comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in enim pie infin¬
ta persequitur. ⁊ si
non contingat. aliqu̾ tñ
proficiet prodeundo. St¬
hoc intelligentia fine uo¬
borum. Et filius ab eo per̃e
qui ẽ. uingenitus: ab inge¬
nito. Proienies. a parenti
uiuus: a uiuo. Ut patn
ta insemetip̃o: ita ⁊ filio
drita ẽ uita in semetĩpo.

Expanded text:
i enim pie infinita prosequitur, etsi non contingat, aliquando tamen proficiet prodeundo. Shoc intelligentia fine verborum. Est Filius ab eo Patre qui est. Unigenitus ab ingenito, progenies a parente, vivus a vivo. Ut Patris vita in semetipso, ita et Filio data est vita in se
Abbreviated transcription (Latin):
udi igitur patrez
ingenitum: andi
unigenitum filiũ. Audi
pater maior me e. Audi
ego ⁊ pater unu sumus
Airdi qui me uidit uidit¬
⁊ patrem. Audi pr̃ in me
tam filius insemetipso.
habet. sic̃ ⁊ paterht̃ ĩseme¬

Expanded text:
udi igitur Patrem ingenitum, audi unigenitum Filium; audi: Pater major me est ; audi: Ego et Pater unum sumus ; audi: Qui me vidit, vidit et Patrem ; audi: Pater in me tam Filius in semetipso habet, sicut et Pater habet in seme
Abbreviated transcription (Latin):
secretum. Inter
uiium ingenitum deũ.
et unu unigenitũ dñ¬
⁊ archano te in opinabi¬
lis natinitatis ĩ merge.
Incipe. pcurre. psiste. Et¬
si non ꝑuenturũ sciam:
tñ gratulor ꝓfecturum.

Expanded text:
secretum, et inter unum ingenitum Deum, et unum unigenitum Deum, arcano te inopinabilis nativitatis immerge. Incipe, procurre, persiste: etsi non perventurum sciam, tamen gratulabor profecturum.
Abbreviated transcription (Latin):
uid tn ageret. inbil
propter c̾lamidem
qua uidutus erat habebat.
Iam enm reliqua in opꝰ
sinule ꝯsumpserat. Arrep¬
to itaq ferro quo accinet
erat. mediam diuidit. par¬
temq eius pauperi tribuit.
reliqua rursus induit᷑. In¬
terea de cironmn stantibus
ridere nonnulsi: qr defor¬
mis cẽ ⁊ truncatus hĩtu

Expanded text:
uid tamen ageret? nihil praeter chlamydem, qua indutus erat, habebat: jam enim reliqua in opus simile consumpserat. Arrepto itaque ferro, quo accinctus erat, mediam dividit, partemque ejus pauperi tribuit, reliqua rursus induitur. Interea de circumstantibus ridere nonnulli, quia deformis esse truncatus habitu
Abbreviated transcription (Latin):
plet in cõuersione creden¬
tium. ut expulso primuz
demone. fidei lumen aspi¬
ciant: deinde ad laudes
dei tacentia prius ora
decin frib.ego sum ioseph
quem uidistis ĩ egiptũ adhis
uiuit pat̾ nr̃ semor dequo di¬
xeratis michi. Ite adducite
eum ad me ut possit uinere.
esse fames in terra. ⁊ ad huc
nec arari poterit nec meti. Ite.¬

Expanded text:
 in conversione credentium, ut expulso primum daemone, fidei lumen aspiciant, deinde ad laudes Dei tacentia prius ora decim fratribus: Ego sum Joseph quem vendidistis in Aegyptum. Adhuc vivit pater noster senior, de quo dixeratis mihi? Ite, adducite eum ad me, ut possit vivere. esse fames in terra; et adhuc nec arari poterit nec meti.
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ: nuo dierum tricen¬
tos ⁊ non aginta dies.⁊
portab in iqͥtatẽ domꝰ isriꝰ.
Et cum ꝯpleueris hec uor
dormies suꝑ latus tuum
dextrũ scdo: et assines ũ¬
quitatẽ domꝰ iuda quadr¬
aguita diebus¬
diez pro anno: diẽ
inꝙͣ pro amno dedi
fibi. Et ad obsidionem
ihrli conuertes faciem
tuam: et brachium tu¬
um erit extentum ⁊ pro
tus aliud. donec cõplcaᷤ
tu sume tibi frumentũ
et orteum. ⁊ fabã ⁊ lẽtez
et milium: et uiciã: ⁊ mic¬
t facies tibi panes.
numero dierum.
quib dormies suꝑ latꝰ
tuum: trecẽtis ⁊ nonagĩ¬
ta dieb comedes illo. Nc¬
ibus autẽ tuꝰu

Expanded text:
trecentos et nonaginta dies: et portabis iniquitatem domus Israel. Et cum compleveris haec, dormies super latus tuum dexterum secundo: et assumes iniquitatem domus Juda quadraginta diebusDiem pro anno, diem, inquam, pro anno dedi tibi. Et ad obsidionem Jerusalem convertes faciem tuam, et brachium tuum erit extentum  Al. tus aliud, donec compleas tu sume tibi frumentum, et hordeum, et fabam, et lentem, et milium, et vitiam: et mitt facies tibi panes numero dierum quibus dormies super latus tuum: trecentis et nonaginta diebus comedes illud. Cibus autem
Abbreviated transcription (Latin):
et prodigia uderitis nõ
creditis. qui ante credi-¬
dit qͣ signum uideretur:
S mementote quid peci
it: ⁊ aperte cognoscetis qr
ĩ fide dubitauit. Poposcit
namqz ut descent̾et et sa¬
naret filium eius. L¬
orporalem ergo pre¬
sentiam dm̃ quere¬
bat: qui per sp̃m nusꝙͣ dee¬
rat. Minus itaq in illũ
credidit quem non pu¬
insi presens esset. et cor¬
pore. Si enu perfecte cre¬
didisset. ꝓculdubio sciret.
qr non esset locus ybi nõ
eẽt deus. Er magna er¬
go parte diffusus est : qͥ
uirtutem non dedit ma¬
iestati. sed presentie corpo¬
rali.

Expanded text:
et prodigia videritis, non creditis, qui ante credidit quam signum videret? Sed mementote quid petiit, et aperte cognoscetis quia in fide dubitavit. Poposcit namque ut descenderet, et sanaret filium ejus. orporalem ergo praesentiam Domini quaerebat, qui per spiritum nusquam deerat. Minus itaque in illum credidit, quem non punisi praesens esset et corpore. Si enim perfecte credidisset, procul dubio sciret quia non esset locus ubi non esset Deus. Ex magna ergo parte diffisus est, quia honorem non dedit majestati, sed praesentiae corporali.
Abbreviated transcription (Latin):
testatur de patre et filio
⁊ spiritu sancto: aut ali¬
ter int̾pretati sunt. aut
omino tacuerunt: ut ⁊
regi satisfacerent. ⁊ ar¬
chanum fidei nõ uulga¬
Iquis pͥm auctor
lxx. cellubas alexãdrie
mendacio suo extruxerit.
quib eadem scriptitarẽt.
um aristeus A
multo post tempore io¬
sephus nichil tale retule¬
rit : sed in una basilica cõ¬
gregatos contulisse seri¬
bant non ꝓphetasse. Lẽnͣ¬
liuo est enĩuate.
Ibi spũs uentura p̾dixit
hic crudicio ⁊ uerborum
copia eciq intelligit tͣs¬
putando ẽ tullius
economieũ xono fontis
spiritu transtulisse. Aut
quod illi tacuert. hi scͥp
tum ẽẽ mentiti st̃.
iud igitur damp¬
namus ueteres:
Mimine.S post prioꝵ
studia: in domo diñ qd̾
possumus laboramꝰ Lenͣ
Illi interp̾tati sut
ante aduentũ xp̃i.
et quod nesciebant dubi¬
is protulerunt sentẽciis
Nos post passionẽ ⁊ resi¬
rectionem eius: nõ tã
ꝓphetiam ꝙͣ hystoria
scribinius Le mͣ

Expanded text:
testatur de Patre et Filio Spiritu sancto, aut aliter interpretati sunt, aut omnino tacuerunt, ut et regi satisfacerent, et arcanum fidei non divulgaquis primus auctor cellulas Alexandrie mendacio suo” extruxit “quibus divisi eadem scriptitarent, cum Aristeus, multo post tempore Iosephus nihil tale retulerint, sed in una basilica congregatos, contulisse scribant, non prophetasse. Aliud est enim vatem, ura predicit; hic eruditio et verborum copia ea, que intelligit, traputandus est Tullius Economicum Xenophontis,spiritu protulisse. Aut qtum esse mentiti sint. Quid igitur? damnamus veteres? Minime. Sed post priorum studia, in domo Domini quod possumus, laboramus. Illi interpretati sunt ante adventum Christi; et quod nesciebant, dubiis protulere sententiis. Nos post passionem et resurrectionem ejus, non tam prophetiam, quam historiam scribimus
Abbreviated transcription (Latin):
timonium p̾bet ita dicẽs
Et tu lieet omẽ censuz
in xp̃i pauperes rp̃o diuee
effuderis. tu licet p̾feras
anris uraenem. morib
mum concupisti.R Elegit

Expanded text:
timonium perhibet, ita dicens: Et tu licet omnem censum in Christi pauperes Christo dives effuderis, tu licet praeferas annis juvenem, moribus mum concupisti. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
Unc sancte nob̾ spt̾
unum patri cum
filio: dignare prõptus
ingeri. nostro refusꝰ pec¬
tori ¶s lingua mẽs sẽ¬
sus uigor. confessiõe ꝑso¬
nent: Flamescat igne cda¬
ritas. accendat ardor pro¬
ximos Mrã pater piis

Expanded text:
unc sancte nobis Spiritus, Unum Patri cum Filio, Dignare promptus ingeri Nostro refusus pectori. Os, lingua, mens, sensus, vigor, Confessionem personent, Flammescat igne charitas, Accendat ardor proximos. Praesta, Pater piis
Abbreviated transcription (Latin):
re.S ⁊ hodierna scĩ euan¬
gelii lectõe ꝯpellor dice̾: ut
⁊ bona q̃ agitis. cũ magna
cautela teneatis: ne ꝑ hoc
qd a uob̾ rectum geritur.
fauor aut gr̃a hũana reqͥ¬
ratur: ne appetitus laudis
subripiat. ⁊ qd̃ foris osten¬
et tamen intra becititudi¬

Expanded text:
angelii lectione compellor dicere ut et bona quae agitis cum magna cautela timeatis, ne per hoc quod a vobis rectum geritur favor aut gratia humana requiratur, ne appetitus laudis subrepat, et quod foris ostenet tamen intra beatitudi
Abbreviated transcription (Latin):
t qui uicerit. et qui
custodierit usq in
finiem opera mea: dabo
illi potestatem supgẽta
et reget illas inuirga fe¬
rea. tanꝙͣ uas figuli con¬
fringentur sient ⁊ ego ae¬
ccpi apatre meo: et dabo
illi stellam matutinam.
ui het aures L¬
airdiat quid spũs
dicat eccliis. Et angelo
ecẽe sardis scribe. Hec o¬
cit qui het septem spñs
dei: et septem stellas. Sc
opera tua qõ nomẽ hes
ut uiuas ⁊ mortuus es
sto ingilans et co¬
firma cetera q̃ mo¬
ritura erant: non enim
inuenio oꝑatua plena
coram ueo meo. Atou¬
N mente ergo ha il
ꝙͣ fur: et nescies quabo¬

Expanded text:
t qui vicerit et qui custodierit usque in finem opera mea dabo illi potestatem super gentes et reget illas in virga ferrea tamquam vas figuli confringentur sicut et ego accepi a Patre meo et dabo illi stellam matutinam qui habet aurem audiat quid Spiritus dicat ecclesiis et angelo ecclesiae Sardis scribe haec dicit qui habet septem spiritus Dei et septem stellas scio opera tua quia nomen habes quod vivas et mortuus es esto vigilans et confirma cetera quae moritura erantinvenio opera tua plena coram Deo meo. In mente ergo habe qm fur, et nescis qua
Abbreviated transcription (Latin):
dio eius. et torcular ex¬
An quod expectaui ut
fac̾et uuas. ⁊ fecit la¬
bruscas: Et nunc osten¬
dam uobis quid ergo fa¬
ciam uinee mee.
feriam̃

Expanded text:
dio eius et torcular exan quod expectavi ut faceret uvas et fecit labruscas et nunc ostendam vobis quid ego faciam vineae meae auferam
Abbreviated transcription (Latin):
ecti pauperes spiritu.
tate sunt pauperes. Uñ sr̃
huiuscemodi pauperibus.
et saluator ꝑ ysayã loqͣtur.
Dus yuxit me: ꝓpter quod
euangelizare pauperibus
misit me. Btĩ mites: qm̃
ip̃i possidebũt traz Rdeue

Expanded text:
i propter Spiritum tate sunt pauperes. Unde super hujuscemodi pauperibus et Salvator per Isaiam loquitur: Dominus unxit me; propter quod evangelizare pauperibus misit me . Beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram.
Abbreviated transcription (Latin):
onis abhorruit: ut nõ
tatio fu̾it cum his pre¬
tereuntib comunis. di¬
tabat hec dauictico sũf¬
fultus exemplo: ne euz
bereticis mensam parti¬
cipando ficret illi ĩ scan¬
qͣ perfectissimũ uͣ¬
laicum: cuius uni¬
tatores ipse desiderant¬
currunt ad gliam: di¬
uertentes ad penam: cre¬
denti succedunt premia
recusanti tormẽta. Le ui
ui tũ nc̃ illos de pio
religionis opere cõ¬
monens: nũc alios de
confessione in estima¬
bil scẽ trinitatis infor¬
mans: nunc reliquos
ꝓmissĩone regni celestis
inuitans. non cessabat̃
ĩplebem u̾ba ueritatis fe
ori redundancia semĩa¬
to de scõ hylario
quem tantum lumen
Et si poluisset latere nõ
potuit: quippe necessan
concordante fauore ppli
aut pocius dei spũ ꝓcla¬
mante: uir olim mistiis
deputatus. aliquãdo sa¬
cris altaribus sacerdos
rescebat ĩ eo cotidie
opinio famulatrix untu¬
tum: nec erat cius fama
contenta circũiectas tã¬
tum gallicis illustrare:

Expanded text:
onis abhorruit, ut non onis abhorruit, ut non utatio fuerit cum his praetereunti communis. Vitabat haec Davitico suffultus exemplo, ne cum haereticis mensae participando fieret illi in scanuam perfectissimum laicum, cuius imitatores ipsi esse desiderantcurrunt ad gloriam divertentes ad poenam, credenti succedunt praemia recusanti tormenta! 11 Qui tamen nunc illos de pio religionis opere commonens, nunc alios de confessione inaestimabilis sanctae trinitatis informans, nunc reliquos promissione regni caelestis invitans, non cessabat in plebe verba veritatis fructu fidei redundantia seminato de sancto Hilarioiam tantum lumen, etsi voluisset, latere non potuit, quippe necessariconcordante favore populi, aut potius Dei Spiritu proclamante, vir olim mysteriis deputatus, aliquando sacris altrescebat in eo cotidie opinio famulatrix virtutum nec erat eius fama contenta circumiectas tantum Gallias inlustrare
Abbreviated transcription (Latin):
hylarius pictauorũ
urb ep̃s regione a quita¬
ne oriundus: q̃ ab occea¬
no britam co fere seꝑtua
tur. opud gallicanas fa¬
nulias nobilitatis lam¬
pade nõ obscurus.imo
magis precetis gratia
genero sitatis ornatus.
nitore pecboris addito.
qͣl resulgens lucifer ĩt̾
mus a cunabul
ranta sapientia
primitiua ioctabatur
ĩfãcia: ut iam tñc potu¬
isset intelligi. christũ ĩ
suis causis ꝓ obtinen¬
da uictoria necessariũ
sibi iussisse militẽ pro¬
pagari.
et filiam. ita pleni¬
tudine dm̃ uenerabiles
anmos ecclesiastice re¬
gule tradidit informã¬
dos: ut ad huc in laica¬
li ꝓposito cõstitutus : di¬
uino nutu pontificis
gratiam possĩd̾et. Ita
se ip̃m ꝓpͥa disciplĩna
coercebat intonsꝰ: qͣsi¬
futurã speciem ĩdicas
ut ĩreprebensibilis in
templo xp̃i pparetur sa¬
cerdos .
am qd inter mor¬
tales ualoe uidet
difficile. tam cautum
eẽ : qui se a ui dei uel
heretici cibo suspenda.
ad eo uir sanctissimꝰ
hostes catholice religi¬

Expanded text:
Hilarius Pictavorum urbis episcopus regionis Aquitaniae oriundus, quae ab oceano Britannico fere milia tur, apud Gallicanas familias nobilitatis lampade non obscurus, immo magis prae ceteris gratia generositatis ornatus, nitore pectoris addito, quasi refulgens lucifer inter us a cunabulis tanta sapientia primitiva lactabatur infantia, ut iam tunc potuisset intellegi, Christum in suis causis pro obtinenda victoria necessarium sibi iussisse militem propagari. et filiam ita plenitudine domini venerabiles animos ecclesiasticae regulae tradidit informados, ut adhuc in laicali proposito constitutus, divino nutu, pontificis gratiam possideret; ita se ipsum propria disciplina coercebat intonsus, qfutura . speciem indicans . ut inrepraehensibilis| in templo christi praepartur sacerdos . nam quod inter morta| les ualde uidetur difficile, tam cautum esse, qui se a Iudaeis vel haereticis cibo suspendat, adeo vir sanctissimus hostes catholicae religi
Abbreviated transcription (Latin):
tis ꝓberrins depreca¬
mur. ut qui inter diu¬
scis acies eta fecisti eũ
solliescum ut reddes int
gante con sequi meami.¬

Expanded text:
tis uberioribus deprecemur; ut qui eum inter diversas acies ita fecit esse sollicitum, ut redderet inter gante consequi me
Abbreviated transcription (Latin):
tacula domoꝵ ĩture nõ
autent sono conũ: abse¬
ciam auro desidia pasto¬
rio explorant
uiũ gutur iuodut
ut cito strangulẽt.
feri mpaces. roeq nͥatura
corrpns rigidioies ut se
Si aute homs pus cos ui¬
derit exagitui meorant᷑¬

Expanded text:
cula domorum intrare non audent, somnum canum, absentiam aut desidiam pastoris explorant, ouium guttur inuadunt, ut cito strangulent. feri et rapaces idemque natura corporis rigidiores, ut se si autem homo prius eos uiderit, exagitare memorat
Abbreviated transcription (Latin):
Ex xp̃e martini deeue.
hic leo iua tu illius
tu nõs inhndete colere.
da quos premunt culpe
graues.soluat ꝑ ingens
meritu. ¶In paup hie
et modicus. cclum diues
ingreditur. celi coortes ob¬
uiant. lingue tribus gen¬
tes oucuit. t uita ful¬
get tronsitus. celis et ar¬
uo splendidus: gaude cũc¬
tis pium est cunctis sala
sit hec dies
artine par apostolio
festum colentes tu foue:
qui riuere discipul. uis
aut mori nos respice Hac
nunc qd olim gesseras:
ninc presules clarifica:
auge deeus eccͣe fraudes
relide sachane. ¶ui ter
coatos euiccras. mersosi
recitu suscita. uimseras
ut clamicem. nos ĩdue
iusticiam. ¶t specialis
glorie. quondam recorde¬
tis tue: monastieo nunc
ordim.ia pene lapso sub¬
uemi.it trinitati gloria.
martinus ut ꝯfess ẽ : cuiꝰ
fidem ꝑ oꝑa.ĩ nos ⁊ ipe ro¬

Expanded text:
e Martini decus Hic laus tua, tu illius: Tu nos in hunc te colere, Da quo, premunt culpæ graues Soluat peringens meritum. En pauper hic & modicus, Cœlum diues ingreditur: Cœli cohortes obuiant, Linguæ, tribus, gentes, ouant. Vt vita, fulget transitus, Cœlis, & aruo splendidus: Gaudere cunctis pium est, Cunctis salus sit hæc dies. Martine par Apostolis, Festum colentes tu foue: Qui viuere discipulis Vis, aut mori, nos respice. Fac nunc quod olim gesseras, Nunc Præsules clarifica: Auge decus Ecclesiæ, Fraudes relide Sathanæ. Qui ter chaos euiceras: Mersos reatu suscita: Diuiseras vt chlamydem, Nos indue iustitiam.gloriae Quondam recorderis tuae, Monastico nunc ordini Jam pene lapso subveni. Sit Trinitati gloria, Martinus ut confessus est; Cujus fidem per opera, In nos et ipse ro
Abbreviated transcription (Latin):
Non est ita dñe.S
seruitui uenerunt ⁊ emne¬
dent cibos. Omnes filii
unius uiri sumus. Pa¬
cifice uenimus. nec qͥcꝙͣ
famulitui machinant᷑

Expanded text:
Non est ita, domine, sed servi tui venerunt ut emerent cibos. Omnes filii unius viri sumus: pacifici venimus, nec quicquam famuli tui machinantur
Abbreviated transcription (Latin):
cum: et signa eum cara¬
there meo. multa enin pa¬
tictur pro nomine inco.
Et ille. Dñe auoini deuio
boc.q: multa mala fecent
sanctis tuis.Ait illi doꝰ. iii¬

Expanded text:
eum, et signa cum charactere meo, multa enim patietur pro nomine meo. Et ille: Domine, audivi de viro hoc, quanta mala fecerit sanctis tuis; ait illi Domi
Abbreviated transcription (Latin):
actuũ apłorum cũ recita¬
retur audiuimꝰ. celesti ro¬
ce ꝓstratus ẽ dumi fuxit
ad caulas in supina in¬
bie. exosum sibi nomẽ ag¬
m innocentis ꝓsequitur
Dum q̃rit discerpere aut
uerare gregem cuidinit
altissonam uocem.Saule
saule: quid me perseq̃ris.¬

Expanded text:
orum, cum recitaretur, audivimus, coelesti voce prostratus est. Dum furit ad caulas lupina rabie, dum exosum sibi nomen innocentis Agni persequitur, dum quaerit discerpere aut vexare gregem, audivit altisonam vocem, Saule, Saule, quid me persequeris
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpalantem.
ui bene filius ymc¬
matris sue fuisse ꝑ¬
hibetur. qr licet emultis
collecta personis una sit
perfecta et ĩmaculata u¬
go mater ecclesia: quiq¬
uersalis eeclesic se filios
rectissune fatentur. Na
et electus quilz qñ crofi¬
dem imbuitur. filius ẽ.
Qñ alios ĩbuit mater
no erga pariuilos
angebatur affectu. qͥait.
Filioli mei quos iterum

Expanded text:
palantem. Qui bene filius unicmatris suae fuisse perhibent, quia licet e multis collecta personis, una sit perfecta et immaculata virgo, mater Ecclesia, iversalis se ecclesiae filios rectissime fatentur. Nam et electus quilibet, quando ad fidem imbuitur, filius est, quando alios imbuit, mater. no erga parvulos agebat affectu, qui ait: F
Abbreviated transcription (Latin):
Eus quis ps¬
similis erit tili
taceas neqz compesca¬
ris deus quoniaz ecce
inimici tui sonuerunt
et qui oderunt te extu¬
lerunt caput ¶uper
populum tuum malig¬
nauerunt consiliu:
cogitauerunt aduers
sanctos tuos. Dire¬
runt uenite ⁊ disperda¬
mus eos de gente: ⁊ nõ
memoretur nomen is¬
mel ultra ¶uomã
cogitauerunt ynam¬
miter simuil adnersus

Expanded text:
eus, quis similis erit tibi? ne taceas, neque compescaris, Deus. Quoniam ecce inimici tui sonuerunt, et qui oderunt te extulerunt caput. Super populum tuum malignaverunt consilium, et cogitaverunt adversus sanctos tuos. Dixerunt, Venite, et disperdamus eos de gente, et non memoretur nomen Israel ultra. Quoniam cogitaverunt unanimiter: simul adversum
Abbreviated transcription (Latin):
lures facti facti sum¬
sacerdotes secundum
legem. idcirro qd morte
probiberentur ꝑmancre
iesus autem eo ꝙ ma¬
neat mneternum. sempi¬
ternum habet sacerdoti

Expanded text:
lures facti sunt Sacerdotes secundum legem: idcirco quod morte prohiberentur permanere. Jesus autem: eo quod maneat in eternum: sempiternum habet sacerdoti
Abbreviated transcription (Latin):
ig̾ fructus uie sue : suisq
consilis saturabuntur.
Adusio paruuloꝵ ĩtficiet
eos: et ꝓsperitas stultoꝵ
perdet illos. Qui aut me
audierit. absq terrore qͥes¬
cet: et habindancia frue¬
tur. malorum trore subla

Expanded text:
uctus viae suae, suisque consiliis saturabuntur. Aversio parvulorum interficiet eos, et prosperitas stultorum perdet illos: Qui autem me audierit, absque terrore requiescet, et abundantia perfruetur, malorum timore subla
Abbreviated transcription (Latin):
ualuit humana
benedictio. ut naturam
conuerteret : quid dici¬
mus de ipsa consecratõe
diuina. Ubi ip̃auerba
dm̃ saluatoris opantur.
Nam sacramentu istud
conficitur. Q si tm̃ ua
suit sermo helie. ut ignẽ
de celo pon̾et : nõ uasebiͭ
xp̃i ẜmo. ut spẽs mutet
elementorum.¬

Expanded text:
ualuit humana benedictio ut naturam conuerteret, quid dicimus de ipsa consecratione diuina ubi uerba ipsa domini saluatoris operantur? Nam sacramentum istud conficitur. Quod si tantum ualuit sermo Helie ut ignem de celo deponeret, non ualebit Christi sermo ut species mutet elementorum
Abbreviated transcription (Latin):
lum enim mltam̃s¬
Ana ⁊ mranda oñdis¬
set intra: transiit ad ma¬
re. ut ⁊ ibidez ad huc ex¬
cellentiora opa demonst¬
se eẽ emictis ostenderet.
uauiculam fec tur
bari mare: ꝯmouit uẽtos
concitauit fluctus. Cur
hoc : qdeont disçipulos
imittẽt ĩ timore: ut suũ
auxiliũ prestolarent᷑. suã
potentiam rogantibama¬
nifestaret.¬

Expanded text:
um enim multa magna et miranda ostendisset in terra, transiit ad mare, ut et ibidem adhuc excellentiora opera demonstse esse cunctis ostenderet. naviculam, fbari mare, commovit ventos, concitavit fluctus. Cur hoc? Ideo ut discipulos mitteret in timorem et suum auxilium postularent, suamque potentiam rogantibus manifestaret.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa manifestata ꝑ apostoloᷤᷤ
gratia noui testamẽti. inł¬
ta eciam turba sacerdotu
obedi ebat frcei : relictaq¬
⁊ aciturnitate nociua. ad
confitenda. laudanda. et
predicanda sui dona re¬
demptoris: se deuota sub¬

Expanded text:
uia manifestata per apostolos gratia Novi Testamenti, multa etiam turba sacerdotum obediebat fidei, relictaque taciturnitate nociva, ad confitenda, laudanda et praedicanda sui dona Redemptoris se devota sub
Abbreviated transcription (Latin):
me ipsum cuidietis. iux¬
ta omia q̃cuuiq loquu¬
tus fuerit. uobꝰ
ꝑsum quoq legale
sacerdorium tacitis seri¬
moniaꝵ suarum trp̃io
qͣi muitis lr̃arum figune
achatias eidem gr̃e nas¬
centi testimonũ peribet.
qr nichil prorsus ĩ õibus
sacerdccii ueterio obẜua¬
tionibus : actum uł dem̃
esse credendum ẽ qõ non
cuangelii grãm si recte ĩtel¬
ligatur expressit Lemͣ¬
Nod autem decłamto
postinodum ⁊ confirma¬
to noĩe iohãnis. apertu

Expanded text:
meipsum audietis, juxta omnia quaecunque locutus fuerit vobis . Ipsum quoque legale sacerdotium tacitis caeremoniarum suarum typis, quasi mutis litterarum figuris, Zacharias eidem gratiae nascenti testimonium perhibet, quia nihil prorsus in omnibus sacerdotii veteris observationibus actum vel dictum esse credendum est, quod non Evangelii gratiam, si recte intelligatur, expresserit. Quod autem declarato postmodum et confirmato nomine Joannis apertum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ iohannem uorandun¬
esse decernebant: cos pro¬
fecto figurant. qui domi¬
no noue gr̃e munci decla¬
rante. cupẽt cum porius
conlueta sacerdocii uetis
nde bene zacharias.
mino data ẽ figurate de¬
nũciat.
ontendebant ergo
conuenerant: et zachari¬
am hunc uorari satage¬
bant. At contra uerbis¬
iohẽs magis appellandoꝰ
ẽ astruebant.
⁊ fuere nõ nulli. celã¬
tium sacramentoꝵ
minus piti. qui ĩ primor¬
dus euangli coruscantie
carnalic ao huc legalis sa¬
cerdotii statuta. sim ulob¬
ẜuoardci ẽẽ decernerẽt quoᷤ
ꝑ ceito ip̃a legis doctna. de
suscipienda gra xp̃i.Si be¬

Expanded text:
 Joannem vocanduesse decernebant, eos profecto figurant qui, Domino nova gratiae munera declarante, cuperent eum potius consueta sacerdotii veteris nde bene Zacharias Mmino data est, figurate denuntiat. ontendebant ergo convenerant, et Zachariam hunc vocari satagebant: at contra mater veJoannes magis appellandus est, astruebant. a fuere nonnulli coelestium sacramentorum minus periti, qui in primordiis Evangelii coruscantis carnalia adhuc legalis sacerdotii statuta simul observanda esse decernerent, quos profecto ipsa legis doctrina de suscipienda gratia
Abbreviated transcription (Latin):
cpatus eorum. In p
sa paslione qua ceciterunt
ĩ morte carns: uidete ꝙͣtũ
fuit culmenmentis. Uñ
hoc: nisi confortatus ẽprĩ¬
cipatus eoꝵ. S sic mͣgni
forcitan pauci st̃: subiũ¬
xit. Diumerbo eos: ⁊ se
arenam multiplicabunt᷑.¬

Expanded text:
cipatus eorum. In ista ipsa passione, qua ceciderunt in morte carnis, videte quantum fuerit culmen mentis. Unde hoc, nisi quia confortatus est principatus eorum. Sed sic magni forsitan pauci sunt? Subjunxit: Dinumerabo eos, et super arenam multiplicabunt
Abbreviated transcription (Latin):
xirgens de cubilib
nostris. auxiliũ gr̃e
tue matatinis dũe p̾cib
ĩploramus. ut discussis te¬
nebris uicloꝵ. ambulate
mereamur ĩ luce uirtutũ

Expanded text:
rgentes de cubilibus nostris, auxilium gratiae tuae matutinis, Domine, precibus imploramus, ut, discussis tenebris vitiorum, ambulare mereamur in luce virtutum.
Abbreviated transcription (Latin):
Eus qui diem discer¬
uis a nocte. actus
nostros a tenebrarum dis¬
tingue caligine: ut semp
q̃ sancta sunt meditantes.
in tua laude uiuamus. L¬

Expanded text:
eus, qui diem discernis a nocte, actus nostros a tenebrarum distingue caligine, ut semper quae sancta sunt meditantes, in tua jugiter laude vivamus.
Abbreviated transcription (Latin):
iohãne euãgelista ei mĩs¬
tro. cui uirgim axp̃o uirgo
comissa ẽ: plurimi asseu̾e¬
rant. qr in sepulero eius
yt fertur. non ni si mãna
ĩuenit᷑: qd et scaturire cer¬
nitur. Ueruntamen quid
hor ueriꝯ cẽseatur ãbigimꝰ.

Expanded text:
gelista ejus ministro, cui virgini a Christo Virgo commissa est, plurimi asseverant: quia in sepulcro ejus ut fertur nonnisi manna invenitur: quod et scaturire cernitur. Verumtamen quid horum verius censeatur, ambigimus.
Abbreviated transcription (Latin):
personis sanctissimũ eiꝰ
corp inde ablatum fu̾it:
uł obi transpositũ. utru¬
ue resurrexit. nescit᷑. Quã¬
uis nõnulli astruere uellit
eã iam resuscitatã: ⁊ beata

Expanded text:
personis sanctissimum corpus ejus inde ablatum fuerit, vel ubi transpositum: utrumne resurrexerit, nescitur: quamvis nonnulli astruere velint eam jam
Abbreviated transcription (Latin):
tinent petunt. Idroq aps
non ĩnomme saluatoris
careret. quam ob eusto¬
diam huilitatis afcepat
uai si hac
caruisset. saluus
esse non posset: ipso ĩ fir¬
intuto reuelationu ex¬
tollatme: ditus est mi¬
chi stimuluo caris m̾e
angelus fathane qui me
colophizet . Oucrien scũ¬
q cigo potentes aro exau
mus negatur
paulo contigisse
ꝓbatur. cui ter petenti res¬
ronsum ẽ. Soufficit tibi
gintia mea: nam urtꝯ
m infmitate pficitur.
uel utilio qui demi et q̃
qd reim salutem respi¬
ciant petimus: s ip̃i ma¬
leuuiendo. anditum a
nobis iusti uroicis au̾ti¬
salomonis. O ui autit
aurem sua ne audiat
leciem: orotio cuio ert

Expanded text:
tinent petunt; ideoque apostolum non in nomine Salvatoris careret, quam ob custodiam humilitatis acceperat, quia si hac caruisset, salvus esse non posset, ipso affirnitudo revelationum extollat me, datus est mihi stimulus carnis meae angelus Satanae, qui me colaphizet . Quotiescunque ergo petentes non exaudmus negatur, Paulo contigisse probatur, cui ter petenti responsum est: Sufficit tibi gratia mea, nam virtus in infirmitate perficitur; vel utilia quidem, et quae ad veram salutem respiciant petimus, sed ipsi male vivendo auditum a nobis justi Judicis avertiSalomonis: Qui avertit aurem suam ne audiat legem, orat
Abbreviated transcription (Latin):
non fuit. Nam piscato¬
rem petrum. matheum
uero thelonariũ scimus.
Et post conuersionẽ suã.
ad piscationem rediit pe¬
trus. matheus uero cio
thelomei negorium non
per piscationẽ querere.
ilind theloner lucris par¬
eunias augere

Expanded text:
conceditur. Nam piscatorem Petrum, Matthaeum vero telonarium scimus, et post conversionem suam Petrus ad piscationem rediit, Matthaeus vero ad telonii negotium non per piscationem quaerere, aliud telonii lucris pecunias augere
Abbreviated transcription (Latin):
de theloncario disciplm̃
entib eiusdẽ gr̃e cre¬
mentis. de coĩ discipulo¬
rum nũo: ad apłatꝰ gra¬
dũ ꝓmouit. Nec solũ p̾re¬
dicandi: rer etiã scriben¬
di euangelium illi miste
fieri disposint: rt nullu
numerositas sceleꝵ a spe¬
randa renia reuecaret:
cũ hunc tãtis mũdi neri¬
b absolutũ. tam celeste
factum ꝯspicet: ut ꝯmu¬

Expanded text:
de telonario discipulum entibus ejusdem gratiae incrementis, de communi discipulorum numero ad apostolatus gradum promovit, nec solum praedicandi, verum etiam scribendi Evangelium illi ministfieri disposuit, ut nullum numerositas scelerum, a speranda venia revocaret, cum hunc tantis mundi nexibus absolutum, tam coelestem factum conspice
Abbreviated transcription (Latin):
cum secerit filis ho¬
minis ĩ sede maiestatis
sue:qñ ex mortuis de cor¬
ruptione resurgent ĩ cor¬
rupti. Sedebitis ⁊ uos ĩ so¬
liis iudicantium ꝯ demp¬
nantes duodecim tboisił

Expanded text:
cum sederit filius hominis in sede majestatis suae, quando et ex mortuis de corruptione resurgent incorrupti, sedebitis et vos in soliis judicantium, condemnantes duodecim tribus
Abbreviated transcription (Latin):
Et quia insus ẽ cephe.
⁊ post hoc undecim. Deĩte
uisus ẽ postq̃ quingentis
frĩbus simul: ex quibus
multi manent usq ad¬
huc. Quidã aũt dormieit.
iacobo. deinde apłis
omnibꝰ. Nouissime ãt¬

Expanded text:
et visus est Cephae, et post hoc undecim: Deinde visus est plus quam quingentis fratribus simul: ex quibus multi manent usque adhuc, quidam autem dormierunt: Jacobo, deinde apostolis omnib
Abbreviated transcription (Latin):
i eĩ in multitudĩe
ppli dignitas regis
eyt ait salomon: quãta
putam ẽc̃ dignitatẽ istiꝰ
regis. quẽ tam numero¬
sus prosequitur ex̃citꝰ
perator in tant mũ¬
di partib imꝑauit. cuit
ex tam multis nationibꝰ
sibi tantas legiones cõ¬
duxit: quantas uidelicet
iste cuiuslibet sexus ⁊ eta¬
tis in xp̃i milicia uolũta¬
rie iuratas disponit: que
qͣi pñtem ĩtuentes et rexil¬
quetes: diabolicas acies
uiriliter infringũt: Quibꝰ
illud ꝓpheticum. bñ cocip¬
tatur. Erunt ceuli tui: ui¬
dentes p̾ceptorẽ tuũ. Lc unͣ¬
uit. Cũ ig̾ uniũsi huiꝰ scẽ
ĩstitutionis eiꝰ sequaces
ĩ unũ coacti fuerint: qua¬
le signum apostolcitus
benẽdicto tunc ille copio
sus excitus se ip̃m exhibe¬
bit. O quali gaudio tẽ ille
terpirdiabit : qͥ sese illis
cohortibus ĩmisceri potu¬
om̃es uł loco uł affoc¬
tu uicimi: in eum cordis
ituitum dirigant. Oĩa eĩ
puero formam quam se¬
quantur: ut qui ad exẽ¬
plum ysacic deo obliti st̃

Expanded text:
n multitudine populi dignitas regis est , ut ait Salomon, quantam putamus esse dignitatem istius regis, quem tam numerosus prosequitur exercitus perator in tantis mundi partibus imperavit, aut ex tam diversis nationibus sibi tantas legiones conduxit, quantas videlicet iste, cujuslibet sexus et aetatis in Christi militia, voluntarie juratas disponit? Quem quasi praesentem intuentes, et vexilquentes, diabolicas acies viriliter infringunt. Quibus illud propheticum coaptatur, erunt oculi tui, videntes praeceptorem tuum . Duit. Cum igitur vniuersi huiusce institutionis eius sequaces, in vnū coacti fuerint: quale signum Apostolatus Bsus exercitus seipsum exhibebit? O quali gaudio tunc ille tripudiabit, qui sese illis cohortibus immiscere potomnes, vel loco vel affectu vicini, in eum cordis intuitum dirigant. Omnia enim pueri formam in puero quam sequantur; ut quoniam ad exemplum Isaac Deo oblati sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
dño ꝓpicicite refulget: q̃
fideliu cordib ⁊ ciffectũ
deucrionis aug̾e. et spi¬
rituale gaudium affer¬
re consueuit. Merito siqͥ¬
dem tanti patris mẽorie
rdẽ fideles ꝯgaurent: ut
illud ꝓpheticum implea¬
tur. Dicite iusto quomã
scoꝵ xpiana pietas tãto
reñcibiliꝰ colit: ꝙͣto cel¬
sius hunc cideo decoratũ
cognou̾it. Unde istũ prẽ
diuino quodã ĩstinctu
specialius amat: en me
tres miꝵ ĩmoduz prouexit.

Expanded text:
opitiante refulget, quæ fidelium cordibus: & affectum deuotionis augere, & spiritale gaudium afferre consueuit. Merito siquidem tanti Patris memoriæ iidem fideles congaudent: vt illud Propheticum impleatur. Dicite iusto, quoniam iana pietas tanto venerabilius colit: quanto celsius hunc a Deo decoratum cognouerit. Vnde & istum Patrem, diuino quodam instinctu specialius amat: eiusqutres, mirum in modum prouexit:
Abbreviated transcription (Latin):
Exore infancium ⁊ lactẽ¬
cium ꝑfecisti laudẽ. ꝓpter
ĩumicos tuos: ut destruas
ĩunicuz ⁊ defensorẽ. Quo
lecto: clamor ppli̾tollitur:
pars diuersa confurditur.¬
tq ita habitum ẽ
diuino nutu psalm̃
Guic lectum fuisse: ut tes¬
timoniũ oꝑis sui defẽsor
audisset: ꝙ̃ ex ore ĩ fanci¬
um atq lactenciũ ĩmar¬
tino dñi laure ꝑfc̃a: ⁊ os
tensus pariter ⁊ destructo
qualem se quantũq
prestiterit. ño est nr̃e fa¬
cultatis eucluere. Ite eĩ
constantissĩe ꝑseñcibat:
qͥ prius fuerat. Eadem ĩ
corde humilitas. ecdẽ in
uestitu eis ilitas erat. at
ita: plenus cuctoritatie
⁊ gratie implebat ep̃i dig¬
nitatem: ut ñ tñ ꝓpositũ
mon achi uirtutẽmq de¬

Expanded text:
re infantium et lactantium perfecisti laudem propter inimicos tuos, ut destruas inimicum et defensorem. quo lecto clamor populi tollitur, pars diuersa confunditur.ta habitum est, diuino nutu psalmum hunc lectum fuisse, ut testimonium operis sui Defensor audiret, qui ex ore infantium adque lactantium, in Martino Domini laudetensus pariter et destructus qualem se quantumque praestiterit, non est nostrae facultatis evolvere. Idem enim constantissime perseverabat qui priucorde humilitas, eadem in vestitu ejus vilitas erat, atque ita plenus auctoritatis et gratiae, implebat episcopi dignitatem, ut non tamen propositum monachi virtutemque de
Abbreviated transcription (Latin):
lam qͣi parum eẽ desi¬
derio deuotoꝵ dõ cõs¬
ꝑiceret. si semel ĩ ãno solẽ¬
nitatẽ eiustrm prĩs fide¬
les coluissent. existe cau¬
sas p̾stitit. qͥbꝰ ⁊ cilias so¬
enitates gaudio xp̃iano¬
rum adaugeret. De scã ui¬
relic ip̃is trãslatõe. necnõ
itumulatoe : q̃ diuinitus
se disposita multa signor
occumenta produnt. Lc u¬
Douidelicet in loco
tata ⁊ utita dixerim
is patrata dinoscũt᷑: ut
porum fulgor etiam qͦsq
remotos adei reuentia
ercitare potuerit. Que licz
instante iam tp̃re ãtixp̃i
cuis faiciẽ ut scriptũ ẽ prece

Expanded text:
am quasi parum esse desiderio deuotorū Deus prospiceret, si semel tantum in anno, solennitatē eiusdem Patris fideles coluissent: existere causas præstitit, quibus & alias solemnitates gaudio Christianorum adaugeret. De sancta videlicet illius Translatione, necnon & Tumulatione: quas diuinitus esse dispositas, multa signorum documenta produnt. Quo videlicet in loco tanta vt ita dixerim, culis patrata dignoscuntur: vt ipsorum sulgor etiam quosque remotos ad eius reuerentiam excitare potuerit. Quæ, licet instante iā tēpore Antichristi, cuius faciem, vt scriptum est præc
Abbreviated transcription (Latin):
as ĩcurrimꝰ: peĩrde medi¬
cu qͥ iã suo regi soriafꝰ est.
reparari poterimꝰ. Lc .iiͣ.
i ĩgredo sceloꝵ nos de¬
colorauit. non simus
ut cthiops qui ñ mutat

Expanded text:
as incurrimus, per eumdem medicum qui jam suo regi sociatus est, reparari poterimus. Si nigredo scelerum nos decoloravit, non simus ut Aethiopes, qui non mutant
Abbreviated transcription (Latin):
tam reperies fidẽ. Et si trĩs
fortassis etiam negorio
tuo ꝓfuturum erit. Lc.niͣ.¬
sta uͦ cu p̾dictꝰ di fa¬
mulus aurib ausis
cognitio. reputans etiam
sicut postea rei probauit
sum eum dñs premisist
ꝯpellanti ex ordine reiges¬
te terit hystorias. Qua cã
¶d bec senex paululuz
tra defigens. aspect
Uecẽq ĩfu fauces cõpͥmẽs
sic demũ orare soluit.Si
nere p̾mia digna repẽdis.
deo fauente puto me criꝰ
negorio tuo. finẽ ꝑfectoĩs
ĩponere: qt̾s pro quib la¬
borẽ tanti itineris assupsis¬
disset: nulla inꝙͣ erit in
munc dando difficultas.
quin oĩci que a me postis
dem. Tantum ẽ ut ꝓmissi¬
onis tue memor: dẽa feĩs
recopenses.

Expanded text:
tam reperies fidem: et si dictistam reperies fidem: et si dictisis, fortassis etiam negotio tuo profuturum erit. Ista vero cum praedictus Dei famulus auribus hausissteritarum cognitio, reputans etiam sicut postea rei probavit sum eum Dominum praemisisse, compellanti ex ordine rei gestae texuit historias, qua causata. Ad haec senex paululum terrae defigens aspectum, vocemque infra fauces comprimens, sic demum ora resolvit: Si ntur praemia digna rependis, Deo favente, puto me ocius negotio finem perfectionis imponere, quatenus pro his quibus laborem tanti itineris assumpsisdisset: Nulla, inquam, erit in munere dando difficultas quin omnia quae a me poscis dem, tantum est ut promissionis tuae memor dicta factis recompenses.
Abbreviated transcription (Latin):
peditoĩ opa addit: c̾tane
deuocius perfic̾e : qo̾ sibi
pucĩt ad locum castii.
qd uecat᷑ cassim. Ibi demiq
paulisꝑ itineri finẽ ĩponẽs.
expectabat euẽtu rei. õ¬
rans illũ qͥ uisionẽ supi¬
us prolatam reuelare
dignatus fu̾cit: quiq qd
hecͣ opꝰ destinau̾at.ut nõ
ĩuacnu tantum it̾ ꝯsumi
uellet. sz sicut promiserat
uelare dignaretur.
signi causa sapiẽdi.
sera pageret et huc illucq
circũspiciens: ceulorũ or¬
bos uolueret sedulus. Ex¬
plorator conspiciens euz
homo quitam multorum
auoruz.crebro id agente:
sic eũ prior affat᷑. Heus te
inquit. quib ab horis nos¬
tras adisti sedes: cuiꝰ ue
ioignatoĩ illiꝰ ausus
est ppalare ꝯmissum sibi
secretum. S cũ itato sup ip¬
sare int̾rogaret᷑. ip̃e tñ nego¬
cium diuulgare metue¬
ret:. hoc ab ecclem sene au¬
diuit.Cur inquit me secre¬
ti tui. nõ efficis ꝯ sc̃iũ: Na
si delatoris scandalum ca¬
ues: securus esto ĩ mẽtu¬

Expanded text:
peditioni operam dedit, certans ocius perficere quod sibi enit ad locum castri quod vocatur Cassinum: ibidemque paulisper itineri finem imponens, exspectabat eventum rei, orans illum qui visionem superius prolatam revelare dignatus est, quique se ad hoc opus destinaverat, ut non in vacuum tantum iter consumi vellet, sed sicut promiserat velare dignaretur. signi causa capiendi loca peragraret, et huc illucque circumspiciens oculorum orbes volveret sedulus explorator, conspiciens eum homo quidam multorum annorum crebro id agentem sic eum prior affatur: Heus tu, inquit, quibus ab oris nostras adisti sedes, cujusve agini illius ausus est propalare commissum sibi secretum: sed cum iterato super ipsa re interrogaretur, ipse tamen negotium divulgare metueret, haec ab eodem sene audivit: Cur, inquit, me secreti tui non efficis conscium? Nam si delatoris scandalum caves, securus esto, in me tu
Abbreviated transcription (Latin):
cauitur. Nãq cũ boĩs pol¬
et ĩ mõst̾ĩo lirinensi obbo¬
noꝵ studium opeꝵ petent᷑.
aliꝙͣtis ꝑ exempli gratia
remorari. a contrarus re¬
ligione diine ĩsidicis per¬
etiã passio penes nos hẽt᷑.
huic uisioni.ĩcino¬
it: ut scilicet pergentes et
ipsi ĩ eadem ꝑuincia corpꝰ
transferrent sororis sancti
benedicti seolastice nomie.
Ut quos uinꝯ urne hebat
spacium: simł transferen
dum dieb trãsactis. asu¬
pradẽa cinomãnica urbe
eg̃ssi: oraeuli duumi audi¬
tores carpebant. it italiã
um floriatũ ospitandi
gratia: ꝯpererunt prefa¬
tum uencrabilem uiru
aygulphum p̾ceptis ab¬
batis sui obsequentẽ. roẽ
uelle it arripe.¬

Expanded text:
canitur. Namque cum bonis polcanitur. Namque cum bonis polet in monasterio Lirinensi ob bonorum studium operum peteretur aliquantisper exempli gratia remorari, a contrariis religioni divinae insidias peretiam passio penes nos habeturhuic visioni in Cenovisio, ut scilicet pergentes et ipsi in eamdem provinciam, corpus transferrent sororis S. Benedicti, Scholasticae nomine, ut quos unius urnae habebat spatium, simul transferenddum diebus transactis a supradicta Cenomanica urbe egressi, oraculi divini auditores carpebant iter Italiam um Floriacum hospitandi gratia, compererunt praefatum venerabilem virum Aigulfum praeceptis abbatis sui obsequentem idem velle iter arripe
Abbreviated transcription (Latin):
interfuit: ut rooneus
pastor. gregi sibi ꝯmisso: sol¬
euoluentib ãnio: supͣdc̃s
leodebodus corpore exemp¬
tus. sĩc credim celicas re¬
cessit ad sedes. Ianrdẽs aũt
mumolus : gregis sibi cõ¬
missi custodias obtime
seruans: et lectioni assi-¬
due studium dans. inter
cetera reperit in libris beati
quomodo sanctus ac deo
dilectus bncẽs. agonis su
cursum in beneuentana ꝓ¬
ccordansqz qr isdeni
renerabilis pat̾. ora¬
culo diuino admonitus.
ꝑspiciensq futuros casus.
predixerit illuo mõst̾iu
funditus eũtendũ. Et qd
ille spiritualib ocuł. iste
ocul patratum carneis ꝯs¬
piciebat: misit ad predc̃a
ꝓuincicun unũ ex comili¬
tonib suis. noĩe aygulphũ
monachum. Sic namq
sibi fuisse reuelatum di¬
uinitus dicebat: ut pre¬
dictus uir illuc pergens.
corpus iam dcĩ transfer¬
ret benedicti¬
uenerabilis uir: ⁊ do
onnodo place gestiẽs. Oͬ
qͣ te sanctitatis fuit cuiꝰ¬
ue rtutis: finis probauit.
ĩ quo om̃is laus secure

Expanded text:
interfuit, ut idoneus pastor gregis sibi commissi solevolventibus annis supradictus Leodebodus corpore exemptus sicut credimus coelicas recessisset ad sedes, jamdictus Mummolus gregis commissi custodias optime servans et lectioni assidue studium dans, inter caetera reperit in libris beati quomodo sanctus ac Deo dilectus Benedictus agonis sui cursum in Beneventana pecordansque quia isdem venerabilis Pater, oraculo divino admonitus praevidensque futuros casus, praedixerit illud monasterium funditus evertendum, et quod ille spiritualibus oculis, iste oculis patratum carneis conspiciebat, misit ad praedictam provinciam unum ex commilitonibus nomine Aigulfum monachum. Sic namque sibi fuisse revelatum divinitus dicebat, ut praedictus vir illuc pergens, corpus jam dicti transferret Benedictivenerabilis vir et Deo omnimodo placere gestiens: qui quantae sanctitatis fuerit cujusve virtutis, finis probavit, in quo omnis laus secure
Abbreviated transcription (Latin):
ño sium digni: ut illo fo¬
uore sẽs istẽ pr̃ nos foue¬
at. aut ꝯsolari dignetur
quo sibi placitos alup̃¬
nos letificare ꝯsueuit.
magnum nob deb
uideri : qo talibꝰ prestat.
ut en sce̾ solẽmtati possi

Expanded text:
non sumus digni, ut illo favore sanctus iste pater nos foveat, aut consolari dignetur, quo sibi placitos alumnos laetificare consuevit. magnum nobis debet videri, quod talibus praestat, u
Abbreviated transcription (Latin):
quousqz romã uementes:
bti petri basilicã oraturi ĩ¬
trarẽt. Ac cum ĩecidẽ yrbe
sub obtentu uiscendoru
scõꝵ locor gr̃a: a se ĩuicez
diuidentur. ut rei ueritas
egociũ qđ ceperãt ꝑfec¬
turi meõratus agul¬
phus int̾missis ĩterĩ hisq̃

Expanded text:
quousque Romam venientes B. Petri basilicam oraturi intrarent. At cum in eadem urbe sub obtentu visendorum sanctorum locorum a se invicem dividerentur, ut rei autem egotium quod coeperant perfecturi; memoratus Aigulfus intermi
Abbreviated transcription (Latin):
ditis rex libentissinie
enis precibus annuit. et
desiderium illius qd diu
dilatõe creuat. ꝯpleri iudi¬
cauit. Igitur ab utrisq ꝑ¬
tibus mutue cõmutatoes
fcc̃ sunt. Memorato abba
uicissitudĩe pro eo agellũ
quenrdã floriatum cogno¬
minatum cum appẽdi¬
cus suis at longe ali¬

Expanded text:
ditis rex libentissime ejus precibus annuit, et desiderium illius quod diu dilatione creverat compleri judicavit. Igitur ab utrisque partibus mutuae commutationes factae sunt, memorato abbatvicissitudine pro eo agellum quemdam Floriacum cognominatum cum appendiciis suis haud longe a li
Abbreviated transcription (Latin):
uod opus sagaci ĩsis¬
tens industrie. nurificoꝯ
sumcunt effectu. Edificc̃is¬
q̃ ibi basilirant ĩ hondrez
seĩ petri. itemq aliã: in ho¬
norem sancte marie dño
dedicari uoluit. Mox etiã
ec̃t. atq sine hĩtatoribus:
collegit ibidem ꝙͣ plures
domino ẜuiendum. sb̃ noe¬
ma regule uuie parcitos.
prẽmq ⁊ abbatẽ bis prefe¬
cit noiẽ mumolũ.R Sanc

Expanded text:
Quod opus sagaci insistens industria, mirifico consummavit effectu: aedificansque ibi basilicam in honore S. Petri, itemque aliam in honore S. Mariae Domino dedicari voluit. Mox etiam esset atque sine habitatoribus, collegit ibidem quamplures ad Domino serviendum sub norma regulae vivere paratos, Patremque et Abbatem his praefecit nomine
Abbreviated transcription (Latin):
ergo qd̾ a deo donatũ
est nob̾: ⁊ oblatã gratia
nulscitenus ĩ uacuũ reci¬
piamus. Tantus fulgor
cecitatem mentis nr̃e illu¬
minet. Tanta pietas: diri¬
ciã emollicit. Tã potẽs me¬
dicina: uuln̾a nrã sanet.
Si cĩ ad huc puerulꝰ ita ca¬
pist̾iu reparauit: ut nec

Expanded text:
ergo, quid a Deo donatum est nobis, et oblatam gratiam nullatenus in vacuum recipiamus. Tantus fulgor, caecitatem mentis nostrae illuminet. Tanta pietas, duritiam emolliat. Tam potens medicina, vulnera nostra sanet. Si enim adhuc puerulus ita capisteriu
Abbreviated transcription (Latin):
sdem etiam rex eu
egregus polleret mo¬
rib. pcticionibusq iustis
et seruitio dei aptus asse¬
sum ꝑberet: interpellatꝰ
est a bone meorie leodebo¬
do patre monast̾ii sancti¬
auiam qd est situm prope
menia urbis aurelianẽsis
ui mõst̾i ordim moͣstico
congruens sibi liceret cõs¬
trui in agro floriacẽsi. da¬
tis pro eodem agro mihi
mutua uicissitudine p̾diis.
q̃ sibi aparentib iure he¬
reditario relictis possite¬
bat. Naniq isdem ager flo¬
natensis. scilicet regalis
tunc fiscus erat.R. Cum¬

Expanded text:
dem etiam rex cum egregiis polleret moribus petitionibusque justis et servitio Dei aptis assensum praeberet, interpellatus est a bonae memoriae viro Leodebodo Patre monasterii S. Aniani, quod est situm prope moenia urbis Aurelianae, ut monasterium ordini monastico congruens sibi liceret construere in agro Floriacensi, datis pro eodem agro in mutua vicissitudine praediis quae sibi a parentibus jure haereditario relicta possidebat. Namque idem ager Floriacensis scilicet regalis tunc fiscus erat. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
lorus ad heremũ redactꝰ.
cepit eẽ ferarũ qui prius
fuerat hĩtatio hoĩnum.
usqͦ regni francorũ gu¬
bernacula adeptus ẽ cla¬
doricus filius dagoberti.
quicq ut erat uir nobi¬
lissimus reꝵ ãministra¬
tione publicarum miro
callebat ingenio. RScẽ¬

Expanded text:
ad eremum redactus coepit esse ferarum, qui prius fuerat habitatio hominum, usquequo regni Francorum gubernacula adeptus est Chlodoveus filius Dagoberti, qui ut erat vir nobilissimus rerum administratione publicarum miro callebat ingenio. Ide
Abbreviated transcription (Latin):
De gens longe lateqz
sue cedis extendens crute¬
litatẽ: bñuentatrũ agressa
ẽ expugnare prouĩciam.
Cuis uibes fr̃e cocquans.
monasteria uillasq depo¬
pulans: non minimas x
eñ dnicas ab ouilib erdu¬
sas diu̾sa cede lacerans:o¬
uilia dĩ cu̾tebat. ita ut ĩ
beremi rastitatem: loca pͥs

Expanded text:
e gens longe lateque suae caedis extendens crudelitatem, Beneventanam aggressa est expugnare provinciam, cujus urbes terrae coaequans, monasteria villasque depopulans, non minimas Chenim Dominicas ab ovilibus exclusas diversa caede lacerans ovilia Domini evertebat, ita ut in eremi vastitatem loca prius
Abbreviated transcription (Latin):
te cum miraculoꝵ signis
tũc uirtutum exc̃citꝰ ador¬
nauit : ut dignus mũdo
appareret: ꝑ quẽ excelsi¬
oris ordinis multitudiẽ
Sĩnormaret. Li¬
irde est ꝙ ĩ hac solẽ¬
nitate. ⁊ in aliis sancto
nomini eiꝰ dicatis: qͦci¬
ens in anno suis tp̃ori¬
b euenuĩt : tã deuote tã¬
q libent̾. et ex tantis ꝑti¬
lũ tanti accurrũt. Nã nõ¬
soluz quippe pagenses. uez
etiã plebs urbana nobili¬
b uiris ꝯserta: clericoꝵ
etiã hon estis. qͣi ĩ florata
ysonis letabunda ⁊fluit.
ꝯmume patrocinũ de¬
uota reqͥrit. Rb A maũ

Expanded text:
tum miraculorum signis, tum virtutum exercitu adornavit, ut dignus in mundo appareret, per quem excelsioris ordinis multitudinem informaret. Inde est, quod et in hac solemnitate, et in aliis sancto nomini ejus dicatis, quoties in anno, suis temporibus eveniunt; tam devote tamque libenter, et ex tantis partilum tanti accurrunt. Nam non quique pagenses, verum etiam plebs urbana, nobilibus viris conserta, clericorum etiam honestis quasi inflorata personis, laetabunda confluit, et commune patrocinium devota requirit. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
ra sua moncisteriu
eximii patris bñdcĩ depo¬
bile reddidit. Or quomͦ
acciderit. legenti btĩ gre¬
clarum ẽ. Qui om̃ia hu¬
ius scĩssimi uiri oꝑa: cla

Expanded text:
ra sua monasterium eximii Patris Benedicti depobile reddidit. Quod quomodo contigerit, legenti B. Greclarum est: qui omnia hujus
Abbreviated transcription (Latin):
Uod testtimentũ mu¬
tue uicissitiroĩs usq
hodie in archiuiis public̾
nrĩ reseruatur moͣst̾ii. Pre¬
dictus autem uir dnĩ leo¬
debodus hoc negorio pacto.
neqͣqͣ oblitus sui distina¬
tionem desiocrii ĩ supradco
agello cepit edificare ytiles¬

Expanded text:
Quod testamentum mutuae vicissitudinis usque hodie in archivis publicis nostri reservatur monasterii. Praedictus autem vir Domini Leodebodus hoc negotio peracto nequaquam oblitus suae destinationem desiderii, in supradicto agello coepit aedificare