comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uentem ⁊ sicientem
iusticiani pane u̾bi
reficit. uel potu sapi
errantem indomun
ufirmum infide as¬
siuuuit. ⁊ qui tribula¬
tione sen carcere cris¬
ticie oppresso subue¬
uit compatiendo. uł
consolando ueram

Expanded text:
ientem et sitientem justitiam, pane verbi reficit, vel potu sapieerrantem in domo at, infirmum in fide assumit; et qui tribulatione aliqua seu carcere justitiae oppresso subvenit compatiendo, vel consolando, veram
Abbreviated transcription (Latin):
s resistendum est carnalisensi
ut or̃o sp̃ualis ex intimis cordis
dirigatur addeum.
est ostendi placere hominibus
ita gentilumest mululoquiũ
aquib ⁊cepit. hii enim excende
menti mundande ut ħmigato¬
rii officii genus ⁊̃ addeum piece
flectendum transferant putan¬
tes qd̾ sicut orator iudicem ita
tip̃i deum fletere queant.

Expanded text:
 resistendum est carnali sensui, ut oratio spiritualis ex intimis cordis dirigatur ad Deum. est ostendi et placere hominibus, ita gentilium est multiloquium, a quibus et coepit. Hi enim exercendae menti mundandae: ut hoc nugatorii officii genus, etiam ad Deum prece flectendum transferant, putantes quod sicut orator judicem, ita et ipsi Deum flectere queant.
Abbreviated transcription (Latin):
qr si inmonum̃to¬
ubi alius põitus¬
eẽt. poneretur.
alus fortasse re¬
surrexisse fing̾et᷑.
Impetra. Ne siex
multis lapidib
edificatum esset.¬

Expanded text:
 si in monumubi alius posituset, poneretur, alius fortasse surrexisse fingeretur. In petra, ne si multis lapidibus aedificatum esset
Abbreviated transcription (Latin):
Lescitis qui sedem glorie
petitis uel queritis. quam
n̾odum meruistis delectat
culmeti honoris. quos n̾o¬
dum exercuit ua laboris.

Expanded text:
escitis. Qui sedem gloriae petitis vel quaeritis, quam nondum meruistis, delectat culmen honoris quos nondum exercuit via laboris.
Abbreviated transcription (Latin):
Si fĩ oot̾ quod exuo¬
bis eil cum ominib
hominib pacem hũ¬
tes ⁊ proconsentiens ex
grecohabetur.benig¬
nuis uel beniuolus cito
ne differas incrastinũ
dũ esin uia: dum adh̃e
licet operaiz.

Expanded text:
Si fieri potest quod ex vobis est cum omnibus hominibus pacem habentes . Et pro consentiens ex Graeco habetur benignus vel benevolus. Cito, ne differas in crastinum: Dum es in via, dum adhuc licet operari.
Abbreviated transcription (Latin):
pliorem nsticiam os¬
cendo qd̃ sinon kcet
ft̃ irasci. multominꝰ
inaĩo retin̾e qd̾ modi¬
uui queat comuerti.

Expanded text:
pliorem justitiam ostendendo quod si non licet fratri irasci, multo minus in animo retinere quod in odium quaerat converti.
Abbreviated transcription (Latin):
b. Multi putant quod
non petrus sed aduersu¬
sugg̃ente hocapłc dice¬
batis michi error apłi
de pietatis affectu ue¬
niens iiniquam incẽ¬
tuuim iudebitur. diabo¬
sententiam meam.

Expanded text:
. Multi putant quod non Petrus, sed adversasuggerente hoc Apostolus dicebat: Sed mihi error Apostoli de pietatis affectu veniens, nunquam incentivum videbitur diabosententiam meam.
Abbreviated transcription (Latin):
ut per hoc euangelio certins cre¬
datur. dum qui celestia ꝓmittunt
terrenis celestia et diuina oꝑen¬
Et statim dicunt ei deilla. ⁊ c̾ lu¬
cas dicit. qd rogauerunt ꝓula.
modo enumsaluator rogatus mͦ
ultro curat. ut contra uiciorum
qͦ passionesi se precibus fidelium
semꝑ adesse.⁊

Expanded text:
ut per hoc Evangelio certius credatur, dum qui coelestia promittunt terrenis, coelestia et divina opeEt statim dicunt ei, etc. Lucas dicit quia rogaverunt pro illa. Modo enim Salvator rogatus, modo ultro curat, ut contra vitiorum quoque passiones, et se precibus fidelium semper adesse
Abbreviated transcription (Latin):
Nii sunt opera¬
nii qui mutendi
erant.et quadrati
orbis paites. ad fi¬
dem trinitatisuo¬
caturi. quorum p̾¬
dicatio ut pondus
haberet aucdori¬
tatis. datur eis po

Expanded text:
Hi sunt operarii qui mittendi erant, et quadrati orbis partes ad fidem Trinitatis vocaturi. Quorum praedicatio ut pondus haberet auctoritatis, datur eis po
Abbreviated transcription (Latin):
¶Lestes miraculorum ꝓp̃i ĩ
fantes dicuntur. non etate
s simplicitate. lactentes qiͣ
lactis .i. miraculorum sua
latus nullum intanta tr¬
be aduenit. hospitem. s
apud lararum receptus ÷.

Expanded text:
estes miraculorum. Christi infantes dicuntur, non aetate, sed simplicitate. Lactentes quasi lacte, id est, miraculorum suavlatus, nullum in tanta urbe invenit hospitem, sed apud Lazarum receptus
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ambr. Sigratis inbaptismofit
remissio. cur p̾dicatur peñia
Sed triplex modus est peñie.
primus errores et ommama¬
la ante baptismum abrenun¬
tiare. ⁊ condempnare. quod ne
cotidie atalibus purgantur pec¬
catis. sine quib uitanon agit᷑.

Expanded text:
m. Si gratis in baptismo fit remissio, cur praedicatur poenitentia? Sed triplex est modus poenitentiae. Primus, errores et omnia mala ante baptismum abrenuntiare et condemnare: quod necquotidie a talibus purgantur peccatis sine quibus vita non agitur.
Abbreviated transcription (Latin):
b.Numquid sisignanon facunus.
nõ credimus: s hecĩexordio nec̾tia
fu̾nt. ut fides miraculis muriretur
fido autemeccłie. iam confirmataũ
sunt necessaria.S

Expanded text:
Nunquid si signa non faciamus, non credimus? Sed haec in exordio necessaria fuerunt, ut fides miraculis nutriretur, fide autem Ecclesiae jam confirmata non sunt necessaria.
Abbreviated transcription (Latin):
Non alimenta ⁊ nuptie. ẜ mino¬
deratus licitorum usus arguitur
post bella fames.terre motus.
⁊c. breuis subsequetur pax. ut
fideles ꝓbentur antransactisma

Expanded text:
Non alimenta et nuptiae, sed immoderatus licitorum usus arguitur. Post bella, fames, terraemotus, etc., tunc brevis sequetur pax, ut fidelis probetur, an transactis ma
Abbreviated transcription (Latin):
Nemoscit. In quib damcodicib
additur. neq filius qui quid oĩa
scit cum patre. sed non facit ho¬
mines scire. sicut et apłc ait. in
eoesse absconditos thesauros sa¬
pientie. ⁊ sc̃ĩe. slon facit scire. qr
mutiłr sciretur. s semꝑ simus
incerti. de aduentu iudicis. ut
sic cotidie uiuamus. qi in alia
die iudicandisimus. neq electi
angeli. quemquam scire fec̾unt
uel nulli sc̃orum angłorum cõ¬
cessit. deus. noticiam huius diei

Expanded text:
Nemo scit, etc. In quibusdam codicibus additur, neque Filius. Qui quidem omnia scit cum Patre, sed non facit homines scire, sicut Apostolus ait: In eo esse absconditos thesauros sapientiae et scientiae . Non facit scire, quia inutiliter sciretur. Sed semper simus incerti de adventu judicis, ut sic quotidie vivamus quasi in alia die judicandi simus. Neque electi angeli quemquam scire fecerunt. Vel nulli sanctorum angelorum concessit Deus notitiam diei hujus,
Abbreviated transcription (Latin):
Neq acceñdunt. lii.
Domesticis exemplis
docet. necelent lucem
u̾bi sibi conmissam. ñ ac¬
doctriua p̾dicat̾onis ut ce¬
lent eam. ⁊subiciant ser¬
ratuti corporis dum ali¬
quem tunent. s corpus
suum mnuust̾iodei subici¬
ant. ut ꝑ uocem ⁊cet̾a cor¬
poris officia lux excel¬
lentior cet̾is appareat
Uñ dr. Castigo corpus
accendit dum testem
humane nat᷑e flãma
sue diuinitatis imple¬
uit. quaui nec credeu¬
tibus abscondit. nec

Expanded text:
Neque accendunt lucernam. Domesticis exemplis docet, ne celent lucem verbi sibi commissam. Non acdoctrina praedicationis ut celent eam et subjiciant servituti corporis, dum aliqua timent. Sed corpus suum ministerio Dei subjiciant, ut per vocem et caetera corporis officia lux excellentior caeteris appareat. Unde dicitur : Castigo corpus accendit, dum testam humanae naturae flamma suae divinitatis implevit: quam nec credentibus abscondit, nec
Abbreviated transcription (Latin):
labatur. xiiii. die pͥmi msis adues¬
perum.⁊ du̾seadem hora agnũ
cum cliscipulis suis manducans
uibilegalis pasche detreta comple
tionis ubi comprehensus auideis
⁊ ligatus iam sacramenta beate
umolationis inchoaret.

Expanded text:
uarta decima die primi mensis ad vesperam. Et Dominus eadem hora agnum cum discipulis manducans, ubi legalis Paschae decreta complevtionis, ubi comprehensus et ligatus a Judaeis jam sacramenta beatae suae victimationis inchoaret.
Abbreviated transcription (Latin):
iuisticiam. quarum pͥma cogni¬
tio est rerum appetendarum
⁊ uutandarum .u. refrenatio
cupiditatis abhis que tempo¬
raliter delectant. in.fimutas
contra molestias seculi .iiii. q̃ ꝑ
omnes diffunditur. dilectio dĩ
⁊ proximi. tibi. ⁊hic mulieres
et pariuili exceptis. qr et in

Expanded text:
utibus, quarum prima est cognitio rerum appetendarum et vitandarum, secunda refrenatio cupiditatis ab his quae temporaliter delectantur, tertia firmitas contra molesta saeculi, quarta quae per omnes diffunditur dilectio Domini et proximi. Et ibi et hic mulieres atque parvuli excepti sunt, qui tam in
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Septem panes. Scriptura
ritus reuelatur. et datur. neq
funt ordeacei. ut supra. quia
non hic ut ilege uitale alimẽ¬
tum aĩe figeris qiͣ tenacessima
palea tegitur. hic nonduo pisces
ut ilege duo ungebantur rer
et sacerdos. sed pauci .i. sancti
noui testamenti. qui defluctib
dentum mare. ⁊eremplosuonos
reficiunt. neuiuia deficiamus.
ibi suꝑfenum ut defid̾ia carius
opͥpmiantur. hic suꝑ terram. u

Expanded text:
 Septem panes, Scriptura cti et revelatur et datur. Nec sunt hordeacei, ut supra, quia non ut in lege vitale alimentum animae figuris, quasi tenacissima palea tegitur. Hic non duos pisces ut in lege duo ungebantur, rex et sacerdos, sed pauci, id est, sancti Novi Testamenti, qui de fluctibulentum mare, et exemplo suo nos reficiunt, ne in via deficiamus. Ibi supra fenum, ut desideria carnis comprimantur, hic super terram ubi
Abbreviated transcription (Latin):
Quia discipulos ⁊ de
iolatione sabbr. ꝓ¬
bali exemplo extusc¬
uerat. ip̃m uolunt
calumpiuarz. ut si
nõ curet crudelitatis
nel inbenilitatis si
aret trausgressioĩs
arguant.

Expanded text:
Quia discipulos de violatione sabbati probabili exemplo excusaverat, ipsum volunt calumniari, ut si non curet, crudelitatis, vel imbecillitatis: vel si curet, transgressionis arguant.
Abbreviated transcription (Latin):
ceat nec alu pensanda ẽ.
enim iusticia. Ita enim õi
petenti.dabis.⁊ sinon id
quod petit. sed melus cũ
ĩuiste petentẽ correxeris.

Expanded text:
ceat, nec alii: pensanda est enim justitia. Ita enim omni petenti dabis, et si non id quod petit, sed melius cum injuste petentem correxeris.
Abbreviated transcription (Latin):
Utriuisq exemplo me¬
quam diem natinitatiᷤᷤ
luxunaudo celebrare.
homo enu adlaborẽ
peruirio periuramen¬
tum. so eo enun forte
uirauit. ut occasionẽ
inueniret occidendi.
et si patris aut maiͥs
interitum postulass

Expanded text:
utriusque exemplo prquam diem nativitatis luxuriando celebrare. Homo enim ad laborem perjurio per juramentum. Ideo enim forte juravit, ut occasionem inveniret occidendi. Et si illa patris aut matris interitum postulass
Abbreviated transcription (Latin):
benius negare. Unde
cum oratis remutite
si quid habetis. aduer¬
sus aliquem. Alit̾ enĩ
tet uob̃ pecc̃a ur̃a.¬
Et ne uos uducas nõ
qd̃ ip̾e inducat. sed qr
deserit. ⁊ ne ꝑmittit. ñ
uero precatur.non tẽ¬
ptari.sednec admodi¬
cum uinci. tempta¬
tio enim uect̾ia est ad
coronam.¬

Expanded text:
us negare; unde: Cum oratis, remittite si quid habetis adversus aliquem: aliter enim tet vobis peccataEt ne nos, etc. Non quod ipse inducat, sed quia deserit et ire permittit. Non vero precatur non tentari, sed nec ad modicum vinci. Tentatio enim est necessaria ad coronam.
Abbreviated transcription (Latin):
Sẽo lib̾a. nos ama. in
illam que nõdum est
ne sinas usduci.⁊ abea
inquam sumus ĩ duc¬
ti libera quo fc̃o nicħ
est metuendum ni¬
chil restat orandum.
De unil ad summam
gradatim sic ascendit᷑.
amalo ꝑ sp̃m timoris
lib̾amur: ude liberati
pauꝑes sp̃u ⁊rebus ẽẽ
cupimus. dumdnus ne
inducas intemptat̾onẽ
sp̃m pietatis rogamus
ut homo int̾ior man¬
suescat et mittis fiat.
ne temptatione moue¬
atur. Gram

Expanded text:
Sed libera nos. In illam quae nondum est ne sinas induci, et ab ea in qua sumus ducti, libera: quo facto nihil est metuendum, nihil restat orandum.De imis ad summa gradatim sic ascenditur. A malo per spiritum timoris liberamur: inde liberati pauperes spiritu et rebus esse cupimus, dum dicimus, Ne nos inducas in tentationem. Spiritum pietatis rogamus, ut homo interior mansuescat et mitis fiat, ne tentatione moveatur. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
dominus fugit in
herõdias filia are¬
the regis quam ip̾e
pater tulit philip¬
po. ⁊undolorem eius
dedit herodi inmni

Expanded text:
Dominus fugit in xorem. Herodias filia Aree regis, quam ipse pater tulit Philipin dolorem ejus dedit Herodi ini
Abbreviated transcription (Latin):
Centurio .i. incenturione fi¬
deseccłie designatur. que ue¬
lo celestium nust̾iorum per
mortem domini reseratio ih̾m
filium dei tacente synagoga
confirmat.

Expanded text:
credunt. In centurione fides Ecclesiae designatur, quae velo coelestium mysteriorum per mortem Domini reserato, Jesum Filium Dei tacente Synagoga confirmat.
Abbreviated transcription (Latin):
Mistice corda terrenorum ꝑ
passionem xp̃i inmelius con¬
nuitantur. petre .s. quia du¬
ricia udaica ex parte erat e¬
mollienda.

Expanded text:
Mystice corda terrenorum per passionem Christi in melius mutantur; petrae scissae, quia duritia Judaica ex parte erat emollienda.
Abbreviated transcription (Latin):
Unguenti preciosi. Martus nar¬
di sp̃icati .i. despicis ⁊ foliis cõfec¬
ti. quod p̾ciosus est. Ioh̃s nardi
pistici .i. fidelis non adult̾ati. a¬
liis herbis pistis. grece fides lat̾.
Mystice hec cdeuotio marie fidẽ
predicat. capud ungit dum hu¬
militatem pedes.

Expanded text:
Unguenti pretiosi. Marcus: nardi spicati, id est, de spicis et foliis confecti, quod pretiosius est. Joannes nardi pistici, id est, fidelis, non adulterati aliis herbis: πίστις Graece, fides Latine. Mystice. Haec devotio Mariae fidem praedicat, caput ungit: dum humanitatem, pedes.
Abbreviated transcription (Latin):
per misit duo mi¬
nura quocl est qua
¶Quadrantem uocant calculato
ergohic quartam partem ficdi .i.
quinq obolos significat.
cipulos suosait illis
amendico uobis qͦ¬
per plusomnib misit qui mise
uare latine. Gara ꝑ¬
Garophilacium lo
qua populidona¬
ria congregabant
adusus templi. Uñ
in libro regum. Eu¬
lit ioiada pontifex

Expanded text:
per, misit duo minuta, quod est quadrans. Quadrantem vocant calculatorergo hoc loco quartam partem sicli, id est, quinque obolos significat. cipulos ait illis: Amen dico vobis quper plus omnibus misit qui misevare Latine. Gaza, PGazophylacium loc, in qua populi donaria congregabantur ad usus templi. Unde in libro Regnum: Tulit Joiada pontifex
Abbreviated transcription (Latin):
b. Siquis uult ic̾.
postquam mist̾ium
sue passionis tresur¬
rectionis ostendit. hor¬
tatrir omnes adimit¬
tandum passionis
bus quantã passurs
qd̾ amortius resur

Expanded text:
 Si quis vult, etc. Postquam mysterium suae passionis et resurrectionis ostendit, hortatur omnes ad imitandum passionis bus, quanta passurus quod a mortuis resur
Abbreviated transcription (Latin):
In illo die. Pͥer hoc indicat hoc
gestum consequenter.nisi for¬
te dies ponatur pro tempore
more scripture. Maitus eundẽ
tenet ordinem lucas malium
transit. s nec repugnat. no so¬
lum facta ⁊ dicta domini. s iti¬

Expanded text:
In illo die. Per hoc indicat hoc gestum consequenter, nisi forte dies ponatur pro tempore, more Scripturae. Marcus eumdem tenet ordinem. Lucas in aliud transit, sed nec repugnat huic. Non solum facta et dicta Domini, sed et
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. que uelolit¬
tere tegebantur:
quo ablato resur¬
rectio mortis abo¬
litio uita eterna.
cepit toto orbe p̾¬

Expanded text:
i, quae velo litterae tegebantur: o ablato, resurrectio, mortis aboitio, vita aeterna coepit toto orbe p
Abbreviated transcription (Latin):
¶Porte inferi func pecrata mine
blandimenta. Hereses quibus in¬
firmi ruunt inmortem. quinon
uere supra petram. sed superha¬
renam domum ꝓfessionis sue cre¬
dendi funt: edificauisse .i. nonsim¬
pliciet uera intentione xp̃m seqͥ
sed obterrenani quanilibet cau-

Expanded text:
Portae inferi sunt peccata, minae, blandimenta, haereses, quibus infirmi ruunt in mortem, qui non vere supra petram, sed super arenam domum professionis suae credendi sunt aedificavisse, id est, non simplici et vera intentione Christum sequi, sed ob ter
Abbreviated transcription (Latin):
¶.I. Symon qui portat cracem in anga¬
ria. hic est qui laborat ꝓ laude huma¬
ua. cogunt enun homines huic labori
quẽ non cogit timor uł dilectio dei.
¶Magne oprnonis simon iste indetur fẽ

Expanded text:
. Simon qui portat crucem in angaria, hic est qui laborat pro laude humana. Cogunt eum homines huic labori quem non cogit timor vel dilectio Dei. Magnae opinionis Simon iste videtur esse,
Abbreviated transcription (Latin):
curationi. quam elemosina¬
tum largitas. unde dicitur.
Nlon sit manis tua ad accipiẽ¬
dum porrecta. ⁊ addandum
collecta. quia frustraꝓpecca¬
tis rogaturus manus ad dm̃
expandit. qui has ad paupe

Expanded text:
uam eleemosynarum largitate; unde dicitur: Non sit manus tua ad accipiendum porrecta, et ad dandum collecta . Quia frustra pro peccatis rogaturus, manus ad Deum extendit, qui has ad paupe
Abbreviated transcription (Latin):
uit ut penitentie locum non
anferret. putaretur enm qd̃
si obisset adu̾sarus ne posset
dici traderetur.S ⁊ locum pe¬
nitentie relinquit. ⁊ ĩpenitẽtẽ

Expanded text:
it, ut poenitentiae locum non afferret: putaretur enim, quod si obiisset adversarius et non posset judici traderetur. Sed et locum poenitentiae reliquit, et impoenitente
Abbreviated transcription (Latin):
minem qd non alius homo ses
tantum exercet docendo non ĩtel
magister. natura homo indulgen¬
tia. pater ut honoretati deferat᷑.
non ut auctor uite habeatur. Magi¬
ster exconsortio i̾nmagistii. tamꝙͣ
est nuntius. ⁊pro reu̾entia ens a
quo mutitur honoratur.

Expanded text:
minem, quod non alius homo, sed tantum exercet, docendo non intellMagister natura, homo indulgentia. Pater, ut honor aetati deferatur, non ut auctor vitae habeatur. Magister, ex consortio veri magistri tanquam ejus nuntius: et pro reverentia ejus a quo mittitur, honoratur.
Abbreviated transcription (Latin):
omnia illa głosa infut᷑o
disset. numqmͣ post ealo¬
cum error inuenisset ĩed.
ne ⁊resurrectione horta¬
tur ad sequendum tam

Expanded text:
omnia illa gloriosa in futurum disset, nunquam postea locum error invenisset in eo. ne et resurrectione, hortatur ad sequendum tam
Abbreviated transcription (Latin):
opera m̾e cumulantur. ⁊caritas
interius diffundatur. qr sine illo
salix nr̃i ieumii non inebͥiatur
affectu pietatis.
at. qmͣ quem puniat. io mnr̾a po
criminis possit temperare. Om̃s

Expanded text:
ordiae cumulentur: et charitas interius diffundatur: quia sine illo calix nostri jejunii non inebriatur affectu pietatis. at quam quem puniat. Ideo 338 in criminis valeat temperare. Nemo
Abbreviated transcription (Latin):
All̃. Erugo enim significat suꝑ¬
biam que decorem irtutum ob¬
tici et clemones. qui semꝑ ad hoc¬
¶ Morali: Si quid incarne geri¬
mus thesauros interra condi¬
ius. dum preciosos corporis
sensus iuterrenis desideriis

Expanded text:
Aerugo mystice significat superbiam, quae decorem virtutum obretici et daemones, qui ad hoc moraliter, si quid in carne gerimus, thesauros in terra condimus, dum pretiosos corporis sensus terrenis desideriis
Abbreviated transcription (Latin):
¶Discite ame. Docete uer¬
bo⁊ exemplont sitis hu¬
miles mentib mutes
moribuis. humlesut ne¬
minem ꝯtempnant. mit¬
tes ut nullum ledant. cor¬
de ut ꝙ extra inoꝑefit.
⁊ incorde nelateat serpu̾s
cumibi oꝑa ⁊hic concu¬
piscentia dampnatur.
s in lege multa uibent᷑.
dicit. hic uoluntas q̃rit᷑
q̃ in arbitrio est. ⁊ que so¬

Expanded text:
Discite a me. Docente verbo et exemplo, ut sitis humiles mentibus, mites moribus. Humiles, ut neminem contemnant; mites, ut nullum laedant. Corde, ut idem extra in opere sit et in corde, ne lateat serpens cum ibi opera, hic et concupiscentia damnatur? Sed in lege multa jubentur,dicit: hic voluntas quaeritur quae in arbitrio nostro es
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Menlas nũmulariorum
quia de omnibus partib
adtemplum ueniebant.
uendebant sacerdotes n̾o
habentibus omnia anima¬
lia ⁊ columbas quas paupe¬
res offerunt. ut uendita
post ea reciperent. oblata
sed quia aliqui nichil ha¬
bebant. unde em̾̃ent po¬
suerunt nimmulaxios
qui mutuo darent. Et qr
lex uerat usurampro ea

Expanded text:
 Mensas numulariorum. Quia de omnibus partibus ad templum veniebant, vendebant sacerdotes non habentibus omnia animalia, etiam columbas quas pauperes offerrent, ut vendita postea reciperent oblationes. Sed quia aliqui nihil habebant unde emerent, posuerunt numularios, qui mutuo darent: et quia lex vetat usuram, pro e
Abbreviated transcription (Latin):
Alus notis iħu ad suaredeun¬
tibus sole mulieres que arcti¬
us amabant. obsequium fu¬
nens inspiciebant. expectan¬
tes quod promiserat ihus. et

Expanded text:
Aliis notis Jesu ad sua redeuntibus, solae mulieres quae arctius amabant, obsequium funeris inspiciebant, exspectantes quod promiserat Jesus: et
Abbreviated transcription (Latin):
plenum frutuim inspica. Et
cumexse produxerit fructum
statim mittit falcem gduil¬
am adest messis. Et dicebat.

Expanded text:
plenum frumentum in spica. Et cum ex se produxerit fructus, statim mittit falcem, quam adest messis . I
Abbreviated transcription (Latin):
ciam filiorum et confirmat. quia si
bonitas patris etiam adilla se exten¬
dit. quantomagis ad filios ad optiõis
hoc non deceat. s omins sollicitũdo
abicienda est. spes iudeo habenda ÷
congruo confirmat exemplo.S
Que purpura regum que pictura
tertricum potest floribus compa¬
rari ipse color dicitur operimen¬
tum florum. sicut dicimus operu¬
it istum rubor. O¬
Eras profnturo ponitur exscriptͣis
dicente iacob exaudiet me cras ui¬
sticia mea.
de his fidentes sumus quo modoin¬
uisibilia sꝑanius ꝑ modica fides est
que nec de minimis certa est io et de
eternis ingerit fidutiam ⁊ condem¬
pnat: inf̾idelitatem.¬

Expanded text:
ciam filiorum et confirmat: quia si bonitas Patris etiam ad illa se extendit, quanto magis ad filios adoptionis? hoc non deceat, sed omnis sollicitudo abjicienda est, et spes in Deo habenda escongruo confirmat exemplo. e purpura regum, quae pictura textricum potest floribus comparari? Ipse color dicitur operimentum florum, sicut dicimus: operuit istum rubor. Cras pro futuro ponitur in Scripturis, dicente Jacob: Exaudiet me cras justitia mea .de his fidentes sumus, quomodo invisibilia speramus? Permodica fides est, quae nec de minimis certa est. Ideo et de aeternis ingerit fiduciam, et condemnat infidelitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
fimbriam non uestem quia nõ
iudit incarne dominum. sed sus¬
cepit per apostolos incarnatio¬
nis uerbum beatus qui uelex¬
tremam partem uerbi fide tãg̾.¬

Expanded text:
Fimbriam, non vestem. Quia non vidit in carne Dominum, sed suscepit per apostolos incarnationis verbum. Beatus qui vel extremam partem verbi fide tang
Abbreviated transcription (Latin):
cat ppłm gentilem
innumis ydolatrie
cultibus mancipatũ
cui contra est multi¬
tudinis credentium
erat cor unum ⁊ani¬
ma una. Unde bñ ĩ
babylonis construc¬
tione linguarum
unitas ꝑsp̃m super

Expanded text:
cat populum gentilem innumeris idololatriae cultibus mancipatum: cui contra, est, ettudinis credentium erat cor unum et anima una. Unde bene in Babylonis constructione linguarum unitas, per spir
Abbreviated transcription (Latin):
moriturum cred̾e
nequibant. et qr
eis infiguris loqui
consueuerat. hor¬
rentes eius mortẽ
rate loqui piuta

Expanded text:
moriturum credere nequibant. Et quia eis in figuris loqui consueverunt, horrentes ejus mortem, m loqui figura
Abbreviated transcription (Latin):
culcatum est
⁊ uolucres celi
mens mea tu
carualium co¬
gitationum tͥ¬
ta. unde semẽ
perit. neo frric¬
tum affert. et
auolucribus
monibus qui
uolucres celi
dicunt᷑ siue qr
celestis ⁊sp̾ua¬
lis nature. uel

Expanded text:
culcatum est, et volucres coeli mens, metu carnalium cogitationum trita: unde semen perit nec fructum affert, et a volucribus monibus, qui volucres coeli dicuntur sive quia coelestis et spiritualis naturae, vel
Abbreviated transcription (Latin):
Lunc discipuli. re .e. omnes
fugerunt. Sicut petrus qui
is. ⁊ confessione dei funditus
extupauit. recuꝑat̾onem eo¬
rum sig̃c. qui inmartirio la¬
buntur. ita cet̾i qui fug̾unt
cautelam fugiendi dõcent
eos qui minus ydonei sunt.

Expanded text:
unc discipuli relicto eo fugerunt. Sicut Petrus, qui mis, et confessionem Dei funditus extirpavit, recuperationem eorum significat, qui in martyrio labuntur, ita caeteri qui fugerunt, cautelam fugiendi docent eos, qui minus idonei sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tu domuinuocati sunt adre¬
gnum siue aliqua tarditate
preuenerunt equales his.
qui abuncio mundi cepe¬
runt. omnes quidem idem
celum. sed stella differt astel¬
la: indaritate.

Expanded text:
tu Domini vocati sunt ad regnum, sine aliqua tarditate perveniunt, aequales his qui ab initio mundi coeperunt, omnes quidem idem coelum, sed stella differt a stella in claritate.
Abbreviated transcription (Latin):
Nõ qi nollent eis ⁊ manu.
⁊ uoce saluatoris bñdici.
s nõdum plenam fidem
hñtes putabant eum mo¬
re hominum offentium
importunitate laxaii.

Expanded text:
Non quia nollent eis et manu et voce Salvatoris benedici, sed nondum plenam fidem habentes putabant eum more hominum offerentium importunitate lassari.
Abbreviated transcription (Latin):
mordarne quia ieo figura
baptismi precessit.⁊ex nõie
descensum desuꝑbia exigit.
quia congrtut baptrratis.

Expanded text:
ordane. Quia in eo figura baptismi praecessit, et ex nomine descensum de superbia exigit, quod congruit baptizatis.
Abbreviated transcription (Latin):
nem. qui conuerti
amalis ⁊agere ele¬
mosinas noluerũt.
Unde subdit. Quam
nes spondet libera¬
tionem post mul

Expanded text:
nem qui converti a malis et agere eleemosynas noluerunt; unde subdit: Quandnes spondet liberationem post mul
Abbreviated transcription (Latin):
Bethleem prius dicta est ephatha.
bethleem domus panis. qr ibi nasci¬
tirus erat panis inuns. qui de celo des¬
cendit. qui ponitur inp̾sepio. ut ir¬
rationabiles pastos faciat angeloꝵ

Expanded text:
Bethlehem prius dicta est Ephratha, Bethlehem domus panis, quia ibi nasciturus erat Panis vivus qui de coelo descendit, qui ponitur in praesepio: ut irrationabiles pastos, faciat so
Abbreviated transcription (Latin):
¶ De natiuitate domini inbethle¬
em matheris ⁊ lucas consentiunt.
sed quo modo ⁊ qua occasione ad
eamnenirent ioseph ⁊maria lu¬
cas exponit. Matheus p̾terit. sic̃ ⁊c̃.

Expanded text:
 De nativitate quidem Domini in Bethlehem Matthaeus Lucasque consentiunt; sed quomodo et qua causa ad eam venirent Joseph et Maria, Lucas exponit, Matthaeus praetermittit.
Abbreviated transcription (Latin):
dub precertu auarici¬
e nuist̾ium loquitur
fidei. Et enim nostra
fides trecentis enutͣ.
clenariis .i. cdecem sẽ¬
sibus ꝑcorpus ⁊ ani¬
mami ⁊ sp̃m triplica¬
tis ait nos sicut gede¬
on trecẽtorum uiro¬
rum numeram as¬
sumentes. Allophi¬
lorum castra paupe¬
res sp̃u fractis lagũ¬
culis nr̃is cum tub̾
⁊lucerius clestrua¬

Expanded text:
Sub praetextu avaritiae, mysterium loquitur fidei. Etenim nostra fides trecentis emitur denariis, id est, decem sensibus per corpus et animam et spiritum triplicatis, ut et nos sicut Gedeon trecentorum virorum numerum assumentes, Allophylorum castra, pauperes spiritu fractis lagunculis nostris cum tubis et lucernis destrua
Abbreviated transcription (Latin):
Typice. ubi spuitus ⁊ anima cõ
senserint ⁊ corpus. ut non sit in¬
ter cos bellum came cupiente
contrasp̾m. et spiritu contra car¬
nem quicquid petunt fiet quia
ubi corpus nult que spiritus uult
bonarum rertim est peticio. G¬

Expanded text:
Typice. Ubi spiritus anima et corpus consenserint, ut non sit inter eos bellum, carne cupiente contra spiritum et spiritu contra carnem, quidquid petunt fiet. Quia si corpus vult quae spiritus vult, tantum bonarum rerum est petitio.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Letigit propter hu¬
militatem ut nos do¬
ceret nullum sꝑnere
pro aliqua corporis
maculatione.
Cetigit non quin sũ
tactu sanare posset.
sedut indicet se non
subiectum ẽẽ. legi. s
dominum legis qui
que leprosum exdu¬
dit ẽẽ gr̃am que sanat
eum ut ait. Non ueni
sol. legem sed adimpłe.¬

Expanded text:
Tetigit. Propter humanitatem, ut nos doceret nullum spernere pro aliqua corporis maculatione. Tetigit. Non quia sine tactu sanare posset, sed ut indicet se non subjectum esse legi, sed Doquae leprosum excludit esse gratiam, quae sanat eum; ut ait: Non veni solvere legem, sed adimple
Abbreviated transcription (Latin):
decibo corporis ⁊ non de cibomentis
inferior pars homnuis pane susteu¬
tatur. alia uerbo dei reficitur: quia
uero agis deiferiori patet quod tẽs
quia cuiuscumq minist̾io dicantur
no eus sunt s dei. si adu̾sum quid
inseritur. hoc non est dei. deuno uer
bo .i. sapientia dei procedit. quicqͥd
locuntur sandi qui sunt os eius.

Expanded text:
de cibo corporis, et non de cibo mentis. Inferior pars hominis pane sustentatur, alia verbo Dei reficitur: quia vero agis de inferiori, patet quod tentaquia cujuscunque ministerio dicantur, non ejus sunt, sed Dei: sed si adversum quid inseritur, hoc non est Dei. De uno verbo, id est, sapientia Dei procedit quidquid loquuntur sancti qui sunt os ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
On hoc prefert patuiarthis
et cunctis hominibus sed e¬
qualisceteris sanctis ostend̾r:
Adiebus. ioħis. bap. aplos
dũs adoues que ꝑierant do¬
mus israel ire uisserat. ut
adregnum reduceret᷑. sed ħ
p̃dicatio adꝓfectum publi¬
canorum. ⁊ peccoꝵ uersa ẽ.
qui credid̾unt. Cet̾m ioħ̾i a
plebe non creditur. ip̃i ope¬
ra nõ auctoritantur quia
crux est scandalo. Iam ꝓphe¬
ciacessat. iamlex expletur
xp̃c aliis predicatur. ⁊ ab ali¬
is recipitur. sui respuunt
inici acciput. Itaq reg¬
num celorum iuim patitur
qr ⁊ gloria isrł patrib debi¬
ta. aꝓphis nunciata apo o¬

Expanded text:
oc non praefertur patriarchis et cunctis hominibus, sed aequalis caeteris sanctis ostenditur. diebus Joannis. Apostolos Dominus ad oves quae perierunt domus Israel ire jusserat, ut ad regnum reducerentur. Sed haec praedicatio ad profectum publicanorum et peccatorum versa est qui crediderunt. Caeterum Joanni a plebe non creditur, Christi opera non auctorisantur, quia crux est scandalo. Jam prophetia cessat, jam lex expletur; Christus aliis praedicatur, et ab aliis recipitur: sui respuunt, inimici accipiunt. Itaque regnum coelorum vim patitur, quia gloria Israel patribus debita, a prophetis nuntiata, a
Abbreviated transcription (Latin):
tat intemplo. ⁊ qui iurat incelo ui¬
rat inthrono dei. et ieoqui sedet
supereum:Ue nobisscribe ⁊pha¬
risei hypocͤrite qui decimatis men¬
tam et anetai et cyminum etre¬
luiquitis que grauiola sunt legis

Expanded text:
tat in ipso et qui iurat in caelo iurat in throno Dei et in eo qui sedet super eum vae vobis scribae et Pharisaei hypocritae quia decimatis mentam et anethum et cyminum et reliquistis quae graviora sunt legis
Abbreviated transcription (Latin):
bi et̃nitas nõ transit. que in
se manens omnia innouat.
Stare dei est inconmnutabi¬
li dispensatione mitabilia
cuncta disponere. Qui ergo
pertulit. iñ nobis lum̃ tribuit
unde transitum mutabili¬

Expanded text:
bi aeternitas transit, quae in se manens innovat omnia. Stare enim Dei, est incommutabili cogitatione mutabilia cuncta disponere. Qui ergo pertulit, inde tamen nobis lucem tribuit, unde habere mutabili
Abbreviated transcription (Latin):
surrent sero sepultus est
ut hoc adimpłetur. ad
uesꝑui demorabitur. fle¬
tus ⁊ admatutinum le¬
ticia. Sepultus ergo sex¬
ta sabb̃ique nocatur.
sequenti nocte. ⁊ diesab¬
bati cum sequentinoc¬
te inmonum̾to posit᷑.

Expanded text:
surrexit, sero sepultus est, ut hoc adimpleret: Ad vesperum demorabitur fletus et ad matutinum laetitia . Sepultus ergo sexta sabbati quae vocatur sequenti nocte et die sabbati, cum sequenti nocte in monumento positus,
Abbreviated transcription (Latin):
momim uicdima et
sacrificio. sal offeriz
p̃ceptum est.Sal.
dulcedo sapientie
ignis spirius sanc¬
tigra. Omnis eim¬
igne sallietur. qr oĩs
eleclus sapientia cõ¬
ditur: ut digna nic¬
tima deialtaribus
efficiaturꝰ. unde bñ
addit. Omnis incti¬
masalesallietur. Il¬
le enim u̾e inctima
domini est.qui cor¬
pus ⁊ animam ai¬
lum sale asꝑgitur.
s ⁊igne consunut᷑.
qñ non peccati tm̃
contagio pellitur.
s tp̃sentis uite dele¬
ctatio tollitur:. ⁊ fu¬
ture uite conu̾sat̾o
tota mente suspi¬
ratur. Unde nostra
ricordiam dei. ut
exhibeatis corpora

Expanded text:
mni victima et sacrificio, sal offerri praeceptum est. Sal, dulcedo sapientiae: et ignis Spiritus sancti gratia. Omnis ignis salietur, quia omnis electus sapientia conditur, ut digna victima Dei altaribus efficiatur. Unde bene addit: Et omnis victima sale salietur. Ille enim vere victima Domini est, qui corpus et animam a visale aspergitur, sed igne consumitur: quando non peccati tantum contagio pellitur, sed et praesentis vitae delectatio tollitur, et futurae conversationi tota mente suspiratur. Unde, nostra ricordiam Dei, ut ex
Abbreviated transcription (Latin):
Ego suni non supponit quis
quia exuocesibi nota pot̾ant
eum cognoscere uelqr ipse :
qui dixit. qui est misit me ad
me uenire ad tuam ĩmittat̾o¬
nem superando pressuras.
Super mare ambulare fe¬
cit. ut ostendat duunam po¬
testatem mergifacit. ne ĩfir¬
mitatem obliniscatur. ne
putet se equalem deo et
ne superbiat.

Expanded text:
e. Non supponit quis, quia ex voce sibi nota poterant eum cognoscere. Vel quia ipse est qui dixit: Qui est misit me ad me venire ad tuam imitationem superando pressuras.Super mare ambulare fecit, ut ostendat divinam potestatem. Mergi facit, ne infirmitatem obliviscatur, ne putet se aequalem Deo, et ne superbiat.
Abbreviated transcription (Latin):
quia se noncanibus sed catu¬
lis comparat.
Nam et catuliedunt. Mensa
est sacrascuiptura. Mice pue¬
rorum sunt interna mist̾ia
quibus humiles reficiunt᷑.

Expanded text:
quia se non canibus, sed catellis comparat. Nam et catelli. Mensa, est sacra Scriptura; micae puerorum, sunt interna mysteria quibus humiles reficiunt
Abbreviated transcription (Latin):
¶Nolite plenius inculcat et reuol¬
uit quod aprincipio sermonis
docuit. ut absq sollicitisdine
uiuamus.
Quib de futuris cura non est
prouidentia patris securos red
aperte ostendit. ista nonẽe pe¬
tenda. tamquani bona nr̃a. ⁊ si
nect̃ia. Regnum autemidei petũ

Expanded text:
 Plenius inculcat et revolvit, quod a principio sermonis docuit, ut absque sollicitudine vivamus.Quibus de futuris cura non est, providentia patris securos reddaperte ostendit ista non esse petenda tanquam bona nostra, etsi necessaria. Regnum autem Dei pet
Abbreviated transcription (Latin):
Quis putas. qͣrs. ammonen¬
diestis. Nam qmͣ rarus est do¬
nuino p̃p dñm seruens oues
xp̃inon adlucrum. s amo¬
sit uocatus adeo tamqm a a
glorificandus est. qui dño
ueniente adiudicium reꝑtꝰ
fu̾it fidelit̾ annonam u̾bi
muustrans ⁊ incura gregis
ingilans.
morum conscientias pra¬
uo uerbo uelexemplo ui¬
ciare. unde lucasait pue¬
ros uel ancillas quorum
quanto infirmior est etas
uelsexus tanto facilior ru

Expanded text:
Quis putas, quasi dicat: Admonendi estis. Nam quam rarus est Domino propter Dominum serviens, oves Christi non ad lucrum, sed amosit vocatus a Deo tanquam Aaron et glorificandus est qui Domino veniente ad judicium repertus fuerit fideliter annonam verbi ministrans et in cura gregis vigilans. morum conscientias pravo verbo vel exemplo vitiare. Unde Lucas ait servos vel ancillas , quorum quanta infirmior est aetas vel sexus, tanto facilior
Abbreviated transcription (Latin):
Opera salutis sine fa¬
ma boni odoris non sa¬
tis relucet auditoribus
nec fama sine opere pro¬
ficit. sine quib forma¬

Expanded text:
Opera salutis sine fama boni odoris non satis relucent auditoribus, nec fama sine opere proficit: sine quib
Abbreviated transcription (Latin):
tholica. calciati ca¬
ritate ⁊ armatiuir¬
tute comedamus
dicentes. ⁊enim
pascha nostrum ĩ¬
molatus est xp̃s.¬

Expanded text:
tholica: calciati charitate, et armati virtute comedamus, dicentes: Etenim pascha nostrum immolatus est
Abbreviated transcription (Latin):
Ieꝵ. Confitentes .p.s. Confessio ⁊ pulchritudo inconspectu enie .i.
sponsi. Unde desilit sponsa de camelo. cum se humiliat eccłia.
xp̃o qui significatur ꝑ ysaac. incuius natuitate risum fecit

Expanded text:
. Confitentes, etc. Confessio et pulchritudo in conspectu ejus , id est sponsi. Unde desilit sponsa de camelo, cum se humiliat Ecclesia Christo, qui figuratur per Isaac, in cujus nativitate risum fecit
Abbreviated transcription (Latin):
festati. Ipseabinfimis delectatio¬
nibus abstractam pane celi refi¬
cit. atq ad appetitum suꝑne sua¬
uitatis cibi spͥualis clatopignore
accendit.

Expanded text:
ue ad ipse ab infimis delectationibus abstractam pane coeli reficit, atque ad appetitum supernae suavitatis cibi spiritualis dato pignore accendit.
Abbreviated transcription (Latin):
mus nisi alimento u̾bi sui
xp̃c nos reficiat. hoc uero tỹ¬
pice iuter hanc refectionem
⁊ illam .u. panum. ⁊ duorum
piscium distat. quodibi lit¬
tera ueteris .t. spirituali gr̃a
lebrata est.ut aliorum enͣn¬
gelistarum narratio deda¬
rat. quia utraq scriptura

Expanded text:
s nostri alimento sui verbi reficiat. Hoc vero typice inter hanc refectionem et illam quinque panum ac duorum piscium distat, quod ibi littera Veteris Testamenti spirituali gratite celebrata est, ut aliorum Evangelistarum narratio declarat, quia utriusque scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
¶Nonelt contemptus uastatione bethle.¬
em. sed adiacentia loca uastauit. nec
ullam m̾iam etatis hũit. afilio uni

Expanded text:
Non est contentus vastatione Bethlehem, sed adjacentia loca vastavit; nec ullam misericordiam aetatis habuit a filio uni
Abbreviated transcription (Latin):
plenius. Quicumq dimi¬
serit urorem suam nisi
obfornicationem. ⁊ aliam
dux̾it mechaturꝰ. Unaer¬
gosolum modo causa est
carnalis fornicatio. una
spiritualis timordei. ut
uror climittatur. Sicut
multi religionis causa
fecisse legiintur. Nulla a
causa dei est lege prescri¬
pta. ut alia ducatur. uuiẽ¬
te ea que est relicta.

Expanded text:
plenius: Quicunque dimiserit uxorem suam, nisi ob fornicationem, et aliam duxerit, maechatur . Una ergo solummodo causa est carnalis, fornicatio: una spiritualis, timor Dei, ut uxor dimittatur, sicut multi religionis causa fecisse leguntur. Nulla autem causa est Dei lege praescripta, ut alia ducatur vivente ea quae est relicta.
Abbreviated transcription (Latin):
bomi faciam ut
habeam uitam eternam. Qui
dicit ei. Quid me interrogas cle¬
bono. uiuisest bonus deusSi
serua mandata. Sirit ule. Que:¬

Expanded text:
boni faciam, ut habeam vitam aeternam? Qui dixit ei: Quid me interrogbono? Unus est bonus Deus. serva mandata. Dicit ei: Qu
Abbreviated transcription (Latin):
Patet princi¬
pes sacerdotũ
non ꝑignoran¬
am occidisse
xp̾m. cum sci¬
rent eum esse
ebant. Si dimi¬
timuseum sic

Expanded text:
Patet principes sacerdotum non per ignoranam occidisse Jesum, cum scirent eum esse,ebant: Si dimittimus eum sic
Abbreviated transcription (Latin):
ti.anon exprimunt uoce add̾
teret. de presenti uita. ut ru¬
des ad huc discipuli. hac con¬
solatione confortarentur: sic̃
de iudaico ppło dicitur. Dedit

Expanded text:
ti, non exprimunt voce. Additeret de poenitenti vita, ut rudes adhuc discipuli hac consolatione confortarentur, sicut de Judaico populo dicitur: Dedit
Abbreviated transcription (Latin):
ic̃. ꝑ hoc quodiunginr
osannamexcelsis. qd̾ ẽ
salus significat qd̾ adĩn¬
tus ip̃i no solum homi¬
di terrena iungens celes¬
tibus. ut eiom̃e genu
saluifica. ut iusti edifi¬
centur inruinam ange
tur. ab eo bñdicto uin¬
cente. ⁊ ueniente in no¬

Expanded text:
 hoc quod jungitur: hosanna in excelsis: quod est salus, significat quod adventum Christi non solum homidi terrena jungens coelestibus, ut ei omne genu et imis: ut justi aedificentur in ruinam angeltur ab eo benedicto vincente et veniente in no
Abbreviated transcription (Latin):
hec uerba dominim inspex¬
isse multitudinem. idixisse
unide quod philippus apud
ioh̾em respondet. ħ martus
adiscipulis ẽe responsum
commemorat. uolens hoc in¬
telligi exore ceterorum phi¬
lippum respondisse.¬
ordeacei. qui
cibus est unm̃¬
torum. rudib¬

Expanded text:
haec uerba dominum inspexisse multitudinem et dixisse erunt. deinde quod Philippus aput Iohannem respondit, hoc Marcus a discipulis responsum esse commemorat uolens intellegi hoc ex ore ceterorum Philippum respondisse,hordeacei, qui cibus est torum, rudib
Abbreviated transcription (Latin):
enum aspera
⁊crossa danda
Animalis enini homo non ꝑci¬
pit que sunt spiritus dei. intꝰ
tamen latec. medulla suauis¬
simi seusus. ꝑduos pisces ꝓphe¬

Expanded text:
enim aspera grossa danda. Animalis enim homo non percipit ea quae sunt spiritus Dei . Intus tamen latet medulla suavissimi sensus. Per duos pisces, p
Abbreviated transcription (Latin):
lo. liberatio eium facit liberos.i. fi¬
lios ut dicamus sp̃n adoptionis.
abbapater amensiguificat mom¬
nibus hispetitionibus indubitan¬
ter a domino tribui quod petitur.
si ultime conditionis pactum ser¬
uare nõ negligimus. Unde subd̃.
Si cdimiseritis et cetera.

Expanded text:
 liberatio enim facit liberos, id est, filios, ut dicamus spiritu adoptionis, Abba Pater. Amen, significat in omnibus his petitionibus indubitanter a Domino tribui quod petitur, si ultimae conditionis pactum servare non negligimus. Unde subdit: Si dimiseritis, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
Homo sepe fallitur: qui pen¬
sat cor.exore ⁊ opere. s deus opꝰ
⁊ uerba excorde quod nonit. iu¬
dicat. Illiergo ex habundatiti¬
a cordis os loquitur. quiscit.

Expanded text:
Homo saepe fallitur, qui pensat cor ex ore, et opere. Sed Deus opus et verba ex corde quod novit judicat. Illi ergo ex abundantia cordis os loquitur qui scit
Abbreviated transcription (Latin):
extensa est. abono opere
aruit. s ꝑ manus xp̃i in
cruce extensas. bonorum
oꝑni multis restituta.

Expanded text:
extensa est, a bono opere aruit, per manus Christi in cruce extensas, bonorum operum succis restituta.
Abbreviated transcription (Latin):
Dedit eis sig. Putabat signa q̃
uiderat non duuntus s ma¬
gice facta. ⁊ quem inmonte
transformatum audierat tie¬

Expanded text:
Dedit eis signum. Putabat signa quae viderat non divinitus, sed magice facta: et quem in monte transformatum audierat, ti
Abbreviated transcription (Latin):
gauerunt. s mox
comprehensum
nocte morto ut io¬
hannes dicit. asic
adduxerunt eum
rogat. nisi ansit rex uideorum. argiu¬
tur impietas eoꝵ qui nec falso quidẽ

Expanded text:
gaverant, sed mox comprehensum nocte in horto, ut Joannes dicit: Et sic adduxerunt eum rogat nisi an sit rex Judaeorum, arguitur impietas eorum qui nec falso quidem
Abbreviated transcription (Latin):
rent eum. Muliosenam sanabat
itaut irruerent ut illum lange¬
rent. Quot quot autem habebãt
plagas et spiritus innuindi cum
ulum uidebant procilebant
ei. Etclamabant

Expanded text:
ens: « Multos enim sanabat, ita ut irruerent in eum, ut illum tangerent. Quotquot autem habebant plagas et spiritus immundos, cum illum videbant, procidebant ante eum, et clamabant
Abbreviated transcription (Latin):
antiqua electione
filii deinominant.
panecelestirefici.
⁊se tandemgenti¬
bus uite pabula
ministrari.

Expanded text:
antiqua electione filii Dei nominantur, pane coeli refici, et sic tandem gentibus vitae pabula ministrari.
Abbreviated transcription (Latin):
neq adianuam qr pre¬
gentiles ad audiendũ
nondum intrare ualu¬
erunt. ad quos tam̃ ⁊¬
siforis positos doctͥne

Expanded text:
neque ad januam: quia praegentiles ad audiendum nondum intrare volunt, ad quos tamen etsi foris positos doct
Abbreviated transcription (Latin):
stolusait. Et enim pascha nr̃m ĩ¬
molatus est xpͥc. Quamius enim
firus hac tam̃nocte qua agnusi
is tentus ⁊ ligatus ipsius unmola¬
tionis .i. sue passionis sacrauit.
exordium.

Expanded text:
stolus, ait: Etenim pascha nostrum immolatus est Christus . Quamvis enim fixus, hac tamen nocte qua Agnus iis tentus, ligatus, ipsius immolationis, id est passionis suae, sacravit exordium.
Abbreviated transcription (Latin):
bauilans occurut ut ostendatur
huius pasche mist̾ium. pro ab
lagena fragilitatem designat
libus parant paschadiscipłi.
ubi aque infertur lagena. ut
adesse tempus insimient quo

Expanded text:
bajulans occurrit, ut ostendatur hujus paschae mysterium pro abllagena fragilitatem designat libus . Parant ergo pascha discipuli ubi aquae infertur lagena, ut adesse tempus insinuent quo
Abbreviated transcription (Latin):
Qiua non exõdio uelex
muidia indicandus est
prorimus ergo quacari¬
tate uelletis moneri.
facite aliis.

Expanded text:
ia non ex odio vel ex invidia judicandus est proximus: ergo qua charitate velletis moneri, facite aliis.
Abbreviated transcription (Latin):
eodem sensu dicta in¬
telligit. quo dicunt᷑.
dominus enim dixe¬
rat de templo corꝑis
sui. s impsis uerbis
cis additis. ł nuitatis.

Expanded text:
eodem sensu dicta intelligit quo dicuntur. Dominus enim dixerat de templo corporis sui, sed et in ipsis verbis cis additis vel mutatis
Abbreviated transcription (Latin):
Erit autem dies
mee resurrõnis.
cum inregno .i. in
mortalitatis głia
sublimatus de sa¬
lute eiusdem ppłi
sp̃uali gr̾a regene¬
rati. nouo uob̾cũ
gaudio ꝑfundar.

Expanded text:
Erit autem dies meae resurrectionis, cum in regno Dei, id est, immortalitatis gloria sublimatus, de salute ejusdem populi spirituali gratia regenerati, novo vobiscum gaudio perfundar.
Abbreviated transcription (Latin):
eam. Ipse enim pietatis nunquam obliuiscitu. hostes ⁊ suos uulueran no patitur.
Mystice emm docens eos quiisue mortis confessione uulnus anime ꝯtrarunt si dig

Expanded text:
eam . Ipse enim pietatis nunquam obliviscitur, hostes etiam suos vulnerari non patitur. Mystice: Docens eos qui in suae mortis consensione vulnus animae contraxerunt, si dig
Abbreviated transcription (Latin):
HeR. Nio mutat sacri¬
ficium.s non mutat
tempus. ut nos nũꝙͣ
tam decimam lunã
faciamus. Qui facit
inquarta .x. resur¬
rectionem inundeci¬
ma cenam dñi facit.
qd miniquam inuen

Expanded text:
. Hic mutat sacrificium, sed non mutat tempus; ut nos nunquam tam decimam lunam faciamus. Qui facit in quarta decima resurrectionem, in undecima coenam Domini facit, quod nunquam inven
Abbreviated transcription (Latin):
mundiciam obso¬
nii s cupiditatis.
audito uerbo
hoc scandalira¬
ti sunt. i andig¬
uati sunt.
Scandalitati
ce nos offendicii¬
lumnel ruinã
uelmpactionẽ
pedis possuumiᷤ
dicere. unde qͥ
scandalirau̾it
casionem rui¬
ne dederit.

Expanded text:
munditiam obsonii, sed cupiditatis. audito verbo hoc scandalizati sunt, id est, indignati sunt. Scandalizati ce, nos offendiculum vel ruinam vel impactionem pedis possumus dicere. Unde: Qui scandalizaverit occasionem ruinae dederit.
Abbreviated transcription (Latin):
rius i exterius sanatus. rep̾n¬
de exiirgeret. aliorumq m̾uitis
sua ei relararentur errata.
b. Mira humilitas despectũ

Expanded text:
rius et exterius sanatus repente exsurgeret, aliorumque meritis sua ei relaxarentur errata. Fili. Mira humilitas, despectu
Abbreviated transcription (Latin):
na grauate fugere
non poterunt. Uñ
inlibro hystoriar
legitur. uxoriona¬
the turbata fuga
filium sinusuo lap¬
sum recepisse per¬
petuo daudum

Expanded text:
na gravatae fugere non poterunt. Unde in libro Historiarum legitur uxorem Jonathae turbatam fuga, filium sinu suo lapsum recepisse perpetuo claudum
Abbreviated transcription (Latin):
Beati pacifici sunt qui
omnes motus animi cõ¬
ponunt et ratiomi subici¬
unt. quia his nichil repu¬
gnat. qui similes patri¬

Expanded text:
 Pacifici sunt qui omnes motus animi componunt et rationi subjiciunt, quia his nihil repugnat qui similes patri
Abbreviated transcription (Latin):
A dlitt̾am nullum m̾brum erui
p̃cipitur. s int̾ior nisus. quiderter
pi laboris si nocet est reuocandus
uel remonendus. ⁊ etiam longe fa¬
ciendus. ut .s. nec inmemoria ha

Expanded text:
 litteram nullum membrum erui praecipitur, sed interior visus qui dexter, er studium pii laboris si nocet est revocandus vel removendus: et etiam longe faciendus, ut scilicet nec in memoria ha
Abbreviated transcription (Latin):
b. Quem uno ubo
totum sumul cura¬
re poterat. paula¬
tim curat. ut mag¬
nitudinem huma¬
ne cecitatis osten

Expanded text:
. Quem uno verbo totum simul curare poterat, paulatim curat, ut magnitudinem humanae caecitatis osten
Abbreviated transcription (Latin):
tra est. inquo ignis ardebat.
s non euis spinias consumebat
flaminat. nec spinas subma
ledicto geminatas assumit.
inquiens cleus abraham. et
d̾s .y.⁊ deus iacob. ter deum
nominando trinitatem sig¬
nificat. cleum iterans unam
quamelegerant. Mortui ũo

Expanded text:
tra: in quo ignis ardebat, sed non ejus spinas consumebat. flammaledicto germinatas absumit. Inquiens: Deus Abraham, Deus Isaac, Deus Jacob, ter Deum nominando, Trinitatem significat; Deum iterans, unamquam elegerant habere in