comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cuitum. Alumbis eius & desuper
& alumbis eius usque deorsum
uidi quasi speciem tgnis splenden¬
tes incircuitu. Vel ut aspectum
arcus cum fuerit innube in die
pluuiae. Hic erat aspectus splen¬

Expanded text:
uitum: A lumbis ejus et desuper, et a lumbis ejus usque deorsum, Vidi quasi speciem ignis splendentis in circuitu: velut aspectum arcus cum fuerit in nube in die pluviae. Hic erat aspectus splen
Abbreviated transcription (Latin):
tem plo inarea orne inmonte. moria.
hoc ẽ uisionis in quo abraham isaac¬
filium suum obtulisse narratur
Cessauit religio silo nec postea
ibi sunt caelebrata sacrificia. sic
extracta ecclesia & spiritalibus
in ea uictimis immolatis cessauer̃
orum in maledictionem omnibus
gentibus terrae dequanos dñs
liberauit. Vt apostolus dicit¬
xp̃s redemit nos demaledicto
legis factus pronobis maledictio.¬

Expanded text:
templo in area Ornae, et in monte Moria, hoc est, visionis, in quo Abraham filium suum Isaac obtulisse narratur, cessavit religio Silo, nec postea ibi sunt celebrata sacrificia: sic exstructa Ecclesia, et spiritualibus in ea victimis immolatis, cessarunturbs Judaeorum in maledictionem cunctis gentibus terrae: de qua nos Dominus liberavit, dicente Apostolo: Christus redemit nos de maledictione Legis, factus pro nobis maledictio
Abbreviated transcription (Latin):
des uituli. Et santille quasi
aspectus eris candentis. Et manus
hominis sub pinnis eorũ in quat¬
tuor partibus. Et facies &pinnas
perquatuor partes habebant in
iuncte qude erant pinne eorum
alter uus ad alterum. Non reuer¬
tebantur cum incederent sed unũ¬
quod que ante faciem suã gradie¬
batur. similitudo autem uultus
eorũ facies hominis & facies leonis
ad dextris ipsorum quatuor Facies
autem boues a sinistris ipsorum
quatuor. & facies aquile ipsorum
quattuor. Et facies eorum et pinne
eorum extente desuper. Due pin¬
ne singulorum iungebantur
& due tegebant corporaeorum et
unum quod que coram faciem suã
ambulabat. Ubi erat impetus sp̃s
illuc gradiebantur nec reuerte¬
bantur cum ambularent: Et simi

Expanded text:
vituli, et scintillae quasi aspectus aeris candentis. Et manus hominis sub pennis eorum in quatuor partibus: et facies et pennas per quatuor partes habebant. Junctaeque erant pennae eorum alterius ad alterum. Non revertebantur cum incederent: sed unumquodque ante faciem suam gradiebatur. Similitudo autem vultus eorum: facies hominis, et facies leonis a dextris iautem bovis a sinistris ipsorum quattuor et facies aquilae ipsorum quattuor et facies eorum et pinnae eorum extentae desuper duae pinnae singulorum iungebantur et duae tegebant corpora eorum et unumquodque coram facie sua ambulabat ubi erat impetus spiritus illuc gradiebantur nec revertebantur cum ambularen
Abbreviated transcription (Latin):
scribe uirum istum sterilem uirũ
qui indiebus non prosperabitur
nec erit desemine eius uir qui se¬
deat super solium dauid: & potes¬
tatem habeat ultra in iuda
possit stare prophetia destirpe
eius nullum esse generatum qui
sederit supertronum dauid: nec
princeps fuerit ultra iniuda
mariam. Ecce concipies in utero.
& paries filium. & uocabis nomen
eius iħm. Ipse erit magnus & filius
altissimi uocabitur. Et dabit ei
dñs ds̃ sedem dauid patrissui et
regnauit indomo iacob in aeter¬
num & regnieius non erit finis
Nos respondimus quod in diebus
lochoniae non succosserit ei uir:
qui sederit super thronum eius sed
multo post temporis desemine cĩ
natus sit: qui solium cius optinue¬
rit. Potest autem & sic solui. Non
sedebit supertronum dauid uir et

Expanded text:
scribe virum istum sterilem virum qui in diebus suis non prosperabitur nec enim erit de semine eius vir qui sedeat super solium David et potestatem habeat ultra in Iuda possit stare prophetia de stirpe eius nullum esse generatum, qui sederit super thronum Dauid nec princeps fuerit ultra in IudaMariam: ecce concipies in utero et paries filium et uocabis nomen eius Iesum. ipse erit magnus et filius altissimi uocabitur et dabit ei dominus deus sedem Dauid patris sui et regnabit super domum Iacob in aeternum et regni eius non erit finiss igitur. quod in diebus lecboniae non successerit ei uir, qui sederit super thronum eius, sed multo post tempore de semine eius natus sit, qui solium eius optinuerit. potest autem et sic solui: non sedebit quidem super thronum Dauid uir et
Abbreviated transcription (Latin):
cortuum inuiam perquã prophe¬
ta es. inde enim illam eẽ rediturã
& sellum fratris germani fuerunt.
Chel chias interpretatur pars dñi¬
Hieremias sublimitas dñi recte¬
sublimitas dñi de parte dñi nascit᷑.¬

Expanded text:
cor suum in uiam, per quam profecta est; inde enim illam esse redituramt Sellum fratres fuere germani. Helcias interpretatur, pars Domini: Jeremias, sublimitas Domini. Recteque altitudo Domini de parte Domini nascit
Abbreviated transcription (Latin):
tus enim in animo sermo diuinus
Nec ore prolatus ardet in pector
Vnde & paulus dicit. Si euange¬
litauero non ẽ mihigloria Ne¬
cessitasmihi in cumbit. Veenł
mihi ẽ si non euangelita uerorł
Male dicta dies inquanatussum:
dies in qua peperit me matermea
sub uertit dñs: & non penituit eũ
la tum intempore meridiano: quia
non interfecit me auulua. ut fie¬
ret mihi matermea sepulcrum: et
uuluacius conceptus axernus.¬
Et quare deuulua egressussum. ut
uiderem laborem & dolorem et
consumentur in confusione dies
mei: Sunt qui putant animas
fuisse incaelestibus & demeliore
quam interrenis commorari
Nos uero legentes uerba iob:
maledictus dies in quanatussũ
& nox illa in qua dixerunt. ecce
masculus: & maledictus homo
qui adnuntiauit patrimeo dicens:¬
melius sit non esse quam uiuere
Item quare data ẽ misero lux
& uita his qui in a maritudine
Non quo sit quinatus non fuerit
sed quo melius sit non esse quam
male esse. Aliud est enim omni¬
no non eẽ: aliud cum sit absque

Expanded text:
tus enim animo sermo diuinus nec ore prolatus ardet in pectore: unde et Paulus loquitur: si euangelizauero. non est mihi gloria; necessitas enim mihi incumbit; uae enim mihi est, si non euangelizauero. Maledicta dies, in qua natus sum, dies, in qua peperit me mater mea, subuertit dominus et non paenituit eum ! latum in tenon me interfecit a vulva, ut fieret mihi mater mea sepulcrum, et vulva ejus conceptus aeternus. Quare de vulva egressus sum, ut viderem laborem et dconsumerentur in confusione dies mei? Qui putant animas fuisse in caelestibus et de meliore quam in terrenis commorari nos uero legentes illud beati Iob: maledicta dies, in qua natus sum, et nox illa, in qua dixerunt: ecce masculus, et: maledictus homo. qui annuntiauit patri meo dicens:melius sit non esse quam uiuere iterum: quare data est misero lux et uita his. qui in amaritudine non quo sit, qui natus non fuerit, sed quo melius sit non esse quam male esse; aliud est enim omnino non esse, aliud! cum sit, absque
Abbreviated transcription (Latin):
quod significat uirorũ multitudi¬
nem Fii forte exeo quod ibi populis
corruerit. &ce sa sit hominum
multitudo. Vel spiritaliter inerro¬
re idolatrie. uel secundum litterã

Expanded text:
quod significat \'uirorum multitudinem,\' nisi forte ex eo, quod ibi populus corruerit et caesa sit hominum multitudo uel spiritaliter in errore idololatriae uel iuxta litteram
Abbreviated transcription (Latin):
ni summitatibus. deficere non
potest nec ullo ut omnis liques¬
cat solis ardore superatur. flu¬
entes quae demontibus riui. ne¬
quaquam siccantur infontibus:
& tamen cum aliȩ creaturae ordinẽ
seruant: populus autem ieus obli¬
tus ẽs mei. XLv. Vade & sume lan¬

Expanded text:
bus deficere non potest nec ullo. ut omnis liquescat, solis ardore superatur fluentesque de montibus riui nequaquam siccantur in fontibus, et tamen, cum cetera naturae ordinem seruent, populus meus oblitus est mei.
Abbreviated transcription (Latin):
bethlem dicitur domus panis¬
in ephratha hoc ẽ in beth lem con
pueros qui iuxta se in suis regioni¬
bus. interfecti sunt. Quidam
iudacorum hunc locum. sic inter¬
praetantur quod capta hierusał
sub uespassiano &tito: perhanc
uiam gaiam. & alexandriam in fi¬
nita milia captiuorum: romam di¬
recta sint. Alii uero quod ultima
captiuitate sub adriano quando
& urbs sub uersa ẽ hierusalem. in¬
numerabilis populus diuersae
a&atis &utriusque sexus in mer¬
cato terebinthi. uenundatussit
chel condita ẽ &uicinarum. in¬
circuitu uillarum filios quasi suos

Expanded text:
\'Bethleem\' uocatur \'domus panis\'Bethleem\' uocatur \'domus panisin Ephratha, hoc est in Bethleem, conpueros, qui iuxta se et in suis regionibus interfecti sunt. quidam Iudaeorum hunc locum sic interpretantur. quod capta Hierusalem sub Uespasiano per hanc uiam, Gazam et Alexandriam infinita milia captiuorum Romam directa sint; alii uero, quod ultima captiuitate sub Hadriano, quando et urbs subuersa est Hierusalem, innumerabilis populus diuersae aetatis et utriusque sexus in mercato Terebinthi uenundatus sitchel condita ecircuitu uillarum filios quasi suos
Abbreviated transcription (Latin):
Lxx uero sic dixit dñs. Vox in ra¬
ma audita ẽ lamentatio & fletus
& luctus rachel plorans filios suos
& noluit conquiescere qui a non
sunt. Nec secundum ebreũ. Nec
testimonium. Legimus enim in eo
post discriptionem. infantũ necis
Tunc in pletum ẽ quod dictum est
perhicremiam prophetam dicens
Vox in rama audita est ploratus.¬
& hululatus multus. rachel plo¬
rans filiossuos & noluit consolari
quia non sunt. Ex quo perspicuũ
est euangelistas & apostolos non
ex ebreo interpraetationem alicu¬
ius secutos. sed quasi ebreos ex ebreis
quod legebant ebraice suis sermo¬
nibus expressisse rachel mater
ioseph. cum ueniret bethlem subi¬
to partus doloro. correpta pepe¬
rit filium quae obstetrix quiamo¬
riebatur parens uocauit. bẽnõni
hoc ẽ filius doloris mei. Pater ue
hoc ẽ filius dextre: Quaeritur
de .x. tribubus dictum sit. qua¬
rum princeps fuit efraim. Efrata
nequaquam fuit intribu efraim
sed intribu iuda Ipse ẽ enim et
mina utriusque concordant.

Expanded text:
 sic dixit dominus: uox in Rama audita est, lamentatio et fletus et luctus Rachel plorantis filios suos et noluit conquiescere, quia non sunt. Nec iuxta Hebraicum nec testimonium; legimus enim in eo post descriptionem infantum necis: tunc impletum est, quod dictum est per Hieremiam prophetam dicentem: uox in Rama audita est. ploratusetululatus multus Rachel flentis filios suos et noluit consolari, quia non sunt. ex quo perspicuum est euangelistas et apostolos nequaquam ex Hebraeo interpretationem alicuius secutos, sed quasi Hebraeos ex Hebraeis, quod legebant Hebraice, suis sermonibus expressisse. Rachel, mater Iosepb, cum ueniret Bethleem, subito partus dolore correpta peperit filium, quem obsetrix, quia moriebatur pariens, uocauit Benoni, hoc est filius doloris mei; pater authoc est filius dexterae. quaeritur de decem tribubus scriptum sit, quarum princeps fuit Ephrathae. et nequaquam sit in tribu Ephraim, sed in tribu Iuda. ipsa est enim et mina utriusque concordant;
Abbreviated transcription (Latin):
Item si nterra tua aliquam ha¬
biuisti fiduciam: quid actura
cum iordanen. transieris. & illius
gurgitos sustineris xxxiii.
Num quid auis discolor heredi
tas mea mihi: Num quid auis
tincta pertotum. Uenite con¬
gregamini omnes bestiae terrae.¬
dis colorem tinctamque. Secun
dum historiam: pauum uocat.
tantam inquit habuit pulcri¬
& tantis fuit hierusalem picta¬
& distincta uirtutibus Venito¬

Expanded text:
t si in terra tua aliquam habuisti fiduciam, quid actura es, cum Jordanem transieris, et illius gurgites sustinueris. Numquid auis d discolor herecu tas s mea mihi? numquid ciuis tincta per totum? uenite, congregamini, omnes bestiae terraediscolorem tinctamque per totum iuxta litteram pauum uocat. \'tantam\', inquit, \'habuit pulchrit tantis fuit Hierusalem distincta uirtutibus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
XXXII. Si cum peditibus currens
laborasti: quomodo contendere
poteris cum aequis: Si interra
narum gentium fatigauitte:¬
ld ẽ moab ditarum & ammonita¬
rum & philistim &idum eorum
Quid facies ad longam captiuita¬

Expanded text:
. Si cum peditibus currens laborasti, quomodo contendere poteris cum equis? si in terra narum gentium captiuitas fatigauit, Moabitarum et Ammanitarum, Philistiim et Idumaeorum, quid facies ad longam captiuita
Abbreviated transcription (Latin):
se caelatum nomen nea perte eoꝵ
contrase insaniam commoueret.
qui iobsidebant hieru salem. Simi
cum apud uos essem adhuc hec
dicebam uobis. & num quid deti¬
net scitis ut reueletur in suo
tempore. sub auditur antixp̃s
Iam enim mysterium iniquita¬
tis operatur tantum qui tenet
modo teneat. donec demedio fiat
Tunc reuelabitur iniquus quẽ
dñs iħs interficiet sp̃u orissui:
& destruetur in lumine aduen¬
tus sui. Eum qui tenet romanũ
ostendit imperium : Nisi enim
hoc destructum fuerit subla¬
tum que demedio : secundum
prophetiam danielis antixp̃s
ante non ueniet. Quod si aperte
diceret. stulte persecutionem.
tem ecclesiam rabiem. soncita

Expanded text:
se celatum, ne aperte eorum contra se insaniam commoueret. qui obsidebant Hierusalem et iam cum apud uos essem adhuc, haec dicebam uobis? et nunc quid detineat, scitis, ut reueletur in suo tempore, subauditur Antichristus. iam enim mysterium iniquitatis operatur: tantum. qui tenet modo. donec de medio fiat. et tunc reuelabitur iniquus, quem dominus Iesus interficiet spiritu oris sui et destruet inluminatione aduentus sui. eum, \'qui tenet\'. Romanum ostendit imperium; nisi enim hoc destructum fuerit sublatumque de medio, iuxta prophetiam Danihelis Antichristus ante non ueniet. quod si aperte dicere uoluisset, stulte persecutionis atem ecclesiam rabiem concita
Abbreviated transcription (Latin):
non in alio tempore sed insollemni¬
tate pasche: hoc ẽ feris dominice
ham adme. Tunc generauit mul¬
tum populum: ut illud inplet᷑
esaiae quianata ẽ gens semel.

Expanded text:
non in alio tempore, sed in solemnitate Paschae, hoc est feriis dominicae ham ad me. tunc generauit multum populum, ut illud impleretur Isaiae: quia nata est gens semel;
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: ut esaias dicit. Cogno uit bos
possessorem suum: &asinus p̃sepe
domini sui. Israhel autem me non
sua no rint tempora. & sciant
quando ad calida festinantes loca
rigorem hiemis debeant declinare
Etrursus ueris principio ad soli¬
ta uenire regiones. Caelum autẽ

Expanded text:
e Dominus dicit: Cognovit bos possessorem suum, et asinus praesepe domini sui, Israel autem me non sua norint tempora et sciant, quando ad calida festinantes loca rigorem hiemis debeant declinare et rursum ueris principio ad solitas uenire regiones. \'caelum\' autem
Abbreviated transcription (Latin):
Soli lxx. dicunt calidum putan¬
tes ultimam litteram. m. esse.
Sienim legamus ħãn. perlitteram.
N. gratia dicitur. Si per .m. calor
interpretatur. Est autem sensus se
rum qui romano remanserat gla¬

Expanded text:
soli LXX posuere \'calidum\' putantes ultimam litteram m esse. si enim legamus \'hen\' per litteram \'n\', \'gratia\' dicitur: si per \'m\', \'calor\' interprrum, qui Romano remanserat gla
Abbreviated transcription (Latin):
sona hiere miȩ dici intellegunt.
qui propter uaticinium futurorũ
& ingruentia captiuitatis mala
Haec enim apopulo sustinuisse
confirmant. Sed nescio quomodo
possint ad probare crucifixum.
fuisse heremiam cum hoc scriptu¬
ra nondicit nisi forte cogitauerunt

Expanded text:
sona Hieremiae dici intellegunt, qui propter uaticinium futurorum et ingruentia captiuitatis mala haec eum a populo sustinuisse confirmant. sed nescio, quomodo possint approbare crucifixum esse Hieremiam, cum hoc scriptura non memoret, nisi forte cogitauerint
Abbreviated transcription (Latin):
filios constu prasse isrł usque ad
uerticem Illo sensu quo esaias dicit.
A planta pedis usque aduerticem
non ẽ in eosanitas. Tanta autem
fuit libido aegyptiorum qui sunt
magnis carnibus ut nulli parcerent
membro. sed omnia constuprarent.
Secundum litteram refert. ad
matis qui ecclesiam polluunt
xiIII. Quid tibi uis inuia aegyp¬
ti: ut bibas aquam seor e Et quid
tibi & uiae assyriorũ ut bibas aquã
fluminis Prosior nos dicimus.
turbida interpretatur. hoc ẽ geon.¬

Expanded text:
filios constuprasse Israel usque ad verticem; illo sensu quo Isaias posuit: « A planta pedis usque ad verticem non est in eo sanitas . » Tanta autem fuit libido Aegyptiorum, qui sunt magnis carnibus, ut nulli parcerent membro, sed omnia constuprarent. Juxta litteram refertur ad matis, qui Ecclesiae purit quid tibi vis, in via Aegypti, ut bibas aquam Sior? Et quid tibi et viae Assyriorum, ut bibas aquam fluminis? Pro Sior  , nos turbidam interpretati sumus, quo
Abbreviated transcription (Latin):
Sion enim ãr. Id ẽ speculã inter¬
pretatur. & speciose mulieri con¬
paratur. Sicut enim ad illã ama¬
tores sic ad istam pastores conue
Id ẽ pastores significat ut secun
ris amatores uel secundum euer¬
sionem ciuitatis pastores intelle¬
guntur: quorum alii cortũ pol¬
luere festinant: Alii obsidere et
sub uertere ciuitates. Inpastori¬

Expanded text:
Sion enim \'arx\', id est specula, interpretatur et speciosae mulieri conparatur; et quomodo ad illam amatores, sic ad istam pastores conue\', \'pastores\' significat, ut uel ris amatores uel iuxta euersionem urbis pastores intellegantur, quorum alii scortum polluere festinant. alii obsidere et subuertere ciuitatem. in pastori
Abbreviated transcription (Latin):
filios & filias igni quae non prae¬
cepi nec cogitaui in corde meo: qđ
intem plodi filii iuda statuam.
mus Excelsa autem quae in ebreo¬
tofotħ. quae est in ualle filiorũ
ennon. Illum locum significat
qui soloe fontibus inrigatur. et
ẽ amoenus & nemorosus. hodie¬
que hortorum prebet dilicias.
Hlic autem gentilitatis erron om̃s
prouincias occupauit. Thofeth.¬

Expanded text:
filias suas igni: quae non praecepi nec cogitavi in corde meo. » Quod in templo Dei filii Juda statuam mus. Excelsa autem quae HebrTopheth, quae est in valle filiorum Ennon: illum locum significat, qui Siloe fontibus irrigatur, et est amoenus atque nemorosus, hodieque hortorum praebet delicias. Hic autem gentilitatis error omnes provincias occupavit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
quod dicitur nux propter uerbi
similitudinem. Aduigiles. in¬
tellegentiam nomen ad lux sit
lentesco scisio & separatio ad ul¬
teris presbiteris decernatur

Expanded text:
quod dicitur \'nux\', propter uerbi similitudinem ad \'uigilis\' intellegentiam nomen adlusit. qulentisco, scissio atque serratio adulteris presbyteris decernatur
Abbreviated transcription (Latin):
uirga ueniam ad uos ancaritate
& in sp̃ũ mansuetudinis: Ista est
hoc enim dñs corripit: ut emendet
Et quomo do nux uel amigdalum
amarum habet corticem & testa
dura cingitur ut detractis ama¬
uigilantem. & nuceum. Intelle¬
gunt dñm. De quodicit esaias
Exiet uirgo deradice iesse .rł.
putabatur mortua in resurrectio¬

Expanded text:
virga veniam ad vos, an in charitate et spiritu mansuetudinis ? Ista est hoc enim Dominus corripit, ut emendet. Et quomodo nux, sive amygdalum, amarissimam habet corticem, et testa durissima cingitur, ut detractis ausvigilantem atque nuceam intelligunt Dominum, de quo dicit Isaias: « Exiet virga de radice Jesse . » putabatur emortua, in resurrectio
Abbreviated transcription (Latin):
enim dñs non quo prophieta
persecutionibus aut angustiis
careat: cum legamus eũ multa
perpessum. Sed ut patiens om¬
nia superat necedat angustiae¬
Ui. Et misit dñs manum suam
& tetigit osmeum Et dixit
dñs admo Ecce ego dedi uerba
desera phim. & in manuhabe¬
bat carbonem quem forcipe
tulerat de altare & tetigit
osmeum &dixit. Eccetetigdiste

Expanded text:
autem dominus, non quo propheta persecutionibus et angustiis careat, quippe cum legamus eum multa perpessum, sed ut patiens omnia superet nec cedat angustiae. Et misit dominus manum suam et tetigit os meum et dixit dominus ad me: ecce ego dedi uerba de seraphim et in manu habebat carbonem, quem forcipe tulerat de altari, et tetigit os meum et dixit: ecce tetigit iste
Abbreviated transcription (Latin):
ieremias cum esset adhuc
puer prophetare coepit.
filio eius annis . xi. Et sub sedechia
qui ultimus fuit regum iuda annis
Xi. usque ad quintum mensem.
quando abbabilonis capta ẽ hieru¬
salem. hacar & iachonias terni
mensis. quorum alter in aegyptũ.
annis conputantur. Ac perhoc
ab exordio prophetiesuae usque
ad captiuitatem hierusalem in qua
tus ẽ in aegyptum. ibique prophe¬

Expanded text:
ieremias cum esset adhuc puer, prophetare coepit afilio eius annis undecim et sub Sedecia, qui ultimus fuit regum Iuda. annis undecim usque ad quintum mensem, quando a Babyloniis capta est Hierusalem. Ioachaz uero et Iechoniae terni menses — quorum alter in Aegyptum, annis conputantur. ac per hoc ab exordio prophetiae suae usque ad captiuitatem Hierusalem, in qua et tus est in Aegyptum. ibique prophe
Abbreviated transcription (Latin):
uenit: qui persuos apostolos uoca¬
uit omnes nationes. Ille uero prius¬
quam inutero uirginali formaret᷑
& antequam exieret deuulua ma¬
tris sc̃ficatus in utero est. & notus
patri qui ẽ semper in patre &in
quo semper pater .IIII. Et dixi

Expanded text:
uit et per apostolos uocauit omnes nationes. iste enim uere priusquam in utero uirginali formaretur et antequam exiret de uulua matris, sanctificatus in utero est et notus patri, quippe qui semper in patre et in quo semper pater. Et dixi
Abbreviated transcription (Latin):
utrisque exterius diuersa uox pro¬
didit sed tamen non adiuerso
fonte dilectionis emanauit
Quod iste lauda biliter appetit :
hoc hieremias laudabiliter rennuit
Istenetacite. contem platiue uitȩ¬
& dilectionis dĩ lucra loquendo per¬
deret Ille ned amna actualis¬

Expanded text:
utrisque exterius diversa vox prodiit, sed non a diverso fonte dilectionis emanavit. Quod alter laudabiliter appetiit, hoc alter laudabiliter expavit; iste ne tacitae contemplationis lucra loquendo perderet, ille ne damna studi
Abbreviated transcription (Latin):
ior ultio lameth quameam : quia ante
cam non factũẽ homicidium neccorret¬
tio pec sententia dura dicta castigauit¬
s nonsiclameth: uel septuagies septies. quia
hic numerus degentela meth induliuuo
deletusẽ : uel in hoc numero requiescit
uindicta : Lx̃ uiͦ. uiri. ab adam usq ad
xpm̃ conpleti sunt : & tunc᷑ soluitur
mundus &anime hominum requiem

Expanded text:
jor ultio Lamech quam Cain? Quia ante Cain non factum est homicidium, nec correptio, nec sententia dura dicta castigavit. Non sic Lamech. Vel septuagies septies, quia hic numerus de gente Lamech in diluvio deletus est. Vel in hoc numero requiescit vindicta. LXXVII viri ab Adam usque ad Christum completi sunt, et tunc solvetur mundus, et animae hominum requiem
Abbreviated transcription (Latin):
a. sed spiritali potentia quasdamuision es
ñ oculis corporeis sed spiritalib uel mentib
ingerunt. ueldiotant aliquid. non ad au¬
rem forinsecus sed intus anime hominis.¬
do patres eis lauer̃pedes. & quo modo iacob
luctatus ẽ tam solida contraccione. quis¬

Expanded text:
a, sed spirituali potentia quasdam visiones, non oculis corporeis, sed spiritualibus, vel mentibus ingerant, vel dicant aliquid non ad aurem forinsecus, sed intus in animo hominisdo patres eis pedes laverint , quomodo Jacob cum angelo tam solida contrectatione lu
Abbreviated transcription (Latin):
Tirmimȩniũ utrum stat anmouetur.
Si mouetur quomodo firmumsit. Si
stit quo modo luminaria in eo mundũ
cir cũ eunt. Idẽ nonideo firmam̃tum
dicitꝰ quod star& in mobile. sed propt̃ fir¬
mitatem naturȩ ut uertigo poli circũ

Expanded text:
Firmamentum utrum stat, an movetur? Si movetur, quomodo firmum sit? Si stat, quomodo luminaria mundum circumeunt? Id est, non ideo firmamentum dicitur quod staret inmobile, sed propter firmitatem naturae, ut vertigo poli circum
Abbreviated transcription (Latin):
populus dictus. qui a foliaeius una parie
cit᷑. hancalii nucidam dicunt. quasimi no¬
rem nucem. dequa uirgiliusdicit. Cũ
conuertit: Platanus alatitudine fili¬
orũ dictus. uel quod arbor ista patula sit¬

Expanded text:
populus dicta quia folia eius una parte . Hanc alii nuciculam vocant, quasi minorem nucem. De qua Virgilius : . . . . . Cum est. Platanus a latitudine foliorum dicta, vel quod ipsa arbor patula sit et
Abbreviated transcription (Latin):
obhoc ioseph : obnimiam pulchritudinem
inturpeminis terium & aldomino uirib
eius arefactis poste đͤlectũ eieẽ. iuxta
morem hiero fantarũ in pontificatum
elipholeos & huiusfilia eẽ a seneth quã

Expanded text:
ab hoc Joseph ob nimiam pulchritudinem in turpe ministerium, et a domino virilibus ejus arefactis, postea electum esse juxta morem ἱεροφαντεῖν in pontificatum Heliopoleos; et hujus filiam esse Aseneth, quam
Abbreviated transcription (Latin):
casti quiesce. Vbiẽ culpa non in oblatione
muneris. sed inoblationis affetu. Sunt
quidam qͥ ñ recte arbitnent᷑ quia alias sibidũs
ut corponelesa crificium non spiritale quere¬
ret : Et ideo addidit quiesce. tolerabilius es¬
significans abstinere amuneribus deferen¬
dis quam in fideli studio munus offerre:
quienim nescit uidere : pescit iudicare : Sci¬
ti souium obtulit sacrificium dicens: Non

Expanded text:
st crimen? ubi culpa? Non in oblatione muneris, sed in oblationis affectu. Sunt quidam qui recte arbitrantur, quia alius us corporale sacrificium, non spiritale quaerebat. Et ideo addidit, quiesce , tolerabilius significans abstinere a muneribus deferendis, quam infideli studio munus offerre. Qui enim nescit dividere, nescit dijudicare: spivis ovium obtulit sacrificium , docens non
Abbreviated transcription (Latin):
TAΗ ΟRΟSΟICΙT Mundũ similem
homini inlectoposito & prius a capite for¬
mat᷑ idẽ a para diso ade inorien tepo¬
sito & oceanus int̃se & huno mundum
OR̃ΟDIC̃ Aliam insolem mnoriente cela¬
tam cuma moenitate paradisiade.
inqua adhuc helias & e nochmontontur

Expanded text:
 dicit mundum similem homini in lecto posito, et prius a capite formatur, id est a paradiso Adae in oriente posito, et oceanum inter se et hunc mundum. OROSIUS dicit aliam insulam in oriente celatam, cum amoenitate paradisi Adae, in qua adhuc Elias et Enoch morantur
Abbreviated transcription (Latin):
compendio mortis cruciari. nec traedens
poene qua seipsedampnauit : ait : Non
sic : idẽ non ut ȩstimas morieris. & mor¬
uiues usq ad septimam generationem. &
conscientiȩtuȩ ignetor q̃beris : Itaut quȩ
tima generatione. uel magno telibe¬
ir& cruciatu. Non quo ipse quiper¬
cusserit cam. septem ultionib subia¬
cendussit : sed quo septem uindictas quȩ
in quanto tempore occurrunt soluat in¬
terfector occidens eum: indeaquila posu¬

Expanded text:
compendio mortis finire cruciatus, nec tradens poenae, qua se ipse damnaverat, ait. « Non sic, » id est, non ut aestimas, morieris, et morvives usque ad septimam generationem, et conscientiae ttima generatione aut magno te liberabit cruciatu, non quod ipse qui percusserit Cain, septem ultionibus subjiciendus sit, sed quod septem vindictas, quae in Cain tanto tempore cucurrerunt, solvat interfector, occidens eum qui vitae fuer
Abbreviated transcription (Latin):
ad tota membra : inde anterior pars
posteriori p̃ponit᷑ quia consilium motus se
cuntur Tercia uero pars in quame mo
memoria nonẽ. ibi nonẽ . spontaneus mo¬
tus inde capilli & unges procreantur:
Despontane matu. idẽ. de anteriore par

Expanded text:
dit in membris. Merito anterior pars posteriori praeponinitur, quia consilium sequitur motus. Tertia vero pars, in qua memormemoria non est, non est spontaneus motus. Et inde capilli et ungues procreantur de spontaneo motu, id est, de anteriore par
Abbreviated transcription (Latin):
idiucustoditũ fuit: necesse fuit ꝑlitteram
legis sostea recuperari ut filiam tuam
nonlabis filus aligenarũ uxorem : nec de
filiab: eor̃ accipies filiotuo quia seducant
cordaura. udiscedatis ad õ ur̃o. ł ucnt r̃i¬

Expanded text:
ditum, necesse fuit per litteram legis postea reparari: filiam tuam non dabis filio eius uxorem nec de filiabus eorum accipies filio tuo, quia seducent corda uestra, ut discedatis a deo uestro etse
Abbreviated transcription (Latin):
lẽ forme hominis. Cuiuscortex uino
missas adbibendũ dat᷑ hisqͦrũ corpusꝓpĩ
curam secandũ ẽ. ut sopor idolorem non
sentiunt. huius species duȩ. feminina
folus lactuce similix mala generans. si

Expanded text:
e homo dicitur. Cuius cortex vino mixtus ad bibendum datur illis quorum corpus propter curam secandum est, ut soporati dolorem non sentiant. Huius species due sunt: femina, foliis lactuce similibus mala generans i
Abbreviated transcription (Latin):
te proluta consuetudo uellex nonscripta
Consuetudo aut est ius quod demoribus consti¬
tutum. qund prolege suscipitur. UI¬
Morses genti heb reę primus omni¬
um diuinas ległs satris litieris explicaut
shoroneus rexgrutis primus legis iudicia
ithensibus dedit. Ligurgus. iuite lace demo¬

Expanded text:
te probata consuetudo, sive lex non scripta, Item. Consuetudo autem est jus quoddam moribus institutum, quod pro lege suscipitur, 1. Moyses genti Hebraicae primus omnium divinas leges sacris Litteris explicavit. Phoroneus rex Graecis primus leges judiciaqAtheniensibus dedit. Lycurgus primus Lacedaemo
Abbreviated transcription (Latin):
tine dilicie int̃p̃tat᷑. quia utrũq. iunctum
facit ortum diliciarum. Est enim omni
genere ligni pomiferarũ arbuã consitus. ha¬
bens &iam & lignũ uite. nonibi frigus non
estus. sed ppatua aeris temperie.
Eiduius mediofons ꝓrumpens. totum
nemus in rigat : Diuiditq in .inl. nascentia
flumina cuius loci post peccatum hominis
aditus interclususẽ : Septus enim undiq ÷
flammea rumphea. idest muro igneo ad cine¬
tus. ita ut eius cum caelo paene iungat᷑ incendi¬
um. Cherubin quoq idẽ. angelor p̃sidium
arcendis spiritalib malis suꝑrumpheȩ fla¬
g̾nontiã ordinatũ est : ut homines flami e¬
⁊ angelos malos archangeli sub moueant. pe

Expanded text:
 deliciae interpretatur. Quod utrumque iunctum facit hortum deliciarum; est enim omni genere ligni et pomiferarum arborum consitus, habens etiam et lignum vitae: non ibi frigus, non aestus, sed perpetua aeris temperies. E cuius medio fons prorumpens totum nemus inrigat, dividiturque in quattuor nascentia flumina. Cuius loci post peccatum hominis aditus interclusus est; septus est enim undique romphea flammea, id est muro igneo accinctus, ita ut eius cum caelo pene iungat incendium. Cherubin quoque, id est angelorum praesidium, arcendis spiritibus malis super rompheae flagrantiam ordinatum est, ut homines flammae, angelos vero
Abbreviated transcription (Latin):
disus: De hoc panediso matheus aposolusdi¬
cit para disus diliciarum ubiadam fuit
omnib montib alcior uicinus caelo & ib inon
hab& qđ saluti hominis noce. siue inuis. siue
inmortis creaturis. neq: lilia ueq rose
marcescunt ibi neq labor neq senectus:
et omnia ammalia iussu hominis famulap¬
tur non mactanda adescam. sed dilicis ser¬
cum nullus etẽ occidit᷑. sicest ex poculis. tam̃¬
ut nulla degestio sordium sequitura. ueq
ibi facioscpli tegit᷑ nubib: neq fulgora rT

Expanded text:
 De hoc paradiso MATTHAEUS apostolus dicit. Paradisus deliciarum, ubi Adam fuit, omnibus montibus altior, vicinus coelo: et ibi non habetur quod saluti hominis nocet sive in vivis sive in mortuis creaturis: ubi neque lilia, neque rosae marcescunt: ubi neque labor neque senectus: et omnia animalia jussui hominis famulantur, non mactanda ad escam, sed deliciis serut nullus occidatur. Sic est ex poculis. Tam nulla degestio sordium sequitur. Neque ibi facies coeli legitur nubibus, neque fulgura; et
Abbreviated transcription (Latin):
quamostendi oculistuis. sed in illam non
intricbis. Et mortuusẽ morses fa¬
mulusdĩ interra moab secundũ uerbum
dñi & sepelierunt eum angeli iux tado¬
mumphegor & ne moscit sepulchrum
eius usq in p̃sentem diem neut ds ab ipsis

Expanded text:
quam ostendi oculis tuis; sed illo non introibis. Et mortuus est moyses famulus Domini, in terra Moab, secundum verbum Domini, et sepelierunt eum in Geth juxta domum Fogor, et nemo scit sepulturam ejus usque in hodiernum diem, ne ut Deus ab ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
cũ: cur abraham dix̃. Reuertimur ad
uos siuoluit offerre filium: Quo modo
potuit reuerte idẽ inspem contra
spemredit : qui credidit offerre fi¬
credidit illuꝰ filium reuerti qđ dñs dix̃ei
Erit sem̃tuum sicut stelle : It̃ credidit.

Expanded text:
cum. Cur Abraham dixit, revertimur ad vos? Si voluit offerre filium, quomodo potuit reverti? Id est in spem contra spem credidit, quia credidit offerre ficredidit illum filium reverti, quod Dominus dixit ei, erit
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i sectando legemiusticiȩcadlegemius¬
tinȩ non peruenit quare᷑ quia non
exfide sed quasi ex operibus legis. Item¬
nȩ scã &iusta & bonaest. sedper intelligen¬
nam peccator & uirtutum. mihi peccatu

Expanded text:
ero sectando legem iustitiae ad legem iustitiae non peruenit. quare? quia non ex fide, sed quasi ex operibus legis. potetiae sancta et justa et bona est sed per intelligentiam peccatorum atque virtutum mihi peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
siquis inmanibus praemia insub¬
lime quibusdam indiciis desig¬
nata perspecia sissimis oculorũ
obtutibus. Con tali derectione
tendentibus ferire festinat sci¬
ens in mensam glorie palmam
oculorum aciem ab omni intui tu
auertens illuc derigat ubi per¬

Expanded text:
si quis inmania uirtutum praemia in sublimi quibusdam paruis indiciis designata perspicacissimis oculorum obtutibus cum teli directione tendentibus ferire festinet, sciens inmensam gloriae palmamoculorum aciem ab omni intuitu auertens illuc dirigat neces
Abbreviated transcription (Latin):
Simon petrus filius iohannis
prouintiae galatie ui cobet saida
& praedicationem dispersonis
dochia asia bithinie secundo
martrrio coronatus ẽ xXXUI.¬
ad terram uerso & insublime pe¬
dibus eleuatis adserensse indig¬
num qui sic crucifiger&ur ut dñs
suus Scripsit .ii. ẽpistolas quae
catholice dicuntur quarũ secun¬
da aplesis que cius esse negatur
propterstili Cum priore disso¬

Expanded text:
Simon Petrus, filius Joannis, provinciae Galileae, e vico Bethsaida, et praedicationem dispersionisdocia, Asia, et Bithynia , secundo martyrio coronatus ead terram verso, et in sublime pedibus elevatis: asserens se indignum qui sic crucifigeretur ut Dominus suus. Scripsit duas Epistolas, quae Catholicae nominantur: quarum secunda a plerisque ejus esse negatur, propter styli cum priore disso
Abbreviated transcription (Latin):
Item non quasi aerem uerberans.
ld est non inuanum ictus con¬
tinentiae porrigens ꝑ quos non
aerem uacuum sed illos sp̃s
qui in eo uersantur castigatio¬
ne sui corporis uerberabat.

Expanded text:
i, non quasi aerem uerberans, id est in uanum ictus continentiae porrigens, per quos non aerem uacuum, sed illos spiritus qui in eo uersantur castigatione sui corporis uerberabat.
Abbreviated transcription (Latin):
Sieis digna paenitentia non sub¬
uenerit non perpurgatorium
ignem transire merebuntur
aduitam sed acerno incendio
praccipitabuntur ad mortem¬

Expanded text:
si eis digna poenitentia non subvenerit, non per purgatorium ignem transire merebuntur ad vitam, sed aeterno incendio praecipitabuntur ad morsi eis digna poenitentia non sub
Abbreviated transcription (Latin):
Et hoc ipsum est dicere optabã
anathema eẽ. Axp̃o & deleme
delibro quem scripsisti. Quienĩ
hema fiunt axp̃o: Simulque
cerne a postolum quante cari¬
tatis sit in xp̃o ut proillo cupit
mori & solus perire dummodo
in illum credat humanũ genus
Perire enim non inperpetuum
sed in prae sentiarum: Qui enim
perdiderit animam suã  pro
perire in carne ut alii saluentur
in spũ & suum sanguinem fundere
ut multorum anime saluentur¬

Expanded text:
et hoc ipsum est dicere: optabam anathema esse a Christo et: dele me de libro, quem scripsisti. qui enimhema fiunt a domino. simulque cerne apostolum, quantae caritatis in Christo sit, ut pro illo cupiat mori et solus perire, dum modo omne in illum credat hominum genus, perire autem non in perpetuum, sed inpraesentiarum. qui enim perdiderit animam suam pro perire in carne, ut alii saluentur in spiritu, suum sanguinem fundere, ut multorum animae
Abbreviated transcription (Latin):
si futura operabona huius uel
mala illius quia ds̃ utiq prac¬
sciebat uellet intellegi nequa¬
quam diceret non exoperibus
sed diceret ex fucuris operibus
sericordiam gratuitam  Esau
autem hodiuit per iu dicium

Expanded text:
si futura opera vel bona ejus, vel mala illius, quae Deus utique praesciebat, vellet intelligi, nequaquam diceret: non ex operibus, sed diceret ex futuris operibussericordiam gratuitam, Esau autem odio habuit per judicium
Abbreviated transcription (Latin):
conuiuiis uescebantur antedo¬
minicam oblationem quã post
cenam noctibus offerebant
Cum que diuites ebrti ad eu¬
charistiam uenirent uexabant᷑

Expanded text:
quibus uescebantur ante dominicam oblationem, quam post cenam noctibus offerebant, cumque diuites ebrii ad eucharistiam uenirent, uexabantur
Abbreviated transcription (Latin):
re omnes quidõ fideliter seruiunt
lectione uel oratione uacari et
in bonis operibus perseuerare. Con¬
Id est ligna fenum stipula suꝑ
fundamentũ xp̃i sed bono opera
hoc est aurum argentũ lapides
praetiosis super aedificantes
per illum ignem de quodicit
quia in igne reuelabitur sunt
nulla uiolatione transibunt.
Illiuero quia quam uis capitalia
peccata non ad mittunt & perpe¬
tranda minuta peccata sint fa¬

Expanded text:
 qui Deo fideliter serviunt, lectioni et orationi vacare, et in bonis operibus perseverare conid est, ligna, fenum et stipulam supra fundamentum Christi, sed bona opera, id est, aurum, argentum, lapides pretiosos superaedificantes, per ignem illum, de quo dicitQuia in igne revelabitur, absque ulla violatione transibunt. Illi vero, qui quamvis capitalia crimina non admittant, et ad perpetranda minuta peccata sunt fa
Abbreviated transcription (Latin):
VI. Si autem iniquitas nostra dĩ¬
iustitiam cum menidat quod di¬
cimus. Num quid initus ds̃ qui in¬
fertiram secundum hominẽ dico
absit. aliͦquin quomodo iudicabit
ds mundum : Sienim ueritas dĩ
inmeo mendatio habunda uit
ingloriam ipsus. Quod adhue
&ego tam quam peccator iudicor
& non sit blasphemar. Et sicut
aiunt nos quidam dicere faciamus
mala ut ueniant nobis bona quorũ

Expanded text:
 si autem iniquitas nostra iustitiam dei commendat, quid dicimus? numquid iniquus deus est qui infert iram? secundum hominem dico. absit. alioqui quo modo iudicabit deus mundum? si enim ueritas dei in meo mendacio abundauit in gloriam ipsius, quid adhuc ego tamquam peccator iudicor et non blasphemamur et sicut aiunt nos quidam dicere: faciamus mala, ut u
Abbreviated transcription (Latin):
peccauerunt impiorum conlati¬
one iustificentur. Vt est iusti¬
ficata ẽ sodoma exte. Item quid
enim peccauit sorortua sodoma
&iustificauit animam suã exte¬
auersatrix isrł. Conparatione

Expanded text:
peccauerunt impiorum conlatione iustificet dicens: iustificata est Sodoma ex te, et iterum: quid enim peccauit soror tua Sodoma? et: iustificauit animam suam auersatrix Israhel, conparatione
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut displicuit mihi quime pro¬
mittente dubitauerit nabo cho¬
donosor uenturus esse spondeo
Ita iustum erechihel qui credide¬
rit promissionimeae uiuet infide

Expanded text:
autem displicebit ille qui, me promittente, dubitaverit venturum esse quod spondeo; ita justus qui crediderit promissioni meae, vivet in fide
Abbreviated transcription (Latin):
Miseretur magna bonitate et
obdurat nulla iniquitate Vt
nec liberatus desuis misitis glo¬
rictur necdamnatus nisi desus
aperditis quos una perdationis
concreauerat in assa aborigine
ducta causa. communis. Vt qui

Expanded text:
licet magna bonitate, obdurat nulla iniquitate; ut nec liberatus de suis meritis glorietur, nec damnatus nisi de suis a perditis, quos in unam perditionis concreverat massam ab origine ducta causa communis. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Nec erat eicura de uerbis cum sen¬
sus esset in toto &damnum exeo
praesus disputatio non haberet
Aliter ubicum que diuersus ẽ sen¬
sus & aliter est scriptura in ebreo
aliter inlxx. Nota paulũ his uti¬
tẽs quae agamali hele doctore le¬
gis dedicerat. Vel exmemoria¬

Expanded text:
nec erat ei cura de verbis, cum sensus esset in tuto, et damnum ex eo praesens disputatio non haberet. Alioquin ubicumque diversus est sensus, et aliter scriptum est in Hebraico, aliter in LXX, nota eum uti his testimoniis quae a Gamaliele doctore legis didicerat. Et quomodo vi
Abbreviated transcription (Latin):
quo est gratia uel dñi gratia
plus enim eum aliis apostalis¬
dilexit ih̃s. Ia cobus ⁊ ededeus
a patre cognominatur queri
relinquens cum iohanne uerũ
patrem secuti sunt Haisunt
fili thonitrui quietiã bonar¬
ges exfirmitate & magnitic¬
dine fidei nominati suntatlie
ẽ iacobus filius tebedei frages
iohanis qui post ascensioeci
ab herode manifestatur occis¬
sus ẽ iacobus alphei obdistin
tre sumpserunt cognomen.
Iste ẽ iacobus minor qui in euan¬
gelio fraterdñi dicitur quia
maria uxor alphei soror fuit
matris dñi quam mariã deophe
Iohannis euangł cognominatur
a patre uel agentilitate fami¬
lie a quacumque alia causa ei
nomen inponens. Alpheus aut̃
padis uel osmanuum. Thomas
abrsus uel geminus unde et gre¬
ce didimus dicit. Bartholo me¬
us filius suspendentis Aquas uel
suspendentisme syrũs est non
ebreum. Matheus in ebreo.
a postolatũ. Simon cananeus
Qui in alio euangelio scribit᷑
ielotis. Canna quippe telos

Expanded text:
quo est gratia, vel Domini gratia. quo est gratia, vel Domini gratia. Amplius enim eum ceteris Apostdilexit Jesus. 13. Jacobus Zebedaei a patre cognominatur, quem relinquens, cum Joanne verum Patrem secuti sunt. Hi sunt filii tonitrui, qui etiam Boanerges ex firmitate et magnitudine fidei nominati sunt. Hic est Jacobus filius Zebedaei, frater Joannis, qui post Ascensionem Domini ab Herode manifestatur occisus. 14. Jacobus Alphaei ob distintre sumpserunt. 15. Iste est Jacobus minor, qui in Evangelio frater Domini nominatur, quia Maria uxor Alphaei, soror fuit Matris DIohannes evangelista cognominat, a patre, sive a gentilitate familiae, aut quacumque alia causa ei nomen inponens. Alphaeus autepadarum, vel os manuum. Thomas abyssus, vel geminus, unde et Graece Didymus appellatur. Bartholomeus filius suspendentis aquas, vel filius suspendentis me. Syrum est, non Hebraeum. Matthaeus in Hebraeo anslatus. Simon Cananeus qui in alio evangelista scribitur Zelotes. Cana quippe zelum
Abbreviated transcription (Latin):
Iohanna id filio iohannis bariona
scriptum sit una detracta s labau
& caefas & simon bariona Simon
tatione ecclesiae sit uersatus
nomen istud quando persequebat¬
postea mutato nomine desando
factus ẽ paulus quod inter pras¬
tatur mirabilis siue electus ati¬
rabilis siue quia multa signa fe¬
cit siue quia aborienteusque
in omnibus gentibus praedicauit
ł lectus autem inactibus aposto¬
lorum Sp̃s sc̃s dicit. Segregate
quod elegieos Latino aut enati
sermone paulus amodico dictus
Vnde & ipseait. Ego autem mini¬
mus apostolorum omniũ Quan¬
do enim saulus superbus elatus
quando uero pacilus huntilis mo
dicus : De eo sic loquimur Paulo
post uidebote id est post modi¬
bum Nam quia modicus factus
ẽ. ipsedicit Egosum enim m̾ino¬
omnium sc̃orum Caefas autã
& saulus. Ideo mutato nomine
sunt uocati ut essent etiã ipsu
nomine noui sicut abrahani
& sarra. Andreas frater petri
carne & coheres gratia secun
cepit interpraetatur enum in

Expanded text:
oc est, filius Joannis, Barjona scriptum sit, una detracta syllaba. , Cepham, et Simonem Barjona; Simon tatione Ecclesiae sit versatus. men habebat istud, quando persequebatPostea, mutato nomine, de Saulo factus est Paulus, quod interpretatur mirabilis, sive electus. Mirabilis, vel quia multa signa fecit, vel quia ab Oriente usque in omnibus gentibus praedicavit. 9. Electus, sicut in Actibus apostolorum Spiritus sanctus dicit: Segregate pus, ad quod elegi eos . Latino autem sermone Paulus a modico dictus; unde et ipse ait: Ego sum minimus apostolorum omnium . Quando enim Saulus, superbus, elatus; quando Paulus, humilis et modicus. 10. Ideo sic loquimur: Paulo post videbo te, id est, post modicum. Nam quia modicus factus est, ipse dicit: Ego enim sum noomnium sanctorum.' Cephas autem et Saulus ideo mutato nomine sunt vocati, ut essent etiam ipso nomine novi, sicut Abraham et Sarra. Andreas frater Petri carne, et cohaeres gratia. Secuncepit. Interpretatur enim, In
Abbreviated transcription (Latin):
Siomnes prophetant intret
autem quis infidelis uel iafo¬
ita conuincitur ab omnibus
diiudicatur ab omnibus ocul
ta cordis eius manifesta fiant
prophetiae genus duplex est¬
aliud diuinationibus in praete.¬

Expanded text:
omnes prophetent, intret autem quis infidelis, vel idiota, convincitur ab omnibus, dijudicatur ab omnibus, occulta enim cordis ejus manifesta fiunt Prophetiae genus duplex estaliud divinationis. Se
Abbreviated transcription (Latin):
sermonis quae dissonantiam
sed uel barnabe secundum ter¬
quia paulus scribebat ad eb
ris pauli epistolis discrepare
uideatur: Legunt ad lauda

Expanded text:
sermonisque dissonantiam, sed vel Barnabe, vel Clemenquia Paulus scribebat ad Hebris Pauli Epistolis discrepare videatur. Legunt quida
Abbreviated transcription (Latin):
extribu sumpsit quaedam pre¬
sagio futuri in condempnationẽ
sui. Isachar enim interpretatur
merces ut significaret praetium
Mat hias qui inter praetatur¬
a postolus solus sine nomine habe¬
tur inter praetatur donatus ut
sub audiatur proiuda ipse enim
in loco eius electus ẽ apostolus.
cum pro duobus sors mitteretur.

Expanded text:
 sumpsit, quodam praesagio futuri in condemnationem sui. Isachar enim interpretatur merces, ut significaretur pretium Matthias, qui inter apostolos sine cognomine solus habetur, interpretatur donatus, ut subaudiatur pro Juda; iste enim in locum ejus electus est ab apostolis, cum pro duobus sors mitteretur.
Abbreviated transcription (Latin):
dus seipsum praecipitis labitur :¬
nisi frenolegis retineat. Vt in no
uitate sp̃s & non inuetustate lit¬
tere. Id est uiuamus sub praecepto.
qui prius in modo brutorum anima¬
lium dicebamus. Vt est manduca¬
mus &bibamus hodie crasenim
moriamur. quod si sub intrante
lege quae docet quid facere et
prohibere quid facere non debemꝰ
uitio nostro &continentia feria¬
mur. Contra scita legalia uide¬
tur lex esse. causa peccata. quae
quid licet minus. desideratur
e contrario quic quod non licet
fomite accipit desiderii. Igitur
lex apud contemptatores & le¬
gum praecepta calcantes uidet᷑
esse occassio delictorum dũ pro¬
hibendo quod non uult fieriligat
eos uinculis mandatorũ qui pri
ussine lege peccantes non teneba¬

Expanded text:
dus et praecipiti uia labebatur, freno legis retineat et couitate spiritus et non in uetustate litterae, id est uiuamus sub praecepto, qui prius in modum brutorum animalium dicebamus: manducemus et bibamus; cras enim moriemur. quodsi subintrante lege. quae docet, quid facere, et prohibet, quid non facere debeamus, uitio nostro et incontinentia feramur contra scita legalia, uidetur lex causa esse peccati, quae, quid licet, minus desideratur. ergo e contrario, quicquid non licet, fomentum accipit desiderii. lex apud contemptores et legum praecepta calcantes uidetur esse occasio delicto- - rum, dum prohibendo, quod non uult fieri, ligat eos uinculis mandatorum, qui prius absque lege peccantes non teneba
Abbreviated transcription (Latin):
eorum ordo. Primus simon qui
dicitur p&rus & andreas frater
eius la cobus tebedei &iohannes
frater eius philippus & bartho¬
lomeus thomas & matheus. la¬

Expanded text:
ec primus Simon qui dicitur Petrus et Andreas frater eius Iacobus Zebedaei et Iohannes frater eius Philippus et Bartholomeus Thomas et Mattheus publi
Abbreviated transcription (Latin):
para dyssus ubi adam fuit omni¬
bus montibus altior uicinus cȩlo
& ibi non habet quod saluti homi¬
nis nocet siue inuius siue inmor¬
tuis creaturis nequelilia neq
rosȩ marcescunt neque labor
neque senectus & omnia animalia
uis suhominis famulantur Nec
mactanda adescam sed delicus
seruitura angelorum hominum
quaesic sunt ibi epule parate ex
carnibus pecodis uel piscium
Cum nullus eorũ occisussit sic est
ex poculis tamen ut nulla deges¬
tio sordium sequitura nequẽ ibi
facies caeli nubibus tegitur &ibi

Expanded text:
iarum, ubi Adam fuit, omnibus montibus altior, vicinus coelo: et ibi non habetur quod saluti hominis nocet sive in vivis sive in mortuis creaturis: ubi neque lilia, neque rosae marcescunt: ubi neque labor neque senectus: et omnia animalia jussui hominis famulantur, non mactanda ad escam, sed deliciis servitura angelorum et hominum. quia et sic sunt epulae paratae ibi ex carnibus pecudum vel piscium, ut nullus occidatur. Sic est ex poculis. Tametsi nulla degestio sordium sequitur. Neque ibi facies coeli legitur nubi