comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
essent decreuit. Cuius decreti suppressa fama est uehus propter me¬
tum regis qui a quo tale quid dictum deferretur seditionis eum prin¬
cipem non uani sermonis auctorem habebat. Romanis & si quiete
res ex etruria nuntiabantur tamen quia omnibus concilus cam rem
agitari afferebatur ita muniebant ut ancipicia munimenta essent.
Alia in urbem & contra oppidanorum eruptiones uersa. Aliis frons
in atruriam spectans auxilus si qua forte inde uenirent obstrueba¬
tur. Cum spes maior imperatoribus romanis in obsidione ꝗͣ in op¬
pugnatione esset hibernacula etiam res noua militi romano edifi¬
cari cepta consiliumq erat hiemando continuare bellum. Quod
postquam tri. pl. iam dui nullam nouandi res causam inuenien¬
tibus roman est allatum in contionem prosiliunt. Sollicitant ple¬
bis animos. hoc illud esse dictitantes quod era militibus sint constitu¬

Expanded text:
essent decreuit; cuius decreti suppressa fama est Ueiis propter meessent decreuit; cuius decreti suppressa fama est Ueiis propter metum regis qui a quo tale quid dictum referretur, pro seditionis eum principe, non uani sermonis auctore habebat. Romanis etsi quietae res ex Etruria nuntiabantur, tamen quia omnibus conciliis eam rem agitari adferebatur, ita muniebant ut ancipitia munimenta essent: alia in urbem et contra oppidanorum eruptiones uersa, aliis frons in Etruriam spectans, auxiliis si qua forte inde uenirent obstruebatur. cum spes maior imperatoribus Romanis in obsidione quam in oppugnatione esset, hibernacula etiam, res noua militi Romano, aedificari coepta, consiliumque erat hiemando continuare bellum. quod postquam tribunis plebis, iam diu nullam nouandi res causam inuenientibus, Romam est allatum, in contionem prosiliunt, sollicitant plebis animos, hoc illud esse dictitantes quod aera militibus sint constitu
Abbreviated transcription (Latin):
ACEALIBI PARTA ROMANI UEHIIQUE
in armis erant. Tanta ira odioq ut uictis finem
adesse appareret. Comitia utriusq populi longae
diuersa ratione facta sunt.Romani auxere tri
nunquam antea creati. M.emilius mamercus
iterum. L. ualerius potitus tertium. Ap. clau¬
dius crassus. M. quintilius uarius. M. uilius tul¬
lus .M. postumius. M. furius camillus. M. postumius albinus. Ue¬
entes contra tedio annue ambitionis quae interdum discordiarum
causa erat regem creauere. Offendit ca res populorum etruri.e ani¬
mos. non maiore odio regni ꝗͣ ipsius regis. Grauis iam is antea gen¬
ti fuerat opibus superbiaq. quia solemnia ludorum quos intermiti
nephas est uiolenter diremisset. Cum ob iram repulse quod suffragio
duodecim populorum alius sacerdos ei prelatus esset artifices quoru
magna pars ipsius serui erant ex medio ludiero repente abduxit. Gens
itaq ante omnes alias eo magis dedita religionibus quod excelleres
arte colendi eas auxilium uehientibus negandum donec sub rege

Expanded text:
ace alibi parta Romani Ueiique in armis erant tanta ira odioque ut uictis finem adesse appareret. comitia utriusque populi longe diuersa ratione facta sunt. Romani auxere tribnunquam antea, creati, M'. Aemilius Mamercus iterum L. Ualerius Potitus tertium Ap. Claudius Crassus M. Quinctilius Uarus L. Iulius Iulus M. Postumius M. Furius Camillus M. Postumius Albinus . Ueientes contra taedio annuae ambitionis quae interdum discordiarum causa erat, regem creauere. offendit ea res populorum Etruriae animos, non maiore odio regni quam ipsius regis. grauis iam is antea genti fuerat opibus superbiaque, quia sollemnia ludorum quos intermitti nefas est uiolenter diremisset, cum ob iram repulsae, quod suffragio duodecim populorum alius sacerdos ei praelatus esset, artifices, quorum magna pars ipsius serui erant, ex medio ludicro repente abduxit. gens itaque ante omnes alias eo magis dedita religionibus quod excelleret arte colendi eas, auxilium Ueientibus negandum donec sub rege
Abbreviated transcription (Latin):
ut nimis feroces suos credere uiuenes esse. Ita malle si modus excedẽ¬
dus esset suis ꝗͣ aduersarus superesse animos adeo moderatio tuende
libertatis dum equari uelle simulando ita se quisq extollit ut de

Expanded text:
ut nimis feroces suos credere iuvenes esse, ita malle, si modus excedenut nimis feroces suos credere iuvenes esse, ita malle, si modus excedendus esset, suis quam adversariis superesse animos. adeo moderatio tuendae libertatis, dum aequari velle simulando ita se quisque extollit ut de
Abbreviated transcription (Latin):
uersus nobilium uiuentutem ortas sine insectatione potestatis eius cõ¬
seruata maiestate patrum sedauere. Nlebem decreto ad bellum uul¬
scorum & equorum delectu sustinendo rem a seditionibus continue¬
re. Urbano quoq otio foris omnia tranquilla esse affirmantes. per
discordias ciuiles externos tollere animos. Cura pacis concordiae quo¬
que intestine causa fuit. Sed alter semper ordo grauis alterius modes¬
tiae erat. Quiescenti plebi a iunioribus patrum iniuria fieri cepte u
bi tribuni auxilio humilioribus essent in primis parum proderat de¬
inde ne ipsi quidem iniolati erant. Utiq postremis mensibus cum
& per coitiones potentiorum inuiria fieret & uis potestatis omnis a¬
liquanto posteriore anni parte languidior ferme esset. lamq plebs
ita in tribunatu ponere aliquid spei si similes icilio tribunos habe¬
ret. Nomina tantum se biennio habuisse. Seniores contra patrũ

Expanded text:
uersus nobilium iuuentutem ortas, sine insectatione potestatis eius conuersus nobilium iuuentutem ortas, sine insectatione potestatis eius conseruata maiestate patrum, sedauere; plebem, decreto ad bellum Uolscorum et Aequorum dilectu, sustinendo rem ab seditionibus continuere, urbano otio foris quoque omnia tranquilla esse adfirmantes, per discordias ciuiles externos tollere animos. cura pacis concordiae quoque intestinae causa fuit. sed alter semper ordo grauis alterius modestiae erat; quiescenti plebi ab iunioribus patrum iniuriae fieri coeptbi tribuni auxilio humilioribus essent, in primis parum proderat; deinde ne ipsi quidem inviolati erant, utique postremis mensibus, cum et per coitiones potentiorum iniuria fieret et vis potestatis omnis aliquanto posteriore anni parte languidior ferme esset. iamque lamque plebs ita in tribunatu ponere aliquid spei, si similes Icilio tribunos haberet: nomina tantum se biennio habuisse. seniores contra patrum,
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Diullius cum ad ultimum perseuerasset negando.xu tribunos
plebis rem .p. habere posse uicta collegarum cupiditate pariter pa¬
tribus plebiq acceptus magistratu abiit. Noui tribuni. pl. in coop¬
tandis collegis patrum uoluntatem fouerunt. Duos etiam & patri¬
cios consularesq sp. tarpeium & aulum aeternium cooptauere. Con¬
sules creati. sp. herminius.T. uerginius celimontanus nihil magno¬
pere ad patrum aut plebis causam inclinati otium domi & foris ha¬
buere. L. trebonius tribunus pl. infestus patribus quod se ab his in co¬
optandis tribunis fraude captum proditumq a collegis aiebat rogati¬
onem tulit ut qui plebem romanam tribunus plebis rogaret is usq eo
rogaret dum.x. tribunos plebis faceret. Insectandisq patribus unde
aspero etiam inditum est cognomen tribunatum gessit. Inde . EN. ge¬
ganius macrinus & .C. ulius consules facti contentiones tribunoꝵ ad¬

Expanded text:
tis.' Duillius cum ad ultimum perseuerasset negando quindecim tribunos tis.' Duillius cum ad ultimum perseuerasset negando quindecim tribunos plebei rem publicam habere posse, uicta collegarum cupiditate pariter patribus plebeique acceptus magistratu abiit. noui tribuni plebis in cooptandis collegis patrum uoluntatem fouerunt; duos etiam patricios consularesque, Sp. Tarpeium et A. Aternium , cooptauere. consules creati Sp. Herminius T. Uerginius Caelimontanus , nihil magnopere ad patrum aut plebis causam inclinati, otium domi ac foris habuere. L. Trebonius tribunus plebis, infestus patribus quod se ab iis in cooptandis tribunis fraude captum proditumque a collegis aiebat, rogationem tulit ut qui plebem Romanam tribunos plebei rogaret, is usque eo rogaret dum decem tribunos plebei faceret; insectandisque patribus, unde Aspero etiam inditum est cognomen, tribunatum gessit. inde M. Geganius Macerinus et C. Iulius consules facti contentiones tribunorum ad
Abbreviated transcription (Latin):
processit. Ubi cum consules producti ad populum interrogatiq
si eos populus.r. memor libertatis per illos receptȩ domi memor
militie rerumq gestarum consules iterum faceret quidnam factu¬
ri essent nihil sententiae suae mutassent collaudatis consulibus qui¬
od perseuerarent ad ultimum dissimiles decem uirorum esse comi¬
tia habuit. & quinq tribunis plebis creatis cum pre studus aperte
potentium nouem tribunorum alii candidati tribus non explerent
concilium dimisit nec deinde comitiorum causa habuit. Satisfac¬
tum legi aiebat quae numero nusquam prefinito tribunis modo
ut relinquerentur sanciret & ab his qui creati essent cooptari colle¬
gas iuberet. Recitabatq rogationis carmen in quo si tribunos pl¬
ebis .x. rogabo si qui uos minus hodie .x. tribunos plebis fecer¬
int hi tum uti quos sibi collegas cooptassent ut illi legitimi eadẽ
lege tribuni pleben sint ut illi quos hodie tribunos plebis feceri¬

Expanded text:
processit. ubi cum consules producti ad populum interrogatique, processit. ubi cum consules producti ad populum interrogatique, si eos populus Romanus, memor libertatis per illos receptae domi, memor militiae rerum gestarum, consules iterum faceret, quidnam facturi essent, nihil sententiae suae mutassent, conlaudatis consulibus quod perseuerarent ad ultimum dissimiles decemuirorum esse, comitia habuit; et quinque tribunis plebi creatis cum prae studiis aperte petentium nouem tribunorum alii candidati tribus non explerent, concilium dimisit nec deinde comitiorum causa habuit. satisfactum legi aiebat, quae numero nusquam praefinito tribuni modo ut relinquerentur sanciret et ab iis qui creati essent cooptari collegas iuberet; recitabatque rogationis carmen in quo <sic esset:> 'si tribunos plebei decem rogabo, si qui uos minus hodie decem tribunos plebei feceritis, tum ut ii quos hi sibi collegas cooptassint legitimi eadem lege tribuni plebei sint ut illi quos hodie tribunos plebei feceri
Abbreviated transcription (Latin):
liam consulum uira plebis labefactata essent quid futurum nondũ
firmatis legibus si nouos tribunos per factiones suas consules adorti
essent. non enim semper ualerios horatiosq consules fore qui liber¬
tati plebis suas opes postferrent. forte quadam utili ad tempus ut
comitus preesset potissimum. M. diullio sorte euenit uiro prudenti
& ex continuatione magistratus inindiam imminentem cernenti
ui cum ex ueteribus tribunis negaret se ullius rationem habiturũ
pugnarentq collegae ut liberas tribus in suffragium mitteret aut cõ¬
cederet sortem comitiorum collegis habituris e lege potius comitia
quam ex uoluntate patrum iniecta contentione diullius consules
ad subsellia accitos cum interrogasset quid de comitus consularibus
in animo haberent respondissentq se nouos consules creaturos auto¬
res popularis sententiae haud populares nactus in contionem cum uis

Expanded text:
liam consulum iura plebis labefactata essent. quid futurum nondum liam consulum iura plebis labefactata essent. quid futurum nondum firmatis legibus, si nouos tribunos per factionis suae consules adorti essent? non enim semper Ualerios Horatiosque consules fore, qui libertati plebis suas opes postferrent. forte quadam utili ad tempus, ut comitiis praeesset potissimum M. Duillio sorte euenit, uiro prudenti et ex continuatione magistratus inuidiam imminentem cernenti. qui cum ex ueteribus tribunis negaret se ullius rationem habiturum, pugnarentque collegae ut liberas tribus in suffragium mitteret aut concederet sortem comitiorum collegis, habituris e lege potius comitia quam ex uoluntate patrum, iniecta contentione Duillius consules ad subsellia accitos cum interrogasset quid de comitiis consularibus in animo haberent, respondissentque se nouos consules creaturos, auctores populares sententiae haud popularis nactus in contionem cum iis
Abbreviated transcription (Latin):
bus consules triumphare uelle. gratiamq pro priuato merito in tri¬
bunos non pro uirtute honorem peti. Nunquam ante de triumpho
per populum actum. Semper extimationem arbitriumq eius hono¬
ris poenes senatum fuisse ne reges quidem maiestatem summi ordinis
imminuisse. ne ita omnia tribuni potestatis suae implerent ut nullũ
publicum consilium sinerent esse. Ita demum liberam ciuitatem fo¬
re ita aequatas leges si sua quisq iura ordo suam maiestatem teneat
In candem sententiam multa & a coeteris senioribus patrum cum es¬
sent dicta omnes tribus eam rogationem acceperunt. Tum primũ
sine auctoritate senatus populi iussu triumphatum est. Haec uicto¬
ria tribunorum plebisq prope in haud salubrem luxuriam uertit.
Conspiratione inter tribunos facta ut udem tribuni reficerentur. &¬
quo sua minus cupiditas emineret consulibus quoq continuarent
magistratum. Consensum patrum causabantur quo per contume¬

Expanded text:
bus consules triumphare uelle gratiamque pro priuato merito in tribus consules triumphare uelle gratiamque pro priuato merito in tribunum, non pro uirtute honorem peti. nunquam ante de triumpho per populum actum; semper aestimationem arbitriumque eius honoris penes senatum fuisse; ne reges quidem maiestatem summi ordinis imminuisse. ne ita omnia tribuni potestatis suae implerent, ut nullum publicum consilium sinerent esse. ita demum liberam ciuitatem fore, ita aequatas leges, si sua quisque iura ordo, suam maiestatem teneat. in eandem sententiam multa et a ceteris senioribus patrum cum essent dicta, omnes tribus eam rogationem acceperunt. tum primum sine auctoritate senatus populi iussu triumphatum est. haec uictoria tribunorum plebisque prope in haud salubrem luxuriam uertit, conspiratione inter tribunos facta ut iidem tribuni reficerentur, quo sua minus cupiditas emineret, consulibus quoque continuarent magistratum. consensum patrum causabantur, quo per contume
Abbreviated transcription (Latin):
predam relinquunt. Ibi non sotiorum sicut in algido res sed suas
romanus populationibus agrorum amissas recipit. Gemina uicto¬
ria duobus bifariam proelus parta maligne senatus in unum diem
supplicationes consulum nomine decreuit. Eopulus inussu & altero
die frequens ut supplicatumq est. Et haec uaga popularisq suppli¬
catio studiis prope celebratior fuit. Consules ex composito eodem bi¬
duo ad urbem accessere. Senatum in martium campum euocauere
Ubi cum de rebus a se gestis agerent questi primores patrum senatũ
inter milites dedita opera terroris causa haberi. Itaq inde consules
ne criminationi locus esset in prata flaminia ubi nunc aedes appol¬
linis est iam tum appollinarem appellabant auocauere senatum.
Ubi cum ingenti consensu patrum negaretur triumphus. L. icilius tr
pl. tulit ad populum de triumpho consulum multis dissuasum pro¬
deuntibus maxime.C. claudio uociferante de patribus non de hosti¬

Expanded text:
praedam relinquunt. ibi non sociorum sicut in Algido res, sed suas praedam relinquunt. ibi non sociorum sicut in Algido res, sed suas Romanus populationibus agrorum amissas recipit. gemina uictoria duobus bifariam proeliis parta, maligne senatus in unum diem supplicationes consulum nomine decreuit. populus iniussu et altero die frequens iit supplicatum; et haec uaga popularisque supplicatio studiis prope celebratior fuit. consules ex composito eodem biduo ad urbem accessere senatumque in Martium campum euocauere. ubi cum de rebus ab se gestis agerent, questi primores patrum senatum inter milites dedita opera terroris causa haberi. itaque inde consules, ne criminationi locus esset, in prata Flaminia, ubi nunc aedes Apollinis est—iam tum Apollinare appellabant—, auocauere senatum. ubi cum ingenti consensu patrum negaretur triumphus, L. Icilius tribunus plebis tulit ad populum de triumpho consulum, multis dissuasum prodeuntibus, maxime C. Claudio uociferante de patribus, non de hosti
Abbreviated transcription (Latin):
nunt & equato primum periculo pudore deinde animos accendũt
peditum. Uerecundiae erat equitem suo alienoq marte pugnare. pe¬
ditem ne ad pedes quidem digresso equiti parem esse. Uadunt igi¬
tur in proelium a sua parte omissum. & locum ex quo cesserant re¬
petunt. Momentoq non restituta modo pugna sed inclinatur e¬
tiam sabinis cornu. Eques inter ordines peditum tectus se ad equos
recipit. Transuolat inde in partem alteram suis uictoriae nuntius
simul & in hostes iam pauidos quippe fuso suae partis ualidiore cor¬
nu impetum facit non aliorum eo proelio uirtus magis enituit.
Consul prouidere omnia laudare fortes. increpare sicubi segnior pus¬
na esset. Castigati fortium statim uirorum opera edebant. lantum¬
que hos pudor quantum alios laudes excitabant. Redintegratoq
clamore undique omnes conisi hostem auertunt. nec deinde roma¬
na uis sustineri potuit. Sabini fusi passim per agros castra hosti ad

Expanded text:
nunt et aequato primum periculo, pudore deinde animos peditum nunt et aequato primum periculo, pudore deinde animos peditum accendunt. uerecundiae erat equitem suo alienoque Marte pugnare, peditem ne ad pedes quidem degresso equiti parem esse. uadunt igitur in proelium ab sua parte omissum et locum ex quo cesserant repetunt; momentoque non restituta modo pugna, sed inclinatur etiam Sabinis cornu. eques inter ordines peditum tectus se ad equos recipit; transuolat inde in partem alteram suis uictoriae nuntius; simul et in hostes iam pauidos, quippe fuso suae partis ualidiore cornu, impetum facit. non aliorum eo proelio uirtus magis enituit. consul prouidere omnia, laudare fortes, increpare sicubi segnior pugna esset. castigati fortium statim uirorum opera edebant tantumque hos pudor quantum alios laudes excitabant. redintegrato clamore undique omnes conisi hostem auertunt, nec deinde Romana uis sustineri potuit. Sabini fusi passim per agros castra hosti ad
Abbreviated transcription (Latin):
clamorem qualem in acie sublaturi estis tollite hic indicem uolunta¬
tis uirtutisq uestrae. fostquam ingenti alacritate clamor est sublatus
quod bene uertat gesturum se illis morem posteroq die in aciem e¬
ducturum affirmat. Reliquum dici apparandis armis consumptũ
est. Postero die simul instrui romanam aciem sabini uidere & ipsi
iam pridem auidi certaminis procedunt. Proelium fuit quale inter
fidentes sibi met ambos exercitus ueteri perpetuaq alterum gloria
alterum nuper noua uictoria elatum. Consilio etiam sabini uires ad¬
uiuere. Nam aquassent aciem duo extra ordinem milia quae in si¬
nistrum cornu romanorum in ipso certamine impressionem facerẽt
tenuere. quae ubi illatis ex transuerso signis degrauabant prope circũ¬
uentum cornu. Equites duarum legionum propere ex equis desiluit.
cedentibusq iam suis prouolant in primum simulq & hosti se oppo¬

Expanded text:
clamorem qualem in acie sublaturi estis, tollite hic indicem uoluntaclamorem qualem in acie sublaturi estis, tollite hic indicem uoluntatis uirtutisque uestrae.' postquam ingenti alacritate clamor est sublatus, quod bene uertat gesturum se illis morem posteroque die in aciem deducturum adfirmat. reliquum diei apparandis armis consumptum est. postero die simul instrui Romanam aciem Sabini uidere et ipsi, iam pridem auidi certaminis, procedunt. proelium fuit, quale inter fidentes sibimet ambo exercitus, ueteris perpetuaeque alterum gloriae, alterum nuper noua uictoria elatum. consilio etiam Sabini uires adiuuere; nam cum aequassent aciem, duo extra ordinem milia quae in sinistrum cornu Romanorum in ipso certamine impressionem facerent tenuere. quae ubi inlatis ex transuerso signis degrauabant prope circumuentum cornu, equites duarum legionum, sescenti fere, ex equis desiliunt cedentibusque iam suis prouolant in primum, simulque et hosti se oppo
Abbreviated transcription (Latin):
tempus. & in multa proelia paruaq carperent summam unius
belli. quin illi congrederentur acie. inclinandamq semel fortuna
rem darent. Ad id quod sua sponte satis collectum animorum
erat indignitate etiam romani accendebantur. lam alterum ex¬
ercitum uictorem in urbem rediturum. Sibi ultro per contume¬
lias hostes insultare. quando autem se si tum non sint pares hosti¬
bus fore: Ubi haec fremere militem in castris consul sensit contio¬
ne aduocata quemadmodum inquit in algido res gesta sit arbitror
uos milites audisse qualem liberi populi exercitum decuit esse talis¬
fuit. Consilio college uirtute militum uictoria parta est. Quod ad
me attinet id consilu animiq habiturus sum quod uos milites geri¬
tis. & trahi bellum salubriter & mature perfici potest. Si trahendũ
est ego ut in dies spes uirtusq uestra crescat eadem qua institui dis¬
ciplina efficiam. Si iam satis animi est decerniq placet agite eum

Expanded text:
tempus et in multa proelia paruaque carperent summam unius tempus et in multa proelia paruaque carperent summam unius belli? quin illi congrederentur acie inclinandamque semel fortunae rem darent? ad id, quod sua sponte satis collectum animorum erat, indignitate etiam Romani accendebantur: iam alterum exercitum uictorem in urbem rediturum; sibi ultro per contumelias hostem insultare; quando autem se, si tum non sint, pares hostibus fore? ubi haec fremere militem in castris consul sensit, contione aduocata, 'quemadmodum' inquit, 'in Algido res gesta sit, arbitror uos, milites, audisse. qualem liberi populi exercitum decuit esse, talisfuit; consilio collegae, uirtute militum uictoria parta est. quod ad me attinet, id consilii animique habiturus sum, quod uos mihi feceritis. et trahi bellum salubriter et mature perfici potest. si trahendum est, ego ut in dies spes uirtusque uestra crescat, eadem qua institui disciplina efficiam; si iam satis animi est decernique placet, agite dum,
Abbreviated transcription (Latin):
ittuntq in hostem pedestri iam turbatum pugna & perruptis ordi¬
nibus elati ad nouissimam aciem pars libero spatio circumuecti
iam fugam undiq capessentes plerosq a castris auertunt. Preequi¬
tantesq absterrent. Peditum acies & consul ipse uisq omnis belli fer¬
tur in castra. captisq cum ingenti caede maiore praeda potitur. Hu¬
ius pugnae fama perlata non in urbem modo sed in sabinos ad al¬
terum exercitum in urbe laetitia modo celebrata est. In castris ani¬
mos militum ad emulandum decus accendit. lam horatius eos ex¬
cursionibus sufficiendo proelusq leuibus experiundo assuefecerat
sibi potius fidem ꝗͣ meminisse inuiriae decemuirorum ductu accep¬
te. paruaq certamina in summam totius profecerant spei. nec ces¬
sabant sabim feroces ab re priore anno bene gesta lacessere atq in
stare quid latrocinii modo procursantes pauci recurrentes tererẽt

Expanded text:
ittuntque in hostem pedestri iam turbatum pugna, et perruptis ordiittuntque in hostem pedestri iam turbatum pugna, et perruptis ordinibus elati ad nouissimam aciem, pars libero spatio circumuecti, iam fugam undique capessentes plerosque a castris auertunt praeterequitantesque absterrent. peditum acies et consul ipse uisque omnis belli fertur in castra, captisque cum ingenti caede, maiore praeda potitur. huius pugnae fama perlata non in urbem modo sed in Sabinos ad alterum exercitum, in urbe laetitia modo celebrata est, in castris animos militum ad aemulandum decus accendit. iam Horatius eos excursionibus †sufficiendo† proeliisque leuibus experiundo adsuefecerat sibi potius fidere quam meminisse ignominiae decemuirorum ductu acceptae, paruaque certamina in summam totius profecerant spei. nec cessabant Sabini, feroces ab re priore anno bene gesta, lacessere atque instare, rogitantes quid latrocinii modo procursantes pauci recurrentesque tererent
Abbreviated transcription (Latin):
magis timuisse. Unam uergineam fuisse cuius pudicicie in pa¬
ce periculum esset. Unum appium cuiem periculose libidinis. at
si fortuna belli inclinet omnium liberis a tot milibus hostium pe¬
riculum fore. Nolle ominari quae upiter nec mars pater passu¬
ri sint. his auspicus condite urbi accidere. Auentini sacriq mon¬
tis admonebat ut ubi libertas parta esset paucis ante mensibus eo
imperium illibatum referrent ostenderentq eandem indolem
militibus romanis post exactos decemuros esse quae ante creatos
fuerit nec equatis legibus in minutam uirtutem populi romani es¬
se. Haec ubi inter signa peditum dicta dedit aduolat deinde ad eq¬
uites. Agite iuuenes inquit prestate uirtute peditem ut honore
atq ordine prestatis. primo concursu pedes mouebit hostem puls¬
um uos immissis equis exigite de campo. Non sustinebunt impe¬
tum & nunc cunctantur magis ꝗͣ resistunt. Concitant equos perm¬

Expanded text:
magis timuisse. unam Uerginiam fuisse cuius pudicitiae in pamagis timuisse. unam Uerginiam fuisse cuius pudicitiae in pace periculum esset, unum Appium ciuem periculosae libidinis; at si fortuna belli inclinet, omnium liberis ab tot milibus hostium periculum fore; nolle ominari quae nec Iuppiter nec Mars pater passuri sint iis auspiciis conditae urbi accidere. Auentini Sacrique montis admonebat, ut ubi libertas parta esset paucis ante mensibus, eo imperium inlibatum referrent, ostenderentque eandem indolem militibus Romanis post exactos decemuiros esse quae ante creatos fuerit, nec aequatis legibus imminutam uirtutem populi Romani esse. haec ubi inter signa peditum dicta dedit, auolat deinde ad equites. 'agite, iuuenes' inquit, 'praestate uirtute peditem ut honore atque ordine praestatis. primo concursu pedes mouit hostem; pulsum uos immissis equis exigite e campo. non sustinebunt impetum, et nunc cunctantur magis quam resistunt'. concitant equos perm
Abbreviated transcription (Latin):
descendentes Cum consul romanus priusquam totis uiribus fulta
constaret hostium acies intulit signa adortusq necdum omnes
eductos nec qui erant satis explicatis ordinibus prope fluctuantẽ
turbam trepidantium huc atq illuc circumspectantiumq se ac su¬
os addito turbatis mentibus clamore atq impetu inuadit. Re¬
tulere primo pedem hostes. deinde cum animos collegissent et
undiq duces uictis ne cessuri essent increparent restituitur pug¬
na. Consul ex altera parte romanos meminisse iubebat illo die
primum liberos pro libera urbe romana pugnare. Sibi metipsis
uicturos. non ut decemiurorum uictores premium essent. non
appio duce rem geri sed consule ualerio a liberatoribus populi
romani orto liberatore ipso. ostenderent prioribus proclus per
duces non per milites stetisse ne uincerent. Turpe esse contra ci¬
nes plus animi habuisse ꝗͣ contra hostes & domi ꝗͣ foris seruitutẽ

Expanded text:
descendentes, cum consul Romanus, priusquam totis uiribus fulta descendentes, cum consul Romanus, priusquam totis uiribus fulta constaret hostium acies, intulit signa; adortusque nec omnes dum eductos nec, qui erant, satis explicatis ordinibus, prope fluctuantem turbam trepidantium huc atque illuc circumspectantiumque se ac suos, addito turbatis mentibus clamore atque impetu inuadit. rettulere primo pedem hostes; deinde cum animos collegissent et undique duces uictisne cessuri essent increparent, restituitur pugna. consul ex altera parte Romanos meminisse iubebat illo die primum liberos pro libera urbe Romana pugnare, sibimet ipsis uicturos, non ut decemuirorum uictores praemium essent. non Appio duce rem geri, sed consule Ualerio, ab liberatoribus populi Romani orto, liberatore ipso. ostenderent prioribus proeliis per duces non per milites stetisse ne uincerent. turpe esse contra ciues plus animi habuisse quam contra hostes et domi quam foris seruitutem
Abbreviated transcription (Latin):
dit illatum antea terrorem instructaq acie ultro hostem lacessit.
Ubi illi conscientia quid abesset uirium detrectauere pugnam creuit
extemplo romanis animus & pro uictis habebant. Pauentes intra
uallum cum per totum diem stetissent intenti ad certamen nocti
cessere. Et romani quidem pleni spei corpora curabant. haud qua¬
quam pari hostes animo nuntios passim trepidi ad reuocandos pre¬
datores dimittunt. Recurritur ex proximis locis ulteriores non
inuenti. Ubi illuxit egreditur castris romanis uallum inuasurus
ni copia pugnae fieret. Et postquam multa iam dies erat neque
mouebatur quicquam ab hoste iubet signa inferri consul. motaq
acie indignatio equos uulscosq incessit si uictorem exercitum ual¬
lum potius quam uirtus et arma tegerent. Igitur & ipsi efflagita¬
tum a ducibus signum pugna accepere. lamq pars egressa por¬
tis erat deincepsq alii seruabant ordinem in suum quisq locum

Expanded text:
dit inlatum antea terrorem, instructaque acie ultro hostem lacessit. dit inlatum antea terrorem, instructaque acie ultro hostem lacessit. ubi illi, conscientia quid abesset uirium, detractauere pugnam, creuit extemplo Romanis animus, et pro uictis habebant pauentes intra uallum. cum per totum diem stetissent intenti ad certamen, nocti cessere. et Romani quidem pleni spei corpora curabant: haudquaquam pari hostes animo nuntios passim trepidi ad reuocandos prdatores dimittunt. recurritur ex proximis locis: ulteriores non inuenti. ubi inluxit, egreditur castris Romanus, uallum inuasurus ni copia pugnae fieret. et postquam multa iam dies erat neque mouebatur quicquam ab hoste, iubet signa inferri consul; motaque acie, indignatio Aequos et Uolscos incessit, si uictores exercitus uallum potius quam uirtus et arma tegerent. igitur et ipsi efflagitatum ab ducibus signum pugnae accepere. iamque pars egressa portis erat deincepsque alii seruabant ordinem, in suum quisque locum
Abbreviated transcription (Latin):
to rei ꝑ statu tempori succubuisset. Consules rebus urbanis compo¬
sitis fundatoq plebis statu in prouincias diuersi abiere. Ualerius ad¬
uersus iam coniunctos in algido exercitus equorum uulscorumq sus¬
tinuit consilio bellum quod si extemplo rem fortune commisisset
haud scio an qui tum animi decemuirorum infelicibus auspicus ro¬
manis hostibusq erant magno detrimento certamen staturum fue¬
rit. Castris mille passuum ab hoste positis copias continebat. hostes me¬
dium interbina castra spatium atie instructa complebant prouocan¬
tibusq ad proclium responsum romanus nemo reddebat. Tandem fa¬
tigati stando ac nequicquam expectando certamen ȩqui uulsciq po¬
stquam concessum propemodum de uictoria credebant pars in her¬
nicos pars in latinos predatum abeunt. Relinquitur magis castris
presidium ꝗͣ satis uirium ad certamen. Quod ubi consul sensit red¬

Expanded text:
to rei publicae statu tempori succubuissent. consules rebus urbanis compoto rei publicae statu tempori succubuissent. consules rebus urbanis compositis fundatoque plebis statu, in prouincias diuersi abiere. Ualerius aduersus coniunctos iam in Algido exercitus Aequorum Uolscorumque sustinuit consilio bellum; quod si extemplo rem fortunae commisisset, haud scio an, qui tum animi ab decemuirorum infelicibus auspiciis Romanis hostibusque erant, magno detrimento certamen staturum fuerit. castris mille passuum ab hoste positis copias continebat. hostes medium inter bina castra spatium acie instructa complebant, prouocantibusque ad proelium responsum Romanus nemo reddebat. tandem fatigati stando ac nequiquam exspectando certamen Aequi Uolscique, postquam concessum propemodum de uictoria credebant, pars in Hernicos, pars in Latinos praedatum abeunt; relinquitur magis castris praesidium quam satis uirium ad certamen. quod ubi consul sensit, red
Abbreviated transcription (Latin):
lius tribunus pl. inhibito salubriter modo nimie potestatis & liber¬
tatis inquit nostrae & poenarum ex inimicis satis est. Itaq hoc an¬
no nec diem dici cuiquam nec in uincula duci quemquam sum
passurus. Nam neque uestra peccata repeti iam obliterata placet
cum & noua expiata sint decemuirorum supplicus & nihil admis¬
sum iri quod uim tribunitiam desideret spondet perpetua consulũ
amborum in libertate uestra tuenda cura. Ea primum moderatio
tribuni metum patribus dep̾ssit eademq auxit consulum inuidiã
quod adeo toti plebis fuissent ut patrum salutis libertatisq prior ple¬
beio magistratui ꝗͣ patritio cura fuisset. Et ante inimicos sacietas poc¬
narum suarum coepisset ꝗͣ obuiam ituros licentiae eorum consules ap¬
pareret. Multiq erant qui mollius consultum dicerent quod legũ
ab eis latarum patres auctores fuissent. neq erat dubium quin turba¬

Expanded text:
lius tribunus plebis, inhibito salubriter modo nimiae potestati, 'et liberlius tribunus plebis, inhibito salubriter modo nimiae potestati, 'et libertatis' inquit, 'nostrae et poenarum ex inimicis satis est; itaque hoc anno nec diem dici cuiquam nec in uincla duci quemquam sum passurus. nam neque uetera peccata repeti iam oblitterata placet, cum noua expiata sint decemuirorum suppliciis, et nihil admissum iri quod uim tribuniciam desideret spondet perpetua consulum amborum in libertate uestra tuenda cura.' ea primum moderatio tribuni metum patribus dempsit, eademque auxit consulum inuidiam, quod adeo toti plebis fuissent ut patrum salutis libertatisque prior plebeio magistratui quam patricio cura fuisset, et ante inimicos satietas poenarum suarum cepisset quam obuiam ituros licentiae eorum consules appareret. multique erant qui mollius consultum dicerent, quod legum ab iis latarum patres auctores fuissent; neque erat dubium quin turba
Abbreviated transcription (Latin):
facta iniuria oppio ꝗͣ non prohibita inuidia fecit. Testis productus
qui septem & uginti enumeratis stipendus octies extra ordinem
donatus donaq ea gerens in conspectu populi scissa ueste tergum
laceratum uirgis ostendit. nihilum deprecans quin si quam suam
noxam reus dicere posset priuatus iterum in se seuiret. Oppius quo¬
q ductus in uincula est & ante uidicii diem ibi uitae fecit. Bona
claudii oppuq tribum publicauere. College eorum exilii causa so¬
lum uerterunt. bona publicata sunt. &. M. claudius assertor uer¬
ginie die dicta damnatus ipso remittente uergineo ultimam poenã
dimissus tibur exulatum abiit. Manesq uerginie mortua q̃ uiue
felicioris per tot domos ad petendas poenas uagati nullo relicto son¬
te tandem quieuerunt. Ingens metus incesserat patres. uultusq iã
idem tribunorum erant qui decemuirorum fuerant cum. M. diul¬

Expanded text:
facta iniuria Oppio quam non prohibita inuidiae fecit. testis productus, facta iniuria Oppio quam non prohibita inuidiae fecit. testis productus, qui septem et uiginti enumeratis stipendiis, octiens extra ordinem donatus donaque ea gerens in conspectu populi, scissa ueste, tergum laceratum uirgis ostendit, nihilum deprecans quin si quam suam noxam reus dicere posset, priuatus iterum in se saeuiret. Oppius quoque ductus in uincula est, et ante iudicii diem finem ibi uitae fecit. bona Claudi Oppique tribuni publicauere. collegae eorum exsilii causa solum uerterunt; bona publicata sunt. et M. Claudius , adsertor Uerginiae, die dicta damnatus, ipso remittente Uerginio ultimam poenam dimissus Tibur exsulatum abiit, manesque Uerginiae, mortuae quam uiuae felicioris, per tot domos ad petendas poenas uagati, nullo relicto sonte tandem quieuerunt. ingens metus incesserat patres, uoltusque iam iidem tribunorum erant qui decemuirorum fuerant, cum M. Duil
Abbreviated transcription (Latin):
& potius unum tot claudis deprecantibus condonarent ꝗ propter
unius odium multorum preces aspernarentur. Se quoq id generi ac
nomini dare nec cum eo in gratiam redisse cuius aduerse fortune
uelit succursum. Uirtute libertatem recuperatam esse. clementia con¬
cordiam ordinum stabiliri posse. Erant quos moueret sua magis
pietate quam cius pro quo agebat causa. Sed uerginius sui potuis
ut miscrerentur orabat fili&eq. Nec gentis claudiae regnum in ple¬
bem sortite sed necessariorum uerginii ac trium tribunorum pre¬
ces audirent qui ad auxilium plebis creati ipsi plebis fidem atq
auxilium implorarent. Iustiores hae lacrimae uidebantur. Itaq spe
incisa prius ꝗͣ predicta dies adesset appius mortem sibi conscunt.
Subinde arreptus a.p. numitorio . sp. oppius proximus inuidiae quod
in urbe fuerat cum iniuste uinditiae a collega dicerentur. Plus tamẽ

Expanded text:
t potius unum tot Claudiis deprecantibus condonarent quam propter t potius unum tot Claudiis deprecantibus condonarent quam propter unius odium multorum preces aspernarentur. se quoque id generi ac nomini dare nec cum eo in gratiam redisse, cuius aduersae fortunae uelit succursum. uirtute libertatem reciperatam esse: clementia concordiam ordinum stabiliri posse. erant quos moueret sua magis pietate quam eius pro quo agebat causa; sed Uerginius sui potius ut misererentur orabat filiaeque, nec gentis Claudiae regnum in plebem sortitae sed necessariorum Uerginiae trium tribunorum preces audirent, qui ad auxilium plebis creati ipsi plebis fidem atque auxilium implorarent. iustiores hae lacrimae uidebantur. itaque spe incisa, priusquam prodicta dies adesset, Appius mortem sibi consciuit. subinde arreptus a P. Numitorio Sp. Oppius , proximus inuidiae, quod in urbe fuerat cum iniustae uindiciae a collega dicerentur. plus tamen
Abbreviated transcription (Latin):
na danda presto fuere. eoq non copia modo sed genere etiam mi¬
litum ueteranis admixtis firmior exercitus fuit. fruis ꝗͣ urbem c¬
grederentur leges decemuirales quibus tabulis.xii. est nomen in
es incisas in publico proposuerunt. Sunt qui uissu tribunorum
ediles functos eo ministerio scribant.C. claudius qui perosus decẽ¬
uirorum scelera & ante omnes fratris filuq superbiae infestus re¬
gillum antiquam in patriam se contulerat. Is magno iam natu
cum ad pericula eius deprecanda redisset cuius uitia fugerat sor¬
didatus cum gentilibus clientibusq in foro prensabat singulos o¬
rabatq ne claudie genti eam inustam maculam uellent. ut car¬
cere & uinculis uiderentur digni. uirum honoratissime yma¬
ginis futurum ad posteros legum latorem conditorem romani
uiris iacere uinctum interfures nocturnos ac latrones. Auerte¬
rent ab ira parumper ad cognitionem cogitationemq animos¬

Expanded text:
na danda praesto fuere, eoque non copia modo sed genere etiam mina danda praesto fuere, eoque non copia modo sed genere etiam militum, ueteranis admixtis, firmior exercitus fuit. priusquam urbe egrederentur, leges decemuirales, quibus tabulis duodecim est nomen, in aes incisas in publico proposuerunt. sunt qui iussu tribunorum aediles functos eo ministerio scribant. C. Claudius , qui perosus decemuirorum scelera et ante omnes fratris filii superbiae infestus Regillum, antiquam in patriam, se contulerat, is magno iam natu cum ad pericula eius deprecanda redisset cuius uitia fugerat, sordidatus cum gentilibus clientibusque in foro prensabat singulos orabatque ne Claudiae genti eam inustam maculam uellent ut carcere et uinculis uiderentur digni. uirum honoratissimae imaginis futurum ad posteros, legum latorem conditoremque Romani iuris, iacere uinctum inter fures nocturnos ac latrones. auerterent ab ira parumper ad cognitionem cogitationemque animos
Abbreviated transcription (Latin):
ac sepius prouocet sic se iterum ac saepius iudicem illi ferre. Ut uin¬
dicias a libertate in seruitutem dederit si ad iudicem non eat pro
damnato in uincla duci iubere. Ut haud quoquam improbante
sic magno motu animorum cum tanti uiri supplicio sua & plebi
iam nimia libertas uideretur. In carcerem est comectus. Tribun¬
us ei diem predixit. Inter haec a latinis & hernicis legati gratula¬
tum de concordia patrum ac plebis romam uenerunt. donumq
ob eam ioui optimo maximo coronam aurcam in capitolium
tulere. parui ponderis prout res haud opulente erant. colebant᷑q
religiones pie magis ꝗͣ magnifice. usdem autoribus cognitum
est equos uulscosq summaui bellum apparare. Itaq partiri pro¬
uincias consules uissi. horatio uulsci ualerio equi euenere. Cum
ad ea bella delectum edixissent fauore plebis non uiniores modo
sed emeriti etiam stipendus pars magna uoluntariorum ad nomi¬

Expanded text:
ac saepius prouocet, sic se iterum ac saepius iudicem illi ferre ni uinac saepius prouocet, sic se iterum ac saepius iudicem illi ferre ni uindicias ab libertate in seruitutem dederit; si ad iudicem non eat, pro damnato in uincla duci iubere. ut haud quoquam improbante, sic magno motu animorum, cum tanti uiri supplicio suamet plebi iam nimia libertas uideretur, in carcerem est coniectus; tribunus ei diem prodixit. inter haec ab Latinis et Hernicis legati gratulatum de concordia patrum ac plebis Romam uenerunt, donumque ob eam Ioui optumo maximo coronam auream in Capitolium tulere parui ponderis, prout res haud opulentae erant colebanturque religiones pie magis quam magnifice. iisdem auctoribus cognitum est Aequos Uolscosque summa ui bellum apparare. itaque partiri prouincias consules iussi. Horatio Sabini, Ualerio Aequi euenere. cum ad ea bella dilectum edixissent, fauore plebis non iuniores modo sed emeritis etiam stipendiis pars magna uoluntariorum ad nomi
Abbreviated transcription (Latin):
gistratuum ostentata tantum in anibus litteris. an uere data sit.
Contra eo uerginius unum appium claudium & legum expertẽ
& ciuilis & humani foederis esse aiebat. Respicerent tribunal
homines castellum omnium scelerum ubi decemuir ille perpe¬
tuus bonis tergo sanguini ciuium infestus uirgas securesq omni¬
bus minitans deorum hominumq contemptor carnificibus nõ
lictoribus stipatus iam a rapinis & cedibus animo ad libidinem
uerso uirginem ingenuam in oculis populi.r. uelut captam bel
lo a complexu patris abreptam ministro cubiculi sui clienti do¬
no dederit. ubi crudeli decreto nefandisq uindicus dexteram
patris in filiam armauerit. Ubi tollentes corpus semianime uir¬
ginis sponsum auumq in carcerem duci iusserit stupro interp¬
ellato magis q̃ cede motus & illi carcerem aedificatum esse quod¬
domicilium plebis romanae uocare sit solitus. Deinde ut ille iterum

Expanded text:
gistratuum ostentata tantum inanibus litteris an uere data sit. gistratuum ostentata tantum inanibus litteris an uere data sit. contra ea Uerginius unum Ap. Claudium et legum expertem et ciuilis et humani foederis esse aiebat: respicerent tribunal homines, castellum omnium scelerum, ubi decemuir ille perpetuus, bonis, tergo, sanguini ciuium infestus, uirgas securesque omnibus minitans, deorum hominumque contemptor, carnificibus, non lictoribus stipatus, iam ab rapinis et caedibus animo ad libidinem uerso uirginem ingenuam in oculis populi Romani, uelut bello captam, ab complexu patris abreptam ministro cubiculi sui clienti dono dederit; ubi crudeli decreto nefandisque uindiciis dextram patris in filiam armauerit; ubi tollentes corpus semianime uirginis sponsum auumque in carcerem duci iusserit, stupro interpellato magis quam caede motus. et illi carcerem aedificatum esse quoddomicilium plebis Romanae uocare sit solitus. proinde ut ille iterum
Abbreviated transcription (Latin):
data facultas sit tum se experturum. In presentia se communi ui¬
re ciuitas ciuem romanum die dicta postulare ut dicere liceat.
ut udicium populi romani experiri. non ita se inuidiam pertim¬
uisse ut nihil in equitate & misericordia ciuium suorum spei ha¬
beat. Quod si indicta causa in uincla ducatur iterum se tribunos
plebis appellare et monere ne imitentur quos oderint. Quod si
tribuni eodem foedere obligatos se fateantur tollendae appellati¬
onis causa in quam conspirasse decemuiros criminati sunt ait se
prouocare ad populum. Implorare leges de prouocatione & con¬
sulares & tribunitias eo ipso anno latas. Quem enim prouocatu¬
rum si hoc indemnato indicta causa non liceat: Cui plebeio &
humili presidium in legibus fore : si appio claudio non sit. se
documento futurum utrum nouis legibus dominatio an liber¬
tas firmata sit & appellatio prouocatioq aduersus iniuriam ma¬

Expanded text:
data facultas sit, tum se experturum; in praesentia se communi iudata facultas sit, tum se experturum; in praesentia se communi iure ciuitatis ciuem Romanum die dicta postulare ut dicere liceat, ut iudicium populi Romani experiri. non ita se inuidiam pertimuisse, ut nihil in aequitate et misericordia ciuium suorum spei habeat. quod si indicta causa in uincla ducatur, iterum se tribunos plebei appellare et monere ne imitentur quos oderint. quod si tribuni eodem foedere obligatos se fateantur tollendae appellationis in quod conspirasse decemuiros criminati sint, at se prouocare ad populum, implorare leges de prouocatione et consulares et tribunicias, eo ipso anno latas. quem enim prouocaturum, si hoc indemnato indicta causa non liceat? cui plebeio et humili praesidium in legibus fore, si Ap. Claudio non sit? se documento futurum utrum nouis legibus dominatio an libertas firmata sit, et appellatio prouocatioque aduersus iniuriam ma
Abbreviated transcription (Latin):
tribunos appellauit & nullo morante abreptus a uiatore prouoco
inquit. Audita uox una uindex libertatis ex eo missa ore quo uin¬
diciae nuper a libertate dictae erant silentium fecit. Et dum prose
quisque deos tandem esse & non negligere humana fremunt. &
superbiae crudelitatiq & si seras non leues tamen uenire poenas pro¬
uocare qui prouocationem sustulisset & implorare presidium po¬
puli qui omnia uira populi obstruxisset. rapiq in uincula egentẽ
uire libertatis qui liberum corpus in seruitutem addixisset. ipsius
appii inter contionis murmur fidem populi romani implorantis
uox audiebatur. Maiorum merita in rem p. domi militieq com¬
memorabat. suum infelix erga plebem romanam studium coeq¬
uandarum legum causa cum maxima offensione patrum consula¬
tu abisset. suas leges quibus manentibus lator corum in uincla
ducatur. Coeterum sua propria bona malaq cum causae dicendae

Expanded text:
tribunos appellauit et, nullo morante arreptus a uiatore, 'prouoco' tribunos appellauit et, nullo morante arreptus a uiatore, 'prouoco' inquit. audita uox una uindex libertatis, ex eo missa ore quo uindiciae nuper ab libertate dictae erant, silentium fecit. et dum pro se quisque deos tandem esse et non neglegere humana fremunt et superbiae crudelitatique etsi seras, non leues tamen uenire poenas— prouocare qui prouocationem sustulisset, et implorare praesidium populi qui omnia iura populi obtrisset, rapique in uincla egentem iure libertatis qui liberum corpus in seruitutem addixisset,—ipsius Appi inter contionis murmur fidem populi Romani implorantis uox audiebatur: maiorum merita in rem publicam domi militiaeque commemorabat, suum infelix erga plebem Romanam studium, quo aequandarum legum causa cum maxima offensione patrum consulatu abisset, suas leges, quibus manentibus lator earum in uincla ducatur. ceterum sua propria bona malaque, cum causae dicendae
Abbreviated transcription (Latin):
ni aggredi singulos tutum maturumq iam rati accusatorem prim¬
um uerginium & appium reum deligunt. Cum diem appio uergi¬
nius dixisset & appius stipatus patricuis iuuenibus in forum descen¬
disset redintegrata extemplo est omnis memoria fedissime potesta¬
tis cum ipsum satellitesq eius uidissent. Tum uerginius oratio inquit
rebus dubiis inuenta est. Itaq neque ego accusando apud uos eum
tempus teram a cuius crudelitate uos met ipsi armis uindicastis ne
istum ad coetera scelera impudentiam in defendendo se adicere pa¬
tiar. Omnium igitur tibi appi claudi quae impie nepharieq per bi¬
ennium alia super alia es ausus gratiam facio. Unius tantum crimi¬
nis nisi uidicem dices te a libertate in seruitutem contra leges uin¬
dicias non dedisse in uincla te duci iubebo. nec in tribunitio auxi¬
lio appius nec in iudicio populi ullam spem habebat. attamen &

Expanded text:
ni adgredi singulos tutum maturumque iam rati, accusatorem primni adgredi singulos tutum maturumque iam rati, accusatorem primum Uerginium et Appium reum deligunt. cum diem Appio Uerginius dixisset et Appius stipatus patriciis iuuenibus in forum descendisset, redintegrata extemplo est omnibus memoria foedissimae potestatis, cum ipsum satellitesque eius uidissent. tum Uerginius 'oratio' inquit, 'rebus dubiis inuenta est; itaque neque ego accusando apud uos eum tempus teram, a cuius crudelitate uosmet ipsi armis uindicastis, nec istum ad cetera scelera impudentiam in defendendo se adicere patiar. omnium igitur tibi, Appi Claudi, quae impie nefarieque per biennium alia super alia es ausus, gratiam facio. unius tantum criminis nisi iudicem dices, te ab libertate in seruitutem contra leges uindicias non dedisse, in uincla te duci iubebo.' nec in tribunicio auxilio Appius nec in iudicio populi ullam spem habebat; tamen et