comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
admodum saxa incolumia ꝑmanerent si
semꝑignis adunata decoqueret: Potenti¬
a si quidem diuna sic de contrarus rebus
miraculum facit ẽẽ perpetuum ut palam
consumpta cccultissimis instauret augm̃¬
tis. q̃ uiat temꝑib stare dluiturnis. Uerũ
cũ ⁊ alii montes motib uraporatis exestuẽt
nullus simili appellatione censetur. Esti¬
mandum qr grauius succentlit᷑. qui uulca¬
ni nomine sicupatur. Mittatur gͦ rens
capitis in locum predictum uuius. careat
quo utimur mundo. de quo alterum cru¬
deliter fugauit exitio. qñ suꝑstes recipit
quod euentumortis inflixit. Salamandre
secuturus exemplum. q̃ plerumq degit ĩ
ignib. T̃ anto eñ naturali frigore cons¬
tringitu: ut flaminis ardentib temꝑet᷑.
Subtile ac paruum animal lubricis lum¬
bricis associũ flauo colore uestitum uitã
prestat soli qui mortua cuncta consumit.
hanc insulam ante aliquot annos. un¬
darum rupto t̾rore ignitus erupisse cũ

Expanded text:
admodum saxa incolumia permanerent, si admodum saxa incolumia permanerent, si semper ignis adunata decoqueret? Potentia siquidem divina sic de contrariis rebus miraculum facit esse perpetuum, ut palam consumpta occultissimis instauret augmentis, quae vult temporibus stare diuturnis. Verum cum et alii montes motibus vaporatis exaestuent, nullus simili appellatione censetur aestimandus: quia gravius succenditur, qui Vulcani nomine nuncupatur. Mittatur ergo reus capitis in locum praedictum vivus. Careat quo utimur mundo, de quo alterum crudeli fugavit exitio: quando superstes recipit, quod eventu mortis inflixit: salamandrae secuturus exemplum, quae plerumque degit in ignibus. Tanto enim naturali frigore constringitur, ut flammis ardentibus temperetur. Subtile ac parvum animal, lubricis lumbricis associum, flavo colore vestitum. Vitam praestat soli, qui mortalia cuncta consumit. hanc insulam ante 55 aliquot annos, undarum rupto terrore ignitus erupisse, cum
Abbreviated transcription (Latin):
districtio. ⁊ sub beneficio punit qui penam
debitam considerata moderatione palpa¬
uerit. Iouinum curialem quẽ corrector
lucanie brutioꝵ q humani uobis sugg̃it
sangumis effusione pollutum ob hoc cum
mutue contentionis ardorib excitatus.
rixam uerboꝵ ust ad nefarium college
decluxit int̾itum. s conscius facti sui intra
eccłie septa refugiens declinare se credidit
p̃scriptam legib ultionem: nulcame insu¬
le ꝑpetua relegatione dampnamꝰ. ut ⁊ sacͣto
templo reuerentiã habuisse ideam᷑ nec i¬
uindictam criminosus euadat in totũ.
qui innocenti ñ creclit eẽ parcenddũ. Careat
ꝓuide pectio freo cum exiciabli uicturus in¬
cendio ubi uiscera t̾re ñ deficiunt. cum tot
sclłs iugit᷑ consumantur flamina siquidẽ
ista terrena q̃ aliciuꝰ corꝑis imminiitione nn¬
tritur si ñ absumit ab surat extinguitur
Ardet continue iñt medias undas quantitas
tia tantum crementi cautib reponit. quan¬
tum illi uorax ignis ademerit. Nam quem

Expanded text:
districtio et sub beneficio punit qui poenam debitam considerata moderatione palpaverit. Iovinum curialem, quem corrector Lucaniae Bruttiorumque humani nobis suggerit sanguinis effusione pollutum ob hoc cum mutuae contentionis ardoribus excitatus rixam verborum usque ad nefarium collegae deduxit interitum, sed conscius facti sui intra ecclesiae saepta refugiens declinare se credidit praescriptam legibus ultionem Vulcanae insulae perpetua relegatione damnamus, ut et sacrato templo reverentiam habuisse videamur nec vindictam criminosus evadat in totum, qui innocenti non credidit esse parcendum. Careat proinde patrio foco cum exitiabili victurus incendio, ubi viscera terrae non deficiunt, cum tot saeculis iugiter consumantur. flamma siquidem ista terrena, quae alicuius corporis imminutione nutritur, si non absumit, extinguitur: ardet continue inter undas medias montis tia tantum crementi cautibus reponit, quantum illi vorax ignis ademerit. nam quem
Abbreviated transcription (Latin):
la priuata damna concutient. Rectlite hãc
uicissitudiem iudicio meo: ut qui ues nlło
ꝓprio suffragio grauari feci. studeatis in uo¬
bis mea facta laudari. Prefixum itaiptem¬
pus a rerum dñis noueritis eẽ seruandũ:
tacaen itrea que nobis ꝓ piblica itdlitate
decreta sunt ꝓuidere ao soluere debeatis:
Carnonicario uenetiar̃ senator pp̃o.uii.

Expanded text:
lla privata damna concutient. reddite hanc lla privata damna concutient. reddite hanc vicissitudinem iudicio meo, ut qui vos nullo proprio suffragio gravari feci, studeatis in vobis mea facta laudari. praefixum itaque tempus a rerum dominis noveritis esse servandum, tamen, ut ea, quae vobis pro publica utilitate decreta sunt, providere ac solvere debeatis. VII. CANONICARIO VENETIARUM SENATOR P̅P̅O̅.
Abbreviated transcription (Latin):
sufficiant q̃ terum dñi ingenita pie¬
tate p̃ceperunt: int̾minationes tñ importu¬
nis ⁊ fatius ad hibita listrictione gemiamꝰ.
ut qui nequerunt erubescere saltem se conti¬
neant ꝑ timorem. Quis enum de sua p̃sump¬
tione gͥratuletur. qñ famam perliturus ẽ
qui interdicta temptauerit: Retundatur ã¬
bitio ceca cupientum ꝓterua refrenetur au¬
dacia qui lucrum de malo querit pena ppo¬
sita terreatur qui honorem ꝑ nefanda᷑ de¬
siderat amissa potius opinidne turbetur
Additur etiam quod nr̃is temꝑib scelerate.
pecunie si ualebunt nec culpati suam redimit
qui sererum ẽẽ cognoscit. Iniquis fraud̃ibus
ñ patebit occasio. ꝑsequimur ñ uendunus
excedentes. Ubi iam male capientes spem
lumantur:os tam̃ quos ad publicas admi¬
nistrationes ꝑuenire nr̃a fecit electio. deactio¬
num honestat̾e confidite qi uos nulla uena¬
litas exeluclit si pbitas continuent actionis.
Publicis utilit̾atib seruite fixi. tm̃ uos nł¬

Expanded text:
sufficiant quae rerum domini ingenita pietate praeceperunt, interminationes tamen importunis et fatuis adhibita districtione geminamus, ut qui nequeunt erubescere, saltem se contineant per timorem. quis enim de sua praesumptione gratuletur, quando famam perditurus est qui interdicta temptaverit? retundatur ambitio caeca cupientum: proterva refrenetur audacia: qui lucrum de malo quaerit, poena proposita terreatur: qui honorem per nefanda desiderat, amissa potius opinione turbetur. Additur etiam quod nostris temporibus sceleratae pecuniae non valebunt nec culpam suam redimit, qui se reum esse cognoscit. iniquis fraudibus non patebit occasio: persequimur, non vendimus excedentes. ubi iam, male capientes, spemminantur? vos tamen, quos ad publicas amministrationes pervenire nostra fecit electio, de actionum honestate confidite, quia vos nulla venalitas excludit, si probitas continuerit actionis. Publicis utilitatibus servite fixi, quando vos nu
Abbreviated transcription (Latin):
plex meritum. incertum apd̃ nos reddebat
officium. Nonem̃ unius loci uir debet clici
aquo multa uident impleri. S hec am¬
plius cõmendabat humslitas q̃ tantum¬
clara quã raraẽ. Nonum ẽ enim sub amo¬
be principis custedire modestiam. qr gaudia
semꝑ animos inquietant. Modus enĩ taro
plendet. ut hereas qua parte sit clitior cũ co¬
piosius utraq possideat. Habent gͦ singil¬
latim cuistributa p̃conium iuncta miracu¬
lum. Quaꝑꝑ patres conscripti assurgat pͥ¬
meuis introeuntib cana lib̾tas. Nich de ge¬
nio ur̃o subtrahitur. qñ uenientiũ nouitas
honorabilit̾ inuitat᷑ Parentes publici de
clem̃tia nominati. duplex uox ratio benig¬
nitatis inuitet. incipiens mereatur gr̃am: ꝓ¬
uectus fanorem:¬

Expanded text:
plex meritum incertum apud nos reddebat plex meritum incertum apud nos reddebat officium. Non enim unius loci vir debet dici, a quo multa videntur impleri. Sed haec amplius commendabat humilitas  Aclara quam rara est. novum est enim sub amore principis custodire modestiam, quia gaudia semper animos inquietant: modus enim raro plendet, ut haereas, qua parte sit ditior, cum copiosius utraque possideat. habent ergo singulatim distributa praeconium, iuncta miraculum. quapropter, patres conscripti, assurgat primaevis introeuntibus cana Libertas. nihil de genio vestro subtrahitur, quando venientium novitas honorabclementia nominati, duplex vos ratio benignitatis invitet: incipiens mereatur gratiam, provectus favorem
Abbreviated transcription (Latin):
nobis ẽ patres conscripti honoreᷤᷤ
passim impenderes laudabiluis bñ me¬
ritis cligna prestare. Quicquid enim ta¬
lib tribuimus ꝓ generali potius utilita.¬
telargimur. Cmnctis siquidem ꝓficit ret¬
ti tenax ꝓuectus. nec locus relraquitur in¬
uirie cum ad bonos ꝑuenit regula disci¬
pline. Hoc itaq preclaro desiderio illustrẽ
iitum senatoriũ comitiue patrimonii¬
cum dignitate subueximus quiuenalitatis
obscura anuni claritate refugiat qui calũp¬
na si letetur nec patrimonii auctoritate i¬
suffultus denr̃o sibi faciat t̾rore compen¬
dium. s ius equabile possit tenere cumce¬
teris uñ nob̾ placere respicit seruientes.
centie flore. palatia nr̃a meritis maturus
intraret. Et qui robustas qͦꝵ fatigat etates
nullo deceptus nouitatis errore ad imꝑantiᷤ
ꝯuersus arbitriũ effectum bonar̃ prestitit
ussionum sion ad colloquia dignis nũc
ad exceptiones aptissimus. frequent᷑ etiam
in honorẽ legationis electus. cuius multi¬

Expanded text:
nobis est, Patres conscripti, honores passim impendere; sed laudabilius benemeritis digna praestare. Quidquid enim talibus tribuimus, pro generali potius utilitate largimur. Cunctis siquidem proficit recti tenax provectus; nec locus relinquitur injuriae, cum ad bonos pervenit regula disciplinae. Hoc itaque praeclaro desiderio illustrem virum Senarium comitivae patrimonii dignitate subveximus, qui venalitatis obscura animi claritate refugiat, qui calumnia non laetetur, nec patrimonii auctoritate suffultus, de nostro sibi faciat terrore compendium; sed jus aequabile possit tenere cum caeteris, unde nobis placere respicit servientes. centiae flore palatia nostra meritis maturus intravit; et quod robustas quoque fatigat aetates, nullo deceptus novitatis errore, ad imperantis conversus arbitrium, effectum bonarum praestitit jussionum. Nunc ad colloquia dignus, nunc ad exceptiones aptissimus, frequenter etiam in legationis honorem electus, cujus multi
Abbreviated transcription (Latin):
auctoribo scĩ petri apłi. sine aliqua dilatione
refundite. ut lucrose recllita celerit impetra
leuitarum ministeria toto orbe narranda do¬
netur quod ꝓprrura fuit qñ iuste ꝑ largita¬
tem recipit. quod sacerdos legib obligauit
Suꝑatum est exemplur quod in historia
nr̃a magna intentione retulinus Namtũ
rex alaritus urbis rome depredatione sa¬
tiatus. apłi petri uasa suis deferentib ex¬
cepisset: mox ut rei causam habita inter¬
rogatione cognouit. sacris luminib de¬
portari diripientium manib imꝑauit ut
cupiditas que dep̾dationis ambitu admi¬
serat scelus derotione largissina deletet
excessum. S quid intrum si reuerendoꝵ scoꝵ
diripere noluit qui tanta se urbis uastatio¬
ne ditauit: Rex autemnr̃ religioso ꝓposito
rectlidit uasa. que uire pignoris ppria ul¬
debantur effecta. Et iõ talib fãctis fre¬
quens prestetur or̃o. qñ leta concecli posse

Expanded text:
actoribus sancti Petri apostoli sine aliqua dilatione actoribus sancti Petri apostoli sine aliqua dilatione refundite, ut lucrose reddita, celeriter impetrLevitarum ministeria toto orbe narranda; donetur quod proprium fuit, quoniam juste per largitatem recipit quod sacerdos legibus obligavit. Superatum est exemplum quod in historia nostra magna intentione retulimus. Nam cum rex Alaricus, urbis Romae depraedatione satiatus, apostoli Petri vasa suis deferentibus excepisset, mox ut rei causam habita interrogatione cognovit, sacris liminibus deportari diripientium manibus imperavit; ut cupiditas, quae depraedationis ambitu admiserat scelus, devotione largissima deleret excessum. Sed quid mirum, si reverenda sanctorum diripere noluit, qui tanta se Urbis vastatione ditavit? Rex autem noster religioso proposito reddidit vasa quae jure pignoris propria videbantur effecta. Et ideo talibus factis frequens praestetur oratio, quando laeta concedi posse
Abbreviated transcription (Latin):
etinetis mecum fidelissmi uiri scm
agapitum urb̃ rome papam. cũ
ad ouientis principem legationis gr̃a mit¬
teretur ussione regia datis pignoribus.
auobis tot libras auri facto pictatio sol¬
lempniter accepisse: ut cui ꝓuidus dña¬
tor iussit ad subitum. eius ẽtiam urg̃et
excessum. Primum quidem benigne pre¬
ftitit quimn necessitate mutuas pecunias
dec̾it. S quanto głosius fecit etiam illud
largiri. quod cum gr̃arum actione potuis¬
set offerri. Uicta est sine dampno necessitas.
manus pape dabat qd̃ eius substantia non
habebat. Et illud iter ẽ in dempne recflitũ.
quod doiis constat expletum. Quale co¬
go udebatur antistitem petentib eccle¬
siam ⁊ eccłiam nulla detrimenta sentire:
Distributor fuit potius qͣm donator. qrne
cesse ẽ illi applicari. de eius facultatib inde¬
batur expendi. Quid ñ agat apud pium
principem talis legatio quam destinatam
singuiari constat exemplo. Quaꝑꝑ nr̃a pre
scõrum uasa cunt obligatione cyrographi.

Expanded text:
etinetis mecum, fidelissimi viri, sanctum Agapitum, urbis Romae papam, cum ad Orientis principem legationis gratia mitteretur, jussione regia datis pignoribus, a vobis tot libras auri facto pictatio solemniter accepisse; ut cui providus dominator jussit, ad subitum ejus etiam urgeret excessum. Primum quidem benigne praestitit, qui in necessitate mutuas pecunias dedit; sed quanto gloriosius fecit etiam illud largiri quod cum gratiarum actione potuisset offerri! Victa est sine damno necessitas: manus papae dabat quod ejus substantia non habebat; et illud iter est indemne redditum, quod donis constat expletum. Quale, rogo, videbatur antistitem petentibus Ecclesiam, et Ecclesiam nulla detrimenta sentire? Distributor fuit potius quam donator, quia necesse est illi applicari, de cujus facultatibus videbatur expendi. Quid non agat apud pium principem talis legatio, quam destinatam singulari constat exemplo? Quapropter nostsanctorum vasa cum obligatione chirographi
Abbreviated transcription (Latin):
cunctis possit ẽẽ beneficiis. Assint super¬
na tlispositis: ut quẽ nos ꝓbauimus lori¬
ga conũsatione prudentẽm. ꝓsperrimus
sͥ. fidelissimus nob̃. utilis rei publice de¬
beat inueniri: ⁊ relinquat posteris famã
ꝑ quã głosam scłis siam fatiat eẽ famili¬
am.

Expanded text:
cunctis possit esse beneficus. Adsint Supercunctis possit esse beneficus. Adsint Superna dispositis; ut quem nos probavimus longa conversatione prudentem, prosperrimus sibi, fidelissimus nobis, utilis reipublicae debeat inveniri; et relinquat posteris famam, per quam gloriosam saeculis suam faciat esse familiam.
Abbreviated transcription (Latin):
ergo: Nunquio tall actione p̃sumens.
aliqua se elatione iactauit dum fami¬
liare ẽ hominib extolli. cũ bene de se co¬
gnouerint extimari: Nonne tanta se
cõmunione tractauit. ut principis sͥ
gr̃am ad beneficia tantũ crederet esse
concessam: Beniuiolus cunc̾tis. mode¬
ratus inꝑsꝑis. ignorans nͥ grauiter
lacessitus irasci qui cum sit iusticia ri¬
gidus. ad remissiones itarum ñ ꝑdurat
austerus. suatum rerum clistributor e¬
gregius ⁊ dumnesciat aliena querere.
nouit ꝓpria largius offerre. Hos gͥ mo¬
res lectio diuna solidauit qñ semper
bene geritur si celestis metus humaniᷤᷤ
motib opponatur. Hinc enĩ uirtutum
om̃ium sumitur manifesta cognitio.
hinc sap̃ĩa u̾itatis sapore condit. Sic¬
ad om̃ia retlitur humilis que imbuit d¬
c̾trina celestis. Huc gͦ pͣatres. deo auspice¬
ctas. deo prestante sua integritate compo¬
nat. faciatq tam nimirũ desiderat᷑. ut

Expanded text:
ergo? num quid tali actione praesumens ergo? num quid tali actione praesumens aliqua se elatione iactavit, dum familiare est hominibus extolli, cum bene de se cognoverint aestimari? nonne tanta se communione tractavit, ut principis sibi gratiam ad beneficia tantum crederet esse concessam, benivolus cunctis, moderatus in prosperis, ignorans nisi graviter lacessitus irasci? qui cum sit iustitia rigidus, ad remissiones irarum non perdurat austerus: suarum rerum distributor egregius et dum nesciat aliena quaerere, novit propria largus offerre. hos igitur mores lectio divina solidavit, quando semper bene geritur, si caelestis metus humanis motibus obponatur. hinc enim virtutum omnium sumitur manifesta cognitio: hinc sapientia veritatis sapore condituad omnia redditur humilis, quem inbuit doctrina caelestis. Huic ergo, patres ctas, Deo praestante, sua integritate componat: faciatque tam nimium desideratus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
nus uiuit ⁊ litt̃is. Nani clum cure littoꝵ
regias cogitationes incesserent. subito a
litfarum penetralib eiectus. par suis
maiorib ducatum sumpsit intrepidꝰ.
cui qr defuit hostis mnorib triumphauit
eximiis. slam deputatos gothos ꝓpriis
pauit expensis ut nec punciales ꝑcel¬
leret nec fiscum nr̃m expensarum one¬
rib ingrauaret. Arma eius nulla posses¬
soꝵ dampna senserunt fuit ninurum ꝑ¬
unciarum uerissimus custos. namille
defensor ꝓprie dicendus ẽ qui tuetur u¬
noxie ¶oxaũ ut tempꝰ clausit nauiũ
cõmeatum belliq cura resoluta ẽ in¬
geniũ suum legum potius duc̃torex¬
ercuit sanans sine damno litigantiũ
qd̃ ante sub precio constabat esse lacera¬
tum. Talem metellim asia talem cato¬
nis in hispania legimus fuisse ducatũ.
qui plus de sua disciplina quã ꝑarma
laudati sunt ii iuria qr hostem cõgre¬
cdi uarius semꝑ euentus ẽ indubitata
li gła moꝵ custodisse m̾suram. Quid

Expanded text:
mis iuvit et litteris. nam dum curae litorum mis iuvit et litteris. nam dum curae litorum regias cogitationes incesserent, subito a litterarum penetralibus eiectus par suis maioribus ducatum sumpsit intrepidus, cui quia defuit hostis, moribus triumphavit eximiis. Nam deputatos Gothos propriis pavit expensis, ut nec provinciales percelleret nec fiscum nostrum expensarum oneribus ingravaret. arma eius nulla possessorum damna senserunt. fuit nimirum provinciarum verissimus custos: nam ille defensor proprie dicendus est, qui tuetur innoxie. Mox autem ut tempus clausit navium commeatum bellique cura resoluta est, ingenium suum legum potius auctor exercuit, sanans sine damno litigantium quod ante sub pretio constabat esse laceratum. talem Metelli in Asia, talem Catonis in Hispania legitis fuisse ducatum, qui plus de sua disciplina quam per arma laudati sunt: non iniuria. quia hostem congredi varius semper eventus est, indubitata vero gloria morum custodisse mensuram. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
unã coronam germen floridum. qd̃
ꝑ libroꝵ campos passim fuerat anteclis¬
persum Perpendite quantũ uor in nr̃a
laude dilexerit. qui ur̃i principis nati¬
onem docint ab antiquitate mirabłem
ut sicut fuistis a maiorib ur̃is semper
nobiles estimatiata uob̾ antiqua rer̃
ꝓgenies imꝑaret. Cedimus patres cons¬
cripti ⁊ si adhuc referre uolumꝰ benefi¬
cia collata suꝑantur nr̃is quoq prin¬
cipiis quanto selabore concessit cum
nõuitas regni multa posceret ordina¬
ri Erat solus aduniũsa sufficiens. ip̃m
dictatio publica. ip̃m dictatio nr̃a con¬
silia poscebant. ⁊ labore eiꝰ actum ẽ ne
laboraret imꝑium. Reperimꝰ eum qui¬
dem magr̃m s impleuit nob̾ questoriᷤ
officuim ⁊ mercedes iustissima deuoti¬
one ꝑsoluens. cautelam quã ab aucto¬
re nr̃o aidicerat. libent̃ heretlis utilita¬
tib exhibebat Uerum his aliquid ma¬
iul aditiens primordia regninẽ. ⁊ ar¬

Expanded text:
unam coronam germen floridum quod unam coronam germen floridum quod per librorum campos passim fuerat ante dispersum. Perpendite, quantum vos in nostra laude dilexerit, qui vestri principis nationem docuit ab antiquitate mirabilem, ut, sicut fuistis a maioribus vestris semper nobiles aestimati, ita vobis antiqua regum progenies inperaret. cedimus, patres conscripti, et si adhuc referre volumus, beneficia collata superantur. Nostris quoque principiis quanto se labore concessit. cum novitas regni multa posceret ordinari? erat solus ad universa sufficiens: ipsum dictatio publica, ipsum consilia nostra poscebant et labore huius actum est, ne laboraret inperium. Reperimus eum quidem magistrum, sed implevit nobis quaestoris officium et mercedes iustissima devotione persolvens cautelam, quam ab auctore nostro didicerat, libenter heredis utilitatibus exhibebat. verum his aliquid maius adiciens primordia regni nostri et ar
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ius plus mirabiles fatiens quamr
bonoees In absoluto datur ꝓbarequd
dicimꝰ. Estimate patres conscripti quali
gr̃a potiustis ab illo respici a quoꝵ se cor¬
pore sic indebat ornari. Gloriosis quip¬
pe dñis gratiosa sunt p̾conia quam tri¬
buta qr stipendium ⁊ tyranno pendit᷑.
predicatio aũ insi bono principi ñ debe¬
tur. Quid p̃coniales uiri creditis his tã¬
tum fuisse contentũ. ut dños interetur
laudare suꝑstites: a quib dum uicissi¬
tudo p̾mioꝵ forsitan q̃ritur. laboris te¬
cdia ñ uitantur: Tetendit se etiã in anti¬
quam ꝓsapientiã nr̃am: lectione discẽs
quod uix maioꝵ noticia cana retinebat.
Iste reges gothoꝵ longa obluuone ce¬
latos latibulo uetustatis eduxit. iste
hamalos cũ genĩs sii claritate restitu¬
it euidenter ostendens in septimã de¬
cuã ꝑgeniem stirpem nos habere re¬
galemͣ. Originẽ gothicam historiã
fecit ẽẽ romanã cosligens quasi in

Expanded text:
ipsius plus mirabiles faciens quam ipsius plus mirabiles faciens quam honores. In absoluto datur probare quod dicimus. Aestimate, patres conscripti, quali gratia potuistis ab illo respici, a quorum se corpore sic videbat ornari. Gloriosis quippe dominis gratiosa sunt praeconia quam tributa: quia stipendium praedicatio autem nisi bono principi non debetur. quid, praeconiales viri, creditis his tantum fuisse contentum, ut dominos niteretur laudare superstites, a quibus dum vicissitudo praemiorum forsitan quaeritur, laboris taedia non vitantur? Tetendit se etiam in antiquam prosapiem nostram, lectione discens quod vix maiorum notitia cana retinebat. iste reges Gothorum longa oblivione celatos latibulo vetustatis eduxit. iste Hamalos cum generis sui claritate restituit, evidenter ostendens in septimam decimam progeniem stirpem nos habere regalem. Originem Gothicam historiam fecit esse Romanam, colligens quasi in
Abbreviated transcription (Latin):
quidem patres conscripti nris
beneficiis. copiosum urtutib diuitẽ
morib plenum. magnis honorib sena¬
torem. cuiꝰ si merita consideretis. debeniꝰ
om̃e quod soluimꝰ Qua enĩ compensati¬
one cõmendandus ẽ qui aures dũanti¬
um luculenta sepus predicatione cõ¬
pleuit. dignitates ꝯͥ creditas exinia
grauitate tractauit ⁊ nisus ẽ temꝑa
facere q̃ merito laudarentur in princi¬
pe. Teahebat regnantis anunũ ueri¬
tas ⁊ disertitudõ dictoꝵ cuisic omnna
retulit. ut miraretur ip̃e qui fecit. Alle¬
gauit solus quod om̃s uiuaret ⁊ dũ
purpuratas auditori suo fenerat lau¬
des gratiosum nob̃ nr̃m fecit imꝑiũ
Commendat enĩ suam gentẽ qm̃i o¬
ratione placabsli ꝑmulcet regiam fũ¬
ititatem: qñ ex uobis ⁊ alter talis cre¬
clitur a quo sumilia postulentur. Pa¬
trem quoq clem̃tie nr̃e in ip̃a curia li¬
bertatis: qua disertitucline deuotus
asseruit. Recolitis quẽadmodum fa¬
cta eiꝰ orator nob̾ excolebat. uirtutes

Expanded text:
nscripti, beneficiis nostris copiosum virtutibus, divitem moribus, plenum magnis honoribus Senatoren: cuius si merita consideretis, debemus omne quod solvimus. qua enim compensatione commendandus est, qui aures dominantium luculenta saepius praedicatione complevit, dignitates sibi creditas eximia gravitate tractavit et nisus est tempora facere quae merito laudarentur in principe. trahebat regnantis animum veritas et diretulit, ut miraretur ipse qui fecit. Allegavit solus quod omnes juvaret; et dum purpuratas auditori suo ferierat laudes, gratiosum vobis nostrum fecit imperium. Commendat enim suam gentem, qui oratione placabili permulcet regiam summitatem, quando ex vobis et alter talis creditur, a quo similia postulentur. Patrem quoque clementiae nostrae in ipsa curia libertatis qua disertitudine devotus asseruit? Recolitis quemadmodum facta ejus orator nobis excolebat, virtutes
Abbreviated transcription (French):
pulsata refert tunitib era
Que si tractet᷑ reu̾enter corꝑe casto.
Uocis dulce melos aiunt ꝯferre g̾enti
⁊ ne raucescant li quidas defend̾e fauces.

Expanded text:
pulsata refert tinnitibus aera, Quam si tractetur reverenter corpore casto Vocis dulce melos aiunt conferre gerenti; Et ne raucescant liquidas defendere fauces H
Abbreviated transcription (Latin):
Gaurtmi copꝰ tofis uentrible teris
In quo pt᷑ uite temꝑa uiuit honor.
Texerat hic pͥmum plebero machina cultu.
Que ꝯfessori si erat equa suo.
Nec desistebat ciues onerare pudore
Glia magna uiri gr̃ã parua loci
Antistes. s qui numeratur sextꝰ ab ip̃o
Longuã ꝑpetuus sustulit inuidiam.
Int̾num remouens modici penetle sacelli:
Amplaq tecta leuans ext̾iore domo.
Creuert̃q simul ualido tribuente patͦno
Inspaciis edes conditorinm̃itis.
Que salomoniaco potisẽ dfligere tẽplo:
Septima q̃ mnundo fabrica mira fuit.
Nam gẽmis auro. argento si splenduit illd̾:
Istud trans gredit᷑ cuncta metalla fide
Liuor abimordax. ab soluant᷑ q priores
Nil mouet ant addat. garrula posteritas
ptulimꝰ ut cernus qd̃ cantilene recen¬
tis obuiam manui fuit. s nec hoc mi¬
nus si moras nectis: astra quatienꝰ. uer¬
sib quoq satytographis si res exegerit
usuri: quos hiuc carmini lenitate ad eqͣn¬

Expanded text:
Martini corpus, totis venerabile terris, Martini corpus, totis venerabile terris, In quo post vitae tempora vivit honor, Texerat hic primum plebeio machina cultu, Quae confessori non erat aequa suo: Nec desistebat cives onerare pudore Gloria magna viri, gratia parva loci. Antistes sed qui numeratur sextus ab ipso, Longam Perpetuus sustulit invidiam: Internum removens modici penetrale sacelli, Amplaque tecta levans exteriore domo. Creveruntque simul, valido tribuente patrono, In spatiis aedes, conditor in meritis: Quae Salomoniaco potis est confligere templo, Septima quae mundo fabrica mira fuit. Nam gemmis, auro, argento si splenduit illud, Istud transgreditur cuncta metalla fide. Livor abi mordax, absolvanturque priores, Nil novet, aut addat garrula posteritas.Obtulimus, ut cernis, quod cantilenae recentis obviam manui fuit; sed nec hoc minus, si moras nectis, astra quatiemus, versibus quoque satirographis, si res exegerit, usuri: quos huic carmini lenitate adaequan
Abbreviated transcription (Latin):
tere Annuo inuinctis. qr dignꝰes ut tali¬
a legas. Nam carmen ip̃m quod nc̃ e ma¬
nib elabit᷑ tam rusticanũ ẽ tamq impo¬
litum: ut meñ illud ad uillam s potius e
uilla mitt̾e putes. Hascuicam scĩ pontificis
nissimus tanto predecessore successor:
multũ priori q̃ fuit hactenus capaciorẽ
nouauit Magnum ẽ ut ferunt opus
nominandumti. qd̃ in honorem talis
uiri factumfecisse debuerit. Huiꝰ me pa¬
rietib inscribere supradic̾tus sacerdos
ut ẽ in his quecumq deposcit priuilegio
caritatis imꝑiosissimus Atq utinã mo¬
lis illius pompani sine donaria: nilhuiꝰ
obsequii turpet oblatio. Qd̃ secus fore
plurimũ timeo: nͥ forsitan it omĩa ue¬
nusta. sic epigramatis istius feditas pla¬
ceat ut iger neuus candido incorpore
qui quidem solet sic facere risum ssd̾ acci¬
pere suffragium. S quid hinc amplus:
Pone fistulas ip̃e pastorias ⁊ elegie nr̃e
qr pede claudicat manũ portigẽ:

Expanded text:
tere. Annuo injunctis, quia dignus es ut talitere. Annuo injunctis, quia dignus es ut talia legas. Nam carmen ipsum quod nunc e manibus elabitur, tam rusticanum est tamque impolitum, ut me non illud ad villam, sed potius e villa mittere putes. Basilicam sancti pontificis nissimus tanto praedecessore sucessor, multum priori, quae fuit hactenus, capaciorem novavit. Magnum est, ut ferunt, opus nominandumque; quod in honorem talis viri factum, talis vir fecisse debuerit. Hujus me parietibus inscribere supradictus sacerdos hut est in his quaecunque deposcit privilegio caritatis imperiosissimus. Atque utinam molis illius pompam, sive donaria, nil hujus obsequii turpet oblatio: quod secus fore plurimum timeo. Nisi forsitan inter omnia venusta sic epigrammatis istius foeditas placeat, ut niger naevus candido in corpore: qui quidem solet sic facere risum, quod accipere suffragium. Sed quid hinc amplius? pone fistulas ipse pastorias, et elegiae nostrae, quia pede claudicat, manum porrige. 114
Abbreviated transcription (Latin):
quod rogaris. et contrario si qͥd
iniungas exasse memiinisti repetere.
ꝑ longum ẽ de cito reditu q̃ tu tuiq pro¬
miseritis mͥ meisq. quoꝵ om̃ium ñ st̃
uel minuna completa. Qum potus¬
cum fugam a nob machuaremino qmis
teũsuros ad sacrũ pascha uos putaremꝰ
nulle graues sartine ad predium exop¬
pido clucte. nulla saraca nulla esseda. sb¬
uehendis honerib attrahebantur. Ut¬
q de matronalium ꝑtium nilquerar.
fraude. quas cum expeditis tulistis impe¬
dim̃tis. tuq frat̃q cõmunis uolusianꝰ.
uix singłoꝵ clientum pueroꝵ q comita¬
tu ambiebamini: ꝑ quod sollicitudinẽ
ꝓsequentiũ uana mox recurrendi spe
fefellistis. Certe frat̃ uolusiauꝰ qui fortẽ per¬
gens in predia baiocassina. totamq pro¬
uinciam lugcluuẽsẽ scd̾am ꝑuagat᷑us:
expectationem nr̃am sp̃e breuioris iti¬
neris elusit. Et nunc ipse tu sic multis
contͣfidem clieb ociabundus: ais tͥ si qͣp
postea luserim metro nugas. mutiopor¬

Expanded text:
quod rogaris, eque contrario, si quid injungas, ex asse meministi repetere. Perlongum est, de cito reditu quae tu, tuique promiseritis mihi, meisque: quorum omnium non sunt vel minima completa. Quin potiuscum fugam a nobis machinaremini, quo reversuros ad sacrum pascha vos putaremus, nullae graves sarcinae ad praedium ex oppido ductae, nulla serraca, nulla esseda subvehendis oneribus attrahebantur. Utque de matronalium partium nil querar fraude, quas cum expeditis tulistis impedimentis, tuque fraterque communis Volusianus, vix singulorum clientum 113 puerorumque comitatu ambiebamini: per quod sollicitudinem prosequentum vana mox recurrendi spe fefellistis; certe frater Volusianus, qui forte pergens in praedia Bajocassina, totamque provinciam Lugdunensem secundam pervagaturus, exspectationem nostram specie brevioris itineris elusit. Et nunc tu ipse sic multis contra fidem diebus otiabundus, ais tibi, si quas postea luserim metro nugas, mitti opor
Abbreviated transcription (Latin):
rb̾r insistens implorat. ut illa sereniᷤ
Nec minꝰ hec placeat qͣmi qd̾ puer obtulitalel.
Qͣ in qd̃ abram qͣm qd̃ tex sacrifexq salem.
Sistrib innuit uarioꝵ forma sacrorum
Lex uaturalis. lextradita lex breiuata.
P lacauere dm̃ munere queq suo.
Etũ in parit quia speq fideq supreme
Dicitur in reliqiuis plena fuisse salus.
Hec sibi suffinens nec eget perfecta futuris.
Nec de preteritis unde iuuetur habet.
A spergitabulam lex umbrauibebat ⁊ arã
Exteriusq sacrum sanguine patifico.
Filius asseritur totiens asꝑgere patrem
Asperso quotiens sanguine placat eum
Asꝑgit semꝑ superos quia semper eorum:
Aspergit semꝑ homines qr semper ⁊ ip̃os:
Asperso reuocat conciliatq patri
Hos astans aris aspergit ⁊ ipse sacerdos:
C um memor aspersi sanguinis uint eoz
Unit eos placando dm̃ supplendo riunã
Spirituum uitai restituendo beis.
Uita delis moriens. hoc totũ prestitit orbr.
Boc ꝑeum mortis mentio prestat adhuc.

Expanded text:
r insistens implorat, ut illa serenus Nec minus haec placeant, quam quod puer obtulit Abel. Quam quod Abraham, quam quod rex, sacrifexque Salem. His tribus innuitur variorum forma sacrorum,dit, Lex naturalis, lex tradita, lex breviata, Placavere Deum munere quaeque suo. Et tamen impariter, quia speque, fideque supreme Dicitur in reliquis plena fuisse salus. Haec sibi sufficiens, nec eget perfecta futuris, Nec de praeteritis, unde juvetur, habet. Aspergi tabulam lex, umbra jubebat et aram, Exteriusque sacrum sanguine pacifico. Filius asseritur toties aspergere Patrem, Asperso quoties sanguine placat eum. Aspergit semper superos, quia semper eorum AAspergit semperque homines, quia semper et ipsos Aspersos renovat, conciliatque Patri. Hos astans aris aspergit, et ipse sacerdos, Cum memor aspersi sanguinis, unit eos. Unit eos placando Deum, supplendo ruinam Spirituum, vitam restituendo reis. Vita Deus moriens, hoc totum praestitit orbi, Hoc per eum mortis mentio praestat adhuc.
Abbreviated transcription (Latin):
fas est omuino sileri.
Q̾ uel̾t herba uirens ⁊ iaspidis emula gẽme.
Lunares motꝰ ⁊ m̃strua tp̃ra seruat
Crescit luna crescente nmorq miuta.
Efficitur tanqͣ. ce lestib auxia dãpius.
Iccͥto sc̃s lapis a plerisq uocatus
Dr̃ ẽẽ potens ad amorẽ conciliandũ.
Languentes ⁊̃ tisicos q uiuare putat᷑.
Toto gestatꝰ crescentis tꝑ̃r lune.
Nec minꝰ ⁊ toto ꝑ detrim̃ta fluentis
Effectꝰ miros ⁊ cõmoda płimna pr̃at.
Hãc aut̾ gẽmã memorãt in ꝑside nasci¬
Degargat᷑meo.xui

Expanded text:
fas est omnino taceri, Quae velut herba virens, et jaspidis aemula gemma, Lunares motus et menstrua tempora servat: Crescit enim luna crescente, minorque minuta Efficitur, tanquam coelestibus anxia damnis. Idcirco sanctus lapis a plerisque vocatur. Dicitur esse potens ad amorem conciliandum. Languentes etiam tisicosque juvare putatur. Toto gestatus crescentis tempore lunae, Nec minus et toto per detrimenta fluentis, Effectus miros, et commoda plurima praestat. Hanc autem gemmam memorant in Perside nasciDE GAGAT
Abbreviated transcription (Latin):
tem ñ multum fidat ambiguis. Nec nimiᷤᷤ
hinne credat in columitati s tandem ꝓ¬
fessiont teligionus atepta uurib potius
resurgentis innocentie conualescat faciat
seuetustus amus. m̃itis nouũ. Et qm̃ ne¬
mo ferme ẽ qui spectibilib careat occultis.
ip̃e suꝑ his quedam cõmissa reminiscitur.
palam fusa satifactione soluat slam sac̃¬
dotis pat̾ filiusq pontificis. nͥ sc̃s ẽ rubo
similis efficit᷑ quem de rosis natum. rosas¬
q parientẽ ⁊ genitis gignentib q floribꝰ
mecdium pungentib comꝑanda pecc̃is
dumoꝵ uallat asꝑitas. Uale

Expanded text:
tem, non multum fidat ambiguis nec nimis tem, non multum fidat ambiguis nec nimis nimiae credat incolumitati, sed tandem fessione religionis arrepta viribus potius resurgentis innocentiae convalescat, faciat se vetustus annis meritis novum. et quoniam nemo ferme est, qui plectibilibus careat occultis, ipse super his, quae clam commissa reminiscitur, palam fusa satisfactione solvatur. nam sacerdotis pater filiusque pontificis, nisi sanctus est, rubo similis efficitur, quem de rosis natum rosasque parientem et genitis gignentibusque floribus medium pungentibus comparanda peccatis dumorum vallat asperitas. vale.
Abbreviated transcription (Latin):
illicitum opponi animũ aduerti exactissimũ
uirum posse censeri de quo qͣnlius malus lo¬
qui bon̾ tacere sĩ posset. S cur ego istahec ĩ¬
eptus adieci tanqͣm darem consiliũ quipo¬
posci: Quin potius om̃ia ex nr̃o mitu ar¬
bitrio littĩs q disponentur. sacerdotib po¬
pularib manifestabunt᷑. sleq enĩta desi¬
punus in totum. ut euocandum te pri¬
mum si uenire possibile ẽ deinde si quid se¬
tus. certe consulendum decerneremꝰ. nisi
mom̃b obsecuturi. Memor.¬

Expanded text:
inlicitum opponi. animum adverti exactissimum virum posse censeri, de quo civis malus loqui, bonus tacere non posset. sed cur ego ista haec ineptus adieci, tamquam darem consilium qui poposci? quin potius omnia ex vestro nutu arbitrio litterisque disponentur sacerdotibus, popularibus manifestabuntur. neque enim ita desipimus in totum, ut evocandum te primum, si venire possibile est, deinde, si quid sequius, certe consulendum decerneremus, nisi in omnibus obsecuturi. memor
Abbreviated transcription (Latin):
cum uos corectanei siri plotin dgia¬
tib inherentes. ad ꝓfundum intempesti¬
ue quietis ocium. p̾latonicoꝵ palestra ra¬
puisset cuĩ cliscipline tunc foreastruxi
liberam ꝓfessionem cum nilfamilie de¬
buisset. Porco aũ desidie iutinior puta.¬
batur contemptus ille milttie ad quã
iactitant liuidi. bonarum partiũ uiros
ñ posse potius quam nolle conscendere
Igitur quod loco primore fieri parẽ agimꝰ
gr̃as uberes xp̃o. qui statum celsitud̾is
tue ut actenus parentũ nobilitate deco¬
rabat. ita iam nunc tituloꝵ parilitate fa¬
stigat. Simul ⁊ animoꝵ speb erectis: fas
ẽ de cetero sperare meliora. Certe creber
ꝓuntialium sermo ẽ annum bonũ de
magnis ñ tam fructib quam potestatib
existimandum. Qua de reur̃mẽ dñe ma
sitionib munerari. slam memor originis
tue nobilium sͥ ꝑsuasit uniũsitas: quã¬
aiu nos sabini familia rexerit sabimani
familiam ñ timendam: uał¬

Expanded text:
cum vos consectanei vestri Plotini dogmacum vos consectanei vestri Plotini dogmatibus inhaerentes ad profundum intempestivae quietis otium Platonicorum palaestra rapuisset, cuius disciplinae tunc fore adstruxi liberam professionem, cum nil familiae debuisses. porro autem desidiae vicinior putabatur contemptus ille militiae, ad quam iactitant lividi bonarum partium viros non posse potius quam nolle conscendere. igitur, quod loco primore fieri par est, agimus gratias uberes Christo, qui statum celsitudinis tuae ut hactenus parentum nobilitate decorabat, ita iam nunc titulorum parilitate fastigat; simul et animorum spebus erectis fas est de cetero sperare meliora. certe creber provincialium sermo est: annum bonum de magnis non tam fructibus quam potestatibus existimandum. qua de re vestrum est, dsitionibus munerari. nam memor originis tuae nobilium sibi persuasit universitas, quamdiu nos Sabini familia rexerit, Sabiniani familiam non timendam. va
Abbreviated transcription (Latin):
buere clignare uotis sius. pretibꝰ meis:
moribtus. ut ad soliditatem ruris istiꝰ
te patrocinante ꝑueniat. cui rem paren¬
tum sibiũ solum notam uerum etiam
int̃ lactentes infantie rudim̃ta reptatã.
sicut recepisse parum fructuosum sicñ
emerusse nunis udeturignauũ ł go
uͦ tantum obstringar mnaultis: ac sine
mee ꝓficiat petuliarit̾ ꝓprietati. quic¬
quid m̃s etate frater professione filius.
loco cuus: fide amicus acceperit. Ualez
Sid̾ eutropio suo sał.ui.
ꝑ dies gr̃ẽ. bene in p̾sentiarum fide
ur̃a reminiscitur. ꝓfecto intelligitis
ut uos ad digutatum sic nos ad deside¬
riorum culmina ascendere. Ita namq
fastib ur̃is gratamur omnes: ut ere¬
ctam ꝑ illos ñ magis ur̃am domum:
quam nr̃am anuticiam censeamus.
Testis ẽ ille tractatus in quo exortati¬
onis mee ñ minimũ incitam̃ta ualu¬
erunt. quib uix potustis adduci. ut
prefecturam philosophie uingeretis.

Expanded text:
buere dignare votis suis, precibus meis, buere dignare votis suis, precibus meis, moribus tuis, ut ad soliditatem ruris istius te patrocinante perveniat, cui rem parentum sibique non solum notam verum etiam inter lactantis infantiae rudimenta reptatam sicut recepisse parum fructuosum, sic non ememisse nimis videtur ignavum. ego vero tantum obstringar indultis, ac si meae proficiat peculiariter proprietati quicquid meus aetate frater professione filius, loco civis fide amicus acceperit. vale. NIUS EUTROPIO SUO SALUTEM.per dies gratiae bene in praesentiarum fides vestra reminiscitur, profecto intellegitis ut vos ad dignitatum sic nos ad desideriorum culmina ascendere. ita namque fascibus vestris gratamur omnes, ut erectam per illos non magis vestram domum quam nostram amicitiam censeamus. testis est ille tractatus, in quo exhortationis meae non minimum incitamenta valuerunt. quibus vix potuistis adduci, ut praefecturam philosophiae iungeretis,
Abbreviated transcription (Latin):
moꝵq ur̃oꝵ suspector ad mira¬
torq donidius. solam rationẽ domesti¬
or utilitatis habuisset. satis abunde¬
ꝑ sufficeret fides ur̃a cõmodis sius
⁊ si nullus intercessor accederet S
amore mes ductul ẽ ut ̃d ĩpe ꝑ se impetra¬
uerat me faceret postulare. Itat nunc ho¬
nori ur̃o hic quoq cumulus accrescit qd̵
duo efficimur debitores: cum tam̃ unus
enobis beneficium consequat᷑. Eoorola¬
censis predii etiam ante barbaros desola¬
tam meclietatẽ: que domuspatricie uira
mͦ respicit. suffragio ur̃o iuri suo optat
aduuigi. seq ad hanc nundinationem
stunulo cupiditatis. s respectu auite re¬
cordationis adducitur Siquidem fundi
ip̃ius integritas: familie sue dmn usq
in obitum uitrici nuꝑ uita decedentis aspe¬
xit. Nunc añ uir alieni si appetens sui par¬
tus: possessionis antique alienate a se nõ
tam dampno angitur quã pudore. Quã
ut redimere conetur. ñ auaricie uicio s
uerecundie necessitate compellitur. Tri¬

Expanded text:
orum suspector admiratorque Donidius solam rationem domesticae utilitatis habuisset, satis abundeque sufficeret fides vestra commodis suis, etsi nullus intercessor accederet. amore meo ductus est, ut quod ipse per se impetraverat me faceret postulare. itaque nunc honori vestro hic quoque cumulus accrescit, quod duo efficimur debitores, cum tamen unus e nobis beneficium consequatur. Eborolacensis praedii etiam ante barbaros desolatam medietatem, quae domus patriciae iura modo respicit, suffragio vestro iuri suo optat adiungi. neque ad hanc nundinationem stimulo cupiditatis sed respectu avitae recordationis adducitur. siquidem fundi istius integritas familiae suae dominium usque in obitum vitrici nuper vita decedentis aspexit; nunc autem vir alieni non appetens, sui parcus possessionis antiquae a se alienatae non tam damno angitur quam pudore; quam ut redimere conetur, non avaritiae vitio sed verecundiae necessitate compellitur. tri
Abbreviated transcription (Latin):
ecet quidem cunctos patrie sue aug¬
m̃ta cogitare. S eos maxime quod
res .p. sͥ suminis honorib obligant qr ratio
rerum ẽ ut eum necesse sit plus debere qui
usus ẽmatora sustiꝑe Porretaitat lupoli¬
catione testatus es curbe porticus q̃ uxta do¬
mum paliatã posita forũ in modum arce
decent᷑ includit suꝑ imponenclis fabricis
licentiã condonari. ut i priuatarũ edium
habitatio ꝓtendatur. ⁊ antiquis menib no¬
uitatis crescat aspectus. Ita fit ut qd̵ ꝑ incuriã
poterat labimanentũ udeatur diligentia
sustineri qr facilis ẽ edificioꝵ riuna incolatũ
subtracta custodia ⁊ cito netustatis decoctiõe
resoluitur. qd̾ hominũ presentia si tuetur.
Unde quiurbem nitore cupimꝰ fabricarum
surgentiũ componi facultatẽ conceclimus
postulatam. ita tam̃ sires petita aut utilita¬
ti publice ñ officit aut decori. Quaꝑꝑ reb
speratis securus in nitere ut dignus romanis
fabricis habitator appareas ꝑfectumq opꝰ

Expanded text:
e suae augmenta cogitare, sed eos maxime, quos res publica sibi summis honoribus obligavit, quia ratio rerum est, ut eum necesse sit plus debere, qui visus est maiora suscipere. Porrecta itaque supplicatione testatus es Curvae porticus, quae iuxta domum Palmatam posita forum in modum areae decenter includit, superimponendis fabricis licentiam condonari, ut et privatarum aedium habitatio protendatur et antiquis moenibus novitpoterat labi, manentium videatur diligentia sustineri: quia facilis est aedificiorum ruina, incolarum subtracta custodia; et cito vetustatis decoctione resolvitur, quod hominum praesentia non tuetur. Unde nos, qui Urbem nitore cupimus fabricarum surgentium componi, facultatem concedimus postulatam: ita tamen, si res petita aut utilitati publicae non officit aut decori. Quapropter rebus speratis securus innitere; ut dignus Romanis fabricis habitator appareas, perfectumque opus
Abbreviated transcription (Latin):
hebeti pallore refulgens.
int̃ iacuctũ medioximꝰ atq betillum.
Qͥ si ꝑtusus digito collo ue geratur:
Is qui portat eũ ꝑ hibet᷑ uinc̾e causas
Hec sp̃es lapidis: tm̃ tricolor reꝑitur.
De sinaragdo. Ui¬

Expanded text:
hebeti pallore refulgens, Inter jacinthum medioximus atque beryllum; Qui si pertusus digito colloque geratur, Is qui portat eum perhibetur vincere causam. Haec species lapidis tantum tricolor reperitur. DE SMARAGDO.
Abbreviated transcription (Latin):
s t̃ ⁊ eñ scichici britãni. niliaciq.
S t̃ ⁊ irui uenis nasci ꝑhibent᷑ uieris:
Qͦ s macłis uitiosa notat natura metalli.
S t̃ calcedonii. reliqͦs piget enum̃asse
Pretipuus scithicis honoeẽ ⁊ gr̃a maior.
Eriphib eripĩt seruantib hos armiasmi
Qͦ s uisus penett fame potioris habentur:
Q uoꝵ luce iurens intmꝰ cingit᷑ aer:
Qͦlneq sol uutat ñ cdara luc̾na n̾ uubre
Strata sitꝑficies quib ẽ ł concaua forma.
More iacentis a q̃ uultũ spectantis ad u̾brã
His usum specłis testat᷑ fama neronem.
Cũ gladiatoꝵ pugnas spectare liberet.
Optimꝰ his sitꝰ ẽ: quoꝵ st̃ corꝑa plena.
Cõmod̾ iste lapis scrutantib abdita fert᷑
Cũ p̾scire uo̾lunt aut dumare futura.
Auget opes idem s eũ reu̾ent̃ habenti
Om̃ib in causis daus ꝑsuasoria u̾ba

Expanded text:
Sunt etenim Scythici, Bactani, Niliacique. Sunt et qui venis nasci perhibentur in aeris, Quos maculis vitiosa notat natura metalli. Sunt Chalcedonii, residos piget enumerare. Praecipuus Scythicis honor est et gratia major. Grissibus eripiunt servantibus hos Arimaspi. Quos visus penetrat, famae potioris habentur; Quorum luce virens vicinus tingitur aer; Quos neque sol mutat, nec clara lucerna, nec umbrae. Strata superficies quibus est, vel concava forma, More jacentis aquae, vultum spectantis adumbrat. His usum speculis testatur fama Neronem, Cum gladiatorum pugnas spectare liberet. Optimus his situs est quorum sunt corpora plana. Commodus iste lapis scrutantibus abdita fertur Cum praescire volunt ac divinare futura. Auget opes lapis hic sese reverenter habentis, Omnibus in causis dans persuasoria verba
Abbreviated transcription (Latin):
crebrius cantat. nouoq geñe uiuẽdi.
monachum complet ñ sub pauliolo
s sub paludam̃to. ferarum carnibus
abstinet cursib adquiescit. Itaq oc¬
culte delicateq religiosus: uenatu
utitur. nec utitur uenatione. filiam
unicam paruam post obitum uxoris
relictam solatio celibatus alit: auita
teneritudine. mat̾na diligentia. pat̃¬
na benignitate. Erga familiam suã
nec inꝑferendo alloquio murax. nec ĩ
amittendo consilio sꝑnax: inreatu in¬
uestigando ꝑsequax. Subiectoꝵ statũ
conlitionẽq: si dominio s iudicio re¬
git. Putes eum ꝓpriam domum nõ
possidere s potuis administrate. Qͣ
industria uiri ac temꝑantia inspecta:
ad reliquoꝵ quoq censui ꝑtinere i¬
formationem: si uel sũmotenus ui¬
tacetĩs talis publicaretur. Ad quã
sequendam preter habitũ quo inte¬
rim p̃senti scło imponitur. om̃s nr̃e
ꝓfessionis homines utilissime inci¬
tarentur. Quia qd̃ pace ordinis mĩ

Expanded text:
crebrius cantat; novoque genere vivendi crebrius cantat; novoque genere vivendi monachum complet non sub palliolo sed sub paludamento; ferarum carnibus abstinet, cursibus adquiescit; itaque occulte delicateque religiosus venatu utitur nec utitur venatione. filiam unicam parvam post obitum uxoris relictam solacio caelibatus alit avita teneritudine, materna diligentia, paterna benignitate; erga familiam suam nec in proferendo alloquio minax nec in admittendo consilio spernax nec in reatu investigando persequax; subiectorum statum condicionemque non dominio sed iudicio regit; putes eum propriam domum non possidere sed potius administrare. qua industria viri ac temperantia inspecta ad reliquorum quoque censui pertinere informationem, si vel summotenus vita ceteris talis publicaretur, ad quam sequendam praeter habitum, quo interim praesenti saeculo imponitur, omnes nostrae professionis homines utilissime incitarentur, quia, quod pace ordinis mei
Abbreviated transcription (Latin):
nterueni: ꝑxime uectio illustri ui¬
ro: ⁊ actiõnes eiꝰ cotidianas penitissiẽ
⁊ ueluti exocio inspexi. Quas qm̃ cogni¬
tuexistimaui Primore loco qd̃ iure
cet̾is laudib aute ponemꝰ. seruat
illesam lño domus par pudiciciã
Serui. utiles. rustici: morigeri. ur¬
bani: amici obedientes patronoq
contenti. Mensa: ̃ minus pascens ho¬
spitem fiucdientemi Sumanital g̃n¬
dis: grandiorq sobrietas. Illa leuiora:
quod ip̃e quem loquimus in equis. ca¬
nib accipitrib instituendis spectã¬
clis circumferenclis: nulliscd̃s. Sũ¬
mus nitor in uestib. cultus in cui¬
gulis. splendor in phaleris. Pompo¬
sus incessus: animꝰ serius. Istepubli¬
cam fidem: ille priuatain asserit digni¬
tatem. Remissio sĩ uicians: correctio
nĩ cruentans. Et seueritas eius temꝑ¬
amenti: que ñ sit tetra s tetrica. Inter
hec sacroꝵ uoluminũ lectio frequẽs:
ꝑ quam int̾edendum sepius sumit a¬
nime cibum. Psalmos crebro lectitat.

Expanded text:
nterveni proxime Vectio, illustri viro, et actiones ejus quotidianas penitissime et veluti ex otio 99 inspexi. Quas quonitu existimavi. primore loco, quod iure ceteris laudibus anteponemus, servat inlaesam domino domus par pudicitiam; servi utiles rustici morigeri, urbani amici oboedientes patronoque contenti; mensa non minus pascens hospitem quam clientem; humanitas grandis grandiorque sobrietas. illa leviora, quod ipse, quem loquimur, in equis canibus accipitribus instituendis spectandis circumferendis nulli secundus; summus nitor in vestibus, cultus in cingulis, splendor in phaleris; pomposus incessus, animus serius iste publicam fidem, ille privatam asserit dignitatem; remissio non vitians, correptio non cruentans, et severitas eius temperamenti, quae non sit taetra sed tetrica. inter haec sacrorum voluminum lectio frequens, per quam inter edendum saepius sumit animae cibum; psalmos crebro lectitat,