latin):
Incalescet uigor animi: delectabit rur
ꝑsequi ꝑsequentem. Quod ce. si
sus labatur aut cadat: non fonti¬
nuo lapsus sui pudor desperare ite¬
rum debet: sed meminerit hanc. ẽt̃.
agonis & certaminum legem. Non
ut numquam quis cadat : sed ut
numquam cedat. Quia non ille qͥ
sepe cecidit uistus dicitur: sed ille qͥ
adultimum cessit. Nam qui dĩspe¬
rationis cogitationib uinctus. ẽ: quo¬
modo uel uel uires reparare certandi.
uel resistere acre pugnare potest cũ
fugiat. ne omnino redeat adcertam̃.
mo sit tantum qui in paucis &r leui¬
b pecauerunt. De illo loquor: qui
omnib succubuit malis qui ĩmma¬
nitate scelerum uiam sibi excluserit

Expanded text:
incalescit vigor animi, delectabitur inincalescit vigor animi, delectabitur inpersequi persequentem; quod et si sum labitur ut cadat, non continuo lapsus sui pudore desperare iterum debet, sed meminerit hanc esse agonis et certaminum legem, non ut nunquam quis cadat, sed ut nunquam quis cedat: quia non ille qui saepe cecidit victus dicitur, sed ille qui ad ultimum cessit, nam qui desperationis cogitationibus victus est, quomodo vel vires reparare certandi, vel resistere et pugnare potest cum fugiat, nec omnino redeat ad certamenmo sit tantum qui in paucis et levibus peccaverunt, sed de illo loquor qui omnibus succumbit malis, qui immanitate scelerum viam sibi excluserit
Abbreviated transcription (Latin):
latum ꝓcedens. & adsuꝑiora referens
pedem. illa quidem que uehemen¬
flamina. postergum remanebit. An¬
te pedes uero quanto acrius ceꝑit
uncedere: tanto omĩa inueniet di¬
uini cuiusdam roris sopita refrige¬
rio. Cantum. ẽ: ut unum qd̃ precipue
desiderium. Quamius sit grande sal
uandi ꝓpositum desperatione occurren¬
te omnes salutis aditus obstruentur.
Intersecta enĩ penitentie uia. claudet᷑
pariter &e agonis ingressus. Et qͦmͦ
iam poterit qui extra uiam. ẽ. & cui
ostium clauditur boni aliquid oꝑis
implere: cum adbonorum nõ ueniat
ingressum desperatione ꝓhibente. Prop¬
ter hoc ce chyabolus omnib modĩs mo¬
litur huiusmodi cogitationes plantare
incordib nr̃is. Si enimnos desperati¬
onis metus ꝓcul auia uirtutis effece¬
rit. Nullum ciadu̾sum nos cestam̃
ultra remanebit. Quem enĩ inpug¬
net. cum nullus obsistat. Si qui autẽ
istud resoluere potuerit uinculum:
continuo uires sue redeunt adeum.

Expanded text:
latim procedens, et ad superiora referens latim procedens, et ad superiora referens pedem, illa quidem quae vehemeflamma post tergum remanebit, ante pedes vero quanto acrius coeperit incedere, tanto omnia inveniet divini cujusdam roris sopita refrigerio, tantum est ut unum quod praecipue desiderium, quamvis grande sit salvandi propositum, desperatione occurrente, omnis salutis aditus obstruetur; interjecta enim poenitentiae via, clauditur pariter et agonis ingressus, et quomodo jam poterit qui extra viam est et cui ostium clauditur boni aliquid operis implere, cum ad bonorum non veniat ingressum, desperatione prohibente? Propter hoc et diabolus omnibus modis molitur hujusmodi cogitationes plantare in cordibus nostris; si enim nos desperationis metus procul a via virtutis effecerit, nullum ei adversum nos certamen ultra remanebit, quem enim impugnet cum nullus obsistat? si quis autem istud resolvere poterit vinculum, continuo vires suae redeunt ad eum,
Abbreviated transcription (Latin):
mandata actenus quasi lac nobis
gustanda porreximus. Et ecce mo¬
do subtestimonio dei oeꝰ scõrum an¬
gelorum qui nos loquentes audi¬
unt ab soluimus debitum nr̃m: ce¬
lestia uobis precepta tradentes. A¬
modo iam ur̃m est cogitare: q̃ua¬
tinus cꝰ admonitio nr̃a effectũ ha¬
beat saluas. &. uos semꝑ nolunta¬
dem dei facienentes abomni uos
malo custodiatis. atq demum libe¬
ri abomni contagione peccati ad
regna celestia trepudiantes ꝑueni¬
re possitis. Scimus enim plures¬
cꝰ nr̃is temporib. &̾ memoria maio¬
rum prolapsos abitinere recto: r p̾¬
cipitatos ab ingressu uie angustie.
ita rursus. ẽẽ. reparatos: ut posteriori¬
b priora transierint: atq adpalmã
ꝑuenerimꝰ &e cororam. Numeroq
rursus. &. choro inscripti credantur
impsa adhuc flamina ac fornace li¬
bidinum: hec ei impossibilia uiden¬
tux. etiam simile ꝓuocetur exemplis.
Si uero ceperit fieri. uel parua conuer¬
sio & initium dederit repedancdi pau¬

Expanded text:
mandata hactenus quasi lac vobis gustanda porreximus, et ecce modo sub testimonio Dei et sanctorum angelorum, qui nos loquentes audiunt, absolvimus debitum nostrum, coelestia vobis praecepta tradentes; amodo jam vestrum est cogitare, quatenus et admonitio nostra effectum habeat salutis, et vos semper voluntatem Dei facientes, ab omni vos malo custodiatis, atqri ab omne contagione peccati ad regna celestia trepudiantes pervenire pussitis, et ex nostris temporibus, et memoria majorum prolapsos ab itinere recto, et praecipitatos ab ingressu viae angustae, ita rursus esse reparatos, ut posterioribus priora transierint, atque ad palmam pervenerint, et coronam, numeroque rursus ac choro scripti creduntur ipsa adhuc flamma ac fornace libidinis, haec ei impossibilia videntur, etiamsi mille provocetur exemplis; si vero coeperit fieri vel parva conversio, et initium dederit repetendi, pau
Abbreviated transcription (Latin):
nis officium affertur: sed obstaculũ
impediende. deuotione abolitur. Ut
quando diuina mandatur: paulis¬
ꝑ sequestrentur humana. Pulc̃
est salutatio: sed pulchrior quoma¬
turior exetutio diuinorum que ꝑmo
ram sepe traxit offensam. Ides aut̃ẽ
dẽ honesta ꝓhibentur: ne sollemp.¬
nis grã obrepat officii: & impediat
ministerium. Cuius mora: culpafit.
cepta ne dedomo ad domum quis
uaga fatlutate dringret: ut serue.
ius: sed patis p̾feramus nuntiũ.
Utip̃e primus ingressus: patisbe¬
nedictione celebaetur. Cybopotuq
oblato: oportere nos. ẽe. contentos pre¬
regni celestis euuangłm predicandũ.
Extutiendum etiam de pedib pulue¬
rem: siquis retipiendos tiuitatis hos¬
picio non putauerit. Decet enĩgra¬
lium non sequendum: quã qui le¬
gem iudicauerut. ẽẽ. soluendam
Eo qd̃ tyrus & sydonsitanta oꝑatio¬
nem celestium inlissent miraciua: sõ
disspexissent remedium penitentie.

Expanded text:
nis sedulitas aufertur, sed obstaculum nis sedulitas aufertur, sed obstaculum inpediendae deuotionis. aboletur, ut quando diuina mandantur, paulisper sequest salutatio, sed pulchrior matura exsecutio divinorum, quae per moram saepe traxit offensam. Ideo autem et honesta prohibentur, ne solemnis gratia 1426 obrepat officii, et impediat ministealia, ne de domo ad domum quis uaga facilitate demigret, ut seruemumus, pacis praeferamus nuntium, ut ipse primus ingressus pacis benedictione celebretur, cibo potuque oblato oportere nos esse contentos, ueregni caelestis euangelium praedicandum, excutiendum de pedibus puluerem, si quis recipiendos ciuitatis hospitio non putauerit. Docet etiam gralium non sequendum, quam qui Legem judicaverint esse solvendam; eo quod Tyrus et Sidon si tanta operationum coelestium vidissent miracula, non despexissent remedium poenitentiae.
Abbreviated transcription (Latin):
Neiterum inquit intristicia uensiẽ
ad uos. Abiecit iuirgã: ce affectum
caritatis assumpsit. Et neminem sa¬
lutaueris iniua. Fortasse quibdã hoc
elurum acsuꝑbum: nec mansuetinee
humilis dñi precepto cũ uerar iuidet᷑:
qd ille qui etiam acubitionis loco pre¬
cepit. ẽẽ. creclendũ: hoc loco mandet
discipłis. neminẽ salutau̾itis inua: cũ
iste cõmunis sit usus gratie. Sic infe¬
riorts suꝑiorum sibi fauorem concilia¬
re consuerunt. Oentiles quoq cũ
xp̃ianis: habent huiusmodi officioꝵ
cõmertia. Et quomodo dñs hũc usũ
humanitatis auellit: Sed considera¬
te. non hoc solum. ẽt. neminẽ salu.
suum. ut baculũ euus poneret supra
corpus pueruli defuncti: mandauit
ei ne inuia aliquem salutaret. Festi¬
nato enim uiuebat eum contendere
ut celebrande resurrectionis: exeque¬
reuir officium ne cum fabulatione
alicuius obuis: mandatore flecteret᷑
amunere. Ergo & hic non salutatio¬

Expanded text:
ne iterum inquit in tristitia uenirem ne iterum inquit in tristitia uenirem ad uos. abiecit uirgam et adfectum caritatis adsumsit. Et neminem salutaueritis in uia. fortasse quibusdam hoc durum et superbum nec mansueti et humilis domini praecepto conuenire uideatur, quod ille qui etiam accubitionis loco praecepit esse cedendum hoc loco mandet discipulis: neminem salutaueritis in uia, cum iste conmunis sit usus gratiae. sic inferiores superiorum sibi fauorem conciliare consuerunt, gentiles quoque cum Christianis habent huiusmodi officiorum conmercia. quomodo dominus hunc usum humanitatis auellit? sed considera non hoc solum esse: neminem salutasuum, ut baculum eius poneret supra corpus pueruli defuncti, mandauit ei, ne in uia aliquem salutaret; festinato enim iubebat eum contendere, ut celebrandae resur rectionis exsequeretur officium, ne confabulatione alicuius obuii mandato reflecteretur a munere. ergo et hic non salutatio
Abbreviated transcription (Latin):
alibi habes: quia cum apłi ignem
decelo petere uellent: ut consum̾et
samaritanos: qui iħ̾m dñm intra.
ciuitatẽ suam reciꝑe noluerant:
conuersus increpauit illes & ait.
Nescitis cuius sp̃c estis. Filius enim
hominis non uenit animas homi¬
nun ꝑdere: sed saluas facere. Perfec¬
tiores ergo sine uirga dirigumtur: in¬
firmiores uero cum baculo mandu¬
cabant. Sed ce paulus uirgã quid¬
.ẽ minatur: sed insp̃u mansutudi¬
nis: iusiat delinquentes. Ueniq
ut scias mitem. ẽẽ. doctorem: Ip̃orũ
quos arguit: consulit uoluntati.
Quid uultis inuirga inquit uemi¬
am aduos an intaritate o sp̃u mã-¬
suetudinis: Semel uirgam dixit:
bis mitiora subiecit adiciens mansu¬
dinem caritati. Prius tamen mina¬
tus. ẽ: sed exhibuit mansuecudi¬
nem. Nam inscła epła ad eosdem
corinchios scribens ait. Testem dm̃
inuoco inanimã meam qd̃ parcens
uobis: non ueni corinthũ. Audi
qua ratione putauerit. ẽẽ. parcẽdũ.

Expanded text:
alibi habes quia cum apostoli ignem alibi habes quia cum apostoli ignem de caelo petere uellent, ut consumeret Samaritanos, qui Iesum dominum intra ciuitatem suam recipere noluerunt, conuersus increpauit illos et ait: nescitis cuius spiritus estis; filius enim hominis non uenit animas hominum perdere, sed saluas facere. perfectiores ergo sine uirga diriguntur, infirmiores cum baculo manducant. sed et Paulus uirgam quidem minatur, sed in spiritu mansuetudinis uisitat delinquentes. denique ut scias mitem esse doctorem, eorum ipsorum quos arguit consulit uoluntatem. quid uultis? inquit in uirga ueniam ad uos an in caritate spirituque mansuetudinis? semel uirgam dixit, bis mitiora sub iecit adiciens mansuetudinem caritati. prius tamen minitatus est, sed exhibuit mansuetudinem; nam in secunda epistula ad eosdem Corinthios scribens ait: testem deum inuoco in animam meam, quod parcens uobis non ueni Corinthum. audi qua ratione putauerit esse parcendum:
Abbreviated transcription (Latin):
iuria quam fecit. aduerterit. Ha¬
bes tamen quos &r cum uirga apłos
miserit: sicut paulus destificatur.
dicens. Quid uultis inuirga ueniã
ad uos. an incaritate cr sp̃u man¬
suetudinis. Hanc uirgam etiam
timotheo dedit apłs dicens. Quid¬
uulas. Argue. obsecra. increpa. Aut
fortasse ante passionem dñi que nu¬
fantium popłorum: corda firma¬
uit: necessaria sola fuerit manfue¬
tudo. Post passionem correptio. Cer¬
te mulceat dñs: increpet paulus.
Suadeat qui potest etiã peccata du¬
ra mollire: arguat qui nõ potest u¬
niuersa suadere. Uirgam igitur pau¬
lus exdoctrina legis assumpserat.
Legerat enĩ. Qui parcitbaculo: odit
fuium suum. Legerat etiã: quia ag¬
num manducantes. baculũ inma¬
nib habere precepto ꝓphetico iube¬
bantur: ce. ideo dñs inueteri testam̃¬
to ait. Uisitabo inuirga iniquita¬
tes eoꝵ. In nouo autẽ se ip̃m obtu¬
lit: ut ignosceret uniuersis dicens.
Sime queritis: sine hos habire. Et

Expanded text:
iuria quam fecit aduerterit. haiuria quam fecit aduerterit. habet tamen quos et cum uirga apostolos miserit, sicut Paulus testificatur dicens: quid uultis? in uirga ueniam ad uos an in caritate spirituque mansuetudinis? hanc uirgam etiam Timotheo dedit apostolus dicens: argue obsecra increpa. aut fortasse ante passionem domini, quae nutantium populorum corda firmauit necessaria sola fuerit mansuetudo, post passionem correptio. certe mulceat dominus, increpet Paulus; suadeat qui potest etiam pectora dura mollire, arguat qui non potest uniuersa suadere. uirgam igitur Paulus ex doctrina legis adsumserat. legerat enim: qui parcit baculo odit filium suum. legerat etiam quia agnum manducantes baculum in manibus habere praecepto prophetico iubebantur. et ideo dominus in ueteri testamento ait: uisitabo in uirga iniquitates eorum: in nouo autem se ipsum obtulit, ut ignosceret uniuersis dicens: si me quaeritis, sinite hos abire. et
Abbreviated transcription (Latin):
Etgo humilis dm̃i: inhumilitate
enim iudicium eius sublatum.ẽ. hu¬
nilis inquam dm̃ preceptum: discipłi
eius. humilitatis officiis execuntur.
Fos enĩ nusit adseminandã fidem:
qui non cogerent sed docerent. Nec
uim potestatis exercerent: sed doctͥ.¬
nam humilitatis attollerent. Quo
loco humilitati putauit etiam pa¬
cientiam copulandam: quia ipse
quoq uixta destimonium petri cum
malediceretur non remaledixit: cũ
ꝑcuteretur non reꝑcussit. Hoc . ẽ ergo
dicere imitatores mei estote: ultioĩs
stucdia deponite: insolentiã uerban¬
tium. non iniurie relatione s mag.¬
nanimitate patientie uerberate: ne¬
mo ip̃e debet qd̃ in alio reprehendit
imitari: grauiora contumatibus
mansuetudo uulnera refert. Hoc
pignore ꝑcussit dñs uerberantem:
dicendo. Qui de ꝑcugt in maxillã
prebe ei & alteram. Eit enĩ: ut iudi¬
cio suo ip̃e se dampnet. & quodam
stimulo sui compungatur affectꝰ:
qui relatam sibi sedulitatem: ꝓ in¬

Expanded text:
ergo humilis domini — in humilitate ergo humilis domini — in humilitate enim iudicium eius sublatum est - humilis inquam domini praeceptum discipuli eius humilitatis officiis exsequuntur; eos enim misit ad seminandam fidem, qui non cogerent, sed docerent nec uim potestatis exsererent, sed doctrinam humilitatis adtollerent quo loco humilitati putauit etiam patientiam copulandam, quia ipse quoque iuxta testimonium Petri, cum malediceretur, non remaledixit, cum percuteretur, non repercussit. hoc est ergo dicere: imitatores mei estote, ultionis studia deponite, insolentias uerberantum non iniuriae relatione, sed magnanimitate patientiae uerberate. nemo ipse debet quod in alio reprehendit imitari; grauiora contumacibus mansuetudo uulnera. refert. hoc pugno repercussit dominus uerberantem dicendo: qui te percutit in maxilla, praebe ei et alteram. fit enim ut iudicio suo ipse se damnet et quodam stimulo sui conpungatur affectus qui relatam sibi sedulitatem pro in
Abbreviated transcription (Latin):
tur ecdere agnum. apłi autẽ sine cal¬
ciam̃tis. adpredicandum euuangeli¬
um diriguntur: is considerare de¬
bet. quia inegypto posiais debet ad¬
huc morsus cauere serpentis. Mul.¬
ta enĩ uenena inegypto. Et qui in
typo pascha celebrat patere potest
uulneri. Qui autẽ minister. ⁊̃. ue¬
ritatis: hebetata uenena ñ trepidat.
Deniq momordit paulum iupera
in militena insula: &e uidentes pen¬
dentem de manu eius iuperã in cole
loci illius: putabant eum. ẽẽ. mori¬
turum. Sedubi inoffenssum stare
iuderunt: dm̃ esse dicebant cui uene.¬
num nocere non poterat. Et ut sci¬
as hoc uerum. ẽẽ: ip̃e dñs ait. Et¬
ce dedi potestatẽ uobis calcandi supͣ
serpentes csꝰ scorpiones: & supͣom¬
nem uircutem inimici ce̾ nichil uob̃
nocebit. Non uirgas ĩmanu iuben¬
tur tollere apłi: sic enĩ matheus
scribendum putauit. Quid. ẽ. uir¬
ga nisi preferende potestatis insigne:
ce ulciscende instrumentũ doloris:

Expanded text:
tur edere agnum, apostoli autem sine caltur edere agnum, apostoli autem sine calciamentis ad praedicandum euangelium diriguntur, is considerare debet, quia in Aegypto positus debet adhuc morsus cauere serpentis — multa enim uenena in Aegypto — et qui in typo pascha celebrat patere potest uulneri, qui autem minister est ueritatis hebetat uenena, non trepidat. denique momordit Paulum uipera in Melita insula. et uidentes pendentem de manu eius uiperam incolae loci illius putabant eum esse moriturum, sed ubi inoffensum stare uiderunt, deum esse dicebant, cui uenenum nocere non poterat. et ut scias hoc uerum esse, ipse dominus ait: ecce dedi uobis potestatem calcandi supra serpentes et scorpiones et supra omnem uirtutem inimici et nihil uobis nocebunt. Non uirgas in manu iubentur tollere apostoli; sic enim Matthaeus scribendum putauit. quid est uirga nisi prae. ferendae potestatis insigne et ulciscendi instrumentum doloris?
Abbreviated transcription (Latin):
clificare frumentis: dñite sententie
auctoritate reprehenditur: ita ⁊ qui
sacculum uult auro parare condendo
neuũ reparehensionis inturrit. Non
peram neꝙ calciam̃ta. Utrumꝙ de
corio mortui animantis confici solet.
Nichil autẽ innobis dñs iħe: mor¬
dicit. Solue taltiamentũ pedũ tuoꝵ.
Locus enim inquostas: terra sc̃a est.
Mortale itaꝙ ceꝰ terrenũ calciam̃tũ
ubetur soluere: cum mitteretur ad
popłm liberandum. Huius enĩmi¬
naster muneris: timere nil debet. nee
asuscepto offitio mortis ꝑ ꝰ iculo re¬
tardari. Ipse enĩ cum defensionem
fratrum. hoc. ẽ. iudeorum. uolunta.¬
rilis recepisset: talumpnie t̾rore re¬
uocatus est ab incepto. & fugit ex
egypto. Et ideo cum dñs affectum
eius probassetꝰ. conditionẽ autẽ uidis¬
sed infirmam: ansmi eius mentisq
uestigium: mortalib uinculis cen¬
suit exuendum. Quod si quẽ mouet
qua ratione i negypto: calciati uiben¬

Expanded text:
edificare frumentis dominicae sententiae edificare frumentis dominicae sententiae auctoritate reprehenditur, ita E qui sacculum uult auro parare condendo naeuum reprehensionis incurrit. Non peram neque calciamenta. utrumque de corio mortui animantis confici solet; nihil autem in nobis dominus Iesus mordicit: solue calciamentum pedum tuorum; locus enim in quo stas terra sancta. est. mortale igitur atque terrenum calciamentum iubetur soluere, cum mitteretur ad populum liberandum; huius enim minister muneris timere nihil debet nec a suscepto officio mortis periculo retardari. ipse etenim cum defensionem fratrum, hoc est Iudaeorum, uoluntarius recepisset, calumniae terrore reuocatus est ab incepto et fugit ex Aegypto. et ideo cum dominus adfectum eius probasset, condicionem autem uidisset infirmam, animi eius mentisque uestigium mortalibus uinculis censuit exuendum. quod si quem mouet, qua ratione in Aegypto calciati iuben
Abbreviated transcription (Latin):
legium faris. Qui inlege glouaris: ꝑp̾¬
uaricationẽ legis dm̃ inhonoras. Nom̃
enĩ clei ꝑuos blasphematur. Non sic
apłs petrus: qui primus dominice
exetutor sententie: ut ostenderet non ĩ
uacuum diũ effusa mandata. cũ posce¬
retur a pauꝑe. ut ei aliquid petunie
largiretur: ait. Argentum atqzauꝵ
non habeo. Ilległatur qd non habeat
argentũ neq arum: uobis pudori ẽ
minus adhuc habere quam cupitis.
Est ergo & paupecies głosa: quia
est ce beata pauꝑtas: sic̃ scciptũ est.
Beati pauꝑes sp̃u. Tam̃ non tam hoc
gloriatur petcus qd̃ argentũ ⁊ aurũ
non habeat: quam qđ seruet domi¬
ni mandatum: qui precepit. nolite au¬
rum possidere. Hoc est dicere. Uides
me xp̃i esse discipłm: & aurum a
me requirio: Aliud nobis multop̾¬
tiosius aurodonauit: ut innomine
eius oꝑemur. Itaq: non habeo qcđ̃
non dedit: sed qd̃ dedit habeo. In no¬
mine dr̃ iħu: surge q ambula. Sĩs
ergo qui horrea uult congerendis e¬

Expanded text:
legium facis? qui in legegloriarisper praeuaricationem legis deum inhonoras? nomen enim dei per uos blasphematur. non sic apostolus Petrus, qui primus dominicae exsecutor sententiae, ut ostenderet non in uacuum domini effusa mandata, cum posceretur a paupere, ut ei aliquid pecuniae largiretur, ait: argentum atque aurum non habeo. ille gloriatur quod non habeat argentum atque aurum, uobis pudori est minus adhuc habere quam cupitis? est ergo et pauperies gloriosa, quia est et beata paupertas, sicut scriptum est: beati pauperes spiritu; tamen non tam hoc gloriatur Petrus quod argentum et aurum non habeat quam quod seruet domini mandatum, qui praecepit: nolite aurum possidere, hoc est dicere: uides me Christi esse discipulum et aurum a me requiris? aliud nobis multo pretiosius auro donauit, ut in nomine eius operemur. itaque non habeo quod non dedit. sed quod dedit habeo: in nomine domini Iesu surge et ambula. sicut ergo qui horrea uult congerendis a
Abbreviated transcription (Latin):
mis impletur margaritis ex libio
conuaslium id.ẽ. humilium homi¬
num ꝓcessit ad ortum. Gaudere ꝑ
fore cognoscias. Sperat᷑ in ea que
huius doni cõpos effecta. ẽ: cxꝰ an¬
te partum & post parturitionem.
¶lagnificate eam indefessa moꝵ

Expanded text:
mis impletur margaritis, ex lilio mis impletur margaritis, ex lilio convallium, idem humilium hominum processit ad ortum. Gaudete pefore cognoscitis; sperate in ea, quae hujus doni compos effecta est, et ante partum et post parturitionem. Magnificate eam indefessa morum
Abbreviated transcription (Latin):
ces ille que sine cognitionis ludi¬
brio tam mirificam dei genitricem
quantum imip̃is est ꝓ sequute fu¬
rint puritatis cõmertio. Ergo qr
gaudenter suscipitis eius ortum
ad cuiꝰ uos non hesitaris ꝑtinere
collegium: satagite uos ita exer¬
cere incelestib negotiis. ut postex¬
uꝑatos caduce pestis labores dum
uentum fuerit adp̾optatũ diuine
porte spectaculum pulsantes non
repuditmini: ceu deineptis uirgi¬
nib dicitur. que absponso repbate
sunt propt̾ suam in erciam dum ĩ
uasis suis habere oleum hoc ẽ. bo¬
na oꝑa neglexerunt. sed potius cũ
ip̃o ad celestia palacia simul&e̾ cũ
beata eius genitrice ꝓgredi ualea¬
tis. Cum igra sollempnitas
omnib fidelib congrua abonĩ¬
um conuenticulis cacholicorum
debito honore ꝓsequatur: p̃cipue
tamen a sacris uirginib ualde pro¬
sequenda est &e ꝑcolenda. quia ho¬
die decus prudentium uirginũ: flos
campi idc̃. sc̃e eccłie que preciosissi¬

Expanded text:
ces illae, quae sine cognitionis ludices illae, quae sine cognitionis ludibrio tam mirificam Dei Genitricem quantum in ipsis est, prosecutae fuerint puritatis commercio. Ergo quia gaudenter suscipitis ejus ortum, ad cujus vos non haesitatis pertinere colloquium, satagite vos ita exercere in coelestibus negotiis, ut post exsuperatos caducae pestis labores, dum ventum fuerit ad praeoptatum divinae portae spectaculum, pulsantes non repudiemini, ceu de ineptis virginibus dicitur, quae a sponso reprobatae sunt propter suam inertiam, dum in vasis suis habere oleum, hoc est bona opera, neglexere; sed potius cum ipso ad coelestia palatia simul, et cum beata Genitrice ejus progredi valeatis Cum igitur ista solemnitas omnibus fidelibus congrua ab omnium conventiculis catholicorum debito honore prosequatur, praecipue tunc a sacris virginibus valde prosequenda est, et percolenda, quia hodie decus prudentum virginum, flos campi, idem sanctae Ecclesiae, quae pretiosissi
Abbreviated transcription (Latin):
fecit ꝓdire inlucem. Terreat te ꝓ¬
cul scd̾e uirginis de celo collapsa
benedictio: quiletatus es inpͥme
uirginis obꝓbrio. Namꝙ qui
gaudelas inarticulo conditionis
humane primos. a suo feliei meo.¬
latu exturbasse colonos nͥ asciło
homine filio iurginis et̾ma exul¬
tatione necus es. Quo tirca ha¬
bentes obsacratissime uirginis pre¬
ocłis scĩssimam diei uenerationẽ
non inmundanis leticiis exerͣte
corda ur̃a. sed totum mentis inge¬
nium figite inpreclare uirginis
suꝑna illa festa: inquib diuti¬
na laude abangłis festiuis ho¬
noratur seruitiis. Procurate pͥn¬
cipem urãm festĩuis ut ualetis lau¬
possitis cum ea absq defectione
choruscantium lampadarum agnũ
ꝓsequi quocũq ierit. Hodie pri¬
miceria &e ductrix uirginũ ascĩs
ꝓpħis uaticinata oritur. congra¬
tulentur ei cuncte uĩrgines quia
nascitur pudita puella. que ama¬
torem peꝑit integre castitatis. Feli¬

Expanded text:
fecit prodire in lucem. Terreat te pfecit prodire in lucem. Terreat te procul secundae Virginis de coelo collapsa benedictio, qui laetatus es in primae virginis opprobrio. Namque qui gaudebas in articulo conditionis humanae primos a suo felici incolatu exturbasse colonos, nunc a secundo homine filio Virginis aeterna exsultatione nexus es. Quocirca, habentes ob oculos sacratissimae Virginis sanctissimam diei venerationem, non in mundanis laetitiis exercete corda vestra, sed totum mentis ingenium figite in praeclarae Virginis superna illa festa, in quibus diutina laude ab angelis festivis honoratur servitiis. Procurate Principem vestram festivis ut valetis laupossitis cum ea absque coruscantium defectione lampadarum Agnum sequi quocunque ierit . Hodie primiceria et ductrix Virginum a sanctis prophetis vaticinata oritur, congratulentur ei cunctae virgines, quia nascitur pudica puella, quae amatorem peperit integrae castitatis. Feli
Abbreviated transcription (Latin):
exeodem sexu suum infine tempoꝵ
ꝓcreatum fore filium. qui uniłisis¬
scłis omne afferret gaudium. Ue¬
re beata ce collaudanda dei benefi¬
cia: que ꝑillum sexum decreuerũt
ꝓuenire nr̃a intempora. aquo pri¬
mo t̾rigene ꝓpinatum.ẽ. inique
suasionis iaculum. O ena tunc
infelix non solum ꝓmobientie pi-¬
aculo. uerum etiam ꝓmaledictio¬
nis tytulo. nunc uero felix ꝓ im¬
mutationis largifluo dono. Le¬
tare tu mater omniũ. non solũ
quia euasisti ꝓscriptionis excidi¬
um. sed etiam quia detua consi¬
mili ꝓle ꝓfudisti eum inscłm: qͥ
de tuamq ꝓgeniem mortis de cõ¬
pede miscõiter eruit. Insultas de¬
niq ei modo: qui tedudũ suo ue¬
nefico suasu infecerat. quia habes
tuum plastem siue parentẽ pro¬
picium: qui suo triumpho pca¬
cem exturbauit tui hostis domi¬
natum. Exi nunc ofallax & in¬
uentor antiqͥ criminis a sccłõ
noxio sexu: quia ip̃e qui sine car¬
nali onere abeodem pullulauit
Ordine. suã hodie genitricẽ istam

Expanded text:
ex eodem sexu suum in fine temporum procreandum fore Filium, qui universis omne afferret gaudium. Vere beata collaudanda Dei beneficia, quae per illum sexum decreverunt provenire nostra in tempora, a quo primo terrigenae propinatum est iniquae suasionis medicamentum. O Eva tunc infelix! non solum pro inobedientiae piaculo, verumetiam pro maledictionis titulo, nunc vero felix pro immutationis largifluo dono. Laetare tu, mater omnium, non solum quia evasisti proscriptionis excidium, sed etiam quia de tua consimili prole profudisti eum in saeculum, qui te tuamque progeniem mortis de compede misericorditer eruit. Insultas denique ei modo qui te dudum suo venefico suasu infecerat, quia habes tuum plastem sive parentem propitium, qui suo triumpho nobili procacem exturbavit tui hostis dominatum. Exi nunc, o fallax et inventor antiqui criminis, a secundo noxio sexu, quia ipse qui sine carnali onere ab eodem pullulavit ordine, suam hodie genitricem istam
Abbreviated transcription (Latin):
nis exultationis ⁊ leticie coram
presentia. matris dñi quia uiside¬
reis cubilib habebitis cum ea gratu¬
lari. si ceptã animi corꝑisq integͥ¬
tatem sincera ꝓbitate seuau̾itis.
Hylares estote ce uos puelle eno
tenere: quia habebitis ocꝰ uos
puellam angłorum dominam.
quasi ꝑrimis asspiciis nͣt pubescẽ¬
tem. Aduocate angłos adcusto¬
diam puruatis ur̃e: quia ip̃a inte¬
nera sorte mundialiter posita. cũ
regina ip̃oꝵ. ẽẽt. futura secum
eoꝵ suffragia sedula oratione con¬
trahebat. Letamini etiam uos iã
mature uirgines: &e que forte ad
damnales metas ꝑuenistis. quia
lum pollicita ur̃a premia: uerũ
laudem egregiam cum presenti u̾¬
gine captabitis apud celestem au¬
ctorem. Ne subtinhatis uos ape¬
fatematris iubilatione coniugate:
ce̾ conuigali iugo subnexe. qm̃ qui
sue matri  omnib piis uirginib

Expanded text:
nis exsultationis et laetitiae, coram praesentia Matris Domini, quia in sidereis cubilibus habebitis cum ea gratulari, si coeptam animi corporisque integritatem sincera probitate servaveritis. Hilares estote et vos, puellae aevo tenerae, quia habetis et vos puellam angelorum Dominam quasi primis auspiciis nunc pubescentem. Advocate angelos ad custodiam puritatis vestrae, quia ipsa in tenera sorte mundialiter posita, cum regina ipsorum etiam futura secum eorum suffragia sedula oratione contrahebat. Laetamini etiam vos jam maturae virgines, et quae forte jam ad aniles metas pervenistis, quia lum pollicita praemia, verum laudem egregiam cum praesenti captabitis apud coelestem auctorem. Ne subtrahatis vos a praefatae matris jubilatione, conjugatae, et conjugali jugo subnexae, quoniam qui suae Matri,
Abbreviated transcription (Latin):
abilla celesti iherłm: ꝑ petua excom¬
municatione separemur: Hec ergo
cogitantes fratres km̃i. tam casti ctꝰ
tam sobrii. & tam pacifici. ad istud
aitare deo auxiliante studeamus
accedere: ut ab illo eterno Alcari: nõ

Expanded text:
ab illa coelesti Jerusalem perpetua excomab illa coelesti Jerusalem perpetua excommunicatione separemur. 4. Ecogitantes, fratres carissimi, tam casti et tam sobrii, et tam pacifici ad istud altare, Deo auxiliante, studeamus accedere ut ab illo aeterno altari no
Abbreviated transcription (Latin):
uestem nuptialem: Hoc enĩ habt
textus euuangłice lectionis quod
quidam fecerit nuptias filio suo:
Q intrauerit ut inderet simul recũ¬
bentes. Et uidens ibi hominẽ non
habentẽ uestem nuptialem: Oycit
ad eum. Amice quomodo huc in¬
trasti non habens uestem nuptialẽ:
Et illo obmutescente: oyeit minis¬
tris. Ligate illi mantis &: pedes ae
ꝓicite eum intenebras ext̾iores. Ibi
erit fletus & stridor dentium. Ecce
qualem sententiam merebitur au¬
dire. qui ad conuinium nuptiale
ĩ .ẽ. adaltare dñi. aut hebriosus.
aut aclulter: aut odium incorde
retinens. presumit accedere. Auer¬
tat hoc anobis d̾s fratres kiñi: et
concedat ut mala ista. aut nũqͣm
uelunus admittere: aut si admissa
fuerint. sine ulla mora penitentra
uel pace studeamus sanare: &e largi¬
orib elemosinis festinemus ablue¬
re. Ne forte sicum peccatorũ uul¬
nerib ante tribunal et̾m iudiciis
uenerimus: ab illa eterna eccł̃ia. et

Expanded text:
vestem nuptialem? Sic enim habet vestem nuptialem? Sic enim habet textus evangelicae lectionis, quod quidam fecerit nuptias filio suo, et intraverit ut videret simul recumbentes; et videns ibi hominem non habentem vestem nuptialem, dixit ad eum, Amice, quomodo huc intrasti non habens vestem nuptialem? Et illo obmutescente, dixit ministris: Ligate illi manus et pedes, et projicite eum in tenebras exteriores: ibi erit fletus et stridor dentium . Ecce qualem sententiam merebitur audire, qui ad convivium nuptiale, id est, altare Domini, aut ebriosus, aut adulter, aut odium in corde retinens praesumit accedere. Avertat hoc Deus a nobis, fratres charissimi, et concedat ut mala ista aut nunquam velimus admittere; aut si admissa fuerint, sine ulla mora poenitentia vel pace studeamus sanare, et largioribus eleemosynis festinemus abluere: ne forte, si cum peccatorum vulneribus ante tribunal aeterni Judicis venerimus, ab illa aeterna Ecclesia, et
Abbreviated transcription (Latin):
neratum. ẽẽ. cognouerit: prius orati¬
onib. ieiuniis uel elemosinis stude¬
at mundare conscientiã suam: et
sic eucharistram p̾sumat accipere.
Si enĩ agnoscens reatum suũ. ipse
se a diuino altari subduxerit: cito
adindulgentiam diuine miscdie
ꝑueniet. Quia sit̃ qui se exaltat hu¬
miliabitur. ita econtrario qui se
hummiliat exaltabitur. Qui enĩ sic̃
dpxi agnostens reatum suum. ip̃e se
humilit̾ ab altari eccłie. ꝓem̃datioe
uite remouere uoluerit᷑: ab eterno
illo os celesti conuũuo. excõmuni¬
cari penitus nontimebit. Rogo uos
fratres diligenter attendite. Si ad
mensam cuiuscumq potentis ho¬
minis nemo presumit cũ uestib
conscissis & inquinatis accedere
quantomagis acomuiuo eternire¬
gis id. ẽ. ab altare dñi. debet seunꝰ¬
quisꝙ inuidie uel oclii uenenoper¬
tus. iracundie furore repletus. cũ
reuerentia &e humilitate subtrahe
ce quomodo huc intrasti ñ habens

Expanded text:
neratum esse cognoverit, prius oratineratum esse cognoverit, prius orationibus, jejuniis vel eleemosynis studeat mundare conscientiam suam; et sic Eucharistiam praesumat accipere. Si enim agnoscens reatum suum, ipse se a divino altari subduxerit, cito ad indulgentiam divinae misericordiae perveniet: quia sicut qui se exaltat humiliabitur; ita e contrario qui se humiliat exaltabitur . Qui enim, sicut dixi, agnoscens reatum suum, ipse se humiliter ab altari ecclesiae pro emendatione vitae removere voluerit, ab aeterno illo et coelesti convivio excommunicari penitus nfratres, diligenter attendite: si ad mensam cujuscunque potentis hominis nemo praesumit cum vestibus conscissis et inquinatis accedere, quanto magis a convivio aeterni Regis, id est ab altari Domini debet se unuquisque invidiae vel odii veneno percussus, iracundiae furore repletus, cum reverentia et humilitate subtraherce, quomodo huc intrasti non habens
Abbreviated transcription (Latin):
altaris uel templi festi¬
uitatem colimus: si fide¬
liter cr̃ diligenter attendunus: ⁊ sc̃e
ac iuste uiuimus: quicquid intem¬
plis manufactis agitur: totum in
nobis spiritali edificatione cõpletur
Non enĩ mentitus .ẽ. ille qui dixit.
Templum enĩ dei sc̃m. ẽ. qd̾ estis uos.
Et iterum. Nescitis quia corꝑa uĩa
teplum dei: Quantum possumus
cum ip̃ius adiutorio laboremus: ne
deus nost̾ intemplo suo hoc. ẽ. ĩ nob̃
ipsis inueniat. qd̾ oculos sue maies¬
tatis offendat. Sed habitaculum
cordis nr̃i euacuetur iutiis. &̾ uir¬
tutib repleatur. Claudatur dia¬
bolo: ce aꝑiatur xp̃o. Et ita labo¬
remus: ut nobis bonorum oꝑum
clauib. ianuam regni celestis aꝑi¬
te possimus. Sicut enĩ malis oꝑib
quasi quibz dam seris acuectibus
uite nobis ianua clauditur: ĩta
absq dubio bonis oꝑib aꝑitur. Et
ideo fratres km̃i. unusquisq con¬
sideret conscientiam suã: ee qnͣdo¬
charistiam sealiquo crimine nuil¬

Expanded text:
altaris vel templi festivitatem colimus, si fideliter ac diligenter attendimus, et sancte ac juste vivimus, quidquid in templis manufactis agitur, totum in nobis spirituali aedificatione completur. Non enim mentitus est ille qTemplum enim Dei sanctum est, quod estis vos ; et iterum: Nescitis quia corpora vestemplum Dei; quantum possumus, cum ipsius adjutorio laboremus, ne Dominus noster in templo suo, hoc est, in nobis ipsis, inveniat quod oculos suae majestatis offendat: sed habitaculum cordis nostri evacuetur vitiis, et virtutibus repleatur; claudatur diabolo, et aperiatur remus, ut nobis bonorum operibus clavibus januam regni coelestis aperire possimus. Sicut enim malis operibus, quasi quibusdam seris ac vectibus, vitae nobis janua clauditur; ita absque dubio bonis operibus aperitur. Et ideo, fratres carissimi, unusquisque consideret conscientiam suam: et quando se aliquo crimine vul
Abbreviated transcription (Latin):
pauca explurib. frat̾nitati ur̃e expo¬
suisse libuit. Quatinus & miran¬
da terrestis domus dñi fabrica. de¬
ritaliter intellecta: mentes nr̃as ar¬
dentius: ad amqrem suꝑne habita¬
tionis erigeret: Diligamus igitg
fratres mei toto corde decorem domꝰ
eterne quam ex deo habemꝰ in celis:
& deloco tabernaculi głe eius: se¬
dulo cogitare: ac nos alterutrum
ammonere curemus. Unum ante
omĩa petamus ab eo: & hoc infati¬
gabili intentione queramus: ut in¬
habitare mereamur in domo eiꝰ om̃ĩbꝰ
dieb uite nr̃e: hoc ẽ ꝑhenni iuita
ac luce felices. Non autẽ spernĩt ne¬
q despicit precem pauꝑum: quando
hoc qd̃ diligit ip̃e precamur: sed cle¬
menter exaudiens. donabit nos uide¬
re bona sua interra uiuentium. iħc

Expanded text:
pauca ex pluribus fraternitati vestrae expopauca ex pluribus fraternitati vestrae exposuisse libuit, quatenus et miranda terrestris domus Domini fabrica deritualiter intellecta mentes nostras ardentius ad amorem supernae habitationis erigeret. Diligamus ergo, fratres mei, toto corde decorem domus aeternae, quam ex Deo habemus in coelis, et de loco tabernaculi gloridulo cogitare, ac nos alterutrum admonere curemus. Unum ante omnia petamus ab eo, et hoc infatigabili intentione quaeramus, ut inhabitare mereamur in domo ejus omnibus diebus vitae nostrae, hoc est, perenni vita ac luce felices. Non autem spernit neque despicit preces pauperum, quando hoc quod diligit ipse, precamur; sed clementer exaudiens donabit nos videre bona sua in terra viventium C
Abbreviated transcription (Latin):
tur columpne. eẽ. qui eidem eius ad¬
uentui: testamentum ꝑ hiberent. U¬
na enim a dextris hostii: alia stalnt
a sinistris. Quia ce. popło istt̃. qui
tunc diuina fide & caritate calebat:
incarnationem sui redemptoris fu¬
turã precinebant: ce. non minus
gentib que ad huc quasi ad aqui¬
lonem posite ꝑfidie frigore torpelĩ:
eiusdem redemptoris ingressũ: p̃di¬
cabant. ẽẽ. pandendum. Qd̃ uero
capitella. columpnaꝵ quasi opere
lilii fabricata erant: significat qa
tota predicationis eoꝵ summa: cle-
claxitate ꝑpetue beatitudinis ĩsonu¬
it. Eiusq uidendam gloriam suis au¬
ditorib ꝓmisit: quia et̾nus antese¬
cula d̾s existens: homo factus.ẽ. in
fine scłorum. Ut quasi flos lilii iite
namq auri rubor incandore: nisi
fulgor.ẽ. diuinitatis inhomine: Qẽ
uidelicet hominem: a prĩus uͥtutib
clarum ostendit: ce post mortẽ nĩ¬
ueo incorruptionis splendore uesti

Expanded text:
tur columnae esse, qui eidem adtur columnae esse, qui eidem adventui ejus testimonium perhiberent . Una enim a dextris ostii, alia stabat a sinistris, quia et populo Israel, qui tunc divina fide et charitate calebat, incarnationem sui Redemptoris futuram praecinebant; et non minus gentibus, quae adhuc quasi ad Aquilonem positae perfidiae frigore torpebant, ejusdem Redemptoris ingressum praedicabant esse pandendum. Quod vero capitella columnarum quasi opere lilii fabricata erant, significat quia tota praedicationis eorum summa, de claritate perpetuae beatitudinis insonuit, ejusque videndam gloriam suis auditoribus promisit, qui, aeternus ante saecula Deus existens, homo factus est in fine saeculorum, ut quasi flos lilii internamque auri rubor in candore, nisi fulgor est divinitatis in homine? Quem, videlicet, hominem et prius virtutibus clarum ostendit, et post mortem niveo incorruptionis splendore vestiv
Abbreviated transcription (Latin):
ante templum .xx. cubitorum lon¬
gitudinis: uycta mensuram lati¬
tudinis templi: ce xc. cubitorum
latitudinis: habens ostium contͣ
hostium templi aboriente. Que
uidelicet porticus: illam sc̃e eccł̃ie
plebem designat: que dominice ĩcar-¬
nationis temꝑa precessit: nec tamen
abeuisdem incarnationis fide ua¬
cra bemansit. Hoc. ẽ enĩ hostium
porticus contra hostium templi. ẽẽ.
adortum solis: fidem popłi prioris
de xp̃o eãdem. ẽc̃ q̃ sequentis: Rodẽ¬
q gratie orientis lumine: cunctoꝵ
fidelium corda illustrari. Vnde
bene meadem porticu: due colũp¬
ne eree: maximi ce mirandi oꝑ¬
is: circa hostium templi narrantur
ẽẽ. statue: & his capitella quasi oꝑe
lilii suꝑimposita. Columpne enĩ
stant ante hostium templi: quia ad¬
uentum redemptoris nr̃i quiait: ego
sum hostium ꝑmesiquis introie¬
rit saluabitur: precesserunt docto¬
res egregii. Oequalibͣe dicit apłs.
Iacob. &r cephas. cc̃ ioħs. qui uideban¬

Expanded text:
templum viginti cubitorum longitudinis, juxta mensuram latitudinis templi, et decem cubitorum latitudinis, habens ostium contra ostium templi ab oriente: quae, videlicet, porticus illam sanctae Ecclesiae plebem designat, quae dominicae incarnationis tempora praecessit, nec tamen ab ejusdem incarnationis fide vacua remansit. Hoc est enim ostium porticus, contra ostium templi esse ad ortum solis, fidem populi prioris de Christo eamdem esse quae sequentis, eodemque gratiae orientis lumine cunctorum fidelium corda illustrari. Unde bene in eadem porticu duae columnae aereae, maximi et mirandi operis circa ostium templi narrantur esse statutae, et his capitella quasi opere lilii superimposita. Columnae enim stant ante ostium templi, quia adventum Redemptoris nostri qui ait: Ego sum ostium, per me si quis introierit, salvabitur , praecesserunt doctores egregii, de qualibus dicit Apostolus: Jacobus et Cephas et Joannes, qui videban