comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
patris. merita iam in tuto posita se¬
curi magnificemus: quiguber nacu¬
lum fidei uiriliter tenens. anchorã
spei tranquilla iaminstatione com¬
posuit : & plenam cȩlestibus diuitus
& ȩternis mercibus nauem. opcato
militore collocauit. Qui contra om¬
nes aduersarios scutum timoris di.
tam diu infatigabiliter tenuit. do¬
nec aliuctoriam ꝑuenir&: quidenĩ
fuit totus uitȩ illius cursur. nisiunus
cum uigili hoste conflictur: Quantis
hic cȩcis auia ueritatis errantibus.
& de summa iam in profundum rupe
pendentibus. amissum reddidit
uisum. & illum quo xp̃s uider&ur
reparauit in tuitum: Quantorum
auribur sordis & infidelitatis ob¬
turatione damnatis. ad percipi¬
endam uocem cȩlestium mandato¬
rum. prȩciosum infudit auditum.
ut uocantidõ ad misericordiam res¬
ponderent ꝑ oboedientiam : quan¬
tos intrinsecus uulneratos. ange¬
icioris aste &orationum firmi¬
tate curauit quantos ꝑ longam incu¬
niam peccati labere solutor. & qua¬

Expanded text:
is merita iam in tuto posita securi magnificemus, qui gubernaculum fidei viriliter tenens, anchoram spei tranquilla iam in statione composuit, & plenam cœlestibus diuitiis, & æternis mercibus nauim optato in littore collocauit, qui contra omnes aduersarios scutum timoris Dei tamdiu infatigabiliter tenuit, donec ad victoriam perueniret. Quid enim fuit totus vitæ illius cursus, nisi vnus cum vigili hoste conflictus? Quantis hic cæcis, a via veritatis errantibus, & de summa iam in profundum rupe pendentibus, amissum reddidit visum, & illum quo Christus videretur, reparauit intuitum? Quantorum auribus, sordis & infidelitatis obturatione damnatis, ad percipiendam vocem cœlestium mandatorum, pretiosum infudit auditum, vt vocāti Deo ad misericordiam, responderent per obedientiam? Quantos intrinsecus vulneratos Angelici oris arte, & orationum firmitate curauit? Quantos per longam incuriam, peccati labe resolutos, & qua
Abbreviated transcription (Latin):
ignorare credat : Recte & hȩc mulier
quem quȩrit non dicit. & tamendicit
si tusustulistieum quia alteri nonputat
in cognitum. quem sic ipsa continuo plan¬
git desiderio: Dicit ei iłs maria. Post¬
quam eam communi uocabulo appella¬
uit exsexu. & agnitus non est: uocat ex
nomine: acsia peste dicat: recognosce
eum aquo recognosceris: Perfecto
quoque uiro diciturno uitẽ ex nomine:
quia homo commune omnium nostru
uocabulum est: morses uero ꝓprium

Expanded text:
ignorare credat. Recte et haec mulier ignorare credat. Recte et haec mulier quem quaerit non dicit, et tamen dicit: Si tu sustulisti eum, quia alteri non putat incognitum, quem sic ipsa continuo plangit desiderio. Dicit ei Jesus: Maria. Postquam eam communi vocabulo appellavit ex sexu, et agnitus non est, vocat ex nomine. Ac si ei aperte dicat: Recognosce eum, a quo recognosceris. Perfecto quoque viro dicitur: Novi te ex nomine , quia homo commune omnium nostrum vocabulum est, Moyses vero proprium
Abbreviated transcription (Latin):
bat & non agnoscebat eumq: illi &
amor ostenderait & dubi&ces cibscon¬
debet: Cuius adhuc ignorantia expri¬
mitur. cum infertur: & nesciebat quia
ihs̃ ess&: Qui dicit ei Mulier. quid
ploras quem quȩris : interrogatur
doloris cacusa: ut augecctur de siderium:
quat inus cum nomin ar& quem quȩre¬
& in amore eius ardentius ȩstuar&
Illa existimans quia ostdlanus ess&
dicit ei Dñe situ sustulistieum dicito
mihi ubi posiusti eum & ego eum tollã¬
porsitan nec errando hec mulier erra¬
uit : quȩ ihm ostslanum credidit.
Annon ei spiritadit ostulanus erat
qui in eius pectore. ꝑ amoris sui semina.
uistutum uirentia plantabat: sed
quid est quod uiso eo quem ostulanum
credidit cui necdum dixerat quem quȩ¬
rebat ait : Dñe situ sustulistieum : quasi
enimiam dixiss&. excuius desiderio plan¬
ger& : eum dicit: quem non dixerat:
Seduis amoris hocagere sol& inanimo
ut quem ipse semꝑ cogitat nullum aliũ

Expanded text:
bat, et non cognoscebat, eumque illi et bat, et non cognoscebat, eumque illi et amor ostenderat et dubietas abscondebat. Cujus adhuc ignorantia exprimitur, cum infertur: Et nesciebat quia Jesus esset. Qui dicit ei: Mulier, quid ploras? Quem quaeris? Interrogatur doloris causa, ut augeatur desiderium, quatenus cum nominaret quem quaereret, in amore ejus ardentius aestua« Illa existimans, quia hortulanus esset, dicit ei: Domine, si tu sustulisti eum, dicito mihi, ubi posuisti, et ego eum tollaForsitan nec errando haec mulier erravit, quae Jesum hortulanum credidit. An non ei spiritaliter hortulanus erat, qui in ejus pectore per amoris sui semina virtutum virentia plantabat? 5. Sed quid est quod viso eo quem hortulanum credidit, cui necdum dixerat quem quaerebat, ait: Domine, si tu sustulisti eum? Quasi enim jam dixisset ex cujus desiderio plangeret, eum dicit quem non dixerat. Sed vis amoris hoc agere solet in animo, ut quem ipse semper cogitat, nullum alium
Abbreviated transcription (Latin):
mittunt : Sed notandum iuxta histo¬
mam ests quodmuliernon ait tuler
corpus dñi mei. sed tulerunt dñm meũ:
Vsus namque sacrieloquii est : ut cliquan¬
do expecste totum. aliquando uero ex
totopastem signific&: Expacste &e¬
nim totum signat: sicut deia cobfiliis
scriptum est. quiec descendit ia cob in
egrptum a nanim eib septuaginta:
Neque enim inegrptum animȩ sine
corporibus descenderunt : sed ꝑsolam
animam totus homo signatur : quia ex
paste cucum exprimitur: Et solũ
dominicum corpus in monumento ia¬
cuerat & maria non corpus dñi sed
sublatum dñm quȩ rebat uidelic& ex
toto designans paastem : Haec cũ dixis¬
s& conuersãr &rorsum: uidit ĩ hm
stantem : & nesciebat quia ihs̃ ess&:
Notcndum quodmaria quȩ adhuc de
ñi resur reetione dubitabat. r& nor¬
sum conuersa est ut uider& ihm. quia
uidelic& ꝑ econdem dubitationẽ suam
quem resurrexis seminime credebat:
Sed quia amabat & dubreabat. uide¬

Expanded text:
romittunt. Sed notandum juxta historomittunt. Sed notandum juxta historiam est quod mulier non ait: Tulerunt corpus Domini mei: sed, Tulerunt Dominum meum. Usus namque sacri eloquii est ut aliquando ex parte totum, aliquando vero ex toto partem significet. Ex parte etenim totum signat, sicut de Jacob filiis scriptum est: Quia descendit Jacob in Aegyptum in animabus septuaginta . Neque enim in Aegyptum animae sine corporibus descenderunt; sed per solam animam totus homo significatur, quia ex parte totum exprimitur. Et solum dominicum corpus in monumento jacuerat, et Maria non corpus Domini, sed sublatum Dominum quaerebat, videlicet ex toto designans partem. Haec cum dixisset, conversa retrorsum, vidit Jesum stantem, et nesciebat quia Jesus esset. NotDomini resurrectione dubitabat, retrorsum conversa est ut videret Jesum: quia videlicet per eamdem dubitationem suam,quem resurrexisse minime credebat. Sed quia amabat et dubitabat, vide
Abbreviated transcription (Latin):
testamentum posterius adpedes
sed& Vnde & duo cherubin quȩ
ꝓpitiatorium tegunt. sese in uicem
Aspiciunt. uersis uultibus in ꝓpitiatorium:
Cherubim quippe plenitudo scientiȩ diciten:
& quid ꝑduocerubim nisi utraque testa¬
menta signantur : quiduero ꝑ propitia¬
torium . nisi incarnatus dns figuratur.
dequo iohannes ait . ipse est enim ꝓpitia¬
tio ꝓpeccatis nostris: Et dumtestamen¬
tum u&us hoc faendum denuntiat qđ
testamentum nouum dedno factum
clamat : quasi utratq cherubin seinui¬
cem aspiciunt dum uultus in ꝓpitiatori¬
um uestunt: quiadum interse positum.
incarnatum dnmuident. a suo aspectu
non discrepant quȩ dispensationis eius
mysterium concorditer narrant:
Requirunt mariam angeli dicentes:
mulier quid ploras: Et dicit eis quia
tulerunt dñm meum. & nescio ubi posu¬
erunt eum : Ipsa nconquesacra eloquia
quȩ innos lacrim cs amoris excitoł
easdem lacrimas consolantur. Dum
nobis redemptoris nostrispeciem ꝓ¬

Expanded text:
Testamentum posterius ad pedes sedet. Unde et duo cherubim quae propitiatorium tegunt sese invicem aspiciunt versis vultibus in propitiatorium . Cherubim quippe plenitudo scientiae dicitur. Et quid per duo cherubim nisi utraque Testamenta signantur? Quid vero per propitiatorium nisi incarnatus Dominus figuratur? De quo Joannes ait: Ipse est enim propitiatio pro peccatis nostris . Et dum Testamentum Vetus hoc faciendum denuntiat quod Testamentum Novum de Domino factum clamat, quasi utraque cherubim se invicem aspiciunt, dum vultus in propitiatorium vertunt, quia dum inter se positum incarnatum Dominum vident, a suo aspectu non discrepant, quae dispensationis ejus mysterium concorditer narrant. 4. Requirunt Mariam angeli, dicentes: Mulier, 1548 quid ploras? Et dicit eis: Quia tulerunt Dominum meum, et nescio ubi posuerunt eum. Ipsa namque sacra eloquia, quae in nobis lacrymas amoris excitant, easdem lacrymas consolantur, dum nobis Redemptoris nostri speciem p
Abbreviated transcription (Latin):
tes hiemales uenire xordine tem¬
pestates uenire in ꝑditionis signð̃
predicuntur nisi quodeas tem¬
pestates dñs uenire denuntiat
quȩ nequa quam ordinem tempo¬
num seruant : quȩ enim ordinate
ueniunt signum non sunt: sedtem¬
pestates insignõ sunt quȩ ipsa quoq
demporum statuta confundunt:
quodnos quoq nuper &ꝑtisumus
quia estiuum tempus omne conuer¬
sum inpluuus hiemalibus uidemus
quia autemsuncta hec non de
iniusticia ferienti sunt sed demeri¬
tomundi patientis: facto prauo¬
rũ hominum premit tuntur cum
dieitur : Sed ante hȩc omnia incipi¬
unt uobis manursuas inicere
siper sequentur &radentuor in
sina gogir. ducentes adeeger
prender propter nomen icum
usia ꝑtedicat prius corda homi¬
num ł & port elementa turbantur
utcum rerum ordo confunditur
& quaiam r&ributione ueniat de¬
monstre ur Nam quamuis finis
nuindi exipso suo ordine pendeat ꝑuer¬
sorer tamen quorq: inueniens pua

Expanded text:
tes hiemales venire ex ordine soltes hiemales venire ex ordine solpestates venire in perditionis signum praedicuntur, nisi quod eas tempestates Dominus venire denuntiat quae nequaquam ordinem temporum servant? Quae enim ordinate veniunt, signum non sunt; sed tempestates in signum sunt, quae ipsa quoque temporum statuta confundunt. Quod nos quoque nuper experti sumus, quia aestivum tempus omne conversum in pluvias hiemales vidimus. 2. Quia autem cuncta haec non de injustitia ferientis sunt, sed de merito mundi patientis, facta pravorum hominum praemittuntur cum dicitur: Sed ante haec omnia incipient vobis manus suas injicere, et persequentur, et tradent vos in synagogas, ducentes ad reges et praesides propter nomen meum. Ac si aperte dicat: Prius corda hominum, et post elementa turbantur, ut cum rerum ordo confunditur, ex qua jam retributione veniat demonstretur. 1614 Nam quamvis finis mundi ex ipso suo ordine pendeat, perversiores tamen quosque inveniens, qui
Abbreviated transcription (Latin):
summanda sunt : ante consummationẽ
cmiia ꝑturbantur : & qui incunctis
delinquimus incunctis ferimur
ut impleatur quod dicitur fugno lut
proeo orbisterratum coata¬
aliud insensatos: Omnia namq quredisun
culpȩ sed cuncta quȩ adusum praui¬
tatis inflacimus adusum nobis uer¬
tuntur ultionis: Tranquillita tẽ
quippe humanȩ pacis adusum uer¬
timus uane sec uritatis peregri¬
nationem terre. prohabitatione
dilximus patriȩ : salutem corpo¬
rum redegimus inusuuitiorum
ubertatis abundantiam non adne¬
cessitatem carnis. sed ad peruer¬
sitatem in torsimus uoluptatis
ipsa serena aeris ad amarem nob̵
seruire coegimus terrenȩ delec¬
tationis: Iure igitur restat ut si¬
mulnos omnia feriant quȩ simul
omnia uitiis nostris male sub acta
seruiebant : ut quod prius in mun¬
do in columes habuimnus gaudia
tot deipso post modum cogamur
sentire tormenta: notandum
ueno quod dicitur terroresꝗde
celo & tempestates : cum tem pesta¬

Expanded text:
summanda sunt, ante consummationem summanda sunt, ante consummationem omnia perturbantur; et qui in cunctis deliquimus, in cunctis ferimur, ut impleatur quod dicitur: Et pugnabit pro eo orbis terrarum contra insensatos . Omnia namque quae ad usum culpae, sed cuncta quae ad usum pravitatis infleximus ad usum nobis vertuntur ultionis. Tranquillitatem quippe humanae pacis ad usum vertimus vanae securitatis, peregrinationem terrae pro habitatione dileximus patriae; salutem corporum redegimus in usum vitiorum; ubertatis abundantiam non ad necessitatem carnis, sed ad perversitatem intorsimus voluptatis; ipsa serena blandimenta aeris ad amorem nobis servire coegimus terrenae delectationis. Jure ergo restat ut simul nos omnia feriant, quae simul omnia vitiis nostris male subacta serviebant, ut quot prius in mundo incolumes habuimus gaudia, tot de ipso postmodum cogamur sentire tormenta. Notandum vero quod dicitur: Terrores de coelo et tempestates. Cum tempesta
Abbreviated transcription (Latin):
magnierunt ꝑ loca. & pestilentiȩ
& fames terroresq decȩlo & signa
magna erunt : Lic sicut in quibuidam
codicibus inuenitur : terroresq: decelo
tempestates: atq post subditur  sig¬
namagna erunt : ultima tribulatio
multis tribulationibus prȩuenitur
& per crebra mala que prȩueniunt
indicantur mala ꝑ p&ua quȩ subse¬
quuntur: &ideopen bella & sedicio¬
nes non statim finis qui a multa de¬
bent mala prȩcurrere ut malum
ualeant sine fine nuntiare. sed cum
tot signa ꝑturbationis dicta sint
oport& ut eorum considerationem bre¬
uiter ꝑ singula per stringamus. quia
necesseest ut alia ecelo alia e cerre
alia ab elementis alia ab hominib:
patia mur: Aitenim: surget gens
contragentem : ecce ꝑturbatio homi¬
num erunt terrȩ motus magni ꝑloca
Ecceres pectur irȩ desuper: erunt pes¬
tilentiȩ ecce inȩqualitates corporum
erit fames ecce sterelitas terrȩ: ter¬
oresq decelo & tempestates : eccemn¬
ȩqualitas aeris: Qui aergo omriua con¬

Expanded text:
 pestilentiae et fames, terroresque de coelo; et signa magna erunt. Vel sicut in quibusdam Codicibus invenitur, Terroresque de coelo et tempestates. Atque post subditur: Et signa magna erunt. Ultima tribulatio multis tribulationibus praevenitur, et per crebra mala quae praeveniunt indicantur mala perpetua quae subsequentur. Et ideo post bella et seditiones non statim finis, quia multa debent mala praecurrere, ut malum valeant sine fine nuntiare. Sed cum tot signa perturbationis dicta sint, oportet ut eorum considerationem breviter per singula perstringamus, quia necesse est ut alia e coelo, alia e terra, alia ab elementis, alia ab hominibus patiamur. Ait enim: Surget gens contra gentem, ecce perturbatio hominum; erunt terrae motus magni per loca, ecce respectus irae desuper; erunt pestilentiae, ecce inaequalitas corporum; erit fames, ecce sterilitas terrae; terroresque de coelo et tempestates, ecce inaequalitas aeris. Quia ergo omnia 1613 con
Abbreviated transcription (Latin):
scientia nec sapientia erula pud infe¬
ros. quotu properas: Quid ergo &
uenturȩ mortis tempus ignoramus.
& post mortem operari non possumus.
suꝑ est ut ante mortem tempora in¬
dultit rapiamus: Sicenim. s̃e mors
ipra cum uenerit uincitur: si prius¬
quam ueniat sempertimeatur

Expanded text:
scientia nec sapientia erunt apud infescientia nec sapientia erunt apud inferos, quo tu properas! Quia ergo et venturae mortis tempus ignoramus et post mortem operari non possumus, superest, ut ante mortem tempora indulta rapiamus. Sic enim sic mors ipsa, cum venerit, vincitur, si, priusquam veniat, semper timeatur
Abbreviated transcription (Latin):
narum perum uoscura non ad grau&
libur circumdeur : quibus lib& prȩcio¬
sis uestibur induatur caro quid estali¬
ud nisicaro Nolite ergo adcendere
quidhab&ir: sed qui lestis : Quiduero¬
estis: ꝓph&a indicat dicens: uere fenũ
est populus⁊ gienim fenum populur
non est : ubi sunt illi quiea quȩ hodie
colimus uobi scum trans acto anno
beati felicis natalicia celebrauerunt
Oquanta & qualia de prȩsentis uitȩ ꝓ¬
uisione cogitubant: sed subripiente
mortis asticulo repente in his quȩ ꝓ¬
uidere nolebant inuenti sunt : & cunc¬
tasimul temporalia que congregato
quasi stabiliter tenere uidebantur
amiserunt: Siergo trans acta mul¬
titudo generis humani. ꝑnatiuitatẽ
uiruit in carne ꝑmortem aruit
in puluere : uidelic& fȩnum fuit:
Quia igitur momentissuis horȩ fugi¬
mercedẽ teneantur: Audite quidsa¬
piens sal& mondicat: quod cum que
potest manustua facere instanter
operare : quia nec opus. necratio. nec

Expanded text:
narum rerum vos cura non aggravet; narum rerum vos cura non aggravet; libus circumdetur; quibuslibet pretiosis vestibus induatur caro; quid est aliud quam caro? Nolite ergo attendere, quid habetis, sed quid estis. Vupheta indicat, dicens: Vere fenum est populus . Si enim fenum populus non est, ubi sunt illi qui ea quae hodie colimus nobiscum transacto anno beati Felicis natalitia celebraverunt? O quanta et qualia de praesentis vitae provisione 1485 cogitabant, sed, subripiente mortis articulo, repente in his quae praevidere nolebant inventi sunt, et cuncta simul temporalia quae congregata quasi stabiliter tenere videbantur amiserunt. Si ergo transacta multitudo generis humani per nativitatem viruit in carne, per mortem aruit in pulvere, videlicet fenum fuit. Quia igitur momentis suis horae fugimercede teneantur. Audite quid sapiens Salomon dicat: Quodcunque potest manus tua facere, instanter operare, quia nec opus nec ratio nec
Abbreviated transcription (Latin):
infertur cum dicitur: Quos estote
parati quia quahora non putatis. fi¬
lius hominis ueni&: Nesciente aute
patrefamilias . furdomum ꝑ fodit
quia dum a sui costodia spiritur dor¬
mit imꝑuisamors ueniens. carnis
nostrȩ habitaculum irrumpit: &eũ
quem dominum domus inuenerit dor¬
mientem necat: quicum uentura dam¬
na spiritus minime prȩuid&. hunc
mors adsupplicium nescientem rapit:
Furiautem resister& siuigilar&c: quia
aduentum iudicis. quiocculte animã
rapit prȩcauens: ẽi pȩnitendo occur¬
rer&. neimpenitens perir& : Horam
uero ultimam dnr noster idcirconõb
uoluit esse in cognitam : ut semꝑ possec
esse sus pecta: ut dum illam prȩuide¬
re non possumus: adillam sine inter¬
missione prȩparemur , Proinde
fr̃rmei in conditione mortaditatis
uestrȩ mentis oculos figite . uenienti
uos iudici ꝑfl&us cortidie & lamente
prȩparatẽ: Cum certa mors mane¬
at omnib: : nolite d&emporalis uitȩ
ꝓuidentia incerta cogitare: terre¬

Expanded text:
itur: Et vos estote parati, quia qua hora non putatis, Filius hominis venit. Nesciente etenim patrefamilias, furdomum perfodit: quia dum a sui custodia spiritus dormit, improvisa mors veniens, carnis nostrae habitaculum irrumpit, et eum quem Dominum domus invenerit dormientem, necat, quia cum ventura damna spiritus minime praevidet, hunc mors ad supplicium nescientem rapit. Furi autem resisteret si vigilaret, quia adventum judicis qui occulte animam rapit praecavens, ei poenitendo occurreret, ne impoenitens periret. Horam vero ultimam Dominus noster idcirco nobis voluit esse incesse suspecta, ut dum illam praevidere non possumus, ad illam sine intermissione praeparemur. Proinde, fratres mei, in conditione mortalitatis vestrae mentis oculos figite, venienti vos judici per fletus quotidie et lamenta praeparate. Et cum certa mors maneat omnibus, nolite de temporalis vitae providentia incerta cogitare. Terre
Abbreviated transcription (Latin):
tientiam in sinuans dñr subdit : &s
uenerit insecunda uigilia: & siinter¬
tia uigilia uenerit. & ita inuenerit
beatisunt serui illi : Prima quippe
uigilia primȩ uum tempus est iclest
pueritia secunda adulescentia ueli
iuuentus quȩ auetoritate sacrielo¬
senectus accipitur: Quiergo uigilare
in prima uigilia noluit: custodiat
uel sec undã: ut qui conuerti a praui¬
tatibus suis in pueritia neglxit: ad
uics uitȩ. saltem in tempore uiuentu¬
tis euigil& & quiuigilare in secun¬
da uigilia noluit: terciȩ uigiliae
remẽdia non amittat: ut qui iniuuen¬
tute aduicis uitȩ non euigilat saltem
duritiam nostram: non est iam quid
homo &cusationis inueniat: dr̃ des pi¬
citur& &pectat contemni seuid& &re
uocat: iniuricm de contemptđ suo sus ci¬
pit : & tamen quandoq: reuertetibus
&iam prȩmia ꝓmittit Qednemo
hanceius longanimitatem neglegat:
quia tanto districtiorem iusticĩam̃
iniudicio &ig& quanto longiorem
patientiam ante idicium prȩroga¬

Expanded text:
subdit: Et si venerit in secunda vigilia, et si in tertia vigilia venerit, et ita invenerit, beati sunt servi illi. Prima quippe vigilia primaevum tempus est, id est pueritia. Secunda, adolescentia vel juventus, quae auctoritate sacri elosenectus accipitur. Qui ergo vigilare in prima vigilia noluit custodiat vel secundam, ut qui converti a pravitatibus suis in pueritia neglexit ad vias vitae saltem in tempore juventutis evigilet. Et qui evigilare in secunda vigilia noluit tertiae vigiliae remedia non amittat, ut qui in juventute ad vias vitae non evigilat saltem duritiam nostram. Non est jam quid homo excusationis inveniat. Deus despicitur, etvocat; injuriam de contemptu suo suscipit, et tamen quandoque revertentibus etiam praemia promittit. Sed nemo hanc ejus longanimitatem negligat, quia tanto districtiorem justitiam in judicio exiget, quanto longiorem patientiam ante judicium praeroga
Abbreviated transcription (Latin):
tibi iram indie irae & reuelationis
iusti iudicudĩ. Hinc pralmista att
Dr̃ iud&a iustus fortir & longanimuis
dicturus quippe longanimer ꝓte¬
misit iustum ut quemiudes pecsate
iudicare. Hinc perquendam sapiente
dicitur : altissimus enimest patiens red
quia peccata hominum & patitur
& red d& : nam quos diu ut conuestan¬
tur tolerat non conuerscis durius
damnat Adexcuti endam ueromen¬
tis nostrȩ desidiam &iam &teriora
damna persimilitudinem admediũ
deducuntur : uit perhȩc animus ad
suam custodiam suscit&ur: nam dici¬
tur. Hoc autem scitote quia si scir&
paterfamilias. quahora furuenire

Expanded text:
irae et revelationis justi judicii Dei . Hinc Psalmista ait: Deus judex justus, fortis, et longanimis . Dicturus quippe longanimem, praemisit justum, ut quem vides peccata judicare. Hinc per quemdam sapientem dicitur: Altissimus enim est patiens reddquia peccata hominum et patitur et reddit. Nam quos diu, ut convertantur, tolerat, non conversos durius damnat. Ad excutiendam vero mentis nostrae desidiam, etiam exteriora damna per similitudinem ad medium deducuntur, ut per haec animus ad sui custodiam suscitetur. Nam dicitur: Hoc autem scitote, quia si sciret paterfamilias qua hora fur
Abbreviated transcription (Latin):
peueniens in forma serui omnibus
appar& : quia scriptumest: uidebunt
inquem trans fixerunt : Sed. cum
reprobi insupplicium corruunt. iusti
ad claritatis cius gloriam᷑ ꝑtrahun¬
tur sicut scriptum est: tollatorim¬
pur nudeat gloriamdi: ed quid
p̃serui in primꝰa uigilia neglegenter
xistant pnima quippe uigilia pri

Expanded text:
eniens, in forma servi omnibus apparet, quia scriptum est: Videbunt in quem transfixerunt . Sed cum reprobi in supplicium corruunt, justi ad claritatis ejus gloriam pertrahuntur, sicut scriptum est: Tollatur impius, ne videat gloriam Dei . 5. Sed quid si servi in prima vigilia negligentes exis
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uides ĩplearis. deus differendo rem exten¬
dit desideriũ. defideriũ extendendo extendit aĩm¬
aĩm extendendo facit capacem. desid̾emꝰ. gͦ ⁊ ĩplen¬
di sumꝰ ħ est uita nr̃a ut desiderando ex̾c̾eamur
tm̃ aut̃ nos ex̾cet scm desideriũ qnͣtũ desid̾ia¬

Expanded text:
 sic Deus differendo rem, extendit desiderium; desiderando, extendit animum; extendendo, facit capacem. Desideremus ergo quia implendi sumus. Haec est vita nostra ut desiderando exerceamur: tantum autem nos exercet
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ dignitatem aliquis presumens
tamen ꝯuemencia facere udetur. Et ẽĩ
emneq hoc est licitum ulli. Quid .ai.
offerens dee. Quid aut̃ saul seccificãs
Qiuid aũt tyrannici demones th̃olo¬

Expanded text:
super dignitatem quis tentans, tamen convenientia agere videbatur. Etenim neque hoc licitum ulli. Quid enim olens Deo? Quid autem Saul immolans. Quidve tyrannici daemones vere theolo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ possõnes ꝑtirent᷑ ũdetĩ tͥbul  leuitica
cabat: ncħ de illa diuisions portõne per¬
ciꝑe. S aliis t̾ram colentib. illa deũ tm̃¬
diuina. ut qui oꝑp̃nib dĩnis insistebãt:
in ulła re ꝯuocaret᷑. n ͨ cogitare aut agͣc
secłaria cog̾ent᷑. Que nẽ iniquit ratõ et
foͣr inclero tenet᷑. ut qͥ ĩeccłia dñi ad ordi¬
lantiũ fr̃m tanꝙͣ decimas ex fructib ꝑcipi¬
entes: ab altari ⁊ sacͥficiis nõ recedãt.
Sed die ac nocte celestib reb ⁊ sp̃ualib

Expanded text:
siones partirentur undecim tribus, leuitica cabant, nihil de illa diuisionis portione perciperet, sed aliis terram colentibus illa tdiuina, ut qui operationibus diuinis insistebant in nulla re auocarentur nec cogitare aut agere saecularia cogerentur. quae nunc ratio et forma in clero tenetur, ut qui in ecclesia Domini ordilantium fratrum, tanquam decimas ex fructibus accipientes, ab altari et sacrificiis non recedant, sed die ac nocte coelestibus rebus et spiritualibus
Abbreviated transcription (Latin):
inquit fuge qͦs uideris cathenatos. Quib
tiuũ. tꝗlem nuꝑ sofroniũ roma ꝯgemuit.
muliercła honeratas pcc̃is. sꝑ discentes. et
nũꝙͣ ad scĩam u̾itatis ꝑ uemientes. tͥsticiã
simłant. ⁊ qͣsi longa ieiuna furtins no¬
ctiũ cibis ꝑtͣhunt. pudet reliqͣ dr̃e: ne iudear

Expanded text:
quoque fuge, quos uideris catenatos, quibustimum. talem nuper Sofronium Roma congemuit.  oneratas peccatis, semper discentes et numquam ad scientiam veritatis pervenientes, tristitiam simulant et quasi longa ieiunia furtivis noctium cibis protrahunt; pudet reliqua dicere, ne videar
Abbreviated transcription (Latin):
nos dispensatores set in edificatõnem
nou indestructõnem. deuiq queritur
inter dispensatores ut fidelic quis in¬
ueniatur. ubi nccͣitas urget: excusabi¬
lic dispenstitio est ubi utilitas ꝓuocat
dispeuscitio laudabilis est: Utintas
dico: comiinis nõ propria. Nauicũ
iuchil horum est plane non fidelis
dispencatio: set crudelis dispensatio ẽ

Expanded text:
sed in aedificationem, non in destructionem . Denique quaeritur inter dispensatores, ut fidelis quis inveniatur . Ubi necessitas urget, excusabilis dispensatio est: ubi utilitas provocat, dispensatio laudabilis est. Utilitas, dico, communis, non propria. Nam cum nil horum est, non plane fidelis dispensatio, sed crudelis dissipat
Abbreviated transcription (Latin):
Si ab hiis acciꝑet sumptus quoc intã¬
tis ucis arguebat auctoritatem ma¬
gisterii iuclnaret. nou enim potest᷑ ĩ¬
stnter argui aquoa capitur. mati¬
me ciuuille sit promiptus addandum
ut sibi bumiliet pre positum. ¶ Siam

Expanded text:
 ab his acciperet quos in tantis vitiis arguebat, auctoritatem magisterii inclinaret. Non enim potest instanter argui a quo accipitur, maxime cum ille promptus sit ad dandum ut sibi humiliet praepositum. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
omnes communit ammouet ut
iiris sui ratõmi non omittant.qma
aliter non possunt habere pacem
⁊ quietem. Qui enim primatus sin
anctoritatem perdit. mangustiam
locum suum sapienter custodit. se
⁊ suos ad ꝓfc̃nm urtutis duigit It̃¬

Expanded text:
Omnes communiter admonet, ut juris sui rationem non omittant, quia non aliter potest habere pacem et quietem. Qui enim primatus sui auctoritatem perdit, in despectilocum suum sapienter custodit, se et suos ad profectum virtutis dirigit
Abbreviated transcription (Latin):
Et .. Sciendum uero est quod ple¬
rumq ideo pacientes uidemur: qr
retibuere. mala non po ssumꝰ : Set
qundcirco mala uouretribuit quia
nequaquͣi ualet: ꝓculdubio: ut pre¬
dixius: paciens non est quia pacs̃a

Expanded text:
t. Sciendum vero est, quod plerumque patientes videmur, quia retribuere mala non possumus; sed qui idcirco malum non retribuit, quia nequaquam valet, procul dubio, ut diximus, patiens non
Abbreviated transcription (Latin):
presb̾rm uerum xp̃i templum aĩa
credentis est illam exorna. illani nesti.
illi offert donaria iniłlo xp̃m suscipe
olue utilitus panetes fulgere gõmis
⁊ p̃m in paupere fame morr Item
nii edifficent ecchias nestiant parie¬
na non reprehendo. non abimno mꝰ¬
quicco ĩ suo sensu habundet. melius
est hoc facere quam opes repositas
opibus inculcare tibi aũt aliud pre¬
ussitare n languentibus. pascere in
eslirientibus suscipere miinis qui tec¬
toiudigent ⁊ maxime ĩ domesticis

Expanded text:
edant. Uerum Christi templum anima credentis est: illam exorna, illam uesti, illi offer donaria, in illa Christum suscipe. quae utilitas parietes fulgere gemmis et Christum in paupere fame mori? iamlii aedihcent ecclesias, uestiant parieria — non reprehendo, non abnuo; unusquisque in sensu suo abundet meliusque est hoc facere quam repositis opibus incubare —, sed tibi aliud prouisitare in languentibus, pascere in esurientibus, suscipere in his, qui tecto indigent — et maxime in domesticis
Abbreviated transcription (Latin):
tibus ita dicens. Nec dicere possimins
nemo nos inuasores argart molen¬
cie nemo accusat. quasi non interdũ
maiorem predam amonie blandi¬
menta extoraueant quam tor qneat̃
dum modo quoquo pacto teneat a

Expanded text:
 clericus. Nec dicere possumus, Nemo nos invasores arguit, violentiae nullus accusat, quasi non interdum majorem praedam a viduis blandimenta eliciant quam tormenta: dummodo quoquo pacto teneat a
Abbreviated transcription (Latin):
tienuit. aliter emm nonert recip¬
en dum abeis cuua mnia execnetor¬
culoc⁊ euim auctoritatis incainant
Quua uero dant ⁊ non arguantur
fructum dandi uobabent. Item .⁊.ax.¬

Expanded text:
tulerunt. Aliter non erat accipiendum ab eis, quia munera excaecant oculos, et vim auctoritatis inclinant. Qui vero dant ut non arguantur, fructum dandi non habent. Isti
Abbreviated transcription (Latin):
dum. Nom michi alianus opponat diues
inuidea templum. mencam. lucernas. thu
enu hec probabantur ad omino: quãdo
sacerdotes hostias imolabant ⁊ sanguic
pecudum eiit remuussio pecattorũ: qmͣ¬
quam hec omnia precesderunt insigurũ
scripta sunt autem propter nos inquos
fines scłornm deuenerunt. Nunc uero
cum paupertatem domus sue pauper
xõc dedicau̾it: portemus cruoem ⁊ deli¬

Expanded text:
uero mihi aliquis opponat diues in Indaea templum, mensam, lucernas, turihaec probabantur a domino, quando sacerdotes hostias immolabant et sanguis pecudum erat redemptio peccatorum — quamquam haec omnia praecesserint in figura. scripta sunt autem propter nos, in quos fines saeculorum decurrerunt —, nunc uero, cum paupertatem domus suae pauper dominus dedicarit, cogitemus crucem et diui
Abbreviated transcription (Latin):
Qui onim ꝓpter hoe emnͣgelium pre¬
dicat ut habeat ide manducet ⁊
uude uestiature sumi se putat ⁊ des
seruire quia enͣnͣgelium predicat ⁊
mammone. quia ꝓpter ista uocla pre¬
dicat quod domii̾ius dicit. fieri non
pusse. ac per hoc: ille qui ꝓpter ista
ennͣgelium predicat non deo set mã¬
mone seriure comuncitur. ⁊ si deue
illo ad alioꝵ ꝓfcũm quomodo ip̃e
nesciat: utatur. ¶ Siam ergo p̃¬

Expanded text:
qui enim propter hoc euangelium praedicat, ut habeat unde manducet et unde uestiatur, simul se putat et deo seruire, quia euangelium praedicat, et mamonae, quia propter ista necessaria praedicat: quod dominus dicit fieri non posse. ac per hoc ille, qui propter ista euangelium praedicat, non deo, sed mamonae seruire conuincitur, etsi deus illo ad aliorum prouectum, quomodo ipse nescit, utatur. nam huic
Abbreviated transcription (Latin):
ut enangenz ans inquid. sine stĩp¬
tu ponam enangrlium adest ut
non sit crebentib suipmno simr
enangelium ne p̾nbent sibł ad hoc
.euangeli aricut id enan galiste qiͣ
uendere i̾deatur hueus lba

Expanded text:
ut euangelizans, inquit, sine sumptu ponam euangelium, id est ut non sit credentibus sumptuosum euangelium, ne putent ad hoc sibi euangelizari, ut id euangelistae quasi uendere uideantur. et ta
Abbreviated transcription (Latin):
extorquet manise stuntilitas unde
siuenda sunt que si ceterorum cõsit
illa tamen magnoꝵe aue precauen¬
da suntr que recipi sine maniste̾sta
decoloratione non possunt. Et qͣ.¬

Expanded text:
e sinenda sunt, quae si caeterorum constet illa tamen sunt magnopere praecavenda, quae recipi sine manifesta decoloratione non possunt. Ac
Abbreviated transcription (Latin):
sempeti redargutõne conspiciunt: gla¬
dium ꝑcussionis credunt quiadum ꝑ cor¬
rectõnis uocem culpa decegitur: presen¬
tis glorie opuuo fedatur. It̃ g̾g̾ . xxxiii.¬
moꝵ. ypocrite nullo correctõnis iaculo
cato quod facurat scutum superbe des¬
fentõnis opponunt. Nam cum cubusta¬
lium de reatu sue iquitatis argritur
non mox cogitat quomodo culpã cor¬
rigeit. set quid ĩ aduitorium sue defen¬
pas suas tanto uehemencius consiteri

Expanded text:
se impeti redargutione conspiciunt, gladium percussionis credunt, quia dum per correptionis vocem culpa detegitur, praesentis gloriae opinio foedatur. Hinc quippe i audiunt, nullo correptionis jaculo cato quod faciunt, scutum superbae defensionis opponunt. Nam cum talium quisque de reatu suae iniquitatis arguitur, non mox cogitat quomodo culpam corrigat, sed quid in adjutorio suae defenpas suas tanto vehementius confiteri
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura nomen designatum est: nemi¬
nem sermo meus specialit̾ pulsauit ge¬
ex hoc irasci uoluerit: prius ip̃e de se cõ¬
surum esse quam plurmos qui gñalẽ
de uiciis disputatõnem: insuam refert̃
contumeliam ⁊ dum michi irasciuitur:
suam indicant conscĩam multoq peiis
de se: quain deme iudicant. ¶ Iuiꝰ ex¬

Expanded text:
descriptione signatus est, neminem specialiter meus sermo pulsauit: geihi irasci uoluerit, prius ipse de ssurum esse quamplurimos, qui generalem de vitiis disputationem, in suam referunt contumeliam; 935 et dum mihi irascuntur, suam indicant conscientiam: multoque pejus de se, quam de me judicant. Ego e
Abbreviated transcription (Latin):
cepit. undeglo.ibi. firmitus ⁊ caritas
petri cui ter dictum. est: pasce oues me¬
as: obiurgatonem posterioris pastorisp̃
salutem gregislibenter sustinuit: uale¬
batq hoc ad magnum humilitatis exẽ¬
plum ut in eo qui prumus est: discant

Expanded text:
cedit, quod firmitas et charitas Petri cui ter a Domino dictum est: Pasce oves meas ; objurgationem talem posterioris pastoris pro salute gregis libentissime sustinebat, valebatque hoc ad magnum humilitatis exemplum, ut in eo qui primus est, discant
Abbreviated transcription (Latin):
uange lizau̾o: id est malo meo uon
euangelizabo: quia fame cruciab¬
or: ⁊ unde uiuam non habebo. si am̃t
inuitus inquit: dispensatio michi
credita est. id est si necessitate huius
re: dispensatio mͥ credita est ut sit
ex dispeneatõne mea: quia xp̃mq¬

Expanded text:
uangelizauero, id est malo meo non euangelizabo, quia fame cruciabor et unde uiuam non habebo. nam sequiternae. si autem inuitus, inquit, dispensatio mihi credita est, id est si necessitate transire, dispensatio mihi credita est, ut scilicet ei dispensatione mea, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Glo. Si discpulus dominũ secuturus
arguitur eo auod domi renuncia¬
re uelit: quid fiet illis cun nulla ne¬
cessitate sepeuisitant dosmos suoꝵ
ad rusticum monachum. Si mona¬
chus esseuis: nonuideri: habeto cu¬
ram nourei fomiliaris cui regnun¬
renunciando monachus esse cepisti.
abdicatio domesticorum ⁊ quedam
alieuatio carismorum ut siis se ab¬
neget qui seruire deo gestit uł eli¬

Expanded text:
. Si discipulus Deum secuturus arguitur, quod renuntiare domui velit, quid fiet illis qui nulla utilitate saepe visitat domos suorum ad Rusticum monachum: Tu si monachus esse vis, non videri, habeto curam non rei familiaris, cui renuntiando, monachus esse coepisti.abdicatio domesticorum et quaedam alienatio carissimorum, ut suis se abneget qui seruire deo gestit.
Abbreviated transcription (Latin):
Neqnaquam sibi doctores irtbnant: quod ꝑ
ex hortatõnem suam ad sumina ꝓficere au¬
ditores uident quia nisi sp̃c sanctus eorum
corda repleat: ad aures corporum uox docẽ¬
crm incassum sonat. Qui enim bona que¬

Expanded text:
Nequaquam sibi doctores tribuant quod per exhortationem suam ad summa proficere auditores vident: quia nisi Spiritus sanctus eorum corda repleat, ad aures corporum vox docentium incassum sonat. Formare enim voce
Abbreviated transcription (Latin):
los illi nocendo peyiniusticiam: illicõ¬
sulendo ꝑ disciplinam. illi ĩmauit. illi
temperanter: illi sermentes cupidita¬
attendit uisi quis eorum ꝓ ueritate ds¬
eoꝵ pro iicuitate. qiuis uocendi causa

Expanded text:
los, illi nocendo per iniustitiam, illi consulendo per disciplinam; illi immaniter, illi temperanter; illi seruientes cupiditaattenditur, nisi quis eorum pro veritate, quis pro iniquitate, quis nocendi causa,
Abbreviated transcription (Latin):
conantur: iudeas alta p̾mitti suc¬
piria. sicq cum quadam grauita¬
te ⁊ turditate uultu modesto demu¬
sis suꝑciliis ⁊ uoce plangenti eg̃¬
di maledictõnem ⁊ quidemtim¬
do ꝑsuasibiliorem: quanto cre¬
ditur ab hiis qui audimit: corde
muito ⁊ magis dolentis affectu.
quam maliciose proferui. Doleo ĩ¬
quid uehementer pro eo auod dili¬
go eum satie: ⁊̃ iuinquam potui
negare non possum. dolens dico: re¬
uera ita est: ⁊ addit grande dampũ¬
est. uam alias quidem in pliibus
ualet cefm inhac parte: ut uerũ

Expanded text:
alta praemitti suspiria, sicque quadam cum gravitate et tarditate, vultu moesto, dimissis superciliis, et voce plangenti egredi maledictionem, et quidem tanto persuasibiliorem, quanto creditur ab his qui audiunt, corde invito, et magis condolentis affectu, quam malitiose proferri. Doleo, inquit, vehementer, pro eo quod diligo eum satis, et nunquam potui negare non possum: dolens dico, revera ita est. Et addit: Grande damnum! nam alias quidem in pluribus valet; caeterum in hac parte, ut verum
Abbreviated transcription (Latin):
Sepe quosdam iuduis quantum
ad ꝓprium studium spectat: iam
precentis uite: deuderia non hab̾e
mundum ⁊ opere ⁊ professione reli¬
quule. set tamen pro mordinatis¬
pere. fren̾oium rerũ uirgiis naca¬
re. libertatẽ intune quietic relin¬
quere. ⁊ mundi in se studia iam du¬
diundestructa: reꝑarare. ¶Siqͥ

Expanded text:
epe quosdam videmus, quantum ad proprium studium spectat, jam praesentis vitae desideria non habere, mundum et opere et professione reliquisse; sed tamen pro pere, terrenarum rerum jurgiis vacare, libertatem intimae quietis relinquere, et mundi in se studia jamdudum destructa reparare. Hos
Abbreviated transcription (Latin):
uctum cor quasiex ratione solet ex¬
hortari cumdicit ane ergate aguit᷑
equaumiter ferri non possant ĩmo
hoc pacienter tolerare: peccatũ est.
quia siuoneis cum magna exasꝑati¬
oue resistitur: qͣte deinceps sine men¬

Expanded text:
ctum cor quasi ex ratione solet exhortari, cum dicit: Quae erga te aguntur aequanimiter ferri non possunt; haec imo patienter tolerare peccatum est, quia si non eis cum magna exasperatione resistitur, contra te deinceps sine men
Abbreviated transcription (Latin):
ene sit de bet paciens sit: debet pacienciã
uerberanti. cumbenigna sit: non debet
respondere maledietas: si nonquerit q̃
sua sunt : non debet resistere rapientu
sinon emulatur. non debet odisse ĩtmi

Expanded text:
itas patiens sit, debet patientiam verberantis sustinere, cum benigna sit, non debet respondere maledictis. Si non quaerit quae sua sunt, non debet resistere rapienti, si non aemulatur , non debet odisse inimi
Abbreviated transcription (Latin):
s patromi iniudicio futim ab ĩfir¬
nis ⁊ peccatorum suorum cousci¬
encia turbatio pectumam acciꝑpe
non dubitant. cum commẽdet dẽ
oratõnem porrecta mamisad dã¬
dam: uon collecta ad accipiend̾
euibus illud congruit oratio eiͦ

Expanded text:
atroni in judicio futuri, ab infirmis et peccatorum conscientia turbatis pecuniam accipere non dubitant: cum commendet Deo orationem manus porrecta ad dandum, non collecta ad accipiendum: quibus illud congruit: Oratio ejus
Abbreviated transcription (Latin):
.li.moꝵ. Acutis angulis surgens carect᷑
uami non carpitur quia exaspenatis per
arrogantiam sensibus: de prauitate sua
ypocrita corrigi dedignantur Et iͣ. S¬
hiue quisd corripere audeat asperita¬
te sua protimis uitam corripientis secat.
sanctus auure non esse appetit: asperitate¬
talis nult ab homimbus estunari et pa¬
ratior est mori quam corripi. habent¬

Expanded text:
laude. Acutis vero angulis surgens carectum manu non carpitur, quia exasperatis per arrogantiam sensibus, de pravitate sua hypocrita corripi dedignatur. In hunc quisquam corripere audeat, asperitate sua protinus vitam corripientis secat. Sanctus namque non esse appetit, talis vult ab omnibus aestimari; et, paratior mori quam corripi, re
Abbreviated transcription (Latin):
tores ur̃i nr̃a uolunt᷑ quasi laudanda
cognoscere non aut̃ sua peruersa mu¬
tare: omniuo taceamus. ne si ostentã¬
tie studio uerba dei loquimur ⁊ illoꝵ
culpa que erat esse non desuuat: ⁊ nr̃a
qiue nonerat fiat. Et .i. Dicet fortasse
aliquis. unde nouinus auod corde qͥs
audiat: set multasunt que audieutie¬
animũ ꝑdinit: maxime siauditoros mĩ
⁊ seniꝑ laudant quod andiunt: ⁊ nnqm̃
quod laudant secuntur. ¶ Siuero dicat᷑¬

Expanded text:
tores nostri nostra volunt quasi laudanda cognoscere, non autem sua perversa mutare, omnino taceamus, ne si ostentationis studio verbum loquimur, et illorum culpa quae erat esse non desinat, et nostra quae non erat fiat. Dicat fortasse aliquis: Unde novimus quo corde quis audiat? Sed multa sunt quae audientianimum produnt, maxime si auditores nostri et semper laudant quod audiunt, et nunquam quod laudant sequuntur. CA
Abbreviated transcription (Latin):
rumptam̃ uihoc gaudete: quia noĩa nr̃a
⁊ alias uirtutes fac̾e: aliquando nõ ẽ m̃i¬
tum eus qui illa oꝑatur: set inuocatio
noĩs xp̃i hoc agit ad condempuatõm eoꝵ
qui umocant: uł adutaitatem eoꝵ qui in¬

Expanded text:
a et alias virtutes facere, aliquando non est meritum illius qui illa operatur, sed invocatio nominis Christi hoc agit ad condemnationem eorum qui invocant, vel ad utilitatem eorum qui vi
Abbreviated transcription (Latin):
claustro est enm qui uersatur inpopulo
interdum iinus districte minus ue cir
cumspecte se agere comprehendeit. uer¬
bi gracia. inuerbo.ĩ cibo. ĩ sompno. ĩpo¬
tr i xisu iniudicio non adiudicandum
statim prosiliat S meminerit scuptũ¬
esse: melior unqiuitas uiri: quam muli¬
er beuefaciens. ¶ Eccequam iudigue

Expanded text:
i de claustro est, eum qui versatur in populo, interdum minus dcumspecte sese agere deprehenderit, verbi gratia: in verbo, in cibo, in somno, in risu, in ira, in iuditio, non ad iudicandum confestim prosiliat, sed meminerit scriptum: Melior est iniquitas viri quam bene faciens
Abbreviated transcription (Latin):
nuca est multoꝵ conũsatõ. nemo nõ a¬
liquod nobis uicium aut commendat
aut inprimit aut uescientibus alliuit.u¬
tiq quomaior est ppłs cui comistomur.
hoc ꝑicisu plus est. Nichil uerotã damp¬
nosum bonis morib qmͣ ĩ aliquo specta¬
cuio residere tunc enim ꝑ uoluptatem
facilius uicia surrepunt. Quid meexisti¬
mas dic̾e: auariorredeo. ambitiosior.

Expanded text:
mica est multorum conversatio. Nemo non aliquod nobis vitium, aut commendat, aut imprimit, aut nescientibus allinit. Utique quo major est populus, cui commiscemur, hoc periculi plus est. Nihil enim tam damnosum bonis moribus, quam in aliquo spectaculo residere. Tunc enim per voluptatem facilius crimina subrepunt. Quid me existimas dicere? Avarior redeo, ambitiosior,
Abbreviated transcription (Latin):
do: hic maledicenti assimilatur. quia
uł in malo oꝑe. laudando confidenciã
tubuit: uł inbouo oꝑe: Amplicitatẽ
puri cordis minuit ut quod suꝑui a¬
moris causa moeꝑat humano fauo¬

Expanded text:
d hic maledicenti assimilatur; quia vel in malo opere laudando confidentiam tribuit, vel in bono opere simplicitatem puri cordis minuit, ut quod superni amoris causa incoeperat, humano favo
Abbreviated transcription (Latin):
moꝵ. ut cuuislibet fc̃a digniora sint
ncoe est ut apud se semꝑ indignaui¬
deantur: ne eadem bona actio agẽ¬
tis cor sub leuet: ⁊ sub leuando: plus
actorem de sua elatione deiciat: qmͣ
ip̃os forte quibus impenditur uiuat.

Expanded text:
m cujuslibet facta digniora sint, necesse est ut ei apud se semper indigna videantur, ne eadem bona actio agetis cor sublevet, et sublevando plus auctorem de elatione dejiciat, quam ipsos forte quibus impenditur juvet.
Abbreviated transcription (Latin):
ne excluserit opulenta felicitas. mõ¬
strabo tibi cuiꝰ rei mopia iaborarent
magna fastigia quid omĩa possidenti¬
buc desit. scilicet ille qui uerum dicat
adet dissuadetq. Set adulandi cer¬
tamen est ⁊ unum hoĩm amicoꝵ offici¬
um: una potencia contencioe quisb

Expanded text:
ne excluserit opulenta felicitas, monstrabo tibi, cuius rei inopia laborent magna fastigia, quid omnia possidentibus desit : scilicet ille, qui verum dicat adet dissuadetque, sed adulandi certamen est et unum amicorum omnium officium, una contentio, quis
Abbreviated transcription (Latin):
dẏaboli dicens. Sed nunc ĩpenias nen¬
toꝵ fulgurante tomtruo nolareuolo.¬
bus modis in funderer quod omnẽ uo¬
luutatem meam fuciant. Et sic ĩ hõibꝰ
istis signa mea onimpotenti deo assiła¬

Expanded text:
Sed nunc in pennas uentorum fulgurante tonitru uolare uolbus modis infundere, quod omnem uoluntatem meam perficient. 32Et sic in hominibus istis signa mea omnipotenti Deo assimila
Abbreviated transcription (Latin):
ar rogancium.⁊ si quod sapiuut nõ ostẽ¬
dunt. nimi cmppe int̾nsetus estuantem
ferre iux possunt. si om̃e auos sencuuit
paulo taroius innotescunt. Id̾o oic̃ Gͣs¬
quos nobis fluenta celestia manant⁊ut
ante effud̾e quaminn fimoineluit loqui

Expanded text:
arrogantium, si quod sapiunt non ostendunt. Vim quippe intrinsecus aestuantem ferre vix possunt, si omne quod sentiunt paulo tardius innotescunt. Unde necessquos nobis fluenta celestia manant, ut ante effundere quam infundi velint, loqui
Abbreviated transcription (Latin):
Glo. Comꝑeant se predicatoribue pluen¬
tibus niticiam choruscantibus ꝑ nuira¬
cula. Sec isti sunt nubes obscurantes
solem ponentes in celum os suũ ꝑuersa
suꝑbe docendo sine aqua sapiencie. ¶¬

Expanded text:
s. Comparat se praedicatoribus pluentibus justitiam, coruscantibus per miracula, sed haeretici sunt nubes obscurantes solem, ponentes in coelum os suum, perversa superbe docendo, sine aqua sapientiae.
Abbreviated transcription (Latin):
iuris sic dicentis. lib̾ a culpa non est qui
alienĩ usurpat officium. Siuidachus es
quid fucis inturba. Si amas silencium
cur dec lamantibus interesse delectat
Cu semꝑ ieumnis ⁊ fletibus iusistyre d¬
debes ⁊ tu philosop hari ciueris: Sĩpli¬
citas monachi philosophia eiuus est ꝯ
doc̾e inquis alios nolo Nonest tuũ doc̾e̾
set plangere. Si tñ doctor esse desid̾as
audi quid facias uilitas hĩtus turet
simplicitas nultus. innocencia uite et
sanctitas conuersatõme tue doc̃e debẽc
hoĩes. Melius fugiendo mundum doces
quam sequendo ¶oz adhuc forte ꝓ seque¬
ris. Et quid inquiens: Nonne saltem
si uolo disc̾e me licet. Supͣ dixitͥ. lege
⁊ occupari noli. Exerciciũ tibi pot̃ esse
lectio: set nonꝓpoĩtum. Doc tͥna bona
est. set incipiencium est. Tuño te ꝑsec¬
tum fore promiseras ⁊ id̾o non tibi sussi¬
cit siincipientibus coequaris plus aliꝙͥ
te fucere oportet. Considemubi sic et
quidagere debeas ficile agnoscas ob¬

Expanded text:
 in loco tuo. Liber a culpa non est, qui alienum usurpat officium. Si monachus es, quid facis in turba? Si amas silentium cur declamantibus assidue interesse delectaris? Tu semper jejuniis et fletibus insistere debes, et tu philosophari quaeris? Simplicitas monachi philosophia ejus est. Sed docere, inquis, alios volo. Non est tuum docere, sed plangere. Si tamen doctor esse desideras, audi quid facias. Utilitas habitus tui, et simplicitas vultus, innocentia vitae, et sanctitas conversationis tuae docere debent homines. Melius fugiendo mundum doces quam sequendo. Sed adhuc forte prosequeris, ecquid inquiens, nonne saltem si volo discere mihi licet? Supra dixi tibi, lege, et occupari noli. Exercitium tibi esse potest lectio, sed non propositum. Doctrina bona est, sed incipientium est. Tu vero te perfectum fore promiseras, et ideo tibi non sufficit, si incipientibus coaequaris. Plus aliquid te facere oportet. Considera ergo ubi sis, et quid agere debeas facile agnosces
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ stupeo: quod istauỹa eloquencia iͣ
dam eloquẽciam⁊ ut nec de esset eis
nec emiueret ĩ eis quia eam uec ĩpro¬
bari abills: nec ostentari oportent
quorum alt̾m fieret: siuitaretur: al¬
teruu putari posset ⁊ si fucile aguos¬
c̾etur ⁊ in quib force locis agnoscitar
adoctis: tules res dicutur ut uerba
quib dicuatur: nõ adioente ad hĩta
set ip̃is rebus uelud sponte sub inc¬
ta indeantur quasi sapĩam de domo
sua .i. depectore sapientis procedere
uitelligas: ⁊ tanquam inseꝑabilem
famłam eciam non uocatam sequi

Expanded text:
et stupeo, quod ista nostra eloquentia ita dam eloquentiam suam, ut nec deesset eis, nec emineret in eis: quia eam nec improbari ab illis, nec ostentari oportebat; quorum alterum fieret, si vitaretur; alterum putari posset, si facile agnosceretur. Et in quibus forte locis agnoscitur a doctis, tales res dicuntur, ut verba quibus dicuntur, non a dicente adhibita, sed ipsis rebus velut sponte subjuncta videantur: quasi sapientiam de domo sua, id est, pectore sapientis procedere intelligas, et tanquam inseparabilem famulam etiam non vocatam sequi