comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
euade pot̾: nsi qui prius in mõte
benedictionis .i. insublimitatẽ fid̾i
ac uiitutur ascenderit. ħ ẽ eĩ mons
garizun qui a moyse in ben̾docez de
putatur. Itaq cum ascendiss: ele¬
uata uoce clamauit. ⁊ clix̃. Audite
me uiri sichem. Ierunt lignaut un¬
gerent super se ih im regẽ: dixerũtq
oliue. imꝑanb̾. Que rondit. nũqd
posum a nuittere pinguedinez meã
qua dii utuntur et homines. ⁊ uẽite
ut int̾ ligna promonear: Dixerũt¬
q ligna ad arborem ficum. ueni et
ou ꝑues accipe regnũ. Querxndit
eis. Nunquid posum deẜere dulce¬
dinem mea fructusq suauissĩos.
et ire ut int̾ cetera ligna promone¬
ligna commoueri: Cumergo rep¬
udiata fussent ligna silue ab olui¬
a et ficirunte: uenert̃ ad ramnuz
ut cam sibi fac̾ent regẽ. ⁊ prius ui¬
deamus cuimn a liua ficus er uitis: sr̃
ligna regnare noluerunt. ligna qͥp¬
pe silue intłłiginus homines eẽ
uagos et uanos: et̾̃no incendio p̾pa¬
ratos. his ergo merito noluit nec

Expanded text:
rius in montem benedictionis, id est, in sublimitatem fidei ac virtutum ascenderit. Hic est enim mons Garizim, qui a Moyse in benedictione deputatur. « Itaque cum ascendisset, elevata voce clamavit et dixit: Audite me, viri Sichem. Ierunt ligna, ut ungerent super se regem, dixeruntque olivae: Impera nobis. Quae respondit: Nunquid possum amittere pinguedinem meam, qua dii utuntur et homines, et venire ut inter ligna promovear? Dixeruntque ligna ad arborem ficum: Veni, et super nos accipe regnum. Quae respondit eis: Nunquid possum deserere dulcedinem meam, fructusque suavissimos, et ire ut inter caetera ligna commoveligna commoveri ? Cum ergo repudiata fuissent ligna silvae ab oliva, et ficu et vite, venerunt ad rhamnum, ut eum sibi facerent regem. Sed prius videamus, cur oliva, ficus et vitis super ligna regnare noluerunt. Ligna quippe silvae intelligimus homines esse vagos, et vanos, aeterno incendio praeparatos. His ergo merito noluit nec
Abbreviated transcription (Latin):
Deo hic liber unus
ex quinq libris mo¬
ysi numen. apella¬
tus est. eo qd de gre¬
ce multitudinio is¬
rahelitice ex egrp¬
to in codem petfectorum uirorum
computatio ⁊ numemꝰ teneatur
insertus. In quo ⁊̃ profectões eoru
et mansiones a finib egipti usq:
ad locum et tp̃e in quo moyseo defũc¬
tus est num̾antur. in quo et dies de¬
dicanonis cab̾na culiet oblationu
modus: nonsin irasticinunĩ sacra¬
mento et ir̃e dinumeratꝰ est .i.
Atho̾logus autem mãsionu

Expanded text:
deo hic liber unus ex quinque libris Moysi Numeri appellatus est, eo quod egressae multitudinis Israeliticae ex Aegypto in eodem perfectorumque virorum computatio et numerus teneatur insertus. 2. In quo etiam profectiones eorum et mansiones a finibus Aegypti usque ad locum et tempus in quo Moyses defunctus est numerantur. In quo et dies dedicationis tabernaculi, et oblationum modus, non sine mystici numeri sacramento et ratione dinumeratus est. 3. Catalogus autem mansion
Abbreviated transcription (Latin):
angelii et taberna cula transinigran¬
tium. pꝯ assumptam fortitudineir
fidei. et po baptismum atq atq uic¬
toriam: rursu̾ uenitur ad amaritu¬
dinem. ut uoluptas atq luxuria
inte amaritudine teriminet᷑: ⁊ per
crucis lignum qͣi per cruciatũ itu
apłorum.⁊ lixͣ. discipłorum scłi ordĩs.
de quorum fontib doccime pocum
haurmoer dulces fructus uictorie
carpunꝰ. unde et hunc helun uertit᷑
in arietes fortes. Ip̃i eium sunt robꝰ¬
ti principes gregis. duces ouium:
dectores gentium. ¶ Septimͣ mãsioͫ
ẽ itur ad mare rubrum. Querit᷑ ħ
quomĩo pꝰtransitum marirubri et
rubrum uenerunt. nͥ forte in itinere
pergentesb sinus quidam maris oc¬
currit uixta quem castra metatist̃.
Aluid est eium tuansur m̃re: aliud ĩ
primo fig̾e tabernacula. ex quib mo

Expanded text:
angelii et tabernacula transmigranangelii et tabernacula transmigrantium, post assumptam fortitudinem fidei, et post baptismum atque victoriam rursus venitur ad amaritudinem, ut voluptas atque luxuria vitae amaritudine terminetur, et per crucis lignum, quasi per cruciatum, iterptuaginta discipulorum secundi ordinis. De quorum fontibus doctrinae potum haurimus, et dulces fructus victoriae carpimus. Unde et bene Elim vertitur in arietes fortes: ipsi enim sunt robusti principes, gregis duces ovium, doctores gentium. Septima mansio est iterum ad mare Rubrum. Quaeritur hic, quomodo post transitum Rubri maris et Rubrum venerint: nisi forte in itinere pergentibus sinus quidam maris occurrit, juxta quem castra metati sunt. Aliud est enim transire mare, aliud in proximo figere tabernacula. Ex quibus mo
Abbreviated transcription (Latin):
tabernacula figamꝰ. scientes nob̾. ad
interiora pergendum.⁊ ad sc̃am ter¬
rani celestem iter accelerand̾. Tet¬
ciamansio est. ethan: que ẽ in extrem
Ethansonat fortitudo siũ ꝑfectio.
Preparemus ergno nob fortitu¬
dineinassum̃tes perfectum robur.
ut int̾ errorum tenebras et confu
tegentem: ut his ducib et terra
sc̃e ꝑmissionio ꝑuẽire ualeamus.¬
¶ Quarta mansio ẽ fiahiroth: qd̾
est contra bolpheson. Bahuoth inter¬
pretatur os nibium. Piñ assũpta
fortitudine nobilitem᷑ in dño cõtẽp¬
nentes. ⁊ belpheson qui inc̾p̃tatur
dũs aquilonis. eiusq suꝑbiam deel¬
meinuo. ab hac mansione ꝓerfecti
filii isrl: transierunt per mediũ ma¬
re indeserto. uiduntq phara onem
cumi suo excercitu pereuntez: Mariã
p̃cinentez in timphanis. ¶ Quin¬
ta mansio ẽ mara: ad qͣm uenerũt
filii isrł transito rubro mari p trid¬
um. Mara autem in terprera tur a¬
mantuclo Post p̾licatõe enim eu¬

Expanded text:
tabernacula figimus, scientes nobis ad tabernacula figimus, scientes nobis ad interiora pergendum, et ad sanctam terram coeleste iter accelerandum. Tertia mansio est Ethan, quae est in extremoEthan sonat fortitudo sive professio. Praeparemus ergo nobis fortitudinem, assumentes perfectum robur, ut inter errorum tenebras, et confueat protegentem, ut his ducibus ad terram sanctae repromissionis pervenire valeamus. Quarta mansio est Phi hahiroth, quae est contra Belsefon. Phi hahiroth interpretatur os nobilium. Proinde assumpta fortitudine nobilitemur in Domino, contemnentes et Belsefon, qui interpretatur Dominus aquilonis, ejusque superbiam declinemus. Ab hac mansione profecti filii Israel transierunt per medium mare in deserto, viderunt Pharaonem cum suo exercitu pereuntem, Mariam praecinentem in tympanis. Quinta mansio est Marah, ad quam venerunt filii Israel, transito Rubro mari post triduum. Marah autem interpretatur amaritudo; post praedicationem enim Ev
Abbreviated transcription (Latin):
due. ꝑ has currit hebreus qui det¬
ra festinat transire ad celum. ⁊ egrp¬
to seculi derelicta t erram repromissi¬
onisingreditur. Nec miru si illo i¬
nimen sacramento ꝑuẽiamo ad.
regnum celorum: sub quo dñs at
q saluator atq aprimo prĩarcha per¬
uenit ad unginez qĩ ad iordane.
que pleno gurgite flueno ⁊ sp̃e sci
egipti erat: in quappłs congrega¬
.tus exiit in deserto altera die pꝰ¬
pascha in cõspectu egypciorum. Ram¬
esse interpretariquidam cõmotẽe
cum cõmoti fuerimꝰ ad euangelicã
et excitati tonitruo: cũ gaudio exi
tarenouant᷑. Eximꝯ quinta decim̃
die m̃sis puimi incrastinũ pasche:
plẽõ mensio lumine pꝰ hesum agni
ininaculati.et calciatos pedes cũ apłõ¬
et accinctos lumbos depudicicia: et
panes azimos. et pͥmũ tendunt tab̾¬
nacula. uñum et locꝯ nom̃ accepit.
Secoth quippe interpretatur tabem̃¬
cula siue tentoria. Cumergo exieti¬
unuo ex egypto .i. a seculos primuz

Expanded text:
duae. Per has currit Hebraeus, qui de terra festinat transire ad coelum, et Aegypto saeculi derelicto terram repromissionis ingreditur. Nec mirum si illo numeri sacramento perveniamus ad regnum coelorum, sub quo Dominus et Salvator a primo patriarcha pervenit ad Virginem, quasi ad Jordanem, quae pleno gurgite fluens, Spiritus snibus Aegypti erat, in qua populus congregatus exiit in deserto altera die ppascha in conspectu Aegyptiorum. Ramesse interpretari quidam commotionem, cum commoti fuerimus ad evangelicam tubam, et excitati tonitruo ta renouantur, et eximus quinta decima die mensis primi, in crastinum paschae pleno mensis lumine, post esum agni inmaculati et calciatos pedes de apoei accinctos lumbos de pudicitia, et panes azymos, et primum tendunt tabernacula. Unde et locus nomen accepit. Socoth quippe interpretatur tabernacula seu tentoria. Cum ergo exierimus ex Aegypto, id est, a saeculo, primum
Abbreviated transcription (Latin):
ciꝑẽt sp̃m scm. Nondum eĩ ĩ ullo
eorum descenderat spe sõs: tantuz¬
nec baptizati erant unomine do¬
miniñ ihuxͥ. Tunc imponebant
illis manus. et accipiebant sp̃m
minũ inuoxam ꝯ hoc aũt a quo potis¬
innocentio scripsit subiciamo. dic̃
pontificatus tamen apicem non
suetuto eccłiastica demõstrat:
baptizant: crisinate baptizatesi
ungere licet. S quoel ab ep̃o fu̾it
consecratu. ii tñ frontẽ ex eodẽ ol¬
eo signare. qd̾ solis debetur ep̃iac̃
irorũ nouimo ꝑcepisse doct̾ͥmo
quorumq elcquia ꝓuide quibus¬
dam ĩlccis a uob̾ interiecta ẽẽ uos¬
cuntur : ut sermo nost̾ pat̾i̾ns sẽ¬
tenciis formaretur

Expanded text:
in ullum eorum descenderat, sed tantum baptizati erant in nomine Domini Jesu Christi. Tunc imponebant illis manus, et accipiebant Spiriminum invocamus. Hoc autem a quo potisInnocentius scripserit, subjiciam; dicit pontificatus tamen apicem non suetudo ecclesiastica demonstrat, baptizant, chrismate baptizatos ungere licet, sed quod ab episcopo fuerit consecratum, non tamen frontem ex eodem oleo signare, quod solis debetur episcopivirorum novimus percepisse doctrinis, quorumque eloquia proinde quibusdam in locis a nobis interjecta esse noscuntur, ut sermo noster paternis sententiis firmaretur
Abbreviated transcription (Latin):
homunes: qui nesciant coragi nͥ alios
uiderint fla gellari. sic proficuit cõ¬
paratc̃e malorum. dums̾ id accrd̃e
tuent: in quo deperire alio uident.
Quosclamuidens deus nolle ꝓpͥo uo¬
to corrigr adu̾sitatum tangit stim¬
ulis. quorlaui etiamp̃riens mul¬
tũ peccare pꝯsei salutẽ. Nagellat
ecs corporis infirmitate ne peccent.
utei utiliꝯ sit frangi langoribus
ad salutem: quam man̾e incoloͬm¬
es ad dampnatoẽm. uisitatõ deuni
semꝑ in bonu accipit᷑. nec semper

Expanded text:
homines, qui nesciant corrigi, nisi alios viderint flagellari; sicque proficiunt comparatione malorum, dum sibi id accidere timent, in quo deperire alios vident. 2. Quosdam Deus videns nolle proprio voto corrigi, adversitatum tangit stimulis. Quosdam etiam praesciens multum peccare posse, in salutem flagellat eos corporis infirmitate, ne peccent, ut eis utilius sit frangi languoribus ad salutem animae quam manere incolumes ad damnationem. 3. Visitatio Dei nec semper in bonum accipitur, nec semper
Abbreviated transcription (Latin):
tantum nouissime humane᷑ potest
medicina succuirere: illis uero so¬
lapietas diuine misccłie. Quiua¬
lenciores sunt et saniutileẽ illis
infiturin et non peccare. ne ꝑuigo¬
rem sauitis: illiciti sordicentur cu¬
atq intlłeta emendetur. Nainciciꝰ
uulũ eͣ canus senciuntur q̃ aĩe. Ido¬
q per caruis flagellumerrantes
ciciꝯ corrigantur. Hoc quippe in¬
dicant in pauli oculis squame in¬
fidelitatis. que dum uucate sunt
ꝓ inc̃patione inccuł carnis. con¬
festim resoluta est diuicia mẽ¬
tis. Est ꝑuicioa sanitas q̃ ad in¬
obedientiam hominem ducit: ẽ t sa¬
lubris infurinitas. q̃ ꝑ diuinam cor¬
reptionem mente adiicia fran¬

Expanded text:
tamen novissimae humana potest medicina succurrere; illis vero sola pietas divinae misericordiae. Qui valentiores sunt et sani, utile est illis infirmari et non peccare, ne per vigorem salutis illicitis se sordidantes cuatque intellecta emendetur. Nam citius vulnera carnis sentiuntur quam animae; ideoque per carnis flagella errantes citius corriguntur. Hoc quippe indicant in Pauli oculis squamae infidelitatis, quae dum mutatae sunt per increpationem in oculis carnis, confestim resoluta est duritia mentis . 7. Est perniciosa sanitas, quae ad inobedientiam hominem ducit. Est et salubris infirmitas, quae per divinam correptionem mentem a duritia fran
Abbreviated transcription (Latin):
scł ut omne qd̾ tractat/ ad amorẽ
celestium surgat. huic adnuscet᷑
regalis purpura: ut suggestiones
uicioꝵ ułuti ex pott̾ate regia compͥ¬
mͣt. Ecocus quoq bistinctus ip̃i
superhum̾ali adiungitur. ut ante
int̾m iudicis cculos om̃ia uirtutũ
bõa ex karitate dechorentur. Que
karitas qr in diletce dei et proximi

Expanded text:
scilicet, ut omne quod tractat ad amorem scilicet, ut omne quod tractat ad amorem coelestium surgat. 11. Huic admiscetur regalis purpura, ut suggestiones vitiorum, veluti ex potestate regia, comprimat. Coccus quoque bis tinctus ipsi superhumerali adjungitur, ut ante interni judicis oculos omnia virtutum bona ex charitate decorentur. 12. Quae charitas, quia in dilectione Dei et
Abbreviated transcription (Latin):
mo tamuirtute ꝙͣ uunmero. hocãt
ta. simplex et imstica. Item idẽ sa¬
cerdos : xp̃c non incongrue in t̾p̃¬
tatur in inembris sins. ⁊ maxĩe
in pontifice qui moratur in scĩs.
et offert uictunam pro pplo. car¬
uem inmaculati agni sacro ore ꝯ
ficiens. Primo enim qd̃ in aar¬
on pectore uõãle udicii uictis lig¬
antib in primitur: Significat
describantur. Adscriptos et enimi
scõs patres semꝑ inpectore ferre de¬
bet. quoꝵ exempla iitari ñ cesset.
Et qd̾ inutirq hum̾o sac̾dos uel¬
amine suꝑhum̾alis astringitur:
ut contra aduersa ac ꝓsꝑa iuire tutũ
semꝑ ornamento minuat᷑. Et qd̾
superhum̾ale ex auro et iacincto ⁊
piupura ⁊ bistincto cocco et corta
fĩ bisso pcipitur: quantoᷤ sac̾dos ol¬
aresc̾e̾ uircutũ diuersitate debeat de¬
mõstratur. in sac̾dlotis quippehabi¬
tu aurum fulget: clum intłłetu sa¬
pientie emicat. Cuua cinctus qri
aereo colore resplendet adiũgitur

Expanded text:
mo, tam virtute quam numero. Hoc autem mo, tam virtute quam numero. Hoc autem ta, simplex et mystica. Item idem sacerdos Christus non incongrue interpretatur in membris suis, et maxime in ponet offert victimam pro populo carnis immaculati agni, sacro ordine conficiens. Primo enim quod in Aaron pectore rationale judicii vittis ligantibus imprimitur, significat describantur. Scriptos etenim sanctos Patres semper in pectore ferre debent, quorum exempla imitari non cesset; et quod in utroque humero sacerdos velamine superhumeralis astringitur, ut contra adversa ac prospera virtutum semper ornamento muniatur. Et quod superhumerale ex auro et hyacintho et purpura bis tincto cocco et torta fieri bysso praecipitur, quantum sacerdos clarescere virtutum diversitate debeat demonstratur. In sacerdotis quippe habitu aurum fulget, dum intellectu sapientiae emicat. Cui hyacinthus, quia aereo colore resplendet, adjungitur,
Abbreviated transcription (Latin):
resonans tangit utrasq acies
tintĩnabuli .i. partes legis ⁊ euã¬
gelii. ħ autem tintinnabula in
extremo uestim̃ti sunt posita:id¬
cuxo ut de fine mũcli ⁊ deuita fu¬
tura disputantes iumnꝙͣ sileãt.
super humerale aũt palliuni: sal¬
uatoris insinuat potestatẽ et reg
uum. sic̃ scriptu est. Principa
erale̾ ad dexteram ⁊ leuam positi:
duo sunt ppli. gentilis dexet ui
deus qui fuit aliqñ dexter siuist̾¬
est: habenteo un se sculpta nõia
duoclecim patriarchaum .i. ad imi¬
tandum uite exempla scõrum a¬
apłorum. Alii eosdem duos lapi¬
des duo cestam̃ta dixerunt. siue
litr᷑am ⁊ sp̃m in quib tenentur
legio uniu̾sa misteria. in dextra
sp̃c: in leualittera. Ratõ naleu̾o
pectori superposito  quanto lapid̾
distiuuctum ordine: sermonez fi¬
guint euangelicum. qui qͣdru¬
plicato ordĩe ueritatem fĩdei nob̾
ec doctimam trinitatis exponit.
Cui conuẽit ingẽnus apłicus ser¬

Expanded text:
resonans, tangit utrasque acies resonans, tangit utrasque acies tintinnabuli, id est, partes legis et Evangelii. Haec autem tintinnabula in extremo vestimento sunt posita, idcirco ut de fine mundi et de vita futura disputantes nunquam sileant. Superhumerale autem pallium Salvatoris insinuat potestatem et regnum, sicut scriptum est: Principaterali ad dextram et laevam positi, duo sunt populi: gentilis dexter; et Judaeus, qui fuit aliquando dexter, sinister; habentes in se sculpta nomina duodecim patriarcharum, id est, ad imitanda vitae exempla sanctorum apostolorum. 7. Alii eosdem duos lapides duo Testamenta dixerunt, sive litteram et spiritum, in quibus tenentur legis universa mysteria: in dextra spiritus, in laeva littera. Rationale vero pectori superpositum, quaterno lapidum distinctum ordine, sermonem figurat evangelicum, qui quadruplicato ordine veritatem fidei nobis et doctrinam Trinitatis exponit. 8. Cui convenit in gemmis apostolicus ser
Abbreviated transcription (Latin):
rutilat. Poclem autẽ illam .i. eacer¬
dotalem lineam in carnatõez xͥ ac¬
cepius. que de terra ẽ. et signi¬
ficatur in pedib. linum eĩ de tr̃a
exoritur. Cidarim super caput eiꝰ
et auream laminam: splendorez
cliuinitͣtis intlłigimus. ut unus
castitate corporis x et integͥtatẽ
ostendunt. Cingulum uero illd̾̃
quo sacerdota le pectus astring᷑.
choruo scõrum uł cõcordia fig̾at᷑.
qui in uuitate a fidei xp̃m amp¬
lectunt᷑. Tunica autem talaris
acapite usq ad plantas d̾missa:¬
tota iacinctina. Ia cinctꝰ eĩ: aere¬
o colore resplentet. seł ut om̃is
eccͣa que sisũ sunt sapiat:⁊ cotͣ
ad amorem celestium surgat.
Mala autem punica iuinferio¬
rib posita: eius dem eccͣe unitͣtez
declarant. Nam sicut in maloi
pimico uno ext̾ĩꝯ cortice multa
interius grana muniũtur: Sic
fidei contegit. quos uitꝯ diuer¬
sitas meritorum tenet. Tmtm
toreo scĩ iumedio ecc̃e collerati q̃¬
rum lingna dectrina et scientia

Expanded text:
rutilat. Poderem autem illam, id est, sacerdotalem lineam, incarnationem Christi accipimus, quae de terra est, et significatur in pedibus. Linum enim de terra exoritur. Cidarim super caput ejus, et auream laminam, splendorem divinitatis intelligimus, ut unus castitatem corporis Christi et integritatem ostendunt. Cingulum vero illud, quo sacchorus sanctorum vel concordia figuratur, qui in unitate fidei Christum amplectuntur; tunica autem illa talaris, a capite usqtota hyacinthina. Hyacinthus enim aereo colore resplendet: scilicet ut omnis Ecclesia quae sursum sunt sapiat, et tota ad amorem coelestium surgat. Mala autem Punica in inferioribus posita, ejusdem Ecclesiae unitatem declarant. Nam sicut in malo Punico sub unico exterius cortice multa interius grana muniuntur, sic fidei contegit, quos intus diversitas meritorum tenet. 5. Titores sancti, in medio Ecclesiae collocati, quorum lingua, doctrinae scientia
Abbreviated transcription (Latin):
o. iu qr desuire curio temporalibꝰ
nontimẽt: oportet ut tempta tõn¬
um uentos et pliunas de huius:
mundi contrarietͣtib portẽt. ut
teriꝯ resplenderant. dum p̃põiti ⁊ rͨ¬
tores eorum: contra ꝓcelles et tͥbĩes
seculi foris laborant qd̾ u̾o.
uoel uero inmedio tab̾nacłi
Uelum extenditur. ⁊ ext̾ĩor ꝑs
ab in̾teriore separatur: illud eigͥcat
qd̾ numc pplis eccͣe que ꝓmissa sũt
ulut oppansa quousq aduẽlanti
uidere non liceat. Sic eĩ et apłs ait.
Nunc uidemꝯ per speculũ ⁊ in eig¬
mͣte: tunc autem facie ad fucie. ꝙrͣ

Expanded text:
ralibus non timent, oportet ut tentationum ventos et pluvias de hujus mundi contrarietatibus portent, ut terius resplendeant, dum praepositi et rectores eorum contra procellas et turbines saeculi foris laborant.uod vero in medio tabernaculi velum extenditur, et exterior pars ab interiore separatur, illud significat, quod nunc populis Ecclesiae, quae promissa sunt, velut oppansa, quousque revelentur, videre non liceat. Sic enim et Apostolus ait: Nunc videmus per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem .
Abbreviated transcription (Latin):
q libent̾ admiserunt. Ecce ex tãta
diuersitate operum unu eficitur
taberna culu. sicut ex diu̾so pulu̾e
unꝯ conpingitur gl ob terre. ĩ fusi¬
one sp̃r sc̃i irrigatus. Iam porio lig¬
na sechim inputribili a: om̃s scĩ in¬
telliguntur mente et corpore ĩ corr¬
upti. neqz cum seculo ꝑeuntes: oet
permanentes et̾m. lapides qͦr p̾cio¬
si confessores. apłi: sacerdotes. onĩs¬
q iusti. quos ⁊̃ lapides uiuos. beat᷑
pettus apłs uiuit dic̃. ut sitio inꝗt
lapides ium cohedifficati in templo
culo dei: ut nullus desperet salutẽ.
alius argentum: eloquiũ. alius uo¬
cem eris. Sicq fiunt multa in tab̾¬
naculo: mensa .s. et candel abrum.⁊
altare columne. bases. tabule. crat̾e.
sciphi. tͥlrribula. fiale. iortaria ola.
qua uniu̾si fideles sp̃uali cibo pasc¬
toria quap eius: hoc ẽ geminum
testamentũ. Et columu̾e:. dacrores i¬
sci fidei fumitate soliclati. Nec non

Expanded text:
quod libenter admiserunt. 8. Simul ex tanta quod libenter admiserunt. 8. Simul ex tanta diversitate operum unum conficitur tabernaculum: sicut ex diverso pulvere unus compingitur globus terrae, infusione Spiritus sancti rigatus. Jam porro ligna Sethim imputribilia omnes sancti intelliguntur mente et corpore incorrupti, neque cum saeculo pereuntes, sed permanentes aeterni. Lapides quoque pretiosi, confessores, apostoli, sacerdotes, omnesque justi. 9. Quos etiam lapides vivos beatus Petrus apostolus dicit: Ut sitis, inquit, lapides vivi, coaedificati in templo culo Dei, ut nullus desperet salutem. alius argentum, id est, eloquium, alius vocem aeris. Sicque fiunt multa in tabernaculo, mensa scilicet, et candelabrum, altare, columnae, bases, tabulae, crateres, scyphi, thuribula, phialae, mortariola, qua universi fideles spirituali cibo pastoria quoque ejus, hoc est, geminum Testamentum. Et columnae, doctores sancti, fidei firmitate solidati. Necnon
Abbreviated transcription (Latin):
disiungitur: qͣnto ad sola queet̾na
sunt amando subleuat᷑. Porroper
iacuictum: spes celestiũ p̃mioru
ostenditur. per pipuram: cruor:
ac tolerantia passionũ amore reg¬
in ꝑpetin exhibita declaratur. Per
bistinctum cocum karitas demõstr¬
et ꝓxini dilccõe declaratur. ꝑ bissũ.
in maculate camis incorruptio.⁊ sꝑ¬
lendidissimꝰ sc̃imome candor oste¬
ium asperitas texitur: dura penitẽ¬
tie afflc̾tio designat᷑. Dum g̾ alii
per armillas et anulos forte magis¬
tenũ excerrẽt: alii per manres ⁊ dextr¬
alia deuoram audiẽdi obediẽtiã rec¬
tamq opatc̃ẽ erhibẽt: alii per uas
aureum p̃elaram sb̃̾tilioremq dei
incłłigentiam tenent. alii per iacic̃¬
tum purpura ⁊ cectũ audita celes¬
tia sperare crede amare ũ desinũt.
⁊̃ queadhue sb̾tiliori intdłetu mimi¬
me cognescunt. alii per bissum in¬
corruptõez carnis offerunt: alii ꝑ
caprarum pilos deplorant aspere

Expanded text:
disjungitur quanto ad sola quae aeterna disjungitur quanto ad sola quae aeterna sunt amanda sublevatur. Porro per hyacinthum spes coelestium praemiorum ostenditur. Per purpuram cruor ac tolerantia passionum amore regni perpetui exhibita declaratur. Per bis tinctum coccum charitas demonstret proximi dilectione decoratur. Per byssum immaculata carnis incorruptio et splendidissimus sanctimoniae candor osterum asperitas texitur, dura poenitentiae afflictio designatur. Dum igitur alii per armillas et annulos forti magisterio exercentur, alii per inaures et dextralia devotam audiendi obedientiam, rectamque operationem exhibent, alii per vas aureum praeclaram subtilioremque Dei intelligentiam tenent, alii per hyacinthum, purpuram et coccum, audita coelestia sperare, credere, amare non desinunt, etiam quae adhuc subtiliore intellectu minime cognoscunt. Alii per byssum incorruptionem cacaprarum pilos deplorant aspere
Abbreviated transcription (Latin):
mo p̾licationis: argento. Q uero
que in ornam̃to siue taberna culo
neccͣia sunt uiri cum mulieribus
prebent.ħ significat qr intͣ eccͣam
uirtutes fortium que ꝑ uires expͥ¬
mulres intimantur. om̃ia lecũ ĩue¬
niunt: Et ad usus sc̃e edifficatiõis
accipiuntur. Collatio uero ip̃a nõ
fit neccͣitate s sponte: qr fides spon¬
tanea ẽ. Nam ꝑ armillas qͥ lacer¬
tos adstringunt ꝓpõitorum ualde la¬
borancium oꝑa demõstrant᷑. ꝑ ĩ au¬
res: subditorum obedientia expri¬
mutur. ꝑamiles signaculum secre¬
torum ostenditur. Uñ et quedam mi¬
nus inelligentib occultantes qiͣ sub
signa culo recondunt dectores: ne in¬
dignis quibq dĩ sacram̃ta c̾dant᷑.
uñ et iustꝰ letatur et dicit. in corde
meo alsrc̃di eloquia tua: ut nõ peccẽ
cibi. Porro per dextralia: oꝑa bona
et dextra commemorantur. ꝑ uas
aureum in donaria domini separatũ.
diuinitatis incłłigentia accipitur.
Que tanto ab infirmorum amore

Expanded text:
mo praedicationis argento. Quod vero mo praedicationis argento. Quod vero quae in ornamento, sive tabernaculo necessaria sunt, viri cum mulieribus praebent, hoc significat quia intra Ecclesiam virtutes fortium, quae per viros exprmulieres intimantur, omnia locum inveniunt, et ad usus sanctae aedificationis accipiuntur. 4. Collatio vero ipsa non fit necessitate, sed sponte, quia fides spontanea est. Nam per armillas, quae lacertos astringunt, praepositorum valde laborantium opera demonstrantur. Per inaures subditorum obedientia exprimitur. Per annulos signaculum secretorum ostenditur. 401 5. Unde et quaedam minus intelligentibus occultantes, quasi sub signaculo recondunt doctores, ne indignis quibusque Dei sacramenta credantur. Unde et justus laetatur, et dicit: In corde meo abscondi eloquia tua, ut non peccem tibi . Porro per dextralia opera bona et dextra commemorantur. 6. Per vas aureum in donaria Domini separatum divinitatis intelligentia accipitur, quae tanto ab inferiorum amore
Abbreviated transcription (Latin):
domini gr̃am inissam in uniu̾so orbe
cdiuersa karismatum claritate illus¬
trat. Alter. Pot quidem hoc oppãsuz
uelum qd̃ parte taberna culi interi¬
orio ceultabat. ne prospic̾ent᷑ illue
reposita: tp̃e illd̃ significare qd̾ fuit
mo usq deorsum durupit: om̃ia il¬
la que antea erant coculta. per din
passice ad mũmi fidem sunt reuela
tamen diuersa donaria. ad cõstr¬
ueccem taberua culi. uixͣ qd̾ scriptũ ẽ
Aurũ. argẽtũ. es. lapides p̃rigi. Tũc
preterea byssum. ccccum .i. ⁊ ciuetu
et purpuraz: pelles arietum rubrica¬
tas. ⁊ pelles ia cuictinas. s et ligna ĩ
putribilia. pillos quoq caprarũad ꝯ¬
structõem tabernaculi. S et quicqͥd
uiri cum mulierib prebuerũt : ar¬
millas. es maures. et anulos. ⁊dex¬
tralia. omne uas aureum in dona¬
ria dñi separatum. Si quio habu̾it
iacunctum et pupuram. coccũ bistĩc¬
tum byssum et pilos capraru. Fig̾a̾
eccͣa. Fides eius comparat᷑ auro. Ser¬

Expanded text:
Domini gratiam missam in universum orbem diversa charismatum claritate illustrat. 3. Potest quidem hoc oppansum velum, quod partem tabernaculi interioris occultabat, ne prospicerentur illuc reposita, tempus illud significare quod fuit mo usque deorsum dirupit, omnia illa quae antea erant occulta, per Domini passionem ad nostram fidem sunt revelattamen diversa donaria ad constructionem tabernaculi, juxta quod scriptum est: Aurum, argentum, aes, lapides pretiosi. Tum praeterea byssum, coccum, hyacinthum, et purpuram, pelles arietum rubricatas, et pelles hyacinthinas, sed et ligna iputribilia, pilosque caprarum ad constructionem tabernaculi, sed et quidquid viri cum mulieribus praebuerunt, armillas, et inaures, et annulos, et dextralia, omne vas aureum in donaria Domini separatum est. Si quis habuit hyacinthum, purpuram, coccum bis tinctum, byssum, et pilos caprarum. 3. Figura Ecclesia: fides ejus auro comparatur, ser
Abbreviated transcription (Latin):
uinculo scciantur. Qui qͣgeninꝰ
enim num erus: ad sp̃m pertinet
sanctũ. Unde et quagesimo die pꝰ¬
Uod uero undecun uela cilici¬
na fieri p̾cipiuntur: incilicio
peccatum ostenditur. pp̃ edos ad le¬
uam positos. Qm̃ ergo superius
in decem cortinis scõs perfectõe
legis tenentes ostend̾ant: ꝓfc̃o
gressionẽ legis hocẽ prc̃ores ĩ eccͣ
futiuuos ẽẽ significabat. et tũ ⁊
ip̃a saga cilicina quinq̃genis au¬
sulis copulantur pp̃ penitẽtie sig¬
num. et spem remissionis pc̃coꝵ
per indulgentiam. Uunde et quĩ¬
qua gesimus psalmus ueĩe et
remissionis ẽ. Possunt quidem
et ħ tentoria cilicina quib tab̾¬
naculum tegitur. et pliuas ⁊
uentos et turbines tolerant: gr¬
osse hominũ mentes accipi. q̃
aliqũ ineccͣa occulto deiiudicio
quamius dui sint preferunt᷑.
uude et beue sequent̾ pelles i¬
anetum ibi sb̾iecit: ut pet arietes

Expanded text:
vinculo sociantur. Quinquagenarius vinculo sociantur. Quinquagenarius enim numerus ad Spiritum pertinet sanctum. Unde et quinquagesimo die puod vero undecim vela cilicina fieri praecipiuntur, in cilicio peccatum ostenditur, propter haedos ad laevam positos. Quoniam ergo superius in decem cortinis sanctos perfectionem legis tenentes ostenderat, profecgressores legis, hoc est, peccatores in Ecclesia futuros significat. Sed tamen et ipsa saga cilicina quinquagenis ansulis copulantur propter poenitentiae signum et spem remissionis peccatorum per indulgentiam. 2. Unde et quinquagesimus psalmus veniae et remissionis est. Possunt quidem et haec tentoria cilicina quibus tabernaculum tegitur, et pluvias, et ventos, et turbines tolerant grossae hominum mentes accipi, quae aliquando in Ecclesia occulto Dei judicio, quamvis durae sint, praeferuntur. 399 3. Unde et bene sequenter pelles arietum ibi subjecit, ut per a
Abbreviated transcription (Latin):
tabulas ip̃i firim ac fusiles sotinẽt:
prelicatõe instruitur. et eorumi
auccoritate solidatur. Unde cõiũcte
diatoreis morte concordant ⁊ sub¬
scquentes preclicatores eccͣe: in¬
dubitant̃ edificant. Et cum in
semetipis ñ discrepant: in se illos
robtius figunt. Qd̾ autem argẽ¬
teas ait bases et tabulas deaura¬
tas: ostendit p̃cepta aplorum lõ¬
ge clariora ẽẽ quam ꝓpħarum. Tẽ¬
coria autem q̃ ansulis assuta. ⁊ cir¬
culis suspensa atq innexa fimib
longum atq in latum .iiiiͦ. cubitis
distenduntur. reliqͣ c̾clentiu plebs
intelligitur. que heret et pendet ĩ
fumib fidei. fumis aũt tripłx ñ rũ¬
longum distenduntur.⁊ inlatũ
iiii. cortiue unius mensure. inser¬
ta lex euangłio designatur. Sep¬
numeri sacramentis. Qui oq̃uei¬
ãtur ad euangelia .iiiͦiͦ. quater
quinquagenis aureis circulis sͥ¬
met connectuntur: qr omnes fide¬
les per donu sp̃c scĩ fideiet caritatis

Expanded text:
tabulas ipsi firmi ac fusiles sustinent, tabulas ipsi firmi ac fusiles sustinent, praedicatione instruitur, eorum et auctoritate solidatur. Unde et conjuncdiatoris incarnatione concordant, subsequentes praedicatores Ecclesiae indubitanter aedificant; et cum a semetipsis non discrepant, illos in se robustius figunt. teas ait bases, et tabulas deauratas, ostendit praecepta apostolorum longe clariora esse quam prophetarum. Tentoria autem, quae ansulis assuta, et circulis suspensa atque innexa funibus longum atque in latum quatuor cubitis distenduntur, reliqua credentium plebs intelligitur, quae haeret et pendet in funibus fidei. Funis autem triplex non rumlongum distenduntur, et in latum quatuor cortinae unius mensurae, inserta lex 398 Evangelio designatur. Sepnumeri sacramenta. Qui consociatus ad Evangelia quatuor, quater quinquagenis aureis circulis sibimet connectuntur, quia omnes fideles per donum Spiritus sancti fidei et charitatis
Abbreviated transcription (Latin):
per qd̃ mõstratur. alios sc̃os. alios pͤ¬
catores ẽẽ in eccͣa. fideles aũt om̃s
intra corp ecẽe cõstitutos: in fideles
incypo ecc̃e fieret : columͬ nas
ẽius quatuor fundi argenteas do¬
minus gessit. Columine iste qua¬
tuor euangeliste sunt sc̃i : fiden
sirnctͣe fundati. Argentee autez
dicuntur pp̃ diuini e loquii clarita¬
tem. harum columpnaruz bases ꝓ¬
phe sunt: qui suo gestamine struc¬
turam portant ecc̃e. Su pet finidam̃¬
cũ enimꝓph̾arum euangłiste collo¬
cant eccͣam: eorumq auctẽ euã ge¬
licam ficem affirmant. Caput aũt¬
columpnarium aureum. ille est de qͦ
dicit apłs qr caput uiri xͤ.¬
Ntĩm ⁊ tabulas deauratas exi¬
gi p̾cepit: er fundi earum ba¬
ses argenteas iubet. Quid ennir
per tabulas. nͥ doctores ⁊ apłi exteu¬
sa imuudũ p̾licato̾e dilatatis Qͥd
per bases argenteas. nͥ ut p̾dictũ ẽ
ꝓphẽ signantur. qui super impõĩtas

Expanded text:
per quod monstratur alios sanctos, alios peper quod monstratur alios sanctos, alios peccatores esse in Ecclesia. Fideles autem omnes intra corpus Ecclesiae constitutos, infideles vin typo Ecclesiae fieret, columnas ei quatuor fundi argenteas Dominus jussit. Columnae istae quatuor Evangelistae sancti sunt, fidei firmitate fundati. Argenteae autem 397 dicuntur propter divini eloquii claritatem. 2. Harum columnarum bases prophetae sunt, qui suo gestamine structuram portant Ecclesiae; supra fundamentum enim prophetarum evangelistae collocant Ecclesiam, eorumque auctoritate evangelicam fidem confirmant. Caput autcolumnarum aureum ille est, de quo dicit Apostolus quia caput viri erim et tabulas deauratas erigi praecipit, et effundi earum bases argenteas jubet. Quid enim per tabulas, nisi doctores et apostoli extensa in mundum praedicatione dilatati? Quid per bases argenteas, nisi, ut praedictum est, prophetae signantur, qui super imposita
Abbreviated transcription (Latin):
orum: sp̃e scĩ gestabat ymag¬
mem. qui septi formi gr̃a illustrat o¬
om̃e eccͣa in uuitate fidei consistẽ¬
tẽ. Alii .i. candelabrum xͫ intlligũt¬
gestante .uii. eccłias. in ꝗbꝰ septif¬
ormis sp̃e scĩ splendorez emicat: huic
candelabro fuint emunctoria: que
in ysaia forcipes iincupantur. Et
hxc quide duo testamenta interpre¬
tati sunt: quib poc̃a pu: gantur. q̃q
inter se sci sp̃c umone iunguntur.i
Extra uelum au̾t testimomii qd obpã¬
sum est. candelabrum arcde precipit᷑:
pacem ⁊ ini̾am per saluatoris aduẽ¬
cum: uñ in cordib nr̃is lum̃ u̾ittͣis
accenditur. ¶ Sequitur minc fig̾a¬
taberna culi: qd iubente domino mo¬
ũses fabricare iubetur .T.ab̾naculu
hoc : per allegoriam eccͣa ẽ. In huius
uite heremo cõstituta. de quo psalm¬
ista ait. Qũi abxcondit me in taber¬
naculo suo in die malorum. uariis
itaq speciebus tabernaculũ ĩstru¬
itur: partim p̾ciosis. partim uili oribꝰ.

Expanded text:
orum Spiritus sancti gestabat imaginem, qui septiformi gratia illustrat omnem Ecclesiam in unitate fidei 396 consistentem. Alii idem candelabrum Christgestantem septem Ecclesias, in quibus septiformis Spiritus sancti splendore micat. Huic candelabro fiunt emunctoria, quae in Isaia forcipes nuncupantur. Et haec quidam duo testamenta interpretati sunt, quibus peccata purgantur, quaeque inter se sancti Spiritus unione sociantur. Extra velum autem testimonii, quod oppansum est, candelabrum ardere praecipitupacem et misericordiam per Salvatoris adventum, unde in cordibus nostris lumen veritatis accenditur. tabernaculi, quod jubente Domino Moyses fabricare jubetur. Tabernaculum hoc per allegoriam Ecclesia est, in hujus vitae eremo constituta. De quo Psalmista ait: Quoniam abscondit me in tabernaculo suo in die malorum . 2. Variis itaque speciebus tabernaculum instruitur, partim pretiosis, partim vilioribus;
Abbreviated transcription (Latin):
bulatus. Illud autem qd̾ semel iu
anno pontifex relicto populo ingrecli
tificem. qui in came positus per totuz
anuum erat cum populo annũ illuz¬
de quo dicit ip̃e. Eu angelizare paupe¬
rib misit me: ⁊ucoare anũ domini
acceptum et liem ꝓpiciationis. Istegͦ
oue penetrauit celos: intrãs ad pr̃ez.
ut enm ꝓpicium humano generi fa¬
ciat. ⁊ exoret proomnib in se credẽti

Expanded text:
ibulatus . 15. Illud autem quod semel in ibulatus . 15. Illud autem quod semel in anno pontifex, relicto populo, ingrediem Jesum pontificem, qui in carne positus, 407 per totum annum erat cum populo, annum de quo ipse dicit: Evangelizare pauperibus misit me, et vocare annum Domini acceptum, et diem propitiationis . Iste ergo one penetravit coelos, intrans ad Patrem, ut eum propitium humano generi faciat, et exoret pro omnibus in se credenti
Abbreviated transcription (Latin):
dicie corporalis castitas designͣt᷑.
Que u delicet torta pulcritudim
superhumeralis innectitur: qr cuz
castimonia ad perfectum mũdicie
candorẽ ducit᷑ cum ꝑ abstinẽtiam
caro afflingitur. Si quidem et b¬
baltͥeo p̃ringitur: ꝑ qd reuii incenti¬
ua et luxurie libidinum restringã¬
tur. Tab̾naculum autem sac̾dos in¬
grediens in tunca tintinnabulis
ambitur.ut uideł uoces p̾dicatõnis
lñt: ne suꝑni inspectoris iudicuiz
ex silentio offendat. Maloͥ quoq ĩ
punica tintinnabulis ꝯiungunt᷑ ut
per eiꝯ doctrinam unitas fitei desig¬
uetur. Qd̾ aũt in primͣ parte taber¬
naculi coticlie sacerdos adĩmolan¬
das hostias introibat: instantia nb̾
cotidiana papitur. ut ab hec loco ubi
ppłs dei celestib uccib eruditur nũ¬
quam absrendamus: oz cotidie con¬
fessionis et laudis sp̃uale sacufici¬
um offeramꝯ .i. humilitatez aĩaru
mrãrum que sunt uere hostie. si cut
scriptun est. Sa crificlũ deo sp̃e contͥ¬

Expanded text:
ditia corporalis castitatis designatur. Quae videlicet torta pulchritudini superhumeralis innectitur, quia tunc castimonia ad perfectum munditiae candorem ducitur, cum per abstinentiam caro affligitur. 13. Siquidem et balteo praecingitur, per quod renum incentiva et luxuriae libidinum restringantur. Tabernaculum autem sacerdos ingrediens in tunica tintinnabulis ambitur, ut videlicet voces praedicationis habeat, ne superni inspectoris judicium ex silentio offendat. Mala quoque Punica tintinnabulis conjunguntur, ut per ejus doctrinam unitas fidei designetur. 14. Quod autem in primam partem tabernaculi quotidie sacerdos ad immolandas hostias introibat, instantia nobis quotidiana praecipitur, ut ab hoc loco, ubi populus Dei coelestibus vocibus eruditur, nunquam abscedamus, sed quotidie confessionis et laudis spirituale sacrificium offeramus, id est, humilitatem animarum nostrarum, quae sunt verae hostiae, sicut scriptum est: Sacrificium Deo spiritus contr
Abbreviated transcription (Latin):
tollam manum meam ⁊ uiteb̾ postĩ¬
ora mea. qr enun ex sola eccłia catho¬
lica xp̃c conspicitur apud se c̾ẽ lccũ
dominus ꝑhibet de quo uideatur.
in petra dominus moyses ponitur:
non dei sp̃ẽm contempletur. qr nͥꝗs ut
fidei soliditatem tenuerit. diuinã pre

Expanded text:
Tollam manum meam, et videbis posterTollam manum meam, et videbis posteriora mea , quia enim ex sola Ecclesia catholica Christus conspicitur, apud se esse locum Dominus perhibet de quo videatur. In petram Moyses ponitur, ut Dei speciem contempletur quia nisi quis fidei soliditatem tenuerit, di
Abbreviated transcription (Latin):
parilitatez angelicam humana ⁊̃ pͦ
resurrectẽe natura ꝑferatur. et ad ꝯ¬
templandum deũ indefessa consurgͣt:
udere tũ eius eentia plene ñ p̃ual.
qͣm nec ip̃a perfectio angelica ĩ toto
uł integre atringit scire. secundum
aplu qui ait. pax dei exsuperat oez
sẽsimi nt ꝯnbaudias et angeloru.
Sola enim sͥ et integre nota ẽ tͥmtͣs:
et humanitati suscepte que t̾cia ẽ ĩ
trinitate ꝑra. Iam deiide in sequẽti¬
ea credituri. Ideo illi diccum est. cũ
transiero: postĩora mea uidebis. Qͥ¬
dam h̃c sensum in euãgłio dicunt:
fuisse completu. cum asceiroisset do¬
minus inmontez. qũ apparuit moy¬
ses colloquens cum iħuet ibi cõple¬
tam auint istam promissionẽ ꝙͣ acce¬
pit inmonte sina: cum dictum ẽ. Pos¬
tĩora in ea uidebio. Uioit ergo poste¬
riora elus :i. uidit que in poster et
nouissimis fr̃a sunt. Qued autem
ait dominus ad moysen. ẽ leco apd̾
me. stabis super petraz. et paulo post.

Expanded text:
parilitatem angelicam humana etiam post resurrectionem natura proficiat, et ad contemplandum Deum indefessa 390 consurgat, videre tamen ejus essentiam plene non praevalet? quam nec ipsa perfectio angelica in toto vel integre attingit scire, secundum Apostolum, qui ait: Pax Dei, quae exsuperat omnem sensum , ut subaudias et angelorum. 3. Sola enim sibi integre nota est Trinitas, et humanitati susceptae, quae tertia est in Trinitate persona. Jam deinde in sequentitum postea credituri, ideo illi dictum est: Cum transiero, posteriora mea videbis . Quidam hunc sensum in Evangelio dicunt fuisse completum, cum ascendisset Jesus in montem, quando apparuit Moyses, colloquens cum Jesu, et ideo ibi completam aiunt istam promissionem, quam accepit in monte Sina, cum dictum est: Posteriora mea videbis. Vidit ergo posteriora ejus, id est, vidit quae in posterioribus et novissimis facta sunt. Quod autem ait Dominus ad Moysen: Est locus apud me, stabis super petram , et paulo post:
Abbreviated transcription (Latin):
Ncensum aũt qd ex .iiiͦ. odora¬
tissius generib inm̃ximam
subtilitatem cõminutis .i. stacte. oix.
forma or̃onum fidelium ꝯstituta ẽe
beati ioħis apochalipsis ostẽdit. et
ante agnum. habentes singuli eyt̾a¬
ras ⁊ fialas aureas plenas incenso
dorum nature significare uideant᷑. ut
thus qd̾ plucidum ẽ aeri comparetur.
staet̾ uero aquis. galbanus ⁊ onix.
terre atq igni: ut per hec omniũ q̃ ĩ
celo. et infra celum. et in terra. ⁊ ĩ a ꝗs
sunt placitũ dõ incensu sit. ħ crea¬
ture laudis or̃o. Sanguio autem
ille qui moyses ppłin aspergit ac pu¬
rificat. et tabernaculu testamenti
et oña que in eo erant. dicẽs. hic
gume dm̃ ihu predicare mõstrat᷑.
quo omñu c̾clentium corda purgã¬
tur. quo omniũ credentium corda
disci¬
de płis. hic ẽ sangis meus noui
testamenti qui promultis effim¬
detur: adimplendum inueritate:
id qd̾ per moysen fuerat osteusuz
mimagine.

Expanded text:
ncensum autem, quod ex quatuor odoratissimis generibus in maximam subtilitatem comminutis, id est, stacte, forma orationum fidelium constituta esse, beati Joannis Apocalypsis ostendit. Et ante Agnum, habentes singuli citharas, et phialas aureas plenas incenso,dorum naturae significare videantur, ut thus, quod perlucidum est, aeri comparetur, stacte vero aquis, galbanus et onyx terrae atque igni, ut per haec omnium quae in coelo, et infra coelum, et in terra, et in aquis sunt, placitum Deo incensum sit hic creaturae laudis oratio. 3. Sanguis autem ille, quo Moyses populum aspergit ac purificat, et tabernaculum Testamenti, et omnia quae in eo erant, dicens: Sangguinem Domini Jesu praedicare monstratur, quo omnium credentium corda purgantdiscipulis: Hic est sanguis meus novi testamenti, qui pro multis effundetur , ad implendum in veritate id quod per Moysen fuerat ostensum in imagine.
Abbreviated transcription (Latin):
Orro unguentum quo perim¬
gitur tabernaculum: crismaẽ
quo ungitur ppłs fidelis in eccͣa. in qͥ¬
b diuinitas tanqͣm in tabernaculo
habitat. Not̃ quidem intlłigi hoc
unguẽtum ⁊ uirtutes sco̾rũ. siũ odꝰ¬
or iusticie lõge lateq diffusꝰ. De
quo dicit apłs. Deo autẽ gu̾as qui

Expanded text:
orro unguentum quo perungitur tabernaculum chrisma est, quo ungitur populus fidelis in Ecclesia, in quibus divinitas 403 tanquam in tabernaculo habitat. Potest quidem intelligi hoc unguentum etiam virtutes sanctorum, sive odor justitiae longe lateque diffusus. De quo dicit Apostolus: Deo autem g
Abbreviated transcription (Latin):
quib odor suauitatis ascendit ad
dominu. Ei ale quoq: apłi ⁊ doctor¬
eo pleni uitalib aquis. Ibi lilia iur¬
ginitatio candor. siue mortanolal
laborum passionumq tolerantie. q¬
b mortificantur membra penitẽci¬
um. Et hequidem species dispensa¬
toesq donorum sunt diuise ꝑ sp̃m

Expanded text:
quibus odor suavitatis ascendit ad Dominum. Phialae quoque, apostoli et doctores pleni vitalibus aquis. Ibi lilia, virginitatis candor; sive mortariola, laborum passionumque tolerantiae, quibus mortificantur membra poenitentium. Et haec quidem species dispensationesque donorum sunt divisae per
Abbreviated transcription (Latin):
uod uero descendente denuo
moyse cum tabulis facies eiꝰ
glificata uidetur. s tamẽ uelamĩe
tegitui hoc significabat. ñ ostẽt̾et
eam legem mistico ẽe uelamine
coopertam tectamq infidelib ⁊ occul¬
tam. Sermo quippe legis habet sciẽ¬
tie gloriam. s secretam. habet et
cornua duorum testamentoruurq¬
b contra deginata fł̾itatis incedit
armata. Cum eĩ moyses legitur:
uelamen ẽ positum suꝑ cor eorũ. Et
manifeste dum leges et ꝓphariun
scupturam ꝑ nimiam stoliditatez
cordio camalit̾ acciptũt infideles¬
illis tota facies moysi quoclamue¬
lamine tegitur. itaut non posinti
loquẽtis legio głiam sꝯtiu̾e. s si cõ¬
uersi fu̾int ad deum: auferet᷑ uela¬
men. Occitẽs littera moriet᷑: uun¬

Expanded text:
Quod vero, descendente denuo Moyse, cum tabulis facies ejus glorificata videtur, sed tamen velamine tegitur, hoc significabat ut ostenderet eam legem mystico esse velamine opertam tectamque infidelibus et occultam. Sermo quippe legis habet scientiae gloriam, sed secretam; habet et cornua duorum testamentorum, quibus contra dogmata falsitatis incedit armata. Cum enim Moyses legitur, velamen est positum super cor eorum; et manifeste dum legis et prophetarum Scripturas per nimiam soliditatem cordis carnaliter accipiunt infideles. Tota facies Moysi quodam velamine tegitur, ita ut non possint loquentes legis gloriam sustinere; sed si conversi fuerint ad Deum, aufertur velamen; occidens littera morietur, viv
Abbreviated transcription (Latin):
capientes stulti fr̃i sunt. ⁊ nuitaue¬
tunt głiam incoruptibilis dei: ĩ si¬
militudine ymagniis corruptib¬
ilis hominis: et uolucru et qͣdrupe¬
dum atq spentum. Ex hac quasi
dapientia iste uitulus aureusqͣ¬
lia dolebant egipcioru ⁊ ip̃i pͥma¬
tes et tanqͣm docti homines adora
re figmenta. hoc ergo untulo signifi¬
catum ẽ omne corpo .i. om̃is sccietͣs
gentiliu idolatrie declitorum. hãe
aacrilegam sccietatẽ dominus xp̃c
illo igne comburit: de quo in enã¬
gelio ait. Ignem uẽĩ mnitte interrã.
ut qm̃ nonẽ quise abscondat aca¬
lore eiꝯ : clum in eum c̾dunt gẽtes:
igne irtutis eiꝰ diabohoa in eis for¬
ma soluatur. Totum deinde corpoi
illud cõminuit᷑ .i. ab illa ma la cõspi¬
rationis collõe discissum u̾bo ueri¬
tatis humiliatur: ⁊ cõminutũ in aꝙͣ

Expanded text:
facti sunt, et mutauerunt gloriam incorruptibilis dei in similitudinem imaginis corruptibilis hominis et uolucrum et quadrupedum et serpentium. ei hac quasi sapientia iste uitulus aureus, qualia solebant Aegyptiorum etiam ipsi primates et tamquam docti hominre figmenta. 6. Hoc ergo vitulo significatum est omne corpus, id est, omnis societas gentilium idololatriae deditorum. Hanc sacrilegam societatem Dominus Christus illo igne comburit, de quo in Evangelio ait: Ignem veni mittere in terram , m non est qui se abscondat a calore eius, dum in eum credunt gentes, igne uirtutis eius diabolica in eis forma soluatur. totum deinde corpus illud comminuitur, id est ab illa malae conspirationis conflatione discissum uerbo ueritatis humiliatur et comminutum in aquam
Abbreviated transcription (Latin):
Escendens itaq moyses de
monte cum tabulis. dum audis¬
s ppłm qd̾ fuerat ad ydola consetrͣ¬
cus: indignos eos iudicãs acciperele¬
gem. proiecit demanib sus tabul¬
ao. Quib confractis: incendit
uitulum quem plasmauerant. S
quid sibi uelit iste uitulꝰ quẽ fece¬
runt sibi filiiifrł insolitudine : ł̾
quid significet qd moyses ip̃mui
tulum igne combussit. munitatĩq
cc̾adit. et in aqͣm aspergẽs potu
ppło dedit: Si enim tabulas qͣs
acceꝑat ĩdeo fregit.qr in dignos eqs
quib eas leg̾e̾t iudicauit: si deniq
ut ab eis ille uitulus penitus abo¬
leretur incendit eum et contriuit.
et in a qua sparsit atq sb̾meisit. ut q¬
et potum hunc ppło dedit: quẽ non
excitet fcm hec ad querenda ⁊ intel¬
ligenta ꝓphetica significatẽe : De¬
currat ergo iam intentio mentib:
qr diaboli corpo significabatur ĩ ui¬
tulo .i. homines in omnib gentibꝰ.
quib ad ħ sacrilegia capeł hoc: est
auccor diabolus. Aureum pp̃ea: qr

Expanded text:
escendens itaque Moyses de monte cum tabulis, dum audisset populum, quod fuerat ad idola consecratus, indignos eos judicans accipere legem, projecit de manibus suis tabulas, quibus confractis, incendit vitulum quem plasmaverant. 2. Sed quid sibi velit iste vitulus quem fecerunt sibi filii Israel in solitudine? Vel quid signifitulum igne combussit, minutatimque concidit, et in aquam aspergens potum populo dedit? Si enim tabulas, quas acceperat, ideo fregit, quia indignos eos quibus eas legeret judicavit, si denique ut ab eis ille vitulus penitus aboleretur, incendit eum, et contrivit, et in aquam sparsit atque submersit. Ut quid potum hoc populo dedit, quem non excitet factum hoc ad quaerendam et ad intelligendam propheticam significationem. Occurrat ergo jam intentis mentibus, quia diaboli corpus significaverit in vitulo, id est, homines in omnibus gentibus, quibus ad haec sacrilegia caput, hoc est, auctor est diabolus. Aureum propterea, quia
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s ꝓpicia tẽẽ per fidem in sangu̾ie
assistunt: qd̾ est plentuto sc̃ie .i.¬
dilctõ dei et ꝓximii. q̃ dominꝯ ostẽdit᷑
Nemo enim pot̃ peruenire ad deñ. nͥ
pet caritatẽ. Plenitudo enim legis¬
ẽ dilectio. alii: eadem duo cherubin
duo intlłigunt testamenta. que ꝓi
brant: testante ꝓpha. in medio diuiz
animaliun cognoxeris. hii u̾sis uul¬
tib se respiciunt: dum in sp̃u ali sẽ¬
su uertuntur. Tunc enm alt̾utrum
ꝯsonant. Si quidem ex utroq lat̾e
oraculum uł ꝓpiciatorium regunt.
qr uetus ⁊ nouũ testamẽtum tã xͥ¬

Expanded text:
Deus propitiationem per fidem in sanguine consistunt, quod est plenitudo scienti Dominus ostenditur; nemo enim potest pervenire ad Deum, nisi per charitatem. Plenitudo enim legis dilectio . Alii eadem duo cherubin, duo intelligunt testamenta, qui probrant, testante propheta: In medio duorum animalium cognosceris. Hi versis vultibus se respiciunt, dum in spiritali sensu vertuntur. Tunc enim alter altibus rectius consonant. Siquidem ex utroque latere oraculum vel propitiatorium tegunt, quia Vetus et Novum Testamentum ta