comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cimus. pauꝑtatẽ uili palliolo p̃ferenteᷤᷤ.
croesi opib incubare: famẽq ⁊ in teri¬
tũ plurimoꝵ. nr̃is custodire thesauris.
scđm illũ diuit̾ẽ purpuratũ. qͥ ut ali¬
ud nichil fecerit. neq enĩ rapinas eiꝰ ⁊
iniquitates scriptura testatur: cru¬
Idelitas eiꝰ atq suꝑbia non habet mo¬
dũ. Lazaro enĩ ante fores iacenti atq
semineci: nec ea quidẽ iussit dari. quȩ
canib ꝓiciunt᷑. Quanti nẽ lazari ia¬
cent. ⁊ quantoꝵ purpurȩ diũsis uesti¬
um colorib ꝓtegunt᷑. ne in usus quidẽ
ꝓprios uertentium. quȩ ꝑitura conser¬
uant. Hȩc uirgo xp̃i eustochiũ excor¬
dis abundantia os locutũ sit: ⁊ paulo
liberiꝰ quã humilitati nr̃e conuenit
dixerimꝰ. Ceterũ octauus in iezechie¬
lem liber. qui filioꝵ ammon. ⁊ cȩtera
rũ gentium increpationẽ continet. ⁊
uaticiniũ futuroꝵ: hoc habebit ex or¬
dium.

Expanded text:
cimus, paupertatem vili palliolo praeferentes, cimus, paupertatem vili palliolo praeferentes, Croesi opibus incubare; famemque et interitum plurimorum nostris custodire thesauris, secundum illum divitem purpuratum, qui ut nihil aliud fecerit, neque enim rapinas ejus et iniquitates Scriptura testatur , crudelitas ejus atque superbia non habebat modum: Lazaro ante fores jacenti atque semineci, ne ea quidem jussit dari quae canibus projiciuntur. Quanti nunc Lazari jacent, et quantorum purpurae diversis vestium coloribus proteguntur, ne in usus quidem proprios vertentium quae peritura conservant! Haec, virgo Christi Eustochium, ex cordis abundantia os locutum sit, et paulo liberius quam humilitati nostrae convenit, dixerimus. Caeterum octavus in Ezechielem liber, qui filiorum Ammon et gentium caeterarum increpationem continet, et vaticinium futurorum, hoc habebit exordi
Abbreviated transcription (Latin):
IS
in ꝓphetas nr̃a dictatio. dei iudicii ẽ.
eorũq conscientiȩ. qui omissis de cla¬
mationib ac plausu. et cõpositione uer¬
boꝵ. cupiunt scire qͥd eoꝵ sermo uel
narret p̃teritũ. uł p̾sens arguat. uel
p̾dicat esse uenturũ: nobis interĩ pro¬
dest. Dum enĩ hoc facimꝰ. et nichil
aliud cogitamꝰ. et in modũ furti ex¬
planationes aggredimͣ. et dierũ mise¬
rias noctiũ studio cõpensamꝰ: pascit᷑¬
animus. et obliuiscit᷑ scłi calamitatũ.
qđ in extremo fine iam positũ conge¬
miscit et parturit. donec qͥ tenet te¬
neat donec de medio fiat. et pedes sta¬
tuȩ quondã ferreȩ. fragilitate digi¬
toꝵ fictiliũ conterantur. Cadit
mundus: et ceriux erecta ñ flectit᷑.
Pereunt diuitiȩ : et nequaꝗͣ cessat aua¬
ritia. Congregare festinant: quȩ rur¬
sũ ab aliis occupentur. Aruer̃t lacri¬
mȩ. pietas om̃is ablata ẽ: multi qͥ pe¬
tant. pauci qui tribuant. Nec erubes¬

Expanded text:
it in prophetas nostra dictatio, Dei judicii est eorumque conscientiae, qui, omissis declamationibus ac plausu et compositione verborum, cupiunt scire quid eorum sermo, vel narret praeteritum, vel praesens arguat, vel praedicat esse venturum, Nobis interim primum prodest: dum enim hoc facimus, et nihil aliud cogitamus, in modum furti explanationes aggredimur, et dierum miserias noctium studio compensamus. Pascitanimus, et obliviscitur saeculi calamitatum, quod in extremo fine jam positum congemiscit et parturit , donec qui tenet de medio fiat, et pedes statuae quondam ferrei, fragilitate digitorum fictilium conterantur. Cadit mundus, et cervix erecta non flectitur. Pereunt divitiae, et nequaquam cessat avaritia. Congregare festinant, quae rursum ab aliis occupentur. Aruerunt lacrymae, pietas omnis ablata est. Multi qui petant, pauci qui tribuant. Nec erubes
Abbreviated transcription (Latin):
bet ignoscere labori meo. Aut si meliꝰ
quid potuerit in uenire : n ego in eius
transibo sententiam: dũ mͦ nouerit ue¬
niam quã mͥ tribuit se ab aliis accepturũ.
ec dicit dñs ds̃ tyro. Nũqͥd ñ a sonitu ru¬
inȩ tuȩ ⁊ gemitu int̾fectoꝵ tuoꝵ. cũ
occisi fuerint in medio tui. cõmouebunt᷑
insulȩ : Et descendent de sedib suis om̃s
pͥncipes maris: ⁊ auferent ex uuias suaᷤ
⁊ uestimenta sua uaria abicient. ⁊ in¬
duentur stupore. In t̾ra sedebunt: &
attoniti suꝑ repentino casu tuo ad mira¬
bunt᷑ : ⁊ assum̃tes suꝑ te lam̃tũ: diceđ
tibi. Quomͦ peristi quȩ habitas in ma¬
ri urbs inclẏta. quȩ fuisti fortis in

Expanded text:
bet ignoscere labori meo. Aut si melius bet ignoscere labori meo. Aut si melius quid potuerit invenire, et ego in ejus transibo sententiam: dummodo noverit veniam quam mihi tribuet, se ab aliis accepturum. Haec dicit Dominus Deus Tyro: Numquid non a sonitu ruinae tuae, et gemitu interfectorum tuorum, cum i fuerint in medio tui, commovebuntur insulae? Et descendent de sedibus suis omnes principes maris, et auferent exuvias tuas, et vestimenta sua varia abjicient, et induentur stupore. In terra sedebunt, et attoniti super repentino casu tuo admirabuntur, et assumentes super te lamentum dicent tibi: Quomodo peristi quae habitas in mari, urbs iclyt
Abbreviated transcription (Latin):
ad mortẽ. equoꝵ eiꝰ calcabunt un¬
gulȩ. Uniuersaq substantia: siue
statuȩ nobiles. quib sibi imagines
finxerant falsitates. de quib scriptũ
ẽ. dñe inciuitate tua imaginẽ eorũ
dissipabis : ad t̾ram deiciet. Et destru¬
ctis muris. domꝰ quoq nobiles sub¬
uertent᷑. quas sibi parauerat. ⁊ inqͥb
exultabat. Atq in tantã de soldti¬
onẽ ueniet: ut lapides eiꝰ ⁊ ligna qͥb
edificauerat muros. et cementa con¬
struxerat: ꝓiciant in ꝓfundũ. Canticaq
eiꝰ ⁊ musica quib sibi insapientia huiꝰ¬
scłi confidebat. &. om̃is cythararũ sonꝰ:
non audietur ampliꝰ. Et piscatio eiꝰ cessa¬
bit. nerit humilis. ita ut sit siccatio sa¬
genarũ. ⁊ ultra ñ ȩdificetur: quia ad
dñi sententiã tradita. a nabuchodono¬
sor om̃ino subuersa ẽ: iuxta qđ ⁊ apłs
dicit. Quos tradidi sathanȩ : ut dis¬
cant non blasphemare. Loca difficilia
sunt: n prudens lector ac diligens. de¬

Expanded text:
ad mortem ; » equorum ejus calcabunt unad mortem ; » equorum ejus calcabunt ungulae, universamque substantiam, sive statuas nobiles quibus sibi imagines fixerant falsitatis, de quibus scriptum est: « Domine, in civitate tua imaginem eorum dissipabis, » ad terram dejiciet . Et destructis muris, domus quoque nobiles subvertentur, quas sibi paraverat, et in quibus exsultabat: atque in tantam desolationem veniet, ut et lapides ejus et ligna quibus aedificaverat muros et coementa construxerat, projiciant in profundum: canticaque ejus et musica, quibsaeculi confidebat, et omnis cithararum sonus non audietur amplius, et piscatio ejus cessabit, et erit humilis, ita ut siccatio sagenarum, et ultra non aedificetur, quia ad Domini sententiam tradita Nabuchodonosor, omnino subversa est, juxta quod et Apostolus dicit: Quos tradidi Satanae, ut discant non blasphemare . Loca difficilia sunt, et prudens lector ac diligens de
Abbreviated transcription (Latin):
Adexter uocatur: p̃sumens sibi nominiᷤᷤ
dignitatẽ. Et est rex regũ om̃iũq reg¬
noꝵ: quȩ ostendit dño. dixitq ad eũ.
Hȩc om̃ia mͥ tradita st̃. quȩ dabo tibi.
si ꝓcidens ad oraueris me. Iste habet
equos ⁊⁊ currus: de quib scriptũ est.
Fallax equus in salutẽ. Et. Dormiert
om̃s qui ascendert̃ equos. Et in alio
loco. Equũ et ascensorẽ ꝓ iecit in ma¬
re. Iste filias tyri animas in angustia
et in quodã peccatoꝵ carcere positas.
int̾ficit in agro campoq latissimo.n
circũdat tẏrũ munitionib suis:
ut clausam teneat. et nullus ex ea.
babylonii regis euadere possit im¬
periũ. Destruit muros: turres sub¬
uertit. Et quic qͥd forte habuit in
dogmatib in undatione equorũ
eius. &. sonitu equitũ rotarũq et
curruum strepitu ꝑ tremiscit. Et
in gredietur portas eiꝰ. nullo ꝓbi¬
bente. Et plateas ciuitatis. quia
lata et spatiosa uia ẽ quȩ ducit

Expanded text:
dexter vocatur, praesumens sibi nominis dexter vocatur, praesumens sibi nominis dignitatem. Et est rex regum omniumque regnorum quae ostendit Domino, dixitque ad eum: Haec omnia mihi tradita sunt, quae dabo tibi, si procidens adoraveris me . » Iste habet equos et currus, de quibus scriptum est: « Fallax equus in salutem . » Et: « Dormierunt omnes qui ascendunt equos . » Et in alio loco: « Equum et ascensorem projecit in mare . » Iste filias Tyri, animas in angustia et in quodam peccatorum carcere positas interficit in agro campoque latissimo, et circumdat Tyrum munitionibus suis, ut clausam teneat, et nullus ex ea Babylonii regis evadere possit imperium. Destruit muros turresque subvertit, et quidquid forte habuit in dogmatibus, inundatione equorum ejus, et sonitu equitum rotarumque et curruum strepitu pertremiscet, et ingredietur portas ejus nullo prohibente, et plateas civitatis: « Quia lata et spatiosa via est quae ducit
Abbreviated transcription (Latin):
pisse mercedem. ⁊ ꝓpt̾ ea tradi ei ȩgyp¬
tum. quia di sententiȩ in tyri oppug¬
natione seruierat: Grecas. et fenicũ
maximeq nicholai damasceni. et aliaᷤᷤ
barbaroꝵ. aiunt se. qui huic historię
contra dicunt. legisse historias: et ni
chil suꝑ oppugnatione a chaldeis in¬
uenisse tẏriȩ ciuitatis. cũ ꝓbare pos¬
simus multa dici inscripturis facta.
quȩ in grecis uoluminib ñ inuenian¬
tur. nec debere nos eoꝵ auctoritati ad¬
quiescere. quoꝵ ꝑ fidiam et mendacia
beris ultra. sic accipi: qđ nequaquã ultͣ
sit regina popłoꝵ nec ꝓpriũ habeat im¬
̾periũ. quo mͦ habuit sub hyrã. ncȩteris
regib: sed uł chaldeis. uł macedonib
uł tholomeis. et ad postremũ romanis
regibus seruitura sit.
Ulli autẽ dubium iuxta anagogen. na¬
buchodonosor regẽ babylonis. qui uenit
ab aquilone: diabolũ intelligi. Qui
cũ sit uentus durissimꝰ et sinister. nõie

Expanded text:
pisse mercedem: et propterea tradi ei Aegyppisse mercedem: et propterea tradi ei Aegyptum, quia Dei sententiae in Tyri oppugnatione servierit? Graecas et Phoenicum maximeque Nicolai Damasceni, et alias Barbarorum aiunt se, qui huic historiae conthil super oppugnatione a Chaldaeis invenisse Tyriae civitatis; cum probare possimus multa dici in Scripturis facta, quae in Graecis voluminibus non inveniantur. Nec debere nos eorum auctoritati acquiescere, quorum perfidiam et mendacia  aedificaberis ultra, sic accipi, quod nequaquam ultra sit regina populorum, nec proprium habeat imperium, quomodo habuit sub Hiran et caeteris regibus, sed vel Chaldaeis, vel Macedonibus, vel Ptolomaeis, et ad postremum Romanis regibus servitura sit. Nulli autem ambiguum juxta anagogen Nabuchodonosor regem Babylonis qui venit ab aquilone, diabolum intelligi; qui cum sit ventus durissimus, et sinister nomine
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatis .&. statuȩ quondã nobiles. siue
uniuersa substantia in terrã corruat.
nichilq pristinarũ diuitiarũ in expug¬
nata urbe seruetur. sed cũ muris domꝰ
quoq nobiles destruant᷑. & tanta sit:
uictoꝵ sȩuitia. ut ligna ⁊ lapides qui
residui incendio fuerint. in medium
mare ꝓiciantur. et uł nabuchodonosor
uł ipse dñs quiescere faciat uniuersam
urbis lȩticiam. quȩ prius in canticis ⁊
psalteriis ꝑsonabat: et ad solum usq
sub uersa sit siccatio sagenarũ. Quod¬
autẽ sequit᷑ nec ȩdificaberis ultra: ui¬
detur facere quęstionẽ quomͦ non sit
ȩdificata: quam hodie cernimꝰ pheniciᷤᷤ
nobilissimã &. pulcherrimã ciuitatem.
Ex quo quidã uolunt. in ultimo hȩc ty¬
rũ esse passuram: quȩ postea ñ sit ȩdi¬
ficanda. S quomͦ nabuchodonosor ꝑ
sonã seruare potert̃. p̾sertim cũ lega¬
mis in c̃sequentib nabuchodonosor
oppugnasse tyrũ. et laboris sui ñ acce¬

Expanded text:
civitatis, et statuae quondam nobiles, sive civitatis, et statuae quondam nobiles, sive universa substantia in terram corruat, nihilque pristinarum divitiarum in expugnata urbe servetur, sed cum muris domus quoque nobiles destruantur, et tanta sit victorum saevitia, ut ligna et lapides, qui residui incendio fuerint, in medium mare projiciantur, et vel Nabuchodonosor, vel ipse Dominus quiescere faciat universam urbis laetitiam, qua prius in canticis et psalteriis personabat, et ad solum usque subversa, sit siccatio sagenarum. Quodque sequitur: Non aedificaberis ultra, videtur facere quaestionem, quomodo non siaedificata, quam hodie cernimus Phoenicis nobilissimam et pulcherrimam civitatem; ex quo quidam volunt in ultimo tempore haec Tyrum esse passuram, quae postea non sit aedificanda. Sed quomodo Nabuchersonam servare poterunt: praesertim cum legamus in consequentibus Nabuchodonosor oppugnasse Tyrum, et laboris sui non acce
Abbreviated transcription (Latin):
ficaberis ultra: quia locutꝰ sũ dic̃ dñs ds̃.
tramq ȩditionẽ ex more coniunxi.
inquib discrepant ex latere copulaui:
breuitati uoluminũ ꝓuidens. Ergo qđ
dixerat. ascendere faciam ad te gentes
multas. sicut ascendit mare fluctuans.
et erit tẏrus in direptionẽ gentibus:
nc̃ ponit manifestiꝰ. qđ nabuchodono¬
sor regẽ babylonis adducat dñs ab aqͥ¬
lonȩ regẽ regum cũ equis ⁊ curribus ⁊
in finita exercitus multitudine. qͥ priꝰ
subditas tẏro in littore ciuitates ⁊ cas¬
tella sub uertat. et pꝰea obsideri faciat
tẏrum. ualletq eam exercitu et ag¬
⁊ tanta sit multitudo equitũ eiꝰ. ut
puluere equitatꝰ. et sonitu ululantis
exercitus. rotarũq strepitu. et equoꝵ
hinnitu. urbis fundamenta moueantur.
& sic ingrediat᷑ ciuitatẽ dissipatis mu¬
ris quasi de campo securus ingrediens.
tantaq securitas sit uicentis exercitus.
ut plateas tyri conculcent ȩquoꝵ un¬
gulȩ .&. om̃is popłs inmedio corruat

Expanded text:
ficaberis ultra, quia ego locutus sum, dicit Dominus Deus. Utramque editionem ex more conjunxi, et in quibus discrepant, ex latere copulavi, brevitati voluminum providens. Ergo quod dixerat, Ascendere faciam ad te gentes multas sicut ascendit mare fluctuans, et erit Tyrus in direptionem gentibus, tunc ponit manifestius, quod Nabuchodonosor regem Babylonis adducat Dominus ab Aquilone, regem regum, cum equis et curribus, et cum infinita exercitus multitudine, qui prius subditas Tyro in littore civitates et castella subvertat, et postea obsideri faciat Tyrum, valletque eam exercitu, et ag tanta sit multitudo equitum ejus, ut pulvere equitatus, et sonitu ululantis exercitus, rotarumque strepitu et 297 equorum hinnitu, urbis fundamenta moveantur, et sic ingrediatur civitatem dissipatis muris, quasi de campo securus ingrediens, tantaque securitas sit vincentis exercitus, ut plateas Tyri conculcent equorum ungulae, et omnis populus in medio corruat
Abbreviated transcription (Latin):
primo. in septima mensis: factũ ẽ
Querbũ dñi ad me dicens. fili hominis
brachium pharaonis regis egypti c̃¬
fregi: &. ecce non ẽ obuolutum ut
resfitueretur ei sanitas. ut ligaret᷑
pannis &. farciretur linteolis. siue
ut acciperet malagniã. &. accepto
robore posset tenere gladium. ꝓp¬
terea hȩc dicit dñs dsꝰ. Ecce egõ ad
pharaonem regem ȩgypti. & cõmi¬
nuam brachium eius forte sed con¬
fractum: siue brachia fortia ⁊⁊ dispo¬
sitaꝰ. et deiciam gladium de manu
euis .&. dispgam siue disseminabo
in manu eius. & confringam bra¬
chia pharaonis: et gement gemi
tib interfecti coram facie eius.

Expanded text:
primo, in septima mensis, factum est primo, in septima mensis, factum est verbum Domini ad me dicens: Fili hominis, brachium Pharaonis regis Aegypti confregi. Et ecce non est obvolutum ut restituepannis, et sarciretur linteolis sive ut acciperet malagma: et accepto robore, posset tenere gladium. Propterea haec dicit Dominus Deus: Ecce ego ad Pharaonem regem Aegypti, et comminuam brachium ejus forte, sed confractum sive brachia fortia, et disposita: et dejiciam gladium de manu ejus, et dispergam sive disseminabo in manu ejus, et confringam brachia Phtibus interfecti coram facie eius
Abbreviated transcription (Latin):
Et qui nequaꝗͣ iuuenes. sed inbecil¬
litate mentis mulieres appellant᷑ :
captiui ducentur. Siue ipse urbes
dolore .&. oris iactantia ducentur
in captiuitat̾ẽ. Et in taphnis in qͥt
nigrescet dies. Taphne in t̃p̃tantur
cedentes ori. sub auditur diaboli. Cui
qui cesserint. amittent lumen ueri¬
tatis:. & diem nocte mutabunt. Et
sceptra ȩgẏpti atq ome imꝑium sen¬
tient in taphnis esse contritum. ita
ut deficiat in ea contumeliosa forti¬
tudo. siue suꝑbia potentiȩ eius. Et so¬
lis iusticiȩ radii. nube cȩcentur. Et
nequaquã mulieres sed filiȩ ducantur
in captiuitatẽ : faciatq dñs non unũ
iudicium. s multa iudicia in ȩgyp¬
to. Sicut enĩ bonoꝵ apud patrem
diuersȩ sunt mansiones: ita ⁊⁊ ȩgyp¬
ti supplicioꝵ diuersa iudicia. Ut
cũ hȩc omĩa facta fuerint: cognoscais
ȩgyptii qđ ipse sit dñs. cuiꝰ iudicia¬
uera iustificata in semet ipsis.
t factum ẽ in undecimo anno. in

Expanded text:
et qui nequaquam juvenes, sed imbecilet qui nequaquam juvenes, sed imbecillitate mentis mulieres appellantur, captivi ducentur. Sive ipsae urbes, dolore et oris jactantia, ducentur in captivitatem. Et in Taphnis, inquit, nigrescet dies. Taphnae interpretantur, cedentes ori, subauditur diaboli: cui qui cesserint, amittent lumen veritatis, et diem in noctem mutabunt, et sceptra Aegypti, atque omne imperium sentient in Taphnis esse contritum, ita ut deficiat in ea contumeliosa fortitudo, sive superbia potentiae ejus, et solis justitiae radii in nube caecentur, et nequaquam mulieres, sed filiae ducantur in captivitatem; faciatque Dominus non unum judicium, sed multa judicia in Aegypto. Sicut enim bonorum apud Patrem 364 diversae sunt mansiones: ita et Aegypti suppliciorum diversa judicia; ut cum haec omnia facta fuerint; cognoscant Aegyptii, quod ipse sit Dominus, vera justificata in semetipsis. « Et factum est in undecimo anno, in
Abbreviated transcription (Latin):
de oculo tuo: cũ ipsi trabes habeatł.
Daturq ignis inȩgypto: qui uerbosi¬
tat̾e atq delicias suo ardore con¬
sumat. Uolebit umuersa tẽptatio:
& in diospoli. quȩ rursum in hebra¬
ico num ponitur erit scissura: ut
effundantur aquę om̃isq pessima
congregatio dissipetur. &. huc illucq
dispereat. Uł iuxta hebraicũ in
memphis erunt angustię cotidianȩ :
ut ꝓ om̃i uerbo ocioso reddant rati¬
onem. ut intelligant nichil dictoꝵ
suoꝵ dñi iudicium p̃terire. Iuuenes
quoq heliopoleos et bubasti. gla¬
dio cadent. Heliopoleos hebraice. on.
dicit᷑: quod interp̃tatur dolor. Bu¬
bastus autẽ iuxta linguã egyptiacã.
oris exꝑimentũ. Om̃s isti qui dolorẽ
scłi ferre non poterant. sed delicias
heliopoleos sectabantur. &. confide¬
bant sibi ͫ uolubilitate sermonum.
⁊ aduersum cȩtera dogmata dispu¬
tantes habuerant exꝑimenta uicto¬
riȩ: gladio sermonis dñi coneident.

Expanded text:
de oculo tuo , » cum ipsi trabes habeant in suo. de oculo tuo , » cum ipsi trabes habeant in suo. Daturque ignis in Aegypto, qui verbositatem atque delicias suo ardore consumat: « Dolebit universa tentatio, et in Diospoli, » quae sursum in Hebraico No ponitur, « erit scissura, » ut effundantur aquae omnisque pessima congregatio dissipetur, et huc illucque dispereat. Vel juxta Hebraicum: « In Memphis erunt angustiae quotidianae, » ut pro omni verbo otioso reddant rationem, ut intelligant nihil dictorum suorum Domini judicium praeterire. « Juvenes quoque Heliopoleos et Bubasti gladio cadent. » Heliopolis Hebraice on dicitur, quod interpretatur dolor. Bubastus autem juxta liugnam Aegyptiacam oris experimentum. Omnes isti qui dolorem saeculi ferre non poterant, sed delicias Diospoleos sectabantur, et confidebant sibi in volubilitate sermonum et adversum caetera dogmata disputantes, habuerant experimenta victoriae, gladio sermonis Dei concident:
Abbreviated transcription (Latin):
diuersa hereticoꝵ &. om̃iũ mendati¬
orũ conciliabula demonstrantur:
qui conculcant panẽ eccłasticũ atq
contemnunt. Et sequunt᷑ manda¬
tũ humile .&. ad cȩlestia ñ ꝑ ducens.
Et deliciis uacant. & st̃ in requie:
ut temptandi iob haberet potestatẽ.
Hec om̃ia dñs disꝑdit atq succendit:
& effundit suꝑ ea in dignationẽ suã
& robur egypti dissipat. Ut redac¬
ti ad nichilum nequaꝗͣ popłm dei
sollicitent et in suo sperare faciant
auxilio: ut deserta ueritate quęratl
mencdatiũ.&. quasi a baculo harun¬
dineo. sic suo p̃sidio uulnerentur.
Post hȩc dr̃. Et int̾ficiam. siue disꝑ¬
dam multitudinẽ mempheos. ꝓ qua
in hebraico habetur. num. Quam
Multi enim sunt qui quęrant reqͥem:
&. iacere uelint suꝑ lectos eburneos.
& comedere agnos lactentes. Siue
iuxta hex qui interp̃tati sunt mem¬
pheos. multi sunt qui loquantur
aliis. dimitte ut auferam festucã

Expanded text:
diversa haereticorum et omnia mendacidiversa haereticorum et omnia mendaciorum conciliabula demonstrantur, qui conculcant panem ecclesiasticum atque contemnunt, et sequuntur mandatum humile et ad coelestia non perducens et deliciis vacant, et sunt in requie, ut tentandi Job haberet potestatem. Haec omnia Dominus disperdet atque succendet, et effundet super ea indignationem suam, et robur Aegypti dissipabit: ut redacti ad nihilum nequaquam populum Dei sollicitent, et in suo sperare faciant auxilio, ut deserta veritate quaerant mendacium, et quasi a baculo arundineo sic suo praesidio vulnerentur. Post haec dicitu: « Et interficiam sive disperdam multitudinem Mempheos. » Pro qua in Hebraico habet No: quam Multi enim sunt qui quaerant requiem, et jacere velint super lectos eburneos, et comedere agnos lactentes: sive, juxta LXX, qui interpretati sunt Mempheos, multi sunt qui loquantur aliis: « Dimitte ut auferam festucam
Abbreviated transcription (Latin):
a deo. Neq enim boni sed mali an¬
geli. tormentis prepositi sunt. Hȩc
necesse est ut fiant: quia locutus
est dñs. Quod frequenter assumit᷑:
ut sciant qui audiunt. ñ ꝓphetę
uerba esse sed dñi. cuiꝰ p̃cepta irri
faciam idola uł optimates demem¬
phis. et dux siue principes in terra
egypti non erunt amplius. Clemen¬
tissimi enĩ dñi est. male ficta sub uer¬
Ntere: ut nulla sim ilitudo quȩ men¬
titur imaginem ueritatis. remaneat
in ȩgypto. Optimates quoq ꝑeant
de memphis: quȩ interpretatur ex
ore. ex quo om̃ia idola confinxerunł.
Ut truncatis capitib &. magistris ido¬
lorũ. non sit princeps in ȩgypto ⁊ ter¬
rore ac ꝑditione omĩs ȩgyptus comple¬
atur. De cuius urbib dicitur. Et dis¬
perdam terram phatures. et dabo
ignẽ in thapnis siue in tanis: &. faciã
mandatũ humile. Diospolis. ꝓ qua
in hebreo posita est num: requies
Sam: temptatio. Quib nominibus

Expanded text:
a Deo. Neque enim boni, sed mali Ana Deo. Neque enim boni, sed mali Angeli tormentis praepositi sunt. Haec necesse est ut sciant, quia locutus est Dominus. Quod frequenter assumitur, ut sciant qui audiunt non prophetae verba esse, sed Domini, cujus praecepta irritfaciam idola vel optimates de Memphis, et dux, sive princeps in terra Aegypti, non erunt amplius. Clementissimi enim Domini est, male ficta subvertere, ut nulla similitudo quae mentitur imaginem veritatis, remaneat in Aegypto: optimates quoque pereant de Memphis, quae interpretatur ex ore; de quo omnia idola confixerunt, ut truncatis capitibus et magistris idolorum, non sit princeps in Aegypto, et terrore ac perditione omnis Aegyptus compleatur. De cujus urbibus dicitur: Et disperdam terram Phatures, et dabo ignem in Taphnis, sive in Tanin, et famandatum humile; Diospolis, pro qua in Hebraeo positum est No, requies; Sain tentatio, quibus nominibus
Abbreviated transcription (Latin):
descenderunt patres ur̃i in ȩgyptũ.
nunc autem facti estis ut stellȩ cęli in
multitudine: facile soluitur. Neq enĩ
exemplum terrenȩ multitudinis po¬
suit sed cȩlestis : quȩ uirtutibus ful¬
geat. et plena sit luminum. Suꝑ quã
multitudinem ȩgypti adducuntur
fortissimi gentium: ut disꝑdant t̾rã.
sunt. Quod nescio quomodo conueni¬
at his qui adducuntur adñõ: nisi for¬
te iuxta illud exemplum. Immissio¬
nem ꝑ angłos pessimos. Qui euagina¬
bunt gladios suos super ȩgyptum. ⁊
implebunt terrã interfectis siue uul¬
neratis. ut occisos uulneratosq esse se
sentiant: et in tantum ȩgyptum e̾ẽ
destructam et ad nichili ꝑuenisse ut
om̃ia flumina ȩloquentiȩ̃. quib er¬
roris ȩgyptii iuncus et calamus riga¬
batur. arefiant. Et tradantur in ma¬
nus pessimoꝵ qui eos torqueant:
plenitudo terrȩ ȩgypti quȩ malȩ cre¬
uerat. deleatur in manu alienorum

Expanded text:
descenderunt patres vestri in Aegyptum: descenderunt patres vestri in Aegyptum: nunc autem facti estis ut stellae coeli in multitudine : facile solvitur. Neque enim exemplum terrenae multitudinis posuit, sed coelestis, quae virtutibus fulgeat, et plena sit luminum, super quam multitudinem Aegypti, adducuntur fortissimi gentium, ut disperdant terrasunt. Quod nescio quomodo conveniat iis qui adducuntur a Domino, nisi forte juxta illud exemplum, immissionem per Angelos pessimos : qui evaginabunt gladios suos super Aegyptum, et implebunt terram 362 interfectis, sive vulneratis, ut occisos vulneratosque esse se sentiant, et in tantum Aegyptum esse destructam, et ad nihili pervenisse, ut omnia flumina eloquentiae quibus errores Aegyptii, juncus et calamus rigabantur, arefiant, et tradantur in manu pessimorum, qui eos torqueant, et plenitudo terrae Aegypti, quae male creverat, deleatur in manu alienorum
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ uident faciem patris mei qui
in cȩlis est. Et insementis parabola
messores angłi id est nuncii sunt: qui¬
mittuntur ut uniuersa scandala con¬
gregent. & mittant ea in caminum
ignis. ubi est fletus oculoꝵ. ⁊ stridor
dentium festinabuntq implere p̃cep¬
tum ut de terreant siue conterant
ȩthiopiȩ confidentiam. qui ad sũmũ
maliciȩ uerticem ꝑuenerunt: &. in
euersione ȩgypti ȩthiopia conteratur
⁊ paueat. eo qd dies dñi sit ultionis
atq uindicte. qua fugentur tene¬
brȩ̃ peccatoꝵ.&. lux uirtutum re¬
maneat. Et cessare inquit faciam
multitudinẽ egypti. in manu na¬
buchodonosor regis babylonis: cui
traditi sunt ad puniendum. Ipse est
enim inimicus & uindex. Qui etiã
mercedem accepit. eo qd seruierit in
ex pugnatione tyri: egypti multitudi¬
nẽ. Ut multi in egypto esse desistant:
qui semꝑ in ea sunt. Sin autẽ aliquis
opposuerit. quo mͦ illud dicatur in de¬
uteronomio. in septuaginta animab

Expanded text:
semper vident faciem Patris mei, qui est semper vident faciem Patris mei, qui est in coelis . » Et in sementis parabola messores angeli, id est, qui nuntii sunt, mittuntur ut universa scandala congregent, et mittant ea in caminum ignis: « ubi est fletus oculorum, et stridor dentium : » festinabuntque implere praeceptum, ut deterreant sive conterant Aethiopiae confidentiam, qui ad summum malitiae verticem pervenerunt, ut in eversione Aegypti Aethiopia conteratur et paveat, eo quod dies Domini sit ultionis atque vindictae qua fugentur tenebrae peccatorum, et lux virtutum remaneat: « Et cessare, inquit, faciam multitudinem Aegypti in manu Nabuchodonosor regis Babylonis, » cui traditi sunt ad puniendum: ipse est enim inimicus et vindex, qui etiam mercedem accepit, eo quod servierit in expugnatione Tyri nem: ut multi in Aegypto esse desistant, qui semper in ea sunt. Sin autem aliquis opposuerit, quomodo illud dicatur in Deuteronomio: In septuaginta animabus
Abbreviated transcription (Latin):
diximus magdalus magnificen¬
tiam. &. syene gyrum sonat: ꝑspicuũ
est qđ egyptiȩ opes. et contumeliosa
fortitudo. magnificentia id est iac¬
tantia ⁊ exaltatione sui pereant. Usq
ad gyrum ȩgypti ubi nichil stabile
est : sed in certo uoluitur lapsu. &
ꝑuenit adruinam. Tunc dissipabunt᷑
ȩgyptiȩ ciuitates. & terra deserta erit.¬
& nulla congregatio remanebit. ha¬
bens aliquid firmitatis: ut rerũ fine
cognoscant quod ipse sit dñs. quando
miserit ignem in egypto. quẽ dñs ar¬
dere desiderat. ut fęnum. ligna. stipu¬
lam. quȩ supra fundamentũ xp̃i
ȩdificata sunt concrementur. & om̃s
auxiliatores ꝑuersoꝵ dogmatũ con¬
terantur. Ex quo intelligendum fal¬
si nominis scientiam &. eos de quib
scriptũ est. dissipa dñẽ gentes quȩ
bella uolunt: socios ⁊ auxiliatores
egypti nuncupari. In die in quit illa
egredientur nuncii a facie di: de qͥb
in ȩuangłio scriptum est. Angłi eoꝵ

Expanded text:
diximus Magdalus, magnificendiximus Magdalus, magnificentiam, et Syene, gyrum sonat, perspicuum est quod Aegyptiae opes, et contumeliosa fortitudo et magnificentia, id est, jactantia, et exaltationes vi pereant, usque ad gyrum Aegypti, ubi nihil stabile est; sed incerto 361 volvitur lapsu, et pervenit ad ruinam. Tunc dissipabuntur Aegyptiae civitates, et terra deserta erit, et nulla congregatio remanebit, habens aliquid firmitatis, ut rerum fine cognoscant quod ipse sit Dominus, quando miserit ignem in Aegypto, quem Dominus ardere, desiderat, ut fenum, ligna, stipulae, quaedificata sunt, concrementur, et omnes auxiliatores perversorum dogmatum conterantur. Ex quo intelligendum falsi nominis scientiam, et eos de quibus scriptum est: « Dissipa omnes gentes, quae bella volunt , » socios et auxiliatores Aegypti nuncupari. « In die, inquit, illa egredientur nuntii a facie mea, » de quibus in Evangelio scriptum est: « Angeli eorum
Abbreviated transcription (Latin):
gladio cadent. Maxime cum iungat᷑.
& filii terrȩ fȩderis. siue testamenti
mei. simul mucrone ferientur : de quib
scriptum est. Uȩ qui descendunt in
ȩgyptum ad auxilium: in equis &
curribus confidentes. Sin aut̃ cȩte¬
rarũ gentium homines trucidantur
inȩgypto: quanto magis filii fȩderis
&. testamenti dĩ. qui contemnentes
angłoꝵ panem. ȩgypti peponum
dati sunt. Tunc corruent sustenta¬
cula & fulera ȩgypti. quȩ eam in
nequitia sustentabant: dialecticoꝵ
argutiȩ. ⁊ philosophoꝵ strophȩ. Con¬
tumeliosum quoq ac suꝑbum im¬
periũ destruetur : qui omĩa lo¬
quuntur ꝑ arrogantiam. et ȩccle¬
siasticam simplicitatem ducunt ꝓ
nichili. Aturre enĩ syenes: cadent
in ea. Quȩ in extremis t̾minis egyp¬
ti. ȩthiopiȩ bleminiarũq confinis
est: ubi nilus in nauigabilis &. ca
taractarum fragor &. om̃ia in uia
plenaq serpentium &. uenenatoꝵ
amimantium. Sin autẽ ut supͣ

Expanded text:
gladio cadent, » maxime cum jungatur, gladio cadent, » maxime cum jungatur, « et filii terrae foederis sive Testamenti mei simul mucrone ferientur. » De quibus scriptum est: « Vae qui descendunt in Aegyptum ad auxilium in equis et curribus confidentes . » Sin autem caeterarum gentium homines trucidantur in Aegypto, quanto magis filii foederis et Testamenti Dei, qui contemnentes angelorum panem: Aegypti peponum dati sunt. Tunc corruent sustentacula et fulcra Aegypti, quae eam in nequitia sustentabant: dialecticorum argutiae et philosophorum strophae, contumeliosum quoque ac superbum imperium destruetur, qui omnia loquuntur per arrogantiam, et ecclesiasticam simplnihili. A turre enim Syenes cadent in ea quae in extremis terminis Aegypti, Aethiopiae Blemmyarumque confinis est: ubi Nilus innavigabilis est, et cataractarum fragor, et omnia invia plenaque serpentum, et venenatorum animantium. Sin autem ut supra
Abbreviated transcription (Latin):
illius destruentur : ut nichil in egyp¬
to resideat pristinȩ firmitatis. sed de¬
sertis fundamentis pessimis ponat᷑
fundamentũ xp̃i suꝑ quod ȩdificetur
ȩccła. Om̃is quippe plantatio quã ñ
Unde &. ieremias destruere iubetur
quȩ constructa erant: ut ȩdificet me¬
cretenses. &. lydi & lybies. ⁊ chub. id
ẽ arabes. &. omne reliquũ uulgus:
quos hybridas. atq mixticios lxx
transtulerunt. Quos om̃s ꝓdiuer¬
sitate uicioꝵ. in terp̃tatione nominũ.
quȩ inuisione tẏri posuimꝰ: diuer¬
sas possumus intelligere nationes.
Unde &. apłs. Uos inquit gentes in car¬
ne: qui dicimini prepuciũ. Nũquã
enim dixisset in carne gentes. nisi es-¬
sent aliȩ in sp̃u: ut in alio loco. Uide¬
te ifrł scłm carnem. Unde magnoꝑe
ꝓuidendum est ne corde reuertamur
in ȩgyptum de qua semel exiuimus:
& inter cȩteras gentes inueniamur. ⁊
pereamus gladio de quo in consequentib
dr̃. Iuuenes helyopoleos & bubasti.

Expanded text:
illius destruentur, ut nihil in Aegypillius destruentur, ut nihil in Aegypto pristinae resideat firmitatis, sed desertis fundamentis pessimis ponatur fundamentum Christi, super quo aedificetur Ecclesia. « Omnis quippe plantatio, quam non » Unde et Jeremias destruere jubetur quae constructa erant, ut aedificet meCretenses, et Lydi, et Libyes et Chub, id est, Arabes, et omne reliquum vulgus, quos « Hybridas atque mixticios LXX transtulerunt: quos omnes pro diversitate vitiorum interpretatione nominum, quae in visione Tyri posuimus, diversas possumus intelligere nationes. Unde Apostolus: « Vos, inquit, gentes in carne, » qui dicimini praeputium ; numquam enim dixisset in carne gentes, nisi essent aliae in spiritu. Ut in alio loco: « Videte Israel secundum carnem . » Unde magnopere providendum est, ne corde revertamur in Aegyptum, de qua semel exivimus et inter caeteras gentes inveniamur, et pereamus gladio. De quo in consequentibus dicitur: « Juvenes Heliopolcos et Bubasti
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia auferenda noscentes. Pulchreq
dies dr̃ dni. quando om̃ĩs scłi conuer¬
satio destruetur: & errore sublato
una ueritas apparebit diesq nubis
& nebulȩ. Nullus enĩ intrepidus in¬
certusq de sententia. absq terrore
iudicem p̾stolatur. Et tempus siue
finis gentium erit. Non unius gen¬
tis ȩgyptiȩ. sed uniuersarũ: ut ma¬
nifestum fiat. de cunctis gentib ꝓ¬
phetari. Seqr̃. Ueniet gladius in
ȩgyptum: gladius uersatilis &. flã¬
meus. sermo diuinus qui bonos a
malis diuidet .&. pessimos a suo igne
consumat. In ȩgyptũ autẽ huiꝰ scłi:
ita ut pauor sit in ȩthiopia. qui tranꝰ
ȩgyptum in nocte erroris & tenebris
commorantur. & quoꝵ ingredo in
candorem aut difficulter aut nequa¬
quã conuertitur. Cadentq in ȩgyp¬
to uulnerati: qui male steterant in
nequitia. Et auferetur multitudo
egypti. Lata enĩ &. spaciosa uia. quȩ
ducit ad mortem. Et fundamenta

Expanded text:
omnia auferenda noscentes. Pulchreque omnia auferenda noscentes. Pulchreque dies dicitur Domini, quando omnis saeculi conversatio destruetur, et errore sublato una veritas apparebit. Diesque nubis et nebulae, nullus enim intrepidus incertusque de sententia absque pavore judicem praestolatur. Et tempus, sive finis gentium erit, non unius gentis Aegyptiae, sed universarum, ut manifestum fiat de cunctis gentibus prophetari. Sequitur: « Veniet gladius in Aegyptum. » Gladius versatilis, et flammeus, sermo divinus, qui bonos a malis dividat, et pessimos suo igne consumat. In Aegyptum autem hujus saeculi, ita ut pavor sit in Aethiopia, qui trans Aegyptum in nocte erroris, ecommorantur, et quorum nigredo in candorem aut difficulter, aut nequaquam convertitur. Cadentque in Aegypto vulnerati, qui male steterant in nequitia. « Et auferetur multitudo Aegypti. » Lata enim et spatiosa via est, quae ducit ad mortem. Et fundamenta
Abbreviated transcription (Latin):
plurali numero in contrariũ legit᷑:
ut ẽ illud. filii hominũ dentes eoꝵ
arma &. sagittȩ : & lingua eorum
gladius acutus. Et rursum. filii ho¬
minũ. usq quo graui corde : Leo enĩ
rugiet: &. quis non timebit: Dñs
locutꝰ est: ⁊ quis ñ propħabit : Ulu¬
late inquit. uȩ uȩ diei: quia iuxta ẽ
dies. &. apꝓpinquat dicit dñs: dies
nubis. tempꝰ siue finis gentiũ erit.
Duplex consummatio est : aut genera¬
liter om̃iũ quando finis mundi ad¬
uenerit: aut specialit̾ singuloꝵ qͦn¬
do tempus mortis institerit. lux ta
aut̃ dr̃: quia ȩternitati comꝑatum ͥ¬
omne tempꝰ breue est. Unde ⁊ iacob
centũ & triginta annos quib iuxe¬
rat : pauci in quit &. pessimi sunt
dies mei. Et psalmista de uniuersi
generis humani fragilitate dispu¬
tans: ait. Dies nr̃i. quasi umbra per¬
transeunt. Qđ reputantes nec poten-¬
tia erigemur. nec diuitiis incubabi¬
mus. nec felicitate lȩtabimur: cito

Expanded text:
plurali numero in contrarium legitur, plurali numero in contrarium legitur, ut est illud: « Filii hominum, dentes eorum arma et sagittae, et lingua eorum gladius acutus. » Et rursum: « Filii hominum, usquequo gravi corde? » Leo enim rugiet, et quis non timebit? Dominus locutus est et quis non prophetabit? » « Ululate, inquit, vae, vae diei, quia juxta est dies, et appropinquat, dicit Dominus, dies nubis, tempus sive finis gentium erit. » Duplex consummatio est: aut generaliter omnium, quando finis mundi advenerit: aut specialiter singulorum, quando tempus mortis institerit. Juxta autem dicitur, quia aeternitati comparatum omne tempus breve est. Unde et Jacob centum et triginta annos, quibus vixerat, « pauci, inquit, et pessimi sunt dies mei . » Et Psalmista de universi generis humani fragilitate disputans, ait: « Dies nostri quasi umbra pertranseunt . » Quod reputantes, nec potentia erigemur, nec divitiis incubabimus, nec felicitate laetebimur, cito
Abbreviated transcription (Latin):
tur sceptra ȩgypti: id est om̃e regiũ
genus. Cumq potentia eiꝰ int̾fectis
principib defecerit : tunc nigrescet
dies .&. caliginis ac tenebrarũ om̃ia
complebuntur: ita ut ipsa urbs ope¬
riatur nube meroris ac luctus. &
filii eius id ẽ oppida reliqua ducant᷑
in captiuitatem: ut post quã fecero
iudicia in egypto. &. me cunctis iu¬
dicem demonstrauero. tunc sciant ę¬
gyptii qđ ego sim dñs. Hȩc quasi par¬
uulis elementa descripsimus: ut per
litteras. sillabas. nomina contextumq
carminis per uenire.
UNC aggrediamur tropologiam &
latissimum disputationis pelagus. bre-¬
ui quasi picturȩ tabula demonstre¬
mus. Sermo dñi qui erat semꝑ in pa¬
tre. factus ẽ ad ꝓpħam .&. uocat eum
nequaquã nom ine suo. sed filiũhoĩs.
quod in scripturis scĩs in bonã partẽ
semꝑ accipitur dũtaxat numero sin¬
gulari. ut in hoc eodem ꝓpha . &. in
danihele .&. in ȩuangłio. Alioquin

Expanded text:
tur sceptra Aegypti, id est, omne regium tur sceptra Aegypti, id est, omne regium genus. Cumque potentia ejus interfectis principibus defecerit, tunc nigrescet dies et caligine ac tenebris omnia complebuntur, ita ut ipsa urbs operiatur nube moeroris ac luctus. Et filiae ejus, id est, oppida reliqua ducantur in captivitatem, ut postquam fecero judicium in Aegypto, et in cunctis judicem demonstravero, tunc sciant Aegyptii quod ego sim Dominus. Haec quasi parvulis elementa descripsimus, ut per litteras, syllabas, nomina, verborumquecarminis pervenire. Nunc aggrediamur tropologiam, et latissimum disputationis pelagus brevi quasi picturae tabula demonstremus. Sermo Domini, qui erat semper in patre, factus est ad prophetam, et vocat eum nequaquam nomine suo, sed filium hominis: quod in Scripturis sanctis in bonam partem semper accipitur duntaxat numero singulari, ut in hoc eodem propheta et in Daniele et in Evangelio; alioquin
Abbreviated transcription (Latin):
ra & diffundentur aquȩ. ꝓ qua
Moris autem ȩgyptioꝵ est : ꝓpt̾ in un¬
dationẽ nili excelsos aggeres constru¬
ere ac ripas nili. Qui si custodũ ne¬
aquarũ rupti fuerint : sub iacentes
campos nequaꝗͣ. rigant. s oppͥmunt
atq populantur. ꝑ quod significat᷑
chaldeoꝵ ex ercitu occupandam ȩgyp¬
tum: quomͦ in undantib nili aquis
& suꝑ modum crescentib oꝑiri sol
atq corrumpi. Pinundatione aqͣrũ
& corruptione atq scissura aggerũ:
in hebreo positum est. Et erunt in
memphis angustiȩ cotidianȩ : ut un¬
de nilus diuiditur &. apẏs templũ
est .&. consulta respondent oracula.
ibi cotidianȩ angustiȩ fiant. Iuuenes
quoq helyopoleos quȩ hebraice ap¬
pellatur on . &. bubasti alterius ciui¬
tatis. gladio corruent: ita ut ipsę
urbes hoc est habitatores siue mulie¬
res earũ ducantur in captiuitatem:
qui sexus in iurię sub iacet. In tafnis
uero quȩ est regia ciuitas conteren¬

Expanded text:
ra. Et diffundentur aquae, pro qura. Et diffundentur aquae, pro quMoris autem Aegyptiorum est, propter inundationem Nili, excelsos aggeres construere ac ripas Nili, qui si custodum negnitudine rupti fuerint, subjacentes campos nequaquam rigant aquae, sed opprimunt atque populantur. Per quod significatur, sic Chaldaeorum exercitu occupandam Aegyptum, quomodo inundantibus Nili aquis, et super modum crescentibus operiri solet atque corrumpi. Pro inundatione aquarum et irruptione atque scissura aggerum, in Hebraeo positum est. « Et erunt in Memphis angustiae quotidianae, » ut unde Nilus dividitur, et ubi Apis templum est, et consulta respondent oracula, ibi quotidianae angustiae fiant. Juvenes quoque Heliopoleos, quae Hebraice appellatur on, et Bubasti alterius civitatis, gladio corruent, ita ut ipsae urbes, hoc est, habitatores, sive mulieres earum ducantur in captivitatem, qui sexus injuriae subjacet. In Taphnis vero quae est regia civitas conteren
Abbreviated transcription (Latin):
eneas inlatium lauinia dicerentur.
sed quȩ post ea lauinia nuncupata
st̃: ut manifestior locus fieret lecto¬
ris intelligentiȩ. Et effundam in qͥt
in dignationẽ meam suꝑ sain. quam
nos in pelusium uertimus. &. robur
appelsatur egypti: eoquod portum
habeat tutissimũ .&. negociationes
maris ibi uł maxime exerceantur.
Unde &. poeta pelusiacam appellat
lentem. non quo ibi genus hoc legu¬
minis gignatur uł maxime : sed qđ
athebaide & om̃i egypto ꝑ riuũ nili
illuc plurimum deferatur. Et inter¬
ficiam ait multitudinẽ alexandriȩ.
Quȩ rursum inhebreo posita est. num.
Pro qua nequaquã diospolim ut supͣ:
sed memphim lex transtulerunt.
Et ut ostendat populosam iam illo
tempore fuisse urbem: ꝑdam ait
multitudinẽ num. Et dabo ignem
hoc ẽ regem babylonis in ȩgypto : qͥ
instar ignis cuncta populetur. Quasi
parturiens dolebit sayn. id ẽ pelusiũ:
siue turbatione turbabitur. Et in
alexandria id est innum. erit scissu¬

Expanded text:
Aeneas in Latium, Lavinia dicerentur; Aeneas in Latium, Lavinia dicerentur; sed quae postea Lavinia nuncupata sunt, ut manifestior locus fieret lectoris intelligentiae. Et effundam, inquit, indignationem meam super Sain, quam nos in Pelusium vertimus, et robur appellatur Aegypti, eo quod portum habeat tutissimum, et negotiationes maris ibi vel maxime exerceantur. Unde et poeta Pelusiacam appellat lentem , non quod ibi genus hoc leguminis gignatur, vel maxime; sed quod e Thebaida et omni Aegypto per rivum Nili illuc plurimum deferatur. Et interficiam, ait, multitudinem Alexandriae, quae rursum in Hebraeo posita est NO, pro qua nequaquam Diospolim, ut supra, sed Memphim LXX transtulerunt. Et ut otempore fuisse urbem, Perdam, ait, multitudinem No, et dabo ignem, hoc est regem Babylonis in Aegypto, qui instar ignis cuncta populetur. Quasi parturiens dolebit Sain, id est, Pelusium: sive turbatione turbabitur, et in Alexandria, id est, in No, erit scissu
Abbreviated transcription (Latin):
A opitec usq ad solum .& in manu
pestilentiȩ siue hominũ pessimoꝵ
plenitudo egypti desoletur. Mea
enĩ uerba. irrita esse ñ possunt. Illucq
ꝓficiet in dignatio. ut simulachra ȩ¬
gypti disꝑdantur. ⁊ cessent idola de
memphis: quȩ usq hodie metropolis
est suꝑsticionis egẏptiȩ. Siue optimateᷤᷤ
& principes de memphis: &. de terra¬
egypti. Tantus autẽ terror cunctã¬
egyptum possidebit: ut terra phatu¬
res om̃is pereat. &. om̃ĩs uastetur taph-¬
nis. siue ut lxx transtulerunt. tanin.
Faciamq ait iudicia in alexandria. q̃
hodie sic uocatur. Cȩterũ pristinũ no¬
men habet num. Quod aquila. Sym¬
machus &. theodotio sicut in hebreo
positum est. transtulerunt. Pro quo
nescio quid uolentes lxx. dixere diospo¬
lim: quȩ egypti parua ciuitas ẽ. Nos
autẽ ꝓ num. alexandriam posuimus
ꝑ anticipationẽ. quȩ grece prolemsis dr̃:
iuxta illud uirgilianũ. Lauinaq ue¬
nit litora. Non quo eo tempore qͣndo uenit

Expanded text:
 usque ad solum, et in manu pestilentium sive hominum pessimorum plenitudo Aegypti desoletur, mea enim verba irrita esse non possunt. Illucque proficiet indignatio, ut simulacra Aegypti disperdantur, et cessent idola de Memphis, quae usque hodie metropolis est superstitionis Aegyptiae, sive optimates et principes de Memphis et de terra Aegypti. Tantus autem terror cunctam Aegyptum possidebit, ut terra Phatures omnis pereat, et ignis vastet Taphnis, sive, ut LXX transtulerunt, Tanin. Faciamque, ait, judicia in Alexandria, quae hodie sic vocatur: caeterum pristinum nomen habet No, quod Aquila Symmachus et Theodotio, sicut in Hebraeo positum est transtunescio quid volentes, Septuaginta duere Diospolin, quae Aegypti parva urbs est. Nos autem pro No, Alexandriam posuimus, per anticipationem, quae Graece prolepsis appellatur: uxta illud Virgilianum : Lavinaque venit Littora; non quo eo tempore quando venit
Abbreviated transcription (Latin):
disposita. quod grece ontatacana dr̃:
scriptoꝵ uicio de prauatũ est. Illi enĩ
interp̃tati sunt non tetagmana. sed
tetamena. hoc est non disposita. sed ex¬
tenta. Pro quo iuxta consuetudinem
suam. alii interp̃tantes ex celsa posue

Expanded text:
disposita, quod Graece dicitur disposita, quod Graece dicitur scriptorum vitio depravatum est Illi enim interpretati sunt non τεταγμένα, sed τεταμένα, hoc est, non disposita, sed extenta. Pro quo juxta consuetudinem suam alii interpretes excelsa posue
Abbreviated transcription (Latin):
clemens et misericors ds̃ rursũ com¬
minuit brachium eiꝰ. siue brachia:
ut pęnitus cadat gladius de manu
eius. ⁊ ingentes egyptius disꝑgat᷑.
& uentiletur in terras. In brachio aut̃
robur accipi ⁊ fortitudinẽ. dic̃ scrip¬
tura. Contere brachium peccatoris
& maligni. Quod conteritur in ad¬
uersariis nr̃is: quando nos ꝑsequunt᷑
quidẽ. sed opprimere nequeunt. Et
ꝓsalute seruoꝵ di aduersus pharaonẽ
rex babylonis sepe consurgit : ut poten¬
tem opprimat potentior. ⁊ mali tra¬
dantur peiorib. confortante deo bra¬
chia pessimoꝵ: ut sciat qui liberatus ẽ
qđ ipse sit dñs. frofectum aut̃ esse uir¬
tutis: scire quod ipse sit dñs. Econtra¬
rio possumus dicere: filii hely. filii pes¬
tilentiȩ. nescientes dm̃. Et in bonam
partem de regib qui rectũ fecerunt
in conspectu dĩ. scriptum ẽ : qđ noue¬
rint dñm. Illud autẽ quod in lxx dr̃.
&. conteram brachia eius fortia et

Expanded text:
clemens et misericors Deus rursum comclemens et misericors Deus rursum comminuit brachium ejus sive brachia: ut penitus cadat gladius de manu ejus, et in gentes Aegyptus dispergatur et ventiletur in terras. In brachio autem robur accipi et fortitudo potest, dicente Scriptura: « Contere brachium peccatoris et maligni . » Quod conteritur in adversariis nostris, quando nos persequuntur quidem, sed opprimere nequeunt. Et pro salute servorum Dei adversus Pharaonem rex Babylonis saepe consurgit, ut potentem opprimat potentior, et mali tradantur pejoribus, confortante Deo brachia pessimorum, ut sciat qui liberatus est, quod ipse sit Dominus: profectum autem esse virtutis, scire quod ipse sit Dominus. Econtrario possumus dicere: Filii Heli, filii pestilentiae, nescientes Deum . Et in bonam partem de regibus qui rectum fecerunt in conspectu Dei scriptum est, quod noverint Dominum. Illud autem quod in LXX dicitur: Et conteram brachia ejus fortia et
Abbreviated transcription (Latin):
tigabit : Possumꝰ autẽ hoc dicere.
quod et in ꝓphetis nequaq historiȩ
ordo seruetur: dũ taxat ñ in om̃ib
sed in quib dã locis. Neq enĩ nar¬
rant preterita. sed futura p̾nunti
ant : prout uoluntas sp̃s scĩ fuerit.
In historia uero ut sunt moysi qͥnq
libri .&. hiesu ⁊ iudicum uolumina.
Ruth quoq et hester. samuhel ⁊ ma¬
lachim. paralypomenon liber. ⁊ er draᷤ.
iuncto sibi pariter et neemia: pre¬
posterã narrationẽ ne quaꝗͥ reꝑiri.
Hec de annoꝵ ordine dixisse sufficiat.
Nunc uideamus quȩ contra pharaonẽ
siue de pharaone ꝓphetia sit. Brachi¬
um eiꝰ confregisse se dicit: ⁊ non esse
obuolutũ neq ligatum nec fartum
linteolis. nec accepisse malagia. iux¬
ta illud quod scriptũ est. Non est
malagma imponere. nec oleũ nec al¬
ligaturas. Quod si factũ fuisset: utiq
recepta fortitudine posset tenere gla¬
dium.& ad bella ꝓcedere. Id circo

Expanded text:
tigabit . Possumus autem hoc dicere, tigabit . Possumus autem hoc dicere, quod et in Prophetis nequaquam historiae ordo servetur, dumtaxat non in omnibus, sed in quibusdam locis, neque enim narrant praeteant, prout voluntas Spiritus sancti fuerit. In historia vero ut sunt Moysi quinque libri et Jesu, et Judicum volumina, Ruth quoque et Esther, Samuel et Malachim: Paralipomenon liber et Ezrae, juncto sibi pariter Noemia praeposteram narrationem nequaquam reperiri. Haec de annorum ordine dixisse sufficiat. Nunc videamus, quae contra Pharaonem sive de Pharaone prophetia sit. Brachium ejus confregisse se dicit, et non esse obvolutum neque ligatum, nec sartum linteolis, nec accepisse malagma. Juxta illud quod scriptum est: « Non est malagma imponere, nec oleum, nec alligaturas. » Quod si factum fuisset, utique recepta fortitudine posset tenere gladium et ad bella procedere. Idcirco