comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
abscondit᷑. significans post ortũ
suũ legis silentiũ ÷ amissionẽ saci¬
dotii. latebras sẏnagoge. Dubiuim
aut nõ ẽ. qͦd ioħes natus pharise
iusticiã legis abstulerit. qui con¬
ceptꝰ patri abstulit uocis obsequis
nor fieri uidet᷑. Lucerna demꝙ
uocat᷑ ioħes: dicente dnõ. Ille en
lucerna ardens. Lucerne gͥ obscil¬
rat᷑ lum̃. cũ radius solis effulget
⁊ defectionẽ quandã lampade sue
patit᷑. cũ clarioris lucis splendore
suꝑat᷑. Quis enĩ sapiens lucernã
quirat in sole : Non qͥdem extil¬
guit᷑: seo necessaria nõ habet᷑. hs
ẽ. quis ad ioħis penitentie baptis¬
mũ ueniat: cũ possit saluatoril
baptismo saluari: Nõ quidẽ ils
reprehendit᷑. sed hoc magis utile
⁊ necessariũ uidicat᷑: qͥa in eo remis¬
sio peccatoꝵ tribust᷑
Sermo beati

Expanded text:
absconditur; significans post ortum absconditur; significans post ortum suum legis silentium, amissionem sacerdotii, latebras Synagogae. Dubium autem non est quod Joannes natus Pharisaeis justitiam legis abstulerit, quod conceptus patri abstulit vocis obsequium. nor fieri videtur. Lucerna denique vocatur Joannes, dicente Domino: Ipse erat lucerna ardens . Lucernae igitur obscuratur lumen, cum radius solis effulget; et defectionem quamdam lampadis suae patitur, cum clarioris lucis splendore superatur. Quis enim sapiens lucernam requirat in sole? Non quidem exstinguitur, sed necessaria non habetur: hoc est, quis ad Joannis poenitentiae baptismum veniat, cum possit Salvatoris baptismo salvari? Non quidem illud reprehenditur; sed hoc magis utile et necessarium videtur, quia in eo remissio peccatorum tribuitur. SERMO I
Abbreviated transcription (Latin):
ERum est qͦd ait ses ioh̃es
baptista de dnõ saluatore
dicens. Illũ oportet cresce¬
re: me aũt minui. Si quidẽ hoc
primũ etiã ipsis temporibꝰ approbat᷑.
Ecce enĩ in natiuitate xpi dies crescit:
⁊ ioh̃is natiuitate decrescit. Illo ori¬
ente lux ꝓficit. hoc nascente mininit᷑.
Ipsa enĩ quodã mͦ tẽpora famulan¬
tia partibꝰ suis. detrimentũ pati-¬
unt᷑ cũ seruus gignit᷑. cũ aut̃ dñs
nascit᷑. consequunt᷑ augmentũ. Pro¬
fectũ plane facit dies cũ mundi sal-¬
uator orit᷑. defectũ patit᷑ cũ ultimꝰ
ꝓpħa generat᷑. Scriptũ est enĩ. Lex

Expanded text:
erum est quod ait sanctus Joannes Baptista de Domino Salvatore, dicens: Illum oportet crescere, me autem minui . Si quidem hoc primum etiam ipsis temporibus approbatur; ecce enim in nativitate Christi dies crescit, et Joannis nativitate decrescit: illo oriente lux proficit, hoc nascente minuitur. Ipsa enim quodammodo tempora famulantia partibus suis detrimentum patiuntur, cum servus gignitur: cum autem Dominus nascitur, consequuntur augmentum. Profectum plane facit dies, cum mundi Salvator oritur: defectum patitur, cum ultimus propheta generatur; scriptum est enim: Lex
Abbreviated transcription (Latin):
ret in nocte: Solẽ gͥ nouũ hanc
diem uulgus appellat: ⁊ cũ dicit no
ĩu. utiq ⁊ ueterẽ ẽẽ demonstrat.
Ueterẽ aut̃ dixerĩ huiꝰ mundi solẽ:
qui defectionẽ pratit᷑ . qui parietibus
excludit᷑: qͥ nubibꝰ obscurat᷑. Ueterẽ
dixerĩ solẽ: qui uanitati subiacet:
qui corruptionẽ metuit: qͥ iudiciũ
ꝑtimescit. Scriptũ ẽ enim. Sol con¬
uertet᷑ in tenebras:. ⁊ luna in sangui¬
nẽUeterẽ inquã dixerĩ: qui scele¬
ribꝰ interest hominũr: adulteria nõ
refugit. homicidia non declinat.
Et cũ omne genus hominũ nolit
esse mediũ cũ aliqͦd crim̃ admittit᷑.
hic solus in cũctis facinoribꝰ stat.
Ergo qͥa hunc ueterẽ ẽẽ manifestũ
ẽ. nouũ quẽ nisi xp̃m dñm reperi¬
mus: De qͦ scriptũ ẽ. Oriet᷑ uob̃ sol
iusticie. De quo etiã ex ꝑsona pecca-¬
toꝵ dicit ꝓpħa. Sol nõ est ortus nob̾:
⁊ iusticie lum̃ nõ luxit nob̾. Hic enĩ

Expanded text:
ret in nocte? 3. Solem igitur novum hanc ret in nocte? 3. Solem igitur novum hanc diem vulgus appevum, utique et veterem esse demonstrat. Veterem autem dixerim hujus mundi solem, qui defectionem patitur, qui parietibus excluditur, qui nubibus obscuratur. Veterem dixerim solem, qui vanitati subjacet, qui correptionem metuit, qui judicium pertimescit. Scriptum est enim: Sol convertetur in tenebras, et luna in sanguinem . Veterem, inquam, dixerim qui sceleribus interest hominum, adulteria non refugit, homicidium non declinat, et cum omne genus hominum nolit esse medium, cum aliquod crimen admittitur, hic solus in cunctis facinoribus stet. Ergo quia hunc veterem esse manifestum est, novum quem nisi Christum Dominum reperimus, de quo scriptum est: Orietur vobis sol justitiae ; de quo etiam ex persona peccatorum dicit propheta: Sol non eset justitiae lumen non luxit nobis . Hic enim
Abbreviated transcription (Latin):
ones suꝑbas recidit. humilia fac¬
ta sublimat. Hic aũt faber eirca
arbores curuo utit᷑ ferram̃to:
sic̃ in eugłio legimꝰ dicente ioħe.
Iam securis ad radicẽ arboꝵ po¬
sita ẽ. Omnis arbor nõ faciens fruc
enĩ agit totũ. ut utiles celesti fa¬
brice arbores in structũra cõpo¬
nat. infructuosas uͦ euulsas ra-¬
dicitus. flãmaꝵ cõsumat ĩcendio.

Expanded text:
ones superbas recidit, humilia facones superbas recidit, humilia facta sublimat. Hic etiam faber circa arbores curvo utitur ferramento, sicut in Evangelio legimus, dicente Joanne: Jam securis ad radicem arborum posita est. Omenim agit totum, ut utiles coelestis fabricae arbores in structura componat, infructuosas vero evulsas radicitus flammarum consumat incendio.
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ deo orit᷑ auctore. Diuinita¬
as gͦ est filiꝰ. Diuinitatis in quã
incorrupte: integre. illibate. In¬
telligo plane mysteriũ. Ideo enĩ
sed̾a natiuitas ꝑ immaculatã ma-¬
riam: qͥa prior ꝑ diuinitatẽ costi¬
terat illibata. Ut cuiꝰ prior nati¬
uitas głosa extitit: eiꝰ scdã contu¬
meliosa nõ fieret. Hoc ẽ. ut quẽ¬
admodũ uirgo illũ diuinitas edi-¬
derat: ita eũ ⁊ uirgo maria gene¬
raret. Habere etiã apud homines
patrẽ scribit᷑. sic̃ legimꝰ in eugłio
dicentibꝰ phariseis. Nõne hic ẽ filiꝰ¬
ioseph fabriͥ ⁊ mat̾ eiꝰ maria ẽ
In hoc quoq aduerte mysteriũ.
faber. pater dicit᷑. xpĩ.Est plane
faber prt̾ ds̃. qͥ totiꝰ mundi oꝑa
fabricatus est. Est plane faber
sed qͥ in diluuio noe arcã fabri-¬
care disposuit. Faber inquã est:
qͥ ordinauit moysi tabernaculũ
arcã testam̃ti instituit: tẽplum
salomonis erexit. F abrũ dixerĩ.
qͥ m̃tes rigidas expellit: cogitati¬

Expanded text:
 Deo oritur auctore: divinitatis ergo est filius; divinitatis, inquam, incorruptae, integrae, illibatae. Intelligo plane mysterium; ideo enim secunda nativitas per immaculatam Mariam, quia prior per divinitatem constiterat illibata; ut cui prior nativitas gloriosa exstitit, ejus secunda contumeliosa non fieret: hoc est, ut quemadmodum virgo illum divinitas ediderat, ita eum et virgo Maria generaret. Habere etiam apud homines patrem scribitur, sicut legimus in Evangelio dicentibus pharisaeis: Nonne hic est filiJoseph fabri, et mater ejus Maria ? In hoc quoque adverte mysterium. Faber pater dicitur Christus. Et plane faber Pater Deus, qui totius mundi opera fabricatus est; est plane faber, sed qui in diluvio Noe arcam fabricare disposuit. Faber, inquam, est qui ordinavit Moysi tabernaculum, arcam testamenti instituit, templum Salomonis erexit; fabrum dixerim, qui mentes rigidas expolit, cogitati
Abbreviated transcription (Latin):
dignꝰ soluere corrigiã calciam̃ts
eius. Ipse uos briptizabit in spĩ
scõ ⁊ igni. Simul etiã intelligi
lum̃ suũ solis radiis obfuscandũ
ante p̃dicit. Iuũ oportet eresce¬
re me aũt minui. Sic̃ enĩ lucel¬
ne claritas destruit᷑ solis adue¬
tu: ita ⁊ ioh̃is penitentie hapil¬
atũ est. Uideamꝰ igit᷑. hic sol nr̃¬

Expanded text:
dignus solvere corrigiam calceamentorum ejus, ipse vos baptizabit in Spiritu sancto et igni . Simul etiam intelligens lumen suum solis radiis offuscandum, ante praedicit: Illum oportet crescere, me autem minui . Sicut enim lucernae claritas destruitur solis adventu, ita et Joannis poenitentiae baptisatum est. 7. Videam
Abbreviated transcription (Latin):
mea Quia ueni. reficit me. qͥa ue¬
ni iugũ suũ imponit mͥ suaue. Qa
dat amorẽ: sarcinã suã leuẽ impo¬
nit mͥ amanti ⁊ cdiligenti. Hec onĩa
fecit in me: sed qͥa uen ad eũ. Ergo
hoc sapis qͥa uenisti. Tu tibi hoc p̃s¬
titisti: Quid enĩ habes qͦd nõ acce¬
pisti: Quomͦ uenistiꝰ. Credendo ue¬
nisti. sed nõdũ ꝑuenisti. Adhuc in
tibi arrogas quia inuenta ẽ a te
uia iusta. ipsa arrogantia ꝑeasde
uia iusta. Ego inqͥs uens arbirĩ
meo ueniꝰ. uoluntate mea ueni. Quid
curgescis: Qͥd tumescis :Iis nosse qͥa
⁊ hoc p̃stitũ ẽ tibi : Ipsũ audi uocan

Expanded text:
mea. Quia veni, reficit me: quia vemea. Quia veni, reficit me: quia veni, jugum suum imponit mihi suave; qui dat amorem, sarcinam suam levem imponit mihi amanti et diligenti: haec omnia fecit in me; sed quia veni ad eum. Ergo hoc sapis, quia venisti, tu tibi hoc praestitisti? Quid enim habes quod non accepisti ? Quomodo venisti? Credendo venisti: sed nondum pervenisti. Adhuc in tibi arrogas quia inventa est a te via justa, ipsa arrogantia pereas de via justa. Ego, inquit, veni, arbitrio meo veni, voluntate mea veni. Quid turgescis? quid tumescis? Vis nosse quia et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ fec̃ ꝓpt̾ te : Semet ipsũ exi¬
namuit: formã serui accipiens.
In similitudine hominũ factꝰ. et
habitu inuentꝰ ut homo. Ecce ꝓpter
te ds̃ factꝰ ẽ homo:⁊ nõ te uis agnos¬
cere cũ sis homo. Ecce ꝓpt̾ te factꝰ
homo sine peccato: ⁊ nõ uis te ag¬
noscere cũ peccato: ut uenias ad illũ
qͥ ait: uenite ad me om̃s qͥ laboratis
⁊ honerati estis: ⁊ ego uos reficiã. To
lite iugũ meũ suꝑ uos. Tulisti hoc iu¬
gũ tulisti: Sentis te habere sessorẽ
Tulisti hoc iugũ. Sicis. tuli. Sentiste
habere sessorẽ: Sentis te habere rec¬
torẽ: Sentio inqͥs. Iui gͦ dic. Gressus
meos dirige scđ̃m uerbũ tuũ. Regit
te sub iuigo suo ⁊ sub sarcina sua.
Amanti suaue ẽ: nõ amanti durũ
ẽ. Amanti suaue ẽ. Dñs dedit suani¬
tatẽ. An forte qͥa uel uenisti audieis
uenite ad me. hoc ipsũ tibi arroga¬
re intendis qͥa uenisti᷑. Ecce inqͥs ue¬
ni ad illũ arbitrio meo. uoluntate

Expanded text:
tamen fecit propter te? Semetipsum exitamen fecit propter te? Semetipsum exinanivit, formam servi accipiens; in similitudinem hominum factus, et habitu inventus ut homo . Ecce propter te Deus factus est homo, et non te vis agnoscere, cum sis homo? Ecce propter te factus est homo sine peccato, et non vis te agnoscere cum peccato? ut venias ad illum qui ait, Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et egolite jugum meum super vos. Tulisti hoc jugum? Tulisti? Sentis te habere sessorem? Tulisti hoc jugum? Dicis, Tuli. Sentis te habere sessorem? Sentis te habere rectorem? Sentio, inquis. Illi ergo dic, Gressus meos dirige secundum verbum tuum. Regit te sub jugo suo, et sub sarcina sua. Amanti, suave est; non amanti, durum est. Amanti, suave est: Dominus dedit suavitatem . An forte quia vel venisti, audiens, Venite ad me, hoc ipsum tibi arrogare intendis, quia venisti? Ecce, inquis, veni ad illum arbitrio meo, voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
nouimꝰ: que uidemꝰ. ⁊ que nõ uidemꝰ.
Q uid discimꝰ a te:. Nos enĩ aliũ mun¬
dũ discipłi tui. tanquã discipłĩ ar-¬
tificis ⁊ fabricatoris cõdituri sumꝰ:
U nũ mundũ condidisti. celũ ⁊ trã
fecisti. Utrũq suis creaturis orna¬
m̃tisq illustrasti. Quid a te discimꝰ:
Discite inqͥt a me. Cũ essẽ in pͥncipio
ds̃ apud deũ. creaui uos. Hoc nolo¬
ut discatis a me. Sed factꝰ sũ qͦd fe¬
ci: ne ꝑiret qͦd feci. Unde factꝰ sũ
qͦd feci: Semet ipsũ exmaniuit:
formã serui accipiens. In similitudi¬
ne hominũ factꝰ:⁊ habitu inuentꝰ
ut homo. humiliauit semet ipsũ.
Hoc discite a me. Humiliauit enĩ
semet ipsũ inqͥt. Discite a me:
qm mitis sũ ⁊ humilis corde. Nõ
enĩ inqͥt hoc uos doceo. qͣsi in for¬
ma dei aliqͣndo fuissetis: nõ ra-¬
pinã arbitrantes esse uos eqͣles
deo. Illi uni ꝓpriũ erat. Illi rapi¬
na nõ erat: cui natura erat. In
patͥs eqͣlitate natꝰ ẽ de patre. Quid

Expanded text:
novimus, quae videmus, et quae non videmus. Quid discimus a te? Non enim alium mundum discipuli tui, tanquam discipuli artificis et fabricatoris, condituri sumus. Unum mundum condidisti, coelum et terram fecisti: utrumque suis creaturis ornamentisque illustrasti. Quid a te discimus? Discite, inquit, a me. Cum essem in principio Deus apud Deum, creavi vos; hoc nolo discatis a me: sed factus sum quod feci, ne periret quem feci. Unde sum factus quod feci? Semetipsum exinanivit, formam servi accipiens; in similitudinem hominum factus, et habitu inventus ut homo; huenim semetipsum, inquit. Discite a me quoniam mitis sum et humilis corde . Non enim, inquit, hoc vos doceo, quasi in forma Dei aliquando fuissetis, non rapinam arbitrantes esse vos aequales Deo. Illi uni proprium erat, illi rapina non erat, cui natura inerat. In Patris aequalitate natus est de Patre. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ aut mortẽ uita ꝑpetua Im¬
tem᷑ gͦ in aliqͦ dilectissimi fr̃s tn¬
ti magistri fidẽ. tam p̃clari mr̃i
inimicos. Sed qͦd peiꝰ ẽ. aliqͦtiens
mimicũ meũ. quẽ cotidie uelut
hostẽ patior crudelissimũ. O qͥeñq
ille es. attendis qͥd tibi fecerit hon
⁊ nõ consideras quid tu feceris de
Cũ enĩ multo grauiora tu in den
peccata cõmiseris: quare nõ dne¬
tis homini parũ. ut tibi ds̃ dis¬
net᷑ dimittere multũ :. Recole q
tibi in eughioueritas ipsa ꝓmis¬
rit: ⁊ quã tibi quodã mͦ cautis¬
nẽ fecerit: uel quale tecũ pactii
mierit. Si enĩ inqͥt dimiseritis
hominibꝰ peccata eoꝵ: dimites
⁊ uob̃ pater ur̃ celestis peccatau¬

Expanded text:
huius autem mortem uita perpetua. imhuius autem mortem uita perpetua. imitemur ergo in aliquo, dilectissimi fratres, tanti magistri fidem, tam praeclari marinimicos. sed quod peius est, aliquotiens inimicum meum, quem cotidie patior uelut hostem crudelissimum. o quicumque ille es, adtendis, quid tibi fecerit homo, et non consideras, quid tu feceris deo. cum enim tu multo grauiora in deo peccata commiseris, quare non dimittas homini paruum, ut tibi deus dignetur dimittere totum. Recole, quid tibi in euangelio ueritas ipsa promiserit et quam tibi quodam modo cautionem fecerit uel quale tecum pactum inierit: si enim, inquit, dimiseritis hominibus peccata eorum, dimittet et uobis pater uester caelestis delicta
Abbreviated transcription (Latin):
ordinatꝰ sit: apłos ipsos beata ac tri¬
umphali morte p̃cessit. Ac sic qui
erat inferior ordine. primꝰ factꝰ est
passione.& qͥ erat discipłs gradu.
magister cepit esse martyrio. com¬
plens illud qͦd beatus ꝓpħ̃a in psal¬
mo qui lectꝰ est dixit. Quid retribuã
dnõ ꝓ om̃ĩbꝰ que retribuit mͥ: Re¬
tribuere enĩ uoluit primꝰ stephanꝰ
martẏr dño. qͦd cũ omĩ humano
tori. Post hec subiecit seriptura scã.
⁊ ait. Positis aũt genibꝰ clamauit
dicens. Dnẽ. ne statuas illis hoc pec¬
catũ. uidete dilectissimi affectũ
berti uiri: uidete magnã ⁊ admi
obliuisci poterat etrã ħmõs suos:
ille dnõ cõmendabrit inimicos. Quid
enĩ dicebat cũ lapidaret᷑: Dne. ne
statuas illis hoc peceatũ. Plus itaq
tuẽ illoꝵ dolebrit peccata. quã sua
uulnera: plus illoꝵ impietatẽ quã
suã mortẽ. Et recte plus. In illoꝵ
quippe impietate erãt multa

Expanded text:
ordinatus sit , Apostolos ipsos beata ac triordinatus sit , Apostolos ipsos beata ac triumphali morte praecessit: ac sic qui erat inferior ordine, primus factus est passione; et qui erat discipulus gradu, magister coepit esse martyrio, complens illud quod beatus propheta in Psalmo qui lectus est dixit, Quid retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mihi ? Retribuere enim primus voluit Stephanus martyr domino, quod cum omni humano tori. Post haec subiecit scriptura sacra et ait: positis genibus clamauit dicens: domine, ne statuas illis hoc in peccatum. uidete, dilectissimi fratres, affectum beati uiri, uidete magnam et moblivisci poterat etiam carissimos suos, ille Domino commendabat inimicos. Quid enim dicebat, cum lapidaretur? Domine, ne statuas illis hoc in peccatum. plus enim tunc illorum dolebat peccata quam sua uulnera, plus illorum impietatem quam suam mortem. et recte plus. in illorum quippe impietate erant multa,
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ hodie lecta est dilectissimi fr̃s.
cũ plurimũ habeat in ipsa specie
admirationis. nõ minꝰ tam̃ continet
in misterio dignitatis. Ecce in qͥt beatꝰ
stephanꝰ dicit : uideo celos aꝑtos. et
filiũ hominis stantem a dextris dei.
disset: cur se filiũ hominis uidere
testatꝰ ẽ.⁊ nõ potius filiũ dei : cũ utiq
si se dei potius quã hominis filiũ ui¬
dere dixisseͬ. Sed certa ratio postu
labat ut hoc ita ⁊ ostenderet᷑ in celo:
⁊ p̃dicaret᷑ in mundo. Omniũ enĩ
iudeoꝵ scandalũ in hoc erat. cur
Ideo gͦ pulchre scriptura diuiina filiũ
hominis ad dexterã dei patris stare
memorauit:. ut ad confutandã iudeoꝵ
incredulitatẽ ille martẏri ostenderet᷑
in celo. qͥ a ꝑfidis negabat᷑ in mundo:ͥ
⁊ ill testimoniũ celestis ueritas daret:
cui fidẽ terrena impietas derogaret.
Unde licet uxta psalmũ qͥ lectus est
p̃ciosa sit in conspectu dnĩ mors scoꝵ
eiꝰ ͥ siqͥd tam̃ distare int̾ martyres

Expanded text:
nobis hodie lecta est, dilectissimi fratres, cum plurimum habeat in ipsa specie admirationis, non minus tamen continet in mysterio dignitatis. Ecce, inquit beatus Stephanus, video coelos apertos, et Filium hominis stantem a dextris Dei . disset, cur sese Filium hominis videre testatus est, et non potius Filium Dei; cum utique videretur, si se Dei potius quam hominis Filium videre dixisset? Sed certa ratio poslabat, ut hoc ita et ostenderetur in caelo et praedicaretur in mundo. omne enim Iudaeorum scandalum in hoc erat, cur ideo ergo pulchre diuina scriptura filium hominis ad dexteram dei patris stare memorauit, ut ad confundendam Iudaeorum incredulitatem ille martyri ostenderetur in caelo, qui a perfidis negabatur in mundo, et illi testimonium caelestis ueritas daret, cui fidem terrena impietas derogaret, unde, licet iuxta psalmum, qui lectus est, pretiosa sit in conspectu domini mors sanctorum eius, si quid tamen distare inter martyres
Abbreviated transcription (Latin):
gilẽ hereditatẽ illiꝰ ꝑuenires. Quod
gͦ alius sustinet ꝓpt̾ substantiã t̾re¬
nã: sustine tu ꝓpt̾ uitã eternã. Con¬
uincim᷑ enĩ certissima ratione: qͥa
ꝓpt̃ deũ possumꝰ qͥdẽ. sed nolumꝰ in¬
dere ei aliqͥd asꝑũ. nõ dicã uicem
reodere ausi sum. Luare hoc: Le
ad huc maiora quã ꝑtulimꝰ patiam᷑.
Quod a nob̃ extorquet hominis timor.
aut forte inferior. uel leuẽ nob̾ con¬
tumeliã fecerit: quasi fere bestie sine
ulla patientia. ac sine aliqͣ dei con¬
tẽplatione consurgimꝰ. Et aut in p̃¬
senti nrãm inuriã uindicamꝰ:. aut
certe ad maiorẽ uicẽ reddendã nr̃m
animũ preparamꝰ. Quid ẽ hoc qͦd
tulit. pacient᷑ accepimꝰ ͥ qͦndo infe
rior. nimio furore accendim᷑. Quia
patientiã p̃paremꝰ: et in omĩbꝰ ma
lis hominibꝰ medicoꝵ uices agere
studeamꝰ:⁊ nõ ipsos homines. sed ip
dant: pro malis. ut cito ad emĩdati¬

Expanded text:
gilem haereditatem ipsius pervenires? Quodgilem haereditatem ipsius pervenires? Quodergo alius sustinet propter substantiam terrenam, tu sustine propter uitam aeternam. conuincimur enim certissima ratione, quia propter deum possimus quidem, sed nolumus indere aliquid asperum, non dicam uicem reddere ausi sumus. quare hoc? ne adhuc maiora quam pertulimus patiamur. quod a nobis extorquet hominis timor, aequalis aut forte inferior uel leuem contumeliam fecerit, quasi fera bestia sine ulla patientia ac sine aliqua dei contemplatione consurgimus et aut in praesenti iniuriam nostram uindicamus aut certe ad maiorem uicem reddendam nostrum animum praeparamus. quid est hoc, quod, tulitrior, nimio furore succendimur? Quod patientiam praeparemus et in omnibus et malis hominibus medicorum uices agare studeamus et non ipsos homines, sed ipsdant, pro malis, ut cito ad emendati
Abbreviated transcription (Latin):
da ẽ. Hoc loco frẽm omnẽ hominẽ
oportet intelligi. Om̃s enĩ in xp̃o
fr̃s sumꝰ. Nemo itaq sine caritate
de uirginitate p̾sumat. Nemo de
helemosinis. nemo de ieiuniis. ne¬
mo de orationibꝰ confidat. Quãdiu¬
enĩ inmiciciã in corde tenuerit:
neq istis neq aliis qͥbiislibet bonis
oꝑibꝰ placare sibi dñm poterit. Sed
dignet᷑ audire cõsiliũ meũ. Audi

Expanded text:
 hominem oportet intelligi: omnes enim in Christo fratres sumus. Nemo itaque sine charitate de virginitate praesumat, nemo de eleemosynis, nemo de jejuniis, nemo de orationibus confidat: quia quamdiu inimicitiam in corde tenuerit, neque istis, neque aliis quibuslibet bonis operibus placare sibi Dominum poterit. Sed dignetur audire consilium
Abbreviated transcription (Latin):
dicere debeo: nemo se circũueni¬
at: nemo se sediicat. Qui uel unũ
hominẽ in hoc mundo odio habet.
qͥeqͥd deo in oꝑibꝰ bonis obtulerit.
totũ ꝑdit: qͥa nõ mentit᷑ paulus
apłs dicens. Si dedero om̃s facul¬
tates meas in cibos pauꝑũ:isi tra¬
didero corpꝰ meũ ita ut ardeã:
caritatẽ aũt nõ habuero: nichil

Expanded text:
dicere debeo, nemo se circumveniat, nemo se seducat; qui vel unum hominem in hoc mundo odio habet, quidquid Deo in operibus bonis obtulerit, totum perdit, quia non mentitur Paulus apostolus dicens: Si dedero omnes facultates meas in cibos pauperum, et si tradidero corpus meam, ut ardeam, caritatem autem non ha
Abbreviated transcription (Latin):
oragĩta die: ⁊ qͣdragĩta noctes: Pa¬
uẽ nõ comedit: ⁊ aquami nõ bebit: et
scripat intabulis uerba federis decẽ
Gũq desicade eet moyses seras te sy¬
nai tenebat dus tobas tesno¬

Expanded text:
raginta dies et quadraginta noctes: panem non comedit: et aquam non bibit. Et scripsit in tabulas verba federis decem. Cumque descenderet Moyses de monte Sinay: tenebat duas tabulas tes
Abbreviated transcription (Latin):
todia qͥsq recipiat᷑. ad iudicẽ pos¬
tea ꝓducendus. Nã ⁊ receptiones
in custodia ꝓ meritis causaꝵ ad¬
hibent᷑. Alios iubent᷑ custodire
lictores ꝑ humanũ et nite offi¬
ciũ atq ciuile. alii tradunt᷑ ob¬
tionibꝰ. alii mittunt᷑ in carcerẽ.
⁊ in ipso carcere nõ om̃s sed ꝓ
meritis grauiũ causaꝵ in ima
carceris cõtrudunt᷑. Sic̃ gͦ diuer¬
se custodie agentiũ in officio. sie
diuerse custodie mortuoꝵ. ⁊ d
uersa merita resurgentiũ. Re¬
ceptus ẽ pauꝑ: receptꝰ ẽ diues.
Sed ille in sinũ abrahe:. ille ubi
sitret. ⁊ guttã nõ inueniret.
Habẽt gͦ om̃s anime ut ex hac
occasione instruã caritatẽ urãm.
habẽt om̃s anime cũ de scło exi¬
erĩt diuersas receptiones suas:
habẽt gaudiũ bone. male torm̃¬
ta. Sed cũ facta fuerit resurrec¬
tio. ⁊ bonoꝵ gaudiũ ampliꝰ erit.

Expanded text:
todia quisque recipiatur, ad judicem postodia quisque recipiatur, ad judicem postea producendus. Nam et receptiones in custodia pro meritis causarum adhibentur: alios jubentur custodire lictores, humanum et mite officium atque civile; alii traduntur optionibus; alii mittuntur in carcerem: et in ipso carcere non omnes, sed pro meritis graviorum causarum in ima carceris contruduntur. Sicut ergo diversae custodiae agentium in officio; sic diversae custodiae mortuorum, et diversa merita resurgentium. Receptus est pauper, receptus est dives: sed ille in sinum Abrahae; ille ubi sitiret, et guttam non inveniret . 10. Habent ergo omnes animae, ut ex hac occasione instruam Charitatem vestram, habent omnes animae, cum de saeculo exierint, diversas receptiones suas. Habent gaudium bonae, malae tormenta. Sed cum facta fuerit resurrectio, et bonorum gaudium amplius erit,
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃ ẽis. Lazarus amiciis nr̃ dor¬
IIIT.sed uado ut a somno exci¬
tẽ eũ. Uerũ dic̃. Sororibꝰ mortiuis
erat: dñõ dormiebat. Hominibꝰ
mortuus erat : qͥ eũ suscitare
nõ poterãt. Nã dñs tanta faci¬
litate excitabat de sepulchro.
qͣnta tu nõ excitas dormientẽ de
lecto. Ergo scdm potentiã suã
dix̃ dormientẽ : qͥa ⁊ alii mortui
dicti sũt in scripturis sepe dor¬
mientes. sic̃ apłs dicit. De dor¬
mientibꝰ aũt nolo uos ignorare
frg̃. ut nõ cõtristemin siẽ ⁊ ce¬
teri qͥ spẽ nõ habẽt. Ideo ⁊ ipse
dormientes appellauit: qͥa resur¬
recturos p̃nunciauit. Dormit gͦ
omis mortuus:. ⁊ bonꝰ ⁊ malus.
Sed qͦm int̾est in ipsis qͥ cotdie
dormiũt ⁊ exsurgũt qͥd qͥsq ui¬
deat in somnis:. alii enĩ sentiũt
leta somnia. alii torquentia. Ita
ut euigilans dormire timeat
ne ad ipsa iterũ redeat sic unꝰ¬
qͥsq hominũ cũ causa sua dormit.
cũ causa surgit.: ⁊ int̾est qͣli cus¬

Expanded text:
us amicus noster dormit; sed vado, ut a somno excitem eum. Verum dixit. Sororibus mortuus erat, Domino dormiebat. Hominibus mortuus erat, qui eum suscitare non poterant: nam Dominus tanta eum facilitate excitabat de sepulcro, quanta tu non excitas dormientem de lecto. Ergo secundum potentiam suam dixit dormientem: quia et alii mortui dicti sunt in Scripturis saepe dormientes, sicut Apostolus dicit, De dormientibus autem nolo vos ignorare, fratres, ut non contristemini, sicut et caeteri qui spem non habent . Ideo et ipse dormientes appellavit, quia resurrecturos praenuntiavit. Dormit ergo omnis mortuus, et bonus et malus. Sed quomodo interest in ipsis qui quotidie dormiunt et exsurgunt, quid quisque videat in somnis: alii sentiunt laeta somnia, alii torquentia, ita ut evigilans dormire timeat, ne ad ipsa iterum redeat: sic unusquisque hominum cum causa sua dormit, cum causa sua surgit. Et interest quali cus
Abbreviated transcription (Latin):
Ouuer si ad dñui deuz pr̃em oĩpo¬
tentemrs puro corde ei ꝙͣtum potest
agamus: pre ca ͤ foto animo singularem
mausue tudinez eiq ut preces nostras
in bene placito suo tyaudire dignetur:
inuuicuz qͦ a nostris actibus et cogitatõi¬
bus sua uirtute repellat: nobis multiplicet
sidem: mentez gubernet: spirituales co¬
gitationes conredat: et ad beatitudineni

Expanded text:
onversi ad Dominum Deum Patrem omnipotentem, puro corde ei, quantum potest agamus; precantes toto animo singularem mansuetudinem ejus, ut preces nostras in beneplacito suo exaudire dignetur; inimicum quoque a nostris actibus et cogitationibus sua virtute expellat, nobis multiplicet fidem, mentem gubernet, spirituales cogitationes concedat, et ad beatitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
qͣtriduanꝰ. Audiamꝰ.⁊ resurgamꝰ.
Quã multi sũt in hoc ppło. qͦs p̃mit
cõsuetudinis moles. Forte audi
briari uino. in qͦ ẽ luxuria.Di¬
cũt: nõ possumꝰ. Forte audiũt
me aliqͥ immundi. lasciui.⁊ fla¬
gitiis inqͥnati. qͥbꝰ dr̃. Nolite hoc
facere:. ne ꝑeatis. U respondẽt.
Nõ possumꝰ tolli a cõsuetudine
nr̃a. S dnẽ istos resuscita. Ego
sũ resurrectio inqͥt.⁊ uita. Ideo re¬
surrectio. qͥa uita. Qui credit in
me: etiã si mortuus fuerit uiuet.
P om̃ĩs qui uiuit ⁊ credit in me.

Expanded text:
quatriduanus: audiamus, et resurgamus. quatriduanus: audiamus, et resurgamus. Quam multi sunt in hoc populo, quos premit consuetudinis moles! Forte audiubriari vino in quo est luxuria : dicunt, Non possumus. Forte audiunt me aliqui immundi, lasciviis et flagitiis inquinati, quibus dicitur, Nolite hoc facere, ne pereatis: et respondent, Non possumus tolli a consuetudine nostra. O Domine, istos resuscita. Ego sum, inquit, resurrectio et vita. Ideo resurrectio, quia vita. 15. Qui credit in me, etiamsi mortuus fuerit, vivet: et omnis qui vivit et credit i
Abbreviated transcription (Latin):
hic:. fr̃ ms̃ nõ fuisset mortuus.
Sed ⁊ nc̃ scio: qͥa quecũq popos¬
ceris a deo. dabit tibi ds̃. Non
dix̃. sed ⁊ mͦ rogo te resuscites
frẽm meũnde enĩ sciebat. si
frĩ eiꝰ resurgere utile fuerat:
hoc tantũ dix̃: scio qͥa potes. Si
uis. facies. Utrũ enĩ facias iu¬
dicii tui ẽ:. nõ p̃sũptionis mee.
Sed et nũc scio. qͥa quecũꝙ po¬
posceris a deo. dabit tibi as̃. Dic̃
illi iħs. Resurget fr̃ tuus. Hoc
ambiguũ fuit. Nõ enĩ ait. mͦ
resiiscito frẽm tuũ. sed resurget
fr̃ tuus. Dic̃ ei martha. Scio qͥa
resurget in resurrectione. In no¬
uissimo die. De illa resurrectione
secura sũ: de hac incerta sũ. dix̃
ei iħs. Ego sũ resurrectio. Dicis.
Resurget fr̃ m̃s in nouissimo die.
Uerũ ẽ. Sed ꝑ quẽ tũc resurget.
potest et mͦ. qͥa ego sũ inqͥt re-¬
surrectio ⁊ uita. Audite fr̃s. au¬
dite qͥd dicat. Certe tota expec¬
tatio erat circũstantiũ. ut reui¬
uisceret lazarus. unꝰ mortuus

Expanded text:
ortuus; sed et nunc scio quia quaecumque poposceris a Deo, dabit tibi Deus. Non dixit, Sed et modo rogo te ut resuscites fratrem meum. Unde enim sciebat, si fratri ejus resurgere utile fuerit? Hoc tantum dixit, Scio quia potes, si vis facis: utrum enim facias, judicii tui est, non praesumptionis meae. Sed et nunc scio quia quaecumque poposceris a Deo, dabit tibi Deus. 14. Dicit illi Jesus: Resurget frater tuus. Hoc ambiguum fuit. Non enim ait, Modo resuscito fratrem tuum; sed, Resurget frater tuus. Dicit ei Martha: Scio quia resurget in resurrectione, in novissima die. De illa resurrectione secura sum, de hac incerta sum. Dicit ei Jesus: Ego sum resurrectio. Dicis, Resurget frater meus in novissima die: verum est; sed per quem tunc resurget, potest et modo, quia Ego sum, inquit, resurrectio et vita. Audite, fratres, audite quid dicat. Certe tota exspectatio erat circumstantium ut revivisceret Lazarus, unus mortuus
Abbreviated transcription (Latin):
sup pecram: Eũq teansibit glor
penam te in foramino petres et p¬
gam te dextera mea donec pert̾r ause¬
am. Tollomiq manũ incam et iude¬
bis pourtioia mes sacrem añt me ã
ibere nor. poterio

Expanded text:
supra petram; cumque transibit gloria mea, ponam te in foramine petrae, et protegam te dextera mea, donec pertranseam, tollamque manum meam, et videbis posteriora mea, faciem autem meam videre non poteris
Abbreviated transcription (Latin):
ses cũ eo: inuocans nomen du sum
cordiam in milia:i qui ansers miqutie
et scelera atii pcc̃a: nullusq apud re
innocens est: qui reodis miquitate
patrran filiis ac nepotidus. in tercutur
et quartam progemem sestinusq mdỹ¬
ses curuatus est promis in trrram: et

Expanded text:
 eo invocans nomen Domini quo icordiam in milia qui aufers iniquitatem et scelera atque peccata nullusque apud te per se innocens est qui reddis iniquitatem patrum in filiis ac nepotibus in tertiam et quartam progeniem festinusque Moses curvatus est pronus in terram et
Abbreviated transcription (Latin):
HSic docem᷑ etiã ꝑ homines malos
ꝓphetie sp̃m futura p̃dicere. Quod
tam̃ euglica diuino tribuit sacra¬
m̃to:. qͥa pontifex fuit.id ẽ sũmꝰ sa¬
cerdos. Potest aũt mouere qͦmͦ di¬
cat᷑ pontifex anni illiꝰ: cũ ds̃ unũ
cõstituerit sũmũ sacerdotẽ. cui mor¬
tuo unꝰ succederet. Sed intelligendũ
ẽ. ꝑ ambitiones ⁊ cõtentiones int̾ iu¬
deos postea cõstitutũ ut plures es¬
sent: ⁊ ꝑ annos singulos uicibꝰ mi
nistrarẽt. Nã ⁊ de zacharia hoc di¬
cit᷑. factũ ẽ aũt cũ sacerdotio
fungeret᷑ in ordine uicis sue ante
deũ. scd̃m cõsuetudinẽ sacerdotii.
sorte exiit ut incensũ poneret
ingressus in tẽplũ dni. Hinc appa¬
ret plures eos fuisse.⁊ uices suas
habuisse. Nã incensũ nõ licebrt
ponere nisi sũmo sacerdotiꝰ.U forte
unũ etiã annũ plures adminis¬
trabãt : qͥbꝰ alio anno alii succe¬
debãt. ex qͥbꝰ sorte exibat qͥ incen¬
sũ poneret. Quid ẽ gͦ qͦd ꝓpħauit¬

Expanded text:
Hic docuit etiam per homines malos prophetiae spiritum futura praedicere: quod tamen evangelista divino tribuit sacramento, quia pontifex fuit, id est, summus sacerdos. Potest autem movere quomodo dicatur pontifex anni illius, cum Dominus statuerit unum summum sacerdotem, cui mortuo unus succederet? Sed intelligendum per ambitiones et contentiones inter Judaeos postea constitutum, ut plures essent, et per annos singulos vicibus 578 ministrarent. Nam de Zacharia hoc dicitur: Factum est autem, cum sacerdotio fungeretur in ordine vicis suae ante Deum, secundum consuetudinem sacerdotii, sorte exiit ut incensum poneret, ingressus in templum Domini . Hinc apparet plures eos fuisse, et vices suas habuisse: nam incensum non licebat ponere nisi summo sacerdoti . Et forte etiam unum annum plures administrabant, quibus alio anno alii succedebant, ex quibus sorte exibat quis, ut incensum poneret. Quid est ergo quod p
Abbreviated transcription (Latin):
rio erat ligata. Quomͦ ꝓcessit li¬
gatis pedibꝰ miraris ⁊ nõ miraris
qͥa resurrexit qͣtriduanꝰ: In utroq
potentia dnĩ erat: nõ uires mor¬
tui. ꝓcessit: ⁊ adhuc ligatꝰ ẽ. ad¬
huc inuolitꝰ : tam̃ foras iã ꝓcessit.
Quid significat ⁊ Quando cõtẽpnis.
mortuus iaces. si tanta qͣnta
dixi cõtẽpnas: sepultꝰ iaces. Quan¬
nisi ab occultis uelut ex eundo
manifestari : Sed ut cõfitearis.
ds̃ fac̃ magna uoce clamando. id
ẽ magna grã uocando. Ideo cũ ꝓces¬
sit mortirus adhuc ligatꝰ. cõfitens.
l adhuc reus. ut soluerent᷑ peccata
eiꝰ ministris hoc dixit dñs. Soluite
illũ:. ⁊ sinte abire. Qd ẽ soluite ⁊
sinite abire : Que solueritis in t̃ra.
soluta er̃ ⁊ in celo. Multi gͦ ex iu

Expanded text:
rio erat ligata. Quomodo processit ligatis pedibus miraris, et non miraris quia surrexit quatriduanus? In utroque potentia Domini erat, non vires mortui. Processit, et adhuc ligatus est: adhuc involutus, tamen jam foras processit. Quid significat? Quando contemnis, mortuus jaces; et si tanta quanta dixi contemnis, sepultus jaces: quannisi ab occultis velut exeundo manifestari? Sed ut confitearis, Deus facit magna voce clamando, id est, magna gratia vocando. Ideo cum processisset mortuus adhuc ligatus, confitens et adhuc reus; ut solverentur peccata ejus, ministris hoc dixit Dominus: Solvite illum, et sinite abire. Quid est, Solvite, et sinite abire? Quae solveritis in terra, soluta
Abbreviated transcription (Latin):
sus missus nisi ad oues que ꝑier̃
domꝰ isrł. Sed nouerat eugłista
ẽẽ alias oues que nõ erãt de hoc
ouili. quas oportebat ad duci ut
esset unũ ouile ⁊ unꝰ pastor. Hec
aũt scd̃m p̃destinationẽ dicta sũt
siã neq oues eiꝰ nec filii dei adhuc
erãt. qͥ nõdũ crediderãt. Ab illo
gͦ die cogitauer̃ ut int̾ficerẽt eũ.

Expanded text:
issus nisi ad oves quae perierunt domus Israel . Sed noverat Evangelista esse alias oves, quae non erant de hoc ovili, quas oportebat adduci, ut esset unum ovile et unus pastor . Haec autem secundum praedestinationem dicta sunt: nam neque oves ejus, nec filii Dei adhuc erant, qui nondum crediderant. 28. Ab illo ergo die cogitaverunt ut interficerent eum.
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ remoneteꝰ Grãm p̃dicate.
Apłs enĩ paulus ministrũ se dicit
noui testam̃ti. nõ littera sed spũ.
Nã littera inqͥt occidit. sp̃s aũt ui¬
uificat. Hitera occidens. qͣsi lapis
ẽ p̃mens. Remouete inqͥt lapidẽ:
remouete legis pondus: grãm p̃¬
dicate. Si enĩ data eẽt lex que
posset uiuificare. omnino ex le¬
ge esset iusticia. Sed cõclusit scrip¬
tura omĩa sub peccato. ut ꝓmis¬

Expanded text:
dicate. Apostolus enim Paulus ministrum se dicit Novi Testamenti, non litterae, sed spiritus: nam littera, inquit, occidit, spiritus vivificat . Littera occidens, quasi lapis est premens. Removete, inquit, lapidem. Removete Legis pondus; gratiam praedicate. Si enim data esset lex, quae posset vivificare, omnino ex Lege esset justitia. Sed conclusit omnia Scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
hominiẽ docuit: Quare fremuit
⁊ turbauit semet ipsũ.ł nisi qͥa
fides hominis sibi merito displi
centis fremere qͦdã mͦ debet in
peccandiꝰ Et dix̃. Ubi posuistis eũꝰ
Scisti qͥa mortuus sit. ⁊ ubi sepultus
ignoras⁊ Et ista significatio ẽ. qͥa¬
ille nescit ⁊ Sed qͦsi nescit. Unde
hoc ꝓbamꝰ⁊ Nñm audi dicturũ in
iudicio. Nõ noui uos: discedite a
me. Quid ẽ nõ noui uos ⁊ Nõ uos
uideo in luce mea. Nõ uos uideo
in illa iusticia quã noui. Sic ⁊ hic
tanquã nesciens talẽ peccatorẽ dix̃.
Ubi posuisti eñ. Talis ẽ uox dei in
paradiso. postea quã homo pecca¬
uit. Adã ubi esꝰ. Hicũt ei. Dnẽ. ue¬
n ⁊ uide. Qd ẽ uide : Misererẽ.Ui¬
det enĩ dñs. qͣndo miseret᷑. Unde

Expanded text:
hominem docuit? Quare fremuit hominem docuit? Quare fremuit et turbavit semetipsum, nisi quia fides hominis sibi merito dicentis fremere admodum debet in peccandi? Et dixit: Ubi posuistis eum? « Scis quia mortuus sit, et ubi sepultus ignoras? Et ista significatio eille nescit? Sed quasi nescit. Unde hoc probamus? Dominum audi dicturum in judicio: Non novi vos, discedite a me . Quid est, Non vos novi? Non vos video in luce mea, non vos video in illa justitia quam novi. Sic et hic tanquam nesciens talem peccatorem, dixit: Ubi posuistis eum? Talis est vox Dei in paradiso, posteaquam peccavit Adam, Ubi es ? Dicunt ei: Domine, veni et vide. Quid est, vide? Miserere. Videt eni
Abbreviated transcription (Latin):
uẽt fluctꝰ: turbat᷑ nauẽ. Qui sũt
uenti ⁊ Audisti cõuitiũ: irasceris.
Cõuitũ uentꝰ est: iracundia fluctꝰ
ẽ. Piclitas: disponis respondere:
disponis maledictũ maledicto red¬
dere. Iã nauis ꝓpinquat naufragio.
In corde enĩ tuo somnꝰ xp̃i. obhuio
fidei. Nã si excites. xp̃m. id ẽ re¬
colas fidẽ: qͥd tibi dic̃ tãquã ui¬
gilans cep̃s in corde tuo ⁊ Ego au¬
diui. demoniũ habes:i ꝓ eis ora¬
iii. Audit dñs ⁊ patit᷑ audit ser¬
uis ⁊ indignat᷑ ⁊ Sed uindicari
nis. Quid enĩ:. Ego iã sũ uindicatꝰ:
Cũ tibi hec loqͥtur fides tua. qͣsi im¬
ꝑat uentis ⁊ fluchbꝰ. et fit tran¬
qͥllitaᷤᷤ magna. Quomͦ gͦ hoc est
excitare xp̃m in naui. excitare
fidẽ: sic in corde hominis quẽ
p̃mit magna moles ⁊ cõsuetu¬
do peccati. in corde honinis tͣns¬
increpet se homo. Audi adhuc.
Fieuit xp̃s. fleat se homo. Qua¬
re enĩ fleuit xp̃s: nisi qͥa flere

Expanded text:
vent fluctus, turbant navim. Qui sunt vent fluctus, turbant navim. Qui sunt venti? Audisti convicium, irasceris; convicium ventus est, iracundia fluctus est: periclitaris, disponis respondere, disponis maledictum maledicto reddere, jam navis propinquat naufragio; In corde enim tuo somnus Christi, oblivio fidei. Nam si excites Christum, id est recolas fidem, quid tibi dicit tanquam vigilans Christus in corde tuo? Ego audivi, Daemonium habes , et pro eis oravi: audit Dominus, et patitur; audit servus, et indignatur! Sed vindicari vis. Quid enim? ego jam sum vindicatus? Cum tibi haec loquitur fides tua, quasi imperatur ventis et fluctibus, et fit tranquillitas magna. Quomodo ergo hoc est excitare Christum in navi, excitare fidem; sic in corde hominis quem premit magna moles et consuetudo peccati, in corde hominis transincrepet se homo. Audi adhuc: flevit Christus, fleat se homo. Quare enim flevit Christus, nisi quia flere
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd turbat semet ipsũ xp̃s: nisi ut
significet tibi qͦmͦ turbari tu debe-¬
as.cũ tanta mole peccati grauaris
⁊ p̃merise. Attendisti enĩ te. uidisti
te reũ. cõputasti tibi. Illud feci.⁊
lit me. Eugłiũ audiui.⁊ cõtẽpsi.
B aptizatꝰ sũ. ⁊ iterũ ad eadẽ reuo¬
lutꝰ sũ. Quid facio: Quo eõ unde
euado. Quando ista dicis. iã frenit
xp̃s:. qͥt fides fremit. In uoce frem̃¬
tis apparet spes resurgentis. Ipsa
fides intꝰ. ibi ẽ xp̃s fremens. Si fi¬
des in nobis: xp̃s in nobis. Qͥd
enĩ aliud ait apłs: habitare xp̃m
ꝑ fidẽ in cordibꝰ urĩs : Ergo fides
hinc ẽ illud qͦd dormiebat in na¬
ui.  cũ ꝑiclitarent᷑ discipłi iam
imminente naufragio. accesser̃
ad eũ. ⁊ excitauer̃ eũ. Surrexit
⁊ facta ẽ tranqͥllitas magna. Sic
et tu. Intrant uenti in cor tuũ.
utiq ubi nauigasꝰ. ubi hac̃ uitã
tanquã ꝓcellosũ ⁊ ꝑiculosũ pe¬
lagus transit. Intrãt uenti: mo¬

Expanded text:
quod turbat semetipsum Christus, nisi ut quod turbat semetipsum Christus, nisi ut significet tibi quomodo turbari tu debeas, cum tanta mole peccati gravaris et premeris? Attendisti enim te, vidisti te reum, computasti tibi: Illud feci, elit me; Evangelium audivi, et contempsi; baptizatus sum, et iterum ad eadem revolutus sum: quid facio? quo eo? unde evado? Quando ista dicis, jam fremit Christus; quia fides fremit. In voce frementis apparet spes resurgentis. Si ipsa fides intus, ibi est Christus fremens: si fides in nobis, Christus in nobis. Quid enim aliud ait Apostolus: Habitare Christum per fidem in cordibus vestris ? Ergo fides Hinc est illud quod dormiebat in navi: et cum periclitarentur discipuli, jam imminente naufragio accesserunt ad eum, et excitaverunt eum: surrexit et facta est tranquillitas magna . Sic et tu: intrant venti cor tuum, utique ubi navigas, ubi hanc vitam tanquam procellosum et periculosum pelagus transis; intrant venti, mo
Abbreviated transcription (Latin):
cũ illa erãt plorantes. fremuit
spũ.⁊ t᷑bauit se ipsũ ⁊ dix̃. Ubi
posuistis eũ. Nescio qͥd nobis insi¬
nuauit frem̃do spũ:⁊ turbando
se ipsũ. Qs enĩ eũ posset nisi se
ipse turbare: Itaq frs̃ mĩ pͥmo
hic attendite potestatẽ: ⁊ sic inqͥri¬
te significationẽ. Turbaris tu no¬
Cõtristatꝰ ẽ iħs. uerũ ẽ. sed qͥa uoluit.
Mortuus ẽ iħs: uerũ ẽ sed qͥa uoluit.
In illiꝰ potestate erat sic uel sic af¬
fici. uel nõ affici. Uerbũ enĩ animã
suscepit ⁊ carnẽ: totiꝰ hominis si¬
bi coaptans in ꝑsone unitate na
de nulla dictũ est ⁊ u̾bũ caro factꝰ
est. De nulla dictũ est : ego ⁊ pat̾
unũ sumꝰ. Anima ⁊ caro xp̃i cum
Ac ꝑ hoc ubi sũma potestas ẽ. scd̾m
uolũtatis nutũ tractat᷑ infirmitas
hoc ẽ. turbauit semet ipsũ. Dixi po¬
testatẽ. attendite significationẽ.
Magnꝰ reus ẽ: quẽ mortis qͣtriduũ
⁊ illa significat sepultura. Qͥd ẽ gͦ

Expanded text:
t turbavit semetipsum, et dixit: Ubi posuistis eum? Nescio quid nobis insinuavit fremendo spiritu, et turbando seipsum. Quis enim eum posset, nisi se ipse, turbare? Itaque, fratres mei, primo hic attendite potestatem, et sic inquirite significationem. Turbaris tu nocontristatus est Jesus, verum est, sed quia voluit; mortuus est Jesus, verum est, sed quia voluit: in illius potestate erat sic vel sic affici, vel non affici. Verbum enim animam suscepit et carnem, totius hominis sibi coaptans in personae unitate natde nulla dictum est, Verbum caro factum est ; de nulla dictum est, Ego et Pater unum sumus . Anima et caro Christi cum Ac per hoc ubi summa potestas est, secundum voluntatis nutum tractatur infirmitas: hoc est, turbavit semetipsum. 19. Dixi potestatem, attendite significationem. Magnus reus est, quem mortis quatriduum et illa significat sepultura. Quid est ergo
Abbreviated transcription (Latin):
Quidã aũt dixer̃ ex ipsis. Nõ pote¬
rat hic qͥ aꝑuit ocłõs ceci facere.
ut ⁊ hic nõ moreret᷑. Qui noluit fa¬
cere ut nõ moreret᷑. plus ẽ qͦd fac¬
turꝰ ẽ. ut mortuus suscitet᷑. Iħ̃s gͦ
rursũ fremens in semet ipso. ue-¬
nit ad monum̃tũ. Fremat ⁊ in
te. si disponis reuiuiscere. Omni
homini dicit᷑: qͥ p̃mit᷑ pessima cõ¬
suetudinẽ. Uenit ad monum̃tũ.
Erat aũt spelũca:⁊ lapis suꝑpositꝰ
erat ei. Mortuus sub lapide: reus
sub lege. Scitis enĩ qͥa lex que
data ẽ iudeis: in lapide scripta
ẽ. Om̃s aũt rei sub lege sut̃. Be¬

Expanded text:
Quidam autem dixerunt ex ipsis: Non poterat hic, qui aperit oculos caeci nati, facere ut hic non moreretur? » Qui noluit facere ut non moreretur, plus est quod facturus est, ut mortuus suscitetur. « Jesus ergo, rursus fremens in semetipso, venit ad monumentum. » Fremit et in te, si disponis reviviscere. Omni homini dicitur, qui premitur pessima consuetudine: « Venit ad monumentum. » « Erat autem spelunca et lapis superpositus erat ei. » Mortuus sub lapide, reus sub lege. Scitis enim quia lex quae data est Judaeis, in lapide scripta est: omnes autem rei sub lege sunt. Be
Abbreviated transcription (Latin):
bant᷑ eã. cũ uidissent mariã qͥa
cito surrex̾ ⁊ exiit: secuti sũt eã
dicentes. qͥa uadit ad monum̃tũ
ut ploret ibi. Quare hoc ꝑtinuit
ad euangłistã narrare: Ut uide¬
amꝰ que occasio fecerit: ut plures
ibi essẽt qͣndo lazarus resuscitatꝰ
ẽ. Putantes enĩ iudei ꝓptẽa illã
festinare ut doloris sui solatũ la¬
crimis quereret. secuti sũt eã: ut
tã grande miraculũ qͣtriduans
mortui resurgentis. testes plurimos
inueniret. Maria aũt cũ uenisset
ubi erat iħs. uidens eũ cecidit ad
pedes eiꝰ ⁊ dixit ei. Dnẽ si fuisses hicꝰ

Expanded text:
cum vidissent Mariam, quia cito surrexit et exiit, secuti sunt eam, dicentes: quia venit ad monumentum, ut ploret ibi. » Quare hoc pertinuit ad evangelistam narrare? Ut videamus quae occasio fecerit, ut plures ibi essent quando Lazarus resuscitatus est. Putabant enim Judaei propterea illam festinare, ut doloris sui solatium lacrymis quaereret, secuti sunt eam, ut tam grande miraculum quadriduani mortui resurgentis testes plurimos inveniret. « Maria ergo cum venisset ubi erat Jesus, videns eum, cecidit ad pedes ejus, et dixit ei
Abbreviated transcription (Latin):
et᷑ in et̃nuĩ. Sredis hoc. At illi.
Utiq dñe. Ego credidi qͥa ti es
Quando hoc credidi. credidi qͥa tu
es resurrecho: credidi qͥa tu es uita:
credidi qͥa qͥ credit in te: ⁊ si mori¬
at᷑ uiuet. ⁊ qͥ niuit ⁊ credit in te.
nõ moriet᷑ in et̃nũ. Et cũ hec dixis¬
set. abiit ⁊ uocauit mariã sororẽ
suã silentio. dicens. Magister adẽ:¬

Expanded text:
. Credis hoc? Ait illi: Utique, Domine, ego credidi, quia tu es Quando hoc credidi, credidi quia tu es resurrectio, credidi quia tu es vita; credidi quia qui credit in te, etsi moriatur, vivet; et qui vivit et credit in te, non morietur in aeternum. 16. Et cum haec dixisset, abiit, et vocavit Mariam sororem suam silentio, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
differenti seqͥ eũ ⁊ dicenti. eã
priꝰ sepelire patrẽ meũ. sine ĩqͥt
mortuos sepelire mortuos suos.
tu ueni sequere me. Erat ibi
mortuus sepeliendus: erãt ibi ⁊
mortui mortuũ sepulturi. Ille
mortuus in carne. illi in anima.
Unde mors in animaꝰ. Quia nõ
ẽ ibi fides. Unde mors in corpore:
qͥa nõ ẽ ibi anzma. Ergo anme
tue anima. fides est. Q credit in
me inqͥt etiã si mortuus fuerit
in carne. uiuet in anima. donee
resurgat ⁊ caro nũquã postea
moritura. Hoc ẽ. qͥ credit in me.
licet moriat᷑. uiuet.ł omis qͥ ui¬
uit in carne ⁊ credit in me. ⁊¬
si moriet᷑ ad tẽpus ꝓpt̾ mortẽ car

Expanded text:
et dicenti, Eam prius sepelire patrem meum: Sine, inquit, mortuos sepelire mortuos suos; tu veni, sequere me . Erat ibi mortuus sepeliendus, erant ibi et mortui mortuum sepulturi: ille mortuus in carne, illi in anima. Unde mors in anima? Quia non est fides. Unde mors in corpore? Quia non est ibi anima. Ergo animae tuae anima fides est. Qui credit in me, inquit, etiamsi mortuus fuerit in carne, vivet in anima; donec resurgat et caro nunquam postea moritura. Hoc est, Qui credit in me, licet moriatur, vivet. Et omnis qui vivit in carne et credit in me, etsi morietur a
Abbreviated transcription (Latin):
dit in me. etiã si mortuus fuerit
sic̃ lazarus mortuus ẽ niuet :
De olim mortuis patribꝰ hoc ẽ de
abrahã. de ysaac.⁊ iacob. tale
responsũ iudeis dedit. Ego sũ ds̃
enĩ illi uiuũt. Crede gͦ. ⁊ si mor

Expanded text:
it in me, etiamsi mortuus fuerit, sicut Lazarus mortuus est, vivet; De olim mortuis patribus, hoc est de Abraham, et Isaac, et Jacob, tale responsum Judaeis dedit: Ego sum Deus enim illi vivunt . Cred
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑ gehenna uita ꝓmittit᷑ et̃¬
na:⁊i ipsa cõtẽpnit᷑. Transgredi¬
unt᷑ homines eugłiũ. Ecce qͣr¬
tus dies mortis. Merito iã putet.
Nũqͥd ⁊ talibꝰ neganda ẽ miscđia
Absit. Etiã ad tales dñs excitan¬
dos nõ dedignat᷑ accedere. Mul¬
ti aũt ex iudeis uenerãt ad mar¬
thã ⁊ mariã: ut cõsolarent᷑ eas
de frẽ suo. Martha gͦ ut audi

Expanded text:
natur gehennam, vitam promittit aeternam, et ipse contemnitur. Transgrediuntur homines Evangelium: ecce quartus dies mortis. Merito jam putet. Nunquid et talibus neganda est misericordia? Absit. Etiam ad tales Dominus excitandos non dedignatur accedere. Multi autem ex Judaeis venerant ad Martham et Mariam, ut consolarentur 575 eas de fratre suo. Martha ergo, ut
Abbreviated transcription (Latin):
lex in corde tuo. qͦd nõ uis pati.
facere noli. ł hac̃ legẽ tͣnsgredi¬
mulũ dei moysen. Dictũ ẽ illic.
Nõ occides: nõ mechaberis:
nõ falsũ testimoniñ dices. ho¬
nora patrẽ ⁊ matrẽ. Nõ cõcu¬

Expanded text:
lex in corde tuo: Quod non vis pati, lex in corde tuo: Quod non vis pati, facere noli. Et hanc legem transgredifamulum Dei Moysen: dictum est illic, Non occides; Non moechaberis; Non falsum testimonium dices; Honora patrem et matre