comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
candi moram facturus. Caeterum ubi deserta munimenta nec
facile se tantum progressus assecuturum uidet ad mare ac naues
redut tutius faciliusq ita descendenti abhalpibus hannibali oc¬
ursurus. Ne tamen nuda auxiliis romanis hyspania esset qu
prouintiam sortitus erat. Cii. Scipionem fratrem cum maxĩa
parte copiarum aduersus hasdrubalem misit. Non tuendosx
ueteres socios. conciliandosq nouos: sed etiam ad repellendumꝰ
hyspania hasdrubalem. Ipse cum admodum exigiis copiis genũ
repetit. eo circa padum erat exercitus italiam defensurus. Hlam¬
bal ab adruentia campestri maxime itinere cum bona pacc adal¬
pes incolentium ea loca gallorum ꝑuenit. Ttm quamq̃ fama
priusq̃ incerta in maiuisꝰ uero ferri solet percepta reserat tamen
ex propinquo uisa montium altitudo: niues aque:caelo prope in¬
mixte tecta informia imposita rupibus pecora iuuentaq torrida

Expanded text:
candi moram facturus; ceterum ubi deserta munimenta nec candi moram facturus; ceterum ubi deserta munimenta nec facile se tantum praegressos adsecuturum uidet, ad mare ac naues rediit, tutius faciliusque ita descendenti ab Alpibus Hannibali occursurus. ne tamen nuda auxiliis Romanis Hispania esset, quam prouinciam sortitus erat, Cn. Scipionem fratrem cum maxima parte copiarum aduersus Hasdrubalem misit, non ad tuendos tantummodo ueteres socios conciliandosque nouos sed etiam ad pellendum Hispania Hasdrubalem. ipse cum admodum exiguis copiis Genuam repetit, eo qui circa Padum erat exercitu Italiam defensurus. Hannibal ab Druentia campestri maxime itinere ad Alpes cum bona pace incolentium ea loca Gallorum peruenit. tum, quamquam fama prius, qua incerta in maius uero ferri solent, praecepta res erat, tamen ex propinquo uisa montium altitudo niuesque caelo prope immixtae, tecta informia imposita rupibus, pecora iumentaque torrida
Abbreviated transcription (Latin):
pracparari cogebãt. Sedatis certaminibus allobrogum cum iam
alpes peter& non recta regione iter instituit: sed ad leuam inti¬
castinos flexit. Inde ꝑ extremam oram uocotiorum agri tendit ĩ
trigorios: haud usq̃ impedita uia priusꝗ ad ruentiam flumen pet¬
uenit. Is et ipse alpinus amnis longe omnium galliae fluminum dif¬
ficilimus transitu est.Nam cum aquae uim uchat ingentem no
tamen nauium patiens est:quia nullis cohercitus ripis pluribus ne¬
simul neq isdem alueis fluens noua semper uada nouosq gurgites¬
& ob eadem peditis quoq incerta uia est. Ad hoc saxa gloriosa uol¬
uens. nihil stabilis nec tutum ingredienti preb&. Et cum forte imbir¬
bus auctus ingentem transgredientibus tumultum facitCum super
caerera trepidatione ip̃i sua atq incertis clamoribus turbarentur
e. Cornelius consul triduo fere postꝗͣ hannibal ab ripa rodani mo¬
uit quadrato agmine ad castra hostium uenerat nullam du¬

Expanded text:
praeparari cogebant. sedatis certaminibus Allobrogum cum iam praeparari cogebant. sedatis certaminibus Allobrogum cum iam Alpes peteret, non recta regione iter instituit sed ad laeuam in Tricastinos flexit; inde per extremam oram Uocontiorum agri tendit in Trigorios, haud usquam impedita uia priusquam ad Druentiam flumen peruenit. is et ipse Alpinus amnis longe omnium Galliae fluminum difficillimus transitu est; nam cum aquae uim uehat ingentem, non tamen nauium patiens est, quia nullis coercitus ripis, pluribus simul neque iisdem alueis fluens, noua semper <per> uada nouosque gurgites—et ob eadem pediti quoque incerta uia est—ad hoc saxa glareosa uoluens, nihil stabile nec tutum ingredienti praebet; et tum forte imbribus auctus ingentem transgredientibus tumultum fecit, cum super cetera trepidatione ipsi sua atque incertis clamoribus turbarentur. P. Cornelius consul, triduo fere postquam Hannibal a ripa Rhodani mouit, quadrato agmine ad castra hostium uenerat, nullam dimi
Abbreviated transcription (Latin):
Postero dic proprofectus aduersa riꝑa rodani mediterranea gallie
petit non quia rectior ad alpesuia esset. sed q̃tum a mari recessiss&
mitius obuiam fore romanum credens cum quo priusq̃ in italia e
uentum for& non erat in animo manus conserere. Quartis
castris ad insulam peruenit: ibi arar rodanusq amnis diersis
ex alpibus decurrentes agri aliquantum amplęxi confluunt
unum in mediis campis. Insulȩ nomen inditum: in colunt prope al¬
lobroges gens iam nulla inde gallica gente opibus aut fama inferior.
tum iscors erat regni certamine: ambigebant frẽs maior & qui
prius imperitarat brancus nomine minor erat fratre et cetu uin¬
rum qui uire minus qui plus poterat pellebatur. Huius seditionis
ꝑ oportuna disceptatio cum ad hannibalem deiecba eẽt. Arbiter
regni factus quod ea senatus principumq sententia futurum impe¬
rium maiori restituit obid meritum commeatum copiaq reri
omnium maxime uestis est additus quod infames frigoribus alpes

Expanded text:
postero die profectus aduersa ripa Rhodani mediterranea Galliae petit, non quia rectior ad Alpes uia esset, sed quantum a mari recessisset minus obuium fore Romanum credens, cum quo priusquam in Italiam uentum foret non erat in animo manus conserere. quartis castris ad Insulam peruenit. ibi †Sarar† Rhodanusque amnis diuersis ex Alpibus decurrentes, agri aliquantum amplexi confluunt in unum in mediis campis; Insulae nomen inditum. incolunt prope Allobroges, gens iam inde nulla Gallica gente opibus aut fama inferior. tum discors erat. regni certamine ambigebant fratres; maior et qui prius imperitarat, Braneus nomine, minore a fratre et coetu iuniorum qui iure minus, ui plus poterant, pellebatur. huius seditionis peropportuna disceptatio cum ad Hannibalem delata esset, arbiter regni factus, quod ea senatus principumque sententia fuerat, imperium maiori restituit. ob id meritum commeatu copiaque rerum omnium, maxime uestis, est adiutus, quam infames frigoribus Alpes
Abbreviated transcription (Latin):
dorem metu terga dabant.Cecidereq in pugna ad duo milia
et septingenti cuuum sociorumq. In his quatuor fuere roma¬
nicenturiones. duo tribuni militum. M.Licinius et.M. clini
Signa militaria quatuor de ala prima: quȩ fugit: duo de legiõc
que cedentibus socus successerat amissa.Marcellus postꝗͣ in
castra reditum est:contionem adeo seuam atq acerbam aput
milites habuit ut praclio perdiem totum infeliciter tollerato
tristior irati ducis oratio eet. Diis immortalibus ut in tali re
laudes gratesq inquit ago ꝙ uictor hostis cum tanto pauore
incedentibus uobis in uallum portasq non ipã castra e aggres¬
sus. deseriussetis profecto eo terrore castra. quo obmisistis pu¬
gnam: qui pauoribus qui terror. quae repente: et qui et cum

Expanded text:
dorem metu terga dabant. cecidere in pugna fugaque ad duo milia dorem metu terga dabant. cecidere in pugna fugaque ad duo milia et septingenti ciuium sociorumque; in iis quattuor Romani centuriones, duo tribuni militum, M. Licinius et M. Heluius . signa militaria quattuor de ala prima quae fugit, duo de legione quae cedentibus sociis successerat amissa. Marcellus postquam in castra reditum est, contionem adeo saeuam atque acerbam apud milites habuit ut proelio per diem totum infeliciter tolerato tristior iis irati ducis oratio esset. 'dis immortalibus, ut in tali re, laudes gratesque' inquit 'ago quod uictor hostis cum tanto pauore incidentibus uobis in uallum portasque non ipsa castra est adgressus; deseruissetis profecto eodem terrore castra quo omisistis pugnam. qui pauor hic, qui terror, quae repente qui et cum
Abbreviated transcription (Latin):
utiq immunitores operibus prohib&. Ita signa collata
pugnatumq totis copiis. Et cum iam nox instaret
.marte.
marte equo discessum ẽ. Castra ex iguo distantia spatio raptim.
ante noctem permunita.Postero die luce prima marcellus in a¬¬
ciem copias eduxit nec hannibal detrectauit certamen:multis
uerbis adhortatus milites:ut memores transimeni.cannarum¬
simul orientem solem et romanam aciem in campis uidendã ẽẽ
Si uno prelio haud incruentus habcat quietius demum eum
tranquillius bellaturum.His irritati adhortationibus simł¬
q tȩdio ferocie hostium quottidic instantium lacessientiun
acriter prelium incunt.pugnatum amplius duobus horis est
cedere inde a romanis dextra ala et extra ordinari cepere.
Quod ubi marcellus uidit duode uicesimam legionem in primam
aciem induxit.Dum alii trepidi cedunt. alu segniter sube¬
unt turbata tota acies est. De iñprorsus fusa. et uincentem pu¬

Expanded text:
ugnando undique in munitores operibus prohibet. ita signa conlata ugnando undique in munitores operibus prohibet. ita signa conlata pugnatumque totis copiis, et cum iam nox instaret Marte aequo discessum est. castra exiguo distantia spatio raptim ante noctem permunita. postero die luce prima Marcellus in aciem copias eduxit; nec Hannibal detractauit certamen, multis uerbis adhortatus milites ut memores Trasumenni Cannarumsimul orientem solem et Romanam aciem in campis uidendam esse; si uno proelio haud incruentus abeat, quietius deinde tranquilliusque eum bellaturum. his inritati adhortationibus simulque taedio ferociae hostium cottidie instantium lacessentiumque acriter proelium ineunt. pugnatum amplius duabus horis est. cedere inde ab Romanis dextra ala et extraordinarii coepere. quod ubi Marcellus uidit, duodeuicesimam legionem in primam aciem inducit. dum alii trepide cedunt, alii segniter subeunt, turbata tota acies est, dein prorsus fusa, et uincente pu
Abbreviated transcription (Latin):
cessitatibus pares. Hinc manum adbruttium agrum prim̃
depopulandum duci iussit.Inde ad cauloniam urbem oppug¬
nandam impata non impigre solum sed etiam auide exe¬
cuti direptis fugatisq cultoribus agri summa in urbem op¬¬
parem hannibali ꝗͣ se ẽẽt: ut primum in agris pabuli copia
fuit. ex hybernis profectus ad canusium hanmbali occur¬
rit sollicitabat ad defectionem canusi nos penus Caeterum
ut appropinquare marcellum audiuit: castra inde mouit.
aperta erat regiosine ullis ad insidias latebris.Itaq: in loca
saltuosa cedere cepit.Marcellus uestigus instabat.castraq:
castris instabat conserebat. et opere perfecto: extemplo in
aciem legiones educebat. Hannibal turmatim per eꝗtespe¬
ditumq iaculatores leuia certamina serens casum uniuei¬
sae pugnae non necessarium ducebat. tractus est tamen ad
id. ꝙ uitabat certamen. Nocte pregressum cum asseꝗt
locis planis ac patentibus marcellus cas tra inde ponentẽm

Expanded text:
ecessitatibus pares. hanc manum ad Bruttium primum agrum ecessitatibus pares. hanc manum ad Bruttium primum agrum depopulandum duci iussit, inde ad Cauloniam urbem oppugnandam. imperata non impigre solum sed etiam auide exsecuti direptis fugatisque cultoribus agri summa ui urbem opparem Hannibali quam se esse, ubi primum in agris pabuli copia fuit ex hibernis profectus ad Canusium Hannibali occurrit. sollicitabat ad defectionem Canusinos Poenus; ceterum ut appropinquare Marcellum audiuit, castra inde mouit. aperta erat regio, sine ullis ad insidias latebris; itaque in loca saltuosa cedere inde coepit. Marcellus uestigiis instabat castraque castris conferebat, et opere perfecto extemplo in aciem legiones educebat. Hannibal turmatim per equites peditumque iaculatores leuia certamina serens casum uniuersae pugnae non necessarium ducebat. tractus est tamen ad id quod uitabat certamen. nocte praegressum adsequitur locis planis ac patentibus Marcellus; castra inde ponentem p
Abbreviated transcription (Latin):
belli septemdecem annos nati fuerant: neq militauerant om̃s
erarios fecerunt Locauerunt inde refitienda quae circa forum
incendio consumpta erant septem tabernas marcellum atriu
regiam Transactis omnibus quae romae agenda erant consules
ad bellum profecti. prior fuluius progressus capuam post pau¬
cos dies consecutus fabius qui et collegam coram obtestatus et
per luteras marcellum ut ꝗͣ acerrimo bello detineret hanni¬
balem dum ipe tarentum oppugnaret ea urbe adempta hosti
undiq pulso nec ubi consisteret.nec quid fidum respiceret.ha¬
benti. ne remorandi quidem causam in italiam fore Rhegi¬
um etiam nuntium mittit ad praefectum presidii ꝙ a leua¬
no cons aduersus bruttios ibi locatum erat: octo milia homi¬
num ꝑs maxxima ab catina sicut antea dictum. est ex sicilia
traducta raptouiuere hominum. adsuetorum. Additi erãt
bruttiorum indicem perfugȩ: audatia et audendi omnia n¬

Expanded text:
belli septemdecim annos nati fuerant neque militauerant omnes belli septemdecim annos nati fuerant neque militauerant omnes aerarios fecerunt. locauerunt inde reficienda quae circa forum incendio consumpta erant, septem tabernas, macellum, atrium regium. transactis omnibus quae Romae agenda erant consules ad bellum profecti. prior Fuluius praegressus Capuam: post paucos dies consecutus Fabius, qui et collegam coram obtestatus et per litteras Marcellum ut quam acerrimo bello detinerent Hannibalem dum ipse Tarentum oppugnaret— ea urbe adempta hosti iam undique pulso, nec ubi consisteret nec quid fidum respiceret habenti, ne remorandi quidem causam in Italia fore—Regium etiam nuntium mittit ad praefectum praesidii quod ab Laeuino consule aduersus Bruttios ibi locatum erat, octo milia hominum, pars maxima ab Agathyrna, sicut ante dictum est, ex Sicilia traducta, rapto uiuere hominum adsuetorum; additi erant Bruttiorum indidem perfugae, et audacia et audendi omnia n
Abbreviated transcription (Latin):
quatus erat sempronius. cui dusortem legendi dedissent
& uis liberum eosdem dedisse deos seio suo arbitrio lectu¬
um facturumq Q fabium maximum quem tum prin¬
cipem romane ciuitatis eẽ uel hannibale uidice dicturus eẽt
Cum diucertatum eet uerb concedente collega lectus a sem
pronio princeps in senatu. Q fabius maximus cons inde
alius lectus senatus octo preteritis inter quos.N. cecilius me¬
tellus erat infamis auctor deserende italie post cannensem
In equestribus quoq notis eadem seruata ca: sed erant per¬
per pauci quos ca in famia attingeret. illis om̃ibus et multi
erant adempti equi qui cannensium legionum equitesi
sicilia erant adiderunt acerbitatem etiam tempus. ne
preterita stipendia procederent. Hisq equo publico eme¬
ruerant: sed denastipendia equis priuatis facerent ma¬
gnum preterea numerum eorum qui que siuerunt. qui
equo mereri deberent: atq ex his qui principio huius

Expanded text:
quatus erat; Sempronius , cui di sortem legendi dedissent, quatus erat; Sempronius , cui di sortem legendi dedissent, ei ius liberum eosdem dedisse deos; se id suo arbitrio facturum lecturumque Q. Fabium Maximum, quem tum principem Romanae civitatis esse vel Hannibale iudice victurus esset. cum diu certatum verbis esset, concedenpronio princeps in senatum Q. Fabius Maximus consul. inde alius lectus senatus octo praeteritis, inter quos M. Caecilius Metellus erat, infamis auctor deserendae Italiae post Cannensem cladem. in equestribus quoque notis eadem seruata causa, sed erant perpauci quos ea infamia attingeret; illis omnibus—et multi erant—adempti equi qui Cannensium legionum equites in Sicilia erant. addiderunt acerbitati etiam tempus, ne praeterita stipendia procederent iis quae equo publico emeruerant, sed dena stipendia equis priuatis facerent. magnum praeterea numerum eorum conquisiuerunt qui equo merere deberent, atque ex iis qui principio eius
Abbreviated transcription (Latin):
quos androginos uulgus in pleraq faciliore ad duplicanda uer¬
ba greco sermone appellat.et lacte pluisse et cum elephanti
capite puerum natum. Ca prodigia hostiis maioribus procu¬
rata et supplicatio circa omnia p̾uluinaria et obsecratio in
unum diem et decretum ut. Cor. hostilius praetor ludos ap¬
polini sicut his annis noti factiq erant moueret faceretq
ereos dies et censoribus creandis.Q: fuluius cons.commitia ha¬
buit. Creati censores ambo qui non dum. coñs fuerant.M.
cornelius cetegus.p Sempronius tuditanus censores ut agrũ
campanum feuendum locarent:ex auctoritatt patrum
latum ad plebem est plebesq: sciuit.senatus lectionem con¬
tentio inter censores de principe legendo tenuit.Sempro¬
mi lectio erat. Caeterum cornelius morem traditum a
patribus sequendum aiebat ut primus censor ex his qui i¬
uerent. fuisset. eum principem legerent et is manlius tor¬

Expanded text:
quos androgynos uolgus, ut pleraque, faciliore ad duplicanda uerquos androgynos uolgus, ut pleraque, faciliore ad duplicanda uerba Graeco sermone appellat, et lacte pluuisse et cum elephanti capite puerum natum. ea prodigia hostiis maioribus procurata, et supplicatio circa omnia puluinaria, obsecratio in unum diem indicta; et decretum ut C. Hostilius praetor ludos Apollini sicut iis annis uoti factique erant uoueret faceretque. per eos dies et censoribus creandis Q. Fuluius consul comitia habuit. creati censores ambo qui nondum consules fuerant, M. Cornelius Cethegus P. Sempronius Tuditanus Campanum fruendum locarent ex auctoritate patrum latum ad plebem est plebesque scivit. senatus lectionem contentio inter censores de principe legendo tenuit. semproni lectio erat; ceterum Cornelius morem traditum a patribus sequendum aiebat, ut qui primus censor ex iis qui viverent fuisset, eum principem legerent; is T. Manlius Tor
Abbreviated transcription (Latin):
Prompta ad quatuor pondo auri inde quinquagena pondo
data consulibuset . . marcello et .p. sulpitio procons &
.ln ueturio pretori: qui galliam prouintiam sortitus erat¬
dditumq fabio cons centum pondo auri inde quinquas¬
na aurr pͥret iplum: quin artem tarentinam portaretur
Caetero aurdusisunt ad uestimenta presenti pecunia locã¬
da exerciui quitin hisspania bellum scđda sua fama ducis¬
prdcurari placuit In albano monte tacta de celo erunt sig¬
num iouis arborq templo propinqua et hostium lacus &
capuae murus fortuneq edis: et sinuẽe murus portaq ħ
le caelo tacta. Cruentam etiam confluxisse aquam albanã
quidam auctores erant. Et romae intus cellam edis fortis¬
fortunae de capite signum ꝙ in corona erat in manu sponte
sua prolapsum et priuernis satis constabat: bouem ẽẽ clocutũ
uolturemq frequento foro in tabernam deuolasse et sinuesse
natum ambigua inter marem ac feminam sexu infantem

Expanded text:
prompta ad quattuor milia pondo auri. inde quingena pondo prompta ad quattuor milia pondo auri. inde quingena pondo data consulibus et M. Marcello et P. Sulpicio proconsulibus et L. Ueturio praetori qui Galliam prouinciam erat sortitus, additumque Fabio consuli centum pondo auri praecipuum quod in arcem Tarentinam portaretur; cetero auro usi sunt ad uestimenta praesenti pecunia locanda exercitui qui in Hispania bellum secunda sua fama ducisrentur procurari placuit. in Albano monte tacta de caelo erant signum Iouis arborque templo propinqua, et Ostiae lacus, et Capuae murus Fortunaeque aedis, et Sinuessae murus portaque. haec de caelo tacta: cruentam etiam fluxisse aquam Albanam quidam auctores erant, et Romae intus in cella aedis FortisFortunae de capite signum quod in corona erat in manum sponte sua prolapsum. et Priuerni satis constabat bouem locutum uolturiumque frequenti foro in tabernam deuolasse, et Sinuessae natum ambiguo inter marem ac feminam sexu infantem,
Abbreviated transcription (Latin):
ta alia preclara que ipis maioribusq suis prestitissent reces
etiam meritum eorum in rem .p. cominemorarent. ne nc̃
quidem post tot secula sileantur. fraudentur ue laude sua
ignini fuere et noram satriculaniq: et fregellan et nuce¬
rini penusini brundisini et adriani et firmani et ariminẽ¬
ses et ab altero mari pontiani et pestani et cosani et medite¬
ranei beneuentani et sernini et spoletini et placentini et
cremonenses.Harum coloniarum subsidio.tum imperium.
populi romani stetit.hisq gratie et in senatu et ad populum
acte. Duodecim aliarum coloniarum que detrectauerunt
imperium. mentionem patres fieri uetuerunt neq: illos di¬
mitti neq retineri neq appellari a consulibus castigatio ma¬
ximc exdignitate .p .R. uisa ẽ. Caetera expedientibus. q̃
ad bellum opus erat consulibus. aurum uicissimarium: ꝙ ĩ
sanctione erario ad ultimos caus seruabatur: promi placuit

Expanded text:
ta alia praeclara quae ipsis maioribusque suis praestitissent recens ta alia praeclara quae ipsis maioribusque suis praestitissent recens etiam meritum eorum in rem publicam commemorarent. ne nunc quidem post tot saecula sileantur fraudenturue laude sua: Signini fuere et Norbani Saticulanique et Fregellani et Lucerini et Uenusini et Brundisini et Hadriani et Firmani et Ariminenses, et ab altero mari Pontiani et Paestani et Cosani, et mediterranei Beneuentani et Aesernini et Spoletini et Placentini et Cremonenses. harum coloniarum subsidio tum imperium populi Romani stetit, iisque gratiae in senatu et apud populum actae. duodecim aliarum coloniarum quae detractauerunt imperium mentionem fieri patres uetuerunt, neque illos dimitti neque retineri neque appellari a consulibus; ea tacita castigatio maxime ex dignitate populi Romani uisa est. cetera expedientibus quae ad bellum opus erant consulibus, aurum uicesimarium quod in sanctiore aerario ad ultimos casus seruabatur promi placuit.
Abbreviated transcription (Latin):
solari senatum et dicere et alias colomasrfidenatq offitio
pristino fore: Eas quoq ipãs quȩ officio dogossissent. At legati
circa eas colonias mittantur: non qui predenturinerecundia¬
quac ut e re ꝑ ducerent temtatis prius aliarum coloniaꝵ
animis citauerunt legatos quęsiueruntq ab his qui mili¬
tes ex formula paratds hrent produo de uiginti colonis
Sextilus fregellanus respondit et milites paraios exfor¬
mula eẽ et si pluribus cpus eẽt pluris daturos: et quicquid ali¬
ud imparet uelletq populo romano enixe facturos Ad ia
sibi neq opes de cẽ animum etiam suꝑ ẽe. Consules sibi uidẽ
prefati promeĩto corum sua uoce conlaudari eos. nisi uniuer¬
si patres in curia gras egissent sequi in senatu eos uissere
Senatus ꝗͣ poterat᷑ honoratissimo decreto allocutus cos mã¬
dat consulibus ut ad populum eos producerent et inter ml¬

Expanded text:
solari senatum et dicere alias colonias in fide atque officio solari senatum et dicere alias colonias in fide atque officio pristino fore; eas quoque ipsas quae officio decesserint, si legati circa eas colonias mittantur qui castigenpublica ducerent, pertemptatis prius aliarum coloniarum animis citauerunt legatos quaesiueruntque ab iis ecquid milites ex formula paratos haberent. pro duodeuiginti coloniis M. Sextilius Fregellanus respondit et milites paratos ex formula esse, et si pluribus opus esset plures daturos, et quidquid aliud imperaret uelletque populus Romanus enixe facturos; ad id sibi neque opes deesse, animum etiam superesse. consules parum sibi uideri praefati pro merito eorum sua uoce conlaudari eos nisi uniuersi patres iis in curia gratias egissent, sequi in senatum eos iusserunt. senatus quam poterat honoratissimo decreto adlocutos eos, mandat consulibus ut ad populum quoque eos producerent, et inter mul
Abbreviated transcription (Latin):
rent: non campanos neq tarentinos eos ẽẽ sed romanos.
nde oriundos inde in colomas atq: in agrum bello captu
stirpis agendȩ causa missos.Quae liberi parentibus debe¬
rent. ea illos romanis debere si ulla pietas siue memoria
antique patrie eẽt Consulerent igitur de integro.Nam
cum quidem quȩ temere agitassent ea prodendi imperii
mam tradende hannibali uictorie ẽẽ.Cum alternis hec
coñs diu iactassent nihil moti legati:neq: se quod domum:
renuntiarent hr̃e dixerunt:neq: senatum suũ ꝗd noui cõ¬
ilẽt nisi nec miles qui legeretur: nec pecuma: qui daretur
in stipendium ẽẽt. Cum obstinatos eos uuderent cons rem
ad senatum detulerunt. Ubi tantus pauor. Hominum aĩs
est in iectus ut magna ps actum de inperitdiceretidem.
alias colonias facturas idem sociof consensisse dipmef add
dendam hannibali urbem romananp consules hortam et cõ¬

Expanded text:
rent non Campanos neque Tarentinos esse eos sed Romanos, rent non Campanos neque Tarentinos esse eos sed Romanos, inde oriundos, inde in colonias atque in agrum bello captum stirpis augendae causa missos. quae liberi parentibus deberent, ea illos Romanis debere, si ulla pietas, si memoria antiquae patriae esset. consulerent igitur de integro; nam tum quidem quae temere agitassent, ea prodendi imperii Romani, tradendae Hannibali uictoriae esse. cum alternis haec consules diu iactassent, nihil moti legati neque se quid donum renuntiarent habere dixerunt neque senatum suum quid noui consuleret, ubi nec miles qui legeretur nec pecunia quae daretur in stipendium esset. cum obstinatos eos uiderent consules, rem ad senatum detulerunt, ubi tantus pauor animis hominum est iniectus ut magna pars actum de imperio diceret: idem alias colonias facturas, idem socios; consensisse omnes ad prodendam Hannibali urbem Romanam. consules hortari et con
Abbreviated transcription (Latin):
excedat. si ueteres milites non redeant in patriam: nou
legantur: breui neminem super futurum.Itaq: ꝙ prope diẽ
res ip̃a negatura sit:priusꝗ ad ultimam solitudinem atq e¬
in hoc socios uideant Romani profecto de pace cum car¬
thaginensibus iungenda cogitaturos. Aliter nunq̃ uiuo
negauerunt consules eẽ:unde milites pecuniamq: darent e
fuaerunt ardee nepetes iuturna alta carseoli suessa ceretes et ia
cates. Narnia. Interamna. Noua re consules icti cum abstra¬
here eos a tam detestabili consilio uellent:castigando incei¬
tandoq plusꝗ̃ leniter agendo. profecturos rati eos ausos eẽ cõ¬
sulibus dice aiebant ꝙ cons in senatu pronuntiarent in ani¬
mum inducere non possent: non enim detrectationem eã
numerum militiae: sed apertam defectionem a.P. R. ẽẽ
Redirent itaq prope in colonias et tanꝗͣ integra re locutix
magisꝗ̃ ausi tantum nefas: cum suis consuferent admone¬

Expanded text:
excedat. si ueteres milites non redeant in patriam, noui excedat. si ueteres milites non redeant in patriam, noui legantur, breui neminem superfuturum. itaque quod propediem res ipsa negatura sit, priusquam ad ultimam solitudinem atque ein hoc socios uideant Romani, profecto de pace cum Carthaginiensibus iungenda cogitaturos: aliter nunquam uiuo negauerunt consulibus esse unde milites pecuniamque darent. eae fuere Ardea, Nepete, Sutrium, Alba, Carseoli, Sora, Suessa, Circeii, Setia, Cales, Narnia, Interamna. noua re consules icti cum absterrere eos a tam detestabili consilio uellent, castigando increpandoque plus quam leniter agendo profecturos rati, eos ausos esse consulibus dicere aiebant quod consules ut in senatu pronuntiarent in animum inducere non possent; non enim detractationem eam munerum militiae, sed apertam defectionem a populo Romano esse. redirent itaque propere in colonias et tamquam integra re, locuti magis quam ausi tantum nefas, cum suis consulerent. admone
Abbreviated transcription (Latin):
cultis notaret: et per inde dominos laudaret castigaretq
Ita tantum ea cura frumenti prouenit ut romam mitteret
et catinam conueheret. unde exercitui: qui ad tarentum
aestiua acturus isset. posset preberi. Cacterum transportati
miltes in siciliam:et erat maior pars latini nominis socior¬
q prope magͥ motus cã fuere.Adeo ex paruis sacpe magnarũ
momenta rerum pendent. Fremitus enim inter latinos socios¬
q: in concilns ortus decimum annum dilectibus et stipendiis:
exhaustos eẽ. Quot annis ferme clade magna pugnare alios
in acie occidi alios morbo absumi magis perire sibi ciuem ꝗ
abromano miles lectus sit ꝗͣ qui a peno captus. Quippe ab
hoste gratis remitti in patriam ab romanis extra italian
in exilium uerius ꝗͣ in militiam obligaĩ. Octauum iam ibi
annum senescẽ cannensem militem moriturum añꝗͣ italia
hostis excedat Quippe nunc cum maxime florens uiribus

Expanded text:
cultis notaret et perinde dominos laudaret castigaretque. cultis notaret et perinde dominos laudaret castigaretque. ita tantum ea cura frumenti prouenit ut et Romam mitteret et Catinam conueheret unde exercitui qui ad Tarentum aestiua acturus esset posset praeberi. ceterum transportati milites in Siciliam—et erant maior pars Latini nominis sociorumque—prope magni motus causa fuere; adeo ex paruis saepe magnarum momenta rerum pendent. fremitus enim inter Latinos sociosque in conciliis ortus, decimum annum dilectibus stipendiis se exhaustos esse; quotannis ferme clade magna pugnare; alios in acie occidi, alios morbo absumi; magis perire sibi ciuem qui ab Romano miles lectus sit quam qui ab Poeno captus: quippe ab hoste gratis remitti in patriam, ab Romanis extra Italiam in exsilium uerius quam in militiam ablegari. octauum iam ibi annum senescere Cannensem militem, moriturum ante quam Italia hostis, quippe nunc cum maxime florens uiribus,
Abbreviated transcription (Latin):
in etruriam dedit ducendum.Et legiones que in etruria
erant roma deducendas. Et fabius consul reliquias exerci¬
proconsulem iuissit atq ab eo duas legiones et xdci legio¬
nes remes accepere.Nihil ee educte ex insula legiones mi¬
nuer nec uiribus nec spe eius prouintiac: praesidium. Nam
cum ꝑter egregic suppletas duas ueteres legiones transfuga¬
rum etiam numidarum equitum peditumq magnam uim
hr̃et siculos quoq qui in exercitu epicidis aut penorum fue¬
rant belli peritos iuros milites scripsit. Ca externa auxilia
cum singulis romanis legionibus aduinxisset duorum speriẽ
exercituum seruauit: Altero. l cincium partem insule re¬
gimen qua hyeronis. fuerat tueri iussit. altero ip̃e caeteram
insulam. tuebatur diisam quondam romani imperii pur
bitu littorum praesidia ore maritime ẽẽnt. Ip̃ẽ tum muttis
equitatu prouintiam peragrabat: ut uiscr& agros cultaq abĩ¬

Expanded text:
—in Etruriam dedit ducendum et legiones quae in Etruria —in Etruriam dedit ducendum et legiones quae in Etruria erant Romam deducendas. et Fabius consul reliquias exerciproconsulem iussit, atque ab eo duas legiones et triginta quinqueremes accipere. nihil eae deductae ex insula legiones minuerunt nec uiribus nec specie eius prouinciae praesidium; nam cum praeter egregie suppletas duas ueteres legiones transfugarum etiam Numidarum equitum peditumque magnam uim haberet, Siculos quoque qui in exercitu Epicydis aut Poenorum fuerant, belli peritos uiros, milites scripsit. ea externa auxilia cum singulis Romanis legionibus adiunxisset, duorum speciem exercituum seruauit; altero L. Cincium partem insulae, regnum qua Hieronis fuerat, tueri iussit: altero ipse ceteram insulam tuebatur diuisam quondam Romani Punicique bitu litorum praesidio orae maritimae essent. ipse cum Muttinis equitatu prouinciam peragrabat ut uiseret agros cultaque ab in
Abbreviated transcription (Latin):
riam. cum.L. Licinius pretor inde eduxisset .tri. pl appella¬
ut. Flamenuetustum ius sacerdotii replent datum id cum
toga pretexta et sella curuli et flamininio eẽ pretor nõ exo¬
litisuetustate annalium exemplis stare ius. sed recentissime
cuiusq: consuetudinis usus ualebat:nec patrum nec auorum
nemoria dialem quenꝗͣ id ius usurpasset.tribuni rem in er¬
tia flamminum obliteratam ip̃is non sacerdotio damno fu¬¬
isse cum equum censuissent:ne ipõ quidem contra tendẽte
pretore magno assensu patrum plebq: flamen insenatum
ntroduxerunt. Omnibus ita existimantibus magis sanc¬
tate uitȩ ꝗ̃ sacerdotii iure rem flamminem obtinuisse: Cõ¬
sules priusꝗ̃ in prouintiam irent duas urbanas legiones in
supplementum quantum opus erat caeteris exercitibus
nilitum scripserunt. Urbanum ueterem exercitum ful¬
uius consul. En. fuluio flacco legato frater hic consulis eãt¬

Expanded text:
riam cum P. Licinius praetor inde eduxisset, tribunos plebis appellariam cum P. Licinius praetor inde eduxisset, tribunos plebis appellauit. flamen uetustum ius sacerdotii repetebat: datum id cum toga praetexta et sella curuli ei flamonio esse. praetor non exoletis uetustate annalium exemplis stare ius, sed recentissimae cuiusque consuetudinis usu uolebat: nec patrum nec auorum memoria Dialem quemquam id ius usurpasse. tribuni rem inertia flaminum oblitteratam ipsis, non sacerdotio damno fuisse cum aequum censuissent, ne ipso quidem contra tendente praetore, magno adsensu patrum plebisque flaminem in senatum introduxerunt, omnibus ita existimantibus magis sanctitate uitae quam sacerdotii iure eam rem flaminem obtinuisse. consules priusquam in prouincias irent, duas urbanas legiones in supplementum quantum opus erat ceteris exercitibus militum scripserunt. urbanum ueterem exercitum Fuluius consul C. Fuluio Flacco legato—frater hic consulis erat
Abbreviated transcription (Latin):
pellati ad senatum reicerunt. senatus populo potes tatem fec̃
ta primus ex plebe creatus maxximus curio. E. manilius attel¬
lus et flammedialem inuitum augurari coegit. PLicinius
maximus pontifex. C. ualerium ffaccum et decemuirorũ
sacris faciendis creatus in locumq Quinti mutii sceuole de mõ¬
tui. C.Lectorius causam in augurare coacti flamminis li¬
bens reticuisset:in ex mala fama in bonam uertiss&.ob ado¬
lescentiam negligentem luxuriosamq. C. Flaccus flamen cap¬¬
tus a .P.licinio pontifice maximo erat.L. flacco fr̃i germa¬
no cognatiq alus ab eadem uitia inuisus.Is ut animum eius
curasacrorum et cerimoniarum cepit.ita repente exuit
antiquos maiores:ut nemo tota uiuentute haberetur prior
nec probatior primoribus patrum sus pariter alienisq eẽt
uius fame consensu clatus ad iustam fidutiam fui.rem inte¬
missam per multos annos obindignitatem flammium prio&
repetentium ut in senatum introiret. Ingressum cum cia¬

Expanded text:
pellati ad senatum <rem> reiecerunt: senatus populi potestatem fecit: ita primus ex plebe creatus maximus curio C. Mamilius Atellus . et flaminem Dialem inuitum inaugurari coegit P. Licinius pontifex maximus C. Ualerium Flaccum ; decemuirum sacris faciundis creatus in locum Q. Muci Scaeuolae demortui C. Laetorius . causam inaugurari coacti flaminis libens reticuissem, ni ex mala fama in bonam uertisset. ob adulescentiam neglegentem luxuriosamque C. Flaccus flamen captus a P. Licinio pontifice maximo erat, L. Flacco fratri germano cognatisque aliis ob eadem uitia inuisus. is ut animum eius cura sacrorum et caerimoniarum cepit, ita repente exuit antiquos mores ut nemo tota iuuentute haberetur prior nec probatior primoribus patrum, suis pariter alienisque, esset. huius famae consensu elatus ad iustam fiduciam sui rem intermissam per multos annos ob indignitatem flaminum priorum repetiuit, ut in senatum introiret. ingressum eum cu
Abbreviated transcription (Latin):
et propinqua spe potuunde capuae. Id cum per literas miser.¬
biliter profratris capite scriptas petisset fuluius. negassentq
En. fuluius exulatum tarquinios abiit.Id ei iustum exiluim
ec̃ sciuit plebs. Inter hacc uis belli omnis uersa in capuam el
Obsidebatur tamen carius ꝗ̃ oppugnabat᷑ nec aut famem tollera

Expanded text:
et propinqua spe Capuae potiundae. id cum per litteras miseraet propinqua spe Capuae potiundae. id cum per litteras miserabiliter pro fratris capite scriptas petisset Fuluius negassentqueCn. Fuluius exsulatum Tarquinios abiit. id ei iustum exsilium esse sciuit plebs. inter haec uis omnis belli uersa in Capuam erat; obsidebatur tamen acrius quam oppugnabatur, nec aut famem tolera
Abbreviated transcription (Latin):
um audatiam aut pauorem facere:Bis est accusatus peciiniaq
anquisitum tertio testibus datis: cum preterꝗͣ ꝙ omnibus pro¬
bris onerabatur: iurati per multi dicerent fuge pauorisq ini¬
tium a practore ortum ab eo desertos milites cum aut uanun
timorem uocis crederent terga dedisse. tanta ira accensa est.
ut capite anquirendum contio subclamaret de co quoq: nouũ
certamen ortum.nam cum bis pecunia anquisisset tertio ca¬
pitis se anquirere diceret: tribuni plebis appellati: cum lege nega¬
runt sc in mora ec̃ quominus:quod ei more maiorum permissũ
eẽt: seu legibus seu moribus mallet: anquireret.quo ad uel capi¬
tis uel pecunie iudicasset priuato. tum sempronius per duellio
se iudicare.en. fuluio dixit diemq comitus ab.C. Calfurnio pre¬
tore urbis petit. Inde alia spes ab eo temptata est:si adee iuditio
quintus fuluius frat᷑ p posset florens tum faia rerum gestaru

Expanded text:
um audaciam aut pauorem facere. bis est accusatus pecuniaque um audaciam aut pauorem facere. bis est accusatus pecuniaque anquisitum. tertio testibus datis cum, praeterquam quod omnibus probris onerabatur, iurati permulti dicerent fugae pauorisque initium a praetore ortum, ab eo desertos milites cum haud uanum timorem ducis crederent terga dedisse, tanta ira accensa est ut capite anquirendum contio succlamaret. de eo quoque nouum certamen ortum; nam cum bis pecunia anquisisset, tertio capitis se anquirere diceret, tribuni plebis appellati collegae negarunt se in mora esse quo minus, quod ei more maiorum permissum esset, seu legibus seu moribus mallet, anquireret quoad uel capitis uel pecuniae iudicasset priuato. tum Sempronius perduellionis se iudicare Cn. Fuluio dixit, diemque comitiis ab C. Calpurnio praetore urbano petit. inde alia spes ab reo temptata est, si adesse in iudicio Q. Fuluius frater posset, florens tum et fama rerum gestarum
Abbreviated transcription (Latin):
ubi iuuentam egerit senectutem acturum milites qui nihila¬
liud peccauerint.q̃ꝙ imperatores similes fuerint: religatos
prope in exilium ignominiosam pati militiam adeo in pare
ubertatem romae diti ac pauperi honorato atq inhonorato
ec̃. Reus ab se culꝑam in milites transferebat eos ferociter pu¬
gnam poscentis productos in aciem non eo quo uoluerint ꝗa
serum dici fuerit. sed postero die et tempore et loco eque in¬
structo seu famam seu iim hostium non substinuisse cumo
effuse omnes fugerent:se quoq turba ablatum: ut uarrone
cannensi pugna ut multos alios imperatores.Quod autem
olum se restantem prodesse reip.nisi si mors sua remedio pub¬
licis cladibus futura eẽt. non se in opia commeatus sin loco in¬
iqua in caute deductum non agmine in explorato cuntem in¬
sidus circumuentum ui aꝑta armis acie uictum. nec suorum
nimos nec hostium in potestate habuisse suum cuiq ingei¬

Expanded text:
ubi iuuentam egerit senectutem acturum, milites qui nihil aubi iuuentam egerit senectutem acturum, milites qui nihil aliud peccauerint quam quod imperatoris similes fuerint relegatos prope in exsilium ignominiosam pati militiam; adeo imparem libertatem Romae diti ac pauperi, honorato atque inhonorato esse. reus ab se culpam in milites transferebat: eos ferociter pugnam poscentes, productos in aciem non eo quo uoluerint, quia serum diei fuerit, sed postero die, et tempore et loco aequo instructos, seu famam seu uim hostium non sustinuisse. cum effuse omnes fugerent, se quoque turba ablatum, ut Uarronem Cannensi pugna, ut multos alios imperatores. qui autem solum se restantem prodesse rei publicae, nisi si mors sua remedio publicis cladibus futura esset, potuisse? non se inopia commeatus non in loca iniqua incaute deductum, non agmine inexplorato euntem insidiis circumuentum: ui aperta armis acie uictum. nec suorum animos nec hostium in potestate habuisse: suum cuique ingeni
Abbreviated transcription (Latin):
neste genitos. liberaliter educatos seruilibus uitiis in biuisse
Ergo effecisse ut et feroces et inquietos inter se socios ignaui. &
inbelles inter hostes eẽnt: nec impetum modo penorum.sed
ne clamorem quidem sustinere possent nec hercule. murum
ee militesin acie: cum primus omnium impe sator fugeret
magis mirari se aliquos stantes cecidisse: et non omnes comi¬
tes. en fulun fuisse pauoris ac fugae:C. flamminium.L
paulum.C. postumium.En.ac.p. Scipiones cadere ĩ acie ma¬
luisse: ꝗͣ deserere circumuentos hostibus suos exercitus. cñ. ful¬
uium prope unum nuntium deleti exercitus romam redisse
facinus indignum cẽ cannensem exercitum: ꝙ ex acie fuģ¬
rit: in siciliam. deportatum. Ne prius in dimittat᷑ ꝗͣ hostis
ex italia discesserit dimittat᷑ et hoc idem in.En. fuliui legioi¬
bus nuper decretum. En. fuliii fugam ex praelio ipius teme¬
ritate cominisso impunitam ẽc et cum in ganea lustriq¬

Expanded text:
neste genitos, liberaliter educatos, seruilibus uitiis imbuisse. neste genitos, liberaliter educatos, seruilibus uitiis imbuisse. ergo effecisse ut feroces et inquieti inter socios, ignaui et imbelles inter hostes essent, nec impetum modo Poenorum sed ne clamorem quidem sustinere possent. nec hercule mirum esse <cessisse> milites in acie cum primus omnium imperator fugeret: magis mirari se aliquos stantes cecidisse et non omnes comites Cn. Fului fuisse pauoris ac fugae. C. Flaminium , L. Paulum , L. Postumium , Cn. ac P. Scipiones cadere in acie maluisse quam deserere circumuentos exercitus: Cn. Fuluium prope unum nuntium deleti exercitus Romam redisse. facinus indignum esse Cannensem exercitum quod ex acie fugerit in Siciliam deportatum ne prius inde dimittatur quam hostis ex Italia decesserit et hoc idem in Cn. Fului legionibus nuper decretum, Cn. Fuluio fugam ex proelio ipsius temeritate commisso impunitam esse et eum in ganea lustrisq
Abbreviated transcription (Latin):
perator prefuisset. Ea res cum tribunis acta promulgataq ẽ.
ed aliud certamen occupauerat animos.C. sempronius blesu
ta imperatoris temeritate atq: in scientia exercitum in locũ
precipitem preclusisset dictitans. neminem preter.cn.fuluiũ
ante conrupisse omnibus uitiis legiones suas ꝗͣ prodiret.Itaq:
uere dici posse prius eos pisse ꝗͣ uiderent hostem. nec abhan¬
nibale sed abimperatore suo uictos ẽẽ. Neminem cum suffra¬
gium incat. satis cernere: cui imperium: cui exercitum permit¬
tat. Quid interfuisse inter.ti. sempronium cum ei seruorum
exercitus datus eẽt. breui effecisse disciplina atq imperio:ut ne¬
mo eorum generis aut sanguinis sui memor in acie eẽt psidio
socis hostibus terrori eent. cum ad beneuentum aliasq urbes
eos uelut e faucibus hannibalis ereptos populo romano resti¬
tuisset cum fuluium quiritium romanorum exercitum ho¬

Expanded text:
perator praefuisset. ea res cum tribunis acta promulgataque est; perator praefuisset. ea res cum tribunis acta promulgataque est; sed aliud certamen occupauerat animos. C. Sempronius Blaesutos imperatores temeritate atque inscitia exercitum in locum praecipitem duxisse dictitans, neminem praeter Cn. Fuluium ante corrupisse omnibus uitiis legiones suas quam proderet. itaque uere dici posse prius eos perisse quam uiderent hostem, nec ab Hannibale, sed ab imperatore suo uictos esse. neminem cum suffragium ineat satis cernere cui imperium, cui exercitum permittat. quid interfuisse inter Ti. Sempronium <et Cn. Fuluium ? Ti. Sempronium > cum ei seruorum exercitus datus esset breui effecisse disciplina atque imperio ut nemo eorum generis ac sanguinis sui memor in acie esset <sed> praesidio sociis, hostibus terrori essent; Cumas Beneuentum aliasque urbes eos uelut e faucibus Hannibalis ereptas populo Romano restituisse: Cn. Fuluium Quiritium Romanorum exercitum, ho
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritate. patrum dato pro praetore senatui scripserat ma
gnam partem hominum offendebat rem mali exempli ee
mperatores legi ab exercitibus et solenne auspiciatorum ce¬
mitiorum in castra et prouintias procul a legibus magistra¬
tibusq ad militarem temeritatem transferri. Et cum q¬
dam referendum ad senatum censerent: melius uisum differ¬
ri eam consultationem donec proficiscerentur equites qui e
mario. litteras attulerant rescribi de frumento et uestimen¬
tis exercitus placuit: eam utramq rem cure fore senatui
adscribi autem pro.p. R. L. Marcio non placuit. Ne id i¬
ipm quod consultatio reliquerant pro preiudicato ferr&
dimissis equatibus de nulla re prius consules retulerunt. Omnuiq:
in unum sententie congruebant agendum cum tribunis plebis
ẽẽ primo quoq tempore ad plebem ferrent ꝗͣ cum imperio mitti
placeret in hyspaniam ad cum exercitum ci tamen scipio im¬

Expanded text:
auctoritate patrum dato propraetor auctoritate patrum dato propraetor gnam partem hominum offendebat: rem mali exempli esse imperatores legi ab exercitibus et sollemne auspicandorum comitiorum in castra et prouincias procul ab legibus magistratibusque ad militarem temeritatem transferri. et cum quidam referendum ad senatum censerent, melius uisum differri eam consultationem donec proficiscerentur equites qui ab Marcio litteras attulerant. rescribi de frumento et uestimentis exercitus placuit eam utramque rem curae fore senatui; adscribi autem 'propraetori L. Marcio ' non placuit, ne id ipsum quod consultationi reliquerant pro praeiudicato ferret. dimissis equitibus, de nulla re prius consules rettulerunt, omniumque in unum sententiae congruebant agendum cum tribunis plebis esse, primo quoque tempore ad plebem ferrent quem cum imperio mitti placeret in Hispaniam ad eum exercitum cui Cn. Scipio im
Abbreviated transcription (Latin):
legionibus: quibus.p. cornelius propretor in sicilia eẽt.dum
ie quem militem legeret ex eo numero quibus senatus mii¬
sionem reditumq inpatriam negasset an belli finem.CPu
et supplementum de exercitu tamen fuluii qui priore ãno i
apulia fede cesus fugatusq erat. Huic generi militum sene¬
tus eundem: quem cannensibus finem statuerat militie: Ad¬
ditum etiam utrorumq ignominie ẽ ut in opibus hyberna¬
rent: ne ue hyberna propius ullam urbem decem milibus
passuum edificarent. L. Cornelio insardinia duclegiones da¬
te: quibus mutius praefuerat: supplementum si opus eẽt con¬
ginta graeci cum legione una centum siculi cum duabus legio¬
nibus habebant naues. Tribus et xxx legionibus romanis co
bellum anno terra mariq est gestum.Principio eius anni cũ¬
cum de luteris.l. marcii referretur res geste magnifice sena¬
tui uise: Titulus honoris quod imperio non populi iussu non ex

Expanded text:
legionibus quibus P. Cornelius pro praetore in Sicilia praeesset, dum legionibus quibus P. Cornelius pro praetore in Sicilia praeesset, dum ne quem militem legeret ex eo numero quibus senatus missionem reditumque in patriam negasset ante belli finem. C. et supplementum de exercitu Cn. Fului , qui priore anno in Apulia foede caesus fugatusque erat. huic generi militum senatus eundem, quem Cannensibus, finem statuerat militiae. additum etiam utrorumque ignominiae est ne in oppidis hibernarent neue hiberna propius ullam urbem decem milibus passuum aedificarent. L. Cornelio in Sardinia duae legiones datae quibus Q. Mucius praefuerat; supplementum si opus esset conginta Graecia cum legione una, centum Sicilia cum duabus legionibus habebat naves. tribus et viginti legionibus Romanis eo anno bellum terra marique est gestum. principio eius anni cum de litteris L. Marcii referretur, res gestae magnificae senatui visae: titulus honoris, quod imperio non populi iussu, non ex
Abbreviated transcription (Latin):
Neus fuluius centumalus.P Sulpitius galba
consules cum idibus marcii magistratum in¬
issent. senatu in capitolium uocato de Re.p.
de administratione belli. de prouinciis exer¬
citibusq patres consuluerũt Fuluio et appio
claudio prioris anni consulibus prorogatum.
imperium est atq exercitus quos habebant: decreri adiectũ¬
q ne a capua quam obsidebãt: abscederent priusꝗͣ oppugnasse
eam. Tum cura maxime intentos habebat romanos: non ab
ira tantum: que in nullam unꝗͣ ciuitatem iustior fuit. ꝗͣ
ꝙ urbs tam nobilis ac potens sicut defectione sua traxerat᷑
aliquot populos ita recepta inclinatura rursus animosu
debatur adueteris imperii respectum. Et prioris anni praetoribꝰ
n. lunio in etruria.p. sempronio in gallia cum binis legionibus:
ꝗͣ habuerant. prorogatum est imperium prorogatum et.
marcello ut pro consule in sicilia reliquias belli perficeret. Cõ
exercitu quem haberet si supplemento opus ẽẽt suppleret de

Expanded text:
ba consules cum idibus Martiis magistratum inissent, senatu in Capitolium uocato, de re publica, de administratione belli, de prouinciis exercitibusque patres consuluerunt. Q. Fuluio Ap. Claudio , prioris anni consulibus, prorogatum imperium est atque exercitus quos habebant decreti, adiectumque ne a Capua quam obsidebant abscederent priusquam expugnassent. ea tum cura maxime intentos habebat Romanos, non ab ira tantum, quae in nullam unquam ciuitatem iustior fuit, quam quod urbs tam nobilis ac potens, sicut defectione sua traxerat aliquot populos, ita recepta inclinatura rursus animos debatur ad ueteris imperii respectum. et praetoribus prioris anni M. Iunio in Etruria, P. Sempronio in Gallia cum binis legionibus quas habuerant prorogatum est imperium. prorogatum et M. Marcello , ut pro consule in Sicilia reliqua belli perficeret eo exercitu quem haberet: si supplemento opus esset, suppleret de
Abbreviated transcription (Latin):
emporus urbe graeca oriundi et ip̃i aphoca sunt copias ex¬
posuit. Inde sequi nauibus iussis tarraconem pedibus profectus
conuentum omnium sociorum. et enim legationes ad far¬
aduentus eius ex omni se prouincia effuderant: habuit
naues ibi subduci iussit remissis quatuor triremibus mas¬
siliensium. quae offitii causa ab domo prosecute fuerant

Expanded text:
Emporiis urbe Graeca—oriundi et ipsi a Phocaea sunt—copias exEmporiis urbe Graeca—oriundi et ipsi a Phocaea sunt—copias exposuit. inde sequi nauibus iussis Tarraconem pedibus profectus conuentum omnium sociorum —etenim legationes ad famam eius ex omni se prouincia effuderant—habuit. naues ibi subduci iussit, remissis quattuor triremibus Massiliensium quae officii causa ab domo prosecutae fuerant