comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fendebat. hac usu est dinitione. Spectãdum a quo ma¬
xiine agi ueluit. hi quoꝵ de ulcione querit᷑ a quo mi¬
mine uelit is qui accuiatur. Frequẽtissime tamẽ hec
ir qõnes. uter maioi res canias habeat:. uter plus in¬
dustrit. an iuriũ sit allatuꝰ ad accuiandũ. mer id fide
meliore factuiꝰ tucelle p̾terea in quo iudicio solet q̃ri.
an alia de re. quã de canculis cognosti oporeeat. an
fidem prestare debeat. tantũ nõ enã consiliũ et eut̃¬
tum quoi simule est male geste procuracõnis: que
in foro negocioꝵ gestoꝵ. Nã et mãdati accio est prerer
hec fingunt᷑ in scholis. et stripti maleficii in quib aut
hoc querit᷑. an scriptũ sir. aut hoc an maleficũ sit raro
rũq malegeste legacõnis apud grecos. et ueris cãie
frequẽs. ubi iuris loco queri solet. An omino alirer
est in eo quale su factũ rei p. lese. minc mouet᷑ qͥdẽ¬

Expanded text:
ferebat, hac usus est divisione, spectandum a quo maferebat, hac usus est divisione, spectandum a quo maxime agi velint ii quorum de ultione quaeritur, a quo minime velit is qui accusatur. frequentissimae tamen hae sunt quaestiones, uter maiores causas habeat, uter plus industriae aut virium sit adlaturus ad accusandum, uter id fide meliore facturus. tutelae praeterea; in quo iudicio solet quaeri, an alia de re quam de calculis cognosci oporteat, an fidem praestare debeat tantum, non etiam consilium et eventum. cui simile est male gestae procurationis, quae in foro negotiorum gestorum; nam et mandati actio est. praeter haec finguntur in scholis et inscripti maleficii, in quibus aut hoc quaeritur, an inscriptum sit aut hoc, an maleficium sit, raro utrumque. male gestae legationis apud Graecos et veris causis frequens, ubi iuris loco quaeri solet, an omnino aliterest in eo, quale sit factum. rei publicae laes
Abbreviated transcription (Latin):
dine lapsi misercatur in eo uero quoius libera mutacio
est. diu roget. et suadeat. et nouistime cleurẽciã rac
querat dostare nõ morce quoe quãto magis ĩ p̾teritũ
laudauerit. tanco faciliꝰ probabit morbo esse iutatas
res. quociens cauia pacur debebit esse in detensione mo¬
deratus quia fere ira. et cõciratio furori funr siuu
om̃ib his commñe est: quod rei nõ semper de fensio facti
ses excusacõne ac uenia frequẽter utũt᷑. Est eñm domes¬
tica disceptacio: in qua et semel peccasse. et per errorẽ.
et lems quã obiitiat᷑ absolucio nõ nĩꝙͣ sufficit. Sci
quoq multa cõtiouersiaꝵ genera in qualitatẽ cadũt
iniriaꝵ. Quãꝙͣ cñm reus aliqñ fecisse negat. Plerũq
tame hec accio facto atq aĩno cõtiuetur. De accusa¬
tore cõscituẽdo: que idicia diuinacõnis uocant᷑. In
o genere cicero quidẽ. qui mãdatib socuis uerrẽ de¬

Expanded text:
dine lapsi misereatur; in eo vero, cuius libera mutatio dine lapsi misereatur; in eo vero, cuius libera mutatio est, diu roget et suadeat et novissime dementiam ration queratur obstare, non mores: quos quanto magis in praeteritum laudaverit, tanto facilius probabit morbo esse mutatos. reus , quotiens causa patietur, debebit esse in defensione moderatus, quia fere ira et concitatio furori sunt similia. omnibus is commune est, quod rei non semper defensione facti, sed excusatione ac vena frequenter utuntur. est enim domestica disceptatio, in qua et semel peccasse et per errorem et levius, quam obiiciatur, absolutioni nonnunquam sufficit. sed alia quoque multa controversiarum genera in qualitatem cadunt. iniuriarum ; quanquam enim reus aliquando fecisse negat, plerumque tamen haec actio facto atque animo continetur. De accusatore constituendo, quae iudicia divinationes vocantur; in quo genere Cicero quidem, qui mandantibus sociis Verrem de
Abbreviated transcription (Latin):
uelut pendentis et adhuc in condicõne posiri. q̃les
ur in quib abdicat᷑ filius. quia nõ pareat par
Illa semper asperã abdicãtis accõem habet. i̾nuta¬
bile est eu quod factũ est ex parte blãdam. et sua¬
denu sumlẽ. mauult eim pater corrigere. ꝙͣ abdica
At pro filuis in utroq genere sumissa. et factu¬
faciendũ composita a quo dissenurus scio qui libẽ¬
ter patris figura ledunt᷑ quod nõ ausim dicere.
nũꝙͣ esse faciendum. Potest cim̃̃ maceria inadere
qure hoc exigat cerre uidendũ est quociẽs aliter agi
potest. Sed de figuris in alio libro tractammꝰ non
dissimiles autẽ abdicationũ accionib sũr male trat¬
tacionis accionis. Nã et ip̃ãm habent cãdem in
accusacõmbus moderacoẽm. clemẽcie quoq iudicia. aui
populi idem. quod ad huc fieri uel nõ fieri põt. Insti¬
tuĩt᷑ et actor in eo quod factũ est liberũ habet ĩpetũ.
si tanie᷑ ut factũ accuset ip̃ius pacris tãꝙͣ ualitu¬

Expanded text:
ut pendentis et adhuc in condicione positi, quales sunt, in quibus abdicatur filius, quia non pareat patri. illa semper asperam abdicantis actionem habet; immutabile est enim, quod factum est; haec ex parte blandam et suadenti similem; mavult enim pater non abdicare; at pro filiis in utroque genere summissam et ad satisfaciendum compositam. A quo dissensuros scio, qui libenter patres figura laedunt; quod non ausim dicere nunquam esse faciendum, potest enim materia incidere, quae hoc exigat; certe vitandum est, quotiens aliter agi potest. sed de figuris alio libro tractabimus. non dissimiles autem abdicationum actionibus sunt malae tractationis actiones; nam et ipsae habent eandem in accusopter id quod adhuc fieri vel non fieri potest instituuntur. Et actor in eo, quod factum est, liberum habet impetum, sic tamen ut factum accuset, ipsius patris tanquam valetu
Abbreviated transcription (Latin):
pleriq negarũt in indiciũ. iꝙͣ uenire: quin cicero qͦq
oro C. ligario idẽ testari uidetur. quom dicie cauiat
ceiar egi multas. et quidẽ tecũ. dũ te in foro teniut tacõ
honoꝵ tuoꝵ certe nuĩꝙͣ̃ hoc modo ignoscite indices. errauit¬
lapsus est. nõ putanit. si uuꝙͣ post hac et cetera in
senani uero et apud populũ. et apud pͥncipẽ et ubi¬
cũq sin iurie cdemẽnia est habet locũ deprecatio in
qua plurimũ ualent ex ipso qui rens est. Hec triã¬
in uica precedere si mocens. si bene meritꝰ si spes
fucurũ inocencer uicturi. et in aliquo usu futuri.
preerea. si uel aluis ĩcõmodis uel psenti periculo. uel
penitẽtia uideatui. sarie penaꝵ dedisse. extra nobili¬
is. dignitas propinqui amia in eo taiẽ qui cegnos
plurimũ ponedum. si lane eciã imisencordis. potis quã
repreheniio dissoluri consequntura est. Uerũ et in Iu¬

Expanded text:
plerique negarunt in iudicium unquam venire. quin Cicero quoque plerique negarunt in iudicium unquam venire. quin Cicero quoque pro Q. Ligario idem testari videtur, cum dicit, causas , Caesar, egi multas equidem tecum, dum te in foro tenuit ratio honorum tuorum, certe nunquam hoc modo: Ignoscite, indices, erravitlapsus est, non putavit, si unquam posthac, et cetera. In senatu vero et apud populum et apud principem et ubicunque iuris dementia est, habet locum deprecatio. In qua plurimum valent ex ipso, qui reus est, haec tria; vita praecedens, si innocens, si bene meritus, si spes in futurum innocenter victuri et in aliquo usu futuri; praeterea si vel aliis incommodis vel praesenti periculo vel paenitentia videatur satis poenarum dedisse; extra nobilitas, dignitas, propinqui, amici. In eo tamen qui cognoscit plurimum ponendum, si laus eum misericordis potius quam reprehensio dissoluti consecutura est. verum et in iu
Abbreviated transcription (Latin):
stans iisa est cadere translacio interdũ culpã ergo in
honnie relegariu: ut su graccus reus toederie nimãtim
quoins meni leges popularce tulisse in tribunatu ui¬
dent᷑ missis eam imperatore suo diceret. interi derinat᷑
in rem: ut si is qui testamẽto quid iussus nõ fecerit. di¬
quoq exclusis excusacio superest: ea est ur ignorãcie
ut si quis tugitino stigniata stripserit. eoq ingenuo
indicato neget se liberũ esse. quom fecisse: aut necessi¬
ant: aut quom nules ad cõmeatus diẽ nõ affuit. et
no aĩno dicimꝰ ueriusq rei multa et moĩtesta ex ẽpla
sit. Idaico nõ est eoꝵ neccessariã exposias. si omĩa que u
supra scripta sunt deerũt. uidendũ anniimiuui culpa
possit. Hic est ille qui a quibusdã fieri solet status quãti¬
tatis. Sed ea quom sit ant poent. aut honoris ex quali¬
tare facti cõstituit᷑. eoq nobis sub hoc essẽ statu uidet᷑
sicut eius quoq que ad numerũ refertur. a grecis nã

Expanded text:
anslatio Interdum ergo culpa in hominem relegatur, ut si Gracchus reus foederis Numantini, cuius metu leges populares tulisse in tribunatu videretur, missum se ab imperatore suo diceret. interim derivatur in rem, ut si is, qui testamento quid iussus non fecerit, di. hinc quoque exclusis excusatio superest. ea est aut ignorantiae, ut si quis fugitivo stigmata scripserit eoque ingenuo iudicato neget se liberum esse scisse; aut necessitatis, ut cum miles ad commeatus diem non adfuit et no animo dicimus. utriusque rei multa et manifesta exempla sunt; idcirco non est eorum necessaria expositio. Si omnia, quae supra scripta sunt, deerunt, videndum, an imminui culpa possit. hic est ille, qui a quibusdam fieri solet, status quantitatis. sed ea cum sit aut poenae aut honoris, ex qualitate facti constituitur, eoque nobis sub hoc esse statu videtur sicut eius quoque, quae ad numerum refertur a Graecis. nam
Abbreviated transcription (Latin):
as indicentiũ. Nam et fere sic aradir. iuẽtiq funt.
qui has matenas officioꝵ uocarẽt. Sed alios quoq
nõ mĩquã leges he recipiũt status. nõ et cõrectura
est aliqñ in plerisq hoꝵ: quom se uel nõ fecisse: uel
bona mẽte fecisse cõtendũt quoniis generis exempla
sunc młta. et quid su clemecia ac mala tractacis

Expanded text:
as indicentium. nam et fere sic accidit, inventique sunt, as indicentium. nam et fere sic accidit, inventique sunt, qui has materias officiorum vocarent. sed alios quoque nonnunquam leges hae recipiunt status. nam et coniectura est aliquando in plerisque horum, cum se vel non fecisse vel bona mente fecisse contendunt Cuius generis exempla sunt multa. Et quid sit dementia ac mala tractatio,
Abbreviated transcription (Latin):
Et quomodo factũ sit ferro: an ueneno: et quo tpõre:
bello: an pace. quom depositmiꝰ esset cã potestater
an quom aliquod noui sceleris ausuri habent in
meritis gratia periculũ quoq et difficulras. Simi¬
licer liberalitas a quo profecta sit refert. nam in¬
panpere graciot quã in di̾ite. dante beneficiũ qͣr d¬
penrepane quia a morbo item in quã iẽ dederu. et
quo tempoie. et quo animo idẽ nõ in aliquã spẽ suã
smuluti alia. Et ideo qualiras maxina oratoris re¬
mn opera. quia in uriãq ꝑtem plurimũ est igtio
lon utusquã tamũ affectue ualent. iom cõiectura
Extunietus quoq adductas frequĩter probacõnes
habet. et argumẽta et maceria fuuit quale qͥdq ui¬
deariu eloqueña est. opue hic reguat. hic imperat.
hie sola mc̃it. hiie patri subingit. Unginus causas
abdicatõis. demẽtie male tractatõnis orbaꝵ imꝑoti¬

Expanded text:
et quomodo factum sit, ferro an veneno; et quo tempore, et quomodo factum sit, ferro an veneno; et quo tempore, bello an pace, cum depositurus esset eam potestatem an cum aliquid novi sceleris ausurus. habent in meritis gratiam periculum quoque et difficultas. similiter liberalitas a quo profecta sit, refert. nam inpaupere gratior quam in divite, dante beneficium quam reddente, patre quam orbo. item in quam rem dederit et quo tempore et quo animo, id est, num in aliquam spem suam; similiter alia. Et ideo qualitas maxime oratoris recipit operam, quia in utramque partem plurimum est ingenio loci, nec usquam tantum adfectus valent. nam coniectura extrinsecus quoque adductas frequenter probationes habet et argumenta ex materia sumit; quale quidque videatur eloquentiae est opus; hic regnat, hic imperat, hic sola vincit. huic parti subiungit Verginius causas abdicationis, dementiae, malae tractationis, orbarum nupti
Abbreviated transcription (Latin):
solent. sed nõ mĩqnã eciã rei tocius hic sũma cõstitura
uero si echeredatũ ase filiũ parer testat̾ fuerit elo¬
gio propterea quod si ie meretricẽ amanerit nõ omĩs
hic erit questio an huic delicto parer debuerit igscere
et centũ n tribuere debeaut ueniã. sed eciã in for¬
mulis quom penaria suit: accionis ita causam par¬
timus: an cõmissa sit pena. an exigi debeat. id aucẽ
quod illi uiderũt. uerũ est reũ a iudicib. hoc defensiois
modo liberari nõ posst. De premus autẽ querũtur
duo. an ullo suc dignis qui petit. an tanto. ex duob
ucer dignior ex plurib. quis digniisimꝰ quoꝵ trat¬
tatus ex ipso merito gencre ducũt᷑. et incuebimm.
nõ rem tantũ. sine ad leganda: sine comparanda
erit. sed personã quoq. Nã et multũ interest tyrã¬
iũ iuuenis occiderit: an senexe: uii an semina. al¬
emis ant cõm̃ctus. et locũ inlupliceter in ciuitare
tyrãnis adiueta: an libera semper: in arce. an doni.

Expanded text:
sed nonnunquam etiam rei totius hic summa constituta. An vero si exheredatum a se filium pater testatus fuerit elogio, propterea quod is meretricem amaverit, non omnis hic erit quaestio, an huic delicto pater debuerit ignoscere et centumviri tribuere debeant veniam? sed etiam in formulis, cum poenariae sunt actiones, ita causam partimur, an commissa sit poena, an exigi debeat. id autem, quod illi viderunt, verum est, reum a iudicibus hoc defensionis modo liberari non posse. De praemiis autem quaeruntur duo: an ullo sit dignus, qui petit, an tanto; ex duobus, uter dignior; ex pluribus, quis dignissimus. quorum tractatus ex ipso meritorum genere ducuntur. Et intuebimur non rem tantum, sive adleganda sive comparanda erit, sed personam quoque; nam et multum interest, tyrannum iuvenis occiderit an senex, vir an femina, alienus an coniunctus; et locum multipliciter, in civitate tyrannis assueta an libera semper, in arce an domi;
Abbreviated transcription (Latin):
nostra cania fas sit. quod sub extrano acasarore. et
legibus agente prodesse nuĩꝙͣ potest. in domestics dii¬
ceptacõnibus potest. nã et in fuus pacrũ iudicio ab¬
dicacõnis et marins uxori ii male tractacõius acaiia

Expanded text:
nostra causa fas sit; quod sub extrario accusatore et nostra causa fas sit; quod sub extrario accusatore et legibus agente prodesse nunquam potest, in domesticis disceptationibus potest. nam et filiis pater in iudicio abdicationis et maritus uxori, si malae tractationis accusa
Abbreviated transcription (Latin):
qui prior fecit m̃uste et nõ quoniã res pares sunt. eciã
idest iustũ quod ancecessit. Illa urriq̃ iusta eadẽ lex
dem condicio ac forsitan ne sunt. quidã paria que ulla
parte sunt dissumilia. constitucio est in lege more. indi¬
cato pacto alce et est deffensionis gemus in quo factum
uerbiũ tranfferũt adsũptina enm dicitur cauia in quo
genere fortissimũ est si c̾mẽ cansa facti tuem. qualii
est de feniio orestis oiacio milonis AnTEsRA os dicit
quia om̃is nostra defeniio coustat. eiuus accusacione.
in uindicatur occisus est. Sed lacio excecatus. sed rap
est. et illa ex caniis facti ducta de feniio priori cõtra¬
ria in quã neq factũ iptum per se ur in absoluta qõe
defenditur. neq ex contrario facto. sed in aliqua utili¬
ate aut rei p aut hominũ młtoꝵ. aur eciã ipĩs ad¬
ueriar. nõ nũꝙͣ et nostra si modo id erit quod facere

Expanded text:
qui prior fecit, iniusti; et non, quoniam res pares sunt, etiam qui prior fecit, iniusti; et non, quoniam res pares sunt, etiam id est iustum, quod antecessit. illa utrinque iusta, eadem lex, eadem condicio; ac forsitan ne sint quidem paria, quae ulla parte sunt dissimilia. constitutio est in lege, more, iudicato, pacto. alterum est defensionis genus, in quo factum verbum transferunt, adsumptiva enim dicitur causa. In quo genere fortissimum est, si crimen causa facti tuemur, qualis est defensio Orestis, Horatii, Milonis. Ἀντέγκλημα dicitur, quia omnis nostra defensio constat eius accusatione, qui vindicatur: occisus est, sed latro; excaecatus, sed raptor. est et illa ex causis facti ducta defensio priori contraria, in qua neque factum ipsum per se, ut in absoluta quaestione, defenditur neque ex contrario facto, sed ex aliqua utilitate aut rei publicae aut hominum multorum aut etiam ipsius adversarii, nonnunquam et nostra, si modo id erit, quod facere
Abbreviated transcription (Latin):
ratinũ. Alhic qd equũ. Hic quid equs. aut qͥd equi¬
sumũ sit excutitur. Quom de pena iudicũ est a parte
eis quĩ causam dicit aur defensio est c̾miis. aut.
nmunicio aut excusacio. aut ut quidã putãt deprecacio.
Defensio longe potr̃tissima est: qua ipsum et factũ qd̾
bncitur. dicimꝰ honestũ esse. Abdicat᷑ aliquis qd i
parre militauerit. honores pecierit. uxorc duxerit. tue¬
mur quod fecimꝰ hanc ꝑtẽ nocãt hermagor̃ei Rogłos
Aiaporou ad intellecto id nomẽ referẽtes larme ad uer¬
bum trãslatam nõ muemio absoluta appellat᷑. Sed em̃
de re sola questio fit nec ne. iustũ om̃e coninet᷑. nat̾a
uel cõstiucõne. Natua qd fit secũdã in eius rei digni¬
tatem. hic sunt pretas. fides cõtinẽtia et alia aducint̃.
et id quod sir peruerium id nõ tumere intuẽdũ est: Nã
et us contra uiii. et talia in hil habent aduersũ eum

Expanded text:
parativum. illic , quid aequum, hic, quid aequius aut quid aequiparativum. illic , quid aequum, hic, quid aequius aut quid aequissimum sit, excutitur. cum de poena iudicium est, a parte eius, qui causam dicit, aut defensio est criminis aut mminutio aut excusatio aut, ut quidam putant, deprecatio. defensio longe potentissima est, qua ipsum factum, quod obiicitur, dicimus honestum esse. abdicatur aliquis, quod invito patre militarit, honores petierit, uxorem duxerit: tuemur, quod fecimus. hanc partem vocant Hermagorei κατ ̓ ἀντίλημψιν, ad intellectum id nomen referentes. Latine ad verbum translatam non invenio; absoluta appellatur. sed enim de re sola quaestio, iusta sit ea necne. iustum omne continetur natura vel constitutione; natura, quod fit secundum cuiusque rei dignitatem. hinc sunt pietas, fides, continentia et talia. adiiciunt et id, quod sit par. verum id non temere intuendum est: nam et vis contra vim et talio nihil habent adversum eum,
Abbreviated transcription (Latin):
ST. anre qualiras alia de sũmo gentie.
arq ea quidẽ nõ simplex. nam ẽt qualis
sit quoiisq rei naruia et que forma qrt᷑
an ĩmortalis anma. an hũana specit deus
et magnitudine ac numero quãtꝰ sol et an unꝰ mũdꝰ
que omia cõiectura quidẽ collegũt questioem tam
habent. in eo qualia sut hec. et in iuasorus aliquãdo
nactari solent. ut si cesar deliberet an britãnã ĩpngnet
que sir occeaui natiua, an britama insula. Nã cum
ignorabat᷑ quõia in ea in teriã. quo niniero mulitũ
aggredienda an consiliũ ferendũ lit. eidẽ qualitan suc¬
cedur facienda ac non facienda. appecenda intanda
que in suasorias quidẽ inmeuue cadur. Sid in cõcioner¬
iñe quoq sunt frequẽtia ac sola differẽtia quod illhic
de futuus. hic de factis agram. Ite demõstratine ꝑtis
omĩa sunt in hoc statu. Factũ esse cõstut. quale sir̾ factũ
quertur. Lis est omis. aut de premio aut de pena ant
de quõtirote agru. Senus canie. aut simplex aut cõ¬

Expanded text:
st autem qualitas alia de summo genre atque ea quidem non simplex. nam et qualis sit cuiusque rei natura et quae forma quaeritur: an immortalis anima, an humana specie deus; et de magnitudine ac numero, quantus sol, an unus mundus. quae omnia coniectura quidem colliguntur, quaestionem tamen habent in eo, qualia sint? haec et in suasoriis aliquando tractari solent, ut, si Caesar deliberet, an Britanniam impugnet, quae sit Oceani natura, an Britanniam insula nam tum ignorabatur, quanta in ea terra, quo numero militum aggredienda, in consilium ferendum sit. eidem qualitati succedunt facienda ac non facienda, appetenda, vitanda; quae in suasorias quidem maxime cadunt, sed in controversiis quoque sunt frequentia, hac sola differentia, quod illic de futuris hic de factis agitur. item demonstratiuae partis omnia sunt in hoc statu: factum esse constat, quale sit factum quaeritur. lis est omnis aut de praemio aut de poena aut de quantitate. igitur genus causae aut simplex aut com
Abbreviated transcription (Latin):
ulcissimũ est. Quare cogitatio in hoc preparetur
ue nos fortuã decipere nõ possit adiuuare possit. id autẽ
fiet mẽorie iurib. it illa que cõplexi añno sumꝰ. fluãt
secura. nõ solicitos et respiciẽtes. et una sepe iuspẽsos.
recordacõius nõ siuant prouidere a lioqͥn uel extẽporalẽ
temeritatẽ malo quã male coherẽtẽ cogiratoc̃m perꝰ
eñn querit retrorsus. quia dum illa desideramꝰ ab aliis
auertimi. et ex ic̃oria pocius repetim ꝰ quã ex mat̾ia.
Plura sunt autẽ si utruq querẽdũ est. que inueniri¬

Expanded text:
stultissimum est. quare cogitatio in hoc praeparetur, stultissimum est. quare cogitatio in hoc praeparetur, ut nos fortuna decipere non possit, adiuvare possit. id autem fiet memoriae viribus, ut illa, quae complexi animo sumus, fluant secura, non sollicitos et respicientes et una spe suspensos recordationis non sinant providere. alioqui vel extemporalem temeritatem malo quam male cohaerentem cogitationem. peius enim quaeritur retrorsus, quia, dum illa desideramus, ab allis avertimur, et ex memoria potius res petimus quam ex materia. plura sunt autem, si utr
Abbreviated transcription (Latin):
licti possunit. mox permeremẽta tã modica ut ouerari
e labor ille nõ senciat augẽda usu et excercitatõe in
cõtinenda est. que quidẽ maxima ex parte memoriau
constat. Ideoq aliqua mihi in illũ locũ difterenda sut.
acq edidicerit in dicendo fidẽ seruẽt. cicero certe grecoꝵ
metrodoꝵ septium. et empylum ⁊hodiũ nostrorũq hor¬
tensiũ tradidit que cogitauerĩt aduerbum in agendo
Aisse. sed si torte aliquis interdicendũ estrlserit s¬
temporalis color nõ suꝑsticose cogitatis demũ est in¬
herendũ. neq eñm tãtũ habent cure. ut nõ sit dandus
et fortue locas. quom sepe eciãstriptis ea q̃ subiro na¬
ta sunt inserant᷑ Ideoq totũ hoc excercitacõius genꝰ
t istituedũ. ut et digtrdi ex eo ei redire in id̾ facile
possimꝰ. Nã ut pmiũ est domũ afferre paratã dicẽdi
copiam et certã. na resutari tr̃poris numera longe

Expanded text:
liter possint; mox per incrementa tam modica, ut onerari liter possint; mox per incrementa tam modica, ut onerari se labor ille non sentiat, augenda vis et exercitatione multa continenda est, quae quidem maxima ex parte memoria constat. ideoque aliqua mihi in illum locum differenda sunt.ae scripserit atque edidicerit in dicendo fidem servent. Cicero certe Graecorum Metrodorum Scepsium et Empylum Rhodium nostrorumque Hortensium tradidit, quae cogitaverant, ad verbum in agendo retulisse. sed si forte aliquis inter dicendum effulserit extemporalis color, non superstitiose cogitatis demum est inhaerendum. neque enim tantum habent curae, ut non sit dandus et fortunae locus, cum saepe etiam scriptis ea quae subito nata sunt inserantur. ideoque totum hoc exercitationis genus ita instituendum est, ut et digredi ex eo et redire in id facile possimus. nam ut primum est domo adferre paratam dicendi copiam et certam, ita refutare temporis munera longe
Abbreviated transcription (Latin):
ROXIA stilo cogitacio est que et ipsa
uires ab hoc accipit. et est inter scribedi labo¬
rem extemporalẽq fortunã media q̃dam
et nescio an usus frequẽtissum. Nã stribere
nõ ubiq nec semx possumꝰ. cogitacõm tporis ac loci¬
plurimũ est. hec pancis ad modũ est horis. magnas eciã
anias complectitur. hec quotiẽs inretmissus est sonuꝰ
noctis tebentris adiuuanu. hec inter medios reꝵ actus
aliquid inuenit uacui. nec ociũ patitur. neq uorerũ
ordinẽ modo. quod ip̃m satis erat intra se ipa disponit.
ed uerba eciã copulat totãq ita cõtexit oroẽm. ir ei
nihil precer manũ desit. Nã et mẽorit quoq plerũq
inheret fidelius que milla stribendi securitate laxat᷑.
sed ne adhãc quidẽ ium cogitãdi ꝑueniri põt. aut su¬
bico. aut cito. Nã pͥmũ taciẽda multo stilo forma ẽ.
que nos eaã cogitãtis sequat᷑ tum assumẽdꝰ usus pau¬
laum: int panca pͥmũ cõplectam añno quȩ reddi fide¬

Expanded text:
roxima stilo cogitatio est, quae et ipsa vires ab hoc accipit, estque inter scribendi laborem extemporalemque fortunam media quaedam et nescio an usus frequentissimi. nam scribere non ubique nec semper possumus; cogitationi temporis ac lociplurimum est. haec paucis admodum horis magnas etiam causas complectitur; haec, quotiens intermissus est somnus, ipsis noctis tenebris adiuvatur; haec inter medios rerum actus aliquid invenit vacui nec otium patitur. neque vero rerum ordinem modo, quod ipsum satis erat, intra se ipsa disponit, sed verba etiam copulat totamque ita contexit orationem, ut ei nihil praeter manum desit. nam memoriae quoque plerumque inhaerent fidelius, quae nulla scribendi securitate laxantur. sed ne ad hanc quidem vim cogitandi perveniri potest aut subito aut cito. nam primum facienda multo stilo forma est, quae nos etiam cogitantes sequatur; tum adsumendus usus paulatim, ut pauca primum complectamur animo, quae reddi fide
Abbreviated transcription (Latin):
dagtesmꝰ dioe et Reddebar nicto certamĩs potestutẽ ata ande su¬
peniõs sunccesu ciriã demutebat et dolor uitũ addeillud suo
uguonmnã crcitabat. Id nobis acuores adstrdia discendi saas
subdiduisse quã exhortacionẽ docenciũ pedagogoꝵ custodiam.
Uota parentũ quãtĩ aĩni mei cõiectura colligere poss̃ coro

Expanded text:
tricesimus dies reddebat victo certaminis potestatem. ita nec sutricesimus dies reddebat victo certaminis potestatem. ita nec superior successu curam remittebat et dolor victum ad depellendam ignominiam concitabat. id nobis acriores ad studia dicendi faces subdidisse quam exhortationem docentium, paedagogorum custodiam, vota
Abbreviated transcription (Latin):
eñn est sangrois sacris hisdem quã studiis iniciari. sensum
ipsum qui co uims dicit᷑ ubi discet cũ se a congressu quai
ns̃ homuĩb solum. sed nuitis quoq aĩalibus naturãt est
segregarit: Adde quod donui ea sela discere põt que apĩ pre¬
cipient᷑ in scola eciam que alus: audiet multa quoindis et
probau mł̃ta corigi. proderit aliquouis obiurgata desidia
prodem laridata iudustua: excitabir laude emulario tpe
ducet tedere et pau: puldhiũ suꝑasse marorer accendient
dinia hec aniimnos: et licer ip̃a uiciũ sir ambicio ficquenre
tamẽ cansa utt est Non iunle scio seruatũ esse a pary¬
ronbus meis mort qui quom pueroe in classes distribualĩt
ordim discendi secũdii uneẽ ingenii dabant et ita inꝑenore loco
quipoy declania bar ue proadere profecte urdeban huidece ludo¬
cia prebebam: la nobie igens paliue conrẽcio ducere uero¬
dassem mulco pulcherrinũ Nec de hoc semel decietũ erai

Expanded text:
enim est sanctius sacris iisdem quam studiis initiari. sensum enim est sanctius sacris iisdem quam studiis initiari. sensum ipsum, qui communis dicitur, ubi discet, cum se a congressu, qui non hominibus solum sed mutis quoque animalibus naturalis est, segregarit? adde quod domi ea sola discere potest, quae ipsi praecipientur, in schola etiam quae aliis. audiet multa cotidie probari, multa corrigi; proderit alicuius obiurgata desidia, proderit laudata industria, excitabitur laude aemulatio, turpe ducet cedere pari, pulchrum superasse maiores. acclicet ipsa vitium sit ambitio, frequenter tamen causa virtutum est. non inutilem scio servatum esse a praeceptoribus meis morem, qui, cum pueros in classes distribuerant, ordinem dicendi secundum vires ingenii dabant; et ita superiore loco quisque declamabat, ut praecedere profectu videbatur. huius rei iudicia praebebantur; ea nobis ingens palma,  erat;
Abbreviated transcription (Latin):
quoqz gloriã peculiariter fonebit. Sed et ue Iugiende suit
magne scole quoi ne ipsi quidẽ rei assentior: si aliqut̃ me¬
rito cõcurrit᷑ nõ tamt hoc ualet eo ut fugiẽde suit omino
stole aliud est enĩ uirare eas aliud eligere: et si Refuta¬
uimus que contra dicũt᷑ iam explicemus quid ipsi seqͣ¬
mr aute omĩa futurꝰ orator quoi in maxima celebrita¬
te et in media Rei .p. liice uiuendũ est. asuescat iam a te¬
nero nõ reforundare honnes ncqz illa solitana et ueluti uin¬
⁊ bratili uita pallescere. excitanda mens et arcolenda semꝑ
est que in huiꝰ modi secretis aut lãguesct: et quẽdã uelut
opaco situm duct: aut contra tuurescit inani persuasione.
Neccesse est eĩm miniũ tribuat sibi qui se nenuni comparat.
deinde cum proferenda sũt studia caligat in sole et omma
nona offendit: ut qui solus didiscerit. quod inter multos
faciendũ est / ii to amicitias que ad senectute bsq firimis¬
simre durant religiosa quadã neccessieudine imbute: neqz

Expanded text:
quoque gloriam peculiariter fovebit. sed ut fugiendae sint magnae scholae cui ne ipsi quidem rei adsentior, si ad aliquem merito concurritur, non tamen hoc eo valet, ut fugiendae sint omnino scholae. aliud est enim vitare eas, aliud eligere. et si refutavimus quae contra dicuntur, iam explicemus, quid ipsi sequamur. ante omnia futurus orator, cui in maxima celebritate et in media rei publicae luce vivendum est, adsuescat iam a tenero non reformidare homines neque illa solitaria et velut umbratica vita pallescere. excitanda mens et adtollenda semper est, quae in eiusmodi secretis aut languescit et quendam velut in opaco situm ducit, aut contra tumescit inani persuasione; necesse est enim nimium tribuat sibi, qui se nemini comparat. deinde cum proferenda sunt studia, caligat in sole et omnia nova offendit, ut qui solus didicerit quod inter multos faciendum est. mitto amicitias, quae ad senectutem usque firmissime durant religiosa quadam necessitudine imbutae. neque
Abbreviated transcription (Latin):
audienaũ instinctos maxnna eñn pars eloquẽcie cõstat
animo. hunc affici. hũc concipere ymagines rerũ et trãs¬
formari quodã modo adnam eoꝵ de quib loqͥm neccesse
est: is porro quo generosior celsiorqz est. hoc et maioribus
uelur organis cõmouet: Ideoq et lande crestit. et ĩpetu
augetiir: et aliquid magnũ agere gandet est quedã tacira
dediguacio ium dicendi tantis cõparatã laboribus ad
unũ auditorem deuitere. Pnder supra modũ sermoiis
habitũ. uel orantis uocem: incessum: pronũciacionẽ illũ
deniq anini et corporis motũ: Iudorẽ ut alia pretereã
et fangacionẽ audiente uno. nõne quidam pari furori
simile uideat᷑: Non esset in Rebus hũanis eloquencia
si tantum cum singulis loqueree .

Expanded text:
audientium instinctos. maxima enim pars eloquentiae constat audientium instinctos. maxima enim pars eloquentiae constat animo. hunc adfici, hunc concipere imagines rerum et transformari quodammodo ad naturam eorum, de quibus loquimur, necesse est. is porro, quo generosior celsiorque est, hoc maioribus velut organis commovetur; ideoque et laude crescit et impetu augetur et aliquid magnum agere gaudet. est quaedam tacita dedignatio, vim dicendi tantis comparatam laboribus ad unum auditorem demittere: pudet supra modum sermonis habitum vel orantis vocem, incessum, pronuntiationem, illum denique animi et corporis motum, sudorem, ut alia praeteream, et fatigationem, audiente uno: nonne quiddam pati furori simile videatur? non esset in rebus humanis eloquentia, si tantum cum singulis loqueremur.
Abbreviated transcription (Latin):
ulomdita ad sptmo tollcie esffingende quã sumã putãt eloqũt¬
cie audebũt: proxiniã amplectũt magis ut intes arborib¬
⁊ adpłitite: inferiores priue adprehẽdendo ramos in cacium¬
⁊na euadm̃. E nod adeo uerũ est ut ip̃is eciã maristia
si tamẽ ambiciosis utilia p̾ferret hoc opus sir quor ad¬
hus tudia trattabit ingenia: non statim ouerare infrr¬
mitate disccunũ. sed temperare uires suas: et ad imellet¬
tum audientis descendere. Nam ut uascula oris angusti
supfusam humoris copiã respuũ sensim autẽ inflũẽti¬
bns. uel eciam in stillatis complẽtur sic amini pueroꝵ
quãtũ excipere possint uidendũ est nã maiora inrellectu
uelut parũ apertos ad ꝑapiendum animos nõ subibir.
Utle igiur habere quos iuitari p̾mũ: mox uincere
uellit. Ita paulatim et suptrioꝵ spcr erit. His adicio pre¬
ceptores ipsos nõ idem mentis ac spiritus indicẽdo posse
concipere singulis tãtũ presentibus qd illa celebritate

Expanded text:
d spem tollere effingendae, quam summam putant, eloquentiae audebunt; proxima amplectentur magis, ut vites arboribus applicitae inferiores prius apprehendendo ramos in cacumina evadunt. quod adeo verum est, ut ipsius etiam magistri, si tamen ambitiosis utilia praeferet, hoc opus sit, cum adhuc rudia tractabit ingenia, non statim onerare infirmitatem discentium, sed temperare vires suas et ad intellectum audientis descendere. nam ut vascula oris angusti superfusam humoris copiam respuunt, sensim autem influentibus vel etiam instillatis complentur, sic animi puerorum quantum excipere possint videndum est. nam maiora intellectu velut parum apertos ad percipiendum animos non subibunt. utile igitur habere, quos imitari primum, mox vincere velis. ita paulatim et superiorum spes erit. his adiicio, praeceptores ipsos non idem mentis ac spiritus in dicendo posse concipere singulis tantum praesentibus quod illa celebritate
Abbreviated transcription (Latin):
deunde quei quoqi cause genere propria suir exequam.¬
Ac prima quide illa particio ab aristotele tradita con¬
sentum fere om̃̃ meruit aliae esse probacõnes quas
extra dicendi racõẽm acaperet oraror alias quas
cauia traheret ip̃e et quodã modo gigneret. Ideo q alias
nere sunt preuidicia / rumores cormera tabule iniunã¬
dum. tistes in quib pars maxima cõtencionũ forchue
consistit. sed ut ip̃e ꝑse carent arce ita sim̃e eloquẽae
uirib. et allenãda sunt prerũq et reffellenda. quare
mihi uideut᷑ magnopere dãpuandi qui totũ hoc gemus
a preceptis reuonerũt. Nec tamẽ in anio est omnĩã
que pro his aut concra diai soleut complecti nõ tũm cõ¬
mimes locos tradere destinamꝰ qd esset operis infuumi.
sed uim quãdã arq rocm : quib demõstrans nõ modom
requedo suas quisq uires debet adhibere: sed eciã mue¬
endosimilia ut queque condicio liciũ poscet. Neq eñn de

Expanded text:
deinde, quae in quoque causae genere propria sint, exsequamuac prima quidem illa partitio ab Aristotele tradita consensum fere omnium meruit, alias esse probationes, quas extra dicendi rationem acciperet orator, alias, quas ex causa traheret ipse et quodam modo gigneret. ideoque illas nere sunt praeiudicia, rumores, tormenta, tabulae, iusiurandum, testes, in quibus pars maxima contentionum forensium consistit. Sed ut ipsa per se carent arte, ita summis eloquentiae viribus et adlevanda sunt plerumque et refellenda. Quare mihi videntur magnopere damnandi, qui totum hoc genus a praeceptis removerunt. nec tamen in animo est omnia, quae aut pro his aut contra dici solent, complecti. Non enim communes locos tradere destinamus, quod esset operis infiniti, sed viam quandam atque rationem. Quibus demonstratis, non modo in exsequendo suas quisque vires debet adhibere, sed etiam inveniendo similia, ut quaeque condicio litium poscet. neque enim de
Abbreviated transcription (Latin):
acq precipuũ credereur opus sua suũ cõfirmare et que
ediuerso proponcrent returare utrũcũq̃ est. Neq enũ
hoc loco ncã nm̃pono sentẽciã hic erit liber illoꝵ epiõne
maxie neccessarius, quo toro hec sola tractont quib
sane et ca que de indicialibus canis iã dicta sumt sẽr¬
iuĩ. Nã neq prohenui neq naracõis esset aliꝰus ⁊

Expanded text:
re et quae ex adverso proponerentur refutare. utrumcunque est neque enim hoc loco meam interpono sententiam, hic erit liber illorum opinione maxime necessarius, quia toto haec sola tractantur; quibus sane et ea, quae de iudicialibus causis iam dicta sunt, serviunt. nam neque prooemii neque na
Abbreviated transcription (Latin):
UERA MTet clari quide auctore
quibus solum uideretur oracorit of¬
ficiũ docere nãq et affectus duplici
racõne excludẽdos purabant pͥmũ
quia uiciũ esset omĩs animi ꝑturba¬
cio. Deinde quia iudicẽ a uerirate
depelli miseranda gracia uel ira
simuilibus q nõ o porteret et uolup¬
tatem auduc̃ciũ petire quom uincendi tancũ gracia di¬
ceretur nõ modo agendi suꝑuacuũ. sed uix eciã uio di¬
grũ arbitrabant᷑ piines uero qui nec ab illis siue dubio

Expanded text:
uerunt et clari quidem auctores, quibus solum videretur oratoris officium docere; namque et adfectus duplici ratione excludendos putabant, primum quia vitium esset omnis animi perturbatio, deinde quia iudicem a veritate depelli misericordia gratia similibusque non oporteret, et voluptatem audientium petere, cum vincendi tantum gratia diceretur, non modo agenti supervacuum, sed vix etiam viro digium arbitrabantur; plures vero
Abbreviated transcription (Latin):
data ad uctoriã spectãt. quid agat᷑ prohenno que
racio et quã uaria nauãdi. que uis probãdi ac ref¬
endi. quãta in affectib omĩs generis moue̾di
stie̾tia quãꝙͣ̃ laus ip̃a popularis utilitatis gracia
adIũpta. que tum est pulcherima quom sequii
non quom aicesitir. hec si perunderimꝰ. tum uere
iitabim. qui uero eaã proprie his bonaadirece
ut suppleat que deerant circũcidat. N quid redũda¬
bit. is erit quẽ querimus perfectus orator. quam
mue consumari potissimum oportrat. quom i¬
tanto pluia exempla bene dicendi supersũt. quã
illis qui adhuc sũmi sunt contigerũt. Nam erit
hec quoqz lans eorum ut prioris superasse. poste¬
ros docuisse dicantur.

Expanded text:
data, ad victoriam spectent: quid agatur prooemio: quae data, ad victoriam spectent: quid agatur prooemio: quae ratio et quam varia narrandi, quae vis probandi ac refellendi: quanta in affectibus omnis generis movendis scientia, quantaque laus ipsa popularis utilitatis gratia assumpta, quae rum est pulcherrima, cum sequitur, non cum arcessitur. Haec si perviderimus, tum vere imitabimur. Qui vero etiam propria his bona adiecerit, ut suppleat quae deerant, circumcidat si quid reduudabit, is erit quem quaerimus perfectus orator: quem nunc consummari potissimum oportebat, cum tanto plura erempla bene dicendi supersint, quam illis, qui adhuc summi sunt, contigerunt. Nam erit hoc quoque laus eorum, ut priores superasse, posteros docuisse dicantur.
Abbreviated transcription (Latin):
demosthenes. aliquid tamẽ aliquo in loco melius
alii plurima ille. sed nõ qui maxie uuitãdus est.¬
Quid eigo. Non satis omnĩa fit dicere quomodo iu
tulliꝰ dixit: mihi quidẽ sacis esset. sl omia cõsequi
possem quid tamẽ noceret. uiii cearie̾. asperiratẽ
alm. diligẽcia pollionis. indiciũ calui. quibuidã ĩ
locis assuumere. Ilã pretri id quod prudentis ẽ. qd̾
in quoq optimũ est: si postit tuum facere. tũ ĩ tãta
rei difficultate unũ intnẽtis ux aliqͣ parẽ̾ sequit᷑
Ideoq quom totũ exprimere quẽ elegeris perre sir¬
honumi co̾cessum. pluriũ uona poniamꝰ aute ocłos.
ur aliud ex alio hereat. et quod quoiq conueniar
aptemꝰ. Imicacio autẽ nã sepu̾is ide dicã. non sit
tantũ in uerbis illhuc intẽdenda mẽe quãtũ fuerit
illis uius decoris in rebus acq ꝑsonis. qd cõsiliũ
que disposico ꝙͣ omiã eciã q̃ delectatõni iudeantur

Expanded text:
Demosthenes, aliquid tamen aliquo in loco melius Demosthenes, aliquid tamen aliquo in loco melius alii, plurima ille. sed non qui maxime imitandus, etQuid ergo? non est satis omnia sic dicere quomodo Marcus Tullius dixit? Mihi quidem satis esset, si omnia consequi possem. Quid tamen noceret, vim Caesaris, asperitatem Caelii, diligentiam Pollionis, iudicium Calvi, quibusdam in locis assumere? Nam praeter id quod prudentis est, quod in quoque optimum est, si possit, suum facere: tum in tanta rei difficultate unum intuentes, vix aliqua pars sequitur. Ideoque cum totum exprimere quem elegeris, pene sithomini in concessum: plurium bona ponamus ante oculos, ut aliud ex alio haereat, et quo quidque leco conveniat, aptemus. Imitatio autem nam saepius idem dicam non sit tantum in verbis. Illac intendenda mens,quantum fuerit illis viris decoris in rebus, atque personis, quod consilium, quae dispositio, quam omnia etiam quae delectationi videantur
Abbreviated transcription (Latin):
ne in orõne poetas nobis. et hystoricos in illis oꝑib
uores aut declamatores mutãdos putemꝰ. sna qͦie
proposira lex. suns quoiq decor est. nec comoedia in
coturnos adsingit. nec contra tragoedia soccos inigre¬
ditui. Habet tamẽ om̃is eloꝙcia aliquid cominẽ. Id
ers qui se uni aliquoi generi dediderũt. ut si asperitas
is placinit aliqͦuis. hanc eciã in leui ac remisso cãrũ
genere nõ exuant. si tenuitas ac idicas in asperis
grauibzqz cansis ponderi rerũ paꝵ respondeãt. quom
sit diuersa nõ causaꝵ modo inter se ipsas condicio.
sed in suigulie eciã cantit parciũ tuit qui alia lenter
alia aspere alia cõcitate. alia aspere alia remisse.
alia docendi alia mouẽdi gracia dicãt. quoꝵ om̃i
dissimilis acq diuersa itei se racio est. Itaq ut
hoc quidẽ inaserim uni se aliquoi proprie quẽ per
onna sequat᷑ addicere longe omiũ ꝙfeccissimꝰ gͥcoꝵ

Expanded text:
ne in oratione poetas nobis et historicos, in illis operibus ne in oratione poetas nobis et historicos, in illis operibus oratores aut declamatores imitandos putemus. sua cuique proposita lex, suus cuique decor est. nam nec comoedia in cothurnos adsurgit, nec contra tragoedia socco ingreditur. habet tamen omnis eloquentia aliquid commune; id iis, quise uni alicui generi dedi derunt, ut si asperitas his placuit alicuius, hanc etiam in leni ac remisso causatum genere non exvant: si tenuitas aut nuditas, in asperis gravibusque causis ponderi rerum parum respondeant: cum sit diversa non causarum modo inter ipsas conditio, sed in singulis etiam causis partium: sintque alia lenteer, alia aspere, alia con citate, alia remisse, alia docendi, alia movendi gratia dicenda: quorum omnium dissimilis atque diversa inter se ratio est. itaque ne hoc quidem suaserim, uni se alicui proprie, quem per omnia sequatur, addicere. longe perfectissimus Graecorum
Abbreviated transcription (Latin):
et quare bouũ sit sciat. tum in sustipiendo ouere con¬
sular iuas uires. nã quedã sunt nutabilia quibus
ut infiriitas nature nõ iufficiat. aut diuerfirat
repugnet. ne quoi tenne ingeniũ erit. sola uelit forcia
et abrupta qui forte quidẽ. sed indomitũ amore subli¬
mi. et uim suam perdet. et elegãtiã quã cupit. non
ersequat᷑. Niha est cim tã indecens quã quom
lia dure fuit. acq ego illi preceptori quẽ instituebã
libro secudo. credidi nõ ea sola docẽda esse ad que quẽ
discipuloꝵ nat᷑a cõposiũ inderet. Nã et si is adiuuare
etq in quoq eoꝵ inuemit bona et quãtũ fieri põt
addicere que deimir. et emẽdare q̃dã et mutare. Rec¬
tor enn est alienoꝵ ingenioꝵ. atq formator disticiliꝰ
est naturã suã fingere. sed ne ille quidẽ doctor ꝙͣquã
nã que recta sunt uelit esse in suis audicorib qui
plenissima in eo tamẽ quoi naturã obstare uiderit la¬
borabit. Id quoq uitãdũ in quo magna pars errat.

Expanded text:
uscipiendo onere consulat suas vires. nam quaedam sunt imitabilia, quibus aut infirmitas naturae non sufficiat aut diversitas repugnet. ne , cui tenue ingenium erit, sola velit fortia et abrupta; cui forte quidem, sed indomitum, amore subtilitatis et vim suam perdat et elegantiam quam cupit non persequatur; nihil est enim tam indecens, quam cum mollia dure fiunt. atque ego illi praeceptori, quem institueram in libro secundo, credidi non ea sola docenda esse, ad quae quemque discipulorum natura compositum videret; nam is et adiuvare debet, quae in quoque eorum invenit bona, et, quantum fieri potest, adiicere quae desunt et emendare quaedam et mutare; rector enim est alienorum ingeniorum atque formator. difficilius est naturam suam fingere. sed ne ille quidem doctor, quanquam omnia quae recta sunt velit esse in suis auditoribus quam plenissima, in eo tamen, cui naturam obstare viderit, laborabit. id quoque vitandum, in quo magna pars errat,
Abbreviated transcription (Latin):
ti. cõposius exultãtes. simplicib negligẽtes. Ideo¬
q qui horade arq incõposite quãlibet . illd̾ frigidũ
et mane exculerũt antiquis se pares credũt. qui carã
cultu aĩq sentẽcuis acticis. scilicet qui precisis cõdu¬
sombus obscuri salustrũ atq trichididen superant
ustes aciei unm pollionẽ emulant̾. ociosi et supun
si quid modo longius cirtũduxerũt iurãt ira ciceronẽ
loqunturfuisse. Nouerã quosdam qui se pulchre ex¬
prestisse genus alud celestis huiꝰ in dicendo uiri sibi

Expanded text:
ibus negligentes. Ideoque qui horride atque incomposite qui dlibet frigidum illud, et inane extulerunt, antiquis se pares credunt: qui carent cultu atque sententiis. Atticis scilicet: qui praecisis conclusionibus obscuri, Salustium atque Thucyd dem superaut: tristes ac ieiuni Pollionem aemulantur otio si et supini, si quid modo longius circumdux erunt, iuranr ita Ciceronem locuturum fuisse. Noveram quosdam, quise pulchre expressisse genus
Abbreviated transcription (Latin):
intercidant: iualecantq epõrib ut qͦꝵ cercissuma fut
regula in consuetudine. eaq nõ sua nar᷑a suit bona.
aut mala na ꝑ se som tãtũ sunt. Sed prour oportũt
roprieq aut secus collocara sune. et composicio ci
rebus accomodata sic. tũ ip̃a uarictate gratussima
Qua propter exaccissimo iudicio circa hanc partem
studiorũ exammada sumt omia primũ quos imuetemi.
nã suni plurum qui fuuilicudinẽ pessum quoiusq
et corruptissum cõcupierũt. tum in ipĩs quos el¬
rimꝰ. quid sit quod nos efficiendũ cõparemꝰ. nam in
magnus quoq auctorib madũt aliqͥua uciosa et
a doctis inter ip̃os eciã mutuo rep̾henser. acq unã
tã bona imuitantes dicerẽt meliꝰ quã mala peiꝰ dicãt.
nec uero saltẽ his quib ad eiutãda intia indicii᷑ sans
suit. Iusficiat imagniẽ u̾tuts etingere. et sola ut
dixerim cutẽ. uel pocuis illas epicuri tiguras quas

Expanded text:
intercidant, in valescantque temporibus, ut quorum certissima sit intercidant, in valescantque temporibus, ut quorum certissima sit regula in consuaut mala nam per se soni tantum sunt, sed prout opportune proprieque aut secus collocata sunt, et compositio cum rebus accommodata sit, tum ipsa varietate gratissima. quapropter exactissimo iudicio circa hanc partem studiorum examinanda sunt omnia. primum , quos imitemur; nam sunt plurimi, qui similitudinem pessimi cuiusque et corruptissimi concupierunt; tum in ipsis, quos elegerimus, quid sit, ad quod nos efficiendum comparemus. nam in magnis quoque auctoribus incidunt aliqua vitiosa et a doctis, inter ipsos etiam mutuo reprehensa; atque utinam tam bona imitantes dicerent melius quam mala peius dicunt. nec vero saltem iis, quibus ad evitanda vitia iudicii satis fuit, sufficiat imaginem virtutis effingere et solam, ut sic dixerim, cutem vel potius illas Epicuri figuras, quas
Abbreviated transcription (Latin):
difficultatẽ habet similitudo. ut ne ip̃a quidẽ nat᷑a
in hoc ira eualuerit ut nõres simplicissime queq
pares maxĩt uideant᷑. utiq discrumẽ aliqͦ disceruãt᷑
Adde qd quitqd alteu simile est. necesse est minꝰ fir
eo qd̾ nutat᷑ ut ũbra corpore et imago facie. et accus
histrionũ ueris affectib qd̾ in orõnib quoq. nãqz eis¬
que in exemplũ assumimꝰ subest nat᷑a et una uis cõtra
om̃is imitacio facta est. et ad alienũ ꝓpositũ accomodat᷑
qd̾ facit ut miꝰ sanguis et uiriũ declamacõnes habeãt.
ꝙͣ orõine. quod in illis uera. in his dissimulata man̾a
est. Adde quod ea q̃ in orarore maxia sunt ĩmitabilia
nõ sunc. Iugenũ nuẽcionis facilicas. et quicqͥd arte
non traditur. Ideo pleriq quom ꝟba quedã ex oroĩb
excerpserũt aut aliquos cõposicionis certos pedes mire
se que elegerũt esfingi arbinabant᷑. et quom uerbe

Expanded text:
difficultatem habet similitudo, ut ne ipsa quidem natura difficultatem habet similitudo, ut ne ipsa quidem natura in hoc ita evaluerit, ut non res quae simillimae, quaeque pares maxime videantur, utique discrimine aliquo discernantur. adde quod, quidquid aeo quod imitatur, ut umbra corpore et imago facie, et actus histrionum veris affectibus. Quod in orationibus quoque equae in exemplum adsumimus, subest natura et vera vis; contra omnis imitatio ficta est et ad alienum propositum accommodatur. quod facit, ut minus sanguinis ac virium declamationes habeant quam orationes, quod in illis vera, in his adsimulata maest. Adde quod ea, quae in oratore maxima sunt, imitabilia non sunt, ingenium, inventio, vis, facilitas, et quidquid arte non traditur. Ideoque plerique cum verba quaedam ex orationibus ex cerpserunt, aut aliquos compositionis certos pedes, mire a se, quae legerunt, effingi arbirrantur: cum et verba