comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ihm̃ xp̃m eduxisse nõs ꝑcrucem despiritali ȩgypto idẽ. depotestate tenebrarũ
& incredulos ꝑdidisse paulus ergo nom paululũ sed magnifice detẽ locutus .ẽ. qui
duditorib: suis ait Non enim iudicome interuos ali quid scire nisi xp̃mihm& hunc cru
us sit & ipse mundo xp̃mq a ffirmat ꝓptermostem crucis accepisse potestatem incaelo
& interra & subtus terrã . Ita ut in nomine ihũ omne genu flectatur. caelestium. terrestriũ
& infernorũ & omnis lingua confiteatur quia dñs ihs ingloria ẽ dĩ patris : Eccescã cruox
xp̃ia postolicus ordo quã concinne antiquis ꝓph&is tuas laudes ꝓfest. ita ut innullo
dissentiat cum eaquȩ ipsi p̃cinebant futura isti intẽ complea affirment quitu uerȩ
concordiȩ signũ caelestia simul & terrestria u& era & noua omnia pacifico¬

Expanded text:
Christum eduxisse nos per crucem de spirituali Aegypto, id est, de potestate tenebrarum, et incredulos perdidisse. Paulus ergo non paululum, sed magnifice de te locutus est, qui auditoribus suis ait: Non enim judico me inter vos aliquid scire nisi Christum Jesum, etus sit, et ipse mundo, Christumque affirmat propter mortem crucis accepisse potestatem in coelo et in terra et subtus terram, ita ut in nomine Jesu omne genu flectatur, coelestium, terrestrium et infernorum, et omnis lingua confiteatur quia Dominus Jesus in gloria est Dei Patris. Ecce, sancta crux Christi, apostolicus ordo quam concinne antiquis prophetis tuas laudes profert, ita ut in nullo dissentiat, cum ea quae ipsi praecinebant futura, isti in te completa affirment, quia tu verae concordiae signum coelestia simul et terrestria, vetera et nova omnia perfic
Abbreviated transcription (Latin):
FIGITUR OSC̃A CRUX XP̃I ORACULA PROPHETARUMBENE NONORNT FACTA
dicant uis tutes ex altant : Quia quic quid plebs illa sacrat
cum non ob aliud ipse saluator inmundo apparuit. Nisi ut ꝑtẽ saluar& genus humanũ :
Videamus ergo quidꝓph&a &psalmista dauid dixerit si foste signanter aliquid de te
locutus sit. Ait enim. foderunt manus meas & pedes meos dinumerauerunt om̃a ossa mea
Quid ẽ ergomanus & pedes confodere ossaque om̃a dinumetare. Nisi xp̃i membra
intẽ distensa clauis configere itẽ dauid dicit dederunt in ascã meã fel & insitimea po¬
tauerunt me aceto. hoc utique significans qđ euangelista dexp̃o exposuit dicens
dicit sitio Vas ergo positũ erat a. coeto plenũ Illi autẽ spongiã plenã a coetohysopo
cicũ ponentes obtulerunt orieius & a libi scriptũ .ẽ. dederunt eiuinũ bibere cũ felle¬

Expanded text:
igitur, o sancta crux Christi, oracula prophetarum bene honorant, facta praedicant, virtutes exaltant, quia quidquid plebs illa sacraticum non ob aliud ipse Salvator in mundo apparuit, nisi ut per te salvaret genus humanum. Videamus ergo quid propheta et psalmista David dixerit, si forte signanter aliquid de te locutus sit. Ait enim: Foderunt manus meas et pedes meos, dinumeraverunt omnia ossa mea. Quid est ergo manus et pedes confodere, ossaque omnia dinumerare, nisi Christi membra in te distensa clavis configere? Item David dicit: Dederunt in escam meam fel, et in siti mea potaverunt me aceto. Hoc utique significans quod evangelista de Christo exposuit dicens: criptura, dixit: Sitio. Vas ergo positum erat aceto plenum. Illi autem spongiam plenam aceto, hyssopo circumponentes, obtulerunt ori
Abbreviated transcription (Latin):
& uniuersitas creaturae ꝑtin&. qui pugillocaelum mecitur. & terrã palmo condudit: item
nr̃a natura quam ꝓnr̃a redemptione suscepit quasi uestimentum diuinitatis eius. ẽ nam
hȩc splendorem maiestatis eius abhumanis conspectibus caelat & radios claritatis eius corã
oculis impiorum abscondensclaudit: ipse tamen miraculis coruscantibus dctonante euange¬
lio uerus ds̃ in notuit: istequoque magni consiludngelus ac summa deuotiodĩ populo
missus ẽ docens uidelic& sapientia & costospacificus. fonsuitae de ternae brachium dñi

Expanded text:
et universitas creaturae pertinet: qui pugillo coelum metitur, et terram palmo concludit. Item et universitas creaturae pertinet: qui pugillo coelum metitur, et terram palmo concludit. Item nostra natura, quam pro nostra redemptione suscepit, quasi vestimentum divinitatis ejus est. Nam haec splendorem majestatis ejus, et ab humanis conspectibus celat; et radios claritatis ejus coram oculis impiorum abscondens claudit: ipse tamen miraculis coruscantibus ac tonante Evangelio verus Deus innotuit. Iste quoque magni consilii angelus, ac summa devotione Dei populo missus est: docens videlicet sapientia, et custos pacificus, fons vitae aeternae, brachium Domi
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinesuo eripuit &ltaliter incrucepositus. caeleste regnum suis concesset fidelibus
hic ẽds̃ principium omnium rerum. hicn obis cumds̃ hicorigo & finis uniuer sorũ es
luxuera imago cłipatris in uisibilis os dñ splen dorlucis a&ernae qͥ consubstanti alis patri
soliustitie uerbumdĩ & exlumine lumen ẽ: hic codequalis uirtus & manus dñi ẽ : Duxius¬
torum. & proph&a uerusquemfilium dĩ unigenitum & primo genitum iuste confite¬
mur: hic ẽlapis angularis credentibus. lapisque offensionis & p&ra scandali infidelibus
idemq ostium uitae ẽ: en indutus ueste xp̃s ueritas quid mystice signific& exponam.
uestis quoque xp̃i. lex diuina ẽ quaeuili tegmine lit terarum. ductorem rerum omnid
continentem quodam modo amplectitur. atquem totus mundus celum & terra & mare

Expanded text:
sanguine suo eripuit, et taliter in cruce positus, coeleste regnum suis concessit fidelibus. sanguine suo eripuit, et taliter in cruce positus, coeleste regnum suis concessit fidelibus. Hic de se principium omnium rerum, hic nobiscum Deus, hic origo et finis universorum est, lux vera, imago Dei Patris invisibilis, os Domini, splendor lucis aeternae: qui consubstantialis Patri, sol justitiae, Verbum Dei, et ex lumine lumen est. Hic coaequalis virtus et manus Domini est, dux justorum et propheta verus, quem Filium Dei unigenitum et primogenitum juste confitemur. Hic est lapis angularis credentibus, lapisque offensionis et petra scandali infidelibus: idemque ostium vitae est. En indutus veste Christus veritas quid mystice significet exponam. Vestis quoque Christi lex divina est, quae vili tegmine litterarum auctorem rerum omnia continentem quodammodo amplectitur. Ad quem totus mundus, coelum et terra, et mare,
Abbreviated transcription (Latin):
CCEFILIUS DI ETDÑSDOMINANTIUM EXPANSIS MANIBVSSUIS SPECIEM RESTAUPAN¬
tis honorandam hic ostendit. &recte hunc unum pastorẽ grex sacer aecclesiae iustũ colit
&lneo modo quo in crucesua membra fatigari ꝑmisit rite omnes populi probantredem¬
torem quid hunc totius iuris parentem eẽ sacru scriptura prȩdicat: hoc quoque ego in¬
dignus agnoscens promodulo meo omnium summitatum culmen adoro dñm ihm̃ &
credo quod ipse ẽ rexregum: iudea uero quaestimulante inuidia inuentrix malorũ
ẽ inique suum occiditregem ipse tamen cumgloria resurgens. armalmpiorum peruerbũ
euan gelii sui secundum promisionem prophesarum potenter subuertit: atnos quilnillũ
credimus in ipsol&emur. Dum quicumq a&ernum dñmillum. ẽẽ non confitetur male
acperniciose dubit&. quiahic ductor omnium rerum in toto orbecolitur cuicuncta
dec& subici quia dextera summipatris proba& scã. ablatump̃dam deprofundo lnferni

Expanded text:
cce Filius Dei et Dominus dominantium, expansis manibus suis, speciem restaurantis honorandam hic ostendit. Et recte hunc unum pastorem grex sacer Ecclesiae justum colit; et in eo modo quo in cruce sua membra fatigari permisit, rite omnes populi probant redemptorem, quia hunc totius juris parentem esse sacra Scriptura praedicat. Hoc quoque ego indignus agnoscens, pro modulo meo omnium summitatum culmen adoro Dominum Jesum, et credo quod ipse est Rex regum. Judaea vero, quae, stimulante invidia, inventrix malorum est, inique suum occidit regem. Ipse tamen cum gloria resurgens, arma impiorum per verbum Evangelii sui secundum promissionem prophetarum potenter subvertit. At nos qui in illum credimus, in ipso laetemur: dum quicunque aeternum Dominum illum esse non confitetur, male ac pernitiose dubitet, quia hic auctor omnium rerum in toto orbe colitur, cui decet cuncta subjici: quia dextera summi Patris proba et sancta oblatam praedam de profundo inferni
Abbreviated transcription (Latin):
& panis uiuus qui decaelo descendit p&ra utique xp̃s oriens lucifer &uerus medicus clauis
dauid. uiauite & agnus dĩ qui tollit peccata mundi serpens qui exaltatus morituros ui¬
uificat media tordĩ & hominum uermis. &homo captiuam ducens captiuitatem mons
dĩ aquila altacpetens aduocatus pronobis. leo de cribuiuda pastorbonus. & aeduspecca¬
ta nr̃a portans fundamentum fidei. ouis innocens sacerdos secundum ordinem melchi¬
sedech offerens pane Quinum: uitulusnaq &anes pronobis immolatus e uictima. qui
ch offerens panẽ &uinum: uitulus nãq & aries pronobis inn
omnem creaturã expatris ẽ genitus utero & temportditer inmomento ꝓcessit exma¬
tris aluo acque ut saluar& humanũ genus ad crucem uenit aeternus conditor̃ xp̃squi. ẽ
DESECUNDA FISURA IN QUA SCÃ CRUX INTRATETRAGONŨ DEPIC

Expanded text:
 panis vivus qui de coelo descendit: petra utique Christus, oriens lucifer, et verus medicus, clavis David, via vitae, et Agnus Dei qui tollit peccat mundi, serpens qui exaltatus morituros vivificat, et mediator Dei et hominum, vermis et homo, captivam ducens captivitatem: mons Dei, aquila alta petens, advocatus pro nobis. Leo de tribu Juda, pastor bonus, et haedus peccata nostra portans; fundamentum fidei, ovis innocens, sacerdos secundum ordinem Melchisedech, offerens panem et vinum: vitulus namque et aries pro nobis immolatus est victima. Quich, offerens panem et vinum: vitulus namque et aries pro nobis immomnem creaturam, ex Patris utero est genitus: et temporaliter in momento processit ex matris alvo, atque ut salvaret genus humanum, ad crucem venit aeternus conditor Christus, qui saecula CAPUT II. De secunda figura, in qua sancta crux intra tetragonum depic
Abbreviated transcription (Latin):
omnibusque seclis dudum terribile uunc piissimi principis uestice gestatur honesta relegioneque ab omnib: uenerat᷑
celeberrima: hinc quoque ostenditur quod eius austoritate atque defensione augustum imperium firmiter ten&ur & cuiq
auaro relegioniq: xp̃ianae contrario ꝑiustum iudiciũ potestas aufestur ut religiosi principis nutu totus orbis regatur
nam largitio amplissima munerũ illius hoc ubique prodit ad laudem uenerandi imperatoris terarũ populos prouocans
quatinus communi consilio eius defensionem omnes pariter quaerant. quod quidem nostui famuli xp̃emitis saluator sup

Expanded text:
omnibusque saeculis dudum terribile, nunc piissimi principis vertice gestatur honesta religione, quae ab omnibus veneratur celeberrima. Hinc quoque ostenditur quod ejus auctoritate atque defensione, augustum imperium firmiter tenetur, et cuique avaro religionique Christianae contrario, per justum judicium potestas aufertur, ut religiosi principis nutu totus orbis regatur. Nam largitio amplissima munerum illius hoc ubique prodit, ad laudem venerandi imperatoris terrarum populos provocans, quatenus communi consilio ejus defensionem omnes pariter quaerant. Quod quidem nos tui famuli, Christe, mitis salvator, sup
Abbreviated transcription (Latin):
Qui se totum offert parua haec & dona ministrat
commendans tibim & sequesu aquesimul¬
Vt perte alma crucis laus nunc acceptior ex stet
Principi a postolico munere missa p&ro
Quae xp̃i ad laudem conscripta est tempore prisco
Ludere dum libuit carmine uersifico
Credoquidem mem& perte conquirere posse
Vitam quam nequeo perpro pria merita
Teds̃ a&ernus mundimitissimus auctor
Tempore longeuo ꝓtegat atque regat
ut ualeas uigeassanus & prospera captes
Hic & in a&ernum regna suꝑna m& as
Teuigilem seru & qui nondormitat in aeuum
Nominis atque tui restitu at meritum
Ut uigil& cautus pastor gregorius ad sis
Scẽtuis ouibus papa beate uale¬

Expanded text:
Qui se totum offert, parva haec et dona ministrat, Qui se totum offert, parva haec et dona ministrat, Commendans tibimet seque suaque simul. Per te ut alma crucis laus nunc acceptior exstet Principi apostolico munera missa Petro: Quae Christi ad laudem conscripta est tempore prisco Ludere dum libuit carmine versifico. Credo quidem memet per te conquirere posse Vitam quam nequeo per propria merita. Te Deus aeternus, mundi mitissimus auctor, Tempore longaevo protegat atque regat, Ut valeas, vigeas sanus, et prospera captes Hic et in aeternum regna superna metas. Te vigilem servet qui non dormitat in aevum, Nominis atque tui restituat meritum. Ut vigilet cautus pastor, Gregorius adsis Sancte tuis ovibus: papa beate, vale
Abbreviated transcription (Latin):
Sedis a postolicae princeps lux aurea romae
Et decus & doctor plebis & almus amor
Tu caput aeclesiae esprimus patri archa ꝑ orbem.
Praeclarus meritis & pi&ate potens
Salterrae mundilux atque urbs inclita xp̃i.
Perp&uae praebens lucis lter populo
Uestra ual& caelum reserare & claudere lingua
Interris positus clauiger aetherius
Turenouator ades patriae spes rector honor que
Dulcis amorcunctis dignus amoredĩ
Tempora sunt huius uitae nunc plena periclis
bella mouent gentes hostis ubi que furit
Vndeopus est ualde tua quod protectio fortis
Succurrat miseris quos in imicus odit
Eripe scẽpiis monitis precibusque sacratis
commissum tibi m& pastor abhoste gregem
Vt tua laus maneat merces & gloria semper
cum xp̃o in caelis regnabeata tenens
Principi a postolico p&ro coniunctus in aeuum
Inter oues proprias me ut miserũ numeres
Sisque tui famuli protector uerus & ipsum
A&erno dño restituas precibus

Expanded text:
Sedis apostolicae princeps, lux aurea Romae, Et decus et doctor plebis, et almus amor. Tu caput Ecclesiae es, primus patriarcha per orbem, Praeclarus meritis et pietate potens. Sal terrae, mundi lux, atque urbs inclyta Christi, Perpetuae praebens lucis iter populo. Vestra valet coelum reserare et claudere lingua In terra positus claviger aethereus. Tu renovator ades patriae, spes, rector honorque. Dulcis amor cunctis, dignus amore Dei. Tempora sunt hujus vitae nunc plena periclis: Bella movent gentes, hostis ubique furit; Unde opus est valde tua quod protectio fortis Succurrat miseris, quos inimicus odit. Eripe, sancte, piis monitis precibusque sacratis Commissum tibimet, pastor, ab hoste gregem. Ut tua laus maneat, merces et gloria semper, Cum Christo in coelis regna beata tenens, Principi apostolico Petro conjunctus in aevum,Intra oves proprias me ut miserum numeres. Sisque tui famuli protector verus, et ipsum Aeterno Domino restituas precibus,
Abbreviated transcription (Latin):
SUECEDENS MANEATSCEPIFATENENDO DONEE SECLA SUAIURATENEBUNT ETTERRAESOLIDUS PER¬
MANETORBIS. CRISTIDUMMEMORETNOMEN UBIQUE. ET UERBUMDÑIPRAEDICIT ULIRO
Incirculo autem qui caput eius cingit .ii. uersus ad oniacim&ri continentur isti. IVE LVDO VVICVMXP̃ECORONA C¬

Expanded text:
Succedens maneat sceptra tenendo, Donec saecla sua jura tenebunt, Et terrae solidus perSuccedens maneat sceptra tenendo, Donec saecla sua jura tenebunt, Et terrae solidus permanet orbis, Christe, dum memoret nomen ubique, Et verbum Domini praedicet ultro. In circulo autem qui caput cingit duo versus adonici metri continentur isti: Tu, Hludovicum, C
Abbreviated transcription (Latin):
ueniam tribuens . omnis gens omnis natio tuam uoluntatem facere exp&it Nosque tui miseri famuli clementiam tuã pronis
obsequiis a dire optamus eiusque uotis obtemperore in omnib: desideramus uam libellum quem in honorem scãe crucis
dudum orosa metroque composui uunctuae serenitati supplex offero dep̃cans ut qui scuto fidei lorica iustitiae &
decenter es ornatus nos subtua defensione xp̃omilitantes munire digneris atque postum salutis acernae in augmentũ p̃mioꝵ
tuorum dño adiuuante ꝑducere¬
ducere Contin& autem procesens imago serenissimi im̃p hludo uui
AIQUE LORICA PLACITVM SEMPERAMICUM QUAMNULLUSIACULO PROIERATHOSIIS SEDEIR MUM
MANIAT CAISARISOMNI. ACIUT UMIMPERIUMOMNE PERAEUUM SICQUETIUS SOSOLIS LAETA PROPACO

Expanded text:
cidus es devotis, clementer conversis veniam tribuens. Omnis gens, omnis natio tuam voluntatem facere expetit; nosque tui miseri famuli clementiam tuam pronis cidus es devotis, clementer conversis veniam tribuens. Omnis gens, omnis natio tuam voluntatem facere expetit; nosque tui miseri famuli clementiam tuam pronis obsequiis adire optamus, ejusque votis obtemperare in omnibus desideramus. Nam libellum, quem in honorem sanctae crucis dudum prosa metroque composui, nunc tuae serenitati offero supplex, deprecans, ut qui scuto fidei, lorica justitiae et galea salutis decenter es ornatus, nos sub tua defensione Christo militantes munire digneris, atque ad portum salutis aeternae in augmentum praemiorum tuorum Domini adjuvante perducere. Continet autem praesens imago serenissimi imperatoris Ludatque Lorica semper placitum amicum. Quam nullus jaculo proterat hostis, Sed firmum maneat Caesaris omne Ac tuum imperium omne per aevum. Sicque ejus sobolis laeta propago
Abbreviated transcription (Latin):
cumque priscis temporibus a sede propria ab errauit eius triumphos amando modo reditum uelocem sperat quia sceptra tenendo¬
sacrore fidei uerbum spargit ubique donec populum suũ auecusto scelerum usupui g& qui iuuante xp̃o firmiter fidei catholicae
hora custodit & pensum dominici seruitii cultumque diuinũ strenue abomnib: sibi obtem perantib exp&it: dum superni regis
uexillum cunctis honorandum eẽ ostendit & ad p̃dicandũ xp̃i euangeliũ ubique dotor
molliant & ad ꝑcipiendum bonum odorem uistutũ diuina gratia opitulante ꝑducant ut luxus sđi spernant & in xp̃o spem
collocantes ipsius passi onib: communicare app&ant ecce tibi õ imperator clementissime atque sc̃issime p̃sens offero munus omni
deuotione subiectus qui terribilis extas aduersariis. in imicorum terga persequens & plac

Expanded text:
cunque priscis temporibus a sede propria aberravit, ejus triumphos amando mox reditum velocem sperat, quia sceptra tenendcunque priscis temporibus a sede propria aberravit, ejus triumphos amando mox reditum velocem sperat, quia sceptra tenendo fidei verbum spargit ubique, donec populum suum a vetusto scelerum usu purget, qui juvante Christo firmiter fidei catholicae hora custodit, et pensum Dominici servitii cultumque divinum strenue ab omnibus sibi obtemperantibus expetit, dum superni regis vexillum cunctis venerandum esse ostendit, et ad praedicandum Christi Evangelium ubique doctormolliant, et ad percipiendum bonum odorem virtutum divina gratia opitulante producant, ut luxus saeculi spernant, et in Christo spem collocantes ipsius passionibus communicare appetant. Ecce tibi, o imperator clementissime atque sanctissime, praesens offero munus omni devotione subjectus, qui terribilis exstas adversariis, inimicorum terga persequens, et pla
Abbreviated transcription (Latin):
plices peimus quatinus ꝑuexillũ scãe crucistua sacra tissima uistus ipsius dextrom diuinaimbuat aste atq triumphũ ubique
conferat iustitiae haec quoque illum thoraca fidei adamante duriore induit quae simul & ornatum decentissimũ & mu¬
mentũ confest fortissimũ : unde necesse est ut nos pariter cum omnipopulo
dñs xp̃s ita protegens custodit ut nullus insidians eũ aliquomodo nocere possit uel famam eius iustissimã aliquo crimine
maculare sed defensor omnipotens ec adiutor boni studii eius bonae uoluntatis constantiã &uene in nocentiae formã in eo
bis semꝑ imitabilem proponit. uultque ut nobilissimi caesaris ΟΜEΝ. felice¬
simul & pelago tutũ maneat uam gentes grecorũ dona pr&iosissima illi deferunt similiter & regna ꝑsarũ nec ñ & ceer e
gentes ipsius simul eiusque sobolis latus tuendo frequentant maxime gens germaniae & populus francorum dequib: eius

Expanded text:
plices petimus, quatenus per vexillum sanctae crucis, tua sacratissima virtus ipsius dexteram divina imbuat arte, atque triumphum ubique conferat justitiae. Haec quoque illum thorace fidei adamante duriore induit, quae scilicet et ornatum decentissimum et munimentum confert fortissimum. Unde necesse est ut nos pariter cum omni populo Christiano ejus amicitiae gratiam optemus: quem Dominus Christus ita protegens custodit ut nullus insidians eum aliquo modo nocere possit, vel famam ejus justissimam aliquo crimine maculare; sed defensor omnipotens, adjutor boni studii ejus et bonae voluntatis, constantiam et verae innocentiae formam in eo nobis semper imitabilem proponit, vultque ut nobilissimi Caesaris oscilicet et pelago tutum maneat. Nam gentes, Graecorum dona pretiosissima illi deferunt, similiter et regna Persarum, nec non et caeterae gentes ipsius simul ejusque prolis latus tuendo frequentant, maxime gens Germaniae et populus Francorum de quibus ejus
Abbreviated transcription (Latin):
dementiam iam quasi captum irridens manifestis uitiorum uinculis & catenis pec¬
catorum stringit: ocrux scã o arbor speciosa. quae omnia cedrorũ nemora altitu¬
dine & pulchri tu dine in comparabili superas: ennumero cõpetenti in cornibus tuis
radi anti dona serenissima &beatissima ꝑ aduentum dominicum portendis: ostendis
enim seriem dierum quibus saluator inutero uirginis in carnatus. ẽ. & ꝑhanc morã¬
quillitate ꝑ partum ad nosuenit. mansuetudinem suam &oboedientiam quam
usq ad mortem inte ꝑpetratã seruabat designas: Ideo data. ẽ ei omnis potestas
incaelo & in terra secundum humanitatem qui cumpatre & spũscõcaelũ & terrã
& omniaq lneis sunt creauit secundumsuã diuinitatem sicut scĩdudum cecinere
DEFISURA QUARTADECIMA IN QUANUMERUS ANNORŨ ABEX

Expanded text:
dementiam jam quasi captum irridens, manifestis vitiorum vinculis et catenis pecdementiam jam quasi captum irridens, manifestis vitiorum vinculis et catenis peccatorum stringit. O crux sancta! o arbor speciosa! quae omnia cedrorum nemora altitudine et pulchritudine incomparabili superas, en numero competenti in cornibus tuis radianti dona serenissima et beatissima per adventum Dominicum portendis. Ostendis enim seriem dierum quibus Salvator in utero Virginis incarnatus est, et per hanc moraquillitate per partum ad nos venit, mansuetudinem suam et obedientiam, quam usque ad mortem in te perpetratam servabat, designas. Ideo data est ei omnis potestas in coelo et in terra secundum humanitatem, qui cum Patre et Spiritu sancto coelum et terram et omnia quae in eis sunt creavit secundum suam divinitatem, sicut sancti dudum cecinere CAPUT XIV. De figura quarta decima, in qua numerus annorum ab ex
Abbreviated transcription (Latin):
erectio tabernaculi mosaici seu aedificatio templisalo moniaci p̃figurabant. hoc & al¬
tare holo causti siue thimiamatis. atq ignis in eis semꝑ ardens significabant: hoc &
can delabrum cum . uii. lucernis. hoc & sabbati otia indicabant: quia in xp̃o agno
ui delic& di immaculato prosalute nr̃a in ara crucis immolato & fidelium. ẽ inlumi¬
natio & requies ꝑ p&ua scõrum: ipse ẽ aduitam ꝑ passionem crucis p̃uius nr̃ ipsesalus
aeterna ipselux uera ipse bonitaspissima. ipse redemptio nr̃a ipse ẽ &uita sempi¬
terna ipse ẽ princeps tamquam filius indomosua. In aedlesia uidelic& sc̃a, ipse est
pax ñra qui fecit utraq unum ipse principatum diabuli destruxit & conatus eius
noxios retardauit: qui ꝑfrigus infidelitatis feruorem carititis extinguere stud&
&ꝑ illecebras uoluptatum felicitatem ueram promittens. fallax decipit & ꝑ hanc

Expanded text:
erectio tabernaculi Mosaici, seu aedificatio templi Salomonici praefigurabat: hoc et alerectio tabernaculi Mosaici, seu aedificatio templi Salomonici praefigurabat: hoc et altare holocausti sive thymiamatis, atque ignis in eis semper ardens significabat; hoc et candelabrum cum quatuor lucernis, hoc et sabbati otia indicabant, quia in Christo Agno videlicet Dei immaculato, pro salute nostra in ara crucis immolato, et fidelium est illuminatio, et requies perpetua sanctorum. Ipse est ad vitam per passionem crucis praevius noster, ipse salus aeterna, ipse lux vera, ipse bonitas piissima, ipse redemptio nostra, ipse est et vita sempiterna, ipse est princeps tanquam filius in domo sua, Ecclesia videlicet sancta: ipse est pax nostra, qui fecit utraque unum; ipse principatum diaboli destruxit, et conatus ejus noxios retardavit: qui per frigus infidelitatis fervorem charitatis exstinguere studet, et per illecebras voluptatum felicitatem veram promittens, fallax decepit, et per hanc
Abbreviated transcription (Latin):
RBOR ODORIS SUAUISSIMI ETEXPANSIONE PULCNRARUM FRONDIŨ LATISSIMA
ortus diliciarum incomparabilis affluens ubertate largissima: floribus uirtuti
& foliis uerborum iucundissima. ꝑp̃dicatores scĩ euangelii fructificans opes condis
caelestes ex altata quidẽ maiestate suꝑ omnia ligna siluarum honorabilis & deco¬
ra exsistis qui a daritas xp̃i inte crucifixi gloriosã & speciosam & uenerabilem
omnibus te exhibuit: hõc quisquis infidei firmitate consistit. plena deuotione pro¬
fitetur : lic& dȩ monis uis horrida salutem hanc credere atq cognoscere gentibus.
inuidens hactenus reluctetur: uarias quidem uirtutum species insitu tuo demonstras
& habundantiam spiritulium diuiti arum tehabere significas: exsanguine xp̃ipur¬
pureo fulgorenites & pro xp̃o dnimas nr̃as ponere fortiter suades. Inte edesiarum
saluatoris celsitudo consistit. & unitis fidelium infide & pace ꝑ manebit: qđ etiã

Expanded text:
rbor odoris suavissimi et expansione pulchrarum frondium latissima, hortus deliciarum incomparabilis affluens, ubertate largissima, floribus virtutum et foliis verborum jucundissima, per praedicatores sancti Evangelii fructificans, opes condis coelestes: exaltata quidem majestate super omnia ligna silvarum honorabilis et decora existis; quia claritas Christi in te crucifixi gloriosam et speciosam et venerabilem omnibus te exhibuit. Hoc quisquis in fidei firmitate consistit, plena devotione profitetur, licet daemonis vis horrida salutem hanc credere atque cognoscere gentibus invidens hactetenus reluctetur. Varias quidem virtutum species in sinu tuo demonstras, et abundantiam spiritualium divitiarum te habere significas: ex sanguine Christi purpureo fulgore nites, et pro Christo animas nostras ponere fortiter suades. In te Ecclesiarum salvatoris celsitudo consistit, et unitas fidelium in fide et pace permanebit, quod etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Infimae quippe crucis in longitudine hic uersus est.
CORPORIS ERGOSACRICONSTRUCTIO IN ARTE BEATA
In latitudine quoque ist e¬
TIsT E ENUMERORADIANS QUAEINTNS PROBATIISSE BEAT

Expanded text:
In fine quippe crucis, in longitudine hic versus est: Corporis ego sacri constructio in arte beata. In latitudine quoque iste: Enumero radians qua intus probat iisse beat
Abbreviated transcription (Latin):
dicentiũ uoce magna dignus . ẽ. agnus quioccisus .ẽ. accipereuir tutem & diuinitatem & sapientiã & forti¬
tudinem & honorem & gloriam & benedictionẽ & omnem creaturam quae incaelo. ẽ. & suꝑ terram & sub
& quae sunt inmari & quae ln eo omnes aud iui dicentes sedent Inthr
& gloria & potestts in saecula seculorum . & iiii. animalia dicebant amen. est autẽ uersus hic in allelua
scriptus & ꝑ seriem litterarum eiusdem dictionis italegendus.
CRUXAETERNA DEIES LAUS UINIS IN AR

Expanded text:
tutem et diuinitatem et sapientiam et fortitudinem et honorem et gloriam et benedictionem. Et omnem creaturam quae in caelo est et super terram et sub terra et quae sunt in mari et quae in ea, omnes audiui dicentes: Sedenti in thronor, et potestas in saecula saeculorum. Et quatuor animalia dicebant: Amen. Est autem versus hic in Alleluia scriptus, et per seriem litterarum ejusdem dictionis ita legendus: Crux aeterna Dei es laus, vivis in ar
Abbreviated transcription (Latin):
tiam tamen scĩtatis primaeillis linguae seruatur auctoritas. atque alleluia indominicis diebus totaque quinqua¬
gessime tempore propter spem resurrestionis quae indnĩ . ẽ. laude futura continue canit aeclesia amenuero
propter in p&randam eandem ꝑ p&uam uittm. Immo omnebonum quod in prese
accipere ad sacerdotis deprecationem seu benedictionem rite deuotio respond& fidelium apteergo conue¬
nit scẽ cruci harum dictionum dispositio. quia ꝑ ipsam̃ omnium rerum in laudem dñi adunata est confessio
angelorum ad inpl&ur numerus. caelestis aug&ur ex ercitus. scõrum congregatur populus. cernȩ eis uitue
conceditur aditus & u&usta dissoluitur maledictiõ qui a noua conditur benedictio: unde in memorato libys
seniores & .iiii. animalia agnodecantabant canticum nouum dice

Expanded text:
tiam tamen sanctitatis primae illius linguae servatur auctoritas; atque Alleluia in Dominicis diebus totoque quinquatiam tamen sanctitatis primae illius linguae servatur auctoritas; atque Alleluia in Dominicis diebus totoque quinquagesimae tempore, propter spem resurrectionis, quae in Domini est laude futura, continue canit Ecclesia; Amen vero propter impetrandam eamdem perpetuam vitam imo omne bonum quod in praesenti sive in futuro a Domino optat accipere, ad sacerdotis deprecationem seu benedictionem, rite devotio respondet fidelium. Apte ergo conveniet sanctae cruci harum dictionum dispositio; quia per ipsam omnium rerum in laudem Domini adunata est confessio, angelorum adimpletur numerus, coelestis augetur exercitus, sanctorum congregatur populus, aeternae eis vitae conceditur aditus, et vetusta dissolvitur maledictio, quia nova conditur benedictio. Unde in memorato libro XXIV seniores et IV animalia agno decantabant canticum novum dice
Abbreviated transcription (Latin):
tuos anim alia & ad orauerunt dm̃ sedentẽ suꝑ thronum dicentes amen alleluia & uox dethrono ex iuit dicens.
laudemdicite dõnr̃o omnes serui eius & quitim &is eum & pussill & magni & audiui quasi uocem turbae multe. & sicut
omni potens gaudeamus & ex ultemus & demus gloriam nominieius qũo uenerunt nuptiae agni&ux oreius prȩpa¬
rauit se & datum est illi byssinũ ut cooperiat se. byssinũ splendens candidum byssinũ enim iustificationes sunt sc̃orũ¬
tante in paupere & diuites etorpora finem mundi ex spectant & dantur nunc iustis singulae stolae albae cum in ani¬
mabussuis requiem ꝑcipiunt a&ernam. tunc autẽ dabuntur binae stolae quando corpora eorũ inmor talitate¬
aedesiae gaudium erit ꝑfectum haec ergo duo uerba ebraica id est alleluia & amen. cum inter pr&ariqueant.
nter pr&atur amen quoque in fidem siue ueritatem trans fertur. propter reueren¬

Expanded text:
t IV animalia, et adoraverunt Deum sedentem super thronum dicentes: Amen, Alleluia. Et vox de throno exivit dicens: Laudem dicite Deo nostro omnes servi ejus, et qui timetis eum pusilli et magni. Et audivi quasi vocem turbae multae, et sicuomnipotens, gaudeamus et exsultemus et demus gloriam nomini ejus, quoniam venerunt nuptiae agni, et uxor ejus praeparavit se, et datum est byssinum, ut cooperiat se, byssinum splendens candidum; byssinum enim justificationes sunt sanctorumtante in paupere et divite; sed corpora mundi finem exspectant, et dantur nunc justis singulae stolae albae, cum in animabus suis requiem percipiunt aeternam; tunc autem dabuntur binae stolae, quando corpora eorum immortalitateEcclesiae gaudium erit perfectum. Haec ergo duo verba Hebraica, id est, Alleluia et Amen, cum interpretari queant, nam Alleluia laudate Dominum interpretatur, Amen quoque in fidem sive veritatem transfertur, propter reveren
Abbreviated transcription (Latin):
MP L E B I S CA RMI N E MU T U M
supsiorem isbũ lucundis suna requiescerȩ dr̃ quilncanticis canticorũ sponse dicit ego floscamꝑi ee liliũ conuallium uirgam quo que
destirpeiesse ꝑ gerita qua nullã habuit sibifrutcẽ coherentẽ quia nullũ habutt carnalis copulie coniugem florem uero dñmibĩn quide
coestico huenane natu quesplendidi nmus erupit quiasinesordepeccatorũ ꝯurginabi turo natus ꝓcesite quiee incariussue castonte
nobit onaalideni usitatomnissles caudo d ẽ. plenttudo diuntatis corporalet̃ ñenĩ ad mensura cdaetds smsedum it eũ cd̃ pareri oleo

Expanded text:
mplebis carmine mutum super florem illum jucundissime requiescere dicitur, qui in Canticis canticorum sponsae dicit: Ego flos campi et lilium convallium. Virgam quoque ede stirpe Jesse progenitam, quae nullum habuit sibi fruticem cohaerentem, quia nullum habuit carnalis copulae conjugem; florem vero Dominum Jesum, qui de cortice humanae naturae splendidissimus erupit, quia sine sorde peccatorum ex virginali utero natus processit; qui et in carnis suae castitate nebit, quia in eo habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter. Non enim ad me
Abbreviated transcription (Latin):
& circumcisionẽ octaua die inu&eritestamento & dñi resurrectionẽ pt̃ sabbatũ qui . ẽ. utiq octauus dies idemq primus.¬
Seneergo omnis uirtutũ series ingradus distribuit᷑ qui a omnis uita fideliũ ꝑ incrementa atq augmenta ad altiora subleuat᷑
donec ad sũmam ꝑfectionis id e ad caritatẽ ꝑueniat illã uidelic& quae ꝑ fecta foras mittittimorẽ ꝑ quã mer&ur lam habi

Expanded text:
et circumcisione octavo die in Veteri Testamento; et Domini resurrectione post sabbatum, qui est utique octaet circumcisione octavo die in Veteri Testamento; et Domini resurrectione post sabbatum, qui est utique octaBene ergo omnis virtutum series in gradus distribuitur, quia omnis vita fidelium per incrementum atque ad augmenta ad altiora sublevatur, donec ad summam perfectionis, id est, charitatem perveniat, illam videlicet quae perfecta foras mittit timorem, per quam me
Abbreviated transcription (Latin):
ona n utiua sig̃norantes appadiere de quib hicdr̃ beati quilugerꝰ nc̃ qũ o ipsi consolabunt᷑ Fortitudo congruit esurientibi
oo siticntio: lab oren enẽ desiderantes gaudiũ deueris bonis &amorẽ aterrenis & corporalib auertere cupientes dequibus
decantis mnalis enadendiut dimittamus sicut & nob̵ dimitq uolumꝰ & adiuuemꝰ in quo possimꝰ alios sicit &nos laquongossimꝰ¬
& paulo pt̃ subiunxit & ista quidem in hacuita possun conpleri sicut conpl&a. eẽ. in apostolis credimus. Nã illa omnimodo¬
& In angelicã formc̃ mutatio quae pt̃ hancuitã ꝓmittit᷑ nullis uerbis & ponipotest. beati quiꝑ sequutionẽ patiunt᷑ ꝓpt̃ iustitiõ
qũo ipsorũ ẽ regnũ caelorũ. haec octaua sententia quae ad caput redit ꝑfestũ que hominẽ declarat significat fortasse

Expanded text:
bona et utilia ignorantes appetiverunt. De quibus hic dicitur: Beati qui lugent nunc, quoniam ipsi consolabuntur. Fortitudo congruit esurientibus bona et utilia ignorantes appetiverunt. De quibus hic dicitur: Beati qui lugent nunc, quoniam ipsi consolabuntur. Fortitudo congruit esurientibus et sitientibus. Laborant enim desiderantes gaudium de veris bonis, et amorem a terrenis et corporalibus avertere cupientes. De quibude tantis malis evadendi, ut dimittamus, sicut et nobis dimitti volumus, et adjuvemus in quo possimus alios, sicut et nos in quo non posEt paulo post subjunxit: Et ista quidem in hac vita possunt compleri: sicut completa esse in apostolis credimus. Nam illa omnimoda in angelicam formam mutatio, quae post hanc vitam promittitur, nullis verbis exponi potest. Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam, quoniam ipsorum est regnum coelorum. Haec octava sententia, quae ad caput redit, perfectumque hominem declarat, significatur fortasse
Abbreviated transcription (Latin):
omnibus homo xp̃s ihs̃ interhomines natus serenus resplendebat quia totius decoris pulchritudine intus foris que plenus erat.
pro ficiebat igitur puerihs̃ sapientia & a&ate & gratia apud dm̃ & homines & uirfactus populi testimonio laudatus
indeuenturus iudicare uiuos ac mortuos & sȩculum per ignem:

Expanded text:
cocco quoque praecipuam ac perfectam charitatem. His quidem omnibus homo Christus Jesus inter homines natus serenus resplendebat, quia totius decoris pulchritudine intus forisque plenus erat. cocco quoque praecipuam ac perfectam charitatem. His quidem omnibus homo Christus Jesus inter homines natus serenus resplendebat, quia totius decoris pulchritudine intus forisque plenus erat. Proficiebat igitur puer Jesus sapientia et aetate et gratia apud Deum et homines, et vir factus populi testimonio laudatus inde venturus judicare vivos et mortuos, et saeculu
Abbreviated transcription (Latin):
luotestamenta quae ꝑ eundem spm dictata atque conscripta sunt. quae in una crue
id .ẽ. In una passione xp̃i conpacta atque adunata sunt. In cruceergo xp̃i duo efficiuntur unũ quia omne diuortiũ & lni¬
citia in ipsa dissolutã sunt pacificata que sunt om̃a in ipsa quȩ incaelo & que interrasunt: Discripsi ergo hic ideo floriger
crucem .iii. coloribus p̃cipuis id ẽ sacinthino purpureo bissino & coccineo ut floris i
cutũ decorẽ insem& ipso ultra om̃s mirabiliter ostendit: Nec enim ullum
s integro p̃bebat natura: In hsacintho quippe intellegimus caelestem eius inter homines conuersationẽ: In purpura passionis
guinem incandore & bysso corporis eius inuiolatissimã castitatem: In

Expanded text:
uo Testamenta, quae per eumdem Spiritum dictata atque conscripta sunt; quae in una cruce, uo Testamenta, quae per eumdem Spiritum dictata atque conscripta sunt; quae in una cruce, id est, in una passione Christi compacta atque coadunata sunt. In cruce ergo Christi duo efficiuntur: unum quia omne divortium et inimicitia in ipsa dissoluta sunt, pacificataque omnia sunt in ipsa quae in coelo et quae in terra sunt. Descripsi ergo hic florigeram crucem quatuor coloribus praecipuis, id est, hyacinthino, purpureo, byssino, et coccineo, ut floris ivirtutum decorem in semetipso ultra omnes mirabiliter ostendit. Nec enim ullum ex integro praebebat natura. In hyacintho quippe intelligimus coelestem ejus inter homines conversationem; in purpura passionis sanguinem; in candore et bysso corporis ejus inviolatissimam castitatem; in
Abbreviated transcription (Latin):
aduersis In quintũ uero gradũitom̃a uero consilio agat & secundũ id qđ scriptura diuinadoceat oboediens faciat id ẽ ut dimittat
debita pximissuis quatinus dimittat sibi ds̃ peccata sua. misereatur alterius ut suimisertus si
mundo ut inuitã exernã custodiat eam & hissimilia: In sextum ut intellegat dm̃ id ẽ tota cordis intentione illũ ꝑquirat.¬
suo aduenientes subito euellere festin& & paruulossuos ad p&rã allideat xp̃
cũ autẽ in septimũ ascenderit gradum id est in sapientiã iam ipsum hominẽ ex hibebit ꝑfectũ & ex seruili condicione infilu
tura neque fortitu do neque altitudo neque ꝓ fundum neque creatura alia poterit nos separare abcaritate dĩ que. ẽ¬
xp̃oihũ dño nr̃o. quod autẽ bis hic numerantur eadem .uii. dona sp̃s scĩ. Duo nimirum significat p̃cepta caritatis quaeꝑ sp

Expanded text:
adversis. In quintum vero gradum, ut omnia vero consilio agat, et secundum id quod Scriptura divina docet obediens faciat, id est, ut dimittat adversis. In quintum vero gradum, ut omnia vero consilio agat, et secundum id quod Scriptura divina docet obediens faciat, id est, ut dimittat debita proximis suis, quatenus dimittat sibi Deus peccata sua; misereatur alterius, ut sui misertus simundo, ut in vitam aeternam custodiat eam, et his similia. In sextum, ut intelligat Deum, id est, tota cordis intentione illum perquiratsuo advenientes subito evellere festinet, et parvulos suos ad petram allidet Christum. Cum autem in septimum ascenderit gradum, id est, in sapientiam, jam ipsum hominem exhibebit perfectum, et ex servili conditione in filium tura, neque fortitudo, neque altitudo, neque profundum, neque creatura alia poterit eum separare a charitate Dei, quae eo nostro. Quod autem bis hic numerantur eadem septem dona Spiritus sancti, duo nimirum significat praecepta charitatis, quae p
Abbreviated transcription (Latin):
potes li fels pl &otuos poni es scitauis inmo omniũ rerũ auctorẽ cognouit ut cũtanta plenitudine scitatis acaelis ipsuma duosus que
inciouns a dimausq ꝓ gr edit̃ quae e. enĩmaior gratia quã ipsum omnipotentẽ ereatorẽ aquo &ꝑquẽ & lnqu osunt orĩa ros ẽsepuen
ne a peccatis sehomin ẽ conpescere. nec dũ enĩ ingradus superiores ascendit quilnisto poenalit̃ afficit᷑ quiatimor poenã hab&
initiu sa pientiae timor dñi qua primitus deb& homo ꝑtimorẽ apeccatis secohercere sciens scriptũ qđ ds̃ reddit unicuiq secundũ opera
ut qł qp impuibun in sup quciũ aeernũ iustiautẽ inutã a&cernã & sic amore mercedis a&ernae inefieros gradus ascendetiremal
sede contra riobenedicens Intertiũ quoqut scientiã habeat bona eligere & mala reꝓbare deuertere amalo & facerebonũ sequisi
pacem & odiũ spernere In quartũ it fortissit firmo iustitiae incedens gradu& ñ patiat᷑ seullis corripi prosperis atque ullis ad fic

Expanded text:
et totius boni et sanctitatis, imo omnium rerum auctorem cognovit, ut cum tanta plenitudine sanctitatis a coelis ipsum ad nos usqueincipiens ad ima usque progreditur. Quae est enim major gratia, quam ipsum omnipotentem creatorem, a quo, et per quem, et in quo sungehennae a peccatis se hominem compescere? Nec dum enim in gradus superiores ascendit, qui in isto poenaliter afficitur, quia timor poenam habeInitium sapientiae timor Domini, quia primitus debet homo per timorem a peccatis se coercere, sciens scriptum, quod Deus unicuique reddit secundum opera sua, quodque impii ibunt in supplicium aeternum, justi autem in vitam aeternam; et sic amore mercedis aeternae in caeteros gradus ascendere, id esed e contrario benedicens. In tertium quoque, ut scientiam habeat bona eligere et mala reprobare, divertere a malo, et facere bonum; sequi pacem et odium spernere. In quartum ut fortis sit, firmo justitiae incedens gradu, et non patiatur se ullis corrumpi prosperis atque ullis affici
Abbreviated transcription (Latin):
Secundus uero pt̃ hunctalem.
ATQUESOLŨ MITESSẼꝑUABITARESUꝑNŨ
tertius quoq ordine octogonus ẽ ille quilntraus

Expanded text:
Secundus vero post hunc talem: Atque solum mites semper habitare supernum. Tertius quoque ordine octogonus est ille, qui in trans
Abbreviated transcription (Latin):
deser &iscu dcsans it duos condet in seme ipsum in unum nouum hominem faciens pacem ut reconciliat ambos inuno cor pore
dõ ꝑcrucem interficiens in imicitias in sem& ipso. Q uia ergo numerus iste laboriosi huiustemp¬
& ipso. Quia ergo numerus iste laboriosi huius temporis sacramentum est quo sub
disciosinamens xp̃ aduerus diabulum dimicamus &iam illud declarat quo a dierum ieuinium hoc ẽ humilia donem auimae
consetrauit sl le & pro phi&sae permo⁊ sen & heliam quiquadragenis diebus ieiu nauerunt & euan gelium ꝑ upsius dm̃ ieunium
quibus quadraginta diebus &icm temptabatur adiabulo. quid aliud quamper omne
cemptabatur adiabulo quid aliud quamper omne huius scecul tempus temptationem
aramn in carnesua quam denr̃a mortalitate ad sumere dignatus ẽ p̃figurat abora que mortis eius usque adbiluculum resun¬

Expanded text:
decretis evacuans ut duos conderet in semetipsum, in unum novum hominem faciens pacem et reconciliat ambos in uno corpore decretis evacuans ut duos conderet in semetipsum, in unum novum hominem faciens pacem et reconciliat ambos in uno corpore Deo per crucem, interficiens inimicitias in semetipso. Et veniens, evangeli 9. Quia ergo numerus iste laboriosi hujus temporis sacramentum est, quo sub disciplina regis Christi adversus diabolum dimicamus, etiam illud declarat, quod quadraginta dierum jejuniumconsecravit; et lex et prophetae per Moysen et Eliam, qui quadragenis diebus jejunaverunt, et Evangelium per ipsius Domini jejunium, quibus quadraginta diebus etiam tentabatur a diabolo, quid aliud quam omneentabatur a diabolo, quid aliud quam omne hujus saeculi tempus tentationem nostram in carne sua, quam de nostra mortalitate assumere dignatus est, praefigurat? Ab hora quoque mortis ejus usque ad diluculum resur
Abbreviated transcription (Latin):
CUISTI AST SERAUIN CAELESTIA MONS TRINTPENNARUM AT QUESITUHACCUNCTA SACRATA PROBANT
Ineo uero quod supra cornu sinistrum hi. NAMHAEC SOCIA EXULTANT CELEBRANDO HACLAUDESVPERNVM CON¬
CLAMANT QUETRIBUS SCEPTRASABAOTN VICIBVS. Incherubinnam que dexteriore uersus istisunt. HiNC¬
SICNANTCNERUBIN HAEC LABBARA SANCTA TRIUMPAUM DISTENSIS QUEALIS BRACHIATENSA NOTANT
In sinis teriore quippeisti. QAELATERE ASSIS TUNT ARCAEET SACRAOPER EULA CONDUNI FACTAQUE PROPITIM
OFFICIO IPSA PROBANT

Expanded text:
isti ast seraphin coelestia monstrant Pennarum atque situ hac cuncta sacrata probant. In eo vero quod supra cornu sinistrum, hi: Nam haec socia exultant celebrando hac laude supernum Conclamantque tribus sceptra Sabaoth vicibus. In cherubim namque dexteriore versus isti sunt: Hinc haec labbara sancta triumphum. Distensisque alis brachia tensa notant. In sinisteriore quippe isti: Quae latere assistunt arcae et sacra opercula condunt Factaque propitia officio ipsa probant
Abbreviated transcription (Latin):
autem nunc uiuo incarne infide uiuo filiidĩ quidilexit me & tradidit sem& ipsum promẽ. Omnia ergo hȩc scȩ cruei
conueniunt quia inea omnium creator passus est xp̃s. nam passio xp̃i caelum sustentat mundum regit tartarum̃
ꝑfodit In ea confirmantur angeli redimuntur populi conteruntur inimici. stabiliuntur si
uiuentia conseruantur sentientia inlustrantur intellegentia. inde timor ductus a poena fideles liberat. Tristitia salubris
poenitentes a peccatis mundat concupiscentia boni uirtutũ fructus terminat. Gaudiũ uitȩ spe confidentes la&uificat.
nniũ quippe auctor hanc sc̃am sibi p̃uidebat machinã. hanc construi
DCRUX QUAE SUMAUESNOTO
DEDICATATROPATO

Expanded text:
autem nunc vivo in carne, in fide vivo Filii Dei, qui dilexit me et tradidit semetipsum pro me. Omnia ergo haec sanctae cruci autem nunc vivo in carne, in fide vivo Filii Dei, qui dilexit me et tradidit semetipsum pro me. Omnia ergo haec sanctae cruci conveniunt, quia in ea omnium Creator passus est Christus. Nam passio Christi coelum sustentat, mundum regit, tartarum perfodit. In ea confirmantur angeli, redimuntur populi, conteruntur inimici, stabiliuntur subsistentia, animantur viventia, conservantur sentientia, illustrantur intelligentia. Inde timor ductus a poena, fideles liberat; tristitia salubris, poenitentes a peccatis mundat; concupiscentia boni virtutum fructus germinat; gaudium vitae spe confidentes laetificat. Omnium quippe auctor hanc sanctam sibi praevidebat machinam; hanc construi O Crux quae summi es noto dedicata trophaeo
Abbreviated transcription (Latin):
desiderare iustificationes tuas in omni tem pore. & concupiui salutare tuum dnẽ &lex tua meditatio mea est. Del&itia quidem¬
dicit. La&amini indnõ &exultate iusti. Gaud&e iusti indnõ. Hunc ergo timorem
uls dolorem hanc cupiditatem siue hoc gaudium qui rep̃ hendere uoluerit ipsum rep̃hendit apostolum uel propha
qui ꝑcales asffeltiones non solum dõ placuerunt sedeciam quosdam alios ad idipsum exhortati sunt & quibore extortes fuerui
inter criminosos qđ es sent sine affectu culpauerunt. Non ergo has affectiones habendo sedeis male uterdo delinquimus
quia humanorum af fectuum propri&as hominis indicat creatorẽ. qualitas uero bonam uel malam significet uoluntate nu
luntatem ut iam non sibi uiuat sedei qui ꝑsanguinis sui effusionem incruce illum redemit. Quicum a postolo dicere potest

Expanded text:
desiderare justificationes tuas in omni tempore, et concupivi salutare tuum, Ddesiderare justificationes tuas in omni tempore, et concupivi salutare tuum, Ddicit: Laetamini in Domino et exsultate, justi; gaudete, justi, in Domino. Hunc ergo timorem vel dolorem, hanc cupiditatem sive hoc gaudium qui reprehendere voluerit, ipsum reprehendit apostolum et prophetam, qui per tales affectiones non solum Deo placuerit; sed etiam quosdam alios ad idipsum exhortati sunt, et qui extorres horum fuere, inter criminosos quod essent sine affectu culpaverunt. Non ergo has affectiones habendo, sed eis male utendo delinquimus, quia humanorum affectuum proprietas hominis indicat creatorem; qualitas vero bonam et malam significat voluntatem; luntatem, ut jam non sibi vivat, sed ei qui per sanguinis sui effus onem in cruce illum redemit; qui cum Apostolo dicere potest: