comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Siquispiã hiuasor comꝓbatꝰ dicat ꝓ
parte eccłȩ se egisso depriuata sibi
re ꝑtinente ab ipso suoq. herede sol¬
uatur in uasio sacerdos deniq intali
culpa pauꝑ inuent᷑ aꝓprio canonice
iudicet᷑ ep̃o. ut non ecła sibi cõmissa
damnũ sustineat. sed in lȩsa huiꝰ inua¬
siqnis tomeritate ꝑmanere sancimꝰ.

Expanded text:
si quispiam invasol comprobatus dicat pro parte Ecclesiae se egisse, de privata sibi re pertinente ab ipso suoque haerede solvatur invasio. Sacerdos denique in tali culpa pauper inventus a proprio canonice judicetur episcopo, ut non Ecclesia sibi commissa damnum sustineat, sed illaesa hujus persuasionis temerit
Abbreviated transcription (Latin):
ceseos existunt ad easdẽ utilitates ꝗ¬
bus constituta sunt ordinent᷑ ut de¬
biti panes atq cure ꝑtinentib: reuer¬
tant᷑ qualit̃ dõuacantes in opia uol
necessitatib: nullatenꝰ occupentur
&omni expulsacura : puris indĩser¬
uitio ualeant mentib: ꝑmanere

Expanded text:
oeceseos existunt, ad easdem utilitates, quibus constituta sunt, ordinentur; ut debiti panes, atque caetera petentibus revertantur, qualiter Deo vacantes, inopia, vel necessitatibus nullatenus occupentur, sed, omni expulsa cura, puris in Dei servitio valeant mentibus permanere
Abbreviated transcription (Latin):
TI DIMISSORIAE FIANT AUTCREDANT̃
ł p̃ssubiec to sibis acerdoti uł alio lerico
nisi ab alio postulat᷑ dimissorias non
facat. ne ouisquasi ꝑdita aut errans
inueniat᷑. sed ꝑ consonsuunius in alte¬
rius inueniatur ouili. & ne falsae
ut uere credant᷑ & uere ut falsae sus¬
picent᷑ uniuersalis pontificis imperi¬
alis uł m&rtipolitani bulla eas robo¬
SACERDOTES HABEAÑ AD UOCNTOS
Qui a ep̃i uniuersiq sacerdotes ad so¬
lam laudẽ dĩ bonorũq. operũ actio¬
nẽ constituunt᷑. deb& ergo unus ꝗsq
eorũ tã ꝑ ecđastcis quã etiã ꝓprus
sius actionib: excepto publicouide¬
lic& crimine habere aduocatũ. ñ
malȩ famȩ suspectũ sed bonae
opinionis & laudabilis arti sinuen¬
tũ. nedum humanalucra aptendun᷑
aet̃na prȩmia perdant

Expanded text:
tis dimissoriae fiant aut credantur. Episcopus subiecto sibi sacerdoti vel alio clerico nisi ab alio postulatus dimissoriam non faciat, ne ovis quasi perdita aut errans inveniatur; sed consensum unius in alterius inveniatur ovili. ut verae credantur, et verae ut falsae suspicentur, universalis pontificis, vel imperiali, vel metropolitani bulla eas robosacerdotes habeant advocatos, quia episcopi, universique sacerdotes ad solam laudem Dei, bonorumque operum actionem constituuntur. Debet ergo unusquisque eorum, tam pro ecclesiasticis, quam etiasuis actionibus, excepto publico videlicet crimine, habere advocatum, non male suspectum, sed bonae opinionis et laudabilis artis inventum, ne dum humana lucra attendunt, aeterna praemia perdant
Abbreviated transcription (Latin):
sibonȩ anmalȩ conuersationis exis¬
tat. autcui reicausa debitẽ ꝗduocatũ
habere ñ possit. malȩ uero inuentus
proqualitate culpȩ scđmoanonũ poit¬
DEMONASTERIO UL ORATONRIO
QO APROPRIO DOMINO SOLI AE¬
Mon asteriũ uł oratoriũ canonice con¬
structũ: ad omino constructoris in¬
uito ñ aliferat᷑. liceatq illi id pbro
cui uoluerit ꝓsacro officio illius dioce¬
sios & bonae auctoritatis dimissoriȩ
cum consensu e pĩ nemalus existat com¬
mendare. Ita ut ad placitũ & iustam
reuerentiã ipsius ep̃i oboedient̃ sa¬

Expanded text:
an malae conversationis existat, aut cuius rei a cura debitae advocatum habere non possit; malus vero inventus, pro qualitate culpae secundum canonicum norDe monasterio vel oratorio quod a proprio dominio soli aeMonasterium vel oratorium canonice constructum, a dominio constructoris invito non auferatur, liceatque illi id presbitero cui voluerit pro sacro officio illius dioceseos et bonae auctoritatis dimissoriae cum consensu episcopi ne malus existat commendare, ita ut ad placita et iuxta reverentiam ipsius episcopi oboedienter sa
Abbreviated transcription (Latin):
Quam quã sacerdotũ testimoniũ cre¬
dibile habeat᷑. tam̃ ipsi in secularibus
negotiis ꝓ testimonio aut tonficien¬
dis instrumentis non rogent᷑. ꝗa eos
in prouidentia ꝓprii sit ep̃i. ut aut
corã se & cõp&entibus iudicibus aut
aliter ueri tatẽ honbri fice attollant

Expanded text:
Quanquam sacerdotum testimonium credibile habeatur, tamen ipsi in saecularibus negotiis pro testimonio, aut conficiendis instrumentis, non rogentur, quia eos in providentia proprii sit episcopi, ut aut coram se et competentibus judicibus, aut aliter veritatem honorifice test
Abbreviated transcription (Latin):
firmino pp̃o. & patricio: deopiscopali
iudicio diuersorũ sepe causatio ẽ. pe
ulterius querela procedat : nec esse ẽ
p̃sentilege sanciri . Itaq cũ int̃ deri¬
cos iurgiũ uertit᷑ &ipsis litigatoribus
conuenit habeat ep̃slicentiã iudican¬
di praecunte tam̃ uinculo conpromis¬
si. qđ & delaicis sicut sentiant aucto¬
rita snrã ꝑmittit. aliter eos iudices eẽ
non patimur nisi uoluntas iurgantiũ
int̃posita sicut dictũ ẽ conditione p̃¬

Expanded text:
episcopali iudicio diversorum saepe causatio est: ne ulterius querella procedat, necesse est praesenti lege sanciri. Itaque cum inter clericos iurgium vertitur et ipsis litigatoribus convenit, habeat episcopus licentiam iudicandi, praeeunte tamen vinculo conpromissi. Quod et de laicis, si consentiant, auctoritas nostra permittit: aliter eos iudices esse non patimur, nisi voluntas iurgantium interposita, sicut dictum est, condicione pr
Abbreviated transcription (Latin):
propriã uxorem habere ñ ꝑmittitur.
maxime a b omni femina sit abstinen
Sacerdos enim autqui uis alius in ordinẽ
eccłasticũ ꝑuectus siineo sciri inueniatur
quo abiciendus existat depositus pro¬
uidentia ep̃i beno ꝓuiso loco constituat᷑
ubi peccata lugeat & ulterius non cõmit¬
tat.
Quam quã sãcerdotũ testimoniõ credibi¬
lius habeat᷑. tam̃ ipsi insecularibus
negotiis protestimonio aut conficien
dis histrum̃tis non rogent᷑. quia eor
inueniant᷑ ꝑsonae neueritas occultet᷑¬
& malus ut bonꝰ existimet᷑ : in prouiden¬
tia proprii sit ep̃i. ut hoccorã se & com¬
petentibus iudicibus aut alit̃ ueritatẽ

Expanded text:
propriam uxorem habere non permittitur, maxime ab omni femina sit abstinendus. « Sacerdos etenim, aut quivis alius in ordinem ecclesiasticum provectus, si in eo scelere inveniatur, quo abjiciendus existat, depositus providentia episcopi bene proviso loco constituatur, ubi peccata lugeat, et ulterius non commitat. Quamquam sacerdotum testimonium credibilius habeatur, tamen ipsi in secularibus negotiis pro testdis instrumentis non rogentur, quia eos inveniantur personae, ne veritas occultetur, et malus ut bonus aestimetur in providentia proprii episcopi sit, ut aut coram se et competentibus judicibus, a
Abbreviated transcription (Latin):
tuo p̃cipimꝰ ut diligenti in quisitiane
discutias. nefortocum eius uoluntate
conuersus sit uł ipsa somutare ꝓmiserit.¬
& si hoc reppererit . & illũ inmonasterio p¬
manere prouideat & hanc sicut ꝓmisit
mutare cõpellat. Si ueronihilhorum ẽ.
ne quoddã fornicationis crimen ꝓpt̃ qđ¬
uiro lic&uxorẽ relinquere p̃dictã mu¬
lierem cõmisis secognoueris. noillius con¬
uersio uxori relictȩ in scło fieri possit ꝑꝰ¬
ditioni s occasio : uolumꝰ ut maritũ suũ illi
ułsi iam tonsoratus ẽ reddereomnino
debeas excusatione cessante : Nam ex
cepta fornicationis causa uirił uxorem
relinquere diuin alex nulla ratione con¬
cedit. quia post quã copulatione con¬
iugii uiri atq mulieris unũ corpus effi¬
citur non potest ex parte conuerti &

Expanded text:
tuae praecipimus ut diligenti inquisitione tuae praecipimus ut diligenti inquisitione discutiat, ne forte cum ejus voluntate conversus sit si hoc reppererit, et illum in monasterio permanere provideat et hanc, sicut promisit, mutare compellat. Si vero nihil horum est nec quoddam fornicationis crimen, propter quod licet uxorem dimittere, predictam mulierem commisisse cognovisses, ne illius conversio uxori relicte in seculo fieri possit perditionis occasio, volumus, ut maritum suum illi, etiam si iam tonsoratus est, reddere debeas omni excusatione ccepta fornicationis causa, virum uxorem relinquere divina lex nulla ratione concedit: quia postquam copulatione conjugii viri atque mulieris unum corpus efficitur, non
Abbreviated transcription (Latin):
quãde tantȩ iiquitatis ꝑ p&ratione c̃¬
cepimꝰ : eiuscitius ualeas correctione mol¬
lire Nã & uitali defensori p̃cepimꝰ ut
uob hac incausa solaciari ñ differat : Sed
quia memoratus p&rus ab homine filii
nr̃i magnifici filoxeni dicit᷑ defensari
apud eum uobis cũ omnistudio & caritate
in stant̃ agendũẽ ut eã sine aliqua faci¬
at dilatione restitui. quẽ c redimus hoc
quia bonꝰ omnino uiressedicit᷑ sinemora
facturũ. Qđsi forte qd non credimus
aliqua fuerit excusatione dilatũ. tc̃
&iã publice contestandus e. atq nobis
urbõ regiã scribat᷑ quatenꝰ qđ fieri cau¬
te neglegit ea quadignũ ẽ ultione
plectatur
Gregor̃ Adriano notario panormo
Agatosa latrix p̃sentiũ quest aẽ ma¬
ritũ suũ c̃tra uoluntatẽ suã in monas¬
terio urbiciabbatis gõ conuersũ. Quod
quia ad eiusdõ abbatis culpã & inuidiã
non est dubiũ ꝑtinere experientiae

Expanded text:
quam de tantae iniquitatis perpetratione coquam de tantae iniquitatis perpetratione concepimus, ejus citius valeas correctione mollire. Nam et Vitali defensori praecipimus ut vobis hac in causa solatiari non differat. Sed quia memoratus Petrus ab homine filii nostri magnifici Philoxeni dicitur defensari, apud eum vobis cum omni studio et charitate instanter agendum est, ut eam sine aliqua faciat dilatione restitui, quem credimus hoc, quia bonus omnino vir esse dicitur, sine mora facturum. Quod si forte, quod non credimus, aliqua hoc fuerit excusatione dilatum, tunc etiam publice contestandus est. Atque fraurbem regiam 1047 scribamus, quatenus, quod fieri honeste negligitur, ea qua dignum est ultione plectaturGregorius Adriano notario Panormitano. Agathosa latrix praesentium questa est maritum suum contra voluntatem suam in monasterio Urbici abbatis esse conversum. Quod quia ad ejusdem abbatis culpam et invidiam non est dubium pertinere, experientiae
Abbreviated transcription (Latin):
ter accipit᷑ qđ intentione s alutis offer
in suo ꝓpitius timore disponat. qua¬
tenꝰ & illi s acerdo talit̃ deseruire et
conspectu lpsius infuturo securi adsis¬
tere &sine metuualeamꝰ:¬
te subsistit omninos frat̃nita surã comn¬
tristatos intellegat curtantũ pigra
uł deses exuterit ut ante ad nos facti
prauitas quã correctio ꝑuenir&. Ques¬
tus itaq: est qđ cognatã eius cui aliquan¬
do p&rus quida ne qui ssimꝰ diabolico
instinctu de monasterio exire suaserat
atq a gratio sonatarionrõ fuerat mu¬
tato habitu unde exierat reuocata.
ne quis simꝰ uir iniquasuasione demonaste¬
rio rursus eicions apud senuncusq in pu¬
dice retineat. Exquare ualde nos sicut
diximꝰ tua desidia contristauit curnecdũ
in monã steriũ reuocata sit ac retrusa.
uelnuncergo proposititu consideratio &
telus castitatis accendat id sũmopere mo¬
dis quibus potueris studere ut asperitatẽ

Expanded text:
ter accipitur, quod intentione salutis offertter accipitur, quod intentione salutis offertin suo propitius timore disponat; quatenus et hic illi sacerdotaliter deservire, et in conspectu ipsius in futuro securi assistere et sine metu valeamla veritate subsistit, omnino nos fraternitas vestra contristatos intelligat, cur tam pigra vel deses exstiterit, ut ante ad nos facti pravitas quam correctio perveniret. Questus itaque est quod cognatam ejus, cui aliquando Petrus quidam nequissimus diabolico instinctu de monasterio exire suaserat, atque a Gratioso notario nostro fuerat mutato habitu unde exierat revocata, nequissimus vir iniqua suasione de monasterio rursus ejiciens, apud se nuncusque impudice retineat. Ex qua re valde nos sicut diximus, tua desidia contristavit, cur necdum in monasterium revocata sit ac retrusa. Vel nunc ergo propositi tui consideratio et zelus te castitatis accendat id summopere modis quibus potueris studere, ut asperitatem
Abbreviated transcription (Latin):
tio ad pͣdictȩ mulieris  adhortatio¬
nẽ compellat. Et ne forte ꝑ tẽpustran¬
sisse inuolunta tõnecessitas uideatur :¬
lingua illiurã medela sit atq ad mo¬
nen tibu s uob: orationibus operã d&.
dememoria lamenta penitentiao
non recedant. redemptori nr̃o cor
penitens exhibeat. & castitatis dãna
quã ei corpore seruare ñ licuit fletu
resarciat. Quia ergo p̃dicca mulier
illi sit de substantia sualudicare qđ uelit:
Vr̃m enĩ sine dubiobonũ facitis. sibona
uolentibus opem fertis. Haecigit᷑
dilectissimi frs quȩ loquim ex quanto
procedant amore pensate. & omnia
cũ ea quaedicunt᷑ caritate sũ scipite. Nã
dumunũ inredẽptori fnr̃ĩ corporecor¬
pussumꝰ : in his que uob̵ nocere sentio
simul uror. Qua aũt intentione quaue
affectu hancaduos epł ammiserim cor
diur̃o ueritatis ductor aperiat. Et
ideo haec frat̃nauos admonitionon
contrist& quia & a sperũ poculũ liben¬

Expanded text:
tio ad praedictae mulieris vos adhortatiotio ad praedictae mulieris vos adhortationem impellat. Et ne forte per tempus transisset in voluntatem necessitas, lingua illi vestra medela sit, atque, admonentibus vobis, orationibus operam det, de memoria lamenta poenitentiae non recedant, Redemptori nostro cor poenitens exhibeat, et castitatis damna quam ei corpore servare non licuit, fletu resarciat. Quia ergo praedicta mulier illi sit de substantia sua 1022 judicare quod velit. Vestrum enim sine dubio bonum facitis, si bona volentibus opem fertis. Haec igitur, dilectissimi fratres, quae loquimur ex quanto procedant amore pensate, et omnia cum ea qua dicuntur charitate suscipite. Nam dum unum in Redemptoris nostri corpore corpus sumus, in his quae vobis nocere sentio simul uror. Qua autem intentione, quove affectu hanc vobis epistolam miserim, cordi vestro veritatis auctor aperiat. Et ideo haec fraterna vos admonitio non contristet, quia et asperum poculum liben
Abbreviated transcription (Latin):
doloris erumpere & dilectionẽuram
anxi&udine caritatis ex asperare: qđ
illic uosnimiũ neglegentes a cremissos
dicit᷑ extitisse. ubi studiũ urm acrit̃
iustitiȩ rectitudo & zelus debuit casti¬
tatis accendere. Peruenit aũt̃ adnos
siagriã quandã religiosã mutatis&iã
uestibus ad secutã posteaq marito uio¬
lent̃ eẽ qđ audire iniquum ẽ sociatã
&nullo uos ieiꝰ defensione dolo reper¬
motos. Qđ silta ẽ uehemtius i gemes¬
co neapud omni potentẽ dnm qđ absit
mercennarii officiũ & ñ pastoris meri¬
tũ habeatis quippe quimore lupi
ouem laniandã sinecertamine reliquis¬
tis. quid enim dicturi quã ue ratio¬
nẽ futuro estis iudice reddituri. quos
stupri solutio ñ cõmouit. quos ad de feni¬
dendũ fauor nequaquã religiosi ha¬
bitus excitauit : quos ad tutandã pudi¬
citiȩ in tegritatẽ sacerdotalis conside¬
ratio ñ erexit : Vel nuncergoneglectꝰ
ad memoriã redeat huius recordatio
culpae sollicte. &officiiur̃ĩ cansidera¬

Expanded text:
doloris erumpere, et dilectionem vestram anxietate charitatis exasperare, quod illic vos nimium negligentes et remissos dicitur exstitisse, ubi studium vestrum acriter justitiae rectitudo et zelus debuit castitatis accendere. Pervenit autem ad nos Syagriam quamdam vitam religiosam mutatis etiam vestibus assecutam, posteaque marito violenter esse, quod dici iniquum est, sociatam, et nullo vos in ejus defensione dolore permotos. Quod si est, vehementius ingemisco, ne apud omnipotentem Dominum, quod absit, mercenarii officium, et non pastoris meritum habeatis, quippe qui in ore lupi ovem laniandam sine certamine reliquistis. Quid enim dicturi, quamve rationem futuro estis judici reddituri, quos stupri solutio non commovit, quos ad defendendum favor nequaquam religiosi habitus excitavit, quos ad tutandam pudicitiae integritatem sacerdotalis consideratio non erexit. Vel nunc ergo neglectus ad memoriam redeat, hujus recordatio culpae sollicite et officii vestri considera
Abbreviated transcription (Latin):
xxuiiii. łemineuero quae habitum
religiosũ aut uel amen obtentu reli¬
giositatis susce pert̃ cũ essent uiri po¬
tentes deinceps uiro sociari ñ ꝑmittun¬
t̃ sed eligant᷑ monasteria ubi regula¬
rit̃ uiuant aut i domibus susceptũ
habitũ caste obseruent. Contra aũt
turpes inuentȩ : ꝓuidentia epi scđm cul¬

Expanded text:
us. Feminae vero quae habitum religiosum aut velamen sub obtemptum religiositatis suscipiunt, cum essent vero potentes, deinceps viros sociari non permittantur, sed eligentes monasterium regulariter vivant, aut in domibus susceptum habitum caste observent. Contra autem turpes inventae, providentia episc
Abbreviated transcription (Latin):
tuunt᷑. deb& ergounquisq eorũ tam
pro eđasticis quã etiã propriis actioni¬
bus excepto publicouidelic& crimine ha¬
bere aduocatũ ñ malesus pectũ sedbo¬
nȩ opinionis & laudabilis artis inuen¬
tum nedũ humana lucra attendunt :
tus qui aduocatũ iniudiciũ proferre
ñ ualeat. corã plebeꝓpria suũ ep̃m eun¬
anmalȩ c̃uersationis existat. autcuiꝰ
rei causa debite aduocatũ habere ñ
possit. Malȩ uero inuentꝰ proquali¬
tate culpȩ scđm canonicã normam
emendari curet᷑¬

Expanded text:
tam pro ecclesiasticis, quam etiam propriis suis actionibus, excepto publico videlicet crimine, habere advocatum, non male suspectum, sed bonae opinionis et laudabilis artis inventum, ne dum humana lucra attendunt, atus, qui advocatum in judicium proferre non valeat, coram plebe propria suum epan malae conversationis existat, aut cujus rei causa debite advocatum habere non possit: male vero inventus, pro qualitate culpae secundum canonem normam emendari curet
Abbreviated transcription (Latin):
cũ raptore habitare consenserit. &ipsa
ex cõmunicatione simili feriat᷑. Quae
forma depenitentib: uł uidius io propo¬
si tomanentibus sub districtione ecłasti¬
ca conseru&ur. Qđsiquis sacerdos sci¬
ens huiusmodi ꝑsonis comm unicaue¬
rit. anointe gro pacẽ ecđasticã non ha¬

Expanded text:
bitare consenserit, et ipsa excommunicatione simili feriatur: quae forma et de poenitentibus ac viduis in proposito manentibus sub districtione ecclesiastica conservetur. Quod si quis sacerdos sciens hujusmodi personis communicaverit, anno integro pacem Ecclesiae non ha
Abbreviated transcription (Latin):
ta pompĩniana inmonasterio mutata
olim religiosaueste conuertit abstrahi
ab eauł in qui&arinullomodo patiaris.
sod inea qua sunt conuersione dõ ꝓtegen¬
tepermaneant.

Expanded text:
ta Pomponiana in monasterio mutata olim religiosa veste convertit, abstrahi ab ea vel inquietari nullo modo patiaris, sed in ea qua sunt conversatione, Deo protegente, permaneant.
Abbreviated transcription (Latin):
solũ admale contemptũ habitũ sine excu¬
satione aliqua reuocare. sed &iã imo¬
nasterio ubi omnino districte ualeatcus¬
to diri detrudere. & ita omnẽ circa
illã sollcitudinẽ exhibere. ut quam sit
ne fariũ qđ commisit extua possit dis
qđ noncredimꝰ laicorũ aliquotibi inge¬
nio temptauerit obsistendũ a sacratis
pende nobisq renuntiare festina. ut
quantũ ececrabile qđ prȩsumit post¬
quã c̃sideratione ꝓpria ñ aduertit em̃¬
dationis qualitate cognoscat. In his aut̃
omibus Itate cautũ ac stude uigilantem
ostendere ut culpã tuã non geminare
neglectus. sed aliquantis perualeat sol¬
licitudo minuere
Gregorius sergio defensorinro. Si homo
esses aut districtionẽ aliquã habuisses.
lta regulari disciplinȩ debuisticustos ex¬
istere ut eaquȩ illic ilicitẽ cõmittuntur.
ante uindicta corriger& quã ad nosearũ
nuntius peruenir&. Sed dumnimia te

Expanded text:
solum ad male contemptum habitum sine excusolum ad male contemptum habitum sine excusatione aliqua revocare, sed etiam in monasterio, ubi omnino districte valeat custodiri, detrudere, et ita omnem circa illam sollicitudinem exhibere ut quam sit nefarium quod commisit ex tua possit distquod non credimus, laicorum aliquo tibi ingenio tentaverit obsistendum, a sanctisspende; nobisque renuntiare festina; ut quantum sit exsecrabile quod praesumit, postquam consideratione propria non advertit, emendationis qualitate cognoscat. In his autem omnibus ita te cautum ac stude vigilantem ostendere ut culpam tuam non geminare neglectus, sed aliquantisper valeat sollicitudo minuereGregorius Sergio defensori. Si homo esses, aut districtionem aliquam habuisses, ita regularis disciplinae debuisti custos existere, ut ea quae illicite illic committuntur, ante vindicta corrigeret, quam ad nos eorum nuntius perveniret. Sed dum nimia te
Abbreviated transcription (Latin):
thema sit ł tresponder̃ om̃s tertio ana¬
thema sit
in coniugiũ duxerit anathemasit. Et
responder̃ om̃s t̃tio anathemasit.
Tregorius uitaliano epõ si pontino
Sicustos religiosi habitus aut eẽ nosses
eps filiae gloriosae memoriae tulliani
magistrimilitis te illic posito proiectis
religio sisuestibus ad secularẽ reuerti
torpore deprimeris. in tuo dedecore res
ad pͣsens inlicita impune cõmissa est. Nã
siut prȩfati sum sollicitus extitisses prius
ad nos ultio mulieris prauissimae quam
culpa debuit ꝑuenire. quia ergo tantũ
hebes tantũq es neglegens. ut nisi canoni¬
cã inte fueris coherutionẽ expertꝰ In alus
districtionẽ & disciplinã nesciascustodire
qualit̃ debeas essesollicitus. congruo tibi
& excitatus saltim exequere qđ pressius
nuncusq ignauia distulisti. In stantiae
ergo tuȩ sit p̃dictã mulierem una cũ sergio
defensoren rõ comp̃hendere et statim ñ

Expanded text:
thema sit; et responderunt omnes tertio, anathema sit; et responderunt omnes tertio, anathema sit. in conjugio duxerit, anathema sit; et responderunt omnes tertio, anathema sit.regorius Vitaliano episcopo Sipontino. Si custos religiosi habitus aut esse nosses episcopus, filiae gloriosae memoriae Tulliani, magistri militiae, te illic posito, nec projectis religiosis vestibus ad saecularem reverti torpore deprimeris, in tuo dedecore res ad praesens illicita impune commissa est. Nam, sicut praefati sumus, si sollicitus exstitisses, prius ad nos ultio mulieris pravissimae quam culpa debuit pervenire. Quia ergo tantum hebes, tantumque es negligens, ut nisi canonicam in te fueris coerctionem expertus, in aliis districtionem et disciplinam nescias custodire, 901 qualiter debeas esse sollet excitatus saltem exsequere quod pressus nunc usque ignavia distulisti. Instantiae ergo tuae sit praedictam mulierem una cum Sergio defensore comprehendere, et statim non
Abbreviated transcription (Latin):
uelandis suporius lateduximꝰ disse¬
rendũ. quae si propria uoluntate ꝓ¬
fossã pristini c̃iugii castitatẽ mutabi¬
limente calcauerint periculiei n t̃ erit
quali dãdebeat satis factione placare.
missã dõ pudictiae fidẽ debuit custo¬
dire. Nos aut̃ nullũ talibus laqueũ de¬
bemꝰ inicere sed solis adhortationib: prȩ¬
mii sempt̃ni poonasq: proponere diuini
iudicii. ut nr̃asit ab soluta conscientia. &
illarũ ꝓse rationẽ dõ reddat hitentio:
Cauendũ ẽ quippe quȩ decarũ moribus
actibusq beatꝰ apłs paulus testat᷑. quod
planius exponerep᷑ terimꝰ nesexus insta¬
bilis nontã de terreri quã ad moneri ui¬
sed spontaneo iudicio uirginitatis pro¬
positd̃ atq habitũ suscepert̃. si postea
nuptias eligunt pͣuaricant᷑. &iam si
nondũ eis gratia c̃secrationis accessit.
Cuius utiq non fraudarent᷑ munere
sibi ꝓposito permanerent.
Siquis presbiterã duxerit inc̃iugio ana¬

Expanded text:
velandis supvelandis suprendum, quae si propria voluntate professam pristini conjugii castitatem mutabili mente calcaverint, periculi earum intererit, quali Deum debeant satisfactione placare. missam Deo pudicitiae fidem debuerunt custodire. Nos autem nullum talibus laqueum debemus injicere, sed solas adhortationes praemii sempiterni, poenasque proponere divini judicii: ut nostra sit absoluta conscientia, et illarum pro se rationem Deo reddat intentio. Cavendum est quippe, quae de earum moribus actibusplanius exponere praeterimus, ne sexus instabilis non tam deterreri quam admoneri vised spontaneo iudicio virginitatis propositum adque habitum susceperunt, si postea nuptias eligunt, praevaricantur, etiam si nondum eis gracia consecrationis accessit; cuius utique non fraudarentur munere, si in proposito permanerent. Si quis presbyteram duxerit in conjugio, ana
Abbreviated transcription (Latin):
Raptores igit᷑ uiduarũ uł uirginũ ob
inmanitatẽ tanti facinoris detestam᷑.
illo suehementius ꝑ sequendo qui sacras
trimonio suo sociare temptauerint.
quos pro tamne fandissimicriminis
Fos qui rapiunt mulieres sub nomine
simulhabitandi cooperantes dut conhi¬
bentes raptorib: decreuit scã sy nođ
ut si quidem derici suNt decidant gra¬
du proprio. si uero laiciana thema¬
pis incarteribus deputant᷑ ab archi¬
diacono seu prȩposito ecđȩ diebus
singulis dominicis reꝗrantur. ut
necessitas uinctorũ scđm pͣceptũ di¬
uinũ miseri corditer subleu&ur:
atq a pontifice instituta fideli &
diligenti ꝑ sona quȩ necessario pro¬

Expanded text:
Raptores igitur viduarum, vel virginum, ob immanitatem tanti facinoris, detestamur, illos vehementius persequendo qui sacras matrimonio suo sociare tentaverint: quos pro tam nefandissimi criminis Eos qui rapiunt mulieres, sub nomine simul habitandi cooperantes, aut conviventes raptoribus, decrevit sancta synodus ut, si quidem clerici sint, decidant gradu proprio; si vero laici, anathemapis in carceribus deputantur, ab archidiacono seu praeposito ecclesiae singulis diebus Dominicis requirantur, ut necessitas vinctorum secundum praeceptum divinum misericorditer sublevetur; atque a pontifice instituta fideli et diligenti persona, quae necessaria
Abbreviated transcription (Latin):
frat̃nitatistuȩ eũ debeat euocare iudi¬
ciũ. Ideoq scitatituae necessariũ
duximus scribendu. ut si quos desar¬
dotibus ad tuã dioce simꝑtinentibus
cũ extranei s mulierib: cognouerithabi¬
tare. uł certede quib: dictu soptatus
tuȩ ronuntia uerit sc̃itati ad monitione

Expanded text:
e eum debeat evocare judicium, ideo sanctitati tuae necessario duximus scribendum ut si quos de sacerdotibus ad tuam dioecesim pertinentibus cum extraneis cognoverit habitare, vel certe de quibus antedictus Optatus tuae renuntiaverit sanctitati procace
Abbreviated transcription (Latin):
nereatu subiacebit: Is autẽ qui ordi¬
natꝰ fuerit si ñ explacito neq ex actꝰ¬
aut petitus post acceptas cartas aut
palliũ offerre aliquid cuilib& ex
clero gratiȩ tantũ modo causȩ uolue¬
rit. hoc accipinullomodo phibentur
quia eiꝰ oblationullã culpae maculȩ in¬
gerit quȩ ex accipientis ambitu ñ ꝓcessit :¬
II Multos ecđ astica familia nouimꝰ ad omnipo¬
tentis dĩ seruitiũ festinari. ut abhumana
seruitute liberiindiuino seruitio ualeant
in monasteriis conuersare quossi passim
dimittimꝰ omnib: fugiendi eccłasticȩ iuris
inuenimꝰ negarequȩdã ꝗ dedit omnia
Vnde necesse ẽ ut quis quis ex iuris eccłas¬
ticȩ seruitutis ad dĩ seruitiũ conuerti¬

Expanded text:
ne reatu subjacebit. Is autem qui ordine reatu subjacebit. Is autem qui ordinatus fuerit, si non ex placito, neque exactaut petitus, post acceptas chartas et pallium offerre aliquid cuilibet ex clero gratiae tantummodo causa voluerit, hoc accipi nullo modo prohibemus, quia ejus oblatio nullam culpae maculam ingerit, quae ex accipientis ambitu non processit. Multos ex ecclesiastica familia novimus ad omnipotentis Dei servitium festinare, ut ab humana servitute liberi in divino mysterio valeant in monasteriis conversari. Quod si passim dimittimus, omnibus fugiendi ecclesiastici juriinvenimur negare quaedam qui dedit omnia. Unde necesse est ut, si quis ex juris ecclesiastici ser
Abbreviated transcription (Latin):
ut fer&rũ quoromanipontificis corpus ad
sepeliendũ ducit᷑ nullo tegmine uel&
Quã decr&i meicurã gerere sedis huius
prb̃is acdiaconib: censemus : Siquis uero
exeorũ ordine hoccurare neglexerit
anathema sit. & respondert̃ omnes
anathema sit.
Antiquã patrũ regulã sequens. nihil
um quã deordinationib: accipiendũ ẽẽ
constituo neq: exdatione pallii. neq
ex traditione cartharũ neq ex ea quȩ
noua ꝑ ambitionẽ simulatioinuenit ap¬
pellatione pastelli. Pat& enĩ quia ordi¬
nando ep̃o pontifex manũ inponit.
euangeli cã uero lectionẽ ministerlegit
ep̃i uocẽ suã uł calamũ uenundare
Pro ordinatione ergo uel pallio seu car¬
tis atq pastello eundẽ qui ordinandus
est uł ordinatus. omnino aliquid dare
ꝓhibeo. Ex quib: prȩdictisreb: siquis
hunc aliquid commodi appellatione
exigere uł p&ere forte prȩsumpse¬
rit. in districto omni potentis dĩ ex ami¬

Expanded text:
ut feretrum quo Romani pontificis corpus ad ut feretrum quo Romani pontificis corpus ad sepeliendum ducitur nullo tegmine veletur. Quam decreti mei curam gerere sedis hujus presbyteros ac diaconos censeo. Si quis vero ex eorum ordine haec curare neglexerit, anathema sit. Et responderunt omnes: Anathema sit. 5. Antiquam Patrum regulam sequens, nihil unquam de ordinationibus accipiendum esse constituo, neque ex datione pallii, neque ex traditione chartarum, neque ex ea quam nova per ambitionem simulatio invenit appellatione pastelli. Quia enim ordinando episcopo pontifex manum imponit , evangelicam vero lectionem minister legit,ejus vocem suam vel calamum venundare. Pro ordinatione vero, vel pallio, seu chartis, atque pastello, eumdem qui ordinandus vel ordinatus est omnino aliquid dare prohibeo. Ex quibus praedictis rebus si quis hinc aliquid commodi appellatione exigere vel deferre forte praesumpserit, in districto Dei omnipotentis exami
Abbreviated transcription (Latin):
eccłȩ posse competere ꝑuim ten&᷑. Prohi¬
de presenti decr&o constituo ut siquis
eccłasticorũ umquã titulos ponere siue
in rustico siue in urbano prȩdio sua spon¬
te p̃sumpserit : anathema sit & respon¬
deruNt om̃s anathemasit¬
ui Isautẽ qui prȩ est eccłȩ si hoc uł ipse fieri
p̃cipit uł sine sua pͣceptione factũ digna
puniri anim aduersione neglexerit :
anathema sit & responderunt om̃s ana¬
themasit
Sicut in dignos nos ꝑbeatip&ri apłi reue¬
rentiã mensfideliũ uenerat᷑. Ita nr̃am
infirmitatẽ dec& sem& ipsam semꝑ agnos¬
cere & in pensȩ sibi uenerationis onera
declinare : Ex amore quippe fidelium
hui sedis rectorib: mos ultra terminum
erupit. ut cũ eorũ corporahumanda
deferunt᷑ hȩc dalmaticis contegant
easdemq dalmaticas ꝓscĩtatis reueren¬
tia sibim & partiendas populus scindat.
rib: sumitur qđ ꝓmagna reuerentia
serua᷑. Dequare p̃senti decr&o constituo

Expanded text:
ecclesiae posse competere, vi tenetur. Proinecclesiae posse competere, vi tenetur. Proinde praesenti decreto constituo, ut si quis ecclesiasticorum unquam titulos ponere sive in rustico, sive in urbano praedio sua sponte praesumpserit, anathema sit. Et responderunt omnes: Anathema sit. Is autem qui Ecclesiae praeest si hoc vel ipse fieri praeceperit, vel sine sua praeceptione factum digna punire animadversione neglexerit, anathema sit. Et responderunt omnes: Anathema sit. 4. Sicut indignos nos beati apostoli Petri reverentia mens fidelium veneratur, ita nostram infirmitatem decet semetipsam semper agnoscere, et impense sibi venerationis onera declinare. Ex amore quippe fidelium hujus sedis rectoribus mos ultra meritum erupit, ut cum eorum corpora humanda 1290 deferuntur, haec dalmaticis contegant, et easdem dalmaticas pro sanctitatis reverentia sibimet partiendas populus scindat; re sumitur quod pro magna reverentia reservatur: de qua re praesenti decreto constituo
Abbreviated transcription (Latin):
bus ad secr& a cubiculi seruitia laici
pueri ac sȩcularer obsequantur.
& cũ pastoris uita esse discipulissẽp
debeati exemplo : plerũq lerici qua¬
lis insecr&o sit uita siu pontificis
nesciunt. quam tantũ ut dictum est
seculares pueri sciunt. Dequa re
p̃senti decreto constituo ut quidã ex
clericis uł &iã exmonachis electi
ministerio cubiculi pontificalis obse¬
quant᷑. ut is qui in loco ẽ regiminis
habeat testestales quiuitȩ eius in
secr&o conuersationẽ uideant &
quiex uisione sedula exemplum ꝓfectus
sumant
reprehensibilis erupit . ut cũ rectores eiꝰ
patrimonii urbana uel rustica prȩdia iu¬
re illis competere posse suspicant᷑ fiscali
more titulos imprimant. atq. hoc quod
comp&ere pauperib aestimant ñ iudi¬
cio sed manib: defendant. Et cũ ꝑprȩdi¬
catores suos ueritasdicat. nihil ꝑcontenti¬
onẽ &iã ipsũ litigiosȩ contentionis malũ
transcendit᷑. et res quȩ lib& cũ ȩstimatur

Expanded text:
bus ad secreta cubili servitia laici bus ad secreta cubili servitia laici pueri ac saeculares obsequantur. Et cum pastoris vita esse discipulis semper debeat in exemplo, plerumque clerici qualis in secreto sit vita sui pontificis nesciunt, quam tamen, ut dictum est, saeculares pueri sciunt. De qua re praesenti decreto constituo ut quidam ex clericis vel etiam ex monachis electi ministerio cubiculi pontificalis obsequantur, ut is, qui in loco est regiminis, habeat testes tales qui veram ejus in secreto conversationem videant, qui ex visione sedula exemplum profectus sumant.t valde reprehensibilis erupit, ut cum rectores ejus patrimonii urbana vel rustica praedia jure illis competere posse suspicantur, fiscali more titulos imprimant, atque hoc, quod competere pauperibus aestimant, non judicio, sed manibus defendant. Et cum per praedicatores suos Veritas dicat: « Nihil per contentionem , » etiam ipsum litigiosae contentionis malum transcenditur, et res quaelibet, cum aestimatur
Abbreviated transcription (Latin):
& prbis residens ad sistentib: dia conib: &
cuncto lero dixit : in scã hacromana ecđa
cuidiuma dispensatio prȩcẽ me uoluit. dudũ
consu& udo ẽ. ualde reprehensibilis exorta
ut quidã ad sacra altari s ministeria cantores
eligant᷑ & india conatus ordine constituti.
modulationiuocis in soruiant : quos ad p̃di¬
cationis officiũ &elemosinarũ studium ua¬
care congruebat. Vnde fit plerũq ut ad sa¬
crũ ministeriũ dũblanda uox quȩrit᷑ : quȩri
c̃grua uita neglegat᷑. & cantor ministerdm̃
moribus stimul& : cũ populũ uocibus de¬
lectat. Quadere p̃senti decr&o constituo
ut in sede hac sacri altaris ministri cantare
uero acreliquas lectiones censeo ꝑsubdia¬
conosuł si necessitas exigit ꝓminoresordi¬
nes exhiberi. Siquis autẽ contra hoc decre¬
tũ meũ uenire temptauerit. anathema
sit & responderunt om̃s anathemasit.
Uerecundusmos torpore in discretio¬
nis inoleuit. ut huius sedis pontifici¬

Expanded text:
ris residens, adstantibus diaconibus et ris residens, adstantibus diaconibus et cuncto clero, dixit: In sancta hac Romana Ecclesia, cui divina dispensatio praeesse me voluit, dudum consuetudo est valde reprehensibilis exorta, ut quidam ad sacri altaris ministerium cantores eligantur, et in diaconatus ordine constituti modulationi vocis inserviant, quos ad praedicationis officium eleemosynarumque studium vacare congruebat. Unde fit plerumque, ut ad sacrum ministerium, dum blanda vox quaeritur, quaeri congrua vita negligitur, et cantor minister Deum moribus stimulet, cum populum vocibus delectat. Qua de re praesenti decreto constituo ut in sede hac sacri altaris ministri cantare vero ac reliquas lectiones censeo per subdiaconos, vel si necessitas exigit, per minores ordines exhiberi. Si quis autem contra hoc decretum meum venire tentaverit, anathema sit. Et responderunt omnes: Anathema sit. Verecundus mos torpore indiscretionis inolevit, ut hujus sedis pontifici
Abbreviated transcription (Latin):
ceptus fuerat dioscoros secundȩ sedis
prȩsulẽ sua auctoritatedamnauit.
& impiã srnodũ ñ consentiendo sola submo¬
uit & ueritate ut synodus calcidonensis
fier& sola de creuit. inqua ergo solaius
habuit ab soluendieos quossy nodica decr&la¬
perculerant. sic &iã sine synodo in hac
nos dãnassecognoscit᷑. IT ẼDE EADIMR E
Post quingentos annos constituta p̃ieos
uelle sub uertere cũ triginta annorũ lex
hominũ ñ possit abrumpi. scm̃ athanasiũ
ideo ñ fuisse damnatũ asynodo orientis :
quia sedesista ñ consenserit. Sc̃m lohannẽ
constantino politanũ. Sc̃m flauianũ Siea
ergo ñ consentiente sola quidemnati sunt
a synodo orientis ñ potuerunt eẽ dãnati
consequens est &iam sine srnodo qui eadẽ
tussit. INCIPIVNTDECRITA
ribuspissimorũ ac serenissimorũ domni
mauricii tiberii & theodosii augustorũ.
eiusdẽ domniimperii mauricii anno xiii.
triapłi corpore cũ ep̃is omnib: romanȩ eccłȩ¬

Expanded text:
ceptus fuerat Dioscorum secundae sedis ceptus fuerat Dioscorum secundae sedis praesulem sua auctoritate damnauit et impiam synodum non consentiendo sola submouit et <pro> neritate ut synodus Calchedonensis fieret sola decreuit. in qua ut ergo sola ius habuit absoluendi eos, quos synodica decrperculerant, sic etiam sine synodo in hac m damnasse cognoscitur. » Item de eadem re. » Post quingentos annos constituta Christi eos velle subvertere, cum triginta annorum lex hominum non possit abrumpi sanctum Athanasium ideo non fuisse damnatum a synodo Orientis, quia sedes ista non consenserit; sanctum Joannem Constantinopolitanum, sanctum Flavianum. Si ea ergo non consentiente sola, qui damnati sunt a synodo Orientis, non potuerunt esse damnati, consequens est etiam, qui eadem tus sit. In quo inter caribus piissimi ac serenissimi domini Mauricii Tiberii, et Theodosii Augustorum, ejusdem domini imperii Mauricii anno tertiotri corpore, cum episcopis omnibus ac Romanae Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
EXTELÃ PAPAE GELASIIAD
ANASTASIŨ PRINCIET A
DEACACIO IN CONCILIO CALCE¬
DONENSI. MSEDEAPTICACOVPE¬
TINTEUISSIDAMNATVM
gata pontificũ sedes beatip&ri apłiius¬
habeat resoluendi ut pote quȩde omni
eccłȩ fas habeat iudicandi. neq cuquã de
eius liceat iudicare iudicio. Siquidem ad
illã dequalib& mundiparte appellari
uoluerit. ab illa autẽ nemosit appellare
rũ &iã sine ullo synodo prȩcedente ex
soluendi quossrnodus iniquadamnaue¬
rat . & dã nandi nulla existente synodo
quos oportuit habuerit facultatẽ.
rat quẽ tam̃ exceptũ sede apłica quia
damnationigrecorũ non consensit ab¬
soluit. Sc̃e memoriȩ nihi lominꝰ iohanne
constantino politanũ. srnodus &iã catho¬
licorũ prȩsulũ certedã nauerat que
similimodo sedes apłica &iam sola quia
ñ consensit absoluit. Itẽq scm flauianũ
pontificẽ grecorũ congregatione dam¬
natũ paritenore qm̃ sola sedes apłica non
consensit ab soluit. potiusq qui illic re¬

Expanded text:
tola papae Gelasii, ad Anastasium principem de Acatio, in concilio Chalcedonense a sede apostolica competenter fuisse damnatum. « gata pontificum, sedes beati Petri aphabeat resoluendi, utpote quae de omni ecclesia fas habeat iudicandi neque cuiquam de eius liceat iudicare iudicio, siquidem ad illam de qualibet mundi parte canones appellari uoluerunt, ab illa autem nemo sit appellare rum etiam sine ulla synodo praecedente et absoluendi quosrat, et damnandi, nulla existente synodo, quos oportuit habuerit facultatem. rat, quem tamen exceptum sedes apostolica, quia damnationi Graecorum non consensit, absolvit. Sanctae memoriae nihilominus Joannem Constantinopolitanum synodus etiam catholicorum praesulum certe damnauerat, quem simili modo sedes apostolica etiam sola, quia non consensit, absoluit. itemque sanctum Flauianum pontificum Graecorum congregatione damnatum pari tenore. quoniam sola sedes apostolica non consensit, absoluit potiusque qui illic re
Abbreviated transcription (Latin):
ginalis comp&itor potens uł raptor
aliquis formidator uł si &i am aliquo
mortis periculoso scrupulo conpunc¬
ta fuerit nenon uelata moriatur :
dut exigentibus parentibus aut his
ad quorũ curã ꝑtin& uela uerituirginẽ
seu uelauit in trauiginti quinq annos
a&atis non ei obsit conciliũ qđ de isto an¬
norũ numeru constitutum est : Nosuero

Expanded text:
l petitor potens vel raptor aliquis formidatur, vel si etiam aliquo mortis periculoso scrupulo conpuncta fuerit, ne non velata moriatur, aut exigentibus parentibus aut his, ad quorum curam pertinet, velaverit virginem seu velavit ante viginti quinque annos aetatis, non ei obsit concilium, quod de isto annorum numero constitutum est. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
erint ut si ad terrenas nuptias spon¬
te transierint. id cus todiendũ esse
decreuimꝰ ut pęnitentia his nec statĩ
d&ur & cũ data fuerit nisi plena
satis fecerint dõ inquantũ ratiopo¬

Expanded text:
erint, si ad terrenas nuptias sponte transierint, id custodiendum esse decrevimus, ut poenitentia his nec statim detur, et cum data fuerit, nisi plene satisfecerint Deo, in quantum ratio po
Abbreviated transcription (Latin):
Quaecũq &iã puellae seu propria
uolunta temonas teriũ exp&unt seu
a parentib offerunt᷑. annũ in ipsa
ueste quaintrauerint permaneant
In his uero monasteriis ubi ñ ꝑp&uo
tenent᷑ inclusȩ. trienniũ inea qua
intrauerint ueste ꝑmaneant. &
postmodũ scđm statuta monastorii
ipsius in loco quẽ elegerint perma¬
nere uestim̃ tareligionis accipiant.
Quae sideinceps sacra relinquentes
transcenderint. illȩ quaeh domib:
propriis tã puellae quã uiduȩ com¬
mutatis uestibus conuertuntur cũ
his quibus coniugio copulant᷑ ab ecđȩ
cõmunione priuent᷑. Sane siculpã
sequestratione sanauerint. ad com¬
munionis gratiã reuocent᷑¬

Expanded text:
Quaecunque etiam puellae, seu propria voluntate monasterium expetunt, seu a parentibus offeruntur, annum in ipsa in qua intraverint veste permaneant; in his vero monasteriis ubi non perpetuo tenentur inclusae, triennium in ea qua intraverint veste permaneant, et postmodum secundum statuta monasterii ipsius in quo elegerint permanere vestimenta religionis accipiant. Quae si deinceps, sacra relinquentes quae in domibus propriis, tam puellae quam viduae, commutatis vestibus convertuntur, cum his quibus conjugio copulantur ab Ecclesiae communione priventur: sane si culpam sequestratione sanaverint ad communionis gratiam revocent
Abbreviated transcription (Latin):
tionis omnibus causas orare fas nonsit
sod post elapsa quoq spatia recuperandȩ
possessi oni legibus prȩstituta litigium
eis inferentibus largiri conueni &.
Vteos momentariae perinde possessioni
restituant: Acsi re uersus dominus
litigass&. cui tamen quolib& tem pore
reuerso actionem recuperandȩ possessionis
indulsimus. Quiafieri potest ut resti¬
tutio propter seruulos infideles uel neglo¬
gentes propinquos uel amicos et colonos
interea differatur. bsentienim offictre
non deb& tem pusemen sum quodrecupe¬
randae possessioni legibus praestitum est.
sõdre formato statu qui periniuri am sub¬
latus est omnia quȩ su perert ad discep¬
tationem litigii inmutilata permaneant
iudicio reseruato iustis legiti misq ꝑsonis
cumualde sufficiat possessionem tenentib
absentium nomine contra prȩsentium
uiolentiam subueniri. Dat̃ x R ł no ũbr

Expanded text:
cionis hominibus causas orare fas non sit, cionis hominibus causas orare fas non sit, sed post elabsa quoque spatia recuperandae possessionis legibus praestituta litigium eis inferentibus largiri conveniet, ut eos momentariae perinde possessioni restituant, ac si reversus dominus litigasset. Cui tamen quolibet tempore reverso actionem recuperandae possessionis indulsimus, quia fieri potest, ut restitutio propter servulos infideles vel neglegentes propinquos vel amicos et colonos interea differatur. Absenti enim officere non debet tempus emensum, quod recuperandae possessioni legibus praestitutum est, sed reformato statu, qui per iniuriam sublatus est, omnia quae supererunt ad disceptationem litigii inmutilata permaneant, iudicio reservato iustis legitimisque personis, cum valde sufficiat possessionem tenentibus absentium nomine contra praesentium violentiam subveniri. Dat. X kal. Novemb.
Abbreviated transcription (Latin):
tatem quaesine filiis recessit consangui¬
neis eius qui legitimi sunt tradere mox
sine ulladilatione prȩcipimus & ma¬
ritum pro ponere minime ꝓhibemus
si quas sibi conp&ere putauerit actiones
xx UNDEuĩ IMP. constantinus a
seuero: Iudices absentium quicuius lib&
rei possessione priuati sunt. suscipiant
in iurepersonam & auctoritatis suȩ formi¬
dabi leminis terium obiciant. atq lta
tuo antur absentes. Hostamen lu¬
dices quos absentium iussimus subire
personam intraos terminos ministerui
r& in emus ut in libatis atq: omnibus
integris causȩ principalis in ternis
id solum diligenter inquirant utrũ eĩ
quolib& pacto peregrinatur possessio
ab lata est quam propinquus uela micus
uel seruulus quo lib& titulo r&inebat.
Nec eos quideiecti sunt absentium nomine
possidentes quiaminime ipsis dictio
causae mandata sit ab ex periundo rei
seducant. Nec si serui sint eorum reiciant
in iure personam quia huius modi condi¬

Expanded text:
tatem, quae sine filiis recessit, consanguitatem, quae sine filiis recessit, consanguineis eius qui legitimi sunt tradere mox sine ulla dilatione praecipimus et maritum proponere minime prohibemus, si quas sibi conpetere putaverit actione 23. Imp. Constantinus A. Severo. Iudices absentium, qui cuiuslibet rei possessione privati sunt, suscipiant in iure personam et auctoritatis suae formidabile ministerium obiiciant atque ita tueantur absentes. Hos tamen iudices, quos absentium iussimus subire personam, intra hos terminos ministerii retinemus, ut inlibatis atque omnibus integris causae principalis internis id solum diligenter inquirant, utrum eius qui quolibet pacto peregrinatur possessio ablata est, quam propinquus vel amicus vel servulus quolibet titulo retinebat. Nec eos, qui deiecti sunt absentium nomine possidentes, quia minime ipsis dictio causae mandata sit, ab experiundo rei secludant, nec si servi sint eorum reiciant in iure personam, quia huiuscemodi condi
Abbreviated transcription (Latin):
Quaecumq aliquis alteri cesserit
profiteatur se tantum rem cessisse
uel causamihoc est gestis aut scriptura
aut testibus & solauoluntatis illius
professio proomni firmitate sufficiat
EXUIIIL QUORUMBO NORŨ IMEẼ
arcadius & honorius a a p&ronio
uic̃ his paniarum. Quid tam planius
quam ut heredibus traderentur quȩ
inultimum usq: diem defuncti possessio
uindicafs&. &iam siquid possit tribui
depropri&ate luctamen: Consat autẽ
uirum ab intestatȩ uxoris bonis super¬
stitibus consanguineis esse extraneum
cum prudentium omnium responsa.
Tunc lex ipsa naturae successoros cosfaciat.
in iuper &iam man surae perpetua sanci¬
one iubemus ut omnibus frustrationib:
am putatis in p&itorem corpora trans¬
ferantur. secundaria actione propri
auctor usq: indiom uitȩ suae tenuerit
petentibus here dibus debeat consignari
illi postea cui conp&it actione seruata
uirum quoq: intestatȩ uxoris suae facul¬

Expanded text:
Quaecumque aliquis alteri cesserit, Quaecumque aliquis alteri cesserit, profiteatur se tantum rem cessisse vel causam, hoc est aut gestis aut scriptura aut testibus et sola voluntatis illius professio pro omni firmitate sufficiatsententiam usurae duplices non utriusque Arcadius et Honorius AA. Petronio vicario Hispaniarum. Quid tam planius, quam ut heredibus traderentur, quae in ultimum usque diem defuncti possessio vindicasset, etiam si quid possit tribui de proprietate luctamen? Constat autem virum ab intestatae uxoris bonis superstitibus consanguineis esse extraneum, cum prudentium omnium responsa tum lex ipsa naturae successores eos faciat. Insuper etiam mansura perpetua sanctione iubemus, ut omnibus frustrationibus amputatis in petitorem corpora transferantur secundaria actione proprieauctor usque in diem vitae suae tenuerit, petentibus heredibus debeat consignari, illi postea cui conpetit actione servata. Virum quoque intestatae uxoris suae facul
Abbreviated transcription (Latin):
im̃ppgratianus ualentinianus & theodo
uel fiscidebitor uelalienaerei in auro
atq argento diuersisq mobi libus r&en¬
tator ac debitor bonorum faciens cessionẽ
congrua atque dignissima suppliciorum
acerbitate cogatur nisi fortȩ ꝓpriorum
didationem bonorum aut latrociniis ab¬
rogatam aut fortasso naufragus incendio¬
que conflatam uel quolib& maioris impa
infortunio atq dispendio docuerit
Nullus qui aut fiscali debito aut priuato
probatur obnoxius si si aurum argentũ
uel mobile quodcumq: debuerit obhoc
secredat adebito excusandumquodicat
derebus fuissẽ facere cessionem sed poe¬
nis adflictus quȩcumq: debuerit cogat᷑
ex soluere. Aisi forte eius modiꝑsona
sit quaese prob& omnem substantiã
suam aut naufragio aut latrocinio
aut incendio autcuius libet maioris
uiolentiae in p&ũ perdidisse. :¬
INE theo dosius ã dixit: In omnicessi¬
one profesno solaquaerenda est. Id a
in omnicessone sufficit uoluntatis sola
professio dat̃ lł maĩ honorio viul.

Expanded text:
mensibus, quibus per leges solutionum vel fisci debitor vel alienae rei in auro atque argento diversisque mobilibus retentator ac debitor bonorum faciens cessionem congrua atque dignissima suppliciorum acerbitate cogatur: nisi forte propriorum dilapidationem bonorum aut latrociniis abrogatam aut fortasse naufragiis incendioque conflatam vel quolibet maioris inpetus infortunio atque dispendio docuerit quatur. Sed tamen creditor ternis probatur obnoxius, si aurum, argentum vel mobile quodcumque debuerit, ob hoc se credat a debito excusandum, quod dicat de rebus suis se facere cessionem, sed poenis adflictus quaecumque debuerit cogatur exsolvere: nisi forte eiusmodi persona sit, quae se probet omnem substantiam suam aut naufragio aut latrocinio aut incendio aut cuiuslibet maioris violentiae inpetu perdidisse.  Theodosius A. dixit: In omni cessione professio sola quaerenda est. Idem dixit: In omni cessione sufficit voluntatis sola professio. Dat. kal. Mai. Honorio n.