comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tatem panis.: parsimonia tuii cor¬
po castiga. ieumus et abstinẽtie
insuire: pallita ora gere aridũ
porta corpꝰ. esuri.⁊ siti: abstine
et aresce. ñ potes temptationes
uinc̾e. nͥ iciumis erudiaris. per¬
escas eĩ libido crescit. ciborum satĩ¬
tas: carnis lururiam sꝯcitat. eda¬
citatis uicio: crescit carnis tẽpta¬
tio. satuntatilibido sẽꝑ adiũcta
est. at contra. i eiuni olibido restrĩ¬
gitur.⁊ ꝑ ieuiniũ luxuria suꝑatĩ se¬
q̃ strata saturittͣe: nõ dominatur
luxuria. abstinentia enim carnẽ
suꝑat. abstinentia luxuriam refre¬
nat. Libidinis impetũ abstinẽtia
frangit. libidinio iurtutẽ ab stinẽ¬
tia soluit. Siti et fame: carnis luxu¬
riã interime. fame et siti: cariislu¬
xuriam suꝑa. Uio quoq multũ
grauatur mens: uinumuirto est.¬
q̃ p̾ualet animus. uino: luxuria
excitatur. Uino. saͦmes libidmnis
enutritur. uenis uino repletis:. lu¬
xuria iumembris pullulat. pocula
quupe iustriunta luxurie sunt. Ig¬

Expanded text:
tatem panis, parcimonia tuum corpus castiga, jejuniis et abstinentiae inservi, pallida ora gere, aridum porta corpus. Esuri et siti, abstine et aresce; non potes tentationes vincere, nisi jejuniis erudiaris. Escis enim libido crescit, ciborum saturitas carnis luxuriam suscitat, edacitatis vitio crescit carnis tentatio, saturitati libido semper adjuncta est, et contra 500 jejunio libido restringitur, jejunio luxuria superatur, sequestrata saturitate, non dominatur luxuria. 15. Abstinentia enim carnem superat, abstinentia luxuriam frenat, libidinis impetum abstinentia frangit, libidinis virtutem abstinentia solvit; sitis et fames carnis luxuriam interimunt, fames et sitis carnis lasciviam superant. Vino quoque multo gravatur mens. Vinum virus est in animo. Vino luxuria excitatur. Vino fomes libidinis enutritur. Venis vino repletis, luxuria in membris pullulat; pocula quippe instrumenta luxuriae sunt. Ig
Abbreviated transcription (Latin):
scciorumpturbet. Sepe iudiceo pr¬
aui cupiditatis causa: aut defer̃t.
aut ꝑu̾cũt iudicia. nec fimunt:
cepta parcium negocia: quousq:
maisupia eorum qui can santur
exiauriant. qñ enuim uidicant. ñ
causam s bona considerant. ⁊ sic̃
uegligentes st̃ in discutione cau¬
santiun. in eorumdampno solli ita¬
citi sunt. Iu clices praui suiͣt ux
ta ꝓphete uerbum. quasi lupi ues¬
pe. non relinquunt inmane. hoc
ẽ de p̃sentis uite tr̃ comeclis cogi¬
tantum non de futuris. Nita eĩ
ista nesperum: futura uero mͣne
accipitur. ⁊ bene ait qͣi lupi. qr:
luporummore cuncta diripiunt.
et iuxꝑanca paupib derelinqũt.

Expanded text:
sociorum perturbet. Saepe judices prsociorum perturbet. Saepe judices pravi, cupiditatis causa, aut differunt, aut pervertunt judicia, nec finiunt coepta partium negocia, quousque marsupia eorum qui causantur exhauriant. Quando enim judicant, non causam, sed dona considerant; et sicut negligentes sunt in discussione causantium, sic eorum damno solliciti sunt. 12. Judices pravi, juxta prophetae verbum, quasi lupi vespere, non relinquunt in mane ; hoc est, de praesentis vitae tantum commodis cogitant, non de futuris. Vita enim ista vesperum, futura vero mane accipitur. Et bene ait, quasi lupi, quia luporum more cuncta diripiunt, et vix pauca pauperibus derelinquunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uł improborum oport̾e̾ iudi¬
cemee. Nam stultus ꝑ ignauiam:
ignorat iusticiam in prob ꝑ cupi¬
ditaten corrumpit ip̃am quã di¬
dicit ueritatẽ. Grauiꝯ lacerant᷑i
pauꝑes aprauis iudicib. quam
a cruentissimis hostib. Nullo
eium p̾do tam cupido ĩ alienis qͣm
iudex iniquus in sus. Latrones ĩ
accensis faucib ac latebrosis la¬
tentes insidias ponunt. Isti pala
rapacitatis auancia seiuunt: os¬
tes in aliorum sanguinez tantũ ĩ¬
tendunt: udices qiͣ crudelissimi
carnifices cunum oppressione sua
su biectorumuitam extingunt.
qui enim destruant multi sunt: ra¬
risunt quippłos legum incelera¬
ume regantur. Plerunq ⁊ bõi
uidices sunt: oz ministros rapac¬
es hũt. Houun figura ut ait qui¬
dam tanquam sic illa pingitur.
atq describr̃. ip̃a quidem hun̾mna
species: s capitib caninis accĩc¬
ta et curumtata. nonalit̾ quibꝰ¬
dam potestatib acce̾dit: ut ip̃orũ
humanitatẽ ĩmanitas ĩiquoru

Expanded text:
 improborum oportere judicem esse. Nam stultus per ignaviam ignorat justitiam, improbus per cupiditatem corrumpit ipsam quam dicit veritatem. Gravius lacerantur pauperes a pravis judicibus, quam a cruentissimis hostibus. Nullus enim praedo tam cupidus in alienis, quam judex iniquus in suis. Latrones in accessis faucibus ac latebrosis jacentes insidias ponunt: isti palam rapacitatis avaritia saeviunt. Hostes in aliorum sanguinem tantum intendunt: judices quasi crudelissimi carnifices civium, oppressione sua subjectorum vitam extinguunt. Qui enim destruant multi sunt: rari sunt qui populos legum moderamine regant. Plerunque et boni judices sunt, sed ministros rapaces habent, horum figura, ut ait quidam, tanquam scilla pingitur, atque describitur. Ipsa quidem humana specie, sed capitibus caninis accincta et circundata. Non aliter quibusdam potestatibus accidit, ut ipsorum humanitatem immanitas iniquorum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ descẽdunt: quomͦ imũ dicẽdũẽ. qd̾
quirenda. Tria ista. p̃tita. p̾sẽtia et
futura expectando. Spanius igit᷑
aduemẽtia. in tuemͥ p̾cẽtia: recoli¬
mꝯ transeũtia. Hec nõ ita in deo
sunt: cui simł om̃ia adsunt. De¬
mũdo.

Expanded text:
et decedunt, quomodo unum dicendum est quod quirenda. 4. Tria ista, praeterita, praesentia et futura exspectando. Speramus igitur advenientia, intuemur praesentia, recolimus transeuntia. Haec non ita in Deo sunt, cui simul omnia adsunt. mundo.
Abbreviated transcription (Latin):
calciatus accederet. hoc ei xp̃oẜuabã
calciam̃ti. Utiq sicut dictũ ẽ iosue et
moysi. hebrei aũt dicunt pp̃ea iuru¬
bo apparuisse deũ moysi ⁊ ñ in aliolig¬
uo: ne forte sculpent in eodẽ uidendo¬
lum semper enim deus abstulit ata¬
sionem ydolatrie¬

Expanded text:
calceatus accederet. Hoc enim Christo scalceatus accederet. Hoc enim Christo scalceamenti ; utique sicut dictum est Josue et Moysi. Hebraei autem dicunt propterea in rubo apparuisse Deum Moysi et non in alio ligno, ne forte exculperent in eodem Judaei idolum. Semper enim Deus abstulit occasionem idololatri
Abbreviated transcription (Latin):
Euide dum pascet moyses o¬
ues ietro soceri sui: uidit arde
iubum. ⁊ ñ comburi. Apparuit in rubo
dominus moysi: unttens eum ad gẽ¬
tes qͣm p̾cciebat iꝙͣ̃ futurã. ⁊ erat
flamnua in tubo .i. inspinis: ⁊ iubus
ñ cremabat᷑. Rubespine poc̃orũ iud¬
aicorum. Nanima in rubo: u̾bũ dei.
qd̾ ergo illis lex dataẽ: flamina erat
Alii iurubo flãmante ⁊ ñ urente: eccli¬
am intlłigunt infla̾miari ⁊ ñ uiperre¬
perire. Qd uero dñs moysi in eodem
rubo apparuisse legit᷑ ostendit ũ alibi
qͣm in eccłia eum creclentib apparere.
qr nullo digne consiste̾ ul deumurde
pot̾. nͥ qui cuncta terrena ⁊ mortalia de¬
posuerit uicia. qd̾ sigͥcabãt illa mor¬
si calciamenta deposit.a. habet qppe
et aliamsiguram. id qd̾ moyses disca¬
ssi aniiubetur. uetum namqz consue¬
tudo erat.ut si sponsa sponsuz repudi¬
are ulłet ⁊ di scalciaretur ille: ⁊ hoci
eẽt signum irpudii. Pinde moyles.
que in rubo significabatur. qi spõsꝯ

Expanded text:
einde, dum pasceret Moyses oves Jethro soceri sui, vidit ardere rubum, et non comburi. Apparuit in rubo Dominus Moysi, mittens eum ad gentem, quam praesciebat iniquam futuram. Et erat flamma in rubo, id est, in spinis, et rubus non cremabatur. Rubaicorum; flamma in rubo, verbum Dei; quod ergo illis lex lata est, flamma erat Alii in rubo flammante, et non urente Ecclesiam intelligunt inflammari perseperire. Quod vero Dominus Moysi in eodem rubo apparuisse legitur, ostendit non alibi quam in Ecclesia eum credentibus apparere, quia nullus digne consistere, vel Deum videre potest, nisi qui cuncta terrena et mortalia deposuerit vitia. Quid significabant illa Moysi calceamenta depositi, habet quippe et aliam figuram, id quod Moyses excalceari jubetur. Veterum namque consuetudo erat, ut si sponsa sponsum repudiare veliet, discalcearetur ille, et hoc esse signum repudii. Proinde Moyses quae in rubo significabatur, quasi sponsus
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuo fulgentio
ept. Queris ame
originem officio¬
rum quorum ma¬
bisterio in eccłiis erudiniur: ut qui¬
b sint iuuenta auctorib.breuib
agngras indiciis itaq ut uoluis¬
ti libellum de gen̾e oficiorum ordi¬
natum misi. ex scuptis uetustissi¬
mio auctoru ut locus obtulit cõm̃¬
tatum. inqͦ pleraq meo stilo elicur:
Nonulla uero ita ut ap̃ ip̃es euãt aᵈ¬
miscui. quo facilius lectio de singu¬
lio fi dei auctoritatem ten̾et. Siqͣ
camen ex his displicuerint: errori¬
b meis paratior uẽĩa erit. qr ñ sũt
refferentu ad culpe mee titulii: de
quib testificatio adhibetur auc

Expanded text:
servo Fulgentio . Quaeris a me originem officiorum, quorum magisterio in Ecclesiis erudimur, ut quibus sint inventa auctoribus, brevibus cognoscas indiciis. Itaque, ut voluisti, libellum de origine officiorum misi, ordinatum ex scriptis vetustissimis auctorum, ut locus obtulit, commentatum, in quo pleraque meo stylo elicui, nonnulla vero, ita ut apud ipsos erant, admiscui. Quo facilius lectio de singulis fidei auctoritatem teneret. Si qua tamen ex his displicuerint, erroribus meis paratior venia erit, quia non sunt referenda ad culpae meae titulum de quibus testificatio adhibetur auc
Abbreviated transcription (Latin):
tinbat. cure rerũ. mentẽ exagit¬
ãt. Potentia eĩ sollicitudinis:
iumꝙͣ caret angotus. Si ergo
ius e̾ẽ quietus nicł seculi appe¬
tas. semꝑ requiẽ mentis habebis.
Si ate mundi curas abieceris: sẽ¬
ꝑ int̾na quiete frueris. Si te ab
strepitu terrenaꝵ actonũ als¬

Expanded text:
bant, curae rerum mentem exagitant. Potentia enim sollicitudinis nunquam caret angustiis. Si ergo vis esse quietus, nihil saeculi appetas; semper mentis requiem habebis, si a te mundi curas abjeceris; semper interna quiete frueris, si te a strepitu terrenarum actionum sub
Abbreviated transcription (Latin):
or: a dei amore subtrahat. Nulla te
sollicitudo rerum ab intẽtõe dĩ sꝯ¬
pendat. Abice ate quicꝗd impedire
bonum ꝓpositum pot̃. Toto ammo
⁊ ocdi et dampna: qd̾ diuigit mundo.
Esto mortiuis mundo: ⁊ mũdotͥ.
Mundi głiam. tanq̃m mortuus
non aspicias: tanꝙͣ mortus ab
affectu uite istius te separa Sic̃
sepultus: non hãs curam de scło.
tanquam defuncto: ab õi tr̾eno te pͥ¬
ua negocio. Contempne iuuens:
que yy mortem hr̃e nõ potes. de ele¬

Expanded text:
ra a Dei amore te subtrahat, nulla te sollicitudo rerum ab intentione Dei suspendat. Abjice a te quidquid impedire bonum propositum potest. Toto animo et odi, et damna, quod diligit mundus; esto mortuus mundo, et mundus tibi; mundi gloriam tanquam mortuus non aspicias, tanquam mortuus ab affectu vitae istius te separa. Sicut sepultus, non habeas curam de saeculo. Tanquam defunctus, ab omni terreno te priva negotio. Contemne vivens quae post mortem habere non potes. 96. Q
Abbreviated transcription (Latin):
uistint. Ualde rarũ ẽ ut qui
diuicias positent: ad requi ẽ tẽtũt.
Qui curis trenis se implicat: a
dei amore se separat. Qui uirer̃
amore defigitur: in deiͦ mulla te¬
mis delectatur. Cure enmireꝵ:
ab intentione dei aũtẽt.Nemo
pot̾ amplecti simul et colũ simul¬

Expanded text:
istrat. Valde rarum est ut qui vitias possident ad requiem tendant; qui curis terrenis se implicant, a Dei timore se separant. Qui in rerum amore defigitur, in Deo nullatenus delectatur. 94. Curae enim rerum ab intentione Dei avertunt. Nemo potest amplecti
Abbreviated transcription (Latin):
dine p̃munitus. ꝙͣ ius sit excu¬
bantiũ armis obtectꝰ. Cͣmius
innumĩs obsequentiu ̃ cuneis
ꝯstipatus. quamuis agnunib
in angꝯtia. semꝑ in merores emꝑ
in liscrunine. In ciricis stratis
cubat: s curbidus. in pluma ia¬
cetis pallidiis. in lectis aureis:
ꝯ turbatus. Greuis ẽ huius
muncli felicitas. inclica ẽ hꝯ¬
scli głia: caducaẽ et fragilis tẽ¬
poralis porentia. dicu̾ sunt rig¬
es c ⁊ibi principes: Ubi imꝑa¬
tores : ⁊ ibi locupletes rerũ: ubi
potentes seculi. Ubi diuites mũ¬
dic̾ Quasi u̾bra transierunt. ue¬
lut sompnͥum euanuerũt: que¬
runtur et ñ sunt. Diuine usq¬

Expanded text:
dine praemunitus, quamvis excudine praemunitus, quamvis excubantium armis protectus, quamvis innumeris obsequentium cuneis constipatus, quamvis agminibuin angustia, semper in moerore, semper in discrimine; in sericis stratis cubat, sed turbidus; in pluma jacet, sed pallidus; in lectis aureis, sed turbatus. 91. Brevis est hujus mundi felicitas, modica est hli gloria, caduca est et fragilis temporalis potentia. Dic ubi sunt reges? ubi principes? ubi imperatores? ubi locupletes rerum? ubi potentes saeculi? ubi divites mundi? quasi umbra transierunt, velut somnium evanuerunt. Quaeruntur, et non sunt; divi
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. Tanto ergo iñiore hũili esto¬
tate conspicuus: quanto mag
na es cliguitate prelatus q̃ posi¬
tas quoq tibi curis humilt̃ sus
ie. traditũ ministium mẽte
uibelita exple. Esto o bediens di¬
uine dispent satiomi. uolunta ti
eiꝯ ꝯͣire non audeas. Iura pot¬
estatis a depta moterant̾ excet¬
ce. potestatis iuira accepta ordi¬
nato animo administra. ⁊ ola¬
non turbulentͦ s tranquillo
corde dispone. Cane honores
quos sineculpa tenere nõ poss¬
is. sublinitas honorir magni¬
tudo scelerum ẽ. In maiori gra¬
minor ẽ: uenie ꝓximus ẽ. potẽ¬
tes enun potent̾ tormenta pa¬
ciuntur. Iudiciũ eĩ durissimũ
in hiis qui p̃sunt. Cuimultũ
datur: multum ab eo requirit᷑.
Cui multũ cõmitrit᷑ plus ab
eo exigitur. Honores quoq¬
secum pericula gerunt. Citope¬
riclitatur potestas: cito ruia
patitur. Quãto eĩ maior hon¬
or:ranto maiora pericula. Al¬
fuliminib feriũtur. In potente
aũt cico inuidia: cito pacet in¬

Expanded text:
tatis. Tanto esto majori humilitate conspicuus, quanto es magna dignitate praeclarus. Impositas tibi curas humiliter exple, et traditum tibi ministerium mesubdita exple, esto obediens divinae dispensationi, voluntati ejus contraire non audeas. Jura potestatis adeptae moderanter exerce. Potestatis jura accepta ordinato animo administra. Onon turbulento, sed tranquillo corde dispone. Cave honores, quos sine culpa tenere non poteris. Sublimitas enim honorum magnitudo scelerum, in majori gra. Potentes autem potenter 520 tormenta patientur . Judicium enim durissimum in iis qui praesunt fiet . Cui multum datur, multum ab eo quaeritur; cui plus committitur, plus ab eo exigitur. Honores secum pericula gerunt, cito periclitatur potestas, cito ruinam patitur. Quanto major honor, tanto majora pericula. Alfulminibus feriuntur. 90. In potentem cito cadit invidia, cito patet in
Abbreviated transcription (Latin):
qr infuĩt. Clamat iobel ppħa his
qui ebrietati deseruunt dicens.
exꝑge̾scimimebrii et flete et ulula te
omnes qui bibitis uinũ indulcedi¬
ne. quo testimonio nõ ait tantum
flete omnes quibibitis unũ. Ut bi¬
be õm̃o ñ liceat: ꝯ adiecit indulce¬
dinem. Qued ad uoluptuosam ꝑti¬
net et ꝓligam effusionẽ. Nam qͣu¬
timisat ẽ necc̃itati edocet tunotho
bibere apłs dicens. umo modico u¬
tẽ. Nõ solum ex umno mebriãt᷑ hõi¬
que uario modo conficiuntur. Uiĩ
et nazareis qui se scificabant duo
p̃ceptumẽ: uinũ et cͥicerã nonbibe̾.
utraq eium statum mentis euer¬
tunt:⁊ ebrios facrunt. Luxuriã qͦ
carnis utraq equalit̾ gignũt. Qͥ¬
dam continentes sieut panem cuz
pondere edunt: ita et aquam cu
mensura adsumunt. ad̾serẽtes
ad castuõiam carnus et iam aq̃ ab¬
tinentiam conuenire.
nat. int̾ior orat. sacilius per i eiun¬
um or̃o penetrat celum. Tunc en ĩ

Expanded text:
isque inserviunt. Clamat Joel propheta his isque inserviunt. Clamat Joel propheta his qui ebrietati deserviunt, dicens: Expergiscimini ebrii, et flete, et ululate omnes, qui bibitis vinum in dulcedine . Quo testimonio non ait tantum: Flete omnes, qui bibitis vinum, ut bibere omnino non liceat, sed adjecit in dulcedine, quod ad voluptuosam pertinet et prodigam effusionem. Nam quantum satis est necessitati edocet Timotheum bibere Apostolus dicens: Vino modico utere . Non solum ex vino inebriantur homiiciuntur. Unde et Nazaraeis qui se sanctificabant Domino, praeceptum est vinum et siceram non bibere , utraque enim statum mentis evertunt, et ebrios faciunt, luxuriam quoque carnis utraque aequaliter gignunt. Quidam continentes sicut panem cum pondere edunt, ita et aquam cum mensura sumunt, asserentes ad castimoniam carnis etiam aquae abstinentiam convenire. nat, interior orat. Facilius per jejunium oratio penetrat coelum. Tunc enim
Abbreviated transcription (Latin):
o uiciu: qr bõa male utuntur. Ie
iumũ et elemosina in abrẽdito.
deus qui inspicit omnna : m̾itũ ope¬
rum bonorum rependat. Nam qui
ea sub pplari in anifestatione faci¬
unt. nequa qͣm  deo iustificantur.
suam ab hominib receꝑ ũt. Ieui
bilia sunt. qui aũt cibis abstin¬
ent et praue agunt: demones
imitantur. quib esca nõ ẽ. ⁊ ne¬
quicia sempẽ. Ille emin bene als¬
tinent cibis. qui et amalicie ac¬
tib. et amundi ieuinat ambitio¬
nib. Qui exsecrationis studio
non abstiuentie uoto. ab escis
carinũ sesꝯpendunt: hii pociꝯ ex¬
secrandi sunt. quia deicreatur¬
am usib humanis cc̃cessã reici¬
unt. Nich̾ enuim fidelib in qui¬
munlum. paulo attestante apos¬
tolo. omnia mu̾da mũdis. coĩꝗ
meus et conscientia. Sꝑutur
oneciborũ reficit᷑. Neq enim re¬
putandaẽ abstinentia: uͥ fu̾iti
uentris saturitas subsecuta. Sꝑ¬

Expanded text:
sed vitium, quia bono male utuntur. 7. sed vitium, quia bono male utuntur. 7. Jejunium et eleemosyna in abscondito Deus, qui inspicit omnia, meritum operum bonorum rependat. Nam qui ea sub populari manifestatione faciunt, nequaquam a Deo justificantur, suam ab hominibus receperunt . bilia sunt. Qui autem cibis abstinent et prave agunt daemones imitantur, quibus esca non est, et nequitia semper est. Ille enim bene abstinet cibis qui et a malitiae actibus, et a mundi jejunat ambitionibus. 9. Qui exsecrationis studio, non abstinentiae voto ab escis carnium se suspendunt, hi potius exsecrandi sunt, quia Dei creaturam usibus humanis concessam rejiciunt. Nihil enim fidelibus inquimundum, Paulo attestante apostolo: Omnia munda mundis; coinqumens et conscientia . 10. Spone ciborum reficitur. Neqputanda est abstinentia, ubi fuerit ventris saturitas subsecuta.
Abbreviated transcription (Latin):
ibi sese magis mn̾icĩt.: uͥ plꝯ uite¬
rint escam et potum. Scĩ qͣmdiu ĩ
þuius scli uita inhĩtant: desidetiꝰ
uni suꝑniroris corpo sum aridum
portant. Unte et pcalmus. Situi¬
it inquit te aunna mea: qͣmmlti¬
plicit̾ tibi caro mea. Caro el tũc
deum sitit.: qũ per ieuinum abs¬
tinet et arescit. Abstinentia ⁊ in¬
iuficat et cccidit. Uiuficat aĩa:
corpo necat. Sepe et abstin entia
simulate agitur: ieiuniaq ꝑ yp¬
ocrisin excercentur. Quitam eĩ
mira mnedia corpo suum lamant.
ext̾iminantes sic̃ ait euangliuĩ fuci¬
es suas: ut appareant hõĩb ieiu¬
nantes. Ore namq pallescunt:
corpora atterunt. Corclis altaso¬
piria ducunt: aute mortem qͦ
mortiferis se suppliciis tracdunt.
Tantumiq misi laboris excercici¬
um.non prodei amore. s ꝓ sola
humaue laudis admiratione sec¬
tantur. Quidam inc̾dibilit̾ abs¬
tinẽt. ut hominib curiosis sc̃i ap¬
pareant. S hoc bonum abstinẽ¬
tie talib nouẽ uirtꝰ reputãda

Expanded text:
ibi se magis injiciunt ubi plus viderint escam et potum. 4. Sancti, quandiu in hujus saeculi vita habitant, desiderio superni roris corpus suum aridum portant. Unde et psalmus: Sitivit, inquit, in te anima mea, quam multipliciter et caro mea . Caro enim tunc Deum sitit, quando per jejunium abstinet, et arescit. Abstinentia et vivificat, et occidit: vivificat animam, corpus necat. 5. Saepe abstinentia simulate agitur, jejuniaque per hypocrisim exercentur. Quidam enim mira inedia corpus suum laniant, exterminantes, sicut ait Evangelium, facies suas, ut appareant hominibus jejunantes . Ore namque pallescunt, corpore atteruntur, cordis alta suspiria ducunt. Ante mortem quoque mortiferis se suppliciis tradunt; tantumque miseri laboris exercitium, non pro Dei amore, sed pro sola humanae laudis admiratione sectantur. 6. Quidam incredibiliter abstinent, ut hominibus curiosis sancti appareant; sed hoc bonum abstinentiae talibus non est virtus reputanda,
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝑrofio̾e. Nequid iumis. uam
quid ꝗd cumincdo et temꝑamẽto
fit: Salutare ẽ. quicquid aũt minis
et ultra meclum ẽ. ꝑniciosuꝑfit. St¬
udiumq suum incc̃ium uercit.
In ommergo oꝑe. incclũ et tempa¬
mentum oportet habe̾. Namoni¬
ne qd excedet. ꝑiculosumẽ. Sic̃
bres. non solum nullũ usuz adhi

Expanded text:
tem perficere. 16. Ne quid nimis. Nam tem perficere. 16. Ne quid nimis. Nam quidquid cum modo et temperamento fit, salutare est; quidquid autem nimis, et ultra modum est, perniciosum fit, studiumque suum in contrarium vertit. In omni ergo opere modum et temperamentum oportet habere. Nam omne quod excedit periculosum est; sicut ebeat, non solum nu
Abbreviated transcription (Latin):
saya ꝓpḣa. Ecce in die ieunii nes¬
tri inuenitur uoluptas. uoluptͣs
uoluptas enu delicie inelligũ¬
tur: sic̃ enim repeticio debiti. ⁊ lis
et contentio ⁊ ꝑcussio. ita et delicie
tõe riuminat. qui ad explentam
gulam uesꝑe sibi delicias p̃parat.
Non ẽ corporis adhibenda ĩmo¬
derata abstinentia. nedũ aplio
grauatur caro pond̾e iuedie ne
malum agat: postea uec beñfa¬
cere inciplat et que adelicitur ut
usum malicareat: Simnil ⁊ boniof¬
ficium dum plꝰ p̾mittitur ꝑdat.
Sollicita igitur discretõe carnis
est mocleranda matetles s. ne aut
integre extinguatur: aut inmodera¬
te laxetur. infirmitate caruis uim¬
ia preualente:. ad ꝑfectionez ꝑtĩg̾e
nemo pot̃. Nam qͣmuis scĩtatis
amorem quisq hãt. exsequitñ ñ
ualet oꝑis meritũ: cuius intẽ¬
tione cordis deẜiuire conatur.
Corporis debilitas nimia etiam
iures anime frangit. Mentis qͦ
ingenium facit marcesc̾e̾: nec ua¬
let quicqͣm boni pro in becillita¬

Expanded text:
a: Ecce in die jejunii vestri invenitur voluptas vestra ; voluptas enim deliciae intelliguntur. Sicut enim repetitio debiti, et lites, et contentio, et percussio, ita et deliciae tione ruminat, qui ad explendam gulam vespere sibi delicias praeparat. 13. Non est corpori adhibenda immoderata abstinentia, ne dum amplius gravatur caro pondere inediae, nec malum agat postea, nec bene facere incipiat, et quae addicitur ut usu mali careat, simul et boni officium, dum plus premitur, perdat. Sollicita igitur discretione carnis est moderanda materies, scilicet, ne aut integre exstinguatur, aut immoderate laxetur. 14. Infirmitate carnis nimia praevalente, ad perfectionem pertingere nemo potest. Nam quamvis sanctitatis amorem quisque habeat, exsequi tamen non valet operis meritum, cui intentione cordis deservire conatur. 15. Corporis debilitas nimia etiam vires animae frangit, mentis quoque ingenium facit marcescere, nec valet quidquam boni per imbecillita
Abbreviated transcription (Latin):
ego insitabo suꝑ uos maliciam stu¬
diorum ur̃orum. Bonorum stuclia
sacdotum: multa cliligentia etiam
praua plebium fr̃a ꝑquirunt. ut dũ
inminimus subditorum peccatis:
se a cerrunos prestant: maiores ma¬
los cautos sibi subelitesq ac solli¬
citos faciant. ¶Sic medici mor¬
bos inminentes curandos suscipi¬
unt. fu turos uero ue urripiant me¬
dicine obiectu quadam presẽtia
ancedunit. It a et doctores boni sie
ea que male acta sunt resecant. ut
ea que admitti possunt ne ppetrent
doctrma succiurente p̾uẽlant. quibl¬
anco uerbo castigatus i corigitur:
acrius necesse ẽ arguatur cũ dolore
eium abscidenta sunt. que lemit̾ san¬
ari ñ posunt. Qui ad monito secretĩ
corrigi de poc̃o negligit: publice argu¬
endo ẽ. ut uulnus quoel ooculte sana¬
re nescit: inanifeste debeat emendari.
Maifesta poc̃a: ñ sunt occulta corr ec¬
tione purganda. palam enu sunt
arguetroi. qui palamuecent ut duz

Expanded text:
ego visitabo super vos malitiam stuego visitabo super vos malitiam studiorum vestrorum . Bonorum studia sacerdotum, multa diligentia etiam parva plebium facta perquirunt: ut dum in minimis subditorum peccatis se acerrimos praestant, de majoribus malis cautos sibi subditos, ac sollicitos faciant. Sicut medici morbos imminentes curandos suscipiunt, futuros vero, ne irrepant, medicinae objectu quadam praescientia antecedunt: ita et doctores boni sic ea, quae male acta sunt, resecant, ut ea quae admitti possunt, ne perpetrentur, doctrina sua succurrente praeveniant. Qui blando verbo castigatus non corrigitur, acrius necesse est ut arguatur. Cum dolore enim abscindenda sunt, quae leniter sanari non possunt. Qui admonitus secrete corrigi de peccato negligit, publice arguendus est, ut vulnus quod occulte sanari nescit, manifeste debeat emendari. Manifesta peccata non sunt occulta correctione purganda. Palam enim sunt arguendi qui palam nocent, ut dum
Abbreviated transcription (Latin):
scclucentes ⁊ qui beatifican f p̃ci¬
pitati. Atrocit̃ it̾um arguiitur.
qui peccantem non recipiũt: S
despiciunt ⁊ sꝑnũt. uec alt̾uis
delictũ tanqͣm ꝓpriu in gemise¬
unt. Detalib ꝑ ysaiam dñs cõ
minans dicit. qui dicunt receclite
ame ñ adꝓpinques michi quia in¬
mundus es. Isti simiꝯ erunt in fu¬
rore meo: ignis ardens totadie. ide
non imitatione erroris: set cõpas
aliẽa fleret: quem admoclum si tali
et ip̃e inplicaretur errore. Rompas¬
tores ppłi debent delicra deflere. et to¬
ꝓpͥa igitur delicta: plebis pec̃a sac̾¬
dos flere debet. s affectu compaci en¬
di: ñ actione cõmissi. Nonnulli p̃¬
sules gregis quosdam pro pec̃o a
cõmuuone ei cĩt. lit peniteant. set
quali sorte uiuere debeant: ad meliꝰ
exortandos non uisitant. quib con
natur pastores qui pascunt ppłmi¬
in eumiaios disꝑsistis gregem meu:
egͥecistis ⁊ non usitastis eos. Ecce

Expanded text:
seducentes: et qui beatificantur, praeciseducentes: et qui beatificantur, praecipitati . Atrociter iterum arguuntur, qui peccantem non recipiunt, sed despiciunt et spernunt, nec alterius delictum, tanquam proprium, ingemiscunt. De talibus per Isaiaunt, Recede a me: non appropinques mihi, quia immundus es, isti fumus erunt in furore meo, ignis ardens tota die . Inde , non imitatione erroris, sed compassitia aliena fleret, quemadmodum si tali et ipse implicaretur errore. Boni pastores populi debent delicta deflere, et toTanquam propria igitur delicta, plebis peccata sacerdos flere debet: sed affectu compatiendi, non actione commissi. Nonnulli praesules gregis, quosdam pro peccato a communione ejiciunt, ut poeniteant: sed quali sorte vivere debeant, ad melius exhortando non visitant. Quibus connatur: Pastores qui pascunt populum meum, vos dispersistis gregem meum: ejecistis, et non visitastis eos. Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
A cerdotes populoꝵ liqũt
iniquitate dampuantur. si
eos aut ignorantes ñ erucdie̾nt. ⁊¬
aut peccantes nõ arguant. test¬
ante domino ad ꝓpħam speculato¬
ris locutus ut secustecliat ĩpiꝰ
auia suaille iniquitate sua mo¬
rietur. sanguinem autem eius de
mani tua requiram. Si enim he¬
ly sacerdos pro filiorum inquitte
dampnatus eẽt est : et li cer eos de¬
luiquentes admonuit.s tũ nõ
ut oportebat reclarguit. Sac̾clos
exqrere debet peccata ppłorum ⁊
dagaci sollicitudine unũquẽq
probare: iuxta testimoniũ domini
adiherenniam loquentis. probato¬
Sacerdotes stuclio coraigendi fa¬
cta prescrutare debent subiectoꝵ:
ut emendatos lucri facere pꝯsunt.
Sic̃ aũt poc̃orem couuẽit argui:
ita iustum ñ exulcerari. Sac̾dotes
curaidebent a hr̃e dehis qui pere
rentur. Atrocit̃ arguuntur qui
decipiendo peccantes ñ solum qr¬
nõ arguunt pro pcc̃o. s ⁊̃ adulã¬
ter decipiunt. dicente ꝓpħa. Et
erunt qui beatificant ppłm̾ istũ

Expanded text:
acerdotes populorum iniquitate damnantur, si eos aut ignorantes non erudiant, aut peccantes non arguant. Testante Domino ad prophetam: Speculatoris locutus, ut se custodiat impius a via sua, ille in iniquitate sua morietur; sanguinem vero ejus de manu tua requiram . Sic enim Heli sacerdos pro filiorum iniquitate damnatus est, licet eos delinquentes admonuit, sed tamen non ut oportebat redarguit . Sacerdotes exquirere debent peccata populorum, et sagaci sollicitudine unumquemque probare juxta testimonium Domini ad Jeremiam loquentis: ProbatoSacerdotes studio corrigendi facta perscrutari debent subjectorum, ut emendatos lucrifacere possint. Sicut autem peccatorem convenit argui, ita justum non exulcerari. Sacerdotes curam debent habere de his qui pereurentur. Atrociter arguuntur, qui decipiendo peccantes, non solum non arguunt pro peccato, sed etiam adulanter decipiunt, dicente propheta: Et erunt qui beatificant populum istum,
Abbreviated transcription (Latin):
et cumip̃is maximis criminib ob¬
noxii teneant᷑: minora poc̾a fratribꝰ
ñ dimittuntur. ypoente trabẽ in ocu¬
lo suo consistentem ñ sentiunt: ⁊ he¬
rentem festucam in lumine frĩs in¬
tenclunt. La ciliꝯ rep̃hendimꝯ uici¬
a aliena: quamurã. Nam sepe q̃ ꝑ¬

Expanded text:
et cum ipsi maximis criminibus obet cum ipsi maximis criminibus obnoxii teneantur, minora peccata fratribus non dimittunt. Hypocritae trabem in oculo suo consistentem non sentiunt, et haerentem festucam in lumine fratris intendunt. Facilius reprehendimus vitia aliena quam nostra. Nam saepe q
Abbreviated transcription (Latin):
dantur. necesse erum ut ꝓ multorũ
saluatione inio condempnetur: ꝙͣ
pro unio licencia multi peticlitent᷑.
Ita erga delinquentem ẜino ẽ profe¬
rendꝰ: sic̃ eius qui corripitur ex¬
postulã salus. qued siopo ẽ aliq̃m⁊ ꝓpt¬
medicamentis salutem uerbo mere¬
pationis arguere. lenitate tñ corde
opo ẽ retinere. Doctores uũꝙͣ duris
feriunt inc̾pationib sublitoᷤ. qui
tamen a caritate eorum quos cori¬
piuntur non recedunt. Sepe eccłie
putatur apraius. qr ñ discermũt rec¬
to oculo: qued a bonis recto fit aĩo.
Notandum ab omni pontifice ue¬
hement̾. ut tanto caucio erga cõĩs¬
sos agat. quanto durio a xp̃o iudica¬
reͥformidat. Naisic̃ scriptumẽ:i
qua mensura mensi fueritis: in ip̃a¬
remetietur ub. Cotidie namq qs̃
delinquimꝯ. et inmultis enrorib lab¬
nuir. qui enum iinĩs delictis clemẽ¬
tes sumꝰ. in alieno poc̃o rigorẽ ten̾e
nequaquam debemo. Multi alio¬
rum uicia c̾nunt. sua non aspicuit.

Expanded text:
. Necesse est enim, ut pro multorum salvatione unus condemnetur, quam pro unius licentia multi periclitentur. Ita erga delinquentem sermo est proferendus, sicut ejus qui corripitur expostulat salus. Quod si opus est aliquam medicamenti salutem verbo increpationis aspergere, lenitatem tamen corde opus est retinere. Doctores nonnunquam duris feriunt increpationibus subditos, qui tamen a charitate eorum quos corripiunt, non recedunt. Saepe ecclesiae putatur a pravis: quia non discernunt recto oculo, quod a bonis recto fit animo. Notandum ab omni pontifice vehementer, ut tanto cautius erga commissos agat, quanto durius a Christo judicari formidat. Nam sicut scriptum est, in qua mensura mensi fueritis, remetietur vobis . Quotidie namque omnes delinquimimur. Qui enim in nostris delictis clementes sumus, in alieno peccato rigorem tenere nequaquam debemus. Multi aliorum vitia cernunt, sua non aspiciunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Rompto esto in affecsu.
affabilis inẜmone ⁊ gra¬
fuito animo affare om̃s: nullꝰ
existat ẜmo iurgioꝵ: qui cõcor¬
diam diuidat. ¶Euge rixas.iii¬
ta lites.⁊ cane contentiones. tol¬
le cccasionẽ litis: litem sꝑue.
niue semꝑ inpace: innulla cau¬
sa contendas: innulla actione
decertare stucleas. Contẽtio õdie¬
tionem exigit: ꝯtentio lites p¬
arit. ꝯtentio rixas gignit. ꝯtẽ¬
tio faces oclioriĩ accendit. pa¬
cẽ cordis contentio extinguit.
cõcordiam contentio rumpit.
Si ceciterit inimicꝰ tuus: n¬
oli gratulare. in riuna adu̾sarii:
noli extolli.⁊ non leteris super
inimici int̾itu: ne suꝑuẽĩannt
inte similia. ne forte cõu̾tat d̾s
abeo inte iram sua: Qui eĩ
gandet suꝑ iimici cãu: cito ĩ¬
cidet iuillum. Sit mag̃ erga
humilia tũ humanꝯ affectus.
sit erga delectũ compassiõis
intuitus. Delectet te dolor suꝑ
eum qui afflictus ẽ: condole ĩ
alienis calamitatib ⁊ sauci¬
arefletib: malienis meroribꝰ

Expanded text:
romptus esto in affectu, affabilis in sermone, grato animo affare omnes; nullus existat sermo jurgiorum, qui concordiam dividat. 39. Fuge rixas, vita lites, cave contentiones, tolle occasionem litis. Litem sperne, vive semper in pace, in nulla causa contendas, in nulla actione decertare studeas. Contentio contradictionem exigit, contentio lites parit, contentio rixas gignit, contentio faces odiorum accendit. Pacem cordis contentio exstinguit, concordiam 507 contentio rumpit. Si ceciderit inimicus tuus, noli gratulari, in ruina adversarii noli extolli; non laeteris super inimici interitu, ne superveniant in te similia, ne forte convertat Deus ab eo in te iram suam. 40. Qui enim gaudet de inimici casu, cito incidet in illum: sit magis erga humiliatum humanus affectus, sit erga dejectum compassionis intuitus, delectet te dolere super eum qui afflictus est; condole in alienis calamitatibus, satiare fletibus in alienis moeroribus;
Abbreviated transcription (Latin):
formidant prospa: quam aduersa
qr dei seruos prospa deiciunt: aduer¬
sa uero eruount. ideoq sc̃i uiri cõs¬
tantia. ita portare debet aduersa. ut
frangi non queat.timc magis st̃
dei oculi suꝑ uistos: qñ eos affligiab
iniquis ꝓuidontia suꝑna ꝑmittit.
Naitunc eis gaudia disponuit
ct̾na: quando presenti tribulatione
probantur. Omnes uite huius tͥ¬
bulationes: aquis comparantur p
s scelerit transit. Qui uite fu ture
premia diligent excogitat: mala:
omnia uite p̃sentis equanmuit̾ por¬
tat. quĩ ex illius dulcedine huius
amaritudinem temꝑat. ⁊ extͣuitate
illius. breuitatẽ huius despicit tr¬
ansitoriam. Grauati diu̾so malotẽ¬
porali pro utilitate corum est qd̾ ui¬
te istius mala proferunt. qr dũ ĩ dolo¬
re grauantur: cuproitatis et luxur¬
ie uiciorumq ceterorum mala nõ
minus eium dum speratur. tẽptatõ
grauat. durx aũt p̃mit: si non spera¬
ta p̾uenerit. Sapientis ẽ. contra oĩa
aduerea ante meditareͥ. nec ĩuẽĩri ca¬

Expanded text:
nt prospera quam adversa, quia Dei servos prospera dejiciunt, adversa vero erudiunt. Ideoque sancti viri constantia ita portare debet adversa, ut frangi non queat. 3. Tunc magis sunt Dei oculi super justos, quando eos affligi ab iniquis providentia superna permittit. Nam tunc eis gaudia disponuntur aeterna, quando praesenti tribulatione probantur. 4. Omnes vitae hujus tribulationes aquis comparantur prsed celeriter transit. 5. Qui vitae futurae praemia diligenter excogitat, mala omnia vitae praesentis aequanimiter portat, quoniam ex illius dulcedine hujus amaritudinem temperat, et ex aeterniate illius brevitatem hujus despicit transitoriam. 6. Gravari diverso malo temporali pro utilitate eorum est, quod vitae istius mala perferunt, quia cum dolore gravantur, cupiditatis, et luxuriae, vitiorumque caeterorum mala non Minus enim dum speratur tentatio, gravat; dure autem premit, si non sperata advenerit. 9. Sapientis est contra omnia adversa ante meditari; nec inveniri ca
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse in linguis et gentib srns. et tũ pꝰ
retur. ⁊ erat inquit omuis terra la
tes et secundũ suas liuguas hñt er¬
ant. Si una lingua erat omnib. nͥ
qr ad illud qd̾ iamtransierat recapi¬
tulando ẽ reu̾sa uarratio e Septuna
regula ẽ dediabolo et eiꝰ corpore. q̃ se¬
pe dicuntur ip̃iꝯ capiti. q̃ suo magio
dcã mẽbrorum. ⁊ ñ nͥcapiti cc̃gruũt. Ex
nomine quippe corꝑis intlłr caput. ut
ẽ illud ĩ euãgłio de zizaniais tritico
ad mixtis. dicẽte domino. Inunicꝰ hõ
ħ fecit. hominem ip̃o diabłm uocãs: ⁊
ex nõie corꝑis cap̃ designãs. Itẽ ex no

Expanded text:
fuisse in linguis et gentibus suis, et tamen fuisse in linguis et gentibus suis, et tamen iritur: Erat, inquit, omnis terra labtes, et secundum suas linguas erant, si una lingua erat omnibus, nisi quia ad illud quod jam transierat recapitulando est reversa narratio? Septima regula est de diabolo et ejus corpore, quod saepe dicuntur ipsius capitis, quae suo magis dicta membrorum, et non nisi capiti congruunt. Ex nomine quippe corporis intelligitur caput, ut est in Evangelio de zizaniis tritico admistis, dicente Domino: Inimicus homo hoc fecit ; hominem ipsum diabolum vocans, et ex nomine corporis caput desi
Abbreviated transcription (Latin):
fuituros. ⁊ sic inde egressur: quitũ
dominante ioseph egypto domina¬
ti suit. Nec statim post q̃ dringẽtos
ãnq egressi st̾ ut fu̾at reꝓuissil: o¬
qua cdringẽtis trignita ꝑactis ab eg¬
ypo recesẜunt. Est et alia de tempori¬
b figura. ꝑ qͣm q̃dã q futura sunt qĩ
iam gesta narrantur. utẽ illd̾. foder̃t
manus m̾as et pedes meq. diuum̾a
tumnẽta mea. ⁊ his similia: In quibus
futura tanq̃m suam fc̃a sunt: ita
dicunt. Sz qcur que adhuc facien¬
daerant iam fr̃a narrantur: qr que
nb adhuc futura sunt apcł dei eter¬
nntatem iam fc̃a sunt. quapp̃ qͣndo
aliquid faciendum eẽ ꝓnunciatur:.
scđm nos dicitur. Quando uͦ que
futura sunt iam fca dicuntur. Scch
dei et̾nitatem accipienta sunt. apl̃
q̃miam ounia fc̃a sunt que futura
sunt. Sexta regula ẽ. de recapitula tõ¬
ne. Recapitulatio emin est. diunscrip¬
tura redit adillud cuius narratio iaz
transierat. Sicut cum filios filiorum
noe scriptura cõmemorasset. dix̃ illos

Expanded text:
et sic inde egressuros. Qui tamen dominante Joseph Aegypto, damnati sunt; nec statim post quadringentos annos egressi sunt, ut fuerat repromissum, quadringentis triginta peractis, ab Aegypto recesserunt. Est et alia de temporibus figura, per quam quaedam quae futura sunt, quasi jam gesta narrantur, ut est illud: Foderunt manus meas et pedes meos; timenta mea ; et his similia, in quibus futura, ac si jam facta sint, ita dicuntur. Sed cur quae adhuc facienda erant, jam facta narrantur? Quia ea quae nobis futura sunt, apud Dei aeternitatem jam facta sunt. Quapropter quando aliquid faciendum esse pronuntiatur, secundum nos dicitutura sunt, jam facta dicuntur, secundum Dei aeternitatem accipienda sunt, apud quem jam omnia facta sunt, quae futura sunt. Sexta regula est de recapitulatione. Recapitulatio est enim, dum Scriptura tendit ad illud, cujus narratio jam transierat, sicut cum filios filiorum Noe Scriptura commemorasset , dicit illos
Abbreviated transcription (Latin):
Eptem e̾e uit̾ cet̾as regulas
locutionu sc̃arum script̾a r̃
quidam sapientes dix̾unt. primͣ
regła ẽ de domino et eio corpore q̃
de uno aut ad unmi loquitur. atq
ostendit. si c̃ et ysaias ait. Induit
me uestimẽto salutaris. qĩ sponsũ
decoratum corona:.⁊ qͣi sponsam or¬
natam momilib suis. In ima euiz

Expanded text:
eptem esse, inter caeteras, regulas locutionum sanctarum Scripturarum quidam sapientes dixerunt. 167 2. Prima regula est de Domino et ejus corpore, quae de uno aut ad unum loquitur, atque ostendit, sicut Isaias ait: Induit me vestimento salutari, quasi sponsum decoratum corona, et quasi sponsam ornatam monilibus suis. In una
Abbreviated transcription (Latin):
niace. set etiam spiritalit̾ sentiendai
sit. Namq et historie oportet fi¬
dem teuere et spiritalit̾ legem intel¬
lig̾e Quaita rogula ẽ despecie et ge¬
nere. ꝑ qͣm pars pro toto. ⁊ totumꝓ
parte accipitim uluti ꝯium pplo ł
ciuitatil oquatur d̾s: ⁊ tamen inclłi¬
gatur omnem conting̾e mũduz.
quitinz transit ad genus despecie:
et com̾tit contra totum mundum
ẜmonem. Cette si non dic̾et adu̾sꝰ
uniu̾sum orbenim ñ adełet infra
generalit. Et clisꝑdam ouinẽ tr̾am.
et iusitabo suꝑ urbes mala. et cet̾a q̃
secͥntur adint̾uitionez mundi ꝑ

Expanded text:
rice, sed etiam spiritualiter sentienda sit. Namque et historice oportet fidem tenere, et spiritualiter legem intelligere. Quarta regula est de specie et genere, per quam pars pro toto, et totum pro parte accipitur, veluti si uni populo vel civitati loquatur Deus, et tamen intelligatur omnem contingere mundum. quitur, transit ad genus de specie, et convertit contra totum mundum sermonem. Certe si non diceret adversus universum orbem, non adderet infra generaliter, ut disperdat omnem, terram et visitabo super orbis mala , et caetera quae sequuntur ad intentionem mundi
Abbreviated transcription (Latin):
silium qd̾ oogit aui suꝑ omnẽ t̾r̾am:
etħ ẽ manus extent. i suꝑ oumes gen¬
tes. Irem postꝙͣ ib ꝑroã babilome ar¬
guit uniu̾sum mundum: Euisꝯ ad
eandem qͣi agen̾e̾ ad speciem reu̾tit᷑.
dicens que eitem ciuitati sp̃alit̾ cõ¬
tig̾unt. Ecce ego suscitabo suꝑ eqs
medos. Nam regnante baltazar
amedis obtenta ẽ babilonia. Sicz
uult intłłig̾e munclimi: Dicẽdo. ⁊
cc̃currere faciam egipciqs adu̾sꝯ egy¬
prios. Reguum ad u̾sꝯ regini. cum
egiptus non multa regna: s unũ ha¬
buisse scribr regnũ. Quinta regła
est de temporibꝰ. ꝑ quam aut pars
maior temporis partẽ inmorẽ aut
puis minor temporis partem maio¬
rem uroucit. Siẽ ẽ de triouo dĩice
sepulture. dunec trib plenis di¬
eb ac nectib iacuent in sepłero.
S tamẽ a parte totum triouũ accip

Expanded text:
 cogitavi super omnem terram, et haec manus extensa super omnes gentes . Item postquam sub persona Babyloniae arguit universum mundum, rursus ad eamdem quasi de genere ad speciem revertitur, dicens quae eidem civitati specialiter contigerunt. Ecce ego suscitabo super eos Medos . Nam regnante Balthassar, a Medis obtenta est Babylonia. Sic vult intelligere muconcurrere faciam Aegyptios adversus Aegyptios, regnum adversus regnum, cum Aegyptus non multa regna, sed unum habuisse scribatur regnum. 12. Quinta regula est de temporibus, per quam aut pars major temporis per partem minorem, aut pars minor temporis per partem majorem inducitur, sicut est de triduo Dominicae sepulturae, dum nec tribus plenis diebus ac noctibus jacuerit in sepulcro, sed tamen a parte totum triduum accip
Abbreviated transcription (Latin):
gtuit. Nam alt̾a pars est cui peca de¬
lebit. ⁊ cui dicit meus es tu: ⁊ altera
cui dicit. conu̾t̾e ad me et redinãte.
Quilie conu̾tant᷑ poc̃a eorum delẽ¬
tur. P hanc eĩ regulam. sic ad õs
loquitur scriptura. ut er bon red¬
arguantur cummalis: et mali eui
eat qui prudent̾ legerit discit. Ter¬
ciaregula ẽ de littera et sp̃u .i. de lege

Expanded text:
congruit. Nam altera pars est cui peccata delevit, et cui dicit meus es tu; et altera cui dicit, convertere ad me, et redimam te; qui si convertantur, peccata eorum delentur. Per hanc enim regulam sic ad omnes loquitur Scriptura, ut et boni redarguantur cum malis, et mali laudeat qui prudenter legerit discet. Tertia regula est de littera et spiritu, id est de lege
Abbreviated transcription (Latin):
turis. qñ sp̃alit̾ caput describitur.⁊
qũ ⁊ caput et corpꝯ. aut qũ ex utͦq
cranseat ad utrumq. aut ab altero
ad alt̾uu. sicq quid capiti. ꝙͥ corpori
conuenat: prudens lector intlłigat.
Socla regła ẽ de domini corpore uͦ et

Expanded text:
turis quando specialiter caput describitur, quando et caput, et corpus; aut quando ex utroque transeat ad utrumque, aut ab altero ad alterum, sicque quid capiti, quid corpori conveniat, prudens lector intelligat. 4. Secunda regula est de Domini co
Abbreviated transcription (Latin):
aute finem suum luce iusticie pre¬
ueniat᷑. uł quis peccatorum tenebris
usq in suum t̾minũ obscuretur: aut
quis post lapsum tenebrarum conu̾¬
sꝯ resurgat adlucem. cuncta h deo pa¬
tent: homini uero latent. Quãuis
iustorum conu̾satio.inhac uita ꝓ¬
babilis fit Incertum tñ hominib
ẽẽ ad quen sint finem p̃distinati.
S omnia reseruari futuro exami
i.SMira dispositio ẽ suꝑne distͥ¬
butionis ꝑ quam ħ uistus ampliꝰ
ustificatur: impio ampliꝯ sordita

Expanded text:
ante suum finem luce justitiae praeante suum finem luce justitiae praeveniatur, vel quis peccatorum tenebris usque in suum terminum obscuretur, aut quis post lapsum tenebrarum conversus resurgat ad lucem. Cuncta haec Deo patent, homini vero latent. 3. Quamvis justorum conversatio in hac vita probabilis sit, incertum tamen hominibus esse ad quem sint finem praedestinati, sed omnia reservari futuro examini 4. Mira dispositio est supernae distributionis, per quam hic justus amplius justificatur, impius amplius sor
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝯ. ꝙ potentes existimꝯ: ñ alt̾tꝰ
ergo optime diuina beneficia qͣte¬
nus et deum ũ peniteat declisss et
nob̾ accepisse sit utile. Aufer̾e d̾s¬
durare dr̃ d̾s hominẽ. nĩ eiꝯ faciẽdo
duriciam: s ñ auferendo eã. ꝙͣ. sͥ ip̃e
nutͥuit. ñ alit̾. ⁊ oboecare dr̃ quoselã
d̾s ñut meis eãd̾ ip̃e cecitatẽ faciate.
S qd̾ pro eorumin utilib ñtio
cecitatem eorum abeis ip̃e ñ aufe¬
rat. Pleusq dei douantur ꝑseue¬
rantia uero domi nõ dat᷑. Et inde ẽ
qd̃ quidam principia hñt conu̾¬
sionis bona: fine uero malo clau¬
duntur. electi uero accipiunt.
seu̾antiã doni. Ea ergo cã ẽ ꝙ ꝗ
proborum ad morte utraq diui¬
no agitur iudicio. ut semꝑ electos
suꝑna et int̾iora sequifaciat. sẽꝑ¬
q reprobos ut uifima et ext̾iora¬
sequi faciat. delectent᷑ deserendo
ꝑmictat. Sic̃ ignorat homo t̾min¬
ũ lucis et tenebrarũ ułutusq rei
quis fiuis sit: ita pleniꝰ uescit ꝗs

Expanded text:
uod potentes existimus, non alterius, ergo optime divinis beneficiis, quatenus et Deum non poeniteat dedisse, et nobis accepisse sit utile. In ddurare dicitur Deus hominem, non ejus faciendo duritiam, sed non auferendo eam quam sibi ipse nutrivit. Non aliter et obcaecare dicitur quosdam Deus, non ut in eis eamdem ipse caecitatem faciat, sed quod pro eorum inutilibus meritis caecitatem eorum ab eis ipse non auferat. 14. Plerisque Dei dona dantur, perseverantia vero doni non datur. Et inde est, quod quidam principia habent conversionis bonae, fine vero malo clauduntur. Electi vero accipiunt verantiam doni. Ea ergo causa est, proborum ad mortem. Utraque divino agitur judicio, ut semper electos superna et interiora sequi faciat, semperque reprobos ut infimis et exterioribus delectentur deserendo permittat. 2. Sicut ignorat homo terminum lucis et tenebrarum, vel utriusque rei quis finis sit, ita plenius nescit quis
Abbreviated transcription (Latin):
fectu ꝓuecãtiumr atq alt̾no exẽ¬
plo iniuicẽ sese erudientiũ. Mun̾a
gr̃ãuum. alio ista: alio uero donãt᷑
illa. nec dat᷑ ita habere uni. ut nõ
um.ut hii quos ꝗdam u̾tutũ ex¬
celleutia antecedunt: dei repenti¬
na preueĩẽti gr̃a qͦsdam compẽ¬
dio scĩtatis preuẽiant. ⁊oũ sint
conu̾sione postremi subito effi¬
ciuntur uirtutis culmine pͥmi.
Dum quisq aliqd donum accip̃.
ñ appetat ampliꝯ qͣm qd̾ meruit.
ne clum alt̾i̾ꝯ membri officiũ arri¬
ꝑe temptat: id qd̃ meruit ꝑelat. Cõ¬
turbant enu corporis oroinezi
totur quinõ suo contemptꝰ offĩ¬
cio subripit alienum. Mali doã
id̾o ad dampnationẽ accipiunt:
qr illa nõ ad d̾i laudem s ad suam
uanitatem utunt᷑. Nona m̃le utũ¬
t᷑ qͥ ea que a deo illis dõata sunt. in
malos usus adsumunt. siẽ iuge¬
nium. sic̃ cet̾a dei dõa. Mlta dei do¬
na gaudemꝰ: q̃ nos ab eo ꝑcepisse¬

Expanded text:
fectu provocantium atque alterno exemfectu provocantium atque alterno exemplo invicem sese erudientium. 8. Munera gratiarum alii ista, alii vero donantur illa. Nec dantur ita habere uni, ut non um ut hi quos quidam virtutum excellentia antecedunt, Dei repentina praeventi gratia, quosdam compendio sanctitatis praeveniant; et dum sint conversione postremi, subito efficiuntur virtutis culmine primi. 10. Dum quisque aliquod donum accipit, non appetat amplius quam quod meruit, ne, dum alterius membri officium arripere tentat, id quod meruit perdat. Conturbat enim corporis ordinem totum, qui non suo contentus officio subripit alienum. 11. Mali dona ideo ad damnationem accipiunt, quia non ad Dei laudem, sed ad suam vanitatem utuntur. Bonis male utuntur qui ea quae a Deo illis donata sunt in malos usus assumunt, sicut ingenium, sicut et caetera Dei dona. 12. Multis Dei donis gaudemus, q