comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
itam̃ qd̃ uoluit obtinere ũ ualuit: Ex qua re
necẽe est ut tibi deuenerabili patre benelicto
narrẽ: quia fuit quidã qd̃ uoluit s ñ ualu¬
it implere. SOror namq eiꝰ scolastica no¬
mine ommipotenti dño ab ip̃o infancie tem¬
pore dicata ad eũ semel ꝑ annũ uenire con¬
sueuerat:ad quam uir dei non longe extra
rauuam inpossessione monastiz descencebat¬
Quadamniera clie uenit exmore: ato ad eflm
cũ liscipitus uenerabuis eris descendit fr̃ Qui
totum diem in dei laudib sacrisq collo qua¬
is cduicentes: incum bentib iam uoctis tenebris
smul acceperunt cibos. Cumq ad huc admen¬
sam sederent ⁊ iuter sacra colloquia tardior se hom
protraixret eadem scĩmonialis femina soror eius
eum rogauit dicõs. Queso te ne ista nocte me de¬
seras: ut usq mane aliquid de celestis iite gau¬
chiis loquamur. Cui ille respondit. Qauud est qd
loqueris soror: manere extra extra cellam nulla¬

Expanded text:
, et tamen quod voluit, obtinere non valuit? Ex qua re , et tamen quod voluit, obtinere non valuit? Ex qua re necesse est ut tibi de venerabili Patre Benedicto narrem, quia fuit quiddam quod voluit, sed non valuit implere. Soror namque ejus. Scholastica nomine, omnipotenti Domino ab ipso infantiae tempore dedicata, ad eum semel per annum venire consueverat. Ad quam vir Dei non longe extra januam in possessione monasterii descendebatQuadam vero die venit ex more, atque ad eam cum discipulis venerabilis ejus descendit frater: qui totum diem in Dei laudibus sacrisque colloquiis ducentes, incumbentibus jam noctis tenebris simul acceperunt cibos. Cumque adhuc ad mensam sederent, et inter sacra colloquia tardior se hora protraheret, eadem sanctimonialis femina soror ejus eum rogavit, dicens: Quaeso te ne ista nocte me deseras, ut usque mane de coelestis vitae gaudiis loquamur. Cui ille respondit: Quid est quod loqueris, soror? Manere extra cellam nulla
Abbreviated transcription (Latin):
si eins filium resuscitaret. Quẽ mox dei famuł
inquisiuit dicẽs. u bi est: Cui ille respondit. Eore
corpus eiis ad iauuam moriasfi iacet ubi cum
nir dei cũ fr̃ib perueniss flex̾ genua ⁊ supercor¬
pusculum infantis uncubuit: se seq erigent
ad celum palmas tetendit dicẽs. Dñe ñ aspici¬
as peccata mea s fidẽ huius hominis qui re¬
suscitari filiũ suũ rogat. ⁊ redde iuhoc corpus¬
culo animã quam abstuuisti. Uix moratione
u̾ba compleuerat ⁊ regrecliente anima ita cor¬
pusculum pueri omẽ cõtremuit ut sub ocłis
omniũ qui ad erant apparnerit concussione
mirifica tremendo palpitasse. Cunis mox ma¬
num tenuit. ⁊ eũ patri niuentẽ atq incolum̃¬
reddidit. Liquet gͥ quia hoc miracłm ĩpotestate
ñ habuit: qd̃ prostrat᷑ peciit ut exhibere potu
iss Duisnam erat inhac inta paulo subli¬
mior qui de carnis sue stimulo ter dnm rogauit

Expanded text:
si ejus filium resuscitaret. Quem mox Dei famulus si ejus filium resuscitaret. Quem mox Dei famulus inquisivit, dicens: Ubi est? Cui ille respondit: Ecce corpus ejus ad januam monasterii jacet. Ubi cum vir Dei cum fratribus pervenisset, flexit genua, et super corpusculum infantis incubuit, seseque erigens, ad coelum palmas tetendit dicens: Domine, non aspicias peccata mea, sed fidem hujus hominis, qui resuscitari filium suum rogat, et redde in hoc corpusculo animam quam abstulisti. Vix in oratione verba compleverat, et regrediente anima ita corpusculum pueri omne contremuit, ut sub oculis omnium qui aderant, apparuerit concussione mirifica tremendo palpitasse. Cujus mox manum tenuit, et eum patri viventem atque incolumem dedit. Liquet, Petre, quia hoc miraculum in potestate non habuit, quod prostratus petiit, ut exhibere potuisnam erit, Petre, in hac vita Paulo sublimior, qui de carnis suae stimulo ter Dominum rogavit
Abbreviated transcription (Latin):
opera fuerat egressus. Quidã uero rusticus de fũc¬
ti filii corpus inulnis ferens orbitatis luctu estu¬
ãs ad monast̾iũ uenit: benedictũ patrẽ q̃siuit. eu
cũ dictũ eẽt quia idem pat̾ cũ fr̃ib mnagro mora¬
retur: protinus aute monastii ianuam corpus ex¬
tincti filii proiecit: et dolore turbatus ad inuenien¬
dum uenerabilem patre se se concitus incursum
dedit. Cadem uero hora: uir dei ab agri opere iã cũ
fr̃ib reu̾tebatur. Quẽ mox ut orbatus rusticus as¬
pexit clamare cepit. Redde filiũ meũ: redde filiũ
meũ . uir autẽ dñi inhac uoce substitit dicẽs. Nun¬
quid ego tibi filium tuũ abstulr:. Cui ille respon¬
dit Mortuus est ueni ⁊ resuscita eũ. Qd̃ mox ut d̾i
famuius audiuit ualde contristatus ẽ dicẽs. Recedi¬
mus portarẽ: At ille quẽ minius cogebat color ĩ
sua peticione ꝑstitit: uirans qd̃ non recederet ni¬

Expanded text:
opera fuerat egressus. Quidam vero rusticus defuncopera fuerat egressus. Quidam vero rusticus defuncti filii corpus in ulnis ferens, orbitatis luctu aestuans, ad monasterium venit, Benedictum patrem quaesivit. Cui cum dictum esset quia idem Pater cum fratribus in agro moraretur, protinus ante monasterii januam corpus exstincti filii projecit, et dolore turbatus, ad inveniendum venerabilem Patrem sese in cursum concitus dedit. Eadem vero hora vir Dei ab agri opere jam cum fratribus revertebatur. Quem mox ut orbatus rusticus aspexit, clamare coepit: Redde filium meum, redde filium meum. Vir autem Dei in hac voce substitit, dicens: Nunquid ego filium tuum tibi abstuli? Cui ille respondit: Mortuus est, veni, resuscita eum. Quod ut mox Dei famulus audivit, valde contristatus est, dicens: Recedimus portare? At ille, quem nimius cogebat dolor, in sua petitione perstitit, jurans quod non recederet, ni
Abbreviated transcription (Latin):
ligatus uenerat cepiss subito astare solutus ad
tante potestatis ium tremefẽs zalla adterram
corruit ⁊ cernic̃e crudelitatis rigide ad eius uesti¬
gia in cliuans orationib se illiis cõmendauit
Nir aut̃e sõs alectione minime surrexit: s uoca¬
tic fr̃ib eñ introrsus tolli ut benedictonẽ accipe¬
ret p̾cepit. Quẽ ad se reductũ: ut atante cruceli¬
tatis insama quiescere deberet admonuit. Qui
fractus recedẽs nichil ulterius petere arustico p̃¬
deo familiarius seruiunt aliquãdo mira face¬
re etiam ex potestate possũt. Qui em̃i ferocitatẽ
gothi t̾ribilis sedẽs repressit. lora uero nodosq
ligature q̃ innocentis brachia astrinxerant ocłis
dissoluit: ip̃a miracłi celeritate indicat qr ex po¬
testate acceperat habere qd̃ fecit. Rursũ quoꝙ
quale quantumq miracłm orando ualuit obtine¬
re: subiungam. Quadam die cum fr̃ib adagri

Expanded text:
ligatus venerat, coepisset subito adstare solutus, ad ligatus venerat, coepisset subito adstare solutus, ad tantae potestatis vim tremefactus Zalla ad terram corruit, et cervicem crudelitatis rigidae ad ejus vestigia inclinans, se orationibus illius commendavit. Vir autem sanctus a lectione minime surrexit, sed vocatis fratribus, eum introrsus tolli, ut benedictionem acciperet, praecepit. Quem ad se reductum, ut a tantae crudelitatis insania quiescere deberet, admonuit. Qui fractus recedens, nil ulterius petere a rustico prDeo familiarius serviunt, aliquando mira facere etiam ex potestate possunt. Qui enim ferocitatem Gothi terribilis sedens repressit, lora vero nodosque ligaturae quae innocentis brachia astrinxerant, oculis dissolvit, ipsa miraculi celeritate indicat, quia ex potestate acceperat habere quod fecit. Rursum quoque quale quantumque miraculum orando voluit obtinere, subjungam. CA
Abbreviated transcription (Latin):
sus ẽ ut clum hoc atorquente creditur suspen¬
sa interim crudelitate aduitã hore raperentur
Tunc idem zalla cessaint rusticũ affligere s
euis brachia loris fortibz astringens ante equũ
suũ cepit impellere: ut quis eẽt benedictus qͥ
euis res susceperat demonstraret. Quẽ ligatis
brachiis rusticus antecedẽs dux̃ ad sc̃i uiri mo¬
nast̾ium eũq ante ingressum celle solum sedẽ¬
tem repperit ⁊ legentẽ. sicem autẽ subsequenti
⁊ seuienti ⁊ alle: rusticus dixit. Ccre iste est de qͦ
ge: ⁊ res istuis rustici redde quas accepisn. Ad
cuius uocem uir dei protinus ocłos Leuaint alectio¬
ne eumq utuitꝰ mox etiam rusticũ qui ligat᷑ tene¬
batur atrendit. Ad cuiꝰ brachia dũ ocłos de flexiss
nuro mͦ tanta se celeritate ceperũt iuligata bra¬
chiis lora deuoluere ut dissolii tã concite nul¬
la lpminũ festinatione potuissent. Cũq is qui

Expanded text:
sus est, ut dum hoc a torquente creditur, suspensus est, ut dum hoc a torquente creditur, suspensa interim crudelitate ad vitam horae raperentur. Tunc idem Zalla cessavit rusticum tormentis affligere, sed ejus brachia loris fortibus astringens, ante equum suum coepit impellere, ut quis esset Benedictus qui ejus res susceperat demonstraret. Quem ligatis brachiis rusticus antecedens, duxit ad sancti viri monasterium, eumque ante ingressum cellae solum sedentem reperit et legentem. Eidem autem subsequenti et saevienti Zallae rusticus dixit: Ecce iste est de quosurge, et res istius rustici redde quas accepisti. Ad cujus vocem vir Dei protinus oculos levavit a lectione, eumque intuitus, mox etiam rusticum qui ligatus tenebatur, attendit: ad cujus brachia dum oculos deflexisset, miro modo tanta se celeritate coeperunt illigata brachiis lora devolvere, ut dissolvi tam concite nulla hominum festinatione potuissent. Cumque is qui
Abbreviated transcription (Latin):
requisiss dicẽs ubi uadis ille respondit. Eoe ad
frẽs uado: pocionẽ eis dare. Itaq ꝑrexit uenera¬
bilis benecdictus adorationem. Qua completa cõ¬
citus rediit. Malignus uero sp̃s unũ semorẽ
monachum iuenit aquã harientẽ in quo sta¬
tun ingressus ẽ. eũq int̾ram proiecit ⁊ uehemẽ¬
tissime uexauit. Quẽ cũ iuir di ab oratione redi¬
ens tam crudeliter uexari conspiceret: ei solum¬
modo alapã dedit & malignum ab eo spm̃ pro¬
tinus excussit ita ut redire ad eũ ulterius non
fuit arriane: qui totile regis coꝵ tẽporib cõtra
catholice ecclie religiosos uiros arcore immanis¬
sĩme crudelitatis exarsit ita ut quisquis clericus¬
ul mouachus aute faciem eius aduenissz ab
eius manib uinus nullo modo exiret. Qua¬
dam uero clie auaricie sue estu succensus in
rapinam rerum iuhians: dũ quendã rusticũ
suas benedicto dei famulo cõmendasse pro fes¬

Expanded text:
requisisset, dicens: Quo vadis? ille respondit: Ecce ad requisisset, dicens: Quo vadis? ille respondit: Ecce ad fratres vado potionem eis dare. Itaque perrexit venerabilis Pater Benedictus ad orationem; qua completa concitus rediit. Malignus vero spiritus unum seniorem monachum invenit aquam haurientem, in quem statim ingressus est, eumque in terram projecit, et vehementissime vexavit. Quem cum vir Dei ab oratione rediens tam crudeliter vexari conspiceret, ei solummodo alapam dedit, et malignum ab eo spiritum protinus excussit, ita ut ad eum redire ulterius non fuit Arianae, qui Totilae regis eorum temporibus, contra catholicae Ecclesiae religiosos viros ardore immanissimae crudelitatis exarsit; ita ut quisquis ei clericus monachusve ante faciem venisset, ab ejus manibus vivus nullo modo exiret. Quadam vero die avaritiae suae aestu succensus, in rapinam rerum inhians, dum quemdam rusticum suas Benedicto Dei famulo commendasse profes
Abbreviated transcription (Latin):
doliũ ⁊ cooꝑtum. Cumq sc̃s uir moratione per¬
sisteret: cepit operimentum enisdẽ dolii oleo ex¬
crescente subleuari. Quo cõmoto ato subleria¬
to oleum qd̾ excreuerat ora coliz transiens pain¬
mentũ loci inquo incubuerat inundabat. Qd
benedictus dei famulus ut aspex protinus ora¬
tionem cõpleuit: atq inpauimentũ oleum de¬
fluere cessauit. Quiic difficentẽ mnobedientem ꝙͥ
frem latius admonuit:ut fidẽ habere disceret
thunulitate. Idem uero frat̃ salubriter corrept̾
errbuit: quia uenerabilis pat̾ uirtutẽ ommipo¬
tentis dñi quam admonitione intimauerat mi¬
racuł ostendebat. Nec erat iam ut quisquã de eiꝰ
ꝓmissionib dubitare poss: qui inuno codemq
moniento prouitrro uase pene uacuo plenũ oleo
uis oratorium qd̃ ip̃a montis celsitudine sitũ ẽ
ꝑgeret: ei autiquus hostis in iumo medici sp̾e
obiuã fc̃s est cornui ⁊ trepedicam ferẽs. Quẽ cum

Expanded text:
dolium et coopertum. Cumque sanctus vir in oratione perdolium et coopertum. Cumque sanctus vir in oratione persisteret, coepit operimentum ejusdem dolii oleo excrescente sublevari. Quo commoto atque sublevato, oleum quod excreverat, ora dolii transiens, pavimentum loci in quo incubuerat inundabat. Quod Benedictus Dei famulus ut aspexit, protinus orationem complevit, atque in pavimentum oleum defluere cessavit. Tunc diffidentem inobedientemque fratrem latius admonuit, ut fidem habere disceret et humilitatem. Idem vero frater salubriter correptus erubuit: quia venerabilis Pater virtutem omnipotentis Dei, quam admonitione intimaverat, miraculis ostendebat; nec erat jam ut quisquam de ejus promissionibus dubitare posset, qui in uno eodemque momento pro vitreo vase pnis oratorium, quod in ipsa mantis celsitudine situm est, pergeret, ei antiquus hostis in mulomedici specie obviam factus est, cornu et tripedicam ferens. Quem cum
Abbreviated transcription (Latin):
uilentis u̾ba:s ĩplere distilit. Cũq post pau¬
lulum si id qd̾ iusserat datũ cẽt ĩquireret res¬
pondit monachus se minime dedisse qr si il¬
lud trrbueret omĩno nichil fr̃ib remaneret
Tunc uratus aliis p̾cepit ut hoc ipm̃ uas uitre¬
umanquo parum olei remansisse uidebatur per
fenestram proicerent: ne incella aliquid ꝑ in obe¬
dienciam remaueret. Ecm̃ q est. Subfenestra aũ
eadẽ ingẽs p̾cipiciũ patebat: saxoꝵ molib asperũ
Proiectum itaq uas iutreũ uenit insaxis s sic
mansit incolume ac si proiectum minime fuis¬
set ita ut neq frangi neq oleũ effũdi potuiss
Qd̃ uir dñi precepit leuari atq ut erat integrũ
petenti tribuit. Tunc collectis fr̃ib mnobedientẽ
monachum de in ficelitate sua ⁊ suꝑbia coram
ta: se se cum eisdẽ fr̃ib moratõnem dedit. In eo
autẽ loco ubi cũ frĩb orabat: uacuũ erat abolco

Expanded text:
jubentis verba, sed implere distulit. Cumque post paujubentis verba, sed implere distulit. Cumque post paululum si id quod jusserat datum esset inquireret, respondit monachus se minime dedisse; quia si illud ei tribueret, omnino nihil fratribus remaneret. Tunc iratus, aliis praecepit ut hoc ipsum vas vitreum in quo parum olei remansisse videbatur, per fenestram projicerent, ne in cella aliquid per inobedientiam remaneret. Factumque est. Sub fenestra autem eadem ingens praecipitium patebat saxorum molibus asperum. Projectum itaque vas vitreum venit in saxis, sed sic mansit incolume ac si projectum minime fuisset: ita ut neque frangi, neque oleum effundi potuisset. Quod vir Domini praecepit levari, atque, ut erat integrum, petenti tribuit. Tunc collectis fratribus, inobedientem monachum de infidelitate sua et superbia coram ta, sese cum eisdem fratribus in orationem dedit. In eo autem loco ubi cum fratribus orabat, vacuum erat ab oleo
Abbreviated transcription (Latin):
exordio p̾dictis referẽtib agnoui Quidam
uir grauissima au̾sarii sui emulatione la¬
borabat cuiꝰ adhoc usq odiũ prorupit. ut ei
nescienti ĩ potũ uenenũ daret. Qui quãuis
uitã anferre non ualint entis tam̃ colorem
mutauit: ita ut diffusa in corpore eiꝰ uarietas
lepre morẽ imitari uideretur. S ad cei homi¬
nẽ deductus: salutẽ pristinam eicius recepit
sam mox ut. eũ cõtigit: omnẽ cutis illius
alimentoꝵ mopia campaniai grauiter
affligebat uir dei diu̾sis indigentib mona¬
st̾ii sin cuncta tribuerat ut pene nichi in cel¬
lario nisi paruum quid olei inuitreo uase re¬
maneret. Tunc quidam subdiaconus aga¬
pitus uomine adueuit: magnopere postulãs
ut sibi aliquantulũ olei dare debuiss. Uir aũ
dñi qui cuncta decreuerat in t̾ra tribuere ut
in celo omĩa reseruaret:. hoc ip̃m parnũ qd̃
remanserat olei iussit petenti dari. Monachꝰ
uero qui cellarium tenebat auduuit quidẽ

Expanded text:
exordio praedictis referentibus agnovi. Quidam exordio praedictis referentibus agnovi. Quidam vir gravissima adversarii sui aemulatione laborabat, cujus ad hoc usque odium prorupit, ut ei nescienti in potu venenum daret. Quod quamvis vitam auferre non valuit, cutis tamen colorem mutavit, ita ut diffusa in corpore ejus varietas leprae morem imitari videretur. Sed ad Dei hominem deductus salutem pristinam citius recepit: nam mox ut eum contigit, omnem cutis illius alimentorum inopia Campaniam graviter affligebat, vir Dei diversis indigentibus monasterii sui cuncta tribuerat, ut pene nihil in cellario nisi parum quid olei in vitreo vase remaneret. Tunc quidam subdiaconus Agapitus nomine advenit, magnopere postulans ut sibi aliquantulum olei dari debuisset. Vir autem Domini, qui cuncta decreverat in terra tribuere, ut in coelo omnia reservaret, hoc ipsum parum quod remanserat olei, jussit petenti dari. Monachus vero qui cellarium tenebat audivit quidem
Abbreviated transcription (Latin):
eius discipulus ꝑegrinus nomine narrare cõ¬
stienerat: quia die quadã ficelis iir quidam
necessitate debiti cõpulsus unũ sibi fore reme¬
debiti necessitas indicaret. uenit itaq ad moua¬
steriũ omĩpotentis dei famulũ repperit leuedic¬
tum. ⁊ qr a creditore suo produodecim solidis gra¬
uit affligeretur ĩtimauit. Cui uenerabilis pr̃
uequaquã se habere duodecĩ solicos respondit:
stam̃ eius inopiã blanda locutione consola¬
tus ait. bade ⁊ post biduũ reu̾tere qr de ẽ hodie
qd tͥ dare delram. In ip̃o aut̃ biduo: more suo
moratione fuit occupat᷑. Cũ die t̾cio is qui ue¬
cessitate debiti affligebatur rediit. Superar¬
cham uero mouastii q̃ erat frumento pleua:
subito trececĩ sũt inuẽti. Quos uir dei deferri
uissit ⁊ afflicto petitori trrbuit dicẽs ut duodecĩ
redderet. ⁊ unũ in expẽsis propriis haberet. S
ad ea nc redeã que eiꝰ discipłis inlibri huius

Expanded text:
ejus discipulus Peregrinus nomine narrare conejus discipulus Peregrinus nomine narrare consueverat: quia die quadam fidelis vir quidam necessitate debiti compulsus, unum sibi fore remedebiti necessitas, indicaret. Venit itaque ad monasterium, omnipotentis Dei famulum reperit, et quia a creditore suo pro duodecim solidis graviter affligeretur, intimavit. Cui venerabilis Pater nequaquam se habere duodecim solidos respondit, sed tamen ejus inopiam blanda locutione consolatus, ait: Vade, et post biduum revertere, quia deest hodie quod tibi debeam dare. In ipso autem biduo more suo in oratione fuit occupatus. Cumque die tertio is qui necessitate debiti affligebatur, rediret, super arcam monasterii, quae erat frumento plena, subito tredecim solidi sunt inventi. Quos vir Dei deferri jussit, et afflicto petitori tribui, dicens, ut duodecim redderet, et unum in expensis propriis haberet. Sed ad ea nunc redeam, quae ejus discipulis in libri hujus
Abbreviated transcription (Latin):
re inuenit. Cumq eũ idẽ draco qui apparuerat
ceuorare uellet cepit ip̃e tremẽs ⁊ palpitãs mag¬
nis uocib clamare dicẽs. Occurrite occurrite: qr
cdraco iste me deuorare uult. Currentes autem
frẽs draconẽ minime uiderũt: s trementẽ atꝙ
paipitantẽ monachum admonast̾iũ reduxer̃t.
Qui statim promisit nunquã se iam amona¬
st̾io recessurũr: atq ex hora eadẽ in sua promis¬
sione permansit. Quippe qui sc̃i niri oratio¬
nib contra assistere draconẽ uiderat: quẽ priꝰ
ñ indendo seq̃batur. S ed neq hoc silẽdum pu
to qd illustri iiro aptonio narrante cogno¬
ui:quiaiebat prĩs sui puerum morbo elephã¬
tino fuisse correptum. ita ut iam pillis cadẽ¬
tib eutis intumesceret. atq in crescentẽ sani¬
em occultare ni poss. Qui aduirũ dei ab eodẽ
patre eiꝰ missus est:saluti pristine sub oĩ
celeritate restitutus DCq illud taceã quod

Expanded text:
re invenit. Cumque eum idem draco qui apparuerat re invenit. Cumque eum idem draco qui apparuerat devorare vellet, coepit ipse tremens et palpitans magnis vocibus clamare, dicens: Currite, cte me devorare vult. Currentes autem fratres draconem minime viderunt, sed trementem atque palpitantem monachum ad monasterium reduxerunt. Qui statim promisit nunquam se esse a monasterio recessurum, atque ex hora eadem in sua promissione permansit: quippe qui sancti viri orationibus contra se assistere draconem viderat, quem prius non videndo sequebatur. to, quod illustri viro Antonio narrante cognovi, qui aiebat patris sui puerum morbo elephantino fuisse correptum, ita ut jam pilis cadentibus cutis intumesceret, atque increscentem saniem occultare non posset. Qui ad virum Dei ab eodem patre ejus missus est et saluti pristinae sub omni celeritate restitutus.
Abbreviated transcription (Latin):
uestigia currentes: cũ magno fletu pecierunt
ut suã grãm largiri dignaretur. Quib uir
cei manu sua protinus cõmunionẽ dñici cor¬
poris dedit dicẽs. Ite atꝙ hoc dñicũ corpꝰ super
eiꝰ pectꝰ cũ magna reuerencia ponite eũꝙ se¬
pulture sic tradite. Qd̃ cũ factũ fuiss: suscei¬
tũ corpus eius terra tenuit nͨ ultra pioiecit.
ti iste iir fuerit ut eius corpus etiã t̾ra proice¬
ret. qui benedicti grãm ñ haberet. Quidam¬
aut̃ẽ eius monachus mobilitati mentem d¬
cerat ⁊ permanere inmonast̾ĩo nolebat. Cũꝙ
eum uir dei assidue corriperet frequent admo¬
ueret: ipe uero nutio mͦ consentiret in cõgrega¬
tione persistere. atq importunis p̾cib ut rẽ¬
laxaretur innueret:quadã die idem ueue¬
rabilis pater nimietatis eiꝰ tedio affectus iratus
iussit ut discederet. Qui mox ut monast̾ium
exiit: cõtra se assistere aꝑto ore draconẽ initine¬

Expanded text:
vestigia currentes, cum magno fletu petierunt vestigia currentes, cum magno fletu petierunt ut ei suam gratiam largiri dignaretur. Quibus vir Dei manu sua protinus communionem dominici corporis dedit dicens: Ite, atque hoc dominicum corpus super pectus ejus cum magna reverentia ponite, et sic sepulturae eum tradite. Quod dum factum fuisset, susceptum corpus ejus terra tenuit, nec ultra projecit. ti iste vir fuerit, ut ejus corpus etiam terra projecerit, qui Benedicti gratiam non haberet. autem ejus monachus mobilitati mentem dederat, et permanere in monasterio nolebat. Cumque eum vir Dei assidue corriperet, et frequenter admoneret, ipse vero nullo modo consentiret in congregatione persistere, atque importunis precibus ut relaxaretur immineret, quadam die idem venerabilis Pater, nimietatis ejus taedio affectus, iratus jussit ut discederet. Qui mox ut monasterium exiit, contra se assistere aperto ore draconem in itine
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ u̾ba corrigerent. Tunc seruo dei cũ graui
merore iudicatũ ẽ. Qui manu sua protinꝰ
oblationẽ dedit dicẽs. Ite ⁊ hanc oblationem
pro eis offerri dño facite ⁊ ulterius exc̃omu¬
uicate non erunt. Que ddum oblatio. ꝓeis
fuiss ĩmolata ⁊ adiacono iuxta morẽ cla¬
matũ ut non cõmunicantes ab ecclia exi¬
uent. ille exire ab eccl̃ia ulterus uise non st̃
Quia ex re indubitanter patuit: quia dũ
inter eos qui cõmunione priuati sunt mini¬
me recederent: cõmunionem a dño ꝑ seruũ do¬
os ultra quam debebat diligens atq ad eoꝵ
habitaculum tencens sine benedictione de mo¬
nastĩo exiss: eodem die mox ut ad eos ꝑuenit
defunctꝰ est. Cũq eẽt sepultus: die altero proie¬
tum foras corpꝰ eiꝰ inuentũ est. Qd̃ rursus tra¬
dere sepulture curauerunt: s sequenti die ite¬
rũ ꝓiectum ext̾ius atꝙ in humarũ sicut pri¬
us inuenerunt. Tunc concite ad benedicti prĩs

Expanded text:
et verba corrigerent. Tunc servo Dei cum gravi et verba corrigerent. Tunc servo Dei cum gravi moerore indicatum est, qui manu sua protinus oblationem dedit, dicens: Ite et hanc oblationem pro eis offerri Domino facite, et ulterius excommunicatae non erunt Quae dum oblatio pro eis fuisset immolata, et a diacono juxta morem clamatum est, ut non communicantes ab ecclesia exirent, illae exire ab ecclesia ulterius visae non sunt. Qua ex re indubitanter patuit quia dum inter eos qui communione privati sunt, minime recederent, communionem a Domino per servum Doos ultra quam deberet diligens, atque ad eorum habitaculum tendens, sine benedictione de monasterio exiisset, eodem die mox ut ad eos pervenit, defunctus est. Cumque esset sepultus, die altero projectum foras corpus ejus inventum est, quod rursus tradere sepulturae curaverunt. Sed sequenti die iterum projectum exterius atque inhumatum sicut prius invenerunt. Tunc concite ad Benedicti Patris
Abbreviated transcription (Latin):
clrui ista tolleraret perrex ad dei lyminẽ: quan¬
tasꝙ pateretur u̾lorum contumelias enaria¬
uit. uiraũ dei hec de illis audiens eis pro tu
mandauit dicens. Corrigit᷑ lignam urãm:
quia si non emendaueritis ex cõmunicabo
uos. Quã iuidelioet ex cõmuncationis sentẽ¬
cram ñ ꝑrofẽndo intulit s intemptando. Inle
auter apristinis morib uichil mutate: in¬
tra ꝑaucos dies efucte st̃ atq in eccła sepis¬
te. Cumq incadem eccłia missarum sollemp¬
nia celebrarenturatq ex more diaconus cla¬
maret siquis non cõnuuicat det locumi nttri
carum que ꝑro eis oblationẽ dño offerre con¬
sueuerat. eas de sepulchris sin progredi ⁊ ex
ur eccliam uicebat. Quod dũ sepinis cerne¬
ret quia aduocem diaconi clamantis exi¬
bant foras atq intra eccliam ꝑmanere non
poterant: ad memoriã rediit que uir dei illł
adhuc uiuentib mandaiit. Cas quippe se
cõmunione priuare dixerat: nisi moros suos

Expanded text:
diu ista toleraret, perrexit ad Dei hominem, quandiu ista toleraret, perrexit ad Dei hominem, quantasque pateretur verborum contumelias, enarravit. Vir autem Dei haec de illis audiens, eis protinus mandavit, dicens: Corrigite linguam vestram; quia si not emendaveritis, excommunico vos. Quam videlicet excommunicationis sententiam non proferendo intulit, sed minando. Illae autem a pristinis moribus nihil mutatae, intra paucos dies defunctae sunt, atque in ecclesia sepultae. Cumque in eadem ecclesia missarum solemnia celebrarentur, atque ex more diaconus clamaret: Si quis non communicat, de locum, nutrix earum quae pro eis oblationem Domino offerre consueverat, eas de sepulcris suis progredi et exire de ecclesia videbat. Quod dum saepius cerneret, quia ad vocem diaconi clamantis exibant foras, atque intra ecclesiam permanere non poterant, ad memoriam reduxit quae vir Dei illis adhuc viventibus mandavit. Eas quippe se communione privare dixerat, nisi mores suos
Abbreviated transcription (Latin):
rati ad p̾dictũ p̾diũ st̃ reu̾si: et cuncta habita¬
cula sicut ex reuelatione didicerent construxe¬
tutis pondere erat uacua. Quia cuius cor se se
ĩ alta suspenderat: ne quaquã u̾ba de ore illiꝰ
incassũ cadebant. Si qͥd uero unquã non iam
decernendo s minando liceret: tantas uires ser¬
mo illuis habebat ac si hoc non dubie atq sus¬
pense s iam ꝑsentẽciam ꝓtuliss. Nam non
sabantur quib quidã religiosus uirad exte¬
rioris uite usũ p̾bebat obsequiũ. S sicut non¬
nullis solet nobilitas geueris paiare ignobi¬
litatem mentis: ut minus se in hoc mundo des¬
ꝑiciant qui plus se ceteris aliquid fuisse memi¬
nerunt nec dũ p̃dicte sc̃imoniales femine ꝑ¬
fecte luguã sub habitus sui freno retrinxerãt
et eñdem uirum religiosum qͥ ad exteriora ne¬
cessaria eis obsequiu p̾bebat in caugis sepe ser¬
montb ad iracũliam prouocabant. Qui clũ

Expanded text:
rati, ad praedictum praedium sunt reversi, et cuncta habitarati, ad praedictum praedium sunt reversi, et cuncta habitacula sicut ex revelatione didicerant construxetutis erat pondere vacua: quia cujus cor sese in alta suspenderat, nequaquam verba de ore illius incassum cadebant. Si quid vero unquam non jam decernendo, sed minando diceret, tantas vires sermo illius habebat, ac si hoc non dubie atque suspense, sed jam per sententiam protulisset. Nam non rsabantur; quibus quidam religiosus vir ad exterioris vitae usum praebebat obsequium. Sed sicut nonnullis solet nobilitas generis parere ignobilitatem mentis, ut minus se in hoc mundo despiciant, qui plus se caeteris aliquid fuisse meminerunt; necdum praedictae sanctimoniales feminae perfecte linguam suam sub habitus sui freno restrinxerant, et eumdem religiosum virum qui ad exteriora necessaria eis obsequium praebebat, incautis saepe sermonibus ad iracundiam provocabant. Qui dum
Abbreviated transcription (Latin):
illucescebat. dies eidem seruo dei quẽ illic patrẽ
constitueratatq eiꝰ p̃posito iur dñi insomnis
apparuit ⁊ loca singula ubi quid edificare de¬
buissent subtiliter designauit. Cumq utriq
a somno surgerent sibi in uicẽ qd̾ uiderant re¬
tulerunt. Nõ tam̃ iusioni illi omni modo fidẽ
dentes iurum dei sicut se uenire promiserat ex¬
pectabant. Cumq nir dei constituta die minime
uenisset adcũ cũ inerore reu̾si st̃ dicentes. Expec¬
tauimuc pat̾ ut uenires sic̃ promiseras ⁊ nob̾
ostenderes ubi edificare deberemꝰ᷑: et ñ uenisti. Quͥ¬
b ip̃e ait. Quare firs qͣre ista dicitis: nũqͥd sic̃ ꝓ¬
misi ñ ueni: Cui cũ ip̃i dicerent quomodo ueni¬
sti: respondit. Nunquid utrisq nob̾ dormientib
ñ apparui ⁊ loca singula designaur: ite ⁊ sic̃ per iu¬
sionẽ audictis omne habitacłm monast̾ii ita cõ¬
struite. Qui hec audientes uehementes admi¬

Expanded text:
illucescebat dies, eidem servo Dei quem illic Patrem illucescebat dies, eidem servo Dei quem illic Patrem constituerat, atque ejus praeposito vir Domini in somnis apparuit, et loca singula ubi quid aedificare debuissent subtiliter designavit. Cumque utrique a somno surgerent, sibi invicem quod viderant, retulerunt. Non tamen visioni illi omnimodo fidem dantes, virum Dei sicut se venire promiserat, exspectabant. Cumque vir Dei constituto die minime venisset, ad eum cum moerore reversi sunt, dicentes: Exspectavimus, Pater, ut venires sicut promiseras, et nobis ostenderes ubi quid aedificare deberemus, et non venisti. Quibus ipse ait: Quare, fratres, quare ista dicitis? Nunquid sicut promisi, non veni? Cui cum ipsi dicerent: Quando venisti? respondit: Nunquid utrisque vobis dormientibus non apparui, et loca singula designavi? Ite, et sicut per visionem audistis, omne habitaculum monasterii ita construite. Qui haec audientes, vehementer admi
Abbreviated transcription (Latin):
quos omp̃s d̾s quib oeferentib transmisis¬
s nũc usq manet in cognitũ. Quod cũ fres¬
cernerent: dño grãs referentes: didicerunt iã
de habundantia nec ĩegestate dubi tare. Alio qͦq¬
tẽpore aquodã fideli iuro fuerat rogat᷑: ut ĩ eiꝰ
predio iuxta t̾ratinensem urbẽ missis discipu¬
lis sius cõstruere mouast̾ium debuiss. Qui ro¬
ganti cõsentiẽs de putatis fr̃ib patrẽ cõstituit
et quis ei secund̾ eẽt orclinauit. Quib eũtib
spopondit dicẽs. Ite:. ⁊ die illo ego ueniã ⁊ ostẽn¬
dam uob̃ inquo loco oratoriũ ĩa quo refectorrũ
frm̃ in quo susceptionẽ hospit ũ: uł queq sũt
necessaria edificare debeatis. Qui benedictione
percepta ilico ꝑrexerũt. Et constitutũ diẽ mag¬
nopere prestolantes: parauerunt omĩa q̃ his
qui cũ tanto patre uenire potuissent moeban¬
tur ẽẽ necessaria. Nocte uero cadẽ qua promissus

Expanded text:
quos omnipotens Deus quibus deferentibus transmisisquos omnipotens Deus quibus deferentibus transmisisset, nunc usque manet incognitum. Quod cum fratcernerent, Domino gratias referentes, didicerunt jam de abundantia nec in egestate dubitare. tempore a quodam fideli viro fuerat rogatus ut in ejus praedio juxta Tarracinensem urbem missis discipulis suis construere monasterium debuisset. Qui roganti consentiens, deputatis fratribus Patrem constituit, et quis ei secundus esset ordinavit. Quibus euntibus spopondit dicens: Ite, et die illo ego venio, et ostendo vobis in quo loco oratorium, in quo refectorium fratrum, in quo susceptionem hospitum, vel quaeque sunt necessaria, aedificare debeatis. Qui benedictione percepta illico perrexerunt, et constitutum diem magnopere praestolantes, paraverunt omnia quae his qui cum tanto Patre venire potuissent, videbantur esse necessaria. Nocte vero eadem qua promissus
Abbreviated transcription (Latin):
nam de manib tolu. Ipm̃ uero iussit amini¬
stĩo rececere: et sibi hora ceadem quietũ residei
Qui requisit᷑ afr̃ib quid habuerit incorde. ꝑ
ordinem narrauit quanto suꝑbie spũ intu¬
patuit: qd̃ uenerabilem benedictũ latere nichil
poss inciuus aure etiam cogitationis u̾ba sonu¬
me regione faines incubuerat: magnaq õs
alim̃toꝵ ĩ di. gẽtia coangustabat. Iamq inbe¬
nedicti monastĩo triticum & erat. Panes uem
fere omines consumpti fuerant: ut non plus
quã quinq ad refectionis horam fratrib iuue¬
niri potuissent. Cumq eos uenerabilis pater
contritatos cerneret eoꝵ pusillanmitatẽ stu¬
cluit mocesta increpatione corrigere ⁊ rursũ
ꝓmissione subleuare dicens. Quare de panis
inopia uester animus contristatur:. Hodie
quidem minus ẽ: s die crastina habundan¬
ter habebitis . Sequenti aut̃ die ducenti fari¬
ne modii ante fores celle insaccis inuenti st̃:

Expanded text:
nam de manibus tolli, ipsum vero jussit a mininam de manibus tolli, ipsum vero jussit a ministerio recedere, et sibi hora eadem quietum sedere. Qui requisitus a fratribus quid habuerit in corde, per ordinem narravit quanto supatuit, quod venerabilem Benedictum latere nil potuit, in cuius aure etiam cogitationis verba sonuniae regione fames incubuerat, magnaque omnes alimentorum indigentia coangustabat. Jamque in Benedicti monasterio triticum deerat: panes vero pene omnes consumpti fuerant, ut non plus quam quinque ad refectionis horam fratribus inveniri potuissent. Cumque eos venerabilis Pater contristatos cerneret, eorum pusillanimitatem studuit modesta increpatione corrigere, et rursum promissione sublevare, dicens: Quare de panis inopia vester animus contristatur? Hodie quidem minus est, sed die crastina abundanter habebitis. Sequenti autem die ducenti farinae modii ante fores cellae in saccis inventi sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
insignum tiũ: At ille obstupuit: et quid egis¬
set oblitus unde corripiebatur ignorabat. Cui
ait Nnquid ego illic presens ñ eiam quãdo
ab ancauc dei mappulas accepisti tͥq eas ĩ sig¬
nrm misisti: Qui mox eius uestigiis prouolu¬
tus stulte se egisse penituit ⁊ eas quas ĩsinu ab¬
sconderat: mappulas proiecit. uadã quoꝙ¬
die dũ uenerabilis pat̾ uesꝑtina iã hora corpo¬
ris alĩta perciperet: erus monachus cuisoam
defensoris filiuus fuerat qi ei aute mensam lu¬
cernam tenebat. Cũq uir dei ederet ip̃e autem
inmente sua tacitus uoluere ⁊ percogitationẽ
dicere. Quis est hic cui ego manducãti assisto
lncernam tenco seruiciũ ĩpendo: quis sũ egont
isti seruiam: Ad quẽ iur dei sc̃s statim cõuersus.
nehementer eũ cepit ĩcrepare dicens. Signa cor
tuũ frater. Quid est quod loq̃ris: Signa cortu¬
um. Uocatisq statun fr̃ib: precepit eilucer¬

Expanded text:
in sinum tuum? At ille obstupuit, et quid egisin sinum tuum? At ille obstupuit, et quid egisset oblitus, unde corripiebatur ignorabat. Cui ait: Nunquid ego illic praesens non eram quando ab ancillis Dei mappulas accepisti, tibique eas in sinum misisti? Qui mox ejus vestigiis provolutus, stulte se egisse poenituit, et eas quas in sinu absconderat, mappulas projecit. CAPUT die dum venerabilis Pater vespertina jam hora corporis alimenta perciperet, ejus monachus cujusdam defensoris filius fuerat, qui ei ante mensam lucernam tenebat. Cumque vir Dei ederet, ipse autem  spiritum in mente sua tacitus volvere, et per cogitationem dicere: Quis est hic cui ego manducanti assisto, lucernam teneo, servitium impendo? Quis sum ego, ut isti serviam? Ad quem vir Dei statim conversus, vehementer coepit eum increpare, dicens: Signa cor tuum, frater, quid est quod loqueris? signa cor tuum. Vocatisque statim fratribus, praecepit ei lucer
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ abscondisti iã ñ bibas: s inclina illũ cau¬
te ⁊ inuenies quid intus habetur. Qui confusus
ualde: ad ei homine exunt. Et reu̾sus uolens hoc
ꝓbare qd̃ audierat: cũ flasconẽ ĩclinass de eo
ꝓtinus serpẽs egressus ẽ. Tunc p̾dictus exhila¬
ratus puer per hoc qd ĩueneno repperit:ex pa¬
stĩo uicus erat: ĩ quo ñ minima multituco
hominũ ad fidem dei abidoloꝵ cultu benedicti
fuerat exhortatione cõu̾sa. Ibi quoq q̃dã sc̃imo¬
males femine merant. ⁊ crebro illuc pro exhortã¬
dis animab fres suos mittere benedictus dei
famulus curabat. Quadã uero die misit ex
more: s his qui missus fuerat monachus pꝰ
ad monitionem factam a sc̃ĩmonialib femi¬
nis rogatus mappulas accepit sibiq cas ab¬
scondit insignũ. Qui mox ut reu̾sus ẽ eum
rrdei nehem̃tissima a maritudiue cepit in¬
creparẽ dicens. Quomodo ingressa est ĩiquitas

Expanded text:
quem abscondisti bibas, sed inclina illum cauquem abscondisti bibas, sed inclina illum caute, et invenies quid intus habet. Qui confusus valde a Dei homine exivit. Et reversus volens adhuc probare quod audierat, cum flasconem inclinasset, de eo protinus serpens egressus est. Tunc praedictus Exhilaratus puer, per hoc quod in vino reperit, expasterio vicus erat in quo non minima multitudo hominum ad fidem Dei ab idolorum cultu Benedicti fuerat exhortatione conversa. Ibi quoque quaedam sanctimoniales feminae inerant, et crebro illuc pro exhortandis animabus fratres suos mittere Benedictus Dei famulus curabat. Quadam vero die misit ex more; sed is qui missus fuerat monachus, post admonitionem factam, a sanctimonialibus feminis rogatus mappulas accepit. sibique eas abscondit in sinu. Qui mox ut reversus est, eum vir Dei vehementissima amaritudine coepit increpare, dicens: Quomodo ingressa est iniquitas
Abbreviated transcription (Latin):
bardoꝵ gente monast̾ium scimus. Nocturno em̃
tẽpore ⁊ qui escentib fr̃ib: nuper illuc langobar¬
di ingressi sunt. Qui diripientes omnia nec uñ
qͥdẽ hõinẽ illic tenere potuerunt. S ĩpleuit omp̃s
deus qd̃ fideli famulo suo beneclicto promise¬
rat: ut si res gentib traderet anmas custodi¬
ret. Qua ire pauli nicẽ iuoeo tenuisse bene¬
dictum: cuius dũ naiis rerũ õium iacturã
ꝑtulit ip̃e inconsolatõnẽ uitam oĩum qui
eum comitabantur accepit. ¶uodã quoq¬
tẽpore exhilaratus nr̃ quem ip̃e conu̾sũ nosti
transmissus adño suo fuerat ut d̃i uiro ĩmona¬
st̾rũ uino plena duo lignoa uascula q̃ nulgo
tascones uocantur de ferret. Qui unũ detu¬
lit: alterũ uero ꝑgens initmere abscondit. uir
autẽ dñi quẽ facta absencia latere ñ poterant
nnũ eñ gr̃arum actione suscepit: et disceden¬
tẽ puerũ monuit dicẽs. Uide fili de illo flascone

Expanded text:
bardorum gente ejus monasterium scimus. Nocturno enim bardorum gente ejus monasterium scimus. Nocturno enim tempore et quiescentibus fratribus, nuper illic Langobardi ingressi sunt; qui diripientes omnia, ne unum quidem hominem illic tenere potuerunt: sed implevit omnipotens Deus quod fideli famulo Benedicto promiserat, ut si res gentibus traderet, animas custodiret. Qua in re Pauli vicem video tenuisse Benedictum, cujus dum navis rerum omnium jacturam pertulit, ipse in consolatione vitam omnium qui eum comitabantur, accepit. CAPUtempore Exhilaratus noster, quem ipse conversum nosti, tranmissus a domino suo fuerat, ut Dei viro in monasterium vino plena duo lignea vascula quae vulgo flascones vocantur, deferret: qui unum detulit, alterum vero pergens in itinere abscondit. Vir autem Domini, quem facta absentia latere non poterant, unum cum gratiarum actione suscepit, et discedentem puerum monuit, dicens: Vide, fili, ne de illo flascone
Abbreviated transcription (Latin):
dinem accessit. Quẽ mox is qui reliquerat dia¬
bolus tenuit: eumq uexare quo usq animam
eius excuteret ñ cessauit. Uir quidã nobił¬
theopeob noĩe eiusdẽ benedicti prĩs fuerat ad¬
monitione conu̾sus: qui pro ute sue merito
magnã a pud eũ familiaritatis fiduciã habe¬
bat. Hic cum quadã die eius cellulã fuiss ĩ¬
gressus: hunc amarissime flẽtem repperit. Cũq
diu subsisteret eiusꝙ non finiri lacrimas ru¬
oeret nec tamen ut uir dei consueuerat orando plã¬
geret s merendo: q̃ nã causa tanti luctus ex isteret
ĩquisiuit. Cui uir dei illico respõdit. Omne hoc mo¬
nast̾ium qđ construxi ⁊ cuncta que fratrib p̾pa¬
raui: oĩpotentis dei iudicio gentib tradita sunt
uix autẽ obtinere potui: ut michi exhoc loco ani¬
me concederentur. Cuiꝰ uocẽ tunc theoprobꝰ audinit
nos autẽ cernimus: qui destructũ modo alango¬

Expanded text:
dinem accessit: quem mox is qui reliquerat diadinem accessit: quem mox is qui reliquerat diabolus tenuit, eumque vexare quousque animam ejus excuteret, non cessavit. Petr. Iste viTheoprobus nomine, ejusdem Benedicti Patris fuerat admonitione conversus, qui pro vitae suae merito magnam apud eum familiaritatis fiduciam habebat. Hic cum quadam die ejus cellam fuisset ingressus, hunc amarissime flentem reperit. Cumque diu subsisteret, ejusque non finiri lacrymas videret, nec tamen ut vir Dei consueverat orando plangeret, sed moerendo, quaenam causa tanti luctus existeret, inquisivit. Cui vir Dei illico respondit: Omne hoc monasterium quod construxi, et cuncta quae fratribus praeparavi, omnipotentis Dei judicio gentibus tradita sunt. Vix autem obtinere potui ut mihi ex hoc loco animae concederentur. Cujus vocem tunc Theoprobus audivit, nos autem cernimus, qui destructum modo a Lango
Abbreviated transcription (Latin):
batur. Qui auenerabili iuro constantino ecclie
eiusdem antistite ꝑ muita fuerat martirum
loca transinissus: nt sanari potuissz. S sc̃i dei
martires noluerunt ei sanitatis donũ tribuere:
ut quanta eẽt inbenedicto gr̃a de monstarent
Ductus itaq est ad om̃ipotentis dei famuirm
hostem de obsesso homine ꝓtinus ex pulit. Cui
sanato p̾cepit dicẽs. uade ⁊ post hec carnẽ ñ come¬
das: ad sacrum uero ordinẽ nũquã accedere pre¬
suimas. Quacũꝙ autẽ die sacrũ ordinẽ temera¬
re p̾sumpseris: statim uiri diaboli iterũ manci¬
paris. Discessit igitur clericus sanus: et sicut ter¬
rere solet auimũ peua recens: ea que uir dei pre¬
ceperat interim custodiuit. Cum uero post ãnos
multos om̃s priores illiuis de hac luce migͣssent
et minores suos sibimet suꝑponi insacris ordi¬
nib cerneret: u̾ba uiri dei quasi exlonginquo
tempore oblitus post posuit atq ad sacrum or¬

Expanded text:
batur, qui a venerabili viro Constantio Ecclesiae batur, qui a venerabili viro Constantio Ecclesiae ejus anstistite per multa fuit martyrum loca transmissus, ut sanari posset. Sed sancti Dei martyres noluerunt ei sanitatis donum tribuere, ut quanta esset in Benedicto gratia demonstrarent. Ductus itaque est ad omnipotentis Dei famulum hostem de obsesso homine protinus expulit. Cui sanato praecepit, dicens: Vade, et posthac carnem non comedas; et ad sacrum ordinem nunquam accedere praesumas; quacunque autem die sacrum ordinem temerare praesumpseris statim juri diaboli iterum mancipaberis. Discessit igitur clericus sanus, et sicut terrere solet animum poena recens, ea quae vir Dei praeceperat, interim custodivit. Cum vero post annos multos omnes priores illius de hac luce migrassent, et minores suos sibimet superponi in sacris ordinibus cerneret, verba viri Dei quasi ex longo tempore oblitus postposuit, atque ad sacrum or
Abbreviated transcription (Latin):
adiit adsiciliã ꝑrexit: auno aut̃ regni sui de¬
cumo ommpotentis dei iudicio regnũ cũ iuita
uir dei pro iuite sue merito cdiligebat. Is itaꝙ
dum cum illo de ingressu regis totille ⁊ rome ur¬
bis perditione colloquiũ haberet: dix̃ ꝑ hũc re¬
gem ciuitas ista destruetur. ut iam ampliꝰ ñ in¬
habitetur. Cui iur dei respondit. Roma a genti¬
b ñ ext̾minabitur s tempestatib choruscis ⁊ atur¬
binib ac t̾remotus fatigata mairescet in semet¬
ip̃a. Cuius prophecie misteria nob̾ iam facta st̃
luce clariora: qui in hac urbe dissoluta menia
eũsas comos destructas eccłias turbine cernim̾¬
eiusꝙ edificia longo semo lassata quia ruinis
crebrescentib prosternantur uidem᷑. Quamuis
loc honoratus: eius discipłs cuius mͥ relatione
cõpertũ est. ne quaquam ex ore illius audisse
se ꝑhibet: s quia hoc dixerit dictum sibi a frĩ¬
dam aquinensis eccłie clericus: acemonio uexa¬

Expanded text:
adiit, ad Siciliam perrexit; anno autem regni sui deadiit, ad Siciliam perrexit; anno autem regni sui decimo, omnipotentis Dei judicio regnum cum vita vir Dei pro vitae suae merito valde diligebat. Is itaque dum cum illo de ingressu regis Totilae et Romanae urbis perditione colloquium haberet, dixit: Per hunc regem civitas ista destruetur, ut jam amplius non inhabitetur. Cui vir Dei respondit: Roma a gentibus non exterminabitur, sed tempestatibus, coruscis, turbinibus ac terrae motu fatigata marcescet in semetipsa. Cujus prophetiae mysteria nobis jam facta sunt luce clariora, qui in hac urbe dissoluta moenia, eversas domos, destructas ecceiusque aedificia longo senio lassata, quia ruinis crebriscentibus prosternantur, vidimus. Quamvis hoc Honoratus eius discipulus, cuius mihi relatione conpertum est, nequaquam ex ore illius audisse se perhibet; sed quia hoc dixerit, dictum sibi a fratdam Aquinensis Ecclesiae clericus daemonio vexa
Abbreviated transcription (Latin):
q qui cum eo ad dei hominẽ ueniebãt: terre cõ¬
st̾nati sunt. Surgentes autẽ ad eũ propĩqua¬
re minumc p̾sumpserunt s ad suũ regẽ ueu̾¬
si nuntiauerũt trepidi inquanta uelocitare
fuerant dep̾hensi. Iunc ꝑse idem totila ad
dei hommem accessit. Quẽ cũ louge sedentẽ cer¬
ueret: ñ ausus accede sese in t̾ram dedit. Cui cñ
uir dei bis terq diceret surge s ip̃e aute eum
lus per semet ip̃m diguatus est accedere ad regẽ
pro stratũ. Quẽ de t̾ra eleuauit de suis actib in¬
crepauit: atq in paucis sermonib cunctaq̃ illi
erant uentura p̾mnciauit dicẽs. Multa mala
facis. multa mala fecisti iã aliquando ab ini¬
quitate cõpesce. Et quidẽ romã ĩgressur᷑ es: ma¬
re transiturꝰ nouem annis regnab̾: decimo mo¬
rieris. Quib auditis rex uehementer t̾ritis ora¬
tione petita recessit: atq ex illo iam tempore mi¬
nus crudelis firit. Cum non multo post iomã

Expanded text:
que qui cum eo ad Dei hominem veniebant; terrae conque qui cum eo ad Dei hominem veniebant; terrae consternati sunt. Surgentes autem, ad eum propinquare minime praesumpserunt, sed ad suum regem reversi, nuntiaverunt trepidi, in quanta velocitate fuerant depraehensi. 15. Tunc per se isdem Totila ad Dei hominem accessit; quem cum longe sedentem cerneret, non ausus accedere, sese in terram dedit. Cui dum vir Dei bis ter diceret: 'Surge', sed ipse ante cum lus per semet ipsum dignatus accedere est ad regem prostratum. Quem de terra levavit, de suis actibus increpavit atque in paucis sermonibus cuncta quae illi erant Ventura praenuntiavit, dicens: 'Multa mala facis, multa fecisti; iam aliquando ab iniquitate conpescere. Et quidem Romam ingressurus es, mare transiturus; novem annis regnas, decimo morieris'. Quibus auditis, rex vehementer territus, orationem petita, recessit, atque ex illo iam tempore minus crudelis fuit. Cum non multum post Romam
Abbreviated transcription (Latin):
haberet ex plorare conatus est. Quidam uero
eius spatarius riggo dicebatur cui calciam̃ta
sua p̾buit eũq indui regalib uestib fec̃. quẽ
quasi inpersona sua ꝑgere ad dei hominem p̃¬
cepit uicuuis obsequio tres qui sibi p̾ceteris
ad herere consueuerant countes misit scilicet iu
ruderich ⁊ blidin ut aute uiri dei oculos ipm̃
eẽ regem totilam simulantes eius lateri obã¬
bularent. Cui alia quoq obsequia atq spa¬
tarios p̾buit: ut tam ex eisdem obsequiis quã
ex purpureis uestib rex ẽẽ putaretur. Cumq
idẽ riggo decoratus uestib obsequentiũ frequẽ¬
cia comitatus monast̾iũ fuiss ingressus: uir
dei eminus seabat. Quẽ uementẽ conspiciens
cum iam ab co audiri potuiss clamauit di-¬
cens. Pone fili pone: hoc quod portas ñ est tuũ.
Qui riggo protinus int̾ram cecidit ⁊ quia
tanto ruuro illudere p̾sumpsiss ex pauit. Om̃s¬

Expanded text:
ae spiritum haberet, explorare conatus est. Quidam vero ae spiritum haberet, explorare conatus est. Quidam vero eius spatharius Riggo dicebatur, cui calciamenta sua praebuit eumque indui vestibus regalibus fecit, quem quasi in persona sua pergere ad Dei hominem praecepit. In cuius obsequio tres, qui sibi prae ceteris adherere consueverant, comites misit, scilicet Vul, Ruderic et Blidin, ut ante servi Dei oculos ipsum esse regem Totilam simulantes, eius lateri obambularent. Cui alia quoque obsequia atque spathari praebuit, ut tam ex eisdem obsequiis quam ex purpureis vestibus rex esse putaretur. Cumque isdem Riggo decoratus vestibus, obsequentum frequentia comitatus, monasterium fuisset ingressus, vir Dei eminus sedebat. Quem venientem conspiciens, cum iam ab eo audire potuisset, clamavit, dicens: 'Pone, fili, pone; hoc quod portas non est tuum'. Qui Riggo protinus in terram cecidit et, quia tanto viro inludere praesumpsisset, expavit. Omnes