comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs pͥmũ genitos filios retinere uoluit. S demꝙ
se consolari noluit: quȩ dolebat. Non enĩ non
erant hui: qͥ mortui pitabant᷑. In et̾nttatis enim
ꝓfectum: ꝑ martyrii głam efferebant᷑. Consolati¬
o autẽ rei amissȩ eiat p̾standa: ñ aucte. Noluit
ñ uitt consolari de hoc qͥa ñ sunt. roest qͥa mor¬
tui sunt: ita ut qͥ scłm morte uicerunt. rursus
ad seli certamina secum toleranda redeant: xi
efuncto autẽ herode: ecce apparuit angłs dm̃
in somnis ioseph in ȩgypto dicens. Surge et
functi sunt enĩ qͥ querebant animã pueri. Ex hoc

Expanded text:
quos primum genitos retinere voluit. Sed denique quos primum genitos retinere voluit. Sed denique se consolari noluit quae dolebat. Non enim erant non erant hi quia mortui putabantur. In aeternitatis enim profectum per martyrii gloriam efferebantur. Consolatio autem rei amissae erat praestanda, non auctae. Noluit non vult consolari de hoc quia non sunt, id est quia mortui sunt; ita ut qui saeculum morte vicerunt, rursus ad saeculi contamina secum toleranda redeant. CAPUT XI. Defuncto autem Herode, ecce apparuit angelus Domini in somnis Joseph in Aegypto, dicens: Surge et functi enim sunt, qui quaerebant animam pueri. Ex hoc
Abbreviated transcription (Latin):
uade in t̾ram isrt. intellexit udeam uocari terrã
isrt: p̃sertim cũ uideret᷑ ei talem puerũ ñ alicubi
debere habitare nͥ in ierłm. uͥ erat templũ. & cele¬
bratio ꝓpħarũ. Porio autẽ pꝰquã comꝑit illic reg¬
nare archelaum noluit obicere se illi ꝑiculo: cũ
posset tra isrł etiã sic intelligi. ut & galilea illic
deputaret᷑: qͥa ꝙ ipsam ppłs isrł incolebat. Duȩ
autẽ st̃ galilee: una uicina tyriis. de qͣ scͥptũ ẽ.
galileȩ gentiũ: altera circa tẏberiad̾ẽ. ꝙ stagnũ
genesareh. Et ueniens habitauit in ciuitatem
quȩ uocat᷑ narareth: ut adimpleret᷑ qͦd dictũ est
ralit̾ ꝑ ꝓpħas: si fixum de scͥpturis posuisset exem¬
płũ. Ergo sensũ accepit de scͥpturis: ñ u̾ba. Nara¬
dicunt. Uel scd̾m ysaiam dici potest. dicentem.
eiꝰ conscendet. Pars udeȩ in qua regnabat arche¬
laus: antixp̃i sequaces ostendit. Porro narareth
anno regni octauiani cesatis augusti. qͣdragesi¬

Expanded text:
vade in terram Israel: intellexit Judaeam vocari terram Israel, praesertim cum videretur ei talem puerum non alicubi debere habitare nisi in Jerusalem, ubi erat templum et celebratio prophetarum. Porro autem postquam comperit illic regnare Archelaum, noluit objicere se illi periculo, cum posset terra Israel etiam sic intelligi, ut et Galilaea illic deputaretur, quia et ipsam populus Israel incolebat. Duae autem sunt Galilaeae, una vicina Tyriis, de qua scriptum est: Galilaeae gentium ; altera circa Tiberiadem et stagnum Genesareth. Et veniens habitavit in civitate, quae vocatur Nazareth, ut adialiter, per prophetas, si fixum de Scripturis posuisset exemplum. Ergo sensum accepit de Scripturis, non verba. Nazadicunt, vel secundum Isaiam dici potest dicentem:  radice ejus conscendet . Pars Judaeae in qua regnabat Archelaus, Antichristi sequaces ostendit. Porro Nazareth anno Octaviani Caesaris Augusti quadragesi
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ meũ. Hoc testimoniũ ẽ in oseȩ ꝓpħa. Post
magoꝵ recessũ impletũ ẽ purgationis tempus:
& deinde ioseph ammonitus ab angło. fugit
maloꝵ imꝓbitate suis effugandos sedib uel
exilio dampnandos. Ubi simul exemplũ datur
frdelib: ne dubitent rabiem ꝑsequentiũ. qnͣdo
oportunũ fuerit declinare fugiendo. Unde illico.
Cũ uos ꝑsequitti fuerint in ciuitate una: fugi¬
te in aliam. Egyptus autẽ interp̾tat᷑ tenebre:
ꝙ figurat gentilitatẽ peccatis tenebrosã. Ioseph

Expanded text:
testimonium est in Osee propheta. Post magorum recessum impletum est purgationis tempus; et deinde Joseph admonitus ab angelo, fugitmalorum improbitate suis effugandos sedibus, vel exsilio damnandos. Ubi simul exemplum datur fidelibus, ne dubitent rabiem persequentium, quando opportunum fuerit declinare fugiendo. Unde illud: Cum vos persecuti fuerint in civitate una, fugite in aliam . Aegyptus interpretatur tenebrae, et figurat gentilitatem peccatis tenebrosam. H
Abbreviated transcription (Latin):
turũ ẽ enĩ ut herodes querat puerũ ad ꝑden¬
dum eũ. Nota. qͦd angłs cũ mariȩ desponsatȩ¬
uirginitatẽ cõmendaret: dixit ad ioseph. Noli
timere acciꝑe mariã coniugem tuã. Postqũa
in coniugem recognita ẽ. ut etiã uisti ioseph
uenerabilis castitas cõmendaret᷑ : ñ uxor euis.
s mat̾ pueri dicta ẽ: ut hic. Accipe puerũ ꝙ
matrẽ eiꝰ. Et iterũ. Reuertere cũ ꝑuero ꝙ matre
eiꝰ. Et rursũ in luca. Et ẽrat ioseph ꝙ mater eiꝰ:
Et qͦtienscũq pꝰ partũ de utͦq fit sermo: mater
xp̃i. ñ uxor ioseph nuncupata est:
ui consurgens accepit puerũ &e matrẽ eius
nocte. ꝙ recessit in egyptum: & erat ibi us

Expanded text:
es quaerat puerum ad perdendum eum. Nota quod angelus cum Mariae desponsatvirginitatem commendaret, dixit ad Joseph: Noli timere accipere Mariam conjugem tuam. Postquam vero in conjugem recognita est, ut etiam justi Joseph venerabilis castitas commendaretur, non uxor ejus, sed mater pueri dicta est, ut hic: Accipe puerum et matrem ejus. Et iterum: Revertere cum puero et matre ejus. Et rursum in Luca: Et erat Joseph, et mater ejus. Et quotiescunque post partum de utroque fit sermo mater Christi, non uxor Joseph nuncupata est. Qui consurgens, accepit puerum et matrem ejus nocte, et secessit in Aegyptum, et erat ibi us
Abbreviated transcription (Latin):
chritas & hereticos. dĩ lucem amittit. S postqũã
recedit ab eis. diuiña lucem recuꝑat: ut xp̃m cre¬
dat de uirgine natũ. Stella domũ discernens. ñ
tenuit sydereas uias: s domui uicina. stetit supͣ
subauois locũ ubi erat puer. Hec stella ut ait
fulgentius ñqũa antea apparuit. quȩ magis p̾¬
uia deputaret᷑: s tunc crrata ẽ. & ꝑacto officio
mox ẽẽ desiit. Uroentes autẽ stellã: gauisi ft̃ gau¬
dio magno ualoe. Et intrantes domũ: inuener̃t

Expanded text:
critas et haereticos Dei lucem amittit. Sed postquam critas et haereticos Dei lucem amittit. Sed postquam recedit ab eis, divinam lucem recuperat, ut Christum credat de Virgine natum. Stella domum discernens, non tenuit sidereas vias; sed domui vicina stetit supra, subaudis locum ubi erat puer. Haec stella, ut ait Fulgentius, nunquam antea apparuit quam Magis praevia putaretur, sed tunc creata est, et peracto officio mox esse desiit. « Videntes autem stellam Magi gavisi sunt gaudio magno valde. Et intrantes domum invenerunt
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ exiet dux: q̃ regat ppłm meũ isrł. Bechleem ui¬
cus quid̾e minimꝰ ẽ: s nequaꝗͣ minima ẽ in pͥnci¬
pib uda. idest in excellentia dignitatis pͥncipũ
uda In ea enĩ nascit᷑ saluator. Hoc testimonium
micheȩ ꝓpħȩ ẽ: s ȩuanglista more suo sententiã
ꝓphetiȩ sumens uerba mutat:
unc herodes clam uocatis magis: diligent̾ di-¬
dicit ab eis tempus stellȩ quȩ apparuit eis. Et
mittens illos in bethleem dixit. Ite: & interroga¬
te diligent̾ de puero. Et cum inuenerrtis renun¬
tiate mͥ: ut & ego ueniens adorem eũ. Cognito
loco & tempore: ꝑsonã pueri ñ uult ignorare.
Herodes significat hypocritas. aliud dicentes. &
aluid cogitantes: qͥ dum ficte dm̃ querunt. ñꝗͣ
inuenire merent. Qui cũ audissent reg̃. abieit̃:
Et ecce stella qũa uiderant in oriente. antecede¬
bat eos: usq dum ueniens staret supͣ ubi erat
puer. Magis appropinqnͣtib iherosolim̃a. dis¬
paruit stella: qͥa quicũq appropinquat ad ypo¬

Expanded text:
dux qui regat populum meum Israel. » Bethlehem vicus quidem minimus est, sed nequaquam minima es in principibus Juda, id est in excellentia dignitatis principum Juda. In ea enim nascetur Salvator. Hoc testimonium Micheae prophetae est, sed evangelista more suo sententiam prophetae sumens verba mutat. « Tunc Herodes clam vocatis Magis, diligenter didicit ab eis tempus  interrogate diligenter de puero, et cum inveneritis, renuntiate mihi, ut et ego veniens adorem eum. Cognito loco et tempore, personam pueri non vult ignorare. Herodes significat hypocritas aliud dicentes, et aliud cogitantes: qui dum ficte Deum quaerunt, nunquam invenire merentur. Qui cum audissent regem, abierunt. Et ecce stella quam viderant in Oriente, antecedebat eos, usque dum veniens steret supra ubi erat puer. Magis appropinquantibus Jerosolymam, disparuit stella; quia quicunque appropinquat ad hypo
Abbreviated transcription (Latin):
testat᷑ aduentu. Predictum namq fuerat. qͥa ñ
deficiet pͥnceps ex uida neq dux de femorib euis:
donec ueniat qͥ mittendus ẽ. Ex quo patres de
egypto exierunt. suȩ gentis ducib usq ad sa¬
muelem ꝓpħam regebant᷑: deinde regib usq
ad transmigrationẽ babyloniȩ. Post reditũ uͦ
debabylonȩ. ꝑ pontifices rerũ summa gerebat᷑.
usq ad hyrcanũ regem simul ꝙ pontificem:
qͦ int̾empto fraude ab herode. cuiꝰ patr̃e ipse
de ignobili aduena. hoc est gentis idumeȩ. sub¬
limauerat. iudeȩ regnũ ipsi herodi iussu cesa¬
ris augusti traditur gub̃nandum: cuiꝰ tͥcesimo
pͥmo anno qͥ mittendus erat aduenit. In beth l̃¬
leem iudȩ dicit᷑: qͥa ẽ alia bethleem in galilea:
Magi ab oriente uenerunt: toest a partib que
sunt uetsus orientem. Erant enĩ detera ꝑlaꝵ

Expanded text:
 fuerat, quia non deficiet princeps ex Juda, neque dux de femoribus ejus, donec veniat qui mittendus est . Ex quo patres de Aegypto exierunt, suae gentis ducibus usque ad Samuelem prophetam regebantur, deinde regibus usque ad transmigrationem Babyloniae. Post reditum vero de Babylone, per pontifices rerum summa gerebatur usque ad Hircanum regem simul et pontificem: quo interempto fraude ab Herode, cujus patrem ipse de ignobili advena hoc est, gentis Idumaeae sublimaverat, Judaeae regnum ipsi Herodi jussu Caesaris Augusti traditur gubernandum, cujus trigesimo primo anno, qui mittendus erat, advenit. In Bethlehem Judae dicitur, quia est alia Bethlehem in Galilaea. agi ab Oriente venerunt, id est a partibus quae sunt versus Orientem. Erant enim de terra
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionẽ multors in isrł: & in signum cui
contradicet᷑. In ruinã multoꝵ positus ẽ dñs:
qͥa ipse ẽ lapis offensionis & petra scandali. id est
ruinȩ his qͥ offendunt uerbo. nec credunt. De
quib ipse dñs. Si ñ uenissem & loquitꝰ eis ñ
fussem: peccatũ ñ haberent. In resurrectionem
aut̾e eorũ positus ẽ: qͥ credentes in eum. resur¬
rexert̃ a peecatis ꝑ eum. In suis qͦ predicatorib
positus ẽ in ruinã. & resurrectionẽ: ut ait apłs:¬
Xp̃i bonus odor sumꝰ deo: in his qͥ salui fuuit.
ꝙ in his qui ꝑeunt: Bono enĩ odore alii saluan¬
t᷑: alii ꝑeunt. Signum cui contradicet᷑ firõe dñicȩ
crucis accipe: de qua iudei ad paulũ dixerunt
De secta hac notũ ẽ nobis: qͦo ubiq ei contradi¬
cit᷑. Et tuam ipsiꝰ anim̃ã ꝑtransibit glaoiꝰ. Ioest
dolor dñicȩ passionis ͤ qͥa ñ potuit filiũ uidere
crucifigi sine affectu materni doloris: ꝙ si sꝑaret

Expanded text:
in signum cui contradicetur. In ruinam multorum positus est Dominus; quia ipse est lapis offensionis et petra scandali, id est ruinae his qui offendunt verbo nec credunt. De quibus ipse dicit: Si non venissem, et locutus eis non fuissem, peccatum non haberent . In resurrectionem autem eorum positus est, qui credentes in eum, resurrexerunt a peccatis per eum. In suis quoque praedicatoribus positus est in ruinam et resurrectionem, ut ait Aposi bonus odor sumus, Deo in his qui salvi fiunt et in his qui pereunt . Bono enim odore alii salvantur, alii pereunt. Signum cui contradicetur, fidem Dominicae crucis accipe de qua Judaei ad Paulum dixerunt: De secta hac notum est nobis, quod ubique ei contradicetur. « Et tuam ipsius animam pertransibit gladius, » id est dolor Dominicae passionis, quia non potuit Filium videre crucifigi sine affectu materni doloris, etsi sperabat
Abbreviated transcription (Latin):
ai qͥ stellam nouerant uaticiio en Iue
Ralam uidit in sp̃u: isti mderunt oculio & ere¬
sodeuiit. Ntiq ñ ad orassent: si paruulũ dantũ
tentib creatura rationalis p̾dicare debuit: & gen¬
tib qͣsi ratione carentib. signa danda erant :
Magi appellati sunt reges orientales: uel qͥa de
stirpe fuerunt balaam qͥ multũ sciuit de in can-¬
tationib : uel qͥa fefellerut heroõe: ꝑ aliã uiam
regressi in patriam. Magi etiã dicunt᷑: qͥ uel ꝑ
stellas uł ꝑ aues. seu ꝑ quȩlibet alia signa putãt
aliqua cognoscere. Audiens autẽ herodes rextur
nato. rex t̾rȩ turbat᷑: qͥa t̾rena altitudo confurdi¬
e: cũ celestis celsitudo aperit᷑. Turbat᷑ iherosoli¬
ma fauens herodi qũe timebat: iuxta illito salo¬
monis. Rex iniustus: om̃s ministros habet impi¬
os. Et congregans om̃s pͥncipes sacerdotũ &e scri¬
bas ppłi: sciscitabat᷑ ab eis ubi xp̃e nasceret᷑: M u

Expanded text:
qui stellam noverunt vaticinio ejus. Ille stellam vidit in spiritu, isti viderunt oculis et crediderunt. Utique non adorassent, si parvulum tantummtentibus creatura rationalis praedicare debuit et gentibus quasi ratione carentibus signa danda erant. EMagi appellati sunt reges orientales, vel quia de stirpe Balaam fuerunt, qui multum sciunt de incantationibus; vel quia fefellerunt Herodem, per aliam viam reversi in patriam. Magi etiam dicuntur, qui vel per stellas, vel per aves, seu per quaelibet alia signa putant aliqua cognoscere. Audiens autem Herodes rex, tunato, rex terrae turbatur; quia terrena altitudo confunditur, cum coelestis altitudo aperitur. Turbatur Jerosolyma favens Herodi quem timebat, juxta illud Salomonis: Rex injustus omnes ministros habet impios. . Et congregans omnes principes sacerdotum, et Scribas populi, sciscitabatur ab eis ubi Christus nasceretu
Abbreviated transcription (Latin):
t: qͥa pͥus carnis corruptionẽ resurgendo cal¬
cauit: ꝙ interpositis dieb cũ carne ꝙͣ. hostiã
fecerat suꝑnã ciuitatẽ ascendit. Nos etiã pͥus
in baptismo circumcidim᷑ a peccatis: ꝙ ꝓficien¬
te grã ad alcare ingredim᷑. consecrandi hosti¬
a corporis ꝙ sanguinis dñi. Om̃is etiã ȩccl̃ia
in fine mundi. pͥmo in resurrectione. labem
terrenȩ corruptionis exuet: ac deinceps in ce
⁊ cõmendata. Et ecce homo erat in ierł̃m. eui¬
⁊ nom̃ symeon: & homo iste uistus & timoratꝰ.
expectans consolationẽ isrł. & sp̃c sc̃s erat in¬

Expanded text:
ptionem resurgendo calcavit, et interpositis diebus cum carne quam hostiam fecerat, supernam civitatem ascendit. Nos etiam prius in baptismo circumcidimur a peccatis, et proficiente gratia ad altare ingredimur, consecrandi hostia corporis et sanguinis Domini. Omnis etiam Ecclesia in fine mundi primo in resurrectione labem terrenae corruptionis exuet, ac deinceps in coeno commendata. Et ecce homo erat in Jerusalem cui nomen Simeon: et homo iste justus et timoratus, exspectans consolationem Isr
Abbreviated transcription (Latin):
Et hec ipsa hora suꝑueniens confitebat᷑ dño: et
loquebat᷑ de illo omnib qͥ expectabant redem¬
ptionẽ iherłm. Ipsa hora qua symeon accepit
puerũ. suꝑueniens anna confitebat᷑. idest lau-¬
dabat dm̃: ꝙ omnib fidelib qͥ iugo herodis
alienigenȩ grauati liberationẽ expectabant. ꝓ¬
mittebat ꝑ aduentum xp̃i. in ꝓximo redempti¬
oñe fieri. Nonsolũ angłi: s & om̃is ȩtas & sȩxus
testimoniũ nato reddit puero: ꝙ sic̃ ab omniũ
sẏnagogam quȩ pꝰ longam expectatione ꝓmis¬
sionum. ñ ficta fide eum receperunt. qͥ p̃muntia¬

Expanded text:
ora superveniens confitebatur Domino, et loquebatur de illo omnibus qui exspectabant resurrectionem Israel. » Ipsa hora qua Simeon accepit puerum superveniens Anna confitebatur, iddabat Deum; et omnibus fidelibus, qui jugo Herodis alienigenae gravati liberationem exspectabant, promittebant per adventum Christi in proximo redemptionem fieri. Non solum angeli, sed et omnis sexus et aetas testimonium nato reddit puero; et sicut ab omniuSynagogam, quae post longam exspectationem promissionum non ficta fide eum receperunt qui praenuntia
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. Nunc dimittis feruũ tuũ dñe: scđ̃m uer¬
bũ tuũ in pace. Sciebat qũa beati oeuli qͥ xp̃m
eeñt uisuri: ꝙ ideo donec illũ uideret. nolebat
morte dissolui. Mox autẽ ut uidit. optabat
solui a corpore: & in sinu abrabȩ pacem habere:
Qa uiderunt oculi mei salutare tuũ: qͦt para-¬
sti ante faciem omniũ popłoꝵ. Qũe postmodũ
omnib ppłis querendũ dilectione. &. concupis

Expanded text:
dixit: Nunc dimittis servum tuum, Domine, secundum verdixit: Nunc dimittis servum tuum, Domine, secundum verbum tuum in pace. Sciebat quam beati oculi qui Christum essent visuri: et ideo donec illum videret, nolebat morte dissolvi. Mox autem ut vidit, optabat solvi a corpore et in sinu Abrahae pacem habere. Quia viderunt oculi mei salutare tuum. Quod parasti ante faciem omnium populorum. Quem postmodum omnib
Abbreviated transcription (Latin):
Est responsũ acceꝑat a spu scõ: ñ uisurũ se mor¬
tẽ nisi pͥus uideret xp̃m dñ. Et uenit in spũ
in templũ. Uroere mortẽ: experiri. ꝙ sentire
eam significat. felix mortẽ uidebat: qͥ xp̃m dñi
oculis cordis pͥus uidere satagit: conuersando
in celesti ierłm & suspirando cũ psalmista di¬
cente. Unam petii a dño hanc requiã: ut in¬
habitem in domo uñi. Et cũ inducerent pu¬
erũ iħm parentes eiꝰ. ut facerent scd̾m consue¬
tudinẽ legis ꝓ eo: ꝙ ipse accepit eũ in ulnas
suas. Eadem gr̃a qua uenturũ p̾nouerat: ue¬
nientẽ cognouit. Qͥ celo terraq ñ capit: gran¬
deui hominis ulnis gestat᷑. Tropice accepit ue¬
teranꝰ infant̾ẽ: ut doceret nos exuere ueterem
homiñẽ cũ actib suis: & induere notĩu in iu¬
sticia & scĩtate oꝑumr quȩ ꝑ ulnas significant᷑:
Accipit senior mundꝰ. innocentiã. xp̃ianȩ infan¬
tiȩ: ut renouet᷑ sic̃ aquila. Et benedixit dm̃ et

Expanded text:
urum se mortem, nisi prius videret Christum Domini, et venit in spiritu in templum. Videre mortem, experiri et sentire eam significat. Felix mortem videbit, qui Christum Domini oculis cordis prius videre satagit conversando in coelesti Jerusalem, et suspirando cum Psalmista dicente: Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini . Et cum inducerent puerum Jesum parentes ejus ut facerent secundum consuetudinem legis pro eo, et ipse accepit eum in ulnas suas. Eadem gratia qua venturum praenoverat, venientem cognovit. Qui coelo terraque non capitur, grandaevi hominis ulnis gestatur. Tropice accepit veteranus infantem, ut doceret nos exuere veterem hominem cum actibus suis, et induere novum in justitia et sanctitate operum quae per ulnas significantur. Accepit senior mundus innocentiam Christianae infantiae, ut renovetur sicut aquila. Et benedixit Deum, et
Abbreviated transcription (Latin):
Syclis argenti quinq redimebat᷑ pͥmogenitũ:
& syclus uigint obolos habet. Notandũ tam̃
qͥa paruuli de tͥbu leui ñ redimebant᷑: s in mi¬
nisteriũ domus pͥpetuo tenebant᷑. Illa omnia
pͥmogenita significabant xp̃m. qͥ unigenitus
di. dignatus ẽ fieri pͥmogenitus om̃is creaturȩ
qui singularit̾ sc̃s ẽ dño: qͥa peccatũ ñ fecit᷑. nec
inuentus ẽ dolus in ore eius. Moraliter etiam
pͥmogenita significant bona initia nĩȩ actionis.
qͣsi in corde genita: & dm̃ gr̃ȩ deputanda. Male
autẽ gesta: penitentiȩ fructib redimere uibem᷑:
Adaꝑiens uuluam. Consueta lo quutio ẽ: ñ qͦd
oñs sacri uentris hospiciũ egressus de uirginasse
credendus sit. iuxta hereticos. Mystice designat᷑.
qͥa dñs aꝑuit uirginis eccłiȩ secretũ genitale. o
Et ut darent hostiam scdm qͦd dictum ẽ in le¬
ge dñi: par turturũ aut duos pullos colũbarũ

Expanded text:
Siclis argenti quinque redimebatur primogenitum; Siclis argenti quinque redimebatur primogenitum; et siclus viginti obolos habet. BEDA. Notandum tamen quia parvuli de tribu Levi, non redimebantur, sed in ministerium domus perpetuo tenebantur. Illa omnia primogenita significabant Christum, qui Unigenitus Dei dignatus est fieri primogenitus omnino, quia peccatum non fecit, nec est inventus dolus in ore ejus. Moraliter etiam primogenita significant bona initia nostrae actionis, quasi in corde genita et Domini gratiae deputanda. Male autem gesta redimere fructibus poenitentiae jubemur. Adaperiens vulvam, consueta locutio est, non quod Dominus sacri ventris hospitium egressus, devirginasse credendus sit, juxta haereticos. Mystice designatur, quia Dominus aperuit virginis Ecclesiae secretum genitale, ad Et ut darent hostiam, secundum quod dictum est in lege Domini, par turturum aut duos puellos columbarum.
Abbreviated transcription (Latin):
mulier pariens. s quȩ suscepto semine peꝑtt:
ad distinctionẽ illiꝰ quȩ uirgo concepit & pepit
Non gͦ mat̾. sic̃ nec filius indigebat piugari
hostuis: s ut nos soluerem᷑ a timore legis. facti ft̃
sub lege. Decretũ qͦ legis erat. paruulũ a tͥcesimo
t̾cio die circumcisionis ad templũ deferri. dariq
hostiam ꝓ eo: pͥmogenitũ autẽ masculũ scm̃ dño
fieri. In quo insinuat᷑ neminẽ nͥ uiciis circũcisũ.
dominicis dignũ ẽẽ conspectib: ut ait psalnusta
Non habitabit iuxta te malignus: neq ꝑmane¬
bunt iniusti ante oculos tuos. Ut sisterent etumi.
dño: idẽ offerrent & consecrarent. Sicut scͥptũ ẽ
in lege dñi. Qͥa omne masculinũ adaperiens
uuluã: sc̃m dño uocabit᷑. Precepit lex & homi¬
nis & pecoris omne pͥmogenitũ mascũlini se-¬
xus dño scĩficari & sacerdotis eẽ: ita ut sacerdos
ꝓ hominis pͥmogenito preciũ acciꝑet. & animal
inmundũ redimi faceret: munda uͦ dõ offerrat:

Expanded text:
quae suscepto semine pepererit: ad distinctionem illius, quae virgo concepit et peperit. Non ergo mater, sicut nec filius indigebat purgari hostiis; sed ut nos solveremur a timore legis, facti sunt sub lege. Decretum quoque legis erat, parvulum a tricesimo tertio die circumcisionis, ad templum deferri, darique hostiam pro eo; primogenitum autem masculum, sanctum Domino fieri. In quo insinuatur, neminem nisi vitiis circumcisum, Dominicis dignum esse conspectibus, ut ait Psalmista: Non habitat juxta te malignus, neque permanebunt injusti ante oculos tuos . Ut sisterent eum Domino, id est offerrent et consecrarent. Sicut scriptum est in lege Domini, quia omne masculinum adaperiens vulvam, sanctum Domino vocabitur. Praecepit lex et hominis et pecoris omne primogenitum masculini sexus, Domino sanctificari et sacerdotis esse, ita ut sacerdos pro hominis primogenito pretium acciperet, et animal immundum redimi faceret, munda vero Deo offerret.
Abbreviated transcription (Latin):
dib cogitationes. Ante erat incertũ qͥ uioeoꝵ xp̃m
uelant᷑ cogitationes: cũ herodes & sui turbant᷑:
Postea uͦ doctrina eiꝰ & uirtute diffamata. alii
eũ qͣsi magistrũ ueritatis habuerunt: alii ab
eo qͣsi a seductore recesserunt. Et erat anna ꝓphe¬
tissa filia phanuel: de tͥbu aser. Hec ꝓcesserat in
dieb multis: ꝙ uixerat cũ uiro suo annis septẽ.

Expanded text:
dibus cogitationes. » Ante erat incertum, quia Judaeorumvelabantur cogitationes, cum Herodes et sui turbabantur. Postea vero doctrina ejus et virtute diffamata, alii eum quasi magistrum veritatis habuerunt. Alii ab eo quasi a seductore recesserunt. « Et erat Anna prophetissa filia Phanuel de tribu Aser. Haec processerat in diebus multis, et vixerat cum viro suo
Abbreviated transcription (Latin):
fideles om̃s. sc̃a iudelic&. animalia carnis sue
frum̃to reficeret. qͥ panis ẽ angłors. In angu¬
sto p̾sepi continet᷑: ut nos ꝑ celestis regni gau¬
dia dilatet. Non in domo paientũ natus est
dñs: ut ostenderet qͥa ꝑ humanitatẽ assũptã
qͣsi in alieno nascebat᷑. ñ scd̾m potestatẽ. s scõm¬

Expanded text:
eles omnes, sancta videlicet animalia, carnis suae frumento reficeret qui panis est angelorum. In angusto praesepi continetur ut nos per coelestis regni gaudia dilatet. Non in domo parentum natus est Dominus, ut ostenderet quia per humilitatem assumptam quasi in alieno nascebatur, non s
Abbreviated transcription (Latin):
ebat circũcisio: qͥa in parte illa magis dñatur
concupiscentia. ꝑ quã originale pectatũ ꝓpaga¬
t᷑. Ubi gͦ peccati uia ẽ. ibi apte signabat᷑ pecca¬
t remediũ: et significabat᷑ ꝑ circũcisionẽ car-¬
nis. circũcisio m̃tis: qua mundat᷑ anima a iu-¬
ciis. Tres itaq constat ẽẽ circũ cisiones. Una
ẽ sacramentũ ÷ duȩ uͦ sunt res illiꝰ sacramenti:
uidelico. cirtũcisio a peccato quȩ cotroie est in
anima: ꝙ circũcisio a peccato. ꝙ ab omni
pena peceati: quȩ in resurrectione erit in aĩa
&. corpore. Petrinis autẽ cultris eircuineidit
ti sunt dies purgationis mariȩ scd̃m legẽ mo¬
ysi: tulerunt illũ in ierl̃m. ut sisterent eũ dño

Expanded text:
ebat circumcisio, quia in parte illa magis dominatur ebat circumcisio, quia in parte illa magis dominatur concupiscentia, per quam originale peccatum propagatur. Ubi ergo via peccati est, ibi apte signabatur peccati remedium et significatur per circumcisionem carnis circumcisio mentis, qua mundatur anima a vitiis. Tres itaque constat esse circumcisiones Una est sacramentum, quae vero sunt res illius sacramenti, videlicet circumcisio a peccato, quae quotidie est in anima, et circumcisio a peccato et ab omni poena peccati, quae in resurrectione erit in anima et in corpore. Petrinis autem cultris circumcidit ti sunt dies purgationis Mariae secundum legem Moysi, tulerunt illum in Jerusalem, ut sistere
Abbreviated transcription (Latin):
uinũ: ꝙ uiri fortes ad miscenda ebrietatẽ. In cir¬
cũcisi st̃ olfactu & tactu: qͥ uariis odorib delibu¬
ti. sequunt᷑ amplexus meretricis. cynamomo
cubile suũ asꝑgentis. Incircũcisi sũt gressib de
quib psalmista cõmemorat. Contritio & infe¬
licitas in uiis eoꝵ: & uiã pacis ñ cognouerũt:
Porro qͥ in similitudinẽ carnis peccati uenerat.
remediũ qͦ caro peccati mundabat᷑ ñ respuit :
s circũcisus ẽ. factus sub lege. ut eam uistam ẽẽ¬
ꝓbaret: ꝙ eos qͥ sub lege erant redimeret. Nota
qͦo ioem auxiliũ ciuationis in lege circiuncisio
contͣ peccati originalis uulnus p̾stitit: qͦd nẽ
baptismꝰ tempore gr̃ȩ confert: nͥ qͦd introitꝰ in
regnũ ñdum patebat circũcisis. ut mͦ baptirati
At uͦ ñsolũ baptismꝰ hoc facit. s etiã passionis
adiunctio: quȩ si circũcisioni addita eẽt. & simi¬
liter ibi fieret. Qd̃ autẽ in tali menbro fiebat.
calsa ẽ: ne aluro menbrũ aut debile fierit aut

Expanded text:
vinum, et viri fortes ad miscendam ebrietatem . Incircumcisi sunt olfactu et tactu, qui variis odoribus delibuti, sequuntur amplexus meretricis cinnamomo cubile suum aspergentes. Incircumcisi sunt gressibus, de quibus Psalmista commemorat: Contritio et infelicitas in viis eorum, et viam pacis non cognoverunt . » Porro qui in similitudine carnis peccati venerat remedium, quo caro peccati mundabatur non respuit, sed circumcisus est factus sub lege, ut eam justam probaret, et eos qui sub lege erant redimeret. Nota quod idem auxilium circumcisionis in lege circumcisio contra peccati originalis vulnus praestitit, quod nunc baptismus tempore gratiae confert, non quod isis, ut modo baptizatis. At vero non solum baptismus hoc facit, sed etiam passionis adjunctio: quae si circumcisioni addita esset, et similiter ibi fieret. Quod autem in tali membro, fiebat, causa est, ne aliud membrum aut debile fieret aut
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ dicta erant a pastorib ad ipsos. Mirant᷑
seruabat om̃ia uerba hȩc: conferens in corde su-
o. Maria ñ minꝰ ore pudica ꝙͣ. corpore: tacita con¬
fert ea quȩ uiderat circa se acta: & quȩ legerat in
scͥpturis agenda. Legerat in ysaia: ecce uirgo con¬
cipiet & pariet filiũ. Legerat. cognouit bos pos¬
sessorẽ suũ: & asinus p̃sepe dñi sui. Uioebat in

Expanded text:
quae dicta erant a pastoribus ad ipsos. » Miranquae dicta erant a pastoribus ad ipsos. » Miranservabat omnia verba haec conferens in corde suo. » Maria non minus ore pudica quam corpore tacita confert ea quae viderat circa se acta, et quae legerat in Scripturis agenda. Legerat in Isaia: « Ecce virgo concipiet et pariet filium . » Legerat: « Bos cognovit possessorem suum, et asi
Abbreviated transcription (Latin):
ctum erat illis de puero hoc. Nonnulli queren¬
des. xp̃m ñ inueniunt: qͥa desidiose querunt:
Pastores autẽ inuenerunt: qͥa ñ fide ficta cu¬
curierunt. Sie eccłiȩ pastores. immo qͥlibet fi¬
deles celesti doctrina erecti qͣsi portas bethleem
subeuntes. repꝑiunt cacholicã ȩccłiam quasi
mariã÷ ꝙ cȩtũ doctorũ qͣsi ioseph: atq humi¬
lem mediatoris aduentũ scͥptiue paguus inser¬
tum. qͣsi in p̾sepio. Uidentes puerũ: cognouert̃
de uerbo. qͥo dictum erat. Et nos ꝑ fioem in¬
carnationis: ueniemꝰ ad głam uerbi contuen-¬
Non fuit uerbũ. idẽ res nomine digna: qͦd ñ
ostenderet erechias chaboeis. Similit̾ dicunt
hie pastores. Uideamꝰ hoc uerbũ qͦo factum ẽ.
roẽ istam rem uerbo narrationis digna. ꝙͣ fecit
ipse dñs excellentissimã: & significauit nob̃
ꝑ angłos. Ubi uͦ diett᷑ cognouerunt de u̾bo
qd dictum erat: accipe uerbũi ꝓ loquutione:
Et om̃s qͥ audierunt mirati sunt: & debis

Expanded text:
nnulli quaerentes Christum, non inveniunt, quia desidiose quaerunt. Pastores autem invenerunt, quia fide non ficta cucurrerunt. Sic Ecclesiae pastores, imo quilibet fideles, coelesti doctrina erecti quasi portas Bethlehem subeuntes, reperiunt catholicam Ecclesiam quasi Mariam, et coetum doctorum quasi Joseph, atque humilem Mediatoris adventum, Scripturae paginis insertum quasi in praesepio. Videntes autem puerum, cognoverunt de Verbo quod dictum erat, et nos per fidem incarnationis veniemus ad gloriam Verbi contuenNon fuit verbum, id est, res nomine digna, quod non ostenderet Ezechias Chaldaeis . Similiter dicunt hic pastores: Videamus hoc Verbum quod factum eit ipse Dominus excellentissimam, et significavit nobis per angelos. Ubi vero dicitur: « cognoverunt de verbo quod dictum erat, » accipe verbum pro locutione. « Et omnes qui audierant mirati sunt de his
Abbreviated transcription (Latin):
let Ideo gͦ dimittere eam uolebat: qm̃ magnũ
sacramentũ in ea eẽ eognoscebat. Cui appro¬
ximare sese indignum existimabat: sicite & be¬
atus petrus se dño humilians ait. Recede a me
dñe: qm̃ homo peccator sum. Et centurio. Non
sũ dignus ut intres sub tectum meũ. Et elysa¬
bech ad mariã. Unde hoc mͥ ut ueniat mater
qũe peccasse. & eum uis eoram omnib arguere:
ñ es correptor s ꝓditor. Noluit gͦ io seph diuul¬
gare mariã. qũauis certa eẽt suspttio adulterii:
s uo uoluit ꝓtesse peccanti: qd iusticiȩ depitta¬
tũ ẽ ei. Hec autẽ eo cogitante: ecce angłs dñi¬

Expanded text:
let. Ideo ergo eam dimittere volebat, quoniam magnum let. Ideo ergo eam dimittere volebat, quoniam magnum sacramentum in ea esse cognoscebat. Cui approximare sese indignum aestimabat, sicut et beatus Petrus se Domino humilians ait: Recede a me, Domine, quoniam homo peccator sum ; et centurio: Non sum dignus ut intres sub tectum meum . Et Elisabeth ad Mariam: Unde hoc mihi, ut veniat mater quem peccasse, cum vis coram hominibus arguere, non es corrector, sed proditor. Noluit ergo Joseph divulgare Mariam quamvis certa esset suspicio adulterii; sed voluit prodesse peccanti, quod justitiae deputatum est ei. Haec autem eo cogitante, ecce angelus Domi
Abbreviated transcription (Latin):
Prima hominis conditio ẽ: qͦd adam det̾ra
plasmatꝰ est. Scda ẽ: qua femina de latere uiri
ereata ẽ. Tercia uͦ: qua natus ẽ homo. ex uiro
& femina. Xp̃i autẽ generatio sic erat: ut sine
uiro nasceret᷑ de femina. conceptus ꝑ sp̃m scm̃
ruina generauerunt: in quarta salutẽ inue¬
nerunt. Cum eẽt desponsata mat̾ eiꝰ maria
ioseph: anteqũa conuenirent inuenta est in
idẽ nuptiarũ sollempnia celebrarent. inuenta.¬
uig̃ ĩ ẽ in utero habens: pͥmo ab angłis custodenti¬
elusb eam: dehine a ioseph: sic̃ a uiro curioso cirra
sponsã suam. E uangłista de p̾teritis scͥbens.
bene scđm tempus suũ uocat ioseph uirum
mariȩ: & mariã matrẽ iħu. Constat enĩ qͥa¬
t̾epore desponsationis nũdũ mat̾ illa. nun¬
sdũ marttus ille erat : M iuit e¬
ptione in ea habebat:. qͦmꝰ iustus erat: Si ñ
est suspicatus: cur eam dimittere uolebat: In¬
iustum enĩ erat: ut immaculatã dimitere uel¬

Expanded text:
Prima hominis conditio est, quod Adam de terra plasmatus est. Secunda est, qua femina de latere viri creata est. Tertia vero, qua natus est homo ex viro et femina. Christi autem generatio sic erat, ut sine viro nasceretur de femina, conceptus per Spiritum ruina generaverunt, in quarta salutem invenerunt. Cum esset desponsata mater ejus Maria, Joseph, antequam conveniid est, nuptiarum solemnia celebrarent, inventa est in utero habens, primo ab angelis custodientibus eam, dehinc a Joseph, sicut a viro curioso circa sponsam suam. Evangelista de praeteritis scribens, bene secundum tempus suum vocat, Joseph virum Mariae et Mariam matrem Jesu. Constat enim qtempore desponsationis nondum mater illa, nondum maritus ille erat. M. picionem in ea habebat, quomodo justus erat? Si non est suspicatus, cur eam dimittere volebat? Injustum enim erat, ut immaculatam dimittere vel
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾. Ecce puer m̃s electus quẽ elegi: posui suꝑe
um sp̃m meũ. In aminadab ppłs spontancus.
qͥa sponte posuit animã ꝓ salute nr̃a. ut nos
efficeret ppłm dõ laudabilẽ. In naason. augur
idẽ ꝓpha fortis: qͥ dicit. Cum uenerit filiꝰ hõis¬

Expanded text:
Pater: Ecce puer meus electus, quem elegi, posui super Pater: Ecce puer meus electus, quem elegi, posui super eum Spiritum meum . In Aminadab, populus spontaneus, quia sponte posuit animam pro salute nostra, ut nos efficeret populum Domini laudabilem . In Naasson, augur, id est propheta fortis, qui dicit: Cum venerit Filius hom
Abbreviated transcription (Latin):
expiauit. S Sciendũ. qͥa p̾nominati paties a¬
ctu & nomine incarnationẽ xp̃i significant:
& om̃ia ut ait apłs in figura contingebant illi
Albinus itaq diaconus. eoꝵ nomina sic adap¬
it designare salutẽ. In abraham ille ẽ pat̾ omni¬
ũ credentiũ: ꝙ omnib clamare libet & dicere
abba pater: In ysaac gaudiũ omniũ fideliũ.: de
qͦ cecinit angłs. Ecce annuntio uob̃ gaudiũ ma¬
gnũ: qͦd erit omni popło. In iacob supplantator:
qͥa ipse subeneruauit & contriuit diabolum.
uastatorẽ humani generis: & uasa eiꝰ distribu¬
it. In iuda confessio: sicut ipsedixit. Confiteor
tͥ dñe: pat̾ cęli & terrȩ. In phares diuisio: qͥa ipse
segregat oues ab hȩdis. In zara oriens. ad nr̃am
salutẽ: sic̃ dictum ẽ. Timentib nom̃ dñi: oriet᷑
sol iusticiȩ. In thamar palma uictoriȩ: sic̃ ipse
dicit. Confidite: qͥa ego uici mundũ. In esrom:
sagittas salutis dirigens sic̃ dictum ẽ. Sagite
potentis acutȩ. In aram electus: de quo loquit

Expanded text:
tres actu et nomine incarnationem Christi significant, et omnia, ut ait Apostolus, in figura contingebant illis . Albinus itaque diaconus eorum nomina sic adapm voluit designare salutem. In Abraham, ille est pater omnium credentium, et omnibus clamare libet et dicere: Abba, Pater . In Isaac, gaudium omnium fidelium, de quo cecinit angelus: Ecce annuntio vobis gaudium magnum quod erit omni populo . In Jacob, supplantator, quia ipse subuervavit et contrivit diabolum vastatorem humani generis, et vasa ejus distribuit. In Juda, confessio, sicut ipse dixit: Confiteor tibi, Domine, Pater coeli et terrae . In Phares, divisio, quia ipse segregat oves ab haedis . In Zara, oriens ad nostram salutem, sicut dictum est: Timentibus nomen Domini, orietur sol justitiae . In Thamar, palma victoriae, sicut ipse dicit: Confidite quia ego vici mundum . In Esrom, sagittas salutis dirigens, sicut dictum est: Sagittae potentis acutae . In Aram, electus, de quo loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
tuns Uns euangłrante angło. multitudo in
onsona lauide ꝓrumpit: & officiũ suũ deo
nibendens. & nos instituens. ut qͦtiens sacra
emplitionẽ ex fr̃is ore audimus: do laudes. cor¬
dedrt. oꝑe rasramus. Bene miliciȩ celestis di¬
otis. Qa uͭ ds & homo natus ẽ hominib
parꝰ ꝙ& deo gła canit᷑: qͥ ab angłis ꝓ nr̃a redẽ¬
ptione glificat᷑. Et qͥa neq uidei neq gentiles

Expanded text:
Uno evangelizante angelo, multitudo in consonam laudem prorumpit, et officium suum Deo impendens et nos instituens, ut quoties sacram eruditionem ex fratris ore audimus, Deo laudes corde, ore, opere reddamus. Bene militiae coelestis dicitus. Quia vero Deus et homo natus est, hominibus pax et Deo gloria canitur, qui ab angelis pro nostra redemptione g
Abbreviated transcription (Latin):
nemꝰ ingredi ad dm̃ dum tempus habemꝰ. In ies¬
se: ut incensũ orationũ nr̃arum in ara erucis offe¬
ramꝰ dño. dicente ꝓpħa. Dirigat᷑ oratio mea sicut
incensũ in conspectu ttio. In dauco. ut desiderabi¬
les inueniam᷑ dõ nr̃o: fortes contira goliam spũa¬
lem. In salomone. ut quantũ in nobis ẽ. cũ omni¬
b pacem habeamus: qͥa beati pacifici. qm̃ filui d̾i
uocabunt᷑. In uria: ut lux niã ds sit. In bethsabeȩ:

Expanded text:
nemus ingredi ad Deum , dum tempus habemus . In Jesse, ut incensum orationum nostrarum in ara crucis offeramus Domino, dicente Propheta: Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo . In David, ut desiderabiles inveniamur Deo nostro, fortes contra Goliam spiritualem . In Salomone, ut quantum in nobis est, cum omnibus pacem habeamus , quia, beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur . In Uria,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ nominis sacramentũ: dñs in bethlleem nasci¬
t᷑. Bechleem namq domꝰ panis interp̃tat᷑: ꝙ ibi
panis uiuus qͥ de celo descendit apparet in carne.
electoꝵs m̃tes int̾na reficiens satietate. Cotioie
dñs in narareth concipit᷑. in bechleem nalcit᷑:
cũ quilibet fidelis uerbi flore suscepto. domũ se
ȩterni panis efficit. Cotidie in animo credenti¬
um qͣsi in utero uirginali ꝑ fidem concipitur:
ꝑ baptisma gignit᷑. Cotidie ȩccłia qͣsi d̃i genitͥx
comitat᷑ suum doctorem ut maria ioseph. de
nat ascendens in cuiitatẽ iuda. idẽ confessionis
ꝙ laudis: et̾noq regi censum ꝑsoluit deuotiõis:
Quȩ ȩccłia in exemplũ beatȩ mariȩ. alii ẽ. qͣsi
desponsata. s ab alio qͣsi fecundata dũ ungit᷑
pontifici p̃posito sͥ: s cumulat᷑ uirtute sp̃ce sc̃
Unde bene ioseph auctus interp̃tat᷑: indicans
nil ualere instantiã loquentis magistri. sine au-¬

Expanded text:
nus in Bethlehem nascitur: Bethlehem namque domus panis interpretatur. Et ibi panis vivus qui de coelo descendit apparet in carne, qui electorum mentes interna reficiens satietate. Quotidie Dominus in Nazareth concipitur, et in Bethlehem nascitur, cum quilibet fidelis verbi flore suscepto domum se aeternae pacis efficit. Quotidie in animo credentium quasi in utero virginali per fidem concipitur, per baptisma gignitur. Quotidie Ecclesia quasi Dei Gentirix comitatur suum doctorem, ut Maria Joseph de nat, ascendens in civitatem Juda, id est confessionis et laudis, aeternoque Regi censum persolvit devotionis. Quae Ecclesia in exemplum beatae Mariae, alii est quasi desponsata, sed ab alio fecundata, dum jungit pontifici proposito sibi, sed cumulatur virtute Spiritus sancti. Und bene Joseph auctus interpretatur, indicans nil valere instantiam loquentis magistri sine au
Abbreviated transcription (Latin):
eantos extranei eramꝰ a deo: extraneos nos an¬
qłi putabant. S qͥa recognouimꝰ regẽ nẽm.
angli recognouerunt nos ciues suos: ꝙ timꝙ
anqłs ad orari ab humana natura. ꝙͣ in suo
rege consioerat. Hinc loth ꝙ iosue ñ ꝓhibiti
tuuis sũ. ꝙ fr̃m tuoꝵ. Et factum ẽ ut discesse¬
runt ab eis angłi in celũ: pastores loquebant᷑

Expanded text:
ando extranei eramus a Deo, extraneos nos angeli deputabant. Sed quia recognovimus regem nostrum angeli recognoverunt nos cives suos; et timet angelus adorari ab humana natura, quam in suo rege considerat . Hinc Lot et Josue non prohibiti tuus sum et fratrum tuorum . Et factum est ut discesserunt ab eis angeli in coelum, past
Abbreviated transcription (Latin):
utraq hostia accepta ẽ deo: consulte ittraq auis
ẽ oblata ꝓ oño. Qͥ clauso ostio patrẽ orat inab¬
scom dito: turtur̃e offert. Qͥ compares oꝑis qͣrit:
columbã ad altare portat. Iħ̃e pͥmo cucũcidit᷑:¬

Expanded text:
utraque hostia accepta est Deo, consulte utraque avis utraque hostia accepta est Deo, consulte utraque avis est oblata pro Domino. Qui clauso ostio patrem orat in abscondito, turturem offert: qui compares operis quaerit, columbam ad altare portat. BEDA. in homili
Abbreviated transcription (Latin):
unũ in holocaustũ. & alterũ ꝓ peccato. hano
hostiam pauperũ uoluit dñs dari ꝓ se pauꝑ
factus ꝓ nob̾: ut diuites nos faceret hiein fi¬
Q heiedes regni in cȩlo. Moralit̾ autẽ siue qͥs
fortia oꝑa quȩ mascłi nomine siue infirma quȩ
feminȩ uocabulo distingunt᷑ creauerit: ut
He dño ualeant consecrari. ouẽ in nocentiȩ
ofterat: ꝙ turturẽ siue columbã: designantes
gemitũ compunctionis & lac̾mas humilium:
mis quippe. etiam in bonis indigemꝰ: qͥa qͦ fine
consũmandi sumꝰ nescimus. St̃ autẽ duo ge¬
nera compunctionis: dũ maloꝵ recolentes sup¬
plicia timenus : ꝙ. dũ desioerio celestũ arden¬
tes. de dilatione gemimꝰ. Unde duo pulli offer¬
ri uibent᷑ Inus in holo caustũ. quando celesti¬
um amore inflammam᷑: alter ꝓ peccato dũ de
malis ꝑpetratis gemimus. Colũba quȩ in gre¬
ge conuersat᷑ actiuã turt᷑ soliuagus contem¬
platiũa uitã significat: quȩ paucoꝵ ẽ. Et quia

Expanded text:
unum in holocaustum et alterum pro peccato. Hanc hostiam pauperum voluit Dominus dari pro se, pauper factus pro nobis, ut nos divites faceret hic in fide, haeredes regni in coelo. Moraliter autem sive quis fortia opera quae masculi nomine, sive infirma quae feminae vocabulo distinguuntur, creaverit, ut haec Domino valeant consecrari, ovem innocentiae offerat, et turturem sive columbam, designantes gemitum compunctionis et lacrymas humilium, mis quippe etiam in bonis indigemus; quia, quo fine consummandi simus, nescimus. Sunt autem duo genera compunctionis, dum malorum recolentes supplicia, timemus, et, dum desiderio coelestium ardentes, de dilatione gemimus. Unde duo pulli offerri jubentur. Unus in holocaustum, quando amore coelestium inflammamur; alter pro peccato, dum de malis perpetratis gemimus. Columba quae in grege conversatur, activam, turtur solivagus contemplativam vitam significat: quae paucorum est. Et quia
Abbreviated transcription (Latin):
hic primũ facta ẽ udea stipendiaria romanis:
Imꝑante augusto ce p̃sidente cyrino ibant om̃s
ad descͥptionẽ: ut singuli in singuli in suam
eiurtatẽ reuersi ꝓfiterent᷑ debitũ census. Sic

Expanded text:
Hic primum facta est Judaea stipendiaria Romanis; Hic primum facta est Judaea stipendiaria Romanis; perante Augusto et praesidente Cyrino ibant omnes ad descriptionem, ut singuli in suam civitatem reversi profiterentur debitum censu
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ fecit augustus: significabat pac̃e qũa media¬
tor nr̃ facturus erat. & ꝑ se. et ꝑ discipulos. int̾
dm̃ & homines. Oportunũ qͦ fuit ut trem̃da
romani nominis umbra ꝓtegerent᷑ discipuli:
qͦeumq ad predicandũ tiansirent. Nam sicut a
cesare exigebat᷑ ꝓfessio census ab uniuerso orbe:
sic a xp̃o exigenda erat fidĩ ꝓfessio in toto mũdo:
Unde illuo. Euntes in mundũ unuersũ: p̾di¬
eate ȩuangłm om̃i creaturȩ. Hec descͥptio pͥma
facta ẽ a p̾sidȩ syriȩ cyrino: & ibant om̃s ut ꝓfite¬
rent᷑ singuli in suam ciuitatẽ. Hec descͥptio pͥma d̾r.
quantũ ad tempus eyrini: nam antea sepe descp¬
de fuerunt plereq partes terrarũ. Cyrinus a cesa¬
re missus ius dare gentib. & censor patͥmomioꝵ
futurus: in sẏriam uenit. Et qͥa utda quasi um̃ o¬
bilicus totiꝰ teriȩ ẽ. census primũ in medio t̾rȩ
exigit᷑: ut inde pꝰea usq ad fines orbis reqͥiat᷑:

Expanded text:
quam fecit Augustus, significabat pacem quam mediaquam fecit Augustus, significabat pacem quam mediator noster facturus erat, et per se et per discipulos inter Deum et homines. Opportunum quoque fuit, ut tremenda Romani nominis umbra protegerentur discipuli quocunque ad praedicandum transirent. Nam sicut a Caesare exigebatur professio census ab universo orbe, sic a Christo exigenda erat fidei professio in toto mundo. Unde illud: « Euntes in mundum universum praedicate Evangelium omni creaturae . » Haec descriptio prima facta est a prentur singuli in suam civitatem. » Nec descriptio prima dicitur quantum ad tempus Cyrini; nam antea saepe descriptae fuerunt pleraeque partes terrarum. Cyrinus a Caesare missus jus dare gentibus, et censor patrimoniorum futurus Syriam venit. Et quia Judaea quasi umbilicus totius terrae est, census primum in medio terrae exigitur, ut inde postea usque ad fines orbis requiratur.
Abbreviated transcription (Latin):
noluit eam ac lege decerni. Nunc autẽ ne quã
de partu eiꝰ ambiguitas existeret. ipse concepti
coniugem recipiatꝰ Accepit gͥ eam ad nom̃ conui¬
gis. ꝓpt̾ causas quas prediximus: & ñ cognosce¬
bat eam ad opus coniugale ob archana quȩ di-¬
dicerat. Non cognoscebat eam donee peperit: ñ
qͦo pꝰea cognouerit: s ponit᷑ donec .ꝓ.&. uł illud
tempus remouet de quo maior suspitio habet᷑:
sic̃ dauid qͥ uicit. donec ponã inimicos tuos. et
aperiunt: siue frẽs eos aliqui. siue nulli seqͣnt᷑:¬
actum ẽ autẽ in dieb illis. exiit
edictum a cesare augusto: ut describeret᷑ u
nu̾sus orbis. Iuxta fidem historiarũ tanta pace
regnauit augustus annis duodecim circa tẽpus
dñicȩ natiuitatis: ut tam forinsecus qũa cuu¬
lib bellis toto orbe sopitis. etiã ad litterã com¬
pletũ uideat᷑ illito ꝓpħicum. Conflabunt gla¬
dios suos in uomeres: & lanceas in falces. Non
leuabit gens contͣ gentem gladiũ. Pacatissimo

Expanded text:
lare ac lege decerni. Nunc autem ne qua de partu ejus ambiguitas existeret, ipse concepti conjugem recipiat. Accepit igitur eam ad nomen conjugis propter causas quas praediximus; et non cognoscebat eam ad opus conjugale, ob arcana quae didicerat. Non cognoscebat eam donec peperit, non quod postea cognoverit, sed ponitur donec pro et, vel illud tempus removet de quo major suspicio habetur, sicut David qui dicit, donec ponam inimicos tuos Psaaperiunt, sive fratres eos aliqui, seu nulli sequantuactum est autem, in diebus illis exiit edictum a Caesare Auguss. BEDA. Juxta fidem historiarum tanta pace regnavit Augustus annis duodecim circa tempus Dominicae nativitatis, ut tam forinsecis quam civilibus bellis toto orbe sopitis etiam ad litteram completum videatur illud propheticum: Conflabunt gladios suos in vomeres, et lanceas suas in falces. Non levabit gens contra gentem gladium ; pacatissimo
Abbreviated transcription (Latin):
abraham. Mathi liber dictus ẽ liber ge¬
nerationis scd̃m consuetudinẽ hȩbreoꝵ:
qͥ uoluminib ex pͥncipiis eoꝵ nomina im¬
uator uocatus ẽ ꝓpͥo nomine redemptor ñr
Ap̃c uͦ unctus in latino. messỹas in hebreo
dicit᷑. elo quio: ꝙ ẽ nom̃ dignitatis: qͥa antiqͥs
tẽporib. reges. ꝓphȩ. sacerdotes. ungebant᷑
cipib suis unctus ẽ in regẽ & sacerdotem: q̃a
in eo diuinitatis plenitudinẽ habitare com¬
placuit. Merito autẽ dauro electione diuina
rex & ꝓpħa prefert᷑ abrahȩ: tum qͥa multo
ampliores ꝙ manifestiores factȩ st̃ ei ꝓmis¬
siones de xp̃o: tum qͥa maxime in ore populi
habebant᷑ dauid. atq ꝓmissiones qs susce¬
ꝑat. Qd̃ in ȩuangłio declarat᷑: uͥ iħm filium
dauro uocant. qͥ ab ipso curari postulant

Expanded text:
atthaei liber dictus est liber generationis, secundum consuetudinem Hebraeorum, qui voluminibus ex principiis eorum nomina imtine, vocatus est proprio nomine Redemptor noster. Christus vero unctus in Latino, Messias in Hebraeo dicitur eloquio, et est nomen dignitatis, quia antiquis temporibus reges, prophetae, sacerdotes, ungebantur e participibus suis unctus est in regem et sacerdotem, quia in eo divinitatis plenitudinem habitare complacuit . Merito autem David electione divina rex et propheta, praefertur Abrahae, tum quia multo ampliores et manifestiores factae sunt ei promissiones de Christo, tum quia maxime in ore populi habebantur David atque promissiones quas susceperat, quod in Evangelio declaratur, ubi Jesum filium David vocant, q
Abbreviated transcription (Latin):
uitã. In sale. soluit municicias int̾ dm̃ & hoĩes.
In caẏnan. possidet celũ ꝙ. terrã: et omĩa quȩ in
eis sunt. In arfaxat: sanauit nos de plagis dia¬
boli. populantis nos. In sem nom̃ bonũ: qͥa ere¬
ator & recitator pius. & misericors. In noe reqͥes
ȩterna: tam angłis quã hominib. In lamech.
humilis usq ad infernũ: unde illtro. Morsus
tuus ero inferne. In matusalẽ. emissus ẽ dñs:
a morte resurgendo. In enoch. dedicauit tepłi:
qͦd nos sumꝰ. In iaret descendit de celis: ꝙ ibua¬
rauit ȩccłiam. In malaleel laudauit dm̃: unde
illud. Et hymno dicto: exierunt in montẽo
liuarũ. In ȩnos. desꝑatus: ad quẽ duo discipłi
euntes in castellũ emaus: dixerunt. Nos autẽ
sꝑabamus: qͥa ipse eẽt redempturus isrł. In sech
positio: ut symeon ait. Ecce positus ẽ hic in
riunã: ꝙ in resurrectionẽ multoꝵs. In ad̃a fuit

Expanded text:
vitam. In Sale, solvit inimicitias inter Deum et homines. vitam. In Sale, solvit inimicitias inter Deum et homines. In Cainan, possidet coelum et terram, et omnia quae in eis sunt. In Arphaxad, sanavit nos de plagis diaboli populantis nos. In Sem, nomen bonum, quia Creator et recreator pius et misericors. In Noe, requies aeterna tam angelis quam hominibus. In Lamech, humilis usque ad infernum; unde illud: Morsus tuus ero, inferne . In Mathusalem, emissus est Dominus a morte resurgendo. In Enoch, dedicavit templum quod sumus nos . In Jareth, descendit de coelis, et roboravit Ecclesiam. In Malalehel, laudavit Dominum, unde illud: Et hymno dicto, exierunt in montem Olivarum . In Enos desperatus, ad quem duo discipuli euntes in castellum Emmaus, dixerunt: Nos autem sperabamus, quia ipse esset redempturus Israel . In Seth positio, ut Simeon ait: Ecce positus est hic in ruinam et resurrectionem multorum . In Adam, fuit