comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
SIOE
IM PERIO
filiI Sue¬
ces Sert᷑.
Archadis
in oriente
HonoRIUS
Artem in
occidente. Hoc tͣepore in romanada¬
masus presidebat eccła. in alex andria
theofilus. hierosolimis ioħs. Flauianꝰ an¬
tiochȩ nã tenebat sedẽ. constantinopo¬
litanãq nectarius. Igit᷑ circa octauã
diẽ nouẽbriᷤᷤ mensis eodẽ consulatu corpꝰ
theodosii delatũ ẽ cũ solẽni honore ab
archadio filio sepulture scontradit᷑: Post
paucos uero dies id est uigesima septima
eiꝰ dẽ mensis etiã exercitꝰ qui cũ imꝑa¬
tore theodosio fuerat contra tyrannũ
reuersusẽ. Ꝙ dũ imꝑator archadius
scđm consuetudine̾ ad portas occurrs¬
set exercitui remeanti. tc̃ milites ru¬
finũ prefectũ imꝑatoris ꝑemert̃: Erat
eniꝰ suspectꝰ quasi tẏrannidẽ posset as¬
sumere. Dicebat᷑ aute quia hunosip¬
se in romanorũ ꝓuincias euocasset. qͥ
tc̃ armeniã &s portas orientis ualde ua¬
onorius itaq suscipiens occidenti
imperiũ. ludũ gladiatorũ qui du¬

Expanded text:
sio, imperio filii successerunt, Arcadius in Oriente, Honorius autem in Occidente. Hoc tempore in Romana Damasus praesidebat Ecclesia, in Alexandria Theophilus, Hierosolymis Joannes, Flavianus Antiochenam tenebat sedem, Constantinopolitanamque Nectarius. Igitur circa octavam diem Novembris mensis, eodem consulatu , corpus Theodosii delatum est cum solemni honore, et ab Arcadio filio sepulturae contraditur. Post paucos vero dies, id est vicesima septima ejusdem mensis, etiam exercitus qui cum imperatore Theodosio fuerat contra tyrannum, reversus est. Et dum imperator Arcadius secundum consuetudinem ad portas occurrisset exercitui remeanti, tunc milites Rufinum praefectum imperatoris peremerunt. Erat enim suspectus, quasi tyrannidem posset assumere. Dicebatur autem quia Hunnos ipse in Romanorum provincias evocasset, qui tunc Armeniam et partes Orientis valde vaonorius itaque suscipiens Occidentis imperium ludum gladiatorum, qui du
Abbreviated transcription (Latin):
Si eni hoc nonfeceris: quȩ impiorũ & dõ
rebelliũ st̃. a nobis sine dubio sustinebis
Ego inquit theophilus quȩ uobis placent
facio. nolite in me seiure. Nã s ego inimi¬
cus sum librorũ origenis. & culpo suscipi¬
entes. Sic ergo monachos declinauit. &
forsitan ido hȩc questio hac tenꝰ ẽ ablata
Posthec huiꝰ modi causa ꝓuenit. E gyptimo¬
nasterus quatuor uenerabiles presidebant
uiri. dioscorꝰ. ammonuus. eusebius. euthimiꝰ
germani: qui ꝓ corporis magnitudine. lon¬
gi uocabant᷑. sermone uitaq fulgenteᷤ.
& ꝓpterea apud alex andrinos egregii: sed
etiã theophilus eos honorabat ep̃s. Quã¬
obrẽ dioscorũ uiolent᷑ tractũ hermopole¬
osfecit ep̃m Duos aut̃ eoꝵ rogauit ut
habitarent cũ eo. & uix ut ep̃s imꝑauit.¬
factosq clericos ȩccłȩ economꝰ instituit
Cũq illi estuarent curminꝰ ꝓpositũ suȩ
conuersationis implerent. & ꝓcedentitẽ¬

Expanded text:
Si enim hoc non feceris, quae impiorum et Deo Si enim hoc non feceris, quae impiorum et Deo rebellium sunt a nobis sine dubio sustinebis. Ego, inquit Theophilus, quae vobis placent facio, nolite in me saevire. Nam et ego inimicus sum librorum Origenis, et culpo suscipientes. Sic ergo monachos declinavit, et forsitan ideo haec quaestio hactenus est ablata. Post haec hujusmodi causa provenit. Aegypti monasteriis quatuor venerabiles praesidebant viri, Dioscorus, Ammonius, Eusebius, Euthymius germani, qui pro corporis magnitudine Longi vocabantur, sermone vitaque fulgentes, et propterea apud Alexandrinos egregii. Sed etiam Theophilus eos honorabat episcopus. Quamobrem Dioscorum violenter tractum Hermopoleos fecit episcopum; duos autem eorum rogavit ut habitarent cum eo, et vix ut episcopufactosque clericos ecclesiae oeconomos instituit. Cumque illi aestuarent cur minus propositum suae conversationis implerent, et procedenti tem
Abbreviated transcription (Latin):
aliud maxime tam̃ simplices mona¬
chorũ corporeũ & humanȩ formȩ dm̃
eẽ iudicabant. Plurimi uero repbantẽ
illos dm̃ in corporeũ eẽ dicebant. & for¬
ma corporea segregatũ: cũ quibꝰ theophi¬
lus quoq alexandrinꝰ consonabat eps.
ita ut in ȩccła corã popło contra eos qui
humanȩ formȩ dm̃ asseueranit contende¬
ret. Sdm̃ in corporeũ suo dogmate defi¬
niret. Hȩc agnoscentes egyptiorũ mona¬
chi uenert᷑ alexandriã. & seditione̾ con¬
tratheophilũ uelut impiui ex citarunt :
ita ut eũ occidere niterent᷑. Hoc ille
cognoscens cogitauit queadmodũ eiui¬
taret morte. Quos subblandimentosu¬
scipiens. hȩc eis locutꝰ ẽ. Sic inquit uo
iudeo sicuti dĩ uultũ. Hoc dictũ monacho̾
asuo impetu reuocauit. At illi. si uere
in quiunt dicis quia dĩ uultꝰ sic e sicͣt &
nr̃. anathematizamꝰ libros origenis: ex ip¬
sis enĩ quidã aduersant᷑ opinioni nr̃e

Expanded text:
aliud aliis: maxime tamen simplices monaaliud aliis: maxime tamen simplices monachorum corporeum et humanae formae Deum esse judicabant. Plurimi vero reprobantes illos, Deum incorporeum esse dicebant, et forma corporea segregatum. Cum quibus Theophilus quoque Alexandrinus consonabat episcopus, ita ut in ecclesia coram populo contra eos qui humanae formae Deum asseverant contenderet, et Deum incorporeum suo dogmate definiret. Haec agnoscentes Aegyptiorum monachi, venerunt Alexandriam, et seditionem contra Theophilum velut impium excitarunt, ita ut eum occidere niterentur. Hoc ille agnoscens cogitavit quemadmodum evitaret mortem. Quos sub blandimento suscipiens, haec eis locutus est: Sic, inquit, vos video sicut Dei vultum. Hoc dicto monachos a suo impetu revocavit. At illi: Si vere, inquiunt, dicis, quia Dei vultus sic est sicut et noster, anathematiza libros Origenis. Ex ipsis enim quidam adversantur opinioni nostrae.
Abbreviated transcription (Latin):
transisset tepus. diu meditatũ tiran¬
nidẽ gainȩ patefecit. collecto nãq. exer¬
citu ꝑ trachias uniuersa uastabat. Hoc
agnoscentes & iudices & popłi terrebant᷑.
&ꝰ neq repugnare illi quilibet presu¬
mebat neq apud eũ legatione fungi:
dũ asperitat᷑e barbarica formidarent
imꝑator. ioħi uiro scissimo onus legatio¬
nis imposuit. At ille neq illiusresul¬
tationis memor. neq inimicitiarum
quȩ hinc exortȩ uidebant᷑. alacrit᷑ eͣ
ꝑfectꝰ adtrachias At ille cognoscens
legatũ eiꝰq. fiduciam ꝓpietate sic licen¬
ter as¬
suptã: occurrit ei longo ini¬
tine¬
re. eiꝰq dexterã suis oculis
circũ.¬
posuit. insuꝑ etiã filios suo
sacra eiꝰ genua osculari precepit. Fuiꝰ
ergo uirtutis ioħs fuit. ut etiã ualde
terribiles humiliari cogeret & timere¬
ma. ancerte incorporeus & sche mate
humano om̃imodis alienꝰ. Ex qua questi¬
one contentiones & certamina plurima
surrexert᷑. aliis hoc aliis affirmantibꝰ

Expanded text:
transisset tempus, diu meditatam tyrannidem Gainas patefecit. Collecto 356 namque exercitu, per Thracias universa vastabat. Hoc agnoscentes et judices et populi terrebantur; et neque repugnare illi quilibet praesumebat, neque apud eum legatione fungi, dum asperitatem barbaricam formidarent.imperator, Joanni viro sanctissimo onus legationis imposuit. At ille neque illius resultationis memor, neque inimicitiarum quae hinc exortae videbantur, alacriter est profectus ad Thracias. At ille cognoscens legatum, ejusque fiduciam pro pietate sic licenter assumptam, occurrit ei longo itinere, ejusque dexteram suis oculis circumposuit; insuper etiam suos filios sacra ejus genua osculari praecepit. Hujus ergo virtutis Joannes fuit, ut etiam valde terribiles humiliari cogeret et timerema; an certe incorporeus, et schemate humano omnimodis alienus. Ex qua quaestione contentiones et certamina plurima surrexerunt, aliis hoc affirmantibus,
Abbreviated transcription (Latin):
ille magis ses auditoribꝰ cõmendabat
Qđ dũ ioħs audisset. serapione nũti¬
ante zelatꝰ ẽ. Reuersoq. ab asia ioħe.
contigit transeunte seueriano ut
studio nͣ assurgeret serapio. At ille
ex asperatꝰ clamauit. Siserapio cleri¬
cꝰ mortuus fuerit. xp̃c inhumana¬
tus non est. Obhanc re accusatꝰ ase¬
rapione. uelut in iuriosus & indm̃
blasphemꝰ ciuitate pulsus est aioħe: Qđ
augusta cognoscens ꝑ familiares seue¬
ri animo eũ acalcedon a fecit euocari.
Porro ioħs multis rogantibꝰ eũ uidere re¬
fugiebat. donec in apłorũ eccła ei uͦge¬
nibꝰ poneret augusta theodosiũ filium
suum supplicans & sepe conuirans ut
seuerianũ suo reconciliaret affectũ

Expanded text:
ille magis se auditoribus commendabat. Quod dum Joannes audisset, Serapione nuntiante, zelatus est. Reversoque ab Asia Joanne, contigit, transeunte Severiano, ut studiose non assurgeret Serapio. At ille exasperatus clamavit: Si Serapio clericus mortuus fuerit, Christus inhumanatus non est. Ob quam rem accusatus a Serapione velut injuriosus et blasphemus, civitate pulsus est a Joanne. Quod Augusta cognoscens per familiares Severiani, mox eum a Chalcedone fecit revocari. Porro Joannes, multis rogantibus, eum videre refugiebat, donec in Apostolorum ecclesia ejus genibus poneret Augusta Theodosium filium suum, supplicans et saepe conjurans ut Severianum suo reconciliaret affectui.
Abbreviated transcription (Latin):
in media platea cognoscens. ꝑgo inquit. &
iustas infacie suscipio contumelias. Cñͣq
ad sacra limina ꝑuenisset: in scãm qui¬
dẽ basilica non p̃sũpsit intrare. sed ue¬
niens ad antistite᷑ & inueniens eũ insa¬
lutatorio residentẽ. supplicabat ut eiꝰ
uincula resolueret. At ille tyrannicã
dicebat eiꝰ ẽe presentiã. & corã dõuesa

Expanded text:
in media platea jam cognoscens: Pergo, inquit, et justas in facie suscipio contumelias. Cumque ad sacra limina pervenisset, in sanctam quidem basilicam non praesumpsit intrare, sed veniens ad antistitem, et inveniens eum in Salutatorio residentem, supplicabat ut ejus vincula resolveret. At ille tyrannicam ejus dicebat esse praesentiam, et contra De
Abbreviated transcription (Latin):
lexandro siquidem & arrio nunc
culpando nc amonendo hȩc scrip¬
sisse dinoscit᷑. Grauit᷑ aut̃ ferebat
audiens aliquos contra omium sta¬
tutum agere paschȩ festiuitatem
Tunc & enim in urbibus orientis di¬
scordantes quidam obhoc alterutra
quidem societate diuisi non erant.
iudaice tamen festiuitatẽ dñicam
celebrabant : & ut assolet splendorẽ
collectȩ tali discretione fedabant.
Propter utraq igit᷑ quietã esse
ȩc cłam festinabat princeps. seq pu¬
tans hoc malum posse p̾occupa¬
re antequã ad plurimos ꝑuenir&: mi¬
sit uirum circa se fide & uita simul
in signem & confessionib priorum tẽ¬
porum ꝓdogiate conꝓbatum. qui
tuantes & orientales propter pascha
discordes fuit autẽ osius cordubȩ ci¬
uitatis epͣs Cumq preter spẽ causa
procederet & heresis potius quam pax
sperata ualuisset. nihil impetrans re¬
meauit qui fuerat pro pace directus
ȩccłarum. Tunc illud famosissimũ
innicea concilium feruor principis

Expanded text:
lexandro siquidem et Ario, nunc culpando, nunc admonendo, haec scripsisse dignoscitur. Graviter autem ferebat, audiens aliquos contra omnium statutum agere Paschae festivitatem. Tunc etenim in urbibus Orientis discordantes quidam ob hoc, alterutra quidem societate divisi non erant, Judaico tamen more festivitatem dominicam celebrabant, et, ut assolet, splendorem collectae tali discretione foedabant. Propter utraque igitur quietam esse Ecclesiam festinabat princeps; seque putans hoc malum posse praeoccupare antequam ad plurimos perveniret, misit virum circa se fide et vita simul insignem, et confessionibus priorum temporum dogmate comprobatum, qui tuantes, et Orientales propter Pascha discordes. Fuit autem Osius, Cordubae civitatis episcopus. Cumque praeter spem causa procederet, et haeresis potius quam pax sperata valuisset, nihil impetrans remeavit qui fuerat pro pace directus Ecclesiarum. Tunc illud famosissimum in Nicaea concilium fervor principis
Abbreviated transcription (Latin):
puer. quẽ post uictoriã contrama¬
ximũ gestã ab urbe constantinopo¬
litana theo dosius euocauerat. Dũq
in romana urbe morarent᷑ festiui¬
tates ꝓ uictoria celebrantes: tͣc suã
bonitate circa sĩmachũ ex consulẽ
theodosius imꝑator ostendit. Isenĩ
sĩmachus intͣ senatores pͣcipuus ha¬
bebat᷑. eratq romani eloquii erudi¬
tione mirabilis. cutꝰ multi quoq.
repperiunt᷑ libri Scripsit ergoma¬
ximi laudẽ eãq recitauit. unde
postea reus maiestatis ee̾ uidebat᷑
dei sacerdotes honoraret. sed etiã no¬
uatianiͦs qui ꝓxime eius fidei decreta
rens. simachũ absoluit acrimine Cũq
ueniã simachus meruisset. apollogeticũ
idẽ. satisfactionalẽ librũ in theodosid̾¬

Expanded text:
puer. Quem post victoriam contra Mapuer. Quem post victoriam contra Maximum gestam, ab urbe Constantinopolitana Theodosius evocaverat. Dumque in Romana urbe morarentur, festivitates pro victoria celebrantes, tunc suam bonitatem circa Symmachum exconsulem Theodosius imperator ostendit. Is enim Symmachus inter senatores praecipuus habebatur, eratque Romani eloquii eruditione mirabilis, cujus multi quoque reperiuntur libri. Scripsit autem Maximi laudem, eamque recitavit: unde postea reus majestatis esse videbatudei sacerdotes honoraret, sed etiam Novatianos, qui proxime ipsius fidei decreta rens, Symmachum absolvit a crimine. Cumque veniam Symmachus meruisset, apologeticum, id est satisfactionalem librum in Theodosi
Abbreviated transcription (Latin):
citũ imꝑatoris amisisse. & ipsũ tyran¬
ni ducibꝰ subiuigatũ. aliaq multa quȩ
solent inimici uoto nequitiȩ iactare.
ita ut crebro hȩc audientes non opi¬
nionẽ sed uera iã crederent. Hisser¬
monibꝰ arrianorũ popłs inflãmatꝰ. ad
inrationabilẽ quandã exarsit auda¬
ciã : domũq nec tarii epͣi conoremauit¬
uert. consulatu theodosu scđo & cine¬
gir Uerũ imꝑator theodosius dum
tẏrannu aggrederet᷑. cognoscentes
maximi milites presentiã instructio¬
nis imperialis & signorũ eiꝰ aduentũ.
nec famȩ ipsius impetu sustinere
preualuert᷑. sed apprehendentes ty¬
rannũ uinctũ ei ꝓtinꝰ optulert᷑ qͥ
eodẽ consulatu ꝑ emptꝰ est. septima
& uigesima die augusti mensis
Andragat hius autẽ qui ꝑemerat
gratianũ inuicino fluuio semet ip¬
sũ ꝑiciens expirauit. Tunc igͥ im¬
ꝑatores ualentinianus & theodosiꝰ
ꝑ acta uictoria uenere romã. Prat

Expanded text:
citum imperatorem amisisse, et ipsum tyrancitum imperatorem amisisse, et ipsum tyranni ducibus subjugatum, aliaque multa quae solent inimici voto nequitiae jactare, ita ut crebro haec audientes, non opinionem, sed vera jam crederent. His sermonibus Arianorum populus inflammatus, ad irrationabilem quamdam exarsit audaciam, domumque Nectarii episcopi concremavit, consulatu Theodosii secundo et Cynegii . Verum imperator Theodosius, dum tyrannum aggrederetur, cognoscentes Maximi milites praesentiam instructionis imperialis, et signorum ejus adventum, nec famae quidem ipsius impetum sustinere praevaluerunt; sed apprehendentes tyrannum, vinctum ei protinus obtulerunt. Qui eodem consulatu peremptus est septima et vigesima die Augusti mensis. Andragatius autem, qui peremerat Gratianum, in vicinum fluvium semetipsum projiciens exspiravit. Tunc igitur imperatores Valentinianus et Theodosius, peracta victoria, venere Romam. Erat
Abbreviated transcription (Latin):
equenti uero consulatu archadu
augusti primo & baudonis. defunc¬
to timotheo alexandrinȩ ciuitatis
ep̃o: theophilus suscepit pͣsulatũ
Post annuͣ uero dimophilo arrianox
antistite moriente. arriani marinũ
quendã ep̃m sibimet ordinauert᷑
Qui tamen diu non uixit. sub quodi¬
uisa ẽ arriana religio. Quo morien¬
te: dorotheuͣ ab antiochia syrie dedu¬
centes habuere pontifice̾ a¬
oit᷑ imꝑator contra maximu festinans.
constantinopolĩ imꝑatore̾̃ filiu reli¬
quit archadiũ. Cũq thessalonic̃a ue¬
nisset : inuenit ualentiniani iudices
in maxima tristitia constitutos. quia
tyrannũ uelut imꝑatorẽ ex necessi¬
tatis causa susceperant. Theodosius
autẽ aꝑte quidem nec refutabat nec
amittebat legationẽ maximi. ñ tam̃
patiebat᷑ sub tiranno positu imꝑi um
romanorũ. Sumens ergo cunctũ erer¬
citũ mediolanuͣ tendebat. ubi erat
& maximus Interea arriani con¬
stantinopolĩ positi diuersas opiniones
inpopło seminantes dicebant & exer¬

Expanded text:
equenti vero consulatu Arcadii Augusti primo et Baudonis , defuncto Timotheo Alexandrinae civitatis episcopo, Theophilus suscepit praesulatum. Post annum vero, Demophilo Arianorum antistite moriente, Ariani Marinum quemdam episcopum sibimet ordinaverunt, qui tamen diu non vixit, sub quo divisa est Ariana religio. Quo moriente, Dorotheum ab Antiochia Syriae deducentes habuerunt pontificeitur imperator contra Maximum festinans, Constantinopoli imperatorem filium reliquit Arcadium. Cumque Thessalonicam venisset, invenit Valentiniani judices in maxima tristitia constitutos, quia tyrannum velut imperatorem ex necessitatis causa susceperant. Theodosius autem aperte quidem nec refutabat, nec admittebat legationem Maximi; non tamen patiebatur sub tyranno positum imperium Romanorum. Sumens ergo cunctum exercitum, Mediolanum tendebat, ubi erat etiam Maximus. Interea Ariani Constantinopoli positi, diversas opiniones in populo seminantes, dicebant et exer
Abbreviated transcription (Latin):
lis ciuitatibꝰ ꝓhiberet. Uerũ imꝑator
crudele̾ uidicans ee petitione̾. spre¬
uit eũ P orro sapientissimꝰ amphilochi¬
us eo quidẽ tẽpore tacuit. sed causȩ
remediũ memorabile preparauit. Post
aliquot naq dies ingressus palatiũ ui¬
densq filiũ archadiu̾ iã imꝑatorẽ asta¬
re patri: theodosiũ solẽnit salutauit.
filiũ uero non ei exibita salutatione
deseruit. Uerũ imꝑator credens obli¬
tũ. amphilodiũ inuitauit ut eu oscu¬
lari deberet. At ille. sufficit inquit
ei ꝓprius honor Tunc imꝑator con¬
tristatꝰ ad suã in uriã filio factã con¬
tumeliã uidicabat. Porro sapientissi¬
mꝰ amphilochius c onsilii suȩ intenti¬
onis aperuit. & cũ clamore dixit. Ui¬
des imꝑator quẽ admodũ filio tuo con¬
tumeliã ñ pateris irrogari: Crede
ergo & om̃ium dm̃ sic abhominari eos
qui eiꝰ unigenitu filiũ blas phemare c on¬
tendunt. & uelut ingratos circa sal¬

Expanded text:
lis civitatibus prohiberet. Verum imperator lis civitatibus prohiberet. Verum imperator crudelem judicans esse petitionem, sprevit eum. Porro sapientissimus Amphilochius eo quidem tempore tacuit; sed causae remedium memorabile praeparavit. Post aliquot namque dies ingressus palatium, vidensque filium Arcadium jam imperatorem astare patri, Theodosium solemniter salutavit; filium vero non ei exhibita salutatione deseruit. Verum imperator credens oblitum Amphilochium, invitavit ut eum osculari deberet. At ille: Sufficit, inquit, ei proprius honor. Tunc imperator contristatus ad suam injuriam filio factam contumeliam judicavit. Porro sapientissimus Amphilochius consilium suae intentionis aperuit, et cum clamore dixit: Vides, imperator, quemadmodum filio tuo contumeliam non pateris irrogari? Crede ergo etiam omnium Deum sic abominari eos qui unigenitum ejus Filium blasphemare contendunt, et velut ingratos circa Sal
Abbreviated transcription (Latin):
terrore detenti. militẽ dimisert᷑ Hoc
agnoscens imꝑator: & mancipes suppli¬
ciis interemit. & ipsa pristͥma destru¬
enda funditꝰ ẽẽ precepit. Aliã rurso
abrogauit huiꝰ modi causã si qua muli¬
dabat᷑. sed potius ad augmentũ peccan¬
di contradebat᷑ Includentes enĩ eam
in angusto ꝓstibulo & ammittentes
qui cũ ea fornicarent᷑. hora qua turpi¬
tudine̾ miscebat᷑ tintinnabula ꝑ cu¬
tiebant. ut eiꝰ sono illiꝰ iniuiria fieret
manifesta Hȩo audiens imꝑator ꝑ ma¬
nere nͣ passus ẽ. sed ipsa ꝓstibula destru¬
i uissit. aluisq pęnis ad ulterata sanciuit
affligi His actis. relicto ualentinia¬
no romȩ ipse cũ honorio constantino¬
polĩ remeauit consulatu datiani &
si machi die decima mensis nouebris
siquidẽ theodosio abhesperus par¬
tibꝰ: uenit ad eũ amphilochius uiram¬
mirandus cuiꝰ sepe meminimꝰ. suppli¬
cans ut arrianorũ concilia de singu¬

Expanded text:
terrore detenti militem dimiserunt. Hoc terrore detenti militem dimiserunt. Hoc agnoscens imperator, et mancipes suppliciis occidit, et ipsam pistrinam destruenda praecepit. Aliam rursus abrogavit hujusmodi causam. Si qua muliendabatur, sed potius ad augmentum peccandi contradebatur. Includentes enim eam in angusto prostibulo, et admittentes qui cum ea fornicarentur, hora qua turpitudine miscebatur, tintinnabula percutiebantur, ut eo sono illius injuria fieret manifesta. Haec audiens imperator, permanere non est passus; sed ipsa prostibula destrui jussit, aliisque poenis adulteram sancivit affligi. His actis, relicto Romae Valentiniano, ipse cum Honorio Constantinopolim remeavit consulatu Daciani et Symmachi , die decima mensis Novembrisiquidem Theodosio ab Hesperiis partibus, venit ad eum Amphilochius, vir admirandus, cujus saepe meminimus, supplicans ut Arianorum concilia de singu
Abbreviated transcription (Latin):
hendo. alia utilit᷑ auferendo. Duasta¬
men res dignas confusione ꝓhibuit.
Erant abinitio in urbe roma domorũ
ingenti magnitudine fabricatȩ. in qͥ¬
bꝰ panis fiebat qui unuerse ciuitati
ministrabat᷑. Horũ mancipes tẽpore
ꝓcedente. pristͥina publica latrocinia
eẽ fecert᷑. Cũ enĩ eeñt mole in lociꝰ
sub terraneis constitutȩ: ꝑ singula la¬
tera edx domuĩtabernas instituenteᷤ.
meretrices in eas ꝓstrare faciebant
quatinꝰ ꝑ eas plurimos deciperent. ali¬
os qui ꝓ pane ueniebant. alios qui ibi ꝓ¬
luxuria & turpitudine festinabant.
Arte nãq mechanica in molã de taber¬
na cadebant. & hoc patiebant᷑ maxime
adsenectutis tẽpus laborantes ex in¬
de non ꝑmitterent᷑ exire. estimanti¬
bꝰ eorũ ꝓpinquis eẽ defunctos in huiꝰ¬
modilaqueo quidã miles theodosium¬
ꝑatoris incurrit. Cũq fuisset clausus
admolã nec dimitteret᷑ exire. euagi¬
nato gladio ꝓhibentes occidit. At illi

Expanded text:
bendo, alia utiliter auferendo. Duas tamen res dignas confusione prohibuit. Erat ab initio in urbe Roma domus ingenti magnitudine fabricata, in qua panis fiebat, qui universae civitati ministrabatur. Horum mancipes, tempore procedente, pistrina publica latrocinia esse fecerunt. Cum enim essent molae in locis subterraneis constitutae, per singula latera earum domuum tabernas instituentes, meretrices in eis prostare faciebant, quatenus per eas plurimos reciperent, alios, qui pro pane veniebant, alios, qui pro luxuriae turpitudine ibi festinabant. Arte namque mechanica in molam de taberna cadebanad senectutis tempus laborantes, inde non permitterentur exire, aestimantibus eorum propinquis esse defunctos. In hujusmodi laqueos miles quidam Theodosii incurrit. Cumque fuisset clausus ad molam, nec dimitteretur exire, evaginato gladio prohibentes occidit. At illi
Abbreviated transcription (Latin):
mutabit. nece̾ libent & egosuscipio hȩc
& alia plurima rufinꝰ audiens. nuntiauit
imꝑatori uotũ antistis. monens ne de pa¬
latio forte ꝓcederet. At imꝑator iam

Expanded text:
mutabit, necem ego libenter suscipio. Haec et alia plurima Rufinus audiens nuntiavit imperatori votum antistitis, monens ne de palatio forte procederet. At imperator
Abbreviated transcription (Latin):
torũ naturali conscientia cõpati uolu¬
erͣt̃. uelut iniqui capite sectisunt.
Quȩ lex romanorũ quȩ barbaror senten¬
tentia quos libet patribꝰ condolentes
punit. Quando quispiã ueterũ huiꝰ¬
modi gessit iniquitate̾. lussit łtiq. pha¬
rao ut masculi interficerent᷑ hebreorũ.
sed inuidia & timor tcͣ ꝓtulit hoc pre¬
ceptũ. Quanto tam̃ illa quȩ tcͣ gesta
sunt humaniora modernis existunt:
Quanto desiderabiliora ad discretionẽ ini¬
quitatis huiꝰ  licet malitia nequa
credibilia quȩ dicunt᷑. in humana. cru¬
delia. seua. barbara. amara. sine miscđa.
in quibꝰ ex ultabant arriani choros agen¬
tes: cũ uniuersa ciuitas ingemisceret.
Non fuit enĩ domꝰ inqua nonerat mor¬
tuus sictͣ in exodo seribitur. Et cũ hȩc
ita sint gesta. noneni quieuert᷑ iniquita

Expanded text:
torum naturali conscientia compati volutorum naturali conscientia compati voluerunt, velut iniqui capite secti sunt. Quae lex Romanorum, quae barbarorum sententia, quoslibet patribus condolentes punit? Quando quispiam veterum hujusmodi gessit impietatem? Jussit itaque Pharao ut masculi interficerentur Hebraeorum; sed invidia et timor tunc protulit hoc praeceptum. Quanto tamen illa quae tunc gesta sunt humaniora modernis existunt, quanto desiderabiliora ad discretionem iniquitatis hujus? Et licet malitia nequaqcredibilia quae dicuntur, inhumana, crudelia, saeva, barbara, amara, sine misericordia, in quibus exsultabant Ariani, choros agentes cum universa civitas ingemisceret. Non fuit enim domus in qua non erat mortuus, sicut in Exodo scribitur . Et cum haec ita sint gesta non enim quieverunt iniquita
Abbreviated transcription (Latin):
nantes: erant enim plurimi eox mona¬
chi heremũ in colentes numero uigin¬
titres Cũ quibꝰ post paululũ diaco¬
nꝰ a dilectissimo fr̃e nr̃o damaso romanȩ
ciuitatis ep̃o deferens nobis consolatori¬
as cõmunicationis epłas. manibꝰ post ter¬
gum uinctis publice absq spȩculatori¬
bꝰ ducebat᷑ ueluti quidã reus insignis
& homicidarũ uerberibꝰ coequandus la¬
pidibꝰq. simul & plumbo eiꝰ ceriuicibꝰ ma¬
ceratis ad mare ductus eͣ. & sict illisi¬
ne suͣptibꝰ. sine ullo solacio metallicode¬
portatꝰ ex ilio. Cumq uidex ille mul¬
tos quoq infantiũ cruciasset: quidam
eoꝵ morientes neq parentũ aut frͣm
ex equiis sollẽnibꝰ sunt potiti O multa¬
inhumanitas iudicantis magisq pͣ iudi¬
cantis. qui enĩ ꝓptͣ pietate decertati
sunt: nec homicidis cõparari potuert᷑.
quoꝵ utiq corpora in sepulta relicta
sunt: pie laborantes ȩscis bestiarũ uo¬
latiliumq ꝓiecti stͣ. quiq patribꝰ neca¬

Expanded text:
nantes. Erant enim plurimi eorum monachi, eremum incolentes, numero viginti tres: cum quibus post paululum diaconus, a dilectissimo fratre nostro Damaso, Romanae civitatis episcopo, deferens nobis consolatorias communicationis epistolas, manibus post tergum vinctis, publice ab ipsis spiculatoribus ducebatur, veluti quidam reus insignis, et homicidarum verberibus coaequandus, lapidibusque simul et plumbo ejus cervicibus maceratis, ad mare ductus est; et sicut illi sine sumptibus, sine ullo solatio metallico deportatus exsilio. Cumque judex ille multos quoque infantium cruciasset, quidam eorum morientes, neque parentum, neque fratrum exsequiis solemnibus sunt potitiinhumanitas judicantis, magisque praejudicantis! Qui enim propter pietatem decertati squorum utique corpora insepulta relicta sunt: pie laborantes escis bestiarum volatiliumque projecti sunt. Quique patribus neca
Abbreviated transcription (Latin):
lebrata susceperat. Sed hȩc quidem
non post multũ tẽporis euenert᷑ Nã
tunc in interiorẽ est ut dixi ductꝰ
armeniã. Qua tẽpestate uir sc̃s euse¬
bius morabatur apud histrũ celtistra¬
chiã deuastantibꝰ & obsidentibꝰ ciuitateᷤ
sict eiꝰ scripta cõmemorant. &x uii¬
arsim quoq cuius etiã nunc ma¬
xima gła ẽ non solũ in edissa quã
regebat uicinasq ꝓuincias sed etiã in
phemce & egyptoꝰ necñ thebaida quas
gentes cũ maximo uirtutis suȩ splen¬
dore transierat: P rimo quidem ualens
insulam aradi habitare precepit Cuͣq
cognouisset innumeros ad eu currere
popłoꝵ. quia dũ plenus eẽt gr̃a uerbo
egritudines effugabat: in oxirincum
egyptiacã urbẽ eũ exilio destinauit
Cumq etiã illic eiꝰ głaͫ om̃s accenderet.
in quoddã castrũ nouissimũ barbaris
uicinu cui nomen est pheno senex dig¬
nus celesti urbe deductꝰ ẽ. Aiunt qͥ¬
dam in arado hactenꝰ constare lectũ eiꝰ

Expanded text:
lebrata susceperat. Sed haec quidem lebrata susceperat. Sed haec quidem non post multum temporis evenerunt. Tunc enim in interiorem est, ut dixi, ductus Armeniam. Qua tempestate vir sanctus Eusebius morabatur apud Histrum, Celtis Thraciam devastantibus et obsidentibus civitates, sicut ejus scripta commemorant. arsen quoque cujus etiam nunc maxima gloria est, non solum in Edessa, quam regebat, vicinasque provincias; sed etiam in Phoenice, et Aegypto, nec non Thebaida, quas gentes cum maximo virtutis suae splendore transierat primum quidem Valens insulam Aradum habitare praecepit. Cumque cognovisset innumeros ad eum concurrere populos quia cum plenus esset gratia, verbo aegritudines sanabat, in Oxyrynchum, Aegyptiacam civitatem, eum exsilio destinavit. Cumque etiam illic ejus gloria omnes accenderet, in quoddam castrum novissimum barbaris vicinum, cui nomen est Pheno, senex dignus coelesti urbe deductus est. Aiunt quidam in Arado hactenus ejus constare lectum,
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotũ fecit ꝑ iudices exilio depor¬
tari eos precipue qui uirilit᷑ ꝓsacris
dogmatibꝰ dimicabant. usq ad nouissimos
romanifines imperii: euolciũ diaconi¬
i ministerio functũ heremũ oasi. anti¬
ochũ uero eusebi maximi generatione
decoratũ erat enĩ consobrinꝰ eiꝰ & mul¬
tis uirtutibꝰ choruscante᷑ necnͣ sacer¬
dotu dignitate fulgente in armeniȩ
terminos destinari suasit. Cuiꝰ oꝑa
ꝓ diuinis dogmatibꝰ celebrata quis ex¬
planare sufficiat: Cum itaq uirsc̃s
eusebius post multa certamina in nu¬
rii suscepisset: conuenit solemni modo
arrianorũ fuerat cõmunione macula¬
tus Cñq uniuersi antiochũ elegis¬
sent auunc ulo ꝓprio successore. & ad
sacrũ ꝑ duxissent altare & genua ad
ordinationẽ inclinare cõpellerent :
conuersus & uidens iouinũ suo capiti
dexterã imponente̾ manũ eiꝰ repulit
dicens non eẽ ferendã dexterã quȩ
ali quando sacramenta blas phemiis ce¬

Expanded text:
sacerdotum fecit per judices exsilio deporsacerdotum fecit per judices exsilio deportari, eos praecipue qui viriliter pro sacris dogmatibus dimicabant, usque ad novissimos Romani fines imperii; Evolcium diaconii ministerio functum in eremum Oasim; Antiochum vero Eusebii maximi generatione decoratum erat enim consobrinus ejus et multis virtutibus coruscantem, nec non sacerdotii dignitate fulgentem, in Armoniae terminos destinari suasit; cujus opera pro divinis dogmatibus celebrata quis explanare sufficiat? Cum itaque vir sanctus Eusebius post multa certamina virturii suscepisset, convenit solemni modo Arianorum fuerat communione maculatus. Cumque universi Antiochum elegissent, avunculo proprio successorem, et ad sacrum perduxissent altare, et genua ad ordinationem inclinare compellerent, conversus et videns Jovianum suo capiti dexteram imponentem, manum ejus repulit: dicens non esse ferendam dexteram quae aliquando sacramenta blasphemiis ce
Abbreviated transcription (Latin):
ues licet desolatȩ pastore. tamen quȩ
stͣ pastoris oꝑabantur. Permansert̃ eni
doctrinam apłicã in uiolabilit conser¬
uantes. Quomodo enĩ etiã luciũ ha
buerint om̃s odio. aliis narrationibꝰ
ex planabo Adolescentes in plateaspe¬
ram alterutris porrigentes. lusu delec¬
tabantur. Isto autẽ transeunte: con¬
tigit ut spera cadens ꝑ asini eiꝰ transi¬
ret pedes: Tũ pueri uehement᷑ eui¬
lauert᷑. arbitrati sperã pollutione cõ¬
pletã. At ille hoc intelligens. iussit
alicui sequentiũ ut sustineret & qđ
gerebatur agnosceret: P ueri uero ac¬
cendentes ignem & spera iaculantes ꝑ
mediam flãmam: hoc modo eã arbitra¬
tisunt expiatã Et hoc quidẽ ẽẽ noui
i uuemle & consuetudinis antiquȩ re¬
liquias Heruntam̃ indiciũ qđ possit
ostendere quale odiũ circa arrianã
uesaniã ciuitas habuerit uniuersa
Uerũ lucius mansuetudine non est
imitatꝰ eunomiuͭ. sed multos quidem

Expanded text:
ves, licet desolatae pastore, tamen quae ves, licet desolatae pastore, tamen quae sunt pastoris operabantur. Permanserunt enim doctrinam apostolicam inviolabiliter conservantes. Quomodo enim etiam Lucium omnes habuerint odio, aliis narrationibus explanabo. Adolescentes in platea sphaeram alterutris porrigentes, lusu delectabantur. Isto autem transeunte, contigit ut sphaera cadens, per asini ejus transiret pedes: tum pueri vehementer ejulaverunt, arbitrati sphaeram pollutione completam. At ille hoc intelligens, jussit alicui sequentium ut sustineret, et quod gerebatur agnosceret. Pueri vero accendentes ignem, et sphaeram jaculantes per mediam flammam, hoc modo eam arbitrati sunt expiatam. Et hoc quidem novi esse juvenile et consuetudinis antiquae reliquias. Verumtamen indicium est quod possit ostendere quale odium circa Arianam vesaniam civitas habuerit universa. Verum Lucius mansuetudine non est imitatus Eunomium; sed multos quidem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbat᷑ indiciũ. Cũ enĩ uoluisset laua¬
re ꝙ eius famulibalnei ianuas obse¬
rassent. uolentesq ingredi ꝓhiberent:
ipse popłm ante ianuas uidens easa pe¬
rireͥ precepit. & libent᷑ sec ũ om̃s laua¬
chro participari. Hoc idem etiã inbal¬
nei solio fecit. Nã dũ lauanti sibi quos¬
dã uideret astare. iussit ut cũ eo com¬
muntter aqua calida fruerent᷑. Quita¬
centes astabant. A.t ille honoris cau¬
sa hoc fieriputans. uelocit᷑ ascendens e¬
gressus ẽ illȩ uero nequissimȩ heresis
in munditia etiã aquã iuidicantes ẽe pol¬
lutã: eã repente cuniculoꝵ egestioni¬
bus tradiderunt. & alterũ fecertͣ soliũ
tẽperari. Qđ ille cognoscens relicta ci¬
uitate discessit. inimicã habitare ciui¬
tatẽ & horrorẽ habente̾ aduersum se
cõmunem arbitratꝰ obꝓbriũ. Quo de
samosatis ab eunte. luciũ ꝓ eo aꝑtuͣ lu¬
puͣ & ouibꝰ inimicũ constituert. Sed o¬

Expanded text:
probatur indicium. Cum enim voluisset lavaprobatur indicium. Cum enim voluisset lavari, et ejus famuli balnei januas obserassent, volentesque ingredi prohiberent; ipse populum ante januas videns, eas aperiri praecepit, et libenter secum omnes lavacro participari. Hoc idem etiam in balnei solio fecit. Nam cum lavanti sibi quosdam videret astare, jussit ut cum ipso communiter aqua calida fruerentur qui tacentes astabant. At ille honoris causa hoc fieri putans, velociter ascendens, egressus est. Illi vero nequissimae haeresis immunditia, etiam aquam judicantes esse pollutam, eam repente cuniculorum egestionibus tradiderunt, et alterum fecerunt solium temperari. Quod ille cognoscens, relicta civitate discessit, inimicam habitare civitatem, et horrorem habentem adversum se communem, arbitratus opprobrium. Quo de Samosatis abeunte, Lucium pro eo aperte lupum et ovibus inimicum constituerunt. Sed o
Abbreviated transcription (Latin):
quidem ei obtulerͣt aurũ. alii argen¬
tũ. alii uestes. alii famulos tanquam
ad peregrinã & extraneã ꝓperanti ter¬
rã. At ille pauca quęclam a ualde
notis accipiens. doctrinisq cunctos&
ꝓfectus ẽ. Illi uero ad urbẽ ꝓpriã re¬
meantes & alterutros ex hortantes.
luporũ circu̾spiciebant sapient in¬
sidias Nunc quoq narrandus eͣ hox
fidei calor & puritas. puto eniͣ me
delinquere. nisi ꝑ hanc relationẽ illi
semꝑ memorabiles habeant᷑. Cũ ergo
arrianorũ participes egregio pastore
nudassent grege̾. aliu̾q. ꝓ eo eunomi¬
uͣ nomine fecissent epm: nullus illic
habitantiũ. non pauꝑ. non diues. non
famulus. non opifex. non agricola. nͣ
ortdlanus. non uir. nͣ mulier . ñ uiue¬
nis. ñ senex ad ȩccłasticũ accessit con¬
suete collegiũ. Solusq degebat ep̃s
tunc. nullo eũ neq uidente neq pe¬
nitꝰ appellante. licet ferat᷑ cũ multa
uixisse mansuetudine Cuius rei hoc

Expanded text:
quidem ei obtulerunt aurum, alii argenquidem ei obtulerunt aurum, alii argentum, alii vestes, alii famulos, tanquam ad peregrinam et extraneam properanti terram. At ille pauca quaedam a valde notis accipiens, doctrinisque cunctos profectus est. Illi vero ad urbem propriam remeantes, et alterutros exhortantes, luporum circumspiciebant sapienter insidias. Nunc quoque narrandus est horum fidei calor et puritas. Puto enim me delinquere, nisi per hanc relationem illi semper memorabiles habeantur. Cum ergo Arianorum participes egregio pastore nudassent gregem, aliumque pro eo Eunomium nomine fecissent episcopum, nullus illic habitantium, non pauper, non dives, non famulus, non opifex, non agricola, non hortulanus, non vir, non mulier, non juvenis, non senex, ad ecclesiasticum accessit consuete collegium, solusque degebat episcopus, tunc nullo eum neque vidente, neque penitus appellante, licet feratur cum multa vixisse mansuetudine: cujus rei hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ni primorclia uni famulox secretu
pandens. solus egressus eͣ senex. Seqͦ¬
bat᷑ itaq famulus. plumaciũ tantũm¬
modo & codicẽ gerens Cunq ueniᷤ¬
set ad eufrates fluminis ripã iuxta
ipsos muros ciuitatis expositã ascen¬
dit innaui ut adzeuma nauigaret.
iussitq nautis ut remigarent: fac¬
toq die ille quidem ꝑuenit ad ze¬
umatis locũ. samos atȩͫ uero gemiti¬
bus & lamentatione cõpletisunt. Nã
cũ ille seruis suis ꝓximis quȩ iussa
& quos codices detulisset: ingemisce¬
ti. fluuiusq nauigantibꝰ atq sequen¬
tibꝰ est impletꝰ. Cunq uenissent &
desideratum pastore cernerent: am¬
plius eiulabant. ac suspirantes fun¬
dentesq lacrimarũ fontes euꝰ reti¬
nere nitebant᷑. ne. in lupdꝰ eiꝰ oues incur¬
rerent. Quẽ dũ flectere non ualuis¬
sent: audiert̃ eolegente apłicã lege̾.
quȩ aperte iubet nos principibꝰ & po¬
testatibꝰ eẽ subiectos Quofacto: alii

Expanded text:
ni primordia uni famulorum secretum ni primordia uni famulorum secretum pandens, solus egressus est senex: sequebatur itaque famulus, plumacium tantummodo et codicem gerens. Cumque venisset ad Euphratis fluminis ripam, juxta ipsos muros civitatis expositam, ascendit in navem, ut ad Zeugma navigaret; jussitque nautis ut remigarent, factoque die ille quidem pervenit ad Zeugmatis locum. Samosatae vero gemitibus et lamentatione completi sunt. Nam cum ille servus suis proximis quae jussa  quos codices detulisset, ingemisceti; fluviusque navigantibus atque sequentibus est impletus. Cumque venissent, et desideratum pastorem cernerent, amplius ejulabant: ac suspirantes, fundentesque lacrymarum fontes, eum retinere nitebantur, ne in lupos oves ejus incurrerent. Quem dum flectere non valuissent, audierunt eo legente apostolicam legem , quae aperte jubet nos principibus et potestatibus esse subjectos. Quo facto, alii
Abbreviated transcription (Latin):
samosa tenus eps intrachiã exilio de¬
p̃ortatꝰ. apłicis laboribꝰ desudabat. Is
enĩ multas ȩccłas desolatas pastoribꝰ ẽẽ
conspiciens. habitu militari suscepto &
calaumaco caput operiens: siria ꝑagra .c.¬
bat &s. phenicẽ pariter etiã palestinam
presbiteros ordinans atq diaconos. aliaq
eccłȩ replebat officia Sicubi aute in¬
ueniret sibi concordes ep̃os. eos presu¬
les egentibꝰ constituebat ȩccłiis. Quan¬
tã uero fortitudine̾ sapientiãq mon¬
strauit imperiale̾ suscipiens uissionẽ
qua euͣ precipiebat in trachiis habita¬
re. necessariũ arbitror nescientes ag¬
noscere. Uenerat eni gerulus huuᷤ
preceptionis circa uesperã: que̾ euse¬
bius silentiũ habere & aduentũ sui
celare iussit dicens. Si cognouerit
hȩc turba sacrizeli amore flãmata
te quidem interimet. ego aut᷑ ꝓ tu a
morte apuddm̃ pęnas cogor ex solue¬
re. Cũ hec dixisset. uespertino consu¬
ete ministerio celebrato circa ipsa sõ¬

Expanded text:
Samosatenus episcopus in Thraciam exsilio deportatus, apostolicis laboribus desudabat. Is enim multas Ecclesias desolatas pastoribus esse conspiciens, habitu militari sumpto, et calamato caput operiens, Syriam peragrabat, et Phoenicen, pariter et Palaestinam, presbyteros ordinans atque diaconos, aliaque Ecclesiae replebat officia. Sicubi autem inveniret sibi concordes episcopos, eos praesules egentibus constituebat Ecclesiis. Quantam vero fortitudinem sapientiamque monstrarit imperialem suscipiens jussionem qua eum praecipiebat in Thraciis habitare, necessarium arbitror nescientes agnoscere. Venerat enim gerulus hujus praeceptionis circa vesperam; quem Eusebius silentium habere, et adventum sui celare jussit, dicens: Si cognoverit haec turba, sacri zeli amore flammata, te quidem interimet; ego autem pro tua morte apud Deum poenas cogar exsolvere. Cum haec dixisset, vespertino consuete ministerio celebrato, circa ipsa som
Abbreviated transcription (Latin):
similes libri. quos qui legere uolue¬
rit: eoꝵ contͣeptũ experimentis ag¬
noscit. Hunc igit᷑ eunomiũ eudoxius
in cirico fecit epͣm. expellere nisuse¬
leusium Cumq illic uenisset. utens
more solito di alectica quasi peregri¬
num aliqiđ auditoribꝰ inferebat: Quã¬
ob rem cizici tumultꝰ exortꝰ ẽ: eumq.
urbe repulert᷑. non ferentes eiꝰ uerbox
fastum. Qui constantino polĩ ueniens.
cũ eudexio morabat᷑ epatu uacans Sed
ne detrahere uideamur. audi uoce ip¬
siis eunomu quȩ presumit contradm̃
sophismatibꝰ loqui Sic eniͣ ait. Ds de
substantia sua nil nouit amplius quã
nos. neq e illi potius nobis aute agni¬
ta minus sed qđ cumq de illa nos noui
mus. hoc modis om̃ibꝰ etiã ille nouit
Qd̃ aute rursus ille hoc inueniens inmu¬
tabilit᷑ in nobis Hȩc quidem aliaq si¬
milia eunomius sophismata idẽ cireuͣ¬
uentiones faciens. non sentiebat occum¬
bere. Quomodo aute ab arrianis pau¬

Expanded text:
similes ejus libri, quos qui legere voluesimiles ejus libri, quos qui legere voluerit, eorum contemptum experimentis agnoscet. Hunc igitur Eunomium Eudoxius in Cyzico fecit episcopum, expellere nisus Eleusium. Cumque illuc venisset, utens more solito dialectica, quasi peregrinum aliquid auditoribus inferebat. Quamobrem Cyzici tumultus exortus est, eumque urbe repulerunt, non ferentes ejus verborum fastum. Qui Constantinopolim veniens, cum Eudoxio morabatur, episcopatu vacans. Sed ne detrahere videamur, audi vocem ipsius Eunomii, qua praesumit contra Deum sophismatibus loqui. Sic enim ait: Deus de substantia sua nihil novit amplius quam nos, neque est illi potius, nobis autem agnita minus; sed quodcunque de illa novimus nos, hoc modis omnibus etiam ille novit. Quod autem rursus ille, hoc invenies immutabiliter in nobis. Haec quidem aliaque similia Eunomius sophismata, id est circumventiones faciens, non sentiebat occumbere. Quomodo autem ab Arianis pau
Abbreviated transcription (Latin):
borũ ad suũ circum uenire consensũ
Descendente siquidem eunomio sacris
toamatores eleusu extra urbem orato¬
riũ fabricantes. collectas ibi faciebant
Hec ergo de eleusio dicta sufficiant:
nunc de eunomio referendum est
ȩtii qui sine dõ uocabat᷑. cuiꝰ me¬
moriã fecimus. Cũqͦ dũ eẽt: modũ .s.c.¬
eius sophisticũ imitatꝰ est. & sermoni¬
bus quibus dã uacans faciensq sibiso¬
phismata non sentiebat ex his inflatꝰ
quia inblasphemias incideret. quip¬
pe dogma telatꝰ arrii: & multis modis
repugnans dogmatibꝰ ueritatis: P au¬
cũ quidẽ edoctꝰ ex litteris sacris et
eas neq intelligere preualens circa
uera frequenter occupabat᷑. eaq. con¬
uertens semꝑ neq ualebat intentio¬
nis suȩ ꝓpositũ adimplere. septe̾ sictͣ
eiꝰ demonstrant thomi in quibꝰ uanis¬
romanos fecit. Multa enĩ illic uer¬
ba ꝓfundens. intentione̾ epłe non
potuit inuenire. Sunt etiã alui eius

Expanded text:
borum ad suum circumvenire consensum. borum ad suum circumvenire consensum. Descendente siquidem Eunomio, sacristo, amatores Eleusii extra urbem oratorium fabricantes, collectas ibi faciebant. Haec ergo de Eleusio dicta sufficiant. Nunc de Eunomio referendum est.etii, qui Sine Deo vocabatur, cujus memoriam fecimus. Cum quo dum esset, modum ejus sophisticum imitatus est; et sermonibus quibusdam vacans, faciensque sibi sophismata, non sentiebat. Ex his inflatus, quia in blasphemias incideret; quippe dogma zelatus Arii, et multis modis repugnans dogmatibus veritatis. Paucum quidem edoctus ex litteris sacris, et eas neque intelligere praevalens, circa verba frequenter occupabatur, easque convertens semper, neque valebat intentionis suae propositum adimplere; sicut septem ejus demonstrant tomi, in quibus vanisRomanos fecit; multa enim illic verba profundens, intentionem epistolae non potuit invenire. Sunt etiam alii
Abbreviated transcription (Latin):
felicitate ꝓ uectꝰ denuo contra xp̃ia¬
nos prelia cõmouebat. omẽm religio¬
dare. Precipue tamen euͣ ad furore
ꝓ uocabat sinodus in lamsaco celebrata.
non solũ quia arrianorũ abdicarat
nensis anathematiz auerat Ueniens
igit᷑ nicomediã bithiniȩ: conuocauit
eleusiu cidici. is enĩ sect᷑a macedonii
potius sequebat᷑ sict iã dixi Et faci¬
ens conciliũ arrianox ep̃orũ. cogebat
eleusium ut in illoꝵ dogmate c onsen¬
tiret. Qui primũ quidem negauit.
postea uero cũ ei minaretur exili uͣ
formidatꝰ in arrianũ dogia consensit
Q uo ꝑ petrato: mox pęnitentia tractꝰ
ueniens cizicũ coram om̃i popło de ui¬
olentia querebat᷑. dicens consensũ ui¬
olentia non uoluntate factũ. & ut que¬
set. Porro ciriceni ꝓpt amicitias eiꝰ alio
ep̃o subdi noluert᷑ in ansertq. subeo. ñ
tamen apropria heresi ꝑmutatisunt
Hoc audiens constantinopolitanus eͥpͥs.
eunomiũ in cizico orlinauit ep̃m. tan¬
quã qui posset popłm calliditate uer¬

Expanded text:
o contra Christianos praelia commovebat, omnem religiodare. Praecipue tamen eum ad furorem provocabat synodus in Lampsaco celebrata; non solum quia Arianorum abdicarat nensis anathematizaverat. Veniens igitur Nicomediam Bithyniae, convocavit Eleusium Cyzici; is enim sectam Macedonii potius sequebatur, sicut jam dixi. Et faciens concilium Arianorum episcoporum, cogebat Eleusium ut in illorum dogmate consentiret. Qui primum quidem negavit; postea vero cum ei minaretur exsilium, formidatus in Arianum dogma consensit. Quo perpetrato, mox poenitentia tactus, veniens Cyzicum, coram omni populo de violentia querebatur: dicens consensum violentia, non voluntate factum; et ut quaeset. Porro Cyziceni propter amicitias ejus alii episcopo subdi noluerunt, manseruntque sub eo, non tamen a propria haeresi permutati sunt. Hoc audiens Constantinopolitanus episcopus, Eunomium in Cyzico ordinavit episcopum, tanquam qui posset populum calliditate ver
Abbreviated transcription (Latin):
peccantibꝰ etiã post baptisma ꝓmittebant
Sic ergo ambobꝰ diuersa scribentibꝰ & ex
diuinis eloquiis sua sensa firmantibꝰ. sin¬
guli ꝓ uintialiũ diuersas st̃ secuti senten¬
tias. Sanantes nãq sanare ꝓmissa. remis¬
sionẽ etiã reliquo tempore deliquerunt
Unde uidet᷑ quia gentes phrigũ castio¬
res quã aliȩ magis eeͣ noscuntur. Houa¬
tꝰ itaq licet ꝓpter conuersatione̾ subti¬
lissimã segregauerit semet ipsũ. tam̃
non mutauit paschȩ festiuitate᷑ Nã
scđ̃m partes hesperias etiã iste celebra¬
bat. Agit᷑ enĩ apud illos pascha post eqͥ¬
noctium olĩ & ex quo xp̃iani eẽ cȩpert̃
Sediste quidem postea sub ꝑ secutione ua

Expanded text:
peccantibus etiam post baptisma promittebant. peccantibus etiam post baptisma promittebant. Sic ergo ambobus diversa scribentibus, et ex divinis eloquiis sua sensa firmantibus, singuli provincialium diversas sunt secuti sententias. Sanantes namque sanare promissa remissione, etiam reliquo tempore deliquerunt. Unde videtur quia gentes Phrygum castiores quam aliae magis esse noscuntur. Novatus itaque, licet propter conversationem subtilissimam segregaverit semetipsum, non tamen mutavit Paschae festivitatem. Nam secundum Patres Hesperios etiam iste celebrabat. Agitur enim apud illos Pascha post aequinoctium olim, et ex quo Christiani esse coeperunt. Sed iste quidem postea sub persecutione Va
Abbreviated transcription (Latin):
uerius ȩccłastica regula conseruetur:
nouatꝰ prb̃t se ab eccłȩ romanȩ cõmu¬
mone suspendit. qmͣ cornelius ẽps fi¬
deles qui sacrificauerant tempore facꝰ¬
⁊e ꝑsecutionis a decio in cõmunione re¬
ceperat. Pro hac itaq causa segregatꝰ
& ad episcopatũ a consortibꝰ suis ep̃ise¬
uocatus: scribebat ȩccłiis ne eos qui de¬
monibꝰ immolauerant ad sacramenta
susciperent. sed inuitarent quidẽ ad
pęnitentiã : remissionẽ uero dĩ relin¬
querent potestati. cuiꝰ solius e pecca¬
ta dimittere Tales epłas suscipien¬
tes in una quaq prouincia. scđm pro¬
prios sensus responsa reddebant: Cũ
ergo ille mandaret ut non oporte¬
ret sacris int esse misteriis eosqui post
baptisma peccatũ comisissent qđ ducit
ad mortẽ : quibꝰdam quidem uidebatur
amara nimis & dura huiꝰ modi regula alii
uero ueluti iustã rectãq suscipiebant. In¬
ter hȩc mota questione uenert litterȩ
cornelii romani presulis quȩ remissionẽ

Expanded text:
a regula conservetur. Novatus presbyter se ab Ecclesiae Romanae communione suspendit, quoniam Cornelius episcopus fideles qui sacrificaverant tempore factae persecutionis a Decio, in communione receperat. Pro hac itaque causa segregatus, et ad episcopatum a consortibus suis episcopis evocatus, scribebat Ecclesiis, ne eos qui daemonibus immolaverant ad sacramenta susciperent, sed invitarent quidem ad poenitentiam; remissionem vero Dei relinquerent potestati, cujus solius est peccata dimittere. Tales epistolas suscipientes in unaquaque provincia, secundum proprios sensus responsa reddebant. Cum ergo ille mandaret ut non oporteret sacris interesse mysteriis eos qui post baptisma peccatum commisissent, quod ducit ad mortem: quibusdam quidem videbatur amara nimis et dura hujusmodi regula; alii vero veluti justam rectamque suscipiebant. Inter haec mota quaestione, venerunt litterae Cornelii Romani praesulis, quae remissionem