comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
incorde reꝓborum pigritia daminane dos soluitur: ancocoru
oculos cuno tabanorum opera dis spectui abentus nihil que eẽ
eslimant quid quid de uii tutibus electurum uident Hlaccouo¬
Que Parabola &alomonis ilatis⁊u LORUnX
UIRIERECNIO REGIS IUDA GLORIADĨ CELARE

Expanded text:
in corde reproborum, pigritia dominante, dissolvitur, ante eorum oculos cuncta bonorum opera despectui habentur. Nihilque esse aestimant quidquid de virtutibus electorum vident. Cque parabolae Salomonis quas transtulerunt viri Ezechiae regis Iuda gloria Dei celare
Abbreviated transcription (Latin):
minime potest: DOCTRIMA. MIRIPERPATIENTIANOSCITUR
anto ergo quis queminus ostenditur doctus quan tominus conuin¬
citur patiens Neque enimpotest uenrciterbon adicendomn pe¬
dere siuiuendonescit equanimiter alienamala collentre
PIGRE DO IN MIT TIT SOPOREM
Digerenim recte sentiendo quasiuigilat quã uis nihil operan¬
Iditopescat Sed pigredo soporem in mit teredicitur quia pau¬
lis ꝑ & iamrecte sentiendi uigilantia amittitur. dum ab errandi
ꝑdesideria ex pandit. Etdum st udioro sublinium uporqnon con striigi¬
paesi depridicatis infine fame sauciatur fenenatur dño quumiseropr

Expanded text:
mon ait: Doctrina viri per patientiam noscitur . Tanto ergo quisque minus ostenditur doctus, quanto minus convincitur patiens. Neque enim potest veraciter bona docendo impendere, si vivendo nescit aequanimiter aliena mala tolerarePigredo immittit soporem . Piger enim recte sentiendo quasi vigilat, quamvis nil operando torpescat; sed pigredo soporem immittere dicitur, quia paulisper etiam recte sentiendi vigilantia amittitur, dum a bene operper desideria expandit; et dum studiorum sublimium vigore non constringitur, cupiditatis infimae fame sauciatur; ut quo
Abbreviated transcription (Latin):
Spondere nãque est ꝓ amico alienam animã inpericulo suae con¬
uersationis accipere. Vnde apud exgrrneũ manus defigitur
quia apudcunt sollicitudinis qua eant ede erat mens ligatur
derbi soris sui laqueatur dumratione exigente constringitur
ne eius uitia ad aliud quã ammon& relaxetur. Vndo a put
districtum iudicem cogitur in opere ex soluere quanta eum
in exemplo p̃ponitur non solum ipse uigil& sed&iam ut a¬
mĩcums usti in& ammon&̃. Einam que uigilare bene ui¬
uendo nonsufficit si non &illũ ciup̃ est apeccati corpore

Expanded text:
Spondere namque pro amico, est alienam animam in periculo suae conversationis accipere. Unde et apud extraneum manus defigitur, quia apud curam sollicitudinis quae ante deerat, mens ligaturverbis oris sui, dum ratione exigente constringitur, ne ejus vita ad aliud quam admonet relaxetur. Unde apud districtum judicem cogitur tanta in opere exsolvere, quanta eum in exemplo praeponitur, non solum ut ipse vigilet, sed etiam ut amicum suscitet admonetur. Ei namque vigilare bene vivendo non sufficit, si non et illum cui praeest, a peccati torpore
Abbreviated transcription (Latin):
Cat Daut oues surtuos Palpebrequippe gressuspeedunt
cum o pertionem noshũ consilia recta pueniunt. Quieniuin eu¬
ligit consid eundo p̃uidere quid facit gressistendit oculos claudit
Pegendo iterconficit : sed p̃uidendo sibi m& ipsi non antecedit
Ad queicircocitius corruit quia copedẽ operes poneredebeat
ppal pebatm consilii non considertt: &icircocitius corruit qui a co

Expanded text:
cedant gressus tuos . Palpebrae quippe gressus praecedunt, cum operationem nostram consilia recta praeveniunt. Qui enim negligit considerando praevidere quod facit, gressus tendit, oculos claudit, pergendo iter conficit, sed praevidendo sibimetipsi non antecedit, atque idcirco citius corruit, quia quo pedem operis ponere debeat, per palpebram consilii non attendit
Abbreviated transcription (Latin):
De quibus ꝑꝓph&m temptatiouo ciminis diciur Aienidis qe¬
nus ꝑclationem temmundis spiritibus non coniungus
Nendiui ni uerbi ministerio ostertuos ad tepaiuupes aduste q
Aaquas ergo & inplatois diuidimus & tamen solipossidamus
quando exterius late p̃dicationẽ fundimus & tamenꝑeam hum a¬
nas ad sequi laudes minime ambimus

Expanded text:
m tentati voce hominis dicitur: Alieni insurnus per elationem malignis spiritibus non conjungas, ne in divini verbi ministerio hostes tuos ad te participes admittas. Aquam ergo et in plateis dividimus, et tamen soli possidemus, quando exterius praedicationem late fundimus, et tamen per eam humanas laudes assequi minime ambim
Abbreviated transcription (Latin):
nisi quod &iam in luteis corporibus conditia dereatoris nr̃i sumus
imaginem & simi litudinem ereati : uł quis alius crudelis ost
qui adimaginem acsimilitudinemdĩ conditus uitaesuae tempo¬
nr malignorũ spũ uoluptatibus administat. An nos & icam suos
crudeli gidat qui aduo luntatem maledominantis ad uors arii
accepta uiuendi spatia expandit

Expanded text:
nisi quia in luteis corporibus conditi, ad Conditoris tamen nostri sumus imaginem et similitudinem creati? Vel quis alius crudelis est, qui ad Dei imaginem et similitudinem conditus, vitae suae tempora malignorum spirituum voluptatibus administrat. Annos etiam suos crudeli tradit, qui ad voluntatem male dominantis adversarii accepta vivendi spatia expendit
Abbreviated transcription (Latin):
rias sacerdos pat̃ iohannis. In quib uisi tauit nos oriens ex alto : In lumincere hisqui in tenebris
sedent & in ũbra mortis : Sed & contrȩ ꝓpitiatoriũ id ÷ in conspectu patris Asparg& in qͥdsepties uta
remissionẽ peccatorũ quã sp̃sscĩ donũ dedomini cosanguine genus hominũ susciper& : Utrũq enĩ
septenarius numerus significat quia uidelic& sunt septẽ dona sp̃s & sdẽ numerus & iã peccatorũ sig

Expanded text:
rias sacerrias sacersedent et in umbra mortis . Sed et contra propitiatorium, id est in conspectu Patris, asperget, inquit, septies, ut tam remissionem peccatorum, quam Spiritus sancti donum de Dominico sanguine hominum susciperet, utrumque enim septenarius numerus significat, quia videlicet sunt septem
Abbreviated transcription (Latin):
Sacrificiũ unigenitis quidẽ ei carnis: Peruirtutẽ uitẽ rursus diumitictis cis & ꝑbeneplicitũ patris
ad remissionẽ peccatorũ nostrorũ &ereptionẽ simulq ad domũ subminis trationis sps peragi aꝑte
ex hisq nunc dicit legis latͦro manifestact᷑ digitus enĩ significat uirtutẽ diuinitatis. Vnde diuit dixit :
Qũo uidebo calos opera digitorũ tuorũ. lunã & stellas quastufundasti : Utrũq aut̃ ad diuinitatis ac¬
cipimus uirtutẽ ipsiq sanguis uitali suꝑꝓpitutoriũ adorientẽ aspargit᷑ : Adppiciationẽ eñi nr̃a simulo
inluminationẽ passio silutaris ꝑ acta ÷: Vnde ipsa passio dicit᷑ ꝓpitatoriũ sicut frequent᷑ ostendimi: Dicit᷑
aut̃ & oriens : Ait ndeco racharias ꝓph&a : Eeceuiroriens nom̃cius & suptereo ori& : Ait aut̃ & tacha¬

Expanded text:
Sacrificium unigeniti esse quidem ejus carnis, per virtutem autem rursus divinitatis ejus, et per beneplacitum PatriSacrificium unigeniti esse quidem ejus carnis, per virtutem autem rursus divinitatis ejus, et per beneplacitum Patriionem peccatorum nostrorum et ereptionem, simulque ad domum subministrationis Spiritus peragi, aperte ex his quae nunc dicit legislator, manifestatur; digitus enim significat virtutem divinitatis, unde David dixit: Quoniam videbo coelos opera digitorum tuorum, lunam et stellas quas tu fundasti . Utrumque autem ad divinitatis accipimus virtutem, ipseque sanguis vituli super propitiatorium ad orientem aspergitur, ad propitiationem enim nostram simulque illuminationem, passio salutaris peracta est, unde ipsa passio dicitur propitiatorium, sicut frequenter ostendimus; dicitur autem et oriens; ait enim de eo Zacharias propheta: Ecce vir oriens nomen ejus, et subter eo orietur. Ait autem et Zacha
Abbreviated transcription (Latin):
bulȩ corũ id ÷ orationis uirtus oraculũ quod ÷ suꝑ testimoniũ id ÷ tarnẽ sua ex
qua ꝓpitiacionib conquisita ÷ peccatorũ quȩ insalutari ÷ uidelic& passione: hoc
autẽ hoc autẽ eẽ testimoniũ paulo superius ostendimus añmorint : Corrupo¬
onis uidelic& morte. neque enĩ caro cius uidit corruptionẽ: Quauapore a roma¬
tũ uirtute uitiq orationis illius operiebat᷑ quađđ aut : Xp̃m patrẽ de precintẽ
tionẽ. Ponit aut̃ & unusquisq sicerdos dexp̃o loquens inigne aroniita spirita¬
lis doctrinȩ orationẽ : &orationis uirtus operit oraculũ qđ ÷ siꝑ testimoniũ ñ ꝑ¬
mittit autẽ eũ quaerere depassiob: dominice carniseaq suꝑ urtut ẽ quȩ ređis
suNđ & non mori&ur.: Eamquȩ definita ÷ inmoderatis inquisitorib: quieque st̃
par g&digito septies contra propitiatoriũ adorientẽ siue ut Ixx asparg&
digitosuosuꝑppitiatoriũ id orientẽ antefatiẽ ꝓpitiatoris asparg& septies augito
suo:

Expanded text:
estimonium, id est carnem suam, ex qua propitiatio nobis conquisita est peccatorum, quae in salutari est videlicet passione; hoc autem esse testimonium, paulo superius ostendimus. Et non morietur, corruptionis videlicet morte. Neque enim caro ejus vidit corruptionem, quia vapore aromatum, virtute utique orationis illius operiebatur quam David ait Christum tionem. Ponit autem et unusquisque sacerdos, de Christo loquens, in igne aromata spiritalis doctrinae, orationem; et orationis virtus operit oraculum, quod est super testimonium: non permittit enim eum quaerere de passionibus Dominicae carnis ea, quae super virtutem quaerentis sunt. Et non morietur ea, quae definita est immoderatis inquisitoribus, qui ea quaperget digito suo septies, contra propitiatorium ad orientem; sive, ut LXX, asperget digito suo super propitiatorium ad orientem. Ante faciem propitiatorii asperget septies digito suo.
Abbreviated transcription (Latin):
dicentẽ. & recepisti taber naculũ moloch & sidus dĩur̃ĩ remfanfigu¬
ras quas fecistis ut ad orar&is eas . Nuncergo idipsũ rursus c̃stans quib.

Expanded text:
dicentem: Et recepistis tabernaculum Moloch, et sidus Dei vestri Rempham, figudicentem: Et recepistis tabernaculum Moloch, et sidus Dei vestri Rempham, figuras quas fecistis ut adoretis
Abbreviated transcription (Latin):
ne suo moloh & c̃taminauerit scũ ariũ meũ ac polluerit nom̃ scm meum
qđ si neglegens populus terre & quasi parui pendens imperiũ meũ. dimiserit
hominẽ quidedit de semine suo moloh. nec uoluerit illũ occidere. ponã faci¬
ẽmeã suꝑ hominẽillũ & cognationẽ ei: succidã que ipsũ &om̃s qui c̃senserer
ut fornicarentꝰ cũ moloch demedio populisui cui. regigratia dehisdẽ bis &ter
aliquando lexp̃cepit Frequent̃ in p̃cedentib dixim qr ꝓpt̃ memoriã. legen¬
tiũ hocfaciat. undeeadẽ recapitulans mandata noua quȩ dã eis int̃serit
ut ñ suꝑ flua deatꝰ legũ rep&icio &inquisitione nouorũ &iã anteriorib.
studiosius intendamus hui: rei gratia actiones quasdã. in p̃teritis. ꝓhi¬
bens pȩnã earũ tacuit ut quȩ sithȩc uelqualis querentes eaquȩ inferius
sancit scrutemur In hisenĩ pęnas inseruit quastunc pt̃misit: Olĩbrgo
idoli cuiusdã uel dȩmonis nom̃ scđm qđ stephanus amos introduxit

Expanded text:
taminauerit sanctuarium meum et polluerit nomen sanctum meum. quod si neglegens populus terrae et quasi paruipendens imperium meum dimiserit hominem, qui dedit de semine suo Moloch, nec uoluerit eum occidere, ponam faciem meam super hominem illum et cognationem eius succidamque et ipsum et omnes qui consenserunt ei, ut fornicaliquando lex praecepit, frequenter in praecedentibus diximus, quia propter memoriam legentium hoc faciat. Unde eadem recapitulans mandata, nova quaedam eis interserit, ut non superflua videatur legum repetitio, et inquisitione novorum etiam anterioribus studiosius intendamus. Hujus rei gratia actiones quasdam in praeteritis prohibens, poenam earum tacuit, ut quae sit haec vel qualis quaerentes, ea quae inferius sancit, scrutemur. In his enim poenas inseruit, quas tunc praetermisit. Olim ergo idoli cujusdam vel daemonis nomen. Secundum quod Stephanus Amos introduxit
Abbreviated transcription (Latin):
fugium fornicationem. Nominar& & adipsos dicis. Homo defilis is rahel adeadue¬
nis quiperegrinantur apuduos quiobtulerit holo caustum siucuietimam .÷ & adostium.
taber naculi testimonii nonad duxerit eam ut offeratur dnõ: INteribit depopulo suo
e sieldem dicere legis lator uid&ur : Uerunt amen populum cuiabeo lexinponi¬
tur cautumreddit cadem quippe frequenter dicens. Ostendithoc man¬
ddatum pecessarium esse Nimis que utilero. Uerum tamen Nefrustra
idipsum rur susdicit. Sed supra quidem occidentem solum modo ut aliquo
facer & sacrifitium: Nonta me nomni modo. & reliqua sacrifitufatientẽ penȩ subiedt
Ateñ Guocideritbouẽ iutoue suemcuistrisul extracastra & ponobtulerit ad ostũtabes¬

Expanded text:
fugium fornicationem nominaret, et ad ipsos dicens: Homo de filiis Israel, et de advefugium fornicationem nominaret, et ad ipsos dicens: Homo de filiis Israel, et de advenis qui peregrinantur apud vos, qui obtulerit holocaustum sive victimam, et ad ostium tabernaculi testimonii non adduxerit eam, ut offeratur Domino, interibit de populo suo. Et si eadem dicere legislator videtur, verumtamen populum, cui ab eo lex imponitur cautum reddit, eadem quippe frequenter dicens, ostendit hoc mandatum necessarium esse, nimisque utile; verumtamen nec frustra ad ipsum rursus dicit, sed supra quidem occidentem solummodo, ut aliquod faceret sacrificium, non tamen omnimodo et reliqua sacrificii facientem poenae subjecit, ait en
Abbreviated transcription (Latin):
lator scripsit quam hane. Et nequaquam ultraimmolabunt hostias suas demonibus
cum quibus fornicati sunt : siue ut .lax & nom in molabunt ultra sacrifitiasua super¬
uacuis Cumeis ad nõ praeceptum fuiss&. Non faciestibiidolum Ne comnem
similitudinem eorum quae incaelosunt sursum & INterradeorsum. Et que cum¬
quae in aquis subtus temem. Vitulum fece runt Conflatilem &uitulo sa crifitium
obtulerunt causagustrimargie sumere sacri fitiauolentes : pedagogus eorum lexdo eis
offerre sacristia praccepit: ut in his occupati ab omniido latriȩ sacrifitio sem& ipsus abstine¬
ant Ethare sancit quaelexeos prohibens abidolorum sacrifitus simuldocere &iã
figuras misteriorum futurorum potuissent. Beneautem seruire idolis fornicationẽ
appelauit Aperte noslocens quia nostras animas dr̃ sibi ad salutem despondit &ideoforni¬
citio dicitur ab illo discessio Insuperterr&cos. quiincarne fornicantur & doca quale
estfornicationis peccatum. Utidolorum cultum fornicationem. & ad demones con¬

Expanded text:
atis Domino: et nequaquam ultra immolabunt hostias suas daemonibus, cum quibus fornicati sunt. Legitimum sempivacuis. Cum eis a Deo praeceptum fuisset: Non facies tibi idolum, nec omnem similitudinem eorum quae in coelo sunt sursum, et in terra deorsum, et quaecunque in aquis subtus terram, vitulum fecerunt conflatilem, et vitulo sacrificium obtulerunt, causa gastrimargiae, sumere sacrificia volentes, paedagogus eorum lex, Deo eos offerre sacrificia praecepit, ut in haec occupati, ab omni idololatriae sacrificio semetipsos abstineant, et haec sancit, quae lex eos prohibens ab idolorum sacrificiis, simul docere etiam figuras mysteriorum futurorum potuissent. Bene autem servire idolis fornicationem appellavit, aperte nos docens quia nostras animas Deus sibi ad salutem despondit, et ideo fornicatio dicitur ab illo discessio. Insuper terret eos qui in carne fornicantur, et docet quale est fornicationis peccatum, ut idolorum cultum fornicationem, et ad daemones con
Abbreviated transcription (Latin):
cens quippiuam idest plaga leprae adduc&ur adiaron sacerdotem uel adiinũ quẽ lib&̃
filiorumeius Quicum uiderit lepram incute& pilos in album mutatos colorem. ip¬
samiq speciem lepras humiliorem cute & carne reliqua plaga lepreest eta darbitriũ ci
est homo preciosum uir misericors in prouerbi i sdicentem. Hominem uero aliquem
Quid faciam quia non habeo quo congrezẽ fructus meos  et dixit. hoc faciam destria¬
am horrcamea. et maioreefaciam. et illic congregabo omnia quaenata sunt mihi
etbonamea. et dicam animae meae. Anima habes multabona posita in annos plu¬
rimos. requiesce comede bibe epulare Et rursus :e Qusu¬

Expanded text:
sacerdotem, vel ad unum quemlibet filiorum ejus. Qui cum viderit, lepram in cute, et pilos in album mutatos colorem, ipsamque speciem leprae humiliorem cute et carne reliqua, plaga leprae est, et ad arbitrium ejus est homo, pretiosum vir misericors, in Proverbiis dicentem, hominem vero aliquem meos? Et dixit: Hoc faciam: destruam horrea mea, et majora faciam; et illuc congregabo omnia quae nata sunt mihi, et bona mea, et dicam animae meae: Anima, habes multa bona posita in annos plurimos: requiesce, comede, bibe, epulare. Dixit au
Abbreviated transcription (Latin):
phoebi qͥ tripodas clarii lauros qͥsidera sentis. et uolucrũ linguas. ⁊ pͣpecis omina penne:
Sentis it uerbũ ta pͥmis ꝗultimis iungitur ⁊ obid mesoteugma nominatur. Aut certe cũ
uno uerbo sens cõplures diuidunt᷑ ut ÷ illud tullianũ. Nihil nete nocturm pͣsidii palati
nihil urbis uigilia. nihiltimor popłi. nihilc̃ cursus bonoꝵ om̃ium. Nihilhic munttissimꝰ
habendi senatus locus. nihil ora uultusq mouer. Vndẽ hypor eumadr̃ .÷ subiunctio

Expanded text:
Phoebi, sentis enim uerbum tam primis quam ultimis iungitur et ob id mesozeugma nominatur: aut certe cum uno uerbo sensus conplures cluduntur, ut est Tullianum nihil urbis vigiliae, nihil timor populi, nihil consensus bonorum omnium, nihil hic munitissimus habendi senatus locus, nihil horum ora uultusque mouerunt? et in iisdem desinunt:
Abbreviated transcription (Latin):
sua placita habebunt. Io est poenas quaspatiuntur ꝓpeceatis Sicenim quoddictum est inoseȩ
in telleximus. peccata populimei comedent: Quidautem hocest in subsequentib mauifestaui:
& adiuiquitatem coꝵ subleuabunt animas corum: Erigo peccata populi comedere est: ꝓ eis

Expanded text:
sua placita habebunt, id est, poenas quas patiuntur pro peccatis. Sic enim quod dictum est in Osea sua placita habebunt, id est, poenas quas patiuntur pro peccatis. Sic enim quod dictum est in Osea intelligimus: Peccata populi mei comedent . Quid autem hoc sit, in subsequentibus manifestavit: Et ad iniquitatem eorum sublevabunt animas eorum. Ergo pec
Abbreviated transcription (Latin):
modum enuim illi reputant dm̃ circum uenire exaduersoci ambulcntes. & alia paliis inter¬
pretationibus legis &ꝓph&arum quȩ confirmant axp̃iministerium dicentes: Quod est ad uer¬
santium ꝓpriũ sic &ipse ambulabit cumeis ad uersus & induc& cos interrã hostilem adest na
euangelio quod gentib dedit. exquoduob modis pereunt : primũ quia iudiicam iustitiã
destruit. Deinde quia apud gentesest quib cmuli sunt. x contentioso aduer suscos aui¬
mo. saluari Non uolunt. it aut ds̃ ꝑmoc sen dicer&: ademulationem uos ad ducam inpongene
Paulus autem secundum euangelium quidem inimici propt uosrursus Sicut enimuoscum
inimici essecis reconcili &iestisdõ: Sic& hi nuno non crediderunt inura misericordia: tunc
erubesc& incircumcisa meus eorum. & tunc orabunt ꝓiniquitatib: suis. siue ut lax &pectata

Expanded text:
ex adverso ei ambulantes, et alia pro aliis interex adverso ei ambulantes, et alia pro aliis interpretationibus legis et prophetarum, quae confirmant Christi mysterium dicentes, quod est adversantium proprium, sic et ipse ambulabit cum eis adversus, et inducet eos in terram hostilem, id est, in Evangelio quod gentibus dedit, ex quo duobus modis pereunt: primum, quia Judaicam justitiam destruit; deinde quia apud gentes est, quibus aemuli sunt, et contentioso adversus eas animo salvari non volunt, ita ut Deus per Moysen diceret: Ad aemulationem vos adducam in non gentem , Paulus autem: Secundum Evangelium quidem inimici propter vos : Et rursus: Sicut enim vos cum inimici essetis, reconciliati estis Deo , sic et hi nunc non crediderunt in vestra misericordia: Tunc erubescet incircumcisa mens eorum, et tunc orabunt pro iniquitatibus suis; sive ut LXX: Et peccata
Abbreviated transcription (Latin):
tiam: unde nec resistere inimicissuis quisaluari ꝑfidem possunt. sed & pereunt inter
gentes in lapide angulari offendentes & neglegis quidem litteram respicere uolentes
Ut pate qui in eam non habent fiduciam: Quod & sidehis aliqui remanserint. tabescen
iniquitatib: suis interralnimi corum suorum: Quicumq: enimeis conuersi sunt rema¬
uent ꝑmanentes in legis studio. & hu propterpeccata sua quȩ laterra inmicorũ suorum
ro est heuangelico testam̃to secđm quod dixim ꝓpt̃ truens gressionem eius pereunt: Hȩc sunt eiũ
modis omnib peccata quȩ luco cõmittuntur: Ꝙppt̃ peccitasua ꝓpt̃ peccata paitrũ suoꝵ
quia preuaricatisunt & despcaerunt me. Caenim quȩ nunc cis cuenerunt patrum peccatis
Asoscribunt proptet quod &tabescent ineis ꝓcis confitent es quia preuaricatisint dm̃ iute¬
mihis Ambu labo igitur &ego contraeos.  inducam illos interram hostilem Quem am

Expanded text:
tiam, unde nec resistere inimicis suis, qui salvari volunt eos per fidem, possunt. Sed et pereunt inter tiam, unde nec resistere inimicis suis, qui salvari volunt eos per fidem, possunt. Sed et pereunt inter gentes, in lapide angulari offendentes, et nec legis quidem litteram respicere volentes, ut pote qui in eam non habent fiduciam. Quod et si de his aliqui remanserint, tabescent in iniquitatibus suis, in terra inimicorum suorum. Quicunque enim ex eis qui conversi sunt, remanent permanentes in legis studio, et hi propter peccata sua quae in terra inimicorum suorum, id est, in evangelico Testamento secccata sua et propter peccata patrum suorum quia praevaricati sunt et despexerunt me. Ea enim quae nunc eis evenerunt, patrum peccatis ascribunt; propter quod et tabescent in eis, pro eis confitentes, quia praevaricati sunt Deum in temihi: ambulabo et ego contra eos, et inducam illos in terra
Abbreviated transcription (Latin):
ut fructum fp̃s inueniamus: hiiautem qui hocignorant sicut iuimicos pos habent & fugiuN
uos. sicut qui fugit gladium. & cadent nullo sequente: Neque enim nos cos ꝑ sequimur.
sed ex sui cordis duritia ꝑ secutionem patiuntur: Nam uide quidsubdidit: & corruenT
singuli suꝑ fratressuos. quasibella fugientes: Quando erum cum eis loquimur &logis
hi quidem. hoc illiautem illud dicunt. &unusquisq suꝑfratremruit. in firmaenim om̃s
dicunt : & consistere propterhoc in alternis nonualent uerb & conturbantur quasi
bella fugientes nullo sequente: Nos autem ponꝑsequimur cos nec ut noceamus. sedit
iuuemus atꝙ: lucremur eos disceptamur cumeis : quid ergo hinc patiuntur. Nemo
ur̃m inimicis audebit resistere. peribitis intergentes. & hostilis uos terra consum&
Consumit enimeos euangelicum testamontum totius eorum conterens erroris substan¬

Expanded text:
ut fructum spiritus inveniamus; hi autem qui hoc ignorant sicut inimicos nos habent, et fugiunt ut fructum spiritus inveniamus; hi autem qui hoc ignorant sicut inimicos nos habent, et fugiunt nos, sicut qui fugit gladium: Et cadent nullo persequente. Neque enim nos eos persequimur, sed ex sui cordis duritia persecutionem patiuntur. Nam vide quid subdidit: Et corruent singuli super fratres suos, quasi bella fugientes. Quando enim cum eis loquimur, et leghi quidem hoc; illi autem illud dicunt, et unusquisque super fratrem ruit; infirma enim omnes dicunt, et consistere propter hoc in alternis non valent verbis, et conturbantur quasi bella fugientes nullo persequente, nos autem non persequimur eos, nec ut noceamus, sed ut juvemus, atque ut lucremur eos disceptamus cum eis. Quid ergo hinc patiuntur? Nemo vestrum inimicis audebit resistere, peribitis inter gentes, et hostilis vos terra consumet. Consumit enim eos evangelicum Testamentum, totius eorum conterens erroris substan
Abbreviated transcription (Latin):
in terra inimicorum suorum. inno uotestamento sicut diximus timent enim exfatuitate
& corde cę̧cato commixtionem eius. & conpl&ur Illic trepidauerunt timore ubinor
erat timor: propter quod & ammirans legis lator ait, Terrebit cossonitus foluuolap¬
tis: folium legis lit tepam appellans huius enimsonitus ꝑsequitur. &timorem nostrum
eis indicit. quia uerbigratia audiunt custodiendum diem sabbati: Uident autem nos pi¬
hil de codem mandato despicahile sapere. neque terrenum. neque aculturaterrȩ. sed
amala actiore uacatione dicentes. offendunt in nob̵ & commisceri nob fugiunt: folium
autem peste legis littera accipitur. quiaquem ad modum arborum fructus foli is cegitꝰ
sic sublegis littera sp̃sabscondicur. ꝓropter quod nos de quib: dictum est: Siuindemiato¬
res ingressi fuissent inte saltem heliquissent recemum ibi: Nudamus foliũ litterȩ

Expanded text:
in terra inimicorum suorum: in Novo Testamento sicut diximus. Timent enim ex fatuitate in terra inimicorum suorum: in Novo Testamento sicut diximus. Timent enim ex fatuitate et corde caecato commixtionem ejus, et completur: Illic trepidaverunt timore ubi non erat timor . Propter quod et admirans legislator ait: Terrebit eos sonitus folii volantis, folium, legis litteram appellans. Hujus enim sonitus eos persequitur, et timorem nostrum eis indicit: quia, verbi gratia, audiunt custodiendum diem sabbati, vident autem nos nihil de eodem mandato despicabile sapere, neque terrenum neque a cultura terrae, sed a mala actione vacationem ducentes, offendunt in nobis et commisceri nobis fugiunt. Folium autem recte legis littera accipitur: quia quemadmodum arborum fructus foliis tegitur, sic sub legis littera spiritus absconditur. Propter quod nos de quibus dictum est: Si vindemiatores ingressi fuissent in te, saltim reliquissent racemum tibi ; nudamus folium litterae,
Abbreviated transcription (Latin):
uem significat iudeis maximȩ hocnunc euidenter logis latorniuit: Qui auihil teune
inueniente ex lege & prophais quodipsi facere uolunc: Sed dstrusta corum pene omni
suꝑ ficie litterae. propt̃ quod facti sunt interra inumicorum suorum eIo est ineuangelicotes¬
tamento facti sunt autem. &si non sponte. tam en ex necessitate: ipsum eium &nolentib:.
sacrificia : &purificationes azimorum &taber naculoꝵ & festiuitates. & reliqua cessa¬
refecit: Difficultatem patientes. in meditationem cius scendunt: & hanc uacationem
prosabbato suscepit. &abcis sacra seriptura. nimisq: eis &iam suprapriorum sabbatorum
uacationem placebit. quur quia non est speciosa laus inocepeccatoris sedat: & quide uobis
remanserint. Dabo pauorem incordib corum: in regionib: hostium terrebit eossonitus fo¬
lii uolantis: quot quot enim exeis relicti sunt sAdhuc studentes scripturam sacram pauenc

Expanded text:
nem significat, Judaeis maxime hoc nunc legislator innuit: quia nihil nunc nem significat, Judaeis maxime hoc nunc legislator innuit: quia nihil nunc invenientes ex lege et prophetis quod ipsi facere volunt, sed destructa eorum pene omni superficie litterae, propter quod facti sunt in terra inimicorum suorum, id est, in evangelico Testamento; facti sunt autem, et si non sponte, tamen ex necessitate, ipsum enim et nolentibus sacrificia et purificationes azymorum et tabernaculorum festivitates et reliqua cessare fecit, difficultatem patientes in meditationem ejus discedunt, et hanc vacationem pro sabbato suscepit, et ab eis sacra Scriptura, nimisque etiam super priorum sabbatorum vacationem placebit. Sed cur? Quia non est speciosa laus in ore peccatoris . Sed ait: Et qui de vobis remanserint, dabo pavorem in cordibus eorum in regionibus hostium: terrebit eos sonitus folii volantis. Quotquot enim ex eis relicti sunt adhuc studentes Scripturam sacram, pavent
Abbreviated transcription (Latin):
ingentes. nonsolum sensibiliꝰ ac disꝑsione. sed & intellegibili: quȩ sit autem haec disce &
euaginabo postuos gladium. eritꝙ terrauest ra desesta. &ciuitates d frutae: dĩ etum
uerbum quod est sp̃s gladiusubiq: iugentib: defurrens & omnem terirm circũdix
consumit iud ȩoꝵ filios & disꝑdit eos descisdĩ : Ostendens quod nullam cumeis commu¬
uionem habeant . Vnde desesta terra. &ciuitates expulsis eis dehabitatione suala ueui¬
untur: Tunc placebunt terre sabbata sua cunctis diebus solitudinis suȩ: quando fueritis
in terrã hostili sabbati⁊abit. & requioscit Insabbatis solitudinissue : Eoquod xonre
quieuerit insabbatis uris. quando habitabatisi nec terram esse intellegibilem scriptu¬
poemdĩ & conuersationem quȩ in eisest sepeostendimus sediudȩorum quidem u&us testu¬
mentum gentium autem quȩ lnimicȩ suntiudȩis. Nouums quia erio sabbatum uocatio¬

Expanded text:
in gentes: non solum sensibili hac dispersione, sed et intelligibili. Quae sit autem haec, disce: Et in gentes: non solum sensibili hac dispersione, sed et intelligibili. Quae sit autem haec, disce: Et evaginabo post vos gladium, eritque terra deserta et civitates dirutae. Dei enim verbum quodconsumit Judaeorum filios, et disperdit eos de sanctis Dei, ostendens quod nullam cum eis communionem habeant, unde deserta terra et civitates expulsis eis de habitatione sua inveniuntur. Tunc placebunt terrae sabbata sua cunctis diebus solitudinis suae, quando fueritis in terra hostili, sabbatiquieverit in sabbatis vestris quando habitabitis in ea. Terram esse intelligibilem Scripturam Dei et conversationem quae in eis est saepe ostendimus, sed Judaeorum quidem Vetus Testamentum, gentium autem quae inimicae sunt Judaeis, novum. Quia ergo sabbatum vacatio
Abbreviated transcription (Latin):
redigit in solitudinem fecitq desesta scũ aria : Nullum ȩnim inueniunt deprophoi¬
cis libris fructum neq aliquam studere scimoniamlialent : Necrecipit odorem sua¬
uissimũ Neque enim suscipit eorum orationem Disꝑditq terram corum õxeuetus testa¬
mentum. Nonquia ipsum ex toto desolauit. sed illis desolatum &inunum fecit habitare
autem inca fecit gentes propt̃ quod ait  Stupebunt suꝑ eam inmiciuestri cum habitines
illius fuerint: Eaentes si quidem inimice sunciudȩ oeum quia illi elegerunt inimicitias
habere cum dõ &cum illis quospaulus inimicos crucis apĩ uocat: habitant᷑ autẽ iuu¬
deorum terra inu&eri testamento. & habitantes. stupescunt eum qui iulege & in pro¬
ph&qͥstalia locutus est Quiuitae illic fundauit ex ordia in suꝑ ait : Uos autem disꝑgan

Expanded text:
redegit in solitudinem, fecitque deserta sanctuaria. Nullum enim inveniunt de prophetiredegit in solitudinem, fecitque deserta sanctuaria. Nullum enim inveniunt de propheticis libris fructum, neque aliquam studere sanctimoniam valent, nec recipit odorem suavissimum, neque enim suscipit eorum orationem, disperdiditque terram eorum, omne Vetus Testamentum, non quia ipsum ex toto desolavit, sed illis desolatum et invium fecit, habitare autem in ea fecit gentes. Propter quod ait: Stupebunt super eam inimici vestri cum habitatores illius fuerint. Gentes siquidem inimici sunt Judaeorum, quia illi elegerunt inimicitias habere cum Deo, et cum illis, quos Paulus inimicos crucis Christi Phil. III vocat. Habitant autem in Judaeorum terra, in Veteri Testamento, et habitantes stupescunt eum, qui in lege et prophetis talia locutus est, qui vitae illic fundavit exordia. Insuper ait: Vos autem dispergam
Abbreviated transcription (Latin):
edrum ad desestum ꝑ duxit. & simulacra confregit: Excelsa quippe corũ principes
& doctores quo dintendentes sicut iu sublimi constitutos. Uelsicut lxx. statutas uitam suã
conponere debuerunt : Sed quia nihil habebant sanum neque forte sed iu firma om̃a
& corruptibilia uistutis scemata. & imitationssquȩ tempore corrũpuntur at que
putrescunt: Vnde &apud Lax lignea manu factr dieebunt : Desolauit ea arguerscoꝵ
uanam e pocrisin Cum ipsis autem & populares qui in eis intendebant: Posuitq cada¬
uera eorum interruinas idolorum ipsorumid est mẽbrapopuli. & actiones coaceruaus
suꝑ actioues idolorum ipserum pharisȩorum atq: scribarum. Quib: sicut idolis utebantur rec¬
deos ab hominabitur atq: in ꝑp&uum cos auersatur: Quia cius opus quantum ad cosꝑti¬
nuit a dirritum ꝑ duxerunt concessum ꝑ eam donum rennuentes. propt quod urbeseoꝵ

Expanded text:
eorum ad desertum perduxit, et simulacra confregit; excelsa quippe eorum principes eorum ad desertum perduxit, et simulacra confregit; excelsa quippe eorum principes et doctores, quos intendentes, sicut in sublimi constitutos, vel sicut Septuaginta, statuas, vitam suam componere debuerunt. Sed quia nihil habebant sanum neque forte, sed infirma omnia et corruptibilia virtutis schemata, et imitationis, quae tempore corrumpuntur atque putrescunt, unde et apud Septuaginta, lignea manufacta dicebantur, desolavit ea, arguens eorum vanam hypocrisim. Cum ipsis autem et populares qui in eis intendebant; posuitque cadavera eorum inter ruinas idolorum ipsorum, id est, membra populi et actiones coacervans super actiones idolorum ipsorum Pharisaeorum atque Scribarum, quibus sicut idolis utebantur, reJudaeos abominabitur, atque in perpetuum eos aversatur, quia ejus opus quantum ad eos pertinuit ad irritum perduxerunt, concessum per eam donum renuentes. Propter quod urbes eorum
Abbreviated transcription (Latin):
as serebant : sed &ipse Inira eis aduersus effectus. hoc eis modo usus est quia enim iudicium
hoc romanus inferre fecit: nec dumenum eius uindicabant gloriã sed quomodo quieoꝵ
imperio resistebant. cum pridem collatores Eorũ fuissent. tributisq eoꝵ &legib atq ma¬
gistratib oboedientes seo furore exaduerso exercens aduersus eos d suꝑ induxit
contracos nnimut uindicurur ꝑ romanum imperium. tam quamipsius predicator es eaxti¬
tissent. & corripuit eosseptem plagis secundum pcaca ta corum. multiplicans eorum poenam:
& uonuno nodo uindicuit. quia necipsi uno peccauerunt modo: Scdox carnes filioiun
suorum. &e filiarum suarum comedunt : Id est discipulossuos quos quasi hfilis sibi as su
Ad candem doctrinam uerbis callidis animam que corrum pentib: comedentes sed exolsa

Expanded text:
asserebant, sed et ipsa in ira eis contrarius effectus, hoc modo eis usus est, quia enim judicium asserebant, sed et ipsa in ira eis contrarius effectus, hoc modo eis usus est, quia enim judicium hoc Romanos inferre fecit. Necdum enim ejus vindicabant gloriam, sed quomodo qui eorum imperio resistebant, cum pridem collatores eorum fuissent, tributisque eorum, et legibus atque magistratibus obedientes, sed furorem ex adverso exercens adversus eos Deus superinduxit contra eos iram, ut vindicaretur per Romanum imperium, tanquam ipsius praedicatores exstitissent. Et corripuit eos septem plagis, secundum peccata eorum, multiplicans eorum poenam; et non uno modo vindicavit, quia nec ipsi uno peccaverunt modo, sed et carnes filiorum suorum et filiarum suarum comedunt, id est, discipulos suos quos quasi in filiis sibi assumunt ad eamdem doctrinam verbis callidis, animamque corrumpentibus comedentes. Sed et excelsa
Abbreviated transcription (Latin):
in apo commissam. aromanis depopulantib: eis contigit : Cognos cbs autem si subtilius
nos seuis ea quȩ eis inuenerunt: exio sepphi historia in quacos & filios comedisse
& reliqua p̃sentium comminationum sustinuisse descripsit: Quorum plurima
xiam nunc nr̃is ad cernendum adiacent uisib:: desestec eorum terra. Ciuitates de¬
predatae ab hostib desolata prouintia ipsique peregrinantes apud inimicossuos
gentiles cũ m&u continuo : Uerũ tam̃ quẽ ad modũ ñsolum haec secdm lit terã ꝑpessi sid
sed ad ipsã considerationẽ sp̃s: Duplicit enim peccantes in legis transgressione. & legis latoris
blas phemia duplices & poenas reste patiuntur qđ hoc mododisce : Ambula uerunt
cum xp̃o exaduerso. subuestentes miracula eius & dedoetrina eius d& pchentes & cum
ꝑ inuidiam in sidiarentur. tamquã contrađm̃ a gentem diuiniamoris doctorẽ falla citer

Expanded text:
in Christo commissam a Romanis depopulantibus eis contigit. Cognoscis autem, si subtilius in Christo commissam a Romanis depopulantibus eis contigit. Cognoscis autem, si subtilius nosse vis ea, quae eis evenerunt ex Josephi Historia, in qua eos et filios comedisse, et reliqua praesentium comminationum sustinuisse descripsit. Quorum plurima etiam nunc nostris ad cernendum adjacent visibus: deserta eorum terra, civitates depredatae, ab hostibus desolata provincia ipsique peregrinantes apud inimicos suos gentiles cum metu continuo. Verumtamen quemadmodum non solum haec secundum litteram perpessi sint, sed ad ipsam considerationem spiritus. Dupliciter enim peccantes in legis transgressione et legislatoris blasphemia, duplices et poenas recte patiuntur, quod hoc modo disce. Ambulaverunt enim Christo ex adverso, subvertentes miracula ejus, et de doctrina ejus detrahentes; et cum per invidiam insidiarentur tanquam contra Deum agentem divini amoris doctorem fallaciter
Abbreviated transcription (Latin):
bunt propeccatis suis eo quod abiecerunt iudicia mecc & legesmetes dopexerint: ad tamex
cum essent interra hostili. Nonpenitus abicci eos. neq: sic despeaiut consummarentur
& irritum facerẽ pactummeum cum eis: Ego enim sum dñs đr eorum. & recordabor
focderis mei pristini quando eduxieos d&erra aegrpti in conspestugentium utessẽ
Ipsedemonstrauit . Dexp̃ospecialiter ꝓph&ans his uerbis: proph&am uob suscita¬
bit dñs defratrib ur̃is sicut me: Bencautem sibi xp̃i similitudinem custodiuit quia
preceralia in quib: similitudinem eius gerebat quem ad modum dñs definem undidixit.
ita & hic eaquȩ futura erant populo iudȩorum. In presentilege conscripsit:
Multas siquidem fuerant captiuitates exꝑti. multaꝙ: flagellac ꝑtulerant sed
ea quȩ nunc ꝑ patres dicit. ad illã captiuitatem ꝑtinent. quȩ propter iuiquitatẽ

Expanded text:
bunt pro peccatis suis eo quod abiecerint iudicia mea et leges meas despexerint et tamen etiam bunt pro peccatis suis eo quod abiecerint iudicia mea et leges meas despexerint et tamen etiam cum essent in terra hostili non penitus abieci eos neque sic despexi ut consumerentur et irritum facerem pactum meum cum eis ego enim sum Dominus Deus eorum et recordabor foederis mei pristini quando eduxi eos de terra Aegypti in conspectu gentium ut essem ipse demonstravit de Christo, specialiter prophetans his verbis: Prophetam vobis suscitabit Dominus, de fratribus vestris, sicut me . Bene autem sibi Christi similitudinem custodivit, quia praeter alia in quibus similitudinem ejus gerebat, quemadmodum Dominus de fine mundi dixit, ita et hic ea quae futura erant populo Judaeorum in praesenti lege conscripsit: multas siquidem fuerunt captivitates experti, multaque flagella pertulerunt; sed ea quae nunc per partes dicit, ad illam captivitatem pertinent, quae propter iniquitatem
Abbreviated transcription (Latin):
rint. dabo pauorem in cordib corum: Inregionib: hostium terrebit cossonitus foluuo¬
lantis: & ita fugient quasi gladium: cadent Nullo sequente. & curruent singuli suꝑ
fratressuos qua sibella fugientes: Nemo uestrum inimicis audebit nsistereperi¬
bitis intergentes & hostilis uos terra consum&: quodsi & dehis alique remanser int
tabescent᷑ iniquitatib: suis in terra inimicorum suorum: & propter peccata patrum
suorum & sua affligenter donec confiteantur iuiquitatessuas &maiorum suorum
quib: prȩuaricati sunt ixme &ambulauerunt exaduer somihi : Ambulaboigitur &
ego contraeos. &indu camillos interram hostilem. doneccrubescat incir cumcisamens
eorum: Tunc orabunt proimpietatib: suis. & recordabor foed crismes quod pepigi
cum iacob. &isaac. & abraham ⁊ terrae quoque memorero quȩ cum relicta fuerit
ab eis conplacebit sibiinsabbatissuis. patiens solitudinem propt̃ illos : Ipsiueroroga¬

Expanded text:
rint dabo pavorem in cordibus eorum in regionibus hostium terrebit eos sonitus folii vorint dabo pavorem in cordibus eorum in regionibus hostium terrebit eos sonitus folii volantis et ita fugient quasi gladium cadent nullo sequente et corruent singuli super fratres suos quasi bella fugientes nemo vestrum inimicis audebit resistere peribitis inter gentes et hostilis vos terra consumet quod si et de his aliqui remancent in iniquitatibus suis in terra inimicorum suorum et propter peccata patrum suorum et sua adfligentur donec confiteantur iniquitates suas et maiorum suorum quibus praevaricati sunt in me et ambulaverunt ex adverso mihi ambulabo igitur et ego contra eos et inducam illos in terram hostilem donec erubescat incircumcisa mens eorum tunc orabunt pro impietatibus suis et recordabor foederis mei quod pepigi cum Iacob et Isaac et Abraham terrae quoque memor ero quae cum relicta fuerit ab eis conplacebit sibi in sabbatis suis patiens solitudinem propter illos ipsi vero roga
Abbreviated transcription (Latin):
contuxme. &ego incedam aduersum uos infuroremeo contrario. & corripiam uos
septemplagis propt̃ peccata uestra. Ita vt comedatis carnesfiliorum uestrorũ. & filicc¬
rum uram : Destruam excelsaur̃a &simulacra confringam. cad&is interruinasido¬
lorum uestrorum. & ab ominabitur uos animamea in tantum ut urbes uestrasredigam
in solitudine. & desesta faciam scu aria uestrax Nec recipiam odore ultra suauissimum:
Disꝑdam ꝙ terram uestram. & stupebunt suꝑ ecm inimici uestriꝰ cũhabitatores illius fu
erunt : Vos autẽ disꝑgam iu tergentes. & euaginabo postuos gladium. eritq tesstrur
desesta & ciuitates derutae: tunc placebunt terra sabbatasua cunctis dieb: solitu dinis
suȩ quando fueritis interra hostili sabbatizabit. & requiescit insabbatis solitudinis suȩ
eo quod uor requieuerit iu sabbatis uestris quando habitabitis inet : & quid e uob remarse

Expanded text:
contra me, et ego incedam adversum vos, in furore meo contrario, et corripiam vos contra me, et ego incedam adversum vos, in furore meo contrario, et corripiam vos septem plagis propter peccata vestra, ita ut comedatis carnes filiorum vestrorum et filiarum vestrarum. Destruam excelsa vestra, et simulacra confringam. Cadetis inter ruinas idolorum vestrorum et abominabitur vos anima mea intantum, ut urbes vestras redigam in solitudinem, et deserta faciam sanctuaria vestra. Nec recipiam odorem ultra suavissimum, disperdamque terram vestram, et stupebunt super eam inimici vestri, cum habitatores ierint vos autem dispergam in gentes et evaginabo post vos gladium eritque terra vestra deserta et civitates dirutae tunc placebunt terrae sabbata sua cunctis diebus solitudinis suae quando fueritis in terra hostili sabbatizabit et requeo quod non requieverit in sabbatis vestris quando habitabitis in ea. Terram esse
Abbreviated transcription (Latin):
datorum &iam litttrx dara est digna adcusto diendum atq operandum. Nec contrariũ ÷
sabbatimandatum. quia & sidecem mandatis in sestum est. Non tamenex eis est : Siergo
mandatum specialeponamus : Egosum dñs dr̃tuus qui eduxite decerra egrpti. dedomo
seruitutis. ꝑ fectum decom mandactorum numerum inueniemus : De hincaꝑterequiom
intellegibilem significat in qua nullum opus huius mundi lic& nosagerehacergosolapan
operantur populo iudȩorum inlibano uno legali uidelic& & reddunt eos ad pondus sus¬
dictos panes. Idest ad sensibilem distinctionem : Neque enim dilatant dostrinam sicut
euangelium. Neq: adulterii doctrinam ostentunt adcusto diamaiequidem respiciendi
mulierem. Nec homicidii & ne quidemi raescendum undenec satiantur iudȩorum panib:
quiex eis sunt Nutriti : Artam quandam dostrinam Nihilquȩ habentem ubestatis spiri¬
talis que largitatis sumentes :. Sin autem nec ꝑ haec audieritis me. sed ambulaueritis

Expanded text:
dio quam risu digna ad custodiendum atque operandum. Nec contrarium est sabbati mandatum, quia etsi decem mandatis insertum est, non tamen ex eis est. Si ergo mandatum speciale ponamus: Ego sum Dominus Deus tuus, qui eduxi te de terra Aegypti, de domo servitutis, perfectum mandatorum decem numerum inveniemus. Dehinc aperte requiem intelligibilem significat, in qua nullum opus hujusmodi licet nos agere. Haec ergo sola panem operantur populo Judaeorum in clibano uno, legali videlicet; et reddunt eos ad pondus supradictos panes, id est, ad sensibilem districtionem. Neque enim dilatant doctrinam sicut Evangelium, neque adulterii doctrinam ostendunt ad custodiam, ne quidem respiciendi mulierem, nec homicidii, et ne quidem irascendum: unde nec satiantur Judaeorum panibus, qui ex eis sunt nutriti, arctam quamdam doctrinam, nihilque habentem ubertatis, spiritalisque largitatis sumentes. Sin autem nec per haec audieritis me, sed ambulaveritis
Abbreviated transcription (Latin):
reliquie saluifiunt: Dico ergonum quid reꝑpulit ds̃ plebemsuam ÷ absit. Rccorda¬
bitur &iam fodcrissui pristini quando filiosir ł decerra aogy ptiaeduẽ : & in quor ecorda¬
bitur vtessex corumds̃ in consoectugentium. ad quorum mauifestam demonstrationem
sufficiunt tibi hacapostolice uerba sapientiae : Nonenim uolouos ignorane fratres
misterium hoc vt nonsitis apud uos meipsos sapientes. quia cacitas ex paste contigit ip
isrł e Donec plenitudo gentium. Introir& &si comnes israhel saluds fier& : Bene ergo
ad totius uerbi conclusionem dñs dixit : Ego dũs ds̃ qui omnium hominum salute uolo.
atq: ideo &iam iud eorum. lio& post tot iniquitates. saluaturus reliquias Hat sunt
precepta at ꝙ iudicia & leges quas dedit dñs interse & filios isrł inmonte sinai ꝑmanũ
morsi: Nonociosȩ intendas quȩ dista sunt. conlusionem uerbis suis legislator ad iecit

Expanded text:
reliquiae salvae fient . Dico ergo: Nunquid repulit Deus plebem suam? Absit; recordareliquiae salvae fient . Dico ergo: Nunquid repulit Deus plebem suam? Absit; recordabitur etiam foederis sui pristini, quando filios Israel de terra Aegypti eduxit. Et in quo recordabitur? Ut esset eorum Deus in conspectu gentium. Ad quorum manifestam demonstrationem sufficiant tibi haec apostolicae verba sapientiae: Non enim volo vos ignorare mysterium, fratres, hoc, ut non sitis apud vosmetipsos sapientes, quia caecitas ex parte contigit in Israel, donec plenitudo gentium introiret, et sic omnis Israel salvus fieret . Bene ergo ad totius verbi conclusionem Dominus dixit: Ego Dominus Deus, qui omnium hominum salutem volo; atque etiam ideo Judaeorum licet post tot iniquitates salvaturus reliquias. Sequitcepta atque judicia et leges, quas dedit Dominus inter se et filios Israel, in monte Sina, per manum Moysi. Non otiose intendas quae dicta sunt, conclusionem enim verbis suis legislator adjecit,
Abbreviated transcription (Latin):
effectisunt : animirandum ÷ &iam quod ad cotius sanctionis conclusionem fastigumq ad¬
didit, &mtellegendum quia aꝑte qui iumorsi. ipse &iam in paulo & inomnib apłi
locutus est: At tamer cum essent interra hostili nonpenitus ab icci cos Neque des
pexi utcon sumerentur. &irritum facerem pactum meumcum eis: Egoenuim
sum dñs hs̃ corum. Mrecor dabor foederismei pristini quando eduxi cos decerra daegr pti
in conspectu gentium ut esscm dseorum. Ego dñs : Haec siuis ꝑ singulce cognoscere paulũ
lege quo modo eos nondsspexerit dĩ interra hostili. id est iucuanglico testamento.
Nec consumpsit eos ut irritum facer& pactum suum pristinum: Neque enimadirritum
illud dedux̃ extoto sed &salutis spemreliquit: Nonomnib autem sedreliquis sicut paulus ait
Proferens esaiae ꝓphacae testimonium. Si fuerit numerus filiorum is tahel sicut arenamaris

Expanded text:
effecti sunt. Admirandum est etiam quod ad totius sanctionis conclusionem fastigiumque adeffecti sunt. Admirandum est etiam quod ad totius sanctionis conclusionem fastigiumque addidit, et intelligendum quia aperte qui in Moyse, ipse etiam in Paulo et in omnibus apostolis locutus est. Attamen cum essent in terra hostili, non penitus abjeci eos neque pexi ut consumerentur et irritum facerem pactum meum cum eis ego enim sum Dominus Deus eorum et recordabor foederis mei pristini quando eduxi eos de terrain conspectu gentium, ut essem Deus eorum; ego Dominus. Haec si vis per singula cognoscere, Paulum lege, quomodo eos non despexerit Deus in terra hostili, id est, in evangelico Testamento, nec consumpsit eos ut irritum faceret pactum suum pristinum. Neque enim ad irritum illud deduxit ex toto, sed et salutis spem reliquit, non omnibus autem, sed reliquiis, sicut Paulus ait proferens Isaiae prophetae testimonium: Si fuerit numerus filiorum Israel sicut arena maris,