comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
seruum. uł aliam rem emerit. ant ex aua
tausa possidert coꝑit. ñ iniq cogetur eui
noĩe iudicium acciperes aliter tũi poit¬
stas dabitur legatis sb̾ hac spẽ res alie
cassius scribit. q uamuis rome ad ierit
inpediatur icgatõri ħ uerim est. s nec
logatariis dãtur actõ s nisi satif det

Expanded text:
t aut ex alia causa possidere coeperit, non inique cogetur eius nomine iudicium accipere: aliter enim potestas dabitur legatis sub hac specie res alienCassius scribit, quamuis Romae adierit impediatur legatio, et hoc uerum est. sed nec l
Abbreviated transcription (Latin):
estitisso isuidetur nõ qui distudit. s iiti
qui renunciauit intotum dissisteit
entm est denegotio abstinere. ꝙ calump¬
mandi aiõ instituerat plane si quis co¬
gnita rei ueritate. suum negm̃ deser¬
qñ cuumpnie causa nõ instinierat.
sastitisse nõ uidetim:

Expanded text:
estitisse is uidetur non qui distulit, sed qui liti renuntiauit in totum: desistere enim est de negotio abstinere, quod calumniandi animo instituerat. plane si quis cognita rei ueritate suum negotium deserquam calumniae causa non instituerat, is destitisse non uidetur.
Abbreviated transcription (Latin):
aut om̃s iudites dari possut. abͥis quin
dicis dandinis hñt ¶ Qidam ir lege mpe¬
dirntim ne uidites simi quidam natit¬
rasquidam morio natura ut surdris ⁊¬
mitis ⁊ꝓpetuo furiosus. ecipubes qr
iidõ carer lege inpditur quisena¬
tmotus est smorib ⁊ gfemire. ⁊ serũ¬

Expanded text:
possunt ab his qui iudicis dandi ius habent: quidam enim lege impediuntur ne iudices sint, quidam natura, quidam moribus. natura, ut surdus mutus: et perpetuo furiosus et impubes, quia iudicio carent. lege impeditur, qui senatu motus est. moribus feminae et seru
Abbreviated transcription (Latin):
uł nuram passus sit posse eumini¬
liludito agerenc dum pater expecta¬
tur inpugnitasint maleficia. q pater
uenturus non est. uił dum uenit. se sb̃¬
es ttili idrtõ forte depossitũ rptens.
uł mandam agensus peciuiam quam
autem rome forte. uł itudioꝵ c̃auł alia
iuista exausa agat. Nam sicino dederirꝰ
actõnem futurum situt inpugne frau¬
dema paciatur ⁊ egestare rome laboret ui¬
artitio suo non recepto ꝙ ad sumptus
eipater destinauerit ⁊ finge senatoran

Expanded text:
um iniuria passus sit: posse eum utili iudicio agere, ne dum pater exspectatur impunita sint maleficia, quia pater uenturus non est uel dum uenit, se subere utili iudicio, forte depositum repetens uel mandati agens uel pecuniam quam autem forte Romae uel studiorum causa uel alia iusta ex causa agat: ne, si ei non dederimus actionem, futurum sit, ut impune fraudem patiatur et egestate Romae laboret uiaticulo suo non recepto, quod ad sumptum pater ei destinauerat. et finge senatorem
Abbreviated transcription (Latin):
dem Quiobrem non defensam solu̾¬
it. ꝙͣ iuspostea defendere paratnĩ est. nĩ
reperet sꝓ soluit.
pignorieam possuit. ⁊ fugit qui accep¬
it non alntiscrd̾iturin aubat. agͥr¬
bat ꝙ̃ si pccumam accepiss accipit ser¬
quesitum t̃anptuma ab repeti possit.

Expanded text:
m.Qui ob rem non defensam soluit, quamuis postea defendere paratus est, non repetet quod soluerit. pignori eam posuit et fugit: qui accepit non aliter se redditurum aiebat, quam si pecuniam accepisset: accepit a serquaesitum est, an pecunia ab eo repeti possit.
Abbreviated transcription (Latin):
hãs. qm̃ põt uideri id ipĩnmandasse. ut tno
nomine soluerean Snaute ¶sin autem
ꝯ soluerit nõĩeꝙꝙ debebat ip̃m stipulatore
repetert posse qm̃ indebit am iure gentiũ
ꝓccuniam soluit. quominus autẽ ꝯsequi¬
t pot̾it ab eo cuisoluit atemandati iuditõ
ꝯ secuttirunsimodo ꝑ ignorantiam pe
ftm̃ fuexit cy ꝓmissit dedenit: nomudebit᷑
fccisse: q ꝓnussit. arq ideorepet̾e põt:

Expanded text:
am potes uideri id ipsum mandasse, ut tuo nomine solueretur: sin autem soluerit quod non debebat, ipsum a stipulatore repetere posse, quoniam indebitam iure gentium pecuniam soluit: quo minus autem consequi poterit ab eo cui soluit, a te mandati iudicio consecuturum, si modo per ignorantiam petfactum fuerit, quod promisit dederit, non uidebitur fecisse quod promisit atque ideo repetere
Abbreviated transcription (Latin):
ass indepnem cẽ prãndum. ¶ Qnesitum
est.sipat filio credidit. isquoq emancipatꝰ
io apud patitm remanserit. nonrepturu
nam mantre naturalem obligarõnema̾r¬
gninento eite. ꝙ etrauto agenit int
annũ depctulio dedut̾it patĩpsibi fais
debuiss ct̃sipat̃ quid pua fllio debuissia
eidamemancipato soluerit ñ reperet. Nã
tra annum depecutio agat etianq nod pat̃
eidchuiss ꝯputeturtademq  er ⁊ siełur

Expanded text:
isset, indemnem esse praestandum.Quaesitum est, si pater filio crediderit isque emancipatus io apud patrem remanserit, non repetiturum: nam manere naturalem obligationem argumento esse, quod extraneo agente intra annum de peculio dedebuisset.Contra si pater quod filio debuisset eidem emancipato soluerit, non repetet: natra annum de peculio agat, etiam quod pater ei debuisset computetur. eademque er
Abbreviated transcription (Latin):
¶ demłit. et hot ip̃otaptum sedicat ad uer¬
sus exceptõnem iurrisiurandireplitare
debebit. it pomp̃au / ego autem puto
cereantaptus sit et sit inintegrum resti¬
niere. neq eum utiq quiminor est. st atim
quis infrauem creditoꝵ ussurcandũ detu¬
sit debiroriadusus exceꝑtronem iurisii¬
randi replitatõ fraudis creditorib debet
mox bonis eius uenditis experi¬
ri ^ olet aut dentigari eidebet actõsuut
exceprõ oponirur fraudarori creditoꝵ.¬
¶Iusuirandum det ensorisuł ꝓcirno¬
risrei ad uersario de larumꝑdesse. exte¬
ptõnem q domino parere. iuł scripsit.¬
s idem ergo dicendimerit ei sidatus ad pe¬
tendumprocuratorreo deft̾int uirañ¬
mͥparit. que suĩa ht̃ ratõnen sipetitor

Expanded text:
erit et hoc ipso captum se dicat, aduersus exceptionem iurisiurandi replicari debebit, ut Pomponius ait. ego autem puto re cognoscere, an captus sit, et sic in integrum restituere: nec enim utique qui minor est statim quis in fraudem creditorum iusiurandum detulerit debitori, aduersus exceptionem iurisiurandi replicatio fraudis creditoribus debet mox bonis eius uenditis experiri uolet, aut denegari debet actio aut exceptio opponitur fraudatorum creditorum.Iusiurandum defensoris uel procuratoris ei ab aduersario delatum prodesse exceptionemque domino parere Iulianus scribit. idem ergo dicendum erit et si datus ad petendum procurator reo deferente iurauemihi parit. quae sententia habet rationem.Si petitor
Abbreviated transcription (Latin):
daꝯmissa est non negligenda. net don¬
anda s cisͥnonde om̃ib inquissierit q̃
oratõ mandat ħ est oetausa. demꝰ. deꝑse¬
nis transsigentium. dicendumest. cꝑ¬
ius dequibd quessicrit. transsactõnẽ
cẽ irritaniss nec mandare ex hat taiu
poterit. ¶ transsatõnes alimentoꝵ¬

Expanded text:
nec donanda. sed et si non de omnibus inquisierit, quae oratio mandat, hoc est de causa de modo de personis transigentium, dicendum est, quamvis de quibusdam quaesierit, transactionem esse irritam. Sed nec mandare ex hac causa poterit. Transactiones alimento
Abbreviated transcription (Latin):
mi cequibomi facere tranissactonenu
Retaltiantoquos arbitrio ptoris iranssi¬
gendum est ¶ Si umipno ue fious
ad amũta fui̾t relictus nelur qr cumiꝰ
distranere. nece est p̃tortm oe distractõ

Expanded text:
 quibusdam facere transactionem. De calciario quoque arbitrio praetoris transigendum est. Si uni pluribusve fundus ad alimenta fuerit relictus velintque eum distrahere: necesse est praetorem de di
Abbreviated transcription (Latin):
ap E ipost rc̃ iudicatam rranssacto
dempnatiis fu̾it ⁊ mox reus trans¬
segissi cumco. cui erat fide uissor ⁊ demp¬
⁊ si transsactõ nõ ꝑiinit remiudic ita tñ
ĩ eo ꝗdatumẽ releuari rem iudicatam
oporte¶ usq ad eo aũt. ꝙ datum est.ĩ¬
si non ꝑficiatad transsactõnem extenu
at rem iudicatani ut iñsit. ⁊ edictũ⁊
rescriptum esrta alimentoꝵ transsa¬

Expanded text:
t demnatus fuisset, mox reus transegisset cum eo, cui erat fideiussor condemetsi transactio non peremit rem iudicatam, tamen eo quod datum est relevari rem iudicatam oportet. Vsque adeo autem quod datum est etiamsi non proficit ad transactionem, extenuat tamen rem iudicatam, ut inde sit et dictum et rescriptum circa alimentorum transa
Abbreviated transcription (Latin):
ris eius sese alat ⁊ mortis tp̃r petimuas res¬
timatnõ cessabit orõ ucit non inannoꝰ
singułos uideattrr id relictum ¶Sisi
sit certa quantitas relicta ticio uł res
itaut in alimentases p̃stc ltur mag¬

Expanded text:
ris eius se alat et mortis tempore pecunias resris eius se alat et mortis tempore pecunias restituat: non cessabit oratio, licet non in annos singulos videatur id relictum. Sed et si sit certa quantitas relicta Titio vel res ita, ut inde alimenta Seio praestentur: mag
Abbreviated transcription (Latin):
ti modico. p̃sem diuus maxcus ore ĩ
senatu retirata efftit. ne. alf almm̃to¬
rum transsactõ rata eẽt ꝙͣsi auctore p̾¬
tore fcã solet igitur. p̃tor intueni¬
re ⁊ ãt̃ ⁊septientes arbitrarr antiri¬
nssatõ. uł que admitti debra¶ciusts
p̃toris notio obtranssactõnẽ crit siũ
habitiatõ. siue uestiarium siue deꝑ̃d¬
us arimentum legabitiur. ħorõ ꝑti¬
net ad alimenta. que testamento uł
coditilł. fu̾int relicta siue adtest. amen¬
tum fcĩs siue ab intestato demierit di¬
cendum et simortis causa dõnatasunt¬
relicta s isiditõnis inplende grãreli¬
cta surt. adnut ꝯdem dicentus. I plane.
de alimentis que non mortis cansa do¬
nata sunt: licet nsũ tutoris pretori acto¬
re transsigissuũ gͥ inmiesas singulos: siũ
indies. suic in annos fiunt resicta. oro lo
cum h s sinon fu̾int ꝑpetuo rolicta:
susq ad annos certo sidemes¶ suntegͣ
quatitis alicui fu̾it legata ut ex usu¬

Expanded text:
dico praesenti: diuus Marcus oratione in senatu recitata effecit, ne aliter alimentorum transactio rata esset, quam si auctore praetore facta. solet igitur praetor in‹ter›uenire et inter consentientes arbitrari, an transactio uel quae admitti debeat.Eiusdem praetoris notio ob transactionem erit, siue habitatio siue uestiarium siue de praediis alimentum legabitur.Haec oratio pertinet ad alimenta, quae testamento uel codicillis fuerint relicta siue ad testamentum factis siue ab intestato. idem erit dicendum et si mortis causa donataet si condicionis implendae gratia relicta sunt, adhuc idem dicemus. plane de alimentis, quae non mortis causa donata sunt, licebit et sine praetore aucto‹re› transigi.Siue igitur in menses singulos siue in dies siue in annos fuerint relicta, oratio si non fuerint perpetuo relicta, sed usque ad annos certos, idem est. Si integra quantitas alicui fuerit legata, ut ex usu
Abbreviated transcription (Latin):
amumo intercessit ꝓco qui intemporali
actõe tenebatur tant tum ad huc fr̃erãt
.x dics ⁊ posita imuntegrumrestitutus c̃
utrum restiturõ que treditoriadu̾sus pͥo¬
rem dcbitort̃ datur decem diecum sit an
plenio r ͤgo didiciertemport inmigrimre¬
stritonis m̃ dem temporis p̃standũ ꝙͣ¬
tum suꝑ erat tuquid de eoputas uelim
tor manet obligatum

Expanded text:
qui temporali actione tenebatur, tunc cum adhuc supererant decem dies, et postea in integrum restitutus est: utrum restitutio, quae creditori aduersus priorem debitorem datur, decem dierum sit an plenior? ego didici ex tempore in integrum restitutionis tantundem temporis praestandum, quantum supererat: tu quid de eo putas uelim tor, manet obligatum
Abbreviated transcription (Latin):
bestiadetata m̃sncca rgo qui bocau̾i: so¬
Aus notatu sũ depugnau̾it sũ nõ e sͥde¬
pugaaint cũ nõ iocasset opetas suai. nõ te¬
nebitur otati nõ enim quiͣ bestiis dep¬
hlociu̾rt deuiq eos qui uirtutis osten¬
deude causaħ fectrint suĩ m̃cede noni. re¬

Expanded text:
ia dentata mansueta? ergo qui locauit solus notatur, siue depugnauerit siue non: quod si depugnauerit, cum non locasset operas suas, non tenebitur: non enim qui cum bestiis deplocauit. denique eos, qui uirtutis ostendendae causa hoc faciunt s
Abbreviated transcription (Latin):
unian merces tãtum ⁊ ait mela int̾¬
merces petatur. s non exprmt deas¬
tõib puto autem si quidam ꝑfcã fuit
emptd̃ ꝯpetere ex uendito ac̾cõem. su̾
ttorem dari ¶Situmenere argent¬
um uesles nascularuis adit detiuent
⁊ resiquent ⁊ crmdisplituiss tͥ seriuro
tuo referenditm dedisti ⁊ si nedolo malo

Expanded text:
an merces tantum. et ait Mela intemerces petatur: sed non exprimit de actionibus. puto autem, si quidem perfecta fuit emptio, competere ex uendito actionem, si ultorem dari. Si, cum emere argentum uelles, uascularius ad te detulerit et reliquerit et, cum displicuisset tibi, seruo tuo
Abbreviated transcription (Latin):
uent artercoꝵ ciqui secum ambulab¬
at rogatus amulum oftenderit ut itspit᷑
et extidit illi amillus ⁊ intiberim deuo¬
lutus est R posse agi cum co intͣtmactã
isfrit̾ litus scmpronio xxx. dedit᷑
pactiq sunt urexteditũ cius petitme
cabutum ꝙ ticus pendere deberet semꝑ¬
niusp̾staret tumputatis usuris semis¬
sib uł quanto qͦue minus tributori noĩt
pͥstitum foret qmĩ carum usurarũ quam¬
titas eẽtut idticio restitueret. ꝙ amplius
pͥstitutumeẽt. id exsorte dectieretaut si
etsortem ⁊ usuras simina tribitoꝵ ex¬
cesiss id ꝙ amplius eẽt titius semprom¬
o p̃staret. N deeare ulla stipulatõ int̃¬
posita est ¶ titins ꝯ sulebat id ꝙ amplius ex
usuns sempronuis iedcgiss ꝙ̃ tubuto¬
possit s puie quidam credite usu¬
Ias nisi instipulatc̃e deductas nõ deber
ucrum: proposito uidendum est ue nõ
tam fencrata paima intelli debiat ꝙ

Expanded text:
larent, alter eorum ei, qui secum ambulabat, rogatus anulum ostendit, ut respicerit: illi excidit anulus et in Tiberim devolutus est. respondit posse agi itius Sempronio triginta dedit pactique sunt, ut ex reditu eius pecuniae tributum, quod Titius pendere deberet, Sempronius praestaret computatis usuris semissibus, quantoque minus tributorum nomine praestitum foret, quam earum usurarum quantitas esset, ut id Titio restitueret, quod amplius praestitum esset, id ex sorte decederet, aut, si et sortem et usuras summa tributorum excessisset, id quod amplius esset Titius Sempronio praestaret: neque de ea re ulla stipulatio interposita est. Titius consulebat, id quod amplius ex usuris Sempronius redegisset, quam tributopondit pecuniae quidem creditae usuras nisi in stipulationem deductas non deberi: uerum in proposito uidendum, ne non tam faenerata pecunia intellegi debeat, quam
Abbreviated transcription (Latin):
uus Ettͥ polienda sircrendaue uesti¬
Umntã dederim siquidam gnitis hant o¬
param te sustipͥente mandati estobliga¬
cu siuero merccde data aut ꝯstituta lõti¬
gratis hanc operam̃ susceperis n ꝓtitu¬
sautdata ant ꝯstititta sit mentis᷑ sec to a¬
nimo nicgm gestunssut ut posteatan¬
tum mercedis nomint daretur quant¬
um internos staturtum sit placet q̃ĩ

Expanded text:
 tibi polienda sarciendave vestimenta dederim, si quidem gratis hanc operam te suscipiente, mandati est obligatio, si vero mercede data aut constituta, locatigratis hanc operam susceperis neque protinus aut data aut constituta sit merces, sed eo animo negotium gestum fuerit, ut postea tantum mercedis nomine daretur, quantum inter nos statutum sit, placet quasi
Abbreviated transcription (Latin):
ctm A pud lacconem quecitur fitͥe
quos uetialis experiendos cedecontsi intͥ¬
dno dispaiuissent redderes tuꝰ de sultor
nouieris ansi adnsus tcexuenditoacło
un slamint᷑ nos hactum est ut uonex¬
ꝑureatum gratuitum acciptes nonis
⁊ cectares ¶ Item apud melamquai¬
issent caieres si displmussent ut indi¬
is aictup singulos aliquid p̾stares derĩ¬

Expanded text:
ctum Apud Labeonem quaeritur, si tibi equos venales experiendos dedero, ut, si in triduo displicuissent, redderes, tuque desultor nolueris, an sit adversus te ex vendito actio. um: nam inter nos hoc actum, ut experimentum gratuitum acciperes, non ut etiam certares. Item apud Melam quaeriissent, emeres, si displicuissent, ut in dies singulos aliquid praestares, dei
Abbreviated transcription (Latin):
spitiamdum dedi siue p̃us cãsiue ntriũ¬
dito proterutilirarem ꝑiciaum honsius
ro mei dutaxat causa datumt̃ dolumse¬
lum q ꝓpe depositum saccedit ¶Sicum
rit inf̾nos ut ꝑcenos diesegoei ⁊ illem̾
bauem ꝯmodaremnis uropus facerẽt ⁊
apñr alitrum bos ꝑiit ꝯmodati ñ ⁊pem

Expanded text:
a sive utriudico propter utilitatem, periculum non: si vero mei dumtaxat causa datum est, dolum solum, quia prope depositum hoc accedit. Si, cum rit inter nos, ut per denos dies ego ei et ille mihi bovem commodaremus, ut opus faceret, et apud alterum bos periit, commodati non com
Abbreviated transcription (Latin):
argaritas t txtimatas dedeis ut caf dmm
nuchiaisferres aut p̃ciumearum dem̃ l
e penennt ante nendittem cunis ꝑ itulũ
igo te uenditoꝵem rogiu meum ec̃ꝑ
dosum ⁊ culpam mͥ p̾sits. actõ autemex
hat cansa ttiq utiq erit ꝓscriptis u̾bis

Expanded text:
argarita tibi aestimata dedero, ut aut eadem mihi adferres aut pretium eorum, deinde haec perierint ante venditionem, cuius periculum ego te uenditor rogaui, meum esse dolum et culpam mihi praestes. actio autem ex hac causa utique erit praescriptis uerbis
Abbreviated transcription (Latin):
dem Niapud te paninam deposuer¬
duxiss net reddems qr nõ redu̾ssit sipe¬
cimiamm nonreddas meluis est p̃scrip¬
tis u̾bis agere nouenum ambo petu¬
mamego ⁊ sugntiuarius deposurᷤ
uttẜ apud sequestrem sit depositum
tͥ rem uendendam ut p̃cio uterus siñõ
uendidisti aut uendidisa quͥdam pecam¬
cpstares nec facias meltus ee dico ꝑl¬
strpitis uerbis aginisi mectis interian

Expanded text:
 apud te pecuniam deposuerduxisset, nec dederis, quia non reduxit: si pecuniam mihi non reddas, melius et praescriptis uerbis agere: non enim ambo pecuniam ego et fugitiuarius deposuimus, ut quasi apud sequestrem sit depositum.tibi rem uendendam, ut pretio utereris. si non uendidisti aut uendidisti quidem, pecunpraestares, nec facias, melius esse dico praescriptis uerbis agi, nisi merces interuen
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ Set n locabunt scorsimi n ꝯccde¬
nt habutatem sine se nec uendent us¬
um Sit ⁊ sitisus cdium mulitri leg¬
atus sit ei ꝯditiont si auuo dn̾uiss rem¬
ittemdam ci ꝯ ditionem cum uiro hab¬

Expanded text:
 neque locabunt seorsum neque concedent habitationem sine se nec uendent usum. Sed si usus aedium mulieri legatus sit ea condicione 'si a uiro diuortisset', remittendam ei condicionem et cum uiro hab
Abbreviated transcription (Latin):
uñt forsitan ⁊̃ ħ ocitere poterit siquid̾
ciħ ꝑnuititur incliorare ꝓprietatem si
tm̃ que ustitint usus fructuarius aut ce¬
tum corrumpant agri ant magnuma¬
paratum suit desideratura opifitũ forte
uł signsoꝵ que ñ potest sustinere ꝓprie¬
mnus ñ indebitur uinbomi arbitratu
fri ¶ S nec edifficium quidã possimi¬
rum infundo nisi ꝙ ad fructum ꝑcipien¬
dum necessarium sit ¶ S sicorum usuꝰ
fructus logatus sit nerua fuuis. aliin¬
a inmntere enm posse ait s ⁊ cosores
⁊ picturas ⁊ marmora poterit ⁊ sigilla¬
transformare uł ⁊rungar uł separare
ei ꝑmittenir uładitus postitas ne euer¬
it uł uindiaria ad alium modũ ꝯu̾t̃e

Expanded text:
unt, forsitan etiam haec deicere poterit, si quidem unt, forsitan etiam haec deicere poterit, si quidem ei permittitur meliorare proprietatem.Si tamen quae instituit usufructuarius aut caelum corrumpant agri aut magnum apparatum sint desideratura opificum forte uel legulorum, quae non potest sustinere proprietarius, non uidebitur uiri boni arbitratu frui: sed nec aedificium quidem positurum in fundo, nisi quod ad fructum percipiendum necessarium sit.Sed si aedium usus fructus legatus sit, Nerva filius et lumina immittere eum posse ait: sed et colores et picturas et marmora poterit et sigillatransformare uel coniungere aut separare ei permittetur, uel aditus posticasue uerre, uel uirdiaria ad alium modum conuert
Abbreviated transcription (Latin):
prto ueram ¶ fruttiiariuł cam̃ peopͥe¬
tatis deterioꝵem fitere nõ debet mełrorẽ
facere potest ⁊ aut fundi est usus frut¬
bores fructiferas excidere n uuillam dir¬
uere ut quid ꝙ̃ facere iꝑniciem ꝓp̾et¬
atis ⁊ si forte uosumpt᷑arium fuit᷑ pd¬
rũ nindiaria uł gestatõnes ui de amb¬
iulatõnes arborib ininfructirosis oꝑa¬
tas atq amcnas hñs ñ debebat oeitere
ut forte ortos oliaros fattat ułaliud
qruid quod adreditum spcctat. mi idem
est quesitum anlapiditinas uł cectifo¬
dinas uł arem fodinas ip̃e mastituere ꝑ¬
set ⁊ego puto ⁊̃ ipm̃ instimete possesi
ñ agrpattem necessariam huic ⁊ tioctn¬
paturus est ꝑũuenias quo lapidicim¬
rum ⁊ nuus modi metalloꝵ inqunere
poterit ergo ⁊ auri ⁊ argruti ⁊ sul phitris
institnt ei̾tere pot̾uit uł ip̃e instituere
sinichĩ agriculture nocebit usifcere ĩ
hit quod instituit plus red̾itus sit ꝙͣi
uigneis ⁊ arbustis uł oliuetis queftrer¬

Expanded text:
puto ueram.Fructuarius causam proprietatis deteriorem facere non debet, meliorem facere potest. et aut fundi est usus frucbores frugiferas excidere neque uillam diruere nec quicquam facere in perniciem proprietatis. et si forte uoluptarium fuit praedium, uirdiaria uel gestationes uel deambulationes arboribus infructuosis opacas atque amoenas habens, non debebit de‹i›cere, ut forte hortos olitorios faciat uel aliud quid, quod ad reditum spectat.Inde est quaesitum, an lapidicinas uel cretifodinas uel harenifodinas ipse instituere possit: et ego puto etiam ipsum instituere posse, si non agri partem necessariam huic rei occupaturus est. proinde uenas quoque lapidicinarum et huiusmodi metallorum inquirere poterit: ergo et auri et argenti et sulpuris et instituit exercere poterit uel ipse instituere, si nihil agriculturae nocebit. et si forte in hoc quod instituit plus reditus sit quam in uineis uel arbustis uel oliuetis quae fuer
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯditõnem coꝵ utinam silibririum mitat
⁊qualum ⁊ calten portare cogit uł histri¬
oriem balueatorem faciat uł desimphonu¬
ato arriensem uł depalestra steticorandis
latͥ nis p̃ponat p̃ponat abuti uibitur ꝓpͥe¬
tate sufficiener aũt alere ⁊ ueste  desece
sccũdum ordinem ⁊ dignitatem ranci¬
pioꝵ ⁊ gn̾aliter lalto ait ¶mom̃b teb¬

Expanded text:
ionem eorum uti: nam si librarium rus mittat et qualum et calcem portare cogat, histrionem balniatorem faciat, uel de symphonia atriensem, uel de palaestra stercorandis latrinis praeponat, abuti uidebitur proprietate.Sufficienter autem alere et uestire debet secundum ordinem et dignitatem mancipiorum.Et generaliter Labeo ait
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ usus fructus legatus sit nõ sictit ꝙͣ¬
matis usuffructus legexur dicendumẽ
atur uł anniuli aurci uł alterius apꝑa¬
ratus alibi quam intena ñ itetur s
an ⁊ iotare possit iudendumest ⁊ prnit
locaturum ⁊ licet itstator ⁊ modare ñ
bae uestems ꝓpͥetatis dominus nõ debebit
inpedire fructuarium itutentem nedet̾¬
riorem eius ꝯditõnem faciat dequib dã
plane dubutatur sicum imꝑ hibent an
iure id faciat ut puta doliis siforte fũ¬
diusasfructus icgatus sit ⁊ putant

Expanded text:
egatus sit non sic, ut quantitatis usus fructus legetur, dicendum est etur uel aulaei uel alterius apparatus, alibi quam in scaena non utetur. sed an et locare possit, uidendum est: et puto locaturum, et licet testator commodarbrem uestem.Proprietatis dominus non debebit impedire fructuarium ita utentem, ne deteriorem eius condicionem faciat. de quibusdam plane dubitatur, si eum uti prohibeat, an iure id faciat: ut puta doleis, si forte fundi usus fructus
Abbreviated transcription (Latin):
dem N iciuus resus fructus iegatuse¬
rit dñi potest mea re satis datõnem deside¬
rare utosfco uidicis ħfiat. Nam sicutide¬
bet fructuanus utifri ita ⁊̃ ꝓprictatis do¬
minus seturus cr̃debit depprietate ħ añt
adomñe nsum fructum ꝑtinere muł

Expanded text:
 cuius rei usus fructus legatus erit, dominus potest in ea re satisdationem desiderare, ut officio iudicis hoc fiat: nam sicuti debet fructuarius uti frui, ita et proprietatis dominus securus esse debet de proprietate. haec autem ad omnem usum fructum
Abbreviated transcription (Latin):
auł Siquis donaturus usu fructra¬
tio spomponderit scruo inquem usũ
.tꝰ. ht̃ stipulami ip̃i usufructuario ob
stito sinctnario donandicausa dum
nult fructuario p̃stari dicc̃dum si e
scauatur fcuctuario adquiri ¶ Int¬
dum tamen iptidcnn est tui ad qui¬
rat iste fructirariis seruus ut puta
si seruum ent at ꝑ traditõnomat¬
cipit neo dum p̃cium minicraint

Expanded text:
um.Si quis donaturus ‹us›ufructuario spoponderit seruo in quem usum fructum habet stipulanti, ipsi usufructuario oblSticho seruo fructuario donandi causa, dum uult fructuario praestitum, dicendum, si ei soluatur, fructuario adquiri.Interdum tamen in pendenti est, cui adquirat iste fructuarius seruus: ut puta si seruum emit et per traditionem accepit necdum pretium numerauit
Abbreviated transcription (Latin):
deriureuis arbitratu uapatur nam
qͥ agrum nd̃ ꝓstindit qmuites ñ sb̃¬
senit item qu aquatum ductas corrũ¬
pi patitur lege. ⁊quillia ñ tenetur ea¬
duos stuttuarios sit ⁊ trou̾sia

Expanded text:
us arbitratu utatur: nam qui agrum non proscindit, qui uites non subserit, item aquarum ductus conrumpi patitur, lege Aquilia non tenetur. eaduos fructuarios sit controuersia
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ aftus quo stribit libro octauo uirisci¬
uis fructuarium rei ꝑ arburum cogire¬
ficere quamadinodum sẜ̾ serere dogitur
tefficiat qr nec arare ꝓꝰ hiberi potest ant
colere nec sosum netessarias refectõnes
factarũ s ⁊̃ uolumptatis causa ut ut¬
ioria ⁊ pauusnta ⁊ sintillia faccre nzan
tem ampliare nec utile detrahe posse
tud infundo nascitur quid quid iñꝑtipi
porest ipius fructus est sit tam̃e ut bo¬

Expanded text:
auo iuris ciuilis fructuarium per arbitrum cogi reficere, quemadmodum adserere cogitur reficiat, quia nec arare prohiberi potest aut colere: nec solum necessarias refectiones facturum, sed etiam uoluptatis causa ut tectoria et pauimenta et similia facere, neque autem ampliare nec utile detrahere possuid in fundo nascitur, quidquid inde percipi potest, ipsius fructus est, sic tam
Abbreviated transcription (Latin):
uł ¶demq ⁊ siacceptum roganit lib̾a¬
tõtiem eiparere ¶Qm̃ autem diximꝰ
ꝙ exoperis ad quinitur ad fructuatumi.¬
ꝑtinere sciendumest ⁊̃ cogendum
eum oꝑari ⁊ modicam quo castigatõ¬
nem fructuano ꝯpet̾e sabmus. renta¬

Expanded text:
t. idemque et si acceptum rogauerit, liberationem ei parere.Quoniam autem diximus quod ex operis adquiritur ad fructuarium pertinere, sciendum est etiam cogendum eum operari: etenim modicam quoque castigationem fructuario competere Sabinus re
Abbreviated transcription (Latin):
tet. cum gͥ ceusufructu agrait nonsolũ
ꝙ ftm̃ est achitratur s ⁊̃ infuturum
ꝙadmodum mifruidebet ¶ Rp̃terit¬
is antem dampnis fructuarius ⁊ lggeau̾¬
nia tenenir. ⁊ interdto ꝙ ii aut clam
utiułait. Nam fructuarum quo tene¬
re his actoib ut ñ furti certum est si¬
cut quemlibet alum qui in alienate
taleqiud ꝯmisserit deniq ꝯsiltus ꝙ bon¬
imfuit actõnem polliceri p̃torem ⁊¬

Expanded text:
tet. Cum igitur de usu fructu agitur, non solum quod factum est arbitratur, sed etiam in futurum quemadmodum uti frui debet. De praeteritis autem damnis fructuarius etiam lege Aquilia tenetur et interdicto quod vi aut clam, ut Iulianus ait: nam fructuarium quoque teneri his actionibus nec non furti certum est, sicut quemlibet alium, qui in aliena re tale quid commiserit. denique consultus, quo bonum fuit actionem polliceri praetorem
Abbreviated transcription (Latin):
us fugntuuis retinere tamen usum
frutnum namqua ratõne ingusd
retinctur apprietario possessid srinf
ns fructus retineatur ⁊dem tractar
cͥp siqus possessionem cius nactus sit
an tp̃admoditm appro prretario po
tñdicendum ꝙ itra ⁊ fritutum tem¬
pusexre fructuarui stipulatus est fr¬
ucturrio adquiri potest ꝑꝙ cosligi
posse diditine quidam si possideatut
abalio amiti usum fructũ. simͦ mͥal
iquid sapuletur. paru q̃ue referit¬
an ab hede possideatur ł anab eo cui

Expanded text:
us fugitiuus, retineri tamen usum fructum: nam qua ratione, inquit, retinetur a proprietario possessio, etiamsi us fructus retinetur.Idem tractat: quid si quis possessionem eius nactus sit, an, quemadmodum a proprietario postamen dicendum, quod intra constitutum tempus ex re fructuarii stipulatus est, fructuario adquiri potest. per quod colligi posse dici, ne quidem si possideatur ab alio, amitti usum fructum, si modo mihi aliquid stipuletur, paruique referre, ab herede possideatur uel ab alio, cui
Abbreviated transcription (Latin):
tor tractat sifur deccrsit ut desccucrit
fructus maturos pendentos cii dtrõe
tentͣtut dĩo fundi anfcuctuatio upuat¬
tetfnt cuisftustus nonec̃ abiatos¶ M¬
atclł autem mouetur eoꝙ sipostea
etuctus istos naͥrus fu̾it fructitatius
fortassis fiant euis nam sifurrit qua
fierent ꝓprietarimox apħesi fructuarii
de que interim hedis est existente aũt
Aditõne ad segatarim transsut uttum
est. ir ⁊ditõnemꝰ petere ꝓprietario cuma¬
utem inpendenti est oũium ut ip̃e iusait¬

Expanded text:
torum tractat, si fur decerpserit uel desecuerit fructus maturos pendentes, cui condictione teneatur, domino fundi an fructuario? etterfuit eius fructus non esse ablatos.Marcellus autem mouetur, eo, quod, si postea fructus istos nactus fuerit fructuarius, fortassis fiant eius: nam si fiunt, qua fierent proprietarii, mox adprehensi fructuarii ae, quae interim heredis est, existente autem condicione ad legatarium transit. uerum est enim condictionem competere proprietario: cum autem in pendenti est dominium ut ipse Iuli
Abbreviated transcription (Latin):
fructuarnis us ip̃e sruitate uł aliis ftu¬
cudam ꝯcedere ii lotare uł nendert pãt
nam qui iocat utnur ⁊qui uendit u¬
titur s ⁊ si alii p̃cario ꝯcedat uł donet
puto eum uti atq ideo retinere ussĩst¬
uctum ⁊ ħ̾ cassius ⁊pcgasus. re ⁊ pomp̃¬

Expanded text:
tuarius uel ipse frui ea re uel alii fruendam concedere uel locare uel uendere potest: nam et qui locat, utitur et qui uendit, utitur. sed et si alii precario concedat uel donet, puto eum uti atque ideo retinere usum fructum, et hoc Cassius et Pegasus respo
Abbreviated transcription (Latin):
dcitis usꝙ adusum suum ⁊ iuille posse
usu fructuarim ferre labeo ait nit
materia cum ꝓligno usurumsi hãt
nis materiam tm̃ ipm̃ suctidere qñtũ
aduille refecdõ putat posse qm̃ ad mo¬
dum caltem iticuuid coquere uł hare¬
sarium simere ¶Naiis nsust. le¬

Expanded text:
ctis usque ad usum suum et uillae posse usufructuarium ferre Labeo ait: nec materia eum pro ligno usurum, si habeat ius: materiam tamen ipsum succidere quantum ad uillae refectionem putat posse: quemadmodum calcem, inquit, coquere uel hareessarium sumere.Na
Abbreviated transcription (Latin):
sseminarios autemfrastus puidad frrctu¬
arium ꝑtrnere ita tamen utermende
re ⁊ seminare liceat debet tamen ꝯserr̃di
agri causa scĩanum paratum semꝑ reti¬
ouare q̃ĩ instrim̃tum agrint funto usu
hat̾tenus ui posse uerito uendat nͥ forie
saliti eius uł fint palaris uł harumdin¬
eti usist. sit legatus unit. irauende¬
ponst. nam ⁊irbatius scribit siluam
ceduam ⁊ harumdine cum posse fructu
s ip̃e uti a̾mcd̾. ir referendum est ñ ad
exarbore ususructarium sumpturñ ex
nontconia iniuurtã supturum dũ
ne fumdum deirriorem fatiat

Expanded text:
.Seminarii autem fructum puto ad fructuarium pertinere ita tamen, ut et uendere ei et seminare liceat: debet tamen conserendi agri causa seminarium paratum semper renouare quasi instrumentum agri, ut finito usu hactenus uti posse, ne ex eo uendat, nisi forte salicti ei uel siluae palaris uel harundineti usus potest. nam et Trebatius scribit siluam caeduam et harundinetum posse fructuased ipse uti: ad modum enim referendum est, non ad qex arbore usufructuarium sumpturum: ex non caedua in uineam sumpturum, dum ne fundum deteriorem faciat
Abbreviated transcription (Latin):
tẽcta hãt siq̃ tamen uctustare cocriussẽt
neutrum cogirtficere s siħ es resfecerit¬
passurum fructuarium uti ielsus demodo
sartrtecta hñdiquerit siqua uetustate
corruerĩt refficcte ñ cognur moditagͥ re¬
factõ ad eum ꝑtinet qm ⁊ alii ontragu¬

Expanded text:
tecta habeat, si qua tamen vetustate corruissent, neutrum cogi reficere. Ac passurum fructuarium uti. unde Celsus de modo sarta tecta habendi quaerit, si quae uetustate corruerunt reficere non cogitur: modica igitur refectio ad eum pertinet
Abbreviated transcription (Latin):
pidunas hãt ⁊ lapidem cedere uelit uł
cͥciti fodinas hãt uł harenas om̃ib ħ pa¬
inetalla post nsumfructum legatum
inuenta sint Srocuis agrire sinquatur u¬
sus fructhis ñ partium onmentur in¬

Expanded text:
inas habeat et lapidem caedere uelit uel cretifodinas habeat uel harenas, omnibus h si haec metalla post usum fructum legatum sint inuenta, cum totius agri relinquatur usus fructus, non partium, contin
Abbreviated transcription (Latin):
nͥsa ꝯstitm potest ⁊ legiti mo iempore
similiter anurti eademq ratõne ꝑfegẽ
falcidiam iniui põt reo quo ꝓmittẽ¬
di defuncto inpartes ħ̾editarias ususf.
obligatõ oiiditur ⁊ si ͤ Sͣmum p̃dio de¬
beatur quodam ex sotus defẽdente ꝓp
arte defendentis fier restitutõ
tuitur ut eice silegatus fu̾it s ⁊ ꝓpri¬

Expanded text:
legitimo tempore similiter amitti eademque ratione per legem Falcidiam minui potest: reo quoque promittendi defuncto in partes hereditarias usus fructus obligatio diuiditur: et si ex communi praedio debeatur, uno ex sociis defendente pro parte defendentis fiet restitutio.tuitur: ut ecce, si legatus fuerit. sed et propri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ lalto ñ ꝓprietatis onõ scribit ⁊ damus
posse ¶ Item sidomus uĩ fructus icgatus
sit meritoria illit factre fuictuarius nõ
debet net ꝑcenatula diuidere domum at¬
quin lotare potest s oportebit qĩ quo do¬
muni sotaro net balacum ibi faciendũ
est cꝙr autem ditit incritoria non fcũrũ
ita accipe qut uulgo diu̾soria uł fullon¬
ita appeslantur ego quidam ⁊ si balacũ
sit indomo usib dm̃icis solitum uatare
ĩtutum ꝑte comus uł interdietas amen¬
as nõrecte nec exbone uiri arbitratu fcũ¬
rum sud locare ceꝑit ut publite lauet ñ
magis ꝙͣ si domũ ad statõnemiumeit iu¬

Expanded text:
 proprietatis domino scribit. idem posse. Item si domus usus fructus legatus sit, meritoria illic facere fructuarius non debet nec per cenacula dividere domum: atquin locare potest, sed oportebit quasi domum locare. nec balineum ibi faciendum est. quod autem dicit meritoria non facturum ita accipe quae volgo deversoria vel fullonica appellant. ego quidem, et si balineum sit in domo usibus dominicis solitum vacare in intima parte domus vel inter diaetas amoenas, non recte nec ex boni viri arbitratu facturum, si id locare coeperit, ut publice lavet, non magis quam si domum ad stationem iume
Abbreviated transcription (Latin):
sis fructus est ius alienis reb utendi fru¬
aidi salua rerum sub̾a¬
sb̃lato ⁊ ip̃m tolli necesse est
usum fructum dare autem iutelligit᷑
sunduxerit infundi tegatarum eũ¬
ire patiatur utifriu nsũ testamento aũt
siquis uelit usum fructum ⁊ stituere pac¬
tronib ⁊ stipulatõnib idefficere pote¬
stest ¶ cõstrruit᷑ autem nsusfructus ñ
tantum infimdo ⁊ coib utrum ⁊̃ insermꝰ
niumerts ceteris q̃ne reb ¶Netam in
scedente ifu fruttu platuit certis modiᷤᷤ
extingui usumi fructum ⁊ ad ꝓprretatem
reiti ¶ Quib antem modis usus frut
tus ꝯstituitur ⁊ finitur usdem modis ⁊
nudus usus solet ⁊ ꝯstitur ⁊ fintri

Expanded text:
sus fructus est ius alienis rebus utendi fruendi salua rerum subsublato et ipsum tolli necesse est.usum fructum. dare autem intellegitur, si induxerit in fundum legatarium eumve patiatur uti frui. et sine testamento autem si quis velit usum fructum constituere, pactionibus et stipulationibus id efficere potest. Constitit autem usus fructus non tantum in fundo iumentis ceterisque rebus.Ne tamen in abscedente usu fructu, placuit certis modis extingui usum fructum et ‹ad› proprietatem reuerti.Quibus autem modis usus fructus et constitit et finitur, isdem modis etiam nudus usus solet et constitui et finiri
Abbreviated transcription (Latin):
tenꝑis extimatõ fiat. queritur. plicet tam̃
idrempus spectandumq res in quam płi¬
ii fuit. mrarime tum det̾rorem remftãm
Fur dandononlibatur semꝑ enim moꝵtͥ fur
facere uidetur nouissunt suendumet ⁊ ft

Expanded text:
fiat, quaeritur. placet tamen id tempus spectandum, quo res umquam plurimi fuit, maxime cum deteriorem rem factam fur dando non liberatur: semper enim moram fur facere uidetur.Nouissime dicendum est etiam
Abbreviated transcription (Latin):
¶Conditõ reifurtut. qr rei ht ꝑsecucionẽ:
ħedem quo furis obuigat. et nec tantũ
siuinat seriuis furtiuus s ⁊̃ si decesserit.
tem tamit furis dicendum cõdͨtõnem
aduersus ħedem durare ¶ que ui ħ edem
diximuf eadamerunt. erinsuctessorib¬

Expanded text:
utionem, heredem quoque furis obligat, nec tantum si vivat servus furtivus, sed etiam si decesserit: tem tamen furis, dicendum est condictionem adversus heredem durare. quae in herede diximus, eadem erunt et in ce
Abbreviated transcription (Latin):
scqui ꝑea .s. loca fundidobet ꝑ quĩqui usum
f. ꝯcessit ꝯstitueret que quatenis est ad sin¬
i  cndum necessarium. Namq pi sciendũ
est iter op fruendi gr̃a fructuario p̾statur nc̃e
seruitutem n emm potest soluftuctuano sa¬
nntus deberi s sifundo debeatur ⁊ ep̃e usufructu¬
arius uttrur ea pomp̃ dicit frictuatium uiter¬
dc̃o deimnere uti posse siħ anno usus est alibri¬

Expanded text:
et loca fundi, per quae qui usum fructum cessit constitueret quatenus est ad fruendum necessarium: namque sciendum est iter, quod fruendi gratia fructuario praestatur, non esse servitutem, neque enim potest soli fructuario servitus deberi: sed si fundo debeatur, et ipse fructuarius ea utetur. Pomponius dicit fructuarium interdicto de
Abbreviated transcription (Latin):
aułꝰ ¶ecept᷑um est ut plures om̃ isi
pariter cedentis seruitutes inponant uł
a̾quirant ut tamener nouissimo actirĩ
suꝑ tores ꝯ firmaentur ꝑiñqͥue sit at sico¬
alio modo partem suam alienauerit post
dcia socius cesserit nichil agetur. cumrti
postrems cedat ñregoiquili scruitus ii¬
cessissent ͥ rursus hic aclus pendebit donoc
ututes nam fiom̃s socuilegent scruitu¬
ies ⁊ paritercoꝵ ad eatur hoditaf potest di¬
ciutile ec̃ logatum sidiuersis temporib ĩ¬
ntilirer dics legari cedit nec cñi sicut ui¬
zuentium ita ⁊ defunctor actus suspendire¬

Expanded text:
um Receptum est, ut plures domini et non pariter cedentes servitutes imponant vel adquirant, ut tamen ex novissimo actu etiam superiores confirmentur perindeque sit, atque si eo alio genere vel alio modo partem suam alienaverit, post deinde socius cesserit, nihil agetur: cum enim postremus cedat, non retro adquiri servitus vicessissent: igitur rursus hic actus pendebit, donecuitutes. nam si omnes socii legent seruitutes et pariter eorum adeatur hereditas, potest dici utile esse legatum: si diuersis temporibus, inutiliter dies legati cedit: nec enim sicut uiuentium, ita et defunctorum actus suspendi re
Abbreviated transcription (Latin):
pe antem peti solet utꝑuiam publitam
a ꝙ ꝯucece sũ iamodo publico liteat
¶Sacri ⁊ religiosi lotiinteruentus
⁊̃ uineris seruitutem inpedit᷑ scruitus
ꝑ ci loca nulli celeri potest
Taius quociens net hominuim nec
p̃dioꝵ sernitutes sinit q nichil nitin¬
oꝵ interest nõ ualet ueluti ne ꝑfim¬
dum tuum eas aut ne ibiꝯ sistas n õ si
michi ⁊ codas nis tibi sicẽ fundo tuout
mi nucide aque met grã ¶ Seciãtutũͤ
ñ ca natum est utaliquid fatiat quis
ue limniuiridaria tollet aũ ameniorem ꝑ¬
spcctum p̾stet aut un ħ ut insuo pingu¬
at s ut aliquid patratut aut ñ faciat ali
pit ñest ucait iquum utilem pt¬
titionem sertutis dari sicuti ip̃ĩus fũ¬
di utilis petitõ dabitur ide inseruari
omp̃ U ie itineris actus aque ducta
pars inobligatõnem deduci ñ potest qr usus

Expanded text:
pe autem peti solet, ut per uiam publicam aquam ducere sine incommodo publico liceat. sacri et religiosi loci interuentus etiam itineris seruitutem impedit, cum seruitus per ea loca nulli deberi potestSabinum. Quotiens nec hominum nec praediorum seruitutes sunt, quia nihil uicinorum interest, non ualet, ueluti ne per fundum tuum eas aut ibi consistas: et ideo si mihi concedas ius tibi non esse fundo tuo uti minuendae aquae meae gratia. Seruitutium non ea natura est, ut aliquid faciat quis, ueluti uiridia tollat aut amoeniorem prospectum praestet, aut in hoc ut in suo pingat, sed ut aliquid patiatur aut non faciat. 16 pit, non est iniquum utilem petitionem seruitutis dari, sicuti ipsius fundi utilis petitio dabitur. idem seruari m: Vie, itineris, actus, aqueductus pars in obligationem deduci non potest, quia usus
Abbreviated transcription (Latin):
tum excet ineadẽ cã t̃ siũ aist principa¬
is accessiontutani᷑ uͭ puta: si caupos
su̾it. uł stabitar  et mancipiatalia hũit.
ministrantia ⁊ octõne ministeriiquestũ
faciencias iũbalneator fũig ueluti intii¬
b dam ꝓuinicus sit in balieio ad custo¬
dienda uestimenta. ducta Nñt man¬
cipia ħͥgtuns obseruancia iti. nõ
inofficina ienotimi pera tenebitu pp̃¬

Expanded text:
eadem causa est. siue autem principais ‹ac›cessione utatur ut puta si caupo fuit uel stabularius et mancipia talia habuit ministrantia et occasione ministerii quaestum facientia: siue balneator fuerit, uelut in quibusdam prouinciis fit, in balineis ad custodienda uestimenta conducta haben‹s› mancipia hoc genus obseruant‹i›a in officina, lenocinii poena tenebitur.P
Abbreviated transcription (Latin):
agutatores nec qͥ aꝙͣeqͥs spaig̾r cet̾a¬
q: eoꝵ ministia quicerta minib satr¬
is deserimunt ignomiuiosi ħantꝰ. ¶ de¬
signatoxs antem quos greti babłey¬
tas appellant artem ludicram nõ fa¬
cere. celsus ꝓbat q minstium non ar¬
tem ludicram exceant  ⁊ iane iocusiste
iport aprintipenõ pmooito bñficio da¬
2 auor. ¶Cat p̃tor.  lenocinium fex̾it.

Expanded text:
atores nec qui aquam equis spargunt ceteraque eorum ministeria, qui certaminibus sacris deseruiunt, ignominiosi habeantur.Designatores autem, quos Graeci βραβευτὰς appellant, artem ludicram non facere Celsus probat, quia ministerium, non artem ludicram exerceant. et sane locus iste hodie a principe non pro modico beneficio datur.Ait praetor: 'qui lenoci
Abbreviated transcription (Latin):
ut ⁊̃ ip̃a sña epn sacram̃to ignomin¬
ꝑdicrit infamus est scena est ut labeo
diffinit. que ludoꝵ fatiendoꝵ caus a qui¬
ulit loconquis ꝯsistat montatur⁊ sp¬
cctatłm sui p̃bituns. possita sit in
passim hoĩes spectacłi causa admittant᷑.
incrua filius responseruitt

Expanded text:
tiam ipsa sententia eum sacramento ignominprodierit, infamis est'. scaena est, ut Labeo definit, quae ludorum faciendorum causa quuis consistat moveaturque spectaculum sui praebiturus, posita sit in passim homines spectaculi causa admittantur.et Nerva filius responderunt.
Abbreviated transcription (Latin):
missus erit. dimissum sic acciꝑt debemꝰ¬
militem᷑ calig atmtuł si quis alius
usq ad centurionem uł p̃fcm̃ cetpe¬
p̃est licet ꝯsuharib insignis utitr
ignominie tansa abimꝑatore mis¬
excitui p̃est. dimissus erit notandus÷
r si princeps dimisserit. ⁊ adiecerit
ignonũt causa cum semite utple¬
rũ q facit nõ dubitratur et exedcõ
p̃ioriseum infamia eẽ notatuarñ
tam̃ sicitra indignatõnẽ printipis su¬
tressor e est datus Excitum a¬
utcuiñ unam cohortemn unam
tos milit um. Nam ex̾citus p̃ee d
icimus tum qui legioneurur iegi¬
ones cum suis auxiliis ab inꝑato
reꝯmissas. ad ministrat s hic ⁊̃ cũ
qui abaliquo m̃o militũ missus ẽ.
qĩ ab excitumissũ. sic accipiemꝰ:¬

Expanded text:
missus erit": dimissum accipere debemmissus erit": dimissum accipere debemmilitem caligatum, uel si quis alius usque ad centurionem, uel praefectum cohorpraeest, licet consularibus insignibus utitur, ignominiae causa ab imperatore misexercitui praeest dimissus erit, notatur, et si princeps dimiserit et adiecerit ignominiae causa se mittere, ut plerumque facit, non dubitabis et ex edicto praetoris eum infamia esse notatum: non tamen si citra indignationem principis successor ei datus est.Exercitum autem non unam cohortem neque unam tos militum: nam exercitui praeesse dicimus eum, qui legionem uel legiones cum suis auxiliis ab imperatore commissas administrat: sed hic etiam eum, qui ab aliquo numero militum missus est, quasi ab exercitu missum sic accipiem
Abbreviated transcription (Latin):
tiphonius A principe nr̃o rescrip¬
tum est. nõ ꝓhiberi tutortm ad cẽ pu¬
pile innegͣocio in quo aduocatus
ũpilli ante .l. ad uotatus fisci fuissi¶m
autem int̾ in fames sunt sẽquẽti titu¬
ex̾tim ignomiuit cansa. ab iaꝑatoreto¬
uetui deea restatuen di porestas fuit dim¬
issus critꝰ quiartis ludicir ꝓnuntĩa¬
diue causa ꝙ ficisse iudicatuserit qͣ
furthuibonoꝵ raptorum iniuriarum de
dolo malo. ⁊ fraude suo nõie dampiatꝰ
dati depossiti suo noĩe. ñ ccͣrio iudub d̾ãp¬
natus enit/ qui cam que inporestare cã
¶  eius gno mortuo cum cumͣ mortuũ
iͥ̃ et̃ sciret. intra id tempus quo eliigͥe
uirum moris est añꝙ uirum clugent¬
non in matrimonio colotau̾it e ara¬
ue scicus quis urorem ma dir̾cit. nĩ
uissu cius uitinus porestate est/ ⁊qͥ
sup̃ ⁊ p̃hensu est. uder uxorẽ ducere.
passus fulit  qui ue suo nõie. nõ iuf¬
sieius incuius potestait eẽt. einsue.
sponsalia binas q e nptias in eodẽ

Expanded text:
tionum.A principe nostro rescriptum est non prohiberi tutorem adesse pupillo in negotio, in quo aduocatus upilli antea advocatus fisci fuisset. Qui autem inter infames sunt, sequenti tituexercitu ignominiae causa ab imperatore eoue, cui de ea re statuendi potestas fuerit, dimissus erit: qui a‹r›tis ludicrae pronuntiane causa, quid fecisse iudicatus erit, qui furti, vi bonorum raptorum, iniuriarum, de dolo malo et fraude, suo nomine damnatus, rio iudicio damnatus erit: qui eam, quae in potestate eius esset, genero mortuo, cum eum mortuum esse sciret, intra id tempus, quo elugere uirum moris est, antequam uirum elugeret, in matrimonium collocauerit: eamue sciens quis uxorem duxerit non iussu eisupra comprehensum est, uxorem ducere passus fuerit: quiue suo nomine non iussu eius in cuius potestate esset, eiusue sponsalia binasue n
Abbreviated transcription (Latin):
es laborib militit soluit est ⁊ ignomi¬
imosa ignominiosa autem missio to¬
citus ẽ quotiens is qui mitrit. ad itit
noĩatim ignominie causa scͥmitẽ:
licet nonaddidiss ignominie causa
setum exattorasse:Est ⁊̃ qͣrtum
grinis missiomis. si quis euitandoꝵ mi¬
nerum camlliciam sb̾iss ħ autẽ missis
existimatõnem nõ lodit. nt c̃ sepissime
rescciptum ¶ Mucs qui legt iulia de ad¬

Expanded text:
nem laboribus militiae soluit: est ignominiosa. ignominiosa autem missio totiens est, quotiens is qui mittit addidit nominatim ignominiae causa se mittere: licet non addidisset ignominiae causa se eum exauctorasse. est et quartum genus missionis, si quis euitandorum munerum causa militiam subisset: haec autem missio existimationem non laedit, ut est saepissime rescriptum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uͥprose postulare possunt ¶ Siquis
aduocitõnem p̃stape suit ꝓhibitus siqͥ¬
dem apud se. in sollẽt faccre tempore ra¬
agistratus sui puto eumpsita ap̃ suc¬
cessorem euus ad et̃ posst

Expanded text:
 pro se postulare possunt. si quis aduocationem praestare fuerit prohibitus, si quidem apud se, ut solent facere, tempore magistratus sui, puto eum postea apud successorem eius adesse posse.
Abbreviated transcription (Latin):
tesauri falit s pecunia forre ꝑdita uł ꝑ etro¬
rem abtoad quem ꝑtinebat ñ ab lata ni¬
chilloninus eius eamẽe cuus fuar

Expanded text:
sauri fuerunt, sed pecunia forte perdita uel per errorem ab eo ad quem pertinebat non ablata, nihilo minus eius eam esse, cuius fuer
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ quamtubonis siuãm etipe cels
usꝓbat et ad icit pupillum uł furi¬
osum ꝯstitũt quid̃ petulium seruo
nimposse. uerum ante ꝯstinitum. rã
anir furorem us apatre pupisli nõ al¬
imetur exiis causis que sũgra ueraẽ

Expanded text:
 Quam Tuberonis sententiam et ipse Celsus probat. Et adicit pupillum uel furiosum constituere quidem peculium seruo non posse: uerum ante constitutum, id est ante furorem uel a patre pupilli, non adimetur ex his causis. quae sententia uera
Abbreviated transcription (Latin):
id ⁊̃ ceducetur q is ꝑsonis decetur cuie
sunt irctuttia uł crcia domuri uł pat¬
risu quorum neg̃a administrant
le uł negociorumgestoꝵ ułntili actõ
tenebitur. nam ent eleganterpde

Expanded text:
id etiam deducetur, quod his personis debetur, quae sunt in tutela uel cura domini uel patris uel quorum negotia administran‹t›, lae uel negotiorum gestorum uel utili actione tenebitur? nam ut eleganter Pe
Abbreviated transcription (Latin):
s dcbittum dñs aut noĩe serui ali
dũs intuliss petulium suppłetirr
net est enimnoua ꝯcessione domini
opus ¶Non solum idmpeculio uica
sum ratõnem hãnt¬

Expanded text:
set debitum dominus aut nomine serui alius domino intulisset, peculium suppletur nec est noua concessione domini opus. Non solum id in peculio uicarsum rationem ha