comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a equitate atq iusticia. deinde sequitur. sienĩ ueritasdĩ in
meo m̃dacio ab undauit ingloriã ipsius. et hoc ita proponit
ut refellentis sit ñ ad probantis : Quia siueritas dĩm̃ dacio homi¬
Ergo quid ẽ quot dic̃. Et si ex cõparatione iufliciae i ustitia
clar escat ñ ideotam̃ homo iniustus. eẽ. debet ut dsiustus ius¬
tis appareat : Dãpnatio autẽ eoꝵ iusta ẽ . quinos haec ad fir¬
a płi istud dicereapud eosquima leint̃p̃tabantur dictũ apos¬
tolicũ illudutiq: ubi ab undauit peccatũ. suꝑ abundauit et gratia.
mi ẽẽmꝰ secundũ tempꝰ pro impiis mortuus : Vix enĩ pro
iusto quismoritur : Nã probono audeat quis for sitanmori.
Hoc ẽ quot uult intellegi ille pro impiis mortuus ẽ. cũ uix quisquã
repperiatur mori uelle pro iusto. Nã probono idẽ ap̃o forsitan
aliquismori audeat : hic etiã deseuerecunde indicans. quot

Expanded text:
aequitate atque iustitia? deinde sequitur: si enim ueritas dei in aequitate atque iustitia? deinde sequitur: si enim ueritas dei in meo mendacio abundauit in gloriam ipsius. et hoc ita proponit, ut refellentis sit, non adprobantis, quia si ueritas dei mendacio homiergo quid est, quod dicit? et si ex conparatione iniustitiae iustitia clarescat, non ideo tamen homo iniustus esse debet, ut deus iustus adpareat. damnatio eorum iusta est qui nos haec adfirapostoli istud dicere apud eos qui male interpretabantur dictum apostolicum, illud utique: ubi abundauit peccatum, superabundauit gratia. rtuus est? uix enim pro iusto quis moritur. nam pro bono forsitam quis audeat mori? Hoc est, quod uult intellegi: ille pro impiis mortuus est, cum. uix quisquam reperiatur mori uelle pro iusto. nam pro bono, id est Christo, forsitam aliquis mori audeat, hic etiam de se uerecunde indicans, quod
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ dico absit: Ali oquin quo modo iudicabit ds mundũ. si enĩ
ueritas dũnmeo m̃dacio ab undauit ingloriã ipsius quid
adhiuc egotã quã peccator iudicor. et ñ sicut blasphemam
et sicut aiunt nos quidã dicere faciamus mala ut uemiant
bona quoꝵ dã pnatio iusta ẽ : Obscurissimꝰ atq ꝑplexus in
apło locus et multis ad excuciendũ proferendũq sensũ uer¬
bi s indigens nobtam̃ profestinatione sermonis certandũ
dexerat supra : Est autẽds̃ uerax. om̃is aũt homo mendix
sicut scriptũ ẽ. Vt iustificeris in sermonib: tius. etiuncas
cũ nidicaris: Tum etiã adicit. Si autẽ iniquitas nr̃a iusticia
di contempnat. quid dicemꝰ hic decestimonusquȩ supra po¬
suerat nascentẽ eugilat questionẽ. Et adiungu Nuenuc
iniouusds qui infert irã. idẽ iundietã secundũ homine dico
hoc ẽ scđm humanã elocutionẽ. quot quasi iniqũu dm̃ appella
delinquenti. alio quinmodo iudicabit ds̃ mundũ. nisi suma

Expanded text:
sit. alioqui quo modo iudicabit deus mundum? si enim ueritas dei in meo mendacio abundauit in gloriam ipsius, quid adhuc ego tamquam peccator iudicor et non blasphemamur et sicut aiunt nos quidam dicere: faciamus mala, ut ueniant bona quorum damnatio iusta est? Obscurissimus atque perplexus in apostolo locus et multis ad excutiendum proferendumque sensum uerbis indigens, nobis tamen pro festinatione sermonis artandus. dixerat supra: est autem deus uerax, omnis autem homo mendax, sicut scriptum est: ut iustificeris in sermonibus tuis et uincas, cum iudicaris. tum etiam adicit: si autem iniquitas nostra iustitiam dei commendat, quid dicimus? hic de testimoniis quae supra posuerat nascentem euentilat quaestionem et adiungit: numquid iniquus deus qui infert iram, id est uindictam? secundum hominem dico, hoc est secundum humanam elocutionem, quod quasi iniquum deum appelladelinquenti. alioqui quo modo iudicabit deus mundum, nisi summa
Abbreviated transcription (Latin):
ora ꝑcussi scđm interiorẽ uero sensũ cencutiuntur inimici
dĩ in posterioracũa dño iudiciopuniuntur inextremo:
uem signif dicens. exterminauit ea aperdesilua
e singularisferus depastus ẽ eĩ R. A prũhie uespassia¬
nũ ut quidam dicunt uult intellegi quiiudeos bello uas¬
tauit. Singularem ferũ titũ uespassiani filiũ qui hieru¬
salem obpugnatione consump sit :
eginiu sinpsalmo. i frahelsiaudias menonerit inteds̃ re¬
cons quomodo istudaccipiamus .R. Idola uel antichristũ
mundo ꝑ carnẽ nr̃istemporib: in lixerit Nã in principio
erat apud dm̃ ds uerbũ ipse creans hominẽ ad similitudinẽdĩ
quiq diuersi suicib: atq temporib: abrahȩ uel patrib: nr̃is

Expanded text:
ora percussi; secundum interiorem uero sensum percutiuntur inimici ora percussi; secundum interiorem uero sensum percutiuntur inimici dei in posteriora, cum domino iudicio puniuntur extremo. Quem significat dicens: exterminauit eam aper de silua et singularis ferus depastus est eam? Aprum hic Uespasianum, ut quidam dicunt, uult intellegi qui Iudaeos bello uastauit; singularem ferum Titum Uespasiani filium qui Hierusalem oppugnatione consumpsit. egimus in psalmo: Israhel, si audias me, non erit in te deus recens; quo modo istud accipiemus? Idola uel antichristum munde per carnem nostris temporibus inluxerit. nam in principio erat apud deum deus uerbum, ipse creans hominem ad similitudinem 1 dei, quique diuersis uicibus atque temporibus Abrahae uel patribus nos
Abbreviated transcription (Latin):
Item. Quid ẽ quod scribitur. Dsautẽrex nr̃t ante sa ecula
trantur et aliter o peratus ẽ salutẽ inmedio terrae id ẽ in
ginali: Quid ẽ quod legimꝰ. quia calix in ma¬
udñiuinimeniEplenus ẽ mixto. et inclinauit ex hoc
in hoc uerũ tam̃ fex eius ñ ẽ exinanita .R. Calix dñ imixtus
autẽ eiꝰ i deo ñ exinanit̃ qr adhuc ultimũ iudiciires eruatur:
Quaesignificantia ẽ qđ scribitur et reliogatio ÷¬
atio¬
Enũdiem festũ agentubi .R. Pulchre hi of enditur
qd dspuritatẽ m̃tis uelut quadã festiuitate laetatur :¬
ox inquid tonitrui in rota quit hinc senciendũ ẽ . R¬
Rotã hic ipsũ dix̃ orbemterrae eo qđ intra eiusdem orbis
rotam circũ ferant tonitrua mugitum: IXUIIII.
uidi it llegendũ ẽ dehoc quod scribitur et ꝑcussit
inimicossuos in posteriora R. Secundũ litteram
ulceriulloꝵ fit cõmemoratio quib: s̃ allo phili in posteri¬

Expanded text:
m. Quid est, quod scribitur: deus autem rex noster ante saecula om. Quid est, quod scribitur: deus autem rex noster ante saecula olandum arbitrantur. et aliter: operatus est salutem in medio terrae, id est, in utero uirginali. Quid est, quod legimus: quia calix in mauini meri plenus est mixto et inclinauit en hoc: verumtamen fex ejus non est exinanita ? Resp. Calix Domini mixtus autem ejus non exinanitur, quia adhuc ultimum judicii reservatur. Int. Quae significantia est quod scribitur: Et reliquae cogiationes diem festum agent tibi? Pulchre hinc ostenditur, quod deus puritate mentis uelut quadam festiuitate laetatur. Uox, inquit, tonitrui in rota; quid hic sentiendum est? Rotam hinc ipsum dixit orbem terrae, eo quod intra eiusdem orbis rotam circumferant tonitrua mugitum. Quid intellegendum est de hoc, quod scribitur: et percussit inimicos suos in posteriora? Secundum literam ulcerum illorum fit commemoratio quibus sunt allophyli in posteri
Abbreviated transcription (Latin):
ditur. itẽ. Dixit dñs exbasan conuertar inꝓfundũ maris
ut intinguatur pestuuꝰ in sanguine lingua canũtuorũ exini¬
micis ab ipso quid hic sequitur: R. Basan in latino confu¬
siasgnat. Ergo dñs nos met ipsos deconfusions conueruit
quae ẽ in onuee eius inqua cruce sanguine pedẽsuũ tinxit
clamantib: iu daeis ut crucifigeretur instinetu inimicorũ
id ẽ daemonũ: Ab ipso cũ saluatore hoc totũ uenit quia om̃a
haec propria uoluntate sustinuit: Itẽ quo sillo saccipimus
principes ⁊abulonł princi pesneptalim. Pecrũ apłm ł andreã
qui ex isdemtribubus s̃ uocati. sicut et suprabeniamin nomine¬
apostolum paulum oportet intelligi: s XXU.
Quidindicat quod legitur. Posuer̃ signasua signa. et non
cognouer̃ sicutinexitus suꝑ sũmũ :R. Quodbaby lonii
uictoria insolentes effectiita ex posuer̃ signa indĩtemplosi ẽ
constitui intropheũ solent suꝑ fornices intnoitusq: portarũ.¬

Expanded text:
nuertam, conuertam in profundum maris, nuertam, conuertam in profundum maris, ut intinguatur pes tuus in sanguine, lingua canum tuorum ex inimicis, ab ipso; quid hic sequimur? Basan in latino confusio sonat. ergo dominus nosmet de confusione conuertit quae est in cruce eius, in qua cruce sanguine pedem suum tinxit clamantibus Iudaeis, ut crucifigeretur, instinctu inimicorum, id est, daemonum; ab ipso autem saluatore hoc totum uenit, quia omnia haec propria uoluntate sustinuit. Quos illos accipiemus principes Zabulon uel principes Nephtalim? Petrum apostolum uel Andream qui ex iisdem tribubus sunt uocati sicut et supra Beniamin nomineapostolum Paulum oportet intellegi. Quid indicat, quod legitur: posuerunt signa sua, signa et non cognorunt sicut in exitu super summum. Quod Babyllonii uictoria insolentes effecti ita exposuerint signa in dei templo, sicut constitui in tropaeum solent super fornices introitusque portaru
Abbreviated transcription (Latin):
parat eilliqui suꝑ gnessus ẽ occa sũ monte deuieta. itẽ pluuiã
inquit uoluntariã segregabis ds̃ hereditatituae et in firmata
ẽtuuero ꝑ fecisti eã animaliatua habitabunt in ea quis huius
lociuersus ẽ .R. Pluuiã hic scđm litterã manna. scđm anago¬
genmandata uellex. licet infirmata uideatur trans gressio¬
nib: iuda eorũ gratia tam̃ euuangelii oftenditur eẽ cõpleta
in quanuncanimalia idẽ gentes habitantatq: consistant:
Itemq: intellegentia ẽ in hoc quot legimꝰ sidormiatis inter
mediosclerospenne colũbedeargentate et posteriora dorsi¬
eius inspeciȩ auri: R. In hoc loco deapłis optat propheta ut
usq cuitra isitũ ꝑ seuerent credentes intestam̃is duob. In co¬
lũna autẽ sp̃s sc̃s in posteriorib: occulcior intellectus in argento
splendes historia scripturarũ. in auro interior ł p̃ciosior ofter¬

Expanded text:
parate illi qui supergressus est occasum morte deuicta. Pluuiam, parate illi qui supergressus est occasum morte deuicta. Pluuiam, inquit, uoluntariam segregabis, deus, hereditati tuae et infirmata est, tu uero perfecisti eam, animalia tua habitabunt in ea; quis huius loci sensus est? Pluuia hic secundum litteram manna secundum anagogen mandata intellegenda sunt; quae mandata uel lex, licet infirmata uideatur transgressionibus Iudaeorum, gratia tamen euangelii ostenditur esse conpleta, in qua nunc animalia, id est, gentes habitant atque consistunt. Quae intellegentia est in hoc, quod legimus: si dormiatis inter medios cleros, pennae columbejus in specie auri ? Resp. In hoc loco de apostolis optat propheta, ut usque ad transitum perseverent, credentes in testamentis duobus. In columba autem Spiritus sanctus, in posterioribus occultior intellectus: in argento splendens historia Scripturarum, in auro interior vel pretiosior se
Abbreviated transcription (Latin):
rearis omnib: qui operantur iniquitatẽ . R . Nontãma¬
ledicentis animo istud dicitur quã correptionẽ em̃datio¬
nẽq: pec oanoiũ desiderantis : Id ẽ ut inp̃ senti pocius uita cor¬
repti ñ abutantur diuina pacientiausq: futurã poena¬
nũ a ceruitatem: Semellocutus ẽ ds̃ duo haec audiui.
quidhic intellegendũ ẽ .R Semel hic ñ adnumerũ ꝑfe¬
rendũ ẽ. sed adfirmitatẽ quaea utẽ sunt illa duo quod dño
adiecit et posseo m̃a et uellemi sereri. et aliter locutus ẽ ds̃
id ẽ in legenã in eugł ñ alia p̃cepit quia ñ uenit legẽ solugre
sedimplere: Quid ẽ quod scribitur. transiuimꝰ ꝑignẽ
tyriũ : Aliquihic aquã baptismũ intellegendũ pitant
et ignẽ sp̃m scm qui in fusus ẽ pec catatã quã ignis exurat
uid dicitillud quod legitur iterfacite ei quia scendit
suꝑ occasum dñs nom̃ ẽ illi .Rx. uiã bononũ actuũ p̃¬

Expanded text:
rearis omnibus qui operantur iniquitatem? Non tam marearis omnibus qui operantur iniquitatem? Non tam maledicentis animo istud dicitur quam correctionem emendationemque peccantium desiderantis, id est, ut in praesenti potius uita correpti non abutantur diuina patientia usque ad futuram poenarum acerbitatem. Semel locutus est deus, duo haec audiui; quid hic intellegendum est? Semel hic non ad numerum referendum est sed ad firmitatem. quae autem sunt illa duo, quae domino adiacent? et posse omnia et uelle misereri. et aliter: semel -locutus est deus, id est, in lege; nam in euangelio non alia praecipit: quia non ueni legem soluere sed adimplere? Quid est, quod scribitur: transiuimus per igtyrium. aliqui hic aquam baptismum intellegendum putant et ignem spiritum sanctum qui infusus peccata tamquam ignis exurat;rens est. Quid dicit illud, quod legitur: iter facite ei qui ascendit super occasum, dominus nomen est illi? Uiam bonorum actuum prae
Abbreviated transcription (Latin):
ex hoc quod scribitur propatrib: tuis nati sunt tibi filii.
Tibi soli peccaui .R. Soli peccatur dõ quiautiq ip se
solussitabsq: peccato. et itaiustificatus uincit etiã mundũ
iriin quit sanguinũ et dolo siñ dimidiabundies suos
quid hic senciendũ ẽ.R. Non dimidiabuntdies suos hu
qui inmatura morierapiuntur hacracione etiã illud
intellegerepossumꝰ. nerapiasmeindimedio dierũmeorũ
et aliter non dimidiabunt diessuosquiaddĩsatis factionẽ
non conferunt ueluitae suae partem:
uod interior sensus eloquitur dehoc quod scribit
prius quã producant spine ur̃aerãnũ R. Idẽ pri¬
usquã sepec cataur̃ a consũment : Iustus quo modo lauat
manus sua sinsanguinẽ peccatoris: cũ tribuitur uinheta
deimpus ñ hoc procurantib: sc̃s et pꝰdeclinataatq: exitũ pec¬
catorũ iustorũ clarius uitaatq: opera resplendent. aI¬
uomodo accipiendũ ẽ illud qđ inpsalmo legit᷑ ñ mise¬

Expanded text:
ex hoc, quod scribitur: pro patribus tuis nati sunt tibi filii? ex hoc, quod scribitur: pro patribus tuis nati sunt tibi filii? tibi soli peccaui? Soli peccatur deo, quia utique ipse solus sit absque peccato; ita iustificatus uincit etiam, dum iuUiri, inquit, sanguinum et dolosi non dimidiabunt dies suos; quid hic sentiendum est? Non dimidiant dies suos hi qui inmatura morte rapiuntur. hac ratione etiam illud intellegere possumus: ne rapias me in dimidio dierum meorum. et aliter: non dimidiant dies suos qui ad dei satisfactionem non conferunt uel uitae suae partem. Quid interior sensus eloquitur de hoc, quod scribitur: priusquam producant spinae uestrae rhamnum? Id est, priusquam se peccata uestra consumment. Iustus quo modo lauat manus suas in sanguine peccatoris? Cum tribuitur uindicta de impiis non hoc procurantibus sanctis; et post delicta atque exitum peccatorum iustorum clarius uita atque opera splendent. Quo modo accipiendum est illud, quod in psalmo legitur: non mise
Abbreviated transcription (Latin):
uersationẽ hos ꝑfuturã conuersationẽ: Qualit̃ accipiendũ
ẽ quod seribitur. Remittemihi ut refrigerer prius quã
babeã etam̃ pliust̃ero : R. Sensus hic desuperioribus
uersib: manifestatũr: supra enĩ dixerat remit temihixit
illudeđ superius dixet peregrinus ceterũ mam festũ ẽquod
erit quise supraperegrinũ a ppellando patriã in qua futũ¬
urus sit habere declarat: Quid indicat illnd qđ legitur
idẽ infilio aut certeillud inꝓrincipio erat uerbũ et uerbũ erat
apid dmi et ds̃ erat uerbũ : Abyssus abyssũ inuocat in uocecatarac¬
tarũtuarũ quomodo istudintellegendũ ẽ .R. Non in merito
abyssus appellatur diuinarũ scripturarũ pro fundũ etideo
in uoce cata ractarũ abyssus ab ussum in uocat cũuetus testa¬
mntũ nouum adnunciat uel no uutestam̃tũ uetus intestim o¬
niũ uocat in uocib: prophetarũ: Quid intellegendũ ẽ.

Expanded text:
uersationem, hos per futuram conuersionem. Qualiter accipiendum uersationem, hos per futuram conuersionem. Qualiter accipiendum est, quod scribitur: remitte mihi, ut refrigerer, priusquam abeam, et amplius non ero? Sensus hic de superioribus uersibus manifestatur. supra enim dixerat: quia aduena illud quod superius dixit, peregrinus. Caeterum manifestum est quod erit, qui se supra peregrinum appellando, patriam, in qua futurus sit, habere declarat. Int. Quid indicat illud quod legitur , id est, in filio. Aut certe illud: In principio erat Verbum, et Verbum erat  uerbum. Abyssus abyssum inuocat, inquit, in uoce cataractarum tuarum; quo modo istud intellegendum est? Non inmerito abyssus appellatur diuinarum scripturarum profundum et ideo in uoce cataractarum abyssus abyssum inuocat, cum uetus testamentum nouum adnuntiat uel nouum testamentum uetus in testimonium uocat in uocibus prophetarum. Quid intellegendum est
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Dies dieieructat uerbũ. et nox noeti indicat scientiam.
R Dieseructat uerbũ dũapłi credentib: ad nunciant saluatorẽ :
Nox nocti indicat scientiã dũiudasiuda eis doctr ina praui
sensus infundit : Aut certe dies diei eructatuerbũ: et nox
noctiindicat scientiã : Dũ omni utiq dieet noc tead nuncia¬
tione fideliũ uerũ etscientia propagatur:
irgatua et baculu stuus ipsameconsolata sunt: quaehic
intellegenda discrecio ẽ. R. Inuirga correptio declara¬
tur in baculo consolatio: Cũan imaliañabsq sensu sint
quomodo inpsalmodicitur. Nolite fierisi cut equus et mu¬
lusinquib: ñ ẽ intellectus: Rx. Quia in animalib sensus ẽ
in hominibrut elleetus Cũde ium̃tis sicut debub: ñ sit
curadõ quomodopsalmusait. homines et ium̃ta saluos fa¬
cies dñe Ri. Hominesappella uit racioniscapaces: ium̃ta
racionis exꝑtes saluandos uero confirmatillis p̃sentẽ con¬

Expanded text:
es diei eructat uerbum et nox nocti indicat scientiam? es diei eructat uerbum et nox nocti indicat scientiam? Dies diei eructat uerbum, dum apostoli credentibus adnuntiant saluatorem. nox nocti indicat scientiam, dum ludas Iudaeis doctrinam praui sensus infundit aut certe dies diei eructat uerbum et nox nocti indicat scientiam, dum omni utique die et nocte adnuntiatione fideliam uerbum et scientia propagatur. Uirga tua et baculus tuus ipsa me consolata sunt; quae hic intellegenda discretio est? In uirga correptio declaratur, in baculo consolatio. Cum animalia non absque sensu sint, quo modo in psalmo dicitur: nolite fieri sicut equus et mulus in quibus non est intellectus? Quia in animalibus sensus est, in hominibus intellectus. Cum de iumentis sicut de bubus cura non sit deo, quomodo psalmus ait: et iumenta saluabis, domine? Homines appellauit rationis capaces iumenta rationis expertes; saluandos uero confirmat illos per praesentem con
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃sceleri resurrectionep̃uenit: Quid ẽ quod dicit ꝓpheta
deinim icissuisa dipemsuũ concluser̃: R. ADeps concluditur
impiorũ cũ in ꝑinguati sensu et incras satiini quitate recedunt
uel aiusticia uel a p̃ceptis dĩ et idcir codicit . alio loco egredietur
exadipeiniquitatis eorũ : Mañna uero id ẽ caelestiscib: tenuis
ẽ et eorũ aptus aeli moniae qui subtilitate sensuũ uigent:
uid senciendũ ẽ. dehoc quod scribitur. deabsconditistuis
adimpletus ẽ uenter eorũ. saturatis porcina et reliquaer̃
quae suꝑ fuerunt paruulis suis: R. Supra petiit ut iuda ei
a paucis. diuiderentur idẽ aiustis quia multi uocati pauci
autem electi: Nunc autẽ hosipsos prius absconditis diuine
egis instructosporcina sua idẽ dogmatũ postea in mundi¬
cia saturatos dũnegantx p̃m eandem impi etatem dicit
et iamadsuospostero stransmisse : Qualit̃ intellegendũ

Expanded text:
Christus celeri resurrectione praeuenit. Quid est, quod dicit propheta Christus celeri resurrectione praeuenit. Quid est, quod dicit propheta de inimicis suis: adipem suum concluserunt? Adeps concluditur impiorum, cum inpinguati sensu et incrassati iniquitate recedunt uel a iustitia uel a praeceptis dei, et idcirco dicit alio loco: egredietur ex adipe iniquitas eorum. manna uero, id est, caelestis cibus tenuis est et eorum aptus alimoniae qui subtilitate sensuum uigent. uid sentiendum est de hoc, quod scribitur: de absconditis tuis adimpletus est uenter eorum, saturati sunt porcina et reliquerunt quae superfuerant paruulis suis? Supra petiit, ut Iudaei a paucis diuiderentur, id est, a iustis: quia multi uocati, pauci autem electi. nunc autem hos ipsos prius absconditis diuinae legis instructos porcina sua, id est, dogmatum postea inmunditia saturatos, dum negant Christum, eandem impietatem dicit etiam ad suos posteros transmisisse. Qualiter intellegendum
Abbreviated transcription (Latin):
tũ probatũ terrȩpurgatũ septuplũ: R. Casta dicuntut
eloquia dĩ ideo quodnullo sint adiilterata m̃dacio et uicen
argenti quod examinatũ igni septẽ plicisp̃signimundentur
oncongregabo inquid conuenticula eorũ desanguinib:
cuutiq: desanguine magis latinũ sonas set quã ob causã de¬
sanguinib: contra regulã latinitatis inscribit᷑ . R. Ingreco ema¬
tonlegit᷑ idẽ pluralinum ero sanguinẽ significans: cuiꝰ propri¬
etatisfidẽ. etiã in latinũ pluralinum ero trans lator ex presse:¬
Cũ in psalmo scriptũ sit ñ dabis scmtuũ uidere corruptionẽ
quomodo iterũ in alio psalmo scribitur. quae utilita sin
sanguine meo dũdescendo incorruptionẽ .R. Descendere
in corruptionẽ saluator prophete uoce pronunciat dũcla¬
uorũ adfigenciũ in corruptionepenecratur : Nursũ ñ dedit
dñs scmsuũ uidere corruptionẽ quia corruptionẽ carnis

Expanded text:
tum, probatum tertum, probatum tereloquia Domini ideo, quod nullo sint adulterata mendacio, et ad vicem argenti, quod examinatur igni septemplici, spiritus igni mundentur. Int. Non congregabo, inquit, conventicula eorum de sanguinibus : cum utique de sanguine magis Latinum sonasset, quam ob causam sanguinibus contra regulam Latinitatis scribitur? Resp. In Graeco αἱμάτων legitur plurali numero, sanguinem significans. Cujus proprietatis fidem, etiam in Latinum plurali numero translator expressCum in psalmo scriptum sit: non dabis sanctum tuum uidere corruptionem, quo modo iterum in alio psalmo scribitur: quae utilitas in sanguine meo, dum descendo in corruptionem? Descendere in corruptionem saluator prophetae uoce pronuntiat, dum clauorum adfigentium inruptione penetratur. rursus non dedit dominus sanctum suum uidere corruptionem, quia corruptionem carnis
Abbreviated transcription (Latin):
iudic&ur impiu s ut puniatur. neq enĩ tunc iudicabitut iã
udicates scđm quodscriptũ ẽ. quiautẽ ñ creditiã iudicatus ẽ:
Cũ passio indm̃ ñ cadat quid ẽ quod saepe in scripturis iradi¬
et furor dicit᷑ R Seriptura cconsuetudo ẽut ira proulcione
ponat᷑ eenĩ ira scđm hominẽ uindicta scđm dm̃et furor scđm
animũ pacientis. ñ scđm iusticiã iudicantis: Hinc et illud ẽ qđ
ponitꝰ in propheta. Dñscreans mala: Orgo sunt iuxta affec¬
tũ eius qui fustinet. ñ iuxta aequitatẽ eius quid ecernit:
uid sibi uult illud quod frequent̃ psalmorũtitulis in scribi¬
tur. in finẽ psał dauid R. Quod psalmiinfinẽ mundibonorũ
repromissionẽ recipunt uel quod ea qua e iuda ei obtinere
seposse in principio crediderunt ñ consequam᷑ in xp̃oquẽ
uenisse confitem᷑ in finẽ: Quomodo intellegendũ ẽ qđ
seribit᷑: Eloquia dñ ieloquia casta argentũ igno examina¬

Expanded text:
iudicetur, impius ut puniatur. neque enim tunc iudicabitur iam iudicetur, impius ut puniatur. neque enim tunc iudicabitur iam iudicatus, secundum quod scriptum est: quia autem non credit, iam iudicatus est. Cuet furor dicitur ? Resp. Scripturae consuetudo est, ut ira pro ultione st enim ira secundum hominem, uindicta secundum deum et furor secundum animum patientis, non secundum iustitiam iudicantis. hic et illud est, quod ponitur in propheta: dominus creans mala. mala ergo sunt iuxta affectum eius qui sustinet, non iuxta aequitatem eius qui decernit. Quid sibi uult illud, quod frequenter psalmorum titulis inscribitur, in finem psalmus Dauid? Quod psalmi in finem mundi bonorum repromissionem respiciant, uel quod ea quae Iudaei obtinere se posse in principio crediderunt, nos consequamur in Christo quem uenisse confitebimur in fine. Quo modo intellegendum est, quod scribitur: eloquia domini eloquia casta, argentum igni examina
Abbreviated transcription (Latin):
dine legimus pliadas oriana uel arcturũ. ñ quodhis
apud hebreos nominibus censeantur : sed utapud nos
horũ dierũ significantia posset ẽe manifestior. Ita haec
trans lator appellari uoluit ut usus gentilitatis inuenerat
illud quoq: generaliter obseruandũ ẽ. quot etiam apłi uel
apostoliciuiri inepistolissuis scribentes adpopulos¬
abutuntur interdũ his testimonus quae ui debantur
deuulgita ꝑ populos In eodem libro quid ẽ quod dedra .iii.¬
cone illo scribitur. om̃s naues si conueniant ñ sufane oti
coriucaude eius R. Naues ecclesiasdiett quẽ tẽptata dui
bymibulationib: quae uexatȩ. antichristus ñꝑ .e. sedꝑi

Expanded text:
dine legimus Pleiadas, Oriona uel Arcturum? Non quod his dine legimus Pleiadas, Oriona uel Arcturum? Non quod his apud Hebraeos nominibus censeantur, sed ut apud nos horum siderum significantia posset esse manifestior, ita haec translator appellare uoluit, ut usus gentilitatis inuenerat. illud quoque generaliter obseruandum est, quod etiam apostoli uel apostolici uiri in epistulis suis scribentes ad populosabutuntur interdum his testimoniis quae uidebantur diuulgata per populos. In eodem libro quid est, quod de dracone illo scribitur: Omnes naues si conueniant, non sustinent corium caudae eius? Naues ecclesias dicit quae tentationibus tribulationibusque
Abbreviated transcription (Latin):
Nũ quid eũ hiinunc dignũ hac maledictione iudi carent
aut machab ei atq: alii quos scriptura mortisimile in¬
dignissime testaturad flictos: Nũ quidapudeospro
maledictis habentur: qua propt̃ saluator nñt amor¬
te redẽpturus hominẽ ita crucẽ ñ refugit ut mortẽ :
Igitur inminoribus ñ calũnientur cũ propacientia
dñi nos etiam in maioribus gloriem᷑ : Nec mirũ sidica¬
tur patibulũ subisse : quẽ nos etiã ad inferna descen¬
disse fateamur: Quicũ propriũ ipse peccatũ ñ habuenit
suscepit tam̃ mortẽ depeccati maledictione uenientem
ligno ad pensus absolueret
IN IOB
niob qualiter accipiendũ ẽ. quod scriptura cõmemorat
aurũ ophor .R. Regio ẽ ophor in indiã tendens: Itaq:
aurũ huiu sindicat regionis. Alii aurũ ophen ualde p̃ciosu
eẽ confirmant quod obrizo apud latinos appellatur.
ui d sibi uult quod illic auctorũ saeculari ũ consuetu¬

Expanded text:
numquid eum ii nunc dignum hac maledictione iudicarent? numquid eum ii nunc dignum hac maledictione iudicarent? aut Macchabaei atque alii quos scriptura morte simili indignissime testatur adflictos numquid apud eos pro maledictis habentur? quapropter saluator noster a morte redempturus hominem ita crucem non refugit ut mortem. igitur in minoribus non calumnientur, cum pro patientia domini nos etiam in maioribus gloriemur. nec mirum, si dicatur patibulum subisse, quem nos etiam ad inferna descendisse fateamur, qui cum proprium ipse peccatum non habuerit, suscepit tamen mortem de peccati maledictione uenientem. ligno adpensus absolueret. DE IOB. In Iob qualiter accipiendum est, quod scriptura commemorat, Aurum Ophir?. Regio est Ophir in Indiam tendens itaque aurum huius indicat regionis. alii aurum Ophaz ualde pretiosum esse confirmant quod obryzon apud Latinos appellatur. Quid sibi uult, quod illic auctorum saecularium consuetu
Abbreviated transcription (Latin):
prophetante signũ hoc ẽẽt. gentibus credituris. Nã etheliu
iniob libro defuturis aut dubiae multa p̃dixit et caiphas
dño ac saluatone nr̃oin euuangelio pnophecauit. Xl.i.¬
aegrptũ scribant ingresse. quomodopostea in actibus
stat quidem eo tempore qui ia cob in gressus ẽ aegyptũ cũ
io sephfiliisq: eius effraim et mannase . Ixx . animastantũ
fuisse Ib: uero ubilox aniinarum numenus refertur qua
siꝑ anti pacionẽ etiam filios nepotesq: efraim et manas se
numerandosputauit quot posteg inaegipto natos diuina¬
relatio lectionis ostendit.
uidrespondendũ ẽ. iuda eis obicientibus testimo¬
niũ illud maledictus om̃is quipendit in ligno. R¬
Maledictus. ẽẽ homixẽ qui in ligno pendeat. sed noxi¬
ũ non in nocentem: Neq: en ĩ in nocenciae potest. ẽẽ ma¬
ledictũ poena peccati et enĩ simardocheus pparato
ligno adpensus sententia regiae credulitatis explessec:

Expanded text:
prophetante signum hoc esset gentibus credituris. nam et Heliu prophetante signum hoc esset gentibus credituris. nam et Heliu in Iob libro de futuris haut dubie multa praedixit, et Caiphas de domino ac saluatore nostro in euangelio prophetauit.Aegyptum ascribantur impressae , quomodo postea in Actibus stat quidem eo tempore quo Jacob ingressus est Aegyptum cum Joseph filiisque ejus Ephraim et Manasse 70 animas tantum uinque animarum numerus refertur, quasi per anticipationem etiam filios nepotesque Ephraim et Manasse numerandos putauit quos postea in Aegypto natos diuinarelatio lectionis ostendit Quid respondendum Iudaeis obicientibus testimonium illud: maledictus omnis qui pendet in ligno? Maledictum esse hominem qui in ligno pendeat, sed noxium non innocentem. neque enim innocentiae potest esse maledictum poena peccati. et enim si Mardochaeus praeparato ligno adpensus, sententiam regiae crudelitatis explesset,
Abbreviated transcription (Latin):
me aliudinexercendo agnoiusserit agriculture
ratiomutatur Non quod his suiuideatur. ẽs. dissi¬
milis qui facit. sed tempus quo facit. Praecepit er¬
gods quaeapta sint suis quibusq tempdribus. sicut
etam hic desacrificiis p̃cepit. non causa sua edelecta¬
tionis. sed humanae uel cetere utalitatis : Et ideo ue¬
rus ẽ dñs quia bonorum nr̃orum non indiget. sed hȩc
ipsa sacramentorũ cõmutationenoua et subito pute¬
tur ad sumpta p̃dictaiam dudũ propheticis atq: diui¬
nisuocibus fuerat quibus dicitur. N accipiã dedomo
tuauitulos. neq: degregibustuis hyrcos. Postremo ut
breuiter concludamus . quurdiuersa sibi sacrificia ds uolu¬
erit offerri quia aliis sacramentis xp̃mp̃nunciari opor
Ophetasse secundũ fidem saerae conprobantur histortȩ¬
.R Vt multis in notesceret modis ueritas dũusquequaque
prolata etiam ꝑ in fideles adnunciatur et ut hoc exgentib

Expanded text:
me aliud in exercendo agro iusserit, agriculturae me aliud in exercendo agro iusserit, agriculturae ratio mutatur; non quod is sui uideatur esse dissimilis qui facit, sed tempus quo facit; praecipit ergo deus quae apta sint suis quibusque temporibus. sicut etiam hic de sacrificiis praecepit non causa suae delectationis sed humanae ut cetera utilitatis. et ideo uerus est dominus, quia bonorum nostrorum non indiget. sed haec ipsa sacramentorum commutatio ne noua et subito putetur adsumpta, praedicta iamdudum propheticis atque diuinis uocibus fuerat quibus dicitur: non accipiam de domo tua uitulos neque de gregibus tuis hircos. postremo, ut breuiter concludamus, cur diuersa sibi sacrificia deus uoluerit offerri, quia aliis sacramentis Christum praenuntiari oporophetasse secundum fidem sacrae conprobatur historiae? Ut multis innotesceret modis ueritas, dum usquequaque prolata etiam per infideles adnuntiatur, et ut hoc ex gentibus
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. et quia in leuitico demundis inmundisq: animalibus
erat proferenda discrecio. etiam in genesi qui autriusq
libri idemauctor ẽ. eademanimalia appellauit inmunda :
¶uae deueterit estamento relinquereuel quae obser¬
uare debemus .R. Debemus obseruar emandataquȩ
ad conrigendã uitãmores quaeꝑtinent relinquereautẽ
cerimonia sritusq: sacrificiorum qui figuras atq: umbrã
futuris tunc rebus praetulerunt
uidrespondebimus obicientibus quã ob causam ds̃ sa¬
Cerificiis ueterib repudiatis nouis delectatus sit ni¬
hilenĩ corrigiad firmant nisi quod non recte factũ
putetur .R. Spacio saquestio sed nos pronec es sitãte
breuiter respondebimus quod non ideo ds̃ uideripossit
mutabi lisquia haec protemporũ necessitate mutata sinta
Nã et annustemporibus &uitaspacio uariatur et a eta¬
tibus. nec idcir coquae ista in fituit diuinȩ prouiden¬
ciae ratio uariatur. Nec agricolas aestate aliud hie¬

Expanded text:
est, et quia in Leuitico de mundis inmundisque animalibus est, et quia in Leuitico de mundis inmundisque animalibus erat proferenda discretio, etiam in Genesi, quia utriusque libri idem auctor est, eadem animalia appellauit inmunda. Quae de ueteri testamento relinquere uel quae obseruare debemus? Debemus obseruare mandata quae ad corrigendam uitam moresque pertinent, relinquere autem ceremonias ritusque sacrificiorum qui figuras atque umbram futuris tunc rebus praetulerunt. Quid respondebimus obicientibus quam ob causam deus sacrificiis ueteribus repudiatis nouis delectatus sit, nihil enim corrigi adfirmant nisi quod non recte factum putetur? . Spatiosa quaestio, sed nos pro necessitate breuiter respondebimus, quod non ideo deus uideri possit mutabilis, quia haec pro temporum oportunitate mutata sint; nam et annus temporibus et uitae spatium uariatur aetatibus. nec idcirco quae ista instituit diuinae prouidentiae ratio uariatur, nec agricola si aestate aliud hie
Abbreviated transcription (Latin):
factussum uerũ dicensuobis. Econtrario admis cerii nom¬
nib sacrificussaliub etur scilicet ut omnia quea d& pihonorem
cult̃q offerimus salen racionis aedistrictionis semꝑ accipiant
uipropriae a dusus ꝑtinebat sacerdotũ. quidueadle xoc¬
uita rũ ex hisquae populus offerebat Rx. Primiciȩ frugũ
ceterarũq: rerũ sacerdotibus. Decimȩ uero leuiti sdeputa ban¬
tur de quibus tamen decimis decimas sacerdotib: debebatur
Vniuersa quae Is condidit bonaualdesunt et quomodo in
lege qua edã animalia uocantur inmunda Rx. Vt reliqua
taceamn. quae ex hocdici possunt in munda appellata sunt esui
ncreationis horũ enĩ incibũ usus proquib: dam figuris di¬
uina imerdictus legecogno scitur xxxi
sumunda et inmunda animalia diuina ꝑ moxsen lege
discreta sint quomodo euã antediluuiũ his quaeinarcã
recipienda erant inmunda appellantur animalia R. Mor¬
ses inspirante sp̃usco. penta theuchi. scriptor etconditor

Expanded text:
factus sum uerum dicens uobis? econtrario admiscere in omfactus sum uerum dicens uobis? econtrario admiscere in omnibus sacrificiis sal iubetur, scilicet ut omnia quae ad Christi honorem cultumque offerimus salem rationis ac discretionis semper accipiant. Quid proprie ad usus pertinebat sacerdotum quidue ad leuitarum ex his quae populus offerebat? Primitiae frugum ceterarumque rerum sacerdotibus, decimae uero leuitis deputabantur, de quibus tamen decimis decima sacerdotibus debebatur. Uniuersa quae deus condidit bona ualde sunt et quo modo in lege quaedam animalia uocantur inmunda? Ut reliqua taceam quae ex hoc dici possunt inmunda appellata sunt esui non creationi; horum enim in cibum usus pro quibusdam figuris diuina interdictus lege cognoscitur. Cum munda et inmunda animalia diuina per Mosen lege discreta sint, quo modo etiam ante diluuium de his quae in arcam recipienda erant inmunda appellantur animalia? Moses inspirante sancto spiritu Pentateuchi scriptor et conditor
Abbreviated transcription (Latin):
turale gemsii am ꝑ quã et dñimundi uitȩq: auctorem
agnoscere. et ꝑ hoc diligere in prũptus erat etiusticiam
erga proximũ dilectionẽq: seruare in quib: mandatis duo¬
b: om̃islexpendet et prophetȩ Igitur et illud anteiam
noueran tomnia quaecũq: uultis ut faciant uobis homines
et uos facite eis in quo ẽlex et prophecȩ. et uthoo etiã exem¬
Enochrapitur. noeelegitur. Abraham patergentium
nuncupatur . quã obremhanc morsi legem ñ sero ẽe pro¬
laiã pcedens efficit lexnature ꝑ quã multidõ ꝓbabiles extiter̃
Quia secundũ interiorẽ sensũ resoluti blandimentis diliciarũ
a utdulcedine uoluptatum nom possuntmisteriorum di ẽ par¬
ucipes Hinc ẽ igitur quod etiã pascha dñicomedicũa maritudi¬
neiubeur quia sit semꝑ austera district o ueritatis: Oportet
ergo absq ullo adolacionisac uoluptatis mellenoxio saluta¬
ris nosdõ hostias semꝑofferre et dicere: ergo in imicus

Expanded text:
tura legem suam per quam et deum mundi uitaeque auctorem tura legem suam per quam et deum mundi uitaeque auctorem agnoscere et per hoc diligere in promptu erat et iustitiam erga proximum dilectionemque seruare; in quibus mandatis duobus omnis lex pendet et prophetae. igitur et illud ante iam nouerant: omnia quaecumque uultis, ut faciant uobis homines, et uos facite eis; in quo est lex et prophetae. et ut hoc etiam exemEnoch rapitur, Noe eligitur, Abraham pater gentium nuncupatur. quam ob rem hanc Mosi legem non sero esse prolatam praecedens efficit lex naturae per quam multi deo probabiles extiterunt. Quia secundum interiorem sensum resoluti blandimentis deliciarum aut dulcedine uoluptatum non possunt mysteriorum dei esse participes. hinc est igitur, quod etiam pascha domini comedi cum amaritudine iubetur, quia sit semper austera districtio ueritatis. oportet ergo absque ullo adulationis ac uoluptatis melle noxio salutares nos deo hostias semper offere et dicere: ergo inimicus
Abbreviated transcription (Latin):
hic intellegendũ ẽ .R. Quod posterioradiuinorum
operũ inxp̃o postremis manifestanda temporib uel
insp̃uuisurus. ẽẽt. uel in posteris suis.XXII.¬
uaere uerenda sunt inquirentib: quã ob causam
dsunitantũ gentiꝑ moysenlegem dederitatque
hancipsamultaiam saeculia etate transcursa R quod
non iuda eistantũ lex illa prolata sit qua eomnib: gentibus
constituti one naturalis legis innascitur apło hoc eciã con¬
firmanteatq: dicente. Cũ enĩ gentes quaelegẽnon habent
naturaliter quaelegis sunt faciunt. eiusmodilegẽñ haben¬
tesipsi sibi sunt lex qui ostendunt opus legis seriptũ in
cordib suis. Atq id circoñsero dñs legem in noc enciȩ
in decem uerba collegit. cuiusiam insitain pectoribus
humanis origo processerat. nectar de eam sax cistabu¬
lisrursum scripsit. quã iam antepaginis cordis sculp¬
serat. Et enie ante hanc morsi legemhab ebatna¬

Expanded text:
hic intellegendum est? Quod posteriora diuinorum hic intellegendum est? Quod posteriora diuinorum operum in Christo postremis manifestanda temporibus uel in spiritu uisurus esset uel in posteris suis. Quae referenda sunt inquirentibus, quam ob causam deus uni tantum genti per Mosen legem dederit atque hanc ipsam multa iam saeculi aetate transcursa? Quod non Iudaeis tantum lex illa prolata sit quae omnibus gentibus constitutione naturalis legis innascitur apostolo hoc etiam confirmante atque dicente: cum enim gentes quae legem non habent naturaliter quae legis sunt faciunt, eius modi legem non habentes sibi ipsi sunt lex qui ostendunt opus legis scriptum in cordibus suis. atque idcirco non sero dominus legem innocentiae in decem uerba collegit cuius iam insita in pectoribus humanis origo praecesserat. nec tarde eam saxeis tabulis rursus inscripsit quam iam antea paginis cordis insculpserat; etenim ante hanc Mosi legem habebat na
Abbreviated transcription (Latin):
xruiiiid io quiturad abraham ds̃ quod quarta progenied eterra
aegiptireuer suri eent filiii srł et quomodo postea morses
seribit quinta autẽ progenia ea scenderunt filiii srł deterra
aegipti .R. Sigenealogiã scđm leuitribur equiras quatiuor
ꝓgenies profiliorũ successionenumerabis: Sitribusiu¬
dicordorepliceturquinq generationũ successiones inue¬
nies quã quã in hebreo indicata quila studiosissimitrans la¬
tori sedicio ñ habeat quinta generation ea scenderunt. sed
armatia scenderunt filiiisrł deterra aegrpti a¬
nseripturis frequenter legimus et drcitdñs i stud dicere
dñi quomodo accipiendũ ẽ R. Diceredñ suello qui
scribitur siquando ad scõrum aures ex pressorum qui sȩpe
ab aliisn auditur facits onitũꝑ uenire uerborum. aut
cũꝑadsũpticuius libet corporisspeciemds̃ loquitur
aut cũ aliquidad monicionesiuereuelatione nocturnȩ¬

Expanded text:
DE EXODO. Loquitur ad Abraham deus, quod quarta progenie de terra DE EXODO. Loquitur ad Abraham deus, quod quarta progenie de terra Aegypti reuersuri essent filii Israhel. et quo modo postea Moses scribit: quinta autem progenie ascenderunt filii Israhel de terra Aegypti? Si genealogiam secundum Leui tribum requiras, quattuor progenies pro filiorum successione numerabis, si tribus Iudae ordo replicetur, quinque generationum successiones inuenies, quamquam in Hebraeo, ut indicat Aquilae studiosissimi latoris editio, non habeat: quinta generatione ascenderunt, sed armati ascenderunt filii Israhel de terra Aegypti. In scripturis frequenter legimus: et dixit dominus; istud dicere domini quo modo accipiendum est? Dicere dominus uel loqui scribitur, si quando ad sanctorum aures expressorum qui saepe ab aliis non auditur facit sonitum peruenire uerborum, aut cum per adsumpti cuiuslibet corporis speciem deus loquitur, aut cum aliquis admonitione uisionis noctur
Abbreviated transcription (Latin):
uid his respondendũẽ qui ob uxores multa s in conti¬
nentiã patrib: ł patriarch isnr̃is obiciendũ putant¬
R Primũ quodtunc nondulege prohibitũ. quia consu¬
etudo erat crim̃ ẽẽñ poterat. Deinde quotilla tunc uel
ploco uel protempore ñ in probabilia apud dm̃ fuerint
Proloco sicut et inunadomo etinterangulos aliquid fieri
a quo libet dño p̃cipitur quod inalio nequaquã fieri ꝑmittt᷑.
Protempore uero quodrudiadhuc saeculop̃ceptum fuerat
crescite et multiplicamini. Nunc uero iubetur. ut ecqui
habent uxor estamquam non habentessint . Non quo ius¬
ticia uariasit. sed temporamut abilia quae pariter irenon
possunt : et diuersis quibusq temporibus ueldiuersis lo¬
cisdiuersa congruant : Necesse ẽ postremo quodinhis
exuoluntate d ñ i subspeciae gestorum praesen cium
inuitȩ tresfundi .R Tria flagella ueltres propagines
indicantur subhactriũ enunciatione fundorum

Expanded text:
Quid his respondendum est, qui ob uxores multas incontiQuid his respondendum est, qui ob uxores multas incontinentiam patribus uel patriarchis nostris obiciendam putant? Primum, quod tunc nondum lege prohibitum, quia consuetudo erat, crimen esse non poterat; deinde, quod illa tunc uel pro loco uel pro tempore non inprobabilia apud deum fuerint. pro loco, sicut et in una domo in altero angulo aliquid fieri a quolibet domino praecipitur quod in alio nequaquam fieri permittitur. pro tempore uero, quod rudi adhuc saeculo praeceptum fuerat: crescite et multiplicamini i. nunc uero iubetur, ut et qui habent uxores tamquam non habentes sint, non quod iustitia uaria sit, sed tempora mutabilia quae pariter ire non possunt, et diuersis quibusque temporibus uel diuersis locis diuersa congruant. necesse est postremo, quod in his ex uoluntate domini sub specie gestorum praesentium fin uite tres fundi? Tria flagella uel tres propagines indicantur sub hac trium enuntiatione fundorum.
Abbreviated transcription (Latin):
go generation eutrumq testimoniũ uerum est: a¬
uid ẽ quodait. ipse est ana qui in uenitiamim in de¬
serco cũ pascereta sin osseb eompatris sui Rlam in lati¬
ne amaria in terp̃tatur idẽ a quarũ congregationẽ quod
stagnũ in heremo aut biduae difficileipserepperenit indi¬
cat᷑ Iammim etasi nos quideonagris eius infatucionenas¬
cuntur. sunt quiestimant qđ ꝑ mixtionediuersorũ int̃
seanimaliũ ipseprimus utmulł mulȩ nascerentur inuenit
uae sunt illa primo genita quaeesauuendiditia cobdacxi
fratrisuo .R prior et maior pars primogenitis debe
baurr ł in honorel inhereditaria successione. lingracia
paternaebenedictionis sicut ipseia cob: ruben inquid
primogenitus meus. prior indonis maior imperio.
et n libro deut ero nomii. deprimo genito scribitur:
Isteẽ enĩ princeps liberumeuis. et huic debentur pri¬
mogenita. Vnde etisaacbenedictionẽ suã. adesaupita¬
uerat. primogenitiiure deferenda

Expanded text:
go ratione utrumque testimonium uerum est. Qgo ratione utrumque testimonium uerum est. Quid est, quod ait: ipse est Ana qui inuenit Iamin in deserto, cum pasceret asinos Sebeon patris sui? Iamin latine maria interpretatur, id est, aquarum congregationem, quod stagnum rem in heremo haut dubie difficilem ipse reppererit. indicat Iamin et asinos qui de onagris eius institutione nascuntur. sunt qui aestimant, quod permixtionem diuersorum inter se animalium ipse primus, ut muli uel mulae nascerentur, inuenerit. Quae sunt illa primogenita quae Esau uendidit Iacob fratri suo ? Prior et maior pars primogebatur vel in honore, vel in haereditaria successione, vel in gratia paternae benedictionis. Sicut ipse Jacob, Ruben, inquit, primogenitus meus, prior in donis: major imperio . Et in libro Deuteronomii de primogenito scribitur:iste est enim principium liberorum eius et huic debentur primogenita. unde et Isaac benedictionem suam ad Esau putauerat primogeniti iure referendam.
Abbreviated transcription (Latin):
rec exhiberi. Ecribitur ingenesi temptauit dsabrahã
quasi ignorabat dñs anfidelis dõ abraham foret nisi eum
mani festandar ei probatione temptas sec .R. Nonquia
fidem eiusignoraret dstemptauit abra ham. et ueriex¬
ploratione sedideir cotẽptatus ẽ. ut tẽptatiustificaret᷑¬
Nuomodo ia cobdicit. Vididñm faciȩad faciem et sal¬
uafacta ẽ animamea. Cũ in euugł legatur. dm̃nemo
uiditumquã: aut quomodo moyses cũdõ facie ad faciem
tanquam cũ amic olocutus scribitur. łtrursumidem
dicitaddñ mostendemihigloriamtuam .R. Quiaia cob
uel mor ses non ipsamaiestatis suae gloria dm̃ uiderunt
sed ꝑ subiectã diuinae potestatis speciem uisibilis ereaturae
qua ehumanis poterata pparere conspectibus. in eaautem
substantia maiestati sinqua ẽ quomodo dsam ortaliadhuc
homine uideretur. cũ ipseadmoysendicat. Non pote¬
risuidere faciem meam. ñ enĩ uidebit homo et uiuet hac er¬

Expanded text:
ret adhiberi. Scribitur in Genesi: tentauit deus Abraham, ret adhiberi. Scribitur in Genesi: tentauit deus Abraham, quasi ignorabat dominus, an fidelis deo Abraham foret, nisi eum manifestandae rei probatione tentasset. Non quia fidem eius deus ignoraret, tentauit Abraham ueri exploratione, sed idcirco tentatus est, ut tentatus iustificaretuQuo modo Iacob dicit: uidi deum faciem ad faciem et salfacta est anima mea, cum in euangelio legatur: deum nemo uidittamquam cum amico locutus scribitur . Et rursus idem dicit ad Dominum: Ostende mihi gloriam tuam ? Resp. Quia Jacob vel Moyses non in ipsa majestatis suae gloria Deum viderant, sed per subjectam divinae potestati speciem visibilis creaturae, quae humanis poterat apparere conspectibus. In ea autem subshomine uideretur, cum ipse ad Mosen dicat: non poteris uidere faciem meam, non enim uidebit me homo et uiuet. hac er
Abbreviated transcription (Latin):
sciscitamur signũ inilla uere condiore corporis
parte poneretur R. Poscebat quidem misaloni. tan¬
tarũ profunditas qua estionũ ordinata acspacio sa
disputatione nos propositissatis facere promerits red¬
dere singulis quandam immorandi dignitatem. sed
quid agimus quib: festinato opusẽ. ad tã multa prope¬
rantibus exhibenda prolatis autẽ rebus ẽ nuda et cir¬
cũcisa responsio : Itaq: ad hoc quod nunc requiris
agnosce quod nihiltur pe in ipsa creatione condia
hominis inderi potest quippe cũ omni cũ page membroꝵ
totũq hominẽ ds̃ finxerit. Deinde nec in congruũ fuerit
ut generatio illa signũ inparte membri genitalis accepe¬
rit. ꝑ quod generationis ipsius promerebantur ex or¬
dia. ceterũ secundũ interiorem in tellegentiae sen sum
ꝑhanc circumcisionẽ secrecioris partiscorporis illud p̃¬
figuratum ẽ. quod secrecior circũcisio idẽ cordis oporte¬

Expanded text:
sciscitamur, signum in illa uerecundiore corporis sciscitamur, signum in illa uerecundiore corporis parte poneretur? Poscebat quidem, mi Saloni, tantarum profunditas quaestionum ordinata ac spatiosa disputatione nos propositis satisfacere et pro meritis reddere singulis uelut quandam inmorandi dignitatem; sed quid agimus? quibus festinato opus est ad tam multa properantibus, exhibenda prolatis a te rebus est nuda et circumcisa responsio. itaque ad hoc quod nunc requiris agnosce, quod nihil turpe in ipsa creatione conditi hominis uideri potest, quippe cum omni compage membrorum totumque hominem deus finxerit. deinde nec incongruum fuerit, ut generatio illa signum in parte membri genitalis acceperit, per quod generationis ipsius promebantur exordia. scilicet secundum interiorem intellegentiae sensum per hanc circumcisionem secretioris partis corporis illud praefiguratum est, quod secretior circumcisio, id est cordis, oporte