comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
post fugam turpiter re¬
diret. Et cum uenisset cir¬
ca egbathana : cognouit
quȩ erga nicanoreor ⁊ ti¬
mõtheum gesta sunt. Fla-¬
tus autem ira: arbitraba¬
tur se iniuriam illorum
qui se fugauerant. posse
in iudȩos retorquere Ideo¬
q iussit agitari currum suũ¬
sine intermissione agens
iter. cȩlesti eitm iudicio ꝑ¬
urgente: qͦuod ita suꝑbe
locutus est. uenturum se
Hertisolimam: et congeri¬
em sepulchri iudeorum
eam facturum:
ed qui untuersa cons¬
picit dominus d̃s ifrł:
percussit eum insanabili
et intrisibili plaga. Ut eñ a
finiuit hunc ipsum ser¬
monem: apprehendit eum
dolor dirus uiscerum.¬
et amara internorum tor¬
menta. Et quidem satis
iuste. Quippe qui multis
et nouis cruciatib alioꝵ
torserat uiscera: licet ille
nullomodo a sua malitia
cessaret. Suꝑ hec autem
suꝑbia repletus.ignem
spirans antmo in tudeoᷤ:

Expanded text:
post fugam turpiter rediret et cum venisset circa Ecbatana recognovit quae erga Nicanorem et Timotheum gesta sunt elatus autem ira arbitrabatur se iniuriam illorum qui se fugaverant posse in Iudaeos retorquere ideoque iussit agitari currum sine intermissione agens iter caelesti eum iudicio perurguente quod ita superbe locutus est venturum se Hierosolymam et congeriem sepulchri Iudaeorum eam facturum ed qui universa conspicit Dominus Israhel percussit eum insanabili et invisibili plaga ut enim finivit hunc ipsum sermonem adprehendit eum dolor dirus viscerumet amara internorum tormenta et quidem satis iuste quippe qui multis et novis cruciatibus aliorum torserat viscera licet ille nullo modo a sua malitia cessaret super haec autem superbia repletus ignem spirans animo in Iudaeo
Abbreviated transcription (Latin):
cundum opera sua iudicat
Non effugiet in rapina pec¬
cator: et non retardabit
sufferentiam misericordiã¬
cordia faciet locum unicu¬
iq secundum meritũ ope¬
rum suorum: et secundũ
intellectum peregrinatio¬
nis ipsius:
on dicas a deo abscon¬
dar: et ex summo qͥs
mei memorabitur: In po¬
pulo magno non agnoscar:
Quȩ est enim anima mea
in tam immensa creatura s
Ecce celum et cȩli cȩlorum:
abyssus et uniuersa terra.
et quȩ in eis sunt. in con¬
spectu illius commouebun¬
tur:montes simul et colles:
et fundamenta terre: et
cum conspexerit illa deus.
tremore concutientur: Et
in omnibus his insensatũ
est cor: et omne cor intelli¬
gitur ab illo: Et uias illius
quis intelligit: et procellã
quam nec oculus uidebit
hominis: Nam plurima
opera illius sunt in abscon¬
sis: Sed opera iustitie eius
quis enunciabit: aut qͥs
sustinebit: Longe enim
est testamentũ a quibus¬
dam: et interrogatio ho¬
minum in consummatio

Expanded text:
cundum opera sua judicabit. cundum opera sua judicabit. Non effugiet in rapina peccator, et non retardabit sufferentia facientis misericordiacordia faciet locum unicuique secundum meritum operum suorum, et secundum intellectum peregrinationis ipsius. Non dicas: A Deo abscondar, et ex summo quis mei memorabitur? In populo magno non agnoscar. Quae est enim anima mea in tam immensa creatura? Ecce coelum, et coeli coelorum, abyssus, universa terra, et quae in eis sunt, in conspectu illius commovebuntur, montes simul, et colles, et fundamenta terrae. Et cum conspexerit illa Deus, tremore concutientur. Et in omnibus his insensatum est cor: et omne cor intelligitur ab illo, et vias illius quis intelligit, et procellam , quam nec oculus vidit hominis? Nam plurima opera illius sunt in absconsis: sed opera justitiae illius quis enarrabit, aut quis sustinebit? Longe enim est testamentum a quibusdam, et interrogatio hominum in consu
Abbreviated transcription (Latin):
ne oblecteris super ipsos. si
non est timor dei cum ipsis:
Non credas uite illorum:
et ne respexeris in labores
illorum: Melior est enim
unus timens deum. quã
mille filii impii: et utile cst
mori sine filiis. quã relin¬
quere filios impios: Ab
uno sensato inhabitabitur
patria: et a tribus impiis
deseretur: Multa alia ui¬
dit oculus meus: et fortio¬
ra horum audiuit auris
mea: In synagoga peccan¬
tium exardebit ignis: et¬
in gente incredibili exar¬
descet ira: Non exorauerĩt
pro peccatis siuis antiqui
gigantes. qui destruetisint
confidentes suȩ uirtuti:
et non pepercit peregri.¬
cratus est illos pre superbua
uerbi illorum: Non est mi
perdens: et extollentem se
in sius peccatis: Et sicut sex¬
centa milla peditum: qui
congregati sunt in duri¬
cia cordis sui: Et si unus fu¬
iset ceruicatus: mirum si
fuisset immunis: Miseri¬
cordia enim et ira est cum
illo: potens exoratio et ef¬
sundens iram: Secundum
misericordiam suam: sic cor¬
reptio illius: hominem se¬

Expanded text:
n oblecteris super ipsos si non est timor Dei cum illis non credas vitae illorum et ne respexeris in labores illorum meliounus timens Deum, quam mille filii impii. Et utile, mori sine filiis, quam relinquere filios impios. Ab uno sensato inhabitabitur patria, et a tribus impiis deseretur. Multa alia vidit oculus meus, et fortiora horum audivit auris mea. In synagoga peccantium exardebit ignis, in gente incredibili exardescet ira. Non exoraverunt pro peccatis suis antiqui gigantes, qui destructi sunt, confidentes suae virtuti. Et non pepercit peregricratus est illos, prae superbia verbi illorum. Non misertuperdens, et extollentes se in suis peccatis. Et sicut sexcenta millia peditum, qui congregati sunt in duritia cordis sui: et si unus fuisset cervicatus, mirum si fuisset immunis. Misericordia enim et ira est cum illo, potens exoratio, et effundens iram. Secundum misericordiam suam, sic correptio illius. Hominem se
Abbreviated transcription (Latin):
quod congregauit iudas
congregationeor ⁊ eccłam
fidebium secum: et ait. fa¬
ciam michi nomen ⁊ głi¬
ficabor in regno: et debel¬
labo iudam ⁊ eos qui cum
tpso sunt.: qui sꝑnebant u̾¬
bum regis. Et preparauit se:
Et ascenderunt cũ eo castra
impiorum fortes auxilia¬
rii: ut facerent uindictam
in filios isrł. Et apꝓpinqua¬
uerunt usq bethoron. Et
exiuit iudas obuiam illi
cum paucis. Ut uiderunt
autem exercitum uenientẽ
sibi obutiam: ctixerunt iu¬
de. Quomodo poterimus¬
multitudinem tantam.
tam fortem. Et nos fatiga¬
ti sitmus ientmo hodie:¬
cludi multos in manu
paucoritm: et non est diffe¬
rentia in conspectu d̃i cȩli:
liberare in multis et IN
paucis: quia non in mul¬
titudme exercitus iucto¬
ria belli: sed de cȩlo forti¬
tudo est. Ipsi uentunt ad
nos in multitudme con¬
tumaci ⁊ ta suꝑbia. ut dis.¬
ꝑdant nos et uxores nr̃as
et filios nr̃os: et ut spoli-¬
ent nos : nos uero pugna¬

Expanded text:
quod congregavit Iudas quod congregavit Iudas congregationem et ecclesiam fidelium secum et ait faciam mihi nomen et glorificabor in regno et debellabo Iudam et eos qui cum ipso sunt qui spernebant verbum regis et praeparavit se et ascenderunt cum eo castra impiorum fortes auxiliarii ut facerent vindictam in filios Israhel et adpropinquaverunt usque Bethoron et exivit Iudas obviam illi cum paucis ut viderunt autem exercitum venientem sibi obviam dixerunt Iudae quomodo poterimusmultitudinem tantam et tam fortem, et nos fatigati sumus jejunio hodiecludi multos in manus paucorum; et non est differentia in conspectu Dei coeli liberare in multis vel in paucis, quia non in multitudine exercitus victoria belli, sed de coelo fortitudo est. Ipsi veniunt ad nos in multitudine contumaci et superba, ut disperdant nos et uxores nostras et filios nostros, et ut spolient nos; nos vero pugn
Abbreviated transcription (Latin):
siuis: et ficut catulus leomꝰ
rugiens in uenatione & ꝑ¬
secutus est iiquos ꝑscru¬
tans eos: et qui conturba¬
bant populum suum. eoᷤ¬
succendit flammis Srepul¬
si sitnt intmicͣi pͣre timore
eius: et omnes operarii m¬
iquitatis conturbati sunt:
Et directa est salus in ma¬
nu eius. Et exacerbabat re¬
ges multos: et letificabat
iacob in oꝑibus sutis: & in
scłm memoria eius in be¬
nedictione. & ꝑambulauit
ciuitates iudex. & perdidit
impios ex eis: et auertit i¬
ram ab isrł. Et nominatus
est usq ad nouissimũ terre:
et congregauit pereuntes:
t congregauit xtiit.¬
apollonus gentes: &
a samaria uirtutem mul¬
tam & magnam: ad bellan.¬
dum contra ifrł. Et cogno¬
uit iudas: et exiit obuiã
sti: et ꝑcussit :⁊ occidit il¬
lum. & ceciderunt uulne¬
rati multi: et reliqui fu¬
gerunt & accepit spolia
torum E gladium apollo¬
nii abftulit iudas: et erat
iugnans in eo omnibus
diebus & audiuit seron
princeps exercitus syriȩ.

Expanded text:
suis et sicut catulus leonis suis et sicut catulus leonis rugiens in venatione et persecutus est iniquos perscrutans eos et qui conturbabant populum suum succendit flammis et repulsi sunt inimici prae timore eius et omnes operarii iniquitatis conturbati sunt et directa est salus in manu eius et exacerbabat reges multos et laetificabat Iacob in operibus suis et in saeculum memoria eius in benedictione et perambulavit civitates Iuda et perdidit impios ex eis et avertit iram ab Israhel et nominatus est usque ad novissimum terrae et congregavit pereuntes et congregavit Apollonius gentes et a Samaria virtutem multam et magnam ad bellandum contra Israhel et cognovit Iudas et exiit obviam illi et percussit et occidit illum et ceciderunt vulnerati multi et reliqui fugerunt et accepit spolia eorum et gladium Apollonii abstulit Iudas et erat pugnans in eo omnibus diebus et audivit Seron princeps exercitus Syriae
Abbreviated transcription (Latin):
inuemetur: quia conuer¬
sus est in terram suam: ꝙ
cogitatio etus periit. Nos
ergo filii confortamini &
uiriliter agite in lege: quia
in ipsa gloriosi eritis: cutnt
quod uir consilii est: ipsũ
audite semꝑ: et ipse uobis
erit pater. Et iudas macha-¬
beus fortis uiribus aiuuen-¬
tute sua. sit uobis pͥnceps
militiȩ: et ipse aget beltũ
populi. Et adducetis ad uos
omnes fautores legis: ꝙ uin¬
dicate uindictam ppł̃i ur̃i:
Retribinte retributionem
gentibus: et intendite i
preceptum legis & bene-¬
dixit eos: et appositus est
ad patres suos. Et defunctꝰ
est centesimo ⁊ quadra gesi¬
mo sexto anno: et sepultus
est a filiis suis in sepulchris
patrum suorũ in modin:
Et planxerunt eum omnis
ifrł: planctu magno:
t surrexit tudas qͥ uoca¬
batur machabeus filiꝰ
eius: pro eo & adiuuabart
umuersi qui se cominyxerãt
patri etus: et preliabantur
prelium isrł cum leticia Et
cilatauit glam ppł̃osuo. Et
induit se loricã ficut gigas
factus est leom in operibus

Expanded text:
inuenietur: quoniam conuersus est in terram suam et cogitatio eius periet vos ergo filii confortamini et viriliter agite in lege quia in ipsa gloriosi eritis et quod vir consilii est ipsum audite semper et ipse vobis erit pater et Iudas Macchabeus fortis viribus a iuventute sua sit vobis princeps militiae et ipse aget bellum populi et vos adducetomnes factores legis et uindicate uindictam populi uestri, retribuite retributionem gentipraeceptum legis et benedixit eos et adpositus est ad patres suos et defunctus est centesimo et quadragesiet sexto anno et sepultus est a filiis suis in sepulchris patrum suorum in Modin et planxerunt eum omnis Israhel planctu magno et surrexit Iudas qui vocabatur Macchabeus filius eius pro eo universi qui se conjunxerant patri ejus; et praeliabatur praelium Israel cum laetitia: et dilatavit gloriam populo suo, et induit se lorica sicut gigas, s est leoni in operibus
Abbreviated transcription (Latin):
lẏsimacho fratre suo:sos¬
tratus autẽ prelatꝰ ẽ cypril
t cum hecat
agerentur: contigit
tharsenses ⁊ mallotas sedi¬
tionem mouere: eo quod
antiochi concubinȩ regiᷤᷤ
dono essent dati. festinan¬
ter itaq rex uenit sedare
illos: relicto suffecto uno
ex comitibus suis andro¬
nicho. Ratus autẽ mene¬
laus accepisse se tempus
oportunum: aurea quȩ¬
dam uasa e templo fura¬
tus. donauit andronico:
Et alia uentiderat tyri:
et ꝑ uicinas ciuitates. oͦd
cum certissime cognoue.¬
onias. arguebat eum:. ⁊pse

Expanded text:
Lysimacho fratre suo SosLysimacho fratre suo Sostratus autem praelatus est Cypris et cum haec agerentur contigit Tarsenses et Mallotas seditionem movere eo quod Antiochidi concubinae regis dono essent dati festinanter itaque rex venit sedare illos relicto suffecto uno ex comitibus suis Andronico ratus autem Menelaus accepisse se tempus oportunum aurea quaedam vasa templo furatus donavit Andronico et alia vendiderat Tyro et per vicinas civitates quod cum certissime cognovOnias arguebat eum ipse
Abbreviated transcription (Latin):
facularum luminibus &
lautibus ingressus est: et
nide in foenicem exerci¬
tum conuertit:
t post triemin tem¬
pus. misit iason me¬
nelaum supradicti sy¬
mõnis fratrem. portantẽ
ƿecumas regi: et de nego¬
ciis necessariis responsa
ꝑlaturum. At ille cõmen¬
datus regi. cum magnifi¬
casset faciem potestatis eiuˢ:
in semet ipsum retorsit
summum sacerdotium:
superponens iasoni talen¬
ta argenti trecenta. Accep¬
tisq a rege mandatiᷤ uenit.
n hil quidem dignum
habens sacerdotio: ammoᷤ
uero crudetis tyranni. &
ferȩ beluȩ iram gerens. Et
iason quidem qui ꝓpriũ
fratrem captiuauerat: ⁊p¬
se deceptus ꝓfugus in am¬
maniten expulsus est re¬
gionem. Menelaus autẽ
principatum quidem obti¬
nuit: de pecuniis uero regi
ꝓmissis ni hil agebat: cũ
exactionem faceret sostratꝰ.
qui arci erat prepositus:
Nam ad hunc exactio ue¬
ctigalium ꝑtinebat. Quã
obcausam utriq ad regem sunt¬
euocati᷑ menelaus amotus
est sacerdotio fuccedente

Expanded text:
facularum luminibus et laudibus ingressus est et inde Foenicen exercitum convertit et post triennii tempus misit Iason Menelaum supradicti Simonis fratrem portantem pecunias regi et de negotiis necessariis responsa perlaturum at ille commendatus regi cum magnificasset faciem potestatis eius in semet ipsum retorsit summum sacerdotium superponens Iasonem talenta argenti trecenta acceptisque a rege mandatis venit nihil quidem dignum habens sacerdotio animos vero crudelis tyranni et ferae beluae iram gerens et Iason quidem qui proprium fratrem captivaverat ipse deceptus profugus in ammaniten expulsus est regionem Menelaus autem principatum quidem obtinuit de pecuniis vero regi promissis nihil agebat cum exactionem faceret Sostratus qui arce erat praepositus nam ad hunc exactio vectigalium pertinebat quam ob causam utrique ad regem vocati Menelaus motus est sacerdotio succedente
Abbreviated transcription (Latin):
orripe proximũ ante¬
iquam commineris: et
da locum timori altissimi:
quia omnis sapientia timor
dei: et in illa timere deum:
et in omni sapientia dispo

Expanded text:
orripe proximum antequam commineris et da locum timori Altissimi quia omnis sapientia timor Dei et in illa timere Deum et in omni sapientia dispo
Abbreviated transcription (Latin):
residua uero spolia Ieru-¬
solimam detulerunt. Et
philarchen qui cum timõ¬
theo erat interfecerunt: ui¬
rum scelestum. qui in mul¬
tis iudeos afftixerat. Et cũ
epmicia agerent in Ierti¬
solimis: eum qui sacraᷤᷤ ia¬
nuas incenderat. id est cal¬
listenen cum in quoddã
domicilium refu gisset.
incenderunt: digna ei m̃¬
cede ꝓ impietatib sin ᷤᷤ red¬
ctita. facmorosissimꝰ autẽ
ncanor. qui mille negoci¬
antes ad iudeorum uen¬
ditionem ad duxerat. hu

Expanded text:
residua vero spolia Hieroresidua vero spolia Hierosolymam detulerunt et phylarchen qui cum Timotheo erat interfecerunt virum scelestum qui in multis Iudaeos adflixerat et cum epicinia agerent in Hierosolymis eos qui sacras ianuas incenderant id est Callistenen cum in quodam domicilio refugisset incenderunt digna ei mercede pro impietatibus suis reddita facinorosissimus autem Nicanor qui mille negotiantes ad Iudaeorum venditionem adduxerat hu
Abbreviated transcription (Latin):
emptionem ipsoꝵ tienerãt
sublatis: ipsos usq quaqͦ
ꝑsecuti sunt. Sed reuersi¬
sunt hora conclusi: nam
erat ante sabbatum. Quã
obcausam: non ꝑseuera-¬
uerunt insequentes. arma
autem tpsorum ⁊ fpolia con¬
gregantes. sabbatũ agebas̃:
benedicentes dñm qui li¬
berauit eos inisto die: mi¬
scdiȩ iicium stillanᷤ in eoᷤ:
Post sabbatum uero debi-¬
libus ⁊ orphanis & uiduis
diuiserunt spolia: & resi¬
dua ipsi cũ suis habuere:
is itas gestis. etxxii
communiter ab om̃ibꝰ
facta obsecratione: miseri-¬
cordem dñm postulabant:
ut in finem seruis sitis re¬
conciliaretur. E ex his qui
cum timotheo & bachide
erant contra se contenden¬
tes. siꝑ ingniti milia int̃.¬
fecerunt: et munitiones ex¬
celsas obtinuerunt: & plu¬
res prȩdas diuiserunt: e¬
quam portionem debilibu.
pupillis ⁊ uiditis. sed & se¬
moribus facientes. Et cum
arma eorum collegissent
diligenter: omnia compo¬
suerunt in locis oportumᷤ:

Expanded text:
emptionem ipsorum venerant emptionem ipsorum venerant sublatis ipsos usquequaque persecuti sunt sed reverterunt hora conclusi nam erat ante sabbatum quam ob causam non perseveraverunt insequentes arma autem ipsorum et spolia congregantes sabbatum agebant benedicentes Dominum qui liberavit eos in isto die misericordiae initium stillans in eos post sabbatum vero debilibus et orfanis et viduis diviserunt spolia et residua ipsi cum suis habuere is ita gestis et communiter ab omnibus facta obsecratione misericordem Dominum postulabant ut in finem servis suis reconciliaretur et ex his qui cum Timotheo et Bacchide erant contra se contendentes super viginti milia interfecerunt et munitiones excelsas obtinuerunt et plures praedas diviserunt aequam portionem debilibus pupillis et viduis sed et senioribus facientes et cum arma eorum collegissent diligenter omnia conposuerunt in locis oportunis
Abbreviated transcription (Latin):
confidimus. Admonuit
autem eos ⁊ de auxiliis
dei quȩ facta sunt erga
parentes: etꝰ sub sennache¬
rib centum octoginta
gumq milia tt perie¬
rint: et de pretio quod
eis aduersus galathas
fuit in babyloma: ut
omnes tibi ad rem uen¬
tum est: macedonib so¬
ciis hȩsitantibus ipsi sex
milia soli peremerunt
centum uigniti milia ꝓ¬
pter auxiltum illis datũ
de cȩlo: et beneficia ꝓhis
plurima consecuti sunt:
his uerbis constantes ef¬
fecti sunt: et ꝓ legibus &
patria mori parati. Con¬
stituit itaq fratres suos
duces utriq ordim: sy¬
mõneo & iosephum:⁊io¬
nathan: subiectis unicu¬
iq millenis :⁊ qͥngentenis:
Adhoc etiam ab estra
lecto illis sancto libro: ꝙ
dato signo adrutorn dĩ:
in prima acie ipse dux
cominisit cũ mcanore :¬
Et facto sibi adiutore om¬
mpotente: interfeceruii
siꝑ nouem milla homi¬
num. Maiorem autẽ par¬
tem exercitus nicanoris
uulnerib debilem factam:
sugere compulerunt. Pecu¬
niis uero eorum qui ad

Expanded text:
confidimus admonuit autem eos et de auxiliis Dei quae facta sunt erga parentes et sub Sennacherim centum octoginta quinque milia ut perierunt et de proelio quod eis adversus Galatas fuit in Babylonia ut omnes ubi ad rem ventum est Macedonibus sociis haesitantibus ipsi sex milia soli peremerunt centum viginti milia propter auxilium illis datum e caelo et beneficia pro his plurima consecuti sunt his verbis constantes effecti sunt et pro legibus et patria mori parati constituit itaque fratres suos duces utrique ordini Simonem et Iosepphum et Ionathan subiectis unicuique millenis et quingentenis ad hoc etiam ab Ezra lecto illis sancto libro et dato signo adiutorio Dei in prima acie ipse dux commisit cum Nicanore et facto sibi adiutore Omnipotente interfecerunt super novem milia hominum maiorem autem partem exercitus Nicanoris vulneribus debilem factam fugere conpulerunt pecuniis vero eorum qui ad
Abbreviated transcription (Latin):
guis: Non te extollas in
cogitatione animȩ tuȩ
uelut taurus: ne forte eli¬
datur uirtus tua per stul¬
titiam: et folia tua come¬
dat. et fructus tuos per¬
dat: et relinqueris uelut

Expanded text:
I: ‘Non te extollas in cogitatione anime tue uelut taurus, ne forte elidatur uirtus tua per stultitiam et folia tua comedat et fructus tuos perdat et relinquaris uelut
Abbreviated transcription (Latin):
MBER SAIENUIE
apud hebreos nusquam
est:unde et ipse titulus
grecam magis eloquen¬
tiam redoletz: hunc udei
phylonis esse affirmant:
Qui proinde sapientiȩ no¬
minatur: quia in eo. xp̃i
aduentus qui est sapien¬
tia patris. et passio eius
euidenter exprimitur:¬

Expanded text:
ber Sapientiae apud Hebraeos nusquam est, unde et ipse titulus Graecam magis eloquentiam redolet. Hunc Iudaei Philonis esse adfirmant, qui proinde Sapientiae nominatur, quia in eo Christi adventus, qui est sapientia Patris, et passio eius evidenter exprimitur
Abbreviated transcription (Latin):
hec illi iterum redderet. atq
ita uita defunctus est.U.¬
icanor aut̾e ut comꝑit
iudam e̾e in locis sa¬
mariȩ: cogitauit die sab¬
bati cum omni impetu cõ.¬
mittere . Iudeis uero qͥ illu

Expanded text:
ec illi iterum redderet atque ita vita defunctus est Nicanor autem ut conperit Iudam esse in locis Samariae cogitavit die sabbati cum omni impetu committere Iudaeis vero qui illu
Abbreviated transcription (Latin):
ut in preceptis meis ambu¬
lent: sicut ambulauerunt
in conspectu meo fideles:¬
Et nunc dñe deus isra el:
creditum est hoc uerbum
quod locutus es puero tuo
dauid Qm̃ si uere habitabit
deus cum hominibus in
terra. si celum cȩli non suffi¬
domus hȩc quam ȩdificaui:
Sed respicias ad orationem
pueri tui et precationẽ dñe:
ut exaudias placationem
orationis. quã puer tuus
orat coram te hodie: ut sint
oculi tui super domũ hanc
die ac nocte: in loco in quo
dixisti inuocari nomen tu

Expanded text:
ut in praeceptis meis ambulent sicut ambulaverunt in conspectu meo et nunc Domine Deus Israhel creditum est verbum quod locutus es puero tuo David quoniam si vere habitabit Deus cum hominibus in terra si caelum caeli non suffidomus quam aedificavi et respicias ad orationem pueri tui et precationem Domine ut exaudias placationem orationis quam puer tuus orat coram te ut sint oculi tui super domum hanc die et nocte in locum quem dixisti invocari nomen tu
Abbreviated transcription (Latin):
et ridebit in die nouissimo:
Os suum aperuit sapientie:
et lex clementiȩ in lingua eiꝰ
Considerauit semitas domꝰ
suȩ: et panem otiosa non
comedit: Surrexerunt filii
eius. et beatissimam prȩdi¬
cauerunt:uir eius. et lau¬
dauit eam: Multe filiȩ con¬
gregauerunt diuitias: tu
supergressa es uniuersas:
Fallax gratia: et uana est
pulchritudo: mulier timens
dñm. ipsa laudabitur. Date
ei de fructu manuum sua¬
rum: et laudent eam in
portis opera eius:ci¬

Expanded text:
e novissimo phe os suum aperuit sapientiae et lex clementiae in lingua eius sade considerat semitas domus suae et panem otiosa non comedet coph surrexerunt filii eius et beatissimam praedicaverunt vir eius et laudavit eam res multae filiae congregaverunt divitias tu supergressa es universas sin fallax gratia et vana est pulchritudo mulier timens Dominum ipsa laudabitur thau date ei de fructu manuum suarum et laudent eam in portis opera eius
Abbreviated transcription (Latin):
dilecte mic Quid dilecte u¬
teri mei:Quid dilecte uo¬
torum meorum: Ne dederis
mulieribus substantiam
tuam: et diuitias tuas ad
delendos reges: Noli regibꝰ
olamu el. noli regibus da¬
re uinum:quia nullum se¬
cretum est ubi regnat ebri¬
etas:ne forte bibant et ob¬
liuiscantur iudiciorum. et
mutent causam filiorum
pauperis: Date siceram me¬
rentibus: et uinum his qͥ
amaro sunt animo: bi¬
bant et obliuiscantur ege¬
statis suȩ: et doloris non re¬
cordentur amplius: Aperi
os tuum muto: et causis om¬
nium filiorum qui pertran¬
seunt: Aperi os tuum: et de¬
cerne quod iustum est: et ui¬
dica mopem et pauperem:¬

Expanded text:
dilecte mi; quid, dilecte uteri mei; quid, dilecte votorum meorum? Ne dederis mulieribus substantiam tuam, et vias tuas ad delendos reges. Noli regibus, o Lamuel, noli regibus dare vinum: quia nullum secretum est ubi regnat ebrietas. Ne forte bibant, et obliviscantur judiciorum, et mutent causam filiorum pauperis. Date siceram moerentibus, et vinum his qui amaro sunt animo. Bibant, et obliviscantur egestatis suae, et doloris sui non recordentur amplius. Aperi os tuum muto, et causis omnium filiorum qui pertranseunt: Aperi os tuum, decerne quod justum est, et judica inopem et pauperem
Abbreviated transcription (Latin):
quis inueniet : Procul.
et de ultimis finibus preciũ
cius: Confidit in ea cor uiri
sui: et spoliis non indigebit:
R eodet ei bonum et non
malum: omnibus diebus ui¬
te sue: Quesiuit lanam et li¬
num: et operata est consilio
manuum suarum: Facta est
quasi nauis institoris: delos¬
ge portans panem suum:
Et De nocte surrexit:deditq
predam domesticis suis:
et cibaria ancillis suis:Con¬
siderauit agrum et emit
eum: de fructu manuum
suarum plantauit uineã:
Accixit fortrardine lum¬
bos suos: et roborauit bra¬
chium suum: Gustauit et¬
uidit quia bona est negoci¬
atio eius: non extinguetur
in nocte lucerna illtus: Mã¬
num suam misit ad fortia:
et digiti eius apprehende¬
runt fusum: Manũ suam
aperuit inopi: et palmas
suas extendit ad pauperẽ
Non timebit domui suȩ a
frigoribus niuis:omnes e¬
nim domestici eius uestiti sunt
duplicibus: Stragulatam
uestem fecit sibi: byssus et
purpura indumentũ eius:
Nobilis in portis uir eius:
quando sederit cum sena

Expanded text:
ul, et de ultimis finibus pretium ejus. Confidit in ea cor viri sui, et spoliis ejus non indigebit. Reddet ei bonum, et non malum omnibus diebus vitae suae. Quaesivit lanam et linum, et operata est consilio manuum suarum: Facta est quasi navis institoris, de longe portans panem suum. Et de nocte consurgens, deditque praedam domesticis suis, et cibaria ancillis suis. Consideravit agrum, et emit eum: de fructu manuum suarum plantavit vineam. Accinxit fortitudine lumbos suos, et roboravit brachium suum. Gustavit quia bona est negotiatio ejus: non extinguetur in nocte lucerna ipsius. Manum suam misit ad fortia: et digiti ejus apprehenderunt fusum. Manum suam aperuit inopi: et palmas suas extendit ad pauperes. Non timebit domui sue a frigoribus nivis: omnes enim domestici ejus vestiti sunt duplicibus. Stragulatam vestem fecit sibi: byssus et purpura indumentum ejus. Nobilis in portis vir ejus: quando sede
Abbreviated transcription (Latin):
creata es: Cooperire ari¬
dam maliciara: et dolosi¬
tater illius: Sodalis ami¬
co coniucundatur in ob¬
lectation: et in tempore
tribulationis aduersãri¬
us erit: Sodalis amico
condolet causa uentris:
et contra hostem accipiet
scutum: Non obliuiscaris
amici tui in animo tuo:
et non immemor sis illiꝰ
in operibus tuis: Noli con¬
siliari cum socero tuo: et
a zelantibus te absconde
consilium: Omnis consili¬
arius prodit consilium:
sed est consiliarius in se-¬
met ipso: A consiliario ser¬
ua animam tuam: Prius
scito quȩ sit illius necessi¬
tas: et ipse erunt animo
suo cogitabit: ne forte
mittat sudem in terramx:
et dicat tibi bona est uia
tua: et stet e contrario ui¬
dere quid tibi eueniat:
um uiro irre

Expanded text:
creata es cooperire aridam malitiam et dolositatem illius sodalis amico coniucundatur in oblectatione et in tempore tribulationis adversarius erit sodalis amico condolet causa ventris et contra hostem accipiet scutum non obliviscaris amici tui in animo tuo et non inmemor sis illius in operibus tuis noli consiliari cum socero tuo et a zelantibus te absconde consilium omnis consiliarius prodit consilium sed est consiliarius in semetipso. A consiliario serva animam tuam: prius scito quae sit illius necessitas: et quod ipse in animo suo cogitabit: ne forte mittat sudem in terram, et dicat tibi: Bona est via tua; et stet e contrario videre quid tibi eveniat. um viro re
Abbreviated transcription (Latin):
stes ante habitabant: et
collocauit illic iudeos: &
quȩcumq apta erant ad
correctionem eorum. po¬
suit in eis. Et uidit popu-¬
lus actum symõnis:⁊ glo¬
riam quam cogitabat fa-¬
cere genti sue: et posuerũt¬
eum ducem suum & pͥn¬
cipem sacerdotum. eo qͦd
spse fecerat hec omnia: et
iustitiam & fidem quam
conseruauit genti sue: et
exquisiuit omni modo
exaltare populum suum:
Et in diebus eius ꝓsperatỹ
est in manibus etus. ut
tollerentur gentes de regi¬
one ipsorum: et qui in ci-¬
uitate dauid erant in ie-¬
rusalem in arce: de qua
ꝓcedebant & contamina¬
bant omnia quȩ in cir¬
cuitu sc̃oꝵ sunt: & infe¬
rebant plagam magnã
castitati.  collo cauit in e¬
a uiros iudeos. tutamen¬
tum regionis ⁊ ciuitatis:

Expanded text:
stes antea habitabant et stes antea habitabant et conlocavit illic Iudaeos et quaecumque apta erant ad correptionem eorum posuit in eis et vidit populus actum Simonis et gloriam quam cogitabat facere genti suae et posuerunt ducem suum et principem sacerdotum eo quod ipse fecerat haec omnia et iustitiam et fidem quam conservavit genti suae et exquisivit omni modo exaltare populum suum et in diebus eius prosperatum est in manibus eius ut tollerentur gentes de regione ipsorum qui in civitate David erant in Hierusalem in arce de qua procedebant et contaminabant omnia quae in circuitu sanctorum sunt et inferebant plagam magnam castitati et conlocavit in ea viros iudaeos tutamentum regionis et civitatis
Abbreviated transcription (Latin):
conuentu magno sacer¬
dotum ⁊ populi. & prin¬
cipum gentis ꝙ semoꝵ re¬
gionis: nota facta st̃ hȩȩ:¬
qm̃ frequenter facta s̾t
prelia in regione nostra:
Symon autẽ mathathie
filius ex filiis iarib:. ⁊ frẽs
erus dederunt sepericu¬
lo: et restiterunt aduer¬
sariis gentis sue. ut sta¬
rent sancta ipsoꝵ & lex:
et gloria magna glorifi¬
cauerunt gentem suam:
Econgregauit ionathas
gentem suam: & factus
est illis sacerdos magnuᷤ:
et appositus est ad ppłm¬
nin suum. Et uoluerũt
mimici eorum calcare &
atterere regionem tpsoꝵ:
et extendere manus
sancta eorum. Tune resti¬
tit symon & pugnauit ꝓ
gente sua: et erogauit
multas pecitnias:⁊ arma¬
uit utros uirtutis gentis
sue: et dedit eis stipendia:
& muniuit ciuitates iudeȩ.
et bethsuram quȩ erat in
fimbus iudeȩ: ubi erant
arma hostium antea: et
posuit illic presidium
uiros iudeos E ioppen
muniuit quȩ erat ad ma¬
re: et gazaram quȩ est in
finibus azoti. in qua ho¬

Expanded text:
conventu magno sacerconventu magno sacerdotum et populi et principum gentis et seniorum regis nota facta sunt haec quniam frequenter facta sunt proelia in regione nostra Simon autem Matthathiae filius ex filiis Iarib et fratres eius dederunt se periculo et restiterunt adversariis gentis suae ut starent sancta ipsorum et lex et gloria magna glorificaverunt gentem suam et congregavit Ionathas gentem suam et factus est illis sacerdos magnus et adpositus est ad populum suum et voluerunt inimici eorum calcare et adterere regionem ipsorum et extendere manus in sancta eorum tunc restitit Simon et pugnavit pro gente sua et erogavit multas pecunias et armavit viros virtutis gentis suae et dedit eis stipendia et munivit civitates Iudaeae et Bethsuram quae erat in finibus Iudaeae ubi erant arma hostium antea et posuit illic praesidium viros iudaeos et Ioppen munivit quae erat ad mare et Gazaram quae est in finibus Azoti in qua ho
Abbreviated transcription (Latin):
it scripsimus quȩ ab tpsiᷤ
erant dicta in concitus
populi sic. Numentus
antiochi.:⁊ antipater ĩaso¬
nis filius. legati iudeorũ
uenerunt ad nos: reno¬
amicitiam. Et placiit po¬
pulo excipere uiros glori¬
ose et ponere exemplum
sermontm eorum in segre¬
gatis ppłi libris: ut sit ad
memoriam populo spar-¬
tiatarum. F.xemplũ autẽ
horitm scripsimꝰ symõni
magno sacerdoti:
ost hec autem misit
symon nunientum
romam. habentem chipe-¬
um aureum magnũ. pon¬
do ininarum mille: ad
statuendam cum eis socie¬
tatem. Cum audisset autẽ
populus romanus sermo-¬
nes istos: dixerunt. Quam
gratiarum actionem red¬
demus symõmi ⁊ filiis eiꝰ:
Restituit entm ipse fratres
suos: ꝙ expugnauit mi¬
micos ifrł̃. Et statuerunt
ei libertatem: et descripse¬
ritnt in tabulis ereis: et
posuerunt in titulis in
decima die mensis eliil:
anno centesimo septua¬
gesimo secundo. anno ter¬
cio sub symõne sacerdote
magno/. in assaramel pn

Expanded text:
et scripsimus quae ab ipsis et scripsimus quae ab ipsis erant dicta in conciliis populi sic Numenius Antiochi et Antipater Iasonis filius legati Iudaeorum venerunt ad nos renoamicitiam et placuit populo excipere viros gloriose et ponere exemplum sermonum eorum in segregatis populi libris ut sit ad memoriam populo Spartiarum exemplum autem horum scripsimus Simoni magno sacerdoti post haec autem misit Simon Numenium Romam habentem clypeum aureum magnum pondus minarum mille ad statuendam cum eis societatem cum audisset autem populus romanus sermones istos dixerunt quam gratiarum actionem reddemus Simoni et filiis eius restituit enim ipse fratres suos et expugnavit inimicos Israhel et statuerunt ei libertatem et descripserunt in tabulis aereis et posuerunt in titulis in cima die mensis elul anno centesimo septuagesimo secundo anno tertio sub Simone sacerdote magno in Asaramel in
Abbreviated transcription (Latin):
terram. Reges contriti sus
in diebus illis. Et confir¬
mauit omnes humiles
spl̃i sui: et legem exquisiuit:
et abftulit omnẽ iniquũ
et malum. Sancta glorifi¬
cauit: et multiplicauit ua¬
sa sanctorum:
t auditum est romȩ.
quia defunctus est
ionathas:⁊ tsq in spartaatas
et contristati sunt ualde:
Ut audierunt autẽ quod
symon frater etus factus
esset summus sacerdos lo¬
co eius:⁊ tpse obtineret¬
oẽn regionem ꝙ ciuitates in ea:
scripserunt ad eum tabu-¬
lis ereis: ut renouarent
amicicias: ⁊ societatẽ quã
fecerunt cum iuda & io¬
natha fratrib eiꝰ. Et lecte¬
sunt in conspectu ecelesie
in iertm E hoc exemptum
epistolarum: quas misert̃
spartiate. Spartianorum
principes. & ciuitates: sy¬
moni sacerdoti magno:
et semoribus. & sacerdotibꝰ.
et retiquo populo iudeo¬
rum fratribus: salutem:
legati qui missi sunt ad
ppłm nr̃m. nuntiauerui
nobis de u̾ra gloria & ho¬
nore ac letitia: et gauisi
sumus in introitu eorũ:

Expanded text:
terram reges contriti sunt terram reges contriti sunt in diebus illis et confirmavit omnes humiles populi sui et legem exquisivit et abstulit omnem iniquum et malum sancta glorificavit et multiplicavit vasa sanctorum et auditum est Romae quia defunctus est Ionathas et usque in Sparta et contristati sunt valde ut audierunt autem quod Simon frater eius factus esset summus sacerdos loco eius et ipse obtineret regionem et civitates in ea scripserunt ad eum tabulis aereis ut renovaret amicitias et societatem quam fecerunt cum Iuda et Ionatha fratribus eius et lectasunt in conspectu ecclesiae in Hierusalem et hoc exemplum epistularum quas miserunt Spartiatae Spartianorum princeps et civitatis Simoni sacerdoti magno et senioribus et sacerdotibus et reliquo populo Iudaeorum fratribus salutem legati qui missi sunt ad populum nostrum nuntiaverunt nobis de vestra gloria et honore ac laetitia et gavisi sumus in introitu eorum
Abbreviated transcription (Latin):
& quesiuit bona gentiᷤ suȩ:
et placuit illis potestaᷤ eiꝰ
et gloria etus. omnibus
diebus. Et cum omni głã
sua accepit ioppen in por¬
tum: et fecit introitum
in insulas maris: et cdila¬
tauit fines gentis suȩ. et
obtinuit regionem: & con¬
gregauit captiuitatẽ mul-¬
tam & dominatus est ga-¬
dare. & bethsure.⁊ arei: et
abftulit immunditias
ex ea: et non erat qui re¬
sisteret ei. & unusquisq
colebat terram suam cũ
pace: et terra  dabat fructꝰ
suos: & ligna camporitm
fructum suum. Seniores
in platẽis sedebant om̃s:
et de bonis terre tracta-¬
bant. & iuuenes indue-¬
bant se glam: & stolas belti:
Et Ciutatibus tribuebat ali¬
monias: et constituebat
eas ut essent uasa muni-¬
tionis: quo adiisq nomi¬
natum est nomen gle erꝰ
usq ad extremum terre. Et
fecit pacem suꝑ terram: &
letatus est isrł̃ leticia mag¬
na: et sedit unusquisq sub
uitȩ fua.⁊ sub ficulnea. nec
erat qui eos terreret. Defe-¬
cit impugnans eos super

Expanded text:
 quaesivit bona genti suae et placuit illis potestas eius et gloria eius omnibus diebus et cum omni gloria sua accepit Ioppen in portum et fecit introitum in insulis maris et dilatavit fines gentis suae et obtinuit regionem et congregavit captivitatem multam et dominatus est Gazarae et Bethsurae et arci et abstulit inmunditias ex ea et non erat qui resisteret ei et unusquisque colebat terram suam cum pace et terra dabat fructus suos et ligna camporum fructum suum seniores in plateis sedebant omnes et de bonis terrae tractabant et iuvenes induebant se gloriam et stolas belli civitatibus tribuebat alimonias et constituebat eas ut essent vasa munitionis quoadusque nominatum est nomen gloriae eius usque ad extremum terrae fecit pacem super terram et laetatus est Israhel laetitia magna et sedit unusquisque sub vite sua et sub ficulnea nec erat qui eos terreret defecit inpugnans eos super
Abbreviated transcription (Latin):
deest:⁊ de aliis magis possu¬
mus iudicare: et ea quȩ ty-¬
si intelligimus in nr̃a lin¬
gua exprimere. Itaq licet se.
hydra sibilet. uictorq sinon
incendia iactet: nunquã
meũ iuuante. xp̃o silebit
eloquium. etiam precisa
lingua balbitiet. Legant
qui uolunt: qui nolunt
abiciant. Euentilent apiers.
litteras calimnnientur ma¬
gis it̾ra hraritate ꝓuocabor
ad studium: quam illorum
detractione et odio deter¬

Expanded text:
deest: et de aliis magis possudeest: et de aliis magis possumus judicare, et ea quae ipsi intelligimus, in nostra lingua promere. Itaque licet et excetra sibilet, victorque Sinon incendia jactet : numquam meum, juvante Christo, silebit eloquium: etiam praecisa lingua balbutiet. Legant qui volunt: qui nolunt abjiciant. Eventilent apices, litteras calumnientur: magis vestra charitate provocabor ad studium, quam illorum detractione et odio deter
Abbreviated transcription (Latin):
Interrogent hebreos: et ipsis
auctoribus. translationi
meȩ uel arrogent uel dero¬
gent fidem. Porro altud est
si clausis quod dicitur ocu¬
lis mi hi uolunt malectice-¬
re: et non imitantur greco-¬
rum studum ⁊ beniuolen-¬
tiam. qui post septuagnita
transiatores iam xp̃i euan-¬
gelio coruscante. iudeos et
ebionitas legis ueteris int̾¬
pretes. aquilam uidelicet
simmachitm ⁊ theodotio¬
nem. et curiose legunt: et
ecclesiis dedicarunt. Quan¬
tomagis latim grati esse
deberent: quod exultantẽ
cernerent greciam ase ali¬
quid mutuari: Srimum
entm magnoꝵ sumptuũ
est. ⁊ infinitȩ difficultatis:
exemplaria posse habere
omnia. Deinde etiam qui
habuerint & hebrei sermo¬
nis ignari sunt. magis.
errabunt: ignorantes quis
e multis ueriꝰ dixerit. Quod
etiam sapientissimo cindã
nuꝑ apud grecos accidit:
ut interdum seripture sen¬
bet interpretis sequeretur
errorem. Nos autẽ qui he¬
breȩ lingue saltim paruã
habemus scientiã: et latmꝰ
nobis uteumq sermo non

Expanded text:
interrogent Hebraeos: et ipsis auctoribus, translationi meae vel arrogent vel derogent fidem. Porro aliud est, si clausis, quod dicitur, oculis mihi volunt maledicere, et non imitantur Graecorum studium ac benevolentiam, qui post Septuaginta Translatores, jam Christi Evangelio coruscante, Judaeos et Ebionitas Legis veteris interpretes, Aquilam videlicet, et Symmachum, et Theodotionem, et curiose legunt, et Ecclesiis dedicarunt. Quanto magis Latini grati esse deberent, quod exsultantem cernerent Graeciam a se aliquid mutuari? Primum enim magnorum sumptuum est et infinitae difficultatis, exemplaria posse habere omnia: deinde etiam qui habuerint, et Hebraei sermonis ignari sunt, magis errabunt, ignorantes quis e multis verius dixerit. Quod etiam sapientissimo cuidam nuper apud Graecos accidit, ut interdum Scripturae senue interpretis sequeretur errorem. Nos autem qui Hebraeae linguae saltem parvam habemus scientiam, et Latinus nobis utcumque sermo non
Abbreviated transcription (Latin):
nistri eius consolabant᷑
eam. Eremplar epistole
regis artarxersis: quam ꝓ
iudeis ad totas regni sui
ꝓuintias misit. Quod et
ipsum in hebraico uolu¬
mine non habeturẜCap.xUi
ex maximꝰ artarxerses.
ab india usq ethyo¬
piam centum iuginti se¬
ꝑtem ꝓuinciaꝵ ducibus
ac principib. qui nre obe¬
diunt nissioni: salutem
dicit. Multi bonitate pͥnci¬
pum ⁊ honore qui in eos
collatus est: abiisi sunt in
suꝑbiam E non solũ sub¬
iectos regibus nituntur op¬
primere: sed datam sibi
głam non ferentes. in ipso
qui dederunt moliuntur
insidias. Nec contenti sus
gratias ñ agere beneficiis
et humanitatis in se gura
uiolare: sed dei quoq citn¬
cta cernentis arbitrantur

Expanded text:
i ejus consolabantur eam. Exemplar epistolae regis Artaxerxis, quam pro Judaeis ad totas regni sui provincias misit: quod et ipsum in Hebraico volumine non habetur. Cap. XVI. Rex magnus Artaxerxes ab India usque Aethiopiam, centum viginti septem provinciarum ducibus ac principibus, qui nostrae obediunt jussioni, salutem dicit. Multi bonitate principum, et honore qui in eos collatus est, abusi sunt in superbiam: et non solum subjectos regibus nituntur opprimere, sed datam sibi gloriam non ferentes, in ipsos, qui dederunt, moliuntur insidias. Nec contenti sunt gratias non agere beneficiis, et humanitatis in se jura violare; sed Dei quoque cuncta cernentis arbitrantur
Abbreviated transcription (Latin):
gressus: et facere mala et
non fecit: Ideo stabilita sũt
bona illius in dño: ete¬
lemosinas illius enarra
aperias super illam faucẽ
tuam prior: Non dicas
multa sunt quȩ super il¬
lam sunt: memento qm̃
malus õculus nequã: Ne¬
quius oculo quid creatum
est: Ideo ab omni facie sua
lacrimabitur cum uiderit:
Ne extendas manũ tuã
prior: et inuidia contami¬
natus erubescas:Nec com¬
primaris in conuiio tip:

Expanded text:
ressus et facere mala et ressus et facere mala et non fecit ideo stabilita sunt bona illius in Deo et elemosynas illius enarrabaperias super illam faucem tuam prior non dicas simulata sunt quae super illa sunt memento quoniam malum oculus nequa nequius oculo quid creatum est ideo ab omni facie sua lacrimabitur cum viderit ne extendas manum tuam prior et invidia contaminatus obrubescas nec conprimaris in convivio
Abbreviated transcription (Latin):
pulis: epule enim illius
igilia honestatis tabe¬
facit carnes: et cogi¬
tatus illius aufert som¬
num: Cogitatus prescien¬
diȩ auertit sensum: et in¬
firmitas grauis sobriam
facit animam: Labora¬
uit diues in congregatio¬
ne substantiȩ: et in reqͥe
sua replebitur bonis suis:
Laborauit pauper in di¬
minutione uictus: et in
fine inops fit: Qui aurũ
diligit non iustificabitur:
et qui insequitur con¬
sumptionem. replebituꝵ
ex ea: Multi dati sunt in al¬
ri casus: et facta est in spe¬
cie ipsius perditio illorum:
Lignum offensionis. est
aurum sacrificantium: Ue
illis qui sectantur illud:
et omnis imprudens de¬
periet in illo: Beatus diues
qui inuentus est sine ma¬
cula: et qui post aurum
non abiit: nec sperauit in
pecunia et thesauris: Qͥs
est hic. et laudabimus eũ:
Fecit enim mirabilia in
uita sua: Qui probatus est
in illo. et perfectus inuen¬
tus est: et erit illi ra glo¬
ria ȩterna: Qui potuit
transgredi et non est trans

Expanded text:
pulis epulae enim illius pulis epulae enim illius igilia honestatis tabefacit carnes et cogitatus illius auferet somnum cogitatus praesentiae avertit sensum et infirmitas gravis sobriam facit animam laboravit dives in congregatione substantiae et in requie sua replebitur bonorum suorum laboravit pauper in diminutione victus et in fine inops fit qui aurum diet qui insequitur consumptionem, replebitur ex ea. multi dati sunt in auri casus, et facta est in specie illius perditio illorum. lignum offensionis est aurum sacrificantium: uae illis qui sectantur illud et omnis inprudens deperiet in illo. beatus diues, qui inuentus est sine macula et qui post aurum non abiit nec sperauit in pecunia et thesauris. quis est hic, et laudabimus eum? fecit enim mirabilia in uita sua. quis probatus est in illo et perfectus est? et erit illi in gloria aeterna: qui potuit transgredi et non est trans
Abbreviated transcription (Latin):
et argento: et corpus uali¬
dum. quam census immeni¬
sus: Non est census super
censum salutis corporis:
et non est oblectatio suꝑ
cordis gaudium: Melior
est mors quã uita ama¬
ra: et requies ȩterna quã
languor perseuerans: bo¬
na abscondita in ore clau¬
so:quasi appositiones e
pularum circum posite
sepulchro: Q uid proderit
libatio ydolo: Nec enim
manducat: nec odoratur:
sic qui effugatur a dño:
et portans mercedes ini¬
quitatis. uidens oculis et
ingemiscens: sicut spadi
complectens uirginẽ et
suspirans: Tristiciam non
des animȩ tuȩ: et nonaf¬
fligas temet ipsum incon¬
silio tuo: Iucunditas coitis
hec est uita hominis: et
thesaurus sine defectione
sanctitatis: et exultato
uri est longeuitas: Mise¬
rere animȩ tuȩ placens
deo: et contine et congre¬
ga cor tuum in sanctitate
eius: et tristitiam longe
expelle a te: Multos enim
occidit tristitia: et non est
utilitas in illa: Telus et
iracundia minuent dies:
et ante tempus senectã
didum corbonum in e¬

Expanded text:
et argento; et corpus validum, quam census immensus. Non est census super censum salutis corporis; et non est oblectatio super cordis gaudium. Melior est mors quam vita amara, et requies aeterna quam languor perseverans. Bona abscondita in ore clauso, quasi appositipularum circumpositae sepulchro quid proderit libatio idolo nec enim manducat nec odorabitur sic qui effugatur a Domino et portans mercedes iniquitatis videns oculis et ingemescens sicut spado conplectens virginem et suspirans tristitiam non des animae tuae et non adfligas temet ipsum in consilio tuo iucunditas cordis haec est vita hominis et thesaurus sine defectione sanctitatis et exultatio viri est longevitas miserere animae tuae placens Deo et contine et congrega cor tuum in sanctitate eius et tristitiam longe expelle a te multos enim occidit tristitia et non est utilitas in illa zelus et iracundia minuit dies et ante tempus senectam didum cor bonum in e
Abbreviated transcription (Latin):
in testamento cum illo: In
mentum: et in tentatio¬
ne inuentus est fidelis: Ideo
iureiurando dedit illi glori¬
am in gente sua. crescere il¬
lum quasi terrȩ cumulum:
et ut stellas exaltare semen
eius: et hereditart illos a
mari usq ad mare: et a flu-¬
mine usq ad terminos
Et in ꝯsaac eodem fecit
modo: propter abraham
patrem ipsius: Benedictio-¬
nem omnium gentium de¬
dit illi: et testamentũ con¬
firmauit super caput. ia¬
cob: Ngnouit eum in be¬
nedictionibus suis: et de¬
dit illi hereditatẽ: et diui-¬
sit ei partem in tribubus
duodecim: et conseruauit
illi homines misericordiȩ¬
inuenientes gratiam in ocu¬
lis omnis carnis: Cap.Alu.¬
ilectus deo et homini

Expanded text:
in Testamento cum illo. In mentum, & in tentatione inventus est fidelis. Ideo jure jurando dedit illi gloriam in gente sua, crescere illum quasi Terret ut stellas exaltare semen eius et hereditari illos a mari usque ad mare et a Flumine usque ad terminos et in Isaac eodem fecit modo propter Abraham patrem ipsius benedictionem omnium gentium dedit illi et testamentum confirmavit super caput Iacob agnovit eum in benedictionibus suis et dedit illi hereditatem et divisit ei partem in tribus duodecim et conservavit illis homines misericordiainvenientes gratiam in oculis omnis carnis dilectus a Deo et homini
Abbreviated transcription (Latin):
dictionem tuam. et ad o¬
rientem lucis adorare. In¬
grati enim fides. tanquã
hibernalis glacies tabescit:
et disperiet tanquã aqua
agna enim sunt iudi¬
cia tua dñe: et menar¬
rabilia uerba tua: Propter
hoc indisciplinatȩ animȩ
errauerunt: Dum enim
persuasum habent iniqui
posse dominari nationi
sancte: uinculis tenebra¬
rum et longe noctis com¬
pediti. inclusi sub tectis.
fugitiui perpetuȩ proui¬
dentiȩ iacuerunt: Et dũ
putant se latere in obscu¬
ris peccatis. tenebroso obli¬
iuionis uelamento disper¬
si sunt:pauentes horrende.
et cum admiratione nimia
perturbati: Neq enim quȩ
continebat illos spelunca
sine timore custodiebat:

Expanded text:
dictionem tuam et ad orientem lucis tibi adorare ingrati enim fides tamquam hibernalis glacies tabescit et disperiet tamquam aqua agna enim sunt iudicia tua et inenarrabilia verba tua prophoc indisciplinatae animae erraverunt. Dum enim persuasum habent iniqui posse dominari nationi sanctae: vinculis tenebrarum et longae noctis compediti, inclusi sub tectis, fugitivi perpetuae providentiae jacuerunt. Et dum putant se latere in obscuris peccatis, tenebroso oblivionis velamento dispersi sunt, paventes 237 horrende, et cum admiratione nimia perturbati. Neque enim quae continebat illos spelunca, sine timore custodiebat
Abbreviated transcription (Latin):
mum. ubi audiebatur no¬
men eorum E conuenerũt
ad eos: fausta clamantes. Et
exiuit iudas ⁊ fratres eius:
et expugnabant filios esau
in terra quȩ ad austrum
est. Et percussit chebron e
filias erus: et muros eius:
et turres succendit in cir¬
cuitu. & mouit castra. ut
tret in terram aliemgenaꝵ:
et ꝑambulabat samariam:
In illa die ceciderunt sacer¬
dotes in bello: dum uult
fortiter facere: dum sine
consilio exit t in preliũ:
Et declinauit nidas in a¬
dotum: in terram alienige¬
narum & diruit aras eoꝵ:¬
⁊ sculptilia. deorum ipsorum
succendit igni: & cepit spo¬
lia ciuitatum. Et reuersus
est in terram iuda: Cap.ui.

Expanded text:
um ubi audiebatur nomen eorum et convenerunt ad eos fausta adclamantes et exivit Iudas et fratres eius et expugnabant filios Esau in terra quae ad austrum est et percussit Chebron et filias eius et muros eius et turres succendit in circuitu et movit castra ut iret in terra alienigenarum et perambulabat Samariam in illa die ceciderunt sacerdotes in bello dum vult fortiter facere dum sine consilio exiit in proelium et declinavit Iudas in Azotum in terra alienigenarum et vidit aras eorum et spolia deorum ipsorum succendit igni et cepit spolia civitatum et regressus est in terram Iuda