comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ cadet in intelligenciã nr̃am. ut nõ fu̾it
semꝑ. cui ꝓprium ẽ semꝑ ẽẽ qd natũ ẽ:
Natum gͥ uigenitũ dm ꝯfitemur. sed
natũ ante tp̃ra. nec ante ẽẽ quã natũ.
nec ante natum quã ẽẽ. qr nasci qd̃
erat. iam non nasci est. s se ipsũ demu¬
tare nascendo. Hoc aut̃ humanũ sensũ:
⁊ intelligẽciã mundi: excedit. Non hoc ca¬
pit rõ humane intelligẽcie. s prudẽcie.
fidelis ꝓfessio est.¬

Expanded text:
telligentiam nostram ut non fuerit semper, cui proprium est semper esse quod natum est? Natum ergo unigenitum Deum confitemur, sed natum ante tempora, nec ante esse quam natum, nec ante natum quam esse, quia nasci quod erat jam, non nasci est, sed seipsum demutare nascendo. Hoc autem humanum sensum et intelligentiam excedit mundi, non hoc capit ratio humanae intelligentiae, sed prudentiae fidelis professio est.
Abbreviated transcription (Latin):
inireb humanis nata s̃. aliq̃n ñ fũint.
s aliud ẽ exeo nasci. qd non fuit sẽꝑ:
aliud exeo natũ eẽ: qd̾ semꝑ est. Ibi.¬
nec semꝑ fuit. qui pater est. nec semꝑ
pater est. ⁊ qui non semꝑ pat̾ est. nõ
semꝑ genuit. Ubi aut̃ semꝑ pater est.
semꝑ filius ẽ. Qd̃ si semꝑ deo pat̾ ꝓpͥũ¬

Expanded text:
in rebus humanis nata sunt, aliquando non fuerint? Sed aliud est ex eo nasci qui non fuit, aliud ex eo natum esse qui semnec semper fuit qui pater est, nec semper pater est; et qui non semper pater est, non semper genuit; ubi autem semper Pater est, semper Filius est. Quod si semper Deo Patri p
Abbreviated transcription (Latin):
trini. Nature inquid cui ceͣdicis hetice
ħ unitas ẽ. ut ita ꝑse agat filius nease
agat. ⁊ ita non ase agat ut ꝑse agat. Per
se aut̃ dr agẽ ⁊ potẽs ẽẽ. qr naturalẽ ht
potẽciã. eandẽ quã ⁊ pater. qua potẽs est
⁊ oꝑatur. s qr illam ht̃ apatre nõ ase. iõ
apatre nõ ase dr posse. ⁊ age. hõ aut̃ uł an

Expanded text:
 cui contradicis, haeretice, haec unitas est, ut ita per se agat Filius, ne a se agat; et ita non a se agit, ut per se agat. Per se autem dicitur agere et potens esse, quia naturalem habet potentiam eamdem quam et Pater, qua potens est et operatur; sed quia illam habet a Patre non a se, ideo a Patre, non a se dicitur posse et agere. homo autem
Abbreviated transcription (Latin):
luntate. qr nõ eius uoluntate fit pec̃em
Non gͦ deo nolẽte uł uolẽte. s ñ uolẽte
fiũt mala. qr nõ sub ẽ di uolũtati ut
malũ fiat. uł nõ frat. s ut fieri sinat.
qr bonũ ẽ siñe mala fi.⁊ utiq uolẽs si¬
nit: ñ uolẽs mala. s uolens siñe ũ ip̃a
fiãt. qr nec mala s̃ bona. nec ea fieri. uł¬

Expanded text:
luntate, quia non ejus voluntate fit peccatum. Non ergo Deo volente vel nolente, sed non volente, fiunt mala; quia non subest Dei voluntati ut malum fiat vel non fiat, sed ut fieri sinat, quia bonum est sinere mala fieri: et utique volens sinit non volens mala, sed volens sinere sinti ut ipsa fiant, q
Abbreviated transcription (Latin):
udo falsum ẽẽ quod diabolus. ꝓmute¬
bat cognouit ⁊ lic diumitatis equali¬
tatem concupiuit. nõ tũ adõ exarsit n᷑
tanta ẽ affectus ambitione sic̃ mmuilier.
q̃ illud fieri posse putauit ud̃o mag̾
illud ambiendo suꝑbiut. Uir̃ aũt ali¬
qua forte ambitionis subiectio mouit.
possibile fore. Aliis autem uidr̃. id̾o dic¬
tum fore.ꝙ. adam illuo uolu̾it. quia
mulier de eo sunta illud uoluit. Sic̃
in quiunt peccatum dr̃ ꝑ unum hõiẽ
intrasse in mundum .i. in humanam
naturam. c̾ tñ mulier ante uirum per¬
cau̾it. quia ꝑ mulierem intrauit de

Expanded text:
ideo falsum esse quod diabolus promitteideo falsum esse quod diabolus promittebat cognovit. Et licet divinitatis aequalitatem concupierit, non tamen adeo exarsit, nec tanta est affectus ambitione sicut mulier, quae illud fieri posse putavit, et ideo magis illud ambiendo superbivit. Virum autem aliqua forte ambitionis surreptio movit; possibile fore putaret. Aliis autem videtur ideo dictum esse quod Adam illud voluerit, quia mulier de eo sumpta illud voluit: sicut si, inquiunt, peccatum dicitur per unum hominem intrasse in mundum, id est, humanam naturam, cum tamen mulier ante virum peccaverit, quia per mulierem intraverit de
Abbreviated transcription (Latin):
tib ait. Dixit adam. Mulier quam
pson dicit peccaui. Suꝑbia enim ħt
confusionis d formitatẽ. nõ ꝯffensio¬
nis humilitatẽ. Nec etiam mulier
confitetur peccatum. sed refert inal¬
terum. dicens. Serpens de cepit m̃.
⁊ comedi. In pari sexu. seo pari fas
q fuisse fastum. inexcusatione peccati
⁊ etiam in esu ligni uetiti. s disparẽ.⁊
inmulierem multo maiorem meo ꝙ cre¬
didit iuoluit ẽẽ sic̃ ds̃.q nõ uir.Uerũp¬
tamen ⁊ de iuro leg̾ͥ. quod uoluit ẽẽ sic̃
ds. Dicit enim aug̃. suꝑ illum locum
psalm. q̃ nõ rapuu tue exsoluebam. Ra¬
puit adam ⁊ eua p̾sumens. ut diabolus
ddiuinitate. Rape uoluer̾ diuinitatẽ.
i ꝑdiderunt felicitatem. It̾ suꝑ illum
locum. ds quis simił tͥ. Qui ꝑu̾se uult
bolus ꝙ noluit ẽẽ sub eo ⁊ homo qui ut
seruus noluit ten̾i p̃cepto. s uoluit ut
equalem do. Quia non usurpauit ꝙ su¬
um nõ eẽt ut diabolus ⁊ pͥmus homo.
rit eẽ sic̃ ds. nõ tam̃ c̾didit id fieri posse

Expanded text:
tibus ait: Dixit Adam: Mulier quam t comedi; non dicit peccavi. Superbia enim habet confusionis deformitatem, non confessionis humilitatem. Nec etiam mulier confitetur peccatum, sed refert in alterum, dicens: Serpens decepit me, et comedi; impari sexu, sed pari fastsque fuisse fastum in excusatione peccati, et etiam in esu ligni vetiti; sed disparem, et in muliere multo majorem, in eo quod credidit et voluit esse sicut Deus, quod non vir.ro legitur quod voluit esse sicut Deus. Dicit enim August. super illum locum psal. 68: Quae non rapui tunc exsolvebam. Rapuit Adam et Eva praesumentes ut diabolus de divinitate; rapere voluerunt divinitatem, et perdiderunt felicitatem. Idem super illum locum: Deus, quis similis tibi: Qui per se vult bolus, qui noluit sub eo esse; et homo, qui ut servus noluit teneri praecepto, sed voluit ut aequalem Deo; quia non usurpavit quod suum non esset ut diabolus et primus homo.rit esse sicut Deus, non tamen crediderit id fieri posse; et
Abbreviated transcription (Latin):
.x quo manifeste animad u̾ti pot̾. quis
eorum plus peccau̾it. adam.s. uł eua.
Plus enim uid̾r peccasse mulier q̃ uoluit
usurparet diuinitatis eq̃litatem. inimĩ
p̾sumptione elata. c̾̾idit ita futurum
Adam uͦ nͨ illud c̾didit. ⁊ d penitentia: idi
micdia cogitauit. dum uxori morem ge¬
rens eius ꝑsuasiom ꝯ⁊ se nfit nolens con¬
tristare.⁊ ase alienatam relinquere ne
ꝑiret. arbitratus illud ẽẽ ueniale non
mortale delictum. Un̾ apłs inquid. adã¬
nõ est seductus. ꝙ utiq accipi potestut
se fieri. ut ex uxori morem ge̾ret ⁊ ꝑpe
nitentiam ueniam ħret. Minus gͣ pecca

Expanded text:
x quo manifeste animadverti potest quis eorum plus peccaverit, Adam vel Eva. Plus enim videtur peccasse mulier, quae voluit usurpare divinitatis aequalitatem, et nimia praesumptione elata crediderit ita esse futurum. Adam vero nec illud credidit, et de poenitentia et Dei misericordia cogitavit, dum uxori morem gerens, ejus persuasioni consensit, nolens eam contristare, et a se alienatam relinquere, ne periret; arbitrans illud esse veniale non mortale delictum. Unde August., lib. non est seductus. Quod utique ita accipi potest, ut se fieri, ut et uxori morem gereret, et per poenitentiam veniam haberet. Minus ergo pecca
Abbreviated transcription (Latin):
tute omĩa. s qui soł participetur itis
simplex suba. opulens uirtutib. uni¬
cuiq p̃sens. diuidens de suo singłis:
Angłi ad paucos mitebantur. sp̃s sc̃s at̃.
quin dunnũ sit. ꝙ infunditur simul
quoq auetoritate hoc id̃ astruitur .s.
detur. Ait .ni. aug̃. de uerbis apłi sic.
caritas di diffusa est in .c.ni. ꝑ sp̃m scm̃¬
qui datus est nb̃. a quo datus est: ab
illo qui dedit dona hominib. Que do
dum est

Expanded text:
tute omnia; sed qui solis participetur justis. Simplex substantia, opulens virtutibus, unicuique praesens, dividens de suo singulis, Angeli ad paucos mittebantur, Spiritus sanctuquin divinum sit quod infunditur simul quoque auctoritate hoc idem astruitur, scidetur. Ait enim Aug., de Verbis Apostoli, sic: Charitas Dei diffusa est in cordibus qui datus est nobis. A quo datur? Ab illo qui dedit dona hominibus. Quae ddum est.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsecuti. sic̃ ⁊̃ uas electõnis dicit. quia
unum sp̃m potauimus. quasi eum qͥ
non queat scindi. s in fundatur ani¬
mis ⁊ sensibus illabatur. ut scłaris
sitis restringuat ardorẽ. qui sp̃s sẽs

Expanded text:
secuti. Sic etiam Vas electionis dicit, quia unum spiritum potavimus , quasi eum, qui non queat scindi, sed infundatur animis, sensibus illabatur, ut saecularis suis sitis restringat ardorem, qui Spiritus sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
non debemus. Ipse est gͥ qui ⁊̃ de celo
datus est. die pentecosten. Quomͦ gͦ
atq illabat᷑ mentibus: aꝑte ostendit
ambr. in .i.i. de sp̃u scõ dicens. licet mł¬
ti dicantur sp̃s. qr legitur. qui facit

Expanded text:
non debemus. Ipse est ergo qui etiam de coelo datus est die Pentecostes. Quomodo ergo atque illabatur mentibus, aperte ostendit Ambr. in lib. 1 de Spiritu sancto, dicens: Licet multi dicantur spiritus, quia legit
Abbreviated transcription (Latin):
tiam aliq̃n sig̃c̃etur. supra exdictis
augͥ aꝑte ostendimus. Qd̃ ũo ꝓ ypos¬
tasi atq ꝓͥetate accipiatur. ex auctorita¬
tib scõꝵ ostendi oꝑtet. ne diecturis nos¬
tris aliquid ausi dic̃e iudeamur. De hoc
ier. in expõne fidi catholice ad allipiũ¬
⁊ aug̃.ep̃os ita aut. Non est ꝓrsus aliqͥs
intͥnitate gradus. nicħ qd inferius sr̃iꝰ¬
ue dici possit. s tota ditas sui ꝑfectiõe¬
equalis est. ut exceptis uocabul que ꝓ¬
una ꝑsona dicitur. de trib dignissime
impietatẽ fabellii declinãtes. tres ꝑsonaᷤᷤ
ex pressas. sub ꝓͥetate distingumus. Nõ
ipsum sibi patrẽ. ipsum sibi filium. ip

Expanded text:
tiam aliquando significet, supra ex dictis Aug. aperte ostendimus. Quod vero pro hypostasi atque proprietate accipiatur, ex auctoritatibus sanctorum ostendi oportet, ne conjecturis nostris aliquid ausi dicere videamur. De hoc Hieron. in Expositione fidei catholicae ad Damasum ita ait: Non est prorsus aliquis in Trinitate gradus, nihilque quod inferius superiusve dici possit; sed tota divinitas sui perfeaequalis est, ut exceptis vocabulis, quae puna persona dicitur, de tribus dignissime impietatem Sabellii declinantes, tres personas expressas sub proprietate disjungimus, non ipsum sibi Patrem, ipsum sibi Filium, ip
Abbreviated transcription (Latin):
ad infernum. an alium adħ sacram̃ta inĩ¬
surus es : Quidam tñ dñt eum nõ dubitaᷤᷤ¬
se de ignorantia. s d pietate .i. dubitare
se ostendisse. nõ quia ignorauĩt. s pietatis
de fide cornelii.

Expanded text:
ad infernum, an alium ad haec sacramenta missurus es? Quidam tamen dicunt eum non dubitasse de ignorantia, sed de pietate, id est, dubitare se ostendisse; non quia ignoraverit, sed pietatiDe fide Cornelii.
Abbreviated transcription (Latin):
mortem. resurrecõnem. ad uent̾. adui¬
dicium. ꝙ ex p̃missis ũb augi. colligũt.
uͥ ista. iiiiͬ. posuit. aliis ã uidr̃ habita
fid̾ trinitatis. id d̾ mistĩo in carnacõnis
fidei suffecisse. ũ dĩ filius c̾d̾etur nascitꝰ
d homine ⁊ iudicaturꝰ qui de ioħe łb̃a do¬
cumentum hꝰ rei assumunt. qͥ d morte. xͥ
i de scensu ad inferos in euangłio dubita

Expanded text:
mortem, resurrectionem, adventum ad judicium, quod ex praemissis verbis August. colligunt, ubi ista quatuor posuit. Aliis autem videtur habita fide Trinitatis, id de mysterio Incarnationis fidei suffecisse, ut Dei Filius crederetur nasciturus de homine, et judicaturus, qui de Joanne Baptista documentum hujus rei assumunt, qui de morte Christi et descensu ad inferos in Evangelio dubita
Abbreviated transcription (Latin):
de muliere. quia licet uiro alt̾am duc̃e.
S hoc afalfariis in ambrosii libro: posi¬
tum c̃ditur. Supplendũ .ii. esse in uiro ꝙ
re. aut recõcilietur uxori. Id. Si nec illi
nube ꝯceditur. uiuo uiro a quo recessit.¬

Expanded text:
de muliere, quia licet viro aliam ducere. Sed hoc a falsariis in Ambrosii libro positum creditur; supplendum enim esse in viro quod re, aut reconcilietur uxori. Idem: Si nec nubere illi conceditur, vivo viro a quo recessit
Abbreviated transcription (Latin):
quic̃q religiose gustau̾̃it cor̾rũpcionẽ
nõ uidebit. Illud datũ fuit antiqͥs pꝰ
tͣnsitũ maris rubri. ubi subm̃sis egip
ille corꝑał: ppłm antiquũ ad trã ꝓmissi¬
onis ꝑ desertũ eduxit. ħ esca celestis. fi¬
deles huiꝰ scłi desertũ transeuntes: ĩcelo
subuehit. Uñ recte uiatic̃ appellatur. qr
inuia nos reficiẽs usq in patͥam dedu

Expanded text:
Quicumque religiose gustaverit, corruptionem non videbit. Illud datum fuit antiquis post transitum maris Rubri, ubi submersis Aegyille corporalis populum antiquum ad terram promissionis per desertum eduxit. Haec esca coelestis fideles hujus seculi per desertum transeuntes in coelum subvehit. Unde recte viaticum appellatur, quia in via nos refic
Abbreviated transcription (Latin):
forma apparet.ita ⁊ de fangiune accipi
debet. quẽ sensũ ꝯfirmat aug̃. aꝑiens
quałr predicta in telligẽda sit. qr obscu¬
re dix̾at. ꝯsequẽter: dicẽs ita. panẽ uoca¬
ri corpus xͥ. cum uere sit sacram̃tũ cor¬
ꝑis xp̃i. quod incruce positũ ẽ: sic̃ ipsa
immolacione q̃ fit manib sac̃dotis: uoca
tur. xͥ passio. nõ rei ũntate. s sig̃ranti mis¬

Expanded text:
forma apparet. Ita et de sanguine accipi debet. Quem sensum confirmat Aug., aperiens qualiter praedicta intelligenda sint, quia obscure dixerat: consequenter dicens ita panem vocari corpus Christi, cum vere sit sacramentum corporis Christi quod in cruce positum est; sicut ipsa immolatio quae fit manibus sacerdotis, vocatur Christi passio, non rei veritate, s
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ fornicacio. aliud stuprũ. aliud adulti¬
um. aliud incestus. aliud raptus. Forni¬
catio licet sit gñs oĩs illiciti coitus. qui
fit extra uxorẽ. tñ speciałr intelligͥ in
tuprum ꝓprie est uir

Expanded text:
 fornicatio, aliud stuprum, aliud adulterium, aliud incestus, aliud raptus. Fornicatio, licet sit genus omnis illiciti coitus qui fit extra uxorem, tamen specialiter intelligitur in Stuprum proprie est vir
Abbreviated transcription (Latin):
ei reuelaret. Comitens gͦ uirginitatẽ
suam diuine dispõnisosensit incarna¬
lem copulã. non illã appetendo. set di¬
uine inspirõni. in utroq obediendo.
Postea uero simł cum uiro labiis ex
tione s in scĩtate. Sanctiora. N. s̃ cõ¬
uigia: pari uoto ꝯtinenciũ. Uñ aug̃.
Qd̾ do pari ꝯsensu uou̾atis. ambo ꝑ¬
seũanter redłe debinstis. Aquo ꝓposi¬
to. si lapsus ẽ ille tu saltẽ ꝑseũa. nõ
qr parit̾ temꝑabatis a ꝯmixtione car¬
nali. iõ maritus tuus esse destiterat.
ĩmo u̾o tanto sanctiꝰ ꝯiuges mraneba¬
tis: quãto fanctiora ꝯcorditer placita

Expanded text:
rginitatem suam divinae dispositioni, consensit in carnalem copulam, non illam appetendo, sed divinae inspirationi in utroque obediendo; postea vero simul cum viro labiis exptione, sed in sanctitate. Sanctiora sunt enim conjugia pari voto continentium. Unde Aug.: Quod Deo pari erseveranter reddere debuistis; a quo proposito si lapsus est ille, tu saltem persevera. Non quia pariter temperabatis a commixtione carnali, ideo maritus tuus esse destiterat; imo vero tanto sanctius conjuges manebatis, quanto sanctiora concorditer placita
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid addendum ẽ.de modo illius
sensus. qui int̾ mariã ⁊ ioseph in t̃ces¬
sit. Sane credi potest. nõ solũ mariã
set ⁊̃ iofeph apuo se disposuisse uirgi¬
uirginitatẽ seruare. nisi d̾s ałr iub̾et¬
lligeret. ꝙ uirginitatẽ seruare uellet
nisi ds ałr inspiraret.S illam uolũ¬
tatẽ uerb̃ non expresserant. posteaũo
expresserunt. ⁊ in uirginitate ꝑmãser.
Consensit gͦ maria in maritalẽ socie¬
tatẽ: s nõ incarnalem copłam. nisi de
in maritalẽ ꝯsenti  copulã. quia uirgi
nitatẽ seruare uolebat.⁊ ideo nõ alit̃
ꝯsensisset in ꝯuigalẽ societatẽ. nisi fam¬
iliare di ꝯsilium habuisset: de qua au
uaturam uotũ uirginitatis incorde.
s ipsum uotũ non exp̃sitore. Sub¬
iecit se diuine dispontioni ꝓposuit se

Expanded text:
aliquid addendum est de modo illius consensus qui inter Mariam et Joseph intercessit. Sane credi potest non solum Mariam, sed etiam Joseph apud se disposuisse virginitatem servare lligeret quod virginitatem servare vellet nisi Deus aliter inspiraret; sed illam voluntatem verbis non expresserant, postea vero expresserunt, et in virginitate permanserunt . Consensit ergo Maria in maritalem societatem, sed non in carnalem copulam, nisi de in manitatem servare volebat; et ideo non aliter consensisset in conjugalem societatem, nisi familiare Dei consilium habuisset, de qua Augvaturam votum virginitatis in corde, sed ipsum votum non expressit in ore. Subjecit se divinae disposition
Abbreviated transcription (Latin):
quirendi uitã et̾nã. in hac t̾m uita ds ho¬
minib dedit. ubi uoluit ẽẽ ⁊̃ penitentiã
fructuofã. Iõ hic penitẽcra fructuosa est
qr potest hic homo deposita malicia. be¬
ne iuuere.⁊ mutata uoluntate. m̾̃ita si¬
mul oꝑaq inutare. ⁊ ea gerere que deo
placeant. Qd̃ qui in hac uita nõ fec̾et.
futuro. s indulgenciã in ꝯfpectudi nõ
inueniet.qr ⁊ si erit ibi stimulus peni
tudinis. nulla ibi erit correctio uolũta¬
tis. Atalib .ni. ita culpabitur uuqͥtas
sua. ut nullatenus ab eis possit diligi ł
desidari iusticia. Uoluntas .ii. tał erit u

Expanded text:
n hac tantum vita Deus hominibus dedit, ubi voluit etiam poenitentiam esse fructuosam. Ideo hic poenitentia fructuosa est, quia potest hic homo deposita nequitia bene vivere, et mutata voluntate merita simul operaque mutare, et ea gerere quae Deo placeant. Quod qui in hac vita non fecerit, suis, sed indulgentiam in conspectu Dei non inveniet, quia etsi erit ibi stimulus poenitudinis al., plenitudinis, nulla ibi erit correctio voluntatis: a talibus enim ita culpabitur iniquitas sua, ut nullatenus ab eis possit vel diligi vel desiderari justitia. Voluntas enim eoru
Abbreviated transcription (Latin):
in inferno dapnatis:⁊ bonis incelo głi¬
ficatis. dix̃ qd̾ nec bonis uolũtas. nec
malis facultas peccandi ẽẽ pot̾it.⁊
de bonis quidẽ ꝯstat. sed de mał a qͥbꝰ
uoluntatẽ mabam non remouet. q̃r¬

Expanded text:
in inferno damnatis, et bonis in coelo glorificatis, dixit quod nec bonis voluntas, nec malis facultas esse peccandi poterit. Et de bonis quidem constat, sed de malis a quibus voluntatem malam non removet, q
Abbreviated transcription (Latin):
minis actuali peccato. quia ꝓillo ut
aiunt omnib debr pena et̾na. nisi ꝑ
grãm lib̾ent᷑. Iuxta horum sentẽtiam
oꝑtet dici originale peccatũ. nec culpam
ẽẽ nec penam. Culpam nõ ẽẽ ip̃i fatent᷑
Pena quoq scdm eos ẽẽ no pot̃. quia fi
debitum pene originale peccatum ẽ cũ
debitũ pene nõ fit pena. nec originale
peccatum est pena. Quod ĩ quidã eoꝵ¬
admutunt dicentes in scͥptura originale
peccatum sepe nominari reatum: ireatũ
intelligunt ibi ut dictum ẽ obnorietatẽ
pene:⁊ ea ratione asser̃ peccatum origina¬
le dici. ẽẽ in paruulis. quia paruuli ꝓil
lo pͥmo peccato rei sunt. pene. sic̃ ꝓpeccato
iniq parentis: aliqñ exulant filii. scđm
iiisticiam fori.
Qd̃ origurale pecem ẽ culpa

Expanded text:
minis actuali peccato, quia pro illo, ut aiunt, omnibus debetur poena aeterna, nisi per gratiam liberentur. Juxta horum sententiam oportet dici originale peccatum nec culpam esse, nec poenam. Culpam non esse ipsi fatentur; poena quoque secundum eos esse non potest: quia si debitum poenae originale peccatum est, cum debitum poenae non sit poena, nec originale peccatum est poena, quod etiam quidam eoadmittunt, dicentes in Scriptura originale peccatum saepe nominari reatum; et reatum ibi intelligunt, ut dictum est, obnoxietatem poenae; et ea ratione asserunt peccatum originale dici esse in parvulis, quia parvuli pro illo primo peccato rei sunt poenae, sicut pro peccato iniqui parentis aliquando exulant filii secundum justitiam fori. 6. Quod originale peccatum sit culpa
Abbreviated transcription (Latin):
in uestigandum ẽ quio sit. de ħ enim scĩ
doctores. sub obscure locuti sunt. atq sco¬
lastici doctores uaria senserũt. Quioam
enim purant originale peccatum ẽẽ rea¬
tum pone ꝓpeccato pͥmi hominis .i. de

Expanded text:
investigandum est, quid sit. De hoc enim sancti doctores sub obscuritate locuti sunt, atque scholastici doctores varia senserunt. Quidam enim putant originale peccatum esse reatum poenae pro peccato primi hominis, id e
Abbreviated transcription (Latin):
q̃n uirant se facturos. Iđo dico. quia
ꝯiugium tẽ non fit sed futurũ ꝓmitti¬
tur. Si uero ille post uxorẽ duxit. ⁊
illa marito nupsit. ꝯugiũ utriq
fit. ⁊ non potest dissolui. precedens gͥ
rigendum. s ꝯiugium sequẽs. nõ est

Expanded text:
quando jurant se facturos. Ideo dico quod quando jurant se facturos. Ideo dico quod conjugium tunc non fuit, sed futurum promittitur. Si vero ille post uxorem duxit, et illa marito nupsit, conjugium utrinque fuit, et non potest dissolvi. Praecedens ergo rige
Abbreviated transcription (Latin):
queri debet. utrum ꝯsensus de futuro.
addito ⁊̃ uiram̃to. ꝯiugium efficiat. Ut
siquis ꝓmittit. uł ⁊̃ iur alicui se usq
ad tempus placitũ iltam ducturum:
⁊ illa ꝓmittat uł iuret. se illi nuptu¬
ram numqͥd tal sponsio eos ꝯiuiges fe¬
cit: Si mutato ꝓposito. alter uł utͣq
ad alienam copłam transit. niunqͥd
obpriorẽ sponsionẽ uiram̃to subnixã.
scd̾e fedacionis pactũ scindetur: Con
sid̾a. qr longe aliud est ꝓmittere. et¬
aliud facere. qui ꝓmittit: nondũ fac̃
Qui ergo ꝓmisit se inuxorẽ ductur̃
aliquã: nondũ dux̃ eam inuxorem.
⁊ que spopondit se nupturã: nondũ
nupsit. Quomodo gͦ ꝯiuges appellari
possunt. qui nondũ ꝯtrahunt. s infu¬
turo. se ꝯtractracturos iurando ꝓmi¬
itunt: It̃. si exuii iuramenti. ad futur̃
ꝑtinentis mox efficiuntur ꝯiuges. cur
uirant infuturo se facturos. qd̾ inp̃sẽ¬
ti efficiunt: It̃. si ex quo uirant mox
efficiuntur ꝯiuges. tẽ hanc rẽ efficiũt

Expanded text:
quaeri debet utrum consensus de futuro, addito etiam juramento, conjugium efficiat: ut si quis promittat vel etiam juret alicui se usque ad tempus placitum illam ducturum, et illa promittat vel juret se illi nupturam, numquid talis sponsio eos conjuges facit? Si mutato proposito alter vel uterque ad alienam copulam transit, numquid ob priorem sponsionem juramento subnixam, secundae foederationis pactum scindetur? Conuia longe aliud est promittere, aliud facere. Qui id promittit, nondum facit. Qui ergo promittit uxorem se ducturum aliquam, nondum duxit eam uxorem, et quae spondit se nupturam, nondum nupsit. Quomodo ergo conjuges appellari possunt, qui nondum contrahunt, sed in futuro se contracturos jurando promittunt? Item, si ex vi juramenti ad futurum pertinentis mox efficiuntur conjuges, cur jurant in futuro se facturos, quod in praesenti efficiunt? Item, si ex quo jurant, mox efficiuntur conjuges, tunc rem hanc efficiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
legitima scitote ẽẽ ꝯnubia. ałr uero p̃
sũpta. non ꝯiugia. sed ad ulterta. uł for¬
nẽones s̃. nisi uoluntas ꝓpria suffraga
hoc aut̃ non ita intelligendũ est. tãquã
sine enum̃atis: non possit esse legitimũ
ꝯiugiũ. sed qr sine illis: nõ hab decorẽ.
⁊ honestatem debitã¬

Expanded text:
leleaesumpta, non conjugia, sed adulteria vel fornicationes sunt, nisi volontas propria suffragaHoc autem non ita intelligendum est, tanquam sine enumeratis non possit esse legitimum conjugium, sed quia sine illis non habet decorem et honestatem debita
Abbreviated transcription (Latin):
sentencie. indetur obiuare illud. quod
leges tradunt. Siquis tacitis diuiniᷤᷤ
scripturis. uirauerit mulieri se eã le¬
gitimam uxorem habiturũ. uł ⁊̃ in
oratorio tale sacramentũ dederit. fit
illi legitima uxor. quamius nulla doᷤ
nulla alia scriptura interposita sit. S
hic ostendr. quid fĩ. uł esse debeat. nũ
quid tunc fiat. Non .N. ꝑ illd̃ uiramẽ¬
tum tunc fit uxor. sed fieri debet qr
iuratũ est. Potest ⁊ de illo uiram̃to¬
hoc dictũ intelligi. ubi depresenti osẽti¬
unt. ac se inuicẽ suscipiunt. Illi ⁊̃ sen¬
tencie qua dictũ est solum consensum
fac̃e ꝯuigium: uidetur contraire. quod
euaristus ppͣ ait. Aliter legitimũ. nõ fit
ꝯiugium. nisi abe̾is. qui suꝑ feminam
dñacionẽ hr̃e uidentur.⁊ aquib custo¬
ditur. uxor petatur. ⁊ a parentib spon¬
setur. ⁊ legibus dotetur. ⁊ asacerdote ut
mos est bñdicatur.⁊ aparam̃phis custo¬
diatur. ac sollepnit̾ accipiatur. It̃. Ita¬

Expanded text:
sententiae videtur obviare illud quod leges tradunt: Si quis tactis divinis Scripturis juraverit mulieri se eam legitimam uxorem habiturum, vel etiam si in oratorio tale sacramentum dederit, sit illi legitima uxor, quamvis nulla dos, nulla alia scriptura interposita sit. Sed hic ostenditur quid fieri vel esse debeat, non quid tunc fiat. Non enim per illud juramentum tunc fit uxor, sed fieri debet, quia juratum est. Potest et de illo juramhoc dictum intelligi, ubi de praesenti consentiunt, ac se invicem suscipiunt. Illi etiam sententiae qua dictum est, solum consensum facere conjugium, videtur obviare quod Evaristus papa ait: Aliter legitimum non fit conjugium, nisi ab hinationem habere videntur, et a quibus custoditur. Uxor petatur, et a parentibus sponsetur, et legibus dotetur, et a sacerdote ut mos est benedicatur, et a paranymphis custodiatur ac solemniter accipiatur. Al
Abbreviated transcription (Latin):
ni. oꝑa bona faciunt quia uestrunt
tur pulli eorum. Quibꝰ illi respondẽt
dicentes oꝑa bona appellari hꝰ modi q̃
sine caritate fiunt. nõ quia bona sint
aug̃. sed quia bona eẽt. si alit̾ fierent.
q̃ ⁊̃ sui gen̾e sunt bona. seo affectu fũt
actuum faciunt. oꝑa cuncta q̃ ad nͣ sub¬
sidium fiunt semꝑ bona eẽ astruunt.
S ꝙ aug̃ mala eẽ dic̾. si malas ħnt cãs
nõ ita accipiendum ẽ. qͣiͣ ip̃a mala sint
sed quia peccatũ ⁊ mali sunt. qui eam
malo sine agunt. It̾ ⁊ illud aliuo .s. bo¬
num opꝰ intentio fac̾.⁊ intentionẽ fides
dirig̃ dt̾minant dicẽtes. ibi bonum
uocant. ꝙ remun̾abił ẽ ad uitam nõ
a plura. licet nõ ea rõne. qua illd̾. sint
bona¬
onum enim multiplicit̾ accipitur .s.¬
ꝓutili ꝓ remun̾abili. ꝓsigno boni ꝓ
sp̃e boni. ꝓlicito ⁊ aliis forte mõis so¬
laq intentio. illa remunãbilis ẽ ad
titam. quam fides dirig̃. seo non illa
sola bona ẽ ut aiunt. Nam si quis ui¬

Expanded text:
ni opera bona faciunt, quia vestiunt tur pulli eorum. Quibus illi respondent, dicentes bona opera appellari hujusmodi quae sine charitate fiunt, non quia bona sint August. docuit; sed quia bona essent, si aliter fierent; quae in suo genere sunt bona, sed ex affectu sunt actuum faciunt, opera cuncta quae ad naturae subsidium fiunt, semper bona esse astruunt. Sed quod Aug. mala esse dicit, si malas habeant causas, non ita accipiendum est, quasi ipsa mala sint, sed quia peccant et mali sunt qui ea malo fine agunt. Item illud aliud, scilicet bonum opus intentio facit, et intentionem fides dirigit, determinant, dicentes ibi bonum vocatum quod remunerabile est ad vitam; non a plura, licet non ea ratione qua illud sint bonaonum enim multipliciter accipitur, sutili, pro remunerabili, pro signo boni, pro specie boni, pro licito, et aliis forte modis. Solaque illa intentio remunerabilis est ad vitam, quam fides dirigit; sed non illa sola bona est, ut aiunt. Nam si quis
Abbreviated transcription (Latin):
te factus ẽ omnium reus. Qui gͦ fidem¬
⁊ caritatẽ nõ ħt. omnis eiꝰ actio peccatũ
ẽ. quia ad caritatẽ refertur:: Quod enĩ
ad caritatẽ nõ refertur: ut supra memi¬
nit aug̃. nõ fit: quẽ ad modum fi̾ oportet
Id̾oq malum ẽ. Non gͥ mandata custodit
qui caritate caret. quia sine caritate
nullum manoataorum custoditur. Uñ ag̃
suꝑ epłam ad galathas ait. Custoditionẽ
pleri nõ possunt. Nullum gͦ implet mã¬
fioem ⁊ caritatẽ nõ ħt. Impossibilis ẽ
enim ut ait apłs. sine fide aliquid placẽ¬
đo. Que gͦ sine fioe fiunt. bona nõ sunt.
quia omne bonum placet do his aũt

Expanded text:
factus est omnium reus . Quapropteet charitatem non habet, omnis ejus actio peccatum est, quia ad charitatem non refertur. Quod enim ad charitatem non refertur, ut supra meminit Aug., non fit quemadmodum fieri oportet, ideoque malum est. Non ergo mandata custodit, qui charitate caret, quia sine charitate nullum mandatorum custoditur; unde Aug. super Epistolam ad Gal., ait: Custoditionem pleri non possunt. Nullum ergo manfidem charitatemque non habet. Impossibile est enim, ut ait AposDeo. Quae ergo sine fide fiunt, bona non sunt; quia omne bonum placet Deo. 2. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
ut supradictum ẽ bonum opus faciat
⁊ fides intentionẽ dirigat nõ in mĩto q̃¬
ri pͭ. utr̃ omnis intentio. omneq opus
illorum malum sit. qui fidem nõ ħnt. Si
enim fides intentionẽ dirig̃. ⁊ intencio
bonum opus fac̾. uͥ nõ ẽ fioes. nec inten¬
ns tio bona. nec bonum opꝰ ẽẽ uidr̃. Qõ aqͥ
hois busdam ñ irrõnabilit̾ astruitur. qui dñt
omnes acciones ⁊ uoluntates hominis

Expanded text:
ut supra dictum est, bonum opus faciat, t fides intentionem dirigat, non immerito quaeri potest utrum omnis intentio, omneque illorum opus malum sit, qui fidem non habent. Si enim fides intentionem dirigit, et intentio bonum opus facit, ubi non est fides, nec intentio bona, nec opus bonum esse videtur. Quod a quibusdam non irrationabiliter astruitur, qui dicunt omnes actiones
Abbreviated transcription (Latin):
Si enim ꝓhibetur res tangi q̃ ñ tangẽti
genti obẽ si nõ ꝓhibetur. nec cuilibet.
isi nõ tangatur. io̾ ꝓhibetur ut ꝑ se bo¬
num obedientie:⁊ inalum iobedientie
monstretur. Sic pͥmus homo are bona
mala. sed ex in obedientia pena ẽẽ mõs¬
tretur. sic̃ ex obedientia palma.¬

Expanded text:
Sic etiam prohibitur resSic etiam prohibitur resgenti obest si non prohibetur, nec cuilibet si tangatur; et ideo prohibetur, ut per se bonum obedientiae et malum inobedientiae monstretur. Sicut primus homo a re bona mala, sed ex inobedientia pena esset monstraretur, sic ex obedientia palma
Abbreviated transcription (Latin):
bonrimali nõ atura hoc nomen accep̃
s ab occasione rei postea secute. Arbor
enim illa nõ erat mala. seo scientie
boni ⁊ mali io̾ dicta ẽ. quia p̾t ꝓhibitio¬
nẽ erat in illa transg̃ssio futa᷑. quahõ
erꝑiendo disce̾t. quid eẽt int̾ obedientie
bonum ⁊ in obedientie malum. Non gͦ
nomẽ. s d̾re transg̾ssionẽ secuta. Cogno
nouit usur pato ligno uetito. qr ꝑ exꝑi¬
entiam mali didie̾ quid sit int̾ bonum
obedientie ⁊ malum inobedientie. Si uͦ
pͥmi parentes in obedientes ẽẽnt nͨ ccͣp̃
ceptum peccasset nõ io̾ tñ mimis d̾ret᷑
lignum scĩe bonrimali. quia ħ ex eius
malum nec meliꝰ consid̾at᷑. quantum
malum sit in obediẽtie qm̃ ħ modo. cũ¬
idõ .s. reus factus homo ẽẽ intelligitur.
quia ꝓhibitus rẽ tetigit. quam si non ꝓ¬
hibitus tengisset nõ peccasset nec penã
sensisset. Si enim uenenosam herbam
ꝓhibitus tetig̾is. pena sequitur ⁊ si ne¬
mo ꝓhibiusset ⁊ simiłr. ꝓsequereturr

Expanded text:
on a natura hoc nomen accepit, sed ab occasione rei postea secutae. Arbor enim illa non boni et mali ideo dicta est, quia post prohibitionem erat in illa transgressio futura, qua homo experiendo disceret quid esset inter obedientie bonum et inobedientie malum. Non ergo nomen, sed a re transgressionem secutam. A ligno novit usurpato ligno vetito, quia per experientiam mali didicit quid sit inter bonum obedientiae et malum inobedientiae. Si vero primi parentes obedientes essent, npraeceptum peccassent, non ideo tamen minus diceretur lignum scientiae boni et mali, quia hoc ex ejus malum. Nec melius consideratur quantum malum sit inobedientia, quam hoc modo; cuideo reus factus esset homo intelligitur, quia prohibitus rem tetigit, quam si non prohibitus tetigisset, nec peccasset, nec poenam sensisset. Si vero venenosam herbam prohibitus tetigeris, poena sequitur; et si nemo prohibuisset, similiter sequeretur.
Abbreviated transcription (Latin):
mortuum ẽ ꝑꝑ peccatũ ic̾. Priꝰ d limo t̾refor¬
matum ẽ corpus amimale nõ spũale cum
quali resurgemꝰ.⁊ renouabit᷑ auetustate
nõ incorpꝰ animale quale fuit. s in melius
qua mutandus erat adam nͥ mortem corpis
animał peccando meruisset. Nõ ait apłs.
corpus mortale est ꝑꝑ peccatum. seo mortu¬
um
hõis añ peccatũ mortale ũ mortale erat

Expanded text:
opter peccatum, etc. Prius de limo terrae formatum est corpus animale, non spirituale, cum quali resurgemus. Renovabitur enim a vetustate, non in corpus animale quale fuit, in melius, idtale, in quod mutandus erat Adam nisi mortem corporis animalis peccando meruisset. Non ait Apostolus: Corpus mortale est propter peccatum, sed mortuum. Illud enim ante peccatum mortale et immortale erat
Abbreviated transcription (Latin):
relatiue ad c̾aturas sũ mutõne dei¬
tatis. s non sine mutõne c̃ature.
⁊ ita acc̃s est uc̾atura. nõ inẽato¬
re. Et appellatio qua c̾atura relatiue
notat. que est in ipsa creatura. Appel¬
latio u̾o illa qua creator relatiue d̾r
ad c̾aturam. relatiua quid̃ est. sed
nullam notat relonẽ. q̃ sit inc̾atore:

Expanded text:
relative ad creaturas sine mutatione deitatis, sed non sine mutatione creaturae; et ita accidens est in creatura, non in Creatore; et appellatio qua creatura dicitur notat quae est in ipsa creatura. Appellatio vero illa qua Creator relative dicitur ad creaturam, relativa quidem est, sed nullam notat relationem quae fit in Creatore.
Abbreviated transcription (Latin):
generałr id uerũ est. Si uero ad fuscep¬
cionẽ sacram̃ti. de quibusdã uerũ ẽ.
ꝙ nõ iterantur: crebra suscepciõe. de
aliis uero quibusdã non. qr frequẽt᷑
sumuntur ut hoc unctõnis sacramẽ¬
tũ. qd̃ in omni pene ecłia repetitur.

Expanded text:
generaliter id verum est; si vero ad susceptionem sacramenti, de quibusdam verum est quod non iterantur crebra susceptione, de aliis vero quibusdam non; quia frequenter sumuntur, ut hoc unctionis sacramentum, quod in omni pene Ecclesia saepe repetitur.
Abbreviated transcription (Latin):
natura bomi ñ hoc sig̃cat penitus ex¬
ipso: qd de ipso. Qd enini de ipso ẽ. potest
dici exipso. s non omne qd exipso est:
pot̾ dici ẽẽ de ipso. qr non ẽ de sub̃a sua.
Ex ipso.ii. sunt celũ ⁊ t̾ra. qr ipse fecit ea.
nõ aut̃ de ipso: qr non de sua sub̃a. Sic̃
aliquis hõ si generat filiũ. ⁊ faciat do¬
mum. ex ipso est filius. exipso ẽ ⁊ domuiᷤ.
s de ipso filius. domus uero de t̾ra. ⁊ lig¬
bona ⁊ mala. s non omni modo sũt
ibi urala: quo bona. ⁊ qd̃ indeo bona
t̃m̃ sunt sic̃ exipso ⁊ ꝑ ipsum. non mala.
⁊ ex quo sensu hec accipienda suit asfig¬
natum ẽ.⁊ qd̃ de ipso non dr ẽẽ ꝓprie: qd̃
aliud ẽ ab ipso. Ex ipso aut̃ dũr ẽẽ omĩa.¬

Expanded text:
nim non hoc significat penitus quod de ipso. Quod enim de ipso est, potest dici ex ipso, sed non omne quod ex ipso est, potest dici esse ex ipso, quia non est de substantia sua. Ex ipso enim sunt coelum et terra, quinon autem de ipso, quia non de substantia sua. Sicut aliquis homo si generat filium, et faciat domum, et ex ipso est filius, ex ipso est et domus; sed filius de ipso, domus vero de terra et ligbona et mala; sed non omni modo sunt ibi mala, quo bona; et quod in Deo bona ntum sunt, sicut ex ipso, et per ipsum, non mala. Et ex quo sensu haec accipienda sint assignatum est. Et quod de ipso non dicitur esse proprie, quod aliud est ab ipso. Ex ipso autem esse di
Abbreviated transcription (Latin):
citus. illorumq m̾brorum nõ legitimꝰ
usus: ꝓhibitus debet intelligi. D̾ qua¬
uartum ẽ. Non furtum facies.rto
ũ saclegium ⁊ rapina omnis ꝓibetur¬
uoluit. omnẽ illicitam usur pationẽ
rei aliene. Saclegium. tͥb modis ꝯmit¬
de sacro. uł sacrum dñ sacͦ aufertur
Sacrum uõ dr̃. quicqͥd mancipatum

Expanded text:
citus, illorumque membrorum non legitimus usus, prohibitus debet intelligi. Quartum est: Non furtum facies . Ubi sacrilegium, et rapina omnis voluit omnem illicitam usurpationem rei alienae. Sacrilegium tribus modis commitde sacSacrum vero dicitur quidquid mancipatum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uisalii nõ fecĩs. Quam uĩtas scͥpsit
in corde hoĩs.⁊ quia nõ legebat in corde.
iterauit intabłis. ut uoce forinsecus
ad mota. rediret ad cor.ribi inueniret.
ꝙ extra legẽt. hanc gͥ illi p̾uaricati ui¬
dñr in illo facto. aliis facientes q̃d no¬
lebant ͥ fieri. S ibi sub intelligendũ
tibi nõ uis fieri. Alioquin hꝰ p̃uarica¬
tor ẽ iudex: oũ punit reũ. nolens aliqͥd

Expanded text:
 alii ne feceris. Quam Veritas scripsit in corde hominis; et quia non legebatur in corde, iteravit in tabulis, ut voce forinsecus admota rediret ad cor, et ibi inveniret quod extra legeret. Hanc ergo illi praevaricari videntur in illo facto, aliis facientes quod nolebant sibi fieri. Sed ibi intelligendum tibi non vis fieri; alioquin hujus praevaricator est judex, dum punit reum nolens aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
usuram tm̃ eẽ inpeccunia. sed intel¬
ligant usuram uocari suꝑ habundã¬
ẽ. Ut si in hieme demꝰ.x. modios: un
mutuauerunt uasa aurea ⁊ argentea.
⁊ uestes p̾ciosas. iasportaũnt. utrum
furtum comiser̃it. dm̃s eos. ꝙ ut pa¬
rerẽt do iubenti illo fecer̃. ñ fecisse
furtum. nec omĩo peccasse. uñ aug̃.¬
minisfium p̃buerunt. ħ enim d̾s uis¬
sit. qui legem deoit. sic̃ minist̾ uidi¬
cis. sine peccõ occidit ꝗ̃ lex p̃cip̃. Sed
si id sponte faciat. homicida ẽ:ĩ si eum
occidat. ꝗͣ scit aiudice occidendum. In¬
firmi aũt qͥ excupiditate egiptios de¬
ceꝑunt. mag̾ ꝑ missi sunt hoc facẽ iłł.

Expanded text:
usuram in pecunia; sed intelligant usuram vocari superabundati si in hieme demus decem modios, et mutuaverunt vasa aurea et argentea et vestes pretiosas, et asportaverunt, utrum furtum commiserint, dicimus eos qui ut parerent, Deo jubente, illud fecerunt, non fecisse furtum, nec omnino peccasse. Unde Augministerium prebuerunt. Hoc enim deus iussit, qui legem dedit, sicut minister iudicis sine peccato occidit, quem lex precepit; sed si id sponte facit, / homicida est, eciam si eum occidat, quem scit a iudice occidendum. Infirmi autem, qui ex cupiditate Egiptos deceperunt, magis permissi sunt hoc facere illi
Abbreviated transcription (Latin):
seu ꝙ aliud non est ipse:⁊ aliud quod
ni ipso est. Et cum tante simplicitatis.
turam fũmi bom simplicẽ dicimus.
qr est pater mea solus. aut filius ĩ
ea solus. aut sp̃s sc̃s in ea solus .i. qr¬
sola est ista nõiũ trinitas. sñ subsis¬
tencia ꝑsonarũ. sic̃ sabelliam putauer̃.
to ꝙ relatiue. queq ꝑsona: ad altam d̾r.
nec est ipsa. Nam utiq pater ht̃ filium.
ad quẽ relatiue đr. nec tũ est filius. et
filius habet patrẽ: nec tñ ipse est pat.
In quo uero. ad semetipsũ dr: nõ adalt̾m.
hñdo uitã:⁊ ead ita ipse est. Propter
tis reb. Non .ii. hñs liquorẽ. liqͦr est.
nec corpus: color. nec aĩa: est sap̃ia. Ecce
quanta ẽ identitas. quanta ẽ unitas. ĩ¬
mutabilitas. simplicitas. puritas diui¬
cedamus. Teneamus gͥ. ut docet aug̃
inł. de fide adpetrum. patrẽ ⁊ fi.⁊ sp̃m
patrẽ eẽ: qui filius. nec filiũ ip̃m ẽẽ:
qui pater est. nec sp̃m .s. ipsum esse ꝗ¬
enitus

Expanded text:
uod aliud non est ipse, et aliud quod in ipso est. Et cum tantae simplicitatis turam summi boni simplicem dicimus, quia est Pater in ea solus, aut Filius in ea solus, aut Spiritus sanctus in ea solus; aut quia est sola ita nominum Trinitas, sive subsistentia personarum, sicut Sabellto quod relative quoque persona ad alteram dicitur, nec est ipsa. Nam utique Pater habet Filium, ad quem relative dicitur, nec tamen est Filius: et Filius habet Patrem, nec tamen ipse est Pater. In quo vero ad semetipsum dicitur ndo vitam, et eadem vita ipse est. Propter bus est. Non enim habens liquorem liquor est, nec corpus color, nec anima est sapientia. Ecce quanta est identitas, quanta est unitas, immutabilitas, simplicitas, puritas divicedamus. Teneamus ergo, ut docet Aug. in lib. de Fide ad Petrum, Patrem et FiliumPatrem esse qui Filius est, neque Filium ipsum esse qui Pater est, nec Spiritum siritus
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ ẽentie. simplicitas. ac sinceritas.¬
positis ds. qui uita est: subsistit. neq qͥ
uirtus ẽ ex infirmis ꝯtinetur. nͦ qui lux
est: ex obseuris coaptatur. nec qui sp̃s ẽ.
ex disparib formał est. Totum ꝙ in eo
est: unũ est. Id. in .uiii.ł. de tͥ. Nõ huma¬
no modo exꝯpositis ds est. ut in eo aliũ¬
in .i. l. detͥ. ait. Quo circa hoc uere un
um. in quo: nullus num̃us. nullum
meo aliud: preter id quod est. Neque
M. subiectũ fieri pot̾. aug̃ quoq inł.
de fide: ad petrũ dicit. In dei suba. nõ
Uerum hec dici possunt facile. ⁊ credi.
in natura unius cinusq trium. ut qui
habet hoc fit qd̃ ht̃. sic̃ in mutabilis

Expanded text:
autem essentiae simplicitas ac sinceritaspositis Deus qui vita est, subsistit; neque qui virtus est, ex infirmis continetur: neque qui lux est, ex obscuris coaptatur: neque qui spiritus est, ex disparibus formalis est; totum quod in eo est, unum est. Idem in lib. 8 de Trin.: Non humano modo ex compositis Deus est, ut inin primo lib. de Trin. ait: Quocirca hoc vere unum est, in quo nullus numerus, nullum in eo aliud praeter id quod in eo est; neque enim subjectum fieri potest. Aug. quoque in lib. de FideVerum haec dici possunt facile et credi; r in natura uniuscujusque trium, quod qui habeat, hoc sit quod habet, sicut immutabilis
Abbreviated transcription (Latin):
spũales ⁊ inuisibiles nature. ut angłi. ⁊
omnes anime. bone affectiones conspi¬
tm̃ inspicitur. intellectu uõ: ⁊ c̾ator ⁊ cã¬
ta queoam. Item Intellectu intelligibi¬
pimus suꝑiora. s etiam in cognitis delec¬
tamur. Sic gͦ oistingui pot̃ int̾ illa tͥa .s.

Expanded text:
uales et invisibiles naturae, ut angeli et omnes animae bonae affectiones conspim conspicitur, intellectu vero et Creator et creatura quaedam. Item intellectu intelligibipimus superiora, sed etiam incognitis delectamur. Sic ergo distingui potest inter illa tria,
Abbreviated transcription (Latin):
colat mens hominis dm. ciniꝰ ab eo
capax facta ẽ.⁊ cuiꝰ ẽẽ participes po¬
t̾. sapiens ip̃a fit. ⁊ nõ sua luce. sed
sũme illius lucis participatione sa
Non enĩ partitipatõne sui sapiens ẽ
sic̃ mens participatione đi. Sic ĩ
dr̃ iusticia di nõ solum illa qua
ip̃e iustus ẽ. s etiam illa quam dat
homini cum iustificat ĩpium.B.

Expanded text:
colat mens hominis Deum cujus ab eo capax facta est, et cujus esse particeps potest, sapiens ita fit, et non sua luce, sed summae illius lucis participatione sapNon enim participatione sui sapiens est, sicut mens participatione Dei. Sic etiam dicitur justitia Dei non solum illa qua ipse justus est, sed etiam illa quam dat homini cum justificat impium.
Abbreviated transcription (Latin):
ħ aũt alii astruunt ñ ita sentiendo. sed
opinionẽ aliorum referendo. ꝙ ex ip̃iꝰ u̾b
diuidicari uolunt: quibus ait. Demones
dñr aeria anunalia. no̾ ait sunt. ita eñi
dicebant quidam. De habitatione ue¬
ro caliginosi aeris. inꝗͣ detrusi sunt. nõ
opinando. set rei u̾itatem asserendo eu̾
tholicos tractatores. in ħ conuenisse. atq
id cõcordit̾ docusse. qd angłi ĩ corꝑei st̃.
nec corꝑa ħnt sͥ unita.assumunt autẽ¬

Expanded text:
 dixisse astruunt non ita sentiendo, sed opinionem aliorum referendo, quod ex ipsius verbis dijudicare volunt; quibus ait, Daemones dicuntur aerea animalia; non ait sunt; ita enim: Quidam dicebant. De habitatione vero caliginosi aeris in quem detrusi sunt non opinando, sed rei veritatem asserendo eum tholicos tractatores in hoc convenisse atque id concorditer docuisse, quod angeli incorporei sint, nec cor
Abbreviated transcription (Latin):
sͥ unita. ꝙ aliqͥ putant in nitentes aug̾
faciendum abilia animi ad paciendũ.
.⁊ angłis bonis qui ꝑstiterunt. ralia
conseruata sunt corꝑa. ut in eis pꝰ suit
fac̾e ⁊ nõ pati. q̃ tante sunt tenuitatis.
ut amortalib uidĩ nõ ualeant. nͥ suꝑ¬
uestita aliqua gͦssiori forma. qͣ assu̾ta.
udĩm: depositaq uid̃i desinunt. angłiꝰ
uͦ malis mutata sunt in casu corꝑa. in
d̾t̾iorẽ qualitatẽ spissioris aeris. Sic̃
enim a loco digniori. in inferiorem loc̾.
possunt pati asuꝑiori elemento .i. igne.¬

Expanded text:
 unita. Quod aliqui putant, innitentes verbifaciendum habilia, non ad patiendum: et angelis bonis qui perstiterunt, talia sunt observata corpora, ut in eis possint facere, et non pati, quae tantae sunt tenuitatis, ut a mortalibus videri non valeant, nisi supervestita aliqua grossiori forma; qua assumpta videntur, depositaque videri desinunt. Angelis vero malis mutata sunt in casu corpora in deteriorem qualitatem spissioris aeris. Sicut enim a loco digniori in inferiorem locum, possint a superiori elemento, id e
Abbreviated transcription (Latin):
.qr corꝑm aereorum nata iuigẽt. nec ꝑ
mortẽ dissoluunt᷑. qr p̾ualet m eis elemẽ¬
tum aptiꝰ ad faciendum:ꝙͣ ad patiendũ.
ad patiendum enum. ħumor ⁊humus.
ad faciendum aer⁊ ignis: aptitudinem
p̾bent. Trang̾ssores uero angłi cũ pͥncipe
suo nũc diabolo tunc archangło. nõ mi¬
rũ si p̾t peccatum in hanc caliginem đ¬
trusi sunt. Neq ĩ ħ mirum ẽsi cousi sũt
ex pena maeriam qualitatẽ. qͣ possit̾ ab
igne pati.Caliginosa tñ aeris. ten̾e tm̃ ꝑ
missi sunt. ꝙ eis qͣi carcer sit. usq ad tp̃s
iudicii. Ecce his u̾bis uidr aug̾ io d tradẽ.¬

Expanded text:
gent; nec per mortem dissolvuntur, quia praevalet in eis elementum aptius ad faciendum quam ad patiendum. Ad patiendum enim humor et humus; ad faciendum, aer et ignis aptitudinem praebent. Transgressores vero angeli cum principe suo nunc diabolo, tunc archangelo, non mirum si post peccatum in hanc caliginem detrusi sunt. Neque etiam hoc mirum est si conversi sunt ex poena in aeream qualitatem qua possunt ab igne pati. Caliginosa tamen aeris tenere tantum permissi sunt, qui eis carcer sit usque ad tempus judicii. Ecce his verbis videtur Augustinus ita
Abbreviated transcription (Latin):
carnus appellari pot̾. q̃ feditas maior ẽẽ¬
uidr̃ in carne concupiscentialit̾ traduc¬
ta ꝙͣ inea uñ traducitur ⁊ ꝙ uicium si¬
ue corruptio sit incarne ante comixtio¬
nem anime effectu ꝓbatur. cum anima
infũditur. q̃ excorruptione carnis ma¬
culatur. fic̃ inuase noscitur uicium eẽ.
cũ uinum infusum accessit

Expanded text:
s major videtur esse in carne concupiscentialiter traducta, quam in ea unde traducitur. Et quod vitium vel corruptio sit in carne ante conjunctionem animae, effectu probatur, cum anima infunditur, quae ex corruptione carnis maculatur; sicut in vase dignoscitur vitium esse, cum vinum infusum acescit
Abbreviated transcription (Latin):
Iongͦ post confirmationẽ angłi siẽ añ¬
de natura siẽ ante peccare potuerunt.
gr̃am.s ita potius confirmatũ. ut iam
ꝑ illud nõ poisit bonus angłs pecoare.ꝙ
utiq nõ ẽ ex ip̃o libo arbito. s exgr̃̾a đi.¬

Expanded text:
o post confirmationem angeli de natura sicut ante peccare potuerunt; gratiam, sed ita potius confirmatum, ut jam per illud non possit bonus angelus peccare; quod utique non est ex libero arbitrio, sed ex grati
Abbreviated transcription (Latin):
cio obourati. ut b̃n uiu̾e neq̃ant. Simiłr
⁊̃ illud ẏsidori intelligend̾ ẽ. Angłi mu¬
tabiles nat᷑a.inmutabiles sunt gr̾a. qr
exnat᷑a inpͥmordio sue conditionis.
muttũ potuer̾ ad bonum siũ ad malũ.
s pꝰ ꝑ gr̃am ita bono ad dicti sunt. ut mn
mutari nequeant. Adħ enĩ repugnat:
gr̃a. nõ natura¬

Expanded text:
urati, ut bene vivere nequeant. Similiter etiam illud Isid. intelligendum est: Angeli mutabiles sunt natura, immutabiles sunt gratia; quia ex natura in primordio suae conditionis mutari potuerunt ad bonum sive ad malum, sed post per gratiam ita bono addicti sunt, ut inde mutari nequeant. Ad hoc enim repugnat gratia, non natura
Abbreviated transcription (Latin):
exparte uiri ꝑtinet manifesta rõ est.
quia si scđm diuinã sentenciã ego ⁊u¬
xor mea sumus una caro: ꝓfecto michi
⁊ illi. m̃a suaq parẽtela. ꝓpinquitas u¬
na efficitur. Quo circa ego ⁊ soror uxoriᷤ
mee inuno ⁊ pͥmo gradu erimus. filiꝰ

Expanded text:
pertinet, manifesta ratio est: quia si secundum divinam sententiam ego et uxor mea sumus una caro, profecto mihi et illi mea suaque parentela propinquitas una efficitur. Quocirca ego et soror uxoris meae, in uno et primo gradu erimus; filius
Abbreviated transcription (Latin):
lege nupcrarũ custodienda ẽ. qr ꝯstat
eos duos fuisse incarne una. Iõq cõis¬
Nullum in utroq sexi ꝑmittimꝰ ex ꝓ¬
pinquitate fui fangiũs uł uxoris. usq¬
in.uii. geñacionis gradũ uxorẽ duc̃e
ul incesti macła copulari.qr sic̃ non
licet ciuiquã xͥano de sua ꝯsanguinita¬
te. sic nec de ꝯsanguinitate uxoris: ꝑ¬
gnacionis. placuit usq ad .uii. gen̾aci¬
onẽ obseruare. Nam ⁊ heditas rerum
ꝑ legales instrum̃toꝵ diffiniciones scĩ¬
ta usq ad .uii. gradũ: ħedum protẽdit
successionẽ. Non enim eis succedent
nisi de ꝓpagine ꝯgnacionis deb̾etur.
his auetoritatibꝰ in sinuatur. ⁊ que sit
affinitas. ⁊usq adquẽ gradũ sit obser

Expanded text:
lege nuptiarum custodienda est; quia constat eos duos fuisse in carne una; communimittimus ex propinquitate sui sanguinis vel uxoris, usquseptimum generationis gradum, uxorem ducere, vel incesti macula copulari: quia sicut non licet cuiquam christiano de sua consanguinitate, sic nec de consanguinitate uxoris cognationis placuit usque ad septimam generationem observare. Nam et haereditas rerum per legales instrumentorum definitiones sancita, usque ad septimum gradum haeredum protendit successionem. Non enim eis succederent, nisi de propagine cognationis deberetur. His auctoritatibus insinuatur, et quae sit affinitas, et usque ad quem gradum sit obser