comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
indignus est accipere uelreliquias ciborum tuorum qui tecum ueri¬
turusest ad conuiuia angelorum : his & o xerorum diuinorum
eloquiorum sententiis patentes & diuites edocti ag noscant & ser¬
uossuos et pauperes sibinatura ae quales : Sugitur serui domi¬
nis natura aequales sunt utiq quia sunt : Non seputent im¬
pune domini laturos dum turbida indignatione & concita¬
tianimi furore aduersuserrata seruorum in flammaticirca
eo saut in seius simis uerberibus cȩdendo aut in membrorumam¬
putatione dobilitandonimuexistunt . qm̃ unum dñm habent incglis
Eosuero quos in hooscło in fimos abiec tosq cultu& cute et opibus
schipares conspiciunt : Natura pares& ae qualos sibiesse prorsisag
CANUNCAVSA PAVPERVM MEGLE GVNT
um causam pauperum xp̃iquidamfa stupatentiae tume factiqui¬
dam duturnare quiȩ delectati. quidam &iam delicias corporales

Expanded text:
indignus est accipere vel reliquias ciborum tuorum, qui tecum venindignus est accipere vel reliquias ciborum tuorum, qui tecum venturus est ad convivia angelorum? » His et caeterorum divinorum eloquiorum sententiis, potentes et divites edocti, agnoscant et servos suos, et pauperes sibi natura aequales. Si igitur servi Dominis natura aequales sunt, utique quia sunt, non se putent impune domini laturos, dum turbida indignatione, et concitanti animi furore adversus errata servorum inflammati, circa eos aut in saevissimis verberibus caedendo, aut in membrorum amputatione debilitando, nimii existunt, quoniam unum Deum habent in coelis. Eos vero quos in hoc saeculo infirmos abjectosque cultu, et cute, et opibus se impares conspiciunt, natura pares, et aequales sibi esse prorsus acanum, causam pauperum negligunt. Cum causam pauperum Christi, quidam fastu potentiae tumefacti, quidam diuturna requie delectati, quidam etiam corporales delicias,
Abbreviated transcription (Latin):
& hoo a postolus dicat quite non palpat . : Nihil intulimus
in huno mundum utiq: quandonata suinus sel neo auferre
aliquid possimus utiq: quando demundo eximus: Nihil attulisti
nihil hinc auferes : Quidte in flascontrapauperem: quandonas¬
cuntur in fantos recedunt de medio parentes.: Seruiclientes re¬
cedant de medio turbae obsequentes & agnoscantur pueri diui¬
tes flentes: Pariant simuldiues& pauper pariant simul mulier
diues & mulier pauper : Non attendunt quod pariunt Dis¬
cedant paululum. redeant & cognoscant.: Eccediues nihilat cu¬
listi in hunomundum. sed nec aufertȩ hinc aliquid potes. Item
idem insermone ad populum. : Quare paupertecum non acci¬
pit cibum : qui tecum accepturus est regnum: quare paupernon
accipit uelu&erem tonicamtuam: qui tecum accepturus est ini¬
mortalitatis stolam: quare pauper non mer&ur accipere panem
tuum : qui tecum meruit acciperebaptismisa cramentũ : cur

Expanded text:
Et hoc Apostolus dicat, qui te non palpat. Nihil intulimus Et hoc Apostolus dicat, qui te non palpat. Nihil intulimus in hunc mundum, utique quando nati sumus; sed nec auferre aliquid possumus, utique quando de mundo exiemus. Nihil attulisti, nihil hinc auferes: quid te inflas contra pauperem? Quando nascuntur infantes, recedant de medio parentes, servi, clientes; recedant de medio turbae obsequentes, et agnoscantur pueri dites flentes. Pariant simul dives et pauper; pariant simul mulier dives et mulier pauper; non attendant quod pariunt: discedant paululum, redeant et cognoscant. Ecce dives, nihil attulisti in hunc mundum; sed nec auferre hinc aliquid potes. » Item in sermone ad populum: « Quare pauper tecum non accipit cibum, qui tecum accepturus est regnum. Quare pauper non accipit veterem tunicam tuam, qui tecum accepturus est immortalitatis stolam? Quare pauper non meretur accipere panem tuum, qui tecum meruit accipere baptismi sacramentum? Cur
Abbreviated transcription (Latin):
fragiles : a quibus p&unt : a fragilibus qui psunt : miferi : a quibus :
amiseris ex cepta substanti a facultatum Tales sunt quip&unt
qualessunt a quibus peunt : Quã frontẽ habes p&endodñintu¬
um qui non agnoscis parentemtuum : nonsũ in quit talis absit a me
ut talissiminflatus. obseicatus istaloquitur depannoso : sedego
nudos interrogo. Non interrogo inuestibus quales sitis. sed quales
natifueritis: ambonudidĩ. ambo infirmi. ambomiseram
uitam inchoantes. ideo amboplorantes: Eccere colediues pri¬
mordiatua : Vi deutrum huc aliquid attuleris . lamuenisti &
tanta in uenisti: Dio rogote quid ao tulisti: Dic quid atituleris
aut si dicere erubescis : A postolum audi : Nihil intulimus in hunc
mundum : nihilin quid intulimus in huncmundũ : sed fortequia
nihil aotulisti & hio multa in uenisti : aliquid hinctecum ab latu¬
ruses & hoc fortasse amore diuitiarũ trepidas confiteri: Audi.

Expanded text:
fragiles. A quibus petunt? a fragilibus. Qui petunt? miseri. A quibus? fragiles. A quibus petunt? a fragilibus. Qui petunt? miseri. A quibus? a miseris. Excepta substantia facultatum, tales sunt qui petunt, quales sunt a quibus petunt. Quam frontem habes petendo ad Dominum tuum, qui non agnoscis fratrem tuum? Non sum, inquit, talis: absit a me ut talis sim. Inflatus, obsericatus ista loquitur de pannoso. Sed ego nudos interrogo: non interrogo in vestibus quales sitis, sed quales nati fueritis. Ambo nudi, ambo infirmi, ambo miseram vitam inchoantes, ideo ambo plorantes. Ecce recole dives primordia tua, vide utrum huc aliquid attuleris. Jam venisti, et tanta invenisti . Dic, rogo te, quid attulisti? Dic quid attuleris? Aut si dicere erubescis, Apostolum audi: Nihil intulimus in hunc mundum. Nihil, inquit, intulimus in hunc mundum. Sed forte quia nihil attulisti, et hic multa invenisti, aliquid hinc tecum ablaturus es? Et hoc fortasse amore divitiarum trepidas confiteri: audi et hoc.
Abbreviated transcription (Latin):
niare. & prius sesatiare seruili sanguine quam conuiuii uolun¬
te : Horum taleie iuniu mest̃ . quodideo ieuinatum est: Non
ut diuinitatis miseri cordiam prouocar& : sed ut clamorem familiae
ingem iͥscentisef funder& . Quisquis autem cupit dĩmi seri cordiam
promereri ipsedeb & esseprior misericors.: Scriptum estenim:
magis dolendumest xp̃ianus dominus xp̃i ano inhis diebus seruo non
parcit. minimerespicienfQuod & si seruus est conditione
gratia tamen frater est: Et enim similiter xp̃m induit isdem
participat sacramentis eo dẽ quo & tuutitur dõ patre : curte
non utatur ut fratre : Itemidem in libro sermonum: Mendicidĩ
sumus ut cognoscat ille mendicossuos: Agnos camus nos nr̃os sed &
ibi &iam cogitemus quando p&itur anobis qui p&unt a quibus p&unt.
quid p&unt : qui p&unt. homines : a quibus p&unt : ab hominibus :
quipetunt mortales : a quibus p&unt  amortalibus qui p&unt

Expanded text:
et prius se satiare servuli sanguine, quam convivii voluptaet prius se satiare servuli sanguine, quam convivii voluptate. Horum tale jejunium est; quod ideo jejunatum est, non ut divinitatis misericordiam provocaret, sed ut clamorem familiae ingemiscentis effunderet. Quisquis autem cupit Dei misericordiam promereri, ipse debet esse prior misericors: scriptum est enim: magis dolendum est, Christianus dominus Christiano in his diebus servo non parcit, minime respiciens, quod si servus est conditione, gratia tamen frater est. Etenim similiter Christum induit, iisdem participat sacramentis, eodem quo et tu utitur Deo Patre, cur te non utatur ut fratre. » Item idem in libro sermonum: « Mendici Dei sumus: ut agnoscat ille mendicos suos, agnoscamus nos nostros. Sed et etiam ibi cogitemus, quando petitur a nobis, qui petunt, a quibus petunt, quid petunt: Qui petunt? homines. A quibus petunt? ab hominibus. Qui petunt? mortales. A quibus petunt? a mortalibus. Qui petunt?
Abbreviated transcription (Latin):
cum presunt non insepotestatẽ ordinis sed ȩ qualitatẽ conditionis
atiendunt : Nec prȩessegaudent hominibus sed prodesse : Sci
pecorum fuisse memorant᷑ : Et cũ noe dñs filusq eius dicero
Crescite & multipli camini & repl&ẽ terram : subdidit: Et terror aetre¬
mor sit supercuncta animaliaterrȩ : Non enĩ ait sit super homines qui
fucuri sunt sedũpercuncta animaliaterrȩ. homo quippeani¬
malibus in rationabilibus : Non autem ea&eris homi nibus natura
prȩlatus est : Et idcirco ei dicitur ut ab animalibus & non abhomi¬
netimeatur . quia contranaturã superbi re est ab ȩquari uelletimeri :
Augustinus insermone ad populũ : Non nulli autẽ diuinorũ in memo¬
res p̃ceptorũ itacircaseruos suos & subditos sibi potestatẽ dominationis
exercent : ut in diebus ieiunii non dubitent flagellieos eedere. poe¬
nis afficere conpedibus prȩpedire : Etsi forte cum ad reficiendũ ueni¬
tur tardiusminister ad fuerit : Statime um uerberibus la¬

Expanded text:
cum praesunt, non in se potestatem ordinis, sed aequalitatem conditionis attendunt; nec praeesse gaudent hominibus, sed prodesse: sciunpecorum fuisse memorantur. Et cum Noe Dominus filiisque ejus diceret: Crescite et multiplicamini, et replete terram; subdidit: Et terror vester ac tremor sit super cuncta animalia terrae . Non enim ait, sit super homines qui futuri sunt; sed, sit super cuncta animalia terrae: homo quippe animalibus irrationabilibus, non autem caeteris hominibus natura praelatus est, et idcirco ei dicitur, ut ab animalibus, non ab homine timeatur: quia contra naturam superbire est, ab aequali velle timeri. » Augustinus in sermone ad populum: « Nonnulli autem divinorum praeceptorum immemores, ita circa servos suos et subditos sibi potestatem dominationis exercent, ut in diebus jejunii non dubitent flagellis eos caedere, poenis afficere, compedibus praepedire. Et si forte cum ad reficiendum venitur, tardius minister adfuerit, statim eum verberibus l
Abbreviated transcription (Latin):
uerba iustorum : iuste quodiustum ẽ per sequeris : Madedictus¬
cipiens iudicibus Vid&eait Quid faciatis : Non enim hominis
iudicium exerc&is sed dñi. & quod cumq iudicaueritis in uos re¬

Expanded text:
uerba iustorum. iuste quod iustum est persequeris, ut uiuuerba iustorum. iuste quod iustum est persequeris, ut uiucipiens judicibus: Videte, ait, quid facitis. Non enim hominis judicium exercetis, sed Domini: et quodcunque judicaveritis, in
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ iudicium est: Non declinabis iniudicio pauperis. mendaciũ
quae excecant &iam prudentes & subuertunt uerba iuistorũ :
Item ineodem : Non contem nas pauperem inudicio hale uitico:
Non facies quod iniustum est. Nec iniuste iudicabis nec consider es
ꝑ sonã pauperis nec honores uultum potentis : iusteludica proximo
tuo : Item : Noli facere iniquum aliquid in iudicioIn regula
inpondere. in mensura . statera iusta & a equa sint poridera :
iustus modius aequusq sextarius ego dñs ds̃tuus : in deutero¬
nomio : Dixit itaq morses: Praecipeeis haud dubiũ quiniudi¬
cibus dicens : audite illos : & qđ iustum ẽ iudicate siueciuissit ille
si ueporegrinus nulla erit distantia ꝑ sonarum : item . Iudices¬
& magistros constieue in omnibus porcistuis quas dñs dstuus
dederie tibi ꝑ singulas tribustuas ut iudicent populũ iusto ludi¬
cio nec in alcorã partẽ declinent : Non accipient personam
nec munera qui amunera excȩcant oculos sapientũ & mutant¬

Expanded text:
itur in Exodo: Non declinabis in judicio pauperis. Mendacium quae excaecant etiam prudentes, et subvertunt verba justorum . Item idem in eodem: Non contemnas pauperem in judicio. In Levitico: Non facies quod iniquum est: nec injuste judicabis; nec consideres personam pauperis, nec honores vultum potentis: juste judica proximo tuo . Item ibi: Nolite facere iniquum aliquid in judicio, in regula, in pondere, in mensura: statera justa et aequa sint pondera: justus modius, aequusque sextarius; Ego Dominus Deus tuus. In Deuteronomio: Dixit itaque Moyses: Praecipe eis haud dubium quin judicibus dicens: Audite illos, et quod justum est judicate, sive civis sit ille, sive peregrinus, nulla erit distantia personarum: ita et magistros constitues in omnibus portis tuis, quas dominus deus tuus dederit tibi, per singulas tribus tuas, ut iudicent populum iusto iudicio nec in alteram partem declinent non accipies personam nec munera: quia munera excaecant oculos sapientium et mutan
Abbreviated transcription (Latin):
dñs Custodite iudicium & facite iustitiam quia iustaest salus mea
ut ueniat & iustitiamea ut reuel&ur Beatus uir qui facit hoc &
filius hominis qui ad prehendit istud : Custodiens sabbatũ ne polluat
istud c̃ustodiens manus suas nefaciat om̃ẽ malũ. Inracharia¬

Expanded text:
dominus: custodite iudicium et facite iustitiam: quia iuxta est salus mea dominus: custodite iudicium et facite iustitiam: quia iuxta est salus mea ut ueniat, et iustitia mea ut reueletur. beatus uir, qui facit hoc, et filius hominis, qui adprehendit istud: custodiens sabbatum ne polluat illud, custodiens manus suas ne faciat omne malum.
Abbreviated transcription (Latin):
facite: Non est enĩ apud dnm dm̃ nr̃m iniquitas. nec ꝑsonarum
acceptio. Neccupidom unerũ : inpsalmo : Si uere utiq: iustitiam
loquimini recteiudicate filii hominũ : Itẽ : iudicate egeno & pupil¬
lo humilem & pauperem iustificate : In pro uerbus : Misericordia
& ueritas nonte deserant : Item in eodẽ : Munera desinu impius ac¬
cipit ut ꝑuertat semitas iudicii : Itẽ ibi : Qui cognoscit iniudicio
faciem non faciebene : Item facoremiseri cordiam &iudiciũ magis
placent dño quã uictimȩ : Item : Accipere personã impii non est
bonũ lni dicio : Item : Et qui lustificat impium & qui condẽ nat
iustũ ab homin abilis est uterq apud dm̃ : Inesaia. Vȩ quilusti
Vlae qui condunt leges iniquas & scribentes iniustitiã scripserunt.
ut opprimerent inuidicio pauperes &iuim facerent causȩhumiliũ
populim ei ut essent uiduȩ prȩdaeorum & pupillos diripererit :
quid faci&is in dieuisitationis & calamitatis . Item haec dicit

Expanded text:
um Deum nostrum iniquitas, nec versonarum acceptio, nec cupido munerum . In Psalmo: Si vere utique justitiam loquimini, recte judicate, filii hominum . Item: Judicate egeno et pupillo: humilem et pauperem justificate . In Proverbiis: Misericordia et veritas non te deserant . Item in eodem: Munera de sinu impius accipit, ut pervertat semitas judicii. Item ibi: Qui cognoscit in judicio faciem, non facit bene. Item ibi: Facere misericordiam et judicium, magis placent Domino quam victimae. Item ibi: Accipere personam impii, non est bonum in judicio. Item: Qui justificat impium, et qui condemnat justum, abominabilis est uterque apud Deum. Item: Novit justus ribentes injustitias scripserunt, ut opprimerent in judicio pauperes, et vim facerent causae humilium populi mei: ut essent viduae praeda eorum, et pupillos diriperent. Quid facietis in die visitationis et calamitatis? Item: Haec dicit
Abbreviated transcription (Latin):
occultat uterq ab hominabilis est apuddm̃. & puenie
ȩ quali erimine a pud eum decin& : qua propt̃ his quiludiciari¬
a potestate prȩditi sunt magna circũ spectio & iugilantia
quibus dumplus iusto incumbunt pauperũ causa contẽ mit᷑ & sȩpe
aequita s iudicu uiolatur prauũ iniquũq ꝗd gestũ fuerit ineos. procul
dubio idretor quebit᷑ : quod aute remota personarum & munerum
acceptione recte ludicandum sit : sequentia inidicant : legitur

Expanded text:
occultat, utique abominabilis est apud Deum, et pene occultat, utique abominabilis est apud Deum, et pene aequali crimine apud eum detinetur. Quapropter his qui judiciaria potestate praediti sunt, magna circumspectio, et vigilantia quibus dum plus justo incumbunt, pauperum causa contemnitur, et saepe aequitas judicii violatur, pravum, iniquumque quid gestum fuerit, in eos procul dubio id retorquebitur. Quod autem remota personarum et munerum acceptione recte judicandum sit, sequentia indican
Abbreviated transcription (Latin):
&legalia & euangelica doceant documenta dm̃ interillos habita¬
re quieius monitis parentes acalleiustitiae non deuiant . curhomi¬
nes quosipse adsuam imaginẽ creauit & nobilitate ditauit &
scientia recte iudicandi sublimauit : in non recte iudicando
a medio siu eum repellunt : quem proculdubiodumase praue
iu dicandorepellunt : in imicum suae salutis inmedio sui consti¬
tuunt : Qm̃ sicut illiquiustitiae & ueritati student xp̃o
adherent : Ita illiqui prouisto in iuste & prouero falsoiuidicant
illi absq dubio quimen daxest: & patereiusse quodammodo
mancipant : quid inquã iniquius dõ queo dibilius potestesse
quando in foro plus sectatur : numi quam xp̃i.: Quienim
prorecte iudicandonum mos accipiunt : more iudae xp̃m
quiutiq iuftitia est accepta pecunia uendunt. Nam
& illȩ qui a licuius reigratia falso iudicat & qui ueritatẽ

Expanded text:
et legalia et evangelica doceant documenta Deum inter illos habitaet legalia et evangelica doceant documenta Deum inter illos habitare, qui ejus monitis parentes a calle justitiae non deviant; cur homines, quos ipse ad suam imaginem creavit, et nobilitate ditavit, et scientia recte judicandi sublimavit, in non recte judicando a medio sui eum repellunt? Quem procul dubio qui a se prave judicando repellunt, inimicum suae salutis in medio sui constituunt; quoniam sicut illi qui justitiae et veritati student, Christo adhaerent, ita illi qui pro justo injuste, et pro vero falso judicant, illi absque dubio qui mendax est, et pater ejus, se quodammodo mancipant. Quid, inquam, iniquius, Deoque odibilius potest esse, quando in foro plus sectatur amor nummi, quam Christi? Qui enim pro recte judicando nummos accipiunt, more Judae Christum, qui utique justitia est, accepta pecunia vendunt. Nam et ille qui alicujus rei gratia falso judicat, et qui veritatem
Abbreviated transcription (Latin):
bus quimini me suis famulis miserentur : Itemidem inex¬
positione psalmicentesimi secundi paulum inquit adcen¬
Cunt quibonis bene & sunt econerario quibonis maleutuntur:
quis quis dĩdonis non ad dĩ uoluntatẽ sed ad suam cupiditatem
utitur dõ in gratus ex istens bonism aleuei comprobatur.
Scientiam porro recte iudicandi adõ mortalibus conferrẽ
dubium Non estA postolo ia cobo testante & dicente:
Omnedatum optimum & omnedonum perfectũ desursũ est:
descendens a patre iuminum : Ac perhoc quia tramite iustitiȩ
quȩ sua unicuiq tribuit. aut timore. aut cupiditate aue odio
aut amore refleccitur : xp̃m qui utiq iustitia est dehonorare
conuincitur : Sicut enĩ aequum est ut quireo te sapit¬
recteagat : Itainiquum est rectes apere & non recte agero : Perlusti¬
tiam quippestabilitur regnũ & per iniustitiã euertitur. Vnde &
multa regna iam ꝑiniustitiã euersa in exem plum sunt: Cũigitur

Expanded text:
bus, qui minime suis famulis miserentur. » Item idem in exbus, qui minime suis famulis miserentur. » Item idem in expositione Psalmi centesimi secundi: « Paululum, inquit, attenSunt qui bonis bene, et sunt e contrario qui bonis male utuntur. Quisquis Dei donis non ad Dei voluntatem, sed ad suam cupiditatem utitur, Deo ingratus existens bonis male uti probatur. Scientiam porro recte judicandi a Deo mortalibus conferri dubium non est, apostolo Jacobo testante et dicente: Omne datum optimum, et omne donum perfectum desursum est, descendens a Patre luminum . Ac per hoc qui a tramite justitiae, quae sua unicuique tribuit, aut timore, aut cupiditate, aut odio, aut amore reflectitur, Christum utique, qui justitia est, dehonorare convincitur. Sicut enim aequum est ut qui recte sapitrecte agat, ita iniquum est recte sapere et non recte agere. Per justitiam quippe stabilitur regnum, et per injustitiam evertitur: unde et multa regna jam per injustitiam eversa, in exemplum sunt. Cum igitur
Abbreviated transcription (Latin):
nante iam sole manduces potes uideri uoluptatemtuam exercens
fecisse dñi uoluntatem: Haec enim uolunta sẽd ñc ut ieiunem
acibis pariter & a peccatis: abstinentiam indicimus cerpori:
ut auitiis magis animae abstinere possimus. Prenumenĩ
queddatum est luxuriantis anim ae corpus ex haustum :
quisquis autẽ ieiunat & peccat iucrum es carum fecis se uid&ur
non saluts : It parcendo copiis replesse cellarium : Non
mentẽ saginasse uirtutibus : Sunt enim pleriq quideuenatib:
redeunte s magiscanum quam seruorum curam gerunt & faciunt
in sui presentia ministrantes quiutrum seruus eius fame moriatur
ignorat : Et quod est grauius si diligenterhis praeparatum pon
fuerit procane seruu socciditur : Vide senim in nullorũ domibus
tutidos & cras sos canes discurrere : homines autem pallentes &
titubantes incedere : istiergomi serebuntur aliquando pauperi¬

Expanded text:
nante jam sole manduces, potes videri voluptatem tuam exercens, nante jam sole manduces, potes videri voluptatem tuam exercens, fecisse Domini voluntatem? Haec enim voluntas est Domini, ut jejunemus a cibis pariter et a peccatis: abstinentiam indicamus corpori, ut a vitiis magis animae abstinere possimus: frenum enim quoddam est luxuriantis animae, corpus exhaustum; quisquis autem jejunat et peccat, lucrum escarum fecisse videtur, non salutis; et parcendo copiis replesse cellarium, non mentem saginasse virtutibus. Sunt enim plerique qui de venatibus redeuntes, magis canum quam servorum curam gerunt, et faciunt eoin sui praesentia ministrantes: qui utrum servus ejus fame moriatur, ignorant; et quod gravius est, si diligenter his praeparatum non fuerit, pro cane servus occiditur. Vides enim in nonnullorum domibus nitidos, et crassos canes discurrere; homines autem pallentes, et titubantes incedere. Isti ergo non miserebuntur aliquando pauperi
Abbreviated transcription (Latin):
ad populũ Venati oni in moderate in cũbentesitaa lloquitur
an pitatis illum ieiunare fr̃s qui primodiluculo non adecdam iugilat
nonbeatorũ martrrum loca perquirit sed surgens congregat soriu¬
losdis ponit retia canes producit. siluasq plustrat : seruulos inquam
secum pertrahit fortas se magis ad eccłam festinantes & uoluptatib:
suis peccata accumulat aliena nesciens reumse futurum tam
desuodelicto : quam deperditione seruorum tota igiturdie ue¬
mnacibus inmoratur. Iuncclamorem inmoderatõefferens : Iunc
slentium latent̃ indicens : Lȩtussi aliquidc eperte hratus sud quod
non habeat amiserie. & tanto studiogerit ut uen&: Ini hisergo
luxuris frs dicite quiscultus sit dĩ quaementis possit essedouotio :
quipro pterea ieiunat enonut dõ aut orationibusua c& sedutto¬
tadieotiosus & liberꝓpriã exerceat uoluptatẽ : Quã uisigteur
qui huius modies frater uespere ad domũ redeas. quam uis decli¬

Expanded text:
in homiliis ad populum, venationi immoderatae incumbentes ita alloquitur: « An putatis illum jejunare, fratres, qui primo diluculo non ad ecclesiam vigilat, non beatorum martyrum loca perquirit, sed surgens congregat servulos, disponit retia, canes producit, silvasque perlustrat. Servulos, inquam, secum pertrahit fortasse magis ad ecclesiam festinantes et voluptatibus suis peccata accumulat aliena, nesciens reum se futurum tam de suo delicto, quam de perditione servorum. Tota igitur die venatibus immoratur, tunc clamorem immoderatum offerens, tunc silentium latenter indicens; laetus si aliquid ceperit, iratus si id quod non habebat, dimisit, et tanto studio gerit, ut venetur. In his ergo luxuriis, fratres, dicite, quis cultus sit Dei, quae mentis possit esse devotio. Qui propterea jejunat, non ut Deo aut orationibus vacet, sed ut tota die otiosus et liber propriam exerceat voluntatem. Quamvis igitur qui hujusmodi es, frater, vespere ad domum redeas; quamvis decli
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitatis eorum quibus aliquid suades. quaȩ in firmitas utiq:
malume st : Vndenoseotidie liberaride precamurcum dicimus.
libera nos amalo : Itaq non dixit quod autem ãplius ẽ. malũ est:
iuenĩ non malũ facis quibene uteris iuratione : quȩ & si non bona tam̃
necessariaest ut alteri persua deas qđ uti lit̃ suades sed a malo est

Expanded text:
infirmitatis eorum quibus aliquid suades. Quae infirmitas utique infirmitatis eorum quibus aliquid suades. Quae infirmitas utique malum est: unde nos quotidie liberari deprecamur, cum dicimus: Libera nos a malo . Itaque dixit: Quod autem amplius est, a malo est . Tu autem non malum facis, qui bene uteris juratione: quae etsi non bona, tamen necessaria est, ut alteri persuadeas, quod utiliter suadeas: sed a malo est
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ go autem dico uobis : Non iurare omnino neq: percelũ quia sedesdĩ
est : Neq perterrã quia scabellum est pedumeius : Neq ꝑcaputtuũ
quia non potes facere unum capillum album aut nigrum : Sit aut̃
sermour̃e est est nonnon: quod autem ãplius est amalo est
Augustinus in libro desermone dñi inmonte. Ita inquit intelle¬
Nequis quam sicut bonum
app&atius iurandum & assiduitate iurandi adperiurium
ꝑcorisu&ũdinem dilabatur: Qua propterqui intellegit¬
Non in bonis sedinnecessarus iurationem haberidam refre¬
nat sequantum potest ut non ea uta turnisi necessitate
Cumuid& prigros homines ad credendum quod ei s utile est credere
nisi iuratione firmentur : Ad hocitaq perein& quod sic dicitur. :
Sit autem sermouester est est non nori: hoc bonumest & appecendũ. Quod
autẽ ampliusest amalo est idĩsi iure cogeris scias denecessitate uenire

Expanded text:
Ego autem dico vobis, non jurare omnino, neque per coelum, quia sedes Dei Ego autem dico vobis, non jurare omnino, neque per coelum, quia sedes Dei est: neque per terram, quia scabellum est pedum ejus: neque per caput tuum, quia non potes facere unum capillum album, aut nigrum. Sit autem sermo vester, est, est; non, non: quod autem amplius est, a malo est . Augustinus de sermone Domini in monte : « Ita, inquit, intelliquisquam sicut bonum appetat jusjurandum; et assiduitate jurandi ad perjurium per consuetudinem dilabatur. Quapropter non in bonis, sed in necessariis jurationem habendam, refrenet se quantum potest, ut non ea utatur, nisi necessitate, cum videt pigros esse homines ad credendum, quod eis utile est credere, nisi juratione firmetur. Ad hoc itaque pertinet quod sic dicitur: Sit autem sermo vester, est, est; non, non, hoc bonum est et appetendum: Quod autem amplius est, a malo est : Id est, si jurare cogeris, scias de necessitate venire
Abbreviated transcription (Latin):
sexum in incauta iuratione ualde & miserabiliter delinquit᷑.
Putat᷑ enim a quibusdam quod solum modo illequi falsita¬
tem superossa alicuius uiri scĩ aũ superre liquias. aut
super altare & euangelia iurat per iuru crimine tenea¬
tur obnonius Illeuero qui proqualib& re magna aut
paruadm̃ testem inuocat & perscam trinitatem supernosq ciues
iurare nontrepidat in munis habeatur aperlurio pesertim cum
om̃is quitestem dm̃ ad hib& iurare conprob&ur: sicut beatus augus¬
tinus in libro sermonũait : Decauenda quoq iuratione ait dñs
inlege. Non ad sumas nomen dñi dĩtui inuanum nec enim
tra : Et racharias ꝓph&a : iuramentũmendax nediligatis : Et sa¬
lomon : iurationi non ad suescat ostium : Item : quimultũ iuratnon
effugi& peccatũ : Itẽ Virmultũ iurans replebitur iniqui¬
tate & non disced& ad omoillius plaga : Et in euangelio:
iudistis qui adictũ est antiquis. red ded ño iuram̃tatua

Expanded text:
sexum, in incauta juratione valde et miserabiliter delinquitur. sexum, in incauta juratione valde et miserabiliter delinquitur. Putatur enim a quibusdam quod solummodo ille qui falsitatem super ossa alicujus sancti viri, aut super reliquias, aut super altare, aut Evangelia jurat, perjurii crimine teneatur obnoxius: ille vero qui pro qualibet re magna, aut parva Deum testem invocat, et per sanctam Trinitatem, supernosque cives jurare non trepidat, immunis habeatur a perjurio; praesertim cum omnis qui testem adhibet Deum, jurare comprobetur, sicut beatus Augustinus in libro sermonum ait. Dominus quoque ait in lege: Non assumas nomen Domini Dei tui in vanum: nec enimtra . Et Zacharias propheta: Juramentum mendax ne diligatis . Et Salomon: Jurationi non assuescat os tuum . Item: Qui multum jurat, non effugiet peccatum. Item: Vir multum jurans, replebitur iniquitate, et non discedit de domo illius plaga . Et in Evangelio: Audistis quia dictum est antiquis, redde Domino juramenta tua.
Abbreviated transcription (Latin):
potestatis alicuius ueritatẽ loqui pauescimus: supiditate dum
prȩmiomuneris alicuius corrumpimur:odiodum contra
quem lib& aduersa molimur. A moredum amico & propinquis
praesta recontendimus : Hi senim quat tuor modis sepe aequitas
uiolatur . sepe in nocentia lȩditur : plura quidem & alia extant
diuinȩ auecoritatis praecepta desectanda iustitia & munerũ
acceptione cauenda: quaenecesse est ut unus quisq: quioffici¬
um recte ludicandi suscepie diligenter perpendat & tract&. Et
scđm ea & rec te uiuere & recte ludicare satagat : Caueatergone
accepta pecunia ax pm̃ uendat : Ne pro lucro terrenoae¬
ternaremuneratione sẽ priu& : dĩq iudicia ante oculos semper
ꝓponat timen scremensq pedeiustitiȩ tramite deui anscadat &
Cum in multis om̃s apło ia cobo teste offendamus apud utrumq. or¬
dinem clericalem uidelic& et laicalem immoapud utrumq:

Expanded text:
potestatis alicujus veritatem loqui pavescimus; cupiditate, dum potestatis alicujus veritatem loqui pavescimus; cupiditate, dum praemio muneris alicujus corrumpimur; odio, dum contra quemlibet adversa molimur; amore, dum amico et propinquis praestare contendimus. His enim quatuor modis saepe aequitas violatur, saepe innocentia laeditur. » Plura quidem et alia exstant divinae auctoritatis praecepta de sectanda justitia, et munerum acceptione cavenda, quae necesse est ut unusquisque, qui officium recte judicandi suscepit, diligenter perpendat et tractet: et secundum ea et recte vivere, et recte judicare satagat. Caveat ergo ne accepta pecunia Christum vendat; ne pro lucro terreno aeterna remuneratione se privet: Deique judicia ante oculos semper praeponat, timens tremensque ne de justitiae tramite devians cadat, et Cum in multis omnes, apostolo Jacobo teste, offendamus, apud utrumque ordinem, clericalem videlicet et laicalem, imo apud utrumque
Abbreviated transcription (Latin):
est peccatũ quando iudices iniqui existunt : Item idem: grauius la¬
cerantur pauperes a prauis iudicibus quam acruentissimis hosti¬
bus : Nullusenĩ prȩdo tam cupidusest in alienis quã uidex
iniquus insuis: Et paulo pose: Sepeiudices ipsam iustitiã
quã ad optinendam salutem a &ernã suscipiunt muneribus ac¬
ceptis destruunt: &dum deiusto iudiciotem poralialucra con¬
quirunt prȩmio a&erno priuant᷑ : Item idem : qui recte iudicat
& prȩmium in deremunerationis ex pectat : Praudem indõ per¬
parat . qui a iuftitiã quam gratis in ꝑtiredebuit acceptione pecu¬
niȩuendit : Et paulo post: Tres sunt inquit munerũ acceptio¬
nes quibus contra iuftitiam hum anauanitasmilitat. Idest fauor
amicitiarum ad olatio laudis & corporalis acceptiomuneris :
itẽ idem post pauca : quattuor modis iudicium humanum
peruertitur timore . cupiditate odio amore Timoredũ m&u

Expanded text:
est peccatum, quando judices iniqui existunt. » Item idem : « Gravius laest peccatum, quando judices iniqui existunt. » Item idem : « Gravius lacerantur pauperes a pravis judicibus, quam a cruentissimis hostibus. Nullus enim praedo tam cupidus est in alienis, quam judex iniquus in suis. » Et paulo post: « Saepe judices ipsam justitiam, quam ad obtinendam salutem aeternam suscipiunt, muneribus acceptis destruunt; et cum de justo judicio temporalia lucra conquirunt, praemio aeterno privantur. » Item idem : « Qui recte judicat, et praemium inde remunerationis exspectat, fraudem in Deo perpetrat: quia justitiam, quam gratis impertire debuit, acceptione pecuniae vendit. » Et paulo post: « Tres sunt, inquit, munerum acceptiones, quibus contra justitiam humana vanitas militat, id est, favor amicitiarum, adulatio laudis, et corporalis acceptio muneris. » Item idem post pauca: « Quatuor modis judicium humanum pervertitur; timore, cupiditate, odio, amore. Timore, dum metu
Abbreviated transcription (Latin):
cio iudi caueritis iudicabimini: lohannes inepłasua. Noltee in¬
quid iudicare scđm faciem : sediustum iudicium iudicate .
Gregorius in moralibus : iudices scłi huius ꝓterrenis lucris
multas in iurias tolerant : & procȩlestẽ mercede ł teniuis simi
uerbi ferre contumelias recusant: Terreno iudicio tota&iam
die insistere iudices fortes sunt : In oratione uero coram dño
adunius horȩ momentũ lassant᷑. Plerumq non nuluudices
terrena prȩmia app&unt & iustitiam defendunt. seque in nocen
tes aestimant & essedefensores rectitudinis exultant : Quibus
si spesnummi subtrahitur a defensione procinusiustitiae cessatur.
& tamen defensores seiustitiae cogitant . sibiq sereccos asserunt: qui¬
ne quaquã rectitudinem sed num mosquerunt.Isidorus in li
bro sententi arum : ad delictum in quid pertin& principũ q̃ui pra¬
uos iudices contra uoluntatem dĩ populis fidelibus prȩferunt : Nã
sicut populidelictum est quando principesmalisunt : sic principis

Expanded text:
eritis, judicabimini . Joannes in Epistola sua: Nolite, inquit, judicare secundum faciem, sed justum judicium judicate . Gregorius in Moralibus: « Judices saeculi hujus pro terrenis lucris multas injurias tolerant, et pro coelesti mercede vel tenuissimi verbi ferre contumelias recusant. Terreno judicio tota etiam die insistere judices fortes sunt, in oratione vero coram Domino ad unius horae momentum lassantur. Plerumque nonnulli terrena praemia apptes aestimant, et esse defensores rectitudinis exsultant, quibus si spes nummi subtrahitur, a defensione protinus justitiae cessatur. Et tamen defensores se justitiae cogitant, sibique se rectos asserunt, qunequaquam rectitudinem sed nummos quaerunt. Contra quos bro Sententiarum : « Ad delictum, inquit, pertinet principum, qui pravos judices contra voluntatem Dei populis fidelibus praeferunt. Nam sicut populi delictum est, quando principes mali sunt, sic principis
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ nonpossidebunt : Quã multi&i am sunt qui proptermundi
amorem dilectionem sui pariu pendunit creatoris cũmundus cadat
& concupiscentia eius & quixp̃o adhȩr& maneat inȩternum :÷

Expanded text:
Dei non possidebit? Quam multi etiam qui propter mundi Dei non possidebit? Quam multi etiam qui propter mundi amorem, dilectionem sui, parvipendunt Creatorem, cum mundus cadat et concupiscentia ejus, et qui Christo adhaeret, maneat in aeternum;
Abbreviated transcription (Latin):
nolebant : Ait : Tucredis qui&un usest di. benefacis: Nam¬
& dȩmones credunt & contremescunt: Num quid ideo dȩmo¬
nes ab a&ernoigne liberabuntur. qui a credunt & contremes¬
cunt: Miserabilis plane & ualdedeflenda sides quaedȩ mo¬
num sidei comparatur : A pos tolus nempesidem credentium
aside distingues dȩmonum : Ait : fides quae perdilectionem
operatur : Claret quippe quia sides pisidilexerit quod credit
se que bonis operibus exornauerit : meritum sidei amittit :
Quam multi hodie inecđa existunt : quod nonsine magno ani¬
mimȩrore prosequi potest : qui fidẽ xp̃i perceperunt & opera
habere contem nunt : litiis inseruiunt &xp̃ianitatis nom
sibi sufficereputant : Numquid sola fides suꝑbos inuidos a uaros
adulteros ꝑuiros raptores fornicatores homicidas & c&eris
innumeris uitus mancipatos ꝓuectura est ad regnũdi Cũ
dñs ineuangelio & a postolus dicat : qđ huiuscemodi regnum

Expanded text:
nolebant, ait: Tu credis quia unus est Deus, bene facis: enolebant, ait: Tu credis quia unus est Deus, bene facis: et daemones credunt, et contremiscunt . Nunquid ideo daemones ab aeterno igne liberabuntur, quia credunt et contremiscunt? » Miserabilis plane et valde lamentanda fides, quae daemonum fidei comparatur. Apostolus nempe fidem credentium a fide daemonum distinguens, ait: Fides quae per dilectionem operatur . Claret namque quia fides nisi dilexerit quod credit, seque bonis operibus exornaverit, meritum fidei amittit. Quam multi hodie in Ecclesia existunt quod non sine magno animi moerore prosequi potest, qui fidem Christi perceperunt, et opera habere contemnunt, vitiis inserviunt, et Christianitatis nomen sibi sufficere putant. Nunquid sola fides superbos, invidos, avaros, adulteros, perjuros, raptores, fornicatores, homicidas, et caeteris innumeris vitiis mancipatos, provectura est ad regnum Dei, cum Dominus in Evangelio, et Apostolus dicat, quod hujuscemodi regnum
Abbreviated transcription (Latin):
non habeat : num quid sides poterit saluare eum : & paulo
post : fides inquit si non habuerit opera mortua est insem&¬
ipsa : Io hannesapostolus : Quidicit inquit senos sedm & man¬
dataeius noncus todit mendaxest & in eoueritas non est :
paulus : confitentur inquit senos sedmfactis autem negapit :
itemalibi: qui autem suntxp̃i carnem suam crucifixerunt
cumuitiis & concupiscentus : Aitautem beatus cugustinuis
lica tolici confitentur xp̃m incarne uenis se factis aũt nogant
Noliteergoesietã quã denide securi: adiungito sideirecte uitã
rectamut xp̃m consite amini incarneuenis se& uerbis uera dicen¬
do & factis beneuiuendo: Nam si consitemini uerbis & factis
negatis : sid estalium malorum propefides estdȩmonuorũ : laco¬
bus : itaque a postoluscumde side &operibus loquer&ur aduer¬
sus eos qui sibiputabant sidem sufficare & operabona habere

Expanded text:
non habeat? nunquid fides poterit salvare eum ? Et paulo non habeat? nunquid fides poterit salvare eum ? Et paulo post: Fides, inquit, si non habuerit opera, mortua est in semetipsa. Joannes apostolus: Qui dicit, inquit, se nosse Deum, et mandata ejus non custodit, mendax est; et in eo veritas non est . Paulus: Confitentur, inquit, se nosse Deum, factis autem negant . Item alibi: Qui autem sunt Christi, carnem suam crucifixerunt cum vitiis et concupiscentis . Ait autem beatus Augustinus li catholici confitentur Christum in carne venisse, factis autem negant. Nolite ergo esse tanquam fide securi; adjungite fidei rectae vitam rectam; ut Christum confiteamini in carne venisse, et verbis vera dicendo, et factis bene vivendo. Nam si confitemini verbis, et factis negetis, fides talium prope fides est daemoniorum. Jacobus itaque apostolus cum de fide et operibus loqueretur adversus eos, qui sibi putabant fidem sufficere, et opera bona habere
Abbreviated transcription (Latin):
bidatam credunt : Hanc tamen intelle gere & secundum
eamuiuere de tractant: De talibus beatus augustinus inli¬
mente peruersã tim& intellegere necogatur quod intellexerit
racere : Vndo ait psalmisca : Noluit intellegere utbene ager&:¬
Tales uero nisi in praesentiarum secorrexerint quidȩis in futurũ
ꝓueniat si animaduertere curauerint & in euangelio &
ina postolo in promtuhabent: Porro suntaliitanteuẽ cordiȩ
quieam nonadse sed solum modo ad clericos ꝑtinere contendant :
Gloriantes senominexp̃i insignitos & putantes fidetenus tan¬
tum saluariposse: Cum dñs in euangeliodicat : Non omns
quidicit mihi dne dne intrabit inregnum cȩlorum sed qui facit
uoluntatẽ patris meiqui lncȩlis est ipse lnitrabit in regnũ cȩlo¬
rum Et a postolus lacobus : fides inquit sineo peribus otios aest :
Item : Quid ꝓderit frsmei sifidem quisdicat sehabere opera aũt

Expanded text:
bi datam credunt, hanc tamen intelligere, et secundum bi datam credunt, hanc tamen intelligere, et secundum eam vivere detrectant. De talibus beatus Augustinus in limente perversa timet intelligere, ne cogatur quod intellexerit facere. De talibus ait Psalmus: Noluerunt intelligere, ut bene agerTales vero nisi impraesentiarum se correxerint, quid eis in futurum proveniat si animadvertere curaverint, et in Evangelio et in Apostolo in promptu habent. » Porro sunt alii tantae vecordiae, qui eam non ad se, sed solummodo ad clericos pertinere contendant; gloriantes se nomine Christi insignitos, et putantes fide tenus tantum salvari posse; cum Dominus in Evangelio dicat: Non omnis qui dicit mihi Domine, Domine, intrabit in regnum coelorum: sed qui facit voluntatem Patris mei, qui in coelis est, ipse intrabit in regnum coelorum . Et apostolus Jacobus: Fides, inquit, sine operibus otiosa est . Item: Quid proderit, fratres mei, si fidem quis dicat se habere, opera autem
Abbreviated transcription (Latin):
legere acutissime satagunt : ut his bene notis quiduerum: quid
corpere queant . quanto magis iuracae lestia a summoopifice
dõ ompum creatore hominubus promulgata salubriterque
conlatã quibus cauendum malum faciendum que bonum per¬
doc&ur quae &iam sectatores suos ad terram prouehunt uiuen¬
tium cunctis si delibus discere & intellegere intentioni essede¬
b& ꝓ lexltaque xp̃i nons peci aliter dericif sed generaliter
cunctis fi delibus obseruanda ȩst adño at tributa : Iic& in euange¬
lio quaedam sint praecepta specialia quae solum modo contẽp¬
toribus mundi & a postolorum sectatoribus conuoniant : c&era
tamen cunctis fidelibus unicuique scilic& i ordine quo sedõ de¬
seriure de uouit indissimulanter obseruanda censentur : Mlul¬
tiuamque laicorum existunt quilegemeuan gelicam & apos¬
tolicam sibidatam creduntEt intellegere procurant & secun¬
dume amuiuere prouiribus inuigilant : Sunt aliiqui eam si¬

Expanded text:
ligere acutissime satagunt, ut his bene notis, quid verum, quiligere acutissime satagunt, ut his bene notis, quid verum, quicernere queant; quanto magis jura coelestia a summo opifice Deo omnium creatore hominibus promulgata, salubriterque collata, quibus cavendum malum, faciendumque bonum perdocetur; quae etiam sectatores suos ad terram provehunt viventium, cunctis fidelibus discere et intelligere intentioni esse debet. Lex itaque Christi non specialiter clericis, sed generaliter cunctis fidelibus observanda, est a Domino attributa. Licet in Evangelio quaedam sint praecepta specialia, quae solummodo contemptoribus mundi et apostolorum sectatoribus conveniant; caetera tamen cunctis fidelibus, unicuique scilicet in ordine quo se Deo deservire devovit, indissimulanter observanda censentur. Multi namque laicorum existunt, qui legem evangelicam et apostolicam sibi datam credunt, et intelligere procurant, et secundum eam vivere pro viribus invigilant. Sunt alii qui eam si
Abbreviated transcription (Latin):
Vigilate & orate qui anescitis diem neque orã : Item : Dies dñi
pus acceptabile eccenuncdies salutis. Quibus documentis per¬
docemur : quod indulta tempora poenitentiae nequaquam
inuanũ deducere sed potius bonis operib: indesinenter debeamus
insistere: HUCUSQ QUIDO ENERALITER CUNCTISFIDELIBUSCONVE¬
NIAIIXDIUINI SORACULIS ET SC̃ORUEATRŨ SENIIN TUSBRT¬
VITER CONGESSISSE SUFPICIAT. ABEINC AUTEMOMIS SISTISORDINI¬
BUSQUI SALUTIPEREIN SUITUTIONIS SVOPROPOSITOCONORVEN¬
TS SIMISFORMULISADDIVINEPO IINTIEEAMULANDVMCONS¬
PRINGUNTUR QUALISESSE CONIUEAIORUMUITA QUALITIR QUI
EISUIUENDUMSIT IXPRAEFATIS AUCIORITATIBUS BRTUITIR¬
DUOOTTFIRENTI OSTENDETVR PRIMVTAMEN DEPROPOSITO
XPIANITATIS. QUODOIERIBUS APIIRISQUE UIOPORUT NEXOR¬
BISTENEANT SEDOPERIBUSNEGLEGANT
Simunidanarum legum iura obiurgiorum t̃reniiu negotia
dirimenda a mortalibus edita. homi nes audissi mediscere & intel¬

Expanded text:
Vigilate et orate, quia nescitis diem neque horam . Item: Dies Domini, Vigilate et orate, quia nescitis diem neque horam . Item: Dies Domini, pus acceptabile: ecce nunc dies salutis . Quibus documentis perdocemur quod indulta tempora poenitentiae nequaquam in vanum deducere, sed potius bonis operibus indesinenter debeamus insistere. Huc usque quid generaliter cunctis fidelibus conveniat, ex divinis oraculis, et sanctorum Patrum sententiis breviter concessissesufficiat: ab hinc omissis ordinibus qui salutiferae institutionis supposito  congruentissimis formulis ad divinae potentiae famulandum constringunt,  qualis esse conjugatorum, qualiterque eis vivendum sit, ex praefatis auctoritatibus ostendetur. Primum tamen de proposito Christianitatis, quod operibus a plerisque ut oportet, non exorbis teneant, sed operibus negligant. Si mundanarum legum jura ob jurgiorum forensium negotia dirimenda a mortalibus edita, homines avidissime discere, et intel
Abbreviated transcription (Latin):
tis expulsus est cumdȩ monũ septenario sibinumero ad ditoredire
facit pristinam que domum in se quodã modo uindicaresinit siunt¬
que illinouissima peiora prioribus. pat& profecto siin eisdem nequi¬
tus uitã sinierit: grauius illum qua meos quilic fidem xp̃i non
perce perint bonis tamen operibus operam dederunt. puniendũ
Proinde necesse est ut unus quisque sidem xp̃i quam percepit o¬
peribus exorn& Et sicut nullidomi seri cordia dides perandum
est It anemo posthanc uitam iudiciumdĩ qđ nisilustum esse
non potest sibi aliisque fauorabilitermolliendo temper& &
propter hoc in hacuita bonis operibus deditus esseneglegat ylua¬
propter procurandum est : utdum in hacuita uiuitur. borus ope¬
pedes ur̃i admontes caligosos : Etalibi : Quȩrite dñm duinueniri
potest inuocate eumdũ propeest. Derelinquat impius iuam su¬

Expanded text:
tis expulsus est, cum daemonum septenario sibi numero addito ad se redire tis expulsus est, cum daemonum septenario sibi numero addito ad se redire facit, pristinamque domum in se quodammodo vindicare sinit, fiunt illi novissima pejora prioribus; patet profecto, si in eisdem nequitiis vitam finierit, gravius illum quam eos qui licet fidem Christi non perceperint, bonis tamen operibus operam dederunt, puniendum. Proinde necesse est ut unusquisque fidem Christi quam perceperit, operibus exornet. Et sicut nulli de misericordia Dei desperandum est, ita nemo post hanc vitam judicium Dei, quod nisi justum esse non potest, sibi aliisque favorabiliter molliendo temperet, et propter hoc in hac vita bonis operibus deditus esse negligat. Quapropter procurandum est ut dum in hac vita vivitur, bonis opepedes vestri ad montes caliginosos . Et alibi: Quaerite Dominum dum inveniri potest; invocate eum dum prope est. Derelinquat impius viam su
Abbreviated transcription (Latin):
ne facinorum flagitiorum̃ que diuturno nontamen ae¬
terno ignepuniri Sed qui hoc credunt & tamencatholici sunt
humana quadam boniuolentia mihi falliuidentur: Nam
scriptura diuina aliud consulta respond&: Et paulo post
porro autem ĩ homo sceleratus propter solamsidem perlgnẽ
saluacur & si est accipiendũ quoda it beatus paulus ipseaut
ialuuserit ictamen quasi perignẽ: poteritergo saluare
sineo peribus sides & falsũ erit qđ dixit eius co apłs lacobȩsides
neque fornicatores neque i dolis seruientes. neque adulteri ne que
molles. neque masculorum concubitores. neque fures neque aua¬
ri neque ebriosinequemaledici : nequera paces regnum dĩpos side¬
bunt: dienum inistus perseuerantes criminubus . tamen prop¬
tersidem xp̃i saluerunt : Quomodo inregnodĩ nonerunt : Si¬
igitur iux tacuangelicam sententiam postagnitionẽ xp̃iquis
ne quiter uiuendo sp̃m in mundũ quid se tempore baptis ma¬

Expanded text:
ne facinorum flagitiorumque « diuturno non tamen aene facinorum flagitiorumque « diuturno non tamen aeterno igne puniri. Sed qui hoc credunt, et tamen catholici sunt, humana quadam benevolentia mihi falli videntur: nam Scriptura divina aliud consulta respondet. » Et paulo post: « Porro autem si homo sceleratus propter solam fidem per ignem salvatur, et sic est accipiendum quod ait beatus Paulus: Ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem : poterit ergo salvare sine operibus fides, et falsum erit quod dixit ejus coapostolus  errare, neque fornicatores, neque idolis servientes, neque adulteri, neque molles, neque masculorum concubitores, neque fures, neque avari, neque ebriosi, neque maledici, neque rapaces, regnum Dei possidebunt . Si enim in istis perseverantes criminibus, tamen propter fidem Christi salvi erunt, quomodo in regno Dei non erunt? igitur dum juxta evangelicam sententiam post agnitionem Christi quis nequam vivendo spiritum immundum, qui a se tempore baptisma
Abbreviated transcription (Latin):
uissima hominis peiora prioribus: Etbeda in exfsitione euange¬
lulucae : Quẽcũq opũ postbaptis ma siue prauitas hȩr&ica seu
mundanacupiditas arripuerit moxomnũ ꝓsterp& inimaui
tiorũ Vnderete nequiorestunceũ sp̃sdicuntur in gressi quia pidũ
habobit illa septẽ uitia quȩ septems pirtalibus sunt contraria
uirtutibus sed & persipocris in ipsas seuirtutes habere simula¬
hit Et sunt nouissima hominus illius peiora prioribus. Melius
quippeerat eiuiam ueritatis noncognoscerequa postagnitionẽ
r&rorsum conuerti: quod iniuda traditore uel simone agoce¬
terisq talibus specialiter legimus impletũ : Augustinus quoq¬
ea ullo scismate uel hȩresi praeciduntur Enquantis sceleri¬
buis uiuant quȩ necdiluant penitendo necelemosi nis redimant
sed in eis usque adultimum huius uitȩdiem pertinacissime
perseuerent salui suturi perignem : Lic& promagnitudi¬

Expanded text:
vissima hominis pejora prioribus. » Et Beda in expositioneEvangevissima hominis pejora prioribus. » Et Beda in expositioneEvangelii Lucae: « Quemcunque enim post baptisma sive pravitas haeretica, seu mundana cupiditiorum. Unde recte nequiores tunc eum spiritus dicuntur ingressi. Quia non solum habebit illa septem vitia, quae Septem spiritalibus sunt contraria virtutibus, sed et per hypocrisin, ipsas se virtutes habere simulabit. Et sunt novissima hominis illius pejora prioribus. Melius quippe erat ei viam veritatis non cognoscere, quam post agnitionem retrorsum converti. Quod in Juda traditore, vel Simone mago, caeterisque talibus, specialiter legimus impletum. Quo aueo ullo schismate vel haeresi praeciduntur, in quantiscunque sceleribus vivant, quae nec diluant poenitendo, nec eleemosynis redimant; sed in eis usque ad ultimum hujus vitae diem pertinacissime perseverent, salvi futuri per ignem; licet pro magnitudi