comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& Salornaẽ: & cũ ee ingallea sequebant᷑ e tũ&on
nis trabanei:
acobũ minorẽdicit iacbũ alphaei qui& frater dñi dicebat᷑: eo qđ ess&
filius mariae materiae dnicuiꝰ in euangelio suo meminit iohannes
dicens : Stabant aut̃ iuxta crucẽ ihũ materci & soror inatris ciꝰ
maria clȩophȩ: maruaut̃ cleophȩ uid&ur eamdicere a patraȩ.
siuae a cognatione : Nocabat᷑ uero minor iacobus ad distinctionẽ
maioris iacobi: uidelic& filu ⁊ȩbȩdei quunter primos a postolos
uocatus est & electus adño: Consu&udinis aut̃ iudicae fuit necdu¬
caebatur inculꝑam moregentis antiquo : ut mulieres desubstanti¬
a sua uictũ adq uestitũ p̃ceptorib ministrarent: Hoc quia san¬
dalũ facerae poterat innationib paulus abiecisse se memorat :
ũ quit i non habemꝰ potestatẽ sorores mulieres circũ ducendi sicut
& c&ceri apłi faciunt ministrabantaũt dño desubstantia sua ut

Expanded text:
 Salome. Et cum esset in Galilaea, sequebantur eum et ministrabant ei. » Jacobum minorem dicit Jacobum Alphaei, qui et frater Domini dicebatur, eo quod esset filius Mariae materterae Domini, cujus in Evangelio suo meminit Joannes, dicens: « Stabant autem juxta crucem Jesu mater ejus, et soror matris ejus Maria Cleophae . Mariam autem Cleophae videtur eam dicere a patre sive a cognatione. Vocabatur vero minor Jacobus ad distinctionem majoris Jacobi, videlicet, filii Zebedaei, qui inter primos apostolos vocatus est et electus a Domino. Consuetudinis autem Judaicae fuit, nec ducebatur in culpam more gentis antiquo, ut mulieres de substantia sua victum atque vestitum praeceptoribus ministrarent; hoc, quia scandalum facere poterat, in nationibus, Paulus abjecisse se memorat: Nunquid non habemus potestatem sorores mulieres circumducendi, sicut et caeteri Apostoli faciunt ? Ministrabant autem Domino de substantia sua, ut
Abbreviated transcription (Latin):
uod sabbatis maxime medicinae doctrina quȩ suae
dona frequentat. doc& se non sublege esse s& supra
legem quieandem quoq: legem adim plere non autem
soluere uenerit : Nec iũdaicum eligere sabbatum quo
uel ignem accendere uel manum pedem quae mouere non
liceat. sed uerum sabbatum dilectamq: dño esse requiem
sisaluti studentes animarum ab opereseruili idest
acunctis contineamus mͥlicitis:

Expanded text:
uod Sabbatis maxime medicinae doctrinaeque suae dona frequentat, docet se non sub lege esse, sed supra legem, qui eamdem quoque legem adimplere, non autem solvere, venerit; nec Judaicum eligere Sabbatum, quo vel ignem accendere, vel manum pedemque movere non liceat, sed verum Sabbatum, dilectamque Domino esse requiem, si, saluti studentes animarum, ab opere servili, id est, a cunctis contineamus illicitis.
Abbreviated transcription (Latin):
te saluationẽ p̃figurauit ad quos uenire ꝑfidem relicta obꝑfidiam
udea dignatuse : pecteem̃ incredulȩ diu acdiuersis errorum
anfractibus iactatȩ nationes in st abilitati a maritudini
obscuritati fluctuantis pelagi cõparant᷑: Sed dñs uenit ad mare
cũ discipulis multaq turba adiuersispuntiis secuta est eum
quia p̃dicantib a postolis corda gentiũ adiit : & postquã in eis cdilec¬
tã sibidomũ ꝓpitius consecrauitꝰ: lam multos ad seuenientes benig¬
ne suscepit acdeside ratȩ salutisdonauit esse cõpotes quib apte
congruit qđ sequit᷑
Dicitdis cipulasus dniau

Expanded text:
te salvationem praefiguravit, ad quos venire per fidem relicta ob perfidiam te salvationem praefiguravit, ad quos venire per fidem relicta ob perfidiam Judaea dignatus est. Recte enim incredulae diu ac diversis errorum anfractibus jactatae nationes, instabilitati, amaritudini, obscuritati fluctuantis pelagi comparantur. Sed Dominus venit ad mare cum discipulis, multaque turba a diversis provinciis secuta est eum, quia praedicantibus Apostolis corda gentium adiit. Et postquam in eis dilectam sibi domum propitius consecravit; jam multos ad se venientes benigne suscepit, ac desideratae salutis donavit esse compotes. Quibus apte congruit quod sequitur: Et dixit discipulis suis,
Abbreviated transcription (Latin):
cce pharisaei & herodiani magistri uidelic& plebis & regisinis¬
tri unanimo dñm consilio ꝑdere quȩrunt : Að turba in¬
docta & uulgus unde cũq collectũ unanima illũ dilectione sequem
Illiuidentes operoo uirtutũ ei & uerba dodrinȩ audientes nihil
amplius discere quã ut eũ persequerent᷑ ualebant : istio pinione
tantũ ductiuistutũ eiꝰ congesto agmine ꝑmaximo ueniunt adau¬
diendum eũ opemq salutis flagitandam : Vnde mox suae uolunta¬
tis acdesideri consequimerentur effectũ : plurimis ad ñõsanatis
ut in sequentib: legit᷑ : ubi& exemplũ dedit suis simunaciuitate
ꝑsecutionẽ paterent᷑ in alterã fugiendi: Deniq paulus xxemplo
prauorũ : Sed inde digressus innumeros alibi qui se ad pi&atem
sequerent᷑ populo s inuenit : iuxta uero leges allegoriae dñs ineo qđ
egressus desinagoga secessit admare ibiq uementem ad se plirimã
populi multitudinẽ sanaturꝰ acdocturꝰ excepit . nostram manifes¬

Expanded text:
cce Pharisaei et Herodiani, magistri videlicet plebis et regis ministri, unanimo Dominum consilio perdere quaerunt. At turba indocta et vulgus undecunque collectum unanimi illum dilectione sequuntur. Illi videntes opera virtutum ejus, et verba doctrinae auamplius discere quam ut eum persequerentur valebant: isti, opinione tantum ducti virtutum ejus, congesto agmine permaximo, veniunt ad audiendum eum opemque salutis flagitandam. Unde mox suae voluntatis ac desiderii consequi merentur effectum, plurimis a Domino sanatis, ut in sequentibus legitur, ubi exemplum dedit suis, si in una civitate persecutionem paterentur, in alteram fugiendi. Denique Paulus, exemplpravorum; sed inde digressus, innumeros alibi qui se ad pietatem sequerentur, populos invenit. Juxta vero leges allegoriae, Dominus in eo quod egressus de synagoga secessit ad mare, ubique venientem ad se plurimam populi multitudinem sanaturus ac docturus excepit, nostram manifes
Abbreviated transcription (Latin):
mũ ꝑ om̃ia iuendi ordinẽ genti quã adfide uocabat
prȩ monstrant. sed & canonicã paschȩ obseruantiã que
uniuersis xp̃i ecłis for& imitabilis ostendit. Incinus
euangelin tuodilectissime antistitũ acca nec noni
& alioꝵ frum pluriũ cõmonitus hortatu pro ut dñs
dederit scripturi. maxime quȩ inpatrũ uenerabiliũ
exemplis inuenimus hinc inde collecta ponere cura¬
banꝰ. sed & ñ nulla ꝓpria admtationẽ sensus coꝵ ubi
oportimũ uidebitur int̾ ponemꝰ. Lectorẽq supplex
haec nrã opuscula transscriptione
digna duxerit. ãdnotationẽ quoq nominũ eoꝵ quȩ
supa in marginẽ appa sita sunt diligens scriptrra
conserua quemodo meax positione euangelii beati lu cȩ
quã annos plurimos auteeliante dĩ grã cõposuimus
constat eẽ factitatũ. Oraintẽ ꝓ nobis sñtatẽ tuã cȩ¬
lestis sẽ ꝑ ꝗrã ꝓtegat: sed & hoc ante om̃ia cunctos

Expanded text:
mum per omnia vivendi ordinem genti, quam ad fidem vocabat mum per omnia vivendi ordinem genti, quam ad fidem vocabat praemonstravit. Sed et canonicam Paschae observantiam, quae universis Christi Ecclesiis foret imitabilis, ostendit. In cujus Evangelium tuo, dilectissime antistitum Acca, nec non et aliorum fratrum plurium commonitus hortatu, prout Dominus dederit, scripturi, maxime quae in Patrum venerabilium exemplis invenimus, hinc inde collecta ponere curabimus. Sed et nonnulla propria ad imitationem sensus eorum, ubi opportunum videbitur, interponemus, lechaec nostra opuscula transcriptione digna duxerit, annotationem nominum eorum quae supra in margine apposconservet, quomodo in expositione Evangelii beati Lucae, ante annos plurimos auxiliante Dei gratia composuimus, constat esse factitatum. Orantem pro nobis sanctitatem tuam coelestis semper gratia protegat. Sed et hoc ante omnia cunctos
Abbreviated transcription (Latin):
As umpto itaq euangelio ꝗd ipie confece it ꝑrexit ȩgiptũ. & primũ
aiexandrie xxp̃m annuntians constituit ȩccłam tanta
doctria & uitȩ continentia :ut inis sectatores xp̃i ad
xemplũ sui cogerx. Deniq phili di fertissimus iudeox
indens alexandrie primã ȩccłam ad huc ndaitantẽ quasi
in laudẽ gentis suę liorũ suꝑ eorũ qm net satione scriꝑsit.
Et quomodo lucas enarrat iherusonine cred ntes om̃ia habuisse
cõmuniia: sic & ille qđ alexandrię suł marco fieri doctore
cer aebat memariȩ tradidit. Tradu&aut̃ hunc natione isrłitã.¬
s ex sacerdo tali ortũ ꝓsapia: ac post passionẽ so resurrea¬
tionẽ dñ saluatoris ad pͥdicationẽ apłoꝵ euangelica fide
ac sacram̃tis mbutũ. atq exeoꝵ fuisse numero dequibus
scribit lucas quid multa & iã turba sacerdotũ oboe diebat
fidei. Quta propt̃᷑ ut pote lega lib institutis edac tis opti¬

Expanded text:
Assumpto itaque Evangelio quod ipse confecerat, perrexit in Aegyptum, et primum Assumpto itaque Evangelio quod ipse confecerat, perrexit in Aegyptum, et primum Alexandriae Christum annuntians, constituit Ecclesiam tanta doctrina, et vitae continentia, ut omnes sectatores Christi ad exemplum sui cogeret. Denique Philo, disertissimus Judaeorum, videns Alexandriae primam Ecclesiam adhuc Judaizantem, quasi in laudem gentis suae librum super eorum conversatione scripsit. Et quomodo Lucas enarrat Jerosolymae credentes omnia habuisse communia, sic et ille quod Alexandriae sub Marco fieri doctore cernebat, memoriae tradidit. Tradunt autem hunc natione Israelitica, et sacerdotali ortum prosapia, ac post passionem ac resurrectionem Domini salvatoris ad praedicationem apostolorum evangelica fide ac sacramentis imbutum, atque ex eorum fuisse numero de quibus scribit Lucas quia multa etiam turba sacerdotum obediebat fidei. Quapropter, utpote legalibus institutus edictis, opti
Abbreviated transcription (Latin):
qĩa seripturi. primo quȩ fuerit i:dẽ marcho causa euangelii scribendi
bͥeuit̃ in siua idũ ee̾ censuimis ⁊ ũ ron inȩ urbi clarũ ueri dĩ lumen
uniũ sox mentes placido illustrabatditu ut cotidie audientibus
ñi null⁊ usꝗ satietas fieiu:nde ne andatio eissola suffecit. sed
dicabat a lꝑpetuã ẜ ex cõmonitionẽ þabendã scripturȩ trader&.
quic dor ai ĩtũq in hiniuscemodi uerbimeditationibus ꝑ manerent.
nec prius ab obsetiando de sistuint quas et e drauerant impetrarent.
& fidẽ eoã deuotioneq ꝑ haec consid ans factũ confirmainit. & in
ꝑpetiu legendã scripturã ecclesiis tadidit. Clemens nsexto
dispositionũ libro haec ita gesta ẽẽ describit. cuiq simile dat testi¬
monũ &iã bierapolits ep̃s nomine papias. q̃ui & hoc dicit qđ petrus
iprima epła sua quã de urbe rorna seribit meminerit marci
inqua tropicẽ romã babilonẽ nominar& cũ dicit. Salutat nẽa¬

Expanded text:
gratia, scripturi, primo quae fuerit eidem Marco causa Evangelii scribendi, breviter insinuandum esse censuimus. Cum Romanae urbi clarum veri Dei lumen ermo veritatis universorum mentes placito illustrabat auditu, ut quotidie audientibus eum nulla unquam satietas fieret. Unde neque auditio sola eis suffecit, sed bat, ad perpetuam eorum commonitionem habendam Scripturae traderet, quo domi forisque in hujusmodi verbi meditationibus permanerent. Nec prius ab obsecrando desistunt, quam quae oraverant impetrarent. et fidem eorum devotionemque per haec considerans, factum confirmavit, et in perpetuum legendam Scripturam Ecclesiis tradidit. Clemens in sexto Dispositionum libro haec ita gesta esse describit. Cui simile dat testimonium etiam Hierapolites episcopus, nomine Papias, qui et hoc dicit, quod Petrus in prima Epistola sua, quam de urbe Roma scripsit, meminerit Marci, in qua tropice Romam Babyloniam nominarit, cum dicit: Salutat
Abbreviated transcription (Latin):
pater: us que adeo enim in quit nihil distat interme & eum itt quime
recpit recipiat eum quimi sit me: responditilli io hannes dicens:
magis ter. uidimus quendam in nomine tuo ei cientem daemonia qui
non sequitur nos &̃ pro hibuimus eum : Io hannes paecipta deuotione
dnmꝰ ama sideo que reda mari dignus ex cludentdum beneficio putauit eum
quinonutatur officio seddoc&ur neminẽ a bono qđ ex paste hab&
arcendum sed ad hoepotius qđ nondum hab&esse ꝓuocandum: nam
sequitur
Ihõ aut ait uolitȩ ꝓhibere eucnemo est
erĩ quifacit uirtutem in nominemo: & posgitcit

Expanded text:
Pater. Usque adeo enim, inquit, nihil distat inter me et eum, ut qui me receperit, recipiat et eum qui misit me. Respondit illi Joannes dicens: Magister, vidimus quemdam in nomine tuo ejicientem daemonia, qui non sequitur nos, et prohibuimus eum. Joannes praecipua devotione Dominum amans, ideoque redamari dignus, excludendum beneficio putavit eum qui non utatur officio, sed docetur neminem a bono quod ex parte habet arcendum, sed ad hoc potius, quod nondum habet, esse provocandum. Nam sequitur: Jesus autem ait: Nolite prohibere eum; nemo est enim qui faciat virtutem in nomine meo, et possit cit
Abbreviated transcription (Latin):
cordiũ : Tunc enĩ &uos adõ laus : & aduersarios ueritatis
poena man& &erna. Siquis hi¬
audienti. audiat Siquis hab& sensum intella¬
gendi uerbum di: non se subtrahant non auditum
ad fabulas conuertat. Sed scrutandis eis quae ueritas
dixit diligenter ausem a commod&. diligenter manus
implendis eis quȩ iam intellexit diligenter linguam

Expanded text:
cordium. Tunc enim et vos a Deo laus, et adversarios veritatis cordium. Tunc enim et vos a Deo laus, et adversarios veritatis poena manet aeterna. Si audiendi, audiat. Si quis habet sensum intellgendi verbum Dei, non se subtrahat, non auditum ad fabulas convertat, sed scrutandis eis quae veritas dixit diligenter aurem accommodet, diligenter manus implendis eis quae jam intellexit, diligenter linguam
Abbreviated transcription (Latin):
negltgentiae & corpꝰ incuiꝰ desiderus diutius iacebas inex ercitiai
cemporals & mlecebrarum carnaliũ occultatꝰ uerbũ di quas
modio uellecto lucernã operit: quia concupis centias caroispra¬
pontt mani festationi ueritatis & inferior seruitus corporis:
Peripsam tamen corporis seuitutem &xelsior luceat. doctrina
quae per officia corporalia id est peruocem & lin guam
& c& eros corporis motus in bonis operib insinuatur discentib
Super cande labrum ergo ponit lucernã cũ dicit apostolus:
non sic pugno tãquã uerẽ cedens sed castigo corpꝰmeũ & seruitu¬
ti subicio ne foste aliis praȩdicans ipser ȩꝓbus inueniar
olite inquit erubescere euange liũdĩ sed int̃ tenebras perse¬
cutorũ lumen uerbi supͣ ur̃ĩ corporis cande labrũ leuate
fixamente r&inentes illũ r&ributionis e tremȩ diem: quo in lu¬
minabit ds̃ abscondita tenebrarũ & manifestabit cogitationes

Expanded text:
negligentiae; et corpus, in cujus desideriis diutius jacebas, in exercitia negligentiae; et corpus, in cujus desideriis diutius jacebas, in exercitia temporalis et illecebrarum carnalium, occultat verbum Dei, quasi modio vel lecto lucernam operit, quia concupiscentias carnis prapraedicatio veritatis, et inferior servitus corporis: per ipsam tamen corporis servitutem excelsior luceat doctrina, quae per officia corporalia, id est per vocem et linguam et caeteros corporis motus in bonis operibus insinuatur discentibus. Super candelabrum ergo ponit lucernam, cum dicit Apostolus, Non sic pugno tanquam aerem caedens; sed castigo corpus meum, et servituti subjicio, ne forte aliis praedicans ipse reprobus inveniareniat. Nolite, inquit, erubescere Evangelium Dei, sed inter tenebras persecutorum, lumen verbi supra vestri corporis candelabrum levate, fixa mente retinentes illum retributionis extremae diem, quo illuminabit Dominus abscondita tenebrarum, et manifestabit cogitationes
Abbreviated transcription (Latin):
ponatuꝵ aut sublecto uonne ut supen cande ha¬
bꝵ uoponatur  Quia supra dixerat a postolis & eis
quicum illis erant: uobis latũ est scire mysterium regnidĩ.
illis aut̃ quiforis sunt in parabolis oma fiunt : nunc ostendit
pereos aliquando &iam c&eris idẽ mysterium esse reuelandum
& pectus om̃ium quidomũ dĩ essent intraturi fidei flammis
in lustrandum: Quib &iam uerbis trpice fidutiam do&
predicandi nequetimore carnalium in cõmodorum lucem
scientiae quã nouit abscondat: modii nãquae & lecti nomine
uitam hanc presentem & carnem Pinqua uiuimus. lucernȩ
aut̃ uocabulo uerbũ quomͥ lust ramur designat : Namquia tepꝰ
uitȩ nostrae subcerta diuinȩ ꝓuisionis mensura contin& ur¬
rocct medio cõparatur : lectu uero ariuiei coopos ui suone pora¬
lecer mhabitans queescit rete appellare posse qrus nonui¬
deat : unde sanato cuidamdicitur: surge tollele dutuum
auade indomutuam: qđ est aperte dicere Surge decorpore

Expanded text:
ponatur aut sub lecto? Nonne ut super candelabrum ponatur? Quia supra dixerat apostolis et eis qui cum illis erant: Vobis datum est nosse mysterium regni Dei: illis autem qui foris sunt, in parabolis omnia fiunt, nunc ostendit per eos, aliquando etiam caeteris idem mysterium esse revelandum, et pectus omnium qui domum Dei essent intraturi fidei flammis illustrandum. Quibus etiam verbis typice fiduciam docet praedicandi, ne quis timore carnalium incommodorum lucem scientiae, quam novit, abscondat. Modii namque et lecti nomine, vitam hanc praesentem, et carnem, in qua vivimus; lucernae autem vocabulo, verbum quo illustramur, designat. Nam quia tempus vitae nostrae sub certa divinae provisionis mensura contineturrecte modio comparatur. Lectum vero animae, corpus, in quo temporaliter inhabitans, quiescit, recte appellari posse quis non videat? Unde sanato cuidam dicitur: Surge, tolle tectum tuum, et vade in domum tuam . Quod est aperte dicere: Surge de corpore
Abbreviated transcription (Latin):
erspicua ostendit quare dixerit. dedie aut̃ illo uel hora ne mo
scit neq angeli incaeloneq filius nisi pater : quia non expediat
scire apłis utpendulȩ expectationis incesto sẽꝑ eũ credant esse
uenturũ quẽ ignorant quando uenturꝰ sit : & non dixit qͥa nescimꝰ
placurr&iceat consũmationis diem manifestius doc& dicens

Expanded text:
endit Dominus quare dixerit: De die autem illo vel hora nemo scit, neque angeli in coelo, neque Filius, nisi Pater. Quia non expediat scire apostolis, ut pendulae exspectationis incerto semper eum credant esse venturum, quem ignorant quando venturus sit. Et non dixit, quia nescimus, plo, cur reticeat consummationis diem manifestius docet, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
animatur: Quomodo isquiiitium non hab& & existit & con¬
cipitur. Corrigia ergo calciamentiest ligatura mis teru
ohaistaq soluere corrigiam calciamentie non ual&
quia incarnationis mysterium nec ipse inuestigare sufficit:

Expanded text:
animatur, quomodo is qui initium non habet, et existit et conanimatur, quomodo is qui initium non habet, et existit et concipitur. Corrigia ergo calceamenti, est ligatura mysterii. Joannes itaque solvere corrigiam calceamenti ejus non valet, quia incarnationis mysterium nec ipse investigare sufficit,
Abbreviated transcription (Latin):
os apud ueteres fuit ut siquis eam quȩ sibi conpeter&
accipere uxorem noll&: illȩ calciamentũ soluer&e. qui
ad hanc sponsus iure propinquitatis uenir&: quidigitar
inter homines xp̃s nisi scãe ecdesiȩ sponsus apparunt
equo & idẽ iohannes dicit : qui hab& sponsam sponsus eft
Sedquia iohantiẽ homines xp̃messeputauerunt. qd idẽ
iohaunes negat: Rectese indignũ esse ad soluendã corrigia es
calciament: denuntiat: Ac̃si a pertedicat: Egore demtoris
uestigia denudare non ualeo quia sponsꝗ nomen mihut
merctus ñusurpo: Quod tamen intellegi & alit̃ poceft qus
enimnesciat qł calcia m̃ta ex mor tuis animalib fiunt :ͣ¬
ncar natus uero dñs ueniens quasi calciatus apparuit qui indiuio¬
nitate sua mesticn nostrȩ corruptionis ad supsit: Sed huius
in carnationis insterium hunus oculus pen&rare non sufficit:
nuestigari enĩ nullate nus potest quomodo corporatur uerbum
quomodo summus & uiui ficator sp̃s intrauterum matris

Expanded text:
 apud veteres fuit, ut si quis eam quae sibi competeret, accipere uxorem nollet, ille ei calceamentum solveret, qui ad hanc sponsus jure propinquitatis veniret. Quid igitur inter hones dicit: Qui habet sponsam sponsus est . Sed quia Joannem homines Christum esse putaverunt, quod idem Joannes negat, recte se indignum esse ad solvendum corrigiam ejus calceamenti denuntiat. Ac si aperte dicat: Ego Redemptoris vestigia denudare non valeo, quia sponsi nomen mihi immeritus non usurpo, quod tamen intelligi et aliter potest. Quis enim nesciat, quod calceamenta ex mortuis animalibus fiant? Incarnatus vero Dominus veniens quasi calceatus apparuit, qui in divinitate sua morticina nostrae corruptionis assumpsit. Sed hujus incarnationis mysterium humanus oculus penetrare non sufficit. Investigari enim nullatenus potest, quomodo corporatur Verbum, quomodo summus vivificator Spiritus intra uterum matris
Abbreviated transcription (Latin):
cum haco ssa locuturus interro gasse leguntur: Dic nobiquanto
Haeo n tẽ poribus antixp̃i ꝓprie con¬
gruunt quando ñ solũ tormenta crebriora &acerbiora quã prius
consueuerant ingerenda sunt fidelibus sed qđ graruius est sign& ũ
quoque operatio eos quitor menta ingerunt comita bit᷑: teste
apostolo quiait: cuius est aduentus secundũ operationẽ satanȩ in
omni seductione signis & ꝓdigiis mendacii quanta enim sẽpe mira¬
cula quot uistutes scĩ mastyres coram ꝑsecutoribus fecerunt:
nec tamen credere illineque aperse quendo cessare uoluerunt : Quis
ergo adsidem conuertitur incredulus cuius ĩ amcredentis ñ paud
& coracutit᷑ fidesquan do persecutor pi&catis fic&iã operatur
cat mira culis ut antixp̃o credatur : Quodergo in his suffugium quȩ
spesremane bit electis . nis ut superna graetia quȩuis tutẽ patientiae
pus largit᷑ potentiam persequendi ac tribulandicitius de¬

Expanded text:
cum haec esset locucum haec esset locuHaec temporibus Antichristi proprie congruunt, quando non solum tormenta crebriora quam prius consueverunt, ingerenda sunt fidelibus, sed quod gravius est signorum quoque operatio eos qui tormenta ingerunt, comitabitur: teste Apostolo, qui ait, Cujus est adventus secundum operationem Satanae, in omni seductione, signis, et prodigiis mendacii . Quanta enim saepe miracula, quot virtutes sancti martyres coram persecutoribus fecerunt, nec tamen credere illi neque a persequendo cessare voluerunt. Quis ergo ad fidem convertitur incredulus, cujus jam credentis non pavet et concutitur fides, quando persecutor pietatis fit etiam operator cat miraculis ut Antichristo credatur? Quod ergo in his suffugium, quae spes remanebit electis, nisi ut superna gratia quae virtutem patientiae piis largitur, potentiam persequendi ac tribulandi citius de
Abbreviated transcription (Latin):
Vȩpraesente capti¬
uitate praegnantib: & nutrientib: : quarumuel uteri uel manus
filiorum sarcina p̃grauatȩ fugȩ necessitatem non minimũ inpediunt:
Lege regum historiam ubi uxor ionathȩ malũ captiuitatis propter¬
opera fuga uitando lapsum sinu filium perp&uo claudũ recepit
bimatheo scriptũ est:
Orateaut̃ ut non fiat fugaurã hieme uel sabbato: Si decaptiuitate
hierusalem uoluerimꝰ accipere quandoatito & u. spasia nocapta est:
orare debent ne fugacorũ hieme uel sabbato fiuat. quia in alterodort
frigoris prohib& a dolits nem ꝑgere & inmontibus de sertis q̃uie
latitare in altero aut̃ trans gressio legis est si fugere uoluerint
Aut mors in minens sire manseront : Si autẽ dec̃sũ matione mundibitelre
A tioss in opere dĩ torpeamus istatũ sabbato. Haec& enĩ dñilo¬
cutio pas tim ad captiuitatẽ iu descamquȩ aromanis facta est pastm
addiem iudei cii peslin& : NT̃ & apud matheũ ita discipuli dñm

Expanded text:
praesenti captivitate praegnantibus et nutrientibus, quarum vel uteri vel manus filiorum sarcina praegravatae, fugae necessitatem non minimum impediunt. Lege Regum historiam, ubi uxor Jonathae malum captivitatis praepropera fuga vitando lapsum sinu filium perpetua claudum recepit. haeo scriptum est: Orate autem ut non fiat fuga vestra hieme vel sabbato. Si de captivitate Jerusalem voluerimus accipere, quando a Tito et Vespasiano capta est, orare debent ne fuga eorum hieme vel sabbato fiat, quia in altero duritia frigoris prohibet ad solitudinem pergere, et in montibus desertisque latitare; in altero aut transgressio legis est, si fugere voluerint, aut mors imminens, si remanserint. Si autem de consummatione mundi intelligitur, otiosi in opere Dei torpeamus virtutum sabbato. Haec enim Domini locutio partim ad captivitatem Judaicam quae a Romanis facta est, partim ad diem judicii pertinet. Nam et apud Matthaeum ita discipuli Dominum,
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a uel mundus hic uel ipsa inquadegłmꝰ nr̃a intellegenda est caro
Dequadicit apostolus: Scimusenĩ quod si terrestrisdomus nostra
huꝰ habitationis dissoluatur : qdedificationem exdõ habemus:
& quioperatur in ecđa. acsicut paulus & apollo plantat & rigat:
non respiciat spem secularem cuirenuntiauit nec r& in acula
resumere in cautus praesumat: ueaut̃ pregnantibus & nutii

Expanded text:
nostra, vel mundus hic, vel ipsa in qua degimus, nostra intelligenda est caro, nostra, vel mundus hic, vel ipsa in qua degimus, nostra intelligenda est caro, de qua dicit Apostolus: Scimus enim quod si terrestris domus nostra hujus habitationis dissolvatur, quod aedificationem ex Deo habemus . Et qui operatur in Ecclesia, ac sicut Paulus et Apollo plantat et rigat , non respiciat spem saecularem, cui renuntiavit, nec retinacula resumere incautus praesumat. Vae autem praegnantibus et nutri
Abbreviated transcription (Latin):
cuius in actib apostolorũ mentio est: q̃uicũ ei qđ sibi obtempe rare ulebat
paste iudȩ orum semper romanorũ imperio subditus agebat : Iuxta uero
sensus spirtales cũ uiderimꝰ ab ominationẽ desolationis stare ubinon deb&
hoc est hereses & flagitia regnare intereos quicaelestib: mysterus uidebant᷑
esse consecrati . cũ operantes iniquitatẽ loquentes mendacium uiros sanguui¬
num & dolosos quos ab ominabitur dñs pacẽfidelium turbare per¬
penderimus : tuncquicũq iniudȩta hoc est in confessione uerȩ fidei
persistimus nonterrenis infimis quaȩatib: mancipari sed tanto
aldius uistutum culmen debemꝰ ascendere. quanto plures ampla & er¬
rabunda uitiorũ sequi itinera uidemꝰ: Tuncqui suꝑtectum est hocest
quiexcedens animo carnalia tãquã in aura libera spirit᷑aliter
uiuit : nedescendat ad infimos actus pͥostrinae conuersationis. neque ea
quo dreliquerat mundi carnisuaedesideria rep&at : domus nam que

Expanded text:
cujus in Actibus apostolorum mentio est, qui cum ea quae sibi obtemperare volebat parte Judaeorum, semper Romanorum imperio subditus agebat. Juxta vero sensus spiritales, cum viderimus abominationem desolationis stare ubi non debet, hoc est haereses et flagitia regnare inter eos qui coelestibus mysteriis videbantur esse consecrati, cum operantes iniquitatem, loquentes mendacium, viros sanguinum et dolosos quos abominabitur Dominus, pacem fidelium turbare perpenderimus, tunc quicunque in Judaea, hoc est in confessione verae fidei persistimus, non terrenis infirmisque actibus mancipari, sed tanto altius virtutum eulmen debemus ascendere, quanto plures ampla et errabunda vitiorum sequi itinera videmus. Tunc qui super tectum est, hoc est qui excedens animo carnalia, tanquam in aura libera spiritualiter vivit, ne descendat ad infimos actus pristinae conversationis, neque ea quae reliquerat mundi carnisve desideria repetat. Domus namque
Abbreviated transcription (Latin):
Ineuan gelio lucae ita scriptum est: & terremo¬
tus magni erunt ꝑloca & pestilentiae & fames: Constat aut̃ haec
anteultimos a cerbis simos quedolo res quibus om̃i est uastatu
immo eraset prountia hocest tempore uiducr seditionis
ad litteram contigisse: potest uero regnũ suꝑregnũ & pesti¬
lentia eorum quorũ sermo serpitutcancer & fames audiendi
uerbi dĩ & commotio uniuersȩ terra & auera fide saparatio
in her&icis magis intelligi qui contrase inuicẽ dimicantes eccłae
mani festat cũdicit: aorte atiprstratono

Expanded text:
In Evangelio Lucae ita scriptum est: Et terraemotus magni erunt per loca, et pestilentiae et fames . Constat autem haec ante ultimos acerbissimosque dolores, quibus omnis est vastata, imo erasa provincia, hoc est tempore Judaicae seditionis, ad litteram contigisse. Potest vero regnum super regnum, et pestilentia eorum quorum sermo serpit ut cancer, et fames audiendi verbum Dei, et commotio universae terrae, et a vera fide separatio, in haereticis magis intelligi, qui, contra se invicem dimicantes, Ecclesmanifestat cum dicit: Videte autem vo
Abbreviated transcription (Latin):
bello & exterminio iudaice
gentis oraculo ad moniti
om̃s quierant in ꝓuintia xp̃iani longius discesserunt ut ecclȩsi¬
astica narrathistoria. & trans iordanen recedentes manebant
ad tẽpus inciuitate pella subtutela agrippȩ regis iudȩorũ¬

Expanded text:
et exterminio Judaicae gentis, oraculo admoniti omnes, qui erant in provincia Christiani, longius discesserunt, ut ecclesiastica narrat Historia, et trans Jordanem sedentes manebant ad tempus in civitate Pella, sub tutela Agrippae regis Judaeoru
Abbreviated transcription (Latin):
& signa p̃dictae destructionis interrogant: Sed& aut̃ dñs
inmonte oliuarũ contratẽplũ cũ deruina tẽpli & ecidio
gentis disputat : ut &iã ipso corporis situ uerbis q loqt᷑ comngru¬
atx Mistice designans quia qui& us manens in scis suꝑbiorũ¬
de estat᷑ amitiã: quseñ nonuidet qđ mons oliu&i sruct ise ram
design& scaẽ eccłȩ celsitudinẽ quãdñs sẽ ꝑ in habitare delectat᷑ ÷
quia uidelic& monsille non in fructuosas habere arbores & siluã
stergͥlem sedoliu&a ggnere solebat. quib adreppellendis
nocciũ umbras lumen alit᷑ soluunt᷑ in firmitates & reliquias
lassis tribuit̾: Quaecuncta specialiter incccła fieriꝓbat
ipsacumdicit: Ego aut̃ sicut oliua fructifera indomo dñi:
speraui inmiseri cordia dĩmei: xrespeoit

Expanded text:
ctae destructionis interrogant. Sedet autem Dominus in monte Olivarum contra templum, cum de ruina templi et excidio gentis disputat, ut etiam ipso corporis situ verbis quae loquitur congruat, mystice designans quia quietus manens in sanctis, superborutestatur amentiam. Quis enim non videat quod mons Oliveti fructiferam designet sanctae Ecclesiae celsitudinem, quam Dominus semper inhabitare delectatur? Quia videlicet mons ille non infructuosas habere arbores, et silvam sterilem, sed olivas gignere solebat, quibus ad repellendas noctium umbras lumen alitur, solvuntur infirmitates et requies lassis tribuitur. Quae cuncta specialiter in Ecclesia fieri probat ipsa cum dicit: Ego autem sicut oliva fructifera in domo Domini sperabo in misericordia Dei mei
Abbreviated transcription (Latin):
dendo gratia ministrabitur trac& anrate prai iemima or
hoc inperse cutionibus crabro fieri
uidimꝰ necullus est intereos fidus affectus quorũ diuersa fides est: R¬
aceo aut uio iritis. ab ominatione desdationis stante
arunondeb&. uulecit intelllgat:
Proeo qđ marcꝰait: stantem ubinon deb& in matheo scriptum est
aut̃ ad intelligentiã ꝓuocam᷑ mysticũ monstratur eẽ qđ dictũ est :
potestaut̃ simpliciter aut deanti christo accipi aut de imagine caesa¬
ris quã pilatus posuit intẽplo autdebadriani equistristatua qđ
in ipso sc̃oscorũ loco multo tempore st&it : A bominatioquoque
secundum u&erẽ scripturam idolũ nuncupat᷑: & idcirco addit᷑ de¬
lationis qđ indesola totẽplo atque desesto idolũ positum sit

Expanded text:
dendo gratia ministrabitur. Ait autem quidam Hoc in persecutionibus fieri crebro videmus, nec ullus est inter eos fidus affectus quorum diversa est Cum autem videritis abominationem desolationis stantem ubi non debet, qui legit intelligat. Pro eo quod Marcus ait: Stantem ubi non debet, in Matthaeo scriptum est: autem ad intelligentiam provocamur, mysticum monstratur esse quod dictum est. Potest autem simpliciter aut de Antichristo accipi, aut de imagine Caesaris quam Pilatus posuit in templo, aut de Adriani equestri statua, quae in ipso sancto sanctorum loco multo tempore stetit. Abominatio quoque secundum veterem Scripturam idolum nuncupatur. Et idcirco additur, desolationis, quod in desolato templo atque deserto idolum positum sit
Abbreviated transcription (Latin):
presumens hec apud se orabat. Dĩ gr̃as ago tibi. quia non sum
sicut ceteri hominũ. raptores. in iusti. & cetera. Omnẽ aut̃ uic̃¬
tũ suũ in dĩ munera mittit ȩccła. quia omne quod uiuit non sui
esse meriti sed diuini muneris intelligit dicens. Ds propitius esto
mihi peccatori. Et iterũ. Fortitudinẽ meã ad te custodiã. quia

Expanded text:
tibi, quoniam non sum sicut caeteri hominum, raptores, injusti, etc. . Omnem autem victum suum in Dei munera mittit Ecclesia, quia omne quod vivit, non sui esse meriti, sed divini muneris intelligit, dicens: Deus propitius esto mihi peccatori . Et iterum: Fortitudinem meam ad te custodiam, quia
Abbreviated transcription (Latin):
multunminente hierusolimorũ excidio principes etitere quise
multi in eccła ipsis &iã tẽporib: a postolorum heresi arche
ꝓdiȩre : qui inter alia plurima ueritati contrariadiem
dñip̃dicarent instare : quos a postolus inepistola adtbȩsaloni¬
censes dãnat: multi in nominexp̃i uenere anti cristi: quorũ¬
primꝰ ÷ simonmagus. Cuisicut in actib apłorũ legimꝰ ausculta¬
bant cnĩs qui insa maria erant aminimo usq ad maximũ
dicentes: hic ẽ iuist̾ dĩ quȩ uocat᷑magna : eo qđ multo tẽpore
magicis suis dementass& eos. cuordieritis auc̃ bri &¬
bella ad hostes ꝑtinent : seditiones ad ciues¬
quȩ utraq: a tẽpore dominicsp̃ assionis in populo uidȩ orũ
quisibi ꝓsaluatore xp̃o seditiosũ latronẽ elegit satissuꝑque
constat᷑ habundasse : Sed his aduentantib: apłine c̃reant᷑
ne hieru solimã iudeã quedeserant ad monent᷑: Quia uideli¬
c&nonstatĩ finis. q̃ in quadragesimũ potius differendasitannũ

Expanded text:
Multi imminente Jerosolymorum excidio principes exstitere qui seMulti in Ecclesia ipsis etiam temporibus apostolorum haeresiarchae prodiere, qui, inter alia plurima, veritati contraria, diem Domini praedicarent instare. Quos Apostolus in Epistola ad Thessalonicenses daprimus est Simon Magus, cui, sicut in Actis apostolorum legimus, auscultabant omnes qui in Samaria erant, a minimo usque ad maximum dicentes: Hic est virtus Dei, quae vocatur magna . Eo quod multo tempore magicis suis dementasset. Cum autem audieriBella ad hostes pertinent, seditiones ad civesQuae utraque a tempore Dominicae passionis in populo Judaeorum, qui sibi pro Salvatore Christo seditiosum latronem elegit, satis superque constat abundasse. Sed his adventantibus apostoli ne terreantur, ne Jerosolymam, Judaeamque deserant, admonentur, quia videlicet statim finis, quae in quadragesimum potius differenda sit annum,
Abbreviated transcription (Latin):
Ñ Iuxta historiã manifestus est sensus: recedente aut̃ dnõ deemuesceuers¬
ploom̃a legis edificia & cõpositio mandatorũ ita destructa est : ut
nibil aiudȩ is possit impleri: & capite sublato. uniuersa interse
in paupere uidua deuotionẽ eccłaȩ : egredit d&xẽplo ruinaque
eiꝰ futurã adque edificia tuncad miranda non multo postcom¬
plananda esse p̃dixit : Diuinitus aut̃ ꝓcueratum est ut pate¬
factu ꝑorbem fidei euangelicae graciu tẽplũ ipsũ quondam
augustum cũ suis caerimoniis toller& nequi foste adhuc par¬
uulus aclactans inside siuider& illa permanere quȩa ꝓ¬
ph&is scĩs facta quȩ ad nõ sunt instituta ad mirando scm̃ sȩcu¬
lare paulatim as incȩritate fidari ꝗͣđ est in xpõ ibũ ad carnale
laber&᷑ iudaismũ : ꝓuidens ergo d sinfirmitatinraẽ & eccłam suã
multiplicari desiderans om̃a illaꝰ subuestifecit acpenitꝰ auferri :
qͣtinꝰũbra & typo cessante ueroꝵ ipsa iã ueritas ꝑorbẽ declarata

Expanded text:
 Juxta historiam manifestus est sensus. Recedente autem Domino de templo, omnia legis aedificia et compositio mandatorum ita destructa est, ut nihil posset a Judaeis impleri; et capite sublato, universa inter se in paupere vidua devotionem Ecclesiae, egreditur de templo, ruinamque ejus futuram atque aedificia tunc admiranda non multo post complananda esse praedixit. Divinitus autem procuratum est ut patefacta per orbem fidei evangelicae gratia, templum ipsum quondam augustum cum suis caerimoniis tolleretur, ne quis forte adhuc parvulus ac lactens in fide, si videret illa permanere quae a prophetis sanctis facta, quae a Domino sunt instituta, admirando sanctum saeculare, paulatim a sinceritate fidei, quae est in Christo Jesu, ad carnalem laberetur judaismum. Providens ergo Deus infirmitati nostrae, et Ecclesiam suam multiplicari desiderans, omnia illa subverti fecit ac penitus auferri, quatenus umbra et typo cessante, veriorem ipsa jam veritas per orbem declarata
Abbreviated transcription (Latin):
Ea quippe iudaicae gentiuel sola uel maxi¬
ma causa erat exitii : quia post occisionẽ dñi saluatoris nominis
quoq: ac fidei eiꝰ pracones simul& confessores impiacrudelita
historiae : in quib: refestur qđ a postoliom̃s multo ante excidium
iudaeȩ ꝓuintiae ad praedicandũ euangeliũ totosuerunt orbe
dis persi &cepto iacobo rebȩdȩi &aicobo fratredñi qui priusm
iudea ꝓuerbo euangelu sanguinem fuderant: qm̃ergonouerat
dñs corda discipulorum deecidio acꝑditione suae gentis esse
contristanda ÷ hoc eossolatio alleuat ut nossent sibi &iã iudȩis
abiectis socios non deforegaudu regniq: caȩlestis. Immoplures mul¬
to quã deuidea perirent xom̃ib: toto orbenationib: ẽẽ colligendos:

Expanded text:
Ea quippe Judaicae genti, vel sola vel maxima causa erat exitii, quia post occisionem Domini Salvatoris, nominis quoque ac fidei ejus praecones simul et confessores impia crudelitahistoriae, in quibus refertur quod apostoli omnes multo ante excidium Judaeae provinciae ad praedicandum Evangelium toto fuerint orbe dispersi, excepto Jacobo Zebedaei, et Jacobo fratre Domini, qui prius in Judaea pro verbo Evangelii sanguinem fuderant. Quoniam ergo noverat Dominus corda discipulorum de excidio ac perditione suae gentis esse contristanda, hoc eos solatio allevat, ut nossent sibi etiam Judaeis abjectis, socios non defore gaudii regnique coelestis, imo plures multo quam de Judaea perirent ex omnibus toto orbe nationibus esse colligendos.
Abbreviated transcription (Latin):
sed merito pie intentionis accepta cunctis suꝑbientiũ iudeorũ ope¬
rib prestant. Om̃s enĩ ea eo qđ habundabat illis miserunt. hec
uero de penuria sua om̃a que habuit misit totũ uictũ suũ. E&

Expanded text:
sed merito piae intentionis accepta, cunctis superbientium Judaeorum opesed merito piae intentionis accepta, cunctis superbientium Judaeorum operibus praestant. Omnes enim ex eo quod abundabat illis miserunt. Haec vero
Abbreviated transcription (Latin):
quic quid bono animo obtulerimus. qui ñ substantiã offerentiũ sed
conscientiã pensat. nec perpendit quantũ in eius sacrificio sed ex
quanto proferatur. Iuxta uero leges allegorie diuites qui in
garophilatiũ munera mittebant udeos de iustitia legis elatos. por¬
ro uidua pauꝑ ecclesie simplicitatẽ designat. que recte pauꝑ appella¬
tur. quia uel suꝑbie sp̃m uel concupiscentias tẽporaliũ rerũ quasi
mundi diuitias ab iecit. Uidua uero quia uir eius pro ea mortẽ ꝑ¬
tulit. & nunc in celi penitrabilib ab eius oculis occultus quasi in
parte alterius regionis uiuit. Hec in gazophilatiũ minuta duo
mittit. quia in conspectũ diuine maiestatis qua oblationes deuo¬
te nostre operationis quasi certo numero conscripta & consig¬
nata seruantur. siue dilectionẽ dĩ & proximi seu fidei orationisq
sue munera defert. que consideratu proprie fragilitatis minuta.

Expanded text:
quidquid bono animo obtulerimus, qui non substantiam offerentium, sed quidquid bono animo obtulerimus, qui non substantiam offerentium, sed conscientiam pensat, nec perpendit quantum in ejus sacrificio, sed ex quanto proferatur. Juxta vero leges allegoriae, divites qui in gazophylacium munera mittebant, Judaeos de justitiae legis elatos, porro vidua pauper Ecclesiae simplicitatem designat. Quae recte pauper appellatur, quia vel superbiae spiritum vel concupiscentias temporalium rerum, quasi mundi divitias abjecit. Vidua vero, quia vir ejus pro ea mortem pertulit, et nunc in coeli penetralibus, ab ejus oculis occultus, quasi in parte alterius regionis vivit. Haec in gazophylacium minuta duo mittit, quia in conspectum divinae Majestatis, qua oblationes devotae nostrae operationis quasi certo numero conscriptae et consignatae servantur, sive dilectionem Dei et proximi, seu fidei orationisque suae munera defert. Quae consideratu propriae fragilitatis minuta,
Abbreviated transcription (Latin):
ltaq dñs qͥ appetitores primatꝰ & uane glorie cauendos ẽẽ monuerat.
qui simulatis orationib prolixius iudiciũ p̃dixerat ẽẽ rependendũ. etiã
dona ferentes in domũ dñi certo examine discernit : ut retribuat sin¬
gulis scđm cor & oꝑa eorũ. qͥa eodẽ modo sẽꝑ in eccła idem int̾nus arbit᷑
agere ñ cessat. Et multi diuites iactabant multa. Cũ uenisset aut̃ una
uidua pauper. misit duo minuta qđ ẽ quadrans. Quadrantẽ uocant cal-¬
culatores quartã partẽ cuiuscũq rei. uidelicet aut loci aut tẽporis aut
pecunie. Forsitan ergo hoc loco quartã partẽ sicli. idest quinq obolos
significat. Et conuocans discipulos suos ait illis. Amen dico uobis.
qm̃ uidua hec pauꝑ plus omnib misit qui miserunt in garophilatiũ.
Hic nobis locus moralit̾ quidem intimat. quod sit acceptabile dõ

Expanded text:
Itaque Dominus qui appetitores primatus et vanae gloriae cavendos esse monuerat, Itaque Dominus qui appetitores primatus et vanae gloriae cavendos esse monuerat, qui simulatis orationibus prolixius judicium praedixerat esse rependendum, etiam dona ferentes in domum Domini certo examine discernit, ut retribuat singulis secundum cor et opera eorum, quia eodem modo semper in Ecclesia idem internus arbiter agere non cessat. Et multi divites jactabant multa. Cum venisset autem una vidua pauper, misit duo minuta, quod est quadrans. Quadrantem vocant calculatores quartam partem cujuscunque rei, videlicet aut loci, aut temporis, aut pecuniae. Forsitan ergo hoc loco quartam partem sicli, id est, quinque obolos significat. Et convocans discipulos ait illis: Amen dico vobis quoniam vidua haec pauper plus omnibus misit qui miserunt in gazophylacium. Hic nobis locus moraliter quidem intimat quod sit acceptabile Deo
Abbreviated transcription (Latin):
immoipsarũ qͥb: humanũ iudiciũ fefellerat p̃cũ int̃crimina poe nasl ÷
gaza lingua ꝑsicã diuitie uocant᷑. gazophilatiũ locꝰ appellari solet quo di¬
uit ie seruant᷑. Quo nomine & arch̃a in qua donaria popłi c̃gregabant᷑ ad
usus tẽpli necessarios. & porticꝰ in quib seruabant᷑ appellabant. Habes ex ẽ¬
plũ de porticib in euangło. Hȩc inqͥt ũba locutꝰ ẽ ingorophilatio docens
in tẽplo. Habes de archa in libro regũ. Et tulit ioiada pontifex garo¬
philatiũ unũ. aperuitq foramen desuꝑ. & posuit illud iuxta altare ad
dextrã ingredientib domũ dñi. mit tebantq: in eo sac̃dotes qui custodi¬
ebant hostia omnẽ pecuniã que deferebat᷑ ad tẽplũ dñ i. Cũq uide¬
rent nimiã pecuniã ẽẽ in gorophilatio. ascendebat scriba regis & pon¬
tifex effundebantq & numerabant pecuniã que inueniebat᷑ in domo dñi.

Expanded text:
imo ipsarum quibus humanum judicium fefellit, precum inter crimina poenas luitimo ipsarum quibus humanum judicium fefellit, precum inter crimina poenas luitgaza lingua Persica divitiae vocantur, gazophylacium locus appellari solet quo divitiae servantur. Quo nomine et arcam in qua donaria populi congregabantur, ad usus templi necessarios, et porticus in quibus servabantur appellabant. Habes exemplum de porticibus in Evangelio. Haec, inquit, verba locutus est Jesa domus et tulit Ioiada pontifex gazofilacium unum aperuitque foramen desuper et posuit illud iuxta altare ad dexteram ingredientium domum Domini mittebantque in eo sacerdotes qui custodiebant ostia omnem pecuniam quae deferebatur ad templum Domini cuegis et pontifex, effundebant, et numerabant pecuniam quae imveniebatur in domo Domini .
Abbreviated transcription (Latin):
Nontantũ ait accipient iuditium sed aduuxxit ꝓlixius :¬
utinsinu& &iã illos qui in angulis stantes orant ut uideantur
ab ominib: damnationẽ mereri sed eos quihaecplixius quasi relꝗ¬
giosiores agendo non solũ laudes abominib: uerũ &iam pecunias
querunt grauioriesse iudicio plectendos: Sunt enĩ quisȩ
iustos & magni apud dm̃ meriti simulantes ab in firmis quib: lib&
& peccatorũ suorum conscientia turbatis quasi patronipeis iniu¬
dicio futuri pecunias accipere nondubitant & cõporrectamanu
pauperi piaxces iuuare solent : illi ob hoc maxime in p̃cib: ut pau¬
peri nũmum tollant pernoctant: quib: illa iude maledictio
non in merito congruit: cũ iudicat᷑ ex eat condemnatus & ora¬
tio ei fiat inpeccatum : Condẽpnatus quippe cu idicat urexit.
&orationem suam inpecatũ recipit : qui magnȩ uncestimatio¬
nis apud homines habit᷑ in diuino tunc ex amine non solũ seꝓalus
int̃uenire ñ posse sed necsua sibi merita sufficere posse dep̃hendit

Expanded text:
Non tantum ait, Accipient judicium, sed adjunxit prolixiu, ut insinuet etiam illos qui in angulis stantes orant ut videantur ab hominibus damnationem mereri, sed eos qui haec prolixius quasi religiosiores agendo non solum laudes ab hominibus, verum etiam pecunias quaerunt, graviori esse judicio plectendos. Sunt enim qui se justos et magni apud Deum meriti simulantes, ab infimis quibuslibet et peccatorum suorum conscientia turbatis, quasi patroni pro eis in judicio futuri, pecunias accipere non dubitant: et cum porrectae manus pauperi preces juvare soleant, illi ob hoc maxime in precibus, ut pauperi nummum tollant, pernoctant. Quibus illa Judae maledictio non immerito congruit: Cum judicatur, exeat condemnatus, et oratio ejus fiat in peccatum . Condemnatus quippe cum judicatur, exit, et orationem suam in peccatum recipit, qui magnae nunc aestimationis apud homines habitus, in divino tunc examine non solum se pro aliis intervenire non posse, sed nec sua sibi merita suffice
Abbreviated transcription (Latin):
me quianimirũ ꝑ sex&ates quib: operari lic& p̃cib: ẽ insistendũ
ne moctauo r&ributionis tẽpr auidicae corripiam᷑ irato: qđ &
ipsedñs hoc loco uoluit nos ostenso suae orationis exemplodocere de
quo secđm lucã dicit᷑: quia ascendit in montẽ ut orar&: In montẽ
nãque oracurꝰ & trans figurand si ca scendit ut ostendat eos qui fructũ
resur rectionis expectant qui regem indecoresuo uidere deside¬
rant mente in excelsis habitare. & continuis p̃cibus in cũbere
debere: Tressolum modo secũ discipulos ducit. uel quia multi
sunt uocati pauci uero electi: uel quia hi quinunc fidem qua
imbuti sunt scẽ trinitatis in corruptumente seruauerint
tunc &erna eꝰ merent᷑ uisione l&ari: & triansfiquratus

Expanded text:
me, quia nimirum per sex aetates quibus operari licet precibus est insistendum, me, quia nimirum per sex aetates quibus operari licet precibus est insistendum, ne in octavo retributionis tempore a judice corripiamur irato. Quod et ipse Dominus hoc loco voluit nos, ostenso suae orationis exemplo, docere, de quo secundum Lucam dicitur quia ascendit in montem ut oraret. In montem namque oraturus et transfiguratus sicresurrectionis exspectant, qui regem in decore suo videre desiderant, mente in excelsis habitare, et continuis precibus incumbere debere. Tres solummodo secum discipulos ducit, vel quia multi sunt vocati, pauci vero electi, vel quia hi, qui nunc fidem qua imbuti sunt sanctae Trinitatis incorrupta mente servaverunt, tunc aeterna ejus merentur visione laetari. Et ben
Abbreviated transcription (Latin):
missã future beatitudinis gloriã discipulis manifestat: utostena cẽ¬
lestis uitȩ dulcedine cunctorũ quihat audre possint corda resoueat
&octonario dierũ numero uerũ tempore resurrectionis gaudium
doceat esseuenturum : Nam& ipse octauadie idẽ post sextã sabbati
quacrucẽ ascendit acseptimã sabbati qua in sepulchro quieuit
amostuis resurrexit : & nos post sex huꝰi scłi &ates inquib ꝓdñõpati
& labore gaudemꝰ acseptimã sabbatissimi animarũ quȩ interim
necratione misteru discrepant aluca quiocto diesdicit : quia illi
medios tantũ ponunt dies unde & absolute pꝰs ex dies factũ cõmemo¬
rant hic primũ quohȩc dñs ꝓmisit & ultimũ quosua ꝓmissa
cõpleuit adiungit: Ideoq tẽperatius feredies occoponit & in
ratione mistica : illipꝰ sexmundi&atesscis̃ ab omĩ labore quie scendũ
hic uero tẽpore octauo designat esse resurgendũ : Unde pulchre

Expanded text:
missuram futurae beatitudinis gloriam discipulis manifestat, ut et ostensa coelestis vitae dulcedine, cunctorum qui haec audire possint corda refoveat, et octonario dierum numero, verum tempore resurrectionis gaudium doceat esse venturum. Nam et ipse octava die, id est post sextam Sabbati, qua crucem ascendit, et septimam Sabbati, qua in sepulcro quievit, a mortuis resurrexit. Et nos post sex hujus saeculi aetates, in quibus pro Domiet laborare gaudemus, ac septimam Sabbati animarum, quae interim nec ratione mysterii discrepant a Luca, qui octo dies dicit, quia illi medios tantum ponunt dies, unde et absolute post sex dies factum commemorant. Hic primum quo haec Dominus promisit, et ultimum quo sua promissa complevit, adjungit; ideoque temperantius fere dies octo ponit. Et in ratione mystica illic post sex mundi aetates sanctis ab omni labore quiescendum, hic vero tempore octavo designat esse resurgendum. Unde pulchre e