comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fingunt: quae nisi prouidebitis statum nr̃e ciuitat
opp̾ment: uideo quorsum sua consilia ꝑgant. polli¬
cent᷑ se onmia facturos: quȩ ad publicam salube
ꝑtineant. & tantum cum hoc dicunt. secreto
habent amicos multos. & socios ad omne facinus
cum quibus noua consilia agitãt: timeo ne u̾bis

Expanded text:
fingit, que, nisi providebitis, statum nostre civitatis oppriment. Video quorsum sua consilia pergant, pollicetur se omnia facturum, que ad publicam salutem pertineant, et tamen, quum hec dicit, secreto habet amicos multos et socios ad omne facinus, cum quibus nova consilia agitat.Timeo ne verbis
Abbreviated transcription (Latin):
mi affectoi prȩditi: non satis quid equum sit pos.¬
sent ai: qui utdicant ꝑ se dec̾nere Quare plura
meo iudicio sunt in r̃em quam in ꝑsonam confe.¬
xñda nec arbitror equum ullamꝰ esse tanta
rerꝓ gestu gloriam. quae temeritatem uriꝵ
Legũm aiuferre debeat.si es̃ plura fame
& auctoritati pͥncipum ciuitatis: quam rigor legũ
concessetis: non diu hoc imꝑium & dignitate rei . p.
retinebitis: prosint ciuib nostris: illa: quae adusa¬
rius meus dicit cau marii magnifica pro uestra
sequãt᷑. non patriae notȩ: aut ꝙ ea crimina m̃ pͥnci.¬
plbus ciuitag negligantur: quae in caetis seueris¬
sime puniunt. nam̃ si penam huius criminis mario
pro si reb a se gestis: remiseritis indicatis iudices
inc̾dibilem in nr̃am ciuitatem discordiam: ac se-¬
ditionem: cum populares uidebunt potentes ho¬
mines ea lege absolui: qua intelligant a uobie
Iudices acerbe pimiri. hȩc maxime uos tangũt

Expanded text:
mi affectu prepediti non satis equum quid sit, posmi affectu prepediti non satis equum quid sit, possent hi, qui iudicant per se decernere. Quare plura meo iudicio sunt in rem quam in personam conferenda. Nec arbitror equum ullam esse tantam rerum gestarum gloriam, que severitatem legum nostrarum auferre debeat.Si enim plura fame et auctoritati principum civitatis quam rigori legum concesseritis, non diu hoc imperium et dignitatem rei publice retinebitis. Prosint civibus nostris ea que adversarius meus dicit.C. Marii magnifica pro vestra sequantur; non patrie noceat, quod ea crimina que in principibus civitatis negligantur, que in ceteris severissime puniuntur. Nam si penam huius criminis Mario pro rebus a se gestis remiseritis, inducetis, iudices, incredibilem in nostram civitatem discordiam ac seditionem, quum populares videbunt potentes homines ea lege absolvi, que se intelligant a vobis iudicibus acerbe puniri. Hec vos maxime tangant,
Abbreviated transcription (Latin):
sima. hec uobis de quibus accusatur sint ꝑ maliuo¬
los homines & inuidos maiore ex ꝑte: ut falsa aut
UBitarem iudices quem exitum pr̃o re.¬
causa mea esset hĩturum: nisi comꝑtum haberem
semꝑ apud uos in sententiis ferendis plurimum
sum esse scio aliud oportere statui. cin aliquid
de summis prris agitur: aliũd cum de summis
certiori spe causam caũ marii suscepi. cuius tãta
est reyi gestaꝵ gloria: ut plane cum finib roma
imperii termiriẽtur: quare uobis iudices iniquũ
iuderi debet: atq indignum tantam claritatem
stspitione huiusmodi criminis obscurari: aut si
nihil referre int̾ infimos & summos uiros uolu.¬
eritis necesse erit: ut in periculis: ac laborib
pro re.pͥ. suscipiendis. ciues nostros remissiores
multo ac tardiores faciatis.  insinuatiois
ii corpi gne ponendo re pro homine.
lus legib: quam uolũptate iudicantiu trãsigi
cum sepe nuo. uel odio. uel amore uel alio ani-¬

Expanded text:
sima. Nec vobis, de quibus accusatur, fuerunt per malivosima. Nec vobis, de quibus accusatur, fuerunt per malivolos homines, aut invidos maiore ex parte, aut false aut Dubitarem, iudices, quem exitum causa mea essem habitura, nisi compertum haberem semper apud vos in sententiis ferendis plurimum sum esse scio, aliud oportere statui, quum aliquid de summis viris agitur, aliud quum de infimis eo certiore spe causam C. Marii suscepi, cuius tanta est rerum gestarum gloria, ut plane cum finibus Romani imperii terminetur; quare vobis, iudices, iniquum videri debet atque indignum tantam claritatem suspitione huiusmodi criminis obscurari.Aut si nihil referre inter infimos et summos viros volueritis, necesse erit ut, in periculis ac laboribus pro re publica suscipiendis, cives nostros remissiores multo ac tardiores faciatis. Exemplum in turpi genere ponendo rem pro homine.  legibus, quam voluntate iudicantium transigi, quum sepe numero vel odio vel amore vel alio ani
Abbreviated transcription (Latin):
Rebras uidices dacoꝵ rebelliones & infesti sissiõs
eoꝵ m̃ finibus socioꝵ & Romani imꝑii eꝗtatem ne¬
minem nrũm ignorare arbitror nec erdt tantum
hostis nost̾ tñ: sed mari etiam metuendus cum ⁊
multitudine dassium & magĩs peditum & eꝗtum
postea ꝑiculum tantum ꝯphñsum fuit. Scit .t. oñis
nisi .si. uereres se pro urã re.p. aut pro socus tot I¬
boribus. & ꝑiculis aĩo promptissimo obiecisset: non alpes¬
uelle: non maria dacos furentes acerere ab m¬
iuria socior: & a finibus mĩ imꝑii potussent: nec
forte romanum imꝑium: quod nunt pulcherrũ
ac Florñtissũ habemus: irebemq nostram deoro
multitudinem barbaroꝵ & adu̾sus hominesima¬
nissimos potiussemus. Haec sunt nidices oꝑa uera¬
hec eius ꝓles p̾lara in re.p.gesta. hec uos debt̃
admone: ut quotiens de pͥtura scitilie ab adusa.¬
ueat: uos potius suꝑiorum temporum gesta consiđret.
pͥsertim ea: quae suꝑiori bello gesit uobis sint notis.¬

Expanded text:
Crebras, iudices, Dacorum rebelliones et infestissimos eorum in finibus sociorum et Romani imperii equitatus neminem vestrum ignorare arbitror. Nec erat tamen hostis noster terra sed mari etiam metuendus, quum et multitudine classium et magnis peditum et equitum postea periculum tantum comprehensum fuerit scitis omnes. Nisi non Verres se pro re publica aut pro sociis tot laboribus et periculis animo promptissimo obiecisset, non Alpes, non maria, deos furentes arcere ab iniuria sociorum et affinibus nostri imperii potuissent. Nec forte Romanum imperium, quod nunc pulcherrimum ac florentissimum habemus, urbemque nostram, deorumultitudinem barbarorum et adversos hostes immanissimos potuissemus.Nec sunt opera Verec enim preclara in rem publicam gesta. Nec vos debent admonere, ut quotiens de pretura Sicilie ab adversaneat. Vos potius superiorum temporum gesta consideretis, quum presertim ea, que superiori bello gessit, vobis sint notis
Abbreviated transcription (Latin):
bus contentus agam. ni hilhominus te qĩo comi¬
fabor. et qm̃ it᷑a ius hiis etram comitabor scripti
que tibi bius itinerarĩ loco sint: morem .n. se¬
cutus amantium. cuius pñtia cariturus es m̃a.¬
ginem flagitasti: qua ut cunq tuam absentia
solareris: non hanc uultus imaginem cuiusan.
dies mutatio multa fit: sed stabiliorem effigie
animi: m̃geniiꝙ mei: quae quantula ciuq est
profecto pars mei optima est. hic tibi ego nõ
amin domitilium corpus hoc: quod uidentes ꝗda
totum iudisse se hominem falso putant: sed
amicum interius spectare luminib lcebit. qm̃
ut ait cito. mens cuiusq is est: quisq non ta
figura: qua digito demõstrari põt̃. sed iam .ni.¬
mium te moroꝵ. quem socii spectant quem trã¬
quilla mens facies: fauentesꝙ ture: quem nos
omnes. qui te suspiramus abeuntem ianuam
reduam exoptamus.

Expanded text:
bus contentus agam. Nichilominus te animo comibus contentus agam. Nichilominus te animo comitabor et, quoniam ita vis, his etiam comitabor scriptis, que tibi brevis itinerarii loco sint. Morem enim secutus amantium, cuius presentia cariturus es, imaginem flagitasti, qua utcunque tuam absentiam solareris, non hanc vultus imaginem, cuius in dies mutatio multa fit, sed stabiliorem effigiem animi ingeniique mei que, quantulacunque est, profecto pars mei optima est. Hic tibi ergo non amici domicilium corpus hoc, quod videntes quidam totum se hominem vidisse falso putant, sed amicum ipsum internis spectare luminibus licebit, quoniam, ut ait Cicero, mens cuiusque is est quisque, non ea figura que digito demonstrari potest. Sed iam nimium te moror, quem socii expectant, quem tranquilla veris facies faventesque vocant aure, quem nos omnes, qui te suspiramus abeuntem, iamiam reducem exoptamus.
Abbreviated transcription (Latin):
egrotare non laborare: non dolẽ non ẜiure no
egẽ uolunt om̃s non peccare nult nullus cu
ea uera & maxima: uera mortis & egritudinis
& laboris et doloris & ẜuitutis : et penune aiusi
sit. mihi nero forte dicet aliquis. si mortem ergo
non metuis. quid metuis: Iongam mortem et peio¬
rem mortem nauseam: non de nihilo quidem: sed
ex ꝑtus metuo .o. quotiens putas illud remedium
rebentaui: si forte naturam ꝯsuetudo: uelleniret
ongressum itaq nimc nostihostis ex horreo: cuiꝰ
abhominor : quam cupide uideam scupor sit ⁊ste
me nunc metus hieo detinet: ex optatum mihi to.¬
mitatum tuum inudet fortuna. an uõ imꝗͣ posthae
metum hunc uictura sit caritas. subdifficilis cõ.¬
iectura est. ibi ergo sine me: & multa conspicies
quorum tibi dum uixeris &e memoria uolupta.¬
tem renouet. Ego interim dum tu redis. quod ut
celeriter feliciterq sit cupio. Europȩ italȩ q fini.¬

Expanded text:
egrotare, non laborare, non dolere, non servire, non egrotare, non laborare, non dolere, non servire, non egere volunt omnes, non peccare vult nullus, cum ea vera et maxima mortis et egritudinis et laboris et doloris et servitutis et penurie causa sit. Michi vero nunc forte dicat aliquis: si mortem ergo non metuis, quid metuis? Longam mortem et peiorem morte nauseam, non de nichilo quidem sed expertus, metuo. Quotiens putas illud monstrum retentavi, si forte naturam consuetudo vel vinceret ongressum itaque nunc noti hostis exhorreo, quem nabhominor quam cupide videam stupor ingens sit. Iste me nunc metus hic detinet. Exoptatum michi comitatum tuum invidet Fortuna. An unquam vero posthac metuum hunc victura sit caritas subdifficilis coniectura est. Ibis ergo sine me et multa conspicies quorum tibi, dum vixeris, memoria voluptatem renovet. Ego interim dum tu redis, quod ut celeriter feliciterque sit cupio, Europe Italieque fini
Abbreviated transcription (Latin):
non quod aut uite cupidior: aut timidĩor m̃tis
sim. quam cęti mortales: aut celestem morte
maritimae ẜferndam rear: neq enim. Ced ñ¬
loco: sed in animo est: quod felices & miseros¬
facit. d cum ubiq moriñdum sciam: ubi sit mo¬
ri melius ignoro. frustra bellum & maria uitamꝰ.
Truissra laboree fugimus : perituroq ꝑcimus cor¬
pusculo in medias uoluptuo saro la tebras. inq ipõs
regum thalamos iniusa mors penetrat et sȩpe
quam forte labor & excitium distulissent: mõs h
Iusu anacipat. semel utiq moriendum ẽ: . hanc
mortem: ut arascẽ netitum est: sic euitare uelle
dem̃tia est procrastinare mollicies: at equani¬
mit expectare . taꝗͣ ubiꝙ proximam aut horis
omnib affuturami ea uertus eximia ẽ uerimi
uiri opus. secundam mortem omni nixu effugeł
consilium erat. Sed ita se res habet: ad impossi.¬
bilia studium ommne conu̾sum est : non morisnõ

Expanded text:
Non quod aut vite cupidior aut timidior mortis Non quod aut vite cupidior aut timidior mortis sim quam ceteri mortales, aut terrestrem mortem maritime preferendam rear: neque enloco sed in animo est quod felices facit et miseros, et cum ubique moriendum sciam, ubi sit mori melius ignoro. Frustra bellum et maria vitamus, frustra labores fugimus perituroque parcimus corpusculo; in medias voluptuosorum latebras inque ipsos regum thalamos invisa mors penetrat et sepe quam forte labor et exercitium distulissent, iners luxus anticipat. Semel utique moriendum est et hanc mortem ut arcessere vetitum, sic evitare velle dementia est, procrastinare mollities, at equanimiter expectare, tanquam ubique proximam et horis omnibus affuturam, ea virtus eximia est verumque viri opus. Secundam mortem omni nisu fugere consilium erat, sed ita res se habet: ad impossibilia studium omne conversum est. Non mori, non
Abbreviated transcription (Latin):
Aro Ad modum spei nostrę reꝵ exitus re.¬
spondent. Sepe prȩmeditata destituunt.
Insperata contingunt: neq id mirum cuiꝗ
deratur. Nihil aũt magis aduersum rationi
quam fortima. Itaq saepẽ telam: quam ingeni¬
ose illa quidem ordita erat: hec miptuose ante
tp̃us abrumpit. quod probatione utinas eget
neq his querelis adeo uita homiu plena esset.
ut iam fere nil aliud mgemiscat. Sed ut ad
rem nr̃am̃ ueniam. decreueras quidem me uolẽ¬
tem fateoy optantemq uiȩ comitem habere. a
Nam quae optabilior aut sanctior usquam uia
est. iustiorq peregrinatio: quam ad sepulcrimi
ubi ille iacuit: ciuus tp̃ralis mors &e uictirix¬
christanȩ animae spectaculum. hiue ego nime
nescio: quibus peccatoꝵ uectib arceor uncisq
detinear. Infans ĩquit: ut flaccus ait. pudor
loqui prohibet. Sed ĩꝑiosa necessitas fari iubet.¬
& ut paream cogit. Cũm igitur młtę teneãt¬
me causae. nulla potentior: quam pelagi metus.

Expanded text:
Raro admodum spei nostre rerum exitus respondent. Sepe premeditata destituunt, insperata contingunt; neque id mirum cuiquam deratur, nichil autem magis adversum Rationi quam Fortuna. Itaque sepe telam quam ingeniose illa quidem ordita erat, hec impetuose ante tempus abrumpit. Quod probatione utinam egeret neque his querelis adeo vita hominum plena esset, ut iam fere nil aliud ingemiscat! Sed ut ad rem nostram veniam: decreveras quidem me volentem, fateor, optantemque vie comitem habere. Nam que usquam optabilior aut sanctior via est? Que iustior peregrinatio, quam ad sepulcrum ubi ille iacuit, cuius temporalis mors immortacristiano animo spectaculum! Hinc ego nunc nescio quibus peccatorum vectibus arceor uncisque detineor. Infans quidem, ut Flaccus ait, pudor loqui prohibet, sed imperiosa veritas fari iubet et ut paream cogit. Cum multe igitur me teneant cause, nulla potentior quam pelagi metus.
Abbreviated transcription (Latin):
tentia posse a iustitia detexreri & cogi timore ne
ea : quas sentitis hb̃e iudices. quare sirem .pn saluã
esse uultis. nolite pati leges ur̃as in quib salus
ciuitatis ẽ poĩta tb huiusmodi homib concultari:¬
Onam de nostris commodis agitur tinent.
& attente audituros: ea quidem est cãs meae ratio
ut illa a uobis non possit negligi. sine magno fame.
& rerum ur̃aꝵ detrim̃to: quod nisi ita esse demõ.¬
strauero nihil est. quoda uobis mihi concedi de¬
Agitur iudices de cęlesti cultu ac religione diuina.
uel acceptior est. ti ꝑrsus nr̃a admiratiõe. et quada
Ladude singulari dignissima quam a pr̃ib mnostris
acceptam: ita conẜuari & tueri uos decet: ut non
solum defensa contra libidinem & auaritiam hõiu

Expanded text:
eorum et potentia posse a iusticia deterreri et cogi timore, ne eorum et potentia posse a iusticia deterreri et cogi timore, ne ea, que sentitis, libere iudicetis. Quare si rem publicam salvam esse vultis, nolite pati leges nostras, in quibus salus civitatis est posita, ab huiusmodi hominibus conculcariniam de nostris commodis agitur, iudices attenteque audituros. Ea quidem est cause mee ratio, ut illa non possit a vobis negligi sine magno fame et rerum vestrarum detrimento. Quod nisi ita esse demonstravero, nihil est quod a vobis mihi concedi degitur, iudices de celesti cultu et de religione divinel prestantior vel acceptior, est enim prorsus nostra admiratione et quadam laude singulari dignissima. Quam a patribus nostris acceptam ita conservare et tueri vos decet, ut non solum defensa contra libidinem et avariciam hominum
Abbreviated transcription (Latin):
exemplo maiorum meorum ꝑ sequi uolieritis oĩbus
libidini ip̃ort resistetis: ꝗ nulla honesta ratione
pessimam consuetudinem̃ in urbem nostram in
quam eos ludos cum ingenti sumptu institueͬ
qui nuimꝗͣ in ciuitate fuerunt utedus rei causa
non ꝑuas pecimiar summas ꝑ uim extorquere
a cuib. uestrumq itaꝙ erat. Iudices dum res
noua est: & nondum ulla consuetudine firmata
pena ꝓpoĩta aĩos h uiusmodi ciuium tib hac licẽ¬
ha deterẽ: ne cum se confirmauerint frustra
cogitetis. qua ratione morbo iam mutato rerp.
Estrum est iudices ea prohibẽ in ur̃a ciuitate fieri
quae olim a nostris maiorib procul fuerunt ab usu
hominis remota: nam si quae reprehñsa ab illis fue̾
quia neq ex more neq ex honestate fiebant patie.
sed multa ꝑse noua excogitabunt: quae leges din.¬
stituta ciuitatis nt̃oe corrumpunt.
uenturam: nisi causas bonor ciuium ꝯ̃ impboru
audaciam defendatis: incredile quantam sibi. hcẽtias

Expanded text:
lumus, necesse est ut pupillorum causas rebus omnibuslibidini eorum resistetis, qui nullam honestam rem, pessimam omnem consuetudinem in urbem nostram inds, si cives habendi sunt, qui necem bonorum qui nunquam in civitate fuerunt, et eius rei causa non parvas pecuniarum summas per vim extorquere e civibus? Vestrum itaque erit iudicare dum res nova est, et nondum ulla consuetudine firmata, pena proposita animos huiusmodi civium ab hac licentia deterrere, ne, quum se confirmaverint, frustra cogitetis, qua ratione morbo iam indurato rei Vestrum est, iudices, ea prohibere in vestra civitate fieri, que olim a nostris maioribus procul fuerunt ab usu hominum remota, nam si, que reprehensa ab illis fuerunt, quia neque ex more, nec ex honestate fiebant, patiemsed multa per se nova excogitabunt, que leges et instituta legis nostre corrumpent. venturam, nisi causas bonorum civium contra improborum audaciam defendatis, incredibile enim est, quantam sibi licentiam
Abbreviated transcription (Latin):
acferd̃: sed nihil miꝗͣ ab eo. nisi simulate gestu
fuit omnes eiui cõgitatãs. omnia ꝯsilia eo referebãt᷑.
uirtutib. quae in optimo quoꝵ spectari solent uob̃
acdhuc añposutt sit. nam siue in discerñdo prudñtia
siue in uidicando sapientiam siue ĩ sũmis reb modestĩa
humanitatẽq exigimus: quis nõ uos his uirtutibus
summe laudat atq admiratur: nec uereor iudices
ne hec mea or̃o forte cuiꝗ̃ urũm ãbiciosa fit¬
udeatur: si quae uobis absentib: cum ab omnib. tu
a me sępe: ac multum. de ueritate nẽa p̾dicãt ꝰ
nunc ꝑde a me: ac modeste. In pñtia com memorãt ᷑¬
Quorsum hec uidices: ut intelligatis nihil in cã¬

Expanded text:
affert, sed nihil unquam ab eo nisi simulate et per insidias gestum fuit.Omnes eius cogitationes, omnia consilia eo referebantur,irtutibus, que in optimo quoque spectari solent, vobis adhuc antepositus sit.Nam sive in discernendo prudentiam sive in iudicando sapientiam sive in summis rebus modestiam humanitatemque exigimus. Quis non vos bis virtutibus summe laudat atque admiratur? Neque verens, iudices, ne hec mea oratio forte cuiquam vestrum ambitiosa videatur, si que – vobis absentibus – tum ab omnibus tum a me ipso sepe ac multum de virtute vestra predicatum, nunc parce a me ac modeste in presentia commemorantur.Quorsum hec iudices? Ut intelligatis nihil in
Abbreviated transcription (Latin):
Ue sit indicus huius expectatio iudices et si nõ dubitẽ
uos ex riore eo intelligẽ qui nunc max᷑ m̃tf ho.¬
mines diuulgat᷑. tam̃ non possum facẽ. ꝗn uos de
eadem re commonefaciam: non potestis iudices
snãm eã proferre. nemo enim est: qui non bene de
lem̃tia nr̃a iudicet a uobs nocentem abiolui nõ
expectet cogitate nune quo mõ expectationi hoũs
utl accusationi adusari satisfacẽ potestis. quor se

Expanded text:
ue sit iudicii huius expectatio, iudices, etsi non dubitem vos ex eo rumore intelligere, qui nunc maxime inter homines advulgatur, tamen non possum facere quin vos de eadem <re> commonefaciam. Non potestis, iudicessententiam ferre. Nemo est enim, qui non bene de clementia vestra iudicet et a vobis sententiam absolvi non expectet.Cogitate nunc quomodo expectationi hominum, vel accusationi adversarii satisfacere potestis, quorum
Abbreviated transcription (Latin):
ure. ob liuisn.
si non dubites iudices multos sępe fuisse. qui in sey¬
tẽtũs ferñdis nihil aliud confequi oideant. quam qd
instituto maiorum ac legib fancitum sit: tam̃ eade
uobis semꝑ exiscimatio apud om̃s fuit: ut nemo his

Expanded text:
tre oblivisci. Nisi non dubitem, iudices, multos sepe fuisse qui in sententiis ferendis nihil aliud sequti videantur, quam quod institutis maiorum et legibus sancitum sit, tamen ea semper de vobis extimatio apud omnes fuit, ut nemo his
Abbreviated transcription (Latin):
Tsi multa sint iudices quinti neuii enormia: tñ¬
inium satis mihi erit de duobus tantum .s. maie¬
state & sacrilegio illum mea accusatione apud
uos reum facere: caeta: quae pͥuate: ac publice
deliquit: facile sibi remitto. Satis .n. penar his
eriminibus a me conuictus dederit: si eum ex
more maiorum acaduerte̾ uoluexitis
cum ea mihi obũci ad aduerfario meo intelligam:
ti quibus semꝑ maxo abhorui. & quoniam multis
Lotis in me odio magisquam ratione inuectus
fuit. necesse est iudices: ut apud uos ratidẽ meg
digͥtatis hẽam. faciam itaq nõ tam libent: qua
neccio ut intelligatis ab huiusmõi criminib
semꝑ quam longissime abfuisse. ego quidem Iucdias
sic ab ieunte aetate in oculii. & in conspectu ciuiu
meoꝵ uixi ut neminem imquam offenderiz
plurib nõ sȩpenuo auxilio & consilio fuie: quid
in causis forensib: quid in publicis egerim: quia
noli nõ igno esse arditror facile p̾tereo: quam nimis
admiror quod odium tantum esse potuerit:

Expanded text:
si multa sunt, iudices, Quinti Nevii crimina, tamen satis mihi erit de duobus, tantum in maiestate et sacrilegio, illum mea accusatione apud vos reum facere. Cetera que private ac publice deliquit, facile sibi remitto. Satis enim penarum his criminibus sane convictus dederit, si in eum ex more maiorum animadvertere volueritis. cum ea obici ab adversario meo intelligam, a quibus maxime semper abhorrui. Et quum multis locis in me odio magis quam ratione invectus fuit, necesse est, iudices, ut apud vos rationem mee dignitatis habeam: faciam itaque non tam libenter quam necessario, ut intelligatis me ab huiusmodi criminibus semper quam longissime abfuisse.Ego quidem, iudices, sic ab ineunte etate in occulis et in conspectu civium meorum vixi ut neminem unquam offenderim, pluribus vero sepe numero, auxilio et consilio fui. Quid in forensibus causis? Quid in publicis egerim? Quia vobis non ignotum esse arbitror, facile pretereo. Quare nimis admiror, quod odium tantum esse potuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
ab hac nr̃a in omnib reb semꝑ laudata
moderatione discedetis:
sũtentiis. & sȩpe admirari soleo: nihil tam̃ ẽ
quod sepius ante oculos ponam: quam illam ur̃a
singularem: ac prope diuinam in dicendo animĩ
maguitudinem minime agitur cuiq: mirus uiđri
uobis. Scio uos nec in hac causa: nec in cętis
posse. aut ꝯsuetudmnis: aut naẽ uestrȩ obluusci:¬

Expanded text:
ab hac vestra in omnibus rebus semper laudata ab hac vestra in omnibus rebus semper laudata moderatione descedetis. sententiis et sepe admirari soleo, nihil tamen est, quod sepius ante oculos ponant quam illam vestram singularem ac prope divinam in disserendo animi magnitudinem. Minime igitur cuiquam mirum videri commisit. Scio vos nec in hac causa neque in ceteris posse aut consuetudinis aut nature vestre oblivisci
Abbreviated transcription (Latin):
Um ur̃am Iudices in ferñdis sententiis cõstãtia
atq fortitudinem consiđro nihil ẽ: quod meoꝵ
adusarioꝵ: ium aut minas timea. Soleo sępe
N. causae meȩ̨ diffidam. donec a uobis legum.
Requitat de fensorbus plus ęquum in hac no.
qñ in mentem uenit apud quos homines causa
mea agit᷑. cum .ti singularem sapientiam uestrã
in omnibus rebus gerendis. cum ingenium
curam: solicitudinemq considero: nullamrẽ
esse tam arduam: tut tam difficilem aebitror
eosdem filturos. qui semꝑ in cętis causis mag̾s
& difficilibus fuistis.
in causa mea turbare animum tam̃ ea semꝑ
fuit in dicendis litibus animi ur̃i modestia: ut
merito itaq apud om̃s hȩc ur̃a singularis mã
putatur: nemo est tam mimicis: uł muidũs
qui non uel inuitus: uram in iudicagdo modestiã
commendet. p̾bebitis itaq: ut sanꝑ fecistis uos ip̃os
huic mex edusae plac abiles. ac propitios: nec

Expanded text:
endis constantiam endis constantiam atque fortitudinem considero, nihil est, quid meorum adversariorum vim aut mineas timeam.Soleo sepe non cause mee diffidam, donec legum et equitatis defensoribus plus equum in hac nostquando in mente venit apud quos homines causa mea agitur, cum enim singularem sapietiam vestram in omnibus rebus gerendis quum ingenium, curam, sollicitudinemque considero.Nullam rem esse tam arduam aut tam difficilem arbitror,eosdem futuros, qui semper in ceteris causis magnis et difficillimis fuistis. in causa mea perturbare animum, tamen ea semper fuit in decidendis litibus animi vestri modestia, ut merito itaque apud omnes hec vestra singulariputatur. Nemo est tam inimicus aut invidus, qui non vel invitus vestram in iudicando modestiam non commendet.Prebebitis itaque ut semper fecistis vos ipsos huic mee cause placabiles ac propicios, nec
Abbreviated transcription (Latin):
misertus fuit:¬
Uis urũm est iudices. qui non huc adu̾sarium
meum prorsus conteninat: atq reiciat. si adigna.¬
uiam: at secordiam suam se referre uoluit: est
quidem adeo tanto de docto ingenio: ut nullis
studiis: ac quam ceptionibus: quorum illa magna
semꝑ fuit copia: ulla in arte. aut disciplina pro
uõ nihil aliud a uobis postulo: inisi ut hãc tãs
I antea iudices qualis adusarii mei uita extitit᷑
uobis ignota fuit: numo pͥmum me dicente cogo¬
scetis: multos sępe in hac ciuitate corruptos iudi.¬
uidi. e uius uita ab ip̃a usq pueritia adeo ẽ omĩ
dedecore & in famiꝗ uoluptata: ut nemo unꝗͣ
Ganeo: aut scura fueit hoc homine nulgatior
ac magis infamis: qui in tximis oꝑibus ꝑ luxi.¬
riam & intemꝑantias ꝯsumptꝭ inter lenones
& meretͥces abiectus omne tempus in comen.¬
sationibus & ebrietate consumit. plura sunt
quae de huiusmodi hominis tuxpitudine posse
nobis referre: nisi uiderem hec minima et.¬

Expanded text:
misertus estQuis vestrum est, iudices, qui non hunc adversarium meum prorsus contemnat, atque reiciat? Si ad ignaviam et secordiam suam se referre voluerit, est quidem adeo tardo atque hebeti ingenio, ut nullis studiis aut preceptoribus, quorum sibi magna copia fuit, ulla in arte aut disciplina profvero nihil aliud a vobis postulo, nisi ut hanc causam Si antea, iudices, qualis adversarii mei vita fuit haud nobis notum extitit, nunc primum me dicente cognoscite.Multos sepe in hac civitate corruptos et inum, cuius vita ab ipsa usque pueritia adeo est in omni dedecore et infamia volutata, ut nemo unquam ganeo aut scurra fuerit hoc homine vulgatior ac magis infamis, qui, maximis opibus per luxuria et intemperantiam consumptis, inter lenones et meretrices abiectus, omne tempus in commestationibus et ebrietate consumit.Plura sunt qui ad huiusmodi hominis turpitudinem possem vobis referre, nisi viderem hec nimia e
Abbreviated transcription (Latin):
pugnãre quisquam possit: illud tam̃ audebo audi¬
entidus yobis dicẽ ałło areͣ me unquam ꝓ falutꝭ
cõmumi labores fugisse: neq ne ulla detractale
ꝑicula: nec a me ista commoranͣtur: nisi or̃o ad.¬
usarior adhoc me compulisset: qui solum nõ¬
nra sxistimatiõe : & exfor ciuium: qui uiri optimi
gerrimeq extolu apiud uos ren̾m facẽ.

Expanded text:
ugnare quisquam possit, illud tamen audebo audientibus vobis dicere: nullos me unquam pro salute communi labores fugisse, neque ulla detractasse pericula. Nec ista a me commemorarentur, nisi oratio adversariorum me ad hoc impulisset, qui non solum vestra existimatione et ceterorum civium, qui viri optimi gerrimeque excolui, apud vos reum facere.
Abbreviated transcription (Latin):
Oueor iudices & grauis. uel quani ętas. mea: uel
consuetudo ferat. ꝑturbor quotiens de mẽdibili mei¬
adusarii crudlitate cogito. cuius tanta est seuitia
in omnes miseros homines. & calamitosos: ut non
satis possit: uel eorum sanguine uł supplicitus
cum neq senectute mea cõmotus sit: nec orbitate
aut rerum pene omnium inopea impediatur. qminꝰ
hominem semiuꝵ obruẽ: ac sepelire si possit
conetur: sed nihil se ꝓfecisse si uos bñ noui sentiet
ꝗb semꝑ crudeles hoĩes magno ocdio fuerunt.
libuisat. tot apud uos lioere edẽt. hac improba speductꝰ.
młta quotidie in bonos ciues molit᷑. nec gura cñutatis
nec legem timens: quanta uõ cupiditate ⁊ ꝯfidẽtia nũt
ꝯscientia obtigisse: cum intelligam huius modi homĩes
nr̃is iudicuis semꝑ alioꝵ iniuria det̾uisse: non dubito
uos eosdem in hĩme futuros: qui semꝑ fuistis in eos.

Expanded text:
oveor, iudices, et gravius, quam vel etas mea vel consuetudo ferat, perturbor, quotiens de incredibili adversarii mei crudelitate cogito, cuius tanta est crudelitas ac sevicia in omnes miseros homines et calamitosos, ut non satis possit vel eorum sanguine vel suppliciis cum neque senectute mea commotus sit, neque orbitate, aut rerum pene omnium inopia impediatur, quo minus hominem semivivum obruere, ac sepelire, si possit, conetur. Sed nihil se profecisse, si vos bene novi, sentiet, quibus semper crudeles homines magno odio fuerunt.libuisset, tot apud vos licere crederet. Hac improbitate sepe ductus, multa quotidie in bonos cives molitur, nec iura civitatis nec leges timens, quanta vero cupiditate et confidentia nunc conscientia obtigisse, quum intelligam vos huiusmodi homines vestris iudiciis semper ab aliorum iniuria deterruisse, non dubito vos eosdem in hunc futuros, qui semper fuistis in eos,
Abbreviated transcription (Latin):
ad arma concitent᷑. quae res. inisi ur̃a auctoritatꝭ
imꝑioq maiorꝗ cohibeatur plane uideo rem ista
ad eusionem publici status. exponam itaq Indices
officio tipud uos uti si ab homine: cui publica salens
ciuium cara esset: himc reum de ꝓculo tapitis.
in iudicium accersi uiderem led eum is. accusetur¬
ab eo: qui nunꝗͣ statum hunc nostrum dilexit : eni
fensionem negare: quod si mos nostrorꝑ maiorimi
si disciplina płaceͬt. ualer& omissa hac ipsa accusa.¬
tione pͥus esset a uobis iudices. de accusatorseri¬
minibus cognosaendum : quanta.ergo fides ei habẽ.¬
da sit: non longe uobis aberit: si et flagitiorum
suorum & edii in nr̃am rem .pii. reminisci uolueritis.
cum in ciuitate in qua om̃s equo iure uti oporte.¬
ret paucorum hoĩm potentia reliqua młtitudo ci-¬
uium opprimatur. hoc malum serpat ꝑ totam
urbem: & publicum statum ꝑturbat tut erũpat
cohibeatis libidmnem ꝗ suꝑbiam eorum : ꝙ nemĩȩ
pati possant :¬

Expanded text:
ad arma concurratur, que res nisi vestra auctoritate et imperio maiorum cohibeatur. Plane video rem istam ad eversionem publici status pertinere. Exponam itaque officio, uti si ab homine, cui publica salus civium cara esset, hunc reum de periculo capitis in iudicio accersi viderem.Sed quum is ab eo accusetur, qui nunquam statum hunc nostrum dilexit, cui fensionem negare.Quod si mos nostrorum maiorum, si disciplina valeret, omissa hac ipsa accusatione, prius esset a vobis, iudices, de accusatoris criminibus cognoscendum. Quanta ergo fides ei habenda sit, non longe a vobis aberit, si et flagiciorum suorum et odii in vestram rem publicam reminisci volueritiquum in civitate, in qua omnes equo iure uti oporteat, paucorum hominum potentia vel reliqua multitudo civium opprimatur; aut hoc malum serpat per totam urbem et publicum statum perturbet, aut erumpat cohibeatis libidinem et superbiam eorum, qui neminem pati possunt
Abbreviated transcription (Latin):
fsi ꝑsuasum haberem iudices sios ea uirtute. ac
prlidentia esse: ut unam quãq rem magis ex sud
causa: quam ex euenta iudicaretis: non auderem in
hoc ip̃o defensionis officio uerfari: quod & si a uobis
pro ura supientia probari non dubitem: tum ꝗa
ex alta ꝑter non nullam uidetur repͥhensionem ha.¬
beꝰ uerereine si mihi apud alios dicendum ess: aliaͣ caliũ
oratioi me afferret: sed ura singularis modestiq̃¬
me reereat: ac reficit iudices: cum tatendo: ꝙ
in cę̧tis iudiciis ur̃is semꝑ senseritis. spero it. uõs
Iudsices quicquid a me responsum fuerit criminib
quae a me patre meo cefis in rebus homine pru-¬
antillimo obaecta sunt contra semproniam matre
meani feminana castissimam atq honestissima
magis ed ip̃m petat: & nestre equitati ꝑstatur.
conflata: at poscea magis & magis indies excitata¬

Expanded text:
si persuasum haberem, iudices, vos ea virtute et prudentia esse, ut unamquanque rem magis ex sua causa, quam ex eventu iudicaretis, non auderem in hoc ipso defensionis officio versari, qui etsi a vobis pro vestra sapientia probari non dubitem, tamen quia ex altera parte nonnullam videtur reprehensionem habere, vererer ne si mihi apud alios dicendum esset, aliquam calumniam orationi mee afferret. Sed vestra me singularis modestia recreat ac reficit iudices, quum attendo quid in ceteris iudiciis vestris semper senseritis.Spero enim vos iudicaturos quicquid a me responsum erit criminibus, que a patre meo ceteris in rebus prudentissimo obiecta sunt contra Semproniam matrem meam, feminam castissimam atque honestissimam, magis idipsum pietati nostre et equitati prestare, constata sit, et postea magis magis et in dies excita
Abbreviated transcription (Latin):
esse: quem potentes homines freq̃ntius diuersnt:
sed horum. hoĩ amicitias. ut intelligo magis.
ad iniuriam alioꝵ: quam aliqua honestate ratiõe
sibi parauit: sperat .ti. se posse quo uelit iudiciũ
suum conu̾tere. uos aũt uiri fortes. & in ferñdis
sñtentuis graues & seuerissimi: nẽ nõ potestis expe¬
ctatiani bonoꝵ esuium satisface̾: nisi arrogãtia
& improbitatem huiusmodi reddũdat

Expanded text:
is esse, apud quem potentes homines frequentius diversentur. is esse, apud quem potentes homines frequentius diversentur. Sed horum hominum amicitias – ut intelligo – magis ad iniuria aliorum quam aliqua honesta ratione sibi paravit. Spera>n<t enim se posse quo velit iudicium suum convertere.Vos autem viri fortes, et in ferendis sententiis graves et severissimi, non potestis expectationi bonorum civium satisfacere, nisi arrogantiam et improbitatem huiusmodi retundat
Abbreviated transcription (Latin):
maioꝵ suorum gesta. & egregias imagmes orõe
uehemens ut solam nobilitatem uiđatur: uel
solum bonum: uł summum omiũ iudicare. s
nollem iudices plus eam apud uos p̾stare putaret.
quam iustitam & equittadem legim ur̃aꝵ. ualeat
hec sua ambitio. & manis gloria eum publicos ma.¬
gistratus deposcet: non noceat iuri meo Iudices sed
prestate uos queso iudices tales in iudicio: uel uidi¬
cando: ut nemo suspicet equitate causae meģ
nobilitati ciuitatis donatam esse.¬
Agnę sibi gloriae dicit adufarius meus Iuchices
ꝙ nemo plures eo hẽt ex mimicipiis italiȩ clyen-
tib apud iudices plurimum maiores uoluerunt.¬
.s. uõ line & equitate prostabit: non peto iudices.
ut ea res inuidiam sibi pareat. sed quia semper.
maiore in clyentella. quas multas hẽt. fidudam
imposuit sibi: quam in ur̃a iustitia queso uos: atq
obtestor. ut hanc eius temeritatem & audana¬
mei. multis hospitio patẽ : nec aliu ex ciuib mnũs

Expanded text:
maiorum suorum gesta et egregias imagines, oratre ita vehemens, ut solam nobilitatem videatur vel solum bonum vel summum omnium, iudices.Sed nollem, iudices, plus eam apud me prestare putaret quam iusticiam et equitatem legum vestrarum. Valeat hec sua ambitio et inanis gloria cum publicus magistratus deposcit, nec noceat iuri meo, iudices.Sed prestate vos – queso – tales in iudicio, ut nemo suspicetur equitatem cause mee nobilitati civitatem donatam esse.agne sibi glorie dicit, adversarius meus, iudices, quod nemo plures eo habeat ex municipiis Italie fidei tibus apud iudices plurimum valeat.Si vero iure et equitate prestabit, non peto, iudices, ut ea res invidiam sibi pariat. Sed qui semper maiorem in clientelis, quas multas habet, fiduciam sibi reposuit, quam in vestra iusticia, queso vos atque obtestor, ut hanc eius temeritatem et audamei, multis hospitio patere, nec alium ex civibus nostr
Abbreviated transcription (Latin):
potest. Calathus ẽ figa ab
umbre terre:
calathoides eẽ n̾ potest.
quia sol ut pro¬
bat macrobius maior ẽ terra. Conoides uͦ. um¬
bra dicitur: quȩ exlato inacum̃ tendit. quȩ fit
Asi luminosum corpꝰ. maus sit obseuro. ut
monstratur. in subiecta descriptione:¬
rgo quia solare corpꝰ maus ẽ terra. umbra
alius ẽ. conordes Cum sol et luna ut pre¬
diximus. conꝰ umbrȩ t̾rȩ recto mͦ adlunã
tendit eamq inficit. nec radios asole accipit
donec conũ umbrȩ transierit. Si autem
ali E quantulum uersus septentrionem
alterum uersus austrum. conꝰ umbre. ñ recto mͦ¬

Expanded text:
potest. Calathus vero est figura ab umbrae terrae calathoides esse non potest, quia sol, ut probat Macrobius, major est terra. Conoides vero umbra dicitur, quia ex lato in acumen tendit, quae fit si luminosum corpus majus sit obscuro; ut monstratur in subjecta descriptione. Ergo quia solare corpus majus est terra, umbra illius conoides est: cum Sol et luna, ut praediximus, conus umbrae terrae recto modo ad lunam tendit eamque inficit, nec radios a sole accipit donec conum umbrae transierit. Si autem aliquantulum versus septentrionem, alterum versus austrum, conus umbrae non recto m
Abbreviated transcription (Latin):
exea commotione aer ignitꝰ et splendens. ꝑaera discur¬
rit. Qui cum iusta aliquã stellã s̃plende incipit. suo
respondemus. Cum enim ut p̃diximꝰ. aer ignitꝰ decur¬
rat. aer spissior. et iñ tardior subseqrͣ qui int̃ nos et
stella illam positus. unisum eiusd nobuĩ auffert.
ad occaium uoluitur itellani illam.idulteriora detu¬
lit. Cumq apparet. quia malio loco ꝗͣ antea ẽẽ ui¬
a̾etur. alia stella putatur
timꝰ. qđ stelli ñ ẽ quia neq de infixis. neq
aliquis planeta. Qđ de infixis ñ ẽ &x hoc apparet.
qd̾ motꝰ illiꝰ sentit᷑. Planeta uͦ ñẽ. cũ extͣ ÷ odiacũ sepe¬

Expanded text:
ex ea commotione aer ignitus et splendens, per aera discurex ea commotione aer ignitus et splendens, per aera discurrit. Qui cum extra aliquam stellam splendere incipit, suo . Cum enim, ut praediximus, aer ignitus discurrat, aer spissior, et modo tardior subsequitur, qui inter nos et stellam illam positus, visum ejusdem nobis aufert. ad occasum volvitur, stellam illam ad ulteriora secum detulit. Cumque apparet, quia in alio loco, quam antea esset, videtur, alia stella putatur.timus quod stella non est; quia neque de infixis, neque aliquis planeta. Quod de infixis non est, ex hoc apparet, quod motus illius sentitur. Planeta vero non est, cum extra zodiacum s
Abbreviated transcription (Latin):
ris cominouente excitati. ad sũmũ ascendt̃. Qđ uidẽ¬
tes nautę: exꝑimento certi. et si dephisica incerti.
tempestatẽ futurã p̃dicunt. quippe iam incipit tem¬
pestas infundo. Simile uͦ ẽ inaere. Dum enim inferi¬
ores partes aeris obtinet fumnꝰ exspissitudine. ñ pot̃
huc et illue. impellere aera. S cum ad summum ꝑ¬
uenit. huc et illuc exlabilitate eũ impellit. fuintt
ũ etiã igniri. Remanens gͥ ininferiori parte aeris:
uentos et pluiuas gignitꝰ. In estate ẽ citius maximus
feruor quo eleuatur. fitqs partiũ aeris diu̾sa incursio.
uñ ꝯtingunt fulmina et tonitrua. Inautompno uͦ qͥ
ẽ frigidꝰ et siceꝰ. neq ẽ humor qui eleuetur. neq calor
stellaꝵ sit ether. numquã adt̾ram descendunt. It̾m cũ
maxime sint: et si exremotione paruȩ uideantur. sialiq̃
cadet : totã t̃ram. ⁊ maximã partẽ eiusd occuparet

Expanded text:
ris commovente, excitati ad summum ascendunt. Quod videnris commovente, excitati ad summum ascendunt. Quod videntes nautae, experimento certi, etsi de physica incerti, tempestatem futuram praedicunt, quippe jam incipit tempestas in fundo. Simile vero est in aere. Dum enim inferiores partes aeris obtinet fumus, ex spissitudine non potest huc vel illuc impellere aera. Sed cum ad summum pervenit, huc et illuc ex labilitate eum impellit, fiuntque non etiam in aere. Remanens ergo in inferiori parte aeris, ventos et pluvias gignit. In aestate, cujus est maximus fervor quo elevatur, fitque partium aeris diversa incursio: unde contingunt fulmina et tonitrua. In autumno, qui est frigidus et siccus, neque est humor qui elevetur, neque calor stellarum locus sit aether, nunquam ad terram descendunt. Item cum maximae sint, etsi ex remotione parvae videantur, si aliqua caderet, totam terram vel maximam partem ejusdem occuparet.
Abbreviated transcription (Latin):
tu ignita et splendens tlon ẽ gͦ fulm̃ lapidea sub̃̾a. ut
quidam asserũt: Si enim lapidea eẽt sub̾a. ñ huc et il¬
luc discurreret. nec sursũ reu̾teret᷑. et cũ aliꝗͣ feriret
caruẽ. et ossa cõminueret. Ideo fulm̃ sepiꝰ alta sternit.
tacuisse. buit̾ exponamus Aiunt isti. qđ cum fumꝰ
sub̃e. qđ excalore solis inlapideã spissat᷑ sub̃am. et ẽti¬
uetur in ꝯcauitate nubis. donec impetu aliquo nubes
humidꝰ ut prediximꝰ ascendat. qr̃ ĩ oĩ ñ ꝯtingunt
fulmina et tonitrua: Cui dm̃s. Cum abhumido fumo
ascendente: infundo cõmouet᷑ ex spissitudine. ñ pͭ huc
et illuc impelli: S cũ usq adsũmũ. cõmotio illa ꝑ¬
uenerit. huc et illuc uñ impellunt᷑. fitq tempestas.
phocas undas agitantes. ant̾ tempestatẽ uidemꝰ. Uñ¬
enim plinius ait. dlautȩ st̃ dormitatorie. quȩ infun¬
do maris dormiunt. fumo t̃m ut p̃diximꝰ. fundũ ma¬

Expanded text:
tu ignita et splendens. Non est igitur fulmen lapidea substantia, ut tu ignita et splendens. Non est igitur fulmen lapidea substantia, ut quidam asserunt. Si enim lapidea esset substantia, non huc et illuc dicarnem et ossa comminueret. Ideo fulmen saepius alta sternit, tacuisse, breviter eam ponemus. Aiunt isti quod cum fumus uae ex calore solis in lapideam spissatur substantiam, et continetur in concavitate nubis, donec impetu aliquo nubes humidus, ut praediximus, ascendat, quare in omni non contingunt fulmina et ascendente in fundo commoveatur, ex spissitud in in fine vel illuc impelli. Sed cum usque ad summum commotio illa pervenerit, illuc et illuc undae impelluntur, fitque tempestas. ari, quod phocas undas agitantes ante tempestatem videmus. Unde Plinius ait: Nautae sunt dormitoriae, quae in fundo maris dormiunt. Fumo tamen, ut praediximus, fundum ma
Abbreviated transcription (Latin):
cumfragore fiat. citius tñ ad nos ꝑuenit. qr uisus ue¬
locior ẽ auditu. Cum gͦ sicut p̃diximꝰ: sparsim exfu¬
mo humido spissati. occursus gu̾antur. impetꝰ qui a¬
scendit sursũ: ẽ fragor sine lumine. Sin aut̃ impetꝰ
ille deorsũ tendat. tñ tantꝰ ñfit. đ usq ad obstaculũ¬
ꝑueniat. obstantia findit. S quia ꝓͥũ ẽ motꝰ aeris
tendesursum. nulla materia ex ire uetante reu̾tit᷑.
sparsosq recolligit ignes. Siuͦ inhac inferiori parte
aeris multꝰ sit humor. aer existens in illo impetu. igniri
ñ pot̃. fitq fulmen. findens ñ urens: Si aut̃ ibi ñ sit hu¬
mor exmotu et siccitate ignescit. fitq fulm̃ urens
Ost aut̃ fulm̃ pars aeris. collisione aliqͣ usq adobsta¬
culũ. ꝑueniens cum impetu. Tonitruũ uͦ ẽ. partiũ aeriᷤ
s occurrentiũ sonꝰ. Corruscatio aut̃ ẽ pars aeris: ex impe¬

Expanded text:
cum fragore fiat, citius tamen ad nos pervenit, quia visus vecum fragore fiat, citius tamen ad nos pervenit, quia visus velocior est auditu. Cum ergo, sicut praediximus, sparsim ex fumo humido spissati generantur, impetus qui ascendit sursum, est fragor sine fulmine. Sin autem impetus ille deorsum tendat, tamen tantus non fit, quod usqupervenit, obstantia findit. Sed quia proprium est motus aeris, tendere sursum, nulla materia exire vetante, revertitur, sparsosque recolligit ignes. Si vero in hac inferiore parte aeris, multus sit humor, aer existens, in illo impetu igniri non potest, fitque fulmen findens, non urens. Si autem ibi non sit humor, ex motu et siccitate ignescit, fitque fulmen urens. Est autem fulmen pars aeris, collisione aliqua usque ad obstaculum perveniens, cum impetu. Tonitruum vero, est partium aeris sibi occurrentium sonus. Coruscatio autem pars est aeris ex impe
Abbreviated transcription (Latin):
te aquȩ rotundȩ s̃. qđ pot̾ ꝓbari ꝑ rotunda foramina quę
agit in lapide assiduitate cadendi. grando rotunde de¬
scendit. diues uͦ sunt supra dictę guttę ant̃ ꝗͣ grosse sint.
spissateq ꝯgelantur. UIIII. Hic subicient. Cum ineftaite
nũꝗͣ niues ꝯtingunt : Contra h. dnĩs inęstate humorem
excalore alicꝰ eleuari. eleuandoq guitas in uolui quȩ grossi¬
ores factȩ frigoreq ꝯgelatȩ. granlinẽ gignunt: In hieme
uͦ. quia frigus cirea t̾ram ẽ grauitas aquȩ ant̃ ꝗͣ grossȩ
sint. exfrigiditate tprĩs ꝯstringi. et inniuẽ transmuta¬
ri constat. X. nestate uͦ qr frigꝰ cuea t̃ram ñ ẽ. do¬
uec in altũ eleuate. grosse et spisse fiant ñ ꝯgelantur¬
aeris ꝑuenit: exp̃ponderatione humoris mouet᷑. aeriᷤ
summitas. Cuius particulȩ ad modũ undaꝵ: aquȩ sibi
occurrentes. fragorem faciunt. Exmotu uͦ aer calefactꝰ.
transit inigneam sub̾am. fitq corruscatio. quȩ ꝗͣuis

Expanded text:
t, quod potest probari per rotunda foramina, quae agunt in lapide assiduitate cadendi, grando rotunda descendit. Nives vero fiunt, si praedictae guttae, antequam grossae sint, spissantur et congelantur. Hic subjicient: Cum in aestatenunquam nives contingunt? Contra hoc dicimus in aestate humorem ex calore alterius elevari, elevandoque guttas involvi, quae grossiores factae, frigoreque congelatae, grandinem vero, quia frigus circa terram est, guttas aquae, antequam grossae sint, ex frigiditate temporis constringi, et in nivem transmutari, constat. In aestate vero, quia frigus circa terram non est, donec in altum elevatae, grossae et spissae fiunt, aeris pervenit, et praeponderationem humoris, movetur aeris summitas. Cujus particulae ad modum undarum aquae sibi occurrentes, fragorem faciunt. Ex motu vero aer calefactus, transit in igneam substantiam, fitque coruscatio: quae quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ exillis refluxionibꝰ uentos nasci. deortu eoꝵ dis¬
seramꝰ. tam cardinalium. ꝗͣ collateraliũ. Cum gͥ ut
p̃diximꝰ inoccidente exillo fonte tociꝰ humoris. Aue
zephirus uocatur: Duȩ uͦ orientales: sua diuifione et
motu gnant uentũ: qui eurus nominat᷑. Cũ uͦ orien

Expanded text:
est, ex illis refluxionibus ventos nasci, de ortu ventorum disest, ex illis refluxionibus ventos nasci, de ortu ventorum disseramus, tam cardinalium quam collateralium. Cum igitur ut praediximus in Occidente ex fonte totius humoris duae Zephyrus appellatur. Duae vero Orientales sua divisione et motu generant ventum qui Eurus nominatur. Cum vero Ori
Abbreviated transcription (Latin):
pellatur. Hoc uͦ mare cum usq ad occidentẽ uenerit. duas
ente. duas facit refluxiones. ad p̃dicta latera se uergẽteᷤᷤ.
Uum uͦ occidentalis refluxio. et illa orientalis. xyi.¬
a dpredicta latera seuergentes. sibimet occurriuit.
exꝑcussione ingurgitatur retromare. fitq famosa ac¬
occurrentes Sunt alii qui dicũt. fluctus maris montes
subditos mari causam eẽ. Cum ttm usq ad ipsos ꝑuenit.
ascendat. siquis scire desidat. et que nomina exqͥbꝰ
illabitur animo sub
iecta descriptio id qͥ
diximꝰ oculis subicimꝰ¬
Predicta occidentalis
refluxio. ad septentri¬
onẽ uergens. exath.¬
lante monte adia¬
cente athlanticum¬
mare uocat᷑. infra
quã ẽ anglia. et ui
cinȩ insulȩ. Exori¬
entale refluxione ad
septentrionẽ uergẽte.
nascit᷑ indicũ mare
Simiłr ex aliis refluxi
quia ꝓpt̾ torridam zonã int̾iectã situs illaꝵ. nob̾ in¬
cognitus ꝑseuerat XUII. Et quia nr̃a sententia

Expanded text:
EANI Hoc vero mare, cum usque ad occidentem venerit, duas ente duas facit refluxiones, ad praedicta latera se vergentes. Cum occidentalis vero refluxio, et illa orientalis, ad praedicta latera se vergentes, sibimet occurrunt, ex repercussione ingurgitatur retro mare; fitque famosa acoccusubditos mari causam esse. Cum enim usque ad ipsos mare pervenit, ascendat et descendat, si quis scire desiderat, et quae nomina ex quibillabitur animo, oculis subjecta dedicimus, oculis subicedicta occidentalis refluxio ad septemtrionem se vergens ex Atlante monte adiacente Atlanteum vocatur, infra quae est Anglia et aliae vicinae insulae. Ex orientali refluxione ad septemtrionem se vergente nascitur Indicummare. Similiter in aliis refluxio torridam interjectam situs illarum nobis incognitus perseverat. Et quia nostra sententia