comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ab antecedentibus. & consequentibus & re¬
pugnatibus. eo differt. a coniunctis. siue
adiunctis. quia coniuncta non semꝑ eueni¬
unt. consequentia uero semꝑ. Faigitur
sunt consequentiaq: rem necessario con¬
sequuntur. ut sidies est luc&. item ante¬
cedentia & repugnantia. quicquidit con¬
sequetur quamq: rem. id coher& cumre
netessario. & quicquid antecedit. id trahit
consequent̃ necessario . & quicquid repug¬
nat eius modiest ut coherere numquã possit.
A repugnantibus argum̃tum est quando
Illud. quia obicitur reo. aliqua contrarie

Expanded text:
ab antecedentibus, et consequentibus et reab antecedentibus, et consequentibus et repugnantibus in eo differt a conjunctis sive adjunctis quod conjuncta non semper eveniunt; consequentia vero semper. Ea igitur sunt consequentia, quae rem necessario consequuntur, ut: Si dies est, lucet. Item, antecedentia et repugnantia; quidquid enim consequitur quamque rem, id cohaeret cum re necessario et quidquid antecedit, id trahit consequentem necessario; et quidquid repugnat, ejusmodi est, ut cohaerere nunquam possit. A repugnantibus. A repugnantibus argumentum est, quando illud quod objicitur reo, aliqua contrarie
Abbreviated transcription (Latin):
mis & reł. & ut simulier peperit cumun¬
uroa concubuit. peperit igitur consequens
fit. necesse est quia concubuit cum uiro.
quando ex his quae prius gestasunt con¬
sequentia approbant. ut marcus tulli¬
us promilone : cumante diem tercium
predixerit clodius milonem periturum.
cum milo non dubitauerit aperire quid
e& facturus. uos potestis dubitare quid
fides sumitur cum probabilit̃ ostenditur
quid sit exre quaque uenturum ut uirg¬
lius. nos sipellant obfore nil credant.
quin omnem hesperiam sua subiuga mittañ
Omnis it res hab& aliquid precedens. ali¬
quid simul aliquid subsequens. & ideo ex
his omnibus argumenta colligimus. In
adiunctis &iam. ut cicero uoluit maxime
queritur . quid anterem. quid cumre. quid
post rem euenerit. qui locus magis ad con¬
iecturam ꝑtin&. anterem apparatus collo¬
quia. inrem strepitus pedum. postrem
pallor rubor & siqua sunt similia. locus

Expanded text:
mo. Et reliqua. Et: Si mulier peperit, cum vmo. Et reliqua. Et: Si mulier peperit, cum viro concubuit; peperit: igitur, consequens fit, necesse est, quia concubuit cum viro. quando ex his, quae prius gesta sunt, consequentia approbantur. Ut Marcus Tullius pro Milone: Cumque ante diem tertium praedixerit Clodius, Milonem periturum; cum ille non dubitaverit aperire, quid esset facturus, vos potestis dubitare quid fides sumitur, cum probabiliter ostenditur, quid sit ex re quaque venturum, ut Virgilius : . . . . . Nos si pellant, nihil abfore credunt Quin omnem Hesperiam penitus sua sub juga mittant. Omnis enim res habet aliquid praecedens, aliquid simul, aliquid subsequens: et ideo ex his omnibus argumenta colligimus. In adjunctis etiam, ut Cicero voluit, maxime quaeritur, quid ante rem, quid cum re, quid post rem evenerit; qui locus maxime ad conjecturam pertinet. Ante rem, apparatus, colloquia. In re, strepitus pedum. Post rem, pallor, rubor, et si qua sunt similia Locus
Abbreviated transcription (Latin):
ratio conprobatur. ut puta quifilium uen¬
didit. iniquam rem facit. & qui emit in i
ut uirgilius. nondio medis. aequos. noncur¬
rum cernis achillis. fit qq̃ differentia cũ
in eodem genere species ab alia specie se¬
cernitur. ut marcus tullius. qualem inur¬
tum quando res sibii& discrepantes oppo¬
nuntur ut uirgilius. o genetrix quo facta
uocas aut quid petis istis. mortali ne manu
factae in mortale carinat. fas habeant
certusq: incerta pericula lustr&. aeneas.
desertor appellandus est. qui honestatem
uitat acfugit. is certe quinonuitauit neq
fugit sedultro appetit. desertor nullo modo
dicipotest. & si honestum est aliquid tur¬
pe ñ .ẽ. & iure factum est aliquid. non po¬
test pro iniuria uindicari. a consequente
quando positam rem aliquid in euitabilit̃
consequitur. ut uirgilius non nos auferro
libicos populare penates uenimus. aut rap¬
tas adlitora uertere praedas. non ea uis ani¬

Expanded text:
ratio comprobatur; ut puta, qui filium venratio comprobatur; ut puta, qui filium vendidit, iniquam rem fecerit; et qui emit, iniqut Virgilius : Non Diomedis equos, non currum cernis Achillis. 348 Fit quoque differentia, cum in eodem genere species ab alia specie secernitur, ut Marcus Tullius: Qualis in urtum, quando res sibimet discrepantes opponuntur; ut Virgilius : O genitrix, quo fata vocas, aut quid petis istis? Mortaline manu factae immortale carinae Fas habeant; certusque incerta pericula lustret Aeneas? desertor appellandus est, qui hostem vitat ac fugit, is certe, qui non vitavit, nec fugit, sed ultro appetit  Ms., appetiit, desertor nullo modo dici potest. Et: Si honestum est aliquid, turpe non est. Et: Si jure factum est aliquid, non potest pro injuria vindicari. A consequente. A consequente, quando positam rem aliquid inevitabiliter consequitur, ut Virgilius : Non nos aut ferro Libycos populare Penates Venimus; aut raptas ad littora vertere praedas, Non ea vis ani
Abbreviated transcription (Latin):
S pecies enim semper sub est generet ut homo
sub est animali acideo genus totum dr̃. ipeuues
pars ut cupiditas genus esta omnium libi¬
dinum pars &iam q dam cupiditatis .i. spe¬
est quandorebus aliqui bsimilia proferun¬
tur ut ex eo quia certum circa remsimilẽ
acciderit id q̃q̃ ꝙ dubium est & in questi¬
onemuenit conprobetur. Inspicitur sepe
similitudo incontrariis. ut si his qui in pru¬
udentes leserunt ignosci conuenit. his qui
necessario profuerunt gratiam habere
nono port& hic contraria sunt prodesse
& nocere similitudo autem animorum est.
quia neq ille uoluit obesse neq hic prodrẽ
ufit & ꝑ paria cum non ex contrariis rebus sed
ex similli mis. pernaturam probabile colligi¬
mus argumentum Nam ut locus inmari si¬
ne portunauibus intutus est. sic animus qui
sine fide est amicis non potest eẽ portuosus
fit & in his rebus quae sub eandem rationẽ
cadunt dum ex unius ratione. alterius qq

Expanded text:
Species enim semper subest generi, ut homo Species enim semper subest generi, ut homo subest animali. Ac ideo genus totum dicitur, species pars; ut cupiditas genus est omnium libidinum. Pars etiam quaedam cupiditatis, id est speest, quando rebus aliquibus similia proferuntur, ut ex eo, quod certum circa rem similem acciderit, id quoque, quod dubium est, et in quaestionem venit, comprobetur. Inspicitur saepe similitudo in contrariis; ut: Si his qui imprudentes laeserunt, ignosci convenit, his qui necessario profuerunt, gratiam habere non oportet. Hic contraria sunt, prodesse et nocere. Similitudo autem animorum est, quod neque ille voluit obesse, neque hic prodesse. Fit et per paria, cum non ex contrariis rebus, sed ex simillimis per naturam probabile colligimus argumentum. Num ut locus in mari sine portu navibus intutus est; sic animus, qui sine fide est, amicis non potest esse portuosus. Fit et in his rebus, quae sub eamdem rationem cadunt, dum ex unius rei ratione alterius quoque
Abbreviated transcription (Latin):
Alia asimilitudine. Alia adif¬
ferentia. Alia a contrariis. Alia a consequente
Alia ab ante cedentibus. alia ab adiunctis.
Alia arepugnantibus. alia a causis. alia ab
effectis. IAlia a conparatione : pͥmũ a coniu
Haec qq̃ exemplis lucidius aperi Afaciam
gatione .i. diriuatione nominis uel uerbi
fi& comectura. ut siscripsit scriptor est .Si
conpascuus ager ẽ. ius est conpascere. conpas¬
cuus it & conpascere interse iunctas. & ter¬
rentius homosum humani ame nihil alieaũ
a regenerali ad speciem aliquã discenditur.
ut mulierem genus auarũ ÷ Nam erłyla auro
si auarus & fur. a specie . ut cumprobart uolu¬
mus crudelem quaedam ab eo crudeliter facta
doceamus Item illud uergilii an nonsic pbru¬
gius penetrat lace daemona pastor. ledeamq
denam troianas uexit adurbes. Nam prr¬
gius pastor species est & si istud ille unus fit̃
& alii hoc troiani generalit̃ facere poss

Expanded text:
alia a similitudine, alia a difalia a similitudine, alia a differentia, alia a contrariis, alia a consequente, alia ab antecedentibus, alia ab adjunctis, alia a repugnantibus, alia a causis, alia ab effectis, alia a comparatione.-- C. Hoc quoque exemplis lucidius aperi.-- A. Fagatione, id est, derivatione nominis vel verbi fiat conjectura; ut, si scripsit, scriptor est; si compascuus ager est, jus est compascere; compascuus enim et compascere inter se juncta sunt. Et Terentius: Homo sum, humani a me nihil alienum a re generali ad speciem aliquam descenditur; ut, Mulierum genus avarum est; nam Euripila auro si avarus, et fur. A specie. A specie; ut cum probare crudelem volumus, quaedam ab eo crudeliter facta doceamus. Item illud Virgilii : At non sic Phrygius penetrat Lacedaemona pastor Ledeamque Helenam Trojanas vexit ad urbes? Nam Phrygius pastor species est; et si istud ille unus fecit, et illi  Ms., alii hoc Trojani generaliter facere possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
dici sol& aut a genere ut siquatratur. aniusti¬
tia utilissit. fiat huiusmodi syllogismus. om̃is
uirtus utilis ẽ. iustitia aut̃. uirtus est. ergo lusto¬
tia utilis est. hic autẽ a toto .i. agenere uir¬
tute scilic& q: iustitiae genus:. conpro¬
batur iustitiam utilem ẽẽ Item totum est
quia exmultis partibus integrum constat
ut mundi integritas exmultis conficitur
partib:. cuiusq dam pars homines sunt.
atsiquȩratur. Si humanae res diuina pro¬
uidentia regantur  iat huius modi syllo¬
gismus simundus dĩ prouidentia regitur
seest intellegi. id parti congruere ꝙ toto
si debelli morbos. salutemq: seruari. mede¬
riq uul neribus utile ẽ q: sunt partes medi¬
cine utilis est igitur medicina. Itema fine
quem quidã notam uocant. fit argum̃tũ utq
talis sibeatum eẽ. bonum est. & iustitia bonaẽ
hic est enĩ iustitia fims. ut secundum iustitiam
uiuat. ab eatitudinẽ ꝑueniat & necesse est eã
rem bona ẽẽ. cuius finis bonus est: es habent.

Expanded text:
dici solet: aut a genere, ut, si quaeratur, an justitia utilis sit, fiat hujusmodi syllogismus: Omnis virtus utilis est; justitia autem virtus est: ergo justitia utilis est. Hic autem a toto, id est, a genere, virtute scilicet, quae justitiae genus est, comprobatur, justitiam utilem esse. 347 Item totum est, quod ex multis partibus integrum constat; ut, mundi integritas ex multis conficitur partibus, cujus quaedam pars homines sunt. At si quaeratur, si humanae res divina providentia regantur, fiat hujusmodi syllogismus: Si mundus Dei providentia regitur, se est intelligi, id parti congruere, quod tSi depelli morbos salutemque servari, mederique vulneribus utile est, quae sunt partes medicinae, utilis est ergo medicina. Item a fine, quem quidam notam vocant, fit argumentum; ut,talis: Si beatum esse bonum est, et justitia bona est; hic est enim justitiae finis, ut qui secundum justitiamad beatitudinem perveniat; et necesse est eam rem bonam esse, cujus finis bonus est. C.
Abbreviated transcription (Latin):
cam̃ta. A Dumde qualib& re loquor. tum deea
p̃dico. sicut philo sophi uoluerunt intellegi
Quot modis fit illa predicatio. quam locutionẽ
ut mihi uidetur nominare possumus A R ecte
tibi uidetur induobus modis fit locutio nr̃a aut
urde substantia. aut de accidentib R Vnde dr̃
substantia. A. Substantia dr̃ quia subsistit &ẽ¬

Expanded text:
camenta?--A. Dum de qualibet re loquor, tum de ea camenta?--A. Dum de qualibet re loquor, tum de ea praedico, sicut philosophi voluerunt intelligi.-- C. Quot modis fit illa praedicatio, quam locutionem, ut mihi videtur, nominare possumus.-- A. Recte tibi videtur. Duobus modis fit locutio nostra; aut de substantia, aut de accidentibus.-- C. Unde dicitur substantia?-- A. Substantia dicitur, quia subsistit
Abbreviated transcription (Latin):
bulum generale & cõmune omnium animã
habentium. species est ut homo. Sua enim quadã
specie separatur aceteris animantib:. & genusẽ.
totum ut puta tota uiuentia animalia dicimus
speties quidẽ pars est ut homo. parsq: dã anima¬
liũ homo ẽ Differentia ẽ rationalis morta¬
lis his it duobus ut superius diximus. differt
ammo. Haec enĩ temporũ uarietate . & accideñ
u& mutantur. Ho Q uomodo ex hisu. partibus
boni. maliq: capax. Sic etiam in omni oratione
substantiali tam diu interponere debemus.
species & differentias. quamdiuse clusis omnib:
niatur. ut proprietas eius substantiae certate¬
neatur. quam difinire incepisti. Haeci cõme
sufficiant. nc̃ ordo portulat ad aristotilis ca¬
tegorias nos transire. Decategoriis
K Sequamur ordinẽ & eius nob̵ nominis. primo pan¬
de. & thimolo iam Categoriae . g̃. latine p̃dica¬
menta dicuntur . R Quid significas cum dicis p̃di¬

Expanded text:
bulum generale, commune omnium animam bulum generale, commune omnium animam habentium. Species est, ut homo. Sua enim quadam specie separatur a caeteris animantibus. Et genus est totum, ut puta, tota viventia, animalia dicimus; species quidem pars est; ut, pars quaedam animalium homo est. Differentia est, rationalis mortalis; his enim duobus, ut superius diximus, differt animo. Haec enim temporum varietate et accidunt, et mutantur. 337 Quomodo ex his quinque partibus boni malique capax. Sic etiam in omni oratione substantiali tandiu interponere debemus species et differentias, quandiu seclusis omnibusniatur, ut proprietas ejus substantiae certa teneatur, quam definire coepisti. Haec commentsufficiant. Nunc ordo postulat ad Aristotelis categorias nos transire. CAPUT III. DE CATEGORIIS. C. Sequamur ordinem, et ejus nobis nominis primo pande etymologiam.-- A. Categoriae Graece, Latine praedicamenta dicuntur.-- C. Quid significas, dum dicis praedi
Abbreviated transcription (Latin):
lia s̃. & non rationalia. homo autẽ solus ex utrisq
constat. hoc habens cum angȩlis commune. illud
cum ceteris animantibus. O mirum animal
una parte caeleste & altera terrenum.
ΚQuid est propͥũ. Aꝓ ropriumẽ. quando unaq¬
lib& species naturalit̃ aliquocerto ad dim̃to
de signari patest. & ab omnialiarũ specierũ
communione separari. ut solius hominis pro¬
ut puta quid quid homo ẽ. ris ibile .ẽ. & quid quid
risibile .ẽ homo est. & haec circum uersio ne¬
cessaria dr̃ nec ita rationale circum uerti
potest. Dicere uꝰ possumus quic quid homo est.
rationale est. Nec tam̃ conuerso ordine recte¬
quia angeli rationales sunt ñtam̃ homines suñ
Quid est accidens. A Accidens ẽ quie quid accidit
uel recedit p̃t̃ substantiae corruptionem. ut
color candidus ł niger . stare ł iacere. esurire
membris. inse parabilit̃ aliquociens accidunt
& alia multa. R h as .v. partes uno quolib& exem

Expanded text:
lia sunt, sed non rationalia. Homo autem solus ex utrisque lia sunt, sed non rationalia. Homo autem solus ex utrisque constat; hoc habens cum angelis commune, illud cum caeteris animantibus. O mirum animal! una parte coeleste, et altera terrenum! C. Quid est proprium?--A. Proprium est, quando unaquaelibet species naturaliter aliquo certo additamento designari potest, et ab omni aliarum specierum communione separari. Ut, solius hominis prout puta: Quidquid homo est risibile est. Et: Quidquid risibile est, homo est. Et haec circumversio necessaria dicitur. Nec ita rationale circumverti potest. Dicere vero possumus: Quidquid homo est, rationale est; nec tamen converso ordinequia angeli rationales sunt, non tamen homines sunt. C. Quid est accidens?--A. Accidens est quidquid accidit el recedit praeter substantiae corruptionem, ut color candidus vel niger stare, vel jacere, esurire is quoque membris inseparabiliter aliquoties accidunt,et alia multa. C. Has quinque partes uno quolibet exem
Abbreviated transcription (Latin):
ros & studiosos requirit. haec frequenter¬
uot s̃ species dialecticae. dia becticae.¬
principales .v. isagoge. categoriae. syllo¬
gis morum formulae & difinitiones.
Ntro ductio estq sensum nr̃m ꝑuarias di¬
uisiones rerum communium ad proprietatẽ
differt. & quid sit ea substantia dequa quaeris
communi uocabulo ostendit. ut animal. ꝑ
singulas it species .i. hominis. aequi bouis. leo¬
nis & ceterorum genus ẽ animal. & aequalit̃
mero: non specie in eo qua quid sit p̃dicatur.
Nam desocrate platone. & cicerone aequalit̃
homo p̃dicatur. una enim species hominũ scđm
naturam. n sed multi scđm numerũs quđ est
differentia . A. Differentia ẽ: q: qualesit hoc
uel illud animal ostendit ut si queratur qualis
sit homo. dicimus animal rationale & mortale.
in his it duob: ab omnibus aliis animantib secer
nibus ratione ñ utentibus. dum dic̃ mortale
in eo ab angelis differt. angłi it rationales s̃.¬
& non mortales. animalia uero cetera morta¬

Expanded text:
ros et studiosos requirit; haec frequenteuot sunt species dialecticae?-- A.principales: isagogae, categoriae, syllogismorum formulae et diffinitiones, Introductio est, quae sensum nostrum per varias divisiones rerum communium ad proprietatem differt; et quid sit ea substantia, de qua quaeris, communi vocabulo ostendit, ut animal. Per singulas enim species, id est, hominis, equi, bovis, leonis et caeterorum, genus est animal, et aequalitmero, non specie, in eo quod quid sit, praedicatur. Nam de Socrate, Platone et Cicerone aequaliter homo praedicatur. Una enim species hominum est secundum naturam; sed multi secundum numerum. C. Quid est differentia?--A. Differentia est, quae quale sit hoc vel illud animal, ostendit. Ut si quaeratur qualis sit homo, dicimus: Animal rationale et mortale. In his enim duobus ab omnibus aliis animantibus secernnibus ratione non utentibus. Dum dicitur, mortale, in eo ab angelis differt. Angeli enim rationales et immortales sunt; animalia vero caetera morta
Abbreviated transcription (Latin):
pidus anpetulans aut cruentur c&̃ ut miran¬
dum ñsit talem hommẽ ad tale facinus pro¬
ruisse. Quantũ it dehonestate & auctoritate
eius qͥ arguitꝰ de tractũ erit. tantũ erit defacul¬
tate tocius eiꝰ defensionis deinminutũ. Sinullo an¬
te acto peccato reus infamari poterit. hortandũ
ñ debere ꝯsiderare. sed superioremuitã ex hactur
Si haec omnia accussator reo pitudine in ꝓbare¬
ingerit quis locus defensionis relinquitur ei.
Relinquitur defensionis idoneus locus. sepe uno
protegente scuto multa nocentis repelluntur
spicula defensor pͥmosi poterit debebit eiꝰ uitã
honestissimã fidelissimam demonstrare. aut
inrẽ puplicã. aut inparentes cognatos amicos
tu obscurari. Nehoc ipsũ aliqua cupiditate
ł malitia seu infidelitate perpetrasse. sed
casu & ignorantia aut alterius suggestione
fecisse. Nullũq patriae profectib: ł pictate

Expanded text:
pidus, aut petulans, aut cruentus esset, ut miranpidus, aut petulans, aut cruentus esset, ut mirandum non sit talem hominem ad tale facinus proruisse. Quantum enim de honestate et auctoritate ejus qui arguitur, detractum erit, tantum erit de facultate totius ejus defensionis diminutum. Si nullo ante acto peccato reus infamari poterit, orandi  Mnon deberi considerari; sed superiorem vitam ex hac tuSi haec omnia accusator reo ingerit, quis locus defensionis relinquitur ei?--ALB. Relinquitur defensionis idoneus locus ei. Saepe enim uno protegente scuto multa nocentis repelluntur spicula. Defensor primo, si poterit, debebit ejus vitam esse honestissimam, fidelissimam demonstrare, aut in rempublicam, aut in parentes, cognatos, amicos; tu obscurari. Nec hoc ipsum aliqua cupiditate vel malitia, seu infidelitate perpetrasse, sed casu et ignorantia, aut alterius suggestione fecisse, nullumque 323 patriae profectibus vel pietate
Abbreviated transcription (Latin):
ratio ꝑspicuã sol& p̃se gerere coniecturã. ut
quatur. faciles cognitos. studium aut̃ ꝙ ẽ ad si¬
dua & uehem̃t᷑ aliqua adrem adplicata magna
cũ uoluntate occupatio. facile ex eo ducit argu¬
mentatio proutres ipsa in causa desiderabit.
ratio. facta autẽ & casus & orationes tribus ex¬
temporibus considerabunt᷑ quid fecerit aut
quid ipsi acciderit aut quid dixerit. & quid
faciat. quid ipsi accidat. quiddicat aut factu¬
rus sit . quid ipsi casurumsit quasit usurus ora¬
tione. ex qͥbus facile erit uidendũ quid ad¬
ferant ad confirmandã diecturã suspitionis.
K Sunt haec loca accussat&i seudefensori cõmunia.¬
A F iunt scđm̃ utriusq: causȩ cõmodũk Quo modo
A Nam accussator erꝰ uitã ante actã quẽ arguit
ł prot̃uam ernaturã seustudia malitiorał
mores in ꝓbos. ł facta cruenta in probare debe¬
percato conuictus sit. & quam turpis aut cu¬

Expanded text:
ratio perspicuam solet prae se gerere coniecturam, ut ratio perspicuam solet prae se gerere coniecturam, ut quantur, faciles cognitu sunt. Studium autem, quod est assidua et vehemens aliqua ad rem applicata magna cum voluptate occupatio, facile ex eo ducitur argumentatio, prout res ipsa in causa desiderabit ratio. Facta autem et casus et orationes ex tribus temporibus considerabuntur; quid fecerit, aut quid ipsi acciderit, aut quid dixerit; et quid faciat, quid ipsi accidat, quid dicat, aut quid facturus sit; quid ipsi casurum sit; qua oratione usurus sit. Ex quibus facile erit videndum quid afferant ad confirmandam conjecturam suspicionis. CAR. Sunt haec loca accusatori seu defensori communia?--ALB. Fiunt secundum utriusque causae commodum. CAR. Quomodo Nam accusator ejus vitam anteactam, quam arguit, vel protervam ejus naturam; seu studia malitiosa, vel mores improbos, vel facta cruenta improbare debepeccato convictus sit; et quam turpis, aut cu
Abbreviated transcription (Latin):
grecus. an barbarus. in patria atbeniensis
angomanus in cognatione qͥb maiorib qͥb
consanguineis sit. inaetate puer an ad olescens
natu grandior ansenex. Itẽ sepe ex cõmodis ł
in cõmodis natura coniectura sum̃ daẽ ħ modo.
ualens an in becillis. longus a cbreuis. formosus
ande formis uelox antardus. acutus anhebes.
memor an obliuiosus dolosus ansimplex. & uic
& apud quos & a quibus educatus. & eruditus sit
q: ritur & quib: cumuiuat. & quaratione uitȩ
&q: more domesto uiuat. & ex fortuna sepe
osus an pauꝑ nobilis anignobilis. felix anlx¬
felx priuatus an inpotestatesit. aut fuerit
aut futurus sit consideratur. aut deniq ali¬
quid eoꝵq rit̾ . q: fortune eẽ. ad tributa in¬
stanti animi aut corporis absolutione consistit
qͦ ingenere ẽ uirtus scientia. &q: contrarias.
res ipsa & causa docebit posita. & quid hic q̃q
locus suspicionis ostendat. Nã effectionis qͥdẽ

Expanded text:
Graecus an Barbarus? In patria, Atheniensis Graecus an Barbarus? In patria, Atheniensis an Romanus? In cognatione, quibus majoribus, quibus consanguineis sit editus. In aetate, puer an adolescens; natu grandior, an senex. Item saepe ex commodis vel incommodis naturae conjectura sumenda est, hoc modo: Valens an imbecillis, longus an brevis, formosus an deformis, velox an tardus, acutus an hebes; memor an obliviosus, dolosus an simplex. Et exet apud quos, et a quibus educatus et eruditus sit, quaeritur; et quibus convivat, et qua ratione vitae, et quo more domestico vivat. Ex fortuna saepiosus an pauper, nobilis an ignobilis, felix an infelix, privatus an in poteaut futurus sit, conside- ratur; aut denique aliquid eorum quaeritur, quae for- tunae esse adtributa inperfecta et constanti animi aut corporis absolutione consistit, quo in genere est virtus, scientia et quae contraria sunt, res ipsa causa posita docebit, ecquid hic quoque locus suspicionis ostendat. nam af- fectionis quidem
Abbreviated transcription (Latin):
rlncausã generauide quibus dicendũ ẽ. amplecti¬
muridn partitione. paucitasẽq: eas res tantũ
ponit in partitione.q: necessarie s̃. dicende iterũ
& neplura quam satis ẽ demonstraturos nos di¬
sciat confirmare causam. & lic& hoc uolunta¬
riae faciat. tam̃ nonsatis digne nisi p̃ceptis &¬
rationes sed tam grandisẽ. argum̃toꝵ siluan
tatio ꝗͣ tuae causȩ fidẽ & auctoritatẽ ꝯparas.
q: duob modis fit .÷ ex ꝑsonis aut ex negotus
& ꝑ sonis quidẽ has res ad tributas putamus.
nem. studia. consilia. facta casus. orationes.
Nã ex his singulis argumenta poss̃ fieri pro¬
ut se cõmoditas causae affert.
AEx nomine fit argum̃ tum hoc modo. ut si
di camus id circo aliquẽ calidũ uocari. ꝙ sit
temerario & repentino consilio. ut sacre scrip¬
turae qq̃ utamur exemplo. Nã esau deia cob
Innatura sexus natio patria. cognatio aetas
Vsid erat̃. insexuuir anmulier. in natione

Expanded text:
in causam, genera, de quibus dicendum est, amplectiin causam, genera, de quibus dicendum est, amplectimur in partitione. Paucitas est, quae eas res tantum ponit in partitione, quae necessariae sunt dicendae iterum; et ne plura quam satis est, demonstraturos nos disciat confirmare causam; et licet voluntarie faciat, tamen non satis digne, nisi prationes. Sed tam grandis est argumentorum sylva, ntatio, qua tuae causae fidem et auctoritatem comparas, quae duobus modis fit: aut ex personis, aut ex negotiis. Ex personis quidem has res attributas putamus: nem, studia, consilia, facta, casus, orationes. Nam ex iis singulis argumenta possunt fieri, prout se commoditas causae affert --ALB. Ex nomine fit argumentum hoc modo, ut si dicamus idcirco aliquem callidum vocari, quod sit temerario et repentino consilio; ut sacrae Scripturae quoque utamur exemplo: nam Esau de fratreIn natura, sexus, natio, patria, cognatio, aetas considerantur. In sexu, vir an mulier? In natione,
Abbreviated transcription (Latin):
apparere inueritate. si personarũ digͥnitates
seruabuntur. si causae factorũ exstabunt. si fu¬
isse facultates faciundi uidebuntur. Si tempus
idoneũ si spacii satis si locus oportunus ad ean
tur. si res & eorũ qdͥ agent naturã & ad uulgi
A Dicam partitio ẽ rerũ ad causam ipsã ꝑti¬
nentium diuisioq recte habita ꝑspicuã. &
inlustrẽ totã orationẽ efficit .q duas hab&
partes. una parsẽ q: quid cũ aduersariis con¬
ueniat . & quid intro uersia relinquat᷑ ostendit
ex qua certũ quiddã destinatur adiutori in qͦ anu¬
mum debeat habere occupatũ. altera ẽ. inqͣ rerũ
earũ dequib erimus dicturi braeuit̃ expositiopo¬
nitur. Distributio ex qua conficit᷑ ut certas ani¬
moresi teneat auditor . Nam & haec pars habere
deb& braeuitatẽ. absolutionẽ. paucitatẽ . bre¬
uitas ẽ cumnisu necessarium nullũ assumitur
uerbũ. absolutio ẽ. ꝑquam omniaq: inciduns

Expanded text:
apparere in veritate; si personarum dignitates apparere in veritate; si personarum dignitates servabuntur; si causae factorum exstabunt; si fuisse facultates faciendi  Ms., faciundi videbuntur; si tempus idoneum; si spatii satis; si locus opportunus ad eamdtur; si res et ad eorum qui agent naturam, et ad vulgi  Dicam. Partitio est rerum ad causam ipsam pertinentium divisio, quae recte habita perspicuam et illustrem totam orationem efficit, quae duas habet partes. Una pars est, quae quid cum adversariis conveniat, et quid in controversia relinquatur, ostendit: ex qua certum quiddam destinatur auditori, in quo animum debeat habere occupatum. Altera est, in qua rerum earum, de quibus erimus dicturi, breviter expositio ponitur et distributio, ex qua conficitur, ut certas animo res teneat auditor. Nam et haec pars habere debet brevitatem, absolutionem, paucitatem. Brevitas est, cum, nisi necessarium, nullum assumitur verbum. Absolutio est, per quam omnia, quae incidunt
Abbreviated transcription (Latin):
tio ẽ. qua mox anim: auditoris. fauet ut inhonesto
biit animũ auditoris ut hi humili ancipitił obscu¬
narrationis textum expone. A N arratioẽ rerũ
gestarũ aut ut gestarũ expositio .q tria deb&
habere .i. utbreuis ut a perta ut probabilissit . bre¬
uiserit siunde necesseẽ. inde initiũ sumat &
ñ abultimo repecat᷑. & sicuius rei satiserit sũ ma
dixisse exꝰ partes ñ dicentur. Nam sa epe satis ẽ
quid factum sit dicere ut nenarres quẽ ad modũ
sit factũ. & si ñ longius quã opus ẽ. In narrani¬
do procedetur. & sinullã inrem aliã transi&¬
sit id ꝙ ñ sit dictũ intellegat᷑ & siñ modo id ꝙ obẽ.¬
iruerum &iam id ꝙ nec obẽ nec adiuuat p̃teribit.¬
& si nonminus rerũ ñ ne cessariarũ quã uerboꝵ
multitudine supsedendũ ẽ. aꝑta aut̃ narratiopo
ponetur. & rerũ ac temporũ ordo seruabit᷑: ut ita
te dicatur nequã in aliã reme transeat᷑. prbbabi¬
liserit n arratio silnea uidebunt in eẽ: eaq solenꝰ

Expanded text:
tio est, cui mox animus auditoris favet, ut in honesto bit animum auditoris, ut in humili, ancipiti, vel obscunarrationis textum expone.--ALB. Narratio est rerum gestarum aut ut gestarum expositio, quae tria debet habere, id est, ut brevis, ut aperta, ut probabilis sit. Brevis erit, si unde necesse est, inde initium sumat, et non ab ultimo repetetur; et si, cujus rei satis erit summam dixisse, ejus partes non dicentur. Nam saepe satis est, quid factum sit dicere, ut ne narres quemadmodum sit factum; et si non longius quam opus est in narrando procedetur; et si nullam in rem aliam transt dictum intelligatur; et si non modo id quod obest, verum etiam id quod nec obest, nec adjuvat, praeteribitur; et non minus rerum non necessariarum, quam verborum multitudine supersedendum est. Aperta autem narratio poponetur, et rerum ac temporum ordo servabitur, ut ita te dicatur; ne quam in aliam rem transeatur. Probabilis erit narratio, si in ea videbuntur inesse quae solent
Abbreviated transcription (Latin):
malis. inquid quid siuestẽ &ceterũ ornam̃tum
muliebrẽ p̃cii maioris habeat quã tu habes. tuum¬
ne tuum uirũ malis añ illius. hic mulier erubuit.
Quaeso inquidrenofon. siuicinustuus aequũ meli¬
orem habeat quamtuus ẽ. tuum ne equum

Expanded text:
malis? illud , inquit. quid si uestem et ceterum ornatum malis? illud , inquit. quid si uestem et ceterum ornatum muliebrem pretii maioris habeat, quam tu, tuumne tuum virum malis an illius? hic mulier erubuit. quaeso, inquit, Xenophon, si vicinus tuus equum meliorem habeat, quam tuus est, tuumne equum
Abbreviated transcription (Latin):
uidendũ ẽ neqͦ pacto ħ genus argum̃tationis refelli
militudinẽ in opinione ut inferna eẽ subt̃ra
aSimilitudo in contrariis & in parib spectatur.
R Q uomodo in contrariis & in parib: A N contrariis¬
ih hõ conodo nam ilis qui in prudenter lefert̃ i
ignosci conuenit illis qͥ nec essario profuer̃ haberi
gratiã non oport&. ex iparisic. Nã ut locus sine
portunauib: eẽ ñ potẽ tutus. sic animus sine fide
stabilis amicis non potẽ . eẽ Κ A nomnis argum̃ta¬
uitio ex his tantũ locis confirmat᷑ ornatꝰ & ꝯsiderat᷑.¬
A Sunt qq̃ argum̃tationesq: ꝑ inductionẽ ł ratio¬
cinationẽ tractant᷑ sed he magis ad philosophos ꝑtineq
Κ hoc mirũ uidet̃ si facere potẽs ut nolens consentiat.¬
A Audias & forte credis exemplo. Namphilosophus
qͥdã cũ teno fonte quodã & eiꝰ uxore in iit dispu
Dic mihiq: so ⁊ enofontis uxor siuicina tua melius¬
habeat aurũ quã tuhabes. utrũ illud ne an tuum

Expanded text:
idendum est, ne quo pacto hoc genus argumentationis refelli militudine. In opinione, ut, inferna esse sub terra Similitudo in contrariis et in paribus spectatur. CAR. Quomodo in contrariis et in paribus?--ALB. In contrariis hoc modo: Nam si iis qui imprudenter laeserunt, ignosci convenit, illis qui necessario profuerunt, haberi gratiam non oportet? Ex pari sic: Nam ut locus sine portu navibus esse non potest tutus, sic animus sine fide stabilis amicis non potest esse. 324 CAR. An omnis argumentatio ex his tantum locis confirmatur, ornatur et considerat Sunt quoque argumentationes, quae per inductionem vel ratiocinationem tractantur, sed hae magis ad philosophos pertineCAR. Hoc mirum videtur, si facere potest, ut nolens consentiat.--ALB. Audies et forte exemplo credes. Nam philosophus quidam cum Xenophonte quondam et ejus uxore iniit disputDic mihi, quaeso, Xenophontis uxor, sihabeat aurum, quam tu habes: utrumne illud an tuum
Abbreviated transcription (Latin):
plexionẽ inqua utrum concesseris rep̃hendit᷑
adhuncmo dum. Si in prob: ẽ. curtueris siꝓb:
cur accussas. ꝑ enumerationẽ inqua plurib: reb:
inductis una necessario confirmatur hoc pacto.
necesse aut̃ inimicitiarũ causa ab hocẽt̃. hunc occisũ.
aut metus. aut spei. aut alicuius amici causa. & sihoꝵ
homo occidi ñ potẽ. ꝑsimplicẽ ꝯclusionẽ hoc modo.
Si uos me istuc eotempr dicitis hoc fecisse. ego eo

Expanded text:
plexionem, in qua, utrum concesseris, reprehenditur in hunc modum: Si improbus est, cur tueris? Si probus, cur accusas? Per enumerationem, in qua pluribus rebus inductis una necessario confirmatur, hoc pacto: Necesse, aut inimicitiarum causa ab hoc esse hunc occisum, aut metus, aut spe lucri, aut alicujus amici causa; et si hohomo occidi non potest. Per simplicem conclusionem, hoc modo: Si vos me isthuc eo tempore dicitis hoc fecisse, ego eo
Abbreviated transcription (Latin):
tur signa q: dã geste rei ut crucior cedis signũ ẽ
Cõmemoratis locis argum̃torũ & confirmate
ipsa argumtatio ut reor nequaquã unifor¬
mieẽ potest. A N on uniformis sed omnis ar¬
gum̃tatio q: ex his locis quos cõmemorauim:
conficitur aut probabilis aut necessaria
debet eẽ. Nec essaria estq: alit̃ fieri non potẽ.
ut si peperit ⁊ cubuit cũ uiro. haec uero ꝑ con¬

Expanded text:
tur signa quaedam rei gestae, ut cruor caedis signum est, tur signa quaedam rei gestae, ut cruor caedis signum est, Commemoratis locis argumentorum et confirmationum, ipsa argumentatio, ut reor, nequaquam uniformis esse potest.--ALB. Non uniformis; sed omnis argumentatio, quae ex his locis quos commemoravimus, conficitur, aut probabilis aut necessaria debet esse. Necessaria est, quae aliter fieri non potest, ut: Si peperit, concubuit cum viro. Hae
Abbreviated transcription (Latin):
landa s̃ & hoc optimis uiris eẽ pernitiosũ ut ma¬
litiosus quis lib& bonos insimulare audeat.
sad oliscentiae ꝑ suasione ꝑpetrasse. aut aliqͦrũ
inuidia fictas aut falsa opinione in lataseẽ di¬
cendũ erit . Siuero nullo modo uitae turpitudo
aut infamia leniri potẽ. oratione . negare . opor
crimine de qͦ arguatur quare ante actis omisis
illud ꝙ instat agi oportere: haec it apersonis s̃.
ΚDxisti ꝙ alia argum̃ta a ꝑsonis. alia anegotiis.¬
ANegotiũ ẽ ipsũ factũ. in qͦ int̃ accussatorẽ &
defensorem contro uersiaẽ. Dum uero ex
negotiis argum̃ta sum̃da er̃ III. considerani
das̃ pͥmo quid sit ante rem. quid inrẽ. quid pͣ
tinere illiduo familiarit ibant. ꝙ simuldi¬
uerterent in hospicium & simul cenarent inre.
unꝙ socium reliqrit. ꝙ cruentũ gladiũ habue
causa facti consideranda ẽ i. an spe lucri ł causa
omnino ingestione rei. locus tempus. occasio
rithominẽq: rendũ ẽ. pͥ gestã rem sid erabim¬

Expanded text:
a et hoc optimis viris esse perniciosum, ut malitiosus quislibet bonos audeat insimulare. adolescentiae persuasione perpetrasse; aut aliquorum invidia fictas, aut falsa opinione illatas esse dicendum erit. Si autem nullo modo vitae turpitudo, aut infamia leniri potest oratione, negare oportebcrimine, de quo arguatur. Quare anteactis omissis illud, quod instat, agi oportere. CAR. Dixisti, quod alia argumenta a personis, alia a negotiis--ALB. Negotium est ipsum factum, in quo inter accusatorem et defensorem controversia est. Cum vero ex negotiis argumenta sumenda sunt, tria consideranda sunt. Primo, quid sit ante rem, quid in re, quid post tinere illi duo familiariter ibant; quod simul diverterent ad hospitium; quod simul coenarent. In re:quod socium reliquerit, quod cruentum gladium habuercausa facti consideranda est, id est, an spe lucri, vel causa Omnino in gestione rei  Edit., re gesta locus, tempus, occasio, rit hominem, quaerendum est. Post gestam rem considerabun
Abbreviated transcription (Latin):
substantia omnium rerum significatur ut
homo. ꝑuerbum actio ł passio cuius lib& ti
ostenditur . ut homo currit. homo uritur.
q÷ duae partes orationis int̃ pretantur
totum quicquid mens conceperit adloquendũ.
lexerit . omnis it locutio mentis ẽ. int̃pres
quia quamens intellegit. elocutio in t̃p.
percata fasin. uel apofasin. ore profer.
RHlaec duo nomina quae induxisti latino
R Quot species sunt periermeniarum.
enuntiationem. ad firmationem ne¬
gationem. contra dictionem. disponis
Iumme iterum ꝑ gramaticam ducere
Aðispono. sed excelsiore gradu. & si inter¬
roges uidebis quantum distat dia lectica
in nominatiuo casu cum est & non est.
In obliquis casibus nil cuius nulla pars est
significatiua separata ut socraters ex plana¬
uridius hano philo sophicam diffinitionem
aliquid sig. ui sibile uel in ui sibile substanti¬
& Quomodo substantiale uel accidens A Om̃s it

Expanded text:
substantia omnium rerum significatur, ut, substantia omnium rerum significatur, ut, homo. Per verbum actio vel passio cujuslibet rei ostenditur, ut, homo currit; homo uritur. Quae duae partes orationis interpretantur totum, quidquid mens conceperit ad eloquendumlexerit; omnis enim elocutio mentis est interpres; quia quod mens intelligit, elocutio interpretatur per catafasin vel apofasin. C. Haec duo nomina, quae induxisti, LatinoC. Quot species sunt Perihermeniarum?-- enuntiationem, affirmationem, negationem, contradictionem.-- Num me iterum per grammaticam ducere disponis?-- A. Dispono, sed excelsiore gradu. Et si interrogas, videbis, quantum distat dialectica in nominativo casu, cum est et non est, in obliquis casibus nihil, cujus nulla pars est significativa separata. Ut: Socrates.-- C. Lucidius hanc philosophicam diffinitionem aliquid significat, visibile vel invisibile, substantiQuomodo substantiale, vel accidens?-- A. Omn
Abbreviated transcription (Latin):
Dehis enim quantum similia s̃ ducitur hn¬
tellectus eiusrei cui adhibentur insinuante
quae sunt a contrario his uerbis iungiposs̃
sustud quanto magis & illud. ut ille qui nĩ
pp amicitiam sed ut tedio carer&. iam
dormiens excitatur. ut IIi. panes a cõmo¬
det amicosuo sienim ille molestia conpul¬
lus dedit quanto magis dr̃ qui suos seruor
quif alsatis ciro graffis prouidebat. sibi & lau¬
datus est adñosuo. hoc argumento condu
fraudem faciebat. quanto amplius placeans
pellabatur auidua conparationẽ digxit ad
iudicem dm̃. cui nulla ex parte iudex ini¬
desidero de quibus dictum est aristotilem
inmente tinxisse calamum dumeas scrirti
nr̃ae disputationis pauca de cis tangere hab&
& tantum modo quo ille spectant aperiendũ¬
illius nominis int̃p̃tationẽ pͥmũ exponꝰ udẽt
& uno significari sermone pottrit ausiper
nomen aut ꝑuerbum demonstratur hc̃en¬
uomiodo demonis tratur ł hoc ł illud a Porno

Expanded text:
De his enim, quantum similia sunt, ducitur inDe his enim, quantum similia sunt, ducitur intellectus ejus rei, cui adhibentur, insinuandae. Quae sunt a contrario, his verbis jungi possunt: Si istud, quanto magis et illud. Ut ille, qui non propter amicitiam, sed ut taedio careret, jam dormiens excitatur, ut tres panes accommodet amico suo. Si enim ille molestia compulsus dedit, quanto magis Deus, qui suos servos qui falsatis chirographis providebat sibi et laudatus est a domino suo; hoc argumento conclufraudem faciebat, quanto amppellabatur a uidua, comparationem duxit ad iudicem deum, cui nulla ex parte iudex inidesidero, de quibus dictum est, Aristotelem in mente tinxisse calamum, dum eas scriptirae disputationis pauca de eis tangere habet; et tantummodo, quo illae spectent, aperienduIllius nominis interpretationem primum expone.-- A. et uno significari sermone poterit, aut per nomen, aut per verbum demonstratur. C. Quomodo demonstratur vel hoc, vel illud? A. Per nomen
Abbreviated transcription (Latin):
rũ conparatione . ut si furẽ noctur nũ occi
pecunia causa peccare non dubitauit. quid
cũ illi maius ẽ& propositum lucrũ certe
ut uergilius tu potes aenean manibus
subducere grauum nos aliquid contra
rutulos iuuasse nefandum ẽ . Item a pari
Siquis neg& cedem a se factam eoquianon
ipse percusserit. dicetur ei nihil interẽẽ
utrum auctor quis fuiss& cedis. an ipseꝑ
dicenda. A Pertinent utiq A Q uomodo
uedam enim similitudines a paridicuntur
quedam a contrario q: uero a pari his uerbis
iungi possunt. sicut istud. sic & illud. sic̃
deseruo qui dimissus ȩd ño suum suffocaũ
conseruum dici potest. Sic̃ dñs huic seruo
nequam non dimittentilconseruo suo fec̃
donauit. qđia ddebebant ab eo plus dilec¬
tusẽ. cui plus donauit. & de homine qui
habebat duos filios maiorem in agro sibi
propinquantem. minorem in longinq
lux ori antem & in numerabilia huius modi

Expanded text:
rum comparatione, ut: Si furem nocturnum occiderum comparatione, ut: Si furem nocturnum occidepecuniae causa peccare non dubitabit, quid cum illi majus esset propositum lucrum? Certe ut Virgilius : Tu potes Aeneam manibus subducere Grajum: Nos aliquid Rutilos contra juvisse nefandum est? Item a pari: Si quis neget caedem a se esse factam, eo quod non ipse percusserit; dicitur ei, nihilum interesse ut auctor quis fuisset caedis, an ipse ducenda?-- A. Pertinent utique.-- C. Quonam modo?-- A. Quaedam enim similitudines a pari dicuntur, quaedam a contrario. Quae vero a paribus, his verbis jungi possunt: Sicut istud, sic et illud. Sicut de servo, qui dimissus a Domino suum suffocavit conservum, dici potest: Sicut Dominus huic servo nequam non dimittenti conservo suo fecitdonavit quod debebant, ab eo plus dilectus est, cui plus donavit. Et de homine qui habebat duos filios, majorem in agro sibi propinquantem; minorem in longinquo luxuriantem, et innumerabilia hujusmodi.
Abbreviated transcription (Latin):
batur ut uirgilius degeneres animos timor
ostendit. Nam timorẽ causa ut dege¬
nersit animus. quia timoris effectiuũ ÷
Efficientia suntq uel sua ui aliquid cor¬
ficiunt ut ignus incendium. uel sine
quibus effici non potest aliquares ut
naues sine trabibus efficientia. Alia suns
necessaria. alia non. huic loco efficien¬
tium causarum. iunctis locusẽ effectus
ecausis .i. euentus ut enim causa quid
sit effectum indicat sic effectusq: fue¬
rit causa de monstrat ut fumus ignẽ
& ideo cicero loco causarum efficientiã
cas etiam arro gantem futurũ. Ita euen
tiam probaueris. arro gantiae uero cau
tio confirmatur & semper augende rei stu¬
d& conparatio. fitq tribus modis. amaiori
aminori. & pari amaiori hoc modo. ut in¬
uergilio tupotes uni animos armare in p̃lia
fr̃s ergo qͥ l n fratribus hoc potest quantoma¬
gis in aliis. item amaiore. Siad ulterium
occidere lic&. & lic& loris cedere: Amino¬

Expanded text:
batur, ut Virgilius : Degeneres animos timor batur, ut Virgilius : Degeneres animos timor arguit. . . . . Nam timor est causa, ut degener sit animus; quod timoris est effectivum. Efficientia sunt, quae vel vi sua aliquid conficiunt, ut ignis incendium; vel sine quibus effici non potest aliqua res, ut naves sine trabibus. Efficientia alia sunt necessaria, alia non. Huic loco efficientium causarum junctus locus est, effectus a causis, id est, eventus; ut enim causa, quid sit effectum, indicat; sic effectus, quae fuerit causa, demonstrat, ut fumus ignem. Et ideo Cicero loco causarum efficientiam cas, etiam arrogantem futurum. Ita per tiam probas; arrogantiae vero causam, tio confirmatur. Et semper augendae rei studet comparatio; fitque tribus modis; a majore, a minore, a pari. A majore hoc modo; ut Virgilius : Tu potes unanimes armare in praelia fratres. Ergo qui in fratribus hoc potes, quanto magis in aliis. Item a majore: Si adulterum occidere licet, licet et loris caedere. A mino
Abbreviated transcription (Latin):
tate distruitur ut cicerodit. is igitur non
modo ante periculo liberatus. sed etiam am¬
plissimo honore ditatus. argiitur. domui
suaete interficere uoluisse. Item siqua
die caedis ista romae facta est. ego athenis
fui. incede int̃ esse non potui. Acausis argi¬
mentum dr̃ quando ex consuetudine
cõmuni resq: tractatur. fieri potius se
tus sum dudum abste cauere nefacer&.
quia uulgus seruorum sollicitat dolis. ut
me deluderes. fit quoq: hoc modo. acausa
argumentum. dum causam adulterii.
libidinem eẽ dicimus siue parricidu
auaritiam. sed & tum lacius disputandũ ÷
deui causae .i. auaritiae siue libidinis. qua¬
tenus sucausa turpis uideatur . res quoq
inhonesta uideatur. ut qui lucri facien¬
di causa uenit intemplum sacrilegus ẽ.
Non enim res malifitium facit. sed causa
faciendi. nec exitu. sed conatu malefacta
existimantur. ab effectis argumentum est
cumex his quae facta sunt aliquid ad pro¬

Expanded text:
tate destruitur. Ut Cicero dicit: Is igitur non modo a te periculo liberatus, sed etiam amplissimo honore ditatus arguitur, domi suae te interficere voluisse. Item: Si, qua die caedes ista Romae facta est, ego Athenis fui, in caede interesse non potui. A causis. A causis argumentum ducitur, quando ex consuetudine communi res, quae tractatur, fieri potuisse tus sum, dudum abs te cavere, ne faceres, Quod vulgus servorum sollicitat dolis ut me deluderes. 349 Fit quoque hoc modo a causa argumentum, dum causam adulterii libidinem esse dicimus; sive parricidii, avaritiam. Sed et tum latius disputandum est de vi causae, id est, avaritiae sive libidinis; quatenus si causa turpis videatur, res quoque inhonesta videatur; ut: Qui lucri faciendi causa venit in templum, sacrilegus est. Non enim res maleficium facit, sed causa faciendi; nec exitu, sed conatu malefacta existimantur. Ab effectis. Ab effectis argumentum est, cum ex his quae facta sunt, aliquid appro
Abbreviated transcription (Latin):
homo est. Arbor nonsum . Ñ es. non est
in obliquis uero casibus nihil certũ significat.
nisi additis aliis partibus ad plenã significa¬
tionem. ut hominis istius est liber isteł
huic hominida hunc librum. ł hunc homi¬
nem legere fac librum istũ. ut ab hoc homi¬
ne librumistum didici separata.
A Nam socrates trisyllabum nomen est. sepa¬
ratis uero singulis syllabis. nilit ꝑse sig̃
NSig̃ it sed nihil ad prioris nominis significa¬
tionem pertinet. scđi nominis significatio.
nã .mus. animal estł  & do. uerbum aliqd
actionis sig̃ficans. sed utrorumq significa¬
tio niladdomum significandam ꝑtin&
& Qualiter in compositis nominibus. utẽ hirco
hirco ceruus uidetur dici. quia quandam
similitudinẽ hab& cerui quandã hirci
porte fieri potest ut ideo dicatur. sed sihiꝗco¬
ceruum nomino. ꝙ animal tc̃ intellegis.

Expanded text:
homo est. Arbor non sum, non es, non est. In obliquis vero casibus nihil certum significat, nisi additis aliis partibus ab plenam significationem, ut, Hominis istius est liber iste; ut, Huic homini da hunc librum; ut, Hunc hominem legere fac librum istum, ut, Ab hoc homine librum istum didici. C. Quid eA. Nam Socrates trisyllabum nomen est; separatis vero singulis syllabis, nil per se sign.-- A. Significat enim, sed nihil ad prioris nominis significationem pertinet secundi nominis significatio. Nam mus animal est per se; et do verbum aliquid actionis significans: sed utrorumque significatio nil ad domum significandam pertinet. C. Qualiter in compositis nominibus, ut est hirchircocervus videtur dici, quia quamdam similitudinem habet cervi, quamdam hirci?-- A. Forte fieri potest, ut ideo dicatur. Sed si hircocervum nomino, quod animal tunc intelligis
Abbreviated transcription (Latin):
endum est
quidẽ secundum placitumSendum est
dest scđm conpositionẽ singularũ gentiũ
Namres eadem omnibus gentibus sunt
nomina uero diuersa. & secđ placitũ in po¬
nentium conposita ut auri eadem natura:
aput grecos & latinos. dumilli hocterrson
nominant istiaurum. R Quomodo sire tempr
uia nom̃ tempus non ad trahit sic̃ uerba faciutꝰ.
uide diffinitum aliquid sig̃. uerbo substan
m ne enim nomen in nominatiuo casu cũ
matione & negatione ut homosum homoes

Expanded text:
endum est. C. Quid est, secundum placitum?--A. Id est, secundum compositionem singularum gentium. Nam res eaedem omnibus gentibus sunt; nomina vero diversa, et secundum placitum imponentium composita, ut auri eadem natura est apud Graecos et Latinos; dum illi hoc Kryson nominant, isti aurum.--C. Quomodo sine tempore?--A. Quia nomen tempus non attrahit, sicut verba faciunt. C. Quid est, diffinitum aliquid significat?--A. Omne enim nomen in nominativo casu cum matione vel negatione; ut, homo sum, homo es