comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
issus ist cgo an¬
gilus gabricla dõ.
q aro autem legumus: qr
apparentes hominibus ã¬
geli designentur cx nonnĩe.
uerum quocienscumq
fit ideo utiqz fit: ut eciam
nomine ipso ꝙ ministra¬
turi uenient insinuent.
Gabriel namq fortitudo
dei dicitur. et merito tali
nomine prefulget: qui
nascituro in carne deo testi¬
monium perhibet. De quo
propheta ĩ ps almo. Domi
nus fortis et potens: dñs
potens in prelio. illo nimi¬
num prelio quo potestates
acnias debellare: et ab carũ
tirannide mundum ue¬
mebat eripere. Ad uirginẽ
desponsatai uiro cui no¬
men erat ioseph. de domo
dauid: et nomen uirgimᷤ
maria. Quod dicitur de do¬
mo dauid: et non tantũ
ad ioscph. sed caam perti¬
net ad mariam. legis nã¬
q erat preceptum: ut de su¬
a quisqz tribu ac familia
duceret uxorem: apł̃o quo¬
q attestante qui ad thimo¬
theum scribens ais. Memor
sum xpm̃ resurrerisse a n¬
mortuis. ex semme dauid:
sccundum cuuanglium
ncum.Ideo enim ueraci¬

Expanded text:
issus est ergo angelus Gabriel a Deo. Raro autem legimus quia apparentes hominibus angeli designantur ex nomine. Verum quotiescunque fit, ideo utique fit ut etiam nomine ipso quod ministraturi veniant, insinuent. Gabriel namque fortitudo Dei dicitur. Et merito tali nomine praefulget, quia nascituro in carne Deo testimonium perhibet. De quo Propheta in Psalmo: Dominus, inquit, fortis et potens, Dominus potens in praelio . Illo nimirum praelio, quo potestates aereas debellare, et ab earum tyrannide mundum veniebat eripere. Ad virginem desponsatam viro, cui nomen erat Joseph, de domo David, et nomen virginis Maria. Quod dicitur de domo David, non tantum ad Joseph, sed etiam pertinet ad Mariam. Legis namque erat praeceptum ut de sua quisque tribu ac familia duceret uxorem, Apostolo quoque attestante, qui, ad Timotheum scribens, ait: Memor sum Christum resurrexisse a mortuis ex semine David secundum Evangelium meum . Ideo enim veraci
Abbreviated transcription (Latin):
stiis: per singula penc ho¬
rarum moinenta ad exi¬
tum propinquaret. le .ui.¬
emq cernens ro¬
manus pontifex
qui tunc ecelesie preerat u̾¬
tutum gradibus gregori¬
um ad alta conscendere:
sterio ceclesiastici orduns
tamq septimum ad sum̃
adiutorium asciuit. nͨ mł¬
to post pro responsis cecle¬
si asticis: ad urbem constã¬
tinopolim apocrisarium
direxit. Nec tamen ille qmͣ¬
us in terreno conuersa¬
retur palacio: uite celestis
intermisit propositum.
multi ex monasterio frẽs
sui: germana deuincti ca¬
ritate. Quod diuina fcm̃
dispensacione conspicit᷑.
ut corum uidelicet exem¬
plo. ad oracionis placidũ
littus quasi ancore fune
restringeretur: ut dume
causarum seculanium ĩ¬
cessabili pulsu fluctuart.
ad illorum consoreium
uelut ad tutissimi portus
sinum: terreni actus uo¬
lumina fluctusq repor¬

Expanded text:
stiis, per singula pene hostiis, per singula pene horarum momenta ad exitum propinquaret. 6. Que cernens Romanus pontifex, qui tunc Ecclesiae praeerat, virtutum gradibus Gregorium ad alta conscendere, actum, ecclesiastici ordinistamque septimum ad suum adjutorium ascivit; nec multo post pro responsis ecclesiasticis ad urbem Constantinopolim apocrisiarium direxit. Nec tamen ille, quamvis in terreno conversaretur palatio, vitae coelestis intermisit propositum. multi ex monasterio fratres sui, germana devincti charitate. Quod divina factum dispensatione conspicio, ut eorum semper exemplo ad orationis placidum littus, quasi anchorae fune restringerer, cum causarum saecularium incessabili impulsu fluctuarem. Ad illorum quippe consortium, velut ad tutissimi portus sinum, terreni actus volumina fluctusque
Abbreviated transcription (Latin):
Eliqua uero cum
omni domns pre¬
sidio uendidit: ac paupe¬
ribus crogauit. Nobili¬
tatem quoq illam quã
ad seculum uidebatur ha¬
bere: totam ad nãscicen¬
dam superne gloriam di¬
gnitatis diuma gracia
largiente cõuertit. Et qui
ante serico contextu ac gẽ¬
mis micantibus solituᷤ
crat per urbem procide tra¬
beatus: post uili contex¬
tus tegnime ministra¬
bat pãuper ip̃e pauperib.
etemui mutato repente
seculi habitu. monasteri¬
um peciit: et ex mundi
huius naufragio nudꝰ
cuasit. in quo tanta per¬
feccionis gracia cepit con¬
ucrsari: ut iam tune in
ipsis miciis perfectorum
posset numero deputari.
Incrat deniq ei tanta ab¬
stinencia in cibis. uigilã¬
cia in oracionibus: stre¬
nuitas in ieuiniis: ut ĩ¬
firmato stomacho. iux ꝯsistẽ
posset. Sustinebat pret̾ca
assiduas corporis infiri¬
mitates: maxuncq ca
pulsabatur molestia: ꝙͣ¬
medici greco eloquio sin
copin uoca nt. Cuius in¬
commodis ita uitalium
crebris interceptus angu¬

Expanded text:
eliqua vero cum omni domus praesidio vendidit, ac pauperibus erogavit; nobilitatemque illam, quam ad saeculum videbatur habere, totam ad nanciscendam supernae gloriam dignitatis, divina gratia largiente, convertit. Et qui ante serico contextu ac gemmis micantibus solitus erat per urbem procedere trabeatus, post vili contectus tegmine, ministrabat pauper ipse pauperibus. 5. Etenim mutate repente saeculi habitu, monasterium petiit, et ex hujus mundi naufragio nudus evasit. In quo tanta perfectionis gratia coepit conversari, ut jam tunc in ipsis initiis perfectorum posset numero deputari. Inerat denique ei tanta abstinentia in cibis, vigilantia in orationibus, strenuitas 3 in jejuniis, ut infirmato stomacho vix consistere posset. Sustinebat praeterea assiduas corporis infirmitates: et maxime ea pulsabatur molestia, quam Graeco eloquio medici syncopin vocant; cujus incommodis ita dolore vitalium crebris interceptus angu
Abbreviated transcription (Latin):
onmes ex epulis uitã sole¬
re seruari non sanitatem
posse conferri. Nam ut sane¬
tur infirmitas si explenda
indetur gule cupiditas. qͣ¬
infurmitatem pacienter: ex¬
crcebat abstinenciam satiᷤ
humiliter. Paruum nãq
putans omne quod facie¬
bat: de die in diei melior

Expanded text:
 ex epulis vitam solere servari, non sanitatem posse conferri. » Nam si ut sanetur infirmitas, explenda videtur gulae cupiditas, qinfirmatem patienter, exercebat abstinentiam satis humiliter. Parum namque putans omne quod fecerat, de die in diem melior
Abbreviated transcription (Latin):
lle ncro contra spem
infumitate corporis am¬
bat. Et tanto abstinencior
quanto debilior de salute
perpetua igiter cigitabat.
Salutem uero corporis ar¬
bitrio domini comittebat:¬

Expanded text:
ero contra spem infirmitate corporis ambat: et tanto abstinentior quanto debilior, de salute perpetua jugiter cogitabat; salutem vero corporis, Domini arbitrio committebat
Abbreviated transcription (Latin):
una est substanca: pater
et filius isprrue sanctus
Hec uemo sancta trmnttas. an¬
sois simul nommatis:
qmͣ in una qualibet perso¬
na semel iam dicta. quia
una queq persona plena
est substancia in se. Iecc̃o. uͣ¬
on tamen tres sub¬
stancie. sid unus ẽ¬
deus una substancia. una
potencia. una cternitas: u¬
na magnitudo. una boni¬
tas: pater et filius et spũs
sanctus. Nec aliud est pat̾
sanctus: nec aliud filius uł
spuitus sanctus qmͣ pat
in natura. quibz ẽ una nata
scd aluis est pater in ꝑsona.
alius filius in ꝑsona: aluiᷤ
spiritus sancuus in ysona.
In patre manct eternitas. ĩ
filio cqualitas: in spũ scõ
ctanitatis cqualitatisq ⁊¬
ncxio. Unum omnes ĩ sub¬
stancia. et essencia: onmpo¬
tencia et deitate.

Expanded text:
tantia Pater et Filius et Spiritus sanctus. Haec vero sancta Trinitas nersonis simul nominatis quam in una qualibet persona semel dicta, quoniam unaquaeque persona plena est substantia in se, on tamen tres substantiae, sed unus Deus, una substantia, una essentia, una aeternitas, una magnitudo, una bonitas, Pater et Filius et Spiritus sanctus. Nec aliud est Pater sanctus, nec aliud Filius et Spiritus sanctus quam Pater in natura, quibus est una natura. Sed alius est Pater in persona, alius Filius in persona, alius Spiritus sanctus in persona. In Patre aeternitas, in Filio aequalitas, in Spiritu nitatis aequalitatisque connexio. Unum omnes in substantia, et essentia, omnipotentia, et deitate.
Abbreviated transcription (Latin):
meam. Isti omnes quos
cernimus propicio xp̃o di¬
cunt patri dicunt matri.
cunt omnni affectui non
nouimus uos. uultis ut
sciam uos. Credite in pa¬
trem nr̃m et incipio te de
pr̃e habere fratrem: nõ no¬
ui patrem. non noui ma¬
trem: unus enim est pat̾
gnosco patrem ius tu ⁊ te

Expanded text:
. Isti fratres, quibus servimus propitio Christo dicunt patri, aiunt matri, cis omnique affectui, Non novimus vos. Vultis ut sciamus vos, credite in Patrem nostrum et incipiemus vos de Patre habere fratres. Non novimus patrem, non novimus matrem, unus est enim Pater agnoscimus Patr
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi piscati fuerint a ihesu.
sunt: extrahentes de fluctib¬
sequebantur: felices qui po¬
felices quibus dictum est
sequimini me. et statim se¬

Expanded text:
s piscati fuerunt a Jesu, sunt extrahentes de sequebantur, felices qui pofelices quibus dictum est: Sequimini me ; et statim
Abbreviated transcription (Latin):
ichil in sacrificus ma¬
corpus et sanguis xp̃i. nec
ulla oblacio hac pocior est.
S bec ommnes precellit. que
mente sumenda est: atqz
ab omnibus ucntranda.
Et sicuti pocior est ceteris: ita¬
ita pocius excoli et uencra¬
n debet. enforme est corpuᷤ
domini. pars oblata in ca¬
lice missa. corpus xp̃i quod
iam resurrexit monstrat:
pars commesta. ambulãs
adhuc super terram: pars
ni altari usq ad finem miᷤ¬
se remanens corpus in se¬
pulchro: quia usq in finẽ
scculi corpora sanctorum
in scpulchris crunt. Dum
frangitur hostia. dum sã
ris in cruce mmo lacio ciꝰ¬
qz sanguinis de latere effu¬
sio designatur. Panis et ca
lic non qualibus. sed certa
consecracione nusticus fit
et calix. Et alimentum est
resurreccionis. Antebene¬
diccionein alia species no¬
minatur. post benediccio
hoc corpus: fict ei remissio

Expanded text:
ihil in sacrificiis macorpus et sanguis Christi, nec ulla oblatio hac potior est, sed haec omnes praecellit, quae mente sumenda, atque ab omnibus veneranda, et sicut potior est ceteris, ita potius excoli et venera Triforme est corpus Domini. Pars oblata in calicem missa, corpus Christi quod jam surrexit monstrat, pars comesta ambulantem adhuc super terram; pars in altari usque ad finem missae remanens, corpus jacens in sepulcro; quia usque ad finem saeculi corpora sanctorum in sepulcris erunt. frangitur hostia, dum sangris in cruce immolatio, ejusque sanguinis de latere effusio designatur? Ideo etialix non qualibet, sed certa consecratione mysticus fit et calix, alimentum est resurrectionis, nondictionem alia species nominatur; post benedictionhoc corpus, fiet ei remissio
Abbreviated transcription (Latin):
apli gloria pretermit¬
tendum: qm̃ quidẽ
quaiquã omnes aplĩ
ante secula electi a dom¬
no esse credantur: docente
apło ac dicente qui clegis
nos ante mundi constitu¬
cionem. ut essemus sc̃ĩ et
nimaculti in conspectu
cius: sed tamen non de qͦ¬
libet si cut de hoc sancto apo¬
stolo dominus xp̃e contu¬
lit mencionem. cum dice¬
ret in cuuangelio. Nonne
duodecim hore sunt dieiͤ
Sanctos uidelicet apłos
signans: et iudam int eos.
Si cnim inquit hore erant:
sancto augustino dicente
lucebant. Si lucebant quo¬
modo nidas diem xpistũ
ad mortem tradebat: Er¬
go non uidam dixit in h̾
loco traditorem: sed beatũ
mathiam successorem eiꝰ
et predicatorem. Hunc er¬
go preuidit. hunc insimi¬
auit: quem in loco illius
postra mirabiliter ordina¬
uit. Ipse etenim illum in
cilo iam regnans apłm
positus ceteros elegit apłoᷤ
licens dixit. Ecce ego uobis¬
cum sumominibus dieb:
usq ad consumminacio¬
nem seculi. Ac per hoc dat
intelligi: sicut decimum or¬

Expanded text:
li gloria praetermittendum, quoniam quidem, quamquam omnes apostoli ante saecula electi a Domino esse credantur, docente Apostolo ac dicente: Qui elegit nos ante mundi constitutionem ut essemus sancti et immaculati in conspectu ejus ; sed tamen non de quolibet, sicut de hoc sancto apostolo, Dominus Christus contulit mentionem, cum diceret in Evangelio: « Nonne duodecim horae sunt diei? » Sanctos videlicet apostolos significans et Judam inter illos. Si enim horae erant, S. Augustino docente, lucebant: si lucebant, quomodo Judas diem Christum ad mortem tradebat? Ergo non Judam dixit in hoc loco traditorem, sed B. Matthiam successorem ejus et praedicatorem. Hunc ergo praevidit, hunc insinuavit, quem in loco illius alterius postea mirabiliter ordinavit. Ipse etenim in colo jam regnans, apospositus caeteros elegit apostoinquit: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi . At per hoc datur intelligi, ut sicuti decimum or
Abbreviated transcription (Latin):
misitad predicandum.
Inter quos siquidem bratꝰ
mathias sancte predicaci¬
omis ministerium suscipi
ccclesie gremium ethuicũ
populum perducere cura¬
uit: ut ad modum accepta¬
bilis et deuotissimus xpõ
factus. cum ille iudas do¬
minum proderet xp̃m: sui¬
q homicida effectus aposto¬
latum perderet: iste uir din
in loco illius sorte et oraci¬
rum duodecimus apostoluᷤ
ordinari. Cui datur sa cri eu¬
uangelii predicacio in n¬
lis in singulis regionib.¬
obtinuit in sanc¬
ta eeclesia ut uniuscuiusq
festa specialiter quo die ce¬
losit natus et coronatus
in illo celebrentur: nos ho¬
dierna die beati mathie
duodecini apłi natalem
tanta ueneracione excole¬
re debemus: quanta ut p̾¬
dictum est inter apostolos
mirabiliter clectum esse cõ¬
perimus. S quemadino¬
dum beati petri apłi eu logi¬
o mimo spiritus sanctĩ¬

Expanded text:
misit ad praedicandum. misit ad praedicandum. Inter quos siquidem B. Matthias sanctae praedicationis ministerium suscipieEcclesiae gremium, ethnicum populum perducere curaret. Unde admodum acceptabilis et devotissimus Christo factus, cum traditor ille Judas Deum proderet Christum, suique homicida effectus apostolatum perderet; iste vir Domini in loco illius sorte et oratilorum duodecimus apostolus ordinatur: cui datur sacri Evangelii praedicatio in Jlis in singulis regionibobtinuit in sancta Ecclesia ut uniuscujusque apostoli festa specialiter quo die coelo sit natus et coronatus, in illo celebrentur; nos hodierna die B. Matthiae duodecimi apostoli natalem tanta veneratione excolere debemus, quanta, ut praedictum est, inter apostolos mirabiliter electum esse comperimus. Sed quemadmodum B. Petri apostoli elogio, imo Spiritus sancti
Abbreviated transcription (Latin):
ahesii xp̃i tanta deuocione
portit: quanta illumdi
ad apostolicam dĩgnita¬
tem electum essecognoni¬
imus. S qualiter uel
quo ordine per sanctos
apłos patratum sit: et qd̃
exinde sancti patres in ci
laudem mirifice protu¬
lerunt: per sacre scripture
seriem pandere curamus.
silio censuisset: mundum
languidum clementissiẽ
iusitare. suumq plasma
de potestate dyabolice frau¬
dis mirabiliter cripere: qd̃
per quinqz milia et eo am¬
plius annorum possede¬
rat ille qui erat regum et
dominus dominancium
sub potestate humani re¬
gis octouiani scilicet au¬
gusti humiliter nascidi¬
gnatus est. Et ille qui eras
creator celi et terre: carnem
nr̃e fragilitatis suscipere
non dedignatus est ac per¬
inde per incrementa crescẽs:
ut effectum uere incarna¬
ciomis sue ostenderet: qm̃
quidem ille esset uerus di¬
es qui du odecm boris lu¬
cebat duodecini apostolos
Emde ad similitu¬
dinem septuagin¬
ta diarum linguarum
septuaginta dĩos discipi¬
los assumpsit: binosq

Expanded text:
Jesu Christi tanta devotione portet, quanta illum, d, ad apostolicam dignitatem electum esse cognoscimus. Sed qualiter, vel quo ordine per sanctos apostolos patratum sit, et quid exinde sancti Patres in ejus laude mirifice protulerint, per sacrae Scripturae seriem pandere curamus. silio censuisset mundum languidum clementissime visitare, suumque plasma de potestate diabolicae fraudis mirabiliter eripere quod per quin que millia et eo amplius annorum possederat ille qui erat Rex regum et Dominus dominantium sub potestate humani regis, Octaviani scilicet Augusti, humiliter nasci dignatus est; et ille qui erat Creator coeli et terrae carnis nostrae fragilitatem suscipere non est dedignatus. At perinde per incrementa crescens, ut effectum verae incarnationis suae ostenderet; quoniam quidem ille esset verus dies, qui duodecim horis lucebat, duodecim apostolos nde ad similitudinem septuaginta duarum linguarum, septuaginta duos discipulos assumpsit, binosque
Abbreviated transcription (Latin):
crepuit medius: et diffu¬
sa sunt omma iuscera euiꝰ.
et notum factum est om¬
nibus habitantibus icru¬
salem. Scriptum est enim
in libropsalmorum. fiat
habitacio cius deserta: ⁊ ñ¬
sit qui inhabitet inca. et
cpiscopatum cius accipi¬
at alter. Oportet ergo ex hii
uirs qui nobiscum con¬
gregati sunt in omni tem¬
pore quo intrauit et oxiuit
inter nos dominus ihesus:
incipiens a baptismate
iohannis usq in dicm qͣ
assumptus est a nobis: te¬
stem resurreccionis cuis
tuerunt duos: ioseph qui
uocabatur barsabas: qui
cognominatus est iustus:
et mathiam. Et orantes di¬
xerunt. Tu dominc qui cor¬
da nosti omnium: ostẽde
quem clegeris. ex hiis du¬
obus unum accipere locũ
minsterii huius et apl̃at:
de quo preuaricatus est ni¬
das ut succedat in locum
suum. Et dederunt sortes

Expanded text:
crepuit medius, et diffusa sunt omnia viscera ejus, et notum factum est omnibus habitantibus Jerusalem. Scriptum est enim in libro Psalmorum: Fiat habitatio ejus deserta, sit qui inhabitet in ea, et episcopatum ejus accipiat alter. Oportet ergo ex his viris qui nobiscum congregati sunt in omni tempore, quo intravit et exivit inter nos Dominus Jesus, incipiens a baptismate Joannis usque in diem quo assumptus est a nobis, testem resurrectionis ejus tuerunt duos, Joseph, qui vocabatur Barsabas, qui cognominatus est Justus, et Matthiam. Et orantes dixerunt: Tu, Domine, qui corda nosti omnium, ostende, quem elegeris ex his duobus unum, accipere locum ministerii hujus, et apostolatus, de quo praevaricatus est Judas, ut abiret in locum suum. Et
Abbreviated transcription (Latin):
gelista narrante relatum¬
est. ad laudem domini nr̃i
ihesu xp̃i: atq ipsius scĩ
et gloriosi apli gloriam
decencius condecet enarra¬
gelista. Exurgens autem
pctrus in medio fratrum:
dixit. Erat autem turba ho¬
minum: sumul fere centũ
uiginti. Uiri fratres oportet
impleri scripturam quam
predixit spiritus sanctus ꝑ
os dauid de iuda. qui fuit
duxcorum qui comprehẽ¬
derunt ihesum qui conmu¬
meratus erat in nobis: et
sortitus est sortem ministe¬
rii huius¬
Thic quidem posse

Expanded text:
gelista narratum; ad laudem Domini nostri Jesu Christi atque ipsius sancti et gloriosi apostoli gloriam decentius condecet enarragelista: 4. « Exsurgens autem Petrus in medio fratrum, dixit erat autem turba hominum simul fere centum viginti: Viri, fratres, oportet impleri Scripturam quam praedixit Spiritus sanctus per os David, de Juda qui fuit dux eorum qui comprehenderunt Jesum, qui connumeratus erat in nobis, et sortitus est locum ministerii hujushic quidem posse
Abbreviated transcription (Latin):
ille enum ioseph qui uoca¬
batur barsabam. qui cog¬
nominatus est ab homini¬
Nlathias autem qui inter¬
pretabatur dei parinis siue
donatus spiritus sancti e¬
lectione factus est magnꝰ.
Quere parus. O uere ma¬
gnus: qui non ideo mag¬
nus. quia electus: s idoma¬
gnus. quomam humilis
factus: sectando siquidem
uestigia domini sui dicen
in alio loco dicit. cum zebe¬
dei filios ad sanctam coge¬
ret humilitatem: qui se ex¬
altat humiliabitur. et qͥ
se humiliat exaltabitur.
idest mathias aut¬
ante mundi crracionem:
ante suam incarnacionem:
quatinus ut cum ueniret
olim plenitudo temporis
ret carnem cum nasceretur:
cum a suo discipulo trade¬
retur: donatus ab ipsodo¬
mino in duodenario nu¬
mero exaltaretur atq glo¬
rificaretur ac du odenariuᷤ
numerus perfectus inue¬
nietur. Nec mirum nec ĩ¬
credibile. nichil enun sa
piencie dei impossibile est:
nichilqz incognitum esse
creditur. Omnia eium q̃¬
cumq uoluit fecit in celo
et in terra: in mariet in a¬

Expanded text:
nim Joseph, qui vocabatur Barsabas, qui cognominatus est Justus, ab hominiMatthias autem qui interpretatur Dei parvus, sive donatus, Spiritus sancti electione factus est magnus. O vere parvum! o vere magnum, qui non ideo magnus quia elatus, sed ideo magnus quoniam humilis factus, sectando siquidem vestigia Domini sui dicentin alio loco dicit, cum Zebedaei filios ad sanctam cogeret humilitatem: « Qui se exaltat humiliabitur, et qui se humiliat exaltabitur . idem Matthias dicante mundi constitutionem, ante suam sanctam incarnationem, quatenus cum veniret olim plenitudo temporis, ine carnem, cum nasceretur, cum a suo post discipulo traderetur, Donatus ab ipso Domino in duodenario numero exaltaretur atque glorificaretur, et duodenarius numerus perfectus inveniretur. Nec mirum, nec incredibile: nihil enim Dei sapientiae impossibile, nihilque incognitum esse creditur. Omnia enim quaecunque voluit fecit in coelo et in terra, in mari et in
Abbreviated transcription (Latin):
Ui ergo in pace subi¬
cere carnis desideria
nolumus: quando in bel¬
lo prodomino ipãm carnẽ
daremus: Rursus simile
regnum celorum sagene
in mare misse dicitur. ex
omni genere pisciuur cõ¬
greganti: q̃ ĩplea ad littꝰ
educitur. et in uasis boni
pisces religuatur maliau¬
tem proiciuntur foras.
Sancta ecclesia sagene cõ¬
paratur. quia et pĩscatorib
est commissa: et per eam
quisqz ad eternum regnũ
a presentis seculi fluctibus
trahitur: ne in eterne mor¬
tis profunda mergatur.
Que ex omni genere pisci¬
um congregat: quia ad
peccatorum ueniam sapiẽ¬
tes. et fatuos lib̾os et ẜuos: diui¬
tes ⁊ paupes. fortez i ̃ fr os uotat.
Unde et per psalmistã deo
dicitur. Ad te omnis caro
ueniet.¬

Expanded text:
ui ergo in pace subigere carnis desideria nolumus, quando in bello pro Domino ipsam carnem daremus? 4. Rursus simile est regnum coelorum sagenae in mare missae dicitur, ex omni genere piscium congreganti, quae impleta ad littus educitur, et in vasis boni pisces eliguntur, mali autem projiciuntur foras. Sancta Ecclesia sagenae comparatur, quia et piscatoribus 1474 est commissa, et per eam quisque ad aeternum regnum a praesentis saeculi fluctibus trahitur, ne in aeternae mortis profunda mergatur. Quae ex omni genere piscium congregat, quia ad peccatorum veniam sapietes, et fatuos, liberos et servos, divites et pauperes, fortes et infirmos vocat. Unde per Psalmistam Deo dicitur, ad te omnis caro veniet
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m. Tunc unus ex mili¬
tibus lancca tetigit lacus
cius: et de latere eius aqua
fluxit et sanguis. Aqua
guis ut redimeret. Quare
de latere: Quia unde culpa.
inde gracia. Culpa per fe-¬
minam. gracia ꝑ dominũ¬
non est aqua sola. et ui¬
num solum: insi utrũq
nusccatur. Quomodo nec
corpus domini potest esse
latũr: et panis uuus cõ¬
page solidatum. In sacra
ns domini. nichil ampli
sa crificiis offeratur. quã
de niuis et frumento. Lxc
tria unum sunt in xpisto
ihesu. Hec hostia et oblacõ
der: in odorem suauitatis.
⁊ fcria .iͣ. lc prima.
xp̃o pater et xp̃c in no¬
bis: unum in hiis
isse nos faciunt. Si uere
assumpsit. et uere homo
ille xp̃e est: nos quoqz uere
sub misterio carnem cor¬
poris sui sumimus: et ꝑ
hoc unum crimus. quia
pater in co est. et ille in no¬
bis. Quomodo cnm no¬
luntatis unitas asseritur.
cum naturalis sacramẽti
proprictas perfectum sacͣ¬
mentum sit unitatis. Nõ
est humano aut scculan

Expanded text:
stum; tunc unus de miltstum; tunc unus de miltiibus lancea tetigit latus ejus, et de latere ejus aqua fluxit et sanguis . Quarguis, ut redimeret. Quare de latere? Quia unde culpa, inde gratia. Culpa per feminam, gratia per Dominunon est aqua sola aut vinum solum, nisi utrumque sibi misceatur, quomodo nec corpus Domini potest esse latum et panis unius compage solidatum. Quo nis Domini nihil ampliun primitiis offeratur, quam de uvis et frumentis. Xtria unum sunt in Christo Jesu. Haec hostia et oblatio Dei in odorem suavitatis. . Foracistis a unum sunt in Christo sto Pater, et Christus in nobis: unum in his nos esse faciunt. Si vere assumpsit, et vere homo ille Christus est, nosque vere sub mysterio carnem corporis sumimus, et per hoc unum erimus, quia pater in illo est et ille in nobis: quomodo voluntatis tantum unitas asseretur, cum naturalis per sacramentum proprietas perfectae sacramentum sit unitatis? Non est humano aut saeculi
Abbreviated transcription (Latin):
tu michi dicis. quomodo
ergo melchi sedech uinum¬
tantum et pancin obtulit:
Quid sibinult amixtio aq̃:
Racionẽ accipe. Primo om¬
nium figura fuit. que ãte
precessit tempore moysi: qr
rum et murmuraret qd̃ a¬
quam muenire non posset.
misit dominus moysen
ut tangeret petram cum il¬
ga. eetigit petram. et petra
undam maximam fudis.
sicut apostolus dicit. Bibe
bant autem de spiritali con¬
sequente cos petra: petra au¬
tem cratxpus. Non mimo¬
bilis petra. que poyulum¬
sequebatur. et tu bibe. ut te
xp̃c sequatur. Dide nusteriũ.
moyses. hoc est propheta. ii¬
ga. hoc est uerbum dai. Sac¬
dos uerbo dei tangit petram.
et fluit aqua: et bibit ppłs
dei. Tangit ergo saccrdos ca¬
licem. redundat aqua in
calice: et salit in uitain cter¬
nam. et bibit populus da.
qui dei graciam consccutꝰ ẽ.
idicisti crgo sc.iͣx.
hoc. accipe et aliud.
in tempore dominice passio¬
ns. cum sabatum magnũ
qui percuterent cos. Qui ue¬
nientes muencrunt defũc¬
tum dominum nr̃m ih̃m¬

Expanded text:
tu mihi dicis: Quomodo ergo Melchisedech panem et vinum obtulit? Quid sibi vult admixtio aquae? Rationem accipe. 3. Primum omnium figura quae ante praecessit tempore Moysi, quirum, et murmuraret quod aquam invenire non possent, jussit Deus Moysi ut tangeret petram de virga. Tetigit petram, et petra undam maximam fudit, sicut Apostbant autem de spiritali cons quenti eos petra, petra autem erat Christus . Non immobilis petra, quae posequebatur. Et tu bibe, ut te Christus sequatur. Vide mysterium. Moyses, hoc est, propheta: virga, hoc est, verbum Dei. 374 Sacerdos verbo Dei tangit petram, et fluit aqua, et bibit populus Dei. Tangit ergo sacerdos, redundat aqua in calice, salit in vitam aeternam, et bibit populus Dei, qui Dei gratiam consecutus est. Didicisti ergo hoc. 4. Accipe et aliud. In tempore Dominicae passionis cum sabbatum magnum qui percuterent eos: venientes autem invenerunt defunctum Dominum Jesum Chri
Abbreviated transcription (Latin):
camem ncam etbibit me¬
um sanguinem in me ma¬
E uencate carnis ct
sanguinis. noure¬
lictus est ambigendi locu.
Nuncenim et ip̃sius dñ.
professione et fide nr̃a. ue¬
re caro est. et uere sanguis
est: et hec accepta atq hau¬
sta cfficiunt. ut et nos ĩ xp̃o
et xp̃us in nobis sit. Est gͦ
ip̃e in nobis percarnem̃.
Quod autcm in eo persacͣ¬
mentum communicate
carnis et sanguinis sumꝰ:¬
ipse testatur diccns. Uos
autem me uidebitis. qui¬
a egouiuo. t uosuiuetis:
quoniam ego in patre me¬
o. et uos in me etego ĩuob̾.
tantum intelligi
dam atqz ordinei consũ¬
mande unitatis erposuit.
nisi ut ille in patre per na
natuntatem. et ille rursus
in nobis per sacramentor
in essc msterium crederet᷑:
ac sic perfecta meditatorem
nnitas doccret. cum nobis
in se permanentibus ipse
mancret in tempore. et in
patre mancns: mancret ĩ
nobis. et ita ad unitatem
in co naturaliter sccundũ
natiuitatatem in est. nos
quoqz in conaturaliter ĩ¬
ipso in nobis naturalitͤ
permanente.

Expanded text:
ibit sanguinem meum, in me mae veritate carnis et sanguinis non relictus est ambigendi locus. Nunc enim et ipsius Domini professione, et fide nostra vere caro est, et vere sanguis est: et haec accepta atque hausta efficiunt, ut nos in Christo et Christus in nobis sit. Est ergo Christus in nobis per carnem. Quam autem in eo per sacramentum communicatae carnis et sanguinis simus, testatur dicens: Vos autem me videbitis; quia ego vivo, et vos vivetis. Quoniam ego in Patre meo, et vos in me, et ego in vobis tantum intelligi mdam atque ordinem consummandae unitatis exposuit, nisi ut cum ille in Patre per natnativitatem et ille rursum in nobis per sacramentorum inesse mysterium crederetur? Ac sic perfecta per mediatorem unitas doceretur, cum nobis in se manentibus ipse maneret in Patre, et in Patre manens maneret in nobis, et ita ad unitatem in eo naturaliter secundum divinitatem inest, nos quoque in eo naturaliter inipso in nobis naturaliter permanente.
Abbreviated transcription (Latin):
tur: panis tantum et uinũ
aqua permixtum in sacri
uinum solum. aut aqua
sola offerri: sedutrumq ꝑ¬
mixtum. quia utiumqz ex
latere cius in passionc su a
profluxisse legitur. Calixe
aque permxtionc debet of¬
feru: qui a uidenius in aqͣ
populum intelligi: in un¬
no uero ostendi sanguinẽ
ucrum xp̃i. Ergo cum in cã¬
scetur. xp̃o populus aduna¬
tur: et credentium plebs ci
in quem credit copulatur
et iungitur. Que copula¬
cio et coniunccio aque et
uini. sic miscetur in calice
domini: ut mixtio illa nõ
possit seꝑar. Nam si uinũ
tantum quis offerat. san¬
guis xp̃i mcipit esse sinc
nobis. Siucro aqua sit
sola. plebs incipit esse sine
xp̃o Ergo quando botrus
solus offertur. in quo ui
gnatur: salutis ñre sacra¬
mentum negligitur: qd̃
a qua significatur. scxoii.¬

Expanded text:
um panis tantum et vinum aqua permixtum in sacrifvinum solum, aut aqua sola offerri, sed utrumque permixtum, quia utrumque ex latere ejus in passione sua profluxisse legitur. C. aqua permistus debet offerri, quia videmus in aqua populum intelligi, in vino vero ostendi sanguinem Christi. Ergo cum in casceatur, Christo populus adunatur, et credentium plebs ei in quem credit copulatur et jungitur. Quae copulatio et conjunctio aquae et vini sic miscetur in calice Domini, ut mistio non possit separari. Nam si vinum tantum quis offerat, sanguis Christi incipit esse sine nobis. Si vero aqua sit sola, plebs incipit esse sine Christo. Ergo quando botrus solus offertur, in quo vini tratur, salutis nostrae sacramentum negligitur, quod aqua significatur. No
Abbreviated transcription (Latin):
oblata est hostia. ad
salutem sempiter¬
nam potens. Quid ergo
tem cius. et una est hostia
nou multe. Quomodou¬
na etñ multe: qui a seincl
oblatus est xp̃c. Hoc autem
sacrificium exemplum est
illius: idipsum et semper
idipsum. Proinde hoc idc̃¬
est sacrificium unum solũ.
am in multis locis offcrtͤ
multi sunt xp̃i. Nequaꝙͣ
scd unus ubiqz xp̃c. et hic¬
plenus cristens. et illic ple¬
Sicut cium ubiqz offertur
unum est corpus. et non
multa corpora: ita et unũ
sacrificium. Pontifoc autẽ
est ille qui hostiam obtulit
nos mundantem: ipsam
offcumus eciam mnc. q̃
tunc oblata. consumi nõ
potest. Quod nos facimus.
in comiemoracione fit
cius qd̃ factum est. Hoc em̃
faciteait: in meam com¬
iemoracioncin.

Expanded text:
oblata est hostia ad salutem sempiternam potens. Quid ergo tis ejus, et una est hostia, non multae. Quomodo una et non multae? quia semel oblatus est Christus. Hoc autem sacrificium exemplum est illius, id ipsum et sempidipsum. Proinde hoc idem sacrificium unum solum. iam multis in locis offertur, multi sunt Christi? Nequaquam, sed unus ubiqplenus existens, et illic pleSicut enim quod ubique offertur unum corpus est, et non multa corpora, ita et unum sacrificium. Pontifex autem ille est, qui hostiam obtulit nos mundantem. Ipsam offerimus etiam nunc, quae tunc oblata, consumi non potest. Quod nos facimus, in commemorationem fit ejus, quod factum est. Hoc enim facite, ait, in meam commemorationem .
Abbreviated transcription (Latin):
fuisset cum pauli
Locus autem ubi decolla¬
bantur xp̃iam: hoc habe¬
bat uocabulum ut dicere¬
tur ad palmam. Arbor enĩ¬
crat antiqua: et palma il¬

Expanded text:
fuisset cum Paulinntentiam; locus autem ubi decollabantur Christiani, hoc habebat vocabulum, ut diceretur ad palmam, eo quod arbores antiquae palmae il
Abbreviated transcription (Latin):
lantata igitur in
brasisqz de ea ydolorum er-¬
rorumq omnium tribu.¬
lis tempus imincbat: qͦ
beatus ille agricola fructũ
pii laboris a domino suo
perccpturus: ab istis presc̃¬
tis uite laqueis ad cterna
felix deberet conscendere re-¬
gna. Itaq propinquante
uocacionis sue die: secessit
ad uicum in quominc
beati marcialis ecclesia si-¬
ta est. in qua cum pluri-¬
bus degeret diebus: et in¬
stanter celestis uite dulcs-¬
dinem suis propinaret
auditoribus: leui tactus
in commodo. letus et ala¬
cer prestolabatur horam:
qua laborum certaminũ¬
q suorum repositam a
suo iudice reciperet coronã
Et quia n auis sancte eecẽt
absq gubernatore per pe-¬
lagus huius mundi nõ
poterat en auigare: sedem
sibi a deo commendatam.
cum communi plebis:
cleri qz consilio sancto de¬
legauit cubirio: quem ad¬
iutorem et socium in sanc-¬
te predicacionis catemis
habucrat officio.

Expanded text:
lantata igitur in brasisque de ea idolorum errorumque omnium tribulis, tempus imminebat quo beatus ille agricola fructum pii laboris a Domino suo percepturus, ab istis praesentis vitae laqueis, ad aeterna felix deberet conscendere regna. Itaque propinquante vocationis suae die, secedit ad vicum, in quo nunc B. Martialis ecclesia sita est. In quo cum pluribus degeret diebus, et instanter coelestis vitae dulcedinem suis propinaret auditoribus, levi tactus incommodo, laetus et alacer praestolabatur horam qua laborum certaminumque suorum repositam a justo judice reciperet coronam. Et quia navis sanctae Ecclesiae absque gubernatore per pelagus hujus mundi non poterat enavigare, sedem sibi a Deo commendatam, cum communi cleri plebisque consilio, sancto delegavit Turibio, quem adjutorem et socium in sanctae praedicationis eatenus habuerat officio.
Abbreviated transcription (Latin):
ergo beatissi¬
sex annos cepleuit. quib
in uirum perfectum creus¬
rat. cum toto cotempore
inter ipsum et regem an¬
glorum pax nullatenus
posset reformari: sed ma¬
gis deformata uidetur. De¬
nqz placuit ommium di¬
spensatori deo. sui thome
recompensan merita: et
longos labores consum¬
mare. ractoriosa martiri
palma. Regis ergo senten¬
ciam mutãuit in indius:
et mediantibus tam dñi
pape paterna exhortacione.
quam francorum et pluri¬
morum cpõrum consilio.
qmͣ cciam principum sup-¬
plici interuentu. archicpm
recepit in graciam: et ad su¬
am redire concessit eclesiã.
nchoante autẽ se .ii.¬
anno septimo. cum
mabilis spiritualibus ex¬
crcicus sanctificatus. et sep¬
tiformis spiritus sancti g̃¬
cia perfeccior ad sedem suã
qmͣ tocius repedare festina¬
bat. Noluit cnim pater pi¬
us cantuariensem ecclesiã
diucius desolatam relĩque¬
re. uel quam ut creditur in
spiritu uiderat certanimis
sui glorran protelare: aut
alibi moriendo sedem pro¬

Expanded text:
ergo beatissisex annos explevit, quibus in virum perfectum creverat, cum toto eo tempore inter ipsum et regem Anglorum pax nullatenus posset reformari sed magis deformata videretur. Denique placuit omnium dispositori Deo sui Thomae recompensare merita et longos labores consummare victoriosa martyrii palma. Regis ergo sententiam mutavit in melius et mediantibus tam domini papae paterna exhortatione, et regis Francorum et plurium episcoporum consilio, quam etiam principum supplici interventu, archiepiscopum recepit in gratiam et ad suam redire concessit Ecclesiam. Inchoante autem anno septimo, cum mabilis spiritualibus exercitiis sanctificatus et septiformi Spiritus sancti gratia perfectior, ad sedem suam quantocius repedare festinabat. Noluit enim pater pius Cantuariensem Ecclesiam diutius desolatam relinquere vel quam ut creditur in spiritu viderat certaminis sui gloriam protelare, aut alibi moriendo sedem pro
Abbreviated transcription (Latin):
tem sibi manum: ut usũ
quanta mala sanctis tur
fecerit in ierusalem: et hic¬
pibus sacerdotum alligã¬
di omnes qui inuocant
ad eum dominus. Uade
quoniamuas eleccionis
est michi iste: ut portet no¬
men meum coramn genti¬
bus et regibus et filiis isrl.
Ego enim ostendam illi:
quanta oporteat cum pro
E

Expanded text:
e sibi manum, ut visumultis quanta mala sanctis tuis fecerit in Jerusalem, et pibus sacerdotum alligandi omnesad eum Dominus: Vade, quoniam vas electionis est mihi iste, ut portet nomen meum coram gentibus et regibus et filiis Israel. Ego enim ostendam illi quanta oporteat eum pro e
Abbreviated transcription (Latin):
ui enun scõs mar¬
tires uel in quan¬
tum potuerit uoluerit im¬
mitari: ad corum beatitu¬
dinem non potuent per¬
uenire. Sic et apl̾s pauluᷤᷤ
predicat dicens. Si fueri¬
mus passionum socii. e¬
rimus: et consolacionũ.
Et dominus in euuange¬
lio. Si mundus uos odĩt.
scitote quia me priorem
nobis edio habuit. Rcu¬
sat esse in corpore: qui odiũ
non uult sustinere in ca¬
pite. Sz dicit aliquis. Et
quis est qui possit beatoꝵ
martirum uestigia sequi:¬

Expanded text:
ui enim sanctos martyres, vel in quantum potuerit, noluerit imitari, ad eorum beatitudinem non poterit pervenire. Sic et Apostolus praedicat, dicens : Si fuerimus socii passionum, erimus et consolationum. Et Dominus in Evangelio: Si mundus, inquit, vos odit, scitote quia me priorem vobis odio habuit . Recusat esse in corpore, qui odium non vult sustinere cum capite. Sed dicit aliquis: Et quis est qui possit beatorum martyrum vestigia sequi
Abbreviated transcription (Latin):
ri corpus iacebat cxanime.
flontibus it quid¬
uir beatus accurus forct ꝯ¬
siderantibus: ille tenens
manum defuncti: et suspi-¬
ciens in celum lacrimis
perfusus ait. Domine ihe¬
su xp̃e qui iudue filium
ertra portam clatum mul¬
tis astãtib suscitasti ⁊ qͣtri¬
duanum lazarum iãq
fitentem uerbo potencie tu¬
c a mortuis reuocasti: tu
precipe ut suscitetur puer
iste. quatinus isto resusci¬
tato in corpore multi per
tuam fidem resurgant in
anima. presentesq cogno¬
cant. quia tu es xp̃s filius
dei iiiii. qui precepto prĩs
mundum saluasti: cui
per te condigna s graci¬
as referimus per infinita
scculorum secula. Cumq
fideles respondissent amẽ:
quasi a sompno surrexit
puer incolumis. Et cunc¬
tis denuo pre gaudio flẽ¬
tibus parentibus ineffa¬
bile gaudium: et ceteris
astantibus ad scquendã
xpĩanitatis religionem:
magnum prebuit incita¬
menturi. Moxergo pater
cius anastasius cum om¬
ni familia credidit: et bap¬

Expanded text:
rpus pueri jacebat exanime; rpus pueri jacebat exanime; flentibus, et quid beatus vir acturus foret considerantibus; ille tenens manum defuncti, et suscipiens in coelum lacrymis perfusus ait: Domine Jesu Christe, qui viduae filium extra portam elatum multis astantibus suscitasti, et quatriduanum Lazarum jamque foetentem verbo potentiae tuae a mortuis revocasti; tu praecipe ut suscitetur puer iste, quatenus isto resuscitato in corpore, multi per tuam fidem resurgant in anima, praesentesque cognoscant, quia tu es Christus filius Dei vivi, qui praecepto Patris mundum salvasti, cui per te condignas gratias referimus per infinita saeculorum saecula. Cumque fideles respondissent, Amen, quasi a somno surrexit puer incolumis, et cunctis prae gaudio flentibus, parentibus ineffabile gaudium, et caeteris astantibus ad sequendam Christianitatis religionem magnum praebuit incitamentum. Mox ergo pater ejus Anastasius cum omni familia credidit, et bap
Abbreviated transcription (Latin):
dam cecum: qui coram co
procumbeus flagitabat
auxilium. At ille inuoca¬
to xp̃i nomine. et crucis
impresso uexillo: cũ sub
momento pristine restitu¬
it sanitati. Quod princeps
audiens festinus acciurit
genibus sancti ad uoluit
supplex exorans: ꝙ parti¬
ceps uite eterne fieri merere¬
tur. Quem uerbo dei dili¬
gentissime instructum
pontifex ueutrabilis sa¬
nio peracto: nmn ie ta fa¬
milia multaq nobiliũ
turba baptiz auit . Lc.i
tate qua nir beatis¬
sunus pastorales agebas
excubias: erat quidam¬
uir potens ac nobilis no¬
incommodo ad extremna
deductus: ad ultimum
extinctus est. Pater uero
orbitatis dolorem nõ su¬
stinens: ad uirum dei cu¬
curnt clamans et dicens.
si credis cum quem ego
predico uerum deum cẽ:
et filium tuum in presc̃ti
recipies: et uitam obtinc¬
bis eternam. Anastasio
degerante atqz dicente: si
filium meum recepero.
fittor: et ydolis penitus
abrenuncio. Abiit cum
co beatissimus pontifex
ad domumi: in qua pue¬

Expanded text:
dam caecum, qui coram eo dam caecum, qui coram eo procumbens flagitabat auxilium. At ille invocato Christi nomine et crucis impresso vexillo, sub momento eum pristinae restituit sanitati. Quod princeps audiens, festinus accurrit, genibus sancti advolvitur supplex exorans, quo particeps vitae aeternae fieri mereretur. Quem verbo Dei diligentissime instructum pontifex venerabilis canio peracto, cum tota familia multaque nobilium turba baptizavit. Quitate, in qua vir beatissimus pastorales agebat excubias, erat vir quidam potens ac nobilis, noincommodo, ad extrema deductus, et ad ultimum exstinctus est. Pater vero orbitatis dolorem non sustinens, ad virum Dei cucurrit clamans et dicens: si credis eum, quem ego praedico, verum Deum esse, et filium tuum in praesenti recipies, et tu vitam obtinebis aeternam. Anastasio declarante atque dicente: Si filium meum vivum recepero, fiteor, et idolis penitus abrenuntio; abiit eum eo beatissimus pontifex ad domum, in qua co
Abbreviated transcription (Latin):
ane cumt iam mł¬
ti miraculorum
dulcedine delinitẽ
it lucefidci radĩati eius
sancto contubcrmio inhere¬
rent. essetq eis de conuchẽ¬
de aque penuria non modi-¬
ca querimoma: uir dei
ad locum quen aptum
credidit accedens: cuspidẽ
baculiquẽ manu gestabat
humi defigẽs cũctis audic̃tib
dixit. Comine deus ñr qui
sicienti populo tuo in lx¬
remo de duro silice potum
tribiusti: a desto et nobis
famulis tuis et aperi the¬
saurum tue pictatis: et in¬
be nobis de duricia huis
telluris ministrari fontẽ
aque iuiuentis: ut cogno¬
scant presentes.quiã tu es
uerus deus. qui in finc se¬
culorum misisti filium
tuum in mundum: ut
credentẽs in te ad ueram ĩ¬
troduceret repromissiois
terram. Cumq fideles it¬
spondissent amen: subito
crupit fons iuuacissimꝰ.
qui et potenciam diuim¬
tatis ostenderet: et meritũ
brati uiri liquido cunctis
astantibz demonstraret.
idelissimus le .iiĩ.¬
cum ad principem nomi¬
te principalis aule ianu¬
am obium habuit quẽ¬

Expanded text:
ane cum jam miraculorum dulcedine deliniti, et luce Dei radiati, ejus sancto conturbernio inhaererent, essetque de convehendae aquae penuria non modica quaerimonia, vir Dei ad locum, quem aptum credidit, accedens, cuspidem baculi, quem manu gestabat, humi defigens, cunctis audientibus dixit: Domine Deus noster, qui sitienti populo tuo in eremo de dura silice potum tribuisti, adesto et nobis famulis tuis, et aperi thesaurum tuae pietatis, et jube nobis de duritia hujus telluris ministrari fontem aquae viventis, ut cognoscant praesentes, quia tu es verus Deus, qui in fine saeculorum misisti Filium tuum in mundum, ut credentes in te ad veram introduceret repromissionis terram. Cumque fideles respondissent, Amen, subito erupit fons vivacissimus, qui et potentiam divinitatis ostenderet, et meritum beati viri liquido cunctis astantibus demonstraret.idelissimus autem minicum ad principemte principalis aulae januam obviam habuit quem
Abbreviated transcription (Latin):
sime: per quas deus multi¬
tudinem uirginum lucra¬
ante septem dies migracoĩs¬
biteros et dyaconos: sed ⁊ ui¬
cinarum urbium episcopoͤ.

Expanded text:
erant, per quas Dominus multitudinem virginum lucraante septem dies migratibyteros et diaconos et vicinarum urbium episcopos
Abbreviated transcription (Latin):
rum frater domini iacobz:
qui ab omnibus cognomi¬
natus est iustus. Ab ipsis
domini temporibus: ꝑdu¬
rans usqz ad nos. Multi
quidem iacobi uocati sunt:
sed et hic ex utero matris sue
sanctus fuit. Uinum et sice¬
ram non bibit: neq ami¬
mal manducauit. Fenum
in caput eus non ascẽdit:
oleo non est perunctus: bal¬
neis non usus: huic soli li
orans pro populi indulgen¬
cia: ita ut orando callos fa-¬
ceret in genibus in modũ
caicli: semper genua flectẽ¬
do: nec unqmͣ ab oracione
cessando. Itaq pro incredi¬
bili continencia et summa
iusticia appellatus est iustus:
et alba quod interprctatur
monimentum populi et¬

Expanded text:
lis frater Domini Jacobus, qui ab omnibus cognominatus est Justus, ab ipsis Domini temporibus perdurans usque ad nos. Et multi quidem Jacobi vocati sunt, sed hic ex utero matris suae sanctus fuit, vinum et siceram non bibit, sed neque animal manducavit, ferrum in caput ejus non ascendit, oleo enim est perunctus, balneis non est usus, huic soli licorans pro populi indulgentia, ita ut orando callos faceret in genibus ad modum cameli, semper genua flectendo, nec unquam ab oratione cessando. Itaqbili hac continentia, et summa justitia appellatus est Justus, et Oblias, quod interpretatur munimentum populi
Abbreviated transcription (Latin):
eniq detulit secũ
preciosa ornamẽ¬
ta: que a beata agnete ne¬
luti quedam stercora sunt
refutata. Unde factum ẽ
ut nuueis maiori urge¬
retur stimulo: et putans
cam meliora accipere uel¬
le ornamenta:omnem
lapidum preciosorum se¬
cum defert gloriam. Et ꝑ
tos et affines. cepit aures
domnos possessiones. fami
delicias repromittere: si cõ¬
sensum suum cius conii¬
gio non negaret.

Expanded text:
enique detulerat secum pretiosissima ornamenta quae a beata Agnete veluti quaedam stercora sunt recusata. Unde factum est ut juvenis majori perurgeretur stimulo, et putans eam meliora velle accipere ornamenta, omnem lapidem pretiosum secum defert et gloriam, et per tos et affines coepit aures domos, possessiones, famildivitias repromisit, si consensum suum ejus conjunctioni non negaret.
Abbreviated transcription (Latin):
per hoc sonaret apudaures
nulgi. quod tantus esset
ac talis: qui posset eciam
expectabilium sibi subiu¬
gare personas.Ut libidi
nosus autem ad aspectũ
uebat: et ut auarus ad fa
cultates eius cupiditatis
sue frena laxabat. Ieccio .iĩ.¬

Expanded text:
per hoc sonaret apud| aures uulgi . quod tantus esset ac talis qui posset| etiam spectabilium sibi subiugare personas. Vt libidi| nosus autem . adspectum uebat . et ut auaris ad fa| cultates eius cupiditatis suae frena laxabat .
Abbreviated transcription (Latin):
afrosie tradi: que habebat
nouem filias turpissimaͤ.
sicut fuit mater carum.
hoc autem fecit ut per dies
triginta cotidie blandirẽ¬
turei: ut mutarent ani¬
mum cius. Et modo pro¬
mittendo leta: modoterrẽ¬
do aspera: sperabant se mẽ¬
tem sanctam a bono pro¬
posito reuocare. Quibus
sancta agatha dixit. Mẽs
mea solidata est: et ĩ xp̃o
fundata.

Expanded text:
afrodisię| quae habebat nouem filias turpissimas sicut fuerat| mater earum. Hoc autem fecit . ut per dies triginta coti| die blandirentur ei . ut mutarent animum eius . et modo| promittendo laeta modo terrendo aspera . Sperabant se | mentem sanctam a bono proposito reuocare. Quibus sancta aga| the dicebat mens mea solidata est . et a christo fundata
Abbreviated transcription (Latin):
s autem cuius spes in
ommipotente deo consi¬
stebat. mrigat fletib uul¬
tum ac pectore tuso cgra
suspiria protrahit. Digili¬
giter fundit preces proeg.
Per actis diebus quinq.
rex magis magisq ꝑductꝰ
ad mortem delabatur. Cũ¬
autem a consodalibus be¬
ut obmmiam temperan¬
dã mediã ciboꝵ capiat par¬
citatẽ. Nõ comedã ĩqͥt don so-¬
pitatem principis obtin̾e
queam. a xp̃o domino cui
seruio. Hii uero cum beatũ¬
sulpicium principe iam
spintu deficiente. et penc ex¬
aninu longeua media fru¬
stra corpus insons clami¬
tarent affligere: ille cuius
salus in deo et fortiter ꝑdu¬
rabat: pollicetur dieb scp¬
tem expletis principem pͥ¬
stino reccpto iugore. cum
codem ceterisq sodalibus ci¬
bum esse sumpturum. sc.¬
taqz dies a dest uo ix.¬
tis omnum cxpecta¬
ta sacerdotis promis¬
sa complentur: principi
uelox medela tribuitur. ⁊ pͥ¬
Omnium manibus glo¬
rioso triumpho saccrdos at¬
tollitur et regali coninio
magnis honoribz cuocatur.

Expanded text:
s autem, cujus spes in omnipotente Deo consistebat, irrigat fletibus vultum, ac, pectore tunso, aegra suspiria protrahit, vigiligiter fundit preces pro aegro. Peractis diebus quinque rex magis magisque proclivius ad mortem dilabitur. Tum a consodalibut nimiam ob temperandam inediam ciborum capiat parcitatem. Non comedam, inquit, donec sospitatem principis obtinere queam a Christo Domino, cui servio. Hi vero cum eum principe jam spiritu deficiente et pene exanimi, longaeva inedia frustra corpus insons clamitarent affligere, ille cujus salus in Deo fortiter perdurabat, pollicetur, diebus septem expletis, principem, pristino recepto vigore, cum eodem caeterisque sodalibus cibum esse sumpturum. Itaque dies adest votis omnium exspectata: sacerdotis promissa complentur, principi velox medela tribuitur, omnium manibus glorioso triumpho sacerdos attollitur, et regali convivio magnis honoribus evocatur.