comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bitus. absq. difficultate ulla ad
orationẽ eẽt paratus. Qd habent
quidẽ latini codices.⁊ adorauit su¬
ꝑ caput uirgȩ eiꝰ: ñnulli em̃datiꝰ
habent. Adorauit suꝑ caput uir¬
ge suȩ. uł in capite uirge suȩ. siue
in cacum̃. uł suꝑ eacum̃ fallit
eos eñĩ grecũ u̾bũ. qd̃ eisde litteris seri¬
bit᷑. siue eiꝰ. siue suȩ. s accentus dis¬
pares st̃: ⁊ ab eis qui ista nouerunt
in codicib ñ cõtẽpnunt᷑. Ualent enĩ
ad magnã discretionẽ. qũauis iunã
plus litterã habere posset. si eẽt suȩ.
rito quęrit᷑ quid sit qd̾ dictũ e: nã
facile intelligeret᷑ senẽ. qui uirgam
ferebat eo more quo illa ȩtas baculũ
solet. ut se inclinauit ad dm̃ adoran¬
dũ. id utiq. fecerit suꝑ cacum̃ uirge
suȩ quã sic ferebat. ut suꝑ eã caput
inclinando adoraret dm̃. Quid ẽ gͦ
adorauit suꝑ cacum̃ uirge eiꝰ. id est
filii sui ioseph. an forte tulerat ab eo

Expanded text:
bitus absque difficultate ulla ad bitus absque difficultate ulla ad orationem esset paratus. Quod habent quidam Latini codices: Et adoravit super caput uirgae eius, nonnulli emendantes habent: adorauit super caput uirgae suae, uel in capite uirgae suae siue in cacumen uel super cacumen. fallit eos enim graecum uerbum, quod eisdem litteris scribitur siue eius siue suae: sed accentus dispares sunt et ah eis qui ista nouerunt in codicibus non contemnuntur. ualent enim ad magnam discretionem; quamuis et unam plus litteram habere posset, si esset suae, rito quaeritur quid sit quod dictum est. nam facile intellegitur senem, qui uirgam ferebat eo more, quo illsolet portare, ut se inclinaret ad Dominum adorandum, id utique fecerit super cacumen virgae suae, quam sic ferebat, ut super eam caput inclinando, adoraret Deum. Quid est ergo, Adoravit super cacumen virgae ejus, id est, filii sui Joseph? An forte tulerat ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
catoꝵ: Mortib eni patriarchar ũ.
peccata hominũ significata st̃. dr̃
aut᷑ ab es loco qd̾ abrahamuiũ uacat᷑.
ubi st̃ ista corpora. ab eẽ locũ ubicru
ut etiã ipse numerus eũ significare
intel¬
ligat᷑: qui in baptis¬
mo
apparuit ferme
annoꝵ. Et si quid
aliud de
re tanta uł hoc
mͦ uł sublimiꝰ intelligi potest. dũta¬
m̃ ñ frustra arbitrem᷑ tales actãtos
homines dĩ. tantã gessisse curã ꝓ
sepeliendis corporib suis. cũ sit
atq eẽ debeat fideliũ ista securi¬
tas. qd̾ ubicũq corpora eoꝵ sepeliant᷑.
uł in sepulta etiã ob inimicoꝵ rabiẽ
relinquant᷑. aut ꝓ eoꝵ libidine dila¬
cerata assumant᷑: ñ id̾o uł minꝰ inte¬
gram. uł minꝰ głosam eoꝵ resurre¬
ctionẽ futuram Qui respondit
ioseph. Ego faciã qd̵ ussisti. Et ille.
Iura gͦ inquit mͥ. Quo urante. ado¬
rauit ifrł dm̃. cõu̾sus ad lectuli ca¬
oppressus senec tute. sic habebat
lectulũ positũ. ut ipse iacentis ha¬

Expanded text:
rcharum peccata hominum figurata sunt. Dicunt autem ab eo loco, quod Abrahemium vocatur, ubi sunt ista corpora, abesse locum ubi cruut etiam ipse numerus eum significare intelligatur qui in baptismo apparuit ferme annorum; et si quid aliud de re tanta vel hoc modo vel sublimius intelligi potest, dum tamen non frustra arbitremur, tales ac tantos homines Dei tantam gessisse curam pro sepeliendis corporibus suis, cum sit atque esse debeat fidelium ista securitas, quod ubicunque corpora eorum sepeliantur, vel insepulta etiam ob inimicorum rabiem reliquantur, aut pro eorum libidine dilacerata absumantur, non ideo vel minus integram, vel minus gloriosam eorum resurrectionem futuram. Cui respondit Joseph: Ego faciam quod jussisti. Et ille, jura ergo, inquit. Quo jurante, adoravit Israel Deum, conversus ad lectuli caoppressus senectute, sic habebat lectulum positum, ut ipse jacentis ha
Abbreviated transcription (Latin):
Iueri potest cũ ioseph frum̃ta collegerit
unde homines uiuerent. pecora unde
uiuebant: Cũ tanta fames inualesce¬
ret. maxime qr fr̾s ioseph pharaoni
dixerant. nͣ st̃ enĩ pascua pecorib
pueroꝵ tuoꝵ. inualuit em̃ fames in
tra chanaan: ⁊ꝓpt̃ hanc etiã in opiã
pascuoꝵ. se uenisse cõmemorant.
Proinde si ea fame pascua defecerant
in t̾ra chanaan: cur in egipto ñ de¬
fecerant. eadẽ tc̃ fame ubiq inua¬
lescente: An sic̃ ꝑhibet᷑ ab eis qui
loca sciunt. inmultis egipti palu¬
dib poterant pascua ñ decẽ. etiã cũ
fames eẽt frum̃toꝵ. quȩ solent nili
fluminis inundatione ꝓuenire.
Magis enĩ dicunt᷑ paludes illȩ feratiꝰ
paseua gignere. quãdo aqua nili

Expanded text:
eri potest, cum Ioseph frumenta collegerit unde homines uiuerent, pecora unde uiuebant, cum tanta fames inualesceret, maxime quia fratres Ioseph Pharaoni dixerant: non sunt enim pascua pecoribus puerorum tuorum; inualuit enim fames in terra Chanaan, et propter hanc etiam inopiam pascuorum se uenisse commemorauerant. proinde si ea fame pascua defecerant in terra Chanaan, cur in Aegypto non defecerant eadem tunc fame ubique inualescente? an, sicut perhibetur ab eis qui loca sciunt, in multis Aegypti paludibus poterant pascua 11011 deesse, etiam cum fames esset fi-umentomm, quae solent Nili fluminis inundatione prouenire? magis enim dicuntur paludes illae feracius pascua gignere, quando aqua Nili
Abbreviated transcription (Latin):
ã patriã ȩt̾nã dñs pollicet᷑. Unde uden¬
dũ ẽ. quẽ ad modũ dictũ ẽ de impus. in¬
colent. ⁊ abscõdent. ipsi calcaneũ meu̾
obseruabunt. De his eñ cõuenientius
accipit᷑. qui ut abscondant iucolunt.
.i. ut insidient᷑ filus. ñ maneant in do¬
is dedit possessionẽ in egipto. in opti
utrũ tra ramesse. ipsa sit gesen. ipsã
enĩ petierant. ⁊ ipsã eis pharao dari
p̃ceꝑat. Tradidit ioseph parentib ⁊ fr̃̾i¬
b optimã trã gesen. p̃bens eiscibari¬
dicit. Hi st̃ fr̃s mei. qui faciunt uolun¬
tatẽ meã. His gͥ dat t̾rã scilicet repmis¬
sionis regni di. dequa dicit ꝓpħa. Cre¬
do uidere bona dñi. in t̾ra uiuentiũ.
Et metiebat᷑ triticũ patri suo ioseph.¬
i tam̃ eũ pat᷑ nec qu̾ãdo uidit ad ora¬
uit. nec quãdo ab illo triticũ accipi¬
ebat. Quomͦ gͦ somniũ ioseph mͦ im¬
pletũ putabimꝰ.: ñ potius maioris rei

Expanded text:
unde uidenunde uidendum est quemadmodum dictum est de inpiis: incolent et abscondent ipsi, calcaneum meum obseruabunt. de eis enim conuenientius accipitur, qui ut abscondant incolunt, id est: ut insidientur filiis, non manent in doeis possessionem in tutrum terra Ramasse ipsa sit Gessen. Ipsam enim petierant, et ipsam eis Pharao dari praeceperat . Tradidit Joseph parentibus et fratribus optimam terram Gessen, praebens eis cibaridicit: Hi sunt fratres mei, qui faciunt voluntatem meam . His igitur dat terram, scilicet promissionis regni Dei, de qua dicit Propheta: Credo videre bona Domini, in terra viventium . Et metiebatur Joseph triticum patri suo, et tamen eum pater nec quando vidit adoravit, nec quando ab illo triticum accebat. quomodo ergo somnium Ioseph modo inpletum putabimus et non potius maioris rei
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ẽ qd̵ dixit ia cob pharaoni. Aies¬
r annoꝵ uite meȩ quos in colo. sic enĩ
hãbent greci. qd̾ lãtini habent ago.
uł. habeo. uł siquid aliud. Utrũ gͦ
dieło dixit quos incolo qi in tͣra nat¬
it ñe hereditatis acceꝑat ⁊ibi uitã
ducens utiq in aliena t̾ra erat.: ñ
solũ quã do ꝑegrinabat᷑ sic in me¬
sopotamia: uerũ etiã quãdo ibi
erat ubi natꝰ ẽ. Aũ potius scd̃m id
thi scimus in corpore. ꝑ egrinam᷑ a
año. Sed̃m hioc ⁊ illud inpsalmo di¬
ctũ intelligit᷑. Inquilinꝰ ego sũ in t̾ra
n ꝑegoinꝰ. sicut om̃s patres mei. Nam
iterũ dicit de ipsis dieb uite suȩ.
nͣ ꝑuenert᷑ in dies annoꝵ ũite pa¬
truͣ meoꝵi qlos dies in coluerunt.
Nontem̃ hie aliud uoluit intelligi.
quã id qd̵ latini codices habent: uixert̃.
Ac ꝑ hoc significauit hanc uitã incolat cẽ
suꝑ t̾rã. id ẽ ꝑegrinationis habitationẽ
Scredo scĩs hoc cõuenire. quib ali

Expanded text:
Quid est quod dixit Jacob Pharaoni, Dies annorum vitae meae quos incolo sic enim habent Graeci quod Latini habent, ago vel habeo, vel si quid aliud. Utrum ergo ideo dixit quos incolo, quod in terra natne hereditatis acceperat, et ibi uitam ducens utique in aliena terra erat, non solum quando peregrinabatur. sicut in Mesopotamia, uerum etiam quando ibi erat ubi natus est? an potius secundum id diusu mus in corpore, peregrinadum hoc et illud in psalmo dictum intellegitur: inquilinus ego sum in terra et peregrinus sicut omnes patres mei. nam iterum dicit de ipsis diebus uitae suae: non peruene runt in dies annorum uitae patrum meorum, quos dies incoluerunt. non enim hic aliud uoluit intellegi quam id quod latini codices habent ,"uixerunt "; ac per hoc significauit hanc uitam incolatum esse super terram, id est peregrinationis habitationem. sed credo sanctis hoc conuenire, quibus ali
Abbreviated transcription (Latin):
ut ioseph afrib. ⁊ de infernoꝵ carcere
resurrexit: ascendit eurrũ regnicele¬
stis. de quo scriptũ ẽ. Currꝰ di decẽ miliũ.
Et accepit potestatẽ a patre p̃dicandi ⁊¬
udicandi. sic̃ paulus apłs ait. Et dedit
quoq i anulũ. pontificatũ scilicet fidi.
quo credentiũ animȩ salutis signo sig
didiorẽ. ⁊ stollã ĩmortalitatis. Aecepit
qui it̾ eiꝰ p̾cedens p̾conabat dicens.
ba angłi Dixit quoq rex adioseph.
ice hoc nom̃ absconditoꝵ reꝑtorẽ sonet:
tam̃ qr ab egiptio ponit᷑. ipsius linguȩ
debet habere rationẽ. Int̾p̾tat᷑ gͦ ser¬
mone hegiptio safaneth. fane: siue ut
faneth. saluator mundi: eo qd̾ orbẽ t̾rȩ
ab ĩminente famis excidio liberaret.

Expanded text:
ut Joseph a fratribus, et de infernorum carcere ut Joseph a fratribus, et de infernorum carcere resurrexit, ascendit currum regni coelestis, de quo scriptum est: Currus Dei decem millium , et accepit potestatem a Patre praedicandi, sicut Pauluquoque et annulum, pontificatum scilicet fidei, quo credentium animae salutis signo signdidiorem, et stolam immortalitatis. Acqui iter ejus praecedens praeconabat dicens: ba angeli. Dixit quoque rex ad Joseph: ice hoc nomen absconditorum repertorem sonet; tamen quia ab Aegyptio ponitur, ipsius linguae debet habere rationem. Interpretatur ergo sermone Aegyptio Zaphanat Phaanecha, sive, utμφανήχ, Salvator mundi, eo quod orbem terrae ab imminente famis excidio liberarit.
Abbreviated transcription (Latin):
tũ sp̾italiũ dona. quib ub̾tas fidei
larga pietate redundat: At cõtra.
septẽ steriles ⁊ tenues: fam̃ ueritatis
⁊iusticiȩ nouissimis tẽporib significabãt.
yrł. Ero quo aquila transtulit. ⁊ clama¬
uit in cospectu eiꝰ ad geniculationẽ.
sẏminacꝰ ipsũ hebraicũ sermon̾ẽ int̾¬
p̃tans ait. Et clamauit eũ abrech. Uñ
mͥ̃ uidet᷑ ñ tã p̃eo siue ad gemeulatio
quȩ in salutando cił adorando iosepli.
accipi potest intelligenda: qũa illud
qd̾ hebrei tradt̃ dicentes. patr̃e tenerũ
ex hoc sermone transferri. Ab. quippe.
dr̃ pat̾. rech. delicatꝰ siue tenerrimus.
significante scriptura qd̵ iuxta pruden¬
tiã quidẽ. pat̾ om̃iũ fuerit: s iuxta e¬
tat̾e tenerrimꝰ. adolescens. ⁊ puer. Ee¬
ce ioseph qui typũ induerat. xp̃i. currũ
meruit ⁊ p̾conauit ante eũ.: costituit
illũ pharao suꝑ uniu̾sã t̾ram egipti.
Et dñs nr postqu̾a ẽ distractus a uida.

Expanded text:
tum spiritualium dona, quibus ubertas fidei tum spiritualium dona, quibus ubertas fidei larga pietate redundat? At contra saepe steriles et tenues amem veritatis et justitiae novissimis temporibus significabant. . Pro quo Aquila transtulit: Et clamavit in conspectu ejus ad geniculationem. Symmachus ipsum Hebraicum sermonem interpretans ait: Et clamavit ad eum abrech. Unde mihi videtur, non tam praeco, sive adgeniculatio, quae in salutando vel adorando Joseph accipi potest, intelligenda, quam illud quod Hebraei tradunt, dicentes patrem tenerum ex hoc sermone transferri. Ab quippe dicitur pater, rech, delicatus, sive tenerrimus, significante Scriptura quod juxta prudentiam quidem pater omnium fuit, sed juxta aetatem tenerrimus adolescens et puer. Ecce Joseph qui typum induerat Christi, currum meruit, et praeconavit ante eum, et constituit illum Pharao super universam terram Aegypti; et Dominus noster postquam est distractus a Juda,
Abbreviated transcription (Latin):
riũ dͥiuinȩ legis. Incredulus aut̃ ⁊im¬
pius popłs iudeoꝵ. qi in saluationis
lignũ ñ credidit. trans gressionis ligno¬
suspendit᷑: ut illi alteri cõtigit eunu¬
cho. qui iudȩoꝵ imagine indicauit.
uarrauit sõniũ. nec erat qͥ int̾p̾̃taret᷑.
d̾ putabat se stare pharao suꝑ flum̃.
qu̾eadmodũ seruus abrahȩ dixit. ecce
egosto suꝑ fontẽ aquȩ: hȩc locutio si
intelligat᷑ in psalmo ubi scriptũ ẽ. qui
fundauit t̾ram suꝑ aqu̾a: ñ cogunt᷑
homines putare sicͣ naue natare t̾ram
suꝑ aqu̾a. Scd̃m hanc eñi locutionẽ
recte intelligit᷑. qd̾ altior sit t̾ra qu̾a a¬
qua. Altius quippe ab aquis substollit᷑.
ubi habitent t̾rena animalia. Fretea
narrat pharao somniũ. int̾p̃tatꝰ ẽ ioseph.
S quid significant sept̾e anni. qui in sep¬
tẽ spicis plenis. seu qui in sept̾e uaccis
pinguib oftendebant᷑. nͥ sept̾e carisma¬

Expanded text:
rium divinae legis. Incredulus autem et imrium divinae legis. Incredulus autem et impius populus Judaeorum, quia in salvationis lignum non credidit, transgressionis lignosuspenditur, ut illi alteri contigit eunucho, qui Judaeorum imaginem indicavit narravit somnium, nec erat qui interpretaretur. Quod putabat se stare Pharao super flumen, quemadmodum servus Abrahae dixit: Ecce ego sto super fontem aquae , haec locutio si intelligatur in Psalmo ubi scriptum est: Qui fundavit terram super aquam , non coguntur homines putare sicut navem natare terram super aquam. Secundum hanc enim locutionem recte intelligitur quod altior sit terra quam aqua. Altius quippe ab aquis sustollitur, ubi habitant terrena animalia. Praeterea narrat Pharao somnium, interpretatus est Joseph. Sed quid significant septem anni qui in septem spicis plenis, seu qui in septem vaccis pinguibus ostendebantur, nisi septem charisma
Abbreviated transcription (Latin):
minib tria canistra farine scriptũ ẽ:
qui usũ eiꝰdẽ luiguȩ habent. panes ẽẽ
cibarios. S illud mouet. quomͦ panẽ
cibariũ potuerit pharao habere in
escis. Dicit eñi in suꝑiori canistro fius¬
se om̃ia ex quib edebat pharao opus
pistoꝵ. S intelligendũ ẽ etiã ipsũ ca¬
instrũ habuisse panes cibarios. qr
dictũ erat tria canistra contriton:
⁊ desuꝑ fuisse illa ex om̃i genere oꝑis
pistoris in eodẽ canistro suꝑiore.
xinde dies t̾eius natalitius phara¬
onis erat. qui faciens grande cõuiuiũ
de domo regis in carcerẽ uinctos ioseph
inuenit. duorũ popłoꝵ credentiũ uł
increduloꝵ mystice figura tenent.
Qͥ id̃o dñr eumichi. qr castã acceꝑunt
regłam disciplinȩ Eloquia inquit dñi
casta. Peniq post truĩa lucẽ. dño ab
inferis resurgente. ⁊ legis obseura. ut
ioseph somnia reuelante. solutus ẽ
apeccatis credentiũ popłs.de infer¬
ni carcere liberatꝰ. reddit᷑ in ministe¬

Expanded text:
 tria canistra farinae scriptum est, qui usum ejusdem linguae habent, panes esse cibarios. Sed illud movet, quomodo panem cibarium potuerit Pharao habere in escis. Dicit enim in superiore canistro fuisse omnia ex quibus edebat Pharao, opere pistorum. Sed intelligendum est etiam ipsum canistrum habuisse panes cibarios, quia dictum erat, tria canistra, χόνδριτον, et desuper fuisse illa ex omni genere operis pistoris, in eodem canistro superiore. Exinde dies tertius natalitius Pharaonis erat; qui faciens grande convivium de domo regis in carcerem vinctos Joseph invenit duorum populorum credentium vel incredulorum mystice figuram tenent. Qui ideo dicuntur eunuchi, quia castam acceperunt regulam disciplinae. Eloquia, inquit, Domini casta . Denique post trinam lucem Domino ab inferis resurgente, et legis obscura, ut Joseph somnia revelante, solutus est a peccatis credentium populus; et de inferni carcere liberatus, redditur in ministe
Abbreviated transcription (Latin):
te se ad ioseph. utt occurreret ei ad urbẽ
heroum. in trã ramesse. In hebreo nec
urbẽ habet heroũ. nec tͣrã ramesse: s
tãtũmͦ gesen. Nonnulli iudeoꝵ assert̃.
gesen nc̃ thebaidaẽ uocari. ⁊ id qd̃ postea
iten: sic olim uocatũ autumant.

Expanded text:
te se ad Joseph, ut occurreret ei ad urbem Heroum in terram Ramesse. In Hebraeo nec urbem habet Heroum, nec terram Ramesse, sed tantummodo Gesen. Nonnulli Judaeorum asserunt, Gesen nunc Thebaidem vocari. Et id quod postea item sic olim vocatum autumant.
Abbreviated transcription (Latin):
popłs iudeoꝵ inuͥtat᷑ ad gram. Decurrit
illi uidas. qui int̾pretat᷑ cõfessio: qr p̾ce¬
dit iã cõfessio. quos ante ꝑ fidẽ possidebat.
Et sic ioseph uerꝰ xp̃e occurrit. qui senem
ñ potuit eẽ credulus. Unde ⁊apłs ait.

Expanded text:
populus Judaeorum invitatur ad gratiam. Occurrit illi Judas quod interpretatum est confessio, quia praecedit jam confessio, quos ante perfidia possidebat; et sic Joseph verus Christus occurrit, qui senem non potuit esse credulus. Unde et Apostolus ait:
Abbreviated transcription (Latin):
numero. qd̾ iacob plures haberet ꝙͣ
unã filiã nomine dinã. s numerus
pluralis ꝓ singulari positꝰ ẽ. sic̃ etiã
ꝓplurali singularis solet Cun¬
ctȩ animȩ quȩ ingressȩ st̃ cũ ia cob in e¬
giptũ. iegressȩ de fomore illiꝰ absq uxo¬
rib filioꝵ eiꝰ: sexaginta sex. Qd̾ dicit
scriptura tot animas peperisse lidm.
uł tot animas exisse de femorib iacob:
uidendũ ẽ. quid hine respondeatur eis.
qui hoc testimonio cõfirmare nitunt᷑.
a parentib simul animas cũ corpori¬
b ꝓpagari. Animas eñĩ dictas ꝓhomi¬
nib aparte totũ significãte locutio¬
ne nullus ambigit. S quomͦ ipsã par¬
tẽ ex qua totũ cõmemoratũ ẽ. hoc ẽ
auimã euiꝰ nomine totus homo signi¬
ficatꝰ ẽ. alienemꝰ ab eo qd̃ dictũ ẽ: exie¬
rtͣ defemorib eiꝰ. ut carnes tantũ ex
illo natas. quauis solȩ animȩ nominen¬
t᷑ accipiamꝰ: querendi stͣ locutionũ
modi scãm scripturas. Filii aut̃

Expanded text:
numero, quod Jacob plures haberet quam unam filiam nomine Dinam, sed numerus pluralis pro singulari positus est, sicut etiam pro plurali singularis solet. Cunctae animae quae ingressae sunt cum Jacob in Aegyptum, et egressae de femore illius, absque uxoribus filiorum ejus, sexaginta sex. Quod dicit Scriptura tot animas peperisse Liam, vel tot animas exisse de femoribus Jacob, videndum est quid respondeatur hinc eis qui hoc testimonio confirmare nituntur, a parentibus simul animas cum corporibus propagari. Animas enim dictas pro hominibus, a parte totum significante locutione, nullus ambigit. Sed quomodo ipsam partem ex qua totum commemoratum est, hoc est animam, cujus nomine totus homo significatus est, alienemus ab eo quod dictum est: Exierunt de femoribus ejus, ut carnes tantum ex illo natas, quamvis solae animae nominentur, accipiamus, quaerendi sunt locutionum modi secundum Scripturas. Filii autem
Abbreviated transcription (Latin):
tiã. cõspicuũ segentib p̾buit. Unde
n paulus dicit. Usq hodie dũ legitur
moy ses. uelam̃ ẽ suꝑ oculos cordis eoꝵ
Quȩ uidelicet adultera mulier. apud
semet ipsã palliũ retinuit. ⁊ qu̾e ma¬
le tenebat. nudũ amisit. N argu

Expanded text:
tiam, conspicuum se gentibus praebuittiam, conspicuum se gentibus praebuitet Paulus dicit: Usque hodie dum legitur Moyses, velamen est super oculos cordis eorum . Quae videlicet adultera mulier apud semetipsam pallium retinuit, et quem male tenebat, nudum amisit. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
possũ hoc malũ facere. ⁊ peccare in
dñm meũ: Quib u̾bis ostendit᷑.
qr bona quȩ assecutꝰ fuerat. repen¬
te memoriȩ intulit.⁊ malũ qd̾ se
pulsabat euicit. Et qi ꝑcepte gr̃ȩ
meminit. ui culpȩ ĩminentis fregit.
Cũ em̃ uoluptas lubrica tẽptat in ꝓsꝑiᷤᷤ
hȩc ipsa st̃ ꝓsꝑa aculeo tẽptationis
opponenda. ut eo erubescamꝰ praua
cõmittere. quo uos a do meminerim
gratiuta bona ꝑcepisse. Et illat̾a
gram exterioꝵ inunerũ. u̾tamꝰ in
arma uirtutũ: ut sint ante oeu¬
los quȩ ꝑcepimꝰ. ⁊ quȩquȩ nos illiciunt
subigamꝰ. Quia em̃i uoluptas ipsa
cõsideratio ferienda. quatiꝰ hostis
ñr un orit᷑. inde moriat᷑. Nccidit
aut̃ ut quadã die intraret ioseph do¬
seph male uti uoluisset. relicto pallio
fugit foras: qi dũ sẏnagoga dnm̃ pu¬
rũ hominẽ credens. quasi adulteriuo
cõplexu cõstringere uoluit: ipse teg¬
men litterȩ eiꝰ oculis reliquit. ⁊ ad
cognoscendã suȩ diuinitatis poten¬

Expanded text:
ssum hoc malum facere, et peccare in Deum meum? Quibus verbis ostenditur qui bona quae assecutus fuerat repente memoriae intulit, et malum quod se pulsabat evicit, et quia perceptae gratiae meminit, vim culpae imminentis fregit. Cum enim voluptas lubrica tentat in prosperis, haec ipsa sunt prospera aculeo tentationis opponenda, ut eo erubescamus prava committere, quo nos a Deo meminerimus gratuita bona percepisse, et illatam gratiam exteriorum munerum vertamus in arma virtutum, ut sint ante oculos quae percepimus, quaeque nos illiciunt subigamus. Quia enim voluptas ipsa consideratio ferienda, quatenus hostis noster unde oritur, inde moriatur. Accidit autem, ut quadam die intraret Joseph doseph male uti voluisset, relicto pallio fugit foras, quia dum Synagoga Dominum, purum hominem credens, quasi adulterino complexu constringere voluit, ipse tegmen litterae ejus oculis reliquit, et ad cognoscendam suae divinitatis poten
Abbreviated transcription (Latin):
inueniet. Unde ẽ illud. Uisitasti tͣrã.
ꝯ iebriatti eã: multiplicasti ditare
cã. Coqd in laude benedictionis hoc
positũ ẽ. ⁊ donũ dĩ cõmemoratur.
apparet hanc ebrietatẽ saturitatẽ
significari: ñ ita inebriari. ut ine¬
briant᷑ ebriosi. Nec ipsi tͣrȩ utile ẽ.
qmͣ maiore quã satietati sufficit hu¬
inore corrũpit᷑. sicͣ uita ebriosoꝵ qui
ñ satietate se replent. s mergunt
diliuuo. Iune ioseph accersito dis¬
peusatore dom. surge inquit. ꝑse¬
quere uiros. ⁊rł. MNystice uͦ qd̾ io¬

Expanded text:
inveniet. Unde est illud: Visitasti terram, inveniet. Unde est illud: Visitasti terram, et inebriasti eam; multiplicasti ditare ea , eo quod in laude benedictionis hoc positum est, et donum Dei memoratur. Apparet hanc ebrietatem saturitatem significare. Nam ita inebriari ut inebriantur ebriosi, nec ipsi terrae utile est, quoniam majore quam satietati sufficit humore corrumpitur, sicut vita ebriosorum, qui non satietati se replent, sed merguntur diluvio. Tum Joseph, accersito dispensatore domus: Surge, inquit, persequere viros, et
Abbreviated transcription (Latin):
M cubiculũ fleuit. Affectus boni animi.
semꝑ ꝓclus ẽ ad pietatẽ. Unde.⁊ in ioseph
uirtutũ possumꝰ cõsiderare copiã. Castꝰ
gͦ erat: cũ spreuit inpudicitiã dñe. sapi¬
ens. cũ diligenti inuestigatione frũm
suoꝵ animos explorabat. qualit᷑ senti¬
Urent de fr̾e suo uterino. Iustus erat.
in adhibitione disciplinȩ delinquenti¬
b : pius. in cõu̾sione penitentiũ.
ursusq̃. lota facie egressus continu
gͦ appositi st̃ cibi iosepli quasi ad ienȩ.
i seorsũ fr̃ĩb quasi exteris natione. egip¬
tiis quoq similit᷑ seorsũ quasi indige¬
nis. qui putabant cũ ꝑ egrinis ꝓfanũ
st̃ cũ eo. usq ⁊ orto mane. dimissi sunt
cũ asinis suis. Solent hinc ebriosi
adhibere testimonii patrociniũ. ñ ꝓp¬
t̃ illos filios isrł. s ꝓptͣ ioseph qui ual¬
de sapiens cõm̃dat᷑. S hoc u̾bũ ⁊ ꝓsa¬
tietate solere poni in scripturis. qui
diligent᷑ adu̾terit. multis in locis

Expanded text:
 cubiculum flevit. Affectus boni animi semper proclivis est ad pietatem: unde et in Joseph virtutum possumus considerare copiam. Castus ergo erat cum sprevit impudicitiam dominae; sapiens, cum diligenti investigatione fratrum suorum animos explorabat, qualiter sentirent de fratre suo uterino. Justus erat, in adhibitione disciplinae delinquentibus; pius, in conversione poenitentium. Rursusque lota facie, egressus contiergo appositi sunt cibi Joseph quasi advenae, et seorsum fratribus, quasi exteris natione. Aegyptiis quoque similiter seorsum quasi indigenis, qui putabant cum peregrinis profanum tumque est ita, et orto mane dimissi sunt cum asinis suis. Solent hinc ebriosi adhibere testimonii patrocinium, non propter illos filios Israel, sed propter Joseph, qui valde sapiens commendatur. Sed hoc verbum, et pro satietate solere poni in Scripturis, qui diligenter adverterit multis in locis
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipi exercitꝰ ⁊ bellatoꝵ. ñ petephrȩ.
ut in latino scriptũ. s putiphar eunu¬
C Ubi querit᷑ quomͦ postea uxorẽ ha¬
bere dicat᷑. Tradt᷑ hebrei emptũ ab hoc
ioseph ob nimiã pulchritudinẽ in tur¬
pe ministeriũ. ⁊a dño uirilib eiꝰ are¬
⁊ huiꝰ filiã eẽ asenec. qu̾a postea iosephi¬

Expanded text:
principi exercitus bellatorum, non Petephre, principi exercitus bellatorum, non Petephre, ut in Latino scriptum est, sed Putiphar eunucho. Ubi quaeritur quomodo postea uxorem habere dicatur. Tradunt enim Hebraei emptum ab hocJoseph ob nimiam pulchritudinem in turpe ministerium, et a domino, virilibus ejus areet hujus filiam esse Aseneth, quam postea Joseph
Abbreviated transcription (Latin):
to tẽpore. Lacob posteritatis suȩ
dispendia. quasi pat̾ filiũ luge¬
bat amissũ. quasi ꝓpħa flebat in¬
teritũ iudȩoꝵ. Inde scidit uestim̃¬
tũ suũ qd̾ in passione dñi legimus
factũ. apͥncipe sacerdotũ. S que
lũ cẽpli scissũ ẽ: ut ꝓpħia ⁊ nuda¬
tũ suũ popłm. ⁊ diuisũ ostenderet
regnũ. Congregatis aut̃ cunctis
liberis eius. ut lenirent dolorẽ pa¬
tris: uoluit cosolationẽ reciꝑe.⁊
ait. Descendã ad filiũ meũ lugens
in infernũ. Solet ẽẽ magna questio.
quomͦ intelligat᷑ infernus. utrũ
illue mali tãtũ. an etiã boni mortui
descendere soleant. Si gͦ tãtũ ma¬
li. quomͦ iste adfiliũ suũ. se dicit
lugentẽ uelle descendere: Non
eni in penis inferni eũ eẽ credit.
an ꝓturbati : dolentis u̾ba st̃: ma¬
la sua etiã hinc exaggerantis.
anrȩ uendidert᷑ ioseꝑh in egiptũ
gutro militiȩ. In plerisq locis archi
tura cõmemorat. Uenditus ẽ gͥ iosepli

Expanded text:
to tempore. Jacob posteritatis suae deplorans dispendia, quasi pater filium lugebat amissum, quasi propheta flebat interitum Judaeorum. Inde scidit vestimentum suum, quod in passione Domini legimus factum a principe sacerdotum. Sed et velum templi scissum est, ut prophetia, et nudatum suum populum, et divisum ostenderet regnum. Congregatis autem cunctis liberis ejus, ut lenirent dolorem patris, noluit consolationem recipere, sed am descendam ad filium meum lugens in infernum. Solet esse magna quaestio, quomodo intelligatur infernus; utrum illuc mali tantum, an etiam boni mortui descendere soleant. Si ergo tantum mali, quomodo iste ad filium suum se dicit lugentem velle descendere? Non enim in poenis inferni eum esse credit. An perturbati et dolentis verba sunt, mala sua etiam hinc exaggerantis? Et vendiderunt Joseph in Aegyptum gistro militis. In plerisque locis, archimtura commemorat. Venditus est igitur Joseph
Abbreviated transcription (Latin):
ante uos. remanere ur̃as reliquias suꝑ
trã. ⁊ enutrire ur̃m reliqui ariũ. Ma¬
gnũ hoc eni ñ usq. quaq cõsonat. ut
reliquias uł reliquiariũ accipiamꝰ.
iacob . filios eiꝰ: cũ om̃s sint incolu¬
mes. An forte illud significat alto
secretoq mysterio. qd̵ ait apostolus:
merꝰ filioꝵ isrł sic̃ arena maris: re¬
ioseph egiptiis a fr̃ib: ut reliquiȩ
isrł saluȩ fierent. Unde dicit apłs.
Nã iego isrłita sũ. Et ut plenitudo
gentiũ intraret. ⁊ sic om̃is isrł sal¬
uus fieret .i. ex reliquiis ifrł scđ̃m

Expanded text:
remanere uestrum reliquias super terram et enutrire uestrum reliquiarium magnum? hoc enim non usquequaque consonat, ut reliquias uel reliquiarium accipiamus Iacob et filios eius, cum omnes sint incolumes. an forte illud significat alto secretoque mysterio quod ait apmerus filiorum Israel quasi arena maris, reJoseph Aegyptiis a fratribus, ut et reliquiae Israel salvae fierent, unde dicit Apostolus: Nam et ego Israelita sum, et ut plenitudo gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fieret , id est, ex reliquiis Israel secundum
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ ubi in nĩas eodicib habet᷑ chimi¬
lama. in hebreo eẽ neeliõtha. Qd̾.
aquila styracẽ transtulit. Ex quo domͦ
nechotlia quȩ in isaia legit᷑ manifestis¬
sime cella thiamatis siue stiracis intel¬
ligit᷑. eo qd in illa aromata diu̾sa sint ẽõ¬
dita.  ipsis forib accedentes ad dis¬
pensatorẽ locuti sc̃. Oramꝰ dñe. ut audi¬
as uos. ⁊rł. Qd ap̃posito domͦ audiunt.

Expanded text:
mus, ubi in nostris codicibus habetur thymiama, in Hebraeo esse nechotha, quod Aquila storacen transtulit, ex quo domus nechotha quae in Isaia legitur, manifestissime cella thymiamatis, sive storacis, intelligitur, eo quod in illa aromata diversa sint condita In ipsis foribus accedentes ad dispensatorem locuti sunt. Oramus, domine, ut audias
Abbreviated transcription (Latin):
dit om̃ino. Nido in natis mulierũ ma
ꝓpħȩ cupiert̃ uidere: ⁊ ñ uidert᷑. Salu¬
tauit ex utero. agnouit ꝑfectiꝰ ex co¬
lũba: ⁊ ido t̾aqu̾ã odollamites uere
testimoniũ ꝑhibuit in aqua. Uenit¬
aut̃ dñs ad oues tondendas. hoc ẽ ex¬
onerandas sarcinis peccatoꝵ. ex qͥb
in ȩccłiȩ laude in canticis canticoꝵ
dentes eẽnt. uelut grex detonsorũ.
am deinde thamar habitũ mutat. nã
s in ea ꝓrsus nom̃ amaritudinis ma¬
net. Non illiꝰ amaritudinis in qua dño
sel ministrauit. s illiꝰ in qua petrꝰ ama¬
refleuit. Nã ⁊iuda latine cõfessio est.
Cõfessioni gͦ amaritudo miseat᷑. ut uera
penitentia p̃signet᷑. Hac pęnitentia
fecũdat᷑ eccłia. in om̃ib gentib cõsti¬
tuta. Oportebat enĩ xp̃m pati. ⁊ resur¬

Expanded text:
dit omnino et ideo in natis mulierum maidit omnino et ideo in natis mulierum maiprophetae cupierunt uidere et non uiderunt; salutauit ex utero, agnouit perfectius ex columba et ideo tamquam Odollamites uere testimonium autem Dominus ad oves tondendas, hoc est exonerandas sarcinis peccatorum, ex quibus in Ecclesiae laude in Canticis canticorum dentes essent velut grex tonsarum . Jam deinde Thamar habitum mutat; nam Sed in ea prorsus nomen amaritudinis manet, non illius amaritudinis in qua Domino fel ministravit, sed illius in qua Petrus amare flevit. Nam et Juda Latine confessio est: confessioni ergo amaritudo misceatur, ut vera poenitentia praesignetur. Hac poenitentia fecundatur Ecclesia in omnibus gentibus constituta. Oportebat enim pati Chris
Abbreviated transcription (Latin):
sẽi sc̃õꝵ oleo exultationis. p̃ parti¬
cipib suis. Natus ẽ eñi herodis ma¬
ioris tẽpore. passus eͣ aut᷑ herodis
minoris tetrarchȩ. Huiꝰ itaq ue¬
mertis ad oues quȩ ꝑierant dom̃
isrł. si gurã gessit ipse uedas cũ iret
ad tondendas oues suas in thamna: qd in¬
t̃pretat᷑ deficieis. Iã eñi defecerat pͥncepᷤ
ex iuda. ⁊ om̃e magisteriũ atq unctio
iudeoꝵ: donec ueniret cui repositũ erat.
Uenit aut̃ cũ pastore suo odollamita. cui
nom̃ erat hiras: ⁊ intͣp̃tat᷑ odollamites.
testimoniũ in aqua. Cũ hoc plane testimo¬
nio dñs uenit. habens quidẽ testimoni¬
ũ maiꝰ iohanne. s tam̃ ꝓpt oues infirma.
hoc testimonio ẽ usus in aqua. Nã: ip¬
se hiras. qd uom̃ illiꝰ ꝑastoris fuit. int̾p̃¬
tat᷑ fr̃is mei uisio. Uidit om̃ino frẽm suũ
nationẽ matris eiꝰ mariȩ. ⁊ elisabeth ma¬
tris suȩ. eũdẽq diñn ⁊ dm̃ suũ. qr sicut
ipse ait. ex plenitudine eiꝰ accepit. Ui¬

Expanded text:
sanctorum oleo exultationis prae participibus suis. natus est enim Herodis maioris tempore, passus est autem minoris Herodis tetrarchia. huius itaque uenientis ad oues, quae perierant domus Israhel, figuram gessit ipse ludas, cum iret ad tondendas oues suas in Thamna, quod interpretatur "deficiens." iam enim defecerat princeps ex Iuda et omne magisterium atque unctio Iuduenit autem cum suo pastore Adollamite, cui nomen erat Hiras; et interpretatur Odollamites „testimonium in aqua.". cum hoc plane testimonio dominus uenit, habens quidem testimonium maius Iohanne, sed tamen propter oues infirmas hoc testimonio est usus in aqua. nam et ipse Hiras, quod nomen illius pastoris fuit, interpretatur "fratris mei uisio". uidit omnino fratrem suum nationem Mariae matris eius et Elisabeth matris suae eundemque dominum et deum suum, quia, sicut ipse ait, ex plenitudine eius accepit. ui
Abbreviated transcription (Latin):
uerit᷑ litimĩ ido ad infernũ. qr cũ
tristiciai anetiã. si ab eẽti tristicia. tã¬
ĩ qua aed infernũ moriendo descensu¬
rus hȩo loquit᷑. De inferno em̃ magna
questio ẽ. ⁊ quid inde scriptura senti¬
at locis om̃ib: ubi forte hoc cõmenio¬
ratũ fuerit. obseruandũ ẽ.gitur

Expanded text:
trum ideo ad infernum quia cum tristitia, an etiam si abesset tristitia, tanquam ad infernum moriendo descensurus haec loquitur. De inferno enim magna quaestio est, et quid inde Scriptura sentiat, locis omnibus ubi forte hoc commemoratum fuerit, observandum est.
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit ⁊ salutis. Lc̃ scĩ parit᷑. fideles
habeant copiosã iusticiȩ fruge̾. nefi¬
des eoꝵ mopia sermonis attenuata
deficiat. Dati st̃ aut̾ ioseph filii duo.
ante qũa ueniret fames. quos peꝑit¬

Expanded text:
fuerit et salutis, tunc sancti pariter et fideles fuerit et salutis, tunc sancti pariter et fideles habeant copiosam justitiae frugem, ne fides eorum inopia sermonis attenuata deficiat. Nati sunt autem Joseph filii duo, antequam veniret fames, quos ei
Abbreviated transcription (Latin):
tͣram egipti. Triginta aut̃ erat annoꝵ.
qu̾ado stecit in e̾ospectu regis pharaonis.
Griginta inquit annoꝵ erat ioseph. qũa¬
do in cõspectu regis pharaonis stecit. lo¬
tidẽq annoꝵ fuisse legit᷑ xp̃e. quando
sub typo pharaonis in cõspectu mudi
apparuit reuelatꝰ. Cireuiuit ioseph
sertẽ anuoꝵ. irł. Et cõgregauit io¬
seph triticũ sic̃ arenã maris multũ ual¬
de. quoadusq ñ potuit numerari. Non
enĩ erat numerus. Pro codictũ ẽ. ñ emĩ e¬
rat numerus. qd̾ nom̃ numeri om̃is u¬
sitati excederet illa copia. ⁊ quomͦ ap¬
pellaret᷑: ñ inueniebat᷑. Nã undefieri
potest ut qualibet magnȩ. finitȩ tamen
multitudinis numerus ñ sit. quauis
hoc potuerit etiã scđ̃m yꝑbolen dici:¬
ongregauit aut̃ ioseph ꝑ sept̾ẽ annos
omnẽ frugũ abundantiã .i. frum̃ta fidi.
sc̃oꝵ horreis cõdens. ꝑ illa scilicet caris
illa occurrerit sept̾e capitaliũ erimi¬
nũ sub antixp̃o: quãdo fames fidei

Expanded text:
regatos. Triginta autem erat annorum, quando stetit in conspectu regis Pharaonis. Triginta, inquit, annorum erat Joseph, quando in conspectu regis Pharaonis stetit; totidemque annis fuisse legitur Christus, quando sub typo Pharaonis, in conspectu mundi apparuit revelatus. CAPUT V. De eo scripturarum dei. Et congregauit Ioseph triticum sicut arenam maris multum ualde, quoadusque non potuit numerari; non enim erat numerus. pro eo dictum est: non enim erat numerus, quod nomen numeri omnis usitati excederet illa copia et quomodo appellaretur . non inueniebatur. nam unde fieri potest, ut quamlibet magnae finitae tamen multitudinis numerus non sit? quamuis hoc potuerit etiam secundum hyperbolen diciseptem annos omnem frugum abundantiam, id est, frumenta fidei sanctorum horreis condens, per illa scilicet charismilla occurrerit, septem capitalium criminum sub Antichristo, quando fames fidei
Abbreviated transcription (Latin):
nitentes filii isrł loquerent᷑ de fr̃e
suo ioseph. qd̾ illo eũ malẽ eg̾eriñt.¬
⁊ hoc eis diuino iudicio redderet᷑. qd̾ se
ꝑielitari uidebant: adiungit ser pp¬
tura n dictt. Ipsy iguorabantiqr audre¬
batiioseph. mnit̾pres eñi intͣ illos erati
se. q illẽ aĩ auditet. qd̾ uidebant intp̃¬
itẽ qui int̾ ilłos erãt: uichil eidicere eoꝵ
quȩ loquebant᷑.  ec̃obaliud adibitũ
putabant int̾p̃teni. nͥ q̃d̾ eoꝵ lingua il¬
le nesciret. nec eura erat. intͣpretis ea
dicere illi a quo positus fuerat. quȩ
nͣ̃ ad illũ. s int̾ se loquebant᷑. Et
reu̾sus locut ẽ ad eos. tollensq. sy¬
meon. Eligans illis p̃sencib. ⁊rł.¬

Expanded text:
nitentes filii Israhel loquerentur de fratre nitentes filii Israhel loquerentur de fratre suo Ioseph, quod cum illo male egerint et hoc eis diuino iudicio redderetur, quod se periclitari uidebant, adiungit scriptura et dicit: ipsi ignorabant quia audiebat Ioseph; interpres enim inter illos erat. se quia ille non audiret, quod videbant interpretem, qui inter illos erat, nihil ei dicere eorum quae loquebantur. Nec ob aliud adhibitum putabant interpretem, nisi quod eorum linguam ille nesciret, nec cura erat interpretis ea dicere illi a quo positus fuerat, quae non ad illum, sed inter se loquebantur. Et reversus locutus est ad illos. Tollensque Simeonem, et ligans illis praesentibus, j
Abbreviated transcription (Latin):
ratoꝵ. pena digi eẽnt quos. tamͣ
uera dicere sciebat. Neꝙ eñn ꝑuirꝰ
ẽ quisq si ei quẽ castissimũ nouit di¬
eat. Si hoc adulteriũ de quo argu¬
eris cõmisisti: dãpuat te ds. ⁊ hisu̾¬
bis adhibeat iurationẽ: uerũ om̃i¬
nõ urat. Ibi enͣi ẽ cõditio quadixit.
si fecisti. quẽ tam̃ ñ fecisse certũ habet.
S ait aliquis. Uerũ ẽ. qr si fecit adulte¬
riũ. dãpnat illũ ds̃. Hoc aut᷑ quomͦ
uerũ ẽ. siñͣ uerũ dicitis. exploracoreᷤᷤ
estis. cũ etiã si m̃itiaut᷑. ñ st̃ ex plora
tores: s hoc ẽ qd dixit. ita dictũ ẽẽ
exploratores estis. tã quͣa si dietũ
eẽt. exploratoꝵ pena digni estis: hoc
ẽ exploratores depitamini. merito
mñdacii urͣi. Estis aut̃ potuisse dici.
ꝓ habemini ⁊ deputamini. innume¬
rȩ similes locutiones docent. Unde
eͣ illa heliȩ. Quicũq exaudierit
in igne. ipse erit ds. Non eintẽ erit.

Expanded text:
ratorum poena digni essent. Quos tamen ratorum poena digni essent. Quos tamen vera dicere sciebat; neque enim perjurus est quisque, si ei quem castissimum novit dicat: Si hoc adulterium de quo argueris commisisti, damnat te Deus, et his verbis adhibuit jurationem, verum omnino jurat. Ibi enim est conditio, quia dixit, si fecisti, quem tamen non fecisse certum habet. Sed ait aliquis: Verum est, quia si fecit adulterium, damnat illum Deus. Hoc autem quomodo verum est, si non verum dicitis, exploratores estis cuores? Sed hoc est quod dixi, ita dictum esse, exploratores estis, tanquam si dictum esset, exploratorum poena digni estis, hoc est exploratores deputabimini merito mendacii vestri. Estis autem potuisse dici, pro habebimini et deputabimini, innumerae similes locutiones docent. Unde est illa Eliae, Quicumque exaudierit in igne, ipse erit Deus . Non enim tunc erit,
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃ minimꝰ.⁊ri. Quid ẽ qd̾ ioseph uir
ita urauit ꝑ salutẽ pharaonis. ñ
exituros de egipto fr̃s suos. nͥ fr̃ eoꝵ
iunior uenerit: An eciã bono ⁊ fide¬
li uilis fuerat pharaonis salus. cui
fidẽ sic̃ pͥmitus dño suo seruabat
in om̃ib. Quãto enĩ magis ipsi qͥ
eũ in toto honore locauerat. si illi
seruabat. qui eũ seruũ emptitiũ
possidebat: Qd̃ siñ curabat phara¬
onis salutẽ. ñquid ꝑuiriu̾ ꝓ cuius¬
libet hominis salute uitare nͣ de¬
buit: an ñ ẽ ꝑiurtũ. Tenuit enĩ u¬
nũ eoꝵ. donec ueniret beniamin. Et
turus ẽẽt. nͥ ad eũ adducendũ aliqͥ
redissent: S qd̾ sequit᷑ magis urget
questionẽ. ubi iterũ iurauit dicens.
manifesta sint u̾ba ur̃a. si uera dici¬
tis an uon. Sin aut᷑. ꝑsalute pharao
nis. exploratores estis .i. siñ uera dici¬
tis. exploratores estis. Huic sententiȩ
int̾posuit iuratione. qr si uera ñ dixis¬
seut. exploratores eẽnt: ideo explo¬

Expanded text:
ui uiuebat. Quid est quod Ioseph uir ita iurat per salutem Pharaonis non exituros de Aegypto fratres suos, nisi frater eorum iunior ueniret? an etiam bono et fideli uilis fuerat Pharaonis salus, cui fidem sicut primitus domino suo seruabat in omnibus? quanto enim magis ipsi, qui eum in tanto honore locauerat, si illi seruauit, qui eum seruum emticium possidebat! quodsi non curabat Pharaonis salutem, numquid et periurium pro cuiuslibet hominis salute uitare non debuit? an non est periurium? tenuit enim unum eorum, donec ueniret Beniamin, et turus esset, nisi ad eum adducendum aliqui redissent? sed quod sequitur magis urget quaestionem, ubi iterum iurauit dicens: manifesta sint uerba uestra, si uera dicitis an non; sin autem, per salutem Pharaonis <nisi> exploratores estis; id est: si non uera dicitis, exploratinterposuit jurationem, quia si vera non dixissent, exploratores essent, ideo explo
Abbreviated transcription (Latin):
osepli a penuria frum̃ti saluat egiptũ.
⁊ xp̃c a fame u̾bi dĩ liberat mundũ. Aꝑu¬
it enĩ horrea sua xp̃e in om̃i orbe t̾rarũ.
nerogatione frum̃ti sui om̃ia subiuiga¬
uit. Nisi em̃ ioseph fr̃suendidissent. de
m̃tatio siue ampliatio. s in illo ioseph ã
pliationẽ ñ habuit nͥ sola egiptus. in nrͣo
uͦ iosepli augm̃tũ habere meruit uniũ¬
sus mundus. Iue erogauit tritieũ. nr̃¬

Expanded text:
oseph a penuria frumenti salvat Aegyptum, et Christus fame verbi Dei liberat mundum. Aperuit enim horrea sua Christus in omni orbe terrarum: et erogatione frumenti sui, omnia subjugavit. Nisi enim Joseph fratres vendissent, defmentatio, sive ampliatio. Sed in ipliationem non habuit nisi sola Aegyptus, in nostro uero Ioseph augmentum habere meruit uniuersus mundus. ille Ioseph erogauit triticum, n
Abbreviated transcription (Latin):
Et cõmemoratus ẽ ioseph
somnioꝵ suoꝵ quȩ uidit ipse. adora¬
uert᷑ enĩ eũ fr̃s sui. d aliquid in illis
somniis excelsius in quirendũ eͤ. Non
enĩ potest eo mͦ de patre eiꝰ ac matre cõple¬
ri. quȩ iã mortua fuerat. qd̃ de sol& ⁊
luna cũ uidisset. a patre increpante
audierat qui uiuebat. Adorant fr̃s io¬
diuino cultu honorat. In solis aut̃
nomine. ꝑfectio sc̃oꝵ designat᷑. Et lumnȩ
similitudine. ȩccłiȩ expͥmit᷑ decꝰ. Om̃s
gͦ tã seniores quã iuniores. tã ꝑfecti
orare delectant. De quo psalmista ait.
Et adorabunt eũ om̃s reges tͣrȩ. om̃s gen¬
tes seruient ei. Qui dixerunt. Non
eͣ ita dñe. s serui tui uenerunt ut e¬

Expanded text:
Et memoratus Joseph somniorum suorum quae vidit ipse, adoraverant enim eum fratres sui, sed aliquid in illis somniis excelsius inquirendum est. Non enim potest eo modo de patre ejus ac matre compleri, quae jam mortua fuerat, quod de sole et luna, cum vidisset, a patre increpante audierat, qui vivebat. Adorant fratres Jodivino cultu honorat. In solis autem nomine perfectio sanctorum designatur, et lunae similitudine Ecclesiae exprimitur decus. Omnes ergo tam seniores quam juniores, tam perfecti orare delectant, de quo Psalmista ait: Et adorabunt eum omnes reges terrae, omnes gentes servient ei . Qui dixerunt: Non est ita, domine, sed servi tui venerunt ut e
Abbreviated transcription (Latin):
dũ leginꝰ. qu̾e nos possumꝰ more uulgi
uoeare pincernã. Nec uile putet᷑ offici¬
ũ. cũ apud reges barbaros usq. hodie
maximȩ dignitatis sit regi poculũ por
rexisse. Po etȩ quoq de catanitto ⁊ ioue
scriptitant. qd̾ amasiũ suũ huic officio
manciparit. arrauit pͥor p̃posit᷑
puicernarũ soniniũ. Uidebã corã me¬
t ecce inquit uitis in cõspectu meo.
⁊ in uite tres fundi: ꝯ ipsa germinans.
Ures fundos. tria flagella. ⁊tres ramos.
siue ꝓpagines hebreus sermo signi¬
ficat. quȩ ab illis uocant᷑ sariagim.¬

Expanded text:
dum legimus, quem nos possumus more vulgi dum legimus, quem nos possumus more vulgi 366 vocare pincernam. Nec vile putetur officium, cum apud reges barbaros usque hodie maximae dignitatis sit, regi poculum prexisse. Poetae quoque de catamito et Jove scriptitant quod amasium suum huic officio manciparit. Narravit prior praepositus pincernarum somnium: Videbam corat ecce vitis in conspectu meo, et in vite tres fundi, et ipsa germinans tres fundos. » Tria flagella, tres ramos, sive propagines, Hebraeus sermo significat, quae ab illis vocantur Sarigim
Abbreviated transcription (Latin):
cere.⁊ rł. Erat aut̃ iosepb pulehra
facie. Ita ⁊ de xp̃o dauid ait. Specio
ut adulteriũ cũ illa ꝑpetraret. Ista nu¬
lier figura erat synagoge ut supͣ dixi¬
mͦ. quȩ sepe sic̃ scriptũ mochata est
post dos alienos. Similit̾ uolebat ⁊
re. ut negaret se c̃ẽ dm̃. ⁊ phariseoꝵ magis
scribarũ qu̾a legis p̃cepta seruaret.
quȩ illi uelut maritꝰ erat. Xp̃c aut̃ ñ¬
ad quiescens illicitȩ doctrinȩ adul¬
terio. adulterinȩ synagogȩ manu
ueste corporis app̾hensus carne se exu¬
it. ⁊ lib̾ mortis in cęlũ ascendit. Calũp¬
niata ẽ meretrix. ubi eũ tenere ñ potu¬
it dicens. eo qd̃ tẽpłu dñi blaspliemaret.
i legis diceret᷑ ẽẽ transgraessor. Et illũ
ũ carcer t̾ruit. ñ inferna tenuert̃: cũ
etiã ubi ueluti puniendus descende¬
rat. inde alios liberauit. His ita ge
pincerna regis egipti ⁊ pistor dño suo.
irl. In hebreo seriptũ ẽ masec. illud ũ¬
bũ qd in nomine serui abraham du¬

Expanded text:
. Erat autem Joseph pulchra facie: ita et de Christo David ait, Speciosut adulterium cum illa perpetraret. Ista mulier figura erat Synagogae, quae saepe, sicut scriptum est, moechata est post deos alienos. Similiter voluit etre, ut negaret se esse Deum, et Pharisaeorum magis et Scribarum quam Legis praecepta servaret, quae illi velut maritacquiescens illicitae doctrinae adulterio, adulterinae Synagogae manu veste corporis apprehensus, carne se exuit, et liber mortis in coelum ascendit. Calumniata est meretrix, ubi eum tenere non potuit, dicens quod templum Domini blasphemaret, et legis diceretur esse transgressor, et illum non carcer terruit, non inferna tenuerunt, cum etiam ubi veluti puniendus descenderat: inde alios liberavit. Sequitur: Hpincerna regis Aegypti, et pistor, domino suo. in Hebraeo scriptum habet MASEC  , illud verbum quod in nomine servi Abraham du
Abbreviated transcription (Latin):
quoq illi uxorẽ asenech filiã putipha¬
res sacerdotis eliopoleos. Notandũ
aut̃ qd̃ dñi quondã ⁊ tẽporis sui filiã
uxorẽ acceꝑit. qd̵ ad id locoꝵ pontifex
eliopoleos erat. Neq enĩ fas absq eu¬
nuchis idoli illiꝰ eẽ antistites. ut uera
illa hebreoꝵ suꝑeo qd̾ ante iam diximꝰ
suspitio eoꝓbet᷑. Accepit gͦ xp̃e ex gen¬

Expanded text:
quoque illi uxorem Aseneth filiam Putipharis sacerdotis Heliopoleos. Notandum autem quod domini quondam et emptoris sui filiam uxorem acceperit, qui ad id locorum pontifex Heliopoleos erat. Neque enim fas absque eunuchis idoli illius esse antistites, ut vera illa Hebraeorum super eo, quod ante jam diximus, suspicio comprobetur. Accepit ergo Christus ex gen
Abbreviated transcription (Latin):
melaꝑ̃ta m̃ haenĩ dixerat scriptu¬
ra: quomͦ uenerinti ad pharã onẽ
fr̃s ioseph. ⁊ qui d eis dixerit: uł ab
aneis audierit. S hos neͣ uelut ab
inicio repetiuit. ut inde cõcexeret
uarrationẽ ab his u̾bis. quȩ soli io¬
seph pharao dixit. quoꝵ om̃iũ in eo¬
dicib grecis qui a diligentiorib
cõscripti stͣ. quedã obeliscos habent.
⁊ significant ea quȩ in hebreo ñ inueni
steriscos: quib ea significant᷑ quȩ
habient hebrei. nec habent .lxx.¬

Expanded text:
est. Jam enim dixerat Scriptura quomodo venerint ad Pharaonem fratres Joseph, et quid eis dixerit, vel ab eis audierit ; sed hoc nunc velut ab initio repetivit, ut inde contexeret narrationem ab his verbis, quae soli Joseph Pharao dixit: quorum omnium in codicibus graecis, qui a diligentioribus conscripti sunt, quaedam obeliscos habent, et significant ea quae in hebraeo non inven quaedam asteriscos, quibus ea significantur quae habent hebraei, nec habent
Abbreviated transcription (Latin):
tit irat: atq. ea quȩ ꝑmittit sic tolerat.
ut ea in sui cõsilu usũ u̾tat. Unde miro
mͦ fit. ut ⁊ qd̾ sine uoluntate cłi agitur.
uoluntati di cõtrariũ nͣ sit: qr dũ in
bonũ usũ mala facta ũtunt᷑. eiꝰ cõsilio
militant: etiã quȩ eiꝰ cõsilio repugnant.
Hinc ꝑpsalmistã dr̃ Magna oꝑa dñi. ex¬
quisita inom̃s uoluntates eiꝰ. Sic qͥppe
eiꝰ oꝑa magna st̃: ut ꝑ om̃e qd agit᷑ ab ho¬
minib eiꝰ uoluntas exquirat᷑. Nã sepe
inde ꝑficit᷑. un repelli putat᷑. Hincrur¬
sũ dicit. Om̃ia quecũq uoluit dñs fecit.
in cȩlo ⁊ in t̾ra. Hinc salomon ait. Non ẽ
sapientia. ñ ẽ prudentia. ñ ẽ cõsiliũ
cõtra dm̃. Restat gͦ ut in cunctis quȩ
agimꝰ. uĩ suꝑnȩ uoluntatis inquiramꝰ.
Cui uidelicet cognite. debet nr̃a actio
deuote famulari. ⁊. quasi duc̃e sui
itineris ꝑsequi. ne etiã ei . nolens serui¬
at. si hanc suꝑbiens declinat. Uitari

Expanded text:
tit iratus, atque ea quae permittit sic tolerat, tit iratus, atque ea quae permittit sic tolerat, ut ea in sui consilii usum vertat. Unde miro modo fit ut et quod sine voluntate Dei agitur, voluntati Dei contrarium non sit, quia dum in bonum usum male facta vertuntur, ejus consilio militant etiam quae ejus consilio repugnant. Hinc per Psalmistam dicitur: Magna opera Domini, exquisita in omnes voluntates ejus . Sic quippe ejus opera magna sunt, ut per omne quod agitur ab hominibus ejus voluntas exquiratur. Nam saepe inde perficitur, unde repelli putatur. Hinc rursum dicit: Omnia quaecunque voluit Dominus, fecit in coelo et in terra . Hinc Salomon ait: Non est sapientia, non est prudentia, non est consilium contra Deum . Restat ergo in cunctis quae agimus vim supernae voluntatis inquiramus, cui videlicet cognitae debet nostra actio devote famulari, et quasi ducem sui itineris persequi, ne ei etiam nolens serviat, si hanc superbiens declinat. Vitari