comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
&i amedom occurrit iacob: qui est & isrħł.: Si in semine
ipsiur urł remotis c&eris occurrit iudas quia d&ribu
iuda xortus est xp̃s acper hoc cum in expto moriturus
isrħł suor filior benedicer& que mam modum iutamꝓ
ph&ice benedixerit audiamus: Iudain quitte lau¬
dabunt fratres tui manuituȩ superdossum inimicorum
tuorum ad orabunt te filii patris tui : catulus leonis iuda
& generatione sili mihi ascendisti secumbens dormisti
ut leo &ut catulus leonir: quis sus citabit eum: non de¬
fici& princeps &iuda &dux defemoribus eius. donec
alligans aduitem pullum suum &cilicio pullum asine¬
suȩ. lauabit inuino stolamsuam: & insanguine uuae
amictũ suũ fului oculieius auino &dełes candidiorer lacte:
Exposui hȩc aduessus manichȩum faustũ disputans & sa¬
tis esse arbitror quantum ueritas proph&iȩ huiur
elucet ubi &mors xp̃i predictaert uerbodor mitiones.
& non necersitas : sed potestas in moste nomine leonis.

Expanded text:
iam Edom, occurrit Iacob, qui est et Israel; si in semine iam Edom, occurrit Iacob, qui est et Israel; si in semine ipsius Israel, remotis ceteris occurrit ludas, quia de tribu Iuda exortuIsrael filios suos benediceret, quemadmodum Judam prophetice benedixerit, audiamus: Juda, inquit, te ladent fratres tui; manus tuae super dorsa inimicorum tuorum, adorabunt te filii patris tui. Catulus leonis Juda, de germinatione filius meus, ascendisti recumbens, dormisti ut leo, et ut catulus leonis, quis suscitabit eum? Non deerit princeps ex Juda, et dux de femoribus ejus, donec atio gentium, alligans ad vineam pullum suum, et cilicio pullum asinsuae lauabit in uino stolam suam et in sanguine uuae amictum suum. Fului oculi eius a uino et dentes candidiores lacte. Exposui haec aduersus Manichaeum Faustum disputans et satis esse arbitror, quantum ueritas prophetiae huius elucet; ubi et mors Christi praedicta est uerbo dormitionis et non necessitas, sed potestas in morte nomine leonis.
Abbreviated transcription (Latin):
sunt suprafemora. io seph Et hic ille ipse esł nepus
manasse pronepur ios eph ł sed pluraliter appellati suNł
sicut scriptura consueuit quȩ unam quoq: filiam.
ia cobfibar nuncupauit. sicut in latine linguȩ consu¬
&udine liberi dicuntur pluraliter sibi &iam si non sint
uno ampliur. Cumergo ipsiur ioseph predicour feli¬
citas. quia potuit uidere pronepoter nullo modo
diligenter intuentes qm̃ scriptum est:
Hȩcau teon nbiina filio umiurł : qui in trauerunt in exp¬
tum sienul cumia cob patresuo
Hoc enimdictum est quia simul cumillo computantur
septuaginta quinque non quia sinuil iamerant omnes
quando Eyptum in gres sus est ipse sed ut dixitotum
tempũs hab&ur eiur ingressur quo uixit ioseph perque
inquo dĩ ciuitas peregrinatur in terris s̃i carnem xp̃i. in a¬
brahȩ semine sequiramus remotis. concubinarum filiis
occurrit isaac. ⁊ Si insemine isa ac remoto esau qui est¬

Expanded text:
sunt supra femora Ioseph. Et hic ille ipse est nepos sunt supra femora Ioseph. Et hic ille ipse est nepos Manasse, pronepos Ioseph. Sed pluraliter appellati sunt, sicut scriptura consueuit, quae unam quoque filiam Iacob filias nuncupauit; sicut in Latinae linguae consuetudine liberi dicuntur pluraliter filii, etiamsi non sint uno amplius. Cum ergo ipsius Ioseph praedicetur felicitas, quia potuit uidere pronepotes, nullo modo diligenter intuentes, quoniam scriptum est: Haec autem nomina filiorum Israel, qui intrauerunt in Aegyptum simul cum Iacob patre suo. Hoc enim dictum est, quia simul cum illo conputantur septuaginta quinque, non quia simul iam erant omnes, quando Aegyptum ingressus est ipse; sed, ut dixi, totum tempus habetur eius ingressus, quo uixit Ioseph, per quem in quo Dei ciuitas peregrinatur in terris, si carnem Christi in Abrahae semine requiramus, remotis concubinarum filiis occurrit Isaac; si in semine Isaac, remoto Esau, qui est et
Abbreviated transcription (Latin):
nepos ioseph ibi est &quem genuit ephsem. altersiliur
ioseph idestꝰ tutala am nepus ioseph: & filius ipsius
uitala ae ae dem nepur efrem pronepur iosepbi
qui nullo modo esse potuerunt: Quando ia cob in
etyptum uenit. et filios ioseph ne potes suos auor istosu
minores : quam nouen annorum ꝓueros inuenit:
Sed nimirum itronus iacob ingeptum: quando eum
inseptuaginta quinq: animabur. scriptura com¬
memorat. Nonunus dier uelunur annur. Sedto¬
tum illud est tempus quam diu uicit ioseph perquẽ
factumest ut intrarent. Aam deipso iosepb eadẽ
scriptura sic loquitur Ethabitauit io seph inegyp¬
to ipse & fratrereius &omnir habitatio patris qur
Quixit annor centum decem & uidit ioseph ephsem
filior us que intertiam generatio nem:
se est ille pronepur eiur ab ephrem tertin generationẽ.
quipƿe tertiam dicitfilium nepotem pronepotem:
deinde sequitur: & filii machir filii mannas senati

Expanded text:
nepos Ioseph; ibi est et quem genuit Ephraem, alter filius nepos Ioseph; ibi est et quem genuit Ephraem, alter filius Ioseph, id est Utalaam, nepos Ioseph, et filius ipsius Utalaae Edem, nepos Ephraem, pronepos Ioseph; qui nullo modo esse potuerunt, quando Iacob in Aegyptum uenit et filios Ioseph, nepotes suos, auos istorum, minores quam nouem annorum pueros inuenit. Sed nimirum introitus Iacob in Aegyptum, quando eum in septuaginta quinque hominibus scriptura commemorat, non unus dies uel unus annus, sed totum illud est tempus, quamdiu uixit loseph, per quem factum est ut intrarent. Nam de ipso Ioseph eadem scriptura sic loquitur: Et habitauit Ioseph in Aegypto, ipse et fratres eius et omnis cohabitatio patris eius, et uixit annos centum decem, et uidit Ioseph Ephraem filios usque in tertiam generationem. Ipse est ille pronepos eius ab Ephraem tertius. Generationem quippe tertiam dicit filium, nepotem, pronepotem. Deinde sequitur: Et filii Machir, filii Manasse, nati
Abbreviated transcription (Latin):
duȩ tantum feminȩ commemorantur unafilia nep¬
tir altera.: Sedres diligenter considerato non in¬
dicat quodtantus numerus suerit in progeniȩ
iacob die uelanno quo ingrȩrsurs est eyptum com¬
memorati sunt quippe in eis &iam proneƿoterio sqrh
quinullo modo iam tunc esse potuerunt qm̃tuno.
centum triginta annorumerat ia cob: filius uero ern
ioseph triginta nouem: quem cum accepisse tricensi¬
mo annosuo uel amplius const& uxorem quomodo
potuit per nouem annos habere pronepotes defiliis.
quos e eadem uxore suscepita Cumn igitur nec filios ha¬
uor st esrem & manarres filui ioseph sed eos pueros in¬
ẜraquam nouenner ⁊ a cob egoptum iugrersus inuenerit.
quo pactoeorum: non solum sili sedae nepouero
inidiu septuaginta quinq: numerantam quituno
moptum in grecsi sunt cum ia cob: nam commemoratu
ibymachir silius manasse nepos iosephi &cius dem
machir filius. Id est gala ad nepormanas selpro¬

Expanded text:
duae tantum feminae commemorantur, una filia, nepduae tantum feminae commemorantur, una filia, neptis altera. Sed res diligenter considerata non indicat, quod tantus numerus fuerit in progenie Iacob die uel anno quo ingressus est Aegyptum. Commemorati sunt quippe in eis etiam pronepotes Ioseph, qui nullo modo iam tunc esse potuerunt, quoniam tunc centum triginta annorum erat Iacob, filius uero eius Ioseph triginta nouem; quem cum accepisse tricensimo anno suo uel amplius constet uxorem, quo modo potuit per nouem annos habere pronepotes de filiis, quos ex eadem uxore suscepit? Cum igitur nec filios haberent Ephraem et Manasses, filii Ioseph, sed eos pueros infra quam nouennes Iacob Aegyptum ingressus inuenerit, quo pacto eorum non solum filii, sed etiam nepotes in illis septuaginta quinque numerantur, qui tunc Aegyptum ingressi sunt cum Iacob? Nam commemoratur ibi Machir, filius Manasse, nepos Ioseph, et eiusdem Machir filius, id est Galaad, nepos Manasse, pro
Abbreviated transcription (Latin):
angelo impositum est: qui cum illo fuerat initinere de
mesopotamia redeunte luctatus tẏpum xp̃i. eui den¬
tissime gerens ⁊ Nam quo d preualuit ia cob utique
uolenti ut mystertum figurar & significat passionem
xp̃i ubi uisi sunt ei preualere iudȩi & tamen beneditione
ab eodenangelo quem super auerat imparauit : ac sic hu¬
iur nominir impositio benedictio fuit:
nterpretatur autem isrħł uidens dro quoderit infine
prȩmium scõrum omnium : tetigit porro illi idem an¬
gelur ueluti pseualenti latitasinem femoriseum que
isto modo claudum reddidit: Eat utoq unus
atque idem iacob: & benedictus. & claudus: benedic¬
tus in eis qui in xp̃m & eodem populo crediderunt :
atque in insidelibus claudus  namfemoris latitudo
generis multitudo est plures quippe sunt in ea stirpe
De quibus proph&icȩ predictum est: &claudi cauerunt
tum simul cumipso. ia cob: septuaginta quinq homi
nes: an numerato ipso filiis suir : in quo numero

Expanded text:
Angelo impositum est, qui cum illo fuerat in itinere de Angelo impositum est, qui cum illo fuerat in itinere de Mesopotamia redeunte luctatus, typum Christi evidentissime gerens. Nam quod ei praevaluit Jacob, utique volenti, ut mysterium figuraret, significat passionem Christi, ubi visi sunt ei praevalere Judaei. Et tamen benedictionem ab eodem angelo, quem superaverat, impetravit: ac sic hujus nominis impositio benedictio fuit. Interpretatur autem Israel, Videns Deum: quod erit in fine praemium omnium sanctorum. Tetigit porro illi idem angelus ueluti praeualenti latitudinem femoris eumque isto modo claudum reddidit. Erat itaque unus adque idem Iacob et benedictus et claudus: benedictus in eis, qui in Christum ex eodem populo crediderunt, adque in infidelibus claudus. Nam femoris latitudo generis multitudo est. Plures quippe sunt in ea stirpe, de quibus prophetice praedictum est: Et claudicauerunt cum nes, adnumerato ipso filiis suis. In quo numero
Abbreviated transcription (Latin):
in nocte nelu dibrio eam uider&ur habuisse: &eotem¬
pore quando multiplican dȩ posteritatis causa plures.
uxorer lex nulla prohibebat accepit &iam illam. eui
uni iamfuturi coniugn fidem fecerat: Quȩ cumess&
sterilir ancillam suam dequafilios ipsa susciper&
marito dedit: quod &iam maior soror eius quamuis
peperiss & imitata qm̃ multiplicare prolem cupiebat
effecit: Nullam iacoblegitur ꝑ&isse pseter unam nec
usus plurimis isi gignende prolis officio coniugali
iure seruato ut neq: hoc facer& nisi uxores eius id fier
flagitassent quȩ corporis uirisui. habebant legitmam
potestatem Genuit ergo duo decimfilios &unum
filiam : & quat tuor mulieribus : deinde ingressus est
in eeptum perfilium suum ioseph: qui uenditus. abm
uidentibur fratribus eo perductus fuit atq: ibidem sub¬
antedixi uocabatur. Quod nom en magis populus &
illo procreatur obtinuit.: Hoc autem nomen illi ab

Expanded text:
in nocte, ne ludibrio eam uideretur habuisse, et eo temin nocte, ne ludibrio eam uideretur habuisse, et eo tempore, quando multiplicandae posteritatis causa plures uxores lex nulla prohibebat, accepit etiam illam, cui uni iam futuri coniugii fidem fecerat. Quae cum esset sterilis, ancillam suam, de qua filios ipsa susciperet, marito dedit; quod etiam maior soror eius, quamuis peperisset, imitata, quoniam multiplicare prolem cupiebat, effecit. Nullam Iacob legitur petisse praeter unam, usus plurimis nisi gignendae prolis officio, coniugali iure seruato, ut neque hoc faceret, nisi uxores eius id fieri flagitassent, quae corporis uiri sui habebant legitimam potestatem. Genuit ergo duodecim filios et unam filiam ex quattuor mulieribus. Deinde ingressus est in Aegyptum per filium suum Ioseph, qui uenditus ab inuidentibus fratribus eo perductus fuit adqdixi, vocabatur: quod nomen magis populus ex illo procreatus obtinuit. Hoc autem nomen illi ab
Abbreviated transcription (Latin):
iacob & sumpsit lapidem quem supposuit uibi subcaput
suum  & statuit illum titulum. & superfudit oleum
snacumen eius & uocauit ia cob nomenloci illiur domurdĩ.
Hoc ad proph&iam pertin& nec more idolatriȩ lapideo¬
per fudit oleo iacob uelut faciens illum dm̃. neque enima
eoorauit cundem lapidem uel ei sacrificauit.⁊ ses qm̃ xp̃i
nomen. achris mate est idest abunctione profecto figu¬
ratum est hic aliquid quod ad magnum pertineat
ia cramentum: scalam uero istam intelleitur ipse salua¬
tos nobis in memoriam reuocare in euangelio ubi cum
dixirr& denathanoc el: ecceuere israhelita in quodo lur
non est Quia is rael uiderat istam uistonem ipse est
mam: ut inde acciper& uxorem: Vnde aut¬
Vnde autem illi acci¬
derit quat tuor habere feminas: dequib: duo decim fibos
& unam siliam procreauit cumearum nullam concupiss&
Inlicite indicat scriptura diuina. Adunam quippe
posita fuiss& : nec ipsam dimisit quanerciens usur fuerat.

Expanded text:
Iacob et sumsit lapidem, quem subposuit ibi sub caput Iacob et sumsit lapidem, quem subposuit ibi sub caput suum, et statuit illum titulum in cacumen ejus: et vocavit Jacob nomen loci illius, Domus Dei . Hoc ad prophetiam pertinperfudit oleo Iacob, uelut faciens illum Deum; neque enim adorauit eundem lapidem uel ei sacrificauit; sed quoniam Christi nomen a chrismate est, id est ab unctione, profecto figuratum est hic aliquid, quod ad magnum pertineat sacramentum. Scalam uero istam intellegitur ipse Saluator nobis in memoriam reuocare in euangelio, ubi, cum dixisset de Nathanael: Ecce uere Israelita, in quo dolus non est, quia Israel uiderat istam uisionem ipse est miam, ut inde acciperet uxorem. Unde autem illi acciderit quattuor habere feminas, de quibus duodecim filios et unam filiam procreauit, cum earum nullam concupisset inlicite, indicat scriptura diuina. Ad unam quippe posita fuisset, nec ipsam dimisit, qua nesciens usus fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
et sumpsit & lapidibus loci & posuit ad caput suum: &dor¬
miuit in loco illo & somniauit: &ecce scala stabilita suꝑ
terram. cuius caput pertingebat adcelum : & angeli
dĩ ascendebant et descendebant per illam &dñs incum¬
bebat super illam: & dixit ego sum ds̃ abraham patris
tui & dr̃ isa ac noli timere terram in quatudormis suꝑ
eam tibi dabo illam & seminituo. &erit sementuum
sicut harenatene &dila tacbitur supramare & inafricũ
& in aquilonem et ab orientem: & benedicentur inte. omnes
tribustenx & in semin euo : et ecce ego sum tecum
custodienste i n omniuia quacumq ibis. & seducamte
interram hanc : qui a nonte derelinquam donec faciam
omnia quȩ tecum loquutus sum: Et sumxit iacob
desomno suo & chixit quia est dñr in loco hoo: goautẽ
nesciebam: & timuit et dixit. Quam terribilis locus bie
non est hoc nisidomurdĩ. & hȩc portaest cȩli .: et suryxit

Expanded text:
et sumsit ex lapidibus loci et posuit ad caput suum et doret sumsit ex lapidibus loci et posuit ad caput suum et dormiuit in loco illo et somniauit. Et ecce scala stabilita super terram, cuius caput pertingebat ad caelum; et angeli. Dei ascendebant et descendebant per illam, et Dominus incumbebat super illam et dixit: Ego sum Deus Abraham patris tui et Deus Isaac, noli timere; terram, in qua tu dormis super eam, tibi dabo illam et semini tuo; et erit semen tuum sicut harena terrae, et dilatabet in aquilonem et ad orientem, et benedicentur in te omnes tribus terrae et in semine tuo. Et ecce ego sum tecum, custodiens te in omni uia quacumque ibis, et reducam te in terram hanc, quia non te derelinquam, donec faciam omnia, quae tecum locutus sum. Et surrexit Iacob de somno suo et dixit: Quia est Dominus in loco hoc, ego autem nesciebam. Et timuit et dixit: Quam terribilis locus hic! non est hoc nisi domus Dei et haec porta est caeli. Et surrexit
Abbreviated transcription (Latin):
Mit titur iacob aparentibur in me sopotamiam: ut ibi
Non accipier uxorem filiabus chananeorim surgens
inme sopotamiam in domum bathuel pat
tuȩ: & sume tibi in deuxorem. defiliabus laban fratris
matris tuȩ: Dr̃ aittem meus benedicatte & augeatte.:
& multiplic& te &erir in congretationer gentium et d& ab
isaac quod factum est per esau: quando enim dic tumest
misaac uocabitur tibi semen: Pertinens utiq semen.
ad ciuitatem dĩ separatum est: inde aliut semen abrahȩ
c&tur&: Sed ed huc erat ambiguum: deduobus gemĩ¬
nis filur isa ac: an adutrumq: an adunum eorum illa
benedictiopertiner&. Etsi adunum quis namerr&
illorum quodnunc declara tum est cum proph&ĩce
apatre benedicitur iacob &dicitur ei:
& eris in congregationes gentium: & d& tibi benedictionem
abraham patristui Pergens ltaq in me sopotamiã¬
cob: in somnis accepit oraculum de quosic
&deuenit in locum et dormiuit ibi. Occiderat enimsol

Expanded text:
Mittitur Iacob a parentibus in Mesopotamiam, ut ibi Mittitur Iacob a parentibus in Mesopotamiam, ut ibi Non accipies uxorem ex filiabus Chananaeorum; surgens fuge in Mesopotamiam in domum Bathuel, pattuae, et sume tibi inde uxorem de filiabus Laban, fratris matris tuae. Deus autem meus benedicat te, et augeat te, t multiplicet te; et eris in congregationes gentium; et det tibi ac, quod factum est per Esau. Quando enim dictum est: In Isaac uocabitur tibi semen, pertinens utique semen ad ciuitatem Dei, separatum est inde aliud semen Abrahae, iis Cetturae. Sed adhuc erat ambiguum de duobus geminis filiis Isaac, ad utrumque an ad unum eorum illa benedictio pertineret: et si ad unum, quisnam esset illorum. Quod nunc declaratum est, cum prophetice a patre benedicitur Iacob et dicitur ei: Et eris in congregationes gentium, et det tibi benedictionem Abraham patris tui. Pergens itaque in Mesopotamicob in somnis accepit oraculum, de quo siet deuenit in locum et dormiuit ibi; occiderat enim sol;
Abbreviated transcription (Latin):
ueraciter dicitur & aliur benedici putatur qui abeir
errantibur ex pectatur: Ecce benedictionem promis¬
sam repe tente maiore & pauescit isaac & alium se
pro alio benehxirse cognorcit: miratur &quis nam
illent percontatur. &ectamen sedeceptum es se con¬
gritur: Immo confestim reuelato sibi intur¬
de magnosa cramento : deuitat in dignationem: consir¬
mat benediotionen:¬
mat benehotionem: Quis ergo inquit uenatur est
mihiuenationem: & intulit mihi &manducaui. abem¬
nibus ante quam tuuenirer & benedixieum & benedic¬
tus sit:
Quis non hic maledictionem potius &peo¬
tar & irati si hȩc non superna inspiratione sed terre¬
no mose gererentur: O. res gestar sed proph&iceges¬
tas in terra sed cȩlitur per homines sed diuinitus.⁊
Si &cutiantur singula tantis fecunda mysteriir: Mul¬
ta sunt implenda uolumina Sed huic operimodus
moderate imponendus nor in alia festinare compellit:

Expanded text:
ueraciter dicitur; et alius benedici putatur, qui ab eis ueraciter dicitur; et alius benedici putatur, qui ab eis errantibus exspectatur. Ecce benedictionem promissam repetente maiore expauescit Isaac, et alium se pro alio benedixisse cognoscit; miratur et quisnam ille sit percontatur; nec tamen se deceptum esse conqueritur; immo confestim reuelato sibi intus in corde magno sacramento deuitat indignationem, confirmat benedictionemat benedictionem. Quis ergo, inquit, uenatus est mihi uenationem et intulit mihi, et manducaui ab omnibus, antequam tu uenires? et benedixi eum, et benedictus sit. Quis non hic maledictionem potius exspectaret irati, si haec non superna inspiratione, sed terreno more gererentur?s o res gestas, sed prophetice gestas; iSi excutiantur singula tantis fecunda mysteriis, multa sunt implenda volumina. Sed huic operi modus moderate imponendus, nos in alia festinare compellit.
Abbreviated transcription (Latin):
gentibur: hoosit : hocagitur l& & proph&siaest
ua ac &iamperors iutȩorum : xp̃s abilla benedici¬
tur uelut anerciente quia ipsanescitur ꝓdon no¬
minis xp̃i. sicut ager mundur impl&ur : eius est
benedictio. deroretel hoc est deuerborum pluuia
diunorum: & de ubertate tenȩ hoc est congrganione
pomdorum : eiur est multituto frumenti aumi hoc en
pouldnito quam colligit frumentũ drure ł ioseramen¬
to corporisciur & sanguinis ei seruiun Surtoopuilur an¬
orant principer ipse est dñr fratris sui : quia populus eius
dominator iutȩis : ipsum adorant filii patris eius
Socer fubi abrahȩ sȩcđm sidem : quia &ipse filius est abral
secđm carnem.: Ipsum quimaledixerit maledictur.
& qui bened ixerit benedictur est xp̃r inquam noster
&iam &ore iudȩorum quamuis errantium: Sed tamen
legem proph&ar que cantantium benedicitur .: Id est

Expanded text:
gentibus. Hoc fit, hoc agitur. Lex et prophetia est gentibus. Hoc fit, hoc agitur. Lex et prophetia est Isaac; etiam per os Iudaeorum Christus ab illa benedicitur, uelut a nesciente, quia ipsa nescitur. Odore nominis Christi, sicut ager, mundus inpletur; eius est benedictio de rore caeli, hoc est de uerborum pluuia diurnorum, et de ubertate terrae, hoc est congregatione populorum; eius est multitudo frumenti et uini, hoc est multitudo quam colligit frumentum et uinum in sacramento corporis eius et sanguinis. Ei seruiunt gentes, ipsum adorant principes; ipse est dominus fratris sui, quia populus eius dominatur Iudaeis; ipsum adorant filii patris eius, hoc est filii Abrahae secundum fidem, quia et ipse filius est Abrahae secundum carnem; ipsum qui maledixerit, maledictus, et qui benedixerit, benedictus est. Christus, inquam, noster etiam ex ore Iudaeorum quamuis errantium, sed tamen legem prophetasque cantantium benedicitur, id est
Abbreviated transcription (Latin):
iacob neputaretur fraudulentus. dolus & non in eo
magnȩ rei mysterium que rer &ur: superius predixit
scriptura ⁊ & erat esau homo sciens uenariagrestir
Iacob autem homo simplex habitans domum:
Hoc nostri quidam interpretati sunt sine dolo: siue au¬
tem si ne dolo siue simplax: siuepotiur. sinefinctione
dicatur Quod est grece aplastos ⁊ quir est inista
percipienda benedictione dolur hominis sinedolo
quis est dolus smplicir quȩ fictio non mentientis iu
nis profundum mysterium ueritatir: ipsa autem¬
enedictio qualirest: Eaceinquit odor filu mei:
tamquam odor agripleni : quem bene dixit dñr
&d& tibi dr̃ derore cȩli & deubertate tene & muli¬
tudinem frumenti et uini & seruiant tibi genter:
et adorent te principes: & fiere dominus fratristui
&adorabunt te flis patristui ⁊ quimaledixerit te ma¬
ledictur e quibene dixeritit benedictur
enedictio igitur iacob predicatio xp̃i est anornibi

Expanded text:
Iacob ne putaretur fraudulentus dolus et non in eo Iacob ne putaretur fraudulentus dolus et non in eo magnae rei mysterium quaereretur, superius praedixit scriptura: Et erat Esau homo sciens uenari, agrestis; Iacob autem homo simplex, habitans domum. Hoc nostri quidam interpretati sunt <sine dolo\'. Siue autem \'sine dolo\' siue \'simplex\' siue potius \'sine fictione dicatur, quod est Graece acXaato<;: quis est in ista percipienda benedictione dolus hominis sine dolo? Quis est dolus simplicis, quae fictio non mentientis, nisi profundum mysterium ueritatis? Ipsa autemenedictio qualis est? Ecce, inquit, odor filii mei tamquam odor agri pleni, quem benedixit Dominus. Et det tibi Deus de rore caeli et de ubertate terrae et multitudinem frumenti et uini, et seruiant tibi gentes et adorent te principes et fiere dominus fratris tui et adorabunt te filii patris tui. Qui maledixerit te, maledictus; et qui benedixerit te, benedictus. Benedictio igitur Iacob praedicatio est Christi in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
Melior est tamen homo sĩdelir coniugatus: quam continens
infidelis: Sed infidelis homo non solum minus laudan¬
dus uerum &iam maxime detestandur est: consatuamur
ambos bonos &iamsic profecto melior est coniugatus
si delis simur &oboedientissimus dõ: quam continens
minoris fidei  minorirq: oboedientiȩ : siuero paria sit
primatus maioris tranr funtitur inminorem & pasto
&placito inter illos: eo quod lenticulam quem cibum mi¬
nor parauerat maior in moderacius concupiuit eo que
p̃cio primogenita sua fratri iuratione interposita uen¬
didit ubi discimur in uercendo non cibi genere seda¬
uiditate immo desta quem que culpandum:
Sener cit isaac eiusq oculis persenectam uisus ausertur
uult benedicere filium maiorem: & pro illo nes ciens bene¬
dicit minorem pso fratremaiore quierat pilosur sepa¬
ternis manibus supponentem : hȩdinir sibi pelliculis
coaptatir uelut aliena. peccata portantem : Iste dolus

Expanded text:
melior est tamen homo fidelis coniugatus quam continens melior est tamen homo fidelis coniugatus quam continens infidelis. Sed infidelis homo non solum minus laudandus, uerum etiam maxime detestandus est. Constituamus ambos bonos; etiam sic profecto melior est coniugatus fidelissimus et oboedientissimus Deo quam continens minoris fidei minorisque oboedientiae. Si uero paria sint Primatus maioris transfunditur in minorem ex pacto et placito inter illos, eo quod lenticulam, quem cibum minor parauerat, maior inmoderatius concupiuit, eoque pretio primogenita sua fratri iuratione interposita uendidit. Ubi discimus in uescendo non cibi genere, sed auiditate inmodesta quemque culpandum. Senescit Isaac eiusque oculis per senectam uisus aufertur. Vult benedicere filium maiorem et pro illo nesciens benedicit minorem, pro fratre maiore, qui erat pilosus, se paternis manibus subponentem, haedinis sibi pelliculis coaptatis uelut aliena peccata portantem. Iste dolus
Abbreviated transcription (Latin):
ut propter illum dicat dr̃ huic sefacere bona quȩ facit:
Benedicentur inquit insemin&uo omnes gentes tenx proeo
quod ob audiuit abraham patertuus uocem meam: &custo¬
diuit prȩceptamea & mandatamea: &iustificationes
Caliorussur oraculo
Egosum inquit dr̃ abraham patristui noli timere. tecum
enim sum & benedixite & multiplicabo sementuum.
propter abra ham patrentuum:
It intellgamur quam caste abraham fecerit: quod homi¬
nibur impudicir & nequitie suȩ descripturis scĩs patroci¬
nia requirentibus: uid &ur fecirse libidine: Deinde ut &iã
hoc nouerimur non gbonis singulis interse homines
comparare : sed in uno quoque consideremur uniuersa :
fieri enimpotest ut habeat aliquio inuita &moribur quis¬
piam quo superat alium id quȩsit longe prȩstabilius quã
est illud : unde ab alio superatur:
Ae perhoc sano
ueroq: iudicio : cum continentia: coniugio preferatur:

Expanded text:
ut propter illum dicat Deus, huic se facere bona quae facit: ut propter illum dicat Deus, huic se facere bona quae facit: Benedicentur, inquit, in semine tuo omnes gentes terrae, pro eo quod obaudivit Abraham pater tuus vocem meam, uit praecepta mea et mandata mea et iustificationes rursus oraculo: Ego sum, inquit, Deus Abraham patris tui, noli timere; tecum enim sum et benedixi te et multiplicabo semen tuum propter Abraham patrem tuum; ut intellegamus quam caste Abraham fecerit, quod hominibus inpudicis et nequitiae suae de scripturis sanctis patrocinia requirentibus uidetur fecisse libidine; deinde ut etiam hoc nouerimus, non ex bonis singulis inter se homines conparare, sed in uno quoque consideremus uniuersa. Fieri enim potest, ut habeat aliquid in uita et moribus quispiam, quo superat alium, idque sit longe praestabilius, quam est illud, unde ab alio superatur. Ac per hoc sano ueroque iudicio, cum continentia coniugio praeferatur,
Abbreviated transcription (Latin):
meum quodiuraui abrahȩ patrituo : et multplicabo
sementuum tam quam stellas cȩli: & dabo seminituo
omnem terram hanc: et benedicentur inseminauo
omner gentes tenȩ : pro eo quod obaudiuit abraham
pater tuur uocẽ meam : &custodiuit precepta mearea
mandateo mea &iustificationes meas & leat mamea
Iste patriarcha nec uxorem habuit aliam : nec aliquar
concubinam: sed posteritate duoram geminorum
&uno concubitu procreatorum contentar suit: timuit.
umo  diaoipse periculum depulchritudine coniugor
cum habitar& inter alienor fecitq quod pater ut eam ioro¬
sum dicera tacer & uxorem: es atenim ei propirqua &emiter¬
ro acnaterno sanguine : sed &iam ipsa abalienis egnito
quos ixorerr& mansit intacta : Nec ideo temen ustuoter
patr ieius prefemȩ debemur quia iste nullam feminani pter
unam coniugem nouerat Erant enim proculdubio
Erant enim proculdubio
paternȩ fidei & oboedientiȩ merita potiora Intantum

Expanded text:
meum, quod iuraui Abrahae patri tuo; et multiplicabo meum, quod iuraui Abrahae patri tuo; et multiplicabo semen tuum tamquam stellas caeli, et dabo semini tuo omnem terram hanc, et benedicentur in semine tuo omnes gentes terrae, pro eo quod obaudiuit Abraham pater tuus uocem meam et custodiuit praecepta mea et mandata mea et iustificationes meas et legitima mea. Iste patriarcha nec uxorem habuit aliam nec aliquam concubinam, sed posteritate duorum geminorum ex uno concubitu procreatorum contentus fuit. Timuit sane etiam ipse periculum de pulchritudine coniugis, cum habitaret inter alienos, fecitque quod pater, ut eam sororem diceret, taceret uxorem; erat enim ei propinqua et paterno et materno sanguine; sed etiam ipsa ab alienis, cognito quod uxor esset, mansit intacta. Nec ideo tamen istum patri eius praeferre debemus, quia iste nullam feminam praeter unam coniugem nouerat. Erant enim procul dubioErant enim procul dubio paternae fidei et obedientiae merita potiora, in tantum
Abbreviated transcription (Latin):
reuera quam uir ingente idum ȩorum: quae nataest dema¬
iore cui duo nominaerant: MNam & esau uocabatur
& edom sunde idumaei hoc uideri posr&impl&um. quia
postea superanda fuerat apopulo quios tus est eminore:
Idest israhelitico ei quefuerat futura subiecta: tamen
inaliquid maius intentam fuisse istam proph&iam
qua dictum est: Populus populum superabit & ma¬
ior seruiaminori Conuenientiur creditur & quid
est hocnisi quod iniud eis &xp̃ianir euidenter impl&ur:
pater eius acceperat : dequo oraculo sic scriptum eit¬
ẜ. ac ta est autem fames suꝑ terram pseter famem quȩ prius
facta est intempore abrahȩ: abiitautem isaa
ad abimelech regemphibstinorum: ingerara : Apparuit
autem illi dñr &dixit noli dercendere in eyptum:
abita autem in terra quamtibi dixero &incole interra
hac &ero tecum & benedicamte tibienim & semini
tiio dabo omnem terram hanc & statuam iuramentium¬

Expanded text:
re uera quamuis in gente Idumaeorum, quae nata est de mare uera quamuis in gente Idumaeorum, quae nata est de maiore, cui duo nomina erant nam et Esau uocabatur et Edom, unde Idumaei, hoc uideri possit inpletum, quia postea superanda fuerat a populo, qui ortus est ex minore, id est Israelitico, eique fuerat futura subiecta: tamen in aliquid maius intentam fuisse istam prophetiam, qua dictum est: Populus populum superabit et maior seruiet minori, conuenientius creditur. Et quid est hoc, nisi quod in Iudaeis et Christianis euidenter inpletur? pater eius acceperat. De quo oraculo sic scriptum est: Facta est autem fames super terram praeter famem, quae prius facta est in tempore Abrahae. Abiit autem Isaac adAbimelech regemPhilistinorumin Gerara. Apparuit autem illi Dominus et dixit: Noli descendere in Aegyptum; habita autem in terra, quam tibi dixero, et incole in terra hac; et ero tecum et benedicam te. Tibi enim et semini tuo dabo omnem terram hanc, et statuam iuramentum
Abbreviated transcription (Latin):
xxxi. Iame&x hoc quem am modum perposteros abrahȩ
ciuitatis dĩ procurrant: tempora ui deamus: Apri¬
mo igitur anno uite isaac urq: ads&agensimum quo ei
natisunt filii illud memorabile est. quod cumillidm̃
roganti ut parer & uxor eius quȩ sterilis erat: conces¬
sis sa dñs quod pebat : atque haber& illa conceptum
gestiebant gemini adhuc in utero eius inclusiqua mo¬
lestia cumanger&ur dnm̃ in terrogauit accepitq
res ponsum: duegentes inutero tuo sunt: &duo populi
deuentrȩ tuo separabuntur & populus populum supe¬
rabit &maior serui aminori: Quod paulus a pos¬
tolus magnum uult intellegi gratiȩ documentum :
quia nondum illis natis nec aliquit agentib: bont seu.
mali. sine ullir bonir meritis eligitur minor: maiore. rep¬
ullius eorum nullum erat . Sed nunc dehaose dicese¬
aliquid latiur instituti operis satio nonsinit: unde in aluir.
ui &minori. Nemofere nostrum aliter intellexit: quam ma¬
iorem populum iudȩosum minori xp̃iano populo seruiturã.

Expanded text:
. Iam ex hoc, quem ad modum per posteros Abrahae ciuitatis Dei procurrant tempora, uideamus. A primo igitur anno uitae Isaac usque ad sexagensimum, quo ei nati sunt filii, illud memorabile est, quod, cum illi Deum roganti ut pareret uxor eius, quae sterilis erat, concessisset Dominus quod petebat, adque haberet illa conceptum, gestiebant gemini adhuc in utero eius inclusi. Qua molestia cum angeretur, Dominum interrogauit accepitque responsum: Duae gentes in utero tuo sunt et duo populi de uentre tuo separabuntur et populus populum superabit et maior seruiet minori. Quod Paulus apostolus magnum uult intellegi gratiae documentum, quia nondum illis natis nec aliquid agentibus boni seu mali sine ullis bonis meritis eligitur minor maiore reproullius eorum nullum erat. Sed nunc de hacaliquid latius instituti operis ratio non sinit, unde in aliis ictum est: Maior seruiet minori, nemo fere nostrorum aliter intellexit. quam maiorem populum Iudaeorum minori Christiano populo seruiturum. Et
Abbreviated transcription (Latin):
Quis autm nuno fideli oculo hec in tuenr nonuideat esse
conpl&cnquando quidem nullum tabernaculum
nullum templum. Nullum altacre: nullum sacrificiũ
ideo nec ullus sacerdos remansit iudeis quibus utde
semine a aron. ordinar&ur in dĩ fuerat lege mandatũ
quod & hic commemoratum est illodicente proph&aꝵ
huec dicit dñs dr̃ nsrħl: dixi domustua & domus patris
iui transibunt coramie urq: inxernum: &nune
dicit dm̃ nequaquam sed glorificantes meglori ficabo:
Et qui me spernit spern&ur quod enim nomincet domũ
patrir eius non eum deproximopatie ticere: sed de illo
aaron qui primur sacerdos est institutus decuiur.
Oregenie c&eri requerentur ia periore demonsirant. ubiait

Expanded text:
Quis autem nunc fideli oculo haec intuens non uideat esse Quis autem nunc fideli oculo haec intuens non uideat esse conpleta? Quando quidem nullum tabernaculum, nullum templum, nullum altare, nullum sacrificium et ideo nec ullus sacerdos remansit ludaeis, quibus, ut de semine Aaron ordinaretur, in Dei fuerat lege mandatum. Quod et hic commemoratum est illo dicente propheta: Haec dicit Dominus Deus Israel: Dixi: Domus tua et domus patris tui transibunt coram me usque in aeternum. Et nunc dicit Dominus: Nequaquam, sed glorificantes me glorificabo, et qui me spernit, spernetur. Quod enim nominat domum patris eius, non eum de proximo patre dicere, sed de illo Aaron, qui primus sacerdos est institutus. de cuius progenie ceteri sequerentur, superiora demonstrant, ubi ait
Abbreviated transcription (Latin):
Celifiea boeroomunm sidelemn & tranubit coram xpomeo omnib
diebio et ernqui supera uerit indomotua uenat aedontun
ei obolo argentidicent iac tame in unam partem facer sotr
tui manducare panem:Nonest ut dicatur istte propte¬
tia: ubi sacerdotii u&eris tanta manipestatione prenur¬
tiata mutatio est insamuele fiurse conpl&o
Quam quam enim noners& dealia tribu samuel: quam quȩ
constituta fuerat a d ño ut seruir&. altaritamen non irar
desilus haaron cuius progenies suerat tepotata unde
fierent sacer doter: acper hoc in ea quoq: re gesta : eadẽ
mutatio quȩ per xp̃m ihm̃ futura fuerat adumbrata esi
&cdu&ur testamentum propriȩ figurate uero pertine¬
bat ad nouum : proph&ia facti&iam ipsa non uerbi :
id scilic& sacto signisicans: quod uerbo ad eli sacerdotẽ
dictum est per proph&ami Nam suerunt posteco sacer¬
doter & genere a aron: sicut sadoc & abiathar regnaglo
dauro & alii deinceps antequam tempus uenir &
quo ista quae desacerdotio mutando tan

Expanded text:
t coram Christo meo omnibus diebus. Et erit, qui superauerit in domo tua, ueniet adorare ei obolo argenti dicens: lacta me in unam partem sacerdotii tui manducare panem. Non est ut dicatur ista prophetia, ubi sacerdotii ueteris tanta manifestatione praenuntiata mutatio est, in Samuele fuisse conpleta. Quamquam enim non esset de alia tribu Samuel, quam quae constituta. fuerat a Domino, ut seruiret altari, tamen non erat de filiis Aaron, cuius progenies fuerat deputata, unde fierent sacerdotes; ac per hoc in ea quoque re gesta eadem mutatio quae per Christum legum futura fuerat, adumbrata est, et ad uetus testamentum proprie, figurate uero pertinebat ad nouum prophetia facti etiam ipsa, non uerbi, id scilicet facto significans, quod uerbo ad Heli sacerdotem dictum est per prophetam. Nam fuerunt postea sacerdotes ex genere Aaron, sicut Sadoc et Abiathar, regnante Dauid, et alii deinceps, antequam tempus ueniret, quo ista, quae de sacerdotio mutando tant
Abbreviated transcription (Latin):
ignis fiborum isrħł. mescam: & ut quid res pexisti in icer¬
sum meum & in sacrificium meum. inpudenti oculo
et glorisi casti filios tuos super me benedicere primitias.
nominis sa crisicii inisrachel: in conspectu meo:

Expanded text:
ignis filiorum Israel in escam. Et utquid respexisti in incenignis filiorum Israel in escam. Et utquid respexisti in incensum meum, et in sacrificium meum impudenti oculo, et glorificasti filios tuos super me, benedicere primitias omnis sacrificii in Israel in conspectu meo?
Abbreviated transcription (Latin):
pselis sui sicut ista ipsa in principio huiur hier qote
calceturi est cornumeum indõ medor Quines quippi
uctoreius chrismate recte xpõr porsu ur ucetet
quad tamen totum cumsuo capite corpus unureslap̃i.
uec anna proph&acuit samuelir mater idi uiri inultũ q
lautati Inquo quiden tune figur a est mutatio u&erir
sacerdoti÷ & nunc implato quanto insir maeta est
quȩ multa erat infiluir ut nouum habera in xp̃o sacer¬
dotium sterilir quae peperit septim
ed hoc eurdentiur ad ipsum els sacer dotem pursur
loquitur homodĩ cuius quidem nomentacaun
sed intellgitur officio ministirio quesuo : sine dubi¬
tiome proph&a sicenim scriptum est
Ruenit homodi adheli & dixit : Hec dicit dñr reuelatꝰ
re uelatur sum ad domum patristui. cumersent interra
etepti serui in domopharao. &elegi domum patristui
x omnibur sceptir is rahel mihi sacer dotio fungi: ut
ascenderent ad altare meũ &incenderent incensum
& portarent ephoo: & dedi domui patristui: omnia quȩ sua

Expanded text:
fidelis sui, sicut ista ipsa in principio hujus hymni ait: Exaltatum est cornu meum in Deo meo? Omnes quippe unctos ejus chrismate, recte christos possumus dicere: quod tamen totum eum suo capite corpus unus ec Anna prophetauit, Samuelis mater, sancti uiri multumque laudati; in quo quidem tunc figurata est mutatio ueteris sacerdotii et nunc inpleta, quando infirmata est quae multa erat in filiis, ut nouum haberet in Christo sacerdotium sterilis, quae peperit septemed hoc evidentius ad ipsum Heli sacerdotem missus loquitur homo Dei, cujus quidem nomen tacetur, sed intelligitur officio ministerioque suo sine dubitatione propheta. Sic enim scriptum est: Et venit homo Dei ad Heli, et dixit: Haec dicit Dominus: Revelans revelatus sAegypti servi in domo Pharaonis: et elegi domum patris tui ex omnibus sceptris Israel mihi sacerdascenderent ad altare meum, et incenderent incensum, et portarent Ephod; et dedi domui patris tui omnia quae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Dñr ascendit in quid in coelos & tonuit ñ preiudicabit Sinmno
tenr quia iustus est  Prorsur ordinem tenuit confesnio
nis fidelium  as cenditȩnim incȩlum dñtrxp̃r & inoe uen¬

Expanded text:
est: Dominus ascendit, inquit, in caelos et tonuit; ipse iudicabit extrema est: Dominus ascendit, inquit, in caelos et tonuit; ipse iudicabit extrema terrae, quia inis fidelium; ascendit enim in coelum Dominus Je
Abbreviated transcription (Latin):
tenx id est cumanim a nostra: isto temeno clauditur corpore.
aciendum est iudicium aoq: iuiticiam quod nobis prosit
in posterum quando recipit quisque secudum ea que incorpur
gessit: siue bonum siuemalum: percorpur quippe ibi dixit.
a postolur pirtempus quo uixit in corpore:
deque enim siquir malignac mente adq: impia cogitatione blas¬
& & ne queid ullis menbris corporis oper &u
non erit reur quiaio non motu corporis gessit. Cum hoc
per illud tempus gerserit quogersit & corpur: istomodo
congruenter intellegi potest &iam illud quod in psalmo.
legitur:. Dr̃ autem : ixnoster ante sȩcula: operatur est.
cumusrbum caro factum est & temeno habitauit incorpor
De in de postea quam pro ph&co tum est inhiruer bir ainco ÷
quomadog loriceri debeat qui gloriatur non in se uti que
stdindño prapta retributionem: quae in die iusicu futura

Expanded text:
terrae, id est, cum anima nostra isto terreno clauditur corpore, terrae, id est, cum anima nostra isto terreno clauditur corpore, faciendum est iudicium adque iustitia, quod nobis prosit in posterum, quando recipit quisque secundum ea, quae per corpus gessit, siue bonum siue malum. Per corpus quippe ibi diiit apostolus per tempus, quo uixit in corpore. Neque enim si quis maligna mente adque inpia cogitatione blasphemet neque id ullis membris corporis operetur, ideo non erit reus. quia id non motu corporis gessit, cum hoc per illud tempus gesserit, quo gessit et corpus. Isto modo congruenter intellegi potest etiam illud, quod in psalmo legitur: Deus autem rex noster ante saecula operatcum Verbum caro factum est et terreno habitauit in corpore. Deinde postea quam prophetatum est in his uerbis Annae, quo modo gloriari debeat, qui gloriatur, non in se utique, sed in Domino, propter retributionem, quae in die iudicii futura
Abbreviated transcription (Latin):
en aunero nuditium &xiusticiam quiseȩte uiutt Rlecte auttem
uiui a quio btmperat precipientidõ & sins oseceptor
diu ad quod refertur: preceptum caritas est decor depuro
cons cientiee bona & side non ficta: Porro istacani titiu
sicin iohanns a postolur testatur & dõ est: facere erair utortiũ¬
deq enior nondebent facere iudicium &iusticiam quibabi¬
tant incetremis teny : quir hoc dyxerit Quur ergo agoitũ
est inmedioteny quodsi non adder&ur & tantum modo
dicerdur facere iuditium &iusꝰtitiam : magir hoc preceptũ¬
ad utrosq homines pertiner& et medi terraneos & mari¬
timor: Sed nequis quam putar& post sinem uitȩ que in hoc
agitur corpore super erse tempur iuti tium iusticiam q
faciendi: quamdum est in carne non fecit: & sic diuinum
euadi porie iudicium In me diotere mihi uid&ur dictũ
cum quisq: uiuit incorpore : In hac quippe uita suam terram.
quis que circum fest. Quam moriente homine recipit terra.
communis: resurgenti utiq redditura. Proinde in medio

Expanded text:
titiam, qui recte vivit. Recte autem vivit, qui obtemperat praecipienti Deo: et finis praecepti, id est, ad quod refertur praeceptum, charitas est de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta . Porro ista charitas, sicut Joannes apostolus testatur, ex Deo est . Facere igitur juNeque enim non debent facere iudicium et iustitiam qui habitant in extremis terrae. Quis hoc dixerit? Quur ergo additum est: In medio terrae? Quod si non adderetur et tantummodo diceretur: Facere iudicium et iusad homines utrosque pertineret, et mediterraneos et maritimos. Sed, ne quisquam putaret, post finem vitae, quae in hoc agitur corpore, superesse tempus judicium justitiamque faciendi, quam, dum esset in carne, non fecit, et sic divinum evadi posse judicium, in medio terrae mihi videtur dictum, cum quisque vivit in corpore: in hac ququisque circumfert, quam moriente homine recipit terra communis, resurgenti utique redditura. Proinde in medio
Abbreviated transcription (Latin):
dit sicut dicit apostolur nisi & quidercendit in inferioren
partertene: Qui dercendit ipse est & qui ascendit suꝑomns
coelos ut ad impler & omnia
Pernuber ergo suartonuit: quarscõspũ cum ascendiss&
impleuit de quibus ancillȩ hierusalem hoc est ingratȩ
uinea comminatus est apito esaiam proph&am neplu¬
ant super eam imbiem.
iudicabit qui omner homines proculdubio iudicabit
rius medio tempore commutantur: Sed inquibus
& tremis inuenitur fuerit qui urdicabitur:
opter quod dictumest. qui per seuerauerit usque
infinem hic saluus erit.
Quiergo per seueranter sacit iudicium &iusticiam in me¬
diotere nondamnabitur cumiudicabuntur &tre¬
ma tenx.: & dat in qui duirtutem regib nr̃ir:
Vt non eos idicando condenin& dateir uirtutem. qua
carnem sicut reger regant & in illo mundum. qui prop¬
ter eor fudit sanguinem uincant & & altabit cornuxp̃i
sui: Quomodoxp̃r & altebit cornuxp̃t sui : dequoem̃
supra dictum est dñr ascendit in coelor & intellectus esl¬

Expanded text:
Apostolus nisi qui et descendit in inferiores partes terrae? Qui descendit ipse est, et qui ascendit super omnes coelos ut adimpleret omnia. Per nubes ergo suas tonuit, quia sancto Spiritu cum ascendisset, implevit: De quibus ancillae Hierusalem, hoc est, ingratae vineae comminatus est apud Isaiam prophetam ne pluant siudicabit, qui omnes homines procul dubio iudicabit.rius medio tempore commutantur, sed in quibus extremis inuentus fuerit, qui iudicabitur. Propter quod dictum est: Qui perseuerauerit usque finem, hic salvus erit. Qui ergo perseveranter facit judicium, et justitiam in medio terrae, non damnabitur, cum judicabuntur extrema terrae . Et dat inquit virtutem regibus nostris: ut non eos judicando condemnet, dat eis virtutem, qua carnem, sicut reges, regant, et in illo mundum, qui propter eos fudit sanguinem, vincant . « Et exaltavit cornu Christi sui. Quomodo Christus exaltavit cornu Christi sui? De quo supra dictum est: Dominus ascendit in coelos, et intellectus es
Abbreviated transcription (Latin):
Qanni tui non deficient:
Ibienim stant anni. hic autem transeunt immopereunt:
antequam ueniant enim non sunt. cum autem uenerint
nonerunt quia cum suo fine ueniunt:
Horum autẽ duorum idest : dans uotum uouenti: & be¬
ne dixit annos iust.: unum est quoo facimus : alterum
quod sumimus.: Ses hoc alterum dõlargitore non sumi¬
tur: insicumipso adiutore primum illud efficitur:
quia non inuir tute potens est uir:un
Dñr infirmum facia aduer sarium eiur illum scilic&.
qui homini uouenti in uid& eresistit.: neualeat implere
quod uouit: potese &ambiguo greco intellegi & acduer¬
sarium suuih cumenim dñs posñdere nor coeperit:
profecto aduersarius quinoster fuerat ipsiurnt:
& uincitur anobis: sed non uiribur nr̃is. quiđ inuir tute
potens est uir: Dnr ergo in firmum faci& aduer sacriũ
prudentia : & nonglori &urpatens in sua potentia.
& non glori&ur diues in diuitiis suir. Sed in hoc
glori&ur quigloriatur intelligere. & scire qñm:

Expanded text:
anni tui non deficient. anni tui non deficient. Ibi enim stant anni, hic autem transeunt, immo pereunt; antequam ueniant enim, non sunt; cum autem uenerint, non erunt, quia cum suo fine ueniunt. Horum autem duorum, id est dans uotum uouenti, et benedixit annos iusti, unum est quod facimus, alterum quod sumimus. Sed hoc alterum Deo largitore non sumitur. nisi cum ipso adiutore primum illud efficitur: Quia non in uirtute potens est uir. Dominus infirmum faciet aduersarium eius; illum scilicet, qui homini uouenti inuidet et resistit, ne ualeat inplere quod uouit. Potest ex ambiguo Graeco intellegi et aduersarium suum. Cum enim Dominus possidere nos coeperit, profecto aduersarius, qui noster fuerat, ipsius fit, et uincetur a nobis, sed non uiribus nostris, quia non in uirtute potens est uir. Dominus ergo infirmum faciet aduersarium prudentia, et non glorietur potens in sua potentia, et non glorietur diues in diuitiis suis; sed in hoc glorietur, qui gloriatur, intellegere et sci
Abbreviated transcription (Latin):
inquorum numero cumse dixirr& apostolur ecclesia
per secutum. Quae mihi fuerunt inquio lucra hȩc
propterxp̃m tamnaesse duxi. Nec solum d&rimenteo
uerum &iam stercora x istimaui esse ut xp̃m lucri facerẽ :
O&erra ergo surcitatur est ille supra omner diuites pauꝑ
& deillo sereon ereotur est supraomines opulentor ille in¬
opr ut sed eat cum potentibur populi quibus ait.
Sedebitis super duo decim seder: &sedengloriae
hereditatem danseir dixerant enim potenter ilb:
Eccenor dimisimus omnia & secuti sumurte
Hoc uotum potentirsime uouerant: sedunde
hoc eir nisi ab illo : de quohic continuo dictum est
dans uotum uouenti alioquin & illis essent.
potentibur quorum infirmatur est arcur: dani
inquid uotum uouenti. Aonenimr oño quisquam
quic quam sec tum uouer&: nis̃ quia ab illo acceper&
quod uouer& : sequitur ⁊ & benedixit annor iusti:
It cum illo scilic& sinefine uiuat: cui dic tum est.¬

Expanded text:
in quorum numero cum se dixisset apostolus ecclesiam in quorum numero cum se dixisset apostolus ecclesiam persecutum: Quae mihi fuerunt, inquit, lucra, haec propter Christum damna esse duxi; nec solum detrimenta, uerum etiam stercora existimaui esse, ut Christum lucri facerem. De terra ergo suscitatus est ille supra omnes diuites pauper, et de illo stercore erectus est supra omnes opulentos ille inops, ut sedeat cum potentibus populi, quibus ait: Sedebitis super duodecim sedes, et sedem gloriae hereditatem dans eis; dixerant enim potentes illi: Ecce nos dimisimus omnia et secuti sumus te. Hoc uotum potentissime uouerant. Sed unde hoc eis, nisi ab illo, de quo hic continuo dictum est: Dans uotum uouenti? Alioquin ex illis essent potentibus, quorum infirmatus est arcus. Dans, inquit, uotum uouenti. Non enim Domino quisquam quidquam rectum uoueret, nisi qui ab illo acciperet quod uoueret. Sequitur: Et benedixit annos iusti, ut cum illo scilicet sine fine uiuat, cui dictum es