comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
amor ẽ. qui si prauus ẽ. dr cupiditas. uł libido. sirectus ẽ. dr caritas. amore
enĩ mouetur anima: qͣi ad locũ quo tendit .i. ad delectationẽ bonã ł malã.
quo se ꝑuenisse ꝑ amorẽ letat᷑. In laq̃o. gͦ istoꝙ̃ absc̃ .i. infraudulento con¬
silio ꝑes eoꝵ .i. amor qui ꝑ fraudem uenit ad uanã leticiam. ꝯp̾hensus
ẽ. qr illa delectatio alligat eos. ut iñ: abrũꝑe amorẽ: ⁊ ad utilia u̾tere ñ audeant. Sienĩ co-¬
nentur: dolor ẽ deserere: que de lectant. ⁊ille dolor: non sinit abscede. ⁊ ħ fuint occłi¬
oꝑib ma. su. qr ñ ado̾ ꝓcedit. quo erutiat eos. s ab eis: qr ip̃a pecc̃a: st̃ eis cruciatꝰ ĩ torm̃¬

Expanded text:
amor est. Qui si pravus est, dicitur cupiditas vel libido; si rectus est, dicitur charitas: amore enim movetur anima, quasi ad locum quo tendit, id est ad delectationem bonam vel malam, quo se pervenisse per amorem laetatur. « In laqueo » ergo, id est, fraudulento consilio: pes, id est, amor qui per fraudem pervenit ad vanam laetitiam, comprehensus est, quia illa delectatio alligat eos, ut inde abrumpere amorem, et ad utilia vertere non audeant. Si enim conentur, dolor est deserere, quae delectant, et ille dolor non sinit abscedere. VERS. on a Deo procedit, quo cruciat eos, sed ab eis, quia ipsa peccata sunt eis cruciatus et torme
Abbreviated transcription (Latin):
hic loqͥt᷑ ex ꝑsona suscepte carnis: ⁊ ad cap̃ ꝑtinet ꝙ lam ascendit incelũ.:⁊ ad m̃bra q̃ ad huc ꝑegri¬
nantur int̾ra: ut sint duo in uoce una: sic̃ st̃ duo in carne una. quantũ u̾o: ad m̃bra loquitur.
in ꝑͤ fuꝑioris captiui. qui iam spe inierłm restitutus: memor discessionis sue in quadm̃ latẽ ñ
potuit: inqua ⁊ eũ secuta ẽ manus dñi: delib̾at non eẽ ult̾ĩus ab eo fugiend̾: s ad eũ ꝑ eũ ab ira¬
to ad placatũ. uñ sibi magna bona dic̃ eẽ. ⁊ ꝗd non nocẽt sͥ mala scłi ⁊ ħ dic̃ ex ꝑsona totuus¬

Expanded text:
ona susceptae carnis, et ad caput pertinet, quod jam ascendit in coelum, et ad membra, quae adhuc peregrinantur in terra, ut sint duo in voce una, sicut sunt duo in carne una. Quantum vero ad membra, loquitur in persona superioris captivi, qui jam spe in Jerusalem restitutus, memor discessionis suae, in qua Deum latere non potuit, in qua et eum secuta est manus Domini. Deliberat non esse ulterius ab eo fugiendum, sed ad eum per eum, et ab irato ad placatum. Unde sibi magna bona dicit esse, et quod non nocent sibi mala saeculi. Et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
. euangłia quib auexatione huiꝰ scłi lib̾amur. neᷤ iam debitores remaneamꝰ. Ibi .ii. oĩa nr̃a pecẽ
despitias.o. ma.tu.i. ne despicias nos eoꝙ hoĩes sumꝰ: ꝗ creati ate sumꝰ: ułꝙ stificati ate sumus
icreati in bonis operib. oꝑa gͦ tua in nobis uideas. ꝙr oꝑa nr̃a si uideris:. dampnas. tua si uideris:
⁊iẽ ꝓbastime. Tytulus. Infinẽ ps̃ dd. Ist̾e ps ꝓfunditate mist̾ioꝵ plenus est. Scõronas.
Uñ. ⁊ obscurissimus ẽ. Hec aũ obscuritas mist̾ioꝵ. ex pecc̃o pͥmi parentis accessit. qui dictum ẽ.
inlabore ⁊ sudore uultus tui uesceris pane tuo. Ex primo gͦ pecc̃o: hanc penã subimꝰ: ꝙ in

Expanded text:
 Evangelia, quibus a vexatione hujus saeculi liberamur, nec jam debitores remanemus. Ibi enim omnia peccata est ne despicias nos quod homines sumus, quod creati a te sumus, vel quod justificati a te sumus, et creati in bonis operibus . Opera ergo tua in nobis videas, quia opera nostra si videris, damnas; tua si steriorum plenus est. Unde et obscurissimus est. Haec autem obscuritas mysteriorum ex peccato primi parentis accessit, cui dictum est: In labore et sudore vultus tui vesceris pane tuo . Ex primo igitur peccato, hanc poenam subimus, quod in
Abbreviated transcription (Latin):
nͦentis. Q .o. ansi legẽ ⁊ ꝓpħas. ⁊ restitistis. uł int̾fecistis. s usq quo. hec: noͥm
usq ad aduentũ filii: misi utiq ꝓpħas. ⁊ inuiriis affecistis. uł int̾fecistis. uł ħ agentib
consensistis.S cũ ħ agentib: nec loqui dignũ sit. uos qui tacuistis ⁊imitari eos uo¬
liustis .i. uosqui eos qui tc̃ tacuert̃. uelut mnocentes: imitari uoluistis. Usq q̃ .iii.
tre eẽ uoluit. ut pupillus: qui pp̃ uos esurunt: ⁊ si tiuit. ut egenꝰ: qui p̃p̃ uos

Expanded text:
 Misi legem et prophetas, et restitistis, vel interfecistis; sed usquequo haec? num usque ad adventum Filii? Misi utique prophetas, sed injuriis affecistis, vel interfecistis, vel hoc agentibus consensistis. Sed cum haec agentibus, nec loqui dignum sit vos qui tacuistis, et imitari eos voluistis, id est vos qui eos, qui tunc tacuerunt, velut innocentes imitari voluistis. Usquequo judictre esse voluit ut pupillus? Qui propter vos esurivit et sitivit ut egenus? Qui propter vos
Abbreviated transcription (Latin):
me contra uidos. Int̾. malos dehortatur: a ꝑsecutione bonoꝵ. bonos u̾o: ionet ad
panentiã. Modus. biꝑtitus ẽ ps̃. primo. ꝓposito timore futiꝰ iudicis. describit mali-¬
tiam inimicoꝵ uł iniquoꝵ. Sedo: agit de uindicta inimicoꝵ uł iniquoꝵ. ibi. fac ilł
sic madian fĩdeł gͦ asaph. p̃uidens xp̃m in maiestate iudicaturũ: qui in humilita¬
te uidicatus ẽ. ait. o ds xp̃e. ĩsi homo es: ut alii: isi iudicatus cũ iniquis latronib¬
deputaris: qͥs erit siłis t̃ in forma serui. ñ dico informa dĩ.: cũ in claritate iudicabis:
Non ad aiuinitatẽ hoc refert᷑.cui nulłs: hoĩem ꝯꝑandũ cogitauit. ⁊ ita ñeẽt mag-¬
nũ. si hoc: ad aiuinitatẽ referreret᷑. s ħ ar illi. quiformã serui accipiens. insiłituoi¬

Expanded text:
s dehortatur a persecutione bonorum, bonos vero monet ad patientiam; modus; Bipartitus est psalmus. Primo proposito timore futuri judicis describit malitiam inimicorum vel iniquorum. Secundo agit de vindicta inimicorum vel iniquorum, ibi, fac illis sicut Madian. Fidelis ergo Asaph praevidens Christum in majestate judicaturum, qui in humilitate judicatus est, ait: O deputaris. Quis erit similis tibi in forma servi? non dico in forma Dei, cum in claritate judicabis. Non ad divinitatem hoc refertur, cui nullus hominem comparandum cogitavit. Et ita non esset magnum, si hoc ad
Abbreviated transcription (Latin):
de petra aquam ꝓduxit: nõ mel. Mel gͣ sap̃ia ẽ. pͥmatũ dulcoris retinens: in escis
xrp̃i. Nam petra erat. rp̃c. satura. eos. ut delectent᷑ u̾bo di cognitione sacram̃toꝵ:
solutione ꝑ abolarum ⁊ tñ m̃titi sunt ei..
lit iudit. itñ: eũ non agnouit. Uñ ⁊ hic dic̃ d̾s stetit in synagoga. ⁊ est
sensus. Ps iste fit asapl .i. synagoge. que hic redargint᷑. ut saltem niuit:

Expanded text:
de petra aquam produxit, non mel. mel sapientia est, primatum dulcoris tenens in escis entia Christi. Nam petra erat Christus . Saturavit eos, ut delectentur verbo Dei, cognitione sacramentorum, solutione parabolarum et tamen mentiti sunt ei. liter vidit, et tamen eum non agnovit. Unde et hic dicit: Deus stetit in Synagoga. Et est sensus: Psalmus iste sit Asaph, id est Synagogae, quae hic redarguitur, ut saltem nunc
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ram. ip̃am .i. eos qui t̾rena sapiunt. uł cont̾endo eos penitus: ⁊ ab hereditate ext̾minã¬
do uł affectũ t̾rene cupiditatis. ⁊ elationis. absum̃do in eis qđ in bono accipit᷑. scd̾mquẽ
iudicium. ubi boni qui hic patiuntur: coronabunt᷑. mali u̾o: qui ꝑeos ꝑ se¬
cunt᷑ torq̃bunt᷑. ꝑ qđ det̾ret mi quos a ꝑsecutione ppłidi. quẽ multis modis
congrue utrũq iungit. quia in reb actualib: ẽ habenda contẽplatio aiuina ẽ¬

Expanded text:
terram ipsam, id est eos qui terrena sapiunt, vel conterendo eos penitus, et ab haereditate exterminando, vel affectum terrenae cupiditatis et elationis absumendo in eis. Quod in bona accipitur, secundum judicium, ubi boni qui hic patiuntur, coronabuntur. Mali vero qui eos persequuntur, torquebuntur; per quod deterret iniquos a persecutione populi Dei, quem multiCongrue utrumque jungit, quia in rebus actualibus est habenda contemplatio divina. E
Abbreviated transcription (Latin):
heu mͥ. acceptiseni sagutis: ⁊ carbonib iamfẽs tricticũ: ñdũ ẽ in horreo: s in area. uͥ p᷑ale̾a młta
ntur. Uidens gͦ multa mala: q̃ añ no uiderat᷑. clamat. heumͥ. Nulli hõi apparent mali: nisi
fc̃s sit bonꝰ. hoc .i. dñs docet in ꝑ abola euangłica: qua dr̃. ꝙ cũ creuit herba: ⁊fec̃ fructũ appa
nacłis cedar sedar fuit filiꝰ hysmaeł.ini. sarraceni descendert: qui u̾ius ab agar. dr̃ent᷑: aga¬
reni. s asara digniori.: ⁊ lib̾a: nom̃ sibi uendicauert̃. quoꝵ ut̃q in tab̾nacłis legit᷑ habitasse

Expanded text:
s triticum nondum est in horreo, sed in area, ubi palea multa premitur. Videns ergo multa mala quae ante non viderat, clamat. Heu mihi. Nulli homini apparent mali, nisi factus sit bonus. Hoc enim Dominus docet in parabola evangelica, qua dicitur quod cum crevit herba et fecit fructungum videtur. Cedar. Filius Ismaelis, unde Saraceni descenderunt, qui verius ab Agar dicerentur Agareni: sed a Sara, digniori et libera sibi nomen vindicaverunt, quorum uterque in tabernaculis legitur habitasse.
Abbreviated transcription (Latin):
de aũ ẽ: indiñ ꝓficere. Profectus gͦ gradus ẽ. p̃etẽ diuinã defensionẽ. cui nil posse obui¬
are monstratur. qui congrue p̾missũ gradũ sequit᷑. Ciui enĩ de mundo exeunti: ꝑ icła occur¬
runt: exposce debet diuinũ auxiliũ. congrue gͦ qͥusupͣ gemebat: int̾ malorinsidias: ħ cõtͣ
piditatib suis ⁊ delitiis huiꝰ scłi. diffluentes: tument. ⁊ erigunt᷑. ad u̾sus himules. Hii st̃ quiĩ
dieb noe: nubunt. ducunt ⁊ edificant .i. quip̾sumunt de his. qui ħ deo p̾fert̃. ⁊ ĩo: eos cõp̾¬
ndit hora furis. s filios lucis ñ ꝯp̾hendit. qr semꝑ uigilant. expectautes dnm̃ suum
qñ reu̾tetur. tał ẽ iste qui ocłos ad din leuat. Intñto̾e. monet ad id̾ nos monens. Modus. Biꝑtitꝰ
Hominꝰ custodit. Qui gͦ supͣ: qͣi inclinatus: clamauit. iã respirans: ocłos ad int̾cessores scõs eleuat:¬

Expanded text:
ectus ergo gradus est. Secundus vero gradus est petere divinam defensionem, cui nil posse obviare monstratur, qui congrue praemissum gradum sequitur. Cui enim de mundo exeunti pericula occurrunt, exposcere debet divinum auxilium. Congrue ergo qui supra gemebat inter malorum insidias, hic cpiditatibus suis et deliciis hujus saeculi diffluentes tument et eriguntur adversus humiles. Hi sunt qui in diebus Noe nubunt, ducunt, et aedificant , id est qui praesumunt de his qui haec Deo praeferunt. Et ideo eos comprehendit hora, sed filios lucis non comprehendit, quia semper vigilant exspectantes Dominum suum quando revertatur . Talis est iste, qui oculos ad Deum levat. Intentio nos ad idem monens. Modus. CassiodDominus custodit. Qui ergo supra, quasi inclinatus clamavit, jam respirans oculos ad intercessores sanctos elevat
Abbreviated transcription (Latin):
patione.t su aq̃ iã uoce .to. tui for. qi ꝑ t̾ribiles uentos sicrabunt᷑. S qꝙ dic̃ stabunt.
ñ stetert̃. ut de pret̾itis solet dici. ñ pret̾ita. s futuia nunuat. p̃titum᷑ tẽpus ꝓ futuro
solet poni: inscripturis. figura aũ futuri. dr̃e p̾tita: ñ facile occurrit᷑. Mitice dẽ diłinuo
ꝑsecutionũ agit. qđ eccłam. tanꝙͣ abyssuꝰ cno̾dat iẽ. Non inclinabit᷑ eccła. in scłm scli. li¬
luuium ꝑsecutionũ. ⁊̃ montes dep̾ssit. ⁊qͣi sub aquis: fuga latebant apłi s ħ ñ diu.

Expanded text:
Aug quia per terribiles ventos siccabuntur; sed quia dicit, stabunt, non steterunt, ut de praeteritis solet dici, non praeterita, sed futura nuntiat; praeteritum tempus pro futuro solet poni in Scripturis: figura autem futuri dicere praeterita, non facile occurrit. Mystice de diluvio persecutionum agit, quod Ecclesiam tanluvium persecutionum etiam montes depressit. Et quasi sub aquis, fuga latebant apostoli; sed hoc
Abbreviated transcription (Latin):
nitionẽ u̾am. ꝑ scĩam u̾o accipitur disciplina. Qđ .i. scimꝰ placẽ do posse in eo. nos ip̃a con¬
u̾satio delectat. Que disciplina: ⁊si sit amara carni: debet cẽ iocunda m̃ti. qr suauis ẽ dñs
quidic̃. sollite nigũ meũ: qi leue. nonꝰ meũ qr suaue ẽ Pfĩdem eni mandatoꝵ: scĩa eorũ¬
tem. ad qd. ꝓdest hiunuliatio correctionis: ⁊ discipline. quã peto:s pͥusquã humi. ego
deliqͣ. in̾ adam. in quo onĩis homo. tanquã in radice uitiatus ẽ. ⁊uanitati subiectus: qd̾
prodest exꝑiri. ut deiecta suꝑbia: diligat᷑ obedientia. ⁊ ꝑeat non reditura iniseria. Unͥ.
ui.itu. Nonus es .i. suauis. laũdat iudicem. ut impetret dicens. Bonus es. propͥe ẽ bonꝰ

Expanded text:
ntiam vere assumitur vel accipitur disciplina. Quod enim scimus placere Deo posse, in eo nos ipsa conversatio delectat, quae disciplina. Etsi sit amara carni, debet esse jucunda menti, quia suavis est Dominus qui dicit; Tollite jugum meum, quia leve; et onus meum, quia suave etem; ad quod prodest humiliatio correctionis et disciplinae, quam peto, sed priusquam humiliarer ego deliqui in Adam, in quo omnis homo tanquam in radice vitiatus est, et vanitati subjectus, quod prodest experiri ut dejecta superbia, diligatur obedientia, et pereat non reditura miseria. Unde s. id est suavis. Laudat judicem ut impetret, dicens: Bonus es, proprie est bonus
Abbreviated transcription (Latin):
sonuenientiꝰ udetur dixisse. mandatis obediui. mandatis enĩ conuenit obedire.q man¬
data impetret a te grãm. qua faciam ista: que tu mandas. Hominis .it. ñ ẽ. s dĩ mandare. ⁊¬

Expanded text:
onvenientius videretur dixisse, mandatis obedivi. Mandatis enim convenit obedire, quia manonvenientius videretur dixisse, mandatis obedivi. Mandatis enim convenit obedire, quia mandata, impetret a te gratiam, qua faciam ista quae tu mandas. Alcuin., Hier., Ambr.
Abbreviated transcription (Latin):
na. sum̃ enĩ tauta ẽ caritas: ut tribulatione ñ possit extiugiu ⁊ tc̃ scĩa que añ iuflaret.
utił ẽ. qua sibi ip̃i ħo mnnotescit. qua. scit. quid meruit. ⁊ acepit. quid possit. uł nõ. Et uota.
ꝙ ait doce. Aliud ẽ doce. aliud dicee. non ẽ docẽ s dice̾: uͭ nemo discit. Nemo it docet᷑ nisi¬
docui. s ego ei dixi. nõ: ds qñ uult docẽ. pͥusdat intellectum: sñ quo: nemo discẽt. Uñ aicit᷑
iaꝑuit illis sensũ. ut intellige̾nt seripturas. Docet gͣ bonitatẽ. inspiranao delectatione. ħ
enĩ nõ docet᷑ si nõ̾ detur docet disciplinã. tẽꝑando tribulationẽ em̃datatoriam q̃ ñ au¬
diendo: uł legendo. uł cogitando dĩ s expiendo: docet sciam. insinuando cognitionẽ. ħ eui
docendo datur: & uideni aliud ẽ doce. quã scĩam dare: Nocet aũ as: ⁊scue scienda. inspira¬
do u̾itatẽ:⁊ facienda face̾. inspirando suauitatẽ. bocet gͦ illa facẽ ħ scire. Ioͣ doce. qr mã t ent¬

Expanded text:
ibulatione non possit exstingui, tunc scientia, quae ante inflarat, utilis est: qua sibi homo innotescit, quia scit quid meruit, et accepit quid possit; vel non. Et nota d ait, doce; aliud est docere, aliud est dicere. Non est docere vel dicere, ubi nemo discit, nisi doceatur. Idixi. Et ideo Deus, quando vult docere, prius dat intellectum, sine quo nemo disceret. Unde dicitur; Et aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas : Docet ergo bonitatem inspirando dilectionem. Haec enim non docetur, si non detur. Docet disciplinam, temperando tribulationem emendatoriam, quae non audiendo vel legendo, vel cogitando discitur, sed experiendo docet scientiam insinuando cognitionem: haec enim docendo datur. Quid enim aliud est docere, nisi scientiam dare? Docet autem Deus et scire scienda, inspirando veritatem; et facere facienda, inspirando suavitatem. Docet ergo illa facere, haec scire. Ideo docet, quia, man
Abbreviated transcription (Latin):
mus seqͣr. timentium te. Ecce int̾ rudes humilit̾ se constituit. Initiũ .it. sapĩe ẽ timor dñis

Expanded text:
ssiod. Ambr. Ecce inter rudes humiliter se constituit. Initium enim sapientiae est timor Domini, ssiod. Ambr. Ecce inter rudes humiliter se constituit. Initium enim sapientiae est timor Domini,
Abbreviated transcription (Latin):
media noc. sur. nõn satis ẽ dies ad p̾cand̾: ĩmo ⁊ in nocte orand̾ est. ne sompnolentꝰ capi¬
atur. simc.N. feruet carnis illecebra. tẽ temptator illudit. up̃e dñs ꝑ noctauit inoratõe.
ut te ꝓpͥo ad p̾candum inuitaret exemplo. Tuñc enĩ temptator retia tendit. ułiacit. quib
as disceptationes pecc̃ori dormientis infundunt. Pr̃oiudendũ ẽ gͦ: ut eo tẽpore. quopo¬
tes uince̾: nequaquã uincendi tẽpus amutas. Surge gͥ ad p̾candũ dm̃ ea hora. qͣ
tẽptator consueuit irruere. qua solet adũsus tẽptationes graues: remediũ uenire ce¬
leste .s. media nocte quo tempore: p̾mogenita egipti ꝑcussa sunt. qñ enam ⁊ sponsus
uenturus ẽ. iõ. tunc: surg̃. neint̾ fatuas uirgines remaneat. Seq̃r. ad confitendũ .&.
quib flagellas filios quos recipis. Ułita. surgebã ad. cõfi. tͥ. ego dico. in hyans in illua
tio eiꝰ ẽ dñis. ut particeps sit. nõ uniꝰ: s om̃ium eccłaꝵ. tanta ẽ uirtus unitatis: cũ sit par-

Expanded text:
mb., Cassiod. Non satis est dies ad praedicandum, imo et in nocte orandum est ne somno lentus capiatur. Tunc enim fervet carnis illecebra, tunc tentator illudit, et ipse Dominus pernoctavit in oratione , ut te proprio ad precandum invitaret exemplo, tunc enim tentator retia tendit, vel jacit, quibus as discrepationes peccatori dormienti infundunt. Providendum est ergo ut eo tempore quo potes vincere, nequaquam vincendi tempus amittas. Surge igitur ad praedicandum Deum ea hora qua tentator consuevit irruere, qua solet adversus tentationes graves remedium venire coeleste, scilicet media nocte, quo tempore primogenita Aegypti, 261 percussa sunt : quando etiam sponsus venturus est. Ideo tunc surge, ne inter virgines fatuas remaneas . Ad confiquibus flagellas filios quos recipis. Vel ita: Surgebam ad confitendum, ego dico inhians in illud botio ejus est Dominus, ut particeps sit, non unius, sed omnium Ecclesiarum. Tanta est virtus unitatis, cum sit parti
Abbreviated transcription (Latin):
diẽ possit. nichil ẽ mundi: uł uitii amans hoc dic. tanquã leui eui non ẽ sors int̾ fr̃s
In quo non ẽ ee corporaliũ possessionũ cupiditas. quẽ nõ infłat libido: ñ stimulat a¬
uaritia. ñ effeminat laciuia: ñ decolorat luxuria. nonst̾nit. ambitio nõ macat inui¬
dia. ñ aliqua negotioꝵ scłariũ cnra sollicitat. ⁊ hic ẽ. u̾e leui .i. assũptus. ũt m sit aduoca¬
tus. ⁊ addĩ p̃cator. taliserat ille. qui dicebat aurũ ⁊ argentũ. non ẽ mn. ꝙ aũ habeo hoc

Expanded text:
ui non est sors inter fratres, in quo non est corporalium portionum cupiditas, quam non inflammat libido, non stimulat avaritia, non effeminat lascivia, non decolorat luxuria, non sternit ambitio, non macerat invidia, non aliqua negotiorum secularium cura sollicitat. Et hic est vere levi, id est assumptus, ut mihi sit advocatus, et ad Deum precator
Abbreviated transcription (Latin):
obes cura de eccla. duni fili eius peccant. uimꝑiti ⁊ carnales młtiin ea habundant: ⁊ te occasio¬
bscure lune. olꝓbria ingerunt iniqui heretici. eatholicis eo qđ talib cohabitent. ⁊ata¬
lib sacram̃ta acipiant s nichiltimendum ẽ confidenti in dño. simeat ille qui confidit in

Expanded text:
a, dum filii ejus peccant, et imperiti et carnales multi in ea abundant, et tunc occasioobscurae lunae opprobria ingerunt iniqui haeretici Catholicis, eo quod talibus cohabitent et a talibus sacramenta accipiant. Sed nihil timendum est confidenti in Domino. Timeat ille qui confidit in
Abbreviated transcription (Latin):
obscuritas uine: obscuritatẽ eccłe sig̾tãt. Obscura aũ est: uł fit luna trib modis. uł cũ menstrius¬
obscura: cũ in initio fidi adhuc noua. nõdũ t̾ris maior effulsit. Uł cũ nubib blasphemoꝵ tecta

Expanded text:
obscuritas lunae obscuritatem Ecclesiae significat. Obscura autem est, vel fit luna tribus modis vel cum menstruobscuritas lunae obscuritatem Ecclesiae significat. Obscura autem est, vel fit luna tribus modis vel cum menstruobscura, cum in initio fidei adhuc nova nondum terris major effulsit, vel cum nubibus blasphemorum tecta
Abbreviated transcription (Latin):
men nͥ asole. s qñ ẽ cũ illo: ht̃ partẽ illam ad nos.que ñ uidet᷑ ab eo: nõ: non lucet nobis
n recedit ab eo. illustratur ab ea parte: quã ht̃ ad nos. donec sole occidentẽ plena sur¬
gat ab oriente sum aũ exalia parte soli ceꝑit appropinquare suꝑior pars illuminat᷑. inferior
ture allegorice sol appellatus ẽ. Quelibet gͦ istarũ auarũ oppinionũ uera sit: congruent᷑ luna alle¬
gorice accipit᷑ eccła. Si quis autẽ ħ obscura uitat. cum in his obscuritatib magis negociosis quam
fruetuosis animũ exercere. aut non libet. aut ñ uacat: aut animꝰ ip̃e non ualet. satis ħt obimissis
obscuris causis: artendẽ popłarib ͥi ł increm̃ta ⁊ detruñta lune. que si deficit ut renouet. notat
ecelam ũ creditet resurrectio mortiioꝵ futura. Ecce quałr luna sigͥcat eccłam: ñc uidendum ẽ. qͣui

Expanded text:
men nisi a sole, sed quando est cum illo habet partem illam ad nos quae non videtur ab eo, et ideo non lucet nobis; sed cum recedit ab eo illustratur ab ea parte quam habet ad nos, donec, sole occidente, plena surgat ab oriente. Cum autem ex alia parte soli coeperit appropinquare, superior pars illuminatur, inferiorui in multis locis Scripturae allegorice sol appellatus est. Quaelibet ergo istarum duarum opinionum vera sit. Congruenter luna, allegorice Ecclesia accipitur. Si quis autem haec obscuravit, at cum in his obscuritatibus magis negotiosis quam fructuosis animum exercere aut non libet, aut non vacat, aut animus ipse non valet, satis habet, omissis obscuris causis, attendere popularibus oculis incrementa et detrimenta lunae, quae si deficit ut renovetur, notat Ecclesiam, ubi creditur resurrectio mortuorum futura. Ecce qualiter luna significat Ecclesiam. Nunc videndum est quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
nis. quẽ s. nemo require̾t iͣ umbra. mor. Uĩubr̃a mortis ẽ ĩocui maloꝵ. quo
turpi morte mori. Putalant .it. qđ ira di ꝑisset᷑: ⁊ qd̾ ds om̃s indignatio¬
nes. sr̃ eũ induxisset: qñ ꝑtulit eũ crueifigi. ⁊ om̃s. fluc .t. uł suspẽnsio¬
nes tuas .i. passiõnes. induxisti sr̃ me. In alio ps̃o at c̃ transiert sr̃ me lnc aũ
dic̃. induristi sr̃ me significans: qđ om̃ia que de passione eiꝰ ꝓpħata sunt.

Expanded text:
nis, quem scilicet nemo requiret, et in umbra mortis. Umbra mortis est locus malorum, quo nis, quem scilicet nemo requiret, et in umbra mortis. Umbra mortis est locus malorum, quo derent eum turpi morte mori. Putabant enim quod ira Dei perisset et quod Deus omnes indignationes super eum induxisset, quando pertulit eum crucifigi. Et omnes fluctus tuos, vel suspensiones tuas, id est passiones induxisti super me. In alio psalmo dicit, Transierunt super me . Hic autem dicit, induxisti super me, significans quod omnia quae de passione e
Abbreviated transcription (Latin):
qr᷑ ⁊ ip̃e lancea uuln̾atus ⁊ sepulcro clausus fuit. s differtꝰ ꝑ ħ: qđ sequitur.
positis ẽ. s die t̾cia euigilauit. s qui nesciebant qd facielunt: putaue
rt̃ illũ siłem aliis uuln̾e occisis : ⁊ dormientib in sepulero: quoꝵ adhuc
ds nõ meniint. Et nõta: qd scͥptura consueuit mortuos dr̃e aormientes.
qi euigilaturos .i. resurrecturos: nult intelligi. qui euigilabunt in resur¬
rectione. ⁊ ip̃i. quib ita fc̃s suͭ rpulsi st̃ o ds. de manu. t.i. ad ui̾torio tuo
pͥuati sunt qui me sũ i adiutorio putauert̃. Non enĩ hoc. refert᷑ ad dor-¬
mientes: in sepulcro: quoꝵ ñ meminit d̾s adhuc: in quib st̃ iusti. quorũ
licet ñ memin̾it adhuc ut resurgant. dehis tñ dictũ e. Iustoꝵ aĩe ĩ ma-¬
uoluptate sopiti: instupris ⁊ obscenitatib sepulti: de quib d̾s ñ excitat
miseria scłi. qr abiecla morte ablatus ẽ. in tenebrosis .i. in tenebris obluuo¬

Expanded text:
ratus lancea, et sepulcro clausus fuit; sed differt per hoc quod sequitur, positus est, sed die tertia evigilavit. Sed qui nesciebant sepulcro, quorum adhuc Deus non meminit. Et nota quod Scriptura consuevit mortuos dicere dormientes , quia evigilaturos, id est resurrecturos vult intelligi, qui evigilabunt in resurrectione , et ipsi quibus ita factus sum, repulsi sunt, o Deus, de manu tua, id est adjutorio tuo privati sunt, qui me sine Dei adjutorio putaverunt. Non enim hoc refertur ad dormientes in sepulcro, quorum non meminit Deus adhuc, in quibus sunt justi: quorum licet non meminerit adhuc ut resurgant, de his tamen dictum est: Justorum animae in mat carnali voluptate sopiti, in stupris et obscenitatibus sepulti, de quibus Deus non excitat miseria saeculi, quia abjecta morte ablatus est, in tenebrosis, id est in tenebris oblivio
Abbreviated transcription (Latin):
faciem aũtit. ut eadeleat. ñ abip̃o peccante: ut eũ ꝑdat: inira declinat:
cautior ⁊ fortior surgat. scd̃m qd̃ sic expone. ne declines ame. seritã ira .t.
aberrabo: si me relinquis. uoluntatẽ lib̾am mͥ dedisti: s sine te: nichl ẽ cona¬
tus ñs. neq despitias. i .i. nõn contẽpnas: qd̾ ego mortalis: te et̾num au¬
deo querere. quia tues d̾s. qui me creasti. ⁊ saluta .in. qui sanas plagã ꝑegc̃̃.
a. frustra creasti. ⁊ recreasti. si mortalẽs despicis. qd non debes: quia ñ mea ꝓpͥa
s parentał culpa ẽ. qua: in hanc mortalitatẽ decidi ⁊ hoc ẽ qd̃ ait. Qm̃ pat̾¬

Expanded text:
faciem avertit, ut ea deleat, non ab ipso peccante, ut eum perdat: in ira declinat,faciem avertit, ut ea deleat, non ab ipso peccante, ut eum perdat: in ira declinat,cautior et fortior surgat. Secundum quod, sic expone: Ne declines a me, servo tuo, id aberrabo si me derelinquis. Voluntatem liberam mihi dedisti, sed sine te nihil est conatus meus; neque despicias me, id est non contemnas quod ego mortalis te aeternum audeo quaerere, quia tu es Deus qui me creasti; et salutaris meus, qui sanas plagam peccati, quasi dicat: Frustra creasti, et recreasti si mortales despicis, quod non debes, quia non mea propria, sed parentalis culpa est, qua in hanc mortalitatem decidi. Et hoc est quod ait: VERS. 16
Abbreviated transcription (Latin):
habeͥo unã: cum delectationẽ dĩ contẽplabor. cũ in corruptione protegar anͣ
aũ quã gaudeat᷑ in illa una: ẽ gͥemitus miseroꝵ. ⁊ oratio indigentiũ: nõ. ego
cumait. exaudi. misere m̃i. qr quanto plus acce pit: tanto ardũtius appe¬
.a. desidium cordis: qdđ do loquit᷑. uł itat᷑io ate docta: tibi cũfabulatur. de illa
.i. p̃sentia mea: tuam exquisiuit. Uł pulcritudomea. qua sum notabilis:
exquisit tuã: que ẽ una. de qua supra. ut contempler delectationẽ dñi.
uolo hr̃e. nec timeo ꝑdẽ. nͥunã. Uehẽment̾ iste uiͦł. fixit desid̾iũ ⁊ peti¬
tionẽ suã. in hac una. aliud non petit. una suffic̃ ei. Alius petit ħ bona
temporalia ado: ⁊ n᷑e datis .s. gaudet. hic: non nͥunã. alus hñs ħ bouati¬
clines ĩra. aser .t. Non simplicit̾ dic̃: ne declines: s addit: ĩn ira. aquib dã
enĩ. declinat in ira. ã quibdam ñ in ira. ⁊ lon in ira declinat: qñ a pecc̃is

Expanded text:
habebo unam, cum dilectionem Dei contemplabor, cum in corruptione protegar, ante autem 55 quam gaudeatur in illa una, est gemitus miserorum, et oratio indigentium. Et ideo ego cum ait, exaudi, miserere mei, quia quanto plus accepit, tanto ardentius appe desiderium cordis quod Deo loquitur. Vel ratio a te docta tibi confabulatur de illa uest praesentia mea tuam exquisivit. Alcuin. Vel pulchritudo mea qua sum notabilis exquisivit tuam, quae est una, de qua supra, ut contempler delectationem Domini, volo habere nec timeo perdere nisi unam. Vehementer iste vir sanctus fixit desiderium et petitionem suam in hac una; aliud non petit, una sufficit ei. Alius petit haec bona temporalia a Deo et de datis gaudet; hic non nisi una. Alius habens haec bona ticlines in ira a servo tuo. Non simpliciter dixit, ne declines, sed addit, in ira, a quibusdam enim declinat in ira, a quibusdam non in ira. Non in ira declinat, quando a peccatis
Abbreviated transcription (Latin):
fortare: isic. siittine dñm. noͣn negatũ puces: qd̾ non dũ accipis. si differtur: naufert᷑.
iõq non despatione deficias. quia dictum ẽ. sustine dñm. Sustinendo quippe habebis
eum. quẽ sustinebis. aliua expecta: aliud desidera. simelius. si maiꝰ. si suauĩ inue¬
neris. S qua dñs solus bonus ẽ. isuauis imiu̾sis. ip̃m sustine. Et desida. ne sis int̾
eos. quib diͦ. Ueͣ his qͥui ꝑdidert̃ sustinentiam.¬

Expanded text:
tine Dominum. Aug. Non negatum putes, quod nondum accipis: si differtur, non aufertur. Ideoque non desperatione deficias, quia dictum est, sustine Dominum. Sustinendo quippe habebis eum quem sustinebis. Aliud exspecta, aliud desidera, si melius, si majus, si suavius inveneris. Sed quia Dominus solus bonus est et suavis universis , ipsum sustine et desidera, ne sis inter eos quibus dicitur: Vae his qui perdiderunt sustinentiam
Abbreviated transcription (Latin):
Deu̾oret caro: carnẽ. t̾ra t̾rã. anima tͥ illesa seruet᷑. ⁊ quasi quis quereret. Quare
deuer in aiãs eoꝵ: si eẽm falsus cũ eis. ⁊ si humanã captarẽ głam. ⁊m̃tita ẽ. ini.¬

Expanded text:
Devoret caro carnem, terra terram, anima tibi illaesa servetur. Et quasi quis quaereret, Quare Devoret caro carnem, terra terram, anima tibi illaesa servetur. Et quasi quis quaereret, Quare derer in animas eorum, si essem falsus cum eis, et si humanam captarem gloriam; et mentita est ini
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ matrẽ. Pat̾er ẽ: quia condidit. aia uocat. quia iubet: quia regit. Mat̾ ẽ. qr fouet
quia nutrit. quia lactat: qr coimnet io dic̃: dñs assũpsit me .s. aa regendum. ad
serat: hoc sustẽ ptins audet dr̃e. pone. mͥdico posito. inuia tua.i. inͥ xp̃o. in quo est¬
in lingua portat.Sienĩ offenderis in lege: ip̃e qui pro te sanguinem effudit.
confitenti tͥ ignoscit. deinde: de mĩa fubdit dicens. ⁊ dirige me. ult̾ius. in se¬
mitã rectã. ianrectitudinẽ angustiarũ. qm̃ ñ suffic̾ inchoare: cũ inimici dõ¬
ne pueniat᷑: non qͥescant. uñ subdit. pp̃. inniicos. in. qui insidiari ũ cessant. Nota
malis meis. ut consentiã eis. ⁊ si carnem meã das ĩmamis eoꝵ. Uñ in ob dicit᷑.
t̾ra data ẽ: inmanus impii .i. caro tradita ẽ: in manus pecc̃oris Trade gͦ: si placet
carnẽ meam. in manus tribulantiũ. s non aĩam meã: in aĩas eoꝵ tradas.

Expanded text:
 matrem. Pater est, quia condidit, quia vocat, quia jubet, quia regit. Mater est, quia fovet, quia nutrit, quia lactat, quia continet. Ideo dicit, Dominus assumpsit me, scilicet ad regendum, ad serat. Hoc susceptus potest dicere, pone mihi, dico, posito in via tua, id est in Christin lingua portat . Si enim offenderis in lege, ipse qui pro te sanguinem effudit, confitenti tibi ignoscit. Deinde de misericordia subdit, dicens et dirige me ulterius in semita recta, id est in rectitudine angustiarum, quoniam non sufficit inchoare, cum inimici donec perveniatur, non quiescant. Unde subdit, propter inimicos meos, qui insidiari non cessant. Nota malis meis ut consentiam eis, et si carnem meam das in manus eorum. Unde in Job dicitur: Terra data est in manus impii , id est caro tradita est in manus peccatoris. Trade ergo, si placet, carnem meam in manus tribulantium; sed non animam meam in animas eorum tradas.
Abbreviated transcription (Latin):
uitate.lxx. annis detñti sunt. cuiꝰ captiuitatis causa. ad littã
fuit u̾bum.: qđ dictũ ẽ in aula nabucho donosor. nͥ cũ drẽnt᷑
om̃s gentes deb̾e ei subici: dẽm est. qđ uidei rebelles eẽnt. uł erant
n õ eos captiuauit. iõ: dr̾ in titulo de u̾bo ꝑegrinationis. hancaũ captiuitatẽ. ie¬
remias futurã p̃dixit. ⁊ p̾sentem uidit. ⁊ pret̾itam quadruplici alphabeto in
lexerunt in ierłm: ⁊ p̃dixert̃. atq cũ aliis. ꝯpletis. lxͣx. annis capriuitatis. ꝑmutente
cyro rege ꝑsarũ. ierłm eoꝵ quidam rediert̃: atii aggeo: naliis ꝓpħis exhortantib.
estitutum ẽ tẽplũ. huic hystorie alludit tytulus. S qm̃ infiguram̾ioĩa contigebant il¬
ad nos sp̃ualit̾ sunt referenda. Sciend̾ itaq ẽ: duas eẽ sp̃uales enitates in p̾senti. unã maloꝵ. que
incepit a caym: ⁊dr babylonia. altam bonoꝵ: que cepit ab abel. ⁊ d̾r ierłm. Illius auies. fac̃ cupidi¬

Expanded text:
itate LXX annis detenti sunt . Cujus captivitatis causa ad litteram fuit verbum quod dictum est in aula Nabuchodonosor, ubi, cum dicerentur omnes gentes deberi ei subjici, dictum est quod Judaei rebelles erant, et ideo eos captivavit. Ideo dicitur in titulo de verbo peregrinationis Aug. Hanc autem captivitatem Jeremias futuram praedixit, et praesentem vidit , et praeteritam quadruplici alphabeto in lexerunt in Jerusalem et praedixerunt atque cum aliis completis LXX annis captivitatis, permittente Cyro rege Persarum, Jerusalem eorum quidam redierunt: atque Aggaeo et aliis prophetis exhortantibus restitutum est templum. Huic historiae alludit titulus. Sad nos spiritualiter referenda sunt. Sciendum itaque est duas esse spirituales civitates in praesenti: una malorum, quae incipit a Cain, et dicitur Babylonia; altera bonorum, quae coepit ab Abel, et dicitur Jerusalem. Unde ai
Abbreviated transcription (Latin):
debes p̾sum̾e de uirib tuis. in die t̾bulationis .i. adũsitatis.
q̃ iõ datur. ut ħo inuocet. Uł nr̃a tribulatio ꝓp̾e ẽ. timore salu¬
tis: ñ carnaliũ ieruam te ne deficias. Ecce p̾miũ oblationis.
⁊ sic honorifi. me. ut iam ñ disceclas a me uł honorifi. me .i.¬
A quib sacrificiũ uelit. hic dic̃. ubi pecc̃ori sue nequitie im¬
putant᷑. qr laudem q̃rit d̾s. ne putet turpis hanc sͥ imꝑa¬
ri: probibet ne linguã p̾sumat laudare. cui obinat pͦuã
am̃. ut ĩferiꝰ ait .q.d. Imola d̾o sacͥfiũ laudis. s u̾ide. ne cãtes
qͣi hoc solo saluetur. qd̾ bñ docuit. Uł ita contunia. ħ ppło suo
dix̃ s non suo .i. Pecc̃ori dix̃ ds. hoc contͣ p̃dicantẽ dr̃. securus¬

Expanded text:
tuis in die tribulationis, id est adversitatis, quae ideo datur ut homo invocet. Vel nostra tribulatio proprie est timore salutis, non carnalium; et eruam te, ne deficias. Ecce praemium oblationis. Et sic honorificabis me, ut jam non discedas a me. Vel honorificabia quibus sacrificium velit, hic dicit, ubi peccatori suae nequitiae imputantur, quia laudem quaerit Deus, ne putet turpis hanc sibi imperari. Prohibet ne lingua praesumat laudare, cui obviat prava ait. Quasi dicat: Immola Deo sacrificium laudis; sed vide ne cantes quasi hoc solo salvetur, quod bene docuit. Vel ita continua: Haec populo suo dixit, sed non suo, id est peccatori dixit Deus, hoc cont
Abbreviated transcription (Latin):
ppłm suũ a ñ suo. selũm.n. cum illo t̾ram discernit. In iudicio enĩ: alii tm̃
iudicabunt. quos hic dic̃ celum: alii iudicabunt᷑: quos hic dic̾t̾ram. s de his
alii saluabunt᷑. quos hic dic̃ ppłm suũ. de dampnandis tacet. Uł ita. ut ꝑ ce¬
lum: om̃s iustos saluandos accipianĩ. ꝑ t̾ram: om̃s pecõores dampnandos.
i legitur desursum sic. Dñs ueniens. desursũ.i. apatre. aduocauit.l aduo
cabit celũ .i. om̃s iustos. ⁊ t̾rã .i. pͣecc̃ores. ad quid: discer .po. su. i. ut diuidat
bonos a mał. Nõtã. qd primo. om̃s mixtos ꝯmunit uocauit. asolis ortu usq
adocca. Tunc aũ aduocabit: ut discernat. Simł enĩ ⁊it ana cui tritico crescũt.
nec sinit ea eradicari pat̾ familias. Petrus quoq missis in mare retib. ꝑis¬
ces magnos ⁊ paruos conclusit. ⁊usq ad litus traxit. dũ pene frangeret
rete. ⁊ in euangłio: pat̾ familias misit seruos suos ad exitus uiarũ uocare

Expanded text:
In judicio enim alii tantum judicabunt, quos hic dicit coelum; alii judicabuntur, quos hic dicit terram. Sed de his aliis salvabuntur, quos hic dicit populum suum: de damnandis tacet. Vel ita ut per coelum omnes justos salvandos accipiamus. Per terram, omnes peccatores damnandos; et legidat malos a bonis. Nota quod primo omnes mistos communiter vocavit. A solis ortu usque ad occasum. Tunc autem vocabit ut discernat. Simul enim zizania cum tritico crescunt, nec sinit ea eradicari paterfamilias . Petrus quoque missis in mare retibus pisces magnos et parvos conclusit, et usque ad littus traxit, dum pene frangeretur rete . Et in Evangelio: Paterfamilias misit servos ad exitus viarum vocare
Abbreviated transcription (Latin):
Mĩstice: his siłitudinib figurat eccłam. fere luiiͥitͦ gentes ui¬
menta ĩmontib. sunt simplices in culmie fidĩ. b̾oues sunt
lutem omniũ hominũ ⁊ de oĩb satiat. Carnes u̾o tauroꝵ: ñ
uult in sacͥficiis: s in pauꝑib. Iimola dõ. In ꝓͣbato uetĩ rii:¬
aixit ds. ñ ait dixi ego. sacrificiũ laudis. qͥd inte ip̃o ẽ .s. ĩ gr̃as

Expanded text:
Mystice his similitudinibus figurat Ecclesiam. Ferae sunt gentes, jumenta in montibus sunt simplices in culmine fidei, boves sunt lutem omnium hominum, et de omnibus satiatur. Carnes vero taurorum non vult in sacrificiis, sed in pauperibus. autem dixit Deus, non dixit, ego; sacrificium laudis quod in te ipse es
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo recessit: demorabit᷑ .i. dui ⁊ multis morabit᷑. Iiu. quia non mox ẽ tota restitutio tradito
Año. ⁊ i multis.: qr om̃s ex eo nascimur in pecc̃o. ⁊ pena. demorabitur. dico. usq ad matutinum .i.
in matutino: erit nob̾. leticia. ꝑ hennis. qr tunc absterget dñs omnẽ lacrimã ab ocłis scõꝵ. Aliter
li: que occidit peccanti: ꝑ quã in anima resurgimꝰ. scd̃ illud. Exurge amortuis ⁊ illuminabit tibi
xp̃s. pio qua resurrectione de signanda: dñs mane surrexit. id ꝓmutens nob̾. ꝑ suã resurrectionẽ¬

Expanded text:
ab eo recessit. Demorabitur, Gl. int. id est diu et in multis morabitur; diu, quia non mox est tota restitutio tradito ab eo recessit. Demorabitur, Gl. int. id est diu et in multis morabitur; diu, quia non mox est tota restitutio tradito Domino, et in multis, quia omnes ex eo nascimur in peccato et poena, Demorabitur, dico, usque ad matutinum, Aet tunc, scilicet in matutino, erit nobis laetitia perennis, quia tunc absterget Dominus omnem lacrymam ab oculis sanctorum . Aliter li, quae occidit peccanti, per quam in anima resurgimus, secundum illud: Exsurge a mortuis, et illuminabit tibi Christus . Pro qua resurrectione designanda, Dominus mane surrexit, idem promittens nobis per suam resurrectione
Abbreviated transcription (Latin):
inraira non ẽ breuis: immo longa quia fletus. i. moda hoĩs miseria: tamcul¬
pe quã pene. incipiens aduesꝑi: ade. tam temporis. quã pectoris: demorabit᷑.
usq ad matutinũ. Uesꝑa enim ẽ: qñ sol inoccasũ delinat. quo tempore adã
te tunc in occasũ sole temporis. Uñ in genesi. Cũ de ambularet dñs ĩ ꝑadiso
post meridiem ad aurã. timuit adam: labscondit se. iam ille pecĩꝵ tegebat
se int̾ ligna ꝑadisi. nolebat uid̾e faciem dĩ.ad quã gaude̾ consueuerat. Oc¬
ciderat illi sol iusticie: non gaudebat ad p̾sentiã dĩ. Iñ inchoata ẽ om̃is
uita ista mortał. Uies u̾sus ẽ in noctem. leticia in fletũ. Defle gͣ genꝰ humanũ: qr nasceris de adam.
cĩ sumꝰ om̃s. ⁊ quot qͦt ꝓcreauert̃ filios: ⁊ ꝓcreaturi st̃. Ex adam sunt: ex quo uipi
tutmũ. ⁊ hoc ẽ. fletus .i. uniu̾sa miseria hõĩs. incipiens ad uesꝑm. ade. quo peccauit: ⁊ lux int̾ior

Expanded text:
imoda hominis miseria, tam cule quam poenae, incipiens, ad vesperum, Adae tam temporis quam pectoris, demorabitur, usque ad matutinum. Vespera enim est quando sol in occasum declinat, quo tempore Adam te tunc in occasum sole temporis. Unde in Genesi: Cum deambularet Dominus in paradiso post meridiem, timuit Adam, et abscondit se . Jam ille peccator tegebat se inter ligna paradisi, nolebat videre faciem Dei, ad quam gaudere consueverat. Ociderat illi sol justitiae, non gaudebat ad praesentiam Dei. Inde inchoata est omnis vita ista mortalis, dies versus est in noctem, laetitia in fletum. creaturi sunt, ex quo et ipsi m. Et hoc est fletus, id est universa miseria hominis, incipiens ad vesperum Adae, quo peccavit, et lux interior
Abbreviated transcription (Latin):
ut frustra sint iudeoꝵ consilia. Educes dico: qm̃ tu es. ꝓtector .in. contra quẽ
nulla pot̾ adu̾sitas. Uñ iam in passione clamat. In manꝰ.t. ꝯm̃. san .i. potes¬
tati tue ꝯm̃do cito ͤ recepturus. Nota eũ hic loqui qui in passione ead̾ u̾ba
ꝓtulit. Ex his enĩ u̾bis que in cruce. xp̃c dixit: amonet se inħ ps̾o loquutũ eẽ.¬
Uem̃ ppłs fideł passione. xͥ redemptis: ⁊de resurrectione capitis letus: dicit
grãs agens. redemisti me .d̾. ds.ũi. ñ fallens in ꝓmissione: quia facis qđ promi¬
sñ spe: si enĩẽ turbatio: non de ẽ diuina consolatio: uõ. ñ confundar ĩ et̃.
Illam enĩ confusionẽ ꝑhorresco: que ẽ met̾nũ. Et enĩ q̃dam confusio tẽporal.

Expanded text:
ut frustra sint Judaeorum consilia: educes dico quonium tu es protector meus contra quem nulla potest adversitas. Unde jam in passione clamante: VERS. tati tuae commendo cito recepturus. Nota eum hic loqui qui in passione eadem verba protulit. Ex his enim verbis quae in cruce Christus dixit, admonet se in hoc psalmo locutum eus fidelis passione Christi redemptus, et de resurrectione capitis laetus, dicit gratias agens; Redemisti me, domine Deus veritatis, non fallens in promissione, quia facis quod promisine spe. Si enim est conturbatio, non deest divina consolatio. Et ideo, non confundar in aeternum. Illam enim confusionem perhorresco, quae est in aeternum. Est enim quaedam confusio temporalis,
Abbreviated transcription (Latin):
qñ filiũ misit: que enĩ maiormĩa: quã ut unicũ filrũ daret ꝓ nobis: Eoce hic
or̃o. sic̃ in principio ps̃i. p̃missa ẽ spes. seq̾r. accelera ut eruas mȩ ama¬
lis. accelera dic̃. uͣt notet. qd̾ non ẽ diu illud: qd̾ finit᷑. ⁊ qđ tibitar
te ñ possint. s quocũq du̾itant. am̃ iratũ inueniunt. Uñ alibi.
ñ adte fugere. non ate. cuius ocłis om̃ia mida st̃. attñde ordinẽ¬

Expanded text:
daret pro nobis? Ecce hic oratio, sicut in principio psalmi, praemissa est spes: Accelera ut eruas me, id est a malis. Accelera dicit, ut notet quod non est diu illud quod finitur, et quod tibi tarte non possunt, sed quocunque divertant, Deum iratum inveniunt. Unde alibi:  nisi ad te fugere, non a te cujus oculis omnia nuda sunt. Attende ordine
Abbreviated transcription (Latin):
cessu mentis. qui fit. qñ mens pauet t̾rena. Intñtione monet. ne quis de se pre su
certituaune lib̾ationis ⁊ gaudio. scd̃o: enum̾at. quot ⁊ quanta ꝑturbant. contra q̃.¬
qd u̾iba ps̃i huiꝰ. quedã ca̾piti: quedã m̃bris. quedam ꝓpłie conueniunt. Et᷑ p̃mo quid̃
loquit᷑ redemptor. dem̃ redempti: gr̃as agentes de sua lib̾atione. ibi. redemisti. Inde
ip̃i idem: dui de ꝑtutrbatione sua agentes. ibi. Miserere m̃i: ic̃ Proͣpba aũ uor int̾¬

Expanded text:
cessu mentis, qui fit quando mens pavet terrena. Intentio: Monet ne quis de se praesumcertitudine liberationis et gaudio. Secundo enumerat quot et quanta conturbant. Contra quaus quaedam capiti, quaedam membris, quaedam Prophetae conveniunt. Et primo quidem loquitur Redemptor, deinde redempti gratias agentes, de sua liberatione, ibi, redemisti. Inde ipsi iidem diu de perturbatione sua agentes, miserere mei, etc. Prophetae autem vox int
Abbreviated transcription (Latin):
instructio. nõ sñ mist̾ii. celebris ratione. In ħ uesꝑe quo peccauit adam̃ sepeliri uoluit. ⁊ mane re
surrexit: ut nos mane surgamus. qd̾ ẽ. qñ lux gr̃e oritur hõi in mente. Mane t̾ciyo
tñdit caput tuũ in se: hoc triduo scłi ostñderetur in te. si enĩ scłm cogites: unus di
aduesꝑm. de. fle. Qũiã passo ⁊ sepulto dño. apłi ⁊ mulieres in fletu ⁊ gemitu morabantur. ⁊
leticia. Quia mane uenientes ad sepulcrũ głam resurrectionis ab angłis ac

Expanded text:
instructio, non sine mysterii celebris ratione in hoc vespere quo peccavit Adam, sepeliri voluit, et mane rea. Mane surrexit, ut nos mane surgamus, quod est quando lux gratiae oritur homini in mente. Mane tertii diei ndit caput tuum in se, hoc triduo saeculi ostendetur in te. Si enim saeculum cogites, unus dies est Ad vesperum. Quia passo et sepulto Domino, Apostoli et mulieres in fletu et gemitu morabantur. Et ad matutinum laetitia. Quia mane venientes ad sepulcrum, gloriam resurrectionis ab Angelis ac
Abbreviated transcription (Latin):
utilitas. ⁊c̃. Possunt ħ etiam accipi exꝑsona m̃broꝵ. Ego aũ: iostẽ¬
mea. qr ego illeᷤ ppłs. qui ab initio loquebar in adani: existe nł ego¬
ab hoc bono. in quo sufficientia erat illi: qui a dõ fruebat᷑. hoc aũ
dixi credens diabolo dicenti: non morte moriemini. s eritis
mabas s laudabas. ñ gemebas. s fruebaris. foris u̾o positus. ge¬
me.iclama. quia ꝓpinqͥuat tribulato. qui deseruit sr̃bien¬
tem. b̾s eñi suꝑbis resistit. humilib dat grãm. Deiñ exꝑsona
.s. peccante hoĩe: au̾tisti aliqñ faciẽ tuã .i. lum̃ tue noticie. un̾
conturbatio hõis ꝓcessit. qd̃ ita art. ⁊ fcs̃ sũ. cõtur. recedente ã
me lumine tue notitie. qd̾ tempꝰ comurlationis ⁊ miserie
meẽ recolens: ⁊ ĩeo positus audio uocẽ capitis mei: pro me
nuntiabo. nullũ lucrabor.⁊ ita ꝑibit confessio. qd̾ ita ait.¬
um ꝗͥd pulu̾is .i. turba impioꝵ. quã mea resurrectieuałsi¬

Expanded text:
utilitas, etc. Possunt haec etiam accipi ex persona membrorum, ego autem. Et ostenmea, quia ego ille populus qui ab initio loquebar in Adam existeab hoc bono, in quo sufficientia erat illi, quia Deo fruebatur. Hoc autem dixi tibi credens diabolo dicenti: Non morte moriemini, sed eritismabas, sed laudabas, non gemebas, sed fruebaris. Foris vero positus geme, et clama, quia propinquat tribulatio, qui deservit superbientem. Deus enim superbis resistit, humilibus dat gratiam . Deinde ex persona  peccante homine, avertisti aliquando faciem tuam, id est lumen tuae notitiae. Unde conturbatio hominis processit, quod ita ait, et factus sum conturbatus, recedente a me lumine tuae notitiae. Quod tempus conturbationis et miseriae meae, recolens, et in eo positus audio vocem capitis mei pro me nuntiabo, nullum lucrabor, et ita peribit confessio. Quod ita ait id est, turba impiorum quam mea resurrectione justi
Abbreviated transcription (Latin):
lingua omniũ m̃broꝵ suscipit uocẽ dicendo. ꝓpede.c̃alcas me. ñdic̃ calcas pedem.
uł qñ in ꝑsona mbroꝵ loquit᷑. Uel de m̃bris in sua ꝑsona. dic̃. Ut saule saule. quid
me ꝑsequeris : uł qñ aliquid inse eẽ ostñdit. qđ nonħt exnatura sue conditionis. s
misericordit̾ assũpsit: de corruptione nr̃e infirmitatis. ut cũ dicit se tristari: ł pa¬
lebrata in ħ mundo: a negotiatore celesti. Uen̾it .it. celestis negotiator acciꝑe cõtu¬
melias. dare honores. haurire dolorẽ: dare salutẽ. subire mort̾em: dare uitam.
rificẽs: que te in pauore consolatur. loquitur gͦ hic xp̃c in ꝓpħa ⁊m m̃bris. Et si enĩ
in ħ põo. quedam dicant᷑: que capiti ñ ualeant congruere: xp̃c tñ loquit᷑. quia ĩ
m̃bris sitis. xp̃c ẽ. Quasi enĩ una ꝑsona ẽ: sponsus ⁊ sponsa .i. xp̃c neccła. Uñ ysaias

Expanded text:
lingua omnium membrorum suscipit vocem, dicens: Pro pede calcas me; non dicit, calcas pedem, Vel quando in persona membrorum loquitur, vel de membris in sua persona, ut Saule, Saule, quid me persequeris? Vel quando aliquid in se esse ostendit quod non habet ex natura suae conditionis, sed misericorditer assumpsit, de corruptione nostrae infirmitatis, ut cum dicit se tristari vel palebrata in hoc mundo a negotiatore coelesti. Venit enim coelestis negotiator accipere contumelias, dare honores; haurire dolorem, dare salutem; subire mortem, donare vitam. rifices, quae te in pavore consolatur. Loquitur ergo hic Christus in propheta et in membris. Et si enim in hoc psalmo quaedam dicantur quae capiti non valeant congruere; Christus tamen loquitur, quia in membris s
Abbreviated transcription (Latin):
bant: honesti int̾ gentes. mstice. sic unmał arbitrii lib̾tatẽ niinust.
⁊ uirtutes abstulit. qͥ nõ fit inbonis. licet cũ mał int̾dũ corporalit̾ capti¬
uent᷑ sĩ enĩ cũ pectãtib. boni tradunt᷑ captiuitati: exercitiũ ẽ. ñ in m̃te
captiui sunt: ł hosti traditi. s lib̾i sunt: ⁊ do coniuncti. seq̃r. Et cõclusit
ĩ gla po. sii. que int̾ multas gentes elegerat. Capta .it. archa. consequens est:
ut popusꝰ cacłet. ita ⁊malos in ppło suo: in occisione aĩe concludi ꝑ mittit id̃

Expanded text:
bant honesti inter gentes. Mystice, sic et in malis arbitrii libertatem imminuit, et virtutes abstulit. Quod non fit in bonis, licet cum malis interdum corporaliter captiventur. Si enim cum peccantibus boni traduntur, captivitati exercitum est, non in mente captivi sunt, vel hosti traditi, ad liberi sunt, et Deo conjuncti. VERS. 68.-- « Et conclu Cassiod. quem inter multas gentes elegerat. Capta enim arca consequens est ut populus caderet, ita et malos in populo suo, in occisione animae concludi permittit. Idem
Abbreviated transcription (Latin):
familie. ita ⁊ dñs tũ pecc̃is hostiũ. tũ planctis suoꝵ. ẽ excitatꝰ. ⁊ hoc: tanquã
bit᷑. quic̃q in posti̾ora respererit. que ut ait apłc. debet putare ut stertora. &
enĩ sic suscipit testam̃tũ dei: ut uetĩ uanitate se ñ exuat: siłis ẽ hostib ppłi eiꝰ
qui archam dñi uixta ydolũ dagon posuere. Sic̃ aũ ilł nolentib corruitda¬
gon. ita illa uetera etiam nolentib ulis cadunt. qia om̃is caro fenũ. iclaritas
hõĩs est. ut flos feni fẽnũ aruit. flos decidit. archa aũ stat in et̾nũ. secretũ .s. ar¬
in ec̃trex ⁊ tribũ effraim ñ. eleg̃. ut de ea fierent reges. S ed eleg̃ tͥbũ .iii.

Expanded text:
familiae, ita et Dominus cum peccatis hostium tum planctu suorum est excitatus. Et hoc, tanquam familiae, ita et Dominus cum peccatis hostium tum planctu suorum est excitatus. Et hoc, tanquam bitur quicunque in posteriora respexerit, quae, ut ait Apostolus, debet putare ut stercora , qui enim sic suscipit testamentum Dei, ut veteri vanitate se non exuat, similis est hostibus populi ejus, qui arcam Domini juxta idolum Dagon posuere. Sicut autem illis nolentibus corruit Dagon , ita illa vetera illis etiam nolentibus cadunt. Quia omnis caro fenum, et claritas hominis est ut flos feni. Fenum aruit, flos decidit; arca autem stat in aeternum. Secretum, inde esset rex, Et tribum Ephrem non el