comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tandũ: labiisq et dentib illius ruminandũ. Gale est sponse uinũ ut ddig¬
mĩ sit dilecto ad potandũ: quia dũ scã eccłia fidem uerã p̃dicat. dũ audi¬
tores suos adscã opera excitat: dũ solũ xp̃m diligere. imitari. ampleca bo¬
nũ esse. uerbis et operib demonstrat: quid aliud qmͣ uinũ suũ dignũ fa¬
cit. ut in ore sponsi dulce sapiat: Q uod bene xp̃c potare dicit᷑: quia a cor¬
pe suo id est ppłis fidelib amabłiter potatur. De quo notandũ est quod
ciarũ que dicuntur discernunt. Labia uero et dentes ruminant: quia
dũ ꝑfectiores quiꝙ post auditũ uerba ad memoriã reuocant. dũ audi¬
ta queꝙ exercitatiõe assidua cogitant. quasi ad os reuocantes quod sũpse¬
runt. quanta sit uirtꝰ cibi quẽ comederunt sentiunt. Iccirco in lege scribitur.
quia animal quod non ruminat ĩ mundũ habet᷑: quia quisqͥs bona que audit

Expanded text:
tandum, labiisque et dentibus illius ad ruminandum. Tale est sponsae vinum, ut digtandum, labiisque et dentibus illius ad ruminandum. Tale est sponsae vinum, ut dignum sit dilecto ad potandum: quia dum sancta Ecclesia fidem veram praedicat, dum auditores suos ad sancta opera excitat, dum solum Christum diligere, imitari, amplecti, bonum esse, verbis et operibus demonstrat, quid aliud quam vinum suum dignum facit, ut in ore Sponsi sapiat? Quod bene Christus potare dicitur: quia a corpore suo, id est a populis fidelibus amabiliter potatur. De quo notandum est quod tiarum quae dicuntur, discernunt. Labia vero et dentes ruminant; quia dum perfectiores quique post auditum verba ad memoriam revocant, dum audita quaeque exercitatione assidua cogitant, quasi ad os revocantes quod sumpserunt, quanta sit virtus cibi quem comedunt, sentiunt. Idcirco in Lege scribitur, quia animal quod non ruminat, immundum habetur : quia quisquis bona quae audit
Abbreviated transcription (Latin):
aute punica martyres designari superius diximꝰ: ꝑos & sponse hic debere
intelligi eius predicatõem putamus. Que dũ uirtutes martyrũ predicat.
dũ ad eoꝵ similitudinẽ amimos audientiũ instigat. dñ in unius p̾dicati¬
one fidei multas uirtutes esse manifestat. quid aliud qmͣ maloꝵ ocdorẽ
portat. quia et ruborẽ corticis in martyrio ostendit quod p̾dicat. et in uͥ¬
tututib multitudinẽ granoꝵ sub eadem fide. quasi sub eodem cortice de-¬
monstrat: De quo et subdit᷑. Qut turtuũ: quasi uinũ optimũ. In gut
ture quippe est uox. Perguttur gͦ ipsa p̃dicatio iterũ designat᷑. que quasi
uinũ optimũ esse dicitur: quia mentes hoĩũ inebriat. ut p̃teritoꝵ sicut
dictũ est obliuis cantur. et in anteriora currentes non lassentur: Oe quo
sponsa uerbũ de ore sponsi suscipiens adiungit. Dignũ dilecto meo adđ po¬

Expanded text:
autem punica martyres designari superius diximus . Per os autem sponsae hic debere autem punica martyres designari superius diximus . Per os autem sponsae hic debere intelligi ejus praedicationem putamus. Quae dum virtutes martyrum praedicat, dum ad eorum similitudinem animos audientium instigat, dum in unius praedicatione fidei multas virtutes esse manifestat, quid aliud quam malorum odorem in ore portat? Quia et ruborem corticis in martyrio ostendit quod praedicat, et in virtutibus multitudinem granorum sub eadem fide quasi sub eodem cortice demonstrat. De quo et subditur: Guttur tuum quasi vinum optimum, ture quippe vox est. Per guttur ergo ipsa praedicatio iterum designatur: quae quasi vinum optimum esse dicitur, quia mentes hominum inebriat, ut praeteritorum, sicut dictum est, obliviscantur, et in anteriora currentes non lassentur. De quo sponsa, verbum de ore Sponsi suscipiens, adjungit: Dignum dilecto meo ad po
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o mori non dubitat. quisqͥs. xp̃m ualde diligens digne imitatur.: Oe
palma sequit᷑ sponsus subdens dixi. Ascendam in palmã: apphendã
mori disposuit. sic in fine mundi propitiꝰ et uerax adimpleuit. In palmã
nobis tribuit. Unde adimpletũ est quod sequit᷑. Et ubera tua erunt sicut
botri uinee. Uere per crucẽ ubera sponse sicut botri uinee existunt: quia
in morte xp̃i duo p̃cepta caritatis sensus amme susceperunt. quib pasta
anima debriet᷑. debriata: posteriora obliuiscat᷑. et in anteriora extendat᷑.
Hus uberib etiã proximos nitrit: et roboratos secũ ad ea que concupiscit
perducit. Unde scriptũ est. Q in audit: dicat ueni. Sequitꝰ. Et odororis
tur: sicut maloꝵ. Mala punica de quib superus tam̃ sepe dictũ est hic re¬
memorant᷑. quoꝵ odori odor oris sponse bene satis assimilat᷑. Per mala

Expanded text:
Christo mori non dubitat, quisquis Christum valde diligens digne imitatur. De Christo mori non dubitat, quisquis Christum valde diligens digne imitatur. De palma sequitur Sponsus, dicens: Dixi, Ascendam in palmam, et apprehendam mori disposuit, sic in fine mundi propitius et verax adimplevit. In palmam nobis tribuit. Unde adimpletum est quod sequitur: Et erunt ubera tua sicut botri vineae. Vere per crucem ubera sponsae sicut botri vineae existunt; quia in morte Christi duo praecepta charitatis sensus animae susceperunt, quibus pasta anima debrietur, debriata posteriora obliviscatur, et in anteriora extendatur. His uberibus etiam proximos quosque nutrit, ac roboratos secum ad ea quae concupiscit perducit. Unde scriptum est: Qui audit, dicat: veni. Sequitur: Et odor oris tui sicut malorum . Mala punica, de quibus superius tam saepe dictum est, hic rememorantur, quorum odori odor oris sponsae bene satis assimilatur. Per mala
Abbreviated transcription (Latin):
cdare contẽpnit. Inde enĩ dicit᷑. Om̃i habenti dabit᷑ et habundabit. ei autẽ
qui non habet: et quod uidet᷑ habere auferet᷑ ab eo. Hiis enĩ deliciis qui ha¬
bundat reficit᷑. hiis refectꝰ assidue ad maiora percipienda p̃parat᷑. Unde et
hinc sponse km̃e dicit᷑. Statura tua assimilata est palme. et ubera tua bo¬
tris. Palma quippe dũ crescit. deorsũ stringit᷑: et sursũ dilatat᷑. Sic scã aia
ab imis ad minima incipit: et paulatĩ ad maiora crescendo usq ad ampli¬
tudinẽ perfecte caritatis peruenit. Nemo enĩ sicut scriptũ est repente fit
sũmus. In psalmo autẽ: de iusto homine dicit᷑. Tustꝰ ut palma florebit. Ube¬
ra autẽ sponse. duo p̾cepta caritatis existunt: que aiãm quam possident
uino celesti in ebriant. et nutriunt. Potest tñ per palmã crux. xp̃i intelli¬
gi. Palma enĩ insublime ualde crescens dulcissi mos fructꝰ gignit: et crux
xp̃i nobis celestem cibũ p̃parauit. Qui statura sponse assimilat᷑: quia pro

Expanded text:
t abundabit: ei autem qui non habet, et quod videtur habere, auferetur ab eo . His enim deliciis qui abundat, reficitur: his refectus, assidue ad majora percipienda praeparatur. Unde et huic sponsae charissimae dicitur: Statura tua assimilata est palmae, et ubera tua botris. 12. Palma quippe dum crescit, deorsum stringitur, et sursum dilatatur. Sic sancta anima ab imis 452 ad minima incipit, et paulatim ad majora crescendo, usque ad amplitudinem perfectae charitatis pervenit. Nemo enim, sicut scriptum est, repente fit summus. In psalmo autem de justo homine dicitur: Justus ut palma florebit . Ubera autem sponsae, duo praecepta charitatis existunt; quae animam possident, vino coelesti inebriant et nutriunt. Potest tamen per palmam crux Christi intelligi. Palma enim in sublime valde crescens, dulcissimos fructus gignit: et crux Christi coelestem cibum nobis praeparavit. Cui statura sponsae assimilatur: quia pro
Abbreviated transcription (Latin):
mardescat. et ad eternũ sponsũ etiã per sanguinẽ martyru pergere concu¬
piscat. e tota quippe eccłia paulus dicit. Q in exhibuit sibi eccłiam. uestẽ
namento uestieris. Sic tincte ergo. sic pulcre. sic purpure facte. sponsꝰ
aggaudens sponse loquit᷑ dicens. Qͣm pulcra es amica mea. et qͣm de¬

Expanded text:
inardescat, et ad aeternum Sponsum etiam per sanguinem martyrii pergere concuinardescat, et ad aeternum Sponsum etiam per sanguinem martyrii pergere concupiscat. De tota quippe Ecclesia Paulus dicit: Qui exhibuit sibi Ecclesiam, vestem ut ornamento vestieris . Sic tinctae ergo, sic pulchrae, sic purpureae factae sponsae adgaudens sponsus loquitur, dicens: Quam pulchra es et quam de
Abbreviated transcription (Latin):
bat eis beatꝰ stephanus quẽ occidebant. Hura ceruice et incͥcũcisi cordibus
et aurib. uos semper restitistis sp̃ui sco. Csome autẽ capitis enus: ut purpura
regis iuncta canalib esse memorat᷑. Durpura quippe: per fasciłos in cana¬
lib ligat᷑. super quos dũ aqua proicit᷑: per canales ad uestẽ que supposita est
currit ut uestis tinguat᷑. et inde nomen accipit ut tincta colore purpureo
purpura uocet᷑. Que omia scẽ menti congruunt: si intelligant᷑. Come qͥppe
capitis: sunt cogitatões mentis. Que in canalib ligant᷑: quia in scripturis
diuinis ne mutilit̾ fluant stringunt᷑. Super quas aqua proicit᷑. que uestẽ re¬
giam currens tinguit: quia in cogitatõnib scẽ mentis grã celestis suscipit᷑
et totam animã in celeste ornamentũ cõponit. ut iam tota aia in uitã et̾nã

Expanded text:
bat beatus Stephanus eis qui eum occidebant: Dura cervice, et incircumcisis cordibus bat beatus Stephanus eis qui eum occidebant: Dura cervice, et incircumcisis cordibus et auribus, vos semper restitistis Spiritui sancto . Comae autem capitis ejus ut purpura regis juncta canalibus esse memorantur. Purpura quippe per fasciculos in canalibus ligatur, super quos dum aqua projicitur, per canales ad vestem quae supposita est, currit, ut vestis tingatur; et inde nomen accipit, ut tincta colore purpureo purpura vocetur; quae omnia sanctae menti congruunt, si intelligantur. Comae quippe capitis sunt cogitationes mentis, quae in canalibus ligantur, quia in Scripturis divinis ne inutiliter fluant, stringuntur. Super quas aqua projicitur, quae vestem regiam tingit: quia in cogitationibus sanctae mentis, gratia coelestis suscipitur, et totam animam in coeleste ornamentum componit; ut jam tota anima in vitam aeternam
Abbreviated transcription (Latin):
ut de capite loquat᷑: ideo subditur. Capud tuũ ut carmelus. et come ca¬
ut carmelus dicitur: quia ipse per passionẽ qͣm sustinuit ad patris est dex
teram exaltatꝰ : De quo scriptũ est. Et exit in nouissimis dieb p̃paratꝰ mõs
domus dĩ in uertice montiũ. In carmelo quippe helyas orans inpetrauit¬
tes. xp̃m desideramus. et a patre irrigationẽ gre suscipimus qmͣ rogamus.
N oralit̾ autẽ capud sponse mens uocatur. quia sicut a capite menbra:
sic a mente om̃s cogitatꝰ nostri disponunt᷑. Carmelus autẽ: scientia cir¬
cũcisionis interpretat᷑. Capud ergo sponse ut carmelus es se perhibet᷑:
quia quelibet scã mens nouit qualit̾ digne circũcidat᷑. nouit quia m¬
chil est quicqͥd in corpore agitur. si mens ĩmunda fuerit que tẽplũ xp̃i
si efficit᷑ ab ipso inhabitat᷑. Quod quia pharisei non agebant: ideo dice¬

Expanded text:
ut de capite loquatur. Ideo subditur: Caput tuum ut Carmelus, et comae caut de capite loquatur. Ideo subditur: Caput tuum ut Carmelus, et comae caut Carmelus dicitur; quia ipse per passionem quam sustinuit, ad gloriam Patris est exaltatus. De quo scriptum est: Et erit in novissimis diebus praeparatus mons domus Domini in vertice montium . In Carmelo quippe Elias orans pluviam im credentes Christum desideramus, et a Patre irrigationem gratiae suscipimus, quam rogamus. Moraliter autem caput sponsae mens vocatur: quia sicut a capite membra, sic a mente omnes cogitatus nostri disponuntur. Carmelus autem scientia circumcisionis interpretatur. Caput ergo sponsae ut Carmelus esse perhibetur; quia quaelibet sancta mens novit qualiter digne circumcidatur: novit quia nihil est quidquid in corpore agitur, si mens immunda fuerit; quae templum Christi si efficitur, ab ipso inhabitatur. Quod quia Pharisaei non agebant, ideo dice
Abbreviated transcription (Latin):
eos ppłi conuenient̾ corã deo mundent᷑. In porta autẽ filie multitudinis
sunt: quia in fide stant per qͣm eccłie multitudinẽ ad celestia introducunt.
Sequitur. Nasus tuus sicut turris libani. que respicit contra damascũ.
In naso: odoris discretio habet᷑. Per nasũ ergo odor p̃dicatoꝵ designat᷑: qͥa
per eos nobis uirtutũ odores. et uicioꝵ fetores demonstrant᷑. Sed nasus si¬
cut turris libani existit: quia dũ semel p̃dicatores aqua baptismatis lauan¬
tur: et cotidianis lacrimis a peccatis que contrahunt dealbant᷑. digm fiunt
ut ad altiora magis ac magis per fortitudinẽ erigant᷑. Sed turris contra
da mascũ respicit: quia peccatorib semper sc̃s quilibet predicator contra¬
dicit Hamascus quippe sanguineus int̾pretat᷑. Est peccatrici genti dicitꝰ.
Manus tue plene sunt sanguine. Sed quia de menbris dixit. dignũ est

Expanded text:
eos populi convenienter coram Deo mundentur. In porta autem filiae multitudinis eos populi convenienter coram Deo mundentur. In porta autem filiae multitudinis sunt: quia in fide stant, per quam Ecclesiae multitudinem ad coelestia introducunt. Sequitur: Nasus tuus sicut turris Libani, quae respicit contra Damascum. 9. In naso odoris discretio habetur. Per nasum ergo ordo praedicatorum designatur: quia per eos nobis virtutum odores, et vitiorum foetores demonstrantur. Sed nasus sicut turris Libani existit: quia dum semel praedicatores aqua Baptismatis lavantur, 451 et quotidianis lacrymis a peccatis quae contra Deum commiserunt, dealbantur, digni fiunt ut ad altiora magis ac magis per fortitudinem erigantur. Sed turris contra Damascum respicit: quia peccatoribus semper sanctus quilibet praedicator contradicit. Damascus quippe sanguineus interpretatur, et peccatrici genti dicitur: Manus tuae plenae sunt sanguine . Sed quia de membris dixit, dignum est
Abbreviated transcription (Latin):
soꝵ officio debriat᷑. Qui bene tornatilis esse dicit᷑: quia uixta mores uniu̾sos¬
hoĩnũ necesse est ut lingua p̾dicatoris uoluat᷑. Qui poculis nõ indiget: quia
ce lacte pietatis in caritate nutriunt. Q ui bene duo hinuli caprte gemelli
cuntꝰ . D e quoꝵ p̾dicatorib sequit᷑. ¶sollũ tuũ: si cut turris eburnea. Collũ
sponse sicut turris eburnea dicitur: quia p̃dicatores eccł̃ie et alti per contẽ¬
plationẽ. et fortes per scõꝵ operũ exercitationẽ. et p̃ciosi per diuinam sapien-¬
tiã habent᷑. De quib iterũ dicit᷑. Oculi tui sicut piscine in esebon: que sunt in por̃¬
ta filie multitudinis. Esebon çingulũ meroris interp̃tatur. Oculi gͦ sponse
sicut piscine in esebon dicunt᷑: quia dũ de peregrinatãne constristant᷑. et me¬
rore corroborati contra spũales hostes accingunt᷑: lacrimis selauant. ut per

Expanded text:
sorum officio ebriatur. Qui bene tornatilis nuncupatur; quia juxta mores hominum unsorum officio ebriatur. Qui bene tornatilis nuncupatur; quia juxta mores hominum universos necesse est ut lingua praedicatoris volvatur. Qui poculis non indiget; quia lacte pietatis in charitate nutriunt. Qui bene duo hinnuli capreae gemelli cuntur. De quibus praedicatoribus sequitur: Collum tuum sicut turris eburnea. 7. Collum sponsae sicut turris eburnea dicitur; quia praedicatores Ecclesiae et alti per contemplationem, et fortes per sanctorum operum exercitationem, et pretiosi per divinam sapientiam habentur. De quibus iterum dicitur: Oculi tui sicut piscinae in Hesebon, quae sunt in porta filiae multitudinis. 8. Hesebon cingulum moeroris interpretatur. Oculi ergo sponsae sicut piscinae in Hesebon dicuntur; quia dum de peregrinatione sua contristantur, et moerore corroborati, contra spiritales hostes accinguntur, lacrymis se lavant, ut per
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicatorib dicit᷑. Calciati pedes in p̃paratione euangłii pacis. Qalciamenta
quippe de mortins animalib fiunt. Est nos pedes spu̾aliter calciamus. qnͣ apa-¬
trib scis carne mortuis exempla sumimꝰ. ut ad eoꝵ similitudinẽ mundihuius
cuilibet electi scłm exempla patrũ p̾dicantis. Sequit᷑. Iunctura feminũ tuoꝵ:
cordia designat᷑ p̃dicatoꝵ. quib ppłi uniunt᷑: dũ ad fidẽ catholicam cirtũcisio
et pputiũ per eos erudiunt᷑. Qii ut momilia existunt: quia dũ insapientia
qua refulgent scã opera faciunt. quasi in auro lapides gerunt: De quib seqͥ¬
tur. Ꝙ ne fabricata sunt manu artificis. anu artificis monilia fabricant᷑:
quia opere. xp̃i p̃dicatores pulcri et utiles efficiunt᷑. Sequit᷑. Umbłicus tuus
crater tornatilis. nũqm indigens poculis. Umbilicus etiã: scõꝵ p̃dicatoꝵ or-¬
do est. Q ui bene crater esse dicit᷑: quia dũ per eos ppłs erudit᷑. uino spũali ip¬

Expanded text:
Paulus dicit: Calceati pedes in praeparationem Evangelii pacis . Calceamenta quippe de mortuis animalibus fiunt. Et nos pedes spiritaliter calceamus, quando a patribus sanctis carne mortuis exempla sumimus, ut ad eorum similitudinem mundi hujus cujuslibet electi secundum exempla patrum praedicantis. Sequitur: Junctura feminum tuorum, cordia designatur praedicatorum, quibus populi uniuntur, dum ad Fidem catholicam circumcisio et praeputium per eos erudiuntur. Qui ut monilia existunt; quia dum in sapientia, qua refulgent, sancta opera faciunt, quasi in auro lapides gerunt. De quibus sequitur: Quae fabricata sunt manu artificis. Manu artificis monilia fabricantur, quia opere Christi praedicatores pulchri et utiles efficiuntur. Sequitur. Umbilicus tuus crater tornatilis, nunquam indigens poculis. 4. Umbilicus etiam sanctorum praedicatorum ordo est: qui bene crater esse dicitur, quia dum per eos populus eruditur, vino spiritali ip
Abbreviated transcription (Latin):
predicant. Q uorũ laudem in hoc mundo aliqnͣ reprobi aspiciunt. et ut
similit̾ laudentur. uel ut aliquod cõmodũ in hac uita quomodocq adipis¬
cantur: etiã ip̃i per semet ip̃os predicatores fiunt. De quib bene subdit᷑.
Et octoginta concubine. Concubine qͥppe nõ uere sed ficte dños diligunt.
et ab eis non posteritatẽ filioꝵ sed p̾sentiam cõmodoꝵ expetunt. nec conti¬
nentia se exercent: sed libidinẽ explere concupiscunt. Sic falsi p̾dica¬
tores in eccłia existunt: quidũ nõ xp̃m sed lucrũ uel laudem diligunt.
non spu̾alit̾ et caste. sed carnaliter et libidinose se xp̃o coniungunt. Bene
ergo concubine uocant᷑: quia xp̃m quẽ p̾dicant non spũ sed carne sectan¬

Expanded text:
praedicant. Quorum laudem in hoc mundo aliquando reprobi aspiciunt; et ut praedicant. Quorum laudem in hoc mundo aliquando reprobi aspiciunt; et ut similiter laudentur, vel ut aliquod commodum in hac vita quomodocunque adipiscantur, etiam ipsi per semetipsos praedicatores fiunt. De quibus bene subditur: Et octoginta concubinae. 7. Concubinae quippe non vere, sed ficte dominos diligunt, et ab eis non posteritatem filiorum, sed praesentiam expetunt, nec continentia se exercent, sed libidinem explere concupiscunt. Sic falsi praedicatores in Ecclesia existunt: quia dum non Christum, sed lucrum vel laudem diligunt, non spiritaliter et caste, sed carnaliter et libidinose Christo se conjungunt. Bene ergo concubinae vocantur; quia Christum quem praedicant, non in spiritu, sed carne sectan
Abbreviated transcription (Latin):
Q uid huiꝰmodi amme nisi regine existunt. que dũ regem xp̃m sponsũ suu̾
ualde diligunt. amoris cõmixtiõe et sibidinis execratione regios filios id est
perhibent᷑. Denariꝰ quippe numerus per senariũ multiplicatꝰ in sexaginta
riũ isi labor huiꝰ uite signat᷑: Sex enĩ dieb quod necessariũ est operam᷑.
et in septimo quiescere per legẽ iubemur. Bene ergo seraginta regine esse
dicuntur: quia dũ decem precepta in hoc scło operant᷑. scłm autẽ hoc sex
dieb operatoriis euoluit᷑: in eis quasi per senariũ numerũ denariꝰ nume¬
rus replicatur. Predicant enĩ perfecti quiq decem p̾cepta legis. in quoꝵ
operatione se exercent in tẽporalitate buius corruptionis. Sex ergo decies
cẽ sexies multiplicant: quia uniuersale hoc tempus in explẽ
precepta legis spũaliter esse transigendũ operib suis manifestant. et uerbo

Expanded text:
Quid hujusmodi animae nisi reginae existunt, quae dum regem Christum sponsum suum Quid hujusmodi animae nisi reginae existunt, quae dum regem Christum sponsum suum valde diligunt, amoris commistione et libidinis execratione, regios filios, id est perhibentur. Denarius quippe numerus per senarium multiplicatus in sexaginta id per senarium, nisi labor hujus vitae signatur? Sex enim diebus quod necessarium est operamur, et in septimo quiescere per Legem jubemur . Bene ergo sexaginta reginae esse dicuntur; quia dum decem praecepta in hoc saeculo operantur, saeculum autem hoc sex diebus operatoriis evolvitur, in eis quasi per senarium numerum, denarius replicatur. Praedicant enim quique decem praecepta Legis, in quorum operatione se exercent in temporalitate hujus corruptionis. Sex igitur decies, vel decem sexies multiplicant; quia universale hoc tempus in explenda decem praecepta Legis spiritaliter esse transigendum, operibus suis manifestant, et verbo
Abbreviated transcription (Latin):
tue. absq occultis tuis. Hec om̃ia dicta de eccłia superiꝰ ut potuimꝰ exposuimꝰ:
ideo nũc de synagoga eadem replicare uitamꝰ. Unũ est tñ quod nõ simplicit̾
repetitur. quia ibi sicut fragien malipunici. hic sicut cortex malipunci
dicit᷑. Quo nichil aliud designari puto. nisi sanguinẽ martyrũ qui sub
antixp̃o morientur. et unitatẽ fidei sub qua multi iudeoꝵ stringent᷑. In cu¬
ius constantia dũ sangumis efflisionẽ patient᷑: fidei tribulatõe quasi cor¬
ticis rubore decorabunt᷑. Sequitur. Fexaginta sunt regine. et octoginta ft̃.¬
concubine. et adolescentularũ non est munerus. Quid per reginas nisi aĩe
sibi eternũ adquirunt. Sunt enĩ non nulli in sca eccłia. qui carne̾ suã ꝑꝑ
iotus suos ut ordinate currant sapient̾ regunt. aliis predi
ipsi faciunt. multos a faucib demonũ gladio uerbi pugnantes abstrahũt.

Expanded text:
tuae, absque occultis. 5. Haec omnia dicta de Ecclesia superius, ut potuimus, exposuimus; tuae, absque occultis. 5. Haec omnia dicta de Ecclesia superius, ut potuimus, exposuimus; ideo nunc de Synagoga eadem replicare devitamus. Unum est tamen quod non similiter repetitur; quia ibi sicut fragmenta mali punici, hic autem sicut cortex mali punici dicitur. Quo nihil aliud designari puto, nisi sanguinem martyrum, qui sub Antichristo morientur: et unitatem fidei, sub qua multi Judaeorum stringentur. In cujus constantia dum sanguinis effusionem patientur, fidei tribulatione quasi corticis rubore decorabuntur. Sequitur: Sexaginta sunt reginae, et octoginta concubinae; et adolescentularum non est numerus. 6. Quid per reginas, nisi sancsibi aeternum acquirunt? Sunt enim nonnulli in sancta Ecclesia qui carnem suam maceomnes motus suos ut ordinate currant, sapienter regunt, aliis praedicant hoc quod ipsi faciunt, multos a faucibus daemonum gladio verbi pugnantes 445 abstrahunt
Abbreviated transcription (Latin):
me auolare fecerunt. Oculos ad sponsũ tendimus: dũ intuitũ mentis
ad uidendam. xp̃i beatitudinẽ ali quantulũ aperimꝰ. Sed oculos auertere
pͦcipim᷑: ne uidelicet aspicere eam sicut est quãtũ cũq uideamꝰ arbitrem᷑.
Ipsi enĩ oculi eu auolare fecerunt: quia quo amplius uicletur. eo magis
inuisibilis esse cognoscitur et a nob̾ uolat: quia quantũcũq ictu mentis
apprehensus in cõphensibilit̾ supra omẽm conatũ nr̃m se exaltatũ esse ma¬
nifestat. Oclis quippe mentis quasi hoc efficit᷑ ut auolet: quia per hoc tan¬
tillũ quo uidet᷑. ualde longinquus et auolans a nobis sicut dictũ est ap¬
paret. Sequitur. Capilli tui sicut greges caprarũ que apparuerunt
de galaad. Dentes tui sicut ouiũ grex que ascenderunt de lauacro. om̃s¬
gemellis fetib. et sterilis non est in eis. Sicut cortex mali punici: sic gene

Expanded text:
me avolare fecerunt. 4. Oculos ad Sponsum tendimus, dum intuitum mentis me avolare fecerunt. 4. Oculos ad Sponsum tendimus, dum intuitum mentis ad videndam Christi beatitudinem aliquantulum aperimus. Sed oculos avertere praecipimur, ne videlicet aspicere eam sicuti est, quantumcunque videamus, arbitremur. Ipsi enim oculi eum avolare fecerunt; quia quo amplius videtur, eo magis invisibilis esse cognoscitur. Et a nobis avolat; quia quantulumcunque ictu mentis apprehensus, incomprehensibiliter super omnem conatum nostrum se exaltatum esse manifestat. Oculi quippe mentis quasi hoc efficiunt ut avolet; quia per hoc tantillum quod videtur, valde longinquus et avolans a nobis, sicut dictum est, apparet. Sequitur: Capilli tui sicut greges caprarum, qui ascenderunt de monte Galaad. Dentes tui sicut grege et sterilis non est inter eos. Sicut cortex mali punici, sic genae
Abbreviated transcription (Latin):
trandi ad se aditũ hostib non relinquunt: et ut occidant᷑ appetiti. ipsi fa¬
cilius occidunt. Sic in multidine fideliũ contingit. quedũ contra ma¬
lignos sp̃c pugnare non desinit: necesse est ut pace caritatis stringat᷑. quo
salua sit. Si enĩ pacẽ tenet. terribilis hostib apparet: si per discordiã scin¬
ditur. inde ab hostib leuiter penetrat᷑. Pace itaq se muniat. unitate se
uinciat. caritate se uniat. ut dũ de seipa per scissurã dãpnũ non patitur:
ducẽ suũ semper exultans sine confusione sequat᷑. In pace quippe oculus
mentis mundatur: ut in ipsã beatitudinis uisionẽ intendat᷑. Qͣm ne¬
mo sicut est in hac uita conspicit. quia impossibile est patriã tenere. dũ
ex ilio unusqͥsq nostrũ gemit: ideo scẽ anime mardescenti. inhianti. ꝑ¬
pinquanti. sponsus respondet dicens. Auerte ocłos tuos ame: quia ipi

Expanded text:
trandi ad se aditum hostibus non relinquunt, et ut occidantur appetiti, ipsi fatrandi ad se aditum hostibus non relinquunt, et ut occidantur appetiti, ipsi facilius occidunt. Sic in multitudine fidelium contingit, quae dum contra malignos spiritus pugnare non desinit, necesse est ut pace charitatis constringatur, quo salva sit. Si enim pacem tenet, terribilis hostibus apparet. Si per discordiam scinditur, undique ab hostibus leviter penetratur. Pace se itaque muniat, unitate se vinciat, charitate se uniat; ut dum in seipsa per scissuram damnum non patitur, ducem suum semper exsultans sine confusione sequatur. In pace quippe oculus mentis mundatur, ut in ipsam beatitudinis visionem intendatur. Quam nemo sicut est, in hac vita conspicit; quia impossibile est patriam tenere, dum in exsilio unusquisque nostrum gemit. Ideo sanctae animae inardescenti, inhianti, propinquanti Sponsus respondet, dicens: Averte oculos tuos a me, quia ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
qui discipłis suis dicebat. In mundo quidem pressurã habebitis: sed con¬
fidite. ego uici in undũ ł Digne autẽ synagoga conuersa sicut ierłm pulcra
et amica suauis et decora dicit᷑: quia dũ scãm eccłiam imitat᷑. quattuor ennͣ¬
gl̾ior precepta operat᷑. a quib pulcritudinẽ moꝵ accipit ut placeat. exerci¬
ciũ scẽ oꝑationis colligit ut in amicicia habeat. suauitatẽ mansuetudinis
discit ut permaueat. spẽm decore conuersationis ostendit: ut per exem¬
plũ trahatto e qua consequent̾ dicit᷑. Gerribilis ut castroꝵ acies ordinata
Notuͣ expertis est quod milites cũ in procinctu contra hostes uadunt. si
stricti et concordit̾ gradiunt᷑: ab om̃ib contra uenientib timent᷑. Qͥ. a
dũ in eis aditũ per scissurã non aspiciunt: qualit̾ eos penetrent hesitanteᷤᷤ
non inueniunt. illis q hoc impenet᷑bile munimen efficit᷑: quod concordit̾
ordinati seip̃is semet ipos tuentꝰ. Duͣ enĩ de seip̃is uallũ sibi efficiunt. in¬

Expanded text:
qui discipulis suis dicebat: In mundo quidem pressuram habebitis; sed confidite, ego vici mundum . Digne autem Synagoga conversa, sicut Jerusalem pulchra et amica et suavis et decora dicitur; quia dum sanctam Ecclesiam imitatur, quatuor Evangeliorum praecepta operatur, a quibus pulchritudinem morum accipit ut placeat, exercitium sanctae operationis colligit ut in amicitia haereat, suavitatem mansuetudinis discit ut permaneat, speciem decorae conversationis ostendit, ut per exemplum trahat. De qua consequenter dicitur: Terribilis ut castrorum acies ordinata. Notum expertis est, quod milites cum in procinctu contra hostes vadunt, si strictim et concorditer gradiuntur, ab hostibus contra venientibus timentur; quia dum in eis aditum per scissuram non aspiciunt, qualiter eos penetrent, haesitantes non inveniunt. 444 Illisque hoc impenetrabile munimen efficitur, quod concorditer ordinati seipsis semetipsos tuentur. Dum enim de seipsis sibi vallum efficiunt, in
Abbreviated transcription (Latin):
illos c si apte dicat. Deserui negotia rerũ infimarũ. qua ratione repetã:
Qͥ enĩ acd officiũ p̾dicationis se accingit. sicut ꝓuidet subcd̃itis in spũalib. ita tenet᷑ eis in
temporalib. Et icleo qͥ a temporalia cuncta reftigit: dicit. Ex O poliaui me tunica mea.
qtiomͦ ind̾uar illaꝰ Per tunicã enĩ actio temꝑalig¬
de extremo examine loquensait. Qͥ in agro est ñ reuertat᷑ tollere tunicã suã. L aui
pedes meos. qͦmͦ inqͥnabo illos: Ac si diceret. Iam meas cogitationes. quib aliqͣndo t̾ram
tangere solebam frequentib secrete compunctionis fletib laui. & qͣntum mortalib pos-¬
sibile erat. celesti ingressu dignos reddidi. ita ut dicere possint. qͥa stantes erant pedes

Expanded text:
c si aperte dicat: Deserui negotia rerum infimarum, qua ratione repetam? ui enim ad officium praedicationis se accingit, sicut providet subditis in spiritualibus, ita tenentur ei in temporalibus; et ideo quia temporalia cuncta refugit, dicit: Exspoliavi me tunica mea, quomodo reinduar illa? Per tunicam enim actio temporaliagro est non revertatur tollere tunicam suam. » Lavi, ait, pedes meos, quomodo coinquinabo illos? Ac si diceret: Jam meas cogitationes quibus aliquando terram tangere solebam, frequentibus secretae compunctionis fletibus lavi, et quantum mortalibus possibile est, coelesti ingressu dignos reddidi. Ita ut dicere possim: Quia « stantes erant pedes
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃i delectatur. In t̾ciis stepħanũ. qͥ int̾ lapides & contumelias ꝑsecutoꝵ. patrẽ
cũ filio incelis speculat᷑. Ergo si aperias deo cortuũ: iam caput nr̃m scilicet ds̃ płe-¬
nũ est rore. & guttis ñ noctis sed lucis uxta illud. Ros lucis ros tuus. Aperuit ma-¬
ria iuscera sua filio. & totum mundũ repleuit gr̾a. Aperi os tuũ ꝙ cor inconfessione.
& accipies miscdie stillicil̃ia. Aꝑeri conscientiã tuam in deuotione. & descendet in-
te fructifere caritatis pluuia. & sic erit inte ros lucis in abund antia.

Expanded text:
 in tertiis Stephanum qui inter lapides et contumelias persecutorum Patrem cum Filio in coelis speculatur. Ergo si aperias Deo cor tuum, jam caput nostrum, scilicet Deus plenus erit rore et guttis non noctis sed lucis, juxta illud: « Ros lucis, ros tuus. » Aperuit Maria viscera sua filio, et totum mundum replevit gratia. Aperi os tuum, et cor in confessione, et accipe misericordiae stillicidia; aperi conscientiam tuam in devotione, et descendet in te fructiferae charitatis pluvia, et sic erit in te ros lucis in abundantia.
Abbreviated transcription (Latin):
ut cum matͥmonia fueruit contͣhenda in eccł̃iis ꝑ p̾sbiteros publice ꝓponant᷑. com¬
petenti t᷑mino p̃tinito. ut infra illũ qui ualuerit & uoluerit legitimũ impedimen¬
tũ opponat. & ipsi p̾sbit̾i nichilominꝰ inuestigent utrũ aliqͦd impedimentũ obsistat.
Qum aut̾ ꝓbabilis apparuerit coniectura contͣ copulam contͣhendam. contͣctus int̾¬
dicatur exp̃sse. donec qͥ cd̃ fieri debeat suꝑ eo manifestis constit̾it documentis. Si qͥ
uͦ huiꝰmodi clandestina uel int̾dicta coniugia inhire p̾sumpserit ingͣdu ꝓhibito.
etiã ignorant̾ ioboles de tali coniunctione sus cepta ꝓrsus illegitima censeatur.
de parentum ignorãtia nullum habitura subsidiũ. cum illi talit̾ contͣhendo ñ
expertes scientie uel saltim affectiones ignorantie iuideant᷑. Pari modo ꝓles inlegi-

Expanded text:
cum matrimonia fuerint contrahenda in ecclesiis per presbiteros publice proponatur. competenti termino prefinito ut infra illum qui uoluerit et ualuerit legitimum impedimentum apponat. & ipsi presbiteri nichilominus inuestigent utrum aliquod impedimentum obsistat. Cum autem probabilis apparuerit coniectura contra copulam contrahendam. contractus interdicatur expresse. donec quid fieri debeat super eo manifestis constiterit documentis. Si qui uero huiusmodi clandestina uel interdicta coniugia inire presumpserit in gradu prohibito etiam ignoranter. soboles de talj coniunctione suscepta prorsus illegitima censeatur. de parentum ignorantia nullum habitura subsidium. cum illj taliter contrahendo non expertes scientie uel saltem affectate ignorantie uideantur. parj quoque
Abbreviated transcription (Latin):
Ndiadeinate inquit. Tres legimus xp̃i coronas. Prima carnea. scd̃a spiuea. t̾cia
aurea. Due sunt manifeste. De tertia in apocalipsi. Uidi inqͥt angelum descen-¬
dentẽ de celo: & corona aurea in capite eiꝰ. Prima: milicie: scdã contumelie.
t̾cia glie. Prima coronauit eum mat̾. scd̃a nouerta. t̾cia pater. In pͥma iudeamꝰ
euui ut uos t̾reant flagella. in scd̃a: ut sustineamꝰ ludibria. in t̾cia: ut nol trahant¬
premia. Per primã nob̃is contulit consolationẽ. ꝑ sccl̃am nos erudit ad com¬
punctionem. ꝑ t̾ciam nos inuitat ad beatitudinẽ.

Expanded text:
diademate, inquit. Tres legimus Christi coronas: prima carnea, secunda spinea, tertia aurea. Duae sunt manifestae, de tertia in Apocalypsi: « Vidi, ait, angelum descendentem de coelo, et corona aurea in capite ejus. » Prima militiae, secunda contumeliae, tertia gloriae. Prima coronavit eum mater, secunda noverca, tertia pater. In prima videamus eum ut nos terreant flagella, in secunda, ut sustineamus ludibria, in tertia, ut nos trahantaemia. Per primam nobis contulit consolationem, per secundam nos erudit ad compunctionem, per tertiam nos invitat ad beatitudinem.
Abbreviated transcription (Latin):
ec petra est bona bonis. dura uͦ malis. Malis enĩ pͥmo est petͣ offensionis. sccd̃o scan¬
dali. t̾cio confractionis. Offensionis in mundo. scandali in iudicio. confractionis in in-¬
ferno. In mundo: ꝑ culpam. in iudicio ꝑ sententiã. in inferno ꝑ et̾nam miseriã. De pͥmo
ꝙ scdo dicit᷑. Lapis offensionis & petra scandali. De t̾cio: qui offendũt in eũ. collidentur.
Suꝑ quẽ uͦ ceciderit: confringet eum. Suꝑ eũ cadet: cui dicet᷑. Ite maledicti in ignem
et̾num. Hic est lapis ab̃scisui de monte sine manib. qui confregit statuã nabugo donosor.

Expanded text:
ec petra est bona bonis, dura vero malis. Malis enim primo est petra offensionis, secundo scandali, tertio confractionis. Offensionis in mundo, scandali in judicio, confractionis in inferno. In mundo per culpam, in judicio per sententiam, in inferno per aeternam miseriam. De primo et secundo dicitur: « Lapis offensionis et petra scandali. » De tertio: « Qui offenderint in eum, colliduntur; super quem vero ceciderit, confringet eum. » Super eum cadet cui dicetur: « Ite, maledicti, in ignem aeternum. » Hic enim est lapis excisus de monte sine manibus, qui confregit sta
Abbreviated transcription (Latin):
Anguinẽ xp̃i in manib habemꝰ. Multi sunt sanguines. Est enĩ sanguis appetit̾
& est sanguis culpe. i anguis pene. sanguis compunctionis. sanguis redemptionis.
De pͥmo: uita homtnis in sanguine ẽ. De sccło: carnẽ cum sanguine ñ comedetis.

Expanded text:
anguinem Christi in manibus habemus. Multi sunt sanguines. Est enim sanguis appetitus, et est sanguis culpae, sanguis poenae, sanguis compunctionis, sanguis redemptionis. De primo: « Vita animae in sanguine est; » de secundo: « Carnem cum sanguine n
Abbreviated transcription (Latin):
lecto. qͥa amore langueo. Qarnis integritas qͣntũ placeat deo. ostendit᷑ in apocalipsi. Isti
sũt inqͥt qui ñ inqͥnauerũt stolas suas. & ideo amicti stolis albis secunt᷑ agnũ qͦcunq
ierit. Inde sponsus ad sponsam. Ortus conclusus es soror mea sponsa. ortus concłusus. fons
signatꝰ. A huiꝰ integͥtatis cõmendationẽ: dicit᷑ ioħes euangłista tam a dolore mortis

Expanded text:
lecto, quia amore langueo. » Carnis integritas, quantum placeat Deo, ostenditur in Apocalypsi: « Isti lecto, quia amore langueo. » Carnis integritas, quantum placeat Deo, ostenditur in Apocalypsi: « Isti sunt, inquit, qui non inquinaverunt stolas suas et ideo amicti stolis albis sequuntur Agnum quocunque ierit. » Inde sponsus ad sponsam: « Hortus conclusus est soror mea sponsa; hortus conclusus, fons signatus. » Ad hujus integritatis
Abbreviated transcription (Latin):
uiciis aditũ. scdm firmat ꝓpositum. t̾ciũ facit maiorib subditũ. qͣrtũ ꝑficit meritũ.
Pmũ fuit archa noe. lita bitumine. ne saltĩ rimula ad ingressũ aque pateret. Scdã
fuit columpna in medio arche. qͣ totã structurã sustineret. Tercia fuit sagũ cilicinũ
suꝑ tab̃nacł̃m. qd̾ cet̾a ornamenta oꝑiret. Qͣera fuit archa deaurata uit᷑ & foris auro pu-¬
rissimo. ut uitꝰ & foris splendesceret. idest intꝰ deo. foris hominib appareret. Qd pͥmũ
habuit beata uͥgo. id est carnis integͥ tatem: dicit ꝓpħa. Porta hec clausa erit. ꝙ ñ aperi¬
etͣ. qͥa dñi ds̃ isrł ingressus est ꝑ eam. Qͦd scc̃m. icest ꝓpositũ ut᷑ habuit ũginitatis.
ipla testat᷑ sic. Qͦ mͦ fiet istud. qm̃ uirũ ñ cognosco De t̾cio ipsa ait. Respexit clns hu¬
militatẽ ancille sue. Pro qͣrto: sub eiꝰ specie sponsa clamat. Pilie ierłm nuntiate d̃i¬

Expanded text:
aditum, secundum firmat propositum, tertium facit minoribus subditum, quartum perficit meritum. Prima fuit arca Noe lita bitumine, ne saltem rimula ad ingressum aquae pateret; secunda fuit columna in medio arcae, quae totam structuram sustinet; tertia fuit sagum cilicinum super tabernaculum, quod caetera ornamenta operiret; quarta fuit arca deaurata intus et foris auro pretiosissimo, ut intus et foris splendesceret, id est intus Deo, foris hominibus appareret. Quod primum habuit beata Virgo Maria, id est carnis integritatem, dicit propheta: « Porta haec clausa erit, et non aperietur, quia Dominus Deus Israel ingressus est peipsa testatur sic: « Quomodo fiet istud, quoniam virum non cognosco? » De tertio ipsa ait: « Respexit Dominus humilitatem ancillae suae. » Pro quarto sub ejus specie sponsa clamat: « Filiae Jerusalem, nuntiate di
Abbreviated transcription (Latin):
Incaritate autẽ ꝑficit᷑ uͥginitas. sine qͣ nulła uͥtus est. Ynde cum salomon fecit fercł̃m.
post cet̾a ornamenta ait. Media caritate constrauit.

Expanded text:
In charitate autem perficitur virginitas sine qua nulla virtus est. Unde cum Salomon fecit ferculum In charitate autem perficitur virginitas sine qua nulla virtus est. Unde cum Salomon fecit ferculum post caetera ornamenta ait: « Media charitate constravit.
Abbreviated transcription (Latin):
tem. Inde est qͦ archa dñi de lignis sethim facta clicit᷑. que assimilant᷑ abb̃e spine: Abe
ꝓpter castitatẽ. spine: ꝓpter religiose uite asꝑitatem. Talem qͥppe cliligit sponsus. que
ñ habeat maculã neq rugam. Maculam: luxuriose fecditatis. rugan: dolose cluplici¬
tatis. Ecce de carnis integͥtate. Nũc de mentis sinceritate. Yt sit mens sana ii corpore
sano: ait poeta. Inde. Oculi tui columbarũ. absq eo qͦd intͥnsecus latet. Omĩs enĩglia fiłie
regis abint. Hoc est bonũ ꝓpositum. qͦd dicit᷑ columpna in medio arche. Inde in can¬
ticis. Qollum tuũ sicut turris eburnea. Nũc uͥginitatẽ seqͣtur humilitas. tanqͣm custos.
Qerte diabolus eiectus est de celo. ñ ꝓpter amissã uͥginitatẽ. s humilitatẽ. Hoc eint sagũ
cilicinũ: qͦd totam głiam tegit tab̾nacłi. Inde sponsa dicit. Nigͣ sum s formosa. Nigͣ
humilitate. formosa castitate. Et qͣre: seqͥtur. Qͥa decolorauit me soł. id est amor xp̃i.

Expanded text:
facta dicitur, quae assimulatur albae spinae, albae propter castitatem, spinae propter religiosae vitae asperitatem. Talem quippe diligit sponsus, qui non habeat maculam neque rugam: maculam luxuriosae foeditatis, rugam dolosae duplicitatis. Ecce de carnis integritate, nunc de mentis serenitate, . . . Ut sit mens sana in corpore sano, ut ait poeta. Inde: « Oculi tui columbarum, absque eo quod intrinsecus latet; omnis enim gloria filiae regis ab intus, » hoc est bonum propositum: quod dicitur columna in medio arcae. Inde in Canticis: « Collum tuum sicut turris eburnea. » Nunc virginitatem sequatur humilitas tanquam custos. Certe diabolus ejectus est de coelo, non propter amissam virginitatem, sed humilitatem. Hic est enim sagum cilicinum quod totam gloriam tegit tabernaculi. Ideo sponsa dicit: « Nigra sum, sed formosa. » Nigra humilitate, formosa castitate. Et quare sequitur: « Quia decoloravit me sol, » id est amor Christi.
Abbreviated transcription (Latin):
uias. sccł̃m inimicicias. t̾ciũ abundantiã. In pͥmo sumit᷑ scl̃aris prudentie. in sccło li¬
teralis scientie. de t̾cio celestis sapientie. De his aquis dicit᷑ in iob. Ecce gygantes gemũt
sub aquii. & qui cum eis habitant. Gygantes in trib p̾ ceteris hominib notabites
sũt. Primo qͥa sũt geniti de t̾ra. Ynde dicunt᷑ age. qͦd est t̾ra. Sccl̃o: qͥa magni. t̾cio.
qͥa fortes. Primienĩ querũt t̾rena. scd̃i alta sed philosophica. t̾cii fortiter sequunt᷑ ce¬
lestia. Primi tͣctant de t̾renis ꝓpt̾ t̾rena. sccd̃i de celestib ꝓpter t̾rena. t̾cii de celestib ꝓpt̃
celestia. Primi qͣrunt temꝑ alem utilitatẽ. sccł̃i głie uanitatem. t̾cii suꝑnam dĩ cecłin

Expanded text:
dantiam. In primo sumitur aqua saecularis prudentiae, in secundo litteralis scientiae, in tertio coelestis sapientiae. De his aquis dicitur in Job: « Ecce gigantes gemunt sub aquis et qui cum eis habitant. » Gigantes in tribus prae caeteris hominibus notabiles sunt. Primo quia sunt geniti de terra; unde dicitur: a γῆ quod est terra; secundo quia magni, tertio quia fortes. Primi enim quaerunt terrena, secundi alta sed philosophica, tertii fortiter sequuntur coelestia. Primi tractant de terrenis propter terrena, secundi de coelestibus propter terrena, tertii de coelestibus propter coelestia
Abbreviated transcription (Latin):
Mentitur ꝓximo: dũ uerũ ꝓfalso. & falsũ ꝓ uero affirmat. Mentit᷑ sibi: clũ pecc̃m
suũ dissimulat. Mentitur ded: clum uotũ adimplere ñ curat. Proximo mentiebat᷑
Icui dixit damel. Rectus mentit᷑ es ꝙ tui captid tuũ. Ut enĩ susannã occiderent: men¬
tiebant᷑ sacerdotes imꝑucłici. De sccl̃o : ait cdauid̃. Insurrexerũt in me testes iiqͥ. & men-¬
tita est mnigͥtas sibi. S̾ ic mentitꝰ est aclam qͥ peccatũ excusauit. sic ananias ꝙ saphira.
qui petuniã abiconderũt. Mentit᷑ dõ. Unde iob̃. Nunqͥd ds̃ ur̃o incliget mendatio.
ut loqͣmini ꝓ eo dolos  Sic mentiti sũt filii isrł. qͥ cord̾e redierunt in egyptũ.

Expanded text:
Mentitur proximo, dum verum pro falso, vel falsum pro vero affirmat; mentitur sibi, dum peccatum suum dissimulat; mentitur Deo, dum votum adimplere non curat. Proximo mentiebatur, cui dixit Daniel: « Recte mentitus es et tu in caput tuum. » Ut enim Suzannam occiderent, mentiebantur sacerdotes impudici. De tertio ait David: « Insurrexerunt in me testes iniqui, et mentita est iniquitas sibi, » sicut mentitus est Adam, qui peccatum suum excusavit. Sicut Ananias et Saphira qui pecuniam absconderunt. Mentitur Deo. Unde Job: « Nunquid Deus noster indiget mendacio ut loquamini pro eo dolos? » Sic mentiti sunt filii Israel, qui corde redierunt in Aegyptum.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmulgatione: qͥa ad mentiendũ instruit. Mentit᷑ ꝓmissione: qͥa ꝓmissũ ñ restituit.
Primo fuit eͤiectus. scdo homo infectꝰ. t̾cici homo deceptꝰ. De pͥmo: cũ loquit᷑ mencla-¬
tiũ. de ꝓpͥo loqͥtur. qͥa mendax est. & pater eiꝰ. id est mendatii. In scd̃o: ait. Ero sp̃c men¬
dax in ore om̃itim ꝓpħarum achab. In t̾cio mentitꝰ est eue cũ dixit. Qur p̃cepit uobis
ds̃ ut ñ comed eretis de ligno scientie bomi & maliͣ qt illa. Ne forte moriam᷑. Et ille.
Neqͣqͣm moriemini. Scieb̃at enĩ ds̃. qͦd in qͣtunq odie comederitis eritis sicut dii.

Expanded text:
omulgatione, quia ad mentiendum instruit; mentitur promissione, quia promissum non restituit. Primo fuit ejectus, secundo homo infectus, tertio homo deceptus. De primo: « Cum loquitur mendacium, de proprio loquitur, quia mendax est, et pater ejus, » id est mendacii. In secundo ait: « Ero spiritus mendax in ore omnium prophetarum Achab. » In tertio mentitus est Evae, cum dixit: « Cur praecepit vobis Deus ut non comederetis de ligno scientiae boni et mali? » Et illa: « Ne forte moriamur. » Et ille: « Nequaquam moriemini. Scit enim Deus, quia in quocunque die comederitis eritis sicut dii.
Abbreviated transcription (Latin):
tum est. & domꝰ impleta est ex otdore unguenti. Unde figuratũ est mystice qͦd̃ cleuo¬
tis eccl̃ie seruitis que erga redemptorem suũ exercet: om̃is esset mundꝰ implendꝰ. ⁊¬
romatũ suauissimꝰ odor: scõꝵ rumor indicatur. De Unguentig̃¬
De unguentis.

Expanded text:
tum est: « Et domus impleta est ex odore unguenti. » Unde figuratum est mystice quod devotis Ecclesiae servitiis, quae erga redemptorem suum exercet, omnis esset mundus implendus. Aromatum suavissimus odor, sanctorum rumor indicatur. Sunt unguent
Abbreviated transcription (Latin):
ec uͥga est discipline. que in pͥncipio ht myrrã. qua
a putredine uicioꝵ castigam᷑ : dum carnem affligimꝰ. Sido ht̃ tħus: orationis
& odoris. dum orando dm̃ nob̃ conciliamꝰ. & exemplo oꝑum ꝓximis odorem da-¬
mus. Habet qͦq puluerem piginentarii : dũ ꝑ eam ext̾ius nos a mundanis cohi-¬
bentes: qͤ sursum sũt sapimꝰ. Habet gͦ hec uͥga discipline: in pͥncipio amaritu-¬
dinẽ. post modũ odorem. infine saporem. Amaritudinem: carnẽ macerando. odo¬
rem: orando & exemplo ꝓximo ꝓficiendo. saporem: suꝑnam beatitudinẽ degu-¬
stantdo. In pͥncipio ẽ onerosa. sccło p̾ciosa. tercio est cordi iocosa. Item. in pͥmo deser¬
to h̃t miseria socum. in iclo gr̃a defectum. int̾cio lapsus reparationẽ. in qͣrto ꝓfectꝰ
ratitudinẽ. Primũ est solitudo maris rubri. scd̃m: in quo defecit u

Expanded text:
ec virga est disciplinae, quae in principio habet myrrham, qua a putredine vitiorum castigamur, dum carnem affligimus; secundo habet thus orationis et odoris, dum orando nobis Deum conciliamus, et exemplo operum proximis odorem damus. Habet quoque pulverem pigmentarii, dum per eam exterius nos a mundanis cohibentes, quae sursum sunt sapimus. Habet ergo haec virga disciplinae, in principio amaritudinem, postmodum odorem, in fine saporem. Amaritudinem, carnem macerando; odorem, orando et exemplo proximo proficiendo; saporem, supernam beatitudinem degustando. In principio est onerosa, secundo pretiosa, tertio est cordi jocosa. Item in primo deserto habet miseria locum, in secundo gratia defectum, in tertio lapsus reparationem, in quarto profectus beatitudine
Abbreviated transcription (Latin):
¶ouellus qͣtuor ungulas ꝓclucit. contͣ gͣtuor consuetud̃inarias culpas. Qornua pro¬
ducit contͣ spũales nequitias. Audi qͣtuor culpas. Nanitas. uoluptas. malignitas.
mundane sollicitudinis nunietas. Hec sũt qͣtuor cornua in ⁊acharia. que uentila¬
uerũt filios urt. Hi sũt qͣtuor reges adu̾sus qͥnq reges sodomoꝵ. hi sũt qͣtuor bauili
qui asportabant adolescentẽ mortuũ extͣ portam. Sed xp̃c ista abstulit ꝑ se ipsũ.
Primũ: ꝑ ꝓͥpͥam deiectionem. scd̾m ꝑ carnis afflictionẽ. t̾cium ꝑ dilectionẽ. qͣrtũ

Expanded text:
ovellus, quatuor ungulas producit contra quatuor consuetudinarias culpas. Cornua producit contra spirituales nequitias. Audi quatuor culpas: vanitas, voluptas, malignitas, mundanae sollicitudinis nimietas. Haec sunt quatuor cornua in Zacharia, quae venundaverunt filios Israel. Hi unt quatuor reges adversus quinque reges Sodomorum. Hi sunt quatuor bajuli, qui asportabant adolescentem mortuum extra portam. Sed Christus ista abstulit per seipsum. Primum per propriam dejectionem; secundum, per carnis afflictionem; tertium, per dilectionem; quart
Abbreviated transcription (Latin):
Rome in eccłia sc̃i saluatoris. que constantiniana uocat᷑ mense rouenbri.
presdente dño papa Innocentio t̾cio. Pontificatꝰ eiꝰ octauo decimo anno. In qua
fuerũt ep̃i quadringenti duodecĩ. Int̾ quos extiterũt duo de p̾cipuus patriar¬
chis. uidelicet constantinopolitanꝰ & ierosolimitanꝰ. Antiochenꝰ uͦ gͣui langore
detentꝰ uenire ñ potuit. s misit ꝓ se uicariũ anteradensẽ ep̃m. Alexandrinꝰ uͦ
sub sarracenoꝵ dñio constitutꝰ fecit qͦd potuit. mittens ꝓ se archidiaconũ suũ.¬

Expanded text:
ntiniana vocatur mense Novembri, presidente domino Innocentio papa III°, pontificatus eius XVIII. anno. In qua fuerunt episcopi CCCCXII. Inter quos extiterunt de precipuis patriarchis duo, videlicet Constantinopolitanus et Ierosolimitanus; Antiocenus audetentus venire non potuit, sed misit pro se vicarium Anteradensem episcopum. Alexandrinus vero sub Sarracenorum dominio constitutus fecit quod potuit, mittens pro se diaconum
Abbreviated transcription (Latin):
gore ab alto descendũt: iniquoꝵ sũt mentes obscure. nimirũ ꝙ cece.& ea que in t̾ris
erga ipsũ caritatis affectu tenent᷑ : caput xp̃i plenũ est rore. Et cum iniqͥ serus dei
odiũ pro dilectione impendũt: cincinni eiꝰ guttũ noctiũ madent. Qũ gͦ talis ingruit
tempestas: m̾̃ito dilectꝰ a suaui somno contemplationis cdilectã extitat. eamq uerbo
p̾dicationis insistere. ac frequenti exhortatione corda pͣuoꝵ caleface̾. illustrare. ac sibi
aꝑire p̾cipit. que contͣ illũ clausa erant.¬

Expanded text:
gore ab alto decidunt, iniquorum sunt mentes, obscurae nimirum et caecae, et ea quae in terris erga ipsum charitatis affectu tenentur, caput Christi plenum est rore, et cum iniqui servis Dei odium pro dilectione impendunt, cincinni ejus guttis noctium madent. Cum ergo talis ingruit tempestas merito dilectus a suavi somno contemplationis dilectam excitat, eamque verbo praedicationis insistere, ac frequenti exhortatione corda pravorum calefacere, illustrare, ac sibi aperire praecipit, quae contra illum clausa erant.