comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
s angelo thyatyre
ccclesie scribe. Hec di¬
cit filus dei qui habet ocu¬
los taiqmͣ flaminã igni
et pedegnius similes auri¬
calco. soui opera tua. ⁊ fi¬
dem et arritatẽ et ministe¬
bus. S libeo aduersum
te panca: uia ꝑmittis
mulieremez abel. que se
dicit propltare docere et se¬
ducere serue meos. form¬
cari. et manucare de ydo¬
lotitis: et del illi tempus
ut penitenciam a geret. et nõ
uult penitere a fornicacio¬
ne sua. Et ecce nutto cam ĩ
lectum: et qui mechantur
cum ca in tribulacione ma¬
xima crunt. nisi penitenciã
egerint ab operibus sius:
et filios cius interficiam in
morte. Et hec scient omnes
ceclesic quia ego sum scru¬
tans renes et corda: et dabo
unicuiq uestrum iuxta
obis autem dico: ct¬
ecteris qui tyathyre
estis qui cumqz non habct
doctrinam hanc et qui nõ
cognouerunt altitudinẽ
sathanc quemadinodum
dicunt. non mittam suꝑ
uos aliud pondus. tamẽ
id quod habetis tencte do¬
nec ueniain. Et qui uice¬
rit et qui custodierit usq ĩ

Expanded text:
 angelo Thyatirae Ecclesiae scribe: Haec dicit Filius Dei, qui habet oculos tamquam flammam ignis, et pedes ejus similes aurichalco: Novi opera tua, et fidem, et charitatem tuambus. Sed habeo adversum te: quia permittis mulierem Gezabel: que se dicit prophetam docere: et seducere servos meos fornicari: et manducare de idolotitis. Et dedi illi tempus ut penitentiavult paeniteri a fornicatione sua ecce mitto eam in lectum et qui moechantur cum ea in tribulationem maximam nisi paenitentiam egerint ab operibus eius et filios eius interficiam in morte et scient omnes ecclesiae quia ego sum scrutans renes et corda et dabo unicuique vestrum secundum obis autem dico ceteris qui Thyatirae estis quicumque non habent doctcognoverunt altitudines Satanae, quemadmodum dicunt, non mittam super vos aliud pondus: tamen id, quod habetis, tenete donec veniam. Et qui vicerit, et custodierit usque in
Abbreviated transcription (Latin):
que deo sunt digna pro
omnium bonorum ipse
sed in mandatis dei laborã¬
tibus atq iugilantibus.
ut si dona ipsius non ir¬
rita fecerimus: per ea que
dedit. mercamur accipere
que promisit. Unde cohor¬
tamur dileccionem ur̃az:
ut abstinentes uos ab oĩ
opere malo. que sunt casta
et iusta sectemini. filii em̃
lucis: abicere debent opera
tenebrarum. Itaq odia de¬
clinate. mendacia abicite.
suꝑbiam humiliate de¬
struite: auariciam proici¬
te. largitatem diligite. De¬
cet enĩm ut capiti suo mẽ¬
bra conueniant:ut ꝓmiᷤ¬
sarum beatitudinum me¬
reamur esse consortes. per

Expanded text:
quae Deo sunt digna promquae Deo sunt digna promomnium bonorum sit im coelorum, sed in mandatis Dei laborantibus atque vigilantibus; ut si dona ipsius non irrita fecerimus, per ea quae dedit mereamur accipere quod promisit. Unde cohortamur dilectionem vestram ut abstinentes vos ab omni opere malo, quae sunt casta et justa sectemini . Filii enim lucis abjicere debent opera tenebrarum. Itaque odia declinate, mendacia abjicite, superbiam humilitate destruite, avaritiam projicite, largitatem diligite: decet enim ut capiti suo membra conveniant, ut promissarum beatitudinum mereamur esse consortes: per
Abbreviated transcription (Latin):
ri: quem nondum pote¬
rant confiteri. Ita xpistus
ne ullum eis tempus ess
absq miraculo: ante usũ
lingue. potestaten uerbi
tacitus exerebat. quasi iã
diceret sinite pueros ueni¬
re ad me: talium est enim
regnum celorum. Noua
gloria coronabat infãtes.
et de iniciis sins paruulo¬
rum primordia consecra¬
bat: ut discerctur nemi¬
nem hominum diuini
in capacem esse sacramẽti.
quando eciam illa etas:
gnoscamus ergo dilectissi¬
mi in magis adoratori
tibus animis beate spei in-¬
icia celebremus. Exinde e¬
nim in eternam heredita¬
tem cepimus introire: ex¬
inde nobis xp̃m loquẽcia
scripturarum archana pa¬
tuerunt. et ueritas quam
iu deorum obcecacio non
recipit: omnibus suum
itaqz sacratissimus dies ĩ
quo salutis nr̃e auctor ap¬
paruit. et quem magi in¬
fantem uenerati sunt in
cunabulis: nos ommpo¬
tentem adoremus in celis.
at sicut illi de thesauris su¬
is misticas domino mu¬
nerum species obtulerũt:
ita et nos de cordibus nr̃s

Expanded text:
ri, quem nondum poteri, quem nondum poterant confiteri. Ita Christus, ne ullum ei tempus esset absque miraculo, ante usum linguae potestatem Verbi tacitus exerebat; et quasi jam diceret: Sinite parvulos venire ad me, talium est enim regnum coelorum : nova gloria coronabat infantes, et de initiis suis parvulorum primordia consecrabat: 117 ut disceretur neminem hominum divini incapacem esse sacramenti, quando etiam illa aetas glAP. IV. Agnoscamus ergo, dilectissimi, in magis adoratoribet exsultantibus animis beatae spei initia celebremus. Exinde enim in aeternam haereditatem coepimus introire; exinde nobis Christum loquentia Scripturarum arcana patuerunt; et veritas, quam Judaeorum obcaecatio non recipit, omnibus natioitaque a nobis sacratissimus dies, in quo salutis nostrae auctor apparuit; et quem magi infantem venerati sunt in cunabulis, nos omnipotentem adoremus in coelis. Ac sicut illi de thesauris suis mysticas Domino munerum species obtulerunt, ita et nos de cordibus nostris,
Abbreviated transcription (Latin):
est: per prophetam. Et tu
bethlcem terra uida: nõ es
minima inter principes
inda. Ex te enim exiet dur:
qui regat populum meũ
isracl. Hũs principem na¬
tum: et pastoribus ange¬
li. et nobis nunciauerẽ
pastores. Hunc principem
natum longinque orien¬
talium gencium nacioneͤ¬
in insolito noui syderis splẽ¬
dore didicerunt. Et ne de
loco editi regis ambigerẽt:
ur̃a crudicio prodidit quod
stella non docuit. Cur no-¬
bis uiam quam aliis a¬
peritis obstruitis: Cur in
ur̃a infidelitate resedit du¬
bium. quod ex nr̃a fit re¬
sponsionc manifestum:
Locum natiuitatis de scͥp¬
turarum testimomo de¬
monstratis. presenciam
temporis de celi et terre at¬
testacione cognoscitis: et
tamen ubi ad ꝑsequẽdũ
animus herodis crarsit.i¬
bi ad non credendum ũr
sensus obduruit. Felicior
ergo ignorancia infanci¬
um quos persecutor occi¬
in sua ꝑturbacione cõsu¬
luit. Uos noluistis eius
pidum potuistis ostende.
Illi potuerunt pro eomo¬

Expanded text:
est per prophetam: Et tu, est per prophetam: Et tu, Bethleem terra Juda, non es minima inter principes Juda. Ex te enim exiet princeps qui regat populum meum Israel . Hunc principem natum, et pastoribus angeli , et vobis nuntiavere pastores . Hunc principem natum longinquae Orientalium gentium nationes insolito novi sideris splendore didicerunt. Et ne de loco editi regis ambigerent, vestra eruditio prodidit quod stella non docuit. Cur vobis viam quam aliis aperitis obstruitis? Cur in vestra infidelitate residet dubium quod ex vestra fit responsione manifestum? Locum nativitatis de Scripturarum testimonio demonstratis, praesentiam temporis de coeli et terrae attestatione cognoscitis; et tamen ubi ad persequendum animus Herodis exarsit, ibi ad non credendum vester sensus obduruit. Felicior ergo ignorantia infantium quos persecutor occiin sua perturbatione consuluit. Vos noluistis regnum pidum potuistis ostendere. Illi potuerunt pro eo mo
Abbreviated transcription (Latin):
de ꝓph̾ico eloquio. quod in¬
dicabat stella de celo: Que
utiq poterat magos iero¬
solimis pretermissis usq
ad cunabula pueri sicut
post modum fecit sua si¬
guificacione perducere. ni¬
si ad confutandam iudeo¬
rum duriciam ꝑtinuiss.
ut non solum ductu si de¬
ris sed cciam ipsorum ꝓfe̾¬
sione innotesceret natiui¬
tas saluatoris: Iam ergo
ad erudicionem gentium
propheticus serm̃o transi¬
bat. et preminciatum an¬
tiquis oraculis xp̃m: alie¬
ingenarum corda discebãi.
cum indeorum infelicitas
ueritatem ore proferret: et
mendacium corde retineret.
Noluerunt enim agnosce
oculis. quem de sa cris indi¬
cabant libris: ut quem nõ
adorabant in infancie in¬
firmitate humilem. post¬
ca crucifigerent in uirtutũ
sublimitate fulgentem.
iuidei tam impita
in uobis scĩa est. et tãm ĩ¬
docta doctriua: Interroga¬
ti ubi xp̃us nasceretur: ue¬
rasciter et memoriter dici¬
tis quod legistis. In beth-¬
leem iude. Sic enim dictũ

Expanded text:
de prophetico eloquio, 116 quod inde prophetico eloquio, 116 quod indicabat stella de coelo. Quae utique poterat magos Jerosolymis praetermissis usque ad cunabula pueri, sicut postmodum fecit, sua significatione perducere; nisi ad confutandam Judaeorum duritiam pertinuisset, ut non solum ductu sideris, sed etiam ipsorum professione innotesceret nativitas Salvatoris. Jam ergo ad eruditionem gentium propheticus sermo transibat, et praenuntiatum antiquis oraculis Christum alienigenarum corda discebant: cum Judaeorum infidelitas veritatem ore proferret, et mendacium corde retineret. Noluerunt enim agnoscere oculis quem de sacris indicaverant libris: ut quem non adorabant in infantiae infirmitate humilem, postea crucifigerent in virtutum sublimitate fulgentem. Judaei, tam imperita in vobis scientia est, et tam indocta doctrina? Interrogati ubi Christus nasceretur , veraciter et memoriter dicitis quod legistis: In Bethleem Judae . Sic enim scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
persequitur ad ninciatũ
celitus dommnatoris ortũ.
insignior ubiq fama lo¬
querctur: qmͣ prompcio¬
rem ad narrandum dili¬
gencioremq faciebat et su¬
perne significacionis no¬
uitas: et cruentissimi per¬
secutoris impictas. Tunc
autem eciam in egypto sal¬
uator illatus est. Ait gens
antiquis crroribus dedita.
iam ad uicinam salutem
per occultain graciam uo¬
caretur. et que nondum
cionem: iam hospicio reci¬
peret ueritatem. Menito igi¬
tur dilectissimi. dies iste
manifestacione domini
consecratus: specialem in
toto mundo obtinuit digi¬
tatem. que in cordibuᷤ nr̃is
digno debet splendore clare¬
scere: ut rerum gestarum
ordinem. non solum credẽ¬
do sed eciam intelligendo ue-¬
neremur. Quantam emm
graciarum accionem debea¬
mus deo pro illuminacio¬
ne gentium: probat obeeca¬
cio iudeorum. Quidemm
tam cecum. quid tam lu¬
bus magis. et herode querẽ¬
te ubi xpistus secundum
scripturarum testimonia
nasccretur. hoc responderũt

Expanded text:
persequitur, annuntiatum persequitur, annuntiatum coelitus Dominatoris ortum insignior ubique fama loqueretur, quam promptiorem ad narrandum diligentioremque faciebat et supernae significationis novitas, et cruentissimi persecutoris impietas. Tunc autem Aegypto Salvator illatus est, ut gens antiquis erroribus dedita, jam ad vicinam salutem per occultam gratiam vocaretur; et quae nondum tionem, jam hospitio reciperet veritatem. CAP. II. Merito igitur, dilectissimi, dies iste manifestatione Domini consecratus specialem in toto mundo obtinuit dignitatem, quae in cordibus nostris digno debet splendore clarescere, ut rerum gestarum ordinem non solum credendo, sed etiam intelligendo veneremur. Quantam enim gratiarum actionem debeamus Domino pro illuminatione gentium, probat obcaecatio Judaeorum. Quid enim tam caecum, quid tam lubus magis, et Herode quaerente, ubi Christus secundum Scripturarum testimonium nasceretur , hoc responderunt
Abbreviated transcription (Latin):
Audete in domino
dilectissimi. iterum
dico gaudete: quoniã breui
interuallo temporis. post
sollempnitatem natiuita¬
tis xp̃i. festiuitas declaraci¬
oms cus illuxit: et quem
in illo die uirgo peperit: in
boc mundus agnouit. Uer¬
bum enim caro factum.
sic suscepcionis nr̃e tempe¬
rauit exordia: ut ibesus
natus. et credentibus ma¬
infestus et ꝑsequentibus
esset occultus. Iain tunc er-¬
go celi en arrauerunt glo¬
riam dei. et in omem ter¬
ram sonus ueritatis exi¬
uit:quando et pastoribus
exercitus angelorum sal¬
uatoris editi annunciator
apparuit. et magos ad cũ
ador andum preuia stel¬
la perduxit:ut a solis or¬
tu usq ad occasum. ueri
regis generacio chorussa¬
ret. cum rerum fidem. et
regna orientis ꝑ magos
dicerent: et romanum im¬
perium non la terct. Nai
scuicia herodis. uoleus pri¬
mordia suspecti sibi regis
extinguere. huic dispensa¬
ciomi nesciens seruiebat: uf
dum atroci intentus faci¬
nori. ignotum sibi puere.
indiscreta infantium cede

Expanded text:
audete in Domino, dilectissimi, iterum dico, gaudete : quoniam brevi intervallo temporis post solemnitatem nativitatis Christi, festivitas declarationis ejus illuxit; et quem in illo die virgo peperit, in hoc mundus agnovit. Verbum enim caro factum sic susceptionis nostrae temperavit exordia, ut natus Jesus, et credentibus manifestus, et persequentibus esset occultus. Jam tunc ergo coeli enarraverunt gloriam Dei , et in omnem terram sonus veritatis exivit , quando et pastoribus exercitus angelorum Salvatoris editi annuntiator apparuit , et magos ad eum adorandum praevia stella perduxit : ut a solis ortu usque ad occasum veri regis generatio coruscaret, cum rerum fidem et regna Orientis per magos discerent, et Romanum imperium non lateret. Nam et saevitia Herodis, volens primordia suspecti sibi regis exstinguere, huic dispensationi nesciens serviebat; ut dum atroci intentus facinori, ignotum sibi puerum indiscreta infantium caede
Abbreviated transcription (Latin):
multi infirmi et mibecilleᷤ.
et dormiunt ⁊ multi. Qd̃
si nosinet ipsos diuidicare¬
mus: non utiqz uidicare¬
mur. Dum iudicamurau¬
tem a domino corripimur.
ut non cum hoc mundo dãp¬
taqz fratres mei cum
conueitis ad mandu¬
candum: inuicem expec¬
tate. Si quis esurit: domi
manducet. ut non in iu
ignorare fratres. Scitis qr
cum gentes essetis. ad si¬
mulachra prout duceba¬
mini euntes. Ideo notum
uobis facio. quod nemo
in spiritu dei loquens dicit
anathema ihesu. Et nemo
potest dicere dominus ihe¬
sus. nisi in spintu sancto.
Omisiones uero graciaꝵ
sunt: idem autem spintꝰ¬

Expanded text:
lles et dormiunt multi quod si nosmet ipsos diiudicaremus non utique iudicaremur dum iudicamur autem a Domino corripimur ut non cum hoc mundo dame fratres mei cum convenitis ad manducandum invicem expectate si quis esurit domi manducet ut non in iudignorare fratres scitis quoniam cum gentes essetis ad simulacra muta prout ducebamini euntes ideo notum vobis facio quod nemo in Spiritu Dei loquens dicit anathema Iesu et nemo potest dicere Dominus Iesus nisi in Spiritu Sancto divisiones vero gratiarum sunt idem autem Spi
Abbreviated transcription (Latin):
an comparabote. nei
cui assimulabote fi¬
lia icrusalem: Cui exequa¬
bo te. et consolidabo te uuir¬
go filia syon: Magna cnĩ
uelut mare: contrios tua.
Quis medebitur tui: nun
Prophete tui uiderunt tibi
falsa et stulta. nec apcriebãt
iniquitatem tuam: ut te
ad penitenciam prouoca¬
rent. euderunt autem tibi
assumpciones falsas: et
ciecciones.

Expanded text:
 comparabo te? vel cui assimilabo te, filia Jerusalem? cui exaequabo te, et consolabor te, virgo filia Sion? magna est enim velut mare contritio tua: quis medebitur tui?  Nun.  Prophetae tui viderunt tibi falsa, et stulta, nec aperiebant iniquitatem tuam, ut te ad poenitentiam provocarent: viderunt autem tibi assumptiones falsas, et ejectiones.
Abbreviated transcription (Latin):
t abiit iterum in ga¬
Qud est quod reliquit
uideam. insi reliquit infide¬
litatem illorum. qui cum
recipere noluerunt. et lapi¬
dem quem ebificare debue¬
rant reprohauerunt. et abi¬
it per aplos in galyleam:
idest in uolubilitatem hu¬
ius mundi. precipiens a¬
plĩs. ite docete omnes gen¬
tes baptizantes cos in no-¬
mine pr̃ĩs et filii et spirituᷤ
sancti: Oportebat autem e¬
um transire per samariam
in leccione uero euuange¬
lii infirmitatem human
generis suscepisse dominũ
ihesum xp̃m plenissime
nobis sanctus cuuange¬
lista monstrauit. Si qui¬
dem cum dixisset uenisse
dominum in ciuitatem
samarie que dicitur sy¬
char: iuxta predium quod
dedit iacob filio suo ioscph
in quo predio erat fons

Expanded text:
et abiit iterum in Gaid est, reliquit Judaeam, nisi reliquit infidelitatem illorum qui eum recipere noluerunt; et lapidem quem aedificare debuerant reprobaverunt? et abiit per apostolos in Galilaeam, id est, in volubilitatem hujus mundi, praecipiens apostolis: Ite, docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti . Oportebat enim eum transire per Samariam. In lectione vero Evangelii, infirmitatem humani generis suscepisse Dominum Jesum Christum, plenissime nobis sanctus evangelista monstravit. Siquidem cum dixisset venisse Dominum in civitatem Samariae, quae dicitur Sichar, juxta praedium quod dedit Jacob filio suo Joseph, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
bulentorum temporum fluc¬
tus: et corporalis omnisq
spiritalis adusitas. elcmo¬
sinis et ieumiis. st oracio¬
nbus superanda sunt. hoc
cum per totam uitain de
suo reditu anniuersario
nr̃as excitat mentes: m̃o¬
uans in cis memoriam
salutarem. ꝙ domimus
ñr uncus dei filius mise¬
ricordiam prestitit nobis
Iciunauit orauitqz pro
nobis. Clemosina quippe
per miseros potuit: quam
illa que celi creatorem de ce
mundi domuno imposu¬
it. ait in se panis cluriris.
sitiret sacictas. uirtus infir¬
maretur: sanitas uulnera¬
retur. uita moreretur. Hec
autem ut nr̃a pasceretur fa¬
mes. rigaretur ariditas:
consolaretur infirmitas.
extingueretur iniquitas:
ie dominatorem humilia¬
ri exaltatorem. occidi susci¬
tatorem: Nobis de prebẽ¬
dis clemosinis precipitur
ut panem demus esurien¬
ti: ille scipsum ut nobis
daret esurientibus. prius
pro nobis se tradidit seui¬
entibus. Prccipitur nob̾
ut peregrinim reciyiamꝰ
ille prõ nobis in sua pro¬

Expanded text:
bulentorum temporum flucbulentorum temporum fluctus, et corporalis omnis atque spiritualis adversitas, eleemosynis, et jejuniis, atque orationibus superandae sunt. Haec cum per totam vitam fervquae suo reditu anniversario nostras excitat mentes; innovans in eis memoria salutari, quod Dominus noster unicus Dei Filius misericordiam praestitit nobis, jejunavit oravitque pro nobis. Eleemosyna quippe per miseros potuit, quam illa quae coeli creatorem de coemundi Domino imposuit; ut ipse panis esuriret, satietas sitiret, virtus infirmaretur, sanitas vulneraretur, vita moreretur? Hoc autem, ut nostra pasceretur fames, rigaretur ariditas, consolaretur infirmitas, exstingueretur iniquitas, redemptorem, humiliari exaltatorem, occidi suscitatorem? Nobis de praebendis eleemosynis praecipitur ut panem demus esurienti : ille se ipsum ut nobis daret esurientibus, prius pro nobis se tradidit saevientibus. Praecipitur nobis ut peregrinum recipiamus: ille pro nobis in sua pro
Abbreviated transcription (Latin):
N illo tempore. Sur¬
gens ihesus de synago¬
ga: introiuit in domũ
symonis. Socrus autem
symonis: tencbatur magniᷤ
febribus. Et reliquã. Si¬
mrun a demonio liberatũ
moraliter aniium ab imi¬
munda cogitacione purga¬
tum significare dixerimus
consequenter femina febri¬
bus tenta. sed ad imperiũ
frenatam. Omnis enm
amaritudo et ira. et indi¬
gnacio. et clamor. et blas¬
plemia: spiritus imimun¬
di furor est. Formcacionem
uero immundiciam. libi¬
dinen. concupiscenciam
malam. et auariciam que
est simulacrorum seruitu:
febrem illescebrose carmis
intelige. Et rogaucrunt il¬
lum pro ca. Et stans suꝑ
illam: imperauit febri. et
dimisit illam. Modo salua¬
tor rogatus. modo ultro cu¬
rat egrotos. ostendens se cõ¬
tra peccatorum quoq pas¬
siones et precibus annue¬
re fidelium: et ea que ipsi
mimime in se intelligunt.
uel ĩtelligẽda dare uel cciã ñ
intellecta diittere. Erẽ.¬
xp̃i temptaciones seculi
inuidie dyaboli. mundi
labor. carnis illecebra tur¬

Expanded text:
n illo tempore, surgens Jesus de Synagoga intravit in domum Simonis, socrus autem Simonis tenebatur magnis febribus. Et reliqua. Scvirum a daemonio liberatum moraliter animum ab immunda cogitatione purgatum significare dixerimus, consequenter femina febribus tenta, sed ad imperium frenatam. Omnis enim amaritudo, et ira, et indignatio, et clamor, et blasphemia, spiritus immundi furor est. Fornicationem vero, immunditiam, libidinem, concupiscentiam malam, et avaritiam, quae est simulacrorum servitus , febrem illecebrosae carnis intellige. Et rogaverunt illum pro ea. Et stans super illam, imperavit febri, et dimisit illam. Modo Salvator rogatus, modo ultro curat aegrotos, ostendens se contra peccatorum quoque passiones et precibus semper annuere fidelium, et ea quae ipsi minime in se intelligunt, vel intelligenda dare, vel etiam non intellecta dimittere. tri, tentationes saeculi, insidiae diaboli, mundi labor, carnis illecebra, tur
Abbreviated transcription (Latin):
scph dereliquerat. Quod p̾¬
dium non tam ioseph qmͣ
xp̃o arbitror derclictum. cu¬
ius figuram sanctus io¬
seph patriarcha portauit.
quem uere sol adorat et lu¬
na: et omnes stelle benedi¬
cunt.

Expanded text:
suo dereliquerat: quod praedium non tam Joseph quam Christo arbitror derelictum, cujus figuram sanctus Joseph patriarcha portavit, quem vere sol adorat et luna, et omnes stellae benedicunt.
Abbreviated transcription (Latin):
gitur. Suggestione. delecta¬
cione. consensu. et nos cum
temptamur. plerumq in
delectacione. aut etiam in
consensu labimur: quia
ex carnis peccato propagati
in nobis ipsis eciam gerimꝰ
unde certamina toleramuᷤ
scus uero qui in utero uir¬
ginis incarnatus in mun¬
dum sine peccato uenerat.
nl contradicciois ĩ semet¬
ipso tolcrabat. Temptari
ergo per suggestionem po¬
tiit. sed cus mentem pecca¬
ti delectacio non momordit.
Atq ideo omnis dyaboli-¬
ca illa temptacio: foris nõ
iitus fuit. Sedsi psum or¬
dinem̃ temptacionis cuis
aspicuus: penseinus qnͣ¬
cione liberannur. Antiquis
hostis contra primum ho¬
minem parentem nr̃m in
tribus se temptaciomibus
crexit. Quia hunc iudelicet.
ricia temptauit. Sed temp¬
tando superauit:quia sibi
cum per consensum subdi

Expanded text:
gitur, suggestione, delectagitur, suggestione, delectatione et consensu. Et nos cum tentamur, plerumque in delectationem, aut etiam in consensum labimur, quia de carnis peccato propagati, in nobisipsis etiam gerimus unde certamina toleremus. Deus vero qui, in utero Virginis incarnatus, in mundum sine peccato venerat, nihil contradictionis in semetipso tolerabat. Tentari ergo per suggestionem potuit, sed ejus mentem peccati delectatio non momordit. Atque ideo omnis diabolica illa tentatio foris non intus fuit. 1493 2. Sed si ipsum ordinem tentationis ejus aspicimus, pensemus qtione liberamur. Antiquus hostis contra primum hominem parentem nostrum in tribus tentationibus se erexit. Quia hunc videlicet gloria tentavit, sed tentando superavit, quia sibi eum per consensum subdi
Abbreviated transcription (Latin):
ductus sit in desertum. Prop¬
ter hoc quod subditur. Assũp¬
sit cum dyabolus in sanc¬
tam quitatem. et riisus as¬
sumpsit eumin montem ex¬
celsum. Sed uere et absq ul¬
la questione conuenienter
accipitur: ut a sanctospũ
in descrtum ductus cẽ. creda¬
tur. ut illuc eum suus sp̃us
duceret: ubi hunc ad temp¬
mueniret. Sed ecce cum dici
refugit. humanc hoc audi¬
re aures expauescunt. Que
tamen non esse. icredibili
a cognoscimus: si in illo et
alia facta pensamus. Cer
nes iniqui. An non dyabo¬
li membrum fuit pylatus:
An non dyaboli membra
uidei perscquentes. t mili¬
tes crucifigentes fucrunt:
Quid ergo mirum si se ab
ꝑmisit in montem duci:
qui se perculit eciam a mem¬
bris illius crucifigi. le .uiii.¬
on est ergo indignũ
redemptori nro. qd̃
temptari uoluit qui uene¬
rat occidi. iustum quippe e¬
rat ut sic temptaciones nr̃as
suis temptacionibz uincẽt:
sicut mortem nr̃am uene¬
rat sua morte superare. Scd
sciendum nobis est: qui a
tribus modis temptacio a¬

Expanded text:
ductus in desertum, propter hoc quod subditur: Assumpsit eum diabolus in sanctam civitatem. Et rursum: Assumpsit eum in montem excelsum valde. Sed vere et absque ulla quaestione convenienter accipitur ut a sancto Spiritu in desertum ductus credatur, ut illuc eum suus Spiritus duceret, ubi nunc ad teninveniret. Sed ecce cum dicitrefugit, humanae hoc audire aures expavescunt. Qui tamen non esse incredibilia ista cognoscimus, si in illo et alia facta pensamus. Certnes iniqui. An non diaboli membrum fuit Pilatus? An non diaboli membra Judaei persequentes, et milites crucifigentes Christum fuerunt? Quid ergo mirum si se ab illo permisit in montem duci, qui se perculit etiam a membris illius crucifigi? on est ergo indignum Redemptori nostro quod tentari voluit, qui venerat occidi. Justum quippe erat ut sic tentationes nostras suis tentationibus vinceret, sicut mortem nostram venerat sua morte superare. Sed sciendum nobis est quia tribus modis tentatio a
Abbreviated transcription (Latin):
nuangelica leccio
dilectissum que per
aures corporis interiorem
mentium ur̃arum pulsa¬
uit auditum: ad magnã¬
nos sacramenti intelligen¬
ciam uocat. Quam aspirã¬
te gracia dei facilius asseq̃¬
mur. si consideracionei
nr̃am ad ea que paulo su¬
perius sunt narrata refera¬
mus. Saluator enim hu¬
mani gencris deus xp̃us
condens cam fidem que im
pios ad iusticiam et mor¬
tuos reuocat ad uitam. Ad
hec discipulos suos doctrine
meritis. et operum miracu¬
lis imbuebat: ut idem et u
horum sine alio: non prode¬
rat ad salutem. Et equalis
crat piculi dominũ ihesũ
xp̃m. aut deum tantũmo¬
do sine homine: aut sine de¬
o solum hominem credi¬
disse. cum utrumqz esset
pariter confitendum. Qr
sicut deo uera humanitas.
ita homini merat uera di¬
uinitas. Ad confirmandã
ergo huius fidei salubrita
uersas aliorum opinioneᷤ
quid ip̃i de deo crederent ꝙͥ¬
per reuclacioncm summi
prĩs corporca superans. et
humana transcendens: u¬
dit mentis oculis filium

Expanded text:
angelica lectio, dilectissimi, quae per aures corporis interiorem mentium nostrarum 193 pulsavit auditum, ad magni sacramenti nos intelligentiam vocat: quam aspirante gratia Dei facilius assequemur, si considerationem nostram ad ea quae paulo superius sunt narrata, referamus. Salvator enim humani generis Jesus Christus condens eam fidem quae et impios ad justitiam et mortuos revocat ad vitam, ad hoc discipulos suos doctrinae monitis et operum miraculis imbuebat, ut idem Chrishorum sine altero non proderat ad salutem, et aequalis erat periculi, Dominum Jesum Christum, aut Deum tantummodo sine homine, aut sine Deo solum hominem credidisse, cum utrumque esset pariter confitendum: quia sicut Deo vera humanitas, ita homini inerat vera Divinitas. Ad confirmandam ergo hujus fidei saluberrimus, inter diversas aliorum opiniones quid ipsi de eo crederent, qper revelationem summi Patris, corporea superans et humana transcendens, vidit mentis oculis Filium
Abbreviated transcription (Latin):
mecum iudicio contendere:
Omnes dereliquistis me:
dicit domims. Erustra ꝑ¬
cussi filios ur̃os: discipliuã
non receperunt. Deuorauit
gladius ñr ꝓph̾as ur̃os qua
stra. Uidete uerbum domi¬
i. Qumquid solitudo fc̃us
sum isracli. aut terra scroti¬
na: Quare ergo dixit popu¬
lus meus recessimus. non
ueniemus ultra ad te

Expanded text:
mecum iudicio contendere mecum iudicio contendere omnes dereliquistis me dicit Dominus frustra percussi filios vestros disciplinam non receperunt devoravit gladirti.\' Uidete uerbum domini: numquid solitudo factus Sum Israheli aut terra serotina? quare ergo dixit populus meus: recessimus, non ueniemus ultra ad te
Abbreviated transcription (Latin):
Il aueris te intro et
multiplicaueris t̾
hxerbamborith: maculata eᷤ
ĩ nquitate tua coram me
dicit dominus deus. Quo¬
modo dicis non sum pollu¬
ta. post baalim non ambu
suas: onager assuetus in
solitudine in desiderio aĩc
sue attraxit uentum amo¬
ris sui: nullus aduertet e¬
am. Omnes qui querunt
cam non deficiẽt: in men¬
strus cuis muenent cam.
Orohibe pedem tuum a mi¬
ditate: et guttist tuum a si¬
ti. Et dixisti. Desperaui. Ncq̃¬
qmͣ faciam. Adam ai qͥp¬
pe alicnos: et post cos ambu¬
nomodo confunditꝰ¬
fur.quando deprchẽ¬
ditur. sic confusi sunt domꝰ
israel:. ip̃i et reges corum.
principes et sacerdotes. et ꝓ¬
phete corum. dicentes ligno.
pater meus es tu: et lapidi
tu me genuisti. Uerterunt ad
me tergum: et non faciem.
Et in tempore affliccionis
sue dicent: surge et libera noᷤ.
eibi sunt dii tui quos feci-¬
sti tibi: Surgant et liberẽt
ie: in die affliccionis tue.
Sccundum numerũ quiꝑ¬
pe ciitatum tuarum crant
dii tui iuda. Quid nultis

Expanded text:
eris te nitro, et multiplicaveris tibi herbam borith, maculata es in iniquitate tua coram me, dicit Dominus Deus. Quomodo dicis: Non sum polluta, post Baalim non ambulsuas. Onager assuetus in solitudine, in desiderio animae suae attraxit ventum amoris sui: nullus avertet eam: Omnes qui quaerunt eam, non deficient: in menstruis ejus invenient eam. Prohibe pedem tuum a nuditate, et guttur tuum a siti. Et dixisti: Desperavi, nequaquam faciam: Adamavi quippe alienos, et post eos ambuuomodo confunditufur quando deprehenditur, sic confusi sunt domus Israhel ipsi et reges eorum principes et sacerdotes et prophetae eorum dicentes ligno pater meus es tu et lapidi tu me genuisti verterunt ad me tergum et non faciem et in tempore adflictionis suae dicent surge et libera nos ubi sunt dii tui quos fecisti tibi surgant et liberent te in tempore adflictionis tuae secundum numerum quippe civitatum tuarum erant dii tui Iuda quid vultis
Abbreviated transcription (Latin):
crce defunctus efferebatur
filius unicus matris sue.
Defunctus hic qui extra por¬
tam ciuitatis multis est ĩ¬
tuentibus clatus significat
hominem letali criminum
funere soporatum: candẽq
insuper mortem non cordiᷤ
adhuc cubili tegentem. s
ad multorum noticiam
ꝑloucionis operis ne iu
dicium. quasi per sue cui¬
tatis hostia propalantem.
Qui bene unicus matri
sue fuisse ꝑhibetur: quia li
una sit perfecta et iimacu¬
lata uirgo mater ecclesia:
singuli quiqz tamen fide¬
lium uniuersalis se celesie
filios rectissime fatentur.

Expanded text:
cce defunctus efferebatur filius unicus matris suae. Defunctus hic, qui extra portam civitatis multis est intuentibus elatus, significat hominem lethali criminum funere soporatum, eamdemque insuper animae mortem non cordis adhuc cubili tegentem, sed ad multorum notitiam per locutionis operisve sui indicium, quasi per suae civitatis ostia propalantem. Qui bene filius unicus matris suae fuisse perhibetur, quia lictis lavacrum una sit perfecta et immaculata virgo mater ecclesia, singuli quique tamen fidelium universalis se ecclesiae filio
Abbreviated transcription (Latin):
humiliabitur. Quid hoc
loco uallium nomme n¬
si humiles. quid montiũ
et collim in si supeibi ho¬
mines designantur: In ad¬
uentu igitur redemptoris
ualles implete. montes ue¬
ro et colles humiliati sũt:
quia iuxta cus uocem oĩs
qui se eraltat humiliabit.
et qui se humiliat exalta¬
bitur.¬

Expanded text:
humiliabitur. » Quid hoc humiliabitur. » Quid hoc loco vallium nomine, nisi humiles? quid montium et collium, nisi superbi homines designantur? In adventu igitur Redemptoris valles impletae, montes vero et colles humiliati sunt, quia juxta ejus vocem « omnis qui se exaltat, humiliabitur: et qui se humiliat, exaltabitur
Abbreviated transcription (Latin):
quo pẽca solueret qr dare nõ
poterat predicabat. Ut sicut
incarnatum uerbum pre
currebat uerbo predicacio¬
nis. ita baptisium penitẽ¬
cie quo peccata soluuntur
precurreret suobaptisma¬
de quo peccata solui non pos¬
sunt. ut quia eius sermo
precurrebat presenciam re-¬
demptoris: ipsum quoq
cuis baptisma precedendo
fieret uibra uentatis. Se¬
quitur. Sicut scriptum est
in librosermonu ysaie
prophete. xox clamantis
in deserto. parate mam do¬
mini: rectas facite semitas
cius. Isdem uero iohannes
baptista requisitus quis es
est:quia ucibum prcibat.
Quid autem clamaret: a¬
peritur cum subditur. Pa¬
rate uiam donim: rectas
facite semitas cus. Omĩs
q̃ fidẽ rectã et bona opera p̾di¬
cat. qͥd aliud ꝙͣ uemiẽti dño
ad corda audic̃ciũ uiã pat:ut
boc ius gracie penetret. lu¬
men ueritatis illustret et
rectas deo semitas faciat:
dum mundus in anno co¬
gitationes per sermonẽ bo¬
ne predicacioiis format.
Omnis uallis implebit.
ct omins mons et collis

Expanded text:
a solveret, quia dare non poterat, praedicabat: ut sicut incarnatum Verbum Patris praecurrebat verbo praedicationis, ita baptismum poenitentiae, quo peccata solvuntur, praecurreret suo baptismate, quo peccata solvi non possunt; ut quia ejus sermo praecurrebat praesentiam Redemptoris, ipsum quoque ejus baptisma praecedendo fieret umbra veritatis. Sequitur: 3. Sicut scriptum est in libro sermonum Isaiae prophetae: Vox clamantis in deserto, Parate viam Domini, rectas facite semitas ejus . Idem vero Joannes Baptista requisitus quis essest, quia verbum praeibat. Quid autem clamaret aperitur cum subditur: Parate viam Domini, rectas facite semitas ejus. Omnis qui fidem rectam et bona opera praedicaad corda audientium viam parat, ut hanc vis gratiae penetret, lumen veritatis illustret. Ut rectas Deo semitas faciat, dum mundas in animo cogitationes per sermonem bonae praedicationis format? « Omnis vallis implebitur, et omnis mons et collis
Abbreviated transcription (Latin):
sor. quo tempore u¬
designatur cum dicitur. An¬
no quintodecimo imperii
tyberii cesaris. procurante
ponciopylato iudeam:te¬
trarchamn autem galilec he¬
rode. phylippo autem fratre

Expanded text:
sor quo tempore designatur, cum dicitur: Anno quinto decimo imperii Tiberii Caesaris, procurante Pontio Pilato Judaeam, tetrarcha autem Galilaeae Hero
Abbreviated transcription (Latin):
iter. Et cum introissent in
cenaculum: ascenderunt
ubi manebant petrus et
iohaines et iacobus ct an¬
drcas. philippus et thomaᷤ.
bartholomeus. et matheus.
iacobus alplei: et symon
zelotis. et iudas iacobi. Hi¬
i omnes erant ꝑscuerãtes
cum mulicribus. et man¬
a matre ibesu: et fratribus

Expanded text:
introissent in cenaculum ascenderunt ubi manebant Petrus et Iohannes Iacobus et Andreas Philippus et Thomas Bartholomeus et Mattheus Iacobus Alphei et Simon Zelotes et Iudas Iacobi hii omnes erant perseverantes cum mulieribus et Maria matre Iesu et fratribus
Abbreviated transcription (Latin):
meo. Non reuertetur ad me
uacuum: sed faciet quecũ¬
q uolui. et prosperabitur
in his ad quemisi illud.
quia in leticia egrediemim
et in pace deduccuni. Mon¬
tes et colles cantabunt corã
nobis laudem: et omma
ligna regionis plaudent n¬
manu. Pro saluincula as¬
cendet abies: et pro urtica a¬
scendet uirtus. Et ent domi¬
nus nommnatus in signũ
cternum: quod non aufere¬

Expanded text:
meo: non revertetur ad me vacuum, sed faciet quaecumque volui, et prosperabitur in his, ad quae misi illud. Quia in laetitia egrediemini, et in pace deducemini, montes et colles cantabunt coram vobis laudem, et omnia ligna regionis plaudent manu. Pro saliuncula ascendet abies, et pro urtica crescet myrtus; Et erit Dominus nominatus in signum aeternum, quod non aufere
Abbreviated transcription (Latin):
bus bone uoluntatis.Gli¬
a utiqz deo: qui desperatis
mortalibus munus eter¬
ne salutis crhibuit. et par
bomimbus bonc uolun¬
tatis: quos certamine suo
xp̃c. suoq prelio in regnũ
proprium dyabolica de cap¬
tiuitate reuocauit. Et qmͣ
congrue et angelicus in¬
tonat sermocum dicitur.
Gloria in excelsis deo. ⁊ pax
in terra hominibus quod
idem ipse dei filius ⁊ aput
angelos est gloriosus in
excelsis: et bone uolunta¬
tis homimbus pacem pre¬
stat in terris. Propterqd̃
dilectissimi competentib¬

Expanded text:
ibus bonae voluntatis . Gloriibus bonae voluntatis . Gloria utique Deo, qui desperatis mortalibus munus aeternae salutis exhibuit: et pax hominibus bonae voluntatis, quos certamine suo Christus, suoque praelio in regnum proprium diabolica de captivitate revocavit. Et quam congrue evangelicus intonat sermo cum dicitur: Gloria in excelsis Deo, et pax in terra hominibus, etc., quod idem ipse Dei Filius, et apud angelos gloriosus est in coelis, et bonae voluntatis hominibus pacem praestat in terris. Propter quod, dilectissimi, competentib
Abbreviated transcription (Latin):
na quadam gracia huma¬
ni generis et esca erat futurꝰ
et pastor. Qui bene in prese¬
pio ponitur. ut ad pabula
perhennis uite spuitalium
ouium greges agni celestis
balatus inuitet. Non erat
inquit ei locus in diuerso¬
rio. Nonquid tante illius
erant angustie mansionis.
ut nati subhora paruuli
membra non caperet: Sed
idcuro mistico refertur ẜmo¬
ne non inueniri locum in
diuersorio: quia ingressus
mundum xp̃us. fidem ĩ
qua posset requiescere non
inuenit. ut ait ipse in cu¬
uangelio dicens. Filius ho-
minĩs: non habet ubi ca
put reclinet. Unde aduciti-¬
mus quia unicus dei filiuᷤ
non spaciosis domibus
auratisq laqueariis. sed ĩ
fide credentiũ requiescit. Cc .ui.¬
suggentem ubera. nascen¬
tium infantum more ua-¬
gientem. uilib indutũ
in prescpio angelica mi¬
steria prosequuntur. ⁊ om¬
nis celestis exercitus mul¬
titudo miratur. onsona
cum uoce collaudans et
dicens. Gloria in excelsis
deo: et pax in terra homim¬

Expanded text:
na quadam gratia humana quadam gratia humani generis et esca erat futurus, et pastor. Qui bene in praesepio ponitur, ut ad pabula perennis vitae spiritualium ovium greges agni coelestis balatus invitet. Non erat, inquit, eis locus in diversorio. Nunquid tantae illius erant angustiae mansionis, ut nati sub hora parvuli membra non caperet? Sed idcirco mystico refertur sermone, non invenire locum in diversorio; quia ingressus mundum Christus fidem, in qua possit requiescere, non invenit, ut ait ipse in Evangelio, dicens: Filius autem hominis non habet ubi caput suum reclinet . Unde advertimus quia unicus Dei Filius non in spatiosis domibus auratisque laqueariis, sed in fide credentium requiescit. sugentem ubera, nascentium infantium more vagientem, vilibus circumdatum in praesepe, angelica ministeria prosequuntur, et omnis exercitus multitudo miratur, consona cum voce collaudans et dicens: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax homin
Abbreviated transcription (Latin):
illum in has seculi procel¬
las. et fluctuantis sẽtinã
mundi uterus maternus
effudit. iulissimis circum¬
dat pannis. Pannis in¬
duitur ille pro nobis. qui
cum crearet omnia terras
luce ꝑfudit. celum si derib
adornauit: et ignca solem
buoluit qui dẽ pãnis ẜhii
panni noua stella radian¬
te munerantur a magis:
et crultantibus angelis
honorantur. et ut nouen¬
mus uiuersa hec per mi¬
sterium uel ficri uel dici:
hic qui pannis circumuol¬
uitur predicatur ab inici¬
o. de sinu pr̃is cternoq tha¬
lamo. salutarium nupci-¬
arum sponsus uenit e celo:
sicut ait uenerandus dauid.
Ipse tanqmͣ sponsus: proce¬
dens de thalamosuo. Deĩde
ut legitur ponitur in pre¬
scpiõ. quia ut ait cuuan¬
gelista: non crat illi locus
in diuersorio. Nec quẽ fr̃s
ista promoucant.quia
omnis hec in saluatore ⁊¬
uilitas: preciosissimum
est nr̃e salutis sacramen¬
tum. Uidete cnim quanta
sapiencia collocari dicitur
xp̃s in prescpio. qui gemi¬

Expanded text:
illum in has saeculi procelillum in has saeculi procellas, et fluctuantis sentinam mundi uterus maternus effudit, vilissimis circumdatur pannis. Pannis siquidem induitur ille pro nobis, qui cum crearet omnia, terras luce perfudit, coelum sideribus adornavit, et ignea solem bvolvitur quidem pannis, sed hi panni nova stella radiante munerantur a magis et exsultantibus angelis honorantur. Et ut noverimus universa haec per mysterium vel fieri vel dici, hic qui pannis circumvolvitur, praedicatus ab initio de sinu Patris, aeternoque thalamo salutarium 32 nuptiarum sponsus venit e coelo, sicut ait venerandus David: Ipse tanquam sponsus procedens de thalamo suo . Deinde ut legitur ponitur in praesepe, quia, ut ait evangelista, Non erat illis locus in diversorio . Ne quem, fratres, ista omnis haec in Salvatore vilitas pretiosissimae nostrae salutis est sacramentum. Videte enim quanta sapientia collocari Christus dicitur in praesepe, qui gemi
Abbreviated transcription (Latin):
firmantur. Et cum predicã¬
cium diuersa sint tempora:
non tamen diuersa narra¬
cio. nam partum uirginis
quem ille prediecrat iste te¬
nitate xpi quis de redemp¬
cione cunctetur. quem et
ysaias profitetur deum. ⁊
gabriel annunciat redẽp¬
torem: Quis in tante pu¬
crpere aluum dubitet flo¬
ruisse. quod uno pene ore
atqz codem spũ prelequu¬
tur. cuuan gelista. angelꝰ:
et propheta: dibi tanti ta¬
lesq sunt testes. non crube¬
sat ueritas: sed audicor ĩ¬
credulus confutatur. S
iam uideamus:quas ꝓ
nobis natus perferat xp̃s
miurias. quibus ue rur¬
sus miurie ille iuitutib
decorentur. et ante omnia
femmeo seru concipi pati¬
tur: qui in exordio mũdi
ommipotenti manu de maᷤ¬
culo operatus est feminam.
S hanc cius humilitatem
nascendi uirginalis ma¬
tris sublimãt integritas:
et qmͣuis natus xp̃s femi¬
neo ut infans lacte pasca¬
tur: tamen ut rerum po¬
tens uirgincis nutritur
uberibus. atq ut primũ

Expanded text:
firmantur, et cum praedicafirmantur, et cum praedicantum diversa sint tempora, non diversa narratio. Nam partum virginis, quem ille praedixerat, iste tenitate Christi, quis de redemptione cunctetur, quem et Isaias profitetur Deum, et Gabriel annuntiat Salvatorem? Quis intactae puerperae alvum dubitet floruisse, quod uno pene ore, atque eodem spiritu proloquuntur evangelista, angelus et propheta? Ubi tanti tae sunt testes, non erubescit veritas, sed auditor incredulus confutatur. Sed jam videamus quas pro nobis natus perferat Christus injurias, quibusve rursus injuriae illae virtutibus decorentur; et ante omnia femineo sexu se concipi patitur, qui in exordio mundi omnipotenti manu de masculo operatus est feminam. Sed hanc humilitatem nascendi virginalis matris sublimat integritas. Et quamvis natus Christus femineo, ut infans, lacte pascatur; tamen ut rerum potens virginibus nutritur uberibus, atque ut primum
Abbreviated transcription (Latin):
ab homine. Quid est hoc mi¬
raculi fratres: nacitur caro
de carne. non tamen gene¬
rata per carnem. Et sẽcreto
quodam comprchensoq ꝯ
ceptu: procedit de mortali
femina diuina progemes.
nec mirum sane. si extitit
diuina natiuitas ubi nõ
erat humana conceptio. Aut
si illam matrem non uio¬
lauit partus: quam coitus
saias: populis et gentibus
signum noue salutis ape¬
riens. Ecce uirgo in utero
accipiet et pariet filium. et
uocabunt nomen eius em¬
manuel: quod est interpre¬
tatum nobiscum deus. At¬
qr ut aduertamus noui
ac ueteris testamenti unũ
esse consensum. unumqz
consilium: ait eciam bea¬
tissimus lucas. dominice
generacionis relator egre¬
gius: dicens. Missus est an¬
gelus gabriel a deo. ad uir¬
ginem desponsatam uiro
cui nomen erat ioseph: et
ait ad illam. Ecce concipies
in utero et paries filium:
et uocabunt nomen cius
latino sermone saluator
dicitur. Eece qualiter inui¬
cem concordantibz senten¬
cus testimonia diuma cõ¬

Expanded text:
ab homine. Quid hoc est miab homine. Quid hoc est miraculi, fratres? Nascitur caro de carne, non tamen generata per carnem, et secreto quodam incomprehensoque conceptu procedit de mortali femina divina progenies. Nec mirum sane, si exstitit divina nativitas, ubi non erat humana conceptio, aut si illam matrem non violavit partus, quam coitus saias populis et gentibus signum novae salutis aperiens: Ecce, inquit, virgo in utero concipiet, et pariet 31 Filium, et vocabunt nomen ejus Emmanuel, quod interpretatur Nobiscum Deus . Atque, ut advertamus Novi ac Veteris Testamenti unum esse consensum unumque consilium, ait etiam beatissimus Lucas dominicae generationis relator egregius dicens: Missus est angelus Gabriel a Deo ad virginem desponsatam viro, cui nomen erat Joseph, et ait ad illam: Ecce concipies in utero, et paries filium, et vocabunt nomen ejus Latino sermone Salvator dicitur. Ecce qualiter se invicem concordantibus sententiis testimonia divina con
Abbreviated transcription (Latin):
Ustissime fratres in
festiuitate presenti
diei in omne se gau¬
dium totus ubiq suscitat
mundus. qui a promisuᷤ
a seculis uiuerso orbi in¬
der natus est et redemptor.
et necesse est ut in commu¬
ne nos omnes qui futur
ex animis resurreccioinsq
promisse. salutarem susce¬
pimus fidem. habcaunis
metum quidem de iudice.
sed de redemptore leticiam.
Omins namqz fidelis am¬
ma timore corrigitur: cor¬
reccionc letatur. Et in hoc
kĩm quanta erga huma¬
num genus ommpotẽtis
prĩs dispensacio est. quan¬
ta ue benignitas. ut quem
iudicem preparabat in cre¬
dulis: hunc credituris pre¬
mitteret redemptorem. qͣti¬
mis precurrens misericor¬
dia: seueritatem aduentã¬
tis iudicis preueniret. lc .ii.¬
odie itaq natꝰ ẽ xp̃s. ħ¬
in natiuitate cius ñra om¬
quia qui priuilegia prime
natiuitatis amisimus:
uisitante nos xp̃o. sanctio¬
re partu redimus ad uitã.
hodie pepenit maria: sed ip¬
sa suum parturiuit actorẽ.
hodie edidit mundohomi¬
nem: quem non suscepit

Expanded text:
ustissime, fratres, festivitate praesentis diei in omne se gaudium totus ubique suscitat mundus, quia hodie promissus a saeculis universo orbi judex ortus est, et redemptor. Et necesse est, ut in commune nos omnes qui futuri examinis resurrectionisque promissae salutarem suscepimus fidem, habeamus metum quidem de judice, sed de redemptore laetitiam. Omnis namque fidelis anima timore corrigitur, correctione laetatur. Et in hoc, carissimi, quanta erga humanum genus omnipotentis Patris dispensatio est, quantave benignitas, ut, quem judicem praeparabat incredulis, hunc credituris 30 praemitteret redemptorem: quatenus, praecurrens misericordia, severitatem adventantis judicis praeveniret. Hodie itaque natus est in nativitate ejus nostra omquia, qui privilegia primae nativitatis amisimus, visitante nos Christo, sanctiore partu redimus ad vitam. Hodie peperit Maria, sed ipsa suum parturivit auctorem. Hodie edidit mundo hominem quem non suscepit
Abbreviated transcription (Latin):
seruierit tibi peribit: et gen¬
tes in solitudine uastabũ¬
tur. Gloria liban ad te ue¬
niet. et abies et buxus et pi¬
nus simul adornandum
locum scĩficacionis mee: et
locum pedum meorum gli¬
ficabo. Et uenient ad te cur¬
ui filii corum qui humilia¬
uerunt te: et adorabunt ue-¬
stigia pedum tuorum om¬
nes qui detrahebant tibi. et
uocabunt te ciuitatem do¬
mini syon sancti isracl: pro
co quod fuisti derelicta et o
dio habita et non erat qui
per te transiret. Ponam te
in superbiam scl̃orũ gau¬
dium in generacionẽ ⁊
gencracionem. Et suges las
gentium: et mamiilla re¬
gum lactaberis. Et scies qr
ego dominus saluans te:
et redemptor tuus fortis ia¬

Expanded text:
servierit tibi, peribit: et genservierit tibi, peribit: et gentes solitudine vastabuntur, Gloria Libani ad te veniet, et abies et buxus, et pinus simul, ad ornandum locum sanctificationis meae; et locum pedum meorum glorificabo. Et venient ad te curvi filii eorum, qui humiliaverunt te, et adorabunt vestigia pedum tuorum omnes, qui detrahebant tibi, et vocabunt te civitatem Domini, Sion sancti Israel: Pro eo quod fuisti dedio habita, et non fuit qui per te transiret: Ponam te, inquit, in superbiam saeculorum, gaudium in generatione et generationem; et suges lac gentium, et mammilla regum lactaberis; et scies quia ego Dominus salvans te, et redemptor tuus fortis Ja
Abbreviated transcription (Latin):
titudo maris. fortitudo gẽ¬
o cium uenerit tibi. Inunda¬
cio camelorum operiet te:
dromedarii madiã ⁊ epha.
Omnes de saba ueniẽt. au¬
rum et thus deferentes: et
laudem domino annunci¬
antes. Omne pecus cedar
congregabitur tibi: et arie¬
tes nabaioth ministrabũt
tibi. Offerentur super pla¬
cabili altari meo: et domũ
maiestatis mee glorifica¬
bo. Qui sunt isti qui ut mi¬
bes uolant. et quasi colũbe
ad fenestras suas: ax etem̃
insule expectabunt. et na¬
ues maris ab inicio: ut ad¬
ducam filios tuos de lon¬
ge. argentum corum et au¬
rum ẽorum cum eis: nõi
domin dei tui et sancto isil
qui glorificabit te. Et edifi¬
cabunt filii peregrinorum
muros tuos. et reges corũ
munstrabunt tĩbi. In in¬
dignacione enun mea per¬
cussi te: et in reconciliacio¬
ne mea misertus sum tu.
Et aperientur iugiter porte
tue. die ac nocte non clau¬
dentur: ut afferatur ad te
fortitudo gentium: et reges
corum adducantur. Gens
cnim et regnum quod nõ

Expanded text:
tudo maris, fortitudo gentium venerit tibi. Inundatio camelorum operiet te, dromedarii Madian et Epha; Omnes de Saba venient, aurum et thus deferentes, et laudem Domino annuntiantes. Omne pecus Cedar congregabitur tibi, arietes Nabajoth ministrabunt tibi, Offerentur super placabili altari meo, et domum majestatis meae glorificabo. Qui sunt isti, qui ut nubes volant, et quasi columbae ad fenestras sinsule expectabunt: et nabes maris in principio. Ut adducant filios tuos de longe, argentum eorum et aurum eorum cum eis in nomine Domini Dei tui: et sancti Srahel quia glorificabit te. Et edificabunt filii peregrinorum muros tuos: et reges eorum ministrabunt tibi. In indignatione enim mea percussi te: et in reconciliatione mea misertus sum tui. Et aperientur portae tuae jugiter: die et nocte non claudentur, Ut afferatur ad te fortitudo gentium, et reges earum adducantur. Gens enim et regnum, quod non