comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
te didicisti. aliu assuctꝰ es disciplinis. Nonẽ eiꝰoẽ hominiᷤᷤ. aureoᷤ
tii ⁊ pauliani ⁊ fr̃ĩs eusebii uidiciũ displicet. Solꝰ escato romani gene¬
ris dissertissimꝰ. qui testimonio tuo ⁊ prudentie tuȩ tue ueliᷤᷤ credi.
Recordare queso illius diei. quando me deresurrectione ⁊ ueriate corpiꝰ
damabas. Postqͣ nau̾gare repisti. ⁊ ad intimũ cerebrũ tuum senti¬
re putredo ꝑuenit : tunc nos hereticoᷤᷤ recordatꝰ es. Quit tͥ faciam¬
sermonẽ tuũ intelligerẽ: tam̃ rusticitatẽ ⁊ simplicitatẽ magisin
te arbitrabar ꝗͣ uecordiã. Nec rephendo scm̃ uirum.Maluit enim
apud me dissimulare ꝗ nouerat. ꝗͣ portitorẽ clientulũ suis litteriꝰ
accusare. S memetipsiĩ arguo. qͥ alt̾iꝰ potuis adquieui ꝗͣ meo ui¬
ditio: ⁊ odiᷤ aliud cernentib aliud scedule credidi ꝗͣ uidebã. Iuã

Expanded text:
te didicisti, aliis adsuetus es disciplinis. non est eiusdem hominis et aureos te didicisti, aliis adsuetus es disciplinis. non est eiusdem hominis et aureos tii et Pauliniani, et fratris Eusebii judicium displicet. Solus es Cato Romani generis disertissimus, qui testimonio tuo et prudentiae velis credi. Recordare, quaeso, illius diei quando me de Resurrectione, et veritate corporis m, et orthodoxum conclamabas. Postquam navigare coepisti, et ad intimum cerebrum tuum sentinae putredo pervenit, tunc nos haereticos recordatus es. Quid tsermonem tuum intellegerem, tamen rusticitatem et simplicitatem magis in te arbitrabar quam uecordiam. nec reprehendo\' sanctum uirum — maluit enim apud me dissimulare, quod nouerat, quam portitorem clientulum suis litteris accusare —, sed memet ipsum arguo, qui alterius potius adquieui quam meo iudicio et oculis aliud cer- , nentibus aliud scidulae credidi, quam uidebam. Quam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ maxime inecclasten cõmentarioᷤᷤ. ⁊ liqͥd̾o ꝑuideb me abadolescen¬
tia numꝗͣ alicuꝰ auctoritate det̾ritũ. ad quieuisse heretice p̾uitat
N on parũ ẽ scire qͥ nesciaᷤᷤ. P rudentiᷤᷤ hominiᷤᷤ ẽ: nosse mensura ꝙ
suã. nec zelo diaboli concitatum imꝑitie suȩ. cunctũ orbẽ testem
facere. scilicet ⁊ głari cupiᷤᷤ. ut inpatͥa tua iactitaᷤᷤ me non po¬
tuisse responde eloquentie tuȩ:⁊acum̃ inte crisippi formidasse.
p̃iana uerecundia ten eor. ⁊ cellule mee latebraᷤᷤ nolo mordaci ser¬
aut ridenda ꝑmuto. Ego quasi xp̃ianꝰ cum xp̃iano loquar. Obsecro
te fr̃. ne plus ueliᷤᷤsaꝑe ꝗͣ sapis. ne uł innocentiã. ł simplicitatẽ tu
lcerte ea que taceo.⁊ te non intelligente cet̾i intelligunt. stilo ꝓ¬
feras: ⁊ in eptiaꝵ tuaꝵ cunctis cachinnũ p̃beaᷤᷤ. aliud parua eta¬

Expanded text:
et maxime in Ecclesiasten commentarios, et liquido peruidebis me ab adulescenet maxime in Ecclesiasten commentarios, et liquido peruidebis me ab adulescentia numquam alicuius auctoritate deterritum adquieuisse hereticae prauitati. Non parum est scire, quod nescias: prudentis hominis est nosse mensuram suam nec zelo diaboli concitatum inperitiae suae cunctum orbem testem facere. scilicet gloriari cupis, ut in patria tua iactites me non potuisse respondere eloquentiae tuae et acumen in te Chiysippi formidasse. Christiana uerecundia teneor et cellulae meae latebras nolo mordaci seraut ridenda dimitto: ego quasi Christianu3 cum Christiano loquens obsecro te, frater, ne plus uelis sapere, quam sapis, ne uel innocentiam uel simplicitatem tuam uel certe ea, quae taceo et te non intellegente ceteri intellegunt, stilo proferas et ineptiarum tuarum cunctis cachinnum praebeas. aliud a parua aeta
Abbreviated transcription (Latin):
li.⁊ mala uł ampittaui. uł correxiuł tacui. arguendus sum cur ꝑme
euis idest ex greco in latinũ tnstulit. Sit inculpa erꝰdẽ confessionis
uergellenst eusebiꝰ. quionuiũ psalmoꝵ cõmentario ᷤᷤ heretici hominiᷤᷤ
transtulerit. ⁊aceo de uictorino pitabionense.⁊ cet̾is qui origenem
in explanatione dum taxat scripturaꝵ secuit sunt:⁊ exp̃sser̃: ne
non me tamdefendere ꝗͣ socioᷤᷤ criminiᷤᷤ uidear querere. adte ipsum
ueniã curtractatꝰ eiꝰ in iob descriptoᷤ habes. in quib contra diabo
i de stelliᷤ celoq disputans. quedã locutus ẽ que eccła non recipit:
torib ferre sententiã: ⁊ quasicensoria uirga alio ᷤᷤ reicere debibliothe¬
cis. alio ᷤᷤ reciꝑe:⁊ cum tibi placu̾it me uł catolicũ ł hereticum
ꝓnunciare. nob̾ non licet ꝑuersa respuere ⁊ dampnare q sepe
dampnauimꝰ : Lege adhephesioᷤ libroᷤ. lege cet̾a opuscula mea:

Expanded text:
li et mala uel amputaui uel correxi uel tacui, arguendus sum, cur per me li et mala uel amputaui uel correxi uel tacui, arguendus sum, cur per me eius, id est ex Graeco, in Latinum transtulit, sit in culpa eiusdem confessionis Uercellensis Eusebius, qui omnium psalmorum commentarios heretici hominis uquaeque transtulerit. taceo de Uictorino Petobionensi et ceteris, qui Origenem in explanatione dumtaxat scripturarum secuti sunt et expresserunt, ne non tam me defendere quam socios criminis uidear quaerere. ad te ipsum ueniam: cur tractatus eius in Iob descriptos habes, in quibus contra diabolum et de stellis caeloque disputans quaedam locutus est, quae ecclesia non recipit? toribus ferre sententiam et quasi censoria uirgula alios eicere de bibliothecis, alios recipere et, cum tibi placuerit, me uel catholicum uel hereticum pronuntiare: nobis non licet peruersa respuere et damnare, quod saepe damnauimus? lege ad Ephesios libros, lege cetera opuscula mea
Abbreviated transcription (Latin):
dogmata. cuius inplerisq errorẽ usq ab anc etatẽ penitus ig¬
noiaᷤᷤ. E gone hereticꝰ.⁊  cur me queso heretici ñ amant.&
Tu ortodoxꝰ. qͥ ⁊̃ contra scientiã tuã ⁊ linguam alia p̃dicantẽ.
aut inuitꝰ scͥpsisti ⁊ p̃uaricatores. aut uolens ⁊ hereticꝰ dimi¬
sĩsti egiptũ. cuncta ꝓuinciaᷤᷤ reliqͥsti: inqͥb sectã tuã libera pl¬
riq fronte defendũt.⁊ elegisti me adinsectandũ. qui om̃ia con¬
tra eccłam dogmata. publica uoce condempno. Origenes here¬
ticꝰ quid adme. qui illũ implerisq herencũ non nego: Errauit
deresurractione corporiᷤᷤ. errauit de animaꝵ statu. dediaboli pe¬
nitentia. &. qͥ his mauiᷤ est. filium ⁊ spm̃ sẽm incõm̃tarus¬
ona eiꝰ reciꝑe: ut mala quoq eiꝰ reciꝑe cogamur. at idẽ ⁊ scͥpt᷑aᷤᷤ
ui testam̃ti reuelauit maxima sacram̃ta.Si gͥ que bona st̃ transtu¬

Expanded text:
dogmata, cuius in plerisque errorem usque ad hanc aetatem penitus igdogmata, cuius in plerisque errorem usque ad hanc aetatem penitus ignoras. egone hereticus? et cur me, quaeso, heretici non amant? tu orthodoxus? qui etiam contra conscientiam tuam et linguam alia praedicantem aut inuitus subscripsisti et praeuaricator es, aut uolens et hereticus. dimisisti Aegyptum, cunctas prouincias reliquisti, in quibus sectam suam libera plerique fronte defendunt, et elegisti me ad insectandum, qui omnia contra ecclesiae dogmata publica uoce condemno. Origenes hereticus: quid ad me, qui illum in plerisque hereticum non nego? errauit de resurrectione corporis; errauit de animarum statu, de diaboli paenitentia et — quod his maius est — filium et spiritum sanctubona eius recipere, ut mala quoque suscipere cogamur. at idem et scripturaeteris testamenti reuelauit maxima sacramenta. si igitur, quae bona sunt, transtu
Abbreviated transcription (Latin):
tile ꝗ iustum ue fuerat. neqͣqͣm tͤ li̾teriᷤᷤ satis facere. qui auribus
tuiᷤᷤ non credidisti.Neq enĩ scedule potes acquiescere. qui uiuo
plar inse tribuit. dans osculũ ꝓditori: ⁊ latroniᷤᷤ penitentiã in
atibulo suscipiens: eadẽ absenti significo: Que p̾senti quoq locut
sum: me ita origenẽ legisse uellere. ut apollinarẽ. ut ceteros
tractatore ᷤᷤ. quoꝵ inquib dã libroᷤᷤ eccła non recipit: non qͦ̾ mia
dicã ẽẽ dampͥnanda. que inilloꝵ uoluminib continent᷑. s qͦquȩdã
ep̃heudenda confitear. Uer̃ quia oꝑiᷤᷤ mei ẽ ⁊ studi i multoᷤ legere
ut ex plurimiᷤᷤ diuerso ᷤᷤ floreᷤᷤ carpã:non tã ꝓbaturꝰ omnia. ꝗͣ que
bona sunt electurꝰ. assumo multoᷤᷤ inmaniis meaᷤᷤ. ut amultiᷤᷤ mul¬
ta cognoscã. scđ̾m illud qd seriptũ ẽ. Omnia legenteᷤᷤ. que bona
sunt retinenteᷤ. Unde satiᷤᷤ miror te uoluisse origeniᷤᷤ mͥ obicere

Expanded text:
TIUM. Iustum quidem fuerat nequaquam tibi litteris satisfacere, qui tuis auribus non credidisti — neque enim scidulae potes adquiescere, qui uiuo plar in se tribuit dans osculum proditori et latronis paenitentiam in patibulo suscipiens, eadem absenti significo, quae in praesenti quoque locutus sum, me ita Origenem legisse uel legere ut Apollinarem, ut ceteros tractatores, quorum in quibusdam libros ecclesia non recipit; non quo omnia dicam esse damnanda, quae in illorum uoluminibus continentur, sed quo quaedam reprehendenda confitear. ueruni quia operis mei est et studii multos legere, ut ex plurimis diuersos flores carpam non tam probaturus omnia, quam, quae bona sunt, electurus, adsumo multos in manu mea, ut a multis multa cognoscam secundum quod scriptum est: omnia legentes, quae bona sunt, retinentes. unde satis miror te uoluisse Origenis mihi obicere
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ amorẽ xͥ qͥ ẽ sapieilia. castitaᷤ patieilia. atq iusticia. cet̾eq urtutes: nullꝰ aliꝰ adu̾sat᷑ amor
nec ad recordatioe hõis aliq̃ndo suspitat. nec uidẽ desidat: ꝗͣ cũ uidłet nolit dimitt̾e. Scm
ĩmo plancła: incedeisib dñis ancilla urgo ꝓcedit ornatior. ut ꝓnimia c̃suetudine ꝗͣ in cõprã
iudis dña suspiceri. N mllȩ sẽparate absq arbitriᷤ qͦr̃ hospicu. uͥ uiuail licciliꝰ ut ast lalneiᷤᷤ¬
iã bona oꝑa deputaniꝰ. fmẽ uingo principio. nec semel monuisse c̃tea sũ. Ama script̾as scãs : amabit i
sapienlia. Dilige eã : ⁊ seruabit te. Honora illã : ⁊ ãplexabit᷑ te. ħ monilia ĩ pectore.⁊ ĩ aurib tuiꝰ herea.

Expanded text:
Christi, qui est sapientia, castitas, patientia, atque justitia, caeteraeque virtutes, nullus alius versatur amor, nec ad recordationem hominis aliquando suspirat, nec videre desiderat, quem cum viderit, nolit dimittere. Sanimmo planctu: incedentibus dominis ancilla uirgo procedit ornatior, ut pro nimia consuetudine, quam incomptam uideris, dominam suspiceris. nonnullae separata et absque arbitris qinter bona opera deputamus. Finem iungo principio nec semel monuisse contentus sum. ama scripturas sanctas et amabit te sapientia. dilige eam et seruabit te; honora illam et amplexabitur. haec monilia in pectore et in auribus tuis haereant.
Abbreviated transcription (Latin):
redimi. spoliatoᷤᷤꝙ rursũ circũdari. ut pꝰ substantiã uitã qͦq ãmitterent. He¬
ros uarx:⁊ singultꝰ int̾cipua u̾ba dictanti. Capit᷑ urbꝰ qͣ totũ cȩpit orbẽ. ĩmo fame
ꝑiit ant̃q̃ gladio: ut uix pauci qͥ caꝑent᷑ ĩ uust̾i sẽa. Ad nefandoᷤᷤ ciboᷤ erupit efurien-¬
entiũ rabies : sua inuicẽ m̃bra laniart᷑. dũ mat̃ ñ parc̾ lactenti infantiȩ. ⁊ recipꝰ ut̃o¬

Expanded text:
redimi spoliatosque rursum circumdari, ut post substantiam vitam quoque amitterent. Haeredimi spoliatosque rursum circumdari, ut post substantiam vitam quoque amitterent. Haeret uox et singultus intercipiunt uerba dictantis. capitur urbs, quae totum cepit orbem, immo fame perit ante quam gladio et uix pauci, qui caperentur, inuenti sunt. ad nefandos cibos erupit esurientium rabies et sua inuicem membra laniarunt, dum mater non parc
Abbreviated transcription (Latin):
ũ ẽ. Putaᷤ ne uenierᷤᷤ filiꝰ hominiᷤᷤĩueniet fidẽ suꝑ t̾rã: Refrigerata caritate
multoꝵs pauei qͥ abulant fidei ueritatẽ nr̃o lateri uingebant᷑. qͦs publice pete¬
bat᷑ capͣ. ꝯt᷑ qͦs om̃s opes parabant᷑ ita ut barnabas qͦq abduceret᷑ in illã simula¬
tionẽ ĩmo aꝑtũ parricidiũ qd ñ uirib s uoluntate cõmisit. S ecce uniu̾sa tẽ
estaᷤᷤ dño flante deleta ẽ: expletũq uaticuiũ ꝓpħale. Aufereᷤ sp̃m eoꝵs ⁊ defici¬
ent. ⁊ ĩ puluerẽ suũ reu̾tent᷑. In illa die ꝑibt̃ om̃s cogitationeᷤ eoꝵs. Et illud euglĩ¬
cũ. Stulte ac nocte auferet᷑ anima tua abste. Quȩ aut̃ parasti cuiꝰ er̃Dũ hȩc
agunt᷑ ĩ hiꝰ dieb t̾ribił de occidente rumor affert᷑. obsid̾i romã. ⁊ auro salutẽ ciuri᷑

Expanded text:
tum est: putas, ueniens filius hominis inueniet fidem super terram? refrigerata caritate tum est: putas, ueniens filius hominis inueniet fidem super terram? refrigerata caritate multorum pauci, qui amabant fidei ueritatem, nostro lateri iungebantur, quorum publice petebatur caput, contra quos omnes opes parabantur, ita ut Barnabas quoque abduceretur in illam simulationem, immo apertum parricidium, quod non uiribus sed uolpestas domino flante deleta est et expletum vaticinium prophetale: Auferes spiritum eorum et deficient et in pulverem suum revertentur. In illa die peribunt omnes cogitationes eorum, et illud evangelicum: Stulte, hac noete aufertur anima tua abs te; quae autem praeparasti, cuius erunt? Dum haec aguntur in Iebus, terribilis de occidente rumor adfertur obsideri Romam et auro salutem civium
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ marcellȩ. Dãpuatione ᷤᷤ hereticoꝵs. Hec fuit pͥncipuĩ. dũ adduc̃ testeᷤᷤ qͥ pͥuᷤᷤ ab
eiꝰ eruditi. ⁊ postea ab heretico fuerani errore correcti: dũ ostendit multitudinẽ
deceptoꝵ. dũ ĩpia ꝑy̾archon ĩgerit uolumina qͣ em̃data mani scorpii monstrar᷑
dũ acciti freq̃tib littiᷤ heretiei ut se defendets uenire ñ ausi s̃ tataq uiꝰ fuit ꝯscientiȩ.
ut magiᷤᷤ absentes dãpnari. quã p̃sentes caugui maluerint. Huiꝰ tã głosȩ uictoriȩ origo
narcella ẽ: tuq cap̃ hoꝵs ⁊ causa bonoꝵ quȩ sciᷤᷤ me uera narrare. qͦ nosti uix de
multiᷤ pauca dicere. ne legenti fastidiũ faciat odiosa replicatio: ⁊ uidear apđ ma¬
liuoloᷤᷤ sub occasione laudiᷤ alteriꝰ. stomacũ meũ digerere. ꝑ gã ad reliqͣ. De occiden¬
tiᷤ partib ad ouentẽ t̾bo tͣnsgressuᷤᷤ minitabat᷑ plurimᷤᷤ magna uaufragia. Tc ĩple

Expanded text:
lae. damnationis hereticorum haec fuit principium, dum adducit testes, qui prius ab eis eruditi et postea ab heretico fuerant errore correcti, dum ostendit multitudinem deceptorum, dum inpia negl clqucov ingerit uolumina, quae emendata manu scorpii monstrantur, dum acciti frequentibus litteris heretici, ut se defenderent, uenire non ausi sunt tantaque uis conscientiae fuit, ut magis absentes damnari quam praesentes coargui maluerint. huius tam gloriosae uictoriae origo Marcella est tuque caput horum et causa bonorum, quae scis me uera narrare, quae nosti uix de multis pauca dicere, ne legenti fastidium faciat odiosa replicatio et uidear apud maliuolos sub occasione laudis alterius stomachum meum digerere. pergam ad reliqua. De occidentis partibus ad orientem turbo transgre
Abbreviated transcription (Latin):
Seiebat enĩ dictũ ab apło. Docere aut̃ mulieri ñ ꝑmitto. ne uirili sexui ⁊ int̾dũ sac̾do¬
tib de obscuriᷤᷤ ⁊ abiguiᷤᷤsciscitantib facẽ uidet᷑ inuiriã. In locũ nr̃m te audiumꝰ sta¬
tĩ illiꝰ adhesisse ꝯsortio. ⁊ nũꝗͣ. ab illa ne tͣnsũsũ qͥde unguẽ ut dr̃ recessisse. eadẽ do¬
mo. eod cubiculo. uuo usã cubili: ut oib ĩ urbe clarissuna notũ fieret. ⁊ te matrẽ
illã filiã repperisse. Suburbanꝰ ager uob̃ ꝓ monastĩo fuit. ⁊ ruᷤᷤ electũ ꝓpt̾ solitu¬
dine̾ Multoq ita uixistiᷤᷤ pr̃: ut uiutatione ur̃i ⁊ ꝯu̾satione multarũ. gaudemꝰ ro¬
mã factã iherosolimnã. Crebra uirguiũ monastia. monachoꝵs ĩiumerabiliᷤ multitudo.
ut ꝓ freqͣͤntia seruientiũ dõ. qͣ priꝰ ignomuuȩ fuerat: eẽt postea głȩ. Interĩ absentiã¬

Expanded text:
Sciebat enim dictum ab Apostolo: Docere autem mulieri non permitto ; ne virili sexui, et interdum SacerdoSciebat enim dictum ab Apostolo: Docere autem mulieri non permitto ; ne virili sexui, et interdum Sacerdotibus, de obscuris et ambiguis sciscitantibus, facere videretur injuriam. 8. In nostte illius adhaesisse consortio et numquam ab illa ne transuersum quidem unguis, ut dicitur, recessisse eadem domo, eodem cubiculo, uno usam cubili, ut omnibus in urbe clarissima notum fieret et te matrem et illam filiam repperisse. suburbanus ager uobis pro monasterio fuit et rus electum propter solitudinem. multoque ita uixistis tempore, ut imitatione uestri et conuersatione multarum gauderemus Romam factam Hierosolymam. crebra uirginum monasteria, monachorum innumerabilis multitudo, ut pro frequentia seruientium deo, quod prius ignom
Abbreviated transcription (Latin):
earũ solutioneᷤ.qͣs opponi posse intelligebat. Qͥd in illa uirtutũ. qͥd ingenii qͥd sc̃i¬
tatiꝰ. qͥd puritatiᷤ inueneri uereor dic̃e: ne fidẽ eredulitatiᷤᷤexcedã. ⁊ tͥ maiorẽ do¬
lorẽ ĩcutiã recordanti qͣto bono carueri. Hoc solũ dicã ꝗ qͥcqͥ ĩ nob longo fuit¬
studio congregatũ. ⁊ meditatione diut᷑na q̃si ĩ nat᷑a u̾sũ: hoc illa libauit. hoc di¬
dic̃ atq possediti: ita ut pꝰ ꝓfectionẽ nr̃am si de aliqͦ testimonio scrpturar̃ ẽẽt
oborta ẽtentio: ad illã iudicẽ ꝑgeret᷑. Et qͥa ualde prudenserat. ⁊ nouerat illuss
qd appellant phylosophi troiepon idẽ doc̃ẽ qd faciaᷤᷤ. sic itrogata respondebat. ut
etiã sua ñ sua dic̾et. s ł mã ł cuiꝰ libet alt̾rꝰ. ut in eo ipso qd docebat. se discipulã fat̾et᷑.

Expanded text:
earum solutiones, quas opponi posse intellegebat. quid in illa uirtutum, quid ingenii, quid sanctiearum solutiones, quas opponi posse intellegebat. quid in illa uirtutum, quid ingenii, quid sanctitatis, quid puritatis inuenerim, uereor dicere, ne fidem credulitatis excedam et tibi maiorem dolorem incutiam recordanti, qstudio congregatum, et meditatione diuturna, quasi in naturam versum; hoc illa libavit, hoc didicit, atque possedit: ita ut post profectionem nostram, si de aliquo testimonio Scripturarum esset oborta contentio, ad illam judicem pergeretur. Et quia valde prudens erat, et noverat illud, quod appellant Philosophi τὸ πρέπον id est, decere quod facias: sic ad interrogata respondebat, ut etiam sua, non sua diceret, sed vel mea, vel cujuslibet alterius, ut in eo ipso quod docebat, se discipulam fateretur.
Abbreviated transcription (Latin):
Ppt̃ te in qͥt mortificam᷑ totadie. estimati sumꝰ ut oue occisioniꝰ. Et pꝰ multaᷤ ȩcatesilla
sententua. Mem̃to sẽꝑ dici mortiᷤ.⁊ nũꝗͣ peccabi. Dise tissimiq p̃ceptũ satiriei. Uue
memor lȩti fugit hora. Hoc qͥ loquor unde ẽ. Sie gͦ ut dicere ceꝑamꝰ etatẽ dux̃¬
uiẽ ut seꝑ creder& se et̃ moriturã. Sic induta ẽ uestib. ut meminisset sepulehri
offerens ostiã rationabilẽ uiuã. dõ placentẽ.Deniq cũ ⁊ me roma cũ seiꝰ pontificib
paulmo ⁊ epiphanio eccłastica traxisset necessita. qͦrs alt̃ antiochenã syris alt̃ sala¬
ĩportune oportũne. ut pudorẽ meũ sua suꝑaret industria. Et qͥ alicuiꝰ nominiꝰ estima¬
ur suꝑ studio seripturarũ: nũꝗͣ c̃uenit. Qm de scripturiᷤ aliqͥd int̾rogans. ne
statĩ ad qͥesceret. sed mouerre eẽt̾rio qͦstioneᷤᷤ ñ ut c̃tendet. s ut qͣrendo diseeret

Expanded text:
pter te mortificamur tota die, aestimati sumus ut oves occisionis et post multas aetates illa sententia: Memento semper diem mortis et numquam peccabis, disertissimique praeceptum satirici: Vive memor leti, fugit hora, hoc, quod loquor, inde est. Sic ergo—ut dicere coeperamus—aetatem duxer se crederet esse morituram. Sic induta est vestibus, ut meminisset sepulchri, offerens hostiam rationabilem, vivam, placentem Deo. Denique, cum et me Romam cum sanctis pontificibus Paulino et Epiphanio ecclesiastica traxisset necessitas—quorum alter Antiochenam Syriae, alter Salaum apostolum inportune, oportune, ut pudorem meum sua superaret industria. Et quia alicuius tunc nominis aestimabar super studio scripturarum, numquam conuenit, quin de scripturis aliquid interrogaret nec statim adquiesceret, sed moueret e contrario quaestiones, non ut contenderet, sed ut quaerendo disceret
Abbreviated transcription (Latin):
fitebuntur tibi. siminacꝰ transtulit laudabunt te. Regina q̃ ste¬
terat adext̾s regis inuestitu de aurato: ⁊ ussa fuerat obliuiᷤ
decorando sit gła o auib p̃miis subleuanda: conu̾tit ad sponsũ

Expanded text:
fitebuntur tibi, Symmachus transtulit laudabunt te. regina, jjuae steterat. a dextris regis in uestitu deaurato et iussa fuerat obliuiscdecoranda sit gloria et quibus praemiis subleuanda, conuertit ad sponsu
Abbreviated transcription (Latin):
illa scripsit. fateor non medioerit᷑. doleo donec refellant᷑. si forte re¬
felli posdutoa que me mouent. aichi enĩ uidet᷑ exiciosissime credialiq̃¬
nscis libris habi mendatiũ. id est eo̾ homines ꝑ quoᷤ nobis illa scriꝑtura
ministrata ẽ atq conscripta:. aliquid inlib̾s sus fuisse mentito. Alia
quippe questio ẽ sit ne aliquando mentiri uiriboni ⁊ alia questio est
uerũ scriptorẽ scãꝵ scripturaꝵ mentiri oporiuerit. Immouͦ ñali¬
offitioso aliquo mendatio: nulla illoꝵ libroꝵ particła remanebit. q̃ñ
ut cuiq uidebitur. ł admoreᷤ difficilis ł adfidẽ incredibiliꝰ. eadẽ ꝑuiti¬

Expanded text:
illa scripsit, fateor, non mediocriter doleo, donec refellantur — si forte reilla scripsit, fateor, non mediocriter doleo, donec refellantur — si forte refelli possunt — ea, quae me mouent. mihi enim uidetur exitiosissime credi aliquod in libris sanctis esse mendacium, id est eos homines, per quos nobis illa scriptura ministrata est atque conscripta, aliquid in libris suis fuisse mentitos. alia quippe quaestio est, sitne aliquando mentiri uiri boni, et alia quaestio est, utrum scriptorem sanctarum scripturarum mentiri oporofficioso aliquo mendacio, nulla illorum librorum particula remanebit, quae non, ut cuique uidebitur uel ad mores difficilis uel ad fidem incredibili
Abbreviated transcription (Latin):
partẽ certã ferre sentẽtiã nͥ ꝗd eis p̃minetẽ auctoritatẽ in hoc munere sine
controuersia tribuendã existimo . Illi me plus mouent qͥ cũpa¬
tiores int̃ptarent᷑.⁊ u̾boꝵ locutie numq hebreoꝵ uiã atq regulaᷤᷤ mor¬
datius ut fert᷑ tenerẽt:. Nonsolum aut̃ intse non consenser s ⁊̃ reli¬
quer̃ multa que tanto pꝰeruenda ⁊ ꝓdenda remanerẽt. Sienim obscri¬
asunt.te quoq in illis falli posse creditur. Si enĩ manifesta illoᷤᷤ ineis
falli potuisse non creditur. huius gͥ rei ꝓtua caritate expositis ouisiᷤᷤ.
certũ me faciaᷤ obsecrauerĩ. Legi ⁊̃ quedã scripta. que cut dicerent᷑¬
inepłt apłi pauli quaꝵ adgalataᷤᷤ cũ endare uelleᷤᷤ. uenit in manus
lociis ille quo apło petrus aꝑnitiosa simulationereuocat᷑. Ibi pa¬
trociniũ mendatii susceptũ eẽ. ułate tali uiro uł aquopiã. si alius

Expanded text:
partem certam ferre sententiam, nisi quod eis praeminentem auctoritatem in hoc munere sine partem certam ferre sententiam, nisi quod eis praeminentem auctoritatem in hoc munere sine controuersia tribuendam existimo: illi me plus mouent, qui, cum posteriores interpretarentur et uerborum locutionumque Hebraearum uiam atque regulas mordacius, ut fertquerunt multa, quae tanto post eruenda et prodenda remanerent. si enim obscura sunt, te quoque in eis falli posse creditur; si manifesta, illos in eis falli potuisse non creditur. huius igitur rei pro tua caritate expositis causis certum me facias obsecrauerim. Legi etiam quaedam scripta, quae tua dicerenttoli Pauli, quarum ad Galatas cum enodare uelles, uenit in manus locus ille, quo apostolus Petrus a perniciosa simulatione reuocatur. ibi patrocinium mendacii susceptum esse uel abs te, tali uiro, uel a quopiam, si alius
Abbreviated transcription (Latin):
hu dño ñro qui nob multaᷤᷤ utilitateᷤᷤ ⁊ uiatica quedã demonstrati
se itineriᷤᷤ. ⁊̃ ꝑtuã baritatẽ non mediocrĩt ministrare dignatur. Petimꝰ
gͦ i uobcũ petit omnis affricanaꝵ eccłaꝵ studiosa societaᷤᷤ ut int̃p̃tã¬
dis coꝵ libris qͥ grece script᷑as nr̃a ꝗͣ obtime tractauer̃.curã atq oꝑam
impendere non graueriᷤᷤ. Potes enim efficete ut nꝰ qͦ hibeamꝰ illo ᷤᷤ
tales uiroᷤᷤ ⁊ unũ poissimũ quẽ tu libentiꝰ intuis litr̃is sonaᷤ.Deuerten¬
dis aut̃ in lingͣm latinã scĩs litis canonicis laborare. te nollẽ. nisi eõ qͦ iob
int̃p̃tatus e̾ ut signiꝰ adibitiᷤ. quid int̾ hane tuã ⁊ septuaginta quoꝵ
ẽ grauissima auctoritaᷤ intp̃tationẽ distet appareat.Satis aut nequeo mi¬
rari. sialiqͥd ad huc in hebraiciᷤᷤ litteriᷤᷤ ⁊ exempłarib inuenitur. qđ tot
unp̃te ᷤᷤ illuis lingue ꝑitissimoᷤᷤ fugerit. Omitto enĩ septuaginta dequoꝵ

Expanded text:
tilitates et uiatica quaedam demonstrati a se itineris etiam per tuam caritatem non mediocriter ministrare dignatur. Petimus ergo et nobiscum petit omnis Africanarum ecclesiarum studiosa societas, ut interpretandis eorum libris, qui Graece scripturas nostras quam optime tractauerunt, curam atque operam inpendere non graueris. potes enim efficere, ut nos quoque habeamus tales illos uiros et unum potissimum, quem libentius in tuis litteris sonas. de uertendis autem in linguam Latinam sanctis litteris canonicis laborare te nollem nisi eo modo, quo Iob interpretatus es, ut signis adhibitis, quid inter hanc tuam et Septuaginta, quorum est grauissima auctoritas, interpretationem distet, appareat. satis autem nequeo mirari, si aliquid adhuc in Hebraeis . exemplaribus inueni. tur, quod tot interpretes illius linguae peritissimos fugerit. omitto enim Septuaginta, de quo
Abbreviated transcription (Latin):
Q recit iudebauir petrus fecisse quem ñ rocte fecisse ⁊ dix̃ ⁊ scripsit. ut
quas. animꝰ tumultuantĩ deliniret:. Quid respondebimis. cũ i sur¬
rexerant ꝑuersi homines. ꝓhibente ᷤᷤ nuptias. quo ᷤᷤ futuroᷤᷤ ipse p̃nunci¬
autt. ⁊ dix̾unt totũ illud qͥ idẽ apłs dematrimonioꝵ uire firmando
lecutus ẽ : ꝓpt̃ homineᷤᷤ dilectionẽ conuigũ tumultuari potant fuisse
menitiũ scilicet nonꝰ hoc senserit. s ut illoꝵ placaret᷑ aduersita 
ẽ opus ẽ multa cõmemorare. Possunt enĩ uideri ⁊̃ delaudibus dĩ

Expanded text:
 illi videbatur Petrus fecisse, quem non recte fecisse et dixit et scripsit, ut quasi animos tumultuantium deliniret ; quid respondebimus, cum exsurrexerint perversi homines, prohibentes nuptias, quos futuros ipse praenauit, et dixerint totum illud, quod idem apostolus de matrimoniorum iure firmando locutus est, propter homines, qui dilectione coniugum tumultuari poterant, fuisse mentitum, scilicet non quod hoc senserit, sed ut illorum placaretur adueršitas? non opus est multa commemorare. possunt enim uideri etiam de laudibus
Abbreviated transcription (Latin):
łibiisq rationib ad expliceᷤᷤ quesc̾. Nec me honerosũ aut impuder¬
tẽ iudices ꝑhumauitatẽ uerissimã dñi nr̃i.Nam ut nouaicã nulla
certe. non magna culpa m̃s error ueritati fauet: Sirecte inte ueritaᷤ
ot̃ fauere mendatio. Multa alia cum sincerissimo corde tuo loqui
cuꝑẽ  x p̃iano studio conferre. ẜ huic desiderio meo nulla epła sat ẽ.
Ubius ad possum ꝑfr̃em quem miscendũ ⁊ alendũ dulcib atq utilibus
ermaniuationib tus. nusisse me gaude. Etam̃ quantũ uellẽ nec
me fiteꝵr tui capitiorẽ.s ipsu uideo fe̾ri pleuiorẽ quo mesine du¬
bitat one ante cellit. & pꝰea qͣm redierit qd dño aduuante ꝓsꝑato¬
cursi sꝑo. cũ eiꝰ pectori abste cumulati particeps fuero. non erit
mpletiitꝰ đ in me adhuc uacuũ fuerit atq auidũ sensu ^ iuoꝵ. Ita
st ut ego ⁊̃ tunc egentior sim ille copiosior. Sane idẽ fr̃ aliqͣ scͥpta

Expanded text:
dubiisque rationibus id explices quaesdubiisque rationibus id explices quaesicam nulla, certe non magna culpa meus error ueritati fauet, si recte in te potest ueritas fauere mendacio. Multa alia cum sincerissimo corde tuo loqui cuperem et de christiano studio conferre, sed huic desiderio meo nulla epistula sat est. uberius id possum per fratrem, quem miscendum et alendum dulcibus atque utilibus sermocinationibus tuis misisse me gaudeo. et tamen, quantum uellem, necme fateor tui capaqiorem, sed ipsum uideo fieri pleniorem, quo me sine dubitatione antecellit, et posteaquam redierit, quod domino adiuuante prosperatum hi spero, cum eius pectoris abs te cumulati particeps fuero, non est inpleturus, quod in me adhuc uacuum erit atque auidum sensorum tuorum. ita fiet, ut ego etiam tunc egentior sim, ille copiosior. sane idem frater aliqua scripta
Abbreviated transcription (Latin):
utilitatis mendatii alit̃ opportere intelligi ostenderẽ. ut ubiq eoꝵ
firma ueritaᷤᷤ doceretur. Quãeñi testimonia mendatia ẽẽ nondebẽt:
im ñ debet faueri mendatio s hoc intellegentie tue relinquo. Admo¬
ta enĩ lectioni diligentiore consideratione multo id fortasse faciluᷤᷤ
udebis ꝗͣ ego. dohancg considerationẽ mulio id fortasse facilius ui¬
ebis qͣm ego. ad hanc gͦ considerationẽ coget te pietaᷤ. qua cognosciᷤᷤ
fluctuare auctoritatẽ diuinaꝵ scrixturaꝵ. ut in eis dͥ uult quisq cre¬
dat qͥ non uult credat: ensemel fuerit ꝑsuasũ aliqͥdiloᷤ uiroᷤ ꝑ quoᷤ
nob̾ hec ministiata sunt insc̾pnriᷤᷤ suiᷤᷤ offitiose potuisse mentiri. nif
forte regulas qͣsoã daturuᷤᷤ es quib nou̾is ubi oporteat m̃tiri uel ubi
non oporteat. Qd sifieri porest q ego non credo nullo mͦ meudacib

Expanded text:
utilitati mendacii, aliter oportere inutilitati mendacii, aliter oportere infirma veritas doceretur. Quam enim testimonia mendacia esse non debent, tam non debent favere mendacio. Sed hoc intelligentiae tuae relinquo. Admota enim lectioni diligentiori consideratione, multo id fortasse facilius diligentiore consideratione multo id fortasse facilius uidebis quam ego. ad hanc autem considerationem coget te pietas, qua cognoscis fluctuare auctoritatem diuinarum scripturarum, ut in eis, quod uult quisque credat, quod non uult non credat, si semel fuerit persuasum aliqua illos uiros, per quos nobis haec ministrata forte regulas quasdam daturus es, quibus nouerimus, ubi oporteat mentiri et ubi non oporteat. quod si fieri potest, nullo modo mendacibus
Abbreviated transcription (Latin):
Inuenimur euĩ ⁊ falsi testes dĩ quia testimoniũ diximꝰ aduersus am̃ qđ
suscitauit. xp̃m quem ñ suscitauit. Siqͥs uic diceret. qͥd in hoc mẽdatio
porrescis cum id dixeris ꝗ ⁊̃ si falsũ sit adlaudẽ dei maxime ꝑtinet : Nõne
huiꝰ detestaret᷑ insaniã. quib poss uerbiᷤᷤ isignificationib inlucem
penetralia sui cordis aꝑiret. Cam̃aᷤ non minore. aut fortasie ⁊̃ maiori
scelere indeo laudari falsiratẽ.ꝗ̃ ueritate uituꝑariꝰ Agendũ ẽ gͥ. ut ad
cognitionẽ diuinaꝵ scripturaꝵ taliꝰ homo accedat. qͥdesc̃ĩs libris tam
sc̃e ⁊ueracit existimet. ut nolit aliꝗͣ eoꝵ parte delectari ꝑoffitiosa
mendatia pociꝰq id qd ñ intelligit tran̾e̾at. ꝗ corsuũ p̃ferat illi ueritati
Profecto enim cũ hoc ait. credi sibi expetit. ud agit ut diuinaꝵ scͥp¬
turaꝵ auctoritatib non credamus. &ego quidẽ qualibus c̃q uiribu⁊
iuas dñs suggerit. oñna illa testimonia que adhibita st̃ astruende

Expanded text:
uenimur autem et falsi testes dei, quia testimonium diximus aduersus deum, quod suscitauerit Christum, quem non suscitauit. si quis huic diceret: \'quid in hoc mendacio perhorrescis, cum id dixeris, quod, etiamsi falsum sit, ad laudem dei maxime pertinet" nonne huius detestatus insaniam, quibus posset, uerbis et significationibus in lucem penetralia sui cordis aperiret clamans non minore aut fortasse etiam maiore scelere in deo laudari falsitatem quam ueritatem uituperari? agendum est igitur, ut ad cognitionem diuinarum scripturarum talis sancte et veraciter existimet, ut nolit aliqua eorum parte delectari per officiosa mendacia potiusque id, quod non intellegit, transeat, quam cor suum praeferat illi ueritati. profecto enim, cum hoc dicit, credi sibi expetit et id agit, ut diuinarum scripturarum auctoritatibus non credamus. Et ego quidem qualibuscumque uiribus, quas dominus suggerit, omnia illa testimonia, quae adhibita sunt adstruendae
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi a dñ ⁊pũ. Tẽ eͥnes ancillulȩ disponebant. ⁊ nitrelliᷤᷤcrispantib uertex artabat᷑
ĩ noxiuᷤ. Nẽ neglectũ cap̃ seit cͥ tantũ suffic̃ẽ qd uelat᷑. Illo tpr plumar̃ qͦq dura mol:¬
dã humũ. ⁊ crebrᷤ lacrimiᷤᷤ facieᷤ psinnitio ant̃ sordidata purgat᷑. Post orationẽ psal-

Expanded text:
i spiritu. tunc crines ancillulae disponebant et mitellis crispantibus uertex artabatur innoxius; nunc neglectum caput scit sibi tantum sufficere, quod uelatur. illo tempore plumarum quoque dura moldam humum, et crebris lacrymis facies psimmythio ante sordidata purgatur. Post orationem Psal
Abbreviated transcription (Latin):
etatis nr̃e mom̃ta minuunt᷑ Solũ habemꝰ lucri q̃ xͥ nob̾ amore sociam᷑. Caritas patiens ẽ benig
na ẽ. Caritas ñ zelat᷑ ñ agit ꝑperã. ñ inflat᷑ oĩa sustinet. oĩa credit. oĩa sꝑat. gĩa patit᷑ Cari¬

Expanded text:
aetatis nostrae momenta minuuntur. Solum habemus lucri, quod Christi nobisaetatis nostrae momenta minuuntur. Solum habemus lucri, quod Christi nobisperam, non inflatur, omnia sustinet, omnia credit, omnia sperat, omnia patitur; cari
Abbreviated transcription (Latin):
os arbitrant᷑. ⁊ ñ intelligimꝰ ꝓpħar̃ uoces. fugient mille uno ꝑseqͦnłe. nec ãputamꝰ causas mor¬
bi utimoebe parit auserit᷑. stitiq cernimꝰ sigitas pilis taras galeis. caballos eqs aede. Cxecessimꝰ
tisumꝰ ꝙ sub̃tit montes maria ẽstrauit. cũ de subum loco infinctã hõir mustituaitiẽ ⁊ innine¬
si possanꝰ in tale ascende speculã eͥ ꝙͣ unuersã t̾rã sub nr̃is pedib cerueremꝰ ia tͥ ostendem totiꝰ
inundi ruinas. gentes gelib ⁊ regnis regna collisa. Alios torqͤrĩ alios uecari. alios obria fiictiob
uios ad seruitutẽ trali. hic nuptias. ibi planctũ. Illos nasci. estos mori Alos afflucre diuicis alios
lisꝑ nrã uideamꝰ. Senuis ne obsecro te qͣndto infans. q̃ndo puer. qͣndo uuenis qͣndo robuste
etatis q̃udo senex. factꝰ sis Cotidie morimꝰ. cotidie c̃mutant᷑ ⁊ tnu etnos nos eẽ eredimꝰ Hoc¬

Expanded text:
uos arbitrantur, et non intellegimus prophetarum uoces: fugient mille uno persequente nec amputamus causas morbi, ut morbus pariter auferatur, statimque cernimus sagittas pilis, tiaras galeis, caballos equis cedere? Excessitissimus, qui subuertit montes, maria constrauit, cum de sublimi loco infinitam hominum multitudinem et innumeo si possemus in talem ascendere speculam, de qua uniuersam terram submundi ruinas, gentes a gentibus et regnis regna collisa, alios torquere, alios necari, alios absorbi fluctibus, alios ad seruitutem trahi, hic nuptias, ibi plantum, illos nasci, istos mori, alios affluere diuitiis, alios videamus. Sentisne, obsecro te, quando infans, quando puer, quando iuvenis, quando robuste etatis, quando senex factus sis? Cotidie morimur, cotidie commutamur. Et tamen eternos esse nos credim
Abbreviated transcription (Latin):
ucidides n salustiꝰ muti s. felix nepotianꝰ qr ħ ñ uidet felix qr ista ñ audit. Nos miseri ꝗ
aut patim aut patientes fr̃s nr̃os. tanta ꝑspicimꝰ. Et tam̃ uiuere uolumꝰ. eos ꝗ his carenł fient¬
dos pociꝰ ꝗͣ beandos putamꝰ. Oli ftnsũ ferumꝰ nec placamꝰ adm̃i: nr̃is peccatis barbari fortess.
ur̃is uiciis paromanꝰ suꝑatꝰ ẽ exercitꝰ Et q̃si ñ sufficeret cladib. plus pene bella ciuilia
hostił muero csũpsit. Miseri istahelite ad qͦr ẽparationẽ uabuchodonosor scruus dĩ scribit̃.
Infelices nos ꝗ taddũ displicemꝰ dõ. ut ꝑ rabiẽ barbaroꝵ illiꝰ in nos ira deseuuat. Ezechias egit

Expanded text:
Thucydides et Sallustius muti sunt. Felix Nepotianus, qui haec non uidet; felix, qui ista non audit. nos miseri, qui Thucydides et Sallustius muti sunt. Felix Nepotianus, qui haec non uidet; felix, qui ista non audit. nos miseri, qui aut patimur aut patientes fratres nostros tanta perspicimus; et tamen uiuere uolumus eosque, qui his carent, flendos potius quam beandos putamus. olim offensum sentimus nec placamus deum. nostris peccatis barbari fortes sunt, nostris uitiis Romanus superatur exercitus; et quasi non hoc sufficeret cladibus, plus paene bella ciuilia quam hostilis mucro consumpsit. miseri Israhelitae, ad quorum conparationem Nabuchodonosor seruus dei scribitur; infelices nos, qui tantum displicemus deo, ut per rabiem barbarorum illius in nos ira desaeuiat. Ezechias egit
Abbreviated transcription (Latin):
gothus. sarmata. quadꝰ alanꝰ. uni. uuandali. mnarcumanni uastant. traunt. rapiunt. Qe ma
tronȩ. qͦt uirgines dĩ. ⁊ ingenua nobiliaq corpora his belius fuere ludibrio. Capti ep̃i. iũ fec
liqͥe. ubiq luctꝰ. ubiq gemitꝰ. ⁊ plurima mortis imago. Romanꝰ orb ruit. ⁊ tam̃ cerurae nr̃a
erecta ñ flectit᷑ Qd putas nc̃ animi habe corĩthios atenenses. lacedemonios. arehadas. cunctãq
gratiã qͥb imꝑant harbari. Et certe paucas urbes noãiu. in qͥb oli fuere regna ũ machea.
Iimitus ab his malis iudelut᷑ oriens. ⁊ tarlũ nuneiᷤᷤ est̾natꝰ ecce tͥ anno pretito exx ultimiᷤᷤ cauicasi
rupib inmssi in nos ñ arabię s septẽtrionis lupi. tantas breui ꝓuinciaᷤᷤ p̃cutͣter̃. qͦt monasteru
Neq em̃ historiã ꝓposui scrib̾e. s nr̃as breuit̃ fiere miserias. Alioqͥn ad ħ merito explicanda. i

Expanded text:
GothGothtronae, quot uirgines Dei et ingenua nobiliaque corpora his bellis fuere ludibrio; capti episcopi, inteliquiae, ubique luctus, ubique gemitus et plurima mortis imago. Romanus orbis ruit et tamen ceruix nostra erecta non flectitur. Quid putas nunc animi habere Corinthios, Athenienses, Lacedaemonios, Arcadas, cunctamque Graeciam quibus imperabant barbari? Et certe paucas urbes nominaui in quibus olim fuere regna non modica. Immunis ab his malis uidebatur oriens et tantum nuntiis consternatus. Ecce et ibi anno praeterito ex ultimis Caucasi rupibus immissi in nos non Arabiae, sed septentrionis lupi, tantas breui prouincias percurrerent; quanta monasteria neque enim historiam proposui scribere, sed nostras breuiter flere miserias. alioquin ad haec merito explicanda et
Abbreviated transcription (Latin):
d ꝓcopio. maceuno eugenio ꝗ utiq dũ rer̃ poritentꝰ. t̾rori gedib erad: oñis capti stiter̃ aũe ora
uictoꝵ ⁊ qͥ potedisinus qͦnda mserraũ ẽ priꝰ ignominia seruitutis ꝗͣ hostili mucrone ẽfoss
s̃. Dicat aliqͥs. regũ tał ẽ c̃ditio. feriuntq sumos fulgura mones. Ad pͥuatas ueniã dignita
exitꝰ scrib̾e: abundaniꝰ egens pisinunte exulat. Rufini cap̃ pilo constantino polĩ gestatũ ẽ. ⁊
abscisa manu dextã. ad dedecꝰ insaciabilis auaritię hostiatĩ stipes m̃dicaũ. Timasius p̃cipitat᷑
repede d̃ altissimo dignitatis gradu. euasisse se putat q̃ ouans rediuit in gloriꝰ. N cilamita¬
tes miseroꝵ. s fragilẽ humanȩ c̃ditionis tarro statũ. Horret aiimꝰ tpr̃m nr̃oꝵ riunas ꝓsequi.¬
igidi ⁊ eo ãpliꝰ anni s. qͥ iã constaxinopolĩ ⁊ alpes puilias. cotidie romanꝰ sanguis effidit᷑.
thiã. traciã. macedoniã. thessaliã. dardaniã. daciã epyros. dalmaciã. cinctasq partionias.

Expanded text:
 terrori gentibus erant; omnes capti steterunt ante ora uictorum et, quod potentissimis quondam miserrimum est, prius ignominia seruitutis quam hostili mucrone confossi sunt. Dicat aliquis: "Regum talis conditio est, feriuntque summos fulgura montes." Ad priuatas ueniam dignitates exitus scribere. Abundantius egens Pityunte exultat; Rufini caput pilo Constantinopolim gestatum est et abscissa manu dextra ad dedecus insatiabilis auaritiae ostiatim stipes mendicauit. Timasius praecipitatus repente de altissimo dignitatis gradu euasisse se putat quod aduerse uiuit inglorius. Non calamitates miserorum, sed fragilem humanae conditionis statum narro. Horret animus temporum nostrorum ruiius anni sunt, quod inter Constantinopolim et Alpes Julias cotidie Romanus sanguis funditur. Scithiam, Trachiam, Macedoniam, Thessaliam, Dardaniam, Daciam, Epyros, Dalmatiam cunctasque Pannonias
Abbreviated transcription (Latin):
bello uictꝰ in t̾racia. eund locũ ⁊ mortis habut. ⁊ sepuleri. Gracianꝰ ab exercitu suo ꝓditͦ
n a suis urib ñ receptꝰ ludibrio hostis fuit cruenteq mauꝰ uestigia parictes tui lugdune

Expanded text:
bello uictus in Tracia eundem locum et mortis habuit et sepulchri. Gratianus ab exercitu suo proditus bello uictus in Tracia eundem locum et mortis habuit et sepulchri. Gratianus ab exercitu suo proditus et ab obuiis urbibus non receptus ludibrio hosti fuit cruentaeque manus uestigia parietes tui, Lugdune,
Abbreviated transcription (Latin):
mi tui. ⁊ ubti fuientes lacrinias repͥme. ne grandis pietas i nepotẽ ap̃ incredulas m̃tes des¬
ꝑitio putet᷑ in dm̃. Desidaudꝰ tͥ ẽ q̃si abseus ñ quast inortuus. ut illũ expectare ñ amisisse
uidearis. Uer̃ ꝗ ago medens dolori ꝗͣ iã reor ⁊ tpr̃ ⁊ ratione sedatũ. An ñ potiꝰ replico
tͥ uicmnas regũ miserias. ⁊ nr̃ tpr̃is calamitates. ut ũ tã plangendus sit qͥ hac luas eaeuerit. ꝗ gri¬
ad pugnã. in mopsi inhieo moriens. magno dolore hosti reliqͥt imꝑiũ. Iulianꝰ ꝑcditor amĩmȩ suȩ
⁊ xp̃iani iugulator eaoereitꝰ xp̃m sensit in media. ꝗͣ pͥmũ in galia denegarat. dũq romanos
ꝓpare uult fines ꝑdidit ꝓpagatos. Iorinuanꝰ gustatis tantũ regalib bonis. fecore prunar suffa¬
eatꝰ interit ostendens om̃ib quid sit humana poteilia. Ualentimanꝰ uastato genatali
solo. ⁊ multã patã delinquens uomitu sanguinis extinctꝰ ẽ. Huiꝰ germanꝰ ualens gorthico

Expanded text:
mi tui et ubertim fluentes lacrimas reprime, ne grandis pietas in nepotem apud incredulas mentes desperatio putetur in deum. desiderandus tibi est quasi absens, non quasi mortuus, ut illum expectare, non amisisse uidearis. Uerum quid ago medens dolori, quem iam reor et tempore et ratione sedatum, ac non potius replico tibi uicinas regum miserias et nostri temporis calamitates, ut non tam plangendus sit, qui hac luce caruerit, quam congraad pugnam, in Mopsi uiculo moriens magno dolore hosti reliquit imperium. Iulianus proditor animae suae et Christiani iugulator exercitus Christum sensit in Media quem primum in Gallia denegarat, dumque Romanos propagare uult fines, perdidit propagatos. Iouinianus gustatis tantum regalibus bonis fetore prunarum suffocatus interiit ostendens hominibus quid sit humana potentia. Valentinianus uasto genitali solo et inultam patriam derelinquens uomitu sanguinis extinctus est. Huius germanus Valens Gotico
Abbreviated transcription (Latin):
onus bomo debonocordis thesauro ꝓfert ea quȩ bona sunt.⁊ ex fructibus
arhor cognoscit᷑. Metiris no uirtutib tiis. ⁊ paruo magnis ex tollis. Uhimãq
partẽ conuiuii ocupaᷤᷤ. ut pat̾s familias uidicio ꝓmouearis. Iuid enĩ in nob
aut quãtulũ ẽ. ut docte uocis meream᷑ p̃coniũ. Ut illo ore quo religiosissimus
extimare nos numero. nec sapientiã canoᷤᷤ reputes:s canos sapientiã. salomo¬
ne testante. Cani hominis prudentia eiꝰ. Nam ⁊moy ses septuaginta pƀro iubet᷑
huc puer longeuoᷤᷤ uidicat. atq impudicoᷤ senes etas lasciua condempnat:
N obili inqm̃ fidem pensare temporib nec me hic cireo meliorẽ putes: q̃ prior
uixp̃i exercitu ceꝑim militare. Paulus apłꝰ lias electioniᷤᷤ deꝑsequtore mutatꝰ.
nouissimꝰ inordine. primꝰ in meriis ẽ. qr extremꝰ licet: plus ominib laborauit:
Sudas qui condã audierat. tuaũt homo dux m̃s ⁊ notꝰ ñis. indomo dñi ambulauimꝰ

Expanded text:
rofert ea, quae bona sunt, et ex fructibus arbor agnoscitur. metiris nos uirtutibus tuis et paruos magnus extollis ultimamque partem conuiuii occupas, ut patris familiae iudicio proueharis. quid enim in nobis aut quantulum est, ut doctae uocis mereamur praeconium, um nos 319 aestimare numero: nec sapientiam canos reputes, sed canos sapientiam, Salomone testante: « Cani hominis prudentia ejus » . Nam et Moyses septuaginta Presbyteros jubetur huc puer, longaevos judicat, atque impudicos senes noli, inquam, fidem pensare temporibus nec me idcirco meliorem putes, quod prior in Christi exercitu coeperim militare. Paulus apostolus in uas electionis de persecutore mutatus nouissimus in ordine, primus in meritis est, quia, extremus licet, plus omnibus laborauit. ludas, qui quondam audierat: tu autem, homo, dux meus et notus meus; in domo dei ambulauimus
Abbreviated transcription (Latin):
inebriati enĩ fuerant aureo calice babilonis. primũ derisus
cantici titulo conuenire.mutationẽ deallo ad alium docit:
i filia cui p̾cipttur ut antiqui parentis oblita. regis s ample¬
xib paret.Uictorẽ aũt eĩ ẽẽ quidicit. confidite ego ui¬
ci mundit.Radquẽ ista ad o lescentis oratio est. Ate uicto
dño uincento suꝑauit: est particeps trumphoꝵ eiꝰ . Ꝙ qui
inmarcessibilẽ głae coronã decandore bgnoꝵ oꝑum. ⁊ deua¬
retate urtutum texuit saluatori. It ructauit corm u̾bũ
bonum. Proquo int̃p̃tatus ẽ sinimacꝰ comotũ ẽ ormin uerbo
bono. Indicans adaltiꝰ sermonẽ cordicentis eẽ comotun :
nsp̃u sẽo fitura xp̃i saciamta pandente: ñ hunc ieloqͥũ
ꝓrupisse Ut quẽ ad modũ ceto deetus aduentu locutisunt

Expanded text:
inebriati enim fuerant aureo calice Babylonis —, primum derisus inebriati enim fuerant aureo calice Babylonis —, primum derisus cantici titulo conuenire, mutationem de alio ad aliud discit et filia, cui praecipitur, ut antiqui parentis oblita regiis se amplexibus paret. uictorem autem eum esse, qui dicit: confidite, ego uici mundum et ad quem ista adule- I scentis oratio est: a te uictodomino uincente superauit et est particeps triumphorum eius et qui inmarciscibilem gloriae coronam de candore bonorum operum et de uarietate uirtutum texuit saluatori. Eructuauit cor meum uerbum bonum. pro quo interpretatus est Symmachus: commotum estcormeum uerbo bono iudicans ad alterius sermonem cor dicentis motum et spiritu sancto futura Christi sacramenta pandente etiam hunc in eloquium prorupisse, ut. quemadmodum ceteri de adueutu»eius locuti sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
rabnecons mchilzra. &ididoth. qͥ nos bitne uertimius iuclo
riplilus. filiori core eruditioins canticũ amantissimi. sum macꝰ¬
sosanim: uel ꝓħis qui comiitandi sunt.: uł inlilia tianffertur
Ruatuor aũt psalmi. licet inpostioi ntuloꝵ parte dissentient
ħ pͥucipio p̃notant᷑. Q uadragesimtis quartaluilii ł xiłi.¬
.lxxuiiii. equib duo medii scribunt᷑ dauid pͥmlis ⁊ nouissimꝰ.
filioꝵi chore ⁊ asaph. Decunestis dicere : non ẽ huius temporis
quem cepimius explicemus. Recte qui scłoꝵ infine mutandist
referuntur adfine. & hoc ipsum mistium lectorẽ pparat ad in¬
at : Canticũ quoq canitur carissimo atq dilecto: quia ꝓp̃t illũ
ueniet scĩs ꝓmissa mutatio: Quȩ ꝗ & in hac uita intellegi pot̃:
quando exiumur ueti homine.⁊ indiumur nouo qui renoua¬
tur in cognitione  scđm imaginẽ creatoriᷤᷤ ⁊ głam dñi contem¬
plantes. in eandẽ imaginẽ tranfformainur: quasi agła ingłam

Expanded text:
abne core meschil sir ididoth\', quod nos Latine uertimus: uictori pro liliis filiorum Core, eruditionis canticum amantissimi. Symmach\'sosanim\' uel \'pro his, qui commutandi sunt\' uel in \'lilia\' transferturquattuor autem psalmi, licet in posteriore titulorum parte dissentiant, hoc principio praenotantur: quadragesimus quartus, quius, quibus duo medii inscribuntur \'Dauid\', primus et nouissimus filiorum Core et Asaph\'. de cunctis dicere non est huius temporis; quem coepimus, explicemus. Recte, qui in saeculorum fine mutandi sureferuntur ad finem. et hoc ipsum mysterium lectorem praeparat ad inat? canticum quoque canitur carissimo atque dilecto, quia propter illum ueniet sanctis promissa mutatio. quae quidem et in hac uita intellegi potest, quando exuimur ueteri homine et induimur nouo, qui renouatur in cognitionem secundum imaginem creatoris, et gloriam domini contemplantes in eandem imaginem transformamur
Abbreviated transcription (Latin):
rit scđ̃m uirũ.⁊ reconciliari priori uiro uolu̾it. ñ pot̃. scriptũ ẽ enĩ in de
utero nomio. Si acceꝑit homo uxorẽ ⁊ habu̾it eã.⁊ ñ inuen̾it gr̃am incõ ᷤ¬
pectui eiꝰ. ꝓpt̾ aliꝗ̃ fednatẽ. scribet libellũ ropudii ⁊dabit ei. ⁊ dimitet

Expanded text:
rit srit suteronomio: Si acceperit homo uxorem, et habuerit eam, et non invenerit gratiam in conspectu ejus propter aliquam foeditatem, scribe
Abbreviated transcription (Latin):
siue auiro dimissa sit ad ult̃ ẽ qͥeã acceꝑit. Unde ⁊ apłi grauẽ coniugii sat¬
cinã intelligenteᷤᷤ. sita ẽ inquiũt ñ expedit homini uxorẽ acciꝑe. Ad qͣs
dñs. Qui potest inqͥt caꝑe capiat. Statimq sub exemplo triũ heunucoꝵ
uirgintatiᷤᷤ infert beatitudinẽ. que nulla carnis lege retuetur. Neq sati
animadu̾tere poti. qͥd sit qͥ dicere uoluit. alio uiro ꝑiũ accepto. Con¬
gregata uidelicet multitudine uolentemrapuit. ⁊uirũ p̾ea ñ rap
torẽ. rapta non dimisit. Legat libroᷤᷤ moysi. ⁊ inueniet despousatã iuro.
si inciuitate fuerit opp̃ssa ⁊ ñ clamau̾it. pimie quasi adułtã. Siaũt ina¬
uir s adult̃. a tempore penitentie ñ copulet᷑. Qđ si eidurũ uidet᷑.⁊ semel di¬
lectũ non potest derelinquere. nec p̃ferre dñm uoluptati: audiat apłm cõclamatẽ.
immoꝰ nouã. s uetẽm. que uetis testam̃ti auctoritate firmat᷑. Si relique¬

Expanded text:
siue a uiro dimissa sit, adulter est, qui eam acceperit. unde et apostoli grauem coniugii sarcinam intellegentes: si ita est, inquiunt, non expedit homini uxorem accipere. ad quos dominus: qui potest, inquit, capere, capiat, statimque sub exemplo trium eunuchorum uirginitatis infert beatitudinem, quae nulla carnis lege retinetur. 4. Neque satis animaduertere potui, quid sit, quod dicere uoluit: alio uiro per gregata videlicet multitudine, nolentem rapuit: et quare torem rapta non si in ciuitate fuerit oppressa et non clamauerit, puniri quasi adulteram, si autem in a adulter, a tempore paenitentiae non copuletur. quod si ei durum uidetur et non potest derelinquere nec praeferre dominum uoluptati, audiat apostolum conclamaimmo non nouam, sed ueterem, quae ueteris testamenti auctoritate firmatur. si relique