comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
soluat. Aut ẽsi uoluerit eidẽ ecclesiae tradat. de
ecclesiastico & fiscalino. & bene fitiario seruo. uo¬
lumꝰ ut ꝓunauice uuirgilđ eiuspeo componat᷑.
altera uice ipse seruusad supplitiũ tradat᷑ haere¬
dũ s tam̃ liberi hominis quippt̃ talefacinus ad
mortẽ fuerit uidicat᷑. ad legitimos heredes illiuꝰ
perueniat.
consecrata ẽ hulus cemodi homiciduĩ ꝑ p&rratũ
fuerit simili modo em̃ det̃ uł companatur
si uero porta eccłȩ nonẽ. consecrata eomodo componatur
qđ matrio cõmittit sic̃ componideb& qđ in Pͣmunite cõmit

Expanded text:
solvat, aut eum si voluerit eidem ecclesiae tradat. De ecclesiastico, et fiscalino, et beneficiario servo, volumus ut pro una vice wirgildus ejus pro eo componatur, altera vice ipse servus ad supplicium tradatur, haereditas tamen liberi hominis, qui propter tale facinus ad mortem fuerit judicatus, ad legitimos haeredes illius perveniat. consecrata est, hujuscemodi homicidium perpetratum fuerit, simili modo emendetur vel componatur. Si vero porta ecclesiae non est consecrata, eo modo componatur quod in atrio committitur, sicut componi debet quod emunitat
Abbreviated transcription (Latin):
alio cohȩredesuo habere debebat : & hoc obseruet᷑ erg
patrẽ & siliũ & nepotẽ usq: ad annos legitimos Postea
ipsđ res adinmnunitatẽ ipsius eccł redeant. De homioidi¬
NUIIIIIS eRoΠistte cutII. Quicũq homine aut
exleui cansa aut sine causamt̾ fecerit. uiurgil đu
eius his ad quos ille ꝑti& conponat. ipse uero ꝓpt̃
talẽ p̃suptionẽ in exiliũ mitat᷑ ad quantũ tem pus
nob̵ placuerit. resim suas ñ amittat. &uio in con

Expanded text:
alio coherede suo habere debet. Et hoc observetur erga alio coherede suo habere debet. Et hoc observetur erga patrem et filium et nepotem usque ad annos legitimos. Postea ipsae res ad emunitatem ipsius ecclesiae redeant. 236. De homicidiis prohibendis. Quicunque hominem aut ex levi causa aut sine causa interfecerit, wirgildum eius his, ad quos ille pertinet, conponat. Ipse vero propter talem praesumptionem in exilium mittatur ad quantum tempus nobis placuerit. Res tamen suas non amittat. 237. Quid in con
Abbreviated transcription (Latin):
alteri tradere uoluerit & eo tẽpore infraipsũ comitatũ
fuerit in iuores illȩpositȩ s̃. legitim ã traditionẽ facere
stud eat . Qđ si eodẽ tẽpore quo illa stradere uult extraeimn¬
dẽ comitatũ fuerit. id siue in exercitu. siue in palatio.
siue in alio quo lib& loco. adhibeat sibi uł desuis pagensib
uł deali isqͥeadẽ legẽ uiunt qã ipseuuit testesi doneos.
i sullos habere ñ potuerit t unc de aliis quales sibi me¬
lio res inuenire possit & corã eis rerũ suarũ traditio¬
tionẽ accipi at uestiturã faciat : & post quã hȩc traditioita
fasta suerit hȩres illius nullã dep̃dictis reb: ualeat
ñei hoc sit in pedim̃to sed quo hȩres cĩs ponie noluert
aut ꝑcomitẽ aut ꝑmissũ eiꝰ distringat᷑ ut diuisionẽ
ũillo faciat ad quẽ defunct hȩreditatẽ fuã uoluit
ꝑuenire & sicui lib& ecđȩ ea tradere rogauit: cohȩreses
eã legẽ cũ illa eccła dep̃dicta bȩreditate habeat quã ci

Expanded text:
omitatum fuerit, in quo illae res positae sunt, legitimam traditionem facere studeat. Quod si eodem tempore quo illas tradere vult, extra eumdem comitatum fuerit, sive in exercitu, sive in palatio, sive in alio quolibet loco, adhibeat sibi, vel de suis pagensibus, vel de aliis qui eadem lege vivant qua ipse vivit, testes idoneos, vel si illos habere non potuerit, tunc de aliis quales sibi meliores invenire possit, et coram eis rerum suarum traditiotionem accipit vestituram faciat. Et postquam haec traditio ita facta fuerit, heres illius nullam de praedictis rebus valeat non ei hoc sit inpedimento; sed coheres eius, si sponte noluerit, aut per comitem aut per missum eius distringatur, ut divisionem cum illo faciat, ad quem defunctus hereditatem suam voluit pervenire. Et si cuilibet ecclesiae eam tradere rogavit, coheres eius eam legem cum illa ecclesia de praedicta hereditate habeat, quam cum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ qđ ad supplitiũ tradidebeat. dedis e ectolirte ax uni
aacũ domña. Si qͥ literas nr̃as dispexerit id̃ trade
nã quȩꝓpt̃ missos recipiendos dirigit᷑: Aut honores quos
habent apimittan. aut in eoloco ubi p̃dictos missossus¬
cipere debuit tãdiu resedeat. & desius reb. legationes

Expanded text:
propter quod ad subplicium tradi debeat. 16. De dispectu litterarum dominicarum. Si quis litteras nostras dispexerit, id eae propter missos recipiendos dirigitur, aud honores quos habet amittat, aud in eo loco ubi praedictos missos suscipere debuit, tamdiu resideat et de suis rebus legationes
Abbreviated transcription (Latin):
credibile ut id destatu. hominis uł depossessione
cuiꝰ lib& ꝑalios meliũ reiueritas cognosciualeat. quã ꝑ
illos qͥuicinioress̃ Si tam̃ contentio qͣunt̃ eosex orta est
inconfinio duoꝵ comitatũ fuerit. liceat eis deuicina
centena ad iacentis comitat ad causã suã testes habere.
oborim̃ aliqđ ab eo cõmissũ in banno fuerit missa gille
recognitane iustitiã faciat uenire distulerit. Annom¬
que ac diem inbanno illã eẽ ꝑ miserit: olteriu eum
ñ ad qͥrat. sed ipsa fisconrõ sotiet᷑. Debitũ uero ꝗdis¬

Expanded text:
credibile, ut vel de statu hominis vel de possessione cuiuslibet per alios melius rei veritas cognosci valeat, quam per illos qui viciniores sunt. Si tamen contentio quae inter eos exorta est, in confinio duorum comitatuum fuerit, liceat eis de vicina centena adiacentis comitatus ad causam suam testes habere.ob crimen aliquod ab eo conmissum, in bannum fuerit missa, et ille re cognita, ne iustitiam faciat, venire distulerit, annumque ac diem in eo banno illam esse permiserit, ulterius eam non adquirat, sed ipsa fisco nostro societur. Debitum vero
Abbreviated transcription (Latin):
recipimꝰ ut quando cũq inmallũ ante comitẽ uent¬
rint. Primo eorũ causa audiat & definiat᷑. & sitestes
ꝑsead causas suas quȩrend as habere ñ potuer ut legi
nescier comes illos uł illas ad uiu& dando eis talem
hominẽ qͥ rationẽ eorũ teneat. uł ꝓeis loquat᷑. cẽiuis

Expanded text:
pauperes quandocunque in mallum ante comitem venrint, primo eorum causa audiatur et definiatur. Et si testes per se ad causas suas quaerendas habere non potuerint vel legem nescierint, comes illos vel illas adiuvet dando eis talem hominem, qui rationem eorum teneat vel pro eis loquatur. 233.
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ neq: ecdã neq atrio eiꝰ habeat᷑. minora uero
placita comessiue intrasuã potestatẽ uł ubi impe¬
rare potuerit habeat. uolumꝰ utiq: ut domꝰ aco¬
mitẽ in locũ ubimallũ tenere deb& construatur
ot ꝓpt̃ calorẽ solis &pluuiã publica utilitas non
habuerit in mallũ ad p̃s̃tiã comitis. se adhra¬
niat. & sires ñ hab& : fide uissores don& qͥ cum
ad hra nure & in placitũ ad disci faciant & liceat¬

Expanded text:
a, neque in atrio eius habeatur. Minora vero a, neque in atrio eius habeatur. Minora vero placita comes sive intra suam potestatem vel ubi inpetrare potuerit, habeat. Volumus utique, ut domus a comite in loco ubi mallum tenere debet, constituatur, ut propter calorem solis et pluviam publica utilitas non habuerit, in mallo ad praesentiam comitis se adhramiat. Et si res non habet, fideiussores donet, qui eum adhramire et in placitum adduci faciant.
Abbreviated transcription (Latin):
tate uł hȩreditate. Eompellandus i uxta legis con¬
stitutionẽ maniat᷑: decȩteris uero causi s unde qͥs
&xsi postunã &olterã comitis ad monitionẽ aliquif
ad mallũ uenire noluerit: reb ei mbaiũ mullis
uenire & iustitiã facere compellat᷑ diecaiois.
homicidiũ cõmiserit. comes incuiusministeriores ꝑ pe¬
trata ẽ & compositionẽ soluere. & faid& ꝑsacra¬
m̃tũ pacisicare fatiat Qđ si una parsei ad hoc con¬
senire noluerit iđ aut ille qͥhomicidiũ comisit. aut
is qͥ compositionẽ suscipere deb&: Faciat illũ qͥei
contumax fuerit ad p̃sentiã nrãmuenire. ut eum
ad tẽpꝰ qđ nob placuerit mexiliũ mittamꝰ donecibi
castig& ut comitis uo mobediens eẽ ulteriũ non
audeat & maius dãnũ inde ñ orescat. VBiSacRa¬
ui oñtaroeneo ent. Ubi antiqͥtꝰ consuetudo fuit
delibtate sac ram̃tũ adhramire uł uirare. ibi
mallũ habeat᷑. & ibi sacram̃ta iurant᷑ Mallus

Expanded text:
de hereditatem, conpellandus iuxta legis conde hereditatem, conpellandus iuxta legis constitutionem manniatur. De ceteris vero causis unde quis Et si post unam et alteram comitis admonitionem aliquis ad mallum venire noluerit, rebus eius in bannum missis, venire et iustitiam facere conpellatur. 13. De faidis cuius ministerio res perpetrata est, et conpositionem solvere, et faidam per sacramentum pacificari faciat. Quod si una pars ei ad hoc consentire noluerit, id est aut ille qui homicidium conmisit, aut is qui conpositionem suscipere debet, faciat illum qui ei contumax fuerit ad praesentiam nostram venire, ut eum ad tempus quod nobis placuerit in exilium mittamus, donec ibi castigetur, ut comiti suo inoboediens esse ulterius non audeat, et maius damnum inde non adcrescat. 14. Ubi sacramenta iuranda sint. Ubi antiquitus consuetudo fuit de libertate sacramenta adhramire vel iurare, ibi mallum habeatur, et ibi sacramenta iurentur: mallus
Abbreviated transcription (Latin):
nomentuũ & non est illis scandalũ hane pace artissimno¬
ataid iniati ari uincula & indiserete similitudines a nino¬
rũ iũ ueriuet sibi iundicant si non cũ di uoluntate concor¬
unt Rxtra dignitate pacissunt in ꝓlarũ parilitates
cupiditatũ federa scderũ &o pacta uitiorũ amor
mundi cũ di amore non congruit. uec ad societate
filiorũ di ꝑuenit. quise a carnali generatione non

Expanded text:
etiam arctissima amicitiarum vincula, et indiscretae similitudines animorum non veraciter sibi vindicant, si non cum Dei voluntate concordant. Extra dignitatem hujus pacis sunt improbarum parilitates cupiditatum, foedera scelerum et pacta vitiorum. Amor mundi cum Dei amore non congruit, nec ad societatem filiorum Dei pervenit, qui se a carnali generatione non
Abbreviated transcription (Latin):
dimittere. sed iuxta qualitatẽ damnidominus pillo respon¬
deatł eum in cõpositionem Autad pęnã petitoris offerat. Si
aut̃ seruus ꝑpetrato scelere fugerit: iaut adominopenitus in¬
ueniri ñ possit.sicramento se domimis eius ex cusare studeat.
qͥđ hoc suȩ uoluntatis nec conscientiȩ fuiss&: qđ seriuis eius
Siquis ad mallu legib mannitus fuerit & nonuenerit. sicii
tiũ. Siaut̃ ad quartũ uenire contempscrit. possessio cius in ban¬
nũ mitatur donec ueniat. & de requa interpellatus fuerit.
iustitiã faciat. Si infraannũ ñ uenerit . de reb: eiusquȩ inban
no sunt. rex interrogetur . & quicquid in deiudicauerit fiat.
frima mannitio suꝑ noctes .vii. Secunda suꝑ noctes xiiii.
Terna suꝑ noctesxxi. Quarta suꝑ xlii. Similit̃ & debeneficio ho¬
minis si forteres ꝓprias non habuerit . mitat᷑ in bannũ usq
rex interrogetur.

Expanded text:
dimittere, sed iuxta qualitatem damni dominus pro illo respondimittere, sed iuxta qualitatem damni dominus pro illo respondeat, vel eum in compositionem aut ad poenam petitori offerat. Si autem servus perpetrato scelere fugerit, ita ut a domino penitus inveniri non possit, sacramento se dominus eius excusare studeat, quod hoc suae voluntatis nec conscientiae fuisset, quod servus eius em ad mallum. Si quis ad mallum legibus mannitus fuerit et non venerit, si eum tiam. Si autem ad quartam venire contempserit, possessio eius in bannum mittatur, donec veniat et de re, pro qua interpellatus fuerit, iustitiam faciat. Si infra annum non venerit, de rebus eius, quae in banno missae sunt, rex interrogetur, et quicquid inde iudicaverit, fiat. Prima mannitio super noctes 7, secunda super 14, tertia super 21, quarta super 42. Similiter et de beneficio hominis, si forte res proprias non habuerit, mittatur in bannum, usque dum rex interrogetur.
Abbreviated transcription (Latin):
mine ad seruitiũ int̃pellatus
fucrit. primũ legitũ
auctorẽ suȩ libtatis ꝓferat. & in sua lib̾tate ꝑseueret. Siuero legitm
auctor defuerit. testimonio bonorũ hominũ qui tunc ad erant qđo
lib dimissus fuerat se defendere ꝑmittatur. Siuero testes de fue¬
rint. cũ duab aliis kartis quȩ eiusdẽ cancellarii manu firmatȩ
sint ł scriptȩ cuiuscũq fuerint. suã kartã quȩ tertia ẽ uerã & le¬
gitimã eẽ confirmet. Cancellarius tamentalis eẽ deb& qui pa¬
gensib loci illus notus fuiss& et acceptuis. Si aut̃ qui int̃ pellitus
fuerit ad seruitiũ nec auctorẽ nec testimonia habuerit neq a¬
lias duas kartas ad suã kartã confirmandã inuenire potuerit.
tunc is quieũ int̾pellauit scđm legẽ ipsã bartã falsã efficiat. et
seruũ conquirit. Siuero interpellator auctore aut testimoni¬
is aut kartarũ conlatione uictus fuerit. ex hoc qđ uult efficere
& ñ potuerit. multã que in ipsa ingenuitatis karta contine¬

Expanded text:
tus fuerit, primum legitimum auctorem suae libertatis proferat et in sua libertate perseveret. Si vero legitimus auctor defuerit, testimonio bonorum hominum, qui tunc aderant quando liber dimissus fuerat, se defendere permittatur. Si vero testes defuerint, cum duabus aliis cartis, quae eiusdem cancellarii manu firmatae sint vel scriptae, cuiuscumque fuerint, suam cartam, quae tertia est, veram et legitimam esse confirmet. Cancellarius tamen talis esse debet, qui pagensibus loci illius notus fuisset et acceptus. Si autem qui interpellatus fuerit ad servitium, nec auctorem, nec testimonia habuerit, neque alias duas cartas ad suam cartam confirmandam invenire potuerit, tunc is qui eum interpellavit, secundum legem ipsam cartam falsam efficiat et servum conquirat. Si vero interpellator auctore, aut testimoniis, aut cartarum conlatione victus fuerit, ex hoc quod voluit efficere et non potuerit, multam quae in ipsa ingenuitatis carta contine
Abbreviated transcription (Latin):
nram̃ iustitiã. alteri tradendo aut cõmendando XU
ensus regalis undecumq legitime exiebat uolumus ut inde
soluatur. siuede ꝓpria ꝑsona hominis siue derebus
Icliberis hominib quiuxores fiscalinas regias. & defeminis
liberis qui homines fiscalinos reginos accipiunt. ut non de he¬
reditate parentũ ł de causa sua querenda. nec de testimonio ꝓ
hac reabiciantur. sed talis etiã nob̵ in hac causa honor seruetur.
qualis & antecessorib nris regib ł imperatorib seruatus esse
cognoscitur . XUII¬

Expanded text:
nostram iustitiam, alteri tradendo aut commendando. 20. nostram iustitiam, alteri tradendo aut commendando. 20. Census regalis undecumque legittime exiebat, volumus ut inde solvatur, sive de propria persona hominis, sive de rebusliberis hominibus qui uxores fiscalinas regias, et de feminis liberis quae homines similiter fiscalinos regios accipiunt, ut non de hereditate parentum, vel de causa sua quaerenda, nec de testimonio pro hac re abiciantur; sed talis etiam nobis in hac causa honor servetur, qualis et antecessoribus nostris regibus vel imperatoribus servatus esse cognoscitur.
Abbreviated transcription (Latin):
stantiã suã de una domosua ad aliã aut ad palatiũ aut in exercitũ¬
ducunt. teloneũ nullatenus ab eis exigatur.
He falsis monetis quia in multis locis contra iustitiã & contra
edictu fiunt. uolumus ut nullo alio loco moneti sit nisi in palatio
nr̃o. nisi forte nerũ a nob aliter fuerit ordinatũ.XIIII
absq ullius ꝑsonȩ grã blanditiȩ secrterrore scđm iussionẽ nram̃
iđ ut de homine habente li̾ ui. in auro. argento. bruncis. ȩram̃¬
tapannis integris. cab allis. bubus. uaccis. ł alio peculio. & uxo¬
res ł infantes non fiant despoliati ꝓhacre. decorũ uestimentis.
erit amplius insupra scripto p̃tioualente nisi li .iii. soł xoc.
nisi duas lib̵. solidosx. Si uero una habuerit. soł v. Ia ut iterum
seualeat p̃parare ad dĩ seruitiũ & ad nram̃ uti litatẽ: Et nrĩ missi
caueant & diligent̃ inquirant. ne ꝑ aliqđ malũ ingeniũ subtrahant

Expanded text:
stantiam suam de una domo sua ad aliastantiam suam de una domo sua ad aliaducunt teloneum nullatenus ab eis exigatur. 13. De falsis monetis. De falsis monetis, quia in multis locis contra iustitiam et contra edictum fiunt, volumus ut nullo alio loco moneta sit, nisi in palatio nostro; nisi forte iterum a nobis aliter fuerit ordinatum. 14. absque ullius personae gratia, blanditiae, seu terrore, secundum iussionem nostram; id est, ut de homine habente libras sex in auro, in argento, bruneis, aeramento, pannis integris, caballis, boves, vaccis, vel alio peculio, et uxores vel infantes non fiant dispoliati pro hac re de eorum vestimentis, erit amplius in suprascripto pretio valente nisi libras tres, solidnisi duas libras, solidi decem. Si vero una habuerit, solidi quinque, ita ut iterum se valeat praeparare ad Dei servitium et nostram utilitatem. Et nostri missi caveant et diligenter inquirant, ne per aliquod malum ingenium subtrahant
Abbreviated transcription (Latin):
eꝑiurus ut caucantur. & non admittantur testes adiura¬
mentũ antequã discutiantur. Et si aliter discuti ñ possint.
separentur ab inuicẽ & singularit̃ inquirantur. Et non soli
accusatori liceit testes eligere. absente suo causatore. Et om̃i¬
lũ recipere nolit Et deipso pago aut de uicinis centenis eli¬
gantur. nisi forte longius extracomitatũ causa sit inquirend
Et siquis conuictus suerit ꝑuirii. ꝑdat manũ aut redimit
eaduocatis. uice dominis uicariis & centenariis prauis
ut tollantur. Et tales eligantur. quales& sciant & uelint us¬
te causas discernere. & terminare. Et si comes prauus iniectꝰ
e teloneis plac&e nob̵ ut antiqua et iusta telonea a negotiato
tib exigantur. tam de pontib quamq denauigiis seu mertatis
Noua uero seu iniuista ubi funestenduntur ł cũ nauib: sub pon¬
tib: transitur. seu his similia in quib: nullũ adiutoriũ itinerantib
prestatur. Similit̃ etiã nec dehis qui sine negotiandicausa sub¬

Expanded text:
erjuriis ut caveantur, et non admittantur testes ad juramentum antequam discutiantur. Et si aliter discuti non possunt, separentur ab invicem, et singulariter inquirantur; et non solum accusatori liceat testes eligere absente suo causatore. Et omlum recipere nolit. Et de ipso pago non de altero testes eligantur, nisi forte longius extra comitatum causa sit inquirenda. Et si quis convictus fuerit perjurii, perdat manum, aut redimat. advocatis, vicedominis, vicariis et centenariis pravis, ut tollantur, et tales eligantur quales et sciant et velint iuste causas discernere et terminare. Et si comes pravus inventus 12. De teloneis. De teloneis placet nobis, ut antiqua et iusta teloneribus exigantur, tam de pontibus quam de navigiis seu mercatis. Nova ergo seu injusta ubi vel funes tenduntur, vel cum navibus sub pontibus transitur, seu his similia in quibus nullum adjutorium itinerantibus praestatur, similiter etiam nec de his qui sine negotiandi causa sub
Abbreviated transcription (Latin):
arma & brunnias nonducant aduenundandũ. Qđ si inuenti fuerin
portantes om̃is substantia eorũ auferat᷑ ab eis. Dimidia quidẽ par
partib: palatii alia uͦ medietasint̃ iã dictos missos & inuentorẽ diuidat¬
UII Declamatorib ł causidicis qͥ nec iudiciũ scabiniorũ ad quiescere nec¬
blasphemare uolunt antiqua c̃suetudo seruet᷑. Idest ut incustodia re¬
cludant᷑ donec unũ eduob faciant. Et si ad palatiũ ꝓhacre clama¬
uerint ec licteras detulerint . ñ quidẽ eiscredat̃ nec tam̃ in carcere

Expanded text:
arma et brunias non ducant ad venundandum. Quod si inventi fuerint arma et brunias non ducant ad venundandum. Quod si inventi fuerint portantes, omnis substantia eorum auferatur ab eis; dimidia quidem pars partibus palatii, alia vero medietas inter iam dictos missos et inventorem dividatur. 7. De clamatoribus blasphemare volunt, antiqua consuetudo servetur, id est ut in custodia recludantur, donec unum e duobus faciant. Et si ad palatium pro hac re clamaverint et litteras detul
Abbreviated transcription (Latin):
De iustitiis ȩccłarũ dĩ uiduarũ orphanorũ. & pupillorũ p̃cipimꝰ
faidosus quis sit. discutiat᷑ Iunc qͥs eduob: c̃trarius sit. ut pacatifiaił
& distringant̃ ad pacẽ . etiã sinoluerint: Et si alit̃ se pacificare noluns
adducant᷑ in nr̃am p̃sentiã. It si aliqͥs post pacificationẽ alterũ oc¬
ciderit. cõponat illũ et manũ quã ꝑiurauit ꝑdat. & in suꝑ bannũ
dominicũ soluat
e armatura in exercitu sicut antea in alio capitulari cõm̃dani¬
mus ita seruet᷑. Et in suꝑ om̃is homo de xii. mansis brunniã habeat
Qui uero brunniã habens eã secũ ñ tulerit. om̃ebeneficiũ cũ brunnia parit ꝑ dat
enegotratorib: qui partib sclauorũ & bauuariorũ ꝑgunt. quousq
ꝓcedere cũ suis ne gotiis debeant. Id est partib saxoniȩ usq ad bartenuuic
& ad magadoburg. et ad erphesfuro et ad hala zesstat et ad forah¬
heim et adbreemberg. et ad raginis burg. & ad lauriacũ. et ut

Expanded text:
iis ecclesiarum Dei, viduarum, orfanorum et pupillorum praecipimus, faidosus quis sit, discutiatur tunc, quis e duobus contrarius sit ut pacati fiant, et distringantur ad pacem, etiam si noluerint. Et si aliter se pacificare nolunt, adducantur in nostram praesentiam. Et si aliquis post pacificationem alterum occiderit, conponat illum, et manum quam periuravit perdat, et insuper bannum dominicum se armatura in hoste, sicut antea in alio capitulo commendavimus ita servetur, et insuper omnis homo qui 12 habet mansos brunia habeat, qui vero bruniam habet et eam secum non tulerit, omne beneficium et bruniam perdatnegotiatoribus, qui partibus Sclavorum et Avarorum pergunt, quousque procedere cum suis negotiis debeant, id est, partibus Saxoniae usque ad Bardenwih, et ad Magadoburg, et ad Erphesfurt, et ad Halaxstat, et ad Forahheim, et ad Breemberg , et ad Reganesburg, et ad Lauriacum; et ut
Abbreviated transcription (Latin):
t missi nrĩ scabinios ad uocatos. notarios ꝑ singula loca eligant.
&eorũ nomina quando reuersi fuerint secu scripta deferant XXIIi
Oehis qui lege seruare contepserint ut ꝑsideius sores ad psentiam¬
regis deducantur xxxu
nisi iudicatũ fiat .CXXUIII
t nullus ebrius suã causa in mallo possit conquirere. nec tos¬
timoniũ dicere . neo placitũ comes habeat nisi ieuinus XXXIIiii

Expanded text:
t missi nostri scabimos, advocatos, notarios per singula loca elegant; et eorum nomina, quando reversi fuerint, secum scripta deferant. 4. De his qui legem servare contempserint, ut per fideiussores ad pregis deducantur. 35. nisi iudicatum fiat. t nullus ebrius suam causam in mallo possit conquirere, nec testimonium dicere. Nec placitum comis habeat, nisi ieiunus. 16 Ut
Abbreviated transcription (Latin):
II Pe conspirationib uero quicũq facere p̃sumpserint & sicramento
quã cumq conspirationẽ firmauerint . ut triplici ratione iudicen¬
tur. Primout ubicũq aliqđ malũ ꝑ hoc ꝑpetratum fuit. auctores
facti int̃ficientur. Aduitores uero corũ singuli alter ab altero fla¬
gellentur. & nares sibi inuicẽ p̃cidant. Ubi uero nihilmali ꝑ pe¬
tͥratũ c̃ similit̃ quidẽ int̾se flagellentur. & capillos sibi uicissim
detondant. Siue ꝑ dextrasaliqua conspiratio firmata fucrit si
liberi sunt aut iurent cũ ĩ doncis iuratorib hoc ꝓ malo ñ frcisse.¬
aut si facere ñ potuerint suã lege cõponant. Si uero seriui sunt.

Expanded text:
 De conspirationibus vero, quicumque facere praesumpserint et sacramento quamcumque conspirationem firmaverint, ut triplici ratione iudicentur. Primo ut ubicumque aliquod malum per hoc perpetratum fuit, auctofacti interficiantur. Adjutores vero illorum singuli alter ab altero flagellentur, et nares sibi invicem praecidant. Ubi vero nihil mali perpetratum est, similiter 375 quidem inter se flagellentur, et capillos sibi vicissim detondeant. Si vero per dextras conspiratio facta fuerit, si liberi sunt, aut jurent cum idoneis juratoribus; aut si hoc facere non possunt, suam lege
Abbreviated transcription (Latin):
partes illi que in seruire uoluerat. t̃tiam reez. Et ille iterũ ꝑp̃cep¬
tum rogis libtatem suã conquirat. xeuina
Liber qui se loco uuadii in alterius potestate comiserit ibiq con¬
stititus. dip̃num aliqđ cuilibe fecerit. qui cũin loco uuadii susce¬
pit. aut dimnũ soluat. aut hominẽ in mallo ꝓductum dimittat.
ꝑ deas simul debitũ ꝓpter qđ cũ ꝓuuadiosuscepat. Et quid amnũ fecit.
dimossus uyeta qualitatẽ rcicoit ẽmendare. Siuero libirã femmã
habuerit usqdũ inpignore extterit & filios habuerint. liberi ꝑ¬
maneant.Xxx

Expanded text:
partes illi quem inservire voluerit, tertiam regi; et ille iterum per praeceppartes illi quem inservire voluerit, tertiam regi; et ille iterum per praeceptum regis libertatem suam conquirat. 8. Liber qui se loco wadii in alterius potestate commiserit, ibique constitutus damnum aliquod cuilibet fecerit, qui eum in loco wadii suscepit, aut damnum solvat, aut hominem in mallo productum demittat, perdens simul debitum propter quod eum in wadio suscepit. Et qui damnum fecit demissus iuxta qualitatem regi cogatur emendare. Si vero liberam feminam habuerit, usque dum in pignus extiterit, et filios habuerint liberi permaneant. 9.
Abbreviated transcription (Latin):
Si nec ad tertiã inquisitionẽ consentire uoluerit. quicquid reus
damnifecerat. totũ ille quicũ infra inmunitatẽ retin&. nec red¬
dere uult. soluere cogatur. Et ipse comes ueniens licentia habe¬
at ipsũ hominẽ in fta inmunitatẽ querendi ubicũq inuenire po¬
tuerit. Siaut̃ in prima inquisitione comiti responsũ fuerit.
qđ reus immuntiatẽ quidẽ fuiss& sed fuga la psussit. uiret qđ
ipse cũ ad iustitiã cuius lib& disfacienda fugere non fecissa. Et sit
ei in hoo satisfactũ. Si aut̃ intranti in ipsã inmunitatẽ comta. col¬
lecta manu quislib& resistere tep̃tauerit. comes hoc ad rege
te in crepatꝰ fuerit. & negare ñ potuerit. soł xu cułp iudicetur¬
Siquis ꝑheartã in genuitatis a domino suo legitime libiatem ẽ
consecutus. li ꝑmaneat. Si uero aliquis eu in iuste inscriure tip̃¬
tauerit. & illehartã in genuitatis suȩ ostenderit. & aduersariũ
ui inseriure uoluerit disfactaẽ. uurd giltũ eius cõponat. duas

Expanded text:
Si nec ad tertiam inquisitionem consentire voluerit, quicquid reus damni fecerat, totum ille qui eum infra immunitatem retinet nec reddere vult, solvere cogatur. Et ipse comes veniens licentiam habeat ipsum hominem infra immunitatem quaerendi, ubicumque eum invenire potuerit. Si autem statim in prima inquisitione comiti responsum fuerit quod reus infra immunitatem quidem fuisset, sed fuga lapsus sit, iuret quod ipse eum ad iustitiam cuiuslibet disfaciendam fugere non fecisset, et sit ei in hoc satisfactum. Si autem intranti in ipsam immunitatem comiti collecta manu quislibet resistere temptaverit, comes hoc ad regem te increpatus fuerit, et negare non potuerit, solidiSi quis per cartam ingenuitatis a domino suo legitime libertatem est consecutus, liber permaneat. Si vero aliquis eum iniuste inservire temptaverit, et ille cartam ingenuitatis suae ostenderit, et adversarium qui eum inservire voluerit disfacta est, widrigildum eius componat, duas
Abbreviated transcription (Latin):
& fortiores suscipiant maiorẽ portione . XII. Tporta
t nullus ad mallũ ł ad placitũ insra patriã arma iđ scutũ et lance¬
ne dederit. si francus ẽ cũ xii similib francis iur& qđ ipse latronẽ
cũ fuisse non scissoe. licae pater eiussit acfrat̃ aut ꝓpinquus Si hoc
iurare non potuerit. & ab alio conuictus fuerit qđ latronẽ in
hospitio suscepissoe. quasi latro & infidelis iudicetur. quia latre
ẽ & infidelis nr ẽae francorũ. Et qui illũ suscepit similis eilli
Si aut̃ audiuit qđ latro fuiss& & tam̃ ñ scit ꝓfirmiter. aut iuret
solus qđ nũ quam eũ audisso nec ꝑueritate nec ꝑmendaciũ la¬
trone. aut sit paratus sulle dela trocinio postta uictus fuissa¬
ut similit̃ damnetur. XIIII¬
t nullus cõpar& taballũ. bouẽ iumentũ & alia nisi illũ homi¬
nẽ cognoscat qui eũ uendit aut de quo pago ẽ. ł ubi min& aut
qui ẽ cius senior. XXU¬

Expanded text:
et forciores suscipiant maiorem porcionem. 9. De et forciores suscipiant maiorem porcionem. 9. De t nullus ad mallum vel ad placitum infra patria arma, id est scutum et lannem dederit, si Francus est, cum duodecim similibus Francis iuret, quod ipse latronem eum fuisse non scisset, licet pater eius sit aut frater vel propinquus. Si hoc iurare non potuerit, et ab alio convictus fuerit, quod latronem in hospitio suscepisset, quasi latro et infidelis iudicetur: quia latro est et infidelis est noster et Francorum, et qui illum suscepit, similis est illi. Si autem audivit, quod latro fuisset, et tamen non scit profirmiter, aut iuret solus, quod numquam eum audisset nec per veritatem nec per mendacium latronem; aut sit paratus, sut similis damnetur. 3. Ut nullus conparet caballum, bovem, aut iumentum, vel alia, nisi illum hominem cognoscit qui ei vendidit, aut de quo pago est, vel ubi manet, aut quis est eius senior.
Abbreviated transcription (Latin):
Iolumus ut ȩqualiter missi nrĩ faciant de singulis causis siue
deheribanno siue de aduenis. siuc de cȩteris quib lib& causis
De aduenis uolumus ia diui coniugatis ꝑsingulaloca. ut ubi ma¬
neant & sincali causa & sine aliqua culpa non fiant cicta.
A
beneficia habere uidentur. cõparant sibi ꝓpriciatis de
ipso nr̃o beneficio. & facium serure ad ipsas ꝓprietates ser uientes
nros de eorũ beneficio. & curtes nrȩ remanent desertȩ. Et in aliquib
locis ipsiuicinantes. multa mala patiuntur. XX
in ꝓprietatem & in ipso placito dato p̃tio cõparant ipsasres i ter¬
sibi in alodem. qđ omĩno cauendũ ẽ. Qua qui hoc faciunt. non
bene custodiunt fidẽ. quã nob ꝓmissam habent. Et ne forte in
aliqua infidelitate inueniantur. Quia qui hoc faciunt ꝑ corũ
Sunt et alii qui iustinã legib recipere debent. & intantũ fi¬
unt inquib dam locis fatigati usq dũillorũ iustitiã ꝑfidem¬
uissorũmanus tradant. ita ut aliquid ł paruũ possint habere

Expanded text:
Volumus, ut aequaliter missi nostri faciant de singulis causis, sive de heribanno, sive de advenis, sive de caeteris quibuslibet causis. De advenis volumus iam diu coniugatis per singula loca, ut ibi maneant et sine causa et sine aliqua culpa non fiant eiecti. ra beneficia habere videntur, comparant sibi proprietates de ipso nostro beneficio, et faciunt servire ad ipsas proprietates servientes nostros de eorum beneficio, et curtes nostrae remanent desertae, et in aliquibus locis ipsi vicinantes multa mala patiuntur. 20.in proprietatem, et in ipso placito dato pretio coum in alode sibi: quod omnino cavendum est; quia qui hoc faciunt, non bene custodiunt fidem quam nobis promissam habent. Et ne forte in aliqua infidelitate inveniantur; quia qui hoc faciunt, per eoreniunt. 8. Sunt et alii qui iustitiam legibus recipere debeant, et in tantum fiunt in quibusdam locis fatigati, usque dum illorum iustitiam per fideiussorum manus tradant, ita ut aliquid vel parvum possint habere,
Abbreviated transcription (Latin):
oc falsis testib: compescendis Dein som̃ib: uł careris
hissimilib hoc quod modo constitiumꝰ omib ad nuntiet᷑. &s infititirũ¬
LIIII obseruet᷑. hoc uolumꝰ ut missinrĩ obseruenł. &s quicquid de
recureał quaterꝰ uisterep̃hendi aquo quã nullatens
possint. & qͥ faceredebent aut possudł. nullatenꝰ pt̃ mit
aut timoris siue oducausa illud qđ agere debeant
amittanT & sũmoperestudeađ ut hocqđ ꝑ seefficere
nom posst̃ nob notũ facianł. & omi modis p̃uideanT

Expanded text:
 falsis testibus conpescendis, de his omnibus vel caeteris his similibus hoc quod modo constituimus, omnibus adnuntietur et in futurum observetur. 13. Hoc volumus ut missi nostri observent, ut quicquid de re curent, quatenus iuste reprehendi a quoquam nullatenus possint. Et quae facere debent aut possunt, nullatenus praeteraut timoris sive odii causa, illud quod agere debent omittant. Et summopere studeant, ut hoc quod per se efficere non possunt, nobis notum faciant.
Abbreviated transcription (Latin):
si qͥdẽ quosliber homines obseruare debeđ. constidoge¬
nitoris nr̃ĩ poenitꝰ obseruanda adq: tenenda ẽ. Ut ui¬
delic& in annotria solũmodo generalia placita obser¬
ueił & nullus eos ampliuꝰ placita obseruare con¬
pellat. nisi forte quilib&s accusat̾ fuerit aut alium
uenire iubeat᷑. nisi qui aut li tigat aut uidicat
ciueri en totũ sđm lege componere cogat᷑ sedurxta qđ pos¬
sibile ui sũ fuerit Isuero qͥ tantũ nid lo uoluntate pec¬
cauerit totã legis compositionẽ cogat᷑ exsoluere. Ut Luii
nullus ad palatiũ uł in hoste ꝑgra uł depalatio iđ de
hosteredieas. tributũ qđ tratintis uocanł soluere cogat᷑

Expanded text:
homines observare debent, constitutio genitoris nostri penitus observanda atque tenenda est, ut videlicet in anno tria solummodo generalia placita observent, et nullus eos amplius placita observare compellat; nisi forte quilibet aut accusatus fuerit, aut alium venire iubeatur, nisi qui aut litigat, autiudicat, vit, non totum secundum legem componere cogatur, sed iuxta quod possibile visum fuerit. Is vero qui tantum mala voluntate peccavit, totam legis compositionem cogatur exsolvere. 16. Ut nullus ad palatium vel in hostem pergens, vel de palatio vel de hoste rediens, tributum quod trasturas vocant, solvere cogat
Abbreviated transcription (Latin):
satagsnt. Diligͦ t᷑ admoniuinius utliberiũ ex sequi ua¬
leant nosinquantũ dus possiderit opẽ feremod om̃ib
Ionnulla uero capitula sic̃ demneestis nuptiis Nec non
& de ecclesus qusint̃ chohȩredes duudent᷑ &tali oc¬
casione ꝓprio honore carent: Siue dehis ecelesi is
queeruĩ mintĩ reb ꝓpriis sunt ad tenuatȩ uł certe

Expanded text:
satagant, diligenter admonuimus; et ut id liberius exsequi valeant, nos, in quantum Dominus posse dederit, opem ferre modis omnibus onnulla vero capitula, sicut de incestis nuptiis, necnon et de ecclesiis quae inter coheredes dividuntur, et tali occasione proprio honore carent, sive de his ecclesiis quae nimium rebus propriis sunt adtenuatae, vel certe
Abbreviated transcription (Latin):
tatutũ ẽ ut nullus quilib& ecclesi asticꝰ ab his ꝑsonis
res deincepsaccipere p̃sumat. quarũ liberi aut̃ ꝓpinqͥ
banc in consulta oblatione possent rerũ ꝓpͥarũ ex¬
heredan. Qđ si ali qͥs̃ deinceps hoc facere tẽptauent.

Expanded text:
tatutum est, ut nullus quilibet ecclesiasticus ab his personis res deinceps accipere praesumat, quarum liberi aut propinqui hac inconsulta oblatione possent rerum propriarum exheredari. Quod si aliquis deinceps hoc facere temptaverit,
Abbreviated transcription (Latin):
uuadii in alterius potestate cõmiserit ibiq constitus¬
suerit dãpnuilliquo fecerit cuilib& fecert quied in loco
uuadii soscepit autdã pnũ soluat authomine in mallũ
cogat̾ em̃dare. siu̾liberã seminã habuerit us quedũ
inpignus steterit& filios habuent liberi ꝑmaneaNT

Expanded text:
adii in alterius potestate commiserit, ibique constitutus damnum aliquod cuilibet fecerit, qui eum in loco wadii suscepit aut damnum solvat, aut hominem in mallo cogatur emendare. Si vero liberam feminam habuerit, usque dum in pignere extiterit, et filios habuerint, liberi permaneant
Abbreviated transcription (Latin):
uualiquis aluiressuas tradiderit & in hoste ꝓfectꝰ fue¬
rit & illecuires tradites interim mortua us suent qui
res tradidit cũ reuersus fuerit adhibit testib quor ãqͥb
traditio sactaẽ. ressuas secipiat siaute & ipse mortuus
fuerit heredesei legitimi res taditas recipiaq: iIIII. capla
cartã ñ paruerit sedia ad illoqͥeũ inseruire uoluerat. dis¬
factaẽ uued regildũei c̃ponat duas partes illiqͥ inseiꝰ¬

Expanded text:
aliquis alii res suas tradiderit et in hostem profectus fuerit, et ille cui res traditae sunt interim mortuus fuerit, qui res tradidit, cum reversus fuerit, adhibitis testibus coram quibus traditio facta est, res suas recipiat. Si autem et ipfuerit, heredes eius legitimi res traditas recipiant. 7. De hominecarta non paruerit, sed iam ab illo qui eum inservire voluerit disfacta est, widrigildum eius componat, duas partes illi quem inser
Abbreviated transcription (Latin):
Deiusticiis eccłarũ dĩ uiduarũ & orfanoꝵ pupilloꝵ ut ial
publicis uidiciis ñdis picici audientes sed diligentaudiads¬
iX X Deiusticus dõni imꝑatoris ut plenit̃ fians inquisiaexU
De hocsieuenerit fames cladis pestilentia ineqͣlitas aeris
ut suosqͥsq ad iuu& ꝓut potest & suã anonã ñnimis care
uendat. & neforis imperiũ uendat᷑ aliqͥdde alimonia: oi
Dearmis infrapatria ñ portandis idẽ. scutis & lanceis &loꝵi¬
pagatis iN &e distringant᷑ ad pacẽ: &iã sinoluentT & si abit̃
pacificare noluN adducaN in nr̃am p̾sentiã. & staliquis
post pacificationẽ alterũ occuerit. c̃ pon̾at illũ emanũ¬
ri quã ꝑuirauit ꝑdat & insupbannũ dominicũ:

Expanded text:
De iustitiis aecclesiarum Dei, viduarum, orphanorum, pupillorum, ut in publicis iudiciis non dispiciantur audientes, sed diligenter audiantur. 4. De iustitiis domni imperatoris, ut pleniter fiant inquisitae. 5. De hoc si venerit fames, clades, pestilentia et inaequalitas aeris, ut suos quisque adiuvet prout potest, et suam annonam non nimis care vendat. Et ne foris imperium nostrum vendatur aliquid alimoniae. De armis infra patriam non portandis, id est scutis et lanceis et loripacati fiant, et distringantur ad pacem, etiam si noluerint. Et si aliter se pacificare nolunt, adducantur in nostram praesentiam. Et si aliquis post pacificationem alterum occiderit, conponat illum, et manum quam periuravit perdat, et insuper bannum dominicum
Abbreviated transcription (Latin):
quo usq ꝓceder& cũ negotiis debeaN Idẽ. partib
saxonie usq barde nuuio hubip̃uideat redi & ad
sedrelah ubi maclalgaudus p̃uideat & ad maga¬
doburg p̃uidecit aito. & adherpes fur p̃uidecit
madalgaudus ce alaruestett p̃uideat itẽ madab¬
gaudus ad forahabec̃ aadbrẽberg̃ & adragenis
& brũmas ñducaN aduenundandũ qđ sinuenti fae¬
rĩ portantes ut om̃is substantiaeoꝵ auserat᷑
abeis dimidia quidẽ pars partib palatii aliauͦpars
mediaetas int̾missũ & inuentorẽ diuidat᷑ xcx u.
eclamatorib uel eaus eticis quȩ nec iudiciũ scabinox

Expanded text:
ant, id est partibus Saxoniae usque ad Bardaenowic , ubi praevideat Hredi; et ad Schelza , ubi Madalgaudus praevideat; et ad Magadoburg praevideat Aito, Et ad Espesfurt praevideat Madalgaudus et ad Halazstat, praevideat item Madalgaudus. Ad Foracheim , et ad Breemberga, et ad Ragenisbet brunias non ducant ad venundandum. Quod si inventi fuerint portantes, ut omnis substantia eorum auferatur ab eis, dimidia quidem pars partibus palatii, alia vero medietas inter missum et inventorem dividatur. 8. De clamatoribus vel causedicis qui nec iud
Abbreviated transcription (Latin):
totñ illũ quieũ infra emunicatẽ teni nec redder
uult soluere cogat᷑. & ipsecomis ueniens. licentiã
habect ipsũ hominẽ infra ȩmunitate quȩrendibubi¬
cũq eñ inueni repotuerit. siautẽ statim in prima
inquisitionẽ comiti responsũ suent qđ reus infrci
ȩmunitatẽ quidẽ suiss& sed fugalopsus sit uint qđi¬
ei in hoc iatis factu. siautẽ intranti impsã emunratoe
comiti collecta manu qͥs lib& resistere tẽptauerit comis
hocregẽ ł ad comitẽ ł ad principẽ deferat ibiq iudic&
ut sicut illi qui inemu nitatẽ dãpnũfecit. de. soł¬

Expanded text:
totum ille qui eum infra immunitatem retinet nec reddere vult, solvere cogatur. Et ipse comes veniens licentiam habeat ipsum hominem infra immunitatem quaerendi, ubicumque eum invenire potuerit. Si autem statim in prima inquisitione comiti responsum fuerit quod reus infra immunitatem quidem fuisset, sed fuga lapsus sit, iuret qei in hoc satisfactum. Si autem intranti in ipsam immunitatem comiti collecta manu quislibet resistere temptaverit, comes hoc ad regem vel ad principem deferat, ibique iudicetur, ut sicut ille qui in immunitate damnum fecit, s
Abbreviated transcription (Latin):
Cnullus ebrius suã causa in mallopos sit c̃qui rere
nectestimoniũ dicere nec placitũ comis habeat nist
Demissisnris discurrentib
uł coreris hominib: inutilitate nr̃a it̃ agentib ut
nullus mansione c̃tradicere p̃sumat: XUII.
Decanib qͥ in dextro armotunsis ut homoqͥeũ habuerit
cũ ipsocano inp̃sentia domni regis ueniat: xuiii.
popłm int̾roga decapitulis queluilege nouit̃ ad di¬

Expanded text:
nullus ebrius suam causam in mallo possit conquirere, nec testimonium dicere. Nec placitum comis habeat, nisi De missis nostris discurrentibus, vel caeteris hominibus in utilitate nostra iter agentibus, ut nullus mansione contradicere praesumat. 18. De canibus qui in dextro armo tunsi sunt, ut homo qui eum habuerit, cum ipso cane in praesentia domni regis veniat. 19. Ut populus interrogetur de capitulis
Abbreviated transcription (Latin):
hoc idõ fieri ꝓ hibeniͦ.
De opp̃ressone pauꝑum
liberor hominũ ut nonfiant apotentiorib ꝑaliquod ma¬
lũ uigenũ coritra iusticiã oppressi: ita ut eo laeti reseoꝵ
uendart Aut tradant. ldõ huee & supra & luc delibersbo¬
gentiã mandatu uł latrones seu male factores efficiant᷑

Expanded text:
hoc ideo fieri prohibemus 16. De oppressione pauperum liberorum hominum, ut non fiant a potentioribus per aliquod malum ingenium contra iustitiam oppressi, ita ut coacti res eorum vendant aut tradant. Ideo haec et supra et hic de liberis hogentiam mendici vel latrones seu malefactores efficiantur, et
Abbreviated transcription (Latin):
seutrore. sedm iusssonẽ nr̃am id est ucde honune habeast lilas
pi unauro in argento bruneis eram̃to pauius integius eiluslis
boues uaccis uł alio pecunio iurores uel in fantes ñ fiant disi¬
lidta phdcre decorũ testim̃tis accipiant lagitiiũ beribdimu
Idest libras .ii. quiuero n habuerint Amplius insu pra sripto
tciã alteri tadendo aut cõm̃dando: Census regalis
undecũq legetime ȩxiebat uolumꝰ. ut unde soluatꝰ siue de
ꝓpria ꝑsona hominis siue derebus. Delatronib sic̃ia

Expanded text:
errore, secundum iussionem nostram; id est, ut de homine habente libras sex in auro, in argento, bruneis, aeramento, pannis integris, caballis, boves, vaccis, vel alio peculio, et uxores vel infantes non fiant dispoliati pro hac re de eorum vestimentis, accipiant legittimum heribannum, id est libras tres. Qui vero non habuerint amplius in suprascripto titiam, alteri tradendo aut commendando. 20. Census regalis undecumque legittime exiebat, volumus ut inde solvatur, sive de propria persona hominis, sive de rebus. 21. De latronibus, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
seruitiũ cadat aliquẽ depoinquis suis ꝑquã sem
seruitiocansarũ timens occiderit. idẽ. patuẽ ma¬
trẽ. patruelẽ auunculũ ł quãlib hui modi ꝓpr¬
qͣtatis ꝑ sona ipse qͥhoc ꝑp& rauerat m oriat᷑
agnatio eiꝰ & c̃sanguinitas inseruitiũ cadit
& si negauenit illius occise ad nouẽ uomere signitꝰ iu¬
ditiũ di examinandus accedat: UI. cabit ula¬

Expanded text:
servitium cadat, aliquem de propinquis suis, per quem se in servitium casurum timens occiderit, id est patrem, matrem, patruelem, avunculum, vel quamlibet huiusmodi propinquitatis personam: ipse qui hoc perpetraverit, moriatur; cognatio eius et consanguinitas in servitutem cadat. Et si negaverit se illum occidisse, ad novem vomeres ignitos iuditio Dei examinandus accedat. 4. De
Abbreviated transcription (Latin):
eum dec ira t᷑̃missum sed si ad caifamcur in p̃torium : qđ nihil
alnduultin tellegi quamubi presespilatus habitabat. Aut
dampnationiscausa xpĩ caifasperregcit in p̃torium adpilatũ :
Aut pilatus indomo caifae pretorium habebit : & tanta fuit
amplitudo ututrosq caperepotiuss& : & seor sum habitan¬
tem dominum scum & seor sum iudicem ferr& : &i pssdest¬
quiducebantib m̃ ñ introier̃ in p̃torium hoc est in eam partẽ
rentur inquit sed in anducarent .p. Die senim agi coeperant
arimorum quib contaminatio illiserat in alienũ habitacu¬
lum intrare : Oimpia & stulta cȩcitas alienigenȩ iudicisdo
macontum i n aritimebant & fris in nocentis sanguine non
m &uebant : Sciendum est quid sic iñ pascha & dies arimoꝵ
luna occidebatur : Uii uero dies sequentes dies azimoꝵ
debuit inueniri sed iam̃ dies pasthales inuenitur inter
dies arimorum nominaeri ut in alio euanglegitur prima
autem die ar imorum accesser discipli a dibĩ dicentes ubi .u.¬

Expanded text:
us dixerat missum. Sed si ad Caipham, cur in praetorium? quod nihil aliud vult intelligi, quam ubi praeses Pilatus habitabat, aut damnationis Christi causa Caiphas perrexit in praetorium ad Pilatum, aut Pilatus in domo Caiphae praetorium habebat. Et tanta fuit amplitudo, ut utrosque capere potuisset, et seorsum habitantem dominum suum, et seorsum judicem ferret. qui ducebant Jesum, « non introierunt in praetorium, » hoc est in eam partem rentur, inquit, sed ut manducarent Pascha. » Dies enim agi coeperat Azymorum, quiblum intrare. O impia caecitas! Alienigenae praetorio contaminari timebant, et innocentis sanguinem non timebant? » Sciendum est quid sit inter Pascha et dies azymorum. a decima luna occidebatur; septem vero dies sequdebuit inveniri: sed tamen dies paschalis invenitur inter dies Azymorum nominari, ut in alio Evangelio legitur: « Prima autem die Azymorum accesserunt discipuli ad Jesum, dicentes: Ubi
Abbreviated transcription (Latin):
oiasue fagia quẽrocognouet: Sed eima gisterdiat¬
nim .t. Non ꝗpresurrectionem dnis tactũ roniuit fomuinarum. cim
deduab: ad sepuldrũ eiuenientib: scriptũ sit accesser & tenuer̃
pedeseiuis sed curtangiñ debeat ratio additꝰ cũ sub infertur :
Nondumenĩ ascendi ad patrẽmeum : Acsidicer& : ñ dũ incordetuo
ascendi a p.m. incorde & cenĩ urẽ tuncibs asconditad patrẽ cũ aquał
creditur patri: namqus qui seum a equalẽ patriñ credit ad hucineiꝰ
pectore ad patromdnis nãscendit : Allcergoilim̃ ueracit̃ tangit
quipatrifiliũ coeternum credit : Vad eautẽ ad frsmeos usq: &¬
Quia enĩ & cego homod s̃inihi ẽ qui auos aberrore liberatids̃ uobest̃ :
ꝓcessit : quia enĩ in para di somulier uiro ꝓpinauit mortum :
A sepulchromulier uiri sannuntiaũ uitam & dicta suniui fica¬
toris narrat : que morti feri serpentis uirus narri uerat : Cum

Expanded text:
ejus vestigia, quem recognovit, sed ei magister direnuit feminarum, cum de duabus ad sepulcrum ejus scriptum sit: Accesserunt et tenuerunt pedes ejus. Sed cur tangi non debeat, ratio quoque additur cum subinfertur: Nondum enim ascendi ad Patrem meum. In corde etenim nostroatrem meum. In corde etenim nostro tunc Jesus ascendit ad Patrem, cum aequalis creditur Patri. Nam quisquis eum aequalem Patri non credit, adhuc in ejus pectore ad Patrem Dominus non ascendit. Ille ergo Jesum veraciter tangit, qui Patri Filium coaeternum credit. Vade autem ad fratres Quia enim et ego homo, Deus mihi est; quia vos ab errore liberati esprocessit. Quia enim in paradiso mulier viro propinavit mortem , a sepulcro mulier viris annuntiat vitam; et dicta sui vivificatoris narrat, 1550 quae mortiferi serpentis verba narraverat. Ac si
Abbreviated transcription (Latin):
& querũt s̃ .p. Posttami cãlineã indumꝰ lacrntho uestim̃to & incipimꝰ de t̃renis ad alta
ꝑfectis Hanc habuer̃ ꝓph&ae hancmorses &aaron & om̃s quib: dr̃ inmontẽ
ex cel sum ascende quie uangeli zassion N ec sufficit nobis priorũ ab lutio pectioꝵ
baptisimigratia doctrina secrdiorinisi habuerimꝰ &opera unde iungt᷑ & ephad

Expanded text:
 et lineam tunicam induimur hyacinthino uestimento et incipimus de terrenis ad alta  et lineam tunicam induimur hyacinthino uestimento et incipimus de terrenis ad alta perfectis. hanc habuerunt prophetae, hanc Moyses et Aaron et omnes, quibus dicitur: in montem excelsum ascende, qui euangelizas SiOH. uec sufficit nobis priorum ablutio peccatorum, baptismi gratia, doctrina secretior, nisi habuerimus et opera. unde iungitur et ephod
Abbreviated transcription (Latin):
sedii humanis oculis non patere . Legimus in leiutico iuata p̃ceptũ dĩ mn or sonlauis se
aaron & filios eius lãtunc purgationẽ mundi& rerũ omniũ sanctitatẽ bapti smi
sacram̃ ta significabant . Non accipiunt uestes nisilotis priussordib: necornant᷑
ad sacranisi in xp̃o noui homines renascant᷑ Vinũ enim nouũ in nouis utrib: mitit᷑
Quod aut̃ morses lauat᷑: legis indicium ÷ habentmorsen & ꝓph&asipsosaudiant . &
ab adã usq admorsen om̃s pticauer̃ : Preceptis dĩ lauandisumus &cũ parati ad hdum̃tũ¬
xp̃itinicas pelliciasde posuerimus : t unc induemꝰ ueste linea nihil in semortis habentẽ.
sed tota candida ut debaptis mocon surgentes cingamꝰ lumbos inueritate &i cota pristi¬
nerum peuatorũ turpitud oceleiur. Vnde&idauid heatiquorũ remissaes̃ iiqͥtates

Expanded text:
s, et humanis oculis non patere. Legimus in Levitico , juxta praeceptum Dei, Moysen lavisse s, et humanis oculis non patere. Legimus in Levitico , juxta praeceptum Dei, Moysen lavisse Aaron et filios ejus: jam tunc purgationem mundi, et rerum omnium sanctitatem Baptismi sacramenta signabant. Non accipiunt vestes, nisi lotis prius sordibus, nec ornantur ad sacra, nisi in Christo novi homines renascantur. Vinum enim novum in novis utribus mittitur. Quod autem Moyses lavat, legis indicium est. Habent Moysen et Prophetas, ipsos audiant. Et Ab Adam usque ad Moysen omnes peccaverunt. Praeceptis DChristi tunicas pellicias deposuerimus, tunc induemur ueste linea nihil in se mortis habente, sed tota candida, ut de baptismo consurgentes cingamus lumbos in ueritate et tota pristinorum peccatorum turpitudo celetur. unde et Dauid: beati, quorfim remissae sunt iniquitates