comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& sibi & filio testamentũ scripsit. dũ ispupillus ess&. Quare quae filii fuerunt testa¬
m̃to patris. nr̃a fiant necesse ẽ infirmatio rationis Inmopat̃ sibiscripsit & scdm
heredẽ ñ filio. sꝑdsibiuissit et̃. Quare pret̃ quã qđ in ipsius fuit testam̃to
ullius ur̃m eẽ n posse Iudicatio Possit nequisquã defilii pupilli re testari.
anheredes scđi ipsius patris familias ñ filii qͦq: eius pupilli heredessim Atq:
hoc ñ alienũ est qđ ad multa ꝑtineat. ne aut nusquã aut usq quaq dicat᷑ hic ad
monere. Sunt causae quae plures habent rationes insi plici c̃stitutione. qđ sit.
cũ id qđ factũ ẽ aut qđ defendit᷑ plurib de causis rectũ aut ꝓbabile uideri potest
ut in hac ipsa causa. Supponat᷑ enĩ abheredib hȩc racio. Ulnius enĩ pecuniae
plures dissimilib: de causis heredes eẽ non possunt. nec unquã factũ ẽ ut ridem

Expanded text:
 sibi et filio testamentum scripsit, dum is pupillus esset. quare, quae filii fuerunt, testamento patris nostra fiant ne- cesse est. infirmatio rationis: immo pater sibi scripsit et secundum heredem non filio, sed sibi iussit esse. quare, praeterquam quod in ipsius fuit, testamento il- lius vestrum esse non potest. iudicatio: possitne quis- quam de filii pupilli re testari; an heredes secundi ipsius patrisfamilias, non filii quoque eius pupilli heredes sint? Atque hoc non alienum est, quod ad multa pertineat, ne aut nusquam aut usquequaque dicatur, hic ad- monere. sunt causae, quae plures habent rationes in simplici constitutione; quod fit, cum id, quod factum est aut quod defenditur, pluribus de causis rectum aut probabile videri potest, ut in hac ipsa causa. sub- ponatur enim ab heredibus haec ratio: unius enim pe- cuniae plures dissimilibus de causis heredes esse non possunt, nec umquam factum est, ut eiusdem
Abbreviated transcription (Latin):
stare sepe accepissent. libent̾ audier : Iutauer eni si quo ingenert plirimũ po¬
set in eo magnopere. laborass&. egregiĩ sibi opus illo in sano reliturũ : Neq
tũ eos illa õpinio fefellit: Nã ⁊ rucis ilico quȩsiuit abbis quasna urgines far¬
mosas haberent: Illi aut̃ statĩ homine deducer in paleftna. atq riꝰ pueros
osftender multos magna p̃ditos dignattr: Iitii quoda tpore crotonietȩ nultu omibi
corporũ uprib ae dicgnitatib antesteter. atq honestissimas teginco aertamine uie
comar iuomu cumaxima laude retuler: Cũ pueror igtꝰ formas & corpora magno
pero nucaretut m oru inquiunt illi sorores sunt apuanos uirginel. Quare quasi

Expanded text:
stare saepe accepissent, libenter audierunt. putaverunt enim, si, quo in genere plurimum posset, in eo magno opere elaborasset, egregium sibi opus illo in fano relicturum. neque tum eos illa opinio fefellit. nam Zeuxis ilico quaesivit ab iis, quasnam virgines formosas haberent. illi autem statim hominem deduxerunt in palaestram atque ei pueros ostenderunt multos, magna praeditos dignitate. etenim quodam tempore Crotoniatae multum omnibus corporum viribus et dignitatibus antistecum laude maxima rettulerunt. cum puerorum igitur formas et corpora magno hic opere miraretur: Horum, inquiunt illi, sorores sunt apud nos virgines. quare, qua si
Abbreviated transcription (Latin):
nobis dictũ comunit de omi genere locorũ cõmunium ¶ Iunc exponem in c̃rectu¬
ralem c̃stitutione qui loci cõmunes incidere possint. Suspionib credioporte¬
re a ñ oportere. Rumorib: credio portere ⁊ ñ oportere Testib crediopotere
& ñ oportere. Quȩstionib credi oportere. ⁊n oportere. Uitã ante acta spectari
oportere ⁊ ñ oportere : Eiuisdẽ eẽ qui in illã rẽpeccarit. & hoc qͦq admisisse. &
ñ eẽ eidẽ caus&imaxime spectari causã oportere & n oportere. Atq hi qͥdem &
siqui hui modi ex ꝓpͥo argum̃to cõmunes loci nascent᷑: in c̃trarias partesdiducunT
Certus aut locus r̃ accusatoris ꝑque aug& facti atrocitate. & alt̃ ꝑquẽ negat
malorũ misereri oportere. Defensoris. ꝑque calunia accusatorũ cũ indig¬
natione ostendit᷑. & ꝑquẽ cũ conquȩstione miscđia captat᷑. Hia ceterilociꝰ

Expanded text:
nobis dictum communiter de omni genere locorum communium; nunc exponemus, in coniectunobis dictum communiter de omni genere locorum communium; nunc exponemus, in coniecturalem constitutionem qui loci communes in- cidere soleant: suspicionibus credi oportere et non oportere; rumoribus credi oportere et non oportere; testibus credi oportere et non oportere; quaestionibus credi oportere et non oportere; vitam ante actam spectari oportere et non oportere; eiusdem esse, qui in illa re peccarit, et hoc quoque admisisse et non esse eiusdem; causam maxime spectari causam oportere et non oportere. atque hi quidem et si qui eiusmodi ex proprio argumento communes loci na- scentur, in contrarias partes diducuntur. certus autem locus est accusatoris, per quem auget facti atrocitatem, et alter, per quem negat malorum misereri oportere: defensoris, per quem calumnia accusatorum cum in- dignatione ostenditur et per quem cum conquestione misericordia capt
Abbreviated transcription (Latin):
it suspitionib credĩoportere. & contra suspitionib credi ũoportere. Na pars
locorũ cõmuniũ ꝑ indignationẽ aut ꝑc̃quȩstionẽ u̾ducit᷑. de quib antedatũ :
pars. paliquã ꝓbabilẽ utraq exparte orationẽ. Distinguitꝰ aui oratio atꝙ il¬
lustiat̃ maxime raro inducendis locis cõmunib & aliquolo co iã certiorib illis
auditorib argumtis c̃ firmats Nlã &e tũ concedit᷑ cõmune ꝗdda dicere cũ dili¬
grit᷑ aliquis ꝓ prius cause locustractatus ẽ. & auditoris animꝰ aut renoue: ad ca
& sententiarum aliꝗd habent dignitatis. in cõmunes locos c̃ferum᷑. Quaren
ut causarũ sic oratorũ qͦq multorũ cõmunes loci sunt. Nãnisi abhis qͥ multa
in exercitatione magnã sibi uerborũ & sententiarũ copiã cõparauerint tractari
ñ poterunt ornate & grauit̾ quẽ ad modũ natura ipsorũ desiderat. Atq hoc sit

Expanded text:
ut suspicionibus credi oportere, et contra, suspicionibus credi non oportere. ac pars ut suspicionibus credi oportere, et contra, suspicionibus credi non oportere. ac pars locorum communium per indignationem aut per con- questionem inducitur, de quibus ante dictum est, pars per aliquam probabilem utraque ex parte rationem. distinguitur autem oratio atque inlustratur maxime raro inducendis locis communibus et aliquo loco iam certioribus illis auditoribus argumentis confirmato. nam et tum conceditur commune quiddam dicere, cum diligenter aliqui proprius causae locus tractatus est et auditoris animus aut renovatur ad ea, et sententiarum aliquid habent digni- tatis, in communes locos conferuntur. quare non, ut causarum, sic oratorum quoque multorum communes loci sunt. nam nisi ab iis, qui multa in exercitatione magnam sibi verborum et sententiarum copiam con- paraverint, tractari non poterunt ornate et graviter, quemadmodum natura ipsorum desiderat. Atque hoc sit
Abbreviated transcription (Latin):
& siquia hi ꝗͣ aliter hoc de genere ac̃ deomĩ cuectura pcipiendũ putam Imis enĩ hilde
ee locis c̃iestura sum̃ da ẽ Nã et rius qui in quȩstione aliꝗd diucerit & ei qui intesti¬
monio & ipsius rumoris causa & ueritas exhisde attribumonib repperiet᷑. Omi
aut̃ in causa parsas gumtorui ẽ adiuncta ei causa solu qđ dr. & apsa ita ducta ut ab
ea separatim in omnis eide generis causas transferri ñ satis comode possit Pa̾rl aut̃
tꝰ puagatior. & aut in oins eius dẽgeneris aut in plerasq causas accõmodata Flec
gargunta qua transferri in multas causas possunt. locos comunes nominamus
N o locus cõmunis aut certȩ rei quandã contin& ãplificationẽ. ut si q hoc uelit often¬
dere rũ qͥ parente necarit marimosupplicio rẽ dignũ. quoloco nͥ poiata c̃ausa
ñ eutendũ. aui dubi& quae rx contrario quoq habeat ꝓbabiles rationes arguntia

Expanded text:
, et ii, qui aliter hoc de genere ac de omni coniectura praeci- piundum putant. omnis enim iisdem , et ii, qui aliter hoc de genere ac de omni coniectura praeci- piundum putant. omnis enim iisdem ex locis con- iectura sumenda est. nam et eius, qui in quaestione aliquid dixerit, et eius, qui in testimonio, et ipsius rumoris causa et veritas ex iisdem adtributionibus re- perietur. Omni autem in causa pars argumentorum est ad- iuncta ei causae solum, quae dicitur, et ex ipsa ita ducta, ut ab ea separatim in omnes eiusdem generis causas transferri non satis commode possit; pars au- tem est pervagatior et aut in omnes eiusdem generis aut in plerasque causas adcommodata. haec ergo argumenta, quae transferri in multas causas possunt, locos communes nominamus. nam locus communis aut certae rei quandam continet amplificationem, ut si quis hoc velit ostendere, eum, qui parentem ne- carit, maxi dubiae, quae ex contrario quoque habeat probabiles rationes argumentandi,
Abbreviated transcription (Latin):
gotu. aut factũ de industria. aut rẽ ipsa consȩcutũ sit. constet in eo racio. auicure.
aut ipsa secu. hoc huine rei sñ signu. anillius. anahui ⁊ illius. & utrius potius ꝗd factũ
sit qã ñ oport uerit. autñ factũ qđ o portueri. Cũ anim hac intentione ons torius
negocuipartes c̃siderabit tũ illi ipsi in mediũ c̃seruati loci ꝓcedent: dequib antedictu:
& tũ te singulis tũ ex coniunchs argunita certa nascem᷑: Quorũ argumtorũ par
ꝓbabili pars necessario ingenere uersabit᷑ Nccedunt aiti sepe ad c̃ucturã. qͥuestio¬
nes. testunonia rumores. qua contra. omĩa uterq simili uia p̃ceptorũ tarque.e
ad suae causa cõmodũ debebit: Na & ex quȩstione suspitiones & exiestimonio &
ex rumore aliquo pariracione ut ex causa & expsona. et ex facto duci oportebu
Quare noba luident̾ errare qui hoc genus suspitionũ artificu ñ putam indigere¬

Expanded text:
gotium, an factum de industria an rem ipsam consecutum sit; constetne oratio aut cum re aut ipsa secum; hoc huiusne rei sit signum an illius, an et huius et illius et utrius potius; quid fac- tum sit, quod non oportuerit, aut non factum, quod oportuerit. cum animus hac intentione omnes totius negotii partes considerabit, tum illi ipsi in medium coacervati loci procedent, de quibus ante dictum est; et tum ex singulis, tum ex coniunctis argumenta certa nascentur, quorum argumentorum pars probabili, pars necessario in genere versabitur. accedunt autem saepe ad coniecturam quaestiones, testimonia, rumores, quae contra omnia uterque simili via praeceptorum torquere ad suae causae commodum debebit. nam et ex quae- stione suspiciones et ex testimonio et ex rumore aliquo pari ratione ut ex causa et ex persona et ex facto duci oportebit. Quare nobis et ii videntur errare, qui hoc genus suspicionum artificii non putant indigere
Abbreviated transcription (Latin):
Et omino quȩ anatura dant᷑. animo & corpore c̃siderabunt & in hoc natura ẽ c̃side
randa. Naquȩ industria cõparant᷑ ad habitũ ꝑtinent dequo posterius ẽ dicendũ
nuictu csiderare oport& apud qͦsꝰ & quomore: & cuiꝰ arbitratũ sit educatꝰ. qͦs

Expanded text:
rpori considerabuntur et haec in natura conside- randa. nam quae industria comparantur, ad habitum pertinent, de quo posterius est dicendum. in victu con- siderare oportet, apud quem et quo more et cuius arbitratu sit educatus
Abbreviated transcription (Latin):
pceptionc̃ facilius est es aut̃ parti diuino. partim mortali in genere uersantur
ortalũ aut pars in hominĩ parsinbestiarũ genere numeraat᷑ Atq hominũ gen
iinsexu c siderat᷑. uirile an muliebre sit. & innacione. patria cognatione. &e tatbu
a nono gradus an barbar  Patria atheniensis an lacedemonius Cognatione quibus
maiorib quib clanguincis Aerate. puer. anadolescens. natũ grandior ansenea
retta co noda & incomoda considerant᷑ ab naturadata animo aut corpori. hoc modo
ualens an inbecillus lorgus anbreuis formosus an deformis nelox an tardussit.
acutus anhebecior. memor anobliuio sus. comis. officiosus: pudens. paciens. anctra

Expanded text:
praeceptionem, facilius est. eae autem partim divino, partim mortali in genere ver- santur. praeceptionem, facilius est. eae autem partim divino, partim mortali in genere ver- santur. mortalium autem pars in hominum, pars in bestiarum genere numerantur. atque hominum genus et in sexu consideratur, virile an muliebre sit, et in natione, patria, cognatione, aetate. natione, Graius an barbarus; patria, Atheniensis an Lacedaemonius; co- gnatione, quibus maioribus, quibus consanguineis; aetate, puer an adulescens, natu grandior an senex. praeterea commoda et incommoda considerantur ab natura data animo aut corpori, hoc modo: valens an inbecillus, longus an brevis, formonsus an deformis, velox an tardus sit, acutus an hebetior, memor an obli- viosus, comis officiosus an infacetus, pudens, patiens an contra
Abbreviated transcription (Latin):
pera do : aeide qͥ diosiã uelit facere. id qđ postremũ posuit in parttione postremudũ¬
ne tuu e officiur. Que ad modis igt᷑ hic& adͥprimã quãq partẽ primũ accessit &comib
ab solutis fine dicendi fect. se nob plac& etadingulas partes acedere aomnibus abso
insipaduor firmatione deiceps itaut ordo postulat p̃ cipiendũ uidet̃. Confirmatio
y qui argantands nre auses fide ec auctoritate ⁊ firmamtu iungi oratio. Fluius
partis certas precepta quȩ in singula causarũ genera diudunt Ucritamiñ uncone
paodu uidetur quanda silua atq materia aniu saru ante ꝑ mixta x confusa exponer
onodui as giin tationiũ. postaut t adere que ad modu unũ quodq genꝰ causȩ hincomib
argumtandi racionib tractis ẽfirmari oporteat¶ Omis res arguitando c firmatur.
anterto quđ p onis auteces qđ negonis ẽ atributũ Ac̃psonis hasrẽ artributas pitan
nom̃ ⁊ atura nictũ fortuna. babitũ affectionẽ. studiũ osiliumͣ. facta casus oran

Expanded text:
peram do deinde quid Sosiam velit facere, id quod postremum posuit in partitione, postremunc tuum est officium quemadmodum igitur hic et ad primam quamque partem primum accessit et omnibus absolutis finem dicendi fecit, sic nobis pla- cet et ad singulas partes accedere et omnibus abso- nfirmatione deinceps, ita ut ordo ipse postulat, praecipiendum videtur. Confirmatio quam argumentando nostrae causae fidem et auctoritatem et firmamentum adiungit oratio. huius partis certa sunt praecepta, quae in singula causarum genera dividentur. verumtamen non incommodum videtur quandam silvam atque materiam universam ante permixtim et confuse exponere omnium argumentationum, post autem trad oporteat. Omnes res argumentando confirmantur aut ex eo, quod personis, aut ex eo, quod negotiis est adtributum. Ac personis has res adtributas putamus: nomen, na- turam, victum, fortunam, habitum, affectionem, studia, consilia, facta, casus, ora
Abbreviated transcription (Latin):
assũptiuã partẽ uri diciꝗlis c̃sideremꝰ Assũptiua igit᷑tũ dr̃ cũ ipsũ ex se factũ
ꝓbari n potest. aliquo aut̃ forti ad iuncto argum̃to defendit᷑. lius partessunt .iiiͦiͦ.
lõparatio relatio criminis remotio criminis c̃cessio. Cõparatio ẽ. cũ aliqđ
factu qđ ipsũ ñ sit ꝓbandũ ex eo cuiꝰ id causa factũ ẽ defendit᷑. Eaẽ huiꝰ modi
catus ẽ. ut arma ⁊ imped inita relinquer&. et milites educera. haq fecit. ar¬
mis & impedim̃tis amissis. prȩt̃ spẽ milites c̃seruauit. Accusat᷑ maiestatis. In¬
currithłe diffinicio. Sed noshunc locũ deqͦ agimꝰ c̃sideremꝰ: Intentio ẽ. Nono¬
portuit arma ⁊ impedim̃ta relinquere. Depulsio ẽ. Oportuit. Quȩstio ẽ. opor¬
tueritne. Ratio ẽ. Milites enĩ oms̃ perissent. Infirmatio ẽ. aut c̃iecturalis. non
perissent. aut altera c̃iecturalis ñ idrofecisti. Ix quib iudicatiot ͤ perissent ne

Expanded text:
sumptivam partem iuridicialis considere- mus. Adsumptiva igitur tum dicitur, cum ipsum ex se fac- tum probari non potest, aliquo autem foris adiuncto argumento defenditur. eius partes sunt quattuor: com- paratio, relatio criminis, remotio criminis, concessio. Comparatio est, cum aliquid factum, quod ipsum non sit probandum, ex eo, cuius id causa faccum iis, ut arma et inpedimenta relinqueret, milites educeret; itaque fecit; armis et in- pedimentis amissis praeter spem milites conservavit. accusatur maiestatis. incurrit huc definitio. sed nos hunc locum, de quo agimus, consideremus. intentio est: non oportuit arma et inpedimenta relinquere. de- pulsio est: oportuit. quaestio est: oportueritne? ratio est: milites enim omnes perissent. infirmatio est aut coniecturalis: non perissent; aut altera coniecturalis: non ideo fecisti ex quibus iudicatio est: perissentne?
Abbreviated transcription (Latin):
ipsii dequo ageretur Nasi ea suppo suissem qua fortasse usi sunt. n eni iuste neq
pie bellũ gessistis : in relationẽ criminis delaberem᷑. dequa postloqueni. Vtruq
aut̃ causȩ genꝰ in hanc causa incidere ꝑspicuũ est I In hae argum̃tatione sechisdẽ
ipsa siꝗd in erit indignationis aut c̃quȩstionis & exiuris utilitate & natura mul¬
tosi graues sumere licebit & oportebit. si causȩ dignitas uidebit᷑ postulare. Nc̃¬

Expanded text:
s, cognosceretur. nam si eam subpo- suissemus, qua fortasse usi sunt: non enim iuste neque pie bellum gessistis, in relationem criminis de- laberemur, de qua post loquemur. utrumque autem causae genus in hanc causam incidere perspicuum est. in hanc argumentationes ex isdem  causa ipsa, si quid inerit indignationis aut conquestionis, et ex iuris uti- litate et natura multos et graves sumere licebit et oportebit, si causae dignitas videbitur postulare. N
Abbreviated transcription (Latin):
scriptor fuerit. excȩteris ei scriptis. & exfactis. dictis. animo atq uita eiꝰ sumi oportebit.
& eã ipsã scripturã in qua inerit illud abiguũ de quo quȩret᷑. totã omĩb: ex partib: per

Expanded text:
scriptor fuerit, ex ceteris eius scriptis et ex factis, dic- tis, animo atque vita eius sumi oportebit scriptor fuerit, ex ceteris eius scriptis et ex factis, dic- tis, animo atque vita eius sumi oportebit et eam ipsam scripturam, in qua inerit illud ambiguum, de quo quae- retur, totam omnibus ex partibus per
Abbreviated transcription (Latin):
tentia & ex c̾trariis legib ex raciocinatione. tx diffinitione Exabiguo aut̃ nasc¬
t̃ controu̾sia cũ ꝗd senserit scriptor obscuriĩ ẽ. qđ scriptũ duas pluresueressigni¬
ficat adhunc modũ Pat̃ familiascũ filiũ herede facer& uasorũ argentea centun
quae ipst uella deberedic̃ Primu sifieri poterit de monstrandũ ẽ ñ et abigue scris
ti propt̃ta qđ om̃s in c̃spgtudine sermonessic unsolent eo uerbo uno plurib ue
in ea sententiã qͣua is quilic& accipiendã ec̃ monstrabit: Deinde ex supiore a in feri¬
ore scriptura docendũ id qđ quȩ rat fieri ꝑspicuũ Quare si ipsaseparati exse uero
ẽsiderent᷑. omĩa aut pleraq ambigua uisũ iri: Quae aut̃ ex om̃i considerata scriꝑ¬
tura ꝑspicua fiant hat ambiguañ oportert existimari. Otinde qua insentenas

Expanded text:
tentia, ex contrariis legibus, ex ratio- cinatione, ex definitione. Ex ambiguo autem nasctentia, ex contrariis legibus, ex ratio- cinatione, ex definitione. Ex ambiguo autem nascitur controversia, cum, quid senserit scriptor, obscurum est, quod scriptum duas pluresve res significat, ad hunc modum: paterfami- lias, cum filium heredem faceret, vasorum argenteo- rum centum quae ipse vellet, debere dicit. primum, si fieri poterit, demonstrandum est non esse ambigue scrip- tum, propterea quod omnes in consuetudine sermo- nis sic uti solent eo verbo uno pluribusve in eam sen- tentiam, in quam is, qui dicet, accipiendum esse demon- strabit. deinde ex superiore et ex inferiore scriptura docendum id, quod quaeratur, fieri perspicuum. quare si ipsa separatim ex se verba considerentur, omnia aut pleraque ambigua visum iri; quae autem ex omni considerata scriptura perspicua fiant, haec ambigua non oportere existimare. deinde, qua in sententia
Abbreviated transcription (Latin):
plificatio eorũ qͥ p̃mio affecti sunt cũsuis factis ctentio: Deinde cꝑteros a uirtutis stu¬
dis repulsũiri si ipso pͥmio ñ sit affectus: Cacultates aut̃ c̃siderant᷑ cũ aliꝗd pecun
arũ premiõ postulat᷑. in qͦ utrũ copiane sit agri. aeetigaliũ. pecuniae. anpenuria e¬
siderat᷑. Loci cõmunes facultates augere ñ minuere oportere . & in prudemẽ esse
qui ꝓbeneficio ñ gram uerũ mercedẽ postul& Contra aut̃ de pecunia raciox̧ inn
sordidũ es cũ degra referenda delib̾atet᷑ & se preciĩ ñ ꝓfacto. sed honore ita
in falaitati sũ ꝓ beneficio postu lare Nc de c̃stitutionib qͥdem satis dictũ : Iñe
dehis ẽtroũsus qua in scripto uersant᷑ dicendũ uidet᷑ In scripto uersat᷑ c̃trous
a. cũ ex scriptionis ratione aliꝗd dubit nascit᷑ Id sit ex abiguo. etex scripto &sen¬

Expanded text:
plificatio, eorum, qui praemio affecti sunt, cum suis factis contentio. deinde ceteros a virtutis stuplificatio, eorum, qui praemio affecti sunt, cum suis factis contentio. deinde ceteros a virtutis studio repul- sum iri, si ipse praemio non sit affectus. Facultates autem considerantur, cum aliquod pecu- niarium praemium postulatur; in quo, utrum copiane sit agri, vectigalium, pecuniae an penuria, conside- ratur. Loci communes: facultates augere, non minu- ere oportere; et, inpudentem esse, qui pro beneficio non gratiam, verum mercedem postulet; contra autem de pecunia ratiocinari sordidum esse, cum de gratia referunda deliberetur; et, se pretium non pro facto, sed honorem ita, ut factitatum sit, pro beneficio postu- lare. Ac de constitutionibus quidem satis dictum est: nunc de iis controversiis, quae in scripto versantur, dicennascitur. id fit ex ambiguo, ex scripto et sen
Abbreviated transcription (Latin):
ut dese p̃iudicui factũ eẽ uideat᷑ In p̃ni aut̃ genere quid iquantũ ⁊ quã obre
postulitur & quo & quanto quȩq res pͥmio dignasit c̃siderabit. Dt inde apud maiores qͥb
hominib & qͥb de causis talis honor habit sit quȩrt. Deinde neis honor nimuĩ ꝑuagetur.
atq hic ei qui c̃tra aliquẽ premuĩ postulantẽ dic&. locus erit cõmunis. p̃mia uirtitts
ac osficui sca & casta et̃ oportere: neq ra aut eũ impbis cõmunicare. aut in medio crib
hominib ꝓuulgari. Etalt minꝰ homines uirnitis cupidos fortiuirtutis pͥmio ꝓuulga¬
to. Qua eni rara & ardua sint. ea ex periendo pulchra ⁊uicunda hominibiuderi Et
tercuis. Si existant qͥ apud maiores nrõs ob egregiã uirtutẽ tali honore dignat is. non¬
ne de suagła cũ pari pmas i ales homines affici uideant. deliberari putent . &s eorũ
enumeratio ecũ eis quos contradicas cõparatio: liusaut qui p̃miũ petet. factisuiã¬

Expanded text:
um esse videatur. In praemii autem genere, quid et quantum et quam- obrem postuletur et quo et quanto quaeque res prae- mio digna sit, considerabitur; deinde, apud maiores quibus hominibus et quibus de causis talis honos habi- tus sit, quaeretur; deinde, ne is honos nimium pervul- getur. atque hic eius, qui contra aliquem praemium postulantem dicet, locus erit communis: praemia vir- tutis et officii sancta et casta esse oportere neque ea aut cum inprobis communicari aut in mediocribus hominibus pervulgari; et alter: minus homines vir- tutis cupidos fore virtutis praemio pervulgato; quae enim rara et ardua sint, ea experiendo pulchra et iu- cunda hominibus videri; et tertius: si exsistant, qui apud maiores nostros ob egregiam virtutem tali ho- nore dignati sunt, nonne de sua gloria, cum pari prae- mio tales homines affici videant, delibari putent? et eorum enumeratio et cum iis, quos contra dicas, com- paratio. eius autem, qui praemium petet, facti sui am
Abbreviated transcription (Latin):
sqͥ scriptũ difendf et his locis plerũq omib: maiore aut̃ parte semꝑ poter
uti prinũ scriptoris collaudatione & loco cõmuni nihil ros qͥ iudicent nͥ id quod
sa ant aliꝗd exleige. Postea qđ uehem̃tissimũ ÷ facti aut intentionis ad ũsariorũ
pso scripto c̾tentionẽ ꝗd scriptũ sit. ꝗd factũ qđ uiratus uidex. Quẽ locũ mu
ns modis uariare oportebit tũ ipsũ sȩcu ad mirantẽ ꝗd nã contradici possit.
tũ ad iudicis officiũ reuertentt̃ & ab eo quȩrentẽ qd pretea audire aut exspei¬

Expanded text:
is, qui scriptum defendet, his locis plerumque omnibus, maiore autem parte semper poterit is, qui scriptum defendet, his locis plerumque omnibus, maiore autem parte semper poterit uti: pri- mum scriptoris conlaudatione et loco communi, nihil eos, qui iudicent, nisi id, quod sa aut aliquid ex lege; postea, quod vehementissimum est, facti aut intentionis adver- sariorum cum ipso scripto contentione, quid scriptum sit, quid factum, quid iuratus iudex; quem locum mul- tis modis variare oportebit, tum ipsum secum admi- rantem, quidnam contra dici possit, tum ad iudicis officium revertentem et ab eo quaerentem, quid prae- terea audire aut exspe
Abbreviated transcription (Latin):
ni ad tempꝰ intꝰpretanda drͥ  tapartb: iuridicialis assũptiue marime sustinetur¬
ã tũ inducit᷑ iõparatio ut in eũ qͥ cũ lex aperiri portas noctu uetar&. aperuit qͦdã
ello & auxilio qͦsdã in oppidũ recepit. ne ab hostib oppͥmerent᷑ si foris eent q
ꝓpemuros hostes castra haberent: Iuĩ relatio criminis ut in eomilicidẽ qui cõmu¬
nis lex omiũ hominẽ occidere uetara. tr̃ militiẽ suũ qͥuĩ sibi afferre conaretur
occidit: Iũ remocio criminis ut in eo qͥcũ lex quib dieb in legationẽ ꝓficisceret
prestituerat. quia sũptũ quȩstor ñ dederat ꝓfectusñ ẽ: Iũ c̃cessio ꝑpargationẽ¬
& ꝑ inprudentiã factũ ut in uituli ĩ molatione. & ꝑuĩ ut in naui rostrata. & ꝑ casũ
ut in turote magnitudine: Quare aut ita sententia inducet᷑. ununũ ꝗddã uoba¬
usse scriptor de monstret᷑. aut sic in ximodire ⁊ tẽpore hoc uoluisse doceat᷑: Irgo

Expanded text:
nda dicitur. ea par- tibus iuridicialis assumptivae maxime sustineturam tum inducitur comparatio, ut in eo, qui, cum lex ape- riri portas noctu vetaret, aperuit quodam in bello et auxilia quaedam in oppidum recepit, ne ab hostibus opprimerentur, si foris essent, quod prope muros hostes castra haberent; tum relatio criminis, ut in eo milite, qui, cum communis lex omnium hominem occi- dere vetaret, tribunum militum suum, qui vim sibi afferre conaretur, occidit; tum remotio criminis, ut in eo, qui, cum lex, quibus diebus in legationem pro- ficisceretur, praestitueratdentiam, ut in vituli immolatione, et per vim, ut in nave rostrata, et per casum, ut in Eurotae magnitudine. quare aut ita sententia induce- tur, ut unum quiddam voluisse scriptor demonstre- tur, aut sic, ut in eiusmodi re et tempore hoc voluisse doceatur. Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
asscribendũ ⁊ his ad cõꝓbandũ sit de monstꝑandũ. Et ex his siꝗd ãplificationis da¬
bit᷑ cõmunib: utriq: locis uti oportebits Ex scripto & sententia controusia c̃sistit.
ĩ alter urrbis ipłis qua scripta sunt unt᷑. alter adid qđ scriptore sensisse dic& om¬
adiungit dictionẽ. Scriptoris aut̃ sentintia abeo qͥresententia defend&. rum semꝑ
ad idem spectare & idem uelle demonstiabit᷑. ni ex facto aut ex euentu aliquo ad tẽpꝰ
đ instituit accomodat᷑. Semꝑ adidem spectare homͦ. Pat̃ familias cũ liberorur¬
s habrr& nihil uxorẽ aut̃ haber& intestam̃to itascripsit. Sim filius genit̾
unus pluresue. ismͥheres esto. Dem̾de ꝯassolent: postea: Si filius ante morit᷑. quã

Expanded text:
ad scri- bendum et his ad conprobandum sit, demonstrandum; et ex his, si quid amplificationis daad scri- bendum et his ad conprobandum sit, demonstrandum; et ex his, si quid amplificationis dabitur, communi- bus utrimque locis uti oportebit. Ex scripto et sententia controversia consistit, cum alter verbis ipsis, quae scripta sunt, utitur, alter ad id, quod scriptorem sensisse dicdictionem. scriptorisad idem spectare et idem velle demonstrabitur; tum ex facto aut ex eventu aliquo ad tempus id, quod instituit, accommodabitur. semper ad idem spectare, hoc modo: paterfamilias cum liberorum haberet nihil, uxorem autem haberet, in testamento ita scripsit: si mihi filius genitur unus pluresve, is mihi heres esto. deinde quae assolent. postea: si filius ante moritur, quam
Abbreviated transcription (Latin):
modũ ser ꝓsiss& siid qđ ad ũsarius accipiat fieri. aut intellegi uoluisset. ut in hac
causa inqua deuasis argenteis querit᷑ possit mulier dicere. nihil attinuisse asscri
quaȩ uol& si heredis uoluntati ꝑmitter&. Eo enĩ ñ asscripto. nihilee dubitat¬
nis quin heres quȩ ipse uell&. dar&. Amtiã igit̾ fuisse cũ heredi uellet cauere id
asscribere. qͦ ñ asscripto. nihilominꝰ heredica ueret᷑. Quare hoc genere magno¬
pere talib in causis uti oportebit. Si hocmͦ scripsiss& isto uerbo usus ñ eẽt. ñ isto
oco uerbũ istud collo cass&. Nã ex his sententiascriptoris maxime ꝑspicit᷑
in de qͦ tẽpore scriptũ sit quȩrendũ ẽ. ut ꝗd eũ uoluisse in eiꝰ modi tẽpore ueri
similesit intellegat᷑. Post ex delibationis partib ꝗd utilius ⁊ ꝗd honestius & illi

Expanded text:
modum scripsisset, si id, quod adver- sarius accipiat, fieri aut intellegi voluisset, ut in hac modum scripsisset, si id, quod adver- sarius accipiat, fieri aut intellegi voluisset, ut in hac causa, in qua de vasis argenteis quaeritur, possit mulier dicere nihil adtinuisse adscribi quae volet, si heredis voluntati permitteret. eo enim non adscripto nihil esse dubitationis, quin heres, quae ipse vellet, daret. amentiae igitur fuisse, cum heredi vellet cavere, id adscribere, quo non adscripto nihilominus heredi caveretur. quare hoc genere magnopere talibus in causis uti oportebit: hoc modo scripsisset, isto verbo usus non esset, non isto loco verbum istud con- locasset. nam ex his sententia scriptoris maxime perspicitur. deinde quo tempore scriptum sit, quaeren- dum est, ut, quid eum voluisse in eiusmodi tempore veri simile sit, intellegatur. post ex deliberationis partibus, quid utilius et quid honestius et illi
Abbreviated transcription (Latin):
dicam facile & cõmode transigi posse. ut in hac lege. Nihil enĩ ꝓhib& fictã ex ẽpli loco
ponere. quo facilius res intellegat᷑. Meretrixtorona aureã nehabeto. si habuerit pul¬
lica esto. Contrarũ qͥ merenicẽpublicari dicat exlege oportere. possit dici neq ad mi¬
nistrationẽ ex̃ ullã publicae meretricis. neq exitũ lege in meretrice publicanda.
at in auro publicando & administrationẽ & ex̾itũ facilẽ esse. & in cõmodi nihil
ẽe. Acdiligent̃ illud qͦq: attendere oportebit. nũ illo ꝓbato qđ aduersari
intellegat res utilior aut honestior. aut magis necessaria abscriptore neglecta
monstrabimꝰ & si id qđ ab adũsarus dicet᷑. minime huiꝰ modi ee dicemꝰ: Deinde sun
ge erit ex ãbiguo ẽtro usia. dare opera oportebit. ut dero qđ ad usarius inte¬
gat. alia inlege cautũ eẽ doceat᷑ Permultũ aut̃ ꝓfici& illud demonstrare que ad¬

Expanded text:
dicamus, facile et commode transigi posse; ut in hac lege—nihil enim prohibet fictam exempli loco ponere, quo facilius res intellegatur—: meretrix coronam auream ne habeto; si habuerit, publica esto, contra eum, qui meretricem publicari dicat ex lege oportere, possit dici neque administrationem esse ullam publicae meretricis neque exitum legis in mere- trice publicanda, at in auro publicando et admini- strationem et exitum facilem esse et incommodi nihil inesse. ac diligenter illud quoque adtendere oportebit, num illo probato, quod adversarius intellegat, res uti- lior aut honestior aut magis necessaria ab scriptore neglecta  si id, quod ab adversariis dicetur, minime eiusmodi esse dicemus. deinde si in lege erit ex amb- iguo controversia, dare operam oportebit, ut de eo, quod adversarius intellegat, alia in re lege cautum esse doceatur. permultum autem proficiet illud demon- strare, quemad
Abbreviated transcription (Latin):
xeris. aut apparente. filio a fre.familiari. Terciusdecimꝰ ꝑquẽ cũ in dignati¬
one c̃querim᷑ qđ ab his aquib: minimȩ c̃uenit malȩ tractem. ꝓpinqͥs. amicis.
ñ nras sed eorũ qui cari nob debent eẽ fortunas c̃queri nos demonstramꝰ. Sex¬
stramꝰ Nasepe uirtus & magnificentia in qͦ grauitas & auctoritas ẽ plusꝓfic̃
ad miscđiã cõmouendã quã humilitas & obsetratio. Lo motis aut̃ animis
diucius in c̃quȩstione morari ñ oportebit. Quẽ ad modũ enĩ diẽ rethor ap¬
p̃oliuis lacrima nihilcicius arescit. Sed qm̃ satis uidem̃ deomib: orationis par¬
tib: dixisse & hui uoluminis magnitudo longius ꝓcessit. quȩ secunt᷑ dein¬
ceps in secundo libro dicemus plici liberpim uettu conui

Expanded text:
xeris, ut a parente filio, a fratre familiari. tertius decimus, per quem cum indignatixeris, ut a parente filio, a fratre familiari. tertius decimus, per quem cum indignatione conquerimur, quod ab iis, a quibus minime conveniat, male tractemur, propinquis, amicis, s, per quem non nostras, sed eorum, qui cari nobis debent esse, fortunas conqueri nos demonstra- mus. sexstramus. nam saepe virtus et magnificentia, in quo gravitas et auctoritas est, plus proficit ad misericordiam commo- vendam quam humilitas et obsecratio. commotis au- tem animis diutius in conquestione morari non opor- tebit. quemadmodum enim dixit rhetor Apollonius, lacrima nihil citius arescit. Sed quoniam satis, ut videmur, de omnibus orationis partibus diximus et huius voluminis magnitudo lon- gius processit, quae sequuntur deinceps, in secundo libro dicemus. Crotoni
Abbreviated transcription (Latin):
tiis demonstrat᷑ et̃ & cũ aliꝗd ex spestares ñ modo id̾ adeptũ eẽ sed insumas
miserias incidisse: Septimꝰ. ꝑque adipsos qui audiunt similẽ ut tausa conuertinꝰ
i petimꝰ ut desuis liberis aut parentib aut aliquo qͥ illis carus debeateẽ noscũ uideant
I tẽ mimicoꝵ inmanib: mortiuis ÷. hostili int̾ra tͥpit̃ iacuit insepultus. aferisdiu
uexat. cõmuni qͦq honore in morte caruit : Nonus ꝓquẽ oratio ad muta & ex¬
ptes animi res referet᷑. ut equũ. domũ aestẽ. sermonẽ alicuiꝰ ac cõmodes quib
animus torũ qͥ audiunt & aliquẽ dilexer uehement̃ cõmouent᷑. ecimꝰ ꝓquẽ
mopia. enfirmitas. solitudo demonstrat᷑: Undecim. ꝑque libero. aut parentũ
ut sui corporis sepelundi aut alicui eius modirei cõm̃dato sit. Buo decun
pquẽ disiunctio deplorat᷑ ab aliquo cũ deducaris ab eo. quicũ libentissime in¬

Expanded text:
riis demonstratur esse, et, cum aliquid exspectaret, non modo id non adeptus esse, sed in summas riis demonstratur esse, et, cum aliquid exspectaret, non modo id non adeptus esse, sed in summas miserias incidisse. septimus, per quem ad ipsos, qui audiunt, similem in causam convertimus et petimus, ut de suis liberis aut parentibus aut aliquo, qui illis carus debeat esse, nos cum videant,item: inimicorum in manibus mortuus est, hostili in terra turpiter iacuit insepultus, a feris diu vexatus, communi quoque honore in morte caruit. nonus, per quem oratio ad mutas et expertes animi res referetur, ut si ad equum, domum, vestem sermonem alicuius accommodes, quibus animus eorum, qui audiunt et aliquem dileopia, infirmitas, soli- tudo demonstratur. undecimus, per quem liberorum aut parentum aut sui corporis sepeliundi aut alicuius eiusmodi rei commendatio fit. duodecimus, per quem disiunctio deploratur ab aliquo, cum diducaris ab eo, quicum libentissime vi
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ. ⁊ ad miscđiam cõparat᷑. cũ in alieno malo sua in firmitatẽ considerabit
lissint ostendit᷑. Scđs qui in tẽpora tribuit᷑. ꝑquẽ quib in malis fuerint. & sint.
& futuri sint demonstrat᷑. Tercius ꝑquẽ unũ qđq deplorat᷑ in cõmodũ. nt in
morte filii. puericia delectatio. amor. spes. solatiũ. educatio & siqua si mili
ingenere quolib& de in cõmodo ꝑc̃quȩstionẽ dici poterunt. Quartꝰ ꝑquẽ re
turƿes ⁊ humiles ⁊ in liberales ꝓferent᷑. & in dignas &tate. genere. fortuna. pͥs¬
tina honore beneficiisq̃ passi ꝑpessuriue sint: Quint̾. ꝑquẽ omĩt ante ocu¬
los singillatim in cõmoda ponunt᷑. ut uid eat᷑ is qui audit uidere. & reqͦq: ipsa
quasi assit ñ uerbis solũ ad miscđiã ducat᷑: Sexius. ꝑquẽ pret̃ spem in mise¬

Expanded text:
hominum et ad misericordiam conparatur, cum in alieno malo suam infirmitatem considerabit.hominum et ad misericordiam conparatur, cum in alieno malo suam infirmitatem considerabit.lis sint, ostenditur. se- cundus, qui in tempora tribuitur, per quem, quibus in malis fuerint et sint et futuri sint, demonstratur. ter- tius, per quem unum quodque deploratur incom- modum, ut in morte filii pueritiae delectatio, amor, spes, solatium, educatio et, si qua simili in genere quo- libet de incommodo per conquestionem dici poterunt. quartus, per quem res turpes et humiles et inliberales proferentur et indigna aetate, genere, fortuna pristina, honore, beneficiis, quae passi perpessurive sint. quin- tus, per quem omnia ante oculos singillatim incom- moda ponuntur, ut videatur is, qui audit, videre et re quoque ipsa, quasi assit, non verbis solum ad miseri- cordiam ducatur. sextus, per quem praeter spem in mise
Abbreviated transcription (Latin):
usfacera ꝓhiberi c̃uenir&. Huo decimꝰ locus ÷ ꝑquẽ in dignam᷑ qđ nob hoc pͥ¬
mis acciderit neq alicurquã usu uenir&: Eercius decimꝰ locus ẽ sicũ in iuria
c̃tumelia iuncta demonstrat᷑ ꝑquẽ locũ in suꝑbiã ⁊ arrogantiã odiũ concitat᷑
uartus decimlocus ẽ. ꝑ quẽ petimꝰ ab his qui audiunt ut ad suasres nr̃as in iurias
referant. si ad pueros ꝑtinebit deliberis suis cogitent. si ad mulieres de uxorib.
si ad senes depatrib aut parentib. Quintus decimꝰ locus ÷. ꝑque dicim in imi¬
cis qͦq & hostib eaqua nob̾ acciderint in digna uideri solere. Et indignatio qͥdem
his fere delocis grauissime sumetur. Conquȩstionis aut hui modi dereb partes ee¬
petere oporiebit. Qon questio ẽ oratio auditorũ miscđiam capians: In hacipri¬
tas ostendit᷑ quia oratione habita grauit & sententiose maxime dĩmitiit᷑ anmꝰ

Expanded text:
us faceret, prohiberi con- venerit. duodecimus locus est, per quem indignamur, quod nobis hoc prius faceret, prohiberi con- venerit. duodecimus locus est, per quem indignamur, quod nobis hoc primis acciderit neque alicui umquam usu venerit. tertius decimus locus est, si cum iniuria contumelia iuncta demonstratur, per quem locum in superbiam et arrogantiam odium concitatur. quartus decimus locus est, per quem petimus ab iis, qui audiunt, ut ad suas res nostras iniurias referant; si ad pueros pertinebit, de liberis suis cogitent; si ad mulieres, de uxoribus; si ad senes, de patribus aut parentibus. quintus decimus locus est, per quem dicimus inimicis quoque et hostibus ea, quae nobis acciderint, indigna videri solere. Et indignatio quidem his fere de locis gravissime sumetur. conquestionis autem huiusmodi de rebus partes petere oportebit. Conquestio eitas ostenditur; qua oratione habita graviter et sententiose maxime demittitur animus
Abbreviated transcription (Latin):
mamicos. in ros quib cũ uitã egeris. i eos apud quos ediicat᷑sis. in eos ãquib: eru¬
ditus in mortuos in miseros & miscđia dignos. in homines claros. nobiles ⁊ hono¬
re usos in eos qͥneq ledere aliũ nec sede fendere potuer. ut in pueros. fenes. mu¬
lieres quib ex omĩb acrit excitata in dignatio sũ mũ in eũ qui uiolarit horũ aliꝗd
odiũ cõmouere poterit:  Ionus locus e. ꝓquẽ cũ aliis peccatis quȩ constant ẽẽ pec¬
cata hoc quode quȩstio ÷ cõparat᷑. & ita ꝑ contentionẽ quanto atrocius ⁊ indignius
do acta sunt. quaeq post negotiũ c̃secuta sum. cũ uniuscuiq in dignatione et cri¬
minatione colligimꝰ: et rẽ uerbis quã maxime ante oculos xiꝰ apudque dr̃ ponmꝰ
Undecimꝰ locus ẽ ꝑque ostendimꝰ ab eo factũ a quo minime oportuerit. & a quo si ali¬

Expanded text:
in amicos, in eos, quibuscum vitam egeris, in eos, apud quos educatus sis, in eos, ab quibus eruin amicos, in eos, quibuscum vitam egeris, in eos, apud quos educatus sis, in eos, ab quibus eruditus, in mortuos, in miseros et misericordia dignos, in ho- mines claros, nobiles et honore usos, in eos, qui neque laedere alium nec se defendere potuerunt, ut in pueros, senes, mulieres; quibus ex omnibus acriter excitata in- dignatio summum in eum, qui violarit horum aliquid, odium commovere poterit. nonus locus est, per quem cum aliis peccatis, quae constat esse peccata, hoc quo de quaestio est, conparatur, et ita per contentionem, quanto atrocius et indigniusdo acta sunt quaeque post negotium consecuta sunt, cum unius cuiusque indignatione et criminatione colligimus et rem verbis quam maxime ante oculos eius, apud quem dicituundecimus locus est, per quem ostendimus ab eo factum, a quo minime oportuerit, et a quo, si ali
Abbreviated transcription (Latin):
tari uidicio neq ulla potestate corrigi possit. Sexnis loce ꝑquẽ consulto et de in¬
dustria factu de monstrat᷑. et illud adiungit᷑ uoluntario maleficio ueniã darinon
oportere. in prudentiae c̃cedĩnunquã conuenire. Septimꝰ locus ẽ. ꝓquẽ in dignm
qđ tetrũ. crudele. nefariũ: nrannicũ factũ eẽ dicamꝰ. ꝑuim manũ opulemtã quȩ res
ab legib & ab ȩquabili iure remotissima ẽ. Octadus locus ÷ ꝓquẽ de monstramus
ñ uulgare neq factitatũ eẽ neabaudacissimis qͥdem hominib id maleficiũ deque
agu᷑ atq idaferis quoq hominib: et ab arbaris gemib et in manib: bestiis tẽ remo¬
tum. Haet erunt qua in parentes. liberos. conuges. ĩ sanguineos. fupplices. crude¬
lit̃ facta dicent᷑. et deinceps siqua ꝓferant᷑ in maiores natu. in bospites. inuicinos.

Expanded text:
tari iudicio neque ulla potestate cor- rigi possit. sextus locus est, per quem consulto et de intari iudicio neque ulla potestate cor- rigi possit. sextus locus est, per quem consulto et de industria factum demonstratur et illud adiungitur, vo- luntario maleficio veniam dari non oportere, inpru- dentiae concedi nonnumquam convenire. septimus lo- cus est, per quem indignamur, quod taetrum, crudele, nefarium, tyrannicum factum esse dicamus per vim manum opulentiam; quae res ab legibus et ab aequabili iure remotissima sit. octavus locus est, per quem de- monstramus non vulgare neque factitatum esse ne ab audacissimis quidem hominibus id maleficium, de quo agatur; atque id a feris quoque hominibus et a bar- baris gentibus et inmanibus bestiis esse remotum. haec erunt, quae in parentes, liberos, coniuges, consangui- neos, supplices crudeliter facta dicentur, et deinceps si qua proferantur in maiores natu, in hospites, in vicinos,
Abbreviated transcription (Latin):
Iit maiorib nr̃is. regib auitatib gentib. bominib sapientissimis. Ponatu poplo
Aigu scriptorib Scd̃s locus ẽ ꝑque illa res ad qͦs ptineat cũ amplificatione ꝑ indis¬
iationẽ ostendit᷑. aut ad om̃s aut ad maiorẽ partẽ qđ atro cissimũ ẽ ait ad suꝑiores.
quales sunt hi quorũ ex auctoritate in dignatio sumitur᷑. qđ in dignissimũ ẽ. aut
dimus huic si c̃cessũ sit multos emulos eiusdẽ audaciȩ futuros. exquo ꝗd mali
sit euenturu de monstrabimꝰ. Quartꝰ locusẽ ꝑquẽ demonstramꝰ multos alacres
ex spectare ꝗđ statuat᷑. ut exro qđ unic̃cessũ sit. sibi qͦq talidere ꝗd liceat intelle¬
gere possint. Quintꝰ locus ẽ ꝑquẽ ostendimꝰ cȩteras res ꝑpera estitutas intellecta
ueritate. cõmutatas corrigiposse hanc eẽ rẽ quȩ sisit semel uidicata neq alio cõmu¬

Expanded text:
item maioribus nostris, regiitem maioribus nostris, regiibus. secundus locus est, per quem, illa res ad quos pertineat, cum amplificatione per indignationem osten- ditur, aut ad omnes aut ad maiorem partem, quod atrocissimum est; aut ad superiores, quales sunt ii, quorum ex auctoritate indignatio sumitur, quod in- dignissimum est; aut dimus, huic si concessum sit, multos aemulos eiusdem audaciae futuros; ex quo, quid mali sit eventurum, demonstrabimus. quartus locus est, per quem demonstramus multos alacres exspectare, quid statuatur, ut ex eo, quod uni concessum sit, sibi quo- que tali de re quid liceat, intellegere possint. quintus locus est, per quem ostendimus ceteras res perperam constitutas intellecta veritate commutatas corrigi posse; hanc esse rem, quae si sit semel iudicata, ne- que alio commu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ potest ideligat᷑ qđ erat grauissimũ etunũ qđq quã breuissime transeat᷑: ut memo¬
rian oratio reno uata uideat l In dignatio ẽ oratio ꝑ quã conficit᷑ ut in aliquẽ homine
omagnu odium aut in rẽ giauis offensio concitetur: In hoc genere illud primũ in
logi uolumꝰ posse omib: eclocis his quos inc̃firmandis p̃ceptis posuim tactari indis¬
nationẽ Na exhisreb qua ꝑsonis atq negocuissunt attributa quaeuis ãplisieatio¬
nesa in dignationes nasci possunt. Sed tam̃ eaquae separatim deindignatione p̃¬
upi possunt consideremꝰ Prim locus sumit᷑ ab auctoritate cũ cõ memoram̃ quantae
bure ras ra fuerit᷑his quoru auctoritas grauissima debeat eẽ dus inmortalibus
Quilocussumerꝰ ex sortib ex oraculis. uatib ostentis ꝓdigus. responsis. aimilib: reb

Expanded text:
non potest, id eligatur, quod erit gravissimum, et unum quidque quam brevissime transeatur, ut me- monon potest, id eligatur, quod erit gravissimum, et unum quidque quam brevissime transeatur, ut me- moria, non oratio renovata videatur. Indignatio est oratio, per quam conficitur, ut in aliquem hominem magnum odium aut in rem gravis offensio concitetur. in hoc genere illud primum in- tellegi volumus, posse omnibus ex locis iis, quos in confirmandi praeceptione posuimus, tractari indigna- tionem. nam ex iis rebus, quae personis aut quae negotiis sunt attributae, quaevis amplificationes et indignationes nasci possunt, sed tamen ea, quae se- paratim de indignatione praecipi possunt, considere- mus. primus locus sumitur ab auctoritate, cum com- memoramus, quantae curae res ea fuerit iis, quorum auctoritas gravissima debeat esse: diis inmortalibus, qui locus sumetur ex sortibus, ex oraculis, vatibus, ostentis, prodigiis, responsis, similibus rebus;
Abbreviated transcription (Latin):
ris ad moneas niu̾ psona aut re aliquã inducere: ꝓꝰ enumeranone ei totã attribuere¬
usona hoc mͣ. Num ꝑd silegis scripior ex istat & quȩrat a uob qđ dubiteris: ꝗd posset
dictra: cũ uobhoc ⁊ hoc si demonstratui: tq hicite ut in nra pͥsona licebit alias
singillatim transire om̃s arguintationes. alias ad particiones singula genera refer¬
re alias ab auditore ꝗd desidera quȩrere. alias hȩc facere ꝑ cõparatione suarũ & con¬
mariarũ argumtationũ: Res aut̃ inducet᷑ s alicui rei hui modi legi soco: arbi
non umto oranio attribuet᷑ ꝑ enumeratione hoc mͦ: Quid si leges loqui possent. nonne
hacapuduos quȩ rerentꝰ: Quidna amplius desideratis uidices. cu uob hoc ri hoc
planũ fastiu sit: In hoc qͦq genere omib isdẽ modis un licebit. Comune aut̃ pre¬
ceptũ hocdat᷑ adenumeratione ut exunaquaq argum̃tatione. qm̃ tota iterudic

Expanded text:
ris, admoneas, tum vero personam inducere et ei enumerationem totam tribuereris, admoneas, tum vero personam inducere et ei enumerationem totam tribuere: 'quid, si legis scriptor exsistat et quaerat a vobis quid dubitetis, quid possitis dicere, cum vobis hoc et hoc sit demonstratum?' atqsingillatim transire omnes argumentationes, alias ad partitionis singula genera referre, alias ab auditore, quid desideret, quaerere, alias haec facere per comparationem suarum et contrariarum argumentationum. res autem inducetur, si alicui rei huiusmodi, legi, loco, urbi, mo- numento oratio attribuetur per enumerationem, hoc modo: quid? si leges loqui possent, nonne haec apud vos quererentur: quidnam amplius desideratis, iudi- ces, cum vobis hoc et hoc planum factum sit? in hoc quoque genere omnibus isdem modis uti licebit. com- mune autem praeceptum hoc datur ad enumerationem, ut ex una quaque argumentatione, quoniam tota iterum dici
Abbreviated transcription (Latin):
uit aĩgum̃tationes. ni adid qđ difficilius ẽ dicere quas pirtes exposueris in parii¬
none. de quib: ie pollicitussis dicturũ & reducere in inemoriã quib oranonib:
una quãq: partẽ c̃fumaris. tũ abhis qͥ audiunt quęrere ꝗd sit qđ sibi uelle
debrant di monstrari. hoc mͦ. illud qͥocuim. illud planũ fecim. itasimul & in me¬
moriã rediba audior. et putabit nihil eẽ pretra qđ debeat desiderare Atq¬
in his generib ut ante dictũ est tũ has argumitaniones transire separatim xũ id qđ artifi¬
ciosiuse. tuͣtiuis cont̾rarias c̃uingere. et cũ tua dixeris argumtanonẽ. tũ contra rã quod
asfireiꝰ quẽ ad modũ dilueris ostendere Ita pbreuẽ cõparationẽ auditoris memoria
& de c̃ firmanone et derephensione redinte grabit᷑ Atq hac aliis actionis qͦq modis
uariart oportebit. Nla tũ extua ꝑsona enumrrarȩ possis ut quid & quo ꝗdq loco dire¬

Expanded text:
um autem, id quod difficilius est, dicere, quas partes exposueris in par- titione, de quibus te pollicitus sis dicturum, et reducere in memoriam, quibus rationibus unam quamque partem confirmaris; tum ab iis, qui audiunt, quaerere, quid sit, quod sibi velle debeant demonstrari, hoc modo: illud docuimus, illud planum fecimus. ita simul et in memoriam redibit auditor et putabit nihil esse praeterea, quod debeat desiderare. atqin his ge- neribus, ut ante dictum est, tum tuas argumentationes transire separatim, tum, id quod artificiosius est, cum tuis contrarias coniungere; et cum tuam dixeris argu- mentationem, tum, contra eam quod adferretur, quem- admodum dilueris, ostendere. ita per brevem conpara- tionem auditoris memoria et de confirmatione et de reprehensione redintegrabitur. atque haec aliis actionis quoque modis variare oportebit: nam tum ex tua persona enumerare potes, ut, quid et quo quidque loco dixe