comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iquis ad ũsariũ aut tepetitione aut̃
cͥminis obiectione pulsaui̾t inꝓiũtia in
qua ꝯsistit. ille qui pulsat᷑. suas exerat
actiones. nec exstimet. adu̾sariũ suum ali¬
bi aut longisis ad uditiũ ꝑtͣhendũ. Ille
uͦ quipulsatꝰ fui̾t. siuidicem suspectum
habuit. liceat appellare.

Expanded text:
um aut repetitione aut criminis objectione pulsaverit, in provincia in qua consistit ille qui pulsatur, suas exerat, actiones, nec aestimet adversarium suum alibi, aut longius ad judicium pertrahendum. Ille vero qui pulsatus fuerit, si judicem suspectum habuerit, liceat appellare.
Abbreviated transcription (Latin):
inutroq sexu par ratione condẽpnatꝰ.
S uiros suos mulieres ñ facile deadul¬
t̾io accusant. ⁊ ĩhabẽt latentia peccata
uindic̾tã. Yiri aut̃ lib̃uis uxores adul¬
teras ap̃ sac̾dotes deferre cõsueuerunt.¬
o denegat᷑. Uirorum aut̃ latente cõmis¬
so ñ facile quisquã exsusspitionib
ab stinet᷑. Qui utiq submouebit᷑ si eiꝰ
flagitiũ detegat᷑. Cũ gͦ par causa sit.
int̾ dũ ꝓbatione cessante uindicte ra¬
tio conquiesit.

Expanded text:
 sexu pari ratione condemnet, sed viros suos mulieres non facile de adulterio accusant. Non enim habent latentia peccata vindictam. Viri autem liberius uxores adulteras apud sacerdotes deferre consueverunt,a denegatur. Virorum autem latente commisso non facile quisquam ex suspicionibus abstinet, qui utique submovebitur, si eius flagitium detegatur. Cum enim par causa sit, interdum probatione cessante, vindicte ratio conquiescit.
Abbreviated transcription (Latin):
t ep̃s monastia monachorum ⁊ scĩmo¬
nialium frequent̾ introeat. ⁊ cum grauib
dens. eorum uitam ⁊ conu̾sationem diligẽt᷑
discutiat. ⁊ siquid rep̃hensibile inuenerit
corrigẽ satagat. Scĩmonialium ⁊̃ puditi¬
tiam subtilit̾ inuestiget. ⁊ sialiqua inue¬
nit᷑ quȩ neglecto ꝓposito castitatis. cłico
aut laico iupudent̾ misceatur. acriter
u̾̃b̃ib coherceat᷑. ⁊ inpͣuata custodia re-¬
trudat᷑. ũ qd̾ mala ꝯmisit digne peniteat.
Int̾ dicat ⁊̃ exauctoritate scõrum canonũ
ut nullus cłicus aut laicus inearum clau¬
stris. ⁊ secretis habitationib accessum ha-
missa ad eccłas suas redeant. Omĩb p̃t̾ea¬
publice ⁊ pͥuatim denuntiet. quantum sit
piaculum qui spõsam xͥ uiolare p̃sumit.
Sienim ille reus tenetur. quisponsam ho¬
minis uiolat. quantomagis reus maiesta¬
tis efficit᷑. qui sponsam omp̃is dĩ corrũpit.¬

Expanded text:
pus monasterium monachorum et sanctimonialium frequenter introeat, et cum gravibus dens, eorum vitam et conversationem diligenter discutiat; et si quid reprehensibile invenerit, corrigere satagat. Sanctimonialium etiam pudicitiam subtiliter investiget. Et si aliquam invenerit quae, neglecto proposito castitatis, clerico aut laico impudenter miscetur, acriter verberibus coerceatur, et in privata custodia retrudatur, ubi quod male commisit digne poeniteat. Interdicat autem ex auctoritate sanctorum canonum ut nullus laicus aut clericus in earum claustris et secretis habitationibus accessum habemissa, ad eccpublice et privatim denuntiet, quantum sit piaculum qui sponsam Christi vitiare praesumit. Si enim ille reus tenetur qui sponsam hominis violat, quanto magis reus majestatis efficitur, qui sponsam omnipotentis Dei corrumpit
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃s ꝑmanus inpositionem ep̃ãtum ac¬
ceꝑit. ⁊ sibi ꝯmissum minist̾ium subire
neglexerit. nec acquieuit ire adeccłam
sibi ꝯmissam. hũc oportet ꝯmunione
pͥuari. donec suseepit coactus officisi
aut cͥte deeo aliquid integre decreui̾t
eiusdem ꝓuincie sinodus sac̾dotũ.

Expanded text:
er manus impositionem episcopatum acceperit, et sibi commissum ministerium subire neglexerit, nec acquieverit ire ad Ecclesiam sibi commissam, hunc oportet communione privari, donec susceperit coactus officium, aut certe de eo aliquid integra decreverit ejusdem provinciae synodus sacerdotum.
Abbreviated transcription (Latin):
constitutus siurguente aut mete
mortis aut captiuitatis ꝑiculo. p ͤ¬
nitentiã gessit. ⁊ postea timens¬
lapsum incontinentie uiuenilis.
copulã uxoris eleg̃. ne cͥmen forni¬
cationis incurreret. rẽ uidet᷑ fecis¬
se uenialẽ. si p̃t̾ ꝯiugẽ nullã oĩo
cognouit. In qͦ tñ ñ regulã ꝯstitui¬
mus s quid sit tollerabilius esti¬
mamus. Nam scdm uerã cognitio¬
nem nichil magis ei congruit. ꝗ
penitentiam gessit. qͣ castitas ꝑse¬
uerans ⁊ mentis ⁊ corporis.

Expanded text:
constitutus, si urgente aut metu mortis, aut captivitatis periculo, poenitentiam gessit, et postea, timenslapsum incontinentiae juvenilis, copulam uxoris elegit ne crimen fornicationis incurreret, rem videtur fecisse venialem, si praeter conjugem, nullam omnino cognoverit. In quo tamen non regulam constituimus, sed quid sit tolerabilius aestimamus. Nam secundum veram cognitionem nihil magis ei congruit qui poenitentiam gessit, quam castitas perseverans et mentis et corporis.
Abbreviated transcription (Latin):
iob pͥmus exibuit q̃n pꝰ funera ⁊ fla¬
gella ad huc cũ redargutione ⁊̃ incili¬
tio ⁊ cinere lamenta penitudinis sũp¬
sit dicens. Idcͥco ago penitentiam in
nitentie magisterium p̃buit q̃ligͣis¬
uulne̾ lapsus cũ audisset appħa pet¬
catum suum confestim penituit.
culpã suã penitentie confessione sa¬
nauit. Sic niniuite ⁊ alii multi pec¬
cata confessi sũt ⁊ penitenciam egeit̃¬
qui displicuerint sibi quales fue¬
runt ⁊ quales ꝑd̾m facti sunt. illi
placuerunt.¬

Expanded text:
ob primus exhibuit, quando post funera vel flagella adhuc in sui redargutione, etiam in cilicio et cinere lamenta poenitudinis sumpsit dicens: Idcirco ago poenitentiam in nitentiae magisterium praebuit, qulnere lapsus, dum audisset a propheta peccatum suum, confestim poenituit, et culpam suam poenitentiae confessione sanavit . 2. Sit Ninivitae, et alii multi peccata sua confessi sunt, et poenitentiam egerunt, displicuerunt sibi quales fuerint, et quales per Deum facti sunt illi placuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
similitudo illarũ rerum uo¬
cuiusdã misse oratur. & dicit᷑.
ꝑficiant in nobis domine q̃s
dula sacramenta qđ continent.
ut quȩ nunc sp̃e gerimus. rerũ
ueritate capiamus. Postulat qͥ¬
be sacerdos ut corpus xͥ. quod
luib specie panis ae uini ne ge¬
ritur. manifesta uisione sicun reuera
one dominus in euuangłio secłm io¬
hannen. Qui diligit me diliget᷑ a pa-¬
tre meo. & ego diligam eum. & mani¬
festabo ei me ipsum. quamuis ñ im¬
ꝓ babiliter qͥdam exponunt hoc lo¬
co carnis & sanguinis ueritatem.
ipsam eorũdem efficientiam .i. pec-¬
catorũ remissionem.

Expanded text:
similitudo illarum rerum uocuiusdam misse oratur et dicitur: Perficiant in nobis domine quesumus tua sacramenta quod continent, ut que nunc specie gerimus, rerum ueritate capiamus. Postulat quippe sacerdos ut corpus Christi quod sub specie panis uinique nunc geritur, manifesta uisione sicuti reuera one dominus in euangelio secundum IoJoannem: Qui diligit me, diligitur a Patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum . Quamvis non improbabiliter quidam exponant hoc loco carnis et sanguinis veritatem ipsam eorum efficientiam id est peccatorum remissionem.
Abbreviated transcription (Latin):
onstitutum ẽ. ut nulli intercessori
licitum sit. cathedram ciu int̾cessor da¬
tus ẽ. quib licet ppłorum studiis ł sedi¬
tionib retinẽ. s dare oꝑam. ut intra an-¬
num eisdem ep̃s ꝓuideat. Quod si neglexe¬
rit: anno exempto. interuentor alius
tribuat᷑.¬

Expanded text:
onstitutum est, ut nulli intercessori licitum sit cathedram cui intercessor datus est quibuslibet populorum studiis vel seditionibus retinere, sed dare operam ut intra annum eisdem episcopum provideat, quod si neglexerit anno exempto, interventor alius tribuat
Abbreviated transcription (Latin):
i ꝑ ordinationem regiam onoris il¬
tatemp̃sumpserit a comꝓuincialib lo¬
ci ipsius ep̃i recipi penitꝰ nullatenꝰ
meatur. quẽ indebite ordinatum ag
omnib segregatꝰ. etiã ab ipsoꝵ omni¬
um caritate semotus.

Expanded text:
 ordinationem regiam honoris juitate praesumpserit, a comprovincialibus loci ipsius episcopis recipi nullatenus mereatur, quem indebite ordinatum cogomnibus segregatus et ab ipsorum omnium caritate semotus.
Abbreviated transcription (Latin):
baptitati fuisse cloceant᷑. agendũ est ut
tenascant᷑ ne manifeste ꝑeant. In qͥbꝰ
quod ñ ostendit᷑ gestum. ratio ñ sinit.
ut uideatur it̾atum. ꝯui aut̃ possunt me¬
minisse qͦd ad eccłiam uenerunt cũ paren-¬
b suis. possunt recordari: an qͦd eoꝵ pa-¬
rentibꝰ dabatur acceꝑunt. s si hoc etiam
ab ipsa memoria alienum est conferen-¬
dum eis iudetur. qͦd collatum ẽẽ nes-¬

Expanded text:
baptizati fuisse doceantur, agendum est ut renascantur, ne manifeste pereant. In quibus quod non ostenditur gestum, ratio non sinit ut videatur iteratum: qui autem possunt meminisse quod ad ecclesiam veniebant cum parentibus suis possunt recordari an quod eorum parentibus dabatur acceperint. Sed si hoc etiam ab ipsa memoria alienum est, conferendum eis videtur, quod collatum esse nes
Abbreviated transcription (Latin):
diligentem habeat curam de cong̾ga.¬
tione sibi commissa. ⁊ ꝓuideat ut inlec¬
tione & inofficio ⁊ in modulatione
psalmorum ipse scĩmoniales sttenue
sint.⁊ inomnib oꝑib bonis illa eis
ducatum p̃beat. ut pote ꝓanimab
earum rationẽ reditura inconspectu
dni. ⁊ stipendia scĩmonialib p̃beat ne-¬
cessaria. ne forte ꝑindigentiam cibi
aut potꝰ peccare compellantur.

Expanded text:
diligentem habeat curam de congregatione sibi commissa, et provideat ut in lectione et officio, in modulatione psalmorum ipsae sanctimoniales strenuae sint, et in omnibus operibus bonis. Illa eis ducatum praebeat, utpote pro animabus earum rationem redditura in conspectu Domini, et stipendia sanctimonialibus praebeat necessaria, ne forte per indigentiam cibi aut potus peccare compellantur.
Abbreviated transcription (Latin):
sua debitum ex soluant.
uicumq falsam mo
pud quẽ scelus
agnoscit᷑. ⁊ pars rapine fuit inuenta.
statim socios suos nominare cogat᷑. Quod
sinominare noluit teneat᷑ adundictã.
ilio ł heredi contͣ᷑
maiorum uistã aut legiamã diffiniti¬
onem uenire ñliceat. quia iuste repelli¬

Expanded text:
sua contingit exsolvat. Quicunque falsam monApud quem scelus agnoscitur et pars rapinae fuerit inventa, statim socios suos nominare cogatur. Quod si nominare noluerit, teneatur ad vindictam. Filio vel haeredi contra priorum justam aut legitimam diffinitionem venire n
Abbreviated transcription (Latin):
tis cum int̾ni arbitrium sequit᷑ uidi¬
cis. Quod bene quat᷑ duani lazari illa¬
resuscitatio designat. quȩ uidelicet
demonstrat. quia mortuum dñs uoca¬
uit. ⁊ iiuficauit dicens. larare ueni
foras. ⁊ pꝰ modum is quiiuuens fue¬
rat egͥssus adiscipłis ẽ solutus sicut
sc̃ptum ẽ. Cumq eg̃ssus eẽt qui fue¬
rat ligatꝰ institis tunc dix̃ discipulis
Soluite eum ⁊ sinite abire. Eoce illum¬
discipłi iam uenientẽ soluunt quem
magister resuscitauerat mortuum
Si enim discipłi mortuum soluerent
fetorem magis ostenderent quã uir¬
tutem. Ex qua consideratione nob̃ in¬
tuendum ẽ quod illos nos debemus
ꝑ pastoralẽ auctoritatem solue. quos
uiuificare. Que nimirum uiuificatio
añ rectititudinẽ oꝑis in ipsa iam co-¬
gnosit᷑ confessione peccati. Uñ ⁊ huic
ipsi mortuo nequaquã dr̃ reuiuisce.
s ueni foras. Omnis quippe peccator
dum culpam suam intra conscienti¬
am abscondit introrsus latet. insuis

Expanded text:
tis, cum interni arbitrium sequitur juditis, cum interni arbitrium sequitur judicis. Quod bene quatresuscitatio designat quae videlicet demonstrat, quia mortuum Dominus vocavit et vivificavit dicens: Lazare veni foras ; et postmodum is qui vivus fuerat egressus, a discipulis ejus est solutus sicut scriptum est: Cumque egressus esset, qui fuerat ligatus, Jesus tunc dixit discipulis: Solvite eum, et sinite abire . Ediscipuli jam viventem solvunt, quem magister resuscitaverat mortuum. Si enim discipuli mortuum solverent, fetorem magis ostenderent quam virtutem. Ex qua consideratione nobis intuendum est quod illos nos debemus per pastoralem auctoritatem solvere, quos Quae nimirum vivificatio ante rectitudinem operis in ipsa jam cognoscitur confessione peccati. Unde et huic ipsi mortuo nequaquam dicitur: Revivisce, sed: Veni foras. Omnis quippe peccator dum culpam suam intra conscientiam abscondit, introrsus latet, in suis
Abbreviated transcription (Latin):
Ilerumꝙ contingit ut iudicis lo¬
cum deneat. cuius ad locum mini¬
me uita concordat. ac sepe agitur
ut dampnet immeritos. ⁊ alios ipse
ligatꝰ soluat. Sepe in soluendis atq
ligandis sub ditis. sue uolumptatis
motus. ñ aut̃ causatum merita seqt᷑
pastor. Uñ fit ut ipsa ligandi ac sol¬
uendi potestate se pͥuet. qui hanc ꝓ
sius uolumtatib ⁊ ñ ꝓ subiectorum
dis nequeunt qui insub ditorum cau¬
sis sua ł odia ł grãm sequunt᷑. Uñ ⁊ rec¬
de ꝑ ꝓpħam dr̃. Mortificabant animas
quȩ moriebant᷑. ⁊ uiuificabant aias
quȩ ñuiuunt. Non morientem quip¬
þe mortificat qui iustum dampnat.
⁊ ñuicturum iuuificare uititur. qui
reum asuplicio ab solu̾e conatur
Cause gͦ pensande sunt. ⁊ tunc ligã¬
di adꝙͦ soluendi potestas exertenda
Uidendum quȩ culpa. aut que sit
penitentia secuta pꝰ culpam. ut quos
omnipotens ds̃ ꝑ conpunctionis grãm
uisitat. illos sententia pastoris ab sol¬
uat. Tunc enĩ uera ẽ ab solutio p̃siden¬

Expanded text:
lerumque contingit ut judicis locum teneat, cujus ad locum minime concordat vita, ac saepe agitur ut vel damnet immeritos vel alios ipse ligatus solvat. Saepe in solvendis ac ligandis subditis, suae voluntatis motus, non autem causarum merita sequitur uitur; unde fit ut ipsa ligandi et solvendi potestate se privet, qui hanc pro sua voluntate, et non pro subjectorum tis nequeunt, qui in subditorum causis sua vel odia vel gratiam sequuntur. Undeicabant animas quae non moriuntur et vivificabant animas quae non vivunt. Non morientem quippe mortificat qui iustum dampnat, et non victurum vivificare nititur qui reum de supplicio absolvere conatur. Causae ergo pensandae sunt, et tunc ligandi atque solvendi potestas est exercendavidendum quae culpa, aut quae si oenitentia secuta post culpam, ut quos omnipotens Deus per compunctionis gratiam visitat, illos sententia pastoris absolvat. Tunc enim vera est absolutio praesiden
Abbreviated transcription (Latin):
tem uͦ soluant discipul ut pastores
ȩccłȩ ei penã debeant a mouere quã
meruit. qui ñ erubuit confiter quod
fecit. hec desolutionis ordine dixerĩ¬
breuit̾ ⁊ sut sub magno modamine

Expanded text:
ut pastores ecclesiae ei poenam debeant amovere, quam meruit qui non erubuit confiteri quod fecit. § 5. Haec de solutionis ordine breviter dixerim, ut sub magno moderamine
Abbreviated transcription (Latin):
Qualitas lueri negotiantẽ. aut excu¬
sat. aut arguit quia ẽ ho nestus q̃ stus
⁊ turpis. Cerumtũ penitenti utilius
ẽ dispendia pati quã ꝑiculis negoti¬
ationis obstringi. quia difficile ẽ int̾
ementis uendentisq comertium. ñ
int̾ uenire peccatum.
enitentes a cõuuuo
⁊ ornamentis atq alba ueste abstinere
debent.xxii.¬

Expanded text:
Qualitas lucri negotiantem aut excusat, aut arguit, quia est honestus quaestus, et turpis. Verumtamen poenitenti utilius est etiam dispendia pati, quam periculis negotiationis obstringi, quia difficile est inter ementis vendentisque commercium non intervenire peccatum. enitentes a conviviis et ornamentis atque alba veste abstinere debeant. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
causas ds uoluit ꝑhomines t̾minare. se¬
dis istus p̃sulẽ suo sine questione reser¬
uauit arbitͥo. Uoluit beati petͥ apłi suc¬
cessores celos tm̃ deb̾e innocenciã. ⁊ sub¬
tilissime discussioĩs indagini. inuio¬
latã exib̾e ꝯscientiã.

Expanded text:
causas deus uoluerit per homines terminare: sedis istius praesulem suo sine quaestione reseruauit arbitrio. uoluit beati Petri apostoli successores caelo tantum debere innocentiam et subtilissimi discussoris indagini inuiolatam exhibere conscientiam.
Abbreviated transcription (Latin):
ut .UII. ebdomadas plenas añ sem̃ pascha
om̃s clerici in sorte dñi uoeati a car ne
ieuinent. qr sicut discreta ẽẽ debet uita-
clericoꝵ a laicoꝵ c̃uersatione. ita ⁊ in
ieiunio debet fieri discretio. has gͦ .uii.
ebdomadas om̃s elerici ã carne ⁊ deliti¬
is ieuinent. ⁊ ẏmnis ⁊ uigiliis . ioratio¬
nib dño inherere die noctuq studeant.

Expanded text:
ut septem hebdomadas plenas ante sanctum Pascha omnes clerici in sortem Domini vocati a carne jejunent. Quia sicut discreta debet esse vita clericorum a laicorum conversatione, ita et in jejunio debet fieri dihebdomadas omnes clerici a carne, et deliciis jejunent, et hymnis, et vigiliis atque orationibus Domino inhaerere die noctuque studeant.
Abbreviated transcription (Latin):
Carnem quippe sic intellexert̃. qͦmͦ
in eadauere uendit᷑. aut in macel-¬
lo dilaniat᷑. Seiens aũ iħe ait. ħ
uos seandalizat. qͥa dixi uob̾ car-¬
nem meam manducare & sangui-¬

Expanded text:
carnem quippe sic intellexerunt, sicut in cadavere venditur, aut in macello dilaniatur. Sciens autem Jesus ait: Hoc vos scandalizat, quod dixi: Do vobis carnem meam manducare, et sangui
Abbreviated transcription (Latin):
am. & biberit meũ sanguinẽ. non
habebit uitam et̾nam. illi ñ intel-¬
ligentes dixert̃ ad inuicem. durus
est hic sermo. quis potest eũ audire:
dicentes quia durus est hic sermo se¬
ꝑauert̃ se ab illo. & remansit cũ
duodecim. Discedentib illis instru¬
xit illos qui remanserunt. Sp̃e est
inquit qͥ uiuificat. caro nicħ ꝓdẽ
uerba quȩ locutus sum ad uos.
sp̃c ⁊ uita sunt. Intellexistis sp̃u¬
aliter. sp̃e & uita sunt. Intellexistis

Expanded text:
am, et biberit sanguinem meum, non habebit vitam aeternam, illi non intelligentes dixerunt ad invicem: Durus est hic sermo, quis potest eum audire Dicentes, quia durus est hic sermo, separaverunt se ab illo; remansit cum duodecim. Discedentibus illis instruxit eos, qui remanserunt. Spiritus est, inquit, qui vivificat; caro nihil prodest. Verba, quae locutus sum ad vos, spiritus et vita sunt. Intellexistis spiritaliter? Spiritus et vita sunt. Intellexistis
Abbreviated transcription (Latin):
demagoꝵ p̃strigiis quoꝵ intantũ ꝓdie
dracones aqͣs in sanguinẽ. cõfertuR
⁊̃ ingentilium libris qͥ quedã maga
formosissima scirce socios ulixis mu¬
tauit inbestias. legit᷑ ⁊ desacͥficio qͥ
archades do suo lieo immolabant. ex
qͦ quicũꝙ sumerẽt inbestiãrũ formas
ꝯu̾terent᷑. S ħ omĩa magicis p̃strigiis
potius fingebant᷑ quã rerũ uitate c̾¬
plerent᷑. Ut gͦ ipsi errores ignorantib
manifesti fiant. Deeorum pͣetate
atq inuentorib uixta traditione
maioꝵ. pͥmũ dicere ꝯgruum arbi

Expanded text:
de magorum praestigiis, quorum in tantum prodierdracones, aquas in sanguinem, cum fertur etiam in gentilium libris quod quaedam maga famosissima Circe socios Ulixis mutaverit in bestias. Legitur et de sacrificio, quod Arcades deo suo Liceo immolabant, ex quo quicunque sumerent, in bestiarum formas converterentur. Sed haec omnia magicis praestigiis potius fingebantur, quam rerum veritate complerentur. Ut ergo ipsi errores ignorantibus manifesti fiant, de eorum proprietate atque inventoribus juxta traditionem majorum primum dicere congruum
Abbreviated transcription (Latin):
hi ꝑmissu dĩ elementa cõcutiunt.
turbant mentes hominũ minꝰ cõfidẽ¬
tiũ indo. acsi ullo ueneni austu uio¬
lentia tm̃ carminis int̾imunt. Uñ lu
canꝰ. Mens hausti nulia sane pollu
ta ueneni incantata ꝑit. Demonib
enĩ accrts audent uentilare ut qͥseħ
suos ꝑimat malis Artib inimicos. hi
⁊̃ sanguͥne utunt᷑ ⁊ uicti mis sepe cõtin¬

Expanded text:
missu Dei elementa concutiunt, turbant mentes hominum minus confidentium in Deo, ac sine ullo veneni haustu, violentia tantum carminis, interimunt, unde et Lucanus. Mens hausti nulla sanie pollta ueneni Incantata perit. Daemonibus enim accitis audent uentilare, ut quisque suos perimat malis artibus inimicos. Hi etiam sanguine utuntur et uictimis, et saepe contin
Abbreviated transcription (Latin):
parrochia nequaꝗ᷑ migret ad aliam
nec sponte sua ꝓrsus insiliens. nec eo¬
actus a populis. nec ab ep̃is necessita¬
te c̃pulsus. Maneat aut̃ in eccłia qͣm pͥ¬
mitus a deo sortitus ẽ. nec iñ tͣnsinigrit
sedm pͥstuũ de hac re t̾munũ constitu¬
tum.

Expanded text:
parochia nequaquam migret ad aliam, nec sponte sua prorsus insiliens, nec vi coactus a populis, nec ab episcopo necessitate compulsus: maneat autem in Ecclesia quam primitus a Deo sortitus est, nec inde transmigret, secundum pristinum de hac re terminum constitutum.
Abbreviated transcription (Latin):
istoꝵ sunt excludendi. ⁊ alienandi cͥmi¬
natione. Et sicut isti abilł. ita ⁊ illi ab
istis ñ recipiant᷑. qm̃ sicut dm̃ sac̾dotũ¬
ñoportet litigare.

Expanded text:
istorum sunt excludendi et alienandi criminatione. Et, sicut isti ab illis, ita et illi ab istis non recipiantur; quoniam, sicut Domini sacerdoton oportet litigare .
Abbreviated transcription (Latin):
di sacram̃to. ⁊ cũ ipsi cognouint ꝑ¬
mittendũ ñ fuisse sac̃menti tñ cõtẽ¬
placione faciunt qͥ spopondit. Sicut
de herode supͣ scͥꝑsimus qͥ saltatrici
p̃miũ turpit̾ ꝓmisit crudelit̾ soluit
Turpe qd regnũ ꝓsaltatione ꝓmittit᷑.
iurauerat qd eiuratꝰ int̾ saltantium
choros ꝓmiserat. Infert᷑ disco ꝓphħe
cap̃. ⁊ hoc estimatũ ẽ eẽ fidei qd amti¬

Expanded text:
di sacramento: et cum ipsi cognoverint promittendum non fuisse; sacramenti tamen contemplatione faciunt quod spoponderunt: sicut de Herode supra scripsimus , qui saltatrici aemium turpiter promisit, crudeliter solvit. Turpe, quod regnum pro saltatione promittitur: juraverat, quod eviratus inter saltantium choros promiserat. Infertur disco Prophetae caput, et hoc aestimatum est fidei
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝑpendant qr quicqͥd a fidelib
datur. redemptio peccatoꝵ ẽ. & iõ
gis tuneant. qđ in ueteri testam̃to
de sacerdotib scͥptum ẽ. in iquitatẽ
ppłi eo debere portare. ⁊ iõ cũ mag
nescit tenere moderamina uite suȩ.
his quȩ conferunt᷑ ad usus eccłie
ab utunt᷑ in aliis reb quib suã
explent uoluntatem. similes sunt

Expanded text:
ut perpendant quia quidquid a fidelibus datur, redemptio peccatorum est. Et gis timeant quod in Veteri Testamento de sacerdotibus dictum est: Iniquitatem populi eos debere portare . Et ideo cum magnnescit tenere moderamina vitae suae. his quae conferuntur ad usus Ecclesiae, abutuntur in aliis rebus, quibus suam expleant voluntatem, similes sunt
Abbreviated transcription (Latin):
uiano p̃fecto p̃torii illirici. Si uindi¬
cari maliquos seueruis contra nrãm
ꝯsuetudinẽ ꝓcause intuitu uisseri¬
mus. tolumuᷤ stat̃ eos aut subire
penã. aut exciꝑe sententiã. s ꝑdies.
xxx. suꝑ statu eoꝵ sors ⁊ fortuna sus¬
pensa sit.

Expanded text:
Si vindicari in aliquos severius contra nostram consuetudinem pro causae intuitu jusserimus, nolumus statim eos aut subire poenam aut excipere sententiam; sed per dies 30 super statuta eorum sors et fortuna suspensa sit.
Abbreviated transcription (Latin):
ingenuus ingenuã acceꝑit uxorem
⁊ pꝰ filiorũ ꝓc̾ationẽ. occasioe diuortis
cuiusdã seruum se fecit. Ytrum neces¬
sario mulierem ten̾e debeat ⁊ sitenu¬

Expanded text:
nuam acceperit uxorem, et post filiorum procreationem occasione divortii cujusdam servum se fecerit, utrum necessario mulierem tenere debeat, et si tenu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ quidã pb̃ri in tantũ pariupen¬
dunt diuna misteria ut laico uł femi¬
ne saerum dñi corpꝰ tradant ad defe-¬
rendum infirmis. & quib ꝓhibetur.
ne sacrarium ingrecliantur. nee ad
altare acdppinqͣnt. illis scã scõꝵ com-¬
mittant᷑. qđ ꝗͣ sit horribile. q̃ q. detesta¬
uile. omnium religiosoꝵ animadũterit
prudentia. gͥ interdicit ꝑ omnia sinodꝰ
ne talis temeratia presumptio fiat. s oĩ¬

Expanded text:
d quidam presbyteri in tantum parvipendant divina mysteria, ut laico vel feminae sacrum corpus Domini tradant ad deferendum infirmis, et quibus prohibetur, ne sacrarium ingrediantur, nec ad altare appropinquent, illis Sancta sanctorum committuntur. Quod quam sit horribile, quam detestabile, omnium religiosorum animadvertit prudentia. Igitur interdicit per omnia synodus ne talis temeraria praesumptio ulteri
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃s seruus seruorum dĩ reuerentissi¬
nos scisitan curasti siliceat filiuss
ouius pat̾ altiꝰ filiã ex sacro baptis
nio acciꝑe qͥ cap̃ te enormit̾ asserui¬
ỹsi dicens. turpitudinẽ pat̾s ñ reuẽ
uelabis. turpitudo enim tua ẽ. Tur
pitudinem enim reuelari dr̾ dum
filia. omni occasione a ut argum̃to
se posito sub minia districtioe nos
cauere conuenit. ne iram diuine
examinationis incidat. si quis tali fa¬
cinori mixtus minime restrinxetũ
uendi sunt atalis sceleris cõmixs¬
one ne inet̾num ꝑeant. S his ꝗ hit
iuis ꝑnitiosissime demeritatis ani¬
inȩ suȩ salutem despiciens. impio
se miscuit matrimonio. ꝑ omnia
tua frat̾nitas studeat seꝑare. ⁊ peni¬
tentie digne submitte̾. quatinus ab
ceat eos coniugio cupulari. S hicuł
ꝓ hibeant᷑ aconugio. Aut ꝓhuius mo¬
di penitentiã age̾ compellant᷑. dumn

Expanded text:
pus servus servorum Dei, reverendissi sciscitari voluisti, si liceat filium, cujus pater alterius filiam ex sacro baptismnio accipere, quod apud te enormiter asseruipraecepit dicens: Turpitudinem patris et velabis. Turpitudo enim tua est . pitudinem enim revelari dicitur tris nostri filia, omni occasione aut argumento seposito, sub nimia districtione nos 602 cavere convenit, ne in iram divini examinis incidat si quis tali facinori mistus minime restrinxerit nino sunt talis sceleris commistione, ne in aeternum pereant. Sed hos qui hujus perniciosae temeritatis, animae suae salutem despicientes, impio se miscuere matrimonio, per omnia tua fraternitas studeat separare et poenitentiae dignae submittere; quatenus ab ceat eos conjugio copulari. Sed hi cur rohibeantur a conjugio, aut pro hujusmodi poenitentiam agere compellant
Abbreviated transcription (Latin):
epta letitia. scurilitas. leuitas. uani¬
lo quium. inmunditia corporis. in¬
stabilitas mentis ebrietas libido.
hebitudo sensus.
De luxuria generat᷑ cecitas mentis.
inconsid̾atio. in consida stantia ocłoꝵ
ł tocius corporis. p̃cipitatio. amor im¬
mod̾atus sui. odium mandatorum di.
affectus p̃sentis scłi. horror ⁊ desꝑatio
futuri.

Expanded text:
epta laetitia, scurrilitas, levitas, vaniepta laetitia, scurrilitas, levitas, vaniloquium, immundicia corporis, instabilitas mentis, ebrietas, libido, hebetudo sensus. De luxuria generatur caecitas mentis, inconsideratio, inconstantia oculorum, vel totius corporis praecipitatio, amor immoderatus sui, odium mandatorum Dei, affectus praesentis saeculi, horror et desperatio futuri.
Abbreviated transcription (Latin):
esuꝑbia quȩ iuitium omĩs pec¬
cati ẽ.⁊ regina omĩum malorum.
nascitur omĩs inobedientia. omĩs
p̃sũptio. ⁊ omĩs ꝑtinatia. contempti¬
ones. hereses. arrogantia.
De uana gła. lactantia. arrogãtia.
indignatio. discordia. in anis głe
cupido ⁊ ypocrisis.
De inuidia nascit᷑ omẽ odium
susurratio. detractio exultatio. in ad¬
u̾sis ꝓximi afflictio in ꝓsꝑis.
e ira oriunt᷑ rixe. tumor mentis
contumelie. clamor. indignatio. p̃¬
sũptio. blasphemie. sanguinis effu¬
sio. homicidia. ulciscendi cupidi¬
das iuuiriarũ memoria.
e tristitia nascitur malitia. ran¬
cor animi. pusillanimitas. a maritu¬
do. desperatio. torpor. uagatio m̃tis.
sepe ⁊ ⁊ p̃sentis uite nulla delectatio.
De auaritia oriuntur inuidie. fur¬
ta latrocinia. homicidia. mendatia
ꝑiuria. rapine. uiolentie. inquietu¬
do inuista iuditia. contemptꝰ ueri¬
tatis. future beatitudinis obliuio
obduratio cordis.
Ieuentris ingliuuie. ꝓpagat᷑ in¬

Expanded text:
erbia, quae initium omnis peccati est, et regina omnium malorum, nascitur omnis inobedientia, omnis praesumptio, et omnis pertinacia, contentiones, haereses, arrogantia. De vana gloria, jactantia, arrogantia, indignatio, discordia, inanis gloriae cupido, et hypocrisis. De invidia, nascitur odium, susurratio, detractio, exultatio in adversis proximi, afflictio in prosperis. De ira oriuntur rixae, tumor mentis, contumeliae, clamor, indignatio, praesumptio, blasphemiae, sanguinis effusio, homicidia, ulciscendi cupiditas, injuriarum memoria. De tristitia nascitur malitia, rancor animi, pusillanimitas, amaritudo, desperatio, torpor, vagatio mentis, saepe etiam et praesentis vitae nulla delectatio. De avaritia oriuntur invidiae, furta, latrocinia, homicidia, mendacia, perjuria, rapinae, violentiae, inquietudo, injusta judicia, contemptus veritatis futurae, beatitudinis oblivio, obduratio cordis. De ventris ingluvie propagatur in
Abbreviated transcription (Latin):
tpĩ qualit̾ udices cum ppłis agant̾. ⁊¬
aut ipsos p̃mtinitos corrigant. aut in¬
sollẽpmas eorũ audientib pͥncipum in¬
notescãt. Quod si correptos emendare
nequiuerĩt. ⁊ ab eccła ⁊ acõmunione
eos suspendant.

Expanded text:
 qualiter iudices cum populis agant, et aut ipsos praemonitos corrigant, aut insolentias eorum auditibus principum innotescant. Quod si correptos emendare nequiverint, et ab ecclesia et a communione eos suspendant.
Abbreviated transcription (Latin):
uero ꝯg̾gandarũ auctoritas apłice sedi
pͣuataẽ ꝯmissa ẽ potestate. Nec ulla sy¬
auecoritate ꝯg̾gata ł fulta. heccanonica
testat᷑ auctoritas. hec eccłãstica hystoria
roborat. hec scĩpatres ꝯfirmant.

Expanded text:
egandarum auctoritas apostolicae sedi privata commissa est potestate, nec ullam syauctoritate congregata vel fulta. Haec canonica testatur auctoritas, haec aecclesiastica historia roborat, haec sancti patres confirmant.
Abbreviated transcription (Latin):
chum aut possesiones conduce. aut nego¬
tiis scłarib se miscere. p̃t̾ ȩccłasticarum
rerum sollicitudinem.

Expanded text:
chum, aut possessiones conducere, aut negotiis saecularibus se miscere, praeter ecclesiasticarum rerum sollicitudinem.
Abbreviated transcription (Latin):
adorare. aliud ꝑ pieture historiam
quid sit adorandum addicere. nam qđ
legetitib scͥpturam. hoc idiotis patit
picturam cer̾nentib. qr in ipsa igno¬
rantes uident qđ sequi debgant
in ipsa legunt. qui litteras nesciunt.
uñ ⁊ p̃cipue gentib ꝓ lectione pict᷑a
est. qđ magnoꝑe tu qui int̾ gentes ha-¬
bitas adten dere debueras. nedũ recto
telo incaute succenderis. ferocib animi
scandalum generares. Frangi gͦ ñ debu-¬
it qd ñ ad adorandum in eccłiis. s ad
instruendas solum mͦ mentes fuit nes¬
cientium collatum. Et quia in locis ue¬
nerabilib scõꝵ depingi historias admi¬
sit ñ sine ratione uetustas si telum
discretione c̾diuises. sine dubio & ea
quȩ intendebas salubriter obtinere.
ꝙ gͣgem collectũ ñ disꝑgere. s potius
poteras congregare. ut pastoris inteme¬
ratum excelleret nom̃. ñ culpa disꝑsoriᷤ
incumberet.

Expanded text:
adorare, aliud per picturae historiam, quid sit adorandum addiscere. Nam quod legentibus Scripturam, hoc idiotis patet, picturam cernentibus qui ipsam ignorantes vident, quid sequi debeant in ipsa legunt, qui litteras nesciunt, unde et praecipue gentibus pro lectione pictura est. Quod magnopere, tu qui inter gentes habitas, attendere debueras ne, dum recto zelo incaute succenderis, ferocibus animis scandalum generares. Frangi ergo non debuit quod non adorandum in ecclesiis, sed ad instruendas solummodo mentes fuit nescientium collatum, et quia in locis venerabilibus sanctorum depingi historias non sine ratione vetustas admisit, si zelum discretione condidisses, sine dubio et ea quae intendebas salubriter obtinere, et gregem collectum non dispergere; sed potius poteras congregare ut pastoris intemeratum excelleret nomen, non culpa dispensatoris incumberet.
Abbreviated transcription (Latin):
existimat q̃ ingenua sit. supsa fe¬
mina fui̾t pꝰ ea inseruitute deiecta
rat pꝰ ut legitimã habeat. Similit̾
Imulier ingenua de seruo alt̾iꝰ face
de betꝰ.

Expanded text:
existimat, quod ingenua sit, si ipsa femina fuerit postea in servitute detecta,rat, prout legitimam eam habeat. Similiter et mulier ingenua de servo alterius facere debet.
Abbreviated transcription (Latin):
priusquã de causa interro gent᷑. sacra¬
mento debent constringi ut uirent
se nichil falsi dicturos. honestioribus
aut̃ magis quã uiliorib fides adhibe¬
atur. Unius aut̃ testimonium quã¬
libet splendida ⁊ idonea uideat᷑ esse
ꝑsona. nullatenus audiendum.

Expanded text:
priusquam de causa interrogentur, sacramento debent constringi, ut jurent se nihil falsi esse dicturos, honestioribus autem magis quam vilioribus fides adhibeatur. Unius autem testimonium, quamlibet splendida et idonea videatur esse persona, nullatenus audiendum.
Abbreviated transcription (Latin):
s quiuiuente marito cõiugẽ illius
adulta̾sse accusat᷑ ⁊ eo in ꝓrimo de¬
functo eãdẽ sũpsisse dinoscit᷑. omi
nodis publice penitentie subigat᷑. De.
qͦ ⁊̃ pꝰ penitentiã p̃fata siexpedient ser¬
labit᷑ regła. ñ forte idem aut mulier
uirũ qui mortuus furrat occidisse no¬
tet᷑. aut ꝓpinquitas illis ł alia queli¬
bet actio cͥminalis inpediat. Quod si
ꝓbatũ fui̾t sine ulla spe cõiugii csĩ
penitentia ꝑperuo maneãt. Siaut̃ ne¬
gaui̾t se eam dẽ feminã uiuente ui¬
dii neut̾ eorũ coniunci potuerit. pur¬
gent legalit̾ famã sue opinionis. ⁊
sumpto utãt᷑ coniugio. sialia ut di¬
ximus ñ inpedierit ratio.

Expanded text:
s qui vivente marito conjugem illius adulterasse accusatur, et eo in proximo defuncto eamdem sumpsisse dignoscitur, omnibus modis publicae poenitentiae subigatur. De quo etiam post poenitentiam, praefata, si expedierit, servabitur regula, nisi forte idem aut mulier virum, qui mortuus fuerat, occidisse notentur, aut propinquitas vel alia quaelibet actio criminalis impediat. Quod si probatum fuerit, sine ulla spe conjugii cum poenitentia perpetuo maneant. Si autem negaverit se eamdem feminam vivente vidii neuter eorum convinci potuerit, purgent legaliter famam suae opinionis, et sumpto utantur conjugio, si alia, ut diximus, non impedierit ratio.
Abbreviated transcription (Latin):
appellatorum licentiam ne inretractã¬
dis ł reuocandis sententiis lib̃um ar
lationis ⁊ pene constitute sunt ut qui¬
cumq ap̃ iudicem qui causam eius au¬
diuit appellare. aut ad alium uidicem
ꝓuocare uoluit. infra .u. dies appellet.
⁊ inhis ip̃i.u. dieb adiudicem adquem
ꝓuocauĩt sine aliqua dissimulatione
ꝑueniat. ⁊ ipse die inquo accepit littas
inhis .u. dieb specialit̾ ꝯputet᷑. qͥ silõ¬
dierum quo it̾ agi possit cõputet᷑ur.

Expanded text:
appellatorum licentiam, ne, in retractandis vel revocandis sententiis, liberum hlationis et pene constitute sunt, ut quicumque apud iudicem qui causam eius audivit appellare et ad aliud iudicium provocare voluerit et infra quinque dies appellet et in his quinque diebus ad iudicem ad quem provocavit, sine aliqua dissimulatione perveniat. Et ipse dies in quo accepit literas, in his quinque diebus specialiter computetur, quod si londierum quo iter agi possit computetur.
Abbreviated transcription (Latin):
beo aquo appellatum ẽ. ad eum qui
de appellatione coguiturus ẽ. litt̾e̾ dimis¬
sorie dirigant᷑. quȩ uulgo epła appella¬
tur. quarum postulatio ⁊ acceptio in¬
tra .u. diem ex offitio facienda ẽ. Iam¬
ista suꝑuis suibtitulo decautionib ⁊ pe¬
nis appellationum int̾ p̃tata ẽ. Qui intra
tempora p̃stituta dimissorias ñpostulaue¬
rint. ł acceꝑint ł redidint rescriptionẽ
abagendo submoueant᷑. ⁊ penã appella¬
tionis ferre cogant᷑.¬

Expanded text:
em a quo appellatum est ad eum qui de appellatione cogniturus est, litterae dimissoriae dirigantur, quae vulgo epistola appellatur, quarum postulatio et acceptatio intra quintum diem ex officio facienda est. Ista jam superius sub titulo de cautionibus et poenis appellationum interpretata est, qui intra tempora praestituta dimissorias non postulaverint, vel acceperint, vel reddiderint, rescriptione ab agendo submoveantur, et poenam appellationis ferre cogant
Abbreviated transcription (Latin):
ubendum ẽ. ut orõ dñica inqua oĩa ne-¬
cessaria humane uite cõp̃hendunt᷑.⁊ sym¬
bolũ apłoꝵ. in quo fides catholica ex inte¬
gro ꝯp̃hendit᷑. ab oĩb discat᷑. cã latine
quã barbarice. ut qͥ ore ꝓfitent᷑ corde cre¬
dat᷑. ⁊ intelligat᷑.¬

Expanded text:
ubendum est ut Oratio Dominica, in qua omnia necessaria humanae vitae comprehenduntur, et Symbolum apostolorum, in quo fides catholica ex integro comprehenditur, ab omnibus discatur tam Latine quam Barbarice, ut quod ore profitemur, corde credatur, et intelligat
Abbreviated transcription (Latin):
Uãdastis ut scriberẽ uobis .ii.¬
tatum sit łaquo. ut urõ aminiculo
pelleret᷑. ⁊ eausa mea firmaret᷑. Scito¬
te me cͥminari a quodã basso ⁊ inui¬
ste ꝑsequi. Quod audiens ualentinia¬
nus augustus. nr̃ã auctoritate sỹno¬
dũ ꝯg̾gari uissit. Et facto concilio
cũ magna examinatione satisfaciẽs
omĩb licet euad̾e alit̾ satis potuisse
suspicionẽ tm̃ fugiens coram omnibꝰ
me purgaui. me silicet asuspicione
⁊ emulatione liberans.

Expanded text:
andastis, ut scriberemus vobis, quatatum sit, vel a quo, ut vestro adminiculo pelleretur, et causa mea firmaretur, scitote me criminari a quodam Basso, et injuste persequi. Quod audiens Valentinianus Augustus, nostra auctoritate synodum congregari jussit, et facto concilio cum magna examinatione satisfaciens omnibus, licet evadere aliter satis possem, suspicionem me purgavi, me scilicet a suspicione et aemulatione liberans;
Abbreviated transcription (Latin):
t nullus cogat᷑ ad pontem ire ad
fluuium transeundum p̃p̃ thelonei
causas quando ille in alio loco cõpetẽ¬
tius illud flumen transire pot̃. Simili¬
ter ⁊ inplano cãpo ubi pons nectreiectꝰ
ẽ. ibi omimodis p̃cipimus ut ñ cheloneũ
exigat᷑:¬
intulerit. aut alicuiꝰ fructꝰ leserit. dñs
eiꝰ aut estimationẽ dãpni reddat. aut
ipsũ aiãl tradat. Quod ⁊̃ de cane simili¬
ter. ẽ statutũ. siquis irritatu suo feram
bestiã. ł quãcũq aliã qua drupedẽ in se
ꝓritauit eaq dampnũ dederit. neq
in eiꝰ dnm. neq incustodẽ actio datur
Cum multi fide uissores institerint. ⁊̃
si ad soluendũ quȩ ꝓmisert̃ ꝓbantus
idonei. ⁊ possint om̃s insolidum reti¬
neri. tñ restituno debiti ⁊ int̾ eos di¬
udenda ẽ ut unusquisq id qͥ eum ꝓ
portione sua contingit exsoluat. Exlib¬

Expanded text:
t nullus cogatur ad pontem ire ad fluvium transeundum propter telonei causas, quando ille in alio loco compendiosius illud flumen transire potest. Similiter in plano campo, ubi pons nec treiectus est, ibi omnimodis praecipimus ut non teloneum exigatintulerit aut alicujus fructus laeserit, dominus ejus aut aestimationem damni reddat, aut animal tradat. Quod etiam de cane similiter statutum est. Et qui irritatu suo feram bestiam vel quamcunque aliam quadrupedem in se proritaverit, eaque damnum dederit, neque in ejus dominum, neque in custodem actio daturCum multi fidejussores institerint, etiam si ad solvendum quae promiserunt probantur idonei, et possint omnes in solidum retineri, tamen restitutio debiti inter eos dividenda est, ut unusquisque id quod eum pro portione sua contigit, exsolvat.
Abbreviated transcription (Latin):
douici didicimus. in iam dictis libellis
minime inserta ẽẽ ꝓ dĩ oĩpotentis amo¬
cius ppłi utilitate fideliter inuestigare
curaiumꝰ. & in trib seq̃ntib libellis ddis¬
tincte cũ suis coadunare. ac ludouico lo¬
thario. atq karolo nobilissimis regib fi

Expanded text:
dovici didicimus, in jam dictis libellis minime inserta esse, pro Dei omnipotentis amotius populi utilitate fideliter investigare curavimus, et in tribus subsequentibus libellis distincte cum suis coadunare, ac Ludovico, Lothario, atque Carolo nobilissimis regibus, fi
Abbreviated transcription (Latin):
sine aliqͦ timore. ꝗͣuis uiratoriã cauti¬
onẽ exposuerĩt. hi aut̃ quitale uisui¬
randũ exegerunt ⁊ ꝯtͣ castitatẽ oꝑã suã
dederunt. Pene nomine .x. libras auri
ꝑ soluant. hisdẽ meretricib q̃ sac̃m̃ta
dederint. Pena aut̃ decẽ librarũ offi¬
cio p̃sidis flagitet᷑. Quod si p̃sens negle¬
xerit. de suo pat̾monio penã parare
cogat᷑ ⁊ amagistratu sibi ꝯmisso cadat.
⁊ ñ solũ mulierib s ⁊̃ heredib ⁊ aliis suc¬
cessorib earũ penã soluat. ħ si ꝓbatum
sit. qͥ sac̃mentũ a meret̾ce exegerit. Si
aũt ipse sac̃mentũ exegerit a meret᷑ce:
teneat᷑ quidẽ ea pena.

Expanded text:
tionem exposuerint. Hi autem qui tale jusjurandum exegerunt, et contra castitatem operam suam dederunt, poenae nomine X libras auri persolvant iisdem meretricibus, quae sacramenta dederunt; poena autem X librarum officio praesidis flagitetur. Quod si praeses neglexerit, de suo patrimonio poenam praestare cogatur, et magistratu sibi commisso cadat, et non solum mulieribus, sed etiam haeredibus et aliis successoribus earum, poenam solvat. Hoc si probatum sit, quod sacramentum a meretrice exegerit. Si autem sacramentum non exegerit a meretrice, ne teneatur quidem ea poena.
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis ep̃s. pbr. aut diaconus capita¬
le cͥmen cõmiserint. aut cartam falsaue¬
rint. aut testimoniũ falsum dixerint.
abofficii honore deposia inmonast̾ium
retrudant᷑. ⁊ ibi tm̃ mͦ quam dui iuxerint
laicam cõmunionẽ accipiant.

Expanded text:
us presbyter aut diaconus capitale crimen commiserint, aut cartam falsaverint, aut testimonium falsum dixerint, ab officii honore depositi, in monasterium retrudantur, et ibi tantummodo quandiu vixerint laicam communionem accipiant.
Abbreviated transcription (Latin):
de i̾erosolimoꝵ eccłia ex beati ie-¬
ronimi traditione cp̃r beate memo-¬
rie damasi pape traditur tractum.
⁊ iõ magis in hac re illam consuetudi-¬
nem amputauimꝰ quȩ hic a grecis fu-¬
erat tradita. Subdiaconos aut̃ ut
dere precepit. Nam ur̃e eccłie nunqͥd tra-¬
ditionem a grecis acceꝑunt: Unde gͦ hñt
hodie ut subdiacomi lineis in cunicis ꝓcedant.
nͥ qr hoc a matre sua romana eccłia ꝑee¬
ꝑunt: kyrrieleison. aut̃ nos neq dixi¬
mus. neq dicimꝰ. sicut a grecis dr. qr in
grecis sumtl om̃s dñt. Apud nos aut̃
a clericis dr̃. a ppło respondet᷑. & totidem
nullo mͦ dr. In cottidianis aut̃ missis a¬
onis uocib paulo dutiꝰ ocupet᷑. Oratio¬
nem ueram dnicam iccirco mox pꝰ pre-¬
cem dm̃s. quia mos apłoꝵ fuit. ut ad
ipsam solum mͦ orationem oblationis
hostiam consecrarent: ⁊ ualde mͥ inẽ¬
ueniens uisum ẽ. ut p̃cem quã scola¬
sticus composuerat suꝑ oblationem
dicẽntꝰ. ⁊ ipsam traditionem quã redẽ¬

Expanded text:
de Hierosolymorum Ecclesia ex beati Hieronymi traditione, tempore beatae memoriae Damasi papae traditur tractum. Et ideo magis in hac re illam consuetudinem amputavimus, quae hic a Graecis fuerat tradita. Subdiaconos autem dere praecepit. Nam vestrae Ecclesiae nunquid traditionem a Graecis acceperunt? Unde habent ergo hodie, ut subdiaconi in tunicis procedant, nisi quia hoc a matre sua Romana Ecclesia perceperunt. Kyrie eleison autem nos neque dicimus sicut a Graecis dicitur, quia in Graecis omnes simul dicunt, apud nos autem anullo modo dicitur. In quotidianis autem missis abus vocibus paulo diutius occupemur. Orationem vero Dominicam idcirco mox post precem dicimus, quia mos apostolorum fuit, ut ad ipsam solummodo orationem oblationis hostiam consecrarent. Et valde mihi inconveniens visum est, ut precem quam scholasticus composuerat, super oblationem diceremus, et ipsam traditionem, quam Redem
Abbreviated transcription (Latin):
lia ã medicis ħuerit secta. Similiter
trati suis. ⁊ digni morib fuerint uisi
hos canon admittit. ad cłicatꝰ offi¬
ciũ ꝓmoueri. Si qͥs aũ sanus. ñ ꝑdi
sciplinã religionis ⁊ abstinentiş. s ꝑ
ab scisionẽ plasmati a do corꝑis ex-¬
stimans posse a se carnales c̃cupis¬
eentias amputari. castrauit se. non
eũ admitti decernimꝰ ad aliqđ cłica¬
tus officiũ. Qd si iam asĩ fuerat ꝓmo¬
tus ad clerũ. ꝓhibitus a suo minis¬
terio deponatur.

Expanded text:
lia a medicis habuerit secta, similiter trati, et moribus digni fuerint visi, hos canon admittit ad clericatus officium promoveri. Si quis autem sanus non per disciplinam religionis et abstinentiae, sed per abscissionem plasmati a Deo corporis, existimans posse a se carnales concupiscentias amputari, castraverit se, non eum admitti decernimus ad aliquod clericatus officium. Quod si jam ante fuerat promotus ad clerum, prohibitus a suo ministerio deponatur.
Abbreviated transcription (Latin):
derint. aut sciant pͥus officia sc̃e castita-¬
tis conscia ꝑ cupidicatẽ arripiant. qͣm
lacula inerntiua natura exꝑiri possint
Ideireo sacri canones sanxert̃. ut sub¬
diaconus ñ ordinet᷑ ante .xiiii. annos
eligi pot̃. qđ nos quoq pari mͦ serua¬
ri iubemus.

Expanded text:
e castitatis conscientia per cupiditatem arripiunt quam jacula incentiva naturae experiri possint. Idcirco sacri canones sanxerunt ut subdiaconus non ordinetur ante XIV annos, eligi potest; quod nos quoque pari modo servari jubemus.
Abbreviated transcription (Latin):
anno uicis suȩ ñ discedebant. sic̃ de ⁊a¬
caria legimus. nec domũ suã oĩno tan¬
gebant. ꝯuib utiq ꝓpt̾ sobolis succe¬
sionẽ usus fuerat relaxatꝰ. qr ex alia
tribu pret̾ ex semine aaron ad sac̾do¬
tiũ nullus fuerat p̃ceptꝰ accedere Qͥn¬
tomag̃ hũ sacerdores uł leuite pudici¬
tiã ex die ordinationis suę seruare de

Expanded text:
anno vicis suae non discedebant, sicut de Zacharia legimus, nec domum suam omnino tangebant, quibus utique propter sobolis successionem uxoris usus fuerat relaxatus , quia et ex alia tribu et praeter ex semine Aaron, ad sacerdotium nullus fuerat praeceptus accedere ; quanto magis hi sacerdotes vel levitae pudicitiam ex die o
Abbreviated transcription (Latin):
uiolasse. insuꝑ ⁊ meche uiuente ii¬
ro suo uiramtum suum dedisse. ut
pꝰ legitimi mariti mortẽ. si suꝑuixis¬
set. duceret uxorem. Quod ⁊ factũ ẽ.
Tale gͥ conubiũ ꝓhibemus ⁊ anathe¬
matitamus.

Expanded text:
violasse, insuper et moechae, vivente viro suo, juramentum dedisse ut, post legitimi mariti mortem si supervixisset, duceret uxorem. Quod et factum est. Tale igitur connubium prohibemus et anathematizamus.
Abbreviated transcription (Latin):
e conuigali aut̃ uiolatione reꝗsisti
lidesponsatã alii puellã. alt̾ iumat᷑¬
monium possit acciꝑe. hoc ne fiat
modis omĩb inhibemus. q illa be¬
nedictio q̃ nupte sac̃dos imponit
ap̃ fidoles oiuusdã sacͥ legis instar ẽ
sinulla tͣnsitione iuolet᷑.

Expanded text:
e conjugali autem violatione requisisti, si desponsatam alii puellam alter in matrimonium possit accipere? hoc, ne fiat, modis omnibus inhibemus, quia illa benedictio, quam nupturae sacerdos imponit, apud fideles cujusdam sacrilegii instar est, si ulla transgressione violetur.
Abbreviated transcription (Latin):
fratres knuĩ ⁊ diuulgatum ẽ ꝑ multa
loca qualit̾ hoĩes mali ad u̾sum me
insurrexert̃.⁊ debilitare uoluerũt
⁊ miserũt suꝑ me grauia c̃mina.
ꝓpt̾ quã causam iste clementissimus
ac serenissimus dñs karulus una
cũ sac̾dotib ⁊ optimatib suis istam
ꝑuenit adurbẽ. Quã obrem ego leo
pontifex scẽ romane eccłȩ a nemine
iudicatꝰ neq coactꝰ s spontanea mea
uolũtate purifico me incõspectuurõ
coram do ⁊ angłis eius. qui conscientiã
meã nouit. ⁊ beato petro pͥncipe apłoꝵ
incuuis conspectu ꝯsistimus qr istas
cͣminosas ⁊ sceleratas res quas illi mͥ
obitiunt. nec ꝑpetraui. nec ꝑpetrare
iussi. T estis michi deus ẽ. in cuius uid¬
tium uenturi sumus ⁊ incuius con¬
spectu ꝯsistimus. Et hoc pp̃ suspiciões
malas tollendas. mea spontanea uolũ¬

Expanded text:
fratres karissimi, et divulgatum est per multa loca, qualiter homines mali adversum me insurrexerunt et debilitare voluerunt et miserunt super me gravia crimina. Propter quam causam iste clementissimus ac serenissimus domnus Karolus una cum sacerdotibus et optimatibus suis istam pervenit ad urbem. Quam ob rem ego Leo pontifex sanctae Romanae ecclesiae a nemine iudicatus neque coactus, sed spontanea mea voluntate, purifico me in conspectu vestro coram Deo et angelis eius, qui conscientiam meam novit, et beato Petro principe apostolorum, in cuius conspectu consistimus, quia istas criminosas objiciunt nec perpetravi nec perpetrari jussi. Testis mihi est Deus, in cujus judicium venturi sumus, et in cujus conspectu consistimus: et hoc propter suspiciones malas tollendas mea spontanea volun
Abbreviated transcription (Latin):
absq amictu. abba ⁊ stola ⁊ fanonone.
⁊ casula. ullatenus p̃sumat missam. uł¬
cantare. ⁊ hȩc sacra uestimenta mundis¬
sima sint. ⁊ innitido loco infra eccłam col¬
locent᷑. nec umquã pb̃r his indutus extͣ
eccłam exeat. quia hoc diuina lex ꝓhibet:¬

Expanded text:
absque amictu, alba et stola, et fanone, et casula, ullatenus praesumat missam celebrare, et haec sacra vestimenta mundissima sint, et in nitido loco infra ecclesiam collocentur: nec unquam presbyter his indutus extra ecclesiam exeat, quia hoc divina lex prohibet
Abbreviated transcription (Latin):
lici quimonachorum ꝓpositum appe¬
tunt. ⁊ meliorem uitam sequi cupiunt. li¬
beros eis ab epis in monastiis largiri opor¬
tet ing̾ssus. nec int̾dici ꝓpositum eorum.
qui ad contemplationis desidium transire
nituntur.

Expanded text:
ici qui monachorum propositum appetunt, et meliorem vitam sequi cupiunt, liberos eis ab episcopis in monasteriis largiri oportet ingressus, nec interdici propositum eorum, qui ad contemplationis desiderium transire nituntur.