comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
liquido cumpatum est elium priscũ ĩ co
furort eẽ ut ꝯtumg mentis alicnatõnt oĩ in
intelloctu careat nẽc sisb est ulla suspicio m¬
atrtinabtosimilatõne demencie occissam ꝑr¬
ꝓotes demodo pene cuis de simislart cum satis¬
furore ip̃o puiatu cttamen diugentnis ci¬
estodicndus erit acsiputab̾is ctiam uinculo er¬
it toh̾cendus qͦnam tam ad penam quam ad
busdam sensu saniorest ne forte eo mor̃¬
to scclus ãmisserit uͦt morbo euis dandã cst
ueniãdiugenter explerabis et siquidtale ꝯ¬
manitatem fatinoris sicum possit iudenser¬
tire ꝯmiss erit suplitio afficiendus sit
õum autem exlitis trus cognontrimus
talieum iotoͣ ordĩe cẽ ut asius uł etiam
inꝓpͥa uilla custodiatur recte factirrus no¬
b uideris sieos aquib illo tempore obseru¬
andus cẽuocaueris et cansamtante negli¬
am custos suriosis nouadhoc soium adnib¬
tur ne qud ꝑninosius ip̃iinse molt᷑
quinegligencioresinofftõ fu̾̃t¬
art̃. Illud obscruandum est ntquiꝓuci¬

Expanded text:
liquido compertum est Aelium Priscum in eo furore esse, ut continua mentis alienatione omni intellectu careat, ne‹c› subest ulla suspicio matrem ab eo simulatione dementiae occisam: †potes de modo poenae eius dissimularfurore ipso puniatur. et tamen diligentius custodiendus erit ac, si putabis, etiam vinculo coercendus, quoniam tam ad poenam quam ad busdam sensu saniore, non forte eo momento scelus admiserit nec morbo eius danda est uen‹i›a, diligenter explorabis et si quid tale cimmanitatem facinoris, si, cum posset uideri sentire, commiserit, supplicio adficiendus sit. cum autem ex litteris tuis cognouerimus tali eum loco atque ordine esse, ut a suis uel etiam in propria uilla custodiatur: recte facturus nobis uideris, si eos, a quibus illo tempore obseruatus esset, uocaueris et causam tantae negleam custodes furiosis non ad hoc solum adhibentur, ne quid perniciosius ipsi in se moliantur, qui neglegentiores in officio su Illud observandum est, ne qui provinci
Abbreviated transcription (Latin):
At nontanien tam spoctandum est quidro
re inpaata atq quieta prouintia sit quã
regit ꝙ non oifficile optinebit si soliate¬
re debet ꝓut quisq dercliquerit incũ
sñ quib latrodincus iattre nonpotest ¶ furi

Expanded text:
at, non tamen spectandum est quid Rore, ut pacata atque quieta prouincia sit quam regit. quod non difficile obtinebit, si solre debet, et prout quisque deliquerit, in eum sine quibus latro diutius latere
Abbreviated transcription (Latin):
ip quc attagesta ut sunt aꝑcuratore
cesaris sic abco comꝓbantur atq si ates¬
art gestasimt sirem cesaris ꝓcurator cuis cũ
remꝓpriam tradat nonputo cum dominiũ
triufferre tunt enim tranffert cuningge¬
tium cesaris gereus ꝯsensu ip̃is tradir dem¬
ionis causa quid agat nithilagit nou enim
alituare eues cesaris s diligcuntr gerere
ꝯmissum est ¶ Est gͦ pr̃ancipiñn in ꝑtuͥ¬
ratore cesaris cp enis nissu seruus adut ħed¬
rtatem potest et sicesar ħes instituatur mi
insimiis cuis solua̾ndo non sint re ꝑspͥet¬
ta cumsulitur imꝑatori hedis enum insti¬
turi madeu̾dis uł repudramdis nuus mͦi
ħ editarib nolumptas inploranda est
iscolonos cesarisꝓhibuerint inp̃dracisari¬
ana atrede abstinere debebitidꝙ duuns
pns inłores cripsit deinde ntq redire cui¬

Expanded text:
 Quae acta gestaque sunt a procuratore Caesaris, sic ab eo comprobantur, atque si a Caesare gesta sunt. Si rem Caesaris procurator eius quasi rem propriam tradat, non puto eum dominium transferre: tunc enim transfert, cum negotium Caesaris gerens consensu ipsius tradit. denionis causa quid agat, nihil agit: non enim alienare ei rem Caesaris, sed diligenter gerere commissum est. Est hoc praecipuum in procuratore Caesaris, quod et eius iussu seruus Caeitatem potest et, si Caesar heres instituatur, miinstitutus est, soluendo non sint, re perspecta consulitur imperator: heredis enim instituti in adeundis uel repudiandis huiusmodi hereditatibus uoluntas exploranda est.us colonos Caesaris prohibuerint in praedia Caesariana accedere, abstinere debebit idque diuus Pius Iulio rescripsit. Deinde neque redire cui
Abbreviated transcription (Latin):
ptss ame utuditore emptor utudide¬
rit caqut inrerum natura et̃ desiecit de
p̃cionegotioꝵ gestor actõ m̾ dandae̾ut
darideberet sinegocum ꝙ tuum eẽ exist¬
imares cumtẽt in cum gessi situt sicũ
extc̃rio unnc tibidaretur sys heditatẽ
que ad int ꝑtinet iuã putures restua
ꝓprias iegatas soluisi qͣn de ea solutẽ¬
de calũ¬

Expanded text:
itore, emptor uendiderit eaque in rerum natura esse desierit, de pretio negotiorum gestorum actio mihi danda sit, ut dari deberet, si negotium, quod tuum esse existimares, cum esset meum, gessisse‹s›: sicut ex contrario in me tibi daretur, si, cum hereditatem quae ad me pertinet tuam putares, res tuas proprias legatas soluisses, quandoque de ea solutDE CALU
Abbreviated transcription (Latin):
legau̾it testator osficio iudicis ꝯtinetut
istex coĩ pocuma soluatur eamque ferat
arce cohediens ꝯ dampnandus nec caiere
a det coh̾cdi indempnem eumfore aduͥs¬
uscum qui pignori dederit qr ꝓ codedit at
si ypotechana nł scrruana accĩt prtite lit¬
is exumatõ oblata sit utet isquiobuus it
adi̾sus dnm̃ uendicantem exceptĩe tuẽ¬
dussit cc̃quo siquo is h̃s cu pignuis ad¬
uidicatũast uelit totum reodere licet de¬
brtor nolit audrenduscst. Non idem dici
porest si alterã parcam creditor ement ad¬
iuditatõenim necessaria est emꝑ uolisp

Expanded text:
legaverit testator, officio iudicis continetur, ut ex communi pecunia luatur eamque ferat eredi erit damnandus nec cauere debet coheredi indemnem eum fore aduersus eum qui pignori dederit, quia pro eo erit, ac si hypothecaria uel Seruiana actione petita litis aestimatio oblata sit, ut et is qui optulerit aduersus dominum uindicantem exceptione tuendus sit. contra quoque si is heres, cui pignus adiudicatum est, uelit totum reddere, licet debitor nolit, audiendus est. non idem dici potest, si alteram partem creditor emerit: adiudicatio enim necessaria est, e
Abbreviated transcription (Latin):
est secumꝰ respond. si expuentõne itig¬
arorum is iudex aditus tẽt eñ ẽẽ iudite nnr
de quo iigatores sensissent
petestait aligita pditꝰ est. n au eo qui
ius dandoꝵiudicur nñdatus est n ex
ꝯpromisso sumptuu uł oxaliqua lege ⁊f¬
irmatis est iudext̃e ñ potuit
dem In õnũꝙͣ sollent magrat᷑ popłi

Expanded text:
est, Seruius respondit, si ex conuentione litigatorum is iudex addictus esset, eum esse iudicem, de quo litigatores sensissentpotestate aliqua preditus neque ab eo qui ius dandorum iudicum habet datus est nec ex compromisso sumptus vel ex aliqua lege confirmatus est, iudex esse non potuit Nonnumquam solent magistratus populi
Abbreviated transcription (Latin):
intestani nõ dtcesserant. s ħ nemo apud
iuditem porest inpitire nõ eniu in¬
are põt cͦreũ ħedeiti ñscripserunt. po¬
tuit au̾ scripius hr̃es inpassessionẽ
mitir ex clausula deuentre in possessio¬
nem bono ꝵ mitrendo. idcm natus se¬
cumdum tibulas hrẽsimili modo et
eum qui post restaintum mr̃is fcm̃rex¬
secbo uentir extractus ẽ posse queri dico:
Siquis exhis ꝑsonis que ad suctẽ¬
ssionem ab intestato nõ admituntur
deinosfictosoeg̾it. nano eum. ir repeslit.
⁊ easu ob tinuerit nõ ei ꝓsit uictoria s
nis qui hñt ab testato successionemm̃ ĩ

Expanded text:
intestati non decesserant? sed hoc nemo apud iudicem potest impetrare: non enim inare potest, cur cum heredem non scripserit: potuit enim scriptus heres in possessionem mitti ex clausula de uentre in possessionem mittendo: item natus secundum tabulas haberet. simili modo et eum, qui post testamentum matris factum exsecto uentre extractus est, posse queri dico. Si quis ex his personis, quae ad successionem ab intestato non admittuntur, de inofficioso egerit nemo enim eum repellit et casu optinuerit, non ei prosit uictoria, sed his qui habe
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ⁊ tonoꝵ possessor si ħ se ꝯtenoit.t ⁊li¬
b̾taies iponire nõ ualbent. nec iegata debẽ¬
tur. s scanta: repetumtur aut ad eoqui
soluit: aut ab eo qui oprinuit. ⁊ ħutiti
actõne repetuntui. fere ant̃ si autos tro¬
uerslam morã solluta sunttͥ oprinu¬
it. repetet nim dirus adrianus ⁊ diims¬

Expanded text:
se contendit: et libertates ipso iure non ualent: nec legata debentur, sed soluta repetuntur aut ab eo qui soluit: aut ab eo qui optinuit et haec utili actione repetuntur. fere autem si ante controuersiam motam soluta sunt, qui optinuit repetit: et ita diuus Hadrianus et di
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ .ii. u. igcte scribit inoffc̃osi querela
patren filu su noĩe instituers ñ possiͥin¬
uito eo ipiuii. ir inuria est: ¶ Scqñte
loco se̾bit. si filius post aguitam sitis
ordinande geaibonoꝵ possessionem doce

Expanded text:
quaestionum recte scribit inofficiosi querellam patrem filii sui nomine instituere non posse inuito eo: ipsius enim iniuria est. sequenti loco scribit, si filius post adgnitam litis ordinandae gratia bonorum poss
Abbreviated transcription (Latin):
quis iudeatir ⁊ possit transinittere ac¬
tõnem uideamus ⁊ ponamferm in po¬
testate fuisseut ncq bonoꝵ possessio ei
sit. Is q comminatus tm̃ actusa¬
celli datõnt̃ ꝓcasseta: ad ħcdem suum ac¬
tussatõnem transmitet. id q diuiis pi

Expanded text:
ideatur, ut possit transmittere actionem, uideamus, et ponamus in potestate fuisse eum, ut neque bonorum possessio ei sit: is si comminatus tantum accusabelli dationem praecesserit, ad heredem suum accus
Abbreviated transcription (Latin):
papm̾. R ꝙ ⁊ inquib dam rescriptis
lignificat᷑ si post agnitan bonoꝵ pos¬
sessionem decesserit. ẽe sutessionem ac¬
cussatõis ⁊ sinõsit petita bonoꝵ poss
querc lam detessit pitto ad had̾ tfissũt

Expanded text:
is significatur, si post adgnitam bonorum possessionem decesserit, esse successionem accusationis. et si non sit petita bonorum possequerellam decessit, puto ad heredem t
Abbreviated transcription (Latin):
repeitndi sihĩt pitinam ox qua lib̾¬
an potest. Nam non defit cogi peterr¬
uendere res sias ut soluat petimiã
⁊ repetat seruum ¶ Dñs quiseruũ
insua potestate et̃ ꝯfurtur aut cxibert
cum debet aut m abscntem defendart
ꝙ nisi faciat piutur atq si p̾sentẽ
nõ noxe dederit ¶ Sinegauit dñs ins¬
ua potcstate eẽ seruum ꝑmutit p̾ite
actori arbitrum uirum uirt iuratido
id actidert aniuditium dictare sint
it cum inpotestate ce uł coio cuis fisi
itcit ẜ Ians E et ⁊siposteiadu̾sariũ
eius inpotestaie hrẽ cepit seruum te¬
netur exnoua possessione denegata rr¬

Expanded text:
repetendi? habeat pecuniam, ex qua liberepetendi? habeat pecuniam, ex qua liberari potest: nam non debet cogi uendere res suas, ut soluat pecuniam et repetat seruum.Dominus, qui seruum in sua potestate esse confitetur, aut exhibere eum debet aut absentem defendere: quod nisi faciat, punitur atque si praesentem non noxae dederit.Si negauit dominus in sua potestate esse seruum, permittit praetor actori arbitrium, utrum iureiurando id decidere an iudicium dictare sine rit eum in potestate esse uel dolo eius factum, inciale.Sed et si postea ad‹uer›sarius eius in potestate habere coeperit seruum, tenetur ex noua possessione denegata
Abbreviated transcription (Latin):
ceterum sunfuga sit uł peregre ñ ui¬
debitur et̃ inporestate ꝙ sirens iutare
non nult simił est eiquinz defenoit
ab sentem n expbet quis dampnantur
qĩ ꝯtumates ¶ Situtoruł curatorex¬
tant ip̃i mrare debent in potestatt dñi
noncẽ siantem ꝓturator sicut dñsip̃e
uiret nccesse ẽ ¶Siuis iuirandum ex¬
og attor reus q mrauit dem̃ postea no
us actorem dari ⁊ sabinus putat noncẽ
dampdamꝙ̃ dealiare sit iuratum ħ
est iunt non fuisse inporestate uero
moco ꝯmporestate dephendatur defcõ
cus posse agi Neratus quo dicebat
post exactum iusiurandum posse acto¬
tem detrasta noxe deoiõe exꝑiri simode
im seruire intesligitut ⁊ ꝙ ad huc edi¬
tum antin impotestate cuisest ma¬
xipie sicopiam hãt recuꝑandi hõis o
¶Isquipignori accepit uł opii p̃can¬
o rogauerit non tenctur noxali actdo
licet enm uiste possideit non tranen
opimone dm̃ possidet s hos quo iupo¬
tstar om̃ intelligi si facultatan re¬

Expanded text:
ga sit uel peregre, non uidebitur esse in potestate.Quod si reus iurare nolit, similis est ei, qui neque defendit absentem neque exhibet: qui condemnantur quasi contumaces.Si tutor uel curator extent, ipsi iurare debent in potestate domini non esse: si autem procurator sit, dominus ipse iuret necesse est.Si iusiurandum exegit actor reusque ‹iu›rauit, deinde postea noxus actorem dari. et Sabinus putat non esse dandam, quasi de alia re sit iuratum, hoc est tunc non fuisse in potestate: modo uero cum in potestate deprehendatur, de facto eius posse agi.Neratius quoque diceb‹a›t post exactum iusiurandum posse actorem detracta noxae deditione experiri, si modo im servire intellegitur et, quod ad hoc edictum attinet, in potestate eius est, maxime si copiam habeat reciperandi hominis. Is qui pignori accepit vel qui precario rogavit non tenetur noxali actione: licet enim iuste possideant, non tamen opinione domini possident: sed hos quoque in potestate domini intellegi
Abbreviated transcription (Latin):
xx. stipulator stichum aute meramot¬
cidit. Qsitum est deactõe legis aquilit. R
cum uliorem occidisse ꝓponitar in hũt
tractanu nichĩ dift ab exfͣneo atdi¬
tor ꝙ̃ti igitur fiet extimatõ utrum x
milium quar fuit occisus anqum¬
nest qͣ nicesse habeo dare .i. quanti me¬
a inter est  ⁊quid diccinus si ipamphilꝰ
dccissert suit mora anp̃tium stichi mnu¬
et fuisse pluris cumoccͦderetur uł uta ã¬
numacquidam ratõne sis post mortem
pamphili intra annum eccidatur plu
tis iudebitur fuisse
dedcrit ꝓtenore legis aquilie ꝯumuitur

Expanded text:
 stipulator Stichum ante moram occidit: quaesitum est de actione legis Aquiliae. respondi: cum uiliorem occidisse proponitur, in hunc tractatum nihilum differt ab extraneo creditor. quanti igitur fiet aestimatio, utrum decem milium, quanti fuit occisus, an quanti est, quem necesse habeo dare, id est quanti mea interest? et quid dicemus, si et Pamphilus decesserit sine mora? iam pretium Stichi minuet fuisse pluris cum occideretur uel intra annum. hac quidem ratione etiam si post mortem Pamphili intra annum occidatur, pluris uidebitur fuisse.dederit, pro tenore legis Aquiliae conuenitur
Abbreviated transcription (Latin):
irus fu̾it ob idabitmoq dns sir abso¬
lutus rcc̃ce dicitur cam cui noxe dedñ
sit alter teneri cõionudumdo iudicio
utcõitet scruum noxe sibi deditum
citmobrem cõmunem aliquid ad so¬
ust̃. autnus est. dñs ꝓprietatis operas
ꝯdux̾at uerba efficiaͣt ut mnoxe dedi¬
tõc dampnetur ¶Siseristuiis nauẽ

Expanded text:
t ob id ab utroque dominus sit absolutus, recte dicitur eum, cui noxae deditus sit, alteri teneri communi dividundo iudicio, ut communicet servum noxae sibi deditum, cum ob rem communem aliquid ad sofructus alienus est, dominus proprietatis operas conduxerit, verba efficiunt, ut cum noxae deditione damnetur. Si servus tuus navem
Abbreviated transcription (Latin):
xpcrietur ante norale iudicium acceprũ
pattrit sim ꝑtem cedendo securitatẽ
stqm uec uecesse haldat susciꝑe iudiciũ
ꝙͣꝙͣ quis posit ditere cuenire ut dumꝑ
arscictdatur amintat actõnem domiuᷤ
enum ꝓparte fis non poterit ꝯso cio noxa
nex ꝑ᷑mr fortassis uet tõidundumdo a

Expanded text:
experietur. ante noxale sane iudicium acceptum poterit sua parte cedendo securitatem consequi, ne necesse habeat suscipere iudicium: quamquam quis possit dicere euenire, ut, dum pars eiue data amittat actionem: dominus enim pro parte factus non potest cum socio noxali experiri. fortassis
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ ipluũscanis ceuqueritꝰ om̃ib ig¬
norantib nexale uiditum uiquem uul
dabitur s si om̃ib scientib quiuiscoꝵ
tenebinir detracta noxe deditõe ꝙͣ id mo¬
dum siptures deliquissent nec altero ⁊u¬
ento alter lilerabitur s si alter scit alt̃
ignorauit qui scit deiracta noxe dedi¬

Expanded text:
rit omnibus ignorantibus, noxale iudicium in quemuis dabitur: sed si omnibus scientibus, quiuis eorum tenebitur detracta noxae deditione, quemadmodum si plures deliquissent, nec altero conuento alter liberabitur: sed si alter scit, alter ignorauit, qui scit detracta noxae dedi
Abbreviated transcription (Latin):
mł  ⁊ iexduob dm̃s imosciente ⁊ alf¬
antecum alters qui nesticbat actum
sit ⁊ noit dederit seruum iniqunm
cst mlissimum hominis dedude alte¬
rum quo sb̾ari igauragetur ⁊ alto¬

Expanded text:
m.Si ex duobus dominis uno sciente, alante cum altero qui nesciebat actum sit et noxae dediderit seruum, iniquum est uilissimi hominis deditione alterum quoque liberari: igitur agetur et
Abbreviated transcription (Latin):
si apud me sciuus sit ⁊ siapud me t̾cu¬
tur sit lib̾ licet eo tmpore notifluit qu
noꝵ ali iudicio ꝯuentus sit uenditorem
quo scientẽ fcm̃ est ꝯ uenuti iã ñ posse
dem Sistruus cõis furfũ ficerit qui uᷤ
erosiunis itisolidum norati iuditd tene¬
tur eoq unt utiur sed̾ non aliasporerit
qui ꝯuentus est euadere uais extunatõnẽ
nisi insolidum nore deserit seruu nec
fercudus est ⁊ siꝑtem detre fu̾it parat᷑¬

Expanded text:
si apud me sit seruus: et si apud me sit, licet eo tempore non fuit, qunoxali conuentus sit, uenditorem, quo sciente factum est, conueniri iam non possem.Si seruus communis furtum fecerit, quiuis ex dominis in solidum noxali iudicio tenetur: eoque iure utimur. sed non alias poterit is qui conuentus est euadere litis aestimationem, nisi in solidum noxae dederit seruum, nec ferendus e‹s›t, si partem dedere fuerit parat
Abbreviated transcription (Latin):
at noꝑa debae cnm cuius noĩt iuditium
simpotestut hant dolo ut ipalo federit
quominis haberet ¶ Cosquoꝵ nõien
oxaliinditõ. ⁊̃ agetur aqbsentes defcndi
post placuit s sita demum sipprii suit sin
nam si aliem presentes eẽ oportet aut sidu
susintuius potestate et dicetite negauit
se insua potestate hr̃e seruum utrum
actor nollet. uł irare iubeo iup potestate
sua noneẽt in sesolo malo frcasse quominꝰ

Expanded text:
at noxae dedere eum, cuius nomine iudicium potestate habeat doloue malo fecerit, quo minus haberet.Eos, quorum nomine noxali iudicio agitur, etiam absentes defendi posse placuit, sed hoc ita demum, si proprii sint serui: nam si alieni, praesentes esse oportet, aut si d'Si is in cuius potestate esse dicetur negabit se in sua potestate seruum habere: utrum actor uolet, uel deierare iubebo in potestate sua non esse neque se dolo malo fec
Abbreviated transcription (Latin):
simt᷑ diemdicctum sit nõ nocte s uͥ¬
b dam locas ⁊ nocte nerfit ¶ Habte¬
tor suam suorum culpam pstare debet¬
¶Sidnaue deicctum sit dabutur actc̃
utul incim quinaui p̃positus sit

Expanded text:
iu deiectum sit, non nocte: sed quibusdam locis et nocte iter fit.Habitator suam suorumque culpam praestare debet.Si de naue deiectum sit, dabitur actio utilis in eum qui naui praepositus sit.
Abbreviated transcription (Latin):
autanceꝑit istum scrium dominus uen¬
dicare con exceptõe sub monebitur uło
ffitio iudicis ꝯ sequatur. ił indempnis
maneat: Pp aui
xasitã possit obligari eum deactĩe qut datur
adñsuscos quistrum inponitatt mbant
ant dolo serrant quomunis hẽcant q ꝑħ

Expanded text:
istum servum dominus vindicare, doli exceptione summovebitur vel officio iudicis consequetur, ut indemnis maneat. Paulus  ex noxali causa possit, obligari eum actione, quae datur adversus eos, qui servum in potestate habeant aut dolo fecerint, quo minus ha
Abbreviated transcription (Latin):
cubilo uł cxcdra euctumest liceꝑtures
diano cenatulo quid eiectum sit uetuis
õs teneri¶ Si horrearius alicirum deetenit
ꝙ effuderitaut ⁊ductor apptece uł qui
ihic duintaxat ꝯductum locum habe¬
bat ut ibi opus faciat n doceat inft̾m at¬
cioni locus erit ⁊̃ siquis operãtiũ ocie¬
cerit uł effudcrit uł siquis discentium¬
laltodicit adisus deicctorem ꝙ uerum
est plant subcau̾it ciectori ⁊̃ ex locatoħ

Expanded text:
cubiculo uel exedra deiectum est, licet plures diano cenaculi quid deiectum sit, uerius est omnes teneri.Si horrearius aliquid deiecerit uel effuderit aut conductor apothecae uel qui in hoc dumtaxat conductum locum habebat, ut ibi opus faciat uel doceat, in factum actioni locus est, etiam si quis operantium deiecerit uel effuderit uel si quis discentiumLabeo dicit aduersus deiectorem, quod uerum est. pla
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtectĩt huerba ncquis ad om̃s ꝑtinent uł
inquilinos uł dños edrm suie uł ha¬
brtait siut non ishabutant tamẽ¬
habant aliquod expositum his locissu¬
p̃ cimmlocum quo milgo iterfieret cure
quo ⁊sstetar id possitum habeat actaꝵe
debcinus positum siũ ht mmbitẽt ia

Expanded text:
ec uerba 'ne quis' ad omnes pertinent uel inquilinos uel dominos aedium, siue inhabitent siue non, habent tamen aliquid expositum his locis. 'Supra eum locum, qua uolgo iter fieret inue quo consistetur, id positum habeat.' accipere debemus positum siu
Abbreviated transcription (Latin):
i alto. e quimtibi ⁊ modaui inco tu
ꝯcquitarem ⁊ una ꝯplures equitarent
imus ex his irruit ineqnum teqcum
ociecit ⁊ ħcasu cruta equi fũsunt labe¬
o negar retum ullam actõmet̃ s sieqͥ¬
tis culpa ftm̃ eẽ cumequite sant nõ ⁊
cqui domino agi passe ntrum puto¬
cffusum quid erit quantum ex Re¬
ea it dampirum datum fcm̃ ue erit
incum quubi habitauerit induplũ
homo dicetur uł quinquigñe autioꝵ
iudiciumdabo notitumq ad intur ꝙͣ

Expanded text:
is. Equum tibi commodaui: in eo tu cum equitares et una complures equitarent, unus ex his irruit in equum teque deiecit et eo casu crura equi fracta sunt. Labeo negat tecum ullam actionem esse, sed si equitis culpa factum esset, cum equite: sane non cum equi domino agi posse. uerum pueffusum quid erit, quantum ex ea re damnum datum factumue erit, in eum, qui ibi habitauerit, in duplum isse dicetur, quinquaginta aureorum iudiciu
Abbreviated transcription (Latin):
petit ¶ cunseruus habutator estur¬
rum noxał actõ dama sit qr nõ est ex
in uenit n erm ricte serui dicitur no¬
xa cuiseriius nichil notuenit s ego p¬
uro inpimitũ scruum ẽẽ non oporre
nam intra ordinem officio iudicisex
habitat s tantis ꝑlospitatur syusten¬
eturqm hospicumm eicrit multũ autem
iter est uier habitatorem ⁊ hospitam
cmantum intereit inites hibitantem

Expanded text:
petit.Cum seruus habitator est, utrum noxalis actio danda sit, quia non est e‹x› ui uenit? neque enim recte serui dicitur noxa, cum seruus nihil nocuerit. sed ego puto impunitum seruum esse non oportere, sed extra ordinem officio iudicis cohabitat, sed tantisper hospitatur, sed is tenetur, qui hospitium dederit: multum autem interest inter habitatorem et hospitem, quantum interest i
Abbreviated transcription (Latin):
mamisit seruus uideme quidam s inui¬
to oño naxiam noceat reccinsitaꝙ dr̃ su
antram eius accipiendam quiphibere po¬
tuit ⁊ ħ intote eetõ intelligendumest cir¬
ca siñt u̾bũ. ¶ Siexiraneus serius scien¬
te me fecent enmq redemero noxał actõ
inmc dabitur qr non uidebrtur oñoscaã¬
te te fitisse cum eo tempore dominus nõ
iniquum inmo utroq modo dñs teneb¬
agendor noxe deditc̃e exceptt̃e reuiendi¬
tate sumouebitur q res ua insuꝑius iud¬
iciu deducta ⁊ finita estꝭ Donet autem
prius indicium aguratur licentia agenti
est sicum cesciancia dm̃ arguendam penii¬
at tunt adnoralem cansam transire tc̃
quos sicumeo quiscit ⁊ noxe deditõe actõ¬

Expanded text:
men sit seruus, uidente quidem, sed inuito domino noxiam noceat? rectius itaque dicitur scientiam eius accipiendam, qui prohiber‹e› potest: et hoc in toto edicto intellegendum est circa scientiae uerbum.Si extraneus seruus sciente me fecerit eumque redemero, noxalis actio in me dabitur, quia non uidetur domino sciente fecisse, cum eo tempore dominus non iniquum: immo utroque modo dominus tenebagendo cum noxae deditione exceptione rei iudicatae summouebitur, quia res in superius iudicium deducta et finita est. donec autem prius iudicium agitatur, licentia agenti est, si eum de scientia domini arguenda paeniteat, tunc ad noxalem causam transire. contra quoque si cum eo qui scit cum noxae deditione act
Abbreviated transcription (Latin):
re non possĩt furti actõe oms terreil
existimantur quamuis sb̃tili ratõe di¬
cipossit neminen coꝵ teneri qr nemin¬
posuerat ⁊ quidam p̾ceriens in sustu¬
lerat sad̾uarius cum ꝯsccutus lucerĩ
irposscebat ⁊ fugientamnretinebat iule
fiagello ꝙ mmanu habebat inquo do¬
lor racrat uerberare tbm iriumm ceper¬
ar utst dimitent ex eo maiore rixaf¬
acta tad̾naruis ei cuuuucernam sus¬
tuleut ocłm effo cerat ꝯ suscbatir tiũ
campnum inuirra non iudeatur ap¬

Expanded text:
re non possent, furti actione omnes teneri existimantur, quamuis subtili ratione dici possit neminem eorum teneri, quia neminposuerat: quidam praeteriens eam sustulerat: tabernarius eum consecutus lucernam reposcebat et fugientem retinebat: ille flagello, quod in manu habebat, in quo dolor inerat, uerberare tabernarium coeperat, ut se mitteret: ex eo maiore rixa facta tabernarius ei, qui lucernam sustulerat, oculum effoderat: consulebat, num damnum iniuria non uidetur
Abbreviated transcription (Latin):
nesqui inttrduo planstra fuitt emedio
exssent posteruis pimustrum apriore ꝑcri¬
ssumm rerto redierat ⁊ puerum cuiusdã
obinuat dominus pricei paicu ⁊ sulebat
plustrum sustinuissent sin sponte sesub¬
duxissent ⁊ ideo sim̃ eẽt ut musle plaus¬
trim retinere nonpossint arq honer
ip̃o retralxrenturs ⁊ dño mullarum ułłĩ

Expanded text:
nes, qui inter duo plostra fuerunt, e medio exissent, posterius plostrum a priore percussum retro redierat et puerum cuiusdam obtriuerat: dominus pueri consulebat,plostrum sustinuissent, sua sponte se subduxissent et ideo factum esset, ut mulae plostrum retinere non possint atque onere ipso retraherentur, cum dom
Abbreviated transcription (Latin):
alloma ꝑcsserit inmnaterius interfice¬
ictur ꝙͣ cxꝓriore uulucit moriturus fu̾at
atitucndiim est itrumq eoꝵ loge aquil¬
n tenea idq est ꝯsciẜs actoritati neter¬
um qui cur apłib idem ser uus ita null¬
neratus esset ut nonaparecet cuins mni
ꝑiss onĩs lege aquilia trntruudicatieru¬
inano ꝓximo quo quo uita excessit in
quo p̃cium quo ħtditatis cut cusdam
serus gͦ scrui octissi nomine aliusmaio¬
c̃em alius minorem extimat̾dom p̃stab¬
it nec mirum est uterq eoꝵ exdniersa
causa ⁊ diuersis temporib occidisse
hominem intelligatur ¶ Q siquis ab su¬
rde a nobis ħ ꝯstitui putancrit cogit¬
tet songe absurdius ħ ꝯstitiu neutrũ igg
mimpugnita malefitia cẽ oporteat nec
fatie ꝯstam possit uterpotius iege aqͥ¬
la tencatur ¶Oulta antem inuice
cuuli ccͣratõnem disputandi ꝓutilitate

Expanded text:
allo ita percusserit, ut maturius interficeretur, quam ex priore uulnere moriturus fuerat, statuendum est utrumque eorum lege Aquilia teneri.Idque est consequens auctoritati ueterum, qui, cum a pluribus idem seruus ita uulneratus esset, ut non appareret cuius ictu perisset, omnes lege Aquilia teneri iudicaueruin anno proximo, quo uita excessit, in quo pretium quoque hereditatis erit. eiusdem ergo serui occisi nomine alius maiorem, alius minorem aestimationem praestabit, nec mirum, cum uterque eorum ex diuersa causa et diuersis temporibus occidisse hominem intellegatur. quod si quis absurde a nobis haec constitui putauerit, cogitet longe absurdius constitui neutrum legecum neque impunita maleficia esse oporteat nec facile constitui possit, uter potius lege teneatur. multa autem iure ciuili contra rationem disputandi
Abbreviated transcription (Latin):
cem Bieotemport quotibuncus sera
usꝙ̃ bona fide enusti serinebat ip̃x ascruo
tuo uulneratus est placinit om̃imodom¬
e tecimirecte lege aquilia exꝑir
malieno pasccretur incogendo quo p̃gn¬
ans crar ogeͤat querebatur dñs cuis poss¬
ne ꝯ coquicoegiss lege aquilia actõ agere
qr equam inciciendo ruꝑat siꝑcussiss aũ cõsulto
uclementius egiss insum est agere pos¬
ro suo quidephenderit sit illud cxpellerẽ
debet quo modo sisuum dep̾hendiss ⁊ qm̃

Expanded text:
eo tempore, quo tibi meus seruus quem bona fide emisti seruiebat, ipse a seruo tuo uulneratus est, placuit omnimodo me tecum recte lege Aquilia experiin alieno pasceretur, in cogendo quod praegnas erat eiecit: quaerebatur, dominus eius possetne cum eo qui coegisset lege Aquilia agere, quia equam in iciendo ruperat. si percussisset aut consulto uehementius egisset, uisum est agere posro suo quis deprehendit, sic illud expellere debet, quomo
Abbreviated transcription (Latin):
bet ħti cõtenen ¶Q cum suspendeie¬
tur decidit migis deicctum uderis ⁊ q
suspensum decidit ꝓdciecto habru ma¬
gistir ꝓ iñ isiquid pendẽs effusum sit ꝙͣ¬
ineum dauir quiushabutat eñ qͥd de

Expanded text:
edicto teneri.Quod, cum suspenderetur, decidit, magis deiectum uideri, sed et quod suspensum decidit, pro deiecto haberi magis est. proinde et si quid pendens effusum sit, quin eum datur, qui inhabita
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ didum tarat non ĩ uiciscendi causa fcm̃sit¬
¶ cydoneum paretem sustulit dampni
sit postra mortuo eato uulnere agiloge aqͥ
stea mortut scruo deotiso agere dominus
instituent exceptõe doli maliopositaꝯpellet᷑
utexitro inditõ nichł amplius ꝯ scquat᷑¬

Expanded text:
 dumtaxat, non etiam ulciscendi causa factum sit.Qui idoneum parietem sustulit, damni sit, postea mortuo ex eo uulnere agi lege Aqustea mortuo seruo, de occiso agere dominus instituerit, exceptione doli mali opposita compelletur, ut ex utroque iudicio nihil amplius consequat
Abbreviated transcription (Latin):
ħest uł icgatatius duiersum. quib tes¬
ta pent cyrographasunt ¶ Ibidam naar¬
cer scabit crographo deleto ⁊ petere legis
aquilie actõnem ¶ S ⁊ siquis tabulas
sentib legerit ntiluis est infcm̃⁊ nnuri¬
arim agis iniurie facciendi cansa sccieta
iudicioꝵ publicauit ¶Intaidumeue¬
ture pomp̃ elegant᷑ ait ut siquis tabul¬
ris furtum erigit:
reu instrumentum ita deleuetit ut legi ñ
possit depositiactõt ⁊ ad cxilendum tenet᷑
qr corruptam rem restitucrit aut siexibu¬
erit logisquo aquilie actõ ⁊excidam cuui¬
sa ꝯpent cormpisse enu tabulas recbe d̃
⁊ quicas intericuerit
ampnum admissum in res ħeditiras cst
legis aquilic actõnem habes ꝙ post mortẽ
a appellat nõ iq cum qui tunt fu̾it ⁊d
ampnum dareturnam istoscõm ieo
quidam cuihes quis erit transsire ad eum
ci actõ poterit neq ob id ꝙ tunt ꝯmissu

Expanded text:
e uel legatariis diuersum, quibus testamenta paene chirographa sunt. ibidem Marcellus scribit chirographo deleto competere legis Aquiliae actionem. sed et si quis tabulas sentibus legerit, utilius est in factum et iniuriarum agi, si iniuriae faciendae causa secreta iudiciorum publicauit.Interdum euenire Pomponius eleganter ait, ut quis tabulris furtum exigit. rei instrumentum ita deleuit, ut legi non possit, depositi actione et ad exhibendum tenetur, quia corruptam rem restituerit aut exhibuerit. legis ‹q›uoque Aquiliae actio ex eadem causa competit: corrupisse enim tabulas recte dicitur et qui eas interleueritamnum admissum in res hereditarias est, legis Aquiliae actionem habes, quod post mortem a appellat non utique eum, qui tunc fuerit, cum damnum daretur: nam isto modo ne ab eo quidem, cui heres quis erit, transire ad eum ea actio poterit: neque ob id, quod tu
Abbreviated transcription (Latin):
actc̃esitaq qui petusalienum inagrosus
cp̃hendent non uire id includit mec ag̾¬
e illud aliter debet ꝙ̃ ut sup̃diximus qi
suimis uł abigͥe dbet sine dampno uł
raphum michi cẽ oicam inquo sub di¬
cione michi pecutua debnta su̾it uuter¬
im testib quo id ꝓbare possim quiteste
possunt uencẽ cotempore quo ⁊dit̃
extitit ⁊ si simmatim re expossim ad sus¬
pitionem iudicam ad dutam debramu

Expanded text:
actiones. itaque qui pecus alienum ‹in› agro suo deprehenderit, non iure id includit, nec agere illud aliter debet quam ut supra diximus quasi suum: sed uel abigere debet si‹n›e damno uel raphum mihi esse dicam, in quo sub condicione mihi pecunia debita fuerit, et interim testibus quoque id probare possim, qui testes possunt non esse eo tempore, quo condicio extitit, et si summatim re exposita ad suspicionem iudicem ad
Abbreviated transcription (Latin):
hibere porint rentatur sinõ ficerit loge
aquilia agipotest ⁊ senato uulncerto su¬
o ¶Suncum seruum cumlib̾m puta¬
res occutres legt aquilia tencb̾n stram̃¬
ta ardentia tranisurent duo ⁊curteat¬

Expanded text:
potuit teneatur, si non fecerit.Lege Aquilia agi potest et sanato uulnerato seruo.Si meum seruum, cum liberum putares, occideris, lege Aquilia teneberis.Cum stramenta ardentia transilirent duo, concurrer
Abbreviated transcription (Latin):
timuiss. que siquis eximanutelum xũ
daret s simule qr aliquid reformidasse¬
nt ⁊ iucuones timore p̃moti ne oppͥm¬
erentur plustrum reliquissent ⁊ hom¬
eeñt¶ S si mule retin̾e honus nequissent
at cum cognarẽt᷑ lapse cecidissent u õ
planstrm cesum rediss at qr ideo ꝯuers¬
um fuiss ⁊ honus sustinere nequissent
te s ꝑciisso recro redissent quidam bou.¬
es uendidit ea iege utidaret expundoᷤ
postea dedit ex ꝑiundos emptoris sera¬
us incxpurdo ꝑtusus ab altero bone cor
miẽ quercbatur num uenditor emꝑ¬
toridampnum p̃stari ocberet R sicͥ¬
iptor bones curptos habent non de¬
leret p̾stare s siñ hret emptos tc̃ si
casper hominis fcm̃ ec̃tut aboue fet¬
¶ Cũmpila cumplurts inrent quidĩ
exhis sermilum piłam ꝑue cogunt¬

Expanded text:
tinuisset, aeque si quis ex manu telum aut daret. sed si mulae, quia aliquid reformidassent et muliones timore permoti, ne opprimerentur, plostrum reliquissent, cum homessent, sed mulae retinere onus nequissent aut cum coniterentur lapsae concidissent et ideo plostrum cessim redisset atque hi quo conuersum fuisset onus sustinere nequissent,te, sed percussae retro redissent.Quidam boues uendidit ea lege, uti daret experiundos: postea dedit experiundos: emptoris seruus in experiundo percussus ab altero boue cornu est: quaerebatur, num uenditor emptori damnum praestare deberet. resptor boues emptos haberet, non debere praestare: sed si non haberet emptos, tum, si culpa hominis factum esset, ut a boue ferere.Cum pila complures luderent, quidam ex his seruulum
Abbreviated transcription (Latin):
quinitendi arccendigr̃a uitinas edes in¬
tertiderit. Namhic scribit tessare ieg¬
is aquilie actcem. Iusto enuim metudũt¬
tus nead se ignis ꝑueniret uicinas edcsĩ¬
ttrcidit ⁊ siue ꝑurnit lignis siuie antea
extinctus est existuat legis aquilie ac

Expanded text:
qui incendii arcendi gratia uicinas aedes intercidit: nam hic scribit cessare legis Aquiliae actionem: iusto enim metu ductus, ne ad se ignis perueniret, uicinas aedes intercidit: et siue peruenit ignis siue ante extinctus est, existimat legis Aq
Abbreviated transcription (Latin):
c oĩduudundo iuditium locum ħt̃ ⁊ uinc
ctagaliagro ¶uecligałag̾ an regioni¬
b dundi possit iudendumest magis
autem dcbet uidex abstitiere hi dnu¬
cetur ¶Neracuis sccibit arbitrum si
regionib fundum nonuedigabem di¬
insummduob adiudicau̾it posse q̃un
duob fundis fcruitutem imponere¬
q̃uintem publicianam hũt ⁊̃ cõidi
iudindo iudicium possunt ex̾cere¬
extrub dam autem cõis uenditaroẽ
cessat sicumustatausa est possidendi
utile coĩ duudundo ꝯpetit ut purasiex
causa indebrti sosutires possideatur¬
Inter p̃dones autem ħiudicium lor
non ht̃ uit sip̃tario possideant lotũ
ronocet alterditat cum ui possidere non
debere ħuiditium darint pst annumqͥ¬
damq placuit ⁊̃ post annum inrumqͥ
indeiccit urtedictu itodi isi p̃canio inq
isiclam dicatum possidcit qui ꝓuotat di¬
cendumẽe eicessare ħ iuditium Nam
doclam destina possessionem ⁊petere init̃¬
tore misn sint inpossessione legatoꝵ ẽ

Expanded text:
 diuidundo iudicium locum habet et in uectigali agro. uectigalis ager an regionibus diuidi possit, uidendum: magis autem debet iudex abstinere huiusmodi diudetur.Neratius scribit arbitrum, si regionibus fundum non uectigalem diuisum duobus adiudicauerit, posse quasi in duobus fundis seruitutem imponere.Qui in rem Publicianaidundo iudicium possunt exercere.Ex quibusdam autem causis uindicatio cessat, si tamen iusta causa est possidendi, utile communi diuidundo competit, ut puta si ex causa indebiti soluti res possideatur.Inter praedones autem hoc iudicium locum non habet, nec si precario possideant locum rouocet, alter dicat eum ui possidere, non debere hoc iudicium dari nec post annum quidem, quia placuit etiam post annum in eum qui ui deiecit interdictum reddiet si clam dicatur possidere qui prouocat, dicendum esse ait cessare hoc iudicium: nam de clandestina possessione competere interaetore missi sint in possessionem legatorum: est
Abbreviated transcription (Latin):
it porerit ut iutercos ⁊ucriat q caut¬
ant que ꝓtempora se usuros ⁊ frinturoᷤᷤ
ħest ut a pud singulos muruauice
certo tempore sit nsust̾ singuios nit¬
n coionus n his quidepositum sufte¬
pecunt ħ uidicium ꝯpetit qpamuis
naturalitet possideant ¶ Int̃ quipi¬
girori atceperunt tał diuisio fieridebit
utnõ uero p̃cio extuctur pars s rat
antum dutaxat quiantumproea
parie debetur ⁊ si assignetur quidam
pignus uniexcreditorib litentia m̃
nondenegetur debittoridebutum o¬
ffere ⁊ pignus suum lucre idemq
dicitur isi possessor pignoꝵ iuis exti¬
matõem pignoratitia iuirem ag̾etios¬
fecat ¶Si debitor omis p̃du partem
pignoredederit ⁊ ad nõ alterus paruis
ꝓnotatur creditor cius ciures fũit
adiuditata melit partemsuam p̃di¬
i recupecare soluto et ꝙ ip̃ẽ debuit
prouocatus fu̾is alteraq pari tͥad
inditata sit ꝯ seqũtet oicitur exampto
aginonposse nisi totam rem suscipere
ito posse uepiri emptorem ut tecipi¬

Expanded text:
ic poterit, ut inter eos conueniat caueantque per tempora se usuros et fruituros, hoc est ut apud singulos mutua uice certo tempore sit usus fructus.Neque colonis neque eis qui depositum susceperunt hoc iudicium competit, quamuis naturaliter possideant.Inter eos, qui pignori acceperunt, talis diuisio fieri debet, ut non uero pretio aestimetur pars, sed in tantum dumtaxat, quantum pro ea parte debetur, et adsignetur quidem pignus uni ex creditoribus, licentia tamen non denegetur debitori debitum offer‹r›e et pignus suum luere. idemque dicitur et si possessor pignoris litis aestimationem pigneraticiam in rem agenti offerat.Si debitor communis praedii partem pignori dedit et a domino alterius partis prouocatus creditor eius auadiudicata uelit partem suam praedii reciperare soluto eo quod ipse debuit:prouocatus fueris aliaque pars tibi adiudicata sit, consequenter dicitur ex empto agi non posse, nisi totam rem suscipere ito posse conueniri emptorem, ut recipi
Abbreviated transcription (Latin):
com socatatem posse ut millam ꝑtem
dempnialter scaciat lucram uero cc̃ẽ
sit caslus putiq iademum ualebit
ut ⁊ sabinus scribit sitantisit operaꝙ̃
cst industrra socu mpins societam⁊ fe

Expanded text:
coiri societatem posse, ut nullam partem damni alter sentiat, lucrum uero commune sit, Cassius putat: quod ita demum ualebit, ut et Sabinus scribit, si tant‹i› sit opera, est industria socii, ut plus soci
Abbreviated transcription (Latin):
cum manoare socus susficit᷑ ut si fat̾e
illes ⁊i possit nichilistr sotus p̾stetã
uero inoampnis eosp̃starẽ debutͥ i
puto om̃imodo eum tencriddrit aꝰ
noĩe quem ip̃c solus amissit qr disfi¬
cile est negare tulpa ip̃ius admisim

Expanded text:
 ut, si facere ille non possit, nihil ultra sociis praestet, an vero indemnes eos praestare debeat. et puto omnimodo eum teneri eius nomine, quem ipse solus admisit, quia difficile est negare culpa ipsius admissum.
Abbreviated transcription (Latin):
tmp̃ U esq eare frui nonsiceat
us renumciaerit societatiquirei
publice causa du ⁊inuitus sitabfut¬
urus qͣuis ic̃ nõ quam ciobici possit
qr potuit ꝑalium societatem ãminꝰ¬
trare non alias nisiualde sit ydon¬
tur neduudat nisi aliqua iusta ratõ
intertedat nec uendere potent necali¬
aratt̃e efficiet ut diuioatur s sane po¬
test diciuenditõem quidam non inpe¬

Expanded text:
 ea re frui non liceat,us renuntiauerit societati, qui rei publicae causa diu et inuitus sit afuturus: quamuis nonnumquam ei obici possit, quia potuit et per alium societatem adminihoc non alias, nisi ualde sit tur ne dividat, nisi aliqua iusta ratio intercedat, nec vendere poterit, ne alia ratione efficiat, ut dividatur. sed sane potest dici vendit
Abbreviated transcription (Latin):
tis aut coĩdudiudo iudio ¶Sĩab¬
sentiremimtata socictas sit quoad
id scicrit quodis aquisunt. qui rem̃¬
ciauit incc̃e redugidetrimentum aũt
sens aquisitum uit ad solum eumper¬
Insotictate autem coeunda nuchilat¬
turer derenumciatõe cauere q ip̃o iu¬
re societatis intempestiua rearnciatõ
mextunatõem uenit

Expanded text:
tis aut communi dividundo iudicio. Si absenti renuntiata societas sit, quoad is scierit, quod is adquisivit qui renuntiavit in commune redigi, detrimentum autem sens adquisiit,  esse.In societate autem coeunda nihil attinet de renuntiatione ‹cauere›, quia ipso iure societatis intempestiua renuntiatio in aestimationem uenit
Abbreviated transcription (Latin):
scruum uendideris fur̃is noͣxus ꝙͣ solu¬
tori caueaturss ⁊ut tradatur. ei poss¬
essio demait non trrdentem quanti
inter sit ꝯ dampnari Satis autem nõ
dantem quami płum attoram ꝑicli¬
tarioporretiidem. meracuis scribit pp̃¬

Expanded text:
seruum uendideris, furtis noxisque solutori caueatur, sed et ut tradatur ei possessio. Idem ait non tradentem quanti intersit condemnari: satis autem non dantem, quanti plurimum auctorem periclitari oportet. Idem Neratius ait p
Abbreviated transcription (Latin):
auł Niuero mlłe fidei sit possellor qui
malio loto im rcm mtus sit idem sta¬
tui debet siuero ab coloco uͥ lis ꝯtestata
r̃eam sb̾tractam alio transtuł it illire¬
stituert debet uñ sb̃traxit sumptib su

Expanded text:
 uero malae fidei sit possessor, qui in alio loco eam rem nactus sit, idem statui debet: si uero ab eo loco, ubi lis contestata est, eam subtractam alio transtulerit, illic restituere debet, unde subtraxit, sumptibus su
Abbreviated transcription (Latin):
partib fundum micbi teꝰ ⁊mimem tu
tautius titius possideatis nõ oͥbutrsqs qͣ¬
drantes petere me sebere haticioqui ñ sit
dominus totum semissem alter aiq secͥ¬
tis regiiib pissideatis enra fundum N¬
am tunt sũ dubio ⁊ ate ⁊ aticio partest̃¬

Expanded text:
partibus fundum mihi tecum communem tu et Lucius Titius possideatis, non ab utrisque quadrantes petere me debere, sed a Titio, qui non sit dominus, totum semissem. aliter atque si certis regionibus possideatis eum fundum: nam tunc sine dubio et a te et a Titio partes f
Abbreviated transcription (Latin):
fc̃s ꝙͣ ꝙ acgis aquillie actõne oueniripos¬
sessorposset im̃ queritur no anas uidex
existimare dampnum dedeit qmͣ sirem¬
ittatur actõ iogis aquislit  ⁊̃ labco putat
cauere petitiorẽ eporteret legx aquilia
nõ acturum que suĩa nera est̃¬
aut ¶Q nod simalit actor pocuis icas
acuislie actõne ut ab soluandus est p¬
ossessor itaq electõ actori danda est siut
ait ñ iniuriarim ꝯ petcre actõnem pe¬
titori ¶Siquis rcm et necessitate di¬
xtrauxit fortassis huit offc̃o iudinis
sucturritur ut p̃cium dimitaxat de¬
beat rostiniert nam isi fructus ꝑcep¬
tos distraxit nt corrumpantur cq̃.
ñ ampluus ꝙͣ p̃cium p̃stabit item si
forte ager fuit quipetitus est ⁊ mi¬
litib assignatus est mod ico honoris
grã possessori dato anħ restitucre
cebit ⁊puto p̃statirum. ¶ Si ser¬
uus potitus uł ani mil alid demorni¬
um sit sñ dolo malo ⁊ tulpa posses¬
soris p̃cium ñeẽ praestandum pleri¬
crat pctitor si accopiss moram passo ꝯ:

Expanded text:
 et legis Aquiliae actione conueniri possessor possit: unde quaeritur an non alias iudex aestimare damnum debeat, quam si remittatur actio legis Aquiliae. et Labeo putat cauere petitorem oportere lege Aquilia non acturum, quae sententia uera estum Quod si malit actor potius legis Aquiliae actione uti, absolvendus est possessor. itaque electio actori danda est, non ut ait etiam iniuriarum competere actionem petitori. Si quis rem ex necessitate distraxit, fortassis huic officio iudicis succurretur, ut pretium dumtaxat debeat restituere. nam et si fructus perceptos distraxit, ne corrumpantur, aeque non amplius quam pretium praestabit. Item si forte ager fuit qui petitus est et militibus adsignatus est modico honoris gratia possessori dato, an hoc restituere debeat? et puto praestaturum. Si servus petitus vel animal aliud demortuum sit sine dolo malo et culpa possessoris, pretium non esse praestandum plerierat petitor si accepisset, moram passo
Abbreviated transcription (Latin):
es uet appart ł dequo adumsit pompdi
nare rem & utrum totam anpaimuł
quotam petat appellatõ ir rei nõ geniuᷤ
s spẽm signifitat occauenus ita defit ꝙ
infedt quitlem man̾ic pondus. signate ue¬
ro nuumerum. fcẽ autem sp̃ẽmditi opor¬
tet. s imĩfura nãeĩ dicenda erit. ꝯres m̃¬
ri oportere nobis pe tamus utrum nume¬
rum coꝵ dutere debemus an ⁊ colorem ⁊̃
magis est ututtumq. Nam illud in¬
humanumest uos cogi dre antrita sint
minoua ꝙͣuis ⁊ inuassis occurrat diffitu¬
ltas uitirm lancẽ dimitaxat ditioporte¬
at an ⁊̃ quadratam uł rotumdam uł pu¬
ra ancellata sit que ip̃a inpetitionib qͦ
adicere difficar est nec itacoartata res est
Incet inpetendo hoiem nomcn eius ditide¬
beat ⁊utrum puer an adolescers sit utios¬
huoi si plices sint s sinom̃ cuis ignorem dem¬
onstcatone eius utendum cut ue luti trm
exilla Reditate est uł qui exilla natisẽ
¶Item fundum patturus nonen eius

Expanded text:
es, nec appareat de quo actum sit, Pomponius nare rem, ut utrum totam an partem et quotam petat: appellatio enim rei non genus, sed speciem significat. Octauenus ita definit, quod infectae quidem maro numerum, facte autem speciem dici oportet. Mensura vero dicenda erit, cum res meri oportere nobis petamus, utrum numerum eorum dicere debebimus an et colorem? et magis est ut utrumque: nam illud inhumanum est cogi nos dicere, trita sint an nova. quamvis et in vasis occurrat difficultas, utrum lancem dumtaxat dici oporteat an etiam, quadrata vel rutunda, vel pura an caelata sint, quae ipsa in petitionibus quoque adicere difficile est. nec ita coartanda res est: licet in petendo homine nomen eius dici debeat et utrum puer an adulescens sit, utique si plures sint: sed si nomen eius ignorem, demonstratione eius utendum erit: veluti "qui ex illa hereditate est", "qui ex illa natus est". item fundum petitu
Abbreviated transcription (Latin):
tõnus apud psidom pecieriat ininteg¬
tum restrtõnem minoris ⁊ derite
suaꝑbauerunt dicta ꝓ ett serte¬
cia adu̾sarii utimpedirent cogntton
p̃ses ineuentum appellxtõnis cettea
cognitoms distilit quesitamẽ sifinita
apellatõnus apud irꝑatorem cognit̃o¬

Expanded text:
ud praesidem petierunt in integrum restitutionem minores et de aetate sua probauerunt: dicta pro aetate sententia aduersarii, ut impedirent cognitionuerunt: praeses in euentum appellationis cetera cognitionis distulit. quaesitum est: si finita appellationis apud imperatorem cognitio
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ diutꝰ E camei qui priusꝙͣ nascere.¬
tur usi captian amissit restiturtid¬
am actõnem labeo scaibit. ¶Imgltor
ris adusarumisuũ diceret absolutum
⁊ agere cimeo ex integro ullet litentiatn

Expanded text:
i Etiam ei, qui prius quam nasceretur usucaptum amisit, restituendam actionem Labeo scribit. Imperatorris adversarium suum diceret absolutum et agere cum eo ex integro vellet, licentia
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt item sintra auos ouos mensesieli¬
quam p̃cum ñ numetass simuilidee
cit inemptus̃ intrapores duosmens¬
es iargiano defuncto tutiliana pupil¬
iaris ccatis successerat cuis tutores
in sosutõne cessaiat uenditordenũ¬
ciatõnib tutorib sept datiis post annũ
eandem possessionem claudid telema¬
co uendiderat. pupilia ir̃un restituide¬
sicerabat uicta tam apud p̃torem ꝙͣ ap¬
ud p̃fcctum urbis ꝓuocauat᷑ p̃utabam
bñ iudicatum ꝙ patex euis nõ ip̃a ⁊tra¬
ux̾at. Imꝑator antomꝰ motusẽ ꝙ dies
nsiiandi tempus pupille incidiss
enq effcriss neparcretur legi uenditio¬
nisdicebam posse magis eiratõne resti¬
tiueam ꝙ uenditor dernpnciando po¬
st dicm qͦ placuerat eẽ s missĩtis. ⁊ pre¬
cium xtenidu petendo recessisse alege
sua itidcntur ñ memouit iꝑ dies postea
transsiss nõ magisꝯ̃ sicreditor pignu̾
distcauxiss ꝑost morttm debitbois di¬
esollutõnis flutr qriex tamen ⁊ mis¬

Expanded text:
nses reliquum pretium non numerasset, similiter esset inemptus. intra priores duos menses Lariano defuncto Rutiliana pupillaris aetatis successerat, cuius tutores in solutione cessaverunt. venditor denuntiationibus tutoribus saepe datis post annum eandem possessionem Claudio Telemacho vendiderat. pupilla in integrum restitui desiderabat: uicta tam apud praetorem quam apud praefectum urbi prouocauerat. putabam bene iudicatum, quod pater eius, non ipsa contraxerat: imperator autem motus esndi in tempus pupillae incidisset eaque effecisset, ne pareretur legi uenditionis. dicebam posse magis ea ratione restitui eam, quod uenditor denuntiando post diem, quo placuerat esse commissum, et pretium petendo recessisse a lege sua uideretur: non me moueri quod dies postea transisset, non magis quam si creditor pignus distraxisset, post mortem debitoris die solutionis finita. q