comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
liberari conuenerat : Cum autemminoramino¬
ribus. maioram aiorihus dantur : abeo dantur
quisolus nouit congruentem suis temporibus
generi humano exhibere medicinã: Nec mirũ
est quoddantur precepta maiora propterr eg¬
num caelorum: & minora data sunt ꝓpter
regnum terrenum. Ab eodem unodõ quifecit
caelum & terram : De hacergo iustitia quae
montes dĩ: Ethocbenesignificat. quod ab uno
magistro solo docendis tantis rebus ichebͥ doce¬
tur inmonte: Sedens autem docet. quod ꝑti¬
net addignitatem magistri: & accedunt adcũ
dis płi eius. ut audiendis illis uerbis hieent & iam
corpore uiciniores. qui p̃ceptis implendis animo pro¬
pinquabant : Aperuit ossuum & docebateos dicens:
Ista circumlo quutio quascribitur & aperiens ossuum:
for tasse ipsamora commendat aliquanto longiorem fu¬
turum ẽẽ sermonem: nisi forte nonuacet. quod nunceũ
dictumest aperuisse ossuum. quod ipse in lege ueteri

Expanded text:
liberari convenerat. Cum autem minora minoliberari convenerat. Cum autem minora minoribus, majora majoribus dantur, ab eo dantur qui solus novit congruentem suis temporibus generi humano exhibere medicinam. Nec mirum est quod dantur praecepta majora propter regnum coelorum, et minora data sunt propter regnum terrenum, ab eodem uno Deo qui fecit coelum et terram. De hac ergo justitia quae ut montes Dei : et hoc bene significat, quod ab uno magistro solo docendis tantis rebus idoneo, locetur in monte. Sedens autem docet, quod pertinet ad dignitatem magisterii: et accedunt ad eum discipuli ejus, ut audiendis illius verbis hi essent etiam corpore viciniores, qui praeceptis adimplendis etiam animo propinquabant. Et aperiens os suum, docebat eos, dicens. Ista circumlocutio qua scribitur, Et aperiens os suum, fortassis ipsa mora commendat aliquanto longiorem futurum esse sermonem: nisi forte non vacet quod nunc eum dictum est aperuisse os suum, quod ipse in Lege veteri
Abbreviated transcription (Latin):
arenam Descendit pluua uenerunt flumina fla¬
uerunt uenti . & offenderunt in domumillam & ce¬
cidit: & factaest ruma eius magna : Cum ergoñ
dixit qui audit uerba mea tantum: sed addiditdi¬
cens : Qui audit uerba meahȩc satis ut arbitror si¬
gnificauit hȩc uerbã que in monte locutus est ton
ꝑfecte instruere uitam eorum qui uoluerint secun¬
dum ea uiuere. ut merito conparentur aedificanti
suꝑ petram Hoc dixi utappareat ustum sermonem
omnibu s p̃ceptis quibus xp̃i ana uita informatur et̃
ꝑfectum: Nam de hoc capitulo diligentius suolo cotrac¬
tabitur : Huius igitur sermonis in itium sic ad sumit᷑:
Cum uidisset autem turbas multas. iscendit in
montem: Ettum sedisset. accesserunt ad eum discipu¬
li eius : & aperiens ossuum docebat eos: et reliqͣ Siquȩ¬
ritur quid significet mons: bene intellegitur si¬
gnificare maiora p̃cepta iustitiae: quiaminora
populo quemtimore adhuc alligari opor tebat:
Etꝑfilium suum maiora populo. quem caritate iã

Expanded text:
luvia, venerunt flumina, flaverunt venti, et offenderunt in domum illam, et cecidit; et facta est ruina ejus magna. » Cum ergo non dixit, qui audit verba mea tantum, sed addidit dicens, qui audit verba mea haec; satis, ut arbitror, significavit, haec verba quae in monte locutus est, tam perfecte instruere vitam eorum qui voluerint secundum ea vivere, ut merito comparentur aedificanti super petram. Hoc dixi, ut appareat istum sermonem omnibus praeceptis quibus christiana vita informatur, esse perfectum: nam de hoc capitulo diligentius suo loco tractabitur. 2. Hujus igitur sermonis initium sic assumitur: Cum vidisset autem turbas multas, ascendit in montem, et cum sedisset, accesserunt ad eum discipuli ejus; et aperiens os suum docebat eos, dicens. Si quaeritur quid significet mons, bene intelligitur significare majora praecepta justitiae; quia minorapopulo quem adhuc timore alligari oportebat; et per Filium suum, majora populo quem charitate jam
Abbreviated transcription (Latin):
ns idest intentionem reuocans adidquod agere
coeperas offers munus tuum: Quis hoc autem
facit ut ft̃i suo uel non irascatur sinecuusa: uł
racha ñ dicat s in ecausa. uel eum fatuum non
appellet sinecausa. quod totum suꝑ bissime ad¬
mittitur : Uł si forte inhorum aliqo lapsus fu¬
erit. quod unumest remedium supplicianimo
ueniam dep̃cetur. nisiquis quis in anis iac tan¬
tiae spũ non inflatea: Beatipauperes sp̃u: qm̃¬

Expanded text:
ns, id est, intentionem revocans ad id quod agere ns, id est, intentionem revocans ad id quod agere coeperas, offeres munus tuum. 28. Quis autem hoc facit, ut fratri suo vel non irascatur sine causa, vel Racha non dicat sine causa, vel eum fatuum non appellet sine causa, quod totum superbissime admittitur; vel forte si in aliquo horum lapsus fuerit, quod est unum remedium, supplici animo veniam deprecetur; nisi quisquis inanis jactantiae spiritu non inflatur? Beati ergo pau
Abbreviated transcription (Latin):
bitare xp̃m ꝑfidem in cordibus ur̃is. simmentẽ
uenerit quod aliquid habeat aduersus nos frater.
Idest sinos eum in aliquolaesł uncenim ipseha¬
sus illum sulle nos laesit. ub inonopus ẽ ꝑgere
adreconciliationem Non enim ueniam postula¬
bis ab eoqui tibi fecit iniuriam: Sed tantum di¬
mitte. sicut tibi dimitti adño cupis quid ipsec̃¬
miseris: ꝑgendum est ergo ad reconcdiationẽ.
cum inmentem uenerit quod nos forte fratrẽ
in aliquo laesimus: ꝑgendum autem non pe¬
dibus corporis sed motibus animi : Vt tehumili
affectu prosternas fri: Adquem cara cogitatio¬
ne cucurreris. in conspectu eius cuimunus obla¬
turus es: Ita enim si pͣsens sit poteris eum non
simulato animo lenire: atq ingratiam reuoca¬
re ueniam postulando: si hoc prius coram dõ
feceris ꝑ gens adeum non pigro motu corporis.
sed celerrimo dilectionis affectu. atq inde uenie¬

Expanded text:
bitare Christum per fidem in cordibus vestris : si in mentem bitare Christum per fidem in cordibus vestris : si in mentem venerit quod aliquid habeat adversum nos frater, id est, si nos eum in aliquo laesimus; tunc enim ipse ha habemus, si ille nos laesit: ubi non opus est pergere ad reconciliationem; non enim veniam postulabis ab eo qui tibi fecit injuriam, sed tantum dimittes, sicut tibi dimitti a Domino cupis, quod ipse commiseris: pergendum est ergo ad reconciliationem, cum in mentem venerit quod nos forte fratrem in aliquo laesimus; pergendum autem non pedibus corporis, sed motibus animi, ut te humili affectu prosternas fratri, ad quem chara cogitatione cucurreris, in conspectu ejus cui munus oblaturus es. Ita enim etiam si praesens sit, poteris eum non simulato animo lenire, atque in gratiam revocare veniam postulando, si hoc prius coram Deo feceris, pergens ad eum non pigro motu corporis, sed celerrimo dilectionis affectu; atque inde venie
Abbreviated transcription (Latin):
dictum est sine absurditate possit in tellegi:
Altare itaq sp̃aliter: ininter iore di templo ipsã
fidem accipere possumus . Cuius signũ est altare
uisibile: quodlibet enim mInus offerimus dõ. si¬
ue prophetiam. siue doctrinam. siue orationem:
siue hꝑminum siue psalmum & siquid tale ali¬
ud spalium donorum animo occurrit: Acceptũ
cẽ non potest dõ: nisi fidei sinceritatȩ fulciatur
Etei fixae atq in mobilĩ tamquam imponatur. ut
possit in tegrum atq inlibatum ẽẽ quodloquim᷑ :
Nam multi heretici non habentes altare id est uerã
fidem blasphemis prolaude dixerunt  Terre¬
nis uidelicet opinionibus ad grauati: uotum suũ
tamquam in terram proicientes: sed deb& ẽẽ sa¬
na&liam offerentis intentio. & propter eacum ta¬
le aliquid oblaturisumus in corde nr̃o. id est in in¬
teriore dĩ templo: Templum enim dĩ sc̃m est
inquit: quodestis uos. & mteriore homine ha¬

Expanded text:
dictum est sine absurditate possit intelligi. 27. dictum est sine absurditate possit intelligi. 27. Altare itaque spiritualiter in interiore Dei templo ipsam fidem accipere possumus, cujus signum est altare visibile. Quodlibet enim munus offerimus Deo, sive prophetiam, sive doctrinam, sive orationem, sive hymnum, sive psalmum, et si quid tale aliud spiritualium donorum animo occurrit, acceptum esse non potest Deo, nisi fidei sinceritate fulciatur, et ei fixe atque immobiliter tanquam imponatur, ut possit integrum atque illibatum esse quod loquimur. Nam multi haeretici non habentes altare, id est veram fidem, blasphemias pro laude dixerunt; terrenis videlicet opinionibus aggravati, votum suum tanquam in terram projicientes. Sed debet esse sana etiam offerentis intentio. Et propterea cum tale aliquid oblaturi sumus in corde nostro, id est in interiore Dei templo; Templum enim Dei sanctum est, inquit, quod estis vos ; et, In interiore homine ha
Abbreviated transcription (Latin):
fratre dictum eẽ superius: qm̃ sententia quae
sequitur. ea conuctione conectitur. ut superiori
ad testetur : Non enim ait Si aute mobtuleris
mimus tuum in altare: sed ait siergo obtule¬
fr̃isinecausa. aut dicere racha. aut dicere fatue.
multominus fas est animo tenere aliquid uti
odium indignatio conuertatur: quoꝑtinet &iã
in altare si recordati fuerimus aliquid luer¬
sum nos habere frẽm muus ante alta ere¬
linquere : & ꝑgere acreconciliari fratri:De¬
in de uenire & munus offerre:. Quod si accipiat᷑:
ad litteram fortassis aliquis credat ita fieri
oportere sip̃sens sit frater : Non enim diutius
differri potest. cum munus tuumr elinquere
ante altare iubearis: Siergo de abscente &
quod fieri potest &iam transmare consti¬
tuto aliquid tale ueniat inmente absurdr̃
credere : ante altare munus relinquendum qđ
post terras & maria ꝑerrati offerasdõ. hoc quod

Expanded text:
fratre dictum superius; quoniam sententia quae fratre dictum superius; quoniam sententia quae sequitur, ea conjunctione connectitur ut superiori attestetur: non enim ait, Si autem obtuleris munus tuum ad altare; sed ait, Si ergo obtulest fratri suo sine causa, aut dicere Racha, aut dicere Fatue; multo minus fas est animo tenere aliquid ut in odium indignatio convertatur. Quo pertinet etiam ad altare, si recordati fuerimus aliquid adversum nos habere fratrem, munus ante altare relinquere, et pergere ac reconciliari fratri, deinde venire et munus offerre. Quod si accipiatur ad litteram, fortassis aliquis credat ita fieri oportere, si praesens frater sit non enim diutius differri potest, cum munus tuum relinquere ante altare jubearis: si ergo de absente, et, quod fieri potest, etiam trans mare constituto aliquid tale veniat in mentem, absurdum est credere ante altare munus relinquendum, quod post terras et maria pererrata offeras Deo. Et id
Abbreviated transcription (Latin):
gi ẽẽ differentias gehennarum. Sane intribus
istas sententiis. sub auditio uerborum intuenda est:
Habetenim prima sententia omnia uerba necessaria.
ut nihil sub audiatur : Quiirascitur inquit fr̃isuo sine
causꝗ userit iudicio: Insecunda uero cumait
Qui aidem dixerit fr̃ĩ suo racha. sub auditur sine
causa: & ita iungitur reus erit concilio: Iam in
tertia ubiait. Quiautem dixerit fatuȩ duoi
sub audiuntur. & fr̃i suo & sme causa: hocest unde
defenditur. quod apłs galatas uocat stultos. quor&liã
st̃s nominat: Nonenim id facit sinecausa: Ideo hic¬
autem frater sub audiendus est . qui a demimico
postea dr̃: quomodo &iam ipse tractandus sit
Siergo obtuleris munustuũ in altare. & illic
recor datis fueris quod fratertus hab& aliquid
Aduersum te: relinque ibi munustuum ante al¬
tare. & uade prius reconciliar: fr̃i tuo: & tuncue¬
niens offermunus tuum: Hincutiq appar& de

Expanded text:
gi esse differentias gehennarum. 25. Sane in tribus gi esse differentias gehennarum. 25. Sane in tribus istis sententiis subauditio verborum intuenda est. Habet enim prima sententia omnia verba necessaria, ut nihil subaudiatur: Qui irascitur, inquit, fratri suo sine causa, reus erit judicio. In secunda vero cum ait, Qui autem dixerit fratri suo, Racha, subauditur, sine causa, et ita jungitur, reus erit concilio. Jam in tertia ubi ait, Qui autem dixerit, Fatue, duo subaudiuntur, et fratri suo, et sine causa. Hoc est unde defenditur, quod Apostolus Galatas vocat stultos , quos etiam fratres nominat: non enim id facit sine causa. Ideo autem hic frater subaudiendus est, quia de inimico postea dicitur quomodo etiam ipse tractandus sit Si ergo obtuleris munus tuum ad altare, et illic recordatus fueris quod frater tuus habet aliquid adversum te; relinque ibi munus tuum ante altare, et vade, prius reconciliare fratri tuo: et tunc veniens offer munus tuum. Hinc utique apparet de
Abbreviated transcription (Latin):
damnarioporteat quem constat eẽ damnandum:
Sehenna uero ignis nec damnationem habet dubiã
sicut iudicium: nec damti poenam sicut concilium
Ingehenna quippe certa est & damnatio. & poena
danmati: uidentur ergo aliqui gradus inpecca¬
tis: & in reatu: Sed quibus modis in uisibiliter
ex hibeantur meritis animarum: qui spotest
dicere  Audiendum est itaq quantũ m t̃sit
inter iustitiam pharisacorum & istam maiorem
quae in regnum caelorum introducit. Quodcũ
grauius occidere quam uerbo in rogare conuiium
ibi occisio facit reum iudicio. Hic autem ira facit reũ
iudcio: Quod trium illorum peccatorum leuis¬
simumest quia illic quaestionem homicidu in¬
ter homines agitabant: hic autem omnia diumo
dimittuntur. ubifinis damnatorum ẽ gehenna
ignis: Quisquis autem dixerit. quograinore sup¬
p̾licio inmaiore iustitia punitur homicidicium.
sigehenna ignis punitur conuicium. Cogit in telle¬

Expanded text:
damnari oporteat quem constat esse damnandum: damnari oporteat quem constat esse damnandum: gehenna vero ignis, nec damnationem habet dubiam, sicut judicium; nec damnati poenam, sicut concilium; in gehenna quippe ignis certa est et damnatio et poena damnati. Videntur ergo aliqui gradus in peccatis et in reatu: sed quibus modis invisibiliter exhibeantur meritis animarum, quis potest dicere? Audiendum est itaque quantum intersit inter justitiam Pharisaeorum, et istam majorem quae in regnum coelorum introducit, quod cum sit gravius occidere quam verbo irrogare convicium, ibi occisio reum facit judicio, hic autem ira facit reum judicio, quod trium illorum peccatorum levissimum est: quia illic quaestionem homicidii inter homines agitabant; hic autem omnia divino judicio dimittuntur, ubi finis damnatorum est gehenna ignis. Quisquis autem dixerit quod graviore supplicio in majore justitia punitur homicidium, si gehenna ignis punitur convicium, cogit intelli
Abbreviated transcription (Latin):
animi motum ipsa eruptione testantem qua feriat᷑
ille cui irascitur. plus est utiq quam sisurgens ira
silentio p̃meretur: Siuero non solum uox indignan¬
tis audiatur : sed &iam uerbum quodiamcertam
uitu perationemeius. inquem profertur designet¬
& notet: Quis dubitet amplius hoc eẽ. quam siso¬
lus in dignationis sołus ederetur : Itaq in primo u¬
num est idest ira sola insecundo duo. & ira&uox
quae iram significat. intertio tria: &ira & uox
quae iram significat. & in uoce ipsacertȩ uitupe¬
rationis expressio : Uidenunc &iam tres reatus.
iudicii concilii. gehennȩ ignis: Nam in iudicio adhuc
defensioni datur locus : In concilio autem quam¬
quam & iuidicium eẽ soleat: Tamen quia inter¬
est aliquid hoc loco fatericogit ipsa distmͦtio inde¬
tur ad concilium ꝑtinere sententiae prolatio: quan¬
do noniam cumipsoreo agitur utrumdamandis
sit: sed interse qui iudicant conferunt. quo supplicio

Expanded text:
animi motum ipsa eruptione testantem, qua feriatur animi motum ipsa eruptione testantem, qua feriatur ille cui irascitur; plus est utique quam si surgens ira silentio premeretur: si vero non solum vox indignantis audiatur, sed etiam verbum quo jam certam ejus vituperationem in quem profertur, designet et notet, quis dubitet amplius hoc esse, quam si solus indignationis sonus ederetur? Itaque in primo unum est, id est, ira sola; in secundo duo, et ira, et vox quae iram significat; in tertio tria, et ira, et vox quae iram significat: et in voce ipsa, certae vituperationis expressio. Vide nunc etiam tres reatus, judicii, concilii, gehennae ignis. Nam in judicio adhuc defensioni datur locus: in concilio autem quanquam et judicium esse soleat, tamen quia interesse aliquid hoc loco fateri cogit ipsa distinctio, videtur ad concilium pertinere sententiae prolatio; quando non jam cum ipso reo agitur, utrum damnandus sit, sed inter se qui judicant conferunt quo supplicio
Abbreviated transcription (Latin):
sus non respondent racha: deinde posset latinus in¬
ter pres ubi posuit racha pannosum ponere: nec
uti uerbo quod & in latina lingua nullumsit. & i
greca inusitatum: Probabilius ergo est. quod au¬
diui a quodam hebreo cumi dinter rogassem:
Dixit enim ẽẽ uocem non significantem aliquid. sed
indignantis anmi motum exprimentem: has inter¬
iectiones grã matici uocant particulas orationis. si¬
gnificantes commoti animi affectum: Uelut cum
dr̃ adolente heu. uel ab irascente hem: Quȩ uoces
quarumq linguarum sunt propriae: nec in aliam
linguam facile transferuntur: Quae causa utiq
ooegit tam grecum interp̃tem quam latinum uo¬
oem ipsam ponere cum quo modo eam inter p̃tare¬
tur non inueniret: Gradus itaq sunt inist is peccatis:
ut primoq ira scatur & eum motum retineat corde
conceptum. Iam si extor serit uocem indignati ipsa
commotio non significantem aliquid: sed illum

Expanded text:
sus, non respondent Racha; deinde posset latinus insus, non respondent Racha; deinde posset latinus interpres ubi posuit Racha, pannosum ponere, nec uti verbo quod et in latina lingua nullum sit, et in graeca inusitatum. Probabilius est ergo quod audivi a quodam Hebraeo, cum id interrogassem: dixit enim esse vocem non significantem aliquid, sed indignantis animi motum exprimentem. Has interjectiones grammatici vocant particulas orationis significantes commoti animi affectum: velut cum dicitur a dolente, Heu; vel ab irascente, Hem. Quae voces quarumque linguarum sunt propriae, nec in aliam linguam facile transferuntur: quae causa utique coegit tam graecum interpretem quam latinum vocem ipsam ponere, cum quomodo eam interpretaretur non inveniret. 24. Gradus itaque sunt in istis peccatis, ut primo quisque irascatur, et eum motum retineat corde conceptum: jam si extorserit vocem indignantis ipsa commotio, non significantem aliquid, sed illum
Abbreviated transcription (Latin):
rit fr̃i suo racha reuserit concilio: Qui autem dixe¬
rit fatue. reuserit gehennȩ ignis : Quid inter est in¬
terreum iudicio : & teum concilio: & reum gehen¬
nȩ ignis : Nam hoc postremum grauissimum so¬
nat & admonet gradus quosdam factos aleui¬
oribus ad grauiora: donec ad gehennam ignis
ueniretur : Et ideo sicut leuius est eẽ reum iudi¬
cio quamẽẽ reum concilio: ita leuius est ẽẽ reum
concilio: quam eẽ reum gehenne ignis: o portet
leuius eẽ intellegatur irascisine causa fr̃i quam dice¬
re racha & rursus leuius ẽẽ dicere racha quam
dicere fatuae : Nanenim reatus ipsehaberetgn¬
dus nisi gradatim &iam peccata commemora¬
rentur : Vnum autem uerbum obscurum positũ ẽ
quia nec grecum est neclatinum racha. Cetera
uero in sermone nr̃o usitata sunt : Non nulli
autem degreco trahere uoluerunt interp̃ta¬
tionem huius uocis: putantes panno sum dicora¬
cha qm̃ grece pannus raccosdicitur: A qui¬
bus tamen cumquęritur quiddicatur grece panno¬

Expanded text:
rit fratri suo, Racha, reus erit concilio: qui autem dixerit, Fatue, reus erit gehennae ignis. Quid interest inter reum judicio, et reum concilio, et reum gehennae ignis? Nam hoc postremum gravissimum sonat, et admonet quosdam gradus factos a levioribus ad graviora, donec ad gehennam ignis veniretur. Et ideo si levius est reum esse judicio quam reum esse concilio; item levius est reum esse concilio, quam esse reum gehennae ignis; oportet levius esse intelligatur irasci sine causa fratri, quam dicere Racha, et rursus levius esse dicere Racha, quam dicere Fatue. Non enim reatus ipse haberet gradus, nisi gradatim etiam peccata commemorarentur. 23. Unum autem hic verbum obscurum positum est, quia nec graecum nec latinum est Racha: caetera vero in sermone nostro usitata sunt. Nonnulli autem de graeco trahere voluerunt interpretationem hujus vocis, putantes pannosum dici Racha, quoniam graece pannus ῥάκος dicitur: a quibus tamen cum quaeritur quid dicatur graece panno
Abbreviated transcription (Latin):
dobitetur ut talis sit quando xp̃s apparuerit uita eius.
tuncenim & ipsa cumillo apparebit ingloria: Propter
quam gloriam dictum est eodesia gloriosa¬
XU. Item quod dñs ait: Pente & accipietis quaerite & inue¬
nietis. Pulsate & aperietur uobis . Opero se quidemtria
ista quid inter se differant exponendum putaui: Sedlon¬
ge melius adins tantissimam petitionem omã referunt᷑ :
Hoc quippe ostendit ubi eodem uerbo cuncta conclu¬
sit dicens: Quanto magis pater ur̃ qui incȩlis est dabit
bona petentibus se : Non enim dix̃ petentibus & quȩ¬
rentibus & pulsantibus:¬

Expanded text:
dubitetur, ut talis sit, quando Christus apparuerit, uita eius; dubitetur, ut talis sit, quando Christus apparuerit, uita eius; tunc enim et ipsa cum illo apparebit in gloria; propter quam gloriam dicta est ecclesia gloriosa. item quod dominus ait: petite et accipietis, quaerite et inuenietis, pulsate et aperietur uobis, operose quidem, tria ista quid inter se differant, exponendum putaui; sed longe melius ad instantissimam petitionem omnia referentur. hoc quippe ostendit, ubi eodem uerbo cuncta conclusit dicens: quanto magis pater uester, qui in caelis est, dabit bona petentibus se; non enim dixit: petentibus,. quaerentibus et pulsantibus
Abbreviated transcription (Latin):
dicendum. quam uis non nulla possit ratione defendi
tem quod dixi nullius enim fere conscentia dm̃ potesi
odisse. non uideo fuis sedicendum: Multienim sunt de
iuibus scriptum est: Suꝑbia eorum quio deruntte:
XIIIFI uolo comeo quod dixi obhoc dixisse dñm: Sufficit diei
malitia sua. quia cibos sumere urguebit ipsa necessi¬
tas quam propterea malitiam nominatam arbi¬
tror: quia penalis est nobis: Pertinet enim ad
hanc fragilitatem quam peccando meruimus.
Non adtendi &iam primis homiibus data fuis se
in paradiso corporis alimenta. Antequamistam
mortis paenam peccando meruissent: Sicenimerant
mmortales incorpore non dums p̃ali sed animali. ut ta¬
men in eius modi in mortalitate alimentis corporalib
uterentur.¬
XIIII. Item quod dixiquam sibi elogit ds̃ gloriosam ecclesiã
non habentem maculam neq rugã: Nonideo dixiquia
nunc exomni parte iamtalis est. quamuis ad hocelecta ñ

Expanded text:
dicendum, quamuis nonnulla possit ratione defendi. dicendum, quamuis nonnulla possit ratione defendi. item quod dixi: nullius enim 15 fere conscientia deum potest odisse, non uideo fuisse dicendum. multi enim sunt, de quibus dictum est: superbia eorum, qui oderunt te. Alio loco in eo, quod dixi: ob hoc dixisse dominum: sufficit diei malitia sua, quia cibos sumere urgebat ipsa necessitas, quam propterea malitiam nominatam arbitror, quia poenalis est nobis; pertinet enim ad hanc fragilitatem, quam peccando meruimus, non adtendi etiam primis hominibus data fuisse in paradiso corporis alimenta, antequam istam mortis poenam peccando meruissent. sic enim erant inmortales in corpore nondum spiritali, sed animali, ut tamen in huius modi inmortalitate alimentis corporalibus uterentur. item quod dixi: quam sibi elegit deus gloriosam ecclesiam non habentem maculam neque rugam, non ideo dixi, quia nunc ex omni parte iam talis est, quamuis ad hoc electa non
Abbreviated transcription (Latin):
dñi nr̃iihũ xp̃i quisq oppugnat fraternita¬
tem. & aduersus ipsamgratiam quare con¬
ciliatus est dõ inuidentiae facibus agitur:
Quodquidem non firmaui : qm̃ hoc putare
medixi. sed tamen addendum fuit : sim.:
hactam sceleratȩ mentis ꝓuersitate finat hancui¬
tam: Qm̃ de quo cumq pessimo in hac uita constituto
non est utiq desperandum Nec proillo mmpudent̃
oratur dequo non desperatur:nitie¬
nsecundo item libro nulli inquam licebit igno rare dĩ
regnum. cum eius unigenitus non solum intelligibilit̃
sed &iam uisibiliter in homine dominico decglo ue¬
nerit iudicatus us uiuos & mortuos: Sed non uideo
utrum recte dicatur homo dominicus qui est mediator
nicus autem homo quis in cius sc̃a familia potest dici
Ethoc quidem ut dicerem aput quosdam legitractato¬
res catholicos diuinorum eloquiorum. Sed ubicumq
hoc dixi dixisse menollem postea quippe indiñ ẽẽ

Expanded text:
itaitatem et aduersus ipsam gratiam, qua reconciliatus est deo, inuidentiae facibus agitatur. quod quidem non confirmaui, quoniam hoc putare me dixi, sed tamen addendum fuit: si in hac tam scelerata mentis peruersitate finierit hanc uitam, quoniam de quocumque pessimo in hac uita constituto non est utique desperandum nec pro illo inpatienter oratur, de quo non desperatur. In secundo item libro: nulli, inquam, licebit ignorare dei regnum, quum eius unigenitus non solum intellegibiliter sed etiam uisibiliter in homine dominico de caelo uenerit iudicaturus uiuos et mortuos. sed non uideo, utrum recte dicatur homo dominicus, qui est mediatornicus autem homo quis in eius sancta familia non potest dici? et hoc quidem ut dicerem, apud quosdam legi tractatores catholicos diuinorum eloquiorum. sed ubicumque hoc dixi, dixisse me nollem. postea quippe uidi non esse
Abbreviated transcription (Latin):
intelligentiore mente discutiat: Non quia omne
peccatum fornicatio est: Neq enim omnem pec¬
cintem ds̃ ꝑdidit: qui cot udie scõs suos ex iudit di¬
cen tes: Dimit tenobis debita nr̃a: cumꝑdat om¬
nem qui fornicatur abeo: Sed quatenus intelle¬
genda atq imitanda sit haec fornicatio: & utrũ
&iam propter hancliceat dimittere uxorem
latebrosissima quaestioẽ licere tamen propter
istam quae instupris committitur nulla questioẽ :¬
UIIII E tubi dixihoc ꝑmissumẽẽ noniussum : Non ad¬
tendi adaliam scripturam dicentem Qui tenet
adulteram stultus & impius est : Nec sane dixerĩ
adulteram fuisse deputandam illammulierẽ
&iam posteaquam audiuit a dño. Nec egotedã¬
pnabo. uade de inceps iamnoli peccare. si hoc
oboedienter audiuit.
XAlio loco peccatum fr̃is ad mortem dequo dist
iohannes apłs. Non proillo dico ut roget itade¬
finiui utdicerem. ꝑ eocatum fr̃is ad mortem
putoeẽ cum post agnitionem dĩ ꝑ gratiam

Expanded text:
intelligentiore mente discutiat. Non quia omne peccatum fornicatio est; neque enim omnem peccantem deus perdit, qui cotidie sanctos suos exaudit dicentes: dimitte nobis debita nostra, quum perdat omnem, qui fornicatur ab eo — sed quatenus intellegenda atque limitanda est haec fornicatio et utrum etiam propter hanc liceat dimittere uxorem, latebrosissima . quaestio est. licere tamen propter istam, quae in stupris committitur, nulla quaestio est. et ubi dixi hoc permissum esse, non iussum, non adtendi aliam scripturam dicentem: qui tenet adulteram, stultus et inpius est. nec sane dixerim adulteram fuisse deputandam illam mulierem, etiam posteaquam audiuit a domino: nec ego te damnabo; uade, deinc-eps iam noli peccare, si hoc oboedienter audiuit. Alio loco peccatum fratris ad mortem, de quo dicit Iohannes apostolus: non pro illo dico ut roget, ita definiui, ut dicerem: peccatum fratris ad mortem puto esse, cum post agnitionem dei per gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
÷ tore dñilo quides aliquidbibit alius leuatus
usque ad tertiũ caelum ineffabilia uerba
audit: omnes tamen quã diusunt incorpore
pere grinatur adnõ. & omnil us bonȩspeifi¬
delibus in libro uitae scriptos seruatur quod
dictu mest & ego diligã eum. & ostendam me
ipsum illi uerum tamen in hac peregrinatione
quantum reihuius intellegentiauel scientia
quis que proficerit. tanto magis caueat dia¬
boli cauitia suꝑbiã & inuidentiã: memine¬
rit hicipsum euangelium io hannis quam
multo ãplius erigit ad contemplationẽ
ueritatis : tã multo amplius erigit: p̃cipe¬
re dedulcedine caritatis: & quia illut p̃¬
ceptum uerissimũ acsaluberrimũ est. quan¬
to magnus estanto humiliate in omnibus.
qui euangelista xpm̃ longe ceteris altius
cõmendat. aipud eũ discipulis pedes lauat

Expanded text:
tore Domini liquidius aliquid bibit, alius levatus tore Domini liquidius aliquid bibit, alius levatus usque ad tertium coelum, ineffabaudit, omnes tamen, quamdiu sunt in corpore, peregrinantur a domino et omnibus bonae spei fidelibus in libro uitae scriptis seruatur quod dictum est: et ego diligam eum et ostendam me ipsum illi. uerum tamen in hac peregrinatione quantum rei huius intellegentia uel scientia quisque profecerit, tanto magis caueat diabolica uitia superbiam et inuidentiam. meminerit hic ipsum euangelium Iohannis, quam multo amplius erigit. ad contemplationem ueritatis, tam multo amplius praecipere de dulcedine caritatis. et quia illud praeceptum uerissimum ac saluberrimum est: quanto magnus es, tanto humilita te in omnibus, qui euangelista Christum longe ceteris altius commendat, aput eum discipulis pedes lauat
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o ambulans. cũ qui filius dĩ semꝑ est ꝓpter
nos filium hominis factum. ut sempiterna
uirtus eius & diuinitas nonstr& infirmitati
& mortalitati contemperata de nostrono¬
bis inse adque adsefacer& uiã. cum magna
speilactitia fideliter teneat nepecceta rege xp̃o
regatur. si forte peccauerit ab eodem sacerdote
xp̃o expi&ur adque itainactione bone conuer¬
sationis & uite nutritis pinis geminȩ dilecci¬
onis. tamquã duabus alis ualidiseuectus a ter¬
ris. ab eodem ipso xp̃o uerbo mlununetur. uer¬
bo quodin principio erat. & uerbũ apuddm̃ erat.
& uerbum ds̃ erat & siper speculum & menig¬
mate. longe tamen sublimius ab omnisimili¬
tudine corporali: qua propter quimuis inillis
tribus actiuȩ mio hannis autem eu angelio do na
contẽ platiuȩ uirtuti seluceant eis qui haec
dinos cere sun idonei.lamem & hociohannis
quoniã ex parte est sic manebit . donec ueniat

Expanded text:
Christo ambulans. eum qui filius dei semper est propter Christo ambulans. eum qui filius dei semper est propter nos filium hominis factum, ut sempiterna uirtus eius et diuinitas nostrae infirmitati et mortalitati contemperata de nostro nobis in se adque ad se faceret uiam, cum magnae spei laetitia fideliter teneat. ne peccet, a rege Christo regatur; si forte peccauerit, ab eodem sacerdote Christo expietur adque ita in actione bonae conuersationis et uitae nutritis pinnis geminae dilectionis tamquam duabus alis ualidis euectus a terris ab eodem ipso Christo uerbo inluminetur, uerbo, quod in principio erat et uerbum aput deum erat et uerbum deus erat, etsi per speculum et in enigmate, longe tamen sublimius ab omni similitudine corporali. quapropter, quamuis in illitribus activae, in Joannis autem Evangelio dona contemplativae virtutis eluceant eis qui haec dignoscere sunt idonei; tamen et hoc Joannis, quoniam ex parte est, sic manebit donec veniat
Abbreviated transcription (Latin):
quã diusumus incorpore peregrinarinos ad ño
& ambulare perfidem : Nondũ perspeciem.
acsic ꝑseueran terraetmens adque custodiens
fidem spem & caritatemantendat inspeciem
expignore quod accepimus scĩ sp̃s. quinos
eius in nobis prius autem quã uiui ficetur hoc
quod mortuum & propter peccatum.
ꝓcul dubio corruptibile t̃ & ad grauatanimã
& siquando adiuta excedit hanc nebulam
rapida corrus catione ꝑstringitur. & in
suam infirmitatẽ redit uiuente desiderio
quorur sus erigatur. nec sufficientemun¬
dicia quafigatur. & quanto quisque hoc
magis potest tantomaiorest. quanto autẽ
minu stanto minor. scautem nihil adhuc
talemens hominis exptaest in quatamen
habitat xp̃s ꝑfidem instare deb& minuendis
finiendisq cupiditatibus huiusseculimora¬
lis uirtutis accione. taquã in comitatu
triũ illorum euangelistarum cũ media¬
tore

Expanded text:
quamdiu sumus in corpore, peregrinari nos a domino quamdiu sumus in corpore, peregrinari nos a domino et ambulare per fidem, nondum per speciem; ac sic perseueranter retinens adque custodiens fidem, spem et caritatem intendat in speciem ex pignore, quod accepimus, sancti spiritus, qui nositantem spiritum eius in nobis. prius autem quam uiuificetur hoc quod mortuum est propter peccatum, procul dubio corruptibile est et adgrauat animam, et si quando adiuta excedit hanc nebulam,rapida coruscatione perstringitur et in suam infirmitatem redit uiuente desiderio, quo rursus erigatur, nec sufficiente munditia, qua figatur. et quanto quisque hoc magis potest, tanto maior est. quanto autem minus, tanto minor. si autem nihil adhuc tale mens hominis experta est, in qua tamen habitat Christus per fidem, instare debet minuendis finiendisque cupiditatibus huius saeculi moralis uirtutis actione tamquam in comitatu trium illorum euangelistarum cum mediatore
Abbreviated transcription (Latin):
nis euangelis tae dispensationem quamluc ẽ
liqui dissimam uerbi sublimitate fertur
Vbi trintatis a equalitas & in comutabilit.as
uideri potest . & qua maxime propriaetate
distet. Aceteris homo cuius susceptione uer¬
bum carofactum est. ꝑspicue cerni cognosciq
non posse. nisicum ipse dñs uenerit. Ideosicma¬
nebit done ueniat. manelit autemnime
infide credentium. tunc autem facie ad
faciem contem plandum erit cuma paru¬
erit uita nostra & nos cumipso apparebimus
ingloria: quisquis autem arbitratur homini
uitam istam mortalem ad hoc agenti posse
contingere: ut dimoto atque discusso omni
nubilophantas iarum corporalium adque
carnaliumłr enissima in commutabilis ue¬
ritatis luce potiatur. & mente penitus
a consuetudine uitahinus alienata illicons¬
tanter & in declinabiliter ereat nec quid
quęrat nequis que rat intellegit. credat ergo
potius sublimi auetoritati minimeque fallaci.

Expanded text:
nis euangelicam dispensationem, qua in lucem nis euangelicam dispensationem, qua in lucem liquidissimam uerbi sublimiter fertur, ubi trinitatis aequalitas et incommutabilitas uideri potest, et qua maxime proprietate distet a ceteris homo, cuius susceptione uerbum caro factum est, perspicue cerni cognoscique non posse, nisi cum ipse dominus uenerit. ideo sic manebit, donec ueniat. manebit autem nunc in fide credentium, tunc autem facie ad faciem contemplandum erit, cum apparuerit uita nostra et nos cum ipso apparebimus in gloria. quisquis autem arbitratur homini uitam istam mortalem adhuc agenti posse contingere, ut dimoto adque discusso omni nubilo phantasiarum corporalium adque carnalium serenissima incommutabilis ueritatis luce potiatur et mente penitus a consuetudine uitae huius alienata illi constanter et indeclinabiliter haereat, nec quid quaerat nec quis quaerat intellegit. credat ergo potius sublimi auctoritati minimeque fallaci,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tioso fidelis feminȩ deuotione ꝑfusus est. donec
inde illis ocurreret ad pasigonis tempus quocum
eserat necesario narraturus. ubita men ipsam
dñicam cenã dequa nullus eorum tacuit multo
opulentius taquam decellario dnici pectoris ubn
discumbere solebat exibuit. ipsum de indepilatũ
uerbis altionibus ꝑcutit. dicens regnũ suũ non esse
dehocmundo regemq senitum. & ad hoc uenisse
in hunc mundum. ut testimonium ꝑhibent
ueritati mariã quoque postres urectionem
mistica altitudine uisitans. Nolime inquit
tangere. non dumenĩ ascendi ad patrem disci¬
pulis &iam insufł andodedit spm̃ scm̃. ne.
ipse spi quitrinitati consubstantialis & coa&er¬
nus est. tantum modo patris eẽ non &iam
fillips putaretur. posttremo suas oues petro
seamanti eũque amorem ter confienti cõ¬
mendans. dicit eundem io hannem sic seuelle
manere donecueniat. ubi&iã mihiuid&ur
altodocuise misterio. istam ipsam iohan¬

Expanded text:
pretioso fidelis feminae devotione perfusus est; donec pretioso fidelis feminae devotione perfusus est; donec inde illis occurreret ad passionis tempus, quod cum eis erat necessario narraturus: ubi tamen ipsam Dominicam coenam, de qua nullus eorum tacuit, multo opulentius tanquam de cellario Dominici pectoris, ubi discumbere solebat, exhibuit. Ipsum deinde Pilatum verbis altioribus percutit, dicens regnum suum non esse de hoc mundo, regemque se natum, et ad hoc venisse in hunc mundum, ut testimonium perhibeat veritati . Mariam quoque post resurrectionem mystica altituditangere; nondum enim ascendi ad patrem. discipulis etiam insuflando dedit spiritum sanctum, ne ipse spiritus, qui trinitati consubstantialis et coaeternus est, tantum modo patris esse, non etiam filii spiritus putaretur. Postremo suas oues Petro se amanti eumque amorem ter confitenti commendans dicit eundem Iohannem sic se uelle manere, donec ueniat. ubi etiam mihi uidetur alto docuisse mysterio istam ipsam Iohan
Abbreviated transcription (Latin):
ubi dix̃. qui uidit me uidetet patrem meumubi
multa loquutus est desps̃ scõparadito quem
missurus eis. erat. & desuaclari. ficatione
quam habuit aput patrem prius quam mundur
que alia mire que sublimia. dequibus disserere
sicut dignum est &iam siã essemus idonei. in hoc
tam̃ opere non idnos suscepisse quis non aduer¬
tat: quoda libi fortasse reddendum est. hic certe
non est expetendum: commendare quippe
elio suo fuerit. cuius & ceteritres qui scripseruał
euangelium. & ceteri apostoli qui non quidem
ipsam narrationem scribendam susceperunt. inea
tamen predicatione suiofficu munus inple¬
uerunt. longe tamẽ hunc xp̃i altiora sub uectũ.
ab ipso initio librisui rarofins secum ceteris. Id est
primo circa iordanem propter testimonium io¬
hannis baptistȩ. inde trans mare tibȩriadis quan¬
do turbas dequinque panibus pauit & suꝑ aquas
ambulauit. tertioinbethania ubiungento

Expanded text:
ubi dixit: qui uidit me, uidit et patrem. ubi ubi dixit: qui uidit me, uidit et patrem. ubi multa locutus est de spiritu sancto paracleto, quem missurus eis erat, et de sua clarificatione, quam habuit aput patrem, priusquam mundus que alia mireque sublimia, de quibus disserere, sicut dignum est, etiamsi iam essemus idonei, in hoc tamen opere non id nos suscepisse quis non aduertat? quod alibi fortasse reddennon est expetendum. Commendare quippe elio suo fuerit, cujus et caeteri tres qui scripserunt Evangelium, et caeteri Apostoli qui non quidem ipsam narrationem scribendam susceperunt, in ea tamen praedicatione sui officii munus impleverunt: longe tamen hunc in Christi altiora subvectum ab ipso initio libri sui, raro fuisse cum caeteris, id est, primo circa Jordanem propter testimonium Joannis Baptistae; inde trans mare Tiberiadis, quando turbas de quinque panibus pavit, et super aquas ambulavit; tertio in Bethania, ubi unguento
Abbreviated transcription (Latin):
quo pedes eius. Amaria caput que ꝑ furum est.
at que hinc de inceps usque ad passionem & re¬
surectionem dñi cimi tribus euangelistis iohan¬
nes graditur. sed in locis eiusdem narratione
uer santeceterum quod ad sermones dñi ad¬
tin& noncessats cadtollere ineaquȩ ille ab hinc
&iã sublimiter diuturne quelocutus est nam &
quando eum uoluerunt uidere gentiles ꝑphilipũ
& andreã habuit excelsum sermoẽ. quẽ aliorum
euangd istarum. Uullus inseruit. ibi p̃claraiterum
deluce inluminante. & lucis filiofaciente commemo¬
rat. deinde inipsacena de quaeuangelistarum
nullus tacint. quam multa & quã excelsa uerba
eius iohannes commemorat. quae alutacuerunt.
Nonsolum de commendatione humilitatis quando
pedes discipulorum lauit sed cum exp̃sus perbuc¬
cellam traditor eius exiss& remanentibus cum
illoxi insermone ipsius mirabiliter stupendo ma¬
xime que diuturnoi demiohannes immoratus ẽ.

Expanded text:
quo pedes eius a Maria caputque perfusum est, quo pedes eius a Maria caputque perfusum est, adque hinc deinceps usque ad passionem et resurrectionem domini cum tribus euangelistis Iohannes graditur, sed in locis eisdem narratione uersante. Ceterum quod ad sermones domini adtinet, non cessat se adtollere in ea quae ille abhinc etiam sublimiter diuturneque locutus est. nam et quando eum uoluerunt uidere gentiles per Philippum et Andream, habuit excelsum sermonem, quem aliorum euangelistarum nullus inseruit; ibi praeclara iterum de luce inluminante et lucis filios faciente commemorat. deinde in ipsa cena, de qua euangelistarum nullus tacuit. quam multa et quam excelsa uerba eius Iohannes commemorat, quae alii tacuerunt! non solum de commendatione humilitatis, quando pedes discipulorum lauit, sed, cum expressus per buccellam traditor eius exisset, remanentibus cum illo undecim, in sermone ipsius mirabiliter stupendo maximeque diuturno idem Iohannes inmoratus est,
Abbreviated transcription (Latin):
esse ueritatẽ quȩ nisi liberauerit nemorit liber.
Inde postea quam inluminaunt anatiuitate
caecum: ex ipsa occasione in proluxo eius sermo¬
ne demoratur iohannes. de ouibus & pastore
& ianua & potestate ponendi animasiiã &i
terum sumendieam. in quo excellentissi mã
potestatem suae diuinitatis ostendit. Inde
cumencenia in hrerusolimis fierent. comme¬
morat ei dixis eiudaeos. quousque animã nostrã
tollis: situes xp̃s dic nobis palam sublimia dixe
q rit narrat. Ibidixit ego & pater unum sumus.
Ind eiam ressuscitatum ab eolatarum predicat.¬
p por ubi dixit egorũ resurectio &uita. qui credit in me¬
imnitite &iã simortuus fuerit uiu&. & omnis quiuit
& creditimne non mori&ur in&ernum: in quibus
uerbis quid nisi altitudinẽ diuinitaus eius agnos¬
cimus. cuius in & ernum participatione uiuem:
inde iter num iohannes ocurrit inbethaniã matheo
& marco ubi factumest illuo deunguento p̃tioso

Expanded text:
esse ueritatem, quae nisi liberauerit, nemo erit liber. esse ueritatem, quae nisi liberauerit, nemo erit liber. Inde posteaquam inluminauit a natiuitate caecum, ex ipsa occasione in prolixo eius sermone demoratur Iohannes, de ouibus et pastore et ianua et de potestate ponendi animam suam et iterum sumendi eam, in quo excellentissimam potestatem suae diuinitatis ostendit. inde cum encenia in Hierosolymis fierent, commemorat ei dixisse Iudaeos: quo usque animam nostram tollis? si tu es Christus, dic nobis palarit, narrat. ibi dixit: ego et pater unum sumus. inde iam resuscitatum ab eo Lazarum praedicat, ubi dixit: ego sum resurrectio et uita; qui credit in me, etiam si mortuus fuerit, uiuet; et omnis qui uiuit et credit in me, non morietur in aeternum. in quibus uerbis quid nisi altitudinem diuinitatis eius agnoscimus, cuius in aeternum participatione uiuemus? inde iterum Iohannes occurrit in Bethania Mattheo et Marco, ubi factum est illud de unguento pretioso,
Abbreviated transcription (Latin):
uelunt lapidanda oblata illi atemptatoribur fuerat.
quando digitos cribebat interra tamquã illos tales
interra scribendosi gnificar&. nos in caelo. ubi monuit
discipulos sescripto ressegauderent. aut quod fehu¬
milando quod capitir inclinationem monstrabat
rili sicut ante alexeius conscriber&ur. ergopost haec
lucem mundi sedixit. & quieum sequeretur
non ambulaturum intenebris. sedhabiturum
lucemuitae. dixit &iam seesse principium quđ
& loqueretur eis. quo nomine utique sedis tinxit
abilla luce quamfecit. tã quã lux perquam fac¬
tasunt omnia. ut illito quod sedixerat lucem
mundi nonsic acciperetur quemadmodum
discipulis ait uosestis luxmundi: illienim tã¬
quã lucerna quae non est ponenda. sub modio
sedsuꝑ candelabrum. sicut & de ioan nebaptila
ileerat inquiđ lucerna ardens & lucens. sed
ipse sicut principium de quo dictum est. nos omnes
de plenitud inecius accepimus: ibi dixit sefilium

Expanded text:
velut lapidanda oblata illi a tentatoribus fuerat; velut lapidanda oblata illi a tentatoribus fuerat; quando digito scribebat in terra, tanquam illos tales in terra scribendos significaret, non in coelo, ubi monuit discipulos se scriptos esse gauderent ; aut quod se humiliando, quod capitis inclinatione monstrabat,rili, sicut antea, lex ejus conscriberetur! Ergo post haec lucem mundi se dixit, et qui eum sequeretur non ambulaturum in tenebris, sed habiturum lucem vitae. Dixit etiam se esse principium, quod et loqueretur eis. Quo nomine utique se distinxit ab illa luce quam fecit, tanquam lux per quam facta sunt omnia: ut illud quod se dixerat lucem mundi, non sic acciperetur quemadmodum discipulis ait, Vos estis lux mundi. Illi enim tanquam lucerna, quae non est ponenda sub modio, sed super candelabrum , sicut et de Joanne Baptista, Ille erat, inquit, lucerna ardens et lucens : sed ipse sicut pride plenitudine eius accepimus. ibi dixit se filium
Abbreviated transcription (Latin):
operaeius mala sunt. hoc estergo tempus uestrum sem¬
pest paratum quia uos dicmistum concupiscitis de quo
propheta dic̃ Ego autem non laboram subsequens
te dñe & diem hominum non concupiuit uscis: hoc est
uolare ad lucem uerbi & concupiscere illum diem quẽ
uidere concupiuit habraam. &uidi & gauisus ẽ inde iã
ad dic̃ festum cum ascendist& intemplum. quȩ illum
iohannes locuiitum ẽe commemorat. quã mirabilia:
quã diuma quã excelia. quod ipsi uenire non passea
quo ent& ituras. quod & ipsum nos sente tunde at̃ sei
rent. & ecuerus qui eum miserit que milli neꝑsci¬
rent. taquam diceret. & unde simscitis. & unde sim
nescitis. quod quid aliut uoluit intelleqi nisi secun¬
dedonos p̃r sc̃ĩ locuutus. oftendit quis esi&: quando
munus altissimum darepotuiss&. rursus illuc de
oliueti monte regredientem. quae & quanta nar¬
rat loquutum postueniã illi adulterȩ ditam. quȩ

Expanded text:
opera eius mala sunt! hoc est ergo: tempus uestrum semopera eius mala sunt! hoc est ergo: tempus uestrum sempepropheta dicit, Ego autem non laboravi subsequens te, Domine: et diem hominis non concupivi; tu scis : hoc est volare ad lucem Verbi, et concupiscere illum diem quem videre concupivit Abraham, et vidit, et gavisus est . Inde jam ad diem festum cum ascendisset in templum, quae illum Joannes locutum esse commemorat, quam mirabilia, quam divina, quam excelsa! quod ipsi venire non possent quo esset iturus; quod et ipsum nossent, et unde esset scirent; et esset verus qui eum miserit, quem illi nescirent: tanquam diceret, Et unde sim scitis, et unde sim nescitis. Quod quid aliud voluit intelligi, nisi secunde dono Spiritus sancti locutus, ostendit quis esset, quando munus altissimum dare potuisset . 17. Rursus illuc de Oliveti monte regredientem, quae et quanta narrat locutum, post veniam illi adulterae datam, quae
Abbreviated transcription (Latin):
quam proximum quamdi supnume t excelsum
ex hoccafione panis exortum. cumdixifs& turbis.
amenamen dicouobis quacritis me nonquia signauidis¬
tis sed qua edistis depanibus &satiatiestis operamini non
cibum quiperit sed quipman& inuitam & ernam &
inde iãtalia diutissime adque excelsisi me tuncabista
uerbi celsitudine ceciderunt qui post eum deinc eps
nonambula uerunt quisane in hacserunt qui potuer̃
intelleger& sp̃s ost quiuiuificat& caro autem nihil
prodest quia utique & percarnem sp̃s prodest & so¬
lus sps̃ prodest. caro autem si ne spũ nihil pdest dem¬
de suis fratribus idest cognatis carnis suae suggeren
tibus ut ascendit ad diem festum quo possit in:i notes¬
cere multitudini quanta altitudine respondit. tem¬
pus meum nondum aduenit tempus autem uestrum
semꝑest paratum non potest mundus odisseuos mne
autemodit quia egotestimoniũ perhibeo deillo quia

Expanded text:
quam prolixum, quam diu supernum et excelsum, quam prolixum, quam diu supernum et excelsum, ex occasione panis exortum, cum dixisset turbis: amen, amen dico uobis, quaeritis me, non quia signa uidistis, sed quia edistis de panibus et satiati estis; operamini non cibum, qui perit, sed qui permanet in uitam aeternam, et inde iam talia diutissime adque excelsissime. tunc ab ista uerbi celsitudine ceciderunt, qui post eum deinceps non ambulauerunt, cui sane inhaeserunt, qui potuerunt intellegere: spiritus est qui uiuificat, caro autem nihil prodest, quia utique et per carnem spiritus prodest et solus spiritus prodest, caro autem sine spiritu nihil prodest. Deinde suis fratribus, id est cognatis carnis suae, suggeren. tibus, ut ascendat ad diem festum, quo possit innotescere multitudini, quanta altitudine respondit: tempus meum nondum aduenit, tempus autem uestrum semper est paratum. non potest mundus odisse uos; me autem odit, quia ego testimonium perhibeo de illo, quia