comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
solem iusticiȩ in se ipso uidere non
possumus. illustratos montes claritate
illius uideamꝰ. sc̃os uidelicet apłos
qͥ uirtutib emicant. miraculis co¬
ruscant. quos nati solis laritas per¬
fudit. et cũ inse ipso sit inuisibilis:
ꝑ eos uobis quasi ꝑ illustratos mon¬
tes se uisibilem p̃buit. Uirtus enim
diuinitatis inse quasi sol in celo est.
uirtus diuinitatis in hominib sol
in terra. Solem gͦ iusticiȩ intueam᷑
in terra. quẽ uidere non possumus
in celo: ut dum in offenso pede
operis ꝑ hunc in terra gradimur. ad
intuendum illum quandoq oculos
in cęlum leuemus. Sed in offenso pe
de iter nr̃m in terra agitur. si ds ae
ꝓximus integra mente diligatur
prius adño in terra degente. post
prius in terra postmodũ e celo. nisi
quod patenter datur intellegi. quia
iuxta iohannis uocem qui fratran
suum non diligit quẽ uidet. an
quem non uidet quomodo potess
amemus eum qui iuxta nos est. it

Expanded text:
solem justitiae in seipso videre non solem justitiae in seipso videre non possumus, illustratos montes claritate illius videamus, sanctos videlicet apostolos, qui virtutibus emicant, miraculis coruscant, quos nati solis claritas perfudit, et cum in seipso sit invisibilis, per eos nobis quasi per illustratos montes se visibilem praebuit. Virtus enim divinitatis in se quasi sol in coelo est; virtus divinitatis in hominibus, sol in terra. Solem ergo justitiae intueamur in terra, quem videre non possumus in coelo, ut dum inoffenso pede operis per hunc in terra gradimur, ad intuendum illum quandoque oculos in coelum levemus. Sed inoffde iter nostrum in terra agitur, si Deus et proximus integra mente diligatur. prius a Domino in terra degente, postmprius in terra, postmodum e coelo, nisi quod patenter datur intelligi quia, juxta Joannis vocem, Qui fratrem suum non diligit quem videt, Deum quem non videt, quomodo potest , fratres, amemus eum qui juxta nos est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
libus intenta uidere nescit inuisi¬
bilẽ. Nulla enim in usibilia nisi
uisibilia cogitat. earũꝙ & cũ non
agit imagines introrsus trahit.
dumq in imaginib corporeis ia¬
cet. surgere ad in corporea non ua¬
let. unde fit ut tanto deterius
creatorẽ nesciat. quanto in cogita¬
tione sua familiarius corpoream cre¬
aturã portat. Sed cũ dm̃ uidere
ñ possumus. habemus aliquid quod
agamꝰ. unde iterfiat quo ad eũ nr̃ȩ
intellegentie oculus ueniat. Certe
quem inse uidere nullomodo uale¬
mus. hunc in seruis suis uidere iam
possumus. Quos dum mira conspici¬
mꝰ agere. certũ nobis fit in eorum
mentibus dm̃ habitare. In re autẽ
incorporea. a rebus corporalib usũ
trahamꝰ Nemo & enĩ nr̃m orientẽ
clare solem in sperã illius intenden¬
do ualet conspicere. quia tensi in
eius radiis oculi reuerberant᷑. sed
sole illustratos montes aspicimus. &
qͥa iã sol ortus est uidemꝰ. Quia ergͦ

Expanded text:
libus intenta, videre nescit invisilibus intenta, videre nescit invisibilem. Nulla enim nisi visibilia cogitat, eaque et cum non agit, eorum imagines introrsus trahit; dumque in imaginibus corporeis jacet, surgere ad incorporea non valet. Unde fit ut tanto deterius Creatorem nesciat, quanto in cogitatione sua familiarius corpoream creaturam portat. Sed cum Deum videre non possumus, habemus aliquid quod agamus, unde iter fiat quo ad eum nostrae intelligentiae oculus veniat. Certe quem in se videre nullo modo valemus, hunc in servis suis videre jam possumus. Quos dum mira conspicimus agere, certum nobis fit in eorum mentibus Deum habitare. In re autem incorporea a rebus corporalibus usum trahamus. Nemo etenim nostrum orientem clare solem, in sphaeram illius intendendo, valet conspicere, quia tensi in ejus radiis oculi reverberantur; sed sole illustratos montes aspicimus, et quia jam sol ortus est videmus. Quia ergo
Abbreviated transcription (Latin):
latẽ linguarum docuit. in men¬
Tautem ex auetoritate robo¬
fauit. Cȩperunt & in aliena
p̃m eloqui. qui de illo prius
EIn sua lingua loqui metuebant.
nflamatum & enim cor despexit
dormenta corporis. quȩ ante me¬
duebat. Uicit uim carnalis for¬
midinis prȩ amore conditoris.
& qui prius suis aduersariis sue¬
cubebant formidine. cis iam
prȩerant auctoritate. Qui ergo
in tante eos celsitudinis culmen
erexit. quid aliud dixerim nisi qđ
mentes terrenorum hominam cȩlũ
nationẽ unigeniti filii dĩ. qualis
sit hodierna sollemnitas de aduen¬
tu sp̃sscĩ. Sicut enim illa: ita quoꝙ
& haec est honorabilis In illa quoq
uit hominẽ: in ista uero homines
uenientẽ desuꝑ susceperunt dm̃¬
In illa ds̃ naturaliter factus est ho
re carnales in morte nolumus.
mus. Sed quia caro sp̃m nescit.
dicat fortasse carnali cogitatione
apud se aliquis. Quomodo dilige¬
re ualeo quem ignoro. Haec &
nos concedimus. quia mens uisibi¬

Expanded text:
tatem linguarum docuit, in mentatem linguarum docuit, in mente autem ex auctoritate roboravit . Coeperunt et in aliena Christum eloqui, qui de illo prius et in sua lingua loqui metuebant. Inflammatum etenim cor despexit tormenta corporis, quae ante metuebat; vicit vim carnalis formidinis prae amore conditoris. Et qui prius suis adversariis succumbebant formidine, eis jam praeerant auctoritate. Qui ergo in tantae eos celsitudinis culmen erexit, quid aliud dixerim, nisi quod mentes terrenorum hominum coelos nationem unigeniti Filii Dei qualis sit hodierna solemnitas de adventu Spiritus sancti. Sicut enim illa, ita quoque et haec est honorabilis. In illa quippe pit hominem, in ista vero homines venientein illa Deus naturaliter factus est homre carnales in morte nolumus, mus; sdicat fortasse carnali cogitatione apud se aliquis: Quomodo diligere valeo quem ignoro? Hoc et nos concedimus, quia mens, visibi
Abbreviated transcription (Latin):
uolo. sed in ipsa mea considerati¬
one deficio Implet namq cy¬
tharedum puerum. & psalmistam
facit. Implet pastorem armenta¬
rium sicomoros uellicantem. &
ꝓphetam facit. Implet abstine¬
tem puerum. & iudicẽ senum
facit. Implet piscatorem. &
praedicatorẽ facit. Implet perse¬
cutorem. & doctorẽ gentium fa¬
cit. Implet publicanum. & euan
gelistam facit. O qualis est artifex
ste sp̃s Nulla ad discendum
mora agitur. In om̃e quod uo¬
luerit mox ut tetigerit mentẽ
docet. solumq tetigisse docuisse
est. Nam humanum animũ su¬
DITo ut illustrat immutat
Abnegat hunc repente quod erat.
exibet repente quod non erat
ensemus scõs praedicatores nr̃õs.
quales hodierna dies repperit.
quales fecit. Certe qͥ in uno
conclaui ꝓ iudeorum metu resi¬
debant. natiuitatis sue singuli
linguam nouerant. & tãmen
Nec ea ipsa lingua quã nouerant
aperte xp̃m loqui presumebant.
enit sp̃s & in ore eos per diuersi¬

Expanded text:
volo, sed in ipsa mea considerativolo, sed in ipsa mea consideratione deficiotharedum puerum et psalmistam facit. Implet pastorem armentarium, siccomóros vellicantem, et prophetam facit. Implet abstinentem puerum et iudicem senum facit. Implet piscatorem et predicatorem facit. Implet persecutorem et doctorem gentium facit. Implet publicanum et evagelistam facit . O qualis est artifex iste Spiritus! Nulla ad discendum mora agitur in omne quod voluerit. Mox ut tetigerit mentem, docet, solumque tetigisse docuisse est. Nam humanum animum subito ut illustrat immutat; abnegat hunc repente quod erat, exhibet repente quod non erat. 9. Pensemus sanctos praedicatores nostros quales hodierna die repquales fecit. Certe qui in uno conclavi pro Judaeorum metu residebant, nativitatis suae singuli linguam noverant, et tamen nec ea ipsa lingua quam noverant aperte Christum loqui praesumebant. Venit Spiritus, et in ore eos per diversi
Abbreviated transcription (Latin):
comprehensum petrus negauit
in terra. quem suspensus latro¬
est confessus in cruce. Sed uir
iste tante formidinis qua
audiamus. Eit conuentus ma¬
gistratus & seniorum. cęsis denun¬
tiatur a postolis. ne. in nomine
iħu loqui debeant. Petrus au¬
dit Obedire oportet dõ magis
quã hominib Et rursus Si
iustum est in conspectu dĩ uos po¬
tius audire quam dm̃. iudicate
Non enim possumus quae audiuim
& uidimus non loqui. Et illi qui¬
dem ibant gaudentes a conspectul
concilii. qm̃ digni habiti sunt ꝓ
nomine iħu contumelias pati
Ecde gaudet petrus in uerberib
Et qui prius ancille uoce requisi¬
tus timuit. post aduentum sc̃i
sp̃s uires principũ cesus premit
Libet oculos fidei in uirtute opi¬
ficis huius attollere. atq sparsim
patres testamenti noui ac uete¬
ris considerare. Ecce apertis
eisdem oculis fidei. dauid. amos
danihelem. petrum. paulum
matheum in tueor. & sc̃s iste sp̃
qualis sit artifex considerare

Expanded text:
comprehensum Petrus negavit comprehensum Petrus negavit in terra quem suspensum latro confessus est in cruce. Sed vir iste tantae formidinis qualaudiamus. Fit conventus magistratus et seniorum, caesis denuntiatur apostolis ne in nomine Jesu loqui debeant. Petrus audit: Obedire oportet Deo magis quam hominibus. Et rursum: Si justum est in conspectu Dei vos potius audire quam Deum, judicate. Non enim possumus quae vidimus et audivimus non loqui . Et illi quidem ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumelias pati . Ecce gaudet Petrus in verberibus, Et qui prius ancillae voce requisitus timuit, post adventum sancti Spiritus vires principum caesus premit. Libet oculos fidei in virtutem opificis hujus attollere, atque sparsim Patres testamenti novi ac veteris considerare. Ecce, apertis eisdem oculis fidei, David, Amos, Danielem, Petrum, Paulum, Matthaeum intueor, et sanctus iste Spiritus qualis sit artifex considerare
Abbreviated transcription (Latin):
rum. alii interprȩtatio sermonũ
Haec autẽ om̃a operatur unus
atq idem sp̃s. diuidens singulis
ꝓ ut uult. Quot ergo sunt bo¬
na praedicantium. tot sunt or¬
namenta cęlorum. H ine rursus
scriptum est. Uerbo dñi celi fir¬
dñi. filius est patris. Sed eosdẽ
cęlos udelicet scõs apostolos
ut tota simul trinitas ostenda¬
tur operata repente de sc̃ĩ sp̃s
diuinitate ad iuingitur. & spũ
oris eius om̃is uirtus eorum
Celorum igitur uirtus de sp̃u sũp¬
ta est. quia mundi huius potes¬
tatibus contraire non prȩsume¬
rent. nisi eos scĩ sp̃s fortitudo
solidasset. Quales namq docto
fuerint scimus. & post aduen¬
tum illius cuius fortitudinis
sint facti conspicimus Certe
iste ipse pastor ȩccłe ad cuius
sacratissimum corpus sedemus.
quantȩ debilitatis. quante for¬
midinis ante aduentum sp̃s fue¬
rit ancilla ostiaria requisita di¬
cat Una enim mulieris uoce ꝑ¬
cussus. dum mori timuit. uitã
negauit. Et pensandũ quia eũ

Expanded text:
alii interpretatio sermonum. Haec autem omnia operatur unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult . Quot ergo sunt bona praedicantium, tot sunt ornamenta coelorum. Hinc rursus scriptum est: Verbo Domini coeli firni, Filius est Patris. Sed eosdem coelos, videlicet sanctos apostolos, ut tota simul sancta Trinitas ostendatur operata, repente de sancti Spiritus divinitate adjungitur: Et spiritu oris ejus omnis virtus eorum . Coelorum ergo virtus de spiritu sumpta est, quia mundi hujus potestatibus contraire non praesumerent, nisi eos sancti Spiritus fortitudo solidasset. Quales namque doctofuerint scimus, et post adventum illius cujus fortitudinis facti sint conspicimus. 8. Certe iste ipse pastor Ecclesiae, ad cujus sacratissimum corpus sedemus, quantae debilitatis, quantaeque formidinis ante adventum Spiritus fuerit, ancilla ostiaria requisita dicat. Una enim mulieris voce perculsus, dum mori timuit, vitam negavi
Abbreviated transcription (Latin):
ED uenit in hominibus. in co¬
lumba uero apparuit in dño.
qula peccata nr̃a quȩ pie dñs
ꝑmansuetudinem tolerat. nos
Prelum rectitudinis debemus
caute conspicere. & ardore pe
nitentiȩ semꝑ cremare. Igitur
ꝑcolumbam sp̃s in redẽptore
monstratus est. ꝑ ignem uero
in hominib. quia quanto no¬
bis nr̃i uidicis facta est seueri¬
as temperata. tantͦ erga se
debet fieri nr̃a infirmitas accensa
Quatuor itaq ꝓpositionum exple¬
ta ratione. ad dona eiusdẽ sp̃s
contemplanda transeamus
De isto quippe sp̃u scriptum est
Sp̃s eius ornauit celos Ornam̃¬
ta enim cęlorum. sunt uirtutes¬
praedicantium. Quae uidelicet
ornamenta paulus enumerat
dicens Aui datur ꝑ sp̃m sermo

Expanded text:
 venit in hominibus, in columba vero apparuit in Domino, quia peccata nostra, quae pie Dominus per mansuetudinem tolerat, nos per zelum rectitudinis debemus caute conspicere, et ardore semper poenitentiae cremare. Igitur per columbam Spiritus in Redemptore monstratus est, per ignem vero in hominibus, quia quanto nobis nostri judicis facta est severitas temperata, tanto erga se debet fieri nostra infirmitas accensa. Quatuor itaque propositionum expleta ratione, ad dona ejusdem Spiritus contemplanda transeamus. 7. De isto quippe Spiritu scriptum est: Spiritus ejus ornavit coelos . Ornamenta enim coelorum sunt praedicantium: quae videlicet ornamenta Paulus enumerat, dicens: Alii datur per
Abbreviated transcription (Latin):
enim uocata sunt corda tes¬
rena. quae dum semper infi¬
mas in se cogitationes conge¬
runt. a malignis spiritibus cos¬
culcantur. Sed ignem dñs
in terram mittit. cum afflatil
scĩ sp̃s corda carnalium inces¬
dit. Et terra ardet. cum cor
carnale in suis prius uoluptati¬
bus frigidum relinquit concu¬
piscentias presentis scłi: & incen¬
ditur ad amorem di. Bene ergo
in igne apparuit sp̃s. quia ab
omni corde quod replet torpo¬
rem frigoris excutit. & hoc in
desiderio suae ȩternitatis accen¬
dit In igneis autem linguis
monstratus est. quia idem sp̃s
coeternus filio: & habet cogna¬
Tonem maximam lingua cum
uerbo Uerbum quippe patris. ẽ
filius. Et quia una est sp̃s et
uerbi substantia. idem sp̃s
monstrari debuit in lingua
el certe quia ꝑ linguam ꝓce¬
dit uerbum in linguis igneis¬
apparuit sp̃s. quia quis quis

Expanded text:
enim vocata sunt corda terenim vocata sunt corda terrena, quae, dum semper infimas in se cogitationes congerunt, a malignis spiritibus conculcantur. Sed ignem Dominus in terram mittit cum afflatu sancti Spiritus corda carnalium incedit. Et terra ardet cum cor carnale in suis pravis voluptatibus frigidum, 1578 relinquit concupiscentias praesentis saeculi, et incenditur ad amorem Dei. Bene ergo in igne apparuit Spiritus, quia ab omni corde quod replet torporem frigoris excutit, et hoc in desiderium suae aeternitatis accendit. In igneis autem linguis monstratus est, quia idem Spiritus coaeternus est Filio, et habet cognationem maximam lingua cum verbo. Verbum quippe Patris est Filius. Et quia una est Spiritus et Verbi substantia, idem Spiritus monstrari debuit in lingua. Vel certe quia per linguam procedit verbum, in linguis apparuit Spiritus, quia quisquis
Abbreviated transcription (Latin):
ȩdificare conati sunt. commu¬
nionem unius lingue ꝑdide¬
runt In his autem qui dm̃
humiliter metuebant. linguȩ
om̃s unitȩ sunt. Hic ergo
humilitas uirtutẽ meruit.
illic superbia confusionem
Setd querendum nobis est cur
igne apparuit. cur in igne simul
& linguis. cur aliquando in co¬
lumba. aliquando uero in igne
monstratur. cur super unigeni
tum filium apparuit in colum¬
be specie. & super discipulos in
igne. ita ut neq super dñm ue¬
niret in igne: neq super disci¬
pulos monstraretur in colũba¬
Per quatuor itaq haec quae ꝓ¬
posuimus soluendo redeamus
Patri namq & filio coeternus
sp̃s in igne monstrattur. quia
in corporeus. & in effabilis. atꝙ
in uisibilis ignis est ds̃. attestan¬
te paulo. Ds noster ignis cos¬
sumens est. Ds̃ quippe ignis
đr̃. quia ꝑ hunc peccatorum
rubigo consumitur. De hoc
igne ueritas dicit. Ignem ile¬
ni mittere in terram. & quid
uolo nisi ut ardeat. Terra

Expanded text:
aedificare conati sunt commuaedificare conati sunt communionem unius linguae perdiderunt , in his autem qui Deum humiliter metuebant linguae omnes unitae sunt. Hic ergo humilitas virtutem meruit, illic superbia confusionem. 5. Sed quaerendum nobis est cur igne apparuit, cur in igne simul et linguis, cur aliquando in columba, aliquando vero in igne monstum Dei Filium apparuit in columbae specie, super discipulos autem in igne: ita ut neque super Dominum veniret in igne, neque super discipulos monstraretur in coluPer quatuor itaque haec quae proposuimus solvendo redeamus. Patri namque et Filio coaeternus Spiritus in igne monstratur, quia incorporeus, ineffabilis, atque invisibilis ignis est Deus, attestante Paulo: Deus noster ignis consumens est . Deus quippe ignis dicitur, quia per hunc peccatorum rubigo consumitur. De hoc igne Veritas dicit: Ignem veni mittere in terram, et quid volo, nisi ut ardeat ? Terra
Abbreviated transcription (Latin):
sit Requirendum uero no¬
bis est cur de eodem sp̃u dica¬
tur. suggeret uobis omnia.
cum suggerere esse soleat mi¬
noris. Sed quia suggerere
aliquando dicimus sub minis¬
trare. in uisibilis sp̃s suggere¬
re dicitur. non quod nobis
scientiam ab imo inferat. sed
ab occulto. Pacem relinquo uo¬
bis. pacem meam do uobis
Hic relinquo: illic do. Sequentib
relinquo: peruenientibus do
Ecce fratres Rm̃i uerba saerȩ lecti¬
onis sub breuitate discussimus.
nunc in contemplatione tantȩ
festiuitatis animum transfera¬
mus Sed quia cum lectione
euangelica uobis est &iam
actuum apostolorum lectio
recitata. ex ea ergo aliquid
in usum nostre contemplatio¬
nis trahamus Audistis & enĩ
quia sp̃s sc̃s super discipulos
in igneis linguis apparuit.
om̃iumq linguarum scientiam
dedit. Quid scilicet hoc mira¬
culo designans. nisi quod sc̃ã
eccła eodem sp̃u repleta. om̃iũ
gentium erat uoce locutura :
Qui uero contra dm̃ turrim

Expanded text:
sit. Requirendum vero nosit. Requirendum vero nobis est cur de eodem Spiritu dicatur: Suggeret vobis omnia, cum suggerere soleat esse minoris. Sed quia suggerere aliquando dicimus subministrare, invisibilis Spiritus suggerere dicitur, non quod nobis scientiam ab imo inferat, sed ab occulto. Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis. Hic relinquo, illic do. Sequentibus relinquo, pervenientibus do. 4. Ecce, fratres charissimi, verba sacrae lectionis sub brevitate discussimus, nunc in contemplationem tantae festivitatis animum transferamus. Sed quia cum lectione evangelica vobis est etiam Actuum apostolorum lectio recitata , ex ea ergo aliquid in usum nostrae contemplationis trahamus. Audistis etenim quia Spiritus sanctus super discipulos in igneis linguis apparuit, omniumque linguarum scientiam dedit. Quid scilicet hoc miraculo designans, nisi quod sancta Ecclesia, eodem Spiritu repleta, omnium gentium erat voce locutura? Qui vero contra Deum turrim
Abbreviated transcription (Latin):
sus est sermo doctoris. Nemo
go docenti homini tribuat
quod ex ore docentis intellegit.
quia nisi intus sit qui doceat.
doctoris lingua exterius in ua¬
cuum laborat. Ecce unam lo¬
quentis uocem om̃s pariter au¬
ditis. nec tamen pariter sensũ
auditȩ uocis percipitis. Cum
Do uox dispar non sit. cur in
cordibus uestris dispar est uocis
intellegentia. nisi quia ꝑ hoc
quod uox loquentis communiter
ammonet. magister est interior
qui de uocis intellegentia quos¬
dam specialiter docet: De hac
unctione sp̃s rursus per iohannẽ
dicitur. Sicut unctio eius do¬
cet uos de omnibus Per uocẽ
ergo non instruitur. quando
mens ꝑ sp̃m non unguitur
Sed cur ista de doetrina homi¬
num loquimur. quando &
ipse conditor non ad eruditi¬
onem hominis loquitur. si eidẽ
homini ꝑ unctionẽ sp̃s non lo¬
quatur . Certe priusquam¬
camn fratricidium opere ꝑpe¬
traret. audiuit. Peccasti. qui-¬
esce: Sed quia culpis suis exi¬
gentibus uoce est ammonitus

Expanded text:
sus est sermo doctoris. Nemo sus est sermo doctoris. Nemo ergo docenti homini tribuat quod ex ore docentis intelligit, quia nisi intus sit qui doceat, doctoris lingua exterius in vacuum laborat. Ecce unam loquentis vocem omnes pariter auditis, nec tamen pariter sensum auditae vocis percipitis. Cum ergo vox dispar non sit, cur in cordibus vestris dispar est vocis intelligentia, nisi quia per hoc quod vox loquentis communiter admonet, est magister interior qui de vocis intelligentia quosdam specialiter docet? De hac unctione Spiritus rursus per Joannem dicitur: Sicut unctio ejus docet vos de omnibus . Per vocem ergo non instruitur, quando mens per Spiritum non ungitur. Sed cur ista de doctrina hominum loquimur, quando et ipse conditor non ad eruditionem hominis loquitur, si eidem homini per unctionem Spiritus non loquatur? Certe Cain, priusquam fratricidium opere perpetraret, audivit: Peccasti quiesce . Sed quia, culpis suis exigentibus, voce est admonitus,
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s sc̃s quem mittet pater in no¬
mine meo. ille uos docebit om̃a
& suggeret uobis omnia. que¬
cumq dixero uobis Hostis
plurimi fratres mei quod greca
locutione paraclytus latina ad¬
uocatus. uel consolator dicitur
Qui id circo aduocatus dicitur
quia ꝓ errore delinquentium
apud iusticiam patris interuenł
Qui unius est substantiȩ cum pa¬
tre .&. filio. ex orare ꝓdelinquen¬
tibus ꝑhibetur. quia eos quos re¬
pleuerit exorantes facit. Unde
& paulus dicit. Ipse enim sp̃s
postulat pro nobis gemitibus in¬
enarrabilibus Minor uero est
qui postulat. quam qui postula¬
tur. Quomodo ergo sp̃s postula¬
re dicitur. qui minor non est
ed ipse sp̃s postulat. qui ad postu¬
landum eos quos repleuerit in¬
flammat. Consolator autem idẽ
sp̃s uocatur. quia de peccati ꝑ¬
petratione merentibus dum spẽ
ueniȩ prȩparat. ab afflictione
tristiciȩ mentem leuat. De quo
recte promittitur. Ipse uos do¬
cebit omnia. Quia nisi idem
sp̃s cordi adsit audientis. ocio¬

Expanded text:
mittet Pater in nomine meo, ille vos docebit omnia, et suggeret vobis omnia quaecunque dixero vobis. Nostis plurimi, fratres mei, quod Graeca locutione paraclitus Latina advocatus dicitur, vel consolator. Qui idcirco advocatus dicitur, quia pro errore delinquentium apud justitiam Patris intervenit. Qui unius substantiae cum Patre et Filio, exorare pro delinquentibus perhibetur, quia eos quos repleverit, exorantes facit. Unde et Paulus dicit: Ipse enim Spiritus postulat pro nobis, gemitibus inenarrabilibus . Minor vero est qui postulat quam qui postulatur; quomodo ergo Spiritus postulare dicitur qui minor non est? Sed ipse Spiritus postulat, quia ad postulandum eos quos repleverit inflammat. Consolator autem idem Spiritus vocatur, quia de peccati perpetratione moerentibus, dum spem veniae praeparat, ab afflictione tristitiae mentem levat. De quo recte promittitur: Ipse vos docebit omnia. Quia nisi idem Spiritus cordi adsit audientis, 1577 otio
Abbreviated transcription (Latin):
in uidicio saluaret. In coluba
ergo apparere suꝑ cum debult
sp̃s. qui non ueniebat ut pecca¬
ta iam ꝑ zelum percuteret. sed
adhuc ꝑ mansuetudinem tolera¬
ret. At contra suꝑ discipulos
In igne debuit sp̃s sc̃s demon¬
strari. ut hi qui erant simpli¬
citer homines. atq ideo pecca¬
tores cos contra semet ipsos spi¬
nitalis feruor accenderet. & pec¬
sata quae ds̃ ꝑ mansuetudinẽ
parceret: ipsi se ꝑ pęnitentiam
punirent. Nec ipsi quippe esse
poterant sine peccato. qui adhe¬
rebant cęlesti magistro. iohanne
attestante qui ait. Si dixerimꝰ
Ilia peccatum non habemus.
nos met ipsos seducimus. & ueri

Expanded text:
in judicio salvaret. In columba in judicio salvaret. In columba ergo apparere super eum debuit Spiritus, quia non veniebat ut peccata etiam per zelum percuteret, sed adhuc per mansuetudinem toleraret. At contra super discipulos in igne debuit Spiritus sanctus demonstrari, ut hi qui erant simpliciter nomines, atque ideo peccatores, eos contra semetipsos spiritalis fervor accenderet, et peccata, quibus Deus per mansuetudinem parceret, ipsi in se per poenitentiam punirent. Nec ipsi quippe esse poterant sine peccato, qui adhaerebant coelesti magisterio, Joanne attestante, qui ait, Si dixerimus quia peccatum non habemus, no
Abbreviated transcription (Latin):
simplicitate columbȩ monea¬
mur: Sed malicia paruuili
estote. H inc de beato iob dicit᷑
Erat uir simplex & rectus. Quae
autem rectitudo sine simplici
tate. aut quae simplicitas sine
rectitudine. Quia ergo & rec¬
titudinem docet iste sp̃s & sim¬
plicitatem & in igne monstrari
debuit & in columba. quatinus¬
omne cor quod eius gratia tan¬
gitur. & mansuetudinis lenitatẽ
tranquillitm: & Relo iusticiȩ ac¬
censum fiat. Ad extremũ ue¬
ro querendum est.cur in ipso
redemptore nr̃o mediatore di
& hominum ꝑ columbam ap¬
paruit. in discipulis uero pes
ignem Certe unigenitus fili¬
us. iudex est generis humani
Sed quis eius iusticiam ferret
si priusquam nos ꝑ mansueti¬
dinem colligeret. culpas nr̃ãs
ꝑꝰ elum rectitudinis examinas
uoluisset. H omo ergo ꝓ honl¬
nibus factus. mitem se homi¬
nibus prebuit. Noluit peçca¬
tores ferire. sed colligere. Prius
uoluit mansuete corrigere
ut haberet postmodum quos

Expanded text:
simplicitate columbae moneasimplicitate columbae moneamur: Sed malitia parvuli estote . Hinc de beato Job dicitur: Erat vir simplex et rectus . Quae est autem rectitudo sine simplitate, aut quae simplicitas sine rectitudine? Quia ergo et rectitudinem docet iste Spiritus et simplicitatem, et in igne monstrari debuit et in columba, quatomne cor quod ejus gratia tangitur, et mansuetudinis lenitate tranquillum, et zelo justitiae accensum fiat. Ad postremum ve quaerendum est cur in ipso Redemptore nostro, mediatore Dei et hominum, per columbam apparuit, in discipulis vero per ignem. Certe unigenitus Dei Filius Judex est generis humani. Sed quis ejus justitiam ferret si priusquam nos per mansuetudinem colligeret, culpas nostras per zelum rectitudinis examinare voluisset? Homo ergo pro hominibus factus mitem se hominibus praebuit: noluit peccatores ferire, sed colligere. Prius voluit mansuete corrigere, ut haberet quos postmodum
Abbreviated transcription (Latin):
Dextera autem dĩ appellantur
electi. In dextera ergo dĩ lex
ignea est. quia electi mandata
cȩlestia nequaquam frigido cor¬
de audiunt. sed ad haec amo¬
ris intimi facibus in ardescunt
Sermo ad aurem ducitur. & mens
eorum sibimet irata. ex interne
dulcedinis flamma concrema¬
tur In columba uero sp̃s sc̃s
& in igne monstratus est. quia
om̃s quos repleuerit simplices
& ardentes facit. Simplices pu¬
ritate. ardentes emulatione
Neq & enim placet dõ aut sim¬
plicitas sine Relo. aut ⁊elus
sine simplicitate. Hine ipsa
ueritas dicit. Estote pruden¬
tes sicut serpentes. & simplices
sicut columbȩ Qua in re no¬
tandum est quod discipulos
suos. nec de columba sine ser¬
pente. nec de serpente sine colũ¬
ba uoluit ammonere. quati¬
nus & columbe simplicitatem
astutia serpentis accenderet.
& serpentis astutiam columbe
simplicitas temperaret. Hinc
paulus ait. Nolite pueri effici
sensibus Ecce prudentiam
serpentis audiuimus. nunc de

Expanded text:
dedeelecti. In dextera ergo Dei lex ignea est, quia electi mandata coelestia nequaquam frigido corde audiunt; sed ad haec amoris intimi facibus inardescunt. Sermo ad aurem ducitur, eorum, sibimet irata, ex internae dulcedinis flamma concrematur. In columba vero Spiritus et in igne monstratus est, quia omnes quos repleverit simplices et ardentes facit; simplices puritate, ardentes aemulatione. Neque etenim placeret Deo aut simplicitas sine zelo, aut zelus sine simplicitate. Hinc ipsa Veritas dicit: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae . Qua in re notandum est quod discipulos suos nec de columba sine serpente, nec de serpente sine columba voluit Dominus admonere, quatenus et columbae simplicitatem astutia serpentis accenderet, et serpentis astutiam columbae simplicitas temperaret. Hinc Paulus ait: Nolite pueri effici sensibus . Ecce prudentiam serpentis audivimus, nunc de
Abbreviated transcription (Latin):
gllam habet. Uel certe in lin¬
gus igneis apparuit sp̃s. quia
omnes quos repleuerit. arden¬
des pariter & loquentes facit.
inguas igneas doctores habent.
quia dum dm̃ amando prȩdi¬
cant corda audientium in flam¬
mant. Nam ociosus sermo do¬
centis est. si prebere non ualet
in cendium amoris Hoc incen¬
tis ore conceperant qui dice¬
bant. Nonne cor nr̃m ardens
erat in nobis dum loqueretur
in uia. & aperiret nobis scriptu¬
ras. Exaudito quippe sermo¬
ne in ardescit animus. & torpo¬
ris frigus recedit. Eit mens in
superno desiderio anxia. a con¬
cupiscentiis terrenis aliena
Amor uerus qui hanc repleuerit.
in fletibus cruciat. Sed dum
tali ardore cruciatur. ipsis suis
cruciatibus pascitur. Audire
ei libet prȩcepta celestia. & quot
mandatis instruitur. quasi tot
facibus in flammatur Et quae
torpebat prius ꝑ desideria. ar¬
det post modum per uerba:.
Unde bene per moysen dicitur
In dextera eius ignea lex. In
sinistra quippe reprobi. qui &
ad sinistram ponendi sunt

Expanded text:
guam habet. Vel certe in linguis igneis apparuit Spiritus, quia omnes quos repleverit ardentes pariter et loquentes facit. Linguas igneas doctores habent, quia, dum Deum amandum praedicant, corda audientium inflammant. Nam et otiosus est sermo docentis, si praebere non valet incendium amoris. Hoc doctrtis ore conceperant, qui dicebant: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis cum loqueretur in via et aperiret nobis Scripturas ? Ex audito quippe sermone inardescit animus, torporis frigus recedit, fit mens in superno desiderio anxia, a concupiscentiis terrenis aliena. Amor verus qui hanc repleverit, in fletibus cruciat; sed dum tali ardore cruciatur, ipsis suis cruciatibus pascitur. Audire ei libet praecepta coelestia; et quot mandatis instruitur, quasi tot facibus inflammatur; et quae torpebat prius per desideria, ardet postmodum per verba. Unde bene per Moysen dicitur: In dextera ejus ignea lex . Sinistra quippe reprobi, qui et ad sinistram ponendi sunt;
Abbreviated transcription (Latin):
audiuit. Illi dictum est quid
me persequeris. iste uero meruit
audire dimissum est peccatum
tuum. Longe est inferior merl¬
tis peccator & penitens iste quã
paulus Sed quia adhuc hac ul
re de saulo loquimur crudelita¬
tem necis anhelante.: liceat as¬
denter dicere quia paulus ꝓpł
superbiam uocem increpationis.
iste uero ꝓpter humilitatẽ uoce
consolationis audiuit. H une
quia humilitas strauit diuina
pietas erigebat. illum quia supel¬
bia erexerat diuina seueritas hu¬
miliabat. Habete ergo fr̃s ma
recogitate quae fecistis. Largitatẽ
superne pietatis aspicite. & ad mi¬
sericordem uidicem dum ad huc
expectat cum lacrimis uenite
Considerantes namq quod iustus
sit : peccata ur̃a nolite neglegere
Considerantes uero quod piussit.
nolite desperare Prebet apud
quia aduocatus nr̃ factus est ui¬

Expanded text:
audivit. Illi dictum est: Quid audivit. Illi dictum est: Quid me persequeris? Iste vero audire meruit: Dimissum est peccatum tuum. Longe est inferior meritis peccator iste poenitens quam Paulus. Sed quia adhuc in hac re de Saulo loquimur crudelitatem necis anhelante, liceat audenter dicere quia Saulus propter superbiam vocem increpationis, iste vero propter humilitatem vocem consolationis audivit. Hunc quia humilitas straverat, divina pietas erigebat, illum quia superbia erexerat, divina severitas humiliabat. Habete ergo fiduciamrecogitate quae fecistis. Largitatem supernae pietatis aspicite, et ad misericordem judicem, dum adhuc exspectat, cum lacrymis venite. Considerantes namque qsit, peccata nostra non neglegamus; considerantes vero, quod pius sit, non desperemus. Prebet apud quia advocatus noster factus est iu
Abbreviated transcription (Latin):
pars regionis illius ex eadem
luce candesceret Quam abbas
ut uidit intremuit. fugit
Cumq post longum horȩ spaciũ
idem frater ad monasterium re¬
disset. abbas eius ut disceret
an super se effusionẽ tanti lumi¬
nis agnouisset requirere eum
studuit dicens Ubi fuisti : at
ille latere posse se credens in
monasterio se fuisse respondit
Quo negante. abbas compulsus
est dicere quid iudisset At ille
uidens se deprehensum. hoc quoq
quod abbatem latebat aperuit
adiungens Quando super me
uidisti lucẽ de celo descendere.
uox &iam pariter uenit dicens
Dimissum est peccatum tuum. Et
quidẽ omp̃s ds̃ peccatum eius po¬
tuit tacendo laxare sed loquen¬
do ꝑ uocẽ. radiando ꝑ lumen
exemplo suȩ miscdiae nr̃a ad pens¬
tentiam corda uoluit concutere
rem suum saulum dñs de cęlo ꝓ¬
strauit. de cęlo allocutus est
Ecce quoq nr̃is temporibus peccatos
& penitens uocem de cęlestibus

Expanded text:
pars regionis illius ex eadem pars regionis illius ex eadem luce candesceret; quam abbas ut vidit, intremuit, et fugit. Cumque post longum horae spatium idem frater ad monasterium rediisset, abbas ejus, ut disceret an super se effusionem tanti luminis agnovisset, requirere eum studuit, dicens: Ubi fuisti, frater? At ille, latere posse se credens, in monasterio se fuisse respondit. Quo negante, abbas compulsus est dicere quid vidisset. At ille videns se esse deprehensum, hoc quoque quod abbatem latebat aperuit adjungens: Quando super me vidisti lucem de coelo descendere, vox etiam pariter venit, dicens: Dimissum est peccatum tuum. Et quidem omnipotens Deus peccatum ejus potuit tacendo laxare; sed loquendo per vocem, radiando per lumen, exemplo suae misericordiae nostra ad poenitentiam voluit corda concutere. persecutorem suum Saulum Dominus de coelo prostravit, de coelo allocutus est. Ecce nostris quoque temporibus peccator et poenitens vocem de coelestibus
Abbreviated transcription (Latin):
tiuas orationes querere. cotidia¬
nis se lacrimis lauare. despectum
sui appetere. oblatam a fratrib
uenerationem timere Hic itaq
nocturnas fratrum uigilias prae¬
uenire consueuerat. & quia mons
in quo monasterium situm est
ex uno latere in secretiori parte
ꝓminebat. illuc consuetudinem
fecerat ante uigilias egredi. ut
se cotidie in fletu penitentię
quanto secretius tanto liberiuis
mactaret. Contem plabatur nãꝙ
discretionẽ uenturi uidicis sui.
& iam eidem udici concordans
puniebat in lacrimis reatum fa¬
cinoris sui Quadam uero nocte
abbas monasterii uigilans hunc
latenter egredientem intuitus.
lento pede foras secutus est. Quẽ
cum in secreto montis latere cer¬
neret in oratione ꝓstratum expec¬
tare uoluit quando surgeret.
ut ipsam quoq longanimitatẽ
orationis eius exploraret Cum
subito cęlitus lux emissa super
eum fusa est qui in oratione
ꝓstratus iacebat. tantaq se illo
in loco claritas sparsit. ut tota

Expanded text:
tivas orationes quaerere, 1611 quotidiativas orationes quaerere, 1611 quotidianis se lacrymis lavare, despectum sui appetere, oblatam a fratribus venerationem timere. Hic itaque nocturnas fratrum vigilias praevenire consueverat; et quia mons in quo monasterium situm est ex uno latere in secretiore parte prominebat, illuc consuetudinem fecerat ante vigilias egredi, ut se quotidie in fletu poenitentiae quanto secretius, tanto liberius mactaret. Contemplabatur namque districtionem venturi judicis sui, et, jam eidem judici concordans, puniebat in lacrymis reatum facinoris sui. Quadam vero nocte abbas monasterii vigilans hunc latenter egredientem intuitus lento foras pede secutus est. Quem cum in secreto montis latere cerneret in oratione prostratum, exspectare voluit quando surgeret, ut ipsam quoque longanimitatem orationis ejus exploraret, cum subito coelitus lux emissa super eum fusa est qui in oratione prostratus jacebat; tantaque se illo in loco claritas sparsit, ut tota
Abbreviated transcription (Latin):
malum quod fecit experiri ꝑcus¬
sus poterat. saltem expectatus
uiro uenerabili maximiano
tunc patre monasterii mei atq
auditis. caritati urãe non breui¬
ter suffragari credo Nr̃is modo
temporib uictorinus quidam
extitit. qui alio quoꝙ nomine
emilianus appellatus est. non in¬
ops substantię. iuxta mediocrita¬
tem uite. Sed quia plerumꝙ
regnat in rerum opulentia car¬
nis culpa in quodã facinore lap¬
sus est. quod debuisset ualde ꝑ¬
timescere ac de suȩ mortis im ma¬
nitate cogitare. Reatus igitur
sui consideratione compunctus.
erexit se contra se Mundi huius
om̃a reliquit. monasterium petut.
In quo nimirum monasterio tantȩ
humilitatis tanteq sibi districti¬
onis extitit. ut cuncti fr̃s qui
illic ad amorẽ diuinitatis excre¬
uerant suam cogerentur uitam
despicere. dum illius penitentiã
uiderent. Studuit namq toto
mentis adnisu eruciare carnẽ.
uoluntates ꝓprias frangere. fur¬

Expanded text:
malum quod fecit experiri percusmalum quod fecit experiri percussus poterat, saltem exspectatus viro venerabili Maximiano tunc patre monasterii mei atqueauditis, charitati vestrae non breviter suffragari credo. Nostris modo temporibus Victorinus quidam exstitit, qui alio quoque nomine Aemilianus appellatus est, non inops substantiae juxta mediocritatem vitae; sed quia plerumque regnat in rerum opulentia carnis culpa, in quodam facinore lapsus est, quod debuisset valde pertimescere, ac de suae mortis immanitate cogitare. Reatus ergo sui consideratione compunctus, erexit se contra se, mundi hujus omnia dereliquit, monasterium petiit. In quo nimirum monasterio tantae humilitatis tantaeque sibi districtionis exstitit, ut cuncti fratres, qui illic ad amorem divinitatis excreverant, suam cogerentur vitam despicere, dum illius poenitentiam viderent. Studit namque toto mentis adnisu cruciare carnem, voluntates proprias frangere, fur
Abbreviated transcription (Latin):
Quasi in facie homo est monitus.
quando ad iusticiam conditus.
praecepta rectitudinis accepit
Sed cum haec eadem prexepta con¬
tempsit. quasi conditori suo dos¬
sum mentis in faciem dedit
Setd ecce posttrgum sequitur & ms¬
net. quia iam & a nobis contep̃¬
tus est. et tamen nos uocare ad¬
huc non cessat. Quasi dorsum
ei in faciem dedimus. cuius uerba
despicimus. cuius pręcepta calca¬
mus Sed stans postergum nos
auersos reuocat. qui & uidet
quod despicitur. & tamen pes
prȩcepta clamat. ꝑ patientiasis
lus suus suꝑbiret. subito terga
in faciem mitteret. nunquid non
contemptus dñs eius superbiam feri¬
ret. uulnera districte anim aduer¬
sionis infligeret: Ecce nos peccan¬
do auctori nr̃o terga in faciem
dedimus. et tamen sustinemur
uperbe auersos benigne reuocat.
et qui ferire nos aduersantes po¬
tuit. ut reuertamur munera ꝓ¬
mittit. Tanta ergo conditoris
nri misericordia duriciam nr̃i re¬
atus emolliat. ut homo qui

Expanded text:
Quasi in faciem homo monitus est, Quasi in faciem homo monitus est, quando ad justitiam conditus praecepta rectitudinis accepit; sed cum haec eadem praecepta contempsit, quasi conditori suo dorsum mentis in faciem dedit. Sed ecce adhuc post tergum sequitur et monet; quia jam et a nobis contemptus est, et tamen nos adhuc vocare non cessat. Quasi dorsum ei in faciem dedimus, cujus verba despicimus, cujus praecepta calcamus: sed stans post tergum nos aversos revocat; qui et videt quod despicitur, et tamen per praecepta clamat, per patientiam lus suus subito superbiret, terga in faciem mitteret, nunqcontemptus dominus ejus superbiam feriret, vulnera districtae animadversionis infligeret? Ecce nos peccando auctori nostro terga in faciem dedimus, et tamen sustinemur. Superbe aversos benigne revocat, et qui ferire nos aversantes potuit, ut revertamur munera promittit. Tanta ergo conditoris nostri misericordia duritiam nostri reatus emolliat, et homo qui
Abbreviated transcription (Latin):
runt. Sed uir flagellis eruditus
semet ipsum ꝓtinus cum pericu¬
lo militum aquam desiderasse
reprehendit. eamq dño fundens
libauit. sicut illic scriptum est
libauit eam dño. In sacrificio
quippe dñi effusa aqua conuer¬
sa est. quia culpam con cupiscen¬
tiȩ mactauit ꝑ penitentiam re¬
prehensionis suę. Qui ergo quon¬
dam concupiscere alienam con¬
iugem nequaquam timuit. post¬
& iam quia aquam concupisset
expauit Quia enim se illicita
ꝑ petrasse meminerat. contra se¬
met ipsum iam rigidus &iam a
licitis abstinebat. Sic sic aga¬
mus penitentiam. ut ea quae
cõmisimus perfecte defleamus
Pensemus supernas diuitias con¬
ditoris nr̃i. peccare nos uidit &¬
pertulit. Qui nos ante culpam
peccare ꝓhibuit. & iam post cul¬
pam expectare ad ueniam non
desistit. Ecce ipse nos quẽ despex¬
& tamen non auertitur. Unde¬
Et erunt oculi tui uidentes prȩcep¬
torem tuum. & aures tuȩ audi¬
ent uocem post tergum monentis

Expanded text:
runt. Sed vir flagellis eruditus runt. Sed vir flagellis eruditus semetipsum protinus cum periculo militum aquam desiderasse reprehendit, eamque Domino fundens libavit, sicut illic 1610 scriptum est: Libavit eam Domino . In sacrificium quippe Domini effusa aqua conversa est, quia culpam concupiscentiae mactavit per poenitentiam reprehensionis suae. Qui ergo quondam concupiscere alienam conjugem nequaquam timuit, post etiam quia aquam concupisset expavit. Quia enim se illicita perpetrasse meminerat, contra semetipsum jam rigidus, etiam a licitis abstinebat. Sic sic agimus poenitentiam, si ea quae commisimus perfecte deploramus. Pensemus supernas diditoris nostri; peccare nos vidit, et pertulit; qui nos ante culpam peccare prohibuit, etiam post culpam exspectare ad veniam non desistir: ecce ipse nos, quem despext tamen non avertitur. UndeEt erunt oculi tui videntes praeceptorem tuum, et aures tuae audient vocem post tergum monentis .
Abbreviated transcription (Latin):
illicita meminit cõmisisse. aqui¬
busdam &iam licitis studeat
abstinere : quatinus ꝑ hoc con¬
ditori suo satis faciat. ut qui cõ¬
misit ꝓhibita sibimet ipsi absci¬
dere debeat & iam concessa. &
se reprehendat in minimis qui
meminit se in maximis deliquisse
N imia sunt quȩ loquor. si haec ex
sacri eloquii testimonio non af¬
firmo. Lex certe ueteris testam̃ti
alienam uxorem concupisci ꝓhi¬
bet. Age uero fortia uiberemi¬
litibus. uel desiderare forua non
penaliter uetat. Et cuncti no¬
uimus quod dauid concupiscen¬
tiȩ mucrone transfixus alienam
coniugẽ concupiuit & abstulit.
Cuius culpam digna sunt uerbera
secuta. & malum quod perpetra¬
uit ꝑ penitentię lamenta correxit
Qui cum longe post contra hostiũ
cuneos sederet. aquam bibere de
bethleemitica cysterna ex deside¬
rio uoluit. Cuius electi milites
inter cateruas aduersantium
medias erumpentes aquam quã
rex desiderauerat illesi detule¬

Expanded text:
illicita meminit commisisse, a quiillicita meminit commisisse, a quibusdam etiam licitis studeat abstinere; quatenus per hoc Conditori suo satisfaciat: ut qui commisit prohibita, sibimetipsi abscindere debeat etiam commissa, et se reprehendat in minimis, qui se meminit in maximis deliquisse. Nimia sunt quae loquor, si haec ex sacri eloquii testimonio non affirmo. Lex certe Veteris Testamenti alienam uxorem concupisci prohibet: at regem vero fortia jubere militibus, vel desiderare aquam, non poenaliter vetat. Et cuncti novimus quod David, concupiscentiae mucrone transfixus, alienam conjugem appetivit et abstulit, cujus culpam digna verbera secuta, et malum quod perpetravit per poenitentiae lamenta correxit. Qui cum longe post contra hostium cuneos sederet, aquam bibere de Bethlehemitica cisterna ex desiderio voluit . Cujus electi milites, inter catervas adversantium medias erumpentes, aquam quam rex desideraverat illaesi detule
Abbreviated transcription (Latin):
corruas. Peccator es. presume de
misericordia ut surgas Ecce autẽ
lam lapsi sumus. stare nequaquã
ualuimus. in prauis nr̃is desiderus
lacemus. sed qui nos rectos condi
dit ad huc expectat & ꝓuocat
ut surgamus. Sinum suȩ pietatis
aperit. nosq ad se recipere ꝑ pęni¬
tentiam querit. sed penitentiam
agere digne non possumus. nisi
modum quoq eiusdẽ pęnitentie
cognoscamus. Penitentiam quip¬
Pe agere est. & ꝑ petrata mala
plangere. & plangenda non per¬
petrare. Nam qui sic alia deplo¬
rat ut tamen alia cõmittat.
ad huc penitentiam agere aut
enim prodest si peccata quis luxu¬
riȩ defleat. & tamen ad huc aua¬
riciȩ estibus anhelat. Aut quid
ꝓ dest si irȩ culpas iam lugeat.
& tamen adhuc in uidię facibus
tabescat.ed minus est ualde
quod dicimus. ut qui peccata de¬
plorat ploranda minime cõmit¬
tat. & qui plangit uicium ꝑpe¬
trare uicia timeat. Nam cogitan¬
dum sum mopere est. ut qui se¬

Expanded text:
corruas; peccatos es, praesume de corruas; peccatos es, praesume de misericordia, ut surgas. Ecce autem jam lapsi sumus, stare nequaquam valuimus, in pravis nostris desideriis jacemus. Sed qui nos concidit rectos, adhuc exspectat, et provocat ut surgamus. Sinum suae pietatis aperit, nosque ad se recipere per poenitentiam quaerit . Sed poenitentiam agere digne non possumus, nisi modum quoque ejusdem poenitentiae cognoscamus. Poenitentiam quippe agere est et perpetrata mala plangere, et plangenda non perpetrare. Nam qui sic alia deplorat, ut tamen alia committat, adhuc poenitentiam agere, aut enim prodest si peccata quis luxuriae defleat, et tamen adhuc avaritiae aestibus anhelat? Aut quid prodest, si irae culpas jam lugeat, et tamen adhuc invidiae facibus tabescat? Sed minus est valde quod dicimus, ut qui peccata deplorat ploranda minime committat, et qui plangit vitia perpetrare vitia timeat. 16. Nam cogitandum sum
Abbreviated transcription (Latin):
ne dominationes & principa
uocantur cuncta ibi singulorum
sunt. quia ꝑ caritatem sp̃s ab alio
in aliis habentur Sed ecce dum
cȩlestium ciuium secreta rimamlis
ab expositionis nrãe ordine longˢ
di gressi sumus Suspiremus ergõ
ad eos de quib loquimur. sed
redeamus ad nos Meminisse enil
debemus quia caro sumus. Tacea¬
mus interim de secretis celi Sed
ante conditoris oculos manu pe¬
nitentię tergamus maculas pulue¬
ris nr̃i Ecec ipsa diuna miserieos¬
dia pollicetur dicens gaudium
erit in cęlo super uno peccatore pę¬
nitentiam agente. & tamen ꝑ ele
chielem ꝓphetam dñs dicit. quia
quacumq hora iustus peccauerit
om̃s iusticie eius obliuionem erunt
coram me Pensemus si possumus
dispensationẽ supernȩ pietatis
Stantibus si cȩciderint minatur pȩ¬
nam. lapsis uero ut surgere appe¬
tant ꝓmittit miseri cordiam
llos terret neꝰ. presumant in bonis.
istos refouet ne desperent in ma¬
lis lustus es. iram ꝑtimesce ne

Expanded text:
ne dominationes et principatus ne dominationes et principatus vocantur, cuncta ibi singulorum sunt, quia per charitatem spiritus ab alio in aliis habentur. 15. Sed ecce dum coelestium civium secreta rimamur, ab expositionis nostrae ordinae longe digressi sumus. Suspiremus ergo ad eos de quibus loquimur, sed redeamus ad nos. Meminisse etenim debemus quia caro sumus. Taceamus interim de secretis coeli, sed ante conditoris oculos manu poenitentiae tergamus maculas pulveris nostri. Ecce ipsa divina misericordia pollicetur, dicens: Gaudium erit in coelo super uno peccatore poenitentiam agente; et tamen per prophetam Dominus dicit: Quia quacunque die justus peccaverit, omnes justitiae ejus in oblivione erunt coram me . Pensemus, si possumus, dispensationem supernae pietatis. Stantibus, si ceciderint, minatur poenam; lapsis vero, ut surgere appetant, promittit misecricordiam. Illos terret, ne praesumant in bonis; istos refovet, ne desperent in malis. Justus es, iram pertimesce, ne
Abbreviated transcription (Latin):
in ipsis distinctionib agminum
cherubin thronis uingitur. sedere
& lam suꝑ cherubin dñs ex uicini
agminis ȩqualitate perhibetur.
Sic quippe in illa ciuitate summa¬
sperialia quędam singulorum sunt.
ut tamen sint cõmunia om̃iũ.
bet. hoc in alio ordine totum
possidet. Sed idcirco uno eodẽq
uocabulo cõmuniter non censen¬
tur. ut ille ordo uocari priuato
unius cuiusq rei nomine debeat
qui hanc in munere plenius
accepit Seraphin namq incen¬
dium diximus: & tamen amore con¬
ditoris simul om̃s ardent Cheru
bin plenitudinẽ scientiȩ. & tamen
qui ibi aliquid nesciat ubi ipsũ
om̃s simul fontẽ scientiȩ dm̃ uidets
conditor praesidet uocantur. sed
beatus esse quis potest. nisi creator
sius eius menti praesideat. quae
ergo ex parte ab om̃ibus habentur
eis in priuato nomine data sunt.
qui haec in munere plenius acce¬
perunt. Nam & siqua illic sic alis
habent ut haberi ab aliis nequa¬
quam possint. sicut speciali noml¬

Expanded text:
dum in ipsis distinctionibus agminum dum in ipsis distinctionibus agminum cherubim thronis junguntur, sedere etiam super cherubim Dominus ex vicini agminis aequalitate perhibetur. Sic quippe in illa summa civitate specialia quaedam singulorum sunt, ut tamen sint communia omnium; bet, hoc in alio ordine totum possidet. Sed idcirco uno eodemque vocabulo communiter non censentur, ut ille ordo vocari privato uniuscujusque rei nomine debeat, qui hanc in munere plenius accepit. Seraphim namque incendium diximus, et tamen amore conditoris simul omnes ardent. Cherubim vero plenitudinem scientiae, et tamen quis ibi aliquid nesciat ubi ipsum omnes simul fontem scientiae Deum videntconditor praesidet vocantur, sed beatus esse quis potest, nisi Creator suus ejus menti praesideat? Quae ergo ex parte ab omnibus habentur, eis in privato nomine data sunt qui haec in munere 1609 plenius acceperunt, Nam et si qua illic sic alii habent, ut haberi ab aliis nequaquam possint, sicut speciali nomi