comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qd chana relus int̾p̃cat᷑ unde & chananeuꝰ iure inc̃p̃tis ab eo telotis
est dictꝰ. ob nimũ feruorẽ caritatis quẽ telus domꝰ xpĩ inflãmauerat :¬
& ideo martyrio c̃sũmatꝰ est. Tudas uͦ scharioth cł auico in qͦ ortꝰ ÷ uel
Atribu isachar uocabulũ sũp̃sit. qͦdã futuri p̃sagio in condẽpnationẽ
sui Isachar qͥdẽ. merces inc̃p̃tat᷑ : qͥa mercedẽ ꝓdicionis :÷ sectatus
e ꝙͣ ꝓ pħa in ꝑsona bũ. Appender̃ in qͥt mercedẽ meã triginta
Argenteos. p̃tiũ qͦd app̃ciat᷑ sũ abeis ꝑorro schariothis: memoria
mortis sonat. ut sit in Excusabilis qͦd ñ casu sed ex meditatione mortis dñm
Sr̃ aut̃ & memoria mortis. qͥa quociens eũ recolimꝰ. dñi passioneꝰ c̃tinuo
memoramꝰ : ut obedientia quȩ cep̃ asimone in animo usq ad aliũ simonẽ
c̃sumet᷑ in carne. qͣtinꝰ hinc inde in c̃fessionẽ ꝑ durantes memoriã mortis

Expanded text:
retationis ab eo Zelotes est dictus, ob nimium fervorem charitatis; quem zelus domus Christi inflammaverat, et ideo martyrio consummatus est. Judas vero Scharioth, vel a vico in quo ortus est, vel a tribu Issachar vocabulum sumpsit quodam futuri praesagio in condemnationem sui; Issachar quidem merces interpretatur, quia mercedem proditionis est sectatusa in persona Domini: Appenderunt, inquit, mercedem meam triginta argenteos, pretium quo appreciatus sum ab eis . Porro Schariotis memoria mortis sonat, ut sit inexcusabilis, quod non casu, sed ex meditatione mortis DominDicitur autem et memoria mortis, quia quoties eum recolimus, Domini passionem continuo memoramus, ut obedientia quae coepit a Simone in animo usque ad alium Simonem consumeretur in carne quatenus hinc inde in confessionem perdurantes memoriam mortis
Abbreviated transcription (Latin):
& obedientia corã dño expl&. Premonstrant aut̃ eiꝰ tirocina credendi
quã uirilis iste p̃fuerit & decorꝰ. qͦd simul ex greco hebreoq sonare uidaͣ
sermone. qͥ mox ioħe insinuante. ecce agnꝰ dĩ. ñ solũ uidere sed seqͥ xpm̃
maluit. adquẽ & frẽm suũ ꝑducere curaũ. Quisimul relictis om̃ib. ad uniuꝰ
iussionis uocẽ auctorẽ uitȩ secunt᷑. Sed & finis uirilitatẽ ipsiuꝰ patent̾ insi

Expanded text:
et obedientia coram Domino expletur. Praemonstrant autem ejus tyrocinia credendi, et obedientia coram Domino expletur. Praemonstrant autem ejus tyrocinia credendi, quam virilis iste praefuerit et decorus, quod simul ex Graeco Hebraeoque sonare videtur sermone; qui mox, Joanne insinuante Ecce Agnus Dei, non solum videre, sed sequi Christum maluit, ad quem et fratrem suum perducere curavit; qui simul relictis omnibus ad unius jussionis vocem, auctorem vitae sequuntur . Sed et finis virilitatem ipsius patenter ins
Abbreviated transcription (Latin):
hinc inde ut obedientia quȩ certatrix usq ad mortẽ ⁊ ñmͦ agnitionem
ueri. sed & fortitudinẽ fidei habeat. Unde & scharioth qͦd in catalogo
ultimũ ad figit᷑ memoriale dñi uł memoria mortis eiꝰ recte int̾p̃tat᷑. qͥ a
uera apłoꝵ obedientia in memoriã mortis xp̃i deb& ꝑ martyriũ dilata¬
ri. & imitatrix passionis eiꝰ usq ad mortẽ fieri. Int̃ptat᷑ tam̃ symon etiã
pone merorẽ satis ꝓuide ob dispensationẽ negationis suȩ. deqͣsatis me¬
sione c̃traxerat dereliqͥt. cũ xp̃m resurrexisse uisu corporeo c̃spex̃ Iun¬
git᷑ aut̃ ei andreas fr̃ eiꝰ in c̾gnominatione iuxta tropologiã. ut uirtꝰ prę¬
fata fortitudine fulgeat᷑. Siqͥdẽ andreas uirilis de greco int̾p̃tat᷑. ut sit sen
qͦd nec obedientia sĩne uiriditate m̃tis. neq uiriditas sine agnitione ueri

Expanded text:
Hinc inde, ut obedientia quae certatrix usque ad mortem est, non modo agnitionem Hinc inde, ut obedientia quae certatrix usque ad mortem est, non modo agnitionem veri, sed et fortitudinem fidei habeat. Unde 475 et scharioth, quod in catalogo ultimum affligitur, memoriale Domini vel memoria mortis ejus recte interpretatur, quia vera apostolorum obedientia in memoriam mortis Christi debet per martyrium dilatari, et imitatrix passionis ejus usque ad mortem fieri. Interpretatur tamen Simon etiam, pone moerorem, satis provide ob dispensationem negationis suae, de qua satis moesione contraxerat, dereliquit, cum Christum resurrexisse visu corporeo conspexit. Jungitur autem ei Andreas frater ejus in cognominatione juxta tropologiam, ut virtus praefata fortitudine fulciatur. Siquidem Andreas virilis de Graeco interpretatur, ut sit sensus, quod nec obedientia sine virilitate mentis, neque virilitas sine agnitione veri
Abbreviated transcription (Latin):
Quia ꝓfecto nemomanũ mittens in aratrũ & aspiciens r&ro. aptꝰ ÷ regno cȩloꝵ
Et ideo quã benebim acbini c̾̃sociant᷑. ut eoꝵ c̃iugatio insenariũ surgat
Constat enĩ eodẽ dierũ calculo uniuersa. & in sexto hominẽ qͥa ꝑfectꝰ ÷ numerꝰ
ꝓcreatũ. Sed qͥa ome agriculturã scłi spinȩ peccatoꝵ & frutecta infidelita¬
tis ꝑuaserant. iustũ fuit totidẽ iugabou̾ aratrũ scĩ euugłi ad scindendas
cordiũ glebas ꝑfecto traherent numero. & semina uerbi suꝑ spar gerent.
qͣtinꝰ caritatis uigo simul adsciti ꝑfectionẽ senaru exhiberent. & singuli ẽnu¬
merati supͣ .xii. tribuũ sedes ad iudicandũ gloriosiuꝰ reniterent. Quoꝵ pͥmꝰ
biga nomꝰ sy mon obediens int̾p̃tat᷑. petrus uͦ agnoscens: qͥa om̃is ꝑfectio
xpianȩ religionis ex obedientia sicuti apostasia pͥoris adã ab in obedien¬

Expanded text:
Quia profecto nemo manum mittens ad aratrum et aspiciens retro, aptus est regno coelorum . Quia profecto nemo manum mittens ad aratrum et aspiciens retro, aptus est regno coelorum . Et ideo quam bene bini ac bini consociantur, ut eorum conjugatio in senarium surgat. Constat enim eodem dierum calculo universa, et in sexto hominem, quia perfectus est numerus, procreatum. Sed quia omnem agriculturam saeculi spinae peccatorum et fruticeta infidelitatis pervaserant, justum fuit totidem juga boum aratrum sancti Evangelii ad scindendas cordium glebas, perfecto traherent numero, et semina verbi superspargerent; quatenus charitatis jugo simul asciti, perfectionem senarii exhiberent, et singuli connumerati supra duodecim tribuum sedes ad judicandum gloriosius niterent., Quorum primus binomius Simon obediens interpretatur, Petrus vero agnoscens; quia omnis perfectio Christianae religionis ex obedientiae, sicut apostasia prioris Adam ab inobedien
Abbreviated transcription (Latin):
lic& paerus & andreas. iacob & ioħes simul fr̃s iungant᷑. Qui nimirũ bini
ꝓpt̃ea ponunt᷑. qͥa sic ad p̾dicandũ mittendi erant. ut & caritas in eis gemin.
dĩ udelic& ac ꝓximi quã p̾dicaturi erant patescer&. & germanitas eoꝵ
inspũ solidior fir maret᷑. Unde & fr̃nitas paeri & andreȩ. pene ubique
apncipio designat᷑. Constat gͥ caritatẽ ñ minꝰ quã int̾duos haberi posse.
idcirto satis dispensatiue duo simul reo iungunt᷑. qͣtinꝰ & ipsi pͥus eadem
fibula caritatis ad nectant᷑. & cȩteros iugo dilectionis in hac dñi agricul¬
tura binos acbinos ẽsotient. Si qͦmͦ om̃is structura domꝰ c̃pacta & c̃sociata
crescat in dño. Habet enĩ dĩ agricultura necesse. ut sub uno iugo fidei bini
caritatis loro adstringant᷑. nepossit dissociari germanitas & lasciuire:

Expanded text:
licet Petrus et Andreas, Jacobus et Joannes, simul fratres jungantur, qui nimirum bini licet Petrus et Andreas, Jacobus et Joannes, simul fratres jungantur, qui nimirum bini propterea ponuntur, quia sic ad praedicandum mittendi erant, ut charitas in eis gemina, Dei videlicet ac proximi, quam praedicaturi erant, patesceret, et germanitas eorum in spiritu solidior firmaretur. Unde et fraternitas Petri et Andreae pene ubique a principio designatur. Constat igitur charitatem non minus quam inter duos haberi posse; idcirco satis dispensative duo simul, reor, junguntur, quatenus et ipsi prius eadem fibula charitatis annectantur, et caeteros jugo dilectionis in hac Domini agricultura binos ac binos consocient. Si quo modo omnis structura domus compacta et consociata crescat in Domino. Habet enim Dei agricultura necesse, ut sub uno jugo fidei bini charitatis loro astringantur, ne possit dissociari germanitas et lascivire.
Abbreviated transcription (Latin):
p&rus ad distinctionẽ alteriuꝰ simonis qͥ chananeuꝰ dictꝰ ÷ appellatͥ. ut in
nullo nos herror de his in uoluat. sed p̃scriptꝰ & p̃ordinatꝰ ordo seruetur.
ne aut alt̾ ꝓ alio aut aliuꝰ extra hos umquã recipiat᷑. aut dehis ullus ac si ñ
adscriptꝰ repudiet᷑. Ordo aut̃ eoꝵ ut aiunt trib obcausis ita distinguit᷑. qͥppe
aut uocationis gr̃ã. aut ꝑfectione meritoꝵ : & idõ paerus forte in exordio. iuidas
uͦ schariothis infine ponit᷑. cui elagiũ denotationis iure sẽꝑ ad scribit᷑ ut &¬
culpa pateat exhoc: & distinctionẽ habeat ab alio apłoꝵ. qͥ & iudas nominat᷑
n qͦ sane sciendũ qͦd solus scrutator cordiũ. qͥ merita nouit singuloꝵ eos ita distini¬
xit & p̃ordinauit. ut & sacram̃ta redoleant derelatu. & diuina in eisdẽ uene¬
rent᷑ ex affectu. Tertiã uͦ fatent᷑ causã qͣsi ex cognitione carnis. qͦd ñsatis apꝓbo

Expanded text:
Petrus ad distinctionem alterius Simonis qui Chananaeus dictus est, appellatur, ut in Petrus ad distinctionem alterius Simonis qui Chananaeus dictus est, appellatur, ut in nullo nos error de his involvat; sed praescriptus et praeordinatus ordo servetur, ne aut alter pro alio, aut alius extra hos unquam recipiatur, aut de his ullus, ac si non ascriptus, repudietur. Ordo autem eorum, ut aiunt, tribus de causis ita distinguitur: Quippe aut vocationis gratia, aut perfectione meritorum, et ideo Petrus forte in exordio, Judas vero Iscariotes in fine ponitur, cui elogium denotationis jure semper ascribitur, ut et culpa pateat ex hoc, et distinctionem habeat ab alio apostolorum, qui et Judas nominatur. In quo sane sciendum, quod solus scrutator 474 cordium, qui merita novit singulorum, eos ita distinxit et praeordinavit, ut et sacramenta redoleant de relatu, et divina in eisdem venerentur ex affectu. Tertiam vero fatentur causam, quasi ex cognatione carnis, quod non satis approbo;
Abbreviated transcription (Latin):
ad utrũq referri posse. qͥa sic̃ hic pͥmꝰ ordinatͥ in catalogo. ita & in aliis qͥb¬
lib& locis dũ & specialit̾ solus. & generalit̾ cũ cȩteris ubiq p̃fertͥ. Solus qͥdẽ
cũ dr̃. tues pecrus & suꝑ hanc p&rã aedificabo ȩccłam meã. & illud. ego ꝓti
rogaui petre ut ñdeficiat fides tua. & tu aliqͣndo c̾ũsus c̃firma fr̃s tuos.
ure gͥ in meritis pͥmꝰ ȩstimat᷑ ꝑ quẽ & in qͦ ad alios dona transmittuntur.
Iccipiunt aut̾ in eo reliqͥ om̃s claues regni cȩloꝵ. cũ ei adño specialiuꝰ cõ¬
mittunt᷑. Et fundat᷑ xp̃i ȩccła suꝑ cos. unde & funclam̃ta ꝑ ꝓpħam dicunt᷑.
cũ & ipsi in p&era quȩ xp̃c ÷ solidant. Tam̃ qͦd huic p̾stat᷑ qͣsi soli. om̃ib in eo
largit᷑. Et ideo in p&ro pͥor uiuit potestas. p̃cellit auctoritas. Simonaut᷑

Expanded text:
ad utrumque referri possit, quia sicut hic primus ordinatur in catalogo, ita et in aliis quibuad utrumque referri possit, quia sicut hic primus ordinatur in catalogo, ita et in aliis quibuslibet locis; dum et specialiter solus, et generaliter cum caeteris ubique praefertur. Solus quidem cum dicitur: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam ; et illud: Ego pro te rogavi, Petre, ut non deficiat fides tua, et tu aliquando conversus confirma fratres tuos . Jure igitur in meritis primus aestimatur, per quem, et in quo ad alios dona transmittuntur. Accipiunt autem reliqui in eo omnes claves regni coelorum, cum ei a Domino specialius committuquod huic praestatur quasi soli, omnibus in eo largitur. Et ideo in Petro prior vivit potestas, praecellit auctoritas. Simon autem
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd totidẽ necãpliuꝰ uł minꝰ recipiendi essent. qͥa & sist̃ alii adhuc apłi
ut pauł̃ & barnabas acceteri qͥb creditast᷑ apostolatꝰ sui uira diuina
tam̃ in istis c̃secratꝰ ÷ misticꝰ sacram̃ti numerꝰ. & fundata in eodẽ xp̃i ecła.
sedes iudicantes resideant: ut sic̃ ñ excedit .xii. tribuũ deegypto transi¬
liens numerꝰ. sed & g̃s &iã in eodẽ inserunt᷑ : Ita nec ordo uł numerus
numero. Oportuit qͥdẽ ut eoꝵ euidens misterioꝵ dignitas multis ac creber¬
rimis scripturarũ c̃m̃daret᷑ p̃conis. & ideo prudens lector ad cende qͥa qͣnđo
diligentiuꝰ ea discusseris. tanto ꝓfundiora delege dĩ mirabilia c̃siderabis
Prim inꝗt simon petrus. & andreas fr̃ eiꝰ Iã catalogũ eoꝵ adorit᷑ diuina
dispensatio. qͥ noũ merita singuloꝵ. Sed querendũ desimone petro qͥ a dr̃

Expanded text:
quod totidem, nec amplius vel minus recipiendi essent. Quia etsi sint alii adhuc apostoli, quod totidem, nec amplius vel minus recipiendi essent. Quia etsi sint alii adhuc apostoli, ut Paulus et Barnabas, ac caeteri quibus credita sunt apostolatus sui jura divina, tamen in istis consecratus est mysticus sacramenti numerus, et fundata in eodem Christi Eccsedes judicantes resideant: ut sicut non excedit duodecim tribuum de Aegypto transiliens numerus, sed et gentes etiam in eodem inseruntur; ita nec ordo vel numerusi, et couniuntur numero. Oportuit quidem ut eorum evidens mysteriorum dignitas multis ac creberrimis Scripturarum commendaretur praeconiis; et ideo, prudens lector, attende, quia quanto diligentius ea discusseris, tanto profundiora de lege Dei mirabilia considerabis. Primus, inquit, Simon Petrus, et Andreas frater ejus. Jam catalogum eorum adoritur divina dispensatio, qui novit merita singulorum. Sed quaerendum de Simone Petro, quia dic
Abbreviated transcription (Latin):
exẽpla. qͥb apłoꝵ numerꝰ p̃signat᷑. pͥncipatꝰ qͦq eoꝵ ordo & sublimitas de¬
clarat᷑ Unde multis scripturarũ inditus diuinarũ. creberrime officioꝵ
& ꝑsonarũ p̾coniũ sub eodẽ recexit᷑ numero. qͣtinꝰ mystice istoꝵ & numerꝰ
& merita cm̃dent᷑ Habet enĩ uer̾ salomon tantũ mͦ suꝑ ome̾ isrł hos .xiͫ.
duces p̃latos. qͥb dictũ ÷ ad nõ. Sedebitis uos suꝑ sedes xiIͫ. iudicantes
.xii. trib isrł. Siqͥdẽ istist̃ .xii. lapides altaris. & .xii. panes ꝓpositionis corã
dño. Isti demedio tollunt᷑ aluei iordanis & referunt᷑. quoꝵ nõa mox in
fronte iuxta apocalipsin portȩ ciuitatis c̃scribunt᷑. Qui& ipsi ut diximus
portȩ dicunt᷑. eo qͦd ꝑ eos tantũ mͦ cunctis pateat introitꝰ. Plurib igitur
talib & huiꝰ modi figuris creberrime eoꝵ indiuinis litteris p̾scriptus :
numerꝰ & adsignatꝰ. ut & illoꝵ ut fassus sũ dignitas ex hoc claresceret. &

Expanded text:
lorum numerus praesignatur, principatus quoque, eorum ordo et sublimitas declaratur. Unde multis Scripturarum indiciis divinarum, creberrime officiorum et personarum praeconium sub eodem retexitur numero, quatenus mystice istorum et numerus et merita commendentur. Habet enim verus Salomon tantummodo super omnem Israel hos duodecim duces praelatos, quibus dictum est a Domino: Sedebitis vos super sedes duodecim, judicantes duodecim tribus Israel . Siquidem isti sunt duodecim lapides altaris, et duodecim panes propositionis coram Domino . Isti de medio tolluntur alvei Jordanis et referuntur , quorum nomina mox in fronte juxta Apocalypsin portae civitatis conscribuntur ; qui et ipsi, ut diximus, portae dicuntur, eo quod per eos tantummodo cunctis pateat introitus. Pluribus igitur talibus et hujusmodi figuris, creberrime eorum in divinis litteris praescriptus est numerus et assignatus, ut et illorum, ut fassus sum, dignitas ex hoc claresceret, et
Abbreviated transcription (Latin):
inaquã plurimis apiũ cacuminib una cuilibe tunica sufficere possit
edea tunica ꝓuestir̃to hoc loco iure accipitur necessario. Seuoges
qduas uetuit. ñ alia fortassis uestim̃toꝵ genem. int̃dixit Ende:
paulꝰ penula atroade sibi iub& afferri: Sed rectius ut ꝑtunicam
uestimeũ uite integruĩ accipiatur & necessariũ. lic& sts basilius
uia & sinplice̾ suis tunicã posse sufficere ꝓbauerit Hoc igit᷑ e qͥd ait
rlet lua stunicas: neqͥs quã eoꝵ p̃t eã quã e&̃ indutꝰ aliã ferendã
putanu sollicitꝰ neindiger& p̃sertai cũ exilla potestate ꝑmissa. pos

Expanded text:
in quamplurimis Alpium cacuminibus una cuilibet tunica sufficere possit: in quamplurimis Alpium cacuminibus una cuilibet tunica sufficere possit: sed quod tunica pro vestimento hoc loco 491 jure accipitur necessaria. Alioquin qui duas vetuit, non alia fortassis vestimentorum genera interdixit. Unde Paulus penulam a Troade sibi jubet afferri , sed rectius, ut per tunicam vestimentum vitae integrum accipiatur et necessarium; licet sanctus Basilius unam et simplicem suis tunicam posse sufficere probaverit. Hoc igitur est quod ait: Neque duas tunicas, ne quisquam eorum post eam qua esset indutus aliam ferendam putaret, sollic
Abbreviated transcription (Latin):
dã abdlitterã debeant obseruari. & ideo calciari debere. nepuluus
peccati ad hereat gressib Quodsi discalciatis in aliqͦ rurs puluis adheserit
ꝑfidoꝵ. excutiend utiq̃ depedib neullis coinqͥnem fiaudib Neque
pera inqd inuia tieq duas tunicas. Detrũcatis igit᷑ auaritiȩ thesauris
Quor unꝰ suplectilicũ nib ł secũ ferr&. nisi caueũ qͥ aqua bibera. iudeis
queda concauis bibere manib mox piecit illud. siscissẽ inqͥt q
natumr hanc haber& arte: nec istũ tulissẽ Quanto magis indignum
enit utapłi ciboꝵ saccos qͥb ex euuangelio acciꝑe fas ent necessaria
onusta ferrent. Uerũtam̃ legimꝰ uidã loculos habuisse. inqͥb ñonem
ceboꝵ. sedneces saria uictus &x adus paupũ aliqͣ detulis se. duas autẽ tunicas
ferre. uetuisse pate. Nonco in locis sticiȩ glatialiniue rigentib aut

Expanded text:
dam ad litteram debeant observari, et ideo calceari debere, ne pulvis dam ad litteram debeant observari, et ideo calceari debere, ne pulvis peccati adhaereat gressibus. Quod si discalceatis in aliquo rursus pulvis adhaeserit perfidorum, excutiendus utique de pedibus, ne ullis coinquinemur fraudibus. Neque peram, inquit, in via, neque duas tunicas. Detruncatis igitur avaritiae thesauris, Quorum unus supellectilis cum nihil secum ferret, nisi caucum quo aquam biberet, videns quemdam concavis bibere manibus, mox projecit illud: Si scissem, inquit, quod natura hanc haberem artem, nec istum tulissem. Quanto magis indignum erat ut apostoli ciborum saccos, quibus ex Evangelio accipere fas erat necessaria, onusti ferrent. Verumtamen legimus Judam loculos habuisse in quibus non onera ciborum, sed necessaria victus, et ad usus pauperum, aliqua detulisse. Duas autem tunicas ferre vetuisse patet. Non quod in locis Scythiae glaciali nive rigentibus, aut
Abbreviated transcription (Latin):
afficeret᷑ uitioꝵ contãgus. sed in om̃b uictor incedera&: donco om̃s
inunicos suos rediger& & pstrar& pedib suis. Uerũ altius repetendũ
cut iñ onis auri argentiq & pecuniarũ pondera ferre signanter
ꝓhibuerit. nisi ut &auaritiã resecar& : & aliud exhis trophologiã
ostender&. Nam intona ministeri apparatũ & efficatiã oꝑis designat
⁊ xqͦ ne aliqdͥo sit uenale inministerio etuangłu monemur: & opꝰ
apłatꝰ auri argentiq & pecuniarũ sit luchrũ. Uridñs sint lumbi
un p̃eincti. Adhoc qͥppe p̃cingi uibentur qͦͥex peditioris adopͥminis¬
terii fiant. Sed & paulus calciatos pedes mon& habere ip̃paratioii
euuangelii pacis. qͣuis moysi dicatur utdixi solue calciam̃ta depeclib
tuis. locꝰ eni inqͦstas t̾ra sca ẽ. Ex qͦpat&& sensꝰ qͦdhȩc muisticas lic& que¬

Expanded text:
afficeretur vitiorum contagiis, sed in omnibus victor incederet, donec omnes afficeretur vitiorum contagiis, sed in omnibus victor incederet, donec omnes inimicos suos redigeret, et prostraret pedibus suis. Verum altius repetendum est, cur in zonis auri, argentique, et pecuniarum pondera ferre signanter prohibuerit, nisi ut et avaritiam resecaret, et aliud ex his per tropologiam ostenderet. Nam in zona ministerii apparatum et efficaciam operis designat, ex quo, ne aliquid sit venale in ministerio Evangelii, monemur, et opus apostolatus auri, argentique et pecuniarum sit lucrum; unde Dominus: Sint lumbi vestri praecincti . Ad hoc quippe praecingi jubentur, quo expeditiores ad opus ministerii fiant. Sed et Paulus calceatos pedes monet habere in praeparatione Evangelii pacis , quamvis Moysi dicatur, ut dixi: Solve calceamenta de pedibus tuis; locus enim in quo stas, terra sancta est . Ex quo patet sensus quod haec mystica sunt, licet quae
Abbreviated transcription (Latin):
ideo petrus iubente angelo calciauit se incarcere calciam̃tis suis. & sic
exitt ad hostes iudeos & aduersarias potestates. ut calciatis pedib in
p̃paratione ȩuuangłii calcar& suꝑ serpentes & scorpiones & suꝑ omnẽ
uirtutẽ inimici. Sed &sponsa incanticis laudatur pulchra in calcia¬
m̃tis. qm̃ & ipsa sic̃ liliũ int̾̃spinas florere c̃memoratur. Idcurco ꝑdes¬
ertũ incedens huiꝰ scłi calcata sit neces se ẽ neledat̾ serpentiũ morsib
uel peccati acculeis. Nã & moy ses dic̃ ibenedictionib suis qͣs isrłi ꝓposuit
in ꝑsona xp̃i. Ferrũ inqͥd & ȩs calciam̃tũ tuũ. Quȩ duo metalla. ual¬
de fortia uident᷑. Unũ eoꝵ utẽminuat & confringat. quecũq dura ee
Et ideo acsihis calciatꝰ. xp̃c uenit. utcalcar& & conterer&. om̃ia capi¬
ta drachonis. &c̃fringer& omnẽ potestatt̃ in imici Neq ullis in scło

Expanded text:
ideo Petrus, jubente angelo calceavit se in carcere calceamentis suis, et sic ideo Petrus, jubente angelo calceavit se in carcere calceamentis suis, et sic exiit ad hostes Judaeos, et adversarias potestates, ut calceatis pedibus in praeparatione Evangelii, calcaret super serpentes, et scorpiones, et super omnem virtutem inimici. Sed et sponsa in Canticis laudatur pulchra in calceamentis, quoniam et ipsa sicut lilium inter spinas florere commemoratur . Idcirco per desertum incedens hujus saeculi calceata sit necesse est, ne laedatur serpentium morsibus, vel peccati aculeis. Nam et Moyses dicit in benedictionibus suis quas Israeli proposuit, in persona Christi: Ferrum, inquit, et aes calceamentum tuum , quae duo metalla valde fortia videntur. Unum eorum interminuat et confringat, quaecunque dura esse Et ideo ac si his calceatus, Christus venit ut calcaret et contereret omnia capita draconis, et confringeret omnem potestatem inimici; neque ullis in saeculo
Abbreviated transcription (Latin):
culũ uidemꝰ in enigmate. tunc uͦ fatie ad faciẽ. Ubiñ erit aliqͥd occuiltũ
qͦd ñ reuelabit᷑. & occultũ qͦdñ scietur Et ꝓpterea in hoc cuuangelio
calciam̃ta ꝓibentur portare apłi. dũdr̃ eis. Nolite possidere auriun
&pꝰ pauca neq calciamenta neq uirgã. Marcꝰ uͦait. qͦd iusserit dñs.
Neqͥt secũ tollerent inuia nisi uirga tantũ. & calciatos utelixi sandaliis ha¬
berent pedes. Ut uerbũ dĩ acsi calciatũ & c̃tectũ inmisterio ꝓpt̃spinas
& tribulos blasphemantiũ. nec n& hereticoꝵ uenena p̃dicent. nescã
canib pandantꝰ etinuo. & porcis p̃ciosa queq ꝓiciant᷑. Porro adeos
qͥfideli mente ac deuoti audiuit. sanaq intentionẽ qe diuinaf sure
desidertnt. qͣsi iam intra scã giadientes. acsi ꝑfecti infide iubentur merito¬
ñportarȩ calciamenta. qͥb securi possunt nuda script isũ. ꝓferre testi¬
monia: & aꝑtis illis incedere uestigiis. & diuina reserare archana. Et

Expanded text:
in aenigmate, tunc facie ad faciem; ubi non erit aliquid opertum quod non revelabitur, et occultum quod non scietur. Et propterea in hoc Evangelio calceamenta prohibentur portare apostoli, cum dicitur eis: Nolite possidere aurum, et post pauca, neque calceamenta, neque virgam. Marcus vero ait quod jusserit Dominus ne quid secum tollerent in via, nisi virgam tantum, et calceatos, ut dixi, sandaliis haberent pedes. Ut verbum Dei, ac si calceatum et contectum in mysterio propter spinas et tribulos blasphemantium, nec non et haereticorum venena praedicent, ne sancta canibus pandantur continuo, et porcis pretiosa quaeque projiciantur. Porro ad eos qui fideli mente ac devota audiunt, sanaque intentione quae divina sunt scire desiderant, quasi jam in terra sancta gradientes, ac si perfecti in fide jubentur merito non portare calceamenta, quibus securi possunt nuda Scripturarum proferre testimonia, et apertis illic incedere vestigiis, et divina reserare arcana. Et
Abbreviated transcription (Latin):
peccatũ ñ haberent Alio qͥn & isti tã uidei. qͣn & gentes qͦdamͦ excusabiles
eent. nisi apłi & apostolici uiri ad eos uenissent Nã locꝰ iste ñsolũ de apłis

Expanded text:
peccatum non haberent . Alioquin et tam Judaei quam et gentes quodammodo excusabiles peccatum non haberent . Alioquin et tam Judaei quam et gentes quodammodo excusabiles essent, nisi apostoli et apostolici viri ad eos ven
Abbreviated transcription (Latin):
cogitatio. qͦd homines siplices & indocti in c̃cilio ducerent᷑ & ideo
ait tradent enĩ uos. Quod fragiles & in becilles
uirib neforte corde pauerent. insẏnagogis suis flagellabunt uos. Quod
uiles & rusticani corã regib starent. ũtait. adreges & p̃sides ducemuni
Quod mneloquentes & idiot̾ȩ. ut ita fatear disputare deberent dexp̃o. & de
lege acꝓphȩtis in qͥb omã deillo ꝓnuntiabant᷑ Idciro ẽtinuo ait nolite
inqd fr̃s ñ ineminentia sermonis aut in ꝑsuasibilib humanȩ sapientiȩ
credamꝰ nisi habeo incuiꝰ manu nos & sermones nr̃i sumꝰ. Hec om̃a in qͥt
ꝓpterme intestimoniũ ilł Ybi magis fides ĩploranda . ẽ. quã sensus
pendebat: quã habpso & in ipso aqͦ missi erant Quod autẽ ait intestimo¬
niũ illis distinguit iudeos & g̃s. sic̃ & supͣ qͦrũ intestimoniũ uenisse ad eos
diut᷑ ut eent in excusabiles. Sic̃ dns ait. siñ uenissem & locutꝰ eis ñ fuissem

Expanded text:
cogitatio, quod homines simplices et indocti in concilium ducerentur; et ideo ait: Tradent enim vos. Quod fragiles et imbecilles us, ne forte corde paverent: In synagogis suis flagellabunt vos. Quod viles et rusticani coram regibus starent, ut ait: Ad 498 reges et praesides ducemini. Quod ineloquentes et idiotae, ut ita fatear, disputare deberent de Christo et de lege ac prophetis, in quibus omnia de illo praenuntiabantur. Idcirco continuo ait: Nolite os, inquit, fratres, non in eminentia sermonis, aut in persuasibilibus humanae sapientiae credamus, nisi ab eo in cujus manu nos et sermones nostri sumus. Haec omnia, inquit, propter me, in testimonium et quam ab ipso et in ipso a quo missi erant. Quod autem ait: In testimonium illis, distinguit Judaeos et gentes, sicut et supra, quorum in testimonium venisse ad eos dicitur, ut essent inexcusabiles. Sicut Dominus ait: Si non venissem et locutus eis non fuissem,
Abbreviated transcription (Latin):
seruant. & seruare debere nudi pedalia sepͤtantes contendunt
Qua ꝓpt̾ nec̃traria uideant᷑ euuangelistȩ sentire querendus. ẽ modus
tã hic quã & alibi. qͦscriptura scã catholice intelligat᷑. & autoritas tanti
misterii ñuioletur. Fert̾ enĩ iuxta matheũ dixisse dnm̃. utnec uir¬
gã ferrent: Iuxta marcũ uͦ neqͥt tollerent inuia. nisi uirgã tantum
Contraria qͥđẽ dicunt sed mistiea & uera. ut intelligamꝰ sũb alia signi¬
ficatione dictã uirgã que scđm marcũ est feretida. & subalia illa que
seđm matheũ & lucã ñ ẽ. ferrenda. Sic̃ illud Temptat uos dñs dsur̃

Expanded text:
bservant, et servarbservant, et servartraria videantur evangelistae sentire, quaerendus est modus, tam hic quam alibi, quo Scriptura sancta catholice intelligatur, et auctoritas tanti mysterii non violetur. Fertur enim juxta Matthaeum dixisse Dominum, ut nec virgam ferrent . Juxta Marcum vero, ne quid tollerent in via, nisi virgam tantum . Contraria quidem dicunt, sed mystica et vera, ut intelligamus sub alia significatiotione dictam virgam, quae secundum Marcum est ferenda, et sub alia illam, quae secundum Matthaeum et Lucam n
Abbreviated transcription (Latin):
hibert: aliud ũ long solliuitudine quesita tinide autcupis ꝑ ossoere
Uerĩtam̃ ut arbitor ñ inuidiosꝰ thesaurꝰ neq sũptuosꝰ auri asgcentiq &eris in zonis tan¬
tũ haberi Sed doc& qͦd p̃dicatoꝵ indño tanta debeat᷑ fore fidutia. ut p̃̾sen¬
tis uite sũptꝰ quauis ñp̃uialeantꝰ hos sibi dȩeẽ omino ñ difficlañ. Id circo satis
festinatꝰ. ut ibi sit cornr̃m qͦthesaurꝰ eẽ ꝓbatur Et neforte uiderent᷑
apłi magis lucri grã p̃dicare qͣ salutis humanȩ. orĩa subtrahit que
possent eẽ scandali. & necessaria concedit exeuuangłiaqͣtinꝰ eoꝵ nemo decitrs
tino cogitare uideret᷑: Sed querendũ qͥdsit qͦd matheus & lucas
uirgã inuia ferre dñm ꝓhibuisse narrȩ ͫ mareꝰ uͦ nihil eis c̃c̃essum
nisi uirgã tantũ ferre &calciatos sandalis incedere debere quã uis
matheus signant̃ &iã calciam̃ta p̾ossidere penitꝰ uetuerit Uide
qͥdã orientaliũ monachoꝵ incenobis degentes. actenꝰ adliterã &¬

Expanded text:
imide aut cupide possidere. Verumtamen, ut arbitror, non invidiosus thesaurus, neque sumptuosus, auri argentique, et aeris in zonis tantum haberi, sed docet quod praedicatorum in Domino tanta debeat fore fiducia, ut praesentis vitae sumptus, quamvis non praevideant hos sibi deesse omnino non diffidat. Idcirco satis festinat, ut ibi sit cor nostrum quo thesaurus esse probatur. Et ne forte viderentur apostoli magis lucri gratia praedicare, quam salutis humanae, omnia subtrahit quae possent esse scandali, et necessaria concedit ex Evangelio, quatenustino cogitare videretur. Sed quaerendum quid sit quod Matthaeus et Lucas virgam in via ferre Dominum prohibuisse narrant, Marcus vero nihil eis concessum nisi virgam tantum ferre, et calceatos sandaliis incedere debere; quamvis Matthaeus signanter etiam calceamenta possidere penitus vetuerit. Unde quidam Orientalium monachorum in coenobiis degentes hactenus ad litteram o
Abbreviated transcription (Latin):
filios ad optionis intꝰ amore spiritali regeneratos Seqͥt᷑ Cauete autem
abhominib Adhoc totũ ual& qͦd p̃misit. estote prudentes & siplices ut
cauere possimꝰ neautmalis ꝑsuasionib extrius decipiam̃. aut siplicitatẽ

Expanded text:
filios adoptionis, intus amore spiritali regeneratos. Sequitur: Cavete autem filios adoptionis, intus amore spiritali regeneratos. Sequitur: Cavete autem ab hominibus. Ad hoc totum valet quod praemisit: Estote prudentes, et simplices, ut cavere possimus ne aut malis persuasionibus exterius decipiamur, aut simplicitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
iides sicligtiur deeceła incanticis. Deinde t̾tiũ ẽ qͦs suos diligentis sune nutit
pailos. r iam & alienos pascit. Quib nimirũ exemplis nos om̃ib heneficos
ee doc& & nulli nocere debere in sinuat. Uerũ qd pͦstremũ ẽ & pus et cerar
mur demonstrat. sed seꝑ iuxta doctrinarũ fluenta uersantes unsidias
uitemus malig̃ nantium. &etẽplantes dm̃ in cordib uris adnullanos : nr̃is
exteruis coneupiscenda transponamus. Inde ꝓpheta desc̃is p̃dicatorib
Quis isti inqͥt quiutnubes uolant & qͣsi colube ad fenestras suas. Ad fenestras
ͥppe suas scĩ recte aspitiunt : ut si plicitatẽ in nocentie intꝰ custodiunt
dum nihil ext̾rius aspitit  do qͦd libeat cernunt Inimo om̃ib p̃stant
&ia alienis. qui suos enutrire modis om̃ib elaborant Dicunt᷑ autẽ colũbȩ
eũ suis inuicẽ osculis uel mutius aspectib c̃ciꝑe. exqͦenstrum moralit̃
ꝓcaritatẽ sine ullius carnis concupiscentia uirdtes serere. & parturire

Expanded text:
idet, sicut legitur de Ecclesia in Canticis ; 497 deinde tertium est, quod suos diligentissime nutrit pullos, etiam et alienos pascit. Quibus nimirum exemplis, nos omnibus beneficos esse docet, et nulli nocere debere insinuat: verum quod postremum est, ut prius dixeram, mur , demonstrat; sed semper juxta doctrinarum fluenta versantes, insidias vitemus malignantium, et contemplantes Deum in cordibus nostris, exterius concupiscenda transponamus. Unde propheta de sanctis praedicatoribus: Qui sunt isti, inquit, qui ut nubes volant, et quasi columbae ad fenestras suas? Ad fenestras quippe suas sancti recte aspiciunt, ut simplicitatem innocentiae intus custodiant, dum nihil exterius aspiciendo, quod libeat cernunt. Imo omnibus prostant etiam alienis, qui suos enutrire modis omnibus elaborant. Dicuntur autem columbae etiam suis invicem osculis, vel mutuis aspectibus concipere: ex quo instruimur moraliter, per charitatem sine ullius carnis concupiscentia, virtutes serere et parturire
Abbreviated transcription (Latin):
& luculentꝰ. aut sĩplex & inc̃positus. Uel quid loqͣmini: id .ẽ. deqͣre tartũ
ut deconscientia bona & fide ñ ficta. ita ut prudentia uos p̃cedat. & sĩplici¬
tas colube ñ effugiat Quia in his duob uerb̃ dñs & magister miro mͦ
magnã breuitatis discipłis p̃parauit materiẽ custo diendi quecunq denunt
gati fueritis. Uult enĩ ut cordoctoris pendeat indm̃ & adgłam dĩexdonis
filium: qm̃ nullꝰ.ẽ. fidꝰ affectꝰ carnis ubi diuersa ẽ fides. Ex aggerre itaq
intẽps ꝑ secutionis p̃ssurarũ angustias. dũ innullo nisi insolo dõ spes relinqt᷑
dũ &ia ipsi filii surgere dicunt᷑ in parentes. Et hic ẽ. gladius uerbi diuini
quẽ uenit iħc mit̾tere int̾rã ut dirimatreligionẽ fidei ab omni amore
Pcarnis. & pietatẽ ꝓximi apietate diuina & eritis inqͥd odio om̃ib hominib
ꝓpt̃ nom̃ meum. Nom̃ aut̃ di magnũ ẽ & in effabile sed ẽ nom̃ eius ex qͦsca

Expanded text:
et luculentus, aut simplex et incompositus: Vel quid loquamini, id est, de qua re: tantum ut de conscientia bona est fide non ficta, ita ut prudentia vos praecedat, et simplicitas columbae non effugiat. Quia in his duobus verbis Dominus et Magister miro modo magnam brevitatis discipulis praeparavit materiem, custodiendi quaecunque denuntgati fueritis. Vult enim ut cor doctoris pendeat in Deum, et ad gloriam Deifilium. Quoniam nullus est fidus affectus carnis, ubi diversa est fides. Exaggerat itaque in tempore persecutionis 499 pressurarum angustias, dum in nullo nisi in solo Deo spes relinquitur: dum etiam ipsi filii surgere dicuntur in parentes. Et hic est gladius verbi divini, quem venit Jesus mittere in terram, ut dirimat religionem fidei ab omni amore carnis, et pietatem proximi a pietate divina. Et eritis, inquit, odio omnibus hominibus propter nomen meum. Nomen autem Dei magnum est et ineffabile. S
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ ut cliximꝰ cęli st̃ uocati. Quoꝵ regnũ bene ad ꝓpinqͣsse dr̃. dũ uerbum
caro factũ ÷ : & habitauit in nob̾. Hoc qͥppe dono homines cȩli factist᷑: & ipse
quans. & factisumꝰ ipsi regnũ cȩloꝵ. Infirmos inqͥt curate. mortuos suscitate
lȩpsos mundate. demones eicite. Heç omĩa nãq deceptionȩ diaboli ẽtigis¬
se. nulli dubiũ. Et ideo dignũ fuit. ut sanato homine rurs daret᷑ ei facul¬
tas qͦd ille inflixerat dolo & ꝑsuasione maligna. hoc isti potestate fidei cu¬
rarent & expellerent ipsos rectores mundi de obsessis corporib Magna
qͥdẽ uirtꝰ magnũq donũ. magna reparatio. magnaq fidutia lapsis:
Mlio qͥti florente nundo & dui hunxano genere in ꝑficdiã plabente. iãq mundo uns¬
solesente ẽtar dm̃ ceeititis sue gnorantia: ꝓuoluto carnis ꝓpagint nn ab

Expanded text:
t vocati. Quorum regnum bene appropinquasse dicitur, dum Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. Hoc quippe dono homines coeli facti sunt, et ipquans, et facti sumus ipsi regnum coelorum. Infirmos, inquit, curate, mortuos suscitate, leprosos mundate, daemones ejicite. Haec omnia namque deceptione diaboli contigisse nulli dubium est. Et ideo dignum fuit, ut sanato homine rursus daretur ei facultas, quod ille inflixerat dolo et persuasione maligna, hoc isti potestate fidei curarent, et expellerent ipsos rectores mundi de corporibus obsessis. Magna quidem virtus magnumque donum, magna reparatio, magnaque fiducia lapsis. Alioquin florente mundo, et diu humano genere in perfidiam prolabente, jamque mundo insolescente contra Deum caecitatis suae ignorantia, provoluto carnis propagine non
Abbreviated transcription (Latin):
odientes. dm̃is cũcdic̃ neosclic̃ qͥ audierint sedex eo om̃s qͥex contrario ad¬
usbieruert̃. oduꝑ seuerauerit inqͥd usq infinẽ hic saluus erit Nanqui
ꝑ seuerauerit odio aut incuiꝰ cunq reinegotio. intradendo scilic& frecsu
aut filiu. sed qui ꝑseuerauerit infide nõminis xp̃r. Quodlucas manifestius
die qͥ sustinuert: Idẽ omia sibi inlata ꝓbir ꝑsecutiones quȩ sc̃is mar¬

Expanded text:
ex contrario adversaverint. Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit. Non qui perseveraverit odio, aut in cujuscunque rei negotio, in tradendo scilicet fratrem aut filium, sed qui perseveraverit in fide nominis Christi, quod Marcus manifestius dicit . Qui sustinuerit, id est, omnia sibi illata probra, persecutiones, qu
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰq natura & uoluntatẽ. qͥd intendi̾t. qͥd ue possit. uelquaritũ sit
capax. Sicq adibendã uerborũ pru a aidentiã. deinde spȩs bonoꝵ
futuroꝵ reseranda. & celestia fidei p̃ ecit: mia ꝓmittenda. ut qͦd
qđ angłissimiles futuri sumus. Quatinꝰ huiꝰ cemodi prudentia
uerb̃ &ꝓmissionib seuentiũ mentes & lupoꝵ rabiẽ ꝓtraherent ad
fidem
S ed qͥdhor magis ẽgruat p̃cepto saluatoris prudens lector uideat. dũiurus
ueneni fug uat. & siplicitatẽ colũbe ñ admittat. Quia qͣntũ ẽ amandu in coluba
qđ fel ñhaba tantũ tuñdũ inserpente neuenena pͥle intelserercti ico laba
difundat: Suut autẽ incolunbȩ natum qͣtuor. qͥb. ꝑmaxine siplicttas cmets¬

Expanded text:
cujusque naturam et voluntatem, quid intendat, quidve possit, vel quantum sit cujusque naturam et voluntatem, quid intendat, quidve possit, vel quantum sit capax. Sicque adhibendam verborum prudentiam, deinde spes bonorum futurorum reseranda, et coelestia fidei praemia promittenda, ut quod quod angelis similes futuri sumus. Quatenus hujuscemodi prudentia, verbis et promissionibus, saevientium mentes, et luporum rabiem protraherent ad fidem. Sed quid horum magis congruat praecepto Salvatoris, prudens lector videat; dum virus veneni fugiat, et simplicitatem columbae non amittat. Quia quantum est amandum in columba quod fel non habet, tantum timendum in serpente, ne venena pravae intelligentiae in nobis diffundat. Sunt autem in columbae natura quatuor, quibus permaxime si
Abbreviated transcription (Latin):
uolumꝰ aquã doctrinarũ defonte saluatoris haurire Euomamꝰ ꝑhu
milẽ confessionẽ uenena uicioꝵ. ut deinceps fluenta doctrinarũ hau¬
rire possimꝰ. Que nimirũ qͣt tuor quȩ pp̾sumꝰ nature serpentis exem¬
pla bene uident᷑ ẽgruere ad imitationẽ prudentiȩ Sed due ut xpm̃ qui
capud ÷ nrm. ante omia ꝑfidẽ in nob̵ custodiam. due uͦ ad imitationem¬
uitȩ qͣtinꝰ exuti uiciis in nouitate uite ambulemus. Ao uero qͥdã noei
adnatum̃ serpentis oportere referre dixer̃ sed aliud qͦd ingenesilegin
antequã adã impadiso traducer&. prudentiorẽ eũ fuisse p̃cunctis
animantib t̾rȩ Unde pͥmũ animũ sexus mollioris agressus. e: dei¬
de spe eam inlȩx̃. dũcmunionẽ inmortalitatis. cũdiis spopondit.
Et ꝑhȩc tanta p̾mia. opꝰ consiliisui & uoluntatis ꝑsuasit Pari igit᷑
dicunt oportere prudentia doctorẽ agere. ut inspitiat pͥmũ unus¬

Expanded text:
volumus aquam doctrinarum de fonte Salvatoris haurire, evomamus per volumus aquam doctrinarum de fonte Salvatoris haurire, evomamus per humilem confessionem venena vitiorum, ut deinceps fluenta doctrinarum haurire possimus. Quae nimirum quatuor, quae posuimus, naturae serpentis exempla bene videntur congruere ad imitationem prudentiae. Sed duae ut Christum, qui caput est nostrum, ante omnia per fidem in nobis custodiamus: dvitae, quatenus exuti vitiis, in novitate vitae ambulemus. At vero quidam, non ad naturam serpentis oportere referre dixerunt; sed ad aliud quod in Genesi legimus, antequam Adam in paradiso traduceret, prudentiorem eum fuisse prae cunctis animantibus terrae. Unde primum animum sexus mollioris aggressus est; deinde spe eam illexit, dum communionem immortalitatis cum diis spopondit. Et per haec tanta praemia opus consilii sui et voluntatis persuasit. Pari igitur dicunt oportere prudentia doctorem agere, ut inspiciat primum unius
Abbreviated transcription (Latin):
desuꝑ alia cooꝑiunt. ne uocẽ audiant incantantis. Quosane facto &
qͦo p̃ciosũ fer custodiunt: & uitã ñ admittunt. Ita & scĩ apłi monent᷑
margaritã quã uenditis om̃ib emerent sua prudentia custodire:
carnis cauda id ẽ. fine uitȩ ꝑpassionẽ &iã sic̾aigerit oꝑire. neuocẽ
audiant incantantis. Magna igit᷑ prudentiã ẽ xp̃m in nob portare.
senuerit ingredit᷑ in angusto petrarũ foramine: ut se ueterẽ exuat
igit᷑ prudentia serpentis quã paulꝰ expͦnit dicens. Es tote prudentes ĩbono & sĩ pli¬
ces inbono P remisit gͦ p̃rudentiã xp̃c. ut tuta possit eẽ siplicitas & seqͥtur
colubȩ sĩplicitas. nestulta inueniat᷑ in nob prudentia apud đm deqͥdr̃. ꝑdam
sip̃lices inueniam᷑ acscłiactib corãsĩplicib uͦ prudentes in bono Perhiben
&ũ phisici qͦtiens uelint aqͣs bibere. qͦd pͥus uenena deponu̾nt Ita & nos si

Expanded text:
desuper aliam cooperiunt, ne vocem audiant incantantis. Quo sane facto, et desuper aliam cooperiunt, ne vocem audiant incantantis. Quo sane facto, et quod pretiosum est, custodiunt, et vitam non amittunt: ita et sancti apostoli monentur margaritam, quam venditis omnibus emerent, sua prudentia custodire; auremque carnis cauda, id est, fine vitae, per passionem etiamsi contigerit, operire, ne vocem audiant incantantis. Magna igitur prudentia est Christum in nobis portare, senuerit, ingreditur in angusto petrarum foramine, ut se veterem exuat Paulus exponit dicens, Estote prudentes in bono, et simplices in malo . Praemisit igitur prudentiam Christus, ut tuta possit esse simplicitas: et sequitur columbae simplicitas: ne stulta inveniatur in nobis prudentia apud Deum, de qua dicisimplices inveniamur a saeculi actibus, coram simplicibus vero prudentes in bono. Perhibent etiam physici, quoties velint aquas bibere, quod prius venena deponunt: ita et nos si
Abbreviated transcription (Latin):
docti sitis. ecce ego sũ qͥmitto uos sic̃ oues in medio luporẜ. Quod sitr& lupoꝵ
inmanis & innumerabilis seuitia. cfortamini qͥaego mitto uos: & mira ex¬
aggeratio potestatis. Ess& qͥdẽ tribile silupi initterent᷑ ad oues lic& pauci.
nunc paucissime ouesmittunt᷑ ad suꝑanda milia lupoꝵ qͦrũ rapacitas
totũ occupauent mundũ. Sed has oues leo detribu iuda parturienit:
dñici gregis. Estote inqͥt prudentes sic̃ serpentes & siplices sic̃ colũbȩ
Quasi quedã contraria uib& sed similitudine satis c̃ueniunt Na & moyses
poꝑłm amorsib serpentinis uisu enei serpentis quẽ erexent curoruit.¬
cuuis p̃e suspens incruce uentatẽ ex p̃ssit Non enĩ calliditatẽ serpentis
antiqͥ iubent᷑ hab̾e. sed sccłm phisicos natunplẽ eoꝵ prudentiã imitari.
Dicunt enĩ aliqͥ eoꝵ p̃ciosisimas incapite gẽmas gestare qͦscũmarsi ut eas
possint auferre uelint incantare. in pͥmunt fortis simo lapidi aurẽ & cauda

Expanded text:
s in medio luporum. Quod si terret luporum immanis et innumerabilis saevitia, confortamini, quia ego mitto vos. Et mira exaggeratio potestatis. Esset quidem terribile, si lupi mitterentur ad oves licet pauci: nunc paucissimae oves mittuntur ad superanda millia luporum, quorum rapacitas totum occupaverat mundum. Sed has oves leo de tribu Juda parturierat: licitati Dominici gregis. Estote, inquit, prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae. Quasi quaedam contraria jubet; sed similitudine satis conveniunt. Nam et Moyses populum a morsibus serpentinis visu aenei serpentis, quem erexerat, curavitNon enim calliditatem serpentis antiqui jubentur habere, sed secundum physicos, naturalem eorum prudentiam imitari. Dicunt enim aliqui eorum pretiosissimas in capite gemmas gestare; quos cum ut eas possint auferre, velint incantare, imprimunt fortissimo lapidi aurem, et cauda
Abbreviated transcription (Latin):
inxp̃o dĩtatẽ dep̃ henderent uisibilib intenti. uerũ & in eisdẽ apłis dm̃
utiq firmam̃ti qͦd locale ÷ sed incȩlũ sp̃ale. ꝓfecto qͥa ds̃ sp̃s ÷ In qͦsane¬
cȩlo ds̃ habitare creditͥ. & localit̾ qͦdãmͦ ambulare. lic& in circũ scriptꝰ & in¬
localis sit quẽ ubiq ñ loco sed uirtute credimꝰ. Hinc qͦq ipse. inhabitabo inqͥt
& in abulabo meis. atq alibi: regnũ dĩ intra uos est. Qđ nimirũ regnũ cȩłoꝵ
iure ad ꝓpinqͣsse dr̃ : ñ inclinatione celi qͦd firmam̃tũ c̃gnominat᷑. sed il

Expanded text:
isto Deitatem deprehenderent visibilibus intenti, verum et eisdem apostolis Deum utique firmamenti, quod locale est, sed coelum spiritualecoelo Deus habitare creditur, et localiter quodammodo ambulare, licet incircumscriptus et illocalis sit, quem ubique non loco, sed virtute credimus. Hinc quoque ipse: Inhabitabo, inquit, et inambulabo in eis . Atque alibi: Regnum Dei intra vos est . Quod nimirum regnum coelorum jure appropinquasse dicitur, non inclinatione coeli, quod fir
Abbreviated transcription (Latin):
Alioqͥn post tot p̾conia. post miracula. pͦst mortuos excitatos ad uitã. cȩteris dñm
se uidisse ñtiantib qͦmͦ ñ credidit. nisi qͥa mens eiꝰ abissꝰ erat informis. suꝑ quã
aut̃ ñ quã nisi eodẽ spũ recreante. de tanta dubietate formaret᷑ adlucẽ:
ut uerã de p̃henderet inuna eadẽq ꝑsona diuinitatẽ. Siqͥdẽ hominis casnẽ
palpat. sed dm̃ & dñm exclamat. ꝓpt̃eagͥ thomas iure abiss int̾p̃tat᷑. qui
detanta informitate sua ꝑ ueñ ad tantã ꝓfunditatẽ misteru. Nã idẽ ingre¬
co didimꝰ appellat᷑. qͦd int̾p̃tatͥ similis seugeminꝰ. eoqͦd ut aiuntꝰ uultu similis
fuerit saluatori: sic̃ ad solent duo gemini alt̃nis uultib unã habitꝰ expͥmere
facieiq figurã. Poiro matheuꝰ. donatꝰ dr̃. Et quã bene. qͥa decheloneo
ulliuꝰ meriti p̃uentione. in meliuꝰ detheloneo cõmutat᷑. Iacob alphei. &

Expanded text:
Alioquin post tot praeconia, post miracula, post mortuos excitatos ad vitam, caeteris Dominum Alioquin post tot praeconia, post miracula, post mortuos excitatos ad vitam, caeteris Dominum se vidisse nuntiantibus quomodo non credidit, nisi quia mens ejus abyssus erat informis, super quam autem nunquam nisi eodem Spiritu recreante, de tanta dubietate formaretur ad lucem, ut veram deprehenderet in una eademque persona divinitatem. Siquidem hominis carnem palpat, sed Deum et Dominum exclamat. Propterea igitur Thomas jure abyssus interpretatur, qui de tanta deformitate sua pervenit ad tantam profunditatem mysterii. Nam idem in Graeco Didymus appellatur, quod interpretatur similis seu geminus, eo quod, ut aiunt, vultu similis fuerit Salvatori, sicut assolent duo gemini alternis vultibus unam habitus exprimere facieique figuram. Porro Matthaeus donatus dicitur, et quam bene; quia de teloneo ullius meriti praeventione in melius de teloneo commutatus. 478 Jacobus Alphaei et
Abbreviated transcription (Latin):
unã quarũ libet ciuitatũ. & suꝑ aliã ñ pluunt : ꝓpt̃ distributionẽ diuimi arbi¬
tiu. Porro scĩ iure nubes dicunt᷑: qͥdũ ad altiora uolant: xp̃c ineis uitȩ
suspendit a qͣs. qͥb ustata t̃ra inebriat᷑: & locuploeat᷑ cȩlestib disciplinis
Int̃ qͦssane iste filiiꝰ eiꝰ qͥ heȩ agit insingulis ꝓub̾tate grẽ iure nominat᷑: ut ꝑ eum
thomã: & hoc ipsũ sine additam̃to publicam. ne utiq pͥoris uitȩ recordantes
se nominat. qͣtinꝰ liqueat cunctis qͦd ubi habundauit pͥuꝰ peccatũ. suꝑ habun¬
daret grã. Enĩ uͦ ex hoc &iã doc&. nos pͥora corã occulis peccata sẽꝑ opponere
debere : nrãsq in iusticias ꝑcepta indulgentia ñ abscondere. ut & ali c̃solent᷑
spe ueniȩ post reatũ. & humilitas c̃seruet᷑ in corde penitudinis obtentu. Tho
mitate cordis sui qͣndoq ipso desuꝑ inlustrante ad formã ꝓceder& rectȩ fider

Expanded text:
am quarumlibet civitatum, et super aliam non pluunt, propter distributionem divini arbitrii. Porro sancti jure nubes dicuntur, qui dum ad altiora volant, Christus in eis vitae suspendit aquas, quibus visitata terra inebriatur, et locupletatur coelestibus disciplinis. Inter quos sane iste Filius ejus qui haec agit in singulis pro ubertate gratiae, jure nominatur; ut per eum Thomam; et hoc ipsum sine additamento publicani, ne utique prioris vitae recordantes se nominat; quatenus liqueat cunctis, quod ubi abundavit prius peccatum, superabundaret gratia. Enimvero ex hoc etiam docet, nos priora coram oculis peccata semper opponere debere, nostrasque injustitias percepta indulgentia non abscondere, ut et alii consolentur spe veniae post reatum, et humilitas conservetur in corde poenitudinis obtentu. Thommitate cordis sui, quandoque ipso desuper illustrante ad formam procederet rectae fidei.
Abbreviated transcription (Latin):
nominib qͣsi aliqͥd faceciarũ gerens qͥa graciũ sonare uid& corcuł diminu¬
tiue mat̾nũ int̾ crepunias nati expͥmens affectũ. quã sicor dicer& tene¬
ritudinẽ sonans amoris. Ipse nãq ÷ quẽ eccłastica tradit historia missũ
ciuib qͥstupentes demiraculis aiebant. Nõne iste ÷fabri filiuꝰ & marie
Fr̃ ia cobi o& ioseph ac iudȩ & simonis  Nonqͦd exmatre ut el uidiuꝰ delirat
fr̃s fuerint saluatoris. sed ex c̃sangumitate generis uti mos: scripturarum
fr̃s deniq appellari. Simon chananeũ & iudas schariothis : qͥ & tradidit

Expanded text:
ominibus, quasi aliquid facetiarum gerens, quia gratius sonare videtur corculum diminutive maternum inter crepundias nati exprimens affectum, quam si cor diceretur teneritudinem sonans amoris. Ipse namque est, quem ecclesiastica tradit Historia missum civibus, qui stupentes de miraculis aiebant: Nonne iste est fabri filius et Mariae, frater Jacobi et Joseph ac Judae et Simonis? Non quod ex matre, ut Helvidius delirat, fratres fuerint Salvatoris, sed ex consanguinitate generis, uti mos est Scripturarum fratres appellari.