comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tur mme uregionib achaie. sinare: qi ñ diligo
uos:. Deus srit.ꝙ aũ facio ⁊ faciam: ut ampu¬
tem ccc̃onem coꝵ qui uolunt occ̃onem ut in
quo glantur tales inuemiantur sieut ⁊ nos.
Nam euismodi psendo apłi sunt ꝯperarii sub¬
Ip̃e .ni. sathanas transfig᷑at seĩ angłm lucis.
non est ergo magnum si muistri eiꝰ tͣnsfig¬
urantur uelud ministri iusticie. Quoꝵ finis

Expanded text:
tur in me, in regionibus Achaiae. Quare? Quia non diligo vos? Deus scit. Quod autem facio et faciam, ut amputem occasionem eorum qui volunt occasionem, ut in quo gloriantur, inveniantur sicut et nos. Nam ejusmodi pseudoapostoli sunt operarii subIpse enim satanas transfigurat se in angelum lucis; non est ergo magnum, si ministri eius transfigurentur velud ministri iustitiae, quorum finis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmentarios mosee. amos. zac nis.¬
hariam. ⁊ malachiam quos poscitis
scripsissem si licuisset p̾ualitudine.
Micttis solatia sumptuum notari¬
os nr̃os ⁊ librarios sustentantes. ut uo¬
bis potissimum nr̃m desudet ingeni¬
um. ⁊ ecce ex lat̾e frequens turba diu̾¬
sa poscentium. q̃i au equum sit me
nobis esurientib ⁊̃ aliis laborare.ant
uratione dati ⁊ accepti cui quam p̾¬
ter uos obnoxius sim. Itaq longa e¬
grotatione fractus ne penitus hoc ã¬
no reticerem. ⁊ ap̃ uos mutus ẽẽm: tͥ¬

Expanded text:
mentarios in Osee, Amos, Zachariam. Malachiam, quos poscitis, scripsissem, si licuisset prae valetudine. Mittitis solatia sumptuum: notarios nostros et librarios sustentatis, ut vobis potissimum nostrum desudet ingenium. Et ecce ex latere frequens turba diversa poscentium: quasi aut aequum sit, me, vobis esurientibus, aliis laborare: aut in ratione dati et accepti, cuiquam, praeter vos, obnoxius sim. Itaque longa aegrotatione fractus, ne penitus hoc anno reticerem, et apu
Abbreviated transcription (Latin):
s̃cripturas non recipit: sic ⁊ hec duo uo¬
lumnina legit ad edificationem pleb̾.
ñ ad anccoritatem ecc̃asticoꝵ dogina¬
tum ꝯfirmandam. sicui sane .lix. iii
t̾pretum magrꝰ editio placet. ht̃ eam a
nobis olum emendatam. Neq .n. sic
noua cudimꝰ ut uet̾a destrnamꝰ ⁊ tñ cũ
diligentissime deleg̾it. sciat mag̾ nr̃a¬

Expanded text:
c et haec duo volumina legat ad aedificationem plebis, non ad auctoritatem Ecclesiasticorum dogmatum confirmandam. Si cui sane Septuaginta Interpretum magis editio placet, habet eam a nobis olim emendatam. Neque enim sic nova cudimus, ut vetera destruamus. Et tamen cum diligentissime legerit, sciat magis n
Abbreviated transcription (Latin):
scelech.quem grece eccłiastem.latine
ꝯcionatorem possumus dicere sirasi
ur.Quoꝵ pͥorem hebraicum reperͥ. ñ eccle¬
siasticum ut apud latinos. s parabo¬
las prenotatum. cui m̃cti erant ecc̃as¬
des ⁊ canticum canticoꝵ. aut similitu¬
dinem salomonis non solum nu̾o li¬

Expanded text:
COELETH  , quem Graece Ecclesiasten, Latine Concionatorem possumus dicere: SIR ASbitur. Quorum priorem, Hebraicum reperi, non Ecclesiasticum, ut apud Latinos; sed Parabolas praenotatum, cui juncti erant Ecclesiastes et Canticum Canticorum, ut similitudinem Salomonis non solum li
Abbreviated transcription (Latin):
ingressi sunt porticum domus dñi. expiauer̃t
chiam regem:. ⁊ dixerunt ei. scĩficaiuimus õem
domum dñi ⁊ altare holocansti eius uasaq euis.
necnõ ⁊ m̃sam ꝓposinonis cum oĩb uasis sus:
cunctamq templi supelleccilem quam polluerat
rexacha⁊ in regno suo postqͣm p̾uaricatuis est:⁊
ecre exposita sunt oĩa coram altari dñi. Consurgẽ¬
q diluculo erechias rexadunauit om̃s principe
ciuitatis. ⁊ ascendit in domo dñi. Obtuleruntq

Expanded text:
ingressi sunt porticum ingressi sunt porticum chiam regem, et dixerunt ei: Sanctificavimus omnem domum Domini, et altare holocausti, vasaque ejus, necnon et mensam propositionis cum omnibus vasis suis cunctamque templi supellectilem quam polluerat rex Achaz in regno suo postquam praevaricatus est et ecce exposita sunt omnia coram altari Domini consurgensque diluculo Ezechias rex adunavit omnes principes civitatis et ascendit domum Domini obtuleruntque
Abbreviated transcription (Latin):
urxsue filii mei nolite negligere. uos elegit dñs ut
stetis cnam eo ⁊ ministretis illi. oolatis eunr: ⁊crem¬
etis euncensum. Surrexerunt gͦ leutte mahath
filius amasie. ⁊ iohel filius azarie de filiis caath.
Norro de filiis merari: ꝙys filius abdai ⁊ azarias fi¬
uis ialaleel. Se filiis meran aũ gersenꝰ. ioha filiuꝰ
remina ⁊ edem filius ioha. at no de filushelisa¬
phan: samri ⁊ iahyel. De filiis qͦ asaph: ⁊achari¬
as. ⁊ mathanias. Necnon de filiis hemair.iahiel ⁊
semei s ⁊ de filiisyditum: semeias ⁊ oriel. songre¬
gaueruntip fr̃es suos ⁊ scĩficati sunt: ⁊ in gressi ui¬
xtamandatum regis ⁊ inꝑerium dñi. ut expiarẽt
domum dñi. Sacerdotes qͦ ingressi templum dñ
ut sc̃ificarent illud: ꝯxtulerunt omnẽ inmũ¬
diciam qͣm intꝰ reppererant inuestibulo domus
dñi quam tulerunt leuite.⁊ asportauer̃t adtor¬
rentem cedron foras. Ceperunt aũ prima diem̃¬
sispͥmi mundare: ⁊ indie octauo eiusdem m̃sis

Expanded text:
nolite neglegere vos elegit Dominus ut stetis coram eo et ministretis illi colatis eum et cremetis incensum surrexerunt ergo Levitae Maath filius Amasiae et Iohel filius Azariae de filiis Caath porro de filiis Merari Cis filius Abdai et Azarias filius Iallelel de filiis autem Gersom Ioha filius Zemma et Eden filius Ioaha at vero de filiis Elisaphan Samri et Iahihel de filiis quoque Asaph Zaccharias et Mathanias necnon de filiis Heman Iahihel et Semei sed et de filiis Idithun Semeias et Ozihel congregaveruntque fratres suos et sanctificati sunt et ingressi iuxta mandatum regis et imperium Domini ut expiarent domum Dei sacerdotes quoque ingressi templum Domini ut sanctificarent illud extulerunt omnem inmunditiam quam intro reppererant in vestibulum domus Domini quam tulerunt Levitae et asportaverunt ad torrentem Cedron foras coeperunt autem prima die mensis primi mundare et in die octava eiusdem mensis
Abbreviated transcription (Latin):
lius iohannam. barachias filius mosollamo¬
ech. ihesechias filius sellum ⁊ amasias filius a¬
dali ꝯtra cos qͥ ueniebant deprelio ⁊ dixerunt eis.
Non introducetis huc captiuos nepecremus do¬
mino. Quare multis adicere sr̃peccata ur̃a ⁊uet̾a
cumulare delicta : Grande quippe pc̃em estira
furoris dñi ĩminet sr̃ isił. Dimiseruntq uiri
bellatores predam ⁊ uniuersa que ceperant. co¬
ram principib ⁊oĩ multitudine. Steceruntq
ruri quos supra memoramimus:⁊ app̾henden¬
des captiuos om̃sq qui nudi eranit uestierit̾t
de spoliis. sumq uestissent eos ⁊ calciassenta
ant ⁊ erant in becillo corpore imposuerunt eos ium̃¬
tis ⁊ adduxeruut iericho ciuitatem palmaꝵ adfũs
lo misit rexacha⁊ ad regem assirioꝵ: postulans
qͦ diffusi sunt ꝑurbes campestres. ⁊ ad meridiẽ
uida. Ceperuntq bechsames ⁊ hailon. ⁊ gaderoth
⁊ habitauerunt in eis. humiliauerat .n. dñs i¬

Expanded text:
an Barachias filius Mosollamoth Hiezechias filius Sellum et Amasa filius Adali contra eos qui veniebant de proelio et dixerunt eis non introducetis huc captivos ne peccemus Domino quare vultis adicere super peccata nostra et vetera cumulare delicta grande quippe peccatum est et ira furoris Domini inminet super Ibellatores praedam, et universa quae ceperant, coram principibus, et omni multitudine. Steteruntque viri, quos supra memoravimus, et apprehendentes captivos, omnesque qui nudi erant, vestierunt de spoliis. Cumque vestissent eos, et calceassent, ant, et erant imbecillo corpore, imposuerunt eos jumentis, et adduxerunt Jericho civitatem palmarum ad frlo misit rex Ahaz ad regem Assyriorum, que diffusi sunt per urbes campestres, et ad meridiem Juda: ceperuntque Beth-Sames, et Aialon, et Gaderoth, et habitaverunt in eis. Humiliaverat enim Dominus J
Abbreviated transcription (Latin):
manus uras dño accidite ⁊ offerte uiccimas ⁊ lau¬
des indomo dm̃. Obtulit gͦ uniuersa multitudo
hostias ⁊laudes ⁊holorausta:mente deuota. Porro
nũs holocaustoꝵ que obdulit multitudo: Hic fu
uci erant. nec poterant sufficere ut pelles holocau¬
stor detraherent. unde ⁊ leuite fr̃es eoꝵ adiuuer̃t
tos. donec ĩ pleretur opus ⁊ scĩficarentur antistiteᷤ.
leuite quippe faciliori ritu sc̃ificantur. qͣm sacer¬
dotes. fuerunt gͥ holocansta płima: adipes pacifi
coꝵ ⁊ libamina holocanstoꝵ. Et ꝯpletꝰ est cultus
domus dñi. letatusq est ezechias ⁊ omnis ppłs: co
ꝙ minist̾ium dñi ẽẽt expletum. Se repende quippe
hoc fieri placuerat.
sitq eplłas ad hephraym imanassenut ue¬

Expanded text:
cedite et offerte victimas et laudes in domo Domini obtulit ergo universa multitudo hostias et laudes et holocausta mente devota porro numerus holocaustorum quae obtulit multitudo hic fuiuci erant nec poterant sufficere ut pelles holocaustorum detraherent unde et Levitae fratres eorum adiuverunt eos donec impleretur opus et sanctificarentur antistites Levitae quippe faciliori ritu sanctificantur quam sacerdotes fuerunt us domus Domini. Laetatusque est Ezechias, et omnis populus, eo quod ministerium Domini esset expletum, Derepente quippe hoc fieri placuerat. sitque epistolas ad Ephraim et Manassen, ut ve
Abbreviated transcription (Latin):
minis sius qui illos duxerunt capͥmos ⁊ reuercẽ¬
ad eum Sgit᷑ cursores pergebant uelocter deciui¬
tate ĩciuttatem ꝑt̾ram ephraym ⁊ manasse us
q ⁊ abulon. illis irridentib ⁊ subsannantib eoᷤ.
At tñ quidam uiri exasei ⁊ manasse ⁊ ⁊ abulon
acquiescentes ꝯsilio: uenerunt inirłm. Inda si¬

Expanded text:
minis suis qui illos duxere captivos et revertenad eum igitur cursores pergebant velociter de civitate in civitatem per terram Ephraim et Manasse usad Zabulon, illis irridentibus et subsannantibus eos. Attamen quidam viri ex Aser, et Manasse, et Zabulon, acquiescentes consilio venerunt Jerusalem. In J
Abbreviated transcription (Latin):
ĩstaurauit. eas.adduxitoꝵ sacenutes atq lenti
⁊ ꝯgreganit eos inplaceam orientaleur: drxs¬
q ad eos. Audite me leuite. ⁊ scĩficamini. Mundi¬
diciam de scũario. Peccauerũt pres nr̃i: ⁊ fecer̃t
malum in ospectui dñi dei nr̃i derelinquentes ei
Au̾terunt facies suas atabernacło dñi dei nr̃ĩse¬
p̾bucrunt dorsum. Clauser̃t ostia q̃ erant ĩ porti¬
cuꝰ ⁊ extinxerunt lucernas. Incensumq ñ adole

Expanded text:
instauravit eas. Adduxitque sacerdotes atque Levitas, et congregavit eos in plateam orientalem. Dixitque ad eos: Audite me, Levitae, et sanctificamini, munda. Peccaverunt patres nostri et fecerunt malum in conspectu Dei nostri, derelinquentes eum. Averterunt facies suas a tabernaculo Domini, et praebuerunt dorsum. Clauserunt ostia quae erant in porticu, et exstinxerunt lucernas, incensumque non adole
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotib filiis aaron ut offerrent sr̃ altare dm̃.
Mactauerunt gͥ tauros ⁊susceperunt sanguinem
sacerdotes ⁊ fuderunt illum sr̃altare. Maccauert̃
ĩ arietes: alloꝵ sanguinem sĩaltare fuderunt.
Immolauerunt agnos: ⁊ fuder̃t sr̃altare sangͥnẽ

Expanded text:
filiis Aaron ut offerrent super altare Domini. Mactaverunt igitur tauros et susceperunt sacerdotes sanguinem, et fuderunt illum super altare: Mactaverunt etiam arietes, et illorum sanguinem super altare fuderunt; Immolaveruntque agnos, et fuderunt super altare sanguinem.
Abbreviated transcription (Latin):
achar. Immolaiit diis damasci uictimas ꝑ cusse¬
b suis. ⁊ dixit. Dũ regum syrie auxiliantur eis qͦs
ego placabo hostiis ⁊ adherunt m: cum eoͣrio ip̃i
fuerint ruine ⁊ uniuerso isrł. Direptis itaq acha¬
oĩb uasis domiis dei atq ꝯfractis. clausit ianuas
templi derꝰ ⁊ fecit gͥ altaria inuniusis angulis ie¬
rusalem. In oĩb quoq urbib uida extruxitq ara
ad cremandum thꝰ atq ad iracundiam ꝓuorauit

Expanded text:
Achaz immolavit diis Damasci victimas percussoribus suis, et dixit: Dii regum Syriae auxiliantur eis; quos ego placabo hostiis, et aderunt mihi: cum e contrario ipsi fuerint ruina ejus, et universo Israeli. Qui sint aomnibus vasis domus Domini atque confractis, clausit januas templi Domini, et fecit sibi altaria in universis angulis Hierusalem. In omnibus quoque urbibus Juda exstruxit aras ad cremandum thus, atque ad iracundiam provocavit
Abbreviated transcription (Latin):
trun erat coram dño iuxta oĩa q̃ fecerat orias pr̃
euis. excepto ꝙ ñ est ingressus templum dñt: ⁊
ad huc ppłs pelinquebat. Ip̃e edificauit portam
domusn dm̃ excelsam ⁊ imuro ophel multa
ꝯstruxit. Urbes qͦ edificauit in montib uida:
⁊n saltib castella ⁊ turres. Ip̃e pugnauit ꝯtra
regem filioꝵ amoi: ⁊uicit eum. Sederuntq a
filii amon intempore illo .c. talenta argenti. ⁊.¬

Expanded text:
no, juxta omnia quae fecerat Ozias pater suus, excepto quod non est ingressus templum Domini, et adhuc populus delinquebat. Ipse aedificavit portam domus Domini excelsam, et in muro Ophel multa construxit. Urbes quoque aedificavit in montibus Juda, et in saltibus castella et turres. Ipse pugnavit contra regem filiorum Ammon, et vicit eos, dederuntque ei filii Ammon in tempore illo centum talenta argenti,
Abbreviated transcription (Latin):
maledixisti aliis cucta temptaui s̃ sap̃ia
dixi sapiens efficiar ⁊ ip̾a longuis receslisa
me multo magis quam erat ⁊ alta ꝓfun¬
ditas quis inuenit eam: lustraui uniu̾sa
aĩo meo. ut scirem ⁊ ꝯsiderarem ⁊ quererẽ
sapientiam ⁊ r̃onem. ⁊ ut cognoscerem im¬
pietatem stulti. ⁊ errorem imprudencium.
⁊inuem amariorem morte mulierem. q̃
laqueus uenatoꝵ. est ⁊sagena coreius uin
cula sunt manus euis. Qui placet deo effu¬
gie illam. qui autẽ põeor est capietur ab il¬
sa. ecce hoc inueni dixit ecc̃astes. unum ⁊ al¬
terum. ut inuenirem rõnem qͣm adhuc
querit aĩa mea.⁊non̾ueni.uirum demuille
unum reperi. ssilierem ex oĩb ñ inuemi.
Solñmodo hec inueni qd̃ fecerit deus hoĩem
reccum a ip̃e seinfinitis miscuerit questio¬
nilz. aius talis ut sapiens est. ⁊ quis nouit
solutionem uerbi.

Expanded text:
maledixisti aliis cuncta temptavi in sapientia dixi sapiens efficiar et ipsa longius recessit a me multo magis quam erat et alta profunditas quis inveniet eam lustravi universa animo meo ut scirem et considerarem et quaererem sapientiam et rationem et ut cognoscerem impietatem stulti et errorem inprudentium et inveni amariorem morte mulierem quae laqueus venatorum est et sagcula sunt manus illius: qui placet Deo, effugiet illam: qui autem peccator est, capietur ab illa. Ecce hoc inveni, dixit Ecclesiastes, unum et alterum, ut invenirem rationem, quam adhuc quaerit anima mea, et non inveni. Virum de mille unum reperi, mulierem ex omnibus non inveni. Solummodo hoc inveni, quod fecerit Deus hominem rectum, et ipse se infinitis miscuerit quaestionibus. Quis talis ut sapiens est? et quis cognovit so
Abbreviated transcription (Latin):
isa mag̾ ꝓdest uidentib solem. sieut .n. ꝓ¬
tegit sapientia: sic ꝓtegit pecunia. hauti
plus ht̃ eruditio ⁊ sap̃ia qd̾ uitam tribu¬
unt possessori suo. ꝯsidera opera dei ꝙ ne¬
mo possit corrigere quẽ ille despexit Indie
bona fruere bonis.⁊malam diem p̾caue
sicut .n. hanc sic ⁊ illam fecit deus. ut i̾ĩ¬
ueniat homo contra eum iustas quen¬
monias. hec qͦ utdi indieb natiuitati
mee. Iustus perit iniusticia sua ⁊ impius
mutto uiuit tp̃re ⁊ insua malicia. Nol ad
ustus misttum. neq plus sapias ꝙͣ naũ¬

Expanded text:
ntibus solem sicut enim protegit sapientia sic protegit pecunia hoc autem plus habet eruditio et sapientia quod vitam tribuunt possessori suo considera opera Dei quod nemo possit corrigere quem ille despexerit in die bona fruere bonis et malam diem praecave sicut enim hanc sic et illam fecit Deus ut non inveniat homo contra eum iustas querimonias haec quoque vidi in diebus vanitatis meae iustus perit in iustitia sua et impius multo vivit tempore in malitia sua noli esse iustus multum neque plus sapias
Abbreviated transcription (Latin):
est. i presumptio sp̃e. Qui futurus est iam
uoratum est nomen eius. ⁊ sittur qd̾ hõ
sit. ⁊ non possit ꝯdra fortiorem se inuidi
sulo dierum peregrinationis sue. ⁊ ꝑtetp̃re
qd̾ uelut umbra pret̾ut. Aut qͥs ei poterit ĩ¬
dicare qͥd post eum futurum subsole sit.
Melius est nomen bonum qͣm p̾ciosa un-¬

Expanded text:
est et praesumptio spiritus qui futurus est iam est et praesumptio spiritus qui futurus est iam vocatum est nomen eius et scitur quod homo sit et non possit contra fortiorem se in iudi vita sua numero dierum peregrinationis suae et tempore quo velut umbra praeterit aut quis ei poterit indicare quid post eum futurum sub sole sit melius est nomen bonum quam un
Abbreviated transcription (Latin):
q ei tribuit ut comedat ex eis. ⁊ fritur
ꝑte sua. ⁊ lecetur de labore suo. ħ est donum
dei. Non .n. satis recordab̃ dieꝵ uite sue. eo
ꝙ d̾s pecupet deliciis cor eiꝰ.
st ⁊ aliud malum qd̃ uidi subsole ⁊¬
quidem frequens apud hominis. Sir
nec tribuit ei potestatem deus comedat ut¬
ex eo. s homo extraneus uorabit illud. ħ
uanitas ⁊ magna miseria est. Si genu̾it
quispiam .c. libos ⁊ uixit multos annos ⁊
płes dies etatis habu̾it. ⁊ aĩa illius ñ uta¬
tur bonis sube sue. sepulturaq careat. de
hoc ego ꝓnunitio ꝙ melior illo fiat aborti¬
nus frustra .n. uenit. ⁊ pergit ad tenebras.¬
⁊oblunione delebitur nomen eiꝰ. Non urd̃
solem. n cognouit distantiam boni ⁊ ma¬
li. ⁊̃ si duobus milib annis ux̃it. ⁊ ñ fu¬
erit ꝓfruitꝰ bonis. Nonne adinum locũ
ꝓperant omnia. oĩs labor hoĩs in ore euis.
illuc ubi est uita. Melus est uid̾e qd̃ cupi¬
as. qͣm desiderare qd̾ nescias. s ⁊ hoc uanitas

Expanded text:
que ei tribuit ut comedat ex eis et fruatur parte sua et laetetur de labore suo hoc est donum Dei non enim satis recordabitur dierum vitae suae eo quod Deus occupet deliciis cor eius est et aliud malum quod vidi sub sole equidem frenec tribuit ei potestatem Deus ut comedat ex eo sed homo extraneus vorabit illud hoc vanitas et magna miseria est si genuerit quispiam centum et vixerit multos annos et plures dies aetatis habuerit et anima illius non utatur bonis substantiae suae sepulturaque careat de hoc ego pronuntio quod melior illo sit abortivus frustra enet oblivione delebitur nomen eius non vidit solem neque cognovit distantiam boni et mali etiam si duobus milibus annis vixerit et non fuerit perfruitus bonis nonne ad unum locum properant omnia omnis labor hominis in ore eius uc ubi est vita melius est videre quod cupias quam desiderare quod nescias sed et hoc vanitas
Abbreviated transcription (Latin):
lta promissio. s qd̾ cumq noueris redde.
multoq melius est ñ nouere qͣm post uo-¬
tum ꝓmissa non reddere. Non dederis os
tuum. ut peccare facias carnem tuam. n
dicas coram angło. non ẽꝓuidentia nefor¬
te iratus dñs super sermones tuos dissipet cũc¬
ta oꝑa maniui tuaꝵ. ubi multa sunt sõ¬
pnia:plurime uanitates ⁊sermones in¬
numeri. tu u̾o deũ tume. si uideris calũp¬
nias egenoꝵ. ⁊ iuolenta iudicia ⁊ subu̾ti
iusticiam inprouincia. Non mireris suꝑħ
negotio. qr excelso excelsior alius est. ⁊ super
hos qͦ eminentiores sunt alii. ⁊ in superu-¬
mu̾se t̾re rex imperat sermenti. Auarus ñ
ĩnplebitur pecunia. ⁊ qui amat diuicias

Expanded text:
 quodcumque voveris, redde. Multoque melius est non vovere, quam post votum promissa non reddere. Ne dederis os tuum, ut peccare facias carnem tuam: neque dicas coram angelo: Non est providentia: Ne forte iratus Deus super sermone tuo, dissipet cuncta opera manuum tuarum. Ubi multa sunt somnia, plurimae vanitates, et sermones innumeri: tu vero Deum time: Si videris calumnias egenorum, et violenta judicia, et subverti justitiam in provincia, Non mireris super hoc negotio: quia excelso alius excelsior est, Et super hos quoque eminentiores sunt alii, et insuper universae terrae rex imperat servienti. Avarus non implebitur
Abbreviated transcription (Latin):
sub sole fu̾it. Rursum ꝯtemplatus fum
oñs labores hoĩm ⁊i dustrias aĩadntip¬
tre iuidie ꝓximi ⁊ in hoeg uanitas ⁊ cir¬
in superflua est. stultus ꝯficat ꝯplicat ina¬
ius suas ⁊ comedit carnes suas dicens. Me¬
uor est prgillus cum requie: qͣm plena
udraq manus cũ labore ⁊ afflictione aĩ ꝯ
siderans reperi ⁊ aliam uanitatem subso¬
aurare non cessat. nec tñ saciantur ccłi eiis
duuais nec tecogitat dicens. cui laloro ⁊ fia¬
udo aĩam meam bonis. In hxx qͦ est ua¬
nitas ⁊ afflictio pessima. Melius est ergo
olum̃tum societatis sue. Si uniis ceciderit
ab alt̾o fulcietur. ue soli qr cum ceciderit. ñ
ht̃ subleuantem se.asi dormierint duo:
fouebuntur mutuo. unus qũo calefiet᷑
⁊ si quispiam p̾ualuerit ꝯtra unum: ou¬
o resistunt ei funiculus triplex suꝑ diffi.¬
cile rumpitur. Melior est puer pauper ⁊sa¬
piens rege stulto ⁊ sene. qui nescit preuid̾e
inposterum. qd̾ ⁊ de carcere catͥenisq inter¬

Expanded text:
latus sum omnes labores hominum, et industrias: Animadverti patere invidiae proximi: et in hoc ergo vanitas, et cura superflua est. Stultus complicat manus suas, et comedit carnes suas, dicens: Melior est pugillus cum requie, quam plena utraque manus cum labore, et afflictione animi. Considerans reperi et aliam vanitatem sub sorare non cessat nec satiantur oculi eius divitiis nec recogitat dicens cui laboro et fraudo animam meam bonis in hoc quoque vanitas est et adflictio pessima melius ergo est olumentum societatis suae si unus ceciderit ab althabet sublevantem se. Et si dormierint duo, fovebuntur mutuo; unus quomodo calefiet? Et si quispiam praevaluerit contra unum, duo resistunt ei: funiculus triplex difficile rumpitur. Melior est pauper et sapiens, rege sene et stulto, qui nescit praevidere in posterum. Quod et de carcere catenisque inter
Abbreviated transcription (Latin):
rp̃m: s ñciam ñ nomimus. Si qua gͦ in xp̃o
noua creatura est uec̾a transierunt ⁊ ecce fc̃a
sunt oĩa noua. Sĩa aũ ex deo qui nos reconcili
mundũ reconcilians sibi. Non reputans illis
delicta ip̃oꝵ ⁊ posuit in nobis u̾bum reconcilia.

Expanded text:
mus. « Si qua ergo in Christo nova creatura, vetera transierunt, ecce facta sunt omnia nova . Omnia autem ex Deo, qui nos reconciliamundum reconcilians sibi, non reputans illis delicta ipsorum, et posuit in nobis verbum reconci
Abbreviated transcription (Latin):
ciam sr̃ tristiciam h̃am de quib oportũat me
gaudere. Considens mõib nobis: qr meum ga¬
udium oĩum ur̃m est. Nam ex multa tribula¬
tione ⁊ angustia cordis scripsi nobis per młtas
lacrimas: nonut ꝯtristemini. s ut sciatis ꝙͣ
caritatem h̃am hũndantius inuobis. Si qͥs
aũ ꝯtristaint menon me ꝯtristaint s ex ꝑte:

Expanded text:
r tristitiam habeam de quibus oportuerat me gaudere confidens in omnibus vobis quia meum gaudium omnium vestrum est nam ex multa tribulatione et angustia cordis scripsi vobis per multas lacrimas non ut contristemini sed ut sciatis quam caritatem habeo abundantius in vobis si quis autem contristavit non me
Abbreviated transcription (Latin):
tam iniquis oꝑib cruciabant. Nouit dñs p¬
os de temptatione eriꝑe miquos uero in die n¬
dicii resernare cruciandos. Magis au̾cos qui
post carnem in d̃cupiscentias inmundici
bulant dominatõemq otempnũt audats
placentes sectas ñ metirunt ĩ troducere ble¬
mãtes. bbi angli forcitudine ⁊ iurtute cum
maiores. uon portant adu̾sum seexcrabi i
dicium. hii uero uelitd irrationabilia para
naturabterin captionẽ ⁊ in ꝑnitiem inhilħ
ignorant blasphemairtes in corruptionesur
peribunt recipientes mercedem iniustiao¬

Expanded text:
iquis operibus cruciabant. Novit Dominus pios de tentatione eripere: iniquos vero in diem judicii reservare cruciandos: magis autem eos, qui post carnem in concupiscentia immunditiae ambulant, dominationemque contemnunt, audaces, sibi placentes, sectas non metuunt introducere blasphemantes: ubi angeli fortitudine et virtute cum sint majores, non portant adversum se exsecrabile us: hi uero uelut inrationabilia pecora naturaliter in captionem et in perniciem in his, quae ignorant, blasphemantes in corruptione sua peribunt recipientes mercedem iniusti
Abbreviated transcription (Latin):
angłis pectantib ñ pepercit. s rridentib in fer¬
ni detractos urtartarum tradidit cruciandos
miidicium reseruari. Et originalimundo ñ
pepercit. s octauum noe iusticie p̾conem custo¬
diuit diliuium mundo impioꝵ inducens is
ciuitates sodmorum ⁊ gomorreoꝵ incineri
redigens eu̾sione dampnauit exemplum c-¬

Expanded text:
ntibus non pepercit sed rudentibus inferni detractos in tartarum tradidit in iudicium cruciatos reservari et originali mundo non pepercit sed octavum Noe iustitiae praeconem custodivit diluvium mundo impiorum inducens et civitates Sodomorum et Gomorraeorum in cinerem redigens eversione damnavit exemplum
Abbreviated transcription (Latin):
per qͣm maxima ⁊ preciosa uobis ꝓmissa dona¬
uit ut ꝑ hec efficiamiur. diuine ꝯsortes natu¬
re.Fugientes eius que minundo ẽscupiscen¬
tie corruptionem. uos aũ curam cẽm sub infe¬
rentes. ministrate in fide ur̃a uirtutem. Inuir¬
tute aũ scĩam. In scĩa aũ abstinentiam In
abstiuentia autẽ pacĩam. In pacĩa ã pieta¬
tem. In pietate aũ amorem fraternitatis In

Expanded text:
onauit, ut per haec efficiamini diuinae consortes naturae, fugientes eius quae in mundo est concupiscentiae corruptionem. uos autem curam omnem subinferentes ministrate in fide uestra uirtutem, in uirtute autem scientiam, in scientia autem abstinentiam, in abstinentia autem patientiam, in patientia autem
Abbreviated transcription (Latin):
tum ⁊ onexũ ꝑ omniem iuncturam. sub mi¬
iustrationis scd̃m oꝑationem ĩm̃suramimꝰ¬
cuiusq m̾bri augmentũ corporis facit. ĩ edifi¬
cationem sin incaritate. Hoc gͣ dico ⁊ testificor ĩ
dño ut iam non ambuletis sieut ⁊ gentes am¬
bulant inuauitate sensus sui tenebris obscu¬
batum hñtes uitellectum alienati auita dei ꝑ

Expanded text:
tum et conexum per omnem iuncturam subministrationis secundum operationem in mensuram uniuscuiusque membri augmentum corporis facit in aedificationem sui in caritate hoc igitur dico et testificor in Domino ut iam non ambuletis sicut gentes ambulant in vanitate sensus sui tenebris obscuratum habentes intellectum alienat
Abbreviated transcription (Latin):
dium. sp̃c ꝙ est uerbum dei per oẽm or̃onẽ
⁊ obsecrationẽ orantes oĩ tempore in spũ ⁊
in ip̃o uigilandes in omni in stantia ⁊ ob¬
mo ĩ aꝑtione oris mei. cũ fiducia notum
facere misterium euangłii. ꝓ quo legatio¬
ne fungor in eathena ista ita ut in ip̃o au¬
d̾am ꝓut opordet me loqui. ut aũ ⁊ uoᷤ scia¬
tis que cirra me sunt qͥd agam oĩa nobis no¬

Expanded text:
us, quod est uerbum Dei, per omnem orationem et obsecrationem | orantes omni tempore in spiritu | et in ipso uigilantes in omni instantia. Promo in apertione oris mei cum fiducia, notum facere mysterium Evangelii: pro quo legatione fungor in catena, ita ut in ipso audeam, prout oportet me, loqui. Ut autem et vos sciatis quae circa me sunt, quid agam: omnia vobis no
Abbreviated transcription (Latin):
est Propt̾ miseriam ĩopum ⁊ gemitum pau-¬
perum:. nũc exurgam dicit dñs. Honam insa¬
luitarr fiducialiter agam in eo Eloqͥa dñi elo¬
quia dñi casta. argentũ igne examinatũ: ꝓba¬
tum derre purbatum t̾re purgatũ septuplum.
Tu dñe seruabis uos: ⁊ custodies nos agenera¬
tione hac inet̾num. In circuitu impii ambu¬

Expanded text:
ropter miseriam inopum et gemitum pauperum nunc exsurgam dicit Dominus ponam in salutari fiducialiter agam in eo eloquia Domini eloquia casta argentum igne examinatum probatum terrae purgatum septuplum tu Domine servabis nos et custodies nos a generatione hac et in aeternum in circuitu impii ambu
Abbreviated transcription (Latin):
cere sine ferro reclusus. Si .n. rustic᷑quis e¬
rat aut pastor au̾agri labor operarius p̃¬
occupatus eẽt ieffugibilem sustinebat
necessitatem. Una .ni. cathena tenebraꝵ
omnes erant colligati. suie sp̃e sibilans au̾
int̾ spissos arbor ramos auium sonus sua¬
uis aũ ius aque decurrentis nimium asi
sonus ualidus p̾cipitataꝵ petraꝵ.aut ludẽ¬
cium aĩaliũ cursus inuisꝰ. aũ imnugientiũ
ualida bestiaꝵ uoxad aũ resonans de altis

Expanded text:
cere sine ferro reclusus si enim rusticus quis ecere sine ferro reclusus si enim rusticus quis erat aut pastor aut agri laborum operarius praeoccupatus esset ineffugibilem sustinebat necessitatem una enim catena tenebrarum omnes erant conligati sive spiritus sibilans aut inter spissos ramos avium sonus suavis aut vis aquae decurrentis nimium aut sonus validus praecipitarum petrarum aut ludentium animalium cursus invisus aut mugientium valida
Abbreviated transcription (Latin):
mores ⁊ꝑturbationes se expellere abaĩa lau¬
guente hi cum derisu plemi tuore lan¬
guebant.Nam ⁊si nich̾ eos ex monstris ꝑ¬
turbabat: transitu aĩaliũ serpentium sibi¬
latione cõmoti tremebundi peribant ⁊ aerẽ¬
quem nllla ratione quis effugere posset. ne¬
gantes se uidere frequent̾ .n. precrcupant
pessima redarguente ꝯscĩa. cum sit .ni. tum-¬
da nequicia data ẽ in oĩm ꝯdempnationẽ
semper .it. pͥsumit seua ꝑturbata ꝯscĩa. ui
chil .n. ẽtimor nisi p̾sumptionis adiutori¬
um. ꝓditio cogitationis auxiliatoꝵ ⁊ dum
ab intro mnor est expectatio: maiorem
putat potentia eius cause dequa torm̃tũ
prestat. Illi aũ qui impotentes uenere noc¬
tem ⁊ ab infims ⁊ ab altissimis suꝑueniẽ
tem enudem sõpnum dormientes aliq̃n
mõstroꝵ exagitabant᷑ timore aliq̃n aĩe de¬
ficiebãt traductione. Subitaneus. n illis ñ¬
speratus timor superuenerat. Deinde si
quis ex illis decidisset custodiebatur ĩ car¬

Expanded text:
rturbationes, expellere se ab anima languente, hi cum derisu pleni timore languebant. Nam etsi nihil illos ex monstris perturbabat, transitu animalium et serpentium sibilatione commoti, tremebundi peribant. quem nulla ratione quis effugere posset, negantes se videre. Frequenter enim praeoccupant vessima redarguente conscientia, cum sit enim timida nequitia dat testimonium condemnata semper enim praesumit saeva conturbata conscientia nihil enim est timor nisi praesumptionis adiutorium proditio cogitationis auxiliorum et dum ab intro minor est expectatio maiorem putat scientiam eius causae de qua tormentum praestat illi autem qui inpotentem vere noctem et ab infientes aliquando monstrorum exagitabantur timore aliquando animae deficiebant traductione subitaneus enim illis et insperatus timor supervenerat deinde si quicumque ex illis decidisset custodiebatur in car
Abbreviated transcription (Latin):
nem bestiaꝵ ext̾minati st̃. ꝓ quib torm̃tus
bene disposuisti ppłm tirũ. quib dedist
cupiscentiam delectam̃ti sui. nouum
rem escam parans eis ortigometram. in
illi quidem ꝯcupiscentes escam. p̃pea que
illis ostensa ⁊ missa sunt eciam anecesla¬
ria ꝯcupiscentia au̾terentur. hii aũ inle¬
ui inopes fc̃i nouam gustauer̃t escam.o

Expanded text:
t. Pro quibus tormentis bene disposuisti populum tuum: quibus dedisti concupiscentiam delectamenti sui. Novum saporem escam parans eis ortigometram. Ut illi quidam concupiscentes escam: propterea que illis ostensa: et missa sunt: etiam a necessaria concupiscentia averterentur. Hi autem in brevi inopes facti: novam g
Abbreviated transcription (Latin):
cepturos iustos patri omnũ decantantes
laudes. resonabant aũ ĩ connenens iimi¬
cor uox. ⁊ flebilis audiebatur planctꝰ plora¬
toꝵ infancium. simili aũ pena sermis cũ
dño affliccus est. ⁊ popularis homo rego
similia passus. simiłi gͦ omnes iuo no¬
mine mortis mortuos habebant ĩ nuime¬
rabiles. nec .n. ad sepeliendum nuuu suffi¬
ciebant. qm̃ uno inomento que erad u̾¬
cdarior uatio eoꝵ ext̾minata est. Se or̃
enim ñ credentes p̃p beneficia tunc cui
primum fuit ext̾minium primogenito¬
rum spoponder̃t ppłm dei se ẽẽ. Cnm .n.¬

Expanded text:
os iustos patri iam decantantes laudes resonabat autem inconveniens inimicorum vox et flebilis audiebatur planctus ploratorum infantium simili autem poena servus cum domino adflictus et popularis homo regi similia passus similiter ergo omnes uno nomine mortis mortuos habebant innumerabiles nec enam uno momento, quae erat praeclarior, natio illorum exterminata est. De omnibus enim non credentes propter veneficia, tunc vero primum cum fuit exterminium primogenitorum, spoponderunt populum Dei esse. Com
Abbreviated transcription (Latin):
tudinen ranaꝵ. Nouissime aũ uider̃t no¬
uam creaturam auium. cum adducti ꝯ¬
cupiscentia postulauer̃t escas epulationis.
In allocutione .n. desiderii ascendit illis dem¬
ari ortigometra ⁊ uexationes pc̃corib suꝑ¬
uenert ñ sine illis q̃ fc̃a ante erant argu¬
mtis ꝑ nim fluminum. Iuste .n. paciebã¬
tui scdm suasn nequicias. ⁊ enĩ rirdetes¬
tabiliorẽ hospitalitatem instituert̃. Alii
quidem ignotos non recipiebant aduen
as. Alii aũ bonos hospites in seruitutem
runt hos qui eisdem usi erant institutis
senissimis afflixerunt dolorib. percussi
sunt autẽ cecitate sicut illi inforib uisti
cum subitaneiss cooperti ẽẽnt denebris . U¬
se .x. elementa dum ꝯuertentur sicut in
erganoqualitatis sonus inmutatur ⁊ õ¬
nia suum sonum custodiunt. uude estim¬
ari exip̃o certo uisu potest agrestia. axin
aquatica ꝯu̾tebantur. quecumq erant

Expanded text:
t honorasse. Novissime autem viderunt novam creaturam avium, cum adducti concupiscentia postulaverunt escas epulationis. In allocutione enim desiderii, ascendit illis de mari ortygometra et vexationes peccatoribus supervenerunt non sine illis quae ante facta erant argumentis per vim fluminum iuste enim patiebantur secundum suas nequitias etenim detestabiliorem inhospitalitatem instituerunt alii quidem ignotos non recipiebant advenas alii autem bonos hospites in servitutem runt hos qui eisdem usi erant iustitiis saevissimis adflixerunt doloribus percussi sunt autem caecitate sicut illi in foribus iusti cum subitaneis cooperti essent tenebris use enim elementa dum convertuntur sicut in organo qualitatis sonus inmutatur et omnia suum sonum custodiunt unde est aestimare et ex ipso certo visu agrestia enim in aquatica convertebantur et quaecumque erant
Abbreviated transcription (Latin):
pͣmisissent illos ꝯsequebantur .n. illos p¬
nitentie accꝰ. adms .n. inter manuis hu
lctũ. ⁊ deplorantes admonim̃ta morius¬
rum. aliam sibi assumpserunt cozim¬
onem inscĩe ⁊ quos rogantes preceram
hs tanqͣm fug̾itiuos ꝑsequebanam
cebat .ii. illos ad nunc finem digna noete

Expanded text:
uebantur illos paenitentia acti adhuc enim inter manus habentes luctus et deplorantes ad monumenta mortuorum aliam sibi adsumpserunt cogitationem inscientiae et quos rogantes proiecerunt hos tamquam fugitivos persequebantur ducebat enim illos ad hunc finem digna nece
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qr ñ ⁊ ip̃rꝑ eadem passi erant magni¬
ficabant te ⁊ qr ante lesi erant. qr ñ lede¬
bantur gr̃as agebant tͥ. ⁊ ut eẽt differen¬
tia tedeum petebant. pp̃ qd ignis ardentẽ
columpnam ducem habuerunt ignote
me ⁊ solem sine lesura boni hospicii pres¬
titisti digni quidem illi carereluce ⁊ pati
carcerem tenebraꝵ qui indusos custodi¬
ebant filios tuos. per quos incipiebat incor¬
ruptum legis lumem scło dari. sum cogi¬
tarent iustoꝵ occidere in fantes. ⁊ umo expo¬
sito filio ⁊ liberato intraductionem illoꝵ
multitudinem filioꝵ abstulisti ⁊ parit̾
illos perdidisti in aqua uauda. Illa. uimox

Expanded text:
 et ipsi per eadem passi erant magnificabant et qui ante laesi erant quoniam non laedebantur gratias agebant et ut esset differentia donum petebant propter quod igni ardentem columnam ducem habuerunt ignotae viae et solem sine laesura boni hospitii praestitisti digni quidem illi carere luce et pati carcerem tenebrarum qui inclusos custodiebant filios tuos per quos incipiebat incorruptum legis lumen saeculo dari cum cogitarent iustorum occidere infantes et uno exposito filio et liberato in traductionem illorum multitudinem filiorum abstulisti et pariter illos perdidisti in aquam validam illa nox
Abbreviated transcription (Latin):
huĩes. s sermo tuus hos qui inte crediderint
ꝯseruat. Quoo .N. abigne ñ pot̾at ext̾mina¬
r statim ab exiguo radio solis cale faccum
uenire solem adbenedictionem tuam.⁊ ad
ortun solis te adorare. Ingrati .n. spes tã¬
qm hybernalis glacies tabescet ⁊ disperiet
igna .n. st̾ uidicia tua dñe ⁊ in enarra¬
bilia uerba tua .pp̃ hec ĩdisciplina aĩc er¬

Expanded text:
erint conservat quod enim ab igni non poterat exterminari statim ab exiguo radio solis calefactum et praevenire solem ad benedictionem tuam et ad orientem lucis tibi adorare ingrati enim fides tamquam hibernalis glacies tabescit et disperiet magna enim sunt iudicia tua et inenarrabilia verba tua propter hoc indisciplina
Abbreviated transcription (Latin):
illi adintorium ⁊ de sub̾a sua ⁊ de filus suisa
de miptiis uotum faciens inquirit. Non eru¬
ta irgat mortuum. ⁊ ĩ aduitoriũ inutilem
uiuocat ipitinere petit ab illo eo qͥd̾ ambrilare¬
non pot̾ ⁊de acquirendo ⁊ de oꝑando ⁊ de oĩm
reꝵ euentu petit ab eo q̃ inoĩb ẽ mnutilis.
tum alius nauigare cogitans. ⁊per feros
fluctus it̾ facere incipiens ligno portãte
se fragilius lignum inuocat. Illud .n. cupidi¬
tas acquirendi excoritauit ⁊ artifex sap̃ia fa¬
bricait sua. tn au̾ pat̾ gubernas promdenti
a. qm̃ dedisti inmari inam. ⁊ inderfluctus
seuntam firmissimam ostendens qm̃ potẽs
es se oibz sana sanare eciam si sinerate ali¬
quis adeat mare.oz ut non eẽnt uacua sap̃ie

Expanded text:
illi adjutorium. Et de substantia sua, et de filiis suis, et de nuptiis votum faciens, inquirit. Non eruvita rogat mortuum, et in adjutorium inutilem invocat; et pro itinere petit ab eo, qui ambde operando et de omnium rerum eventu petit ab eo qui in omnibus est inutilis iterum alius navigare cogitans et per feros fluctus incipiens iter facere ligno portante se fragilius lignum invocat illud enim cupiditas adquirendi excogitavit et artifex sapientia fabricavit sua tua autem pater gubernat providentia quoniam dedisti et in mari viam et inter fluctus semitam firmissimam ostendens quoniam potes ex omnibus sanare etiam si sine rate aliquis adeat sed ut non esset vacua sapie
Abbreviated transcription (Latin):
ens sanabat illos. In memoria. n scrme¬
num tuoꝵ ext̾minabantur. ⁊ uelaa la¬
nabantur. ne ĩ alt̾a incidentes oblmone.
ñ possent tuo. uti adiutorio. ⁊ .n. neqsue
ba neq malagnia sanauit illos. s tusd
mine sermo qui sanat ꝯĩa tu es dñe quiits
i mortis habes potestatẽ ⁊ deducit ad portas i¬
ortis ⁊ reducis homo aũ cecidit ꝑ maliciap¬

Expanded text:
iens sanabat illos in memoria enim sermonum tuorum examinabantur et salvabantur ne in altam incidentes oblivionem non possent tuo uti adiutorio etenim neque herba neque malagma sanavit illos sed tuus Domine sermo qui sanat omnia tu enim vitae et mortis habes potestatem et deducis ad portas mortis et reducis homo autem occidit qui
Abbreviated transcription (Latin):
ta diligentia uidicasti filios tuos. quoꝵ pais¬
tib uiramenta ⁊ conuentiones dedisti lona¬
rum ꝓmissionum. Cum gͦdas nobis disci¬
plinam:. inimicos nr̃os multipłi̾cabit᷑ fla¬
gellas ut bonitatem tuam cogitemus u¬
dicantes ⁊ cum de nobis iudicatur speremꝰ¬

Expanded text:
ta diligentia judicasti filios tuos, quorum parentibus juramenta et conventionem suarum dedisti promissionum? Cum ergo nobis disciplinam das, inimicos nostros multipliciter flagellas, ut bonitatem tuam cogitemus, judicantes: et cum de nobis judicatur, sperem
Abbreviated transcription (Latin):
sanguis honucidium. furtum. ⁊ fictio. cor¬
ruptio. in fidelitas. turbatio ⁊ ꝑuirium.
tumultus. ⁊ bonoꝵ dñi ĩmemoratio. aĩaꝵ
inquinatio. natiuitatis miutatio. nup¬
tiaꝵ ĩistantia in ordina mechie ⁊ in pudi
tantur in saniunt. aut certe uaticinantur
falsa. aũ inuunt ĩ iniuste. aũ peruirant a¬
to. Dum .ni. ꝯfidunt in ydolis que sunt sũ
aĩa male uirantes noceri se non sperant.
utraq gͦ illis euenient digne. qm̃ male
senserunt de deo attendentes ydolis.iuira
cantium pena perambulat semper ĩiusto¬
rũ preuaricationem.
u au̾ deus nr̃ suanis ⁊uerus est. paciẽs.¬
tiu sumus scientes magnitudinem tuam.
⁊ siñ peccauerimus scimus qm̃ apud te su
umbra picture labor sme fructũ. effigies si¬
ulpta ꝑuarios colores. cuius aspectꝰ in sen¬
sato dat ꝯcupiscentiam. ⁊ diligit mortue
imaginis effigiem sine aĩa. maloꝵ ama¬
b aqui faciunt illos ⁊ qui diligunt ⁊ q̃ co

Expanded text:
sanguis, homicidium, furtum et fictio, corruptio et infidelitas, turbatio et perjurium, tumultus bonorum, Dei immemoratio, animarum inquinatio, nativitatis immutatio, nuptiarum inconstantia, inordinatio moechiae et impudiur insaniunt, aut certe vaticinantur falsa, aut vivunt injuste, aut pejerant cito. Dum enim confidunt in idolis quae sunt sine anima, male jurantes noceri se non sperant.utraque ergo illis evenient digne quoniam male senserunt de Deo adtendentes idolis et inicantium poena perambulat semper in iniustorum praevaricationem tu autem Deus noster suavis et verus es patienstui sumus, scientes magnitudinem tuam. Et si non peccaverimus, scimus quoniam apud te sumumbra picturae labor sine fructu effigies sculpta per varios colores cuius aspectus insensato dat concupiscentiam et diligit mortuae imaginis effigiem sine anima malorum amaet qui faciunt illos et qu
Abbreviated transcription (Latin):
uas a de eodem buto fingit que munda sũt
hoꝵ aũ uasoꝵ q̃s sit usus uidex est figulus
⁊ cũ labore nano deum fingit de eodem luco
ille qui paulo ante det̾ra factus fuerat ⁊ uͦ
pusillum ducit se unde acceptus est repe¬
titus anime debitum qͣm habebat. s est
cura illi. ñ qr laboraturus est nec qͣm bre¬
uis illi uita est s concertatur aurificati
b iargentariis s ⁊ euarios imitatur⁊¬

Expanded text:
luto fingit quae munda sunt horum autem vasorum quis sit usus, judex est figulus. Et cum labore vano deum fingit de eodem luto, ille qui paulo ante de terra factus fuerat, et post pusillum reducit se unde acceptus est, repetitus animae debitum quam habebat. Sed cura est illi, non quia laboraturus est, nec quoniam brevis illi vita est, sed concertatur aurificibus et argentariis: sed et aerarios imitatur
Abbreviated transcription (Latin):
.N. luctu dolens p̃r cito sibi rapti filii. fecit
miaginem. ⁊ illum qui tunc q̃i homo mor¬
tuus friat. nunc tanquam dm̃ colere cepit
⁊ ꝯstituit int̾ seruos suos sacra ⁊sacrificia
de indeint̾uemiente tp̃re ꝯualescente custo¬
ditus iniqua ꝯsuedudine. hic error tanqͣm
lex custoditus est. ⁊ tirãnoꝵ imnꝑio colebã¬
tur figm̃ta hos quros inpalam homines ho
regis quem honorare uolebant fecer̃t ut il¬
lum qui haberat tanqͣm presentem cołent
sua solicitudine. ꝓuexit autẽ adhoꝵ cultur¬
am ⁊ hos qui ignorabant artificis eximia
diligentia. ille .n. uolens plus plarere illi
qui se assumpsit:elaborauit arte sua ut si¬
militudinem ĩ melius figuraret. Mutatu¬
do autẽ hoĩm abducta perspẽm oꝑis eum qͥ
añ tp̃s tanqͣm homo honoratus fu̾at: nc̃¬

Expanded text:
enim luctu dolens Pater, cito sibi rapti Filii fecit Imaginem, et illum qui tunc quasi homo mortuus fuerat, nunc tanquam Deum colere cepit, et constituit inter seruos suos sacra et sacrificiaDeinde interveniente tempore, convalescente iniqua consuetudine, hic error tanquam lex custoditus est, et tyrannorum imperio colebantur figmenta. Et hos quos in palam homines honregis, quem honorare volebant, fecerunt: ut illum qui aberat, tanquam praesentem colerent sua sollicitudine. Provexit autem ad horum culturam, et hos, qui ignorabant, artificis ediligentia. Ille enim volens placere illi qui se assumpsit elaboravit arte sua ut similitudinem in melius figuraret, multitudo autem hominum abducta per speciem operis eum, qui ante tempus tanquam homo honoratus fuerat, n
Abbreviated transcription (Latin):
ceptio qm̃ aut regib desermentes hoĩes ĩ cõ¬
municabile nomen lapidib ⁊ lignis impo¬
suerunt iñ suffecerat errasse eos cirra dei
scĩam. s ĩ magno uiuuentes in scĩe bello tot
⁊ tam magna mala pacem appellant aũ
.R. filios suos sacrificantes. aũ .ni. filios suoᷤ

Expanded text:
ctui aut regibus deservientes homines incommunicabile nomen lapidibus et lignis inposuerunt et non sufficerat errasse eos circa Dei scientiam sed et in magno viventes inscientiae bello tot et tam magna mala pacem appellant aut enim filios suos sacrificantes aut obscura
Abbreviated transcription (Latin):
rationẽ. ⁊ per intensum dep̾cationera alle¬
gans restitit ux. ⁊ finem in posiit necͤctaa
ostendens qm̃ tuus est famulus. Uidit aũ¬
duus turbas ñ inuirtite corpris. nec arm¬
tura potentie s uerbo illum qui se uexi
subiecit uam̃ta parentum. in destam̃te

Expanded text:
rationem et per incensum deprecationem allegans, restitit irae, et finem imposuit necessitati, ostendens quoniam tuus est famulus. Vicit autem turbas, non in virtute corporis, nec armaturae potentia, sed verbo illum qui se vexabat subjecit, juramenta parentum, et testamentum
Abbreviated transcription (Latin):
aĩalib sunt super uacua infancium ins¬
sator more uuiantes pp̃ hoc tanquam p¬
ris insensatis iudicium inderisum dedi
Qui aũ lucibriis ⁊ ĩ crepationib ñ corretu
ft̃ dignum dei indicium experti sunt in
hus .n. que paciebantur moleste ferebant
ĩquib pacientes indignabantur. ꝑ lecq̃
putabant deos in ip̃is cum ext̾minairnu
uidentes illum quem olim negabant se
n potucrt̃ intelligere eum qui ẽ. neꝙ oꝑi¬
b attendentes agnouer̃t qͥs eẽt artifere
aut ignem aut sp̃m aũ atatum aerem.

Expanded text:
imalibus sunt supervacua infantum insensatorum more viventes propter hoc tamquam pueris insensatis iudicium in derisum dedisti qui autem ludibriis increpationis non correpti sunt dignum Dei iudicium experti sunt in his enim quae patiebantur moleste ferebant in quibus patientes indignabantur per haec quos putabant deos in ipsis cum exterminarentur videntes illum quem olim negabant se n potuerunt intellegere eum qui est neque operibus adtendentes agnoverunt quis esset artifex sed aut ignem aut spiritum aut citatum aerem
Abbreviated transcription (Latin):
crificia iniuista. ⁊ filioꝵ suoꝵ necatores sine¬
tores sanguinis ⁊auctores parentes aĩar
ĩ auxiliatarũ perdere noluisti amedio sa¬
gnam perciperẽt peregrinationem prie¬
roꝵ dei que tibi omniũ carior est t̾ra. s ⁊
his tanquam hoĩb perpercisti ⁊ misssti.¬
antecessores exercitus tui uespas. ut illos
paulatim exterminarent: ñ qr impotens
dictum abmnicio. nectimens aliquems
uanam dabas pc̃cis illoꝵ. Quis .n. dicet
quid fecisti. aũ quis stabit ꝯtͣ uidicium
tuum: aut quis in conspectu tuo ueniet
tundex iniquoꝵ hoĩm aut quis t̾ impu
tabit si perierint nationes quas tu fecis
ti. Non est .R. alius deus quam tu cui cu¬

Expanded text:
atores sanget auctores parentes animarum inauxiliatarum perdere voluisti pegnam perciperent peregrinationem puerorum Dei, quae tibi omnium charior est terra. Sed et his tanquam hominibus peantecessores exercitus tui vespas, ut illos paulatim extedictum ab initio nec timens aliquem veniam dabas peccatis illorum quis enim dicet tibi quid fecisti aut quis stabit contra iudicium tuum iudex iniquorum hominum? Aut quis inputabit tibi, si perierint, natioti, cum non sit alius Deus, quam tu, cui cu
Abbreviated transcription (Latin):
imunicoꝵ ext̾mnabat ignis ardens ingͣn¬
dine ⁊pluiua choruscans. ħ aũ it̾m ut nui¬
trirentur uisti ignis ĩ sue iuurtutis oblitus
est. creatura.n. tibr factori deseruiens exar¬
descit intorm̃tum adu̾sns iniustos. ⁊ lenior
fit ad benefaciendũ ꝓhiis qui inte ꝯfidunt.¬

Expanded text:
is ardens in grandine et pluvia coruscans hoc autem iterum ut nutrirentur iusti etiam suae virtutis oblitus est creatura enim tibi factori deserviens excandescit in tormentum adversus iniustos et lenior fit ad benefaciendum pro his qui in te confidunt
Abbreviated transcription (Latin):
atem lib̾ati st̾. S abuntio cr ꝑirent sr̃bi
ougautes spes orbis t̾raꝵ ad ratem ꝯfugiẽs
ranisit scło semen natinitatis que manu
dua erat gubernata. benedicami. ⁊̃.n. lignũ¬
ad fit iusticia. per manꝰ aũ quiͦd fit ydolũ
uaedictum est ⁊ ip̃m. ⁊ qui fecit illud. qr il¬
e quidem oꝑatus est Illud aũ cum eẽt fra¬
gle deus cognominatus est similit᷑ deus asi
odio sunt deo ĩpius ⁊ ĩpietas euis. ⁊ enim qd̾
fõm est cum illo qui fecit torm̃ta parieter

Expanded text:
atem liberati sunt sed ab initio cum perirent superbi gigantes spes orbis terrarum ad ratem confugiens remisit saeculo semen nativitatis quae manu tua erat gubernata benedictum est enim lignut idolum, maledictum est et ipsum, et qui fecit illud: quia ille quidem operatus est: illud autem cum esset fragile, Deus cognominatus est. Similiter autem odio sunt Deo impius, et impietas ejus. Etenim quod factum est, cum illo, qui fecit, tormenta patietur
Abbreviated transcription (Latin):
or ext̾minabantur.s non inperpetuum
tua ira permansit. S ad correctionem in
breu turbati st̃ signum hñtes saliras ad
ꝯmemoratiomem mandati legis tue. au
.n. con u̾sus est non per hoc qd̃ iudebat sas¬
abatur s ꝑte omniũ saluatorem. Inre e
ostendisti inimicis tuis qr tu es qui libera
ab omni malo. Illos .i. locustaꝵ̾ ⁊nniss

Expanded text:
 exterminabantur non in perpetuum permansit ira tua sed ad correptionem in brevi turbati sunt signum habentes salutis ad commemorationem mandati legis tuae qui enim conversus est non per hoc quod videbat sanabatur sed per te omnium salvatorem et in hoc autem ostendisti inimicis nostris quia tu es qui liberas ab omni malo illos enim lucustarum et mus