comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ id̾o securitate potitꝰ imꝑiũ ad ꝓpͥum frẽm
tnͣsferre sathagebat. q̃ ⁊ monastrategũ fe¬
cit in trache simul ⁊macedonia. ip̃e ult̾iora
themata tenens. orientales scilicet ⁊ obsicin.
Cum ergo elatõe refertꝰ eẽt eos pͥncipes qui
sublimiores erant dehonestans.ꝓ nichilo re¬
putabat. qui ⁊ ualde mesti aduersus eũ ef¬
tes.hanc in opus duxerunt. Puenerunt
autem apocrisiarii a karolo ⁊ papa leone
directi ad hirenem piissimam postulantes.
ut iungeret᷑ illi ad nuptias.⁊ ueniret ad eũ
in hesꝑia. Que ꝓfecto obaudisset nisi ethiꝰ¬
iste qui sepedictus est inhibuisset p̾ualens¬
usur pans. Sequenti anno qui est pͥmꝰ annꝰ
imꝑii nicefori pͥdie kl̃ nouembris indictio¬
nis undecime. quarta noctis hora q̃ fir scd̃a
lucescit. idem niceforus cũ patͥcius eẽt ⁊ logo¬
theta generalis tyrannidem. adu̾sus hirenẽ
piissimã concitauit. deo quidẽ ineffabilib
ob nr̃oꝵ młtitudinem peccatoꝵ iudiciis in-¬

Expanded text:
tate potitus, imperium ad proprium fratrem transferre satagebat, quem et Monostrategum fecit in Thrace simul et Macedonia, ipse ulteriora themata tenens, orientalis scilicet et obsicii. Cum ergo elatione refertus esset, eos principes qui sublimiores erant dehonestans, pro nihilo reputabat, qui et valde moesti adversus eos eftes, hanc in opus duxerunt. Pervenerunt autem et apocrisarii a Carolo et Leone papa directi ad Eirenen piissimam, postulantes ut jungeretur illi ad nuptias, et veniret eo ad Hesperia, quae profecto obaudivisset, nisi Aetius supradictus inhibuisset praevalensusurpans. Sequenti us Nicephori, pridie Kalendas Novembris, indictione undecima, quarta noctis hora, quae feria secunda lucescit, idem Nicephorus cum esset patricius et logotheta generalis, tyrannidem adversus Eirenen piissimam concitavit, Deo quidem ineffabilibus ob nostrorum multitudinem peccatorum judiciis in
Abbreviated transcription (Latin):
mo .xcͦi. hirene cũ scd̃o imꝑarẽ cepiss¬
dorotheum egumenum crisopolitanũ ⁊ con¬
stantinũ cartophilacem eccłie magne ad
ab dimelich partes capadocie depopulantem.
atq galathie int̾cedens ꝓ pace. qͦd tam̃ fc̃m
ñ est. Et octobris mense. quidã rebelles ĩ cu¬
stodia positis in palatio tonterapia filiis
impugnatoris dei cõstantini ad magnam¬
concurrente ingressus ethius eunuchus
pat̾cius. ⁊ eduxit eos u̾bo nemine ad illos
attendite. ⁊ exilio dampnauert̃ eos apud
attenas. Duo aut̃ patcii stauratius scili¬
cet ⁊ ethitius qͥ dilecti ẽẽ noscebant᷑ imꝑa¬
tͥcis facti sunt in alt̾utrũ hostes. ita ut ini¬
micitiã manifeste monstrarent. ambo in¬
tentionẽ habentes post mortẽ eiꝰ cognatis
.iͦi. abdimelich exiuit contra romaniam.
tii equos. imꝑatorio equitatu capto. sine
lesione reu̾sus ẽ. ⁊ reliqͥ descendert̃ usq ly¬
diam. ⁊ młtam cõsecuti sũt p̾dam. Mense

Expanded text:
 791, Eirene cum secundo imperare coepissDorotheum egomenum Chrysopolitanum, et Constantinum carthophylacem ecclesiae magnae ad Habdimelich partes Cappadociae depopulantem, atque Galaciae, intercedens pro pace, quod tamen factum non est. Octobre mense quidam rebelles in custodia positis in palatio Tuterapiu filiis impugnantis Deum, Constantini concurrente, ingressus est Aetius eunuchus patricius, et eduxit eos verbo, nemine ad eos attendente, et exsilio damnaverunt eos apud Athenas. Duo autem patricii Stauratius et Aetius, qui dilecti esse noscebantur imperatricis, facti sunt in alterutrum hostes, ita ut inimicitiam manifeste monstrarent, ambo intentionem habentes post mortem ejus cognatis perii Eirenae, Habdimelich exivit contra Romaniam, tii equos, imperatorio equitatu capto, sine laesione reversus est, et reliqui descendunt usque Liliam, et multam consecuti sunt praedam. Mens
Abbreviated transcription (Latin):
bant᷑ stauratio. qui corde ꝑculsus sangui¬
nem ꝑ os emisit. spumosum expartib pͦ¬
toris ⁊ pulmonis. Hoc medici aspicientes:
mortale ꝓnuntiauert̃. Ast adulatores ⁊ im¬
ciis ꝯstruxit adu̾sus ethium fieri. qͣm ñ
meruit uiuens audire.Post duos namq:
dies mortis eius suꝑ hoc nuntius uenit.
⁊ seditiosi comprehensi exiliis st̃ ⁊ animad¬
uersionib subditi. Anno imꝑii hirene .iiii.¬
.uiii. kl ianuarii indictionis none. karolꝰ
rex francoꝵ coronatꝰ ẽ a leone. pp̃. ⁊ cũ uo¬
luisset contͣ siciliam classib preliari. se pe¬
nituit. coniungi potius cũ hirene uolens
legatiᷤᷤ ad hoc sequenti directis anno indictio¬

Expanded text:
bantur Stauratio, qui, corde perculsus, sanguibantur Stauratio, qui, corde perculsus, sanguinem per os emisit spumosum ex partibus pectoris et pulmonis: hoc medici aspicientes, mortale pronuntiaverunt; ast adulatores et imciis construxit adversus Aetium fieri, quam non meruit vivens audire. Post duos namque dies mortis ejus super hoc nuntius venit, et in seditione comprehensi exsiliis sunt, et animadversionibus subditi. Anno quarto imperii. Januarii, indictionis nonae, Carolus rex Francorum coronatus est a Leone papa, et cum voluisset contra Siciliam classibus praeliari, se poenituit, conjungi potius cum Eirene volens, legatis ad hoc sequenti anno directis, indictio
Abbreviated transcription (Latin):
bardano uidelicet p̾tore thracesioꝵ. Sisin¬
nio p̾tore tracie. niceta domestico scolaꝵ.
⁊ constantinoboila. iactans liberalit̾ hipa¬
tiam. Mense uero maio infirmata ẽ im¬
ꝑatrix pene ad mortem ⁊ ꝓtenta ẽ conten¬
seuere stauratiũ credere faciens imꝑatricẽ.
qͦd imꝑiũ appeteret. ita ut atͦciter irata illi
ascendens in palatium tomiheriũdirexit. re¬
bellionis ⁊ simulatis sollicitatorem eũ esse¬
⁊ sibi sceleris acquisitorem ꝑditionis. Qui
ad hec apologia fc̃a. muniebat seip̃m. insani¬
ebat aut̃ aduersus ethium ⁊ nichetam pre
tius tyrannidem ac simultatem in urbe re¬
gia construebat.scolarios qui erant in ea
excubitores. una cum pͥmis eoꝵ pecuniis ac
munerib assumens ⁊placans. Hirene pia im¬
ꝑatrix. silentio in iustiniani triclinio facto
ꝓhibuit omnem qui militaret ad herene
stauratio. ⁊ sic adepta sunt modicam tnͣqͥlli¬
tatem negotia. etius uero iam memoratus
⁊nicetas cum aliquibus certatim aduersa¬

Expanded text:
Bardanio videlicet praetore Tracesiorum, Sisinnio praetore Thracae, Niceta domestico scholarum, et Constantino Boyla, jactans liberaliter hypatian. Mense vero Maio infirmata est imperatrix pene usque ad mortem, et protenta est contensevere Stauratium, credere facientes imperatricem quod imperium appeteret, ita ut atrociter irata illi, ascendens in palatium Tenthierium, dixerit rebellionis et simultatis sollicitum eum esse sibi sceleris acquisitorem: qui ad haec apologia facta, muniebat seipsum. Insaniebat autem adversus Aetium, et Nicetam, et praedpatricius tyrannidem ac simultatem in urbe regia construebat, scholarios, qui erant in ea, excubitores una cum primis eorum, pecuniis et muneribus assumens, et placans: Eirene autem pia imperatrix silentio in triclinio Justiniani facto, prohibuit omnem qui militaret adhaerere Stauratio, et sic adepta sunt modicam tranquillitatem negotia. Aetius vero et Nicetas cum aliis quibusdam certatim adversa
Abbreviated transcription (Latin):
fieri credidi. Ueruntamen delatas mͥ contͣ
te suꝑ dignitate qͥa nũc circũdaris auditi¬
ones ñ ignorans. qͣs ueras fuisse rerũ finis
ostendit. qͣsq si moleste tulissem. facile michi
erat int̾ficere te. S mͦ iuramentis tuis fi¬
dendo. mͦ t̾ parcendo. multos mͥ deuotos par¬
uipendi. deo que mea sunt dans ꝑ quem regeᷤᷤ
regnant.⁊ potentes obtinent t̾ram. S et
nunc cum sis pius ⁊ a deo ꝓuectus. te ut¬
imꝑatorem adoro.⁊ peto mee parcere infir
bilis calamitatis mee. At ille ait. Et si hoc
uis fieri tͥ iura mͥ ꝑ omnẽ diuinã uirtutẽ
ñ absconsurã. te qͥcqͣm ex thesauris imꝑii
⁊ adimpleo postulationem tuam. ⁊ placa¬
tionem omnẽ ⁊ requiem facio. Que iura¬
uit ei ad p̾riosa ⁊ uiuifica ligna qͥa ñ ce

Expanded text:
eo reddo; verumtamen delatas mihi contra te super dignitate, qua nunc circumdaris, auditiones non ignorabam, quas veras fuisse rerum finis ostendit, quas si moleste tulissem, facile mihi erat te interficiendi. Sed modo juramentis tuis fidendo, modo tibi parcendo, multos mihi devotos parvipendi, Deo quae mea sunt dans, per quem reges regnant, et potentes obtinent terram. Sed et nunc, cum sis pius, et ab ipso profectus, te adoro, et peto meae parcere infirmbilis calamitatis meae. At ille ait: Si hoc vis fieri tibi, jura mihi per omnem divinam virtutem non absconsuram te quidquam ex thesauris imperii, et adimpfeo postulationes tuas, et omnem placationem faciam. Quae juravit ei ad pretiosa
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitas diruũtur afundamentis menia.
huius itaq ꝑacta urbis subuersione.
comꝑientes pagani se romam nulla te¬
nus cepisse. ueriti ne ult̾ius quicqͣm
ꝓficerent: quippe cum romanas aures
fama uolante eorum ꝓ fana oꝑa iam
occupassent mito consilio. de regressu
disponunt. Nam byer tocius excidii
signifer. exercituumq rex. dum natu¬
uum solum repeteret. naufragium pas¬
sus uix apud anglos portum obtinu¬
it qͣm plurib de suis nauibus subm̃sis.
Indeq frisiam petens: ibidem obiit mor¬
tera hastingus uero harolum francorũ
regem adiens: pacem petiit. Uerum¬

Expanded text:
civitas, diruuntur a fundamentis moenia.civitas, diruuntur a fundamentis moenia.Hujus itaque peracta urbis subversione, comperientes pagani se Romam nullatenus cepisse, veriti ne ulterius haud quidquam proficerent, quippe cum Romanas aures, fama volante, eorum profana opera jam occupassent, inito consilio de regressu disponunt. Nam Bier totius excidii signifer, exercituumque rex, dum nativum solum repeteret, naufragium passus, vix apud Anglos portum obtinuit, quampluribus de suis navibus submersis. Indeque Frisiam repetens, ibidem obiit mortem. Hastingus vero Carolum Francorum regem adiens, pacem petiit, qu
Abbreviated transcription (Latin):
cro baptismate m̃git᷑ homo uersutus. ⁊
exit rapacissimus lupꝰ. Quem ad sui ꝑ¬
uitiem a fonte excipiunt. ep̃e ⁊ comes.
hinc baiulorum manibus refertur ab
naiuim crismate delibutus. Post hec in¬
tempeste noctis meclio loricatus locat᷑
inferetro unuens ceteris ut suas indu¬
erent loricans sub tunicis. ꝑinde fit in¬
tolerabilis luctus ꝑ exercitum. hastingũ
obisse neophitum. resonat maris litus.
tanti ducis excessu. De hĩc naui effert᷑:¬
⁊ ad eccl̃iam bauilatur. Sacra uestitur
antistes indumenta sacroscãm ꝓ defunc¬
to mactaturus hostiam. fit commenda¬
tio anime. ut corpus scelerum ⁊ ꝑ di-¬
tionis inbaratro iam sepultum trada¬
tur sepulture. Sed ecce ꝓsilit de feretro:
episcopum ⁊ comitem obtruncat gla-¬
oio. De inc lupina rabie. cum suis gras¬
satur in plebe.
is a fuesto ꝑ petratis theatrum ef¬
ficitur domus dei. Iugulantur u¬
uenes. trucidantur senes. depopulatur

Expanded text:
cro baptismo mergitur homo versutus et cro baptismo mergitur homo versutus et exit rapacissimus lupus. Quem ad sui perniciem a fonte excipiunt episcopus et comes, hincque bajulorum manibus refertur ad navim chrismate delibutus. Post hoc, intempesto noctis medio, loricatus locatur in feretro: innuens caeteris ut suas induerent loricas sub tunicis. Proinde Fit intolerabilis luctus per exercitum, Hastingum obisse neophitum. Resonat maris littus tanti ducis excessu. Dehinc navi effertur, ad Ecclesiam bajulatus. Sacra vestitur antistes indumenta, sacrosanctam pro defuncto mactaturus hostiam. Fit commendatio animae, ut corpus scelerum et perditionis in barathro jam sepultum tradatur sepulturae. Sed ecce prosilit de feretro, episcopusque et comitem obtruncat gladio. Dehinc lupina rabie cum suis grassatur in plebe. His a funesto perpetratis, theatrum efficitur Dei domus, jugulantur juvenes, trucidantur senes, depopulatur
Abbreviated transcription (Latin):
ad altiora cupiens ꝓuehere. de imꝑa¬
li diademate cum agmine cumplicũ
cepit attñtius tractare. Postremum
inito consilio ueliuolum tͣnseuntes ma¬
re. romam deliberant clam destina ir¬
ruptione obtinere. Sed numia exorta
tempestate ad urbem lunis deuoluun¬
tur uẽto impellente. que ꝓ suo decore ħ
uocabatur nomine. Porro cuies tanta
ac toniti classe ciuitatis repagula portis
inducunt ꝓpugnacula clipeis ⁊ iaculis
inuniunt: atq semetip̃os hortantur ad
resistendum. Quoium audatiam hastĩ¬
gus ut comꝑit. ratus hanc romam fore
omni couatũ cepit ad temptare: quo pac¬
to posset eam dolo inuadere. Deniꝙẜ
ep̃o ⁊ comiti sue ꝑfidie ministros dirigit.
non sua sponte illuc appulisse. sed suam
fieri supplici prece deposcere.
is ep̃c ⁊ comes auditis. gaudio
exhilarati. pacem cum nefandissi¬
mo pacis inimico confirmant. fitq com¬
munis utriq popło urb̃ ingressus. Gandẽ

Expanded text:
ad altiora cupiens provehere de imperiaad altiora cupiens provehere de imperiali diademate cum agmine complicum coepit attentius tractare. Postremo, inito consilio velivolum permeantes mare, Romam deliberant clandestina irruptione obtinere. Sed nimia exorta tempestate, ad urbem Lunis devolvuntur, vento impellente, quae pro sui decore hoc vocabatur nomine. Porro cives tanta attoniti classe, civitatis repagula portis inducunt, propugnacula et jaculis muniunt, atque semetipsos hortantur ad resistendum. Quorum audaciam Hastingus ut comperit, ratus hanc Romam fore, omni conatu coepit attentare quo pacto possit eam dolo invadere. Denique episcopo et comiti suae perfidiae ministros dirigit, mandans non sua sponte illuc appulisse, sed suam fieri supplici prece deposcere. His episcopus et comes auditis, gaudio exhilarati, pacem cum nefandissimo pacis inimico firmant, fitque communis utrique populo urbis ingressus. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
strages ꝙ nonignobilium plebium cap¬
tiuitates matronarum. ludiba uirginũ
ac cunctis que uictis uictores inferre ua¬
lent nefanda genera tormentorũ.
uid aquitaniee gentis ingentem¬
referam afflitionem que olim
bellorum mitͥx tunc bello frigidam p̃fere¬
bat dexteram: Et enim ip̃a optimos quos¬
ꝙ: genitalis soli in sese elsoeus. tunc patu¬
it preda gentib alienis. Ab ip̃o quippe ut
ita loquar occeani litore uersꝰ orientem
usq aruernum clarissimam ueteri tem¬
pestate aquitanie urbem: nullam liber¬
tatem retinere ualuit regio. non oppidũ
aut uicus . non deniq ciuitas. que nõ
strage ferali cecid̾it horum paganorum.
Testatur id pictauis fecundissima ur-¬
bs aquitanie. hoc scõnum. hoc engo¬
lisma. hoc petragoricum. hoc lemoni¬
cas. hoc certe aruernus. ipsumq aua¬
malis ut p̃libauimus galliis
nõn absꝙ piaculo quorumlibet ꝑ x¬
xx. fere annoium spacium lugubre
oetritis: hastingus dominum suum

Expanded text:
stragesque non ignobilium plebium, capstragesque non ignobilium plebium, captivitates matronarum, virginum ludibria, ac cuncta quae victis victores inferre valent infanda tormentorum genera. Quid Aquitanicae gentis ingentemreferam afflictionem, quae olim bellorum nutrix, nunc frigidam bello praeferebat dextram? Etenim ipsa optimos quosque genitalis soli in sese elidens, tunc patuit praeda gentibus alienis. Ab ipso quippe, ut ita loquar, Oceani littore versus orientem usque Arvernum clarissimam veteri tempore Aquitaniae urbem, nullam libertatem retinere valuit regio, non oppidum aut vicus, non denique civitas, quae non strage ferali conciderit horum paganorum. Testatur id Pictavis fecundissima urbs Aquitaniae, hoc Sanctonum, hoc Engolisma, hoc Petragoricum, hoc Lemovicas, hoc certe Arvernus, ipsumque Avamalis, ut praelibavimus, Galliis non absque piaculo quorumlibet per XXX fere annorum spatium lugubre detritis, Hastingus dominum suum
Abbreviated transcription (Latin):
equenti uamq tempore nauigio
turonum adeunt ciuitatem.¬
eamq de more stragibus complentes. ad
postremum ignib tradunt. populata
omni circumquaꝙ regione. haut lon¬
go post suꝑiora ligeris in agnis nauib
expetentes. aurelianis ꝑueniunt. captã¬
q urbem añr disthralint. sicq ad tem¬
pus recẽdentes. scd̃o aduentu eandem
combustione dissipant. Quid deniq so¬
lius neustrie clades memorando stilum
ꝓthraham: Aut solequinq supͣ memo¬
rate urbes excidii dampna sensere: Qd¬
lutecia parisiorum nobile caput. resplen¬
dens qndam gła abundansq opib. fer¬
tilitate soli. incolarum quietissima pa
neres quam urbem nobilem potuisses
cernere: Porro quid beluacus. quid nouio¬
magum. ⁊ ip̃e quondam galliarum pre¬
stantissime urbes: Num ⁊ ip̃e eorumdem¬
barbarorum irruptionib atꝙ hostili gła¬
oio concidere. Piget referre nobilissimoꝵ
cenobiorum tam uirorum quam femi¬
narum deo deuote seruientium excidia.

Expanded text:
equenti namque tempore, navigio Turonum adeunt civitatem,eamque de more stragibus opplentes, ad postremum ignibus tradunt, populata omni circumquaque regione. Haud longo post, superiora Ligeris amnis navibus expetentes, Aurelianis perveniunt, captamque urbem auro distrahunt; sicque ad tempus recedentes, secundo adventu eamdem combustione dissipant. Quid denique solius Neustriae clades memorando, stylum protraham? aut solae quinque supra memoratae urbes excidii damLutetia Parisiorum nobile caput, resplendens quondam gloria, opibus, fertilitate soli, incolarum quietissima pacneres, quam urbem nobilem potis est cernere? Quid proinde Bellovacus, quid Noviomagum et ipsae quondam Galliarum praestantissimae urbes, nonne barbarorum irruptionibus atque hostili gladio concidere? Piget referre nobilissimorum coenobiorum, tam vivorum quam feminarum Deo devote servientium excidia,
Abbreviated transcription (Latin):
romanus gregorius moritur atq eius lo¬
co serguis ordinatur. Illo defuncto: leo
succedit. Quo obeunte benedictus insede
apłica substituitur. Iam tamen defunc¬
to lothario imꝑatore sub huis imꝑato¬
ris temꝑe segar beneuentanorum dux a
suis interficitur. ⁊ ab inter fectoribus sar¬
raceni a beneuentanis euocati. infra ci¬
uitatem beneuentum recipiuntur.
hodouicus imꝑator in italia. post o¬
bitum patris octauo anno mortuo fr̃e
suo karolo uiniore. ⁊ lugduni sepulto
mortui partitur. Accepit autem partẽ

Expanded text:
Romanus Gregorius moritur atque ejus loRomanus Gregorius moritur atque ejus loco Sergius ordinatur. Illo defuncto, Leo succedit. Quo obeunte, Benedictus in sede apostolica substituitur, jam tamen defuncto Lothario imperatore. Sub hujus imperatoris tempore, Segari Beneventanorum dux a suis interficitur, et ab interfectoribus Sarraceni a Beneventanis evocati, intra civitatem Beneventum recipiuntur. Ludovicus imperator in Italia. Hic, post obitum patris, octavo anno, mortuo fratre suo Carolo minore, et Lugduni sepulto, mortui partitur. Accepit autem parte
Abbreviated transcription (Latin):
on multo post lotbarius imꝑa
lia regem fecerat. ut imꝑii nomen
sortiretur. ꝑ drogonem patruum ro¬
mam misit. Cui sergius iam tunc pon¬
tifex coronam imponens: acclaman¬
te uniuerso populo ut imꝑator ⁊ au¬
gustus est salutatus. Lotharius imꝑa¬
tor infirmari se conspiciens reguum int̾
filios diuidit. karolo iuniori ꝓuinciam
⁊ partem burgundie. lothario uero me¬
oio sedem suam. ludonuco imꝑatori
italiam consignari iubet. Ip̃e uero ꝓ
une monasterium regno temꝑis se exu¬
ens ingreditur. tonsoratus ac monachus
effectus. aliquibus dieb interpositis de¬
fungitur. Anno ab incarnatione dñi.
inbasilica scĩ saluatoris a fratribus re¬
uerenter humatur. huius imꝑatoris tẽ¬
pore ossa beati and̾oli martiris ip̃o re¬
uelante reꝑta in loco qui antiquitus
gentib dicitur iniuariensi parrochia
ernardus mennensis ep̃c sito.
sub hꝰ imꝑio moritur. ⁊ aglimarꝰ
uiennensem suscepit eccł̃iam. Anul quo¬
ꝙ lugdunensis ep̃c efficitur. ⁊ pontifex

Expanded text:
on multo post Lotharius filiulia regem fecerat, ut imperatoris nomen sortiretur, per Drogonem patruum Romam misit. Cui Sergius jam tunc pontifex coronam imposuit, acclamante universo populo, imperator et Augustus est salutatus. Lotharius imperator infirmari se conspiciens, regnum inter filios dividit, Carolo minori Provinciam et partem Burgundiae: Lothario medio filio sedem suam: Ludovico imperatori Italiam consignare jubet. Ipse vero in Prumiae monasterium regno temporis se exuens ingreditur tonsuratus, et monachus effectus, aliquot diebus interpositis defungitur, anno ab Incarnatione Dominiin basilica sancti Salvatoris a fratribus reverenter humatur. Hujus imperatoris tempore ossa beatissimi Andeoli martyris, ipso revelante, reperta in loco qui antiquitus Gentibus dicitur, in Vivariensi parochia Bernardus Viennensis episcopus sub hujus imperio moritur, et Aglimatus Viennensem suscepit episcopatum. Amulo quoque Lugdunensis episcopus efficitur. Et pontifex
Abbreviated transcription (Latin):
ue exercitu tabnacula figente. Inter quos
guillelmus tam fidelissimus quam pruden¬
tissimus consilia utilia ⁊ honesta dictans
amicitiarum tenorem ꝓut disposinit ambo
reges inter se sacramentis confirmauerunt.
Ab hinc ludonnicus cum suis iter conuer¬
cens. franciam repetit. ⁊ maximas de reb
stiue gestis duci gr̃as egit. Regreclienti g¬
a colloquio regi legatus suꝑuenit. ⁊ ex̃ ger¬
berga uxoie sua illi natum esse filium nũ¬
ciauit. Qui nimio exhilaratus gaudio:
giullelmum ducem exoiat cõtm̃uo aitex
sacro fonte susciptens illum propo nomi¬
ne uocaret eum lotharium. Cuius uerb
dux gratulanti affectui obtemꝑans: Iaũ¬
dunum ꝓficiscitur. postulata factis ex¬
pleturs. Quibꝰ regaliter patratis: festina¬
to ingressu cum siuis normannicos luni¬
tes appetit. Cuius aduentum cunctus p̃¬
noscens clerus rothomagensis. ad portas
urbis cum laudibus ꝓcessit obuiam illi.
ciuibus utriusꝙ sexus. acclamantibus in

Expanded text:
ne exercitu tabernacula figente. Inter quos ne exercitu tabernacula figente. Inter quos Willelmus tam fidelissimus quam prudentissimus, consilia et utilia et honesta dictans, amicitiarum tenorem prout disposuit, ambo reges inter se sacramentis confirmarunt. Abhinc Ludovicus cum suis iter convertens Franciam repetit, et maximas de rebus strenue gestis duci gratias egit. CAPUT a colloquio regi legatus supervenit, et ex Gerberga conjuge illi natum esse filium nuntiavit. Qui nimio exhilaratus gaudio, Willelmum ducem exorat continuo ut ex sacro fonte suscipiens illum proprio nomine vocaret Lotharium. Quibus verbis dux congratulanter affectu obtemperans, Laudunum proficiscitur, postulata factis expleturus. Quibus regaliter patratis festinato regressu cum suis Northmannicos limites appetit. Cujus adventum cunctus praenoscens clerus Rothomagensis, ad portas urbis cum laudibus processit obviam illi, civibus utriusque sexus acclamantibus in
Abbreviated transcription (Latin):
ost hec rebellauerunt francorum
ꝓceres contra ludouiucum regẽ.
suꝑ omues autem hugo magnus. Qui¬
coactus eorum imꝑbitate nuntios henri¬
co transrenensi regͥi intitit. mandans in
colloquio quedam cum eo uelle conferre.
pactumꝙ amicitiarum stabile firmare.
Qmibus rex respondit se nullomodo ad
hoc fedus ineundum ad quiescere. uisi
guillelmi ducis astipulatione. His ludo¬
uiucus ꝑ inter nuntios auditis. ilico ducẽ
aggreditur. aduersum francorun cona¬
tum auxilium petiturus. Quem dux ho¬
nortfice ut regem decet excipiens spopon¬
oit se ꝑ omnia iuuamen ei p̃biturum fore.
Insuꝑ in regalibus epłis. aliquandni iocũ¬
uum tempꝰ pariter exegerunt. Premisso
quoꝙ tetgerio milite ad regem henricũ
illi ambo cum magno exercitu euestigio
expedite post eum ꝓficiscuntur ad collo¬
quium: additis etiam ꝓeodem negotio
hugone magno. ⁊ herb̾to pͥncipib francoꝵ
taq accelerato itinere suꝑ mose
fiuiuum loco qui ueusedus uocatur ambo

Expanded text:
ost haec rebellaverunt Francorum proceres contra Hludovicum regem, super omnes autem Hugo Magnus coactus eorum improbitate, Henrico Transrhenano regis nuntios mittit, mandans in colloquio cum eo quaedam conferre velle, pactumque amicitiarum stabile firmare. Quibus rex respondit se nullo modo ad hoc foedus ineundum acquiescere, nisi Willelmi ducis apstipulatione. His Ludovicus per internuntios auditis, illico ducem aggreditur, adversum Francorum conatus auxilium petiturus. Quem dux honorifice, ut regem decet, excipiens, spopondit se per omnia juvamen ei praebiturum fore. Insuper, in regalibus epulis aliquandiu jucundum tempus pariter exegerunt. Praemisso quoque Tedgerio milite ad regem Henricum, illi ambo cum magno exercitu e vestigio expedite post eum proficiscuntur ad colloquium, additis etiam pro eodem negotio Hugone Magno et Herberto principibus Francorum. Itaque accelerato itinere super Mosae fluvium, in loco qui Veusedus vocatur
Abbreviated transcription (Latin):
ludouicum suum uidelicet nepotem.
karoli regis filium paterno restitue¬
re regno satageret. atq alanno britoni
sibi infenso. cominissa ꝓsuo amore ig¬
uosceret. Enus precibus dux libenti ani¬
mo anmiens: alanno debita indulsit.
atq ad sua redire concessit. ⁊ ludouiuco
atransmarinis partibus reuocato: cum
mite herberto aliisq imstus francorum ꝓ¬
boloniam ipsi maris litonbus contigu¬

Expanded text:
Ludovicum, suum videlicet nepotem, Caroli regis filium, paterno restituere regno satageret, atque Alanno Britoni sibi infenso commissa pro suo amore ignosceret. Cujus precibus dux libenti animo annuens, Alanno debita indulsit, atque ad sua redire jussu concessit; et Ludovicum transmarinis partibus revocatum, mite Herberto aliisque Francorum pBoloniam ipsis maris littoribus contigu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃fati addriani pape cognati rome
commouentes populum contra leonem
papam tenuerunt eum ⁊ excecanerunt.
uon tñ lumen eius penitus extinguere po¬
noctu aufugit ad eccliam beati petri. ubi
tunc forte aderant legati francorum. In¬
de primum spoletum deductus. ac deinde
ad głosum regem karolum insaxoniam
in loco qui dicitur padrabune. ibiq hono¬
rifice susceptus. atq cum eodem honore
rome remissus. Auarorum gens inꝑfidiam
relapsa henricum ducem florouillensem.
apud tarsantiam liburme urbem insidiis
circumuentum oppͥmunt. Gerapo quoq
baioarie p̃fectus comisso prelio cum aua¬
ris occiditur. S baleares insule. que a
mauris ⁊ sarracenis dep̃clate fuerant. ac¬
cepto a francis auxilio ip̃is se deberunt.
Britonum signa ⁊ arma ducum nomini¬
bus illorum inscripta ꝑ uuidonem marcen¬
sem qui totam britantam ꝑ lustrauerat
eamq indeditionem acceꝑat. glorioso re¬
gi harlo delata sunt. totaq britania¬
tunc priuum francis subiugata est.

Expanded text:
 Adriani papae cognati Romae commoventes populum contra Leonem papam tenuerunt, et excaecaverunt eum; non tamen lumen ejus penitus exstinguere ponoctu aufugit ad ecclesiam beati Petri, ubi tunc forte legati Francorum aderant: inde primum Spoletum deductus, ac deinde ad gloriosum regem Carolum in Saxoniam in loco qui dicitur Badrabunne, ibique honorifice susceptus, atque cum eodem honore Romam remissus. Avarorum gens in perfidiam relapsa, Herricum ducem Forojuliensem apud Tharsaticam Liburniae civitatem, insidiis circumventum opprimunt. Geraldus quoque Bajovariae praefectus, commisso praelio cum Avaris, occiditur. Sed Baleares insulae, quae a Mauris et Sarracenis depraedatae fuerant, accepto a Francis auxilio et ipsi sese dediderunt. Britonum signa et arma ducum nominibus illorum inscripta per Widonem Marchensem, qui totam Britanniam perlustraverat, eamque in deditionem acceperat, glorioso regi Carolo delata sunt, totaque Britantunc primum Francis subjugata est.
Abbreviated transcription (Latin):
germanici fr̃is sui filiam uxoiem duit.
que filii imꝑiũ ꝓcurans pͥmo pͥuignum
brrtãnicum in palatio insidiis multifor
eius imꝑii uira suscepit. Anno aburbe
nero patre domicio enoibardo genitus.
ab augusto quintꝰ imꝑiũ adeptꝰ ẽ. Iste
quinquennio tolerabilis uisus est. Unde
quidam ꝓdidere traianũ solitum dicere.
ꝓors distare cunctos pricipes quinq̃n¬

Expanded text:
Germanici fratris sui filiam duxit uxorem, Germanici fratris sui filiam duxit uxorem, quae filio imperium procurans, primo privignum Britannicum in palatio insidiis multiformejus imperii jura suscepit. NERO. Anno ab Urbe Nero, patre Domitio Aenobarbo genitus, ab Augusto quintus, principatum adeptus est. Iste quinquennio tolerabilis fuit; unde quidam prodidere Traianum solitum dicere procul distare cunctos principes
Abbreviated transcription (Latin):
unum milia. huius imꝑiĩ anno qͥũto
inter cheram ⁊ therasiãm in mari egeo
insula de ꝓfundo emicuit studioꝵ..
trigita spacio extenta. Anno eius sep¬
timo subꝑcuratoie uidee cumano ihe¬
rosolimis tanta seditio indieb azimoꝵ
exorta ẽ. ut in poitarum exctu. populo
coartato triguita milia iudeoium cede
ꝓstrata ⁊ comp̃ssione sufforata referan¬
tur. Tunc ⁊ apud athenienses suꝑ scrip¬
ta est ara. ignoto deo. Uerumpt̃n anno
eiꝰ octauo tanta fames rome fuit. ut me
status. agre ꝑ seudo tirum inpalatio uefu¬
giens furoiem excitate plebis euaserit.
Hunis temporib uisus ẽ apd̃ egyptum fe¬
nix quam uolucrem ferunt. anno sexc̃e¬
tesimo quinqͣgesimo quarto ex arabie
memoriato loco ad uolare. Et appolloniꝰ
ex ascianensib italie ex ortus. Sytagorie
philosopħꝰ rome pollebat. itaut hunc ip̃o
quoq pytagora philostratꝰ ⁊ alii. acriors
ingensi fuisse describant. Hic agrippinã

Expanded text:
unum. Hujus imperii anno quinto unum. Hujus imperii anno quinto inter Theram et Therasiam in mari Aegaeo insula de profundo emicuit, triginta stadiorum spatio extenta. Anno ejus septimo sub procuratore Judaeae Cumano in Jerosolymis tanta seditio in diebus Azymorum exorta est, ut in portarum exitu populo coarctato triginta millia Judaeorum caede prostrata, et compressione suffocata referantur. Tunc et apud Athenienses suprascripta est ara Ignoto Deo. Verumtamen anno ejus 8 tanta fames Romae fuit, ut medstatus, aegre per pseudothyrum in palatium refugiens, furorem excitatae plebis evaserit. Hujus temporibus visus est apud Aegyptum phoenix, quam volucrem fertur anno sexcentesimo quinquagesimo quarto ex Arabia memorato loco advolare. Et Apollonius ex Tyanensibus Italiae ortus, Pythagoricus philosophus Romae pollebat, ita ut hunc ipso quoque Pythagora, Philostratus, et alii, acrioris ingenii fuisse describant. Hic Agrippinam
Abbreviated transcription (Latin):
cum coactiq mares ut ad essent. Quod
siquis talia horruerat. afficto. crimi¬
ne ĩ ip̃m oẽmꝙ eiꝰ familiam seuiebat᷑.
ut magis uideretur sub imꝑatore uiro
quam imꝑatori nupta esse Ita lib̾ti eius
summam libertatem adepti. stuprisexi¬
lio. cede. ꝓ scriptionib omnia fedaban¬
tur. Ex quib felicem legionib Iũdee p̃¬
fecit. Possidomo eunucho post trium¬
phum britannicũ inter militarium
fortissimos arma insignia tanquam
participi uictone. dono dedit. Polibiũ
ĩter consules medium inced̾e fecit. hos
om̃s anterebat. Narcisus ab epistolis do¬
minum se gerens sp̃ius dñi. palamꝙ or¬
namentis pretoriis sublimatis. adeo di¬
u. ut causante eo. in opiam fisci lepidlis
simo elogio uulgatum sit. habunde
ei pecuniam fore. si a duob lib̾tis in so¬
cietatem reciꝑet᷑. hic ciues romane ur¬
bis describens inuenit. sexies decies. cen¬
tena milia. nongentosq quadraginta

Expanded text:
: coacti mares, ut adessent. Quod : coacti mares, ut adessent. Quod si quis talia horruerat, afficto crimine, in ipsum omnemque familiam saeviebat, ut magis videretur ipsa imperare viro, quam imperatori nupta esse. Ita liberti ejus summam potestatem adepti, stupris, exsilio, caede, proscriptionibus omnia foedabant. Ex quibus Felicem legionibus Judaeae praefecit. Posidonio eunucho post triumphum Britannicum inter militarium fortissimos, arma insignia tanquam participi victoriae dono dedit. Polybium inter Consules medium incedere fecit. Hos omnes anteibat Narcissus ab epistolis, dominum se gerens ipsius domini, palamque praetoriis ornamentis sublimatus, adeo dives ut, causante eo inopiam fisci, lepidissime famoso elogio vulgatum sit, abunde ei pecuniam fore, si a duobus libertis in societatem reciperetur. Hic cives Romanae urbis describens, invenit sexies decies centena millia nongentos et quadraginta
Abbreviated transcription (Latin):
fide motus. conuersus inpenitentiam.
Seribonianum quinta statim die desti-¬
tutum interfecit. se seq sacramento pri-
oris militie continuit. Igitur claudius
medie imꝑauit. mułta gerens iranqͥl¬
le atq moderate quedam crudeliter ⁊
⁊ trecentos simul equites romanos mini¬
mis causis interfecit. Britannis in tu
lit bellum quo nullus romanonuim post
egit. Quasdam etiam insulas ultra
britanniam in occeano positas imꝑio
romano addidit que appellantur or¬
cades. filio aũ suo britannici nomen umn
posuit. Tam cunlis autẽ circa quoscã
amicos extitit. ut etiam plautum no¬
bilem uirum qui expeditone britan¬
nica multa egregie fecerat triumphã¬
tem ꝓsequeretur. ⁊ concedenti capitoli¬
um leuus incederet. huius uxoi messa
lina pͥmo passim quasi iure adulteris
utebatur ex quo facto plures metu ab¬
stinentes extincti sunt. Oehinc atrocius
accensa nobiliores quasque nuptas ⁊
uirgines scortorũ modo proposuerat. se¬

Expanded text:
fide motus et conuersus in paenitentiam fide motus et conuersus in paenitentiam Scribonianum quinta statim die destitutum interfecit seseque sacroris militiae continuit. Igitur Claudius medie imperavit, multa gerens tranquille, atque moderate, quaedam crudeliter et et CCC simul equites Romanos minimis causis interfecit. Britannis bellum intulit, quos nullus Rom. post egit. Quasdam etiam insulas ultra Britannias in oceano positas imperio Romano addidit, quae appellantur Orcades, Filio autem suo Britannici nomen imposuit. Tam civilis autem circa quosdam amicos extitit, ut etiam Plautium nobilem virum qui expeditione Britannica multa egregie fecerat, triumphantem ipse prosequeretur et conscendenti Capitolium laevus lina primo passim quasi jure adulteris utebatur, ex quo facto plures metu abstinentes exstincti sunt. Dehinc atrocius accensa, nobiliores quasque nuptas, et virgines scortorum modo secum proposuerat
Abbreviated transcription (Latin):
coiᷤᷤ erat. mitissimus uidebatur impͣdenti¬
bus. imꝑator effectus ẽ. hic uentri. uino.
libidini fede obediens. uecors ⁊ prope he¬
bes ignauus ⁊ pausdꝰ. lib̾torũ ⁊ comiugis
imꝑiis subiectus fuit. Huiuis temꝑe scri¬
bonianus camillus intradalmathias
nioꝵ manu. aqua claudia rome est intro¬
ducta. Igitur mnexordio regni eiꝰ petrus a
lutarem cunctis credentib fidem fideli u̾bo
oocuit. potentissimisꝙ uirtutibus appro¬
bauit. atq ex in xp̃iani rome ẽẽ ceperũt.
densit hoc collatum fid̃i sue roma benefi¬
cium. Accidit etiam eodem temꝑe presen
tis gratie dei dande miraculum. siquidẽ
furius. camillus scribonianus dalmatie
legatus. bellum ciule molitus. legiones
multas foitissimasq ad sacramenti. mu¬
tationem pellexerat. Itaq die dato ut in
unum undiꝙ ad nouum imꝑatorẽ con¬
ueniretur. neqꝙ aquile ornari. neq con¬
uelli quo qͦ mͦ signa moueri ue potuer̃t.
Exercit᷑ tanta ⁊ tam inusitata miracłi

Expanded text:
cors erat, mitissimus videbatur imprudentibus, imperator effectus est. Hic ventri vino libidini foede oboediens, vecors et prope hebes, ignavus ac pavidus libertorum et coniugis imperiis subiectus fuit. Huius tempore Scribonianus Camillus intra Dalmatias niorum manus. Aqua Claudia Romae introducta. Igitur in exordio regni ejus Petrus a venit, et salutarem cunctis credentibus fidem fideli verbo docuit, potentissimeque virtutibus approbavit, atque exin Christiani Romae esse coeperunt. Sensit hoc collatum fidei suae Romae beneficium. Accitis gratiae Dei grande miraculum: siquidem Furius Camillus Scribonianus, Dalmatiae legatus, bellum ciuile molitus legiones multas fortissimasque ad sacramenti mutationem pellexerat. itaque die dato, ut in unum undique ad nouum imperatorem conueniretur, neque aquilae ornari neque conuelli quoquo modo signa moueriue potuerunt. exercitus tanta et tam inusitata miraculi
Abbreviated transcription (Latin):
Udiens deniq osmundus procura¬
tor eius seuerissimam regis sentẽ¬
tiam. ⁊ intelligens futuros rei casus. ani¬
mo consternatus normannis legatum
mittit. mandans dominum fuum ricar¬
uum sub lugub̃ captiuitatis iugo a rege
mancipari. Quib comꝑtis confestim ꝑ

Expanded text:
udiens denique Osmundus procurator ejus severissimam regis sententiam, et intelligens futuros rei casus, animo consternatus Northmannis legatum mittit, mandans dominum suum Riehardum sub lugubri captivitatis jugo a rege mancipari. Quibus compertis, confestim
Abbreviated transcription (Latin):
bem atq senonensem. castellum etiam bi¬
stisiacum. ⁊ domnũ martinum. puteolił
ꝙ ⁊ meledunum necnõ ⁊ pisciacum ⁊ cocli¬
ciacum. Multos etiam francie ⁊ burgun¬
die ꝓcẽs sibi conciliauerat quos afilii fi¬

Expanded text:
et Senonensem et castellum Bistisiacum et Donnum Martinum et Puteolum et Milidunum et Pisciacum et Codiciacum. Multos etiam Franciae et Burgundiae proceres sibi conciliaverat et a filii fi
Abbreviated transcription (Latin):
ris ⁊ aĩe salutem elgite q̃ so
agite urĩs sacris ⁊ gloriosis
pͣcib ut cor meũ iniuste ha
bitare dignetur spũs alinͦ
Qui me ãcunctis uiscioꝵ sor¬
dib expurget uirtutib sa¬
cris exornẽt In dilectione dei
rere me taciat Et post huiꝰ
qui prĩ ⁊ filio cõnsubstan¬

Expanded text:
gite, quaeso, agite vestris gloriosissimis precibus ut cor meum invisere et inhabitare dignetur Spiritus almus, qui me a cunctis vitiorum sordibus expurget, virtutibus sacris exornet, in dilectione Dei verare faciat, et post hujus qui Patri et Filio coa
Abbreviated transcription (Latin):
suum spetialiter edificauit si¬
bi domũ ⁊ in quib ip̃e idem dei
filius obcincerissime uirgini¬
tatis meritum dilectionis
sue ꝯfirmauit sibi p̾uilegiũ
incrucem pendens uni urin
Ita dicens mulier ecce filiu

Expanded text:
um specialiter aedificavit sibi domum, et in quibus ipse Filius Dei unigenitus, ob sincerissimae virginitatis meritum, dilectionis suae confirmavit privilegium, in cruce pendens uni vestrum ita dicens: Mulier, ecce filiu
Abbreviated transcription (Latin):
Le eciam inuoco cum matre
ciusdem saluatoris ut opemi
tuam cum ip̃a ferre digneris
O due gemine celestes maria
⁊ iohannes O duo lumina¬
ria diuinitus ante deum lu¬
cencia uestris radiis scelerũ¬

Expanded text:
 etiam cum matre ejusdem Salvatoris, ut mihi opem tuam cum ipsa ferre digneris. O duae gemmae coelestes, Maria et Joannes! o duo luminaria divinitus ante Deum lucentia! vestris radiis
Abbreviated transcription (Latin):
meũ ⁊ aĩam meam cõmẽdo
ut oĩb horis Atz momẽtis¬
uite mec intus ⁊ exterius fir.¬
mi custodes ⁊ pii apd̾ deũ pro¬
se dignenimi Credo mefirini.¬
ter ⁊ fateor indubitantes qr
uelle urm uelle dei est ⁊ nole
urin nole dei est Unde quid
quid ab illo petitis sine mo

Expanded text:
et animam meam commendo, ut omnibus horis atque momentis intus et exterius firmi custodes et pii apud Deuexistere dignemini. Credo enim firmiter, fateor indubitanter quod velle vestrum, velle Dei est; et nolle vestrum, nolle Dei est. Unde et quidquid petitis. sin
Abbreviated transcription (Latin):
ffuit in illis dieb
uir quidam nobilis ictor
uocatus nomine. qui tunc re¬
gebat in fascib patriciatũ mas¬
silie. quiq generis nobilitate
et prudentia scłari. ut claro
stemare ortus. ita erat pre cete¬
ris preditiũ. Hic enĩ ad childe¬
ricum regeni pro quadã causa
aduenerat et per uiri dei inter¬
cessionẽ optinere petita spera
b em regi comendare de¬
xrxi. Nͥ am sepe dictũ childeri¬
cum in ecclesia urbis sue in

Expanded text:
unc in illis diebus vir quidam nobilis Hector vocatus nomine, qui tunc regebat in fascibus patriciatum Masiliae, quique generis nobilitate et prudentia saeculari, ut claro stigmate ortus, ita erat prae ceteris praeditus. flic enim ad Childericum regem pro quadam causa advenerat et per viri Dei intercessionem optinere petita sperabonibus eum regem comendare deberet. Nam sepedicto Childerico in ecclesia urbis suae
Abbreviated transcription (Latin):
inuidi reppererunt occasionẽ.
per quã nequitiã quã nuper
in cor regis effuderant adimple¬
rent. Maiorem domus tunc
nomine uulfoaldũ in sua ac¬
cusatione coniungunt. men¬
dacem fabulam de leodegario
et ictore confingunt. quasi
ideo simul fuissent coniuncti.
ut regiam dominationẽ euer¬
terent: et potestatis iura sibi¬
met usurparent. Aderat etiã
tunc quidam sub religionis
habitu ad monasterium sc̃i
simphoriani martyris corpo¬
re non mente reclusus nomi¬
ne marcolinus. sed ut postea
publice patuit pocius ambi¬
endis humanis laudib uel
honorib specie ficte religioniꝰ
nimiũ cupidus: de cuius con¬
uersatione maxime dum om¬
nib patuit. melius puto sile¬
re quam loqui. Hunc gͦ sepe¬
dictus rex ignorans quasi dei
prophetam habebat in om̃ib.
eo quod de uiri dei accusatio
quasi suspectus ibidem noluit
aduenire: sed cũ paucis tunc
fauctorib ad prefati hypocri¬
te recurrens consiliũ. iam
contra dei famulũ malignũ

Expanded text:
i repperierunt occansionem, per quam nequitiam, quam nuper in cor regis effuderant, adimplerent. Maiorum domus tunc nomine Vulfoaldum in sua occasione coniungunt, mendacem fabulam de Leodegario et Hectore confingunt, quasi ideo insimul fuissent coniuncti, ut regiam dominationem averterent et potestatis iura sibimet usurparent. 10. Aderat etiam tunc quidam sub religionis habitu ad monasterium sancti Simphoriani martyris, corpore non mente reclausus, nomine Marcolinus, sed ut postea publice patuit, potius ambiendis humanis laudibus vel honoribus specie ficti religionem nimium cupidus. De cuius conversatione, maxime dum omnibus patuit, melius puto silere quam loqui. Hunc ergo sepedictus rex ignorans, quasi Dei prophetam habebat in omnibus, eo quod de viri Dei accusationquasi suspectus ibidem noluit advenire, sed cum paucis tunc factoribus de praefati hipocritis requirentes consilium, iam contra Dei famulum malignum
Abbreviated transcription (Latin):
conspirauerat unus eoꝵ minis¬
ter. ut si famulũ dei extra luxo¬
uiũ cerneret. ipsũ gladii percus¬
sione occideret. Ut enĩ ad hoc
peruentũ fuit ita cor illius in¬
ulerabilis pauor ꝑfudit. ut ñ
soium dixisse sed cur etiam de
dei famulo tam grauia cogi¬
tasset uoce publica confitere¬
tur. et tremens eiꝰ prouolutus
uestigiis indulgeri sibi ab eo
hanc nequitiam deprecaretur.

Expanded text:
conspiraverat unus eorum minisconspiraverat unus eorum minister, ut si famulum Dei extra Luxovio cerneret, ipsum gladii percussione occideret. Ut enim ad hoc perventum fuit, ita cor illius intollerabilis pavor perfudit, ut non solum dixisse, sed cur etiam de Dei famulo tam gravia cogitasse, voce publica confiteret, et tremens eius provolutus vestigiis, indulgi sibi ab eo hanc nequitiam deprecaret.
Abbreviated transcription (Latin):
gis cubiculũ frequentaret.
ut accusantiũ pͥmus esset quo
facilius ei episcopatũ tenere li¬
ceret. Mam longe aliter exicit.
Et quia carnalis oculus spũa¬
lem dilectionẽ ñ uidet. testis pꝰea
enĩ illius extitit opera. quia
quo usq in presenti suꝑfuit
uite enus necessitatib in quod
ualuit caritate ministrauit
inus monachili habitu ton¬
soratus. simulatã gerens con¬
cordiam. quasi dum uterq unã
sed disparẽ exilii accepissent
sententiã. concordem ducerent
urtam. His interim ita gestis.
diuina ñ diu distulit ultio suũ
de childerico dare iudiciũ. Nã
eiꝰ dissoluta conuasio. om̃ibus
increuerat optimatib pala-¬
tinis. Tunc unꝰ exeis hoc mo¬
lestius ferens preceteris. dum
uenationẽ in silua securus
exerceret. eum uulnere mor¬
tis percussit. Igitur priusqͣm¬
hoc euenisset. dum duces qui¬
dam duo quib iussũ fuerat
scm̃ leodegariũ abduci de luxo¬
uio eatenus demorati essent .

Expanded text:
gis habitaculum frequentaret, gis habitaculum frequentaret, ut accusantium primus esset, quo facilius ei episcopatum aliud tenere liceret. Nam. longe aliter extitit, et quia carnales oculos spiritalem dilectionem non vidit, testes enim postea illius extiterunt opera, quia, quousque praesente superfuit vita, eius necessitatibus in quod valuit caritate ministravit inus monachali habitu tonsoratus, simulatam gerens concordiam, quasi dum uterque unam, sed disparem exilii accepissent sententiam, concordem ducerent vitam. His interim ita gestis, divina non diu distulit ultio suum de Childerico dare iudicium. Nam eius dissoluta conversatio omnibus increverat optimatibus palatinis. Tunc unus ex eis hoc molestius ferens prae ceteris, dum venationem in silva securus exerceret, eum vulnere mortis percussit. 14. Igitur priusquam evenisset, dum duces quidam duo, quibus iussum fuerat sanctum Leodegarium abduci de Luxovio, eatenus demorassent,
Abbreviated transcription (Latin):
sona uoce responderunt. ut si
ei uitam concederet sub perpe¬
tuũ exiliũ eum in luxouio per¬
manere iuberet. confirmans su
tientib ut ad presens eum ab
ira regis redderent liberatũ.
Nam sepe dictus rex prauorum
illectus consilio. eum adduci
iusserat de luxouio: ut ad uo¬
luntatẽ accusantiũ cũ irrisio¬
ne depositũ prout uoluissent
redderent interfectũ. sic̃ quon¬
dam herodes disposuerat iude¬
is facere petrũ. Aderat enim¬
uir uenerabilis abbas scĩ sim¬
phoriani basilice ermenarius¬
nomine. cui post discessũ uiri
dei rex peticionib populi au¬
gustudunensem cõmendauerat
urbem. cũ inmensis precibus
crebro regis pedib prouolutus.
ut eũ in luxouio ꝑmitteret
residere. ne ad spectationẽ cru¬
deliũ quos diabolus contra con¬
tra eum in furorẽ succenderat
iuberet adduci. Tandem huiꝰ¬
cemodi precib et tunc ab inter¬
fectione saluatus. falsis quib¬
dam opinantib quasi ideo re¬

Expanded text:
sona responderunt voce, ut, si sona responderunt voce, ut, si ei vitam concederet, sub perpetuum exilium eum in Luxovio permanere iuberet, confirmans subtientibus, ut ad praesens eum ab ira regis redderent liberum. Nam sepedictus rex pravorum inlectus consilio, eum adduci iusserat de Luxovio, ut ad voluntatem accusantium cum inrisione depositum, prout voluissent, redderent interfectum, sicut quondam Herodis disposuerat Iudaeis facere Petrum . Aderat enim venerabilis vir abba sancti Simphoriani basilicae nomine Hermenarius, cui post discessum viri Dei rex petitionibus populi Agustidunum commendaverat urbem, cum inmensis praecibus crebro regis pedibus provolutus, ut eum in Luxovio permitterett resedere, ne ad expectatione crudelium, quos diabolus contra eum in furore succenderat, iuberet adduci. Tandem ob huiuscemodi precibus est tunc ab interfectionem salvatus, falso quidam opinantes, quasi ideo re
Abbreviated transcription (Latin):
umn igitur ab his łe .xxͣ.¬
qui occasionis huius ex¬
pecta bant euentũ ꝑsecutio
uelox fuisset cõmota. post eũ
predictus ictor ibidem est inter¬
fectus. Et quia uiriliter se fue¬
rat defensare conatus. permit¬
tente dño a multitudine fuit
oppressus. cũ aliquib qui comi¬
tabantur cũ eo. Nec enĩ impossi¬
bile creditur sci martyris meri¬
tis posse apud deum illis am¬
mab ueniam optinere qui
cũ eo innocenter ꝑsecutionis
procellam uolue runt decli¬
nare. Igitur leode garius dei
famulus cũ aquib dam tunc
fuisset detentus. childerico su¬
bito nuntiant factũ. Maximã
regis grãm se credidit habiturũ.
qui ualuit comprehendere leo¬
degariũ ꝑ consiliũ. Tunc opti¬
tur interim duci luxouio mo¬
nasterio. donec in cõmune con¬
sulerent quid facerent de tanti
nominis uiro. Interea cum hi
qui uidebantur esse primi pa¬
latii cũ simul ab childerico fuis¬
sent conquisiti. quod iudicium
de scõ dei decernerent. hoc con¬

Expanded text:
um igitur ab his, qui occasionis huius expectabant eventum, persequutio velox fuisset commota post eum, praedictus ibidem est interfectus; et quia viriliter se fuerat defensare conatus, permittente Domino, a multitudine fuit oppressus cum aliquis, qui comitabantur cum eo. Nec enim inpossibile creditur sancti martyris meritis posse apud Deum illis animabus veniam optinere, qui cum eodem innocenter persequutionis procella voluerant declinare. 12. Igitur Leodegarius Dei famulus cum a quibusdam tunc fuisset detentus, Childerico subito nuntiant factum; maximam regis gratiam se credidit habiturum, qui valuit conprehendere Leodegarium. Per consilio tunc optitur interim duci Luxovio monasterio, donec in commune consulerent, quid facerent de tanti nominis viro. Interea, cum hii qui videbantur esse primi palatii, cum simul ab Childerico fuissent conquisiti, quod iudicium de sancto Dei decernerent, hoc con
Abbreviated transcription (Latin):
rum societate celum ex¬
ul tat quoruni
patrociniis
ter ra leta tur quorum trium¬
phis ecclesia sancta coro nã tu̾r.

Expanded text:
rum societate coelum exsultat, quorum patrociniis terra laetatur, quorum triumphis Ecclesia sancta coronatur
Abbreviated transcription (Latin):
erspicue ostendit quare supra
dixerit. de die aut̃ illa nemo scit
neq filiꝰ hominis neq angeli. nisi
ut pendule expectationis incerti
q patͥs familias erẽplo cur reti¬
ceat cõsũmatõis diem manifestiꝰ
docet dicẽs. Et uos estote parati qͥa
nescitis qͣ hora filuis hominis
uenturus est.

Expanded text:
erspicue ostendit quare supra dixerat: De die autem illa nemo scit, neque Filius hominis, neque angeli, nisi ut pendulae exspectationis incerti que patrisfamiliae exemplo, cur reticeat consummationis diem manifestius docet, dicens: Estote parati, quia nescitis qua hora Filius hominis venturus est
Abbreviated transcription (Latin):
ob diei reuerentiã optimatũ
quorundã sapientum consilio
prohibitus fuit. In dubitanter
credendũ ad hoc eũ diuinitꝰ
tunc fuisse seruatũ. ut si quid
de humana conuersatione qͥ
sine culpa ñ oucit᷑ aliquid
contrariũ fortassis attraxerat.
longa persecutionis fornax

Expanded text:
ob diei reverentiam optimatum ob diei reverentiam optimatum quorundam sapientia consilium prohibitus fuit. Indubitanter credendum ad hoc eum devenitus tunc fuisse servatum, ut si quid dehumana conversatione, quae sine culpa non ducitur, aliquid contrarium fortassis adtraxerat, longa persecutionis fornax