comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
biliter uident. Neunde recte mala
redarguunt. inde ꝑelationis inpul¬
sum in profundiora mergantur
Ammonendi sunt subditi: necumculpas
p̃positorum considerant. contra eos
audaciores fiant. Sed sic siqua ualde¬
sunt eorum praua apud sem& ipsos
diiudicent ut tamen diuinotimore
constrict ferre sub eis iugum reue¬
rentiae non recusent. Quod melius
ostendimus: sidauid factum ad me¬
dium deducamus. Saul quippe ꝑ¬
secutor cum ad purgandum uentrem
speluncam fuiss& ingressus: illic
cum uirissuis dauid inerat : qui iam
tam longo tempore ꝑ secutionis eius
mala tolerabat. Cumq eum uiri sui
ad feriendum saul accenderent:
fregit eos responsionibus. quia ma¬
num mittere in xp̃mdñi non deber&.
Quitamen occulte surrexit. & horam
clamidis eius abscidit. Quid ꝑsaul
nisi mali rectores: quid ꝑdauid. Ni¬
si boni subditi designantur sauligi¬
tur uentrem purgareest. prauos p̃¬
posits conceptam in corde malitiam
usque ad opera miseri odoris exten¬
dere & cogitata apud senoxia. fac¬

Expanded text:
dant, ne unde recte mala redarguunt, inde per elationis impulsum in profundiora mergantur. Admonendi sunt subditi, ne cum culpas praepositorum considerant, contra eos audaciores fiant: sed sic si qua sunt eorum prava, apud semetipsos dijudicent, ut tamen divino timore constricti, ferre sub eis jugum reverentiae non recusent. Quod melius ostendimus, si factum David ad medium deducamus. Saul quippe persecutor cum ad purgandum ventrem speluncam fuisset ingressus, illic cum viris suis David inerat, qui jam tam longo tempore persecutionis ejus mala tolerabat. Cumque eum viri sui ad feriendum Saul accenderent, fregit eos responsionibus, quia manum mittere in christum Domini non deberet. Qui tamen occulte surrexit, et oram chlamydis ejus abscidit. Quid enim per Saul nisi mali rectores, quid per David nisi boni subditi designantur? Saul igitur ventrem purgare, est pravos praepositos conceptam in corde malitiam usque ad opera miseri odoris extendere, et cogitata apud se noxia fac
Abbreviated transcription (Latin):
eno peccato rigorem Nequaquam de¬
bemus Multi aliorum uitia cernunt
sua non aspiciunt. Et cum ipsi maxi¬
mis criminibus obnoxii teneantur.
minora peccata fratribus non dimit¬
tunt hypocritȩ trabem in oculo suo
consistentem non sentiunt. & hȩren¬
tem festucam in lumine fratris in¬
tendunt facilius rep̃hendimus
uitia aliena. quam nostra. Nam sae¬
pe quae ꝑuersa in aliis indicamus.
In nobis nocibilia esse minus sentims.
Et quod in aliis rep̃hendimus. age¬
re ipsi non erubescimus. ł acilius
uitia unius cuiusq quam uirtutes
intendimus. Nec quid boni quisq ges¬
serit agnoscere : sed quid mali egerit
mano generi poena diuinitus in lata
est seruitutis. ita ut quibus aspicit
non congruere propriam liberta¬
tem his misericordia in rog& ser¬
uitutem. Et lic& ꝑ pec catum huma¬
discreuit hominibus uitam. Alios sub
le agendi subditorum potestate
praelatorum restringatur. Nam
sine m&u siomnes fuissent quis ess&
qui amalis quempiam cohiber& ius¬

Expanded text:
eno peccato rigorem tenere nequaquam debemus. Multi aliorum vitia cernunt, sua non aspiciunt. Et cum ipsi maximis criminibus obnoxii teneantur, minora peccata fratribus non dimittunt. 21. Hypocritae trabem in oculo suo consistentem non sentiunt, et haerentem festucam in lumine fratris intendunt. 22. Facilius reprehendimus vitia aliena quam nostra. Nam saepe quae perversa in aliis judicamus, in nobis nocibilia esse minus sentimus; et quod in aliis reprehendimus, agere ipsi non erubescimus. 23. Facilius vitia uniuscujusque quam virtutes intendimus; nec quid boni quisque gesserit agnoscere, sed quid mali egerit,mano generi poena divinitus illata est servitnon congruere libertatem dignitatem, his misericordius irroget servitutem. Et licet peccatum humadiscrevit hominibus vitam, alios servle agendi servorum, potestate dominantium restringatur. Nam si omnes sine metu fuissent, quis esset, qui a malis quempiam cohibere
Abbreviated transcription (Latin):
principatum. Unde &iculum ꝑfactionis
caritas ab aepostolo dicitur. quia omne
bonum qđ cegitur nimirum ꝑ illam ne
pereat ligretur. A temptatore namque ci¬
tius qđ lib& opus euellitur si solutum auin¬
nulli fide ediqua operibus scis uidecentur
ẽẽ pcrticipes tamen qui a priuantur a ca¬
ritate fraternȩ dilectionis nullam habent
incremen tum uistutis. Nam sicut ait
apłs Si tradidero corpus meum ut cer¬
deam caritatem non habuero nihilmi¬
hi prodest. Sine amose caritatis quã
uis quisque recte oredat. ced becctitudi
nemꝑ uenire non potest. Quia tanta
est caritatis uircus ut nec fides nec spes¬

Expanded text:
principatum. Unde et vinculum perfectionis charitas ab Apostolo dicitubonum, quod agitur, nimirum per illam, ne pereat, ligatur: a tentatore namque citius, et quodlibet opus evellitur, si solutum a vinnulli fide atque operibus sanctis videantur esse participes: tamen quia privantur charitate fraternae dilectionis, nullum habent incrementum virtutis. Nam sicut Apostolus ait: Si tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habuero, nihil mihi prvis quisque recte credat, ad beatitudinem tamen pervenire non potest; quia tanta est charitatis virtus, ut etiam p
Abbreviated transcription (Latin):
ubi uenerit. confestim tem tamenta
nonsustinentes effugiunt. Oratio :
cordis est non labiorum. Neq: enim
uerba dep̃ cantis ds̃ intendit. sedoran¬
tis cor inspicit. Quod sitacite cor or&¬
& uox sileat quã uis hominibus lateat
dõ latere non potest qui conscientiae
silentio orare corde sinesonouocis
quam solis uerbis sinein tuitumentis. Num¬
quam est autem sine gemitu orandum
Namdum oramus gemere & fleredebemus
reminis centes quam grauia sint scelera
quae commi simus quamq: dira inferni
supplicia. quae timemus Mens qualem
seinoratione offert. talem post oratio¬
nem conseru&. Namnihil proficit oratio
sidenuo committitur. undeiam uenia
postul &ur. Ille enim praecis desidera¬
tum effectum sine dubio ꝑcipitorando
ablui postulat delinquendo non iterat
dis oratio impeditur neimperare
quisq: uadeat postulata hoc est si au¬
linquenti sibi debita non dimitat

Expanded text:
uam venerit, confestim omnia tentamenta non suscordis est, non labiorum. Neque enim verba deprecantis Deus intendit, sed orantis cor aspicit. Quod si tacite cor orvox sileat, quamvis hominibus lateat, Deo latere non potest qui conscientiae cum silentio 281 orare corde sine sono vocis, quam solis verbis sine intuitu mentis. 5. Nunquam est sine gemitu orandumassistimus, gemere et flere debemus, reminiscentes quam gravia sint scelera quae commisimus, quamque dira inferni supplicia, quae timemus. Mens qualem se in oratione offert, talem post orationem conservet. Nam nihil proficit oratio, si denuo committitur, unde jam venia postulatur. Ille enim precis desideratum effectum sine dubio percipit, quirando ablui postulat, delinquendo non iteratdis oratio impeditur, ne impetrare quis valeat postulata hoc est, si alinquenti in se debita non dimitt
Abbreviated transcription (Latin):
quo usq: inportunas desideriorum car¬
nalium suggestiones quae nostris ob¬
strepunt sensibus fortissima intentione
superemus ac tamdiu insistere quousq
ꝑsistendo uincamus. Multisnamq: modis
interrũpitur orationis intentio dum se
ꝑ incuriam uana mundi ingerunt. incu¬
ius cumq: orantis animo
Iunc aut̃ ma¬
gis diabolus cogitationes curarũ saecu¬
larum humanis mentibus ingerit.
quando orantem aspexerit Quando¬

Expanded text:
quousque importunas desideriorum carquousque importunas desideriorum carnalium suggestiones, quae nostris obstrepunt sensibus, fortissima intentione superemus: ac tandiu insistere, quousque sistimus cum oramus. 11. Multis modis interrumpitur orationis intentio, dum se per incuriam vana mundi ingerunt in cujuscunque orantis animo. Tunc autem magis diabolus cogitationes curarum saecularium humanis mentibus ingerit, quando orantem aspexerit. 12. D
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta occul tum iudicium ds̃ tribuere re¬
cusat ipse quo que uenit in fastidium qui
non uult da requod rogatur. Conditor
uniuersi tatis dñs semagis quam ea quae
condidit uult amari & a&ernapo tius
quam terrena postulcri. Cum eadem
non ait dabuntur sed adicientur
Profecto indi cat aliud eẽ quod princi¬
palit̃ dactur. Aliud quodsuꝑ additur
quiccenim nobis in internitione a &ni¬
tas inusuuero temporali tirs esse de¬
b& & illud d&ur & hocnimirum
& habundanti suꝑ additꝰ Saepeho
ralia postulant. a &erna uero p̃mia
non requirunt. p&unt quod adicit
& illuc non desiderant quo adicia¬
tur. Pura estoratio quam in suotẽ
pore scłi non in terueniunt curae.
long eaut̃ adõ est animus qui in ora¬
tione cogitationib: scłi. fuerit occupa¬
ties quolib& tangitur uitio toties ad
crationẽ sesubdat. Qui afrequensora¬
tio uitiosam inpugnationẽ ex tinguit
Tam ꝑseueranter intende reo porte
animum nr̃m orando atq pulsando

Expanded text:
juxta occultum judicium Deus tribuere rejuxta occultum judicium Deus tribuere recusat, ipse quoque venit in fastidium, qui non vult dare quod rogatur  Ed., amatur. Conditor universitatis Dominus se magis quam ea quae condidit vult amari, et aeterna potius quam terrena postulari, cum eadem non ait, dabuntur, sed adjicientur, profecto indicat aliud esse quod principaliter datur, aliud quod superadditur. Quia enim nobis in intentione aeternitas, in usu vero temporalitas esse debet, et illud datur, et hoc nimirum ex abundanti ralia postulant, aeterna vero praemia non requirunt: Petunt, quod adicitur, et illud non desiderant, ubi adiciatur. pore saeculi non interveniunt curae. Longe quippe a Deo est animus, qui in oratione cogitationibus saeculi fuerit occupaties quolibet vitio tangitur, toties ad orationem se subdat, quia frequens oratio vitiorum impugnationem exstinguit. Tam perseveranter intendere oportet animum nostrum orando, atque pulsando,
Abbreviated transcription (Latin):
Nam illa uera est: ista dubia Ad ma¬
iorisculpae cumulum ꝑtin& scire
quem quam quod sequi debeat & sequi nol¬
le quod sciat. Vnde & dñs. Seruus in¬
quid sciens uoluntatem d̃i sui & non fa¬
ciens plagis digna uapula but multis.
Et icobus. Scient inquid bonum & ñ
facienti peccatum est. Simplicitatem
cum ignauia uocaristultitiam. Sim¬
plicitatem uero cum prudentia uoca¬
risapientiam. Utile est multascire &
recte uiuere. Quodsi utrumq: non ua¬
lemus melius est ut bene uiuendistu¬
dium. quã multa sciendi sequa mur
Non pestinere cadbeatitudinem conse¬
quendam scientia rerum. Nec ẽẽ be¬
atum multa scire sed esse magnum
beate uiuere. Nihil ꝓdeẽ omnem sci¬
reprudentiam cum ignoran ta di
Et nihil obesse scientibus dm̃ ignoran¬
tia mundi. Perfect eaũt scit quidm̃
DEORATIONE
um dĩ in oratione non quȩriturciti¬
us animus in oratione lassa tur quia
cum illa quisque postulat quae fostasse

Expanded text:
Nam illa vera est, ista dubia. 9. Ad maNam illa vera est, ista dubia. 9. Ad majoris culpae cumulum pertinet scire quemquam quod sequi debeat, et sequi nolle quod sciat. Unde et Dominus: Servus, inquit, sciens voluntatem Domini sui, et non faciens, digne plagis vapulabit multis . Et Jacobus: Scienti bonum et non facienti, peccatum est . 10. Simplicitatem cum ignavia vocari stultitiam, simplicitatem vero cum prudentia vocari sapientiam. 11. Utile est multa scire et recte vivere. Quod si utrumque non valemus, melius est ut bene vivendi studium quam multa sciendi sequamur. 12. Non pertinere ad beatitudinem consequendam scientiam rerum, nec esse beatum multa scire, sed esse magnum beate vivere. 13. Nihil prodesse omnem scire prudentiam cum ignorantia Dei, et nihil obesse scientibus Deum ignorantiam mundi. Perfecte autem scit, qui De oratione. Cum Deus in oratione non quaeritur, citius animus in oratione lassatur. Quia cum illa quisque postulat quae fortasse
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuiam uitȩ temporalis cum eius igno¬
rantia poteramus si haec eadem sapien¬
tia insemitae angulis constitiss&.
Inuestiganda fuerat. si oculta eẽ uoluis
s& Omnis qui secundum dm̃ sapi¬
ens est beatus est. Beatauita cog¬
nitio diuinitatis est. Cognitio diui¬
nitatis uirtus boni operis est
Virtus boni operis. fructus a erni¬
tatis est. Qui secundum saeculum
sapiens ẽ secundum dm̃ stultus est
Vnde & ꝑ proph&at̃ Stultus inquid
factus est omnis homo abscientia
Primum est scientiae studium . quae¬
rer edm̃: deinde honestatẽ uitae
cum innocentiae opere. Nullus sapi¬
entiã dĩ plenerecipit. nisi quise ab
omni abstraere actionum cura con¬
tendit. Vnde & scriptum est
Sapientiam scribe in tempore otii &
uenisse qui scitseor eta dĩ sepene¬
trare non posse.Tunc autem rec¬
tedm̃ cognoscimus. quando eum
ꝑ fecte scirenos denegamus
Interdũ quaedum nescire conuenit
Nullus autem. inculpamaior est : quã
Melior est autem exscientia ueniens
quam exoppinatione sententia

Expanded text:
per viam vitae temporalis cum ejus ignorantia poteramus, si haec eadem sapientia, in semitae angulis constitisset. Investiganda fuerat, si occulta esse voluis Omnis qui secundum Deum sapiens est beatus est. Beata vita cognitio divinitatis est. Cognitio divinitatis virtus boni operis est. Virtus boni operis fructus aeternitatis est. 2. Qui secundum saeculum sapiens est, secundum Deum stultus est. Unde et propheta: Stultus, inquit, factus est omnis homo a scientia sua . 3. Primum est scientiae studium quaerere Deum, deinde honestatem vitae cum innocentiae opere. 4. Nullus sapientiam Dei plene recipit, nisi qui se ab omni abstrahere actionum cura contendit. Unde et scriptum est: Sapientia scribae in tempore otii, et venit, qui scit secreta Dei se penetrare non posse. Tunc autem Dete cognoscitur, 191 quando eum perfecte scire nos denegamus. 6. Interdum quaedam nescire convenit. Nullus autem in culpa major est quam Melior est autem ex scientia veniens quam ex opinatione sententia.
Abbreviated transcription (Latin):
ad exemplum nrũ dr̃ proposuit ut quanto
deimitatione eorũ conferripos sunt nobisius¬
titiae praemia : tanto deꝑseuerantia mali
sint grauiora tormenta : sienimad boniin¬
citamentũ diuina quibus ad monenemur
p̃cepta deessent ꝓ lege nobis scorũ exempla
sufficerent : At contra dum& dr̃nos p̃ceptis
suis admoneat & uitaes cõrũbonioperis nob̵
exempla proponat : Nulla estiam dereati
excusatio quia & lexdĩ aures nostras qͥoti die
pulsat & factorũ documenta bonorum. cordis
nr̃i intima prouocat : & si prauorũ saepese¬
cuti sumus exempla cur nonimite murscõ¬
rũ digna & dõplacita facta : & siapti fuimꝰ
imitari iniquos in malũ curpigri sumus
imitari iustos in bonum.  Orandus est ds̃ut
uistuter quas scĩs p̃parauit ad coronã nobir
ad pro fectũ sint positae non ad poenam

Expanded text:
ad exemplum nostrum Deus proposuit, ut quanto ad exemplum nostrum Deus proposuit, ut quanto de imitatione eorum conferri possunt nobis justitiae praemia, tanto de perseverantia mali sint graviora tormenta. 6. Si enim ad boni incitamentum divina, quibus admonemur, praecepta deessent, pro lege nobis sanctorum exempla sufficerent. At contra, dum et nos Deus praeceptis suis admoneat, et vitae sanctorum boni operis nobis exempla proponat, nulla est jam de reatu excusatio, quia et lex Dei aures nostras quotidie pulsat, et factorum documenta bonorum cordis nostri intima provocant. 7. Et si pravorum saepe secuti sumus exempla, cur non imitemur sanctorum digna, et Deo placita facta? et si apti fuimus imitari iniquos in malum, cur pigri sumus imitari justos in bonum? 8. Orandus est Deus, ut virtutes quas sanctis praeparavit ad coronam, nobis ad pro
Abbreviated transcription (Latin):
neces sariumẽ iustum in hacuita &uitur
temptari & uerberariflagello ut dum
uitis pulsatur deuistutibus non super¬
biat. Durius circa suos electos inhacuita
ds̃ agit ut dumfostioribus flagellisti¬
mulis feriuntur. nulla obletamenta p̃¬
sentis uitae delectent sed caelestem patriã
ubi certarequies exspectatur in desidereNT

Expanded text:
necessarium est justum in hac vita vitiis necessarium est justum in hac vita vitiis tentari et verberari flagello, ut, dum vitiis pulsatur, de virtutibus non superbiat: Deus agit, ut, dum fortioribus flagelli stimulis feriuntur, nulla oblectamenta praesentis vitae delectent, sed coelestem patriam, ubi certa requies exspectatur, indesinent
Abbreviated transcription (Latin):
na proficiunt gaudia. Ideoq &iustus in poenis
gaudere &impius in pros peritatibus time¬
redeb&. Neq: iustoneq reprobo ds̃ misericor¬
diam & iustitiam abstrahit Nam & banos hic
perafflictionem iudicat & illucremunerat
permiserationem & malos hic remunerat
pertemporalem clementiã & illuc punit
ꝑ a&ernam iustitiã. In hac enim uita ds̃ par¬
c& impiis & tamen non parc& electis. in illa
parc& electis non tamen parc& impiis.
Saepeocculto dĩ iudicio extraflagella correp¬
tionum sunt impii in hoc mundo dumq:
multa damnabilia cõmissi se uideant᷑ dis¬
pectiadõ tamen nullo emendationis uerbe¬
referiuntur. plus corripitꝰ flagello qui
adõ diligitꝰ si pec cauerit dicenteamos
ꝓphea tantũ modo uos cognoui exomni¬
bus nationib: terrae id circo uisi tabo
superuos omnos iniquitates uestras
Que menimdiligit dñs corripit flagellat
autem filium quem recipit. uuldeper

Expanded text:
na proficiunt gaudia. Ideoque et justus in poenis na proficiunt gaudia. Ideoque et justus in poenis gaudere, et impius in prosperitatibus timere debet. Neque justo neque reprobo Deus misericordiam et justitiam abstrahit. Nam et bonos hic per afflictionem judicat, et illic remunerat per miserationem; et malos hic remunerat per temporalem clementiam, et illic punit per aeternam justitiam. In hac enim vita Deus parcit impiis, et tamen non parcit electis; in illa parcet electis, non tamen parcet iniquis. Saepe occulto Dei judicio extra flagella correptionum reprobi in hoc mundo sunt, dumque multa damnabilia commisisse videntur, despecti tamen a Deo nullo emendationis verbere feriuntur. Plus corripitur flagello qui a Deo diligitur, si peccaverit, dicente Amos propheta: « Tantummodo vos cognovi ex omnibus nationibus terrae, idcirco visitabo super vos omnes iniquitates vestras . » Quem enim diligit Deus corripit: « Flagellat omnem filium quem recipit . » Valde
Abbreviated transcription (Latin):
rias consecture uistutes. humilitatirestxp̃o
deuotionis exp&ro Caritatis exiohanne
oboedientiae de abraham patientia edeisa ac
tolerantia e deia cob: castimoniaed eioseph
mansu& udin is demorse constantiaede
io sue benignitatir desamuhel misericor¬
diae dedauid. abstinentia e dedanihel sic
& c& facta priorum quo labore quomode¬
ramine quaue intentione uel conpuncti¬
onegerantur. Virs c̃rimitanda considerat
DEFLAGELBIS DĨ
Siuinaesapientiae subtilitas sicut interi¬
us ut testis scrutatur conscientias itaecte
monium ꝓph&ȩ quiaipseest testis &iu
us hic hominem ꝑflagella apeccatis
emendat & postea cba&erno supplicio
liberat. Eletus enim di dolorib: uitae
huius cod terius ut ꝑfectior uitte futurae
gello temporali cadpurgrationem ferit
autiudicio a&erno puniendum delin¬
quit. Aut ipse in sehomo penitendo
punit quod male admisit acpro in¬
deest quod ds delinquenti non paree:
Iusto temporedia flogella ada&er¬

Expanded text:
 consectari virtutes: humilitatis ex Christo, devotionis ex Petro, charitatis ex Joanne, obedientiae ex Abraham, patientiae ex Isaac, tolerantiae ex Jacob, castimoniae ex Joseph, mansuetudinis de Moyse, constantiae de Josue, benignitatis de Samuele, misericordiae de David, abstinentiae de Daniele; sic et caetera facta priorum quo labore, quo moderamine, quave intentione, vel compunctione gerantur, vir sanctus imitando consideratDe flagellis Dei. 1. Divinae Sapientiae subtilitas, sicut interius, ut testis, scrutatur conscientias, sic extmonium prophetae: Quia ipse est et testis us hic hominem per flagella a peccatis emendat, et postea ab aeterno supplicio liberat. Electus enim Dei doloribus hujus vitae atteritur, ut perfectiora vitae futurae gello temporali ad purgationem ferit, aut judicio aeterno puniendum relinquit, aut ipse in se homo poenitendo punit quod male admisit; ac proinde est quod Deus delinquenti non parcit. Justi per temporalia flagella ad aeter
Abbreviated transcription (Latin):
rationibus munda mur lectione ins¬
truimur utrum que bonum siliceat.
Si nonliceat melius ẽ orare quam legere:
Qui uult cum dõ semꝑ esse frequenter deb&
orare frequenter & legere. Nam cum ora¬
mus ipsi cum dõ loquimur. cum uero legimus
ds̃ nobiscum loquitur. Omĩs profectus
& lectione & meditatione procedit
Quete enimnes cimus lectione discimus.
Quae autem di dicimus meditationibus
conseruamus. Qeminum confert donũ
lectio scã rum scripturccrum siue quice
intella tum mentis erudit scu quod
amundi uanitatibus abstractum homi¬
nem ad amoremdĩ ꝑducit : Cominõ
itaque est lectioni studium: primum quo¬

Expanded text:
rationibus mundamur, lectionibus instruimur. Utrumque bonum, si liceat: si non liceat, melius orare quam legere. Qui vult cum Deo semper esse, frequenter debet orare, frequenter et legere. Nam cum oramus, ipsi cum Deo loquimur: cum vero legimus, Deus nobiscum loquitur. Omnis profectus, ex lectione et meditatione procedit. Quae enim nescimus, lectione discimus: quae autem didicimus, meditationibus conservamus. Geminum confert donum lectio sanctarum Scripturarum. Sive quia intellectum mentis erudit; seu quod a mundi vanitatibus abstractum hominem, ad amorem Dei perducit. Geminum est etiam lectionis studium. Primum quo
Abbreviated transcription (Latin):
Maledictus qui feccit opus dñi neglegen¬
tes: Nonueraciter condemnamur
sipertorporem : ea quaebon a sunt agimus :
Dĩ seruum sine in termissione legere orare
& operario post& nefortementem otode¬
ditam spr̃ fornicationis subripiat:¬
Ammonendus est monachus uit reuerentiã
habitur sui. in actu. in locutione in cogita¬
tione sua semper circum spiciatꝰ atq: ea
quae mundi sunt perfectedeserat: & quod
ostendit humanis oculis habitu. hoc antedĩ
oculos moribus p̃tendat : Om̃s monachi
qui incuris exterioribus spargire fugiunt:
simplices in cogitatione atq: in conscientiae
suae habitatione consistunt : hinde ia cob

Expanded text:
Maledictus qui facit opus Dei negligenMaledictus qui facit opus Dei negligenter . Nam veraciter condemnamur, si per torporem ea quae bona sunt agimus. 5. Dei servum sine intermissione legere, orare et operari oportet, ne forte mentem otio deditam spiritus fornicationis subripiatAdmonendus est monachus ut reverentiam habitatus sui in actu, in locutione, in cogitatione sua semper circuminspiciat, ac ea quae mundi sunt perfecte deserat, et quod ostendit humanis oculis habitu, haec ante Domini oculos moribus praetendat. Omnes monachi qui in curis exterioribus spargi refugiunt, simplices in cogitatione atque in conscientiae suae habitatione consistunt . 2. Hinc de Jacob
Abbreviated transcription (Latin):
um mamona chi uirtus humi HORU.¬
Dlitas summum uitium eius suꝑbi ẽ:
tuncutemsequis que monachumiu di¬
c& quandose minimum existimaue¬
rit A&iam cummciora uirtutum
operagesserit : Quimundum defer
& tamen uirtutes prȩceptorum sine
cordis humilitate seqͥuntur istiqua¬
si de excelso gruuius corruunt iquia
d& erius ꝑ uirtutum elationem de¬
iciuntur quamperuitia prolabipo¬
tuerunt : Omnis dĩ seruus desuis me¬
ritis non deb& adtolli dumposseui¬
decit ex inferioribus sibi prȩlatiores
aliosfieri: Nouerit autemse omnis
scs ulterius non preponerescĩtatis
lis deb& eẽ & tristis scilic& ut ꝑhu
militatem non superbiat & per utilẽ
merorem coradlasciuiam non dis¬
soluat: Dĩ seruus dumbonum aliqđ
opus cugit utrum ei adboni remune¬
rationem ꝑtinecco Qui faacitincer¬
tus est neforte discussionecȩlestis iu¬
dicis reus pensetur : Ideoq: propter¬
hoc tristis merensq: efficitur adq
indernenter turbatur: Remi¬
niscens illud quod scriptum est

Expanded text:
umma monachi virtus, humilitas; summum vitium ejus, superbia est. Tunc autem se quisque monachum judicet, quando se minimum existimaverit, etiam cum majora virtutum opera gesserit. Qui mundum deserunt, et tamen virtutes praeceptorum sine cordis humilitate sequuntur, isti quasi de excelso gravius corruunt, quia deterius per virtutum elationem dejiciuntur, quam per vitia prolabi potuerunt. 3. Omnis Dei servus de suis meritis non debet attolli, dum posse videat ex inferioribus sibi praelatiores alios fieri. Noverit autem omnis sanctus se alterius non praeponere sanctitati. lis esse debet et tristis, scilicet, ut per humilitatem non superbiat, ut per utilem moerorem cor ad lasciviam non dissolvat. 4. Dei servus dum bonum aliquod opus agit, utrum ei ad boni remunerationem pertineant quae facit, incertus est, ne forte discussione coelestis Judicis reus pensetur, etipso tristis moerensque efficitur, atque indesinenter turbatur, reminiscens procul dubio scriptum esse:
Abbreviated transcription (Latin):
tius si penitendo digna dõ cctagesserimꝰ
seueritatem eius inclementiã conmutaa¬
erp& rareflagitium aliquodmors
animȩ est: Contempnere pȩniten¬
tiam & permanere inculpam: descen¬
dereinin fernum postmortem est :
Ergo peccare: admortem pertin& :
Desperare uero in infernum descende¬
re : Vnde &scriptura ait. Impius
duminpro fundomalorum uenerit con¬
temꝰnit : Sȩpedicbolus eos quos conuer¬
d cid paenitentiam aspicit in ma¬
nitatescelerum perculsos caddes pe¬
rationem deducit : Vt sul traetasper
ueniae : trahat in diffidentiam quos non
potuit r&inere perseueranter in culpã. ⁊¬
sedpenitens preuidere deb& callidas
contras e hostis insidicis ꝯ Sic quedĩius¬
titicem m&uat : ut tamenquam¬
uis in magnis scereribus demiseri¬
quando mentem non intercipit: sed
hanc d&erior disperatio configit: quȩ
dumomnem spem ueniae funditus inte¬
rimit erroris lacte animã uberius
nutrit: redirenamq: peccator addm̃

Expanded text:
tius, si poenitendo digna Deo acta gesserimus, tius, si poenitendo digna Deo acta gesserimus, severitatem ejus in clementiam commutaerpetrare flagitium aliquod mors animae est; contemnere poenitentiam, et permanere in culpa, descendere in infernum post mortem est. Ergo peccare ad mortem pertinet, desperare vero in infernum descendere. Unde et Scriptura ait: Impius dum in profundum malorum venerit, contemnit . 3. Saepe diabolus eos quos converti ad poenitentiam aspicit, immanitate scelerum perculsos ad desperationem deducit, ut, subtracta spe veniae, trahat in diffidentiam quos non potuit retinere perseveranter in culpa. Sed poenitens praevidere debet callidas contra se hostis insidias; sicque Dei justitiam metuat, ut tamen, quamvis in magnis sceleribus, de miseriquando mentem non intercipit, sed hanc deterior dispensatio configit; quae dum omnem spem veniae funditus interimit, erroris lacte animam uberius nutr
Abbreviated transcription (Latin):
cdõ cut flagelli in manitate despe¬
rent: Ingemȩscendum est iugiter
& post posita securi tate iugendum
nedĩ secr&o & iusto iudicio deserctur
homo & perdendus in potestatedȩmo¬
num relinquatur i Nam reuera
Quem dr̃ deserit : demones suscipiunt :
Quidam electorum dimittuntur diuina
iustitico incidere in t̃rorem peccti:
sed tamen misera tione eius reducti
denuo conuertuntur : D&clibus enĩ
perproph&cmdns loquitur Etdi¬
mi si eum & reduxi eum & reddidi
consolationem ⁊ Nonnum quam &iã
reuertens ds̃ hominem quem deseru¬
erct rursus cdfligens uisitat : & per
lamenta lucrimarum hac paeniten¬
tiae cdflictionem. apeccatis expur¬
gut : Dicente iob addm̃ propter super¬
biam inquid. quasileenam capiesme.
reuersusq: mirabiliter: mecrucias i
Reuertens emimds̃ hominem cruciat
quando quem peccantem deserueretfla¬
gellando iterum uisitat : Maliscictibus
contranos amplius caelestem iracundiã
nequaquam prouocaredebemus : quinpo¬

Expanded text:
a Deo, aut flagelli immanitate despea Deo, aut flagelli immanitate desperent. 3. Ingemiscendum est jugiter, et, postposita securitate, lugendum, ne Dei secreto et justo judicio deseratur homo, et perdendus in potestate daemonum relinquatur. Nam revera, quem Deus deserit daemones suscipiunt. Quidam electorum dimittuntur divina justitia incidere in errorem peccati, sed tamen miseratione ejus reducti denuo convertuntur. De talibus enim per prophetam Dominus loquitur: Et dimisi eum, et reduxi eum, et reddidi ei consolationem . 7. Nonnunquam enim revertens Deus, hominem quem deseruerat rursus affligens visitat, et per lamenta lacrymarum ac poenitentiae afflictionem a peccatis expurgat, dicente Job ad Deum: Propter superbiam, inquit, quasi leaenam capies me, reversusque mirabiliter me crucias . Revertens enim Deus hominem cruciat, quando quem peccantem deseruerat flagellando iterum visitat. 8. Malis actibus contra nos amplius coelestem iracundiam nequaquam provocare debemus; quin po
Abbreviated transcription (Latin):
Quiderelicto bono innocentiae iniquitatem
quia &iam post culpã ad seredire persuad&
Auersum reuocat cõmissa non respicit. re¬
uertenti sinum pi&atis expandit. Vocem
ergo post tergũ monentis audimus si post
peccata humili & contrito cordereuesti¬
mur debemus igitur pi&atem uo cantis
erũbescere siiustitiam uolumus formi¬
dare quia tanto grauiori improbitate
contemnitꝰ quanto & contentus ad huc uo¬
carenon dedignantur
DEHIS QUIADD DESERUNTUR
õ deserente nullum pȩnitere: Dõres¬
piciente suunum quem que facta¬
uidere & plungere. & undececide¬
rit cogitare : Non nulli autem des¬
piciuntur adõ ut deplorare mala
suec non possunt. &iam siue lint:
Consilu inmundorum spirituum hoc
est : ut quic ipsis negatum est post
prȩuaricationem regredi adiustitiã
obserare cditum penitentiae. homini¬
bus cupiant neuel ipsi reuertantur
ud dm̃ eosq: socios inperdicione ha¬
bere contendunt q̃uibus cum que freui¬
dibus insistentes ut aut deserantur

Expanded text:
derelicto bono innocentiae, iniquitatem qui etiam post culpam ad se redire persuadet. Aversum revocat, commissa non respicit, revertenti sinum pietatis expandit. Vocem ergo post tergum monentis audimus, si post peccata humili et contrito corde revertimur. Debemus igitur pietatem vocantis erubescere, si justitiam volumus formidare, quia tanto graviori improbitate contemnitur, quanto et contemptus adhuc vocare non dedignaturDe his qui a Deo deseruntur. 1. Deo deserente, nullum poenitere; Deo respiciente, sua mala unumquemque videre, et plangere, et unde ceciderit, cogitare. Nam nonnulli ita despiciuntur a Deo, ut deplorare mala sua non possint, etiam si velint. 2. Consilium immundorum spirituum hoc est, ut, quia ipsis negatum est post praevaricationem regredi ad justitiam, obserare aditum poenitentiae hominibus cupiant, ne vel ipsi revertantur ad Deum; eosque socios in perditione habere contendunt, quibuscunque fraudibus insistentes, ut aut deserantur
Abbreviated transcription (Latin):
umilitatis testimonia sunt & iniquitatẽ
suam quemq: cognoscere & cognitã uoce
confessionis aperire usi tatum humani
generis uitium est & lauando peccatum cõ¬
mittere & cõmissum non confitendo pro¬
dere sed negando rhefendere. atque
conuictum defendendo multiplicare.
Exillo quippelapsu primihominis haec
augmenta nequitiae ducimus ex quo
ipsc mradicem traximus culpȩ. Ad
hoc primus homo requesitus fuerat
ut peccatum quod trans gredien edo
commiserat confiten dodeler&
& interro gutur ubiess& ut per¬
p&ra tam culpam respicer& &
confitendo cognoscer& quam longe
a conditorissui facie ab ess&. Inditia
non contradicit. scriptum est iustus
in principio accusctor est sui. Non
magis peccator sediustus uideri ap¬
p&it cum peccatorem sequis que nul¬
lo arguente confit&ꝰ. Confessionis
ueritate probatur cumdter ma¬
lum quod fecimus increpat. Quod
Curandum sum opere est ut mala
quae fecimus & sponte fictecmur
& haeccliis crguentibus non nege¬
mus. superbie quippeuitium est

Expanded text:
umilitatis quippe testimonia sunt iniquitatem suam quemque cognoscere, et cognitam voce confessionis aperire, quoniam usitatum humani generis vitium est et labendo peccatum committere, et commissum non confitendo prodere, sed negando defendere, atque convictum defendendo multiplicare. Ex illo quippe lapsu primi hominis haec augmenta nequitiae ducimus, ex quo ipsam radicem traximus culphoc primus homo requisitus fuerat, ut peccatum quod transgrediendo commiserat, confitendo deleret; et interrogatur ubi esset, ut perpetratam culpam respiceret, et confitendo cognosceret, quam longe a conditorinon contradicat; scriptum est: « Justus in principio accusator est sui . » Non magis peccator sed justus videri appetit, cum peccatorem se quisquis nullo arguente confitetur, confessionis veritate probatur, quod alter malum quod fecimus increpat, quod Curandum summoquae fecimus, et sponte fateamur, et haec aliis arguentibus non negemus. Superbiae quippe vitium est,
Abbreviated transcription (Latin):
lia sunt prȩcepta quȩ daũ CHORVM¬
tur fidelibus cõmunem in saeculo uitã
degentibus atq alia scłi huius renuntiantib:
llis enimdicitur ut sua omnia benegerant
istis ut sa omnia derelinquant: Illi prȩ¬
ceptis generalib: ad stringuntꝰ isti prae¬
cepta generalia perfectius uiuendo trans¬
cendunt: ad ꝑfectũ non sufficitnisi abne¬
gatis omnibus suis &iam seipsumquisq:
abneg& sed quid est seipsum a bnegare
Nisi uo luptatib: propriis renuntiare: ut qui
suꝑbuserat sithumilis : quiiracunduresse
studeat mansu&us: Namsiita quisq re¬
nuntiat quib: possid& omnib: ut suis non re¬
nunti& morib: non est xpĩ discipulus : qui
enĩ renuntiat reb: suis sua abnegat: qui uero re¬
nuntia t morib: prauis sem&i psũ scilic& ab ne¬

Expanded text:
lia sunt praecepta quae dantur fidelibus communem in saeculo vitam degentibus, atque alia saeculi hujus renuntiatoribus. Illis enim diistis ut sua omnia bene derelinquant. Illi praeceptis generalibus astringuntur, isti praecepta generalia perfectius vivendo transcendunt. 2. Ad perfectum non sufficit, nisi ut, abnegatis omnibus suis, etiam seipsum quisque abneget; sed quid est seipsum abnegare, nisi voluptatibus propriis renuntiare? Ut qui superbus erat sit humilis; qui iracundus esse studeat mansuetus. Nam si ita quisque renuntiet quae possidet omnibus, et suis non renuntiet moribus, non est Christi discipulus. Qui enim renuntiat rebus suis, sua abnegat; qui vero renuntiat moribus pravis, semetipsum scilicet abne
Abbreviated transcription (Latin):
onnullimonachorũ mundiquidẽ acti¬
ones fugiunt: sed nullis uirtutibus ex¬
ercentur : Hinimorũ torpore non stũ¬
dio dormiunt Etidcrco interna non con¬
cupiscunt: qui a caput non in lapide
sed interraposuerunt : Plerũq: mona¬
chis contingit ut quanto securius ab
externis aetionib: cessant tanto la¬
tius inmunda e in secogitationes. strepi¬
tũ ꝑ otium congregant : Vnde subiuda eȩ
specie ꝑ proph&ã torpens otio anima
cessatur: hostesergo subbatiuudentes
is̃ridunt cummaligni sp̃s ipsaua catio¬
nis otia ad cogitationes in licitus ꝑtra¬

Expanded text:
onnulli monachorum mundi quidem actiones fugiunt, sed nullis virtutibus exercentur. Hi nimirum tepore, non studio, dormiunt, et idcirco in terra conspiciunt, quia caput non in Lapide, sed in terra posuerunt. 239 Plerumque monachis contingit ut quanto securius ab externis actionibus cessant, tanto latius immundae in se cogitationis strepitum per olium congerant. Unde sub Judaeae specie per prophetam torpens otio anima cessatur. Hostes ergo Sabbata videntes irrident, cum maligni spiritus ipsa vacationis otia ad cogitationes illicitas per
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa int̃ ueniente tarditate adeadẽ
desideria laxato mentis sinudila¬
tentur. Et quae extenuarifortas se
inplicita poterant. magner dispositio¬
necigitꝰ. ut repuls amulti plicius crescad
Pleriq: monachorum sicin prȩsens scł minor¬
tificari app&unt. ut iamperfete sili¬
ceat conditoris fui faciem contemplen¬
tur. Sed eorum desiderium differtur
ut proficiant & tarditatis suae sinunu¬
triuntur ut crescant. Cum spiritales¬
monachiplenemor tificationem suam
capp&unt quanto fiunt ui ciniores eadfi¬
nem tantose exibent cerdentiores in
mona chis absconditum a& ernaepa¬
triae thesaurum quȩrentibus dicit.
Non dererentes collectionem nostram si¬
cut est consu& u dinis quorundam. sed
consolantes & tantomagis quanto
ui deritis ad propin quantem diem.
Laborantem quippe consolari est. pec¬
riter in labore persistere. Quicisub¬
leuatio laboris est . uisio conlaborantis

Expanded text:
ipsa interveniente tarditate ad eadem ipsa interveniente tarditate ad eadem desideria laxato mentis sinu dilatentur; et quae extenuari fortasse impleta poterant, magna dispositione agitur ut repulsa multiplicius crescant. Plerique monachorum sic in praesens saeculum mortificari appetunt ut jam perfecte, si liceat, Conditoris sui faciem contemplentur. Sed eorum desiderium differtur, ut proficiat; et tarditatis suae sinu nutritur, ut crescat. In monachi plene mortificationem suam appetunt, quanto fiunt viciniores ad finem, tanto se exhibent ardentiores in monachis absconditum aeternae patriae thesaurum quaerentibus, dicit: Non deserentes collectionem notram, sicut est consuetudinis quorumdam, sed consolantes, et tanto magis, quanto videritis appropinquantem diem . Laborantem quippe consolari est pariter in labore persistere, quia sublevatio laboris est visio collaborantis
Abbreviated transcription (Latin):
diderunt quam confusa in quibus ce¬
ciderunt sentiunt. Mon achiqui in a¬
maritudine animae sunt morimundo
funditus concupiscunt. Vt sicutin sđo ipsi
nihil app&unt itaiam ciscło nulle obliga¬
tione teneantur. plerum que contingit
utiam monachus mundum mente non te¬
neat sed tam̃ mundo quibus dam occupa¬
tionibus adstringatꝰ. Et ipsequidem
mundoiam mortuus est. sed ipsimundus
adhuciuuit. Ad huc namq mundus eum
concupiscit dumalio intentũ in suis cictio¬
nibus rapere contendit. Pculus capłs¬
cum scłm perfectedis picer& & tulem se
fccctum uider& quem iam hoc scło con¬
cupiscere omnino non poss& : ruptis hu¬
ius uitae uinculis liberdicit. Mihimun¬
dus crucifixus est & egomundo. Mun¬
dus quippe ei crucifixus fuerat quica
hunccordisuo iam mortuum non amac¬
bat sedi &seipsum mundo crucifixe¬
rat. quicctulem seei exiberestuduit ut
cbeo quacsi mortuus concupisci non poss&.
ta desideria minime perueniunt. ut

Expanded text:
perdiderunt, quam confusa in quibus ceperdiderunt, quam confusa in quibus ceciderunt, sentiunt. Monachi, qui in amaritudine animae sunt, mori mundo funditus concupiscunt; ut sicut in saeculo ipsi nihil appetunt, ita jam a saeculo nulla obligatione teneantur. Plerumque contingit ut jam monachus mundum mente non teneat, sed tamen monachum quibusdam occupationibus astringat, et ipse quidem mundo jam mortuus est, sed ipsi mundus adhuc vivit. Adhuc namque mundus eum concupiscit  Ed., conspicit, dum alio intentum in suis actionibus rapere contendit. Paulus aposculum perfecte despiceret, et talem se factum videret, quem jam hoc saeculum concupiscere omnino non posset, ruptis hujus vitae vinculis liber dicit: Mihi mundus crucifixus est, et ego mundo . Mundus quippe ei crucifixus fuerat, quia hunc cordi suo jam mortuum non amabat. Sed et se ipsum mundo crucifixerat, quia talem se ei exhibere studuit, ut ab eo quasi mortuus concupisci non posset. ta desideria minime perveniunt, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Haccest causa inrerumnatura. ut quicumq
uelo citer ad ꝑfectum tendunt sinedubio cele¬
riter finiantur sicuterbȩ qua&anto fest¬
nius pertunt: quanto celerius crescunt
Aduero contra cerbores altacradice fundes
ideo ꝑdurant diutius qui a graditim ad per¬
fectum ꝑueniunt. Ni hil ꝓdi est admix¬
tomedo a gere cliquid boni sed prius est
cohibendum amailo deinde eercendum bonũ
Hocenim indicat ꝓph&a cum dicit. Quiescite
cgere ꝑuerse discite bene facere. Prius ui¬
tia &x tirpanda sunt in homine. deindein se¬
rendȩ uistutes. Nam coherere & conum¬
ginon potest ueritas comm̃ dactio pudor.
cum p&ulantia : fidescum ꝑfidico. castitas
cum luxuria. Quocedam sunt sũ mȩ uistutes
quaedam uero mediae. fides spes & cari¬
tas sumȩ uistutes sunt. Nama quibus haben¬
tur. utique uera citer hebentur. Alicce
uero uistutes mediccesunt quia & ced uti¬
litatem & ad ꝑniciem possunt habȩri

Expanded text:
Haec est causa in rerum natura, ut quaecunque Haec est causa in rerum natura, ut quaecunque velociter ad profectum tendunt, sine dubio celeriter finiantur; sicut herbae, quae tanto festinius pereunt, quanto celerius crescunt. At vero contra arbores alta radice fundatae ideo perdurant diutius, quia gradatim ad profectum perveniunt. 5. Nihil prodest, admisto malo, agere aliquod bonum; sed prius est cohibendum a malo, deinde exercendum bonum. Hoc enim indicat propheta, cum dicit: Quiescite agere perverse, discite bene facere . 239 6. Prius vitia exstirpanda sunt in homine, deinde inserendae virtutes. Nam cohaerere et conjungi non potest veritas cum mendacio, pudor cum petulantia, fides cum perfidio, castitas cum luxuria. 7. Quaedam sunt summae virtutes, quaedam vero mediae. Fides, spes et charitas summae virtutes sunt. Nam a quibus habentur, utique veraciter habentur. Aliae vero virtutes mediae sunt, quia et ad utilitatem et ad perniciem possunt haberi,
Abbreviated transcription (Latin):
bono opere filios generat. Et si incontem¬
platione mentem tenese non uol& eeo
tecm̃ quod ccͦit exterius gignes e sequa¬
cesual&. Post licc conplocus aeduxorem
rachelem ia cobꝑuenit. quia ꝑfectusquis
que actiue uitote ced fecun ditectem um¬
gitur & post modum contemplatiuȩ
adrequiem copulatur. De appe¬
TITUUIRTUTUM
Aduirtutes difficile consurgimus aduitia
sinelabose dilabimur. istacenim ꝓna : illa
arducc sunt. Gran desenim sudores ꝑp&imus.
ut codcaelum conscendere udeamus. Quemcd¬
modum ceduis tutum tendentes culmennon
a summis in coeant seda modicis ut sensim
adaltioraꝑtingant . ita & quidilabuntur ad
uitia non statim amagnis criminibus incipi¬
unt. sed a modicis ad suescunt. Et sic in maxi¬
mis ꝓruunt : Sicut paculcetim homo comini¬
misuitiis in maximis ꝓruit : ita comodicis
uistutibus gradatim adeccquae sunt &celse
contendit. Quiautem in ordinate uirtutes
conp̃hendere nititur. cicopereditatut.

Expanded text:
bono opere filios generat; et si in contembono opere filios generat; et si in contemplationem mentem tendere non valet, ex eo tamen quod agit exterius, gignere sequaces valet. Post Liae complexus ad uxorem Rachelem Jacob pervenit, quia perfectus quisque ante activae vitae ad fecunditatem jungitur, et postmodum contemplativae ad requiem copulatur. Scriptitu virtutum. 1. Ad virtutes difficile consurgimus, ad vitia sine labore dilabimur. Ista enim prona, illa ardua sunt. Grandes enim sudores perpetimur ut ad coelum conscendere valeamus. 2. Quemadmodum ad virtutum tendentes culmen, non a summis inchoant, sed a modicis, ut sensim ad altiora pertingant, ita et qui dilabuntur ad vitia, non statim a magnis criminibus incipiunt, sed a modicis assuescunt, et sic in maximis proruunt. 3. Sicut paulatim homo a minimis vitiis in maximis proruit, ita a modicis virtutibus gradatim ad ea quae sunt excelsa contendit. 4. Qui autem inordinate virtutes comprehendere nititur, cito periclitatur.
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ conuestitur contemplatiuam uitam de¬
siderct qui&em a&ernoae pactricce appe¬
tit. Sed prius necesseest ut in noc te uicore
praesentis oper& urbona quoce potest de¬
sud& in lebore. idest licm accipiat ut
post aduidendum principium in ra¬
chel cmplexibus requiescat. Erat rachel
uidens. sed sterilis. Lia autem lippa
sed fecunda. Rachel pulchra & in fe¬
cunda qui animirum mens quoce con¬
templandi otiacpp&it plus uid& sed
minus dõ filtos generat. Cum uero seced
laborem p̃dicationis dirigit minus iui¬
d& sed amplius paerit. Contemplei¬
uauita uod desp&iosecest in animo sed
dum quiescere insilentio app&it filios non
generat e p̃dicatione: Uid& & non parit
introrsum conspicit aperire cliis p̃dican¬
donon sufficit. Liec uxoria cob lippa &
fecunda est quia actiua uita dum occu¬
patur in opere minus uide. Sed dũmo¬
do ꝑ uerbũ modo ꝑ eemplum ccdimita¬
tionem suam ꝓximos accendit multos in

Expanded text:
Deum convertitur contemplativam vitam deDeum convertitur contemplativam vitam desiderat, quietem aeternae patriae appetit; sed prius necesse est ut in nocte vitae praesentis operetur bona quae potest, desudet in labore, id est, Liam accipiat, ut post ad videndum principium in Rachel amplexibus requiescat. Erat Rachel videns, sed sterilis, Lia autem lippis, sed fecunda. Rachel pulchra et infecunda, quia nimirum mens quae contemplandi otia appetit, plus videt, sed minus Deo filios generat. Cum vero se ad laborem praedicationis dirigit, minus videt, sed amplius parit. Contemplativa vita valde speciosa est in animo, sed dum quiescere in silentio appetit, filios non generat ex praedicatione: videt, et non parit,introrsum conspicit, aperire aliis praedicando non sufficit. Lia uxor Jacob lippis et fecunda est, quia activa vita dum occupatur in opere, minus videt. Sed dum modo per verbum, modo per exemplum, ad imitationem suam proximos accendit, multos in
Abbreviated transcription (Latin):
possunt sineglegunt bon oooperari quoe
poss. Illccergo in necessita te haec inuo¬
luntateest. Illa in serui tute ista in liberta¬
te. Electorum populus ꝑ quosdam in con
templationem surgit: Perquosdam ue¬
ro inactiue uitae solum modo opera pin
enim desuꝑ subtilitercadit & totiens de¬
rorecaeli accipimus quo ties per insusionẽ
contem plationis inti mȩ de suꝑnis ali¬
quid tenuiter uidemus. Cum uerobona
opera &iam ꝑcorpus agimus terre pin
guedine ditamur. Ducce uxores ia cob lia
uidelic& & rachd actuicm & contem¬
platiuam uitam significant. Liaquip¬
pe interp̃tatur laboriosa. Rachel uero
ouis ueluisum principium. Actiua aũt
uita laborios ecest quicde su dat in ope¬
re. Contem platiuac uero sim plex ced
solum uidendum principium cenelat
uidelic& ipsum quiait. Ego sum principium
propter quod & loquor uobis. Becctus ia cob
rachel quidem concupierat sed in nocte
accepit licm. Quicc uidelic& omis quiad

Expanded text:
possunt, si negligunt operari bona quae possunt, si negligunt operari bona quae possunt. Illa ergo in necessitate, haec in voluntate est: illa in servitute, ista in libertate. Eltemplationem surgit, per quosdam vero in activae vitae solummodo opera pingenim desurore coeli accipimus, quoties per infusionem contemplationis intimae de supernis aliquid tenuiter videmus. Cum vero bona opera per corguedine ditamur. Duae uxores Jacob, Lia videlicet et Rachel, activam et contemplativam vitam significant. Lia quippe interpretatur laboriosa, Rachel vero, ovis vel visum principium. Activa autem vita laboriosa est, quia desudat in opere; contemplativa vero simplex ad solum videndum principium anhelat, videlicet ipsum qui ait: Ego sum principium, propter quod et loquor vobis . Beatus Jacob Rachel quidem concupierat, sed in nocte accepit Liam ; quia videlicet omnis qui ad
Abbreviated transcription (Latin):
sacta gebat circa frequens
ministerium. mccria autem sede¬
diebat. Erat ergo una intenta ope¬
ri cel tera con templationi. Vnccac¬
tiuoce seruie bat ꝑ exterius ministeri¬
um : od tera contemplatiuae ꝑsus¬
pensionem cordis in uerbum: quam¬
uis actiua uitabona sit melior tam̃
est contem platiua. Quiccista cum
mor taliuita deficit illauero inmorta¬
liuita plenius excrescit undedicitus
maria ptmm pacstem elegit quocenon
ccufer&ur chea. Si ꝑ irctiuam uitam boni
aliquid agimus ad caeles t&amen deside¬
rium ꝑ contemplatiuam uolamus. Vnde
&ccpud moysen actucc seruitus contem¬
plactiuto autem libertas uocatur. Etcũ
uter que uitore & dono sint graticae : quã¬
diutamen inter ꝓximos uiuimus una
nobis in necessi tace est. altera in uolim¬
tate. Nemomortalium cognoscens
dm̃ cedeius regnum ingreditur nisi bene
prius oper&ur sinecontemplatiua ergo
uita in titore possunt cdcaelestẽpatri¬
am quibonaquoce poss operari non ne¬
glegunt sine actiua aute m intraro non

Expanded text:
satagebat circa frequens ministerium, Maria autem sedediebat . » Erat ergo una intenta operi, altera contemplationi. Una activae serviebat, per exteriorum ministerium, altera contemplativae per suspensionem cordis in verbum. Quamvis activa vita bona sit, melior tamen est contemplativa; quia illa cum mortali vita deficit, ista vero in immortali vita plenius excrescit. Unde dicitur: Maria optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea . Si per activam vitam boni aliquid agimus, ad coeleste tamen desiderium per contemplativam volamus. Unde et apud Moysen activa servitus, contemplativa autem libertas vocatur . Et cum utraeque vitae ex dono sint gratiae, quandiu tamen inter proximos vivimus una nobis in necessitate est, altera in voluntate. Nemo mortalium cognoscens Deum, ad ejus regnum ingreditur, nisi bene prius operetur. Sine contemplativa ergo vita intrare possunt ad coelestem patriam, qui bona quae possunt operari non negligunt. Sine activa autem intrare non