comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
÷ sispegaudenter. uidete quid so¬
quitur. Intribulatione patien¬
ter. Martyres ergo intribu¬
latione patientererant qr spegau¬
debant. Sed qr ñdum erat illud
qđ ꝓmittitur ꝗd dicit apostolus:
pes auĩ quae uidet᷑ xon est spes:
Si auĩ qđ non uidemus speramus.
ꝑpacientiã ex pectamur. Ecce
quare martyres omiã ꝑtuler̃ :
uia qđ non uidebant ꝑ patientiã
ex pec tabant. Illiqui eos occide¬
bant quaeuidebant amabant : Illi
qui occidebant᷑ ad caquȩ ñ ui debaN
sus pirabant et caquae ñ uidebant
ad phendere fertinabant. Et qđ
tardius occi deb int᷑. morar sibi
fieri arbi trabantur. Ergo fr̃s
felix marter. et uere felix et no¬
mine et corona cuius hodie dies est
ontẽpsit mundũ. Anforte qr ti¬
melut dnm̃ indeerat felix in de
eritbeatus. quia uxor ei tãquã
uin cafertilis erat int̾ra. et filu
eius circũdedorant mensã eius.
miã ista ꝑfectahab&. sed incor¬
pore illius qui hic describitur:

Expanded text:
Et si «spe gaudentes,» videte quid seEt si «spe gaudentes,» videte quid sequitur: «In tribulatione patientes» . Martyres ergo in tribulatione patientes erant, quia spe gaudebant. Sed quia nondum erat illud quod promittitur, quid dicit Apostolus? «Spes enim quae videtur, non est spes: si autem quod non videmus sperpatientiam exspectamus» . Ecce quare omnia martyres pertulerunt, quia quod non videbant, per patientiam exspectabant. Illi qui eos occidebant, quae videbant amabant: illi qui occidebantur, ad ea quae non videbant suspirabant, et ea quae non videbant, apprehendere festinabant; et quod tardius occidebantur, moras sibi fieri arbitrabantur. 6. Ergo, fratres, Felix martyr et vere felix et nomine et corona, cujus hodie dies est, contempsit mundum. An forte quia timebat Dominum, inde erat felix, inde erat beatus, quia uxor ejus tanquam vinea fertilis erat in terra, et filii ejus circumdederant mensam ejus? Omnia ista perfecte habet, sed in corpore illius qui hic describitur:
Abbreviated transcription (Latin):
Taminꝓximo oblitus ẽ qui apluril
loquebatur : sed siiam excursist
quidubi res ponditi cumplures
intellego plures ergo estir. eta
estis. plures sumur: et unus so
quo modo pluros sumus et unus im
uia illi inhȩrenius cuius menlra
sumus. et quorum caput incelos
et membrasequant᷑. Ipse ergo
describat iam: Quia manifesa¬
tumest quẽ de scribit. sic patebunt
omĩa quae secuntur. Tantu uorar
nolite Telare eor qui ñ abulant
inuuscius. Quando illor uideritis
eẽ felices infelicit̃ scłierũ hominer
infelicit̃ felices sunt. Martyres
aut felicit̃ infelicererant. Frant
eni ad tẽpus infelices sed in aet̃nũ
felices : It in eoipso qđ erant adtẽ¬
pus infelices: Putabant᷑ magir
infelicer quãerant. Quodenim
dicit apostolus : Quasitrister sẽꝑ
aut̃ gaudentes: Quare semper:
et hic et ibi pror sus. et hi et ibi.
Hic eniundegaudemur : despe
Ibiundegaudebimus. dere
M agnũ gaudiũ hab& sper gaudentis.

Expanded text:
Tam in proximo oblitus est quia pluribus Tam in proximo oblitus est quia pluribus loquebatur? Sed si jam excussisti, quid tibi respondit? Cum plures intelligo. Plures ergo estis, et unus estis; plures sumus, et unus sumus. Quomodo plures sumus, et unus sumus? Quia illi inhaeremus cujus membra sumus; et quorum caput in coelo est, ut membra sequantur. 5. Ipse ergo describat jam; quia manifestum est quem describit. Sic patebunt omnia quae sequuntur: tantum i non ambulant in viis ejus, quando illos videritis esse felices infeliciter. Saeculi enim homines infeliciter felices sunt: martyres autem feliciter infelices erant. Erant enim ad tempus infelices, sed in aeternum felices; et in eo ipso quod erant ad tempus infelices, putabantur magis infelices quam erant. Quid enim dicit Apostolus? «Quasi tristes, semper autem gaudentes» . Quare, «semper?» Et hic et ibi: prorsus et hic et ibi. Hic enim unde gaudemus? De spe. Ibi unde gaudebimus? De re. Magnum gaudium habet spes gaudentis.
Abbreviated transcription (Latin):
mus ergo uotẽ huius hominis
incuius cor pore. unur sumur
homo. et ibiui debimur istauera
bona hierus alem. sic onĩ dixit
infine. Et uid ear bona quae r̃
hierusalem. siaut̃ istabona t̃¬
reno oculo adtenderis ab un¬
dantiã filiorum & ne potum&
fertilitatẽ fecondita te sconiu¬
gir: Non sunt bona illius hie¬
rusalem: quiabona ista intra
morientium sunt. Illa terra
uiuentium ẽ. Noliualde pro
magno habere. si haber filior
morituros. Et sinon antete
certe posie. Vis habere filios
nũquã mor ituros & tecũ semꝑ
uicturor : Esto in illius corpore
de quodictum est, Vos aut estis
corpus xp̃i & membra. Nam
ut hoc ostender&. et ipse psalm̃
Quia sic est obscur ur ut ammonex
pulrari. sic operuit ut uelit exi
Laborer frustuum tuorum man¬
ducabis. superius dixerat. be¬
tiomĩs qui timent dnm̃ quiambu¬
lant inuiis eius. Modoquari
laborer frustuu tuorum mando¬
cabis et non manducabitis. ut
quare laborer fructuum tuorum
et ñ laboraes frustuum uõrum:

Expanded text:
s hominis, in cujus corpore unus sumus homo; et ibi videbimus ista vera bona Jerusalem. Sic enim dixit in fine: «Et videas bona quae sunt Jerusalem.» Si autem ista bona terreno oculo attenderis, abundantiam filiorum et nepotum, et fertilitatem fecunditatemque conjugis, non sunt bona illius Jerusalem; quia bona ista in terra morientium sunt, illa terra viventium est. Noli valde pro magno habere, si habes filios morituros, etsi non ante te, certe post te. Vis habere filios nunquam morituros, et cum semper victuros? Esto in illius corpore, de quo dictum est, «Vos autem estis corpus Christi et membra.» 4. Nam ut hoc ostenderet et ipse Psalmus, quia sic est obscurus ut admoneat pulsari, sic opertus ut velit excuti, «Labores fructuum tuorum manducabis.» Superius dixerat, «Beati omnes qui timent Dominum, qui ambulant in viis ejus:» modo quare, «Labores fructuum tuorum manducabis;» et non, manducabitis? et quare, «Labores fructuum tuorum;» et non, Labores fructuum vestrorum?
Abbreviated transcription (Latin):
ubie excelsus : estohumilis. ubi
ot ille humilis fuit. ꝓpterea
antelucẽ uolebant surgere
Inuanum ibant quia ñ pose lucẽ
ibant. Illis ergo dicit istepsalmꝰ.
Inuanum ẽ uobis antelucẽ surgere
Tales erant filii ⁊ ebedei qui ante quã
humiliarent᷑ scđm passio nẽ dñi
lamsibi loca eligebant ubi sederent.
V nus add exteram: alter ad sinistrã.
Antelucẽ uolebant surgere : ideo in
uanũ ibant. Reuocat illos dñrad

Expanded text:
ubi est excelsus? Esto humilis, ubi et ille humilis fuit. Propterea ante lucem volebant surgere; in vanum ibant, quia non post lucem ibant. Illis ergo dicit iste psalmus, «In vanum est vobis ante lucem surgere.» Tales erant filii Zebedaei, qui antequam humiliarentur secundum passionem Domini, jam sibi loca eligebant, ubi sederent, unus ad dexteram, alter ad sinistram: ante lucem volebant surgere; ideo in vanum ibant. Revoc
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo ȩua illa factaest delatero
Fed quomodo illa ñ est facta niside
latere dormientir sic istanonẽ.
facta nisi delatere morientir.¬
Siergoille ñ resurrexit xisimor¬
tuus tuexaltatione speras nisip
hanc uita sedut doceat te istepsabn¬
ino quasiint̃ rogarer qua surgã : for¬
tassis prius quã sedero. CŨDEDI RIE

Expanded text:
quomodo Eva facta est de latere. quomodo Eva facta est de latere. Sed quomodo illa non est facta nisi de latere dormientis, sic ista non est facta nisi de latere morientSi ergo ille non resurrexit nisi mortuus, tu exaltationem speras nisi post hanc vitam? Sed ut doceat te iste psalmus, quasi interrogares, Quando surgam? fortassis priusquam sedero? «Cum dederit,»
Abbreviated transcription (Latin):
sit aliquid humiliur quã campusẽ.
Siergo in conualle plorationir.
manducar panẽ dolor ir et dicis:
Factȩ ĩ mihi lacrimȩ meae paner
dicac nocte dũdicit᷑ mihi cotidie
ubiẽ dr̃tuur. bene surgir. quo
sedisti. Et quasi diceres : quan¬
dosurgimur: modo iubomur
sedere : quando erit nr̃a sur¬
rectio : quando fuit dni : ad eum
adtende qui it p̃cessit. Nam
sinon ipsum ađaendis. inuanũ
ẽ tibi antelucem surgere. Ipse
quando e xaltatus e : cũ mortuusõ:
Ergo et tuc̃ exaltationẽ post mor¬
tẽ speta. In resurrectione mortuoꝵ
spera. quia ille resurrexit.
et ascendit: sed ubi dor miuit.
ꝑaeruce. quando dor miuit in
cruce: signũ gestabat. Immoim¬
plebat qđ significatum ẽ. in adã.
Quiacũ dormir& adam costa
illide trastae. et a eua facta est.
Fic et dñocũdor mir & incruce:
latur eiur lancea ꝑ cursũ est : et
sacramenta ꝓfluxerunt unde
facta est ecclesia: Eulesia eñĩ
coniunx dñĩ facta ẽ. delatere :

Expanded text:
sit aliquid humilius quam campus est. sit aliquid humilius quam campus est. Si ergo in convalle plorationis manducas panem doloris, et dicis, «Factae sunt mihi lacrymae meae panis die ac nocte, dum dicitur mihi quotidie, Ubi est Deus tuus» ? bene surgis, quia sedisti. 7. Et quasi diceres, Quando surgemus? modo jubemur sedere; quando erit nostra surrectio, quando fuit Domini. Ad eum attende, qui te praecessit: nam si non ipsum attendis, in vanum est tibi ante lucem surgere. Ipse quando exaltatus est? Cum mortuus est. Ergo et tuam exaltationem post mortem spera, in resurrectione mortuorum spera, quia ille resurrexit et ascendit. Sed ubi dormivit? In cruce. Quando dormivit in cruce, signum gestabat, imo implebat quod significatum est in Adam: quia cum dormiret Adam, costa illi detracta est, et Eva facta est ; sic et Domino cum dormiret in cruce, latus ejus lancea percussum est , et Sacramenta profluxerunt, unde facta est Ecclesia. Ecclesia enim conjux Domini facta est de latere,
Abbreviated transcription (Latin):
se adhoc sedere ut honoretur
ut ostender&. Quia sessione
ista humilitatẽ uoluit cõm̃cdare
Noquir sepurar & iursu eẽ sedere
aui adiudicandũ: aut adepu¬
landũ et gaudendũ. Et maio¬
rem suꝑbiã ibi quȩrera. insig¬
nificationẽ humilitatis addidit
QUIMANDUCATIS PANEDOLORIS
lli ergo manducant panẽ dolo¬
ris: quigemunt in ista ꝑ egrina¬
tione: ipsi sunt in conualleplo¬
rauonir. Ascensiones enim
facit dr̃ incorde. Sedubi illas
disponit: Arcensioner inquit
incorde eius dir posuit. quir.
dĩ. si ascensioner incorde:
ideocantant canticũ graduũ.
umiliemur in scło ascendam̃
uomodo: corde. quia ipra
asconsio cordir conualleplo¬
rationis surgit. In conualle
runt conualler. Conualler
enĩ dicunt᷑ locade pressatrarũ.
C oller enĩ eminentior aloca
minur tamon quã montor:
Multum excelsa loca t̃rarum
monter dicunt᷑. Parum est
non ait. acolle surgite nec
ait acampo a conualle ut

Expanded text:
se ad hoc sedere ut honoretur; se ad hoc sedere ut honoretur; ut ostenderet quia sessione ista humilitatem voluit commendare; ne quis se putaret jussum esse sedere aut ad judicandum, aut ad epulandum et gaudendum, et majorem superbiam ibi quaereret; in significationem humilitatis addidit, «Qui manducatis panem doloris.» Illi ergo manducant panem doloris, qui gemunt in ista peregrinatione. Ipsi sunt in convalle plorationis. Ascensiones enim facit Deus in corde. Sed ubi illas disponit? «Ascensiones,» inquit, «in corde ejus disposuit.» Quis? Deus. Si ascensiones in corde, ideo cantant canticum graduum. Humiliemur in saeculo: ascendamus. Quomodo? Corde. Quia ipsa ascensio cordis, a convalle plorationis surgit. «In convallerunt convalles: convalles enim dicuntur loca depressa terrarum: colles autem eminentiora loca, minus tamen quam montes; multum excelsa loca terrarum montes dicuntur. Parum est: non ait, A colle surgite; nec ait, a campo; sed, a convalle, ut
Abbreviated transcription (Latin):
uit et don auit illi nom̃ qđ est
suꝑomne nomen. lamuora dillud
nom̃festinatir. surgite : sed posta¬
quã sedistis. surge re uulir
sed primo sedete : Et surgenr
ab humilitate uenis ad regnum
Nã sipr ipis regnum : cadis a regno
ante quã surgas. Potestis bibe¬
re inquit calicem. quẽ egobibi¬
turursum & illi. Possum
Et ille. Calicẽ inquit meũ bibe¬
tis: sedere auĩ addex teram
uł adsinistrãmeã ait: non ẽ.
meũ dareuobis aliis par atu ẽ.
a patremeo. Quidẽ ñ ẽ. meum
dare uobir: Nonẽ meumdare
suꝑbis. hoc enĩ adhucerant.
Seduultir illud accipere . nolite
eõ. quod estis. Aliis paratũ est.
& uor alii estote et uobis para¬
tũ est. Quid ẽ alii estote : prius
humiliamini quiiã uultir exal¬
tari. Intellexerunt ergo humi¬
licatẽ furturãsibi et correctisunt.
Ergo & nos hoc audiamur ꝙr hoc
dicit psalmur iste. surgite postea¬
quã sedistis. sed nequis putet

Expanded text:
vit, et donavit illi nomen quod est super omne nomen» . Jam vos ad illud nomen festinatis; «surgite,» sed «posteaquam sedistis.» Surgere vultis, sed primo sedete: et surgens ab humilitate, pervenis ad regnum. Nam si praeripis regnum, cadis a regno antequam surgas. «Potestis bibere,» inquit, «calicem quem ego bibiturus sum?» Et illi: «Possumus.» Et ille: «Calicem,» inquit, «meum bibetis; sedere autem ad dexteram, vel ad sinistram meam,» ait, «non est meum dare vobis: aliis paratum est a Patre meo» . Quid est, «non est meum dare vobis?» Non est meum dare superbis; hoc enim adhuc erant. Sed si vultis illud accipere, nolite esse quod estis. «Aliis paratum est;» et vos alii estote, et vobis paratum est. Quid est, Alii estote? Prius humiliamini, qui jam vultis exaltari. Intellexerunt ergo humilitatem profuturam sibi, et correcti sunt. Ergo et nos hoc audiamus, quia hoc dicit psalmus iste: «Surgite posteaquam sedistis.» 6. Sed ne quis putet
Abbreviated transcription (Latin):
norer quaerunt non xp̃i. Qui aut̃
p̃dicat in porta : xpĩ honorem quen
non suum. Ꝙ id eo qui p̃dicat in
porta dicit : Nolite inme prae¬
sumere. Non enim ꝑme : sed ꝑ
portam in trabitis. Illi autem
qui uolunt homines in ĩpror p̃sunet
nolunt eos intrare ꝑportam
Nonmirum siclauditur contraillos
porta : & ociosipulsent & a periatͥ
Vdestoit ergo animo frs: ꝓpt̃& iã¬
crastinũ sormonẽ : ex frapollici¬
tacione adiuuante dnõ uobis red¬
dendũ ex euangelio decolumba
ncuius nomine ꝓmissimus. in illius
misericor diȩ reddemur. Sed ut
possimus eẽ i donei redditores.
neaudaces fucrimus ꝓmissores:

Expanded text:
nores quaerunt, non Christi. Qui autem praedicat in porta, Christi honorem quaerit, non suum; et ideo qui praedicat in porta, dicit: Nolite in me praesumere; non enim per me, sed per portam intrabitis. Illi autem qui volunt homines in seipsos praesumere, nolunt eos intrare per portam: non mirum si clauditur contra illos porta, et otiosi pulsant ut aperiatur. Adestote ergo animo, fratres, etiacrastinum sermonem, ex nostra pollicitatione, adjuvante Domino, vobis reddendum ex Evangelio de columba. In cujus nomine promisimus, in illius misericordia reddemus. Sed ut possimus esse idonei redditores, ne audaces fuerimus promissores,
Abbreviated transcription (Latin):
l ene optanti. Sibonumẽ. bene
optari redde mercedem. Optat
tibibene pauꝑ quid tropidar.
pauper uoluit : ut haberes pauper
quib: darer. Da aliquid fratrituo
da aliquidꝓ ximo tuo. daaliq id
comitituo Tudiuer a ule pauꝑẽ¬
sed fortedicis. Egodiuer ille pauꝑ.
simulambulatir annon : quido
qđ dicis ego diues illo paupor
nisi ego oneratur. ille leuis: Ego
diuer ille pauper. Sarcina tua
cũ memoras. pondus tuũ laudas
Et qđẽ grauius conserin xisb adto
sartina tuam. Ideo nom potes
.porrigere manu. onerateligate.
Ouidte iactas: quod telaudar
Solueuinculatua minuede sar¬
cinatuu. Da comin e cillu adiu¬
uas. et tereuelar: Int hasuoces
laudantir sarcina tua adhuc xpr

Expanded text:
bene optanti. Si bonum est bene bene optanti. Si bonum est bene optare, redde mercedem. Optat tibi bene pauper, quid trepidas? pauper esse voluit, ut haberes pauperes quibus dares. Da aliquid fratri tuo, da aliquid proximo tuo, da aliquid comiti tuo. Tu dives es, ille paupeSed forte dicis: Ego dives, ille pauper est. Simul ambulatis, annon? Quid est quod dicis, Ego dives, ille pauper; nisi, Ego oneratus, ille levis? Ego dives, ille pauper. Sarcinam tuam commemoras, pondus tuum laudas. Et quod gravius est, constrinxisti ad te sarcinam tuam: ideo non potes porrigere manum. Onerate, ligate, quid te jactas? quid te laudas? Solve vincula tua, minue de sarcina tua. Da comiti, et illum adjuvas, et te relevas. Inter has voces tuas laudantes sarcinam tuam, adhuc Chr
Abbreviated transcription (Latin):
surger et ire poscte timer
ꝓximutã qua te ipsum. sed
n loquar de inuidis. Auer¬
t& enim dr̃ hanc pestom
abanimis omniu hominũ
necdũ xpĩanoꝵ uitiũ diaboli¬
cũ quo solus diabolus reuse.
et in expiabilit̃ reus. non
enimdicitur diabolo ue dap¬
netur. adultorium cõmisisti
furtum fecisti. Villa aliena
rapiust sed homines tanti
lapsur inuidisti: inuiden¬
tia diaboli conuitium est
sllula itrom suani suꝑ
bia uocatur mat̃ inuidiae.
suꝑbuc inuidor facio si¬
camatre et norir filia: Ideo
humilitatẽ docuit xp̃s. Non
ego loquor inuidir. beneo pran¬
tibus loquor. Illir loquor
quio ptant bene amicis. ut
habeat tantum quantum
habent & ipsi. Optant bene
egentibus ut hab eant quantũ
et ipsi sed nlunt illis daro exeo
qđ liabent. iidetriactar homo
xp̃iane quio ⁊ tarbene molior
te .e. mendicur quiplora tibioptat
& nihillaba. Beneuis optare
nihil ate accipienti. Da aliquid

Expanded text:
surgere, et ire post te, times surgere, et ire post te, times proximum tanquam te ipsum. Sed non loquor de indivis. Avertat enim Deus hanc pestem ab animis omnium hominum, nedum Christianorum; vitium diabolia se potest. Alia res eum fecit et inexpiabiliter reus. Non enim dicitur diabolo ut damnetur, Adulterium commisisti, furtum fecisti, villam alienam rapuisti: sed, Homini stanti lapsus invidisti. Invidentia diabolicum vitium est: hoc amat. Quid, putamus, amat, erbia vocatur mater invidentiae. Superbia invidos facit. Suffoca matrem, et non erit filia. Ideo humilitatem docuit Christus. Non ergo loquor invidis, bene optantibus loquor. Illis loquor qui optant bene amicis, ut habeant tantum quantum habent et ipsi. Optant bene egentibus, ut habeant quantum et ipsi: sed nolunt illis dare ex eo quod habent. Inde te jactas, homo christiane, quia optas bene? Melior te est mendicus, qui plura tibi optat, et nihil habet. Bene vis optare nihil a te accipienti: da aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
pecunia dicitur: et unde sit
primũ uocata pecunia.
laco pecunia qr antiqui totũ
qđ habebant in pecoribur ha¬
bebant. A pecora pecuniauocat᷑
degimus antiquor patrerdi¬
pocuniã diligir õ homo unde
putaste ficribeatu . pecuniaẽ
et multum eam diligin uo¬
lebas diligere ꝓximum cã quã
tripsum. Diuidecum illo pocuniã
tuã. Cuidẽ : discutiebam inuen¬
tuser appar uistitibi . uidisci
te considerastite : nonerpa¬
ratur diuidere cumꝓximo
pocuniam tuã. sed quid mnihi
ros pond&. benigna auaricia
quid mihires ponda. si diuisero
cumillominur orat. Et mihi
et illiminuitur quod amo
Nec to cu habebit ille. nec totũ
habeo ego. Sedq: diligo cũ
ta quam menaara
iluut tantũ liabeat ut nec
corquetur. Opeo unde nihil
pede satque utina hocueru
dicas uel opter. Tim co eni
ne ipui diar. Quomodo cnĩ
sotialis erit felicitas tua.
quãtorqu& felicitas aliena :
Non ne cooperit duere ui¬
ciñ tuus et incipos oquasi

Expanded text:
pecunia dicitur. Et unde est pecunia dicitur. Et unde est primum vocata pecunia. Ideo pecunia, quia antiqui totum quod habebant, in pecoribus habebant. A pecore pecunia vocatur. Legimus antiquos patres fpecuniam diligis, o homo: unde putas te fieri beatum, pecunia est, et multum eam diligis. Volebas diligere proximum tanquam te ipsum, divide cum illo pecuniam tuam. Quid esses discutiebam: inventus es; apparuisti tibi, vidisti te, considerasti te. Non es paratus dividere cum proximo pecuniam tuam. Sed quid mihi respondet benigna avaritia? Quid mihi respondet? Si divisero cum illo, minus erit et mihi et illi: minuetur quod amo, nec totum habebit ille, nec totum habebo ego. Sed quia diligo eum tanquam me ipsum, opto illi Videte quomodo plus breviatum est, dantes. Optas unde nihil perdas: atque utinam hoc verum dicas, vel optes. Timeo enim ne invideas. Quomodo enim socialis erit felicitas tua, quam torquet felicitas aliena? Nonne cum coeperit ditescere vicinus tuus, et incipere quasi
Abbreviated transcription (Latin):
Videte quomodo plus breuiatũ e.
e tud hucpi grisunur. Eccr
quaeduo erant unũ factũ : se
Pror sur proximum diligo
et sufficit. Sed dilige quomodo
to ipsum diligis. Non quomodo
te ipsum odisti. Dilige ꝓximum
tam quam teipsum. selpriura
utdiligar teipsum. Quatrerchab
quomodo diligas tripsum et au¬
direhaber diligor dnm̃ dm̃tuo
extotocor detuo ot extota
tua et ex tota aningiua¬
homo enim quomodo aro fieri
non potuit sic necbeaturficri
a se potest. Aliaror cum fecit
hominẽ qđ none ipsehomo
beatũ qđ nonẽ iprehomo deniq
errans uid eteipse qr ꝑseñ potest
beatureẽ. et amat aliuundesit
beatur. Nndero ficriputat beatũ
hocamat. Quid putamur. amat
unde putat sefieribeatum pe¬
cuniam aurum argentum por¬
rersionor brouit̃ dico petuniã
Totuim onim quicquid homi¬
ner porsident interra omĩa
iuorum domini sunt pocunia
uocatur seruur sit uarager
arbor pecur quicquiti nor unu

Expanded text:
Videte quomodo plus breviatum est, et adhuc pigri sumus. Ecce quae duo erant, unum factum est. Prorsus proximum dilige, et sufficit. Sed dilige quomodo te ipsum diligis, non quomodo te ipsum odisti. Dilige proximum tuum tanquam te ipsum: sed prius est ut diligas te ipsum. 6. Quaerere habes quomodo diligas te ipsum; et audire habes, Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tuaHomo enim quomodo a se fieri non potuit, sic nec beatus fieri a se potest. Alia res eum fecit hominem, quod non est ipse homo: beatum, quod non est ipse homo. Denique errans videt ipse, quia per se non potest beatus esse, et amat aliud unde sit beatus. Unde se fieri putat beatum, hoc amat. Quid, putamus, amat, unde putat se fieri beatum? Pecuniam, aurum, argentum, possessiones: breviter dico, pecuniam. Totum enim quidquid homines possident in terra, omnia quorum domini sunt, pecunia vocatur. Servus sit, vas, ager, arbor, pecus; quidquid horum est,
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ contẽserat iacenten :
Modo elige mortom: Dic mihi
quirbene mortuurẽ quis male
Puto qr meliur ille pauper quã
illediuer. Anuira romatibur
sepeliri. et ad inferor sitire.
rerpander. ab sit ame. Puto
qr hoc eliger Dices er gobene
mori sididiceris beneui uere
unt et non discunt. quid ad
sominante: seminantis manũ
non t̃r& uia nonterrent la¬
pider. Nonterrent spinae.
lactat ille quod suuma est
quitimuerit necadat interra
malam: Non per uenit ad
terrambonam. Et nor dicimꝰ
iactamur somina. spargimꝵ
semina. sunt qui contempnunt
sunt quirꝗurehendunt. sunc
qui inrident᷑. Istos si norti¬
muerimur : Nihil habemur
seminare: Et in merrehabemꝰ
esurire
Ergo uenit semen ad terrabonã
scioqr qui audit ne audit
deficit et proficit. De ficit ini¬
quitati ꝓ ficit ueritati. de ficit
lis cũque homo seda postolur
plane apostolus. et tiuo non
apostolur. Anultir in quit
exporim̃tũ ei accipere qui in

Expanded text:
quem contempserat jacentem . quem contempserat jacentem . Modo elige mortem: dic mihi, quis bene mortuus est, quis male? Puto quia melius ille pauper, quam ille dives. An vis aromatibus sepeliri, et apud inferos sitire? Respondes: Absit a me. Puto quod hoc dices. Disces ergo bene mori, si didiceris bene vivere. unt et non discunt, quid ad seminantem? Seminantis manum non terret via, non terrent lapides, non spinae: jactat ille quod suum est. Qui timuerit ne cadat in terram malam, non pervenit ad terram bonam. Et nos dicimus, jactamus semina, spargimus semina. Sunt qui contemnunt, sunt qui reprehendunt, sunt qui irrident. Istos si nos timuerimus, nihil habemus seminare, et in messe habemus esurire. Ergo veniat semen ad terram bonam. Scio quia qui audit et bene audit, deficit, et proficit: deficit iniquitati, proficit veritati: deficit liscumque homo, sed Apostolus. Plane apostolus, et tamen non apostolus. An vultis, inquit, experimentum ejus accipere, qui in
Abbreviated transcription (Latin):
meminimur. uelcum sumꝰ
uelcũ hic audimur. siexeanter
hinc nonobliuircimur
si meminimus quod hic audimꝰ
Nonnemart yrerbeatificamꝰ
Quaere mortes martyrũ
Oculos carnis interroga
male mortuisunt. Oculos
fide u interroga. Prȩcio sa
ris idage ua auita habras
Quaecũq adcisio fuerit ut
excarhoccorpore exir
adrequiom exir a db eatita¬
łine quȩ ñ hab& timorom
neofinem. Nambona mors
diuitis inpdr pura & bysso
sed malamors sicientir
et intertor menta gut tã
aquȩ desiderantis. quasi
mala mors iacentir paupe¬
ris ante ianuã diuitis lnt̃
linguas canum. in fameet
sitimicas domensa defide¬
rantis. malamors. auer¬
sanda morr fineni raspici
xp̃ianur es. fidei oculum
intende. Contigitmori
mopemillum & offerriab
angelir insinuabrahae
Quidꝓderat diuiti sepulchrũ
marmoreum sicienti apud
inferor: ꝗ udoberant pau¬
peripanni cũ saniae ulcerũ
eirequier conte insinuabrahȩ :
Longetudit requier centẽ cũ

Expanded text:
meminimus, vel cum hic sumus, meminimus, vel cum hic sumus, vel cum hic audimus, si exeuntes hinc non obliviscimur, si meminimus quod hic audimus, nonne martyres beatificamus? Quaere mortes Martyrum; oculos carnis interroga: male mortui sunt. Oculos fidei interroga: Pretiosa inris. Id age, ut bonam vitam habeasio fuerit ut exeas de hoc corpore, exis ad requiem, exis ad beatitudinem, quae non habet timorem nec finem. Nam quasi bona mors divitis in purpura et bysso: sed mala mors sitientis et inter tormenta guttam aquae desiderantis. Quasi mala mors jacentis pauperis ante januam divitis, inter linguas canum, in fame et siti micas de mensa desiderantis: mala mors, aversanda mors. Finem respice: christianus es, fidei oculum intende. Contigit mori inopem illum, et efferri ab Angelis in sinum Abrahae. Quid proderat diviti sepulcrum marmoreum sitienti apud inferos? Quid oberant pauperi panni cum sanie ulcerum ejus, requiescenti in sinu Abrahae? Longe vidit eum requiescentem,
Abbreviated transcription (Latin):
tuã bonã illamuis. A marfiliũ
tuũ bonumeumuis. Amasami¬
cum tuum bonun eum uir. Amar
domũ tuã. bonam eam uir. Quid
ẽ qđ etiam bonamuir habere
mortom : Cottidie enimrogar
ut quõ morsuentura ẽ bonam
tuã quã uitã tuã. Morimale
timer male uiuere nontimer:
Corrigemale uiuere timo
malimori. sed nolitimere
Non potest malemori quibene
uixerit. Pror sur confirmo
audeo dicere. Credidiꝓpt̃ qđ
locutussum. Non potesł male
mori quibene uixorit . Iam
tudicirtibi. Non multi iusti
naufragio perierunt : Cerce
non potesł malemori quibeno
uixerit. Non multos iustos
gladiur ꝑimit hostilir. Certe
ñ pocest malemori quibene
uixerit. Nonmultos iustor
latronor occiderunt: non
multos iustos bestia clania¬
uerunt  Certe non potost
malemori quibene uixorit
Eladioꝑcuti. ab estuir laniari.
mors inala tibi uidet᷑ : Non¬
neistas mortes martyror
subierunt quorum nata¬
licia caelebramur: Quod
genus mortis non subier
indomodisciplinae nos cõ

Expanded text:
tuam, bonam eam vis: amas filium tuum, bonum eum vis: amas amicum tuum, bonum eum vis: amas domum tuam, bonam eam vis. Quid est quod etiam bonam vis habere mortem? Quotidie enim rogas, ut quoniam mors ventura est, bonam tuam, quam vitam tuam. Mori male times, male vivere non times. Corrige male vivere, time male mori. Sed noli timere: non potest male mori, qui bene vixerit. Prorsus confirmo, audeo dicere, Credidi, propter quod locutus sum: non potest male mori, qui bene vixerit. Jam tu dicis tibi: Non multi justi naufragio perierunt? Certe non potest male mori, qui bene vixerit. Non multos justos gladius peremit hostilis? Certe non potest male mori, qui bene vixerit. Non multos justos latrones occiderunt? Non multos justos bestiae laniaverunt? Certe non potest male mori, qui bene vixerit. gladio percuti, a bestiis laniari, mors mala tibi videtur? Nonne istas mortes martyres subierunt, quorum natalitia celebramus? Quod genus mortis non subieruin domo disciplinae nos esse
Abbreviated transcription (Latin):
domo disciplinae: hacpi
aurer tuar spinis. Corrũ
intrare ausus fuerit. non
solur ẽpellat᷑ sedetiã conpun¬
gatur. Re pelle illumate.
sum. Non accepimus hoc
indomo disciplinȩ. Non hoc
didicimur in illa scola quo
gratis intrauimur. Non
hocdidicimur sub illo magir¬
tro. cuiur cathedra incȩlo e
Nolimihi is tadicere aut
noliad+
Beatur et̃ .uir. dnm̃ tuum
ama. Pecunia te non facit
beatum. Tueam facisorna¬
tam. non illa tebeatum
sed qr multum amaspecuniã.
& uideoq ꝑgir quo iurser it
cupiditar. Piger perge quo iuba
caritar. Nespice & uide quã¬
multum int si int̃ pecuniã tuã
et dintuum. pulchrioremiste sol
quã potunia tua. & tamensolisto
nẽ dr̃ tuur. porrosipuldrior
luxista quã petunia tua quan¬
tũe. pulchrior quifecit haneluco
anforte conpararur pecuntã
luci ⁊ ecce occidit sol. ostendstni
pecuniã tuãnit&. Et nocte
sub traholucernam. Certe diuen
es ostende mihi diuitiar tuas.

Expanded text:
domo disciplinae, Sepi domo disciplinae, Sepi aures tuas spinis . Corrumintrare ausus fuerit, non solum repellatur, sed etiam compungatur. Repelle illum a tesum: non hoc accepimus in domo disciplinae, non hoc didicimus in illa schola quam gratis intravimus; non hoc didicimus sub illo magistro cujus cathedra in coelo est. Noli mihi ista dicere, aut noli ad beatus esse vis? Deum tuum ama. Pecunia te non facit beatum: tu eam facis ornatam, non illa te beatum. Sed quia multum amas pecuniam, et video quia pergis quo jusserit cupiditas; piger, perge quo jubet charitas: respice, et vide quantum intersit inter pecuniam tuam et Deum tuum. Pulchrior est iste sol quam pecunia tua, et tamen sol iste non est Deus tuus Porro si pulchrior est lux ista quam pecunia tua. quantum est pulchrior qui fecit hanc lucem? An forte comparare vis pecuniam tuam luci? Ecce occidit sol; ostende mihi pecuniam tuam. Nitet, et nocte subtraho lucernam; ecce dives es, ostende mihi divitias tuas.
Abbreviated transcription (Latin):
et dices e. quid itruo filiis meis
xpm illio ponẽ filios suos mreponit.
Itauero magna iusticiae utha¬
beat undeluxurie tur filiur
tuur ogeat dnr̃tuus. Cũenim
uni exminimir meis fecistim
ficisti. Non legisti nontimuist
ccequis eg&. et filios tuor nu¬
mera postremonumera filio:
iuos. Addeunuua
ꝓximũ quidilli inaurer insu¬
surabis homo auaro. pisi filii¬
aut frat̃ aut pater. Bonũ
ẽ. nob̵ ut cũ hic uiuimus. bene
sit nobis. Quanto habebir.
tantus eris. frange lunam
facfortunã. Is tasus surab
ꝓximotuo. quae non didicisti
Osi possimfacore ut nulliiungerͣis
Corrum punt enĩ moror
bonor conlo quia mala
Sed non pos sumfacere ut
nemini iungaris: Cuimala
ista quae nonuis dediscere
insusurrer. et non solum
n bir dedoceri sed affecter
uolo sed nonpos sum disiungere
te abauribur aliorum
Alios ammoneam ad quoꝵ
aurer ambir. quorum
aurer penetrare moliris.
Ad quorum corda peraures
intrare disponis. Oqui
accipis uerbum sanum in

Expanded text:
et dicis, Et quid servo filiis meis? Christum illi oppono, filios suos mihi reponit. Ista vero magna justitia, ut habeat unde luxurietur filius tuus, egeat Dominus tuus? Cum enim uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis. Non lEcce quis eget, et filios tuos numeras? Postremo numera filios tuos, adde unum proximum tuum? Quid illi in aures insusurrabis, homo avare; nisi, Filiaut frater, aut pater, bonum est nobis ut cum hic vivimus, bene sit nobis? Quantum habebis, tantus eris. Frange lunam, et fac fortunam. Ista susurrabis proximo tuo, quae non didicisti O si possem facere, ut nulli jungereris! Corrumpunt enim mores bonos colloquia mala . Sed non possum facere ut nemini jungaris, cui mala ista quae non vis dediscere insusurres; et non solum nolis dedoceri, sed affectes volo, sed non possum, disjungere te ab auribus aliorum. Alios admoneam, ad quorum aures ambis, quorum aures penetrare moliris, ad quorum corda per aures intrare disponis. O qui accipis verbum sanum in
Abbreviated transcription (Latin):
ad qđ & tuamas. humanur homo
imnobeluinur amandotalia
qualia beluao. Beluaronĩ dr̃
prostratar infaciem ferit pastũ
quai renter deterra. Tein
duos peder erexit deterra tuã
discord& coruuum a facietua
Non habear faciem sursum
et cordeor sum. Immouorũ
audi et uerum fac: sur sum
cornem̃ciar is in domodisci¬
plinȩ. Quando enĩ audirrer¬
ponde sed sit uerum quod
responder sic tedilige et di
liger proximum tã quã teipsũ
precepta sunt siunũ dicera
nonsufficer& : sufficit et unũ
si Intollegatur. Nam aliquan¬
dosic loquitur scriptura
sicut paulur apostolur. non
adulterabir. non homicidiũ
facier non concupirces et si qđ
ẽ. aliud mandatum in hoc ser¬

Expanded text:
ad quod et tu te amas. Humanus homo, ad quod et tu te amas. Humanus homo, imo belluinus, amando talia qualia belluae. Belluas enim Deus prostratas in faciem fecit, pastum quaerentes de terra: te in duos pedes erexit de terra. Tuadiscordet cor tuum a facie tua. Non habeas faciem sursum, et cor deorsum: imo verum audi et verum fac, Sursum cor; ne mentiaris in domo disciplinae. Quando enim audis, responde: sed sit verum quod respondes. Sic te dilige, et diliges proximum tanquam te ipsum.praecepta sunt, si unum diceret, non sufficeret? Sufficit et unum, si intelligatur. Nam aliquando sic loquitur Scriptura, sicut Paulus apostolus: Non adulterabis, non homicidium facies, non concupisces: et si quod est aliud mandatum
Abbreviated transcription (Latin):
quitatem: audiueri tatem. Ueri¬
tatẽ non tepalpantem sedaꝑte tibi
dicentem. Odiste quanto magir
dicr qr amasto: odise. qui autõ
diligit iniqui tatẽ odit animã suã
quiddicã decarne quaopar ruilioꝵ
o. hominis : sianimã odit Car¬
nẽ quo modo diligit: Deniq: quȩ
unant iniquitatẽ et odor̃ animã sua
Omnẽ turpitudinẽ ixercent
decarnesua. Iam er goqudi¬
ligir iniqui tatẽ. quomod orbi
uolebar cõmitti proximũ
ut diligerer eũ tamquã to
homo qui ꝑ dirte: sicnim
tuipse sic tediligir ut ꝑdaste
diligir sicutte. Nolo ergo
quẽ quã diligaruł solus peri
aut corrige dilectionẽ. aut res¬
pue societatem. dicturur¬
mihierir. Diligo ꝓximum
tam quam meipsum. Audio
plane audio in ebriari uir
cũ illo quẽ diligir tã quã tei psum
Benenobir faciamur hodie
quantũ porsumus bibamur
Videteqr sic tedilir ot illũ ad
tetrahir. et ad quodamas uocor
necerse ẽ. ut quẽ diligir tam¬
quã ioipsum illuc illum trahar

Expanded text:
niquitatem, audi veritatem; veriniquitatem, audi veritatem; veritatem non te palpantem, sed aperte tibi dicentem, Odis te. Quanto magis dicis quia amas te, odis te: Qui enim diligit iniquitatem, odit animam suam. Quid dicam de carne, quae pars vilior est hominis? Si animam odit, carnem quomodo diligit? Denique qui amant iniquitatem, et oderunt animam suam, omnem turpitudinem exercent de carne sua. Jam ergo, qui diligis iniquitatem, quomodo tibi volebas committi proximum, ut diligeres eum tanquam te? Homo, quid perdis te? Si enim tu ipse sic te diligis ut perdas te; diligis sicut te. Nolo ergo quemquam diligas: vel solus peri. Aut corrige dilectionem, aut respue societatem. CAPUmihi es: Diligo proximum tanquam me ipsum. Audio plane, audio. Inebriari vis cum illo, quem diligis tanquam te ipsum. Bene nobis faciamus hodie, quantum possumus bibamus. Vide quia sic te diligis, et illum ad te trahis, et ad quod amas vocas. Necesse est ut quem diligis tanquam te psum, illuc illum trahas
Abbreviated transcription (Latin):
homo es unurpat̃ fuit adam.
unus pater ẽ dr̃ una mater et clesiua
Vido te orgo quantos proximor
habeat unur homo. Oms̃ homines
inquor incurrerit quibur iungi
potuer it ꝓximieiur sunt. Quo¬
modo ergo discuniendure. Vtrũ
diligat serui cõmit tendisunt
et ꝓximiut sic eor diligat tã quãse
Nonergo irascatur unur quisq:
si discutio quomodo sediligat
turus sum. Ideo discutio Vt iss
t interrog& ipse sibi appareat
pse senon lateat. ipse sibi senon
abscondat ips sibi anteoculos suos
non postdor sumponat. melo quen¬
te faciathoc. inenesciente faciat
hoc. Quomodo tediligis quisquis
me audir in hacdomo disciplina:
Ad tendete quomodo tediligir. pro¬
focto cnimsite interrogom utrum
diligaste : respondes quia diligir
Quis enim seo dit hocdictur utor.
quis enĩ scodit: Ergo non diligirini¬
quitatem site diligir. Nam sidili¬
gir iniquitatẽ. non ego dico. Psal¬
mumaudi. quidiligit iniquitatẽ
odit aniniã suam. Ergo diligiruu¬

Expanded text:
homo es, unus pater fuit Adam, ianus es, unus pater est Deus, una mater EcclesiaVidete ergo quantos proximos habeat unus homo. Omnes homines in quos incurrerit, quibus jungi potuerit, proximi ejus sunt. Quomodo ergo discutiendus est utrum diligat se, cui committendi sunt tot proximi, ut sic eos diligat tanquam se? Non ergo irascatur unusquisque, si discutio quomodo se diligat. turus sum? Ideo discutio, ut ipse se interroget, ipse sibi appareat, ipse se non lateat, ipse sibi se non abscondat, ipse sibi se ante oculos suos, non post dorsum ponat. Me loquente faciat hoc, me nesciente faciat hoc. Quomodo te diligis? Quisquis me audis, in hac domo disciplinae, attende te, quomodo te diligis. Profecto enim si te interrogem utrum diligas te, respondes quia diligis. Quis enim se odit? Hoc dicturus es: Quis enim se odit? Ergo non diligis iniquitatem, si te diligis. Nam si diligis iniquitatem, non ego dico, Psalmum audi, Qui diligit iniquitatem, odit animam suam . Ergo si diligis i
Abbreviated transcription (Latin):
proxiiũtuũ taquãte ipsum. Dil&¬
tio proximi malum ñ oporatur
Plenitudo aut̃ legis caritar quid&̃
caritar: Dilectio Ni hil uidctus
dixirre dedilectionedi. sed solam
ꝓximidilectio nem dixit sufficero
adimplendam logom. Quic quid
aliud mandatum. in hoc sermone
recapitulatur. in hoc sermoie
impletur : In quo: diliger ꝓ cims
tuũ tam quam tr ipsum. Icco

Expanded text:
 tanquam te ipsum. Dilectio proximi malum non operatur. Plenitudo autem Legis est charitas . Quid est charitas? Dilectio. Nihil videtur dixisse de dilectione Dei, sed solam proximi dilectionem dixit sufficere ad implendam legem. Quidquid est aliud mandatum, in hoc sermone recapitulatur, in hoc sermone impletur. In quo? Diliges proximum tuum tanquam te ipsum. Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
transitoriae tecum agondũ ẽ
Tuunus homoot : ꝓximitui
Non enĩ primo sic deber intellego
adfinem. Proximur ẽ omniho¬
mini omnis homo. Proximisibi
dicunt᷑ pater ot filiur. socer & gono
Nihil tam proximũ quã homo
ot homo. Sed si putamur ñ eẽ ꝓxim
nisi quide irdem parentibur
nascunt᷑ adam et euam intendan¬

Expanded text:
transitorie tecum agendum est. transitorie tecum agendum est. Tu unus homo es, proximi tui Non enim primo sic debes intelligere affinem. Proximus enim est omni homini omnis homo. Proximi sibi dicuntur pater et filius, socer et gener. Nihil tam proximum, quam homo et homo. Sed si putamus non esse proximos, nisi qui de iisdem parentibus nascuntur; Adam et Evam attenda
Abbreviated transcription (Latin):
securur ambula. Quodẽ
ergo uerbũ consũmans etbreuians
Diliger dnm̃ dm̃tuũ extotocor¬
de tuo & ex tota anima tua
& extotamonte tua. Et diligor
ꝓximũ tuũ tã quã teipsum.
Inhir duob: ꝓceptis. totalex penda
& ꝓphetao Ecce qđ discit᷑
in domo dirciplinae. Dilige
redm̃ Diligore proximũ
Dm̃ta quã dm̃. proximũ
tamquãte. Non eniinue¬
nis parem dõ ut pos sit tibi
dici diligedm̃ sic̃ diligis illũ.
Deꝓximo inuenta ẽ tibi regula
qr inuentꝰ os proximo tuo par
Tuipsoquaerir quo modo di¬
ligar ꝓximum: Ad tende
te ipsum et quomodo tediligis
sic dilige ꝓximum. Nonẽ
uli errar. Volo iamergo
& ibi cõmittere tibi ꝓximũ
tuũ ut diligar eũ tãquã teipsũ
Volo sed adhuctimeo. Nolo
tibidicero: Diligo ꝓximum
tuũ sicut teipsum Et timeo:
Adhuc enim dis cutereuolo:
quo modo diligar te ipsum
Noliegore ferre. Non oscuip¬
se facile dimit tendurcuiꝓ
ximur cõmittendur. Non

Expanded text:
securus ambulare. Quod est securus ambulare. Quod est ergo verbum consummans et brevians? Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua . Et, Diliges proximum tuum sicut teipsum. In his duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae . Ecce quod discitur in domo disciplinae: Diligere Deum, diligere proximum; Deum tanquam Deum, proximum tanquam te. Non enim invenis parem Deo, ut possit tibi dici, Dilige Deum sicut diligis illum. De proximo inventa est tibi regula, quia inventus es proximo tuo par tu ipse. Quaeris quomodo diligas proximum? Attende te ipsum; et quomodo te diligis, sic dilige proximum. Non est ubi erres. Volo jam ergo et tibi committere proximum tuum, ut diligas eum tanquam te ipsum: volo, sed adhuc timeo. Volo tibi dicere, Dilige proximum tuum sicut diligis te ipsum; et timeo: adhuc enim discutere volo quomodo diligas te ipsum. Noli ergo aegre ferre. Non es tu ipse facile dimittendus, cui est proximus committendus: non
Abbreviated transcription (Latin):
deillo ꝓpheta p̃dixerat. Uerbum
onĩconsũ manr et breiuianr faci&
dns suꝑterram. hoc ipsum uerbũ
consumatũ et breatũ Nec obscurũ
eẽ ds̃ uoluit. Id eo breue. neñ uaca¬
ra legere. Ideo aꝑtum. Nedicat
ñmͥlicuit intellegore. Theraurur
ergo ẽ magnur diuitiarum scrip¬
turarum. habenr in semirabi¬
lic p̃cepta multa tam quã multas
gemmar & pciosa munilia & uasa
ingentuc et magnimetalli: sed
qui potest scrutari thesaur ur
istum et uti eo ꝑuenire adomĩa
quae ibi sunt. Quando hancs¬
militudinẽ dñs̃ dedit ineuangelio
suo ot dixit. Simile ẽ regnũ
caloꝵ ther auro inuento in agro.
Nequir seminur idon eum di¬
cer& ad ꝑscrut andum thesaurũ
Continuo dedit aliã similitudi¬
homininegotiatori queronti
bonas margaritar. Qui in¬
uenit unã p̃ciosa margaritã
et uendidit omĩa quae habebat
et emit illam. Vt si piger eras
adꝑscrutandũ theraurum.
Nonsis pigor unã margaritã
sublingua ferre. et quo uir

Expanded text:
de illo propheta praedixerat: Verbum de illo propheta praedixerat: Verbum enim consummans et brevians faciet Dominus super terram . Hoc ipsum verbum consummatum et breviatum, nec obscurum esse Deus voluit. Ideo breve, ne non vacaret legere: ideo apertum, ne dicat, Mihi non licuit intelligere. Thesaurus ergo est magnus divinarum Scripturarum, habens in se mirabilia praecepta multa, tanquam multas gemmas, et pretiosa monilia, et vasa ingentia et magni metalli. Sed quis potest scrutari thesaurum istum, et uti eo, et pervenire ad omnia quae ibi sunt? Quando hanc similitudinem Dominus dedit in Evangelio suo, et dixit, Simile est regnum coelorum thesauro invento in agro; ne quis se minus idoneum diceret ad perscrutandum thesaurum, continuo dedit aliam similitudinegotiatori quaerenti bonas margaritas: qui invenit unam pretiosam margaritam; et vendidit omnia quae habebat, et emit illam : ut si piger eras ad perscrutandum thesaurum, non sis piger unam margaritam sub lingua ferre, et quo vis
Abbreviated transcription (Latin):
habere non potest & ad oramexit
et inestu a rescit. quinon r̃ agor
spino sur ubi semen cum gormina¬
uerit Et inaurar surgere coepen
spinarum densitate suffocatur.
Sed qui sunt terrabona parata sem̃
accipere & frustũ reddere. uelceni¬
num uel sex agonum : Veltricenũ
quõ ille seminat quid sum: Vix
cophi seminantir ipse in me pors
dignatur qđ uobspargat. Nolitt
ergo adtendere aduilitatẽ cophin
sed adcaritatẽ seminir et porests
uere quid hic discitur . Praccepta
multar̃ inlege quibus ipsauitabona
continet᷑. Imperatur. et dicitur
Multa omnino p̃cepta t̃. innume¬
rabilia p̃ceptoꝵ i psorum paginar
uixquis quo enumerat. quanto
magir ipsa que uoluit÷ Fam̃ dr̃
ꝓpt̃ eos qui sepos sint excu. saro
ñnorunt legore. Velqr nonpors̃
facile intellegere . ut excusationẽ
nemohabeat indie iudicii: uoluit
sicut seriptũ est consũmare & bre¬
uiare uerbum suꝑt̾ram sicut

Expanded text:
habere non potest, et ad horam exit, habere non potest, et ad horam exit, et in aestu arescit; qui non sunt ager spinosus, ubi semen cum germinaverit et in auras surgere coeperit, spinarum densitate suffocatur: sed qui sunt terra bona parata semen accipere, et fructum reddere vel centenum, vel sexagenum, vel tricenum  enim, quoniam ille seminat, quid sum? Vix cophinus seminantis. Ipse in me ponere dignatur quod vobis spargat. Nolite ergo attendere ad vilitatem cophini, sed ad charitatem seminis et ad potestatem vere, quod hic discitur? Praecepta multa sunt in Lege, quibus ipsa bona vita continetur, imperatur et discitur. Multa omnino praecepta sunt, innumerabilia. Praeceptorum ipsorum paginas vix quisquam enumerat, quanto magis ipsa? Quae voluit tamen Deus, propter eos qui se possent excusare, non norunt legere, vel quia non possunt facile intelligere, ut excusationem nemo habeat in die judicii, voluit, sicut scriptum est, consummare et breviare verbum super terram, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ocutusẽ ad norsermodictde¬
prãptuse ad exortationẽ
nram: Dicente scriptura. Acci¬
pite disciplinã in domo disciplinȩ
Disciplina a. discendo dictaẽ.
Disciplinae domꝰ ẽ ecclesia xp̃i
Ouidergo hic discit᷑ i uel qua¬
discunt Discitur bene uiuere
de in dequed sit mercerbonacuitȩ :
Tertio quid sint uerix̃piani
Quar toquis sit uerur magis¬
ter : Paucalo quentib: nobir
sicut dñsdonat audiredig¬
nomini. Omr̃ indomodisci¬
plinae sumur sed multino¬
lunt habere dis ciplinam et
qđ ẽ ꝑuersius. nec indomodisci¬
plinȩ uolunt habere disciplinã
Cum ꝓpterea debeant in domo
disciplinae accipere disciplinã
Vt soruentillã et domib: nus
Ipsi in contra distiplinationẽ : Non
solũ indomib: suis habere uolunt
sed ferreillam secum & ad domũ
disciplinae. Id eo apud quorñ uaca
uerbumdĩ quicor auri coniungunt
qui ñ sunt uia ubi semon qđ cecideru
ab auibur colligitur. qui non sunt
p&rosaloca ubi se men altã radicẽ

Expanded text:
ocutus est ad nos sermo Dei, et depromptus est ad exhortationem nostram, dicente Scriptura, Accipite disciplinam in domo disciplinae . Disciplina, a discendo dicta est: disciplinae domus, est Ecclesia Christi. Quid ergo hic discitur, vel quadiscunt? Discitur bene vivere. deinde, quae sit merces bonae vitae; tertio, qui sint veri Christiani; quarto, quis sit verus magister, pauca loquentibus nobis, sicut donat Dominus, audire dignemini. Omnes in domo disciplinae sumus, sed multi nolunt habere disciplinam; et quod est perversius, nec in domo disciplinae volunt habere disciplinam. Cum propterea debeant in domo disciplinae accipere disciplinam, ut servent illam et in domibus suis; ipsi contra, indisciplinationem non solum in domibus suis habere volunt, sed ferre illam secum et ad domum disciplinae. Ideo apud quos non vacat verbum Dei, qui cor auri conjungunt; qui non sunt via, ubi semen cum ceciderit ab avibus colligitur; qui non sunt petrosa loca, ubi semen altam radicem
Abbreviated transcription (Latin):
xpm̃qr ꝓpt̃te in carnenatur õ
pannir mortalitatir circur¬
datur : Propterte esur
& siciuit: Propterte la
ad puteum sedit. Prerte
fatigatus in nauenor miuit.
Propt̃ te contum eliar indignus
uudiuit. Propẽte a faciesus
propter i alipar infacieri
accepit : Prepc̃ te in lignope¬
pendit. Esropẽ it animã effe¬
dit:Propt̃te insepul¬
chropositus est : Haccopuã
forte contempnis in xpõ
Vusnorie quisit recole
euangesium qđ audisti
Ego et hater unum suniur¬

Expanded text:
pter te in carne natus est, pannis mortalitatis circumdatus; propter te esurivit et sitivit, propter te lassatus ad puteum sedit; propter te fatigatus in navi dormivit, propter te contumelias indignas audivit; propter te a facie sua propter te alapas in faciem accepit; propter te in ligno pependit; propter te animam effudit; propter te in sepulcro positus est. Haec omnia forte contemnis in Christo? Vis nosse quis sit? Recole Evangelium quod audisti: Ego et Pater unum sumu
Abbreviated transcription (Latin):
quã oculus nonuidit nec aurir
audiuit. Qualis pax delie¬
rusalom qui ahierus alem
int̃p̃tatur uisio pacir. Siergo
bonedi at tednr exion et
uide as bona quae sunt hierus ł
et uidear om̃s dier uitae tuao.
Et uideas non filios tuor tantũ.
sed filior filiorum tuorum.
quid ẽ. filios tuos  operatua
quachicagis. Qui s̃ filii filioꝵ
frustur operum tuo rum
acis elymosinas filii tui sunt.
Opĩ elymosinas accipis uitã
act̃nam Filii filiorum tuoꝵ
sunt. Uideas filior filiorum tuoꝵ
et erit quod sequitur quocon¬
a nobis. Ipsa amatur anobir
ipsa ut a uobis a met᷑ optamus:
Adillã pacemꝑuoniunt: qui & hic
pacifici fuerint Illisunt et
incpacifici. qui et ibi. Quicir¬
cũ eunt monsamdnĩ tam quã
nouellatio oliuarum: Vt non
sic scerilis arbor. qualis fuit
illa ficulnea. ubi frustum ñ
inuenit esuriens dnr̃. Et uide¬
tis quidei contigerit folia sola
habebat fruc tum non habebat.

Expanded text:
Quam «oculus non vidit, nec auris Quam «oculus non vidit, nec auris audivit.» Qualis pax? De Jerusalem, quia Jerusalem interpretatur, Visio pacis. Sic ergo «benedicat te Dominus ex Sion; et videas bona quae sunt Jerusalem,» et videas «omnes dies vitae tuae. Et videas,» non filios tuos tantum, sed «filios filiorum tuorum.» Quid est, filios tuos? Opera tua quae hic agis. Qui sunt filii filiorum? Fructus operum tuorum. Facis eleemosynas, filii tui sunt: propter eleemosynas accipis vitam aeternam, filii filiorum tuorum sunt. «Videas filios filiorum tuorum;» et erit quod sequitur, quo concatur a nobis, ipsa amatur a nobis, ipsa ut a vobis ametur, optamus. Ad illam pacem perveniunt qui et hic pacifici fuerint. Illi sunt et hic pacifici, qui et ibi; qui circumeunt mensam Domini tanquam novellatio olivarum, ut non sit sterilis arbor, qualis fuit illa ficulnea ubi fructum non invenit esuriens Dominus. Et videtis quid ei contigerit. Folia sola habebat, fructum non habebat :