comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
se. In qua tam̃ pena ⁊̃ culpa fuit.
quia ⁊hic quoq mensuram nõ
tenere contra iusticiam fuit. ħ
ãt culpa p̾redentis culpepena fu¬
it. quia uisi spẽ in appetitu suo
mensuram deseruisset caro sub¬
iecta sp̃ui ad u̾sus ip̃m sp̃m in
ꝯuo appetitu terminũ mensure
nõ transiret

Expanded text:
se. In qua tamen poena etiam culpa fuit, se. In qua tamen poena etiam culpa fuit, quia et hoc quoque mensuram non tenere contra injustitiam fuit. Haec autem culpa praecedentis culpae poena fuit, quia nisi spiritus in appetitu suo mensuram deseruisset, caro subjecta spiritui adversus ipsum spiritum in suo appetitu terminum mensurae non transiret
Abbreviated transcription (Latin):
uia gͥ homo appetitũ iusti
deserens peccauit inretẽ¬
co appetitu comedi punitus est.
Sam ⁊ille pp̾ea sic datus ẽ ut
inseparabilit̾ rõnali uoluntͣrͣi
a deẽt. quatuius in eo uł piu¬
ixtur si aiusticia rece d̾et. uł re¬
cum utiq penam om̃ino pati uõ
posset. s comedum nullum ap¬
petet. Incomolum quippe nichꝰ
aliud ẽẽ ꝯstat nͥ quod uoluntͣci
siue appetitui contrariĩ ẽẽ pre¬
batur. quia gͥ hõ appetitu iusti¬
cie deseruit. appetitus comicdi so¬
lus illi ad penam remansit. In
quo quidem duplicit̾ punitur
ꝯuĩ cum abhiis que ordinͣte
appetit restringitur. siũ cũ ad
alia comecla que ordinate appe¬
ti non possunt appetenda rela¬
xatur. In alto ẽ pena. In altero
et pena ⁊ culpa. eusura eĩ su¬
perioris appetitus in libo̾ arbito
posita fuerat. Mensurau̾o ĩfio¬
ris appetitus occ̾essa in douo. qͣ¬
Istam aũt retin̾e pose felicittͣis.
Uñ sic̃ culpa fuit illam uonte¬
nuisse ita pena fcã ẽ. illam amisis¬

Expanded text:
uia ergo homo appetitum justi deserens peccavit, in retento appetitu commodi punitus est. Nam et ille propterea sic datus est ut inseparabiliter rationali voluntati adesset, quatenus in eo vel puniretur si a justitia recederet, vel recum utique poenam omnino pati non posset: si commodum nullum appeteret. Incommodum quippe nihil aliud esse constat, nisi quod voluntati suae sive appetitui contrarium esse probatur. Quia igitur homo appetitum justitiae deseruit; appetitus commodi solus, illi ad poenam remansit. In quo quidem dupliciter punitur, sive cum ab iis quae ordinate appetit restringitur, sive cum ad alia commoda quae ordinate appeti non possunt appetenda relaxatur. In altero est poena, in altero poena et culpa. Mensura autem superioris appetitus in libero arbitrio posita fuerat. Mensura vero inferioris appetitus concessa in dono. Quistam autem retinere posse, felicitatis. Unde sicut culpa fuit illam non tenuisse, ita poena facta est illam amisis
Abbreviated transcription (Latin):
que de hac re moui solent satis¬
sace̾ non muenio. Resurrectur
quidem nati sunt muti̾s mat¬
rum. s ñdumita nati ut iampͦ¬
sint renasci. Si resurrectius eos

Expanded text:
estionibus quae de hac removeri solent satisfacere non invenio. Resurrecturaquidem nati sunt in uteris matrum, sed nondum ita nati ut jam possint renasci. Si resurrectos eos
Abbreviated transcription (Latin):
rmes u̾o abortiuos quis non ꝓ¬
cliuius perire arbitratur sic̃ senu¬
na que cocepta ñ fu̾int. S negn
re quis audeat et si affirmarẽ
ñ audeat id acturamresurrnẽ
ut quioquid forme defuit un¬
cessura erat tp̃r q̃madinodum ñ
er̃t uicia que accesserunt tempore.
utn in eo qd̾ aptum ⁊ congru¬
um dies allaturi fu̾ant natura
turpetur. s integretur qd̾ nond
erat integrum sic̃ instaurabit᷑¬

Expanded text:
rmes vero abortus quis non proclivius perire arbitretur, sicut semina quae concepta non fuerint? Sed quis negare audeat, etsi affirmare non audeat, id acturam resurrectionem, ut quiquid formae defuit imcessura erat tempore, quemadmodum non erunt vitia quae accesserant tempore: ut neque in eo quod aptum et congruum dies allaturi fuerant, natura turpetur; sed integretur quod nondum erat integrum, sicut instaurabitu
Abbreviated transcription (Latin):
nes face̾ dispouit. omĩs qui ad sa¬
crummisti̾ũ acced̾e uolũt feri¬
a qͣrta añ ip̃am ordiatõe euo¬
candi sunt ad ciuitatẽ. unacũ
err debet sacerdotes et alios pr¬
udeces uiros guaros diume le¬
gis. et ex̾citatos in eccłiasticis
Sanctõibu qui ordinandorũ et¬
uitam ⁊ scĩam suĩ fauoris grã
aut inun̾is cupiditt̃e sodinuita¬
tem diligent inuestigẽs. ut sic
per tres dies continuos diligẽt᷑
examinati. sabbato tĩ quiꝓbati
inuenti fu̾int ep̃o consecrandi
p̃sent᷑antur. Benedcones u̾o põ¬
tificũ diebꝰ tantũ domiicis cele¬
brandas eẽ sacricanones amre

Expanded text:
nes facere disponit, omnes, qui ad sacrum ministerium accedere volunt, feria quarta ante ipsam ordinationem evocandi sunt ad civitatem, una cumere debet sacerdotes et alios prudentes viros, gnaros divinae legis et exercitatos in ecclesiasticis sanctionibus, qui ordinandorum vitam et scientiam sine favoris gratia, aut muneris cupiditate, secundum veritatem diligenter investigent, ut sic per tres continuos dies diligenter examinati, Sabbato tandem qui probati fuerint episcopo consecrandi praesententur; benedictiones vero pontificum diebus tantum Dominicis celebrandas esse sacri canones sanxe
Abbreviated transcription (Latin):
escam. Ista illis modo ñ poᷤt̾i̾s
ut p̃fixum ẽ temporib tenen¬
da indulsimus. ne bonum qd
minfirimͣtate adhuc radice
planta tumerat erueretur sed
aliquantum firmͣretur et us
ad ꝑfectõe custocliretur. hec gͦ
perstringenda curaui. ut hu
qui occasione noue dispensa¬
tionis illi cita matrimonia ꝯͣ¬
hunc eruditissimum uirũ cau¬
santur.non genali quarte
gn̾ationis copulam censins¬
se. immo uenialit̾ simulq.
cemporalit ꝑmisisse cognꝯrãt
zacharas ppa capitulo primo.

Expanded text:
escam, ista illis modo, non posteris, ut praefixum est, temporibus tenenda indulsimus, ne bonum, quod infirma adhuc radice plantatum erat, erueretur, sed aliquantum firmaretur, et usque ad perfectionem custodiretur. Haec ergo perstringenda curavi, ut hi qui occasione novae dispensationis illicita matrimonia hunc eruditissimum virum causantur, non generaliter quartae generationis copulam censuisse, imo venialiter simulque temporaliter permisisse cognoscant. Zacharias papa, capitulo primo.
Abbreviated transcription (Latin):
firma radice infide su̾int soli
dati. si infra ꝓpͥam consangui¬
inta teminuenti fu̾int non se¬
parentur. aut infra affinitatis
lineam .i. us ad septimã gn̾a¬
cionem uingantur.s quod
adhuc illis neophitis existen¬
tib eis primum illicita consẽ¬
cire.⁊ eos u̾b ac exemplis iust¬
ruere. et que post de talileg

Expanded text:
firma radfirma raddati, si infra propriam consanguinitatem inventi fuerint non separentlineam, id est usque ad septimam generationem jungantur: sed quod adhuc illis neophytis existentibus eis primum illicita consentire, et eos verbis ac exemplis instruere, et quae post de talibus
Abbreviated transcription (Latin):
requisitꝰ ab augotino ep̃i¬
anglorumgentis ep̃o. quota gen¬
atoe fideles debeant copularidis¬
pensatorie sic rescribit. Quedam
lex romana uire publica ꝑmittit.
ut sũ fr̃ et soror. seu duorum fratr¬
ung̾ianorum uł duarusoroꝵ
filio et filia misceantur. S experi¬
mento didicimꝯ intali coningio
sobolem non posse succefere. uñ
necc̃e ẽ ut iam in quarta ułquta
gen̾atõe fideles licite sibi iungãt᷑.
tem iołs dicit. Uerumpost mult¬
um tp̃ris a felice messane sicilie p̃¬
sule requisitus utrum augustin¬
o scripcetit ut anglorum quarta
generatde contracta mr̃imonia
nimme solũentur. humillimꝰ
pat̾ Gregoruis. int̾ cet̾a talem
dedit rõem. Ꝙ scripsi. aug̃. an
glorum gentis ep̃o. alumpno
uidelicet ut recordaris tuo.de
consanguinitatis coniunctõe
ip̃i ⁊ anglorum genti que nu¬
per ad fidemuenerat. ne a bon
o ꝙ ceperat metuendo austeri
et om̃is romͣna cuntas micħ¬
cestis existit. nec ea intentõe h̾
illis scripsissemandata. ut pꝰꝙͣ

Expanded text:
requisitus ab Augustino Anglorum gentis episcopo quota generatione fideles debeant copulari, dispensatorie sic rescribit: Quaedam lex in Romana republica permittit ut sive frater et soror, seu duorum fratrum germanorum vel duarum sororum filimento didicimus, in tali conjugio sobolem non posse succrescere. Unde necesse est ut jam quarta vel quinta generatione fideles licenter sibi jungantur. Item Joannes dicit: Verum post multum temporis a Felice Messanae Siciliae praesule requisitus, utrum Augustino scripserit, ut Anglorum quarta generatione contracta matrimonia minime solverentur, humillimus pater Gregorius inter caetera talem dedit rationem. Anglorum gentis episcopo, alumno videlicet, ut recordaris, tuo, de consanguinitatis conjunctione, ipsi et Anglorum genti, quae nuper ad fidem venerat, ne a bono quod coeperat, metuendo austerioet mihi omnis Romana civitas exstitit testis, nec ea intentione haec illis scriptis mandavi, ut postquam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ei sp̃itualit̾ unni debemus. ip̃a
atur. quia diumos facit et parti¬
cipes diuinitatis eos qui sedig¬
ne participant. ⁊ quia ip̃a signu̾ẽ
et i̾tas in qua caro xͥ sub specie
eptio et participatõ ⁊ consortiĩ
condonati: pp̃ea dignissima et
ꝯcissima ⁊ sanctificans scĩficã¬
tia om̃ia ⁊ scã¬

Expanded text:
 ei spiritaliter uniri debemus. Ipsa atur, quoniam divinos facit et participes divinitatis eos qui se digne participant, et quia ipsa signum est et veritas, in qua caro Christi sub specie eptio et participatio et consortium condonatur. Propterea divinissima et sanctissima, et sanctificans sanctificantia omnia
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mortuos iudicandos pẽlarissi¬
me ostendunt. S q̃ri sol utr̃
illi quos hic uiuentes inuẽtur
los qui tunc securi uiuebant trãs¬
figura bat apͥs nunqͣm omnino
morituri sint an ip̃o tem porio
puncto quo cum resurgentib
rapientur inmbibꝰ in obuia
rp̃o maera adimortalit᷑te per
mortem mira celerictͣe transibũt.
Si ergo sanctos qui repperient᷑
⁊p̃o uemente uiuentes eiq in
obiuam rapientur. crediderimꝰ¬
in eodem raptu de mortalibo cor¬
porib exiturr et adeade mor
mortalia redituros nullas in
u̾b apłi paciemur angotias siũ
u̾ dicit. tu qd̾ seminas ñ uiuifi¬
catur nͥ moriatur. siũ u̾dicit¬
omnes resurgenins aut oms
dormiemo. quia nec illi ꝑ ĩmor¬
talittem uinifi eabuntur. nͥqͣm¬
libet paululum tñ añ moriant᷑.
Ae ꝑ hoc et a resurrõne noner¬
qͣmuus breuissimͣ non tũ nlla

Expanded text:
et mortuos judicandos praeclarissime ostendunt. Sed quaeri solet utrum illi quos hic viventes inventurulos qui tunc secum vivebant transfigurabat Apostolus, nunquam omnino morituri sint, an ipso temporis puncto quo cum resurgentibus rapientur in nubibus obviam Christo in aera ad immortalitatem per mortem mira celeritate transibunt. Si ergo sanctos qui reperientur Christo veniente viventes, eique in obviam rapientur crediderimin eodem raptu de mortalibus corporibus exituros et ad eadem mox inmortalia redituros, nullas in uerbis apostoli patiemur angustias, siue ubi dicit: Tu quod seminas, non uiuificatur, nisi moriatur, siue uOmnes resurgemus; aut, Omnes dormiemus: quia nec illi per immortalitatem vivificabuntur, nisi, quamlibet paululum, tamen ante moriantur; ac per hoc et a resurrectione non erquamvis brevissima, non tamen nulla
Abbreviated transcription (Latin):
pihiux᷑. Etiamsic dominus fu tħ
est cestis inclłigendo uelox cu
sie mora reuocaturyẽ inmem¬
inquit mortui ⁊ resurgent
quierunt in sepulcris. Uñ apͥs do¬

Expanded text:
istum . Etiam sic Dominus futurus est testis intelligendus velox cum sine mora revocaturus est in meminquit, mortui; et resurgent qui erant in sepulchris . Unde Aposto
Abbreviated transcription (Latin):
ad loginquiora. s utraq int̾ual¬
la parili celerittͣe contingit.ita c̃
recentia qͣm diuturno tempore di
domini aduentu celerrimũ
ꝙ carlissimu ̃ putabatur.qr ip̃as
conscĩas sm̃ fmoĩs prolixitate
conuineet. In cegitationibꝰ eĩ
Sicut scriptũ ẽ impii int̾irgato
erit. ⁊ apłs cogitationib inꝗt
accusantibo uł excusantib n

Expanded text:
ad longinquiora, sed utraque intervalla parili celeritate contingit, ita cum recentia, quam diuturno tempore dilDomini adventu celerrimum, quod tardissimum putabatur; quia ipsas conscientias sine sermonis prolixitate convincet. In cogitationibus enim, sicut scriptum est, impii interrogatio erit . Et Apostolus: Cogitationibus, inquit, acc
Abbreviated transcription (Latin):
tem. Confidẽs ergo inmiscdia
cua. occulta necc̃itatis meet̾ cõ¬
mitto. ñ p̃sumẽs ꝓpt̾ timor ẽ tuũ
eccłie scandalum face. quia spero
eas. Cum idoco non p̃sumo of¬
fend̾e proximum ne m pxĩo ⁊ ꝓ¬
rimumoffenda ⁊ dm̃ meũ. Sie
michi uidetur quociẽs ooculta
aliqua inneccitatẽ conscĩam
remordent. Maxime si talia fue¬
rint in quibo dispensatõ insti¬
tutionis indulgentiam admit¬
tas quia ea que contra natura
sunt ec sini pc̃o nunqͣm fĩ potunt
ñ accipiunt remissionez nͥacha¬
bu̾uit correctõe. In hiꝰ ergo cocł¬
tis in quib temporał institutõ¬
nis ñ naturalis pẽeptõnis p̃ua¬
ricatio ẽ. uidetur innunqͣm ea qͦ
latent manifestis ⁊ mͣxime his
que sin gram scandalo muta¬
ri n pꝯsunt p̾iudicare debe̾. sed
mag̃ expelire ut ini manifestis
posse autemfierut qd̾ aliqũ pro
scandalo uitando ex necc̃itate
contra institutoe agitur quia
ocultum ẽ et ꝓbari ac ꝑħ intarim̃

Expanded text:
atem. Confidens ergo in misericordia atem. Confidens ergo in misericordia tua occulta necessitatis meae tibi committo, non praesumens propter timorem tuum Ecclesiae scandalum facere; quia spero eas. Cum idcirco non praesumo offendere proximum, ne in proximo offendam et Deum meum. Sic mihi videtur quoties occulta aliqua in necessitate conscientiam remordent, et maxime si talia fuerint in quibus dispensatio institutionis indulgentiam admittat, quia ea quae contra naturam sunt et sine peccato nunquam fieri potuerunt, non accipiunt remissionem nisi habuerint correctionem. In hujusmodi ergo occultis in quibus temporalis institutionis, non naturalis praeceptionis praevaricatio est, videtur mihi nunquam ea quae latent manifestis, et maxime iis quae sine gravi scandalo mutari non possunt, praejudicare debere; sed magis expedire ut in manifestis posse autem fieri ut quod aliquando pro scandalo vitando ex necessitate contra institutionem agitur, quia occultum est et probari ac per hoc vitari
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ iubes. Si illd̾ scire dederis.
Si dix̾is discede ñ maneo. Si
dix̾is mane. non discedo. Scio enir
Qd̾cumq illud fu̾it. tua enimẽ
pott̾as ex qua bonum ẽ ꝙ c̃q t̾ pl¬
acu̾it. Cui indulges ñ imputat᷑.
cͥ imꝑntas: ñ ĩclulget᷑. Siergo tu
domine uisserisut postpoĩto eccẽ
scandalo. ⁊ contempto mandato
magro̾rum m̃orum quos mͥ de dis¬
ci et qubꝯ me obedire poepisti: ego
mag̃ te audio qͣm hominẽ q̃i au¬
dire ñ debeo nͥ pp̃ te. nec uolo ꝯͣ te.
Si ergo cumbes domine. ad hõĩe
ii atrendo. Si autempoe ius pusil
dicio tuo sum. s tñscio qr benig¬
nus et misericors sires et pos¬
es si uolueris non impurare
neccͣitaten.si acceptam hũeris
uoluntatem. Magis ergo inci¬
dere uolo inmanus tuas. qm ĩmͣ¬
nus hominum. quia tsbiet ad ẽ
poct̃as. et non deest pietas. hõd
mmutare legem non pot̾. tͥ lex
is es. homo fcã uidicat ñ uolim¬
catem: cu fcĩs pareis pp̃ uolunt¬

Expanded text:
quod jubes, si illud scire dederis. quod jubes, si illud scire dederis. Si dixeris discede, non maneo. Si dixeris mane, non discedo. Scio enim quodcunque illud fuerit. Tua est enim potestas ex qua bonum est omne quod tibi placuit. Cui indulges non imputatur, cui imputas non indulgetur. Si ergo, Domine, tu jusseris, ut postposito Ecclesiae scandalo, et contempto mandato magistrorum meorum quos mihi dedisti, et quibus me obedire praecepisti: ego magis te audio quam hominem quem audire nec debeo, nisi propter te, nec volo contra te. Si ergo tu jubes, Domine, ad hominem non attendo. Si autem parcere vis pusilldicio tuo sum. Sed tamen scio quod benignus et misericors es, et potes si volueris non imputare necessitatem, si acceptam habueris voluntatem. Magis ergo volo incidere in manus tuas, quam in manus hominum; quia tibi et adest potestas, et non deest pietas. Homo immutare legem non potest. Tibi lex is es. Homo facta judicat, non voluntatem: tu factis parcis propter volunt
Abbreviated transcription (Latin):
alti ñ adheret. Ego uxorẽ hũi.
⁊ illa uinente alt̾i adhesi. Ecce
iam ego facẽ non p̾sum ut ħ frm̃
ñ sit. s tu facẽ potes ut ħ dãp¬
nabilit̾ fcm non sit. Item tumã¬
daiti domine ut ecc̃e tue uicem
tuam in t̾ra agenti obediremꝰ.
sic tibi. ⁊ ut non scandalizaremꝰ
uinum depusili tuis. ⁊ dixistiqr
qui ecc̃e tue mandatum sꝑne¬
ret tibi obediens nẽẽt. Ecce eg¬
o miser pp̃ poca mea incontadic¬
tionem uem. laq̃um incidi ne¬
cessittͣis ut exire siñ prr̃o ñ pos¬
sim. Si maneo accusat me cõ¬
scientia adu̾sumnte de occultis
meis quib contra dispositõez¬
tuam facio. si recedo in obediẽs
ero eccłie tue. et scandalizo non
tantum pupillos. s ⁊̃ magno:
ẜuos tuq qui inhac parte qd̃
cccultum ẽ nesciunt. tñ qd̃ ius¬
tum ẽ uolunt. Et accusat me
conscĩa mea demͣnifestis meis.
quib contra pr̃eptd̃ez tuãago.
tu amimploro. paratus ad om̃e

Expanded text:
alteri non adhaereret. Ego uxorem habui, alteri non adhaereret. Ego uxorem habui, et illa vivente alteri adhaesi, ecce jam ego facere non possum ut hoc factum non sit. Sed tu facere potes ut hoc damnabiliter factum non sit. Item tu mandasti, Domine, ut Ecclesiae tuae vicem tuam in terra agenti obediremus sicut tibi; et non scandalizemus unum de pusillis tuis, et dixisti: quia qui Ecclesiae tuae mandatum sperneret tibi obediens non esset. Ecce ego miser propter peccata mea in contradictionem veni, laqueum incidi necessitatis, ut exire sine peccato non possim. Si maneo, accusat me conscientia mea adversum te de occultis meis, quibus contra tuam dispositionem facio. Si recedo, inobediens ero Ecclesiae tuae, et scandalizo non solum pusillos, sed etiam magnos servos tuos, qui in hac parte quod occultum est nesciunt, tamen quod justum est volunt, et accusat me conscientia mea de manifestis meis, quibus contra praeceptionem tuam ago. am misericordiam imploro: paratus ad omne
Abbreviated transcription (Latin):
lies maritos suos. ⁊ pro uno
homine multi dampnabut᷑
ꝙ siita fi non oꝑtet: quidam
icute se considerasse putaue
dicentes. Ociens eiꝯmõi for¬
te aliꝗd conting̾e̾t eccłiam u¬
tiumq face̾ debe̾ et in occulteᷤ
ula recedet. et inmanifesto dis¬
non eẽt salutem ꝓximi quere¬
re. s qĩ se ulłe apeticulo lib̾are.
Nonmͥ suadet conscĩa m̃a ut
hoc illi dicam. Querit a me ꝙͥ
sͥ faciend̾ sit ostendit ꝑiculu
suuĩ necc̃itatẽ suam demonstr
ad deum. ñe tu lege declisti
mͥ ꝑsuos tuos quale uolusti.
⁊ ꝑ quos uoluisti. ⁊ ecce nos ẜui
tin sub lege sumus. Tu dñs le¬
gislator sub lege nõ es ex insti¬
iusti. potes cum uolueris ⁊ ꝗ bus
uolu̾s siñ p̃uaricationis reatu
indulg̾e̾. Neq enimiam culpa
erit qd̾ indulgentis ẽ remissio.¬
ñ agentis p̾sumptõ. Tuergo p̃¬
cepisti domine ꝑ ẜuos tuos pq̃s
locutus es et ordinasti eccamtu¬
am. ut uir uiuente uxore sua

Expanded text:
lieres maritos suos, et pro uno lieres maritos suos, et pro uno homine multi damnabuntur, quod ita fieri non oportet. Quidam acute se considerasse putaverdicentes, quoties ejusmodi forte aliquid contingeret, Ecclesiam utrumque facere debere: et in occulto sula recederet; et in manifesto disnon esset salutem proximi quaerere, sed quasi se velle a periculo liberare. Non mihi suadet conscientia mea ut hoc illi dicam. Quaerit a me quid sibi faciendum sit, ostendit periculum suum, necessitatem suam demonstraad Deum. Domine, tu legem dedisti per servos tuos qualem voluisti, et per quos voluisti; et ecce nos servi tui sub lege sumus, tu Dominus lator legis sub lege non es. Quod instiuisti, potes cum volueris et quibus volueris sine praevaricationis reatu indulgere. Neque enim jam culpa erit quod indulgentis est remissio, non agentis praesumptio. Tu ergo praecepisti, Domine, per servos tuos per quos locutus es, et ordinasti Ecclesiam tuam, ut vir, vivente uxore sua,
Abbreviated transcription (Latin):
donee ip̃e legis la tor uemiens
maletrõe ꝑ grãm abstulit. et
etiam legem mutauit ita et mͦ¬
ñ nũꝙͣ cum homo pecõ suo et
malicia urgente in neccͣitatẽ
peccandiuenit. nec pt̃ legem
portare insi maledierõez preua¬
ricationis incurrat. Mittat il¬
li deus per miscl̾i̾am legem.
et donat penitenti ut aaluus
si per iusticiam trigorem le¬
gis siñ misccłia indicaretur.
est qd̃ laquor. Non aluid posx.
Si aluid dicerem contra cõscĩã
m̃am ⁊ estimͣtõe dice̾. Quisq
ꝓse udicet. egotibi de corde.
m̃o loquor. uenit pecor ad me.
et exponit mͥ conscientia suã.
consilium salutis querens. ꝙͥ¬
dicam illi: Si dix̃o illi recede fa¬
cio illumin obediente eccłie
fingant ꝗd̾cumq sibi placu¬
enit et mentiantur ecc̃e ut lib̾¬
tatem hat recedẽdi ab eis quia
eas ñ amant. Et si hoc ecc̃a rece¬
pit et passa fuit uemet magn¬
um malũ. ⁊ dimtrẽt õs ꝓlibitu
ant uuri uxores suas. aut mu¬

Expanded text:
donec ipse legislator veniens, donec ipse legislator veniens, maledictionem per gratiam abstulit; et ratiam ipsam etiam legem mutavit: ita et modo nunquam homo cum peccato suo et malitia urgente in necessitatem peccandi venit, nec potest legem portare nisi maledictionem praevaricationis incurrat: commutat illi Deus per misericordiam legem, et donat poenitenti ut salvus si per justitiam et rigorem legis sine misericordia judicaretur. quod loquor. Non aliud possum. Si aliud dicerem contra conscientiam meam et existimationem dicerem. Quisque pro se judicet; ego tibi de corde meo loquor. Venit peccator ad me et exponit mihi conscientiam suam consilium salutis quaerens. Quid illi dicam? Si dixero illi recede, facio illum inobedientem Ecclesifingant quodcunque sibi placuerit, et mentiantur Ecclesiae ut libertatem habeant recedendi ab eis, quia eas non amant. Et si hoc Ecclesia receperit et passa fuerit, veniet magnum malum, et dimittent omnes pro libito, aut viri uxores suas, aut mu
Abbreviated transcription (Latin):
contra contra conscientiã suaz¬
faeit. Si desredit contra obedĩaz
facit. Non ergo iam qͣrt si dis¬
ced̾e liceat. sinon discedit utruz
ꝑianere expecliat. Conscientiã
exponit. et consilium salutis ex¬
parit quent. quid illi dicet etr̾a.
hom̃i conficenti poc̃o. et querẽti
cõsilium: Si dixerit illi ut mͣn e
uiam salutis mõstrare ñ pot̾
a hoc iuisum multum a u̾ana fi¬
de abhorret. ut dicatur aliquis
calis eẽ qui ñ posit suĩ penitu̾it
in qualieq periculo sit saluꝯ.
ẽẽ. Multa sunt que adhunei
modum conting̾e potuissent. Aiꝰ
fiunt horrenda ab hominibo.
desideriis sins malis excecatis
ut faciant que non oz. Et st̃
tanta ħ mala ut uix consilium
adinitrant nͥd̾s qui legẽ dedit
gr̃am ⁊ miscliam p̃stet ꝑ lege
enim non iustificab̾r ĩ cõspectu
eiꝯ omnis caro. Sieut olu ma¬
le dem legis om̃s qui sub lege
erant p̃mebat. nec erat qui eua¬
dẽ pos maledictõem. quia ñ erat
qui cauere pos p̾uaricationem

Expanded text:
t, contra conscientiam facit; si discedit, contra obedientiam facit. Non ergo jam quaerit an discedere liceat, sed si non discedit utrum permanere expediat. Conscientiam exponit, et consilium salutis quaerit. Quid illi dicet Ecclesia homini confitenti peccatum et quaerenti consilium? Si dixerit illi ut maneatvia salutis monstrari non potest. Sed hoc rursum multum a fide Christiana abhorret, ut dicatur aliquis talis esse, qui non possit si vere poenituerit in qualicunque sit periculo salvus esse. Multa sunt quae ad hunc modum contingere potuissent. Alius fiunt horrenda ab hominibus in desideriis suis malis, sic excaecatis ut faciant quae non oportet, et sunt tanta haec mala ut vix consilium admittant; nisi Deus, qui legem dedit, gratiam et misenim non justificabitur in conspectu ejus omnis caro. Sicut olim maledictum legis omnes qui sub lege erant premebat; nec erat qui evadere potuisset maledictionem, quia non erat qui cavere posset praevaricationem,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ pot. dic ergo et si aliqũ faciat
ut debitum suum incorpore al¬
teriꝰ iure erigẽ non posit: ñ tñ
facit ut debitum alterio iunsuor
corpore irenegare possit. Que¬
ritur autem de hiis qui se dñt
post comugalem pactõem sie
ante cum sororib aut mr̃ila
aut aluis quibolibet linca cegnͣ¬
tionis propinquis ꝯm̃cuĩ car¬
nale hũisse. quid faciend̃ sit si
hoc fcm legittĩo testimõio ꝓbari pͥ¬
sit. Ego quidem qͣmdu fi rõa¬

Expanded text:
non potest. Sic ergo et si aliquando faciat ut debitum suum in corpore alterius jure exigere non possit, non tamen facit ut debitum alterius in suo corpore jure negare possit. Quaeritur autem et de iis qui se dicunt post conjugalem pactionem, sive ante; cum sororibus ac matribus, aut aliis quibuslibet in linea cognationis propinquis commercium carnale habuisse, quid faciendum sit, si hoc factum esse legitimo testimonio approbari possit. Ego quidem quandiu fier
Abbreviated transcription (Latin):
sint. Si marites consensientes
habe̾ non pysunt. & si culpam:
uitare noluit. sustineat penaz. Qͥ
ergo conugiuz suscipe uult: co¬
gitet pͥmum quia cum illd̾ susce¬
pit. legem eio portare debet. Qͥ
appecit quod dełetat. portet necẽ
c̃ si in eo uł pro eo euenit ⁊ loq¬
grauat. Nõ erge ꝑmittit eccã
illi mulri que se alt̾i̾uiro np¬
sisse confitetur. illo inuente ad¬
ad alias tiumire nuprias. ⁊ ou
pꝰmerlum cõritingat ut idẽip̃e
ui post celebrãtionez sccłaꝵ
iteus sepeerasse comĩteatur
et ad poremuxorẽ cedire uolue¬
cit eiq deu̾itate primi paeti eõ¬

Expanded text:
sentientes habere non possunt. Quod si culpam vitare nolunt, sustineant poenam. Qui ergo conjugium suscipere vult, cogitet primum quod, cum illud susceperit legem ejus portare debet. Qui appetit quod delectat, portet necesse est, si in eo vel pro eo evenerit, gravat. Non ergo permittit Ecclesia illi mulieri quae se alteri viro nupsisse confitetur, illo vivente ad alias transire nuptias; etiam si postmodum contingat, ut idem ipse vir post celebrationem secundarum nitens peccasse se confiteatur, et ad priorem uxorem redire voluerit, eique de veritate primi pacti con
Abbreviated transcription (Latin):
tñ ecc̃a id ꝙ ip̃a fecit sm̃cã le¬
gittima recidere ñ pot. s ratu
eẽ debe censet. ne coculta mĩn¬
festis preuidicent. Itaq illam
homini mulrem pro legittuna
uxorẽ inclicat. qͣm secundũ iudi¬
cium ecõe legittime duxisse cog¬
noscitur. S dicis. Si sic ergo ui
quid illi homini pro anima su¬
a facienduz ẽ. qui uiuente uxo¬
re sua altĩadhere oogit᷑ qͣm nec di¬
mitte̾ pot̾ ne p̾ceptioni et iudicio
ecẽe ccͣrieuideatinz nec sm̃scru
pło conscĩe ten̾e qͣmuiuente ad¬
huc pͥore ꝯͣ diuina iusticiã et in¬
scitutoe illicite sͥ scriasse coguq¬
cit. Si ergo iste talis ad ecc̃am con¬
sugiat queres consilium salutis.
quid illi dicet ecc̃a: Audi ⁊ ĩtsli¬
dimitrat. et ad priore reu̾tatur
qmͣ mͦ se contra primam testa tõ¬
nem suam uxorem duxisse confi¬
tetur. et in uoc receperit testim õi¬
uineiꝰ om̃s deincep qui odio
halxbunt uxores suas. fingẽt
⁊ mencientar se prio alias duxis¬

Expanded text:
ipsa fecit, sine causa legitima rescindere non potest. sed ratum esse debere censet, ne occulta manifestis praejudicent. Itaque illam homini mulierem pro legitima uxore adjudicat, quam secundum judicium Ecclesiae legitime duxisse cognoscitur. Sed dicis: Si sic ergo judquid illi homini pro anima sua faciendum est, qui vivente uxore sua alteri adhaerere cogitur, quam nec dimittere potest, ne praeceptioni et judicio Eciae tenere quam vivente adhuc priore contra divinam justitiam et institutionem illicite sibi sociasse cognoscit? Si ergo iste talis ad Ecclesiam confugiat quaerens consilium salutis, quid illi dicet Ecclesia? Audi et intellidimittat, et ad priorem revertatur, quam modo se contra primam testationem suam uxorem duxisse confitetur, et in hoc receperit testimonium ejus, omnes deinceps qui odio habebunt uxores suas fingent et mentientur se prius alias duxis
Abbreviated transcription (Latin):
ecẽe confuandam conugnum
quod primum sr̃m ẽ scindatur.
et adist̾ium qd̾ secũdo p̃sumptũ
ẽ confirmatur. aliud malũ mag
nmẽ. quia non solum libert¬
as datum:s ⁊̃ necc̃itas in dicitͤ
homini ut maneat in per̃o suo.
nlło testĩonio probatur. n faciẽ¬
tiũ mutua cõfessione firmat᷑ irri¬
cum eẽ debe̾n in eo nuillathenꝰ
coniugrum stare pose. facilius
inconueiẽs declinat. pot̾ eĩ t̃ idq¬

Expanded text:
esiae conservandum conjugium, quod primum factum est, scinditur, et adulterium, quod secundo praesumptum est, confirmatur, aliud magnum est; quando non solum libertas datur, sed etiam necessitas inducitur homini ut maneat in peccato suonullo testimonio probatur, neque facientium mutua confessione firmatur, irritum esse debere, neque in eo ullatenus conjugium stare posse, facilius inconveniens declinat. Potest
Abbreviated transcription (Latin):
tari. quia ei ꝯniccli consensꝯ qui
in occulto fiunt comugium nõ
sanctiut. nͥ ei demip̃i qui in ce¬
culto sibi consenfunt. eundem
consensum sũ uinutrũq uolũ¬
tarie in manit̾esto ꝓfiteantur
tima: cum id quod in occulto fe¬
cerunt: sponte utrimq inmaife¬
sto profentur. Si quis gͥ adhũc
modum dicat coniuguĩ ecculto
mãifesta amborũ confessione
simari. compendiosi ꝯ mala ml¬
ta declinat. S plurium approba¬
tio ħ recepit. ut siue inmanifesto
sũ in acculto talis consensus ĩt̾
it considerandũ ẽ quomͦ supra
memorate q̾oni renderi oporteat.
Unbium nonẽ quia id qd̾ ecc̃e
probari non pot̾. eccłia ip̃auidi¬
care ñ pot̃. Et rursũ dubium̃ẽ

Expanded text:
tari quod ejusmodi consensus qui in occulto fiunt conjugium non sanciunt, nisi idem, ipsi, qui in occulto sibi consenserint, eumdem consensum suum utrique voluntarie in manifesto profiteantur.currunt, cum id quod in occulto fecerunt sponte utrique in manifesto profitentur. Si quis igitur ad hunc modum dicat conjugium occulto manifesta amborum confessione firmari compendiosius mala multa declinat, sed plurium approbatio hoc recipit ut sive in manifesto sive in occulto talis consensus interit, considerandum est quomodo supra memoratae quaestioni responderi oporteat. Dubium non est quin id quod Ecclesiae probari non potest, Ecclesia ipsa judicare non potest. Et rursus dubiu
Abbreviated transcription (Latin):
endum ẽ de huius modi qui clãcło
conuen̾unt. si postea aut alt̾ aut
uterq fcm̃uegando ad alienam
occietate transierit: Quidam:
uxorem duxit elanculo suĩprẽtia
cestium solo adinuicem marita¬
li consensu firmͣto. deuitãs ut nũ¬
qͣm fi sol et aliqua decã consciẽ¬
tiam alienam. postea u̾o brem
tempore interiecto pͥ qͣm consẽ¬
sum oocultum fco manifesto pro¬
basset de fcõ penituit. eam ꝙͣ in
hunc madum uxorem dux̾at di¬
misit. aliam dux̃ celebri appara¬
tu manifeste coram ecc̃a. fortassis
cum parentu traditõe. cũ sacclo¬
tis bñdoõe nupcias fecit. filios ge
nes. Negat ille nec sunt testes
est hicq̾ris quid face̾ de bet ec¬
clesia. quia utrinq incõueĩẽs
Si enun illaͥ mulien que quidez
uerum dicit. s tñ creultu ẽ nec
testimonio. pp̃ solum dẽm siĩ
cditur. et pro eo ꝙ moertũ ẽ ⁊ cocł¬
cum. id quod certum ẽ ⁊manif¬
estum dissoliitur. pot̾it deĩceps
quilib sui quilibet in aliumur

Expanded text:
endum est de hujusmodi qui clanculo convenerunt, si postea aut alter aut uterque factum negando ad alienam societatem transierit? Quidam uxorem duxit clanculo sine praesentia testium solo adinvicem maritali consensu firmato, devitans ut nonnunquam fieri solet aliqua de causa conscientiam alienam, postea brevi tempore interjecto, priusquam consensum occultum facto manifesto probasset de facto poenituit, eam quam in hunc modum uxorem duxerat dimisit: aliam duxit celebri apparatu manifeste coram Ecclesia fortassis cum parentum traditione, cum sacerdotis benedictione nuptias fecit, filios gennens. Negat ille, nec sunt testes est. Hic quaeris quid facere debet Ecclesia, quia utrinque inconveniens Si enim illi mulieri quae quidem verum dicit, sed tamen occultum est, nec testimonio propter solum dictum ejus creditur, et pro eo quod incertum est et occultum, id quod certum et manifestum est dissolvitur, poterit deinceps quilibet sive quaelibet in alium vel
Abbreviated transcription (Latin):
mõii ꝯͣdretur. Si quis aũt dieͣc
quonio mułr que ñ peceauit cogi
psit ad continentiaminuita:
uideat et hoc ẽẽ de miẜia carnis.
a cꝰ uolunttͣe qui se in prosꝑitate
ñ cohibet digninẽ ut madu̾sit᷑¬
te qͦq dolores illi ꝯ pordet. Ista mu¬
lier que mo̾ dicit se contin̾e iĩ po¬
se quid face̾t si maritꝰ ei ꝯ lõga
i langore corporis iacentez. ñ
defat mõ de inquitate penitẽte.
uł si forte cr̃clitionez carins sus¬
tĩe ñ uult. legi carius non se su¬
biciat. nõ suscipiat ad dileto̾em.
qd̾ pati non uult ad afflictõe.
Et ħ quidem de occulto consẽsu
comugii siũ de cetis qm̃ in eo ec¬
culta sunt uł occultanda.⁊ ueren¬
daeẽ posunt nob̾ dicenda fu̾nt.

Expanded text:
iceretur. Si quis autem dicat quomodo mulier quae non peccavit cogi possit ad continentiam invita, videat et hoc esse de miseria carnis a cujus voluptate qui se in prosperitate non cohibet, dignus est ut in adversitate quoque dolores illius portet. Ista mulier quae modo dicit se continere non posse, quid faceret si maritus ejus longa in languore corporis jacentem, non deserat modo de iniquitate poenitentem. Vel si forte conditionem carnis sustinere non vult, legi carnis se non subjiciat, neque suscipiat ad delectationem quod pati non vult ad afflictionem. Et haec quidem de occulto consensu conjugii, sive de caeteris quae in eo occulta sunt, vel occultanda et verenda esse possunt nobis di
Abbreviated transcription (Latin):
sensu maritali ꝯuigium sãctiri.
et qr po ip̃m legittime fcm qui oꝙͥ
aliud sit ꝯͣ ip̃m stare ñ pot. si ħ so¬
lus legittimo cestimonio proba
sit dicend̃ ut ratũ eẽ debeat. nc̃
conseq̃nt̃ de bonis ꝯuigii trac¬
cand̃ est

Expanded text:
maritali conjugium sanciri et quod post ipsum legitime factum quidquid aliud fit contra ipsum stare non potest, si hic solus legitimo testimonio probarsit dicendum ut ratum esse debeat, nunc consequenter de bonis conjugii tractandum est
Abbreviated transcription (Latin):
si fc̃m fuiss qd̾ ẽẽ potuit¬
⁊ tamen fu turum non fuit.
futurum fuisset er prescitum qd̾
futurum nõ fuit. Nec p̃pcĩa huiꝯ
fucuri mutata fuiss. s numqͣm ha¬
bita quia futuru non fuisset. ꝙ
autem precdestinauit ds se fac¬
turuz lispo sint nec predestina¬
uit nisi quod faturus fuit. pxci¬
uit aũt quedam que facturꝯ nõ
fuit. quia precauit omne qd fu¬
curum sciuit. in quo quedam fu
qͣm p̾rientia. quia p̾̃cientia ⁊̃ de
alieno ẽ. predestinatõ aũt nͥ de ꝓ

Expanded text:
si factum fuisset quod esse potuit, et tamen futurum non fuit, futurum fuisset et praescitum quod futurum non fuit, nec praescientia hujus futuri mutata fuisset; sed nunquam habita, quia futurum non fuisset. Quod autem praedestinavit Deus facturum se disposuit; nec praedestinavit nisi quod favit autem quaedam qui facturus non fuit; quia praescivit omnem quod futurum fuit, in quo quaedam futquam praescientia, quia praescientia etiam de alieno est; praedestinatio autem nisi
Abbreviated transcription (Latin):
cum autem per collectõez ⁊ uni¬
onemmulta in sim plicez e̾ẽn¬
tiam redeunt. sic prio creseẽ do
ꝑ multiplicatione a simplici
cẽntia plurima eximerũt. Ter¬
aium opo est quod itum in orcul¬
to nature simi ccͣ aliquas eẽnti¬
as diuina potentia opetur. ut .s.
aliqua a mulciplicitate ad sim¬
plicitatem reducat que prius
a simplicitate ad multiplicittͣe
pcluxerat. sicut scire non pꝯsinnꝰ
ita etiam pertinacit̾ negare nõ
debemꝯ. hoc tũ consi derand̾ est
quia aᵈ opo ẽ cum simplx eẽntia
multiplicatur. aliꝯ cum multi

Expanded text:
Cum autem per collectionem et uniCum autem per collectionem et unionem multa in simplicem essentiam redeunt sicut prius crescendo per multiplicationem a simplici essentia plurima exiverunt tertium opus est, quod utrum in occulto naturae sinu circa aliquas essentias divina potentia operatur, ut scilicet aliqua a multiplicitate ad simplicitatem reducat quae prius a simplicitate ad multiplicitatem produxerat, sicut scire non possumus, ita etiam pertinaciter negare non debemus. Hoc tantum considerandum est quod aliud opus est cum simplex essentia multiplicatur;
Abbreviated transcription (Latin):
maius denichilo aliquid facẽ
quain dealiquo plus face̾ hoc mͦ
mento multiplicata corpꝯ in¬
ulieris fcm̃ ẽ. neq eĩ conue̾it
ut costam illam extrinsecꝯ ad¬
ditamentum accepisse dicamꝰ.
quatinus in eam qnͣritatẽ exẽ¬
ceret que corpori muliis forma¬
do sufficere ipoluiss. Qm̃ siħ¬
uerumee̾t non decosta ꝙͥ ẽ. o
de illo qd̾ pret̾ costam adlitu ẽ
qd̃ utiq multomͣꝰ fuit corpus
mulris fc̃m eẽ conueĩentiꝯ dici
debuisset. hoc siquidem in ma¬
teria maiꝯ et prĩcipalio fuisses
et principalis mat̾ia uocari de¬
buisset non itaq coste illi extrĩ¬
ex semetip̃a diuina u̾tute opã¬
te opaure multiplicata ẽ que¬
admodum postea naturã hũa¬
uam aprimis parentibꝰ in sub¬
sequentem gen̾atiouez ꝯemu¬
natam amodico iam intm̃ mł
ciplicatam ceiimꝯ. ut multa
homniuz milia exea iam excre¬
uisse uideamus ⁊ hoc totũ ad
secundum opꝰ pertinet qnͣ̃ de
aliquo fiunt aliqua in maiꝯ.

Expanded text:
tamen est de nihilo aliquid facere quam de aliquo plus facere. Hoc mmento multiplicata, corpus mulieris factum est. Neque enim convenit ut costam illam extrinsecus additamentum accepisse dicamus quatenus in eam quantitatem excresceret, quae corporis mulieris formando sufficere potuisset; quonierum esset, non de costa quidem, sed de illo quod praeter costam additum est quod utique multo majus fuit corpus mulieris factum esse convenientius dici debuisset. Hoc siquidem in materia majus et principalius fuisset et principalis materia vocari debuisset. Non itaque costae illiex semetipsa divina virtute cooperante multiplicata est, quemadmodum postea naturam humanam a primis parentibus in subsequentem generationem seminatam a modico jam in tantum multiplicatam cernimus, ut multa hominum millia ex ea jam excrevisse videamus. Et hoc totum ad secundum opus pertinet quando de aliquo fiunt aliqua in majus.
Abbreviated transcription (Latin):
uł ꝯeparata coniung̾e. Sextũ
opo hoc ẽ aliquid innichilum
relige̾ quod soli deo possibłeẽ
ciat deus hoc tr̃ om̃ino c̾tumẽ
quia qui potuit de nichilo oĩa
cieare. posset ⁊̃ si ulłet creata ĩ
nichilum recligere. Post se¬
narium operib deputatuz
xeptenariꝯ sequitur cuiñopꝰ
Io quies debetur. ħ oꝑa itcͥco
distinximꝮ pp̃ eos qui mira¬
ri solent. uł pocio dubitare
su primi hominis.

Expanded text:
e. Sextum opus hoc est aliquid in nihilum redigere. Soli Deo possibile ciat Deus, hoc tamen omnino certum est; quod qui potuit de nihilo omnia creare, posset etiam si vellet, creata in nihilum redigere. Post senarium operibus deputatum septenarius sequitur, cui non opus sed quies debetur. Haec opera idcirco distinximus propter eos qui mirari solent, imo potius dubitare SU PRIMI HOMINIS.
Abbreviated transcription (Latin):
ipo etiam ẽẽ desiuit ꝙ unum eẽ
desit. Ita siue unitate niehil
subsistẽ pot̾. uerum ex hiis que
sunt unum sunt alia uintrem
suam ex multis colligunt quali¬
a sunt composita ⁊ ex partibꝰ cos¬
tantia que unum quidem e̾ẽ
stant ex plurib alia unitate
suam ex uno hũt et inunum
habe̾t. quia unum ⁊idem ẽ ip̃m
ex quo sunt et ip̃m qd̾ sunt qͣ¬
lia sunt qualia sunt simplicia
omnia ⁊ ex partibꝰ non consis¬
centia. Composi tumergo unũ
ideo uere umimee non ẽ. qr exi
multis ⁊ in multis ẽ. quibꝰ ãt
quia unum ẽ totum ⁊ qd̾ ẽ. ⁊ ex
quo ẽ. sz ex hiis rinsum que ex
simplicitt᷑e unum sunt alia
uintatem suam ex multis nõ
colligunt. quia non sunt com¬
posita. nec uuitatem ꝯuam in
multa effundunt.qz multipli¬
cari non possunt uͦ ẽẽ materia
quales sunt incorporei sp̃r q
neq ex mat̾i̾a sunt. quia simpli¬
ces sunt. n mati̾a ẽẽ posunt. qr
cor porea ẽẽ nou sunt. Alia quidẽ
unitatem suam sinul ex mul¬

Expanded text:
 etiam desinit quod unum esse desinit. Ita sine unitate nihil sustinere potest. Verum ex his quae sunt et unum sunt, alia unitatem suam ex multis colligunt, qualia sunt composita et ex partibus consistentia quae unum quidem esse stant ex pluribus. Alia unitatem suam ex uno habent, et in uno habent; quia unum et idem est ipsum ex quo sunt et ipsum quod sunt, qualia sunt simplicia omnia et ex partibus non consistentia. Compositis ergo unum ideo vere unum esse non est, quia ex multis et in multis est. Quibus autem quia unum est totum et quod est, et ex quo est. Sed ex his rursum quae ex simplicitate unum sunt, alia unitatem suam ex multis non colligunt quia non sunt composita; nec unitatem suam in multa effundunt, quia multiplicari non possunt, neque esse materia. Quales sunt incorporei spiritus qui neque ex materia sunt, quia simplices sunt, neque materia esse possunt, quia corpora non sunt. Alia quidem unitatem suam simul ex mul
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ nunis aliqũ fit. de aliquo ali¬
quid iuminus fit. primum est
moope fit aliquid et de nich̾o.
In socundo opere fit aliquid ⁊ de
aliquo. Intercio opere fit aliꝙͥ
habes materiam. n de aliquo
quia cumfit ip̃m ht̃ in mͣtĩa for¬
mam. s cum duo sint unũ fit
aliuel et transit m illd̾. ut sit
illd̾. ⁊ desunt qui dem ee qd̾ est. ⁊
tauien ñ desunt eẽ quia incipit¬

Expanded text:
minus aliquando fit, de aliquo aliquid in minus fit. Primum est mo opere fit aliquid et de nihilo. In secundo opere fit aliquid et de aliquo; in tertio opere fit aliquihabet materiam neque de aliquo; quia cum fit ipsum habet in materia formam, sed cum duo sint unum fit aliud et transit in illud ut sit illud, et desinit quidem esse quod est; et tamen non desinit e
Abbreviated transcription (Latin):
qͣntitateminiuinꝰ. Fextum opꝰ
ẽ de aliquo nicħ facere. Ex his
ser operibs quatuor solideo
possibłia sunt. duo reliquatã¬
cum c̾ature possiblitate conuie¬
munt. de nichilo aliquid fac̾e̾.
iumaius sicut cum totum iuꝑ
tes diuiditur.uł de aliquib ali¬
quid non inminus q̃uia diuo¬
diuncũ partes intoto uniunt᷑
c̾atura fac̾e̾ potꝰ.cuiusopꝰ recte
essentus rerum siuem coniũgẽ¬
do diuiisa. siue in diuidendo con¬
uncta nicħ tollitur uł confert᷑.
Ubi autem de nich̾ aliquid fit.
aliꝙͥ fit. quia hocip̃m aliꝗd ut sit
in eo fit quod insifie̾t id ip̃m qd̾
est aliquid noueẽt. Rursꝯ cuz
de aliquo plꝯfit aliꝗd fit. quia
nisi illõ qued prius ibi plꝰ fuit

Expanded text:
quantitatem in minus. Sextum opus est de aliquo nihil facere. Ex his sex operibus quatuor soli Deo possibilia sunt; duo reliqua tantum creaturae possibilitati conveniunt. De nihilo enim aliquid facere, ein majus, sicut cum totum in partes dividitur, vel de aliquibus aliquid non in minus quemadmodum cum partes in toto uniuntur, creatura facere potest. Cujus opus recteessentiis rerum sive in conjungendo divisa, sive in dividendo conjuncta nihil tollitur vel confertur. Ubi autem de nihilo aliquid fit aliquid fit; quia hoc ipsum aliquid ut sit in eo fit, quod nisi fieret idipsum quod est, aliquid non esset. Rursum cum de aliquo plus fit aliquid fit, quia nis
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ ut fcm̃ẽ. ⁊ sic eẽ ut ẽ. quare gͦ
p̃cepit ut alit̾ eẽt. ⁊ ꝓhibuit ue
sic eẽt. cum bonum sit itaeẽ. ⁊ ita
futurumfuit. priꝯ qͣm fuit. ⁊ be¬
neplacitum quia bonum fuit
ita eẽ ⁊ alit̾ non eẽ¬

Expanded text:
tum ut factum est; et sic esse, ut est. Quare ergo praecepit ut aliter esset et prohibuit ne sic esset, cum bonum sit ita esse, et ita futurum fuit priusquam fuit et beneplacitum, quia bonum fuit ita esse, et aliter non e
Abbreviated transcription (Latin):
tentia ẽ in beneplacito. uidet᷑
fcm̃ eẽ quol uoluit. non ẽ aũt
fcm̃ quod uissit. et fcm̃ ẽ quod ꝓ¬
hibuit. Quid ergo consequi¬
tur ad hoc. insi eum uł noluisse
ctum ẽ. ⁊ si ꝑuussum ẽ. uolunta¬
rie ꝑmissimiẽ. qr neq ad faci¬
endum contrauoluntatem.
suam compelli potuit. nz ad ꝑ¬
mittendum siie uoluntatẽ

Expanded text:
a est in beneplacito, videtur factum esse quod voluit. Non est autem factum quod jussit, et factum est quod prohibuit. Quid ergo consequitur ad haec nisi vel noluisse ctum est, et si permissum est voluntarie permissum est; quia neque ad faciendum contra voluntatem suam compelli potuit, neque ad permittendum sine voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
dei fallacie obnoxia ⁊ mẽ¬
tiri deueritate. cum aluid signãt
de uoluntate eiꝰ.⁊ affirmant no¬
bis aliena quedam ⁊ ertranea
⁊ que conducta uon sunt. neq
cõstant secundum beueplacitũ
ip̃ius ꝙ ratum ẽ dehiis que fi

Expanded text:
Dei fallaciae obnoxia, et mentiri de veritate, cum aliud significant de voluntate ejus, et affirmant nobis aliena quaedam et extranea; et quae conducta non sunt neque constant secundum beneplacitum illius quod ratum est de his omni
Abbreviated transcription (Latin):
gelium narrat saluatorem dixisse in celis gaudiũ nascisuꝑ
uno pccõre penitenciam agente. si de uno quanto magis de
miltis exultacõ erit aueisis ad u̾acem istum dei quia siẽ¬

Expanded text:
gelium narrat Salvatorem dixisse in coelis gaudium nasci super gelium narrat Salvatorem dixisse in coelis gaudium nasci super uno peccatore poenitentiam agente: si de uno, quanto magis de multis exsultatio erit conversis ad verum cultum Dei. Quia si
Abbreviated transcription (Latin):
xx. appellei m̃sis octauo ⁊ xł. ac
centesimo anno olimpiade cẽ¬
tesima ⁊ quinq̃gesima quarta.
desolacõem u̾o templistigit fi̾ se
destruerent celebrauit autem
uidas cum ciuib sus ꝓ renoua¬
cõe templi sacuficia ꝑ dies .uiii.
nullum genus deliciarum telinquens. S p̃ciosissims dapib pat
cens. deum autem lapidib et psalmis glorificabat. seq mutuo
bactenus hanc festiuitatem celebͣ¬
mus uocantes eam lumina eo
quod p̾ter spemi hoc nob̾ splen¬
didum lumen colende religionis
apparuit. Mistice ã ienouacõ
templi qu̾sio est hominum ad
penitenciam pcc̃oꝵ. qui aliqui¬
bus ertorib atq facinorib ⁊ta¬
iiiati erant. Eunc .n. cantand̾
gandendum. letand̾. atq iubi¬
landum. atq laudandum qui¬
bq fidelib est. quando uid̾int
ꝓximos suos ꝑes correctoemo
morum atq meditacõem legis dei in semet ip̃is iestaurare. ꝙ
autem iam ꝑ negligentiam decid̾at. Unde eciam sacrum etmͣ¬

Expanded text:
 Appelleon mensis; octavo et nono ac centesimo anno, olympiade centesima et quinquagesima quarta. Desolationem vero templi contigit fieri secdestruerent. Celebravit autem Judas cum civibus suis pro renovatione templi sacrificia per dies octo, nullum genus deliciarum relinquens, pretiosissimis dapibus eos pascens: Deum autem laudibus et psalmis glorificabant, seque mutuo hactenus hanc festivitatem celebramus; vocantes eam Lumina, eo quod praeter spem hoc nobis splendide lumen colendae religionis apparuit, mystice autem renovatio templi conversio est hominum ad poenitentiam peccatorum, qui aliquibus erroribus atque facinoribus contaminati erant. Tunc enim cantandum, gaudendum, laetandum, jubilandum atque laudandum quibusque fidelibus est, quando viderint proximos suos per correctionem viarum atque meditationem legis Dei in semetipsis instaurare, quod ante jam per negligentiam destruxerant. Unde et sacrum Evan
Abbreviated transcription (Latin):
cesima m̃sis casieu quem mate¬
dones appellon uocant. accen¬
die quomutata ẽ eorum reli
destructum ab anticho sic trib an¬
nis permansit. quinto enim an¬
no . xl. ⁊ centesimo ĩ templo fc̃a
sunt. quinta ⁊ incesima die ap¬

Expanded text:
cesima mensis Casleu, quem Macedones Appelleon vocant, accendie quo mutata est eorum religm destructum ab Antiocho sic tribus annis permansit: quinto enim anno et decimo, et centesimo in templo facta sit, quinta et vicesima die Ap
Abbreviated transcription (Latin):
q̃dam minima uiciare
tinentuꝵ. ut se nr̃a in¬
tentõ sollicitam inc̾ca¬
mine semper exceat.
reseruatis gentib etu¬
ditur cum in quibdã
minimis uicus elatõ
iuitritis nr̃e compri

Expanded text:
dam minima vitia nostra retinentur, ut se nostra intentio sollicitam in certamine semper exerceatreservatis gentilibus eruditur, quando in quibusdam minimis vitiis elatio virtutis nostrae compri
Abbreviated transcription (Latin):
naneus ineffremusz in
diem istum donet ascẽ¬
dit pharao rex egyp¬
ti ⁊ cep ciuitatem ⁊̃
succendit eamigni. et
chananeos ⁊ pherereoᷤ
⁊ qui hitabant ingarer
indotem fiuie sue. Qõ
de ph̾aone dictumẽ.
tia. Quid autemmag¬
num eligi potiit qd̃
ꝓphetice dicetir̃. cum
pretita narrãtur ⁊ ma

Expanded text:
nanaeus in Ephraem usque in diem istum, donec ascendit Pharao rex Aegypti, et cepit civitatem, et incendit eam in igni; et Chananaeos, et Pherezaeos, et qui habitabant in Gazer in dotem filiae suae. » Quod de Pharaone dictum esttia. Quid autem magnum eligi potuit quod prophetice diceretur, cum praeterita narrantur, ta
Abbreviated transcription (Latin):
teiericho qd̾ qui eam sus¬
Sic enum scriptum ẽ. ⁊
adurauit ssxincdie il¬
la. Maled̾es homo quire
suo fundabit eam ⁊¬

Expanded text:
d qui eam repSic enim scriptum est: « Et adjuravit Jesus in die illa: Maledictus homo qui resuo fundabit eam
Abbreviated transcription (Latin):
aien hanctributar u
ecilit autem sorᷤ
t̾ribimanasse. ipse
emmẽ primogenitũ
iosephinachir primo¬
genitus manasse pri
galaad qui fuit uir
pugnator habuitq
possessionem galaadt
et basan. ⁊ reliquis fili¬
orum manasse uycta
familias suas filuis ab¬
ieret. ⁊ filins helech ⁊ fili

Expanded text:
iem hanc tributarius cecidit autem sors tribui Manasse ipse est enim primogenitus Ioseph Machir primogenito Manasse patri Galaad qui fuit vir pugnator habuitque possessionem Galaad et Basan et reliquis filiorum Manasse iuxta familias suas filiis Abiezer et filiis Elech et fil