comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
coegerunt: Pluresque exhis postea
episcopos uidimus: Quaeenim ẽẽt¬
ciuitus aut ecclesia quae nonseꝰ demar.¬
tini monusterio cuperet sacerdotes:
SEDUTRELI QUA SURT UTES EIS
quas inepiscoputuegit adgrediar
eratꝰ aud longe ab oppido proximus
monas teru locus. quem falsa hominum
opinio. uelut consepultis ibi mastprib
lacrauerat : Nam et altire ibia superio¬
rib ep̃is constitutum habebatun
Sed mastinus nontemere adhibens
incertis fidem. ab his qui maiores natu
eraent prb̃is ueldericis flagitabat
hromensibi mastyris temporo passi¬
omisostend onrudise scrupuloꝑ
mo uera quo d nihilcesti constans sibi
maiorum memoria tradidis set
um aliquandiuergo alocoillo se abst̃i¬
nuis set: nec dero gans religioni qula
incertus erat. Nec aucto ritatem suam
uulgo accomodans nesuꝑstitio conua¬
lesceret: quodam die paucis secum
adhibitis fratrib: ad locum pergit:
Deiu suꝑ sepulchrum ipsum adstans

Expanded text:
coegerant: pluresque ex eis postea coegerant: pluresque ex eis postea episcopos uidimus. quae enim eciuitas aut ecclesia, quae non sibi de Martini monasterio cuperet sacerdotem? Sed ut reliquas uirtutes eius, quas in episcopatu egit, adgrediar, erat haut longe ab oppido proximus monasterio locus, quem falsa hominum opinio, uelut consepultis ibi martyribus, sacrauerat: nam et altare ibi a superioribus episcopis constitutum habebatur. sed Martinus non temere adhibens incertis fidem, ab his, qui maiores natu erant, presbyteris uel clericis flagitabat nomen sibi martyris, tempus passionis ostendi: grandi se scrupulo permoueri, quod nihil certi constans sibi maiorum memoria tradidisset. cum aliquandiu ergo a loco illo se abstinuisset, nec derogans religioni, quia incertus erat, nec auctoritatem suam uulgo adcommodans, ne superstitio conualesceret, quodam die paucis secum adhibitis fratribus ad locum pergit. dehinc super sepulchrum ipsum adstans
Abbreviated transcription (Latin):
siem liger fluuius reducto paululum
sinuedimsenut Vnatantum eadẽq
aesaadmodumuia adiripoterat
bse satlenis contextam cellulam ha¬
bebar Multi quidem efratrib: in cun¬
dem modum. Plerique saxo supiecti
nonti scauiro  et eptacula sibi fecera
Uiscipuliuero occogintaerant qua
adexemplum beati magistri institue¬
bantur Nemo ibiquicquam propriũ
habebat: omnia inmedio conferebaNt
Non emere aut uendere ut plerisq
monachis moris .ẽ. quicquam licebat.
Arsibi exceptis scriptorib nulla ha¬
bebatur : Cuitamen operi minor
etus deputabatur: Maiores oratio¬
uiuacabant: Rarus cuiquam extra
cellulam suam egressus nisicũm ad
locum orationis conueniebant: Cibũ
une omnes posthoram ieiunu accipi¬
ebant. Ui num nemonouerat: uisi
quem in firmitus coegisset: Pleriq
camelorum setis uestiebantur: Mol¬
lior ibi habitus procrimineerat
Quodeo magis sit mirum pecęsse ẽ
quod multi intereos nobiles habe¬
bantur quilonge aliter educaiti
adhanc sehumilitatem et patientiã

Expanded text:
iem Liger fluuius reducto paululum sinu clauserat: una tantum eademque arta admodum uia adiri poterat. ipse ex lignis contextam cellulam habebat, multique ex fratribus in eundem modum: plerique saxo superiecti montis cauato receptacula sibi fecerant. discipuli fere octoginta erant, qui ad exemplum beati magistri instituebantur. nemo ibi quicquam proprium habebat, omnia in medium conferebantur. non emere aut uendere, ut plerisque monachis moris est, quicquam licebat, ars ibi exceptis scriptoribus nulla habebatur, cui tamen operi minor aetas deputabatur: maiores orationi uacabant. rarus cuiquam extra cellulam suam egressus, nisi cum ad locum orationis conueniebant. cibum una omnes post horam ieiunii accipiebant. uinum nemo nouerat, nisi quem infirmitas coegisset. plerique camelorum saetis uestiebantur: mollior ibi habitus pro crimine erat. quod eo magis sit mirum necesse est, quod multi inter eos nobiles habebantur, qui longe aliter educati ad hanc se humilitatem et patientiam
Abbreviated transcription (Latin):
ministris dumexpectatur qui non
aderit : unus ecircum stantib sumpto
ꝑsalterio quem primũ uersum in ue¬
nit arripuit : Psalmus autem hicerat.
Cxore infantium et lactntium
ꝑfecistilaudem propter in imicos tuos.
ut destruas in imicum et defensorem
Quolecto : clamorpopuli tollitur. pars
diuersa confunditur. atque ita habitũ ẽ
Diuino nutu psalmum hunc lectum fuis¬
se. ut testimonium operissui defensor
audiret: Quia exore in fantium atque
lactuntium  in mastino dñ ilcuide per¬
fecta et ostensus pariter. etdestruc¬
tus .ẽ in imicus.: Iamuero sumpto epis¬
copatu qualemse quantumque proces¬
titerit. non . ẽ nostracefacultatis euol¬
uere: Idemen im constantissi me ꝑse¬
uerrbat. quiprius fuerat. Eademenĩ
incordeeius humilitas. etcdem inuesti¬
tueius uilitus erat: Atq ita plenus
auctoritatis et gratiae implebat
episcopi dignitatem. ut nontamen
propositum monachi uistutẽq desere
frequentuntium ferre non posset.

Expanded text:
ministris, dum expectatur qui non ministris, dum expectatur qui non aderat, unus e circumstantibus sumpto psalterio, quem primum uersum inuenit, arripuit. psalmus autem hic erat: ex ore infantium et lactantium perfecisti laudem propter inimicos tuos, ut destruas inimicum et defensorem. quo lecto clamor populi tollitur, pars diuersa confunditur. adque ita habitum est, diuino nutu psalmum hunc lectum fuisse, ut testimonium operis sui Defensor audiret, qui ex ore infantium adque lactantium, in Martino Domini laude perfecta, et ostensus pariter et destructus esset inimicus. Iam uero sumpto episcopatu qualem se quantumque praestiterit, non est nostrae facultatis euoluere. idem enim constantissime perseuerabat qui prius fuerat. eadem in corde eius humilitas, eadem in uestitu eius uilitas erat: adque ita, plenus auctoritatis et gratiae, inplebat episcopi dignitatem, ut non tamen propositum monachi uirtutemque desererfrequentantium ferre non posset,
Abbreviated transcription (Latin):
tudo non solum exillo oppido sed etia
ex uicinis urbib suffragia ferenda
conuenerant: Vn a omnium uoluntas.
eademuita eademque sententia
Mastinum episcopatues sedignissi¬
mum felicem fore tale in eccles iã e¬
sacerdotem: Paucitamen et non nulli
exepiscopis quiad constituendum
anti stitem fueraent euocati impie
sepugnabant. dicente f Scilicet
contem ptibilem esse personam in¬
dignum esse episcopatuhominem
uultu despicabilem. ueste sordidum¬
crine deformem. Ita a populo senten¬
tiae sanioris haec illorum in risademen¬
tia ẽ: quuinlustremuirum dumuitu¬
perrecupiunt predicabant: Nec.
uero aliud his facere licuit. quam quod
populus dño uolente cogebat: In ter
episcopos tamen qui ad fuerant. pre
cipue defensor quidam nom ine dicitꝵ
restitis se: Vnde animad uersum ẽ.
grauiter illum lectione prophetica
tunc notutum. Namcum fostuitulector
cuilegendꝑ eo die officium erat inter¬
clusus a populo defuis set. turbatis

Expanded text:
tudo non solum ex illo oppido, sed etiam tudo non solum ex illo oppido, sed etiam ex uicinis urbibus ad suffragia ferenda conuenerat. una omnium uoluntas, eadem uota eademque sententia, Martinum episcopatus esse dignissimum: felicem fore tali ecclesiam sacerdote. pauci tamen et nonnulli ex episcopis, qui ad constituendum antistitem fuerant euocati, impie repugnabant, dicentes scilicet, contemptibilem esse personam, indignum esse episcopatu hominem uultu despicabilem, ueste sordidumcrine deformem. ita a populo sententiae sanioris haec illorum inrisa dementia est, qui inlustrem uirum dum uituperare cupiunt praedicabant. nec uero aliud his facere licuit, quam quod populus Domino uolente cogitabat. inter episcopos tamen qui adfuerant prcipue defensor quidam nomine dicitur restitisse: unde animadversum est, graviter illum lectione prophetica tunc notatum. Nam cum fortuito lector, cui legendi eo die officium erat, interclusus a populo defuisse
Abbreviated transcription (Latin):
secundum słm uiri preteriret: clamore
eluctu turbae plangentis excipitus.
Adquam cum sollicitus adstitis set. et
quis esset hic fletus inquireret: indicatꝰ
unum e familia seruolum laqua eo sibi
uitam extorsisse : Quo cognito. cellula
inqua corpus iacebat in greditur
Exclusisque omnib turbis. suꝑstratis
corpori aliquantis ꝑorauit. Mox
uiuiscente uultu. marcescentib: ocuł
inora illius de functus erigitur
Lentoque conamine enisus adsur¬
gere : ad prehensab eatiuiri dextera
inpedes constqtit:. At queitacum eo
usque aduestibulum domus turba
omni inspectante processit. UI
SVDIEMPERETEMpONE
łdepiscopatum turonicae ecde¬
siae petebatur: sed cum eruimonas¬
terio suo non facileposset. ruricius
quidam unus eciuib uxoris langͣoresi¬
mulato adgenua illius prouolutus
ut egrederetur obtinuit. Itadis positis
iam initnere ciuium turbis. subquadã
custodia ad ciuitatem̃ usque ded ucitur
Mirum in modum incredibilis multi¬

Expanded text:
secundum saeculum uiri praeteriret, clamore secundum saeculum uiri praeteriret, clamore et luctu turbae plangentis excipitur, ad quam cum sollicitus adstitisset et quis esset hic fletus inquireret, indicatur unum ex familia seruulum laqueo sibi uitam extorsisse. quo cognito cellulam, in qua corpus iacebat, ingreditur, exclusisque omnibus turbis superstratus corpori aliquantisper orauit. mox uiuescente uultu, marcescentibus oculis in ora illius defunctus erigitur: lentoque conamine enisus adsurgere, adprehensa beati uiri dextera in pedes constitit: adque ita cum eo usque ad uestibulum domus, turba omni inspectante, processit. Sub idem fere tempus ad episcopatum Turonicae ecclesiae petebatur: sed cum erui monasterio suo non facile posset, Rusticius quidam, unus e ciuibus, uxoris languore simulato ad genua illius prouolutus ut egrederetur obtinuit. ita dispositis iam in itinere ciuium turbis, sub quadam custodia ad ciuitatem usque deducitur. mirum in modum incredibilis multi
Abbreviated transcription (Latin):
membris omnibus commoueri. et laxa¬
tis inusum uidendi palpitare luminib
Tum uero maena add ñm uoce conuersus
gnitias agens. cellulam clamore conple¬
uenit. Quoaudito : qui pro forib: adsti¬
tenent statim inruunt: Mirum specta¬
culum. quod uidebant uiuere quem
mostuum reliquissent: Itaredditus
uitae statim baptis maconsecutus. plu¬
res postea uixit annos:. Primusque apud
nos mastini uistutum uel materia uł
testimonium fuit: Idem tamen referre
erat solitus secorpore exutum adtri¬
bunal iudicis ductum. Deputanđumq
obscuris locis et uulgarib turbis tris¬
tem excepisse sententiam : Tum per
duos angelos iud icifuisse suggestum
hunc esse proquo mastinus oraret
Itaper eosdem angelos seius sum re¬
duci et martino redditum uitaeque
pristinae restitutum: Ab hoc primo
tempore beatiuiri nomen enituit :
Vt quiscs iam abomnib habebatur
potens etiam et uere apostolicus
haberetun
NOGEM ULTO POSTMU
a grum lupicini cuius dam honorati

Expanded text:
membris omnibus commoueri et laxamembris omnibus commoueri et laxatis in usum uidendi palpitare luminibus. tum uero magna ad Dominum uoce conuersus gratias agens cellulam clamore conpleuerat: quo audito qui pro foribus adstiterant statim inruunt. mirum spectaculum, quod uidebant uiuere, quem mortuum reliquissent. ita redditus uitae, statim baptismum consecutus plures postea uixit annos, primusque apud nos Martini uirtutum uel materia uel testimonium fuit. idem tamen referre erat solitus, se corpore exutum ad tribunal iudicis ductum deputandumque obscuris locis et uulgaribus turbis tristem excepisse sententiam: tum per duos angelos iudici fuisse suggestum, hunc esse pro quo Martinus oraret: ita per eosdem angelos se iussum reduci, et Martino redditum uitaeque pristinae restitutum. ab hoc primum tempore beati uiri nomen enituit, ut qui sanctus iam ab omnibus habebatur, potens etiam et uere apostolicus haberetur. Nec multo post, dum agrum Lupicini cuiusdam honorati
Abbreviated transcription (Latin):
CUM IA M HILARIUS PTCRISSCT.
ita eum .ẽ uestiguis prosecutus.: Cumq
ab eo gratissime fuis sec susceptus. haud
longesibi aboppido monasterium collo¬
cauit: Quotem poreseei quidam caticu¬
minus iunxit cupiens scĩssimiuiri insti¬
tui disciplinis: Paucis quippe interpo¬
sitis dieb:: languore correptus. ui febriũ
laborabat. Actum mastinus fostedis¬
cesserat: et cum ꝑ triduum de fuis set.
regres sus exanime corpus inuenit:
Ita subita mors fuerat. utabsq baptis¬
mate humanis rebus excederet. Cor¬
pus in medio positum tristimaerentiũ
fratrum frequentubatur officio:
Cum mastinus flens etheiulans accurrit
Tum uero tota scm̃sp̃m mente concipiens
egredicellulam inquacorpus iacebat
ceterosiube Acforib obseratis super
exanimata de functi fractris membra
ades seuis tutem : erectus paululum et in
defuntioni de fixus: orationis suae acmise¬
ricordiaed ñĩ intrepidus expectabat euenũ
Vixque horarum fereduarum spatium
interces senat : uidit de functum paulatim

Expanded text:
Cum iam Hilarius praeterisset, ita eum est uestigiis prosecutus: cumque ab eo gratissime fuisset susceptus, haut longe sibi ab oppido monasterium conlocauit, quo tempore se ei quidam catechumenus iunxit, cupiens sanctissimi uiri institui disciplinis: paucisque interpositis diebus languore correptus ui febrium laborabat. ac tum Martinus forte discesserat: et cum per triduum defuisset, regressus exanime corpus inuenit: ita subita mors fuerat, ut absque baptismate humanis rebus excederet. corpus in medio positum tristi maerentium fratrum frequentabatur officio, cum Martinus flens et eiulans accurrit. tum uero tota sanctum spiritum mente concipiens egredi cellulam, in qua corpus iacebat, ceteros iubet, ac foribus obseratis super exanimata defuncti fratris membra adesse uirtutem, erectus paululum et in defuncti ora defixus, orationis suae ac misericordiae Domini intrepidus expectabat euentum: uixque duarum fere horarum spatium intercesserat, uidet defunctum paulatim
Abbreviated transcription (Latin):
Suppliciter
petimus dones tribuasq: benignus
ut nos met scĩ. acsimul ille uiuent.
T ILLIC SUPER LO CUM LECRIEI
Qualiao. istic belluntis tela
frequenter uidimus absen¬
tem. cum fuit esse uirum. Carbo¬
nes atroscineres. horrentia quueq:
pulueris et nebulas. squeclida
cunctunimis. Cilicium subte rca¬
piti lupis et cinis altus. exesis mem¬
bris. hic uidebaretorus sellula
namq fuit requies in nocte silenti
proscamno aut cathedra. haecquoq
selladie. INCPUNUER̃S BASILICO
ITEM PRIMUS INTURREAPTE
orientis. In grediens templum
ad sublim ia uultum
Excelsus aditus suscipit alta fides
Esto humilis sensus sedspe secture

Expanded text:
Suppliciter petimus, dones tribuasque benignus, Ut nosmet sancti ac simul ille juvent. Item illic super locum lecti ejus. Qualia o istic bellantis tela frequenter Vidimus absentem cum fuit esse virum Carbones atros cineres horrentia quaeque Pulveris et nebulas squalida cuncta nimis. Cilitium subter capiti lapis et cinis altus Exesis membris hic videbare torus; Sellula namque fuit requies in nocte silenti Pro scamno aut cathedra haec quoque sella die. Incipiunt basilicae. Titulus primus in turre a parte orientis. Ingrediens templum refer ad sublimia vultum, Excelsos aditus suspicit alta fides Esto humilis sensu sed spe sectare
Abbreviated transcription (Latin):
nobis uel auditu memonere : ANNum
integrum etseptem fere menses
intrasolitudines constitutus exegi
Magis uistutis ad mirator alienae.
quam quod ipse tam arduum atq
difficile potuerim temptare pro¬
positum: Iae piustamen. cum seneillo
quiputeum ethouem habebat habituui.¬
XI DUO BEATIANTOX
monas teria adii quueho dieq abei
discipulis incoluntur. Ad eum etiam
locum in quobeatis simus puulus
primus heremita .ẽ. deuersigs. ac

Expanded text:
nobis uel audita memorare. annum nobis uel audita memorare. annum integrum et septem fere menses intra solitudinem constitutus exegi, magis uirtutis admirator alienae, quam quod ipse tam arduum adque difficile potuerim temptare propositum: saepius tamen cum sene illo, qui puteum et bouem habebat, habitaui. Duo beati Antoni monasteria adii, quae hodieque ab eius discipulis incoluntur. ad eum etiam locum, in quo beatissimus Paulus primus eremita est diuersatus, ac
Abbreviated transcription (Latin):
lisset herbis herbarumque radi¬
cib quas predulces interdum etsapo¬
ris eximu fert arena uicturꝰ iena¬
carpebat: Necerat facileuim radi¬
cum sapore discernere. Quiaom¬
nia aeque dulcia. sed pleraque occul¬
dore natura uirus laetale cohibe¬
bat. Cum ergo uedentem uis inter¬
Na torqueret et in mensis dolorib
uitrilia uniuersa que terentur.
Ac frequens uomitus cruciatib non
ferendis ipsam animae sedem sto¬
macho iam fatescente dissolueret:
Omnia penitus quueessent edenda
formidans septimum in ieiuniis diem
spũ deficiente ducebat. Cum adeum
fera cuiibĩcis. ẽ nomen accessit: huic
propius adstanti fasciculum herbarum
quem collectum pridie attingere non
audebat obiecit. Sed fenx quaeui¬
rulentaerant orediscutiens. quae in¬
noxia nouerat eligebat. Itauirscs
eius exemplo quid: edere. quid res¬
puere deberet ed octus . et periculũ
famis euasit. etherbarum uenena
uitauit. Sed longum ẽ deom nibus
quiheremum incolunt Conpesta

Expanded text:
lisset, herbarum radilisset, herbarum radicibus, quas praedulcis interdum et saporis eximii fert harena, uicturus, ignacarpebat. nec erat facile uim radicum sapore discernere, quia omnia aeque dulcia erant, sed pleraque occultiore natura uirus letale cohibebant. cum ergo edentem uis interna torqueret et inmensis doloribus uitalia uniuersa quaterentur ac frequens uomitus cruciatibus non ferendis ipsam animae sedem stomacho iam fatiscente dissolueret, omnia penitus quae sunt edenda formidans septimum ieiunus diem spiritu deficiente ducebat, cum ad eum fera, cui ibicis est nomen, accessit. huic propius adstanti fasciculum herbarum, quem collectum pridie adtingere non audebat, obiecit: sed bestia quae uirulenta erant ore discutiens, quae innoxia nouerat eligebat. ita uir sanctus eius exemplo quid edere, quid respuere deberet edoctus, et periculum famis euasit et herbarum uenena uitauit. sed longum est, de omnibus, qui eremum incolunt, conperta
Abbreviated transcription (Latin):
Quos singulos derupe prolatos ante
anachoretȩ pedes mater expos uit
Tumdemum sc̃s animaduertit. quid bes¬
tia postularet. In uocatoq dĩ nomine.
contrecttuit manu lumina clausa catu¬
lorum. ac statim caecitate depulsa
apertis oculis bestiarum diunegatu
lux patuit. Ita fratres illi anachoreta
quem desiderabant uisitato. cuman¬
modum fructuosa laboris sui mercede
redierunt: Qui intestimonium tuntȩ
uistutis admissi fidem scĩgloriam
xp̃i quae peripsos esset testifican¬
da uidissent. Miradicturus sum.
leenam post diesquinque adaucto¬
rem tanti beneficu reuestisse. eidemq:
inusitutȩ ferare pellem promunere
detulisse. Quaplerumque scsille
quasiamiculo circum tectus. non dedig¬
natus . ẽ munus perbestiam sumere:
Cuius alium potius interpretabatur
auctorem
ERAT ET IAM AL TERIAIS
anachoritue in illis regionib: no¬
men inlustre. quiinea paste
deserti quaes reni iungitur habitibati
Hiccum primum seadheremam contu¬

Expanded text:
quos singulos de rupe prolatos ante quos singulos de rupe prolatos ante anachoretae pedes mater exposuit. tum demum sanctus aduertit quid bestia postularet, inuocatoque Dei nomine contrectauit manu lumina clausa catulorum: ac statim caecitate depulsa apertis oculis bestiarum diu negata lux patuit. ita fratres illi, anachoreta quem desiderabant uisitato, cum admodum fructuosa laboris sui mercede redierunt, qui in testimonium tantae uirtutis admissi fidem sancti, gloriam Christi, quae per ipsos esset testificanda, uidissent. mira dicturus sum, leaenam post dies quinque ad auctorem tanti beneficii reuertisse eidemque inusitatae ferae pellem pro munere detulisse: qua plerumque sanctus ille quasi amiculo circumtectus non dedignatus est munus per bestiam sumere, cuius alium potius interpretabatur auctorem. Erat etiam alterius anachoretae in illis regionibus nomen inlustre, qui in ea parte deserti, quae est Syenis, habitabat. hic cum primum se ad eremum contu
Abbreviated transcription (Latin):
diumultumq quaes itum: tandem men¬
se septimo reꝑ pererunn extremo illo
desesto quod ẽ memphis contiguum
demo rantem. Quas ille solitudines
iamper annos xii dicebatur habitare.
Quilicet omnium hominum uituret oc¬
cursus. tumen agnitos non refũgit : seq
caris simis pertriduum non neguuit.
Quastodie aliquantulum progressus.
cum prosequetur ab euntes: leenam mirȩ
magnitudinis ad seuenire conspiciunt
Bestialicet trib rep pestis non incestu
quem peteret. anachore tae pedib: ad
Et cum fletuquodum Ac
lamen tutione pro cumbens. indicabat
gementis pariter et roguntis affec
tum: Mouit omnes : et precipueillum
quise intellexerat expecitum: prece¬
dentem seqdntur. Nampraeiens et sub¬
inderestans. sub inde respeccuns : faci¬
le poterat intellegi id eam uelle. ut
quo illaducebat anacho reta sequeret᷑
uid multis: adspeluncam bestiae
peruenitur. Ubuilla adultos iam quip¬
que catulos mule feta nutriebat
Qui ut clausis luminib: ex aluo matris
exierant. caecitate ꝑ petua tenebaN

Expanded text:
diu multumque quaesitum tandem mense septimo reppererunt in extremo illo deserto, quod est Memphis contiguum, demorantem: quas ille solitudines iam per annos duodecim dicebatur habitare. qui licet omnium hominum uitaret occursum, tamen agnitos non refugit seque carissimis per triduum non negauit. quarto die aliquantulum progressus cum prosequeretur abeuntes, leaenam mirae magnitudinis ad se uenire conspiciunt. bestia licet tribus repertis, non incerta quem peteret, anachoretae pedibus aduoluitur et cum fletu quodam ac lamentatione procumbens indicabat gementis patum. Movit omnes, et praecipue illum qui se intellexerat expetitum. Praecedentem sequuntur: nam praeiens, et subinde restitans subindeque respectans, facile poterat inquo illa ducebat, anachoreta sequeretur. quid multis? ad speluncam bestiae peruenitur, ubi illa adultos iam quinque catulos male feta nutriebat, qui ut clausis luminibus ex aluo matris exierant, caecitate perpetua tenebantur.
Abbreviated transcription (Latin):
die& horanemoscit: neque angeli incaelo: neque
filius nisi pater: hocenimnescit: quod nescientes facit :
Idest quod nonita sciebat. ut tunc discipulis indicar&:¬
eis enimlo quebatur: qui capere altiora dexp̃i dei¬
tate non poterant: hocergo inter illos nesciebat:¬
quodper illum screnon poterant: Ethoc solum scre
se dicebat. quodeosperillum scre oportebat: dicit¬
tram non est meum da reuobis: acsidicer&ur: non ẽ
humanae potestatis hocdare : ut perillud intelle¬
gatur hocdare perquodd s̃ & cequalis est patri:
non est meum inquid dare. Id est non humana po¬
testate isttdo sed quibus paratum est a patre
meo: sediam tu intellege¬
hab& pater mea suntꝰ et hocuti quem eumest : et

Expanded text:
die et hora nemo scit, neque Angeli in coelo, neque Filius, nisi Pater . Hoc enim nescit, quod nescientes facit, id est, quod non ita sciebat ut tunc discipulis indicarEis enim loquebatur, qui capere altiora de Christi deitate non poterant. quod per illum scire non poterant. Et hoc solum se scire dicebat, quod eos per illum scire oportebat. Denitram non est meum humanae potestatis hoc dare", ut per illud intellegatur hoc dare, per quod deus et aequalis est patri. non est meum, inquit, dare, id est: "non humana potestate ista do, sed quibus paratum est a patre meo; sed iam tu intelleghabet pater mea sun
Abbreviated transcription (Latin):
filio dison& secundum formamdi : in quaccequadis est
patri: Et quid secundum formam serui quam accepit
seipso quiadeillo dictum est: sem& ipsum ex inaniuit¬
ait: Quidixerit blasphemiam infilium hominis. di¬
mit t&urei: Qui autem dixerit in sp̃mscm non dimit

Expanded text:
onet secundum formam Dei, in qua aequalis est Patri, et quid secundum formam servi quam accepit, se ipso, quia de illo dictum est, Semetipsam exinanivitait, Qui dixerit blasphemiam in Filium hominis, remittetur ei; qui autem dixerit in Spirit
Abbreviated transcription (Latin):
liud ẽ itaq crinitas resipsa aliudimago trinitatis in re
alia. Tanta enim ẽ in ea insep arrbilitas ut illa unus
Adseidicatur & sit nec inuno dõ sitilla trinitas sed
unus ds̃ & in illa summa trinitate quaeds. ẽ interualla
temporum nulla sunt̃ perquae possit ostendi aut saltim
requiri. Vtrumprius depatre natus sit filius & postea

Expanded text:
liud est itaque Trinitas res ipsa, aliud imago Trinitatis in re alia. » Tanta est enim in ea inseparabilitas, ut illa unus Deus et dicatur et sit, nec in uno Deo sit illa Trinitas, sed unus Dtemporum nulla sunt, per quae possit ostendi, aut saltem requiri, utrum prius de Patre natus sit Filius, et postea
Abbreviated transcription (Latin):
Cui profecto ipsũ. eẽ undeessentia nominata ẽ maxime
acuerissime comp&it : quod enimmutatur. Nonseruat ipsum esse.
& quod mutari potest &iam si nom mut&ur potest qđ fuerat non
ẽẽ : Acperhoc illud solũ qđ nontantũ non mutatur uerũ &iam
mut a riomnino non potestsine scrupulo occurrit qđ uerissime
ndõ nihil quidem secundũ accidens dicitur. quianihil in eo mutabi¬
leest : in reb: aut̃ creatis atq mutabilib: qđ non scđm substantiã
dr̃ sestat ut scđm accidens dicatur : Omnia enim accidunt eis
quae uel amittiposiunt uelminui : & magnitudines & qualitates
& quoddicitur ad aliquid sicut amicitiae. ꝓpinquitates. seruitutes.
similitudines aequalitates & siquahuius modi&situs & habitus
& loca & tempora &opera atq passiones indõ uero nihiltale omnino¬

Expanded text:
cui profectio ipsum esse, unde essentia nominata est, maxime cui profectio ipsum esse, unde essentia nominata est, maxime ac verissime competit. Quod enim mutatur, non servat ipsum esse; et quod mutari potest, etiamsi non mutetur, potest quod fuerat non esse: ac per hoc illud solum quod non tantum non mutatur, verum etiam mutari omnino non potest, sine scrupulo occurrit quod verissime o nihil quidem secundum accidens dicitur, quia nihil in eo mutabidicitur. In rebus enim creatis atque mutabilibus quod non secundum substantiam dicitur, restat ut secundum accidens dicatur: omnia enim accidunt eis, quae vel amitti possunt vel minui, et magnitudines et qualitates; et quod dicitur ad aliquid, sicut amicitiae, propinquitates, servitutes, similitudines, aequalitates, et si qua hujusmodi; et situs et habitus, et loca et tempora, et opera atque passiones. In Deo autem nihil
Abbreviated transcription (Latin):
ntellegamus dm̃si possumus & quantũ possumussine qualitate
bonũ sine quantitate magnũ sine indigentia creatorẽ sine
situ pricesentẽ sine habituomnia continentẽ sine loco ubiq
totum. sine tempore sempiternũ . sineulla suimutatione
mutabilia facientẽ nihilq patientẽ : quisqui sdm̃ ita cogitat.
& si nondũ potest omni modo inuenire quid sit: pietamen cau&
sine dubitatione substantia uelsimelius hocappellatur essentia:
quamgreciusi anuocan: sicut enim abeo qđ est sapere dicta ẽ.
sapientia. & ab eo quod est scire scientia. Ita abeo quod est
esse dista est essentia & quis magis est quamille quidixit
famulo suo Egosum qui sum. &dices filiis isrł qui est misit
me aduos sed alia e qua ed icuntures sentiae siue substantiae
capiunt accidentias quib: in eis fiat uel magna uel quantacũq
mutatio : dõ autẽ aliquid eius modi accidere non potest. &ideo
sola est in commutabilis substantia uel essentia quaed s̃ est:

Expanded text:
s Deum, quantum possumus, sine qualitate bonum, sine quantitate magnum, sine indigentia creatorem, sine situ praesentem, sine habitu omnia continentem, sine loco ubique totum, sine tempore sempiternum, sine ulla sui mutatione mutabilia facientem, nihilque patientem. Quisquis Deum ita cogitat, etsi nondum potest omni modo invenire quid sit; pie tamen cavet, sine dubitatione substantia, vel, si melius hoc appellatur, essentia, quam Graeci οὐσίαν vocant. Sicut enim ab eo quod est sapere dicta est sapientia, et ab eo quod est scire dicta est scientia; ita ab eo quod est esse dicta est essentia. Et quis magis est, quam ille qui dixit famulo suo Moysi, Ego sum qui sum; et, Dices filiis Israel: Qui est, misit me ad vos ? Sed aliae quae dicuntur essentiae sive substantiae, capiunt accidentia, quibus in eis fiat vel magna vel quantacumque mutatio: Deo autem aliquid ejusmodi accidere non potest; et ideo sola est incommutabilis substantia vel essentia, qui Deus est,
Abbreviated transcription (Latin):
quicquid in seman& & gignitali quid uel operatur principium
est ei rei quamgignit uelei quam operatur . Non possumus
negare &iam spm scm̃ restedici principiũ qui anon eũ separa¬
mus ab appellatione creatoris : & scribtum ẽ deillo quodo pe¬
r&ur & utiq in semanens operatur : Nonenim in aliquid eorũ
qua eo peratur ipsemutatur &uestitur sed iuxta a postolum¬

Expanded text:
quidquid in se manet et gignit aliquid vel operatur, principium quidquid in se manet et gignit aliquid vel operatur, principium est ei rei quam gignit vel ei quam operatur, non possumus negare etiam Spiritum sanctum recte dici principium, quia non eum separamus ab appellatione Creatoris, et scriptum est de illo quod operetur, et utique in se manens operatur. Non enim in aliquid eorum quae operatur, ipse mutatur et vertitur, et quae o
Abbreviated transcription (Latin):
uocabulumeius adquẽ refestur : Non enĩ sicut dicimus seruũ
domini & dominum serui filium patris & patremfilii q ñ mista
relatiue dicuntur ita &iam hic possumus dicere : dicimus enĩ
spm̃ scmpatris sed nonuicis simdicimus patremsp̃s sc̃i ne filius
eius intellegatur sp̃ssc̃s : Item dicimus spmscm filii sed nondicimꝰ
filium sp̃s sc̃ĩ ne pater eius intellegatur sp̃s sc̃s : Item dicimus¬
donũ patris & filii non quidem possumus dicere patrẽ doni
aut filiũ doni sedut haecuicissimrespondeant dicimus donũ
donatoris & donatoremdoni: quod inmultis relatiuis contingit¬
ut non inueniator uocabulũ q̃uo sibi uicissim respondeantꝰ
ad filiũ dicitur : principiũ uero ad omnia quae ab ipso sunt dr̃
refestur : Nihil autemhorum pat̃ dicitur & principiũ dicitur
sed cũ dicimus & patrẽ principium & filiũ principiũ non duo
principia creaturaedicimus Quia pat̃ & filius simuladcreaturã
unũ principium est sicut unus creator sicut unus ds̃ si autem

Expanded text:
abulum ejus ad quem refertur. Non enim, sicut dicimus servum domini et dominum servi, filium patris et patrem filii, quoniam ista relative dicuntur, ita etiam hic possumus dicere. Dicimus enim Spiritum sanctum Patris, sed non vicissim dicimus Patrem Spiritus sancti, ne filius ejus intelligatur Spiritus sanctus. Item dicimus Spiritum sanctum Filii, sed non dicimus Filium Spiritus sancti, ne pater ejus intelligatur Spiritus donum Patris et Filii, non quidem dicere possumus Patrem doni, aut Filium doni; sed ut haec sibi vicissim respondeant, dicimus donum donatoris, et donatorem doni: quia hic potuit inut non inveniatur vocabulum, quo sibi vicissim respondeant ad Filium dicitur, principium vero ad omnia quae ab ipso sunt. Iterefertur, nihil autem horum Pater dicitur. Et principium dicitur eo cum dicimus et Patrem principium, et Filium principium, non duo principia creaturae dicimus, quia Pater et Filius simul ad creaturam unum principium est, sicut unus creator, sicut unus Deus. Si autem
Abbreviated transcription (Latin):
uero pat̃ & filius & sp̃s sc̃s unum principium sicut unus creator
& unus dñs : & sicut filius hab& non tantum ut sit filius quod
relatiue dicitur : sed omnino ut sit ipsa substantia nascendo
sed quia sic procedebat ut ess& donabile : iamdonum erat
d&ur : Donatum aut̃ nisidatum fuerit nullomodo dici
refugium fastus es nobis: refugium ergo nr̃ m ds̃ relatiue
dicitur: ad nosenim refestur & tuncrefugiũ Nr̃m fit
cumadeũ refugimus: Cum & filii eius efficimur simul
& ille pater noster esse incipit. sed nulla suae cõmutatione
substantiae : quod aut̃ temporalit̃ dici incipit ds̃ quod antea
non dicebatur : manifestum .ẽ. relatiue dici non tam̃ scđm
accidensdĩ quod aliquid ei acciderit q̃m̃ einihilaccidere potest.¬

Expanded text:
vero Pater et Filius et Spiritus sanctus unum principium, sicut unus creator vero Pater et Filius et Spiritus sanctus unum principium, sicut unus creator uia datur? sicut filius non tantum, ut filius — quod relatiue dicitur — sed omnino ut sit ipsa substantia, nascendosed quia sic procedebat, ut esset donabile, iam donum erat, detur, donatum autem nisi donatum fuerit nullo modo dici refugium factus es nobis. refugium ergo nostrum deus relatiue dicitur; ad nos enim refertur et tunc refugium nostrum fit, cum ad eum refugimuet ille Pater noster esse incipit, sed nulla sui commutatione substantiae. Quid ergo temporaliter dici incipit Deus quod antea non dicebatur, manifestum est relative dici; non tamen accidens Dei, quod aliquid ei acciderit, sed plane s
Abbreviated transcription (Latin):
simul unusds̃ est : unumergo principiũ ad creaturã diciturds̃
sigignens ad hoc quod gignit principiũ .ẽ: pater ad filium
principium est quiagenuit eum : & ad spm scm pat̃ principiũ
cum &ipse a patre ex eat sicut in euangelio legitur: Exit
enim nonquomodo natus. sed quomodo datus: &ideo
nondicitur filius quianeq natus est sicut unigenitus Neq
factus ut pergratiam in adoptione nascer&ur sicut nos.
Quod enim depatrenatus est ad patrem solum refestur cum
dicitur filius: &ideo filius patris est non & noster. Quod
aut̃ datum est & ad eum quidedit refertur & ad eos quib: dedit
itaq: sp̃s sc̃s nontantũ patris & filii quidederunt sed &iam
noster dicitur quiaccipimus sicut dicitur dñi salus quiadat
illud quod ab ipso procedit fatendum est patrem & filium
principium esse sp̃s scĩ non duo principia sed sicut pater
& filius unus ds̃ & ad creaturã relatiue unus creator & unus
dñs sic relatiue ad spm scm̃ unum principiũ : Ad creaturã

Expanded text:
simul unus Deus est. Unum ergo principium ad creaturam dicitur Deus, si gignens ad id quod gignit principium est, Pater ad Filium principium est, quia gignit eum. Utrum autem et ad Spiritum  sanctus, cum et ipse a patre exeat, sicut in euangelio legitur. exit enim non quomodo natus, sed quomodo datus, et ideo non dicitur filius, quia neque natus est sicut unigenitus, neque factus, ut per gratiam in adoptionem nasceretur, sicuti nos. quod enim de patre natum est, ad patrem solum refertur, cum dicitur filius; et ideo filius pautem datum est et ad eum qui dedit refertur, et ad eos quibus dedit. Itaque Spiritus sanctus non tantum Patris et Filii qui dederunt, sed etiam noster dicitur qui accepimus; sicut dicitur Domini salus quia dat illud quod ab ipso procedit, fatendum est Patrem et Filium principium esse Spiritus sancti, non duo priet Filius unus Deus, et ad creaturam relative unus creator et unus Dominus, sic relative ad Spiritum sanctum unum principium; ad creaturam
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ sermonis porrexit: Namubera inse trinum contineñ
sacramentũ per lastis naturã id est ca seum. liquorem.
& cum fuerit aste subastus liquor redditbutirum: Ita
& lastea apostolica dostrina cuminuenerit magistrum.
declarat intrase contenere indiuiduã trinitatem
Quib alimentis nisi indesinenter usa fuerit anima non pote¬

Expanded text:
 primum continet sacramentum per lactis naturam, id est casti liquorem, et cum fuerit arte subactus liquor reddit butyrum: ita et lac apostolicae doctrinae cum invenerit magistrum, declarat intra se continere individuam Trinitatem. Quibus alimentis nisi indesinenter usa fuerit anima, non pote
Abbreviated transcription (Latin):
& lic& non mereamur eum intueri : Tamen perhoc quodidola¬
triã abdicamus fenestras in supra dicto facimus pari&e.
quib: nos abin mundis spiritib: defendendo respicit xp̃s:
& ipsi solgenua cordis flestendo cancellos facimus perquos
conpunctionẽ ad se conuestentiũ prospiciat : ubi uero uene¬
rimus aduerã conuersationẽ baptismatis uel paenitentiae :¬
tolliteum demedio concessauenia peccatorũ & loquitur

Expanded text:
 licet non mereamur eum intueri, tamen per hoc quod idololatriam abdicamus, fenestras in supradicto facimus pariete, quibus nos ab immundis spiritibus defendendo respicit Christus. Et ipsi soli genua cordis deflectendo cancellos facimus, per quos compunctionem ad se convertendo prospiciat. Ubi vero venerimus ad veram conversionem baptismi praedicti vel poenitentiae, retollit eum de medio concessa venia peccatorum, et loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
diurouos filia e hierusalem perca preas ceruosq: cacmpo
reddatur suscitata a somno adiurantur filia ehierusalẽ¬
& cellã uin ariam & camporum spatia continere
intelligitur. Cuius flores paulus ingressus ad mirando
intermultas diuitias id est multitudinẽ scõrum intelligitus

Expanded text:
preas cervosque camporlaboribus suscitata a somno, adjurantur filiae Hierusaleet cellam vinariam, et camporum spatia continere intelligitur. Cujus flores beatus Paulus ingressus, admirando inter multas divitias, id est multitudinem sanctorum, intelligitur
Abbreviated transcription (Latin):
suũ adest ordinẽ adsuscipiendũ. unde apłicã prius eũ censemus auctoritate
examinandũ. suũ ꝓpositũ & scĩ benedicti regulã si uelit ipse obseruare. sibiq sub-¬
iectos ut ipsũ faciant diligenter instruere. res quoq ȩccłȩ ubiq locoꝵ actenus
dispsas in iuste quantũ p̃ual& congregare. eas in usus eccłȩ ⁊ frm̃ pauperũ aeiã
&e peregrinoꝵx obseruare. sicq dignũ esse &e ador dinẽ accedere.

Expanded text:
suum adest ordinem ad suscipiendum. Unde apostolica prius eum censemus auctoritate examinandum, suum propositum, et sancti Benedicti regulam si velit ipse observare, sibique subjectos, ut idipsum faciant, diligenter instruere, res quoque ecclesiae ubique locorum hactenus dispersas injuste, quantum praevalet congregare, easque in usus ecclesiae et fratrum pauperum etiam, et peregrinorum observare, sicque dignum esse, ad ordinem ac
Abbreviated transcription (Latin):
abstersionẽ mendacii. refrigerii temperantiam ignium
genitalium dequonascitur amor conseruandȩ uirginita¬

Expanded text:
abstersionem mendacii, refrigerii temperamentum ignium genitalium, de quo nascitur amor conservandae virginita
Abbreviated transcription (Latin):
đi: ideo acsidicer&. Ego scilic& non iudicabo ex
potestate humana quicfilius hominis sumi sed
ego iudicabo expotestate uerbi qñ mfiliusdĩ sum:
Autsi contraria & repugnantia uidentur egonon
iudicabo sedego iudicabo: Quid illicdicemus ubi
ait meccdoctrina non estmea: quomodomea
quomod o non mea : Nonenim dixit istadoctrina
non est mea: sed meadoctrina non estmea : quam
dixit sucm eandem dixit non suam: Quomodo
istud uerum est : nisi secundum aliud suam dixerit :
secundum aliud non suam: secundum formam di
suam: secundum formam serui non suam: Cum eñi
dicit non est mea sed eius qui memisit: ad ipsum
uerbumnos facit recurrere: doctrina enimpatris.
est uerbum patris: qui est unicus filius: Similiter
in mecredit: id est non in hoc quoduid& credit. ne¬
sit spesnra increatura: sed in illo qui suscepit crea¬
turam: In qua humanis oculis cepparuit¬

Expanded text:
nisi ita: negoego scilicet non iudicabo ex potestate humana, quia filius hominis sum, sed ego iudicabo ex potestate uerbi, quoniam filius dei sum." aut si contraria et repugnantia uidentur: „ego non iudicabo, sed iudicabo", quid illic dicemus, ubi ait: mea doctrina non est mea? quomodo mea? quomodo non mea? non enim dixit: "ista doctrina non est mea," sed: mea doctrina non est mea; quam dixit suam, eandem dixit non suam. quomodo istud uerum est, nisi secundum aliud suam dixerit, secundum aliud non suam, secundum formam dei suam, secundum formam serui non suam? cum enim dicit: non est mea, sed eius qui misit me, ad ipsum uerbum nos facit recurrere; doctrina enim patris. est uerbum patris, qui est unicus filius. quid sibi et in me credit? sit spes nostra in creatura, sed in illo qui suscepit creaturam, in qua humanis oculis appar
Abbreviated transcription (Latin):
uester&ur : sicut aqua inglaciem sed apparuerunt
ista sicut oportune apparere debuerunt c̃reatura
seruiente creatori: & adnutum eius in commutabilit̃
inseipso permanentis ad eum significandum & demon¬
strandum sicut significari & demonstrari mostalib
opostebat mutata atq: conuersa non tamen ita possu

Expanded text:
verteretur, sicut aqua in glaciem. Sed apparuerunt verteretur, sicut aqua in glaciem. Sed apparuerunt ista, sicut opportune apparere debuerunt, creatura serviente Creatori, et ad nutum ejus incommutabiliter in se ipso permanentis, ad eum significandum et demonstrandum, sicut significari et demonstrari mortalibus oportebat, mutata atque conversa. Proinde, qu
Abbreviated transcription (Latin):
filius hominis inqua forma ipsius dĩ uerbi persona
praesentar&ur ut non haber& uerbum sicut alii scĩ sapi¬
entes sed praepasticipib suis : Nonutiq quod amplius
habebat uerbum ut ess& quam c&eri excellentiore
sapientia sed quodipsum uerbumerat . Aliud estenim
uerbum in carne : aliud uerbum caro: id est aliud est
uerbum in homine : Aliud uerbum homo : Caro enim
prohomine posita est . in eo quod ait: uerbum
caro factum est: sicut illud & iuidebit omnis caro
pariter salutaredĩ: Non enim sine anima uelsine
mente sed ita omniscaro. acsidicer&ur omnis homo:
forma exuirgine maria: Neq: enim columbam
beatificauit sp̃s uelillum flatum uel illum ignem
sibiq: & personaesuae inunitatem habitum que
coniunxit in a&ernum.. Aut uero mutabilis & con¬
uertibilis est naturae sp̃s sc̃ĩ ut non haec excreatura
fierent sed ipse in illud atq: illud mutabiliter

Expanded text:
filius hominis, in qua forma ipsius Verbi Dei persona filius hominis, in qua forma ipsius Verbi Dei persona praesentaretur: non ut haberet Verbum Dei, sicut alii sancti sapientes, sed prae participibus suis ; non utique quod amplius habebat Verbum, ut esset quam caeteri excellentiore sapientia, sed quod ipsum Verbum erat. Aliud est enim Verbum in carne, aliud Verbum caro; id est, aliud est Verbum in homine, aliud Verbum homo. Caro enim pro homine posita est in eo quod ait, Verbum caro factum est : sicut et illud, Et videbit omnis caro pariter salutare Dei . Non enim sine anima vel sine mente: sed ita omnis caro, ac si diceretur, Omnis homo. forma ex virgine Maria. Neque enim columbam beatificavit Spiritus, vel illum flatum, vel illum ignem, sibique et personae suae in unitatem habitumque conjunxit in aeternum: aut vero mutabilis et convertibilis est natura Spiritus sancti, ut non haec ex creatura fierent, sed ipse in illud atque illud mutabiliter
Abbreviated transcription (Latin):
ipso nonueni : ĩam hoc secundũ formam serui dictũ . ẽ.
secundum quam dictum est: ego noniudico quẽquã:
siergo missus dicitur inquantum apparuit foris
increatura corporals : quiintus innatura spiritali
oculis mostalium semper occultu s est : iam in promp
tuest intellegere &iam despũ scõ curmissus
& ipsedicatur: fasta estenim quaed amcreaturae¬
columba descendit : siue cum decem diebus perastis
posteius ascensionem diepente costes. factus est
subitode caelo sonus quasi ferr&ur flatus uehe mens
&uisaesunt illis linguae diuisae sicut ignis qui in¬
sedit superunum quemq: eorum: haec operatio
ui sibiliter expressa: & oculis oblata mortalibus missio
sp̃s scĩ dicta est nonut apparer& eius ipsa substantia
qua & ipse inuisibilis & in commutabilis est sicut
pater & filius : sed ut exterioribus uisis hominum
corda commota : a temporali manifestatione uenientis
adoccultam a &ernitatem semper praesentis conueste¬

Expanded text:
ipso non ueni? iam hoc secundum formam serui dictum est, ipso non ueni? iam hoc secundum formam serui dictum est, secundum quam dictum est: ego non iudico quemquam. Si ergo missus dicitur, in quantum apparuit foris in creatura corporali qui intus in natura spiritali oculis mortalium semper occultus est, iam in ptu est intelligere de Spiritu sancto cur missus et ipse dicatur. Facolumba descendit, siue cum decem diebus peractis post eius ascensionem die pentecostes factus est subito de caelo sonus, quasi ferretur flatus uehemens, et uisae sunt illis linguae diuisae quasi ignis, qui consedit super unumquemque eorum. haec operatio uisibiliter expressa et oculis oblata mortSpiritus sancti dicta est: non ut appareret ejus ipsa substantia, qua et ipse invisibilis et incommutabilis est sicut Pater et Filius, sed ut exterioribus visis hominum corda commota, a temporali manifestatione venad occultum aeternitatis semper praesentis conuerte
Abbreviated transcription (Latin):
quippe temporum: in a&erna dĩ sapientia sine
tempore est : Cumitaq: hocapatre & filio factum
e&. ut incarne filius apparer& congruenter
dictus est missus illequi in ea carne apparuit:
misisseautẽ ille qui in eanona pparuit forma.
porro illa suscepti hominis. filii persona est Non
&iam patris : qua propter. pater inui sibilis una
cumfilio secum inuisibil eundem filium uisibilẽ
faciendo misisse eum dictus est: quisi eo modo
uisibilis fier& utcum patre inuisibilis esse desiste¬
r& : idest si substantia in uisibilis uerbi increaturã
ui sibilem mutata & transiens uester&ur itamissus
a patre intelleger&ur filius ut tantum missus
non &iam cum patre mittens inuenir&ur : Cum uero
sic accepta est forma serui ut maner& in commuta¬
bilis forma dĩ manifestumest quod a patre & filio
non apparentibus factum sit quod a pparer& infilio:
id est ab inuisibil patre cum inuisibili filio idem
ipse uisibilis filius mitter&ur. Curergo ait & ame

Expanded text:
quippe temporum in aeterna Dei Sapientia sine quippe temporum in aeterna Dei Sapientia sine tempore est. Cum itaque hoc a Patre et Filio factum esset, ut in carne Filius appareret, congruenter dictus est missus ille qui in ea carne appmisisse autem illum, qui in ea non apparuit. Forma igitur illa suscepti hominis, Filii persona est, non etiam Patris. Quaprcum filio secum inuisibili eundem filium uisibilem faciendo misisse eum dictus est, qui si eo modo uisibilis fieret, ut cum patre inuisibilis esse desisteret, id est si substantia inuisibilis uerbi in creaturam uisibilem mutata et transiens uerteretur, ita missus a patre intellegeretur filius, ut tantum missus, non etiam cum patre mittens inueniretur. cum uero sic accepta est forma serui, ut maneret incommutabilis forma dei, manifestum est, quod a patre et filio non apparentibus factum sit quod appareret in filio, id est ab inuisibili patre cum inuisibili filio idem ipse filius uisibilis mitteretur. cur ergo ait: et a me
Abbreviated transcription (Latin):
quodergo dedõnatus est : in hoc mundo erat
quodaut̃ demarianatus est : in hunc mundum
missus aduenit. Proinde mittia patre sinespũ
missus una eademq: operatione patris & filii in¬
separabiliter esse fastam nonutiq: indeseparato
spũscõ. De quo a pestedicitur: inuenta est
inutero habens despũscõ. Qua proptercumeũpat̃¬
uerbomisit apatre & uerbo patris factum est ut mit¬
ter&ur. Ergo apatre & filiomissus est idem filius:
quia uerbum patris est ipsefilius: nonta men putan¬
ut a &ernus filius mitter&ur. & in carne apparer&
extempore : sed utiq: in ipsodĩ uerbo quod erat
in principio apuddm̃ & ds̃ erat uerbum : in ipsa
scilic& sapientia dĩ sine tempore erat : quotem pr
illam incarne apparere oposter&: qua e plenitudo¬
temporis cumuenis s& misit ds̃ filium suum factum
ex muliere: idest factum intempore utincarnatum
uerbum hominib: apparer& quod in ipso uerbo
sine temporeerat: inquo tempore fier&: ordo

Expanded text:
Quod ergo de Deo natus est, in hoc mundo erat: Quod ergo de Deo natus est, in hoc mundo erat: quod autem de Maria natus est, in hunc mundum missus advenit. Proinde mitti a Patre sine Spiritu missus, una eademque operatione patris et filii inseparabiliter esse factam, non utique inde disparato spiritu sancto, de quo aperte dicitur: inuenta est in utero habens de spiritu Verbo misit a Patre, et in Verbo ejus factum est, ut mitteretur. ergo a patre et filio missus est idem filius, quia uerbum patris est ipse filius. quis enut aeternus Filius mitteretur, et in carne appareret ex tempore? Sed utique in ipso Dei Verbo, quod erat in principio apud Deum et Deus erat, in ipsa scilicet sapientia Dei, sine tempore erat: quo tempore illam in carne apparere oportertemporis cum venisset, misit Deus Filium suum, factum ex muliere , id est, factum in tempore, ut incarnatum Verbum hominibus appareret; quod in ipso Verbo sine tempore erat, in quo tempore fieret. Ordo