comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut conu̾tat cor patrum adfilios. et
cor filiorum acd patres eoꝵ. Anum
igrtur atq idem utriusq opus est:
fidem scilicet atq intellectum: quẽ
habuere patres. filioꝵ mentib predi¬
cando infundere. Ilam patres et
iusti appellantur ueteres sancti:
dequib saluator ait discipłis. Mul¬
ti prophite oe iusti cupierunt uidere
que uos uidetis: ce̾ non iuderunt. Fi¬
lii uero ce incredibiles: illius eurꝰ
homines. quo uel helyas p̾dicaturͦ
est uel iohannes predicabat uocant᷑.
Conu̾tit autẽ iohs corda eoꝵ patrũ
infilios. quia sapientiam quam ha¬
buerunt patres xp̃m credentes: acde¬
siderantes incarne uenire: transfudit
infilios. docendo eos credere cẽ. gaudere
xp̃m incarne uenisse. Conuertit in¬
credibiles adprudentiam iustorum:
quia eos quos sine fide xp̃i inuenit.
de oꝑib legis frustra gloriantes. do¬
intentione submittere. ac precedentiũ
iustorũ imitari prudentiam & legẽ
ꝑficere diligentissime studebant. et

Expanded text:
t convertet corda patrum ad filios, et cor filiorum ad patres eorum . Unum igitur atque idem utriusque opus est, fidem scilicet atque intellectum, quem habuere patres, filiorum mentibus praedicando infundere. Nam patres et justi appellantur veteres sancti, de quibus Salvator ait discipulis: Multi prophetae et justi cupierunt videre quae vos videtis, et non viderunt. Filii vero et incredibiles ivel Elias praedicaturus est, vel Joannes praedicabat, vocantur. Convertit autem Joannes corda patrum in filios, quia sapientiam quam habuerunt patres Christum credentes ac desiderantes in carne venire, transfudit in filios docendo eos credere et gaudere, Christum in carne venisse. Convertit incredibiles ad prudentiam justorum, quia eos quos sine fide Christi invenit de operibus legis frustra gloriantes, doiae tota intentione submittere, ac praecedentium justorum imitari prudentiam, qui et legem perficere diligentissime studebant, et
Abbreviated transcription (Latin):
centium natiuitatẽ suã: leticie ex.¬
ultatione preuenit. Et quã decuit
fratres. ut dematre sterili nasceret᷑:
qui fetunditatẽ uirginis reuelabat.
quatinus mirabilem partũ: mi¬
rabiliter natus ostenderẽt. Illud
etiam quam stupendum. quãq
magnificum: qđ ⁊acharias sac̃.¬
dos pater futurus ꝓph̾e: qͥa hoc
ip̃m quod gerebatur anglo loquẽ¬
ti non credidit usum loquentis
amisit donec ꝓmissione comple¬
ta: ortus noui hominis paterne
lingue iuncula relaxaret. Os enĩ
qđ angłs clauseret: ꝓmissus ab.
angło filius reserauit. Nam cũ
denuncupatione paruuli cogna¬
torum uicinorumq hesitaret ar¬
bitrium. ꝓprietatem ueri noĩs eiꝰ
quam angło dictante didicerat:
sermonis pater mutꝰ aꝑuit. ut
cuius natiuitatẽ preceptione ce¬
lesti tacitus expectabat: nati uoca¬
bulum loqueretur ce̾ agnosceret
auxius senex ꝑ eum se sibi redli¬
tum: quem de se nõ credicleriͣt
nasciturum. Sec dubitaret ril¬

Expanded text:
centium nativitatem suam laetitiae exscentium nativitatem suam laetitiae exsultatione praevenit. Et quam decuit, fratres, ut de matre sterili nasceretur, qui fecunditatem virginis revelabat; quatenus mirabilem partum mirabiliter natus ostenderet. Illud etiam quam stupendum, quamque magnificum, quod Zacharias sacerdos, pater futurus prophetae; quia hoc ipsum, quod gerebatur, angelo loquenti non credidit, usum loquentis amisit, donec, promissione completa, natus novi hominis praeco paternae linguae vincula relaxaret. Os enim quod angelus clauserat, promissus ab angelo filius reseravit. Nam cum de nuncupatione parvuli cognatorum, vicinorumque haesitaret arbitrium, proprietatem veri nominis ejus, quam angelo dictante didicerat, ate sermonis, pater mutus aperuit; ut ejus nativitatem praeceptione coelesti tacitus exspectabat, nati vocabulum loqueretur, et agnosceret anxius senex, per eum se sibi redditum, quem de se non crediderat nasciturum. Nec dubitaret ul
Abbreviated transcription (Latin):
die circumcisionis ioħ̃is quando et
nomen accepit: factus. ẽ tͥnor suꝑ
om̃s uicinos eoꝵ: & suꝑ omĩa mon¬
tana iudeẽ. diulgabantur omĩa.
uerba hec. Porro intemꝑe d̃nice re¬
surrectionis. ubi misso desuꝑ sp̃u:
gloria nominis eius ꝑ apłos mundo
innotuit: timor continuo saluberri¬
mus nõ solum iudeorum qui erãt
uicini. uel situ uidelicit loci uel sciẽ¬
tia legis: sed exterarum usq ad fi¬
nes terre gentium corda concussit.
Nec tantum montana cuncta iudeẽ.
uerum etiam omnia mundi regna.
munda. neꝙ sapientie culmina: uir¬
tutis eius fama transcendit. Ita ut
relicta ubiq cultura acuita priore.
adꝑcipienda fidei illius sacramenta
acd. es saluatorem mundi quia nec
cdum sermone poterat: ꝓphetico
gaudio reuelauit. Iliulus ignorat
hni omnem pariuilũ materno ab
utero prodeuntẽ. interipsa lucis
exordia: mestis concrepare uagib
solus baptista dñi ultra legẽ nas¬

Expanded text:
die circumcisionis Joannis, quando et die circumcisionis Joannis, quando et nomen accepit: Factus est timor super omnes vicinos eorum, et super omnia montana Judaeae divulgabantur omnia verba haec. Porro in tempore Dominicae resurrectionis, ubi misso desuper Spiritu gloria nominis ejus per apostolos mundo innotuit, timor continuo saluberrimus non solum Judaeorum qui erant vicini vel situ videlicet loci, vel scientia legis, sed et exterarum usque ad fines terrae gentium corda concussit. Nec tantum montana cuncta Judaeae, verum etiam omnia mundani regni mundanaeque sapientiae culmina virtutis ejus fama transcendit, ita ut relicta ubique cultura ac vita priori ad percipienda fidei illius sacramenta adesse Salvatorem mundi, quia nec tum sermone poterat, prophetico gaudio revelavit. Nullus ignorat, carissimi, omnem parvulum, materno ab utero prodeuntem, intra ipsa lucis exordia moestis concrepare vagitibus; solus Baptista Domini ultra legem nas
Abbreviated transcription (Latin):
gratia xp̃i. quasi helysabethde no.¬
mine iohannis: uua uoce confir¬
mat. dicendo ꝑ legis latorẽ. ꝓpham
uobis suscitabit deus ur defratrib ur̃is
tamquã me ip̃m audictis. uixta omĩa
quecumꝙ locutus fuerit uobis. Ip̃m. mi
quoq legale sacerdotium. tacitis cere¬
moniarum suarũ typis: quasi mutis
litterarum figuris. ⁊acharias eidem
gratie nascẽti testimonium ꝑhibet.
Quia nichil prorsus inomĩb sacer¬
dotii uiteris obseruationib actũ uel
dictum. ẽẽ. credendum. ẽ: quod non
euuangłii grãm si recte intelligatur
expresserit. Quod autẽ declarato post¬
modum &e confirmato nomine iohis.
Aꝑtum est os ⁊acharie ce loquebatur
benedicens d̃m: patit utiq qͥa mani¬
festata ꝑ apłos gr̃a noui testamenti:
multa etiam turba sacerdotum obe¬
diebat fidei. Relictaq taciturni¬
tate notͥua: adconfitenda. laudanda.
& predicanda sui dona redemptoris.
se deuota submitebat. Et quidem ĩ

Expanded text:
gratia Christi, quasi Elizabeth de nogratia Christi, quasi Elizabeth de nomine Joannis viva voce confirmat dicendo per legislatorem: Prophetam vobis suscitabit Deus vester de fratribus vestris; tanquam meipsum audietis, juxta omnia quaecunque locutus fuerit vobis . Ipsum quoque legale sacerdotium tacitis caeremoniarum suarum typis, quasi mutis litterarum figuris, Zacharias eidem gratiae nascenti testimonium perhibet, quia nihil prorsus in omnibus sacerdotii veteris observationibus actum vel dictum esse credendum est, quod non Evangelii gratiam, si recte intelligatur, expresserit. Quod autem declarato postmodum et confirmato nomine Joannis apertum est os Zachariae, et loquebatur benedicens Deum, patet utique quia manifestata per apostolos gratia Novi Testamenti, multa etiam turba sacerdotum obediebat fidei, relictaque taciturnitate nociva, ad confitenda, laudanda et praedicanda sui dona Redemptoris se devota submittebat. Et quidem in
Abbreviated transcription (Latin):
est grã. Quo nomine: a totã eumͣ¬
głice dispensationis grãm quã p̾di.¬
cat: ce ip̃m specialiter dñm signat᷑.
ꝑquem eadem gr̃a mundo donata
est. Qui uero natum puerum pa¬
tris. Tacharie nomine magis quã
loh̃m uocandum. ẽẽ. decernebant:
eos ꝓfecto figurant: qui dño noua
gratie munera declarante. cuperent
potius consueta sacerdotii ueteris
edicta predicare. Ande bene ⁊acha¬
rias memor dñi interpretat᷑. Quia.
uidelicet memoriam antique obs̾¬
uationis. que utiq a dño data est:
figurate denuntiat. Contende.¬
bant ergo denomine nati prophetẽ
hi qui cumuenerant. & zachariam
hunc uocari satagebant. At cõtra¬
mater uerbis c̃ pater scriptis: quia
iohannis magis appellandus. ẽ. as¬
truebant. Quia fuere non nulli ce¬
lestium sacramentorum minus pe¬
riti: qui inprimordiis euuangłii
choruscantis. carnalia adhuclegał
sacerdotii statuta: simul obseruan¬
da. ẽẽ. decernerent. Quos procerto
ipsa legis doctrina desuscipienda

Expanded text:
nomine et totam evangelicae dispensationis gratiam quam praedicat, et ipsum specialiter Dominum signat, per quem eadem gratia mundo donata est. Qui vero natum puerum patris Zachariae nomine magis quam Joannem vocandum esse decernebant, eos profecto figurant qui, Domino nova gratiae munera declarante, cuperent eum potius consueta sacerdotii veteris edicta praedicare. Unde bene Zacharias Memor Domini interpretatur, quia videlicet memoriam antiquae observationis, quae utique a Domino data est, figurate denuntiat. Contendebant ergo de nomine nati prophetae hi qui convenerant, et Zachariam hunc vocari satagebant: at contrmater verbis, et pater scriptis, quia Joannes magis appellandus est, astruebant. Quia fuere nonnulli coelestium sacramentorum minus periti, qui in primordiis Evangelii coruscantis carnalia adhuc legalis sacerdotii statuta simul observanda esse decernerent, quos profecto ipsa legis doctrina de suscipienda
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ĩs impso mox hortu uirtutum
uibare claresceret. Senes ac diu ĩfe¬
cundi parentes: dono nobilissime
proles exultant. ip̃i quoq patri tã¬
quam incredulitas mutum reddi¬
derat: adsalutandũ noue preconẽ
gratie os & lingua reseratur. Nec
solum facuitas dñi benedicendi re¬
stituitur: sed deeo etiam: ꝓphandi
uirtus augetur. Excitati fama facli.
om̃s uicini ammiratione. ac metu
ꝓcelluntur: om̃ium qui audierũt
curumquaq adaduentum noui ꝓ.

Expanded text:
in ipso mox ortu virtutum jubare claresceret. Senes ac diu infecundi parentes dono nobilissimae prolis exsultant, ipsi patri quem incredulitas mutum reddiderat, ad salutandum novae praeconem gratiae os et lingua reseratur. Nec solum facultas Deum benedicendi restituitur, sed de eo etiam prophetandi virtus augetur. Excitati fama facti omnes vicini admiratione ac metu percelluntur, omnium qui audiere, circumquaque ad adventu
Abbreviated transcription (Latin):
fute eleye.Iohannes in sp̃u cc uirtu.¬
te helye dnm precedere dicitur: quia
sĩt helyas inmagna uirtute sp̃c scđ̃m
eius aduentum preueniet: ita iohes
non minore sp̃c potentia p̾ditus: p̾¬
uenit primum. Et sic̃ ille p̾cursor
futirrus. ẽ. iudicis: ita iste p̾cur¬
sor factus. ẽ. redemptoris. Nec solũ
aduentus ordine sed doctrine quoq
similitudine: iohannes inspũ et̾
uirtute helye dñm precessit. Nam
sic̃ deiohanne angl̃s subiungit: ut
de helye predicatione sententiam pro¬
fulit dicens. Ecce ego mutam uobis
helẏam ꝓpħ̾am: ante quam ueni

Expanded text:
tute Eliae. Joannes in spiritu et virtutute Eliae. Joannes in spiritu et virtute Eliae Dominum praecedere dicitur, quia sicut Elias in magna virtute spiritus secundum ejus adventum praeveniet, ita Joannes non minore spiritus potentia praeditus praevenit primum. Sicut ille praecursor futurus est judicis, ita iste praecursor factus est Redemptoris. Nec solum adventus ordine, sed doctrinae quoque similitudine Joannes in spiritu et virtute Eliae Dominum praecessit. Nam sicut de Joanne angelus subjungit. Ut de Eliae praedicatione sententiam protulit, dicens: Ecce ego mittam vobis Eliam prophetam, antequam ven
Abbreviated transcription (Latin):
lum ante circuncisionẽ sed ceꝰ ante
natiuitatem eiusdem: gr̃e munere
ꝑfudit. Ita ut officium sue p̾cursio¬
nis dño ad huc inutero positus: qͥa
loquendo nec dum poterat: iã gr̃a.¬
tulando preberet. Quandosit̃ se¬
quentia sc̃ĩ enuangłii testantur in.¬
trante beata dei genitrite. &. salutan¬
te elisabeth. exultauit ingaudio in¬
fans inutero eius. Sed ce̾. in eo quod
illum multos fiuoꝵ isrł ad dñm
dm̃ ip̃orum conu̾suꝵ asseuerat:
manifeste angłs quam magnus
coram dño essit futurus indicat: qũe
optimo genere conuersandi uitam
ꝑacturum. eẽ. declarat. Que enim
inter homines sublimior & deo gra¬
tior. ẽẽ conu̾satio potest. quã eos qui
studiis animum subiugant. insuꝑ
etiam alios cotidiano exercitio ad auc¬
toris sui gr̃a student conuertere. & cre.¬
bra animarũ fidelium ad quisitione:
gaudium semꝑ patrie celestis aug̾e:
Et ipse precedet anteillum inspu ⁊ uir¬

Expanded text:
lum ante circumcisionem, sed et ante lum ante circumcisionem, sed et ante nativitatem ejusdem gratiae munere perfudit, ita ut officium suae praecursionis Domino adhuc in utero positus, quia loquendo nondum poterat, jam gratulando praeberet, quando sicut sequentia sancti Evangelii testantur, intrante beata Dei genitrice, et salutante Elizabeth, exsultavit in gaudio infans in utero ejus. Sed et in eo quod illum multos filiorum Israel ad Dominum Deum ipsorum conversurum asseverat, manifeste angelus quam magnus coram Domino esset futurus indicat, quem optimo genere conversandi vitam peracturum esse declarat. Quae enim inter homines sublimior, et Deo gratior esse conversatio potest, quam eorum qui studiis animum subjugant, insuper etiam alios quotidiano exercitio ad auctoris sui gratiam student convertere, et crebra animarum fidelium acquisitione gaudium semper patriae coelestis augere? Et ipse praecedet ante illum in spiritu et vir
Abbreviated transcription (Latin):
exutero matris sue: &e multos filioꝵ
isrt conũter ad dnm dm̃ ipsorum.
Piquidem in eo qđ illum auino et
sicera il .ẽ. abonĩ quod inhebriari
potest continentiam habiturum as¬
seruit: patentir indicauit. quia ab
om̃b uitĩs ce mundi illecebris que
statum mentis solent eu̾tere. futimꝰ
alhuc exutero matris sp̃u scõ replen¬
lum. eẽ. memorauit: ꝓfecto quia na
clarificandus ostendit. Quid eñ ui¬
uenti ce conu̾santi inter homines po-¬
terat de. eẽ. uirciras qui ceꝰ ut si homo
iniquitatib conceptus. ẽ. contramo¬
rem tam̃ humane conditionis nõ
indelictis eum preuaricationis. sed
ingrã remissionis mater sua peperit.
Naꝙ enim dubitandum. ẽ: quia sp̃o
sc̃s qui eum repleuit: etiã apeccatis
om̃ib absoluit. Constat quippe ueri¬
dica patrum sententia. quia lege nõ
stringitur. scĩ sp̃c donum. Et propte¬
rra qui cornelium ac domũ eius an¬
te ꝑceptionem baptismi: sua gr̃a cõ¬
secͥrauit: ip̃c utiq iohannẽ nõ so¬

Expanded text:
ex utero matris suae, et multos filiorum Israel convertet ad Dominum Deum ipsorum. Siquidem in eo quod illum a vino et sicera, id est ab omni quod inebriare potest, continentiam habiturum asseruit, patenter indicavit, quia ab omnibus vitiis et mundi illecebris, quae statum mentis solent avertere  Al., adhuc ex utero matris Spiritu sancto replendum esse memoravit, profecto quia natus esset clarificandus ostendit. Quid enim viventi et conversanti inter homines poterat deesse virtutis, qui etsi ut homo in iniquitatibus conceptus est, contra morem tamen humanae conditionis non in delictis eum praevaricationis, sed in gratia remissionis mater sua peperit? Neque enim dubitandum est quia Spiritus sanctus qui eum replevit etiam a peccatis omnibus absolvit. Constat quippe veridica Patrum sententia quia lege non stringitur Spiritus sancti donum. Et propterea qui Cornelium et domum ejus ante perceptionem baptismi sua gratia consecravit, ipse utique Joannem non so
Abbreviated transcription (Latin):
quippe: dñi gratia. siue inquo est
gr̃a dicitur. Quia cr ip̃se specialem
preceteris sc̃s. eiusdem precursionis
grãm accepit: qr̾ inauditã eatenꝰ
mundo celestis ingressus grãm pre¬
dicare aduenit. Qui ergo gr̃a plenꝰ
extitit qrꝰ ceteris dei grãm euuangłi¬
tauit: recte preconium gratie: ip̃o
etiam suo nomine signauit. Meri¬
toᷤ que ineuis natiuitate multis exul¬
tandum predicitur: ꝑ quẽ sue rege¬
nerationis mundo auctor ostendit᷑.
Erit enĩ magnus coram dño. Hotã¬
dum qđ idem laudis p̾coniũ iohĩ
ab angło qđ ab euuangelista paren¬
tib fertur illius. Et illi enĩ iusti an¬
te dm̃. ce. hic coram dño magnus. ẽẽ.¬
ꝑhibetur. Quam magnus autẽ corã
dño fuerit: ipse qui solus uirtutem
magnitudinis eus. ce donauit ⁊ no¬
uit. ds̃s insinuat dicens. Nõ surrer̃

Expanded text:
quippe Domini gratia, sive In quo est quippe Domini gratia, sive In quo est gratia, dicitur, quia et ipse specialem prae caeteris sanctis ejusdem praecursionis gratiam accepit, et inauditam eatenus mundo coelestis ingressus gratiam praedicare advenit. Qui ergo et gratia plenus exstitit, et caeteris Dei gratiam evangelizavit, recte praeconium gratiae ipso etiam suo nomine signavit. Meritoque in ejus nativitate multis exsultandum praedicitur, per quem suae regenerationis mundo auctor ostenditur. Erit enim magnus coram Domino. Notandum quod idem laudis praeconium Joanni ab angelo quod ab evangelista parentibus fertur illius. Et illi enim justi ante Deum, et hic coram Domino magnus esse perhibetur. Quam magnus autem coram Domino fuerit, ipse qui solus virtutem magnitudinis ejus et donavit et novit, Dominus insinuat, dicens: Non surrexit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpriuatis negotiis ceperit rogare.
Maxime ꝓliberis: aquorum ge¬
neratione intantum homo senex
ac decrepitus spem totam au̾terat:
ut neq angło ꝓmittenti crederet
nasci sibi filium posse. Sed hoc cer¬
tissime sciendum: quia ꝓpopłoi
saluatione rogabat: quem ⁊ maxi¬
mo peccatorum langore uexatum.
& insuꝑ alienigene regis dñs: pres¬
sum nouerat. Unde angłico ora¬
culo. &e se exauditum cognouit a
domino: ce quo ordine salus quã
querebat. esset. aduentura didicit.
Quia iudelicet nasceretur sibi filiꝰ:
qui ꝓpħ̃a & doctor eximius existens.¬
eundem popłm aduam ueritatis:
spemq promerende salutis conu̾te¬
ret. Et mox sequeretur ip̃e saluator
uocabis inquit nomen eus iohannẽ:
ce. erit gaudium tibi cẽ. exultatio. &:
multi innatiuitate eius gaudebunt.
Magne laudis. ẽ. ⁊ uirtutis indiciũ:
quotiens inscripturis hominib ado
nomen imponitur. uel mutatur.
Bene autẽ precursor redemptoris nr̃i
iohannes uocari iubetur. Iohannes

Expanded text:
privatis negotiis coeperit rogare, maxime pro liberis, a quorum generatione in tantum homo senex ac decrepitus spem totam averterat, ut neque angelo promittente crederet nasci sibi filium posse. Sed hoc certissime sciendum quia pro populi salvatione rogabat, quem et maximo peccatorum languore vexatum, et insuper alienigenae regis dominio pressum noverat. Unde angelico oraculo et se exauditum cognovit a Domino, et quo ordine salus quam quaerebat esset adventura didicit: quia videlicet nasceretur sibi filius qui propheta et doctor eximius existens,eumdem populum ad viam veritatis spemque promerendae salutis converteret, et mox sequeretur ipse Salvator, ocabis, inquit, nomen ejus Joannes, et erit tibi gaudium et exsultatio, et multi in nativitate ejus gaudebunt. Magnae laudis est et virtutis indicium, quoties in Scripturis hominibus a Deo nomen imponitur vel mutatur. Bene autem praecursor Redemptoris nostri Joannes vocari jubetur, Joannes
Abbreviated transcription (Latin):
solabuntur. Luctus hic dilectissimi
cui consolatio et̾na ꝓmutitur: nõ. s̃
cum huius mundi affectione cõmu¬
nis: necbeatum quem quã faciũt
istalamenta. que totus humani
gepperis deploratione funduntur.
Alla ratio est sc̃orum gemituum:
alia beatatum causa lacrimarum.
Religiosa tristicia: aut alienũ perra.¬
tum luget: aut ꝓprium. Nec de hocdo¬
lec quod diuina. iusticia agiur: sed de
eo merar qd̾ humana iniquitate com¬
mittitur. UIbi magis plangendus. ẽ.
faciens maligna quam patiens. Qia
iniustum malitia sua demergit ad
penam: iustũ autẽ tolerantia durit

Expanded text:
untur . Luctus hic, dilectissimi, cui consolatio aeterna promittitur, non est cum mundi hujus afflictione communis; nec beatum quemquam faciunt ista lamenta quae totius humani generis deploratione funduntur. Alia ratio est sanctorum gemituum, alia beatarum causa lacrymarum. RELIGIOSA tristitia aut alienum peccatum luget aut proprium; nec de hoc dolet quod divina justitia agitur, sed de eo moeret quod humana iniquitate committitur; ubi magis plangendus est faciens maligna quam patiens, quia injustum malitia sua demergit ad poenam, justum autem tolerantia ducit
Abbreviated transcription (Latin):
uniuersis reb suis possessionibus q¬
⁊ c distractis : ꝑ deuotissimã pau¬
ꝑtatem bonis ditabantur eterius:
e exapostolica predicatione gaude¬
petrus: cum ascendens adtemplũ.
aclaudo elemosinam posceretur:
argentum inquit oe aurũ non est
michi: qđ autẽ habeo hoc do tibi. In
nomine i hu xp̃i natareni surge et
ambula. Quid hachumilitate sub¬
limius: Emnd hac pauꝑtate locu¬
pletius: Non habet presiclia petu-¬
nie: sed habet dona nature. Quem
edidit debilem mat̾ exutiro: sanum
fecit petrus ex uerbo. Et qui ymagi¬
nem cesaris innũmo non dedit. ỹma¬
guiem xp̃i innomine reformauit.
Lꝯuius autem thesauri opib. non
solum ille adiitus. c̃. cui gressus est
redditus: sed etiam quinꝙ milia ui¬
torum quȩ tunc adexortationẽ apłi
obeiusdem curationis. mirationisꝙ¬
miratulum crediderunt. Et illepau¬
per qui non habebat qd̾ petenti da-¬
ret: tantamdedit diuine gratielar¬

Expanded text:
universis suis rebus possessionibusquniversis suis rebus possessionibusque distractis, per devotissimam paupertatem bonis ditabantur aeternis, et ex apostolica praedicatione gaudePetrus apostolus, cum ascendens in templum a claudo eleemosyna posceretur, Argentum, inquit, et aurum non est mihi, quod autem habeo, hoc tibi do: In nomine Jesu Christi Nazareni surge et ambula . Quid hac humilitate sublimius? quid hac paupertate locupletius? Non habet praesidia pecuniae, sed habet dona naturae. Quem debilem edidit mater ex utero, sanum fecit Petrus ex verbo; et qui imaginem Caesaris in nummo non dedit, imaginem Christi in homine reformavit. Hujus autem thesauri opibus non solum ille adjutus est cui gressus est redditus, sed etiam quinque millia virorum, qui tunc ad exhortationem Apostoli ob ejusdem curationis miraculum crediderunt . Et ille pauper qui non habebat quod petenti daret, tantam dedit divinae gratiae lar
Abbreviated transcription (Latin):
suetudo: q istis indiuitiis famili¬
aris elatio. Uerumptamen⁊ im
plerisq diuitib: inuenitur hic
animus. qui habundantia sua
non adtumorem suꝑbie: sedal
opera benignitatis utatur: id que
ꝓlurris maximis numerit: quod
ad reuelandam miseriam alienila¬
boris impenderit. Omni generi
atq ordini hominum datur in
hac uirtute consortium: quia pos¬
sunt esse ꝓposito pares a impares
censu. Nec inter. ẽ. quantum sint
interrena facultate dissimiles: qͥ
inspiritalib bonis. inueniuntur
equales. Beata igitur illa pauꝑtaᷤᷤ
ꝙ̃ rerum temporalium amore nõ
capitur: nec mundi opib augeri
nime ꝑauꝑtatis exemplum: primi
post dis̃m apłi prebuerunt: qui
omiua sua sine differentia relinquẽ.¬
tes: aduocem celestis magistri: a
captura piscium inpiscatores homi¬
num. a lacri conuersione mutati st̃.
Et multos sui similes fidei sue imi
tatione fecerunt: quando illi pri
& anima erat una credentium. qͥ

Expanded text:
suetudo, et istis in divitiis familisuetudo, et istis in divitiis familiaris elatio. Verumtamen et in plerisque divitibus invenitur hic animus qui abundantia sua 368 non ad tumorem superbiae, sed ad opera benignitatis utatur, idque pro lucris maximis numeret quod ad relevandam miseriam alieni laboris impenderit. Omni generi atque ordini hominum datur in hac virtute consortium, quia possunt esse proposito pares, et impares censu; nec interest quantum sint in facultate terrena dissimiles, qui in spiritalibus bonis inveniuntur aequales. Beata igitur illa paupertas, quae rerum temporalium amore non capitur, nec mundi opibus augeri nimae paupertatis exemplum primi post Dominum apostoli praebuerunt, qui omnia sua sine differentia relinquentes, ad vocem coelestis magistri, a captura piscium in piscatores hominum alacri conversione mutati sunt , et multos sui similes fidei suae imitatione fecerunt, quando illis priet anima erat una credentium ; qui
Abbreviated transcription (Latin):
il decreta condebat. Nulla ut qͦn¬
dam circumfusa nubium crassi¬
tudine: neq ꝑterribiles sonos atꝙ¬
aguec fulgores populo ab accessu
montis absterrito: sedpatente acd
aures circumstantium tranquel¬
litate colloquii: ut ꝑgr̃e lenitatẽ
remoueretur legis asperitas. &e sp̃c
adoptionis: auferret formidinem
na sit xp̃i: sacre ip̃nis sententie
ꝓtestantur.: uit qui adet̾nam bea¬
titudinem ꝑuenire desiderant: gradꝰ
selicissime ascensionis agnostant.
esset amnbiguum si licens beatipan¬
peres: nichil addleret de intelligenda
pauꝑum qualitate. Et sufficere
uuleretur adꝓmerendum regnum
celorum: ea sola inopia. qũa muba
subdura graui necessitate pacrũn¬
tur. Sed cumait. Beati pauꝑes
sp̃u: ostendit eis ingnum celorum.
tribuendum: quos humilitas cõ¬
mendat animorum. magis quã
indigentia facultatum. Dubitari
autẽ non potest: qd̾ humilitatis
istus bonum: facilus pauperes
quam diuites adsequantur: lũ
& illis intenuitate amica. ẽ. man¬

Expanded text:
i decreta condebat; nulla ut quondam circumfusa nubium crassitudine, neque per terribiles sonos atque fulgores populo ab accessu montis absterrito, sed patente ad aures circumstantium tranquillitate colloquii: ut per gratiae lenitatem removeretur legis asperitas, et spiritus adoptionis auferret formidinem ina sit Christi sacrae ipsius sententiae protestantur: ut qui ad aeternam beatitudinem pervenire desiderant, gradus felicissimae ascensionis agnoscant. esset ambiguum, si dicens, Beati pauperes, nihil adderet de intelligenda pauperum qualitate; et sufficere videretur ad promerendum regnum coelorum ea sola inopia quam multi sub gravi et dura necessitate patiuntur. Sed cum dicit, Beati pauperes spiritu, ostendit eis regnum coelorum tribuendum quos humilitas commendat animorum magis quam indigentia facultatum. Dubitari autem non potest quod humilitatis istius bonum facilius pauperes quam divites assequantur: dum et illis in tenuitate amica est man
Abbreviated transcription (Latin):
uobis: ut diligatis inuicem. Ab¬
iecitatq ait. Simundus uos odit:
scitote quia me priorem uob̾ odio
habuit. Cur ergo se membrtum¬
supͣ uerticem extollit: securus es
incorpore: sinonuis odium mun¬
di sustinere cum capite. Si demun¬
doinquit essecis: mundus qd̵ suũ
erat diligeret. Unuerse hoc utiq
dicit eccłie: quam plerumq etiam

Expanded text:
vobis, ut diligatis invicem. vobis, ut diligatis invicem. jecit, atque ait, Si mundus vos odit, scitote quoniam me priorem vobis odio habuit. Cur ergo se membrumsupra verticem extollit? Recusas esse in corpore, si non vis odium mundi sustinere cum capite. Si de mundo, inquit, essetis, mundus quod suum erat diligeret. Universae utique hoc dicit Ecclesiae, quam plerumque etiam
Abbreviated transcription (Latin):
et mandouobis ut dili¬
gatis inuicem. Ac ꝑhot
intelligere debemus: hc̃
esse fructum nr̃m de quo ait. Ego
uos elegi ut eatis ce fructũ afferatis.
&e fructus uester maneat. Et quod
adiunxit. Et quod cumꝙ petieri¬
tis patrem innominemeo: dit uob̾.
Tunc itaq dabit nobis si diligamꝰ
inuicem. Cum os hoc ip̃m ip̃e dede¬
rit nobis: qui nos elegit ñ habentes
fructum. quia non eum nos elegera¬
mus: oe posuit nos ut fructũ af¬
feramus. hoc. ẽ. inuicem diligãmꝰ.
Quem fructum. sine illo afferre nõ
possumus: sĩc palmites facere sine
uite nichil possunt. Caritas gͦ est
fructus nr̃: quam de finit apłs de
cor. depuro ce conscientia bona et
fide non ficta. hac diligamus ĩuicẽ
enĩ uera dilectione diligeremus in¬
uicem. nisi diligentes dm̃: Biligit
enim unusquisq ꝓximum tamqͣn
se ip̃m: sidiligit qdm̃. Namsiam̃
non diligit : nec se ip̃m diligit. In¬
tota lex pendet & ꝓph̃e. Hic est
fructus nr̃ defructu itaq nobis
mandans. Hec mando inquit

Expanded text:
ec mando vobis, ut diligatis invicem. Ac per hoc intelligere debemus hunc esse fructum nostrum de quo ait, Ego vos elegi ut eatis, et fructum afferatis, et fructus vester maneat. Et quod adjunxit, Ut quodcumque petieritis Patrem in nomine meo, det vobis: tunc utique dabit nobis, si diligamus invicem; cum et hoc ipsum ipse dederit nobis, qui nos elegit non habentes fructum, quia non eum nos elegeramus; et posuit nos ut fructum afferamus, hoc est, invicem diligamus: quem fructum sine illo habere non possumus, sicut palmites facere sine vite nihil possunt. Charitas ergo est fructus noster, quam definit Apostolus, de corde puro et conscientia bona, et fide non ficta . Hac diligimus invicem, enim vera dilectione diligeremus invicem, nisi diligentes Deum Diligit enim unusquisque proximum tanquam seipsum, si diligit Deum: nam si non diligit Deum, non diligit ota Lex pendet et Prophetae : hic est fructus noster. De fructu itaque nobis mandans, Haec mando, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
bo ce scientia. Nesciebant quid pete¬
rent: qui aut umabant humano ar
dib infuturo. qua retributione do¬
netur: &e non potius dñm p̾cabant᷑
ut fidutiam &e głam spei quã ha¬
beant usq adfinem firmam bene
merendo ꝑclucerent. Scientes quia
quicquid bom agerent. ip̃e instabi¬
li mercede remuncraret. Et quidẽ
laude digna. ẽ. pia simplicitas eoꝵ
qui fiducia deuote mentis. sedere ĩ
regno circa dnmi poscebant. Sed mul¬
to dignius laudabitur. prudens hu¬
militas euis: qui conscientia ꝓprie¬
fragilitatis aiebat. Flegi abiectus. eẽ.
indomo dei mei magis quã habitare
intabernaculis peccatorum. Nescie¬
bant quid peterent: qui sublimi
cclestis eos magister: quid primo qͤ¬
rendum. ẽẽt insinuans: reuocat
aduam laboris. qua adbrauium ꝑ¬
tingere possint retributionis. Potes¬
tis inquid bibeꝵe calicẽ quẽ ego bibi¬
turus sum: Calicem quippe suũ

Expanded text:
omni scientia . Nesciebant quid peterent, quia autumabant humano arbdibus in futuro, qua retributione donetur. Et potius Dominum precabantur ut fiduciam et gloriam spei quam habebant usque ad finem firmum bene merendo perducerent, scientes quia quidquid boni agerent, ipse inaestimabili mercede remuneraret. Et quidem laude digna est pia simplicitas eorum, qui fiducia devotae mentis sedere in regno circa Dominum poscebant, sed multo dignius laudabitur prudens humilitas ejus, qui conscientia fragilitatis aiebat, Elegi abjectus esse in domo Dei mei magis, quam habitare in tabernaculis peccatorum. Nesciebant quid peterent, qui sublimitcoelestis eos magister quid primo quaerendum esset insinuans, revocat ad viam laboris qua ad bravium pertingere possint retributionis. Potestis, inquit, bibere calicem quem ego bibiturus sum? Calicem suu
Abbreviated transcription (Latin):
in regno celestis patrie quẽpiam acd
sinistram xp̃i sessurum. ẽẽ. putalãt.
Cum milla discretione nouissimi
eraminis om̃s electi ad dexterã sum¬
mi regis ac iudicis legantur. eẽ. uen¬
turi. Nichil quippe sinistrũ uita.
illa: nichil habet felicitas eterna
repbum. nichil pax sempit̾na reci¬
pit caducũ. Sinistra autẽ xp̃i cũ
inbono accipitur: presens sc̃e eccłie
uita intelligitur: Unde scriptũ. ẽ.¬

Expanded text:
in regno coelestis patriae quemquam ad in regno coelestis patriae quemquam ad sinistram Christi sessurum esse putabant, cum in illa discretione novissimi examinis omnes electi ad dextram summi regis ac judicis legantur esse statuendi. Nil quippe sinistrum vita illa, nil habet felicitas aeterna reprobum, nil pax sempiterna recpit caducum. Sinistra autem Christi cum in bono accipitur, praesens sanctae Ecclesiae vita intelligitur, unde scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
Q̃ ignorarent ceteri: qd̃ frequens sc̃ĩ
enuangłii textus indicat. Hinc est
ab illo nomen imponitur: ut sic.
ille qui prius symon dicebatur pro¬
pugnabilis uocabulum petri me¬
ruit. ita ce isti boanerges hoc. ẽ filiĩ
tonitrui uocarent᷑. quia iudelicet oe
uocem patris suꝑ dnm in montecla¬
rificatum. una cum petro audi¬
rent. & plura aliis discipłis myst̾i¬
orum secreta agnoscerent. Quodq
adrem plurimum ꝑtinebat se inte¬
gro corde dño adherere. &r maxima
illũ dilectione sentiebant cõplecti.
Ideoq non discredebant. fieri posse:
ut crrca eum ip̃i uicinius ĩ regno
sederent. presertim cũ uiderent io¬
hannem ꝓsingulari puritate mẽ¬
tis & corporis intanto amore habi¬
tum. ut ip̃ius insinu incena recũbe¬
ret. Sed quid eis dignitatẽ secdium
querentib ipse cognitor meritorum
ac sedium distributor responderit:
audiamus. Respondens inquit
iħc dicit. Nescitis quid petatis.
Nesciebant ce̾ enĩ quid peterent: qui

Expanded text:
 ignorarent caeteri, quod frequens sancti Evangelii textus indicat. Hinc est ro, novum ab illo nomen imponitur, ut sicut ille qui prius Simon dicebatur, ppugnabilis vocabulum Petri meruit, ita et isti Boanerges, hoc est filii tonitrui, vocarentur: quia videlicet et vocem Patris super Dominum in monte clarificatum una cum Petro audirent, et plura aliis discipulis mysteriorum secreta cognoscerent: quodque ad rem plurimum pertinebat, se integro corde Domino adhaerere, et maxima illum dilectione sentiebant amplecti. Ideoque non discredebant fieri posse ut circa eum vicinius ipsi in regno sederent, praesertim cum viderent Joannem pro singulari puritate mentis et corporis tanto amore habitum, ut in coena in sinu ipsius recumberet. Sed quid eis dignitatem sedium quaerentibus ipse cognitor meritorum ac sedium distributor responderit, audiamus. Respondens autem Jesus, dixit: Nescitis quid petatis? Nesciebant etenim quid peterent, qui
Abbreviated transcription (Latin):
q Reliqͣ. Si autẽ fenum agri qd̃ hodie
est ce cras inclibanum mittitur d̾s sic
uestit quanto magis uos minime fid̾i:
lucam qui duob assib ueneant:
adsensus referunt. Sed quomodo il¬
la intelligentia toto euuangłii sermo¬
nis corꝑe coaptetur: non parue dif¬
ficultatis . ẽ. Urĩ autem ctꝰ capilli ca¬
pitis: numerati sunt. N olite ergo ti¬
mere multis passerib meliores estis

Expanded text:
tem fenum agri quod hodie est, et cras in clibanum mittitur, Deus sic vestit, quanto magis vos, modicae fidei! Lucam , qui duobus assibus veneunt, ad sensus referunt. Sed quomodo illa intelligentia toto Evangelici sermonis corpori coaptetur, non parvae difficultatis est. Vestri autem et capilli caomnes numerati sunt. Nolite ergo time
Abbreviated transcription (Latin):
montis orya in quib syloa fluit. nõ¬
semel legimus. Hec uallis ce parui
campi planities irrigua erat et ne¬
morosa plenaꝰ que deutiis oe lucus ĩ
ea ẏdolo consecratus. Intantam au¬
tem popłs iscł dementiam uenerat:
ut deserta templiuicima ibi hostias
ymmolarit. Et rigorem religionis
delitie uincerent: filiosq suos incen¬
derent demoni uel initiarent:⁊ ap¬
pellabatur locus ip̃e gehennũ. id . ẽ.
uallis filioꝵ ennon. Hoc regum uo¬
lum̃ ce̾. paralypenon oc̾ iheremias
scrbunt plenissime. Et cõminator
deus selocum ipsum imꝑ rũ ca¬
dauerib mortuorum: ut nequaqͣm
uocetur tofceh. ce. baai: sed cetur
polyandrum id. ẽ. tumulus mortu¬
orum. Futura ergo supplicia ce̾ pene
ꝑpetue quib peccatores cruciandist̾
huius uoci uocabulo denotantur.
Dupplicem autẽ. eẽ. gehennã nimii
ignis & frigoris in iob plenissime legi.¬

Expanded text:
montis Moriae, in quibus Siloa fluit, montis Moriae, in quibus Siloa fluit, legimus. Haec vallis et parvi campi planities irrigua erat et nemorosa, plenaque deliciis, et lucus in ea idolo consecratus. In tantam autem populus Israel dementiam venerat ut deserendo templi vicinia, ibi hostias immolaret, et rigorem religionis deliciae derent demoni vel initiarent. Et appellabatur locus ipse Gehennon, id est vallis filiorum Hennon. Hoc Regum volumen et Paralypomenon et Hieremias scribunt plenissime. Et comminatur deus se locum ipsum impleturum cadaveribus mortuorum, ut nequaquam vocetur Tofeth et Baal; sed vocetur Poliandrum, id est tumulus mortuorum. Futura ergo supplicia et pene perpetue, quibus peccatores cruciandi sunt, huius loci vocabulo denotantur. Duplicem autem esse Gehennam, nimii ignis et frigoris, in Iob plenissime legi
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑtum. ẽ. quod nõ reue¬
labitur. & occultum qd̾
non scietur. Et quomodo inp̾sentise¬
culo multoꝵ uitia nesciuntur: Ged
manifesta faciet consilia cordium.
Et est sensus. Nolite timere ꝑsecu¬
torum seuitiam ce blasphemantiũ
rabier Quia ueniet dies iudicii:
inque ar̃a uirtus. & eoꝵ nequi
tia demnonstrabitur. Quod dico
uoli rtenebris dicite illumine. Et
qdure auditis predicate super
tecta. Qd auditis inmysterio aꝑ¬
tius predicate. Quod didicistis ab
uos erudiui inparuulo iudẽẽ loco:
muniu̾sis urbib &e in toto mundo
occidunt: animã non possunt occb¬
dere. ergo anima inusibilis ce ĩ cor¬
poralis. ẽ: scd̾m crassiorem dico nr̃i
corporis substantiam. Ualeo certe
tempore punietur & supplicia sen¬
tiet: quando pristinum corpus rece¬
perit ut cum quo peccauit cũ ip̃o
Nomen iehenne inueterib libris
non inuenitur: sed primum a salua¬
tore ponitur. Queramus ergoque
sit sermonis huius occasio. Ndolũ
baal fuisse uycta ihrłm ad r̃adices

Expanded text:
rtum est quod non revelabitur, et occultum quod non scietur. Et quomodo in praesenti saeculo multorum vitia nesciuntur? Sed manifesta faciet consilia cordium. Et est sensus: Nolite timere persecutorum saevitiam, et blasphemantium rabiem, quia veniet dies judicii, in qutia demonstrabitur. Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta. Quod audistis in mysterio, apertius praedicate; quod didicistis absvos erudivi in parvulo Judaeae loco, in universis urbibus, et in toto mundo occidunt, animam non possunt occidere: ergo anima invisibilis et incorporalis est, secundum crassiorem dico nostri corporis substantiam. Vel eo certe tempore punietur, et supplicia sentiet, quando pristinum corpus receperit, ut cum quo peccavit, cum ipso Nomen gehennae in veteribus libris non invenitur, sed primum a Salvatore ponitur. Quaeramus ergo quae sit sermonis hujus occasio. Idolum Baal fuisse juxta Hierusalem ad radices
Abbreviated transcription (Latin):
sermo dominicus. & sequentia pen¬
dent expriorib. Prudens lector: ca¬
ue semꝑ suꝑsticiosam intelligentiam
ut non tuosensui apponas script᷑as:
sed scripturis iungas sensum tuum
aꝰ intelligas quid sequatur. Supͣ dyce¬
rat nolite tuere eos qui occidunt cor¬
pus. animam autẽ non possunt occi¬
dere:nunc loquitur consequenter
Nonne duo passeres a se ueneunt: &
unus ex illis non cadet suꝑ t̾ram sine
pr̃e ur̃o. Et. ẽ. sensus. Si parua ani¬
malia oe uilia absq deo auctore ñ
decidunt. c& inomĩb. ẽ. ꝓuidentia
oe que in eis ꝑitura sunt sine dei uo-¬
luntate non pereunt: uos qui et̾ni
estis. non debetis timere qd̃ absꝙ di
uiuatis ꝓuidentia. Iste sensus ce̾. supͣ
dictus est.Respicite uolatilia celi qm̃
nõ serunt. neq metunt. neq congre¬
gant inhorrea sua: ce pater u̾r celestis

Expanded text:
sermo Dominicus, et consequentia pendent ex superioribus. Prudens lector, cave semper superstitiosam intelligentiam, ut non tuo sensui attemperes Scripturas, sed Scripturis jungas sensum tuum, et intelligas quid sequatur. Supra dixerat: Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere. Nunc loquitur consequenter: Nonne duo passeres asse veneunt, et unus ex illis non cadet super terram sine Patre vestro. Et est sensus: Si parva animalia et vilia absque Deo auctore non decidunt, et in omnibus est providentia, et quae in his peritura sunt, sine Dei voluntate non pereunt: vos qui aeterni estis, non debetis timere quod absque Dei vivatis providentia. Iste sensus et supra dictus est: Respicite volatilia coeli, quoniam non serunt, neque metunt, neque congregant in horrea; et Pater vester coeles
Abbreviated transcription (Latin):
rauit deus diligentib se. Eece qua¬
lem beatitudinem ꝑditurus erit:
qui modo se dum licet em̃dare no-¬
luerit. Ia cireo nos fratres dño ait¬
xiliante dedignemur ultra serui¬
re peccato: quib tanta beatitudo
preparatur in celo. Dum ergo tẽpꝰ

Expanded text:
ravit Deus diligentibus se . Ecce quaravit Deus diligentibus se . Ecce qualem beatitudinem perditurus erit qui modo se, dum licet, emendare noluerit: idcirco nos, fratres, Domino auxiliante, dedignemur ultra servire peccato, quibus tanta beatitudo praeparatur in coelo. Dum ergo temp
Abbreviated transcription (Latin):
osius. Ibi semꝑ pax a summa sol¬
lempnitas. ubi uera & certa feli¬
citas est. Ibuiam non formidabit᷑
ferocissimus hostis. qui cupit iu¬
giter animas iugnlare. Nectime¬
buntur ultra ignita diaboli iacu¬
la. neq ulla inimici temptam̃ta.
Non incutiet terrorem barbaroꝵ
iminanitas: nec ulla ulterius ti¬
mebitur adu̾sitas. Non ibi for¬
midabitur ferrum non ignis. nec
faties omnino trurulenta tortoris.
Nemo inloco illo gloriosoĩdiget
uestimento quia non. ẽ. illic frigꝰ
nec estus. Nec ulla‸ eris ibi ĩequa¬
litas. Nullus ibi esurit. nullusꝰ
tristatur. nullus. ẽ. ꝑegrinus Secd
omnes qui ibidem attingere meru¬
erint: securi ut imꝑpria patria ui¬
uent. Non ultra iam aduersabit᷑
cam sp̃ui nec ullum timebit᷑ ꝑicu.¬
lum: sed in enarrabilia cũ angłis
a semꝑiterna axp̃o premiã tribuẽ¬
tur. Et quod oculus non uidit sĩc
dicit apłs: nec auris audiuit: nec
incor hominis ascendit que p̾pa¬

Expanded text:
osius. Ibi semper pax et summa soosius. Ibi semper pax et summa solemnitas; ibi vera et certa felicitas est, ibi jam non formidabitur ferocissimus hostis qui cupit jugiter animas jugulare, nec timebuntur ultra ignita diaboli jacula, neque ulla inimici tentamenta. Non incutiet terrorem barbarorum immanitas, nec ulla ulterius timebitur adversitas; non ibi formidabitur ferrum, non ignis, nec facies omnino truculenta tortoris; nemo in loco illo glorioso indiget vestimento; quia non est illic frigus, nec aestus, nec ulla aeris inaequalitas, nullus ibi esurit, nullus tristatur, nullus est peregrinus, sed omnes qui ibidem attingere meruerint, securi ut in propria patria vivent. Non ultra jam adversabitur caro spiritui, nec ullum timebitur periculum, sed inenarrabilia cum angelis ac sempiterna a Christo praemia tribuentur, et Quod oculus non vidit, sicut dicit Apostolus, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praepa
Abbreviated transcription (Latin):
habebit lux corporum: Ibuam
non erit ulla tristicia. nullus labor.
nullus dolor. nullus timor. nulla
mors. sed ꝑpetua semꝑ sanitas
ꝑ seuerabit. Nulla ibi consurg⁊
mnautia: milla carnis miseria nul¬
la egritudo. nulla omnino necessi¬
tas. Non erit ibi fames. nõ fitis.
non frigus. nõ estus. non lascitu¬
do ieiinii. nec ulla temptatio ini-¬
mici. Non iam peccandi uolun¬
tas. nec ulla delinquendi possibi¬
litas sed totum leticia. totum ex¬
ultatio possidebit. Hominesq
angłis sociati sine ulla carnis ĩfir¬
mitate uernabunt. Ibi ergo erit
leticia certa ibi bequies secura ibi
pax uera. ibi iocunditas infinita.
Ubi si locꝰ optinencli ullus fuerit
amutendi insenula nullus erit. Inqͣ
beatitudine qđ semel adipisciur sẽꝑ
tenetur. Nichil loco illo magnificen¬
gloriosius. nichil clarius. nichil pol¬
crius. nichil nerius. nichil munifi-¬
centius. H̃icħ illa bonitate since¬
rius. nichil illa abundantia copi.¬

Expanded text:
habebit lux corporum? Ibi jam habebit lux corporum? Ibi jam non erit ulla tristitia, nullus labor, nullus dolor, nullus timor, nulla mors, sed perpetua semper sanitas perseverabit; nulla ibi consurget malitia, nulla carnis miseria, nulla aegritudo, nulla omnino necessitas; non erit ibi fames, non sitis, non frigus, non aestus, non lassitudo jejunii, nec ulla tentatio inimici; nec jam peccandi voluntas, nec ulla delinquendi possibilitas, sed totum laetitia, totum exsultatio possidebit, hominesque angelis sociati sine ulla carnis infirmitate vernabunt. Ibi ergo erit laetitia certa, ibi requies secura, ibi pax vera, ibi jocunditas infinita; ubi si locus obtinendi ullus fuerit, amittendi in saecula nullus erit: in qua beatitudine quod semel adipiscitur, semper tenetur. Nihil loco illo magnificengloriosius, nihil clarius, nihil pulchrius, nihil verius, nihil munificentius, nihil in bonitate sincerius, nihil illa abundantia copi
Abbreviated transcription (Latin):
lam tempore ꝑspicue cernitur.
Subtrahuntur omĩa bona: ⁊ cres¬
cunt cotidie mala. Nolide ergo
fraares mundum diligere: quem
sit adfinem conspicitis declinare.
Uitam igitur eternam exomnib
precordiis urĩs amate: quã nũqͣm
insecula finiatis. Illi ᷤ festinate: ubi
semꝑ uiuatis. &̃ ubi iam mori nũ¬
quam timeatis. Si enĩ sicamatis
istam miseram fluidamq uitam
nbi cum tanto labore uiuitis. et
ubi uix currendo. satagendo. su¬
dando. suspirendo. necessariis cor¬
poris sacisfacits: quanto magis
amare debetis eternam uitã ubi
nullum uniquã laborẽ sustinebi¬
tis ubi semꝑ sũma. ẽ. sccuritas.
secura felicitas felix libertas libe¬
ra beatitas. Ubi implebitur illud
qd dñs ineuuangło dicit. Erunt
homines similes angłis. Similes
utiq non substantia sed beatitu¬
cline. cr illud. Tunc iusti fulgebũt
sic̃ sol. inregno patris eorum. Qua¬
lis putas erit tunosplendor ani¬
maꝵ. quando solis claritatem

Expanded text:
 tempore perspicue cernitur:  tempore perspicue cernitur: subtrahuntur omnia bona, et crescunt quotidie mala: nolite ergo, fratres, mundum jam diligere, quem sic ad finem conspicitis declinare; Vitam igitur aeternam ex omnibus praecordiis vestris amate, quam nunquam in saecula finiatis; illic festinate, ubi semper vivatis, et ubi jam mori nunquam timeatis. Si enim sic amatis istam miseram fluidamque vitam, ubi cum tanto labore vivitis, et ubi vix currendo, satagendo, sudando, suspirando, necessariis corporis satisfacitis; quanto magis amare debetis aeternam vitam, ubi nullum unquam laborem sustinebitis, ubi summa semper est securitas, secura felicitas, felix libertas, libera beatitas; ubi implebitur illud quod Dominus in Evangelio dicit: Erunt homines similes angelis . Similes utique non substantia, sed beatitudine. Et illud: Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno Patris eorum . Qualis putas erit tunc splendor animarum, quando solis claritatem
Abbreviated transcription (Latin):
ueniet ut non concedatur: post dm̃¬
cum preceptum missum. nec unius
hore momento inacuita consistere.
Cauete iguur ne de exitu ur̃o tristi¬
ciam faciatis angłis & gaudium
inimicis. Ecitote uero: quia anima
cum torpore euellitur statĩ aut ĩpa¬
radyso probonis meritis collocatur.
aut certe ꝓpeccatis in inferno con¬
tinuo precipitatur. Qua propt̾ eli¬
gite modũ qđ uultis ⁊ hoc iam in
uita ur̃a hic disponite. Aut ꝑpetua¬
luer gaudere cum scĩs: aut sine fi¬
ne cruciari cum impiis. Itaq uel
pene uos terreant si premia nõ in¬
uitant. Et presentem mundum
si dispicere non ualetis: uel cũ iusti¬
cia possidete. Qui iniuuentute
errauit: saltun iam uel insectu¬
te resipiscat. Et mala que peccan¬
do cõmisit: penitendo iam expur¬
get. Ecce paulatim defecit mundꝰ:
cuncta queq uidentur uelociter
tamquam nebula aut tamquã
uesꝑtina umibra transeunt. Ecce
qd̃ olim prenuntiabatur presenti¬

Expanded text:
veniet, ut non concedatur post domiveniet, ut non concedatur post dominicum praeceptum missum, nec unius horae momento in hac vita consistere. Cavete igitur ne de exitu vestro tristitiam faciatis angelis, et gaudium inimicis: scitote vero quia anima cum corpore evellitur, statim aut in paradiso pro bonis meritis collocatur, aut certe pro peccatis in inferno continuo praecipitatur. Quapropter eligite modo quod vultis, et hoc jam in vita vestra hic disponite, aut perpetualiter gaudere cum sanctis, aut sine fine cruciari cum impiis. Itaque vel poenae vos terreant, si praemia non invitant, et praesentem mundum si despicere non valetis, vel cum justitia possidete. Qui in juventute erravit, saltem jam vel in senectute resipiscat, et mala quae peccando commisit, poenitendo jam expurget. Ecce paulatim deficit mundus cuncta quaeque videntur, velociter tanquam nebula, aut tanquam vespertina umbra transeunt. Ecce quod olim pronuntiabatur, praesenti