comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
co& delictum neum contrame ẽ semꝑ tibi soli peccaui. rex enim alium. non timebam
& malum coram te feci. ut iustificeris insermonibustuis & uincas cumiudicaris. condu¬
sit enim ds̃ om̃a suppeccato ut omnibus misere atur tantum quȩ ꝓfecit. ut dudum pec¬
cator & poenitens transierit in magistrum &dicat. Docebo iniquos uiastuas & im¬
pii ad te conuertentur Confessio enim & pulchritudo corameo ut qui sua fuerit peccata
confessus & dixerit Corrupte sunt & computruerunt cicatrices meae a facie in sipien¬
tie meae Foeditate uulnerum in sanitatis decore conmut& qui enim abscondit
iniquitatẽ suam non propsperabitur. achabrex impiissimus uine amnabuthecruo¬
re possedit. &cũ getabel. non tam coniugio sibi quam crudelitatis coniuncta heliae
increpatione corripitur. Haec dicit dñs. Occidisti & possedisti. &iterum in loco quolin¬

Expanded text:
co et delictum meum contra me est semper. tibi soli peccaui — rex enim alium non timebat — co et delictum meum contra me est semper. tibi soli peccaui — rex enim alium non timebat — et malum coram te feci, ut iustificeris in sermonibus tuis et uincas, dum iudicaris. conclusit enim deus omnia sub peccato, ut omnibus misereatur. tantumque profecit, ut dudum peccator et paenitens transierit in magistrum et dicat: docebo iniquos uias tuas et inpii ad te conuertentur. confessio enim et pulchritudo corameo, ut, qui sua fuerit peccata confessus et dixerit corruptae sunt et conputruerunt cicatrices meae a facie insipientiae meae, foeditatem uulnerum sanitatis decore conmutet. qui enim abscondit iniquitatem suam, non prosperabitur. Achab, rex inpiissimus, uineam Nabuthae cruore possedit et cum Iezabel non tam coniugio sibi quam crudelitate coniuncta Heliae increpatione corripitur: haec dicit dominus: occidisti et possedisti. et iterum: in loco, quo lin
Abbreviated transcription (Latin):
quos quihabuerit & dixerit cum hie remia non sileat pupilla oculimeistatim
in illo conplebitur miscricordia &ueritas obuia uerunt sibi iustitia & paxde osculates
ut sit & iustitia ueritas quae seruar̃ misericordia & paxꝓuocent ad salutem totam poe¬
nitentiã peccatoris. ostendit psalmus quin qua gesimus. quando in gressus est dauid ad
b& hsabe uxoreniuiriae & hhei& nathat ꝓphetantecorreptus respondit dicens. pecca¬
uistatim quȩ meruit audire & dns abstulit atepeccatum adulterioenim iunxe rat ho¬
micidium & tamen conuersus ad lacrimas miserere ait mei ds̃ secundum magnã mise¬
ricordiã & secundum multitudinem miserationum tuarum dele iniquitatẽ meam
Magnum enĩ peccatum magna in digebat misericordia unde iungit & dicit multum
lauame ab iniquitate mea & peccato meo munda me qm̃ iniquitatẽ meam ego cognos¬

Expanded text:
quos qui habuerit et dixerit cum Hieremia: non sileat pupilla oculi mei, statim quos qui habuerit et dixerit cum Hieremia: non sileat pupilla oculi mei, statim in illo conplebitur: m i sericordia et ueritas obuiauerunt sibi, iustitia et pax deosculatae sunt, ut, si te iustitia ueritasque terruerint, misericordia et pax prouocent ad salutem. totam paenitentiam peccatoris ostendit psalmus quinquagesimus, quando ingressus est Dauid ad Bethsabee, uxorem Uriae Cethei, et Nathan prophetante correptus respondit dicens: peccaui statimque meretur audire: et dominus abstulit a te pecc a t u m. adulterio enim iunxerat homicidium et tamen conuersus ad lacrimas: miserere, ait, mei, deus, secundum magnam misericordiam tuam et secundum multitudinem miserationum tuarum dele iniquitatem meam. magnum enim peccatum magna indigebat misericordia. unde iungit et dicit: multum laua me ab iniquitate mea et a peccato meo munda me, quoniam iniquitate m meam ego agnos
Abbreviated transcription (Latin):
gens penitentiam suꝑ malitiis: Quantȩ autem sint misericordiae & quantae ut
italo quarnimiae in effabilis quȩ lementiae Oscȩ proph&a nos doceat ꝑ quc̃
lo quitur ds̃ quid tibi faciam effraim quomodote ꝓtegamisrał quid tibi inquam
faciam siuut ad amantem ponamte & sicut seboim. conuersum est cormeum in
me contur bataẽ paenitudo mea Ne quaquã faciam secundum iram furoris me¬
÷ unde & dauidlo quitur in psalmo. Non ẽ inmorte qui memorsittui. in infer¬
noautem quis confitebitur tibi & in alioloco peccatum meum notũ feci & iniqͥ¬
tatem meã non abscondi. Dixiprenuntiabo contrame iniquitatem meã dno&
tudimisistiimpi &atem cordismei. ꝓhac orauit adte om̃s scs. intempore opor¬
tuno uerum tamen nisi in diluuo. aquarũ multarum. ad ipsum. non ad ꝓpin¬
quabunt. uide quanta magnitudo sit fletuum ut a quarum diluuio conparetur

Expanded text:
gens paenitentiam super malitiis. quan- taeautemsmtmisencordiaeet quantae et— gens paenitentiam super malitiis. quan- taeautemsmtmisencordiaeet quantae et— utitaloquar — nimiae ineffabilisque clementiae, Osee propheta nos doceat, per quem loquitur deus: quid tibi faciam, Effraim, quomodo te protegam, Israhel, quid tibi, inquam, faciam? sicut Adamam ponam te et sicut Seboim. conuersum est cor meum in me, conturbata est paenitudo mea. nequaquam faciam secundum iram furoris mei. unde et Dauid loquitur in psalmo: non est in morte, qui memor sit tui; in inferno autem quis confite bitur tibi? et in alio loco: peccatum meum notum feci et iniquitatem meam non abscondi. dixi: \'pronuntiabo contra me iniquitatem meam domino' et tu dimisisti inpietatem cordis mei. pro hac orabit ad te omnis sanctus in tempore oportuno. uerumtamen nisi in diluuio aquarum multarum ad ipsum non adpropinquabunt. Uide, quanta magnitudo sit fletuum, ut aquarum diluuio conparetur.
Abbreviated transcription (Latin):
xor uirum suum & alii nupserit & uoluerit poslcare uerti adeum. Numquidsus¬
cipi& eam & non d& estabitur ꝓ quo scriptum ẽ. iuxta hebraicam ueritate quod
in grecis & latinis codicibus non hab&cur &tu reliquisli me. tamen conuertere.
& sus cipiantie dicit dns. isa is quoque in eundem sen sum hisdem pae neloqui tur
sermonibus conuertimini qui ꝓfundum consilium cogitatis & iniquum silii isrł. Re¬
uertere adine & redimanite ego ds & non est alius p̃terme iustus & saluator non
ẽ abs que me reuertimin admne & sal uieritis qui estis in extremisterre. Recorda¬
minihorium & inge mesute &agite penitentiam quierratis conuertimini admȩ
& mementote priorum a seculo qm̃ egosum dĩ & non est alius absque me. scribu
& iohel aonuertimini adme extoto corde uro inie iuni o& lacri mis & planctu
sundite cordaur̃a & non uestimenta ur̃a misericorsenim & miserator ẽ dñs & a¬

Expanded text:
uxor uirum suum et alii nupserit et uoluerit postea reuerti ad eum, numquid susuxor uirum suum et alii nupserit et uoluerit postea reuerti ad eum, numquid suscipiet eam et non detestabitur? pro quo scriptum est iuxta Hebraicam ueritatem, quod in Graecis et Laet suscipiam te, dicit Dominus. Isaias quoque in eumdem sensum iisdem pene loquitur sermonibus: Convertimini qui profundum consilium cogitatis, et iniquum, filii Israel: reuertere ad me et redimam te. ego deus et non est alius praeter me. iustus et saluator non est absque me. reuertimini <id me et salui eritis, qui estis in extremis terrae. recordamini horum et ingemescite et agite paenitentiam, qui erratis. conuertimini corde et mementote priorum a saeculo, quoniam ego sum deus et non est alius absque me. scribit et Iohel: conuertimini ad me ex tot 0 corde uestro in ieiunio et lacrimis et planctu; scindite corda uestra et non uestimenta uestra. misericors enim et miserator est dominus et a
Abbreviated transcription (Latin):
nas impletens illud apłi gaudere cum gaudentibus slere cum slentibus ut
dura corda peccantium ur̃is lacrimis ꝓuoc&uis ad fletum neper scuerantes
inmalitia audient egoplantauite uineam frugi feram omnemueram quomodo con¬
uersa es in amaritudine uitis alienae &iterum ligno dixerunt patermeus estu &e lapi
adme conuerti ut agerent penitentiã sed cordis duritia in in iuriam incam suater¬
gauerterum quam obrem & dñs loquitur ad hiere miam ui disti que serunt mistidrer¬
bitatio srł habierunt super omnem nomtem excelsum & subterom lignum frondosũ
& fornicati sunt ibi& dixi post quam sornicata est. hec om̃a ad mere uertere & non
est reuersa : Dele mentiadi o nostram duritiamdum &posttanta scelera nosꝓuocat
ad salutem & ne sic quidem uolumus ad meliora conuerti sgi reli quorit in quidu

Expanded text:
mas inplentes illud apostoli: gaudere cum gaudentibus, flere cum flentibus, ut mas inplentes illud apostoli: gaudere cum gaudentibus, flere cum flentibus, ut dura corda peccantium uestris lacrimis prouocetis ad fletum, ne perseuerantes in malitia audiant: ego plantaui te uineam fructiferam, omnem ueram; quomodo conuersa es in amaritudinem uitis alienae?et iterum ligno dixerunt: \'pater meus es tu\' ead me conuerti, ut agerent paenitentiam, sed cordis duritia in iniuriam meam sua terga uerterunt. quam ob rem et dominus loquitur ad Hieremiam: uidisti, quae fecerunt mihi, habitatio Israhel? abierunt super omnem montem excelsum et subter omne lignum frondosum et fornicati sunt ibi. et dixi, postquam fornicata est haec omnia: \'reuertere ad me\'et non est reuersa. , 0 clementiam dei, o nostram duritiam! dum et post tanta scelera nos prouocat ad salutem et nec sic quidem uolumus ad meliora conuerti: si reliquerit, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
amaritudine abluit lacrimarum impleuit que illud ꝓph&icum exitiis aqua¬
rum de duxerunt. oculimei plangit & ic remias populum penitentiã non agen¬
tem dicens quis dabit capitimeo aquam & oculis meis fontem lacrimarum. &
plorabo populum istum ꝑ diem & noctem .cur autem plangat & defleat sequen¬
ti sermone demonstrat. Nolite flere mortuum. neque plangatis cum flete planc¬
tu qui egreditur. qui a non reuertetur ultra nequa quam igitur gentilis plan¬
gendus est atque iudeus qui in ec cdesia. non fuerunt & semel mortui sum de
quibus saluator dicit. dimitte mortio sut sepeliant mortuossuos. sed eos quiper
scelera atque peccata egre diuntur. de ecclesi a& nolunt ultra reuerti ade am
dam natione uitiorum unde & aduiros ecclesi asticosquimuri&tur res ecde¬
siac noncupantur. loquitur sermo propheticus dicens murision ꝓferrelacri¬

Expanded text:
amaritudine abluit lacrimarum inpleuitque illud propheticum: exitus aquaamaritudine abluit lacrimarum inpleuitque illud propheticum: exitus aquarum deduxerunt oculi mei. plangit et Hieremias populum paenitentiam non agentem dicens: quis dabit capiti meo aquam et oculis meis fontem lacrimarum et plorabo populum istum per diem et noctem? cur autem plangat et defleat, sequenti sermone demonstrat: nolite flere mortuum neque plangatis eum. flete planctu, qui egreditur, quia non reuertetur u 11 r a. nequaquam igitur gentilis plangendus est atque Iudaeus, qui in ecclesia non fuerunt et semel mortui sunt, de quibus saluator dicit: dimitte mortuos, ut sepeliant mortuos suos, sed eos, qui per scelera atque peccata egrediuntur de ecclesia et nolunt ultra reuerti ad eam damnatione uitiorum. unde et ad uiros ecclesiasticos, qui muri et turres ecclesiae nuncupantur, loquitur sermo propheticus dicens: muri Sion, proferte lacri
Abbreviated transcription (Latin):
do de nec deficiam auia mea. pessima & reuertar aduirum meum pristimum
quimihidabat linte amina mea &oleũ & simulam Rcibat nie bat me pinguis simis
cibis. quid crco olsepsit atquep̃ clusit uias meas pessimas ut eam in uenire ui am
quae dicit ineuangelio egosumuia &uita &ueritas. Audi ꝓphetam loquentem
qui seminant in lacrimis ingaudiomerent. Euntesibant & flebant portantes
semina sua. Venientes autem uenient in exultatione portantes manipulos suos.
um rigabo &i terum sicut desiderat ceruus ad fontes aquarum ita de siderat ani¬
mamea adte ds̃. Sitiuit anima ad dm̃fortem &uiuum. factisunt lacrime meae
animamea. tamen multote plus casnis meae labore que siui. &tibi in scõ apparere
non potui. Nisiprius interra deserta auitiis & inuia. aduersariis potestatibus
& abs que humore &reumate ullius libidinis conmorarer. Fleuit & dñs super
uui tatem hicrusalem. quia non egis sent penientiam & p&rustrinam negationẽ

Expanded text:
do, donec deficiam a uia mea pessima et reuertar ad uirum meum pristinum, do, donec deficiam a uia mea pessima et reuertar ad uirum meum pristinum, qui mihi dabat linteamina mea et oleum et similam et cibabat me pinguissimis cibis. qui idcirco obsaepsit atque praeclusit uias meas pessimas, ut eam inuenirem uiam, quae dicit in euangelio: ego sum uia et uita et ueritas. audi prophetam loquentem: qui seminant in lacrimis, in gaudio metent. euntes ibant et flebant portantes semina sua; uenientes autem uenient in exultatione portantes manipulos suos, um rigabo, et iterum: sicut desiderat ceruus ad fontes aquarum, ita desiderat anima meanima mea, tamen multo te plus carnis meae labore quaesiui et tibi in sancto apparere non potui, nisi prius in terra deserta a uitiis et inuia aduersariis potestatibus et absque humore et reumate ullius libidinis commorarer. fleuit et dominus super ciuitatem Hierusalem, quia non egisset paenitentiam, et Petrus trinam negationem
Abbreviated transcription (Latin):
quentibusloquitur uiuo egodicit dñs nolo mortem peccatoris nisi utre uertatus
auia sua & uiuat. Ne mens incredula bonorum reꝓmissione disper&. & se mel
ꝑditionem animus diftinatus N adhibeat uulneri carationem qđ nequa quã
aestimat possecurari id cir coiurare sedĩc ut si non credimus ꝓmitcertido are¬
damus saltim ꝑ nr̃a salu te iuranti quã ob causam &iustus pretatur &e dicit
conuerte nos ds̃ salutaris nr̃t & auerte furorem tuum andis & iterum
Dñe in uoluntate tua prestitistide corimeo fortitudinem auertisti faciemtuam &e rie¬
tussum conturbatus. post quam enim foeditatẽ dilictorum meorum uirtutum deco¬
re. mutaui in firmitatem meamtua gratia roborasti . ecce audio pallicentem per¬
sequar inimicos meos & conphendam illos. & non reuertar donec deficiant. Vit qͥ
te ante fugiebam &inimicus eram tua conp̃hendarmani. necesses a ꝑsequen¬

Expanded text:
quentibus loquitur: uiuo ego, dicit dominus. nolo mortem peccatoris, nisi ut reuertatur quentibus loquitur: uiuo ego, dicit dominus. nolo mortem peccatoris, nisi ut reuertatur a uia sua et uiuat, ne mens incredula bonorum repromissione desperet et semel perditioni animus destinatus non adhibeat uulneri curationem, quod nequaquam aestimat posse curari. idcirco iurare se dicit, ut, si non credimus promittenti deo, credamus saltim pro nostra salute iuranti. quam ob causam et iustus precatur ac dicit: conuerte nos, deus salutaris noster, et auerte furorem tuum a nobis et iterum: mine, in uoluntate tua praestitisti decori meo fortitudinem, auertisti faciem tuam et factus sum conturbatus. postquam enim foeditatem delictorum meorum uirtutum decore mutaui, infirmitatem meam tua gratia roborasti et te audiam pollicentem: persequar inimicos meos et conprehendam eos et non reuertar, donec deficiant, ut, qui te ante fugiebam et inimicus eram, tua conprehendar manu. ne cesses a persequen
Abbreviated transcription (Latin):
mini domus isrł. Nihilita offendit dm̃ quã disperationem meliorum haerere.
peioribusslic& & ipse disperatio incredulitatis in dicium sit qui enim disperat
salutemputat futurum ẽẽ iudicium : quod si m& uer& utique bonis operibus
se iudici p̃parar& Audiamus per hie remiam loquentem dm̃ conuerte pedẽ
tuum auia aspera & gut turtuum a siti. &iterum. Num quid quicadit Non
re surgit. aut quia auersus ẽ non re uertetur &ꝑesaiam quando conuersus
ingemueris Tunc saluus eris & scies ubi fueris Scire non possumus egrotationis mala
nisi cum fuerit sanitas conseciga & quantum boni uirtus habeat uitia de monstrant
clarius que sit lumen conparatione tenebrarums hie zechihel quoque isdem uer¬
bis quia codem & spu conuertimimi in quid & recddite ab iniquitatibus ur̃is domus isrł
& nonerunt uobis intormentum impia&ates ꝓ icite . omnes impi&ates ur̃as. qui¬

Expanded text:
emini, domus Israhel? nihil ita offendit deum quam desperatione meliorum haerere emini, domus Israhel? nihil ita offendit deum quam desperatione meliorum haerere peioribus, licet et ipsa desperatio incredulitatis indicium sit. qui enim desperat salutem, non putat futurum esse iudicium. quod si metueret, utique bonis operibus se iudici praepararet. audiamus per Hieremiam loquentem deum: conuerte pedem tuum a uia aspera et guttur tuum a siti et iterum: numquid, qui cadit, non resurget aut, qui auersus est, non reuertetur? et per Esaiam: quando conuersus ingemueris, tunc saluus eris et scies, ubi fueris. scire non possumus aegrotationis mala, nisi cum fuerit sanitas consecuta, et, quantum boni uirtus habeat, uitia demonstrant clariusque fit lumen conparatione tenebrarum. Hiezechiel quoque isdem uerbis, quia eodem et spiritu: conuertimini, inquit, et redite ab iniquitatibus uestris, domus Israhel, et non erunt uobis in tormentum inpietatis. proicite omnes inpietates uestras, qui
Abbreviated transcription (Latin):
uorat scriptum intus & foris carmine planctu. &ue carmine suꝑlaude iustorum
lanctu suꝑni tentibus ue. suꝑ his de qui busscriptum ẽ cum uenerit. Impius in ꝓfum¬
dum malorum contemnit quos ostendit isaias dicens. Vocabit dñs saba oth. in
di eilla fletum & planctum & de caluationem R accintionem ciliciorum: ipsi au¬
tem fecerunt letitiam. & ex ultationem mactantes uitulos& occidentes oues ut co¬
merent carnes at que dicentes manduce mus & bibel mus crasenim moriemus:
de quibus & hie techihel. loquitur & tu filihominis dic domui isrł. sic locuti estis di¬
centes errores nr̃i & iniqui tate s nrãe super noserunt & in ipsis contabescimus &
quomodo salui essepoterimus diceis. ui uo ego dicit dñs. nolo morte impii sed ut
reuertatur auia sua : & iterum reuertimini recedentes auia ur̃a. quare mori¬

Expanded text:
vorat scriptum intus et foris, carmine, et planctu, et vae . Carmine, super laude justorum: vorat scriptum intus et foris, carmine, et planctu, et vae . Carmine, super laude justorum: planctu, super poenitentibus, vae, super his de quibus scriptum est: Cum venerit impius in profundum malorum, contemnit . Quos ostendit Isaias, dicens: Vocavit Dominus sabaoth in die a fletum et planctum et decaluationem et accinctionem ciliciorum; ipsi autem fecerunt laetitiam et exultationem mactantes uitulos et occidentes oues, ut comederent carnes, atque dicentes: manducemus et bibamus; cras enim moriemur. de quibus et Hiezechiel loquitur: et tu, fili hominis, dic domui Israhel: sic locuti estis dicentes: errores nostri et iniquitates nostrae super nos erunt et in ipsis contabescimus; et quomodo salui esse poterimus? dic eis: uiuo ego, dicit dominus; nolo mortem inpii, sed ut conuertatur a uia sua. et iterum: reuertimini recedentes a uia uestra; quare mori
Abbreviated transcription (Latin):
ne semiustus erum pens educere eam quae pristinis uitiis tenebatur adstricta sed
& trepida desperatio respiciens que postergum a&erno in sidelitatistitulo condem¬
natur & ardens fides ꝓuna muliere ꝑditatotam segor liberat ciuitatem deni¬
que post quam sodomiticas ualles ac tenebras derelinquens ad montana conscen¬
dit ortus e eisol in segor quae inter pr&atur paruula ut paruafides. lot. qui¬
amaiora non poterat. saltim minora seruar&. Neque enim gomorre quonda
eerroris habita torstatim. ad meridiem poterat ꝑuenire in qua abra ham
amicus dñicum angelis suscepit dm̃ & ioseph. fratrepas ut in egipto sponsus que audit
a fpon eubi pascis. ubicubas in meridie: Samu hel quondam plangebat saulquia su¬
perbiae iulnera patientiae medicamine non curabat. & paulus iugebat corinthi¬
osquiscationis maculus lacrimis debere nolebant unde hie zechi hel. librum de¬

Expanded text:
ne semiustus erumpens educere eam, quae  pristinis uitiis tenebatur adstricta; sed ne semiustus erumpens educere eam, quae  pristinis uitiis tenebatur adstricta; sed et trepida desperatio respiciensque postergum aeterno infidelitatis titulo condemnatur et ardens fides pro una muliere perdita totam Segor liberat ciuitatem. denique, postquam Sodomiticas ualles ac tenebras derelinquens ad montana conscendit, ortus est ei sol m Segor, quae interpretatur \'paruula\', ut parua fides Loth, quia maiora non poterat, saltim minora seruaret. neque enim Gomorrae quondam et erroris habitator statim ad meridiem poterat peruenire, in qua Abraham, amicus da sponsa: Ubi cubas? ubi pascis in meridie ? Samuel quondam plangebat Saulem , quia superbiae vulnera poenitentiae medicamine non curabat. 891 Et Paulus lugebat Corinthios, qui fornicationis maculas lacrymis delere nolebant . Unde et Ezechiel librum de
Abbreviated transcription (Latin):
mitiarum foressi a perueris noscrebohabebis hospites. HIE RONIMI AD RUST¬
uod ignotus adignotum audeo scribere scãe ancille : CIŨ EXHORΛTORIA SVPΡETIñ
xp̃i ae dibiae & filiae meae coniugistuae arte miae immo sororis ex coniuge
at que conserue fecit dep̃catio que nequaquam ꝓpria salute contentatuam&s
ante que siuit in patria & nunc in scis locis querit salutem Imitari cupiens andre¬
ae &philippi a postolorum beni uolentiam ut quorum uterque inuentus axp̃o fra¬
trẽ symonem & amicum nathanahel inuenire desiderat. ut alter eorum mereatur
audire Tues sy monsilius iohannis. Tuuo caberiscephas quod interpretatur p&rus
Alterdonumdi hoc enim in lingua nr̃a sonat nathanahel xp̃i ad selo quentis testi¬
monio subleuitur. Etceuere is rahelita in quodolus non est. obtauerat quendam &
lothcum filiabus saluare. coniugem suam & de incendiosodo mae& gomorrȩpe¬

Expanded text:
micitiarum fores; si aperueris, nos crebro habebis hospites. CXLVI. AD EUmicitiarum fores; si aperueris, nos crebro habebis hospites. CXLVI. AD EUuod ignotus ad ignotum audeo scribere, sanctae ancillae Christi Hedybiae et sanctae filiae meae, coniugis tuae Artemiae, immo sororis ex coniuge atque conseruae, fecit deprecatio. quae nequaquam propria salute contenta tuam et ante quaesiuit in patria et nunc in sanctis locis quaerit salutem imitari cupiens Andreae et Philippi apostolorum beniuolentiam, quorum uterque inuentus a Christo fratrem Simonem et amicum Nathanahel inuenire desiderat, ut alter eorum mereatur audire: tu es Simon, filius Iohannis, tu uocaberis Cephas, quod interpretatur Petrus, alter \'donum dei\' —hoc enim in lingua nostra sonat Nathanahel — Christi ad se loquentis testimonio subleuetur: ecce uere Israhelita, in quo dolus non est. optauerat quondam et Loth cum filiabus saluare coniugem suam et de incendio Sodomae et Gomorrae pae
Abbreviated transcription (Latin):
as sacculum quã euacuare dñspcepit. Suigitur quihabent possessiones & diuiti¬
as iubentur om̃auendere & dare pauperibus & sic sequi saluatorem. dignatiotu¬
a aut diues ẽ & deb& facere quod p̃ceptum ẽ aut ad huc tenuis & non deb& que¬
re qđ erogatu ra est certe xp̃s pro animi uoluntate omnia in acceptum refuraure¬
mo a postolis pauperior fuit & ne motantum ꝓ dño dere li quid iũ dua illa in eun¬
gelio pauꝑcula quae duo muta misit ingato filatium cunctis pre fert̃ diuitibus quiaa
totum quod habuit de dit& tuigitur eroganda non queras sed quae sita iamtribuac
ut fortissimum tyrunuilum suum xp̃sagnoscat ut detustibi delongissi ma regione ue¬
nienti occurit paterut stolam tribuat ut don& anulum ut immol& ꝓte uitulum sagina¬
tum ut expeditum cum sc̃o fratre. quintili ano ad noscito faciat nauigare. pulsa uia¬

Expanded text:
as sacculum, quem euacuari dominus praecepit. si igitur, qui habent possessiones et diuitias sacculum, quem euacuari dominus praecepit. si igitur, qui habent possessiones et diuitias, iubentur omnia uendere et dare pauperibus et sic sequi saluatorem, dignatio tua aut diues est et debet facere, quod praeceptum est, aut adhuc tenuis et non debet quaerere, quod erogatura est. certe Christus pro animi uoluntate omnia in acceptum refert. nemo apostolis pauperior fuit et nemo tantum pro domino dereliquit. uidua illa in euangelio paupercula, quae duo minuta misit in gazophylacium, cunctis praefertur diuitibus, quia totum, quod habuit, dedit. et tu igitur eroganda non quaeras, sed quaesita iam tribue, ut fortissimum tirunculum suum Christus agnoscat, ut laetus tibi de longissima regione uenienti occurrat pater, ut stolam tribuat, ut donet anulum, ut immolet pro te uitulum saginatum, ut expeditum cum sancto fratre Quintiliano ad nos cito faciat nauigare. pulsaui a
Abbreviated transcription (Latin):
ras uxorem id. est alligationem quae solutioni contraria est. quiigitur seruit
officio coniugali uinctus. est . qui uinctus ÷ seruus. est. Qui autem solutus & liber
est. cumergo xp̃i gaudeas libertate & aliud agas aliud reꝓmitas ac propedum
indomate constitutussis. Non debes ad tolendam tuni cãtecta descendere. Hec
respicere post tergum Necaratri se mel a reptistituam dimittere. Sed si fieri
potest imitare io seph. &egyptiae domine pallium derelinque ut nudiis sequa¬
ris dnm saluatorem quidicit in euangelio Nisi quistulerit crucem suam & secu¬
tus me fuerit. non potest ieus c̃ẽ. dis cipulus pice sarcinam seculi. Ne que rasdi:¬
uitias quae camelorum prauitatibus conparantur nudus & leius ad
la Ne alas uirtutum tuarum aurde primant ponderahoc aut̃ dico non quote
auarum didicerim sed sub intellegã. idcirco ad huc militiae operam dare ut imple¬

Expanded text:
ras uxorem, idest alligationem, quae solutioni contraria est. qui igitur seruit ras uxorem, idest alligationem, quae solutioni contraria est. qui igitur seruit officio coniugali, uinctus est; qui uinctus est, seruus est; qui autem solutus est, liber est. cum ergo Christi gaudeas libertate et aliud agas, aliud repromittas ac propemodum in domate constitutus sis, non debes ad tollendam tunicam tecta descendere nec respicere postergum nec aratri semel arrepti stiuam dimittere, sed, si fieri potest, imitare Ioseph et Aegyptiae dominae pallium derelinque, ut nudus sequaris dominum saluatorem, qui dicit in euangelio: nisi quis tulerit crucem suam et secutus me fuerit, non potest meus esse discipulus. proice sarcinam saeculi, ne quaeras diuitias, quae camelorum prauitatibus conparantur. nudus et leuis ad caelum uola, ne alas uirtutum tuarum auri deprimant pondera. hoc autem dico, non quo te auarum didicerim, sed subintellegam idcirco adhuc militiae operam dare, ut imple
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitas & potentia regnum. sunt aut̃ tres ꝑsone nonduȩ. Non una non secundũ
reuelationem aut collectionem aut confussionem sed semꝑ permanentibus ꝑ sonis
diuinis harum fides datur debaptisma abhis & remissadantur peccati. & uita a ter¬
na si ne aliquo dubitatione speratur huic trinitati credentes. ue re sc̃i & beati patri¬
Nter omnia quae mihi sc̃i fratres quintiliani amicirtiae prestiterunt hoc uel ma¬
ximum est quod mihi ignotum corpore mente sociauit quis erum. Non diligut
eum qui subpaludamento & habitumilitari. agat opera ꝓph&arum et ex¬
teriorem hominem aliud ꝓmit tentem uincat interiore homine qui formatus.
est adima ginem creatoris. unde & prior ad officium ꝓ uocolitte rarum & pre¬
corut mihi occtsi onem sepius tribuas rescribendi quode c&ero scribam audaci¬
ui : Illud autem prudentiae tuae breuiter significasse suffici at ut me mineris

Expanded text:
divinitas, et potentia, et regnum. Sunt autem tres personae, non duae, non una, non secundum divinitas, et potentia, et regnum. Sunt autem tres personae, non duae, non una, non secundum revelationem, aut collectionem, aut confusionem, sed semper manentibus personis divinis. Harum fides datur in baptismo, ab his et remissio datur peccati, et vita aeterna sine aliqua dubitatione speratur. Huic Trinitati credentes vere sancti et beati patrinia, quae mihi sancti fratris Quintiliani amicitiae praestiterunt, hoc uel maximum est, quod te mihi ignotum corpore mente sociauit. quis enim non diligat eum, qui sub paludamento et habitu militari agat opera prophetarum et exteriorem hominem aliud promittentem uincat interiore homine, qui conformatus est ad imaginem creatoris ? unde et prior ad officium prouoco litterarum et precor, ut mihi occasionem saepius tribuas rescribendi, quo de cetero scribam audacius. illud autem prudentiae tuae breuiter significasse sufficiat, ut memineris
Abbreviated transcription (Latin):
datur ꝑ sp̃m uerbum sapientiae alii uerbum suentiae in eo spu. alii fides alii lingua¬
rum genera alii interptationes in eospũ. aliiguber natio haec aũt om̃a operatur u¬
tim a postolus quem ad modum nemonouit hominum quaes in homine. Nisi sp̃s ho¬
minis qui est in eo sic & quae s di ne monouit nisi sp̃s. quo de dõ. est. sp̃s di enim ꝑ struta
ubi que ẽẽ & om̃a creasse &omnia saluare scã nobis scriptura ad nuntiat unde
phemiam dicebat aliã spũ sc̃i iudȩ is nisi hoc ait ds. non erat ait dedo propriae non
est Nan inuenimus quodiu daei non audent. denegare s pm̃ qm̃ iudeis inscrip¬
turis sic ubique sedlegentes aut creaturam accipiunt. sicut angelum aut ipsumpa¬
trem existimant & tertiam ꝑsonam accipiunt. aut conpositũ. arbitrantur dm̃
& uerbo cum sit hoc rei conposititiae & crealis. quamuere diuine incorpore. ac sim¬
plicis quae sol& aiudȩis. hoc sit intellegi. & paganis interdum. Nobis igitur unus

Expanded text:
datur per spiritum verbum sapientiae, alii verbum scientiae in eodem spiritu, alii fides, alii linguarum genera, alii interpretationes in eodem spiritu, alii gubernatio. Haec autem omnia operatur utim Apostolus: Quemadmodum nemo novit hominum quae sunt in homine, nisi spiritus hominis qui est in eo: sic et quae sunt Dei nemo novit, nisi spiritus qui de Deo est. Spiritus enim Dei perscrutaubique esse, et omnia creasse, et omnia salvare, sancta nobis Scriptura annuntiat. Unde bant aliam Spiritus sancti Judaei, nisi hoc quod Deus non erat, aut de Deo proprie non est. Nam invenimus quoniam Judaei non audent denegare spiritum: sed in Scripturis sicubi legentes, aut creaturam accipiunt, sicut Angelum, aut ipsum Patrem existimant, et tertiam personam accipiunt, aut compositum arbitrantur Deum et Verbo, cum sit hoc magis rei composititiae et realis, quam verae, divinae, incorporeae simplicisque. Solet a Judaeis hoc sic intelligi, et a paganis interdum. Nobis igitur unus
Abbreviated transcription (Latin):
dos. secẽ cernentes & uerendatexerunt arborũ solus : Tu& tunica & fidenud subi to que timore

Expanded text:
nudos se esse cernentes, et verenda texerunt arborum foliis: tu et tunica et fide nudus, subitoque timorenudos se esse cernentes, et verenda texerunt arborum foliis: tu et tunica et fide nudus, subitoque timore
Abbreviated transcription (Latin):
piorũ quȩ porfirii &uno mu. has prestigias de monũ c̃ẽ confinges & nonuere clamare dȩniones
sed sua simula re tormenta do consiliũ bigrederelia silicasi nartrrũ & aliquando purgaberis
inuenie sibimul tos sociostuos & nequaquã caereis martrrũ qui tibi displicent sed lãmi sinuisi¬
bulibus onbureris & tun fatebens qđ ninc negas & tiũ nomenquinuigilartio loquers libereꝓda
qđ dor miente hialcene atul terioduas mocte siuppiter copulauit ut magnie fortitudinis herculs
nascereturaut certe liberum patrem ꝓebria&ate & cantharo exhumeris dependente. & sẽꝑ
remotus noctis medio om̃s de somno excitas s&: Tu prudentissimus & sapientis simus morti liũ
nudus orabas &reserabas nob̵ adã & euam de para diso &uilli qui đe. Aꝑtis oculis erubuer̃ mi

Expanded text:
piorumque, Porphyrii et Eunomii, has praestigias daemonum esse confingas, 397 et non vere clamare daemones; piorumque, Porphyrii et Eunomii, has praestigias daemonum esse confingas, 397 et non vere clamare daemones; sed sua simulare tormenta. Do consilium, ingredere basilicas martyrum, et aliquando purgaberis: invenies ibi multos socios tuos, et nequaquam cereis martyrum, qui tibi displicent, sed flammis invisibilibus combureris, et tunc fateberis, quod nunc negas, et tuum nomen, qui in Vigilantio loqueris, liquo dormiente, in Alemenae adulterio, duas noctes Jupiter copulavit, ut magnae fortitudinis Hercules nasceretur; aut certe Liberum patrem pro ebrietate et cantharo ex humeris dependente, et semper t in hac provincia cum subitus terrae motus, noctis medio omnes de somno excitasset; tu prudentissimus, et sapientissimus mortalium nudus orabas, et referebas nobis Adam et Evam de paradiso: et illi quidem apertis oculis erubuerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
possu unuersa ꝑcurrerequ scõa ũ presbiterulittere conp̃hendunt. de libollisi psius aliquid ꝓfera
argumentatr contra signa at que uirtutes quaeinba silicis martrrũ fiunt & dicitea sinc redu¬
lis pdesse noncredentib qua sinuncho queratur quibusfiant & nonquauir uite fiant estoereosig¬
riadmirenonierunt qui a tante fuere potentiae ut &iã mentes iurissima se doma rerit& idfide co¬
gerent ⁊taque nolomiindicas signa in fideliũ sunt sed respondo quomodo in uilissi mopuluereae sa¬
uillanescio quanta sit signorũ uirtutũ que p̃sentia sentio sentio infelicissi me mortaliũ quiddole asqł
tmas spiritusi stelnmundus qui hae cir cogiti scribere sepe hoc uilis simo tortus estpuluere imnmo
hodieq: torquetur & qui inte plagas dissiniulat inc&eris confitetur nisi forte inmorẽ gentiliũmm¬

Expanded text:
possum universa percurrere, quae sanctorum presbyterorum litterae comprehendunt, de libellis illius aliqua proferam. possum universa percurrere, quae sanctorum presbyterorum litterae comprehendunt, de libellis illius aliqua proferam. Argumentatur contra signa atque virtutes, quae in basilicis martyrum fiunt, et dicit eas incredulis prodesse, non credentibus, quasi nunc hoc quaeratur, quibus fiant, et non, qua virtute fiant. Esto sigri admirationi erant , quia tantae fuere potentiae, ut etiam mentes durissimas edomarent, et ad fidem cogerent. Itaque nolo mihi dicas, signa infidelium sunt; sed responde quomodo in vilissimo pulvere, et favilla, nescio qua, tanta signorum virtutumque praesentia. Sentio, sentio, infelicissime mortalium, quid doleas, quid timeas. Spiritus iste immundus qui haec te cogit scribere, saepe hoc vilissimo tortus est pulvere, immo hodieque torquetur, et qui in te plagas dissimulat, in caeteris confitetur. Nisi forte in morem gentilium im
Abbreviated transcription (Latin):
uodeamur posset celebragr. fi uon solerines postann uen ereere iũglias ergoa die dominico
non surt posferonda sacñ ficia neresurrectionis dñiorebro pasuielebremus acincapianus
ꝑ nocte sepedep̃henditur non ẽ religiosis homi nibusin putandus quia amugilius pas checa nli
quid sicriplerũ que conuncitur & tamenpaucoꝵ culpa nonp̃iudicat religioni qui & abi que
uigibis possuntertare uelinsius uel in alienis domibus R p ostoleeũ fide indeditiotion desru
r dum̃seroiugilia sinale aliorũ uigilie nondeftruent quim potius pu diuaitiae ugilare cogin¬
turquilibidmdor miuant quodem se melfecissebonũ ẽ non potestmalu ee sifrequentius fiet
lemusita quedieb paschȩ ne expectata diu adulterũ desideria conpleantur neor casi one precon¬
diux r inueniat nemaritali nom possit redudi claue ardentius appecitur quic quiderarius non¬

Expanded text:
deamur Pascha celebrare, et non solemnes post annum exercere vigilias: ergo et die dominico non sunt Christo offerenda sacrificia, ne resurrectionis Domini crebro Pascha celebremus: et incipiamus per noctem saepe deprehenditur, non est religiosis hominibus imputandus: quia et in vigiliis Paschae tale quid fieri plerumque convincitur, et tamen paucorum culpa non praejudicat religioni; qui et absque vigiliis possunt errare vel in suis, vel in alienis domibus. Apostolorum fidem Judae proditio non destruum: Ergo vigilias malae aliorum vigiliae non destruent; quin potius pudicitiae vigilare cogantur qui libidini dormiunt. Quod enim semel fecisse bonum est, non potest malum esse, si frequenter fiat, lemus itaque diebus Paschae, ne exspectata diu adulterorum desideria compleantur; ne occasionem peccandi uxor inveniat, ne maritali non possit recludi clave. Ardentius appetitur quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
pus ipse conpler& illud oblique agens &iam tesimileratione sentire .purgnergo suss¬
tines hominum & conuitae criminantem ne dissimila ueris consensis sc uida¬

Expanded text:
pus ipse conpleret, illud oblique agens etiam te simili j ratione sentire. purga ergo susppus ipse conpleret, illud oblique agens etiam te simili j ratione sentire. purga ergo suspiciones hominum et conuince criminantem, ne, si dissimulaueris, consensisse uid
Abbreviated transcription (Latin):
uolumen quod periar conscribitur in latinum sermonem conuersum. tene¬
r& & quoniam in his multa sunt que tenui tatem. in geniinr̃i. permouent quem
nus catholicae dicta existimamus suspicamur&iam ad ex cusationem au¬
toris. multa delibris euis esse sub tracta que a ꝑtam impi&atem eius de monson¬
re potuis sent quae sumus prestanti amtuam ut & hoc specialiter non tam ns
quam uniuersis qui in urbe habitant ꝓfuturum opus digneris inpedere .u
ut supra dictam librum origenis ad sidem queni ad modum ab ipso auctor¬
ac ditusẽ tuo sermone mani festes & que de senso re cius interpolata sunt pro¬
ut que&iam in his scedis quas ad sc̃itatem tuam direximus. uel contracatholo
regulam uel inperita ecdita sunt : Redarguas at que conuincass ane subtiliter inps¬
siuoneoperisui mentiane tacito nominetur. sc̃taris ex pressit quod ate ꝓmissimo¬

Expanded text:
uolumen, quod TCEQV DGXOIV scribitur, in, Latinum sermonem conuersum teneuolumen, quod TCEQV DGXOIV scribitur, in, Latinum sermonem conuersum tenerent. et quoniam multa in his sunt, quae tenuitatem ingenii nostri permouent, quae minus catholice dicta aestimamus—suspicamuf etiam ad excusationem auctoris multa de libris eius esse subtracta, quae apertam inpietatem eius demonstrare potuissent -, quaesumus praestantiam tuam, ut in hoc specialiter non tam nobis quam uniuersis, qui in urbe habitant, profuturum opus digneris inpendere, ut supra dictum librum Origenis ad fidem, quem ad modum ab ipso auctore editus est, tuo sermone manifestes et, quae a defensore eius interpolata sunt, prodas, quae etiam in schidis istis, quas ad sanctitatem tuam direximus, uel contra catholicam regulam uel inperite dicta sint, redarguas atque conuincas. sane subtiliter m praefatione operis sui mentionem tacito nomine tuae sanctitatis expressit, quod a te promissum o
Abbreviated transcription (Latin):
& sarda napalli delicias de sola rusticitate seiactet quasi om̃s latrones &diueri¬
rum criminum rei disserti sint &cruentos gladios filio sorum uoluminibus &
non arborum truncis oculant ex cessim mensu ram epistule sed non excesse dolors
modum Nam qui falsarius uocor &inter mulier cularum radios & textrina
dilanior contemtus sumcrimen abnuere non referre unde arbitriotuo cunctaꝑ
mitto ut legas ipsam epistolam tam grecam quam latinam & illico intellegas acusa¬
terum meorum uenias & ob probriosas quȩ rellas. porromihi sufficit amicum stru¬
xisse carissimum & incella lati tantem diem tantum expectare . iudicii obtoq
si sicri potest . & si aduersarii si uicerit commentarios potius scripturarum
quamde mostheni &tullii philippicasscribere. pax macchius Et olANusho¬
c̃s aliquis ex sratribus scedulas ad noscuiusdam detulit quac origenis Rorius

Expanded text:
et Sardanapali delicias, de sola rusticitate se jactet: QUASI OMNES latrones, et diverset Sardanapali delicias, de sola rusticitate se jactet: QUASI OMNES latrones, et diversorum criminum rei, diserti sint: et cruentos gladios, Philosophorum voluminibus, ac non arborum truncis occulant. 13. Excessi mensuram epistolae, sed non excessi doloris modum. Nam qui falsarius vocor; et inter muliercularum radios et textrina dilanior, contentus sum crimen abnuere, non referre. Unde arbitrio tuo cuncta mitto, ut legas ipsam epistulam, tam Graecam quam Latinam, et ilico intellegas accusatorum meorum nenias et pretiosas querellas. porro mihi sufficit amicum instruxisse carissimum et in cellula latitantem diem tantum expectare iudicii. optoque, si fieri potest, etsi aduersarii saeuierint, commentarios potius scripturarum quam Demosthenis et Tullii Philippicas scribere. LVIII. AD PAUaliquis ex fratribus schidas ad nos cuiusdam detulit, quae Origenis nomine
Abbreviated transcription (Latin):
studuimus &i sepe manum ferole subduximus egredientis deportustatim in pe¬
&mus. igitur quia &erras se humanum est & consiteri errorem prudentis . Tu qui¬
tum quẽ rep̃hensores tume obsecro emenda preceptor & uerbum de uerbo ex¬
muon ut dicunt eloquio comparandus compleum in meritum uulgi sermone
ꝓuerbium oleum perdit &inpensas quibouesmit ut : adceroma haec non est
magna mercede nihi scredoc uerunt nec reprehendo in quo libe x̃panoser monis
inperiam at que ulinam socraticum ilud haberemus suoquod iescin Cabaen
citas sed scã simplicitas qui in sermone imitarise dicit apostolus prius imite tus
uirtutes inuita illorum in loquendi simplicitatem excusabat sc̃i moniae magni¬
tudo & sillogis mos aristo telis contorta que cris sipp: a cuminare surgens mor¬
tuus confutabat. &erum ridicolum. Si quis  e nobis manens intercroesiops

Expanded text:
studuimus et saepe manum ferulae subduximus? egredientes de portu statim inpestuduimus et saepe manum ferulae subduximus? egredientes de portu statim inpegimus. igitur, quia et errasse humanum est et confiteri errorem prudentis, tu, quicumque reprehensor es, tu me, obsecro, emenda, praeceptor, et uerbum de uerbo exrum, ut dicunt, eloquio comparandus. Completur in me tritum vulgi sermone proverbium: Oleum perdit et impensas, qui bovem mittit ad ceroma. Haec non est rorum ejus, qui illum magna mercede nihil scire docuerunt. Nec reprehendo in quolibet Christiano sermonis imperitiam: atque utinam Socraticum illud haberemus: Scio, quod nescio; etcitas, sed sancta simplicitas. Qui in sermone imitari 318 se dicit Apostolus, prius imitetur virtutes in vita illorum, in quibus loquendi simplicitatem excusabat sanctimoniae magnitudo; et syllogismos Aristotelis, contortaque Chrysippi acumina, resurgens mortuus confutabat. Caeterum ridiculum, si quis e nobis manens inter Croesi opes,
Abbreviated transcription (Latin):
dis plicebunt sed ut in finita pretere am & ostendam tibi uir omnium nobilium xp̃i¬
a nissime & xp̃iannorum nobilis sime cuius modi falsitates in epistola & translatio¬
ne rep̃ hendant ipsius epistole ponam cum greco sermone principium. ut exunocri
pectaie. quod ego ita uersis se memini. Oportebat nos dilectissime clericatus
honorem non habuti. insuꝑbia ece in quiunt in uno uersiculo quanta mendati¬
a primum ata ΠNctoc dilectus est non dilectissimus de inde OΠNCIC̃. estimatio dici¬
tur non suꝑbia nonenimdixit Õ̃NUΑTI sed õ incecic quorum alterumtimorẽ
alterum arbitrium sonat : totum que quod sequitur dericatus honore non abuti
insuꝑbi atuum est quidais hoc olumen. lit terarum & nostrorum temporum aris¬
tacc̃qui de uniuersis. scriptoribus sententia feras ergo frustratauto tempore:

Expanded text:
displicebunt! Sed ut infinita praeteream et ostendam tibi, uir omnium nobilium Chridisplicebunt! Sed ut infinita praeteream et ostendam tibi, uir omnium nobilium Christianissime, Christianorum nobilissime, cuius modifalsitates in epistulae translatione reprehendant, ipsius epistulae ponam cum Graeco sermone principium, ut ex uno crimxXVjpwv φέρεσθαι, quod ego ita uertisse me memini: oportebat nos, dilectissime, clericatus honore non abuti in superbiam. reece\', inquiunt, \'in uno uorsiculo quanta mendacia! primum ἀγαπητὸς dilectus\' est, non dilectissimus\'; deinde οἴησις aestimatio\' dicitur, non superbia\' — non enim dixit οἰήματι, sed oivjast, quorum alterum tumorem\', alterum arbitrium\' sonat -; totumque, quod sequitur, clericatus honore non abuti in superbiam\' tuum est.\' quid ais, o columen litterarum et nostrorum temporum Aristarche, qui de uniuersis scriptoribus sententiam feras? ergo frustra tanto tempore
Abbreviated transcription (Latin):
haer genonfugientia Re uera sensus rachori eus et lel amatio tulli ana sedi quidit¬
ciemus ad authenticos libros in quibus haee non fuer ad scripta &cetera hissi¬
nuilia quȩ si ꝓferre nitamur infinitis libris opus est porroquanta dimiserint
nuit in hec cdesus. uel quia prima est & antixp̃i fertur aduentum uel quia ab aposto¬
ls in quibus tamen abhebreo nondis crepant usupata a quila aut̃ ꝓsilitus & conten¬
ciosus int̃ praes quia non solum uerba sedehimologias quoque uerborum trans¬
ferre conatus est iure ꝓicitur a nobis qui s enimꝓ frumento uino &oleo possit
sumus dicere fusionem pontionem que &splendentiam que aut qui haebrei. non
lingua non recipit. Hiusrei exemplum ex nostro sermone capere possumus quant¬
ta enim apud grecos benedicuntur que si aduerbum transferamus in latino non re¬
sonant & eregine quȩ apud nos placent si uertantur iuxta ordinem. apud illos

Expanded text:
haec et non fugientia. re uera sensus rhetoricus et declamatio Tulliana; sed quid fahaec et non fugientia. re uera sensus rhetoricus et declamatio Tulliana; sed quid faciemus ad authenticos libros, in quibus haec non feruntur adscripta et cetera his similia? quae si proferre nitamur, infinitis libris opus est. porro, quanta dimiserint, nuit in ecclesiis, uel quia prima est et ante Christi fertur aduentum uel quia ab apostolis, in quibus tamen ab Hebraico non discrepat, usurpata. Aquila autem, proselytus et contentiosus interpres, qui non solum uerba, sedferre conatus est, jure projicitur a nobis. Quis enim pro frumento et vino et oleo, possit, possumus dicere « fusionem, pomationemque, » et « splendentiam. » Aut quia Hebraei non lingua non recipit? huius rei exemplum ex nostro sermone capere possumus. quanta eiHm apud Graecos bene dicuntur, quae, si ad uerbum transferamus, in Latino non resonant, et e regione, quae apud nos placent, si uertantur iuxta ordinem, apud illos
Abbreviated transcription (Latin):
braham sed a iacb. differo solutio nemistius quȩ sti uncula ut obtrectatores
mei querant & antellegant non uerba inscripturis consideranda sed sensum iuce¬
simiprimi ꝓsalmi uxta hebreos id ipsum exor dium est quod dns est. locitaiis incruce
helibel lamabacthani quodinterp̃ tatur ds meus ds meus quare medereliqͥ
uerꝗer unt dĩ ds̃meus respiceme quare me dereliquisti. Responderunt utique n¬
hilin sensudamni ẽẽ si duo uerba sunt addita audiant & ame non ꝑichitari c¬
desi arum statum sic celeritate dictantis aliqua uerba dimis serim. longum esti
ribus et desi ae ob elisasteris que distincta sunt. illud enim quod legimus inis¬
re beatuis quihaba sem̃ in sion & domesticos in hierusalem solent hebre i de nde¬
recuniuu dierint net non& in amos pdiscriptionem luxore stantia putauerust

Expanded text:
Abraham, sed a Iacob. differo solutionem et istius quaestiunculae, ut obtrectatores Abraham, sed a Iacob. differo solutionem et istius quaestiunculae, ut obtrectatores mei quaerant et intellegant non uerba in scripturis consideranda, sed sensum. uicesimi primi psalmi iuxta Hebraeos id ipsum exordium est, quod dominus est locutus in cruce: heli heli lama zabtani, quod interpretatur: deus, deus meus, quare me dereliquisti? uerterunt: deus, deus meus, respice me, quare me dereliquisti? respondebunt utique nihil in sensu damni esse, si duo uerba sunt addita. audiant et a me non periclitari ecclesiarum statum, si celeritate dictantis aliqua uerba dimiserim. Longum est nribus ecclesiae obelis asteriscisque distincta sunt. illud enim, quod legimus in Isaia: beatus, qui habet semen in Sion et domesticos in Hierusalem, solent Hebraei ridere, cum audierint, nec non et in Amos post descriptionem luxuriae: stantia putauerunt
Abbreviated transcription (Latin):
diasilusenior filii sichemhiclocus in genesi multo aliter inuenitur quod scilic&
habra hamemerit ab effron h& teho filiosa asiuxta hebron qua dringentis drag¬
mis argenti speluncam duplicem & a grumcirde am sepeli erit que in ea sarram uxo¬
rem suam at que in eodem libro postea. Legimuire uertentem de mesopomia iacob
cum uxoribus & filus suis possuis se tabernaculum ante salem urbem sic inorum qua
est interrachanaan &habitas seibi &emisse pͥor temagri in quo habebatttnrit ab
omorpatre sychemcentum agnis & statius seibi altare & inuocasse dm̃is rahel
abrahannonemit specum abemor patre sychem sed ab efronsiliosaarnec sẽpu¬
tus est in sychem. sed in cebron que corrupte dicitur arbocb duo decim autem pa¬
tnarche non sunt sepulti in arboch. sed insichem. qui ager non estemptus aba

Expanded text:
ti a filiis Emmor, filii Sychem. hic locua in Genesi multo aliter inuenitur, quod scilicet ti a filiis Emmor, filii Sychem. hic locua in Genesi multo aliter inuenitur, quod scilicet Abraham emerit ab Efron Chetheo, filio Saar, iuxta Chebron quadringentis didragmis argenti speluncam duplicem et agrum circa eam sepelieritque in ea Sarram, uxorem suam. atque in eodem libro postea legimus reuertentem de Mesopotamia Iacob cum uxoribus et filiis suis posuisse tabernaculum ante Salem, urbem Sicimorum, quae est in terra Chanaan, et habitasse ibi et emisse partem agri, in quo habebat tentoria, ab Emmor, patre Sychem, centum agnis et statuisse ibi altare et inuocasse deum Israhel. Abraham non emit specum ab Emmor, patre Sychem, sed ab Efron, filio Saar; nec sepultus est in Sychem, sed. in Chebron, quae corrupte dicitur Arboc. duodecim autem patriarchae non sunt sepulti in Arboc, sed in Sychem, qui ager non est emptus ab