comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nes suas: & faciateos nontanta quo
elignisunt poenarum. atrocitate cruciari Non
ut etes penas uelnumquam subeant uelaliquan¬
do fiant. sedut eas mitiores quam me¬
rata sunt eorum. leuiores quae paci antur:
Sicenim & iradĩ manebit & in ipra ircsua
miserationer suar non continebit : Quod
quidem non ideo consirmo. qm̃ non resis¬
to: Ci & erum eor qui putant minacits
potius quam ueraciter dictum
Discedite ame maledicti Inigpeor
ATERAPTERNuM et IBUN IS¬
riin Supplicium aeteRnuma et
cruciabuntur in scła scłorum :
Et uermis eorum non mori&ur & ignis eorum non
ex tinguetur: Et c&era huiurmodi Nionta mego quã
iprce scripturae diuna planis sime atq plenissime Re¬
darguit ac refellit. Nin euite quippein hac urtac
egerunt pȩnitentiã. et ideo fruetuo sam uelut in hoc
agro seminantes. in quo dr̃ uoluit. Cum lacrimis se¬
minceri quod postea Cum lu&itia meter&ur Et toc¬
men quir negabit quod dñr predixit in eis fuirs& com¬

Expanded text:
tiones suas, et faciat eos non tanta quanta tiones suas, et faciat eos non tanta quanta digni sunt poenarum atrocitate cruciari; non ut eas poenas vel nunquam subeant, vel aliquando finiant, sed ut eas mitiores quam merita sunt eorum levioresque patiantur. Sic enim et ira Dei manebit, et in ipsa ira sua miserationes suas non continebit. Quod quidem non ideo confirmo, quoniam non resisto. 4. Caeterum eos qui putant minaciter potius quam veraciter dictum, Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum; et, Ibunt isti in supplicium aeternum ; et, Cruciabuntur in saecula saeculorum, et: Vermis eorum non morietur et ignis non exstinguetur, et cetera huius modi, non tam ego, quam ipsa scriptura diuina planissime adque plenissime redarguit ac refellit. Nineuitae quippe in hac uita egerunt paenitentiam et ideo fructuosam, uelut in hoc agro seminantes, in quo Deus uoluit cum lacrimis seminari, quod postea cum laetitia meteretur; et tamen quis negabit, quod Dominus praedixit in eis fuisse con
Abbreviated transcription (Latin):
uanteeeu similis factus est lies cius uelutunatna
pratereunt: Itiqueetamen ira non obliuis calur
museren el faciendo solemsuum oririsuiper bonis
& maltr & pluendu super iustos & in iustos
Aesie non comin& inirasuamiserationer suas
maxime que in eo quod &e pressit hic psalmus osicendo
Nunc coepi haec est immutacio d&xtere &celsi
Qm̃ in hac ipsa acrum nos issima uita que iralĩ efi
uasa miseri corohi& mutat inmelius: quam
liis ad huc in huius corruptionis miserima.¬
ne at iraeius quia nec in ipsa irasua contin&
miseratione suas: Cum ergo istomodo comple¬
atur diumi illius cantici ueritas non est
eam necesse : etiam illic intellegi
ubinon
pestinentes ad ciuitatem lĩ sempi¬
terno
supplicio punienturSed quibus plac& istam
sentenciam usque ad illa impiorum tormenta
protendere Saltꝑm sic in tellegant ut manen¬
te in eis iracuĩ. que in &erno est prenunciata
supplicio non contineat ds̃ in hac ira sua misera¬

Expanded text:
uanitati similis factus est: dies eius uelut umbra uanitati similis factus est: dies eius uelut umbra praetereunt. In qua tamen ira non obliuiscitur misereri Deus, faciendo solem suum oriri super bonos et malos et pluendo super iustos et iniustos, ac sic non continet in ira sua miserationes suas; maximeque in eo, quod expressit hic psalmus dicendo: Nunc coepi, haec est inmutatio dexterae Excelsi, quoniam in hac ipsa aerumnosissima uita, quae ira Dei est, uasa misericordiae mutat in melius, quamvis adhuc in hujus corruptionis miseria maneat ira ejus, quia nec in ipsa ira sua continet miserationes suas. Cum ergo isto modo compleatur divini illius cantici veritas, non est eam necesse etiam illic intelligi, ubi non pertinentes ad civitatem Dei sempiterno supplicio punientur. Sed quibus placet istam sententiam usque ad illa impiorum tormenta protendere, saltem sic intelligant, ut, manente in eis ira Dei, quae in aeterno est pronuntiata supplicio, non contineat Deus in hac ira sua misera
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝓperatus est diabo ln &angelis eiusꝰ &crunt isti
insupplicium &ernum iusti autem inuitam &ernã
Nimide
presumcionis est dicere cũiquam
corum¬
& ernum supplicium non futurũ
& per huius presumtionis persuasionem facere:
Vt de ipsa quoque uita uel desper&ur uel cdubi¬
t&ur & erna: Nemo itaque sic intellegats almũ¬
Num quies obliuis c&ur misererior
aut continebit in irasua miserationes suas:
It opin&ur de hominibus bonis ueram: demalis
falsam aut debonis hominibus & malis angelis
ueram: Demalis autem hominibus falsam di esra
sententiam : Hoc enim quod ait psalmus aduas
mise miseri cordiae pestin& & adslios promisi¬
onis  quorum erat unus etiam ipse proph&a
qui cumꝰ el ixsin&: Num quid obliuis c&ur mise¬
rerich aut continebit mira sua miserationes
suas: Continuo. sub iecit & dixit: Nun
cepi haec eos immutatio dxterae & celsi:
Ex posint profecto quid elixerit: Num qui os
contin ebit in ira sua mis erationersuas:
lra enim dĩ ese eciam istauit amortalis: ubi homo

Expanded text:
t diabolo et angelis eius, et ierint isti in supplicium aeternum, iusti autem in uitam aeternam: nimiae praesumtionis est dicere cuiquam eorumeternum supplicium non futurum,et per huius praesumtionis persuasionem facere, ut de ipsa quoque uita uel desperetur uel dubitetur aeterna. Nemo itaque sic intellegat psalmuNumquid obliuiscetur misereri Deus, aut continebit in ira sua miserationes suas? ut opinetur de hominibus bonis ueram. de malis falsam, aut de bonis hominibus et malis angelis ueram, de malis autem hominibus falsam Dei esse sententiam. Hoc enim, quod ait psalmus, ad uasa misericordiae pertinet et ad filios promissionis, quorum erat unus etiam ipse pro pheta, qui cum dixisset: Numquid obliuiscetur misereri Deus aut continebit in ira sua miserationes suas? continuo subiecit: Et dixi: Nunc coepi, haec est inmutatio dexterae Excelsi. Exposuit profecto quid dixerit: Numquid continebit in ira sua miserationes suas? Ira enim Dei est etiam ista uita mortalis, ubi homo
Abbreviated transcription (Latin):
derunt exeunter de catholica aec clesia
& factirunt haereri arche meliorer
abeant caurar quam hii quinum quam
fuerunt catholici cum in eorum laqueor
incidtrrent siillor haeresi archas hoc facit
liberari arupplicio sempiterno quod in ca¬
tholica aec cderia bapti hatisunt & scccra¬
mentum corporir xp̃i inuero xp̃i corpore
primitus acceperunt cumpeiorsit utiq
Derertor sidei & ex derestore oppugnator es
esectur quam ille quinon dereruit quod
num quam tenuit: De inde quia & huode¬
cienum apontolur eecdem uerba propercu
& enumeratir illir carnir operibur ecedem

Expanded text:
derunt exeuntes de catholica ecclesia derunt exeuntes de catholica ecclesia et facti sunt haeresiarchae. meliores habeant causas, quam hi, qui numquam fuerunt catholici, cum in eorum laqueos incidissent. si illos haeresiarchas hoc facit liberari a supplicio sempiterno. quod in catholica ecclesia baptizari sunt et sacramentum corporis Christi in uero Christi corpore primitus acceperunt; cum peior sit utique desertor fidei et ex desertore obpugnator eius effectus quam ille, qui non deseruit quod numquam tenuit; deinde quia et his occurrit apostolus eadem uerba proferens et enumeratis illis carnis operibus eade
Abbreviated transcription (Latin):
Vnur panir unumcorpur multisumus
uuio goes÷ inciur corporis unidate udes
Qu panorum compage membcomuna uis
corpori scecramentum sideler comimum¬
cantes declicerir umere conruerunt ipe
uere dicendur est manducare cor pustp̃i
& bibere sccnqui nem xp̃i Ac pemhioe her¬
corporis separati porrunt idem poni mpere
sec crecmentum sed non sibi utile inimo
uero a&tiam noxium quo iudicenturnrun¬
iuur quam uel tardiur liberentis nomrum
quippe ineo uinculo paccir quodillo expri¬
mitur raccramento sedrurrur adiam
istiquirecte intellegunt Nondicendum es se
manducare corpur xp̃i qui in corpone
non est xp̃i non recte promittunt cur
qui uel inhererim uela&tiam ingentelion
super stititionem exilliur corporir unitate
lecbuntur liberationem quando quae ab
accerni igne rupplicii primum qui adebent
atendereꝰ quamsit intolerabile atquae
arcenadoctrina nimis deuium ut multi
Ac poene omner qui aererer impias condi¬

Expanded text:
Unus panis, unum corpus multi sumus. Unus panis, unum corpus multi sumus. Qui ergo est in eius corporis unitate, id esum conpage membrorum, cuius corporis sacramentum fideles communicantes de altari sumere consuerunt, ipse uere dicendus est manducare corpus Christi et bibere sanguinem Christi. Ac per hoc haercorporis separati possunt idem percipere sacramentum, sed non sibi utile, immo uero etiam noxium, quo iudicentur grauius. quam uel tardius liberentur. Non sunt quippe in eo uinculo pacis, quod illo exprimitur sacramento. Sed rursus etiam isti, qui recte intellegunt, non dicendum esse manducare corpus Christi, qui in corpore non est Christi. non recte promittunt eis, qui uel in haeresim uel etiam in gentilium superstitionem ex illius corporis unitate labuntur, liberationem quandoque ab aeterni igne supplicii; primum. quia debent adtendere, quam sit intolerabile adque a sana doctrina nimis deuium, ut multi ac paene omnes, qui haereses inpias condi
Abbreviated transcription (Latin):
uobis nsieut praedixi Qñ quitalia adien
regnum dĩ nonporsidebunt: Ou taecp̃gu¬
ferto a postoliea falrarententia est sita¬
ler post quantaliba tempora liberati re¬
numdĩ porsidebut sedqm̃ falrae none
profecto regnum dĩ non porndebunt &n
in regnidĩ porressione num quam eruntꝰ
esno supplicio torebuntur: Qm̃ non ẽ
mediurlocur ubi non sit inrupplitio qui illo
noneuenit consututuor inregno Quam
ca uerit non moriatur : Egorũ panir
uiuur qui decaelo discenddi siquir man¬
ducauerit ex hocpane uiu& in adernum
Quo modosic accipiendum merito q: ritur
& abistis quidem quiburnunc rerpondems
hunc intellectum auferunt illi quibur de¬
inde rerpondendum est hirunt autem
qui hanc liberationem ne comnibur haben¬
tibur soccramentum baptir matis &cor¬
porir xp̃i sedrolis catholicis quã uir male
entibur pollicentur quia non sol
inqui unt sacramento sedre ipra mandu¬
cauerunt corpur xp̃i in ipro scilic& euurolur¬
pore constituti de quocor pore aut apostolus

Expanded text:
icut praedixi, quoniam qui talia agunt regnum Dei non possidebunt. Haec profecto apostolica falsa sententia est, si tales post quantalibet tempora liberati regnum Dei possidebunt. Sed quoniam falsa non est, profecto regnum Dei non possidebunt. Et si in regni Dei possessione numquam erunt, aeterno supplicio tenebuntur; quoniam non est medius locus, ubi non sit in supplicio, qui illo non fuerit constitutus in regno. Quam um panis uiuus, qui de caelo descendi; si quis manducauerit ex hoc pane, uiuet in aeternum, quo modo sit accipiendum, merito quaeritur. Et ab istis quidem, quibus nunc respondemus, hunc intellectum auferunt illi, quibus deinde respondendum est; hi sunt autem, qui hanc liberationem nec omnibus habentibus sacramentum baptismatis et corporis Christi, sed solis catholicis, quamuis male uiuentibus, pollicentur, quia non solo, inquiunt, sacramento, sed re ipsa manducauerunt corpus Christi, in ipso scilicet eius corpore constituti; de quo corpore ait apostolus:
Abbreviated transcription (Latin):
nibus Tacmen iocm nec nunc or&ur pro
insidelibus: impur quede sunctis: Nam pro de¬
functis quibusdam : uel ipsius eo clesice uel quo¬
rundam piorum &auditor oratio Sed pro
his quorum. in xp̃o. regeneratorum Nec urquȩ
adeouita in corporeꝰ male gesta est utta hmi¬
sericordia iudicentur digninon esso: Necusq
adeo bene uttalem miseri cordiam repperiantur
necefsariam non habere : Sicut etiam facta
resur rectione mostuorum non deerunt. quibus
posipoenas quarpatiuntur sp̃s mortuorum imper¬
tiatur miseri cordia ut mignem non mit tantur
&ernum:Neque enim dequibus dam ueraenẽ
dicer &ur quo non eis remntatur: Nequo in hoe
s aeculo neque insuturo. tsi essent qui biis est¬

Expanded text:
nibus, tamen iam nec nunc oretur pro nibus, tamen iam nec nunc oretur pro infidelibus inpiisque defunctis. Nam pro defunctis quibusdam uel ipsius ecclesiae uel quorundam piorum exauditur oratio, sed pro his, quorum in Christo regeneratorum nec usque adeo uita in corpore male gesta est, ut tali misericordia iudicentur digni non esse, nec usque adeo bene, ut talem misericordiam reperiantur necessariam non habere; sicut etiam facta resurrectione mortuorum non deerunt, quibus post poenas, quas patiuntur spiritus mortuorum, inpertiatur misericordia, ut in ignem non mittantur aeternum. Neque enim de quibusdam ueraciter diceretur, quod non eis remittatur neque in hoc saeculo neque in futuro, nisi essent quibus, e
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatemideni qua es de aliquibur ita
cestae pet uquirint illia &iam norr& quili¬
ce adhiuc in hacuita sint constituti teemer
pracedisti natirunt in a&ernum ignem ire
cum diabolo taempro eir non orcer& quam neo
pro ipro sedquia denullo certac est orcetpõnib
dum tecxat homi nibur inimicisruir inhoc
corpore constituto: nec tamen pro omnibir
exccuditur: Pro hirenim solir exccuditur
qui&si coduer santur ecclesiae itarunt
tacmen prȩ distinati ut pro eis exccudiatus.
Ecclena & silu efsicantur aecclesiae: Si qui
Autem urque admortem habebunt cormpoeni¬
tens: nec & inimicis conuestentur infilios. Num¬
quid tam̃ pro eis id est protalium de functorum
spiritibus orat eclesia : quidita nisi quia in par¬
te iam diaboli computatur quicum esr& incor
pore ponesttranr latur ad xp̃m : Eadem iacque
causa est Curnon or&ur tunc pro hominibus¬
aeterno igne puniendis quȩ causa estt ut neque
Nunc neque tunc: or&ur pro angelir malis
quȩ eidem causa est: utquamuis pro homi¬

Expanded text:
uoluntatem? Denique si de aliquibus ita certa esset, ut qui sint illi etiam nosset, qui licet adhuc in hac uita sint constituti, tamen praedestinati sunt in aeternum ignem ire cum diabolo: tam pro eis non oraret, quam nec pro ipso. Sed quia de nullo certa est, orat pro omnibus dumtaxat hominibus inimicis suis in hoc corpore constitutis; nec tamen pro omnibus exauditur. Pro his enim solis exauditur. qui, etsi aduersantur ecclesiae, ita sunt tamen praedestinati. ut pro eis exaudiatur ecclesia et filii efficiantur ecclesiae. Si qui autem usque ad mortem habebunt cor inpaenitens nec ex inimicis conuertentur in filios, numquid tamen pro eis, id est pro talium defunctorum spiritibus, orat ecclesia? Quid ita, nisi quia in parte iam diaboli conputatpore non est translatus ad Christum? Eadem itaque causa est cur non oraeterno igne puniendis, quae causa est, ut neque nunc neque tunc oretur pro angelis malis; quae itidem causa est, ut, quamuis pro homi
Abbreviated transcription (Latin):
er man& enim quod quirq cogitat quer̃ d
quo modo placeatdõ quod ruꝑ aedificauit
mercedem accipi& id est un de cogitauit
hocrum& sicuiur autem opurar ferit
dacmnum pati&ur qm̃ quod dilexerat non
abebit ipre autem scduurerit quia nulla eũ
tribulatio ab illiur sunda mentirtabilitate
mou&: Sic tamen quasi per ignem qđenim
sine inliciente amore non abuit. sine
urente dolore non perdit
Alterum decmnisic& ambor prob& siauten
ignem illum locoisto uoluerimur acciperie
de quo dm̃ dicit sinistrir Dircedite ame male¬
dicti inignem a&ernum ut ineir aciamti
pire eredantur qui aedisicant suꝑfundamentũ
ligna faenum sopulam eorq exillo ine portt
uempur promalir meritir imper titu liber&

Expanded text:
ermanet enim quod quisque cogitat quae sunt dei, quomodo placeat deo — quod superaedificauit, mercedem accipiet — id est unde cogitauit, hoc sumet; — si cuius autem opus arserit, damnum patietur — quoniam quod dilexerat non habebit - ipse e autem saluus erit — quia nulla eum tribulatio ab illius fundamenti stabilitate semouit — sic tamen quasi per ignem — quod enim sine inliciente amore non habuit, sine urente dolore non perdit. alterum damnificet, ambos probet. si autem ignem illum loco isto uoluerimus accipere, de quo dominus dicit sinistris: discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, ut in eis etiam isti esse credantur qui aedificant super fundamentum ligna, faenum, stipulam, eosque ex illo igne post tempus pro malis meritis imperti
Abbreviated transcription (Latin):
inferi retrusi tradesentur seruandi atquae
ultimo iudicio puniendi quando eor a&ernur
ignis accipi& ubi cruciabuntur in scła sacculoꝵ
Quodsuta est quomodo abhuius a&ernitate
poena uel uniuersi uel quidam hominer post
quantum lib& temporir subtrahentur d
non statim enar uabitur fider qua creditur
sem peternum demonum futurum erre sip
Sienim quibur dicitur:
Dircedite ame maledieo
imignem acernum qui paraturert habolo & uete¬

Expanded text:
inferi retrusi traderentur seruandi adque inferi retrusi traderentur seruandi adque ultimo iudicio puniendi, quando eos aeternus ignis accipiet, ubi cruciabuntur in saecula saeculorum. Quod si ita est, quo modo ab hnitis aeternitate poenae uel uniuersi uel quidam homines post quantumlibet temporis subtrahentur, ac non statim eneruabitur fides, qua creditur sempiternum daemonum futurum esse supplicium? Si enim quibus dicetur: Discedite a me. maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et ange
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiauit iniuditio prolaturum atq dicturũ:
Dircedite ame male dicti inignema&ernum qui
pceraturert diabolo & angelir eius Sic quippe
ostendit a&erno igne diabolum & angelor eiur
arsuror & quod scriptumẽ in apocalipri
Diabolur quiie ducebateor mirrurest instagn
ignir &rul phuris quo & bestia &s preudo pro¬
ph&a &cruciabuntur die& nocte in raccula
seculorum: Quodibi dictum est a &ernũ
h ic dictum est in raccula sacculorum quib
uerbir nihil scriptura diuina significare
conruauit nisi quod finem non ab& tempom
uam obrem prorsur necalia caura nre iur¬
tior atq manifestatior inueniri potest
cur uerirrima pi&ate teneatur fixum
& im mobile nullum regrerrum aediustitiã
uitam quaer cõrum di abolum &angelor eiui
abituror nisi quia scriptura quȩ neminem
fall& dicit eir dm̃ non pepercirre & sic ab illo eẽ
interim praedamnator:: Ut carceribur caliginis

Expanded text:
nuntiauit in iudicio prolaturum adque dicturum: nuntiauit in iudicio prolaturum adque dicturum: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis eius sic quippe ostendit aeterno igne diabolum et angelos eius arsuros; et quod scriptum est in apocalypsi: Diabolus, qui seducebat eos, missus est in stagnum ignis et sulphuris, quo et bestia et pseudopropheta; et cruciabuntur die ac nocte in saecula saeculorum. Quod ibi dictum est aeternum, hic dictum est in sae. cula saecul orum, quibus uerbis nihil scriptura diuina significare consueuit, nisi quod finem non habet temporis. Quam ob rem prorsus nec alia causa nec iustior adque manifestior inueniri potest, quur uerissima pietate teneatur fixum et inmobile nullum regressum ad iustitiam uitamque sanctorum diabolum et angelos eius habituros, nisi quia scriptura, quae neminem fallit, dicit eis Deum non pepercisse. et sic ab illo esse interim praedamnatos, ut carceribus caliginis
Abbreviated transcription (Latin):
Cimo sinccrum patine quod at apo ftolus iccabus
sulitum. futuru sine miseri corgha ei quinon
fecte mise ricordi am: Nec dicitꝰ cii inquuunt
magna uel parua : sed dimitt& uobis paterues¬
ui peccata uestra si &uor dimirerttir homi¬
nibuor ueperhoc putant a&iam cirquiꝑdite
iuxerint doneo claudant diemure huiur
extremum perhanc orationem qualia cumq
& quanta climque fuerint omnia cotidie pec¬
cata dimitti: Sicut & ipra cotidie frequen¬
tatur oratio si hoctantum modo custodire
cor dedimittant: Cum adhe c omnia dõ
donante rer ponders liber iste elacudenghẽ¬
cprimum queri opost& atq cognorci:
Acur ȩccleria ferrẽ nequi uerit: Homi¬
num dirpittationem diabolo a&iam
post maximar &diutur nissimar poenar
cqu diti mundationem & regni eaelorium deapliui¬
dineiiti postquali cumq squanta cieno inupliera
qualibibo cumqi & quantir cumq angelir iniuder̃:
s es potiur uiderunt diuinam uaceuara uel m¬
srmari non porre rententiam quanredur prae¬

Expanded text:
narum pertinet quod ait apostolus Iacobus iudicium futurum sine misericordia ei, qui non fecit misericordiam. Nec dixit Dominus, inquiunt, magna uel parua, sed: Dimittet uobis pater uester peccata uestra, si et uos dimiseritis hominibus. Ac per hoc putant etiam eis, qui perdite uixerint, donec claudant diem uitae huius extremum, per hanc orationem, qualiacumque et quantacumque fuerint, omnia cottidie peccata dimitti, sicut ipsa cottidie frequentatur oratio, si hoc tantummodo custodire corde dimittant. Cum ad haec omnia Deo donante respondero, liber iste claudenprimum quaeri oportet adque cognosci, quur ecclesia ferre nequiuerit hominum disputationem diabolo etiam post maximas et diuturnissimas poenas eris eruditi mundationem et regni caelorum beatitudinem post qualiacumque et quantacumque supplicia qualibuscumque et quantiscumque angelis inuiderunt, sed potius uiderunt diuinam uacuari uel infirmari non posse sententiam, quam se Dominus prae
Abbreviated transcription (Latin):
geendium de alur inferat damnum neutror¬
Ncebile fundamentum. quicumq autem non
dico uxorem ciuur a &iaem commitione conur
ad carnalem utitur uoluptatem red ipraque
ab eius modi delectationibur aliena sunt nomi¬
napi &atir uma nomore carnaliter diligendo
xpõ ante ponit: Non eum ab & insund a¬
mento &idẽo nonꝑ ignem raduurerit. sed
scluur nonerit qui& erre cumral uatore

Expanded text:
gaudium, de aliis inferat damnum, neutrostabile fundamentum! Quicumque autem, non dico uxorem, cuius etiam commixtione carnis ad carnalem utitur uoluptatem, sed ipsa quae ab eius modi delectationibus aliena sunt nomina pietatis humano more carnaliter diligendo Christo anteponit, non eum habet in fundamento et ideo non per ignem saluus erit, sed saluus non erit, quia esse cum Saluatore
Abbreviated transcription (Latin):
did cidinem non łdamna turus esa eos quinonsperant in
eum illa igitur eius dulcedoqueratur quam penua¬
fecit sperantibus in euri Non quam perficge puta¬
tur contemneitibus blas phemaontibus eu
Frustrattaque homopost hoccorpur in quirti quod
in hoc corpore sibi comparare ne glexit illud quoq
apos tolicum conlustienim dr̃ omnes in infidelitato
ut omnium mirereatur: Nonideo dictum es⁊¬
r&unde set dictum: Nam cum leis postea credi turis apos¬
tolus loque retur ad gentes ad quas utique ic mereden¬
tes conscriber & epistulas: Sicin eum uos inquid chi¬
quando non credidistisdõ Nunc autem inicam
com equuti estir illorum incredulitate
sic & hin unc noncrediderunt inuestra
mirericordia ut & ipsi mireri cordiam
conequantur: Deinde subiecit unde
istisibi errcendo blandiuntur atquae att̃:
Conclus it enim dr̃ omner in insidelitate
ut omnium misereatur: Quor omirer¬
nisidequibur loquibatur tam̃ quam diceur

Expanded text:
dulcedinem non damnaturus est eos, qui non sperant in dulcedinem non damnaturus est eos, qui non sperant in eum? Illa igitur eius dulcedo quaeratur, quam perficit sperantibus in eum, non quam perficere putatur contemnentibus et blasphemantibus eum. Frustra itaque homo post hoc corpus inquirit, quod in hoc corpore sibi conparare neglexit. Illud quoque apostolicum: Conclusit enim Deus omnes in infidelitate, ut omnium misereatur, non ideo dictum esunde sit dictum. Nam cum de Iudaeis postea credituris apostolus loqueretur ad gentes, ad quas utique iam credentes conscribebat epistulas: Sicut enim uos, inquit, aliqconsecuti estis illorum incredulitate; sic et hi nunc non crediderunt in vestra misericordia, ut et ipsi misericordiam consequantur . Deinde subjecit, unde isti sibi errando blandiuntur, atque ait, Conclusit enim Deus omnes in infidelitate, ut omnium misereatur. Quos omneisi de quibus loquebatur, tanquam dicens,
Abbreviated transcription (Latin):
quonam modum scriptum est : qui gloriatur in dño glo¬
ri&ur: Hanc dĩ iustitiam quã donat gracia sinemeri¬
tis: Nesciunt illiquis uamiusticiam uolunt constituere
& ideo iusticiae dĩ quod est xp̃s Non sunt subieti in qua
iusticia qꝗ multic multi tudo dulcidinis dĩ propter quã
dicitur in psalmo: Custatate & uide te quam dulcis
est dñs: Et hanc quidenim hac peregrinacione gustan¬
te non cdsccci&eat emsumentes esurimus campotius
cacsitimus ut eapostea saturemur cumui debimur eum
sicuti ꝗsa & implebitur: quod scriptumesa : Soctu¬
rabor cum manifestabi tur gloriatua. Ita pꝰ ficit
xp̃s multam mubli tudin dulcidinir suae speran¬
tbus in eum : Porro auien si cam quam illi putantdui¬
cidinon suã dr̃ abs condittimentibus eum qua non
est ipios damnaturus ut hocnescien te & damnati
timente sec teuiuant: hac sic possint esse quiorent
prononsecteui uentibus : quo modo persicit s peran¬
tibus in eum. Quandoqui dem sicut somniant perhanc

Expanded text:
quem ad modum scriptum est, qui gloriatur, in Domino glorietur. Hanc Dei iustitiam, quam donat gratia sine meritis, nesciunt illi, qui suam iustitiam uolunt constituere, et ideo iustitiae Dei, quod est Christus. non sunt subiecti. In qua iustitia est multa multitudo dulcedinis Dei, propter quam dicitur in psalmo: Gustate et uidete quam dulcis est Dominus. Et hanc quidem in hac peregrinatione gustantes, non ad satietatem sumentes, esurimus eam potius ac sitimus, ut ea postea saturemur, cum uidebimus eum, sicuti est, et inplebitur quod scriptum est: Saturabor, cum manifestabitur gloria tua. Ita perficit Christus multam multitudinem dulcedinis suae sperantibus in eum. Porro autem si eam, quam illi putant, dulcedinem suam Deus abscondit timentibus eum, qua non est inpios damnaturus, ut hoc nescientes et damnari timentes recte uiuant ac sic possint esse qui orent pro non recte uiuentibus: quo modo eam perficit sperantibus in eum, quando quidem, sicut somniant, per hanc
Abbreviated transcription (Latin):
o Quam multa multitudo dul
tibur noninre sed inte Omni u itaq:
miseretur uccrorumꝰ mireri cordiae
quid est omnium & eorum scilic& quor
ex gentibur & eorum quor ex iudeis prȩ¬
distinauit uocauit iustificauit glorisi

Expanded text:
 quam multa multitudo, aittibus, non in se, sed in te! Omnium itaque miseretur uasorum misericordiae. Quid est omnium? Et eorum scilicet quos ex gentibus, et eorum quos ex Iudaeis praedestinauit uocauit, iustificaui
Abbreviated transcription (Latin):
edictm respondeamus &icmillis qui non
solum diabolo & angelis eiur. sicut mec isti
sed ne ipris quidem omnibur homi nibur
liberationem ab a&erno igie promittun
Ierum cirircantum qui xp̃i baptirmate ablut
tu comporis ein & scenguinis pocstcipe fat

Expanded text:
ed iam respondeamus etiam illis, qui non solum diabolo et angelis eius, sicut nec isti, sed ne ipsis quidem omnibus hominibus liberationem ab aeterno igne promittunt, uerum eis tantum, qui Christi baptismate abluti et corporis eius et sanguinis part
Abbreviated transcription (Latin):
tanto sebicnaiis ut ab ipsa in euntea adules eeue re
nuilia slagmrabilia peccata comintant uel inflagi
ullucsinsacinoribli uel inne sariae aeuius qquaori¬
spisuatir errore secdinagne sp̃s largiate opri¬
mant quid quideis ponsit carnaliteeo delegte¬
mone uannari plurimi uero precepto legis:
Aerepto lumpriur iucti fuerint preualent᷑ib
uicur & preuaricatorer eius effecta tuneaid
graciam donfugiun adiuuaniem quasiante¬
tamarius pentdendo & uenmeneius pugnanlo
prius dosubdita adque ita carm prepo pos
mente inctores : Quis quis igitur cupit poe¬
nas euadere sempi ternasnonsolum bapu¬
c&ur uerum etiam iustific&ur inxp̃o aesic
uere transeat achabolo achxp̃m pur gatori¬
as autem penas nullas situras oppind nis
Nisi ames illuel ultimum tremenelum que
iuedcium: Nequaquam tamen neganelum et
etiam ipsiim &ernum ignem ꝓroliꝰ uersitate
meritorum quamuis malord aliis leui¬
orem: aliis firturum esse graui orem: siue ipsi¬
us. uis aelque ardor propenam dignam ulus que

Expanded text:
tae felicitatis, ut ab ipsa ineunte adulescentia nulla damnabilia peccata committant uel in flagitiis uel in facinoribus uel in nefariae cuiusquam inpietatis errore, sed magna spiritus largitate obprimant, quidquid eis posset carnali delectatione dominari. Plurimi uero praecepto legis accepto, cum prius uicti fuerint praeualentibus uitiis et praeuaricatores eius effecti, tunc ad gratiam confugiunt adiuuantem, qua fiant et amarius paenitendo et uehementius pugnando prius Deo subdita adque ita carni praeposita mente uictores. Quisquis igitur cupit poenas euadere sempiternas, non solum baptizetur, uerum etiam iustificetur in Christo, ac sic uere transeat a diabolo ad Christum. Purgatorias autem poenas nullas futuras opinetur, nisi ante illud ultimum tremendumque iudicium. Nequaquam tamen negandum est etiam ipsum aeternum ignem pro diuersitate meritorum quamuis malorum aliis leuiorem, aliis futurum esse grauiorem, siue ipsius uis adque ardor pro poena digna cuiusque
Abbreviated transcription (Latin):
abere insundamento: quod sundamentum nulla
heserir hab& Acor poris eiur unitate prȩcii
&ideo propterhoc funcdamentum a quam ue¬
sim ale uite fuerit catholicus cristianur uelit
quisiꝑ aedisica uerit ligna foenum stipulam
putant eum saluum fieri perignem id est port
poenar ignir illiur liberari quo igne inultimo
iudicio punientur mali: Comperia &iã¬
quordam putareeor tantum modo arsuror
illius a &ernitate sipplicii qui propeccatis
sius dignar elemorinar neglegunt uxta illiũ
apostoli ia cobi: Iudicium autem sine mic̃a
illi qui non facit misericordiam: Qui
Quiergo
feci inqui unt quam uis morir in meliur non
mu ta uerit sed inter iprar suar aele mosynas
nefccrie acnequiter uxerit iudicium illi
cum miseri cordia. futurum est ut aut nulla
damnatione plectatur aut postaliquod temprꝰ
siue paruum siue prolixum ab illa dam nati¬
one liber& ur
Ideo uidicem iprum ui uorũ
atq most uorum noliurre existimant aliud
quibus est uitam daturus a&ernam siue si nir¬

Expanded text:
abere in fundamento, quod fundamentum nulla haeresis habet a corporis eius unitate praecisa; et ideo propter hoc fundamentum, etiamsi malae uitae fuerit catholicus Christianus, uelut qui superaediifcauerit ligna, fenum, stipulam, putant eum saluum fieri per ignem, id est post poenas ignis illius liberari, quo igne in ultimo iudicio punientur mali. CAPUT quosdam putare eos tantummodo arsuros illius aeternitate supplicii, qui pro peccatis suis facere dignas elemosynas neglegunt, iuxta illud apostoli Iacobi: Iudicium autem sine misericordia illi, qui non fecit misericordiam. Qui ergo fecit, inquiunt, quamuis mores in melius non mutauerit, sed inter ipsas suas elemosynas nefarie ac nequiter uixerit, iudicium illi cum misericordia futurum est, ut aut nulla damnatione plectatur aut post aliquod tempus siue paruum siue prolixum ab illa damnatione liberetur. Ideo iudicem ipsum uiuorum adque mortuorum noluisse existimant aliud quibus est uitam daturus aeternam, siue sinis
Abbreviated transcription (Latin):
iniproeur corpore comaituti de quodicit
apostolur Vrur panir unum corpuo nuto
simi uela&iam ingentilium idolatramidap¬
sisuenint taentum quia in corpore xp̃i idest
incatholica ecclosia simrerunt baptirmũ
xpi& manducauerunt corpur xpi non mo¬
nientur in a&ernum redurtam quando¬
que conrequantur a&ernam atq illa õnis
imipi &xar quanto maior fuerit non eir ualcat
adaernitatem sed ad diutur nitatem mag¬
nit ulinem quȩ poenarum Sunt autem
sonnira uertiusq insinim hic ral dui peri
Nounisi in eceleri catholica perreueranab
quaniur mea maleiuuentibur pocpro¬
mttunt perignem ui dellic& saluan dir
merito funda menti dequo ait apostolur
ẜundament um enim aliud nemo potest
ponere prac torquod poritumcsi quoder unprilis

Expanded text:
quo dicit apostolus: Unus panis, unum corpus multi sim uel etiam in gentilium idolatriam lapsi fuerint, tantum quia in corpore Christi, id est in catholica ecclesia, sumserunt baptismum Christi et manducauerunt corpus Christi, non moriantur in aeternum, sed uitam quandoque consequantur aeternam; adque illa omnis inpietas, quanto maior fuerit, non eis ualeat ad aeternitatem, sed ad diuturnitatem magnitudinemque poenarum. CAPUT inem hic salvus erit, non nisi in Ecclesia catholica perseverantibus, quamvis in ea male viventibus, hoc promittunt, per ignem videlicet salvandis merito fundamenti, de quo ait Apostolus: Fundamentum enim aliud nemo potest ponere, praeter id quod positum est, quod est Chris
Abbreviated transcription (Latin):
respondeamus delitteris sacris hanc ipsã scilic&r hu¬
manam carnem: Aliter insti tutã fu isse antepec¬
catum : Id est ut pors & numquã perp&i mostẽ:
Aliter autem post peccatum : qualis in aerumna huius
mosalitatis innotuit ut perp&ẽ uitã tenere non possit:
Sicergo aliter quam nobis nota est instituetur inresur¬
rectione inortuorum: Sed qm̃ istis non credunt
tteris ubilegitur qualis in para diso uixeritliomo
quantum que suent anecersitate mostis alienur
Quibus atique sicrederent non cumillis depoena

Expanded text:
respondeamus de litteris sacris, hanc ipsam scilicet hurespondeamus de litteris sacris, hanc ipsam scilicet humanam carnem aliter institutam fuisse ante peccatum, id est, ut posset numquam perpeti mortem; aliter autem post peccatum, qualis in aerumna huius mortalitatis innotuit, ut perpetem uitam tenere non possit; sic ergo aliter, quam nobis nota est, instituetur in resurrectione mortuorum. Sed quoniam istis non credunt litteris, ubi legitur qualis in paradiso uixerit homo quantumque fuerit a necessitate mortis alienus quibus utique si crederent, non cum illis de poena
Abbreviated transcription (Latin):
lac red di tec itccione in suosum litertetorum ser¬
iptae literis credant: Quo nobis credere quendo id
quod eosum & per ienciam sensum que atois greditur
om nipo tsiten dm̃ di cimus esse fcccturim nẽc relitte
raccione digneentus nanqua&e meliore tux lidiorrtti¬
o desebus tcclibus seddi tur : queom eum om nipetes et poise
faecturus dicitus quȩ pse num¬
cias re ibileritur: ubialia multa prenuntiauit que fe¬
cirse monstratur : Ipsi quippe facci& quia se facturum
esse praedixit que inporsibilia putantur qui pro misit
&& fedit: ut ab incredulis gentibur incredibilia crederent᷑
Ei autem respondent propterea se non credere qued ȩ
turam nouimus longe aliter institartã: Unde nec
illa ratio hincreddi potest quȩd eillis naturis mirabili¬
bus reddebatur ut dicipossit uis ista naturalis est
Peihuius istanatura est. qm̃ scimus humane carnis
istam non esse naturam Habe mus quidem quod

Expanded text:
la reddita ratione in suorum litteratorum scrla reddita ratione in suorum litteratorum scripta litteris credant, qui nobis credere, quando id, quod eorum experientiam sensumque transgreditur, omnipotentem Deum dicimus esse facturum, nec reddita ratione dignantur. Nam quae melior et ualidior ratio de rebus talibus redditur, quam cum Omnipotens ea posse facturus dicitur, quae praenuntiasse ibi legitur, ubi alia multa praenuntiauit, quae fecisse monstratur? ipse quippe faciet, quia se facturum ipse praedixit quae impossibilia putantur, qui promisit et fecit, ut ab incredulis gentibus incredibilia crederentur. Si autem respondent propterea se non credere quae de turam nouimus longe aliter institutam, unde nec illa ratio hic reddi potest, quae de illis naturis mirabilibus reddebatur, ut dici possit: „uis ista naturalis est, rei huius ista natura est," quoniam scimus humanae carnis istam non esse naturam: habemus autem quid
Abbreviated transcription (Latin):
ut clelignis pulcherrimirtraetri : Fragiler
dedurir inputrebiler oeputribi libur fiant
Haec ipre quȩ dam cum multir quȩdam cumom¬
nibur noui &alia plurima quae huic libro
inserere longum fuit
illo ubi facer & extinguntur ardenter & ac¬
cenduntur extincte & de pomis terrȩ sodo¬
morum forinsecus quasi maturis intrin¬
recus fumeir nectester aliquor ⁊loneor
aquibus utrum uera essent audirẽ potu
repperire: Et illum quidem fontem non
inueni qui in epiro uidirre redicerent sed
qui ingallia similem norrent non longe agra¬
tia nopoli ciui tatem De fructibur autẽ
arborum sodomitarum nontantũ litera¬
re si dedigne indicant uerum &iam tam
multire locuntur expertor ut hnc dubi¬
tare non porsim: C& heraueso sifapeo ut
neq negamda nequȩ assir man datfecre¬
uerim: Sedideo a&iam ipraporui qm̃ apud
eorum contte quos agimus huis tori cos legi ut os¬
den eleran queclice mul ta multi que illor um nul¬

Expanded text:
ut de lignis pulcherrimis taetri, fragiles ut de lignis pulcherrimis taetri, fragiles de duris, inputribiles de putribilibus fiant. Haec ipse quaedam cum multis, quaedam cum omnibus noui, et alia plurima, quae huic libro inserere longum fuit.illo, ubi faces exstinguuntur ardentes et accenduntur exstinctae, et de pomis terrae Sodomorum forinsecus quasi maturis, intrinsecus fumeis, nec testes aliquos idoneos, a quibus utrum uera essent audirem, potui reperire. Et illum quidem fontem non inueni qui in Epiro uidisse se dicerent, sed qui in Gallia similem nossent non longe a Gratianopoli ciuitate. De fructibus autem arborum Sodomitarum non tantum litterae fide dignae indicant, uerum etiam tam multi se loquuntur expertos, ut hinc dubitare non possim. Cetera uero sic\' habeo, ut neque neganda neque adfirmanda decreuerim; sed ideo etiam ipsa posui, quoniam aput eorum, contra quos agimus, historicos legi, ut ostenderem qualia multa multique illorum nul
Abbreviated transcription (Latin):
aput nos uerum &iam que notissima posui : Illa en im
quȩ a putnos pr&ereor quorum dehislibror legimus
non habent testem & abeis conscriptasunt qui non sunt
Diuinitus docti atq humanitus stelli forte potuerunt.¬
lic& cuique sinerecta reprehensione non crederȩ:
Itam necego uolo temere credi cunctaq possui quia
necame ipso itacreduntur tam quam nullcc̃ de illir sit
in mea cogitat ione dubitatio &ceptis his que ues spre
sum e pestus est emus fucile est aperinis ncetiele palce
quod squad inaquam moleo frigida rest demainiteta¬
pide: auodnesuo qua sorbitione insensibiagn
Sitipplam non moueato nqeunn seipsabii decarne
pensinat riecalente uet maturercere conini auem¬
dem
suum fulgorem urenda plurima offurc&: taleest
& quod niꝰ grae macule offunduntur ex oleo splendi¬
do: Simi liternigrae lineae decandedo inpra¬
muntur agento De carbonibur &iã quod
haccendente igne sic uertantur in contrariuma

Expanded text:
apud nos, verum etiam quae notissima posui. Illa enim apud nos, verum etiam quae notissima posui. Illa enim quae apud nos praeter eos, quorum de his libros legimus, non habent testem, et ab eis conscripta sunt qui non sunt divinitus docti atque humanitus licet cuique sine recta reprehensione non credere. Nam nec ego uolo temere credi cuncta quae posui, quia nec a me ipso ita creduntur, tamquam nulla de illis sit in mea cogitatione dubitatio, exceptis his, quae uel ipse sum expertus et cuiuis facile est experiri; sicut de calce, quod feruet in aqua, in oleo frigida est; de magnete lapide, quod nescio qua sorbitione insensibili stipulam non moueat et ferrum rapiat; de carne non sinat, sic calente, ut maturescere poma comdem suum fulgorem urendo plurima obfuscet. Tale est et quod nigrae maculae offunduntur ex oleo splendido, similiter nigrae lineae de candido inprimuntur argento, de carbonibus etiam, quod accendente igne sic uertantur in contrarium,
Abbreviated transcription (Latin):
& facem sicut alii fontes & tinguat accensam: dissimiliter
tamen atq mir̾a biliter idem ipse accendit &tinetam:
Haec & delapide arbesto quicum ignem nullum habeat
proprium accepto tamen sic ard& alieno ut non possit
& tingui Haec & dec&eris quȩ pig& r&exere : quib
lic& uis insolita contranaturam in esse uideatur
alia tamen deillis non redditur rationi Siut dicatur
hancesre naturam: Breuis sane ista est ratio : fecteor
sufficiens que responsio: sed cum dr̃ autor sit natura¬
rum omnium curnolunt fortiorem nos reddere ratio¬
nem: Quando aliquid uelut inpos sibilȩ nolunt crederȩ.
eis queredditionem rationis poscentibus. Respondemꝰr
hanc esse uoluntatem omnipo tentis dĩ. qui cestȩ non
ob aliud uoeatur omniƿotens nisi qm̃ quic quid uult
potest: qui potuit creare tammulta quȩnisi osten der&ur
Sut acredendis hodiae quedicerentur testibus profecto
inpos sibilia ꝓo̾tarentur Non solum quȩ ignotissima

Expanded text:
et facem sicut alii fontes exstinguat accensam, dissimiliter et facem sicut alii fontes exstinguat accensam, dissimiliter tamen adque mirabiliter idem ipse accendit exstinctam; haec et de lapide asbesto, qui cum ignem nullum habeat proprium, accepto tamen sic ardet alieno, ut non possit exstingui; haec de ceteris, quae piget retexere, quibus licet uis insolita contra naturam inesse uideatur, alia tamen de illis non redditur ratio, nisi ut dicatur hanc eorum esse naturam. Breuis sane ista est ratio, fateor, sufficiensque responsio. Sed cum Deus auctor sit naturarum omnium, quur nolunt fortiorem nos reddere rationem, quando aliquid uelut inpossibile nolunt credere eisque redditionem rahanc esse voluntatem omnipotentis Dei; qui certe non ob aliud vocatur omnipotens, nisi quoniam quidquid vult potest; qui potuit creare tam multa, quae nisi ostenderentur, aut a credendis hodieque testibus dicerentur, profecto impossibilia putarentur, non solum quae ignotissima
Abbreviated transcription (Latin):
siuecultu &ritu quolib& impe tratorum
siue &iam magi corum mundanar uel non ne¬
gant̃ uel in super & prȩdicant potestater quan¬
doeis rerum im mirabilem proponimus ali¬
arum quȩ nec animalia sunt rationalia nec ul¬
la ratione prediti spr̃ sicut sunt eaquorum
pauca com memorauimus: Rerpondere
adrolent uis est ista naturae: natura corũ
sic reschab&. propriarum sunt istae effica¬
ciae naturarum: Tota itaquȩ ratio est
cur agrigentinum ralem flãma fluerefacrat¬
aqua crepittre quia hec est natura eius
Ao hocerse potius contranaturam uid&ur
quȩ non ignis sedaq: dedit salem rol uer&
orrere autem igni non aq: Sed ista in¬
qui unt salis hu iur naturalis estiur ut i
contraha patiatur hec igitur ratio red¬
ditur & deillos rara mantico ubi una uena
frige diebur noctibus feru& ui utraque
moꝰ lestatangentibus: Haec & de illo alio
quicum sitcontrectantibus frigidur

Expanded text:
siue cultu et ritu quolibet impetratorum siue cultu et ritu quolibet impetratorum siue etiam magicorum mundanas uel non negant uel insuper et praedicant potestates, quando eis rerum uim mirabilem proponimus aliarum, quae nec animalia sunt rationalia nec ulla ratione praediti spiritus, sicut sunt ea quorum pauca commemorauimus, respondere assolent: "uis est ista naturae, natura eorum sic sese habet, propriarum istae sunt efficaciae naturarum". tota itaque ratio est, cur Agrigentinum salem flamma fluere facaqua crepitare, quia haec est natura eius. At hoc esse potius contra naturam uidetur, quae non igni, sed aquae dedit salem soluere, torrere autem igni, non aquae. Sed ista, inquiunt, salis huius naturalis est uis, ut his contraria patiatur. Haec igitur ratio redditur et de illo fonte Garamantico, ubi una uena friget diebus, noctibus feruet, ui utraque molesta tangentibus; haec et de illo alio, qui cum sit contrectantibus frigidus
Abbreviated transcription (Latin):
uidebis Subpedibus terram & descenderȩ montibus or¬
nos. Quanto magis dr̃potens est faccere que infidelibus
sunt in credibilia  sed illius fcccilia potes tati Quando
quidem ipselapidum aliarum queuim rerum & hominũ
Ingenia quiea miris utuntur mo dis angelicas quenatu¬
ras omnibus terrenis potentiores aniꝰmantibus.
condidit uniuerra mirabilia mirabile iuncente uir¬
tute & operandi iubendiñnendi quem oreauitꝰ¬
Curitaq facere nomporsit dr̃ ut resurgant cor¬
poramor tuorum & inigne a&erno crucient
corpora dam natorum qui fecit mundum
incaelo interra inhere in aquir innumerabi¬
libus miraculis plenum : Cum sit omnibur quib
plenus est procul dubto maiur est excellentiur
a &iam mundus ipre miraculum: Sedisticum
quibus uel contra quor agimus qui & dm̃ erre
credunt a quo factus est mundur & deor ab illo
factos perquorab illo ab ministratur mundur
iraculorum effectri cersi uespontaneori

Expanded text:
uidebis Sub pedibus terram et descendere montibus oruidebis Sub pedibus terram et descendere montibus ornos: quanto magis Deus potens est facere quae infidelibus sunt incredibilia, sed illius facilia potestati; quando quidem ipse lapidum aliarumque uim rerum et hominum ingenia, qui ea miris utuntur modis, angelicasque naturas omnibus terrenis potentiores animantibus condidit, uniuersa mirabilia mirabili uincente uirtute et operandi iubendi sinendique sapiCur itaque facere non possit deus, ut et resurgant corpora mortuorum et igne aeterno crucientur corpora damnatorum, qui fecit mundum in caelo, in terra, in aere, in aquis innumerabilibus miraculis plenum, cum sit omnibus, quibus plenus est, procul dubio maius et excellentius etiam mundus ipse miraculum P sed isti, cum quibus uel contra quos agimus, qui et deum esse credunt, a quo factus est mundus, et deos ab illo factos, per quos ab illo administratur mundus, et miraculorum effectrices siue spontaneorum
Abbreviated transcription (Latin):
&riam Ipsor cengelos fecit: quam obrem si tot & tanta miri¬
fica quae maechane mata appellant dĩcre atura uten¬
tibus humanis astibus fiunt uit eaquines ciunt opinen¬
tur esse diuina: Un defccctum est litinquodam templo
lapidibus magnitibus in solo & camera proportiohe
magnitudinis positis simulacrum ferreum aeris illius
medio Inter utrumque. lapidem igno rantibus quidsur¬
sum ess& acdeorsum quas inuminis potestate pender&:
Iuale aliquid etiam in illac lucernee ueneris de lacpi deas¬
besto ab artisice sieri potusie ican diximus: Sima¬
guorum opera quos nos tra scriptura ueneficos & incconrta¬
tores uocat intantum demones & tollere potuerunt
ut congruere hominũ. sensibus sibi nobilis poeta uideret̃
De quecdam femina quȩtali arte poller& dicens. hec
se corminibus. promittit soluere mences Quas uelit
est Aliis durasim mitterȩ curas: Sisterȩ aquãm fluuiis
& uestere sidera rero. Nocturnos queci& maner mugbre

Expanded text:
etiam ipsos angelos fecit! Quam ob rem si tot et tanta mirietiam ipsos angelos fecit! Quam ob rem si tot et tanta mirifica, quae μηχανήματα appellant, Dei creatura utentibus humanis artibus fiunt, ut ea qui nesciunt opinentur esse diuina unde factum est,\' ut in quodam templo lapidibus magnetibus in solo et camera proportione magnitudinis positis simulacrum ferreum aeris illius medio inter utrumque lapidem ignorantibus, quid sursum esset ac deorsum, quasi numinis potestate penderet: quale aliquid etiam in illa lucerna Veneris de lapide asbesto ab artifice fieri potuisse iam diximus; si magorum opera, quos nostra scriptura ueneficos et incantatores uocat, in tantum daemones extollere potuerunt, ut congruere hominum sensibus sibi nobilis poeta uideretur, de quadam femina, quae tali arte polleret, dicens: Haec se carminibus promittit soluere mentes Quas uelit, ast aliis duras inmittere curas, Sistere aquam fluuiis et uertere sidera retro;- Nocturnosque ciet manes: mugire
Abbreviated transcription (Latin):
cuius quȩ delectatione congruunt peruaria
genera lapidum: Herbarum lignorum
anima lium carminum ritum ut autem
ciantur ab homi nibur prius eor
astutisima callitate sedicunt uel in rpirando
Corum cordibur uirus occultum uel & iam
fallacibus amicitiis apparendo eorum quȩ
paucor dircipulor ruor faciunt plurimorũ¬
quedoctorer. neq enim potuit nisi primum
ipsis docentibus disci quid quis que illorum app&at quid
ghorreat quo in ui tetur nomine quo cogatur Unde
magice aster earum que astesicer &titerunt: maxim e
autem possident corda mostalium qua potissimum pos
sessio neglori antur cum setrans figurant in angelor
lucis: Sunt ergo feccta eorum plurima : quae quanto ma¬
gis mirabilia confitemur tanto cautius uitare debe¬
mus Eed ad hoc unde nunc agimus nobis oriã ipsa pro¬
ficiunt: Sienim haec immundi dae mones possunt.
quanto potentiores sunt sc̃i cengeli quanto potentiorest
Hesomnibus ds̃ qui tantorum mira culorum effectores

Expanded text:
cujusque delectationi congruunt, per varia cujusque delectationi congruunt, per varia genera lapidum, herbarum, lignorum, animalium, carminum, rituum. Ut autem illiciantur ab hominibus, prius eos ipsi astutissima calliditate seducunt, vel inspirando eorum cordibus virus occultum, vel etiam fallacibus amicitiis apparendo, eorumque paucos discipulos suos faciunt, plurimorumque doctores. Neque enim potuit, nisi primum ipsis docentibus, disci quid quisque illorum appetat, quid exhorreat, quo invitetur nomine, quo cogatur: unde magicae artes earumque artifices exstiterunt. Maxime autem posessione gloriantur, cum se transfigurant in angelos lucis. Sunt ergo facta eorum plurima, quae quanto magis mirabilia confitemur, tanto cautius uitare debemus; sed ad hoc, unde nunc agimus, nobis etiam ipsa proficiunt. Si enim haec inmundi daemones possunt, quanto potentiores sunt sancti angeli, quanto potentior est his omnibus Deus, qui tantorum miraculorum effectores