comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deplorande ac leuande calaitatiᷤ dixissẽt
ueniam eis daret ⁊ in fidẽ clientelaq
se uibemq Siracusas acciperet potes h
consul clementer appellato eos dimisse¬
Campanis demide senatus datus est qͥr
oracio mi ẜabilior causa durior erat
neq enim meritas penies negare pote¬
rant nͨ tirũpni erant in qͦs culpã desu¬
rent ẜ satis pensum penaꝵ. Tot uencio
assũptis tot securi ꝑcussis senatoribus
credebant paucos nobiliu superiores
esse quos nec sua consc̃ia ut qͥcqͣ dese
grauius consulerent impulerit Nec
uictorias ira capitis dãpnauerit Eo
libertate sibi suisq ⁊ bonoꝵ aliq pr̃ts
orare ciues Romanos affinitatibus
plerosq ⁊ propinquis Iam cegnationih
ex conubio uetustos uictos summotis
deinde e templo paulisper dubitatu an
aroessendus a Capua.q. fuluius esses¬
mortuus est post capta claudius ꝯsil
erat coram imperatore qui res gexissi

Expanded text:
deplorandae ac levandae calamitatis causa dixissent deplorandae ac levandae calamitatis causa dixissent veniam eis daret, et in fidem clientelamque se urbemque Syracusas acciperet. pollicens hoc consul clementer appellatos eos dimisCampanis deinde senatus datus est, quorum oratio miserabilior, causa durior erat. neque enim meritas poenas negare poterant, nec tyranni erant in quos culpam conferrent, sed satis pensum poenarum tot ueneno absumptis, tot securi percussis senatoribus credebant: paucos nobilium superstites esse, quos nec sua conscientia ut quicquam de se grauius consulerent impulerit nec uictoris ira capitis damnauerit; eos libertatem sibi suisque et bonorum aliquam partem orare ciues Romanos, adfinitatibus plerosque et propinquis iam cognationibus ex conubio uetusto iunctos. summotis deinde e templo paulisper dubitatum an arcessendus a Capua Q. Fuluius esset—mortuus enim post captam Claudius consul erat—ut coram imperatore qui res gessisset,
Abbreviated transcription (Latin):
miẜandam ẜuitutem bello affligi inter
tirapnoꝵ ⁊ ducis Romani certamina
premium uictoris in med̾io poĩta urbe
pulcerrimam ac nobilissimaz periisse
or̃um atq Erarium quonda pr̃ cuiꝰ
munificentia ac donis mł̃tis tẽpestatib
ħ demiq ipso punico bello adiuta õnataq
res publica esset si ab inferis existat Rex
hyero fidissimus imperii Romani cultor
quo ore aut Siracusas aut Romam ei
ostendi posse cu uͥ semiruta ac spoliata
patriam respexerit Ingredies Romam in
uestibulo urbis prope in porta spdia patrie
sue uisurus sit. ħ taliaq cũ ad iniudia
Consulis miẜationemq Siculoꝵ dicẽnt᷑
mitius tamen decreuerãt patres ta mãcelli
que is gerens ad bellum uictõq egisset
Fortuns eius Ciuitatis consuleret missis
duob senatorib ĩ Capitolium ad ꝯsule
appellati ad dimissi ad genua se Maͬcelli
consulis ꝓiecerunt ⁊ obsecrantes ut que

Expanded text:
miseranda seruitute bello adfligi; inter miseranda seruitute bello adfligi; inter tyrannorum et ducis Romani certamina praemium uictoris in medio positam urbem pulcherrimam ac nobilissimam perisse, horreum atque aerarium quondam populi Romani, cuius munificentia ac donis multis tempestatibus, hoc denique ipso Punico bello adiuta ornataque res publica esset; si ab inferis exsistat rex Hiero fidissimus imperii Romani cultor, quo ore aut Syracusas aut Romam ei ostendi posse, cum, ubi semirutam ac spoliatam patriam respexerit, ingrediens Romam in uestibulo urbis, prope in porta, spolia patriae suae uisurus sit?— haec taliaque cum ad inuidiam consulis miserationemque Siculorum dicerentur, mitius tamen decreuerunt patres: acta M. Marcelli quae is gerens bellum uictorque egisset fortunis eius ciuitatis consuleret. missis duobus senatoribus in Capitolium ad consulem appellati ac dimissi ad genua se Marcelli consulis proiecerunt obse
Abbreviated transcription (Latin):
cusas cepi. Que captis acciderint apud
Anibalem ⁊ Cartaginenses uictos se iustiᷤᷤ
q apud uictores pͥp senatu quererentur.
Ego. p̃.c̃. Siracusas spoliatas si negaturꝰ
essem nunꝙͣ spoliis eaꝵ urbem Roã exor¬
narem. que aũt singulis uictor aũ ademi
aut dedi tuz belli iure tum ex cuiuscũq
merito satis scio me fecisse. Ea uos rata
qͣ mea quippe fides exoluta est ad rez. p̃.
ꝑtinet nͥ acta m̾a rescindendo. alioᷤ ĩposteꝵ
segniores duces faciatis. Et qm̃ coram ⁊
templo excedemus ut me absente liberius
consuli Senatus possit. Ita dimissis Si¬
culis ⁊ ipse in Capitdliu ad diletuz
discescit. Consul alt̾ depostulatis ficuloꝵ
ad patres retulit Ibi cum diu de sẽctẽtiis
certatum esset ⁊ magna pars senatus
pͥncipe eius snia ⁊ Manlio torquato cũ
tirãpins bellum gerendum fuisse cen¬
serunt hostib ⁊ siracusanoꝵ ⁊ populi
R̃. ⁊ urbem recipi nͨ capi ⁊ receptã segib

Expanded text:
cusas cepi. quae captis acciderint apud cusas cepi. quae captis acciderint apud Hannibalem et Carthaginienses uictos iustius quam apud uictoris populi senatum quererentur. ego, patres conscripti, Syracusas spoliatas si negaturus essem, nunquam spoliis earum urbem Romam exornarem. quae autem singulis uictor aut ademi aut dedi, cum belli iure tum ex cuiusque merito satis scio me fecisse. ea uos rata quam mea. quippe mea fides exsoluta est: ad rem publicam pertinet ne acta mea rescindendo alios in posterum segniores duces faciatis. et quoniam coram et templo excedemus, ut me absente liberius consuli senatus possit.' ita dimissi Siculi et ipse in Capitolium ad dilectum discessit. consul alter de postulatis Siculorum ad patres rettulit. ibi cum diu sententiis certatum esset et mprincipe eius sententiae T. Manlio Torquato, cum tyrannis bellum gerendum fuisse censerent, hostibus et Syracusanorum et populi Romani, et urbem recipi, non capi, et receptam legibus
Abbreviated transcription (Latin):
uersum est/. indici libertas data ⁊ xx
milia eris ¶ Consule Leuino Capue
titudo est. cbsecrantuiz cum lacrimis
ut sibi Romam ab senatum ire liceret
oratum. siqua materia tande flet
possent ne se ad ultimum ꝑditũ uẽt
nomenq Campanoꝵ. a.q. flacto
deleri sinerent. Flaccus sibi priuatin
disimultatem cum Campanis negall
ullam esse publicas Iinimicicias hestilsi
popuilos Romanos sciret

Expanded text:
duersum est; indici libertas data et uiginti duersum est; indici libertas data et uiginti milia aeris. consuli Laeuino Capuam panorum est obsecrantium cum lacrimis ut sibi Romam ad senatum ire liceret oratum, si qua misericordia tandem flecti possent, ne se ad ultimum perditum irent nomenque Campanorum a Q. Flacco deleri sinerent. Flaccus sibi priuatam simultatem cum Campanis negare ullam esse: publicas inimicitias †hostilis† populum Romanum sciret
Abbreviated transcription (Latin):
Locis circa forum incendiu ortũ eo tp̃e
septem taberne que postea qͥnq ⁊ ãgetaĩe
que nũc noue appellantur arser. cophesa
postea priuata hedificia neq eĩ tũc basi¬
Lice erant comprehense/. Lautunnie foꝵqz
piscatorium ⁊ atrium Regiuz. Edes ueste
uix defensa est Tredetim maxim su
id fraude factum esse ꝙ plurih s
contione edixit qui qꝵ opere id gflis
incendium profiteretur pͥminz forlu¬
Campanoꝵ Cal auioꝵ ẜiuis manus is
nomen erat indicauit dños et qung
preterea Iiuenes nobiles Cãpanoꝵ qe
parentes a fuluio securi percussi ens
Io mcendium fecisse uulgoq factur
pridie eum uerberib castigatu abdẽ
discessisse ꝑ iram ac leuitatez ex resi¬
tuyta crimen cõmentum. Ceteꝵ ut a
eo argiebantur ⁊ questio ex ministi
facinoris foro medio heri cepta est fas
omnes atq in dños ẜuosq ꝯscios añna¬

Expanded text:
locis circa forum incendium ortum. eodem tempore locis circa forum incendium ortum. eodem tempore septem tabernae quae postea quinque, et argentariae quae nunc novae appellantur, arsere; conprehensa postea privata aedificia—neque enim tum basilicae erant—, conprehensae lautumiae forumque piscatorium et atrium regium. aedis Vestae vix defensa est tredecim maxime servorum id fraude factum esse, quod pluricontione edixit qui, quorum opera id conflatum incendium, profiteretur, praemium forCampanorum Calauiorum seruus—Manus ei nomen erat—indicauit dominos et quinque praeterea iuuenes nobiles Campanos quorum parentes a Q. Fuluio securi percussi erant id incendium fecisse, uolgoque facturos pridie eum uerberibus castigatum ab dominis discessisse; per iram ac leuitatem ex re fortuita crimen commentum. ceterum ut coram coarguebantur et quaestio ex ministris facinoris foro medio haberi coepta est, fassi omnes, atque in dominos seruosque conscios anima
Abbreviated transcription (Latin):
dicendi de Consule esse ip̃e eis extimplo
daturus senatum fuerit ubi qͥdẽ colłga
uenisset non passurum qͥcqͣ pͥus agiqͣ
ut Siculi in Senatũ int̾ducant᷑ decretũ¬
est prope. A.iiĩ. Cornelio ꝑ totã sicilia
habitum ut ꝙ̃ plurimi questu de se Roq̃
uenirent Eundum lictis falsis urbem
implesse bellum ĩ Sicilia esse ut suam
Laudem minuat moderati aĩ gloriã eo
die adeptus consul senatum dimisit
ac prope iustum Iudicium õmum reꝵ
futurum uidebatur. doñ alter Consul
ad urbem uenisset. Dcium ut solet exci¬
tauit plebis rumores belli diuturnitate
et uastatos agpos circa urbem qͣ infesto¬
aĩo isset anibal exaustam de Lectibus
querebatur/ ⁊ consules bellicosos ambos
uiros acres nimis ⁊ feroces cãtos qͥ uł
in pace tranquilla bellum excitar possẽt
nedum in bello respirare Ciuitatẽ forẽt
passuri interrumpit hos ẜmones nocte
q̃ pridie quinquatriis fuit plurib simł

Expanded text:
dicendi de consule esse, ipse eis extemplo dicendi de consule esse, ipse eis extemplo daturus senatum fuerit. ubi quidem collega uenisset non passurum quicquam prius agi quam ut Siculi in senatum introducantur. dilectum prope a M. Cornelio per totam Siciliam habitum ut quam plurimi questum de se Romam uenirent; eundem litteris falsis urbem implesse bellum in Sicilia esse ut suam laudem minuat. moderati animi gloriam eo die adeptus consul senatum dimisit, ac prope iustitium omnium rerum futurum uidebatur donec alter consul ad urbem uenisset. otium, ut solet, excitauit plebis rumores. belli diuturnitatem et uastatos agagmine isset Hannibal, exhaustam dilectibus querebantur, et consules bellicosos ambo viros acresque nimis et feroces creatos qui vel in pace tranquilla bellum excitare possent, nedum in bello respirare civitatem forent passuri. interrupit hos sermones nocte quae pridie Quinquatrus fuit pluribus simul
Abbreviated transcription (Latin):
Leucata ꝓmũtorio cũ uenisset Naupactũ
anteciram se petiturum edixit ut p̃sto
ibi Scopas. Etholiq essent sita anticira
est in loco de Leua parte siũ coritiacũ
intrantib breuis terra. Itez eo breuis
nauigatio a Naupacto est. Tertio ferme
post die utrinq oppugnare cepta est
grauior a mari oppugnat᷑o erat quia ⁊
tormenta machineq oĩs gmͣs ĩ nauib
erant ⁊ Romani inde oppugnabant. Itaq
intra paucos dies recepta urbs ꝑ deditae
Etholis tradditur/. preda ex pacto Roanis
M. Marcellus cum Idib mãciis ꝯsulatũ
Iuisset Senatuz eo die mois mõ causa
habuit profexus nichil se absẽte collega de
re publica neq de ꝓuniciis acturu sare
se frequentes siculos prope urbe in uillis
obtractatores sctõꝵ suoꝵ esse qͥb tm̃ abesse
ut ꝑꝑ se non liceat palaz Rome crimina
edita facta ab immicis uulgare ut insi¬
mularẽt aliꝙͣ sibi timore absẽte collga

Expanded text:
Leucata promuntorio cum uenisset Naupactum, Leucata promuntorio cum uenisset Naupactum, Anticyram inde se petiturum edixit ut praesto ibi Scopas Aetolique essent. sita Anticyra est in Locride laeua parte sinum Corinthiacum intranti; breue terra iter eo, breuis nauigatio ab Naupacto est. tertio ferme post die utrimque oppugnari coepta est; grauior a mari oppugnatio erat quia et tormenta machinaeque omnis generis in nauibus erant et Romani inde oppugnabant. itaque intra paucos dies recepta urbs per deditionem Aetolis traditur: praeda ex pacto RoM. Marcellus cum idibus Martiis consulatum inisset, senatum -eo die moris modo causa habuit, professus nihil se absente conlega neque de re publica neque de provinciis acturum. scire se frequentis Siculos prope urbem obtrectatorum suorum esse; quibus tantum abesse ut per se non liceat palam Romae crimina edita ficta ab inimicis uolgare, ut ni simularent aliquem sibi timorem absente collega
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ sctissimam potuerunt adu̾sꝯ hospite̾
composuerut precatiq simul epirota
sunt ut qui suoꝵ in acie cecidissent
ess uno tumulo cõtegerẽt adhiberẽtq
humatis titulum. ħ siti sunt acãnes
qui aduersus uim atq Iniuriam
Etholoꝵ ꝓ patria pugnates mõtẽ oppecie¬
runt. Per hec incitatis animis castrain
extremis finib obuia hosti posuerunt.
Nunciis ad Philippum missis quãto
res in discrinime esset õmictẽ philippii
id quod in manib erat coegerũt bellu
Iam phornia ꝑ deditõe recepta ꝓspero
alio successu reꝵ Etholoꝵ impetũ tarda¬
uerat pͥmo ꝯiuratois fama a Cãma¬
nice deinde auditus philippi aduentꝰ
regredi in intimos coegit fines. Rec
philippus quanꝙͣ ne oppͥmerentur ad¬
Carnanes itinerib magnis ierat ultra
diu est progressus. Inde cum audisset
reditum Etholoꝵ ex Acarnania ⁊ ip̃e
pellam rediit. Leuinus ueris pͥnͦ a
Corrira profectus. nauibus superato

Expanded text:
quam sanctissimam potuerunt aduersus hospites quam sanctissimam potuerunt aduersus hospites composuerunt; precatique simul Epirotas sunt ut qui suorum in acie cecidissent eos uno tumulo contegerent, adicerentque humatis titulum: 'hic siti sunt Acarnanes, qui aduersus uim atque iniuriam Aetolorum pro patria pugnantes mortem occubuerunt.' per haec incitatis animis castra in extremis finibus suis obuia hosti posuerunt. nuntiis ad Philippum missis quanto res in discrimine esset, omittere Philippum id quod in manibus erat coegerunt bellum, Iamphorynna per deditionem recepta et prospero alio successu rerum. Aetolorum impetum tardauerat primo coniurationis fama Acarnanicae; deinde auditus Philippi aduentus regredi etiam in intimos coegit fines. nec Philippus, quanquam ne opprimerentur Acarnanes itineribus magnis ierat, ultra Dium est progressus; inde cum audisset reditum Aetolorum ex Acarnania, et ipse Pellam rediit. Laeuinus ueris principio a Corcyra profectus nauibus superato
Abbreviated transcription (Latin):
anctiq cum eo Romani belli ꝑ pelagõia
plincum ⁊ boctieam ĩ thssaliã desce̾dit
bellum secum aduersꝰ Etholoᷤ capescedũ
ncitari posse homines credebat ⁊ relicto
y fauces Thessalie Perseo cuz quatuo
nulibus armatoꝵ ad arcendos aditu
ehholos ip̃e prius q maiorib occupa¬
ytur reb in macedoniam atq inde
n õr̃aciam exercitum ac medos eduxit
incurrere ea gens in Macedoĩa solita
rat ubi Regem occupatum externo
in oraciam Regen occupatuq ibi
hello audiuit armata õm Iuuẽtute
thloꝵ bellum inferre a. Carnanie
pirat. aduersꝰ quod se acarnanium
tens ⁊ uirib mipar eciã tholomaidas
iassumq amissam ceruens Romanaq
asuꝑ arma ingruere ira mag̃ ĩstruit
ꝙͣ consilio bellum. Coniugibꝰq liberisq
et semorib suꝑ Sexaginta años ĩꝓpĩq
coniurant nisi uictores se nõ r̃dituros
qui uictus acie excexisset eum ne quis
uibe tecto mensa. Lare reciperet diram
rrecrationem in popłares obtestationez

Expanded text:
elli per Pelagoniam et Lyncum et Bottiaeam in Thessaliam descendit—ad bellum secum aduersus Aetolos capessendum incitari posse homines credebat—et relicto ad fauces Thessaliae Perseo cum quattuor milibus armatorum ad arcendos aditu Aetolos, ipse priusquam maioribus occuparetur rebus in Macedoniam atque inde in Thraciam exercitum ac Maedos duxit. incurrere ea gens in Macedoniam solita erat, ubi regem occupatum externo in Thraciam regem occupatumque ibi bello audiuit, armata omni iuuentute Aetolorum bellum inferre Acarnaniae parat. aduersus quos Acarnanum gens, et uiribus impar et iam Oeniadas Nassumque amissa cernens Romanaque insuper arma ingruere, ira magis instruit quam consilio bellum. coniugibus liberisque et senioribus super sexaginta annos in propinquam coniurant nisi uictores se non redituros; qui uictus acie excessisset, eum ne quis urbe tecto mensa lare reciperet, diram exsecrationem in populares, obtestationem
Abbreviated transcription (Latin):
receptui cani iussit satis ad utrunꝙ
ꝓfectum ratus Eit et cãpani quã hul
multum in ambale presidii esset ripẽ
cartaginensib qͥndeci adepta duo derxi
campanis apud alios nequaq tñ mat
pugne inuenio plusq pauoĩs qͣ ctanims
fuisse cum inoppinato ĩ castͦ Romana
nuunde ispaniq cũ Elephãtis ĩrapis
ȩlephanti ꝑ media casti

Expanded text:
receptui cani iussit, satis ad utrumque receptui cani iussit, satis ad utrumque profectum ratus, ut et Campani quam haud multum in Hannibale praesidii esset, et ipse Carthaginiensibus quindecim adempta, duodeviginti Campanis. apud alios nequaquam tantam molem pugnae inveni plusque pavoris quam certaminis fuisse, cum inopinato in castra Romana Numidae Hispanique cum elephantis inrupissent, elephanti per media castra
Abbreviated transcription (Latin):
conficiũt qͦꝵ corporib cũ opplecta esset
fossa uelut agere aut põte ĩiecto tͣnsti
hostib dedit ibi ꝑ stragem iacentium
elephantoꝵ atrox edita cedes altera in
parte castroꝵ iam pulsi erãt campani
punicumq presidium ⁊ sub ipsa porta
Capue que uulturnũ fert pugnabat᷑
neq iam armati inrũpentib Romais
resistebant qui porta balistis scõpioĩbys
instructi missilib ꝓcul hostes arcebant
et supp̃ssit impetum Romanoꝵ iuuiliꝰ
Imꝑatoris appii claudii cui suos ante
pria signa adortanti sub leuo humero
sũmum pectus telo ictum est magna
tamen hostium uis ante portam ẽ cesa
Ceteri trepidi in urbem cõpulsi ⁊ aĩsil
postq̃ cohortis yspanoꝵ strage uidit u¬
suma hostiuz castra defendi obmissi
oppugnatione recipere signa ⁊ cõuera
agnien peditum obiecto a tẽgo eqͥti
ne hostis instaret cepit. Legionuz ardr
ingens ad hostem insequendum s flic

Expanded text:
conficiunt. quorum corporibus cum oppleta fossa conficiunt. quorum corporibus cum oppleta fossa esset, uelut aggere aut ponte iniecto transitum hostibus dedit; ibi per stragem iacentium elephantorum atrox edita caedes. altera in parte castrorum iam impulsi erant Campani Punicumque praesidium et sub ipsa porta Capuae quae Uolturnum fert pugnabatur; neque tam armati inrumpentibus Romanis resistebant quam porta ballistis scorpionibusque instructa missilibus procul hostes arcebat. et suppressit impetum Romanorum uolnus imperatoris Ap. Claudi , cui suos ante prima signa adhortanti sub laeuo umero summum pectus gaeso ictum est. magna uis tamen hostium ante portam est caesa, ceteri trepidi in urbem compulsi. et Hannibal postquam cohortis Hispanorum stragem uidit stra hostium defendi, omissa oppugnatione recipere signa et convertere agmen peditum obiecto ab tergo equitatu, ne hostis instaret, coepit. legionum ardor ingens ad hostem insequendum fuit: Flaccus
Abbreviated transcription (Latin):
uident. Itaq classes habeat qͣs ornar u¬
Lumus ppͦ Romanꝰ pͥuatos sm̃ rͥcusatẽ
Remiges dare nobis met ip̃is primu
Imperemus Auru argentũ signatu
oñes Senator̾s crastino die in publicin
conferam Ita ut anulos sibi quisq ꝯuis
et liberis ⁊ filio bullam ⁊ quibus uxor
filieue sunt singulas uncias podo auo
relinquetur argenti qͥ curuli sella si¬
dexunt Equi ornamͣ ⁊ libras pondo ut
lignu patellamq deoꝵ cã hr̃e possiunt
Ceteri senatores libram Argẽti tm̃
eris signati. qͥna milia ĩ singlos patrs
familie relinquamꝰ. Ceteꝵ õne aun
Argentum es signatu ad tͥu uiras
mensarios extimplo deferamꝰ/. nllo ai
certamen adiuuande reipublioe exos
ad emulandu aĩos pͥmũ Eq̾stͥs õdim
dem̃ relique plebis hanc una ua inls
Int nos calacuti consules̃ inuenins
Ingredimini diis bñ Iu¬

Expanded text:
uident. itaque <si> classes habere atque ornare uuident. itaque <si> classes habere atque ornare uolumus populum Romanum, priuatos sine recusatione remiges dare, nobismet ipsis primum imperemus. aurum argentum <aes> signatum omne senatores crastino die in publicum conferamus, ita ut anulos sibi quisque et coniugi et liberis, et filio bullam et quibus uxor filiaeue sunt singulas uncias pondo auri relinquant: argenti qui curuli sella sederunt equi ornamenta et libras pondo, ut salinum patellamque deorum causa habere possint: ceteri senatores libram argenti tantum: aeris signati quina milia in singulos patres familiae relinquamus: ceterum omne aurum argentum aes signatum ad triumuiros mensarios extemplo deferamus nullo antcertamen adiuuandae rei publicae excitet ad aemulandum animos primum equestris ordinis, dein reliquae plebis. hanc unam uiam multa inter nos conlocuti consules inuenimus; ingredimini dis bene iu
Abbreviated transcription (Latin):
cogitandum dixerunt quo ipsi ad rem
ĩspiciendam ⁊ expediendam usi sũt senatũ
postero die habuerunt de Rennigũ supplem
ubi cum młta disẜuissent cũ equa ꝑlebis
recusatio esset uerterũt oronem. Et ut
dicerent priatis id seu equm seu Imngumꝰ
onus inuingendum eẽ. Na uñ cũ paui
in Erario non esset paraturos nauale
socios/ quo modo auit sine classib aut
Siciliam obtineri aut Italia philippumn
arceri posse. aut tuta italie li tora ee cuz
in hac difficultate reꝵ cõsiliũ habricm
ac prope torpor quida occupasset hõm
mentes/ Cum Leuinus cõns magr̾atis
senatiu ⁊ senatus pͦp sic honore prestitu
ita ad oĩa que dura ⁊ aspera essẽt sube¬
unda ducez debere esse siqͥd iniungere
Inferiori uel id pͥus ĩ te ac tuos ip̃e uis
statueris facilius ones hobedietes has
nec imperisa grauis est Cu ea plus qͣ
ꝑ uirili parte sibi qͥcꝙ̃ caper principum

Expanded text:
cogitandum dixerunt; quo ipsi ad rem cogitandum dixerunt; quo ipsi ad rem inspiciendam <et> expediendam usi sunt. senatum postero die habuerunt de remigum supplemento; ubi cum multa disseruissent cur aequa plebis recusatio esset, uerterunt orationem eo ut dicerent priuatis id seu aequum seu iniquum onus iniungendum esse; nam unde, cum pecunia in aerario non esset, paraturos nauales socios? quomodo autem sine classibus aut Siciliam obtineri aut Italia Philippum arceri posse aut tuta Italiae litora esse? cum in hac difficultate rerum consilium haereret ac prope torpor quidam occupasset hominum mentes, tum Laeuinus consul: magistratus senatui et senatum populo, sicut honore praestet, ita ad omnia quae dura atque aspera essent subeunda ducem debere esse. 'si quid iniungere inferiori uelis, id prius in te ac tuos si ipse iuris statueris, facilius omnes obedientes habeas; nec impensa grauis est, cum <ex> ea plus quam pro uirili parte sibi quemque capere principum
Abbreviated transcription (Latin):
ex censu ordinibq sicut añ ea remiges
darent cum stipendio dati ad id dies xxx
hominu tanta indignatõ fuit ut mag̾
dux ꝙͣ materia seditioni deesset ẜu Si¬
culos Campanosq plebem Romana ꝑdẽdã
Lacerandamq sibi consules sumpsisse per
tot annos tributos exasto. Nil reliqui p̃ter
terram nudam ac uastam h̃r tecta hostis
incendisse ẜuos agri cultores. R. pͥ. ab¬
duxisse nũc ad militiam pãuo er emẽdo
nũc Remiges imperando siqͥd cui argẽti
dairiue fuerit stipendio Remigu ⁊ tͥbutis
annuis ablatu. seu dent qͦd non habeant
nulla ui nlło imperio cogi posse bona sua
uenderent in corpora que reliqua essent
ẜuirent ne unde redimant᷑ qͥde qͥcꝙͣ suꝑ¬
eis esse. ħ non in occulto s ꝓ pala ĩ foro
atq oculi ip̃oꝵ consulu ingens turba
circum fusa foemebant nͨ eos sedar osułs
nũc castigando nũc consolando poterant
Spacium deinde hiis tribuisse dareq ad

Expanded text:
ex censu ordinibusque, sicut antea, remiges ex censu ordinibusque, sicut antea, remiges darent cum stipendio cibariisque hominum, tanta indignatio fuit ut magis dux quam materia seditioni deesset: secundum Siculos Campanosque plebem Romanam perdendam lacerandamque sibi consules sumpsisse. per tot annos tributo exhaustos nihil reliqui praeter terram nudam ac uastam habere. tecta hostes incendisse, seruos agri cultores rem publicam abduxisse, nunc ad militiam paruo aere emendo, nunc remiges imperando; si quid cui argenti aerisue fuerit, stipendio remigum et tributis annuis ablatum. se ut dent quod non habeant nulla ui nullo imperio cogi posse. bona sua uenderent; in corpora quae reliqua essent saeuirent; ne unde redimantur quidem quicquam superesse. haec non in occulto, sed propalam in foro atque oculis ipsorum consulum ingens turba circumfusi fremebant; nec eos sedare consules nunc castigando, nunc consolando poterant. spatium deinde iis tridui se dare ad
Abbreviated transcription (Latin):
milib passuu agrum hedificiũq he̾ret
qui eoꝵ Transtiberim emoti essent ne ip̃i
posteriue eoꝵ uspiam pararẽt hitaretue
nisi in uegente agro sutno ne pesimoue
agro dum ne cui maior q quinquagita
ilgeu agri modus esset Senatoꝵ oniu
quiq magr̃atus Capue atelle gallate.
gexissent bona uenire Capue iusserunt
libera corpora que uenundari placuerat
Romam micti ac Rome uenire signa
statuas Eneas / que capte de hostibus
dicerentur/ que eoꝵ sacra ac ꝓphana ee̾nt
ad pontificu collegium reiecerũt ob hoc
decreta mestiores aliquanto/ q̃ Romam
uenerant. Cãpanos dumpũt nec̃ lam que
fuluii seuitiam in se se ẜ miquitate deu
atq execrabilem fortuna sua ĩcusabãt
dimissis siculis cãpanisq diłctus habitus
scripto deinde exercitu de remigũ supplemͦ
agi ceptum. In quam rem cu neq homu
satis/ nec ex qua pararentur. stipendiũq
acciperent pecumie quicꝙͣ ea tempestate ĩ
publico eẽt edixerũt consules ut pͥuatuz

Expanded text:
milibus passuum agrum aedificiumue haberet. qui eorum trans Tiberim emoti essent, ne ipsi posteriue eorum uspiam pararent haberentue nisi in Ueiente Sutrino Nepesinoue agro, dum ne cui maior quam quinquaginta iugerum agri modus esset. senatorum omnium quique magistratus Capuae Atellae Calatiae gessissent bona uenire Capuae iusserunt: libera corpora quae uenum dari placuerat Romam mitti ac Romae uenire. signa statuas aeneas quae capta de hostibus dicerentur, quae eorum sacra ac profana essent ad pontificum collegium reiecerunt. ob haec decreta maestiores aliquanto quam Romam uenerant Campanos dimiserunt; nec iam Q. Fului saeuitiam in sese, sed iniquitatem deum atque exsecrabilem fortunam suam incusabant. dimissis Siculis Campanisque dilectus habitus. scripto deinde exercitu de remigum supplemento agi coeptum; in quam rem cum neque hominum satis nec ex qua pararentur stipendiumque acciperent pecuniae quicquam ea tempestate in publico esset, edixerunt consules ut priuatim
Abbreviated transcription (Latin):
N. hanc captiiis egentib alimenta
lam suppeditasse Cet̃oꝵ oĩu capanoꝵ
cundem erga nos añnũ qͣ Cãtaginẽsui
suisse securiq ꝑcussos .a.q. Fuluio
udisse magis qͦꝵ dignitas fut̃ alios ꝙͣ
quoꝵ culpa eminebat ꝑ senatum agi
de campanis/ qui cuies Romani sunt
in ussu pͥpͥ non iudeo posse Idq et
apud maiores nr̃os in Satrianis fctm
sse cu defecissent ut mͬ atistius
icende ius esset. Itaq censeo cum tĩ.
ii. agenda esse ut eoꝵ unus plur̾sue
rogationes ferant ad plebem qd̃ nobis
statuendi de Campanis uis fiat. l.
campani Actellani. Calatini salatini
ni se dediderunt in arbitriũ ditionẽq¬
iderunt agrum urbemq diuina hu¬
manaq utensiliaq siue quid aliud de¬
aderunt de hiis reb quid fieri uelitis
bn rogo quirites. plebs sic iussit ꝙ de¬
natus Iuratus maxima pars censeat
ni assidetis id uolumꝰ. Iubemꝰq. Ex
i pleb scito Senatus cõsultus apie di

Expanded text:
 hanc captiuis egentibus alimenta clam suppeditasse: ceterorum omnium Campanorum eundem erga nos animum quem Carthaginiensium fuisse, securique percussos a Q. Fuluio fuisse magis quorum dignitas inter alios quam quorum culpa eminebat. per senatum agi de Campanis, qui ciues Romani sunt, iniussu populi non uideo posse, idque et apud maiores nostros in Satricanis factum esse cum defecissent ut M. Antistiusdicendae ius esset. itaque censeo cum tribunis plebis agendum esse ut eorum unus pluresue rogationem ferant ad plebem qua nobis statuendi de Campanis ius fiat.' L.Campani Atellani Calatini Sabatini qui se dediderunt in arbitrium dicioneidere agrum urbemque diuina humanaque utensiliaque siue quid aliud dediderunt, de iis rebus quid fieri uelitis uos rogo, Quirites.' plebes sic iussit: 'quod senatus iuratus, maxima pars, censeat, qui adsient, id uolumus iubemusque.' ex hoc plebei scito senatus consultus Oppi
Abbreviated transcription (Latin):
potestatez uenirent alios ĩ uincła ꝯdẽdos
ac de hiis posterius ꝯsulendũ alioͭ Cãꝑa¬
noꝵ sũmam ⁊ census destinxerũt publi¬
canda ne oneri essent bona pecoa captiua
prẽt equos ⁊ mancipia prẽt puber̾s uirilis
sexus/ ⁊ oĩa que solo nõ cõtinerentur
rescituenda censueret dnis. Campanos
õnes actellanos. Calatinos salatinos ex
qͣ qui eoꝵ aut ip̃i aut paretes eoꝵ ap̃
hostes ee̾nt liberos esse iusẜunt. Ita ut neõ
eoꝵ cuus .c. R. aut Latini noĩs s neue
quis eoꝵ qͥ Capue fuiss dũ põte clause
essent ĩ urbe agroue cãpano int̾ certam
diem maneret locus ubi hitarẽt Transti¬
berim qui nõ contigerit tiberim daretur.
qui nec Capue nͨ in urbe alia campana
que a popło Romano defecisset ꝑ bellum
fuisset Eos eislirim annez Roã uersus
qui ad Romanos trãsissent pus ꝙͣ aĩbal

Expanded text:
lios in uincula condendos ac de iis posterius consulendum: aliorum Campanorum summam etiam census distinxerunt publicanda necne bona essent: pecua captiua praeter equos et mancipia praeter puberes uirilis sexus et omnia quae solo non continerentur restituenda censuerunt dominis. Campanos omnes Atellanos Calatinos Sabatinos, extra quam qui eorum aut ipsi aut parentes eorum apud hostes essent, liberos esse iusserunt, ita ut nemo eorum ciuis Romanus aut Latini nominis esset, neue quis eorum qui Capuae fuisset dum portae clausae essent in urbe agroue Campano intra certam diem maneret; locus ubi habitarent trans Tiberim qui non contingeret Tiberim daretur: qui nec Capuae nec in urbe Campana quae a populo Romano defecisset per bellum fuissent, eos cis Lirim amnem Romam uersus, qui ad Romanos transissent priusquam
Abbreviated transcription (Latin):
famaz actulisse fabio Tarentũ ferdu
oe genus tõmentoꝵ machinaꝵ ex
Sicilia arcesserat ⁊ naues in id iddem
accite erant que uergentem ad mare
parten urbis oppugnarent ea omissi
oppugnatõ est qͥa Laciniu anibal ade¬
uerat copias ⁊ collgam eduxisse la ad
uenusiam exercitu fama erat cui ꝯus
uolebat/. Itaq in Apulia ex Brutis
reditum est. ⁊ int̃ uenusia banciꝵ
minus trii miliu passuu intuallo
cons̃. bniis castris ꝯsederant. In eand
Regionem ⁊ anibal rediit aduerso as
Locris bello. Ibi ambo consules ingeno
feroces prope cotidie mixte mear huud
dubie spei si duob exercitib cosulare
uinctis comisissent se se hostẽ debelũ

Expanded text:
famam attulisse Fabio Tarentum rebatur, famam attulisse Fabio Tarentum rebatur, omne genus tormentorum machinarumque ex Sicilia arcessierat; et naues indidem accitae erant quae uergentem ad mare partem urbis oppugnarent. ea omissa oppugnatio est quia Lacinium Hannibal admouerat copias, et collegam eduxisse iam a Uenusia exercitum fama erat, cui coniungi uolebat. itaque in Apuliam ex Bruttiis reditum, et inter Uenusiam Bantiamque minus trium milium passuum interuallo consules binis castris consederant. in eandem regionem et Hannibal rediit auerso ab Locris bello. ibi consules ambo ingenio feroces prope cottidie in aciem exire haud dubia spe, si duobus exercitibus consularibus iunctis commisisset sese hostis, debe
Abbreviated transcription (Latin):
quo ꝑ quinquenniu aroem tutatꝰ esset
maximeq unius eius oꝑa r̾ceptũ tarẽtu
foret mediis ad censores ñ ad senatus
noticionez de eo ꝑtinere dicẽtib cuius
senctencie ⁊ fabius fuit. adiecit tamen
fateri se opera lnii Tarentũ receptum.
ꝙ Anici euis uulgo ĩ Senatu iactassent.
Reqi enim recipiendum fuisse nͥ admssũ
foret. Consulum aster qͥntuis qͥpmi
ꝓfectus. Marcellum alic atq alic cbies
ão religiones tenebant ĩ quib ꝙ cun
bello gallico ad clastidiu edez honor
et uirtuti nouisset dedicatõ eiꝰ a poti¬
esset difficilis ꝓcuratio foret ꝙ utun
deo res diuina fieret scire nõ posset
Neq enim duob nisi certis deis rite
una hostia fieri ita addita uĩtutis ed
ad properato opere nõ tñ ab ip̃o edes heis
declmate sunt/. Gum demu ad excia
quem pͥore anno uenusie reliqͥrat cum
supplemento ꝓficiscitur. Locros ĩ brutis
Crispinus oppugnare conatꝰ qͥa magni

Expanded text:
quod per quinquennium arcem tutatus esset quod per quinquennium arcem tutatus esset maximeque unius eius opera receptum Tarentum foret, mediis ad censores non ad senatum notionem de eo pertinere dicentibus, cuius sententiae et Fabius fuit. adiecit tamen, fateri se opera Liui Tarentum receptum quod amici eius uolgo in senatu iactassent; neque enim recipiundum fuisse nisi amissum foret. consulum alter T. Quinctius Cprofectus. Marcellum aliae atque aliae obiectae animo religiones tenebant, in quibus quod cum bello Gallico ad Clastidium aedem Honori et Uirtuti uouisset dedicatio eius a pontifiesset difficilis procuratio foret, quod utri deo res diuina fieret sciri non posset; neque enim duobus nisi certis deis rite una hostia fieri. ita addita Uirtutis aedes adproperato opere; neque tamen ab ipso aedes eae dedicatae sunt. tum demum ad exercitum quem priore anno Uenusiae reliquerat cum supplemento proficiscitur. Locros in Bruttiis Crispinus oppugnare conatus quia magnam
Abbreviated transcription (Latin):
c. hostiliu cum cetero exercitu placet totã
ꝓunciam ꝑagrare. ⁊ cauere neqͣ atasio
nouare cupientib res daretur.C. terẽtiꝰ
ut aretuz cuz legione uenit claues por¬
taꝵ cu a magistratib poposciss negã¬
tibus hiis comparere/ a fraude am̃otas
magistratus q̃ negligentia incedisse ip̃e
alias claues oĩb portis imposuit cauetq
cum cura ut oĩa in potestate eẽt hostilui
intentius monuit ut in eo spez non mo¬
turos quicq̃ etruscos poner̃t siue qͥd mouẽi
poss cauisset. De tarẽtuns inde magna
contentione in senatu actũ cora fabio
defendente ip̃os quos ceperat am̃is alip
infensis ⁊ plerisq eqͣntib eoꝵ Campanoꝵ
est ut oppidum presidio custodiretur
tarentimq omnes intra menia cõtine¬
rentur. Res integra postea refertur cuz
tranquillior status ytalie esset/. Et dem̃
mio prefecto arcis Garentine haud mi¬
ꝓditum hosti esset/. Aliis pͥmia decẽnetibi

Expanded text:
C. Hostilium cum cetero exercitu placet totam C. Hostilium cum cetero exercitu placet totam prouinciam peragrare et cauere ne qua occasio nouare cupientibus res daretur. C. Terentius ut Arretium cum legione uenit, claues portarum cum magistratus poposcisset, negantibus iis comparere fraude amotas magis ratus quam neglegentia intercidisse ipse alias claues omnibus portis imposuit cauitque cum cura ut omnia in potestate sua essent; Hostilium intentius monuit, ut in eo spem non moturos quicquam Etruscos poneret, si ne quid moueri posset praecauisset. de Tarentinis inde magna contentione in senatu actum coram Fabio, defendente ipso quos ceperat armis, aliis infensis et plerisque aequantibus eos Campanorum est ut oppidum praesidio custodiretur Tarentinique omnes intra moenia continerentur, res integra postea referretur cum tranquillior status Italiae esset. et de M. Liuio praefecto arcis Tarentinae haud miproditum hosti esset, aliis praemia decernentibus
Abbreviated transcription (Latin):
ut uenit extimplo hostilius Legionez
unam que ante urbem castͣ habebat
signa in urbez ferre iussit/. p̃sidiaq laris
ydoneis disposuit. Tum in foro citatis
senatorib obsides imꝑauit. Cu senatus
biduu ad considerandũ tp̃s peter̃t aut
ip̃os extimplo dare aut se postero die senato
oĩs liberos sumptum edixit/. Inde portas
custodire iussit tribunis militũ p̃fctisq
sociuz ⁊ Centurionib ne qͥs nocte urbe
exiret id segnius negligentiusq factu
septem principes. Senatus pͥus q̃ custodie
in portis Locarentur anͥ nocte cũ libeĩs
euaserunt/. Postero die luce pͥma. Cum
Senatus in forum citari ceptus esset desi
accepti traditiq cu Terentio Romam
deducendi. hiis omnia suspectiora q̃ añ fucãt
in senatu fecit/. Itaq tanꝙͣ iminẽte etͣsco
tumultu. Legionem unam .s. alteram ex
urbanis aretium ducere uissus. Ipse. c̃.
terentius/ eamq habere in presidio ũbis

Expanded text:
ut uenit, extemplo Hostilius legionem ut uenit, extemplo Hostilius legionem unam quae ante urbem castra habebat signa in urbem ferre iussit praesidiaque locis idoneis disposuit; tum in forum citatis senatoribus obsides imperauit. cum senatus biduum ad considerandum tempus peteret, aut ipsos extemplo dare aut se postero die senatorum omnes liberos sumpturum edixit. inde portas custodire iussi tribuni militum praefectique socium et centuriones ne quis nocte urbe exiret. id segnius neglegentiusque factum; septem principes senatus priusquam custodiae in portis locarentur ante noctem cum liberis euaserunt. postero die luce prima cum senatus in forum citari coeptus esset desidrum accepti traditique C. Terentio Romam deducendi. is omnia suspectiora quam ante fuerant in senatu fecit. itaque tamquam imminente Etrusco tumultu, legionem unam, alteram ex urbanis, Arretium ducere iussus ipse C. Terentius eamque habere in praesidio urbis:
Abbreviated transcription (Latin):
smis sangumem lacũ manasse. Hor
digioꝵ causa die unu supplicatõ
fuit. ꝑ dies aliquot hostie maiores
sme litacione cese diuine impetrata
pax dñi In capita consulũ. R. p̃.
modumi exiciabił prodigioꝵ euentus
facti erant. Inde demceps õnes pretor̃s
urbani fecerant s ĩ unu anũ mouelãt
dieq incerto faciebant. Eo anno pesti¬
Lentia grauis inicidit in urbe agͦsq que
biles euasit/. Euis pestilentie cã ⁊ suppli¬
catione ꝑ cõpita tota urbe est et. P.
Lacinius uarus pr. urbis legez fẽre ad
populu uissus. ut ludi Imperpetuu in
statuta diem uouerent᷑ Ita pͥmus ipse
uouit fecitq ante die tẽciũ nonã qͥntil.¬
Is in dies deinde solẽpns ẜuat᷑ de are¬
tinis ⁊ fama in dies grauior ⁊ cũa cͤsder̃
patrib. Itaq.c. hostilio scriptũ est ne
differret obsides ab Aretinis accipere
et cͥ tradderet Roma reducendos .C.
Tarentius uarro cu imꝑio missꝰ. lũq

Expanded text:
siniis sanguine lacum manasse. horum siniis sanguine lacum manasse. horum prodigiorum causa diem unum supplicatio fuit. per dies aliquot hostiae maiores sine litatione caesae diuque non impetrata pax deum. in capita consulum re publica incolumi exitiabilis prodigiorum euentus facti erant; inde omnes deinceps praetores urbani fecerant; sed in unum annum uouebant dieque incerta faciebant. eo anno pestilentia grauis incidit in urbem agrosque, quae iales euasit. eius pestilentiae causa et supplicatum per compita tota urbe est et P. Licinius Uarus praetor urbanus legem ferre ad populum iussus ut ii ludi in perpetuum in statam diem uouerentur. ipse primus ita uouit, fecitque ante diem tertium nonas Quinctiles. is dies deinde sollemnis seruatus. de Arretinis et fama in dies grauior et cura crescere patribus. itaque C. Hostilio scriptum est ne differret obsides ab Arretinis accipere, et cui traderet Romam deducendos C. Terentius Uarro cum imperio missus. qui
Abbreviated transcription (Latin):
prorogatum Imperium ĩ amuiz est/. de
guab que ad Romaz fuerant urbem¬
legionib nichil mutatu. supplemic̃tu
quo opus esset scriberent cons. ꝑmissũ
Imperiu Romanũ est. et .p̃. licinio uaro.
ꝑ .R. urb̾ negociu datu ut naues
longas xxx. ueteres reficeret/ que hostia
trant ⁊ xx. nouas naues sociis naualib
uicina urbi Romane tueri poss. Eͦ.
lapurnius uetitus ab Aretio mouer
ciercitu nisi cuz successor ueĩss. Itez
e Tubulo imꝑatu ut inde precipur
caperet ne qlla noua consilia caperet᷑
pretores in ꝓuncias ꝓfecti ꝯsules r̾ligio
tenebat ꝙ prodigiis aliquot nũciati
non facile litabant et ex Cãpaĩa nũ¬
cata erant Capue duas edes fortunc
Martis ⁊ sepulcra ali quot de celo
tacta cum adeo numimis eciã reb
prua Religio inẜ̾it duos mues ĩ ede
iuis auruz rosisse. Casmi examem
appiuz ingens in foro ꝯsedisse ⁊ hostie
muruz portamq de Celo tactaz cere
ulturiu uolasse in eodez Iouis uul¬

Expanded text:
est. de duabus quae ad urbem Romam fuerant legionibus nihil mutatum. supplementum quo opus esset ut scriberent consulibus perimperium Romanum est. et P. Licinio Uaro praetori urbano negotium datum ut naues longas triginta ueteres reficeret quae Ostiae erant et uiginti nouas naues sociis naualibusuicinam urbi Romanae tueri posset. C. Calpurnius uetitus ab Arretio mouere exercitum nisi cum successor uenisset; idem et Tubulo imperatum ut inde praecipue caueret ne qua noua consilia orerentur. praetores in prouincias profecti: consules religio tenebat quod prodigiis aliquot nuntiatis non facile litabant. et ex Campania nuntiata erant Capuae duas aedes, Fortunae et Martis, et sepulcra aliquot de caelo tacta, Cumis—adeo minimis etiam rebus praua religio inserit deos—mures in aede Iouis aurum rosisse, Casini examen apium ingens in foro consedisse; et Ostiae murum portamque de caelo tactam, Caere uolturium uolasse in aedem Iouis, Uol
Abbreviated transcription (Latin):
nunt/ Anibal quãta uigilia feme ad ue
accessit. pͥmi agminis erãt ꝑfuget
manoꝵ ⁊ arma Roc̃ma habebant.h
ubi ad porta est uentũ latine oes la
excitant uigiles apeririq pota ud
Consule adesse uigiłs uelut ad un
eoꝵ excitati tumult̾uari tͥpidat mae

Expanded text:
onunt. Hannibal quarta uigilia ferme ad urbem onunt. Hannibal quarta uigilia ferme ad urbem accessit. primi agminis erant perfugae Romanorum et arma Romana habebant. ii ubi ad portam est uentum Latine omnes loquentes excitant uigiles aperirique portam iubent: consulem adesse. uigiles uelut ad uocem eorum excitati tumultuari trepidare
Abbreviated transcription (Latin):
transfert Ibi muentu Marcelli corpls
sepelit. Crisnnius ⁊ morte college ⁊ sus
uulnere territus scilentio inseqͣnti nate
ꝓfectus quos ꝓximos nactus est mont
in hiis Loco alto ⁊ tuto u̾diq cast᷑ pous
Ibi duo duces sagaciter moti sũt alto
simul cum corpore/ Anibal potuis et
Eius signi errore ne cui dolus nectura
a peno metuens crispiꝰ cĩca Ciuitats
proximas miẜat nũcios occisũ cdllega
esse anulisq eius hostem potitũ neu
licteris crederent nomine Maroelli at¬
sitis. pauco ante hoc nuntius Consuli
sunt Marcelli noĩe coposite se not
eoꝵ opus esset Salapiam uenturum
milites essent. qui in p̾sidio erat sion
opera eoꝵ opus esset Seser Salapiam
fraudez ⁊ ab ira nõ defectionis mas
s eciaz E quitu interfectoꝵ rati acti
dias uigiliasq in ea nocte interus
instruunt circa porta q̃ uentũ hosta
credebant qd roboris ĩ presidio erat oñ¬

Expanded text:
transfert; ibi inuentum Marcelli corpus transfert; ibi inuentum Marcelli corpus sepelit. Crispinus et morte collegae et suo uolnere territus, silentio insequentis noctis profectus, quos proximos nanctus est montes, in iis loco alto et tuto undique castra posuit. ibi duo duces sagaciter moti sunt, altesimul cum corpore Hannibal potitus erat. eius signi errore ne qui dolus necteretur a Poeno metuens Crispinus circa ciuitates proximas miserat nuntios occisum collegam esse anulisque eius hostem potitum: ne quibus litteris crederent nomine Marcelli compositis. paulo ante hic nuntius consulis annibale allatae sunt Marcelli nomine compositae se nocte  esset Salapiam uenturum: parati milites essent qui in praesidio erant, si quo opera eorum opus esset. sensere Salapitani fraudem; et ab ira non defectionis modo sed etiam equitum interfectorum rati occasionem dias uigiliasque in eam noctem intentius instruunt; circa portam qua uenturum hostem rebantur quod roboris in praesidio erat opp
Abbreviated transcription (Latin):
Castris fuerati ut consulib irent subsidio
cum consulem ⁊ filiu alterius Cõsulis
sautios exiguasq infelicis expeditionis
reliquias ad castra uenientes cẽnut. mꝙ̃
Marcelli cum alio qui miẜabilis fuit tũc
neq pro ueteris prudentia ducis t am
improuide isset calegamq ⁊ prope totaz
rem .p̃. inpreceps dederat młtos circa
unam rem. p̃. ambitus fecerim si que
de Marcelli morte uariant/. Auctors oĩa
exequi uelim ut omictam alios.c̃. lelius
triplioem geste rei ordinez edidit. unam
tradditam famam alteram scriptam
Laudatione filii. qui rei geste interfĩt
terciam/ quam ip̃i pro inquisita ac sibi
comꝑta afferret/. Ceteꝵ ita fama uariat
ut tamen płiq Loci speculandi ca castris
egressum. õnes insidiis cicũuẽtũ tradũt.
Anibal magnum terrorem hostib mõte
consulis unius uulnere alterius factũ ẽẽ
ratus ne cu deesset octasioni castra in
tumulu in quo pugnatũ erat exti.

Expanded text:
 et in castris fuerat, ut consulibus irent subsidio,  et in castris fuerat, ut consulibus irent subsidio, cum consulem et filium alterius consulis saucios exiguasque infelicis expeditionis reliquias ad castra uenientes cernunt. mors Marcelli cum alioqui miserabilis fuit, tum —neque pro ueteris prudentia ducis tam improuide se collegamque et prope totam rem publicam in praeceps dederat. multos circa unam rem ambitus fecerim si quae de Marcelli morte uariant auctores, omnia exsequi uelim. ut omittam alios, Coelius triplicem gestae rei †ordinem edit, unam traditam fama, alteram scriptam in laudatione filii, qui rei gestae interfuerit, tertiam quam ipse pro inquisita ac sibi comperta affert. ceterum ita fama uariat ut tamen plerique loci speculandi causa castris egressum, omnes insidiis circumuentum tradant. Hannibal magnum terrorem hostibus morte consulis unius, uolnere alterius iniectum esse ratus, ne cui deesset occasioni castra in tumulum in quo pugnatum erat extemplo
Abbreviated transcription (Latin):
tergo includerent uiaz cum undiq ões
exorti ⁊ clamore sublato impetuz fecere
Cum in ea ualle cons essent ut neq eua¬
dere possent in iugum occupatũ ab hoste nͨ
receptum a tergo circũuenti herẽt exͣhi
tamen diutius certamen potuiss. Ni
cepta ab Etrusis fuga pauorẽ cẽtis ũeciss.
Ron tamen obmisere pugnam deẜti ab
erruscis fregellan doc̃c in tegr consules
hortando ip̃iq exꝑte pugnando rẽ substinbãt
s postꝙ̃ uulneratos ambos ꝯsułs Marcellũ
et transfissum lancea prolabentez/ ex equo
moribundum uidere tuz ip̃i ꝑpauci autez
supererant cum Crispino cons duobus
iaculis icto ⁊ marcello adolescente sautio
et ip̃o effugerunt. Interfecti aulus maluis
tribunus mill ⁊ ex duob pͥfectis socium¬
Maulius auxilius occisus arẽnius captꝰ
et lictoe̾s consulu quinq uiiii in hostiui
potestatem uenerunt Ceteri aut interfct̾i
aut cuz consule effugerunt Equits tres

Expanded text:
tergo intercluderent viam. tum undique omnes tergo intercluderent viam. tum undique omnes exorti, et clamore sublato impetum fecere. cum in ea valle consules essent ut neque evadere possent in iugum occupatum ab hoste nec receptum ab tergo circumventi haberent, extrahi tamen diutius certamen potuisset, ni coepta ab Etruscis fuga pavorem ceteris iniecisset. non tamen omisere pugnam deserti ab Etruscis Fregellani, donec integri consules hortando ipsique ex parte pugnando rem sustinebant; sed postquam volneratos ambo consules, Marcellum etiam transfixum lancea prolabentem ex equo moribundum videre, tum et ipsi—perpauci autem supererant— cum Crispino consule duobus iaculis icto et Marcello adolescente saucio et ipso effugerunt. interfectus A. Manlius tribunus militum, et ex duobus pM'. Aulius occisus, <L.> Arrenius captus; et lictores consulum quinque uiui in hostium potestatem uenerunt, ceteri aut interfecti aut cum consule effugerunt; equitum tre
Abbreviated transcription (Latin):
iecta res oculis nr̃is certuis dabit ꝯsilium.
inmolasse eo die quidam ꝓdidere meorie
cons marcellu/ et pͥma hostia cesa iecur
sine capite inuentum ĩ secula oĩa cõpa¬
ruisse que assolent actum eciam iuisuz
ĩ capite/ nec id sane auruspici placiusse.
apparuissent/. Ceteꝵ consulez Marcellũ
tanta cupiditas tenebat dinucãdi cũ ani¬
bale/ ut nunꝙ̃ satis castra castͥs collata
crederet. Tum quoq uallo egrediẽs sigͫ
dedit ut ad Locum miles esset paratus
ut si collis in que speculatũ itẽt placuiss
uasa colligerent ⁊ sequerent exiguũ cãpi
ante ea castra erat inde i collis acta ũdiq
et conspecta ferebat uia. Numida spetu¬
Lator nequaq in spem tante rei positꝰ s
siquos uagos pabuli aut lignoꝵ cã lõgus
a castris progressos posset excipere signũ
dat ut pariter ab utrisq laterib exorirẽt᷑
Ron ant apparuere quib obuiis a iugo
ip̃o consurgendu erat qͣ circiure qui ab

Expanded text:
iecta res oculis nostris certius dabit consilium. immolasse eo die quidam prodidere memoriae consulem Marcellum, et prima hostia caesa iocur sine capite inventum, in secunda omnia conparuisse quae adsolent, auctum etiam visum in capite; nec id sane haruspici placuisse qapparuissent. ceterum consulem Marcellum tanta cupiditas tenebat dimicandi cum Hannibale ut numquam satis castra castris conlata diceret. tum quoque vallo egrediens signum dedit ut ad locum miles esset paratus, ut, si collis in quem speculatum irent placuisset, vasa colligerent ac sequerentur. exiguum campi ante castra erat; inde in collem aperta undique et conspecta ferebat via. Numidis speculator, nequaquam in spem tantae rei positus, sed si quos vagos pabuli aut lignorum causa longius a castris progressos progresses possent excipere, signum dat ut pariter ab suis quisque latebris exorerentur. non ante apparuere quibus obviis ab iugo ipso consurgendum erat quam circumiere qui ab