comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qđ mouct᷑. s illiꝰ aquo mouetur. sine as meri¬
dũ si dene anis noculpã simale. Ica motꝰ mentis
ñat᷑ mocta corporis. lege nature. subdito.
niquando abutit᷑ illo. uiciũ in ꝑantis. aebitũ
obedientis. Nec culpat᷑ qui ducit᷑. qr neccssi¬
tate ducit᷑: s culpat᷑ quidcicit. qx insubiee¬
ciã tenuisset haberet ñsolũ motũ c̃orporis
obedientẽ. s motũ sensualitatis consenscientẽ.
Nunc uero qm̃ rectitudinẽ suã ipsa nontenuit.
habet quidẽ ad huc ex indulgentia creatoris
motũ corporis obedientẽ. exuindicta autem
motũ sensualitatis contradicentẽ. Cuiꝰ uiolen¬
ciã aliq̃ndo infirmata seqͥt᷑. aliquando aũt
corroborata cohereet ⁊ modat᷑. Siaut̃ motus
sensualicatis dñat᷑ mocumentis. ominat᷑

Expanded text:
 illius a quo movetur, sive ad meritum si bene, sive ad culpam si male. Ita motus mentis dominatur motui corporis lege naturae subjecto; et quando abutitur illo, vitium est imperantis, debitum obedientis. Nec culpatur qui ducitur quia necessitate ducitur; sed culpatur qui ducit, quia in subjectiam tenuisset, haberet non solum motum corporis obedientem, sed motum sensualitatis consentientem. Nunc vero quoniam rectitudinem suam ipsa non tenuit, habet quidem adhuc ex indulgentia Creatoris motum corporis obedientem; ex vindicta autem motum sensualitatis contradicentem. Cujus violentiam aliquando infirmata sequitur; aliquando autem corroborata coercet et moderatur. Si autem motus sensualitatis dominatur motui mentis, dom
Abbreviated transcription (Latin):
onno cres sunt motꝰ inhomine. Motꝰ
mentis. motꝰ corporis: motus sensuali¬
tatis. Motus mentis inuoluntade est: inotꝰ
corporis inoꝑe: mot sensualitatis mediꝰ in
delectacione. Inmotu m̃tis solo. liberũ arbi¬
ttiũ: In motu corporis ⁊ sensualitatis: illast̃¬
que sequunt᷑ liberũ arbitriũ. Sic enĩ prima
fuit disposio nat̾e᷑. Nlam motꝰ m̃tis uoluntariꝰ.
appetitꝰ: in uoluntario libũ in appetitu arbitꝰ¬
ũ. Mens gͥ ꝑse mouetur: ⁊ est primꝰ uolunta¬
tis mot᷑. Motũ uoluntatis. seqͥtur motus cor¬
poris. Mens itaq sicut din. ꝑse moueribt̃.¬
tatẽ oreatoris sui. que forma illi ⁊ exẽplar.

Expanded text:
ne. Tres sunt motus in homine. Motus mentis, motus corporis, motus sensualitatis. Motus mentis in voluntate est, motus corporis in opere, motus sensualitatis medius in delectatione. In motu mentis solo liberum arbitrium est. In motu corporis et sensualitatis, quae sequuntur liberum arbitrium. Sic enim prima fuit dispositio naturae; nam motus mentis voluntarius est appetitus. In voluntario liberum; in appetitu arbitrium. Mens igitur per se movetur, et est primus voluntatis motus. Motum voluntatis sequitur motus corporis. Mens itaque sicut dixi per se moveri habtatem Creatoris sui, quae forma illi est et exemplar
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmittente ñ cogente. Prima gͦ libertas arbitrii
fuit posse peccare. ⁊ posse ñpeccare: sicut ulti¬
ma erit libertas. posse ñpeccare: ⁊ñ posse pec¬
care. Prima libertas adbonũ quidẽ ad iutoriũ
habuit. s admalũ infirmitatẽ ñ habuit. sic
tam̃ ut nec adbonũ cogeret᷑. nec cont̾ malũ de¬
neret᷑. Ul tima libertas inbono grãm habebit.
inmalo infirmitatẽ ñ habebit: nec solũ gr̃am
inbono adiuuantẽ. s etiã contra malũ confir¬
mãtem. Aduiuantẽ ut sit posse ñ peccare: con¬
firmantẽ ut sit ñ posse peccare. Media lib̾tas
post peccatũ quidẽ. aut ex reꝑationẽ gr̃am
non habet inbono. s infirmitatẽ inmalo: ⁊ io¬
circo inea÷ posse peccare. ñ posse peccare. Posse
peccare. qr libertatẽ habet sine gr̃a confirman¬
te: ñ posse non peccare. qr infirmitatẽ habet.
sine gr̃a ad iuuante. Media libertas post re¬
parationẽ ante confirmationẽ habet gr̃am in
bono. infirmitatẽ inmalo. G rãm inbono as¬

Expanded text:
mittente non cogente. Prima ergo libertas arbitrii fuit posse peccare et posse non peccare, sicut ultima erit libertas posse non peccare et non posse peccare. Prima libertas ad bonum quidem adjutorium habuit, sed ad malum infirmitatem habuit; sic tamen ut nec ad bonum cogeretur, nec contra malum teneretur. Ultima libertas in bono gratiam habebit, in malo infirmitatem non habebit, nec solum gratiam in bono adjuvantem, sed etiam contra malum confirmantem; adjuvantem, ut sit posse non peccare: confirmantem, ut sit non posse peccare. Media libertas post peccatum quidem ante reparationem gratiam non habet in bono, sed infirmitatem in malo, et idcirco in ea est posse peccare, non posse non peccare. Posse peccare, quia libertatem habet sine gratia confirmante; non posse non peccare, quia infirmitatem habet sine gratia adjuvante. Media libertas post reparationem, ante confirmationem habet gratiam in bono, infirmitatem in malo: gratiam in bono ad
Abbreviated transcription (Latin):
ñ dũ tam̃ ñ posse peccare ꝑꝑ infirmitatẽ adhuc
medio sublata fuerit ⁊ g̾ra confitinatis sue
c̃sũmata. erit non posse peccare: nonqt uł tut
aut arbitrii libertas aut nature habilitas de¬
atur. s quos gr̃a confirmans qua p̃sente perci¬
tũ nequaꝗͣ ueẽ potest. amplius non auferatur.

Expanded text:
rmantem adhuc medio sublata fuerit, et gratia confirmans fuerit consummata, erit non posse peccare. Non quia vel tunc aut arbitrii libertas aut naturae humilitas destruatur, sed quod gratia confirmans qua praesente peccatum nequaquam inesse potest amplius non auferatur.
Abbreviated transcription (Latin):
insac̾mento. diu̾sa tam̃ potestas in ministerio: qr
cũ utrisq corporis ⁊ sanguins. xͥ conseerandi ca
chetirandi. baptizandi. predicandi. ligandi. sol¬
uendi. una quedã mͦsit dignitas: pontificibꝰtam̃
eccłias dedicandi. or dines faciendi. manꝰ inponcn.¬
di. sacri cͥsmatis consecrandi. cõmunẽ suꝑppłm
benedictionẽ faciendi: singłaris data: potestas.
Sicitaq alia: insacͥs ordinibꝰ differentia gͣduũ.¬

Expanded text:
stas in ministerio: quia cum utrisque corporis et sanguinis Christi consecrandi, baptizandi, catechizandi, praedicandi, ligandi, solvendi, una quodammodo sit dignitas, pontificibus tamen Ecclesias dedicandi, ordines faciendi, manus imponendi, sacri chrismatis consecrandi, communem super populum benedictionem faciendi, singularis data est potestas. Sic itaque alia est differentia graduu
Abbreviated transcription (Latin):
sũpsisi. iusiqua sermo alitet ad incelligentiam
homini famili non potiusset. nisi priꝰ eũ quẽ
sensus humanꝰ i pendo habuit. modũ indi¬
cindo cenuiiet. Inq quia id qđ ab humo erat.
cudentius inbaune iudebat᷑: ab illo potius
tam̃ propt̃ consuetului loquendi. aueritate
c̃redendi recedert. Iropterta quippe scriptuta
sicra ne uerba honuũ inueritate dĩ errare
uos facunt. ꝑsonã ipsã ꝓprie ipsũ spm̃ rationin
tt̃ testat᷑. Que ꝑsona licet ptopt̃ io qđ̾ de humo
sũptũ ẽ. homo dicat᷑. tunc uerusime ⁊ quando
illi sociataẽ sola bene ł male oꝑatut.⁊ quando
ab illo seꝑataẽ. sola inpena uł gła remuneratut
isicut incorpore posita quedã sola cogitatione.
⁊ uoluntate facit sine corpore. quedã uero post
uoluntatẽ ⁊ scđ̾m uoluntatẽ in opatione ꝑcorpꝰ.
ita quoq promeritis premiũ. ꝑcipit. primũ se

Expanded text:
a sermo aliter ad intelligentiam homini famulari non potuisset, nisi prius eum quem sensus humanus in percipiendo habuit, modum in dicendo tenuisset. Itaque quia id quod ab humo erat evidentius in homine videbatur; ab illo potius tamen propter consuetudinem loquendi, a veritate credendi recedere. Propterea quippe Scriptura sacra, ne verba hominum in veritate Dei errare nos faciant, personam ipsam proprie ipsum spiritum rationalem esse testatur. Quae persona licet propter id quod de humo sumptum est, homo dicatur: tamen verissime et quando illi sociata est; sola bene vel male operatur, et quando ab illo separata est, sola in poena vel gloria remuneratur. Et sicut in corpore posita quaedam sola cogitatione et voluntate facit sine corpore quaedam post voluntatem et secundum voluntatem in operatione per corpus, ita quoque pro meritis praem
Abbreviated transcription (Latin):
estimacut Odõis ad ministracio eccłastica. c̃stat
intͥb hoc: in ordinib insac& am̾tis. inỹcextis.u
ornis eccliastica ad ministracio intribus
constat. in or dinibꝰ. in sac̾mentis. inp̃ceptis.
Oraies consideramꝰ inꝑsonis prelatoꝵ. sac̾menta
inministĩo eoꝵ. p̃cepta in coniu̾satione ẽoꝵ. subree¬
toꝵ. Que singła ꝓpria considatiõe egent. De or¬
dinibꝰ hoc primũ actendendũ: qđ alii sunt scđm
gradũ duferentẽ. sicut ẽ. diaconꝰ ⁊ saccrdos. aliĩ
in eodẽ gradu scđm poccstatẽ. excellentẽ. sicut
diaconꝰ ⁊ archidiaconꝰ. unꝰ gradus ÷ insac̃mento
nontam̃ una poceitas. inministĩo. Diaconꝰ eñi
saẽdoti ministtat in sac̾̃to corꝑis tͥ archidiacnꝰ¬

Expanded text:
is administratio ecclesiastica constat in tribus, hoc est in ordinibus, in sacramentis, in praeceptis. Omnis ecclesiastica administratio in tribus constat: in ordinibus, in sacramentis, in praeceptis Ordines consideramus in personis praelatorum; sacramenta in ministerio eorum. Praecepta in comversatione subjectorum. Quae singula propria consideratione egent. De ordinibus hoc primum attendendum est, quod alii sunt secundum gradum differentem, sicut est diaconus et sacerdos; alii in eodem gradu secundum potestatem excellentem, sicut diaconus et archidiaconus. Unus gradus est in sacramento; non tamen una potestas in ministerio. Diaconus enim sacerdoti ministrat in sacramento corporis et san
Abbreviated transcription (Latin):
oblationibꝰ. ⁊ sacͥficioꝵ uictimis pascebatur.
eopłis ouas potestates. ⁊ inotrae dioersosonadꝰ.
⁊ ondines disnitatũ. ⁊ unam alia soꝑiorẽ. ili¬
ue quippe uite sunt. una terrena. alia ce¬
lestis. alcera corporea. altera spũał. Una qͥ
corpus uuit ex anima. alia qͥ anima uiuit ex dõ.
Utraq bonũ suũ habet. quo uegetatur nutit᷑.

Expanded text:
et oblationibus et sacrificiorum victimis pascebatur. et oblationibus et sacrificiorum victimis pascebatur. populis duas potestates, et in utraque diversos gradus et ordines dignitatum; et unam ie quippe vitae sunt: una terrena, altera coelestis; altera corporea, altera spiritualis. Una qua corpus vivit ex anima, altera qua anima vivit ex Deo. Utraque bonum suum habet quo veget
Abbreviated transcription (Latin):
quia terrena ⁊ terrene uite necessariatrac.¬
tant. pars corporis ap̃i sinistrasunt: clerici
u̾ero qm̃ ea q adspĩcalẽ uitã ꝓtinent aispensant.
Laicus interp̃tatur popłaris. Grete eñi laos.
latine dt̃ popłe. Unde ⁊ basileos rex dictus pu¬
tat᷑. quasi basis laos. id: sustentam̃tũ popłi.
Clericꝰ dr̃ agreco cleros: qđ latine int̾preta. t̃
sorte sonat. siue qđ ipse sorce electussit adeo
⁊ adseruiciũ dĩ. siue qđ ipse as̃ sors illisit. ⁊ qt
portionẽ aliã intertã habere ñ debeat. clericus nisi
dm̃. ⁊ ea que ad partũ dĩ spectant. cui statutũ ẽ.
decimis ⁊ oblationibus que dõ offerũtur sustentares
Laycis gͦ. ip̃ianis fideliłꝰ terrena posside concedit᷑.
clericio ũ spũalia tantũ. cõmittant᷑: quẽ aomodũ
olĩ inillo popło priore. cctere tribꝰ que tipũ lar.
cor preferebant. portiones inhereditate accepcr.
sola tribꝰ leui que clericos figurabat. decimis

Expanded text:
qua terrena et terrenae vitae necessaria tractant pars corporis Christi sinistra sunt: clerici vero quoniam ea quae ad spiritalem vitam pertinent dispensant, Laicus interpretatur popularis. Graece enim laos latine dicitur populus. Unde et basileos rex dicitur, et dictus putatur quasi basilaos, id est sustentamentum populi. Clericus dicitur a Graeco cleros quod interpretatum sonat sortem, sive quod ipse sorte electus sit a Deo, et ad servitium Dei, sive quod ipse Deus sors illius sit, et quod portionem aliam in terra habere non debeat clericus nisi Deum, et ea quae ad Dei partem spectant. Cui statutum est decimis et oblationibus quae Deo offeruntur, sustentari. Laicis Christianis fidelibus terrena possidere conceditur, clericis vero spiritualia tantum committuntur, quemadmodum olim in illo populo priore caecorum praeferebant; portiones in haereditate acceperunt. Sola tribus Levi quae ecclesiasticos figurabat, decimis
Abbreviated transcription (Latin):
iudicat. ⁊ ipse anemine uidicat᷑. Quod aũt spi¬
ritalis potestas quantũ ad diuinã institucionẽ
spectat. ⁊ prior sit tempore. ⁊ maior dignitate.
in illo antiqͦ ueteris instrumenti popło. mani¬
feste declarat᷑: ubi primũ adõ sacerdociũ institu¬
tũẽ: postea uͦ ꝑsacerdotiũ uibente dõ regalis

Expanded text:
, et ipse a nemine judicatur . Quod autem spiritualis potestas quantum ad divinam institutionem spectat et prior sit tempore; et major dignitate; in illo antiquo Veteris Instrumenti populo manifeste declaratur, ubi primum a Deo sacerdotium institutum est; postea vero per sacerdotium jubente
Abbreviated transcription (Latin):
uere desuit. homo esse desinit. S quid: qđ ui
uete desinit. nͥ quod morit᷑.: Quio aũt morit᷑.
nisi solũ corpꝰ. quod ab anima deserit᷑.: Anima.
eñs non moritur: nec uiuere desinit. etiã quando
uiuificare desinit. Ci solũ corpꝰ moritur. S
homo inquis. ipse. nisi persona morit᷑. Quio ÷
persona: Nonnę. indiuiduũ racionalis substan¬
cie ⁊ Sigͦ indiueduũ tationał substantie ꝑsona

Expanded text:
vere desinit homo esse desinit. Sed quid est quod vere desinit homo esse desinit. Sed quid est quod vivere desinit, nisi quod moritur? Quid autem moritur, nisi solum corpus quod ab anima deseritur? Anima enim non moritur, nec vivere desinit, etiam quando vivificare desinit. Ergo solum corpus moritur. Sed homo, inquis, id est ipsa persona moritur. Quid est persona? Nonne individuum rationalis substantiae? Si ergo individuum rationalis substantiae
Abbreviated transcription (Latin):
inhomine. ⁊ de humo sũptũẽ. ipsũẽ corpꝰ. Homoẽ
psona. Uerũ: quia io qđ ab humo sũptũ est atume
inctũ est: inꝑsona. Noc totũ usus dicendi habit.
⁊ scđm eũ modũ quo uere dr̃ sine inconueni¬
entia ⁊ ꝓuericate recipi pot̾. Iterũ dicamꝰ. homoẽ.
anima. Nonhoc usus loquendi recipit. qͥforma¬
tusẽ: scđm modũ sentiendi. Solũ eñĩ corpꝰ in
homine uidet᷑ ⁊ insolo corpore homo uidet᷑: ⁊ ic¬
circo acorpore homini nom sumit᷑. qm̾ propter
corpus homo uo̾cat᷑. Iter̃ qr ineo qđ uidet᷑. aliud
esse ꝑcipit᷑. quod nonuidetur duo in homine
esse dep̃hendunt᷑. id÷ corpꝰ ⁊ anima: que qm̃
simul iuncta i unita inueniunt᷑. eiꝰ dẽ unions
in homine corpꝰ ⁊ anima partes nominatur. Ecce
gͥ concedamꝰ. quod usus loquendi affert. Nomo:
n est anima. Nũquio similit̾ concedemꝰ. homo mor¬
tiuis non÷ hom̃o: Homo eñi uiuens: homo: Si
aut̃ homo mortuus ñ÷ homo: gͦ hõ quando ui¬

Expanded text:
 corpus. Homo est persona. Verum est, quia id quod ab humo sumptum est animae junctum est in persona. Hoc totum usus dicendi habet, et secundum eum modum quo vere dicitur, sine inconvenientia pro veritate recipi potest. Iterum dicamus homo est animal. Non hoc usus loquendi recipit, qui formatus est secundum modum sentiendi. Solum enim corpus in homine videtur, et in solo corpore homo videtur; et idcirco a corpore homini nomen sumitur quoniam propter corpus homo vocatur. Iterum quia in eo quod videtur aliud esse percipitur quod non videtur; duo in homine esse deprehenduntur, id est corpus et anima, quae quoniam simul juncta et unita inveniuntur; ejusdem unionis in homine corpus et anima partes nominantur; ecce igitur concedamus quod usus loquendi affert. Homo enimal, et homo non est anima. Nunquid similiter concedemus homo mortuus non est homo: homo enim vivens est homo. Si autem homo mortuus non est homo, ergo homo quando vi
Abbreviated transcription (Latin):
nuensitas aut hec. duos ordines conpla¬
titur. larcos ⁊ dericos. quasi duo lacera
corpors uniꝰ. Quasi eñs ao sinistrã sunt larci :¬
qui uite presentis necessitati inseruiunt. Non
ita dico adsinistrã quẽ admodũ illi aosinistrã
statuentun quibus dicetur. ite maledieti in
ignẽ eternũ. Absit ame. ut bonos laytos ibi sta¬
tuere presumã. Nã quiboni erunt siue larci
siue clerici ibi non crunt: ⁊ quimali erunt siue
larei siue clerici. ibi erunt. flong̾ adillã sinistrã

Expanded text:
iversitas haec duos ordines complectitur, laicos et clericos, quasi duo latera corporis unius. Quasi enim ad sinistram sunt laici qui vitae praesentis necessitate serviunt. Non ita dico ad sinistram quemadmodum illi ad sinistram statuentur, quibus dicetur: « Ite, maledicti, in ignem aeternum . » Absit a me ut bonos laicos ibi statuere praesumam! Nam qui boni erunt, sive laici sive clerici, ibi non erunt, et qui mali erunt, sive laici sive clerici, ibi erunt. Non ergo ad illam sinistram
Abbreviated transcription (Latin):
uadunt. ñ aofigutã uadunt. s aduericatẽ uadunꝰ.
i figurã euadunt. Quio tancoꝑe homines sc̃i. mo¬
ri desiderauerunt. si post mortẽ nichil futĩ fuer̃.:
Mori. ⁊ cũ xp̃oeẽ. Immo mori ⁊ nichił ẽe̾. Hoc isti
dicunt. quia nichil eris post mortẽ. Sustis credis:
mortẽ ñ optas. nͥ forte.si non cist desideras. Sibon
homines post mortẽ nichil futurisunt: quomodo
demiquis ⁊ prauis hominibꝰ uere dictũc̃. cẽ nicb̾
cupiunt. nec cam̃ esse queunt: Desinant gͦ niine
⁊ boni sꝑare. ⁊ mali cune. quia n̾erunt aliqͥs cũ
hinc exeruit. ut uł mala uł bona sentire possint.
uł cruciabunt᷑ ꝓ ca̾spa. Idõ gͦ inquunt sperent

Expanded text:
adunt, non ad figuram vadunt, sed ad veritatem vadunt, et figuram evadunt. Quid tantopere homines sancti mori desideraverunt, si post mortem nihil futuri fuerunt?Mori et cum Christo esse. Imo mori et nihil esse. Hoc isti dicunt, quia nihil eris post mortem. Si istis credis, mortem non optas, nisi forte si non esse desideras. Si boni homines post mortem nihil futuri sunt, quomodo de iniquis et pravis hominibus vere dictum est, esse nihil cupiunt, nec tamen esse queunt? Desinant ergo nunc et boni sperare et mali timere, quia non erunt aliquid cum hinc exierint, ut vel mala vel bona sentire possint. vel cruciabuntur pro culpa. Ideo ergo, inquiunt, sperent
Abbreviated transcription (Latin):
iicus: te xp̃iano religiosior fint. qui ueticatẽ
mentando occuriati quia om̃is hebioĩ corpus.
Om̃is homõẽ. animal ⁊ om̃e animalẽ corpꝰ. Igit
oñis homor corpꝰ Aullã congtadictiorẽ hicc̃t
pls. Auctoritas eñ hoc dicit. Producis aucto¬
rs echnicos. ut ꝓbes quia omĩs homoẽ corpus.
iechnicis auctnbus chedere nonius. quia om̃is
homoẽ anima. fortasĩ. quia magis cibi placit.
hoc esse hominẽ ꝙ̃ illud: quia hoc tibi magał
placet q̃ illuo. S ego inquis. de trto loquor.
Dic gͦ. Hoc totũ quare magis ddicis ẽẽ corpꝰꝗͣ animã.
cũ ex anima simul ⁊ corpore constet: Si propter
partẽ tinã que corpusẽ. totũ ipsũ corpꝰ dicit᷑. ĩme
mulco magis dicendũẽ. anima ꝓpt̾ partẽ alt̾a̾m

Expanded text:
istiano religiosior fuit, qui veritatem  ante argumentando occurristi, quia omnis homo est corpus. Omnis homo est animal, et omne animal est corpus. Igitur omnis homo est corpus. Nullam contradictionem hic esse putas. Auctoritas enim hoc dicit: Producis auctores ethnicos, ut probes quod omnis homo est corpus, et ethnicis auctoritatibus credere non vis, quod omnis homo est anima. Fortassis quia magis placet tibi hoc esse hominem, quam illud; quia hoc tibi magis placet quam illud. Sed ego, inquis, de toto loquor, Dic ergo hoc totum quare magis dicis esse corpus quam animam, cum ex anima simul et corpore constet? Si propter partem unam quia corpus est totum, ipsum corpus dicitur; nonne multo magis dicendum est anima prop
Abbreviated transcription (Latin):
monstraret affectũ: seruauit usticiã. ut con¬
ferret remediũ. Uerbũ quippe qđ cũ patre dõ
unũ erat. ꝑ ieffabile̾ unitatẽ cũ homine
assũpto unũ factũ: ꝑ aomnitabilẽ unionẽ. Uni¬
tas innatura: unio inꝑsona. Cũ pare dõ unũ
innatura ñ inꝑsona. cũ homine assũpto unũ
inpersona. non innatura. Quio mag̾ unũ q̃ uni¬
tas : Qd̃ unitate unũe: sũme unũ est. Uerbũ
⁊pat᷑ unitate unũ erant: quia natura unu̾ erait
Et uoluit ipsũ uerbũ nobiscũ unũ fieri: ut nos
inse ⁊pse unũ faceret: etiã cũ ille c̃q ipsũ unłi
trar. Asũpsit gͥ ex nobis nrãm nacurã. ut eãs

Expanded text:
monstraret affectum; servavit justitiam, ut conmonstraret affectum; servavit justitiam, ut conferret remedium. Verbum quippe quod cum Patre Deo unum erat per ineffabilem unitatem, cum homine assumpto unum factum est per admirabilem unionem. Unitas in natura, unio in persona. Cum Patre Deo unum in natura, non in persona, cum homine assumpto unum in persona, non in natura. Quid magis unum quam unitas? Quod unitate unum est summe unum est. Verbum et Pater unitate unum erant; quia natura unum erant; et voluit ipsum Verbum nobiscum unum fieri, ut nos in se et per se unum faceret, et cum illo cum quo ipsum unum erat. Assumpsit ergo ex nobis nostram naturam, ut e
Abbreviated transcription (Latin):
non÷ uniꝰ. deus aũt unus: Duo eñ erant ds̃
⁊ homo: diuersi ⁊ auersi. Deus erat iustus. homo
erat iniustus. Inhoc nota auersos. Nõ erat miser.
deus beatus. Inhoc nota diuersos. Sic gͥ homo ⁊
auersus dõ erat ꝑĩiusticiã. ⁊ diu̾sus adõꝑ miseriã.
Propt̃ hoc necesse habuit homo. primũ quidẽ
iustificari aculpa. ut reconcili aret᷑. postea uͦ
uberari amiseria. ut reformaret᷑. In hoc gͦ
mediatore eguit homo dõ ut reconciliaret᷑
illi. ⁊ reduceret᷑ ad illũ. S causa dissidentiũ
agendã. conuenient̃ suscipere non posset: qͥ
non aliqua societatis ac pacis: amiticia. utrin¬
que familiaris atq propinoꝰ existeret. Niopter
hoc gͦ filius dĩ factusẽ homo: ut int̃ hominẽ
i dm̃ reconciliacionis ⁊ pacis mediator ẽẽ posset.
Suscepit humanitatẽ ꝑꝗͣ hominibus appropin-¬
quaret: retinuit diuinitatẽ. pꝗͣ adõ non c̃ re¬
celeret. factus homo sustinuit penã. ut de¬

Expanded text:
non est, Deus autem unus est . Duo enim erant, Deus, et homo, diversi, et adversi. Deus erat justus, homo erat injustus: in hoc nota adversos. Homo erat miser, Deus bonus: in hoc nota diversos. Sic igitur homo et adversus Deo erat per injustitiam, et diversus a Deo per miseriam, propter hoc necesse habuit homo primum quidem justificari a culpa, ut reconciliaretur; postea vero liberari a miseria, ut reformaretur. In hoc ergo mediatore eguit homo ad Deum, ut reconciliaretur illi, et reduceretur ad illum. Sed causam dissidentium agendam convenienter suscipere non posset, qui non aliqua societatis ac pacis amicitia utrinque familiaris, atque propinquus existeret. Propter hoc ergo Filius Dei factus est homo; ut inter hominem et Deum reconciliationis et pacis mediator esse posset. Suscepit humanitatem per quam hominibus appropinquaret. Retinuit divinitatem per quam a Deo non recederet. Factus homo, sustinuit poenam, ut de
Abbreviated transcription (Latin):
mus uerbu ẽ ꝑsona. Et qi rutsũ int̾ hominẽ as¬
sũptũ ⁊ uerbũ. maior ⁊ excellencior quã int̾ ani¬
mã ⁊ corpꝰ unio fuit: nichilominꝰ recte ꝑse dicimꝰ
homor ꝑsona. Nomo quippe id: corpus ⁊ anima
suimuł uincta persona ee̾ habet. ñ cam̃ alia qͣ u̾bui:
quia una ꝑsona: homo ⁊ uerbũ. Unio quippe
unũfacit. Caro namq ⁊ anima similit̃ uincta.
ꝑ sona suusent: siuna cũ uerbo persona ñ fuissent:
recte dicimꝰ quia homo ẽ persona: ⁊ similiter
recte aicimus quia iuerbũ i homo nonduesunt
s una persona. Item recte dicimus quia uerbũ
crquo homo factũ eg nũ quã peistra bõ et̃ aeaĩt.
ꝑ mansit: nec ꝑsona ẽẽ desiit. quia uerbũ fuit.
nec homo e̾e̾ desiit. quia diuinitas eius ab huma¬
nitate sua non recessit. Sola anima acarne ad
tempus duuisaẽ: s diuinitas nec ab aniia nec
propt̾ mortuã carnẽ : ⁊ uere uiuus ꝑmansit. pꝑ
inmortalẽ aiuinitatẽ: ⁊ uerus ac̃ simul ⁊ uerus

Expanded text:
sona; et quia rursum inter hominem assumptum et verbum major et excellentior quam inter animam et corpus unio fuit, nihilominus recte per se dicimus, homo est persona. Homo quippe, id est corpus et anima simul injuncta, persona esse habet, non tamen alia quam verbum, quia una persona homo et verbum. Unio quippe unum facit. Caro namque et anima simul juncta persona fuissent, si una cum verbo persona non fuissent. recte dicimus quod homo est persona; et similiter recte dicimus, quod verbum et homo non sunt duae, sed una persona. Iterum recte dicimus quod verbum ex quo homo factum est, nunquam postea homo esse desiit; permansit: nec persona esse desiit, quia verbum fuit; nec homo esse desiit, quia divinitas ejus ab humanitate sua non recessit. Sola anima a carne ad tempus divisa est, sed divinitas nec ab anima nec propter mortuam carnem, et vere vivus permansit propter immortalem divinitatem; et verus Deus simul et verus
Abbreviated transcription (Latin):
minẽᷤ quoq illũ qui indõsit ubiq diffusũ
ex hoc nimirũ incelligi uolens. etiã inparadiso
isse potusse. qui ubiq sit. Nol itaq dudicae.
ibi nẽ eide hominẽ ap̃m ibm. unde uenturus
onẽ: qm̃ resurrent amortuis. ascendit ince¬
iũ. sedet addextirã patris. Nec aliunae ꝗͣ
inde uenturus: ad uiuos mortuosq iudican¬
dos. ⁊ sio uenturus: illa angelica uoce testãt.

Expanded text:
minem quoque illum qui in Deo sit ubique diffusum, ex hoc nimirum intelligi volens etiam in paradiso esse potuisse qui ubique sit. Noli itaque dubitare ibi nunc esse hominem Jesum Christum unde venturus onem, quoniam resurrexit a mortuis, ascendit in caelum, sedet ad dexteram patris nec aliunde quam inde uenturus est ad uiuos mortuosque iudicandos et sic uenturus est illa angelica uoce testante,
Abbreviated transcription (Latin):
sa eadẽ ꝑsona que priꝰ fuit: qm̃ corpꝰ asotietate
sp̃e deciaens. eidc̃ spu psonã et̾ non collit: sicut
prĩ quando iungebat᷑ ipsi. ut psona eẽt ñ dedit.
Nemanet itaq separata apima acarne. eadẽ psona
sp̃s rationał: quelicet foichisis. scłm usũ loquendi
homo iã dici nompossit. qm̃ io qđ deterra sũptũ erat.
iã sibi unicũ ñ habet. nͥ tam̃ idõ munsꝰ ꝑsona ẽ. ⁊ eadẽ¬
persona que priꝰ fuit. quando ⁊ illuo sibi unitũ
habuit. ⁊ ip ipsa unioitẽ una cũ illo ꝑsona fuit.
Sicut gͦ corpꝰ rational spu iunctũ. ñ dat illi ut
sit ꝑsona s unctũ illi accipit ab illo ut ipsũ sit una
una psona cũ illo: sic humanitas iuncta uerbo.
ñ quidẽ illi de dit ut eẽt ꝑsona: s unita illi accep̃
ab illo ut una eẽt ꝑsona cuillo. Considerandũ uͦ est.
qđ eũ uerbũ i homo unasit ꝑsona inxp̃o: recte cam̃
ꝑse dicimꝰ uerbuẽ ꝑsona. ⁊ iterũ recte ꝑse dicimꝰ.

Expanded text:
sa eadem persona quae prius fuit, quoniam corpus a societate spiritus decedens, eidem spiritui personam esse non tollit, sicut prius quando jungebatur ipsi ut persona esset non dedit. Remanet itaque separata anima a carne, eadem persona spiritus rationalis, quae licet fortassis secundum usum loquendi homo jam dici non possit; quia id quod de terra sumptum erat, jam sibi unitum non habet, non tamen ideo minus persona quae prius fuit, quando et illud sibi unitum habuit; et propter ipsam unionem una cum illo persona fuit. Sicut ergo corpus rationali spiritui junctum, non dat illi ut sit persona, sed junctum illi accipit ab illo ut ipsum sit una persona cum illo; sic humanitas juncta verbo non quidem illi dedit ut esset persona, sed unita illi accepit ab illo ut una esset persona cum illo. Considerandum vero est quod cum verbum et homo una sit persona in Christo; recte tamen per se dicimus verbum est persona; et iterum recte per se dicimus,
Abbreviated transcription (Latin):
spu̾ale̾̃ q̃ spũalia sunt bona om̃ia. Ut adit inucꝰꝙ
uita iusticia seruet᷑. ⁊ ucilitas ꝓueniat: prinũ
utrinq distributi sunt. qui utriꝰq bona scãm.
necessitatẽ uł rationẽ. studio aclabore ac qͥrant.
de inde alii qui ea potestats officũ cõmissi sedm
equitatẽ dispensent. ut nemo frẽm suũ innego¬
cio suꝑ grediat᷑ s iusticia inuolata conseruet.
Propterea in utroq popło scđm utranq uicam
distributo: potestates sunt. constitute. Inlareis
quippe ao quoꝵ studiũ ⁊ ꝓuidentiã ea q̃ cartnie
uite necesaria sunt. ꝑtineat. potenasẽ terrenat
indericis aũt ad quoꝵ officiũ spectant ea que
potestas secularis dr̃ ista spũalis nominatur.
Incutaq pocetate diusisunt gradꝰ ⁊ ei adins
potestatũ. sub uno tͥmen utrinq capite distributi:
i quasi ab uno principio deducti. ⁊ ad unũ relati.
Terrena potestas caput habet regerti spuał potes¬
tas caput habet sũmũ poncificẽ. Ad pocestatẽ

Expanded text:
nt bona omnia. Ut autem in utraque vita justitia servetur, et utilitas proveniat; primum utrinque distributi sunt, qui utriusque bona secundum necessitatem vel rationem studio ac labore acquirant. Deinde alii qui ea potestate officii commissi secundum aequitatem dispensent, ut nemo fratrem suum in negotio supergrediatur; sed justitia inviolata conservetur. Propterea in utroque populo secundum utramque vitam distributo; potestates sunt constitutae. In laicis quippe ad quorum studium et providentiam ea quae terrenae vitae necessaria sunt, pertinent, potestas est terrena. In clericis autem ad quorum officium spectant ea quae potestas saecularis dicitur, ista spiritualis nominatur. In utraque potestate diversi sunt gradus, et ordines potestatum; sub uuo tamen utrinque capite distributi, et quasi ab uno principio deducti, et ad unum relati. Terrena potestas caput habet regem. Spiritualis potestas habet summum pontificem. Ad potestatem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcipit. qđ unũ c̃. quia nonẽ inco aliuo ⁊ aliuo.
hic uero sensus simul p̾cipit. qđ unitũ ẽ quia ñ i
inco alibi ⁊ alibi. Tam̃ que unita sunt plura. ñ
uere unũsunt. quamquis simul conueniant.
⁊̃ quodã mͦ approp̾inquent. adunitatẽ: nec cam̃
ĩta uere. aut ita proprie. Quid eñi ꝓpriꝰ eẽ potest.
quã unitas sibi.: Quande gͦ unũ dicunt᷑ plura
ꝓpterea quia unitasunt: non ꝓprie dicuntur.
quia ñ uere sunt io qd dicunt᷑. s scdm quẽ dã
modũ cantũ similia. Uerũ cam̃ sciendũc. qđ alit̾
uniuntur ea que adunionẽ faciendã pariter
conueniunt. ut ereo qd simul esse incipiunt.
unũ quodã mͦ esse incipiant: alit̃ uero illa ubi
ante unionẽ unitas p̃cessit. ⁊ qđ aoditũẽ dereliqͦ
ad ipsã unitatẽ ꝑunionẽ accessit. Aliud quippeẽ.
aliqua simul ꝑunione ad unitatẽ conponi: atai
aliuo aliqua ꝑunionẽ unitati apponii. Quando
eñi aliqua ꝑ unionẽ adunitatẽ conponuntut.

Expanded text:
imul quod unum est, quia non in eo aliud et aliud; hic vero sensus simul percipit quod unitum est, quia non est in eo alibi et alibi. Tamen quae unita sunt plura, non vere unum sunt, quamvis simul conveniant, et quodammodo appropinquent ad unitatem, nec tamen ita vere aut ita proprie. Quid enim proprius esse potest quam unitas sibi? Quando ergo unum dicuntur plura propterea quia unita sunt, non proprie dicuntur, quia non vere sunt id quod dicuntur, sed secundum quemdam modum tantum similia. Verumtamen sciendum est quod aliter uniuntur ea quae ad unionem faciendam pariter conveniunt, ut ex eo quod simul esse incipiunt unum quodammodo esse incipiant; aliter vero illa ubi ante unionem unitas praecessit; et quod additum est de reliquo ad ipsam unitatem per unionem accessit. Aliud quippe est aliqua simul per unionem ad unitatem componi, atque aliud aliqua per unionem unitati apponi. Quando enim aliqua per unionem ad unitatem componuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
refugiũ factuses nobis. Ipaulo post. si si factũ eẽt
frequent̾ adaliqͥs ñ adnaturã. refert᷑. etiã ereatũ.
ad causã refertur. Unde intelliginꝰ illuo qđ de
incarnationẽ dñi scriptũ: dñs ereauit me prin¬
cipiũ uarũ suarũ. in oꝑa sua. id significare quod
adreme liꝰa oꝑa patris. dñs iħs exuirgine sit ere.¬
atus. Ioem in eodẽ. Paulus inquid ꝓhibet. me¬

Expanded text:
paulo post: Ergo si factum esse frequenter ad aliquid, non ad naturam refertur, etiam creatum ad causam refertur. Unde intelligimus illud quod de incarnatione Domini scriptum est: Dominus creavit me principium viarum suarum, in opera sua ; id significare quod ad redimenda opera patris: Dominus Jesus ex virgine sit creatus. Idem in eodem: Paulus, inqui
Abbreviated transcription (Latin):
sapiens. aut ustꝰ abhis que solũ inparte sunc.
nomina ad totũ sumuntur: quia non corpus ho.¬
minis s sla amima rationał. ⁊ sapiens. ⁊ iusta.
inũcuit. Itãq nom̃ hom̃is. aliquando a corpore

Expanded text:
sapiens, aut justus ab iis quae solum in parte sunt sapiens, aut justus ab iis quae solum in parte sunt nomina ad totum sumuntur, quia non corpus hominis, sed sola anima rationalis, et sapiens, et justa invenitur. Itaque nomen hominis aliquando a corpo
Abbreviated transcription (Latin):
persona cũ animaẽ s cam̃ persena esse anima
tiss h abet. inquantũẽ rationalis sp̃s. ⁊ cipus aͦ
Quĩa uero sensus hominis inhomine uiuente corpꝰ
i animã simul ꝑcipĩt: non animã ꝑse. aut corpus
ꝑse. s anĩmã simul ⁊ corpꝰ ꝑsonã dice humanus
sermo consueuit. hec aut ꝑsona. q̃ in anima qͥdẽ
ꝓprie unaẽ. ꝑunitate̾. int̾ corpꝰ uero ⁊ animnã una
dus appellat᷑. Quor quedã aparte sũpcasunt:
quedã uero abhis q̃ constaat iparte. Nã qd dr̃.¬
ꝑsona rationalis homo dicit̃. uł animal. ł corpus.
aparte sola uocabula sũptasunt: quia inhomino
solñ corpus hominis corpusẽt. ⁊ abhumo sũptũ ce.
⁊ ex conunctione anime sensificatũ eẽ. inuenit᷑ :
tasunt. Quando aut̃ albus dr̃ eẽ homo. aut
niger aut magnꝰ. aut paruus. uocabula sum̃a¬
tur abhis que inparte constant. quia insolo
pore hominis ⁊ non inanima. eius modi ꝓpͥetates
innenuint᷑. Quando aũt rationał dt̃. homo. aut

Expanded text:
a cum anima est, sed tamen personam esse anima ex se habet, in quantum est rationalis spiritus. Corpus vero i spiritui. Quia vero sensus hominis in homine vivente corpus et animam simul percipit; non animam per se aut corpus per se, sed animam simul et corpus personam dicere humanus sermo consuevit. Haec autem persona quae in animam quidem proprie una est per unitatem; inter corpus vero et animam, una ellatur. Quorum quaedam a parte sumpta sunt, quaedam vero ab iis quae constant in parte. Nam quod persona rationalis homo dicitur, vel anima vel corpus a parte sola vocabula sumpta sunt; quia in homine solum corpus hominis esse corpus et ab humo sumptum esse, et ex conjunctione animae sensificatum esse invenitur. ta sunt. Quando autem albus dicitur esse homo, aut niger, aut magnus, aut parvus; vocabula sumuntur ab iis quae in parte constant, quia in solo corpore hominis et non in anima ejusmodi proprietates inveniuntur. Quando autem rationalis dicitur homo, aut
Abbreviated transcription (Latin):
amdulant. ⁊ nensibi cam̃ solũ mͦ ambulant.
s toti corpou. Ec adhunc modũ. unũ quoeq
qͥuos habet silũ inse. non habet solũ m ꝓpt̃ st:
quatinꝰ sedm dsptasationẽ optim la gtars
⁊ distributoris sapientisimi. singłasint om̃iũ.
meruit: sciat non ꝗose solũ ꝑtiñẽ qđ habet.
etiã si solus habet. Nac itaq similitudine eccłia

Expanded text:
sibi tamen solummodo ambulant, sed toti corpori. Et ad hunc modum unumquodque quod habet solum in se non habet solummodo propter se quatenus secundum dispositionem optimi largitoris, et distributoris sapientissimi, singula sint omnium, meruit sciat non ad se solum pertinere quod habet, etiam si solus habet. Hac itaque similitudine Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
itaq nom̃ signat menbra xp̃i. participantia sp̃m
oleo leticie. qdđ precunctis participibꝰ suis sedm
plenitudinẽ accepit. ⁊ cunctis participibꝰ suis
quasi caput menbris scđm participationẽ trans¬
fudit. sicut unguentũ incapite qđ descendit
acapite in barbã. ⁊ deinde usq in helã h̃ in
ntremitatẽ uestim̃ti defluit. ut ad citũ eflue¬

Expanded text:
itaque nomen signat membra Christi participantia spiritui oleo laetitiae, quod prae caeteris participibus suis secundum plenitudinem accepit, et cunctis participibus suis quasi caput membris secundum participationem transfudit . Sicut unguentum in capite quod descendit a capite in barbam, et deinde usque in oram , hoc est extremitatem vestim
Abbreviated transcription (Latin):
sic÷ dĩ ubiq diffusus. ut nonsit qualits mutai.
s substantia creatrix mundi. sine labore regens
i sine honcre cantiniens. mundũ. non cam̃ ꝑspa¬
cia locoꝵ. quasi mole difusa: ita ut indimidio
mundi corpore sit dimidius. ⁊ in alio dimidio
dimidiꝰ. atq Ita ꝑtotũ totus. s incelo solo totus.
unsola cerra totus. ⁊ incelo ⁊u interra totus. ⁊
nullo concẽptus loco. s inse ipso ubiq tetus. Iẜ
pat̃. ita filus. ita sp̃c sc̃s. ita trinitas unꝰ as̃. Uer̃
illudẽ. multo mirabiliꝰ. qđ cũ lcus ubiq si: cote
non tam̃ ii omibꝰ habitat. Noncñi om̃ib diei pot̾
qđ ait apłs. uł qđ iamditi. uł etiã illuo. nesci¬
tis quia templũ dĩ estis. ⁊ sp̃s d habitat. inuob̾.
tatis ignorat penitus. quod in aliqͦ possit pat̃ auc

Expanded text:
ique per cuncta diffusus, ut non sit qualitas mundi, sed substantia creatrix mundi, sine labore regens et sine onere continens mundum. Non tamen per spatia locorum quasi mole diffusa, ita ut in dimidio mundi corpore sit dimidius, et in alio dimidio dimidius atque ita per totum totus et in coelo solo totus, et in sola terra totus, et in coelo et in terra totus; et nullo loco contentus, sed in seipso ubique totus. Ita Pater, ita Filius, ita Spiritus sanctus, ita Trinitas unus Deus. Verum illud est multo mirabilius quod cum Deus ubique sit totus, non tamen in omnibus habitat. uod jam dixi, vel etiam illud. Nescitis quia templum Dei estis, et Spiritus Dei habitat in vobis? tatis ignorat penitus quod in aliquo habitare possit
Abbreviated transcription (Latin):
ħee gͥ ano in homine ad inicio fuerunt. S: ut
cogniscẽt homo morbũ suũ. dimistisẽ cotꝰ sibi.
ne forte gãm suꝑfinã tudicaret. si priꝰ infirmi¬
tatis sus defectũ non agnoseẽt. Positũ⁊ gͦ tempꝰ
naturalis ligio. ut nata pse dp̃art᷑: ñ qđ pse qͥcq̃¬

Expanded text:
 duo in homine ab initio fuerunt; sed ut cognosceret homo morbum suum, dimissus est totus sibi: ne forte gratiam superfluam judicaret; si prius infirmitatis suae defectum non agnosceret. Positum est ergo tempus naturalis legis ut natura per
Abbreviated transcription (Latin):
Hocgͥ cocũ hominẽ eise putant. ⁊ ipsũ hominẽ qui
hoc totũẽ. rationalẽ ese ea rationalitate q̃ in ipso
tocoẽ. diu̾sa aratione siue arationalitate partis
i anime. sicut ipsũ tocũ diuisũsẽ. aparte. Prost¬
tremo om̃ia que incotesunt diuersa cise om̃ino
abhis que inpartibus constant: sicut ipsũ cotũ
apartib duss̃ẽ. Itaq sicut rationalitas hom̃is
aliac̃. quã rationalitas anime. qͥa una totie̾. ⁊ in

Expanded text:
se putant, et ipsum hominem qui hoc totum est rationalem esse, rationalitate quae in ipso toto est, diversa a ratione, sive a rationalitate partis, id est animae, sicut ipsum totum diversum est a parte. Postremo omnia quae in toto sunt diversa esse omnino ab his quae in partibus constant, sicut ipsum totum partibus diversum est. Itaque sicut rationalitas hominis alia est quam rationalitas animae; quia una totius est, et in
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ ꝑ sone aue ñst̾. s una ꝑsona. caro ⁊ anima
hic añt quidã tam multiplicit delirasse in ueni.¬
untur. solis uerbis ad hetentes: ueñ facile uetboꝵ
in uolucra uidicari potusint. Iuisi infine error
se manifestus ostenaeret. Dicitit hominẽ totũ.
qͥuoddã cise conpositũ cxanima ⁊ corpore. aliuo
omnino ⁊ diuersũ ab anima. ⁊ corpois: ita uthoc

Expanded text:
uae non sunt, sed una persona caro et anima. Hic autem quidam tam multipliciter delirasse inveniuntur, solis verbis adhaerentes, ut non facile verborum involucra judicari potuissent, nisi in fine error se manifestus ostenderet. Dicunt hominem totum quoddam esse compositum ex anima et corpore, aliud omnino et diversum a
Abbreviated transcription (Latin):
do sed̃m ipsũ hominẽ dr̃ aliquando seã m ipsũ qđ
ubi mulciplicitas inueti aliuo totũ ⁊ aliuo pars
ese ostendit᷑. Totũ ꝑsonac: pars inꝑsona. Cotuest
anima ⁊ caro: pars anima sola. aut sola caro. dic̃
anc scriptura. Sicut anima rationał ⁊ caro unꝰẽ.

Expanded text:
do secundum ipsum hominem dicitur, aliquando secundum ipsum quod ubi multiplicitas invenitur; aliud totum, et aliud pars esse ostenditur. Totum persona est, pars in persona. Totum est anima et caro; pars anima sola, aut sola caro. Dicit autem Scriptura: « Sicut anima rationalis et caro unus
Abbreviated transcription (Latin):
rationał substantie. E ece dicamꝰ. sc d̾mnos: quia
ꝑsona ẽ hoc. ene diffinitũ ẽ. scđm nos: qͥdsit ꝑsona.
Seamnos: ita dicamꝰ. Nlam qđ supranosẽ dici õino
non potest. Indicibile ẽ: quia inconprehensibile ẽ.
Scđmnos gͦ dicamꝰ ꝑ sonaẽ ⁊ indiuiduũ rationał
substancit. Que c̃. racionalis substantia. nisi sp̃s
rationał: Hec ẽ. eñi ꝓprie rationalis substantia.
spũalis substancia que sola rationis caporẽ: quia
mea sola ratio cẽ potist. Nlamsi homo racionalia
quia ipsa inse rationẽ uł rationalitatẽ idc̃. rationiᷤ
capacitatẽ habet. Sic itaq rationalis sabstantia
ꝓprie ⁊ scd̾m se noni nisi sp̃o rationalis. qͥ indiui¬

Expanded text:
bstantiae. Ecce dicamus secundum nos quod persona hoc est. Bene diffinitum est secundum nos quid sit persona. Secundum nos ita dicamus. Nam quod supra nos est, dici omnino non potest. Indicibile est, quia incomprehensibile est. Secundum nos ergo dicamus: Persona est individuum rationalis substantiae. Quae est rationalis substantia nisi spiritus rationalis? Haec est enim proprie rationalis substantia, spiritualis substantia quae sola rationis capax est; quia in ea sola ratio esse potest. Nam si homo rationalis quia ipsa in se rationem vel rationalitatem, id est rationis capacitatem habet. Sic itaque rationalis substantia proprie et secundum se non est, nisi spiritus rationalis? qui indivi
Abbreviated transcription (Latin):
tafia ⁊ ⁊ desideriũ. ⁊ gaudiũ. ⁊ dolorem. ⁊ timo¬
rẽ. pasa enis ꝓcarne sua: que omĩa ad tẽpꝰ ratio¬
nabilit̾ Tmissa sunt potestate facientis. ⁊ uolun¬
tate patia tis. Et cũ timuit penã carnis sue ⁊do¬
lores refuig scd̾m affectũ nature fecit. qͦ nemo
carnẽ suã. odd habet: cuiꝰ malũ aliqͣndo ex tatione
sustinẽ potest. aͥ are aũt nũꝙͣ potest. Sic itaq inxͦ

Expanded text:
erium et gaudium, et dolorem et timorem passionis, pro carne sua; quae omnia ad tempus rationabiliter admissa sunt, potestate facientis et voluntate patientis. Et cum timuit poenam suae carnis et dolores refugit, secundum affectum naturae fecit, quo nemo carnem suam odio habuit, cujus malum aliquando ex ratione sus
Abbreviated transcription (Latin):
ioẽ solã carnẽ: quia sola caro ⁊ mortał fuit. qͣndo
corruptionẽ passibilitatis portauit. ⁊ sola mortua
fuit quando incruce sine anima uita sua pependit.
isola sepulta fuit. quando anima cũ ipsa insepulcͦ
iorcua iacente ñ fuit. Ec tam̃ xͨ hoc totũ qđ sola
saro fecit. ueracit᷑ uipse fecit: qͥ ꝑdiuinitatẽ suã¬

Expanded text:
 solam carnem; quia sola caro et mortalis fuit, quando corruptionem passibilitatis portavit; et sola mortua fuit, quando in cruce anima sine vita sua pependit. Et sola sepulta fuit, quando anima cum ipsa in sepulcro mortua jacente non fuit. Et tamen Christus hoc totum quod sola caro fecit, veraciter et ipse fecit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ret᷑: caro utiq parit̾ cũ anima illuc descendissẽ
affirmaret᷑. Itaq pars homunis tantũ insepulc̃
iacuit. ⁊ ñ totus homo: ⁊ dũ xp̃s insepulcri iacu¬
isse dt̃. ꝓp̃t solã carnẽ q̃ ibi iacuit. uerũ eẽ ^hat᷑.

Expanded text:
retur, caro utique pariter cum anima illuc descendisse retur, caro utique pariter cum anima illuc descendisse affirmaretur. Itaque pars hominis tantum in sepulcro jacuit, et non totus homo; et dum Christus in sepulcro jacui
Abbreviated transcription (Latin):
ucrdũ fuit Udi gͦ totũ fuit. conpositũ expaetib
Ubi partes fuerunt intoto: totũ suit ex para bꝰ.
Diumitas autẽ pars nonfuit. ut ex ipia cotũtr̃t
m̾auns ipsa. nec in ipsa par iuc. nt inipsa aliqͥs
aset minus ipsa. Inhamanitite lala parte a
⁊ totũ expartiłꝰ constat. Homo totũ qd̃ dac. duabus
partibus constans: anima ⁊ carne. Istesunt due par-¬
tes hominis. u inhis duabus partibꝰ constat totus
homo. slatura diuina simplexc̃. natura humana
dupex: ꝓpterea partes hominis due sunt. quia
innatura hom̃ĩs duosc̃. aĩa ⁊ caro. Ubi aũt ħ duo
sunt. totꝰ homoẽ: ubi alter hoꝵ c̃. pars hominisẽ.
Propt̾ hoc gͥ. uerbũ totũ hominẽ assũpsit: quia to¬
tũ qđ hom̃is erat assũpsit. animã ⁊ carnẽ. Inse.¬
pcilero aut non totus homo iacuit: s pars hom̃is
insepulcro cotus homo iacuisse qiceret᷑ ꝑfecto
a carne mortua anima recessisse negaretur.
Similit̾ sitotus homo ad infernũ descendisse dice¬

Expanded text:
go totum fuit, compositum ex partibus? Ubi partes fuerunt in toto et totum fuit ex partibus. Divinitas autem pars non fuit, ut ex ipsa totum esset majus ipsa, nec in ipsa pars fuit, ut in ipsa aliquid esset minus ipsa. In humanitate sola partes  totum ex partibus constat. Homo quoddam totum est duabus partibus constans, anima et carne. Istae sunt duae partes hominis, et in his duabus partibus constat totus homo. Natura divina simplex est, natura humana duplex; propterea partes hominis duae sunt. Quia in natura hominis duo sunt: anima et caro. Ubi haec duo sunt, totus homo est. Ubi alterum horum est, pars hominis est. Propter hoc igitur Verbum totum hominem assumpsit; quia totum quod hominis erat assumpsit, animam et carnem. In sepulcro autem non totus homo jacuit, sed pars hominis in sepulcro totus homo jacuisse diceretur, profecto a carne mortua anima recessisse negaretur. Similiter si totus homo ad infernum descendisse dice
Abbreviated transcription (Latin):
que non solũ enstodiendũ. s etũ glorificandũ suscrỹ.
lupo ueniente descruit.: Ouis priꝰ ddepastore secu¬
m. uenien te lupo non timuit dictas. Ueng pͥn¬
ceps mundi huiꝰ. ⁊ inme ñ habet qͥcꝗͣ. Nunc aũt
apastore delicta. causando ⁊ conquerendo clamat.
Quare dereliqͥstimne. Solꝰ hõ fuit. ⁊ aĩ nonfuit.
Etiã homo dĩ nonfuit. qͥa iam ab omine recesserat

Expanded text:
quem non solum custodiendum, sed etiam glorificandum suscepit, lupo veniente, deseruit? Ovis prius de pastore secura, veniente lupo non timuit dicens: « Venit princeps mundi hujus, et in me non habet quidquam . » Nunc autem a pastore derelicta causando et conquerendo clamat: « Quare dereliquisti me? » Solus homo fuit, et Deus non fuit, et jam Deus homo non fuit, quia jam ab homine recesserat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsona ⁊ eterna ꝑꝑ diuinitatẽ eternã: ⁊ ipsa ꝑsona
as̃ fuit ꝓpt diuinitatẽ. ⁊ hõ suit proptat unitã u̾bo
scam solã animã: quia sola anima ad infernũ aescen
quia sola caro inscpulero iacuit: ⁊ xp̃c ꝑsona ubiq
suit. ⁊ seđm solã diuinitatẽ: quia sola dimnitas
ubiq fuit. Nec aĩa insepulcͦ iacuit. nec caro ad

Expanded text:
ter divinitatem aeternam, et ipsa persona Deus fuit propter divinitatem, et homo fuit propter unitam verbo secundum solam animam; quia sola anima ad infernum descendquia sola caro in sepulcro jacuit et Christi persona ubique fuit, et secundum solam divinitatem quia sola divinitas ubique fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
tradidit. Nonuiolent̃ ablatusẽ. s sponti ditus.
Potestatẽ inqͥs habco ponendi aĩam mea̾: uutrũ
sumendi eam. Ipsa anima. ipsec̃. sp̃s. Ipsa gͦ aniia
emisa ẽ. potestate morientis. non molentia octi¬
dentis E missa ẽ. aĩa. Ille emisit: euiꝰ fuit. Undi
emisit.⁊ E rearne. Quoemisit. Adpatrẽ. Rexcisst
anima: ⁊ morcuaẽ. caro. Morcuusẽ.f: quia cẽo¬

Expanded text:
radidit. Non violenter ablatus est, sed sponte datus: Potestatem, inquit, habeo ponendi animam meam, et iterum sumendi eam . Ipsa anima, ipse est spiritus. Ipsa ergo anima emissa est potestate morientis, non violentia occidentis. Emissa est anima. Ille emisit, cujus fuit. Unde emisit? Ex carne. Quo emisit? Ad Patrem. Recessit anima, et mortua est caro. Mortuus est C
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ diuinitatẽ: uͦ inquiunt homo abeterno
fuit. ⁊ homo mundũ creauit. ⁊ homo fuit anteqͣ
homo esset. Pucriestis: ⁊ adhuc inuolumentis
infantie expediri ñpociustis. Nũdũ in uobis exer.¬
citati sensus ercuerunt. quilacte opꝰ noti habent
s solido cibo. Quid eñ sunt in uolucra uerbori.
nisi quedã inuolum̃ta intelligentie qͥbusda qũã¬
du sensus humanus obuoluit᷑: nũꝗͣ cordis ocuł
adueritatis lum̃ ꝑfecte apit᷑: Queritis si fuit hõ
ante temꝑa.: ⁊ ego uos int̾rogo. si ds̃ cep̃ in temꝑe.¬
fuit. quia hõ fuit. quandohomo intempore fuic.
s hõ ppc̃ diuinitatẽ ante cemꝑa ñ fuit. quia qͣndo
ds̃ ante cẽꝑa fuit. hõ adhue deus ñ fuit.: forcassis
aliqͥs rationis erit. ꝑꝑ qđ eiꝰ modi locutiones cauea¬

Expanded text:
pter divinitatem? Ergo, inquiunt, homo ab aeterno fuit; et homo mundum creavit, et homo fuit antequam homo esset. Pueri estis et adhuc involumentis infantiae expediri non potuistis. Nondum in vobis exercitati sensus creverunt, qui lacte opus non habent, sed solido cibo. Quid enim sunt verborum involucra nisi quaedam involumenta intelligentiae, quibus quandiu sensus humanus obvolvitur, nunquam cordis oculus ad veritatis lumen perfecte aperitur? Quaeritis an fuit homo ante temfuit, quia homo fuit, quando homo in tempore fuit, sed homo propter divinitatem ante tempora non fuit, quia quando Deus ante tempora fuit, homo adhuc Deus non fuit? Fortasse aliquid rationis erit, propter