comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
morat᷑ ihc̃ : quia in his eũ oport& uersari quȩ patrisst̃. Uerũtam̃ & siipse sit sapi¬
entia dĩ patris. int̾rogat tam̃ scribas & sacerdotes delege. deꝓphecis. ñ ut doceat᷑.
sed ut exẽplũ p̾beat dese qͥd in hac etate puerissit agendũ. ita ut nurarentur¬
om̃s de illo suꝑ prudentiã int̾rogantis & responsis eiꝰ. Nec absq mysterio est
qͦd duodennis fuisse legit᷑. qͥa in ea ȩtate omẽ genꝰ humanũ incip̃ sensu ac racio¬
ne ugere & carne þubescere: ut totã se transferat anima ad cȩlestia. & discat
int̾rogare quȩ diuina st̃: contraq ꝓpulsantib sibi in animo uicus & int̾rogan

Expanded text:
moratur Jesus, quia in his eum oportet versari quae Patris sunt. Verumtamen etsi ipse sit sapimoratur Jesus, quia in his eum oportet versari quae Patris sunt. Verumtamen etsi ipse sit sapientia Dei Patris, interrogat tamen Scribas et sacerdotes de lege, de prophetis; non ut doceatur, sed ut exemplum praebeat de se, quid in hac aetate pueris sit agendum: ita ut omnes de illo super prudentiam interrogantis, et responsis ejus. Nec absque mysterio est, quod duodenis fuisse legitur, quia in ea aetate omne genus humanum incipit sensu ac ratione vigere, et carne pubescere, ut totam se transferat anima ad coelestia, et discat interrogare quae divina sunt, contraque propulsantibus sibi in animo vitiis et interrog
Abbreviated transcription (Latin):
magis. suaq deferre fidei munera. Quo enĩ alicubi exul paradysi iace¬
bat. nisi inc̃fusione suaͤ Et ubi pͥmũ ascendere oport&. nisi ad domũ
panisc. Qm̃ ibi panis inuuꝰ ille descendit decęlo. Adquã qͥ ꝑ uenerit do¬
mũ. ia̾ultra famẽ ñ patit᷑ uerbi. qͥa in eo uiuit qͥcũq uiuit. qͥ panis est
uuuꝰ & uerꝰ. ac decȩlo descendit Deinde qͥa inȩgyptũ uenditi eramꝰ
multis p̃grauati onerib suo defert᷑ nutu qͣsi patrocinaturꝰ. ut nob̾cũ
nr̃os merores & mesticias se participasse insinu&. & sustinuisse multa
ꝓ nob̃ Cũ qͦ cȩlestis anima multis afflicta tribulationib & angustus.
cũ eo innazareth id ÷ inflore boni oꝑis. qͣtinꝰ & ipsa cũ xp̃o flos uocet᷑
c̃ualliũ. eo qͦd floruerit inpalma. ut fructũ ferat iusticiȩ. Sicq adulta
possit ascendere iuxta aliũ euũgłistã ad tẽplũ dñi in hierłm : ubi semꝑ

Expanded text:
Magis suaque deferre fidei munera. Quo enim alicubi exsul paradisi jaceMagis suaque deferre fidei munera. Quo enim alicubi exsul paradisi jacebat, nisi in confusione sua? Et ubi primum ascendere oportet, nisi ad domum panis? Quoniam ibi panis vivus ille descendit de coelo. Ad quam qui pervenerit domum, jam ultra famem nramus multis praegravati oneribus, suo defertur nutu, quasi patrocinaturus, ut nobiscum nostros moerores et moestitias se participasse insinuet, et sustinuisse multa pro nobis. Cum quo coelestis anima multis afflicta tribulationibus et angustiis, cum eo in Nazareth, id est in flore boni operis, quatenus et ipsa cum Christo flos vocetur convallium, eo quod floruerit in palma, ut fructum ferat justitiae. Sicque adulta possit ascendere juxta alium evangelistam ad templum Domini in Hierusalem, ubi semper
Abbreviated transcription (Latin):
ipse sic ueñ ad nos saliens suꝑ montes. transiliens colles. ꝓspiciens ꝑ cancel¬
los. ut nossẽꝑ ad altiora euocet. Idcirco prudens lector ueniat pͥmũ
in effrata: ubi longe diuaudita ÷ copula nuptiarũ. Unde dauid gra¬
tulabund ñ uult sõnũ dare oculis. neq reqͥẽ tẽporib suis: donec in ue¬
niat locũ dño qͥ ubiq ÷ in localis. & tab̾ naculũ dĩ iacob qͦd sibi ipse xp̃c
insole posuit. Ecce audiuimꝰ eã inqͥt in effrata id ÷ inbechleẽ: ubi natꝰ
est xp̃c. Ad cuiꝰ cunas. multitudo angłoꝵ canit Gła in excelsis dõ
& in t̾ra pax hominib bonȩ uoluntatis. Quẽ pastores uerbũ p̾dicant &
c̃tuent᷑ uerbũ carnẽ qͦd in pͥncipio erat apud dm̃. qͦd dñs ostendit eis.
xeat pͥmũ debabylone. id ÷ de c̾fusione qͦ longe diumale iacuimus
uulnerati fidelis anima & uideat ubi deb& ascendere & adorare cũ

Expanded text:
ipse sic venit ad nos saliens super montes, transiliens colles, prospiciens per cancelipse sic venit ad nos saliens super montes, transiliens colles, prospiciens per cancellos, ut nos semper ad altiora evocet. Idcirco prudens lector veniat primum in Ephrata, ubi longe diu audita est copula nuptiarum. Unde David gratulabundus non vult somnum dare oculis, neque requiem temporibus suis, donec inveniat locum Domino, qui ubique est illocalis, et tabernaculum Dei Jacob, quod sibi ipsi Christus in sole posuit. Ecce audivimus eam, inquit , in Ephrata, id est in Bethleem, ubi natus est Christus. Ad cujus cunas multitudo angelorum canit: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Quem pastores Verbum contuentur Verbum carne, quod in principio erat apud Deum, quod Dominus ostendit eis. Exeat primum de Babylone, id est de confusione, quo longe diu male jacuimus vulnerati, fidelis anima, et videat ubi debet ascendere et adorare cum
Abbreviated transcription (Latin):
eruditio sale condiuit. atq ut dixi eoꝵ doctrinã meã feci. ut uob̾ cru¬
ditissimis inlege diuina. ñ aliud quã qͦd ꝓbatũ crat afferrẽ. Et si aliunde
aliqͥd ueritatis c̃traxi. ñ eoꝵ fuit apud qͦs peregrinabat᷑ ipsa ueritas
Quin no nr̃merat eã rec̾gnoscere. & restituere. suis ad modũ ut floreret
in locis. Sed qͥa sextũ in matheo librũ eudere paramus plurimũ ad ꝑfec¬
tionẽ intellectꝰ nr̃i ualere credo. si homo sexto die sub ꝑfecto numero
delimo t᷑rȩ formatꝰ. & adimaginẽ dĩ creatꝰ reducat᷑ ab exordio natiui¬
tatis xp̃i usq adhunc locũ ꝑ lineas & uiã quȩ xp̃c ÷ ut incellegat fidelis
anima ascensiones in corde suo. de uirtute ad uirtutes cotidie ꝓficiscens
Quia sic omĩa xp̃i oꝑa describunt᷑. ut nob̃ ipse ꝑ ea uia eẽ monstret᷑ Qm̃

Expanded text:
eruditio sale 463 condivit, atque, ut dixi, eorum doctrinam meam feci, ut vobis erueruditio sale 463 condivit, atque, ut dixi, eorum doctrinam meam feci, ut vobis eruditissimis in lege divina, non aliud quam quod probatum erat afferrem. Etsi aliunde aliquid veritatis contraxi, non eorum fuit apud quos peregrinabatur ipsa veritas. Quinimo nostrum erat eum recognoscere et restituere, suis admodum ut floreret in locis. Sed quia sextum in Matthaeo librum cudere paramus, plurimum ad perfectionem intellectus nostri valere credo, si homo sexto die sub perfecto numero de limo terrae formatus, et ad imaginem Dei creatus, reducatur ab exordio nativitatis Christi usque ad hunc locum per lianima ascensiones in corde suo, de virtute ad virtutes quotidie proficiscens. Quia sic omnia Christi opera describuntur, ut nobis ipse per ea via esse monstretur. Quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
crudistissimoꝵ ÷ doctoꝵ qͦs antiqͥor tulit ȩtas. & firmauit auctoritas
ueritatis. Sed ꝓpͥo cõ̾m̃data stilo nouitas fac̾ ẽẽ. meã. itaut tractatꝰ qͥ
Ade om̃ib colligit᷑ unꝰ uere uideat᷑. & specialit̾ eẽ. m̃s. Qũo cõmunes
pluriũ doctoꝵ sensus fide & intellectu catholicoꝵ ꝓpͥos eẽ. feci. Non
enĩ mysteria diuinȩ intelligentiȩ seusententĩas saluatoris dĩ meis tantũ
explanare ꝓbaui ausib. qͦd multi fecer̃ qͥ noluer̃ sapere quȩ sacra inte¬
rius scriptura diuinitꝰ inspirata sapit. sed eã in multis ꝑuerse suis appli¬
cuer̃ herrorib. Et ideo tanto longẽ oberrauer̃ auero. qͣnto minꝰ pa¬
lato cordis gustare potuer̾ sapientiã interiuꝰ diuini uerbi. qͥa magis
humanis c̃senser̃ conatib. quã ut se & sensus suos diuinis sub muterent
eloqͥis. Hinc malui catholicoꝵ patrũ seqͥ uestigia. qͦs cȩ lestissapientiȩ

Expanded text:
or tulit aetas, et firmavit auctoritas veritatis. Sed proprio commendatam stylo novitas facit esse meam: ita ut tractatus qui de omnibus colligitur, unus vere videatur et specialiter esse meus. Quo communes plurium doctorum sensus fide et intellectu catholicorum, proprios esse feci. Non enim mysteria divinae intelligentiae, seu sententias Salvatoris Dei meis tantum explanare probavi ausibus; quod multi fecerunt, qui noluerunt sapere quae sacra interius Scriptura divinitus inspirata sapit, sed eam in multis perverse suis applicuerunt erroribus. Et ideo tanto longe oberraverunt a vero, quanto minus palato cordis gustare potuerunt sapientiam interius divini verbi, quia magis humanis consenserunt conatibus, quam ut se et sensus suos divinis submitterent eloquiis. Hinc malui catholicorum Patrum sequi vestigia, quos coelestis sapientiae
Abbreviated transcription (Latin):
illũ & om̃iũ dñm hominẽ ꝓpt̾ꝰ homines factũ ñtiauer. Qui ꝓpt᷑ea &
ipse talia uoluit facere. ne absurdũ uiderent᷑ quȩ ꝑ illũ fecerant.
nisi & ipse similia facer&. Uerũptam̃ & aliqͥ & ꝓpͥum facere debuit:
nascide uir gine. resurgere amortuis. incȩlũ ascendere. sedere addex¬
terã patris suꝑ om̃s choros angłoꝵ Et demonia subiacere dõ. hoc qui
parũ putat: qͥdã pliuꝰ expect& penitꝰ ignoro Mrbitror enĩ qͥa in pͥncipio
ꝑ ipsũ omĩa factast᷑: homine assũpco debuit debuit aliũ mundũ facere ut
eũ crederemꝰ fore ꝑ quẽ factꝰ : munđ. Sed nec maior mund. nec coeqͣlis in
hoc mundo fieri poss&e. Qđ si minorẽ facer&e infraistũ similit̃ hoc qͦq
parũ putaret᷑. Er goqͥa ñ op otuit. noua fes inminabt ũ sumlit᷑ hoc ꝗq

Expanded text:
illum et omnium Dominum, hominem propter homines factum nuntiaverunt. Qui propterea et illum et omnium Dominum, hominem propter homines factum nuntiaverunt. Qui propterea et ipse talia voluit facere, ne absurda viderentur quae per illum fecerant, nisi et ipse similia faceret. Verumtamen et aliquid proprium facere debuit, nasci de Virgine, resurgere a mortuis, in coelum ascendere, sedere ad dexteram Patris super omnes choros angelorum, et daemonia subjacere Deo. Hoc qui parum putat, quid amplius exspectet penitus ignoro. Arbitror enim quia in principio per ipsum omnia facta sunt, homine assumpto debuit alium mundum facere, ut eum crederemus fore, per quem factus est mundus? Sed nec major mundus, nec coaequalis in hoc mundo fieri posset. Quod si minorem faceret et infra istum, similiter hoc quoque parum putaretur. Ergo, quia non oportuit, no
Abbreviated transcription (Latin):
hissignis qͥd excellentiuꝰ. quã mortuos aduitã resuscitasse : Fec̃ hoc he¬
lias inueteri testam̃to. fec & heliseuꝰ. Hecer hoc & innumeri. pͦst aduentũ
uñi Nãde magoꝵ miraculis exqͥb pagani gloriant᷑ utrũ ipsi mortuos suscita¬
uerint illi uiderint: qͥ suis eos fecisse fingunt m̃datus. Qui & apulegiũ c̃tra
magicarũ arciũ conamina copiosissime defendunt egisse. & conantͥ
ñ accusando sedlaudando c̃uincere. Liegimꝰ & magos egyptioꝵ istarũ
uirtutũ pericissimos. tam̃ a moyse famulo dĩ potent᷑ utiq superatos
Quia ꝓfecto illi & om̃s scł̃isapientessi aliqͥd eger̃. ñ nisi arte diabolica:
Nrĩ uͦ ñ nsi uirtute xp̃i. & in nomine saluatoris. Quẽ & ꝓphecantes
& p̃dicantes magnã eigłam deder̾. nihil dese p̾sum̃tes. Hunc autẽ
ñtãꝗ parẽ sibi nec in eadẽ miraculoꝵ potencia suꝑiorẽ. sed planedm̃

Expanded text:
his signis quid excellentius, quam mortuos ad vitam resuscitasse? Fecit hoc Ehis signis quid excellentius, quam mortuos ad vitam resuscitasse? Fecit hoc Elias in Veteri Testamento, fecit et Elisaeus, fecerunt hoc et innumeri post adventum Domini. Nam de magorum miraculis, ex quibus pagani gloriantur, utrum ipsi mortuos suscitaverint illi viderint, qui suis eos fecisse fingunt mendaciis. Qui et Apuleium contra magicarum artium conamina copiosissime defendunt egisse, et conantur non accusando, sed laudando convincere. Legimus et magos Aegyptiorum istarum virtutum peritissimos, tamen a Moyse famulo Dei potenter utique superatos. Quia profecto illi et omnes saeculi sapientes, si aliquid egerunt, non nisi arte diabolica, nostri vero non nisi virtute Christi et in nomine Salvatoris. Quem et prophetantes et praedicantes, magnam eed plane Deum
Abbreviated transcription (Latin):
monte habitꝰ sufficere credit᷑ ꝓpt̾ea spũ scõ reserante pꝰsteris stilo tra¬
ditꝰ ÷ ad doctrinã ita siqͥdẽ ex omib paucissimȩ narrant᷑ uirtutes. quȩ
reb & numero sacram̃ta fidei com̃dent. & omĩa saluatoris oꝑa insi¬
nuent: plena fore misticis munerib Sepe enĩ legimꝰ in hoc ipso euũgłio.
sine narratione gestoꝵ indifferent᷑ absq ꝑsonarũ exp̃ssione curatos om̃s &
om̃s languores atq infirmitates sine cinꝰq ꝓpͥetatis designatione depulsas.
Sed ceca infidelitas. ñ uult int̾dũ credere paganoꝵ. Dicunt enĩ qͦd nulla cõ¬
petentib signis inditia tantȩ maiestatis. inxp̃o claruer̃. Quia larbalis¬
illa inqͥunt curatio debiliũ. & reddita uita defunctis. si & alii c̾siderent᷑
qͥ mira fecer̃. dõ parua st᷑. Fatem qͥdẽ & nos talia fecisse ꝓpħas. Nã in

Expanded text:
monte habitus, sufficere creditur, propterea Spiritu sancto monte habitus, sufficere creditur, propterea Spiritu sancto ditus est ad doctrinam. Ita siquidem ex omnibus paucissimae narrantur virtutes, quae rebus et numero sacramenta fidei commendent, et omnia Salvatoris opera insinuent plena fore mysticis muneribus. 459 Saepe enim legimus in hoc ipso Evangelio sine narratione gestorum indifferenter, absque personarum expressione curatos omnes, et omnes languores atque infirmitates, sine cujusque proprietatis designatione, depulsas. Sed caeca infidelitas non vult interdum credere paganorum. Dicunt enim quod nulla, competentibus signis, indicia tantae majestatis in Christo claruerunt. Quia larilium, et reddita vita defunctis, si et alii considerentur qui mira fecerunt, Deo parva sunt. Fatemur quidem et nos talia fecisse prophetas. Nam in
Abbreviated transcription (Latin):
cũ decẽ solũmꝰ exinde curati c̃numerant᷑ an &iã & alios qͥd mani¬
festũ ÷ : qͥa ꝓfecto ad hoc tã sollicitꝰ omĩa circuibat ut om̃s sanar&. &
ipsi ꝑciꝑent euũgłm regni Manifestũ ÷ qͦd sic̃ inciuitatib & castellis
& in om̃ib uicis docebat insynagogis eoꝵ quȩ sermo euugłicꝰ explanat
ꝑsingula & p̾mittit lic& ex hoc intelligat᷑ ꝗd docuerit qͥa legitus
euugłm regni docuisse. ita liqu& innumeras uirtutes fecisse quȩ ñst̃
scriptȩ. in tantũ ut nulł languor. nulla infirmitas eet eoꝵ quã non
curass&. Porro discipłi ñ poterant eũ sanare ademonio. qͥ delatꝰ est e
Deqͦ dr̃. qd hoc genꝰ demonũ ñ nisi oratione & ieiunio curet᷑ Xp̃c uero
omnẽ languorẽ & omnẽ infirmitatẽ interiuꝰ ext̾iusue pellebat qͣsi
oñs. ꝓbans sibi nihil ĩpͦssibile. Sed solũmͦ sic̃ ille sermo ex his om̃ib in

Expanded text:
cum decem solummodo exinde curati connumerantur, an etiam et alios quod manicum decem solummodo exinde curati connumerantur, an etiam et alios quod manifestum est; quia profecto ad hoc tam sollicitus omnia circuibat, ut omnes sanaret, et ipsi perciperent Evangelium regni. Manifestum est quod sicut in civitatibus et castellis, et in omnibus vicis docebat in synagogis eorum, quae sermo Evangelicus explanat per singula et promittit, licet ex hoc intelligatur quid docuerit, quia legitur Evangelium regni docuisse. Ita liquet innumeras virtutes fecisse, quae non sunt scriptae, in tantum ut nullus languor, nulla infirmitas esset eorum quam non curasset. Porro discipuli non poterant eum sanare a daemonio, qui delatus est en nisi oratione et jejunio curetur. Christus vero omnem languorem et omnem infirmitatem interius exteriusve pellebat quasi Dominus, probans sibi nihil impossibile. Sed solummodo sicut ille sermo ex his omnibus in
Abbreviated transcription (Latin):
salutis : Apłs tam̃ pͥus docuit in monte quoꝵ c̃uersatio ingȩ lestib futura
p̃signat᷑ ceteros insynagogis eoꝵ qͥ altiora necdũ poterant c̃p̃hendere
Mirabiliqͥdẽ ordine pͥus docens euũgłm regni. deinde pͦst p̃dicatinẽ arq
doctrinã curabat omnẽ languorẽ & omnẽ infirmitatẽ : ut qͥb serno
fidẽ ñ suaserat. uirtutũ oꝑa ꝑsuaderent Grat enĩ ut duo exdis ciplis
docum̃ta. pͦstea uͦ signis & ꝓdigus ut c̃mouerent᷑ ad fidẽ potenter
hoc ipsũ cõm̃dans. Nus quã igit᷑ de alio aliqͦ dictũ repperies nisi de
solo dño qͦd curauerit omnẽ languorẽ &omnẽ infirmitatẽ. licet
& discipłi multos sanauerint : sic legimꝰ qͦd &iã exumbra petri pliu¬
res curati st̃ Sed querendũ utrũ ab eo loco qͦ demonte descendic
omnẽ languorẽ & omnẽ infirmitatẽ curauerit eoꝵ qͥ oblati sunt:

Expanded text:
salutis. Apostolos tamen prius docuit in monte, quorum conversatio in coelestibus futura salutis. Apostolos tamen prius docuit in monte, quorum conversatio in coelestibus futura praesignatur, caeteras in synagogis eorum, qui altiora necdum poterant comprehendere. Mirabili quidem ordine prius docens Evangelium regni, deinde post praedicationem atque doctrinam, curabat omnem languorem, et omnem infirmitatem; ut quibus sermo fidem non suaserat, virtutum opera persuaderent; Erat enim, ut duo ex discipulis documenta, postea vero signis et prodigiis, ut commoverentur ad fidem, potenter hoc ipsum commendans. Nusquam igitur de alio aliquo dictum reperies, nisi de solo Domino, quod curaverit omnem languorem et omnem infirmitatem; licet et discipuli multos sanaverint, sicut legimus, quod etiam ex umbra Petri plures curati sunt. Sed quaerendum utrum ab eo loco quo de monte descendit, omnem languorem et omnem infirmitatem curaverit eorum qui oblati sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd muta &e surda eẽ c̃uincit᷑ Alio qͥn nisi surda eẽt. utiq uerbũ salutis du¬
diendo ꝑciꝑ&. Unde quã sepe dñs qͥ h ab& aures audiendi audiat Sed
qͥa infel ix corpore surditatis p̃mit᷑. constat qͦd a demonio uexat᷑ Pptea
nec uerbũ ẽfessionis ꝓferre. nec salutȩ̃ uitȩ Audiendo pͦrest haurire. Hinc
ꝑpba tribilit᷑ incutiens. pectatoriaut̃ dix̃ ds̃. qͣre tuenarras iusticias meas
& assunis cestam̃tũ meũ ꝑ ostuũ e. Acsi patent̃ dicat. Quia spũ mn mundo
ageris indignũ .ẽ ut uerbũ salutis ulli narrare p̃sumas. Eurandiuigit᷑
dostorib qͦtiens tã in sensibilis fit auditor. ut nec uelit nec incelligere cordis
Aure quȩ dicunt᷑ queat: offerat eũ sius p̃cib saluatori qͥ a maligno p̃mit sp̃i
unt illo eiecto cordis occulta c̃fiteat᷑. de inceps aut̃ auditu duris audire quȩ di

Expanded text:
quod muta et surda esse convincitur. Alioquin nisi surda esset, utique verbum salutis auquod muta et surda esse convincitur. Alioquin nisi surda esset, utique verbum salutis audiendo perciperet. Unde quam saepe Dominus: Qui habet aures audiendi, audiat . Sed quia infelix torpore surditatis premitur, constat quod a daemonio vexatur. Propterea nec verbum confessionis proferre, nec salutem vitae audiendo potest haurire. Hinc Propheta terribiliter incutiens: Peccatori autem dixit Deus: Quare tu enarras justitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum? Ac si patenter dicat: quia spiritu immundo ageris, indignum est ut verbum salutis ulli narrare praesumas. Curandum igitur doctoribus, quoties tam insensibilis sit auditor, ut nec velit, nec intelligere cordis aure quae dicuntur queat, offerat eum suis precibus Salvatori, qui a maligno premitur spiritu, ut, illo ejecto, cordis occulta confiteatur, deinceps autem auditu auris audire quae div
Abbreviated transcription (Latin):
obcecati inuidia. dicunt oꝑa saluatoris inbeelebub pͥncipe demonioꝵ ẽẽ facta
oblat᷑. cultu idoloꝵ mancipat᷑. Qui plane mutꝰ fuisse ꝓbat᷑. dũ ueriatẽ loqͥ
nec dũ didicerat. Sur d aut̃. qͥa dñi p̃cepta nec fidei uerbũ alidierat.
lenꝰ deniq: demonio qͥa m̃bra ipsiũ spũ in mundo repletaerant. Quo
sane eiecto audiunt cocidie uerbũ ueritatis. & ore c̃fessionẽ ꝓñtiant
salatis Unde muirant̾᷑ adhuc hodie infideles sicuti a pͥncipio: qͣndo eccła
linguis loquebat᷑ uarus & nudei calũ pniant᷑ nos apm̃ ñ credentes
Constat gͥ qͦd sic̃ ꝑ ad mirationẽ & c̃fessionẽ plebiũ fides gentiũ p̃mon¬
strat᷑ ita ꝑcalup̃niã iudeoꝵ usq hodie in credulitas& blasphemia dde¬
signat᷑ Patet nãq omis anima dũ adhuc in mundo criminib uoluit:

Expanded text:
obcaecati invidia dicunt opera Salvatoris in Beelzebub principe daemoniorum esse facta. obcaecati invidia dicunt opera Salvatoris in Beelzebub principe daemoniorum esse facta. oblatus, cultui idolorum mancipatus. Qui plane mutus fuisse probatur, dum veritatem loqui necdum didicerat. Surdus autem, quia Domini praecepta nec fidei verbum audierat. Plenus denique daemonio, quia membra ipsius spiritu immundo repleta erant. Quo sane ejecto, audiunt quotidie verbum veritatis, et ore confessionem pronuntiant salutis. Unde mirantur adhuc hodie infideles, sicuti a principio, quando Ecclesia linguis loquebatur variis, et Judaei calumniantur nos Christum non credentes. Constat igitur quod sic ut per admirationem et confessionem plebium fides gentium praemonstratur, ita per calumniam Judaeorum, usque hodie incredulitas et blasphemia designatur. Patet namque omnis anima, dum adhuc in mundo criminibus volvitur,
Abbreviated transcription (Latin):
dũ misera hominis m̃bra ten&. nihil dese potest. quẽ fortis possid& inimicꝰ Et
cũ eieciss& in qͥt demoniũ. locutꝰ : mut. & admiratȩ st̃ turbȩ Liiqu& igit᷑
qͦd fenestras ipse clauserat: ꝓpc̾ea auctor salutis auctorẽ pͥus pepulit. qͦ nãq
eiecto linguȩ officiũ mox mutꝰ recep̃. & mirant᷑ turbȩ. Mirant᷑ nec cre¬
dunt neq c̾fitent᷑ dm̃. sed dicunt qͦd ñ quã sic apparuit in isrł. Supͣ legẽ
lic& inscii& in creduli eaquȩ gesta st̃ ee. intellegunt. supͣ om̃s qͥ r&ro fuere
ihm p̃dicant. Quia lic& helyas auhe lyseuꝰ uł ceteri uirtutes fecerint. nullus
tam̃ potestate uł ĩperio. Neq aliqͥs eoꝵ. talia uł tanta fec̃. Iudei aut̃ dicebant.
qͦd in pͥncipe demonioꝵ eicit demonia. Miseri. qͥ negare ñ poterant. calũpniant᷑¬
oꝑa dĩtatis. Turbȩ qͥdẽ ad mirantes dicunt. qͦd ñ ꝗ sic apparuit inisrł Et isti

Expanded text:
dum misera hominis membra tenet, nihil de se potest, quem fortis possidet inimicus. Et dum misera hominis membra tenet, nihil de se potest, quem fortis possidet inimicus. Et cum ejecisset, inquit, daemonium, locutus est mutus, et admiratae sunt turbae. Liquet igitur quod feejecto linguae officium mox mutus recepit, et mirantur turbae. Mirantur nec credunt, neque confitentur Deum, sed dicunt quod nunquam sic apparuit in Israel. Supra legem, licet inscii et increduli ea quae gesta sunt esse intelligunt, supra omnes qui retro fuere Jesum praedicant quia licet Elias, aut Elisaeus, vel caeteri virtutes fecerint, nullus tamen potestate vel imperio. Neque aliquis eorum talia vel tanta fecit. Judaei autem dicebant quod in pa Deitatis. Turbae quidem admirantes dicunt, quod non apparuit sic in Israel. Et isti
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ aliqͦs incarne & in anima simul. aliqͦs uͦ incarne solũ ut sp̃ssaluus fiat
iure querit᷑. Qđ facile pat& ex his qͦs diuinꝰ arbit᷑ sibi p̾destinatos seruat. qui
ñ ei ideo tradunt᷑. ut deinceps animã in peiuꝰ possideat: sed ultione expleca
ꝑ hoc qͦd suũ erat eundicans quȩ dĩ sunt: qͥa ñ iudicat ds̃ bis in idipsũ. iuste
pͦstremũ amittat. Quosdã uͦ alienos adõ aliqͣndo sic iã ten&. ut totã fabricam
penitꝰ qͣsi ꝑennis exactor possideat. Istũ tam̃ calliditatissuȩ arte sic affecerat
qͥa dnm̃ int̾ris reppererat aduenisse. qͣtinꝰ nec auditꝰ uerbi. nec uirtꝰ diuini
nominis. nec c̾fessio ad eũ ꝑtingeret. Hinc ÷ qͦd latebrasspeluncȩ suȩ pectꝰ fec̃.
obstrusit aures. uinx̃ linguã. ne obseratis forib uerbũ uitȩ aut eder& aut
corda penetrat. in ludit animas. ad spirat ĩpias & pessimas cogitationes. Sed

Expanded text:
tamen aliquos in carne et in anima simul, aliquos vero in carne solum, ut spiritus salvus fiat, tamen aliquos in carne et in anima simul, aliquos vero in carne solum, ut spiritus salvus fiat, jure quaeritur. Quod facile patet ex his quos divinus arbiter sibi praedestinatos servat: qui non ei ideo traduntur, ut deinceps animam pejus possideat; sed ultione expleta per hoc quod suum erat evindicans quae Dei sunt, quia non judicat Deus bis in idipsum, juste postremum amittat. Quosdam vero alienos a Deo aliquando sic jam tenet, ut totam fabricam penitus quasi perennis exactor possideat. Istum tamen calliditatis arte sic affecerat, quia Dominum in terris repererat advenisse, quatenus nec auditus verbi, nec virtus divini nominis, nec confessio ad eum pertingeret. Hinc est quod latebras speluncae suae pectus fecit, obstruxit aures, vinxit linguam, ne obseratis foribus verbum vitae aut ederet aut corda penetrat, illudit animas, aspirat impias et pessimas cogitationes. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
relaxasse ñ dubiũ. ut puta uisũ. odoratũ. & tactũ. Qđ ñ abre fecisse
manifestũ est Obstruserat enĩ auditũ. ne uerbũ fidei uł doctrinȩ xp̃i
capescer&. Obtorpuerat lingua. nec̾fessionis uocẽ uł obsecrationis emitter&
Oculis aut̃ cecerisq sensib. ñ nisi corporalia sentire poterat. Unde querat prudens
lector si animã intrors possicdeat. dũ sic exceruꝰ m̃bra inimicꝰ dilaniat. his
utens. alia qͥdẽ ut nullũ usũ habeant. ac si organo ita ut miser homo nihil
int᷑dũ agere uideat᷑. Porro nec mirũ si in carne dominat᷑. ubi habitat lexpectati
Dequa pauł apł̃s. Scio qͦd ñ habitat incarne mea bonũ. Ac ꝑ hoc iure ad eã qͣsi
ad suã legẽ accedit inimicꝰ. Sed aliud ÷ cũ suas leges in nob̾ ad c̃cupiscendum
infla̾mat. aliud cũ sibi traditũ minteritũ carnis totũ hominẽ possid&. Ytrũ

Expanded text:
relaxasse non dubium, ut puta visum, odoratum et tactum. Quod non abs re fecisse relaxasse non dubium, ut puta visum, odoratum et tactum. Quod non abs re fecisse manifestum est. Obstruxerat enim audat lingua, ne confessionis vocem, vel obsecrationis emitteret. Oculis autem, caeterisque sensibus, non nisi corporalia sentire poterat. Unde quaerat prudens lector, si animam introrsus possideat, dum sic exterius membra inimicus dilaniat his utens, alia quidem ut nullum usum habeant, ac si organo, ut miser homo nihil interea agere videatur. Porro nec mirum si in carne dominatur, ubi habitat lex peccati, de qua Paulus apostolus: Scio quod non habitat in carne mea bonum . Ac per hoc jure ad eam, quasi ad suam legem, accedit inimicus. Sed aliud est cum suas leges in nobis ad concupiscendum inflammat, aliud cum sibi traditum in interitum carnis totum hominem possidet. Utrum
Abbreviated transcription (Latin):
istis recte dr̃ ne usur parent qͦd alioꝵ erat. Ipsi uͦ disfamauer̃ cũ intocat᷑̾ra
illa. iuxta qͦd fucurũ erat. Quia in omẽ t̾rã exiũ sonꝰ apłoꝵ. & infines
orb̾ t̃rȩ uerba eoꝵ. Scđm moralẽ aut̃ intelligentiã exterior & incerior
homo lum̃ ad nõ infra unitatẽ eccłȩ xp̃i tũ plene recipit obsecrando.
cũ & xp̃m incarne uenisse de semine dd̃ credit᷑ ad iusticiã & eũ dm̃ & dnm̃
ore c̃ficent᷑ insalutẽ: Illis aut̃ egressis. ecce obtuler̃ ei hominẽ mutũ. demo¬
niũ habentẽ. Et eiecto demone. locutꝰ ÷ mutꝰ Qđ aut̃ grece dr̃ Rco ꝙ¬
ON in cõmuni eoꝵ sermone magis surđ quã mutꝰ intelligit᷑: Sed moris:
scripcurarũ ꝓREo ΦoN mutũ uł surdũ in different̃ dicere. Ex qͦ pata
hominẽ demon ꝑuaserat. qͦmͦ aliqͣs partes corporis occuparat: aliq̃s u

Expanded text:
istis recte dicitur, ne usurparent quod aliorum erat. Ipsi vero diffamaverunt eum in tota terra istis recte dicitur, ne usurparent quod aliorum erat. Ipsi vero diffamaverunt eum in tota terra illa, juxta quod futurum erat, quia in omnem terram exivit sonus aposorbis terrae verba eorum . Secundum moralem autem intelligentiam, exterior et interior homo lumen a Domino infra unitatem Ecclesiae Christi tum plene recipit obsecrando, cum et Christum in carne venisse de semine David creditur ad justitiam, et eum Deum et Dominum ore confitentur in salutem. Illis autem egressis, ecce obtulerunt ei hominem mutum daemonium habentem. Et ejecto daemone locutus est mutus. Quod autem Graece dic Sed moris est Scripturarum per κωφὸν, mutum, vel surdum indifferenter dicere. Ex quo patet hominem daemon pervaserat, quomodo aliquas partes corporis occuparat, aliquas vero
Abbreviated transcription (Latin):
Mudiant marcion & manicheuꝰ. acc&eri qͥ negant xp̃m de styrpe dł in car¬
ne uenisse. uł qͥ uerã diuinitatẽ in una eadẽq ꝑsona negent. & discant
xp̃m appellare filiũ dauid : scđm carnẽ. eũq ipsũ dnm c̃ficeri Ceterũ
illi qͥ extra eccłam se faciunt cat holicã redeant ad domũ ihũ qͥa neque¬
unt alicubi lum̃ reciꝑe. qͣtinꝰ ꝑ uerã fidẽ resumant qͦd amiser̃. Noue¬
rint gͥ fide ꝓmerendũ quic ꝗd petierint infra domũ xp̃i & ñ exĩperatis fidẽ
sum̃dã. qͣm istis ñpͥus salus p̃stat᷑ quã credant Demde c̃minatꝰ ÷ eis nequis
scir&. illi aut᷑ diffamauerꝰ eũ intota t̾ra illa. Contraria qͥdẽ sed iusta: Nã
dñs humilis doc& iactantiã declinare. illi et̾tra beneficiũ salutis nequeunt
obmemoriã grę reticere. Necdũ enĩ dese uult saluator magna quȩquȩ
& dĩ fica p̃dicare. ne gła p̃ceder& passionẽ Apłis qͥdẽ heç seruant᷑. &r ideo

Expanded text:
e stirpe David in carne venisse, vel qui veram Divinitatem in una eademque persona negant; et discant Christum appellare filium David secundum carnem, eumque ipsum Dominum confiteri. Caeterum illi qui extra Ecclesiam se faciunt catholicam, redeant ad domum Jesu, quia nequeunt alicubi lumen recipere, quatenus per veram fidem resumant quod amiserunt. Noverint igitur fide promerendum, quidquid petierint infra domum Christi, et non ex imperatis fidem sumendam, quoniam istis non prius salus praestatur quam credant. Deinde comminatus est eis ne quis sciret; illi autem diffamaverunt eum in tota terra illa. Contraria quidem, sed justa. Nam Dominus humilis docet jactantiam declinare, illi e contra beneficium salutis nequeunt ob memoriam gratiae reticere. Necdum enim de se vult Salvator magna quaeque et deifica praedicari, ne gloria praecederet passionem. Apostolis quidem haec servantur, et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃. & ds̃ erat uerbũ effulsit. Qui si altiuꝰ euolaret. puto nec totꝰ poss& cape
adeptꝰ ÷ martyrii. Qui simul sȩpe seorsũ ducunt᷑ ad ño in monte & nescio
cuiꝰ grẽ pͥulegio una cũ paro p̃cȩteris honorant᷑ Philippꝰ & bart holom̃s
Philippꝰ aut̃ . os lãpadis int̾p̃tat᷑. Et recte. qͥa p̃dicante ioħe uelut lãpas suc

Expanded text:
Deum, et Deus erat Verbum , effulsit: qui si altius evolaret, puto nec totus posset capDeum, et Deus erat Verbum , effulsit: qui si altius evolaret, puto nec totus posset capadeptus est martyrii; qui simul saepe seorsum ducuntur a Domino in monte, et nescio cujus gratiae privilegio una cum Petro prae caeteris honorantur. Philippus et Bartholomaeus. Philippus autem os lampadis interpretatur. Et rec
Abbreviated transcription (Latin):
tatis suȩ gła. & soł incȩna supͣ pectꝰ saluatoris recubuit. ut tociuiꝰ grã dĩ pos¬
sess patent̾ annueret nom̃ exp̃sagio traxisse. Unde & iã pͥsca meritoꝵ gestant
cũ recordatione patris nõa : qͣtinꝰ euident᷑ insinuet᷑ cuiꝰ ante fuerint meriti.
uł cuiꝰ lemũ grã sint saluati. Int̃p̃tat᷑ itaq ⁊ ebedeus fugitiuuꝰ. illiuꝰ habens
figurã : qͥ sẽꝑ abinicio fugit afacie saluatoris. lic& ubi uł ubi eiꝰ indesinent̃
cõp̃hendat᷑ potentia. Deqͦ ꝓpħa patrẽ monet. Oblis uiscere popłmtuũ
& domũ patris tui. Quo relicto c̃timio adño boanerges uocant᷑. id ÷ filui tonĩ¬
trui saltĩ qͥa uocẽ patrisseorsũ supͣ xp̃m t̃ribilit᷑ intonantẽ audierant. Hic ÷
filiuꝰ ms dilectꝰ. ipsũ audite : uł qͥa alt̃ eoꝵ qͣsi de cȩlestib intonans uocẽ illã
theorica. quã nemo pͥus at tigerat : in pͥncipio erat uerbũ. & ũbũ erat apud

Expanded text:
a, et solus in coena supra pectus Salvatoris recubuit, ut totus gratia Dei possessus patenter annueret nomen ex praesagio traxisse. Unde etiam prisca meritorum gestant cum recordatione patris nomina, quatenus evidenter insinuetur cujus ante fuerint meriti, vel cujus demum gratia sint salvati. Interpretatur itaque Zebedaeus fugitivus, illius habens figuram, qui semper ab initio fugit a facie Salvatoris, licet ubi vel ubi ejus indesinenter comprehendatur potentia. De quo Propheta patrem monet: Obliviscere populum tuum et domum patris tui . Quo relicto, continuo a Domino Boanerges vocantur, id est, filii tonitrui, saltem quia vocem patris seorsum supra Christum terribiliter intonantem audierant: Hic est Filius meus dilectus, ipsum audite , vel quia alter eorum quasi de coelestibus intonans vocem illam theoricam, quam nemo prius attigerat: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud
Abbreviated transcription (Latin):
& c̃cludit ut dixi tociuꝰ periocha salutis qͦd curauerit & docuerit om̃s. Uere
misera & infelixͣcinimiũ dici potest anima. quȩ in tot ꝓuectib nullã reci¬
pit sanitatẽ Sed tam̃ nec desper&. qm̃ adhuc piuꝰ pastor qͣsi in alio narratio¬
nis exordio uisitare dignatꝰ ÷ gregẽ ouiũ suarũ. ut om̃s ad medicinã salutis
indefessus ꝑducat. Heç ideo int̾dũ dixerĩ. qͣtinꝰ exhis pociuꝰ animꝰ pociora cõ¬
p̃hendat. & discat in euugło nihil aliud hincinde remtescere quã uitã. Siqͥdẽ
xp̃c nob̾ adõ uia factꝰ ÷ : & ueritas ac uita: ꝓpt̾ea in his quȩ gessit sẽꝑ uia neces

Expanded text:
et concludit, ut dixi, periocha salutis, quod curaverit et docuerit omnes. Vere et concludit, ut dixi, periocha salutis, quod curaverit et docuerit omnes. Vere misera et infelix nimium dici potest anima, quae in tot provectibus nullam recipit sanitatem. Sed tamen nec desperet, quoniam adhuc pius pastor, quasi in alio narrationis 466 exordio, visitare dignatus est gregem ovium suarum, ut omnes ad medicinam salutis indefessus perducat. Haec ideo interdum dixerim, quatenus ex his potius animus potiora comprehendat, et discat in Evangelio nihil aliud hinc inde renitescere, quam vitam. Siquidem Christus nobis a Deo via factus est, et veritas ac vita. Propterea in his quae gessit semper via
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuehit eos ad sublimiora ubi soli queunt ascendere discipłi. & doc& mysteria
cȩlestis uitȩ. quȩ ñ nisi incȩlestib animo capiunt᷑ Sed qͥa plebs inualida illuc
eũ seqͥ neqͥuerat. ueniens deorsũ curat languores animarũ. & ꝑtendit usque
capharnaũ. quȩ int̾p̃tat᷑ uilla pulcherrima qͣtinꝰ decantissqualorib: ad
in colatũ agri & pulchritudinẽ habitationis ꝑueniant. Ex qͦ ꝓcedens ut
ad fines gerasenoꝵ ꝑtingat. nauẽ ascendit: & doc& suo exẽplo fluctꝰ huiꝰ
uitȩ & ꝓcellas ñtimere. Habet nãq xp̃c nauẽ intellegibilẽ quã regit. & in ea
pias ꝓuehit mercedes ad patriã: Incuiꝰ nimirũ pupitã ꝗ bonꝰ gub̾nator tranqͥllo
reqͥescit sõno. Cuiꝰ itaq excitat᷑ motu & increpatuentos. qͣtinꝰ suis tranqͥllitatẽ
refundat. Transiens qͦq ad g̃s lib̾at animas quȩ multis uexabant᷑ demonibus.

Expanded text:
iscipuli, et docet mysteria iscipuli, et docet mysteria coelestis vitae, quae non nisi in coelestibus animo capiuntur. Sed quia plebs invalida illuc eum sequi nequiverat, veniens deorsum curat languores animarum, et pertendit usque Capharnaum, quae interpretatur villa pulcherrima: quatenus de tantis squaloribus, ad incolatum agri et pulchritudinem habitationis perveniant. Ex quo procedens, ut ad fines Gerasenorum pertingat, navem ascendit, et docet suo exemplo fluctus hujus vitae et procellas non timere. Habet namque Christus navem intelligibilem quam regit, et in ea pias provehit mercedes ad patriam. In cujus nimirum puppi, tanquam bonus gubernator, tranquillo requiescit somno. Cujus itaque excitatur motu, increpat ventos, quatenus suis tranquillitatem refundat. Transiens quoque ad gentes liberat animas, quae multis vexabantur daemonibus,
Abbreviated transcription (Latin):
gat adculm̃ uirtutis. Sed qͥa pͦst quã adã expulsus : de paradyso. humanacon¬
ditio religata ÷ in castellis uicioꝵ. ꝓpt̾ qͦd benignissimꝰ ihc̃ om̃ia cir cuissedr.¬
& mom̃ib uiarũ anfractib ꝑ ãbulasse. Uerũ qua ȩcate id ihc̃ ceꝑit c̃siderandũ
censeo ut discat prudens anima nihil pͥusdese p̃sumere quã erudiat᷑ sub dis¬
ciplina xp̃i. neq locũ p̃occup& regiminis. anteqͣ discat qͦd docere debeat iã
maturꝰ: Hinc sancitũ puto. nemo p̃s biteroꝵ ante triginta annoꝵ ordinecur
doctor & magist᷑. circa quã ȩtatẽ cep̃ benignissimꝰ ihc̃ circiure castella. & p̃¬
dicare uerbũ uitȩ. Exorsus ÷ aut̃ pͥmũ iuxta fines zabulon: id ÷ circa noc¬
turna ꝓfluuia. hoc ÷ iuxta obscuriora ꝓpħarũ enigmata. Ibi qͥdẽ sedentib
in regione umbrȩ mortis. luxorta : eis. Quoscũ illustrare cepiss& sol iusticȩ¬

Expanded text:
gat ad culmen virtutis. Sed quia postquam Adam expulsus est de paradiso, humana congat ad culmen virtutis. Sed quia postquam Adam expulsus est de paradiso, humana conditio religata est in castellis vitiorum: propterea benignissimus Jesus omnia circuisse omnibus viarum anfractibus perambulasse. Verum qua aetate id Jesus coeperit considerandum censeo, ut discat prudens anima, nibil prius de se praesumere, quam erudiatur sub disciplina Christi; neque locum praeoccupet regiminis, antequam discat quod docere debeat jam maturus. Hinc sancitum puto, nemo presbyterorum ante triginta annos ordinetur doctor et magister, circa quam aetatem coepit benignissimus Jesus circuire castella et praedicare verbum vitae. Exorsus est autem primum juxta fines Zabulon, id est, circa nocturna profluvia, hoc est juxta obscuriora prophetarum aenigmata. Ibi quidem sedentibus in regione umbrae mortis, lux orta est eis. Quos cum illustrare coepisset Sol justi
Abbreviated transcription (Latin):
nos exortem crescere uirtutib ut qͣntũ ȩtas auget᷑ corã hominib. tantũ grã
& sapientia dĩ cotidie intꝰ crescat in morib. Sed ne nos excollat iuuentꝰ & uistꝰ
sapientiȩ quȩ suos ñ ñquã inflare sol&. ueniendũ ÷ ad descensũ iordanis. Si¬
qͥdẽ iordanis descensio int̾p̃tat᷑ ꝑ quã sane descensionẽ significat᷑ humilitas:
thumiliemꝰ nos met ipsos inom̃ib. qͥa ñ nr̃is meritis. sed grã ablium᷑ inbaptis mo
Ac saluam:. Deinde iã saluati ducim cũ xp̃o indesertũ. ut discamꝰ pugnare singu¬
li c̃tra inuisibiles hostes & c̃tra uicia carnis ꝑ abstinentiã & custodiã nr̃ȩm̃tis:
si qͦmͦ ad triũ phũ uictoriȩ ꝑtingat anima nr̃a depulso in imico. Om̃s gͥ isti ꝓcess
animȩ nr̃ȩ st̃ ascensiones: ut seq̃m̃ xp̃m fide indefessa cũ bonis oꝑib. ꝑꝰ. qͦs nimi¬
rũ gressus anima plurimũ exercitata. inueniat grãm piȩ insticutionis. & ꝑtin¬

Expanded text:
crescere virtutibus, ut quantum aetas augetur coram hominibus, tantum gratia et sapientia Dei quotidie intus crescat in moribus. Sed ne nos extollat juventus et virtus sapientiae, quae suos nonnunquam inflare solet, veniendum est ad descensum Jordanis. Siquidem Jordanis descensio interpretatur, per quam sane descensionem significatur humilitas. Ut humiliemus nosipsos in omnibus, quia non nostris meritis, sed gratia abluimur in baptismo ac salvamur. Deinde jam salvati ducimur cum Christo in desertum, ut discamus pugnare singuli contra invisibiles modo ad triumphum victoriae pertingat anima nostra, depulso inimico. Omnes igitur isti processus animae nostrae sunt ascensiones, ut sequamur Christum fide indefessa cum bonis operibus. Per quos nimirum gressus anima plurimum exercitata inveniat gratiam piae institutionis, et pertin
Abbreviated transcription (Latin):
hoc miratulũ illud de pͥncipis filia & emortuȩ mulieris. ꝓpt̾ea c̃sequen
ut qͦd ibi mors & debilitas. hoc cecitas duoꝵ ostenderet: ut̃q dũ taxat
popłs dño transeunte cetꝰ erat in hoc secło. cũpientes reuerti ad domũ
neq aꝓfluuio delictoꝵ. neq amortẽ resuscitant᷑: Hinõ qͦq int̾roga nt¬
Potestis credere. qͥa possũ hoc facere c Responder̃. Utiq dñẽ Credebantaut᷑

Expanded text:
hoc miraculum illud de principis filia, et emortuae mulieris, propterea consequenter hoc miraculum illud de principis filia, et emortuae mulieris, propterea consequenter ut quod ibi mors et debilitas, hoc caecitas duorum ostenderet; uterque duntaxat populus Domino transeunte caecus erat in hoc saeculo, cupientes reverti ad domum neque a profluvio delictorum, neque a morte resuscitantur. Hinc quoque interrogantPotestis cr
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd solui nequeat occurrerit: ñ hoc ẽẽ. illiuꝰ loci factũ simile alteriũ rei
Na transeunte dño de domo pͥncipis & ꝑgente: addomũ sua sic̃ supͣlegimꝰ
qͦd ascenderit innauẽ ut transfdẽar& & ir& inauitatẽ suã: clamabant
ipsi duo dicentes. Miserere nr̃i fili dđ  Et cam̃ ñcurant᷑ transitorie:
ñ in itinere ut putabant : sed pͦstea uen̾ ad domũ suã. accedunt ad eum
& introeunt. Et ibi int̾rogati diligentiu & instructi. lum̃ recip̃iur it¬
ꝓfecto qͥa extra domũ ihũ id ÷ extraeccłam nemolum̃ pocesbaccipere
Unde pͥmũ eoꝵ discutit᷑ fides. si pͦssint credere: qͦd queat eos saluare.
Deinde fidei lumine recepto. uisus oculoꝵ mox reddit᷑. Nec tam̃ ut supꝰ
dixi demiraculo fides. sed ꝓfide luñ oculoꝵ obsecrantib restauratur.
Idcirco pͥor fides reqͥrit᷑. qͥa possibilia st̃ omia credenti. Exponit autẽ

Expanded text:
quod solvi nequeat, occurrerit, non hoc esse, illius loci factum simile alterius rei. quod solvi nequeat, occurrerit, non hoc esse, illius loci factum simile alterius rei. Nam transeunte Domino de domo principis, et pergente ad domum suam, sicut supra legimus, quod ascenderit in navem, ut transfretaret et iret in civitatem suam, clamabant ipsi duo dicentes: Miserere nostri, fili David. Et tamen non curantur transitorie, non in itinere, ut putabant: sed postea venit ad domum suam, accedunt ad eum et introeunt. Et ibi interrogati diligentius et instructi, lumen recipiunt. Profecto quia extra domum Jesu, id est extra Ecclesiam, nemo lumen potest accipere. Unde primum eorum discutitur fides, si possint credere, quod queat eos salvare. Deinde fidei lumine recepto, visus oculorum mox redditur. Nec tamen, ut supra dixi, de miraculo fides, sed per fidem lumen oculorum obsecrantibus restauratur. Idcirco prior fides requiritur, quia possibilia sunt omnia credenti. Exponit autem
Abbreviated transcription (Latin):
ris p̃stat᷑. cuiꝰ fluxu uirtutes bonȩ uitȩ deciderant. & misera ac flebilis
anima suis fȩdata ĩmundicus cruentabat᷑. Sed sic̃ ista nisi exfide tactuq
uirtutũ ñ sanat᷑ ita defuncta criminib uicioꝵ. ñ nisi manu saluatoris
ad uitã resuscitat᷑. Transeunte inde ihũ: secuti st̃ eũ duo ceci clamantes.
Miserere nr̃i. fili đđ̃ . Hoc deduob cecis & demuto demonioso. soł matheuꝰ
dic̃. Illienĩ duo ceci deqͥb & alii narrare ꝓbant᷑ ñst̃ isti : sed tam̾ simile
factũ ÷ ita ut si hic ipse eoꝵ &iã ñ meminiss&. poss& hoc qͦd nc̃ narrat
ab aliis dictũ fuisse duol. Qđ cõm̃dari memoriȩ diligent̾ debemꝰ esse
quȩdã facta similia insacro euugło. cũ idẽ ipse utrũq cõme morat.
Ut si qͣndo talia singula apud singulos inuenerimꝰ. atq ineisdẽ c̾trarium

Expanded text:
ris praestatur, cujus fluxu virtutes bonae vitae deciderant, et misera ac flebilis ris praestatur, cujus fluxu virtutes bonae vitae deciderant, et misera ac flebilis anima suis foedata immunditiis cruentabatur. Sed sicut ista nisi ex fide tactuque virtutum non sanatur: ita defuncta criminibus vitiorum, non nisi manu Salvatoris ad vitam resuscitatur. Transeunte inde Jesu, secuti sunt eum duo caeci clamantes: Miserere nostri, fili David. 454 Hoc de duobus caecis, et de muto daemonioso, solus Matthaeus dicit . Illi enim duo caeci, de quibus et alii narrare probantur, non sunt isti; sed tamen simile factum est. Ita ut si hic ipse eorum etiam non meminisset, posset hoc quod nunc narrat ab aliis dictum fuisse duobus. Quod commendare memoriae diligenter debemus, esse quaedam facta similia in sacro Evangelio, cum idem ipse utrumque commemorat. Ut si quando talia singula apud singulos invenerimus, atque in eisdem contrarium
Abbreviated transcription (Latin):
cunctis designat᷑. dũ una earũ de infirmitat& erigit᷑. altera uero
amorte resuscitat᷑. Scit enĩ ꝓrudens lector qͦd ubiq mystice specis
recurrit ad genꝰ. & dũ sides. firmat᷑ gestoꝵ miraculis. generalitas
p̃dicat᷑ saluanda uirtucib. Unde & species infra genꝰ c̃cludit᷑. & specierũ
significationis t̾minũ. tã in moralib quã & in allegoricis genꝰ non excedit
Ppt̾ta & ꝑ mulierẽ eccła degentib aut amma quȩ lib& decore uirtutum
& fortitudinis robore penitꝰ desticuta designat᷑. ꝑ puellã uͦ defunctam.
synagogaquȩ pͥus spũ fidei uixerat. aut anima demonũ p̃stigiis ꝑempta
significat᷑. Illa siqͥdẽ fluxu paciebat᷑ incioꝵ. hȩc uͦ iãiãq in morte decide¬
rat. Illa pulchritudine & robore sanguinis desticuta. heç pessimis demo¬
nũ p̾cantationib int̾empta est. Nãq in sanguine decor & fortitudo corpo¬

Expanded text:
cunctis designatur, dum una earum de infirmitate erigitur, altera vero cunctis designatur, dum una earum de infirmitate erigitur, altera vero a morte resuscitatur. Scit enim prudens lector quod ubique mystice species recurrit ad genus, et dum fides confirmatur gestorum miraculis, generalitas praedicatur salvanda virtutibus. Unde et species infra genus concluditur, et specierum significationis terminum, tam in moralibus quam in allegoriis genus non excedit. Propterea et per mulierem Ecclesia de gentibus, aut anima quaelibet decore virtutum et fortitudinis robore penitus destituta, designatur. Per puellam vero defunctam Synagoga, quae prius Spiritu fidei vixerat; aut anima daemonum praestigiis perempta, significatur. Illa siquidem fluxum patiebatur vitiorum; haec vero jam jamque in mortem deciderat. Illa pulchritudine et robore sanguinis destituta; haec pessimis daemonum praecantationibus interempta est. Nam in sanguine decor et fortitudo corpo
Abbreviated transcription (Latin):
tuantẽ infideliũ iudeoꝵ e̾icit. & tibicines pͣuos scilic& magistros
ab officio littere repulsurꝰ extra domũ fac̃: Inqͣ deniq domo solũmͦ
septẽ ꝑ sonȩ remansere. designantes ex iudeis eos resuscitari ad lucẽ
inqͥb septiformis sp̃s sc̃ĩ grã se ꝑ fuderit: & numero ẽsecrauerit. Sed
forte querit᷑ cur manũ huiꝰ tenuerit. sicuti & eiꝰ quẽ afebrib in dom
symonis supͣ sanasse legimꝰ. Pata itaq inutraq qͦd sexꝰ femineus
ad uitã reducit᷑ ꝓpt̾ea iuxta licterã utrarũq manꝰ tenet᷑ ut illa sana
quȩ c̃era uecitũ de arbore gustũ mortis uiro poi rexerat. Ceterũ iuxa
moralẽ intellegentiã. eiectis demonib qͥ male p̃cantabant miserã ani¬
mã & tͣba uicioꝵ resuscitat᷑ aduitã quȩ manu ten& saluatoris: de qua
qͥ p̃destinati st̃ nemo potest auferri. Quib curatis reddica salus

Expanded text:
tuantem infidelium Judaeorum ejicit, et tibicines, pravos scilicet magistros, tuantem infidelium Judaeorum ejicit, et tibicines, pravos scilicet magistros, ab officio litterae repulsurus, extra donum facit. In qua denique domo solummodo septem personae remansere, designantes ex Judaeis eos resuscitari ad lucem, in quibus septiformis Spiritus sancti gratia se perfuderit, et numero consecraverit. Sed forte quaeritur cur manum hujus tenuerit, sicuti et ejus, quem a febribus in domo Simonis supra sanasse legimus. Patet igitur in utraque quod sexus femineus ad vitam reducitur; propterea juxta litteram utrarumque manus tenetur, ut illa sanetur, quae contra vetitum de arbore gustum mortis viro porrexerat. Caeterum juxta moralem intelligentiam, ejectis daemonibus, qui male praecantabant miseram animam, et turba vitiorum, resuscitatur ad vitam; quae manu tenetur Salvatoris, de qua, qui praedestinati sunt nemo potest auferri. Quibus curatis reddita salus
Abbreviated transcription (Latin):
tinat. ut mortuã resuscit& synagogã Ubi cũ uidiss& tibicines & tͣba tu¬
multuantẽ. recedere iub&. Istist̾ enĩ fautores quoꝵ ꝑ lecta threnis. somno
usq hodie p̃mit᷑ infidelitatis. Solet gͥ in tybus lugubre carm̃ ad uigilias
& cantilenȩ ꝑ sonare mortuoꝵ. ut corda torpentiũ excitent ad lamenta
Sic iudei litterã sectantes quȩ octidit. qͣsi suis canticis & threnis luctũ in¬
ger̃. & mortuã synagogã usq hodie deplorant. Quib eũ axp̃o uł asuis
dicit᷑ discipłis. ñ .ẽ. enĩ mortua ꝓuella sed dormit: derident eũ ꝑfidia de¬
p̾ssi suȩ infidelitatis. Sed xp̃c his cũ turba eiectis om̃ib. intrat & ten&
manũ puellȩ : qͥa dõ omĩa uiuunt. Undeait. Non .ẽ. mortua puella.
sed dormit. Acsi patent᷑ dicat. Dormit insuꝑsticionib legis. & tra¬
ditionib pͣuȩ ꝑsuasionis. Unde ad omo resurrectionis xp̃c tͥbã tumul¬

Expanded text:
tinat, ut mortuam resuscitet Synagogam. Ubi cum vidisset tibicines et turbam tutinat, ut mortuam resuscitet Synagogam. Ubi cum vidisset tibicines et turbam tumultuantem, recedere jubet. Isti sunt enim fautores, quorum perlecta threnis somno usque hodie premitur infidelitatis. Solet igitur in tibiis lugubre carmen ad vigilias, et cantilenae personare mortuorum, ut corda torpentium excitent ad lamenta. Sic Judaei litteram sectantes, quae occidit, quasi suis canticis et threnis, luctum ingerunt, et mortuam Synagogam usque hodie deplorant. Quibus cum a Christo vel a suis dicitur discipulis: Non est enim mortua puella, sed dormit, derident eum, perfidia depressi suae infidelitatis. Sed Christus, his cum turba ejectis omnibus, intrat et tenet manum 453 puellae, quia Deo omnia vivunt. Unde ait: Non est mortua puella, sed dormit. Ac si patenter dicat, dormit in superstitionibus legis, et traditionibus pravae persuasionis. Unde a domo resurrectionis Christus turbam tumul