comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fifitiam unuer sr onimnino damr ilntis h iesise aul fo
scrirturas sapiamus non cagimur contra xpianã gratiã dispu¬
tare & eadicere quibus demostrare coneniur. Naturã huma nã
ne que in pariuilis medico indigere quia sana ÷ & in maioribus
sibi ipsamꝰ iustitiam suelit pos resufficere : Acute quip peuiden¬
dicere nea micis nostris quo&dum fortissima &c elerrima inge¬
nia non ꝑuersum sed indireotũ currere uolumus. facere
&istimemur in iuriam: Quanto igit zelo accensus : libri
hiuius quem misistis conditr aduersus eos qui pec catis fui
patrocinium denaturae humanae infirmitate perquirunt
tanto & multo ardentioe⁊ edoo port& accendi neeuacuadur
crux xp̃i. Euacuatur autẽ sialiquomodo p̃torillius sar¬
ñtum adiustitiam uitam quae & ernã ꝑuenire possedicam̃
Quod in libro isto agit᷑ nolodicere absciente nella quieum
scripsit nexp̃ianum quidem haobendũ iudicem sedm̃ilagis eredo

Expanded text:
iustitiam uniuersos omnino damnantis? Hoc si secundum scripturas sapiamus, non cogimur contra christianam gratiam disputare et ea dicere, quibus demonstrare conemur naturam humanam neque in paruulis medico indigere, quia sana est, et in maioribus sibi ipsam ad iustitiam, si uelit, posse sufficere. acute quippe uidendicere, ne amicis nostris, quorum fortissima et celerrima ingenia non in peruersum, sed in directum currere uolumus, facere existimemur iniuriam. Quanto igitur zelo accensus est libri huius, quem misistis, conditor aduersus eos qui peccatis suis patrocinium de naturae humanae infimitate perquirunt, tanto et multo ardentiore zelo nos oportet accendi, ne enacuetur crux Christi. euacuatur autem, si aliquo modo praeter illius sacramentum ad iustitiam uitamque aeternam peruenire posse dicatur. quod in libro isto agitur, nolo dicere ab sciente, ne illum qui eum scripsit ne Christianum quidem habendum indicem, sed, quod magis credo.
Abbreviated transcription (Latin):
quo ties inseripturis inueniatur homines dictos ẽe sine que¬
tella : Nemo inuenitur quisit dictus sine peccato nisi unus plus
Hequo apertedictum ÷ eum qui ñ nouerat peccutũ & oaloco abide
facerdotibus scis agebatur. & enim epertus ÷ ominia secundurt
lituidinẽ carnis percati quãus nom. eã caro peccuti. N ia tamor
simlitudinẽ non haber& misi d&era omnis homuinis cãt aro parcati
rmes qua siñ sit natus yedo: aut eir loquer& ur qum̃ daries¬

Expanded text:
quotiens in Scripturis inueniatur, homines dictos esse sine quequotiens in Scripturis inueniatur, homines dictos esse sine querella, nemo inuenitur qui dictus sit sine peccato, nisi unus solus, de quo aperte dictum est: eum qui non nouerat peccatum; et eo loco, ubi de sacerdotibus sanctis agebatur, etenim expertus est omnilitudinem carnis peccati, quamuis non esset caro peccati; quam tamen simititudinem non haberet nisi cetera omnis hominis esset caro peccati. Iohannes, quasi non sit natus ex Deo aut eis loqueretur, qui nondum es
Abbreviated transcription (Latin):
ras utique non aduertens noui testa m̃ti ubidicinius hanc ẽt
hitentionẽ legis arguentis utꝓpterilla que ꝑperã fiunt cons¬
giatus ad gratiam dñ miserantif uelud pedagogo condudente
in eadem fide que postta reuelata : ub n& remittantus q meolesi¬
ma ꝑfectio cuinibil od datur eum id quotenditur coeperit susi¬
gentiae suae potius in putari qđ non ẽ sinepec cato : Benequis
tia domin&iur quem rogabat quidam quando dicebat It
mea dirige secundum uerbiumtuum i&nedomin &usr
omnis iniquitas Nedum suae dligentiae quas ppriis uiribus fidit
nequeluc adueram iustiam Nequeilic si t̃ dubio ub ꝑfecta des¬
deranda ÷ & speranda ꝑueni& & illud qđ a quibus dam dicitur
nus quã ẽẽ scriptumi iisomnino uerbis pase ẽẽ homine sine
reccato Facilere fellit q non ib ÷ questio quibus uerbis dicatur :¬
Quecum que sententia non tam̃ fortasse sine causa cumali¬

Expanded text:
ras utique non aduertens non testamenti. ubi didicimus hanc esse ras utique non aduertens non testamenti. ubi didicimus hanc esse intentionem legis arguentis. ut propter illa quae perperam fiunt confugiatur ad gratiam domini miserantis uelut paedagogo concludente in eadem fide, quae postea reuolata est. ubi et remittantur quae male fimma legentiae suae potius inputari, quod non est sine peccato, bene quidem ntia dominetur. quem rogabat quidam, quando dicebat: itinera mea dirige secundum uerbum tuum, et ne dominetur mihi omnis iniquitas: ne dum suae diligentiae quasi propriis uiribus fidit, neque hic ad ueram iustitiam neque illic, ubi sine dubio perfecta desideranda est et speranda, perueniat. Et illud, quod a quibusdam eis dicitur, nusquam esse scriptum his omnino uerbis, posse esse hominem sine peccato; facile refellit : \'quia non ibi est quaestio, quibus uerbis dicatur quaecumque sententia\'. non tamen fortasse sine causa, cum ali
Abbreviated transcription (Latin):
i oad leis similitudimibus coepi habere sespectũ ait anĩ
in sidipero lomo dis puta re poetest auis uolare
Lepus currere & non&iam ꝑquae haec efficipos sunt commemoraue
roidẽ lingua pedes numego officiorum qualitates negaui quiof¬
ficia ipsa confessussum : Vid&is certe haec eum cõmemoras se que
natura ualent creata sunt enum haec menibra huius modi naturis
lingua alepedes Nontale aliquid posuit qua le degratia intelleg
uolumus siñ quahomo ñiustificatur ubidesa nandis. ñ deinsti¬
tuendis naturis agitur: hinciam ergo sollicitus coepilegere edera
& menionsalso comperi suspicatum quo prius quã ueniam uid&e
quid dixerit : Cum tractar& questionẽ dedifferentia peccatorũ
&obicer& sibi. qđ quidam dicunt leuia quedom peccata ̃psamuiltitu¬
dine qđ sepe inruant non posse cuneta utari negauit deber cargu
ne leiua quidem curectionȩ su tari omnino ñ possunt: Seripta¬

Expanded text:
 datis similitudinibus coepi habere suspectum. ait enim: nunc si dixero: homo disputare potest, auis uolare, lepus currere, et non etiam per quae haec effici possint commemorauero, id est linguam. alas, pedes. num ego officiorum qualitates negaui. qui officia ipsa confessus sum? uidetur certe haec eum commemorasse, quae natura ualent; creata sunt enim haec membra huiusmodi naturis, lingua, alae, pedes. non tale aliquid posuit, quale de gratia intellegi uolumus, sine qua homo non iustificatur, ubi de sanandis, non de instituendis naturis agitur. hinc iam ergo sollicitus coepi legere cetera et me non falso comperi suspicatum. Quo priusquam ueniam. uidete quid dixerit. cum tractaret quaestionem de differentia peccatorum et obiceret sibi, quod quidam dicunt lenia quaedam peccata ipsa multitudine, quod saepe inruant, non posse cuncta uitari, negauit \'debere argui nc leuia quidem correctione, si uitari omnino non possunt , scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
eam non cõmemoas. Videris abnuere: Deinderes pondit egone¬
ton ab nuoqui rem conficendo confitear Necesseest & ꝑ qđ effici
pcul dubio negas. Ollitus ẽ iam seilli respondere quiren ñ nogat
Cauis obiectionẽ paulo ante ꝓ posuerat dicentis. potest quidem
cẽ sal pdi gratiam: Nuomodo ergoillam ꝓqua istemultu labcrat
qanegant eẽ possibile hominem eẽ .s. nepeccato quid adnos
tere quos uilt agit.: Dum tam̃ liuo confiaatur qđimipi &ate
loratis sina negatur : sine gratiađ hom inẽ sime paccato eẽ

Expanded text:
eam non commemoras, uideris abnuere . deinde respondit: egoneeam non commemoras, uideris abnuere . deinde respondit: egone abnuo, qui rem confitendo confitear necesse est et per quod effici es efficitur procul dubio negas? oblitus est iam se illi respondere, qui rem non negat, cuius obiectionem paulo ante proposuerat dicentis: potest quidem esse, sed per dei gratiam. quomodo ergo illam pro qua iste multum laborat qui negant esse possibile hominem esse sine peccato, quid ad nos? contra quos uult agat, dum tamen hoc confiteatur, quod impietate sceleratissima negatur, sine gratia dei hominem sine peccato esse
Abbreviated transcription (Latin):
possen &iam simor tiuis ille non e& & siiniusties sent quiau¬
lent essent non qri iusti eẽ nonpossent : Siautem singris
tia iustificari ominino non potuit &iam istum si auas
absoluat secundũ uerba sua quia siid circo talis fuit qdo
ud ẽẽ non potuit culpa caruit: Sed obiecit sibi quasi a
liodictum & am potest quidem esses sed ꝑ dĩ gratiam inqr
Deinde uelud res pondendo subiungit ago humanttas
gratias qđ ad sertione meam quamdudum oppuga
Non modo nonoo pugnare aut ñ confiteri solã conteraos
illum autillud quid aliud est quã non solum c̃onsentire qđ pos¬
sit ẽẽ uerum &iam quomodo uel qualiter possit ostendere: nul¬
lus itaq: magis alicuius reipossib. litatẽ ꝓbat quam quieius &iã
qualitatem fat&ur qr nec absquere ẽẽ qualitas potest : In sdic
tis. pibi obicit sedtuinquies hioc in lo cođi gratiam quando quidemi

Expanded text:
possent, etiamsi mortuus ille non esset; et si iniusti essent, quia uelpossent, etiamsi mortuus ille non esset; et si iniusti essent, quia uellent, essent, non quia iusti esse non possent. si autem sine Christi gratia iustificari omnino non potuit, etiam istum, si audet, absoluat secundum uerba sua, quia \'si idcirco talis fuit, quod aliud esse non potuit, culpa caruit\'. Sed obiecit sibi quasi ab alio dictum et ait: potest quidem esse, sed per dei gratiam, inquies. deinde uelut respondendo subiungit: ago humanitati tuae gratias, quod assertionem meam. quam dudum oppugnabas, non modo non oppugnare aut non confiteri solum contentus illud aut illud, quid aliud est quam non solum consentire quod possit esse, uerum etiam quomodo uel qualiter possit ostendere? nullus itaque magis alicuius rei possibilitatem probat quam qui eius etiam qualitatem fatetur, quia nec absque re esse qualitas potest. his dictis iterum sibi obieit: sed tu, inquies, hoc in loco dei gratiam, quando quidem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ unum hiominem peccatum intrauit inmundũ & ꝑpeccatum
mors &ita inomnes homines ꝑtransit in quo omnes peccauerunt
rec te ergo eadam natione que ꝑuniuer sam mass samcurrit non
ammititur inregũ caelorum quamuis ꝓpianus non solũ non fi¬
erit sednecerse potuerit Sed nondaninatus inquiunt quia in a¬
dã peccasse omnes non ꝓpter peccatum nascendi &igiñ ad trac¬
tumꝰ sed ꝓpt̃ imitationẽ dictum ÷ Siergo i eodicitur ad ani
a uotor ominium qui subsecuti sunt peccatorum quia prius pecco¬
tor in hominibus fuitcur non potius abel quã xp̃r ponitur cap
omnium iustorum quia prius in hominibus iustus fuit᷑ seddem
fante non lo quor iuuenir uelsene in earegione defuietus :
& liberum arbitrium annon potuit. Si potuisse dicunt ecee¬
qđẽ crucem xp̃i euacuare sineilla quẽquã ꝑ naturalon
legem & uoluntatis asbitrium iustificare pos secontender
dicamus & hi cergo xp̃s gratis matuus : boceniniomines

Expanded text:
m hominem peccatum intrauit in mundum et per peccatum mors et ita in omnes homines pertransiit, in quo omnes peccauerunt. recte ergo ea damnatione, quae per uniuersam massam currit, non admittitur in regnum caelorum. quamuis Christianus non solum non fuerit, sed nec esse potuerit. Sed: non damnatur, inquiunt, quia in Adam peccasse omnes non propter peccatum nascendi origine adtractum, sed propter imitationem dictum est. si ergo ideo dicitur Adam auctor omnium qui subsecuti sunt peccatorum, quia primus peccator in hominibus fuit, cur non potius Abel quam Christus ponitur caput omnium iustorum, quia primus in hominibus iustus fuit? sed de infante non loquor; iuuenis uel senex in ea regione defunctus est, et liberum arbitrium au non potuit? si potuisse dicunt. occoquod est crucem Christi euacuare \'sinc illa quemquam per naturalem legem et uoluntatis arbitrium iustificari posse contendere\'. dicamus et hic: ergo Christus gratis mortuus est; hoc enim omnes
Abbreviated transcription (Latin):
dudine quođ sizelum amarum hab&is & contentiones incor¬
dibus uestris. Nolite gloriari &m̃daces esse aduersus uerita¬
tem non ÷ ista sapientia desursum. descendeis sed terrena
animalis diabolica: ubienim zelus & contentio ihi in contanstia
&omne opus prauum. Quae autem desursum ÷ sapientia primũ
quidm pudica ÷ Deinde pacifica mod esta sua debilis plenami¬
sericordie &fructib: bonis in estimabilir sine simulatione haec
e sapientia quae linguam domat descirsum ÷ descendes non abhu¬
mano cordepsiliens an&istam quisque ab rogare aud& grati
cedi & eam suꝑbis sima banitate ponit in hominis potestate
Qiir ergo oatus ut accipiatur si ab homine ÷ uthabeatur

Expanded text:
tiae. quodsi zelum amarum habetis et contentiones in cordibus uestris, nolite gloriari et mendaces esse aduersum ueritatem. non est ista sapientia de sursum descendens, sed terrena animalis diabolica. ubi enim zelus et contentio, ibi inconstantia et omne opus prauum. quae autem de sursum est sapientia, primum quidem pudica est, deinde pacifica modesta suadibilis, plena misericordia et fructibus bonis, non indicans, sine simulatione. haec est sapientia, quae linguam domat, de sursum descendens, non ab humano corde prosiliens. an et istam quisque abrogare audet gratiae Dei, et eam superbissima uanitate ponet in hominis potestate? cur ergo oratur ut accipiatur, si ab homine est ut habeatur?
Abbreviated transcription (Latin):
multis fratribus quos autẽ p̃ distinauit illos &uocauit quos autẽ
uocauit illos &iusti ficauit quos autẽ iustificauit᷑ illos & glorifia¬
uit. Currimus ergo cũpsiamus dũ sanitas nostra inpfitientib:
currit: sicut &iam cicatrix curreredicit quando beneuulnur di¬
ligenter quecuratur ut omini ex parte ꝑfecti sineulla simusom¬
nino infismitat̃ pec cati qđ non solũ uult ds̃uerũ &ia mutimple¬
atur facit atque adiuuat : & hoc nob̵cũ ait gratiadi ꝑilim ⁊pn¬

Expanded text:
auit, illos et uocauit; quos autem auit, illos et uocauit; quos autem uocauit, illos et iustificauit; quos autem iustificauit, illos et glorificauit. currimus ergo, cum proficimus, dum sanitas nostra in proficientibus currit — sicut etiam cicatrix currere dicitur, quando bene uulnus diligenterque curatur omni ex parte perfecti sine ulla simus omnino infirmitate peccati, quod non solum uult deus, uerum etiam ut impleatur facit atque adiuuat. et hoc nobiscum agit gratia dei p
Abbreviated transcription (Latin):
i li snecanis gratie neno aeandoen ꝑi atiane liberatur
siũ dontrax̃ & illo in quo oñis peccauerunt siue quã postea suis iniquita¬
tibus ad sst quale : autẽ qđ isteposuit in e treniosiquis dixerit
potest fieri ut homo uel intauđ non pecc& : Respondendũ ÷ inquit
siuult ds̃ potest uultenĩ dr̃ ergo potest : Itemait siquis dixerit
fieri potest ut homononin cogitatione delinquat. Responden¬
dum ÷ siuult dẽ potest uultenimds ergo potest . Vid&equẽ a d mo¬
dum noluerit dicere sids̃ adiuu& potest cuidicitus ad utorne¬
us estonederelin quasine. nonutique ad corporalia bona capesen¬
da & mala cauenda sed ad gerendam ꝑficiendam que iustitiã ꝓpt̃
qđ dicimus : Nenos inferas intemptationẽ sed liberanos a malo
Nec adiuuatur nisi qui & ipse aliquid agit: adiuuatur autẽ siinuocat
si credit si secundũ ꝓpositũ uocatus : quo quos antes rte sciuit & p̃disti¬
nauit conformes fieri imaginis filii sui ut sit ipse primo genitu in

Expanded text:
 sine cuius gratia nemo a condemnatione liberatur, siue quam traxit ex illo in quo omnes peccauerunt siue quam postea suis iniquitatibus addidit. Quale est autem, quod iste posuit in extremo, si quis dixerit: potest fieri ut homo uel in uerbo non peccet? \'respondendum est\', inquit, \'si uult deus, potest; uult enim deus, ergo potest\'. item ait: si quis dixerit: fieri potest ut homo non in cogitatione delinquat? respondendum est: si uult deus, potest; uult enim deus, ergo potest\'. uidete quemadmodum noluerit dicere: si deus adiuuet, potest, cui dicitur: adiutor meus esto, ne derelinquas me, non utique ad corporalia bona capessenda et mala cauenda, sed ad gerendam perficiendamque iustitiam. propter quod dicimus: ne nos inferas in temptationem, sed libera nos a malo. nec adiuuatur, nisi qui et ipse aliquid agit; adiuuatur autem, si inuocat, si credit, si secundum propositum uocatus est, quoniam quos ante praesciuit, et praedestinauit conformes imaginis filii su
Abbreviated transcription (Latin):
seruabunt te quasi non debeat doagere gratiam q pratertauo¬
luit quid esertus omnilumine ueritatis haecuelle non pos sa
positis ante hominemigne daqua quouult quidẽ porrigit monꝰ
sed altius est qui uocat altius quẽ omnis humana cogitatio quar doqs¬
dem initium corrigendi coefides ẽ sicut scriptũ ÷ uenies & ꝑtrasi es ao
initiofidei &quis quisita elegerit bonũ sicut unicuique ds partitise u
saram fidei &nemo potest ad mȩuenire ait princeps fideĩn isi pat᷑
quimisit me traxerit eum qł defide dictũ ẽẽ quam eum cediur
postea satis euidenter ex planat: Vbidicit uerba quae ogo locutur stim
uobis ses &iuta sunt. sediunt quidam e uobis quinoneredunt sciebat eñĩ
abmitio ils quies sent credentes & quis traditurus ẽ& eum & dicebat
ꝓpterea dixiuobis q nemo potensuenire adme nisi fuerit ei datum
a patremeo : mnagnum autem aliquid ꝓsua causa seinuenis se arbritra¬

Expanded text:
seruabit te, quasi non debeat deo agere gratias, quia praecepta uoseruabit te, quasi non debeat deo agere gratias, quia praecepta uoluit, qui desertus omni lumine ueritatis haec uelle non posset. positis ante hominem igne et aqua, quo uult quidem porrigit manum, sed altior est qui uocat altius quam omnis humana cogitatio, quandoquidem initium corrigendi cor fides est, sicut scriptum est: uenies et pertransies ab initio fidei, et quisque ita eligit bonum, sicut unicuique deus partitus est mensuram fidei, et: nemo potest ad me uenire, ait princeps fidei, nisi pater qui misit me traxerit eum. quod de fide dictum esse qua in eum creditur postea satis euidenter explanat, ubi dicit: uerba, quae ego locutus sum uobis, spiritus et uita sunt. sed sunt quidam ex uobis qui non credun quis traditurus esset eum. et dicebat: propterea dixi uobis, quia nemo potest uenire ad me, nisi fuerit ei datum a patre meo. Magnum autem aliquid pro sua causa se inuenisse arbitra
Abbreviated transcription (Latin):
sequitur &dicit non peccat sinubat: Quasi ꝓmagno abendũ siuielle
nubere ubnde adiutorio diuinaemiseridiae operosius disputatur : erue¬
ro&iam ibipdest aliquis uellenisi ds̃ ꝓuidentia qugubernat omniama¬
rẽ famiinam que coniungat aut quo ad silemonem scripsit apostolis
ut non quasi e neces sitate bonũ eius ẽ& seduo luntariũn quasalter sta
luntarium bonumꝰ nicumd̃ operatur in nobis &uelle & operari plina
uoluntate aut qr in deutero nomio scriptumꝰ urtam & mortẽ dedi
ante faciem hominis bonum amalum & ammonuit ut eligen&
uitam quasi &dipsa ammonitio non demisericor dia ueniat ud
aliquid ꝓdes s& eligere uitam nisids̃ eligendi caritatem inspis¬
r& delectam habere praestar&. de quodictũ ÷ quo ira in in dignato¬
necius & uita in uolunta te eius: aut quia dictum : siuoles praecera

Expanded text:
sequitur et dicit: non peccat, nubat — quasi pro magno habendum sit uelle sequitur et dicit: non peccat, nubat — quasi pro magno habendum sit uelle nubere, ubi de adiutorio diuinae misericordiae operosius disputatur, aut uero etiam ibi prodest aliquid uelle, nisi deus prouidentia, qua gubernat omnia, marem feminamque coniungat — aut quoniam ad Philemonem scripsit apostolus: ut non quasi ex necessitate bonum eius esset, sed uoluntarium, quasi aliter sit uoluntarium bonum, nisi cum deus operatur in nobis et uelle et operari pro bona uoluntate; aut quia in Deuteronomio scriptum est: uitam et mortem dedit ante faciem hominis, bonum et malum et ammonuit ut eligeret uitam, quasi et ipsa ammonitio non de misericordia ueniat, uel aliquid prodesset eligere uitam, nisi deus eligendi caritatem inspiraret et electam habere praestaret, de quo dictum est: quoniam ira in indignatione eius et uita in uoluntate eius; aut quia dictum est: si uoles praecepta,
Abbreviated transcription (Latin):
os comed&. D senindñ locuitũ : haeo: hicuero quantũ lib& istiab¬
tegant aperiuntur : dedarant eñi secontradi gratiã uel miseri¬
caliuami ds piiore quari uolumus in parare : Cundicinus fat
dem sellibertanos amalo  Ut qudeno istaoiando fontog inlta
ꝓdimus suolentis hominis &currentis non miseranti setor
onquiahos sĩuoluntate nostra agitur sedquia noluntas ñi¬
facit eure querere utͦueniamus paere ut accipicinus pulare
ut apperiatur nobis : Contra istam quidis putat : contra seipsum daudit ostium
miseri aordia eđ Nolo plura dicere der&ant& quia melius eam comohitto fiddi¬
um gemitibus quã sermonibus meis: uid&̃ e tam̃ obsecro qual esit id eo uolems
& currentimisericordiamdi Nonnec essariam quoe illum &i arm p̃ueniti
ut currer& q dequodã ait apostoler qđ uult faita ibiut arbitr &saibi

Expanded text:
uos comedet; os enim domini locutum est haec\'. hic uero, quantumlibet isti obuos comedet; os enim domini locutum est haec\'. hic uero, quantumlibet isti obtegant, aperiuntur. declarant enim se contra dei gratiam uel misericordiam disputare, quam uolumus impetrare cunem, sed libera nos a malo. » Ut quid enim ista orando tanto gemitu petimus, si volentis hominis et currentis, non miserantis est Dei? Non quia hoc sine voluntate nostra agitur, sed quia voluntas nfacit quaerere ut inveniamus, petere ut accipiamus, pulsare ut aperiatur nobis . Contra istam qui disputat, contra se ipsum claudit ostium misericordiae Dei. Nolo plura dicere de re tanta, quia melius eam committo fidelium gemitibus, quam sermonibus meis. 41. Videte tamen, obsecro, quale sit, ideo volenti et currenti misericordiam Dei non esse necessariam, quae illum etiam praevenit, ut curreret. quia de quodam ait apostolus: quod uult faciat, ibi, ut arbitror, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
allaturae. Item dicunt inquit non uolentis ue que currentis sodmiserentis
ẽdi. Quibus respondendum .e. qđ idemꝰ apostolas alibidequodã ait quod¬
uult faciat : Item inquit ad flenone ꝓonesimo quem ego uolueram
apudims̃ ed& inere :ut ptemibi ministrar& sed sineconsiliotuo ni hil uoluifa¬
ere. Vt non quasi ex neces sitat᷑ bonunituũ eã seduo luntarium
tem indentero nomio iuitam & mortem dedit ante faciemtuã : bonum
e malum elige untam ut uuar Item apud selomonei ds̃ abintio canstita¬
st hominem & reliquit eum in manui consilistui ad erecit ei mandata
e p̃certa. Suolens p̃cepta seruabum̃te &im posterum fidem plactam
saicere ad posuit tibi aquã &ignem ad quedus pbrigoma nuĩtua ante
lominem bonũ & malũ uta & nces. Paurtas & lonestar adĩo do sunt
seapude suiom & siuo lueritis & audieritisi ne qua hona sint taerre
inducabitis. Siautam nolueritis nec oh andieritisie gladui

Expanded text:
ablatura est. \'Item dicunt\', inquit, \'non uolentis neque currentis, sed miserentis ablatura est. \'Item dicunt\', inquit, \'non uolentis neque currentis, sed miserentis est dei\'. quibus respondendum esse dicitvult faciat . Item ad Philemonem de Onesimo: Quem ego volueram apud me detinere, ut pro te mihi ministraret; sed sine consilio tuo nihil volui facere, ut non quasi ex necessitate bonum tuum esset, sed voluntarium item in Deuteronomio: uitam et mortem dedit ante faciem tuam, bonum et malum. elige uitam, ut uiuas. item apud Salomonem: deus ab initio constituit hominem et reliquit eum in manu consilii sui. adiecit ei mandata et praecepta: si uoles praecepta, seruabunt te et in posterum fidem placitam facere. apposuit tibi aquam et ignem; ad quod uis porrige manum tuam. anteo sunt. item apud Esaiam: et si uolueritis et audieritis me, quae bona sunt terrae manducabitis; si autem nolueritis nec obaudieritis me, gladius
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscat : Secundũ iuisionem aut̃ & cognitionem quae ẽ infide mul¬
tisunt qui peccent certe ipsi a postate qui tam̃ ñin eum aliquandoer¬
diderunt ut denulo eocum dicipossit secundum uisione & cognitione
quae adhue infide est ñ uidit eum neque cognouit eum: sed intellegen¬
dum arbitror quia renouatio ꝑficienda uid& eum & cognoseit
Infismitas uero ab sum̃da ñ uid& nec cognos cit eum : Incuius quantis¬
cumque reliquiis interius constitutis sid ixerimus quia pec catũ
non habemus nos ipsas seducimus & ueritas in nob̵ ñ est: Cumes¬
go ꝑ gratiã renouationis. filiid̃simus tam̃ ꝓpter reliquias infis
mitatis ñdũ apparuit qđ erimus scimus quocum apparuerit s¬
miles ei erimus quo uidebimus eum sicuti est : Tunc peccatũ nullum
erit qun fismitas nec interior. nec &terior ulla remanebit: &omnis
ẽ fecto qͥuae hunc ꝓficit& crescit dedieindiem : omines infismitatis reliquias

Expanded text:
cognoscat? secundum uisionem autem et cognitionem quae est in fide mulcognoscat? secundum uisionem autem et cognitionem quae est in fide multi sunt, qui peccent, certe ipsi apostatae, qui tamen in eum aliquando crediderunt, ut de nullo eorum dici possit: secundum uisionem et cognitionem, quae adhuc in fide est, non uidit eum neque cognouit eum. sed intellegendum arbitror, quia renouatio perficienda uidet et cognoscit, infirmitas uero absumenda nec uidet nec cognoscit eum, in cuius quantiscumque reliquiis interius constitutis si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et ueritas in nobis non est. cum ergo per gratiam mitatis nondum apparuit quod erimus. scimus quoniam cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam uidebimus eum sicuti est. tunc peccatum nullum erit, quia infirmitas nec interior nec exterior ulla remanebit. et omniperfectio, quae nunc proficit et crescit de die in diem, omnes infirmitatis reliquias
Abbreviated transcription (Latin):
sosuit & non soluit quod si dixerimus qiretcatum non habemur
nos ipsos seducimus : &ueritas in nob̵ non ÷: Acꝑ hoc secundum id quod ex dõnat
peccamus: hoc est autem quo d interior renouatur dedie indiem secm¬
dum autem qđ de homineillo natisumus ꝑ quem peccatũ intrauit in mun¬
dum & ꝑpeccatũ moes: &ita inomnes homines ꝑ transił sim̃ peccato non
sumus qr sim̃ illius in firmitate ñdũ sumus : donec illa renouatioñ quae
fit dedieindiem quo secundum ipsam edonatisumus Infssmitas torasa¬
neur inqua & primo homine natisumus. &inqua sine peccato ñ sumis
Cuius reliquiis in homine interioe manentibus quãuis dedie in diem
minuant᷑ in ꝑficientibur si dixerimus quia peccat̃ nonhalemus nos
ipscs seducimus &ueritas i nob̵ ẽ. Quomodo enim uerũ est ominis
quipet cat nonuidit eum neo cognouit eum. Cum secundum uisianẽ
& cognitioñẽ quae erit inspecie Nemo eum in acuita uideat atque

Expanded text:
uod si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et ueritas in nobis non est. ac per hoc secundum id, quod ex deo nati us et non peccamus — hoc est autem, quod interior renouatur de die in diem — secundum autem quod de homine illo nati sumus, per quem peccatum intrauit in mundum et per peccatum mors, et ita in omnes homines pertransiit, sine peccato non sumus, quia sine illius infirmitate nondum sumus, donec illa renouatione, quae fit de die in diem, quoniam secundum ipsam ex deo nati sumus, infirmitas tota sanetur, in qua ex primo homine nati sumus et in qua sine peccato non sumus. cuius reliquiis in homine interiore manentibus, quamuis de die in diem minuantur in proficientibus, si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et ueritas in nobis non est. quomodo enim uerum est: omnis qui peccat non uidit eum neque cognouit eum, cum secundum uisionem et cognitionem quae erit in specie nemo eum in hac uita uideat atque
Abbreviated transcription (Latin):
dictum sine difficilȩ questioñ intellegitur & qđ ait noniusti ficabitur
adilã ꝑtionẽ iustitiaer&alit quae in hac uitanon ÷. Item dicunt in quit
si dixerimus quia peccatum non habenus ipsi nos seducimus &ueritas
in nob non est: & huic euidentis simotestimonio quia sicontraris testi¬
monus respondere caninatus ẽ quod idẽ scs iohannis in eadem episto
dicat: hoc autem dico fratrer ut non pecc&is omnis quinatus : ꝙ do
sec catum non facit quia sem̃ ipsius in eoman& & non potest peccare
tem illic qui natus ÷ ex̧ dõ non peccat quia generatio di conseruat eum
&malignus non tangit eum. Itemillic inquit ubidesaluatõ ait̃ quo
illeap paruit ut pec cata toller&: Omnis quiin eoman& non peccat.
omnis quipeccat non uidit eum nec cognouit eum. Itemilliş caris¬
fmi uune filud̃ sumus & nondũ apparuit erit quiderimus Scimie

Expanded text:
dictum sine difficili quaestione intellegitur. et quod ait: non iustificabitur, dictum sine difficili quaestione intellegitur. et quod ait: non iustificabitur, ad illam perfectionem iustitiae retulit, quae in hac uita non est. \'Item dicunt\', inquit, \'si dixerimus quiapeccatum non habemus, ipsi nos seducimus. et ueritas in nobis non est\\ et huic euidentissimo testimonio quasi contrariis testimoniis respondere conatus est, quod idem sanctus Iohannes in eadem epistula dicat: hoc autem dico, fratres, ut non peccetis. omnis qui natus est ex deo peccatum non facit, quia semen ipsius in eo manet, et non potest peccare; item illic: qui natus est ex deo, non peccat. quia generatio dei conseruat eum, et malignus non tangit eum. \'item illic\', inquit, \'ubi de saluatore ait: quoniam ille apparuit, ut peccata tolleret. omnis qui in eo manet non peccat; omnis qui peccat non uidit eum nec cognouit eum. item illic: carissimi, nunc filii dei sumus, et nondum apparuit quid erimus. scimus
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ negare nompossumur : quia non ideo sincullo peccato ÷ aliquis qͥm̃ an
hab& maculam criminis. Vnde &a postolus cũ ministros eligera
ordinandos : Nonait siquis sinepercato quod inuenire ñ poss& sedant si quis
si necrimine qđ uitiq poss& : Nec tam̃ ipseostendit quem ad modũ secundũ
suam causam debeamus accipere qđ scriptum ÷ qũm̃ noniustificabit in
cons pectutuo omnes uiuens Aperta quip pesententia ẽ : desuperi cue uer su¬
est inlustrius dedarata neintres inquit iniudiciut seruotuo quo non
iustificabitur in conspectutuo omnis uiuens : Iudiciumtim& quiami¬
sericr diam desiderat. quae suꝑ ec altat iudicio hoc ÷ enim ne in tresiudi¬
tio cumseruotuo nolime iudicare socundũ tequies sine peccato quia
noniustificabitur inconspectutuo omnis uiuens. Quod de bacuita

Expanded text:
esse negare non possumus, quia non ideo sine ullo peccato est aliquis, quoniam non esse negare non possumus, quia non ideo sine ullo peccato est aliquis, quoniam non habet maculam criminis. unde et apostolus cum ministros eligeret ordinandos, non ait: si quis sine peccato — quod inuenire non posset — sed ait: si quis sine crimine, quod utique posset. nec tamen iste ostendit, quemadmodum secundum suam causam debeamus accipere quod scriptum est: quoniam non iustificabitur in conspectu tuo omnis uiuens. aperta quippe sententia est de superiore uersu inlustrius declarata. ne intres, inquit, in iudicium cum seruo tuo, quoniam non iustificabitur in conspectu tuo omnis uiuens. iudicium timet, quia misericordiam desiderat, quae superexsultat iudicio. hoc est enim ne intres in iudicium cum seruo tuo: \'noli me iudicare secundum te, qui es sine peccato\', quoniam non iustificabitur in conspectu tuo omnis uiuens, quod de hac uita
Abbreviated transcription (Latin):
litigare uideantur qua reconcordiam nos debemus ostendere : Ait eñ
quibus respondendum est quod descõzacharia euange lista testatur
dicens erant enim z acharias & elis ab& l uxor eius iusti ambo in c̃onspeo¬
tudñ & incedentes in omnibus mandatas &iustificationibus dñisine
querella qui iustiambo uti que legerant : Inter ipsamandata quen¬
admodum sua peccata mundarent: Nam zacharias quod deomnisa¬
cerdote &x hominibus accepto in epistola adhebraeos dicit᷑ &iam ꝓsusse
catis utique hostias offerebat: quo modo ergo intellege dũ dit quod dietꝰ
sinequerella : iam supã satis quantum opinor ostendit mus : & beatus inquis
a postolus ait ut simus sci & ainmaculati in conspectueius: hoc agit
ut hoc simus sunmaculati intellegeudisunt quioninino sine peccatos
si autem inmaculati sunt ess i necrimine : &iam in hac uitam fuis seatq

Expanded text:
litigare uideantur, quarum concordiam nos debemus ostendere. ait enim: litigare uideantur, quarum concordiam nos debemus ostendere. ait enim: \'quibus respondendum est, quod de sancto Zacharia euangelista testatur dicens: erant autem Zacharias et Elisabeth uxor eius iusti ambo in conspectu domini et incedentes in omnibus mandatis et iustificationibus domini sine querella\'. qui iusti ambo utique legerant inter ipsa mandata, quemadmodum sua peccata mundarent. nam Zacharias, quod de omni sacerdote ex hominibus accepto in epistula ad Hebraeos dicitur, etiam pro suis peccatis utique hostias offerebat. quomodo autem intellegendum sit quod dicitur sine querella, iam supra satis, quantum opinor, ostendimus. \'et beatus\', inquit, \'apostolus ait: ut simus sancti et inmaculati in conspectu eius\'. hoc agitur, ut hoc simus, si inmaculati intellegendi sunt qui omnino sine peccato sunt; si autem inmaculati sunt qui sunt sine crimine, etiam in hac uita fuisse atque
Abbreviated transcription (Latin):
en d tioũ repraehendat hu cest cumi furte cererinus dicere dimit¬
tendbis scut &nios dimit timus. Con pungamnur non facere
quod bcimus aut &iam non audeamus dicere quod non facimus & fiduci
p&endi ammittamus: Item sibi oyposuui testimonium scripturarũ quad
cis dici sol& quia non ÷ homo iustus interra qui facit bonũ ÷ nom pecc&
& quasi respondit alis testimonus quia dñs descõnobait . Num quid consi¬
derasti seruum meũ iob: non enim est eisimilis quis quã interris homo
sine querella uerusdi cultor ab stinens se ab omnimalo undiã siper
dis selumus: Nec tam̃ ipseo stendit nobis quomodo & iobsiliac uerba ita
intellegenda sunt sineullo peccato fuerit in t̃ra &uerum sit quod scripau
ẽẽ dixit non: homo iustus in terra qui facit᷑ bonũ & nom pecc&. Item
dicunt inquit quia non iustificabit̃ in conspectutuo omnis uiuens: & huc
testimonio quasi res pondit adnihil aliud nisut scripturae sce interse

Expanded text:
 reprehendat, hoc est ne forte cum coeperimus dicere: dimitte nobis; sicut et nos dimittimus, compungamur non facere quod dicimus aut etiam non audeamus dicere quod non facimus et fiduciam petendi amittamus. Item sibi opposuit testimonium scripturarum, quod eis dici solet: quia non est homo iustus in terra, qui faciat bonum et non peccet, et quasi respondit aliis testimoniis, quia dominus de sancto Iob ait: numquid considerasti seruum meum Iob? non enim est ei similis quisquam in terris, homo sine querella, uerus, dei cultor, abstinens se ab omni malo. unde iam superius disseruimus. nec tamen iste ostendit nobis quomodo et Iob, si haec uerba ita intellegenda sunt, sine ullo peccato fuerit in terra et uerum sit quod scriptum esse dixit: non est homo iustus in terra, qui faciat bonum et non peccet. \'Item dicunt\', inquit, \'quia non iustificabitur in conspectu tuo omnis uiuens\', et huic testimonio quasi respondit ad nihil aliud, nisi ut scripturae sanctae se
Abbreviated transcription (Latin):
in corpore carnis eius permortem eius exhib&cuos scõs & in macula¬
tos &inreprecebensibiles: Item adephesios ut ex hiber& ipsesibi
gloriosam eclesium non habentem maculam. aut rugam. aut ali¬
quid huius modi: ut sitscã & inmaculata. Item ad corinthios pri¬
ma sobri estote &iusti & nolite peccure. Item inepistola sco
pari : propter quod succineti lumbos mentis urtã  sobrii po¬
fecti sperate inecom qua eo ffestur uobis gratiam: quisi fili
sationesitis quia scriptum est sũ eritis quia ego sc̃osum¬

Expanded text:
in corpore carnis eius per mortem eius, exhibete uos sanctos et inmaculain corpore carnis eius per mortem eius, exhibete uos sanctos et inmaculatos et inreprehensibiles; item ad Ephesios: ut exhiberet ipse sibi gloriosam ecclesiam non habentem maculam aut rugam aut aliquid huius modi, ut sit sancta et inmaculata; item ad Corinthios prima: sobrii estote et iusti et nolite peccare; item in epistula sancti Petri: propter quod succincti lumbos mentis uestrae, sobrii perfecte sperate in eam quae offertur uobis gratiam, quasi filii ni conuersatione sitis, quia scriptum est: sancti eritis, quia ego sanctu
Abbreviated transcription (Latin):
mnis preum su ea testimonia quae posu tiste cuiresponde¬
pusut eta quam nosea ꝓtulerimus: diligenter audamus
fnaieullro noinio tuautem perfectus eris coramdĩo dõtuo
tom ilie a nonerit in consumiitus infilus ir ł Item saliu¬
to es ineuingeho estote perfecti qua pater uester quince¬
i est per faetus est. Item cepostolur adcorinthuior eauda
Dec&ero frectres gaud&e. perfac tiestote. Item ad colosenses. Cor¬
ripienter omnem hominem & docentes in omni sapientia Vtex¬
hibeamus omnẽ hominem perfectum in xp̃o. Item adphilippenses
omnia facitesi ne murmuratione & hesitatione. Vt sitis in repreho¬
sibiles &simplices: sicuit filuidi immaculati, Item adephesios. bene
ante constitutionem mundi ut essemus sc̃i & in maculati in conspec¬
tueius. Item ad colo senses, & uos cumessauir aliquando alien ait
& inimici sensus eius in operibus malis: Nunc autem reconciliati

Expanded text:
His praemissis ea testimonia quae posuit iste cui respondeHis praemissis ea testimonia quae posuit iste cui respondemus, tamquam nos ea protulerimus, diligenter audiamus. \'in Deuteronomio: tu autem perfectus eris coram domino deo tuo; item illic: et non erit inconsummatus in filiis Israel; item saluator in euangelio: estote perfecti, quia pater uester qui in caelis est perfectus est; item apostolus ad Corinthios secunda: de cetero, fratres, gaudete, perfecti estote; item ad Colossenses: corripientes omnem hominem et docentes in omni sapientia, ut exhibeamus omnem hominem perfectum in Christo; item ad Philippenses: omnia facite sine murmuratione et haesitatione, ut sitis inreprehensibiles et simplices sicut filii dei inmaculati; item ad Ephesios: benedante constitutionem mundi, ut essemus sancti et inmaculati in conspectu eius; item ad Colossenses: et uos cum essetis aliquando alienati et inimici sensus eius in operibus malis, nunc autem reconciliati
Abbreviated transcription (Latin):
pisceredicatur: quia carnaliter anima concupiscit, T unc
erit iustus sine ullo omnino peccato. quando nulla lexerit
iienbris cius repugnans legimentis cius. sed prorsus totocor¬
de totaamina. totamente. dligłtdm̃: quod est primum
summnumq prececeptum: Curergo non preiper&ur homini
osteo ꝑfectio. quamuis ecm in hacuita nemo habeat: Nonenim
rec tecurritur si quo currendum est nescatur: quo modo
autem scr&ur sinullis prececeptis ostender&ur ÷: si cerigo
curramus ut comprehendamur. Omnes enim quirectecur¬
rent conprehendet: Non sicut in agone theatrico om¬
nes quidem currunt seduno accipit palmam: Curra¬
pus credendo speraendo desiderandoCurramus cor¬
pus cuistigando &adi mosinis inbonis dindos. malisqr ig¬
nocendis hilariter &ex cordefaciendo & currentium ui¬
festioutadiuuentur orendo &sic audiamur pricecepta po¬
far corus inecurrere negleptomus ad plenitudinem caritatis.

Expanded text:
piscere dicatur, quia carnaliter anima concupiscit. tunc piscere dicatur, quia carnaliter anima concupiscit. tunc erit iustus sine ullo omnino peccato, quia nulla lex erit in membris eius repugnans legi mentis eius, sed prorsus toto corde, tota anima, tota mente diliget deum, quod est primum summumque praeceptum. cur ergo non praeciperetur homini ista perfectio. quamuis eam in hac uita nemo habeat? non enim recte curritur, si quo currendum est nesciatur. quomodo autem sciretur, si nullis praeceptis ostenderetur? sic ergo curramus, ut conprehendamus. omnes enim qui recte currunt, conprehendent, non sicut in agone theatrico omnes quidem currunt, sed unus accipit palmam. curramus credendo, sperando, desiderando; curramus corpus castigando et elemosynas in bonis dandis malisque ignoscendis hilariter et ex corde faciendo et currentium uires ut adiuuentur orando et sic audiamus praecepta perfectionis, ne currere neglegamus ad plenitudinem caritatis.
Abbreviated transcription (Latin):
intentionem sequor ad palmam superneuocationis dĩ inxpoihu
quot quot ergo perfecti hocsapiamus. Id est quot quot perfec¬
te currimus. hoc sapiamus quod nondum perfectisumus
utillio perficiamur quo perfectae ad huccurrimus. ut cumue¬
nerit quod perfectum est quod ex parte : destruatur
Idest noniam ex partesit sed extoto quia fidei & sper iam
res ipsa non quȩ credatur &sper&ur. sed quȩ uideatur toia¬
turq succed&: caritas autem quacinhis tribus maior e
non auferatur sed augeatur &impleatur contemplata
quod credebat : & quod sperabat in depta: in qua plenitud¬
ne caritatis. praeceptum illudimplebitur : diliges dnimas
tuum extoto corde tuo & extota animatua. & extotamo¬
Namcum est adhuc aliquid carnalis concupiscentiae. quoduelcon¬
tinendo fren&ur. Nonomni modo ex tota animae diligiturds̃
Nonenim caro sincanima concupiscit. quamuis caro concu¬

Expanded text:
intentionem sequor ad palmam supernae uocationis dei in Christo Iesu. intentionem sequor ad palmam supernae uocationis dei in Christo Iesu. quotquot ergo perfecti, hoc sapiamus; id est: quotquot perfecte currimus, hoc sapiamus, quod nondum perfecti sumus, ut illic perficiamur, quo perfecte adhuc currimus, ut cum uenerit quod perfectum est, quod ex parte est destruatur, id est non iam ex parte sit, sed ex toto, quia fidei et spei iam res ipsa, non quae credatur et speretur, sed quae uideatur teneaturque, succedet, caritas autem, quae in his tribus maior est, non auferatur, sed augeatur et impleatur contemplata quod credebat et quod sperabat indepta. in qua plenitudine caritatis praeceptum illud implebitur: diliges dominum deum tuum ex toto corde tuo et ex tota anima tua et ex tota menam cum est adhuc aliquid carnalis concupiscentiae, quod uel continendo frenetur, non omni modo ex tota anima diligitur deus. non enim caro sine anima concupiscit, quamuis caro concu
Abbreviated transcription (Latin):
tontomags quantominus quisq & tintominus quan¬
do mags pro fiterit, his at que hiuius modi considerati¬
merito inoatione dicimus. dimitte nobis debita nostrec. sicut
& nos dimittimus debitoib: nr̃is: si tamen quod dicimus facia¬
mus ut uel ipsi &iam diligantur in imici. Uelsiquis quam ad hu
in xp̃o paruulus hocnondum facit. paenitenti tamen quod
in eum quisq peccauit &ueniam pa&enti exintimo cordis ig¬
noscat᷑ si uult ut eius operationem pater caelestis exaudiat.
inqua oratione si contentiosice. Nolimus satis nobis propositum
speculum est. ub iinspiciatur uita iustorum qui exfide uiuunt
& per fecte currunt: quamuis sine peccato non sint. undedicũ
dimitte nobis quia nondum quocurritur peruenerunt.
hincdicit a postolus, Non quia iam acceperim. autiam perfec¬
tus sim fratres. Ego me non arbitror ad prehendisse. unun
autem quae r&ro oblitus in ea quaeante sunt extentus. secundu

Expanded text:
tanto magis, quanto minus quisque, et tanto minus, quantanto magis, quanto minus quisque, et tanto minus, quanto magis profmerito in oratione dicimus: dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris; si tamen quod dicimus faciamus, ut uel ipsi etiam diligantur inimici uel, si quisquam adhuc in Christo paruulus hoc nondum facit, paenitenti tamen quod in eum quisque peccauit et ueniam petenti ex intimo cordis ignoscat, si uult ut eius orationem pater caelestis exaudiat. In qua oratione si contentiosi esse nolimus, satis nobis propositum speculum est ubi inspiciatur uita iustorum, qui ex fide uiuunt et perfecte currunt, quamuis sine peccato non sint. unde dicunt: dimitte nobis, quia nondum quo curritur peruenerunt. hinc dicit apostolus: non quia iam acceperim aut iam perfectus sim. fratres, ego me non arbitror adprehendisse; unum autem quae retro oblitus, in ea quae ante sunt extentus secundum
Abbreviated transcription (Latin):
in expositione iustracce ipsius exsecutur Nisi triaista: leiunium
eli mosinas. orationes : Iuniõ scilic& uniuersam corporis casti¬
gationem significans eli monis omnem beniuolentiam
& benłficenticm ueldandi ueli gnoscendi & in sinuans oratione
in sinuans om̃s regulas sc̃i desiderii : Ut qqnmꝰ in castigatione cor¬
poris frenatur concupircentia quae non frenari sedom¬
pino esse nondeb& Necerit in illa pofectioneiustracce
ꝓbinullum orit omnino peccatum & sepe in usu rerum &iam
conces scerum. at que licitarum exserit immoderationem
scan: Iripsauero beneficentia quaiustur consulit ꝓximo
quaedam fiunt qua e obsint cum prodesse putata sint
& aliquando perifirmitatem uelcumminur sufficitur
neces sitatibus aliorum uel parum in eis proficit quo dbe¬
fugnitatis ac laboris impenditur : subrepit tacdium quo
furadar hi laritas. inqua ditorem diligit d̃ subreoit aitẽ

Expanded text:
in expositione iustitiae ipsius exsecutus nisi tria ista: ieiunium, in expositione iustitiae ipsius exsecutus nisi tria ista: ieiunium, elemosynas, orationes; ieiunio scilicet uniuersam corporis castigationem significans, elemosynis omnem beneuolentiam et beneficientiam uel dandi uel ignoscendi et oratione insinuans omnes regulas sancti desiderii: ut quoniam in castigatione corporis frenatur concupiscentia, quae non frenari, sed omnino esse non debet nec erit in illa perfectione iustitiae, ubi nullum erit omnino peccatum, et saepe in usu rerum etiam concessarum atque licitarum exserit immoderationem, suam in ipsa uero beneficientia, qua iustus consulit proximo, quaedam fiunt quae obsint, cum prodesse putata sint, et aliquando per infirmitatem, uel cum minus sufficitur necessitatibus aliorum uel parum in eis proficit, quod benignitatis ac laboris impenditur, subrepit taedium, quo fuscetur hilaritas, in qua datorem diligit deus, subrepit autem
Abbreviated transcription (Latin):
ambulamus Non ꝑspecem Vndedictum est iustus exfi¬
deuiuit: haec est nr̃a in ipsa peregrinatione iustia cV
adillam perfectionem plenitudine. qua ciustitiae ubiin
specie decoris eius. lamplena & perfecta caritas erit
Nuncipsius cursus rectitudine & perfectione tendamus
castigeendo corpur nostrum. & seruituti subiciendo
& demosinas indandis beneficuis. & dimit tendis quis
in nossunt commissa peccatis. hilariter & excorde faciendo. &
orcctionib: in desinenter instando & haec faciendo indoctri¬
nasana. qua edificatur. fides recta : spes firma. Caritaspura.
haccest nunc nostra iustitia qua currimus csurientes & sitien¬
tes ad perfectionem plenitudinemq: iustitiae. Utea posteccsa¬
turemur : Unde dñr in euangelio . cum dixiss&. Nolite facere
iustitcom uram corem hominib: utuid eamini ab eis Neis tum
nostrum cursum fine humane gloriae in&i remur: Nonest

Expanded text:
ambulamus, non per speciem — unde dictum est: iustus ex fiambulamus, non per speciem — unde dictum est: iustus ex fide uiuit — haec est nostra in ipsa peregrinatione iustitia, ut ad illam perfectionem plenitudinemque iustitiae, ubi in specie decoris eius iam plena et perfecta caritas erit, nunc ipsius cursus rectitudine et perfectione tendamus castigando corpus nostrum et seruituti subiciendo et elemosynas in dandis beneficiis et dimittendis quae in nos sunt commissa peccatis hilariter et ex corde faciendo et orationibus indesinenter instando et haec faciendo in doctrina sana, qua aedificatur fides recta, spes firma, caritas pura. haec est nunc nostra iustitia, qua currimus esurientes et sitientes ad perfectionem plenitudinemque iustitiae, ut ea postea saturemur. unde dominus in euangelio cum dixisset: nolite facere iustitiam uestram coram hominibus, ut uideamini ab eis, ne istum nostrum cursum fine humanae gloriae metiremur, non est
Abbreviated transcription (Latin):
uertaemus: testimnonia in quid quib probitur pracep¬
tum esse homini. ut absq peccato sit. adhoc respondemus.
nõstri utrum prcceceptum sit. quacritur. quod ualde mani¬
festum est sed hocipsum quod preceptum eẽ constat. utrũ
incorpore mortis huius possit impleri. Ubi caro concupiscit
mus faciamus: De quo corpore mortis huius. non omnisl¬
beratur quifinit hancuitam. sed qui in hacuita susceperit
gratiam: Oneinuanum suscipiat bonis operib egeit
aliud ÷ enim exiredehoccorpore. quod omnes homines dies
uite huius ultimus cogit: Aliud est autem libercri deca¬
tam merces perficiens redditur. sed eis tantum a quib in
hacuita eiusdem mercedis meritum comparatur. Non enim
ad saturitatem iustitice. cum hinc exierit quisq perueni&
nisi ad ecem cumhicest. esuriendo & sitiendo cucurrerii
beccti quippe quiesuriunt & sitiuntiusaitiam qm̃ ipsi satu¬
rabuntur quam diuergo peregrinanter adnõ per fidem

Expanded text:
uertamus. \'testimonia\', inquit, \'quibus probatur praecepuertamus. \'testimonia\', inquit, \'quibus probatur praeceptum esse homini ut absque peccato sit. ad hoc respondemus: non utrum praeceptum sit quaeritur, quod ualde manifestum est; sed hoc ipsum, quod praeceptum esse constat, utrum in corpore mortis huius possit impleri, ubi caro concupiscit mus faciamus. de quo corpore mortis huius non omnis liberatur qui finit hanc uitam, sed qui in hac uita susceperit gratiam et ne in uanum suscipiat bonis operibus egerit. aliud est enim exire de hoc corpore, quod omnes homines dies uitae huius ultimus cogit, aliud est autem liberari de cotam merces perficiens redditur, sed eis tantum, a quibus in hac uita eiusdem mercedis meritum comparatur. non enim ad saturitatem iustitiae, cum hinc exierit, quisque perueniet, nisi ad eam cum hic est esuriendo et sitiendo cucurrerit; beati quippe qui esuriunt et sitiunt iustitiam, quoniam ipsi saturabuntur. Quamdiu ergo peregrinantes a domino per fidem