comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ostendenseos qui instar sagittarũ. uerbiacumine corda salubrit uulnerarent. porro ingentib c̃ẽ
destinandos quarũ prima &eximia sagitta tornelii centurionis praecordia petens. excussa sanitate
lo&ifera recipiendam melius nouam uulnerauit aduitam Clamauitq ecclesia suis auditoribus.
suꝑnac adhuc dispositionis ignari s. quod est postergũ pueri nequis tardaret. crescentis gratiae tem¬
pore iter ꝑagere uistutis COLLIGIT AUTEM PUEA IONATNAE SAGITTAS IADTULIT AODOMI
Didicit humilis piorum discipulatus suorũ exordine gesta. didicit etdictata praeceptorũ atq
ad ecdesi ae cuncta retulit laudem: Siue uextã quod supra exposuimus uidit ueluita adhuc uege¬
tos ueletiam moste praereptos xp̃i discipulos. abhiero solymis. unde uerbum dñi exiuit. longe
lateq disꝑsos etcuntos inuna caelesti hierusalem recolligendos agnouit. Nect̾ameni diuinae

Expanded text:
ostendens eos qui instar sagittarum verbi acumine corda salubriter vulnerarent, porro in gentibus esse ostendens eos qui instar sagittarum verbi acumine corda salubriter vulnerarent, porro in gentibus esse destinandos; quarum prima et eximia sagitta Cornelii centurionis praecordia petens, excussa sanie lethifera, recipiendam melius novam vulneravit ad vitam. Clamavitque Ecclesia suis auditoribus supernae adhuc dispositionis ignaris; quod est post tergum pueri, ne quis tardaret crescentis gratiae tempore iter peragere virtutis. Collegit autem puer Jonathae sagittas, etc. DiDidicit humilis piorum discipulatus suorum ex ordine gesta, didicit et dicta praeceptorum, atque ad Ecclesiae cunctam retulit laudem; sive, juxta quod supra exposuimus, vidit vel vita adhuc vegetos, vel jam morte praereptos Christi discipulos ab Hierosolymis, unde verbum Domini exivit, longe lateque dispersos, et cunctos in una coelesti Jerusalem recolligendos agnovit; nec tamen divinae
Abbreviated transcription (Latin):
uitae praemio donabit. Vel ceste itadicendum: colligere puerũ & adferre ionathȩ sagittasquas
iecit. cognoscere discipulos bonos. cuncta diligentius suorum dicta simul& facta magistrorum
atq haec ad confirmationem uniuersalis ecclesiae piȩ et sobriȩ retractanda referre. Cũq: audito¬
res seduli discendo parit̃ &operando. uerbo institissent: misit ipsa colũbina unitas scõrũ quae con¬
su&e uocatur ecclesia &alios doctores: qui ultra primos auditores progressi &iam exteris id est
gentiũ ciuitatib uerbũ cõmitterent. Uenit itaq humilitas discentiũ ad intuenda gesta uel p̃¬
dicamenta eorũ quosmiserat ecclesia: qui& abipsa missione grece apostolisunt uocati. Etec
ce repente fide feruentis ecclesia noua uox in sonuit. quam praeuidere minorũ nesciuit humilitas

Expanded text:
vitae praemio donavit. Vel certe ita dicentem colligere puerum, et afferre Jonathae sagittas quas vitae praemio donavit. Vel certe ita dicentem colligere puerum, et afferre Jonathae sagittas quas jecit, cognoscere discipulos bonos cuncta diligentius suorum dicta simul et facta magistrorum, atque haec ad confirmationem universalis Ecclesiae pie et sobrie retractanda referri. Cumque auditores seduli dicendo pariter et operando verbo institissent, misit ipsa columbina unitas sanctorum, quae consuete vocatur Ecclesia, et alios doctores, qui ultra primos auditores progressi, etiam exteris, id est, gentium civitatibus verbum committerent. Venit itaque humilitas discentium, et ad intuenda gesta vel praedicamenta eorum quos misera Ecclesia, quia et ab ipsa missione repente fide ferventis Ecclesiae nova vox insonuit, quam praevidere minorum nescivit humilitas;
Abbreviated transcription (Latin):
postergum pueri &ait. Eecc ibiest sagita. porro ultrate. Clamauitq ionathan postergũ pueri.
F estina uelociter nesteteris. Cum postdoctrinam operationemq gloriosam &iam uistutũ exhi
bitio quasi testia dies kalendarũ in ecclesia coepiss& oriri: uenit spiritaliũ consors soci&as doctorũ.
relicta litteralis obseruantiae mensa infructiferam gratiae libestatem. iuxta dispositionem dñisal¬
uatoris: secutus est &auditorũ chorus humiliũ. Cui ipsa praecipiens ait. Vide ut crescas bonorum
passibus actuum : & cunctos quosego prope ud procul disꝑgo. uerbi ministros: inmea catholica pa¬
ce conseruandas intellegas Nec decuiusquã quasiduro ad praesens euentu turberis. quamuis mors
inmatura praeripiat. quamuis indusater. quãuis schyta in manis barbarusq. rapiens ab inui¬
cem dirimat. omnes mei status integritas uno corde &anima coniungit: uno eodemq: incęlis

Expanded text:
post tergum pueri et ait ecce ibi est sagitta porro ultra te clamavitque Ionathan post tergum pueri post tergum pueri et ait ecce ibi est sagitta porro ultra te clamavitque Ionathan post tergum pueri festina velociter ne steteris bitio quasi tertia dies Kalendarum in Ecclesia coepisset oriri, venit spiritualium concors societas doctorum, relicta litteralis observantiae mensa, in fructiferam gratiae libertatem, juxta dispositionem Domini Salvatoris; secutus est et auditorum chorus humilium, cui ipsa praecipiens ait: Vide ut crescas bonorum passibus actuum, et cunctos quos ego prope vel procul dispergo verbi ministros, in mea catholica pace conservandos intelligas, nec de cujusquam quasi duro ad praesens eventu turberis, quamvis mors immatura praeripiat, quamvis Indus ater, quamvis Scytha immanis barbarusque rapiens ab invicem dirimat, omnes mei status integritas uno corde et anima conjungit, uno eodemque in coelis
Abbreviated transcription (Latin):
Et quibus in audiendo carnaliter sonantia legis uerba int̾ẽẽ nonabnuerant quodest ut supra
exposuimus noui lunii intellectualis in itiũ. eis in obseruando haec carnaliter Nqquaquã
ad nuere uel adeẽ uolebant. Erat enim tristitia illis magna & continuus dolor suꝑxp̃ocor¬
di eorũ: eo quod docentes eos nonaudis sent fratres et contribulessui. ut crederent in eumꝰ qui
cũ ẽet suꝑ omnia ds̃ benedictus insaecula. exeis secundũ carnem int̃omnia nasci &ut nosamale¬
dicto legis eriperet. fieri dignatus est maledictum ꝓ nobis. CUQ IN LVXIS SETMANE
uenit ionathan inagrũ iuxta placitum dauid & puer paruulus cum eo & ait ad puerũ suũ
uide & adfermihi sagittas quasego iacio. Cumq puercucurrisset iegͥit aliam sagittam trans
puerum Venit itaq puer ad locum uculi quod miserat ionathun &x clamauit ionathin

Expanded text:
Et quibus in audiendo carnaliter sonantia legis verba interesse non abnuerant quod est, ut supra Et quibus in audiendo carnaliter sonantia legis verba interesse non abnuerant quod est, ut supra exposuimus, novilunii intellectualis initium eis in observando haec carnaliter nequaquam annuere vel abesse volebant. Erat enim tristitia illis magna, et continuus dolor super Christo cordi eorum, eo quod docentes eos non audissent fratres et contribules sui, ut crederent in eum; qui cum esset super omnia Deus benedictus in saecula, ex eis secundum carnem inter omnia nasci, et ut nos a maledicto legis eriperet, fieri dignatus est maledictum pro bonis. Cumque illuxisset mane, venit Jonathan in agrum, vade et adfer mihi sagittas quas ego iacio cumque puer cucurrisset iecit aliam sagittam trans puerum venit itaque puer ad locum iaculi quod miserat Ionathan et clamavit Ionathan
Abbreviated transcription (Latin):
libus co&us fideliũ xp̃i. ait. Quare moritur xp̃iana religio: Curipse xp̃s a uobis rabido dente
laceratur quem praeses ipse qui morti dedit prius innocentem confessus est &iustum quemlatro
qui pariter & mortis sententiam accepit. Nihil mali fecisse testatus est: Uerum ꝑsistentib
infidei defensione coheredib Xp̃i. concurrerunt ad arma ꝑfidi quib eosdebellarent. Et quia
ad xp̃m post resurrectionis gloriam ꝑtingere quia secundo in eum manus mittere Nequiuerint.
ipsius proeo membra ꝑcuterent. SURREXIT ERGO IONATHAN AMENSA INIRA FURORIS
& non comedit indiekalendarũ secunda panem. Contristatus est enim suꝑdauid. eoquod confudis¬
ec desiae magistri&iam ab ipsa iudait andi consu&udine. quam obdeuitandũ ꝑsequentiũ scanda¬
lũ aliquandiu tenuerant sicut &inepistola adgilathas. & a postolorũ plenius actatestantur

Expanded text:
libus coetus fidelium Christi, ait: Quare moritur Christiana religio? Cur ipse Christus a vobis rapido dente libus coetus fidelium Christi, ait: Quare moritur Christiana religio? Cur ipse Christus a vobis rapido dente laceratur, quem praeses ipse, qui morti dedit, prius innocentem confessus est et justum? quem latro, qui pariter et mortis sententiam accepit, nihil mali fecisse testatus est? Verum persistentibus in fidei defensione cohaeredibus Christi, concurrerunt ad arma perfidi, quibus eos debellarent; et quia ad Christum post resurrectionis gloriam pertingere, quia secundo in eum manus mittere nequiverant, ipsius pro eo membra percuterent. Surrexit ergo Jonathan a mensa in ira furoriset non comedit in die Kalendarum secunda panem. Contristatus est enim super David, eo quod confudisEcclesiae magistri, etiam ab ipsa judaizandi consuetudine, quam ob devitandum persequentium scandalum aliquandiu tenuerant, sicut et in Epistola ad Galatas, et apostolorum plenius Acta testantur.
Abbreviated transcription (Latin):
promorse xp̃m: pamico sponsi sponsum ꝓseruo dñm nobilius regenda susceperit. Numquid igno¬
ramus inquiunt quiadiligis ihm in confusionemtuã &inconfuisionem doctrinae xp̃ianȩ : quae
merito ignominiosa uocatur. quia legis sacra deserens. &iam augustissimã & longe lateq glori¬
ficam templi frequentiam ultro deserere utq in abditis potius suos conuentus dispecta cogere
Nr̃a sequenda dogmata: quia filius mostis est. huic nomini seruientiũ co&us. Haec quidem
dicebant ꝑfidi quod tamen longe aliter quam rebantur euenit. Quia qui propt̃ regni ter¬
restris amorem peregrinantes in terra caeliciues ꝑsequebant᷑. & terreregnũ simul ꝑdiderunt
& caeli. Quodutrumq potuissent habere. siunũ utriusq dnm ñ impie ꝑsequendo repellere sed
pie sequendo suscipere mallent. RESPONDENS AUTEAI IONATHAN SAULI PATRISVO

Expanded text:
pro Moyse Christum, pro amico sponsi sponsum, pro servo dominum nobilius regenda susceperit. Nunquid ignopro Moyse Christum, pro amico sponsi sponsum, pro servo dominum nobilius regenda susceperit. Nunquid ignoramus, inquiunt, quia diligis Jesum in confusionem tuam, et in confusionem doctrinae Christianae? Quae merito ignominiosa vocatur, quia legis sacra deferens, etiam augustissimam et longe lateque glorificam templi frequentiam ultro deserere, atque in abditis potius suos conventus despecta cogere nostra sequenda dogmata, quia Filius mortis est, huic nomini servientium coetus. Haec quidem dicebant perfidi; quod tamen longe aliter quam querebantur evenit, quia qui propter regni terrestris amorem peregrinantes in terra coeli cives persequebantur, et terrae regnum simul perdiderunt et coeli: quod utrumque potuissent habere, si unum utriusque Dominum non impie persequendo repellere, sed pie sequendo suscipere mallent. Respondens autem Jonathan Sauli patri suo
Abbreviated transcription (Latin):
crebris precibus ut eorũ semꝑnumerũ nouo credentiũ fa&u multiplicare digner. obsecrat:
Nuncergo sidiligis me extotocorde. &iam alios ꝑte futuros meos fratres. uisitando lucri faciam
Obhanc causam Neq typicam legis mensam cum suis ultra quaerere curauit. Neq inscriptura
quam carnaliter legendo non intellegis. eum quispiritaliter est quaerendus inuenis.
PRATUS MTEAI SAUL ADUEASŨ IONATHAN DIXIEII FILI MULIERIS UIRVULTRORA¬
pientis Numquid ignoro quiadiligis filium isar in confusionemtuã &inconfusionem ignomi¬
niosae matristuae : omnib enĩdieb quib filius isai iuixerit suꝑterrã. Nonstabilis eristũ neq
regnumtuũ: Itaq iam nunc mitte &adduc eum adme quia filius mostis est Iriti synagoge
maiores aduersum spiritaliũ co&um. matremer. ecdesiam adulterȩ uocabulo otant. quia

Expanded text:
crebris precibus, ut eorum semper numerum novo credentium fetu multiplicare digner, obsecrat. crebris precibus, ut eorum semper numerum novo credentium fetu multiplicare digner, obsecrat. Nunc ergo si diligis me ex toto corde, etiam alios per te futuros meos fratres visitando lucrifaciam ob hanc causam. Neque typicam legis mensam cum suis ultra quaerere curavit; neque in Scriptura, quam carnaliter legendo non intelligis, eum qui spiritualiter est quaerendus invenis. iratus autem Saul adversus Ionathan dixit ei fili mulieris virum ultro rapientis numquid ignoro quia diligis filium Isai in confusionem tuam et in confusionem ignominiosae matris tuae omnibus enim diebus quibus filius Isai vixerit super terram non stabilieris tu neque regnum tuum itmajores adversus spiritualium coetum matrem ejus Ecclesiam adulterae vocabulo notant, quia
Abbreviated transcription (Latin):
& illud: quod incapite totius huiusce lectionis scribitur. Et factus est sp̃sdñi malus insaul
Verum haec utcumq sehabeant. mysticus sensus in promptuest. Respondit enim columbina
meus. rogiuit meobnixe utmissis in hoc ipsum circũquaq doctoribus. uenire facerem eũ incor
noui testamenti gratia gaudentiũ : ubi noncruor uictimarũ. Non manna mosarcũ. sed secundum
ordinem melchisedech acto sacerdotio: ipse panis uiuus quidecelo descendit in mysterio celebratus
Vnde rectissime taliũ conuentus. sacro sancto nomine bethleem. idest domus panis uocatur.
Dimitte me inquit uenire adtales. baptismatis eisdem mysteriũ simul & catholicae tuae paciscre¬
dendo consostium. Sed &quod primũ atq ultimũ decet uerbiquiꝰcauthecitentur. & ꝑp&uo con¬

Expanded text:
et illud quod in capite totius hujusce lectionis scribitur: Et factus est spiritus Domini malus in Saul et illud quod in capite totius hujusce lectionis scribitur: Et factus est spiritus Domini malus in Saul . Verum haec utcunque se habeant, mysticus sensus in promptu est. Respondit enim columbina , Deus et Dominus meus rogavit me obnixe, ut, missis in hoc ipsum et circumquaque doctoribus, venire facerem eum in cor Novi Testamenti gratia gaudentium, ubi non cruor victimarum, non manna Mosaicum, sed secundum ordinem Melchisedech acto sacerdotio, ipse panis vivus, qui de coelo descendit, in mysterio celebratur. Unde rectissime talium conventus sacrosancto nomine Bethlehem, id est, domus panis vocatur. Dimitte me, inquit, venire ad tales, baptismatis ejusdem mysterium, simul et catholicae tuae pacis credendo consortium. Sed et quod primum atque ultimum decet, verbi quo catechizentur, et perpetuo con
Abbreviated transcription (Latin):
hoc modo dedauid uelsaul cogitare & interrogare: uelionathan respondere uoluerit: cũ manifestis¬
sima praccesserit causa regii liuoris. qua non frustra dauid suae saluti. immo&iam uitae consulere
debuerit. nisi foste putandus est saul crebrose inuadente daemonio multa fecisse ueldixisse quae
more energumenorũ Nec p̃meditari prius nec post reminisci ualuerit interquaehaec quoq: indauid
furentis potiusquã odientis animo. gesta credidebere. Cui &iam sensui uid&ur astipulari scriptu¬
ra. quae absente amensa saulis dauid. Non praemissam iniuriam retractasse saulem sed tantũ cogi¬
tas se dicit nefoste eẽt pollutus uel nocturno uidelic& somnio uel coitu uel aliquo rei funebris aut
sordidantis ad tactu: quo a mundorum iuxta legis edictum arcer&ur conuictu. Astipulari

Expanded text:
hoc modo de David vel Saul cogitare et interrogare, vel Jonathan respondere voluerit, cum manifestishoc modo de David vel Saul cogitare et interrogare, vel Jonathan respondere voluerit, cum manifestissima praecesserit causa regii livoris, qua non frustra David suae saluti, imo etiam vitae consulere debuerit: nisi forte putandus est Saul crebro se invadente daemonio multa fecisse vel dixisse, quae more energumenorum, nec praemeditari prius, nec post reminisci valuerit: inter quae haec quoque in David furentis potius quam audientis animo gesta credi debere. Cui etiam sensui videtur astipulari Scriptura, quae, absente a mensa Saulis David, non praemissam injuriam retractasse Saulem, sed tantum cogitasse dicit, ne forte esset pollutus, vel nocturno videlicet somno, vel coitu, vel aliquo rei funebris aut sordidantis attactu, quo a mundorum juxta legis edictum arceretur convictu. Astipulari
Abbreviated transcription (Latin):
iubar augescendo feliciter post silentiũ audiendi sermonis ad tempus usq uenir& operindi
quȩ docebantur. Nihilominus infideliũ ꝓcacitas uacuas sine xp̃o & scripturarũ alimonias
Eritus uibisluus telebrabat cacea sacrorum. Quuerebantq ꝑfidi parentes abclectis xp̃ofili¬
sidxquibus dicitur. Filii ur̃i inquo eiciunt. cur non xp̃iani ad carnalia legis opera circũ¬
cisionem dico uictimas & sollemnia multimoda uel audienda cumc&eris uel agenda con¬
fluerent: Cur nonipse ih̃s quẽ deradice iesse in carnatũ mostud̃ acresurrexisse xpm̃ dm̃ crede¬
rent. in propherica lectione poss&c uspiam repperiri
ETRESGONDITIONATNAN
sauli Rogauit me obnixe ut ir& in bethleem. &ait. Dimitteme qñm sacrificiũ sollemne est inciuitate:
unus de fratribus meis. accersiuit me. Nuncergo sinueni gratiam in oculistuis. uadamcito & uidebo fratres
meos. Obhanc causam nonuenit admensam regis. Mirum quidem uid&ur iuxta litteram cur

Expanded text:
jubar augescendo feliciter post silentium audiendi sermonis ad tempus usque veniret operandi quae docebantur, nihilominus infidelium procacitas vacuas sine Christo et Scripturarum alimonias, et ritus carnalium celebrabat caeca sacrorum, quaerebantque perfidi parentes ab electis Christo filiis, de quibus dicitur: Filii vestri in quo ejiciunt ? Cur non Christiani ad carnalia legis opera, circumcisionem dico, victimas, et solemnia multimoda vel audienda cum caeteris, vel agenda confluerent? Cur non ipse Jesus, quem de radice Jesse incarnatum, mortuum, ac resurrexisse, Christum Deum crederent, in prophetica lectione posset uspiam reperiri? Et respondit Jonathan Sauli: Rogavit munus de fratribus meis accersivit me nunc: ergo, si inveni gratiam in oculis tuis, vadam cito, et videbo fratres meos. Ob hanc causam non venit ad mensam regis.
Abbreviated transcription (Latin):
ecclesiamsuam. ipse fidem nominissui seruaret in eclesia. manens clam in corde credentiũ abs¬
conditus uero a conturbatione hominũ. Nos autem inquiunt te in habitante florifera ip
mente piorum. hic est enim ager plenus odoris & gratiae Cuibenedi xit dñs. loquemur &do¬
cebimus populum hunc innominetuo & qui exillo credere quidiscredere maluerint
nuntiabimus ecdesiaetuaescãe ut cognito statu singulorũ. sociare se fidelibus ab infidelibus
scseruare nouerint. LOCUTUSEST ERGO IONATHAN DEDAUID BONA ADSAVLPA¬
trem suũ dixitq adeũ: Nepecces rex inseruũtuũ dauid quia non peccauit tibi. & operi eius
approbatũ adõ in eis uistutibus & prodigiis & signis quae fecisset ꝑ illũ ds̃ in medio corum
qui ñ solũ non posset argui depeccato. sed &uistutib: instans. circuiss& ciuitates omnes & cas¬

Expanded text:
Ecclesiam suam, ipse fidem nominis sui servaret in Ecclesia; manens clam in corde credentium, absEcclesiam suam, ipse fidem nominis sui servaret in Ecclesia; manens clam in corde credentium, absconditus vero a conturbatione hominum. Nos autem, inquiunt, te inhabitante florifera in mente piorum . Hic est enim ager plenus odoris et gratiae, cui benedixit Dominus; Loquemur et docebimus populum hunc in nomine tuo, et qui ex illo credere quam discredere maluerint, nuntiabimus Ecclesiae tuae sanctae, ut, cognito statu singulorum, sociare se fidelibus, ab infidelibus servare noverit. Locutus est ergo Jonathan de Datrem suum: dixitque ad eum: Ne peccet rex in servum suum David, quia non peccavit tibi, et opera ejus approbatum a Deo in eis virtutibus et signis et prodigiis, quae fecisset per illum Deus in medio eorum; qui non solum non posset argui de peccato, sed et virtutibus instans circuiret civitates omnes et cas
Abbreviated transcription (Latin):
iiencdol esam. ponsemed in mundi sp̃s rectores uidelice&x tenebrarũ idest principes horamnupe¬
ut sorĩ aprincipio autem egres sionis corũ prudentius seregbut xp̃s in mebrissiuis quaom̃s
aemulatores legis &celebris facta est fama christianis mi &eclesie puimis adeo ut fideles ceedle¬
side cog nominarentur porbem christiani LOCVITVSIST AUTEAISAULADIOROXIIAS
& seniores & scribȩ ad a postolos & priccipiendo praeceperunt eis Ncomnino loquerentur Neque
docerent in nomineihũ PORRO IONATHANFILIUS SAUL DILIGEDAT DAUID ETINDICA¬
uit sonathan dauiddicens. I Quaerit siul patermeus occiderete. Qua propt̃ obseruate quacso
mane et manbisclam & absconderis. Ego autem egrediens stabo iuxta patrẽmeũ in agro ubicũ¬
q fueris &ego loquar dete ad patrẽmeu ec quodcumq uidero nuntiabotibi Porto a pleret
diligebunt xp̃m ualde. rogabuntq cũ enumeratis ꝑfidorũ oblocutionibus ut ipse defenderet

Expanded text:
am, non semel immundi spiritus, rectores videlicet tenebrarum, id est, principes hominum perversorum. A principio autem egressionis eorum prudentius se regebat Christus in membris suis, quam omnes aemulatores legis; et celebris facta est fama Christianismi et Ecclesiae nimis, adeo ut fideles Ecclesiae cognominarentur per orbem Christiani. Locutus est autem Saul ad Jonathan et seniores et scribae ad apostolos, et praecipiendo praeceperunt eis ne omnino loquerentur, neque docerent in nomine Jesu. Porro Jonathan filius Saul diligebat David valdvit Ionathan David dicens quaerit Saul pater meus occidere te quapropter observa te quaeso mane et manebis clam et absconderis ego autem egrediens stabo iuxta patrem meum in agro ubicumque fueris et ego loquar de te ad patrem meum et quodcumque videro nuntiabo tibi locutus estdiligebant Christum valde, rogabantque, enumeratis perfidorum oblocutionibus, ut ipse defenderet
Abbreviated transcription (Latin):
dissonantia: Nonminora sibim& quã ecclesie bella inferunt. VUnaest autem inquit colũbamea ꝑfecta
mea. unaest matrisuȩ electa genetricisuae: aqua ionathan ductor ille fortissimus. ut colũbe donum
uocaretur. cognomei uistutis accepit. cuius paci ꝑp&uȩ etiam malorũ discordia seruit. Vnde sequit᷑
SEDETHEBREI QUIFUERANT CŨPHILISTIIM HERIEE NUDUS TERTIUS. ASCENDERANTO
cũ cis incastris Reuersi sunt uteent cũisrł. et his quierant cũsaul etionathan. Multinamq¬
seducti abhereticis. inpugnantesq cũ eis ecdesiam : ubi dissonantiam dogmatis eorũ cognouere. et
catholica simplicitate quasi opere ionathe dialecticis eorum cautes transcendi atq superari uiderunt:
reuersisunt. ut impositione minus sacerdotalis catholice reconciliarentur ecdesiae. GMNES
ut qui potest. contra reprobos docendo uel arguendo: ꝓecclesia cestet: cauens illud proph&icum

Expanded text:
dissonantia, non minora sibimet quam Ecclesiae bella inferunt. Una est autem, inquit, columba mea, perfecta dissonantia, non minora sibimet quam Ecclesiae bella inferunt. Una est autem, inquit, columba mea, perfecta mea : una est matri suae, electa genitrici suae, a qua Jonathan ductor ille fortissimus, ut columbae donum vocaretur, cognomen virtutis accepit; cujus paci perpetuae etiam malorum discordia servit. Unde sequSed et Hebraei qui fuerant cum Philistiim ab heri et nudiustertius, ascenderuntque cum eis in castris, reversi sunt ut essent cum Israel, qui erant cum Saul et Jonathan. seducti ab haereticis, impugnantesque cum eis Ecclesiam, ubi dissonantiam dogmatis eorum cognovere, et catholica simplicitate quasi opere Jonathae dialecticas eorum cautes transcendi atque exsuperari viderunt, reversi sunt, ut, impositione manus sacerdotalis, catholicae reconciliarentur Ecclesiae. Omnes ut qui potest, contra reprobos docendo vel arguendo, pro Ecclesia certet, cavens illud propheticum:
Abbreviated transcription (Latin):
se. Utriq autem sensui concinit quod sequitur. COCITABAT ENIM QUOO FORTE
us suarũ traditionũ decreta facer& simul& docer&. atq ideo merito nilinscripturis deillo
signatum poss& inueniri Cogitabant quod non e& mundi xp̃i discipuli: quos iustitiam
fidei operibus acpurificationibus legis ante ponere cernebant. Ideoq nec magni pendebant
eos secum ad sacrificia Nonuenis se. quos obuiuendi discrepantiã toto decestabantur ex animo
uel &iam extra synagogam fecerant. CUAIO IN LUXISSET DIES SECVNDA POSTKALER¬

Expanded text:
se. Utrique autem sensui concinit quod sequitur: Cogitabat enim, quod fortese. Utrique autem sensui concinit quod sequitur: Cogitabat enim, quod forteus suarum traditionum decreta faceret simul et doceret. Atque ideo merito nil in Scripturis de illo signatum posset inveniri. Cogitabant quod non essent mundi Christi discipuli, quod justitiam fidei operibus ac purificationibus legis anteponere cernebant, ideoque nec magni pendebant eos secum ad sacrificia non venisse, quos ob vivendi discrepantiam toto detestabantur ex animo, vel etiam extra Synagogam fecerant. Cumque illuxisset dies secunda post Kale
Abbreviated transcription (Latin):
cognouit. Quod & nos utrumq facimus hodie legentes. cum alii aꝑtas &iam dexp̃osententias
adaliud ꝑuersi uestere conamur. alii allatis diuinorum apicum ferculis. Xp̃m inibi quãuis
nonstatim cognitum. pietamen & sobrie querendo. prȩsentem habere incipimus. donec ipso
paulatim sua pridem clausa mysteria nobis pulsantibus reserante. quasi eum inpanisquẽ
ipse nobis fregerit oblatione cognoscamus. Nec tamen omnis qui inscripturis quas legit
xp̃m̃ intellegere Non potest. mox&iam questiones uel ꝑsecutiones mouere contra xp̃m potese.
quia paulatim deficere aduitia. sicut & aduistutes proficere sol& animus humanus. Potest
autem &ita intellegi epulante saul uacuum apparuis se locum dauid. dñm sua membra
uidelic& ecdesiam acelebrandis legis carnalibus sacramentis ad spiritalia magis agenda uocas¬

Expanded text:
cognovit . Quod et nos utrumque facimus hodie legentes, cum alii apertas etiam de Christo sententias cognovit . Quod et nos utrumque facimus hodie legentes, cum alii apertas etiam de Christo sententias ad aliud perversi vertere conamur; alii allatis divinorum apicum ferculis, Christum inibi, quamvis non statim cognitum, pie tamen et sobrie quaerendo, praesentem habere incipimus, donec ipso paulatim sua pridem clausa mysteria nobis pulsantibus reserante, quasi eum in panis, quem ipse nobis fregerit, oblatione cognoscamus. Nec tamen omnis qui in Scripturis quas legit, Christum intelligere non potest, mox etiam quaestiones vel persecutiones movere contra Christum potest; quia paulatim deficere ad vitia, sicut et ad virtutes proficere solet animus humanus. Potest autem et ita intelligi, epulante Saul vacuum apparuisse locum David: Dominum sua membra, videlicet Ecclesiam, a celebrandis legis carnalibus sacramentis ad spiritualia magis agenda vocas
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfidem. Neuideretur abeis qui non nisi terrena & temporalia scire credere &amare didicerunt.
& uenerunt tempora quibus ecclesie splendor Nouo solis iustitiae iam magis acmagis auges¬
ceret adtactu. seditq populus iudeorum in his qui deterreno potius regno suꝑbire quam
procaelesti humiliari gaudebunt. ad libandas epulas lectionũ sacrarum: NACVVSO AP¬
uicuus appuret locus xp̃i inscripturis. quia totam lic& testamenti u&eris seriem recensentes. Nusquã
repperire merentur eũ. quem scriba doctus in rggnocaelorum inomnibus prope diuinis nouit reppe¬
rire pagellis. Depiq saul intrpum iudeorum ad comedendũ scripture panem residens. xp̃mquem
odiendo a suamensa pepulerat. Nequit habere praesentem. At cleopas hunccum socio Nonquidem ad¬
huc plene agnitum. sediam tamens amatũ ad mensam uocauit. Ideoq confestim in panis fractione

Expanded text:
per fidem ne videretur ab eis qui non nisi terrena et temporalia scire, credere et amare didicerunt; per fidem ne videretur ab eis qui non nisi terrena et temporalia scire, credere et amare didicerunt; et venerunt tempora quibus Ecclesiae splendor novo Solis justitiae jam magis ac magis augesceret attactu: seditque populus Judaeorum in his qui de terreno potius regno superbiri, quam pro coelesti humiliari gaudebant, ad libandas epulas lectionum sacrarum. Vacuusque apvacuus apparet locus Christi in Scripturis; quia totam licet Testamenti Veteris seriem recensentes, nusquam reperiri merentur eum quem scriba doctus in regno coelorum in omnibus prope divinis novit reperire pagellis. Denique Saul in typum Judaeorum ad comedendum Scripturae panem residens, Christum, quem odiendo a sua mensa pepulerat, nequit habere praesentem. At Cleophas hunc cum socio non quidem adhuc plene agnitum, sed jam tamen amatum ad mensam vocavit; ideoque confestim in panis fractione
Abbreviated transcription (Latin):
ego confitendo &tudocendo. sit ipseds̃ pater omnipotens solus testis a&ernus interme &te.
Etrecte quia solus arcana filii Nouit pater. soli quibus reuelare dignatus fuerit pater. De
quibus loquitur idem filius patri. Et reuelasti ea paruulis. Qui& huncdm̃ ante saecula
generatum in fine saeculorũ incarnari. &illos disposuit eadem̃ in carnatione saluari
Non autem haec loquens ecclesiadnm̃ qua eagere debeat quasi nescium instruit. sicut Necqua¬
sinescium quaeipsi factura sit doc&. sed quae abipso miseri corditer facienda ꝑ ipsũ didicerit. har
utcitius faciat deuotis praecibus optat. Quaease recte facienda ꝑ ipsum acceperit. haec sibigratias
agendo confiteri laudabunda noncessat. AOSCONDITUS EST EREODAID INAGRO ET
uenerunt kalendae & sedit rex adcomedendum panem. Absconditus est xp̃s inxp̃ianis

Expanded text:
ego confitendo, et tu docendo, sit ipse Deus Pater omnipotens solus testis aeternus inter me et te; ego confitendo, et tu docendo, sit ipse Deus Pater omnipotens solus testis aeternus inter me et te; et recte, quia solus arcana Filii novit Pater, et soli quibus revelare dignatus fuerit Pater. De quibus loquitur idem Filius Patri: Et revelasti ea parvulis Qui hunc Deum ante saecula generatum, in fine saeculorum incarnari, et illos disposuit eadem incarnatione salvari. Non autem haec loquens Ecclesia, Dominum quae agere debeat quasi nescium instruit, sicut nec quasi nescium quae ipsa factura sit docet; sed quae ab ipso misericorditer facienda per ipsum didicerit. Haec ut citius faciat, devotis precibus optat; quae a se recta facienda per ipsum acceperit, haec sibi gratias agendo confiteri laudabunda non cessat. Absconditus est ergo Davenerunt Kalendae, et sedit rex ad comedendum panem. Cumque sedis
Abbreviated transcription (Latin):
uerbi cursum finituros. Sed quasi exercens me ad signũ uerae etunice salutis. quasi ad solãm
diuinae uoluntatis intuitum cunctos mẽ doctrine dirigens ictus. ad destinatũ ꝑsequar adbra
niuersi spiritaliũ dicta siue gesta doctorũ sollicite ꝑquirentes. ad mei status gloriam pre sequendo
referant: Quibus uidelic& auditoribus si proximos eosdem magistros atq intracos positos quosbene
uiuendo capiant ostendero. tume uisitare dignare. solita deiudeis benedictione augendam. quia
pax tibi est quiescentibus interimme odientiũ armis. Sin autem ipsis meis humilibus doctores
ultrase excussos. & aiudea ꝑsequendo repulsos intima uero. uade &intende aduisitanda som̃s
gentes. quia haec est a&erni uoluntas &ꝓuidentia patris. ut contingente in israhel caecitate.
plenitudo Nationum uitae ianuas intret. De uerbo autem unico patris quod locuti fuerimus.

Expanded text:
verbi cursum finituros, sed quasi exercens me ad signum verae et unicae salutis, quasi ad solum verbi cursum finituros, sed quasi exercens me ad signum verae et unicae salutis, quasi ad solum divinae voluntatis intuitum, cunctos meae doctrinae dirigens ictus ad destinatum persequar, ad brniversa spiritualium dicta sive gesta doctorum sollicite perquirentes, ad mei status gloriam pie sequendo referant. Quibus videlicet auditoribus, si proximos eosdem magistros, atque intra eos positos bene vivendo capiant, ostendero, si tu me visitare digneris, solitam de Judaeis benedictionem augendam; quia pax tibi est, quiescentibus interim odientium armis. Sin autem ipsis meis humilibus doctores ultra se excussos, et a Judaea persequendo repulsos intimavero, vade et intende ad visitandas omnes gentes; quia haec est aeterni voluntas et providentia Patris, ut, contingente in Israel caecitate, plenitudo nationum vitae januas intret. De verbo autem unico Patris, quod locuti fuerimus,
Abbreviated transcription (Latin):
ETIGO TRIS SAGITTAS MITTAM IUNTAEŨ ETIACIAM QUASI EXERCENS MEADSIGNU
Mittam quoq & puerũ dicensei. Vade & ad fermihi sagittas. Sidixero puero eccsagittȩ in¬
sic locutus fuero puero ecce sagittȩ ultratesunt: Vade quia dimisittedñs. De uerbo autem quod locu¬
ti fuerimus ego &tu. Sit dñs interme &te usq in sempiternum. Et ego inquit ecdesia dño tehabi¬
tante in cordibus ꝑfectorum. praedicatores scãe ecdiuinae trinitatis mittam. qui pennis uistutum
uolatiles. acumine dicendi penetrabiles. arcusedulȩ lectionis excĩt fragiliores quosq ad huc & qua¬
si terrestres. inuicina tamen fostium socia dilectione manentes fidei uerbo feriant. quatenus sa¬
lutifero uulnere caritatis ad tacta. uisibilia quaeq grauiter ferre. insolasui auctoris memoria qui¬
escere. Solam eius uisionem produlci habere cogantur. Mittam autem eos Nonquasi in incestum

Expanded text:
ego tres sagittas mittam iuxta eum et iaciam quasi exercens me ad signum ego tres sagittas mittam iuxta eum et iaciam quasi exercens me ad signum mittam quoque et puerum dicens ei vade et adfer mihi sagittas si dixero puero ecce sagittae insic locutus fuero puero ecce sagittae ultra te sunt vade quia dimisit te Dominus de verbo autem quod locuti fuimus ego et tu sit Dominus inter me et te usque in sempiternum tante in cordibus perfectorum, praedicatores sanctae et individuae Trinitatis mittam, qui pennis virtutum volatiles, acumine dicendi penetrabiles, arcu sedulae lectionis exciti, fragiliores quosque adhuc, et quasi terrestres, in vicinia tamen fortium socia dilectione manentes, fidei verbo feriant, quatenus salutifero vulnere charitatis attacti, visibilia quaeque graviter ferre, in sola sui Auctoris memoria quiescere, solam ejus visionem pro dulci habere cogantur. Mittam autem eos, non quasi in incertum
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝑ inspirationis suae gratiam festine descenderet in corda fideliũ. locũ uidelic& sui semꝑ amori
receptoriũ. dequo canitur in psalmis. Et factus est inpace locuseius: ubicelanduscẽt ꝑfidem.
abeis qui xp̃ianȩ paci discredendo resisterent. acsolis exterioribus dediti interna sui condi¬
toris mysteria nonmererentur intueri. praecabantur quoq deuoti. utueniens mansionem
facere dignaretur. apud fostes fide. qui promti cent animo uel aduistutũ semꝑ alta proficere.
ueluistutibus consũmatis aduisenda gaudia uite cael estis abire: Haec autem fieri cupiebant
in luce gratiae praesentis. tempore uidelicet operandibonũ adomnes. currendiq inuialucis. Ne
quis a tenebris exteriorib. comprichendatur in prouidus. Haec & hodiȩ sicut ettunc &donecho¬
die cognominatur. scõrum desideria dñm saluatorem facere. uotis insatiabilibus optant.

Expanded text:
ut per inspirationis suae gratiam festine descenderet in corda fidelium, locum videlicet sui semper amoris ut per inspirationis suae gratiam festine descenderet in corda fidelium, locum videlicet sui semper amoris receptorum, de quo canitur in Psalmis, Et factus est in pace locus ejus . Ubi celandus esset per fidem ab eis qui Christianae paci discredendo resisterent, ac solis exterioribus dediti, interna sui Conditoris mysteriis non mererentur intueri. Precabantur quoque devoti, ut veniens mansionem facere dignaretur apud fortes fide, qui prompti essent animo, vel ad virtutem semper alta proficere, vel virtutibus consummatis ad visenda gaudia vitae coelestis abire. Haec autem cupiebant in luce gratiae praesentibus, tempore videlicet operandi bonum ad omnes, currendique in via lucis, ne quis a tenebris exterioribus comprehendatur improvidus. Haec et hodie sicut et tunc, et donec hodie cognominatur, sanctorum desideria Dominum Salvatorem facere votis insatiabilibus optant.
Abbreviated transcription (Latin):
etrequirendũeũ a saule usq posteras. Dicit ad xpm ecdesia primitiua. ꝑ ipsum iamdoctaquid
dicat adipsũ. instare tempus quosoliustitiae credentes siue credituros exiudeis luce ueritatis
innou& quaesiturosq illum incredulos & in ipso nouȩ lucis exostu. quifit ꝑauditũ uerbi & in¬
cremento lucis ciusdem. quod agitur ꝑoperationẽ uerbi auditi. It audientibus enĩ inecdesia. &ope¬
raintib: mandata euangelii. concinnabunt dolos illi dequib: loquitur dñs. Confundantur
& reuereantur inimicimei. quiquaerunt animameã. Monebat ionathan dauid ut descende¬
ret festinus. ueniretq in locũ ubicelandus eẽt. & hoc indie quaoperari liceret. sederetq iuxta lapi¬
dem ezel quod int̃praetatur abiens siue ꝑgens: Rogabant maiores natu ecclesiae primitiue dñm.

Expanded text:
et requirendum eum a Saule usque perendie. Dicit ad Christum Ecclesia primitiva, per ipsum jam docta quid et requirendum eum a Saule usque perendie. Dicit ad Christum Ecclesia primitiva, per ipsum jam docta quid dicat ad ipsum; instare tempus quo Soli justitiae credentes sive credituros ex Judaeis, luce veritatis innovet; quaesiturosque illum incredulos, et in ipso novae lucis exortu, qui fit per auditum verbi, et incremento lucis ejusdem, quod agitur per operationem verbi auditi. Et audientibus enim in Ecclesia, et operantibus mandata Evangelii, concinnabant dolos illi, de quibus loquitur Dominus: Confundantur et revereantur inimici mei, qui quaerunt animam meam . Monebat Jonathan David, ut descenderet festinus, veniretque in locum ubi celandus esset, et hoc in die qua operari liceret; sederetque juxta lapidem Ezel, quod interpretatur abiens, sive pergens. Rogabant majores natu Ecclesiae primitivae Dominum,
Abbreviated transcription (Latin):
duodecim habent romani: sed nouilunia qua cagrecis Neomeniae uocantur significat. quac sol¬
lempnit̃ hebrei iuxta institutionẽ legis. hostiis epulis. &otiosabbati id est requi ei celebrabant.
Hoc significante spusco. quoties xp̃secclesiam. quoties animã quãq fidelem quasi sollunam
Nouo suae gratiae lumine resꝑserit: mox spiritalis. hostias dõ sollemnius offerendas. mox
diuinorũ eloquiorũ dapibus dulcius indulgendũ moxacunctis exterioris curac tumultib
felici otio eẽ feriandum. Vnde nunc ionathan uenturis incrastinũ halendis loquit᷑ addauid
DESCENDES ERGOFESTINUS ET UENIES IN LOCU UBICELANDUSES. INDIE QUAOPERA¬
rilic& & sedebis iuxta lapidem ezel. Utuidelic& die quaoperari usq ad kalendas. inquibus¬
cunctos silere decebut qui&us sederet. Dicitergo ionathan addauid. futuras incrastinũ kalendas.

Expanded text:
duodecim habent Romani, sed novilunia, quae a Graecis Neomenia vocantur, significat; quae soduodecim habent Romani, sed novilunia, quae a Graecis Neomenia vocantur, significat; quae solemniter Hebraei juxta institutionem legis, hostiis, epulis et otio sabbati, id est, requiei celebrabant. Hoc significante Spiritu sancto, quoties Christus Ecclesiam, quoties animam quamque fidelem quasi sol lunam novo suae gratiae lumine resperserit, mox spiritualis vitae hostias Deo solemnius offerendas, mox divinorum eloquiorum dapibus dulcius indulgendum, mox a cunctis exterioris curae tumultibus felici otio esse feriandum. Unde nunc Jonathan venturus in crastinum Kalendis loquitur ad David. descendes ergo festinus et venies in locum ubi celandus es in die qua operari licet et sedebis iuxta lapidem cui ecunctos silere dicebat, quietus sederet. Dicit ergo Jonathan ad David, futuras in crastinum Kalendas,
Abbreviated transcription (Latin):
nis in ut. placuitq ut siquideiudeis ꝑsecutoribus xp̃i bonitatẽ agnoscere atq ad eũ conuest
uoluissent. mox fidelibus cius membris hocest ipsi ecclesiae eorũ fides & conuersio panderetur
quatenuscius consostio plenam possent obtinere salutem: & non porcis margaritas. Noneius sacram̃¬
ta profananda incredulis. sed potius hisquicũq in pace uiuere gauderent. pie suscipienda crederent᷑
It siquidem apud iudaeos integer ecdesiȩ status & uitamaneret. Nontamen suo merito credentes
sed miseratione & misericordia sui coronarentur auctoris. Siuero illis sꝑnentibus ad gentes se uia
uitae conuesteret. Nihil ominus tamen &uiritim usq infinem saeculi. deilla gente credentibus.
& cunctis simul conuersis infine reliquiis. misericordiae ponnegiretur introitus
sessiotua usq perendie. Palendas scriptura scã nondis paria illa mensũ initia qua cannua

Expanded text:
nis iniit; placuitque, ut si qui de Judaeis persecutoribus Christi bonitatem agnoscere, atque ad eum converti nis iniit; placuitque, ut si qui de Judaeis persecutoribus Christi bonitatem agnoscere, atque ad eum converti voluissent, mox fidelibus ejus membris, hoc est ipsae Ecclesiae eorum fides et conversio panderetur, quatenus ejus consortio plenam possent obtinere salutem, et non porcis margaritas, non ejus sacramenta profananda incredulis, sed potius his quicunque in pace vivere gauderent, pie suscipienda crederentur. Et si quidem apud Judaeos integer Ecclesiae status et vita maneret, non tamen suo merito credentes, sed miseratione et misericordia sui coronarentur Auctoris. Si vero illis spernentibus ad se via vitae converteret, nihilominus tamen et viritim usque in finem saeculi de illa gente credentibus, et cunctis simul conversis in fine reliquiis, misericordiae non negaretur introitus. t, etc. Kalendas Scriptura sancta non disparia illa mensium initia, quae annua
Abbreviated transcription (Latin):
Uirus ordo dicendi. Quasi addm̃ coepit: quod tamen adhominem loquendo compleuit.
Sedhoc proincomparabiliter ardente affectu iuuenũ uistute mutua sibi inuiaem cõmendatorũ
hoc adiudiciũ fidei dõ teste semꝑ &ubiq seruandae. Quam grãmatici figuram grece para pros¬
docian. idest in opinatũ exitũ uocant. priusigitur in urbe secreti. deinde &inagrũ egressi
ionathn &dauid foedus dñĩ feriunt: ut non ionathan adauid siquid deeo pater eius bonico¬
gitet abscondat Non illũ ad patrẽ Nisi foste ad pi&atem conuersum introducat. Sed et ionatu
ipse siuixerit misericordiam accipiat adauid Si uero mortuus sit misereat᷑ aeque dauid domꝰ
cius usq insempiternũ Quia primitiua ecclesia in exordiosui ponparua expaste iuduzans
sed mox infructiferam xp̃ianȩ libestatis latitudinẽ egrediens. pactũ cũ dño ꝑpetuae dilectio¬

Expanded text:
uused hoc pro incomparabiliter ardente affectu juvenum, virtute mutua sibi invicem commendatorum; hoc ad indicium fidei, Deo teste, semper et ubique servandae; quam grammatici figuram Graece paraprosdociam, id est, inopinatum exitum vocant. Prius igitur in urbe secreti, deinde et in agrum egressi Jonathan et David, foedus Domini feriunt, ut non Jonathan a David, si quid de eo pater ejus boni cogitet, abscondat; non illum ad patrem, nisi forte ad pietatem conversum, introducat; sed et Jonathan ipse, si vixerit, misericordiam accipiat a David; si vero mortuus sit, misereatur David domus ejus usque in sempiternum. Quia primitiva Ecclesia in exordio sui non parva ex parte judaizans, sed mox in fructiferam Christianae libertatis latitudinem egrediens, pactum cum Domino perpetuae dilectio
Abbreviated transcription (Latin):
dedño saluatore debet intellegi. qui auidelic& uno tantũ quantũ ad hominũ temeritatẽ gradu
sit amoste diuisus. quandomiserunt principes sacerdotũ & custodier̃ monumentũ eius. utei
quasi aditum resurgendi praecluderent. negatoresurrectionis aditu. cohȩrentes eidiscipulos a fide
detraherent. retractis a fide discipulis. cunctam Nominis cius demedio memoriam eraderent. Sed iux¬
ta memorate inscriptionis testimoniũ. Sicut nontitulus quiapilato scriptus est hicest rex iudeorũ
sic nec regis eiusdem imperiũ potuit aliquando corrumpi. ETAITIONATHAN ADDAUIO
Veni egrediamur inagrum. Cũq exissent ambo in agrũ aitionathan addauid. Dnẽ ds̃ israhel
sin uestigiuero sententiam patrismei crastino uelperendie & aliquid boni fuerit suꝑdauid &ñ
statim misero adte et notũ tibi fecero  haec faciatdñs ionathan ethaec augeat & c&era.¬

Expanded text:
de Domino Salvatore debet intelligi, quia videlicet uno tantum, quantum ad hominum temeritatem, gradu de Domino Salvatore debet intelligi, quia videlicet uno tantum, quantum ad hominum temeritatem, gradu sit a morte divisus, quando miserunt principes sacerdotum, et custodierunt monumentum ejus, ut ei quasi aditum resurgendi praecluderent, negato resurrectionis aditu, cohaerentes ei discipulos a fide detraherent, retractis a fide discipulis cunctam nominis ejus de medio memoriam eraderent. Sed juxta memoratae inscriptionis testimonium, sicut non titulus, qui a Pilato scriptus est, Hic est rex Judaeorum; sic nec regis ejusdem imperium potuit aliquando corrumpi. Et ait Jonathan ad David, Veni, egrediamusi investigavero sententiam patris mei crastino vel perendie et aliquid boni fuerit super David et non statim misero ad te et notum tibi fecero haec faciat Dominus Ionathan et haec augeat si a
Abbreviated transcription (Latin):
coram ionathan. Quid feci quac est iniquitas mea & quod peccatũ meũ in patrẽtuũ quia quaerit ani
mimeã & c&era Expulsus namq non credendo dñs areprobis. dulcius amantiũ se solet
corda reuisere eosq incarnationis suae acuite in noxiae. Nec non & ꝓsecutionis in iuste crebrius am¬
monere utla&antes in illo confiteantur memoriuae sc̃tatis eius DUIN IANOUIUIT ORIS
amoste diuisusest hocest ipsius inquamanehat domus pari&e quando sicut etiam quinquagesimiocta¬
ui psalmititulus contin&. misit saul etcustodiuit illam. ut eum interficeret. Sed moxeidem mosti
ꝑfenestram lapsus creptus est. atq aufugiens ad integrũ saluatus ut miserintedño fieret quod ineo¬
dem titulo praemissũ est. In finem nedisꝑdas dauid intituli inscriptione. Quod pariordine &iã

Expanded text:
coram Ionathan quid feci quae est iniquitas mea et quod peccatum meum in patrem tuum quia quaerit anicoram Ionathan quid feci quae est iniquitas mea et quod peccatum meum in patrem tuum quia quaerit anii? etc. Expulsus namque non credendo Dominus a reprobis, dulcius amantium se solet corda revisere, eosque incarnationis suae, ac vitae innoxiae, nec non et persecutionis injustae crebrius admonere, ut laetantes in illo confiteantur memoriae sanctitatis ejus. Quinimo vivit Dominus, te divisus est, hoc est, ipsius in qua manebat domus pariete, quando sicut etiam quinquagesimi octavi psalmi titulus continet misit Saul, et custodivit illum, ut eum interficeret. Sed mox eidem morti per fenestram lapsus ereptus est, atque aufugiens ad integrum salvatus est, ut miserante Domino fieret, quod in eodem titulo praemissum est: in finem ne disperdas David, in tituli inscriptione. Quod pari ordine etiam
Abbreviated transcription (Latin):
gatum est indicare. Sedinhac utraq pulchritudine excelsa dñs fidelib suis & man& semper
& apparet. ab infidelib uero acsuꝑbis sese auestit & iufest. quianeq audientes adoctore quod
regn& incaelis credunt. Neq ipsilegentes in ꝓph&a quia ascendens in altũ captiuãdux captiui¬
tatem dedit dona hominibus. Etđrx dñ s dñomeo sede ad extrismeis. donec ponã inimicostuos¬
scabellũ pedũtuorũ. Vel c&era huiusmodi deillo dicta intellegunt: & hoc est dauid obsaulis
in sidias fugere depulchritudine posita in excelso. dñm saluatorem quiest indexteridĩ asuꝑbis au¬
dientibus ad caelos ascendisse noneredi. Cuius sacramentis tota prophetiae scriptura redundat. ipsũ
quaerentibus impiis in proph&ica lectione pullatenus passe repperiri. Qui semꝑ manensubiq totus.
cum ab est iniquis & fecedit. uideamus quoueniat & adsit. NENIINSG IN QVIT LOCUTUS IST¬

Expanded text:
gitum est, indicare. Sed in hac utraque pulchritudine excelsa Dominus fidelibus suis et manet semper gitum est, indicare. Sed in hac utraque pulchritudine excelsa Dominus fidelibus suis et manet semper et apparet; ab infidelibus vero ac superbis sese avertit et aufert, quia neque audientes a doctore, quod regnet in coelis, credunt; neque ipsi legentes in propheta, quia ascendens in altum captivam duxit captivitatem, dedit dona hominibus . Et, Dixit Domscabellum pedum tuorum ; vel caetera hujusmodi de illo dicta intelligunt. Et hoc est, David ob Saulis insidias fugere. De pulchritudine posita in excelso, Dominum Salvatorem, qui est in dextra Dei, a superbis audientibus ad coelum ascendisse non credi, cujus sacramentis tota prophetiae Scriptura redundat, ipsum quaerentibus impiis, in Prophetica lectione nullatenus posse reperiri, qui semper manens ubique totus, cum abest iniquis, et recedit, videamus quo veniat et adsit. Veniensque locutus