comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sienim ab uniuerso populo haec pente coste iussa est obseruari. numquid omnes uno die
credendũ est falcem iussos mittere in messem : si autẽ sibi quisq obseruat istã quinqua¬
gesimã dinumeratã ab illodie quo falcem mittit . non unaẽ uniuersopopulo : illa uero
una est quae com pirtatur ab immolatione paschae usque indiem dateleggis insina¬
XXUI Si autem in traueris in terrã quã dñs ds̃ tuus dattibi insorte & heredi¬
taueris eã & habitaueris in ea & dices constituam suꝑ me principes sicut & ceterȩ gen¬
tes quaecir camesunt : constituendo conftitues suꝑte principem quẽ elegerit dñs
ds̃tuus ipsum: ex fratribus tu is constitues suꝑte principem : non poteris constituere
suꝑte hominẽ alienum : quia non est fratertuus : Quacri potest curdis plituerit popu¬
lus dõquando regem desidorauit. cumhic inueniatur ẽẽ ꝑmissus: sed magis hic in¬
tellegendũ est merito non fuisse secundũ uoluntatẽ li. quia fieri hoc non praecepit :

Expanded text:
si enim ab uniuerso populo haec pentecoste iussa est obseruari, numquid omnes uno die credendum est falcem iussos mittere in messem? si autem sibi quisque obseruat istam quinquagesimam dinumerans ab illo die quo falcem mittit, non una est uniuerso populo; illa uero una est quae conputatur ab immolatione paschae usque in diem datae legis in Sina. Si autem intraueris in terram quam dominus deus tuus dat tibi in sorte et hereditaueris eam et habitaueris in ea, et dices: constituam super me principes sicut et ceterae gentes quae circa me sunt. constituendo consitues super te principem, quem elegeritdominus deustuusipsum; ex fratribus tuis constitues super te principem; non poteris constituere super te hominem alienum, quia non est frater tuus. quaeri potest cur displicuerit populus deo, quando regem desiderauit, cum hic inueniatur esse permissus. sed magis hinc intellegendum est merito non fuisse secundum uoluntatem dei, quia fieri hoc non praecepit,
Abbreviated transcription (Latin):
na asson salmon: salmon quippe genuit boor : quiuiduam duxit ruth: ac ꝑ hoc uidetur post
decimam generationem genus fecisse in ecdesi amdñi pariendo filios ipsibo or: sed cur
additum sit &usque in a&ernum merito adhuc quaeritur : anquia deinceps nulla anima
deam manitis & moabitis in trauit in illam ȩclesiam populi hebreorum postea quam istte
gentratione decima ꝓph&ia compl& ccest: an potius itc dictum est & usque ad decimam
generationem. ut omnino semper intelligi uoluerit ꝑ denari numer i quandam uniuer sitatẽ

Expanded text:
Naason, Salmon. Salmon quippe genuit Booz, qui uiduam duxit Ruth; ac per hoc uidetur post Naason, Salmon. Salmon quippe genuit Booz, qui uiduam duxit Ruth; ac per hoc uidetur post decimam generationem genus fecisse in ecclesia domini pariendo filios ipsi Booz. sed cur additum sit: et usque in aeternum, merito adhuc quaeritur. an quia deinceps nulla anima de Ammanitis et Moabitis intrauit in illam ecclesiam populi Hebraeorum, posteaquam ista generatione decima prophetia completa est? an potius ita dictum est: et usque ad decimam generationem, ut omnino semper intellegi uoluerit, per denarii numeri quandam uniuersitate
Abbreviated transcription (Latin):
brium fetisse uideatur : & potius finxisse quod eam uxorẽ duxerit quã uere placito¬
q duxisse : hoc & deilla iussum est cui fuerat uir calumniatus deurginclibus non inuetis. XXXU¬
Non intrubit ammanites & moabites in ecclesiamdñ i. & usq ad decimam generationem non
in trabit in ecclesiam dñi : &usque in a&ernum: quastio est quomodo in trauerit ruth quȩ moaln¬
tis fuit dequa &itm caro dñi originemducit: nisi foste istam mystice ꝓph&auerit intra¬
turuam quod ait usque ad decimam generationem : computantur enim generationes ex abrahã
quando fuit & loth qui genuit moabitas & ammanittes ex filiabus. & inueniuntur cũ ipso
abraham compleri decem generationes usque ad salmon : qui genuit booꝵ qui maritus secun¬
dus fuit ruth: sunt enim istȩ: abraham isaac iacob iudas pbares esrom aram aminadab

Expanded text:
brium fecisse uideatur et potius finxisse quod eam uxorem duxerit quam uere placitobrium fecisse uideatur et potius finxisse quod eam uxorem duxerit quam uere placitoque duxisse. hoc et de illa iussum est, cui fuerit uir calumniatus de uirginalibus non inuentis. Non intrabit Ammanites et Moabites in ecclesiam domini et usque ad decimam generationem non intrabit in ecclesiam domini et usque in aeternum. quaestio est, quomodo intrauerit Ruth quae Moabitis fuit, de qua etiam caro domini originem ducit. nisi forte istam mystice prophetauerit intraturam, quod ait: usque ad decimam generationem. conputantur enim generationes ex Abraham, quando fuit et Lot qui genuit Moabitas et Ammanitas ex filiabus, et inueniuntur cum ipso Abraham compleri decem generationes usque ad Salmon, qui genuit Booz, qui maritus secundus fuit Ruth. sunt enim istae: Abraham, Isaac, Iacob, ludas. Phares, Esrom, Aram, Aminadab,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ petuo iubetur adherere quacarere uoluerat In aliis autẽ causis eum qui testimonio
fadso cui quã nocuerit quẽ siꝓ bccretur iussit occidi eadem poena plestiiub& qua fue¬
rat siuerum e& isteplectendus .xxx.iiii. Si autem inuenerit aliquis puellc̃ẽ uirgi¬
nẽ quaes ponscta non est. et uimfaciens ei dormierit cum ea. & inuentus fuerit. dabit
homo quidormiuit cum ea patri puellae quin quaginta didragina argenti. & ipsius
erit uxor quia humili auit eam: non poterit dimittere eam ꝑ omne tempus: merito¬
quaritur utrum ista poenasit ut non eam possit dimittere ꝑ omne tẽpus. quã in ordinate
atquemlicite uio lauit : sienim obhoc intellegere uoluerimus eam nom posse id est nondebe¬
re dimitti ꝑ omne tempus quiauxor effecta est : occurr& illud qđ ꝑ misit mases dareli¬
bellum repudii & demittere : in his autẽ qui in licite uitiant noluit licere ne adludi¬

Expanded text:
perpetuo iubetur adhaerere qua carere uoluerat. in aliis autem causis eum, qui testimonio perpetuo iubetur adhaerere qua carere uoluerat. in aliis autem causis eum, qui testimonio falso cuiquam nocuerit, quo, si probaretur, iussit occidi, eadem poena plecti iubet, qua fuerat, si uerum esset, iste plectendus. Si autem inuenerit aliquis puellam uirginem quae sponsata non est et uim faciens ei dormierit cum ea et inuentus fuerit, dabit homo qui dormiuit cum ea patri puellae quinquaginta didragma argenti et ipsius erit uxor, quia humiliauit eam; non poterit dimittere eam per omne tempus. meritoquaeritur utrum ista poena sit, ut non eam possit dimittere per omne tempus, quam inordinate atque inlicite uiolauit. si enim ob hoc intel- . legere uoluerimus eam non posse, id est non debere dimitti per omne tempus, quia uxor effecta est, occurret illud quod permisit Moyses dare libellum repudii et dimittere. in his autem qui inlicite uitiant noluit licere, ne ad ludi
Abbreviated transcription (Latin):
& replicabunt pallium corcmsenibus ciuitatis illius & accipient senes ciuitatis hominẽ illũ
et castigebunt eum & damnificabunt eum centum sidis. & dabunt patri adulescentulae.
quia ꝓtulit nome malum suꝑ uirginẽ israhelitem & ipsius erit uxor: non poterit di¬
mittere eam ꝑpetuo tẽpore : siautẽ uerum factum sit hoc uerbum & non inueniantur uirgi¬
nedia puellae : e ꝓducent ad alescentulã adianuamdomus patris ipsius & lacpidebunt eam
uiriciuitatis eius in lapidibus. & morietur qm̃fecit in prudentiã insilus isrł: ꝓstituere
domum patrissui & auferes mcclignũ ex uobis ipsis : satis binc appar& quẽ ad modũ subdi¬
tres feminis uiris & pene famulcs lex eẽ uoluerit uxores. quoddicens aduersus uxorẽ uir
testimonium undelcpidaretur illa si boc uerũ eẽ demonstraretur. Ipsetcm̃ non uic issim
lapidatur si hoc ftlsum eẽ constiterit : sed tantum modo castigatur & damnificatur. eiq

Expanded text:
 replicabunt pallium coram senibus ciuitatis illius, et accipient senes ciuitatis illius hominem illum et castigabunt eum et damnificabunt eum centum siclis et dabunt patri adulescentulae, quia protulit nomen malum super uirginem Israhelitem; et ipsius erit uxor, non poterit dimittere eam perpetuo tempore. si autem uerum factum sit hoc uerbum et non inueniantur uirginalia puellae, et producent adulescentulam ad ianuam domus patris ipsius et lapidabunt eam uiri ciuitatis eius in lapidibus et morietur, quoniam fecit inprudentiam in filiis Israhel prostituere domum patris sui: et auferes malignum ex uobis ipsis. satis hinc adparet quemadmodum subditas feminas uiris et paene famulas lex esse uoluerit uxores, quod dicens aduersus uxorem uir testimonium unde lapidaretur illa, si hoc uerum esse demonstraretur, ipse tamen non uicissim lapidatur, si hoc falsum esse constiterit, sed tantummodo castigatur et damnificatur eique
Abbreviated transcription (Latin):
illis dxerii unde intellegitur hec eadem dixisse quaedixerat Cxlii. Et deducetis senei
esser tristitia itcmquam ad infernũ moriendo descensurus haec loquitur : deinferno
enim mccqna questio est : & quid inde scriptura sentiat locis omnibus ubi forte hoc cõme¬
moratum fuerit obseruan dum est¬
xLiii. Quod as̃ posito domus adiunt ds̃ uester &
ds̃ patrũ urorũ dedit uobis thaesauros insaccis ur̃ĩs argentũ autẽ urm ꝓbatũ habeo menda¬
cium uidetur sed aliquid significare credendũ est : argentũ enim quod & datur & non mi¬
nuitus quia & ꝓbeti appellatum est nimirũ illud intellegitur. dequo alibi legimus: elo

Expanded text:
it. Unde intelligitur haec eadem dixisse quae dixerat. CXLII. Ib. XLII, 38. Et deducetis senectit. Unde intelligitur haec eadem dixisse quae dixerat. CXLII. Ib. XLII, 38. Et deducetis senectesset tristitia, tamquam ad infernum moriendo descensurus haec loquitur? de inferno enim magna quaestio est et quid inde scriptura sentiat locis omnibus, ubi forte hoc commemoratum fuerit, obseruandum est. Quod a praeposito domus audiunt: deus uester et deus patrum uestrorum dedit uobis thesauros in saccis uestris; argentum autem uestrum probatum habeo, mendacium uidetur, sed aliquid significare credendum est. argentum enim quod et datur et non minuitur, quia et probatum appellatum est, nimirum illud intellegitur de quo alibi legimus: eloq
Abbreviated transcription (Latin):
rũ poena digniestis hocest exploratores deputtemini merito mendacii ur̃i: estis
aut̃ potuissedici prohabemim & depuitabimini nnumerȩ similes locutiones do¬
cent: undeest illa heliae quicũq ex audierit inigne ipseerit ds̃ non enĩ tuncerit. sed
tunc habebitur. CxL. Quid est qđ cum in trase penitentes filuu srł loquerent᷑
defratresuo ioseph qđ cũ illo maleegerint. & hoc eis diuino iudicio redderetur
qđ sepereclittcri uidebant adiungit scriptura & dicit. ipsi ignorthant quia audie¬
bat ioseph anterpres enim inter illos erat : hoc scilic& intellegendũ est ideo cos putas¬
se quict ille non audiret. quod uidebant interp̃tem qui inter illos erat nihil ei ditere
eorum quȩ lo quebantur nec obaliud adhibitum puttbant interp̃tem . nisi qđ eorũ linguã
illenes ciret nec cura erat interpretis eadicre illia quo positus fuerat. quae non adillũ

Expanded text:
rum poena digni estis, hoc est exploratores deputabimini merito mendacii uestri. "estis" rum poena digni estis, hoc est exploratores deputabimini merito mendacii uestri. "estis" autem potuisse dici pro habebimini et deputabimini innumerae similes locutiones docent. unde est illa Heliae: quicumque exaudierit in igne, ipse erit deus. non enim tunc erit, sed tunc habebitur. Quid est quod cum inter se paenitentes filii Israhel loquerentur de fratre suo Ioseph, quod cum illo male egerint et hoc eis diuino iudicio redderetur, quod se periclitari uidebant, adiungit scriptura et dicit: ipsi ignorabant quia audiebat Ioseph; interpres enim inter illos erat. hoc scilicet intellegendum est ideo eos putasse quia ille non audiret, quod uidebant interpretem, qui inter illos erat, nihil ei dicere eorum quae loquebantur nec ob aliud adhibitum putabant interpretem, nisi quod eorum linguam ille nesciret. nec cura erat interpretis ea dic
Abbreviated transcription (Latin):
tis annon : sin autẽ ꝑsclutem pharaonis exploratores estis. id est sin onuera dicitis explo¬
ratores estis : huic sentite inter posuit iurationẽ quia siuera non dixis sent explorato¬
res essent : Ideo exploratorum poena digni essent. quostim̃ uera ditere sciebat: neque
enim ꝑ iurus est quisq: siei quem castissimum nouit dicat. Si hoc adulteriũ dequo ar¬
gueris commissisti dampnatteds̃ & his uerbis adhibeat iurationẽ uerũ omnino iu¬
rłtibiestenĩ condicio quadixit si fecisti quẽ tamen non fecisse certum hab& sed
ait aliquis : uerũ est quia sifecit adulteriũ dãpnat illum ds̃: hoc autẽ quo modo ue¬
rũ est sinon uerum dicitis exploratores estis cũ &iã simentiantur. non sint explora¬
tores sed hoc ẽ quod dixi. itac dictũ eẽ exploritores estis. tã quã sidictũ eẽt explorato¬

Expanded text:
tis an non; sin autem, per salutem Pharaonis <nisi> exploratores estis; id est: si non uera dicitis, explotis an non; sin autem, per salutem Pharaonis <nisi> exploratores estis; id est: si non uera dicitis, exploratores estis. huic sententiae interposuit iurationem, quia, si uera non dixissent, exploratores essent, id est exploratorum poena digni essent, quos tamen uera dicere sciebat. neque enim periurus est quisque, si ei quem castissimum nouit dicat: "si hoc adulterium de quo argueris commisisti, damnat te deus", et his uerbis adhibeat iurationem, uerum omnino iurat. ibi est enim condicio, qua dixit: si fecisti, quem tamen non fecisse certum habet. sed ait aliquis: uerum est, quia, si fecit adulterium, damnat illum deus; hoc autem quomodo uerum est: si non uerum dicitis, exploratores estis, cum, etiamsi mentiantur, non sint exploratores ? sed hoc est, quod dixi, ita dictum esse "exploratores estis," tamquam si dictum esset: explorato
Abbreviated transcription (Latin):
a iã scriptura teste laudatus ltec iurat ꝑ sclutẽ pharaonis non exituros de aegypto fra¬
tressuos nisi frater eorũ iunior uenerit. an&iã biono & sideli uilis fuerat pharaonis sa¬
lus. cuifidem sicut primitus dnõ suo seruabat in omnib: : quanto enĩ magis ipsi quieũ
intanto honore locauerat. si lli seruauit qui eũ seruũ empticium possidebat : quodsi
non curabat pharaonis sidutẽ .num quid & ꝑiuriũ ꝓcuius lib& hominis salute uitare
non debuit: an nonest ꝑiurium : tenuni eñ unum eorũ donet ueniret beniamin & uerũ fac¬
tumest qđ dixerat. Non exibitis hinc nisiuenerit fraterur : adomnes enĩ potuit ꝑtine¬
re qđ dictum est: nam quo modo & illeuenturus e&̃ nisi adeũ adducendũ aliquiredis seN e
sed quod sequitur: magis urg& questionem uliiiterum iurauit ditens : mittite ex uobis unum.¬
& adducite fratrẽ urm. ios auteduucerin i quo adusq manifesta sint uerba ura siueradici¬

Expanded text:
etiam scriptura teste laudatus ita iurat per salutem Pharaonis non exituros de Aegypto fratres suos, nisi frater eorum iunior ueniret? an etiam bono et fideli uilis fuerat Pharaonis salus, cui fidem sicut primitus domino suo seruabat in omnibus? quanto enim magis ipsi, qui eum in tanto honore locauerat, si illi seruauit, qui eum seruum emticium possidebat! quodsi non curabat Pharaonis salutem, numquid et periurium pro cuiuslibet hominis salute uitare non debuit? an non est periurium? tenuit enim unum eorum, donec ueniret Beniamin, et uerum factum est quod dixerat: non exibitis hinc, nisi uenerit frater uester. ad omnes enim non potuit pertinere quod dictum est; nam quomodo et ille uenturus esset, nisi ad eum adducendum aliqui redissent? sed quod sequitur magis urget quaestionem, ubi iterum iurauit dicens: mittite ex uobis unumadducite fratrem . uestrum; uos autem abducemini, quoadusque manifesta sint uerba uestra, si uera dici
Abbreviated transcription (Latin):
se rotribuitm nem punitũ talis uoti relinqueretur exemplum ut aut magnum aliquid seuo uere
dõ putarent homines cum uictimas humanas uouerent & quod est horribilius filiortm: aut
non ura sed potius simulata eadem uota essent. cũ uelut exemplo abrabae sperarent qui uouis¬
sent dm̃ ꝓhibiturum taliauota compleri : possemus inquam haec diceretnisi ab ista sententia
diunos praccipuae diuinarũ scripturarum testimania retardarent . ut hanc rongestrem
& in libris tantae austoritatis memoriae commendatã diligentius quantũ dñs adiuuat & cau¬
tius ꝑscrute .ir. nemnullam partem iudicium temerarium ꝓferamus: unum quod in episto¬
la ad hebreos iste iepte intertales cõmemoratur ut eumculpa reuertamur ubisic senptũ
est & quid adhiuc ditam : deficit enimme tempus en arrandi degedeon barach samson & iepte &

Expanded text:
se retributam, ne inpunitum talis noti relinqueretur exemplum, ut aut magnum aliquid se uouere se retributam, ne inpunitum talis noti relinqueretur exemplum, ut aut magnum aliquid se uouere deo putarent homines. cum uictimas humanas uouerent et, quod est horribilius, filiorum, aut non uera, sed potius simulata eadem uota essent, cum uelut exemplo Abrahae sperarent qui uouissent deum prohibiturum talia uota conpleri: possemus, inquam, haec dicere, nisi ab ista sententia duo nos praecipue diuinarum scripturarum testimonia retardarent, ut hanc rem gestam et in libris tantae auctoritatis memoriae commendatam diligentius, quantum dominus adiuuat, et cautius perscrutemur, ne in ullam partem iudicium temerarium proferamus. unum, quod in epistula ad Hebraeos iste Iephte inter tales commemoratur, ut eum culpare uereamur, ubi sic scriptum est: et quid adhuc dicam? defici
Abbreviated transcription (Latin):
sus citare laudatur : Iste uero & dõnon iubente nee poscente & contra legitimum
eius praeceptũ ultro sacrificiũ uouit humanũ: sic enim scriptũ est : & uouit iepte uotũ dñõ
& dixit: sitra ditione tradideris mibi filios ammon inmanumea &erit quicumque exi
erit deianuis domus meae in obui am mibi in reuertendo mein pace afiliis ammon. &¬
erit dnõ offeram eum bolo caustama: non utique his uerbis pecus aliquod uouit. quod se
cundum legem holo cautoma posset offerre : neque enim est aut fuit consuetudinis utrede
untibus cumuistoria debello ducibus pecora occurrerent: quantũ autẽ attin& ad
mutac animalia. canes solent dominis blando famulatu alludentes currere in obuiã : đȩ
dequibus ille in suouoto cogitare non passet. nein in iuriã dĩ aliquid non solũ illicitũ
uerũ &iã contẽptibile & secundum legem inmundũ uouisse uideretur: nec ait qđ¬

Expanded text:
suscitare, laudatur. iste uero et deo non iubente neque poscente et contra legitimum suscitare, laudatur. iste uero et deo non iubente neque poscente et contra legitimum eius praeceptum ultro sacrificium uouit humanum. sic enim scriptum est: et uouit Iephte uotum domino et dixit: si traditione tradideris mihi filierit de domo mea in occursum mihi, cum reverti coepero in pace a filiis Ammon, erit Dcundum legem holocaustoma posset offerre. Neque enim est aut fuit consuetuntibus cum uictoria de bello ducibus pecora occurrerent. quantum autem adtinet ad muta animalia, canes solent dominis blando famulatu adludentes currere in obuiam: de quibus ille in suo uoto cogitare non posset, ne in iniuriam dei aliquid non solum inlicitum uerum etiam contemtibile et secundum legem inmundum uouisse uideretur. nec ait: qu
Abbreviated transcription (Latin):
incharrã & mostuus ẽ : & dixit dñs ad abraham ut exiret decharrã fexiit inde cũ ẽ& idem abra

Expanded text:
in Charran et mortuus est, et dixit dominus ad Abram, ut exiret de Charran, et exiit inde, cum esset idem Ab
Abbreviated transcription (Latin):
ta : utenim diigentiũ inter quas nanase exterminatis is rabelitae habitare ualu¬
erunt essent eis in scandalũ. id est facerent eos scandeditari indño dõ suo. eoque offen¬
so uiuere indignans hoc comminatus est dĩ. quod certe manifestumesse peccatũ xiui
in bereditictem suam heredire terram: hoc ꝑ recapitulationem iterari nulla dubi¬
tatio est : nam & mors ipsius iesunaue &iam in hoclibro commemoratur. ut tã quã¬
ab ex ordio cunsta breuiter insinuarentur ex quo eis dñs dedit terrã. & quẽ ad mo¬
dum sub ipsis iudicibus uixerint quaeue ꝑpessisunt.: atq: iterum reditur. iudicũ
ordinem ab eo qui primus est constitutus : XU. Et surrexit generatio altera

Expanded text:
ta? ut enim dii gentium, inter quas non a se exterminatas Israhelitae habitare uoluta? ut enim dii gentium, inter quas non a se exterminatas Israhelitae habitare uoluerunt, essent eis in scandalum, id est facerent eos scandalizari in domino deo suo eoque offenso uiuere indignans hoc comminatus est deus: quod certe manifestum est magnum esse pe et unusquisque in hereditatem suam hereditare terram. hoc per recapitulationem iterari nulla dubitatio est. nam et mors ipsius Iesu Naue ab exordio cuncta breviter insinuarentur, ex quo eis Dominus dedit terram, et quemadmodum sub ipsis judicibus vixerint, quaeve perpessi sint; atque iterum reditur ad ipsorum judicum ordinem, ab eo qui primus est constitutus. XV. Ib. II, 10 Et surrexit generatio altera
Abbreviated transcription (Latin):
mi narent: pinde post mortem iesu postea quam praeualuerunt ur boc possent faceremalu¬
crunt eos hebere tributtrios secundũ uoluntatẽ suam quã inter imere & ꝑdere secundũ
uoluntectem dĩ : propterhot ad eos corripiendos angelus missus est : quod uero cõmemo¬
ratum est in libro iesunaue. magis ex istimo praeoccupando commempratum quod post
eius mortem uel futurum eẽ lam ipsenouerat ꝓphetico sp̃u siab illo liber conscriptus
est qui appellatur iesunaue. uelsabalio scriptus est iam futurum eẽ sciebat pastmor¬
ten iesu quod in illo libro prȩoecupando commemorauit. XIII. Quid est q̃d angelus
dñi interc& era diuinae comminationis dicit. non ad icicm trans migrare populum
quẽ dixi etcere. non aufert̃ eos a facieurã & erunt uobis in angusticis. & duieorũ er̃
uobis in scandelum nisi ut intelliegimus non nulla &iam deirtdi uenire pata¬

Expanded text:
minarent. proinde post mortem Iesu, posteaquam praeualuerunt, ut hoc possent facere, maluminarent. proinde post mortem Iesu, posteaquam praeualuerunt, ut hoc possent facere, maluerunt eos habere tributarios secundum uoluntatem suam quam interimere et perdere secundum uoluntatem dei; propter hoc ad eos corripiendos angelus missus est. quod uero commemoratum est in libro Iesu Naue, magis existimo praeoccupando commemoratum, quod post eius mortem uel futurum esse iam ipse nouerat prophetico spiritu, si ab illo liber conscriptus est, qui appellatur Iesu Naue, uel, si ab alio scriptus est, iam factum esse sciebat post mortem Iesu, quod in illo libro praeoccupando commemorauit. Quid est quod angelus domini inter cetera diuinae comminationis dicit: non adiciam transmigrare populum quem dixi eicere non auferam eos a facie uestra; et erunt uobis in angustias et dii eorum erunt uobis in scandalum, nisi ut intellegamus nonnulla etiam de ira dei uenire pecca
Abbreviated transcription (Latin):
quod siue contẽptor dĩ mandato siue timore fecerint nehoftes aduersum se acrius pugna¬
rȩ ꝓscclute optinenda quam ꝓ tributo nondando cogerent. sine dubio peccauer̃ uel sper¬
nendo qđ diuinitus imperatum est uel non p̃sumendo qđ eos posset quiimperauerat ad¬
iuuare : qđ ideo ꝑ iesum noluit eis dicere. si tac men adhuc eo uiuente lam fieri p̃ceperat &
non potius praeoccupando cõmemoratũ fuerat qđ illo mortuo fieri cepit : quia hoc
omnibus uoluit ex ꝓbrare ꝑ angelũ : nondum autẽ om̃s id fecerant uiuentȩ iesu : & si
aliqui forte iam ceperant : credibilius titmen nihi laeclefieri coeptum uiuente iesu naue
tantumq terrarum sub illo tenuisse filios i srł quantum eis ad cansidendũ sufficer& quã¬
uis in scrtibus suis haberent unde crescendo & conualescendo adluc aduerscerios exter¬

Expanded text:
quod siue contemto dei mandato siue timore fecerint, ne hostes aduersum se acrius pugnaquod siue contemto dei mandato siue timore fecerint, ne hostes aduersum se acrius pugnare pro salute obtinenda quam pro tributo non dando cogerent, sine dubio peccauerunt uel spernendo quod diuinitus imperatum est uel non praesumendo quod eos posset qui imperauerat adiuuare. quod ideo per Iesum noluit eis dicere — si tamen adhuc eo uiuente iam fieri praeceperat et non potius praeoccupando commemoratum fuerat quod illo mortuo fieri coepit — quia hoc omnibus uoluit exprobrare per angelum; nondum autem omnes id fecerant uiuente Iesu, etsi aliqui forte iam coeperant. credibilius est tamen nihil tale fieri coeptum uiuente Iesu Naue tantumque terrarum sub illo tenuisse filios Israhel quantum eis ad considendum sufficeret, quamuis in sortibus suis haberent unde crescendo et conualescendo adhuc aduersarios exter
Abbreviated transcription (Latin):
asiam scȩtas aliquando tenuissȩ. cum regi aegyptiorum illi quieis ultrobellum
indix eret irent obuiam : quorum aduentu territus. in suunsfegnum recepit . UIIII
as eius dicit ciuitates quas ipsa quasi m& ropolis instituerat . X. Et factum est quando
aliquid dictũ est in libro iesunaue pȩne ipsis uerbis : ꝓinde aut hic̃ praeoccupando. xi
& hoc similiter aut in libro iesunaue praeoccupando cõmemoratũ est aut hic recapitulando
locum quia postea senpsit : nam quando angelus dñi suꝑ eum ascendit. non dũ sic appellabat:
a plortetione quippe nomen accepit : quod graece claut mos ploratiodicitur: ibieñi populus
fleuit cũ audiss& ab hoc angelo uerbadñĩ uindicatis in eos qđ in oboedientes fuissent
quia non ex terminauerunt populos secundũ praeceptum eius quibus preualuerunt : eli¬
gentes eos facere tributirios quam inter imere & ꝑdere quem ad modum iusserat dñs

Expanded text:
Asiam Scythas aliquando tenuisse, cum regi Aegyptiorum illi qui eis ultro bellum Asiam Scythas aliquando tenuisse, cum regi Aegyptiorum illi qui eis ultro bellum indixerat, irent obviam, quorum adventu territus, in suum se regnum recepit. IX. Ibas ejus dicit civitates quas ipsa quasi metropolis instituerat. X. Ib. I, 28. Et factumaliquid dictum est in libro Jesu Nave, pene ipsis verbis . Proinde aut hEt hoc similiter, aut in libro Jesu Nave praeoccupando commemorantum est , aut hic recapitulando.locum, quia postea scripsit: nam quando angelus Domini super eum ascendit, nondum sic appellabatur. A ploratione quippe nomen accepit, eo quod graece κλαυθμὸς fleuit, cum audisset ab hoc angelo uerba domini uindicantis in eos, quod inoboedientes fuissent, quia non exterminauerunt populos secundum praeceptum eius, quibus praeualuerunt, eligentes eos facere tributarios quam interimere et perdere, quemadmodum iusserat dominus.
Abbreviated transcription (Latin):
erant extra illa ciuitatẽ siuequia sugere poterant. quos reliquos iebuseos ad missos esse
afiliis beniamin quibus cum iuda erat ciuitas illa communis in easimulhabiteere :
quodergo dictum est non heredi tauerunt iebu seum filiibeniamin : Intelle gendũ qđ nec
tributterios eos facere potuerunt. si ue noluerunt : autcerte non hereditauit iebus eum
dictum est : quia non sine illo tenuit terram quae ab illo possidebatur. Uiii
betur scitõ polis dici: potest autem mouere quamodo in illis partibus multũ ab sertia
diuersis poterit eẽ serticrum ciuitas : sed similiter potest mouere quomodo tam longe
amacedonia macedo alexandor condiderit alexandriam ciuitatem: quodutiq fecit
longe lateque bellando: Ita & iam cum scrtȩ aliquando bellando. longinqua ꝓgrede¬
rentur istam condere patuerunt : naplegitur in historia gentium uniuer sam poene

Expanded text:
erant extra illam civitatem, sive quia fugere potuerunt: quos reliquos Jebusaeos admissos esse erant extra illam civitatem, sive quia fugere potuerunt: quos reliquos Jebusaeos admissos esse a filiis Benjamin, quibus cum Juda erat civitas illa communis, in ea simul habitare. Quod ergo dictum est, Non haereditaverunt Jebusaeum filii Benjamin, intelligendum est quod nec tributarios eos facere potuerunt, sive voluerunt. Aut certe non haereditavit Jebusaeum, dictum est, quia non sine illo tenuit terram quae ab illo possidebatur. VIII.betur Scythopolis dici. Potest autem movere, quomodo in illis partibus multum ab Scythia diversis potuerit esse Scytharum civitas. Sed similiter potest movere, quomodo tam longe a Macedonia Macedo Alexander condiderit Alexandriam civitatem; quod utique fecit longe lateque bellando: ita etiam, cum Scythae aliquando bellando in longinqua progrederentur, istam condere potuerunt. Nam legitur in historia gentium, universam pene
Abbreviated transcription (Latin):
Et dederunt checle pcebron sicut
locutus est mos es : & hereditituit inde tresciuitates. filiorũ enac. & abstulit inde tres fili¬
os enaciam : hoc dictum est in libro iesunaue qm̃ illo uiuo factũ est : sedhic recapitulando
urunt filibeniamin & hcebitauit iebuseus cumfilis beniamin inhierus cdem usq in ho¬
diernumdiem : Cum superius legictur eadem ciuides aiuda capta & in eonsa interfectis
in ea iebuscis : sad cognoscendum est istam ciuitatem cõmunẽ habuisse duas tribus. uidam
&boniamin sicut ostendit ipsadiuisi o terrarum quae factit est aiesunaue: ipsaest enĩ iebus
quae hicruscde : ideo dude istȩ tribus remanserunt ad tem plum dñi quando ceterȩ excep¬
taleui quae sacer doticlis fuit & terras indiuisionem non accepit sep arauerunt se a
regno iuda cum ieroboam : intelle gendum est ergoꝰ. iuda quidem ciuitatẽ captã & in
censam interfestis qui illic rerperti fuerant. sed nonomnes iebus eos & extinctos : siue quia

Expanded text:
Et dederunt Caleb Chebron, sicut Et dederunt Caleb Chebron, sicut locutus est Moyses; et haereditavit inde tres civitates filiorum Enach, et abstulit inde tres filios Enach. Jam hoc dictum est in libro Jesu Nave , quoniam illo vivo factum est; sed hic recapitulando uerunt filii Beniamin; et habitauit Iebusaeus cum filiis Beniamin in Hierusalem usque in hodiernum diem, cum superius legatur eadem ciuitas a Iuda capta et incensa interfectis in ea Iebusaeis. sed cognoscendum est istam ciuitatem communem habuisse duas tribus, ludam et Beniamin, sicut ostendit ipsa diuisio terrarum, quae facta est a Iesu Naue. ipsa est enim lebus quae Hierusalem. ideo duae istae tribus remanserunt ad templum domini, quando ceterae excepta Leui, quae sacerdotalis fuit et terras in diuisionem non accepit, separauerunt se a regno Iuda cum lecensam, interfectis qui illic reperti fuerant: sed non omnes Jebusaeos esse extinctos; sive quia
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitates quas non hereditauit iudas & dicitur: erat dñs cum illaͦ & hereditauit mon¬
te : q̃m̃ nom potu r unt herediticre in habitantes in uelle : qui seni non intalligat &iã
boc ipsum adidꝑtinuisse quod erat dñs cumuida netotum repente obtinendo extolle¬
renur: quod enim ad iungit qm̃ rechab obstitit eis & currus erant cisferrei. quos corrus
timuerit : dic tum est non dñs quierat in iuda sed ipse iudas :cur autem timuerit cũquo
dns erat si quaeritur. huc est quod prudenter intellegendum est : resringeredm ꝓpitiuor
euiem in cordibus suorum nimiae prosperitatis excessus ut in usueorum conueritet
in imicos non solum quando uincantur inimici sed & icm quando me tuuntur illud ad
cõmendandam leer gitetem succm. illud ad eorum reprimendetm elationem: namutiq ini¬
iicus sco rum est añ gelus satanae : quon ttcnon sibi datum cola si⁊ antem dicit apostolis¬
nemagnitudine reuelationum extolleretur UI Et dederunt chelepͥcebron sicut¬

Expanded text:
civitates quas non haereditavit Judas, et dicitur: Erat Dominus cum Juda, et haereditavit montem, quoniam non potuerunt haereditare inhabitantes in valle. Quis enim non intelligat, etiam hoc ipsum ad id pertinuisse quod erat Dominus cum Juda, ne totum repente obtinendo extolleretur? Quod enim adjungit quomodo Rechab obstitit, et currus erant eis ferrei; quo scurrus timuerit, dictum est, non Dominus, qui erat in Juda, sed ipse Judas. Cur autem timuerit, cum quo Dominus erat, si quaeritur, hoc quod prudenter intelligendum est refringere Deum propitium etiam in cordibus suorum nimiae prosperitatis excessus, ut in usu eorum convertat inimicos, non solum quando vincuntucommendandam largitatem suam, illud ad eorum reprimendam elationem. nam utique inimicus sanctorum est angelus satanae, quem tamen sibi datum colaphizantem dicit apostolusne magnitudine reuelationum extolleretur. Et dederunt Caleb Chebron
Abbreviated transcription (Latin):
Non neglegenter considerandũ puto tantam imis emã inbac ꝑturbatione fratrum
suorũ quomodo io seph quam diuuoluit tenuit: & quantũ uoluit mort produxit.
non eos utiq: faciens calamitosos quando tantȩ &iam ipsorũ futurae lentiae
exitum cogitiebat & totum hoc quod agebat ut eoũ gaudiũ differretur adhoc
a gebat ut eadem dilatione comularetur : tã quã non essant condignae passioer
eorũ in toto illo tẽpore quo turbabantur ad futurã gloriã exulictionis quae ineis
fuerat reuelanda fratre cognito quem a se ꝑditũ eẽ arbi trabantur
Cxluii

Expanded text:
Non neglegenter considerandum puto, tantam miseriam in hac perturbatione fratrum suorum quomodo Ioseph quamdiu uoluit tenuit et quanta uoluit mora produxit, non eos utique faciens calamitosos, quando tantae etiam ipsorum futurae laetitiae exitum cogitabat et totuagebat, ut eadem dilatione cumularetur: tanquam non essent condignae passiones eorum in toto illo tempore quo turbabantur, ad futuram gloriam exsultationis, quae in eis fuerat revelanda, fratre cognito, quem a se perditum esse arbitrabantur. CXLVII
Abbreviated transcription (Latin):
non enĩ & adam ipse eos solus gonuit quorũ nomina leguntur cumdeillo scriptura lo quens ita
condudat qđ gmuerit filios & filias : proinde cũ multo plurib: illiuxerint annis quã israbelitȩ
in acgypto fuer̃ quis non uideat quã multihumines nascipotuer̃ unde illaciuitas impleret᷑

Expanded text:
non enim et Adam ipse eos solos genuit, quorum nomina leguntur, cum de illo scriptura loquens ita non enim et Adam ipse eos solos genuit, quorum nomina leguntur, cum de illo scriptura loquens ita concludat, quod genuerit filios et filias. proinde cum multo pluribus illi uixerint annis quam Israhelitae in Aegypto fuerunt, quis non uideat quam multi homines nasci potuerunt, unde illa ciuitas inp
Abbreviated transcription (Latin):
grictuletur: non enĩ disputatio ueritate sed ueritas dis putatione requiritur: exceptis ergohis
quȩ a principio ubids̃ cȩlũ & terrã fecisse narratur usq addimissionẽ duorũ priorũ hominũ
de paradiso tractecri multipliciter pos sunt. de quibus alices quantum potuimus disseruimus hȩx
sunt quae legentibus nobis occurrentia uoluimus lit teris attineri
uo modo cain potuerit condere ciuitt tẽ. cũ ciuitas alicui utiq constituatur hominum
multitudini illi autẽ duo parentes & duo filii fuisse referantur quorũ filiorũ ab altero al¬
ter occisus est : Incuius occisi locum alius natus eẽ narratur: anideo quȩ stio est qm̃ qui le¬
gunt putant solos tunc fuisse homines quos diuina scriptura cõmemorat. nec aduertunt eos
quiprius sunt conditiduos uol eos &iã quos genuerunt tã diu uixisse ut multos gignerent.

Expanded text:
gratuletur; non enim disputatio ueritate sed ueritas disputatione requiritur. exceptis ergo his gratuletur; non enim disputatio ueritate sed ueritas disputatione requiritur. exceptis ergo his quae a prin- cipio, ubi deus caelum et terram fecisse narratur, usque ad dimissionem duorum primorum hominum de paradiso tractari multipliciter possunt, de quibus alias, quantum potuimus, disseruimus, haec sunt quae legentibus nobis occurrentia uoluimus litteris adtinere. QVAEST. I. Quomodo Cain potuerit condere ciuitatem, cum ciuitas alicui utique constituatur hominum multitudini, illi autem duo parentes et duo filii fuisse referantur, quorum filiorum ab altero alter occisus est, in cuius occisi locum alius natus esse narratur. an ideo quaestio est, quoniam qui legunt putant solos tunc fuisse homines quos diuina scriptura commemorat nec aduertunt eos qui prius sunt conditi duos uel eos etiam quos genuerunt tam diu uixisse, ut multos gignerent?
Abbreviated transcription (Latin):
SCRIPTURAS SCS
QUAE
APPELLAUTURCA NOUICAEICCOX¬
DO ET CUMALIIS CODICBUS SECUPDUM SEP¬
IUACIUIA INTER PREIATIOUEM COXFERENDO PER
siue breuiter commemorando uel &iam per tractando tantum modo ꝓponerentur. siue
&iam qualiter cumque tam quam a festinantib: soluerent᷑ stilo alligarenede memoria
fuger enT nonut eas satis explicaremus sed ut cumopus ẽ& possemus in spicere. Siue ut
asmonere mur quid adhũc eẽt requirendũ siue ut ex eo qđ iam uidebatur inuentũ it poteramif
essemus & ad cogitandũ instrueti & cedres pondendũ parati : siquis igit᷑ hae legere ꝓpt̃ incultũ
linra festinctione sermonem non fastidierit . quas quȩstiones ꝓ positaes in uenerit nec solutas ñ
ideo sibinihil collatum put& : non nulla enim pars inuentionis est nosse quid quȩras : quarũ solutio
autẽ placuerit Non ibi uile contẽpnat eloquium sed dealiqua participatione doctrinȩ potius

Expanded text:
scripturas sanctas quae appellantur canonicae legendo et cum aliis codicibus secundum Septuaginta interpretationes conferendo perctem uenirent, siue breuiter commemorando uel etiam pertractando tantummodo proponerentur siue etiam qualitercumque tamquam a festinantibus soluerentur, stilo alligare. ne de memoria fugerent: non ut eas satis explicaremus, sed ut, cum opus esset, possemus inspicere, siue ut admoneremur quid adhuc esset requirendum, siue ut ex eo quod iam uidebatur inuentum, ut poteramus, essemus et ad cogitandum instructi et ad respondendum parati. si quis igitur haec legere propter incultum in nostra festinatione sermonem non fastidierit, quas quaestiones propositas inuenerit nec solutas, non ideo sibi nihil conlatum putet; nonnulla enim pars inuentionis est nosse quid quaeras. quarum autem solutio placuerit, non ibi uile contemnat eloquium, sed de aliqua participatione doctrinae potius
Abbreviated transcription (Latin):
Videte manꝰ meas & pe¬
sũ. nisi quia altꝰ ñ sum quã tẽ erã quan¬
do passussum. Hoc siquidẽ cognoscere po¬
testis. qui in manib & pedib clauorum
uulnera recognoscitis. Ipse ergo iđ qui
ascendit cęlos & carnẽ quã de carne sus¬
cepit suꝑ astra trans uexͣ. honorans omem
n& ad ęquã amministrationẽ sed quan¬
tũ ꝑtin& ad eandẽ reciꝓcã substantiam.
ut homo de homine. caro de carne. mat᷑
a filio. filius amatre: non ad unita tem
ꝑsõnȩ sed ad unitatẽ corporalis naturȩ
tate specialis naturae. quantomagis ubi
grȩ unitas & corporis ẽ. spetialis unitas:

Expanded text:
« Videte manus meas esum; nisi quia alter non sum, quam qui tunc eram quando passus sum? hoc siquidem cognoscere potestis, qui in manibus et pedibus clavorum vulnera cognoscitis. Ipse ergo idemque coelos ascendit, et carnem quam de matre suscepit, super astra transvexit: honorans omnem net ad aequam administrationem, sed quantum pertinet ad eamdem reciprocam substantiam: ut homo de homine, caro de carne, mater a filio, filius a matre, non ad unitatem personae, sed ad unitatem corporalis naturae tate specialis naturae; quanto magis ubi gratiae unitas, et corporis est specialis nativitas?
Abbreviated transcription (Latin):
gieͣ unitaţẽ quȩ cunctis in xpm̃ credentib seruat᷑
si marię nec minus sapientiũ ȩstimatione tollit̃
quantõmagis cũ grãe unitate ipsa specialis na¬
turȩ᷑ unũ efficit matrẽ & filiũ. filiũ & matrẽ:
U idendũ &iã ẽ qͥd dehis quossecũ ꝑgrãm unum
eẽ uoluit consequent᷑ ad uingatꝰ Ait enim

Expanded text:
stum credentibus servatur, si Mariae etiam minus sapientium aestimatione non tollitur: quanto magis cum gratiae unitate ipsa specialitas naae unum efficit matrem et filium, filium et matrem? Videndum est etiam quid de his quos secum per gratiam unum esse voluit, consequenter adjunxit. Ait enim
Abbreviated transcription (Latin):
dore. cur ñ uelit in corruptã aputredi¬
nis seruare fetore: dicat qui cognouit
sensũ dnĩ. & qui consiliarius euis fuit
Nũ quid ñ ꝑtin& ad benignitatẽ dũ matris
seruare honorẽ. qui legẽ ñ soluere uene¬
rat sed implere.  Lex enĩ sicut honorẽ
norauit. piũ ẽ credere singulari salua¬
tione &iã & in morte specialigrã hono¬
rasse. Potuit enĩ eã aputredine & pul¬
uere alienã facere. qui ex ea nascens
nãq & uermis humanȩ ẽ obꝓbrium
conditionis A quo ob ꝓbrio cũ iħs̃ fit
alienus. natura mariȩ excipit᷑: quã
iħs ab ea suscepisse ꝓbat᷑. Caro enim
ihũ caro mariȩ ẽ. & multo specialius
quã ioseph uidȩ ceterorũq fratrum eiꝰ.
quib dicebat. Fr̃enĩ & caro nra est
Caro enĩ xpĩ quãuis gła resurrectio¬
nis fuerit magni ficata. & potenti
super om̃s cȩlos ascensione glo rificata.
eadẽ tam̃ carnis mansit & man&
natura. que suscepta ẽ de maria. Ipse eni

Expanded text:
dore, cur non velit incorruptam a putredidore, cur non velit incorruptam a putredinis servare fetore? Dicat qui cognovit sensum Domini, et qui consiliarius ejus fuit, Numquid non pertinet ad benignitatem Domini, matris servare honorem, qui legem non solvere venerat, sed adimplere ? Lex enim sicut honorem noravit, pium est credere singulari salvatione eam in morte et speciali gratia honorasse. Potuit enim eam a putredine et pulvere alienam facere, qui ex ea nascens namque et vermis humanae est opprobrium conditionis, a quo opprobrio cum Jesus sit alienus, natura Mariae excipitur, quam Jesus de ea suscepisse probatur. Caro enim Jesu caro est Mariae, et multo specialius quam Joseph Judae caeterorumque fratrum ejus, quibus dicebat, Frater enim et caro nostra est . Caro enim Christi, quamvis gloria resurrectionis fuerit magnificata, et potenti super omnes coelos ascensione glorificata, eadem tamen carnis mansit et manet natura, quae suscepta est de Maria. Ipse enim
Abbreviated transcription (Latin):
uirginitatis in tegra ꝑmansit Hoc enĩ potuit
efficere dematre. quia sĩc elegit ds nasci de
homine Maria ergo &scõmunicat erũ nis
aeuae. nͥ cõ municat
pariendo cũ
dolore. Fro meruit
Fũi hoc singu¬
laris sc̃itas eiꝰ & singu¬
aris grã.
quia susceptione dĩ singularit̾ eftimata est
digna. Non in merito excipit᷑ aquib dã ge¬
neralib uera estimatione: quã tãta seruat
grã & ad tollit dignitatis p̾rogatiua. Quan¬
tũ enĩ xpĩ potestas possit. mũdi ostendit uni¬
uersitas Quantũ grã. marię monstrat
in tegritas. Que sicut diuersi ẽ. anatura.
ita diuersiẽ. & ab usu Quid ergo intanta
diuersitate sidicim humanȩ sortis mortem
subisse nec tam̃ unculis eiꝰ retiner ꝑ quã
ds̃ uoluit nasci carnis substantiã cõmunica¬
re. nũquid impiũ erit: Scim enĩ iħm om̃a
posse. quide seipso ait. Dataẽ mihi omĩs
potestas incȩlo & int̾ra. Siergo uoluit¬
in tegrã matrẽ uirginitatis seruare pu¬

Expanded text:
irginitatis integra permansit. Hoc enim potuit efficere de matre, quia sic Deus elegit nasci de homine. Maria ergo etsi communicat aerumnis Evae, non communicat parturiendo cum dolore. Promeruit enim hoc singularis sanctitas ejus et singularis gratia, qua susceptione Dei singulariter aestimata est digna. Non immerito ergo excipitur a quibusdam generalibus vera aestimatione, quam tanta servat gratia et attollit dignitatis praerogativa. Quantum enim Christi potestas possit, mundi ostendit universitas; quantum gratia, Mariae monstrat integritas: quae sicut diversa est a natura, ita diversa est ab usu. Quid ergo si diversitate eam dicimus humanae sortis mortem subiisse, nec tamen ejus vinculis retineri, per quam Deus voluit nasci, et carnis substantia communicare, numquid impium erit? Scimus enim Jesum omnia posse, qui de se ipso ait, Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra integram matrem virginitatis servare pu
Abbreviated transcription (Latin):
qui hic sua fide deuincti unũ cũ eo eẽ digni uidi¬
cantur. Di igit᷑ setũ habere uult. ac ꝑ hoc potest
quia om̃a potest. quid estimandũ ẽ dematre
ubi digna sit haberi. nisi in presentia filii.
credo: mariȩ anima claritate fruit᷑
& semꝑ conspiciens. dũ in estim abi lit̾ pascitur
excellentiori qua cũq spetialiq prerogatiua
afilio honorat᷑ Fossidens xpõ cõpussuũ quod

Expanded text:
digni judicantur! Si igitur eos secum habere vult, ac per hoc potest qui omnia potest; quid aestimandum est de matre, ubi digna sit haberi, nisi in praesentia Filii? credo, Mariae anima claritate fruituret semper conspiciens, dum inaestimabiliter pascitur, excellentiori quadam specialique praerogativa a Filio honoratur: possidens in Christo corpus suum quod
Abbreviated transcription (Latin):
sdediteis possessionẽ interra optima interra ramessem : sicut praetepit pharao:
quaerendũ utrũ terrara messem ipsa sit gessen: ipsamenim petierant. & ipsam eis
pharaho dccripraeceperat
CLUIII. ET

Expanded text:
dedit eis possessionem in terra optima, in terra Ramessem, sicut praecepit Pharao. Quaerendum est utrum terra Ramessem ipsa sit Gessen. Ipsam enim petierant, et ipsam eis Pharao dari praeceperat. CLVIII.
Abbreviated transcription (Latin):
nobis mnqses : ipsequippe ait in euangelio: sicrederetis mosi crederetis & mibi : deme enim
illescripsit: nonenim accepit populus ille legem qua non intellexit: sedtune accepit quan¬
do intellexit deuerbis eius. carens uelamina ueter i. conuersus ad dñm: hanedicit hereditatẽ
congegitionibus iacob: quae intelle genda est nonttrrena sed caelestis. nontẽ poralis sel ad̃ naxerit
in quit indilecto princeps: ipseutique indilecto populo erit princeps dñs ih̃s congregatis
principibus populorum idest gentium simultribus isrł ut im pleatur quod supra dictũ
est lactaminigentes simul cumpopulo eius. quia cecitres ex parte isrł factast donec pleni¬
Cumio seph benedicer& ait
intercetera : primogenitus. tauri pulchri tudo eius : quod nonita legendũ est tamquã
dixerit primo genitus tauri : sedcum sit primo genitus. pulchritudo cius tauriest

Expanded text:
nobis Moyses. ipse quippe ait in euangelio: si crederetis Moysi, crederetis et mihi; de me enim nobis Moyses. ipse quippe ait in euangelio: si crederetis Moysi, crederetis et mihi; de me enim ille scripsit. non enim accepit populus ille legem quam non intellexit, sed tunc accepit, quando intellexit de uerbis eius carens uelamine ueteri conuersus ad dominum. hanc dicit hereditatem congregationibus Iacob, quae intellegenda est non terrena, sed caelestis, non temporalis, sed aeterna. et erit, inquit, in dilecto princeps; ipse utique in dilecto populo erit princeps dominus Iesus congregatis principibus populorum — id est gentium — simul tribubus Israhel, ut inpleatur quod supra dictum est: laetamini, gentes simul cum populo eius, quia caecitas ex parte Israhel facta est, donec pleniCum Ioseph benediceret, ait inter cetera: primogenitus tauri pulchritudo eius. quod non ita legendum est, tamquam dixerit: primogenitus tauri, sed. cum sit primogenitus, pulchritudo eius tauri est;
Abbreviated transcription (Latin):
cũ multis milibus cades : & mutata in terp̃tatur cades & scitudo : mutata sunt ergo
multamilia & scificata ꝑ gratiã. cũ quib: uenit xp̃s adisrahelitas postea colligendos
sequitur & dicit : addexterã eius angelicũ eo: hoc non indig& expositione : & pepercit
inquit populo suo donans remissionem percatorũ : inde ad ipsum conuertit sermonẽ
atq: ait : et om̃s sc̃ĩ ficati submanus tuccs & hii subte sunt: nonutiq suꝑbientes & suam
iustitiã uolentes constituere. sed agnoscentes gratiã. ut iustitiaedĩ subiciantur: &
accepit inquit deuerbis ipsius legem populus utiq: dequo ait: & pepeit populo suo:
accepit ergo deuerbis ipsius legem quã mandauit inquit nob̵ moses hoc ẽ populus eius
de uerbis tius accepitlegẽ quia dedoltrina eius intellexit lȩgemȩã ipsã quã mandauit

Expanded text:
cum multis milibus Cades. et mutata" interpretatur Cades et ., sanctitudo". mutata sunt ergo cum multis milibus Cades. et mutata" interpretatur Cades et ., sanctitudo". mutata sunt ergo multa milia et sanctificata per gratiam, cum quibus uenit Christus ad Israhelitas postea colligendos. sequitur et dicit: ad dexteram eius angeli cum eo; hoc non indiget expositione. et pepercit, inquit, populo suo, donans remissionem peccatorum. unde ad ipsum conuertit sermonem atque ait: et omnes sanctificati sub manus tuas et hi sub te sunt, non utique superbientes et suam iustitiam uolentes constituere, sed agnoscentes gratiam, ut iustitiae dei subiciantur. et accepit, inquit, de uerbis ipsius legem; populus utique de quo ait: et pepercit populo suo. accepit ergo de uerbis ipsius legem, quam mandauit, inquit, nobis Moyses; hoc est: populus eius de uerbis eius accepit legem, quia de doctrina eius intellexit legem eam ipsam quam mandauit