comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
&ues perũ dlec tabitur: Mtu¬
tinis ues pestius que b ymni secde¬
siȩdilectaturts̃ ꝑ anima fidelem
querelicto inanium supstitutionum
ritueum de uotelccudauerit: ꝑma
nel&ritia: puesperum: tristitico Ui¬
st tecsterram: Uisitauit utique terrã
mostrui corporis Adsir mendo
materiam carnis Etinȩbreastieã:
noruino luxorie sedinfusione sp̃s sc̃i
Multip liccestilocũpl& ccrteam duer¬
sccrum opibus grectiarum: Flum
di repl&umẽaquis: Deniquedicit
dñr ineua ngelio: quicredider&&ime
flumi ccdeuentre eius fluenta qpae
uiuȩ. A ende euangelistec: hoc
enimdicebat despũs cõque maccep¬
flumendisummus : Replebimur
aquam cũ baptis moabluemur : gi
dignisumus ut sp̃uscõ impleamun:
Locupl&ccmurenim ab eo demipiri¬
teclis infuisionis imbre: cũuitȩ ꝑ¬
ennis fontere pletidonis sp̃irita¬
lib: in rigamur Parcesticybũ illoꝵ¬
qm̃itaẽ prepcratiotua: Prepcc¬
cãmunionebeatierporis ac sccrgui¬
nistui: quodsi dig Euramus iuditi¬

Expanded text:
espere delectabis. Matutinis vespertinisque hymnis Ecclesiae delectatur Deus, per animam fidelem: quae relicto inanium superstitionum ritu eum devote laudaverit. Per mane, laetitia: per vesperum, tristitia. Visitasti terram. Visitavit utique terram nostri corporis, assumendo materiam carnis. Et inebriasti eam. Non vino luxuriae, sed infusione Spiritus sancti. Multiplicasti locupletare eam. Diversarum opibus gratiarum. Flumen Dei repletum est aquis. Denique dicit Dominus in Evangelio: Qui crediderit in me, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae . Attende evangelistam: hoc enim dicebat de Spiritu sancto, quem accepflumen Dei sumus. Replebimur aqua, cum baptismo abluimur, et si digni sumus ut Spiritu sancto impleamur. Locupletamur ab eodem spiritualis infusionis imbre, cum vitae perennis fonte repleti, donis spiritualibus irrigamur. Parasti cibum illom ita est praeparatio ejus. Praepacommunione beati corporis ac sanguinis tui: quod si digne hauriamus, judici
Abbreviated transcription (Latin):
tercius nullus alius habest
resurrationis in singulare
numero : Russu in octo de¬
cacdibus octo głssimus alius
maior numerus. iid& is
ergo qm̃ ha& torcolaria
non praescribuntur nisi in
diae resurr&tionis: octccuco
& octogłssima: diccet aliquis:
quacre postea dicłtꝰ. in oc togis.¬
mo tertio turcolecri co:
ha&torco lcria adtranita¬
tis mifterium pertinent
propterea & tressunt cho¬
rodi dasceli. In ooteo uopsal¬
mo. dccuid in oc togisimo a saph
in octogisimo tercio silio core:
Octauus ⁊. dccuid quunter¬
prae tantur fortis manuꝓn
ma enini nostra uic toriã pug

Expanded text:
tertius. Nullus alius habere resurrectionis in singulari numero. Rursum in octo decadibus, octogesimus alius major numerus. Videtis ergo quoniam haec torcularia non praescribuntur, nisi in die resurrectionis, octava, et octogesima. Dicat aliquis: Quare postea dicitur in octogesimo tertio torcularia? torcularia ad Trinitatis mysterium pertinent. Propterea et tres sunt chorodidascali. In octavo psalmo, David; in octogesimo, Asaph; in octogesimo tertio, filii Core. Octavus est David, qui interpretatur fortis manu. Prima enim nostra vi
Abbreviated transcription (Latin):
goplcortaui uinecẽ uercm
totae el &tecm Quomo do con¬
uerscc es mihi iamasꝰ tudinẽ
uitis alien&: & noe uinu̾bibit
& in ebriatus est dicitur &
ascclomone dicitur in mis¬
terio bibite amici& in ebzamini:
egimus & in alio loco qm̃ io
seph ille uirsc̃s : quintipo
p̃ sessit sceluatoris qui uen

Expanded text:
ram totam, electam: quomodo conversa es mihi in amaritudinem vitis alienae ? Et Noe vinum bibit, et inebriatus est. Dicitur et Salomone, dicitur etiam in mysterio: Bibite, amici, et inebriamini . Legimus et in alio loco: quoniam Joseph ille vir sanctus, qui in typo praecessit Salvatoris, q
Abbreviated transcription (Latin):
filiorum chore : chore int̃p̃tatus
heli saeo quõ passus fuerat in lo¬
co caluariae : Multa s̃ q: dicantꝰ
quomodo heliseus. hb& hel in¬
risus fet : A quadraginta duob:
ꝓueris : Itas̃ torcoraria dequi

Expanded text:
filiorum Core. Core, interpretatur am pueri Elisaeo, quoniam passus fuerat in loco Calvariae. Multa sunt quae dicantur, quomoda Elisaeus in Bethel irrisus sit a quadraginta duobus pueris. Ista sunt torcula
Abbreviated transcription (Latin):
&triũ feeuit in ligno crucirsuait
Etccbeoꝵ corde ddepulit
Nit eal liditaete diabolicȩ de¬
ditisuerant : Quia cham cal¬
liditas int̃pre&cctur. Etabs¬
tu lit sicut oues populũ suum:
& ꝑdux̃eos tam quã gregemin
desesto: hisplagis uerberata
Dñs ȩgypto edux̃ populũ suum de
supra scripta seruitute. quẽ sangui¬
ne suore demerats. Et collocauit eũ
in ecclesia : quȩ prius sterelis fuerat
ac desesti : dequaccit: Multi filii
desestȩ magis quã ȩius q habebatiurx:
Etedux eos inspe & ñtimuerunt: ini¬
micar eoꝵ operuitmare : Collocatis
his inspe&nitatis: operuit mareinimi¬
caseoꝵ scilic&. Vt cũhi cebluebantur
baptismo: diabulus cũsuis &xercitib
mergeselur: Etindux̃ eos in montẽ
sc̃ificationis su&: in montẽ quẽ ad qui

Expanded text:
triumphavit in ligno crucis suae, et ab eorum corde depulit, qui calliditati diabolicae dediti fuerant, quia Cham calliditas interpretatur. Et abstulit sicut oves populum suum, et perduxit eos tamquam gregem in deserto. His plagis verberata Dominus Aegypto, eduxit populum suum de suprascripta servitute, quem sanguine suo redemerat, et collocavit eum in Ecclesia, quae prius sterilis fuerat ac deserta: de qua ait: Multi filii desertae, magis quam ejus quae habet virum . Et eduxit eos in spe, et non timuerunt, et inimicos eorum operuit mare. Collocatis his in spe aeternitatis, operuit mare inimicos eorum, scilicet ut cum hi abluebantur baptismo, diabolus cum suis exercitibus mergeretur. Et induxit eos in montem sanctificationis suae: in montem quem acq
Abbreviated transcription (Latin):
dñe ds̃ uirtutum quousq iras¬
ceris suꝑ orationemser uitui.
Nonenim irccscetur suustitia pe¬
tecmus: Sed cons cientia delati
putcit &ia aborationem irasci:
Cybabis nos pocnẽ lacn mecrum &
potum dab nobis in lcccrimis in
mensurcc: sȩpe obdesideris̃
dĩ siue recordationẽ p&ccti
lac crimȩ nobis pacnispo tdsque
fiunt: Quod autem ait in men¬
sura: Illud indicct : Vt in ha c.
oratione inqua p&ctis absolui
cupimus  Uel dm̃ uidere deside¬
rutnus uictus tenuis accipiatur
in predicctione non inmulti¬
loquio pro fercct᷑ Posuistinos

Expanded text:
Domine Deus virtutum, quousque irasDomine Deus virtutum, quousque irasceris super orationem servi tui? Non enim irascitur, si justitiam petamus; sed conscientia delicti, putat etiam ab oratione irasci. Cibabis nos pane lacrymarum, et potum dabis nobis in lacrymis in mensura. Saepe ob desiderium Dei, sive recordationem peccati, lacrymae nobis panes, potusque fiunt. Quod autem ait, in mensura, illud indicat, ut in hac oratione, in qua peccatis absolvi cupimus, vel Deum videre desideramus: victus tenuis accipiatur, si in precatione, non in multiloquio proferatur. Posuisti
Abbreviated transcription (Latin):
LIA DEI
tregis israhel intende:
Adõ regetur quimente
uid& Dm̃ ergo hunc
ꝓroph&a intende resibi
eleposcit. Quĩe ducis tam¬
squacm oues loseph: Non
Sillũ loseph cuiurtypum inali¬
o pseclmoreppulit: Sed illũ qui
triginta argenteis adiscipulo
umditus pcct̃ nac uirtute &
inferno e ductus est Cum grege
iustorũ: Quise dis suꝓcherubin:
Suꝑplenit udinẽ om̃s scientiae ⁊
appacre: huic mundo teuiden¬
ddꝰ praebe: Corce effrem & be¬
niamin & manasse. Illũ effrem
manccsenq: cõme morcat. quos
alibi fortitudinẽ sui capitisdic̃:
Ide & clesice uel apostulos quod
Autem beniamin in medio posu¬
it significat pcculum aposttilũ
quide tribu beniamin discendit
ceteris a postolis socicondum:
Excita potentiamtu&: quac mae¬
grptuis acsilis is rłħ ostendisti:
&ueni ut sccluos faciesnos. tit
sicut illos eruistide aegypto i¬
ta nos salues apo testate demo¬
nos: ad te cognoscendum: Nos¬
tende faciem tucc & saluienm
Ostende filium tuu: ut sccluemus:

Expanded text:
lia Dei. regis Israel, intende. A Deo regitur, qui mente videt Deum. Ergo hunc propheta intendere sibi deposcit. Qui educis tamquam oves Joseph. Non illum Joseph, cujus typum in alio psalmo repulit: sed illum qui triginta argenteis a discipulo venditus, paterna virtute ex inferno deductus est cum grege justorum. Qui sedes super Cherubim. Super plenitudinem omnis scientiae. Appare. Huic mundo te videndum praebe. Coram Ephraim, et Benjamin, et Manasse. Illum Ephraim Manassemque commemorat, quos alibi fortitudinem sui capitis dicit, id est, Ecclesiam vel apostolos. Quod autem Benjamin in medio posuit: significat Paulum apostolum, qui de tribu Benjamin descendit, caeteris apostolis sociandum . Excita potentiam tuam. Quam Aegyptiis ac filiis Israel ostendisti. Et veni, ut salvos facias nos. Ut sicut illos eruisti de Aegypto, ita nos salves a potestate daemonos. Ad te cognoscendum. Et ostende faciem tuam, et salvi erimus. Ostende Filium tuum, ut salvemur.
Abbreviated transcription (Latin):
inpbon usructib tribulas
ptuller̃ Abaceni grandine &
lumenta occicunturute orũinsi¬
dientiẽ areuit᷑ Quidiuiiss nom
besteis in diderunt: iguis quo que
adde pascenda uitia c in lui¬
tia pdicredentiũ cordomititur
Sicut dñrait: Ignłuenimitte¬
cendatus : Misitineosiram indig¬
nationis suȩ : indignationẽ &rã
& tribulcctionẽ in missionis ꝑan
gelos malur: Vt quidiuinĩs
plagis non arguebantur : dia¬
bolicir insidus tunderentur:
Quodaũt sint cengeli: Ipsed ñr
in euangelio declarauit : inquiđ
inignẽ quemp̃parauit pat̃mr
diabalo & angelis eius: Uiã fecit
in moste conclusit: hab&uia
diuinaira: cum in peccatiultio¬
ne. quistraditus non liberat
animã suã ccsusplitio gehen¬
na : Uelcũ insipientia qdiu
m̃tis ẽ similis in moste sempi¬
t̃na concluditur: Etꝑcus¬
si tõne primogenitõ intra
eota primitias om̃s labore seoꝵ¬

Expanded text:
is fructibus, tribulos protulerunt. Ab hac enim grandine et jumenta occiduntur, ut eorum insipientia arguatur, qui divinum nomen bestiis indiderunt. Ignis quoque ad depascenda vitia et illuminanda credentium corda mittitur, sicut Dominus ait: Ignem veni mitteam indignationis suae: indignationem, et iram et tribulationem, immissionem per angelos malos. Ut qui divinis plagis non arguebantur, diabolicis insidiis tunderentur. Qui autem sint angeli, ipse Dominus in Evangelio declaravit: Ite, inquit, in ignem, quem praeparavit Pater meus diabolo et angelis ejus . Viam fecit in morte conclusit. Habet viam divina ira, cum in peccati ultione quis traditus non liberat animam suam a supplicio gehennae. Vel cum insipientia, quae jumentis est similis, in morte sempiterna concluditur. Et percussit omne primogenitum in terra eorum: primitias omnis laboris eo
Abbreviated transcription (Latin):
te dies decłm ieiunium erat:
& ie lunium erat usque adues¬
peru: Eotem pore tubi scne¬
bent hoc ⁊ lelunabant. & in
lehinio tubis cac nebeNT. &¬
postdies d&em sceno ꝑhxgia
ercnt diligenter adtendite
tres solemnitates i lege des¬
cribu tur: primum pecschec
deinde pente costen: de inde.
sceno phagia Ante scenopha¬
gia ieiunium: hieiunia autẽ.
tubis cccnebant: Anim aduer¬
tite scribtura qiđ significcet
Tollite uel amen quod positum
x ante oculos moysi & uide¬
te quõ teber neccula nonpos¬
sumus sieri nisian te ieiunemꝰ::
Ipsum autẽ leiunium nisi habu¬
crit signum uictariae quod¬
qđ nostros aduers ccrios deter¬
recet nonuincitur amal&h:
quõ ergotresft̃ solemnitates
paescha pente costen sceno fleziȩ
Ideo & tres ꝑsclmi habent titu
quomodo trespsclmi scripti sunt
insccl terio : qui protor colanb:
prae notantur : uid ete qiđ di¬
ro disputemus: diccmius qiđ
sibi significcre ue lent torco¬
lacria. ꝓtor colarib: torcola¬
ria non sunt alibinisi ubi uinbe

Expanded text:
te dies decem jejunium erat, et jejunium erat usque ad vesperum. Eo tempore tubis canebant, hoc est, jejunabant, et in jejunio tubis canebant: et post dies decem, Scenopegiae erant. Diligenter attendite: Tres solemnitates in lege scriptae habentur. Primum Pascha, deinde Pentecostes, deinde Scenopegiae. Ante Scenopegias, jejunium: in jejunio autem tubis canebant. Animadvertite Scriptura quid significet. Tollite velamen, quod positum est ante oculos Moysi; et videte quoniam tabernacula non possumus fieri, nisi ante jejunemus. Ipsum autem jejunium nisi habuerit signum victoriae, quod nostros adversarios deterreat, non vincitur Amalec. Quoniam ergo tres sunt solemnitates, Pascha, Pentecoste, Scenopegiae: ideo et tres psalmi habent titulquomodo tres psalmi scripti sint in psalterio, qui pro torcularibus, praenotantur. Videte quid diro disputemus, dicamus quid sibi significare velint torcularia. Pro torcularibus. Torcularia non sunt alibi, nisi ubi vineae
Abbreviated transcription (Latin):
ipsoꝵ ñeratrectũ cũ eonec fide¬
lis haebiti sunt intestacm̃toq̃
Nam & dñs testimoniũ utens
ssccie proph&e dicebat : Popu¬
lus bic labiis mehonorat
Corccũcius longeest ame : Ipst
aut̃ misericros & propitius si &

Expanded text:
ipsorum non erat rectum cum eo, nec fideipsorum non erat rectum cum eo, nec fideles habiti sunt iNam et Dominus testimonio utens Isaiae prophetae, dicebat: Populus hic labiis me honorat: cor autem ejus longe est a me . Ipse autem est misericors, et propitius fiet
Abbreviated transcription (Latin):
&bibit: Etelectos isrł insedi¬
uit. Inpediuntur Elnunc elec¬
tir ecłe siñ ipsi quoq: socces¬
dotes in nocent̃ hȩc sacram̃ta
ꝑcipiant : In omnib: his pecca¬
uerunt e cdhucñ crodider̃
inmirabilib: eĩ : St defecer¬
festinatone dificiunt:
quia scccerdotes dĩ obaudire cõn¬
temiiunt: Sicut& populus
ille qui contra focmulũ dĩ
mossenmurmorabant: Cũoc¬
cider& eos quȩ rebanteũ & re¬
uestebantur. & diluculo ueni¬
ebantadeũ. flacgellat:
inpeccatis reuestebantur: Eccus¬
soque insfidelitactis somnomatu¬
rabant : utccudirent uerbũ dĩ:
Etrememoratent quia dr̃ adiu¬
tur esteoꝵ : & dr̃ecelsus redem¬
pitireoꝵ ẽ : Nullum porseintel¬
I&erunt: oc diutoriũ ferreni¬
sillũ quieos deseruitute acgypti
liberauit : Et dil&cerunteum
inoresuo : Cũ dicerentõniaq¬
cũ que preceperit moyses fati¬
aeme : & linguasua m̃titi suntei :
Dioentes moysi : Oniaq: cũque
dixerit dñs fccciem: Corccut̃

Expanded text:
bibit . Et electos Israel impedibibit . Et electos Israel impedivit. Impediuntur, et nunc electi Ecclesiae: si ne ipsi quoque sacerdotes innocenter haec sacramenta percipiant. In omnibus his peccaverunt adhuc: et non crediderunt in mirabilibus ejus. Et defecerfestinatione deficiunt: qui sacerdotibus Dei obaudire contemnunt, sicut et populus ille qui contra famulum Dei Moysen murmurabat. Cum occideret eos, quaerebant eum, et revertebantur, et diluculo veniebant ad eum. Flagellati in peccatis revertebantur: excussoque infidelitatis somno, maturabant ut audirent verbum Dei. Et rememorabant, quia Deus adjutor est eorum, et Deus excelsus redemptor eorum est. Nullum posse intellexerunt adjutorium ferre, nisi illum qui eos de servitute Aegypti liberavit. Et dilexerunt eum in ore suo. Cum dicerent: Omnia quaecumque praeceperit Moyses, faciemus . Et lingua sua mentiti sunt ei. Dicentes Moysi: Omnia quaecumque dixerit Dominus, faciemus. Cor autem
Abbreviated transcription (Latin):
Etceciderunt in mediolcestro¬
sũeorũ Circataberpaculaeorũ :
mis: Eccstra sinagogadicit:
Taberna ula uero cordaeoꝵꝵ inquib
hec defluerunt: qd aũt eosnimis
indi catsccturatos. ingluuiẽ
eorũ aartalẽ increpat. quod hi
quiildĩprȩceptis reficidebuerant.
depuluere irsecarnib: sentiunt
saciatos: Etdesideriũ eorum.
aðtulliteis & nonst̃staudati ade
aesideriosuo: Inmenscc pi& ees
dñi ut t̃renouicto esurientes
pascit sic& quicũ desidera¬
uerit celestiquẽ supecius dixim
panere pl&: Ergo bii quicarnes
tintũ & ñ dm̃ desiderauerunt
qui in sequenti ꝑ tullerunt
Videamus: Ad hucͦ sce eorum
est inore eorũ & iradĩ ascendit
ineos Etocciditp inguereorũ
hechis quidm̃ postacceptũ
manna dereli querunt: Nam&
nunc inecđea si quisccorne&
sanguin exp̃i nureficitur
Et declinatauitia: nouerit
sibi dĩ iudifrũ immineresicut
paulus a postolusat: Quid et e¬
perit corpus & scngui fxp̃i
indigne iudi fũsibi sumit

Expanded text:
medio castrorum eorum, circa tabernacula eorum, mis. Castra, synagogas dicit. Tabernacula vero, corda eorum in quibus haec defluxerunt. Quod autem eos nimis indicat saturatos, ingluviem eorum carnalem increpat: quod hi qui de Dei praeceptis refici debuerant, de pulvereis se carnibus sentiunt satiatos. Et desiderium eorum attulit eis: non sunt fraudati a desiderio suo. Immensa pietas Domini, ut terreno victu esurientes pascit: sic et qui eum desideraverit, coelesti, quem superius diximus, pane replet. Ergo hi qui carnes tantum, et non Deum desideraverunt, quid in sequenti tulerint, videamus. Adhuc esca eorum erat in ore ipsorum, et ira Dei ascendit super eos, et occidit pingues eorum. Haec de his qui Deum post acceptum manna dereliquerunt. Nam et nunc in Ecclesia si quis Carne et Sanguine Christi reficitur, et declinat ad vitia, noverit sibi Dei judicium imminere, sicut Paulus apostolus ait: Qui acceperit corpus et Sanguinem Christi indigne, judicium sibi sumit, et
Abbreviated transcription (Latin):
lufsuos ꝑ quos torrentes Idẽ subse¬
quentes ecđea doctores seple¬
tisunt : Ex quosũnos prȩdicatione
sitim uerbidĩ sestinguimus:
Sed& fontẽ baptis minobis. adque
Delatereenimeius. Cũm ꝑciis sus est:
sccnguis &ccquaꝓcessit : qõbap¬
tismũ & macstyriũ figurauit:
Torrens Aũt docto resdict: qui&
prius quã Crederent ab imbribus
& uolutabris: hius scherant an
repl&i nuncduit baptismo. abluti
fonteuitȩ ꝑ ennis inundauerunt:
abditmormeratio iuda icadicens:
Nũ quid o panem postest dare
autparecrem̃ sãpopulosuo: Diffecle
putat uistutemdi: Vt quiedioxe¬
rt aquã descexo : Quasi norpossit
mannia dare decȩlo: Ioeondiuit
nein terrã repromissionis intrarem¬
tatar uitior ũin tellegitur: nec isrł
inomnib: uidens dm̃ accepitur
apostolus aut̃ doc& cẽ isrłes ecbndu
carnẽ : De quodicitur & fornica¬
tus ẽ urł: Sienĩ uidisse tmente dm̃
fornicatus ut que non fuiss&
Sic& deia cob: Cumesau pollutum
toolis adorabatdicens: Uideo fa¬

Expanded text:
us: per quos torrentes, id est, subsequentes Ecclesiarum doctores repleti sunt. Ex quorum nos praedicatione, sitim verbi Dei restinguimus. Sed et ad fontem Baptismi nobis atque De latere enim ejus cum percussus est, sanguis et aqua processit, quod baptismum et martyrium figuravit . Torrentes autem doctores dicti, quia priusquam crederent, ab imbribus et volutabris hujus saeculi erant repleti. Nunc autem baptismo abluti, a fonte vitae perennis inundaverunt. Addit murmuratio Judaica, dicens: Numquid et panem poterit dare, aut parare mensam populo suo? Difficilem putat virtutem Dei: ut qui eduxerit aquam de saxo, quasi non possit manna dare de coelo. Ideo audivit ne in terram repromissionis intraretator vitiorum intelligitur; nec Israel in omnibus videns Deum accipitur. Apostolus autem docet esse Israelem secundum carnem , de quo dicitur: Et fornicatus est Israel . Si enim vidisset mente Deum, fornicatus utique non fuisset. Sic de Jacob, cum Esau pollutum idolis adorabat, dicens: Video fa
Abbreviated transcription (Latin):
sed uid&e : & in ebriatus est.
n meridia: dicit hoc uero & se¬
cundũ lit̾erc̃ẽ stcre potest.
ut uir sc̃s in ebriatus fuerit in¬
ebriatus ÷ & noe: seduere fue¬
rat in ebriatus. Iosephiin ebri¬
atus fuit & noe & in ebriatus :
indomosux: uidete misterium.
uideamus ante : qiđ signisic&
inmisteria : & postea dispu¬
temus. qiđ signific& in sensu post
diluuium mundiistius. bibit
noe & in ebriatus ÷ indomosuas
Et denu dcetas femora ei s& e
ius appacruit tur pitudo&ue
nit frat maior & inrisit. frat̃
aute minor teut: hoc totum
dicitur descel ucctorẽ quõbi
bebqct incrucepassiont̃ pat̃
ipos sibile est transeat calixiste
nuda tast femora cius & appa¬
su it hoc ignominia crucis
enit frat̃ maios populd siudȩ¬
orũ & inrisit & minor po¬
pulus degentibus texit igno¬
miniã. ꝑpterea maledictus
cana an seruuserit fratrissui:
&cemale dictio illa usque
hodiae perseuercet. Nos
minos populus imperamus
maiori populom uudae orũ.
Sicut ergo dñs in pacssione ine¬

Expanded text:
: Et inebriatus esse in meridie dicitur. Hoc vero secundum litteram stare non potest, ut Vir sanctus inebriatus fuerit. Inebriatus est et Noe, sed vere fuerat inebriatus. Joseph inebriatus fuit ut Noe, et inebriatus est in domo sua. Videte mysterium: Videamus ante quid significet in mysterio, et postea disputemus quid significet in sensu. Post diluvium mundi istius bibit Noe, et inebriatus est in domo sua, et denudata sunt femora ejus, et ejus apparuit turpitudo: et venit frater major et irrisit, frater autem minor texit . Hoc totum dicitur de Salvatore, quoniam dicebat in cruce passionis: Pater, si possibile est, transeat a me calix iste udata sunt femora ejus, et apparuit ignominia crucis. Venit frater major populus Judaeorum, et irrisit: et minor, populus de gentibus, texit ignominiam. Propterea maledictus Chanaam, servus erit fratris sui. Ecce maledictio illa usque hodie perseverat. Nos minor populus, imperamus majori populo Judaeorum. Sicut ergo Dominus in Passione ine
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ libris : qm̃ subroboã filiumsa¬
lomonis hieroboã filius nobat:
scidit populẽ. a relioo populo&
decẽ trib: dux̃ insccmariã: Iudae
uero tribus & beniamin: remanser̃
subimperio roboam: Etmultide
tribu leui quihabitabcent inhie¬
ruscdẽ sacerdotes & leuite : sicut
scriptumẽ inpcerali pomenon¬
in hieruscolẽ : Presergo trib: fuerunt :
Hocẽiuda Iudec ipsac rega listribus
& beniamin: & postea leuitȩ : Vbi
uenerant dediuersi stribueed tẽplũ :
Quierant ergo insamccria: d&ribu
effrem hecbebant regẽ quomodo
enimregnabant inudȩa: habebant

Expanded text:
um libris: quoniam sub Roboam filio Salomonis, Jeroboam filius Nabath scidit populum a reliquo populo, et decem tribus duxit in Samariam . Judae vero tribus, et Benjamin remanserunt sub imperio Roboam, et multi de tribu Levi, qui habitabant in Jerusalem sacerdotes et Levitae, sicut scriptum est in Paralipomenonin Jerusalem . Tres ergo tribus fuerunt: hoc est, Juda: Juda ipsa regalis tribus, et Benjamin, et postea Levitae ibi venerant de diversis tribubus ad templum. Qui erant ergo in Samaria, de tribu Ephraim habebant regem. Quomodo enim qui regnabant in Judaea, habebant
Abbreviated transcription (Latin):
bitat in uobis siquis templũ dĩ
uiola uerit disper dit illũ dr̃:
Ergo suncrescentib uitiis succũ¬
bat animaxp̃iana: tuncheredi¬
tas quae dĩ esse debuerct: Ao¬
uer÷ sccrio subditur: Et tunc
tẽplum spũi scõ dedicctũ quoin¬
quincctũ agentium criminibus.
disperditur: Posucrunt hieru¬
scclem eitpomorũ custodia sicut
enim pomaccũ mecturłs. cere
cocperit custodiuntur ma¬
tura qua e scccilius deuorantus:
Ita & u aduersccrius noster in¬
qruenteb: uitus cõstodit sibi
consen tiente anicc don&ea
adplenum uoluntatis suae ẽ¬
sensũ adducens uccleat deuo¬
tilla lucit sideia cerboc: den¬
tibus inimici: Posuer̃ morti¬
cincos seruorum tuorũ estas
uolctilib: caelicarnesscoꝵ
tuorum bestiis terrae: Effu¬
der̃ scon guinẽ ipsoꝵ tamquã
aqucon incircuttu hicruscdẽ
& non erat quisgpelir& :ha&
quidem in hieruscle ante ad¬

Expanded text:
bitat in vobis . Si quis templum Dei violaverit, disperdet illum Deus. Ergo si increscentibus vitiis succumbit anima Christiana: tunc haereditas quae Dei esse debuerat, adversario subditur, et tunc templum Spiritui sancto dedicatum, coinquinatum a gentium criminibus disperditur. Posuerunt Jerusalem in pomorum custodiam. Sicut enim poma cum maturescere coeperint, a suis custodiuntur, maturaque facilius devorantur: ita et adversarius noster irruentibus vitiis custodit sibi consentientem animam donec eam ad plenum voluntatis suae consensum adducens, valeat devotilla lucet fidei, acerba est deutibus inimici. Posuerunt morticina servorum tuorum escas volatilibus coeli: carnes sanctorum tuorum bestiis terrae. Effuderunt sanguinem ipsorum tamquam aquam in circuitu Jerusalem, et non erat qui sepeliret. Haec quidem in
Abbreviated transcription (Latin):
sirmcestitibi Quem deuictae
moste ad tucem dex terce collocasti
ncensccigni & suffoscoab
increpectione uul tustui peribt̃:
Sinagoga utique cũ iudeceis non
credentib: ficet mcenustucc suꝑ
uirum d&xterȩ tuae: suꝑpopulũ
torem sccluatorẽq: nr̃m: nondis¬
cedimus ate uiuisi cabis nos si
tibifide adhaere comus
unc pecne illo uitȩ quec̃ decaelo
misistire sice mur: & nom tuum
inuocbimus Ipsum cui de disti
nom supra omne nomen : dñe ds̃
uirtutũ conuertenos &ostende
fccciem tucc̃ & sccluierimus
ipsumquix imacgotua ipsuquix fa¬
cies tua quix in luminatio uul¬
tustui in quomanes : & qui man&
Inte : qui purificatis mentibus
nostris dignetur hilcbere: seq
nobis mundisal ucctor ostende:
nosq insp&tione scã sccl uccre
ipsĩgloricc & imperiũ tecum &

Expanded text:
a morte, ad tuam dexteram collocasti. Incensa igni et suffossa, ab increpatione vultus tui peribunt. Synagoga utique cum Judaeis non credentibus. Fiat manus tua super virum dexterae tuae. Super populum torem, Salvatoremque nostrum. Non discedimus a te, vivificabis nos. Si tibi fide adhaereamus, tunc pane illo vitae quem de coelo misisti, reficimur. Et nomen tuum invocabimus. Ipsum cui dedisti nomen super omne nomen. Domine Deus virtutum, converte nos, et ostende faciem tuam, et salvi erimus. Ipsum, qui est imago tua: ipsum, qui est facies tua, qui est illuminatio vultus tui, in quo manes, et qui manet in te. Qui purificatis mentibus nostris dignetur illabi, seque nobis mundi Salvatorem ostendere, nosque inspectione sancta salvare. Ipsi gloria et imperium tecum, et
Abbreviated transcription (Latin):
Et &citatus est tã quaẽ dormiens
dñs tcc̃ quec̃ potans crapulcctus
Auno ⁊& percussit inimicossuos
inposteriora ob ꝓbriũ sẽpiternum
dediteis: Ut dormiens ÷ quec si
hebrius hab&ur dñs incordibus
iniquor :Cũ autẽ pęnitentã agest
ceperint : &citcetꝰ & percussit
uitis usq in pesteriore tẽporu
tracditisq in obprobriun sẽpit̃¬
nũ uigilat in eis. Et repulit taber¬
naculũ ioseph & tribũ esfremñele¬
git. Sedelegit tribũ iuida montẽ
sion quẽ dilexit : Non ad hacr qpu¬
lit tribũ ioseph. uł effrem ut in ac¬
ternũ sperner & sed noluu deea
suscipere carnẽ & egens tribum
iuda de quabeata maria ꝓcede¬
et R quac naescer&̾ ipse: ut dil&¬
sicẽ suã singulceri uirtute firmauit:
Ut in mobilis in sa sempiter ncc

Expanded text:
ens Dominus, tamquam potens crapulatus a vino, et percussit inimicos suos in posteriora, opprobrium sempiternum dedit eis. Ut dormiens et quasi ebrius, habetur Dominus in cordibus iniquorum. Quum autem poenitentiam agere coeperint, excitatur. Et percussis vitiis usque in posteriora temporum, traditisque in opprobrium sempiternum, vigilat in eis. Et repulit tabernaculum Joseph, et tribum Ephraim non elegit: sed elegit tribum Juda, montem Sion quem dilexit. Non ad hoc repulit tribum Joseph vel Ephraim, ut in aeternum sperneret: sed noluit de ea suscipere carnem, eligens tribum Juda, de qua beata Maria procederet, ex qua nasceretur ipse, ut dilesiam suam singulari virtute firmavit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
festehic &cidũ illut qđ inhierusolim
subtito uespasiano. queccctumẽ
preconecuit: & quiatamquã A
agenda. predixit: Nouer&i qu
legit qua cepuddm̃ futu rec
lam fcccta sunt:
Sedutinam & &in nobis hȩeo nõ
cooperante fiant utconcupiscer¬
ticeoecedat: Prectae porestite
iuistutum forma:
iniqui a moris coñruat elata deele¬
saici ul chritudinȩ interimatur
populus uitiorũ uiuificccta nume¬
rositite uirtutũ respucctꝰ terrera

Expanded text:
feste hic excidium illud quod in Jerosolymis sub Tito Vespasianoque actum est, praeconavit. Et quia tamquam acta agenda praedixit, noverit qui legit, quia apud Deum futura jam facta sunt. Sed utinam et in nobis haec, Domino cooperante, fiat, ut concupiscentia decidat, erecta potestate virtutum. Forma iniqui amoris corruat, erecta Ecclesiae pulchritudine. Interimatur populus vitiorum, vivificata numerositate virtutum. Respuatur terrena
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ tum dĩ & in legecius nolu¬
erunt acbulare: Et oblitisunt
beneficus eius: Consursexer̃
contraeũ: quieos regenerauit
inbaptis mate : Etmirabilicc eĩ
sum scripturarx: quomodo defilus
effrem. uenit adstorias. pr&e¬
ritas: utillud qđ scriptũ est :
Aperiã in parcbulccosmeũ elo¬
quar propositionis abinitio
Pccrabuli olictũ ostendit corã

Expanded text:
mentum Dei, et in lege ejus noluerunt ambulare, et obliti sunt benefactorum ejus. Consurrexerunt contra eum, qui eos regeneravit in baptismate. Et mirabilium ejus sum Scripturarum, quomodo de filiis Ephraim venit ad historias praeteritas: ut illud quod scriptum est: Aperiam in parabolis os meum, loquar propositiones ab initio: parabolice dictum ost
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlestem dignatitem eiectis
tur. lcergita sunt: plantatis in
eec doctoribus ꝑ quos in omnẽ
ter rcom euangeliorum senus
nuntia retur : ipscc quoq ad ño
supercherubin roie dente cõsto¬
ditur dirigitur ac nutritus:
peruit montes umbracius &
arbustoc eius cedros dĩ cũpatii¬
archis adquae apostolis clari¬
tatis Exten dit palmites
suos: nossum: uites qui& ui¬
nea illa fronduimus: usq ad
accessimus quiprius inuccnita¬
tes aeculi huius. fructua bamus :
mare enim apocc lipsis baptis¬
mum signat: & usque ad flu¬
men ꝓpocginss eius: ut qui in eco.
renebs cebeontur: becptis mo
abluerctur hinc adsinagoga
reuertitur : Vt quiꝰ distruxis¬
nitio sina goge de posttcest
cum ei caefittos contigit. do¬
n&c plenitudogentiũ sub intra¬
r&  & uindemicnt ecc om̃s
traenseuntes uiccm spoliatꝰ

Expanded text:
elestem dignitatem, ejectis tur, largita sunt, plantatis in ea doctoribus, per quos in omnem terram Evangeliorum sonus nuntiaretur. Ipse quoque a Domino super Cherubim residente custoditur, dirigitur, ac nutritur. Operuit montes umbra ejus, et arbusta ejus cedros Dei. Cum patriarchis atque apostolis claritatis suae. Extendit palmites suos. Nos sumus vites, qui ex vinea illa fronduimus. Usque adaccessimus, qui prius in vanitate saeculi hujus fluctuabamus. Mare enim Apocalypsis baptismum signat. Et ad flumen propagines ejus. Ut qui in ea renascebantur, baptismo abluerentur. Hinc ad synagogam revertitur. Ut quid destruxisnitio synagogae deposita est, cum ei caecitas contigit, donec plenitudo gentium subintraret. Et vindemiant eam omnes transeuntes viam.
Abbreviated transcription (Latin):
credider̃: Et mandauit nubib
desuꝑ: & ianuas caela peruit
Etpluitillis manpa admanducãni¬
dum. Presttabec sunt hȩbreis
a postolis precipitur. Vt nobis
uerbũ prȩdicaetionis quoa nime
spiritalit̃ paschatur. Adnup¬
tent: panemgehideditess. Panẽ
agelorũ manducauit homo
Ipithiominicibũ prebuit quidẽ
egosũ pants uitȩ qui decȩ lo discer¬
di quimanducauerit ex eoui
uitin&ernũ: Et hocenĩ panẽ celi
scĩ reficiuntur. & angeli:
Cibariaminteis in habundantiã :¬
utiamnonlterȩ hordeo: Sed
sp̃ita listritici dogmate ss i ten¬
tur : Et transtullitaustrũ decelo :¬
& in dic̃inuis tutesua africum:
Et pluit suꝑ eos sicutpuluerem

Expanded text:
derunt. Et mandavit nubibus desuper, et januas coeli aperuit. Et pluit illis manna ad manducandum. Praestita haec sunt Hebraeis: apostolis praecipitur, ut nobis verbum praedicationis, quo anima spiritualiter pascatur, annuntient. Panem coeli dedit eis, panem angelorum manducavit homo. Ipse homini cibum praebuit, qui dixit: Ego sum panis vitae, qui de coelo descendi: qui manducaverit ex eo, vivet in aeternum . Ex hoc enim pane coeli, sancti reficiuntur et angeli. Cibaria misit eis in abundantia. Ut jam non litterae hordeo, sed spiritualis tritici dogmate satientur. Et transtulit Austrum de coelo, et induxit in virtute sua Africum, et pluit super eos sicut pulverem
Abbreviated transcription (Latin):
tescrucifixer̃ seuitiis & concu¬
piscentiis Ned de uitinis
noftris septuplũ insinu eoꝵ ut
non iuditu poenec dampnentꝰ
ged in hoc saeculo septupla
conpositionem pęnitendo dis¬
soluant: sinus aute sȩpepatus
hominis intellegit̾ꝰ in quo ani¬
mec requiescit : In propen¬
um ipsoꝵ quod & probratibi¬
dñe tibienim & probant qui
masty restuos in quibus habitas
contumeliis adfligunt
Nosccutem populustubs. & o¬
ues pccs cuae tuao: propt̃
innocentice autem quam
gerunt oues uocentur:
Uel quia xp̃m pastorem habent:
consitebimur tibi insa&ulcc
liis: adnuntiabim: laudẽ tuam:
Quiati bi est cũ aeterno pcc¬
ria in scła scłoꝵ: ameti:¬

Expanded text:
tiis et concupiscentiis. Redde vicinis nostris septuplum in sinu eorum. Ut non judicii poena damnentur, sed in hoc saeculo septuplam compositionem poenitendo dissolvant. Sinus autem saepe pectus hominis intelligitur, in quo anima requiescit. Improperium ipsorum quod exprobrane. Tibi enim exprobrant: quia martyres tuos in quibus habitas, contumeliis affligunt. Nos autem populus tuus, et oves pascuae tuae. Propter innocentiam autem, quam gerunt, oves vocantur, vel quia Christum pastorem habent. Confitebimur tibi in saeculalia. Annuntiabimus laudem tuam. Quia tibi est cum aeterno Paria
Abbreviated transcription (Latin):
uestitur qbs nec uistus nec beneficia
mollier̃ diuina sed sicut patreseoꝵ:
ꝑ sequunt᷑ : Conuersis inarcũ prauũ :
arcus enĩ ꝑuersus ẽ : Quidũ contra
inimicos sagittãc putatoriacere :
sauciat tenentẽ : sic & iudȩi qui indm̃
liberato s ẽsuũ iniqu as iaculant uerbo
sagittas : Inira concitauer̃ eũ in collib
suis &nsculptilib: suis: ademulationẽ
eum ꝓuocauerunt: Relicto enĩeo sesu¬
er̃ idolis acsimulacris: ad orantes &iã

Expanded text:
vertitur, quos nec virtus, nec beneficia mollierunt divina: sed sicut patres eorum persequuntur. Conversi sunt in arcum pravum. Arcus enim perversus est, qui dum contra inimicos sagittam putatur jacere, sauciat tenentem. Sic et Judaei, qui in Deum liberatorem suum, iniquas jaculantur verborum sagittas. In iram concitaverunt eum in collibus suis: et in sculptilibus suis ad aemulationem eum provocaverunt. Relicto enim eo, servierunt idolis ac simulacris, adorantes etiam
Abbreviated transcription (Latin):
contra aduersaritis: Istec aũt
generatio. cũ ess& rectac. adõ con¬
ditco & haber&ur inmanudĩ qui¬
si arcus ut mitter& ꝑ eam sagri¬
tocs: Uerseo est. quasi cercus ꝑuer¬
sus: blasphemantes increatorẽ
suum: Genercetio quȩ nondi¬
rexit corsuum: Vsq: hodi e¬
tccmisteria: oquanti flores non
dicodies: sed totus mensis. Ad intel¬
legentiam. istius pscclmi non potest
sufficere: insingulis uerbis sensus
sunt : Hecbemus & thesccurum
inuccsis istius fictilib: multihoc in¬
terp̃taentur. de corpore & despũ¬
inuccsis fictilib : Est quidem &is¬
tam intellegentiam: sed ista mul¬
to melior est : Qm̃ habemus tesccur&
preciosissimũ inucosis fictilib: hoc
est in uerbis rusticis. scripturarum:
Filueffrem. intendentes & mĩtentes
arcum. conuersisunt indi ebelli

Expanded text:
contra adversarios. Ista autem generatio cum esset recta a Deo condita, et haberetur in manu Dei quasi arcus, ut mitteret per eam sagittas, versa est quasi arcus perversus, blasphemans in Creatorem suum. Generatio quae non direxit cor suum. Usque hodie peta mysteria! o quanti flores! Non dico dies, sed et totus mensis ad intelligentiam istius psalmi non potest sufficere. In singulis verbis sensus sunt. Habemus et thesaurum in vasis istis fictilibus. Multi hoc interpretantur de corpore, et de Spin vasis fictilibus. Est quidem et ista intelligentia: sed ista multo melior est, quoniam habemus thesaurum pretiosissimum in vasis fictilibus: hoc est, in verbis rusticis Scripturarum. Filii Ephraim intendentes et mittentes arcum, conversi sunt in die belli,
Abbreviated transcription (Latin):
&& surgent & nanirbunt filus
suis: Propatrib inquit tuis na¬
ti sunt tibi filii: Nosfilii sumus
illorum : illi nob̵ namcuerunt:
ꝥ ilueoꝵ nos sumus: Vt ponant
indũ spemsucẽ: ut lamcredant
inidolis sed in dõ credant : Vt non
obliuis cantur opera dĩ : utuide¬
ant ordinẽ creaturȩ && crecctu¬
rcc intellegant creatorem : Et
mandatcceius &xquirant : Non
contẽnant sicut iudei: sed &qui¬
rant sicut xp̃iani : Nec fiant sicut
patres eoꝵ: Nemur morent sicut
murmbrauerunt quidam inde¬
&cciperans : Nonego hoclogor
propb&ctuus hocloqu̾itur d&e
Generatio praua & & csperans:
Genercctio cdultera & pessima:
signũ quȩrq: & signũ non dabitus
cei. nisi signum ionȩ : Quaredix̃
precuac: quia factoc sunt in arcũ

Expanded text:
et exsurgent, et narrabunt filiis et exsurgent, et narrabunt filiis suis. Pro patribus, inquit, tuis nati sunt tibi filii . Nos filii sumus illorum. Illi nobis narraverunt, ilii eorum nos sumus. Ut ponant in Deo spem suam. Ut jam non credant in idolis, sed in Deo credant. Ut non obliviscantur opera Dei. Ut videant ordinem creaturae, et ex creatura intelligant creatorem. Et mandata ejus exquirant. Non contemnant sicut Judaei, sed exquirant sicut Christiani . Nec fiant sicut patres eorum. Ne murmurent sicut murmuraverunt quidam in deexasperans. Non ego hoc loquor: Propheta tuus hoc loquitur de te. Generatio prava et exasperans. Generatio adultera et pessima signum quaerit, et signum non dabitur ei, nisi signum Jonae . Quare dixit, prava? Quia facti sunt in arc
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut scriptũ ẽ. inquit in hieremia
proph&co : Hoc inmat theos¬
mus illud inzacharia : Vid&is
ergoqui & hic error fuit
Sicut ibi: Quantec audiuimꝑ
& cognouimus ea: his uersi¬
culi s: Adtendite populus meds¬
inlegem meam: usque in istum uer¬
siculum. Eloquar propositio¬
nes abinitio: Exꝑsoncexp̃i di¬
cuntur: ipse sccluator loquitur:
amc&eros uersicultis : usquead
sinem psalmi &ꝑsona coposto¬
lorum debemus accipere:
dicente ergodnõ Inclinate
aurẽ ur̃an. aduerbacoris mei:
Oapostoliqđ inquit ccudistis inse¬
cr&o: predicate suꝑ tecta:
Quiddicunt apostoli Quantc
ccudiuimi & cognouimiea. Et
patri arche & proph&ae locu¬
nob̵: Non sunt ocultacta cefilus
Pp̃t ea illilocuti sunt ut nos filueoꝵ
sciremꝑ : Et legemposuit in isrł:
Quantcomandecuit patrib: nr̃is:
Illi carnalit̃ locutus est : sed nos
ea spiritalit̃ intellegimn: ut nota
foccer& eafiliissuis: hoc est nobis:
Propterealllis locutus est : ut no¬
b̵ proderent: Filii quinascentur

Expanded text:
Sicut scriptum est, inquit, in Jeremia propheta: hoc in Matthaeo simus illud in Zacharia: Videtis ergo, quia et hic error fuit, sicut ibi . Quanta audivimus et cognovimus ea. Hi versiculi ab: Attendite, populus meus, legem meam: usque in istum versiculum, loquar propositiones ab initio: ex persona Christi dicuntur, et ipse Salvator loquitur. Jam caeteros versiculos usque ad finem psalmi, ex persona apostolorum debemus accipere. Dicente ergo Domino: Inclinate aurem vestram ad verba oris mei. O apostoli, quod, inquit, andistis in secreto, praedicate super tecta . Quid dicunt apostoli? Quanta audivimus et cognovimus ea; et patriarchae et prophetae locunobis. Non sunt occulta a filiis ea illi locuti sunt, ut nos filii eorum sciremus. Et legem posuit in Israel: quanta mandavit patribus nostris. Illis carnaliter locuti sunt: sed nos ea spiritualiter intelligimus. Ut nota facerent ea filiis suis. Hoc est, nobis. Propterea illis locutus est, ut nobis proderent. Filiis qui nascentur
Abbreviated transcription (Latin):
ł ut impler&ur qđ scriptũẽ ina sephios¬
iam proph&am : Aperiã in para¬
belecosmeum eloquar proposi¬
ciones ab initio: Hocesccias non lo¬
quitur sed ccsaph Deniq &impi¬
us ille porphirius propon& ced¬
uersumnos hacipsum & dicit :
Euangelistec uesterma theus:
tam imperitus fuit ut dicer&
qđ seriptũ est in esccia proph&c:
Aperiam inpccrabtlccos meũelo¬
qucer propositiones ab initio:

Expanded text:
: Ut impleretur quod scriptum es: Ut impleretur quod scriptum esam prophetam: Aperiam in parabolis os meum, et loquar propositiones ab initio. Hoc Isaias non loquitur, sed Asaph. Denique et impius ille Porphyrius proponit adversum nos hoc ipsum, et dicit: Evangelista vester Matthaeus tam imperitus fuit, ut diceret: quod scriptum est per Isaiam prophetam: Aperiam in parabolis os meum, et loquar propositiones ab
Abbreviated transcription (Latin):
ta sunt: ut impler&ur illud qđs
criptũ est : Aperiã in parcebulae
osmeum & loquar proposicionis
abinitio : Vi desergo quod euan¬
gelistac matheus hoc & ꝑsonaxp̃i
intellexit: Cũ enim induxis set :¬
dnm̃ dicentẽ in parcebtilir &ille
non intellegerent: Hoc inquid
factũ est : ut impler&ur qđ scrip¬
tumest : Aperiam in parabtilis
hosmeũ & loquar proposicionss
abinitio: Vid &ur nob̵ nihilres¬
mansisse quȩstiones: sed diligen¬
ter cdtendite : Studii enim mei
est non declinar More r&hor¬
VOco. Sedscripturcox sensus
apperire : Deniq: &d ñs cdqu
scclucctor quid drx : scrut ccm
scrpturas &ibi inueni&us quo¬
modo de me scriptum est: & ali¬
ud dix̃ iudeis Erratis nescien¬
tes scripturas neque uistutem
Vid&e quiddicat errectis : quari
nescitis scripturas : Propteru
dĩ sapientia: Dicitur ergon
matheo hȩc inquid facta sunt¬
sicinuenitur in omnib: u& erib
codicib sed homines ignorantes
tullerunt illito: Deniq multo
cuangelia usqͥ odie itahabent¬

Expanded text:
a sunt, ut impleretur illud quod scriptum est: Aperiam in parabolis os meum, et loquar propositiones ab initio. Vides ergo quod evangelista Matthaeus hoc ex persona Christi intellexit. Cum enim induxisset Dominum dicentem in parabolis, et illi non intelligerent: hoc, inquit, factum est, ut impleretur quod scriptum est: Aperiam in parabolis os meum, et loquar propositiones ab initio. Videtur nobis nihil remansisse quaestionis, sed diligenter attendite : Studii enim mei est non declamare more rhetorico, sed Scripturarum sensus aperire. Denique et Dominus atque Salvator quid dixit? Scrutamini Scripturas, et ibi invenietis quomodo de me scriptum est. Et alibi dixit Judaeis: Erratis, nescientes Scripturas, neque virtutem Dei. Videte quid dicat: Erratis. Quare? nescitis Scripturas: propterea Dei sapientia. Dicitur ergo in Matthaeo: Haec inquiSic invenitur in omnibus veteribus codicibus, sed homines ignorantes tulerunt illud. Denique multa Evangelia usque hodie ita habent
Abbreviated transcription (Latin):
sertur . Usq quo dñe irasceris
insinem accenditur uel ignisre¬
lus tuds: Effunde irce tua mingen¬
tes quae tenon nouerunt & in rex¬
Ne nobis irasceris qua sumus chñe
qui te nouimus Sed illos potius
retor quefurorẽ tuu quix p̃m
tuum ignorcent: Quia comedes
lacob & locũ eius desolauer̃t
illũ carnalem quꝰ est seduc
tor inimici: Ne memineris
iniquitatu nostrarũ antiqua¬
rum citoante cipłant nos mise¬
ricordiae tuae d̃e quia pccu¬
peres fcccti sumus nimis: pre¬
ueniet nos quae sum : chñe
misericordia que÷ unigenitus
tubs ut ueniens propici& iniqui¬
tatibus nostris &eruat nos a p&¬
cectis. Pauperes enĩ fecctisum:
nmundo propter illũ : Adiuua
nos dr̃ scc lutaris noster propt̃
gloricc noministuae dñe libera
nos & ꝓpitius esto pacetis nr̃is¬
ppt̃ nom̃ tuu. Tunc nobis uel ad¬
iuuas uł ꝓpitiaris sic laritas no¬
ministui quac ingentib: benedice¬
tur nosmortesua amortẽ eri
nostris. Gentes siuenationes

Expanded text:
fertur: Usquequo, Domine, irasceris in finem, accendetur velut ignis zelus tuus? Effunde iram tuam in gentes quae te non noverunt, et in regNe nobis irascaris quaesumus, Domine, qui te novimus: sed in illos potius retorque furorem tuum, qui Christum tuum ignorant. Quia comederunt Jacob, et locum ejus desolaverunt. Illum carnalem, qui seductus est astu inimici. Ne memineris iniquitatum nostrarum antiquarum: cito anticipent nos misericordiae tuae, Domine, quia pauperes facti sumus nimis. Praeveniat nos quaesumus, Domine, misericordia, quae est unigenitus tuus, ut veniens propitietur iniquitatibus nostris, et eruat nos a peccatis. Pauperes enim facti sumus in mundo propter illum. Adjuva nos, Deus, salutaris noster; propter gloriam nominis tui, Domine, libera nos, et propitius esto peccatis nostris, etc. Tunc nobis, vel adjuvas, vel propitiaris: si claritas nominis tui, quae in gentibus benedicitur, nos morte sua a morte eripis nostris. Gentes, sive nationes,
Abbreviated transcription (Latin):
titudo enĩ miseri cordiccrũ conti¬
n& eũ ut dũ & p&ctat pęniten¬
ti cc̃. nonpuniat delinquentẽ
quia non uult mortẽ peccato¬
res: sed ut conuestectur & uiuat:
& rememoratus est quia caro
sunt: scit enĩ quia caro sẽꝑre¬
rediens: Nouit enĩ quia homo
aommissospũ inpuluerẽ reueritur:¬

Expanded text:
titudo enim misericordiarum continet eum, ut dum exspectat poenitentiam, non puniat delinquentem: quia non vult mortem peccatoris, sed ut convertatur et vivat . Et rememoratus est, quia caro sunt. Scit enim, quia caro semper rerediens. Novit enim quia homo, amisso spiritu, in pulverem revertitur
Abbreviated transcription (Latin):
Idolatrȩ feccti sunt & fecerunt
illud indan: Hocẽ in iudiciũ suũ
& in condẽp nationẽ : dereli que¬
runt domum dnĩ &nihilaliud
nisi deccuro cogitant: Dicat
aliquis quacrefecerunt uitulas
ccureos: Noster thesccurusre¬
positusẽ. inuasis fictilibus. ec¬
clesiasticienĩ rustici sunt simpli¬
ces: omñs uero her&ici. aristho¬
telici. & platonicisunt: Deniq
ut sciatis qm̃om̃s eloquentia secu¬
laris ccurum dicitur: Hocẽ qm̃¬
liꝰi gua eoꝵ quasi propt̃ splendorẽ
Auridicitur ca lixccureds babi¬
lon inmanudni: uid& eꝗd dicat:
babilon confusionis: Ergomun¬
duriste calix auredsẽ dehoc cali¬
ceccureo: omgentes propinan¬
mitentes ccrtim: Quem cũque
nes habent Reuersi sunt indie
belli: nesciunt eum quidixit.
Pacẽmec̃douob: pacẽmeam
relinqͥo uobis Sed cduerba
sunt prȩparati hcebent uerba
Sedccudient illud qđ scriptũẽ
Dissipa genter dnẽ : quȩbella

Expanded text:
idololatrae facti sunt. Et fecerunt idololatrae facti sunt. Et fecerunt illud in Dan: hoc est, in judicium suum, et in condemnationem. Dereliquerunt domum Domini, et nihil aliud nisi de auro cogitant. Dicat aliquis, Quare fecerunt vitulos aureos? Noster thesaurus repositus est in vasis fictilibus. Ecclesiastici enim, rustici sunt et simplices: omnes vero haeretici, Aristotelici et Platonici sunt. Denique ut sciatis, quoniam omnis eloquentia saecularis, aurum dicitur: hoc est, quoniam lingua eorum quasi propter splendorem auri dicitur: Calix aureus Babylon in manu Domini. Videte quid dicat: Babylon confusionis. Ergo mundus iste, calix aureus est. De hoc calice aureo omnibus gentibus propinamittentes arcum. Quamcunes habent. Reversi sunt in die belli. Nesciunt eum qui dixit: Pacem meam do vobis, pacem meam relinquo vobis : sed ad verba sunt praeparati. Habent verba, sed audient illud quod scriptum est: Dissipa gentes quae bella
Abbreviated transcription (Latin):
&dicitur ibieffrem inqui ł facctus :
quasi colũba insipiens: Ui dequid
dicat colũboc insipiens relin qui đ.
tempłm & habitac insiluis : Colũ¬
baenĩ semꝑ in domib: habitat :
Effrem uero columbamea reliqui I.
tẽplm̃ reliqui đdomũ: & habitat
insiluis Hecbitat in desestis : Hoc
in t̃im secđlit terã: debem enim
& storiãponere : nunc uero post
lit terc̃ quasi ꝑ qͥosdã gradur:
debemꝑ ccdmaiora conscendere :
Di camergo filius effrem om̃ns
esse hen&icos: Etistienim reces¬
serunt dedomodĩ : & istȩ dȩmise¬
runt dauid: &hcebitant inde¬
sestis : Et dicuntur quiden tolũ¬
bȩ : quia legunt ipsi scripturas
sed insipient̃ intellegunt: Mul¬
tasunt quedicantur filieffrem
intendentes & mittentes ccrcum:
Uideom̃s her&icos ꝗdereli: que¬
runt hierusclem: quidereli: que¬
runt templũ dĩ qui habitant
insamaria. ubi fecerunt uitulus
ocureos. In b& hel &indan: Etui¬
de quiddicat fecerunt uitulas.
ccureos inb&hel indomodĩ

Expanded text:
dicitur ibi: Ephraim, inquit, factus est quasi columba insipiens. Vide quid dicat. Columba enim insipiens relinquit templum, et habitat in silvis. Columba semper in domibus habitat. Ephraim vero columba mea reliquit templum, reliquit domum, et habitat in silvis, habitat in desertis. Hoc interim secundum litteram, debemus enim et historiam ponere. Nunc vero post litteram, quasi per quosdam gradus debemus ad majora conscendere. Dicamus ergo, filios Ephraim, omnes esse haereticos. Et isti enim recesserunt de domo Dei, et isti dimiserunt David, et habitabant in desertis. Et dicuntur quidem columbae, quia legunt ipsi Scripturas, sed insipienter intelligunt. Multi sunt qui dicuntur, filii Ephraim, intendentes et mittentes arcum. Vide omnes haereticos, qui dereliquerunt Jerusalem, qui dereliquerunt templum Dei, qui habitant in Samaria. Ubi fecerunt vitulos aureos? In Bethel, et in Dan. Et vide quid dicat: Fecerunt vitulos aureos in Bethel, in domo Dei,