comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ripe me dñe ab homine malo.
a uiris iniquis serua me.
Qui cogitauerunt malicias in
corde. tota die uersati sunt
in preliis. Exacuerunt linguã
suam quasi serpentes. uenenũ
aspidum sublabiis eorum. sẽꝑ.
Custodi me dñe de manu impii
a uiro iniquitatum serua me.
Qui cogitauerunt subplantare
gressus meos. Absconderunt
superbi laqueum michi. & fu¬
nibus extenderunt rete. iux¬
ta semitam offendiculum
posuerunt michi. Semper..
meum in die belli. Ne des
dñe desideria impii. scelera
eius ne effundantur & ele¬
uentur. semper. Amaritudo
conuiuarum eorum. labor
labiorum eorum operiet eos.
Cadent super eos carbones ig
nis. deicies eos in foueas ut
in opis. iudicia pauperum.
At tamen iusti confitebuntur
nomini tuo habitabunt recti
cum uultu tuo. cant dauid.

Expanded text:
rue me, Domine, ab homine malo: a viris iniquis serva me. Qui cogitaverunt malitias in corde: tota die versati sunt in praeliis. Exacuerunt linguam suam quasi serpens: venenum aspidis sub labiis eorum. SEMPER. Custodi me, Domine, de manu impii, a viro iniquitatum serva me: qui cogitaverunt supplantare gressus meos. Absconderunt superbi laqueum mihi, et funibus extenderunt rete: juxta semitam offendiculum posuerunt mihi. SEMPER. Dmeum in die belli. Ne des, Domine, desideria impii: scelera ejus ne effundantur, et eleventur. SEMPER. Amaritudo convivarum meorum: labor labiorum eorum operiet eos. Cadent super eos carbones, in ignem dejicies eos, in foveas, utinopis, judicia pauperum. Attamen justi confitebuntur nomini tuo: habitabunt recti cum vultu tuo. CANTICUM  h
Abbreviated transcription (Latin):
latione inuocasti me & liberaui te.
exaudiui te in abscondito tempesta-¬
tis. probaui te apud aquam contra-¬
dictionis. Audi populus meus &
contestabor te. israhel si audieris
me non erit in te ds̃ recens. neq
adorabis dm̃ alienum. Ego enim
sum dñs ds̃ tuus qui eduxi te de

Expanded text:
casti me, et liberavi te, et exaudivi te in abscondito tempestatis, probavi te apud aquam contradictionis. Audi, populus meus, et contestabor te; Israel, si audieris me, non erit tibi Deus recens, neque adorabis Deum alienum. Ego enim sum Dominus Deus tuus, qui eduxi t
Abbreviated transcription (Latin):
nitus. Usq quo abscondes faciem
tuam a me. Vsquequo ponam
exaltabitur inimicus meus super
neumquam obdormiam in mor¬
tem. Nequando dicat inimieus
meus preualui aduersum eum.
hostes mei exultabunt cum mo¬
tus fuero. Ego aut in miscdia
tua confido : exultauit cor me¬
um in salutari tuo. cantabo dño
qui reddidit michi bona.

Expanded text:
nitus: usquequo abscondes faciem nitus: usquequo abscondes faciem tuam a me? Usquequo ponam exaltabitur inimicus meus super ne umquam obdormiam in morte. Ne quando dicat inimicus meus, Praevalui adversus eum: hostes mei exsultabunt, cum motus fuero. Ego autem in misericordia tua confido, exultabit cor meum in salutari tuo: cantabo Domino, qui reddidit mihi.
Abbreviated transcription (Latin):
ut auis : Quia ecce impii teten¬
derunt arcum. posuerunt sagit¬
tam suam super neruum ut
sagittent in abscondito rectos
corde. Quia leges dissipatȩ sunt
iustus quid operatus est. Drͣis.
eius. oculi eius uident. palpebrȩ
eius probant filios hominum.
DNͣs iustum probat. impium auͣt
& diligentem iniquitatem odit
laqueos. ignis & sulphur & spͣs
tempestatum pars calicis eorum.
Qm iustus dñs iustitias dilexit.
cors. qmͣ inminuti sunt fideles
a filiis hominum. Frustra loqui¬
tur unusquisq proximo suo. la¬
bium subdolum in corde & cor-¬
de locuti sunt. Disperdat dñs
om̃ia labia dolosa. linguam mag¬
niloquam: qui dixerunt. Lingu̾a
nrãm roboremus. labia nobiscũ
mitum pauperum nunc consur¬
gam dicit dñs. ponam in salu¬
tari auxilium eorum. Eloquia
dñi eloquia munda. argentum¬
igne probatum. separatum a t̾ra.
colatum septuplum. Tu dnis
custodies ea. seruabis nos a gene¬
ratione hac in ȩternum. Incireu¬
exaltati fuerint uilissimi filio

Expanded text:
sicut passer. Quia ecce impii tetenderunt arcum: posuerunt sagittam suam super nervum, ut sagittent in abscondito rectos corde. Quia leges dissipatae sunt, justus quid operatus est? Dominusejus: Oculi ejus vident, palpebrae ejus probant filios hominum. Dominus justum probat. impium autem et diligentem iniquitatem, odit laqueos, ignis et sulphur, et spiritus tempestatum pars calicis eorum. Quoniam justus Dominus justitias dilexit: . quoniam imminuti sunt fideles a filiis hominum. Frustra loquuntur Al. loquitur unusquisque proximo suo, labium dolosum in corde, et corde locuti sunt. Disperdat Dominus omnia labia dolosa, linguam magniloquam. Qui dixerunt, Linguam nostram roboremus, labia nostra nobiscum mitum pauperum, nunc consurgam, dicit Dominus: ponam in salutari auxilium eorum. Eloquia Domini eloquia munda: argentum probatum, separatum a terra, colatum septuplum. Tu, Domine, custodies ea, servabis nos a generatione hac in aeternum. In circuexaltati fuerint vilissimi filior
Abbreviated transcription (Latin):
& sit semen uestrum benedictum
a dõ israhel qui regnat in secula
seculorum. Cumq omnes dixisient
um uero moras facere tobias cau.¬
sa nuꝑtiarum: sollicitus erat pater
Teius tobias dicens. Pitas quare
moratur filius meus: aut quare
detentus est ibi: Putasne gabelus
mortuus est. & nemo illi reddet
pecuniam: Ceꝑit autem contrista-¬
ri nimis. ipse & anna uxor eius
cum eo. Et cȩperunt ambo simul
flere : eoquod die statuto minime.¬

Expanded text:
et sit semen vestrum benedictum et sit semen vestrum benedictum a Deo Israel, qui regnat in saecula saeculorum. Cumque omnes dixissent,   Cap. X. Cum vero moras faceret Tobias, causa nuptiarum, sollicitus erat pater ejus Tobias, dicens: Putas quare moratur filius meus, aut quare detentus est ibi? Putasne Gabelus mortuus est, et nemo reddet illi pecuniam? Coepit autem contristari nimis ipse, et Anna uxor ejus cum eo: et coeperunt ambo simul flere: eo quod die statuto minime
Abbreviated transcription (Latin):
meas. Scis enim ipse: qm̃ nume.
rat dies pater meus. Et si tarda.¬
uero una die plus: contristabitur
anima eius. Et certe uides quo-¬
modo raguhel coniurauerit me:
cuius adiuramentum spernere
non possum. Tunc raphahel assu.¬
mens quatuor ex seruis raguhelis.
& duos camelos: in rages ciuitatẽ¬
medorum perrexit. Et inueni-¬
ens gabelum. dedit ei cyrographũ
suum: & recepit omnem pecuniã.
Indicauitq ei de tobia filio tobiȩ
omnia quȩ gesta sunt. fecitq eum
secum uenire ad nuptias. Cumq
ingressus ess& domum raguhelis:
inuenit tobiam discumbentem:¬
Ꝙ exiliens: osculati sunt se inuicem.
Et fleuit gabelus: & benedixit dm̃.
& dixxit. Benedicat te dñs ds isra.¬
hel : quia filius es uiri optimi &
iusti: & timentis dm̃ : & elemosinas
facientis. Et dicatur benedictio su-¬
per uxorem tuam & super parentes
uestros. & uideatis filios uestros
& filios filiorum uestrorum usq
in terciam & quartam generationẽ:

Expanded text:
meas. Scis enim ipse qmeas. Scis enim ipse qrat dies pater meus et si tardavero una die plus contristatur anima eius et certe vides quomodo Raguhel coniuraverit me cuius adiuramentum spernere non possum tunc Rafahel adsumens quattuor ex servis Raguhelis et duos camelos in Rages Medorum perrexit et inveniens Gabelum dedit ei chirografum suum et recepit omnem pecuniam indicavitque ei de Tobia filio Tobiae omnia quae gesta sunt fecitque eum secum venire ad nuptias cumque ingressus esset domum Raguhelis inet exsiliens, osculati sunt se invicem: et flevit Gabelus, benedixitque Deum, et dixit: Benedicat te Deus Israel, quia filius es optimi viri, et justi, et timentis Deum, et eleemosynas facientis: et dicatur benedictio super uxorem tuam, et super parentes vestros, et videatis filios vestros, et filios filiorum vestrorum usque in tertiam et quartam generationem:
Abbreviated transcription (Latin):
scat uniuersitas gentium. quia
tu es ds̃ solus in uniuersa terra.
Statimq precepit seruis suis ragu.¬
hel ut replerent fossam quam
fecerant: priusquam lucesceroe.
Uxori autem suȩ dixit. ut instru-¬
er& conuiuium: & prepararde om-¬
nia quȩ in cybos erant iter agen-¬
tibus necessaria. Duas quoq uac-¬
cas pingues & quatuor arietes oc.¬
cidi fecit: & parari epulas omnibus
uicinis suis. & cunctis amieis. Et
adiurauit raguhel tobiam: ut
duas ebdomadas moraretur apud
eum. De omnibus autem quȩ
possidebat raguhel: dimidiam par.
tem dedit tobiȩ. Et fecit hane
supererat. post obitum eorum
bat . & dixit ei. Mzaria frater:
peto ut auscultes uerba mea.
Si me ipsum tradam tibi seruum:
non ero condignus prouidentię
tuȩ: Tamen obseero te. ut asiumas
tibi animalia siue seruitia. & ua-¬
das ad gabelum in rages ciuitatẽ
medorum: reddasq ei cyrographũ
suum. & recipias ab eo pecuniam.
& roges eum uenire ad nuptias

Expanded text:
scat universitas gentium quia scat universitas gentium quia tu es Deus solus in universa terra statimque praecepit servis suis Raguhel ut replerent fossam quam fecerant priusquam lucesceret uxori autem suae dixit ut instrueret convivium et praepararet omnia quae in cibos erant iter agentibus necessaria duas quoque vaccas pingues et quattuor arietes occidi fecit et parari epulas omnibus vicinis suis et cunctis amicis et adiuravit Raguhel Tobiam ut duas ebdomadas moraretur apud eum de omnibus autem quae possidebat Raguhetem dedit Tobiae: et fecit  Al.supererat post obitum eorum,bat, dixitque ei: Azaria frater, peto ut auscultes verba mea. Si me ipsum tradam tibi servum, non ero condignus providentiae tuae. Tamen obsecro te, ut assumas tibi animalia sive servitia, et vadas ad Gabelum in Rages civitatem Medorum, reddasque ei chirographum suum, et recipias ab eo pecuniam, et roges eum venire ad nuptias
Abbreviated transcription (Latin):
Pariter sani.
t factum est circa pullorum can.¬
tũ: accersiri iussit raguhel seruos
suos: & abierunt pariter ut fode¬
rent sepulchrum. Dicebat enim.
ne simili modo euenir& ei: quo &
ceteris illis seꝑtem qui sunt in¬
gressi ad eam. Cumq parassent
fossam: reuersus ad uoxorem suam¬
raguhel: dixit ei. Mit te unam
ex ancillis tuis. & uideat si mor-¬
tuus est: ut sepeliam illum ante¬
quam illucescat. At illa misit
unam ex ancillis suis. Qouȩ in-¬
gressa cubiculum. repperit eos
saluos & incolumes : secum pari-¬
ter dormientes. Et reuersa: nun-¬
tiauit bonum nuntium. Et
benedixerunt dñm: raguhel ui-¬
delicoe & anna uxor eius. Et
dixerunt. Benedicimus te dñe
dĩ israhel: quia non contigit no-
bis quem admodum putabamus.
H ecisti enim nobiscum misericor.¬
diam tuam: & exclusisti a nobis
inimicum perseꝗuentem nos.
Misertus es autem duobus unicis.
Fac eos dñe plenius benedicere
te. & sacrificium tibi laudis tuȩ
& sue sanitatis offerre : ut cogno-¬

Expanded text:
pariter sani. Et factum est circa pullorum cantum, accersiri jussit Raguel servos suos, et abierunt cum eo pariter, ut foderent sepulcrum. Dicebat enim: ne forte simili modo evenerit ei, quo et caeteris illis septem viris qui sunt ingressi ad eam. Cumque parassent fossam, reversus Raguel ad uxorem suam dixit ei: Mitte unam ex ancillis tuis, et videat si mortuus est, ut sepeliam eum antequam illucescat dies. At illa misit unam ex ancillis suis. Quae ingressa cubiculum, reperit eos salvos et incolumes, secum pariter dormientes. Et reversa, nuntiavit bonum nuntium: et benedixerunt Dominum, Raguel videlicet et Anna uxor ejus, et dixerunt: Benedicimus te, Domine Deus Israel, quia non contbis quemadmodum putabamus fecisti enim nobiscum misericordiam tuam et exclusisti a nobis inimicum persequentem nos misertus es autem duobus unicis fac eos Domine in plenius benedicere te et sacrificium tibi laudis tuae et suae sanitatis offerre ut cogno
Abbreviated transcription (Latin):
egredieris in uirtutibus nostris.
cos nostros . & qui oderunt nos di¬
ripiebant sibi. Dedisti nos tamquã
nos obprobrium uicinis nostris.
subsannationem & derisum his qui
sunt in circuitu nostro. Posuisti nos
tionem capitis in populis. Dota
me. Auoce exprobrantis & oblo-¬
quentis : a facie inimici & perse-¬
quentis. Hȩc omnia uenerunt
super nos : nec obliti sumus te &
iniq non egimus in testamento tuo.
Et non recessit retro cor nostrum.
& declinasti semitas nostras a uia
tua. Quoniam humiliasti nos in
loco afflictionis: & cooperuit nos
umbra mortis. Si obliti sumus no.¬
men dĩ nostri & si expandimus ma.

Expanded text:
nostris. ra hosti: et qui oderunt nos, diripuerunt sibi. Dedisti nos tamquam nos opprobrium vicinis nostris. subsannationem et irrisum his qui erant in circuitu nostro. Posuisti nos tionem capitis in tribubus me. A voce exprobrantis et obloquentis, a facie inimici et persequentis. Haec omnia venerunt super nos, nec obliti sumus te, et inique non egimus in testamento tuo. Et non recessit retro cor nostrum, et declinasti semitas nostras a via tua. Quoniam humiliasti nos in loco afflictionis: et cooperuit nos umbra mortis. Si obliti sumus nomen Dei nost
Abbreviated transcription (Latin):
hebatur. Ni autem qui eum duce-¬
bant. & paulo ante. fuerant mitio¬¬
res: in iram uersi sunt propter
sermones ab eo dictos: quos illi
per arrogantiam prolatos arbitra-¬
bantur. Sed cum plagis perime:¬
retur : ingemuit & dixit. DNe
qui habes sanctam scientiam: ma-¬
nifeste scis tu. quia eum a morte
possem liberari. duros corporis
sustineo dolores. Secundum ani¬
mam uero: propter timorem tu.¬
um libenter hȩc patior. Et iste
quidem hoc modo uita decessit.
non solum iuuenibus . sed & uniuerse
genti memoriam mortis suȩ ad

Expanded text:
hebatur hii autem qui eum ducehebatur hii autem qui eum ducebant et paulo ante fuerant mitiores in iram versi sunt propter sermones ab eo dictos quos illi per arrogantiam prolatos arbitrabantur sed cum plagis perimeretur ingemuit et dixit Domine qui habes sanctam scientiam manifeste scis tu quia cum a morte possim liberari duros corporis sustineo dolores secundum animam vero propter timorem tuum libenter haec patior et iste quidem hoc modo vita decessit non solum iuvenibus sed et universae genti memoriam mortis suae
Abbreviated transcription (Latin):
& ingenitȩ nobilitatis canitie.
atq a puero oꝑtimȩ conuersatio-¬
nis: & secundum sanctȩ et a dõ con-
ditȩ legis constituta respondit
cito. dicens premitti se uelle in¬
infernum. Non enim ȩtatem
nostram dignum est inquit fin-¬
gere: ut multi adolescentium ar-¬
bitrati eleazarum non aginta an-¬
norum transisse ad uitam alieni.¬
genarum. & ipsi propter meam
simulationem. & propter modicũ
corruptibilis uite tempus decipi¬
antur : & per hoc maculam atq
execrationem meȩ senectuti con-¬
quiram. Nam & si in presenti tẽ¬
pore suppliciis hominum eripiar:
sed manus omnipotentis. neq ui-¬
uens neq defunctus effugiam.
Quam obrem fortiter uitam exceden-¬
do. senectute quidem dignus ap.¬
parebo:l adolescentibus autem exẽ¬
plum forte relinquam: si prom.¬
pto animo ac fortiter pro grauis-¬
simis & sanctissimis legibus. ho-¬
nesta morte perfungar. His di-¬
ctis. confestim ad supplicium tra-¬

Expanded text:
et ingenuitatem nobilitatis canitiem et ingenuitatem nobilitatis canitiem atque a puero optimae conversationis et secudite legis constituta. Respondit cito dicens premitti se infernum non enim aetatem nostram dignum est inquit fingere ut multi adulescentium arbitrati Eleazarum nonaginta annorum transisse ad vitam alienigenarum et ipsi propter meam simulationem et propter modicum corruptibilis vitae tempus decipiantur et per hoc maculam atque execrationem meae senectuti conquiram nam et si in praesenti tempore suppliciis hominum eripiar sed manus Omnipotentis neque vivens neque defunctus effugiam quam ob rem fortiter vitam excedendo senectute quidem dignus apparebo adulescentibus autem exemplum forte relinquam si prompto animo ac fortiter pro gravissimis et sanctissimis legibus honesta morte perfungar his dictis confestim ad supplicium tra
Abbreviated transcription (Latin):
sis populum suum non derelinquit.
Sed hec nobis ad commonitionẽ le:¬
gentium: dicta sint paucis. Iam au.¬
tem ueniendum est ad narrationem.
gitur eleazar unus de primoribus¬
scribarum. uir ȩtate. prouectus. &
uultu decorus: aperto ore: hians
compellebatur carnem porcinam
manducare. At ille gloriosam mor-¬
tem magis quam odibilem uitam
amplectens: uoluntarie preibat ad
supplicium. Intuens autem quem¬
admodum oporta accedere. pati-¬
enter sustinens: destinauit non ad-¬
mittere illicita propter uitȩ amo¬
rem. Hi autem qui astabant iniqua
miseratione: commoti propter an-¬
tiquam uiri amicitiam. tollentes
eum secreto. rogabant afferri car-¬
nes quibus uesci ei licebat: & simu¬
laretur manducasse sicut rex i-¬
perauerat de sacrificii carnibus.
ut hoc facto a morte liberaretur:
& proꝑter ueterem amiticiam
hanc in eo facerent humanitatem.
At ille cogitationem cȩꝑit ętatis
ac senectutis suȩ eminentia digna.

Expanded text:
sis populum suum non derelinquit sis populum suum non derelinquit sed haec nobis ad commonitionem legentium dicta sint paucis iam autem veniendum est ad narrationem gitur Eleazarus de primoribusscribarum vir aetate provectus et vultu decorus aperto ore hians conpellebatur carnem porcinam manducare at ille gloriosam mortem magis quam odibilem vitam amplectens voluntarie praeibat ad supplicium intuens autem quemadmodum oportet accedere patienter sustinens destinavit non admittere inlicita propter vitae amorem hii autem qui adstabant iniqua miseratione commoti propter antiquam viri amicitiam tollentes eum secreto rogabant adferri carnes quibus vesci ei licebat et simularetur manducasse sicut rex imperaverat de sacrificii carnibus ut hoc facto a morte liberaretur et propter veterem amicitiam hanc in eo facerent humanitatem at ille cogitationem cepit aetatis ac senectutis suae eminentiam dignam
Abbreviated transcription (Latin):
cum publice per ciuitatem circum¬
duxissent: per muros precipitaue.¬
runt. Alii uero ad proximas coeun¬¬
tes speluncas. & latenter sabbati
diem celebrantes: cum indicati essent
phylippo. flammis succensi sunt.
eo quod uerebantur propter reli.¬
gionem & obseruantiam manus
sibim& auxilium ferre.xUIII.
Obsecro autem eos qui hunc librum
lecturi sunt. ne aborrescant pro-¬
pter aduersos casus: sed reputent
ea quȩ acciderunt. non ad interitũ
sed ad correctionem generis esse
nostri. Et. enim multo tempore
non sinere peccatoribus exsenten-¬
tia agere. sed statim ultiones adhi¬
bere. magni beneficii est inditium.
Non enim sicut in aliis nationibus
dñs patienter expectat: ut eas
cum iudicii dies uenerit in pleni.¬
tudine peccatorum puniat: ita &
in nobis statuit. ut peccatis nostris
in finem deuolutis. ita demum in
nos uindic&e. Proꝑter quod nũquam
quidem a nobis misericordiam suam
amou&. corripiens uero in aduer¬¬

Expanded text:
cum publice per civitatem circumcum publice per civitatem circumduxissent per muros praecipitaverunt alii vero ad proximas coeuntes speluncas et latenter sabbati diem celebrantes cum indicati essent Philippo flammis succensi sunt eo quod verebantur propter religionem et observantiam manu sibimet auxilium ferre obsecro autem eos qui hunc librum lecturi sunt ne abhorrescant propter adversos casus sed reputent ea quae acciderunt non ad interitum sed ad correptionem generis esse nostri etenim multo tempore non sinere peccatoribus ex sententia agere sed statim ultiones adhibere magni beneficii est indicium non enim sicut in aliis nationibus Dominus patienter expectat ut eas cum iudicii dies venerit in plenitudine peccatorum puniat ita et in nobis statuit ut peccatis nostris in finem devolutis ita demum in nos vindicet propter quod numquam quidem a nobis misericordiam suam amovet corripiens vero in adver
Abbreviated transcription (Latin):
Pessima autem & uniuersis grauis.
malorum erat incursio. Nam tem:¬
plum luxuria & commessationibus
erat plenum: & scortantium cum
meretricibus. Sacratisq edibus mu-¬
lieres se ultro ingerebant: introfe.¬
rentes ea quȩ non licebat. Altare
etiam plenum erat illicitis: quȩ
legibus prohibebantur. Neq autẽ
sabbata custodiebantur: neq dies
sollempnes patrii seruabantur.
nec simpliciter se quisquam iudęũ
esse confitebatur. Ducebantur autẽ
cum amara necessitate in die: nata-¬
lis regis: ad sacrificia. Et cum liberi
sacra celebrarentur: cogebantur
hedera coronati libero circumire.
Decretum autem exiit in proximas
gentilium ciuitates. suggerentibus
ptolomeis: ut pari modo & ipsi ad-¬
uersus iudȩos agerent: ut sacrifica.¬
rent.Sos autem qui nollent tran¬
sire ad instituta gentilium: inter.¬
ficerent. Erat ergo uidere mise.¬
ria. Duȩ enim mulieres. delatȩ
sunt natos suos circumcidisse.
Quas infantibus adubera suspensis.

Expanded text:
pessima autem universis et gravis pessima autem universis et gravis malorum erat incursio nam templum luxuria et comesationibus erat plenum et scortantium cum meretricibus sacratisque aedibus mulieres se ultro ingerebant intro ferentes ea quae non licebat altare etiam plenum erat inlicitis quae legibus prohibebantur neque autem sabbata custodiebantur neque dies sollemnes patrii servabantur nec simpliciter se quisquam Iudaeum esse confitebatur ducebantur autem cum amara necessitate in die natalis regis ad sacrificia et cum Liberi sacra celebrarentur cogebantur hedera coronati Libero circumire decretum autem exiit in proximas gentilium civitates suggerentibus Ptolomeis ut pari modo et ipsi adversus Iudaeos agerent ut sacrificarent eos autem qui nollent transire ad instituta gentilium interficerent erat ergo videre miseriam duae enim mulieres delatae sunt natos suos circumcidisse quas infantibus ad ubera suspensis
Abbreviated transcription (Latin):
odiosum principem. apollonium.
cum exercitu uiginti & duobus mi¬
libus: precipiens eĩ omnes perfectȩ
ȩtatis interficere: mulieres ac iuuę¬
nes uendere. Quicum uenisset
iherusolimam: pacem simulans
quieuit usq ad sanctum diem sab.¬
bati. Et tunc feriatis uidȩis arma
cãpere suis precepit: omnesq qui
ad spectaculum processerant tru-¬
eidauit. Et ciuitatem cum armatis
discurrens: ingentem multitudinẽ¬
peremit.
udas autem machabeus qui deci-¬
mus fuerat. secesserat in desertum
locum. Ibiq inter feras uitam
in montibus cum suis agebat. &
foeni cybo uescentes demorabantur:
ne participes essent coinquinatio.¬
nis. Sed non post multum tempo¬
ris. misit rex senem quendam anti¬
ochenum: qui compeller& iudeos
ut se transferrent a patriis & dĩ
legibus: contaminare: etiam quod
in iherusolymis erat templum. &
cognominare iouis olympii. et
in gariz in prout erant hi qui lo-¬
cum in habitabant. iouis hospitalis.

Expanded text:
odiosum principem Apollonium odiosum principem Apollonium cum exercitu viginti et duobus milibus praecipiens ei omnes perfectae aetatis interficere mulieres ac iuvenes vendere qui cum venisset Hierosolymam pacem simulans quievit usque ad sanctum diem sabbati et tunc feriatis Iudaeis arma capere suis praecepit omnesque qui ad spectaculum processerant trucidavit et civitatem cum armatis discurrens ingentem multitudineperemit Iudas autem Macchabeus qui decimus fuerat secesserat in desertum locum ibique inter feras vitam in montibus cum suis agebat et faeni cibo vescentes demorabantur ne participes essent coinquinationis sed non post multum temporis misit rex senem quendam antiochenum qui conpelleret Iudaeos ut se transferrent a patriis et Dei legibus contaminare etiam quod in Hierosolymis erat templum et cognominare Iovis Olympii et in Garizin prout erant hii qui locum inhabitabant Iovis Hospitalis
Abbreviated transcription (Latin):
heliodorus qui missus est a seleu:¬
cho rege ad expoliandum exarium.
etiam hic statim adueniens flagel.¬
latus & repulsus utiq fuissoe ab
audatia. Uerum non propter
locum gentem: sed propter gente̾
locum dñs elegit. Ideoq & ipse lo.¬
cus particeps factus est populi
malorum: postea autem fi sotius
& bonorum. Et qui derelictus¬
est in ira dĩ omnipotentis. ĩterum
in magni dĩ reconciliatione. cum
summa gloria exaltabitur. xui.¬
gitur antiochus mille & octingen:¬
tis ablatis de templo talentis.
uelociter antiochiam regressus
est : existimans se pre superbia
terram ad nauigandum: pelagus
uero ad iter agendum deductu.¬
rum : propter mentis elationem.
R.eliquit autem & prepositos ad
affligendam gentem. Iherusoly¬
mis quidem phylippum genere
frigem: moribus crudeliorem
eo ipso a quo constitutus est. In
gazarim autem andronichum
& menelaum: qui grauius quam¬
cȩteri inminebant ciuibus. Cumq
appositus essoe contra iudeos. misit

Expanded text:
Heliodorus qui missus est a SeleuHeliodorus qui missus est a Seleuco rege ad expoliandum aerarium etiam hic statim adveniens flagellatus et repulsus utique fuisset ab audacia verum non propter locum gentem sed propter gentem locum Dominus elegit ideoque et ipse locus particeps factus est populi malorum postea autem fiet socius et bonorum et qui derelictus in ira Dei omnipotentis iterum in magni Domini reconciliatione cum summa gloria exaltabitur igitur Antiochus mille et octingentis ablatis de templo talentis velociter Antiochiam regressus est existimans se prae superbia terram ad navigandum pelagus vero ad iter agendum deducturum propter mentis elationem reliquit autem et praepositos ad adfligendam gentem Hierosolymis quidem Philippum genere Frigem moribus crudeliorem eo ipso a quo constitutus est in Garizin autem Andronicum et Menelaum qui gravius quamceteri inminebant civibus cumque adpositus esset contra Iudaeos misit
Abbreviated transcription (Latin):
is ita gestis: suspicatus est rex soci-¬
etatem deserturos iudeos. Et ob
hoc profectus ex egypto efferatis
animis: ciuitatem quidem armis
cȩpit. Iussit autem militibus
interficere. nec Parcere: occursan-¬
tibus: & per domos ascendentes
trucidare. Hiebant ergo cedes
iuuenum ac seniorum: & mulierũ
& natorum exterminia: uirginũq
& paruulorum neces. Erant autẽ.
toto triduo octoginta milia inter¬¬
fecti: quadraginta milia uincti:¬
Sed nec ista sufficiunt: ausus est
intrare templum uniuerse terr&
sanctius. menelao ductore: qui
legum & patriȩ fuit proditor..
Uicelestis manibus sumens sancta
uasa. quȩ ab aliis regibus & ciui-¬
tatibus erant posita ad ornatum
loci & gloriam: contrectabat in-¬
digne. & contaminabat. Ita alie¬
natus mente. antiochus: non con-¬
siderabat. quod propter peccata
habitantium ciuitatem. modieu̾
fuerat dñs iratus: propter quod
& accidit circa locum despectio.
Alioquin nisi contigiss& eos mul.¬
tis peccatis esse inuolutos. sicut

Expanded text:
is ita gestis suspicatus est rex societatem deserturos Iudaeos et ob hoc profectus ex Aegypto efferatis animis civitatem quidem armis cepit iussit autem militibus interficere nec parcere occursantibus et per domos ascendentes trucidare fiebant ergo caedes iuvenum ac seniorum mulierum et natorum exterminia virginumque et parvulorum neces erant autem toto triduo octoginta milia interfecti quadraginta milia vinctied nec ista sufficiunt ausus est intrare templum universa terra sanctius Menelao ductore qui legum et patriae fuit proditor et scelestis manibus sumens sancta vasa quae ab aliis regibus et civitatibus erant posita ad ornatum loci et gloriam contrectabat indigne et contaminabat ita alienatus mente Antiochus non considerabat quod propter peccata habitantium civitatem modicum Dominus fuerat iratus propter quod et accidit circa locum despectio alioquin nisi contigisset eos multis peccatis esse involutos sicut
Abbreviated transcription (Latin):
in cęlo fidelis. semper. Tu aũt
repulisti & proiecisti iratus es
aduersum xpm tuum. At tenu¬
asti pactum serui tui profana¬
sti in terram diadema eius. Dis
Diripuerunt eum om̃s qui tran-¬
seunt per uiam factus est ob¬
probrium uicinis suis. Eleuasti
dexteram hostium eius. letifi
tisti robur gladii eius. & non
subleuasti eum in prelio. Quies
thronum illius in terram de¬
traxisti. Adbreuiasti dies ado¬
lescentiȩ eius operuisti eum
deris infinem : succendetur
quasi ignis ira tua. Memen¬
to mei de terra. alioquin quare
frustra creasti filios hominum:¬
Quis est uir qui uiuat & non ui¬
deat mortem saluans animam
suam de manu inferi : Semper.
tua. Recordare dñe obprobrii
seruorum tuorum quia porta¬
ui in sinu meo om̃s iniquitates
popłorum. semper. Quibus
exprobrauerunt inimici tui dñe
quibus exprobrauerunt uestigia
xpͣi tui. Benedictus dñs in sem¬

Expanded text:
nube fidelis. SEMPER. Tu autem repulisti, et projecisti: iratus es adversus Christum tuum. Attenuasti pactum servi tui: profanasti in terra diadema ejus. DissDiripuerunt eum omnes qui transeunt per viam, factus est opprobrium vicinis suis. Elevasti dexteram hostium ejus: laetifitisti robur gladii ejus, et non sublevasti eum in praelio. Quiescthronum illius in terra Al. terram detraxisti. Abbreviasti dies adolescentiae ejus: operuisti eum deris in finem: succendetur quasi ignis indignatio tua. Memento mei de profundo: alioquin quare frustra creasti filios hominumQuis est vir, qui vivat, et non videat mortem: salvans animam suam de manu inferi? SEMPER. Utua? Recordare, Domine, opprobrii servorum tuorum. portavi in sinu meo omnes iniquitates populorum. Quibus exprobraverunt inimici tui, Domine, quibus exprobraverunt vestigia Christi tui. Benedictus Dominus in sem
Abbreviated transcription (Latin):
concidam ante faciem eius
hostes illius & qui eum ode¬
runt percutiam. Ueritas aut¬
eo & in nomine meo exalta¬
bitur cornu eius. Et ponam
in mari manum eius. & in flu¬
minibus dexteram eius. Ipse
uocauit me pater meus es tu
meȩ. Ego aut primogenitum
ponam eum excelsum regibus
miscdĩam meam & pactũ meu̾
fidele ei erit. Et ponam perpe¬
tuum semen eius & thronum
eius sicut dies cęli. Si auͣt de¬
reliquerint filii eius legem me-¬
am & in iudiciis meis non am¬
bulauerint. Si cerimonias me¬
as profanauerint & precepta
mea non custodierint. Uisita¬
bo in uirga scelera eorum &
eo nec mentiar in ueritate mea.
Non uiolabo pactum meum &
quod egressum est de labiis me¬
is non mutabo. Semel in sco

Expanded text:
concidam ante faciem ejus concidam ante faciem ejus hostes illius: et qui eum oderunt percutiam h. fulipso, et in nomine meo exaltabitur cornu eius. Et ponam in mari manum eius et in fluminibus dexteram eius. Ipse inuocabit me: Pater meus es tu, meae. Et ego primogenitum ponam eum, emisericordiam meam, et pactum meum fidele ei. Et ponam perpetuum semen ejus, et thronum ejus sicut dies coeli. Si dereliquerint filii ejus legem meam, et in judiciis meis non ambulaverint. Si caeremonias meas profanaverint, et praecepta mea non custodierint. Visitabo in virga scelera h. sceleo, nec mentiar in veritate mea. Non violabo pactum meum, et quod egressum est de labiis meis, non mutabo. Semel juravi
Abbreviated transcription (Latin):
in nubibus ęquabitur dño assi¬
tissime dñe & ueritas tua in
circuitu tuo. Iu dominaris super¬
biȩ maris & elationes gurgitum
gisti quasi uulneratum superbum
in brachio forti tuo dispersisti
inimicos tuos. Tui sunt cęli &
tua est terra orbem & plenitu¬
dinem eius tu fundasti ea. Aqui¬
lonem & dextrum tu creasti.
thabor & hermon nomen tuum
laudabunt. Tuum brachium
cum fortitudine. roboretur.
manus tua. exaltetur dextera
tua. Iustitia & iudicium firma¬
mentum throni tui. miscđia
& ueritas precedent faciem
tuam. Beatus popłs qui no¬
uit iubilum. dñe in lumine
uultus tui ambulabunt. In no¬
mine tuo exultabunt tota die
& in iustitia tua exaltabuntur.
Quia gła fortitudinis eorum
bis cornu nrm. Quia a dño
bustum & exaltaui electum
de popło. Inueni dauid seruũ
meum. in oleo sc̃o meo unxi
eum. Cum quo manus mea
firma erit & brachium meum
roborauit eum. Non decipiet
inimicus eum & filius iniqui¬
tatis non affliget eum. Sed

Expanded text:
 nubibus aequabitur Domino: assitissime Domine: et veritas tua in circuitu tuo. Tu dominaris superbiae maris, et elationes gurgitum gisti quasi vulneratum superbum. In brachio fortitudinis tuae dispersisti inimicos tuos. Tui sunt coeli, et tua est terra: orbem et plenitudinem ejus, tu fundasti ea. Aquilonem et dexteram tu creasti: Thabor et Hermon nomen tuum laudabunt. Tuum h. Tibi brachium cum fortitudine: roboretur manus tua, et exaltetur dextera tua. Justitia et judicium firmamentum throni tui: misericordia et veritas praecedent faciem tuam. Beatus populus qui novit jubilum: Domine, in lumine vultus tui ambulabunt. In nomine tuo exsultabunt tota die, et in justitia tua exaltabuntur. Quia gloria fortitudinis eorum bis cornu nostrum. Quia a Domino bustum, exaltavi electum de populo. Inveni David servum meum: oleo sancto meo unxi eum. Cum quo manus mea firma erit, et brachium meum roborabit eum. Non decipiet inimicus eum. et filius iniquitatis non affliget eum. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
annuntiabo ueritatem tuam
in ore meo. Quia dixisti sem
los fundabis ueritas tua in eis.
Percussii fędus cum electo meo.
uiri tui dauid seruo meo. Usq
in ȩternum stabiliam semen tu¬
um. & ȩdificabo in generatione
& generationem thronum tu¬

Expanded text:
nnotescam veritatem tuam in ore meo. Quia dixi, sempitlos fundabis, et veritas tua in eis. Percussi foedus cum electo meo: juravi David servo meo. Usque in aeternum stabiliam semen tuum, et aedificabo in generatione et generatione thronum tu
Abbreviated transcription (Latin):
sancto tuo: Qui ingreditur sine
macula: & operatur iustitiam.
Qui loquitur ueritatem in corde
suo. qui non egit dolum in lingua
sua. Nec fecit proximo suo ma.¬
lum: & obprobrium non accepit
aduersus proximos suos. Ad nichi.¬
lum deductus est in conspectu eius

Expanded text:
Aliter: Qui ingreditur sine macula, et operatur justitiam, qui loquitur veritatem in corde suo, qui non egit dolum in lingua sua, nec fecit proximo suo malum, et opprobrium non accepit adversus proximos suos, et ad nihilum deductus est
Abbreviated transcription (Latin):
conopeum euis a columpnis: &
inuoluit corpus eius truncum.
Et post pusillum exiuit. & tradidit
caput holofernis ancillȩ suȩ : &
iussit ut mitter& illud in peram
suam. Et exierunt duȩ secundum
consuetudinem suam quasi ad ora-¬
tionem : & transierunt castra.
Et girantes uallem : uenerunt ad
portam ciuitatis.

Expanded text:
conopeum ejus a columnis, et conopeum ejus a columnis, et evolvit corpus ejus truncum. Et post pusillum exivit, et tradidit caput Holofernis ancillae suae, et jussit ut mitteret illud in peram suam. Et exierunt duae, secundum consuetudinem suam, quasi ad orationem, et transierunt castra, et gyrantes vallem, venerunt ad portam civitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
num multum nimis: quantum
uerunt serui illius ad hospitia
sua: & conelusit uagao ostia cu-¬
biculi. & abiit. Erant autem om.¬
nes fatigati a uino. Eratq iudith
sola in cubiculo. Porro holofer-¬
nis iacebat in lecto: nimia ebrie.¬
tate sopitus. Dixitq iudith pu-¬
ellȩ suȩ. ut star& foras ante cu-¬
biculum: & obseruar&. Stetitq
iudith ante lectum orans cum
lacrimis: & labiorum motu
in silentio dicens. Confirma me
dñe ds̃ israhel. & respice in hac
hora ad opera manuum mearum:
ut sicut promisisti iherusalem ei-¬
uitatem tuam erigas: & hoc quod
credens per te posse fieri cogita-¬
ui perficiam. Et hoc cum dixis-¬
s&e. accessit ad columpnam quȩ
erat ad caput lectuli eius. & pu-¬
gionem eius qui in ea ligatus pen-¬
debat exsoluit. Cumq euaginass&e
illum. apprehendit comam capi.¬
tis eius : & ait. Confirma me¬
dñe. ds ifrahel in hac hora. Et
percussit bis in ceruicem eius: &
abscidit caput eius. Et abstulit

Expanded text:
num multum nimis, quantum num multum nimis, quantum verunt servi illius ad hospitia sua, et conclusit Vagao ostia cubiculi, et abiit. Erant autem omnes fatigati a vino: eratque Judith sola in cubiculo. Porro Holofernes jacebat in lecto, nimia ebrietate sopitus. Dixitque Judith puellae suae ut staret foris ante cubiculum, et observaret. Stetitque Judith ante lectum, orans cum lacrymis, et labiorum motu in silentio, dicens: Confirma me, Domine Deus Israel, et respice in hac hora ad opera manuum mearum, ut, sicut promisisti, Jerusalem civitatem tuam erigas; et hoc, quod credens per te posse fieri, cogitavi, perficiam. Et cum haec dixisset, accessit ad columnam, quae erat ad caput lectuli ejus, et pugionem ejus, qui in ea ligatus pendebat, exsolvit. Cumque evaginasset illum, apprehendit comam capitis ejus, et ait: Confirma me, Domine Deus in hac hora. Et percussit bis in cervicem ejus, et abscidit caput ejus, et abstulit
Abbreviated transcription (Latin):
femina irrideat uirum: agendo
ut inminis transeat ab eo. Tunc
introiuit uagao ad iudith. & dixit.
Non uereatur bona puella introire.
ad dnm meum. ut honorificetur
ante. faciem eius: & manduc& cum
eo & bibat uinum in iocunditate.
Eui iudith respondit. Quȩ ego
sum. ut contradicam dño meo:
omne quod erit ante: oculos eius
bonum & oꝑtimum: faciam. Quic-¬
quid autem illi placuerit: hoc
michi erit oꝑtimum omnibus
diebus uitȩ meȩ. Et surrexit.
& ornauit se uestimento suo. &
ingressa stetit ante faciem eius.
Cor autem holofernis. concussum
est. Erat enim ardens in coneu.¬
piscentiam eius. Et dixit ad eam
holofernis. Bibe nunc. & accum.¬
be in iocunditate: qm gratiam
inuenisti coram me. Et dixit
iudith. Bibam dñe: qm̃ magnifi-¬
cata est anima mea hodie: pre
omnibus diebus meis. Et acce.¬
pit. & manducauit & bibit corã
ipso: ea quȩ parauerat illi ancilla
eius. Et iocundus factus est
holofernis ad illam. Bibitq ui-¬

Expanded text:
femina inrideat virum agendo femina inrideat virum agendo ut inmunis transeat ab eo tunc introivit Bagao ad Iudith et dixit non vereatur bona puella introire ad dominum meum ut honorificetur ante faciem eius et manducet cum eo et bibat vinum in iucunditate cui Iudith respondit quae ego sum ut contradicam dOmne quod erit ante oculos ejus bonum et optimum, faciam. Quidquid autem illi placuerit, hoc mihi erit optimum omnibus diebus vitae meae. Et surrexit, et ornavit se vestimento suo, et ingressa stetit ante faciem ejus. Cor autem Holofernis concussum est: erat enim ardens in concupiscentia ejus. Et dixit ad eam Holofernes: Bibe nunc, et accumbe in jucunditate, quoniam invenisti gratiam coram me. Et dixit Judith: Bibam, domine, quoniam magnificata est anima mea hodie prae omnibus diebus meis. Et accepit, et manducavit, et bibit coram ipso, ea quae paraverat illi ancilla ejus. Et jucundus factus est Holofernes ad eam, bibitque vi
Abbreviated transcription (Latin):
defecerint tibi ista quȩ tecum
detulisti: quid faciemus tibi: &
dixit iudith. Uiuit anima tua
dñe meus: qm non expendo om¬
nia hȩc ancilla tua: donec faciat
ds̃ in manu mea hȩc quȩ cogitaui.
Et induxerunt illam serui eius in
tabernaculum quo preceperat.
Et petiit dum introir&e. ut daretur
ei copia nocte & ante lucem egre.¬
diendi foras ad orationem: & de¬
precandi dñm. Et preceꝑit cubi.¬
culariis suis: ut sicut placer&e illi
exir& & introir& ad adorandum
dm̃ suum. Per triduum. Et exi¬
bat noctibus in uallem bethuliȩ.¬
& baptizabat se in fontem aquȩ.¬
Ꝙ ut ascendebat: orabat dnm dm
israhel. ut diriger& uiam eius
ad liberationem populi sui. Et
introiens munda manebat in
tabernaculo: usq dum acciper&
ȩscam suam in uesperum. Xi.¬
t factum est quarto die: holofernis
fecit cenam seruis suis: & dixit
ad uagao eunuchum. Uade. &
suade hebream illam: ut sponte
consentiat habitare mecum.
Fȩdum est enim apud assyrios. si

Expanded text:
defecerint tibi ista quae tecum defecerint tibi ista quae tecum detulisti quid faciemus tibi et dixit Iudith vivit anima tua domine meus quoniam non expendet omnia haec ancilla tua donec faciat Deus in manu mea haec quae cogitavi et induxerunt illam servi eius in tabernaculo quo praeceperat et petiit dum introiret ut daretur ei copia nocte et ante lucem egrediendi foras ad orationem et deprecandi Dominum et praecepit cubiculariis suis ut sicut placeret illi exiret et introiret ad orandum Deum suum per triduum et exiebat noctibus in vallem Bethuliae et baptizabat se in fontem aquae et ut ascendebat orabat Dominum Deum Israhel ut dirigeret viam eius ad liberationem populi sui et introiens munda manebat in tabernaculum usque dum acciperet escam suam in vesperam et factum est quarto die Holofernis fecit cenam servis suis et dixit ad Bagao eunuchum vade et suade Hebraeam illam ut sponte consentiat habitare mecum foedum est enim apud Assyrios si
Abbreviated transcription (Latin):
contra te. qmͣ hȩc michi dicta
sunt per prouidentiam dĩ. Et
qm iratus est illis ds. hoc ipsa
missa sum nuntiare tibi. Placue¬
runt autem omnia uerba hȩc
coram holoferne. & coram pueris
eius. & mirabantur ad sapientiam
eius : & dicebat alter ad alterum.
Non est talis mulier super terram:
in aspectu: in pulchritudine : & in
sensu uerborum. Et dixit ad illã
holofernis. Bene fecit ds̃ qui misit
te: ante populum: ut des illum tu
in manibus nostris. Ꝙ qmͣ bona
est promissio tua. si fecerit michi
hoc ds̃ tuus : erit & meus ds . Et
tu in domo nabuchodonosor mag¬
na eris: & nomen tuum nomina¬
bitur in uniuersa terra. Tinc
iussit eam introire ubi repositi
erant thesauri eius. & iussit illic
manere eam: & constituit quid
daretur illi de conuiuio suo. Qui
respondit iudith: & dixit. Nunc
non potero manducare ex his
quȩ michi precipis tribui: ne
ueniat super me offensio. Ex
his autem quȩ michi detuli: man-¬
ducabo. Qui holofernis ait. Si

Expanded text:
contra te: quoniam haec mihi dicta contra te: quoniam haec mihi dicta sunt per providentiam Dei. Et quoniam iratus est illis Deus, haec ipsa missa sum nuntiare tibi. Placuerunt autem omnia verba haec coram Holoferne et coram pueris ejus, et mirabantur sapientiam ejus, et dicebant alter ad alterum: Non est talis mulier super terram in aspesensu verborum et dixit ad illam Holofernis bene fecit Deus qui misit te ante populum ut des illum tu in manibus nostris et quoniam bona est promissio tua si fecerit mihi hoc Deus tuus erit et meus Deus et tu in domo Nabuchodonosor magna eris et nomen tuum nominabitur in universa terra tunc iussit eam introire ubi repositi erant thesauri eius et iussit illic manere eam et constituit quid daretur illi de convivio suo cui respondens Iudith dixit nunc non potero manducquae mihi praecipis tribui, ne veniat super me offensio. Ex his autem quae mihi detuli, manducabo”. 2 Cui Holofernis ait: “Si
Abbreviated transcription (Latin):
per prophetas suos ad populum.
quod tradat eum pro peccatis suis.
Et qmͣ sciunt se offendisse dm̃ su-¬
um filii israhel : tremor tuus
super ipsos est. Insuper etiam fa-
mes inuasit eos : & ab ariditate
aque iam inter mortuos com.¬
putantur. Deniq: hoc ordinant.
ut interficiant pecora sua: & san-
guinem eorum bibant. Et san¬
cta dñi sui quȩ preceꝑit ds̃ non
contingi. in frumento uino & oleo
hȩc cogitauerunt impendere: &
uolunt consumere quȩ nec ma-¬
nibus deberent contingere. Sr¬
go qm hȩc faciunt: certum est
quod in perditionem dabuntur.
Q uod ego ancilla tua cognoscens.
fugi ab illis : & misit me dñs hȩc
ipsa nuntiare tibi. Ego enim
ancilla tua dm̃ colo: etiam nunc
apud te. Et exiet ancilla tua & orabo
dm̃: & dicoe michi quando eis
redd&e peccatum suum. Et ueni.¬
ens nuntiabo tibi: ita ut ego ad-¬
ducam te per mediam iherusalem.
& habebis omnem populum isra-¬
hel sicut oues quibus non est
pastor. & non latrabit uel unus

Expanded text:
per prophetas suos ad populum per prophetas suos ad populum quod tradat eos pro peccatis suis et quoniam sciunt se offendisse Deum suum filii Israhel tremor tuus super ipsos est insmes invasit eos, et ab ariditate aquae jam inter mortuos computantur. Denique hoc ordinant, ut interficiant pecora sua, et bibant sanguinem eorum: et sancta Domini Dei sui, quae praecepit Deus non contingi, in frumento, vino, et oleo, haec cogitaverunt impendere, et volunt consumere quae nec manibus deberent contingere: ergo quoniam haec faciunt, certum est quod in perditionem dabuntur. Quod ego ancilla tua cognoscens, fugi ab illis, et misit me Dominus haec ipsa nuntiare tibi. Ego enim ancilla tua Deum colo, etiam nunc apud te: et exiet ancilla tua, et orabo Deum, et dicet mihi quando eis reddat peccatum suum, et veniens nuntiabo tibi, ita ut ego adducam te per mediam Jerusalem, et habebis omnem populum Israel, sicut oves, quibus non est pastor, et non latrabit vel unus canis
Abbreviated transcription (Latin):
& noli pauere in corde tuo: qmͣ
ego numquam nocui uirum qui
uoluit seruire nabuchodonosor
regi. Eopulus autem tuus si non
contempsissoe me. non alleuassem
lanceam meam suꝑer eum. Nunc
autem dic michi. qua ex causa re¬
cessisti ab illis: & placuit tibi ut
uenires ad nos. Et dixit illi iudith.
Sume uerba ancillȩ tuȩ. qmͣ si se.¬
cutus fueris uerba ancillȩ tuȩ.
perfectam rem faci&e dñs tecum.
Uiuit enim nabuchodonosor rex
terrȩ. & uiuit uirtus eius quȩ
est in te ad correctionem omniũ
animarum errantium: qm̃ non
solum homines seruiunt ei perte.
sed & bestiȩ agri obtemperant illi.
Nuntiatur enim industria animi tui.
uniuersis gentibus. Et indicatum
est omni seculo. qmͣ tu solus bonus
& potens es in omni regno eius.
& disciplina tua omnibus prouin-¬
ciis predicatur. Mec hoc latte quod
locutus est achior. nec illud igno¬
ratur quod ei iusseris euenire.
C onstat enim dñm nostrum sic
peccatis offensum : ut mandauerit

Expanded text:
et noli pavere in corde tuo quoniam et noli pavere in corde tuo quoniam ego numquam nocui virum qui voluit servire Nabuchodonosor regi populus autem tuus si non contempsisset me non adlevassem lanceam meam super illum nunc autem dic mihi qua ex causa recessisti ab illis et placuit tibi ut venires ad nos et dixit illi Iudith sume verba ancillae tuae quoniam si secutus fueris verba ancillae tuae perfectam rem faciet Dominus tecum vivit enim Nabuchodonosor rex terrae et vivit virtus eius quae est in te ad correptionem omnium animarum errantium quoniam non solum homines serviunt illi per te sed et bestiae agri obtemperant illi nuntiatur enim industria animi tui universis gentibus et indicatum est omni saeculo quoniam tu solus bonus et potens es in omni regno eius et disciplina tua omnibus provinciis praedicatur nec hoc latet quod locutus est Achior nec illud ignoratur quod ei iusseris evenire constat enim Deum nostrum sic peccatis offensum ut mandaverit
Abbreviated transcription (Latin):
illi uerba eius: considerabant fa-¬
ciem eius. Et erat in oculis eorũ
ad eam. Conseruasti animam tu-¬
am: eo quod tale repperisti consi.¬
lium : ut descenderes ad dñm nos.¬
trum. Hoc autem scias: qm̃ cum
steteris in conspectu eius bene ti-¬
bi faciet : & eris gratissima in cor-¬
de eius. Duxeruntq illam ad
tabernaculum holofernis: nun-¬
tiantes eam.
umq intrassoe ante faciem eius:
statim captus est in suis oculis
holofernis . Dixeruntq ad eum
satellites eius. Quis contempnit
populum hebreorum. qui tam de¬
coras mulieres habent: ut non
pro his merito pugnare contra¬
eos debeamus: Uidens itaq holo.¬
fernem iudith sedentem in cono-¬
peo quod erat ex purpura & au-¬
ro & smaragdo. & lapidibus preci¬
osisũmis intextum et cum in
faciem eius intendiss&ꝵ: adorauit
eum prosternens se super terram.
Et leuauerunt eam serui holofer¬
nis . iubente dño suo. Lunc holo¬
fernis dixit ei. S quo animo esto:

Expanded text:
illi verba ejus, considerabant failli verba ejus, considerabant faciem ejus, et erat in oculis eorum ad eam conservasti animam tuam eo quod tale repperisti consilium ut descenderes ad dominum nostrum hoc autem scias quoniam cum steteris in conspectu eius bene tibi faciet et eris gratissima in corde eius duxeruntque illam ad tabernaculum Holofernis et nuntiantes eam cumque intrasset ante faciem eius statim captus est in suis oculis Holofernis dixeruntque ad eum satellites eius quis contemnat populum Hebraeorum qui tam decoras mulieres habent ut non pro his merito pugnare contraeos debeamus videns itaque Holofernem Iudith sedentem in conopeo quod erat ex purpura et auro et zmaragdo et lapidibus pretiosis intextum et cum in faciem eius intendisset adoravit eum prosternens se super terram et levaverunt illam servi Holofernis iubente domino suo tunc Holofernis dixit ei aequo animo esto