comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
homimiꝰ ab homine posseesio abire nõ licebit.
Accipe unde magis ficius dolusq quã ĩgno¬
rantia romanoꝵ Pontificum appareat ubẽ¬
tium indice bello non iure cui simle quiddã
pnmos Rontifices in occupanda urbe cetengtp
opidis credo fecisse: parum ance me natum testor
eorum memoriam qui intorfuerunt ꝑ in audi¬
tum genus fraudis Noma papale accepit Imn¬
perium seu eyraminidem potius cum diulibe¬
ra fiasset. Is fuit boniftitius nouus cretauo
infrriude & in nomine parsi mõ bonsfatii dicẽ¬
di sunt qui pexime faciunt et cum Romani
de prehenso dolo apud se indignarentur bonus
hala in morem Targuini summa queq hapa¬
uera uirga derussit. quod cum posteti qui ei
successit Innocentius imitari uellet urbe fu¬
ꝯtitus est. de aliis pontificibus nolo dicrreꝗ
Romam semper ui oppressam arimsq tonẽ¬
tũt. Licet qͥuotiens potuit rebellauit. Ut
sexto ab hine duno tum pacem ab tugenio

Expanded text:
homini ab homine possesso abire non licebit? homini ab homine possesso abire non licebit? 91 Accipe, unde magis fraus dolusque quam ignorantia Romanorum pontificum appareat utentium iudice bello, non iure, cui simile quiddam primos pontifices in occupanda urbe ceterisque oppidis credo fecisse. Parum ante me natum testor eorum memoriam, qui interfuerunt per inauditum genus fraudis Roma papale accepit imperium seu tyrannidem potius, cum diu libera fuisset. Is fuit Bonifacius nonus, octavo in fraude ut in nomine par si modo Bonifacii dicendi sunt, qui pessime faciunt, et cum Romani deprehenso dolo apud se indignarentur, bonus papa in morem Tarquini summa queque papavera virga decussit. Quod cum postea, qui ei successit, Innocentius imitari vellet, urbe fugatus est. De aliis pontificibus nolo dicere, qui Romam vi semper oppressam annisque tenuerunt, licet quotiens potuit rebellavit ut sexto abhinc anno: cum pacem ab Eugenio
Abbreviated transcription (Latin):
annoꝵ nũs. Uerum adolore titulum potest:
An uõ cptus ego abarbaris credit̾ poris se pest
entum cumos quibus captiiuis post liminio fui¬
reuersus paterne hereditatis repotitor ex¬
cludat quid hac re in humaniꝰ. Atq ut ali¬
quol afferam exemplum ĩ inlephᵒ dux istael
reposcentibus filiis amon terrtm a finbus. Ae¬
mon usqi in sabot atqi in Iondanom rospondit
prescripsit is rael iam per torcentos dunos
An quod nunq illorum sed amoreorum fius¬
set terra quam reposcerent ostendit es hoe
argumc̾tum ee adamoĩtas illasrã pertincre
ꝙ nunq̃ intra tot annoꝵ circulum repoposces¬
sent. Pitscripsit Nomcina eccłia Late nepha¬
ria. Lingua preserptionem que de Relius mu¬
tis atq irrationabilibus adhominom trans fors
cuius quo diuturnior in seruitutem posses slo
eo est olatistabilior. Aues ec frre inse preseri¬
bi nolunt: sed que tolibet tempore possecs e:
tum libuorit & oblata fuerit cecasio abeunt

Expanded text:
annorum numerus verum abolere titulum potest. annorum numerus verum abolere titulum potest. An vero captus ego a barbaris creditusque perisse, post centum annos, quibus captivus fui, postliminio reversus paterne hereditatis repetitor excludar? Quid hac re inhumanius? Atque ut aliquod afferam exemplum, num Iephte, dux Israel, reposcentibus filiis Ammon terram «a finibus Arnon usque in Iaboc atque in Iordanem» respondit prescripsit Israel iam per trecentos annos? An, quod nunquam illorum, sed Amorreorum fuisset terra, quam reposcerent, ostendit et hoc argumentum esse ad Ammonitas illam non pertinere, quod nunquam intra tot annorum curriculum repoposcissent? Prescripsit Romana ecclesia: tace, nefaria lingua! Prescriptionem, que fit de rebus mutis atque irrationabilibus, ad hominem transfers, cuius quo diuturnior in servitute possessio eo est detestabilior. Aves ac fere in se prescribi nolunt, sed quantolibet tempore possesse, cum libuerit et oblata fuerit occasio, abeunt:
Abbreviated transcription (Latin):
dei possessionẽ/ neges prosesto stulte fidei nez̧a¬
re nõ possis. An en tantare tancqs exꝑta ex¬
cusata debet eẽ a facti &iuris ignerantia
fasti quidem ꝙ romam pro uincias o non
dedit Constantinus ꝙ cgnorare icdiode hõis
est nõ summi Poneificis. Iuns caũt ꝙ illa nec donari
potuero net accipi ꝙ noscire uix christiani est.
Ita ne stulta erodiditas dabit tibi ius in lus ꝙo si quȩ
priedentior fores tua nunquam fus sent. Qiud
non ne nune saltem postq ce ꝑ ignorantiam atq
stultitiam possedisse docui istud si quod erat
amittes & quod iustitia male contulerat tibi
Non no idnsum cognitiobene adimet manei¬
piumq ab iniusto adustum dm̃ rouertitur
fortassis ctiam tum usufructu. quod si ad hoc
possidere pertis iam iusttia in malitiam frau¬
demq conuersa est planeq effedtus as male
fidei possersor preseribit Romana ecdia. o im¬
penti o diuini Iuns ignari. Nullus quata us u

Expanded text:
dei possessionem neges, profecto stulte fidei negadei possessionem neges, profecto stulte fidei negate non possis. An in tanta re tamque aperta excusata debet esse et facti et iuris ignorantia? Facti quidem, quod Romana provinciasque non dedit Constantinus quod ignorare idiote hominis est, non summi pontificis, iuris autem, quod illa nec donari potuere nec accipi, quod nescire vix christiani est. Ita ne stulta credulitas dabit tibi ius in iis, que, si prudentior fores, tua nunquam fuissent? Quid, nonne nunc saltem, postquam te per ignorantiam atque stultitiam possedisse docui, ius istud, si quod erat, amittes? Et quod inscitia male contulerat tibi, nonrre id rursum cognitio bene adimet mancipiumque ab iniusto ad iustum dominum revertetur, fortassis etiam cum usufructu? Quod si adhuc possidere pergis, iam inscitia in malitiam fraudemque conversa est planeque effectus es male fidei possessor. 90 Prescripsit Romana ecclesia: o imperiti, o divini iuris ignari! Nullus quantusvis
Abbreviated transcription (Latin):
Roma fuerunt. aut rogem sibi creare aut
iam Remptipillam tenerere: multo magis id dicere
uersaui ꝙ nec unqs fuit & siqua fiusset tamen
temporum conditione intorcidiseet confugiũt
ad aletrum quĩes defensionis & uolut relicta
urbe martem so rtcipiunt quã statim defi¬
cientibus cibanis dedore cogenturꝰ p̃seripsit
inquiunt Nomana eccłia in hee que possidet: Cur
ergo que maior pars̨̧ est ea roposeit in quibus
non senptit & in quibus alii senpserunt. Nisi
id non lecee aliis in hane ꝙ li et hiue in alios
scripsit Romana eccłia. Cur ergo imperato¬
nbues totiens curat sibi ius confirmandum
ur donationem cofirmationẽq Cesarum
castat si hoc unum satis est inunam ei fticis
si do alio quoq Iure nõsiltas. Cur igitur deas¬
tero non siles. E empe quia hoe sibi non suffi¬
oit. Prescripsit Romana ecelia & quomodo
põt prosenps isse ubi de nullo titulo d sed de
male fidei possescione constat: aut si male fi¬

Expanded text:
Roma fuerunt, aut regem sibi creare aut Roma fuerunt, aut regem sibi creare aut rem publicam tenere, multo magis id licere versarii quod nec unquam fuit et, si qua fuisset, iam temporum condicione intercidisset confugiunt ad alterum genus defensionis, et velut relicta urbe in arcem se recipiunt, quam statim deficientibus cibariis dedere cogentur: prescripsit, inquiunt, Romana ecclesia in iis que possidet. Cur ergo, que maior pars est, ea reposcit, in quibus non prescripsit et in quibus alii prescripserunt? Nisi id non licet aliis in hanc, quod huic licet in alios. Prescripsit Romana ecclesia: cur ergo ab imperatoribus totiens curat sibi ius confirmandum? Cur donationem confirmationemque Cesarum iactat, si hoc unum satis est? Iniuriam ei facis, si de altero quoque iure non sileas. Cur igitur de altero non siles? Nempe quia hoc sibi non sufficit. Prescripsit Romana ecclesia: et quomodo potest prescripsisse, ubi de nullo titulo, sed de male fidei possessione constat? Aut si male fi
Abbreviated transcription (Latin):
cetse habictrunt diligere sibi Regem sub cuiꝰ
auspie iis uidtonam reportarunt. Nunꝗd
hune postea a princepatu de ponerent aut
tius filios tum comenclatione pr̃is tum pro¬
pnie uirtuto stiuorabiles iuberont eẽ priua¬
tos. et iterum sub Romano principe gẽnt
maxime cum corum opera assidũs indige¬
rent & nullum aliunde auxilium spgrarẽt.
Nos si Cosar ipse aut onstantinus a̧d uitã
reuersus: aut etiam senatus populus Romanq
ad Comunẽ iudicium quale in ortcia amphie¬
tienum fuit uocaroe prima statim actione re¬
pelleturꝙ a se olim custode destrtosq tandiu
sub alio principe egontes ꝙ nunq̃ alieuigene
Regi subditos ꝙ deniq homines laberati na¬
tos & in labertatem robore animi corporisq
ass ectos ad stimulatũ seriutumq reposcoret᷑
ut appareat i cesar ⁊ polus iromanus ro¬
petendo exculsus est multo uehomentius halam
esse expulsum: et sieat aliis nationibues q sub

Expanded text:
cesse habuerunt deligere sibi regem, sub cuius cesse habuerunt deligere sibi regem, sub cuius auspiciis victoriam reportarunt: nunquid hunc postea a principatu deponerent? Aut eius filios tum commendatione patris tum propria virtute favorabiles iuberent esse privatos? Ut iterum sub Romano principe essent, maxime cum eorum opera assidue indigerent et nullum aliunde auxilium sperarent? Hos si Cesar ipse aut Constantinus ad vitam reversus aut etiam senatus populusque Romanus ad commune iudicium, quale in Grecia Amphictyonum fuit, vocaret, prima statim actione repelleretur, quod a se olim custode desertos, quod tam diu sub alio principe degentes, quod nunquam alienigene regi subditos, quod denique homines libertati natos et in libertatem robore animi corporisque assertos ad famulatum ser- vitiumque reposceret, ut appareat, si Cesar, si populus Romanus a repetendo exclusus est, multo vehementius papam esse exclusum, et si licet aliis nationibus, que sub
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo fas orit cuicũq cesserit ille ius suũ
atq ut audacius agam si Ro manis licebat
Constancinum aut exigere ut tatꝗuinum aut.
occidere ut Tullium Cesareni multo magis cũ
uł romanis uł prouinciis licebit occidere
qui in locian Constantini utrumq suec essit
hoc & si uerum tam̃ ultra ausam metima ẽẽ
ideprto me reprimere nolo net aliud ex his
colligere que dixi nisi impetũ eõ ubi otenio ostim̃oꝵ¬
rum est us. Ibi ius quẽguã afftre uroꝵ quia
qđ armis acquiratur. Idem rursus armis
amutit. eo quidem magis ꝙ alię noue grtes
ut de Gotis eccipimus: quenunq sub ⁊ema¬
no imꝑio fuerũt fugatis uettribus in coles. Ita¬
liam & multas pro iuncias occuparunt quas
in struitutem reuocari inqua nunq fuerũt
quȩ tandem equitas ost prefertim uiltrrees
& fortasse a uitis quo tempore siquo urbes
ac nationes ut fastum susse scimus ab Impe¬
iticore descrte ad barbatorum aduentũ ne¬

Expanded text:
et ab eo fas erit, cuicunque cesserit ille ius suum. et ab eo fas erit, cuicunque cesserit ille ius suum. Atque ut audacius agam, si Romanis licebat Constantinum aut exigere ut Tarquinum aut occidere ut Iulium Cesarem, multo magis eum vel Romanis vel provinciis licebit occidere, qui in locum Constantini utcunque successit. Hoc et si verum, tamen ultra causam meam est, et iccirco me reprimere volo nec aliud ex his colligere que dixi, nisi ineptum esse, ubi armorum vis est, ibi ius quenquam afferre verborum, quia quod armis acquiritur, idem rursus armis amittitur. Eo quidem magis, quod alie nove gentes ut de Gothis accepimus, que nunquam sub imperio Romano fuerunt, fugatis veteribus incolis Italiam et multas provincias occuparunt, quas in servitutem revocari, in qua nunquam fuerunt, que tandem equitas est, presertim victrices et fortasse a victis? 88 Quo tempore si que urbes ac nationes, ut factum fuisse scimus, ab imperatore deserte ad barbarorum adventum ne
Abbreviated transcription (Latin):
inferunturꝰ aut ob ulcise endam in iuriam dosẽ¬
dendosq amicos aut timore accipcende põtea
ala mitatis si uires aliorum augon sinant aut
spe prede aut glone cupiditate. quarum pina
non nil honesta seda parum. due postenores
nequaq honeste sunt & Romanis quidem il¬
lata sunt frequenaer bella: sed postes se de¬
fenderant oillis & diis ipsi inculorunt. Nee
ulla gene est que dicioni corum cesserit nisi
bella uicta & Domita quã redte aut qua ausa
ipsi iudetiit eos egondi nec damnare tanq
in uiste pugnauerunt ner ab sduere tanq̃ iusto
Tantum dicam eadem ratione Romanis ceto¬
ris bella intulisse quã reliqui pcłi Regesq
otq ipsis qui bello lapessiti uitico sꝑ Lieuhire
deficere a Romanis & ab aliis dominis de fece¬
runt ne forte ꝙ nemo diceret imꝑia omnia
ad uetustis simos illos qui primi dñi fuere .i.
quo circa si fas crat gentibus e onstantino &

Expanded text:
inferuntur: aut ob ulciscendam iniuriam defeninferuntur: aut ob ulciscendam iniuriam defendendosque amicos, aut timore accipiende postea calamitatis, si vires aliorum augeri sinantur, aut spe prede, aut glorie cupiditate. Quarum prima nonnihil honesta, secunda parum, due posteriores nequaquam honeste sunt. Et Romanis quidem illata fuere frequenter bella, sed, postquam se defenderant, et illis et aliis ipsi intulerunt, nec ulla gens est, que dicioni eorum cesserit nisi bello victa et domita, quam recte aut qua causa ipsi viderint. Eos ego nolim nec damnare tanquam iniuste pugnaverint, nec absolvere tanquam iuste. Tantum dicam eadem ratione Romanos ceteris bella intulisse qua reliqui populi regesque, atque ipsis, qui bello lacessiti victique sunt, licuisse deficere a Romanis, ut ab aliis dominis defecerunt, ne forte, quod nemo diceret, imperia omnia ad vetustissimos illos, qui primi domi- ni fuere, idest Quocirca si fas erat gentibus a Constantino e
Abbreviated transcription (Latin):
bus in tellexerunt. Iusteq libertato illas exie¬
runt. Noli me ad istam uocare questionem.
Nequid ad Romanos meos cogar dicere: ꝗuan¬
quam nullum rimen tam graue ecse potuit
ut eternam mererentur populi seruitutem ũ
eo quod sepe culpa principis magni ne alicuiꝰ
in Re 2ea cuius bella gesserunt & uibti in¬
merita seruitutis pena affesti sunt: guo ꝑ
ex emplis plena sunt omnia neq uõ legena¬
turȩ sõꝑatum est ut pplus sibi plurimũ subiu¬
gat precipue aliͦs eosq exortari possumus
Imperare illis aec ium affarre nõ possumus
nisi relicta humanitate o elimus strociores
belluas mutari guaꝵ sanguinum & infirmio¬
res imꝑium ex ercent ut leo in quadruptdos
agiula in uolueres delphinus pisces uerumtñ
her belue nõ in suum gnũs sibi ues uendicant
sed in instrius. & quãto mogis faciendũ nobis
E & homo homini religioni habendus cum ut M.
fabius in quit nulla supra terras. ause belli¬

Expanded text:
bus intulerunt iusteque libertate illas exuebus intulerunt iusteque libertate illas exuerunt. Noli me ad istam vocare questionem, nequid in Romanos meos cogar dicere, quanquam nullum crimen tam grave esse potuit, ut eternam mererentur populi servitutem, cum eo, quod sepe culpa principis magni ve alicuius in re publica civis bella gesserunt et victi immerita servitutis pena affecti sunt. Quorum exemplis plena sunt omnia. Neque vero lege nature comparatum est, ut populus sibi populum subigat. Precipere aliis eosque exhortari possumus, imperare illis ac vim afferre non possumus, nisi relicta humanitate velimus ferociores beluas imitari, que sanguinarium in infirmiores imperium exercent, ut leo in quadrupedes, aquila in volucres, delphinus in pisces. Veruntamen he belue non in suum genus sibi ius vendicant, sed in inferius. Quod quanto magis faciendum nobis est et homo homini religioni habendus, cum, ut M. Fabius inquit, «nulla supra terras
Abbreviated transcription (Latin):
An uõ pp̃lus irahel a domo dauit os salo m̃ois̃
quos prophete adeo misss unxerant camẽ
ꝑꝑ grauiora onera desistere licuit fitum co
torum deus probauit nobis ob tantam gyrã¬
nidem de sisttre nõ licebit/ abis presertim ꝗ
nec sunt Reges nee ẽẽ possunt & qui de Ia¬
storibus ouium idost animarum facti sunt
quis ignorat nullum ius eẽ bellorum aut qđ̃ si
est tam diu ualere q diu possideas que bello pa¬
rasti. Nam cum possossionem perdis & iuoꝑ
didisti. Iderq captiuos si fugerint nemo ad
iudicem repetore solte etiam nee ꝑdas si ccas
pnores tiñi receperunt. A pes et quedam alia
uolucrum gña si e priuato mõ Longius euo¬
lauent & in alieno desidcrint repeti nonque¬
unt. Tu homines nõ modo liberum animal
sed domi ceterorum siso in libertatem manu
& armis asserant. non manu darinis re¬
petas ced Iure quasi tu homo sis illi pecudes
Neq est qued dicas Romani iuste bella nationi¬

Expanded text:
An vero populis Israel a domo David et Salomonis, An vero populis Israel a domo David et Salomonis, quos prophete a Deo missi unxerant, tamen propter graviora onera desciscere licuit factumque eorum Deus probavit: nobis ob tantam tyrannidem desciscere non licebit? Ab iis presertim, qui nec sunt reges nec esse possunt et qui de pastoribus ovium, idest animarum facti sunt quis ignorat nullum ius esse bellorum aut, si quod est, tam diu valere quandiu possideas, que bello parasti? Nam cum possessionem perdis, et ius perdidisti. Ideoque captivos, si fugerint, nemo ad iudicem repetere solet, etiam nec predas, si eas priores domini receperint. Apes et quedam alia volucrum genera, si e privato meo longius evolaverint et in alieno desederint, repeti non queunt: tu homines, non modo liberum animal, sed dominum ceterorum, si se in libertatem manu et armis asserant, non manu et armis repetes, sed iure, quasi tu homo sis, illi pecudes? Neque est quod dicas: Romani iuste bella nationi
Abbreviated transcription (Latin):
aliquem successorem a possessione deiestum.
Lo quor nũe de his que papo non pessidet. pestea
Loquor de his que possidit. guid possum nobis ma¬
gis dare q ut ea que uon fucriuit: nec eesepo¬
cuerũt fuisse concedam. um dico uos nec iure
diuino nec uire humano ad recuꝑacioem agere
posse. In lege uetor hebreus supͣ sextum dnmo ci¬
bi hebreo seruire lutabatur ut quinqua gesimo
quoq anno omnia redibuit ad puistinum dñam
sempore gratię christianus a uicario hristi ro¬
dompeoris nr̃e striututis p̃metur seruitio ȩter¬
no quid dicam iruocabitur ad seruitutẽ
post qĩ liber fadtus est duiq potitus libte¬
tate. sil eo quam seuus q̃ uchemens ꝙ bat¬
barus dominatus fequenter est sacrdotũ
si aña egnorabatur nupor est cognitũ
de mõstro illo protento Iohaune uieellesco
ardinale & Pa tnarcha qui gladium quo
aurcculam. Malco absadit in Gristiatiorum
sanguine Lassauit quo gladio & ipse penie

Expanded text:
aliquem successorum a possessione deiectum. aliquem successorum a possessione deiectum. Loquor nunc de iis, que papa non possidet, postea loquar de iis, que possidet. Quid possum vobis magis dare, quam ut ea, que nec fuerunt nec esse potuerunt, fuisse concedam? Tamen dico vos nec iure divino nec iure humano ad recuperationem agere posse. In lege veteri Hebreus supra sextum annum Hebreo servire vetabatur, et quinquagesimo quoque anno omnia redibant ad pristinum dominum: tempore gratie christianus a vicario Christi, redemptoris nostre servitutis, premetur servitio eterno? Quid dicam, revocabitur ad servitutem, postquam liber factus est diuque potitus libertate? 85 Sileo, quam sevus, quam vehemens, quam barbarus dominatus frequenter est sacerdotum. Quod si antea ignorabatur, nuper est cognitum ex monstro illo atque portento Ioanne Vitellesco cardinale et patriarcha, qui gladium Petri, quo auriculam Malcho abscidit, in christianorum sanguine lassavit, quo gladio et ipse periit.
Abbreviated transcription (Latin):
gustus dictreture nisi ꝙ dum temporalia au¬
get spintucalia minuit. Itaq uideas ut unus¬
quisq peximus est summo ꝵ Pontificum Ita
maxime de fendende hiue donatiõni ĩ cũmbere
quat bonifatius octauus que celestium tubis pa¬
riete in sertis decepit. Hic & de ponatione on¬
stantini senbit & regem francie priuauit regnĩq
ip̃um ꝙ donationem onstantim ex equi uel¬
lat occłie Romane fiusse & cõ subitum in di¬
cauit ꝙ statim successores eius. bñdictus &
clemens ut improbum inuistumq reuocarũt.
U trum quid sibi uult ista uestra pontifices Ro¬
mani sollicitudo ꝙ a singulis imporatoribus
donationom onstantimagitis cofirmari nisi
ꝙ uiti diffiditis restro: sed Laterom Lauatis
ut dicitur. Nam neq illa unquam fuit &
ꝙ non est confirmari non põt & quiequid do¬
nant Cesares decepti exemplo onstantim fa¬
ciunt et donare imptrium nequeunt. Ago
aligñ possedisss: sed postea uł ipsum uel

Expanded text:
gustus diceretur, nisi quod, dum temporalia augustus diceretur, nisi quod, dum temporalia auget, spiritualia minuit. Itaque videas, ut quisque pessimus est summorum pontificum, ita maxime defendende huic donationi incumbere, qualis Bonifacius octavus, qui Celestinum tubis parieti insertis decepit. Hic et de donatione Constantini scribit et regem Francie privavit regnumque ipsum, quasi donationem let, ecclesie Romane fuisse et esse subiectum iudicavit, quod statim successores eius, Benedictus et Clemens, ut improbum iniustumque revocarunt. Verum quid sibi vult ista vestra, pontifices Romani, sollicitudo, quod a singulis imperatoribus donationem Constantini exigitis conflirmari, nisi quod iuri diffiditis vestro? Sed laterem lavatis, ut dicitur, nam neque illa unquam fuit, et «quod non est, confirmari non potest», et quicquid donant Cesares, decepti exemplo Constantini faciunt, et donare imperium nequeunt. XXVIaliquando possedisse, sed postea vel ipsum vel
Abbreviated transcription (Latin):
mani eẽ debert. si tu hala es grecum poces
grecum Imꝑattrem pnuare Italia prouinciisq
occidõtis de latinum Imꝑatorem facis cur
pacc̃o nibus uteris. urbona Cesaris partiris.
eose. nec augustum nec Cesarem: nec imptratorem
nisi Rome Imperium ceneat & nisi operam det
Vt uroem Romam recuꝑ et pane õe ꝑiurum. Nã
esares illi pniores quorum fut primus onstanti
non adigebantur ius uirandum inttr ponere : qͦ
nũe Cesaires astringuntur.: sed ꝗ̃ tum humana oꝑe
prestan põt nihil imminuturos oẽ de amplitio¬
dine Imptrii aomani eamq sedulo adaustu¬
ros noneare tñ uoeati augusti ꝙ imperium
augere debtrent ut aliqui sentiunt Latine lĩ¬
gue Imperiti. et enim ciugustus quasi sacer
ab auum gustu didtus que in cuispiciis adhiben
solebant grecorum queq testante lingua cipđ¬
quos augustus dicitur uñ sebastia uo¬
cat melius summus pontifex ab augendo au¬

Expanded text:
mani esse deberet. Si tu, papa, et potes mani esse deberet. Si tu, papa, et potes Grecum imperatorem privare Italia provinciisque occidentis et Latinum imperatorem facis, cur pactionibus uteris? cur bona Cesaris partiris?  iudice se non esse nec Augustum nec Cesarem nec imperatorem, nisi Rome imperium teneat, et, nisi operam det, ut urbem Romam recuperet, plane esse periurum. Nam Cesares illi priores, quorum fuit primus Constantinus, non adigebantur iusiurandum interponere, quo nunc Cesares obstringuntur: se, quantum humana ope prestari potest, nihil imminuturos esse de amplitudine imperii Romani eamque sedulo adaucturos. Non ea re tamen vocati Augusti, quod imperium augere deberent – ut aliqui sentiunt Latine lingue imperiti –, est enim Augustus quasi ,sacer' ab avium gustu dictus, que in auspiciis adhiberi solebant, Grecorum quoque testante lingua,quos Augustus Σεβαστός dicitur, unde Sebastia vocata. Melius summus pontifex ab augendo Au
Abbreviated transcription (Latin):
ferre possitis ueras in corruptas sinceras. s¬
Num piotinus donata sunt que in tabulis con¬
tinentur ubi possecgio ubi in manus craditio
Sam i carthamo constiturmus dat nõ gratifi¬
cari s duestro uoluit sed illudere uensimile ẽ
dicitis qui donat quippiam eum & posses¬
sionem tradere. uidete quid lo qua mini cu
possessionem non ce datam constat &anda¬
tum sit ius ambigatur. Uerisimile est qui
possossionem non dedit eum ne uis quid
dare uoluisse. An nõ constat posses sionẽ
nunqi fusse traditam quod negare impu¬
deneis simum est. tunquid silicestrum cõ¬
stantinus in apicoluem quasi trium phantẽ
inter frequentium guiritum : sed nisi delũ
Lausum duxit in sella aurea assistento /¬
unucerso stnatu cello cauit magratus pro
sua quẽq dignitate. Recom salutarie &
adorare iussit hoe trga nocios principes fler
solet non tñ aliquod palatium ilłd lareranẽe
tradi. Num postea ꝑ uniuersam itallam aum¬

Expanded text:
ferre possitis veras, incorruptas, sinceras: ferre possitis veras, incorruptas, sinceras: num protinus donata sunt, que in tabulis continentur? Ubi possessio? ubi in manus traditio? Nam si chartam modo Constantinus dat, non gratificari Silvestro voluit, sed illudere. ,Verisimile est', dicitis, ,qui donat quippiam, eum et possessionem tradere'. Videte, quid loquamini, cum possessionem non esse datam constet et, an datum sit ius, ambigatur. Verisimile est, qui possessionem non dedit, eum ne ius quidem dare voluisse. An non constat possessionem nunquam fuisse traditam, quod negare impudentissimum est? Nunquid Silvestrum Constantinus in Capitolium quasi triumphantem inter frequentium Quiritum, sed infidelium plausum duxit? in sella aurea assistente universo senatu collocavit? magistratus pro sua quenque dignitate regem salutare et adorare iussit? Hoc erga novos principes fieri solet, non tantum aliquod palatium velut Lateranense tradi. Num postea per universam Italiam circun
Abbreviated transcription (Latin):
ege porro ut credamus estam donatiõem
de qua facit pagina ur̃a mentionẽ. deb¬
debet constare etiam de acceptaitione s il uestri.
N une de illa non constat. At credibile est dici¬
tis ratam hanç habuisse donationem. Ita cre¬
do net ratam habiusse modo ueruin etiam pe¬
cios e rogasse precibus extorsisse credibile est
qucdẽ uos credibile: quod preter opinionem
est hoium dieitie. N ee quia in pagina priulegii
de donatione fit metio putandum est fiusse
acceptum: sed erontrario: quia non fit metio
de accepititione dicendum est non fiusse do¬
natum. Ita plus contra uos fticit hũe Domẽi
respuesse q̃ illum dare uoliuss e & onficium
in inuitum non confatur: neq non tantum
clonata reso uesse siluestrum saspicari dobe¬
mus sed tacite etiam iudicasse nec illum
dare iure nec se uure accipere posse. sed o
ctram semper inconsultam q aciaritiam do-¬
mus & tabulas quoq de assensu s iluestri pro¬

Expanded text:
Age porro, ut credamus istam donationem, Age porro, ut credamus istam donationem, de qua facit pagina vestra mentionem, debet constare etiam de acceptatione Silvestri. Nunc de illa non constat. ,At credibile est', dicitis, ,ratam hunc habuisse donationem.' Ita credo, nec ratam habuisse modo verum etiam petiisse, rogasse, precibus extorsisse credibile est. Quid, vos credibile, quod preter opinionem est hominum, dicitis? Nec quia in pagina privilegii de donatione fit mentio, putandum est fuisse acceptatum, sed e contrario, quia non fit mentio de acceptatione, dicendum est non fuisse donatum. Ita plus contra vos facit hunc donum respuisse quam illum dare voluisse, et beneficium in invitum non confertur. Neque vero tantum donata respuisse Silvestrum suspicari debemus, sed tacite etiam indicasse nec illum dare iure nec se iure accipere posse. Sed o cecam semper inconsultamque avaritiam! Demus, ut tabulas quoque de assensu Silvestri pro
Abbreviated transcription (Latin):
lit. Reodito que sunt esaris Cesari &
que sunt Dei deo. Quo fit ut nec tu Cesar tua
relin quere neq ego que cosaris sunt acciꝑe
debeam que uł si millies offeras nunꝙ̃ accipiã.
ad hanc siluestre oracionom appłico uiro dignã
quid eẽt quod amplius constantinus posset
opponere. Quodeum ita sit qui auint domt¬
natiõẽm eẽ factam non ne iniuriosi sunt ĩ
Constantinum quem suos priuare. Imperiuq
Romanum uoliusse conuellere. Iniuriosi in
senatum hopulumq Romanum staliam to¬
tumq occidentem que cane uis fasq muta¬
ri Imperium ꝑ misisse in uiriosi in siluestrũ
quem indignam sancto uiro donationem ac¬
ceptam habuisse. Iniuriosi in summũ ponci¬
ficatum eui licert T̃ errenis potiri Regnis &
Nomanum moderari imꝑiam arbitrantur
ec tam en omnia eo ꝑtinent ut appareat
en statinum inter tot impedimeta nunquã
fiusse facturũ ut rem Romanam sil uestro
ex maxima parte donaret quod isti aũt.

Expanded text:
lit: Reddite, que sunt Cesaris, Cesari, et lit: Reddite, que sunt Cesaris, Cesari, et que sunt Dei, Deo, quo fit, ut nec tu, Cesar, tua relinquere neque ego, que Cesaris sunt, accipere debeam, que, vel si millies offeras, nunquam accipiam." Ad hanc Silvestri orationem apostolico viro dignam, quid esset, quod amplius Constantinus posset opponere? Quod cum ita sit, qui aiunt donationem esse factam, nonne iniuriosi sunt in Constantinum, quem suos privare imperiumque Romanum voluisse convellere? iniuriosi in senatum populumque Romanum, Italiam totumque occidentem, quem contra ius fasque mutari imperium permisisse? iniuriosi in Silvestrum, quem indignam sancto viro donationem acceptam habuisse? iniuriosi in summum pontificatum, cui licere terrenis potiri regnis et Romanum moderari imperium arbitrantur? Hec tamen omnia eo pertinent, ut appareat Constantinum inter tot impedimenta nunquam fuisse facturum, ut rem Romanam Silvestro ex maxima parte donaret, quod isti aiunt. II
Abbreviated transcription (Latin):
mihi diabolus effici qui christum idost me
regna mundi a te data accipere iubeas. Ma¬
Lo enim illa spernere quam possidore. et
ut aliquid de infidelibus: sed ue spero futu¬
ris fidelibus loquar. adi me de ang̃lo
Cucis reddere illis Angelum tonebrarum
quorum corda ad pietatem in ducere uolo
non i psorum ceruucci uigum imponero & gla¬
dio quod est uerbum dei non gladio ferro
milii subicere. ne de tonores efficiantur no
ne calcitrent ne corn me foriant ne nom̃
dei mei irritati exerore blasfement filios
mou charissimos uolo reddere nõ seruos a
adoptare nõ e mere generare nõ manu ca¬
pere animas eor offare sacrisicium deo
nõ diabolo coipora di seite a me in quit do¬
minus quia mĩtis sum ⁊ humilis corde ca¬
pite iugum meum & inuonietis requiom
animabus ur̃is Iugum enim meum suaue
& pondus meum leue Cuius ad extromũ
ut iam finem faiciam illam de hacro sente¬
tiam accipe quam quasi inter te & me tu¬

Expanded text:
mihi diabolus effici, qui Christum, idest me mihi diabolus effici, qui Christum, idest me regna mundi a te data accipere iubeas, malo enim illa spernere quam possidere; et – ut aliquid de infidelibus, sed ut spero futuris fidelibus loquar – noli me de angelo lucis reddere illis angelum tenebrarum, quorum corda ad pietatem inducere volo, non ipsorum cervici iugum imponere, et gladio, quod est verbum Dei, non gladio ferreo mihi subiicere, ne deteriores efficiantur, ne recalcitrent, ne cornu me feriant, ne nomen Dei meo irritati errore blasphement. Filios mihi carissimos volo reddere, non servos; adoptare, non emere; generare, non manu capere; animas eorum offerre sacrificium Deo, non diabolo corpora. Discite a me, inquit Dominus, qui mitis sum et humili corde. Capite iugum meum et invenietis requiem animabus vestris. Iugum enim meum suave et pondus meum leve. Cuius ad extremum, ut iam finem faciam, illam de hac re sententiam accipe, quam quasi inter me et te tu
Abbreviated transcription (Latin):
et ego qui illi successi eaiusa mortis ero: Cui
in ꝑo sona petri dictum est. Conuerte cladiũ
tuum in locum suum. om̃es enm qui cte¬
ceperint gladium gladio pcribunt. ⁊ede¬
fendere q uidem nob ferro nos licet siquiđd
defendere dom̃i petrus uolebat cum ciuri¬
eulam abscidie ferro seruo & diutiaꝵ cuit
comꝑ anclar aut tuendaꝵ ausa uti ferro
nos iubes. Nostra potestas ẽ potestas¬
clauium dicente comino. tibi dabo laues
egni celorum. quod qͣuidem ligaueris sa¬
per cerram ent ligatum & in celis & quod¬
cunq soluens suꝑ terram erit solutum a in
celis. et porte inferi nõ preualebunt ciduor¬
us eas. ⁊iluil adhane potatom: inhil adhãe
dignationem nihil ad hoc regnum adicii põt.
uo qui contontus non est aluid sibi qđda
a diabolo postulabat qui etiam domtino di¬
etre aduersus est tibi dabo omuia regna
mun disi cadens in terram adorauers mo
quasi oscir cum pace tua diltum sit. noli

Expanded text:
Et ego, qui illi successi, causa mortium ero? cui Et ego, qui illi successi, causa mortium ero? cui in persona Petri dictum est: Converte gladium tuum in locum suum, omnes enim, qui acceperint gladium, gladio peribunt. Ne defendere quidem nobis ferro nos licet -siquidem defendere Dominum Petrus volebat, cum auriculam abscidit servo –: et tu divitiarum aut comparandarum aut tuendarum causa uti ferro nos iubes? Nostra potestas est potestclavium dicente Domino: Tibi dabo claves regni celorum, quodcunque ligaveris super terram, erit ligatum et in celis, et quodcunque solveris super terram, erit solutum et in celis, et porte inferi non prevalebunt adversus eas. Nihil ad hanc potestatem, nihil ad hanc dignationem, nihil ad hoc regnum adiici potest. Quo qui contentus non est, aliud sibi quoddam a diabolo postulat, qui etiam Domino dicere ausus est: Tibi dabo omnia regna mundi, si cadens in terram adoraveris me. Quare, Cesar, – cum pace tua dictum sit – noli
Abbreviated transcription (Latin):
titi & cu nos iubes etia frẽm sortiri parciõem
quid in diuitias atq opes qui dom̃i uoce iubear
ner de crastino eẽ sollicitus & cui dictum est ab
illo tolite thesciurizare super terrtm nolito
possidere aurum. neq argentum: neq pecu¬
niam inzonis ur̃is  difficilius est duutem in¬
trare Aegnum celorum q amelum perforatũẽ
acus transire. Ideoq pauperes sibi ministros
elegit. et ꝙ omnia reunquerãt ut eum seq̃¬
rentur & pauperes ipse fuit exemplum usq
adeo diuitiarum pet uniaꝵ q tractatio inno¬
centis̨ inimica est: non m̃o possos sio illare
atq domin aeus unus iudas qui loculos ha¬
bebat & porabat que mitebantur preua¬
ricatus est & amore pecunie cui assqueue
prodidit: Itaq uereor. Cesar ne me ex pe¬
tro fricias Iudam Audientiui quid Raulus
dceat: Nihil intulimus in hũc mundũ haud
dubium quod nec cuserre quid possimus
Natheus aũt alimenta & quibus tega murhis

Expanded text:
titi: et tu nos iubes etiam fratrum sortiri portionem? titi: et tu nos iubes etiam fratrum sortiri portionem? Quo mihi divitias atque opes? qui Domini voce iubeor nec de crastino esse sollicitus, et cui dictum est ab illo: Nolite thesaurizare super terram, nolite possidere aurum neque argentum neque pecuniam in zonis vestris, et: Difficilius est divitem introire in regnum celorum quam camelum per foramen acus transire. Ideoque pauperes sibi ministros elegit et qui omnia reliquerunt, ut eum sequerentur, et paupertatis ipse fuit exemplum. Usque adeo divitiarum pecuniarumque tractatio innocentie inimica est, non modo possessio illarum atque dominatus: unus Iudas, qui loculos habebat et portabat que mittebantur, prevaricatus est et amore pecunie, cui assueverprodidit. Itaque vereor, Cesar, ne me ex Petro facias Iudam. Audi etiam, quid Paulus dicat: Nihil intulimus in hunc mundum, haud dubium quod nec auferre quid possumus. Habentes autem alimenta et quibus tegamur, his
Abbreviated transcription (Latin):
non qui hominibus mertis discrimen decerrebor:
sticessat igitur trepidatio procul abeant metus
timores excidant forti anime magna fiducia s
bona spe defendenda est causa irritatis. Cciusa iu¬
scitie causa dei. Neq enim is ueriꝰ est hendus oratr
qui bñ scit dicere iisi & dicere ciudecie. Aideamꝰ
itaq accusare qui eũq̃ digna cõmittit accusatiõe
& qui in omnes peccat unius pro onni uoce carpat:
At non debeo palam ob uirgare frcm̃. sed int̾ me
&ipum: Sermo publiee peccans & qui priuatum
Consilium non admitteret publice arguend est.
ut cȩttri timorem habetint. at non ꝑaulus ciuꝰ
uerbis mõ sumusus mnes fctrum oram tecłia re
prehendit quia reprehensibilis erat & hoc ad
nr̃am doctrinam senptum religuit. At nõ sum¬
Laulus qui potrum possim reprehendere ꝗlio Pau¬
lus sum qui sculum imitor quemadmodũ quod
multo plus est unus cum deo spũs efficioreum
studiose manidat illius obtompero. Neq aliquẽ

Expanded text:
hominibus – mortis discrimine deterrebor? Facessat igitur trepidatio, procul abeant metus, timores excidant. Forti animo, magna fiducia, bona spe defendenda est causa veritatis, causa iustitie, causa Dei. Neque enim is verus est habendus orator, qui bene scit dicere, nisi et dicere audeat. Audeamus itaque accusare, quicunque digna committit accusatione, et qui in omnes peccat, unius pro omnium voce carpatur. At non debeo palam obiurgare fratrem, sed inter me et ipsum: immo publice peccans et qui privatum consilium non admitteret, publice arguendus est, ut ceteri timorem habeant. An non Paulus, cuius verbis modo sum usus, in os Petrum coraprehendit, «quia reprehensibilis erat», et hoc ad nostram doctrinam scriptum reliquit? At non suPaulus, qui Petrum possim reprehendere: immo Paulus sum, qui Paulum imitor, quemadmodum, quod multo plus est, unus cum Deo spiritus efficior, cum studiose mandatis illius optempero. Neque aliquem
Abbreviated transcription (Latin):
cis & turgido gutture dat sine mente sonũ
cõferentes: ei ctiam imperialia sceptra que
strustura orationis qui nitor qui ordo. guȩ nã
trum gerebat smꝑator ttum & hontifex scep¬
trum manu gestabit cur non ei dabimus &
ensem &galeam & Iaculum simulq cuncta si¬
gna cetq banna quid tu sigͤ accipis signa sr̃it
aut statue uñ froquenter legimus signa &
tabulas pro sculpturis ae picturis. Pnsdi enim
non in parietibues pingebant: sed in tabulis
aut uex illa. unde illud siona paros agiulas
a pnore significato sigilla decuntur parue
status atq sculpture. Num ergo statuas cut
aguilas suas siluestro clabat enstantinus.
quid hoc absurdius. At banna quid sibi ue¬
lit nõ in uenio Deus te perdat improbissime
mortalium qui sermonem barbarum attribuis
scło eiudito & diuersa ornamenta Imperialia
quia digit banna satis pritauit significatũ
et̃ & ideo ietora sub uerbum uniuersale con¬

Expanded text:
cis et turgido gutture dat sine mente sonum. cis et turgido gutture dat sine mente sonum. Conferentes ei etiam imperialia sceptra: que structura orationis! qui nitor! qui ordo! Quenam trum gerebat imperator, num et pontifex sceptrum manu gestabit? Cur non ei dabimus et ensem et galeam et iaculum? Simulque cuncta signa atque banna: quid tu signa accipis? Signa sunt aut statue, unde frequenter legimus ,signa et tabulas' pro ,sculpturis ac picturis' – prisci enim non in parietibus pingebant, sed in tabulis – aut vexilla, unde illud signa, pares aquilas. A priore significato sigilla dicuntur parve statue atque sculpture: num ergo statuas aut aquilas suas Silvestro dabat Constantinus? Quid hoc absurdius? At banna, quid sibi velit, non invenio. Deus te perdat, improbissime mortalium, qui sermonem barbarum attribuis seculo erudito. Et diversa ornamenta imperialia: quia dixit banna, satis putavit significatum esse et ideo cetera sub verbum universale con
Abbreviated transcription (Latin):
uirgilio purpureus dieitur sangius & marmor
purphuritum cuius color est simillimus ameti¬
sto Greci enim purpuram PUADT YAAM uo¬
cant. occineum pro rubro accipi forte nõ igno¬
ras: sed cur faciat coccineum cũnos dicamꝰ
coccum & chlamis qđ genus sit uestuncti Iura¬
rem te plane noscire atq ut ne se longius
ꝑ sequendo singulas uostos mendacem proderos
uno semel uo complexus est diccns omnia impe¬
nalia in dumita. quid itiam ne illa quibus ĩ
bello quibus in uenatione q uibus in cdiuiuis
quibus in ludis amierra solet quid stultius ꝙ̃
om̃ia esaris indumeta decere couenire ponti¬
fici. Sed quã lepide additis tro etiam digni¬
tatem imperialum piesidentium equitum
stro in quit distinguere duo. hec inuicem
uoluit quasi multum intrres habeant simi¬
litudinis & de Imperatorio habitu adeque¬
strem dignitatem de labitur: nescio quidlo¬
queris. Nira quedam effari uult si depre¬
hendi i mendacio timot eoq inflatis buc¬

Expanded text:
Virgilio purpureus dicitur sanguis, et marmor Virgilio purpureus dicitur sanguis, et marmor porphyricum, cuius color est simillimus amethysto, Greci enim purpuram ,porphyram' vocant. Coccineum pro ,rubro' accipi forte non ignoras, sed cur faciat coccineum, cum nos dicamus ,coccume'? Et chlamys, quod genus sit vestimenti, iurarem te plane nescire. Atque ut, ne se longius persequendo singulas vestes mendacem proderet, uno semel verbo complexus est dicens omnia imperialia indumenta. Quid, etiam ne illa, quibus in bello, quibus in venatione, quibus in conviviis, quibus in ludis amiciri solet? Quid stultius quam omnia Cesaris indumenta dicere convenire pontifici? Sed quam lepide addit seu etiam dignitatem imperialium presidentium equitum! Seu inquit: distinguere duo hec invicem voluit, quasi multum inter se habeant similitudinis, et de imperatorio habitu ad equestrem dignitatem delabitur, nescio quid loquens. Mira quedam effari vult, sed deprehendi in mendacio timet eoque inflatis buc
Abbreviated transcription (Latin):
uocamus lora gđ siqñ dicant᷑ lora aurta nõ
nisi de habenis que aurate collo equi aut al¬
teruis perudis circumdari assolent intelligi põt
que te res meai ut fait opinio fefellit &c tum
Lorum circundare collo cesaris atq s iluestri
nio de homino de smꝑatore de suppremo põti¬
fice equum auta sinum facis. uerum & cla
midem purpuram atq cunicam coecintam
quia nathous ait clamidom coccinea & Iohes
uestom pupuream utrumnq uolut inc eodem lo¬
co conungere. quod si idem color est. ut euã¬
geliste significant: qued tu nõ fuisti edtentus
alttrum nominass e ut illi concenti ficerunt.
Nisi accipis purpuream & nune imgiti Loqũ¬
tur genus panni serioi colore albo: est autem
purfura pescis cuuis sanguine lana tingit
dooq a tinctura datum est non panno euẽ
color pro rubro accipi potest licet sa magis
nigritans & proximus colori sanguinis con¬
ercti & quasi iuolaccuo. Inde ab homero atq

Expanded text:
vocamus lora. Quod si quando dicantur lora aurea, non vocamus lora. Quod si quando dicantur lora aurea, non nisi de habenis, que aurate collo equi aut alterius pecudis circundari assolent, intelligi potest. Que te res, ut mea fert opinio, fefellit, et cum lorum circundare collo Cesaris atque Silvestri vis, de homine, de imperatore, de summo pontifice equum aut asinum facis. XVI. 52 mydem purpuream atque tunicam coccineam: quia Mattheus ait chlamydem coccineam et Ioannes vestem purpuream, utrunque voluit hic eodem loco coniungere. Quod si idem color est, ut Evangeliste significant, quid tu non fuisti contentus alterum nominasse, ut illi contenti fuerunt? nisi accipis purpuram – ut nunc imperiti loquuntur – genus panni serici colore albo. Est autem purpura piscis, cuius sanguine lana tingitur, ideoque a tinctura datum est nomen panno, cuius color pro rubro accipi potest, licet sit magis nigricans et proximus colori sanguinis concreti et quasi violaceus. Inde ab Homero atque
Abbreviated transcription (Latin):
stis Imꝑcitor Romancrum erat non rex: ubi
rex est ibi respᶜ. non est. At in Repᶜᵃ multi fue¬
runt ẽt uno tempore Imperatores. Nam ĩcero
froquenter ita serbit : m. Cicero imꝑator ilsi ul
illi Imperatori salutem licet posteti peculiari no¬
mine Romanus punceps ut sum̃us om̃i imꝑa¬
tor appellatur simulq fugium: net non suꝑ¬
re slet collum. ꝗuis ienq frigium latine di¬
ci audiuit tu tumihi dum barbare loqueris
uider ius constantini aut lactantii dẽ ẜmonem Pau¬
tus in menechinis frigionem proconcumatore
uestium posuit Minius frigionas appellat uestes
aiucuputas ꝙ earum friges fuerũt inuentores fu¬
ꝗium uõ quid significat : hoc non ex ponis qđ
obscurum exponis quod est clarius superhu¬
merale ais es̃ lorum nec quid siei lorum oones
Non enum cingulum ee cono fastum quod dici¬
tur lorum sentis circundari pio ornamẽto e¬
saris collo. Nine est quod habenas & uerbera

Expanded text:
sus: Imperator Romanorum erat, non rex. Ubi sus: Imperator Romanorum erat, non rex. Ubi rex est, ibi res publica non est, at in re publica multi fuerunt etiam uno tempore imperatores. Nam Cicero frequenter ita scribit: M. Cicero imperator illi vel illi imperatori salutem, licet postea peculiari nomine Romanus princeps ut summus omnium imperator appelletur. Simulque phrygium necnon supre solet collum: quis unquam phrygium latine dici audivit? Tu mihi, dum barbare loqueris, videri vis Constantini aut Lactantii esse sermonem? Plautus in Menechmis phrygionem pro concinnatore vestium posuit, Plinius phrygionas appellat vestes acu pictas, quod earum Phryges fuerint inventores: phrygium vero quid significet? Hoc non exponis, quod obscurum; exponis, quod est clarius: superhumerale ais esse lorum nec quid sit lorum tenes. Non enim cingulum ex corio factum, quod dicitur lorum, sentis circundari pro ornamento Cesaris collo. Hinc est, quod habenas et verbera
Abbreviated transcription (Latin):
e⁊ scultilogiio impudentis simum cius patoseet
sua sponte mendacium. Tradimus in quit
palatium imperii nr̃i lateranẽse guãi male hoe
Loco intor ornameta doncem palatii posiusset
terum postea ibi de donis agitur rtpliecuit
demde diadema & quasi illi non uideant qui
tans inquit Exauro purissimo & gemmnis pre¬
tiosis. Ionorauit homõ imꝑitus diadema e
panno aut fortassis ex serico unde sapiens
illud regis diltum colebrari solet quem fe¬
runt trãditum aibi diadema prius s capiti
imponerent retentum diu considerasse acdi¬
xisce. o nobilem magisqs felicem siquis pãnũ
quem penitus agnoscerot quã multis sollicitu¬
dimbues ꝑiculisq e miseniis sis rostrctus ne
humi quidem iacentem uellet tollererista nõ
putat illud mei ex ciuro ẽe ciui circulus aure¬
us nunc cum geninis apponi a Regibus sdet.
Rerum non erat Rgx onstantinus: nec regẽ
appellare nec regio seritie ornare fiuos ẽt au¬

Expanded text:
ex stultiloquio impudentissimum eius patescet ex stultiloquio impudentissimum eius patescet sua sponte mendacium. Tradimus, inquit, palatium imperii nostri Lateranense: quasi male hoc loco inter ornamenta donum palatii posuisset, iterum postea, ubi de donis agitur, replicavit. Deinde diadema: et quasi illi non videant, quicans inquit ex auro purissimo et gemmis pretiosis. Ignoravit homo imperitus diadema e panno esse aut fortassis ex serico. Unde sapiens illud regis dictum celebrari solet, quem ferunt traditum sibi diadema, priusquam capiti imponeret, retentum diu considerasse ac dixisse: O nobilem magis quam felicem pannum, quem si quis penitus agnosceret, quam multis sollicitudinibus periculisque et miseriis sis refertus, ne humi quidem iacentem vellet tollere. Iste non putat illud nisi ex auro esse, cui circulus aureus nunc cum gemmis apponi a regibus solet. Verum non erat rex Constantinus nec regem appellare nec regio se ritu ornare fuisset au
Abbreviated transcription (Latin):
rum. Ibunt in admuentionibꝰsuis. et alibi tradidi
eos in reprobum sensum ut faciant que non cõ¬
ueniunt quia nõ prebauerunt se habere no¬
titiam mei. Iube me queso dñẽ ut ex ela¬
mom aduersus eos & forte conuertantur o
Romani rontifices exemplum facinorum
om̃i ceteris pontificibus o improbis simi sen¬
be & phei qui seditis super athedram neysi
oꝑa da trin et abyron facitis. Ita ne ue so mtra
apparatus pompa equitatus omnis deniq
uita Eesaris uicarium christi clecebit. guę
comunitas sacerdotis ad cesarem. Ita ne silue¬
ster uestimeta sibi induit eo apparatie inces¬
sit ea celeritate ministrantium domi uixit¬
atq regnauit. Sceleratis simi homines non intel¬
liguntͦ siluestro magis uestes aron qui sũmus
Dei sacerdos fuerat quam gentibus principis
fiusse summendas sed ha alias erunt exa¬
gi tanda uenementius. Impresentiarum aut̃
de barbarismo hoe ficophanta loquamur: Cui

Expanded text:
rum; ibunt in adinventionibus suis, et alibi: Tradidi rum; ibunt in adinventionibus suis, et alibi: Tradidi eos in reprobum sensum, ut faciant, que non conveniunt, quia non probaverunt se habere notitiam mei. Iube me queso, Domine, ut exclamem adversus eos, et forte convertantur. O Romani pontifices, exemplum facinorum omnium ceteris pontificibus, o improbissimi scribe et pharisei, qui sedetis super cathedram Moysi et opera Dathan et Abiron facitis, ita ne vestimenta, apparatus, pompa equitatus, oranis denique vita Cesaris vicarium Christi decebit? Que communicatio sacerdotis ad Cesarem! Ista ne Silvester vestimenta sibi induit? eo apparatu incessit? ea celebritate ministrantium domi vixit regnavit? Sceleratissimi homines non intelligunt Silvestro magis vestes Aaron, qui summus Dei sacerdos fuerat, quam gentilis principis fuisse sumendas. Sed hec alias erunt exagitanda vehementius. Impresentiarum autem de barbarismo cum hoc sycophanta loquamur, cuius