comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ris mappulẽ super ponant: Nullus mona chorũ uultus curã
gerat ꝑ quolcisciuie & petulantie crimen incurrat nonestentoe
nente cascus cius aut corpors cultus aut in pudicus extatincesasi
nullus monachorũ coma nutrire deb& Nãqui hoc una¬
tanitur &sipsi hoc ad decipiendos homi nuses pecie si malacinis
nfaciant aliostam̃ scapdilitant. ponentes offendiculũ in fir
berecultũ ubinone diuersus ꝓpositus. DEΕRΑTT¬
Abbacte cũ fratribus in congregatione comorare oportet ut
comtinis conuersatio & testimoniũ boneuite & reuerentia
pbeat cliscipline : Fratres quoquȩ omssi possibilee in unc con¬
clicui comorare dec&. Quod sulificile fuerie cerce uldecẽ
quibus unuse pͥonenđ de canus quasirector & custosi Spe¬
ciosa ułuaria superlectilem mona chũ habere non lic& cuius stratus
erit storia &stragulũ pellesque lanate due, Galnebis quoque & fa¬

Expanded text:
ris mappulam superponat. Nullus monachorum vultus curam ris mappulam superponat. Nullus monachorum vultus curam gerat, per quod lasciviae et petulantiae crimen incurrat: non est enim mente castus, cujus aut corporis cultus, aut impudicus exstat incessus. Nullus monachorum comam nutrire debet: nam qui hoc imitantur, etsi ipsi hoc ad decipiendos homines per speciem simulationis non faciant, alios tamen scandalizant; ponentes offendiculum infirmibere cultum, ubi non est diversum propositum. CAPUTAbbatem cum fratribus pariter in congregatione commorari oportet; ut communis conversatio, et testimonium bonae vitae, et reverentiam praebeat disciplinae. Fratres quoque omnes, si possibile est, in uno conclavi commorari decet. Quod si difficile fuerit, certe vel decem, quibus unus est praeponendus decanus, quasi rector et custos. Speciosam vel variam supellectilem monachum habere non licet, cujus stratus erit storea, et stragulum, pellesque lanatae duae, galnabis quoque et fa
Abbreviated transcription (Latin):
erat: Unius cuiusq aut̃ fratri supplementũ uł indigentia inspiciat᷑
ut qui hecbent contentisint : & quin haebent cccipiant: Nã haben¬
tinon decbitur ut sic unde egenti cribuatur: porro linteo non oport&
monechũ indui : orariũ birros planecas nonẽ fas uti ne que illcc indum̃¬
ta uel calcicm̃ta quȩ generaliter cetera monasteria abutuntur:
Ternis aut̃ tunicis & binis palliis singulisq cucullis contentierunt
seruixp̃i. Quibus suꝑ adicitur melotis pellitia mappula menice quo¬
que pedules & calige histantũ contentierunt: Nihil pt̃ hec in hac
bitũ p̃sum̃tes: Pedules aut utendos inmonas terio quadiuhiemis
coegerit uiolentia siue dufratres gradiuntur initinere uł pro¬
aficiscunt a durbẽ : Mona chiaũt in mons terio pedluis sempercoo¬
periantur ut & pro honestate tecti incedant &inministerio ope¬
ris epedici discurrant. Sanesi forte quis palliũ ñ hab & hame¬

Expanded text:
erat . Uniuscujusque autem fratris supplementum vel indigentia inspiciatur, erat . Uniuscujusque autem fratris supplementum vel indigentia inspiciatur, ut qui hti non dabitur, ut sit unde egentibus tribuatur. Porro linteo non oportet monachum indui: orarium, birros, planetas non est fas uti, neque illa indumenta vel calceamenta, quae generaliter caetera monasteria abutuntur. Ternis autem tunicis, et bonis palliis, singulisque cucullis contenti erunt servi Christi, quibus supra adjicietur melotes pellicea, mappula, manicae quoque pedules, et caligae. His tantum contenti erunt, nihil praeterea in habitu aliud praesumentes. Pedules autem utentur in monasterio, quandiu hiemis coegerit violentia; sive dum fratres gradiuntur in itinere, vel proficiscuntur ad urbem. Monachi autem in monasterio palliis semper operiantur, ut pro honestate tecti incedant, et in ministerio operis expediti discurrant. Sane si forte quis pallium non habeat, hume
Abbreviated transcription (Latin):
in cotidian ieiunia nequaquã soluantur: Quarcũ itẽ se¬
cotidicnũ ieiuniũ post diẽ circũcissionis ꝯcoritur ꝑagitur usq
ad solemnia pasche i. Hiautẽ quiue tustate corporis in suma auetene¬
re ecatis fragilitate detentisunt ñ sunt cotidianis exercendi ieiunus
neaut senescens & as antequã moriatur deficiat auc crescens prius quc̃c
ꝓficiat cadat : & anteintereat quã bonũ facere dis cati
munitus enĩ debetes se monachus ñ delicatus : Sicut aũt ñopor¬
tee in monaco esseno tabilis habitiis ita nec satis ab icctus ⁊ Nami p¬
ciosa uestis animũ ad lcsciuiã ꝑtrahit nimnis uilis aue dolorem xui¬
cordis pecrit: aut morbum uaneglorie contrait: Uestintta nerunt ue¬
qualiter distributa omnibus sed cumdiscretione ꝓut cuiusq cecas
gradusque expostul at itaenĩ &x apł fecise legimus sicut scriptum est
erant illis omnia cõmunia & distribuebatur unicuiq ꝓut cuique opꝰ

Expanded text:
quam solvuntur. Quartum item quotidianum jejunium post diem Circumcisionis exoritur, peragiturque usque ad solemnia Paschae. Hi autem qui vetustate corporis consumpti, aut tenerae aetatis fragilitate detenti sunt, non sunt quotidianis exercendi jejuniis: ne aut senescens aetas, antequam moriatur, deficiat; aut crescens priusquam proficiat, cadat, et ante intereat quam bonum facere discat. CMunitus enim debet esse monachus, non delicatus. Sicut autem non oportet in monacho esse notabilis habitus, ita nec satis abjectus. Nam pretiosa vestis animam ad lasciviam protrahit, nimis vilis aut dolorem cordis parit, aut morbum vanae gloriae contrahit. Vestimenta non erunt aequaliter distribuenda omnibus, sed cum discretione, ut cujusque aetas gradusque expostulat. Ita enim et apostolos fecisse legimus, sicut scriptum est: Erant illis omnia communia, et distribuebatur unicuique, prout opus
Abbreviated transcription (Latin):
erit sit tibisicut gontilis & publictnus Si forte increpatio hȩc
que fit aplurib cueniat eiinsc lutem. & sicut dix̃ apłs ar que
increpat c̃solare inonimpacientia & doctrina &rursũ si quis
nob udicrit uerbũ nrm̃ ꝑepistolã hunc notate ut non comis¬
ccamini cũ eo sine dubio ad menscm: DECAΡXXU¬
Hiscuitem frater qui grainoribus culpaenoxa tenetur suspendatur
amensa simul & abacorio. Nullusci fratrum in nullo iungti¬
tur consortio neque loquio solus sit ad opus sibupiunctũ
ꝑsis tens inpenitentie luctũ. Sciens illa ter ribilem apł senten¬
tiã dicentis traditũ huius modi hominẽ in interitũ carnis ut
sp̃s saluus sit indiem dñi

Expanded text:
erit, sit tibi sicut gentilis et publicanus . Si forte increpatio haec, quae a pluribus fit, eveniat ei in salutem: et sicut dicit Apostolus: Argue, increpa, consolare in omni patientia et doctrina . Et rursum: Si quis non obaudit verbo nostro per epistolam, hunc notate, ut non commisceamini cum eo ; sine dubio ad mensam. utem soror gravioris culpae noxa tenetur, suspendatur a mensa simul et ab oratorio; ut nulla ei soror in ullo conjungatur consortio, neque in colloquio; sola sit ad opus sibi injunctum persistens in poenitentiae luctu, sciens illam terribilem Apostoli sententiam dicentis: Traditum hujusmodi hominem Satanae in interitum carnis, ut spiritus salvus sit in diem Domi
Abbreviated transcription (Latin):
Ternos pscelmos & orationem̃ ex integro finientes medi tantur usque adortũ
solis : gane in omnibus horarũ singularũ otationibus nocturno ha diutur¬
no tempore. cedomnẽ psal morũ fine glotiã cantaentes doꝓstrantur in frã
Coscilic& ordine ut nemo prius seniore ecut in curuetum aut ite rum
surgat sedomnes sumat cequitate equalitate consurgano Ex ceusisque
cid celc̃ pedmis orando osistunt sic equedit mergunturi. Sebbactortitiero¬
& dominicarũ noctiũ carricalis senomis Nrũ suꝑ ciecto officiosenis &iam
missis cugilie cusenis tesponsoriis celebiant᷑i. Meresurectiotus dominice solle¬
nis cmplio rł officiorũ pscd motũ magis hono retut. Quoł & pciptanu
sieseautce missarti precedentitio ete competenter officiora genere deoqua¬
libet sollenitate semper est celebrandum:¬

Expanded text:
tent psalmos, et orationem ex integro finientes, meditentur usque ad ortum solis. Sane in omnibus horarum singularum orationibus, nocturno ac diurno tempore, ad omnem psalmorum finem, gloria cantanteseo scilicet ordine ut nemo prius seniore aut incurvetur, aut iterum surgat, sed omnes summa aequalitate consurgant, extensisque ad coelum palmis orando persistant, sicut et aequet Dominicarum noctium curriculis, seno missarum super adjecto officio, senis etiam missis vigiliae cum senis responsoriis celebrentur, ut Resurrectionis dominicae solemnitas ampliori officiorum psalmodia magis honoretur, quod et praecipuarum festivitate missarum praecedente nocte competenter officiorum genere de qualibet solemnitate semper est celebrandum
Abbreviated transcription (Latin):
cupamur sed illos quiuere bonisunt in sũma scĩ tate uersant᷑¬
Hoc est uelle uidere diesbonos si lingua nr̃a aliquidñ loqua¬
tur in conp&ens malũ estenim omnȩꝓhibitũ & quicquid ueri¬
tati repugnat tali appellatione discernit᷑ intendeue o subti¬
liusꝙ prius cohibere dic̃ linguã quã cũ loqui uolum: anterius
cõmouem : ad didit labia nelo quant᷑ dolũ quȩ linguȩ mo¬
tũ ꝑtinus o sequunt᷑ & quasiqua dã armonia sotiata ãborũ
modu lamine humanus sermo ꝑagit᷑ dolus : ir qndo fallimꝰ¬

Expanded text:
cupamur, sed illos qui vere boni sunt, et in summa sanctitate versantcupamur, sed illos qui vere boni sunt, et in summa sanctitate versantHoc est velle videre dies bonos, si lingua nostra aliquid non loquatur incompetens. Malum est enim omne prohibitum; et quidquid veritati repugnat, tali appellatione discernitur. Intende vero subtilius, quia prius cohiberi dicit linguam, quam, cum loqui volumus, anterius commovemus. Addidit, labia ne loquantur dolum, quae linguae motum protinus consequuntur, et quasi quadam harmonia sociata amborum modulamine humanus sermo peragitur. Dolus est autem
Abbreviated transcription (Latin):
audienidi audiat. Quoties hȩc ad monitiuncula ł in euan¬
geł ł in apoca lypsi iohanñ int̃ponit᷑ misticũ eẽ qđ dicit᷑ quȩrendũ¬
que a nobis intentius ostendit᷑. Uernte. Fihi audite cne¬
Uox poct̃ nac sonat uox pietatis amenon& ut ultro dicentẽ audia¬
mus quẽ tacentẽ ex quirere deberem: Sed quã sucuis quã utilis
timor est adquẽ filius inui tectur cũ dicit docebouo sammon&¬
qui formid& sed quidiligat᷑ timorhuma nus a maritudi nẽ ha¬
b& iste dulcedinẽ ille cadseruitiũ egit iste liberta tẽtrahit
Postremo ille claus tra m&uit hic glorũ regna pate faõ merito
ergotimorẽ istũ seuulem ꝓfessus ÷ ut & uida m̃ tediscatur . UI¬
Halis in t̃rogatio ꝓposita ÷ quã omniũ sequat᷑ assensus quis ÷ enĩ
qui possitdicere aut uitã nolo autdies bonosuidere ñcupio sed
utinẽ sic uitũ ꝑp&uã quererem: sic̃ inisto tẽporali corda de fi¬
gimus bonosir dies ñistos dic̃ inquib: caducis delestationib: oc¬

Expanded text:
audiendi audiat. Quoties haec admonitiuncula vel in Evangelio vel in Apocalypsi Joannis interponitur, mysticum esse quod dicitur, quaerenduque a nobis intentius ostenditur. InteVox paterna sonat, vox pietatis admonet, ut ultro dicentem audiamus, quem tacentem exquirere deberemus. Sed quam suavis, quam utilis timor est, ad quem filius invitatur. Cum dicit, docebo vos, admonqui formidetur, sed qui diligatur. Timor humanus amaritudinem habet, iste dulcedinem; ille ad servitium cogit, iste ad libertatem trahit; postremo ille claustra metuit, hic coelorum regna patefacit. Merito ergo timorem istum sic utilem professus est, ut avida mente discatur. Talis interrogatio proposita est quam omnium sequatur assensus. Quis est enim qui possit dicere, aut vitam nolo, aut dies bonos videre non cupio? Sed utinam sic vitam perpetuam quaereremus, sicut in ista temporali corda defigimus. Bonos autem dies, non istos dicit in quibus caducis delectationibus oc
Abbreviated transcription (Latin):
cognoceeas & nullus rapitecs demanu mea & ct̃ Hodie significat
sẽꝑ qriugit̃ audiendus ÷ quisc lutarit̃ mon& cuius sermo nis uim
a postolus partent̃ ex ps̃ sit. Sed adhortamini uos m& ipsos ꝑsin¬
gulos dies donec hodie cognominat᷑ astenus ꝓph&a locutꝰ est
nunc subsequentia uidecmus dicit enim nolite obdura recor¬
da urã Qui ñ credentiũ corda omnino lapidecs̃ & uere silicib
comparandaq ymbrẽ fructiferũ non recipiunt qr sterelita¬
tis suȩ ariditate durescunt ponit quoq: exempla celeberri ma
ut qui eos obstinatos eẽ nouerat notissima cala mitate terrer&¬

Expanded text:
ignificat semper, quia jugiter audiendus est qui salutariter monet. Cujus sermonis vim Apostolus potenter expressit: Sed adhortamini vosmetipsos per singulos dies, donec hodie cognominatur . Hactenus propheta locutus est, nunc subsequentia videamusda vestra, quia non credentium corda omnino lapidea sunt, et vere silicibus comparanda, quae imbrem fructiferum non recipiunt, quia sterilitatis suae ariditate durescunt. Ponit quoque exempla celeberrima, ut qui eos obstinatos esse noverat, notissima calamitate terrer
Abbreviated transcription (Latin):
tioi fiebat continua & ecclesi astica oractio soluit uincula p&ri &
pcculi dilactecuit p̃dicationis fidufiã. Oratio caminũ ignis ex¬
tinxit oractio condusit oraleonũ. Oratio seditionẽ conpescuit
Orat̃ para disũ aperuit. orat̃ cȩlicardines reserauit. orat̃ste¬
rilẽ fecundauit Orat̃ corneli cȩlos penetrauit. orat publicanũ
iustificauit & c&er̃ Isi dotus Quoties quolib& & tangitur ui
tio toties ced orationẽ sesub dact q frequens oratio uitiorũ inpug¬
nationẽ extinguit tc̃ ꝑseuerant̃ intendere opost& animũ nrm
orando atq pulsaendo quo usq: in portunas desideriorũ carnadiũ
suggestionesq nras odbsistunt sensib: fortissi mc intentione supera¬
lus mon& dicens instate orationi uigilantes inea docens scilic& eos

Expanded text:
 Oratio ecclesiastica solvit vincula Petri. Oratio Pauli dilatavit praedicationis fiduciam. Oratio caminum ignis exstinxit. Oratio conclusit ora leonum. Oratio seditionem compescuit. Oratio paradisum aperuit. Oratio coeli cardines reseravit. Oratio sterilem fecundavit. Oratio Cornelii coelos penetravit. Oratio publicanum justificavit. Orbdat, quia frequens oratio vitiorum impugnationem exstinguit. 2. Tam perseveranter intendere oportet animum nostrum orando, atque pulsando, quousque importunas desideriorum carnalium suggestiones, quae nostris obrepunt sensibus, fortissima intentione superlus admonet dicens: instate orationi uigilantes in ea, docens scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
ducat uigil& fides nrã uigilantiȩ p̃miũ dedño receptura sihȩc man¬
da ta seruent᷑ si hȩ cmonita & p̃cepta teneant᷑ opprimi dormientes di¬
abolo fellente ñ possum serui uigiles xp̃o dominante regnauimus
paco mius Plenitudo legis est caricas scientes tẽpus qđ iam
inst& ora ut desomno consurgamꝰ &uiciniorsit sedus quã eo tẽpo¬
re qđ credidimꝰ Noxp̃cessit diesaũt adꝓpinquauit deponamus
operci tenebrarũ quȩs contentiones d&ractiones odia & tum̃tis

Expanded text:
uigilet fides nostra uigilantiae praemium de Domino receptura. si haec mandata seruentur, si haec monita et praecepta teneantur,. opprimi dormientes diabolo fallente non possumus, serui uigiles Christo dominante regnabimusrium Dei. Plenitudo legis charitas; scientes tempus, quod instet hora ut de somno consurgamus, quod vicinior sit salus nostra quam eo tempore cum credidimus. Nox praecessit, dies autem appropinquavit. Deponamus opera tenebrarum, quae sunt contentiones, detractiones, odia, et tumentis
Abbreviated transcription (Latin):
dunt. Difficile est enim in de libertitum rectum esseser¬
monem sicut scriptum est in multiloquio non effugi¬
net manifestum est quicinum quam tempus est risus fi¬
delicinimae Undecimus huoilitatis Gradus est¬
Sicum loquitur monachus leniter et sineri sucugraui lace
& cet̃ fiructuos. Clamo sum in locutione monachum
autiraicundum ridiculo sum subscnncitorem siuede¬
tractorem es senondecet quieius modiest t sepeta sti¬
gcitus non fuerit emendatus flagellis uerberibus que

Expanded text:
dunt. Difficile est enim indeliberatum rectum esse serdunt. Difficile est enim indeliberatum rectum esse sermonem, sicut scriptum est: In multiloquio non effuginet , manifestum est quia nunquam tempus est risus fideli animaesi, cum loquitur monachus, leniter et sine risu, humilite et lascivis. Clamosum in locutione monachum, aut iracundum, ridiculosum, subsannatorem, sive detractorem, esse non decet. Qui hujusmodi est, et saepe castigatus non fuerit emendatus, flagellis verberibusque
Abbreviated transcription (Latin):
dis pectus esto apud temecipsum. Quienim sibi estuiliscin
tedm̃ magnus est qui sibidis plicet dõ placet. Estoigitur
paruus in oculistuis utsis magnus i noculis dĩ: Tanto enĩ
eris ante dm̃ praeciosior quanto fueris ante o culostuos
dispectior. porta quoque uerecundiam inuultuderecor¬
datione delicti portapudorem in facie de memoria cõ¬
missi peccati. pec catipudore oculostuos ad tollere erubes¬
Nonus humilitatis gradus est
Si linguam adlo¬
quendum ꝓhibeat monachus. et cet̃. Hiexonimus¬
uiens recaitudinem iustitiae tenerenequaquam potest
uis linguosi possint dici & illiquilin guae ubertate fucundi
sunt tamenillis hoc specialiter nomen constat in positum
quun considercita loquutione uerbosi sunt. Sicutenim
contrarii sapientibus et diuersos semore tractantes. Mo¬
net enim ia cobus a postolus. Sit omnis homo uel ox adcu¬
diendum cardus udloquendum tales enim suꝑ terrã
minime diriguntur quia flebilitate sua frequenter exce¬

Expanded text:
despectus esto apud temetipsum. 23. Qui enim sibi vilis est, ante Deum magnus est; qui sibi displicet, Deo placet; esto igitur parvus in oculis tuis, ut sis magnus in oculis Dei. Tanto enim eris ante Deum pretiosior, quanto fueris in oculis tuis despectior. Porta quoque verecundiam in vultu de recordatione delicti, porta pudorem in facie de memoria commissi peccati. Peccati pudore oculos tuos attollere erubesNonus humilitatis gradus est, si linguam ad loquendum prohibeat monachus, et taciturniviens, rectitudinem justitiae tenere nequaquam possitvis linguosi possint dici et illi qui linguae ubertate facundi sunt, tamen illis hoc specialiter nomen constat impositum, qui inconsiderata locutione verbosi sunt. Sunt enim contrarii sapientibus, et diverso se more tractantes. Monet enim Jacobus apostolus: Sit omnis homo velox ad audiendum, tardus ad loquendum . Tales enim super terram minime diriguntur, qui a levitate sua frequenter exce
Abbreviated transcription (Latin):
pulsus necessitate conuertiuoluerit. Cũ que eius spontaneam ad
conuersionem i preuiderit existere uoluntatẽ neque quedib& eũ
conditiones nexu cadstrictũ ẽẽ pers pexent accipi& pecctũ
eius omnẽ sue ꝓfessionis continentẽ originẽ i. Inquo &iam

Expanded text:
pulsus necessitate, converti voluerit. Cumque ejus spontaneam ad pulsus necessitate, converti voluerit. Cumque ejus spontaneam ad conversionem praeviderit existere voluntatem, neque quolibet eum conditionis nexu astrictum esse perspexerit, accipiet pactum ejus, o
Abbreviated transcription (Latin):
ore curte cellole perfru&ur ubiomnẽ sincerit̃ exeicet opedientia
Hospitib siue peregrinis stramina conportabit. & qua caleficiens
pedibus cũ omni humilit minis teric̃ exercebit:. Fasceque lig nole
Atq ita in omni penurie & uilitate subecctus expleto cenno ꝓbectis mo¬
ribus & lciboribus elimatusq percepta in eclesia benedictione
fratrũ soci&ccte don&ur uniq decano deligitur cuncts bonorũ
operũ exercicus edocenđi. Qđ siquilib& conuersus bonis acpuris¬
moribus enitens abboctis uel eliorũ fratrũ spiritaliũ fuerit iu¬
didio conꝓbactus ꝓmerito & puritate siue constientie celerius
poterit fratrũ consorcus misceri secundũ qđ cibbectis uelfratrũ
obtimorũ censuerit deliberatio faciendum
postulecuerit confestim inconspectu totius congrega¬
tionis aedductus scis citabitur eb abbate utrũ liber anseruus¬
sit utrũbon& & spontaneec uoluntete anfortasse quaclibet con¬

Expanded text:
ore corte cellula perfruetur; ubi omnem sinceriter exerceat obedientiam. ore corte cellula perfruetur; ubi omnem sinceriter exerceat obedientiam. Hospitibus sive peregrinis stramina comportabit, aquam calefaciens pedibus, et omnia humiliter ministeria exercebit, fascemque lignorum Atque ita in omni penuria et utilitate subactus, expleto anno probatus moribus, et laboribus elimatus, percepta in ecclesia benedictione, fratrum societati donetur; unique decano delegetur cunctis bonorum operum exercitiis edocendus. Qbatis vel aliorum fratrum spiritualium fuerit judicio comprobatus, pro merito et puritate suae conscientiae celerius poterit fratrum consortiis misceri, secundum quod abbatis vel fratrum optimorum censuerit deliberatio faciendum. postulaverit, confestim in conspectu totius congregationis adductus, sciscitabitur ab abbate utrum liber, an servus, utrum bona et spontanea voluntate, an fortasse qualibet com
Abbreviated transcription (Latin):
rationẽ bonã sermo in conueniens frangat:. Ced sint sibi cunc¬
toc itoc in patre conuenientia sicuti cordarũ corcordiain lira¬
uelcr tdrai. Que tunc dulfluũẽ exfesonũ repercusse tra¬
dunt cũ cartifici pulsante manu temperato equitectis
ordine & ñ confusci inequalitatis p̃cipitationẽ feriuntut
de i. Disserendã uł aseniore & castigatio hacc sermo edificci¬
tionis ꝓferendec ad fratres :. Neglegentiȩ emendande ex cõ¬
municatis miserendũ & ꝓcacibus siuedure ceruicibus iterũ
Ainmonasterio nisiprius experim̃ tũ sui in opere et penu¬
ria obꝓbris dederit & conuiciis: Quique decẽ diebus ꝑsis¬
tens cadianuat cenobii orcctionibus & ieiuniis pectientie
& humilitecti operã dederit:. Sicque amͦillo integro uni
seniorispiritalitadito seniori ñs toitim comiscendus erit congregatiomi
neque integra statrũ diuet soria accedebit: Sed delegata in ex teni¬

Expanded text:
rationem bonam sermo inconveniens frangat, sed sint sibi cuncrationem bonam sermo inconveniens frangat, sed sint sibi cuncta ita in Patre convenientia, sicutet cithara; quae tunc dulcifluum ex se sonum repercussae reddunt, cum artificis pulsante manu temperato aequitatis ordine, et non confusae inaequalitatis praecipitatione, feriuntur.dae, disserendum, vel a seniore et castigatio ac sermo aedificationis proferenda ad fratres: negligentiae emendandae; excommunicatis miserendum, et procacibus sive durecervicibus iterum in monasterio, nisi prius experimentum sui in opere et penuria, in opprobriis dederit et conviciis; quique decem diebus persistens ad januam coenobii, orationibus et jejuniis, patientiae et humilitati operam dederit. Sicque anno integro uni spiritali traditus seniori, non statim commiscendus erit congregationi; neque integra fratrum diversoria accedet, sed delegata in exteri
Abbreviated transcription (Latin):
tus carus humilis maensu&us. & doctus. quidiutinis expe¬
rim̃tatus e documtis omnibus p̃fectis rebus benesuerit
eruditus: Quu ncbstinentia p̃cellat Inda ctrincre¬
fulgecit equisitas epulcos mense lecutiores consc&udine
contemnat uini nimis ꝑceptionẽ respuati. Cunctis in comune
statribus ut paet ꝓprius pussimusq ꝓuideat Que nec ira sabita
in moderatce deiciat nec suꝑbiar ex tollat nec meror cec pusillani¬
mitas ftangat neclibido corrapat: Qui&e in poctientia disere¬
tionẽ & cuia exibeat lenitatẽ: Quique sic egentibus eit que
pccuperibus ptuat ut ministrũse & ñ platũ tantu xp̃i uscerib
recognoscat: Cuiusq tinta deb& sermonis & uite consonantioree
ut id qđ docetuerbis confirm& operibus sedulis : &bis aecuto
pcedens : ladio quic quid edios informat uerbo iugi ipse gerat
studio . Ut nec sermonẽ operatio destruot nece contra ope¬

Expanded text:
tus, charus, humilis, mansuetus, et doctus; qui diutinis expetus, charus, humilis, mansuetus, et doctus; qui diutinis experimentatus et documentis, omnibus praefatis rebus bene fuerit eruditus. Qui in abstinentia praecellat, in doctrina refulgeat, exquisitas epulas mensae lautioris consuetudinemque contemnat; vini nimii perceptionem respuat; cunctis in commune fratribus ut pater proprius piissimusque provideat. Quem nec ira subita immoderate dejiciat, nec superbia extollat, nec moeror ac pusillanimitas frangat, nec libido corrumpat. Qui et in patientia discretionem, et cum ira exhibeat lenitatem; quique sic egentibus atque pauperibus pareat, ut ministrum se et non praelatum tantum Christi visceribus recognoscat. Cujusqut id, quod docet verbis, confirmet operibus sedulis. Et bis acuto praecedens gladio quidquid alios informat verbo, jugi ipse gerat studio: ut nec sermonem operatio destruat, nec e contra ope
Abbreviated transcription (Latin):
aut posttres psalmos dictos inchoro semiscere conauerit:¬
inistrisiue p̃positus cũfratribus reficiant & mutactos. cibos
p̃pcitare non aude ant nec extra cõmunẽ refectione quippi¬
cc̃ eanti Hoc &iã eobbos studeat eagere quocies coduenien¬
tes uel filii ecclesie occurstonẽ sibi non ccspexerit obiire
Abba uł p̃positus fratres infurtiu& pacssim ꝓut uoluerint
cõmestionẽ. ñ inquinent: Nisifortassep& tul& unũ quẽque
ccut egritudo ecut defectionis instantia defoctigat: Cuiqui¬
dẽ cxperte cũ consensu liquorũ congrua ordinccuit eeno¬
nac & atisiue uelitudine conpetenti. Deoppicis abb
eofficio mon ecchi nonut ꝓ uoluerint euccgentur nisi
consulto p̃posito siuedecano cũ senioreadtipc ipso
delegato cumnecessitate conpellit ggrediantur: Abba
us ipsicegant qđ clios docent Abbocuł ppositus ȩꝓprus semp
cenobus monachis eligantur: Uuirscs distretus grauis cas¬

Expanded text:
aut post tres psalmos dictos in choro se miscere conataut post tres psalmos dictos in choro se miscere conatMinistri, sive praepositus, cum fratribus reficient, et mutatos sibi cibos raeparare non audeant; nec extra communem refectionem quidpiam edant. Hoc etiam abbas studeat agere, quoties advenientes, vel filii Ecclesiae occursione sibi non aspexerit obviare. Abbas vel praepositus fratres in furtiva passim, prout voluerint, comestione non inquinent, nisi fortasse patula unumquemque aut aegritudo, aut defectionis instantia, defatigat: cui quidem aperte cum consensu reliquorum congruam ordinabit annonam, aetati sive valetudini competentem. CAPe officio monachi non prout voluerint evagentur, nisi consulto praeposito, sive decano: cum seniore ad hoc ipsum delegato, cum necessitas compellit, egrediantur. Abbasus ipsi agant quod alios docent. Abbas, vel praepositus, e propriis semper coenobii monachis eligantur; vir sanctus, discretus, gravis, cas
Abbreviated transcription (Latin):
xime ex parte ducendue : Propt lucif lugs demonas ser¬
uorũdi deceptones: sp̃ina sin eserit coopori ertrabenedictio¬
ne suisenioris nullus euellet: Ungulas sine benedictione
nullus cbscidat: fascẽ cuius libethoneris absq benedicti¬
onẽ eipmissione senioris quisquã deponere ecollo ꝓprio
ten reficiendũ asex torẽ & monofogia idẽ conseruando ꝑdiẽ¬
cnec ie iunico retinendesunt excepto unci quadragesimerque
festiuitatẽ scor iusti & pccstoris precedit sollicite conser uanelocẽ
Inquacusq ad te nonac cotidie ieunaendũẽ & uinũ penitus cbs¬
tinendũ y Seruata tam̃ cabbectis discrecione ut cũ hos
grauilabone ꝓspexerit onerari adrefectionẽ singulcs
potionestribuat: ab octacuo decimo oc tobris usque
aid pescorisolite ieiuncondũ est y Einquabagesime
uinũ & oleo penitus cobstinendũ: Admonsee qui tar¬
sed penitentie delegabitur : hoc idẽ sustinebit qui noc tur¬
nis orationibus usque ad tertiũ pseilmũ tardius uenerit

Expanded text:
 propter lucifugas daemones, servorum Domini deceptores. Spina si inhaeserit corpori, citra benedictionem sui senioris nullus evellat, ungulas sine benedictione nullus abscindat. Fascem cujuslibet oneris absque benedictione et permissione senioris quisquam deponere e collo proprten reficiendum ad sextam ana jejunia retinenda, excepto quod una quadragesima, quae festivitatem sanctorum Justi et Pastoris pnandum est, et vino penitus abstinendum. Servanda tamen abbati discretio est, ut cum hos gravi labore perspexerit onerari, ad refectionem singulas portiones tribuat. Ab octavo decimo Kalendas Octobris usque ad Pascha sollicite jejunandum est, et in Quadragesima vino et oleo penitus abstinendum. Ad mensam qui tarsed poenitentiae delegabitur. Hoc idem sustinebit, qui nocturnis orationibus usque ad tertium psalmum tardius venerit,
Abbreviated transcription (Latin):
non extinguit. qui peccatori nom portigto manum nec
posicat onus fratris sui istt quassatum cedetmum con¬
sting& etqui modicam stintillam fidei conaepnit in¬
pacruis hiclinum extinguit fumigaens quorum
xps utrumq non fecit. ccdoc enim uenerat ut sad¬
uum faccer& quod perierat Item ibi. coqiatis¬
discactionem sc̃i iacob dicentis siqaetes ineos
plus inambulaendo eceao labouane moni¬

Expanded text:
 aliter, qui peccatori non porrigit manum, nec portat onus fratris sui, iste quassatum calamum confringit; et qui modicam sparvulis, hic linum exstinguit fumigans. Quorum neutrum Christus fecit; ad hoc enim venerat, ut salvum faceret quod perierat. Tunc odiscretionem sancti Jacob dicentis: Si greges meos plus in ambulando fecero laborare, mori
Abbreviated transcription (Latin):
Quicumq: a parentibus ꝓpriis inmonas terio suerit deligatus
nouerit se ibi ꝑpetuđin ansurum : Nam anna sam uel pue¬
rum natum & ablactatum dõ pietate qua uouerat obtulit¬
Quiq & inministerio tẽpliquo amatre fuerat functus. &ubi¬
recipiendus est: criptum est enim: qui dimisitonagrum
liberum & uinculum eius quis soluit: Onagerenim liberdi¬
missus inłis est sine dominatu : & in pedimento sclĩ dõserui¬
ens & a turbis remotus : Nunc enim lib a seruitute dõ quisq
famulatur quando nullius carnalis condicionis pondere
pͥmitur Vbi enim iam suaue tugum & leueonus esta p̃rdu
rum & graue est portare seruicium sđi . Habemus hoc Ee¬
plũ &iam in lege mundiali ubis erui non militant nisi seruitu¬
te deposita si quult coniugatus conuerti ad monas terium
ñestrecipiendus nisi prius a coniugȩ castimonia ꝓsitentȩ
fuerit ab solutus : Namsi illa uiuente illo ꝑ in continentiã

Expanded text:
Quicunque a parentibus propriis in monasterio fuerit delegatus, Quicunque a parentibus propriis in monasterio fuerit delegatus, noverit se ibi perpetuo permansurum. Nam Anna Samuel puerum natum et ablactatum Deo pietate qua voverat obtuliquique et in ministerio templi, quo a matre fuerat functus precipiendus est; scriptum est enim: Quis dimisit onagrum liberum? et vincula ejus quis solvit ? Onager enim liber dimissus monachus est, sine dominatu et impedimento saeculi Deo serviens et a turbis remotus; tunc enim libera servitute Deo quisque famulatur, quando nullius carnalis conditionis pondere premitur: ubi enim jam suave jugum, et leve onus Christi est , durum et grave est portare servitium saeculi. Habemus hoc exemplum etiam in lege mundiali, ubi servi non militant nisi servitute deposita. Si quis vult conjugatus converti ad monasterium, non est recipiendus, nisi prius a conjuge castimoniam profitente fuerit absolutus: nam si illa, vivente illo, per incontinentiam
Abbreviated transcription (Latin):
uicium tribus mensibus considerare oport&. Quibus ꝑactis
adcȩtum sc̃ȩ congregationis accedese : Neq enim intus
sus cipiquem quã conuenit. nisi prius foris positus. eius humi¬
litas   patientia conꝑꝓbetvfutit : Quiredicto sđo. ad mili¬
tiamxp̃i pia & salubri humditate conuertunur om̃a sua autꝰ¬
primumꝰ indigentibus diuiui docni aut monasterio conferant
Tunc enim seruixp̃i liberum animum diuine militiȩ osferun÷
quando a se spei scđuris uincula cuncta precidu Quinon rigida
intentione conuertitur cito aut suꝑbiȩ iuitio aut morbo luxuriȩ
subditur : Ne qua quam ergo deb& atepore in coare qui mun¬
conuersus non est recipiendus inmonasteno. nisi seprius sibi
seaptis sua ꝓfessione sponderit ꝑmansurum. Sic enim hi
qui a seculare ꝓmouentur militia inlegione non senuunenisi
ancea in tabulis conseranur . Ita & hi quispiritalibus castris
cȩlestimilitia sun signandi nisi prius ꝓsessione uerbi autseript

Expanded text:
vitio tribus mensibus considerari oportet, quibus peractis ad coetum sanctae congregationis accedet; neque enim intus suscipi quemquam convenit, nisi prius foris positus, ejus humilitas sive patientia comprobetur. Qui relicto saeculo ad militiam Christi pia et salubri humilitate convertuntur, omnia sua primum aut indigentibus dividant, aut monasterio conferant. Tunc enim servi Christi liberum animum divinae militiae offerunt, quando a se spei saecularis vincula cuncta praecidunt. Qui non rigida intentione convertitur, cito aut superbiae morbo, aut vitio luxuriae subditur. Nequaquam ergo debet a tepore inchoare, qui munersus non est recipiendus in monasterio, nisi se prius ibi scriptis suae professionis spoponderit permansurum. Sicut enim hi qui saecularem promoventur ad militiam, in legionem non transeunt nisi antea in tabulas conferantur, ita hi qui in spiritalibus castris coelesti militia sunt signandi, nisi prius professione verbi aut scripti
Abbreviated transcription (Latin):
ter cormundum labiaq: eibeat. Affectus quoq: animitur pis
abintentione cogitationis abs tergat seq ꝑ conpunctionẽ cor¬
dis instudio sex meditationis e&erceat: Torposẽ somni. atq
pigritiȩ fugiat : Uigilusq & orationib: sineintermissione in¬
tendat: Gule concupiscentum deprimat. atq abstinentiȩ
uistutibus sem& ipsum ꝓstudio domandoꝵ libidinum adfligat:
Domans ieiumis carnem. quantum ualitudo corporis sinit:
Libore quoq: inuidie defrat̃nis ꝓfectibus nequaquam ta¬
bestat. Sed qui&us atq pacisicus ꝑ amorem frat̃ nedil&tio¬
nis decunctor gaudeit meritis Iracundiȩ ꝑtus bationem
asereiciens & pacient om̃a sustinens Nulla tristitia nulla
temporale meroreaffectus sed conbic om̃a ad uersa in terioee
tntum interius humili coede placere studeat : Ut dũ hnis uirtu¬
tibus radiat merito suȩ ꝓfessionis retineat : De corueris¬

Expanded text:
ter cor mundum labiaque exhibeat. Affectus quoque animi turpes ter cor mundum labiaque exhibeat. Affectus quoque animi turpes ab intentione cogitationis abstergat, seque per compunctionem cordis in studio sanctae meditationis exerceat. Torporem somni atque pigritiae fugiat, vigiliisque et orationibus sine intermissione intendat. Gulae concupiscentiam deprimat, atque abstinentiae virtutibus semetipsum pro studio domandarum libidinum affligat, domans jejuniis carnem, quantum valetudo corporis sinit. Livore quoque invidiae de fraternis profectibus nequaquam tabescat, sed quietus atque pacificus per amorem fraternae dilectionis de cunctorum gaudeat meritis. Iracundiae perturbationem a se rejiciens, et patienter omnia sustinens, nulla tristitia, nullo temporali moerore afficiatur: sed contra omnia adversa interiori gse abjiciat, et Deo tantum interius humili corde placere studeat: ut dum his virtutibus radiat, merito nomen suae professionis retineat. CAPUT I
Abbreviated transcription (Latin):
trendi mis ericordia : Apł̃m sequens quidicit: factisuimus paruuli in medium
si cut̃ in unum constituti ẽe noscunur . itaunum cor abean in dm̃:
Nihil sibipprium undicanes nihilqͣ quantuilum cumq amore rei
priuate gerentes sediuitaexemp᷑ apostolicum om̃a cõmunia abgn¬
tenes : In p̃ceptis xp̃i fideliter ꝑmanendo pfician: patrihonorem.¬
t debitum reuentes erga seniores oboedientiam. Erga aquale sin¬
citamenum uirtutũ. ergaminores & emplibonimagisteriũ
conseruabunt : Nemo ceteris sese iudic& melioꝵ ẽ . sed inferiorẽ
om̃ibus depũtans : tanta hu nilitate clarescat quano plus ceteris
culminȩ uirtutum soguscat: Abstineat etiã asurore & detracti¬
one parcat incħs lingue : Indecenter quoq: uł notabilit̃ non
incedat : Filar girie contagium : ut letiseram pestem aboreat :
Aturpibus uerbis uł otiosis linquam auertat . atq: in desinen¬

Expanded text:
tiendi misericordiam, Apostolum sequens, qui dicit: Facti sumus parvuli in medio tiendi misericordiam, Apostolum sequens, qui dicit: Facti sumus parvuli in medio sicut in unum constituti esse noscuntur, ita unum cor habeant in Deo: nihil sibi proprium vindicantes, nec quantulumcunque amorem rei privatae gerentes; sed juxta exemplum apostolicum, omnia communia habentes , in praeceptis Christi fideliter permanendo proficiant. Patri honorem debitum referentes; erga seniores obedientiam, erga aequales incitamentum virtutum, erga minores boni exempli magisterium conservabunt. Nemo caeteris se judicet meliorem, sed inferiorem se omnibus deputans, tanta humilitate clarescat, quanto plus caeteris culmine virtutum coruscat. Abstineat etiam a furore et a detractione. Parcat monachus linguae. Indecenter quoque vel notabiliter non incedat. Philargyriae contagium ut lethiferam pestem abhorreat, a turpibus verbis vel otiosis linguam avertat atque indesinen
Abbreviated transcription (Latin):
serat periculi aut samae in ficiat dignitatem: Cllulesratribus iuxta pelo¬
inquetudoe uł dimoribus in pediantur: celarium monachoꝵ uaitace¬
naculum ẽẽ opaet& ut sercus positum sine mora mensi ministeriũ p̃beat :
tus sane intra monasterium sit inclusus. Quatenus dumintus indi
patientiȩ & humilitatis &ꝑtus : Quiq &iam & ꝑeercitium uitamla¬
bociosam tolerauit ac transcendons etatem adulestentiae iuuentutem
seu sen& tutẽ tetigerit : Cuius & naioxes non dedignenur parere oboe
tis operum &emplis exibebit: Neque enim aliquid illi imperare licit
loquens cunctos & ortans ułȩdificans in eis siquid eoꝵ uitȩ ꝓunius¬
cuiusq gradu ꝓdẽe ꝑspexerit : Circaom̃s quoq sruans iustitiam
contra nullum liuore odu in ardescens om̃s ex cordeam pletens:
Nullum conuersum despiciens paratus etiam quocundam insirmitati c̃pa¬

Expanded text:
inferat periculum, aut famam inficiat dignitatis. Cellulae fratribus juxta eccleinferat periculum, aut famam inficiat dignitatis. Cellulae fratribus juxta eccleinquietudine vel clamoribus impediantur. Cellarium monachorum juxta coenaculum esse oportet, ut secus positum sine mora mensis ministerium praebeat. lus sane intra monasterium sit inclusus quatenus, dum intus monachi patientiae, et humilitatis expertus: quique etiam et per exercitium vitam laboriosam toleravit, ac transcendens aetatem adolescentiae, juventutem seu senectutem tetigerit: cui etiam majores non dedignentur parere, obedtis operum exemplis exhibebit, neque enim aliquid imperare cuique illiloquens cunctos, exhortans vel aedificans in eis, si quid eorum vitae pro uniuscujusque gradu prodesse perspexerit. Circa omnes quoque servans justitiam, contra nullum livore odii inardescens, omnes ex corde amplectens, nullum conversum despiciens, paratus etiam quorumdam infirmitati compa
Abbreviated transcription (Latin):
SCIS FRATRIB: INCENOSIOHONONIA¬
Nerisecons titutis vsñdonus
Lunte sunt precepta uel iusti tuta mciorue: quȩ
plumnos hax pauca uobis eligere ausi sumus: u ter moneplebeio
uelrustico quam facillime intellegatis quo ordine ꝓfenonis ues¬
trae moreretineatis : Pretereaquisq: uestrum illam uni uersam
ueterum disciplinam contendit apetere ꝑgat in quantum plac&
& arduum illum limitem atq angustum leuato cursu incedat:
qui uero tanta iuss a priorum &plerenequiuerit in huius liminis dis¬
ciplinam gressum ponat: Neue ultra declinandum studeat nedum de¬
ligatius apetit inferioratam uitam quam nomen incħi ꝑdat: Quaꝓp̃t
sicut illa precepta prioꝵ ꝑfatum reddunt acsũmum: ita facienuista
haobet ut firmitate custodiȩ munimenta claustroꝵ eibeant: Inimicus eno
uester diabolus tam quam leorugiens circuit orepatena querens unum¬
xtrinsecus abebit unum q poeticulum ꝑ quo eatur a dortum: Uillam
sanesemdtam oport& esse amonas terio neuicinus posita aut labem

Expanded text:
io Honoriacensi constitutis Isidorus. Plura sunt praecepta vel instituta majorum, quae a plum nos haec pauca vobis eligere ausi sumus, usi sermone plebeio vel rustico, ut quam facillime intelligatis quo ordine professionis vestrae morem retineatis. Praeterea quisquis vestrum illam universam veterum disciplinam contendit appetere, pergat in quantum placet, et arduum illum limitem atque angustum laevigato cursu incedat. Qui vero tanta jussa priorum explere nequierit, in hujus limitis disciplinam gressum ponat, neque ultra declinandum studeat; ne dum declinatus appetit inferiora, tam vitam quam nomen monachi perdat. Quapropter sicut illa praecepta priorum perfectum reddunt ac summum, ita facient ista habeat, ut firmitatem custodiae munimenta claustrorum exhibeant: inimicus enim noster diabolus, sicut leo rugiens, circuit ore patenti quaerens unumextrinsecus habeat, unumque posticum per quem eatur ad hortum. Villa longe remota debet esse a monasterio, ne vicinius posita aut labis
Abbreviated transcription (Latin):
uiles eran aut qr ignor abandur foris ponti scianur atq hono¬
rentur inclusi : Nam reuera om̃s qui ꝓpt̃ uitae qui&em
a turbis discedunt quanto magis apublicoseparantur tanto
minus lat& : Oport& ergotales inter scam soci& atem
commorase atq sub testimonio uitam suam transigese
Ut siquid in eis uitiorum est .dum noncȩlatur curetur siquid
uero uistutum adimita mentum ꝓficiat aliorum. Dumhu¬
militatis eoslim exempla alii contuenes erudiuntur Nulł
monachorum ꝓpinquitatis causa terrenis curis sesubdat:
Scnptum est enim qui dicit patrisuo & matri nesciouos & fr̃ib
sus ignoro illos & nescierunt filios suos. Hicusto dierunꝰ elo

Expanded text:
viles erant aut ignorabantur foris positi, sciantur atque honoviles erant aut ignorabantur foris positi, sciantur atque honorentur inclusi. Nam revera omnis qui propter vitae quietem a turbis discedit, quanto magis a publico separatur, tanto minus latet. Oportet ergo tales in sancta societate commorari, atque sub testimonio vitam suam transigere: ut si quid in eis vitiorum est, dum non celatur, curetur; si quid vero virtutum, ad imitamentum proficiat aliorum, dum humilitatis eorum exempla alii contuentes, erudiuntur. Nullus monachorum propinquitatis causa terrenis curis se subdat. Sequendum est enim, qui dicit patri suo et matri nescio vos; et fratribus suis ignoro illos, et nescierunt filio
Abbreviated transcription (Latin):
tum ud ad quam lib& remaliam ꝑtin& sine regularidis¬
pensatione abere uel possi dise prȩsumat Inpente costen
autem qui est dies remissionis om̃s fr̃s sub diuina ꝓfes¬
sione secd ligent Nihil peculiare apud conscientiam
suam habese. Siquid a parentibus uel & traneis cuilib&¬
monacho conlatum suerit noner itsubiure priuate sei
abendum sedimpotestate abbatis in commune redactũ
cuinecesse est p̃beatur : Monachus enim quicquid
quo quo modo adquirit non sibi sed monasterio ad qui¬
rit Nullus peculi ariter separatam sibi ad habi tandum
cellolam epetat in qua priuatim aceturemotus ui¬
uat psetercum quisdatasse morbo uel &ate desessis hoc
ex consulta patrimonas teru ꝓmeruerit : Cateri tamen
quibus nec langor nec senectus in est in scam societitem
Nullus separatam cellolam aceture motus sibim& & pecai
in qua substudio sedusionis : aut instanu otio autlatenti
Nampleriq: ꝓindesedusi latere uolunt ut patean autqr

Expanded text:
uamlibet rem aliam pertineat sine regulari dispensatione habere vel possidere praesumant. In Pentecoste autem, qui est dies remissionis, omnes fratres sub divina professione se alligent nihil peculiare apud conscientiam suam habere. Si quid a parentibus vel extraneis monacho collatum fuerit, non erit sub jure privatae rei habendum, sed in potestate abbatis in commune redactum, cui necesse erit praebeatur. Monachus enim quidquid quomodocunque acquirit, non sibi, sed monasterio acquirit. Nullus peculiariter separatam sibi ad habitandum cellulam expetat, in qua privatim a coetu remotus vivat, praeter eum qui fortasse morbo vel aetate defessus, hoc ex consulto Patris monasterii promeruerit. Caeteri vero quibus nec languor, nec senectus inest, in sancta societateNullus separatam cellulam a coetu remotus sibi expetat, in qua sub studio reclusionis aut instanti otio aut latentiNam plerique proinde reclusi latere volunt ut pateant: ut qui
Abbreviated transcription (Latin):
Hiquis cłidiuitias relinquentes conuersisior nondo picunit
eos quidepauꝑtate uenerunꝰ qui apud cdm̃ unius ordinis ha
exmopiuł seruili condicione adseruitute mxp̃i quisq ueniat an
exgenerosa & locupletiuita. Multienim &xplebeio censudo¬
cumenus uirtutum ximies enitentes p̃latiores nobilibus sacti
sunt eosq uis tutum excellentia p̃uenerunt : & quieranꝰ condici¬
ni infimi uirtutis merito effecti sunt primi. Nam appt̃ caifir¬
mamundi elegit cds ut confumder& fortia & stulta mundi ut con¬

Expanded text:
Hi qui saeculi divitias relinquentes conversi sunt, non despiciant eos qui de paupertate venerunt; quia apud Deum unius ordinis habex inopi vel servili conditione ad servitium Dei quisque venerit, an ex generosa et locuplete vita. Multi enim ex plebeio censu documentis virtutum eximiis enitentes, praelatiores nobilibus facti sunt, eosque virtutum excellentia praevenerunt, et qui erant conditione infimi, virtutis merito effecti sunt primi. Nam propterea infirma mundi elegit Deus, ut confunderet fortia: et ignobilia mundi, et
Abbreviated transcription (Latin):
celsitudine deposita scłri adbumilitatem descendun ibipauperes
clationementis suꝑbi efficiantur. Quibus oport& ut deposita ar¬
rogantia humilit̃ sapiant sueque pauꝑtatis & inopiȩ memores
semꝑ existant Quiꝰ monasterio prior in greditur primus
ent in cunctis gadu uł ordine Nec queren dumest sidue¬
sit aut pauꝑ seruus an liber iuuener ansengrasticus anerudi¬
tu: In monabis enim nec &xs nec condicioqueritur quia
interserui & liberi animam. nulla apud cđm est disferenia

Expanded text:
celsitudine deposita saeculari, ad humilitatem descendunt, ibi pauperes elatione mentis superbi efficiantur; quibus oportet ut, deposita arrogantia, humiliter sapiant suaeque paupertatis et inopiae memores  Qui in monasterio prior ingreditur, primus erit in cunctis gradu, vel ordine; nec quaerendum est si dives aut pauper, servus an liber, juvenis an senex, rusticus an eruditus; in monachis enim nec aetas, nec conditio quaeritur, quia inter servi et liberi animam nulla est apud Deum differentia
Abbreviated transcription (Latin):
usibus nec esserdo Nam & patriarchȩ yeges pauesin
& gentiles pbrrlosophi sutores & sastores. fue suntꝰ. &ios ep
iustus cuius uirgo maria disponsata excitit saberferra
rius fuit : Si quidem & petriis princeps a plr̃mpiscatoris
gesit officium & om̃s apłi corporaleopus faciebanꝰ unde
uitam corporis sus tentabanꝰ. Sigitur tanꝰ e auctoritater¬
homines laboribus &openbus &iam susticanis in seruier inc
quanlomagis incħi. quibus opost& non solum uitȩ sue necessa¬
ra ꝓprus manibus gxiberesa &iam indigentiam aliorum laborib
sus reficese : Quiuribus corporis & inte gritate salutis consis¬
tun si in opere otiosi sunt dupliciter nostuntur quia nonso¬
lum non laborant sedaiamalios uiciant & a dimitationem siã
inuitanꝰ: Pr opter ea enim quisq ad dm̃ conuertitur ut ei

Expanded text:
usibus necessario. Nam et patriarchae greges paverunt; usibus necessario. Nam et patriarchae greges paverunt; et gentiles philosophi sutores et sartores fuerunt: et Joseph justus, cui virgo Maria desponsata exstitit, faberrius fuit. Siquidem et Petrus princeps apostolorum piscatoris gessit officium, et omnes apostoli corporale opus faciebant, unde vitam corporis sustentabant. Si igitur tantae auctoritathomines laboribus et operibus, etiam rusticanis inservierunt, quanto magis monachi, quibus oportet non solum vitae suae necessaria propriis manibus exhibere, sed etiam indigentiam aliorum laboribus suis reficere. Qui viribus corporis et integritate salutis consistunt, si in opere ostiosi sunt, dupliciter peccare noscuntur: quia non solum non laborant, sed etiam alios vitiant, et ad imitationem suam invitant. Propterea enim quisque ad Deum convertitur, ut ei
Abbreviated transcription (Latin):
actibus & forte negotus uoluti: dum ꝓpintati ꝓdessecu¬
piunt siis animas ꝑ diderum. Nemo quippe militans do.
inplicat se negotus scłribus ut eipliceat ciusȩ ꝓbauit: Pin¬
de & nos liben. abactibus scłi ese debemus ut xp̃o pla¬
ceamus. Nam& qui innun domilitanꝰ. areliquis scłi
negotis uacant ut &pediti suo principi placeanꝰ. Non est pre¬
sumen dum sine conscientia abbi egenis uł quibus lib&
conferre deis qđ segulan dispensatione nostitur mo¬
nachis possidese : Cumalio quoq fr quippiam cõ¬
bebit quippiam piȩt̃ illa que in cõmune monas teri le
Alib& uariis officium astibus labocibusq studiũ
suum inpendat sequens loquentẽ apłm quidicit neq
panẽ gratis manducabimus sed in labore & fatigatione
nocte & die laboranes: &iterum: quinon uult labora
se non manduc& Potium enĩ libi dinis & noxiaslm cori¬
tationum nutrimenta concres cunt: ꝑ laboris uero &¬
ercitiã uicia nihilominus elabuntur : Nequaquam de

Expanded text:
ibus negotiis involuti, dum propinquitati prodesse cupiunt, suas animas perdiderunt. Nemo quippe militans Deo implicat se negotiis saecularibus, ut ei placeat cui se probavit . Proinde et nos liberi ab actibus saeculi esse debemus, ut Christo placeamus: nam et qui mundo militant, a reliquis saeculi negotiis vacant, ut expediti suo principi placeant. Non est praesumendum sine conscientia abbatis egenis vel quibuslibet conferre de eo quod regulari dispensatione noscitur monachus possidere; nec cum alio fratre quidpiam combebit quidquam praeter illa quae communi monasterii legslibet variis opificum artibus laboribusque studium suum impendat, sequens loquentem Apostolum, qui dicit: Neque panem gratis manducavimus: sed in labore, et fatigatione nocte et die laborantes . Et iterum: Qui non vultri, non manducet . Per otium enim libidinis et noxiarum cogitationum nutrimenta concrescunt; per laboris vero exercitium vitia nihilominus elabuntur. Nequaquam debe