comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Exultant eni in campis:
odorant᷑ bellũ excitantur sono tu¬
be ad p̾liũ. uoce accensi: ad tursũ
ꝓuocantur. Dolent cũ uicti fuint:¬
⁊ exultant cũ uicerint. ⁊ cetera cĩ¬

Expanded text:
exultant enim in campis; odorantur bellum; excitantur sono tubae ad proelium; voce accensi ad cursum provocantur; dolent cum victi fuerint; exultant cum vicerint. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
est bestiola de genere mustelaꝵ: s t̃¬
minor ⁊ colore dissimilis. In hyems
caudet instar nimis: p̃ter extremita¬
tem caude. Estate uͦ tantum in uentre
candet. ⁊ dorso fuscꝰ apꝑaret. Mures ꝑ¬
sequit᷑. carnib uestitur. Haꝵ bestio¬
larũ pellib: hominũ currositas uti
solet ambitu sup̃mo inuestib. bo¬
alena est
aĩal: qd̃ naturali quadam ĩdig¬
natione suꝑbiam in homine detestat᷑
Itaq si congrediendi occasionẽ acceꝑit
pugne constanter insistit. uictorq su¬
ꝑbie nitit᷑ hominẽ decerꝑe. Econtra uͦ
si in homine obuio ex fuga ⁊ timore
signũ humiliatõis dep̾henderit: inter¬
dum subsistit ⁊ illum euadere ꝑmͣtit¬
lutri siłis eit: aĩal morsu potentissimũ
adeo ut tũ hominẽ inuaserit: cõuẽtũ
dentiũ nõ prius laxet quã ossa frat¬

Expanded text:
est bestiola de genere mustelminor et calore dissimilis. In hyeme candet instar nivis, preter extremitatem caude. Estate vero tantum in ventre candet et dorso fuscus apparet: mures persequitur, carnibus vescitur, harum bestiolarum pellibus, hominum curiositas uti solet ambitu supremo in vestibus. alena est animal quod naturali quadam indignatione superbiam in homine detestatur. Itaque si congrediendi occasionem acceperit, pugne constanter insistit, victorque superbe nititur homines decerpere. Econtra vero, si in homine obvio, ex fuga et timore signum humiliationis deprehenderit, interdum subsistit et illum evadere permitLytris similis est, animal morsu potentissimum, adeo ut cum hominem inuaserit, conuentum dentium non prius laxet quam
Abbreviated transcription (Latin):
patitur. ⁊ hoc ut aristotiles credit qr se¬
men iusquiami comedit. Huius pussi
cũ euolare debent uicini passẽs cũ eoꝵ pa¬
rentibus conatus ip̃oꝵ euolantiũ comi¬
tantur ut ĩbecilles si necesse pluriũ cõ¬
stipatione confortentur. Aristotiles. pas¬

Expanded text:
patitur; et hoc ut Aristoteles credit, quia semen iusquami comedit. Huius pulli cum evolare debent, vicini passeres cum eorum parentibus, conatus ipsorum evolantium comitantur, ut imbecilles si necesse sit plurium constipatione confortentur. Pavo est a
Abbreviated transcription (Latin):
quas alias quocumt modo patitur.
s pluuia moritur. Id cuco in montib
gelboe nidificare fertur: quia raro uł
nũquã ibi pluit. Caudam suam sum
mo studio custodit: pennasq illius
rostro frequentius ext̾git. Anis est
luxuriosa nimiũ: bibitq libent̾ ui¬
num. Seni ipsam pede cibat: ⁊ ori
suo defert escas ficut homo manu.

Expanded text:
quas alias quocumque modo patitur, sed pluvia moritur. Idcirco in montibus Gelboe nidificare fertur, quia raro vel nunquam ibi pluit. Caudam suam et mo studio custodit, pennasque suas rostro suo frequentius extergit. Avis est luxuriosa nimium bibitque libenter vinum; semetipsam pede cibat et ori suo defert escas, sicut homo manu.
Abbreviated transcription (Latin):
Orcha monitrũ mari¬
nũ est ut ait plinius: cuiꝰ ymago
nullia potest ex primi rep̾sentatõe.
nisi ꝙͥ sit moles carnis ĩmense. Hec
ballenas odio graui ꝑsequit᷑: tentib¬
ꝙ truculentis secreta feraꝵ irrũpit
at morsu lacerat. Ille uͦ ad flexũ ĩmo¬
biles ad repugnandũ in ertes. pon¬
dere suo honeratis ac punis in ua¬
lide solũ nouerũt auxiliũ in altũ ma¬
re refug̾e. se q toto occeano defendere.
Etoritra uͦ orche ĩ malicia ꝑtinates
laborant fugientib occurr̾e: et in¬
cantas angustiis trucidare. in uada
urgere saxis illudere¬

Expanded text:
Orcha monstrum marinum est, ut dicit Plinius, cuius imago nulla potest exprimi representatione, nisi quod si moles carnis immensa. Hoc balenas odio gravi persequitur dentibusque truculentis secreta fetarum irrumpit, ac morsu lacerat. Ille vero ad flexum immobiles et ad repugnandum inertes, pondere suo onerate, ac pinnis invalide, solum noverunt auxilium in altum mare refugere, seque toto oceano defendere. Econtra vero orche in malitia pertinaces, laborant fugientibus occurrere et incautas trucidare, in vada urgere, saxis illidere
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ intestino grosso: maxumeq in
orbo. Sũt ⁊ alii minuti sic̾ u̾mi¬
culi qui fiũt in aceto: płimũ in e¬
recto nascentes ĩ intestino: lũb̾toꝵ
accidentia sũt tortura ab hoĩnatõ
pũctura maxĩe cũ intestina pp̃ hu¬
mectationẽ subtiliata sunt. Nam
lumbrici de eoꝵ humectatione tra¬
hunt: qui si creu̾int ĩ intestuus
uirtus deficit. qr chylos ea nutͥens
ad lumbricos nutriendos uadit.
Unde deficit humiditas corporis:
ttrident dentes. labia pruriunt:
ab hominationẽ hñt ⁊ uomitũ Alitrũ
aũt usq ad stomachũ ascendunt: et
cũ uornitu exeunt

Expanded text:
in intestino crasso, maximeque in in intestino crasso, maximeque in orbo. Sunt etiam alii minuti, sicut vermiculi qui fiunt in aceto, plurimum in recto nascentes intestino. Lumbricorum accidentia sunt tortura, abominatio, punctura, maxime cum intestina propter humectationem subtiliata sunt. Nam lumbrici de eorum humectatione trahunt: qui si creverint in intestinis virtus deficit, quia chylos ea nutriens, ad lumbricos nutriendos vadit; unde deficit humiditas corporis, strident dentes, labia pruriunt, abominationem habent et vomitum. Aliquando autem usque ad stomachum ascendunt, et cum vomitu exeunt
Abbreviated transcription (Latin):
exanime uiuentiũ ꝙͦ hominũ ca
pillo. Qͣ feditate: ⁊ silla dictator
⁊ aloniam ex clarissĩs grecie po¬
etis obiere. Hoc quidẽ ⁊ aues in¬
hoc malo credunt ⁊ oues tm̃. ha¬
brici nascunt᷑ ex humorib flegina¬
ticis putrescentib in intestuus
uͥ nascit᷑ calor extraneꝰ. Hos impo¬
sibile est nasci de sanguine: uł co¬
lera rubea. Nam colera rubea cũ
amaritudine ⁊ acuitate ac sicci¬
tate sua: huiꝰmodi octidit aĩalia
Sangus aũt deuenis ul arteruꝰ
nõ exit: ⁊ si exierit apostema gig¬
nit cũ passionib aliis. Unde pas¬
sionẽ hanc habent pueri flegna¬
ticam ⁊ grossam humiditatem
habentes: cũ dieta sua grossa et
purgandi negligentia. maxime
uͦ in autũpno hec passio nascitur:
ex fructuum comestiorie. Huius
sp̃es sũt tres. Una lumbritoꝵ qui
trͣ rami portulate sunt: ⁊ in ĩtes¬
tino subtili nascũt᷑ pp̃ nimã hu¬
nuditatẽ cibi q̃ in eo adunat᷑. St̃
⁊ alii sic̃ seĩa cut᷑bite plurimum

Expanded text:
exanima et viventium quoque hominum et capillo, qua foeditate et Sulla dictator et Alcman ex clarissimis Graeciae poetis obiere. hoc quidem et aves inhoc malo credunt et oves. brici nascuntur ex humoribus phlegmaticis putrescentibus in intestinis, ubi nascitur, calor extraneus: hos impossibile est nasci de sanguine, vel cholera rufa. Nam cholera rufa cum amaritudine et acuitate, ac siccitate sua, huiusmodi occidit animalia. Sanguis autem de venis vel arteriis non exit, et si exierit, apostema gignit cum passionibus aliis. Unde passionem hanc habent pueri phlegmaticam et crassam humiditatem habentes, cum dieta sua crassa et purgandi negligentia. Maxime vero in autumno hec passio nascitur ex fructuum comestione. Huius species sunt tres: una lumbricorum, qui quasi rami portulace sunt et in intestino subtili nascuntur, propter nimiam humiditatem cibi que in eo coadunatur. Sunt et alii lati sicut semina cucurbite, plurimi
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Qya ꝓpt̾ corpora post aĩe ab¬
scessum mou̾i nõ uidemꝰ: q ignis ⁊
aer qui duo ꝑ aĩe p̃sentiam tenent᷑
in corꝑe t̾reuo ⁊ humido. ut omĩum.
iiiiͦ. fiat temꝑatio post eiusdẽ ar̃e ab¬
scessum ad suꝑna euadunt: at sese
pus uiui ficat ⁊ sic tolligata est ei
ut u cum uelit se inde segregare pꝰ¬
sit. ũ retin̾e tũ iussionẽ crratoris
uita corꝑis. ⁊ de morte corꝑis descen¬
dit mors aĩe. Sicut .n. aĩa uita fa¬
cit carnem uiuentem ⁊ de fonte ne
sue irirgat eam animando: sic
caro ꝑ corruptelam mat̾ie sue aui¬
mam si cupiditatib illicitis illiga¬
uit occidit. Et cũ altera neͤ iudeant᷑¬
nam .i. ut aut carnẽ spũalem aĩa
uirtutib suis p̾stet: aut aĩam
carualem caro nutrix eiꝰ efficiat.
Anima tñ de morte nich hre potest
nec caro aliqͥd de uita retin̾e potest.
nͥ ab aĩa fu̾it irigata. Nec altera¬

Expanded text:
sunt. Quapropter corpora etiam post animae abscessum moveri videmus; quia ignis et aer, quae duo per animae praesentiam tenentur in corpore terreno et humido, ut omnium quatuor fiat temperatio, post ejusdem animae abscessum ad superna evadunt ac sese pus vivificat et sic colligata est ei, ut nec cum velit se inde segregare possit, nec retinere cum iussionem sui creatoris vita corporis, et de morte corporis descendit mors animae. Sicut enim anima vita sua facit carnem viventem, et de fonte naturae suae irrigat animando; sic caro per corruptelam materiae suae animam, si cupiditatibus illicitis illigaverit, occidit. Et cum altera natura vi ut aut carnem spiritualem anima virtutibus suis praestet, aut animam carnalem caro victrix ejus efficiat. Anima tamen nihil de morte habere potest, nec caro aliquid de vita retinere potest, nisi ab anima fuerit irrigata: nec in alteri
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sensificatõe descendit aĩa ad tor¬
pus. Presentia namq sua illud
iuuificat: colligit in iuũ atq in
uno tenet. defluere atq cõtͣbesc̾e
nõ sinit. Congruentiã eiꝰ atq mo
s etiam in crescendo atꝙ gignẽdo.

Expanded text:
et sensificatione descendit anima ad corpus. Praesentia namque sua illud vivificat, colligit in unum, atque in uno tenet; defluere atque contabescere non sinit, congruentiam ejus modumquudine, sed etiam in crescendo atque gignendo.
Abbreviated transcription (Latin):
cet̾i ꝙͦ sp̃s corrũpunt̃ qui acerebro ⁊
iuta cordis descendunt. ⁊ sic homo mo¬
ritur. S̾pentẽ uͦ si prius uiderit hõ.¬
ẜpens extinguit᷑ ut dicit iacobi aco¬
tus: nec aranee possunt intex̾e nec
uenenifera q̃lib attrectare. Dicit᷑
aũt argentũ eiꝰ cin̾e delinitũ: imita¬
ri colorem aureũ. De hoc it̾um ali

Expanded text:
spiritus corrumpuntur, qui a cerebro et vita cordis descendunt et sic homo moritur: serpentem vero si prius viderit, serpens extinguitur, ut dicit Iacobus acotus, nec aranee possunt intexere, nec venenifera quelibet attrectare. Dicitur autem argentum eius cinere delinitum, imitari colorem aureum. Berus i
Abbreviated transcription (Latin):
te corꝑoris ictus intiderit spineã
soluit. ꝑ qͣm costaꝵ pedes ⁊ motus
corporis a gebaut. Onde ⁊̃ hec ser¬
pẽs cĩ tam diu tot iaculis ĩuul¬
nerabilis obstitit: ad unius ictũ
saxi debilis cessit. ac mox tirtum¬
uenta telis facile oppressa est. Co
dui cunctis miratło fuit.

Expanded text:
e ille ictus inciderit spinam soluit, per quam costarum pedes et motus corporis agebantur. unde etiam haec serpens, quae tamdiu tot iaculis inuulnerabilis obstitit, ad unius saxi ictum debilis cessit ac mox circumuenta telis facile oppressa est. coramdiu cunctis miraculo fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
cartaginense sortitꝰ it̾ cũ ex̾citu fa¬
ciens. aut ꝓtul a flumine bagra¬
da castra constituit ubi cũ pluri¬
ad exꝓugnanda bestiam cũ ex̾titu
tergo ꝓficientib iaculis et om̃i
sqͣmarum cratem qͣr ꝑ obliꝙͣ scu¬
toꝵ testudinem labebantur. mix¬
q ĩ modũ ne corpus lederent ip̃o
corpore pellebantur. in suꝑ mag¬
nã multitudinẽ morsu cõminui ⁊
impetu ꝓteri halitu ⁊̃ pestifero
ex aĩari uideret balistas de ferri.
uissit ꝑ quas molare saxũ spine
eius incussũ. cõpagem tociꝰ corpo¬

Expanded text:
Carthaginense sortitus, iter cum exercitu faciens, haud procul a flumine Bagrada castra constituit. Ubi cum pluriad expugnandam bestiam cum exercitu proficientibus jaculis, atque omnisquamarum cratem quasi per obliquam scutorum testudinem labebantur mirumque in modum, ne corp??s laederent, ipso corpore pellebantur, cum insuper magnam multitudinem morsu conminui, impetu proteri, halitu etiam pestifero exanimari uideret, ballistas deferri imperauit, per quas motare saxum spinae eius incussum conpagem totius corpo
Abbreviated transcription (Latin):
Aristotiles lotiuens de serpentib ori¬
entis q̃ bina habent capita: dicit cãm
nuentur in una matrice: nullusq
paries int̾ ea distirguat. Ambou̾o
serpentis capita tibũ capiunt ⁊ in u¬
num corpus transmitunt. Ambo ⁊̃
in adu̾sarios serpunt. Solinus. In¬
ut ceruos et animantiũ alia ad pa¬
rem molem tota hauriant qͥnetiam
occeanũ indicũ qnͣtus ẽ penetrent:
insulas q magno spatio a cõtiuẽti
separatas populandi gr̃a petant

Expanded text:
Aristoteles loquens de serpentibus orientis, que bina habent capita, dicit causam nuentur in una matrice, nullusque paries inter ea distinguat, ambo vero serpentis capita cibum capiunt et in unum corpus transmittunt, ambo etiam in adversarios serpunt. Basiliscus esut ceruos et animantium alia ad parem molem tota hauriant, quin etiam oceanum Indicum quantus est penetrent insulasque magno spatio a continenti separatas pabulandi petant
Abbreviated transcription (Latin):
coax: nec aluid quitqͣm dicere potest.
nͥ cũ p̃mit᷑ aut ledit᷑. Tunc enĩ mu¬
rat uocẽ: et iustar muris enuitit ex¬
ilem. Huiꝰ uocis ratio scd̃m aristoti¬
lem ex hoc ꝓpendi potest ꝙ ore clauso
⁊ inflatis lat̾ib eo sa̾nat ĩgutture.
Ad sillabam u̾o ax os aꝑit: ⁊ inster
folliũ lat̾a repͥmit. ut fortiori spñ
uox elata ꝓmat᷑. Multiplicat uocẽ:
qũ posuerit equalit̾ in aqua man¬
dubulã inferiorẽ ⁊ extenderit suꝑi¬
orem. Cum aũt ambas extenderit:
eiꝰ oculi sicut candele lucent. Tuuet
omine qd̃ spirat et ab omĩib odio se
haberi suspicat᷑. In augusto mense:
nũqͣm potest os suũ ꝓ ciuolibet mi¬
nist̾io cibi uł potus uł uotis aꝑire.
Qd si ⁊̃ manu uł uaculo temptan̾is:
difficult̾ aꝑire pot̾is. Est ⁊ raua ui¬
ridis ac paruula: coriens cognomi¬
nata. Que arbores oͣscendit. ibi ꝙ ĩt̾
folia requiescit. Hec naturali p̾sagi¬
o pluuias ĩnubib sentiens. fortit᷑

Expanded text:
coax, nec aliud quicquam dicere potest, nisi cum premitur aut leditur; tunc enim mutat vocem et instar muris emittit exilem. Huius vocis ratio secundum Aristotelem ex hoc perpendi potest, quod ore clauso et inflatis lateribus eo sonat in gutture, ad sillabam vero ax os aperit et instar follis latera reprimit, ut fortiori spiritu vox elata promatur. Multiplicat vocem quando posuerit equaliter in aqua mandibulam inferiorem et extenderit superiorem; cum autem ambas extenderit, eius oculi sicut candele lucent: timet omne quod spirat, ab omnibus odio se haberi suspicatur. In augusto mense nunquam poterit os suum, pro quolibet ministerio cibi vel potus vel vocis aperire. Quod si etiam manu vel baculo tentaveris, difficulter aperire poteris. ridis ac parvula, corines cognominata, que arbores ascendit, ibique inter folia requiescit: hac naturali presagio pluvias in nubibus sentiens, fortiter
Abbreviated transcription (Latin):
uabulla bestia ẽ ethyopie:
collum hñs ut equus. pe¬
As ⁊ crura uelut bos: capud ut ca¬
melus. Albas ht̃ maculas: colorẽ
rutilum ualde membra singula
distinguentẽ. Cumtx tauto decore
sit aĩal resꝑsum pellis multum
spectabilis carnis uendit᷑ ad luxũ

Expanded text:
abula bestia est Ethiopie, collum habens ut equus, pedes et crura velut bos, caput ut camelus, albas habet maculas, colorem rutilum valde, membra singula distinguentem; cumque tanto decore sit animal respersum, pellis multum spectabilis, carius venditur ad luxum
Abbreviated transcription (Latin):
de natura reꝵ. Salmo pistis est in la¬
titudinem et longitudinem magnam
extrescens. Robore fortis est: s ponde¬
rosus et grauis. om̃isq trm̃ ht̃ agili¬
tas apotentia uirtutis est: potiꝰ qra
aleuitate corporis. Hic ut dicit pliutꝰ
olim p̾ferebatur omnibꝰ piscib fluuia¬
lib: et maxime in aquitamia. Carnes
eius rubee sunt: que licet dulces et
grate sut ualde. tñ sacretatẽ cito m̃a¬
ducantib ingerũt. Piscis iste fetus fa¬
cit. Net du iuu̾e potest. in aquis dul¬
cib stagnoꝵ: nͥ libeꝵ habeat transi¬
tũ ad dulces undas fluuioꝵ. Quin ⁊̃
statulum inuenerit: caput caude cõ¬
iungit. flexoq corpore ꝑuolat ad op¬
tata. Hoc ip̃m ⁊̃ facit. tum irretitũ
se senserit. Salpa piscis est obscenus
⁊ ulis. Hic miraculũ sui p̃bet: ut nũ¬
qͣm decoqui possit nisi pͥus fortit̾ fus¬
te uł ferula uerberet᷑¬

Expanded text:
ensis Salmo piscis est in latitudinem et longitudinem magnam excrescens. Robore fortis est, sed ponderosus et gravis, omnisque quam habet agilitas, a potentia virtutis est potius, quam a levitate corporis. Hic quoque, ut dicit Plinius, olim preferebatur omnibus piscibus fluvialibus et maxime in Aquitania. Carnes eius rubee sunt, que licet dulces et grate sint, valde tamen satietatem cito manducantibus ingerunt. Piscis iste fetus facit, nec diu vivere potest in aquis dulcibus stagnorum, nisi liberum habeat transitum ad dulces undas fluviorum: quandoobstaculum invenerit, caput caude coniungit, flexoque corpore pervolat ad optata: hoc ipsum etiam facit cum irretitum se senserit. Salpa piscis est obscenus et vilis: hoc miraculum sui prebet, ut nunquam decoqui possit, nisi prius fortiter fuste vel ferula verberet
Abbreviated transcription (Latin):
trone qua nunc usq oꝑat᷑ facit
ut numeros suos explicent fe¬
mina: ⁊ aqͥbdam latentib ac ĩ
iusibilib inuplucris in formas
usibiles huiꝰ quas aspicius

Expanded text:
tione qua nunc usque operatur, facit ut numeros suos explicent semina et a quibusdam latentibus atque invisibilibus involucris, in formas visibiles huius quod aspicimus
Abbreviated transcription (Latin):
ad orosiũ. Multa utiq uidemꝰ aĩa¬
lia ex corruptione corpoꝵ maxĩe
mortuoꝵ nasci. Num quid tũc cre¬
ata sunt quãdo ip̃a corpora . Absit
ut tunc creata dicantur qñ ip̃a cor¬
pora: s corporib uisita sunt ⁊ qͦ¬
exoritura. Sicut .n. semen curubet
arboris ht̃ quãdã ñ ut cũ obrup¬
tũ fu̾it in t̾ra oriatur ⁊ u̾gultũ ꝓdu¬
cat: deinde ramis nichilo minus
cõctipata dilatetur: ⁊ frondib ab
eisdem ac florib decorata fructific:
ita est et in corpore ut ita dicam qd̾¬
dam seminariũ unde suo tempore
curante ꝓuidentia dei aliciͣ gen̾a

Expanded text:
 XXXVII. Multa utique videmus animalia ex corruptione corporum, maxime mortuorum nasci: numquid tunc creata sunt, quando ipsa corpora? RESP. Absit ut tunc creata dicantur, quando ipsa corpora: sed corporibus insita sunt quoexortura. Sicut enim semen cujuslibet arboris habet quamdam vim, ut cum obrutum fuerit in terra oriatur, et virgultum producatur, deinde ramis nihilominus constipata dilatetur, et frondibus; deinde floribus decorata fructificet: ita est et in corpore, ut ita dicam, quoddam seminarium, unde suo tempore, curante providentia Dei, aliqua genera
Abbreviated transcription (Latin):
trr maxĩe. Tymosum nõ coit: ⁊
tactu preteniua filia mittit. qd̃ pͥ¬
mũ grauitatis argum̃tũ ẽ ab¬
rũpi u̾o statim ac resilire guttas:
ꝓbatio ese: ut sit odoratũ et ex dul¬

Expanded text:
non coit et tactu praetenuia fila mittit, quod primum bonitatis argumentum est; abrumpi statim et resilire guttas v probatio ut sit odoratum et ex dul
Abbreviated transcription (Latin):
koky est aĩal in t̾ra sicut ĩ mari
manens. Cartilagintsum habet tor¬
pus ut sepia: ossaꝙ minus debito
robusta Unde fit ut infirmatis cru¬
rib aliquando uix ambulare possit
setꝑ in pedib sustentare. Ambulatõ
igit᷑ est pocius ex uigore sp̃s ⁊ leui¬
tate corporis: qͣm ex iurtute. Dentes
ht̃ acutos ualde caudã paruã ut cͥ¬
nus. renes ⁊ uacta. Uent̾ eius san¬
guiue caret: qr due uere que rami¬
ficant᷑ suꝑ renes usq ad uentrem
in eis nõ ꝑueniunt. Cetera uero¬
corporis membra sanguinẽ hñt
qui nũqͣm in gelatur. Hot animal
giti quinq in utroq pede. Figuraq
pedis est. ut caude piscis. In aquis
sprrare nõ ualet: dormit aũt ꝓpe
mare suꝑ t̾ram. ibiq fetus suois
parit duos aut tres. Transacto uͦ
die .xuiͦ. post partũ: sequit᷑ fetꝰ ma¬
trẽ suam ad mare. ⁊ hoc multorienᷤ
in die: ut aquis marinis assuescat
Hoc animal manullas ht̃: unde
fetus lactet. Uox eius est sicut tau¬

Expanded text:
Koky est in terra sicut in mari manens, cartilaginosum, habet corpus ut sepia, ossaque minus debito robusta unde fit ut infirmatis cruribus aliquando vix ambulare possit, seque pedibus sustentare. Ambulatio igitur eius est potius ex vigore spiritus et levitate corporis, quam ex virtute. Dentes habet acutos valde, caudam parvam ut cervus, renes ut vacca. Venter eius sanguine caret, quia due vene que ramificantur sub renes usque ad ventrem in eis non perveniunt; cetera verocorporis membra sanguinem habent, qui nunquam ingelatur. Hoc animal giti quinque in utroque pede, figuraque pedis est ut cauda piscis. In aquis spirare non valet. Dormit autem propre mare super terram, ibique fetus suos parit duos aut tres. Transacto vero die duodecimo post partum, sequitur fetus matrem suam ad mare et hoc multoties in die, ut aquis marinis assuescat. Hoc animal mammillas habet unde fetus lactet: vox eius est sicut tau
Abbreviated transcription (Latin):
rundĩes q̃dã ĩ iecore lapitẽ celidoniam
portanc. Haꝵ pulli qͥ hũc lapidẽ hñt ĩ ħ
cognoscũtur si ꝓ signo pacis ore ad os ĩ
nido cõu̾si sedent. Nam ceci q̃ nõ hñc auer¬
sis postĩorib sedent. Yrundo uolando pa¬

Expanded text:
rundines quedam in iecore lapidem celidoniam portant. Harum pulli qui hunc lapidem habent, in hoc cognoscuntur, si pro signo pacis ore ad os in nido conversi sedent; nam ceteri qui non habent, aversi posterioribus sedent. Hisida a sono
Abbreviated transcription (Latin):
leuissima. rostro paruo. cauda furxata.
farma grata. nigredine decentessĩa. In
uentre candida. sub gutcure ruffa. Mo¬
dicã hc carnẽ ⁊ nigrã. plumas multas
⁊ alas magnas. idõq citũ ht uolatũ. Di¬
em p̾cinendo nũciat. dormientes excitat
⁊ ad laudẽ creatoris ĩuitat. Ap̾cos mõti¬

Expanded text:
levissima, rostro parvo, cauda furcata, forma grata, nigredine decentissima, in ventre candida, sub gutture rufa, modicam habet carnem et nigram, plumas multas et alas magnas; ideoque citum habet volatum, diem precinendo nuntiat, dormientes excitat et ad laudem creatoris invitat. Huius
Abbreviated transcription (Latin):
yppotamus etiam in quadam meden¬
di parte magit̾ exitit. Assidua nãq
sarietate obesus exit in litꝰ recentes
morbidũ alias corpus exhonerat.¬
⁊ plagam limo rursus obducit.

Expanded text:
potamius in quadam medendi parte etiam magister exstitit. adsidua namque satietate obesus exit in litus recenti orbidum alias corpus exonerat et plagam limo rursus obducit.
Abbreviated transcription (Latin):
grete uocatur. eo ꝙ odore suo
Qui cũ adu̾sis aspidẽ pugnat: caude̾
erigit. Quã aspis maxime incipit
obseruare qͣi minantẽ. Ad qͣm cũ uim
suam transfert: decepta corripit᷑. aris

Expanded text:
Graece vocatus, eo quod odore suo et qui, cum adversus aspidem pugnat, caudam erigit, quam aspis maxime incipit observare quasi minantem; ad quam cum vim suam transfert, decepta corripitur. Mus
Abbreviated transcription (Latin):
cocti lupini. feces uini uet̾is ⁊ amur¬
cam pari mensura miscebis ⁊ in unũ
corpus omna redacta curabis allini¬
re. Post triduũ deinde si mare uitinũ
est. Uittori mergantur extremo. Sũ
mediis t̾ris pascimꝰ: atiua celestis
cũ sale paululũ decocta sub diuo. de¬
bebit pecoꝵ tonsa ⁊ uncta membra
deluere. Hoc enĩ modo curatũ pecus
toto anno net scab fieri dr̃: ⁊ pro¬
lixas lanas treare fertur ac molles

Expanded text:
cocti lupini, feces vini veteris et amurcam pari mensura miscebis et in unum corpus omnia redacta curabis allinere; post triduum si mare vicinum est, lictori iungantur extremo, si in mediis terris pascimus, aqua celesti cum sale paululum decocta subdivo, debebit pecorum tonsa et victa membra diluere, hoc enim modo curatum pecus, toto anno nec scabrum fieri dicitur et prolixas lanas creare fertur ac molles
Abbreviated transcription (Latin):
qd pͥntipiũ cuiuslib iurtutis sẽ¬
sibił est ex ip̃o ⁊ postea redit ad
ip̃m cũ utro. Cum itaq nerui
sentiendi uascant᷑ ex pͥma ꝑte c̾e¬
bri eo tp̃ pͥma pars mollitr eit ⁊
nes sersibiliũ: ditimꝰ qd̃ organũ
sensus cõmurus est in pͥma con

Expanded text:
principium cuiuslibet virtutis sensibilis, et postea redit ad ipsum cum lucro ’. Cum ergo nervi sentiendi nascantur ex prima parte cerebri, eo quod prima pars mollior est, et nes sensibilium, dicimus quod organum | sensus communis est
Abbreviated transcription (Latin):
est in medio pectore: homini tm̃ ĩ fͣ
leuam papillam turbinato mucro¬
ne in pͥora eminens: piscib solis
ad os ᷤ pectat. Hoc pͥmũ nascentib
formari in utõ tradunt. deinde ce̾¬
bꝵ: sicut tardissime oclõs. S os
pͥmũ mori: cor nouissime. Huic
p̾cipuꝰ talor palpitat ⁊ iouetur¬
intra aĩala: molli firmo q aꝑtũ
membrane in uolutro: munitum
costaꝵ ⁊ pectoris muro. ut pareat
pͣcipiũ esse uite causam ⁊ originẽ.
Prima domitilia intͣ se animo et
sanguini p̾bet. sinuoso specu. ⁊ in
magnis aĩalib triplici: in nulło ñ
gernino. Ibi mens habitat. Ex hoc
membͥs uitalem sanguinẽ rigant.¬
folũ Solũ hoc uisceꝵ intꝰ nõ mace¬
ratur nͨ supplicia uite trahit. Lesũ¬
ꝙ mortẽ ilico affert. Cet̾is corrup¬
tis uitalitas in corde durat. Sruca
riget. Audatia quib ꝑuũ est. peui¬
da qͥb pregrande. Maximũ autẽ ẽ
ꝓportõne: murib ⁊ lepori. at in c̾uo
panthere: mustelis. Hyenis mi¬

Expanded text:
eris medio pectore est, homini tantum infra laevam papillam turbinato mucrone in priora eminens. piscibus solis ad os spectat. hoc primum nascentibus formari in utero tradunt, deinde cerebrum, sicut tardissime oculos, sed hos primum emori, cor novissime. huic praecipuus calor. palpitat intra animal praemolli firmoque opertum membranae involucro, munitum costarum et pectoris muro, ut pariat praecipuam vitae causam et originem. 182 prima domicilia intra se animo et sanguini praebet sinuoso specu et in magnis animalibus triplici, in nullo non gemino. ibi mens habitat. ex hoc membris vitalem sanguinem rigant. solum hoc viscerum vitiis non maceratur nec supplicia vitae trahit laesumque mortem ilico adfert. ceteris corruptis vitalitas in corde durat. lxx 1riget, audacia quibus parvum est, pavida quibus praegrande, maximum autem est portione muribus, lepori, asino, cervo, pantherae, mustelis, hyaenis
Abbreviated transcription (Latin):
mos est. cadauera serua medita
ta. Huato corde gigni: quosdam
homines ꝓdunt. nͨ alios ẽẽ for¬
tiores industria: sicut aristome¬
nẽ messenũ qui .cccͣ. occidit lace¬
⁊ captꝰ. semel ꝑ cauernã laminaꝵ¬
t̾m captus: scpitis custodib sõp¬
no ad ignẽ euolutꝰ lora cũ corꝑe
extussit. Tertio capto lacedemonii
pectus dissecuere causa uidendi

Expanded text:
mos est cadavera adservare medicata. 185 hirto corde gigni quosdam homines proditur neque alios fortioris esse industriae, sicut Aristomenen Messenium, qui trecentos occidit Laces captus semel per cavernam laterum captus, sopitis custodibus somno, ad ignem advolutus lora cum corpore excussit. Tertio capto Lacedaemonii corpus dissecuere causa videndi,
Abbreviated transcription (Latin):
natura rer̾. Pellicanus dicitur .q. pellem
canã hũs .i. plumas albas. In egypto cͥca
nilũ hĩtat et lacte crocrodulli muit qd̾.
utiq bestia p̾ nimia mamillaꝵ habũdan¬
tia in aliq̃ plaut loco ĩ magna qnͣtitate
eicit. Uñ ⁊ crocodullũ libent̾ pellicanus
seqͥtur. Hec auis macie semꝑ afficit᷑ et
uiscĩs ht ductũ qͥ ab inc̾ituoris usq ad
secreta nature ꝑtingit. Pullos suos sã¬
guine latĩs sui uiuificat᷑. cũ eos pp̃ ĩpor¬
tuitatẽ suã occidĩt uł a serpente qͥ eis
ĩsidiatur int̾emptos ĩueni̾t. Post sangͥ¬
nis autẽ effusionẽ adõ debilitatur ut ex¬
ire de nido ñ ualeat s eius pulli ꝓ ciba¬
tõe eius et sua exire compellantur. Qͥ¬
damtũ eoꝵ segnes exire nolunt et ꝑeũt.
uiderit. pios filios nutt. ĩpios a̾ abicit

Expanded text:
axime. Pellicanus dicitur quasi pellem canam habens, id est plumas albas. In Egypto circa Nilum habitat et lacte crocodili vivit, quod utique bestia pre nimia mammillarum abundantia, in aliquo palustri loco, in magna quantitate iicit: unde et crocodilum libenter pellicanus sequitur. Hec avis macie semper afficitur et visceris habet ductum, qui ab introitu oris usque ad secreta nature pertingit. Pullos suos sanguine lateris sui vivificat, cum eos propter importunitatem suam occiderit, vel a serpente qui eis insidiatur, interemptos invenerit. Post sanguinis autem effusionem adeo debilitatur, ut exire de nido non valeat, sed eius pulli pro cibatione eius et sua, exire compelluntur. Quidam tamen eorum segnes exire volunt et pereuntviderit, pios filios nutrit, impios autem abiicit
Abbreviated transcription (Latin):
similitudinẽ aliqͣm diuinitatis¬
repleat. scͥptura tam̃ celis eam
insid̾e cõfirmat. Dignũ est enim
ut peteret arcem q̃ se nouerat celesti
oꝑatõne sublunem ⁊ tali loco p̾ce
teris u̾sari: unde reliqua mẽbra
debuissent cõpetenti regimine
ĩmortal atꝙ rõnalꝰ omĩa dignã
faceret mansionẽ Item mediti po

Expanded text:
similitudinem aliquam Divinitatirepleat, Scriptura tamen coelo insidere confirmat. Dignum enim fuit ut arcem peteret, quae se noverat coelesti operatione sublimem; et tali loco prae caeteris versari, unde reliqua membra debuissent competenti regimine immortalis atque rationalis anima dignam faceret mansionem. Certe co
Abbreviated transcription (Latin):
anno gignunt. Suem otulo amisso
putant cito extingui. Aliquib u¬
ad uicencis. Uerũ efferant᷑: alias
ob noxium genus morbis. angͥne
maxĩe et strume. Inde sues in uali¬
de cruor in radice sete dorso euulse
capud obliquũ in cessu. Penuriam
laccis p̾pingues sentiunt: et pͥmo
fetu minus numerose sunt. In lu¬
to uolutatio huic generi grata: in¬

Expanded text:
misso putant cito extingui; alioqui viet vicenos. verum efferantur, et alias obnoxium genus morbis, anginae maxime et strumae . index suis invalidae cruor in radice saetae dorso evolsae, caput obliquum in incessu. paenuriam lactis praepingues sentiunt et primo fetu minus sunt numerosae. in luto volutatio generi grata. in
Abbreviated transcription (Latin):
Bubo nom̃ h̃c auocis sono
lucẽ fugit. In eccłiis hĩtat ⁊ oleũ de lampadib
be bibit. mures uenatur. hac qͦ uolucs cet̾e̾
capiuncꝰ. Qñ uͦ ab illis auibus q̃ ĩ luce h̾ĩtant
ĩprgnatur resupina. pedũ unguibris se defẽ¬
dit. Dicit autẽ plinius ꝙ a cauda de ouo exit
qi pond̾e̾ capitis postĩorẽ ꝑtẽ corꝑis fouẽdã matͥ

Expanded text:
Bubo nomen habet a vocis sono; lucem fugit, in ecclesiis habitat et oleum de lampadibus  bibit, mures venatur, hac quoque volucres cetere capiuntur. Quando vero ab illis avibus que in luce habitant impugnatur, resupina pedum unguibus se defendit. Dicit autem Plinius, quod a cauda de ovo exit, quia pondere capitis posteriorem partem corporis fovendam matri
Abbreviated transcription (Latin):
pes appetunt. Alia dentib p̾dant᷑.
alia ungub. Alia rose aduncitate
capiunt. alia latitudine ruunt.
alia atumĩe excauant. alia sug¬
gunt. alia lambunt: sorbent. mã¬
dunt uorant. Nam minor uarie¬
tas in pedũ ministerio: ut rapiãt
distͣhant teneant. p̃mant pende¬
ant tellurem scab̾e nõ cessent. Idẽ¬

Expanded text:
et lusus: alia dentibus praedantur, alia unguibus , alia rostri aduncitate carpunt, alia latitudine eruunt, alia acumine excavant, alia sugunt, alia lambunt, sorbent, mandunt, vorant. nec minor varietas in pedum ministerio, ut rapiant, distrahant, teneant, premant, pendeant, tellurem scabere non cessent. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
Tlz eofrastus ꝓdit. houes quoqr
pisce uesci: s nõ nͥ uiuente. Ho¬
mini cib utilissumꝰ: sunplex.
Aceruatio sapoꝵ pestifera. scon¬
dim̃ta ꝑuiticisiora. Difficulter
au̾̃t ꝑsiciunt᷑ om̃ia in cibis acͥa
hyeme difficilius ⁊ in senesta qmĩ
iuuenta. uomitiones homini ad
coquere: corpulentie qm in fiui¬
tati utilius. Ideo athletas ambu¬
latione malunt cibos perfitere

Expanded text:
Theophrastus prodat boves quoque pisce vesci, sed non nisi vivente. Homini cibus utilissimus simplex, acervatio saporum pestifera et condimento perniciosior. difficulter autem perficiuntur omnia in cibis acriahieme difficilius et in senecta quam in iuventa. vomitiones homini ad coquere corpulentiae quam firmitati utilius; ideo athletas ambulatione malunt cibos perficere
Abbreviated transcription (Latin):
de nat᷑a reꝵ. Ranaꝵ coitus ma¬
gis est de nocte ꝙͣ de die: ⁊ in eaꝵ
coitu magna eit mora multũt
seminis effundũt. Ranas ht̃
mare tĩ alas hñt: ⁊ omis piscis
fetus nutrit pret̾ ranam. Auiscẽ¬

Expanded text:
e poteris. Ranarum coitus magis est de nocte quam de die, et in earum coitu magna est mora, multumque seminis effundit: ranas habet mare que alas habent et omnis piscis fetus nutrit preter ranam.
Abbreviated transcription (Latin):
confitent᷑. Ubi globos apũ fretiñ¬
tiores uideris: uncta manu suc¬
co mellis. sofilli uł apii reges re¬
quiras. Sunt aũt paulo maiores
⁊ oblonge magis qͣm cet̾e apes ret¬
tõrib crurib neꝙ grandib pẽnis
pulcri coloris ⁊ nitidi: lenes sine
pilo nisi forte pleniores quasi ca¬
pillũ gerunt inuentre quo tamen
ñ utuntur aduulnus. Sunt alii
fusci atq hyrsuti: quos oportet
reptis alis reseruet᷑. Hoc enim
manente: nulla discedet. S si nul¬
la nascantur examina: duoꝵ uł
triũ multitudinẽ uasculoꝵ ĩ unũ
cõserre posumꝰ. Sulci tainẽ liqͦre
cõsꝑsas apes atq inclusas per
triduũ tenebimꝰ. apposito cibo mel¬
lis ⁊ exigua tm̃ spiracła relintimꝰ

Expanded text:
confitentur, ubi globos apum frequenconfitentur, ubi globos apum frequentiores videris, uncta manu succo mellis sofilli vel apii, reges requiras. Sunt autem paulo maiores et oblonge magis quam cetere apes, rectioribus cruribus; neque grandibus pennis, pulchri coloris et nitidi: lenes fine pilo, nisi forte pleniores, quasi capillum gerunt in ventre; quo tamen non utuntur ad vulnus: sunt alii fusci atque hirsuti, quos oportet nibus, exceptis alis reservetur; hoc enim manente nulla discedet, sed si nulla nascantur examina, duorum vel trium multitudinem vasculorum in unum conferre possumus, dulci tamen liquore conspersas apes atque inclusas per triduum tenebimus, apposito cibo mellis et exigua tantum spiracula relinquemus
Abbreviated transcription (Latin):
in aditu suo moriant᷑ uno aut duo¬
b dieb: q̃ statim nouis alueariis
excipienda sunt. Obseruabit aũt
custos assiduus usq in octauam
uł nouã horam: qr post hec tẽpora
nõ facile fug̾e aut engrare consu¬
⁊ abire ñ dubitent. Signa fuge: hec
sunt. Ante biduũ uł triduũ: acriꝰ
tumultuant᷑ et murmurãt. Qd̃¬
ubi aure apposita fretĩt̾ ex plo¬
ratror agnou̾it: sollicitior aduer¬
sum hec ẽẽ debebit. Solent hoc
signi ⁊ cũ pugnature sunt fac̾e
quaꝵ pugnas compescit puluis.
aut musce afi ymber asꝑsus. In¬
est illis ad originis sui reparan¬
dam concordiam dulcis auctori¬
tas. S cũ se agmina sic pacata
in ramo uł tiuotũꝙ loto suspende¬
rint: si uniꝰ uberis eductione p̃e¬
debunt porie. aut unũ regem ẽẽ
uniu̾sis aut recontiliaus om̃ib
manere cõcordiã. Si uͦ duo uł plu¬
ra uliera suspendens se populus
imitat᷑: ⁊ discordes sunt ⁊ tot re¬
ges ẽẽ tiuot uelud ubera uideris

Expanded text:
in aditu suo morantur uno aut duobus diebus, que statim novis alveariis excipienda sunt. Observabit autem custos assiduus usque in octavam vel nonam horam, quia post hec tempora non facile fugere aut emigrare consuet abire non dubitent. Signa future fuge hec sunt. Ante biduum vel triduum acrius tumultuantur et murmurant, quod ubi apposita aure frequenter explorator agnoverit, solicitior adversum hoc esse debebit. Solent hoc signum et cum pugnature sunt facere, quarum pugnas compescit puluis, aut mulse aque imber aspersus. Inest illis ad originis sue reparandam concordiam dulcis auctoritas: sed cum se agmina sic pacata in ramo vel quocumque loco suspenderint, si unius uberis eductione pendebunt, noris aut unum regem esse universis, aut reconciliatis omnibus manere concordiam. Si vero duo vel plura ubera suspendens se populus imitatur et discordes sunt et tot reges esse quot velut ubera videris,
Abbreviated transcription (Latin):
monstrũ marinũ sit dictum
quia testeam ht̃ cutẽ. In arabito ma¬
ri nascit᷑. ⁊ aliqͣndo infirmat᷑ ex eo
tid̾ calor interius in corpore pp̃ tutis
spissitudinẽ atꝙ duriciem respiratu¬
lum hr̃e nõ potest. Cum aũt in fir¬
matur aquas dulces petit: et ex
eis ꝑ aliqd̃ tempꝰ bibit eaꝵ tꝑ mu¬
tatione cutis efficit᷑ subtilis: et re¬
sudat aporis angustis ⁊ conuales¬
tit. Sanatum gͦ reu̾tit᷑ ad aqͣs sal¬
sas. ⁊ ad primam dispositionẽ suã
redit. Qd̾ aũt aqua dultis ĩ mari
sit: sic ꝓbari potest. Accipiat᷑ uas
cereũ: ⁊ ex omni parte claudatur.¬
diei ⁊ noctis: poitea plenum atͣ
dulci repperiet᷑. Hoc animal max¬
imũ est in mari rubro.

Expanded text:
monstrum marinum, sic dictum, quia testeam habet cutem. In Arabico mari nascitur et aliquando infirmatur, ex eo quod calor interius in corpore, propter cutis spissitudinem atque duritiem respiraculum habere non potest. Cum autem infirmatur, aquas dulces petit et ex eis per aliquod tempus bibit, earumque mutatione cutis efficitur subtilis et resudat a poris angustis et convalescit: sanatum ergo revertitur ad aquas salsas et ad primam dispositionem suam redit. Quod autem aqua dulcis in mari sit, sic probari potest; accipiatur vas cereum et ex omni parte claudaturdiei et noctis; postea plenum aqua dulci reperietur. Hoc animal maximum est in mari rubro.
Abbreviated transcription (Latin):
femine maiores sunt marib ac longi¬
ores: et carnes hñt duriores. Ante tẽ¬
pus partus uł coitꝰ. mares ac femine
uagant᷑. natant ꝙ ꝑ greges simul.
Tempore uero coitus et partus: am¬
seruant nature: et in sexu ⁊ in genere.
Nũqͣm enim iudebitur piscis: cũ alr̾iuᷤ
generis pisce coire. Nullus piscis ht
collũ aut uirgam aut resticulos aut
manullas: ut dicit aristotiles. De his
tam̃ excipimus delphinũ et cetũ ac te¬
tera monstra maris: et hoc est qr sibi
simile generant Unde mamullas hñt
quib fetus lactant: nõ tñ supra s uix¬
ta iuncturas. Itaq nõ eminent: sed
hũt duo caualia quib egredit᷑ lac.
⁊ filii matres seqͣntur. Masculi pisciũ
habent uias semine plenas: ita qd̾
udet᷑ sepiꝰ extra decurrere. licet autẽ¬

Expanded text:
Femine maiores sunt maribus, ac longiores et carnes habent duriores. Ante tempus partus vel coitus, mares et femine vagantur, natantque per greges simul; tempore vero coitus et partus, amservant, et in sexu, et in genere; nunquam enim videbitur piscis cum alterius generis pisce coire. Nullus piscis habet collum, aut virgam, aut testiculos, aut mammillas, ut dicit Aristoteles. De his tamen excipimus delphinum et cetum, ac cetera monstra maris et hoc est quia sibi simile generant: unde mammillas habent quibus fetus lactant, non tamen supra, sed iuxta iuncturas. Itaque non eminent, sed habent duo cannalia quibus egreditur lac et filii matres sequuntur. Masculi piscium habent vias semine plenas, ita quod videtur sepius extra decurrere. Quidam it
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m nõ contingat errare illũ sensũ
ciuꝰ est sensibile. ⁊ qd̾ substantia sen¬
sus illius organi apta uata sit pa¬
ti ab illo: ⁊ nõ ab alio. Sicut uisus
coloris est: quẽ nõ cõtingit sentire
nũꝙͣ est error. Uisus enĩ semꝑ. ru¬
beum dicit esse rubeum. Compo¬
n̾e̾ autẽ rubeũ cũ ħ subĩto qd̵ est
nõ est uisus s sensus cõmunis: ut

Expanded text:
non contingit errare illum sensum cuius est sensibile, et quod substantia organi illius sensus apta nata sit pati ab ipso et non ab alio, sicut visus coloris est, quem non contingit contingit sentire numquam est error. Visus enim semper rubeum dicit esse rubeum, componere autem rubeum cum hoc subiecto quod est non est visus, s
Abbreviated transcription (Latin):
Que autẽ exiguntur ad sensibile ꝯ¬
tiale. Substantiale enĩ sensibile est
quia ex sui forma facit sensũ ex sui¬
forma Unde ꝑ accidens est illud: qd̾
nõ facit sensum ex sui forma. s potiꝰ
cõiungitur in eodem sb̾iecto cũ illo
qd̾ ꝑ se facit sensũ. Sicut albũ ꝑ se
est uisus. D autem qd̃ cũ albo est ĩ

Expanded text:
icetur. Sensibile tiale. Substantiale enim sensibile est, quod ex sui forma facit sensum. Unde per accidens est illud quod non facit sensum ex sui forma, sed potius in quantum coniungitur in eodem subiecto cum illo quod per se facit sensum, sicut album per se est visus; id autem quod cum albo est
Abbreviated transcription (Latin):
hũs submento. Hec in illa parte af¬
frice que taret atiua generatur. ⁊ iteo
ꝓpetua siti ardet. Admirabile uͦ reme¬
diũ sitientiũ latrones geculie. t̾re
scilicet aqua carentis certissimis ex¬
pimentis ꝓdiderunt: quo hõ insiti
eo duraret aucilio trui alo salib̾rimo¬
liquore uesicis dictaꝵ bestiaꝵ ĩfuso
ꝓ parte modica ut̾etur. Hec bestia
sicut egyptũ tradũt in exortu cani¬
cule naturalit̾ tripudiare uidetur
compage corporis: eiꝰ uisibilit̾ senti¬
ente ꝙ ymber ⁊ frigus abũt. ĩ stãt¬
ꝙ uapores ignei solis ut uestiatur
t̾ra florib. herbasq ꝓ ferat ⁊ fruitꝰ.
Est aũt frigous impatiens unde¬
nec frugus ⁊ niues de facili susti¬
nere potest.

Expanded text:
s sub mento. Hec in illa parte Africe que caret aqua generatur et ideo perpetua siti ardet. Admirabile vero remedium sitientium, latrones Getule terre, scilicet aqua carentis, experimentis certissimis prodiderunt, quo homo in siti eo duraret auxilio, qui illo saluberrimoliquore vesicis dictarum bestiarum infuso, pro parte modica uteretur. Hec bestia, sicut Egyptii tradunt, in exortu Canicule naturaliter tripudiare videtur, compage corporis eius visibiliter sentiente quod imber et frigus abiit, instantque vapores ignei solis, ut vestiatur terra floribus, herbasque proferat et fructus. Est autem frigoris impatiens, unde frigus, nec nives de facili sustinere potest.
Abbreviated transcription (Latin):
lambendo. Cuiꝰ saliua si lingue san¬
guinẽ atrig̾it in rabiem agit ys
turalit̾ frigidus et sicus est: tui iugͣ
drĩatur colera: unde ex sui habunda¬
tia ĩmutata ⁊ putrefc̃a ⁊ toti corpo¬
ri duãns: ita corrupta necesse ẽ ra¬
bidos faciat ⁊ maxime in autũp¬

Expanded text:
lambendo, cuius saliva si lingue sanguinem attigerit, in rabiem agit. turaliter frigidus et siccus est; cui nigra dominatur cholera: unde ex sui abundantia immutata, et putrefacta, et toti corpori dominans ita corrupta, necesse est rabidos faciat, et maxime in autum
Abbreviated transcription (Latin):
dorus E imallus ex flore nom̃ acce¬
pit. Tunum quippe flos apellatur.
siam cũ sit sp̃e gratus ⁊ sapore iotũ¬
dus: tamen sicut flos fragrat et cor¬
pore odores aspirat. Tropedo dicta ẽ.
eam quisq uiuentem tangat. Nar¬
rat plinius scd̃s ꝙꝑ ex indico mari
lidos lacertos torpescere qualib
ad cursum ueloces pedes alliga¬
ri. Tanta enĩ uis eius est: ut ⁊̃ au¬
ra corporis sui afficiat membra.

Expanded text:
 Thymallus ex flore nomen accepit. Thymus quippe flos appellatur, nam dum sit specie gratus, et sapore judus, tamen sicut flos fragrat, et corpore odores aspirat. 30. Scarus dictus, eam quisquam viventem tangat. Narrat Plinius Secundus, « ex Indico mari lidos lacertos torpescere, quamlibet ad cursum veloces pedes alligari. » Tanta enim vis ejus est, ut etiam aura corporis sui afficiat membra.
Abbreviated transcription (Latin):
audatia animi ⁊ ingenio cobustꝰ
nimis. De aũt cũ serpentib hr̃e
certam̃: et ingenio p̃liandi uitã
defendere. Cumtꝑ corpore sit exi¬
guus: ac uirib ĩpar. ex̾titio ta¬
iñ pugne serpentẽ uincit forcio¬
rẽ se: uiuitq securꝰ audatia pociꝰ
qͣm naturali fortitudine actor¬

Expanded text:
nio robustus nimis. Dicitur autem cum serpentibus habere certamen et ingenio preliandi vitam defendere. Cumque corpore sit exiguus, ac viribus impar, exercitio tamen pugne serpentem vincit fortiorem se, vivitque securus, audacia potius, quam naturali fortitudine
Abbreviated transcription (Latin):
plici flexu in se recurrentia: ut si
quis in ea offendat nõ uulueret᷑.
S quicquid p̾sidi mõstro illi fr̃os
uegat aluus sufficit. Niam tum in
fugam se uertit: pluuie citati uent᷑s
fimum egerit ꝑ longitudinẽ rrium
iugerũ.  Cuius ardor: quittuidat¬
tigerit ad urit. Ita egerie noxia: sb̃¬

Expanded text:
plici flexu in se recurrentia, ut si quis in ea offendat, non vulneretur, sed quidquid praesidii monstro illi frons negat, alvus sufficit. Nam cum in fugam vertitur, proluvie citi ventris fimum egerit per longitudinem trium jugerum, cujus ardor quidquid contigerit, adurit. Ita egerie noxia sub
Abbreviated transcription (Latin):
rerũ. Mergus flumina stagnaq ĩna¬
tat ⁊ pisces ꝑseqͥtur. sic dcũs eo ꝙ ĩ aqͥs
se ĩmergat. Diutius tñ sb̾ aqͥs morari
ꝓcuti d ĩ aqua m̃gitur. Has aues b̃s
martinus diuina uirtute coegit aquã
ꝯͣ naturã suã desere̾ ⁊ arida loca deser¬
taq petere. Haꝵ pulli statĩ ut ouaex¬
ennc tanto uigore pollent ut si matrẽ
eos perdẽ contigit: uircute ꝓp̾a uiuant.¬

Expanded text:
re. Mergus flumina stagnaque innata, pisces persequitur; sic dictus, eo quod in aquis se immergat: diutius tamen sub aquis morari percuti debet in aqua mergitur. Has aves beatus Martinus divina virtute coegit aquas contra naturam suam deserere et arida loca desertaque petere. Harum pulli statim ut ova exeunt, tanto vigore pollent, ut si matrem eos perdere contigerit, virtute propria vivant
Abbreviated transcription (Latin):
grandioꝵ nauium in salo stantiũ
oculcatus umbra si quẽ nandi uolup¬
tas inuitet expectat: nunc elato extͣ
aqͣm capite pistantisi cimbas spe¬
tulat᷑. ocultusq ad natans mergit.

Expanded text:
grandiorum navium in salo stantium occultatus umbra, si quem nandi voluptas invitet, expectat, nunc elato extra aquam capite piscantium cumbas speculatur occultusque adnatans mergit.
Abbreviated transcription (Latin):
in recipiendo. Nam agua serua¬
bilius est elementũ quã aer: et
hoc triplicit̾. Melius enũ seruat
qͣnͣtitatẽ ⁊ figurã ip̃ius oculi:
qui fabricatur ex ip̃a. Similit̾
etiam melius seruat actum
luminis: ab extͥnseco ingredi¬
entẽ ip̃m humorẽ oculi. Me¬
recipere ⁊ aliquãtulũ ten̾e. pe¬
linquit᷑ qd̾ in ip̃o dominet᷑ ele¬
mentũ aque¬

Expanded text:
in recipiendo in hoc quod aqua servabilius est elementum quam aër, et hoc tripliciter: Melius enim servat quantitatem et figuram ipsius oculi, qui fabricatur ex ipsa. Similiter etiam melius servat actum luminis ab extrinseco ingredientem in ipsum humorem oculi. Erecipere et tenere aliquantulum, relinquitur quod in ipso dominetur elementum aqua
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ oua bina imposito ac ferumina¬
to alui glutino: subdita ceruite me¬
dio equa utrĩq libra de portat alio
loco. Nec his minor sollertia que
cunabula in t̾ra faciunt: ꝓhibẽte¬
corporis grauitate sublimia pet̾e

Expanded text:
bina ova inposito ac feruminato alvi glutino, subdita cervice medio, aequa utrimque libra deportant alio. Nec vero iis minor sollertia, quae cunabula in terra faciunt corporis gravitate prohibitae
Abbreviated transcription (Latin):
uditus est ius ordinata in
neruo ex panso in suꝑficie
nerui optici ad app̃hendandum
formã eiꝰ qd̃ sibi euenit ex com¬
motione aeris: que contingit
ut̾ ꝑcutiens ⁊ ꝑcussũ. resisten ᷤ
cõstrictione coacta ex qua ꝓue¬
nit sonus. Et ꝑuenit eiꝰ com¬
motio ad aerẽ collectiuũ quie¬
tũ: qui est in cauitate n̾ui posti¬
ci illũ ad instar sui motus et
cõmotiones illiꝰ motus tãgũt

Expanded text:
uditus est vis ordinata in nervo expanso in superficie nervi optici ad apprehendendum formam eius quod sibi evenit ex commotione aëris, quae contingit inter percutiens et percussum resistens constrictione coacta, ex qua provenit sonus, et pervenit eius commotio ad aërem collectum quietum, qui est in concavitate nervi postiens illum ad instar sui motus, et commotiones illius motus tangunt
Abbreviated transcription (Latin):
dicimꝰ in loco capitis ubi octur¬
runt omnes nerui sensitiui ẽẽ¬
lit̾ nõ cognosceret sensus com¬
munis sensibilia omium sensu¬
sonũ ex aere ꝑcuciente ac sonãte
ꝑ hũc modũ. aer extrinsecus frac¬
efficit᷑ ꝑcussus ac sonans ad si¬
militudinẽ ext̾ioris. Neruus
autẽ audibił exꝑansus ĩ tym¬
pano auris ab aere quidẽ ꝑtus¬

Expanded text:
loco illo capitis, ubi concurrunt omnes nervi sensitivi,liter non cognosceret sensus communis sensibilia omnium sensuur ex aëre percutiente et sonante per hunc modum , quia aër extrinsecus fracefficitur percussus et sonans ad similitudinem exterioris. Nervus autem audibilis expansus in tympano auris tangitur quidem
Abbreviated transcription (Latin):
litantur: at turres armatoꝵ in
hostes ferunt Magnaq ex parte
orientis bella conficiunt acies ꝓ¬
nore partiũ suaꝵ ꝓricie. Inditũ ele¬
contuer. Nam et maior his maigni¬

Expanded text:
litant et turres armatorum in dorsis ferunt magnaque ex parte orientis bella conficiunt: prostenore partium suarum pernicie. Indicum nt, nam et maior Indicis magni
Abbreviated transcription (Latin):
mũ ⁊ humidissimũ om̃iũq iusce¬
rũ fregidissimũ duab supra subt̃¬
q membranis uelatũ qͣꝵ alteru¬
tram rũpi mortifeꝵ. Omĩũ autẽ
cerebro medio in sũt ossicula par
ua. Unui hor̃nũ infantia palpitãt
tarne sunt. sine cruore. sine sor¬
dib. Hoc ht̃ sensuũ artẽ. hic uena¬
sinit hic culm̃ altissimũ: hic m̃¬

Expanded text:
mum et umidissimum omniumque viscerum frigidissimum, duabus supra subterque membranis velatum, quarum alterutram rumpi mortiferum est. cva. uni homini in infantia palpitat ncarne, sine cruore, sine sordibus. hanc habent sensus arcem, huc venasinit, hoc columen altissimum, hic men