comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nuidũ altera ñiudiosum facit. hoc autẽ hoĩs illud rei
est in quo et plus habet operis oracio. Nã quedã uida ᷑
graniã per se parriadiũ cedes ueneficiũ quedã effici¬
enda sunt. Id autẽ contĩgit cum magius. alioqͥn mal
gramꝰ esse id quod passi sumꝰ ostendit᷑ quale est apud
ungiliũ. O felix una ame alias priameia uirgo. hos-¬
tilem ad tumulũ troie sub iuenib altis iussa mori
quã miser eim̃ casus audiomache si comparara est feli
polixena aut quom uita exageramꝰ mniuriã nostram
ut eciã que multo mõra iunt intoleranda dicamꝰ si
pulsasse defendendi nõ poteras uuluerasti. Sedihec
diligẽtius quom ad cam amplificatõem dicemꝰ interĩ
daut᷑ que sunt a cerba ac luctuosa. sed eciã ut que tole¬
randa haberi solent grama uideant᷑. ut quom ĩ male¬
dicto plus inurie: quã in manu infarna plus peut
dicimꝰ quã in morte. Nãq in hoc eloquẽcie ius est¬

Expanded text:
invidum, altera invidiosum facit. hoc autem hominis, illud rei invidum, altera invidiosum facit. hoc autem hominis, illud rei est; in quo et plus habet operis oratio. nam quaedam videntur gravia per se, parricidium, caedes, veneficium; quaedam efficienda sunt. id autem contingit, cum magnis alioqui malis gravius esse id quod passi sumus, ostenditur; quale est apud Virgilium: O felix una ante alias Priameïa virgo, hostilem ad tumulum Troiae sub moenibus altis iussa mori— quam miser enim casus Andromachae, si comparata ei felix Polyxena; aut cum ita exaggeramus iniuriam nostram, ut etiam quae multo minora sunt intolepoteras; vulnerasti. Sed haec diligentius, cum de amplificatione dicemus. Interim uae sunt, ostendantur acerba ac luctuosa, sed etiam ut, quae toleranda haberi solent, gravia videantur: ut cum in maledicto plus iniuriae quam in manu, in infamia plus poenae dicimus quam in morte. namque in hoc eloquentiae vis est
Abbreviated transcription (Latin):
auaros tumdos secũdum condicõem proposicõnũ efuu¬
gimꝰ. Nam si lieti morte sunt quom hos iuitani
ex his ducimꝰ orõem deniq hoc omẽ bonũ et coniẽm̃
iuꝵ possit quasi u̾tutes cum eciã in licigatore debeat
oraror si ficri potest aꝓpbari utiqz ip̃e. aut habtat aut
habere credariu. dic p̾roderit plurimũ canitis quibus
ex sua bouitate faciat fidem. nã qui dũ dicit malus
udet᷑ uriq male dicit Nõ em̃ uideturr iusta dicere a¬
oqͥn echos uideret᷑. quare ipsum eciã diceudi genus
in hac placidũ debet essẽ acmire. n hil suꝑ̾bũ. inhil
elacũ saliẽ ac sublune disideret. proprie iocũde credi¬
oilutr dicere sac est. Ideoq et medaus ille oratoris in¬
cionẽ fere tota ueriatur. Que quibus ex locis diceda
sunt et maifestũ omib et a nobis in roue proheumn
arq epilogi diccũ est. et metũ tamẽ duplice᷑ intelligi
uolo quẽ patimur et quẽ facimꝰ et nundĩã nãq ali̾a

Expanded text:
avaros, timidos secundum condicionem propositionum effingimus. nam si ἤθη mores sunt cum hos imitamur, ex his ducimus orationem. denique Ἦθος omne bonum et comem virum poscit. quas virtutes cum etiam in litigatore debeat orator, si fieri potest, approbare, utique ipse aut habeat aut habere credatur. sic proderit plurimum causis, quibus ex sua bonitate faciet fidem. nam qui, dum dicit, malus videtur, utique male dicit; non enim videtur iusta dicere, alioqui Ἦθος videretur. Quare ipsum etiam dicendi genus in hoc placidum debet esse ac mite; nihil superbum, nihil elatum saltem ac sublime desiderat; proprie, iucunde, credibiliter dicere sat est, ideoque et medius ille orationis motionem fere tota versatur. quae quibus ex locis ducenda sint, et manifestum omnibus et a nobis in ratione prooemii atque epilogi dictum est. et metum tamen duplicem intelligi volo, quem patimur et quem facimus, et invidiam; namque altera
Abbreviated transcription (Latin):
et inrollerabiles id ip̃m demõserat quod cedimꝰ et igcra
cupidi male dicendi aut affectatores libertatis plus in¬
iudiã quã cõuiciũ posse. Nlã nundia aduersarios cõmeiũ
nos iniuisos facir. Ille iam pene medius affectꝰ est. ex a¬
monbus. ex desiderus amicoꝵ et neccessarioꝵ. Nã othoc
maior est. et illo mĩoi est nõ parũ significanter. eciã illa
in stholis tiou dixeumꝰ quib plerĩq iusticos suꝑsticoses¬

Expanded text:
et intolerabiles id ipsum demonstrat, quod cedimus, et ignorant et intolerabiles id ipsum demonstrat, quod cedimus, et ignorant cupidi maledicendi aut adfectatores libertatis plus invidiam quam convicium posse; nam invidia adversarios, convicium nos invisos facit. ille iam paene medius adfectus est ex amoribus et ex desideriis amicorum et necessariorum, nam et hoc maior est et illo minor. Non parum significanter etiam illa in scholis ἤθη dixerimus, quibus plerumque rusticos, su
Abbreviated transcription (Latin):
odio. sed tamẽ alia patris aduersus filiũ tutoris adu̾sꝰ
pupilum mariti aduorsus uxorẽ moderatio est. Hi eũm
prefeuir eoꝵ ip̃orum a quib ledim caritatt᷑ neq alio
nodo imusos eos faciit. quã quod amare ip̃ uident
alia quã senex aduleicentis aliem cõuiciũ honestus
inserioris fert. Hic enm tantũ concitari illhit eciam
asfici deber. Sunt et illa ex eadẽ natura sed motus ad¬
ic minoris ueniã petere adulescencia defendere amore
nõ nũꝙ eciã leuis coloris aliem deriius ex hac forma
uenit. Sid nõ ox hio loos tantũ uero aliquãto magis
propua sunt fuit untus iuułatõnis sanffaciendi/ ro¬
gandi et lipipdiss que diuorsum ei quod dicit intellam̃
petit. Hunc eciã ille maior ad cõcitandũ odiũ nasci af¬
fectus solet cum hoc ipso quod nos aducisarus sumictmꝰ
inuelligit᷑ tacira in potr̃at ex prob̾acio. nãq eo granes

Expanded text:
odio. Sed tamen alia patris adversus filium, tutoris adversus odio. Sed tamen alia patris adversus filium, tutoris adversus pupillum, mariti adversus uxorem moderatio est hi enim praeferunt eorum ipsorum, a quibus laeduntur, caritatem, neque alio modo invisos eos faciunt quam quod amare ipsi videntur, alia, cum senex adolescentis alieni convicium, honestus inferioris fert; hic enim tantum concitari, illic etiam adfici debet. sunt et illa ex eadem natura, sed notus adhuc minoris, veniam petere adulescentiae, defendere amores. nonnunquam etiam lenis caloris alieni derisus ex hac forma venit, sed his non ex locis tantum. verum aliquanto magis propria fuit virtus simulationis, satisfaciendi rogandi εἰρωνεία quae diversum ei quod dicit intellectum petit. hinc etiam ille maior ad concitandum odium nasci adfectus solet, cum hoc ipso, quod nos adversariis summittimus, intellegitur tacita impotentiae exprobratio. namque eos graves
Abbreviated transcription (Latin):
loco nihil ab orarore tracter: quitquid dẽ honestis et
urlibus demq faciõois ac nõ faciendis discitu hoc
uocari potest. quidã cõmendatocm arq excusatõnem
propria huiꝰ ossicii puranerũt: nec abmio esse. ista
hac parte sen nõ concedo ut sola sine. quin illud adhuc
ad illud imnai ꝯsir hoc minꝰ ut amor laos caritas nos
hiuꝰ nont̃s exprimeda natura est. quatenꝰ appellacõne
psa nõ sans significare uidet᷑. quod incolligimꝰ quoq
adnctentib desideranus id erit qd̵ ance omĩa bonitart cõ¬
mtndabitui. nõ solu mire ac placidũ sed plerũq blãdũ
et humanui et audientib amabile acq iocũdum in quo
exprimendo sũma utus ea est ut fluere onnõ ex nar᷑a
reꝵ hom̃q uideant᷑. quo moret dicents ex oracõne per¬
luccant et quodã modo agnoscant᷑. quod est sine dubio
nncer cõmẽtas maeuur ꝑsonas: quociens ꝑferumꝰ⁊ igᵒ¬
cunus. sanffacimꝰ monemꝰ prcul ab ira procul ab

Expanded text:
loco nihil non ab oratore tractetur, quidquid de honestis et utilibus, denique faciendis et non faciendis dicitur, Ἦθος vocari potest. quidam commendationem atque excusationem propria huius officii putauerunt, nec abnuo esse ista in hac parte; sed non concedo ut sola sint. quin illud adhuc ut illud maius sit, hoc minus, ut amor πάθος caritas Ἦθος huius nominis exprimenda natura est, quatenus appellatione ipsa non satis significari videtur. Ἦθος quod intelligimus quodque a dicentibus desideramus, id erit, quod ante omnia bonitate commendabitur, non solum mite ac placidum, sed plerumque blandum et humanum et audientibus amabile atque iucundum, in quo exprimendo summa virtus ea est, ut fluere omnia ex natura rerum hominumque videantur utque mores dicentis ex oratione perluceant et quodammodo agnoscantur. quod est sine dubio inter coniunctas maxime personas, quotiens ferimus, ignoscimus, satisfacimus, monemus, procul ab ira, procul ab
Abbreviated transcription (Latin):
ucer młu tentaueriur. Unde risus qui nõ solũ facto
aliquo dictone. fed interdũ quodã eciã corporis trace
lacessitur. Preterea nõ ut narracõne moueri soleat.
nrq eñm a cure tantũ ac uenuste. sed stulte nacũde ti

Expanded text:
licet multi temptaverint, unde risus, qui non solum facto licet multi temptaverint, unde risus, qui non solum facto aliquo dictove, sed interdum quodam etiam corporis tacta lacessitur. praeterea non una ratione moveri solet, neque enim acute tantum ac venuste sed stulte, iracunde, ti
Abbreviated transcription (Latin):
mone ꝯuotrdiano młra. et in ali̾cacõnib et ierogã¬
die testibue. pluraquã quisq doi facete. et illa ipsa
que sum in uerrem dicta frigidius aluis assignauit. et
restimonii loco posie᷑. ut quo sune magie uulgaria eo
sii tredibilius illa ab oratore nõ futa. sed pastu esse
iactata. uiuc̃q libertus cius Tyro et alius quisquidͤ
sum qui tit hac de ie liberos edidit. parcins dictorũ
nimero indulrissent. et plus indicii in eligendis quã
in congerendis studii adhibuissent: minꝰ a bicctus cal¬
lũmamib foret. qui tamẽ mĩt quoq ut in onũ eius
nigeno faciliue quid reuci quã quod adñci possir in
ue̾nient. Affere ancẽ sumã rei difficultate. primũ
quia ridiculũ dictũ plerũq falsum est hoc semper
humile saepe ex industua depranatũ precerea nũꝙͣ
ionorificũ: tum uaria hoĩ indicia in eo quia ne
racione aliqua sed motu añni quodã nescio an euar¬
iabili iudicat᷑. Neq eñm abullo satis explicari puto.

Expanded text:
et in altercationibus et interrogandis testibus plura quam quisquam dixit facete, et ipsa ilia, quae sunt in Verrem dicta frigidius, aliis adsignavit et testimonii loco posuit; ut, quo sunt magis vulgaria, eo sit credibilius ilia ab oratore non ficta sed passim esse iactata. utinamque libertus eius Tiro aut alius, quisquis fuit, qui tris hac de re libros edidit, parcius dictorum numero indulsissent et plus iudicii in eligendis quam in congerendis studii adhibuissent: minus obiectus calumniantibus foret, qui tamen nunc quoque, ut in omni eius ingenio, facilius, quod reici venient. adfert autem summam rei difficultatem primum, quod ridiculum dictum plerumque falsum est hoc semper humile, saepe ex industria depravatum, praeterea nunquam honorificum; tum varia hominum iudicia in eo, quod non ratione aliqua sed motu animi quodam nescio an enarrabili iudicatur. neque enim ab ullo satis explicari puto,
Abbreviated transcription (Latin):
mos illi drupere ceperũt. Nãq hec ip̃a distrinũs sui
ignoiãcia potuit esse miserabilis. neq illũ qui quom
asum subito ex subselus ut territus fugret capite ex
parte uelaro. quom ad agendũ ex tuiba prospexisset in¬
terroganit aniam ille cũ gladio recessisset fecit cr̃m risꝰ
seo uidiculꝰ fuit discuciende tame᷑ oroĩre einsiodi scent.
Egregie ꝙ acero qui contra imaginẽ sacuruini pro ra¬
binio granier. et contra iuuene quoins subinde uulnꝰ
in iudicio resoluebat᷑. pro uareno młta dixit urbane. sũt
et illi lemores epilogi quibz aduersano sanis facimꝰ. forte
sit eius persona talis ut illi debeat᷑ reuerẽcia aut quom
liquid amice cõmonemꝰ et ad cõcordiã hortam. Quo
genus egregie est tractatũ a passieno. quom domine ux¬
orie sue pecciũaria lite aduersus fiatt̃ eius enobarbũ
ageret. Nã quom de neccessitudine młra dixisset. de for¬

Expanded text:
quos illi diripere coeperunt; namque haec ipsa discriminis sui quos illi diripere coeperunt; namque haec ipsa discriminis sui ignorantia potuit esse miserabilis; neque illum, qui, cucisum, subito ex subselliis ut territus fugit et, capite ex parte velato cum ad agendum ex turba prospexisset, interrogavit, an iam ille cum gladio recessisset. fecit enim risum, sed ridiculus fuit. discutiendae tamen oratione eiusmodi scenae, egregieque Cicero, qui contra imaginem Saturnini pro Rabirio graviter et contra iuvenem, cuius subinde vulnus ira iudicio resolvebatur, pro Vareno multa dixit urbane. sunt et illi leniores epilogi, quibus adversario satisfacimus, si forte sit eius persona talis, ut illi debeatur reverentia, aut cum amice aliquid commonemus et ad concordiam hortamur. quod est genus egregie tractatum a Passieno, cum Domitiae uxoris suae pecuniaria lite adversus fratrem eius Ahenobarbum ageret; nam, cum de necessitudine multa dixisset, de for
Abbreviated transcription (Latin):
precipue monendũ. ne quis insi sumuis ingeri iuiribus
diouẽdas lacumas aggredi audcat. Nã et est longe ue¬
hemẽtissimꝰ hic quom inualuit affectus ita si inhil effi¬
cit. tepet quẽ melius infirmꝰ auctor tacitis iudicũ cogi¬
tacõnbus reliquisset. Nã et uultꝰ et uox et ipã illa exci¬
accor exstinet et quãtũ omuis subiturꝰ sit incellegat. Ni¬
hil habet ista res mediũ. sed aut lacrimas meret᷑ aut risũ
Non antẽ cõmonere tantũ miseracõru. sed eciã discutere
epilogi est propriũ quom oiõne cõtuma que moto lac̾ims
indicee ad insticiã reducat. lum eciã quibusdã ur bane dictis.¬
quale est. da te puero pant ne ploret et corpulento litiga¬
tori. quouie aduersarius ire puer circa iudices erat ab
aduocaro latus. Quid faciã. ego te baiolare nõ possun
sed hec tamẽ nõ debent inimica esse. ira nec quia illum
probauerit quã inrer carissimos sui temporis orares
fuit qui pueris in epilogũ productis talos ieat ĩ mediũ

Expanded text:
praecipue monendum, ne quis nisi summis ingenii viribus ad movendas lacrimas aggredi audeat; nam ut est longe vehementissimus hic, cum invaluit, adfectus, ita, si nihil efficit, tepet; quem melius infirmus actor tacitis iudicum cogitationibus reliquisset. nam et vultus et vox et ipsa illa exciactor et quantum onus subiturus sit intelligat; nihil habet ista res medium, sed aut lacrimas meretur aut risum. Non autem commovere tantum miserationem sed etiam discutere epilogi est proprium cum oratione continua, quae motos lacrimis iudices ad iustitiam reducat, tum etiam quibusdam urbane dictis,quale est date puero panem, ne ploret; et corpulento litigatori, cuius adversarius, item puer, circa iudices erat ab advocato latus: quid faciam? ego te baiulare non possum. Sed haec tamen non debent esse mimica Itaque nec illum probaverim, quanquam inter clarissimos sui temporis oratores fuit, qui pueris ira epilogum productis talos iecit ira medium,
Abbreviated transcription (Latin):
quoq et angusta ingerin uena si modo uel doctrina uil
usu fir aduca generare. atq ad frugem aliquã perdu¬
cere queat. Certe sunt semperq fuerũt nõ paꝵ młti
qui satis perite que essent probacõnb utilia reperirẽt
quos equidem nõ cõtempno. sed accenus uuiles credo ne
nod per eos iudia sit ignotũ acq ut dicã quod sencie
dituos a quib cauiam diserti docerent᷑. Qui uero in¬
dicem rapere et in quẽ uelet habitũ animi posset per¬
ducere quo dicto flendũ. nascendũ esser rarius funit.
tq hoc est quod dominet᷑ in indicus hec eloquẽciar
reguut. namq argumẽta plerũq nascunt᷑ ex cansa
et pro meliore parte plura sunt semper: ut qui per hec
uct tantũ nõ defuisse sibi aduocatũ stiat. ubi uero
animis indicũ ius afferenda et ab ipsa ueri cõtempla¬
cione abducenda mens ubi propriu oratoris opue est
hoc nõ docet litigator. hoc causax libellis non tõnuer¬

Expanded text:
quoque et angusta ingenii vena, si modo vel doctrina vel quoque et angusta ingenii vena, si modo vel doctrina vel usu sit adiuta, generare atque ad frugem aliquam perducere queat; certe sunt semperque fuerunt non parum multi, qui satis perite, quae essent probationibus utilia, reperirent; quos equidem non contemno, sed hactenus utiles credo, ne quid per eos iudici sit ignotum, atque ut dicam, quod sentio dignos, a quibus causam diserti docerentur. qui vero iudicem rapere et, in quem vellet habitum animi, posset perducere, quo dicente flendum irascendumve esset, rarus fuit. atqui hoc est quod dominetur in iudiciis, haec eloquentia regnat. Namque argumenta plerumque nascuntur ex causa, et pro meliore parte plura sunt semper, ut, qui per haec vicit, tantum non defuisse sibi advocatum sciat. Ubi vero animis iudicum vis adferenda est et ab ipsa veri contemplatione abducenda mens, ibi proprium oratoris opus est. hoc non docet litigator, hoc causarum libellis non con
Abbreviated transcription (Latin):
ie quã specice uident᷑. Si quidẽ et epilogi et ꝑoracõm
nonnã ipsa aperce sacie ostendunt haut esse cõsumacõem
racionis. ¶Quãme ante pars hec indicialiũ cansaru
sĩmt preapueq constet affectibus et aliqua de his net¬
cossaris dixeum. nõ tamẽ potui ac ne debi quidẽ locum
istum in unã spect concludere. quare ad hnc opus suꝑest.
quom ad obtinenda que uolumꝰ poteutissim i. tum supra
ducis mulco difficilis mouc̃di indicũ aminos arq in cũ
quẽ uolumꝰ habinũ formãdi et uelut trãffigirandi qua
de re panca que postula bat materia sit aitigi. it ma¬
gis quid oporteret ficui quã quo id modo consequi possemꝰ
ostenderem nũc alciꝰ omr̃e rei repetenda iacio est. Nam
ei ꝑ totã ut diximꝰ cansa locus est affeccibus et eorum
nõ simplox narma nec in transsitu tractanda quo inhil
affene manis mie orandi potest. Nã cetera forfuã teniue

Expanded text:
eius quam species videntur, siquidem et epilogi et perorationis eius quam species videntur, siquidem et epilogi et perorationis nomina ipsa aperte satis ostendunt, hanc esse consummationem orationis. quamvis autem pars haec iudicialium causarum summe praecipueque constet adfectibus, et aliqua de iis necessario dixerim, non tamen potui ac ne debui quidem istum locum in unam speciem concludere. Quare adhuc opus superest, cum ad obtinenda quae volumus potentissimum, tum supra dictis multo difficilius, movendi iudicum animos atque in eum quem volumus habitum formandi et velut transfigurandi. qua de re pauca, quae postulabat materia, sic attigi, ut magis quid oporteret fieri quam quo id modo consequi possemus, ostenderem. nunc altius omnis rei repetenda ratio est. nam et per totam, ut diximus, causam locus est adfectibus. et eorum non simplex natura nec in transitu tractanda, quo nihil adferre maius vis orandi potest. nam cetera forsitan tenuis
Abbreviated transcription (Latin):
in quib sane fuit frequẽtissum tamẽ alie quoq partes
rcapuit. sed bremoree ut quom ex his pluruna sir ree¬
eruenda. At hic si quoiusquã totos eloquẽae aperire fõ¬
tes licer. Nã esse si bent diximꝰ reliqua possiabimus.
iã indicũ aĩnos et econfragosis acq asperis euecti tota
paudere possum ꝰuella. Et quom sit maxima pare epilo¬
gi amplificatio. uerbis arq scucẽcus uti licer maginfias
et oruanis. Iuuc est cõmonẽdum theariũ. quõm uẽtũ
est ad ipsum illud quo ueteres tragordie. comoedieq clau¬
duur. plandite. In alus ame partibus tractand ꝰ eri
affertus. in quisq nascet᷑. Nã neq expomi sie hoc res
arocte et misera biles debent. quom de qualitote aliqͦuie¬
rei questio est probacõmibues uuiꝰ quonisq nei recte subiũti᷑
dbiuero comitã ex plurib cansam agimꝰꝰ eciã mocesse
u. unpluibus quasi epilogie. ui in uenẽ cicero fecit.
uorent quo particã per oioẽm significãt. nihi nõ tã ꝑtes

Expanded text:
t frequentissimi, tamen aliae quoque partes recipiunt, sed breviores, ut cum ex iis plurima sint reservanda. At hic, si usquam, totos eloquentiae aperire fontes licet. nam et, si bene diximus reliqua, possidebimus iam iudicum animos, et e confragosis atque asperis evecti tota pandere possumus vela, et, cum sit maxima pars epilogi amplificatio, verbis atque sententiis uti licet magnificis et ornatis. tum est commovendum theatrum. cum ventum est ad ipsum illud, quo veteres tragoediae comoediaeque cluduntur, plodite . In aliis autem partibus tractandus erit adfectus, ut quisque nascetur, nam neque exponi sine hoc res atroces et miserabiles debent; cum de qualitate alicuiurei quaestio est, probationibus uniuscuiusque rei recte subiungitur. Ubi vero coniunctam ex pluribus causam agimus, etiam necesse erit uti pluribus quasi epilogis, ut ira Verrem Cicero fecit.  ἐπιλόγους vocent, quo partitam perorationem significant. mihi non tam partes
Abbreviated transcription (Latin):
eius in promciã festinãtiũ cõtencione. sed in his oĩb
cum elegans et uenusta exigitur tota exposicio. tum
id festinissimũ est qd̾ aduar orator. Nã et a cicerone
sic est labricii fuga illa condita. itaq quom callidii¬
sune se puraier dicere et quom illa uerba grams
ex intimo artificio de prompsisset. Respicite inquit
hõi fortunas. Respiate .C fabrieñ seuecturẽ quom
hoc respicite oruãde or̃oius cania sacpt dixisset. liq¬
pexit ipe fabricius asubselus dimisso capit disa¬
serar et cetera que adueat: nã est notus locus. quom
in re hoc solũ esset fabriciũ a indicio recessisse. et celiꝰ
quom omiã uenuscissime fineĩt. tum illũ ultinĩ
hic subsecutus quomodo trãssierit utrũ rate anp¬
carorio nauigio: nemo strebar siculi quidẽ ur sũt
lascini et dicaces aiebant in delphino sedisse. et sictã¬
quã ariona trãsuectũ. In narrãdo anrẽ cicero cõsis¬

Expanded text:
eius in provinciam festinantium contentione. Sed in his omnibus eius in provinciam festinantium contentione. Sed in his omnibus cum elegans et venusta exigitur tota expositio, tum id festivissimum est quod adiicit orator. nam et a Cicerone sic est Fabricii fuga illa condita: itaque cum callidissime se putaret direre, et cum illa vera gravissima ex intimo artificio deprompsisset, Respicite, iudices, hominum fortunas, respicite C. Fabricii senectutem, cum hoc, Respicite, ornandae orationis causa saepe dixisset, respexit ipse; at Fabricius a subselliis demisso capite discesserat, et cetera, quae adiecit nam est notus locus, cum in re hoc solum esset, fabricium a iudicio recessisse. et Caelius cum omnia venustissime finxit, tum illud ultimum, hic subsecutus quomodo transient, utrum rate an piscatorio navigio, nemo sciebat, Siculi quidem, ut sunt lascivi et dicaces, aiebant in delphino sedisse et sic tanquam Ariona transvectum. In narrando autem Cicero consis
Abbreviated transcription (Latin):
in ubis alia in figuus. Risus igitur oriũt᷑: ant ĩ corpo¬
re eius in quẽ dicimꝰ. aut ex animo qui factis ab eo
diccisq colligit᷑ aue ex hĩs que sunt extra posira Inr̾
hec enm̃ est om̃ns uimuperacio que si graniꝰ posira sit se¬
uera est si leuins ridicula. Hec aut ostendũr᷑. aut
narrant᷑. aut dicta notant᷑. rarũ est aur occulis subi¬
itere coningat ur feat .C. ilius qui cũ eliuo mãt
sepins obserepenti sibi diceret ostendã eciã qualis sis
ieq plane instarer int̾rogacõne qualẽ se ostẽsurus
esset digito demõstranir imaginẽ galli in scuto cun¬
brico pictam quoi manceps tram sumilimꝰ est insi
Taberne autẽ erant crca forũ ac stutũ illud signi
gracia positũ nariare que falsa suit. In puns est sub¬
tile et oiaroriũ ut cicero pro cluẽtio narrat de cepaso
ac fabricio. aut. M. Celius de illa o lellii᷑ collega

Expanded text:
in verbis, alia in figuris. risus igitur oriuntur aut ex corpoin verbis, alia in figuris. risus igitur oriuntur aut ex corpore eius, in quem dicimus, aut ex animo, qui factis ab eo dictisque colligitur, aut ex iis, quae sunt extra posita. intra haec enim est omnis vituperatio; quae si gravius posita sit, severa est, si levius, ridicula. haec aut ostenduntur aut narrantur aut dicto notantur. rarum est, ut oculis subiicere contingat, ut fecit C. Iulius; qui, cum Helvio Manciae saepius obstrepenti sibi diceret, etiam ostendam, qualis sis. isque plane instaret interrogatione, qualem se ostensurus esset, digito demonstravit imaginem Galli in scuto Cimbrico pictam, cui Mancia tum simillimus est visus. tabernae autem erant circa forum, ac scutum illud signi gratia positum. narrare , quae salsa sint, inprimis est subtile et oratorium, ut Cicero pro Cluentio narrat de Caepasio atque Fabricio aut M. Caelius de illa D. Laelii collegaeque
Abbreviated transcription (Latin):
sicur supra dixerã inhũanꝰ est iocus. Sed quidã siitita
epte auctoriratis ac note uereãdie. ut uoatura sit ĩ ec
dicendi petulãcia. Nã de amicis iã preceptũ est. illudno
ad horã fere consilui. sed ad hominis pertinet. lacessar hoc
modo quẽ ledere sit periculosum ne aut mumacis granes
lequãt᷑. aut tmpis sacistactio mole eciã dicit᷑ quod i
plures cõuenit. si aur naciones tote incessant̾ aut ordigs
aut condicio aur studia młroꝵ. Ca que dicie uir bomis
omiã salli a dignitare ac uerecũdia decet. Nmiũ eñn
risus preciĩ est. si probitatis compendio constar. unde
antẽ consilietur risue. Et quib ex locis peti solrat
disficillium̃ ditere. Mã si speciee omnes ꝑstqu uilimꝰ¬
nec modũ reperiemus et frustia laborauumꝰ. Neq eñm
mmꝰ nimerosi funt loci ex quib hec dicta ꝙ̃ illi ex qͥbut
eas quas sentẽcias uocamꝰ ducũr᷑. irq ałii. Niã hic qͦ
est iuẽcio et eloquncio. arq ip̃ius eloquncõnib ins alia

Expanded text:
 inhumanus est iocus. Sed quidam ita sunt receptae auctoritatis ac notae verecundiae, ut nocitura sit in eos dicendi petulantia. nam de amicis iam praeceptum est. illud non ad oratoris consilium sed ad hominis pertinet; lacessat hoc modo quem laedere sit periculosum, ne aut inimicitiae graves insequantur aut turpis satisfactio. male etiam dicitur, quod in plures conuenit, si aut nm. ea quae dicet vir bonus omnia salva dignitate ac verecundia dicet. nimium enim risus pretium est, si probitatis impendio constat. unde autem concilietur risus et quibus ex locis peti soleat, difficillimum dicere. nam si species omnes persequi velimnec modum reperiemus et frustra laborabimus. neque enim minus numerosi sunt loci, ex quibus haec dicta, quam illi, ex quibus eae, quas sententias vocamus, ducuntur, neque alii. nam hic quoque est inventio et elocutio, atque ipsius elocutionis vis alia
Abbreviated transcription (Latin):
IC diuersa uiatus que utum in indicis mo¬
nendo et illos tristes solui affectus et am̃iũ
ab mic̃cione rerũ trequenter auertie. et ali¬
quãdo enã tefficit. et a sacietate uel a faniga
tia pnincipo deceue. Nã pleriq demosthem fagulian
doluisse demosthents quonis panca ad modum dicta
nec sane cetenis cie u̾nitib respondẽcia palã ostendut̃
nõ despliciusse illi illos. sed nõ couigisse noster uero nõ
solum extia indicia. sed m ipĩs eciõ orõnib habitus est
nimm ꝰisus affectaror. mihi quide᷑ sine id rocte iudico
Iun amore in modico p̾aput in eloquẽtia mru labcor s

Expanded text:
huic diversa virtus, quae risum iudicis movendo et illos tristes solvit adfectus et animum ab intentione rerum frequenter avertit et aliquando etiam reficit et a satietate vel a fatigatione incipes, docent. nam plerique Demostheni facultatem noluisse Demosthenes, cuius pauca admodum dicta nec sane ceteris eius virtutibus respondentia palam ostendunt, non displicuisse illi iocos, sed non contigisse. noster vero non solum extra iudicia, sed in ipsis etiam orationibus habitus est nimius risus adfectator. mihi quidem, sive id recte iudico sive amore immodico praecipui in eloquentia viri
Abbreviated transcription (Latin):
alirrã a doc quouis nouue ur ego quidẽ sencio cardet sei¬
mo romanꝰ. mores appellant᷑ arq inde pars quoq phylo
spectanti mihi nõ tam mores significari uidert᷑. quam
moꝵ quedã proprietas. Nã ipsis quidẽ omiis habioꝰ mc̃¬
tis coninetirr canciores uoluptatẽ complecti quã nonã
nterpretari maluerut. Affectut igitur hos conacatos
los mirce arq compositos esse diixerunt. in alcero uehence¬
ter cõmotos in altero lence. demq hos impetrare. illos
accidere frequẽtius fateor: ira nõ nullas credo esse ma¬
terias que cõtimũ deriderent affectũ nec ianic̃ minꝰ
artis aut ntus hic lemores habent uirũ acq impetus.¬

Expanded text:
alteram Ἦθος cuius nomine, ut ego quidem sentio, caret seralteram Ἦθος cuius nomine, ut ego quidem sentio, caret sermo Romanus; mores appellantur, atque inde pars quoque illa spectanti mihi non tam mores significari videntur quam morum quaedam proprietas; nam ipsis quidem omnis habitus mentis continetur. cautiores voluntatem complecti quam nomina interpretari maluerunt. adfectus igitur πάθος concitatos, Ἦθος mites atque compositos esse dixerunt; in altero vehementer commotos, in altero lenes; denique hos imperare, illos accidere frequentius fateor, ita nonnullas credo esse materias, quae continuum desiderent adfectum. nec tamen minus artis aut usus hi leniores habent, virium a
Abbreviated transcription (Latin):
esse indices putent: affectus p̾stant ut eciã ueliit. ses
quod uolũt credũt quoq. Nã quom irasci. fauere. odi
misereri ceperũt agi iam rem suã existuuãt: et sicur amã¬
tes de forma iudicare nõ possũt quia seusũ occuloꝵ prea¬
pitat ammꝰ. Ita oc̃m̃ ueritatis inqͥrende racõem index
ouuntit occupatus affectibus estu fert᷑ et uelutr rapide
flumim obsequit᷑. Ita argumẽta ac testes quid egeruit
pronĩciacio ostendit. Cõmotus atem ab orarore Index
quid senciar sedens ad huc acq audieus confitet᷑. an quo
lle qui plerisq peroracõnib petiu fletus eiũpit. n
dicta palam seutẽcia est. huc igit᷑ incũbat labor oracor
hoc opus eius. hic laboi est. sine quo cecera unda ieuma
infirma ingrata sunt. adeo uelut spnitus operis huius
arq auiniꝰ est. in affectibus. Hoꝵ autẽ sient aunquitus
iadicũ accepimꝰ: due sunt species alterã greci No bo
uocant quãnos uertẽtes recte ac proprit affectũ dicimꝰ

Expanded text:
stant ut etiam velint; sed id quod volunt credunt quoque. nam cum irasci, favere, odisse, misereri coeperunt, agi iam rem suam existimant; et, sicut amantes de forma iudicare non possunt, quia sensum oculorum praecipit animus, ita omnem veritatis inquirendae rationem iudex omittit occupatus adfectibus; aestu fertur et velut rapido flumini obsequitur. ita argumenta ac testes quid egerint, pronuntiatio ostendit; commotus autem ab oratore iudex, quid sentiat, sedens adhuc atque audiens confitetur. An cum ille, qui plerisque perorationibus petitur, fletus erumpit, non palam dicta sententia est? huc igitur incumbat orator, hoc opus, hic labor est, sine quo cetera nuda, ieiuna, infirma, ingrata sint; adeo velut spiritus operis huius atque animus est in adfectibus. horum autem, sicut antiquitus traditum accepimus, duae sunt species: alteram Graeci πάθος vocant, quod nos vertentes recte ac proprie adfectum dicimus,
Abbreviated transcription (Latin):
et arli auimo profiascarui oĩo qualẽ facere iudicẽ
uoelte. An ule dolebit qui audiet nre quom hoc dicã
nõ dolentẽ: nascer᷑ si ihil ipse quĩnã conatat. sed id¬
quia exigii sumile pacictiu: Iiccis aientis occulis
larrinias dabit. fieri nõ potest nec incendir iusi igins
nẽt madesimꝰ insi humore nec res ulla dat alieri co¬
lorem quẽ non ipsa primũ habet est igit᷑ ur apd̾ nos
ualeant ea quae ualere apud indicem uolumꝰ. affi¬
ciam᷑ q aute quã afficere conem. At quomõdo fiet
ut efficiam᷑. Neq cm suut motus in nostra ptatt
temptabo eciã de hoc dicere quas fautatias grea uo¬
cant nos sane uisiones appellemus per quas imagi¬
nes rerũ absenciũ ia representant᷑ ammo ut cas
ceruere occulis. ac presentes habere uideam. Has.

Expanded text:
qualem facere iudicem volet. An ille dolebit, qui audiet me, qui in hoc dicam, non dolentem? irascetur, si nihil ipse, qui in iram concitat se idque exigit, similia patietur? siccis agentis oculis lacrimas dabit? fieri non potest. nec incendit nisi ignis nec madescimus nisi humore nec res ulla dat alteri colorem quem non ipsa habet. primum est igitur, ut apud nos valeant ea quae valere apud iudicem volumus, adficiamurque antequam adficere conemur. ad quomodo fiet, ut adficiamur? neque enim sunt motus in nostra potestate. temptabo etiam de hoc dicere. quas φαντασίας Graeci vocant, nos sane visiones appellemus, per quas imagines rerum absentium ita repraesentantur animo, ut eas cernere oculis ac praesentes habere videamur. has
Abbreviated transcription (Latin):
cendit:
ON solum auit̃ dicendo. sed eciã faciendo
quedã lacrimas monemꝰ. Unde producere
ip̃õs que ꝑiclicent᷑ squalidos atq deformes
et liberos eoꝵ ac parẽtes institutũ et ab agui¬
sacoribus ciuetũ gladiũ ostendi. et lecta enulnerib
ossa et uestes sauguie profusas uidemꝰ et uuluera re¬
solui uerberata corpora undari quaꝵ ierũ ingẽs pli

Expanded text:
cendit. Non solum autem dicendo sed etiam faciendo quaedam lacrimas mouemus, unde et producere ipsos, qui periclitentur, squalidos atque deformes et liberos eorum ac parentes institutum, et ab accusatoribus cruentum gladium ostendi et lecta e vulneribus ossa et vestes sanguine perfusas videmus, et vulnera resolvi, verberata corpora nudari. qu
Abbreviated transcription (Latin):
a pedagogo se uellicari respondit. Sed inhil illa cuca cepa¬
e ciceromie tabula efficacius ad pericula epilogorũ. omño
tanc̃ hec tolerabilia quibus accionẽ nutare facile est. At
qui a scilo nõ recedunt. aut cõncescũt ad hos casus ut fre¬
quẽcissune fala dicũt᷑ inde est enm tendie ad gruna uestra
pplicrs manꝰ et herer in cõplexu liberoꝵ miser et reuocar
ecce ine. eciã si inhil hoꝵ is de quo dicũt᷑ faciat. Ex stholis
hec uicia in quib omia libere finigunꝰ et impune. quia pro
facto est quicqͥd uoluimꝰ nõ admittit. Hoc idẽ ueritas u¬
gregieq cassus dicenti adulescentulo quid me toruor
uulm intueris. seuere nõ me hercule quid in faciebã. sed..
sie scupsisti. Ecce et quã tn culeutissime eum aspexit. Illdꝰ

Expanded text:
a paedagogo se vellicari respondit. Sed nihil illa circa caepaa paedagogo se vellicari respondit. Sed nihil illa circa caepasios Ciceronis fabula efficacius ad pericula epilogorum. omnia tamen haec tolerabilia iis, quibus actionem mutare facile est; at, qui a stilo non recedunt, aut conticescunt ad hos casus aut frequentissime falsa dicunt. inde est enim, tendit ad genua vestra supplices manus, et haeret ira complexu liberorum miser, et revocat ecce me, etiamsi nihil horum is, de quo dicitur, faciat. Ex scholis haec vitia, ira quibus omnia libere fingimus et impune, quia pro facto est quidquid voluimus; non admittit hoc idem veritas, egregieque Cassius dicenti adolescentulo: quid me torvo vultu intueris, Severe? Non mehercule, inquit, faciebam, sed si sic scripsisti, ecce! et quam potuit truculentissime eum aspexit. ill
Abbreviated transcription (Latin):
denda. Et quidẽ repugnatee pationo et inrhil uuluu cõ¬
motos et inrẽpestine residences. et facro aliquo uel ip̃o
uilni risum eciã mouẽtẽs sepe uidi. precipne uero quom
aliqua uelur scruce fũt. alia cadũt᷑. Tanstulit aliquãdo
parronis purellã quie soior est et aduersar dicebat᷑. Nã de
pot lie erar in adueria subsellia tãꝙͣ in grenio fratus᷑
udictirius. aris a nobis premonitũs discensserat. quom
Ale alioqͥn un facũdus iopinate rei casu onutuit. et
infante᷑ suam fugidissumt reportanit Alis imaginiẽ
mariti pro rea proferre magui putauit. At ea risũ sepine
fecit. Nã et hi quoꝵ officio erar ur traderent eã ignari
qui esser epilogus quociens respexisset parronꝰ offerebant
palam. et prolata nouissime de formitate ipsa. nam seius
Nec ignotũ quid gliconi quoi spiridõn fruit cognou̾it acci¬
derit᷑. huic puer quẽ is productũ quid fleret interrogabat

Expanded text:
denda. equidem repugnantes eos patrono et nihil vultu comdenda. equidem repugnantes eos patrono et nihil vultu commotos et intempltu risum etiam moventes saepe vidi; praecipue vero cum aliqua velut scenice fiunt, alio cadunt. transtulit aliquando patronus puellam, quae soror esse adversarii dicebatur nam de hoc lis erat, ira adversa subsellia, tanquam ira gremio fratris relicturus, at is a nobis praemonitus discesserat. tum ille, alioqui vir facundus, inopinatae rei casu obmutuit et infantem suam frigidissime reportavit. alius imaginem mariti pro rea proferre magni putavit, et ea saepius risum fecit. nam et ii, quorum officium erat ut traderent eam, ignari, qui esset epilogus, quotiens respexisset patronus, offerebant palam, et prolata novissime deformitate ipsa nam senis nec ignotum, quid Glyconi, cui Spiridion fuit cognomen, accident. huic puer, quem is productum quid fleret interrogabat,
Abbreviated transcription (Latin):
fuit qͦudã inrer hec omia potentissimũ quo. L.mmurenã
cicero accusantibus clarissimis uiris eripnisse precipue
tris temporibus totũ peue sublatũ est. quom omĩa cure
tureleq unius iumixa periclicari nuillo indicii exitu pos¬
suit. De accusacoribus et reis sum loquntꝰ. quia in ꝑicłie
maxiine uersatur affectus sed prinate quoq canse urrnq
habet per oracõnis genus. et illud qd̾ est ex emumeracõe
probacõnũ. et hoc quod ex lacrimis si aut statu pericli¬
tari aut opinone u̾ngator uidet᷑. Nã in parius quidẽ
libus has tragoedias mouere tale est. quasi si ꝑsbãm
heiculis et coturnoe aptare infantib uelis. Illud ue qͥdẽ
indignũ est. admonicõne ingens in epilogis meo iudicio
uerti discrumẽ. quomodo se dicenti qui excitat᷑ accõmodet.
Nam et impericia et rusticitas. et rigor et de formitas
affert᷑ interum fuigus diligenter ꝙ sunt hec accori proui¬

Expanded text:
fuit quondam inter haec omnia potentissimum, quo L. Murenam fuit quondam inter haec omnia potentissimum, quo L. Murenam Cicero accusantibus clarissimis viris eripuisse praecipue tris temporibus totum paene sublatum est, cum omnia curae tutelaeque unius innixa periclitari nullo iudicii exitu possint. de accusatoribus et reis sum locutus, quia ira periculis maxime versatur adfectus. Sed privatae quoque causae utrumque habent perorationis genus, et illud quod est ex enumeratione probationum, et hoc quod ex lacrimis, si aut statu periclitari aut opinione litigator videtur. nam ira parvis quidem litibus has tragoedias movere tale est, quasi si personam Herculis et coturnos aptare infantibus velis. ne illud quidem indignum est admonitione, ingens ira epilogis meo iudicio verti discrimen, quomodo se dicenti, qui excitatur, accommodet. nam et imperitia et rusticitas et rigor et deformitas adferunt interim frigus, diligenterque sunt haec actori provi
Abbreviated transcription (Latin):
deinq ip̃m impositũ lecto eiat. At uestis tamẽ illa sãgni¬
ne madens. na representauit imagnit̃ sceleris ut in
occisus esset cesar. sed tum maxit ocadi uideret᷑. Sed nõ ideo
probanerĩ quia factũ et lego. et ipẽ aliquãdo indi deputã
tabulã supra iouẽ imagiiẽ rei quome acrourate udex
erar cõmouẽdus. Que cĩm est actoris infancia que mutã
illam efigie magis quã orocm pro se putet loquntiram:
At sordes et squalores et propinqͣꝵ quoq sumlẽ habitũ
profuisse scio et magnũ ad salute momẽtũ preces actulisse.
Quare et obsecracio illa iudicũ per carissuma pignora
uriq si et reo sunt liberi cõmx. parẽtes. et nisserit et dee
eciã inuocacio. uelut ex bona cõsciẽcia profecta uideri
solet. Stratũ deniq iacere et ienua cõplaati. nisi si ta¬
men persona nos et ance acta uita et rei condicio prohi¬
bebit. Q uedã uero tã fortiter tueda ꝙͣ facta sunt. ue
sichabenda est auctoritaͬs racio ne sit inuiia seciritas

Expanded text:
denique ipsum impositum lecto erat, at vestis tamen illa sanguine madens ita repraesentavit imaginem sceleris, ut non occisus esse Caesar sed tum maxime occidi videretur. Sed non ideo probaverim, quod factum et lego et ipse aliquando vidi, depictam ira tabula sipariove imaginem rei, cuius atrocitate iudex erat commovendus. quae enim est actoris infantia, qui mutam illam effigiem magis quam orationem pro se putet locuturam? At sordes et squalorem et propinquorum quoque similem habitum scio profuisse, et magnum ad salutem momentum preces attulisse. Quare et obsecratio illa iudicum per carissima pignora, utique si et reo sint liberi, coniux, parentes, utilis erit; et deorum etiam invocatio velut ex bona conscientia profecta videri solet; stratum denique iacere et genua complecti, nisi si tamen persona nos et anteacta vita et rei condicio prohibebit; quaedam enim tam fortiter tuenda quam facta sunt. verum sic habenda est auctoritatis ratio, ne sit invisa securitas.
Abbreviated transcription (Latin):
cõmendat et cania periculi si suscepissem ĩiinicicias
ob aliquod factũ honestũ iuderetui p̾ciput bonitas.
humanitas. misericordia. Iustius eñ̃ tuc petere ea
quisq indet᷑. a indice que aluis ipse prestirent. Rest¬
renda pars hec quoq ad militatẽ rei p. ad indicũ glo¬
uam. ad exemplũ ad memoriã. posteritatis. płiniũ
tamẽ ualer mmiseratio. que iudicẽ nõ flecti tãtũ coc
sed motũ quoq animi sui lacrimis cõfiteri. Hec pe¬
tentur. aut ex hie que passus est reus aut his que
maxime ꝑatitur. aur his que dap̃natũ manent
ne et ip̃a duplicant᷑. quom dicimꝰ ex qua illa formã

Expanded text:
commendat et causa periculi, si suscepisse inimicitias commendat et causa periculi, si suscepisse inimicitias ob aliquod factum honestum videtur; praecipue bonitas, humanitas, misericordia. iustius enim tum petere ea quisque videtur a iudice, quae aliis ipse praestiterit. referenda pars haec quoque ad utilitatem rei publicae, ad iudicum gloriam, ad exemplum, ad memoriam posteritatis. plurimum tamen valet miseratio, quae iudicem non flecti tantum cogit, sed motum quoque animi sui lacrimis confiteri. haec petentur aut ex iis, quae passus est reus, aut iis quae cum maxime patitur, aut iis quae damnatum manent; quae et ipsa duplicantur, cum dicimus ex qua
Abbreviated transcription (Latin):
cione quom aute eiue casum quẽ ulcisat᷑ ant liberorũ
ac parentu̾ solitudinẽ cõquerit᷑ eciã futuri temporis nna¬
giie iudices mouet que maneant eos qui de ui et nuria
questi sũt insi uendicent᷑. fugiendũ de cintate: cedendũ
bonis. aut omĩa quecũq minucus fecerit perferenda.
Sed sepine idem accusatoris auercere iundicẽ a ii¬
raciont qua reus sit usuꝰ atq fortiter ad iudicãdũ
cõarare quoius loci est etiã occupare que dictuꝵ fac¬
tuũ ue aduersanoꝵ pures. Nã et canciores ad custo¬
diam sue religionis iudices facit et gratiã respõsui
aufere. quom ea preduta sunt ab accuiatoie. Iã si pro
rogantibus respondere debear quod est unũ repeticõis
gemus pericliantt uero cõmendar dignitas. et studia
icia. et susepte bello cicatuces et nobilitas et merita
maioꝵ Hoc quod proxiine dixi. acero acq asumims
certatim sunt usi pro icanio patre hic. ile pro filio

Expanded text:
tione, cum aut eius casum, quem ulciscitur, aut liberorum tione, cum aut eius casum, quem ulciscitur, aut liberorum ac parentium solitudinem conqueritur. etiam futuri temporis imagine iudices movet, quae maneant eos, qui de vi et iniuria questi sunt, nisi vindicentur; fugiendum de civitate, cedendum bonis aut omnia, quaecunque inimicus fecerit, perterenda. Sed saepius id est accusatoris, avertere iudicem a miseratione, qua reus sit usurus, atque ad fortiter iudicandum concitare. cuius loci est etiam occupare, quae dicturum facturumve adversarium putes. nam et cautiores ad custodiam suae religionis iudices facit et gratiam responsuris aufert, cum ea quae dicta sunt ab accusatore iam, si pro rogantibus respondere debeant; quod est unum repetitionis genus. periclitantem vero commendat dignitas et studia fortia et susceptae bello cicatrices et nobilitas et merita maiorum. hoc , quod proxime dixi, Cicero atque Asinius certatim sunt usi, pro Scauro patre hic ille pro filio.
Abbreviated transcription (Latin):
quo loco quomodo que omia inifimicos tractatus habent
pulsanĩ queum. dere pͥmũ ipsa dicendũ. Tum si senex.
si puer. si ingiãtus si probus si uene de re ꝑ meritꝰ. eciã
si percussus sir a uili aliquo cõteptoq. uel ex contrario a po¬
tence miniũ uel ab eo quo mĩme oportuit. et si die forte sol¬
lẽni ut cum his tporibus indicia eius rei manne excerce¬
ntui aut in solicito citatis statu. Itẽ in theatro ĩ tr̃¬
plo in concione cresar nindia. et si nõ erroie nec ira. nec
honores conira peterer et si plus eciã uderi põt uoluisse
uã fecit. plurimũ tamẽ afferat acrocitatis modus. se
graniter. si cõtuureliose. ut demosthenes ex parte ꝑcussi
corporis ex unltu ferientis. ex habitu nuunidiã. medee q̃rit.
occisus utrũ ferio: an igne: an ueneno: uno uuluere: an
pluribus: subito an expeccatõne. Tortus ad hanc partẽ
maxime ꝑtinet utitur frequenter accusator et misera¬

Expanded text:
quo loco, quo modo; quae omnia infinitos tractatus habent. quo loco, quo modo; quae omnia infinitos tractatus habent. pulsatum querimur: de re primum ipsa dicendum; tum si senex, si puer, si magistratus, si probus, si bene de re publica meritus; etiam si percussus sit a vili aliquo contemptoque vel ex contrario a potente nimium vel ab eo, quo minime oportuit, et si die forte sollemni aut iis temporibus, cum indicia eius rei maxime exercerentur, aut ira sollicito civitatis statu; item ira theatro, ira templo, ira contione, crescit invidia; et si non errore nec ira vel honores contra peteret, et si plus etiam videri potest voluisse quam fecit. plurimum tamen adfert atrocitatis modus, si graviter, si contumeliose: ut Demosthenes ex parte percussi corporis, ex vultu ferientis, ex habitu invidiam Midiae quaerit. occisus utrum ferro an igne an veneno, uno vulnere an pluribus, subito an exspectatione tortus, ad hanc partem maxime pertinet. utitur frequenter accusator et misera
Abbreviated transcription (Latin):
bitut sans omtẽ et hoc uos stire omee scit᷑. Cicero qͥdẽ
un ueriẽ. eciã emendan posse infannã indicioꝵ damnato
reo dicit quod est unũ ex supradictis metus eciã si est ha¬
bendus ut faciar idẽ hũc haber locũ in forciorẽ quã in pro¬
henno. Qua dere quod sentirẽ alio iam libro ex posui cõ¬
arare quoq nundiã odio ira liberius inꝑoracoem ꝯtingit.¬
quoꝵ nundiã graciã odiũ tupitudo nã offerisio indici
facie. si cõtumax anogans secirus sit. que nõ ex facto modo
duro uel aliquo. sed iultu habitu aspectu moueri solet.
egregieq nobis adulescentib dixisse accusator. cossutiani
capitonis uidebatur grece quide᷑. Sed in hñc sensũ eru bes¬
cis cesarẽ tuuere sumã tamẽ concitãdi affectꝰ accusatori
in hoc est ur id quod obiecit aut quã atrocissimũ aut eciã
si fieri põt quã maxume miserabile esse uidcat᷑ Atrocitas
crestit ex his quid factũ sit a quo in quẽ quo arõ quo tpõre

Expanded text:
s omnes et hoc vos scire omnes sciunt. Cicero quidem ira Verrem etiam emendari posse infamiam iudiciorum damnato reo dicit; quod est unum ex supra dictis. metus etiam, si est adhibendus, ut faciat idem, hunc habet locum fortiorem quam ira prooemio. qua de re quid sentirem, alio iam libro exposui. concitare quoque invidiam, odium, iram, liberius ira peroratnvidiam gratia, odium turpitudo, iram offensio iudici facit, si contumax, arrogans, securus sit, quae non ex facto modo dictove aliquo sed vultu, habitu, aspectu moveri solet. egregieque nobis adolescentibus dixisse accusator Cossutiani Capitonis videbatur, Graece quidem, sed ira hunc sensum, erubescis Caesarem timere. summa tamen concitandi adfectus accusatori ira hoc est, ut id, quod obiecit, aut quam atrocissimum aut etiam, si fieri potest, quam maxime miserabile esse videatur. atrocitas crescit ex his, quid factum sit, a quo, ira quem, quo animo, quo tempore,
Abbreviated transcription (Latin):
tionũ unde tantũ res mouẽt aut q̃uom ip̃is loqui
sigius Ex persome ꝯuoq trahit᷑ astectus noꝵ
lim andire iudex uidetur aliena mala deflentes ses
serabiliora. si ea dicerent ipsi tanto sunt quadã por¬
cione ad efficiendũ potẽciora quom uelur ip̃oꝵ ore didi¬
cium᷑ ur stenicie acroribus eadẽ᷑ uox eadẽq prouũti¬
atio plus ad mour̃dos affecne sub persona ualet. Itaq
idẽ citero quãquã poce nõ dat nulomi eumq pocine
amini prestancia cõmendat ac cõmodanu tare et uba
cõntiunatts eciã forti uno cõquestionte frustra inquit
dutu est n hil facilius quã lacumas marecere. Nã
quom ueros dolores miniget tempus citius euaurestat
ceperat impetu ad racõem rodit. nõ paciam᷑ igitur fuꝰ¬
grescere opus hoc. et affectũ quom ad sumũ perduxcenꝰ¬

Expanded text:
res movent; at cum ipsos loqui fingimus, ex personis quoque trahitur adfectus Non enim audire iudex videtur aliena mala deflentis, sedserabiliora, si ea dicerent ipsi, tanto sunt quadam portione ad adficiendum potentiora, cum velut ipsorum ore dicuntur, ut scenicis actoribus eadesub persona valet. itaque idem Cicero, quanquam preces non dat Miloni, eumque potius animi praestantia commendat, accommodavit tamen ei verba, convenientes etiam forti viro conquestiones: frustra , inquit, dictum est, nihil facilius quam lacrimas inarescere. nam cum etiam veros dolores mitiget tempus, citius evanescat ceperat, impetu ad rationem redit. Non patiamur igitur frigescere hoc opus, et adfectum, cum ad summum perduxe