comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
b̵t as concedit uitȩ ab his humilitas amittat᷑:
Sciendũ quoq: qđ o porteat ut rector es bonipla¬
cere hominibus appoant : sed ut suȩ estima¬
tionis dulcedine ꝑximos in affectũ uerita¬
tis trahant : Nut sea maridesiderent : sed
ut dilectionẽ suã qͣsi quandã uiã faciant: ꝑqͣ
conda audientiũ adamor ẽ c̃ditoris introdu¬
cant: difficilequippe ẽ utqͣ lib& recta denun¬
tians p̃dicator qui non diligitur libent̃ aud ĩtur:
Deb& ergo qͥ p̃ẽ. & studereset diligiꝰq tenꝰ possit
audiri : & tam̃ amorẽ suũ ꝓsemetipso nonquȩ¬
rere: nein ueniat᷑ eicui seruireꝑ officiũ cer̃¬
nit : occulta cogitation sstyrrani de sẽsultare :
Quod benepa ulus insinuat. cũ sui nobis studii occul
qui tam̃ rursusdicit: si adhuc hominibus placerẽxp̃i
seruusnonessẽ : Pac& ergo paulus &̃ non plac&:
quia in eo qđ placere appetit: nonse sed ꝑse homi

Expanded text:
bertas conceditur, vitae ab his humilitas amittatur. bertas conceditur, vitae ab his humilitas amittatur. Sciendum quoque est quod oporteat ut rectores boni placere hominibus appetant, sed ut suae aestimationis dulcedine proximos in affectum veritatis trahant, non ut se amari desiderent, sed ut dilectionem suam quasi quamdam viam faciant, per quam corda audientium ad amorem Conditoris introducant. Difficile quippe est, ut quamlibet recta denuntians praedicator qui non diligitur, libenter audiatur. Debet ergo qui praeest, et studere se diligi, quatenus possit audiri, et tamen amorem suum rere, ne inveniatur ei, cui servire per officium cer occulta cogitationis tyrannide resultare. Quod bene Paulus insinuat, cum sui nobis studii occultQui tamen rursus dicit: « Si adhuc hominibus placerem, Christi servus non essem . » Placet ergo Paulus, et non placet, quia in eo, quod placere ap
Abbreviated transcription (Latin):
nequid agere debeant sed quid ual eat ad ten¬
dunt: Nil de subsequenti iudicio metuunt:
imꝑuidedetẽ porali potesta tegloriant᷑ : libbe
utlicent̃ & inlicita faciunt᷑ subditorũ nemo
tis ẽ quia plus ueritate sea pp&it diligi : quã c̃¬
trasenon uult defendi: Nemoquippe ẽ qui ito
uiuat : ut aliquatenus non delinquat: Ille ergo
sea mplius ueritatẽ desiderat amari : quisibi
Anullo uult contraueritatẽ parci Hinc & enĩ
p&rus increpationẽ paulilibent̃ accepit:
ħ Hincđđ correptionẽ subditi: humili t̃ audiuit:
Quia rectores boni dũ priuato diligere amo
renesciunt : libere puritatis uerbũ a subdi¬
tis obsequium hum ilitatis credunt: Sedinter
ea necesse . ẽ. utcura regiminis tantimoderami¬
nis arte temperet᷑ : Quatenus subditorũ mens
cũ quȩdã rectesentire potuerit: sic in uocis lib¬
tatem ꝓdeat ut tam̃ lib̵ta sinsuꝑbiã ñ erũ pat:
nedum fortasse immoderatius linguȩ eisli¬

Expanded text:
nec quid agere debeant, sed quid valeant attennec quid agere debeant, sed quid valeant attendunt, nihil de subsequenti judicio metuunt improbe de temporali potestate gloriantur; libet ut licenter et illicita faciant, et subditorum nemo tis est, quia plus veritate se appetit diligi, quam contra se non vult defendi. Nemo quippe est qui ita vivat, ut aliquatenus non delinquat. Ille ergo se ipso amplius veritatem desiderat amari, qui sibi a nullo vult contra veritatem parci. Hinc etenim Petrus increpationem Pauli libenter accepit ; hinc David correptionem subditi humiliter audivit ; quia rectores boni dum privato diligere amore se nesciunt, liberae puritatis verbum a subditis obsequium humilitatis credunt. Sed inter haec necesse est ut cura regiminis tanta moderaminis arte temperetur, quatenus subditorum mens cum quaedam recte sentire potuerit, sic in vocis libertatem prodeat, ut tamen libertas in superbiam non erumpat; ne dum fortasse immoderatius linguae eis li
Abbreviated transcription (Latin):
capite uni uersȩ etatis adcapienda sanimas:
Pul uillos qui ppesubomni cubito manus. e¬
ponere cadentes a sua rectitudine animas:
atq: inhuius mundi sedelectutione recli¬
nantes blanda ad olationere souere : Qua¬
sienim puluillo cubitust ceruicalibus ia
centis caput excipitur . cũ correptionis du¬
ritia pec canti subtrahitur eiq mollities.
fauorͥs ad hibetus ut inerrore mollit̃ iace¬
at : quẽ nulla asperitas contradictionis pul¬
sat: Sed hȩc rectores qui semetipsos diligunt
his ꝑculdubio exhibent: a quibus senoceri
posse ꝓstudio głȩ temporalistiment : Nã
quos nil contras eualere conspiciunt. hos
nimirũ asperitate semꝑ rigidȩ in uectionis
p̃munt: nũ quã clem̃ t̃ãmonent sed pastora¬
lismansuet ũ dinis obliti: iuredominationis
terrent: Quosrecte ꝑ ꝓpħam diuina uox
increpatdicens: uos aut cũ austeritate impe¬
rabatis eis & cũ potentia: Mlusse auctoresuo
diligentesi actant̃ erga subiectos erigunt:

Expanded text:
capite universae aetatis ad capiendas animas . Pulvillos quippe sub omni cubito manus ponere, est cadentes a sua rectitudine animas, atque in hujus mundi se delectatione reclinantes, blanda adulatione refovere. Quasi enim pulvillo cubitus, vel cervicalibus caput jacentis excipitur, cum correptionis duritia peccanti subtrahitur, eique mollities favoris adhibetur, ut in errore molliter jaceat, quem nulla asperitas contradictionis pulsat. Sed haec rectores, 28 qui semetipsos diligunt, his procul dubio exhibent, a quibus se noceri posse in studio gloriae temporalis timent. Nam quos nil contra se valere conspiciunt, hos nimirum asperitate rigidae semper invectionis premunt, nunquam clementer admonent, sed pastoralis mansuetudinis obliti, jure dominationis terrent. Quos recte per prophetam divina vox increpat, dicens: Vos autem cum austeritate imperabatis eis et cum potentia . Plus enim se suodiligentes, jactanter erga subditos se erigunt,
Abbreviated transcription (Latin):
re & uide ab ominationes pessimas quasistifa¬
ciunt hic: & ingressus uidi & ecce omnis simi¬
litudo reptilium & animaliũ ctab omina¬
tio etuniuersa idola domus irł depictaera
inpariete : Per etechihelũ quippep̃positoꝵ
ꝑsona signatur : ꝑparietem duritia subdi¬
torum: & quid est parietem fodere :nisi a cu¬
tis inquisitionibus duritiã cordis aperire :
&cũ fodissemappanuit ostiũ quiacũ cordosis

Expanded text:
essimas, quas isti faciunt hic. Et ingressus vidi; et ecce omnis similitudo reptilium, et animalium abominatio, et universa idola domus Israel depicta erant in pariete . Per Ezechielem quippe praepositorum persona signatur, per parietem duritia subditorum. Et quid est parietem fodere, nisi asperis correptionibus duritiam cordis aperire? Quem cum perfodisset, apparuit ostium, quia cum cordis
Abbreviated transcription (Latin):
seitiatur & cũsibi quismalũ qđ ꝑ petrauit
legati hoc c̃trase grauit̃ ex corripientis aspe¬
ritate ꝑtimescat : Debitũ quipperectoris ẽ :
dere : quanta in huius uitȩ itinere tẽpta¬
m̃ta antiqͥ hostis lateant aperire & subditoꝵ
mala quȩ tolera releniter nondebent cũ
magna t eli asperitate corrigerqͥ nesiminus
contraculpas accendit᷑ culparũ omniũ reus
ipseteneat᷑ : Vnde bene ad etechielũ dicit᷑
Sume tibilater ẽ & pones eũ corãte&de fcri

Expanded text:
sentiatur. Et cum sibi quis malum quod perpetravit sentiatur. Et cum sibi quis malum quod perpetravit levigat, hoc contra se graviter ex corripientis asperitate pertimescat. Debitum quippe rectoris est nis ostendere, quanta in hujus vitae itinere tentamenta antiqui hostis lateant aperire, et subditorum mala quae tolerari leniter non debent, cum magna zeli asperitate corrigere; ne si minus contra culpas accenditur, culparum omnium reus ipse teneatur. Unde bene ad Ezechielem dicitur: Sume tibi laterem, et pones
Abbreviated transcription (Latin):
tia sed sola ignor antia uł infirmitate delin¬
quitur ꝓfecto nec esse est ut magno modera¬
mine ipsa delicticorreptio temperetur:
Cuncti quippe quousq: in hac mortali carne
subsistimus correptionis nr̃ȩ infirmitatibus
subia cemus : Exseergo deb& quisq colligere:
qualit̃ aliene huncoporteatimbec illi tatim i¬
sereriine contra infirmitatẽ ꝓximisi ad in¬
crepationis uocẽ feruentius rapit᷑ : oblitus
sui eẽ uidetur: Unde benepaulus am mona
dicens:si p̃occupatus fuerit homo in aliquo
delicto: uos quispiritalis estis instruitehu¬
iusmodi inspũmansuetadinis. consideranste¬
ipsũ ne&tu tempteris: Acsia ꝑtedicat: Cũ
displic& exaliena in firmitate qđ conspicis
pensa qđ es ł nere pationis⁊ elo sp̃s temper&:
dũ sibi quoq qđ increpat tim&: non nulla aũt sur
uel em̃t̃ increpanda ut cũ culpu ab auctoreñ
cornosc̃qͣ uanti sitponderis ab increpantis& e

Expanded text:
tia, sed sola ignorantia vel infirmitate delintia, sed sola ignorantia vel infirmitate delinquitur, profecto necesse est ut magno moderamine ipsa delicti correptio temperetur. Cuncti quippe quousque in hac mortali carne subsistimus, corruptionis nostrae infirmitatibus subjacemus. Ex se ergo debet quisque colligere qualiter alienae hunc oporteat imbecillitati misereri, ne contra infirmitatem proximi si ad increpationis vocem ferventius rapitur, oblitus sui esse videatur. Unde bene Paulus admonet, dicens: Si praeoccupatus fuerit homo in aliquo delicto, vos qui spiritales estis, instruite hujusmodi in spiritu mansuetudinis, considerans teipsum, ne et tu tenteris . Ac si aperte dicat: Cum displicet ex aliena infirmitate quod conspicis, pensa quod es; ut in increpationis zelo se spiritus temperet, dum sibi quoque quod increpat timet. Nonnulla autem sunt vehementer increpanda, 31 ut cum culpa ab auctore non cognoscitur, quanti sit ponderis, ab increpantis ore
Abbreviated transcription (Latin):
sus pensa sunt : sed adhulc pambitã qͣsi ꝑgulȩ
desi derium seseadima submittunt : Vndebe
ne subditur : Etuni uersa idola domus irł.
depicta erant in pariete: Scriptũ quippe
est: && auaritia quȩ ẽ idolorũ seruitus. Rec¬
te ergo panimalia ĩ dolã scribuntur qr
&esihonesta actione non nulli quasi a terru
se erigunt : ambitio netam̃ inhonesta seme¬
tipsos & terrtã deponuñ : Bene aut̃ dicitus
depictã erant : quia dum exteriorum rerum
intrinsecus species ad trahunt᷑ : quasi incor¬
dedepingitur : quic quid fictisimaginibus
deliberando coritatur : Notandum itaq est :
q prius foram̃ in pariete acdeinde ostium
dernitur: & tunc demũ occulta al ominatio
demontrat᷑ s qui animirũ unius cuiusq pecca¬
ti prius signa forinsec us de indenumia¬
nua aꝑtȩ iniquitatis ostendit᷑ : & tunc demũ
omnemalũ qđ intus lat& aperitur: Fnulla
aũt suntilenit̃ arguenda: nam cũ non mali¬

Expanded text:
suspensa sunt, sed adhuc per ambitum, quasi per gulae suspensa sunt, sed adhuc per ambitum, quasi per gulae desiderium sese ad ima submittunt. Unde et bene subditur: « Et universa idola domus Israel depicta erant in pariete. » Scriptum quippe est: « Et avaritia, quae est idolorum servitus . » Recte ergo post animalia idola describuntur, quia etsi honesta actione nonnulli quasi a terra se erigunt, ambitione tamen inhonesta semetipsos ad terram deponunt. Bene autem dicitur, « depicta erant, » quia dum exteriorum rerum extrinsecus species attrahuntur, quasi in corde depingitur, quidquid fictis imaginibus deliberando cogitatur. Notandum itaque est, quia prius foramen in pariete, ac deinde ostium cernitur, et tunc demum occulta abominatio demonstratur, quia nimirum uniuscujusque peccata prius signa forinsecus, deinde janua apertae iniquitatis ostenditur. Et tunc demum omne malum quod intus latet aperitur Nonnulla autem sunt leniter arguenda: nam cum non mali
Abbreviated transcription (Latin):
qui corripitur coritationũ interiora ui¬
deantur: Vn deb ene et illic seqͥtur: Ingne¬
dere & uideabominationes pessim as quas
isti faciunt hic Quasi ingredit᷑ utab omi¬
nationes a spiciat : qͥ discussis qͥbusdã signis
exterius apparentibus : Itacorda subdito¬
rum penetrat ut cuncta ei quȩ inlicit᷑a cori¬
tantur in notescant : Vnde &subdidit
& ingressus uidia ecceom nis similitudorep¬
tilium & animaliũ ab ominatio : Inreptilib
cogitation es omnino t̃renȩ signatur: In anima¬
libus Re sõ iam quidem aliquantulũ a terra
suspensȩ : sed ad huc terrenȩ mercedis p̃mia
requirentes : Nã reptilia tot corporeo
sunt intrapa ri&em quando cortationes
uoluuntur inmente quȩ aterrenis desi¬
deriis nũ quã leuant᷑ : Animalia qͦq sun
intraparietẽ : quando cesi quaedam iusta
si quahonesta coritantura ppeten distum̃
lucris tempor alibus honoribus quedeser¬
uiunt: Et ꝑ semȩtipsa quidẽ iãquasi aterru

Expanded text:
eriora videantur. Unde et bene illic sequitur: Ingredere et vide abominationes pessimas, quas isti faciunt hic . Quasi ingreditur ut abominationes aspiciat, qui, discussis quibusdam signis exterius apparentibus, ita corda subditorum penetrat, ut cuncta ei quae illicite cogitantur innotescant. Unde et subdidit: Et ingressus vidi; et ecce omnis similitudo reptilium, et animalium abominatio . In reptilibus cogitationes omnino terrenae signantur, in animalibus vero jam quidem aliquantulum a terra suspensae, sed adhuc terrenae mercedis praemia requirentes. Nam reptilia toto ex corposunt intra parietem, quando cogitationes e a terrenis desideriis nunquam levantur. Animalia quoque sunt intra parietem, quando et si qua jam justa, si qua honesta cogitantur, appetendis tamen lucris temporalibus honoribusque deserviunt, et per semetipsa quidem jam quasi a terra
Abbreviated transcription (Latin):
ciniũ ñ relinquant : sed uexta uirtutẽ suã obsequiũei
uł oboedientiã prebeant : LXI Delibertis quia pa
trocinio epcłe discesserint : Liberti eocłȩ quia patro¬
cimo eius discedentes quib: lib& ꝑsonis adheser̃ siã meniti
redire contẽ pserint manumissio eoꝵ irritasit: quia ꝓ¬
siue in statu libertatis eoꝵ seu in peculioqđ habere noscunt᷑:¬

Expanded text:
cinium non relinquant, sed juxta virtutem suam obsequium ei cinium non relinquant, sed juxta virtutem suam obsequium ei vel obedietrocinio Ecclesiae discesserunt. Liberti Ecclesiae, qui a patrocinio ejus discedentes, quibuslibet personis adhaeserunt, si admoniti redire contempserint, manumissio eosive in statu libertatis eorum seu in peculio quod habere noscunt
Abbreviated transcription (Latin):
defituuit ut sacerdotss quio utressuas eccłȩ relinquunt:
autnihilhabentes aliqua tam̃ prȩdia aut familias eocle¬
si issuis conquir̃ liceat aliquos defamiliis eiusdem
et cłȩ manumittere . iuxtarei conlatemodũ quẽ antiqui
canones decreuer̃: ita ut cũ peculio & posgeritate fua
ingenui subpatro cinio eccłȩ maneant : utilitates in¬
iunctas sibi iuxta qđ potuerint ꝓsequentes : Lxx
Delibertis eocłȩ. Liberti eccłȩ quia nunquã morit᷑
eoꝵ patrona : a patrocinio eiꝰ deninunquã discedant:
nec posteritas quȩlã eoꝵ sic ut prioresca nones decreuer̃:
hȩ ne forte libertas eoꝵ infutura ꝓlenon pateati ipsaq:
posteritas saturabili ingenuitate obnitens sese ab eccłȩ
patrocinio subtra hat: necesse ẽ utã idẽ libertiquã
abeis ꝓgeniti ꝯfessionẽ ep̃osuo faciant: ꝑ quã se exfa¬
milia eccłȩ liberos effectos ẽẽ fateant᷑: eiusq patro¬

Expanded text:
definivit ut sacerdotes, qui aut res suas Ecclesiae relinquunt, definivit ut sacerdotes, qui aut res suas Ecclesiae relinquunt, aut nihil habentes, aliqua tamen praedia, aut familias Ecclesiis suis conquirunt. Liceat illis aliquos de familiis ejusdem Ecclesiae manumittere, juxta rei collatae modum, quem antiqui canones decreverunt, ita ut cum peculio et posteritate sua ingenui sub patrocinio Ecclesiae maneant, utilitates injunctas sibi juxta quod potuerint prosequentes. LXXlibertorum Ecclesiae. Liberti Ecclesiae, quia nunquam moritur eorum patrona, a patrocinio ejusdem nunquam discedant, nec posteritas quidem eorum, sicut priores canones decreverunt; ac ne forte libertas eorum in futura prole non pateat ipsaque posteritas naturali ingenuitate obnitens sese ab Ecclesiae patrocinio subtrahat, necesse est ut tam idem liberti quam ab eis progeniti professionem episcopo suo faciant, per quam se ex familia Ecclesiae liberos effectos esse fateantur, ejusque patro
Abbreviated transcription (Latin):
comuensauer hanc diuinam sententiã meunt
& liberos ex familiis eocłȩ ad condẽpnationẽ facer
alienare intendat : tales igitur liberos successor
ep̃s absq: aliqua obpositione adius eccł reuonilit:
quia eos ñ ȩquitas sedimꝓbitas ab soluit: LXVIII Deep̃o¬
qui mancipiũ eo csesiemanu mitti desiderat:
Ep̃s qui mancipiũ iuris eccłe nonretepto eo olesiastico
patrociniomanu mitti desiderat : dũ meritiei usdẽ peculii
corã concili seccłȩ cui prȩmine ꝑ cõmutationẽ subscriben¬
tibus sacerdotib offerat: ut rata & iusta in ueniatur de¬
finitio cõmutatis : Tunc enim liberã manumissionẽ sine
patrocimo ec cłȩ concedere poterit: quia eũ quẽ libertati
tradere disponit:iã iuri ꝓprio ad quisiuit: huimodi aut̃
liberto ad uersus eccłam cuius iuris extitit : accusandi uel
testi ficandi deneget᷑ licentia : qđ si prȩsũpseritplac& ut
suas eccłe relinquunt. Consensus totius concilu

Expanded text:
compensaverunt hanc divinam sententiam metuant, et liberos ex familiis Ecclesiae ad condemnationem suam facere esiae alienare intendat: tales igitur libertos successor episcopus absque aliqua oppositione ad jus Ecclesiae revocabit, quia eos non aequitas sed improbitas absolvit. LXVIII. Dequi mancipium Ecclesiae manumitti desiderat. Episcopus qui mancipium juris Ecclesiae, non retento ecclesiastico patrocinio, manumitti desiderat, duos meriti ejusdem et peculii coram concilio Ecclesiae cui praeeminet, per commutationem subscribentibus sacerdotibus offerat, ut rata et justa inveniatur definitio commutationis. Tunc enim liberam manumissionem sine patrocinio Ecclesiae concedere poterit, quia eum quem libertati tradere disponit, jam juri proprio acquisivit. Hujusmodi autem liberto adversus Ecclesiam, cujus juris exstitit, actestificandi denegetur licentia. Quod si praesumserit, placet, ut suas Ecclesiae relinquunt. Consensus totius concilii
Abbreviated transcription (Latin):
ł cũ uxore carnole consortiũ qui ascriptũ es c̃iestr¬
successionemuxoris usus fuerat relexatos
ceptus accedere: quantomagis hi sacerdotes uł
debent quib uł sacerdotiũ ł ministeriũ sino suca¬
cessione ẽnec prȩterit dies quauel a sacrificuis
diuinis aut abaꝓtis matis officiouacent : nã si
paulus adcoritiosscribitdicens:abstine teuos
ad tẽpus ut uacetis orationi & hoc utiq laicis
prȩcepit multo magis sacerdotes quib: orandi
& sacrificandi iu geofficiuẽ seꝑ debebunt
ab huiusmodi consortio abstinere: quissi contami¬
natus fuerit carnali concupiscentia quopudoreł
merio ex audirisecredit cũ dictũ sꝑomniamund
mundis oo in quinatis aut̃ l infidelib nhibemiia¬
dũ sed fortas selicere credit quia scrꝑ ei ÷ ẽmun
inxoris uirũ : ñ ꝑmanents in concopistentiagene¬
randidixit: Sed ꝓpt̃ continentã futurt̃ ner
onim integros eorporg ñ admisni quiat : uellã¬

Expanded text:
vel cum uxore carnale consortium, quia scriptum est: Sancti estovel cum uxore carnale consortium, quia scriptum est: Sancti estosuccessionem uxoris usus fuerat relaxatus, ceptus accedere, quanto magis hi sacerdotes vel debent, quibus vel sacerdotium, vel ministerium sine successione est. Nec praeterit dies, quo vel sacrificiis divinis, vel baptismatis officio non vacent. Nam, si Paulus ad Corinthios scribens ait: « Abstinete vos ad tempus, ut vacetis orationi , » et hoc utique laicis praecepit: multet sacrificandi juge officium est, semper debebunt ab ejusmodi consortio abstineri? Qui si contaminatus fuerit a carnali concupiscentia, quo pudoremerito exaudiri se credit, cum dictum sit: Omnia munda mundis coinquinatis autem et infidelibus nihil mundum ? Sed fortasse licere hoc credit, quia scriptum est: Unius uxoris virum , non permanentem in concupiscentia generandi dixit, sed propter conscientiam futuram. Neque enim integros corpore non admisit, qui ait: Vell
Abbreviated transcription (Latin):
quid deprȩposita specie una quaq: sentirem ꝓcaptu
intellegentiȩ meȩ quȩ s̃ uisa respondi quid sequendũ
ł docilis ratio ꝑsua der&ł auctoritas lectiomis oston¬
dereł custo dita series tempoꝵ demonstrar& ẽqdẽ
dileotiotua institutũ secuta prudentũ ad sedẽ
apłi cã referremaluit quid deber& dereb: dubi is
custodire potius quã usurpatione prȩsũꝑta quȩ sibi
uiderentur de singulis obtinere : Curenimmagis
putemus discereali quid quã omningnescire  mihi
q̃q̃: ipsi de conlatione docilitas acced& dũ prȩscru
aut in officio pbit᷑ ĩmpositos in continentes esse aut
fuisse generamt fidii ꝓdider: Dehis & diui narũ
spricii ep̃i monit᷑ eui dentisss comear᷑ ut in conti¬
nentes in officiistalib: positi omni honore ecolosi¬
astico priuarentur nec admittant᷑ adta lominis¬
teriũ qđ solã continentiã oport& implere : est
ab omnilabe purgatos sibi uindicent diuinam ysteria :
neq: eos ad sacrificias̃fasadmicti qui exercent

Expanded text:
quid de proposita specie unaquaque sentirem, pro captu intelligentiae meae quae sunt visa respondi, quid sequendum vel docilis ratio persuaderet, vel auctoritas lectionis ostenderet, vel custodita series temporum demonstraret. Et quidem dilectio tua, institutum secuta prudentium, ad sedem apostolicam referre maluit quid deberet de rebus dubiis custodire, potius quam usurpatione praesumpta quae sibi viderentur de singulis obtinere. Cur enim magis pudendum putemus discere aliquid, quam omnino nescire? Mihi quoque ipsi de collatione docilitas accedit, dum perscrutaut in officio presbyterii positos, incontinentes esse aut fuisse, generati filii prodiderunt . De his et divinarum Syricii episcopi monita evidentia commemorant, ut incontinentes in officiis talibus positi omni honore ecclesiastico privarentur, nec admittantur ad tale mysterium, quod sola continentia oportet impleri. Est ab omni labe purgatos sibi vindicent divina mysteria, neque eos ad sacrificium fas sit admitti, qui exercent
Abbreviated transcription (Latin):
su disponi ut nec ipsi uiolentiũ patiant᷑ nechi qͥdicun¬
tur opp̃sidam nas ustine añ: Cur uergo urȩ̃ sit uteis su¬
crum̃tũ abensquoꝵ int̃ eẽ deseruanda lege & iustitia
ꝓmictat᷑. Et ꝑ om̃u cõmoneat exireatq. suoꝵ actuũ
tare uosc̃uenit. Cuius sollicitudine eaquȩ illis sue¬
rin ꝓmissu seruent᷑. Quatenus nec aliis noxia sit et
ipũs ec lesiasticu saluatione possiñ ꝓdeẽre fugia
rbus pussimi acserenissimi dominimauricii
tiberii & theodosii augustorũ. cĩdẽ domni imperii
mauricii annotertio decimo inđiet tertia decima
quinta diemensisiulii: Gregorius pupa corã sacra¬
tissi mobeati petri apłi corpore. cũ epĩ somnib ro
manȩ eđȩresidens. ad stantib: dia conib: a cũ eo
clerus dixit Inscã hac romana ecła. cui diuina
dispensatio p̃eẽ meuoluit. dudũ consuetudo est
ualde rep̃hensibilis ex orta. ut qͥdã sacris altaris
ministricantor esdicant᷑ & india conat᷑ ordine c̃¬

Expanded text:
 disponi, ut nec ipsi violentiam patiantur, nec ii qui dicuntur oppressi damna sustineant. Curae ergo vestrae sit ut eis sacramento ab iis quorum interest de servanda lege et justitia promittatur, et per omnia commoneantur exire, atqtare vos convenit. Cujus sollicitudine ea quae illis fuerint promissa serventur, quatenus nec aliis noxia sint, et ipsis ecclesiastica, salva ratione, possint prodesse refugia. ssimi ac serenissimi domini Mauricii Tiberii, et Theodosii Augustorum, ejusdem domini imperii Mauricii anno tertio decimo, indictione tertia decima, quinto die mensis Julii, Gregorius papa coram sanctissimo beati Petri corpore, cum episcopis o residens, adstantibus diaconibus et cuncto clero, dixit: In sancta hac Romana Ecclesia, cui divina dispensatio praeesse me voluit, dudum consuetudo est valde reprehensibilis exorta, ut quidam ad sacri altaris ministerium cantores eligantur, et in diaconatus ordine co
Abbreviated transcription (Latin):
Sedsi ꝑceperit non iudicanda Bona¬
culpassuas agnoscere : ubiculpa non ẽ
Quia sepe sineculpaagit᷑ quod uenit e
culpa Unde &iam cum e surimus:
sin eculpa cõmedimus. quib. excul¬
paprimi hominis actũ ẽ ut esũriam̃
Menstrua enĩ consuetudomuli erib:
non aliqua culpa: ẽ uidelic& quena¬
turalit̃ accidit. Sed tam̃ qđ natura
ipsa itauitiata ẽ: ut &i a sine uolun¬
tatis studio uideat᷑ ee polluta : Excul¬
pauenit uitiũ inquoseipsa qualis ꝑ
iudicium facta sit . humananatu¬
ra cognoscit. Et homo quiculpam
sponte ꝑ petrauit. seatũ culpȩ por¬
ter inuitus. tq. ideo feminasse
metiptas considerent et si in men¬
strua consuetudineadsacram̃tado
minici corporis et sanguinis accede
non p̃sumant: de suarecta conside¬
ratione laudandȩ sunt. Dum uero
ad ꝑcipiendum exreligiose uitȩ consu¬
etudine eiusdem misterii amorera¬
piunt᷑. reprimendȩ sic̃ p̃diximus
exteriora opera obseruantur . ita

Expanded text:
sed si perceperit, non judicanda. Bonased si perceperit, non judicanda. Bonaculpas suas agnoscere, ubi culpa non est, quia saepe sine culpa agitur quod venit ex culpa. Unde etiam cum esurimus, sine culpa comedimus, quibus ex culpa primi hominis factum est ut esuriremus. Menstrua enim consuetudo mulieribus non aliqua culpa est, videlicet quia naturaliter accidit; sed tamen quod natura ipsa ita vitiata est, ut etiam sine voluntatis studio videatur esse polluta, ex culpa venit vitium, in quo seipsam qualis per judicium facta sit humana natura cognoscat, ut homo qui sponte culpam perpetravit, reatum culpae portet invitus. Atque ideo feminae cum semetipsas considerant in menstrua consuetudine, si ad sacramentum dominici corporis et sanguinis accedere non praesumunt, de sua recta consideratione laudandae sunt. Dum vero percipiendi ex religiosae vitae consuetudine ejusdem mysterii amore rapiuntur, reprimendae, sicut diximus, exteriora opera servabantur, ita
Abbreviated transcription (Latin):
su ecłeꝓ hibeat᷑. Nouimus nãq qđ mulier quȩ
fluxum patiebatur sanguinis. post tergit mꝰ dñi
humilit̃ ueniens. uestim̃ti eĩ fimbriam tetigit . atq.
ahea statimsua infirmitas recessit. Si ergo influ¬
xusarguinis posita laudabilit̃ potuit dnĩ uesti¬
menta tangere : curquȩ menstruũ sanguinem
patitur. non liceat dñi ecłam intrare:Seddi¬
cis. Illã infirmitas compulit. hasuͦ dequib:
quiaomẽ quod in bac mortali carnepatimus.
are. Algere. lascescere ex insirmita tena¬
turȩ est  Et quid ẽ aliud contrafamẽ alim̃¬
ta contrasitimpotum: contra aestum
auras. contra frigus uestem: contralas¬
situd inem requiem querere : nisim edica m̃¬
tum quidem contraegritudinem ex plo¬
rare Femine itaq: et menstrua  Ssui
sanguinis fluxus ȩgritudo ẽ. Sigitur bene
psumpsit quȩ uestem ł dñi in languorẽ posi¬
Sta te tigit quod uniꝑsonȩ in firmanti con¬
ceditur : cur non concedat᷑ cuncti sm u

Expanded text:
ssfluxum patiebatur sanguinis, post tergum Domini humiliter veniens vestimenti ejus fimbriam tetigit, atque ab ea statim sua infirmitas recessit. Si ergo in fluxu sanguinis posita laudabiliter potuit Domini vestimenta tangere, cur quae menstruum sanguinem patitur, non liceat Domini ecclesiam intrare? Sed dicis: Illam infquia omne quod in hac mortali carne patimur are, algere, las escere, ex infirmitate naturae est. Et quid est aliud 1159 contra famem alimenta, contra sitim potum, contra aestum auras, contra frigus vestem, contra lassitudinem requiem quaerere, nisi medicamenta quaedam contra aegritudines explorare? Feminis namque et menstruus sui sanguinis fluxus aegritudo est. Si igitur bene praesumpsit quae vestimentum Domini in languore posita tetigit, quod uni personae infirmanti conceditur, cur non concedatur cunctis mul
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ uiuentib Atq discernentib cũ magna discre¬
none ꝓferenda ẽ: ita his quibus morꝰimmin&
sineulla dilation e ꝓfferenda : Nedũ ad huctẽ¬
pus ad p̃bendũ redemptionis mis terium quȩ¬
ritur : In t̃ueniente paululũ hora in ueniri
non ualeat qui redimatur. Ad eius uero con¬
cubitum uir suus accedere non deb& : quo adusq
quasgignuñ nutrire contempnañ eosq aliismu¬
li eribus ad nutriendũ tradant. Quod uideli¬
c& : exsola causa in continentiȩ uidet᷑ inuentũ.
Quiadumse continerenolunt : dispiciunt lactare
quosgignunt. Heitaq: quȩ filios suos ex praua c̃¬
suetudine aliis ad nutriendum tradunt: nisipur¬
gationis tempora transierint : uiris suis non
debent admisceri. Quippe & esi nepartus
causa cũ insuetis menstruis detinentur : uiris
suis misceriphibentur: Ita ut morte lexsa¬
craferiat : siquis ad menstru atã mulierem
ei naturȩ suꝑ fluitas inculpã ñ deb& cõputari.
lc ꝑhoc quod inuita patit᷑. iustum nonẽ ut ab ingres¬

Expanded text:
tia viventibus atque discernentibus cum magna discretione providenda est, ita his quibus mors imminet sine ulla dilatione offerenda, ne dum adhuc tempus ad praebendum redemptionis mysterium quaeritur, interveniente paululum mora, inveniri non valeat qui redimatur. Ad ejus vero concubitum vir suus accedere non debet, quoad usquequos gignunt nutrire contemnant, eosque aliis mulieribus ad nutriendum tradant. Quod videlicet ex sola causa incontinentiae videtur inventum, quia dum se continere nolunt, despiciunt lactare quos gignunt. Hae itaque quae filios suos ex prava consuetudine aliis ad nutriendum tradunt, nisi purgationis tempus transierint, viris suis non debent admisceri, quippe quia et sine partus causa cum inconsuetis menstruis detinentur, viris suis miscericra feriat, si quis vir ad menstruatam mulieremei naturae superfluitas in culpam non valet reputari. Et per hoc quod invita patitur, justum non est ut ingres
Abbreviated transcription (Latin):
t̃pisi maginationibus ñ fedet᷑. Qua in reunũ ibi oster¬
ditur ipsamens rea ñ tam̃ suo udicio libera cũ se
& si dormienti corporenihil meminit uidissa
tam̃ inuigilus corporis meminit in ingluuiue cecidis¬
s&. Sinuͦ extͣpicogitationeuigilantisorit in lusio
dormientis pata animo reatus suus. Vid& enim
aqua radice inꝗnatio illa ꝓcesserit ꝗa qđ cogita uit
sciens hoc ꝑtulit senesciens. Sed pensandũ ẽ ipsa
coritatio utrũ suggestione andelectatione ł qđ ma¬
ins ẽ. peccati c̃sensu accederit trib enĩ modisim¬
pletur omnẽ peccatũ. uidelic& sugestione. delec¬
tatione c̃sensu. Suggestio ꝗppefit ꝑ diabalũ. delec¬
tatio ꝑcarnẽ c̃ sensũ ꝑ spm̃. Qe uia prim ã culpam¬

Expanded text:
turpibus imaginationibus non foedetur. Qua in re unum ibi ostenturpibus imaginationibus non foedetur. Qua in re unum ibi ostenditur, ipsa mens rea, non tamen vel suo judicio libera, cum se, etsi dormienti corpore, nihil meminit vidisse, tamen in vigiliis corporis, meminit in ingluviem cecidisse. Sin vero ex turpi cogitatione vigilantis oritur inlusio dormientis, patet animo reatus suus: videt enim a qua radice inquinatio illa processerit, quia quod cogitavit sciens, hoc pertulit nesciens. Sed pensandum est, ipsa cogitatio utrum suggestione, an delectatione, vel, quod majus est, peccati consensu acciderit. Tribus enim modis impletur omne peccatum; videlicet suggestione, delectatione, consensu. Suggestio quippe fit per diabolum, delectatio
Abbreviated transcription (Latin):
inib in cogitanone inꝗnutͥ sed lauandus ÷ aqua ut culpas agi¬
tationis lacrimis abluat &isi prius ignistẽptationis recedut reũse
quusi usq ad uesperã cognoscat. Sed ẽ in eadẽ in lusione ualde
necessariu discretio quȩ subtilit̃pensari debcas ex quar e accedat
m̃ti dormientis. Aliquando eñi excrapula aliquando ex nature
suꝑfluitute ł in firmitate eueneritomnimodo hȩc in lusio ñe¬
humar ũ receptacula grauant᷑ habet ex indeanimus aliquẽrea¬
tũ ñ tam̃ usq ad phibitione ꝑcipiendi sc̃ĩmisteruł missru sol¬
lenuc celebrandi cũ fortasse aut festas dies exigit aut exhiberi
misteriũ peo qđ sacerdus alius inlocodẽẽ ipsa necessitas cõ¬
pellit. fĩsi ad sun aliiꝗimplere misteriũ ualeanꝰ in lu¬
sio ꝓculpa facta a ꝑception esa crimisteru ꝓlubereñ deb&
sed ad in molatione sacrimisterii abstinere ut arbitror
humilit̃ deb&. Sctam̃ dormienti s mentẽ tͥpiimagi
nascit᷑ ut eoꝵ animus &iam in sõno corporis positus

Expanded text:
ginibus in cogitatione inquinatur. Sed lavandus est aqua, ut culpas cogitationis lacrymis abluat, et, nisi prius ignis tentationis recedat, reum se quasi ad vesperam recognoscat. Sed est in eadem illusione valde necessaria discretio, quam subtiliter pensare debeas, ex qua re accidat menti dormientis. Aliquando enim ex crapula, aliquando ex naturae superfluitate vel infirmitatehumorum receptacula gravantur, habet exinde animus aliquem reatum, non tamen usque ad prohibitionem percipiendi sacri mysterii, vel missarum solemnia celebrandi, cum fortasse aut festus dies exigit, aut exhiberi mysterium pro eo quod sacerdos alius in loco deest, ipsa necessitas compellit. Nam si adsunt alii qui implere ministeriumvaleant, illusio pro crapula facta, a perceptione sacri mysterii prohibere non debet; sed ab immolatione sacri mysterii abstinere, ut arbitror, humiliter debet: si tamen dormientis mentem turpi imaginascitur, ut eorum animus, etiam in somno corporis positus,
Abbreviated transcription (Latin):
uob̵ a pũsis hominib: eẽ p̃dicatũ utdominicoꝵ die
nullus debeatlauare: Et ꝗd ẽ si pluxuanimi
atq uoluptateꝗs lauaria ppetit᷑. hoc fierinecre¬
liquo quolib& die c̃cedimꝰ. Si aut ꝓnecessitate
corporis hoc nec dom inicodiephibemꝰ. Scrip¬
tũ quippe ẽ nemocirnẽ suã odiohabuit. sed
nutrit et fouetã: Etrurs ũ scriptũ est
Carniscurã nefeceriti si nc̃ cupiscentus : Quiiritꝰ
carniscurũ inc̃cupiscentuis fieri ꝓhib& ꝓfecto in
necessitatib: c̃cedit. Nã si dominicorum diccor¬
p̃lauare peccatũ ẽ : la uariergo dieeodẽ nec fa¬
cies deb& si aũthoc incorporis parte c̃cedit᷑ cur
hoc exigente nec essitate totocorporineetur
dominicorũ uerodie al abore t̃renocessandũ ẽ.
atq omnimodo orationib: insistendũ. Vt siꝗd
nelgentiȩ ꝑsex dies agit᷑ ꝑ diẽresurrectionis

Expanded text:
vobis a perversis hominibus esse praedicatum, ut Dominicorum die nullus debeat lavari. Et quidem si pro luxu animi atque voluptate quis lavari appetit, hoc fieri nec reliquo quolibet die concedimus. Si autem pro necessitate corporis, hoc nec Dominicorum die prohibemus. Scriptum quippe est: Nemo carnem suam odio habuit, sed nutrit et fovet eam. Et rursum scriptum est: Carnis curam ne feceritis in concupiscentiis. Qui igitur carnis curam in concupiscentiis fieri prohibet, profecto in necessitatibus concedit. Nam si Dominicorum die corpus lavare peccatum est, lavari ergo die eodem nec facies debet. Si autem hoc in corporis parte conceditur, cur hoc exigente necessitate toti corpori negatur? Dominicorum vero die a labore terreno 1215 cessandum est, atque omni modo orationibus insistendum, ut si quid negligentiae per sex dies agitur, per diem resurrectionis
Abbreviated transcription (Latin):
Gregorius ioħi epõsi rucusano. Ueniens qui¬
dum deciciliadix̃ mihi qđ aliqͥ amicieius uł
quomodo ecł am c̃stantino polita nĩ disponit
cõprimere qui eĩ c̃suetudines pomũ seqt᷑¬
atos ꝓcedere qr cirie leysondici q oratio¬
nem dom̃cũ mox p̾canonẽ dicistatuistis.
Cui eo respondi. Quia innullo eorũ aliã ecđã
secutisumꝰ. Nã ut ałł hic ñ diceret᷑ dehieroso¬
limorũ ecła exbeati leronimi traditione tẽ¬
porebeate memariȩ damasi papȩ tradit᷑
tractum : Etideom ugis in hacre illã consuetu¬
dinem amput auimus quȩ hic agrecis fuerat
tradita. Subdia conos aut̃ ut spoliutos ꝓcede¬
re fucerem antiquu c̃suetudo ȩcłȩfurt. sed qr¬
tionẽ a grecis acceper̃ : Vnde hab en ergo hodie
ut subdiu coniineis intunicis ꝓced añ nisiql

Expanded text:
Gregorius Joanni episcopo Syracusano. Veniens quidam de Sicilia mihi dixit quod aliqui amici ejus, vel Quomodo Ecclesiam Constantinopolitanam disponit comprimere, qui ejus consuetudinem per omnia seqatos procedere, quia Kyrie eleison dici, quia orationem Dominicam mox post canonem dici statuistis. Cui ego respondi; Quia in nullo eorum aliam Ecclesiam secuti sumus. Nam ut Alleluia hic diceretur, de Hierosolymorum Ecclesia ex beati Hieronymi traditione tempore beatae memoriae Damasi papae traditur tractum, et ideo magis in hac re illam consuetudinem amputavimus quae hic a Graecis fuerat tradita. Subdiaconos autem ut spoliatos procedere facerem, antiqua consuetudo Ecclesiae fuit. Sed tionem a Graecis acceperunt? Unde habent ergo hodie ut subdiaconi lineis in tunicis procedant, nisi quia
Abbreviated transcription (Latin):
ngalliarũ ep̃s. nullã tibi auctoritatẽ tribuimꝰ. quia ab anti¬
quis ꝑdeces sorũ meoꝵ tẽporibus palliũ arela tensisep̃sac
cepit : quã nos p̃uacari auctoritatẽ ꝑceptã minimede¬
bemus: Siigit᷑ c̃tingat ut frat̃nitastua ad gallia sum
puinciã transeat. cũ eodẽ arela tense epo deb& ge¬
re : qualit̃siqua sunꝰ in epĩs uiti a corrigant᷑. Qui
si forte indisci plinȩ uigore tepidus ex istat : tuȩ
mente sub ueniat. & quȩscreato ris nri iussis c̃tra¬
tatẽppriã in epĩs galliarũ agere ñ potes. sed suadei¬
nus spicas conterere &manducare. falce eni iu¬
dici mittere ñ potesi nea segete : quȩ alteriuidet᷑¬
eẽ cõmissa Sed ꝑ affectũ bonioperis. frum̃ta domi¬
nicauitiorũ suorũ paleis expolia &inecđȩ corpore
ronendo &e suadendo qua si mandendo c̃uerte
Quod uero ex auctoritate agendũ ẽ. cũ p̃dicto
a selatense ep̃o agatur. Nec p̃t̃mitti hoc possit
qđ antiquapatrũ institutio inuenit. Britta nor ũ

Expanded text:
In Galliarum episcopos nullam tibi auctoritatem tribuimus, quia ab antiquis praedecessorum meorum temporibus pallium Arelatensis episcopus accepit, quem nos privare auctoritate percepta minime debemus. Si igitur contingat ut fraternitas tua ad Galliarum provincias transeat, cum eodem Arelatensi episcopo debet agere, qualiter si qua sunt in episcopis vitia corrigantur. Qui si forte in disciplinae vigore tepidus existat, tuae mente subveniat, ut quae sunt Creatoris nostri jussioni contratate propria episcopos Galliarum judicare non poteris, sed suadennu spicas conterere et manducare . » Falcem enim judicii mittere non potes in ea segete, quae videtur alteri commissa, sed per effectum boni operis frumenta Dominica vitiorum suorum paleis exspolia, et in Ecclesiae corpore moriendo et persuadendo quasi mandendo converte. Quidquid vero ex auctoritate agendum est, cum praedicto Arelatensi episcopo agatur, nec praetermitti possit hoc quod antiqua Patrum constitutio invenit. Britannorum
Abbreviated transcription (Latin):
ine homoquisq credendo saluatur : Ergo non uis elibera
bitrii faculcate ut conuertantursuadendismñ potius
npellendi: qui aut̃iã pridem ad xp̃i anuatẽ uenire¬
uetis unt sic ut factũ ẽ tẽporibus religiosissimi prin¬
pis sisebuti quiaiã constateos sacram̃tis diuinis
sociatos & baptismigratiã suscepisse& chrismate
necos esse : & corporis dñi & sanguinis extitisse par¬
cipes õporte ut fidem &iã quã ui uł necessitate
sceper̃ uenere cogant᷑ : ne nom̃ dñĩblas phemetur&fio
ũ susceper̃iuilis ac contẽptibilis habeat᷑ : LIII¬
hatq laicis accipientes a iudȩis munera: ꝑ fidiã eoꝵ
ntixp̃i es se noscuntur quia contra xpm faciunt:

Expanded text:
sione, homo quisque credendo salvatur. Ergo non vi, sed libera sione, homo quisque credendo salvatur. Ergo non vi, sed libera arbitrii voluntate, ut convertantur suadendi sunt non potius impellendi. Qui autem jampridem ad christianitatem coacti sunt sicut factum est temporibus religiosissimi principis Sisebuti, quia jam constat eos sacramentis divinis associatos et baptismi gratiam suscepisse, et chrismate unctos esse, et corporis Domini et sanguinis exstitisse participes, oportet ut fidem etiam quam vi vel necessitate susceperunt, tenere cogantur, ne nomen Domini blasphemetur, et fides quam susceperunt vilis ac contemptibilis habeatur. LVIIatque laicis accipientes a Judaeis munera, perfidiam eorAntichristi esse noscuntur, quia contra Christum faciunt.
Abbreviated transcription (Latin):
nentnon aliter Re qui de consia parentibus
fuerert aut spontesuaamissis ꝑtrentbu
ligionis ac caprius poenitentia reuocctur: qđ si
euerti non pos sunt uere ut apostatȩ anathematis
ententia puniantur: quȩ formã seruabit᷑ &iã
iuiduis uirginibus que sacris acpoenitentib: femi¬
isq sc̃i moni alẽh abitũ induer̃. & postea aut uestẽ
nitauer̃ aut adnuptias transier̃ : Lui Deduab¬
entes nuberelaicalẽ habitũ non de posuer̃ sc̃i mo¬
caris subreligios ocultu in conspectu sacerdotis
leccłȩ apparuer̃ : Haecsia dnuptiastransierint
nxta apłm non sine dã pnatione er̃ quia seprimũ
mini de inceps adcredendũ uiminferre: cuienim
ultds̃ misere t & quẽ uult indurat non enimtales
quti saluandi sunt sed uolentes ũtintegra sit forma
stitiȩ : sicut enim homo ꝓprii arbitrii uoluntate serpenti
doediens perin. sic uocantegratia dĩ ꝓpriȩm̃tis conuer¬

Expanded text:
nentur. Non aliter et hi qui detonsi a parentibus nentur. Non aliter et hi qui detonsi a parentibus fuerint aut sponte sua, amissis parentibus, religionis acta prius poenitentia revocentur; quod si reverti non possunt, vere ut apostatae anathematis sententiae subjiciantur. Quae forma servabitur etiam in viduis virginibusque sacris ac poenitentibus feminis quae sanctimonialem habitum induerunt, et postea aut vestem mutaverunt aut ad nuptias transierunt. LVI. De discnentes nubere laicalem habitum non deposuerunt, sanctimolari sub religioso cultu in conspectu sacerdotis et ecclesiae apparuerunt, hae si ad nuptias transierint juxta Apostolum non sine damnatione erunt, quia se primum emini deinceps ad credendum vim inferre. Cui enim vult Deus miseretur, et quem vult indurat, non enim tales inviti salvandi sunt, sed volentes, ut integra sit forma justitiae. Sicut enim homo propria arbitrii voluntate serpenti obediens periit, sic vocante se gratia Dei propriae mentis conver
Abbreviated transcription (Latin):
egredientes amonasterio non solũ ad scłm re¬
uercunt᷑ sed &iã & uxores accipiunt i Hugit᷑ reuo¬
catiineo dem monasterio a quoexierant poenites¬
tiȩ deputentur ibiq: defleant criminas uaun¬
choshabent᷑ si ue his ꝑ diuersa loca nagi ferun᷑¬
ab ep̃is in quoꝵ conuentu manere noscuntur:
Licentia eoꝵ coerceat inclero aut in moras
sentiam accipiunt: Hiqui in discrimine
constituti poenitentiã accipiunt: nulla manifes
tascelera confitentes sed tantũ peccatores sepr¬
tale peccatũ ꝑpetrasse publicefateantur adelo
uł honores ecclesi asticos ꝑ uenire nullatenus
poter̃ quia seconfessione ꝓprianota uerun
Iuicumq ex scłarib accipientes
poenitentiã totunder & rursus prȩuati cantes
laici effectis conprehensi ab ep̃o suo adoqeni¬
tentiã ex qua recesserant reuoc eñt qđ si
aliqui ꝑ potentiam in reuocabiles sunt nec
ad moniti re uertuntur uereut a posta
corã ec olesia dnathematis sententia conđdes¬

Expanded text:
egredientes a monasterio non solum ad saeculum revertuntur, sed etiam et uxores accipiunt, igitur revocati in eodem monasterio a quo exierant, poenitentiae deputentur, ibiqchos habentur, sive hi qui per diversa loca vagi ferunpis in quorum conventu commanere noscuntur licentia eorum coerceatur, in clero aut in monastentum. Hi qui in discrimine constituta scelera confitentes, sed tantum se peccatores esse praetale peccatum perpetrasse publice fateantur, ad clerum vel honores ecclesiasticos pervenire nullatenus poterunt, quia se confessione propria notaverunQuicunque ex saecularibus accipientes poenitentiam se totonderunt, et rursus praevaricantes laici effecti sunt, comprehensi ab episcopo suo ad poenitentiam ex qua recesserant revocentur; quod si aliqui per poenitentiam irrevocabiles sunt nec admoniti revertuntur, vere ut apostatae coram Ecclesia anathematis sententia condem
Abbreviated transcription (Latin):
deprehensus quiꝰ facinus hoc ꝓsacrilegio legibus
publicis sanguineum dicatur : O port& canonib
in tali scelere ꝓditum aclericatus ordine sub¬
moueri & poenitentiȩ triennio deputari:
domino nr̃o atq excellentissimo sesennando rege
id contulit scm concilium ut om̃s in genuicle¬
rici ꝓ officio religionis ab omni publica indio¬
tione atq: labore habeant itim unes ut liberi
dõ seruiant nullaq prȩpeditino cossitateab
aoclesiast eis officiis retrabant᷑ : A
sicui ses modus calce donensis instituitoñ
epõs depprio clero ad regenda s ecclesias ha¬
bere oporte quia ut de inceps contẽpserit :
ob noxius eius dẽ nagni conciluerit:
xluiiii. Demonachis Monachas aut pat̃na
de uotio aut ꝓpria ꝓfessio facrt̃qicquidꝰ s sue
alligatum tenebit: proindeeis admundum
reuerti in t̃cludimus aditũ & omnẽ ad scłn
int̃ dicimus regressum: L. Declericis qui mona¬
ohoꝵ ꝓpositumappetunt Cleri c qui monacho

Expanded text:
deprehensus, quia facinus hoc pro sacrilegio legibus deprehensus, quia facinus hoc pro sacrilegio legibus publicis sanguine vindicatur, oportet canonibus in tali scelere proditum a clericatus ordine submoveri et poenitentiae triennio deputari. domino nostro atque excellentissimo Sisenando rege, id constituit sanctum concilium, ut omnes ingenui clerici pro officio religionis ab omni publica indictione atque labore habeantur immunes, ut liberi Deo serviant nullaque praepediti necessitate ab ecclesiasticis osicut sancta synodus Chalcedonensis instituit, omnes episcopos de proprio clero ad regendas ecclesias habere oportet, qui autem deinceps contempserit, obnoxius ejusdem magni concilii erit. XLVIII. Monachum aut paterna devotio, aut propria professalligatum tenebit: proinde eis ad mundum reverti intercludimus aditum, et omnem ad saeculum interdicimus regressum. L. De clericis qui monachorum propositum appetunt. Clerici qui monachorum
Abbreviated transcription (Latin):
hispaniȩ ẽ usus: quiaut̃ hoc ñcustodier iti fidei catho¬
feminȩ nullatenus habitent nisitantũ mat᷑ & soror
filia ł amita in quib: ꝑ sonisnihil sceleris extiman
foedus nature ꝑmittit: idenim : & constitutioanti
ricilegitimũ ñ habentes coniugiũ extranearũ mulierũ
ł anoillarũ suarũ int̃dicta sibi consortia appetunt:
Vdeo quȩcũq: clericis taliter ad iunctȩ suntabep̃o
auferantur & uenundetur illis ꝓtẽpore religat is
ad poenitentiã quos sualibido infecit¬
uxores duxerint aut uiduã ułrepudiatã uł mere¬
tricem coniugio acceperint separarieos aꝓprio ep̃o
oportebit: dly. Declericis quiin quatũq¬
seditione arma sũpserint : clereiqui inqua¬
cũq: factione arma uolentes sũpserint aut sũ psisse¬
fuerint reꝑti amisso ordinis suigradu in monasterio
poenitentiã tradant᷑: ALUI
Si quis clericus inde moli endis sepul diris fuerit

Expanded text:
Hispaniae est usus. Qui autem hoc non custodierit fidei cathoHispaniae est usus. Qui autem hoc non custodierit fidei cathofeminae nullatenus habitent, nisi tantum mater et soror, filia vel amita, in quibus personis nihil sceleris aestimari foedus naturae permittit: id 380 enim et constitutio antirici legitimum non habentes conjugium extranearum mulierum vel ancillarum suarum interdicta sibi consortia appetunt, ideoque quaecunque clericis taliter adjunctae sunt, ab episcopo auferantur et venundentur, illis pro tempore religatis ad poenitentiam quos sua libidine iuxores duxerint, aut viduam vel repudiatam vel meretricem in conjugium acceperint, separari eos a proprio episcopo oportebit. XLV. De clericis qui arma sumpserint. Clerici qui in quacunque seditione arma volentes sumpserint aut sumpserunt, reperti amisso ordinis sui gradu, in monasterium poenitentiae contradantur. XLVI. Si quis clericus in demoliendis sepulcris fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
chorunt sufbiã ut seseprbis ante ponans atq inofimo
constititi sergo ut sublimiores sibi presbiteros agnoscant:
tã hi quã hi inutro q ghoro consistant: UL. drorario
diacono qui ministereoꝵ ẽ unũ igit orariũ oport& lquita
gestare in sinistrã humer q̃ ꝓpt̃ qđ orat id est prȩdiat
dextrã aut̃ partẽ oport& habere liberã ut expeditus
administeriũ sacerdotale discurrat caueantigit᷑
amodo leuitȩ̃ gemino uti orariõ sed unũ tantũ&
purũ nec ullis colorib aut auroołratũ:¬
sura. Om̃s clerici uł lectores sicut leuitȩ & sacerdo¬
tes detonso superius totocapite inferius solã circuli
coronã relinquant : ñ sic ut hucusq ingalli ciȩ partib
facere lectores uidentur qui plixis ulaici comis in
solo captiIs apice modicũ circulum tondunqritus enim
iste in his panias: hucusq: hereticoꝵ fuitiundeo portet
ut ꝓamputando eccłȩ scanda lo hoc signũ dedecoris
auferatur : unas it tonsura ł habitus sicut totius

Expanded text:
erumpunt superbiam, ut sese presbyteris anteponant atque in primo  choro constitutis: ergo ut sublimiores sibi presbyteros agnoscant, tam hi quam illi in utroque choro consistant. XL. De uno diacono qui minister eorum est? Unum igitur orarium oportet levitam gestare in sinistro humero, propter quod orat, id est praedicat, dexteram autem partem oportet habere liberam, ut expeditus ad ministerium sacerdotale discurrat: caveant igitur amodo levitae gemino uti orario, sed uno tantum et puro nec ullis coloribus aut auro ornata. Omnes clerici vel lectores sicut levitae et sacerdotes, detonso superius toto capite, inferius solam circuli coronam relinquant, non sicut hucusque in Gallaeciae partibus facere lectores videntur, qui prolixis ut laici comis in solo capitis apice modicum circulum tondunt, ritus enim iste in Hispaniis haereticorum fuit; unde oportet ut pro amputando Ecclesiae scandalo hoc signum dedecoris auferatur, et una sit tonsura vel habitus sicut totius