comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rationẽ ut dño se debere os¬
tenderet. addidit quã ha
portet opinari qd̾ dictum
est: celum tronus dĩ ẽ. et
t̾ra scabellum pedũ eius. qͥ
sic habeat ds̃ collocata m̃e¬
bra incelo ⁊ in t̾ra: ut nos ⁊
cedemꝰ. S illa sedis dĩ ui¬
dicium significat. Et qm̃
inhoc uniu̾so mundi corpo¬
re maximã speciẽ celum ha¬
beat.⁊ terra minimã. tãꝙͣ
p̾sentior sit excellenti pul¬
critudini uis diuina mi¬
nimã uͦ ord̾net inextremiꝰ
Atq ininfimis. sedere ĩ ce¬
lo dicit᷑. terrãq calcare. Spi¬
ritualit̾ au̾t sc̃as aĩas celi
nom̃ significat. ⁊ t̾re pecca¬

Expanded text:
rationem ut Domino se debere ostenderet, addidit, quam haportet opinari quod dictum est coelum thronus Dei, et terra scabellum pedum ejus, quod sic habeat Deus collocata membra in coelo et in terra, ut nos cum sedemus; sed illa sedes judicium significat: et quoniam in hoc universo mundi corpore maximam speciem coelum habeat, et terra minimam; tanquam praesentior sit excellenti pulchritudini vis divina, minimam vero ordinet in extremis atque in infimis, sedere in coelo dicitur terramque calcare. Spiritualiter autem sanctas animas coeli nomen significat; et terrae, pecca
Abbreviated transcription (Latin):
satur peccare uolentibꝰ ꝙͣ pre¬
ceptum dĩ id ẽ lex eiꝰ ⁊ script᷑a
diuina. que data ẽ nob ad hãc
uitam ut sit nobiscũ inuia:
Cui nõ oportet contͣdicere.
ne nos tradat iudici: s ei opor¬
tet consentire cito. Non enĩ
qͥsquis nouit. qñ de hac uita
exeat. Quis enĩ consencit
scripture diuine. nͥ qui legit
⁊ audit. pie deferens eiculm̃
auctoritatis. ut qͦd intelligͣ
nõ ꝓpt̾ hoc oderit qd̾ peccatis
suis aduersari sentit. s mag̾
diligat correptionẽ suã: ⁊ gau¬
deat᷑ qd̾ mobis siis donec sa¬
nentur nõ parteͥtur: Quod uͦ
aut obscurũ aut absurclũ illi
sonat. non inde concicet contͣ¬
dictionũ cetamina: s oret
te dici in uia ñ esse cũ dõ. Si ħ
loco ipse accipiendꝰ ẽ aduersa¬
riꝰ impioꝵ: cui iubet᷑ cito recõ¬
ciliari. nͥ forte qr ipse ubiq ẽ:
Nos aũt cum in hac uita su
mus. cum illo utiq sumꝰ: si
enĩ ascenderoin celoinquit
tu illic es: si descend̾o in infer¬

Expanded text:
satur peccare volentibus quam praeceptum Dei, id est lex ejus et Scriptura divina, quae data est nobis ad hanc vitam, ut sit nobiscum in via, cui non oportet contradicere, ne nos tradat judici; sed ei oportet consentire cito? Non enim quisquam novit quando de hac vita exeat. Quis autem consentit Scripturae divinae, nisi qui legit vel audit pie, deferens ei culmen auctoritatis, ut quod intelligit, non propter hoc oderit quod peccatis suis adversari sentit; sed magis diligat correptionem suam, et gaudeat quod morbis suis, donec sanentur, non parcitur: quod vero aut obscurum, aut absurdum illi sonat, non inde concitet contradictionum certamina, sed oret te dici in via nos esse cum Deo, si hoc loco ipse accipiendus est adversarius impiorum, cui jubemur cito reconciliari: nisi forte quia ipse ubique est, nos etiam cum imus, cum illo utique sumus. Si ascendero in coelum, inquit, tu illic es, si descendero ad infer
Abbreviated transcription (Latin):
Quid enĩ ꝓdest qd̾ ꝑcussꝰ re¬
ꝑcutio: Num qd ꝓpte̾a illud
qd̾ incorpore lesum ẽ. restitui¬
cur mintegrũ: S cumidus
animꝰ talia fom̃ta desid̾at.
sanũ aũt firmũq ista nõ ui¬
uant. Qñ potius miscđit᷑̾
ꝑferendam alteriꝰ infirmi¬
tatẽ uidicat. ꝙͣ alieno suppli¬
cio suã mitigandam q̃ nulla
quo qͥsq paratꝰ ẽ ab eo quem
correctum ẽẽ uult plura per¬
ferre. Sz hiic iundicte refe¬
rende non ẽ ydoneus. nͥ qui
odiũ quo solent flagrare qͣ
se uindicare desid̾ant: dilec¬
tionis magnituline suꝑaue¬
ne. Non eni metuenclumẽ
ne odisse paruulũ filiũ parẽ¬
tes uideantur: cũ ab eis ua¬
pulatur peccans: ne peccet
ulteriꝰ. Et certe utiliꝰ ꝑfec¬
tio dilectionis ipsiꝰ dĩ pat̾s
immitatione uob ꝓponitur.
cum in cõsequentibꝰ dicit.

Expanded text:
dest quod percussus repercutis? Numquid propterea illud quod in corpore laesum est, restituitur in integrum? Sed tumidus animus talia fomenta desiderat: sanum autem firmumque ista non juvant; quin potius misericorditer perferendam alterius infirmitatem judicat, quam alieno supplicio suam mitigandam, quae nulquo quisque paratus est ab eo quem correctum esse vult, plura perferre. Sed huic vindictae referendae non est idoneus, nisi qui odium quo solent flagrare qui se vindicare desiderant, dilectionis magnitudine superaverit. Non enim metuendum est ne odisse parvulum filium parentes videantur, cum ab eis vapulat peccans, ne peccet ulterius. Et certe perfectio dilectionis ipsius Dei Patris imitatione nobis proponitur, cum in sequent
Abbreviated transcription (Latin):
sempit̾no dĩ uerbo fecunda co¬
pulatut. Et clausa ẽ ianu¬
a. Idẽ receptis illis. qui fũt
mangłicam uitam immu
oleũ. ⁊ id̾o intelligende sũt
nullo iam remanente de ali¬
enis laudibus gaudio. in
angustiis ⁊ magnis afflictio¬
nib̾ꝰ redire adimplorationẽ
dĩ. s magna ẽ euis seueritaᷤᷤ
pꝰ iudicium. cuiꝰ ante uidi¬

Expanded text:
sempiterno dei uerbo fecundanda cosempiterno dei uerbo fecundanda copuletur. clausa est ianua, id est receptis illis qui sunt in angelicam uitam immutoleum, et ideo intellegendae sunt nullo iam remanente de alienis laudibus gaudio in angustiis et magnis afflictionibus redire ad implorationem dei. sed magna est eius seueritas post iudicium cuius ante iudi
Abbreviated transcription (Latin):
dunt enĩ oleum adulatores.
qui fiuc falsa sine ignorata
laudando. inerrore ammas
mitũt. ⁊ eis una gaudia tam¬
ꝙͣ facius conciliando aliqmͣ
de his mercedẽ siue cĩboꝵ siue
poccume suie honoris siue a¬
licuiꝰ cõmodi tp̃ralis accipi¬
unt: nõ intelligentibꝰ quod
dictum ẽ: qui uo̾s felices di¬
cunt in eirorẽ uos mittunt.¬
MDeliꝰ ẽ aũt obuirgari a iꝰ¬
leum aũt pecc̃oris non in pĩ¬
guet caput meũ. Ite gͦ ad uẽ¬
dentes ⁊ emite uob: io est
uideamꝰ nũc qͥduos adiu¬
uant qui uob laudes uende¬
re consueuerũt. ⁊ uos in er¬
rorem inducere. ut nõ coram
deo s ab hominibꝰ glam que¬
mere: uenit sponsꝰ. Id est
inclinantibꝰ se illis in ea q̃
foris sunt: ⁊ solitis gaudere
querentibꝰ qr gaudia inter¬
na nõ nouerant. uenit ille qͥ
iudicat. Et que parate erãt
Idest quibꝰ bonũ coram deo
testimoniũ conscĩa ꝑhibebat.
Intrauerũt cum eo ad nupti¬
as. Idest ubi munda animͣ

Expanded text:
dunt enim oleum adulatores, dunt enim oleum adulatores, qui siue falsa siue ignorata laudando in errorem animas mittunt et eis uana gaudia tamquam fatuis conciliando aliquam de his mercedem siue ciborum siue pecuniae siue honoris siue alicuius commodi temporalis accipiunt, non intellegentibus quod dictum est: qui uos felices dicunt, in emelius est autem objurgari a jusleum autem peccatoris non impinguet caput meum. ite ergo ad uendentes et emite uobis, id est: uideamus, numquid uos adiuuant qui uobis laudes uendere consuerunt et uos in errorem inducere, ut non coram deo, sed ab hominibus gloriam quaeillis uenit sponsus, id est inclinantibus se illis in ea quae foris sunt et solitis gaudere quaerentibus, quia gaudia interna non nouerant, uenit ille qui iudicat. et quae paratae erant, id est quibus bonum coram deo testimonium conscientia perhibebat, intrarunt cum eo in nuptias, id est ubi munda anima
Abbreviated transcription (Latin):
Date nob̃ de oleo ur̃o. quia lã¬
pades nr̃e ex tingunt᷑. sã. Qe¬
rum enĩ facta aliena laude ful¬
tiuntur: eadem subtracta de¬
ficiunt. ⁊ de consuecudĩe id
semꝑ inquiriͣt. unde gand̾e
anmꝰ solet. Itaq hominũ qͥ
corda nõ uident. testimoniũ
uolunt habere ap̃ dm̃: qui
cordis inspector ẽ. S quid
responderũt sapientes: Ne
forte non susficiat nob̃ ⁊ uob̃.
Unusquisq enim ꝓse ratio¬
nem reddet. nec alieno testiõ¬
cui secreta cordis apparẽt. o
uix sibi quisq sufficit ut ei
testimoniũ ꝑhibeat conscĩa
sua. quis enim głabitur
mundũ se habere cor: Inde
ꝓminimo ẽ ut a uob̃ diui¬
dicer. aut ab humano die:
s neq ine ipsũ iudico. Qua¬
ꝓpt̾ cum de se quisq aut nõ
omĩno. aut uix possit uerã
ꝓfent sententiam. qͦmͦ pot
de alio iudicare. cum sciat
nemo qͥd agatur in homine.
Ite potiꝰ ad uendentes. ⁊ emite
uobis. Non consiliũ dedisse
putande sũt: s crim̃ eaꝵ ex
obliquo cõmemorasse. Uen¬

Expanded text:
Date nobis de oleo vestro, quia lampades nostrae exstinguuntur. Quorum enim facta aliena laude fulciuntur, eadem subtracta deficiunt; et de consuetudine id semper inquirit, unde gaudere animus solet. Itaque hominum, qui corda non vident, testimonium volunt habere apud Deum, qui cordis inspector est. Sed quid responderunt sapientes? Ne forte non sufficiat nobis et vobis. Unusquisque enim pro se rationem reddet, nec alieno testimocui secreta cordis apparent; et vix sibi quisque sufficit, ut ei testimonium perhibeat conscientia sua. Quis enim gloriabitur mundum se habere cor ? Inde minimum est, ut a uobis iudicer aut ab humano die; sed neque me ipsum iudico. quapropter cum de se quisque aut non omnino aut uix possit ueram ferre sententiam, quomodo potest de alio indicare, cum sciat nemo, quid agatur in homine, ite magis ad uendentes et emite uobis: non consilium dedisse putandae sunt, sed crimen earum ex oblico commemorasse. uen
Abbreviated transcription (Latin):
scientia posuerunt. Sic ⁊ a¬
pls mouet. Probet se homo
inquit. ⁊ tunc in semecipso
habebit głam: ⁊ non in alt̾o.
dormitauerũt om̃s ⁊ dormie¬
runt. Quia ex utroq genere
continentiũ hominũ. siuee¬
oꝵ qui corã deo exultant. si¬
ue coꝵ qui in laudibꝰ hominũ
acquiescunt. moriuntur hoc
uituallo tp̾ris. donec subad¬
uentu dñi. fiat resurrectio
diciũ differt: electi ⁊ reꝓbi
in mortis sompno sopiunt᷑.
sompnũ uero dormitareẽ: añ
mortẽ a salute languescere. qr
ꝑ pondus egritudinis. ꝑuenit᷑
ad sop̃num mortis. MOedia¬
aũt nocte. ã. Idest nullo sci¬
ente aut sꝑante. quippe cũ ip̃e
hora nemo scit. Et apłs dicit.
Dies dñi tamqmͣ furm nocte:
ita ueniet. Ex quo significat
penitus la tere cumuenit.
C l amor factus ẽ. E cre spon¬
sus uenit. exite obinam ei.¬

Expanded text:
scientia posuerunt: sic et Ascientia posuerunt: sic et Apostolus monet: Probet autem se homo, inquit, et tunc in semetipso habebit gloriam, et non in altero. dormierunt oms, quia ex utroque genere continentium hominum, siue eorum qui coram deo exsultant, siue eorum qui in laudibus hominum adquiescunt, moriuntur hoc interuallo temporis, donec sub aduentu ddicium differt, electi et reprobi in mortis somno sopiuntur. somnum vero dormitare, est ante mortem a salute laper pondus aegritudinis pervenitur ad somnum mortis. Moautem nocte, id est nullo sciente aut sperante — quippe cum ipse hora nemo scit; et apostolus dicit: dies domini tamquam fur in nocte ita ueniet; ex quo significat penitus latere, cum uenit — clamor factus est: ecce sponsus uenit, surgite obuiam ei
Abbreviated transcription (Latin):
bus tantum ut głana humana
prudentes. Quinq dicuntur
sapientes: ⁊ qͥnq stulte. Utre¬
q tam̃ uirgines qui ab utraq
continentia ẽ. qmͣuis diuerso
fomite gaudeant. Lampadss
aũt sũt q̃z manibꝰ portantur:
oꝑa. que scam istam continen¬
tiam funt. Dictum ẽ autẽ
luceãt oꝑa ur̃a coram hominibꝰ.
Dm̃s uͦ acceꝑunt lampades su¬
as. ⁊ uenerunt obuiam spenfo.
intelligendum ẽ gͦ xp̃i nomi¬
ne censeri. de quibꝰ agitur. Nõ
enim possũt qui xp̃iani nõ sũt:
sponso xp̃o uenire obuiam. S
quinq fatue acceptis lampa¬
dibꝰ: non sũpserunt oleũ secũ.
Sulti em̃ quãuis de u boni¬
tate plurimũ sꝑent: gaudi¬
um tam̃ nõ habent duin con¬
tiuent̾ uiuunt: nisi in lau¬
dibꝰ hominũ. Nongͦ habent
oleum secum. Nam ipsam le¬
ticiam oleo significari arbit᷑r.
d̾s tuus. oleo leticie. Qͥ autẽ
nõ ꝓptea gaud qr deo intrinse¬
noꝵ oꝑum. in corde atq con¬

Expanded text:
bus, tantum ut gloria humana bus, tantum ut gloria humana piatur, quinque dicuntur sapientes et quinque stultae, utraeque tamen uirgines, quia utraque continentia est, quamuis diuerso fomite gaudeat. lampades autem sunt, quia manibus gestantur, opera, quae secundum istam continentiam fiunt. dictum est autem: luceant opera uestra coram hominibus. omnes uero acceperunt lampades suas et uenerunt obuiam sponso. intellegendum est ergo Christi nomine censeri de quibus agitur. non enim possunt qui christiani non sunt sponso Christo uenire obuiam. sed quinque fatuae acceptis lampadibus suis non sumserunt oleum secum. multi enim quamuis de tate plurimum sperent, gaudium tamen non habent, dum continenter vivunt, nisi in laudibus hominum. Non ergo habent oleum secum. Nam ipsam laetitiam oleo significari arbitror. Deus tuus oleo exsultationis; qui autem non propterea gaudet quia Deo intrinsenorum operum in corde atque con
Abbreviated transcription (Latin):
denariũ ꝑficit. Et qr exutroq
seru fideliũ multitudo colligi¬
tur: sc̃a ecclia decem uirgiibꝰ
similis denuntiatur. Inqua
qr malicum bonis. ⁊ reꝓbi cũ
electis admixti sũt: rocte simil
uirginibꝰ prudentibꝰ ⁊ fatuis
significat oleũ.mirum uidet᷑
Qͦd sapientes petentibꝰ nõ cõ¬
municant. cum ⁊ inuide fas
non sit eas que ita ꝑfecte sunt
ut ab sponso recipiantur. Mͦ
nomine nullo dubitante do¬
minus iħs xp̃s significatur. ⁊
miseticordes cẽ oporteat ad
scribente illa sententia eiusdem
dñi dicentis. om̃i pecenteͥ te tri¬
bue. Quid ẽ aũt qd posse ͤdando
tionẽ concutrant. nicħq in una
parte p̾dicatur. qd̾ imnpediat
tinentiam carnis ab illecebris.
continendis est enĩ animi ap¬
petitus ad uoluptate ocłoꝵ. a
uoluptate auriũ. a uolupta¬
te olphaciendi. gustandi. atq¬
tangendi. Sz qr ista continen¬
tiama partĩ coram dõ fit ut illi
placeatur i int̾iori gaudio
scientie. Partĩ coram homini¬

Expanded text:
denarium perficit. Et quia ex utroque sexu fidelium multitudo colligitur, sancta Ecclesia decem virginibus similis denuntiatur, in qua quia mali cum bonis, et reprobi cum electis admixti sunt, recte similis virginibus prudentibus et fatuis significat oleum mirum videtur. Item quod sapientes petentibus non communicant, cum et invidere fas non sit eas quae ita perfectae sunt ut ab sponso recipiantur, quo nomine, nullo dubitante, Dominus Jesus Christus significatur, et misericordes esse oporteat ad scribente illa sententia ejusdem Domini dicentis: Omni poscenti tribue. Quid est autem quod possit dando tionem concurrant, nihilque in unam partem dicatur quod impediat tinentiam a carnis illecebris: continendus est enim animi appetitus a voluptate ocoluptate olfaciendi, gustandi, tangendi; sed quia ista continentia partim coram Deo fit, ut illi placeatur in interiore gaudio conscientiae, partim coram homini
Abbreviated transcription (Latin):
ciat simstra: quid faciat dex¬
tera tua. Oues in parte uis¬
toꝵ stare uibentur ad clexte¬
ram: hedi hoc ẽ pecc̃ores ad
sinistram. qui semꝑ ꝓ pecc̃o
que possĩt hab̾e fetus. ⁊ ton¬
se egre diuntur de lauacro: õs
gemellis fetibꝰ ⁊ sterilis nul¬
la int̾ eas: s cͥ dos. lasciuũ
anĩal ⁊ petulcũ.⁊ feruẽs ad

Expanded text:
tua quid faciet dextera tua . Oves in parte justorum stare jubentur ad dextram, haedos, hoc est peccatores, ad sinistram, qui semper pro pecquae possunt habere fetus, et tonsae egrediuntur de lavacro, omnes gemellis fetibus et sterilis nulla inter eas , sed haedus lascivum animal et petuleum, fervens semper ad
Abbreviated transcription (Latin):
pasche futurus ⁊ tradendꝰ
cruci. ⁊ illudendus ab homi¬
nibꝰ ⁊ aceto ⁊ felle potandꝰ.
recte ꝓmittit głam triũphã¬
tis. ut securͣa scandala. pol¬
licitationis p̾mio compensa¬
ret. Et notandũ qd̾ in illiꝰ

Expanded text:
Pascha facturus, et tradendus cruci, et illudendus ab hominibus, et aceto ac felle potandus, recte praemittit gloriam triumphantis, et secutura scandala pollicitationis praemio compensaret. Et notandum quod qui in
Abbreviated transcription (Latin):
si sterilitas in ignẽ eternũ mit¬
titur. rapacitas quid meretur:
Aut quid recipiet qͥ ui alie¬
nũ tulerit. si semꝑ ardebit qͥ
de suo nõ dederit:⁊ si iudiciũ
si ne mĩa crit illi qui nõ fecit

Expanded text:
si sterilitas in ignem mittitur, rapacitas quid meretur? Aut quid recipiet qui alienum tulerit, si semper ardebit qui de suo non dederit? Et si judicium sine misericordia erit illi qui non fecit
Abbreviated transcription (Latin):
dines. unꝰ qui cum dño iudi¬
cabit. de quibꝰ dñs ait. Sede¬
bitis ⁊ uos suꝑ sedes .xii. Hii
non iudicantur ⁊ regnabunt.
quibꝰ dicetur. esuriui ⁊ dedis¬
tis m manducare: hii uidica¬
bunt᷑ et regnabunt. Itẽ reꝓbo¬
rũ ordines duo sũt. U nꝰ coꝵ
qui extͣ eccłiam in ueniendi st̃.
hii nõ iudicabunt᷑ ⁊ ꝑibunt.
De quibꝰ etiam psalmista a

Expanded text:
um Deo judicat, de quibus Dominus ait: Sedebitis et vos super sedes duodecim . Hi non judicantur, sed regnant. quibus dicetur: Esurivi et dedistis mihi manducare . Hi judicantur et regnant. Item reproborum ordines duo sunt. Unus eorum qui extra Ecclesiam inveniendi sunt. Hi non judicantur et pereunt: de quibus et Psalmi
Abbreviated transcription (Latin):
cuto aliquid tale ueniet ĩmẽ¬
tem: absurdũ ẽ credereañ al¬
tare munꝰ relinquẽdũ. quod
potest tras ⁊ maria ꝑagrata of¬
feras deo ⁊ id̾o ꝓrsus intro ad
sp̃ualia refugere cogimur: ut
hoc qd̾ dictum ẽ sine ab surdi¬
tate possit intelligi. Altare i¬
taq sp̾ualit̾ inint̾iore dĩtem¬
plo ipsam fidẽ acciꝑe postumꝰ.
ciuꝰ signũ ẽ altare uisibile. Qd̾¬
lib enĩminiꝰ offerimꝰ dõ. siue
ꝓphetiam. siue doctrinã. siue
orationẽ. siue hymnũ. siue ps¬
almũ. Et siquid tale aliud
dei sinceritate fulciatur. ⁊ ei
fixe atq immobile tamꝙͣ um¬
ponatur. ut possit utegrũ at¬
q illibatũ eẽ qͦd loquimuir
Nam multi hereticiñ haben¬
tes altare idẽ ueram fidẽblaᷤᷤ¬
phemias ꝓ laude dixerũt. t̾re¬
nis iudelicet opmionibꝰ ag¬

Expanded text:
ale veniat in mentem, absurdum est credere ante altare munus tuum relinquendum, quod post terras, et maria pererrata offeras Deo. Et ideo prorsus intro ad spiritalia refugere cogimur, ut hoc quod dictum est, sine absurditate possit intelligi. Altare itaque spiritaliter, in interiore Dei templo ipsam fidem accipere possumus, cujus signum est altare visibile. Quodlibet enim munus offerimus Deo, sive prophetiam, sive doctrinam, sive orationem, sive hymnum, sive psalmum, et si quid tale aliud dei sinceritate fulciatur, et ei fixe atque immobiliter tanquam imponatur, ut possit integrum atque illibatum esse quod loquimur. Nam multi haeretici non habentes altare, id est veram fidem, blasphemias pro laude dixerunt; terrenis videlicet opinionibus ag
Abbreviated transcription (Latin):
scõꝵ significatione pomun¬
tur. Iuncus quippe suꝑ aqͣs
nasci consueuit. Palma uͦ
uictricẽ ornat manũ. ⁊ uin¬
ceis uasis recte cõꝑantur e¬
locti. cum radicẽ cordis ne
forte ab amore et̾nitatis areᷤ
cant: in pso uite fonte col¬
locant. Assimiilantur ⁊ e¬
is que de palmaꝵ suit folus
contexta: cum uide festiuã
et̾ne retributionis memo¬
riam puro incorde retinẽt.
Et bene turbam qͣmuis reli¬
quias dñici prandii non ca¬
ꝑet: manducasse tam̃ ⁊ sa¬
turata c̃ẽ narrantur.qr sũt
nõ nulli qui ⁊ si om̃ia sua re¬
linquere nequeũt. neq ex¬
plere hoc quod de uirginibꝰ
dr̃. qui potest caꝑe capiat.
cettraq huiꝯ modi: tam̃ esu¬
rientes ⁊ sitientes iusticia

Expanded text:
sanctorum significatione ponunsanctorum significatione ponuntur. Juncus quippe super aquas nasci consuevit: palma vero victricem ornat manum. Et juncis vasis recte comparantur electi, cum radicem cordis, ne forte ab aeternitatis amore arescat, in ipso vitae fonte collocant. Assimilantur et eis quae de palmarum sunt foliis contexta, cum indefectivam aeternae retributionis memoriam puro in corde retinent. Et bene turba, quamvis reliquias Dominici prandii non caperet, manducasse tamen et saturata esse narratur: quia sunt nonnulli qui, etsi omnia sua relinquere nequeunt, neque explere hoc quod de virginibus dicitur: Qui potest capere capiat, caeteraque hujusmodi, tamen esurientes et sitientes justi
Abbreviated transcription (Latin):
uite saturati. ꝑuenient. Cu¬
i contra tardis auditoribus
Manducant namq ⁊ nõ
saturantur. qui panẽ uer¬
bi dĩ audiendo degustant.
s nõ faciendo que audiunt.
nicħ ex his int̾ne dulcediniᷤᷤ.
quo cor ipsoꝵ confirmetur.
inuentre memorie recipiũt.
plenas. Quod turbis satu¬
ratis suꝑat: apli sustollũt
⁊ septẽ sportas implent. qr
sunt altiora ꝑfectionis p̾cep¬
ta.uł potius exortam̃ta et
silia: que generalis fideliũ
multitudo neqͥt seruando
⁊ implendo attingere. quo¬
ꝵ ex secutio illos ꝓprie respi¬
cit : qui maiore scĩ sp̃s grã
pleni. generalẽ ppłi dĩ con¬
uersat̾ionẽ. m̃tis atq oꝑis
sublimitate transcendũt.
Q ualibꝰ dicit᷑. Siuis ꝑ foc¬
tuseẽ. uade uende om̃ia que
habes: ⁊ cet̾a. Unde bene
sporte quibꝰ dñicoꝵ sũt con¬
clita fragmenta ciboꝵ: ꝓpt̾
fuisse memorant. Nam qr
sporte iunco ⁊ palmaꝵ foli¬
is solent contexi: merito in

Expanded text:
vitae saturati, pervenient. Cuvitae saturati, pervenient. Cui contra tardis auditoribus Manducant namque, et non saturantur, qui panem verbi Dei audiendo degustant, sed non faciendo quae audiunt, nihil ex his internae dulcedinis, quo cor ipsorum confirmetur, in ventrem memoriae recipiunt. plenas. Quod turbis saturatis supererat, apostoli sustollunt, et septem sportas implent, quia sunt altiora perfectionis praecepta, vel potius exhortamenta et consilia, quae generalis fidelium multitudo nequit servanda et implenda attingere; quorum exsecutio illos proprie respicit, qui majore sancti Spiritus gratia pleni, generalem populi Dei conversationem mentis atque operis sublimitate transcendunt, qualibus dicitur: Si vis perfectus esse, vade, vende omnia quae habes, etc. . Unde bene sportae, quibus Dominicorum sunt condita fragmenta ciborum, memorantur. Nam quia sportae junco et palmarum foliis solent contexi, merito in
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ sp̃s int̾nas m̃cium epulaᷤᷤ
inuenimꝰ: quid inpiscicłis
qͦs benelicẽs parit̾ dñs tur¬
be uissit apponi. nͥ scõs accepi¬
mus illiꝰ tp̃ris quo eadem ẽ
condita scriptura. uł quorũ
ipsa scriptura fidẽ uitam ⁊
passiones continet: qui de
turbulentis huiꝰ scłi flucti¬
bus erepti ac diuina benedic¬
tione consecreͣti: refectionem
nob̃ int̾nam ne in huiꝰ mun¬
di transeunceᷤᷤ excursu defici¬
amꝯ exemplo sue ul uite pre¬
buere uł mortis. Et comede¬
runt ⁊ saturati sũt. Come¬
deͥnt de panibꝰ dñiac piscibꝰ
⁊ sacurant᷑: qui audientes
u̾ba dĩ ⁊ exempla intuentes.
ad ꝓfectum uite correction̾is
ꝑ hec excitari atq assurgere
festinant. Quibꝰ apte con¬
gruit illud psalinste. E dẽt
pͥauꝑes ⁊ saturabunt᷑. ⁊ lau¬
dient humiles uerbum dĩ
⁊ facient: et ad laudẽ nõ suã.
s suꝑni largitoris: cuncta q̃
bene egerũt᷑ referẽt. I. nde
merito ad uitam int̾ioris ho¬
minis et̾nam. ut pote pane

Expanded text:
Spiritus internas mentium epulas invenimus, quid in pisciculis quos benedicens pariter Dominus turbae jussit apponi, nisi sanctos accipimus illius temporis, quo eadem est condita Scriptura, vel quorum ipsa Scriptura fidem, vitam, et passiones continet? Qui de turbulentis hujus saeculi fluctibus erepti, ac divina benedictione consecrati, refectionem nobis internam, ne in hujus mundi transeuntis excursu deficiamus, exemplo suae vel vitae praebuere vel mortis. Et manducaverunt et saturati sunt. Manducant de panibus Det saturantur qui audientes verba Dei et exempla intuentes, ad profectum vitae correctionis per haec excitari atque assurgere festinant, quibus apte congruit illud Psalmistae, edent pauperes et saturabuntur et laudient humiles verbum Dei, et facient, et ad laudem non suam, sed superni largitoris cuncta quae bene gerunt referent. Unde merito ad vitam interioris hominis aeternam, utpote pane
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ quẽ ad modũ quidã coꝵ
sic̃ scriptum ẽ: sedit popłs
manducare ⁊ bibere: ⁊ sur¬
rerer̃ ludere. MDulieribus
gͦ similes erant. qui in labo¬
ribꝯexpectationis quousq
ad ꝓinissa dĩ ꝑuenirẽt non
uirilit̾ ꝑseuerantes tempta¬
uerũt dñm : pueris aũt. qr
sederunt manducare ⁊ bibe¬
re: ⁊ surrexerũt ludere. Nõ¬
nouitestam̃ti qui nõ curãt

Expanded text:
mus quemadmodum quidam eorum, mus quemadmodum quidam eorum, sicut scriptum est: Sedit populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere . Mulieribus ergo similes erant, qui in laboribus exspectationis, quousque ad promissa Dei venirent, non viriliter perseverantes, tentaverunt Deum; pueris autem qui sederunt manducare et bibere, et surrexerunt ludere. vo Testamento qui non
Abbreviated transcription (Latin):
antiam. fortitudinẽ iustici¬
am. Quarũ prima. coguii¬
o reꝵ appetendaꝵ ⁊ fugien¬
darũ. scda. refrenatio cupi.¬
ditatis ab his que tp̃ralit
delectant. Tercia. firmitas a¬
nimi. adu̾sus ea que tp̾ralit̾
molesta fũt. Quarta: que ꝑ
ceteras om̃s diffundit᷑ Ailec¬
tio dĩ ⁊ ꝓximi. Extra pariui
exceptis pueris ⁊ mulictibu
fuisse memorant᷑. Quod mͥ
uidentur ad hoc ꝑtinere. ut
intelligamꝰ ⁊ in ppłoueteris
test. am̃iti fuisse quosdã infir¬
mos ad implendam iustici¬
am que scđm legẽ est: in qua
iusticia seapłs paulus sine
querela conu̾satum eẽ dicit.
ducerentur incultũ ydoloꝵ
Que duo genera idẽ infir¬
mitatis ⁊ e̾rroris: mulierũ
⁊ ꝑueroꝵ nominibꝰ figura¬
ta sũc. In firmus ẽ eni̾m se¬
xus mulierũ ad actiones:
⁊ facilis ad lusum puericia.
Quid aũt lusui puerilitã
tẽ simile ẽ quã ydola cole¬
re: Qnͣdo ⁊ apłs ad hoc re¬
tulit hoc genus suꝑsticionis
cũ ait. Nleq ydolis seruia¬

Expanded text:
antiam, fortitudinem, et justitiam. Quarum prima est cognitio rerum appetendarum et fugiendarum: secunda, refrenatio cupiditatis ab iis quae temporaliter delectant: tertia, firmitas animi adversus ea quae temporaliter molesta sunt: quarta, quae per caeteras omnes diffunditur, dilectio Dei et proximiexceptis pueris et mulieribus, fuisse memorantur. Quod mihi videtur ad hoc pertinere, ut intelligamus, et in populo Veteris Testamenti fuisse quosdam infirmos ad implendam justitiam, quae secundum legem est, in qua justitia se apostolus Paulus sine querela conversatum dicit fducerQuae duo genera, id est infirmitatis et erroris, mulierum et puerorum nominibus figurata sunt. Infirmus est enim sexus mulierum ad actiones, et facilis ad lusum pueritia. Quid autem lusui puerili tam simile est quam idola colere? quando et Apostolus ad hoc retulit hoc genus superstitionis, cum ait, neque idolis servia
Abbreviated transcription (Latin):
istente contrario solui nõ po¬
tuerit: bis dictum intelliga
tur. Et relictis illis abiit.
hił.. Non sic̾ locis aliis legi¬
tur. dimissis turbis abiit:
s qr infidelitatis error in so¬
lentium anmos obtinebat.
Non dimisisse eos scribitur
s reliquisse. Et cũ uenissẽt̃¬
rat aliquis ⁊ dicat. quomo¬
do panes nõ habebant. qui
statim impletis septẽ sportiᷤ
ascenderũt innauicłam. ⁊
uener̃ in fines magedan. I¬
biq audiunt nauigautes.
⁊ saduccoꝵ: s scriptura tes¬
tatur q obliti sunt cos socum
tollere. ¶Q Qd̾ aũt nauiga¬
turi cranstretũ obliti uaticũ
sumere secũ: inditiũ est quã
modicam carnis curã habent
in reliquib ipsa reficiendi
corporis necessitas que nata¬
liter cimctis mortalibꝰ in ẽ:
intentione añici comitatꝰ
m̃tum phariseoꝵ ẽ. decreta le¬
gis diuine traditionibꝰ ho¬
minũ postponere. uł certe le¬
eius aut oꝑibꝰ credere. S in¬
sultando alia quibo credere

Expanded text:
istente contrario solvi non poistente contrario solvi non potuerit, bis dictum intelliga-- Et relictis illis abiit . Non sicut locis aliis legitur, dimissis turbis abiit: sed quia infidelitatis error insolentium animos obtinebat, non dimisisse eos scribitur, sed reliquisse. Et cum venissetrat aliquis, et dicat, quomodo panes non habebant qui statim impletis septem sportis ascenderunt in naviculam et venerunt in fines Magedan, ibique audiunt navigantes,  Sadducaeorum, sed Scriptura testatur quod obliti sint eos se cum tollere. Quod autem navigaturi trans fretum obliti sunt viaticum sumere secum, indicium est quam modicam carnis curam haberent in reliquiis, quibus ipsa reficiendi corporis necessitas quae naturaliter cunctis mortalibus inest intentione Dominici comitatus mentum Pharisaeorum est decreta legis divinae traditionibus nominum postponere, vel certe leejus aut operibus credere: sed insultando alia quibus credere
Abbreviated transcription (Latin):
num ione. Ione signũ huic
se dñs comparat. quẽ ad fu¬
ture passionis effectũ in pre¬
dicatione penitentie ad nini¬
uitas pari spocie p̾miserat.
Namq ionas uentis de se¬
uientibꝰ ꝓiectus de naue ẽ.
⁊ deuoratus aceto. ⁊ post tri¬
duũ uiuus emissꝰ. non retẽ¬
tus amonstro: nõ cibo condi¬
cione confectus. s contra hu¬
mani corporis naturã. integ̾
⁊illesus mauras suꝑas ur¬
tute dñice p̾figurationis e¬
uadit. Hoc gͦ potestatis sue
signũ constitutũ ẽẽ demonᷤ¬
trat. Ipse remissionẽ pec̃coꝵ
ꝑ penitentiã p̾dicãs de ierłm¬
uel de synagoga inmundoꝵ
sp̃uũ dñante flatu eiciend᷑.
post triduũ exea contra con¬
condicionẽ hominis quem
assũpserat nõ recte tentꝰ atq
incorruptus em̾gens. Ea gͣ
que in homine de conceptu
uirginis sumptu diuinaꝵ
erãt plena urtutũ: cognos¬
ci atq intelligi de se uoluit.
⁊ ꝓpħe signo: ⁊ hominis exẽ¬
dñm eadem dixisse. ut qͥ ex¬

Expanded text:
um dicens Jona signum: Huic se Dominus comparat, quem ad futurae passionis effectum in praedicationem poenitentiae ad Ninivitas pari specie praemiserat. Namque Jonas ventis desaevientibus projectus e navi est, et devoratus a ceto, et post triduum vivus emissus, non retentus a monstro, non cibi conditione confectus: sed contra humani corporis naturam integer et illaesus in auras superas virtute dominicae praefigurationis evadit. Hoc ergo potestatis suae signum constitutum 748 esse demonstrat, ipse remissionem peccatorum per poenitentiam praedicans, de Jerusalem vel Synagoga immundorum spirituum dominante flatu ejiciendus, post triduum ex ea, contra conditionem hominis quem assumpserat non retentus, vivus atque incorruptus emergens. Ea igitur, quae in homine de conceptu virginis sumpto divinarum erant plena virtutum, cognosci atque intelligi de se voluit et prophetae signo et hominis exemius Dominum eadem dixisse; ut quod ex
Abbreviated transcription (Latin):
ul certe qr mons in quo tur¬
suꝑ terrã reficitur. Ibi enĩ
cessitudo xp̃i ꝓpt̾ carnales
homines ⁊ ihrłm terrenam.
carnali spe & desidio tegitur.
hic aũt remota om̃i cupidi¬
tate carnali. cõuiuas noui
testam̃ti spei ꝑmanentes fir¬
mam̃tum tam ꝙͣ ipsiꝰ mou

Expanded text:
vel certe, quia mons in quo turvel certe, quia mons in quo tursuper terram reficitur: ibi enim celsitudo Christi propter carnales homines, et Hierusalem terrenam, carnali spe et desiderio tegitur; hic autem remota omni cupiditate carnali, convivas Novi Testamenti spei permanentis firmamentum tanquam ips
Abbreviated transcription (Latin):
ne septẽ panos in misterio
noui testam̃ti ponunt᷑: in
denda reuelat. ⁊credita da¬
tur. Neq ordeacei fuisse ꝓ¬
dunt᷑. sicut illi qnͣq dequibꝰ
qͥnq sũt homuiũ milia sa¬
turata. neiterum sic̃ in lege.
uitale anime alim̾tum cor¬
poralibꝰ sacram̃tis obteger¬
etur. Ordei ⁊ enĩ medulla:
tenacissima palea tegit᷑. H¬
gͦ pastio de panibꝰ septẽ.: ad
gr̃am ꝑtinet ecdie: que notiꝰ¬
suna illa septenaria scĩ sp̃s o
hic duo pisces fuisse scribun¬
tur : sic̃ inueteri lege. ubi du¬
o soli ungebantur rex ⁊ sacer¬
dos. Sz pauci pisces. id est
ꝓ ipso magno pisce idest pro
xp̃o legatione fungerentur.
Supͣ in refectione qͥnq panũ
turba supra fenum uiridedis¬
cumbebat. nunc ubi septem
panibꝰ reficienda ẽ. supͣ t̾ra
discumbere p̾cipicur. Q̾ ꝑ
scripturã legis. caris deside¬
mur. Omĩs enĩ caro fenum.
ni. In nouo aũt testam̃to. ip¬
sã quoq t̾ram ac facultates
tp̃rales derelinquere p̾cipim᷑.

Expanded text:
ne septem panes in ministerio Novi Testamenti ponuntur, in denda revelatur et credita datur. Neque hordeacei fuisse produntur, sicut illi quinque, de quibus quinque sunt hominum millia saturata, ne iterum sicut in lege vitale animae alimentum corporalibus sacramentis obtegeretur, hordei etenim medulla tenacissima palea tegitur. go pastio de panibus septem ad gratiam pertinet Ecclesiae, quae notissima illa septenaria sancti Spiriur. Et ideo non hic duo pisces fuisse scribuntur, sicut in veteri lege, ubi duo soli ungebantur, rex et sacerdos; sed pauci pisces, id est,culi, ut pro ipso magno pisce, id est, pro Christo legatione fungerentur, Supra in refectione quinque panum turba super fenum viride discumbebat, nunc ubi septem panibus reficienda est, supra terram discumbere praecipitur: quia per Scripturam legis carnis desideimere. Omnis enim caro fenum, ni . In Novo autem Testamento ipsam quoque terram ac facultates temporales derelinquere praecipimur,
Abbreviated transcription (Latin):
ficere ualeant inquirunt.
bis sacri eloquii humiliter
subdita adimplenda que p̾¬
cepta sunt: cũcta sui cordis¬
⁊ corporis officia subponũt.
quatenꝮ ad sꝑancla que a do¬
mino ꝓmissa sunt p̾mia in
celis. merito se debite humi¬
litatis erigant. T unc res¬
pondẽs iħs. ait illi. Omulier
magnaẽ fides tua. Magna

Expanded text:
roficere valeant, inquirunt. roficere valeant, inquirunt. bo sacri eloquii humiliter subditi, ad implenda quae praecepta sunt cuet corporis officia subponunt, quatenus ad speranda quae a Domino promissa sunt praemia in coelis, merito se debitae humilitatis erigant. Tunc respondens Jesus ait illi: O mulier! magna est fides tua, fia
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ ea dr̃. circum dederũt me
canes multi: ⁊ uidete canes.
uides malos oꝑarios: uidete
occisionẽ. De nob̃ alatratu
blasphemie contradictioĩs.
ad pietatis grãm conu̾sis: ip¬
se alibi dicit. Et alias oues
habeo que nõ sũt ex hoc oui¬
li: ⁊ illas oportet me ad cluce¬
re: ⁊ uocẽ meã auduant.I
Notandũ sane qd̾ mistice
loquitur. credẽs exgentibꝰ
mulier: qr catelli subm̃sa
comedũt de micis pueroꝵ.
ꝯDensa quippe ẽ scciptura
sc̃a: que nobis panẽ uite mi¬
nistrat. Hic ⁊ enĩ dic̃ eccła.
Parasti inconspectu meo m̃¬
sam: adu̾sus cos qui tribulãt
me. Mdice pueroꝵ. int̾ne᷑ s̃
misteria scripturaꝵ. quibꝰ
humiliũ solent corda reffici.
De quibꝰ aliaᷤᷤ sc̃ẽ eccłie ꝓmit¬
titur. dicente ꝓpħa de dño.
Qui posuit fines tuos pacẽ
⁊ adipe frum̃ti sacians te. Nõ
gͦ crustas. s micas de pane
pueroꝵ edũt cacelli: qr con¬
uersi ad fidem qui erant des¬
sensuũ: qr in bonis actibꝰ ꝓ¬

Expanded text:
r: Circumdederunt me canes multi . Et: Videte canes, videte malos operarios, videte concisionem . De nobis a latratu blasphemiae contradictionis ad pietatis gratiam conversis ipse alibi dicit: Et alias oves habeo, quae non sunt ex hoc ovili, et illas oportet me adducere, et vocem meam audient . Notandum sane quod mystice loquitur credens ex gentibus mulier. Qui catelli sub mensa comedunt de micis puerorum? Mensa quippe est scriptura sancta, quae nobis panem vitae ministrat, hinc etenim dicit Ecclesia: Parasti in conspectu meo mesam adversus eos qui tribulant me . Micae puerorum interna sunt mysteria Scripturarum, quibus humilium solent corda refici. De quibus alias sanctae Ecclesiae promittitur, dicente Propheta de Domino: Qui posuit fines tuos pacem, et adipe frumenti satiat te . Non ergo crustas, sed micas de pane puerorum edunt catelli, quia conversi ad fidem, qui erant dessensuum, qua in bonis actibus p
Abbreviated transcription (Latin):
tes: postea sanis offert cibos.
Conuocat qͦq discipłos suo.
⁊ qd̾ facturus ẽ loquitur: ut
uł magrĩs exemplũ tribuat
cum minoribꝰ atq discipłiᷤ
cõmunicanda cõsiliauł ex
cõfabulatione intelligant
signi magnitudinẽ. Turba¬
infirmoꝵ suoꝵ sustinet: cũ
clecti quicq fide scẽ trinita¬
tis lucidi. dño ꝓ suis suoꝵq
peccatis. anĩe uidelicet lango¬
ubꝰ ꝑseueranti in stautia sup¬
plicant. ¶ q̃. Item turba tͥduo
dñm sustinet. qnͣdo multitu¬
do fidelium peccata que ꝑpe¬
trauit ꝑ penitentiã declinãs:
ad dñm se in oꝑe. in locutione.
acq incogitatione cõuertit.¬

Expanded text:
anis cibos. Convocat quoque discipulos, et quod facturus est loquitur, ut vel magistris exemplum tribuat cum minoribus atque discipulis communicandi consilia, vel ex fabulatione intelligant signi magnitudinem, rinfirmorum suorum sustinet, cum electi quique fide sanctae Trinitatis lucidi, Domino pro suis suorumque peccatis animae videlicet languoribus perseveranti instantia supplicant, item turba triduo Dominum sustinet, quando multitudo fidelium peccata, quae perpetravit per poenitentiam declinans ad Dominum, se in opere, in locutione atque in cogitatione co
Abbreviated transcription (Latin):
domũ suã nõ uult : ne defici¬
ant in uia. qr indelicet conu̾¬
si pecc̃oros in p̾sentis uite uia
deficiunt: si in sua conscienti¬
a sine doctrine scẽ pabulo di¬
mittantur. Negͦ lassentur
huiꝰ ꝑegrinationis itin̾e.: paᷤᷤ¬
cendi sunt sacra ãmonicione.

Expanded text:
ominus non vult ne deficiant in via. Quia videlicet conversi peccatores in praesentis vitae via deficiunt, si in sua conscientia sine doctrinae sancto pabulo dimittantur. Ne ergo lassentur hujus peregrinationis itinere, pascendi sunt sacra admonitione.
Abbreviated transcription (Latin):
introitum ab oriente: cui lapi
ille magnus aduolutus atq
impositus ẽ. Incuiꝰ monu¬
m̃ti parte aquilonaliͥ sepul¬
crũ ipsum hoc ẽ locus dñiccor¬
poris de cadem petra factus
ẽ: septem hñs pedes lõgitu¬
dinis. trium uͦ palmarũ mẽ¬
sura cet̾o pauim̃to altio emi¬
nens. qui udelicet locꝰ. non
desuꝑ s alatere meridiano ꝑ
totum patulus ẽ: uunde corp̾
nferebatur. Color aũt eus¬
dem monimĩci. ac loculi:
rubicundo ⁊ albo dr̃ eẽ ꝑmix¬

Expanded text:
introitum ab oriente, cui lapis introitum ab oriente, cui lapis ille magnus advolutus atque impositus est, in cujus monumenti parte aquilonali sepulcrum ipsum, hoc est locus dominici corporis, de eadem petra factus est, septem habens pedes longitudinis, trium vero palmarum mensura caetero pavimento altius eminens: qui videlicet locus non desuper, sed a latere meridiano per totum patulus est, unde corpus inferebatur, color autem ejusdem monumenti ac loculi rubicundo et albo di
Abbreviated transcription (Latin):
cias deiutare¬
accepto corpore ioseph: inuol¬
uit illud in sindone munda.
Et ex simplici sepultura do¬
nni. ambicio diuicum ⁊¬
dempnatur: qui nec in tum¬
ulis quidẽ possũt carere di¬
uitiis. Possumꝰ aũt iuxta
intelligentiã sp̃ualẽ hoc sen¬
tire. qd̾ corpꝰ dñi non auro. ñ
gc̃mis. ⁊ serico. s linteamine
puro obuoluendũ sit. ꝙͣqmͣ
⁊ hoc significet. qd̾ ille in sido¬
ne munida inuoluat iħm: qͥ
pura eumm̃te susceꝑit . R.
Hinc ecclie mos obtinuit
ut sacrificium altaris nõin
serico neq in panno tincto. s
ui lino terreno celebretur. si¬
cut corpꝰ ẽ dĩ insindone
munda sepultum. uixta qd̾
ingestis pontificalibꝰ. abeato
pͣpa silur̃o legunus eẽ statutũ.
Et posuit illud inmonumẽ¬
to suo nouo: qd̾ excid̾at in petͣ.¬
¶B. Ferunt qui monumentũ
qd̾ domus fuerit rotunda de
subiacente rupe excisa. tante
altitudinis. ut intro consistẽs
homo uix manu extenta cul¬
men possit attingere. Que h̾t

Expanded text:
tias deuitaretias deuitareaccepto corpore Joseph involvit illud in sindone munda. Et ex simplici sepultura Domini ambitio divitum condemnatur, qui ne in tumulis quidem possunt carere divitiis. Possumus autem juxta intelligentiam spiritalem hoc sentire, quod corpus Domini non auro, non gemmis, et serico, sed linteamine puro obvolvendum sit. Quanquam et hoc significet, quod ille in sindone munda involvat Jesum, qui pura eum mente susceperit. Hinc Ecclesiae mos obtinuit, ut sacrificium altaris non in serico, neque in panno tincto, sed in lino terreno celebretur, sicut corpus est Domini in sindone munda sepultum, juxta quod in Gestis Pontificalibus a beato papa Sylvestro legimus esse statutum. Et posuit illud in monumento suo novo, q. Fuerunt qui monumentum quod domus fuerit rotunda, de subjacente rupe excisa, tantae altitudinis, ut intro consistens homo vix manu extenta culmen possit attingere; quae habet
Abbreviated transcription (Latin):
Arimatia aũt ẽ ipsa ẽ rama¬
chaim ciuitas helchane ⁊ sa¬
scłm : s maioris apud dm̃ me¬
riti fuisse laudatur. Talem¬
namq existere decebat eũ
qui corpꝰ dñi sepeliret: qui
⁊ ꝑ iusticiam meritoꝵ tali
ministerio dignus eẽt. et
ꝑ nobilitatẽ potentie scłariᷤᷤ.
facultatẽ poss obtin̾e miniᷤ¬
trandi. Non enĩ quilib ig¬
notus aut mediocris: ad p̾¬
sidem accedere.⁊ crucifig̾i
corpꝰ pocerat impetrare.ã.
S aliquis forsitan quomno¬
do a semetipso ioħs ipse non
discrepet. contestans cũ ce¬
teris qd̾ ioseph petiuetit cor¬
pus iħu. ⁊ solus. dices̃ quod oc¬
rem occultus discipulus erat.
auso sit petere corpꝰ eiꝰ: q̃ nul¬
lus eoꝵ qui eum palam seq̃¬
bantur audiret. S intelli¬
gendum ẽ istum fiducia di¬
guitatis ħ fecisse. qͣ p̾ditus
poterat familiarit̾ intrare ad
pilatum. In extremo aũt illo
officio funeri exibendo minꝰ
curasse de iud̾is. qͣmuis sołet
in dño audiendo eoꝵ inunici¬

Expanded text:
Arimathia, ipsa est Ramathaim civitas Helcanae et Sasaeculum, sed majoris apud Deum meriti fuisse laudatur, ut penamque existere decebat eum, qui corpus Domini sepeliret, qui et per justitiam meritorum tali ministerio dignus esset, et per nobilitatem potentiae saecularis facultatem posset obtinere ministrandi. Non enim quilibet ignotus aut mediocris ad praesidem accedere, et crucifixi corpus poterat impetrare.  aliquis forsitan quaerat, quomodo a semet ipso Iohannes ipse non discrepet, contestans cum ceteris, quod Ioseph petiuerit corpus Iesu, et solus dicens, quod ocrem occultus discipulus erat ausus sit petere corpus eius, quod nullus eorum qui eum palam sequebantur auderet. sed intellegendum est istum fiducia dignitatis hoc fecisse, qua praeditus poterat familiariter intrare ad Pilatum. in extremo autem illo officio funeri exhibendo minus curasse de Iudaeis, quamuis soleret in domino audiendo eorum inimici
Abbreviated transcription (Latin):
paratione turbe ꝓpinquius
circum stantes cum centuri¬
one ⁊ militibꝰ Possunnus
etiã intelligere quodille que
siml aderant cum matre do¬
nuni. post ꝙͣ eam discipło
m̃dauit abire iam ceꝑant.
ut a densitate turbe se exue¬
rent: ⁊ cet̾a que facta sunt
longius intuerentur. ut ce¬
teri eugliste qui pꝰ mortem
dñi eas cõmemorauerũt. iã
longe stantes cõmemorarẽt.¬

Expanded text:
paratione turbae propinquius paratione turbae propinquius circumstantis cum centurione et militibus? possumus etiam intellegere, quod illae quae simul aderant cum matre domini, postquam eam discipulo commendauit, abire iam coeperant, ut a densitate turbae se exuerent, et cetera quae facta sunt longius intuerentur, ut ceteri euangelistae qui post mortem domini eas commemorauerunt iam longe stantes commemorarent.
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. S̾tabant aũt ux ta
crucẽ iħu mat̾ euis.⁊ soror
matris eiꝰ maria cleophe. Ma¬
ria aũt cleophe uideret᷑ eam
dicere: a patre suie a cognati¬
one. Uocabitur uͦ minor ia¬
cobus ad diftinctionẽ maio¬
ter pͥmos apłos uocatꝰ ẽ et
electus a dño. sh. Consue¬
tudinis aũt iudaice fuit: nͨ
ducebatur inculpam more
gentis antiq̃. ut mulieres
de substantia sua uictũ at¬
q uestitum p̾ceptoribꝰ mi¬
nustrarent. Hoc qr scanda¬
lum facere poterat in natioĩ¬
bus. paulus abiecisse se me¬
morat. Nũquid nõ habemꝰ
potestatẽ sorores mulieros cͥ
dño de substantia sua. uͭ me¬
teret eoꝵ carnalia: cuiꝰ mete
digeret dñs cibis creaturaꝵ.
discipłis deberent ẽẽ conten¬
ti. S uideamꝮ quales cõmi¬
dalenam. aqua. Yii. demo¬
nia ciecerat. ⁊ mariam iaco¬
bi ⁊ ioseph matrẽ mat̾terã
suã: ⁊ alias quas in ceteris
int̾uallo erant ut ⁊uixta¬
dici possent qr incõspectu eiꝰ
pr̃o aderant. ⁊ a longe in cõ¬

Expanded text:
at autem juxta crucem Jesu mater ejus, et soror matris ejus Maria Cleophae . Mariam autem Cleophae videtur eam dicere a patre sive a cognatione. Vocabatur vero minor Jacobus ad distinctionem majoter primos apostolos vocatus est et electus a Domino. Consuetudinis autem Judaicae fuit, nec ducebatur in culpam more gentis antiquo, ut mulieres de substantia sua victum atque vestitum praeceptoribus ministrarent; hoc, quia scandalum facere poterat, in nationibus, Paulus abjecisse se memorat: Nunquid non habemus potestatem sorores mulieres cirDomino de substantia sua, ut meteret earum carnalia, cujus illae digeret cibis Dominus creaturarum, discipulis deberent esse contenti. Sed videamus quales comidalenam, a qua septem daemonia ejecerat, et Mariam Jacobi, et Joseph matrem materteram suam, et alias quas in caeteris intdici possent, quia in conspectu eius praesto aderant, et a longe in con
Abbreviated transcription (Latin):
argenteis: inuento tam̃ agro
emꝑto. admoneatur lector u¬
trumq conferre. ⁊ inde sen¬
doꝑtineat ad hoc qd in dño
impletum ẽ. Nam illud qd̾
subiec huic testimonio matħs¬
cum ait. quẽ app̾ciauerunt
filii isrł. ⁊ dederunt eos in a¬
grum figuli sic̃ constituit mͥ
dñs: nec apud zachariam nͦ
apud iheremiam reꝑitur. U
magis exꝑsona ipsiꝰ eugłis¬
te accipiendum ẽ: elogant
⁊ mistice insertum. qr hoc
ex dñi reuelatione cognoue¬
rit : ad hanc reni ꝙͣ de xp̃i pre¬
cio facta ẽ: huuismodi ꝑti¬
nere ꝓphetiam. Lib̾ quippe
empti agri apud iheremiam
uibetur nutti inuas fictilis.
⁊ emitur hic demp̾cio dñi a¬
ger figuli. ⁊ hoc ad sepulturã
nem quietis eoꝵ: qui in hoc
scło ꝑegrinantes. cõsepeliun¬
tur xp̃o. ꝑ baptismũ. Nam
⁊ illam emptionẽ agri ħ sig¬
nificare iheremie dicit dñs.

Expanded text:
argenteis, inuento tamen agro argenteis, inuento tamen agro emto, admoneatur lector utrumque conferre et inde senuomodo pertineat ad hoc quod in domino impletum est. nam illud quod subiecit huic testimonio Matcum ait: Quem appretiaverunt filii Israel, et dederunt eos in agrum figuli, sicut constituit mihi Dominus, nec apud Zachariam, nec apud Jeremiam reperitur. Unde magis ex persona ipsius Evangelistae accipiendum est eleganter et mystice insertum, quia hoc ex Domini revelatione cognoverit ad hanc rem, quae de Christi pretio facta est, hujusmodi pertinere prophetiam. Liber quippe empti agri apud Jeremiam jubetur mitti in vas fictile , et emitur hic de pretio Domini ager figuli, et hoc ad sepulturam nem quietis eorum qui in hoc saeculo peregrinantes consepeliuntur Christo per Baptismum. Nam et illam emptionem agri hoc significare Jeremiae dixit Dominus,
Abbreviated transcription (Latin):
tanta uerboꝵ suoꝵ uit̾ pro¬
pħas eẽ concordiam. ut non
ab surde ymo congruentissi¬
me etiam iheremie deputa¬
remꝰ: qd ꝑ zachariam dic¬
tum reꝑiemus: Est alia cau
que mͥ uidetur alio tp̃re di¬
ligentiꝰ ꝑtractanda: non am¬
plius ẜmonẽ ꝓtendamus.
qmͣ huiꝰ oꝑis t̾minandi ne¬
cessitas flagitat: cur hoc no¬
m̃ iheremie intestimonio st¬
manere ꝑmissum. uł potuis
sc̃i sp̃s auctoritate p̾ceptum
sit. Est apud iheremiã. qd̾
emerit agrũ a filio frĩs sui. ⁊
dederit ei argentũ. non quidẽ
sub hoc uoĩe p̾cii qd positum
qd modo de dño completum
est: ut hoc eẽt eius p̾cium mͣ¬
nifestum ẽ. S ad hoc ꝑtin̾e
etiam illud de agro empto q̃
iheremias dic̃. Hinc potu¬
it mistice significari. ut nõ
hic zacharie nom̃ poneret᷑
qui dixit .xxx. argenteis: s
iheremie qui dixit de agro
empto. ut lecto cugłio atq
inuento nomine iheremie.
to testimonio de .xxx.d.xxx.

Expanded text:
tantam verborum suorum inter protantam verborum suorum inter prophetas esse concordiam, ut non absurde, imo congruentissime etiam Jeremiae deputaremus quod per Zachariam dictarum. Est alia causa, quae mihi uidetur alio tempore diligentius pertractanda, ne amplius sermonem protendamus, quam huius operis terminandi necessitas flagitat, cur hoc nomen Hieremiae in testimonio manere permissum, vel potius Spiritus sancti auctoritate praeceptum sit. Est apud Jeremiam, quod emerit agrum a filiis fratris sui, et dederit ei argentum, non quidem sub hoc nomine pretii quod positum quod modo de domino conpletum est, ut hoc esset eius pretium, manifestum est; sed ad hoc pertinere etiam illud de agro emto quod Hieremias dicit hinc potuit mystice significari, ut non hic Zachariae nomen poneretur, qui dixit triginta argenteis, sed Hieremiae, qui dixit de agro emto, ut lecto euangelio adque inuento nomine Hieremiae, to testimonio de triginta