comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
siñ deserueris deducentẽ: ñ in agrũ miserie scłaris. ut int̾ spi¬
nas & tribulos panẽ in labore & sudore conquiras. ñ ad marina dis¬
crimina. ut mercimonii causa ligno fragili in certalucra secteris
ubuntentione que stus multimer ser̃. Ad domũ dĩ teducit. ñ uthos¬
pitẽ ad dempus ut migres ex ea. sedhabicatorẽ ut ꝑmaneas in ea.
Sequit᷑ enĩ. & ut inhabitẽ in domo dñi. in longitudine dierũ. Do¬
mus hȩc dñi. paradysus ẽ Longitudo dierũ. uita ȩt̃na est. Non il
esuries. ñ sicies. nec laborabis estusolis & lunȩ. frigus & tempest¬
tes hiemis ñ senties. Tristitia & meror in ea ñon sunt. consortiosẽ
tant indomo tua in scłascłorũ laudabunt te. Hȩc est spes
fide ur̃e dilectssimi. Accessistis ad dñm. credere festinate.
& oꝑ am date apprehenaere ꝑboniã conuersationẽ quod ere¬
didistis. Non enĩ ꝓpt̾ presentem uitam efficimim xpian se¬

Expanded text:
si non deserueris deducentem. Non in agrum miseriae saecularis, ut inter spisi non deserueris deducentem. Non in agrum miseriae saecularis, ut inter spinas et tribulos panem in labore et sudore conquiras; non ad marina discrimina, ut mercimonii causa ligno fragili incerta lucra secteris, ubi intentione quaestus multi merserunt. Ad domum Dei te ducit, non ut hospitem ad tempus, ut migres ex ea; sed habitatorem, ut permaneas in ea. Sequitur enim, Et ut inhabitem in domo Domini in longitudine dierum. Domus haec Domini, paradisus est. Longitudo dierum, vita aeterna est. Non illic esuries, non sities, nec laborabis aestu solis et lunae, frigus et tempestates hiemis non senties. Tristitia et moeror in ea non sunt. Consortio semper tant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te . Haec est spes fidei vestrae, dilectissimi. Accessistis ad Dominum credere; festinate et operam date apprehendere per bonam conversationem quod credidistis. Non enim propter praesentem vitam efficimini
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ demonioiũ. Cũ uos gͦ diunagrã ad quã ꝓpꝑatis aduexerit
cogͥnoscetis mensã sp̃ualis conuiii. ut agnita ueritate unus qͥsq
urin exultans ÷ gr̃as agenidõ iam cõpetent᷑ & fiduci ilit̃ dicat
masedia tua subĩequetur me. om̃ibueb uitemer. Magnũ
te głe solaciũ comitat᷑. ꝓpt̃ misediam udelie& infirmit᷑atis
tus misedia te di subsequit᷑. sed prius ut itey tibiuttȩ ȩtnȩ
adõ. seruũ peccati adtrahit ut liberũ faciat. ut ambulando
ga tua. ne insidians calcaneo tuo serpens diabolus cũ quo tibi
sunt inimicitie supplant& ce. Latronamq aut occurrendo oc¬
dit: aut exurgendo postergũ. ob hoc te p̃cedit & subsequitum
miscđ̾ia dĩ. ut medius tutus ambules. & securus om̃ib dieb u
tuȩ. Habe ergo spem & głam. non inte. sed in p̃cedente & sub¬
sequente mubdia dĩ. qua p̃uentus es peccator ut salueris. Non
uentus es iustus. ut placusse głieris. Uide aut̃ quo te ꝑducit

Expanded text:
equens. Cum vos ergo divina gratia, ad quam properatis, advexerit, cognoscetis mensam spiritualis convivii, ut agnita veritate unusquisque vestrum exsultans, et gratias agens Deo, jam competenter et fiducialiter dicatMagnum te gloriae solatium comitatur. Propter miseriam videlicet infirmitatis tuae, misericordia te Dei subsequitur. Sed prius ut iter tibi vitae aeternae a Deo; servum peccati attrahit, ut liberum faciat, ut ambulando ga tua, ne insidians calcaneo tuo serpens diabolus cum quo tibi sunt inimicitiae, supplantet te. Latro namque aut occurrendo occidit, aut exsurgendo post tergum. Ob hoc te praecedit et subsequitur misericordia Dei, ut medius tutus ambules et securus omnibus diebus vitae tuae. Habe ergo spem et gloriam, non in te, sed in praecedente et subsequente misericordia Dei: qua praeventus es peccator, ut salveris; non inventus es justus, ut placuisse glorieris. 8. Gratiae et
Abbreviated transcription (Latin):
texerrito. nisi quendã pruritũ libidinis turpe Imo cur illas
corperispar des teceriti& ñ potius manus quib ꝓhibita adtre¬
ura diexer. in quib peceti cupiditas ex ardescens. concupiscentiã
itedibiao rps guaturis accusabat. Ista ẽ ura laudabilis req dile¬
ea rpns a. spi. diabolũ excusanter. dm̃ accusant es fecisuico datis
eil abste. abst hoc malũ a catholions iensibus. ut auetore lbiaits
gnaueriunt a puonare. debauenun congrrine loque dar pr

Expanded text:
texerunt, nisi quemdam pruritum libidinis turpem? Imo cur illas texerunt, nisi quemdam pruritum libidinis turpem? Imo cur illas corporis partes texerunt, et non potius manus quibus prohibita attrebra texerunt, in quibus peccati cupiditas exardescens concupiscentiam incontinentis gutturis accusabat. Ista est vestra laudabilis atque dilecarnis et spiritus, diabolum excusantes, Deum accusantes fecisse credatis. Sed absit, absit hoc malum a catholicis sensibus, ut auctorem libidinis gnaverunt et pugnant. De hac enim congressione loquebatur
Abbreviated transcription (Latin):
certt in ptho plastis pudorẽ. Iterũ ergo. iterũq ꝑcunctor. Sinih
unau pudeat aẽ fecit. & pleua fide dicit᷑ quia penitus ñ fecit .&. malũ
libidinis eoxdiabolo non .ẽ qđ recta fide ñ dicitur. quia et ipso .ẽ. dici¬
teeun titeenut genitalia membra post culpã. quȩ adie infectitionis
sior inuicẽ uidebant & ñ tegebant. Si dixers appt peccatũ. ergo
consttere & accusa malã libidinẽ. euiꝰ inpudentia pudentes fosus
ficitaexer:: Qđsidicere nequis aꝑte dmpudoris .re. hii auetori
eriinaris quia cũex malo libidinis a uobis negatur confusio con¬
tigise łs aptessime hominũ opifex accusatur. Sed utinã sio uos istã
libidinẽ laudare erubescerets sicuti tunc illi cũsepec A ent
poniuncente motu de phenderent erubuer. Quid iundicant folia
fiei qu ib ittdixi ñdõ auctore pudenda membra sedꝑpeccatuẽ folia

Expanded text:
ecerit in protoplastis pudorem. Iterum ergo, iterumque percontor: Si nihil ecerit in protoplastis pudorem. Iterum ergo, iterumque percontor: Si nihil unde pudeat, Deus fecit, et plena fide dicitur, quia penitus non fecit; et malum libidinis ex diabolo non est, quod recta fide non dicitur, quia ex ipso est: dicite cur texerint genitalia membra post culpam, quae a die institutionis suae invicem videbant et non tegebant. Si dixeris, propter peccatum: ergo confitere et accusa malam libidinem, cujus impudentiam pudentes foliis fici texerunt. Quod si dicere nequis, aperte Deum pudoris hujus auctorem esse criminaris: quia cum ex malo libidinis a vobis negatur confusio contigisse, Deus apertissime hominum opifex accusatur. Sed utinam sic vos istam libidinem laudare erubesceretis, sicuti tunc illi, cum se peccasse ejus convincente motu deprehenderent, erubuerunt. Quid vero indicant folia fici, quibus, ut dixi, non Deo auctore pudenda membra, sed per peccatum facta
Abbreviated transcription (Latin):
bonacreauit. clausi uerant ignordutiamali. qđ creator bonorũ
om̃ium ncreauit. Sed aꝑtisunt conscientia delicti pulsante. uł cũ
in se uident id est sentirent iã nudati animȩ carnisq paccimotũ qr¬
dã turpissimũ atq p̃cipitẽ nouit̃ accidisse. unde confusi ad fici folia
cucurrer̃. & his libidins pudore sollicitata membra texer̃. Qđ sino¬
turale borũ est seđ̾m uos istalibido. & nibil ẽ. in ea qđ pudeat: quero
qua ex causa post transgressionẽ naturalia mẽbra texer . & ñ sicut
ante peccatũ fuerant ꝑ manser̃: quando utiq nudierant & ñconi¬
fundebant᷑. Nihil enĩ dr unde confunderet᷑ homo cũ eũ plasmar&
ad suã imaginẽ. in es forma creauit. Qđ si ñ scđm fidẽ nr̃am accia̾en¬
tis malo libidinis post peccatũ confusisunt: scđm dogma ur̃m ds ineis
fecit unole confunderent᷑. Nec enĩ aliud dicitis. cũ turpisstiȩ libidit

Expanded text:
bona creavit: clausi vero erant ignorantia mali, quod Creator bonorum bona creavit: clausi vero erant ignorantia mali, quod Creator bonorum omnium non creavit. Et aperti sunt conscientia delicti pulsante, vel cum in se viderent, id est sentirent, jam nudati animae carnisque pace motum quemdam turpissimum atque praecipitem noviter accidisse: unde confusi ad fici folia cucurrerunt, et his libidinis pudore sollicitata membra texerunt. Quod si naturale bonum est secundum vos ista libido, et nihil est in ea quod pudeat; quaero, qua ex causa post transgressionem naturalia membra texerunt, et non sicut ante peccatum fuerant permanserunt, quando utique nudi erant, et non confundebantur? Nihil enim Deus unde confunderetur homo, cum eum plasmaret ad suam imaginem, in ejus forma creavit. Quod si non secundum fidem nostram de accidentis malo libidinis post peccatum confusi sunt, secundum dogma vestrum Deus in eis fecit unde confunderentur: nec enim aliud dicitis, cum turpissimae libidinis
Abbreviated transcription (Latin):
testat᷑ cũ dicit. Et erant ambo nudi adã & muliereis. & ñ con¬
fundebant᷑. Quid est ũ confundebant᷑ Idest nullis ad peecan¬
dũ sicuti contigit post peccatũ libidĩnis stimulis urgebant᷑. In
uoluntate enĩ eorũ creatus erat licitus genitaliũ usus. ad gignea¬
dos uidelic& filios. ñ in uoluptate luxurie. Post peccatũ uero
hanc eisdẽ accidisse. ipsa iterũ scriptura demonstrat dicens. Et
aꝑti sunt ocłi eorũ.. & scierunt quianudierant. & consuer̃ folu
fici & fecer̃ sibi tegum̃ta. Sed nũ quid clausis ocłis erant ereati.
quia dictũ est. & aꝑtisunt ocłi eorũ. Qđ si clausi fuer̾ ocłieori
quomͦ uerũ erit qđ seriptũ est & uidit mulier quiabonũ est
lignũ ad eseam & quia optimũ est uidere ocłis & speciosũ adin¬
tendendũ. Aꝑti gͦ erant ocłieorũ ad tuendũ oꝑa dñi. quȩ ualde

Expanded text:
testatur, cum dicit: Et erant ambo nudi, Adam et mulier ejus, et non contestatur, cum dicit: Et erant ambo nudi, Adam et mulier ejus, et non confundebantur . Quid est, non confundebantur? Id est, nullis ad peccandum, sicut contigit post peccatum, libidinis stimulis urgebantur. In voluntate enim eorum creatus erat licitus genitalium usus ad gignendos videlicet filios, non in voluptate luxuriae: post peccatum vero hanc eisdem accidisse ipsa iterum Scriptura demonstrat, dicens, Et aperti sunt oculi eorum, et sciverunt quia nudi erant, et consuerunt folia fici, et fecerunt sibi tegumenta. Sed numquid clausis oculis erant creati, quia dictum est, Et aperti sunt oculi eorum? Quod si clausi fuerunt oculi eorum, quomodo verum erit quod scriptum est, Et vidit mulier quia bonum est lignum ad escam, et quia optimum est videri oculis, et speciosum ad intuendum ? Aperti ergo erant oculi eorum ad intuendum opera Domini, quae valde
Abbreviated transcription (Latin):
perimat hominẽ ꝓpinare. qđ contingere hominũ nullus ignorat
Sed qͣntum liba tergiuersetis: int̾cedente peccato & di aboli ser¬
pentis malo. natura humana potuit captiuari & serpentis terre¬
ni potest flacili ueneno examinari. quia sic illud potiusse transire
credimꝰ. sicut istud posse fieri coguoscimus. & uidemus qđ̃ penit
nec illic potuiss&. nec hic si natura nr̃a in culpabilis ꝑmansiss&.
dubio alibendo idest alibitu. ꝑ diriulationẽ libido.ẽ. nuncupata.
ratione scilie& mentis naturalis ex oriens. In malo uͦlibitu. ñ uolun¬
tas. ẽ sed uoluptas. quã fecit trans grediens ꝓthoplasti uoluntas
cũ scilic& illicitũ male libuit suadente serpente. cuiꝰ sybilo ueneno¬
so ut supra iãm dixi hunc morbũ quẽ non habuit ante culpã. eius
delinquens natura concepit. & ꝑ corcũ seminũ transmisit in poste¬
ros. Factos enĩ homines primos absq libidinis malo. seriptura scã

Expanded text:
perimat, homini propinare, quod contingere hominum nullus ignorat? perimat, homini propinare, quod contingere hominum nullus ignorat? Sed quantumlibet tergiverseris, intercedente peccato sub diaboli serpentis malo natura humana potuit captivari sicut serpentis terreni potest flatili veneno exanimari: quia sic illud potuisse transire credimus, sicut istud posse fieri cognoscimus et videmus; quod penitus nec illic potuisset, nec hic, si natura nostra inculpabilis permansisset.dubio a libendo, id est a libitu, per derivationem libido est nuncupata. ratione scilicet mentis naturalis exoriens. In malo vero libitu non voluntas est, sed voluptas, quam fecit transgrediens protoplasti voluntas: cum scilicet illicitum male libuit suadente serpente, cujus sibilo venenoso, ut supra jam dixi, hunc morbum quem non habuit ante culpam ejus delinquens natura concepit, et per coitum seminum transmisit in posteros. Factos enim primos homines absque libidinis malo, Scriptura sancta
Abbreviated transcription (Latin):
quolib& accidente. aduer sitate facile deprimiuł occidi Auc¬
ireur. fieut nuno inpeceatore serpentis flatu pesti ferouene¬
num infligitur & ꝑ illud mori cõpellitur: & amarso idestmn¬
cantatore inspeetus afflatieius dicitor. quia serpens illum¬
inquit afflauit & statun ꝓsalute eiꝰ parat antidotũ quopos¬
sit uenenũ suꝑare. itatunc in peccante adã cũ serpenti hoc est
diabolo magis suadenti quã dõ premoneatine facera sese in¬
cautus oboediens prestrciss&.. auertente se ab illo irato dõ. frau¬
difero flatu uenenosa & mortifera libido in flixa.ẽ. tanto eum
deinceps opprimens dominatu. ut etiã peccare nolente̾ sicut
uenenũ trabit ad mortẽ. peccare idest malũ uelle incitar& in¬
uitũ. hinc peccator. hine uitiatus. uttiosusq factus & dictus ẽ.
hinc priuationẽ meruit uite. Contrahꝗe uenenatũ malũ ne pua¬
uis quero ut dicas quomͦ potest molli sybilo serpentis uenenũ ut

Expanded text:
qualibet accidente infirmitate facile deprimi vel occidi. Audqualibet accidente infirmitate facile deprimi vel occidi. Audi ergo: Sicut nunc in peccatore serpentis flatu pestifero venenum infligitur, et per illud mori compellitur, et a Marso, id est incantatore, inspectus afflatitius dicitur; quia serpens illuminquit, afflavit; et statim pro salute ejus parat antidotum, quo possit venenum superare: ita tunc in peccante Adam, cum serpenti, hoc est diabolo, magis suadenti, quam Deo praemonenti ne faceret, sese incautus praebuisset, avertente se ab illo irato Deo, fraudifero flatu venenosa et mortifera libido inflicta est, tanto eum deinceps opprimens dominatu, ut etiam peccare nolentem, sicut venenum trahit ad mortem, peccare, id est malum velle, incitaret invitum. Hinc peccator, hinc vitiatus vitiosusque factus et dictus est, hinc privationem meruit vitae. Contra hoc venenatum malum ne pravis, quaeso ut dicas quomodo potest molli sibilo serpens venenum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
natura. iãest qđ sit naturȩ peccantisuitiũ non natura. Om̃e
enĩ malũ natura non est. sed actus accid̾ens de fectuboni. Quã¬
obrem. qđ natura ñ est. ds̃ non fecit.. quia natura. ẽ. om̃e quod
fecit. Noc ergo malorn adã qui malebonũ illicitũ concupunt. iut
didihuman a matura .c̃. uitiata. qđ om̃is traxit ex semine natus.
ed forsitati qux̧ris amedicens. & quẽ admodũ potuit in alui̾ser¬
renes hocest diabolim bonũ hominis transire nature.: Auseul¬
ta serpentis nonnũ quã uenenato flatu hominẽ & morinorims
statim. & ut mori possit grauit̃ ꝑ urgeri. Qua ꝓpt̃ interro¬
go. responde. Quomͦ potest alienȩ nature uirus flatile
humanȩ sic p̃ualere naturx. ut om̃s arcus eius flatu mort¬
fero faciat & uitalẽ flatũ ex ea cogat Exire. Sed noui qui a
nilil om dicturus eris. Pecoato etum ꝓthoplasti noncredis
miserum factam esse humaniã naturã & mortalẽ. Unde potest

Expanded text:
naturam, id est, quod sit naturae peccantis vitium, non ipsa natura. Omne naturam, id est, quod sit naturae peccantis vitium, non ipsa natura. Omne enim malum natura non est, sed actus accidens defectu boni. Quamobrem quod natura non est, Deus non fecit, quia natura est omne quod fecit. Hoc ergo malo in Adam, qui male bonum illicitum concupivit, ut dixi, humana natura est vitiata, quod omnis trahit ex semine natus. Sed forsitan quaeris a me dicens: Quemadmodum potuit malum serpentis, hoc est diaboli, in bonum hominis transire naturae? Ausculta: Serpentis nonnunquam venenato flatu hominem et mori novimus statim, et ut mori possit graviter perurgeri. Quapropter interrogo, responde quomodo potest alienae naturae virus flatile humanae sic praevalere naturae, ut omnes artus ejus flatu mortifero farciat, ut vitalem flatum ex ea cogat exire? Sed novi quia nihil dicturus eris. Peccato enim protoplasti non credis miseram factam esse humanam naturam et mortalem, unde potest
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ fider & agnitionis filii dĩ inuirũ ꝑfectũ. in mensurã eta¬
tis plenitudinis xp̃i. Nota dictũ heretiee. om̃s. & inunitat em
mus. gratis ñ meritis adõpatre ad salutem om̃ib oredentib
& libero arbitrio dicta sufficiant: imino gras dõ. qui quantum
uoluit donando quoduoluit fari ꝑmisit. & ubi uoluit tacendum
libroideo innodins RaTURalẽ ESSE BONG
espondomus. Libido non . ẽ. naturalebonũ in hominib. sed
Iꝑ peccat̃ primorũ hominũ. aceidensmalũ atq pudendũ
euuuꝰ non dĩ auctor est. sed diabolus. Quod uos errantes &
alios inerrorẽ mutentes ideo naturabe esse bonũ dicitis. qui
dm̃ pestis buiꝰ a uctorem creditis non diabolũ. Om̃e enĩ qđ natu¬
rabonuest ⁊ ds̃ sũme bonus ex nihilo fecit ñ diabolus. Nos aut
libidinẽ naturalebonũ. sed naturale esse malũ dicimus credi¬
musq Naturale aut̃ malũ sic dicimus. ñ quiasit naturȩ dõ opifi¬
de congenitũ. sed quod apeccante natura transierit in peocatrio

Expanded text:
tatem fidei et agnitionis Filii Dei, in virum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi . Nota dictum, haeretice, ait, omnes, et in unitatem ius probavimus, gratis, non meritis a Deo Patre ad salutem omnibus credentibus  libero arbitrio dicta sufficiant. Imo gratias Deo, qui quantum voluit donando, quod voluit fari permisit; et ubi voluit tacendum,Libidinem in homine naturale esse bonum, espondemus: Libido non eper peccatnm primorum hominum accidens malum, atque pudendum: cujus non Deus auctor est, sed diabolus. Quod vos errantes, et alios in errorem mittentes, ideo naturale bonum esse dicitis, quia Deum pestis hujus auctorem creditis, non diabolum. Omne enim, quod natura bonum est, Deus summe bonus ex nihilo fecit, non diabolus. Nos autem libidinem non naturale bonum, sed naturale esse malum dicimus credimusque. Naturale autem malum sic dicimus, non quia sit naturae Deo opifice congenitum, sed quod a peccante natura transierit in peccatricem
Abbreviated transcription (Latin):
dicas sc̃s sũ titubare ñ possũ. Multos hab& lapsus infirmitas nr̃i.
bueris. delectatus gustu suauititis eiꝰ. conuenient dicas. Parasti
in conspectu meo mensã. aduersus eos qui tribulant ine. in pingua¬
stimoleo caput meũ & pocłm tuũ inebri.ans quã preelarum est.
Hoc porbem terrarũ fulta gr̃ȩbacło. unuersa cantat eocła hoc
aduersus heriticos. iudeos. ⁊itq gentiles qui eã deridendo tribu
sio xpiest quise ꝑ nobis in mensa crucis obtulit s̃ aerifitiũ dõ ppa¬
tna donans eccłe sue catholice uit ile conuiuiũ corpore sud nos
uidelico sacians. & in ebrians sanguine hac mensa pasta & ui¬
uificata aduersus eos qui tribulant eã exultat ȩccła habens
meeũbentes corinithios apłs dicens Non potestis cõminicatte menst

Expanded text:
dicas, Sanctus sum, titubare non possum. Multos habet lapsus infirmitas nostradicas, Sanctus sum, titubare non possum. Multos habet lapsus infirmitas nostrabueris, delectatus gustu suavitatis ejus, convenienter dicas, Parasti in conspectu meo mensam adversus eos qui tribulant me. Impinguasti in oleo caput meum, et poculum tuum inebrians quam praeclarum est! Hoc per orbem terrarum fulta gratiae baculo universa cantat Ecclesia. Hoc adversus haereticos, Judaeos atque Gentiles, qui eam deridendo tribulsio Christi est, qui se pro nobis in mensa crucis obtulit sacrificium Deo Patri, donans Ecclesiae suae catholicae vitale convivium, corpore suo nos videlicet satians, et inebrians sanguine. Hac mensa pasta et vivificata, adversus eos qui tribulant eam, exsultat Ecclesia, habens recumbentes Corinthios Apostolus, dicens: Non potestis communicare m
Abbreviated transcription (Latin):
ipse tebũ est. Nonte inquit ꝑ ꝓph&am deseram. neq derelinquã.
ltẽ in euangłio. Ecce ego erouobiscũ om̃ib dieb. usq add consũm.i¬
tionẽ scłi. Idoneuiꝰ.ẽ. oustos tuus. Tecũ est dns ds̃ tuus. Caue ne
iaetantia deseras comitantẽ. & rxmaneas desertus in umbramor¬
gnoueris: app̃hende uirgam diseiplinȩ. & in baculo miscdie fiden¬
ter ineũbe. ut cũ tibi auxilio iustitię refulserit xp̃s. uenacit᷑ dic as
Uirga tua & bacłstuns. ipsame consolata sunt. Uirga namq suꝑbũ
regit. scđm qđ dictũ est inpsalmo scđo dexp̃o. Reges eos in uirgafer¬
rea. & tam quãuas figuli confringes eos. Baculus uͦ debilẽ susten¬
tat & fessli. Mem̃to gͦ correptionis & disciplinȩ uirgę ut cũ
replecus fueris bonis donorũ dĩ. non extollaris suꝑbia. & mur¬
mures aduersus eũ. quia sicut uas figuli iratus in ea confring&
te. Memento etiã adiutorubacłi & ne confidas in uirtute tua neus

Expanded text:
ipse tecum est. Non te, inquit per prophetam, deseram, neque derelinquam . Item in Evangelio: Ecce ego ero vobiscum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi . Idoneus est custos tuus. Tecum est Dominus Deus tuus. Cave ne jactantia deseras comitantem, et remaneas desertus in umbra morgnoveris, apprehende virgam disciplinae, et in baculo misericordiae fidenter incumbe, ut cum tibi auxilio sol justitiae refulserit Christus, veraciter dicas, Virga tua et baculus tuus ipsa me consolata sunt. Virga namque superbum regit, secundum quod dictum est in Psalmo secundo de Christo: Reges eos in virga ferrea et tanquam vas figuli confringes eos . Baculus vero debilem sustentat et fessum. Memento ergo correptionis et disciplinae virgae, ut cum repletus fueris bonis donorum Dei, non extollaris superbia, et murmures adversus eum: quia sicut vas figuli iratus in ea confringet te. Memento etiam adjutorii baculi, et ne confidas in virtute tua, neve
Abbreviated transcription (Latin):
mare humanũ arbitriũ. sedimpellere un ꝑ inania feratur. ũ in
dño tamquã in petra stabie collocetur. Paratur enĩ uolauit is ad ño.
siue ullis p̃cedentib meritis cuiꝰ uult mseret᷑. & quos dignatur
uocat & quẽ uiat religiosũ facit. parũ adcendumt quou dẽbita
riddatur poena dãpnato in debita gr̃aliberato ut nec illese rn¬
digciũ quenit᷑. nec dignũ se iste głietr. atq ibi potius acceptio¬
nem nullam fieri ꝑ sonarũ. ubi una eadẽq malla dãpnat ionis &
offensionis in uoliue. ut liberatus de non libriato discat. qued
etiã sib: suppliciũ conuenira nisi gra subuenire. Si aut gra utiq̃

Expanded text:
mare humanum arbitrium sed inflare, ut per inania feratur, non in mare humanum arbitrium sed inflare, ut per inania feratur, non in domino tamquam in petra stabili conlocetur; paratur enim uoluntas a domino. sine ullis praecedentibus meritis. cuius uult miseretur et, quos dignatur, uocat et, quem uult. religiosum facit. parum adtendunt, quod debita reddatur poena dadignum queratur, nec dignum se iste glorietur; atque ibi potius acceptionem nullam fieri personarum, offensionis inuoluit. ut liberatus de non liberato discat. quod etiam sibi supplicium conueniret, nisi gratia subuenire
Abbreviated transcription (Latin):
ue narratorẽ testemq faastorũ rescripta psoluimus. & ali¬
qiaotutius tecũ serinocitiastur. ammonenees ut docendis in¬
stes. quib terrendis satis quantũ comprinus instcisti. Sint enun
quidã qui tustissime dampnatas unpictates ad huc liberis de feri¬
dendas pareant. & sunt quico culte peneerint domos & qđ in apto
clamare iãmetuut. in secreto seminare ñquiescimt Sunt
aut̃ qui om̃ino siluer̃ magno timore compressi. sed adhuc corde
retinent. quod ore iam ꝓferre ñ audent. Qui camen esse fr̃ib
poslunt expriore ipftus doginatis deferisione notissum. Rydiude
alii seuerius cobercendi. aliiuiquantius uestigandi alii tractan¬
diquidẽ lenius. sed non signius sunt decendi ut siñtimentur
ne ꝑdant. ñ tamen neglegantur ne perrant. Quod enĩ prtant
auferri sibi liberũ arbitriũ. sinec ipsam bonãuolunta tẽ une ad¬
unorio dĩ hominẽ habere consenserurt. nintelligunt non se fir¬

Expanded text:
narratorem testemque factorum, rescripta persoluimus et alinarratorem testemque factorum, rescripta persoluimus et aliquanto diutius tecum sermocinamur admonentes, ut docendis instes, quibus terrendis satis, quantum comperimus, institisti. sunt enim quidam, qui iustissime damnatas impietates adhuc liberius defendendas putant, et sunt, qui occultius penetrant domos et, quod in aperto clamare iam metuunt. in secreto seminare non quiescunt, sunt autem. qui omnino siluerunt magno timore compressi. sed adhuc corde retinent, quod ore iam proferre non audent, qui tamen esse fratribus possunt ex priore ipsius dogmatis defensione notissimi. proinde alii seuerius cohercendi. alii uigilantius uestigandi. alii tractandi quidem lenius sed non segnius sunt docendi, ut. si non timentur. ne perdant, non tamen neglegantur. ne pereant. Quod enim putant auferri sibi liberum arbitrium. si nec ipsam bonam uoluntatem sine adiutorio dei hominem habere consenserint, non intellegunt non se fir
Abbreviated transcription (Latin):
nobis utteras at tulit sinceritatis tuȩ. plenas siceritate fidei
tugsique uobis tantũ gaudiũ contulerunt. quantũ magiꝰ possi¬
mist habere quã dicere. Quod enĩ fatendũ est caritati tuȩ
tristes eramus nimis. cũ fama iactar&. inimicis
prono eeppiorẽ anathemacis inpopło frequenus sune ꝓniuitias.¬
se. cadem fama ñ tacuit. Drinde cumlit teris apłice sedis de illoꝵ
dam pranone ad africãmissis. tuȩ quoq litterx ad uenerabilẽ
senem aurelium consecute sunt. quȩ tam & sibreues erant
tuũ tamer uigorem ad uersus eorũ errorem satis indicabant.
Nunc uero eũ aꝑtius & latius quid de illo dogmate contra querenti
lit teris tus fides ipsa nobis cũ romane eccłe loqueret᷑. cui potissimũ
est locutus. non solum om̃e cristitiȩ nubilũ fugit de cor dib nr̃is. sed
etiã tantũ ibiletitiȩ lum̃ infulsit. ut nihil egisse in nobis ideretur
a nobuꝰ ad te nr̃orum inuieẽ colloquiorũ. sẽtsimo & fidelis sumo ꝑ¬

Expanded text:
nobis litteras attulit Sinceritatis tuae, plenas sinceritate fidei tuae, quae nobis tantum gaudium contulerunt, quantum magis possumus habere quam dicere. Quod enim fatendum est Charitati tuae, tristes eramus nimis, cum fama jactaret inimicis primo, te priorem anathema eis in populo frequentissimo pronuntiasse eadem fama non tacuit: deinde cum litteris apostolicae Sedis de illorum damnatione ad Africam missis, tuae quoque litterae ad venerabilem senem Aurelium consecutae sunt; quae tametsi breves erant, tuum tamen vigorem adversus eorum errorem satis indicabant. Nunc vero cum apertius et latius quid de illo dogmate contraque sentires, in litteris tuis fides ipsa nobiscum Romanae Ecclesiae loqueretur, cui potissimum est locutus. non solum illud omne tristitiae nubilum fugit de cordibus nostris, sed etiam tantum ibi laetitiae lumen infulsit, ut nihil egisse in nobis uideretur a nobis ad te nostrorum inuicem conloquiorum sanctissimo et fidelissimo p
Abbreviated transcription (Latin):
cati ꝑ adam tenent᷑ obnoxii dicite cur unaginidĩfit iniuria. uos
uero opinor qđ eis baptismo ur̃o baptizandis minime ex suffleti
ts crimen habentib quẽ in eis urguatis edicite. Ex sufflatur ergo
gr̃i eius ꝑbaptismũ mundati ñ fuerint. pęnitus xp̃ianorũ uitam
non habebunt. & in regno celorũ non ingredient᷑. Prunt aut̃
illic. ubi & circũcisi paruuli iudeorũ. Duas fane fides & duobapti¬
mata uos habere. sipsun tenebris ambulantes ñ cognoscitis.
catholicorũ nullus ignorat. Alia enĩ fide ut suꝑius ostendiuob
dicentib baptizatis ẽtate maiores. alia paruulos. cũ scilic&
uerbo eos in remissione peccatõrũ baptizatis cord̾e ñ ereditis
Nos uͦ anathematiz antes uos. paulũ apłm in quolocutus . ẽ xp̃s
auscultamus p̃dicantẽ & sequim qui unũ corpus & unũ spn
ẽẽ. dixit in ȩccłȩ catholicȩ in xp̃o unã fidẽ. unũ baptisma. & un¬

Expanded text:
cati per Adam tenentur obnoxii; dicite, cur imagini Dei fit injuria? Vos cati per Adam tenentur obnoxii; dicite, cur imagini Dei fit injuria? Vos vero, opinor, quod eis baptismo vestro baptizandis minime exsuffletis,atis, crimen habentibus, quem in eis urgeatis edicite. Exsufflatur ergo gratia ejus per Baptismum mundati non fuerint, penitus Christianorum vitam non habebunt, in regnum ccisi parvuli Judaeorum. Duas sane fides et duo baptismata vos habere, si ipsi in tenebris ambulantes non cognoscitis, Catholicorum nullus ignorat. Alia enim fide, ut superius ostendi, vobis dicentibus, baptizatis aetate majores, alia parvulos, cum scilicet verbo eos in remissionem peccatorum baptizatis, corde non creditis. Nos vero anathematizantes vos, Paulum in quo locutus est Christus, auscultamus praedicantem et sequimur, qui unum corpus et unum Spiritum esse dixit Ecclesiae catholicae in Christo, unam fide
Abbreviated transcription (Latin):
sionẽ peccatorũ baptizari. Ut quidenĩ uissit in remissionẽ peccatorũ.
si ñ facit uereremissionẽ. Immoideo ussit. quia facit. Est aut̃ ds̃
uerax. om̃is aut̃ homo mendax. Om̃ino in remissionẽ peccatorũ bap¬
titur enĩ eis regeneratione sp̃uali. qđ traxer̃ ut sepe dixi ex adam
generatione carnali Stulte heretice. respiee ad iłm.. qui ꝓpterra
uocatus. ẽ. iħs idest saluator. quia sicut dicit euangłista: ipse saluũ
faci& popłm suũ apeccatis eorũ. Adtende edictineius. Non opus ẽ
sanis medicus. sed male habentib & aodiersus eũ falsti de paritulis
dicere conticesce: qui eis potũ nonsanis sedegrotantib baptismũ
in suo sanguine ꝓcurauit. Quiꝓpt̃ ea cathecitant᷑. & ex sufflatit᷑
ac baptit int᷑ ut princeps huius mundi diabolus ex eis forastate¬
tatur. Aut si ñ illis diabolus ex sufflatur. cuiꝰ oꝑe idest uitio pęc¬

Expanded text:
sionem peccatorum baptizari. Utquid enim jussit in remissionem peccatorum, sionem peccatorum baptizari. Utquid enim jussit in remissionem peccatorum, si non facit vere remissionem? Imo ideo jussit, quia facit. Est enim Deus verax, omnis autem homo mendax . 14. Omnino in remissionem peccatorum baptitur enim eis regeneratione spirituali, quod traxerunt, ut saepe dixi, ex Adam generatione carnali. Stulte haeretice, respice ad Jesum, qui propterea vocatus est Jesus, id est, Salvator: quia, sicut dicit evangelista, Ipse salvum faciet populum suum a peccatis eorum . Attende edictui ejus: Non opus est sanis medicus, sed male habentibus . Et adversus eum falsum de parvulis dicere conticesce, qui eis potum, non sanis, sed aegrotantibus Baptismum in suo sanguine procuravit: qui propterea catechizantur et exsufflantur ac baptizantur, ut princeps hujus mundi diabolus ex eis foras mittatur. Aut si non in illis diabolus exsufflatur, cujus opere, id est, vitio pec
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. peccatũ in paruulis qđ in eissacrobaptismate remittatur: respon¬
ditis. nullũ. Tantũ in ad optione filiorũ baptirantur. Hab& enĩ tneis
gr̃a qđ adopt& ñ haba unda qđ diluat. Propt̃ solam uero symboli
formã ut tradita consuetudo seruetur: tingunt᷑ in remissionem
peccatorũ. Maiores aut̃. ꝓpt̾ qđ usuliberi arbitru peccata contrahe¬
re potuer̃. in remissionẽ peccatorũ baptirant᷑. O. ceca urorũ sensuũ
corda. o magisteriũ qđ obuolutũ mortali nebula uobis diabolus ꝓpi¬
nauit. Quis hoc catholicorũ sapientissimꝰ ferat.: Qius uos ñhorreat
potius nominare quã cernere : ut uerbũ dĩ fidele. in parte ueri &
in parte mendatuesse p̃dicetis. idest maiorib uerax quia uere in
remissionẽ peccatorũ baptizant᷑ in paruulis aut̃ mendax. quiã
curat om̃s ad se uenientes. peccati uulnere sauciatos. dõ mendatiũ
licere ñ timetis. Uerba namq dĩsunt. srmboli uerba. Non se fefel

Expanded text:
est peccatum in parvulis, quod eis in sacro Baptismate remittatur: respondetis, « Nullum: tantum in adoptionem filiorum baptizantur. Habet enim in eis gratia quod adoptet, non habet unda quod diluat: propter solam vero Symboli formulam, ut tradita consuetudo servetur, tinguntur in remissionem peccatorum. Majores autem propter quod usu liberi arbitrii peccata contrahere potuerunt, in remissionem peccatorum baptizantur. » O caeca vestrorum sensuum corda! O magisterium quod obvolutum mortali nebula vobis diabolus propinavit? Quis hoc catholicorum sapientissimus ferat? Quis vos non horreat potius nominare, quam cernere, ut verbum Dei fidele in parte veri et in parte mendacii esse praedicetis, id est, in majoribus verax, quia vere in remissionem peccatorum baptizantur, in parvulis autem mendax, quia curat omnes ad se venientes peccati vulnere sauciatos, Deo mendacium dicere non timetis? Verba namque Dei sunt Symboli verba: non se fefell
Abbreviated transcription (Latin):
tiomuo duẽi quȩ assũptio nisiuita ex mortuis Quasim postibili
erat dõ oñipetenti uno tempore uni uerso mundo lege porebial
cõgransi rent p̃dicantes frigiã & galatie regione uetitisunt asco
fis sent & ideo ũ eos ire ꝓmisit adloquendũ uerbũ. Stulte. At qͥuisti

Expanded text:
atio mundi est, quae assumptio nisi vita ex mortuis ? Quasi impossibile atio mundi est, quae assumptio nisi vita ex mortuis ? Quasi impossibile erat Deo omnipotenti uno tempore universo mundo legem dare, sacum transirent praedicantes Phrygiam et Galatiae regionem, vetiti sunt a Spessent: et ideo non eos ire permisit ad loquendum verbum. Nonne prohibiti
Abbreviated transcription (Latin):
manuis effereris. hec ininume responsa sufficiunt : audi & alia quȩ de
altitudine diuitiarũ. sapientiȩ & scuentiȩ dĩ ex pauescentes in corni¬
hensibilia uiditiaeiꝰ& inuestigabiles uias eius. solatantũ fidei consid¬
rotione ꝓferuntis quia siscrutari uoluerims secretũdi qđ iustitiȩ ipsi
Poluis uotũ est: comphendere ñualemus & impletur in nobre qua¬
semiptũ est. Defecer̃ scrutantes scrutationẽ Quare quinabrs quo
inquit homo ad cor altũ & exaltabit᷑ dĩ. Sed forte cũ sitas rep̃hensibiles
iuditiorũ dĩ esse uos comp̃hensibiles iactitatis meluisseilic& dõ pla¬
centes aua ꝑaulus apłꝰ quiesse in comp̃hensibilia ꝑspnscen sõ dla¬
legun a cognoscendũ se postpositis ut dixi ceteris geuerationib decdo
uel ceur iterũ amissio facta est iudeorũ ut mundi fier& reeconelatio
i est om̃ium gent iũ sicut dicit apłs Si enĩ amisuo illorũ reconcili¬

Expanded text:
inanis effereris, haec minime responsa sufficiunt: audi et alia quae de inanis effereris, haec minime responsa sufficiunt: audi et alia quae de altitudine divitiarum sapientiae et scientiae Dei, expavescentes incomprehensibilia judicia ejus et investigabiles vias ejus, sola tantum fidei consideratione proferimus: quia si scrutari voluerimus secretum Dei, quod justitiae ipsius solius notum est, comprehendere non valemus, et impletur in nobscriptum est, Defecerunt scrutantes scrutationem . Quare? quia accessit, inquit, homo ad cor altum, et exaltabitur Deus . Sed forte, cum sitis reprehensibiles, judiciorum Dei esse vos comprehensibiles jactitatis, melius scilicet Deo placentes quam Paulus Apostolus qui esse incomprehensibilia per Spirlegem ad cognoscendum se, postpositis, ut dixi, caeteris generationibus, dedit: vel cur iterum amissio facta est Judaeorum, ut mundi fieret reconciliatio, id est, omnium gentium, sicut dicit Apostolus, Si enim amissio eorum reconcili
Abbreviated transcription (Latin):
sibili: quos miscđia gratuita p̃scit p̃parit. idest p̃ciestinat ad et̃nã
uitã. Cȩteros aut̃. pęnaut p̃dixi debita punit. Quos ideo punit.
quia qͥd essent futuri p̃sciuit: ñ tam̃ puniendos ipie fecit uel
ris scire  duo ista different̃ dĩ facit. si ꝑ sonarũ acceptor ñ esti
quia generalit̃ aut puniri deb& iustitia. aut miscđialiberare :
contende cũ p aulo immosi audes argue pacilũ. quidirit: xp̃o in
seloquente: O homo tu quises qui respondeas do Numqui di¬
cit fignentũ ei qui se furxit. ut quid me sic fecio: An non hab&
potestatẽ figulus lumi ex eadẽ massa facere aliud quidẽ uas in hone¬
siliaricis eiꝰ fuit. aut quis prior dedit illi& recribuet ei : Aut qͥs dien
ce quud fecisti Nom potest tantũ dici iustus ds̃. aut solũ misericors
qui sit uoluntas eiꝰ iniuditio. & miscđ̾ia: conquirentes Q đ s ad hue
animositatitue qua contentionis curruraptus ꝑ questionis campoi

Expanded text:
ia gratuita praeparat, id est praedestinat ad vitam aeternam. Caeteros autem ut praedixit debite punit: quos ideo punit, quia quid essent futuri praescivit; non tamen puniendos ipse fecit, velris scire, cur duo ista differenter Deus faciat, si personarum acceptor non est; quia generaliter aut punire debet justitia aut misericordia liberare, contende cum Paulo; imo, si audes, argue Paulum qui dixit, Christo in se loquente: « O homo, tu quis es qui respondeas Deo? Nunquid dicit figmentum ei qui se finxit: Utquid me sic fecisti? An non habet potestatem figulus luti ex eadem massa facere aliud quidem vas in honot quis dicit ei, Quid fecisti? Non potest tantum dici justus Deus, aut solum misericors, quae sit voluntas ejus de judicio et misericordia conquirentes. 4. Quod si adhuc animositati tuae, qua contentionis curru raptus per quaestionum campos
Abbreviated transcription (Latin):
tes gtͣne urtx fidẽ accipe concupisci quosda aute ctia nolen¬
tes non nũqͣm consequi. cũ in eis diuina gr̃a ut ueluit niutaue¬
rit uoluntatẽ. in aliquos non. Nouimus aliquos ꝑfectos ex labo¬
re multorũ annorũ. ꝓlapsos in ultim ũuite suȩ & perisse. Aliqͦs
uero ab ineunte ȩtatẽ sua ui om̃i scelere & dãpnabilitate usq ad
decrepitã ȩtatẽ ꝑdurasse. & repente celitis in spirata salute
raptos. ec̃. ad requiẽ regni celorũ. Nouimus etiã paruulos quib
usus liberi arbitrii non est. ut debonis aut malis eorũ meritis iu¬
dicemus parentũnanib ad grãm sacri baptismatis deportatos.
& cũ inuno eorũ ꝑ manus sac̃dotis misteriũ fidei ad impleretur
aliquotiens alterũ in parentũ manib factũ exanimẽ. fraudatũ
gr̃ã saluatoris. Quis sapiens & intellig& hȩc. aut quis idoneus
horũ reddere rationẽ: Dicamꝰ cũ dauid. lustus dñs in om̃ib iuis

Expanded text:
etiam nolentes consequi, cum in eis divina gratia, ut velint, mutaverit voluntatem, aliquos non. Novimus aliquos etiam perfectos ex labore multorum annorum prolapsos in ultimo vitae suae, et periisse. Aliquos vero ab ineunte aetate sua in omni scelere et damnabilitate usque ad decrepitam aetatem perdurasse, et repente coelitus inspirata salute, raptos esse ad requiem regni coelorum. Novimus etiam parvulos, quibus usus liberi arbitrii non est, ut de bonis aut malis eorum meritis judicemus, parentum manibus ad gratiam sacri Baptismatis deportatos, et cum in uno eorum per manus sacerdotis mysterium fidei adimpleretur, aliquoties alterum in parentum manibus factum exanimem, fraudatum gratia Salvatoris. Quis sapiens, et intelliget haec? aut quis idoneus erit horum reddere rationem? Dicamus cum David, Justus Dominus in omnibus viis
Abbreviated transcription (Latin):
bona sunt. Sed melius in uobis pelagio & eȩlestino loquentibus
quã xp̃o in paulo. econtrario p̃dicatis. eũ laudabili plausu di¬
centes. Uiuificate membra ur̃a quȩ sunt suꝑ terram: fornica¬
tionẽ mundã. libidinẽ bonã. conoupiscentiã optimã. De mens

Expanded text:
bona sunt? Sed melius in vobis Pelagio et Coelestio loquentibus, bona sunt? Sed melius in vobis Pelagio et Coelestio loquentibus, quam Christo in Paulo, e contrario praedicatis cum laudabili plausu, dicentes: « Vivificate membra vestra quae sunt super terram; fornicationem mundam, libidinem bonam, concupisce
Abbreviated transcription (Latin):
dñs reuelauit. iã me arbitror ostendisse. Ideoq nuptiarum
licentiã bonã ualde fatemur. & malã concupiscentiã in nagatis
dampnabilẽ & uolup tuosam esse. catholicoore elamamꝰ urmq
christi. Heretice quidicit conetipiscentiam in earne sua ñ bonũ
habitare. imino aꝑtissime malũ dicit. peccatũ esse testatur. sti¬
mulũ carnis suȩ nommat. a quo se eol aphizari clamat. ne ma¬
gnitudine reuelationũ suarũ Eetollatur. Cuiꝰ malis consideratis
in corpore mortis sue. in quo bellũ in testinũ cum inuisibili hoste
gerebat: remediũ salutis sue nullũ penitus nisi solã grãm dĩ in
xp̃arhu liberantẽ se inuenisse testatur. Ipse dicit scribens ad colo¬
senses. Mortificate mẽbra ur̃a quȩ sunt suꝑ terrã. Fornicationem.
in munditiã. libidinẽ. concupiscentiã malã. & cetera. Respuite
huic tanto doctori. Cur eam mortificandam p̃cipit. sinaturalia

Expanded text:
Dominus revelavit, jam me arbitror ostendisse. Ideoque nuptiarum Dominus revelavit, jam me arbitror ostendisse. Ideoque nuptiarum licentiam bonam valde fatemur, et malam concupiscentiam in conjugatis damnabilem et voluptuosam esse catholico ore clamamus, vestrumque christi, haeretice, qui dicit concupiscentiam in carne sua non bonum habitare: imo apertissime malum dicit, peccatum esse testatur, stimulum carnis suae nominat, a quo se colaphizari clamat, ne magnitudine revelationum extollatur : cujus malis consideratis in corpore mortis suae, in quo bellum intestinum cum invisibili hoste gerebat, remedium salutis suae nullum penitus nisi solam gratiam Dei in Christo Jesu liberantem se invenisse testatur. Ipse dicit scribens ad Colossenses: Mortificate membra vestra quae sunt super terram; fornicationem, immunditiam, libidinem, concupiscentiam malam, etc. Respondete huic tanto doctori, cur ea mortificanda praecipit, si naturalia
Abbreviated transcription (Latin):
falo quib impedit᷑bonum intulit germen. Sic
filui de naturebono boni sunt fructus non de malo
libidinis corrumpentis & uitiantis. cũ quo nascitur ou
homo. Una queq ergo resmanens innaturx sue bono
accidentib sibi aduersitatib miscrescitatq tor¬
pescit: eultoris semꝑ indigens manuues dil. get¬
tia. ut nature sux cuĩ nihil est. contrariũ ab aucti¬
re suo aõ congenitũ ualeat respondere. Hoo agitur & in nrĩ
peccatrice natura. Semꝑ indig& auctore & cultore suo atq
conseruatore dõ. ut spinis & tribulis tiz anissq libidinis uel
om̃ium malorũ concupiscentiarũ quȩ ut sepe diximus ñ au¬
creauit. & agrorũ cuncta semina absq libidine seminare uł nasci
decreuit: hominẽ quoq ex homine si ñ peccass&. ꝑ concubitum
uoluntariũ. non ꝑ libidinis scortũ exor iri in paradiso ꝑmifiss&.
ui qualicer id contigerit. in huiꝰ disputationis capitulo quantũ

Expanded text:
malo quibus impeditur, bonum intulit germen: sic malo quibus impeditur, bonum intulit germen: sic filii de naturae bono boni sunt fructus, non de malo libidinis corrumpentis et vitiantis, cum quo nascitur omnis homo. Unaquaeque ergo res manens in naturae suae bono, accidentibus sibi adversitatibus arescit atque torpescit, cultoris semper indigens manu vel diligentia, ut naturae suae, cui nihil est contrarium ab auctre suo Deo congenitum, valeat respondere. Hoc agitur et in nostra peccatrice natura: semper indiget auctore et cultore suo atque conservatore Deo, ut spinis et tribulis zizaniisque libidinis vel omnium malarum concupiscentiarum, quae, ut saepe diximus, non aucreavit, et agrorum cuncta semina absque libidine seminari vel nasci decrevit, hominem quoque ex homine, si non peccasset, per concubitum voluntarium, non per libidinis scortum exoriri in paradiso permisisset. Cui qualiter id contigerit, in hujus disputationis capitulo, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
nmxiurem Noc aut̃ dico sođm indulgentiã. non seam
impiũ. Dattipnabilis uero est in adultetus & formeatob
malo male utentib lam ergo cognoseite utrũ apłs de mal
ueniã ꝓ miserit coniugatis. an de bono De malo adtempus
or ationi uacan dũ at stineri p̃cepit. andebono Erratis pri¬
sus. quia dĩ qui iussit fieribonũ. nisquã abono ꝓhibuit. seq
amalo dicene ꝑ dauid. Declina amalo. & facbonũ. Incuncta¬
ter om̃ino diertur bene uti hoc maloueniali coniugatos fili¬
orũ gignenciorũ indelic& causa. quinascuntur do̾ opifice
non de iccidentis libidinis malo. sed debono licentie nuptia¬
rũ. Numquid enĩ cum uitis deserente agricola fuerit sentib
occupata. & tempore suoiacens indumis ꝓduxerit
botros. de contraruis sibi spirus quib p̃mitur uuam ꝓdu¬
arit.: Ab sit. sea de natur⁊ suȩ bono. lic& spinarũ aculeis
corruptos bonos attulit frictus. Similit̃ & triticũsinatũ
re suȩ bono. non dezitaniorũ

Expanded text:
 Hoc autem dico secundum indulgentiam, non secundum imperium . Damnabilis est vero in adulteris et fornicatoribus, malo male utentibus. Jam ergo cognoscite utrum Apostolus de malo veniam promiserit conjugatis, an de bono: de malo ad tempus orationi vacandum abstinere praeceperit, an de bono? Erratis prorsus, quia Deus qui jussit fieri bonum, nusquam a bono prohibuit, sed a malo, dicens per David, Declina a malo, et fac bonum . 13. Incunctanter omnino dicitur, bene uti hoc malo veniali conjugatos, filiorum gignendorum videlicet causa, qui nascuntur Deo opifice, non de accidentis libidinis malo, sed de bono licentiae nuptiarum. Numquid enim cum vitis undique deserente agricola fuerit sentibus occupata, et tempore suo jacens in dumis produxerit botros, de contrariis sibi spinis, quibus premitur, uvam produxit? Absit. Sed de naturae suae bono, licet spinarum aculeis corrupto, bonos attulit fructus. Similiter et triticum, si ne bono, non de zizaniorum
Abbreviated transcription (Latin):
herbarũ arentium uarcetas. in quib quȩdã dule luco. quȩ¬
da qmarissinoo eonstant quȩ successb tetuiporũ aiquandouno
aliquaritio non sunt. Pascua tibieloquia di c manua siuuir
duleia senaucta Ne b es pascuis gustauerat ille qui dicibat dõ
hũ pascuis. idem ipse diũcus ouib clamat & dicit oustatr e dede¬
te. quã suauis est dñs. Lege igitur decalogũ uerenstetonta¬
ti Non occides. non furaberis. non falsum test moniũ dice¬

Expanded text:
uibus quaedam dulci succo, quaedam amarissimo constant, quae successu temporum aliquando sunt, aliquando non sunt. Pascua tibi eloquia Dei et mandata sunt dulcia seminata. De his pascuis gustaverat ille qui dicebat Deo:i meo ! De his pascuis idem ipse dominicis ovibus clamat, et dicit: Gustate et videte quam suavis est Dominus . Lege igitur decalogum veteris Testamenti: Non occides, non furaberis, non falsum testimonium di
Abbreviated transcription (Latin):
coram dõ. Homo inqͥt natus demuliere breuisuitę & plenus ira¬
cundiȩ.. & sicut flos cũ floruerit decidit. fugnq ut uinbra. &
ñ ꝑman&. Nonne etiã huiꝰ curam habuisti.  lu ie fecistiuenire
iniuditiũ coram te. Quis enĩerit mundus asorde.& ne unus qͥdẽ
etiã siunius diei fuerit uita eiꝰ suꝑ ternam. Est ne aliquia dubitan¬
dũtam clarissima auctoritate paruulos peccati illuuie ma¬
itlt osieuc pascentes: Cũ enĩdicit nonne etiã buicur ĩ habu¬
isti. a hune fecisti uenire iniuditiũ coramte Ntatim ꝓpt̃ adu¬
qumurs ent inquiens mundus a sorde : ne unus quidẽ. etiam
qunius drei fuent uita eius suꝑterrã idest ꝓpterpeccatio¬

Expanded text:
coram Deo. Homo, inquit, natus de muliere, brevis vitae, et plenus iracoram Deo. Homo, inquit, natus de muliere, brevis vitae, et plenus iracundiae; et sicut flos cum fnon permanet. Nonne etiam hujus curam habuisti, et hunc venire fecisti in judicium coram te? Quis enim erit mundus absque sorde? nec unus quidem, etiamsi unius diei fuerit vita ejus dum, tam clarissima auctoritate, parvulos peccati illuvie maculatos esse nascentes? Cum enim dixit, Nonne etiam hujus curam habuisti, et hunc fecisti venire in judicium coram te? statim propter juostendit: Quis enim, inquiens, mundus a sorde? Ne unus quidem, etiamsi unius diei fuerit vita ejus super terram. Id est, propter peccati
Abbreviated transcription (Latin):
erroris obnaxiã. tantis ꝑmittat urgueri pericłis. & in ipsis non¬
nũ quã uita priuari. Quod nisi eos peccati originalis causa pati ere¬
diditis. sine dubio dm̃ qui ualde om̃ia fecit bona arguitis. Sed absit
ut iniquus inferens iram immo iustus iuditia faciens. Pȩna enim
peccati. ẽ. ut pęnis plectant᷑. ñ in actu sedortu paruuli peccatores
uia ecce enĩ ininiqͥtatib conceptussũ. & in delictis peꝑit me mater
mea. Et graue igũ suꝑ filios adã. adic exitus de uentre matriseorũ.
usq in diem sepulture in matrĩ om̃ium. Non ego fingens. sed ꝓpħe
om̃ia diaboli flagellatranseuntẽ. & pacientia sua eius in pacien¬
tia ꝗ suꝑantẽ. beatũ iobdico. qui spu dĩ quo ꝓbatus.i. fortis factꝰ
d humane nature senserit labe. etiã & paruulos dicens apeccati
sordi b immunes. eẽ. si posse. hosq adducendos iniudittum

Expanded text:
erroris obnoxiam tantis permittat urgeri periculis, et in ipsis nonerroris obnoxiam tantis permittat urgeri periculis, et in ipsis nonnunquam vita privari. Quod nisi eos peccati originalis causa pati credideritis, sine dubio Deum, qui valde bona omnia fecit, arguitis. Sed absit ut sit iniquus, inferens iram, imo justus judicia faciens poena enim peccati est, ut poenis plectantur, non in actu, sed ortu parvuli peccatores. Quia, Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea; et, Grave jugum super filios Adam a die exitus de ventre matris eorum, usque in diem sepulturae in matrem omnium: non ego fingens, sed Prophomnia diaboli flagella transeuntem, et patientia sua ejus impatientiam superantem: beatum Job dico, quid Spiritu Dei, quo probatus et fortis est factus, de humanae naturae senserit labe, etiam parvulos dicens a peccati sordibus immunes esse non posse, hosque adducendos in judicium