comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cuiur erroris incurrat. Opur hab& magisterio diuino. cuicer¬
pacem uel corporis uel anime uelsimul corporis : & animȩ re¬
fere ad illam pacem. que homini moradiẽ Cumim mostili dẽ
ut ei siordinata infide sub a&erniclege oboediencia: Iam
uero quicduo precipua preceptu. hocẽ dilectionem dĩ & dilec¬
tioner ꝓximi doc& magister Dr̃ inquibus tricc inuenit. homo
que diligut dm̃ seipsum & ꝓximum Adq: ille insediligendo non
errat qui dm̃ diligit consequens ẽ ut a&icem ꝓximo addiligendõ
dm̃ consolat. quem iub&ur sicut se ipsum diligere sic uxoris. sic¬
filus: sic domerticis sicc&eris quib potuerit hominib & adhoc
sibi aꝑximo si foste indig& consuli uel&: Acꝑ ho erit pacatus
quantum in iproẽ omni homini pace hominum  idẽ ordinata
concordia: Cuiur hic ordoesa primum utnullino ei suorde¬
inde ut a &ium ꝓsit cui potuerit: primitus ergo inest ei suosum

Expanded text:
cuius erroris incurrat, opus habet magisterio diuino, cui cercuius erroris incurrat, opus habet magisterio diuino, cui cerpacem, vel corporis, vel anime, vel simul corporis et anime refert ad istam pacem, que homini mortali est cum immortali deo, ut sit ei ordinata in fide sub eterna lege obedientia. Iam vero quia duo precipua precepta, hoc est dilectionem dei et dilectionem proximi, docet magister deus, in quibus tria invenit homo que diligat, deum, seipsum et proximum, atque ille in se diligendo non errat qui diligit deum, consequens est ut etiam proximo ad diligendum deum consulat, quem iubfiliis, sic domesticis, sic ceteris quibus potuerit hominibus, et ad hoc sibi a proximo, si forte indiget, consuli uelit; ac per hoc erit pacatus, quantum in ipso est, omni homini pace hominum, id est ordinata concordia, cuius hic ordo est, primum ut nulli noceat, deinde ut etiam prosit cui potuerit. Primitus ergo inest ei suorum
Abbreviated transcription (Latin):
Vt pax corƿoris prod es s& paci animae sienim
desit pax corporis impediltur.
lis. animae pax. Quia requiem. apƿ&itionũ conse¬
qui non potest:: utñ que autem simul ei paciprodest
ac ralutis sicut enim pacem corporis. amare seostendunt
animantia cum fugiunt dolorem. & pacem animae
cũ propter expellendas indigentias. app&itio nũ uoluptu¬
temsequuntur. Ita mostẽ fugiendo satis indicant: quantũ
diligant pacen quasibi concili antur anima & corpus
sed quia homini rationalis. anima in est totũ hoc quod ha¬
b& commune cumbestiis subdit. paci animerationalis.
ut mente: aiqut dontem pdornitionis secuodũ hose aliquid
agat ut sit ei ordinata cognitionis. astionis que congensu
quã pacẽ rationalis anime dixeramus. adhocenĩ uel deb&
Nec dolore molesturi Necdesiderio ꝑesturbari. Nec morte
dis olui: ut aliquid utile cognoscat. & secundum eũ cogni¬
tionem. uitãmores que componat. sed neipso studio cogni¬
tionis propter humana a mentis infirmitatem. inperdem ali¬

Expanded text:
t pax corporis prodesset paci animae. Si enim desit pax corporis, inpeditur lis animae pax, quia requiem adpetitionum consequi non potest. Utrumque autem simul ei paci prodestac salutis. Sicut enim pacem corporis amare se ostendunt animantia, cum fugiunt dolorem, et pacem aahnae, cum propter explendas indigentias adpetitionum uoluptatem sequuntur: ita mortem fugiendo satis indicant, quantum dili. gant pacem, qua sibi conciliantur anima et corpus. Sed quia homini rationalis anima inest, totum hoc, quod habet commune cum bestiis, subdit paci animae rationalis, ut mente aliquid contempletur et secundum hoc aliquid agat, ut sit ei ordinata cognitionis actionisque consensio, quam pacem rationalis animae dixeramus. Ad hoc enim uelle debet nec dolore molestari nec desiderio perturbari nec morte dissolui, ut aliquid utile cognoscat et secundum eam cognitionem uitam moresque conponat. Sed ne ipso studio cognitionis propter humanae mentis infirmitatem in pestem ali
Abbreviated transcription (Latin):
auii Depccce seruientium docuiurꝰ perfectte urcenquilli¬
in hacc temporali uita non potest adprȩ hindi:¬
Quod quem uis omni temp̃r dr̃iudic& in hoctamen lbsð
deno uissimo eius iudicio sit propricce dis putaendũ
Quid in libro ecclesi ceste scclomon de hisquȩ in ac uita
&bonis & ialirsunt cõmuni disputar&¬
Quod eddis serendum denouissimo iudiciodĩ noui primũ
testacmenti ac̃ de inde ueteris testi monid ꝓlaturus sit

Expanded text:
I. De pace seruientium Deo, cuius perfecta tranquilliin hac temporali uita non potest adprehendiQuod, quamuis omni tempore Deus iudicet, in hoc tamen libro de nouissimo eius iudicio sit proprie disputandum. Quid in libro ecclesiaste Salomon de his quae in hac uita bonis malisque sint communia disputaQuod ad disserendum de nouissimo iudicio Dei noui primum testamenti ac deinde ueteris testimonia prolaturus sit.
Abbreviated transcription (Latin):
quicum eum egrotanton multis & nagnir lacrimis rogaroit
utse at xp̃ianus prorsus ab nuiteor Qquea securbida india¬
tione submouit iu sumet: Cenerocius ut ira et admonoriam
scĩ stephani & illic proeo quan tum possee orar&t  It drL
dar& menton bonam : quae credere non differr&t in xp̃m
pectthocin geiti geitu & fletu &x sincenite ar denrte pie

Expanded text:
Qui cum eum aegrotantem multis et magnis lacrimis rogarent,Qui cum eum aegrotantem multis et magnis lacrimis rogarent, ut fieret Christianus, prorsus abnuit eosque a se turbida indignatione submouit. Visum est genero eius, ut iret ad memoriam sancti Stephani et illic pro eo quantum posset oraret, ut Deus illi daret mentem bonam, qua credere non differret in Christum. Fecit hoc ingenti ge
Abbreviated transcription (Latin):
Memorati memo riam martiris: : Quȩ posi ta est
in castello sinitensi quod ipponiensi coloniae uici¬
num est eius deloci ldcillus epis copus ⁊
precedeite adque senquente portabat
sistula cuius molestia iam diulaborauerat ei fimi¬
liaris simi suimedici qui eum seccret: opperie¬
batur manur illius : piae sarcinae uectatione
Repente sanata est: nam de in ceps eã in suocor¬
pore non inuenit euch arius est presbiter
&his pania chala me habitat: Vetere morbo
coelculi laborabat . per memoriã supra dicti
ma tris quam possidiur No aduexit epis copus
scluus fecctus: Idan ipse postea morbo aliopre¬
uales cende moritus siciacebat ut eiaml po¬
cesliganoi tur opitula cione memoratimaolli¬
rssicum dememerie eius reportata errat
biterii tonica suscitatus est
putibiur mor dine suo primarus nomine marticlisae uo
Pamgraues & multum abhorrenr areligione xp̃ranco Habebat
seene sidelan siliem & penierun eodm annobart : abrbo

Expanded text:
Memorati memoriam martyris, quae posita est Memorati memoriam martyris, quae posita est in castello Sinitensi, quod num est, eiusdem loci Lucilius episcopus populo praecedente adque sequente portabat. Fistula, cuius molestia iam diu laborauerat et familiarissimi sui medici, qui eum secaret, opperiebatur manus, illius piae sarcinae uectatione repente sanata est; nam deinceps eam in suo corpore non inuenit. Eucharius est presbyter ex Hispania, Calamae habitat, uetere morbo calculi laborabat; per memoriam supradicti martyris, quam Possidius illo aduexit episcopus, saluus factus est. Idem ipse postea morbo alio praeualescente mortuus sic iacebat, ut ei iam pollices ligarentur; opitulatione memorati martyris, cum de memoria eius reportata esset byteri tunica, suscitatus est. Fuit ibi uir in ordine suo primarius, nomine Martialis, aeuo iam grauis et multum abhorrens a religione Christiana. Habebat sane fidelem filiam et generum eodem anno baptizatum.
Abbreviated transcription (Latin):
genus foller undeuestimentum emer & petiuiss&:
Nilletacitus ambulanr eiectum grandempis cempal¬
pitantem uidit inlitore: Eumqueillis fauentibus atq
adiuuantibus appraehendit : Ecuidam quo quo cato¬
so nominebene xpĩano ad quo quipam conditariam indi¬
cans quid gertumsit trecentis follibus uendidit:
Lancem comparare. inde disponens ut uxor eius
quomodo poss& ei quo induer&ur effecer&
Sed cocus concidens piscem: anulum aureum
inuentriculo eius inuenit Mox que miseratio¬
ne flacus &religione perterritus : homini
eum redlidit dicens: Ecce quomodo teiuginti
martyres uestiuerunt Ad aquas tybi
litanas. episcopo afferente praei ecto
ieniebat magne multitudinis: concu
& occurru ibi cedamulier. ut ade pm̃ portantem
ducer&ur ore uit florer quor florebat addedit
recepit: Oculis ammouit protimis uidit. stupen¬
tibus quiaderant praeibat exultamr uiam
carpens : & uiae ducem ulterius non requisens:

Expanded text:
genos folles, unde uestimentum emeret, petiuisset. genos folles, unde uestimentum emeret, petiuisset. At ille tacitus ambulans eiectum grandem piscem palpitantem uidit in litore eumque illis fauentibus adque adiuuantibus adprehendit et cuidam coquo, Catoso nomine, bene Christiano, ad coquinam conditariam, . indicans quid gestum sit, trecentis follibus uendidit, lanam conparare inde disponens, ut uxor eius quo modo posset ei quo indueretur efficeret. Sed coquus concidens piscem anulum aureum in uentriculo eius inuenit moxque miseratione flexus et religione perterritus homini eum reddidit dicens: \'Ecce quo modo te uiginti martyres uestierunt/ Ad aquas Tiblitanas episcopo afferente Praejecto rmemoriam veniebat magnae multitudinis concursus et occursus. Ibi caeca mulier, ut ad episcopum portantem duceretur, oravit: flores quos ferebat dedit; recepit, oculis admovit, protinus vidit. Stupentibus qui aderant, praeibat exsultans, viam carpens, et viae ducem ulterius non requirens. 11.
Abbreviated transcription (Latin):
essedicebant : Ibimaritus sororis enus quieum illo de tuli¬
rat : Potens esd inquiddr̃ scõrum orationibus qui su¬
gauit demonem lumen reddere : Tum sicut potuit ocu¬
lum lapsum atq pendentem locurao reuocatum liga¬
uit orario necniñ posa septem dies putauit esre soluendũ
quod cum feciss & sanissimum inuenit: Sanati sunt ilic
& alii dequibus dicer elongumest Hyppo&ieasim
quatdam uitginem scio: Cumse oleo perunxissae
cuipro illo orans prerbiter instillauerat lacrimas suar
Mox adaemonio fuisse sanatam: Scio etiã epis copum
Semiel prio adnl escexte quemnon uidit oras seillũ¬
queili codemone caruisse: Erat quidẽ sen&fhokex¬
tius hypponensis &ostet. Homoreligiosus & pau¬
quorum memoria est apudnos celeberrimcc: Clarauo¬
ceut uestir &ur orauit Audierunt eum adules center
qui fostes aderant inrisores: Eum que dis cedentẽ &¬
agitanter prosequebantur: Quasi amartyribus quinqua¬

Expanded text:
esse dicebant. Ibi maritus sororis eius, qui eum illo detuleesse dicebant. Ibi maritus sororis eius, qui eum illo detulerat: Totens est, inquit, Deus sanctorum orationibus, qui fugauit daemonem, lumen reddere.\' Tum, sicut potuit, oculum lapsum adque pendentem loco suo reuocatum ligauit orario nec nisi post septem dies putauit esse soluendum. Quod cum fecisset, sanissimum inuenit. Sanati sunt illic et alii, de quibus dicere longum est. Hipponiensem quandam uirginem scio, cum se oleo perunxisset, cui pro illa orans presbyter instillauerat lacrimas suas, mox a daemonio fuisse sanatam. Scio etiam episcopum semel pro adulescente, quem non uidit, orasse illumque ilico daemone caruisse. Erat quidam senex Florentius Hipponiensis noster, homo religiosus et pauquorum memoria est aput nos celeberrima, clara uoce ut uestiretur orauit. Audierunt eum adulescentes qui forte aderant inrisores eumque discedentem exagitantes prosequebantur: quasi a martyribus quinqua
Abbreviated transcription (Latin):
nos & orationes cum ancillir suis: & quibur dam scimoni ali¬
bur: & more Domina possessionis intrauit: atque hym¬
nos cantare coeperunt: quac uoce ille quasi percursus
Secus sus est: & cum ter ribili fremitu altar e appraehen¬
sum mouere nonaud ens. siue non ualens: Tam quõ eo fue¬
rit alligatus aut asixus tenebat. & cum grandi heiulatu
parci Sibiroganr corsitebatur ubi adules centem & quapdo
or qiuo nodo unuaer senti. Postremo se&tur umesse denunt¬
ais ene imbraeurr singulanominabat quae se ampitenunit
neiens mninabatur ũtq inte haec ueba drccipiabom¬
nee Sedoculur eiur in maxillam fusurtenui uenulbs ab
quie l rogei quae suradice pendebat totum que ciur mediũ
quod iugellum suerat albicauerat: quouiso qulaat mecdiũ
Coe eunrterant autem &iam alnuocibur eius acciti
& seomner in orationem pro illostrauerant: Quamuir
cum sanamente ftare C auderentrursus tamen
propter eius oculum contristatimedicum quȩ rendum

Expanded text:
nos et orationes cum ancillis suis et quibusdam sanctimonialinos et orationes cum ancillis suis et quibusdam sanctimonialibus ex more domina possessionis intrauit adque hymnos cantare coeperunt. Qua uoce ille quasi percussus excussus est et cum terribili fremitu altare adprehensum mouere non audens siue non ualens, tamquam eo fuerit adligatus aut adfixus, tenebat et cum grandi eiulatu parci sibi rogans confitebatur, ubi adulescentem et quando et quo modo inuaserit. Postremo se exiturum esse denuntians membra eius singula nominabat, quae se amputaturum exiens minabatur, adque inter haec uerba discessit ab homine. Sed oculus eius in maxillam fusus tenui uenula ab interiore quasi radice pendebat, totumque eius medium, quod nigellum fuerat, albicauerat. Quo uiso qui aderant concurrerant autem etiam alii uocibus eius acciti et se omnes in orationem pro illo strauerant, quamuis eum sana mente stare gauderent, rursus tamen propter eius oculum contristati medicum quaerendum
Abbreviated transcription (Latin):
tunc meus epis copus sinitensis ecclesiae maximinus In pno¬
ximo essemus : ut ueniremus rogauit. &uenimus: cum quȩ
nobis omnia retuliss& &iam hoc peciuit ut in foder &ur
alicubi atq ibiorationum locur sierat ubi etiam xp̃iani pos¬
sent ad caele biunda quedĩ sunt congregari: ponresistimus fac¬
tum est Etat isnuuens paraliticus. Rusticanus
hoc audito p&iuit apparemib: suis : ut illũ ad eum locũs cm̃non
cunctanter afferrent: Quo cum que suiss & allatus orauit:
atq inde continuo pedibus suir saluus abrcessit: Victoria¬
uadicititr uil.l & ab hyppone regihoomnuis treciata
anlabus abest: Nemoriama fyrum ibi est mediolanensiũ
priotasii & gerua Usiipor tatus est eoquidam adalercens:
quicum diae mediotem pore aestatis equum abluer &. Influ¬
minis gurgite de monem in curre ꝗbi cumiacer & uel morti
proximus uel simillimus mortuo aduespertinos Illuc hym¬

Expanded text:
tunc meas, episcopus Sinitensis ecclesiae Maximinus, in protunc meas, episcopus Sinitensis ecclesiae Maximinus, in proximo essemus; ut ueniremus rogauit, et uenimus. Cumque nobis omnia rettulisset. etiam hoc petiuit, ut infoderetur alicubi adque ibi orationum locus fieret, ubi etiam Christiani possent ad celebranda quae Dei sunt congregari. Non restitimus; factum est. Erat ibi iuuenis paralyticus rusticanus. Hoc audito petiuit a parentibus suis, ut illum ad eum locum sanctum non cunctanter adferrent. Quo cum fuisset adlatus, orauit, adque inde continuo pedibus suis saluus abscessit. Victoriana dicitur uilla, ab Hippone Regio minus triginta milibus abest. Memoria martyrum ibi est Mediolanensium Protasii et Geruasii. Portatus est eo quidam adulescens, qui cum die medio tempore aestatis equum ablueret in fluminis gurgite, daemonem incurrit. Ibi cum iaceret uel morti proximus uel simillimus mortuo, ad uespertinos illuc hym
Abbreviated transcription (Latin):
aureho etiam ut uenir& carthaginem
fecimus: quecmuis a talibus prius audierimus
dequorum fide dubitare non possimus.
Vir tribunitius hesperius apud nos est
hab& intepri torio fugga lengi+
fundum. Zubedi appellatur ubicum afflic ci¬
one animalium & seruorum suorum domum
suam spirituum melignorum iumnodeiam peripecie onipee¬
sam ogauit nostros meabsente praes biter os ut aliquis conũ
illopergera c̃uius orationibus cederent: per rait unus
Urtuli tibis acrificium corporis xp̃i: Orans quantum potuit
utcessar & illa ueatio dõ protenus miserante cesssauio
ucceperat autem ab amicosuo terram sanetam deluenoso¬
limis allatam ubi sepultur xpr̃ dieter tio resunyeit Eam que
surpenderat incubiculosuo: nequid moclietiam ipsepater&ur :
ubidomus eius ab illa in sestatio pur gata est quid deilla
errasier & cogitabat: quam diutiur incubiculo suo reueren¬
tiae causa habere nolebat For te accedit ut ego & collega

Expanded text:
Aurelio etiam ut ueniret Carthaginem Aurelio etiam ut ueniret Carthaginem fecimus, quamuis a talibus prius audierimus, de quorum fide dubitare non possemus. Vir tribunicius Hesperius aput nos est; habet in territorio Fussalensi fundum Zubedi appellatur; ubi cum adflictione animalium et seruorum suorum domum suam spirituum malignorum uim noxiam perpeti conperisset, rogauit nostros me absente presbyteros, ut aliquis eorum illo pergeret, cuius orationibus cederent. Perrexit unus, obtulit ibi sacrificium corporis Christi, orans quantum potuit, ut cessaret illa uexatio: Deo protinus miserante cessauit. Acceperat autem ab amico suo terram sanctam de Hierosolymis adlatam, ubi sepultus Christus die tertio resurrexit, eamque suspenderat in cubiculo suo, ne quid mali etiam ipse pateretur. Ast ubi domus eius ab illa infestatione purgata est, quid de illa terra fieret, cogitabat, quam diutius in cubiculo suo reuerentiae causa habere nolebat. Forte accidit, ut ego et collega
Abbreviated transcription (Latin):
uicumde diss& nomen ad baptis mum & pridie quam
baptigar etur: in somnis apueris nignis cirratis quos in¬
tellegebat demones baptigari eodem annoprohibitur
suis sex eis quenon ob temperans : &iam conculcantiiur
pedes eius in dolore moccerrimũ quolem numquã gpe¬
tur esa aestuasse maegis que eos uincens. lauacro negeneratio¬
nis ut uouerat. ablui non distuliss& : Inbaptis mate
ipso non solum dolore quod ultra solitum cruciabatur
Herum etiam poda graca ruisse : Nec amplus
cumclu postea uxisr& pedes doluisse quis nouit
Nos tamen nouimus & paucissimi fratres ad quos
id potuit peruenire :
Ronoio quidam curugitanus norigolum
deparauns cun serum eciam ab informi pondere
ggnitalium cum baptigar&ur raru esfectere
est: Qliberatus utra que molertia am¬
queem mali nihil habuiss& incorpore ele fonte
regenerationis. ascendit: Quis hoc praeter
curubin nouit & praecerrarissimos aliquos
qui hoc ubicumque audre potuerunt : Norautẽ
cum hoc comperissemus: iubente s cõ epis copo

Expanded text:
ui cum dedisset nomen ad baptismum et pridie quam baptizaretur in somnis a pueris nigris cirratis, quos intellegebat daemones, baptizari eodem anno prohibitus fuisset eisque non obtemperans etiam conculcantibus pedes eius in dolorem acerrimum, qualem numquam expertus est, aestuasset, magisque eos uincens lauacro regenerationis, ut uouerat, ablui non distulisset, in baptismate ipso non solum dolore, quo ultra solitum cruciabatur, uerum etiam podagra caruisse nec amplius, cum diu postea uixisset, pedes doluisse quis nouit? Nos tamen nouimus et paucissimi fratres ad quos id potuit peruenire. Ex mimo quidam Curubitanus non solum a paralysi, uerum etiam ab informi pondere genitalium, cum baptizaretur, saluus effectus est et liberatus utraque molestia, tamquam mali nihil habuisset in corpore, de fonte regenerationis adscendit. Quis hoc praeter Curubim nouit et praeter rarissimos aliquos, qui hoc ubicumque audire potuerunt? Nos autem cum hoc conperissemus, iubente sancto episcopo
Abbreviated transcription (Latin):
politeomni sp̃itui credere: sed probate sp̃mqui ex dõest. Nec in lau¬
dib caritatis quod dictũ ẽ omnia credit. sicaccipiendũ e utcaritati
cuius piam derogemus. sinon quod audierit statim crediderit. quic

Expanded text:
: fratres. nolite omni spiritui credere, sed probate spiritum qui ex deo est? nec in laudibus caritatis quod dictum est: omnia credit, sic accipiendum est, ut caritati cuiuspiam derogemus, si non quod audierit statim crediderit. qui
Abbreviated transcription (Latin):
Deresurrectione corporis age¬
bat quod absorbebitur mors inuictoria. cum mostale hoc
induerit immostalitatem: tunc ipsi mosti insultabitur
quae inuictoriam resurrectionẽ corporis absor bebitur

Expanded text:
de resurrectione corporis agebat, quod absorbebitur mors in uictoriam, cum mortale hoc induerit inmortalitatem.. tunc ipsi morti insultabitur, quae in uictoriam resurrectione corporis absorbebitur
Abbreviated transcription (Latin):
propt̃ imitationis exemplum: quod autẽ suprarespondimus ad¬
uersuscos quidicunt. sipeccator genuit peccatorem. iustusquoq
iustũ gigneredebuit: hocetiam his respondemus. quidicunt dehomi¬
ne baptitato. Natũ iam uelut baptizatum haberi debuisset
Curenim Ñinquiunt in lumbis patris sui potuerit baptizari. si se¬
cundum epistolam quaeadhebreos scriptaest. in lũbis abrahȩ leuipo¬
tuit decimari hocquidicunt. adtendant ñ propterea leui postea
non fuissedecimatum. quia iã fuerat decimatus in lumbis abra hȩ
Sed quia sic ordinatus est honore sacerdotio. ut acciperet decimas
Non p̃beret: Alioquin necc&eri fratres cius quiei p̃bebant decimarent᷑:
quia etipsi in lumbis abrahȩ. a melchi sedech iam fuerant decimati
Sednequisdicat propterearecte potuisse abrahȩ filios decimari. qua¬
uis iam fuissent in lumbis patrissuidecimati. quia decimatio talis res

Expanded text:
propter imitationis exemplum! Quod autem supra respondimus adpropter imitationis exemplum! Quod autem supra respondimus aduersus eos qui dicunt: si peccator genuit peccatorem, iustus quoque iustum gignere debuit. hoc etiam his respondemus, qui dicunt de homine baptizato natum iam uelut baptizatum haberi debuisse. cur enim non, inquiunt, in lumbis patris sui potuerit baptizari, si secundum epistolam, quae ad Hebreos scripta est, in lumbis Abrahae Leui potuit decimari? hoc qui dicunt adtendant non propterea Leui postea non fuisse decimatum, quia iam fuerat decimatus in lumbis Abrahae, sed quia sic ordinatus est honore saeerdotii, ut acciperet decimas, non praeberet; alioquin nec ceteri fratres eius, qui ei praebebant, decimarentur, quia et ipsi in lumbis Abrahae a Melchisedech iam fuerant decimati. Sed nc quis dicat propterea recte potuisse Abrahae filios decimari, quamuis iam fuissent in lumbis patris sui decimati, quia decimatio talis res
Abbreviated transcription (Latin):
inuenit. sicet superiora nr̃a quib adeum ascendimus. Ncoaequa¬
buntur supcrioribus cius. inquibus cum illic inuenturi sumus
Nosenim ipsiusgratia facticrimus filiidĩ. ille semꝑnatura crat filius
dĩ. Nos aliquando conuersi adherebimus imparesdõ: illenũ qũa
auersus. manetę̧qualisdõ. Nos pasticipes uitȩȩterne: illeuita ȩt̃na
Solusergo ille etiã homo factus manensds̃. peccatũ nullum umqu̾a
habuit. Neccumcarne peccati quamuis dematerna carne peccati:
Quodenim carnis inde suscepit id profecto aut suscipiendũ munda¬
uit. aut suscipiendo mundauit. Ideo uirginẽ matrem ñ legecarnis
peccati. id est pon concupiscentiȩ carnalis motu concipientem. sed ip̃sa
fidescã germen in sefieri promerentem. quã eligeret creauit dequa
crearetur elegiti. Quanto magis ergocaro peccati baptizanda est
ppt̃ euadeꝵ dum iudicium: Sibaptit anda est carosine peccato

Expanded text:
inuenit, sic et superiora nostra, quibus ad cum ascendimus, non coaequainuenit, sic et superiora nostra, quibus ad cum ascendimus, non coaequabuntur superioribus cius, in quibus cum illic inuenturi sumus. nos enim ipsius gratia facti erimus filii dei, ille semper natura erat filius dei; nos aliquando conuersi adhaerebimus inpares deo, ille numquam auersus manet aequalis deo; nos participes uitae aeternae, ille uita aeterna. solus ergo ille etiam homo factus manens deus peccatum nullum umquam habuit nec sumpsit carnem peccati quamuis de materna carne peccati. quod enim carnis inde suscepit, id profecto aut suscipiendum mundauit aut suscipiendo mundanit. ideo uirginem matrem non lege carnis peccati, id est non concupiscentiae carnalis motu concipientem, sed pia fide sanctum germen in se fieri promerentem quam eligeret creauit. de qua crearetur elegit. quanto magis ergo caro peccati baptizanda est propter euadendum iudicium, si baptizata est caro sine peccato
Abbreviated transcription (Latin):
natus est. Hocestenim et uerbum caro factũ est. et habitauit in nob
Perhoc inquit factuest ut natidecarnecaro: postea nascendo despũ
decarne nascendo caro factus est. et habitauit in nobis: Verbũ enĩ
quod caro factumest inprincipioerat: et apuddm̃dserat. Uerumta¬
men ipsa participatio illius in inferiora nr̃a. ut nr̃a eẽt insuperiora
quidem natiessemus in carne peccati. illcautem iñ similitudine
carnis peccati. Nos non solum ex carneet sanguine. uerumetiam et uo¬
luntateuiri. et ex uoluptate carnis. illeautẽ tantum excarne et san¬
guine : non ex uoluntateuiri Neq ex uoluptatẽ carnis. sede xdõ
natus est. Etideonos inmortem propt̃ peccatũ. ille propt̃ nos in
mostem sinepeccato: Sicut autẽ inferioracius. quib ad nos descendit
Nomnimodo coaequata sunt inferioribus nr̃is inquibus nos hic

Expanded text:
natusest\';hocest enim: et uerbum caro factum est et habitauitin nobis. natusest\';hocest enim: et uerbum caro factum est et habitauitin nobis. per hoc, inquit, factum est, ut nati de carne caro postea nascendo de spirde carne nascendo caro factus est et habitauit in nobis. uerbum enim, quod caro factum est, in principio erat et apud deum deus erat. uerum tamen ipsa participatio illius in inferiora nostra, ut nostra esset in superiora tatem, ut nos quidem nati essemus in carne peccati, ille autem in similitudine carnis peccati, nos non solum ex carne et sanguine, uerum etiam ex uoluntate uiri et uoluntate carnis; ille autem tantum ex carne et sanguine, non ex uoluntate uiri neque ex uoluntate carnis, sed ex deo natus est. et ideo nos in mortem propter peccatum, ille propter nos in mortem sine peccato. sicut autem inferiora eius, quibus ad nos descendit, non omni modo coaequata sunt inferioribus nostris, in quibus nos hic
Abbreviated transcription (Latin):
qui hoc insuacarne figurauit Quib ꝑgratiam suam dedit potes¬
tatem filios dĩ fieri . Nonenimomnibus hominib: dedit : sed quot¬
quot receperunteum : Vtdõrenascerentur sp̃ũ. quidõ natierant
carne: Sicenim dehis dictũ est. Quotquot autẽ receperunt eum.
Deditcis potestatem filiosdĩ fieri. quinonexcarne. Nonex sangui¬
ne. Non ex uolunta teuiri. Non ex uoluntate carnis. sed ex dõnatis
Secutus autẽ addidit. Et uerbũ caro factumest. ethabitauit in nobis
Iam quãdicens. Magnum quidem hoc inhis factũest. ut dõnasce¬
rentur exdõ. qui prius natifuerant. excarneseculo quam uis creati
ab ipsodõ. Sed longe mirabilius factũ est. quod cũ istis naturȩ fuerit
nascidecarne. beneficii uero nasciexdõ. propter hoc inꝑtiendũ bene¬
ficium. illequidedõ Naturaliter natusest. nascietiam decarnedig¬

Expanded text:
qui hoc in sua cruce figurauit, quibus per gratiam suam dedit potesqui hoc in sua cruce figurauit, quibus per gratiam suam dedit potestatem filios dei fieri. non enim omnibus hominibus dedit, sed quotquot receperunt eum, ut deo renascerentur spiritu, qui saeculo nati erant carne. sic enim de his dictum est: quotquot autem receperunt eum, dedit eis potestatem filios dei fieri, qui non ex carne, non ex sanguine, non ex uoluntate uiri nec ex uoluntate carnis, sed ex deo nati sunt. Secutus autem addidit: et uerbum caro factum est et habitauit in nobis, tamquam dicens: \'magnum quidem hoc in his factum est, ut deo nascerentur ex deo, qui prius nati fuerant ex carne saeculo quamuis creati ab ipso deo; sed longe mirabilius factum est, quod, cum istis naturae fuerit nasci de carne, beneficii nero nasci ex deo, propter hoc inpcrtiendum beneficium ille, qui de deo naturaliter natus est, nasci etiam misericorditer de carne dig
Abbreviated transcription (Latin):
pillius sacramentũ quiuenit insimilitudine carnis peccati. ut
euacuetur corpuspeccati Quod etcorpus mostis huius appellax
Sicenim abeis transitũ fecit in posteros. istalex in itiũ mostis
quẽ admodum labor quocunctihomines laborant interra que ad¬
modũ in feminas parturitio cũ doloribus. Haecepuĩ cũ depeccato
arguerentur dĩ sententia meruerunt: quae non ineis solis. sed etiã
insuccessorib corum. in aliis magis in aliisminus . tam̃ i nomnib
uidemus impleri. Cum itaq: primorũ illorũ hominũ fuerit.
prima iustitia oboediredõ. ethanc in membris aduersus legẽmen¬
tis suȩ. legem concupiscentiȩ Nonhaberet: Nunc posteorũ peccatũ.
Nataex cis nr̃a caro peccati. promagno obtinetur abhis quioboe¬
diuntdõ. desideriis eiusdem concupiscentiȩ non oboedire.: etcruci¬
figein secarnem cumpassionib: et concupiscentiis. ut sintihũxp̃i

Expanded text:
per illius sacramentum. qui uenit in similitudine carnis peccati, ut per illius sacramentum. qui uenit in similitudine carnis peccati, ut euacuetur corpus peccati, quod et corpus mortis huius appellat, sic enim ab eis transitum fecit in posteros ista lex initium mortis, quemadmodum labor quo cuncti homines laborant in terra, quemadmodum in feminas parturitio cum doloribus. haec enim, cum de peccato arguerentur, dei sententia meruerunt, quae non in eis solis, sed etiam in successoribus eorum, in aliis magis, in aliis minus, tamen in omnibus uidemus inpleri. cum itaque primorum illorum hominum fuerit prima iustitia oboedire deo et hanc in membris aduersus legem mentis suae legem concupiscentiae non habere, nunc post eorum peccatum nata ex eis nostra carne peccati pro magno obtinetur ab his qui oboediunt deo desideriis eiusdem concupiscentiae non oboedire et crucifigere in se carnem cum passionibus et concupiscentiis, ut sint Iesu Christi,
Abbreviated transcription (Latin):
lestũ si nosei ñ oboedimus: cuius in nos sũmã potestatẽ Nullomodo
minuereualemus: Sed nobpudendumest qđ imperionro caro
non seruit. Qui obhocfit ꝑ infirmitatem quã peccando meruimus.
uocaturq peccatum habitans in membris nr̃is. Sicest autẽ hoc
peccatum. ut sit poena peccati. Deniq postea quam est illa facta
trans gressio. et in oboediens alegesuidñi auersa est: habere coepit
contracam seruus eius hocest corpus eius. legem inoboedientiȩ.
et puduit illos homines puditatissuȩ anim aduerso in semotu.
quẽ ante non senserant : quȩ animaduersio aꝑtio dicta est oculorũ
Neq enimoculis clausis inter illas arbores oberrabant. Sicetde
agar scriptũest. aꝑtisunt oculicius etuidit puteũ. Tunc illi ho¬
mines pudenda texerunt: Quȩds̃ illis mebra. ipsi uero pudenda
fecerunt: Dchaclege peccati nascitur caro peccati. ex pianda

Expanded text:
lestum, si nos ei non oboedimus, cuius in nos summam potestatem nullo modo lestum, si nos ei non oboedimus, cuius in nos summam potestatem nullo modo minuere ualemus, sed nobis pudendum est, quod imperio nostro caro non seruit, quia hoc fit per infirmitatem, quam peccando meruimus, uocaturque peccatum habitans in membris nostris. sic est autem hoc peccatum, ut sit poena peccati. denique posteaquam est illa facta transgressio et anima inoboediens a lege sui domini auersa est, habere coepit contra eam seruus eius, hoc est corpus eius, legem inoboedientiae et puduit illos homines nuditatis suae animaduerso in se motu, quem ante non senserant, quae animaduersio apertio dicta est oculorum; neque enim oculis clausis inter illas arbores oberrabant. sic et de Agar scriptum est: aperti sunt oculi eius et uidit puteum. tunc illi homines pudenda texerunt, quae deus illis membra, ipsi uero pudenda fecerunt. De hac lege peccati nascitur caro peccati expianda
Abbreviated transcription (Latin):
Naturali uerecundia. Nec pudet quod in carneincuius seruitutem
ius potestatis accepit nescio qua infirmitate efficere non potest
ut senolente Nonmoueantur membra. et scuolente moueantur
Que propt̃ hoc in quouis castomerito appellantur pudenda quod
aduersus dominamentem quasi sue sint potestatis sicut libitum est
excitantur : idq solum iuris in his habent frena uirtutis. ut ad in¬
mundas et adinlicitas corruptiones. ea ꝑuenire nonsinant
Haecigitur carnis inoboedientia quaein ipsomotuest. etiã si habere
Non ꝑmittatur effectum: Ferat in illis primis hominib: quando
nudierant et non confundebantur. Nondum quippe animaratio¬
nalis domina carnis. in oboediens extiterat dño suo. ut poena reci¬
proca in oboedientẽ experiretur carnem famulã suã cum sensu
quodam confusionis et molestięsuȩ. Quem sensũ ceste ipsa ꝑ in¬
oboedientiã suã non intulitdõ: Neq enimdõ pudendũ est aut mo¬

Expanded text:
naturali uerecundia nunc pudet, quod in carne, in cuius seruitutem naturali uerecundia nunc pudet, quod in carne, in cuius seruitutem ius potestatis accepit, nescio qua infirmitate efficere non potest, ut se nolente non moueantur membra et se uolente moueantur. quae propter hoc in quouis casto merito appellantur pudenda, quod aduersus dominam mentem, quasi suae sint potestatis, sicut libitum est, excitantur idque solum iuris in his habent frena uirtutis, ut ad ininundas et inlicitas corruptiones ea peruenire non sinant. haec igitur carnis inoboedientia, quae in ipso motu est, etiamsi habere non permittatur effectum, non erat in illis tunc primis hominibus, quando nudi erant et non confundebantur. nondum quippe anima rationalis domina carnis inoboediens extiterat domino suo, ut poena reciproca inoboedientem experiretur carnem famulam suam cum sensu. quodamconfusionisetmolestiaesuae, quem sensum certe ipsa per inoboedientiam suam non intulit deo. neque enim deo pudendum est aut mo
Abbreviated transcription (Latin):
seruitus. quantũ eẽt solius oboedientiȩ bonum: quã solã defamulo
exegerat : cuioboedire Non propt̃ ipsius dominatũ. sed propt̃ luen¬
tis utilitatem potiuse xpediret. ab eolignosunt prohibiti. quosi
uterentur non prohibiti. Nihil maliomnino paterentur. ut qđillo
post prohibitionem utentes passisunt. satis intelligeretur qđ eis
hoc non intulerit arbor cibonoxio ꝑniciosa. sedtantũ obocdientio
uiolata: Hancergo priusquam uiolassent placebant dõ. et place¬
bateisds. Et quamuis corpus amimale gestarent. Nihil in oboedi¬
ens in illo aduersum semoueri sentiebant. Faciebat quippe hoc
ordo iustitiȩ : ut quia corũ anima famulum corpus adño acceperat.
sicut ipsa cidem dño suo. ita illi corpuscius oboediret. atq ex hibe¬
ret uiteilli congruum sinculla resistentia famulatum. Hinc&
Hudierant et non confundebantur. Animã quippe rationalem

Expanded text:
seruitus, quantum esset solius oboedientiae bonum, quam solam de famulo seruitus, quantum esset solius oboedientiae bonum, quam solam de famulo exegerat, cui oboedire non propter ipsius dominatum, sed propter seruientis utilitatem potius expediret, ab eo ligno sunt prohibiti, quo si uterentur non prohibiti, nihil mali omnino paterentur, ut quod illo post prohibitionem utentes passi sunt satis ostenderetur quod eis hoc non intulerit arbor cibo noxio perniciosa, sed tantum oboedientia uiolata. Hanc ergo priusquam uiolassent, placebant deo et placebat eis deus et, quamuis corpus animale gestarent, nihil inoboediens in illo aduersum se moueri sentiebant. faciebat quippe hoc ordo iustitiae, ut, quia eorum anima famulum corpus a domino acceperat, sicut ipsa eidem domino suo ita illi corpus eius oboediret atque exhiberet uitae illi congruum sine ulla resistentia famulatum. hinc et nudi erant et non confundebantur. animam quippe rationalem
Abbreviated transcription (Latin):
inmostem ueterescere Nonsinebat: tribuens hoc corporihiummano
uisuocorport beneficium. et mistica significatione demoastrans
quidp sapierdam cuius figuram gestabat confu a qula aemorte
fauopau utalimentocius uiuificata Nequa qua inlabe mostẽq
acouste uesteretirs CMertoenim delladieit̃ lignũuite est
amplectentibuscam: Sicut hȩc arbor incorporali. sic illa insp̃ita¬
li paradyso. Ista exterioris. illa interioris hominis sensib p̃bens
uigorem sinculla indeterius temporis cõmutatione uitalem
Seruiebant igiturdõ. uehementer sibi cõmendata pietateo boedi¬
entiȩ. quauna coliturds̃: quaeꝑ seipsam quantasit. quãq sola
sufficiat ad tuendam rationalem subcreatore creaturam. Non
potuit excellentius intimari. quam ut aligno prohiberentur non
malo: Absitenim ut bonorum creator qui fecitomnia. Et eccebona
ualde malialiquid in illis etiam corporalis paradysi festilitate plan¬
taret: Sedut ostenderetur hominicuieẽt subtalidnõ utilissima

Expanded text:
in mortem uetcrescere non sinebat, tribuens hoc corpori humano de suo corpore beneficium et mystica significatione demonstrans quid per sapientiam, cuius figuram gestabat, conferretur animae rationali, ut alimento cius uiuificata nequaquam in labem mortemque nequitiae uerteretur? merito enim de illa dicitur: lignum uitae est am plectentibus eam. sicut haec arbor in corporali sic illa in spiritali paradiso, ista exterioris, illa interioris hominis sensibus praebens uigorem sine ulla in deterius temporis commutatione uitalem. seruiebant igitur deo uehementer sibi commendata pietate oboedientiae, qua una colitur deus. quae per se ipsam quanta sit quamque sola sufficiat ad tuendam rationalem sub creatore creaturam, non potuit excellentius intimari, quam ut a ligno prohiberentur non malo. absit enim ut bonorum creator, qui fecit omnia et ecce bona ualde, mali aliquid in illius etiam corporalis paradisi fertilitate plantaret. sed ut ostenderetur homini, cui esset sub tali domino utilissima
Abbreviated transcription (Latin):
bestialis motus pudendus hominib: quẽ in sua crubuit¬
nuditate: Iunc etiam morbo quodam exrepentina et pestifera
corruptione concepto. factum in illisest : Vtilla in qua
crcatisunt stabilitate ȩtatis amissa: permutabilitates etatũ
irent inmortem. Quãuis ergo annos multos postea uixe¬
rint. illotamendie moricoeperunt. Quomostis legem
qua insenium ueterescerent acceperunt. Nonenĩ stat
uel temporis puncto. sed sine int̾missione labitur: quic¬
quid continũa mutatione sensim currit infinẽ. nonꝑfi¬
cientem sed consumentem. Sicitaq impletũẽ quod dixe¬
ratds̃ : quadie ederitis morte moriemini. Exhac igitur
in oboedientia carnis. ex haclege peccati etmostis:
Suisquis carnalit̾ generatur regenerari spĩtalit̃ opus hab&
Ut non solũ adregnumdĩ ꝑducat᷑. uerum etiã a peccati
dampnatione liberet᷑: Simulitaq peccato & mosti primi
hominis obnoxii noscuntur incarne Et simul iustitie

Expanded text:
bestialis motus pudendus hominibus, quem in sua erubuitbestialis motus pudendus hominibus, quem in sua erubuitnuditate; tunc etiam morbo quodam ex repentina et pestifera corruptione concepto factum in illis est, ut illa in qua creati sunt stabilitate aetatis amissa per mutabilita est aetatum irent in mortem. quamuis ergo annos multos postea uixerint, illo tamen dic mori coeperunt, quo mortis legem, qua in senium ueteres cerent, acceperunt. non enim stat uel temporis puncto. sed sine intermissione labitur quicquid continua mutatione sensim currit in finem non perficientem, sed consumentem. sic itaque impletum est quod dixerat deus: qua die ederitis, morte moriemini. ex hac igitur inoboedientia carnis, ex hac lege peccati et mortis quisquis carnaliter generatur regenerari spiritaliter opus habet, ut non solum ad regnum dei perducatur, uerum etiam a peccati damnatione liberetur. simul itaque peccato et morti primi hominis obnoxii nascuntur in carne et simul iustitiae
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua iustitia preter xp̃m : sicut aliqua peccata p̃teradã
deocũdix isset quẽ ad modũ regnauit peccatũ in mostem.
depeccato illo quod sub intrante lege abundauit : et hoc
utiq: non est originis sed propriȩ uoluntatis: Cũ autem
tantũ modo trahitur quod est originale peccatũ : regene¬
rante autem spũ non solum originalis sed etiam uoluntari¬
orum fit remissio peccatorũ: Potest proide rectedici
paruulos sinebaptismodecor pore ex euntes indã nationẽ
omniũ mitissima futuros: Multũ autẽ fallit et fallitur
quicos indãnationẽ p̃dicat non futuros Dicente aposto¬
lo  udiciũ exuno delicto in condem nationem: et paulo post
Perunius delictũ in om̃s homines ad condemnationem:
Quando ergo peccauit adam Nonoboediensdõ. tunceius
corpus quamuis cẽt animale acmostale gratiã perdidit:
quacius anime omnie x paste oboediebatꝰ : Tunc ille extitit

Expanded text:
aliqua iustitia praeter Christum, sicut aliqua peccata practer Adam. aliqua iustitia praeter Christum, sicut aliqua peccata practer Adam. ideo cum dixisset: quemadmodum regnauit peccatum in mortem, de peccato illo, quod subintrante lege abundauit, et hoc utique non est originis, sed iam propriae uoluntatis. cum autem tantummodo trahitur, quod est originale peccatum, regenerante autem spiritu non solum originalis, sed etiam uoluntariorum fit remissio peccatorum. Potest proinde recte dici paruulos sine baptismo de corpore exeuntes in damnatione omnium mitissima futuros. multum autem fallit et fallitur, qui eos in damnatione praedicat non futuros, dicente apostolo: iudicium ex uno delicto in condemnatione met paulo post: per unius delictum in omnes homines ad condemnationem. quando ergo pcccauit Adam non oboediens deo, tunc eius corpus, quamuis esset animale ac mortale, gratiam perdidit, quaeius animae omni ex parte oboediebat; tunc ille extitit
Abbreviated transcription (Latin):
Possunt quippe in aliquare omnes cẽ qui pauci sunt: scđ
multos hab& generatio carnalis multos et spĩtalis Quã¬
uis nontã multos hec spĩtalis. quã illa carnalis: Verũ tam̃
quemad modũ illa om̃s hab& homines: sic istaom̃s iustos
hominesi : Quia sicut nemo p̃ter illã homo: sic nemo preter
istam iustus homo: et in utraq multi. Sicutenim pinoboe¬
dientiã unius hominis peccatores constituti sunt multi: Ita
ꝑoboedientiã unius hominis iusti constituentur multi
Lex autẽ subintrauit ut abundaret delictũ. Hoc adori¬
ginale homines addiderunt. iampropria uoluntate N
ꝑadam. sed hoc quoq soluitur sanaturq ꝑxp̃m: Quia
ubi abundauit peccatũ. suꝑabundauit gratia . Vtquem¬
admodum regnauit peccatũ inmostem etiã qđ nonex
adam traxerunt homines. sed sua uoluntate addideruNt.
Sicetgratia regnet ꝑ iustitiã inuitã eternã: Non tamen

Expanded text:
possunt quippe in aliqua re omnes esse qui pauci sunt: sed possunt quippe in aliqua re omnes esse qui pauci sunt: sed multos habet generatio carnalis, multos et spiritualis; quamvis non tam multos haec spiritualis, quam illa carnalis. Verumtamen quemadmodum illa omnes habet homines, sic ista omnes justos homines: quia sicut nemo praeter illam homo, sic nemo praeter istam justus homo: et in utraque multi. Sicut enim per inodientiam unius hominis peccatores constituti sunt multi, ita oboedientiam unius hominis iusti constituentur multi. Lex autem subintrauit, ut abundaret delictum. hoc ad originale homines addiderunt iam propria uoluntate, non per Adam; sed hoc quoque soluitur sanaturque per Christum, quia ubi abundauit peccatum, superabundauit gratia, ut, quemadmodum regnauit peccatum in mortem, etiam quod non ex Adam traxerunt homines, sed sua uoluntate addiderunt, sic et gratia regnet per iustitiam in uitam aeternam. non tamen
Abbreviated transcription (Latin):
in quo uno similit̃ homines imitatione iustificent᷑: Qm̃ ipse
primus hominũ iusteuixit. Aut si propt̃ quendã articulũ
temporis ad noui testam̃ti ex ordium ꝑtinentem xp̃s est posi¬
tus propt̃ imitationem caput iustorum: Iudas eius traditor
caput debuit ponipeccatorũ: Porro si propterea xp̃sunus
est in quo om̃s iustificentur. quia ñ sola eius imitatio iustos
facit. sed ꝑ sp̃m regenerans gratia: Propterea etadam unis
est inquoom̃s peccauerunt. quia ñ solaeius imitatio pecca¬
tores facit: sed ꝑcarnem generans poenam : Obhoc etiã dic¬
tũ ẽ om̃s et om̃s: Neq enim quigenerant᷑ ꝑadam Idem ipsi
omnes ꝑxp̃m regenerantur. Sed hoc rectedictum est quia
sicut nullius carnalis generatio nisi ꝑadam: sic spĩtalis nulli¬
us nisi ꝑxp̃m. Namsi aliqui possent carne generari ñ ꝑadã
sice ibidicerentur: Fosdem autẽ om̃s. postea multos dicit

Expanded text:
in quo uno similiter homines imitatione iustificentur, quoniam ipse in quo uno similiter homines imitatione iustificentur, quoniam ipse primus hominum luste uixit. aut si propter quendam articulum temporis ad noui testamenti exordium pertinentem Christus est positus propter imitationem caput iustorum, ludas eius traditor caput poni debuit peccatorum. porro si propterea Christus unus est in quo omnes iustificentur, quia non sola eius imitatio iustos facit, sed per spiritum regenerans gratia, prest in quo omnes peccaverunt, quia non sola ejus imitatio peccatores facit, sed per carnem generans poena. Ob hoc etiam dictum est, omnes et omnes. Neque enim qui generantur per Adam, iidem ipsi omnes per Christum regenerantur: sed hoc recte dictum est, quia sicut nullius carnalis generatio nisi per Adam, sic spiritualis nullius nisi per Christum. Nam si aliqui possent carne generari non per Adam, sive ibi dicerentur. Eosdem autem omnes postea multos dicit;
Abbreviated transcription (Latin):
Eam quippe iustificationẽdicit. quaxp̃siustificat impium.
quã non imitandam proposuit: sed solus hoc potest. Nami
potuit a postolus rectedicere imitatoresmei estote sicut etego
iusti homines et imitandi: Iustus autẽ et iustificans nemo
ficote: consequens est ut dicat &iam credeinme: Quod nemo
scõrũ recte dicerepotuit. Nisi sc̃s scõrũ : Erediteindm̃ et in
adiustitiã. Nam sisola imitatio facit peccatores ꝑadam
quit ꝑunius delictũ in omnes homines ad condemnationem.
Sic ꝑunius iustificationẽ in om̃s homines adiustificationẽ
uitȩ. Proinde istiunus etunus. ponadamet xp̃s sed adam
et abel constitui debuerunt Qm̃ cũ multinos in huius uitę
tempore p̃cesserint peccatores. eosq imitati fuerint qui
posteriore tempore peccauerunt : Id eo tam̃ uolunt isti non
nisi adam dictũ. in quo om̃s imitatione peccauerint: quia
primus hominũ ipse peccauit. Acꝑ hoc abel dicidebuit

Expanded text:
EEquam non imitandam proposuit, sed solus hoc potest. nam potuit apostolus recte dicere: imitatores mei estote, sicut et ego iusti homines et imitandi, iustus autem et iustificans nemo fico te\', consequens est, ut dicat etiam: \'crede inmc\'.quod nemo sanctorumrecte dicere potuit. credite in deum et in ad iustitiam. Nam si sola imitatio facit peccatores per Adam,quit, per unius delictum in omnes homines ad condemnationem sic et per unius iustificationem in omnes homines ad iustificationem uitae. proinde isti \'unus\' et \'unus\' non Adam et Christus, sed Adam et Abel constitui debuerunt, quoniam cum multi nos in huius uitae tempore praecesserint peccatore? eosque imitati fuerint qui posteriore tempore peccauerunt, ideo tamen uolunt isti non nisi Adam dictum, in quo omnes imitatione peccauerunt, quia primus hominum ipse peccauit. ac per hoc Abel dici debuit,
Abbreviated transcription (Latin):
quẽnescit : Quidest autem qui abundantiã gratie et iusti¬
tic accipiunt: Nisi quod nonci tantum peccatũ inquo om̃s
peccauerunt. sed edã quȩ addiderunt gratia remissionisdatur :¬
eisq hominib: tanta iustitia donatur : utcũ adam consenserit
ad peccatum suadendi. Ñcedant isti etiam cogenti: Et quidẽ
multo magis inuita regnabunt. quo mostis regnũ multo plu¬
res inȩternã poenã trahat : Nisi intelligamus cos ipsos inutroq
diciquitranseunt ab adam adxp̃m. idest amoste aduitã quia
inuita ȩterna sine fineregnabunt: magis quã in cis mors tempo¬
raliter etcũ fineregnauit: Itaq sicut ꝑunius delictũ in om̃s
homines ad condẽnationẽ : itapunius iustificationem in om̃s¬
homines adiustificationẽ uitȩ. Hocunius delictũ simita¬
tionẽ adtendamus : Nonerit nisidiaboli: sed quia manifestũ
est deadã non dediabolo dicirestat intelligenda Ñ imitatio sed
tionem: magis hocex pressit quãsi ꝑunius iuftitiã diceret.

Expanded text:
t iustitiae accipiunt, nisi quod non ei tantum peccato, in quo omnes peccauerunt, sed eis etiam, quae addiderunt, gratia remissionis datur eisque hominibus tanta iustitia donatur. ut, cum Adam consenserit ad peccatum suadenti, non cedant isti etiam cogenti ? et quid est: \'multo magis in uita regnabusnt, \'cum mortis regnum multo plures in aeternas poenas trahat, nisi intellegamuseosipsosin utroque dici qui transeunt ab Adam ad Christum, id est a morte ad uitam, quia in uita aeterna sine fine regnabunt, magis quam in eis mors temporaliter et cum fine regnauit? Itaque sicut per unius delictum in omnes homines ad condemnationem itaet per unius iustificationem in omhomines ad justificationem vitae. » Hoc unius delictum, si imitationem attendamus, non erit nisi diaboli. Sed quia manifestum est de Adam, non de diabolo dici restat intelligenda, non imitatio, sed ustificationem, » magis hoc expressit quam si per unius justitiam diceret.