comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dño. Cum in uoto habemus ⁊ sũmo desiderio carnoten eccłie
que nos licet indignos ⁊ insufficientes tanto honori. ad sui re-¬
gimen euocauit redditus ꝓuidere de quib nr̃m posset anmũ¬
sarium sollempnif celebrari. uia iherosolimitana ⁊ temꝑis
angustia nr̃m ꝓpositum impediuit. uerum qd̃ ad pressens poᷤ¬
sumus illud tantillulum eidem eccłie bom concedimus qd̾ ha¬
bemus in manib ⁊ donamus capitulo ꝑpetuo possidendum.
capellam ⁊ enim sc̃oꝵ sergi ⁊ bachi in curia domoꝵ ep̃orum
sitam. in ea libertate ⁊ immunitate qua eam possidebamus ⁊
cedimus capitulo carnotẽn iuire plenario possidendam ꝑpe¬
tuo grãs eis uberes exoluentes qd̃ firmiter ꝓmiserunt se
pp̃ hoc patris mei⁊ matris ⁊ comitis henrici ⁊ nr̃m cũ decesse¬
rimus anniũsaria annis singuł celebraturos. Statuims añ
ut nullus contra hane concessionis nr̃e pagiam uenire
audeat. Qd si quis presumpserit: diuine subiaceat ultioni. Ꝙ

Expanded text:
no . Cum in voto haberemus et summo desiderio Carnotensi ecclesie , que nos , licet indignos et insufficientes tanto honori , ad sui regimen evocavit , redditus providere , de quibus nostrum posset anniversarium sollempniter celebrari , via Iherosolimitana et temporis angustia nostrum propositum impedivit . Verum quod ad presens possumus , illud tantillulum eidem ecclesie boni concedimus quod habemus in manibus et donamus Capitulo perpetuo possidendum ; capellam etenim Sanctorum Sergii et Bachi , in curia domorum episcoporum sitam , in ea libertate et immunitate qua eam possidebamus , concedimus Capitulo Carnotensi , jure plenario possidendam , perpetuo gracias eis uberes exsolventes , quod firmiter promiserunt , se propter hoc patris mei et matris et comitis Henrici et nostrum , cum decesserimus , anniversaria , annis singulis , cele braturos . Statuimus autem ut nullus contra hanc concessionis nostre paginam venire audeat ; quod si quis presumpserit divini subjaceat ultioni . Quod
Abbreviated transcription (Latin):
nens in eoꝵ testimomio ullam dare p̾sumat calumpniam.
Quod si aliquis temeraria p̃sumptione illoꝵ testimonium
in aliquo refutauerit. aut calumpniatus fu̾it ñ solum regie
maiestatis ⁊ publice institutionis reus existat. s querelam
negocii sui uł placiti in recuꝑabiliter amitrat. ita scile ut pre¬
sumptuosus calumpniator de querela sua si querat ulteriꝰ
ñ audiatur. Et si aliquid ab eo q̃ratur alterus querele: reus
omnino ⁊ conuietus habeatur. Aliud etiam statiumus ut
predictus calumpniator nisi de tanta calumpnie culpa carnoten¬
si eccłie satiffecerit ad testimoniũ ꝓferendum ulterius ñ admittat᷑.
Qd̃ ne ualeat obliuioni deleri scripto ꝯmendauimus.⁊ ne possit
aposteris infirmari sigilli nr̃i auctoritate ⁊ nominis nr̃i karacte¬
re subter firmauimus. Actũ parisius publice anno.mͦ. cͦ.xxͦ uiͦiͦi.
Regni nr̃i .xͦx. Astantib in palatio nr̃o quoꝵ nõia subtitulata ft̃¬

Expanded text:
nens, in eorum testimonio ullam dare presumat calumpniam. nens, in eorum testimonio ullam dare presumat calumpniam. Quod si aliquis temeraria presumptione illorum testimonium in aliquo refutaverit, aut calumpniatus fuerit, non solum regie majestatis et publice institutionis reus existat, sed querelam negocii sui, vel placiti, irrecuperabiliter amittat, ìta scilicet ut presumptuosus calumpniator de querela sua, si querat ulterius, non audiatur, et si aliquid ab eo queratur alterius querele reus omnino et convictus habeatur. Aliud etiam statuimus ut predictus calumpniator, nisi de tanta calumpnie culpa Carnotensi ecclesie satisfecerit, ad testimonium proferendum ulterius non admittatur. Quod ne valeat oblivione deleri, scripto commendavimus et, ne possit a posteris infirmari, sigilli nostri auctoritate et nominis nostri karactere subterfirmavimus. Actum Parisius, publice, anno MºCºXXºVIIIº, regni nostri xxº. Astantibus in palatio nostro quorum nomina subtitulata
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ eccłiastica mancipia scłarib seruis fere in nullo preferebã¬
tur. Unde res eccł̃iastica obtanti sciłc obpbrium dedecoris. non
solumm uilescebat sed maximum diminutionis incõmodum
de die indiem incurrebat. Cognita uero predicte eccłie querela
moti tam ratione qͣm dilectione necessarium duximus ab
eadem eccłia tantum scandalum omnino remouere. Et carno¬
tensem beate marie illius głisiossime uirginis ⁊ regine eccl̃iã
regio beneficio sublimare. Ego igitur ludouicus diuina inre¬
gem francoꝵ clementia sublimatus. antiqm̃ ꝯsuetudinem
lippi in regem designati: instituo ⁊ decerno. Ut serui sc̃e carno¬
tensis eccłie tam qui ad ep̃m tam qui ad canonicos ꝑtinent.
adũsus omnes tam liberos qm̃ seruos in omnib causis pla¬
citis ⁊ negociis. liberam ⁊ ꝑfectam habeant testificandi ⁊ bellã¬
di licentiam ⁊ nemo umqͣm seruitutis occasionem eis oppo¬

Expanded text:
et ecclesiastica mancipia secularibus servis fere in nullo preferebanet ecclesiastica mancipia secularibus servis fere in nullo preferebantur. Unde res ecclesiastica, ob tanti scilicet obprobrium dedecoris, non solummodo vilescebat, sed maximum diminutionis incommodum de die in diem incurrebat. Cognita vero predicte ecclesie querela, moti tam ratione quam dilectione, necessarium duximus ab eadem ecclesia tantum scandalum omnino removere et Carnotensem Beate-Marie illius gloriosissime virginis et regine ecclesiam regio beneficio sublimare. Ego igitur Ludovicus, divina in regem Francorum clementia sublimatus, antiquam consuetudinem lippi, in regem designati, instituo et decerno ut servi sancte Carnotensis ecclesie, tam qui ad episcopum quam qui ad canonicos pertinent, adversus omnes, tam liberos quam servos, in omnibus causis, placitis et negociis liberam et perfectam habeant testificandi et bellandi licentiam, et nemo umquam, servitutis occasionem eis oppo
Abbreviated transcription (Latin):
udouicus dei miscd̃ia rex francoꝵ. omnib xp̃i fidelib. Cũ
iuxta sacrasitissimaꝵ legum instituta regia potestas exiniunc¬
to sͥ offitio eccłiarum defensioni ⁊ honori uacare. plurimum
debeat opere precium ẽ eos quib tanta permissa potestas a
deo carum tranquillitati ⁊ paci attentiori cura sollicitudinis ꝓ¬
uidere ⁊ ad laudem dei ommpotentis ꝑ quem reges regnant
eccł̃ias ⁊ earum res quodam honoris priuilegio decorare. ut ĩ
bonic actib ⁊ regium morem exerceant ⁊ suꝑne retributionis
p̃mium indubitanter recipiant. Nouerint igitur uniuersi
quia fidelis ñr̃ Goffridus uenerabilis carnotensium ep̃s
⁊ beate marie carnotensis eccłie conuentus. maiestatis nr̃e pre-¬
sentiam adierunt. humiliter conquerentes ⁊ oftendentes qua¬
tinus serui p̾fate eccłic scłarib ꝑsonis tanto contemptui ha-¬
bebantur qd̃ in forensib ⁊ in ciuilib causis uł placitis adũ¬
sus libos homines intestimonium nullatenus recipiebantur.

Expanded text:
udovicus, Dei misericordia, rex Francorum, omnibus Christi fidelibus. Cum, juxta sacratissimarum legum instituta, regia potestas, ex injuncto sibi officio, ecclesiarum defensioni et honori vacare plurimum debeat, opere precium est eos, quibus tanta permissa potestas a Deo, earum tranquillitati et paci attentiori cura sollicitudinis providere, et ad laudem Dei omnipotentis, per quem reges regnant, ecclesias et earum res quodam honoris privilegio decorare, ut in bonis actibus et regium morem exerceant et superne retributionis premium indubitabiliter recipiant. Noverint igitur universi quia fidelis noster Goffridus, venerabilis Carnotensium episcopus, et Beate Marie Carnotensis ecclesie conventus majestatis nostre presentiam adierunt, humiliter conquerentes et ostendentes quatinus servi prefate ecclesie secularibus personis tanto contemptui habebantur quod in forensibus et in civilibus causis, vel placitis, adversus liberos homines in testimonium nullatenus recipiebantur,
Abbreviated transcription (Latin):
sci petri concessimus ⁊ duas partes lane ⁊ duas partes candelaiz.
in his uidłc quinq festis in pascha. in festo om̃ium sc̃oꝵ. in na¬
tale dñi. in purificatione beate mxlrie ⁊ eiꝰ assumptione. Re-¬
liqua aũt que altario ꝑtinent sicuti agnos ⁊ porcellos. ⁊ de¬
cimam lini ⁊ chanure iure sacerdotali pb̃ri sͥ habeant ⁊ deci¬
mam iuni uinearx que tunc erant inparrochia illa qͣndo
hec donatio facta ẽ. sic tamen ut si forte alie uinee in toto ter¬
ritorio de illeiis plantarentur. decime earum beate marie

Expanded text:
Sancti-Petri concessimus, et duas partes lane et duas partes candelarum, Sancti-Petri concessimus, et duas partes lane et duas partes candelarum, in his videlicet quinque festis : in Pascha, in festo Omnium-Sanctorum, in Natale Domini, in Purificatione beate Marie et ejus Assumptione. Reliqua autem que altario pertinent, sicuti agnos et porcellos et decimam lini et chanvre, jure sacerdotali, presbyteri sibi habeant et decimam vini vinearum que tunc erant in parrochia illa quando hec donatio facta est, sic tamen ut, si forte alie vinee in toto territorio de Illeiis plantarentur, decime e
Abbreviated transcription (Latin):
delib tam presentib qͣm futuris Salt in dño. Notum ⁊ seͥpto
nr̃o ratum eẽ uolumus qm̃ eccłias de Illens eccłie sc̃e marie
carnoti ⁊ monasterio sc̃i petri carnoti utriusq iure cognito cõ¬
cessimus quiete inperpetuum possidendas eo tenore ut p̃diete
eccł̃ie sc̃e marrie ⁊ sc̃i petri totam decimam habeant. excepta
decima terre quatuor carrucaꝵ quam monachi de strata co¬
lunt. quaꝵ decimam idem monachi donatione nr̃a ⁊ aucto¬
ritate sibi quietam defendunt. ⁊ excepta tercia garba de uile¬
ta ⁊ de feodo qui dicitur ierosolimitanoꝵ qmͣ ad opus pb̃roꝵ
de Illeus detinuimus. que antea erat eorumdem sacerdotum.
Siquidem canonici sc̃e Maris ⁊ monachi sc̃i petri annuatim da¬
bunt pb̃ris de Illeiis ꝓmessione quinq modios tres sciłe de
hybernagio ⁊ unum de ordeo ⁊ alterum de auena. Porro dece¬
dentib pb̃ris presentationẽ subrogandoꝵ eccłie beate marie ⁊

Expanded text:
scripto nostro ratum esse volumus quod ecclesias de Illeiis ecclesie Sancte-Marie Carnoti et monasterio Sancti-Petri Carnoti, utriusque ecclesie jure cognito, concessimus quiete in perpetuum possidendas, eo tenore ut predicte ecclesie Sancte-Marie et Sancti-Petri totam decimam habeant, excepta decima terre quatuor carrucarum quam monachi de Strata colunt, quarum decimam idem monachi, donatione nostra et auctoritate, sibi quietam defendunt, et excepta tercia garba de Vileta et de feodo qui dicitur Jerosolimitanorum, quam ad opus presbyterorum de Illeiis detinuimus, que antea erat eorumdem sacerdotum. Siquidem canonici Sancte-Marie et monachi Sancti-Petri annuatim dabunt presbyteris de Illeiis, pro messione, quinque modios, tres scilicet de hybernagio et unum de ordeo et alterum de avena. Porro, decedentibus presbyteris, presentationem subrogandorum ecclesie Beate-Marie et
Abbreviated transcription (Latin):
loreta soror eiꝰ. Will̃mus quoq filius eiꝰdem uicedñe libens post¬
ea hoc concessit ⁊ in manu nr̃a eandem elemosinam posuit ⁊ di¬
misit. Ne aũt obliuione deleri posset uixta uotum eiꝰdem do¬
mine ⁊ predictoꝵ filii eiꝰ ⁊ sororis eiꝰ presens scriptum in de fie¬
ri ⁊ sigilli nr̃i munimine precepimus roborari. Hoc uider̃t
⁊ audierunt Rob̃tus decanus. hugo subdecanꝰ. Ioħ̃s archidi¬
aconꝰ. Radulfus capiceriꝰ. Wilłmus camerariꝰ. ⁊ alie multe ꝑ¬
sone ⁊ canonici eccłie nr̃e necnon ⁊ laici qmͣ plures.

Expanded text:
Loreta, soror ejus ; Willelmus quoque, filius ejusdem vicedomine, libens postLoreta, soror ejus ; Willelmus quoque, filius ejusdem vicedomine, libens postea hoc concessit et in manu nostra eandem elemosinam posuit et dimisit. Ne autem oblivione deleri posset, juxta votum ejusdem domine et predictorum filii ejus et sororis ejus, presens scriptum inde fieri et sigilli nostri munimine precepimus roborari. Hoc viderunt et audierunt : Robertus, decanus ; Hugo, subdecanus ; Johannes, archidiaconus ; Radulphus, capicerius ; Willelmus, camerarius ; et alie multe persone et canonici ecclesie nostre, necnon et laici quamplures.
Abbreviated transcription (Latin):
tans cum exitum huiꝰ uite se in ꝓximo habituram sparet: mi¬
sit ad me supplicans ut ad eam uenirem. Ueni igitur ad e¬
am ex debito ⁊ intuitu pietatis ⁊ confessa deuote peccata sua
dispositionẽ rerum suaꝵ in mani nra tradidit ⁊ commisit.
Recordata ẽ itaꝙ inter cetera cuiusdam elemosine quã ma¬
ter sua dña helissendis tempore suo deuotissime fecerat ⁊ ip̃a
eadem postea in dieb suis fi minus attente obseruanetat
duoꝵ sciłe cereoꝵ quos ante memoriam ꝑpetue uirgins Ma¬
rie in singuł sabbatis offerre consueuerant. Uoluit aũt ⁊ pre¬
cepit ut hec elemosina qm̃ ad tp̃s fecerant ꝓ salute antecessoꝵ s
suoꝵ ⁊ sua ꝑpetua eẽt. ⁊ ad hoc ꝑficiendum redditus assignauit
uidelicet quinqͣginta duos solidos annuatim babendos de fur¬
no uicedñe. ⁊ me de cuiꝰ feodo illa elemosina ẽ obnixe rogauit
ut concederem ⁊ concessi. Hoc uidit audiuit ⁊ concessit dña

Expanded text:
tans, cum exitum hujus vite se in proximo habituram speraret, misit ad me, supplicans ut ad eam venirem. Veni igitur ad eam, ex debito et intuitu pietatis, et confessa devote peccata sua dispositionem rerum suarum in manu nostra tradidit et commisit. Recordata est itaque inter cetera cujusdam elemosine quam mater sua domina Helissendis, tempore suo, devotissime fecerat, et ipsa eadem postea in diebus suis non minus attente observaverat, duorum scilicet cereorum quos ante memoriam perpetue virginis Marie in singulis sabbatis offerre consueverant. Voluit autem et precepit ut hec elemosina quam ad tempus fecerant, pro salute antecessorum suorum et sua, perpetua esset ; et ad hoc perficiendum redditus assignavit, videlicet quinquaginta duos solidos annuatim habendos de Furno-Vicedomine, et me, de cujus feodo illa elemosina est, obnixe rogavit ut concederem, et concessi. Hoc vidit, audivit et concessit domina
Abbreviated transcription (Latin):
firmamus data in eos nimirum excõicationis sententia qͥ
tam sc̃e constitutioni nr̃e presumpserint qualibet malitia
contraire. Ex quib quedam que omni uire necesse ẽ eccłia¬
stica reputari. ꝓpriis duximus exprimenda uocabulis eccłi¬
anglica uilla. eccłiam sc̃i martim de runceuilla. eccł̃iam sc̃i
luliani suꝑ carlonam. eccłiam sc̃i petri de altarib. capellam
sc̃i nicholai in eadem uilla. Has igitur eccłias sicut ab antiqͥs
retro temporib a sca carnotẽn eccłia possesse fuert̃ eidem habẽ¬
das imꝑpetuum concedimus ⁊ confirmamus. cum omnib ꝑti¬
nentiis suis ut cum uacauerint presentationes habeant sa¬
cerdotum. ⁊ in eccłiis ip̃is cuncta ꝑcipiat. que eam ibi ab anti¬
quo certum ẽ ꝑccpisse. saluo nimux eccłic lex̃ ⁊ nob̃ omni ui

Expanded text:
confirmamus , data in eos nimirum excommunicationis sentencia qui confirmamus , data in eos nimirum excommunicationis sentencia qui tam sancte constitutioni nostre presumpserint qualibet malicia contraire . Ex quibus quedam que omni jure necesse est ecclesiastica reputari propriis duximus exprimenda vocabulis Anglicavilla , ecclesiam Sancti-Martini de Runcevilla , ecclesiam Sancti- Juliani-super-Carlonam , ecclesiam Sancti-Petri de Altaribus , capellam Sancti-Nicholai in eadem villa . Has igitur ecclesias , sicut ab antiquis retro temporibus a sancta Carnotensi ecclesia possesse fuerunt , eidem habendas in perpetuum concedimus , et confirmamus cum omnibus pertinentiis suis , ut , cum vacaverint , presentationes habeant sacerdotum , et in ecclesiis ipsis cuncta percipiant que eam ibi ab antiquo certum est percepisse , salvo nimirum ecclesie Lexoviensi
Abbreviated transcription (Latin):
fuit homo ille ⁊ ip̃i tres arbitri uł eorum duo ꝑ sua sacra¬
menta fuerint arbitrati: tenebitur ab utraq parte. Si ue¬
to alter dictoꝵ militum moretetur anteqͣm eẽt eorum ar¬
bitrium ꝓmulgatum nos alium loco illuis legittimũ arbi¬
trium poneremus. ⁊ uos similit̾ unum aliũ de canonicis
urĩs si predictũ Sym̃ mori contingeret poneretis. Dictum
uero eorum ꝓmulgabit᷑ infra festum instantem pentecos
dictum teneri faciemus. De michaele medi ita ẽ ordinatum
com̃ reddet eum uob̃ saluo uire ur̃o ⁊ saluo iure suo ⁊ hedum
suoꝵ. Hec aũt omnia sicut supradicta sunt tam ip̃i nuntii
ur̃i qͣm etiam com̃ coram baronib nob̃ astantib tenenda.
bona fide ⁊ sine malo ingenio ꝓmiserunt. Nos hinc inde re¬
quirentes: ut predictoꝵ arbitroꝵ dictum faceremus teneri.
Actũ Paris. anno dñi.mͦ. cͦeͦ. Sexto. Mense marcio. xl. Sẽ

Expanded text:
eorum duo , per sua sacramenta fuerint arbitrati tenebitur ab utraque parte . Si vero alter dictorum militum moreretur antequam esset eorum arbitrium promulgatum , nos alium loco illius legitimum arbitrum poneremus , et vos similiter unum alium de canonicis vestris , si predictum Symonem mori contingeret , poneretis . Dictum vero eorum promulgabitur infra festum instantem Pentecostdictum teneri faciemus . De Michaele Medi ita est ordinatum : Comitissa reddet eum vobis , salvo jure vestro et salvo jure suo et heredum suorum . Hec autem omnia , sicut supra dicta sunt , tam ipsi nuntii vestri quam etiam Comitisse , coram baronibus nobis astantibus , tenenda bona fide et sine malo ingenio promiserunt , nos hinc inde requirentes ut predictorum arbitrorum dictum faceremus teneri . Actum Parisius , anno Domini MoCCo sexto , mense marcio . »
Abbreviated transcription (Latin):
indignus eccłie carnoten ep̃s. notum uolo fieri omnib tam
presentib qm̃ futuris qd̾ domnus hugo uenerabił abbas
eluiniacensis monasterii cum grege sibi ꝯmisso ⁊ maxime fra¬
tres de karitate prauitatem nram humiliter adierunt peten¬
tes ut eis concederem fieri ⁊ consecrari monasterium extra ur¬
bem cacrnotanam in loco quem Willmus ad edificandũ mo¬
nasterium elegerat. Quoꝵ peticio quia digna impetratione
⁊ multis ꝓfutura uisa ẽ assensu confratrũ canonicoꝵ ntoꝵ
ri concessimus. ea conditionis lege ut omnem obedientiã ⁊ sub¬
iectionem michi ⁊ ecclic mͥ commisse ⁊ successorib meis qm̃
monachi circumquaq positi exibent exibeant. ⁊ uira eccłie

Expanded text:
nsis episcopus , notum volo fieri omnibus , tam presentibus quam futuris , quod domnus Hugo , venerabilis abbas Cluniacensis monasterii , cum grege sibi commisso , et maxime fratres de Karitate parvitatem nostram humiliter adierunt , petentes ut eis concederem fieri et consecrari monasterium extra urbem Carnotanam , in loco quem Guillelmus ad edificandum monasterium elegerat . Quorum peticio quia digna impetratione et multis profutura visa est , assensu confratrum nostrorum canonri concessimus , ea conditionis lege ut omnem obedientiam et subjectionem michi et ecclesię michi commissę , et successoribus meis quam monachi circumquaque positi exibent , exibeant , et jura æccle
Abbreviated transcription (Latin):
tilem. sciłe tabulas. scanna. scabella. uasa uinaria. lectos nec¬
non coquinas ⁊ horrea. granaria. cellaria torcularia. furnos
furnoꝵq domos. suie in urbe. siue extra urbem. siluas ut non
uendantur. nec succidantur. nec dentur. Annonam quoq uinũ
fenum. oues ⁊ boues. ⁊ cetera animalia. omniaq reliqua mo¬
bilia que congregata uł collecta fuerint siue in urbe siue extra
urbem aute obitum uł discessum ep̃i cuiuslibet intactam mane¬
ie firmamus. illis ꝓfutura quib ep̃s reseruare ut donare
seu ꝑ se. seu ꝑ euchonomum suum decreuerit ut maioreᷤ
ꝑsone eccłie si id ep̃o aliqua cocasione preuento facere ñ
licuerit. Concedimus etiam ut exactio que defunctis ep̃i
uł discedentib fieri solet inseruientes ep̃i uł rusticos de
cetero numqͣm fiat. Hec omnia sicut apredictis comitib
concessum ẽ ⁊ firmatum.⁊ nos ut predictum ẽ concedimus

Expanded text:
tilem, scilicet tabulas, scamna, scabella, vasa vinaria, lectos, nectilem, scilicet tabulas, scamna, scabella, vasa vinaria, lectos, necnon coquinas et horrea, granaria, cellaria, torcularia, furnos, furnorumque domos, sive in urbe, sive extra urbem, silvas ut non vendantur, nec succidantur, nec dentur; annonam quoque, vinum, fenum, oves, et boves, et caetera animalia, omniaque reliqua mobilia, quae congregata, vel collecta fuerint, sive in urbe, sive extra urbem, ante obitum, vel discessum episcopi cujuslibet, intacta manere firmamus: illis profutura quibus episcopus reservare, vel donare, seu per se, seu per oeconomum suum decreverit, ut majores personae Ecclesiae, si id episcopo aliqua occasione praevento facere non licuerit. Concedimus etiam ut exactio, quae defunctis episcopis, vel discedentibus fieri solet in servientes episcopi vel rusticos, de coetero numquam fiat. Haec omnia sicut a praedictis comitibus concessum est et firmatum, et nos, ut praedictum est, concedimus,
Abbreviated transcription (Latin):
diuidue trinitatis. Philippus di grã francoꝵ rex. Notũ fieri
uolumus uniũsis in regno francoꝵ ꝑfutura temꝑa successuris
qd̃ dñs Iuo sc̃e carnotensis eccłie uenerabit ep̃s humili deuotio¬
ne celsitudinẽ nr̃e serenitatis adierit obixe a deprecans ut pra¬
uam consuetudinẽ in domib ep̃alib eiꝰdem eccłie a comite hen¬
rico cognomine stepħo ⁊ adela uxore eiꝰ concessione filioꝵ su¬
orum. Will̃mi. Theobaldi. Odonis. Stepħi. remissam ⁊ lib̃tatem
p̃dictis domib ⁊ reb meisdem collectis apredictis comitib dona¬
tam concederemꝰ ⁊ nr̃a prãcmatica sanctione firmaremus. Cuius
pio desiderio assentientes ⁊ equissime postulatiom aurem meli¬
nantes. scd̃m tenorem scripti qd̃ de predictis reb pretaxati comi¬
tes fieri decreuerunt. nr̃e maiestatis auctoritate res pretaxatas
a praua consuetudine lib̃amus. domum scilicet ⁊ domus eiꝰdem.
ferrum. plumbum. uitrum. lignum. lapides. ceteramq suꝑlec¬

Expanded text:
Ame Philippus Dei gratia Francorum rex. Notum fieri volumus universis in Regno Francorum per futura tempora successuris, quod domnus Ivo sanctae Carnotensis Ecclesiae venerabilis episcopus humili devotione celsitudinem nostrae serenitatis adierit, obnixe deprecans ut pravam consuetudinem in domibus episcopalibus ejusdem Ecclesiae a comite Henrico cognomine Stephano, et Adela uxore ejus, concessione filiorum suorum Willelmi, Theobaldi, Odonis, Stephani, remissam et libertatem praedictis domibus et rebus in eisdem collectis a praedictis comitibus donatam concederemus, et nostra pragmatica sanctione firmaremus. Cujus pio desiderio assentientes, et aequissimae postulationi aurem inclinantes, secundum tenorem scripti, quod de praedictis rebus praetaxati comites fieri decreverunt, nostrae majestatis auctoritate res praetaxatas a prava consuetudine liberamus, domum scilicet, et domus ejusdem ferrum, plumbum, vitrum, lignum, lapides, caeteramque supellec
Abbreviated transcription (Latin):
uctus abscedat. ⁊ pro illicita presumptione auri libras centum
regali fisco ꝑsoluat. Actũ publice parisius anno ũbi iearna¬
ti.mͦ. xluiii. Indictione.l. Regnante henrico rege.xuiii. anno

Expanded text:
victus abscedat, et pro illicita presumptione, auri libras centum victus abscedat, et pro illicita presumptione, auri libras centum regali fisco persolvat. Actum publice Parisius anno Verbi incarnati MmoXLVIIIvo, indictione I, regnante Haenrico rege XVIII anno
Abbreviated transcription (Latin):
do q̃cumoꝵ quelibet terra prefati fisci michi meisq hactenus
ꝑsoluere consueuerat. quatenus in eo habitantes tucuus uiuere.
⁊ ideirco quecumq ab eis usib canonicoꝵ debentur plemus uale¬
ant reddere exceptis quatuor sextariis uini de uno quoq arpen¬
no quos m aduocationis gr̃ã retinui. quatinꝰ si inposterum qͥs
ei fisco inturiam inferre temptauerit. rege auxiliante suꝑno
me aduocatum sibi sentiat ẽẽ infestum. Et ut nr̃e lib̃alitatis iny¬
nificentia omnib sc̃e matris eccłie fidelib ⁊ nr̃is eẽt nota sum¬
mo studio ⁊ diligentia p̃cipimus exarari. ⁊ sigilli nr̃i impressione
signari. quatinus qd̃ manu propria signo crueis impresso sta¬
tuimus eẽ ratum ꝑ curricula succedentium tempoꝵ maneat in¬
conuulsum. Et si quis huiꝰ conuentionis eẽ temptauerit iola¬
tor qd̃ absit iram dei incurrat atq nrã nr̃orumq auctoritate coz¬

Expanded text:
do quȩcumque quȩlibet terra prefati fisci mihi meisque hactenus do quȩcumque quȩlibet terra prefati fisci mihi meisque hactenus persolvere consueverat, quatenus in eo habitantes tutius vivere, et idcirco quȩcumque ab eis usibus canonicorum debentur plenius valeant reddere, exceptis quattuor sextariis vini de unoquoque arpenno quos mihi advocationis gratia retinui, quatinus si in posterum quis ei fisco injuriam inferre temptaverit, rege auxiliante superno me advocatum sibi sentiat esse infestum. Et ut nostrȩ liberalitatis munificentia omnibus sancte matris ecclesiȩ fidelibus et nostris esset nota, summo studio et diligentia precipimus exarari, et sigilli nostri impressione signari, quatinus quod manu propria signo crucis impresso statuimus esse ratum, per curricula succedentium temporum maneat inconvulsum. Et si quis hujus conventionis esse temtaverit violator quod absit, iram Dei incurrat, atque nostra nostrorumque auctoritate con
Abbreviated transcription (Latin):
N nomine sc̃e ⁊ indiuidue trintatis patris uidelicet ⁊ filii ⁊ sp̃s
sc̃i. Ego henricus francoꝵ rex dei gr̃a. Si erga cultum scõrũ
⁊ utilitatem eccłiarum. antiquoꝵ institutio nos uoluit ẽẽ deuo¬
tos qñtomagis erga singularem memoriam nr̃e saluationis ui¬
delicet dei genitricis quam post deum credimus ⁊ confidimus
ñ solum nr̃e salutis amminiculũ s ⁊̃ plenum effectum: Un¬
de ꝓadquisitione et̾ne felicitatis ad modum sollicitus cir¬
cumspexi si circa me aliquid haberem qd̃ eiꝰ famulatui ⁊ pro¬
merende gre̾ impendere possem. Et hoc michi aliqnͣtisꝑ cogitas¬
ti ad memoriam rediit canonicoꝵ carnotensis eccłie quam sepiꝰ
inculcauerant peticio. ꝑ quam adiũsis exhibitionib ⁊ exactio¬
ne illa que uulgari nomine uicaria uocatur illum fiscum eui
unigradus uocabulum ẽ lib̃um ⁊ quietum deinceps ẽẽ concederẽ.
Ego uero peticionis ip̃oꝵ exaggerando cumulum uniũsa conce¬

Expanded text:
N NOMINE SANCTE ET INDIVIDUȨ TRINITATIS PATRIS VIDELICET ET FILII ET SPIRITUS SANCTI EGO HEINRICUS FRANCORUM REX DEI GRATIA. Si erga cultum sanctorum et utilitatem ecclesiarum, antiquorum institutio nos voluit esse devotos, quanto magis erga singularem memoriam nostrȩ salvationis videlicet Dei genitricis quam post Deum credimus et confidimus n solum nostrȩ salutis amminiculum, sed etiam plenum effectum. Unde pro adquisitione aeternȩ felicitatis admodum sollicitus, circumspexi si circa me aliquid haberem quod ejus famulatui et promerendȩ gratiȩ impendere possem. Et hoc mihi aliquantisper cogitanti ad memoriam rediit canonicorum Carnotensis ecclesiȩ quam sepius inculcaverant petitio, per quam a diversis exibitionibus et exactione illa quȩ vulgari nomine vicaria vocatur illum fiscum cui Unigradus vocabulum est liberum et quietum deinceps esse concederem. Ego vero petitionis ipsorum exaggerando cumulum universa conce
Abbreviated transcription (Latin):
nas. Anuille. Terram de auuers cũ suis appenditiis. Etuecũq etiã in
normanuia ad eandem eccłiam noscitur ꝑtinere. canonicis Car notensibꝰ
firma ⁊ illibata ꝑpetuis temꝑib conseruari decernimꝰ. Preterea capel¬
lam monzomulle. Ungregĩ. Maccrias. Pem̃ uillare. Estublem̃. Dil¬
lehut. Gastellas. ⁊ alias uillas ubicũq sitas que utiꝙ tam ad ius
canonicoꝵ qm̃ ẽ ad decanatũ ⁊ p̾posituras carnotensis ecełie specta¬
re tudent᷑ eis inconcussas absꝙ refragatiẽ aliqua liceat posidere. a dici⁊¬
nus aũt ut quicqͥd inposteꝵ largitione regũ uł principũ. seu alioꝵ
qm eisdem canonieis conferri contigerit: quietũc uob intemeratũꝙ
seruetur. Statumꝰ aũ ut hoĩes de familia b̃ate manis ad us tuum
uł canonicor ꝑtinentes quemadmnod̾ a p̃dicto filio nrõ Lodouico il¬

Expanded text:
nas , Amille , terram de Auvers cum suis appenditiis , quęcumque etiam in nas , Amille , terram de Auvers cum suis appenditiis , quęcumque etiam in Normannia ad eandem ecclesiam noscitur pertinere , canonicis Carnotensibus firma et illibata perpetuis temporibus conservari decernimus . Preterea capellam Monzonville , Ungregium , Macerias , Perumvillare , Escubleium , Billehut , Guastellas et alias villas ubicumque sitas , quę utique tam ad jus canonicorum quam etiam ad decanatum et preposituras Carnotensis ecclesie spectare videntur , eis inconcussas , absque refragatione aliqua , liceat possidere . Adicimus autem ut quicquid in posterum , largitione regum vel principum , seu aliorum quam eisdem canonicis conferri contigerit, quietum vobis intemeratumque servetur. Statuimus autem ut homines de familia Beatę-Marię ad jus tuum vel canonicorum pertinentes, quemadmodum a predicto filio nostro Lodovico, il
Abbreviated transcription (Latin):
habe uidebimini domor ꝓpuas. uineas. torcularia. molendina. Pra¬
ta. semora. Stagna. ⁊ alia q̃ ad ius ep̃ale ꝑtinent uob nicħominus ro¬
boramꝰ. Porio immunitatẽ el austri inuiolatam manere statiumiiꝰ.
ut uidłe milli om̃io homiñ liceat idem claustrum infringere seu c¬
clericos uł laicos ad locum tp̃m fugientes. aut inibi ꝯmorantes oftẽ¬
dere. aut eoꝵ bona diripere. Ad hec a frat̾nitate tua instantiũ exorati.
ea q̃ iuris sunt canonicoꝵ carnotensiũ. ip̃is decreti huiꝰ robore cõ¬
munimus. Scil̃c fontanetũ. Sendaruillam. Louullam. Magnene.
Luplante. Marchesuillam. Benes. Grant hous. Aiton. ⁊ uarreias.
Masengeiũ.islougent defeis. Ioe. Bercherie. Bonglemual. Seint prest.
Uallis amance. Uoues. Domis marie. Rebolin. Puisol. Piretũ. ⁊ pͥire¬
olũ. Uilensez. Tyeuillam. Uillam sc̃ĩ albini. Quiullare. Catenas. fonta

Expanded text:
habere videmini , domos proprias , vineas , torcularia , molendina , prahabere videmini , domos proprias , vineas , torcularia , molendina , prata , nemora , stagna et alia quę ad jus episcopale pertinent vobis nichilominus roboramus . Porro immunitatem claustri inviolatam manere statuimus , ut videlicet nulli omnino hominum liceat idem claustrum infringere , seu clericos vel laicos ad locum ipsum fugientes aut inibi commorantes offendere , aut eorum bona diripere . Ad hęc , a fraternitate tua instantius exorati , ea quę juris sunt canonicorum Carnotensium ipsis decreti hujus robore communimus , scilicet Fontænetum , Sendarvillam , Loivillam , Magnenes , Luplante , Marchesvillam , Benes , Granthous , Autou et Varceias , Masengeium , Nougent-de-Feis , Joe , Bercherie , Bugleinval ; Seint-Prest , Vallis-Amance , Voves , Domus-Marię , Reboli , Puisols , Piretum et Pireolum , Vileises , Tyvillam , Villam- Sancti-Al
Abbreviated transcription (Latin):
osuetudinib quas Hugo de pͥuteolo meam induxerat lib̾am et
om̃o quieram. quemadmod̾ in p̃sentia k̃i filii nr̃i lodouiei fili
francoꝵ reges. id̾ hugo inmami p̃decessoris tui bone memione suontꝰ
bi fũit ulladeñ occupare. aut aliquid eoꝵ p̃sumere. que p̃decesso¬
t is ut̃i sce recordatõis. Paschał pp̃ pͥulegio ꝓhibentur. Pretc̃a uil¬
lam pontis ẽoemi uob simłr ꝯfirmamus. ⁊ eand̾ lib̾tatem optinere
sanctiuꝰ. Hetmenoldi guoꝙ uallam. Luthim. Balleolum. henart¬
mont. Mundiamullam. Dumdunuillã. luoeũ. Bercherie. Chambleiũ. &
baloches. uob̃ duximꝰ confirmanda. Quod aũ canoĩci sci martimn de ual¬
le palctridum carnotensis ep̃i inꝑmotione ip̃iꝰ caꝑe p̃sumebant. deincepꝰ
onsio fieri phibemus. Partem ⁊̃ thelonei qm̃ in urbe carnotensi tam tu
qm̃ p̃decessors tui hactenus babuisti ⁊ iura censualia ubicumq ea

Expanded text:
consuetudinibus quas Hugo de Puteolo in eam induxerat , liberam et consuetudinibus quas Hugo de Puteolo in eam induxerat , liberam et omnino quietam , quemadmodum , in presentia karissimi filii nostri Lodovici , Francfuerint ibi, ullatenus occupare, aut aliquod eorum praesumere, quae praedecessoris nostri sanctae recordationis Paschalis papae privilegio lam Pontis-Goeni vobis similiter confirmamus et eandem libertatem optinere sancimus . Hermenoldi quoque villam , Luthun , Balleolum Henartmont , Mundunvillam , Dundunvillam , Luceum , Bercherie , Chambleum et Basoches vobis duximus confirmanda . Quod autem canonici Sancti-Martini-de-Valle palefridum Carnotensis episcopi in promotione ipsius capere presumebant , deinceps omnino fieri prohibemus . Partem etiam telonei quam in urbe Carnotensi tam tu quam predecessores tui hactenus habuistis et jura censualia ubicumque ea
Abbreviated transcription (Latin):
meoꝵ concessisse ⁊ presenti carta confirmasse eccłie sc̃e marie
carnotẽn inliberam ⁊ ꝑpetuam elemosinam in Broicensi co¬
mitatu Ebrardiuillam totam cum eccłia. ⁊ decimam uena¬
tionis de silua que dieitur bortis. Et in eadem patria eccłiã
solam de hauuilla. Et in lisuisio eccłiam solam de bonauilla. Et
in eodem territono angliscam uillam totam cum eccłia. Et aũ¬
ciam uillam totam cum eccłia. Et eccłiam de scõ Iuliano es̃ du
ob membris appendentib sicut hec omnia a Ric̃. marchione
slorm̃. ei donata ⁊ concessa sunt ⁊ carta eiꝰ confirmata. Quare
uolo ⁊ firmiter precipio qd̃ eadem eccłia omnia supradicta ha¬
beat ⁊ teneat bene ⁊ in pace libere ⁊ quiete. Integre ⁊ plenarie ⁊
honorifice in eccł̃iis ⁊ terris ⁊ decimis. In bosco ⁊ plano. In pratis
⁊ pascius. In aquis ⁊ molendinis. In uiis ⁊ semitis ⁊ in omnib
ialiis locis ⁊ aliis reb ad ea ꝑtinentib cum omnib libertatib

Expanded text:
cessisse et presenti carta confirmasse ecclesie Sancte-Marie Carnotensis in liberam et perpetuam elemosinam : in Ebroicensi comitatu, Ebrardivillam totam cum ecclesia, et decimam venationis de silva que dicitur Bortis, et in eadem patria, ecclesiam solam de Hauvilla ; et in Lisvisio, ecclesiam solam de Bonavilla, et in eodem territorio, Angliscam-Villam totam cum ecclesia, et Runtiam-Villam totam cum ecclesia dobus membris appendentibus , sicut hec omnia a Richardo , marchione Normannie , ei donata et concessa sunt et carta ejus confirmata . Quare volo et firmiter precipio quod eadem ecclesia omnia supradicta habeat et teneat bene et in pace , libere et quiete , integre et plenarie et honorifice , in ecclesiis et terris et decimis , in bosco et plano , in pratis et pascuis , in aquis et molendinis , in viis et semitis , et in omnibus aliis locis
Abbreviated transcription (Latin):
datum ẽ r̾atam ⁊ firmam habemus ⁊ auctoritate apłica cõ¬
firmamꝰ. Ad hec lib̾tatem claustri ur̃i. sieut in priuileguis re¬
uitate ⁊ ep̃atu ur̃õ de omnib mercationib ad suum ⁊ familie sue
usum ꝑtinentib: nullam uendentes uł ementes consuetudinẽ.
seu theloneum reddant. nichilominꝰ auctoritatis apłiee duximus
robore confirmandam. Statuentes ut nulli om̃io hõium liceat
hanc paginam nr̃e confirmationis infringere. aut ei aliqͣtenuꝰ
contraire. Si quis aũt hoc attemptare p̃sumpserit indignatõem
ommpotentis dei ⁊ beatoꝵ petri ⁊ pauli apłorum eiꝰ se nouerit¬

Expanded text:
dictum est, ratam et fimam habemus et auctoritate apostolica condictum est, ratam et fimam habemus et auctoritate apostolica confirmamus. Ad hec libertatem claustri vestri, sicut in privilegiis revitate et episcopatu vestro de omnibus mercationibus ad suum et familie sue usum pertinentibus, nullam, vendentes vel ementes, consuetudinem seu theloneum reddant, nichilominus auctoritatis apostolice duximus robore confhanc paginam nostrae confirmationis infringere, aut ei aliquatenus contraire. Si quis autem hoc attentare praesumpserit, indignationem omnipotentis Dei, et beato
Abbreviated transcription (Latin):
de ceteris preposituris censuus quoq atq precariis idip̃m
similiter censuit obseruand̃. cum illos qui eas detinent. conti¬
gerit ex hac uita decedere uł forte illas quoquo modo dimitte¬
re. Preterea ab eodem statutum ẽ ⁊ ordinatum. ut qui añ hauc
institutionem canonici facti anno adminus dimidio mansiona¬
rii in ur̃a ciuitate ñ fuerint: centum solido minus qm mansi¬
onarii annuatim conseqnͣtur. Eo aũt qui fuexinturi erunt
canonici nicħ de prebenda preter qͣdraginta solidos si mansio¬
narii si fuerint: ẽẽ ꝑcepturos constituit his quos excepistis dũ¬
taxat exceptis. Additum ẽ etiam qd̃ hec particio prebendaꝵ
quinquennalem timminum debeat obtinere. ⁊ hii quib data
ẽ ⁊ collata potestas cum subiectis modeste agere. ñ eis calũp¬
niam imponere nec ip̃os opprimere angariis debeant aut im¬
moderati grauare. Qm si quidem istitutionem prout suꝑus

Expanded text:
de ceteris preposituris, censivis quoque, atque precariis idipsum de ceteris preposituris, censivis quoque, atque precariis idipsum similiter censuit observandum, cum illos qui eas detinent contigerit ex hac vita decedere, vel forte illas quoquo modo dimittere. Preterea ab eodem statutum est et ordinatum ut qui ante hanc institutionem canonici facti, anno ad minus dimidio mansionarii in vestra civitate non fuerint, centum solidos minus quam mansionarii annuatim consequantur. Eos autem qui futuri erunt canonici nichil de prebenda preter quadraginta solidos, si mansionarii non fuerint, esse percepturos constituit, his quos excepistis duntaxat exceptis. Additum est etiam quod hec particio prebendarum quinquennalem terminum debeat obtinere et hii quibus hec data est et collata potestas cum subjectis modeste agere, non eis calumpniam imponere, nec ipsos opprimere angariis debeant, aut immoderate gravare. Quam siquidem institutionem, prout superius
Abbreviated transcription (Latin):
insticias que scłares appellantur. ⁊ que solent ad prepositos ꝑtine¬
re siue terraꝵ seu tusticoꝵ in canonicoꝵ iura transfudit ita ut
ꝓ nullo penitus forisfacto liceat preposito quempiam ex rusticis
sũmonere uł iusticiare. Si aũt aliquis eorum tam temerarius
extiterit. ut eidem redditus suo temꝑe quo debentur ñ soluat. illũ
s̃positus iusticiabit. ⁊ emendatõem forisfacti sibi soli uendicabit.
Sane si quis rusticoꝵ cuilibet extraneo iniuriosus fuerit cla¬
mor ad canonicos deferatur. Presentatio aũt pb̃roꝵ in eccle
tus noluerit: aut dissimulauerit interesse: canonici qd̃ suum ẽ
nichominus exeqͣntur. pb̃r uero qui fuerit p̾sentatus fidelitatẽ
prestabit utrisq. Sane p̾dictus archiep̃s uolens constituti¬
onem ip̃am ratam ⁊ firmam manere: omnia que p̾scripta
sunt in prepositura quam detinebat obseruari decreuit. ⁊

Expanded text:
justicias que seculares appellantur et que solent ad prepositos pertinejusticias que seculares appellantur et que solent ad prepositos pertinere, sive terrarum, seu rusticorum, in canonicorum jura transfudit, ita ut pro nullo penitus forisfacto liceat preposito quempiam ex rusticis summonere vel justiciare. Si autem aliquis eorum tam temerarius extiterit ut eidem redditus suos tempore quo debentur non solvat, illum prepositus justiciabit et emendationem forisfacti sibi soli vendicabit. Sane si quis rusticorum cuilibet extraneo injuriosus fuerit, clamor ad canonicos deferatur. Presentatio autem presbiterorum itus noluerit aut dissimulaverit interesse, canonici quod suum est nichilominus exsequantur. Presbiter vero qui fuerit presentatus fidelitatem prestabit utrisque. Sane predictus archiepiscopus, volens constitutionem ipsam ratam et firmam manere, omnia que prescripta sunt in prepositura quam detinebat observari decrevit, et
Abbreviated transcription (Latin):
Salt ⁊aplicam beñ. Pontificalis auctoritatis ꝓuidentia exi¬
git ⁊ pastoralis sollicitudo requirit. ut cunctoꝵ inuigilemus
ꝓfectib. ⁊ ad ea studio tocius sollicitudinis aspuemus que
ad eccliarum ꝑtinent incrementũ. qr laudabit ẽ ⁊ omendã¬
da ꝓuidentia prelatoꝵ. eum eccłiis salubri regimine ꝓuident¬
⁊ earum statum dirigere satagunt. ⁊ conseruare illesum. Intelle
dis ⁊ disponendis redditib eccłie urẽ ab infidelib ministris fi¬
ebat: consilio ⁊ cõnuentia tocus capituli ur̃i statuit ⁊ ordi¬
nauit. ut duo tres qͣtuor uł plures numero. iuxta ꝯpetentem
p̃bendalium ꝓuentuum estimationẽ sͥ adinuicem adiungan¬
tur. qui partes sorti sue deputatas seruata honestate peuient. ⁊¬
de tuendis. fouendis. atq iuuandis qui in sua sunt ditione ter¬
rarum colonis: curam fidelissimam gerant. ⁊ ne cura iniunctã
s̃ sollicitudinẽ minus solliciti aut negligentes existant õs

Expanded text:
am benedictionem. Pontificalis auctoritatis providentia exigit et pastoralis sollicitudo requirit ut cunctorum invigilemus profectibus et ad ea studio tocius sollicitudinis aspiremus que ad ecclesiarum pertinent incrementum ; quia laudabilis est et commendanda providentia prelatorum cum ecclesiis salubri regimine provident et earum statum dirigere satagunt et conservare illesum. Intellexdis et disponendis redditibus ecclesie vestre ab infidelibus ministris fiebat, consilio et conniventia tocius Capituli vestri, statuit et ordinavit ut duo, tres, quatuor, vel plures numero, juxta competentem prebendalium proventuum estimationem, sibi ad invicem adjungantur, qui partes sorti sue deputatas, servata honestate, procurent, et de tuendis, fovendis atque juvandis qui in sua sunt ditione terrarum colonis curam fidelissimam gerant ; et, ne circa injunctam sibi sollicitudinem minus solliciti aut negligentes existant, omnes
Abbreviated transcription (Latin):
ta. uidłe in Ebroacensi comitatu. ebrarduullam totam cũ
eccłia ⁊ decimam uenationis de silua que dicitur bortis. Et
in eodem pago eccłiam solam de hauuilla. Et in lisuino eccłiã¬

Expanded text:
ta, videlicet, in Ebroacensi comitatu, Ebrardivillam totam, cum ta, videlicet, in Ebroacensi comitatu, Ebrardivillam totam, cum ecclesia et decimam venationis de silva que dicitur Bortis, et, in eodem pago, ecclesiam solam de Hauvilla, et, in Lisvino, ecc
Abbreviated transcription (Latin):
incarnationis eiꝰ. post mille. xiiii. indictione .xu. ⁊ Rob̃ti re¬
gis francoꝵ anno .xxui. Ego richardꝰ marchio slormannie
sollicite pro captu meo retractans. quanto me deus hono¬
re ⁊ potentia. post antecessores meos sua grã sublimauerit
anime mee ualde necessarium iudicaui ut quadam bonoꝵ
meoꝵ parte. quia de toto filioꝵ necnon ⁊ affinium meoꝵ
causa ꝓhibebat: eccłie dei facultates augerem. certus quia
sic facientem celestia manent. Notum igitur ẽẽ uolo om¬
nib xp̃ianis tam presentib qm futuris qualiter eccłiam
sc̃e dei genitricis carnotensem. ẽẽ ñ tulerim mee largita¬
tis expertem. tum opitulandi grã quam apud deum pre
omnib habet. tum imurie causa ñ modice qm in iuenia
eiꝰ grauiter exercueram. quatinus aliqnͣtula satisfactio¬
ne placata. ꝓ animab nr̃is uł parentum nr̃oꝵ ut ue¬
re pussima ẽ intercedere dignetur. Dono itaq pari uoto
notensis ꝑpetualiter habenda transfundimꝰ donatione direc¬

Expanded text:
incarnationis ejus post mille XIIII, indictione xv, et Roberti regis Francorum anno xxvi. Ego Ricardus, marchio Normannie, sollicite pro captu meo retractans quanto me Deus honore et potentia post antecessores meos sua gracia sublimaverit, anime mee valde necessarium judicavi ut quadam honorum meorum parte, quia de toto filiorum necnon et affinium meorum causa prohibebat, ecclesie Dei facultates augerem, certus quia sic facientem celestia manent. Notum igitur esse volo omnibus christianis, tam presentibus quam futuris, qualiter ecclesiam sancte Dei genitricis Carnotensem esse non tulerim mee largitatis expertem, tum opitulandi gratia quam apud Deum pre omnibus habet, tum injurie causa non modice quam in vicinia ejus graviter exercueram, quatinus, aliquantula satisfactione placata, pro animabus nostris vel parentum nostrorum, ut vere piissima est, intercedere dignetur. Dono itaque, pari votnotensis perpetualiter habenda transfundimus donatione direc
Abbreviated transcription (Latin):
possidendam retenta in omnib eccl̃iastica iusticia. Ita qd̃ nos
in eadem eccłia ꝑ capellanum ꝓprium diuina faemus officia ce¬
lebrari. Nos uero synodalia ꝑsoluemus archid̃ ⁊ Ep̃o qui pro
tempore erunt. Et recipientes crisma ⁊ oleum sc̃m ab eccłia car¬

Expanded text:
possidendam, retenta in omnibus ecclesiastica justicia, ita quod nos possidendam, retenta in omnibus ecclesiastica justicia, ita quod nos in eadem ecclesia per capellanum proprium divina facimus officia celebrari. Nos vero synodalia persolvemus archidiacono et episcopo qui pro tempore erunt, et recipientes crisma et oleum sanctum ab ecclesia Car
Abbreviated transcription (Latin):
in dño. Notum facimus unuiersis quod controuersia q̃¬
uertebatur inter nos ⁊eccłiam carnotẽn suꝑ capella ⁊ cimei¬
terio que nos auctoritate sedis apłice in carnotẽn ciuitate
habere nitebamur. quod eadem eccłia eadem fulta auctorita¬
te contradicebat. amicis interuenientib amicabiliter ẽ sopi¬
ta in hunc modum. qd̾ nos ⁊ fres nr̃i renuntiauimꝰ capelle ⁊
oratoro ⁊ eymeiterio ⁊ altari in ciuitate carnotẽn ⁊ eiꝰ subur¬
biis nuqm̃ de cetero postulandis. Et qd̃ domus quedam qͣm
edificaueramꝰ carnoti in figuram ⁊ formam capelle. decapitaret᷑¬
⁊ reduceretur informam quadratam ⁊ ad alios usus transferret᷑.
Preterea nos firmiter ꝓmisimus. sub obtentu religionis ⁊ obe¬
dientie qua astricti sumus hospitali iherosolimitano qd̃ num
su ⁊ uoluntate ugonis archid̃ ⁊ tocus capituli ꝓ bono pacis¬
in concessipħt nob̃ eccłiam de uilla conani ꝑpetuo quiete ⁊ libere

Expanded text:
utem. Notum facimus universis quod cum controversia verteretur inter nos et ecclesiam Carnotensem super capella et cimiterio que nos, auctoritate sedis apostolice, in Carnotensi civitate habere nitebamur, quod eadem ecclesia, eadem fulta auctoritate, contradicebat, amicis intervenientibus, amicabiliter est sopita in hunc modum : quod nos et fratres nostri renunciavimus capelle et oratorio et cimiterio et altari in civitate Carnotensi et ejus suburbiis numquam de cetero postulandis, et quod domus quedam quam edificaveramus Carnoti, in figuram et formam capelle, decapitaretur et reduceretur in formam quadratam, et ad alios usus transferretur. Preterea nos firmiter promisimus, sub obtentu religionis et obedientie qua astricti sumus hospitali Jerosolimitano, quod nusu et voluntate Ugonis archidiaconi et totius Capituli, pro bono pacis, concessit nobis ecclesiam de Villa-Conani perpetuo, quiete et libere,
Abbreviated transcription (Latin):
archiep̃is. hug̃. Com̃. Cestr̃. Com̃ Symone comite de clara W̾al¬
t̾o fił Robti Ranñ de Glaniulla. Stepħ de T̃uroñ. senesẽ. and̾. ful¬
cone paganello. Geruasio pagenello. Alde fonso fr̃e com̃. Sc̃i egi¬
dii. Iocet fr̃e regine. Gaufr̃ hosato. Wilłmo de oftilleio. Dat̃ per
mañ magri Wlteri de constantus apud T̃uroñ .xxxu. De ꝯfir¬

Expanded text:
archiepiscopis, Hugone comite Cestrie, comite Symone, comite de Clara, Waltero Filio Roberti, Rannulfo de Glanvilla, Stephano de Turonis senescallo Andegavie, Fulcone Paganello, Gervasio Pagenello, Aldefonso fratre comitis Sancti Egidii, Jocelino fratre regine, Gaufrido Hosato, Willelmo de Ostilleio. Data per manum magistri Walteri de Constantiis. Apud Turone
Abbreviated transcription (Latin):
tum habeatis ⁊ ratum ⁊ inuiolabiliter obseruatum ur̃m¬
q consensum ꝑ patentes nob̃ curetis litteras intimare. Ali¬
oquin nouerttis nos eidem ⁊ uenerabili fr̃i nr̃o.. Aurelianẽn
ep̃is ⁊ dilecto filio.. Abbati uindocinẽn. mandasse. ut uos
ad ea monitione premissa ꝑ censuram eccłiasticam appella-¬
tione remota compellant. Dat̾ anagnie .iii. idꝰ slouembiꝵ.
Pontificatus nr̃i anno quarto.

Expanded text:
tum habeatis et ratum et inviolabiliter observetis , vestrumtum habeatis et ratum et inviolabiliter observetis , vestrumque consensum per patentes nobis curetis litteras intimare . Alioquin noveritis nos eidem , et venerabili fratri nostro Aurelianensi episcopo , et dilecto filio abbati Vindocinensi mandasse ut vos ad ea , monitione premissa , per censuram ecclesiasticam , appellatione remota , compellant . Datum Anagnie , iiii idus novembris , pontificatus nostri anno quarto.
Abbreviated transcription (Latin):
mus ⁊ audientes nequiuimus ñ mirari. qd̃ laici quidam in e
claustro ur̃o domos uire hereditario possidentes tales ꝑsonas
plerumq admittunt. ꝑ quas clericoꝵ quies in honesto strepi¬
tu sepe turbatur. ⁊ deuotio ppłi ne diuinis intendat offitiis pre¬
peditur. Ioculatorib quidem. Aleatorib. Cauponib. ⁊ imulie¬
rib turpib prescripte domus de consuetudine praua locant᷑.
uolentes igitur ꝯmuni eccłie honestati consulere. auctoritate
apłica ꝓhibemus ne domos canonicales ulterius laicis per
quos honestati eccłiastice derogetur. uł gratis dentur. aut etiã
sub quacumq occasione locentur. Constituimus etiam de do¬
mib quas laici in claustro uire hereditario tenent si eas in ꝑ¬
sonis ꝓpriis cum honesta familia exclusis mulierib turpib
inhabttare noluerint ut non nisi clericis uł ꝑsonis regula¬
rem uitam professis. gratis uł pro precio concedantur si con¬
gruum eis precium uoluerint exhibere. Nulli ergo omĩno

Expanded text:
mus et audientes nequivimus non mirari quod laici quidam , in claustro vestro domos jure hereditario possidentes , tales personas plerumque admittunt per quas clericorum quies inhonesto strepitu sepe turbatur , et devotio populi , ne divinis intendat officiis , prepeditur . Joculatoribus quidem , aleatoribus , cauponibus et mulieribus turpibus prescripte domus de consuetudine prava locantur . Volentes igitur communi ecclesie honestati consulere , auctoritate apostolica prohibemus ne domus canonicales ulterius laicis per quos honestati ecclesiastice derogetur , vel gratis dentur , aut etiam sub quacumque occasione locentur . Constituimus etiam de domibus quas laici in claustro jure hereditario tenent , si eas in personis propriis cum honesta familia , exclusis mulieribus turpibus , inhabitare noluerint , ut nonnisi clericis vel personis regularem vitam professis , gratis vel pro pretio , concedantur , si congruum eis pretium voluerint exhibere . Nulli ergo omnino