comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nuͣ: Mꝯ. Unũ utiq hab̾e dẽbebimꝰ. siẽ ꝓpħa etechiel
ꝑ hib& dicens. Nuũ pastorẽ om̃s habebt̃. Suit fue¬
rint plures: cũ ꝯcordes e̾e̾ ñ poter̃t. regni pacẽ desti¬
tuerit. P. Sapient̾ responcłe inchoasti. s qͥsuã ille
rex erit. potes edic̾e: M. Unctꝰ. in cuiꝰ ad uentu cap¬

Expanded text:
num utique habere debemus, sicut propheta Ezechiel perhibet dicens: Unum pastorem omnes habebunt . Si enim fuerint plures, cum concordes esse non poterunt, regni pacem destituent. PETRUS. Sapienter respondere inchoasti. Sed quisnam ille rex erit potes edicere? MOYSES. Unctus, in cujus adventu cap
Abbreviated transcription (Latin):
lio aũ ur̃o qd diri idẽ confirmo. scł qd id̾o uos d̾e t̾¬
limina tereretis. Cũ. N d̾s ꝑ moy sensacͥficia fieri p̾ce¬
pit: ido utiq fec̃. ut ĩ eũ recte credentes. ⁊ tota eũ m̃¬
te diligentes: legis suȩ p̾cepta cũ qͣnta decebat sol¬
liettudine ⁊ mundicia custodirent. nͨ qd̾ furta. ho¬
inicilia. rapinas. ⁊ cęt̾a exercendo uicia. nec n ido¬
ł sacͥficando: d̾i legẽ in digne tͣctarent. ⁊ multis
polluti ꝯtagiis: d̾o uͦ sacͥficaturi scm̃ eiꝰ tẽplũ uidi¬
gni ingredeient᷑. q̃ madinodũ ppħa restat᷑ iereiiia.¬

Expanded text:
lio autem vestro quod dixi idem confirmo, scilicet quod ideo vos de telimina tereretis. Cum enim Deus per Moysen sacrificia fieri praecepit, ideo utique fecit, ut in eum recte credentes, et tota eum mente diligentes, legis suae praecepta cum quanta decebat sollicitudine et munditia custodirent, non quod furta, homicidia, rapinas, et caetera exercendo vitia, nec non idolis sacrificando, Dei legem indigne tractarent, et multis polluti contagiis, Deo vero sacrificaturi, sanctum ejus templum indigni ingrederentur, quemadmodum propheta Hieremia
Abbreviated transcription (Latin):
Ino tam̃ ex hĩs qͥ añ xp̃m fuert᷑ istud p̾dix̾. Seqͣces
aũ errorẽ hẽ iuuenere: ut iudeoꝵ gens insua ꝑ¬
sist̾& infidelitate. M. Ꝙ si doctores nr̃os sedu¬
cendi causa fiuxisse ħ astruit. qͥd de ꝓpħis idẽ
sentientib respondebis: Ait i ysaias. Uuient
mortiu tũi. int̾fecti tui resurgent. erꝑgiscum¬
in ⁊ laudate: ꝗ habitatis inpulue̾. P. U̾baħ neqͣ¬

Expanded text:
. Sequaces autem errorem hunc invenere ut Judaeorum gens in sua persisteret infidelitate. MOYSES. Et si doctores nostros seducendi causa finxisse haec astruis, quid de prophetis idem facientibus respondebis? Ait enim Isaias: Vivent mortui tui: interfecti mei resurgent. Expergiscimini et laudate qui habitatis in pul
Abbreviated transcription (Latin):
ifrł poni. ¶. Ut asseris ita ẽe̾ nͣ abigo. S cũ pec¬
catũ uida supͣ retulerit. ⁊ ꝯseq̃nt̾ isrłis peccatum
subiunxerit: satis iuuotescit. qd pecem isrła
pec̃co iuela aliud sit. P. Nec ħ meȩ obstat ratioi.
pellat. Qd̾ aũ iuda siniul fec̃ ⁊ isrł: pec̃ẽm uocat᷑¬

Expanded text:
Ut asseris ita esse non ambigo. Sed cum peccatum Juda supra retulerit, et consequenter Israelis peccatum subjunxerit, satis innotescit quod peccatum Israel a peccato Juda aliud sit. PETRUS. Nec hoc meae obstat rationi. pellat, quod autem Juda simul fecit et Israel, peccatum vocat
Abbreviated transcription (Latin):
eodẽmͦ se in inme uos disꝑsurũ ꝓmisit cũ dic̃. sie fa¬
ciã ꝓpt̾ seruos meos ut nͣ disꝑdã totũ. Qͣre autẽ hocꝓ
miserit ilico aꝑit dicens. Educã inqͥt d̾ iacob sem̃⁊ de
uuda possidentẽ montes meos ⁊ hereditatẽ meam.
electi mei ⁊ serui mei habitabt᷑ ibi. montes uideł apłos
apellans. qͥ ut montes excelsi toti mundo st̃ cõspecti.
licet inseqͣntib montẽ sem singłari num̾o ꝓlatũ in¬
telligebat xp̃m. electos aũ ⁊ seruosscõs qͦs lib& alios
uocans. ꝓpt̾ quoꝵ futurã saluationẽ uosestis reseruati.
ait qͥ dereliqͥstis dñm qͥ obliti estis montẽ seĩu meui. qͥ
ponitis fortune ñisã ⁊ libatis suꝑ eã. numerabo uosin

Expanded text:
misit cum dicit: Sic faciam propter servos meos, ut non disperdam totum . Quare autem hoc promiserit illico aperit dicens: Educam, inquit, de Jacob semen, et de Juda possidentem montes meos, et haereditatem meam, electi mei et servi mei habitabunt ibi , montes videlicet apostolos appellans, qui ut montes excelsi toti mundo sunt conspecti, licet in sequentibus montem sanctum singulari numero prolatum intelligat Christum; electos autem et servos, sanctos quoslibet alios vocans, propter quorum futuram salvationem vos estis reservati. ait, qui dereliquistis Dominum, qui obliti estis montem sanctum meum, qui ponitis fortunae mensa
Abbreviated transcription (Latin):
Qoͣ aũ seqͥt᷑ ⁊̃ dimittetis nom̃ ur̃m inuiramitũ elee¬
tis meis: tale ÷ acsidiceret. Iurabt᷑ electi meiin noni
aliqͥd qd̃ nolunt face̾ rogant᷑. Iud̾us si ego sifaciã.
Id ẽ ipsũ amos ꝓpħa aꝑte cõpbat dicens. Aucdite rier¬
bũ istud qd ego leuo suꝑ uos plauctũ domꝰistł.

Expanded text:
od autem sequitur, et dimittetis nomen vestrum in juramentum electis meis, tale est ac si diceret: Jurabunt electi mei in nomen aliquid quod nolunt facere rogantur: « Judaeus sim ego, si faciam. » Idem ipsum Amos propheta aperte comprobat dicens: Audite verbum istud quod ego levo super vos planctum, d
Abbreviated transcription (Latin):
tũ d̾ alio qͦlib& iꝰto dictũ e̾e̾ possũ asserere. P. In¬
dignũ nec rationabile ẽẽ iudet᷑. ut cũ taitũ sit cͥ
m̃ qd̾ indulgentia nulla seqͣtur: ꝓpt̾ qd̃ diuina
sententia intotũͣ stłis deseruiat ppłm illiꝰ celetur
ae ignoret᷑ ꝑsona ĩquẽ illud fuit ad missũ. in suꝑ
cũ reatꝰ iste ĩ ebreo sermone tali describat᷑ uocabulo
qͣle inponit᷑ illi qͥ negauerit dm̃. Uenditio aũi ui¬
dei ñ eqͣt᷑ negatioĩ d̾i. S ipsi talẽ ac tantũ uendid
cuit. ego uescio aꝑire. s forsitan pͥmũ fuit peccatũ:
cũ in heremo uitulũ consiatilẽ ꝓd̾o adorart. inqͦ fae¬

Expanded text:
ctum esse possum asserere. PETRUS. Indignum nec rationabile esse videtur, ut cum tantum crimen sit quod indulgentia nulla sequatur propter quod divina sententia in totum Israelis desaeviat, populum, illius celetur ac ignoretur persona in quem illud fuit admissum, insuper cum reatus iste in Hebraeo sermone tali describatur vocabulo, quale imponitur illi qui negaverit Deum. Venditio autem Judaei non aequatur negationi Dei. Sed ipcuit ego nescio aperire, sed forsitan primum fuit peccatum, cum in eremo vitulum conflatilem pro Deo adorar
Abbreviated transcription (Latin):
direras oĩa nͥ hãc mͦ intͦduxisses auctoritatẽ. quȩ
nulla c̾sistit ratioẽ. p̾cipue cũ multa eͣtra ħ obici
possint adu̾sa. Plures i añ te uieteres hunc eundẽ
u̾sicłm ꝯtͣ iudeos intestimoniũ ꝓtulere freq̃nter.
s nulla tutari potuer̾t ratiõe. S te prudentẽ uirũ
marime miror tã uilẽ intͦduxisse rationẽ. q̃ nulliꝰ
firmitatis funclamͣto ĩ sidat. marimeq cũ oĩa q̃
ẽtra ħ dici soleant: ipse optime scias. P. Consid̾aus
om̃s qͥ añ me hac in iueleos recte qͥd ẽ iudurisse au¬
ctoritatẽ. s uidaicas abiectiões ñ sufficient̾ nec a

Expanded text:
dixeras omnia, nisi hanc introduxisses auctoritatem, quae nulla consistit ratione, praecipue cum multa contra hoc objici possint adversa. Plures enim ante te veteres hunc eumdem versiculum contra Judaeos in testimonium protulere frequenter, sed nulla tutari potuerunt ratione. Sed te prudentem virum maxime miror tam vilem introduxisse rationem, quae nullius firmitatis fundamento insidat, praesertim cum omnia quae contra hoc dici valeant, ipse optime scias. PETRUS. Considerans omnes qui ante me hanc in Judaeos recte quidem induxisse auctoritatem, sed Judaicas obje
Abbreviated transcription (Latin):
laudes tantas fuisse iuiquã audiuimꝰ. ut usq ad
fines t̾rȩ ꝑuenirent. Cu tꝰto qͥa tͥbulationes qͣs sine
causa passurꝰ erat p̾uidebat his patit᷑ u̾b̾ dicens. Ue
mͥ p̾uaricantes p̃uaricati st̃: p̃uaricatioe tͣusgressoꝵ¬

Expanded text:
laudes tantas fuisse unquam audivimus, ut usque ad laudes tantas fuisse unquam audivimus, ut usque ad fines terrae pervenirent. Cui justo quia tribulationes quas sine causa passurus erat praevidebat, his compatitur verbis, dicens: Vae mihi: praevaricantes praevaricati sunt, praevaricatione trans
Abbreviated transcription (Latin):
ceps ille iꝰtũ nomuians: ioseph filiũ iacob. quẽ megy¬
ptũ uendid̾ant frͣs in telligebat. eiꝰq sangͥnẽ ab eis gxi¬
gens ꝓpt̾ eũ talib illos affec suppliciis. Absurdũ au
iatiõi udet᷑ ut id ab eis exiger& qd̾ ad inuiꝰ añ o ͤ d:¬
annoꝵ erat factũ curricła. marime cũ tẽporib qͥb io¬
seph uenuicdatꝰ fuit nulla lex e̾ẽt qͣ pͥnceps ille eos mor¬
tis reos cõuiuc̾e poss&. M. Ratiões tuȩ ñ nͥisufficĩ̾t
qũi ñ aliꝗͣ eas auctoritate cõfirmas s pͥo fingis arbitͥo
nec ĩ ÷ eis ulla uecessitas qͣme ad credenduͣ tͥ cog̾e de¬
beas. Uolo aũ ut siuales aliꝗͣ. de ꝓpħis auctoritatẽ in
mecdiũ cõferas qͣ captiuiitatẽ istã ꝑꝑ hoĩnẽ illũ. ⁊ eum
rp̃m ẽẽ necessario monstres. nec nob̾ in hac tͥbulatiõe
posse certũ t̾minũ posttũ e̾e.P. Yzaias ꝓpħa ait. Afi¬
laudes ubiq t̾rarũ fuisse ostendt᷑. Nulliꝰ au hõis tꝰti

Expanded text:
acob, quem in Aegyptum vendiderant fratres , intelligebat, ejusque sanguinem ab eis exigens, propter eum talibus illos affecit suppliciis. Absurdum autem rationi videtur, ut id ab eis exigeret quod ad minus ante annorum curricula, maxime cum temporibus quibus Joseph venundatus fuit, nulla lex esset qua princeps ille eos mortis reos convincere posset. MOYSES. Rationes tuae non mihi sufficiunt, quoniam non aliqua eas auctoritate confirmas, sed proprio fingis arbitrio, nec inest eis ulla necessitas qua me ad credendum tibi cogere debeas. Volo autem, ut, si vales, aliquam de prophetis auctoritatem in medium deferas, qua captivitatem istam propter hominem illum, et eum Christum esse necessario monstres, nec nobis in hac tribulatione posse certum terminum esse. PETRUS. Isaias propheta ait: A filaudes ubique terrarum fuisse ostendunt. Nullius autem hominis justi
Abbreviated transcription (Latin):
n. Ut gͥ ad clibauũ uenit. ⁊ iutrospexit: plęuũ pa¬
nib uidit. qd̾ uelocit̾ curreus p̾fatȩ nulieri nuuciauit.
Que eã ħ ñ u̾itatis s ĩpperii causa dic̃e̾ estimans. credẽ
uoluit. donec ipsa me uadens ꝓbauit. Iuit gͥ. aspexit.
sic̃ uicina dixerat ẽe̾ inuenit. ⁊ ad uirũ letabunda re
ad tẽplũ oratiõnis causa. nichil qd̾ bib̾ent hab̾e¬

Expanded text:
plenum panibus vidit, quod velociter currens praefatae mulieri nuntiavit. Quae eam hoc non veritatis, sed improperii causa dicere aestimans, credere noluit, donec ipsamet probavit. Ivit igitur, aspexit, sicut vicina dixerat esse invenit, et ad virum laetabunda regad templum orationis causa, nihil quod biberent
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uos clamabitis p̾dolore cordis. ⁊ p̃ coutͥtiõe sp̃s ulu¬
labitis. ⁊ dimtitetis nom̃ ur̃m in uiram̃tũ electis
meis. & qͥa oĩb hismał tͣnsactis aliqͣ ad huc spes eua¬
dendi captiuitatẽ uob̾ poss e̾e̾ residua. adicit aliud
qd̾ eis totũ fiducie tollat solatiũ. Dic̃ enĩ. Intͥficiet redñs
ꝯs tuus. Q int̾ficit᷑ neqͣquã ułt̾ius qd̾ fuerat reꝑat᷑. Qͥ¬

Expanded text:
contritione spiritus ululabitis, et dimittetis nomen vestrum in juramentum electis meis . Et quia omnibus his malis transactis aliqua adhuc spes evadendi captivitatem non posset esse residua, adjicit aliud quod eis totum fiduciae tollat solatium. Dicit enim: Interficiet te Dominus Deus tuus . Qui interficitur nequaquam ulterius quod fuerat reparatur. Q
Abbreviated transcription (Latin):
÷ inbabilonẽ ⁊ seriuiuit᷑ regi⁊filiis eiꝰ douec celebra¬
ret t̾ra salba sua. Cunctis it dieb de solatiois egit
eidisse capriuitatẽ. P. Q& eiudentiꝰ testimoniũ qͣ¬
ras uos ꝓpt̾ xpͣi mortẽ hãc subisse captiuitatẽ. qͣm
tatis exordio qͥdã t̾re uĩȩ pͥnceps .x. demeliorib to¬
tius utł itici ppłi. Annaniã seł t̾radiõis filiũ. s.meonẽ
gamalier filiũ. ysinael helisei.filiũ. ⁊ achiba. cęt̾os¬
ꝙ: captos in carcerẽ mnisit. sciscitaus. ut qͥd iustũ uendi¬
dissent.: Lex i inqͥt disceruit ut qͥcuͣq uid̾u uendi¬
d̾it: mortis inultet᷑ sententia. ⁊ uos gͥ sed̾m iudiciũ le¬
gis mori debetis. Dicto d̾ ereto uario dat corꝑalȩto. hͣ
it om̃s una cohereuit pena. s singłis su gła st̃ gn̾a
mortis ꝓposita. aliũ uideł ignis cremauit. Alt̾ ferrei pe¬
ctis unguil laceratꝰ expirarut aliũ uͦ mors qͣuis di¬
u̾sa cõsũpsit. quẽ ad modũ mortes illas ũrȩ doctrinȩ lib̾

Expanded text:
 in Babylonem, et servivit regi et filiis ejus, donec celebraret terra Subbata sua. Cunctis enim diebus desolationis egit cidisse captivitatem. PETRUS. Quod evidentius testimonium quaeras vos propter Christi mortem hanc subisse captivitatem, quam elioribus totius Israelitici populi, Ananiam scilicet Terradionis filium, Simeonem Gamalielis filium, Ismael Elisei filium, et Achiba caeterosque captos in carcerem misit, sciscitans ut quid justum vendidissent. Lex enim, inquit, discernit ut quicunque Judaeum vendiderit, mortis mugis mori debetis. « Dicto decreto, vario dat corpora leto. » Non enim omnes una coercuit poena, sed singulis singula sunt genera mortis proposita. Alium videlicet ignis cremavit, alter ferrei pectinis unguibus laceratus exspiravit, alium vero mors quaevis diversa consumpsit, quemadmodum mortes illas vestrae doctrinae liber
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstaret fuisse: ⁊ mortẽ eiꝰ nr̃e tͥbulatiõis causã e̾e̾. nul¬
lus ex nob̾ dignꝰ e̾e̾t uiu̾e̾. tale i peccatũ. maiꝰ ÷: qͣm
dm̃ negare. Qͥa qͥ dm negat: fidẽ tantũ ꝙͣ. in aĩa cõ¬
ceꝑat: ã se alienat. Qͥ uͦ d̾i filiũ negat: p̾t̾ ħ qd̃ d̾itatẽ
ꝗͣ ⁊ inuisibił denegat.&. illud suꝑ addit peccatũ. qd̾¬

Expanded text:
staret, et ejus mortem nostrae tribulationis causam fuisse, nullus ex nobis dignus esset vivere. Tale enim peccatum majus est quam Deum negare. Qui enim Deum negat, fidem tantum quam acceperat a se alienat; qui vero Dei Filium necat, praeter hoc quod deitatem quae est invisibilis denegat, etiam illud superaddit peccatum, q
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥb dã ꝑtinacit̾ nob̾ obsist̾e̾ conant᷑: ipsi &̾ usui
contrarii inueniunt᷑. ꝯꝯ. Mihti uelĩ si placet osten¬
minis spaciũ inseptẽ tonali parte ĩꝑfectũ reliqͥt.
Qd ob ħ uideł eũ fecisse asseuerant: ut siqͥs aliqͣtido
exurgens ⁊ ei eqͣlẽ se faciens dm̃ e̾e̾ se dic&. ipse
d̾s illiꝰ sꝑatii ꝑfectionẽ ei opponeret dicens. Sud̾s es
tet. Septe cͥonał ⁊ enĩ poliarẽ altissimũ sẽꝑ̃ suꝑ
manifestꝰ: D. ꝑ pendo quidẽ ⁊ hc̾ sermonẽ om̃i
rationis uigore destitittuͣ ee̾ cognosco. P. Non ne
ad huc m̃daciũ qd̾ de chorȩ clauib confixert᷑. iuł¬

Expanded text:
 obsistere conantur, ipsi etiam sibi contrarii inveniuntur. MOYSES. Mihi velim, si placet, ostenminis spatium in septentrionali parte imperfectum reliquit. Quod ob hoc videlicet eum fecisse asseverant, ut si quis aliquando exsurgens et ei aequalem se faciens Deum esse se diceret, ipse Deus illius spatii perfectionem ei opponeret dicens: « Si Deus es tet. Septentrionalis etenim poli axem altissimum semper super MOYSES. Perpendo quidem, et hunc sermonem omni rationis vigore destitutum cognosco. PETRUS. Nonne adhuc mendacium quod de Core clavibus confinxerunt, mul
Abbreviated transcription (Latin):
dire desido.P. Qͥa maloꝵ causã ignoras. iecireo
qͣre tã longa sit nescis. Ecce it iã in ea iuille. x le
annos expłestis.⁊ ad hue qͣnto durare debeat tẽꝑe
nullo scͥpto certũ habetis. Forensis aũ iusticia exi¬
git: ut punitis aut mortius his qͥ faciiꝰ aliqd̾ ceõmi¬
sere: seqͣces acaptiuitate lib̾i de beant ẽẽ. quẽ al¬
modũ habet᷑ scͥptu in lege. qd exploratores qͥ ad ꝯ¬
sid̾ audã reꝓmnissionis t̾rã missi erant. cũ di uolun¬
eoꝵ dierũ spacio õs illi p̾uaricatores obiere. Quib
tali mnorte puuitis: filii qͥ apatrũ eraut iusoutes eri¬
babilonis .lxx. auuis ft̾ d̾morati. donec de functis
õib quoꝵ peccatis captiuitas fuerat facta: filis qͥ uichil
cõmeruert d̾ uigo st̃ lib̾ati. In hac au captiuitate q̃
atito facta÷ innumi̾abiles ĩa tͣnsier̾t geuerationes.
nec ad huc fiune̾ ht. ħ aũ factũ ÷ contrariũ ei sermo¬
ni quẽ ait dñs ad moy sen. Non occident᷑ patres ꝓfi¬

Expanded text:
dero. PETRUS. Quia malorum causam ignoras, idcirco quare tam longa sit nescis. Ecce enim jam in ea mille quadraginta annos expletis, et adhuc quanto durare debeat tempore, nullo scripto certum habetis; forensis autem justitia exigit ut, punitis aut mortuis his qui facinus aliquod commisere, sequaces a captivitate liberi debeant esse, quemadmodum habetur scriptum in lege, quod exploratores qui ad considerandam repromissionis terram missi erant, cum Dei voluneorum dierum spatio, omnes illi praevaricatores obiere . Quibus tali morte punitis, filii qui a patrum erant insontes criBabylonisomnibus quorum peccatis captivitas fuerat facta, filii qui nihil commeruerunt de jugo sunt liberati. In hac vero captivitate quae a Tito facta est, innumerabiles jam transierunt generationes, nec adhuc finem habet. Hoc autem factum est contrarium ei sermoni quem ait Dominus ad Moysen: Non occidentur patres
Abbreviated transcription (Latin):
inȩ i duol molis dnr᷑. Aliȩ enĩ solũ corꝑis osten¬
duͣt t̾minũ. ut tͥ angłatio uł rotiuiditas. uł quȩ¬
libet alia fig᷑a iu lapide ad uichil aliud uialent:
nͥ qd ipsius corꝑis figurã efficitnt: aliȩ uͦ ⁊ corpꝰ iu¬
formãt: ⁊ acl quãdã utilitatẽ nat᷑a cogente habilia
facta uident᷑. utt auris forma ad audiendũ. ocłi
aduidendũ. ⁊ singlȩ alioꝵ m̃bror formȩ apte
sunt ad suũ officiũ. Itẽ forma citelli ad uici¬
dendũ. serrȩ ad serrandũ. rastri qͦ habił ÷ ad fo¬
diendũ. Ꝙ q̃m̃i mat̾ia uarias inse qͣs nuniꝙͣ. ha¬
buerat nouitꝰ formas suscepit: ꝯstat qͥa eas ñ ex
se s alteriꝰ rei adiunctioe q̃ ⁊ potentior ⁊ sĩplior sit
habuit. qͣ uise diu̾sas ⁊ formas ⁊ imiagines fecit.
inarime eũ nulla sibi necessitas e̾e̾t: itt tales iuea
fierent forme uł imagines. S ħ magis exdesid̾io¬
⁊ factũ ÷ aĩȩ. qͣ uoluit cõmiseri tali rei cui nũꝗͣ.

Expanded text:
 modis dicuntur. Aliae enim solum corporis ostendunt terminum, ut triangulatio vel rotunditas, vel quaelibet alia figura; in lapide ad nihil aliud valent, nisi quod ipsius corporis figuram efficiunt. Aliae vero et corpus informant et ad quamdam utilitatem natura cogente habiles factae videntur, ut auris forma ad audiendum, oculi ad videndum, et singulae aliorum membrorum formae aptae sunt ad suum officium. Item forma cultelli ad incidendum, serrae ad serrandum, rastri quoque habilis est ad fodiendum. Et quoniam materia varias in se quas nunquam habuerat noviter formas suscepit, constat quia eas non ex se, sed alterius rei adjunctione quae et potior et simplior sit habuit, quae in se diversas et formas et imagines fecit, maxime cum nulla necessitas esset, ut tales in ea fierent formae vel imagines. Sed hoc magis ex desiderio factum est animae: quae voluit commisceri tali rei cui nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
bilia nobis oabant᷑ maudata. ne lege̾ uidelicet le¬
geretis. nec ur̃os eã filios doce̾tis. Qd siqͥs aut legẽs
eã aut docens filios inuentꝰ fuiss: aut cremebatur.
aut pectiuib ferreis acinssimis pectebat᷑. p̾t̾ea
nec salbatũ nec pascha celebrare ꝑ missi estis.
Si uͦ qͥs ħ faciens inuentꝰ fuiss: acerrime puuie¬
bat᷑. ꝓ hibiti suꝑ ħ estis ur̃os pͥstino more filios
circuciłe multũq tͣnsi it tẽporis. qͦ nemo nͥ moc¬
culto suũ ausus est filiui circu̾cid̾e. Circũeidẽs
dictũ p̾t̾ea durissimũ uob̾ ꝓiiulgatũ ÷: ut
siqͥs ur̃m puellã uirgine̾ urorẽ duceret: pͥus eã
ad ꝓuinitię pͥneipẽ duceret: ut cũ ea dormitamẜ.
⁊ sic demũ acduideũ rediens nuber&. Qͣde re ad eo
contͥstis: ut uenio uirgiue̾ desponsare aiell&. Sie ꝑ
oni successioẽs tẽꝑoꝵ: diu̾sa uob̾ indicebant᷑ man

Expanded text:
bilia vobis dabantur mandata, ne legem videlicet lebilia vobis dabantur mandata, ne legem videlicet legeretis, nec vestros eam filios doceretis. Quod si quis legens eam aut docens filios inventus fuisset, aut cremabatur, aut pectinibus ferreis acutissimis pectebatur. Praeterea nec Sabbatum nec Pascha celebrare permissi estis. Si vero quis hoc faciens inventus fuisset, acerrime puniebatur. Prohibiti super hoc estis vestros pristino more filios circumcidere, multumque transiit temporis, quo nemo nisi in occulto suum ausus est filium circumcidere. Circumcidensdictum praeterea durissimum vobis promulgatum est, ut si quis vestrum puellam virginem uxorem duceret, prius eam ad provinciae principem duceret, ut cum ea dormitaret, et sic demum ad Judaeum rediens nuberet. Qua de re adeo contriti estis, ut nemo virginem desponsare vellet. Sic per omnium successiones temporum diversa vobis indicebant
Abbreviated transcription (Latin):
dixisse. Magna erit gła doniꝰ istius nouissime plus
quã pͥme: dic̃ dñs exerettuu ⁊ in loco isto dabo pace̾.
uttans origuẽ ⁊ carisã ignores. qͣre eadẽ tã dura fuerit.
tã crudeł ⁊ intolerabił. respondẽ ñ potes. In pͥma ⁊ enĩ
captiuitate cũ alioꝵ more captiuioꝵ inbabilonem
ducti fuisset. nullã p̾t̾ seruitutẽ penã sustinuert᷑
Colebant i agros plantabant uineas. eclificabant
domos. cũ uxoril ⁊ filiis secure iuiuebant. In scda
au tot ⁊ tanta eis obꝓbria ⁊ tã inaudita intulert᷑:.
qͥb similia ł eqͣlia. nec st uisa uinꝗͣ. nec audita.
.xxx. darent᷑ captiui. nec tn inueniebat᷑ quie¬
meret: sic̃ ꝓ misit moy ses dicens. Uencłis inum¬
eis tuis inseruos aucillas. ⁊ nͣ erit qͥ emat. Naues
gari ꝑpelagꝰ st̃ dimisse. ad ipsoꝵ dedecꝰ ⁊ uilitatẽ.
Pt̾ea post ꝙͣ. iii hac captiuitate d̾ iecti estis in tolera¬

Expanded text:
dixisse: Magna erit gloria domus istius novissimae plus dixisse: Magna erit gloria domus istius novissimae plus quam primae, dicit Dominus exercituum, et in loco isto dabo pacem vitatis originem et causam ignores, quare eadem tam dura fuerit, tam crudelis et intolerabilis, respondere non potes. In prima etenim captivitate cum aliorum more captivorum in Babylonem ducti fuissent, nullam praeter servitutem poenam sustinuerunt. Colebant enim agros, plantabant vineas, aedificabant domos, cum uxoribus et filiis secure vivebant. In secunda autem tot et tanta eis opprobria, et tam inaudita intulerunt, quibus similia vel aequalia non sunt visa unquam nec audita. triginta darentur captivi, nec tamen inveniebatur qui emeret, sicut promisit Moyses dicens: Venderis inimicis tuis in servos et ancillas, et non erit qui emat . Naves per pelagus sunt dimissae, ad ipsorum dedecus et vilitatem. Praeterea postquam in hac captivitate dejecti estis, intolera
Abbreviated transcription (Latin):
tũ annor curricła sustitit supͣ qd̾ alterũ scłsalomo¬
nis ante substit̾at. Qd̃ aũ dicis qͥa peccata stͣ cumu¬
lata peccatis: ratio ñ recipit. In pͥma it captiuitate
id̾o peccata st̃ addita peccatis: qͥa łeges iniqͥ eremplũ
mali p̾stabant aliis. scł dñi pꝰ ponebant: iclola adorabãt.
⁊ ppłm idẽ face̾ cogebant. uelud fec̾ orias. achaz. ma¬
uasse. amon. sedechias. Pncipes aũ scd̃i tẽporis
omĩno contͣrii oranti qͥa bonã agentes utta. ⁊ ppłm
eremplo subene uui̾e cogebant. Q gͦ ratiõe ostendi
bant captiuitatẽ illã factã fuisse: recte rationis nͥ uut¬
tit᷑ auchore. ħ i peccatũ pars una fuit eoꝵ ꝙͣ in pͥma
fecerant captiuttate. nec ꝑꝑ illud tñ captuiari deberẽt.
sũ ratio refugit cred̾e. cͥmen ħ tẽꝑib illis intantũ reg¬
uasse. cũ aggei ꝓpħȩ u̾ba testent᷑. constructo replo dm̃

Expanded text:
tum annorum curricula substitit, supra quod alterum scilicet Salomotum annorum curricula substitit, supra quod alterum scilicet Salomonis ante subsisterat. Quod autem dicis quia peccata sunt cumulata peccatis, ratio non recipit. In prima enim captivitate ideo peccata sunt addita peccatis, quia reges iniqui exemplum mali praestabant aliis, scilicet Deum postponebant, idola adorabant, et populum idem facere cogebant, velut fecit Ochozias, Achas, Manasino contrarii erant, quia bonam agentes vitam etiam populum exemplo sui bene vivere cogebant. Qua ergo ratione ostendi bant captivitatem illam factam fuisse, rectae rationis non innititur anchora. Hoc enim peccatum pars una fuit eorum quae in prima fecerant captivitate, nec propter illud tamen captivari deberent, sum ratio refugit credere crimen hoc temporibus illis in tantum regnasse, cum Aggaei prophetae verba testentur constructo templo Deum
Abbreviated transcription (Latin):
do necessaria: achiba auͣ pꝰ longa futurꝰ ẽ tẽpora. Inhi
dat᷑ in telligi qd̾ moyses illũ de qͦ taua dicebat. longe
se meliorẽ p̃ uidebat. hi ⁊ alii similes his erant uobis
maiores ⁊ udices. qͥ minorib bona ag̾e inꝑabaut et
quoꝵ monitis cet̾i libent̾ obtẽꝑabant. Quoꝵ si uł
unꝰ simił inpͥoris captiuitatis tẽꝑe fuiss. neqͣquam
ut supͣ dm̃ dixisse ꝑ iereuã ostendimꝰ captiuitas
facta fuiss. Ꝙ qd̾ mag̾ mirandũ ÷. his dĩeb qͥbus
meliores horz pollebant: iclẽ destructo tẽplo captiu¬
ati st̃ udei. Dic gͦ o moyses ꝗͣ nã huiꝰ captiuitatis
fuerit causa. qͥa ꝗͣ. dixeras supra uulla ratioe stat fir¬
ma. ¶. Quied aluid dicã ñ habeo. nͥ qd̾ longo tẽꝑe
subsistente tẽplo peccata multa paulatĩ sue creuerũt
cũ illo qd̾ nr̃i doctores dixer̾ s multiplicata delicto.
P. Qd dicis tẽplũ substitisse tẽpore longo. x. ꝓ fecto tan¬

Expanded text:
do necessaria, Achiba autem post longa futurus est tempora. » In his datur intelligi quod Moyses illum de quo talia dicebat, longe se meliorem praevidebat. Hi et alii similes his erant vobis majores et judices, qui minoribus bona agere imperabant, et quorum monitis caeteri libenter obtemperabant. similis in prioris captivitatis tempore fuisset, nequaquam, ut supra Deum dixisse per Jeremiam ostendimus , captivitas facta fuisset. Et quod magis mirandum est, his diebus quibus meliores horum pollebant, iidem destructo templo captivati sunt Judaei. Dic ergo, o Moyses, quaenam hujus captivitatis fuerit causa, quia quam dixeras supra, nulla ratione stat firma. MOYSES. Quid aliud dicam non habeo, nisi quod longo tempore subsistente templo peccata multa paulatim succreverunt cum illo, quod nostri doctores dixerunt, sed multiplicato delicto. PETRUS. Quod dicis templum substitisse tempore longo, decem profecto tan
Abbreviated transcription (Latin):
possint notari seriuncło. Qͥd n plus intrem᷑ an fatu¬
itatẽ angłi qͥ callidã hominis artẽ ñ pͥus agnouit.
an homine̾ audito ꝑ angłm d̾i p̾cepto. ꝯtͣ ipsũ pre¬
lere. anascͥbamꝰ d̾i ignorantiȩ qd̾ nͣ alit̾ scire potuit
Nonne ħ oĩa fatuissima stͣ Qd̾ si oĩa ꝗͣ doctores ur̃i si¬
milia his conscͥpsert poneremꝰ: multos siẽ ⁊ ipsi libroᷤᷤ
nugarũ fabulis impleremꝰ. Pauca aũ induximꝰ. ut
eoꝵ uł sapientia uł fatuitas: cunctis patese&. Hoc
mulierũ. S dic p̾cor o moy ses taliũ hominũ uł
lege̾ suscipiendã. uł auctoritatẽ iudicas cõꝓbandã:
Iruat te diuina miseratio de eoꝵ erecrabilib p̾cep¬
tis atq consiliis: quẽ ad mocdũ ⁊ me lic& nͣ meis e¬
ripuit meritis. ⁊ te mecũ parit̾ salutferis subdat
ĩꝑiis. qͣtinꝰ utrũq parit̾ dit& suis ineffabilib pre¬

Expanded text:
possunt notari sermunculo. Quid enim plus miremur? an fatupossunt notari sermunculo. Quid enim plus miremur? an fatuitatem angeli qui callidam hominis artem non prius agnovit, an hominem, audito per angelum Dei praecepto, contra ipsum praelere, an ascribamus Dei ignorantiae: quod non aliter scire potuit Nonne haec omnia fatuissima sunt? Quod si omnia quae doctores vestri similia his conscripserunt poneremus, multos sicut et ipsi libros nugarum fabulis impleremus. Pauca autem induximus, ut eorum vel sapientia, vel fatuitas, cunctis patesceret. Hoc mulierum. Sed dic, precor, o Moyses, talium hominum vel legem suscipiendam, vel auctoritatem judicas comprobandam? Eruat te divina miseratio de eorum exsecrabilibus praeceptis atque consiliis, quemadmodum et me, licet non meis eripuit meritis, et te mecum pariter salutiferis subdat imperiis, quatenus utrumque pariter ditet suis ineffabilibus prae
Abbreviated transcription (Latin):
cũ. uñ uicl& paradisũ. Callidꝰ auͣ illȩ de alis eiꝰ d̾¬
lapsus ⁊ in paraclisũ cacłe seꝑ misit. Angłs decep¬
tũ se e̾e̾ dolens: irato nimis uultu egred̾e ait ut
moriaris. Ne qͣquã ait ille egreliar. Cũq scd̾o ac
t̾cio angłs id ipsũ cũ magno clamore repet̾&. ⁊ ille
gens. huiꝰ rei qͣrimoniã fec̃. dsau eũ redire roga¬
uit: ut hoie illũ exdei noĩe de ꝑaclyso uib̾ꝙ egre¬
di. Ueniens gͦ angłs ad parady sũ: ait. D̾s ut egre
Rediit angłs ad dm̃i ⁊ dixit. Iure urando se nunꝗͣ.
in de egressurũ firmauit. Dans itaq iudiciũ d̾s res¬
pondit. Omĩa uolumina uitȩ ⁊ actuũ eiꝰ reuol¬
ue ⁊ diligent̾ relege. Qd̃ si qͣndo eũ urasse ⁊ peui¬
rasse iuueneris: mͦ qͦ nichil sibi urasse ualebit.
tiens: nnꝗͣ. ꝑ uirasse inuenit. Diusit gͦ eũ uic¬
tꝰ. qͥ ut dicitis usq in p̾seutẽ die̾. in columis ꝑ manꝙ̾
atq uiuus. Considera q̃so. ꝙͣ. risu dignissima. in ħ

Expanded text:
cum unde videret paradisum. Callidus autem ille de alis ejus delapsus, in paradisum cadere se permisit. Angelus deceptum se esse dolens, irato nimis vultu: « Egredere, ait, ut moriaris.--Nequaquam, ait ille, egrediar. » Cumque secundo ac tertio angelus idipsum cum magno clamore repeteret, et ille ergens hujus rei querimoniam fecit. Deus autem eum redire rogavit, ut hominem illu. Veniens itaque angelus ad paradisum, ait: « Deus ut egred» Rediit angelus ad Deum et dixit: « Jurejurando se nunquam inde egressurum firmavit. » Dans itaque judicium Deus respondit: « Omnia volumina vitae et actuum ejus revolve, et diligenter relege. Si quando eum jurasse et perjurasse inveneris, modo quoque nihil sibi jurasse valebit. tiens, nunquam perjurasse invenit. Dimisit ergo eum victus, qui, ut dicitis, usque in praesentem diem incolumis permanet atque vivus. Considera, quaeso, quam risu dignissima in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
care: ut totiꝰ sublato falsitans errore: tuȩ mentiᷤᷤ
ocłis uerȩ fidei ⁊ totiꝰ bouitatis splendorẽ parit̾
⁊amorẽ in funlat. ⁊ rectã fidẽ infitturo digna
m̃cecle cõpens. ut ꝑ eã d̾ captiuitate exeas. Am̃.
furrecturoł ee̾ ⁊ itͣiu t̾rã incolere.

Expanded text:
entis oculis verae fidei et totius bonitatis splendorem pariter et amorem infundat, et rectam fidem in futuro digna mercede compenset, ut per eam de captivitate exeas. Amen.surrecturos esse, et iterum terram incolere.
Abbreviated transcription (Latin):
Duͣ xp̃m filiũ d̾i e̾e̾. aut in munduͣ ꝓ humani
genĩs redẽptiõe negamͣtis uenisse: et eius p̾cepta no¬
lueritis seruare: lib̾ari neqͥbitis a captiuitate. Siuͦ eu
dieritis: statĩ d̾ captiuitate eribitis. M. Quã aucto¬
ritatẽ pot̾is afferre suꝑ huiꝰ modi sermone: P. Priꝰ¬
qͣ ũrȩ capriuitatis fuerit causa uidẽ debemꝰ. ut
Sic & euadendi mocdũ meliꝰ agnoscamꝰ more sapiẽ¬
tis utentes medici. qͥ pͥus infirmitatẽ inspicit. ut qua
opꝰ sit medicina scire possit.M. B̾ ñdictũ collaudo.
P.Priꝰ causã babilonieȩ captiuitatis ꝗͣ nͣ nͥ ꝑ.lxx. an
nos durarit: dicas uolo. quia ipsa cũ audierimus:
ad iuuerit nos ad cognoscendã causã tantȩ captiutra¬
tis huiꝰ. M. Plurima peccata qͣ longũ ÷ enum̾are.
pͥoris captiuttatis causa fuere. P. Ita qͥdẽ concedo ẽẽ.
testinonia dic̾e̾. alt̾utruĩ detͣhere. parentes ⁊ loca scĩfica¬
tiõĩs ⁊ dies salbatoꝵ inhonorare. matͥs. sororis. filie.

Expanded text:
um Filium Dei esse, aut in mundum pro humani generis redemptione negaveritis venisse, et ejus praecepta nolueritis servare, liberari nequibitis a captivitate. Si vero dieritis, statim de captivitate exibitis. MOYSES. Quam auctoritatem poteris afferre super hujusmodi sermone? PETRe captivitatis fuerit causa videre debemus, ut sic etiam evadendi modum melius agnoscamus, more sapientis utentes medici, qui prius infirmitatem inspicit, ut qua opus sit medicina scire possit. MOYSES. Bene dictum collaudo. PETRUS. Prius causam Babylonicae captivitatis, quae non nnos duravit, dicas volo, quia ipsam cum audierimus, adjuverit nos ad cognoscendam causam hujus tantae captivitatis. MOYSES. Plurima peccata, quae longum est enumerare, prioris captivitatis causa fuere. PETRUS. Ita quidem concedo esse, testimonia dicere, alterutrum detrahere, parentes, et loca sanctificationis et dies Sabbatorum inhonorare; matris, sororis, filiae,
Abbreviated transcription (Latin):
re umicaret᷑ ⁊ inuideret. In suꝑ ꝙ̾ ad tuȩ ratiõis des¬
tructionẽ adiciunt: qd̃ edificato tẽplo d̾s in manus
eoꝵ⁊ peccati pͥncipẽ tradid̾it. cui ligatis manib ⁊ pe¬
dib unũ euulsert᷑ ocłm. ⁊ ab ea die nͣ ht̃ potestatẽ de¬
ciꝑe posse in homicidio ⁊ idolatͥa ⁊ consanguinearũ
turpitudine reuelanda. Hongͦ oĩa ea qͥ fuerant pͥoris:

Expanded text:
e rationis destructionem adjiciunt, quod, aedificato templo, Deus in manus eorum peccati principem tradiderit cui ligatis manibus et pedibus unum evulserunt oculum, et ab ea die non habet potestatem decipere posse in homicidio et idololatria, et consanguinearum turpitudine revelanda. Non ergo omnia ea quae fuerant prioris,
Abbreviated transcription (Latin):
to pena plectenedi ẽe̾nt dictante sp̃u p̾sciens. ilico
subiun gens ait. fortitudo ⁊ fouea ⁊ laqͣuis sr te qui
habitatores t̾rȩ. Int̾ cet̾a qͦ deeadẽ gente ait. Grauabit
eã iniqͥtas sua ⁊ corruet ⁊nͣ adiciet ut resurgat. uͥ uicd̃¬
lis certũ uob̾ t̾minũ euadendi captiuitatẽ funditꝰ

Expanded text:
to poena plectendi essent, dictante spiritu praesciens, illico subjungens ait: Fortitudo et fovea, et laqueus super te qui habitator es terrae . Inter caetera quoque de eadem gente ait: Gravabit enim iniquitas sua, et corruet, et non adjiciet ut resurgat , ubi videlicet certum vobis terminum evaden
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ monte tã mirȩ magnitudiuis molẽ. i qͦmͦ in
capite tanti pondis gestare potuissed lapidẽ: ut
tã magnã ꝓsteru̾e̾ poss cohortẽ. Non minꝰ &̾ stupẽ¬
dũ ÷ illud monstrũ. qd̾ õg rex basan uidens in¬
gentẽ exereitũ isrł sescenta scł milia⁊ .iii. iuilia.¬

Expanded text:
quo monte tam mirae magnitudinis molem, vel quomodo in quo monte tam mirae magnitudinis molem, vel quomodo in capite tanti ponderis gestare potuisset lapidem, ut tam magnam prosternere posset cohortem. Non minus stupendum est illud monstrum, quod Og rex Basan videns ingentem exercitum Israel, sexcenta scilicet millia
Abbreviated transcription (Latin):
driȩ archȩ.⁊ ert̃ cameli archas ferentes qͥngenta et
qͣ dragnita milia. S ⁊ scd̾m ꝯsuetudine̾ diuitũ qͥb.
maior cura d custodiendis diuitiis ÷: oportuit
ad minꝰ duos camelos unũ hab̾e custodẽ. qͥ thesau¬
ros cũ sũma seruans diligentia. uis & dormitaret. i¬
uenient᷑q cameloꝵ custodes ducenta ⁊ sexaginta
milia. Libro aũ attestante didicimꝰ. qm̃ exercitꝰ cho¬
rȩ totꝰ ꝑ domos. cognationes ⁊ familias suasnͣ erant
dic̃t. filiis scł iacob patrẽ suũ ad sepulcrũ portantib :
filios esau suũ similtt̾ patrẽ ad sepulerũ de ferentes
cũ magno comitatu eis occurrisse. Cũq ittrmnq
magnꝰ e̾e̾t erercitꝰ. ⁊ singłȩ partes sepulcrũ sibi uel¬
tantȩ magnitudinis lapidẽ p̾cidisse: qͣnta totius
capiti attulisse: ut suꝑ hostiũ cuneu̾ eã ꝓiciens: õs
existebant. Nc̃ gͥ num̾o filioꝵ iacob aucto qͣnto ma¬
ior existimari potest filioꝵ esau numerꝰ fuisse:

Expanded text:
rcas ferentes quingenta et quadraginta millia. Sed et secundum consuetudinem divitum quibus major cura de custodiendis divitiis est, oportuit ad minus duos camelos unum habere custodem, qui thesauros cum summa servans diligentia, vix etiam dormitaret, invenienturque camelorum custodes ducenta et quadraginta millia. Libro autem attestante didicimus, quomodo exercitus Core per domos et cognationes et familias suas, non erant dicunt filiis, scilicet Jacob, patrem suum ad sepulcrum portantibus, filios Esau suum similiter patrem ad sepulcrum deferentes cum magno comitatu eis occurrisse: cumque utrinque magnus esset exercitus et singulae partes sepulcrum sibi vintantae magnitudinis praecicapiti impositam attulisse, ut super hostium cuneum, eum projiciens, omnes existebant. Nunc igitur numero filiorum Jacob aucto, quanto major existimari potest filiorum Esau numerus fuisse?
Abbreviated transcription (Latin):
paruuł qͥ supputari uͥ pot̾ant: molẽ iaudite mag¬
utudinis capiti suo imposuit. ⁊ cũ ea erpelitionẽ
totã ꝓst̾u̾e uoluit. s upupa auis minima moli ipsi
subsedit. ⁊ tãdu rostro suo eã ꝯtulit: donec forami
no ⁊ toto corpore incolumi. fortassis ad huc eã acol¬
lo subleuassed: nͥ ad auctoꝵ subito dentiũ qͣntitas
impendiss. Mox i ut lapis in collũ descendit. den¬
tes s repente adeo st̃ ad aucti: qd̾ cũ uoluit. iã sub¬
leuare ñ potuit. Qd̾ moyses intuens. cuiꝰ corpꝰ.x. eubi¬
tos habuisse asseritis. ⁊ totidẽ eiꝰ uugłe ascͥbitis: se suꝑ
t̾rã inmodũ salientis exerit.. cubitis. ut eñ cũ uirga
ga in altũ porrecta habebat cubitos. at̾ra utiq ad sum¬
mitatẽ uirge.xxx. inuenies cubitos. S cũ moyses

Expanded text:
em inauditae magnitudinis capiti suo imposuit, et cum ea expeditionem totam prosternere voluit, sed upupa avis minima moli ipsi subsedit, et tam diu rostro suo eam contudit donec foraminsano et toto corpore incolumi, fortassis adhuc a collo sublevasset, nisi adauctorum subito dentium quantitas impedisset. Mox enim ut lapis in collum descendit, dentes sibi repente ita sunt adaucti quod, cum voluit jam sublevare, minime potuit. Quod Moyses intuens, cujus corpus decem cubitos habuisse asseritis, et totidem ejus virgulae ascribitis, se super terram in modum salientis decem cubitos erexit, ga in altum porrecta habebat, a terra ad summitatem virgae triginta invenies cubitos. Sed cum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ̃ simul cũ iudeis obseruare. nec erat ratio cur eã
moy si deb̾ent in hibere. Non minꝰ his oĩb cuilibet
p̾stat ridiculũ. aliud qd̾ ipsi memorant factũ. di¬
cũt i angłm mortis cuidã uiro apparuisse noĩe
iosue filio leui. doctori. eiq dixisse. Ad ħ uenisse
ne noris : ut animã tuã suscipiã ⁊ moriaris. h̃ eqͣ¬

Expanded text:
etiam simul cum Judaeis observare, nec ratio cur eam Moysi deberent inhibere. Non minus his omnibus cuilibet praestat ridiculum, aliud quod ipsi memorant factum. Dicunt enim angelum mortis cuidam viro apparuisse, nomine Josue, filio Levi doctori, eique dixisse: « Ad hoc venisse me scias, ut animam tuam suscipiam, et moriaris.--Neq
Abbreviated transcription (Latin):
Ad ħ qͥd responcłi debeat conice nescio.P. Hon pati¬
t᷑ ratio. ut qm una creat᷑a tardiꝰ ÷ cieata ꝗͣ. alia:
id̾o sũmꝰ earũ creator minꝰ potens credat᷑. ħeq enĩ
in ħ fuit eiꝰ impotentia. S qͥa ipsarũ creaturarũ
alt̾a mollior alta durior fuit: insuscipiencla sua
creatiõẽ ⁊ fornia. ueluti si accipias massã uuã ĩqͣ
ferrũ. esplubũ. stagnũ. pix ⁊ cera simul suit posi¬
ta: ⁊ hanc massã exõib istis cõmirtã. uno eodẽq
mom̃to inignẽ miseris totã: nunqͥd oĩa uno eodẽ¬
q teꝑis ictu lique fient: Nonutiq s pͥͫ cera. pꝰea
pir. de hiucstagnũ. de inceps plũbũ. postes. ad ul¬
timũ ferrũ liquesc&. Imputas gͥ ħ ignis uirtuti
qdꝰ alia aliis citiꝰ lique fiant. an eoꝵ uariȩ ascribis
debilitati.M. Uirtutẽ ignis eaudẽ e̾ẽ erga oĩa ne
tardiꝰ li qͣ funt. P. Codẽ mͦ increaturis nundiñ
alia d̾ causa tot dierũ tͣnsiu̾. mora: nͥ qͥa quȩdã ea¬

Expanded text:
 conjicere nescio. PETRUS. Non patitur ratio ut, quoniam una creatura tardius est creata quam alia, ideo summus earum Creator minus potens credatur. Neque enim in hoc ejus fuit impotentia, sed quia ipsarum creaturarum altera mollior, altera durior fuit in suscipienda sua creatione et forma, veluti si accipias massam unam in qua ferrum, aes, et plumbum, stannum, pix, et cera simul sint posita, et hanc massam ex omnibus istis commistam, uno eodemque momento in ignem miseris totam, nunquid omnia uno eodemque temporis ictu liquefient? Non utique, sed prius cera, postea pix, dehinc stannum, deinceps plumbum, post aes, ad ultimum ferrum liquefiet. Imputas igitur hoc ignis virtuti, quod alia aliis citius liquefiant, an eorum variae ascribis debilitati? MOYSES. Virtutem ignis eamdem esse erga omnia nemotardius liquefiunt. PETRUS. Eodem modo in creaturis mundi non alia de causa tot dierum transivit mora, nisi quia quaedam ea
Abbreviated transcription (Latin):
patrũ: ħ mͦ dũr portare. si scelera fecerint patrũ.
M. Qd̃ loq̃ris: sanũ sapientib rationabilẽ ⁊ iustã parit
intelligentiã. ħ aũ extius u̾bis intelligidat᷑ qd̾ om̃s
seqͣciũ generationes iccuro in patrũ captiuitate ꝑma
nent: qd patrũ suoꝵ inqͣntũ posst᷑ oꝑa erequnt᷑. Qd̾
si patrũ oꝑa dimitterent: ⁊ d̾ captiuitate exirent.P.
Ita utiq sentio. M. Iã si placet tanti reatꝰ magnitu
magũ. ⁊ de scorto natũ. ⁊ qd̾ totã gentẽ merrorẽ in¬
duxͣ. Maiores uri ħ ⁊ his similia ꝓtestati st̃. donec totã
iustũ. in uiste in in iustũ ualde iudiciũ adduxert᷑
crucifixert ⁊ occid̾ unt. Tanti gͥ reatꝰ magnitudo tam
longinq captiuitatis causa extitit. Dũq uos in pat̾na
manseritis tã uoluntate ꝙͣ. fide: ineadẽ ꝓcullubio
existetis dãpuatiouis tͥbulatione. M. Utrũ ille homio
fuiꝰ d̾i fuerit: latiꝰ pꝰ ea dispitari oportebit qͥa taute qͦs¬

Expanded text:
 patrum , hoc modo dicuntur portare, si scelera fecerint patrum. MOYSES. Quod loqueris sapientibus rationabilem et justam parit intelligentiam. Hoc autem ex tuis verbis intelligi datur quod omnes sequacium generationes idcirco in patrum captivinent, quod patrum suorum, in quantum possunt, opera exsequuntur. Quod si patrum opera dimitterent, et de captivitate exirent. PETRUS. Ita utique sentio. MOYSES. Jam si placet tanti reatus magnitumagum, et de scorto natum, et quod totam gentem in errorem induxit. Majores vestri haec et his similjustum injuste in injustum valde judicium adduxerunt, crucifixerunt et occiderunt. Tanti igitur reatus magnitudo tam longinquae captivitatis causa existit. Dumque vos in paterna manseritis tam voluntate quam fide, in eadem procul dubio existetis damnationis tribulatione. MOYSES. Utrum ille homo Filius Dei fuerit, latius postea disputare oportebit, quia tantae quaes
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ se st̃. ⁊ ex ipsa eorz cõmixtiõe genita stͣ alia mi¬
nora corꝑa. inanunata. animata ⁊ animalia. Iu¬
auimata qͥdẽ: ut lapides ⁊ metalla. aliaq quȩ
uit̾ t̾rã continent᷑ nec cresc̾t: ut uiuũ argentũ.
sulphur ⁊ cet̾a. Animata uͦ: ut arbores. ⁊ herbȩ.

Expanded text:
inter se sunt, et ex ipsa eorum commistione genita sunt alia miinter se sunt, et ex ipsa eorum commistione genita sunt alia minora corpora, inanimata, animata et animalia. Inanimata quidem, ut lapides et metalla, aliaque quae intra terram continentur nec crescunt, ut vivum argentum, sulphur, et caetera; animata vero, ut arbor
Abbreviated transcription (Latin):
tulũ tepuit ⁊ debilior fuit. s se ⁊ se hac illacq eõ¬
mouit. uñ facta ÷ nat᷑a aeris calida ⁊ humida. Oĩs
enĩ calor ꝗͣ. diu fortissimꝰ ÷. desiccat ⁊ cõburit ex
qͦ uͦ tepescit: mollesce̾ rẽ aclique fieri fac᷑. Qm̃ auͣ
ad huc longiꝰ a firmam̃to recessit: radice quasi
ꝓcul eristente uigorẽ amisit.⁊ id̾o nat᷑a frigida
ꝑstitit.⁊ facta ⁊ liqͥla ac ponderosa. Q qm̃¬
ad hue longiꝰ qͣm erat a firmanito recessit. ipsa fri¬
giditatis nat᷑a ꝑꝑ nuniã remotionẽ redelita ÷ forti¬
or. spissior. congelatior. ⁊ durior. factaq ÷ sicca ⁊ fri¬
gicda. ⁊ ipsa ÷ t̾ra. Cõpleta itaq ħ mͦ elemĩtoꝵ uat᷑a.
mouit ea nat᷑a ⁊ ius firmam̃ti: ad faciendã uolun¬
tatẽ ⁊ uisionẽ dei. Cũq ius firmamͣti sic ea ad iu¬
uicẽ crncta mouisset: cõmixta parit̾ ⁊ cõiuincta

Expanded text:
tulum tepuit, et debilior fuit, sed et se hac illacque comtulum tepuit, et debilior fuit, sed et se hac illacque commovit, unde facta est natura aeris calida et humida. Omnis enim calor quandiu fortissimus est, desiccat et comburit. Ex quo vero tepescit, mollescere rem ac liquefieri facit. Quomodo autem adhuc longius a firmamento recessit, radice quasi procul existente vigorem amisit, et ideo natura frigida perstitit, et facta est liquida et ponderosa. Et qadhuc quam erat a firmamento recessit, ipsa frigiditatis natura propter nimiam remotionem reddita est fortior, spissior, congelatior, et durior, factaque sicca et frigida, et ipsa est terra. Completa itaque hoc modo elementorum natura movit ea natura, et vis firmamenti, ad faciendam voluntatem et jussionem Dei. Cumque vis firmamenti sic ea ad invicem cuncta movisset, commista pariter et conjuncta
Abbreviated transcription (Latin):
mat̾i ei ÷ anima. pͥmũ õi formatũ ẽ ⁊ ꝯpostrum
firmamtũ maiꝰ: in qͦ nulla stͣ sid̾a. ⁊ qd̾ circłos om̃s
cireulꝰ siderũ. qͣ sẽꝑ sitũ suũ seruantia. insius lo¬
tis sibi uendicat ensis. Septimo uero soł circulꝰ
lucet. Octauũ ueneris possidet glob. Honũ mer¬
curiꝰ ÷ sorcttꝰ. Dat lune partes decimꝰ locꝰ inferiores.
ille motꝰ in mat̾ia calorẽ qͥ effusus ÷ ꝑ eã. ipsaq
eũ recepit. et inde facta st̃.iiͦii. elem̃ta. ignis. a¬
er.aqͣ. ⁊ t̾ra. Constat aũi qͥa oĩs motꝰ qͥ de aliquo
mouente ꝓcedit. ⁊ oĩs uirtꝰ cuiꝰ lib uirtuosi qͣn¬
to ꝓyimiora st̃ his d̾ qͥb ꝓleunt : tanto maiorẽ
uĩ ⁊ fortitudinẽ obtinent. qͣntoq remotiora ab
eis fuerint: tanto molliora atq de biliora reldũt᷑.
Qdͣ qm̃ ita ẽ : paret qͥa calor ille qͥ motu firmam̃ti
ꝓ cessit. in locis uicimorib multo plus in caluit
mañito recessit: iu suã iã modicũ amitens aliqͣn¬

Expanded text:
formatum est, et compositum firmamentum majus, in quo nulla sunt sidera, et quod circulos omnes circulus siderum, quae semper situm suum servantia, in suis lotis sibi vindicat ensis. Septimo autem Solis circulus lucet. Octavum, Veneris possidet globus. Nonum, a Mercurius sortitus est, dat lunae partes decimus locus inferiores. ille motus in materia calorem, qui effusus est per eam ipsaque eum receperit, et inde facta sunt quatuor elementa: ignis, aer, aqua et terra. Constat autem quia omnis motus qui de aliquo movente procedit, et omnis virtus cujuslibet virtuosi, quanto proximiora sunt his de quibus prodeunt, tanto majorem vim et fortitudinem obtinent, quantoque remotiora ab eis fuerint, tanto molliora atque debiliora redduntur. Quod quoniam ita est, patet quia calor ille qui de motu firmamenti processit, in locis vicinioribus multo plus incaluit, mamento recessit, vim suam jam modicum amittens aliquan
Abbreviated transcription (Latin):
marcłiũ om̃no peccatũ causã fuisse: Cũq illue tu
nullo ꝓrsus mͦ ostencłe ualeas. ame uilicii eqͥtas uib&
ut audias. nec ũn cõpbẽ qͣrere debes. s destruere qͦ quo
pacto si potes. aut conced̾e qd̾ de negare u uales. Uerũ
licet ñ me iulicii censura ꝯstringat: ñ unã s multas
nis anteꝙͣ. destrueret᷑ portenta ⁊ signa ieadẽ st̃ uisa:
biqͥdo indicantia. qd̾ ħ tẽpli ⁊ urb̃ destructio e̾ẽt fut᷑a.
qͦ caudelabri q̃ adoccidentẽ respiciebat: añ ꝯsueni
tẽpꝰ extinguebat᷑. Ualue p̾t̾ea tẽpli nullo tangente cũ
magno strepiti sponte sua reserabant᷑: qͣs cũ qͥdam

Expanded text:
no peccatum causam fuisse? Cumque illud tu nullo prorsus modo ostendere valeas, a me judicii aequitas jubet ut audias, nec unde comprobem quaerere debes, sed destruere quoquo pacto si potes, aut concedere quod denegare non vales. Verum licet non me judicii censura constringat, non unam, sed multas annis antequam destrueretur, portenta et signa in eadem sunt visa, liquido indicantia quod haec templi et urbis destructio esset futura, quoque candelabri quae ad occidentem respiciebat, ante consuetum tempus exstinguebatur. Valvae praeterea templi, nullo tangente, cum magno strepitu sponte sua reserebantur. Quas cum quidam
Abbreviated transcription (Latin):
ñ tam culpabis. ħ ultima ⁊ tempore car& etm̃¬
sura. uelut siqͥs hodie elemosinã faciat : nͣ ÷ in qͥ¬
rendꝰ qͣre nͣ feci̾t heri. Similit̾ si unũ ded̾it nu¬
mũ: ñ ÷ in uestig andus qͣre ñ decłit duos. & qͣm
totiꝰ nundi creat᷑a ÷ bona. teste ꝙͥ scͥptura qͥ ait.
uidit d̾s euncta ꝗͣ fec̾at ⁊ erant ualde bona: ñ ÷¬

Expanded text:
ultima et mensura caret et tempore, velut si quis hodie eleemosynam faciat, non est inquirendus quare non fecerit heri. Similiter si unum dederit nummum, non est investigandus quare non dederit duos. Et quoniam totius mundi creatura est bona, teste etiam Scriptura quae ait: Vidit Deus cuncta
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit uł subito uiderit. qd̾ oli aut oblitꝰ ee̾t aut
nͣ uidisset. Contͣ haue eoꝵ qͣstione̾: nullã ad huc
inueni solutionẽ. P. Hosse debes oĩũ actionũ tres e̾e̾
radices. Actio enĩ alia ÷ q̃ debet ẽẽ. alia ꝗͣnͣ: alia
sĩplieiter bona. Illa ꝗͣ debꝙ esse talis ÷ quã si faci¬
as: gͣtes habeb̾. Siuͦ ñ facias: culpabͥis. Que uͦ nͣ

Expanded text:
subito viderit, quod olim aut oblitus esset aut non vidisset. Contra hanc eorum quaestionem, nullam antehac inveni solutionem. PETRUS. Nosse debes omnium actionum tres esse radices. Actio enim alia est quae debet esse, alia quae non, alia simpliciter bona. Illa quae debet esse talis est, quam si facias, grates habebis; si vero non facias, culpaberis. Quae vero non
Abbreviated transcription (Latin):
au ⁊ factã ẽẽ ⁊ factͥce̾: quia fac̃ aliquid in mat̾ia.
nec tam̃ͣ corpoteã. tẽpꝰ ętiã ⁊ locũ ꝑse eristentia. nͣ
meo totiꝰ dubitatioĩs expulit tenebras. Cognoui
mundũ abęt̾no dic̃t fuisse aliqͣ. q̃ deseruat dare
rationẽ. Diẽt eiũ ita. Qd iusũ ÷ sũmo creatoriuitã¬

Expanded text:
liquid in materia, nec tamen corpoream, tempus etiam et locum per se existentia non meo totius dubitationis expulit tenebras. Cognovi mundum ab aeterno dicunt fuisse, aliquam quae destruat dare rationem. Dicunt enim ita: Quid visum est Creatori