comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rain fugiendi. Ueniq paulꝯ exẽ¬
plo suuul et p̾cepto dm̃ edcctꝰ fu¬
git edemasco ibi insĩdus appete ba¬
tur prauorum set inde digressus
iniuimeros alibi quise ad pietatez
sequerentur pplos inuenit. Iuxta
uero legis allegoriam dñs meo qd̾
egressus desinagoga se cessit ad ma¬
re. ibiq ueni entem ad se plurimã
pluri multitudinem sanaturus
ac dectorus excepit. nrãm manifes¬
te saluatõnem p̃ figurauit ad quoᷤᷤ
uenire ꝑficem relicta obꝑfidiam:
iuidea dignatus est. Recte enĩ incre¬
dule diu ac diuersis errorum afratͥ¬
b iactate natõnes instabilitati am¬
mantudini obscuritati fluctuan¬
tis pe lagi compantur set dñs ue¬
nit ad mare cum discipnlis suis mł¬
ta que turba adiuersis prounicus
secuta est eun. qr p̃dicantibꝰ aplis
et postquam iueis dilectam ñbi
domum ꝓpicuis consecrauit. Iam
multos ad se uemenietes benigne
suscepit ac desiderat te salutis dona¬
uit eẽ compotes quibz apte congr¬

Expanded text:
ram fugiendi. Denique Paulus exemram fugiendi. Denique Paulus exemplo simul et praecepto Domini edoctus, fugit ex Damasco, ubi insidiis appetebatur pravorum. Sed inde digressus, innumeros alibi, qui se ad pietatem sequerentur, populos invenit. Juxta vero leges allegoriae, Dominus in eo quod egressus de synagoga secessit ad mare, ubique venientem ad se plurimam populi multitudinem sanaturus ac docturus excepit, nostram manifeste salvationem praefiguravit, ad quos venire per fidem relicta ob perfidiam Judaea dignatus est. Recte enim incredulae diu ac diversis errorum anfractibus jactatae nationes, instabilitati, amaritudini, obscuritati fluctuantis pelagi comparantur. Sed Dominus venit ad mare cum discipulis, multaque turba a diversis provinciis secuta est eum, quia praedicantibus Apostolis Et postquam in eis dilectam sibi domum propitius consecravit; jam multos ad se venientes benigne suscepit, ac desideratae salutis donavit esse compotes. Quibus apte congr
Abbreviated transcription (Latin):
fuit lccus passionis. se cessit fugiens
sese odio ꝑsequentes. set ibi accessit
ubi plures inueinit se se semꝑ pano¬
rem sequentes nam sb̾ditur.
mis et abidumea et trausiordane qr
cica tyrum et sydonem multitudo
magna audientes que faciebat ue¬
nerunt adeum Ecce pharisei ⁊ he¬
rodiani. magistri uide licet plebis
et regis ministri ĩmo animo dum ꝯ
silio ꝑdere querunt. at turba indoc¬
ta ut uulgus unde cumq collectũ
un aiuma illum dilectõne secuntur
Illi udentes oꝑa uirtutum eius et
uerba doctrine audientes. iucham
p luis discere quam ut eum ꝑ seq̃¬
rentur ualebant. Isti opunoue tã¬
tum ducti uirtutum eius cu gesto
agmne ꝑmaximo uenunt ad au¬
diendum eun opemq salutis fla¬
gitandum. Unde mox sue uo lun¬
tatis ac desiderii consequi merent᷑.
ũsfectum plurimus ad nõ sauandis
ut inconsequendis legitur ubi ex¬
emplum dedit suis sumina ciuita¬
te psẽcutonem paterentur malte¬

Expanded text:
fuit locus passionis. Secessit fugiens fuit locus passionis. Secessit fugiens sese odio persequentes, sed ibi accessit ubi plures invenit sese per amorem sequentes. Nam subditur: s et ab Idumaea, et trans Jordanem, et qui circa Tyrum et Sidonem, multitudo magna, audientes quae faciebat, venerunt ad eum. Ecce Pharisaei et Herodiani, magistri videlicet plebis et regis ministri, unanimo Dominum consilio perdere quaerunt. At turba indocta et vulgus undecunque collectum unanimi illum dilectione sequuntur. Illi videntes opera virtutum ejus, et verba doctrinae plius discere quam ut eum persequerentur valebant: isti, opinione tantum ducti virtutum ejus, congesto agmine permaximo, veniunt ad audiendum eum opemque salutis flagitandam. Unde mox suae voluntatis ac desiderii consequi merentur effectum, plurimis a Domino sanatis, ut in sequentibus legitur, ubi exemplum dedit suis, si in una civitate persecutionem paterentur, in alte
Abbreviated transcription (Latin):
ciuum laturus expanderit.
xeuntes auteni pharisei sta¬
tim cum herodianis consiluĩ
faclebant aduersus eum. quo mo¬
do cum perderent Herodianos
herodis tetrarche ministros dicit.
qui ppt̾ minicicias quas dñs ip̃oꝵ
ad uersus ih̾om excercebat. et iamn
saluatorem quem iohannes p̃¬
dicabat insidiis uiseque batur et
odiis. Mragna autem insĩpiencia
eosqui salute plurimũ indige bãt
de nesce saluatoris agere consiliuz
qui quantum nequicie studeant
ostenditur. cum et hoc incriment
reputant qd̾ ad uerbum illius sal¬
nam qui lange bant extendit dex¬
teram quasi non ip̃orum quisque
maiora salbatis egerit cibos portã¬
do porrigendo calicem ceteraq que
uictu necessaria sunt exsequendo
Neqr enini ille qui dixit et factast̾
sabbato laborasse poterat comuinci.
t ihesus cum discipulis suis se¬
cessit ad mare Secessit adma¬
re quasi homo fugiens ꝑsequenciu
nsĩdias qr neq ad huc uenerat ho¬
ra passionis enuis. neq extra iherłn¬

Expanded text:
cium collaturus, extenderit. cium collaturus, extenderit. Exeuntes autem Pharisaei, statim cum Herodianis, consilium faciebant adversus eum, quomodo eum perderent. Herodianos Herodis tetrarchae ministros dicit, qui propter inimicitias quas dominus ipsorum adversus Joannem exercebat, etiam Salvatorem quem Joannes praedicabat, insidiis insequebantur et odiis. Magna autem insipientia fuit eos qui salute plurimum indigebant, de nece Salvatoris agere consilium. Qui quantum nequitiae studeant, ostenditur, cum et hoc in crimen reputant, quod ad verbum illius salvam qui languebat extendit dexteram, quasi non ipsorum quisque majora Sabbatis egerit, cibos portando, porrigendo calicem, caeteraque quae victui necessaria sunt exsequendo. Neque enim ille, qui dixit, et facta sunt, Sabbato laborasse poterat convinci. Et Jesus cum discipulis suis secessit ad mare. Secessit quasi homo fugiens persequentium insidias, quia neque adhuc venerat hora passionis ejus, neq
Abbreviated transcription (Latin):
re scripturarim ꝓ homine positam si¬
cut dicitur. N̾e sunt anime que exie¬
runt de femore iacob uł qud illa nura¬
cula propt̾ anime salutem facie bat:
uel ꝙ ip̃a manus sanatõ salutem ani¬
me significabat que a bonis ut p̃dixi ce¬
ssans opib aridam quodammodo dex
tani iudebatur.
cum ira contristatꝰ suꝑ cecitatem
cordis corum dicit homini extende ma¬
num tuam. et extendit et restituta est
mano illi. Sananda manꝯ arida iubet̾
extendi. qr infructuose debilitatis aiume
nullo meliꝯ ordine quam elemosinaꝵ
largitate curatur. Unde io haunes bab¬
tuta turbis sciscitantib quid facerent
ut non uelut arbores aride mitterent᷑
mignem. Hoc solum p̾cepit qui ha¬
bet duas tunicas det non hũti. Et qui
rabet escas similit faciat. et mece lesi¬
astico dicitur. fili nousit mauo tua
ad capiendiu porrecta et ad daudu
collecta. Fruitra enim uanꝯ ad dinĩ
pct̾is regaturus expaudit qui non
has aduiduam rogantem bene fĩ¬

Expanded text:
re Scripturarum pro homine positam, sire Scripturarum pro homine positam, sicut dicitur: Hae sunt animae quae exierunt de femore Jacob ; vel quod illa miracula propter animae salutem faciebat, vel quod ipsa manus sanatio salutem animae significabat, quae a bonis ut praedixi cessans operibus, aridam quodam modo dextram habere videbatur. tatus super caecitate cordis eorum, dicit homini: Extende manum tuam. Et extendit; et restituta est manus illi. Sananda manus arida jubetur extendi, quia infructuosa debilitas animae nullo melius ordine, quam eleemosynarum largitate curatur. Unde Joannes Baptista, turbis sciscitantibus quid facerent, ut non velut arbores aridae mitterentur in ignem, hoc solum praecipit: Qui habet duas tunicas, det non habenti. Et qui habet escas, similiter faciat . Et in Ecclesiastico dicitur: Fili, non sit manus tua ad accipiendum porrecta, et ad dandum correpta . Frustra enim manus ad Deum pro peccatis rogaturus expandit, qui non has ad viduam rogantem, benefi
Abbreviated transcription (Latin):
le non facietis ueo id est pct̃m. Sinus
enun qui facit pecãm seruus ẽ p̾cati.
Quo prece etiam futuri scli formaz
mpresentib adunbrat ubi illi qui ꝑ
set hiuius scłi etates bonum fecerunt
inseptima quiete malorum tantum¬
modo non autem ⁊ bonorum sunt fe¬
rias habituri. Nam et si secularia opa
conquiescant. non ociosus tamen boni
oꝑis actus est indei laude quiescere
iumam saluam facere an ꝑcere.
et est hominem curare amion:
non quod deus su̾me bonus anctori
mali nobis aut ꝑditõnis eẽ possit. set
ꝙ euis non saluare scripture consuetu¬
dine ꝑdere dicatur sicut dicitur udura¬
sse cor p haraonis non quod molle obdu¬
rauerit. sẽt quid̾ meritis p̾cedentib ob¬
duratum misericordit̾ emollire uo lu¬
erit. Et nos cumrogamꝰ ne nos iudu¬
cat intempratonem ꝓtinus ad dendo
set libera nos amalo manifeste docem᷑
eius inducere intempratõ: Non esse
rogauerit intelligat uel animam mo¬

Expanded text:
le non facietis in eo, id est peccatum. Omnis le non facietis in eo, id est peccatum. Omnis enim qui facit peccatum, servus est peccati. Quo praecepto etiam futuri saeculi formam in praesentibus adumbrat: ubi illi qui per sex hujus saeculi aetates bona fecerunt, in septima aetate malorum tantummodo, non autem et bonorum sunt ferias habituri. Nam etsi saecularia opera conquiescant, non otiosus tamen boni operis actus est in Dei laudibus quiescere. Animam salvam facere, an perdere? Hoc est, hominem curare, an nonNon quod Deus summe bonus, auctor mali nobis aut perditionis esse possit, sed quod ejus non salvare, Scripturae consuetudine perdere dicatur. Sicut dicitur indurasse cor Pharaonis, non quod molle obduraverit, sed quod meritis praecedentibus obduratum, misericorditer emollire noluerit. Et nos cum rogamus, ne nos inducas in tentationem , protinus addendo: Sed libera nos a malo , manifeste docemur ejus non inducere in tentationem, non esse rrogaverit, intelligat vel animam mo
Abbreviated transcription (Latin):
aridam. humanum genus indicat infe¬
cunditate boni opis arefectum. set diu
miseratõne curatum. Cuiꝯ dextera que
mprimo parente dum uetite arboris po¬
moa decerperet. Aruerat ꝑredemptoris
grãm dum uisontes manꝯ incrucis ar¬
bore tenderet bonorum opum sue ẽ resti¬
tuta sa luti et bene insinagega mamus
erat arida qr ubi sciencie domni maius
ibi grauuis est iexcusabilis noxe peri¬
culu¬
curaret ut accusarent illum.
pulis arguebant ꝓbabili magist̾ extu¬
sauerat exemplo. Nunc ip̃m ob ser¬
naudo magistrum calumpmari no lũt
ut ũ salbato curet trangressionis. si nõ
curet crudelidatis aut in becillitatis ar¬
guant
t ait honuni habenti manũ aridã
surge imedium et dicit eis licet
sabbatis bene facere aunalẽ Preuenies
dñs calumpniam uideorum quam sibi
ꝑfĩda mente paranerant. arguit eosq
legis pcepta priua in t̾p̾tatione molar
Estimando insalbato et iam a bonis o¬
perib ferriandum cum lex amalis abs¬
tinere uibeat dicens. Sume opus serui¬

Expanded text:
aridam, humanum genus indicat infecunditate boni operis arefactum, sed Domini miseratione curatum. Cujus dextera quae in primo parente dum vetitae arboris poma decerperet, aruerat, per Redemptoris gratiam, dum insontes manus in crucis arbore tenderet, bonorum operum succis est restituta saluti. Et bene in synagoga manus erat arida, quia ubi scientiae donum majus, ibi gravius est inexcusabilis noxae periculucuraret, ut invenirpulis arguebant, probabili magister excusaverat exemplo, nunc ipsum observando magistrum calumniari volunt, ut si sabbato curet, transgressionis: si non curet, crudelitatis aut imbecillitatis arguant. Et ait homini habenti manum aridam: Surge in medium. Et dicit eis: Si licet Sabbatis bene facere, an male? Praeveniens Dominus calumniam Judaeorum quam sibi perfida mente paraverant, arguit eos quia legis praecepta prava interpretatione violarent, aestimando in Sabbato etiam a bonis operibus feriandum, cum lex a malis abstinere jubeat dicens: Omne opus servi
Abbreviated transcription (Latin):
sedium radices figende non habent
Illa niniruz sunt pcorducq nullis
discipline studiis erudita uullis temp¬
tatonu ꝓbatõnib emollita dulce¬
dine. tantum auditi sermonis ac pro¬
nulsis celestib ad horum de lec tant᷑
set intempore temptatõnis recedũt
qr momentaneam ce lestis oracir li
dulex dinem iisite sibi austeritati
p̾cedunt quasi locus senins ẽ depu¬
tatus uon magnam lapiduz con¬
geriem pauco tret humore oꝑit.
Que id̾o ad fructum puenire iusti¬
cie nõ ualent qz panm eis me desi¬
derii salutaris quod semen uite cõci¬
piat et multu inẽ duricie necẽtis
ꝙͥ fiuctu salutis obsistat
t dice bat qui habet aures au¬
diendi audiat. Qucciens ħ
amoniti uncula uł menuangliu
uł inapoca lipsim ioh̾is int̾ponitur
nusticum ee hoc quid dicitur atq
audiendum discendũq salubre in¬
sinuatur. Aures enim audiendi:
aures cordis et sensus interioris. au¬
ris obediendi et faciendi que uisast̾

Expanded text:
sed vim radicis figendae non habent, sed vim radicis figendae non habent, illa nimirum sunt praecordia quae nullis disciplinae studiis erudita, nullis tentationum probationibus emollita, dulcedine tantum auditi sermonis ac promissis coelestibus ad horam delectantur, sed in tempore tentationis recedunt; quia cum momentaneam coelestis oraculi dulcedinem insitae sibi austeritati praetendunt, quasi locus semini santatus, magnam lapidum congeriem pauca terrae humo cooperiunt. Quae ideo ad fructum pervenire justitiae non valent, quia parum eis inest desiderii salutaris quod semen vitae concipiat, et multum inest duritiae nocentis quod fructui salutis obsistat. Et dicebat, Qui habet aures audiendi, audiat. Quoties haec admonitiuncula vel in Evangelio, vel in Apocalypsi Joannis interponitur, mysticum esse hoc quod dicitur, atque ad audiendum discendumque salubre insinuatur. Aures enim audiendi, aures sunt cordis, et sensus interiores, aures obediendi et faciendi quae jussa sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
hiuius mist̾ium seninus dnis expo sint
Inqua nide licet expoñtõne discimiꝯ
quia nequaquam ipẽ res in mia eadẽ¬
que significatõne semꝑ allegorice po¬
nantur: Namiq petram duriciam.
ꝓpt̾ uehementis. ti̾am lenitatem aie
obedientis solem dicit feruorem ꝑ se¬
cutonis seuientis cum ipẽ alibi solẽ
inbono ponat dicens fulgere iustos
infuturo quasi sẽ lem iuregnu patͥs
eorum. Et instructura domꝰ spiita¬
lis fodiendum inaltum trãm eicien¬
dum et petrani infundamento do¬
ceat ee locandam hoc est abnuo cor¬
dis simi cogitatõnes tr̾enas expurgã¬
das et fortitudinem fidei inuicte ꝓ
his infundamento bonoruĩ opum ĩ¬
sererendi am ee moueat. In her ergo
loco altitudo tr̃e que competent ex¬
culta semen u̾bi de buerat excipere.
ꝓbitas est animi disciplinis ce lestib
excerciti atq ad auscultandum o be¬
diendum que diuuus elequus re¬
gulant̾ iustituti. Petrosa uero leca
que tenui cespite contectu suscep¬
tum semen cito germinare queunt

Expanded text:
hujus mysterium seminis Dominus exponit. In qua videlicet expositione discimus quia nequaquam ipsae res in una eademque significatione semper allegorice ponantur. Namque petram duritiam protervae mentis, terram lenitatem animae obedientis, solem dicit fervorem persecutionis saevientis: cum ipse alibi solem in bono ponat, dicens fulgere justos in futuro quasi solem in regno Patris eorum: et in structura domus spiritalis fodiendum in altum, terram ejiciendam, et petram in fundamento doceat esse locandam, hoc est ab intimo cordis sinu cogitationes terrenas expurgandas, et fortitudinem fidei invictae pro his in fundamento bonorum operum inferendam esse moneat. In hoc ergo loco, altitudinem terrae quae competenter exculta semen verbi debuerat excipere, probitas est animi, disciplinis coelestibus exercitati, atque ad auscultandum obediendumque divinis eloquiis regulariter instituti. Petrosa vero loca, quae tenui cespite contecta, susceptum semen cito germinare queunt,
Abbreviated transcription (Latin):
pecor nequis dum p̾dicantuem audit
sequatur errantem: In ꝓ bus autem
magist̾ est diabolꝯ qui falsaueris sepe
ꝑ miscet ut specie ueritatis testimoni¬
um fraudis obtexat. Ceterum nõ soli
demones qui mnuiti confitebant᷑ in ben¬
tur silere de xp̃o s et illi qui ab eo sana¬
ti sponte confĩteri uole bant: Inimo
ip̃i apli quieum post resurrectõne
toto erant orbi predicaturi aute þas¬
sionem eiis pcipiuntur ominno re¬
ticere de illo: Nediuma uidelicet ma¬
iestate p̾dicata passionis dispensatõ
disferretur et dilata passione salus u¬
mundi que ꝑ hane futura erat negaret᷑¬

Expanded text:
era: ne quis, dum praedicantem audit, sequatur errantem. Improbus enim magister est diabolus, qui falsa veris saepe permiscet, ut specie veritatis testimonium fraudis obtexat. Alias autem non soli daemones qui inviti confitebantur jubentur silere de Christo, sed et illi qui ab eo sanati sponte confiteri volebant. Imo ipsi apostoli, qui eum post resurrectionem toto erant orbe praedicaturi, ante passionem ejus praecipiuntur omnino reticere de illo, ne, divina videlicet majestate praedicata, passionis dispensatio differretur, et, dilata passione, salus mundi quae per hanc futura erat negaret
Abbreviated transcription (Latin):
ri et ipĩ uetustati nõ conuenit.
b̃ nemo mittit uinum nouel
lum iutres ueteres alioquim
diłrumpet nnum utres et uinum
esfundetur et utres peribunt. set n
id posse continere dicit. Erant aute
iam utres noui cumpost ascensuni
dĩi desid̾io conso latõnis eius. orando
et spando innouant᷑. Tunc enim ac¬
ceperunt spin scm̃ quo impleti. cũ
linguis om̃ib lcquerentur. Auideis
nescientibꝰ set ramen uere ad testan¬
tibꝰ dictum est qr iisto pleui sut¬
isti. Nonum em uinum iam no¬
nis utrib uenerat. hoc est spũs sancti
feruor spiritalium corda repleuerat
alit̾ cauendum doctori est: Neane
nondum renouate set inuetustate
secreta nustia comnuitat. Quod
siquerit aliquis quid int̾ uinũ nou¬
num nustice et uestunentũ distet
nouum facile patet qr uino uitus
reficim᷑ et mebriamur. Uestimẽ¬
to aute in form secus indiumꝰ. Cum
uero utrumq ad significanciami

Expanded text:
ri, et ipsi vetustati non convenit. ri, et ipsi vetustati non convenit. Et nemo mittit vinum novum in utres veteres, alioquin rumpit vinum novum utres, et ipsum effunditur, et utres peribunt. Sed viid posse continere dicit. Erunt autem jam utres novi, cum post ascensum Domini desiderio consolationis ejus orando et sperando innovantur. Tunc enim acceperunt Spiritum sanctum, quo impleti cum linguis omnibus loquerentur, a Judaeis nescientibus, sed tamen vere attestantibus dictum est, quiisti . Novum enim vinum jam novis utribus venerat, hoc est Spiritus sancti fervor spiritualium corda repleverat. Aliter. Cavendum doctori est ne animae nondum renovatae, sed in vetustate secreta committat. Quod si quaerit aliquis quid inter vinum novum mystice et vestimentum distet novum, facile patet, quia vino intus reficimur et inebriamur, vestimento autem forinsecus induimur. Cum vero utrumque ad significantiam
Abbreviated transcription (Latin):
emo assumentum panui rudis
lad suit uestimento ueteri alis¬
quim anferet supp lementum nouĩ
aueteri et maior scissuras. Qum in¬
nomienmarent. Respondit carnal¬
es ad huc quoque et uec duui passiois
resurrtonis que sue fide solidatos. No
pone seueriora ienuna et continençie
sustinere pcepta neꝑ austitatem ni:¬
miam. et iam credulitatem quai
hr̃e uidebantur anuitant. Ipsos ergo
ad huc discipoͣ los tamquam uetera.
nestimenta dicit quib inconuenient᷑
noruis pamius ailuitur. Id est aliqua
partienla doctrine que ad noue uite
tempanciam ꝑtinet. qr si hec fiat ⁊
ip̃a dectrina quod aimnodo scinditur
cuiꝰ particula que ad ieiuuiũ ciboꝵ
ualet moportune traditur. Cum illã
doceat generale ieiunim nona cõ¬
cupiscencia cyborum tantũ set a bo¬
nim leticia tempor alium de lectato¬
num. Cuiꝰ quasi pannum id ẽ paitẽ
aliquam que ad cibos prinet dic
Nonoportere hominibz ad huc ue¬
teri consuetudim deditis imꝑtiri. Qͥa
et illinc quasi conscisio nidetur rĩe¬

Expanded text:
emo adsumentum panni rudis adsuit vestimento veteri alioquin aufert supplementum novum a veteri et maior scissura finon jejunarent, respondit carnales adhuc quosque et necdum passionis resurrectionisque suae fide solidatos non posse severiora jejunia et continentiae sustinere praecepta, ne per austeritatem nimiam etiam credulitatem quam habere videbantur amittant. Ipsos ergo adhuc discipulos tanquam vetera vestimenta dicit, quibus inconvenienter novus pannus assuitur, id est aliqua particula doctrinae quae ad novae vitae temperantiam pertinet, quia si hoc fiat, et ipsa doctrina quodam modo scinditur, cujus particula quae ad jejunium ciborum valet, importune traditur, cum illa doceat generale jejunium non a concupiscentia ciborum tantum, sed ab omni laetitia temporalium delectationum. Cujus quasi pannum, id est partem aliquam quae ad cibos pertinet, dicit non oportere hominibus adhuc veteri consuetudini deditis impertiri, quia et illinc quasi conscissio videtur fie
Abbreviated transcription (Latin):
no liberatum moralit animum ab
niuuida cogitatone purgatum sig¬
inficare dix̾imo. Consequent femi¬
na febribo tenta. s adimpium diu
curata carnem ostendit aconcupisce¬
cie sue feruore ꝑcontinencie p̾cepta
frenatam. Suinis eni amaritudo et
ira et iudignatõ et clamor et blas

Expanded text:
 liberatum, moraliter animum ab immunda cogitatione purgatum significare dixerimus, consequenter femina febribus tenta, sed ad imperium Domini curata, carnem ostendit a concupiscentiae suae fervore, per continentiae praecepta frenatam. Omnis enim amaritudo, et ira, et indignatio, et c
Abbreviated transcription (Latin):
ne. Alit̾ io hannes unium et siceram
non bibit dñs cum puplicanis ⁊ p̾cato¬
rib manducat et bibit. qr ille astinen¬
cia mitun auget cui potencia nulla
nature. Dominꝯ autem cui nat᷑alit̾
suppete bat delicta donare cur eos decli¬
naret quo sabstinentib poterat redde
dec linares manducauit cumpctõrib
ut gram corneres agnosceres po tatẽ¬
t ait illis iħ̾s nimnꝙͥ possunt filis¬
sponsi uł nupciarum quam diu
sponsus cum illis est ieumare. qnͣto

Expanded text:
ne. Aliter Joannes vinum et siceram ne. Aliter Joannes vinum et siceram non bibit, Dominus cum publicanis et peccatoribus manducat ac bibit, quia ille abstinentia meritum auget, cui potentia nulla naturae. Dominus autem cui naturaliter suppetebat delicta donare, cur eos declinaret quos abstinentibus poterat reddere aeceptum declinares, manducavit cum peccatoribus, ut gratiam cerneres, agnosceres potet ait illis Jesus: Nunquid possunt filii nuptiarum, quandiu sponsus cu
Abbreviated transcription (Latin):
t eraut discipuli iohannis et pha¬
risei ieumantes et ueniunt et
dicunt illi quare discipuli iohannis ⁊
phariseorum ieumant tui autem dis¬
cipuli non ieninant Alii referunt
euu ange liste ipos phariseos ac discipu¬
los io hannis hac dum questione pussa¬
sse: hic uero ita sonare udetur enuã¬
gelicus sermo. quasi alii aliqui quos
huiis rei cura mouisset hanc ei ques¬
tionem intulerunt. Unde colligendu
apluribꝰ hanc dño obiectam ẽẽ questi¬
onem et phansei silicet ⁊ a discipulis
io hannis et aconuiuiis uł aliis quibꝰ¬
libet quos hoc mouebat. quare discipli
discipuli io hannis et phariseoꝵ ieuin¬
omis qui uł doopibus legis sine fide gl¬
oriatur. ułquidem grauius traditõnes se¬
quit᷑ homunn uł certe ip̃m etiam xp̃i
pcomimi set aure tantum corporis nõ
autem et fide cordis ꝑcepit. Spiritali¬
bus aistinens bonis ieuimo corde tabe¬
scit. Quiuero xpi menbxs fide li ĩcor¬
poratur amore non potest ienuare.
quia carne ipĩꝰ epuladar et sangui¬

Expanded text:
t erant discipuli Iohannis et Pharisaei ieiunantes et veniunt et dicunt illi cur discipuli Iohannis et Pharisaeorum ieiunant tui autem discipuli non ieiunant evangelistae ipsos Pharisaeos ac discipulos Joannis hac Dominum quaestione pulsasse. Hic vero ita sonare videtur evangelicus sermo, quasi alii aliqui quos hujus rei cura movisset, hanc ei quaestionem intulerint. Unde colligendum a pluribus hanc Domino objectam esse quaestionem, et a Pharisaeis scilicet et a discipulis Joannis, et a convivis, vel aliis quibuslibet, quos hoc movebat, quare discipulidiscipuli Joannis et Pharisaeorum jejunomnis qui vel de operibus legis sine fide gloriatur, vel, quod est gravius, traditiones sequitur hominum, vel certe ipsum etiam Christi praeconium aure tantum corporis, non autem et fide cordis percipit, spiritualibus abstinens bonis jejuno corde tabescit. Qui vero Christi membris fideli incorporatur amore, non potest jejunare qui carne ipsius epulatur et sangui
Abbreviated transcription (Latin):
tur eun ¶bat autem i hus ꝑcon¬
nula pec̾ornim ut eccasionem haber
decendi et spiritales inuitatorib sius
p̃beret cibos. Ueniq cum frequent᷑
ꝑgere ad coniuuium describatur nicħ
refertur. aliud nisi quid ibi fecerit ꝙ
atuit ut et humilitas dnĩ eundo adpͥ¬
catores ⁊ potencie dectrine euis incon¬
uersione penitenciũ demonstretur.

Expanded text:
tores. Ibat autem Dominus ad convivia peccatorum, ut occasionem haberet docendi, et spirituales invitatoribus suis praeberet cibos. Denique cum frequenter pergere ad convivia describatur, nihil refertur aliud, nisi quid ibi fecerit, quid docuerit, ut et humilitas Domini eundo ad peccatores, et potentia doctrinae ejus in conversione poenitentium demonstraretur.
Abbreviated transcription (Latin):
thei c lectonem et uccatõnem pu¬
blicanorum fides exprimitur gencui
que prius niundi lueris in hiabant.
at nunc cum diio epulis caritatis et
bonoꝵ opum sãdula deuotõne refici¬
nuitur ꝓfecto suꝑcilium scibarum ⁊

Expanded text:
tthaei electionem et vocationem Publicanorum fides exprimitur gentium, quae prius mundi lucrum inhiabant, at nunc cum Domino epulis charitatis et bonorum operum sedula devotione reficiuntur, profecto supercilium Scribar
Abbreviated transcription (Latin):
diuis ociosus sermo inmoderatꝰ risus
uł pocin curreret familiaris que uix
ut innongrauib culpis errore igno¬
raucie que cuncta etiam post mortẽ
grauant si ad buc iuhat uita positis
minime fuerunt relaxata. Hoc tamĩ
sciendum quia illic saltem demi¬
ninis uil quisq purgatõnis optiue¬
bit nisĩ bonis hoc actib inhac ad huc
uita positus ut illic optineat ꝓuicat᷑
t ueniunt mat̾ eius et frẽs et
sorores stantes mserunt ad eñ
uccantes enmi et sedebat cira eum

Expanded text:
 risus, vel peccatum curae rei familiaris, quae vix ut in non gravibus culpis errore ignorantiae, quae cuncta etiam post mortem gravant, si adhuc in hac vita positis minime fuerint relaxata. Hoc tamen sciendum est quia illic saltem de minimis nil quisque purgationis obtinebit, nisi bonis hoc actibus in hac adhuc vita positus, ut illic obtineat promereatur. Et veniunt mater ejus et fratres, et foris stantes miserunt ad eum vocantes eum. E
Abbreviated transcription (Latin):
quispem sanatonis openiq int̾cessi¬
ouis suggerant indiget. Qui bene
quatuor fuisse ferunt᷑ siue quia qua¬
quatuor sunt sci enuanglis libri qui¬
bus omius pdicantum uirtus. omĩs
sermo firmatur. Sen quia quatuor
sunt uirtutes quib ad promerenda
sospitatem fiducia mentis erigitur.
Quibus met̾ne sapiencie lande dicit
sõbrietatem enu et sapienciam decz
Et iusticiam et uirtutem. quibꝰ uti

Expanded text:
qui spem sanationis opemque intercessiqui spem sanationis opemque intercessionis suggerant, indiget. Qui bene quatuor fuisse referuntur, sive quia quatuor sancti Evangelii libris omnium praedicantium virtus, omnis sermo firmatur; seu quia quatuor sunt virtutes, quibus ad promerendam sospitatem fiducia mentis erigitur, de quibus in aeternae sapientiae laude dicitur: Sobrietatem enim et sapientiam docet, et justitiam et
Abbreviated transcription (Latin):
erum qr nec carnales supna pieraᷤ
deserit. quin etiam his gram sue uisi¬
tatonis ꝑ quam et ipi spiritales esfi¬
ci ualeant iudulget. Post desertum
ac sanato paralitico plurib cecasio¬
nem int̾ue sanatonis que est infĩde
tribuit. Quod uero docente dus iu
domo tai multi conuenerunt ut
e saluatõnem quidegentib ad fidem
uenunꝰ dagnat. Quia p̃dicante ui
iudea dno. nec dum intrare ad audiẽ¬
dum ua luinꝰ. ad quos tamen ⁊ si
fens positos uerba sue deetrine fecit per¬
nenux quia uosipe ꝑscorum ora pdica¬
torum colligit. Et quam ius extra
siuagogam inqua ipẽ pdicabat ĩuẽ¬
tos. enuangelii sui fecit ee ꝑticipes.
t uenerunt ferentes ad eum pa¬
ra liticum quia quatuor porta¬
sratur.. uratio paralitici huiꝰ sal¬
uatonem de signat aime post diut
nam in lecebre carnalis mertiam
ad xp̃m suspirantis. Q ue primo oĩ¬
un ministris qui eam sb̾leuent ⁊
xp̃o ad ferant. id est bonis doctoribꝰ

Expanded text:
Verum quia nec carnales superna pietas Verum quia nec carnales superna pietas deserit, quin etiam iis gratiam suae visitationis, per quam et ipsi spirituales effici valeant, indulget, post desertum rbum: ac sanato paralytico pluribus occasionem internae sanationis quae est in fide tribuit. Quod vero docente Domino et domo tam multi convenerunt, ut ie salvationem qui de gentibus ad fidem venimus designat, quia praedicante in Judaea Domino necdum intrare ad audiendum valuimus. Ad quos tamen etsi foris positos verba suae doctrinae fecit pervenire, quia nos ipse per sanctorum ora praedicatorum collegit, et quamvis extra synagogam in qua ipse praedicabat inventos, Evangelii sui fecit esse participes. Et venerunt ferentes ad eum paralyticum, quia a quatuor portabatur. Curatio paralytici hujus salvationem designat animae post diuturnam illecebrae carnalis inertiam ad Christum suspirantis, qui primo omnium ministris qui eum sublevent, et Christo afferant, id est, bonis doctoribus
Abbreviated transcription (Latin):
tur eis uerbum. Saluator omium
diis salutari omia lustrat incessu.
E nunc indesertis nunc inciuitate. nc̃
ad mare doctrine celestis et uirturu
dona tur bis muustrat. Nunc iuiõ¬
te solus erat. Nunc la borantes i mari
ue perire de beaut adiuuat. Ubiq mu¬
nera salutis mꝑtit. ut omines gradus
acconditones ad suam grãm ꝑtinere
de monstret. Iuxta muticum uero ĩ¬
tellectum pꝰ ft̃m inciuitate nurac łiu
secessit indesertum. Ibiq conuenien¬
tes ad se turbas benigna pietate sus¬
cepit. Ut ostendat se magis quie tã
et ascłi curis remotam diligere uita
Atq ob huius appetitum se sauandis
curam ab ad hibere corporibo. Et qui¬
dem more humano quasi frequeiam
sequerentiũ dec liuans. Nolebat
manifeste inciuitatem introire set
allegorice docebat quia tumultuosis
carnalium mentib aptam sui maĩ¬
festatẽnem ueritas nou exibet. s quos¬
cumq ab in lecebris rerum tempora¬
lium iuderit eẽ discretos.: Sis suoꝵ
lucem donorum largis infundit.

Expanded text:
um eos, etc. Salvator hominum Dominus, salutari omnia lustrat incessu, et nunc in desertis, nunc in civitate, nunc ad mare doctrinae coelestis, et virtutum dona turbis ministrat. Nunc in monte solus orat, nunc laborantes in mari ne perire debeant, adjuvat. Ubique munera salutis impartitur, ut omnes gradus ac conditiones ad suam gratiam pertinere demonstret. Juxta mysticum vero intellectum, post factum in civitate miraculum, secedit in desertum, ibique convenientes ad se turbas benigna pietate suscipit, ut ostendat se magis quietam, et a saeculi curis remotam diligere vitam, atque, ob hujus appetitum, se sanandis curam adhibere corporibus. Et quidem more humano, quasi frequentiam se quaerentium declinans, nolebat manifeste in civitatem introire. Sed allegorice docebat quia tumultuosis carnalium mentibus apertam sui manifestationem veritas non exhibet, sed quoscunque ab illecebris rerum temporalium viderit esse discretos, iis suorum lucem donorum largius infundit.
Abbreviated transcription (Latin):
bat digrediens queq uolebat age
temptat totum huuus scłi tempus
insinuant. quibꝰ menbra eius nide¬
licet scam eccãm temptare numiꝙͣ
cdesistit qr nimirum quadriptitus
est muntꝰ inquo dño famutlamur
ocem uero p̾cepta ꝑquorumob
ustis indesfeilĩ maliciam certamꝰ
xecem autem quat̃ ducta .xl. fa
pus apte quadragenario dierum ac
nectuũ numero ꝯp̃ hendit᷑. Baptiza¬
tus ergo dñs expellitur aspũ indeseit̾
et temptatur asathana ut exemplũ
uite suis fidelibꝰ p̾beat. qui post accep¬
tam iubaptisino remussionem p̾ca¬
torum non so lum adexerdam opu
u̾tutem. uerum etiam ad tolan daz
pp̃ iusticiam ꝑsecutõnem suit accin¬
gendi. Diis seoͣit euim indesertu¬
ut ut nos deceat relictis mundi in¬
lecebris et sccietate prauorum dĩuis
ꝑ oninia seruire mandatis. Tempta¬
tur so litariꝰ adiabolo ut nobis insmu¬

Expanded text:
bat digrediens, quae volebat agebbat digrediens, quae volebat agebtentat, totum hujus saeculi tempus insinuant, quibus membra ejus, videlicet sanctam Ecclesiam, tentare nunquam desistit. Quia nimirum quadripartitus est mundus, in quo Domino famulamur. Decem vero praecepta sunt, hostis indefessi militiam certamus. Decem autem quaterducta, quadragnostrae tempus, apte quadragenario dierum ac noctium numero comprehenditur. Baptizatus ergo Dominus expellitur a spiritu in desertum et tentatur a Satana, ut exemplum vitae suis fidelibus praebeat, qui post acceptam in baptismo remissionem peccatorum, non solum ad exercenda opera virtutum, verum etiam ad tolerandam propter justitiam persecutionem sunt accingendi. Secedit enim in desertum, ut nos doceat, relictis mundi illecebris et societate pravorum, divinis per omnia servire mandatis. Tentatur solitarius a diabolo, ut nobis insinu
Abbreviated transcription (Latin):
tiz andus cum aluis uenit ad iohãne
homo uerum ẽẽ dei filium.Ron
so lum ip̃ius io hannis. s tocius mũ
baptizare ualentem. Nosqueq uox
Q uot quot eni recepunt eui
dedit eis potestatem filios dei fieri
anum al atq am alicia fellis alienũ
ut figurate nobis isinuaret quia
simp licia corda querit: Nec habi¬
tare dignatur iumentibꝰ inpuris
qualis fuit simon ille cui dicebat
perrus. Nonest tibi pars neque sors
iymone hoc. In felle enim amari¬
tudinis et obligatõne iniquitatis
uideo te essẽ. Et statim sp̾t expulit
eum incesertum et erat indeserto¬
tabatur asatana.¬
atheus similit exposito diũ
baptismate et ucce decelis fcã
que diceret. Hic est filius meꝰ
tilectus in quo michi comp lacui
contuo sb̾uurxit. Tunc ihus ductꝰ
est indesertum aspũ ut temptaret᷑
adia bolo. uerum necui ueniret in
dubium a quo eum spũ ductum si¬
ue expulsum diceret in desertum.
Consulte luc has primo posuit quia
dane acde inde iutulit et agebatur

Expanded text:
ad Joannem homo, verum esse Dei Filium; non solum ipsius Joannis, sed et totius mundi baptizare valentem. Nos quoque vox Quotquot enim receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri animal, atque a malitia fellis alienum, ut figurate nobis insinuaret quod simplicia corda quaerit, nec habitare dignatur in mentibus impuris, qualis fuit Simon ille cui dicebat Petrus: Non est tibi pars, neque sors in sermone hoc; in felle enim amaritudinis et obligatione iniquitatis video te esse . Et statim Spiritus expulit eum intabatur a Satanatthaeus similiter, exposito Domini baptismate, et voce de coelis facta, quae diceret: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui, continuo subjunxit: Tunc Jesus ductus est in desertum a Spiritu, ut tentaretur a diabolo . Verum ne cui veniret in dubium a quo eum spiritu ductum sive expulsum dicerent in desertum, consulte Lucas primo posuit: quia dane, ac deinde intulit: Et agebatur
Abbreviated transcription (Latin):
dimo digna castigatone purgemus
Quidꝙͥ de his que nos recte fecisse crede¬
ramris uitio uobis elatõius penisse cõ¬
perimus et hoc humili satisfactone ca¬
ngenus: hec enum uobis paus fit cã
aagellorum. Ceterum innocentes ⁊
iustos obangmenta p̾miorum flagel¬
iari ꝓfcõrum donum sp̃ale iurorum
⁊er berib antem temporalib et̾na
tormenta compelli inpenitencium ẽ

Expanded text:
dimus, digna castigatione purgemus, dimus, digna castigatione purgemus, quidquid de his quae nos recte fecisse credebamus, vitio in nobis elationis perisse comperimus, et hoc humili satisfactione castigemus: haec enim nobis saepius fit causa flagellorum. Caeterum innocentes et justos ob augmenta praemiorum flagellari, perfectorum est donum speciale virorum; verberibus autem temporalibus ad aeterna tormenta compelli, impoeniten
Abbreviated transcription (Latin):
Aut adgliam dei saluantis siue ꝑse ip¬
sum siue ꝑ famulos suos sicut cecus na¬
tus inenuangelio. qui neq ip̃e pͤcauit
neq parentes eius set ut mauifesta¬
rentur oꝑa dei nullo sicut lai zarus cꝰ
cuius iuni mitas non fuit ad mortem
s ꝓglia dei ut glificetur silius dei per
cani. Aut ad inchoatõirem dampna¬
tonis etne quid repborum est ꝓpͥui
ũcut autiochus et hesodes qui uterq
suo tempore adu̾sus dĩ repugnautes
quo tormentoꝵ iuge henna ppetuo pas¬
suri essent. Presencui asflittõnum:
miseria cunctis ostende bant. Quib
congruit illud ꝓphete ⁊ duplici contri¬
tõne contere eos. Unde nece est ĩ onũ¬
bus qua temporalit ad u̾sa patinuir cũ
huuilitate duõ grãs agamus. Et in¬
sirnutatis nr̃e consci deconlatis nob̾
remedus gratulemur. Ncc̃ẽ est ut
ad consciam ur̃am reuersi sollerter o¬
opa nrã simul et cegitatones explo¬
remꝯ et quidꝙͥ nos peccasse dep̾ hen¬

Expanded text:
Aut ad gloriam Dei salvantis, sive per seipAut ad gloriam Dei salvantis, sive per seipsum, sive per famulos suos, sicut caecus natus in Evangelio , qui neque ipse peccavit, neque parentes ejus, sed ut manifestarentur opera Dei in illo: sicut Lazarus, cujus infirmitas non fuit ad mortem, sed pro gloria Dei, ut glorificaretur Filius Dei per eam . Aut ad inchoationem damnationis aeternae, quod reproborum est et proprium: sicut Antiochus et Herodes, qui utrique suo tempore adversum Deum repugnantes , quod tormentorum in gehenna perpetuo passuri essent, praesentium afflictionum miseria cunctis ostendebant. Quibus congruit illud prophetae: Et duplici contritione contere eos , unde necesse est in omnibus quae temporaliter adversa patimur, cum humilitate Domino gratias agamus, et infirmitatis nostrae conscii de collatis nobis remediis gratulemur. Necesse est ut ad conscientiam nostram reversi solerter opera nostra simul et cogitationes exploremus, et quidquid nos peccasse deprehen
Abbreviated transcription (Latin):
nirtutis sit ⁊ corporis et amme uitia
dimitt̾e. et datur nobis intelligencĩ
propetis plerasq euenire corporum de¬
bilitates. Et id circo forsitant prius di¬
nuttuntur pcca ut causis debilitatis
ab latis sauitas restituatur. Quinq
siquidem sunt disferencie causarum
ꝓ quibus in hac uita no lestiis corpora¬
lib ad fliginur. aut eniui ad menta
angenda ppenitenciam: Iusti corporis
inf̾i̾rmitate grauant᷑. Ut beati patres
iob et thobias et innumeri martires i
utro que testamento. aut ad custod iaui
mitutum ꝑceptarum ne suꝑbia tem¬
tante dispeant. Sicut apostolus paulꝯ
qui ne magnitudine reue latõ nuni
ex tolleretur. Datus est stimulus car¬
ni sue angelus sathane quieum cola¬
fiaret. aut intelligenda ⁊ corngenda
pcc̃a nrã. sicut maria soror a aron inhe¬
remo obũbra temeritatis et suꝑbie le¬
pra ꝑcussaest. Sicut paraliticus de qͦ
tractamꝰ. qui nõ nisi dimussis primo
pecc̃is potuit ab infirmitate curari.

Expanded text:
virtutvirtutdimittere. Et datur nobis intelligentia, peccata plerasque evenire corporum debilitates: et idcirco forsitan prius dimittuntur peccata, ut causis debilitatis ablatis, sanitas restituatur. Quinque siquidem sunt differentiae causarum, pro quibus in hac vita molestiis corporalibus affligimur. Aut enim ad merita augenda per patientiam justi corporis infirmitate gravamur, ut beati patres Job et Tobias, et innumeri martyres in utroque Testamento. Aut ad custodiam virtutum perceptarum, ne superbia tentante dispereant, sicut apostolus Paulus, cui ne magnitudine revelationum extolleretur, datus est stimulus carnis suae angelus Satanae qui eum colaphizaret . Aut ad intelligenda et corrigenda peccata nostra, sicut Maria soror Aaron in eremo ob verba temeritatis et superbiae lepra percussa est . Vel sicut paralyticus de quo tractamus, qui non nisi dimissis primo peccatis potuit ab infirmitate curari.
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ et pecã posse dimutere. Euuan¬
gelii uerbis de uicti negare non au¬
deut. Nichil hominus diu nega¬
re nontunent. At ip̃e per fidos salua¬
re desid̾aus et cocultorum cognitõne
⁊ uirtute opum diui se eẽ manifestat
nam sequitur
uo statimm cognito ihus spĩ scõ
quia sicegitarent interse dicit
illis quid ista cegittis incordib ur̃is.
Ostendit se d̾n quipotest cordis oc¬
culta cognoscere. et quod amodo ta¬
cens loqͥutur eadem maiestate et po¬
tencia qua cogitatones ur̃as uitueor
possum et hominib de licta ouutt̾e
Ex uobis intelligite quid paraliticꝰ
consequatur.
iud eit facilius dicere paraliti¬
co dinuttuntur tibi peccata.
audicere surge et tolle grabatiut
tuum et ambula. ¶Nter dicere et
facere multa distancia ẽ. utrum sint
paralitico pcc̾a diuissa solus nouerat
qui dimitte bat. surge autem et am¬
bula tanulle qui surgebat. Quami
hii qui surgentem uide baut ad ꝓba¬
re pot̾ant. Fit gͥ caruaᷤ signimi ut
ꝓbetur spuitalis. Quamqm eiusdẽ

Expanded text:
e, et peccata posse dimittere, Evangelii verbis devicti, negare non audeant, nihilominus Deum negare non timent. At ipse perfidos salvare desiderans, et occultorum cognitione et virtute operum Deum se esse manifestat. Nam sequitur: Quo statim cognito, Jesus spiritu suo quia sic cogitarent inter se, dicit illis: Quid ista cogitatis in cordibus vestris? Ostendit se Deum, qui potest cordis occulta cognoscere. Et quodam modo tacens loquitur: Eadem majestate et potentia qua cogitationes vestras intueor, possum et hominibus delicta dimittere. Ex vobis intelligite quid paralyticus consequatur. Quid est facilius dicere paralytico: Dimittuntur tibi peccata, an dicere: Surge et tolle grabatum tuum et ambula? Inter dicere et facere, multa distantia est. Utrum sint paralytico peccata dimissa, solus noverat qui dimittebat. Surge autem et ambula, tam ille qui surgebat quam ii qui surgentem videbant approbare poterant. Fit ergo carnale signum, ut probetur spirituale, quanquam ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
non pois manifeste incutatem in¬
troire set foris in desertis locis ee et cõ¬
uenie bant ad eum undiq. Quius
pitã saluatõ multas ad dñm cegĩt
turbas. At enu ipẽ se iuteruis extĩ¬
que deceret eẽ sanatum. Nequaꝙͣ
ꝓceptum beneficium uł abipo aquo
acceperat uissui tacet. Quii pecius
euuange liste fimetꝰ officio. mox e¬
gressus cepit p̾dicare et disfamare ẜ¬
monem. Unde merito queritur ꝙͥ¬
nam sit ꝙ diis non uuuilla que gessit
abscondi uissit. Et nec ad horam po¬
tuerunt abscondi. Numquid eiꝰ
iuugenitus filius patri et spũ scõ
mꝑ lere non potuit. set notandum
ꝙ redemptor ur̃ ꝑinortale corpus.
onĩe ꝙ egit hec nobis mexemp lo
acconis p̾buit. ENiraculum nami¬
q faciens et taceri uissit. et tamẽ
taceri non potuit. Ut uide licet ele¬
ti eiuis exempla doctrine illuis se qnͣ¬
tes in magnis que facuint latere qͥ¬
dem iuo liuitate habeant set ut ꝓ¬
suit aliis ꝓdantur inuiti. Quatenꝰ¬

Expanded text:
tatem introire, sed foris in desertis locis esset: et conveniebant ad eum undique. Unius perfecta salvatio, multas ad Dominum cogit turbas: ut enim ipse se interius exteriusque doceret esset sanatum, nequaquam perceptum beneficium, ut ab ipso a quo acceperat jussus, tacet: quin potius evangelistae functus officio, mox egressus coepit praedicare et diffamare sermonem. Unde merito quaeritur quidnam sit quod Dominus nonnulla quae gessit abscondi jussit, et nec ad horam potuerunt unigenitus Filius Patri et Spiritui simplere non potuit? Sed notandum quod Redemptor noster per mortale corpus omne quod egit, hoc nobis in exemplo actionis praebuit. Miraculum namque faciens et taceri jussit, et tamen taceri non potuit, ut, videlicet, electi ejus, exempla doctrinae illius sequentes, in magnis quae faciunt latere quidem in voluntate habeant, sed, ut prosint aliis
Abbreviated transcription (Latin):
potest ergo uideri contrarium quo¬
pens. uł sicut aliqui codices habent
conuexans eum. cui nic hil nocuit
scom lucam. Set et ipẽ lucas ⁊ eum
pieciss illut iuquit demonum. In
medium exut ab illo uichilq ei nocu¬
it. Unde inte lligitur hoc dixisse mar¬
cum conuexans eum siue cliscerpens
qui luchas dixisset cum ꝓiecisset eñ
mundium. ut quid̃ secutus ait nichil¬
qr emnocuit: Hoc intelligatur quid̃
illa iactatõ membror atq ueratõ nõ
eum cle bilitauit sicut solent exire
demonia et iamquibꝯtam menbris
amputatis aut euulsis
I nirati sunt omnes ut conqui¬

Expanded text:
Potest ergo videri contrarium, quoPotest ergo videri contrarium, quopens uel, sicut aliqui codices habent, conuexans eum, cui nihil nocuit secundum Lucam? sed et ipse Lucas: et cum proiecisset illum, inquit, demonium in medium, exiit ab illo nihilqit . Unde intelligitur hoc dixisse Marcum convexans eum, sive discerpens, quod Lucas dixit cum projecisset eum in medium, ut quod secutus ait, nihilque ei nocuit, hoc intelligatur quod illa jactatio membrorum atque vexatio non eum debilitavit, sicut solent exire daemonia etiam quibusdam membris amputatis aut evulsis. Et mirati sunt omnes, ita ut conqui
Abbreviated transcription (Latin):
onuoliuitatis ista confessioe
quani p̾miũ sequitur confi¬
cogit inuitos. et uelut siserui fugiti¬
ni post multum temporis diun suñ
uideant nichil a luit nisi de uerberi¬
bus depeantur sic et demones cernẽ¬
tes ⁊ nui int̾ris repente uersari adiu¬
dicandos seuenisse credebant p̃ sencia
saluatoris tormentã demonum. et
connunatus est ei ihus diceus o brau¬
tece et exi de homine. Quoniam m¬
uidi adiaboli mors iutranit morbẽ
t̾rarum. Ido contra ip̃m mortis aue¬
torem pͥmo de buit medicina salutis
opari. primo lingna serpentina ne
ultra uirus spargeret obeludi. De¬
inte semina que prima secuctae acir¬
mis concupiscencie febre curari. Ber¬
qo nii qui male suadentis dicta con¬
ingis audiuit aberoris sui lepra mũ¬
ciñ. ut ip̃e eẽt ordo restauratõnis. in
duo quierat et casus ꝓtoplaustis. Et
discerpens eum spus inmũdus et ex¬
clamans uete magna exiuit a beo
Luc has despũ minundo ait ꝙ sic ex¬
ierit ab homine ut nichil ei nccet

Expanded text:
voluntatis ista confessio est, quam praemium sequitur confinfiteri. Et velut si servi fugitivi post multum temporis dominum suum videant, nihil aliud nisi de verberibus deprecantur, sic et daemones, cernentes Dominum in terris repente versari, ad judicandos se venisse credebant. Praesentia Salvatoris tormenta sunt daemonum. Et comminatus est ei Jesus dicens: Obmutesce, et exi de homine. Quoniam invidia diaboli mors intravit in orbem terrarum , ideo contra ipsum mortis auctorem primo debuit medicina salutis operari: primo lingua serpentina, ne ultra virus spargeret, occludi; deinde femina, quae prima seducta est, a carnalis concupiscentiae febre curari; tertio vir, qui male suadentis dicta conjugis audivit, ab erroris sui lepra mundari, ut ipse esset ordo restaurationis in Domino, qui erat et casus in protoplastis: Et discerpens eum spiritus immundus, et exclamans voce magno exivit ab eo. Lucas de spiritu immundo ait quod sic exierit ab homine, ut nihil ei noceret.
Abbreviated transcription (Latin):
despectum et debilem totisq mẽ broꝵ
compagib dissolutum disse lutum
filium uocat quem sacͥdotes non
dignabant᷑ ad tingere aut recte ido
filium. quia dimittunt᷑ ei pecã sua
Intuendum sane qnͣti ꝓpria cuusq
fides aput din ualeat ubi tantum na¬
luit aliena ut totus homo repente ħ est
ext̾ius int̾ius q iam saluatił ex surge¬
ret aliox que nute alii laxarent erata
rant autem illic quidam des
scribis sedenͣs et cogitaus ⁊ co¬
gitaus incordib suis quid hic sic
loquit b lasphemat quis potest di¬
mittere peca nsi solus deui. Ueru
dicunt scribe qr uemo dinutere
poca nisi deus potest quipeos quoq
dimitt̾it. quib dimittendi tribuit
potestatem. Et ideo xp̃c uere deus
potest. Uerum do testimonium re¬
ddunt set psonam xpi negando fa¬
Il iuitur. Erant itaq indei quicum
se credant. ihui tamen xp̃m eẽ non¬

Expanded text:
despectum et debilem totisque membrorum despectum et debilem totisque membrorum compaginibus dissolutum filium vocat, quem sacerdotes non dignarentur attingere. Aut recte Deo filium, quia dimittuntur ei peccata sua. Intuendum sane quanti propria cujusque fides apud Deum valeat, ubi tanti valuit aliena ut totus homo repente, hoc est exterius interiusque jam salvatus exsurgeret, aliorumque merito aliis laxarentur errata. Erant autem illic quidam de scribis sedentes et cogitantes in cordibus suis: Quid hic sic loquitur? Blasphemat. Quis potest dimittere peccata, nisi solus Deus? Verum dicunt scribae quod nemo dimittere peccata nisi Deus potest, qui per eos quoque dimittit quibus dimittendi tribuit potestatem. Et ideo Christus vere Deus potest: verum Deo testimonium reddunt, sed personam Christi negando falluntur. Errant itaque Judaei, qui cum se credant, Jesum tamen