comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
putatõis disciplina ad oĩa genera
qõnũ que in litt̾is scĩs sunt penetuͣ¬
da et dissoluenda płimũ ualet. tm̃
ibi cauenda ẽ libido rixandi. Et pu¬
erił quedam ostentatio decipiẽdi
adu̾sariũ. Sunt enĩ multa que
appeslantur sophisinata false con¬
clusiones rõnum. Et pleꝵq ita
n̾as mutantes ut non solũ tardos
s ingeniosos etiam minꝰ diligent
acteuto decipiant. Proposuit em̃
quidam dicẽs ei cũ quo loq̃batios.
Qro ego sũ tu nõ es. At ille cõsẽsit
ueꝵ enĩ erat exꝑte. uł eorp̃ ꝙ

Expanded text:
putationis disciplina ad omnia genera quaestionum, quae in litteris sanctis sunt, penetranda et dissoluenda plurimum ualet; tantum ibi cauenda est libido rixandi et puerilis quaedam ostentatio decipiendi aduersarium. sunt enim multa, quae appellantur sophismata, falsae conclusiones rationum et plerumque ita ueras imitantes, ut non solum tardos, sed ingeniosos etiam minus diligenter attentos decipiant. proposuit enim quidam dicens ei cum quo loquebatur: "quod ego sum, tu non as". at ille consensit. uerum enim erat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsensꝰ etia corporeos. ex corpoꝵ conta¬
ctu cõcepta extrinscecꝰ. atq ꝑ eosde
sensus introrsꝮ adeꝑtes puriores cor¬
Sp̃m corporeũ uoco aerem. uł potiꝰ
ignem qui pre sui sb̃tilitate uideri
nõ põt. et corpora int̾ius uegetando
uiuificat. Quedam aũt uegetat
sensum tm̃ hñt. ymaginationem¬
fecto. hanc uim ẽẽ sb̃tiliore. et ubi

Expanded text:
sensus quidem corporeos, ex corporum contactu concepta extrinsecus, atque per eosdem sensus introrsus ad partem puriorem corSpiritum corporeum voco aerem, vel potius ignem, qui prae sui subtilitate videri non potest, et corpora interius vegetando vivificat. Quaedam autem vegetat sensum et imaginationemrofecto hanc vim subtiliorem esse, et ubi
Abbreviated transcription (Latin):
Cotidie eucharistie cõionez ꝑcipere
nec laudo. nec uicupo. Omĩb tam̃
dm̃cis dieb coĩcare suadeo et hor¬
corsi cam̃ mẽs in affectu peccandi
nõ s Nã heñtem adhuc noluntatẽ
peccandi. grauari mag̾ dico enca¬
ristie ꝑceptõe qmͣ purificari. Et
idõ quisquis ꝑccõ mordeat᷑. peccãdi
caturꝰ sacisfaciat lacrimis et orõ
accedat ad encharistiã intrepidꝰ
et securꝰ. Sed ħ de illo dico quẽ
capitalia et mortalia poc̃a nõ gͣuant¬
dotis iudicio reconciliatũ cõioni so¬
tiari siuult nõ ad iudiciũ et cõdẽp¬
natõem sui encharistiam ꝑciꝑe. sed
et secreta satisfactione solui. morta¬
lia crimina nõ neganus. Sedmnu¬
tato pͥus scłari hĩtu. et cõfesso reli¬
gionis studio ꝑ uite correptõe et
ẜante dõ. Ita dũ taxat ut contͣria
pro hiis que penitet agat. et enca
plex et submnissus usq ad mortẽ
suscipiat.

Expanded text:
otidie eucharistiae communionem percipere nec laudo, nec vitupero. Omnibus tamen dominicis diebus communicandum suadeo et hortor, si tamen mens sine affectu peccandi sit. Nam habentem adhuc voluntatem peccandi, gravari magis dico eucharistiae perceptione quam purificari. Et ideo quamvis quis peccato mordeatur, peccandicaturus satisfaciat lacrimis et oratiaccedat ad eucharistiam intrepidus et securus. Sed hoc de illo dico, quem capitalia et mortalia peccata non gdotis judicio reconciliatum communioni sociari, si vult non ad judicium et condemnationem sui Eucharistiam percipere. Sed et secreta satisfactione solvi mortalia crimina non negamus; sed mutato prius saeculari habitu, et confesso religionis studio per vitae correctionem, et serante Deo, ita duntaxat, ut contraria pro iis quae poenitet agat, et Euchaplex et submissus usque ad mortem percipiat.
Abbreviated transcription (Latin):
głis ꝓut nult. Cũ gͦ aliuo sit sa¬
crͣm quod hr̃e etiã Symon magͦ
quã nisi boni hr̃e non post̃. Sicut
est finis p̾cepti caritas de corde
puro et cõscĩa bona. et fide nõ fic¬
ca. Qd̾ l h̾etici et scismatici ac¬
cipiãt. caritas q̃ oꝑit młtitudi¬
nem pcc̃oꝵ ꝓpͥum donũ est catho¬
lice unitatis et pacis. Nec eius
eius.¬

Expanded text:
ut uult. cum ergo aliud sit sacramentum, quod habere etiam Simon magus quam nisi boni habere non possunt, sicut est finis praecepti caritas de corde puro et conscientia bona et -fide non ficta, quodlibet haeretici et schismatici accipiant, caritas quae cooperit multitudinem peccatorum proprium donum est catholicae unitatis et pacis nec eius eius
Abbreviated transcription (Latin):
cepit ex tpͣre. Uerbũ autẽ ĩpͥncipio
ꝑ quod fc̃a sunt omĩa tẽpora. et tp̃s
quippe deo accessit. non de̾ ase reces¬
sit. Si aũt quida reddi sibi roẽm
flagitant. quo deus homini ꝑmixtꝰ s
ut una fieret ꝑsona xp̃i. cum hoc
ddant. de reque cotidie fit. quõ mi¬
sceat᷑ aĩma corpori. ut ꝑsona sit
hom̃is. Nam sicut ĩ unitate psõe
aĩa unit᷑ corpori ut homo sit. Ita
in uuitate ꝑsone dẽ unit᷑ hõi. ut

Expanded text:
coepit ex tempore; uerbum autem in principio, coepit ex tempore; uerbum autem in principio, per quod facta sunt tempora, tempus quippe deo accessit. non deus a se recessit. Sic autem quidam reddi sibi rationem flagitant, quo modo deus homini permixtus sit, ut una fieret persona Christi, cum hoc ddant de re, quae cotidie fit, quo modo misceatur anima corpori, ut una persona fiat hominis. nam sicut in unitate personae anima utitur corpore, ut homo sit, ita in unitate personae deus utitur homine, ut
Abbreviated transcription (Latin):
inferret aspectib. Quid si nullas ex
ꝑuulo ĩ iuuentute mutaret etates.
nullos cibos nulles caꝑet sõpnos Nõne
oppĩonez confirmaret erroris. nec ho
ret quod miẜicorditꝰ fecit. Nunc ita
int̾ deum et hoses mediator appuit.
ut inunitate ꝑsone copulans utrãq
n᷑am. et solita reman̾et sblimaret
ĩsolitis. et ĩsolita solitis tẽꝑaret.
¶Quid aũt nõ mirũ deus fecit in
om̃ib creature motib nisi cõsue¬
ticoine cotidiana uiluissent. Deĩq
ꝙͣ multa usitata calcantur. q̃ cõsiderata
stupent᷑. Sicut ip̃a uis seminũ ques
nuͣos h̃t. et ꝙͣ uinaces. et quã effica¬
ces qmͣ latent̾ potentes ꝙͣ inꝑuo
magna molientes. Quis adeat aĩo
ne oꝑatꝰ ẽ hoĩem qui in reꝵ natura
sine semĩb oꝑat᷑ et semĩa. Ille ĩ suo
corpore nũos tẽpoꝵ m̃surasq ẜua¬
uit etatum. qui sine ulla sui muta¬
błitate mutando cõtexit ordinem
scłoꝵ. Hoc enĩ creauit in tp̃re. qd̾

Expanded text:
ed repentinum inferret aspectibus? quid, si nullas ex paruulo in iuuentam mutaret aetates, nullos cibos, nullos caperet somnos? nonne opinionem confirmaret erroris nec homiret, quod misericorditer fecit? nunc uero ita inter deum et homines mediator apparuit, ut in unitate personae copulans utramque naturam et solita sublimaret insolitis et insolita solitis temperaret. Quid autem non mirum deus facit in omnibus creaturae motibus, nisi consuetudine cotidiana uiluissent? denique quam multa usitata calcantur, quae considerata stupentur! sicut ipsa uis seminum quos numeros habet, quam uiuaces, quam efficaces. quam latenter potentes, quam in paruo magna molientes, quis adeat animone operatus est hominem, qui in rerum natura sine seminibus operatur et semina; ille in suo corpore numeros temporum mensurasque seruauit aetatum, qui sine ulla sui mutabilitate mutando contexit ordinem saeculorum. hoc enim creuit in tempore, quod
Abbreviated transcription (Latin):
L lacuit creatori¬
deretur non solum pulcritudines.
ueꝵ etiam magnitudines et forti¬
tudines corpor non magnipendẽdas
sapienti ẽẽ. qui spũalibꝰ atq ĩmorta¬
lib longe meliorib atq firmiorib

Expanded text:
lacuit Creatorderetur non solum pulchritudines, verum etiam et magnitudines et fortitudines corporum non magnipendendas esse sapienti, qui spiritualibus atque immortalibus longe melioribus atque firmioribus
Abbreviated transcription (Latin):
mendans ait Ibi funͣt gigantes illi
noĩati qui abicio funͣt statuosi sciẽtes
plium. Non hos elegit dominꝰ. nec
uiam scientie dedit ilł. S int̾ierunt
incõsiderationem.

Expanded text:
mendans ait: Ibi fuerunt gigantes illi nominati, qui ab initio fuerunt staturosi, scientes proelium. Non hos elegit Dominus, nec uiam scientiae dedit illis; sed interierunt, inconsiderantiam.
Abbreviated transcription (Latin):
Talem natũ ẽẽ didi cerant magi
in quo adorando se salutẽ q̃ ẜm deñ
Neq enĩ etas erat saltem cui ad¬
ulacione humana ẜuirent. nõ sͥ
publice sella regalis. non ĩ menbͥ
purpura. non in capite dyadema
fulgebat. Non põpa famulantiu
Non terror exercitus. Non głosoꝵ
cama p̾lior. Hos ad eum uiros ex te¬
motis terris cum tanto uoto suppli¬
cationis actrax̾unt. Iacebat ĩ p̾sepio
puer ortu recens exignus corpore
contẽpnibił pauꝑtatẽ. S magnũ
aliquid latebat imꝑio ꝙ illi honñes
pͥmitie gentium non terra portãte
s celo narrante didi cerunt. Sed

Expanded text:
talem natum esse didicerant, in quo adorando se salutem quae secundNeque enim aetas erat saltem cui adulatio humana serviret; non sub poplite sella regalis, non de membris purpura, non de capite diadema fulgebat: non pompa famulantium, non terror exercitus, non gloriosorum fama praeliorum hos ad eum viros ex remotis terris cum tanto voto supplicationis attraxerat. Jacebat in praesepi puer ortus recens, exiguus corpore, contemptibilis paupertate: sed magnum aliquid latebat in parvo, quod illi homines primitiae Gentium non terra portante, sed coelo narrante didicerant, ad
Abbreviated transcription (Latin):
se diligat ut ꝓsit sibi. Quĩ at̃
se diligat. et prodẽe sibi uelit.
dubitare demẽtis ẽ p̾cipienoũ
etiã quõ corpꝰ suũ diligat ut
ei ordinate prutẽt̾ q cõsulat. Nã
qd̾ diligat etiã corpꝰ suũ. Idq sal¬
nũ hr̃e atq integrũ uelit eq
maĩfestũ est. Aliquid itaq am¬
plius dilige̾ aliquis põt ꝙ sa¬
lutem atq integritate corpõi
sui. Nam multi et dolores et
amissiones nõnlłoꝵ menbroꝵ
uolũtarias suscepisse ĩueĩũtur
S ut alia que ampliꝰ diligebãt
dicendꝰ est non dilige̾ salutem
atq ĩcolumitatẽ corporis sui. qr¬
apłs plus aliqͥd diligit. Nã et
auarꝰ ꝙͣuis peccuĩam diligat.
tñ enit sibi panẽ ꝙ cũ facit. dat
pecciũam qͣm młtum diligit.
et aug̾e desid̾at. Sed quia płis
estimat salutẽ corporis sin que
illo pane fulcitur. Suꝑuacaneũ
re. qd̃ tñ pleꝵq nos face̾ cogit
error ĩpioꝵ.¬

Expanded text:
se diligat ut prosit sibi. Quin autem se diligat et prodesse sibi velit, dubitare dementis est. Praecipiendum etiam quomodo corpus suum diligat, ut ei ordinate prudenterque consulat. Nam quod diligat etiam corpus suum, idque salvum habere atque integrum velit, aeque manifestum est. Aliquid itaque amplius diligere aliquis potest, quam salutem atque integritatem corporis sui. Nam multi et dolores et amissiones nonnullorum membrorum voluntarias suscepisse inveniuntur, sed ut alia quae amplius diligebant, dicendus est non diligere salutem atque incolumitatem corporis sui, quia plus aliquid diligit. Nam et avarus quamvis pecuniam diligat, tamen emit sibi panem: quod cum facit, dat pecuniam quam multum diligit et augere desiderat; sed quia pluris aestimat salutem corporis sui, quae illo pane fulcitur. Supervacaneure, quod tamen plerumque nos facere cogit error impio
Abbreviated transcription (Latin):
cũbat. Uos ergo nunc alloqͥmur
ues in caritate ip̃iꝰ hedificatoris¬
nrĩ hortam᷑ qͥ dĩciis habundatis.
q̃ honorib excestitis qͥ dñatione
potatis gaudetis curam gerite ut
domũ dei edificetis in nõ lapidibꝰ
et lignis. Sed morib scĩs. talis
aũt erit hedificatio ur̃a. qualis
fuit oꝑatio ur̃a. p̾ncipalr̃ Itaq es¬
tote stabiles in fundamẽto. et
et ꝑmanete in xp̃o. Demñ cõtͣ ip̃am
copiam et hũnoãtiam urãm custo¬
dite in corde cõgruam cautelam.
Dime enim hedificatis dõ u̾a
det̾mentũ. fugite suꝑbiam sinon
uultis paci ruinam. Nolite spare
ĩ incerto dĩciaꝵ. et stabile sẽꝑ hẽbitiꝰ
hedificii firmamẽtũ. Diuites esto¬
nolite ẽẽ faciles ad rapinam. Facłtaᷤᷤ
nr̃a non fit uiolenta dignitas ur̃a
nõ sit suꝑba. Potestas ur̃a nõ sit ĩ¬
iusta.

Expanded text:
cumbat. Vos ergo nunc alloquimur, vos in charitate ipsius nostri aedificatoris hortamur, qui divitiis abundatis, qui honoribus excellitis, qui dominatione potestatis gaudetis. Curam gerite, ut domum Dei aedificetis in vobis non lapidibus, et lignis, sed moribus sanctis. Talis autem erit aedificatio vestra, qualis fuerit operatio vestra. Principaliter itaque estote stabiles in fundamento, et permanete in Christo. Deinde contra ipsam copiam, et abundantiam vestram custodite congruam corde cautelam. Tunc enim aedificatis Deo veram detrimentum. Fugite superbiam, si non vultis pati ruinam; Nolite sperare in incerto divitiarum , et stabile semper habetis aedificii firmamentum. Divites estonolite esse faciles ad rapinam. Facultas vestra non sit violenta; dignitas vestra non sit superba; potestas vestra non sit injusta.
Abbreviated transcription (Latin):
iatino nec barbaro licet in suam lin¬
guã oĩo tnͣsferre. S hebreo cunctas
gentes uecabulo decantare. Non enĩ
in affrica. aut ĩ cuncta barbaria. s
in syria uł g̾cia uͥ et ip̃a caro uoluit
de uirgne nasci dĩca. decuit uel
oportuit u̾ba fidei cõpendiose firmãe
Deniq nõ latino non barbaro stilo
mau̾unt. quas postea uiri probati
ac diẜtissimi in om̃ib ꝑiti linguis
de hebreo primitꝰ in grecum. de greco
in latinũ stilũ edisẜe cũ labore n¬
mio naturaꝵ.¬

Expanded text:
Latino nec Barbaro licet in suam linguam transferre, hebraeo cunctas gentes vocabulo decantare. Non enim in Africa, aut in cuncta Barbaria, sed in Syria vel Graecia, ubi et ipsa caro voluit de virgine nasci dominica, decuit vel oportuit verba fidei compendiose firmare. Denique non latino, non barbaro stilo nicas firmaverunt, quas postea viri probati ac disertissimi in omnibus periti linguis, de hebraeo primitus in graeco, de graeco in latino stilo edisserere cum labore nimio matura
Abbreviated transcription (Latin):
tia. tunc laus sine defectu. amor sine sca¬
dalo fructus sine timore. tunc uita sine
tas uͥ dõ fruimur ubi de fr̃na coherente
et amica societate securi. securi sumus.
nichil ibi delectabit nsibonũ moriet᷑
ibi omnis ncc̃itas. orietur ibi sũma
felicitas

Expanded text:
tio, tunc laus sine defectu, tunc amor sine scandalo, tunc fructus sine timore, tunc vita sine tas, ubi Deo perfruimur, ubi de fraternitate cohaerente et civica societate securi sumus. nihil ibi delectabit nisi bonum. Morietur ibi omnis necessitas, orietur ibi summa felicitas
Abbreviated transcription (Latin):
biat qui multa dimittit. Petrus
cator erat. Quid potuit dimitt̾e
uł fr̃ eiꝰ. Andreas uł filii zebedei
Ioħes et iacobꝰ etiã ip̃i piscatores.
et cñ dixerunt. Ecce nes dimisi¬
mꝰ oĩa. et secuti sumꝰ te. Nõ eis
dixit dñs. oblitꝰ es pauꝑtatẽ tuã.
Quid dimisisti ut totum mũdũ
lum dimisit qͥdqͥd hẽbat. Sed et̃
quidqͥd hr̃e cupiebat. Quis enĩ
pauꝑ nõ turgescit. in spem scli hiꝰ
Qũis non cotidie cupit augere
quod ht̃. Ista cupiditas p̾cisa est.
Ibat ĩim̃sũ accepit modũ. et nich
dimissũ ẽ sprorsꝰ totũ mũdũ. et¬
dimisit. Petrus et totũ mũdum
petrus accepit. qͣ ncħ hẽntes et
om̃ia possidentes.¬

Expanded text:
biat qui multa dimisit. Petrus quod piscator erat, quid potuit dimittere? Vel frater ejus Andreas, vel filii Zebedaei Joannes et Jacobus, etiam ipsi piscatores ; et tamen quid dixerunt? «Ecce nos dimisimus omnia, et secuti sumus te» . Non ei dixit Dominus: Oblitus es paupertatem tuam; quid dimisisti ut totum mundum lum dimisit quidquid habebat, sed etiam quidquid habere cupiebat. Quis enim pauper non turgescit in spem saeculi hujus? quis non quotidie cupit augere quod habet? Ista cupiditas praecisa est: ibat in immensum, accepit modum, et nihil dimissum est? Prorsus totum mundum dimisit Petrus, et totum mundum Petrus accepit. Quasi nihil habentes, et omnia possidentes
Abbreviated transcription (Latin):
adiutorio. et nr̃e indigentie sub¬
uẽimꝰ partĩ qͥb nec ip̃i cõfeĩma
aliquid cõmodi. nec ab eis ut no¬
bis cõferatur attendimus. Uelle
tñ debemus ut om̃s nobiscũ di¬
ligãt dm̃. Et totũ ꝙ ecs uł adiu¬
uamꝰ uł adiuuamͣ ab eis ad illũ
unũ finẽ refe̾ndũ ẽ. Si enĩ in the

Expanded text:
adiutorio et indigentiae subuenimus, partim quibus nec ipsi conferimus aliquid commodi nec ab eis ut nobis conferatur attendimus. uelle tamen debemus, ut omnes nobiscum diligant deum, et totum, quod eos uel adiuuamus uel adiuuamur ab eis, ad unum illum finem refe
Abbreviated transcription (Latin):
mo bono/ eiꝰ arte ꝑfruitur. Õs dili
excitat eñ qnͣtũ põt laudib illius.
Si autẽ contͣ uenientẽ ĩuenit odͭ
in illo uehement̾ odiũ dilecti sui
et quib modis ualet instat ut
auferat. Qd̾ nos in societate dile
diligi. non ut sibi aliqͥd. Sed ut
eis qͥ diligũt eternũ premiũ cõfa̾¬
tur. hoc est ip̃e quẽ diligunt. Hĩc
efficit᷑ ut ĩnuices etiã nrẽs dini¬
gamꝰ. Non enĩ eos timemꝰ qui¬
a nob̾ qd̃ diligimꝰ anfferre possũt
Sed mifeamur potius. qr tanto
mag̾ nos oderunt/ qnͣto ab illo
quẽ diligimꝰ seꝑati sunt. Ad ꝙ̃
si cõu̾si fu̾̃int. et illũ tanꝙͣ btĩfi¬
cum bonũ. et nos tanꝙͣ socios tãti
boni necͣe est. ut diligãt.

Expanded text:
mo bono ejus arte perfruitur, omnes diligexcitat eum quantum potest laudibus illius; si autem contravenientem invenerit, odit in illo vehementer odium dilecti sui, et quibus modis valet, instat ut auferat: quid nos in societate dilecdiligi, non ut sibi aliquid, sed ut eis qui diligunt, aeternum praemium conferatur, hoc est ipse quem diligunt? Hinc efficitur ut inimicos etiam nostros diligamus: non enim eos timemus, quia nobis quod diligimus auferre non possunt; sed miseramur potius, quia tanto magis nos oderunt, quanto ab illo quem diligimus separati sunt. Ad quem si conversi fuerint, et illum tanquam beatificum bonum, et nos tanquam socios tanti boni necesse est ut diligant.
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ debet dilige̾ qm̃ seipm̃. Itẽ ampliꝰ
deo. Homĩes aũt eque diligendi sunt.
Sed cum om̃ib prodesse nõ possis
Hiis potissimũ cõsulend̃ ẽ. qui pro lo¬
coꝵ et tpr̃m uł quaꝵlibet reꝵ oppor¬
timitatib cõst̾cti tibi qiͣ quadã sorte
nũgunt᷑. Dicut enĩ tͥ si habundaret
aliqͥd qd dare opport̾e̾t ei qͥ nõ hrẽt nͨ
duob dari poss tibi cõcurr̾ent duo
quoꝵ nent aliũ uł indigentia uł erga
te aliq̃ noc̃itudine suꝑaret nicħ iustiꝰ
facẽs qm̃ ut sorte eligẽs. cui dãd̾ ẽẽt.
qd̃ dari ut̾q non posset. Sic ḋ ho¬
minib quib omĩb cõsulere neq̃as/¬

Expanded text:
deum debet diligere quam se ipsum. item amplius deo. Omnes autem aeque diligendi sunt. sed cum omnibus prodesse non possis, his potissimum consulendum est qui pro locorum et temporum uel quarumlibet rerum opportunitatibus constrictius tibi quasi quadam sorte iunguntur. sicut enim si tibi abundaret aliquid, quod dari oporteret ei qui non haberet, nec duobus dari potuisset, si tibi occurrerent duo, quorum neuter alium uel indigentia uel erga te aliqua necessitudine superaret, nihil iustius faceres, quam ut sorte eligeres cui dandum esset od dari utrique non posset: sic in hominibus, quibus omnibus consulere neq
Abbreviated transcription (Latin):
Ille inste et sce uiuit
qͥ reꝵ integer extimator est. Ip̃e
est aũt qui oroinatam ht̃ dilec¬
toem. Ne aut diligat qd nõ ẽ dili¬
diligend̃ est. aut eq̃ diligat quod minꝰ¬

Expanded text:
 juste et sancte vivit, qui rerum integer aestimator est. Ipse autem qui ordinatam habet dilectionem, ne aut diligat quod non est dilidiligendum, aut amplius diligat quod min
Abbreviated transcription (Latin):
Si pocm̃ ẽẽ iuratio. nec ueteri
dommiꝰ nes non iurare. Sieniz hoc
dicimꝰ m̃tim᷑. Qnͣtũ ad me ꝑtinet
nõ iuiro. S qnͣtum m uidetur mag¬
na necͣitate cõpulsus cũ uideo nisi
faciam. inͥ non credi. et ei quim̾ non
credit non expedire qd non credit.
Hac ꝓpensa rõne. et consid̾atione
librata cum magno timore dico co
ram dõ. Aut testis mͥ ẽ deꝰ. aut scit

Expanded text:
Si peccatum esset juratio, nec in veteri dicimus, non nos jurare. Si enim hoc dicimus, mentimur, quantum ad me pertinet, non juro. Sed quantum mihi videtur magna necessitate compulsus, cum video, nisi faciam, mihi non credi, et ei, qui mihi non credit, non expedire quod non credit, hac perpensa ratione et consideratione habita cum magno timore coram Deo dicam, aut testis est mihi Deus, aut scit
Abbreviated transcription (Latin):
ad leticia cordis nõ ad ebrietatẽ
donauit. Bibamus gͥ nõ qnͣtũ
gula exigit. S qnͣtum nature in¬
becistitas postulat. ne gͥ qd̃ ad mede¬
lam corporis nr̃i tributum est ad
pnitiẽ deputemꝰ. anũtia queso tuiꝰ
indomo tua subiectis ꝙ pleriq ꝑ
uinũ homicidia fornicatões. ꝓpetra¬
capti sunt. nec ẽ aliuo ebrietas ꝙͣ
manifestissimꝰ demon. Ebriosꝰ
putat se aliquid optimũ gerere.
cum finͣt ad p̾cipicia denolutꝰ. ꝑ
uinolentiam armatꝰ ad maledi¬
cta. et ad cõuitia ꝓximoꝵ. et ĩmu¬
tatur mens eius. et lingua bal¬
butit. Hi̾mõi enĩ uir cum se
putat bibere uinũ bibitur a ui¬
no. Płimi nãq homnĩes ꝑ uinum
maximã debulitate cõtraxerint.
nec potuerunt consequi p̾stina
le ardorem. Sicut enim piscis
cum audas fauces ꝓfert ut glu¬
tiat escam repẽte hamũ int̾ san¬
uino suscipit mimicũ. Qͥ intrãs
eum mox impellit. ad om̃e opꝰ
nephandissimũ. et sic hõ rõnalis¬

Expanded text:
ad laetitiam cordis, non ad ebrietatem donavit. Bibamus ergo non quantum gula exigit, sed quantum naturae imbecillitas postulat. Ne igitur quod ad medelam corporis nostri tributum est, ad perniciem deputemus. Annuntia, quaeso, tuis in domo tua subjectis, quod plerique per vinum homicidia et fornicationes perpetracapti sunt. Nec est aliud ebrietas, quam manifestissimus daemon. Ebriosus putat se aliquid optimum gerere, cum fuerit ad praecipitia devolutus. Per vinolentiam armatur ad maledicta et convicia proximorum, et immutatur mens ejus, et lingua balbutit. Hujusmodi enim vir cum se putat bibere vinum, bibitur a vino. Plurimi namque homines per vinum maximam debilitatem contraxerunt, nec potuerunt consequi pristinam ae ardorem. Sicut enim piscis cum avidis faucibus properat ut glutiat escam, repente hamum intra fauvinum suscipit inimicum, quod intra eum, mox impellit ad omne opus nefandissimum; et sic homo ra
Abbreviated transcription (Latin):
¶Amͣuis illud quod dem̃ ẽ.
Crescite et młtiplicamiui. et. re¬
plete terram. non nisi ꝑ concu¬
bitum maris et femine fieripos
se uideatur. Uñ hĩc quoq morta¬
liũ corpoꝵ existit iudicium. Põt
tamen dici aliũ modũ eẽ potuis¬
se incorporib ĩ mortalib. uł solo
pio caritatis affectu nulla corru¬
ptõis cc̃cupĩa fiiii nascerentur nͤ
morituris pentib successuri nec
ip̃i morituri donec terra ĩmorta¬
lib hoĩb ĩpleretur. ac sic ĩstituto
iusto et scõ ppło. qualem post re¬
surrectionem futuꝵ credimus
nascendi etiam modus fieret.¬

Expanded text:
am illud quod dictum est, Crescite et multiplicamini, et implete terram, quanquam nisi per concubitum maris et feminae fieri non posse videatur; unde hinc quoque mortalium corporum exstitit indicium: potest tamen dici, alium modum esse potuisse in corporibus immortalibus, ut solo piae charitatis affectu, nulla corruptionis concupiscentia filii nascerentur, nec mortuis parentibus successuri, nec ipsi morituri; donec terra immortalibus hominibus impleretur, ac sic instituto justo et sancto populo, qualem post resurrectionem futurum credimus, nascendi etiam modus fieret
Abbreviated transcription (Latin):
mãq ꝓpłarem non more uulgi ẽe
le tabilem. S in reb ip̃is q̃ etiam
uulgo displiceant. ꝓpͥo tam̃ fulgore
ac ponde̾ non imꝑitoꝵ cõmendatõe
p̾ciose sunt. mag̾q mifandꝰ ẽ. qui
talia improbat qmͣ ille qui de calibꝰ
improbatur iudicandꝰ ẽ miẜ. Cum
ꝟo placent. et sibi debita laide ppła¬
riter qͦ p̾dicant᷑. nec siquide ipse
maiores meliores q fiunt alieno
ncoicio qm̃ integrantꝰ intima u̾ita¬
te. Et solius conseĩe robore solidan¬
tur. Unde mag̾ homĩb rõne existi¬
mantib ꝙͣ ei de quo nulgꝰ existĩat.
aliquid ex eo felicitatis accidit. Que
cum optime nou̾is uir bone intu¬
ere ut cepisti fortissĩa cordis acie doͫ
qui nõ uentose alleuat cõuerses ad
se. Sed certis fidei passib initẽtes.¬

Expanded text:
mamque popularem non in ore vulgi esse laetabilem, sed in rebus ipsis: quae etiamsi vulgo displiceant, proprio tamen fulgore ac pondere, non imperitorum commendatione pretiosae sunt; magisque miserandus est qui talia improbat, quam ille qui de talibus improbatur judicandus miser. Cum vero placent, et sibi debita laude populariter quoque praedicantur, nec sic quidem ipsae majores melioresque fiunt alieno judicio; quoniam integrantur intima veritate, et solius conscientiae robore solidantur. Unde magis hominibus recte existimantibus, quam ei de quo vulgus bene existimat, aliquid ex eo felicitatis accidit. 3. Quae cum optime noveris, vir bone, intuere, ut coepisti, fortissima cordis acie Domiqui non ventose allevat conversos ad se, sed certis fidei passibus innitentes
Abbreviated transcription (Latin):
et tanꝙͣ matris dni redditasaluta¬
tio sicut solent miracula fĩ fcã est
diuiuitꝰ mninfante non hũanitus
ab infante qmͣꝙͣ et si usque adeo
est in illo puero acceleratus usus
rõnis. et uoluntatis. ut intrauis¬
cera materna Iam posset agnosc̾e
puuł expectat᷑ etas ut possit. etiã¬
ħ in miracuł hñdũ ẽ diuine potẽ¬
tie nõ ad humane trahendũ ẽ exẽ¬
plar nature. Nam qñ deus uolu¬
it. et ium̃tũ mutũ rõnalit̾ ẽ locu¬
tum. nec i̾o sũt admoniti hoĩes in
deliberationib suis etia asinina
expectare consilia. quo circa nec qd̃
fcm̃ ẽ in hoĩe contẽpno nec in regu¬
lã qͥd sẽtiendũ sit de ꝑuuł figo. y¬
mo id in illo mirablr̃ pp̃ea p̾dico.¬

Expanded text:
et tamquam matri domini reddita resalutatio, sicut solent miracula fieri, facta est diuinitus in infante, non humanitus ab infante. Quamquam etiam si usque adeo est in illo puero acceleratus usus rationis et uoluntatis, ut intra uiscera materna iparvulis expectat aetas ut possint, in miraculis habendum esse divinae potentiae, non ad humanae trahendum exempla naturae. nam quando deus uoluit, etiam iumentum mutum rationabiliter est locutum nec ideo sunt admoniti homines in deliberationibus guis etiam asinina expectare consilia. quocirca nec, quod factum est in Iohanne, contemno nec inde regulam, quid sentiendum sit de paruulis, figo; immo id in illo
Abbreviated transcription (Latin):
uiueret sibi. non ante uixit ille dõ
non ego niuo s uiuit in me xp̃s. Se¬
gestiuit nũtiare qmͣ uiu̾e. inpaciẽs
dux qui añꝙͣ ꝑueniret ad corpus ꝑ¬
uenit ad regem. ante arripuit arma
ꝙͣ menbra. ante acie petut qmͣ lucẽ.
et ut uinc̾et mundu nicit añ na.
ip̃ẽ eni ex iuscĩb uiscera matris¬
eius exsuscitat. et qr cardabat corꝰ¬
solo spũ ĩplet euangelizantis offm̃.
filii corda unus atq ioe ĩplet sp̃us
sc̃s ut uno sc̃itatis organo resonet
natiuitatis diñce cantilena. Uñ¬

Expanded text:
imo ante vixit ille Deo, non ego vivo, sed vivit in me Christus . Segestivit nuntiare quam vivere. Impatiens dux, qui antequam perveniret ad corpus, pervenit ad regem, ante rapuit arma quam membra, ante aciem petit quam lucem, et ut vinceret mundum, vicit ante naturam. Ipse enim sine visceribus viscera matris exsuscitat; et qsolo spiritu implet evangelizantis officiufilii corda unus atque idem implet Spiritus sanctus: ut uno sanctitatis organo resonet nativitatis Dominicae cantilena. N
Abbreviated transcription (Latin):
tigabilr̃ uani sunt. quoꝵ dicta con¬
traria si totiens uelimꝰ refellere / qͦti¬
ens obuixa fronte statuerũt. nõ co¬
gitare quod dicant. dum quocũq
mꝰ nr̃is disputacionib cõtradicãt
qmͣ sit infinitum et erũpnosũ et
infructuosum uides.

Expanded text:
tigabiliter uani sunt. Quorum dicta contigabiliter uani sunt. Quorum dicta contraria si totiens uelimus refellere, quotiens obnixa fronte statuerint non cogitare quid dicant, dum quocumque modo nostris disputationibus contradicant, quam sit infinitum et aerumnosum et infructuosum uides.
Abbreviated transcription (Latin):
infumꝰ humane consuetudinis sẽ¬
sus non aude̾t obfiste̾. sed doctrine
salubri langore suũ tanꝙ̃ medi¬
cine sub deret. donec dĩno adiuco¬
rio fide pietatis impetrante sanare¬
tur. nõ mulco ẜ mone opus eẽt. ad
cõuincendum quẽlibet uane oppi¬
nionis errorem. Hiis qui recte sẽ¬
tiunt. et sensum u̾bis sufficientibꝰ
explicãt. Nũc u̾o qm̃ ille ẽ maior
et rectior insipientiũ morb aĩoꝵ.
ab hoĩe debetur siue nimia cecita¬
te qua nec aꝑta cermĩt. siue obsti¬
natissima ꝑnicatia qua et ea que
cernũt᷑ non feruntur. eamq tanꝙ
ip̃am rõem u̾itate ueritatemq defẽ¬
dut fit ncc̃itas copiosiꝰ di cendi.
pleꝵq res claras. uelut eas non¬
solum spectantib ĩtuendas sed qͦ¬
dam mͦ tangendas palpantib con¬
tuentib offeramꝰ. Et tñ qͥs disce¬
ptandi finis erit et loq̃ndi modus.
xerint non obediant. Respondẽt ut
scͥptũ ẽ. Et loq̃nt᷑ ĩiqͥtate. atq ĩfa¬

Expanded text:
infirmus humane consuetudinis sensus non auderet obsistere, sed doctrine salubri languorem suum tamquam medicine subderet, donec divino adiutorio fide pietatis inpetrante sanaretur, non multo sermone opus esset ad convincendum quemlibet vane opinacionis errorem hiis, qui recte sentiunt et sensa uerbis sufficientibus explicant. Nunc uero quoniam ille est maior et taetrior insipientium morbus animorab homine debetur, siue nimia caecitate, qua nec aperta cernuntur, siue obstinatissima peruicacia, qua et ea quae cernuntur non feruntur, tamquam ipsam rationem ueritatemque defendunt, fit necessitas copiosius dicendi plerumque res claras, uelut eas non spectantibus intuendas, sed quodam modo tangendas palpantibus et coniuentibus offeramus. Et tamen quis disceptandi finis erit et loquendi modus, xerint, non oboediant, respondent, ut scriptum est, et loquuntur iniquitatem adque infa
Abbreviated transcription (Latin):
cũ pocõres eẽmus xp̃s pro nobis
mortuꝰ est. Et nos ueracitꝰ de nr̃a
miẜia iudicantes. et dm̃ caritate
cteq uiuamꝰ. Qd̾ iudiciũ et carita¬
tem dei cum pharisei p̾t̾irent. deci
tuũ suoꝵ. et Io nõ dabant elẽo¬
das putant. pp̃ que dilectionis or¬
dinez dictũ est. Diliges ꝓximũ
cuũ sicut cerpm. Cum ergo ĩcre¬
passet eos ꝙ forinscecꝰ se lauabãt
cum intus rapina et iniqͥtate ple¬
pleni ẽẽnt. Admonẽs quãdã ele¬
mosina quã sͥ hõ d pͥmitꝰ dare
int̾iora mundare. Deꝵptũ ĩquit
qd̾ suꝑest date ẜlemosinã. Et ec¬
ce oĩa mũda sunt nob̾. Deinde
ut ostend̾et quid admonuiss. et
quid ipi fac̾e̾ non curarent. ne
illũ patetur eoꝵ elemosinas iguo¬
rare. Sed ue uob̾ in qͥt phariseis.

Expanded text:
ro nobis mortuus est : » ut et veraciter de nostra miseria judicantes, et in Dei charitate cteque vivamus, quod judicium et charitatem Dei cum Pharisaei praeterirent, decimtuum suorum; et ideo non dabant eleemodas putant. Propter quem dilectionis ordinem dictum est: Diliges proximum tuum sicut teipsum . Cum ergo increpasset eos quod forinsecus se lavarent, intus autem rapina et iniquitate pleni essent, admonens quamdam eleemosinteriora mundari: Verumtamen, inquit, quod superest date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt. Deinde ut ostenderet quid admonuisset, et quid ipsi facere non curarent, ne illum putarent eorum eleemosynas ignorare. Sed vae vobis, inquit, Pharisaei.
Abbreviated transcription (Latin):
luit. ꝙͣuis pͥor noliĩt mori. Multi
eñ ante illũ mortui sunt. S nẽo
ante illũ resurrexit. In et̾nũ aũt
exultantes cũ illo. et iam ibi spe
et corde constituti. qr euasimꝰ cogi¬
temꝰ. quid euasimꝰ. Que scandala.
Quas tͥbłationes mũdi. Quas
ꝑsecutões homũ paganoꝵ. Quoe
dolos oĩum he̾ticoꝵ. Quas sugge¬
stiones dyaboli. Quas cupioita¬
tum cõflictatões. Oĩa ista quis eua

Expanded text:
rit. Multi enim ante illum mortui sunt, sed nemo ante illum resurrexit in aeternum. Exsultantes autem cum illo, etiam ibi spe et corde constituti, quia evasimus, cogitemus quid evasimus, quae scandala, quas tribulationes mundi, quas persecutiones omnium Paganorum, quos dolos omnium haereticorum, quas suggestiones diaboli, quas cupiditatum conflictationes. Omnia ista quis eva
Abbreviated transcription (Latin):
ratio circũcisa est. S ab ore cordis
ut nũꝙͣ uolinitatis approbatione
fiat. S nccĩtate ĩfirmitatis alteriꝰ.
.i. amalo alt̾ius cui nõ alit uscet᷑
ꝑsuadere̾ posse qd̾ dr̃. nisi iurando
fides fiat/ ab alio malo nr̃o qd̃ hĩ
mortalitatis adhuc pellib ĩuolu¬
ti cor nrm nõ ualemus ostendere
qõ utiq siualeremꝰ iuratione opꝰ
non eẽt.

Expanded text:
ratio circumcisa est, sed ab ore cordis, ut numquam uoluntatis adprobatione fieret, sed necessitate infirmitatis alterius, id est a malo alterius, cui non aliter uidetur persuaderi posse quod dicitur, nisi iurando fides fiat; aut ab illo malo nostro, quod huius mortalitatis adhuc pellibus inuoluti cor nostrum non ualemus ostendere: quod utique si ualeremus, iuratione opus non esset.
Abbreviated transcription (Latin):
peto. Quantũ dedi hoc recipiã. Nõ
es mentitꝰ. ueꝵ dicis. Non es fen̾a¬
tor et uis cui dedisti. Querat fene¬
ratorem ut tͥ reddat. Sed si p̃p̃ea¬
fenꝰ non exigis ne te fen̾atorem
iudicet deus. p̾mis. suffocas exigiͤ
Si tantũ exigis qnͣtũ dedisti.
Suffocando tamen et ĩ angustiis
retinendo bñficiũ nõ p̾stitisti. Sed
maiores angustias intulisti. S
forte dicis. habet nũ redde̾ possit. ħt
possessionem uẽdat. ht̃ domũ uẽ¬
ne uend̾e̾t. pp̃ ea non faciat. qr sb̃¬
ueĩsti ne fieret. Hoc uult deus.
Hoc iubet deus. S si auarꝰ es mͦ
andias quid ip̃e dñs in euãgłio
dicat. Stulte hac nocte exposcit᷑¬

Expanded text:
peto, quantum dedi; hoc recipiam. Non peto, quantum dedi; hoc recipiam. Non es mentitus, verum dicis, non es fenerator; et vis cui dedisti, quaerat feneratorem, ut tfenus non exigis, ne te feneratorem judicet Deus, premis, suffocas, exigis: si tantum exigis, quantum dedisti; suffocando tamen et in angustiis retinendo, beneficium non praestitisti, sed majores angustias intulisti. Sed forte dicis, Habet unde reddere possit: habet possessionem; vendat: habet domum; vene venderet; propterea non faciat, quia subvenisti, ne fieret. Hoc vult Deus, hoc jubet Deus. Sed si avarus es, modo audi quid ipse Dominus in Evangelio dicat, Stulte, hac nocte expostula
Abbreviated transcription (Latin):
dicis hẽo quibꝰ dimittã. Pone qr
hẽbinit filii quib dimittis. tuns
liis curam gesisti. tibi aũt nõ ꝓ
et isti filii. tu sine cã cucuristi. cñ
apłs dicat. Nichil ĩtulimꝰ ĩ hunc
mũdũ. Ueꝵ nec aufferre possumꝰ¬
qr dñi ẽ. Audi sursum corda. et cu¬
ras dice̾ hẽmus ad dñm. Sinicħ
ubi posuisti. Ibi quere qr scriptu
est. Ubi ẽ thesaurꝰ tuus. ibi ẽ cor
Uis feu̾ari minꝰ dare et plꝰ acci¬
ꝑe. Ecce. mͥ da. dicit dñs. Ego acci¬
pio minus et dabo plus. Quez
queris uñ crescat peccunia. hom̃ĩe
queris qui qũ accipit gaudet. qñ
redoit plangit. ut accipiat p̾catur.
ut reddat calũpniat᷑. Da quide
hõi. et noli adu̾tere faciem tuam
ab eo qͥ mutuo petit. Sed accipe qnͣ¬
tum dedisti. Nam et beneficium
ꝑdidisti. Et si hoc ip̃m ꝙ daturus
est exigatur. forte ad manũ nõ ht̃.
unde redde̾ possit. ꝑtulisti petentẽ
expecta nõ hẽntẽ. Noli clamare
et dice̾. Nunquid fenꝰ quero. tm̃

Expanded text:
dixisti, Habeo quibus dimittam. Pone quia habebunt filii tui quod dimittis; tu niliis curam gessisti; tibi autem prodeet isti; sine causa cucurristi, cum Apostolus dicat, Nihil intulimus in hunc mundum, verum nec auferre  ejus . Audis, Sursum corda; et curas dicere, Habemus ad Dominum. Si aliquid ubi posuisti, ibi quaere: quia scriptum est, Ubi est thesaurus tuus, ibi est et cor Quid? Vis fenerare, minus dare et plus accipere? Ecce mihi da, dicit Dominus: ego accipio minus, et dabo plus. Quando quaeris unde crescat pecunia, hominem quaeris, qui quando accipit, gaudet; quando reddit, plangit: ut accipiat, precatur; ne reddat, calumniatur. Da quidem homini, et noli avertere faciem tuam ab eo qui mutuo petit; sed accipe quantum dedisti: nam et beneficium perdidisti, et si hoc ipsum quod daturus es, exigatur. Forte ad manum non habet unde reddat: pertulisti petentem, exspecta non habentem. Noli clamare et dicere, Numquid fenus quaero? Tantum
Abbreviated transcription (Latin):
głista non dixit nouissimũ tempꝰ
est. aut nouissimꝰ ãnꝰ aut mensis
aut dies. S nouissima hora. Ecce
ista hora qmͣ longa est. nec tñ ẽ ille
m̃titus. S utiq intelligend̾ ẽ horã
pro tempore posuisse. ht quib¬

Expanded text:
im dixit \'nouissimum tempus est\' aut \'nouissimus annus\' aut \'mensis\' aut \'dies\', sed: Nouissima hora est. et ecce ista hora quam longa est! nec tamen est ille mentitus, sed utique intellegendus est horam pro tempore posuisse. qu
Abbreviated transcription (Latin):
qr quez ĩuocas inuitas. Uenire aũt
nõ uult ĩuocatꝰ. si tu fueris elatꝰ.
elatꝰ si fũis. ꝯfiteri non pot̾is. nec
ea negas deo que nescit. Itaq con¬
fessio tua non illum docet. Sed te
emĩdat.

Expanded text:
quia quem invocas, invitas. Venire autem non vult invocatus, si tu fueris elatus: elatus si fueris, confiteri non poteris; nec ea negas Deo quae nescit. Itaque confessio tua non illum docet, sed te mundat.
Abbreviated transcription (Latin):
Inuocas deum¬
qñ ĩ te uocas deum. hoc ẽ illũ ĩuccãe
islũ in te uocare. quodãmꝰ eũ ĩ domo
cordis tui inuitare. nõ audẽs autez
tiũ pr̃em familias ĩuitare. nisi nos¬
ses ei hĩtacłm p̾ꝑare. Ei enĩ dicat
tͥ deꝰ. Ecce ĩuocasti me uenio adte
quo intͣbo tantas sordes cõscĩe tue
sustinebo.¬

Expanded text:
Invocas Deumando in te vocas Deum. Hoc est enim illum invocare, illum in te vocare, quodam modo eum in domum cordis tui invitare. Non autem auderes tantum patrem familias invitare, nisi nosses ei habitaculum praeparare. Si enim tibi dicat Deus: Ecce invocasti me, venio ad te, quo intrabo? Tantas sordes conscientiae tuae sustinebo
Abbreviated transcription (Latin):
Discipli¬
na bonun ẽ. et a discendo dicta est.
Disciplina aũt mala disci oĩo nõ pł.¬
mala. aut si discunt᷑ mala. uitanda
nõ facienda discuntur. qr male face̾
nichil ẽ. nisi a disciplina deuiare.

Expanded text:
disciplina bonum est, et a discendo dicta est disciplina, mala disci omnino non po aut si discuntur mala, vitanda non facienda discuntur. Ex quo male facere nihil est, nisi a disciplina deviare.
Abbreviated transcription (Latin):
qr pcedet añ dnĩn in spũ et i̾rtute he¬
lye. Ambo namq ĩ abstinentia uiuẽ¬
tes. et ambo hĩtu incłti. Ambo ĩ solitu¬
dine degentes. ambo p̾cones u̾itatis.
ambo regis et regine. pp̃ iusticia per
Ille ne ab ĩpiis eccideret᷑ est igueo cur
ru raptus in celu. Iste ne ab ĩpiis co¬
cioe̾tur ꝑfc̃o martirii certamine sp̃n

Expanded text:
 et virtute Eliae. Ambo namque continenter viventes, ambo habitu inculti, ambo in solitudine degentes, ambo praecones veritatis, ambo regis et reginae persecutionem propIlle ne ab impiis occideretur, igneo curru est raptus in coelum; iste ne ab impiis vinceretur, perfecto martyrii
Abbreviated transcription (Latin):
nocẽtiam p̾ciosa res ẽ. Furari uis
aliquid credo ut acquiras. Uide qͦ
manũ mittis. et unde tollis /ac uuis
acquire. hac ꝑdis. Acqͥris peccĩam
et ꝑdis ĩnocentia Euigilet potius
cor tuũ qͥ uolebas acquirere peccu¬
nia et ꝑdere mocentia. Pde potiꝰ
pecciũam et custodi ĩnocentiã. Et
uide directionẽ. qr diriget te deus
ut omĩa q̃cũq uult uelis et tu.
Ip̃a ẽ eni directio. Nam si tu noł
quod deus uult curuꝰ eris et pra¬
uitas tua non te ꝑmittit pacari
recto. et custodi gͦ ĩnocentiã. et ui¬
de directorem

Expanded text:
nocentiam, pretiosa res est. Furari vis aliquid, credo, ut acquiras: vide quo manum mittis, et unde tollis. Hac vis acquirere, hac perdis: acquiris pecuniam, perdis innocentiam. Evigilet potius cor tuum: qui volebas acquirere pecuniam et perdis innocentiam, perde potius pecuniam: Custodi innocentiam, et vide directionem, quia diriget te Deus, ut omnia quaecumque vult, velis et tu: ipsa enim est directio. Nam si tu nolis quod Deus vult, curvus eris, et pravitas tua non te permittet planari recto. Custodi ergo innocentiam, vide directionem
Abbreviated transcription (Latin):
ioem ntoet᷑ ẽẽ hereticꝰ et credens hereti¬
cus homo tam lingua qmͣ stilo ĩ hac
cã conquiescẽdum m arbitrarer. nc̃
u̾o cum inter ħ duo płimũ intersit.
qñ qͥde hereticus ẽ. ut mea fert oppi¬
oppiniones. uel gignit uł sequitur.

Expanded text:
ideretur esse haere. ticus et credens haereticis homo, tam lingua quam stilo in hac causa conquiescendum mihi esse arbitrarer. nunc uero cum inter haec duo plurimum intersit, quandoquidem haereticus est, ut mea fert opiopiniones uel gignit uel sequitur.
Abbreviated transcription (Latin):
predicat᷑ et amat᷑. eleqͥũ in sp̃e i¬
uenis. Et si nondũ ht̃ maturitatẽ
fide q doctoris. Quapp̃ ut et tu re¬
cle sapias. et alios non tm̃niodo
delectare possit. ueꝵ etiã edificare.
aliens¬

Expanded text:
praedicatur et amatur eloquium in spe iuuenis, etsi nondum habeat maturitatem fidemque doctoris. quapropter ut et tu recte sapias et alios non tantummodo delectare possit, uerum etiam aedificare alien
Abbreviated transcription (Latin):
Querat alteꝵ qui suscipiat. non alis¬
laicoabile fcm̃ scĩ et uen̾andi ep̃i au¬
relii carchaginensis quõ ĩpleuit
om̃ib qui sciunt es laudib dei.
Quidam cum filies non hr̃et. nez
sꝑaret res suas om̃s recento sibi
usufructu donauit eccl̃ie. Nati st̃
illi filii. et redidit ep̃s. nec oppinã¬
ti que illi donau̾at. in potestate
hẽbat ep̃c nõ redde. S iure fori nõ¬

Expanded text:
scipiat, non Auguslaudabile factum sancti et venerandi episcopi Aurelii Carthaginensis, quomodo implevit os omnium qui sciunt laudibus Dei? Quidam cum filios non haberet, neque speraret, res suas omnes, retento sibi usufructu, donavit Ecclesiae. Nati sunt illi filii, et reddidit episcopus nec opinanti, quae illi donaverat. In potestate habebat episcopus non reddere: sed jure fori, no
Abbreviated transcription (Latin):
mee in aliud u̾te̾. aut alio mͦ me re¬
p̾hendant. qr oblatões deuotoꝵ hoĩm
ꝑam. considerãt qmͣ multa susceꝑim
Quid opꝰ ẽ ea mĩare. Ecce unã dico
filii iuliam hr̃ditatẽ suscepi .qͣr. quia
sine filiis defunctus est. Bonifacii he̾¬
dicatem susciꝑe nolui. non mĩa sed
timore. Aauicłariam nolui ẽẽ ecͣcͣa¬
acquirũt. cñ una temptio si eẽt. si
iret nauis et naufragaret.hoiẽs ad
tormenta daturi eramꝰ. ut de sõm̾sio¬
ne nauis ẜm cõsuetudinẽ q̃ reretur.
et torq̃rent᷑ a iudice qui eẽnt de flu¬
ctib lib̾ati. Sed non eos daremus.
Nullo pcõ emĩ hoc face̾ docet eccłia.
pecunt. tam młti gemũt. tam młti
ĩ opes int̾pellant. ut plures tristes re¬
mus. Non hemꝰ gͦ enthecam. pp̃ nau¬
fragiũ. gͦ ħ nitando fecinon donando.
Nemo ibi me laudat. S neõ et ui
tuꝑet. Plane qñ donaui filio qd̾ iras
pater moriẽs abstłit bñ feci. Laudẽt
qͥuolunt. ꝑcant qui laicoare noluis

Expanded text:
e reprehendant, quia oblationes devotorum hominum . Considerent quam multa susceperim. Quid opus est ea numerare? Ecce unam dico, filii Juliani haereditatem suscepi. Quare? quia sine filiis defunctus est. Bonifacii haereditatem suscipere nolui, non misericordia, sed timore. Naviculariam nolui esse Eccacquirunt. Tamen una tentatio si esset, si iret navis, et naufragaret, homines ad tormenta daturi eramus: ut de submersione navis secundum consuetudinem quaereretur, et torquerentur a judice qui essent de fluctibus liberati. Sed non eos daremus, nullo pacto enim hoc facere deceret Ecclesiam. petunt, tam multi gemunt, tam multi nos inopes interpellant, ut plures tristes reemus. Non habemus ergo enthecam. Propter naufragium ergo, hoc vitando feci, non donando. Nemo ibi me laudet, sed nemo etiam vituperet. Plane quando donavi filio, quod iratus pater moriens abstulit, bene feci. Laudent qui volunt, parcant qui laudare nolunt.
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ. Quto facio inter illos qͥ ꝑãt
me reprehende. et dentes in me
duce̾. Si susceꝑo he̾ditates eoꝵ qͥ filies
suos irati exheredant. Iteꝵ quid sũ
fcũrꝰ eis quib canto. et nolunt sal¬
tare qui dñt. Ecce qͣre neõ donat
eccłie ypponensi aliquid. Ecce quare
em̃ mordent. labiis młcent. et dentẽ
figunt. donat totum nõ suscipit. pla
riens exheredat eum. siuiu̾et non
eum. placarẽ. nõ ei filium reconciliaͬe
debe̾m. Qũo gꝰ cũ filio suo uolo ut
hẽat pacem cuiꝰ appeto he̾ditatẽ. S
plane si faciat quod sepe hortatus sũ.
unũ filiũ ht̃. putet xp̃m alteꝵ. duoᷤ

Expanded text:
 ergo facio inter illos, qui parant me reprehendere, et dentes in me ducere, si suscepero haereditates eorum qui filios suos irati exhaeredant? Perum quid sum facturus eis, quibus canto, et nolunt saltare? qui dicunt, Ecce quare nemo donat Ecclesiae Hipponensi aliquid: Ecce quare enim mordent, labiis mulcent, et dentem figunt donat totum, non suscipit. Planriens exhaeredat eum; si viveret, non eum placarem? non ei filium reconciliare deberem? Quomodo ergo cum filio suo volo ut habeat pacem, cujus appeto haereditatem? Sed plane si faciat quod saepe hortatus sum. Unum filium habet? putet Christum alterum: duos
Abbreviated transcription (Latin):
na etia si in illa ĩtegͥtate qͣ ẽ cõdi¬
ta ꝑman̾et. nullo modo se ip̃am
creatori suo non adiuuanti ẜua¬
ret. Unde cũ sine dei grͣa salu¬
tem nõ posset custodire quã ac¬
cepit. quõ sine dei gra põt reꝑa¬
re quam ꝑdidit.¬

Expanded text:
na etiamsi in illa integritate in qua est condita permaneret, nullo modo seipsam creatore suo non adjuvante servaret. Unde cum sine Dei gratia salutem non posset custodire quam accepit, quomodo sine Dei gratia poterit reparare quod perdidit
Abbreviated transcription (Latin):
¶on sũt duo filii. S unus filiꝰ.¬
qr ille qui erat de filius. fcũs est
aĩa et caro. unus ẽ homo. Ita u̾bũ
et homo imꝰ ẽ xp̃s. Duas substãtia¬
.i. naturas accepimꝰ ĩ uno solo filio
dei. Unam deitatis. et alt̾am hũa¬
nitatis non duas ꝑsonas. Igitur si

Expanded text:
on sunt duo filii, sed unus. Quia ille qui erat Dei Filius, factus est anima et caro unus est homo, ita Verbum et homo unus est Christus. Duas substantias accipimus in uno Filio Dei, unam deitatis, alteram humanitatis, non duas personas. Igitur, si
Abbreviated transcription (Latin):
rõnabili drĩa. Nam qd̃ aptinet
ad nõ uideri. Siue q̃ credunt᷑. Si¬
ue q̃d̃ sꝑant᷑. fidei speiq cõe est.
In epła quippe ad heb̾. qua teste
usi sunt illustres catholice fider¬
ac regule defensores. fides ẽ dcã
non testib non denĩq ulł argu¬
m̃tis. S pñtium reꝵ euidentie
credidisse. Hoc ẽ fidem accomodaᷤᷤ¬
se dicit Nonita ntoetur absird
ut iuste rephendat᷑ in u̾bo eiꝙ o
cat᷑. Uidisti gͦ nõ credidisti. Uñ
probari pot non eẽ cõseq̃ns ne
iudeat᷑ res q̃cunq credit᷑. Sed
meliꝰ hanc appellamꝰ fide quã dĩ
na elcquia docuerunt. eaꝵ .s. reꝵ
ait. Spes q̃ uidet᷑ nõ ẽ spes. Qo
expͨtamꝰ. Cũ enĩ dei bona nobis
futura sunt eẽ credunt᷑ nicħ aliud
est ꝙͣ sꝑant᷑. Iam de amore quid di¬
cam sine qͦ fides nicħ ꝓdest. Spes
u̾o sine amore ẽẽ non põt. Deniq
ut ait apłs. Iacobꝰ. Et demones cre
dunt. Et contremiscũt. Nec tam̃
spant uł amant. Sed potiꝰ qd̾ sꝑamꝰ

Expanded text:
Nam quod attinet ad non videre, sive quae creduntur, sive quae sperantur, fidei speique commune est. In Epistola quippe ad Hebraeos, qua teste usi sunt illustres catholicae Regulae defensores, fides esse dicnon testibus, non denique ullis argumentis, sed praesentium rerum evidentiae credidisse, hoc est, fidem accommodasse dicit, non ita videtur absurdus, ut recte reprehendatur in verbo, eique dicatur, Vidisti; ergo non credidisti: unde putari potest non esse consequens ut non videatur res quaecumque creditur. Sed melius hanc appellamus fidem, quaina eloquia docuerunt: earum scilicait: Spes quae videtur, non est spes. Quod exspectamus . Cum ergo bona nobis futura esse creduntur, nihil aliud quam sperantur. Jam de amore quid dicam, sine quo fides nihil prodest? Spes vero esse sine amore non potest. Denique, ut ait Apostolus Jacobus, Et daemones credunt et contremiscunt : nec tamen sperant vel amant, sed potius quod speramus
Abbreviated transcription (Latin):
gnntatis illumĩat. quã uĩcẽtiũ głio¬
sus martiꝵ sanguis exornat. quã
ĩuiolate confessionis candida ĩduit
u̾ginitas. florib eiꝰ nec rose nec liliã
dignitatẽ. Coronas uł de u̾giuitate
candidas uł de passione purpureas
In celestib castris pax et acies hñt
flores suos quib milites xp̃i coro¬
nant᷑.

Expanded text:
at, quam vincentium gloriosus martyrum sanguis exornat, quam inviolata confessionis candida induit virginitas. Floribus ejus nec rosae nec lilia ddignitatem, coronas vel de virginitate candidas, vel de passione purpureas, in coelestibus castris pax et acies habens flores suos, quibus milites Christi coronantur.
Abbreviated transcription (Latin):
Conseq̃ns intelligentia ẽ. ut cumex
fide ꝑ dilectionem bñ ceꝑis oꝑari.
nec ħ nirib tuis. S gr̃e dei deputa¬
u̾is. Ibidem. Nemo cõputet bona
oꝑa sua añ fidem uͥ fides non erat bo
õpus non erat. Ronũ em̃ opus
intentõ facit. Intentõrm fides dirigͥ
Non ualde attendas Quid hõ faciat
S quid cũ facit aspiciat. qͦ lac̾tos op¬
time guberuationis dirigat. Quio

Expanded text:
Consequens intelligentia est, ut cum ex fide per dilectionem bene coeperis operari, ne hoc viribus tuis, sed gratiae Dei deputam. Nemo ergo computet bona opera sua ante fidem: ubi fides non erat, bonum opus non erat. Bonum enim opus intentio facit, intentionem fides dirigit. Non valde attendas quid homo faciat, sed quid cum facit aspiciat, quo lacertos optimae gubernationis dirigat. Fac