comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
plus quã iona hic. Hic in
locoͬ non ꝓnom̃. s adu̾bium
loci significat: idest in p̾sen¬
tiarum int̾ uos conu̾satur.
qui incõparabilit̾ est iona
prantior. Ionas paucis diebꝰ
pͥdicauit. ego tanto tp̃re. ille
assiriis genti incredule. ego
uideis pplo dĩ. Ille ꝑegrinis.
ego ciuibus. Ille uoce locutuᷤ
simplici. nichilq signoꝵ faci¬
ens acceptus est: ego tanta
signa faciens. beel zebub ca¬
lumpniam sustineo. Plus
g᷑ ẽ iona hic: hoc est ii me¬
dio ur̃m pͦdicans. Regnia¬

Expanded text:
plus quam Salomon hic. Hic in loco non pronomen, sed adverbium loci significat, id est, impraesentiarum inter vos conversatur qui incomparabiliter est Sahic. Jonas paucis diebus praedicavit, ego tanto tempore. Ille Assyriis genti incredulae, ego Judaeis populo Dei. Ille peregrinis, ego civibus. Ille voce locutus simplici nilque signorum faciens acceptus est, ego tanta signa faciens Beelzebub calumniam sustineo. Plus ergo est Jona hic, hoc est in medio vestrum praedicans. E
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i audiremꝰ. Euistis enum
aliqñ tenebre. nũc aũt lux
in dño. In sinuans nob quo¬
dammͦ. quod a nocte dies su¬
mant mitiũ. Sicut enĩ pͥmi
dies ꝓptͥ futurũ hominis lap¬
sum a luce inoctẽ: ita isti:
isti ꝓpt̾ hominis reparationẽ
a tenebris ad lucẽ computant.¬

Expanded text:
i audiremus, Fuistis enim aliquando tenebrae nunc autem lux in Domino ; insinuat nobis quodam modo quod a nocte dies sumat initium. Sicut enim primi dies propter futurum hominis lapsum a luce in noctem ; ita isti propter hominis reparationem a tenebris ad lucem computant
Abbreviated transcription (Latin):
cres sunt: ⁊ tres partes ht̃
senarii numeri. qd̾ significa¬
dñs fuit in inferno. Huic
tem nram conueniunt. et
simplan. sG. Non autẽ
in mento uno die inscpulcro
⁊ duabꝰ noctibꝰ iacuit: quia
uidelic lucẽ sue simple mor¬
tis. tenebris duple nr̃e mortiᷤ
adiunxit. Ad nos quippe ue¬
unt. qui in morte sp̃s carnis¬
q tenebanuir. Unam ad
nos suam idest carnis mortẽ
detulit: ⁊ duas nr̃as quasre¬
cepit soluit. Sieñ ipse utrã¬
q susciꝑet. nos a nulla libe¬
iaret : s unam miscđit ac¬
cepit. ⁊ iuste utramq damp¬
nauit. Simplani suã duple
nr̃e contulit: ⁊ duplam nr̃az
moriẽs subegit. sã. Nox eĩ¬

Expanded text:
tres sunt, et tres partes habet tres sunt, et tres partes habet senarii numeri, quod significaus fuit Dominus in inferno. Huic tem nostram conveniunt, et simplam. Non autem immerito uno die in sepulcro et duabus noctibus jacuit, quia videlicet lucem suae simplae mortis tenebris duplae nostrae mortis adjunxit: ad nos quippe venit, qui in morte spiritus carnisque tenebamur, unam ad nos suam, id est, carnis mortem detulit, et duas nostras quas recepit, solvit. Si enim ipse utramque susciperet, nos a nulla liberaret, sed unam misericorditer accepit, et juste utramque damnavit, simplam suam duplae nostrae contulit, et duplam nostram moriens subegit. Viri Ni
Abbreviated transcription (Latin):
diurnis. Sexte ferie dici partẽ.
qua sepultus ẽ cum p̾terit. auoc¬
te: ꝓ nocte ⁊ die accipies. hoc
est ꝓ toto die. Salbm nocte ⁊
die: ⁊ noctẽ dñicam. cũ codẽ
die illuscescente: ac ꝑ hoc acci¬
piendo partẽ ꝓ toto. Habes tu¬
duum ⁊tres noctes. Quode¬
num dñr decem m̃ses p̾gnan¬
tis. nouem sũt pleni: s mitiũ
decimi ꝓ toto accipit᷑. Et hoc¬
dñi simplã: ⁊ resurrectionẽ eiꝰ
simplam. Mors itaq dñi
s in carne sola. Mors uͦ nr̃a
nõ solum incarne. s ⁊ in aĩa¬
in anima nõ est mortuus. nisi
similitudinẽ carnis peccati:
quã deadam traxit. Igitur¬
simpla eiꝰ mors. ꝓ fuit duple¬
nie. ⁊ simpla eiꝰ resurrectio.
ꝓfuit duple nr̃e. Mors car¬
nisenis ⁊ resuruectio eiꝰ: miorꝰ
carnis nr̃e. ⁊ resurrectio eius.
mors anime nr̃e. ⁊ resurrec¬
tio eiꝰ. duas mͣtes nr̃as. et
duas resurrections nrãs.
nam mortem dñi. ⁊ unam
resurrectionẽ eius. Aa de
simplũ dñi ⁊ duplum nr̃m

Expanded text:
us. sextae. feriae diei partem, qua sepultus est, cum praeterita nocte pro nocte et die accipies, hoc est pro toto die, sabbati noctem et diem et noctem dominicam cum eodem die inlucescente: ac per hoc accipiendo partem pro toto habes triduum et tres noctes. quod enim dicuntur decem menses praegnantis, nouem sunt pleni; sed initium decimi pro toto accipitur. et Domini simplam, et in resurrectione ejus simplam. Mors itaque Domised in carne sola; mors vero nostra non solum in carne, sed etiain anima; non est mortuus, nisi similitudinem carnis peccati quam de Adam traxit. Igitusimpla ejus mors profuit duplnostrae, et simpla ejus resurrectio profuit duplae nostrae. Mors carnis ejus et resurrectio ejus mors carnis nostrae, et resurrectio ejus mors animae nostrae et resurrectio est. Duas mortes nostras, et duas resurrectiones nostras, nam mortem Domini et unam resurrectionem ejus adde adsimplum Domini et duplum nostrum
Abbreviated transcription (Latin):
¶B Si aũt regina austri que
tatur. Surget inidicio cũ
reꝓbis. Ostendit᷑ una cunc¬
surrectio mortaliũ. Et hoc ñ
iuxta fabulas mille mille
annis ante iuditiũ. s in ip¬
So ẽẽ futura iudicio. Quia

Expanded text:
 Si autem regina Austri, quae tatur, surget in judicio cum reprobis, ostenditur una cuncsurrectio mortalium. Et haec non juxta fabulas Judaeorum mille annis ante judicium, sed in ipso esse futura judicio. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
quieuisse. Eũgͦ pꝰ purgatio¬
nẽ matͥs ei. in ihrłm cũ illoue¬
nissẽt: ⁊ ea gesta eeñt intẽplo
q̃ alucha narrant᷑. qr u̾bassme¬
onis & anne de illo ꝓphantium.
cũ cepisset ab eisqui. audierãt
p̾dicari: ad pͥstinam intentio¬
nẽ reuocatura erãt anium re¬
gis. Ammonitꝰ ꝑ sompniũ io¬
seph. cum in fante ⁊ macre eiꝰ
fugit inegiptũ. deinde uulga¬
tis rebꝰ que in tẽplo facte dic¬
teq fuerãt: herodes se amagͥ̾
sensit illusũ. ac deinde ad xp̃i
mortẽ cupiens ꝑuenire: multoᷤ
infantes sic̃ matħs nairat oc¬

Expanded text:
quieuisse. cum ergo post purgatioquieuisse. cum ergo post purgationem matris eius in Hierusalem cum illo uenissent et ea gesta essent in templo quae a Luca narrantur, quia uerba Symeonis et Annae de illo prophetantium, cum coepissent ab praedicari, ad pristinam intentionem revocatura erant animum regis, admonitus per somnum Joseph cum infante et matre ejus fugit in Aegyptum. Deinde vulgatis rebus, quae in templo dictae factaeque fuerant, Herodes a magis se sensit illusum, ac deinde ad Christi mortem cupiens pervenire multos infantes, sicut Matthaeus narrat, oc
Abbreviated transcription (Latin):
te illi uenerar querere animam
pueri. ⁊ neccare tot pariuilos.
Si hoc gͦ mouet. omitto aicere
quot ⁊ quantis occupationibꝰ
regia cura distendi potuerit. ⁊
ꝑ plurimos dios ab illa intenti¬
one ul au̾tere om̃ino uł impe¬
diri. Neq enĩ enumerare pos¬
sunt cause quibꝰ hoc potuerit
accidere. Qs̃ tam̃ multas ⁊ mas¬
nas
ẽẽ potuisse. nemo ita reꝵ huma¬
narũ in exꝑtus ẽ: ut aut neget
aut dubicet. Curꝰ enĩ cogitaci¬
oni ñ occurrat. quã multa alia
t̾ribiliora reginũciari potuerĩt
scuuera seu falsa. ut qui regem
infantẽ pꝰ aliqͦt annos sibi uel
filiis suis adi̾aturũ timuerat.
loꝵ troribꝰ agitatꝰ. ab illa cura
ñitẽ abreptam in aliis ꝓxime
cauendis potiꝰ occuparet. Ut
ergo hec omittã. illud dico. pꝰea
eũ credere pocuisse illos falla¬
ci stelle uisione deceptos. pꝰ ea¬
quã ñ inuenerũt quẽ natũ pu¬
tauerãt. erubuisse ad se redire.
atq ita eum timore depulso ab
inquirẽdo ac ꝑseque̾do puero

Expanded text:
tem illi uenerit quaerere animam pueri et necare tot paruulos, si hoc ergo mouet, omitto dicere, quot et quantis occupationibus regia cura distendi potuerit et per plurimos dies ab illa intentione uel auerti omnino uel inpediri. neque enim enumerari possunt causae, quibus hoc potuerit accidere, quas tamen multas et magnas esse potuisse nemo ita rerum humanarum inexpertus est, ut aut neget aut dubitet. cuius enim cogitationi non occurrat, quam multa alia terribiliora regi nuntiari potuerint seu uera seu falsa, ut qui regem infantem post aliquot annos sibi uel filiis suis aduersaturum timuerat lorum terroribus agitatus ab illa cura mentem abreptam in aliis proxime cauendis potius occuparet? ut ergo haec omittam, illud dico, posteeum credere potuisse illos fallacis stellae uisione deceptos, posteaquam non inuenerunt quem natum putauerant, erubuisse ad se redire adque ita eum timore depulso ab inquirendo ac persequendo puero
Abbreviated transcription (Latin):
ipse ne occideret᷑ ab herode. sub
priꝰ fecit fugiendo hominẽ qͣsi
homo int̾ra: quẽ magis paulo
ante monstrauit stella de çẽlo.
nõ formidine humana: s dis¬
pensatione duuna. Eugiit nõ
necessitate: s potestate. Ideo
aũt dignatus ẽ megiptum fu¬
gere: ut pꝰ ea crucẽ dignaretur
ascẽdere. Ex illa potestate puer
latuit megipto: qua potestate
inuenis pependit in ligno. Ynꝰ
ortalis ex matre. Propͥa poteᷤ¬
tate moriens: ꝓpria potestate

Expanded text:
ipse ne occideretur ab Herode sublpraecepit fugiendo hominem, quasi homo in terra, quem magis paulo ante monstravit stella de coelo. non formidine humana, sed dispensatione divina; fugit non necessitate, sed potestate. Ideo autem dignatus est in Aegyptum fugere, ut postea crucem dignaretur ascendere; et illa potestate puer latuit in Aegypto, qua potestate juvenis pependit in ligno. Unusortalis ex matre; propria potestate moriens, propria potestate
Abbreviated transcription (Latin):
goꝵ nuntio qͦd rex iuideoꝵ natꝰ
fui ss: qͦmͦ potueruit comple-¬
tis diebꝰ purgationis matris e¬
ius tuto cum illo ascendere in
templũ. ut fierẽt circa eũ scdm
legẽ dñi que luchas cõmemorat:
Quis eni nõ iudeat etiam illum
unũ diẽ regẽ multis occupatũ
latere potuisse: Si aũt illud
ueri simile nõ uidet᷑. qd̾ herodeᷤ
qui ualde sollicitus expectabat
qd sibi magi de puero renuntia¬
rent: pꝰ tam multos dies se sẽ¬
sit illusũ. ut transacto tp̃r pur¬
gationis matris eiꝰ ⁊ ꝑacta cc̃a
infantẽ sollempnitate pͥmoge

Expanded text:
gorum nuntio, quod rex Iudaeorum natus fuisset, quomodo potuerint conpletis diebus purgationis matris eius tuto cum illo ascendere in templum, ut fierent circa eum secundum legem domini quae Lucas commemorat. quis enim non uideat etiam illum unum diem regem multis occupatum latere potuisse? si autem illud ueri simile non uidetur, quod Herodes, qui ualde sollicitus expectabat, quid sibi magi de puero renuntiarent, post tam multos dies se sensit inlusum, ut transacto tempore purgationis matris eius et peracta circa infantem sollemnitate primo
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ qd̾ dampnato lic herode io¬
seph timore. archelai filui eiꝰ in
uideã ubi metropolim habebat
ire formidãs. monente angłoi̾
nazareth galilee secedit. ultĩa
illiꝰ cecitate. qua xp̃iano in qnͣ¬
cũ ualet ꝑscqui ñ desistit. acri¬
or in quibdã antixp̃i ꝑsocutio
cõsurget. e quidẽ plurimis
ad p̾dicationẽ enoc ⁊ helie a ꝑ¬
fidia cõuersis. s cet̾is ad instĩc¬
tum antix̾ tota intentione cõtͣ
fidem dimicantibꝰ: parsgͥ uide¬
a in qͣ regnabat. archelaus. ꝑfi¬
dos antrep̃i sequaces ostendit.
Idorro nazareth galilee qͦ dñs
tñsfert᷑. partẽ gentis eiusdem
que cũc tpris fidem xͥ ẽ suscept᷑a
designat. Unde bene galilea¬
ꝑpetrata transinigratio. naza¬
rech flos aut uirgultũ eiꝰ int̾¬
quo arclentiori de siderio ab his
que int̾ris uidet. ad celestia ꝓ¬
merenda transinigrat: coma¬
iori sp̾ualiũ habundat flore
ac germine uirtutũ. Seq̃r.¬

Expanded text:
uod damnato licet Herode Jouod damnato licet Herode Joseph timore Archelai filii ejus in Judaeam, ubi metropolim habebat, ire formidans, monente angelo in Nazareth Galilaeae secedit, ultima illius caecitate, qua Christianos in quantum valet persequi non desistit, acrior in quibusdam Antichristi persecutio consurget. Et quidem plurimis ad praedicationem Enoch et Eliae a perfidia conversis, sed caeteris ad instinctum Antichristi tota intentione contra fidem dimicantibus. Pars igitur Judaeae in qua regnabat Archelaus, perfidos Antichristi sequaces ostendit. Porro Nazareth Galilaeae, quo Dominus transfertur, partem gentis ejusdem quae tunc temporis fidem Christi est susceptura, deperpetrata transmigratio, Nazareth flos, aut virgultum ejus, intequo ardentiore desiderio ab his quae in terris videt ad coelestia promerenda transmigrat, eo majore spiritalium abundat flore ac germine virtutum. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
ducentẽ eas: A maxilla enĩ as¬
cendũt usq ad celũ. ⁊ dñs exan¬
ditor ñ delectabitꝰ in illis. Qd̾
rachel plorasse dr̃ filios suos. nec
uoluisse consolariqr nõ sunt: sig¬
nificat eccłiam. Plorare quidẽ
scoꝵ de hoc scło ablationẽ. s nõ
itauelle consolari. ut qui scłm
morte icer. rursꝰ ad scli certa¬
mina secũ toleranda redeant.
qr nimirũ ñ sũt ultra reuocan¬
di inmundũ: de cuiꝰ erũpns
semel euaser̃ coronandi ad xp̃m.
Rachel namq que ouis aut
demostrat. cuiꝰ tota intentio
ut uidere dm̃ mereatꝰ inuigi¬
lat. ⁊ ipsa ẽ ouis centesima. quã
pastorbonꝰ relictis in celo nona¬
ginta nouẽ ouibꝰ anglicaꝵ uir¬
tutum. abiit querere int̾rã: in¬
uentãq sus imposuit humis.
⁊ sic reportauit ad gregẽ. Seq̃r.¬

Expanded text:
ducentem eas? A maxilla enim ascendunt usque ad coelum, et Dominus exauditor non delectabitur in illis . Quod Rachel plorasse dicitur filios suos, nec voluisse consolari, quia non sunt, significat Ecclesiam plorare quidem sanctorum de hoc saeculo ablationem, sed non ita velle consolari ut qui saeculum morte vicerunt, rursus ad saeculi certamina secum toleranda redeant, quia nimirum non sunt ultra revocandi in mundum, de cujus aerumnis semel evaserunt coronandi ad Christum. Rachel namque, quae ovis aut a intentio, ut videre Dominum mereatur, invigilat, et ipsa est ovis centesima, quam pastor bonus, relictis in coelo nonaginta novem ovibus, angelicarum virtutum, abiit quaerere in terra, inventamque suis imposuit humeris, et sic reportavit ad gregem. E
Abbreviated transcription (Latin):
futurũ: om̃is scriptura cõme¬
morat. Possumꝰ ⁊ alit̾ dice.
qd̾ etiã eiscdem uerbis iuxta
hebraicã ueritatẽ in ysaia scͥ¬
ptum sit. E xiet uirga de ta¬
dice iesse.⁊ nazarcus de radi¬

Expanded text:
futurum, omnis Scriptura commemorat. Possumus et aliter dicere, quod etiam eisdem verbis, juxta Hebraicam veritatem in Isaia scriptum sit: Exiet virga de radice Jesse, et Nazaraeus de radi
Abbreviated transcription (Latin):
rã qͦmͦ rachel plorasse dicat᷑ fili¬
os suos. cũ tribꝰ uida que beth¬
leem tenebat. ñ de rachel. s de so¬
rore eiꝰ lya fuerat orta. ubi tam̃
facilis patet responsio. qr nõ tã
T̃ ribꝰ aũt beniamĩ que de ra¬
chelorta ẽ ꝓxima fuit tribui iu¬
de. Unde merito credi deb qd̾
plaga crudelissime necis nõ pau
excelsum uoce plorauit. Potest
⁊ alit̾ intelligi. qr rachel iuxta
bethͥcem sepulta ẽ sic̃ titulus
monum̃ti eiꝰ manẽs usq hodi¬
e testat᷑: ad occidentẽ ciuitatis.
ultra uiam q̃ duc̃ hebron. Qd
eaque in loco eodẽ agebantur.
ipsa egisse ꝓpħico locutionis mͦ¬
modo recte dicat᷑. cuiꝰ corpore ⁊
nõie locꝰ ipse fu̾at insignis. ie¬

Expanded text:
ram quomodo Rachel plorasse dicitur filios suos, cum tribus Juda quae Bethleem tenebat, non de Rachel, sed de sorore ejus Lia fuerat orta. Ubi tamen facilis patet responsio, quia non taTribus autem Benjamin, quae de Rachel orta est, proxima fuit tribui Judae. Unde merito credi debet quod plaga crudelissimae necis non paucexcelsum voce ploraverit. Potest et aliter intelligi quia Rachel juxta Bethleem sepulta est, sicut titulus monumenti ejus manens usque hodie testatur, ad occidentem civitatis, ultra viam quae ducit Hebron: quod ea quae in loco eodem agebantur, ipsa egisse prophetico locutionis modo recte dicatur, cujus corpore et nomine locus ipse fuerat insignis.
Abbreviated transcription (Latin):
dixerit. ideo timuisse ioseph cũ
puero redeunte ire inuideam.
qr ꝓ patre suo herode arthelaꝰ
filiꝰ eiꝰ ibi regnabat. qͦmͦ potu¬
it ire ingalileã ubi alius filius
eiꝰ herodes tetrarches erat. sic̾
lucha testatꝰ Quasi uͦ ipsa sit̃
tempora quibꝰ tũc puero tume¬
bat᷑ que nũc luchas cõmemo¬
rauit. que usq ad eo mutata

Expanded text:
xerit ideo timuisse Ioseph cum puero redientem ire in Iudaeam, quia pro patre suo Herode Archelaus filius eius ibi regnabat, quomodo potuit ire in Galilaeam, ubi alius filius eius Herodes tetrarches erat. sicut Lucas testatur? quasi uero ipsa sint tempora, quibus tunc puero timebatur, quae nunc Lucas commemorau
Abbreviated transcription (Latin):
sũt tp̃ribꝰ facte inuidea speciali¬
ter acciꝑe. qñ inualescente inui¬
dia. p̾dicatores sũt uerbi pene
om̃s expulsi de ꝓuintia. ⁊ ingẽ¬
tibꝰ p̾dicaturi. sunt longe late¬
qr disꝑsi. Sicq factum ẽ. ut
gentilitas que ꝑegiptũ figurat᷑.
irc̃cis ante tenebrosa: lum̃ u̾bi
ꝑciꝑet. Hoc ẽ enĩ puerũ iħm
⁊ matrẽ eiꝰ ꝑ iosephinegiptũ
trãsferri: fidem scilicet dñice ĩ¬
carnationis.⁊ ecclie societatem.
ꝑ doctores scõs gentibꝰ ꝯnuiti.
usq ad obitum herodis: indicat
figurate fidẽ xp̾i ingentibꝰ mã¬
surã. doncc p̾lenitudo eaꝵ intro¬
eat: ⁊ sic om̃is isrł saluus fiat. O¬
bitus qͥppe herodis. t̾minũ int̾e¬
tionis maliciose. qua nũc contͣ
eccłiam uidea seuit. insinuat.
Occisio paruuloꝵ. mortẽ humi¬
liũ sp̃u. qͦs fugato a se xp̃o iudei¬

Expanded text:
poribus factae in Judaea, specialiter accipere, quando invalescente invidia praedicatores verbi sunt pene omnes expulsi de provincia, et in gentibus praedicaturi sunt longe lateque dispersi. Sicque factum est ut gentilitas quae per Aegyptum figuratur, peccatis ante tenebrosa lumen verbi perciperet. Hoc est enim puerum Jesum et matrem ejus per Joseph in Aegyptum transferri, fidem scilicet Dominicae incarnationis et Ecclesiae societatem per doctores sanctos gentibus committi. usque ad obitum Herodis indicat figurate fidem Christi in gentibus mansuram donec plenitudo gentium introeat, et sic omnis Israel salvus fiat. Obitus quippe Herodis terminum intentionis malitiosae, qua nunc contra Ecclesiam Judae saevit, insinuat. Occisio parvulorum, mortem humilium spiritu, quos fugato a se Christo Judaei
Abbreviated transcription (Latin):
ratus ⁊ululatꝰ multꝰ Manife¬
ste denũciat lucrũ sc̃e eccłie. quo
de iniusta m̃broꝵ suoꝵ nece ge¬
mit. Non ut hostes garriunt
iuxta illud uiri sapientis. Nõ
despiciet p̾ces pupilli nec uidue:
si effundat loquela gemitꝰ. Nõ

Expanded text:
ratus et ululatus , manifeste denuntiat luctum sanctae Ecclesiae, quae de injusta membrorum suorum nece gemit, non ut hostes garriunt juxta illud viri sapientis: Non despicies preces pupilli, nec viduam, si effundat loquelam gemi
Abbreviated transcription (Latin):
egiptum. atq inde regressio¬
ne pꝰ herodis morte. ut iã in
aiuitate nazarech habitarẽt.
Q uo eos luchas postea quã ꝑ¬
fecerũt in tẽplo cͥca puerũ oĩa
morat. Hic ꝓude cognoscen¬
dum ẽ. qd̾. deinceps ad cetera
talia ualeat. nesimilit̾ moue¬
ant ammũq conturbẽt̃. Sic
unũ quẽ qͣuẽ eu̾glistam conte
deatur. Tacitis eni que nõ uult
diccre. sic ea que uult dicere. illiᷤ
que dicebat adiungit. ut ipsa
continuo sequi uid̾eant. s cum
alt̾ ea dicit que alt̾ tacuit: di¬
ligent̾ ordo consid̾atꝰ inlicat
locum. ubi ea potuerit aquo
p̾termissa sũt transiliare: ut
ea que dicere intenderat. ita:
suꝑioribꝰ copularet. tanꝙͣ ip̃a
nullis int̾positis sequerentur.
Ac ꝑ hoc intelligitur matheus
ubi ait sompnio admonitos
magos ne redirent ꝑ herodem.
& ꝑ aliam uam regressos mre¬
giõne suam: illic p̾ret̾iissẽ qͦ
luchas narrat gesta cca dum
intemplo. ⁊ dicta a symeone̾. in¬
tens ꝓfectionẽ inegiptum. quã

Expanded text:
Aegyptum adque inde regressione post Herodis mortem, ut iam in ciuitate Nazareth habitarent, quo eos Lucas, posteaquam perfecerunt in templo circa puerum omnia morat? hic proinde cognoscendum est quod deinceps ad cetera talia ualeat, ne similiter moueant animumque conturbent, sic unumquemque euangelistam contexdeatur; tacitis enim quae non uult dicere sic ea quae uult dicere illis quae dicebat adiungit, ut ipsa continuo sequi uideantur. sed cum alter dicit quae alter tacuit, diligenter ordo consideratus indicat locum, ubi ea potuerit, a quo praetermissa sunt, transilire, ut ea quae dicere intenderat ita superioribus copularet, tamquam ipsa nullis interpositis sequerentur. ac per hoc intellegitur Mattheus, ubi ait somnio admonitos magos, ne redirent per Herodem, et per aliam uiam regressos in regionem suam, illic praetermisisse quae Lucas narrauit gesta circa dominum in templo et dicta a Symeone et Antens profectionem in Aegyptum, quam
Abbreviated transcription (Latin):
de senit infantiã. estimãs forte
ut nullo illic paruuloꝵ ñ occiso
occideret᷑ ⁊ xp̃s. S ille qui san¬
guinẽ suũ ꝓ mũdi redẽptione
fundendũ in aliã differebat e¬
tatem. egipto se parentũ minis¬
scilic hebree gentisantiqͣ cu
nabula. ⁊ principatũ ueri io¬
seph inaioris ꝓuidentie potesta¬
te disponẽs: ut exilla diriorem
om̃i inedia famẽ qua egiptioꝵ¬
opia laborabant: ueniens de
celo panisuite. ⁊ cibꝰ rationis
aufeiret. Nec sine illa ratione
pararetꝰ singłaris hostia sacra¬
m̃cum in qͣ primũ occisionem
agni salutiferũ crucis signũ. &
pascha dñi fu̾at p̾formatũ. Bed̾

Expanded text:
trucidat infantiam; aestimans fore ut, nullo illic parvulo non occiso, occideretur et Christus. At ille, qui sanguinem suum pro mundi redemptione fundendum in aliam differret aetatem, Aegypto se parentum minisscilicet Henabula, et principatum veri Joseph majoris providentiae potestate disponens, ut illam diriorem omni inedia famem qua Aegyptiopia laborabant, veniens de coelo panis vitae et cibus rationis auferret; nec sine illa regione pararetur singularis hostiae sacramentum, in 121 qua primum occisione agni, salutiferum crucis signum et pascha Domini fuerat praeformatum. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
s pontiꝰ pilatus qui ñrex iude¬
oꝵ s p̾sos erat: cuiꝰ tp̃ribus a¬
gente sub tibio cesare. filii ma¬
ioris herodis ñ rgnũ habebat᷑
s tetrarchiã: quod utiq non¬
dũ factũ erat qñ iosephtimẽs
archelaũ inuidea regnan̾tem.
se in galileam cũ puero contu¬
lit. ubi ⁊ ciuitas eiꝰ erat naza¬
rech. An forte ⁊ hoc mouet qͦmͦ
dicat matħs ꝓpt̾ea cũ ꝓu̾oihu¬

Expanded text:
sed Pontius Pilatus non rex Iudaeorum, sed praeses erat, cuius temporibus agentes sub Tiberio Caesare filii maioris Herodis non regnum habebant, sed tetrarchiam. quod utique nondum factum erat, quando Ioseph timens Archelaum in Iudaea regnantem se in Galilaeam cum puero contulit, ubi et ciuitas eius erat Nazareth. VIIII. An forte et hoc mouet, quomodo dicat Mat
Abbreviated transcription (Latin):
iode redit ad t̾ram isrł iħs: finẽ
scłi denuntiat. qñ enoc ⁊ helia
p̾dicantibꝰ iudei sopita moder¬
ne inuidie flãma. fidẽ ueritatiᷤᷤ
accipient. &̾e bene cũ iudeã de¬
secutores reliqͥt: ipsos obluce
fidei tandẽ sequerentes reuisit.

Expanded text:
rode redit ad terram Israel Jesus, finem saeculi denuntiat, quando Enoch et Elia praedicantibus, Judaei, sopita modernae invidiae flamma, fidem veritatis accipient. Et bene cum Judaeam deersecutores reliquit, ipsos ob lucem fidei tandem se quaerentes revisit.
Abbreviated transcription (Latin):
onis sue nom̃ acceꝑit. ⁊ qͦue pꝰ
impletos dies purgationis¬
marie idẽ luchas narrat quod
attulerũt eũ ad ihrłm. ⁊ de sy¬
meone uł anna. que dixertͣ
de illo intẽplo. pꝰea quã cogno¬
uer̃ eũ impleti sp̃u scõ. Om̃ia
hec tacet matħs. Unde m̾ito
queritꝰ᷑ qñ facta sint. siue que
matħs p̾termittit. ⁊ luchas
suã magis qui uenerant ab
oriente. sequit᷑. ⁊ narrat iosepͥ
ab anglo ad monitum ut cũ
infante megiptum fugeret:
ne ab herode necaretur. dem̃
herodẽ illo ñ inuento. abyma¬
tu ⁊ infra pueros occidisse. de¬
functo aũt herode. redisse abe¬
gipco. ⁊ audito qd̾ archelaus
inuidea regnaret ꝓ herode pa¬
tre suo. habitasse cũ puero in
galilee ciutate nazaret̾: que
om̃ia luchas tacet. Noc ideo cõ¬
trariũ uideri pocest. qd̾ ul hic
dic̃ que ille p̾cermittit. ul ille

Expanded text:
onis suae nomen acceperit, et quae post onis suae nomen acceperit, et quae post impletos dies purgationiMariae idem Lucas narrat, quod attulerit eum ad Hierusalem, et de Symeone uel Anna, quae dixerint de illo in templo, posteaquam cognouerunt eum impleti spiritu sancto. omnia haec tacet Mattheus. Unde merito quaeritur, quando facta sint siue quae Mattheus praetermittit et Lucas suam Magis qui venerant ab Oriente, sequitur et narrat, Joseph ab angelo admonitum ut cum infante in Aegyptum fugeret, ne ab Herode necaretur; deinde Herodem illo non invento, a bimatu et infra pueros occidisse: defuncto autem Herode rediisse ab Aegypto, et audito quod Archelaus in Judaea regnaret pro Herode patre suo, habitasse cum puero in Galilaeae civitate Nazareth: quae omnia Lucas tacet. Nec ideo contrarium videri potest, quod vel hic dicit q
Abbreviated transcription (Latin):
magi innuunt. qͦd in regionẽ
suã ꝑaliam uiã reu̾tuntuir.
In eonamq qd̾ ammoniti faci¬
unt. nob̃ ꝓfecto insinuãt quid
faciamꝰ. Regio quippe nr̃a pa¬
radisꝰ ẽ. ad quã iħu cognito re¬
dire ꝑuiam qua uenimꝰ ꝓhi¬
benur. A regione ⁊ enĩ nr̃a. su¬
ꝑbiendo. inobediendo. uisibi¬
lia sequendo. cibũ uetitũ gus¬
tando dicessimꝰ. S ad eãdem
necesse ẽ ut flendo. obediendo
ui sibilia contẽpnendo atq
apetitũ carnis refrenando re¬
deamꝰ. ꝑ aliãgͦ uiam ad re¬
gionẽ ur̃am regredimͣ qm̃ qui
aparadisi gaudiis ꝑdelecta¬
m̾ita dicessĩmꝰ. ad hec ꝑ lam̃ta
reuocam᷑. Hoc totũ luchas pre¬
termisit. sic̃ matħs nõ narraũ.
qd̾ luchas nairat in p̾sepe posi¬
cum dum. & qͦd pastoribꝰ eum
natum angłs nunciau̾it. & qͦd
multitudo milicie celi facta
ẽ cum angło laudantiũ dnm̃.¬
⁊ qͦd uenerũt pastores ⁊ uide¬
rũt uerũ ẽẽ quod eis angłs nũ¬
ciauerat. ⁊ qͦd die circumcisi¬

Expanded text:
magi innuunt, quod in regionem suam per aliam viam revertuntur. In eo namque quod admoniti faciunt, nobis profecto insinuant quid faciamus. Regio quippe nostra paradisus est, ad quam, Jesu cognito, redire per viam qua venimus prohibemur. A regione etenim nostra superbiendo, inobediendo, visibilia sequendo, cibum vetitum gustando, discessimus; sed ad eam necesse est, ut flendo, obediendo, visibilia contemnendo, atque appetitum carnis refrenando, redeamus. Per aliam ergo viam ad regionem nostram regredimur, quoniam qui a paradisi gaudiis per delectamenta discessimus, ad haec per lamenta uam. hoc totum Lucas praetermisit, sicut Mattheus non narrauit, quod Lucas narrat, in praesepi positum dominum et quod pastoribus eum natum angelus nuntiauerit et quod multitudo militiae caeli facta est cum angelo laudantium deum et quod uenerunt pastores et uiderunt uerum esse quod eis angelus nuntiauerit et quod die circumcisi
Abbreviated transcription (Latin):
locꝰ incelligendus est. ut no¬
uerimꝰ om̃ia oꝑa nr̃a tũc esse
mũda ⁊ placere inconspectu
dĩ. si fiãt simplici corde idest
intentione suꝑna: fine illo ca¬
nitatis. qr ⁊ plenitudo legis ca¬
ritas. Ocłm gͦ hic acciꝑe debe¬
mus ipsã intentionẽ. qua fa¬
cimꝰ quicqͥd facimꝰ. Que si
munda fuerit ⁊ recta: ⁊ illud
aspiens qd̾ aspiciendũ ẽ: oĩa

Expanded text:
c intellegendus est, ut nouerimus omnia opera nostra tunc esse munda et placere in conspectu dei, si fiant simplici corde, id est intentione in superna, fine illo caritatis, quia plenitudo legis caritas. oculum ergo hic. accipere debemus ipsam intentionem, qua facimus quidquid facimus. quae si munda fuerit et recta et illud aspiciens quod aspiciendum est, omnia
Abbreviated transcription (Latin):
eugłm: idẽ regnũ dĩ. ita ut si
desit cibꝰ: nõ queramꝰ regnum
dĩ. Hoc ẽ gͦ primũ querere ci
ore loco ponere: illud post̾iore.
Si aũt id̾o queramꝰ cibũ ut ha¬
beamꝯ regnũ dĩ: faciamꝰ id qd̾
dictũ. Querite pͥmũ regnũ dĩ
⁊ iusticiam eiꝰ: idẽ hoc p̾ponẽ¬
tibꝰ cet̾is reb ut ꝓpt̾ hoc cet̾a
queramꝰ: nõ debet subeẽ solli¬
citudo. ne illa desint. que huic
uite ꝓpt̾ regnũ di sũt necessa¬
id̾o cum dixiss querite pͥmũ
regnũ ⁊ iusticiã dĩ: non dix̃
demde ista querite quãuis
sĩt necessaria: sait. Hec oĩa
apponentur uob: id ẽ conseqñ¬
ter. si illa queratis sine ullo uĩo
impedim̃to. necũ ista queri¬
tis. illinc au̾tamini. aut ne
duos fines constituatis. ut ⁊
rognũ dĩ ꝓpt̾ se appetatis. et
ista necessaria. S hec potius
ꝓpt̾ illud. it.a uob̃ nõ deerunt¬
qr duobꝰ dñis seruire nõ pote¬
stis. Duobꝰ aũt dñis ẜuire co¬
natur. qui ⁊ regnũ dĩ ꝓ mag¬

Expanded text:
erius regnum Dei; ita ut si non desit cibus non quaeramus regnum Dei: hoc est primum quaerere cibt, hoc priore loco ponere, illud posteriore. Si autem ideo quaeramus cibum, ut habeamus regnum Dei, facimus quod dictum est, Quaerite primum rjustitiam Dei, id est praeponentibus caeteris rebus, ut propter hoc caetera quaeramus, non debet subesse sollicitudo ne illa desint quae huic vitae propter regnum Dei sunt necessaideo cum dixisset: Quaerite primum regnum et justitiam Dei, non dixit: Deinde ista quaerite, quamvis sunt necessaria, sed ait: Haec omnia apponentur vobis, id est, consequentur, si illa quaeratis, sine ullo vestro impedimento. Et cum ista quaeritis, illinc avertamini, aut ne duos fines constituatis, ut et regnum Dei propter se appetatis, et ista necessaria, sed haec potius propter illud vobis non deeruntQuia duobus dominis servire non potestis. Duobus autem dominis servire conatur, qui et regnum Dei pro mag
Abbreviated transcription (Latin):
dictum ẽ celũ celi dño. idẽ in
firmam̃to sp̃uali. Non enĩ ĩ
co qd̾ transiet cõstituere ⁊ col¬
locare debemꝰ thesaurũ nr̃m
& hic manifestat de mundã¬

Expanded text:
dictum est, Coelum coeli Domino , id est in firmamento spirituali, non enim in eo quod transiet, constituere et collocare debemus thesaurum nostrum Et hic manife
Abbreviated transcription (Latin):
ptari supra ꝙͣ. potestis ferre: s
faciet cũ temptatione etiã ꝓ¬
Inqͣ sententia satis ostendit.
cemur: s ne incemptationc
inducamur. In ducimur enĩ
sicales inciderĩt: quas ferre nõ
possumꝰ. S cum temptatio¬
nes ꝑiculose inquas inferi:
atq incidi ꝑniciosũ est. aut ꝓ¬
sꝑis rebus tp̃ralibꝰ aut aduer¬
sis oriantur: nemo frangitur
aduersariũ molestia: qui ꝓsꝑ¬
arũ delectatione nõ capitur.
Ultima ⁊ septima petitio ẽ.
Sed libera nos a malo. Oran¬
dum ẽ enĩ ut nõ solum nõ in¬
ducam᷑ in malũ quo caremꝰ.
q̃ fexto loco petitur. S ab illo
etiam libennur: quoiam in¬
ducti sumꝰ. Qͦd cum factu
fuerit: nicħ remanebit formi¬
dolosũ. nec omino erit metu¬
endum ⁊ illa tẽptatio quam
tam̃ in hac uita ꝙͣ diu ista:
mortalitate circumferimur:

Expanded text:
supra quam potestis ferre, sed faciet cum tentatione etiam in qua sententia satis ostendit, temur, sed ne in tentationem inducamur. Inducimur enim si tales inciderint, quas ferre non possumus. Sed cum tentationes periculosae, in quas inferri, atque incidere perniciosum est, aut prosperis temporalibus, aut adversis oriantur, nemo frangitur adversarum molestia, qui prosperarum delectatione non capitur. Ultima et septima petitio est: Sed libera nos a malo. Orandum est enim, ut non solum non inducamur in malum quo caremus, quod sexto loco petitur; sed ab illo etiam liberemur, quo jam inducti sumus. Quod cum factum fuerit, nihil remanebit formidolosum, nec omnino metuenda erit ulla tentatio; quod tamen in hac vita quandiu istam mortalitatem c
Abbreviated transcription (Latin):
s. iħ. Et reuera qd̾ sericũ. que
regum purpura. que pictura
rextricũ põt floribꝰ comparari:
Q̾dita rubet ut rosa: Quid
ita candet ut liliũ: U iole u̾o
purpurã nullo suꝑari murice:
gitur. dicente iacob. ⁊ exaudi¬
et me cras iusticia mea. Et in
samuelis fantasmate phitoniꝰ¬
sa loquit᷑ ad saulẽ. cras cris me¬

Expanded text:
s. Et revera, quod sericum, quae regum purpura, quae pictura textricum, potest floribus comparari? Quid ita rubet ut rosa? quid ita candet ut lilium? Violae vero purpuram nullo superari murice, gitur, dicente Jacob: Et exaudiet me cras justitia mea . Et in Samuelis phantasmate, Pythonissa loquitur ad Saulem: Cras eris me
Abbreviated transcription (Latin):
erꝰ ꝓuidentia etiã uestiri pot̾.
Nonaũt ur̃a cura factũ ẽ : ut
ad hanc staturã ueniret corpꝰ
ur̃m. Et hoc incelligi potest.
qd̾ si curetis ⁊ uelitis adicere u¬
nũ cubitum huic stature. nõ
potestis. Illig̾ etiam tegendi
corporis curam relinquite: cuiꝰ
uidetis cura factum eẽ ut tante
stature corpꝰ habeatis. Si gͦ in¬
quit neq qd̾ minimũ ẽ potes
etiam docum̃tum ꝓpt̾ uestitũ:

Expanded text:
ejus providentia etiam vestiri potest. Non autem vestra cura factum esse, ut ad hanc staturam veniret corpus vestrum, ex hoc intelligi potest, quod si curetis et velitis adjicere unum cubitum huic staturae, non potestis. Illi ergo etiam tegendi corporis curam relinquite, cujus videtis cura factum esse ut tantae staturae corpus habeatis. Si ergo inquit neque quod minimum est potestetiam documentum propter vestitum,
Abbreviated transcription (Latin):
S qui seruit mãmone illiuti¬
q seruit: qui rebꝰ istis terrenis
homo: ⁊ alterũ diligit. id est
dm̃i. aut alterũ pacietur.⁊ alt̾¬
um contẽpnet. Patit᷑ enĩ du¬
rum ⁊ ꝑniciosũ dnm: quisqͥs
seruit mãmone. Sua enu cu¬
piditate implicatus subditꝰ
diablo.⁊ nõ eum diligit. Qͥs
enĩ ẽ qui diligat diabłm:S
tam̃ patiet᷑ fic̾ inmaiore aliqͣ
domo qui ancille a liene con¬
iunctus ẽ: ꝓpt̾ cupiditatẽ suã.
duram patitꝰ fuitutẽ. etiam si
nõ diligat eum cuiꝰ ancillam
diligit. Alterum aũt cõtemꝑ¬
nic dieit: nõ odio habebit. Nul
liꝰ ferre conscientia dm̃ potest
odisse. Contempnit aũt id ẽ
nõ tim: cũ quasi de eiꝰ bonita¬
te securꝯẽ. S quisquis uult
diligere dm̃i. ⁊ cauere ne offẽn¬
dat: nõ se arbitretur duobus
dñis posse seruire. ⁊ intentio¬
nẽ cordis sui roctã. ab om̃i dup¬
plicitate explicet. Itaenĩ senti¬
et de dñombonitate. ⁊ in simpli¬

Expanded text:
 qui servit mammonae, illi utique servit qui rebus istis terrenis homo, et alterum diliget, id est, Dominum; aut alterum patietur, et alteum contemnet. Patitur enim durum et perniciosum dominum, quisquis servit mammonae; sua enim cupiditate implicatus, subditur diabolo: et non eum diligit; quis enim est qui diligat diabolum? sed tamen patitur: sicut in majore aliqua domo, qui ancillae alienae conjunctus est, propter cupiditatem suam duram patitur servitutem, etiam si non diligat eum, cujus ancillam diligit. 48. Alterum autem contemnet, dixit; non, odio habebit. Nullius enim fere conscientia Deum odisse potest: contemnit autem, id est non timet eum, quasi de ejus bonitatediligere Dominum et cavere ne offendat, non se arbitretur duobus dominis posse servire, et intentionem cordis sui ab omni duplicitate rectam explicet. Ita enim sentiet de Domino in bonitate, et in simpli
Abbreviated transcription (Latin):
induamini. Quod ait ido di¬
coad suꝑiora respic̾. hocẽ ideotẽ¬
poraliũ sollicitudinẽ ueto. ne cũ
diuitibꝰ scłi uob thesaurizare
cõuincamini. iħ. Ergo qͥ om̃i¬
bꝰnatura tribuit. ⁊ ium̃tis ac
bestiis: hominibꝰq cõmime ẽ.
Huiꝰ cura penitus libam᷑: s p̾¬
cipitur nob̃. ne solliciti simus
qͥd comedamꝰ: qr in sudore uul¬
tus p̾paramus nob̃ panẽ. Labor
exercendus ẽ: sollicitudo tollen¬
quã esca. ⁊ corpꝰ plus ꝙͣ uestimẽ¬
cum: ã. Immonet ut memi¬
nerimꝰ młto ampliꝰ nob dm̃i de¬
disse qd̾ nos fecit ⁊ composuit
ex.anĩa ⁊ corpore: qm ẽ alim̃tũ
atq tegum̃tum. ut intelligas
cũ qui dedit. amimã. mlto faciliꝰ
escam cẽ daturũ. Similr eũ

Expanded text:
o dico, ad superiora respicit, hoc est, ideo temporalium sollicitudinem veto, ne cum divitibus saeculi vobis thesaurizare convincamini. Ergo quod omnibus natura tribuit, et jumentis, ac bestiis, hominibus quoque commune est, hujus cura penitus liberamur, sed praecipitur nobis ne solliciti simus quid comedamus. Et quia in sudore vultus praeparamus nobis panem, labor exercendus est, sollicitudo tollenquam esca, et corpus quam vestimentum. Admonet, ut meminerimus multo amplius nobis Deum dedisse, quod nos fecit et composuit ex anima et corpore, quam est alimentum atque tegumentum, ut intelligas eum qui dedit animam, multo facilius esc
Abbreviated transcription (Latin):
faciat: s quo anĩo faciat con¬
sid̾andũ est. Hoc ẽ enĩ lumẽ
in nob. qr hoc nob̾ manifestum
ẽ bono ammo nos facere quod
facimꝰ. Om̃e enĩ quod mani¬
festatur: lum̃ ẽ. Nam ipsa
facta que ad hominũ societa¬
tẽ nob̃ p̾cedunt. incertũ ha¬
bent exitum: & idõ tenebras
eas uocauit. Non enĩ noui
cũ peccuniam porrigo indigẽ
passurus sit. Et fieripot ut
uel faciat ex ea. uł ꝓpt̾ea pati¬
atur aliqͥd mali: qd̃ ego cum
darẽ non euenire uoluerim.
neq hoc anĩo delerimi. Itaq
si bono anĩo feci qd̾ mͥ cum fa¬
cerem notũ erat: ⁊ ideo lumẽ
nocat᷑. Illum matur etiã fac¬
tum neũ. qualecumq exitũ
habuerit. Qui exitus. qm̃¬

Expanded text:
 sed quo animo faciat, considerandum est. hoc est enim lumen in nobis, quia hoc nobis manifestum est, bono animo nos facere quod facimus; omne enim, quod manifestatur, lumen est. nam et ipsa facta, quae ad hominum societatem a nobis procedunt, incertum habent exitum et ideo tenebras eas uocauit. non enim noui, cum pecuniam porrigo indigentpassurus sit, et fieri potest, ut uel faciat ex ea uel propter eam patiatur aliquid mali, cum ego, cum darem, non euenire uoluerim neque hoc animo dederim. itaque si bono animo feci quod mihi, cum facerem, notum erat, et ideo lumen uocatur: inluminatur etiam factum meum, qualemcumque exitum habuerit: qui exitus q
Abbreviated transcription (Latin):
cis que tͥ nota ẽ sordidat᷑ ap¬
petitu reꝵ t̾renarũ ⁊ tp̃raliũ
atq cecatur. qnͣto magis iꝑ¬
sum factũ cuiꝰ incertus est
exitus. sordidũ ⁊ tenebrosu
qd tunõ recta ⁊ munda inten¬
tione facis. quomͦ tu fec̾is tͥ im¬
putatur: no quomͦ illi ꝓuene¬

Expanded text:
sordidatur appetitu rerum terrenarum et temporalium, atque caecatur; quanto magis ipsum factum, cujus incertus est exitus, sordidum et tenebrosum quod tu non recta et munda intentione facis; quomodo tu feceris, tibi imputatur, non quomodo illi provene
Abbreviated transcription (Latin):
ne forte cum uiderimꝰ aliquem
seruũ di ꝓuidere ne ista nece ᷤ¬
saria desint: uł sibi uł eis qͦꝵ
sibicura cõmissa ẽ: iudicemꝰ
eum contra p̾ceptum dñi fa¬
cere. ⁊ de crastino eẽ sollicitũ.
Nam ⁊ ipse dñs cui ministra¬
bant angłi. tam̃ ꝓpt̾ exẽplũ
neqͥs ꝓpt̾ea scandalũ patere¬
tur. cum aliquẽ ẜuoꝵ eiꝰ ani¬
madu̾tiss ista necessaria pro¬
curate. loculos habere digna¬
tus ẽ cũ peccunia. unde usibꝰ
necessarus quicqͥd opꝰ fuiss
p̾beret᷑. Quoꝵ loculoꝵ custoᷤᷤ
⁊ fur: sic̃ scriptum ẽ iudas qͥ¬

Expanded text:
ne forte cum viderimus aliquem ne forte cum viderimus aliquem servum Dei providere ne ista necessaria desint vel sibi vel eis quorum sibi cura commissa est, judicemus eum contra praeceptum domini facere et de crastino esse sollicitum. nam et ipse dominus, cui ministrabant angeli, tamen propter exemplum, ne quis scandalum pateretur, cum aliquem seruorum eius animaduertisset ista necessaria procurare, loculos habere dignatus est cum pecunia, unde usibus necessariis quidquid opus fuisset praeberetur; quorum loculorum custos et fur, sicut scriptum est, ludas
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Nolite solliciti ẽẽ decras¬
tino. Non enĩ dr̃ crastinus di¬
es nͥ intẽpore: ubi p̾terito succe¬
dit futurũ. Ergo cũ aliquid
boni oꝑamur. ñ ip̃ralia s eter¬
na cogitemꝰ: tũc ent illud bonũ
⁊ ꝑfectum opꝰ. Crastinis eĩ¬
dies. sollicitꝰ erit sibi ip̃i. Idẽ
ut cũ oportuerit sumas cibũ
uł potum uł indum̃tum: cũ
ipsa scilic necessitas urgere
ceꝑit. aderunt enĩ hec: qr no¬
gecis. Sufficit diei malicia
sua.s ih. Non contrariã uir¬
tuti posuit: s laborẽ ⁊ afflic¬
clonem. ⁊ angustias scłi. Suf¬
ficit gͤ nobis presentis tp̃ris
cogitatio. futuroꝵ curã que in¬
ea maliciam noĩatam arbitror.
qr penalis ẽ nob̃. Ptinet enĩ
ad hanc fragilitatẽ ⁊ mortali¬
tatẽ quã peccando meriumus.
Huic gͦ pene tp̃ralis necessita¬
tis. noli.addere aliquid grauiꝰ.
ut nõ solũ paciaris harum reꝵ
indigentiam. s etiã ꝓpt̾ hanc
explendam milites. Hoc aũt¬
loco uehement̾ cauendum ẽ:

Expanded text:
. Nolite ergo solliciti esse de crastino. non enim dicitur crastinus dies nisi in tempore, ubi praeterito succedit futurum. ergo cum aliquid boni operamur, non temporalia, sed aeterna cogitemus; tunc erit illud bonum et perfectum opus. crastinus eit, sollicitus erit sibi ipsi: id est ut cum oportuerit sumas cibum vel potum, vel indumentum, cum ipsa scilicet necessitas urgere coeperit. Aderunt enim haec, quia nois. Sufficit diei malitia sua. Hic malitiam non contrariam virtuti posuit, sed laborem, et afflictionem, et angustias saeculi. Sufficit ergo nobis praesentis temporis cogitatio: futurorum curam, quae inrea malitiam nominatam arbitror, quia poenalis est nobis: pertinet enim ad hanc fragilitatem et mortalitatem quam peccando meruimus. Huic ergo poenae temporalis necessitatis noli addere aliquid gravius, ut non solum patiaris harum rerum indigentiam, sed etiam propter hanc explendam milites Deo. Hoc autem vehementer cavendum est
Abbreviated transcription (Latin):
nouit quisq quo anĩo faci¬
ciat: etiã cum malo anĩo fã¬
cit. s ipsum lum̃ tenebre st̃.
qr nõ insuꝑna dirigit᷑ simp
intentio: s ad inferiora de¬
cdinatur. ⁊ dupplicicorde qͣsi

Expanded text:
nouit quisque, quo animo faciat, etiam cum malo animo facit. sed ipsum lumen tenebrae sunt, quia non in superna dirigitur simplex intentio, sed ad inferiora dec
Abbreviated transcription (Latin):
bꝰ sentiendũ est. Ergo si in
t̾ra erit cor: id ẽ si eo corde qͥsq
oꝑetur aliqͥd. ut t̾renũ cõmo¬
dum adipiscat᷑. quomͦ erit mũ¬
dum cor qd̾ int̾ra uolutatur
Si au̾t incelo. mũdũ erit. qr
munda sũt quecũq celestia.
Sordescit enĩ aliqͥd. cum infe¬
riori miscetur nacure. ꝙͣuis
in suo gen̾e nõ sordid̃. qr etiam
de puro argento sordidatur au¬
rum simisceatur: ita ⁊ animꝰ
nr t̾renoꝵ cupiditate sordesc̃.
ꝙͣuis ipsa t̾ra in suo genere at¬
q ordine munda sit. Celum
au̾̃t hoc loco nõ corporeũ acce¬
dum ẽ. Totum enĩ mundũ

Expanded text:
 spolient. Ergo si in terra erit cor, id est, si eo corde quisque operetur aliquid ut terrenum commodum adipiscatur, quomodo erit mundum cor quod in terra volutatur; si autem in coelo, mundum erit, quia munda sunt quaecunque coelestia. Sordescit enim aliquid cum inferiori miscetur naturae, quamvis in suo genere non sordida est, quia etiam de puro argento sordidatur aurum, si misceatur: ita et animus noster terrenorum cupiditate sordescit, quamvis ipsa terra in suo genere atque ordine munda sit. Coelum autem hoc loco non corporeum accedum est: totum enim mundu
Abbreviated transcription (Latin):
qd om̃ia faciamꝰ quecumq
facumus. S qr in hac uita
militamꝰ ut ad illud regnũ
ꝑuenire possimꝰ. Que uita
sine his necessariis agi non
inqͥt. s uos regnũ di ⁊ iusti¬
ciam eiꝰ pͥmũ querite. Cũ
enĩ dixit illud primũ. signi¬
ficauit. qr hoc posteriꝰ querẽ¬
dum ẽ: nõ tempore s digni¬
tate. Illud tanꝙͣ bonũ nr̃m:
hoc tanqm necessariũ nrm.
Necessariũ aũt ꝓpt̾ illud bo¬
nũ. Neq enĩ uerbi gr̃a ideo
debemꝰ eu̾głizare ut mandu¬
cemꝰ. s ideo manducare ut
eu̾głizemus. Nam si ꝓpterea
eu̾głizamus ut manducemꝰ:.

Expanded text:
omnia faciamus quaecunque facimus. Sed quia in hac vita militamus, ut ad illud regnum pervenire possimus, quae vita sine his necessariis agi non inquit, sed vos regnum Dei et justitiam primum quaerite. Cum enim dixit illud primum, significavit quia hoc posterius quaerendum est, non tempore, sed dignitate. Illud tanquam bonum nostrum, hoc tanquam necessarium nostrum, necesarium autem propter illud bonum. Neque enim, verbi gratia, ideo debemus evangelizare ut manducemus, sed ideo manducare ut evangelizemus. Nam si propterea evangelizemus ut manducemus,
Abbreviated transcription (Latin):
furantur. Eur enĩ de foris rap̃.
tinea scindit int̾ius. Fur ab
Tinea corrũpit uestes eoꝵ qͦs
psalmista redarguens aic.
Qm̃ ds̃ dissipat᷑ ossa hõmũ
sibi placentiũ. Ossa enĩ uir¬
tutum roburappellat. Sq̃r.

Expanded text:
ulari?. Fur enim de foris rapit, tinea scindit interius. Fur absTinea corrumpit vestes eorum, quos Psalmista redarguens ait: Quoniam Deus dissipat ossa hominum sibi placentium . Ossa enim virtutum robur appellat. Ubi
Abbreviated transcription (Latin):
qͣspiam recce ꝑceꝑit quãuis
faciẽ cotidiana consuetudine
lauemꝰ: unctis etiam capitibꝰ
cũ ieninamꝰ nos eẽ debere. Qd̾
si turpissimũ om̃s farentur:
intelligendũ ẽ hoc p̾ceptum
ungendi cap̃ ⁊ faciem lauan¬
di adinit̾iorem hominẽ ꝑtin̾e
Ungere gͦ caput. ad leticiam
ꝑtin. lauare aũt faciem ad
mundiciã. & idõ cap̃ ungũt:
qui letant᷑ int̾ius m̃te atq
ratione. Hoc enĩ recte accipi¬
quo ceta hominis regi ⁊ guber¬
nari manifestũ ẽ. Et hoc fac̃
qui ñ foris querit lecitiam. uͭ
de laudibꝰ hominum carnalit̾
gaudeat. Int̾ius gͦ gaudeat
ieumio suo: eo ip̃o quo sic se ie¬
unando au̾tit a uoluntate se¬
culi ut sit subditus xp̃o. qui
scdłm hor p̾ceptum caput unc¬
tum hab̾e desid̾at. Itaenĩ et
faciẽ lauab idẽ cormundabiˢ:
quo iusurus ẽ dm̃. nõ int̾posi
Lauamini inqͥt mundi esto¬
te. aufẽrte nequitias ab añis

Expanded text:
quispiam recte praeceperit, quamuis faciem cotidiana consuetudine lauemus, unctis etiam capitibus, cum ieiunamus, nos esse debere. quod si turpissimum omnes fatentur, intellegendum est hoc praeceptum unguendi caput et faciem lauandi ad interiorem hominem pertinere. unguere ergo caput ad laetitiam pertinet, lauare autem faciem ad munditiam,%et idius mente atque ratione. Hoc enim recte accipiquo caetera hominis regi et gubernari manifestum est. Et hoc facit qui non foris quaerit laetitiam, ut de laudibus hominum carnaliter us. interius ergo gaudeat in ieiunio suo eo ipso, quo sic se ieiunando auertit a uoluptate saeculi, ut sit subditus Christo, qui secundum hoc praeceptum caput unctum habere desiderat. ita enim et faciem lauabit, id est cor mundabit, quo uisurus est deum non interpositlauamini, inquit, mundi estote, auferte nequitias ab animis
Abbreviated transcription (Latin):
le cauendos lupos dñs p̾cepit.
s ex fructibꝰ inqͥt eoꝵ cognos¬
cetis eos. G um enĩ ceꝑint ali¬
quibꝰ temptationibꝰ ea ipsa¬
illis substrahi uł nogari. que
isto uelamine ul consecuti sũt¬
uł consequi cupuit. Tunc ne¬
cesse ẽ appareat utrũ lupꝰ in
ouina pelle sit: anoius insua.
Non em̃ ꝓpt̾ea ornatu suꝑ fluo
deb aspectus hominũ mulce¬
re xp̃ianos: qr illũ parcũ ha¬
bitum ac necessarium: eriam
simulatores sepe usurpãt: ut
incautos decipiant: qr ⁊ ille
ones nõ debẽt pelles suas de¬
ponere. s aliqñ eis lupi se con¬

Expanded text:
le cauendos lupos dominus praecipit; le cauendos lupos dominus praecipit; sed ex fructibus, inquit, eorum cognoscetis eos. cum enim coeperint aliquibus temtationibillis subtrahi vel negari, quae isto velamine vel consecuti suntel consequi cupiunt, tunc necesse est appareat utrum lupus in ovina pelle sit, an ovis in sua. Non enim propterea ornatu superfluo debet aspectus hominum mulcere christianus, quia illum parcum habitum ac necessarium etiam simulatores saepius usurpant, ut incautos decipiant: quia et illae oves non debent pelles suas deponere, si aliquando eis lupi se con
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ his p̾ceptis omne nr̃ãm intẽ¬
tionem in int̾iora gaudia di¬
rigi.ne foris querentes m̾cedẽ.
huic scło conformem᷑: ⁊ amit¬
tamꝰ ꝓmissionẽ tanto solidio¬
ris atq firmioris. qnͣto int̾io¬
ris bitudinis: qua nos elegit
ds̃ conformes fieri ymaginis
filu euis. In hoc aũt capło marͤ
animadu̾tendũ ẽ: insolo reꝵ
corporcarũ nicore atq pompa:
s etiam in ipsis sordibꝰ luctuo¬
sis ẽẽ posse iactantiã.⁊ coꝑicu¬
losiorẽ. quo sub noĩe seruitutis
dĩ decipit. Qui gͦ in mod̾ato d¬
tu corporis. atq uestitus uel
le cõunicitur rebꝰ ipsis põpaꝵ
seli eẽ sectator: noc quẽꝙͣ fallit
dolosa ymagine scĩtatis. Qui
aũt inꝓfessione xp̃ianitatis in¬
usitato scalore ac sordibꝰ intẽ¬
tos in se hominũ ocdos facit:
cũ iduoluntate faciat nõ nece̾¬
sitate patiatur: cet̾is eius oꝑibꝰ
potest conici utrũ hoc contẽptu
suꝑflui cultus. an ambitione
aliqͣ faciat. qr ⁊ subouina pel¬

Expanded text:
est his praeceptis omnem nostram intentionem in interiora gaudia dirigi, ne foris quaerentes mercedem huic saeculo conformemur et amittamus promissionem tanto solidioris atque firmioris, quanto interioris beatitudinis, qua nos elegit deus conformes fieri imaginis filii eius. In hoc autem capitulo maxime animaduertendum est non in solo rerum corporearum nitore atque pompa sed etiam in ipsis sordibus luctuosis esse posse iactantiam, et eo periculosiorem, quo sub nomine seruitutis dei decipit. qui ergo immoderato cultu corporis atque uestitus uel le conuincitur rebus ipsis pomparum saeculi esse sectator nec quemquam fallit dolosa imagine sanctitatis. qui autem in professione christianitatis inusitato squalore ac sordibus intentos in se hominum oculos facit, cum id uoluntate faciat, non necessitate patiatur, ceteris eius operibus potest conici, utrum hoc contemtu superflui cultus an ambitione aliqua faciat, quia et sub ouina pel