comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pud hebracor liber iuditdh interagiograsa legitur : suius auctoritas
ad roboranda illa quae h contentionem ueniunt minus idonea iudica¬
tur Chaldeo timen sermone conscriptũs : interhistorias conputatur
Sed qui a hunclibrum srnodus nicena innumero scarum scripturarum legit᷑
conputasse : ad quieui postolationiurãe immo ex actioni : & positis occupa¬
tonibuss uchementer artabar. huc unam lucubratuntulam dedimagis
sensam esensu: quam ex uerbo uerbum transferens: multorum codicũ
uari&atem uitiosissimam ampitaui sola ea quaeh imelli gentia integra
muerbis chaldei inuenirepotiũ fatnis expressi: Accipite iudith uiduã
castitats exemplum: & rium phalilaude perp&us eam praetonus
dedarite : Hancenim non solum feminis. sed &uris initabilem dedit
quicafitatis eius romunerator uirtutem talem tribuit : utinuctum omni

Expanded text:
pud Hebraeos liber Judith inter apocrypha legitur: cujus auctoritas ad roboranda illa quae in contentionem veniunt, minus idonea judicatur. Chaldaeo tamen sermone conscriptus, inter historias computatur. Sed quia hunc librum Synodus Nicaena in numero sanctarum Scripturarum legitur computasse, acquievi postulationi vestrae, immo exactioni: et sepositis occupationibus, quibus vehementer arctabar, huic unam lucubratiunculam dedi, magis sensum e sensu, quam ex verbo verbum transferens. Multorum codicum varietatem vitiosissimam amputavi: sola ea, quae intelligentia integra in verbis Chaldaeis invenire potui, Latinis expressi. Accipite Judith viduam, castitatis exemplum, et triumphali laude, perpetuis eam praeconiis declarate. Hanc enim non solum feminis, sed et viris imitabilem dedit, qui castitatis ejus remunerator, virtutem ei talem tribuit, ut invictum
Abbreviated transcription (Latin):
nistrat semen seminanti : & panem admanducandum
praestabit. & multiplicabit semenurm : & augebit
inerementa frugum iustitia curãe ut inomnibus locũ¬
pl&ati: abund&is in omnem simplicitatẽ qua e opera
tur pernos gratiarum actionem do: Qm̃ministeriũ
huius officii. non solum suppl& eaquaede sunt scis
indño. perprobationem minis terihuius glorifican¬
tes dm̃ inoboedientia confessionis urãe in euangeliũ
xp̃i : & simplicitate communicationis in illor & in
omẽs & in ipsorum obsecratione prouobis. Deside
rantium uos propter eminentem gratiam dĩ in uobis:
gratias dõ super in en arrabili donoeius: Ipse autem
ego paulus obsecrouos permans u&udinem & modes¬
tiam xp̃i. qui in facie quidem humilis interuos.
absens autem confido in uobis:
Logo autem nep̃sens aud eam peream confidentiam

Expanded text:
nistrat semen seminanti, et panem ad manducandum nistrat semen seminanti, et panem ad manducandum praestabit et multiplicabit semen uestrum. et augebit incrementa. frugum iustitiae uestrae, ut in omnibus locupletati abundetis in omnem simplicitatem, quae optur per nos gratiarum actionem deo, quoniam ministerium functionis non solum supplet ea quae desunt sanctum actionem deo, perprobation em ministrationis huius glorificantes deum in obsequio confessionis uestrae in euangelium Christi et simplicitate communicationis in illos et in omnes et ipsorum precatione pro uobis, desidrantium uos propter eminentem gratiam dei in uobis. gratias ago deo super inenarrabilego Paulus obsecro vos per mansuetudinem et modestiam Christi qui in facie quidem humilis inter vos absens autem confido in vobis rogo autem ne praesens audeam per eam confidentiam
Abbreviated transcription (Latin):
pracerito : & ur̃a aemulatio prouocauit plurimos:
Misi autem frs : utne quodgloria mur de uobis euacu&
in hac parte. ut quem ad modum dixi paratisitis ne
cum uenerint mecum macedones & inuenerint uos
inparatos : erubescamus nos. ut nondicamus uos inhac
substantia : Necessarium ergo existimaui rogare fr̃s.
ut praeueniant aduos. & p̃parent repromissam bene¬
dictionem hancparatam eẽ : sic quasi benedictionem.
non quasi a uaritiam: Hoc autem dico . qui parce semi¬
nat : parce & m&et : & qui seminat in benedictionibus
debenedictionibus & met& : Vnusquisque proutdesti
nauit corde suo : non extristitia aut ex necessitate :
Hilarem enim datorem diligitdr̃: Potens ẽ autemds̃
omnem gratiam abundarefacere inuobis : ut i n omnibus
semper omnem sufficientiam habentes. abund&is ior¬
ne opusbonum : sicut scriptum ẽ : Dispersit dedit paupe¬
ribus iustitia eius man& in a&ernum: quiautem ad mã¬

Expanded text:
praeterito et uestra aemulatio prouocauit plurimos. praeterito et uestra aemulatio prouocauit plurimos. misi autem fratres, ut ne quod gloriamur de uobis euacuetur in hac parte: ut, quemadmodum dixi, parati sitis, ne, cum uenerint mecum Machedones et inuenerint uos inparatos, erubescamus nos, ut non dicam uos, in hac substantia. necessarium ergo existimaui rogare fratres, ut peruenirent ad uos et praepararent repromissam benedictionem hanc paratam esse, sic quasi benedictionem, non quasi auaritiam. hoc autem: qui parce seminat, parce et metet, et qui seminat in benedictionibus, de benedictionibus  corde suo, non ex tristitia, aut ex necessitate: hilarem enim datorem diligit Deus. Potens est autem Deus omnem gratiam abundare facere in vobis: ut in omnibus semper omnem sufficientiam habentes, abundetis in omne opus bonum, sicut scriptum est: dispersit, dedit pauperibus, iustitia eius manet in aeternum. qui autem admi
Abbreviated transcription (Latin):
cus todibus iussit eos duci : descendensq: auidaea incȩ¬
saream: ibi commoratus ẽ: Erat autem iratus trrus
& sidoniis: atilli unanimes uenerunt ad eum. & per¬
suas oblasto quierat supercubiculum regis. postula¬
bant pacem. Eoquđ alerentur regiones eorum ab illo:
statuto autem die: herodes uestitus uesteregia sedit
protribunali & contionabatur adeos: populus
autem addam abat dĩ uoces & non hominis : Confes¬
tim autem percus siteum angelus dñi. eo quod non
de diss& honoremdõ : & consumptus a uermibus
ex pirauit : Verbum autem dñi crescebat & mult¬
plicabatur:¬

Expanded text:
custodibus iussit eos duci descendensque a Iudaea in Caesaream ibi commoratus est erat autem iratus Tyriis et Sidoniis at illi unianimes venerunt ad eum et persuaso Blasto qui erat super cubiculum regis postulabant pacem eo quod alerentur regiones eorum ab illo statuto autem die Herodes vestitus veste regia sedit pro tribunali et contionabatur ad eos populus autem adclamabat dei voces et non hominis confestim autem percussit eum angelus Domini eo quod non dedisset honorem Deo et consumptus a vermibus exspiravit verbum autem Domini crescebat et multiplicabatur
Abbreviated transcription (Latin):
cuius omnes cantores atq canta trices usq in praesentem diem
lamentationes superiosi am replicant & quasi lex obtinuit
inisrł. Ecce scriptum fertur in lamettationibus : Reliqua autem
sermonum losiae & inisericordia rum eius qualege praecepta sunt
losiae & constitũi tregem propatresuo in hieru salem:
Lliginti trium annorum erat ioachat cum regnare coepiss&.
&trib mensib: regnauit in hieru salem: amouit autem cum
rex acgrpti cumueniss& hierusalem : & condem nauit terram
semtum talentis argenti &talento auri. constituitq regem
pro eo eliachim fratrem eius superiudam & hieru salem.
euerat nomen eius ioacim : Ipsumuero io achar tulit secum
maluix̃ ha ggrptum: Vligint quinq annorum erit leacim
sr gnarẽ coepissa. & undecim annis regnauit in hieru salẽ.

Expanded text:
cujus omnes cantores atque cantatrices, usque in praesentem diem, cujus omnes cantores atque cantatrices, usque in praesentem diem, lamentationes super Josia replicant, et quasi lex obtinuit in Israel: Ecce scriptum fertur in Lamentationibus. Reliqua autem sermonum Josiae et misericordiarum ejus, quae lege praecepta sunt Josiae, et constituit regem pro patre suo in Jerusalem. Viginti trium annorum erat Joahaz cum regnare coepisset, et tribus mensibus regnavit in Jerusalem. Amovit autem eum rex Aegypti cum venisset Hierusalem et condemnavit terram centum talentis argenti et talento auri constituitque regem pro eo Eliacim fratrem eius super Iudam et Hierusalem et vertit nomen eius Ioacim ipsum vero Ioachaz tulit secum et adduxit in Aegyptum viginti quinque annorum erat Ioacim cum regnare coe
Abbreviated transcription (Latin):
decimo anno regni losiae. hocphase celebratum ẽ. postquã
instaurauerat losias templum ascendit nechao rex aegrpti
ad pugnandum incharcamis iuxta euftaten : & processit ioc¬
cursum eius losias : Atille missis ad eum nuntiis. ait : quid mihi
&tibi ẽ rexiud ũ pon aduersumte hodie uenio sed contra aliã
pugnodomum. Ad quam ds̃ me festinato ire praecepit.
Desine aduersumdm̃ facere qui mecum ẽ. ne interficiatte :
Noluit losias reuerti. sed praeparauit contraeum bellum.
necad quieuit sermonib nechao exoredũ : uerum perrexit
ut dimicar& incampo mageddo ibiq uulneratus a sagitariis
Dixit pueris suis : educite me deproclio quia oppido uulneratus
sum: Quitranstulerunt eum decurru. in alterum currum.
quise quebatureum more regio . & as portauerunt inhierus alẽ
inortuusq ẽ & sepultus in mausoleo patrum suorum & uni¬
uersus iuda & hierus alem luxerunt eum. Hie remias maxime

Expanded text:
decimo anno regni Josiae hoc Phase celebratum est. Postquam decimo anno regni Josiae hoc Phase celebratum est. Postquam instauraverat Josias templum, ascendit Necao rex Aegypti ad pugnandum in Charcamis juxta Euphraten: et processit in occursum ejus Josias. At ille, missis ad eum nuntiis, ait: Quid mihi et tibi est, rex Juda? non adversum te hodie venio, sed contra aliam pugno domum, ad quam me Deus festinato ire praecepit: desine adversum Deum facere, qui mecum est, ne interficiat te. Noluit Josias reverti, sed praeparavit contra eum bellum, nec acquievit sermonibus Nechao ex ore Dei: verum perrexit, ut dimicaret in campo Mageddo. Ibique vulneratus a sagittariis, dixit pueris suis: Educite me de praelio, quia oppido vulneratus sum. Qui transtulerunt eum de curru in alterum currum, qui sequebatur eum more regio, et asportaverunt eum in Jerusalem mortuusque est, et sepultus in mausoleo patrum suorum: Et universus Juda et Jerusalem luxerunt eum: Jeremias maxime:
Abbreviated transcription (Latin):
lationem holo caustorum & adipum usq ad notem sacerdotes
fuerunt occupati. up deleuitae & sibi & sacerdotib. filus aars
parauerunt nouissimis: porro cantores filii a saph stabant in ordi¬
pescio iuxta praeceptum dauid : &a saph. & heman. & idithun.
proph& arum regis : lanitores uero perportas singulas obser¬
uabant. Itaut necpuncto quidem discederent aministerio.
quam obrem & fratreseorum leuitae parauerunt eis cibos :
Omnis igiturcultura dñi rite compl&a ẽ indieilla ut facerent
phasei & offerrent holo causta super altare dñĩ iuxta praecep¬
tum regis losiae: fecerunt filuisrł qui reperti fuerant ibi
phase intempore illo & solleonitatem atmorum septem
diebus: non fuit phase similehuiciisrł adieb samuhelis
proph&ae Sed necquisquam decunctis regib isrł fecit phase
sicut losias Sacerdotib & leuitis & omniiudae &is rahel
qui repertus fuerat & habitantibus in hierusalem . Octauo

Expanded text:
latione holocaustorum et adipum usque ad noctem sacerdotes latione holocaustorum et adipum usque ad noctem sacerdotes fuerunt occupati. Unde Levitae sibi et sacerdotibus filiis Aaron paraverunt novissimis. Porro cantores filii Asaph stabant in ordine suo, juxta praeceptum David, et Asaph, et Eman, et Idithun, prophetarum regis: Janitores vero per portas singulas observabant, ita ut ne puncto quidem discederent a ministerio: Quam ob rem et fratres eorum Levitae paraverunt eis cibos. Omnis igitur cultura Domini rite completa est in die illa, ut facerent Phase, et offerrent holocausta super altare Domini, juxta praeceptum regis Josiae. Feceruntque filii Israel, qui reperti fuerant ibi, Phase in tempore illo, et solemnitatem azymorum septem diebus. Non fuit Phase simile huic in Israel a diebus Samuelis prophetae: Sed nec quisquam de cunctis regibus Israel fecit Phase sicut Josias, sacerdotibus, et Levitis, et omni Judae, et Israel qui repertus fuerat, et habitantibus in Jerusalem. Octavo
Abbreviated transcription (Latin):
&ichichel principes domus dñi dederunt sacerdotib. ad faciendũ
phase pecora commixiim duomilia sextaeboues trecentos:
Chonenias autem & samneas. &iam &nathanahel. fratres eius
uenon a sabias iahihel & iotab ad principes leuitarum Dede¬
runt c&eris leuitis ad celebrandum phase quinq milia petorũ
& boues quingentos : Praeparatum q ẽ ministerium &
st&erunt sacerdotes in officiosuo. Leu it ae quoq inturinis
luxta regis imperium & immolatum est ꝑhase: elersesoro
sacer dotes manussuas sanguinem edeuta edet axor peller holo caus¬
torũ & separuuer ea uid arent perdomus & familias sin¬
gulorum : & offerentur dño sicut scriptum ẽ in libre morsi:
Debubus quoq fecerunt similiter & assauer̃ phase superignẽ
in leb&is & caccabis & ollis & festinato distribuer̃ uniuersȩ
plebi Sibi autem & sacerdotib postea parauerunt : Namin ob¬

Expanded text:
et Iehihel principes domus Domini dederunt sacerdotibus ad faciendum et Iehihel principes domus Domini dederunt sacerdotibus ad faciendum phase pecora commixtim duo milia sescenta et boves trecentos Chonenias autem Semeias etiam et Nathanahel fratres eius necnon Asabias et Iahihel et Iozabath principes Levitarum dederunt ceteris Levitis ad celebrandum phase quinque milia pecorum et boves quingentos praeparatumque est ministerium et steterunt sacerdotes in officio suo Levitae quoque in turmis iuxta regis imperium et immolatum est phase asperseruntque sacerdotes manu sua sanguinem et Levitae detraxerunt pelles holocaustorum et separaverunt ea ut darent per domos et familias singulorum et offerrentur Domino sicut scriptum est in libro Mosi de bubus quoque fecere similiter et assaverunt phase super ignem in lebetibus, et cacabis, et ollis, festinato distribuerunt universae plebi: Sibi autem, et sacerdotibus postea paraverunt: Nam in ob
Abbreviated transcription (Latin):
Louitis quoque ad quorum eruditionem omnisi srł scĩficabat᷑
dño locutus ẽ : ponite arcam inscũ ario templi quoda edifica¬
uit salomonfilius dauid rexisrł nequaquam enim eam
ultra portabitis : Nunc autom ministrate dñodõ uestro
& populo eius isrł & praepara teuos perdomus & cognatio
nesurãs indiuisi onib singulorum. sicut praecepitdauid
rex srł & descripsit sclo monfilius eius : ministrate inscũ a¬
rio porfamilias turmasq leuiticas & scificate immolatephase
fratres &ia murõs ut possint iuxta uerba quae l ocutus est
dñs in manu marsi facere praeparate :: Dedit pra&ere&
iosias omnipopulo quiibi fuerat inuentus i solemnitate phase
agnos & hed os degregibus & reliqui pecoris triginta milia
boumq triamilia : haec derogis uniuersa substantia : Duces
quoq eius sponte quad uoluerant optulerunt . tampopulo
quam sacerdotib & leuitis : Porro helchias & tacharias

Expanded text:
Levitis quoque ad quorum eruditionem omnis Israhel sanctificabatur Levitis quoque ad quorum eruditionem omnis Israhel sanctificabatur Domino locutus est ponite arcam in sanctuario templi quod aedificavit Salomon filius David rex Israhel nequaquam enim eam ultra portabitis nunc autem ministrate Domino Deo vestro et populo eius Israhel et praeparate vos per domos et cognationes vestras in divisionibus singulorum sicut praecepit David rex Israhel et descripsit Salomon filius eius ministrate in sanctuario per familias turmasque leviticas et sanctificati immolate phase fratres etiam vestros ut possint iuxta verba quae locutus est Dominus in manu Mosi facere praeparate dedit praeterea Iosias omni populo qui ibi fuerat inventus in sollemnitatem phase agnos et hedos de gregibus et reliqui pecoris triginta milia boumque tria milia haec de regis universa substantia duces quoque eius sponte quod voluerant obtulerunt tam populo quam sacerdotibus et Levitis porro Helcias et Zaccharias
Abbreviated transcription (Latin):
hierusalem sacer dotes & leuitae &cunctus populus Ami¬
nimo usq ad maximum : quib audientib: indomudni legit
rexomnia uerba uoluminis & stan s intribunalisuo ꝑcussit
foedus coram dño ut ambular& posteum. & custodir& prae¬
cepta & testimonia &iustificationes eius in toto corde suo &
in tota anima sua facer&q: quaes cripta sunt in uolum ine
illo quem legerat : A diurauit quoq suꝑ hochom nes qui re¬
ꝑtifuerant in hierusalem &beniamin. & fecer̃ habratores
hierusalem iuxta pactum dñidĩ patrum suorum : Abstuli tergo
losias cunctas ab hominationes deuniuersis regionibus filioꝵ
istł. & feci tomnes quiresiduierant in isrł seruiredñ odõ suo:
cunctis dieb eius non rocesserunt ad nõdõ patrum suorum:
fecit autem losias in hierus alem phased ño quodimmolatũ ẽ
quarta decima diemensis primi. & constituit sacerdotes inof¬
ficiis suis hortatusq ẽ eos utministrarent in domudñi:

Expanded text:
Hierusalem sacerdotes et Levitae et cunctus populus a miHierusalem sacerdotes et Levitae et cunctus populus a minimo usque ad maximum quibus audientibus in domo Domini legit rex omnia verba voluminis et stans in tribunali suo percussit foedus coram Domino ut ambularet post eum et custodiret praecepta et testimonia et iustificationes eius in toto corde suo et in tota anima sua faceretque quae scripta sunt in volumine illo quem legerat adiuravit quoque super hoc omnes qui repperti fuerant in Hierusalem et Beniamin et fecerunt habitatores Hierusalem iuxta pactum Domini Dei patrum suorum abstulit ergo Iosias cunctas abominationes de universis regionibus filiorum Israhel et fecit omnes qui residui erant in Israhel servire Domino Deo suo cunctis diebus eius non recesserunt a Domino Deo patrum suorum fecit autem Iosias in Hierusalem phase Domino quod immolatum est quartadecima die mensis primi et constituit sacerdotes in officiis suis hortatusque est eos ut ministrarent in domo Domini
Abbreviated transcription (Latin):
haecdicitdñs : Ecce ego inducam mala suꝑ locum istum & suꝑ habita¬
tores eius : Cunctaq maledicta quae scriptas̃ in libro hoc quẽ leger̃
coram rege iuda quiadereliquer̃me & sacrificauerunt dis alie¬
nis ut meadiracundiam prouocarent hncunctis operib manuum
suarum : Id circostillabit furor meus suꝑ locũ istum & non extin¬
gu&ur : Ad regem autemiuda quimisituos ꝓdño dep̃cando. sic
quaedicta sunt contralocum hunc & habitatores hierus alem.
Reueritusq faciem meam scidisti uestimentatua & fleuisticoram
me : Ego quoq ex audiuite dicitd ns: lam enĩ colligãte ad patres
tuos &infereris in sepulchrumtuum i pace : nec uidebunt oculitus
omnemalum quod ego inducturus sum superlocum istum & suꝑ
habitatores eius : R&ulerunt itaq regi cuncta qua edixerat:
Atille conuocatis uniuersis maiorib: natuiuda & hierusalem
A scenditdomumdñi un a que omnes uiriuida & habitatores

Expanded text:
haec dicit Dominus ecce ego inducam mala super locum istum et super habitahaec dicit Dominus ecce ego inducam mala super locum istum et super habitatores eius cunctaque maledicta quae scripta sunt in libro hoc quem legerunt coram rege Iuda quia dereliquerunt me et sacrificaverunt diis alienis ut me ad iracundiam provocarent in cunctis operibus manuum suarum idcirco stillavit furor meus super locum istum et non extinguetur ad regem autem Iuda qui misit vos pro Domino deprecando sic quae dicta sunt contra locum hunc et habitatores Hierusalem reveritusque faciem meam scidisti vestimenta tua et flevisti coram me ego quoque exaudivi te dicit Dominus iam enim colligam te ad patres tuos et infereris in sepulchrum tuum in pace nec videbunt oculi tui omne malum quod ego inducturus sum super locum istum et super habitatores eius rettulerunt itaque regi cuncta quae dixerat at ille convocatis universis maioribus natu Iuda et Hierusalem ascendit domum Domini unaque omnes viri Iuda et habitatores
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt . Datumq ẽ praefectis artificum & diuersa opera fabri¬
cantium : Pru&erea tradidit mihi helchias sacerdos hundibrum:
quemcum rege pracsente recitass& audiss&q. ille uerba legis
scidit uestimenta sua & praecepit heldae &ahicam filio saphan
& abdon filiomicha saphanquoq scribae & a saie seruoregis
dicens : Ite & orate dnm̃ prome & proreliquiis isrł &iuuda super
uniuersis sermonib libri istius qui reꝑtus ẽ : Magnus enim furor
dñi stillauit suꝑnos. Eo quod noncus todierint patres nr̃i uerba dñi
u facerent omnia quae scripta sunt inistouolumine : Abitigitur
helchias & hi qui simul arege missi fuerunt adholdan proph&en uxo¬
rem sellum filii thecuath filiitasra cus todis uestium quachabitabat
hierus alem insecunda & locuti sunt ei uerba quae supra narrauimus
A tilla responditeis : Haecdic̃ dñs dr̃i srł: dicite uiro quimi situos adme :¬

Expanded text:
verunt datumque est praefectis artificum et diversa opera fabriverunt datumque est praefectis artificum et diversa opera fabricantium praeterea tradidit mihi Helcias sacerdos hunc librum quem cum rege praesente recitasset audissetque ille verba legis scidit vestimenta sua et praecepit Helciae et Ahicam filio Saphan et Abdon filio Micha Saphan quoque scribae et Asaiae servo regis dicens ite et orate Dominum pro me et pro reliquiis Israhel et Iuda super universis sermonibus libri istius qui reppertus est magnus enim furor Domini stillavit super nos eo quod non custodierint patres nostri verba Domini ut facerent omnia quae scripta sunt in isto volumine abiit igitur Helcias et hii qui simul a rege missi fuerant ad Holdan propheten uxorem Sellum filii Thecuath filii Hasra custodis vestium quae habitabat Hierusalem in secunda et locuti sunt ei verba quae supra narravimus at illa respondit eis haec dicit Dominus Deus Israhel dicite viro qui misit vos ad me
Abbreviated transcription (Latin):
utin staurarent templum &anfirm a quaeq sarcirent : Atilb
dederunt eam artificib & cementariis ut emerent lapides
delapidicipis &lignã ad commissuras aedificui & ad contig¬
uationem domorum quas destruxerant reges iuda: quifidelit̃
cuncta faciobant : Erant autem praepositi operantium iabath
& abdias defiliis merari. Tacharias & mosollam defiluis caath.
quiurgebant opus. omnes leuitae scientes organis canere :¬
Supereos uero qui aduarios usus onoruportabant . erant scribae
& magistri deliuitis ianitores : Cumq offerrent pecuntam qua e in¬
lata fuerat intemplum dñc repperit helchias sacerdos librũ legis
dñ permanummors & ait ad saphanseribam: librum legis in¬
ueni in domodñ : & tradiditei : A tille intulit uoluoen adregem &
puntiauit eidicens : Omnia quae dedisti in maniseruorumtuoꝵ
ec coconplentur. argentum quo d repertum ẽ. indomudñ confla¬

Expanded text:
ut instaurarent templum et infirma quaeque sarcirent at illi ut instaurarent templum et infirma quaeque sarcirent at illi dederunt eam artificibus et cementariis ut emerent lapides de lapidicinis et ligna ad commissuras aedificii et ad contignationem domorum quas destruxerant reges Iuda qui fideliter cuncta faciebant erant autem praepositi operantium Iaath et Abdias de filiis Merari Zaccharias et Mosollam de filiis Caath qui urguebant opus omnes Levitae scientes organis canere super eos vero qui ad varios usus onera portabant erant scribae et magistri de Levitis ianitores cumque efferrent pecuniam quae inlata fuerat in templum Domini repperit Helcias sacerdos librum legis Domini per manum Mosi et ait ad Saphan scribam librum legis inveni in domo Domini et tradidit ei at ille intulit volumen ad regem et nuntiavit ei dicens omnia quae dedisti in manu servorum tuorum ecce conplentur argentum quod reppertum est in domo Domini confla
Abbreviated transcription (Latin):
qui eis immolare consueuerant. fragmenta despersit : ossa praetorea
sacer dotum combus sit in altarib. idolorum, Mundauitq iudam
& bierusalem sed & in urbib manasse & efraim & simeonusque
nepthalim cuncta sub uertit : Cuneq altaria dissi pass& & lucos
& sculptilia contriuirr& infrusta cunctaq delubra demolitus ẽ &¬
& deuni uersa terra isrł reuersus ẽ in hierusalem : Igitur anno
octauo decimo regnisui mundata iam terra. & templo dñi misit
saphanfilium esiliae & maasiam principẽ ciuitatis. & iohafiliũ
io achat a commentariis . ut in staurarent domuin dñidĩ sui: qui
uenerunt adhelchiam sacerdotem magnum. acceptaq pecunia¬
ab eo quacinlata fuerat indomumdñ. & quam congrogauerant
leuitae & antores demanasse & efraim & uniuersi s reliquis
isrł ab ominiquoq iuda &boniamm & habita torib: hierus alẽ
tradider inmanib eorum quip̃erant operariis indomudñi

Expanded text:
qui eis immolare consueverant, fragmenta dispersit. Ossa praeterea qui eis immolare consueverant, fragmenta dispersit. Ossa praeterea sacerdotum combussit in altaribus idolorum, mundavitque Judam et Jerusalem. Sed et in urbibus Manasse, et Ephraim, et Simeon usque Nephthali, cuncta subvertit. Cumque altaria dissipasset, et lucos, et sculptilia contrivisset in frusta, cunctaque delubra demolitus esset de universa terra Israel, reversus est Jerusalem. Igitur anno octavo decimo regni sui, mundata jam terra, et templo Domini, misit Saphan filium Eseliae, et Maasiam principem civitatis, et Joa filium Joabaz a commentariis, ut instaurarent domum Domini Dei sui. Qui venerunt ad Helciam sacerdotem magnum: Acceptamque ab eo pecuniam, quae illata fuerat in domum Domini, et quam congregaverantreliquiis Israhel ab omni quoque Iuda et Beniamin et habitatoribus Hierusalem tradiderunt in manibus eorum qui praeerant operariis in domo Domini
Abbreviated transcription (Latin):
tis idolis qua ema nasser fuerat fabricatus immo lauitatq seruiuit
& non ẽ reueritus faciem dñi sicut reueritus ẽ manus serpat̃ eius.
& multo maiora deliquit : Cumq coniurassent aduersus eum serui s ui
interfecer̃ eum indomosua : Porro reliqua populi multitudo caesis
his quia mon percusserant constituer̃ iosiam filium eius proeo:
Octo annorum eratiosias cum regnare coepiss&. & triginta & uno
dñi & ambulauit inuiis dauid patrissui. Nonde clinauit neque
addexteram nequeadinistram: Octauo autem anno regnisui
cum adhuc ess& puer coepitquaerere dm̃dauid patrissui. & duo¬
decimo anno postquã coeperat mandauit iudam &hierusalem. ab
excelsis &luciss simulacrisq & culptilib destruxerq coram eo
aras baalim & simula craquae suꝑposita fuerant demoliti sunt. Lucos
&am & sculptilia succidit atq. comminuit. & suꝑtumulos eorum

Expanded text:
tis idolis quae Manasses fuerat fabricatus immolavit atque servivit tis idolis quae Manasses fuerat fabricatus immolavit atque servivit et non est reveritus faciem Domini sicut reveritus est Manasses pater eius et multo maiora deliquit cumque coniurassent adversus eum servi sui interfecerunt eum in domo sua porro reliqua populi multitudo caesis his qui Amon percusserant constituit regem Iosiam filium eius pro eo octo annorum erat Iosias cum regnare coepisset et triginta uno Domini, et ambulavit in viis David patris sui: non declinavit neque ad dextram, neque ad sinistram. Octavo autem anno regni sui, cum adhuc esset puer, coepit quaerere Deum patris sui David: Et duodecimo anno, postquam coeperat, mundavit Judam et Jerusalem ab excelsis, et lucis, simulacrisque et sculptilibus. Destruxeruntque coram eo aras Baalim: et simulacra, quae superposita fuerant, demoliti sunt: Lucos etiam, et sculptilia succidit atque comminuit: Et super tumulos eorum,
Abbreviated transcription (Latin):
modñi. Aras quoq quas fecerat inmonte domus dñi & in hieru¬
salem & proiecitomnia extra urbem : porro histaurauit alta¬
redñi. &immolauit suꝑ illuduictimas & pacificas & laudem
Praecepitq: iudae ut seruir& dõdõ i srahel: At tamen adhucpo¬
pulus immolabat in excelsis dño dõ suo : R eliqua autem gestorũ
manasse & obsecratio eius ad dm̃ suum : Verba quoq uidentium
qui loquebantur ad eum in nominedñ dũi srł. continentur in sermo¬
nib: regumi srł : Oratio quoq: eius & exauditio &cuncta peccata
atq contemptus . Loca &iam in quibus aedificauit excelsa & feciducos
& statuias Ante quã ager& paenitentiã scripta sunt in sermonib orai:
Dormiuitergo manasses cum patrib suis & sepelier̃ eum indomo
sua Regnauitt: ꝓ eo filius eius amon : xx. duorum annorũ erat
amoncum regnare coepiss&. & duob. annis regnauit i hierus alẽ
fecitq malum h conspectudñi sicut fecerat manasses patereius & cunc¬

Expanded text:
mini aras quoque quas fecerat in monte domus Domini et in Hierusalem et proiecit omnia extra urbem porro instauravit altare Domini et immolavit super illud victimas et pacifica et laudem praecepitque Iudae ut serviret Domino Deo Israhel attamen adhuc populus immolabat in excelsis Domino Deo suo reliqua autem gestorum Manasse et obsecratio eius ad Deum suum verba quoque videntium qui loquebantur ad eum in nomine Domini Dei Israhel continentur in sermonibus regum Israhel oratio quoque eius et exauditio et cunctatque contemptus, loca etiam in quibus aedificavit excelsa, et fecit lucos et statuas antequam ageret paenitentiam scripta sunt in sermonibus Ozai dormivit ergo Manasses cum patribus suis et sepelierunt eum in domo sua regnavitque pro eo filius eius Amon viginti duo annorum erat Amon cum regnare coepisset et duobus annis regnavit in Hierusalem fecitque malum in conspectu Domini sicut fecerat Manasses pater eius et cunc
Abbreviated transcription (Latin):
persarum ad explendum sermonem dñi quem locutus fue¬
rat per os hieremiae. suscicauit dñs spm̃ crriregis persa¬
rum quiius sit praedicari in uniuerso regnosuo. &iam per
scripturam dicens : Haec dicit crrus rexpersarum
omnia regna terrae deditmihi dñs dr̃ caedi. & ipse praece¬
pit mihi. ut aedificarem ei domum in hierusalem quae est
iniuduea. quis ex uobis .ẽ in omni populo eius sit dñs ds̃
suus cumeo. & ascendan¬

Expanded text:
Persarum ad explendum sermonem Domini quem locutus fuePersarum ad explendum sermonem Domini quem locutus fuerat per os Hieremiae suscitavit Dominus spiritum Cyri regis Persarum qui iussit praedicari in universo regno suo etiam per scripturam dicens haec dicit Cyrus rex Persarum omnia regna terrae dedit mihi Dominus Deus caeli et ipse praecepit mihi ut aedificarem ei domum in Hierusalem quae est in Iudaea quis ex vobis est in omni populo eius sit Dominus Deus suus cum eo et ascenda
Abbreviated transcription (Latin):
populo & habitaculosuo: Atilli subsannabant nuntios dĩ &
parui pendebant sermones eius. in ludebantq: proph&is.
donec ascender& furor dñi mpopulum eius & ess& pulla cura¬
tio. Adduxit enim supereos regem chaldeorum. & interfecit
iuuenes eorum gladio indomoscũarui. Non .ẽ misertus ado¬
liscentis &uirginis & senis nec decrepiti quidem. sed omnes
tradidit manibus eius Vniuersaq uasadomus dñi. tam maior a
quamminora. & thesauros templi & regis & principum trans¬
tulit ibabybilonem: Incenderunt hostes domum dñi. destru¬
xerunt murum hierusalem uniuersas turres combussert̃
& quic quid p̃tio sumfuerat demoliti sunt: Siquis euaserat
gladium ductus i babylonem. seruiuit regi & filiis eius.
donec imperar& rexpersurum. & compler&ur sermodñi
exorehieremiae : &celebrar& terra sabbata sua: cunctis
enim diebus desolationis egit sabbattm usq dum cople¬
rentur septuaginta anni : Anno autem primo crriregis

Expanded text:
populo et habitaculo suo at illi subsannabant nuntios Dei et populo et habitaculo suo at illi subsannabant nuntios Dei et parvipendebant sermones eius inludebantque prophetis donec ascenderet furor Domini in populum eius et esset nulla curatio adduxit enim super eos regem Chaldeorum et interfecit iuvenes eorum gladio in domo sanctuarii sui non est misertus adulescentis et virginis et senis nec decrepiti quidem sed omnes tradidit manibus eius universaque vasa domus Domini tam maiora quam minora et thesauros templi et regis et principum transtulit in Babylonem incenderunt hostes domum Dei destruxerunt murum Hierusalem universas turres conbuserunt et quicquid pretiosum fuerat demoliti sunt si quis evaserat gladium ductus in Babylonem servivit regi et filiis eius donec imperaret rex Persarum et conpleretur sermo Domini ex ore Hieremiae et celebraret terra sabbata sua cunctis enim diebus desolationis egit sabbatum usque dum conplerentur septuaginta anni anno autem primo Cyri regis
Abbreviated transcription (Latin):
mensib: acdecim dieb: regnauit in hierusalem. fecitq malum
in conspectudñi: Cumq annicirculus uoluer&ur. Misit nabu¬
codonosor rex qui & ad duxerunt eum inbabrlonem
Asportatis simul p̃tiosissimis uasis domus dñi . Regem consti¬
tuit sedechiam patruum eius superiudam. & hierusalem:
Viginti &unius anni erat sed echias cum regnarecoepiss&
&undecim a nnis regnauit in hierusalem. fecitq malum
inoculis dñidĩ sui. Nec erubuit faciem hieremiae proph&ae
loquentis adse exoredñi : A rege quoq nabucodonosor reces¬
sit quia diurauerat eum perdm̃. & indurauit ceruicem suã
&cor ut non reuerter&ur ad dñm̃ dm̃ i srł: Sed & uniuersi
principes sacerdotum & populus praeuari cati sunt inique
luxta uniuersas ab hominationes gentium & polluer̃ damum
dñi quam sci ficauerat sibi in hierusalem : Mittebat autem
dñs ds̃ patrũ suorũ adillos permanum nuntiorum suorum
denocte consurgens & cotidie commonens. eo quod parcer&

Expanded text:
 ac decem diebus regnavit in Jerusalem, fecitque malum in conspectu Domini. Cumque anni circulus volveretur, misit Nabuchodonosor rex, qui adduxerunt eum in Babylonem, asportatis simul pretiosissimis vasis domus Domini. Regem constituit Sedeciam fratrem ejus super Judam et Jerusalem. Viginti et unius anni erat Sedecias cet undecim annis regnavit in Hierusalem fecitque malum in oculis Domini Dei sui nec erubuit faciem Hieremiae prophetae loquentis ad se ex ore Domini a rege quoque Nabuchodonosor recessit qui adiuraverat eum per Deum et induravit cervicem suam et cor ut non reverteretur ad Dominum Deum Israhel sed et universi principes sacerdotum et populus praevaricati sunt inique iuxta universas abominationes gentium et polluerunt domum Domini quam sanctificaverat sibi in Hierusalem mittebat autem Dominus Deus patrum suorum ad illos per manum nuntiorum suorum de nocte consurgens et cotidie commonens eo quod parceret
Abbreviated transcription (Latin):
inscrutabile : Aufer rubiginem deargento : Regre¬
di&ur uas purissimum: Aufer impi&atem deuul¬
tu regis : & firmabitur iustitia thronus eius: Neglo¬
riosus appareas coram rege : & in lo comagnorum
ne steteris : Melius ẽ enim ut dicatur tibi ascende
huo : quam ut humilieris coram
principe: Quaeuiderunt oculitui : ne proferas
iniurgio cito nepostea emendare non possis
cum de hones taueris amicumtuum : Causam tuam
tracta cumamicotuo : & secr&um extraneo nereue¬
les : Ne forte insult& tibi cumaudierit : & ex pro¬
brare noncess& : Mala aurea in lectis argenteis
quiloqu&ur uerbum intempore suo : Inauris
Aurea & margaritum fulgens q̃uiarguit sapientẽ
&aurem oboedientem: Sicut frigus niuis indie
messis : italegatus fidelisei quimisit eum. animum
illius requiescere facit Nubes &uentus & pluui¬
ae non sequentes : uir gloriosus & promissa non
complens: Sapientia leni&ur princeps & lingua

Expanded text:
inscrutabile. Aufer rubiginem de argento, et egreinscrutabile. Aufer rubiginem de argento, et egredietur vas purissimum. Aufer impietatem de vultu regis, et firmabitur justitia thronus ejus. Ne gloriosus appareas coram rege, et in loco magnorum ne steteris. Melius est enim ut dicatur tibi: Ascende huc: quam ut humilieris coram principe. Quae viderunt oculi tui, ne proferas in jurgio cito: ne postea emendare non possis, cum dehonestaveris amicum tuum: Causam tuam tracta cum amico tuo, et secretum extraneo ne reveles: Ne forte insultet tibi cum audierit, et exprobrare non cesset. Mala aurea in lectis argenteis, qui loquitur verbum in tempore suo. Inauris aurea, et margaritum fulgens, qui arguit sapientem, et aurem obedientem. Sicut frigus nivis in die messis, ita legatus fidelis ei, qui misit eum, animam ipsius requiescere facit. Nubes, et ventus, et pluviae non sequentes: vir gloriosus, et promissa non complens. Patientia lenietur princeps, et lingua
Abbreviated transcription (Latin):
Qui arguunt laudabuntur: & superipsos ueni&
benedictio : Labia deosculabitur: qui recta uer¬
ba respondit: Praepara foris opustuum &dili¬
genter exerce agrumtuum ut postea aedifi¬
ces domumtuam: nesis testis frustra contra
proximumtium : nec lactes quemquam labis
tuis. Nedicas quomodo fecitmihi sic faciam ei.
reddam unicuique secundum opus suum
eragrum hominis pigri transiui: & peruin eam
uiri stulti. Et ecce totum repleuerant urticae:
operuerant superficiem eius spinae. Et maceria
lapidum destructa erat: Quod cumui dissem: posui
incordemeo & exemplo didici disciplinam: Parũ
inquam dormies : modicum dormitabis. Pausillũ
manus conseres ut quiescas : & ueni& quasi cursor
eges tastua. & mendicitas quasiuir armatus:
Hae quoque parabolae salomonis. quastranstuler̃
uiri enechiae regis iuda: Gloriadĩ est celare
uerbum : & gloria regum inuestigare sermone
Caelum sursum & terra deorsum: & corregum

Expanded text:
qui arguunt laudabuntur et super ipsos veniet qui arguunt laudabuntur et super ipsos veniet benedictio labia deosculabitur qui recta verba respondet praepara foris opus tuum et diligenter exerce agrum tuum ut postea aedifices domum tuam ne sis testis frustra contra proximum tuum nec lactes quemquam labiis tuis ne dicas quomodo fecit mihi sic faciam ei reddam unicuique secundum opus suum per agrum hominis pigri transivi et per vineam viri stulti et ecce totum repleverant urticae operuerant superficiem eius spinae et maceria lapidum destructa erat quod cum vidissem posui in corde meo et exemplo didici disciplinam parum inquam dormies modicum dormitabis pauxillum manus conseres ut quiescas et veniet quasi cursor egestas tua et mendicitas quasi vir armatus haec quoque parabolae Salomonis quas transtulerunt viri Ezechiae regis Iuda gloria Dei celare verbum et gCoelum sursum, et terra deorsum, et cor regum
Abbreviated transcription (Latin):
łtseruatorem anima&uae nihil fallit redd&que
hominiiuxta opera sua: Comede filimimel : quia
bonum ẽ & fauum dulcissimum gutturituo: sic
& doctrina sapientiae anima &uae. quam cum in¬
ueneris habebis in nouissimis spem &spestua non pe¬
ribit : Ne in sidieris & quaeras impi&atem indomu
iusti : nequeuastes requiem eius: t uttiu¬
Septies enim cad& iustus & resurg& : Impii autem ut¬
corruent imalum : Cum ceciderit in imicustuus ne
gaudeas : &inruina eius ne exult& cortuum ant
Neforte uideat dñs & displiceat ei : & auferat abeo
iram suam: Ne contendas cumpessimis: nec aemũ¬
leris impios quaniam non habent futurorum
spem mali : & lucerna impiorum extingu&ur:
limednm filimi &regem: &cum d&ractoribus non
commiscearis. qnin repente consurg& perditio
eorum: &ruinam utriusque quis nouit: Haec
quoque sapientibus cognoscere personam iiu¬
dicio non est bonum: quidicit impio iustuses
maledicent ei populi & d&estabuntur eum tribis¬

Expanded text:
et servatorem animae tuae nihil fallit reddetque et servatorem animae tuae nihil fallit reddetque homini iuxta opera sua comede fili mi mel quia bonum est et favum dulcissimum gutturi tuo sic et doctrina sapientiae animae tuae quam cum inveneris habebis in novissimis et spes tua non peribit ne insidieris et quaeras impietatem in domo iusti neque vastes requiem eius septies enim cadet iustus et resurget impii autem corruent in malum cum ceciderit inimicus tuus ne gaudeas et in ruina eius ne exultet cor tuum ne forte videat Dominus et displiceat ei et auferat ab eo iram suam ne contendas cum pessimis nec aemuleris impios quoniam non habent futurorum spem mali et lucerna impiorum extinguetur time Dominum fili mi et regem et cum detractoribus non commiscearis: quoniam repente consurget perditio eorum; et ruinam utriusque quis novit? Haec quoque sapientibus: Cognoscere personam in judicio, non est bonum. Qui dicit impio, Justus es; maledicent ei populi, et detestabuntur eum trib
Abbreviated transcription (Latin):
doriiens in mediomari : & quasi sopitus guberna¬
tor Amis sodauo & dices : uerbera ueruntine : sed non
dolus traxeruntine : & ego non sensi : quando uigi¬
labo Erursur uina re periam : Ne aemuleris uiros
malos necdesideres essecumeis quia rapinas medita¬
tur menseorum : & fraudes labiaeorum loquuntur:
Sapientta aedificabitur domus & prudentia robora¬
bitur : Indoctrina replebuntur cellaria uniuersa
substantia pr&iosa & pulcherrima : Virsapiens & for¬
ts est : & uirdoctus robustus &ualidus quiacum dispo¬
sitione iñi turbellum : & erit salus ubi multa consilia
sunt : Excelsa stulto sapientia : inporta non a peri&
ossuum : qui cogitat mala facere : stultus uocabitur
Cogitatio stulti peccatum est & abhominatio hominũ
d& ractor: si desperaueris lapsus indie angustiae :¬
inminu&cur fortitudotua:
rue eos quiducuntur ad mortem: & quitra huntur
adinteritum. liberare necesses: Si dixeris uires non
supp&unt : quiinspector est cordis ipse intelligit

Expanded text:
dormiens in medio mari et quasi sopitus gubernator amisso clavo et dices verberaverunt me sed non dolui traxerunt me et ego non sensi quando evigilabo et rursum vina repperiam ne aemuleris viros malos nec desideres esse cum eis quia rapinas meditatur mens eorum et fraudes labia eorum loquuntur sapientia aedificabitur domus et prudentia roborabitur in doctrina replebuntur cellaria universa substantia pretiosa et pulcherrima vir sapiens et fortis est et vir doctus robustus et validus quia cum dispositione initur bellum et erit salus ubi multa consilia sunt excelsa stulto sapientia in porta non aperiet os suum qui cogitat malefacere stultus vocabitur cogitatio stulti peccatum est et abominatio hominum detractor si desperaveris lassus in die angustiae inminuetur fortitudo tua erue eos qui ducuntur ad mortem et qui trahuntur ad interitum liberare ne cesses si dixeris vires non suppetunt qui inspector est cordis ipse intellegit
Abbreviated transcription (Latin):
uob. Ita &uos faciatis:
Amen am̃ dico uob̵ non ẽ seruus maior dominosuo : Neq apłs maioreo
quifescitillũ : si haecscitis beatieritis si feceritis ea:
Von deomnibꝰ uob̵ dico : egoscio quos elegerim : sedutimpleatur scriptura :¬
quim anducat meũ panẽ leuabit contrame calcaneum suũ : Amodo dico uob̵
prius quã fiat : ut credatiscum factum fuerit qui a egosum: t

Expanded text:
obis ita et vos faciatis amen amen dico vobis non est servus maior domino suo neque apostolus maior eo qui misit illum si haec scitis beati eritis si feceritis ea non de omnibus vobis dico ego scio quos elegerim sed ut impleatur scriptura qui manducat mecum panem levavit contra me calcaneum suum amodo dico vobis priu
Abbreviated transcription (Latin):
tribus ia cob: & cognoscant quia non ẽ ds̃ rusitu.
utenarrent magnaliatua & hereditabis eos
sicut ab initio¬
VI Miserere plebituae superquam iuocatum ẽ nomen
tuum. &i srahel quem co aequasti primogenito tuo :¬
miserere ciuitati scĩficationis tuae : Hieru salem
ciuitati requieituae: Replesion ienarrabilibus
uerbistuis & gloriatua populum tuum : Datestimo

Expanded text:
tribus Iacob et cognoscant quia non est Deus nisi tu ut enarrent magnalia tua et hereditabis eos sicut ab initio miserere plebi tuae super quam invocatum est nomen tuum et Israhel quem coaequasti primogenito tuo miserere civitati sanctificationis tuae Hierusalem civitati requiei tuae reple Sion inenarrabilibus verbis tuis et gloria tua populum tuum da testimo
Abbreviated transcription (Latin):
Conuenerunt apłi & seniores : uidere de uerbo hoc
Cum autem magna conquisitio fier& surgens
p&rus dixit adeos: Viri frs: uosscitis qm̃ ab anti¬
quis diebus in nobis elegitds̃ peros meum audire
gentes uerbum eu angelii & credere : &qui nouit¬
fide purificans corda corum : Nuncergo quid
temptatisdm̃ in ponere lugum superceruicem
discipulorum quodneque patres nri ne quenos portare

Expanded text:
conveneruntque apostoli et seniores videre de verbo hoc conveneruntque apostoli et seniores videre de verbo hoc cum autem magna conquisitio fieret surgens Petrus dixit ad eos viri fratres vos scitis quoniam ab antiquis diebus in nobis elegit Deus per os meum audire gentes verbum efide purificans corda eorum. nunc ergo quid temptatis deum inponere iugum super ceruicem discipulorum, quod neque patres nostri neque nos portare
Abbreviated transcription (Latin):
gratia edĩ in opus quod compleuerunt : Cum autem
uenissent & congregassent ecclesiam : r&ulerunt
quanta feciss& dscum illis quia a peruis s& gentibus
ostium fides: Morati sunt autem tempus non mo¬
dicum cum discipulis:
circum cidamini scđmmorem morsi: Non potestis
saluari: Facta ergo seditione non minima paulo
& barnabae aduersum illos statuerunt ut ascende¬
rent paulus & barnabas. Et quidam alii ex aliis
ad a postolos & prbos inhierusalem suꝑ hacquaesq¬
one : Illi igitur deducti ab ecclesia: pertransi bant
phoenicem & samariam. Narrantes conuersatio¬
nemgentium : & faciebant gaudium magnum
omnibus fratribus : Cum autem uenissent hiero so¬
irmam suscepti sunt ab ecclesia & ab a postolis
&a senioribus annuntiantes quanta dr̃ feciss&
cum illis: surrexerunt autem quidam deheresi
pharisaeorum qui crediderunt dicentes. quia opor¬
t& circumcidi eos : p̃ciperequoq serua relege morii

Expanded text:
gratiae Dei, in opus quod compleverunt. Cum autem gratiae Dei, in opus quod compleverunt. Cum autem venissent, et congregassent ecclesiam, retulerunt quanta fecisset Deus cum illis, et quia aperuissent gentibus ostium fidei. Morati sunt autem tempus non modicum cum discipulis. circumcidamini secundum morem Moysi, non potestis salvari. Facta ergo seditione non minima Paulo et Barnabae adversus illos, statuerunt ut ascenderent Paulus et Barnabas, et quidam alii ex aliis, ad apostolos et Presbyteros in Jerusalem, super hac quaestione. Illi ergo deducti ab ecclesia, pertransibant Phoenicen et Samariam, narrantes conversionem gentium: et faciebant gaudium magnum omnibus fratribus. Cum autem venissent Jerosolymam, suscepti sunt ab ecclesia, et ab apostolis, et senioribus, annuncum illis surrexerunt autem quidam de heresi Pharisaeorum qui crediderant dicentes quia oportet circumcidi eos praecipere quoque servare legem Mosi
Abbreviated transcription (Latin):
sem&ipsum reliquit benefaciens: decaelo dansplu¬
uias & tempora fructifera. implens cibo & lȩcitia
corda ur̃a: Et haecdicentes. uix sed auer̃ turbas¬
nesibi immolarent :
Suꝑ uenerunt autem quidam abantiochia &iconio
iudaei & persuasis turbis lapid antesque paulum.
traxerunt extraciuitatem. a estim antes eum mor¬
tuum esse : Circum dantibus autem eum discipu¬
lis : surgens intrauit ciuitatem. Et postera die :¬
profectus ẽ cum barnaba inderben : Cumque
euangelit assent ciuitati illi & docuis sent multos:
reuersi sunt lystram &i conium & antiochiam.
confirmantes animas discipulorum : exhortantesq
ut permanerent infide Qqnm permultas
tribulationes: o port& nos intrare inregnumdĩ :
Ettum constituis sentillis persingulas ecdesias prbos
& orassent cumi eiunationibus. commen dauerunt
eos dño inquem crediderunt : Transeuntesq psidiã.
nauigauerunt antiochiam . Vndeerant traditi

Expanded text:
semetipsum reliquit, benefaciens de coelo, dans plusemetipsum reliquit, benefaciens de coelo, dans pluvias et tempora fructifera, implens cibo et laetitia corda nostra. Et haec dicentes, vix sedaverunt turbasne sibi immolarent. Supervenerunt autem quidam ab Antiochia et Iconio Judaei: et persuasis turbis lapidantesque Paulum, traxerunt extra civitatem, existimantes eum mortuum esse. Circumdantibus autem eum discipulis, surgens intravit civitatem, et postera die profectus est cum Barnaba in Derben. Cumque evangelizassent civitati illi, et docuissent multos, reversi sunt Lystram, et Iconium, et Antiochiam, confirmantes animas discipulorum, exhortantesque, ut permanerent in fide: et quoniam per multas tribulationes oportet nos intrare in regnum Dei. Et cum constituissent illis per singulas ecclesias presbyteros, et orassent cum jejunationibus, commendaverunt eos Domino, in quem crediderunt. Transeuntesque Pisidiam, navigaverunt Antiochiam, unde erant traditi