comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Laudo quia omna mea memoria retine¬
tis. Et quomodo ubiq trado tradicioneᷤ
meas tenecis. Cum enĩ hoc eẽt tradici¬
illi contra deuelatas eas ineccła paciebã¬
tur. Idõq nõ iam auctoritatẽ tradicioni
quã neglexerãt. s ꝑ ipsam naturã suadẽ

Expanded text:
mea memoria retinetis: et quomodo ubique trado, traditiones meas tenetis . Cum enim haec esset traditiilli contra revelatas eas in Ecclesia patiebantur. Ideoque jam non auctoritate traditionis, quam neglexerant, sed per ipsam naturam suade
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ caiphas ꝓpħauit ñ merito. s dignitate
ordinis sacerdotalis. Et saul ꝓphauit cũ
iam mobedientie causa sp̃u malo fuisset
om̃ia mistia. Iude enĩ nich ꝓfuit fuisse ẽ
aplis ⁊ didicisse nusteria. cũ karitatis hõ¬
tis tradidit saluatorẽ. Et ꝓpha ezechibel
dia bolĩ misteria celestia scire ostendit qͣn¬
dd increpita uoce in paradiso illũ dĩ fuis¬
se ⁊ p̾ciosos lapides habuisse testatꝰ. Qs
lapides idẽ apłs doctue diuine misteria
significauit. ⁊ nichil illi ꝓfuit quia kari¬
tatis in memor in suꝑbiã ꝓsiliuit. Et si
si karitas ñ sit. Deniq scribis ⁊ pharscis
nichil ꝓfuit dicente saluacore. Uos habe¬
tis clauẽ scientie. ⁊ neq uos intratis neq
alios sinitis introire. ꝑ iniudiã enĩ ka¬
ritatẽ corrumpentes. sciãm erꝰ ad nichilũ
deduxer̃. Nlam ⁊ terculianꝰ ⁊ nouatianꝰ

Expanded text:
 Caiphas prophetavit , non merito, sed dignitate ordinis sacerdotalis: et Saul prophetavit , cum jam inobedientiae causa spiritu malo fuisset omnia mysteria; Judae enim nihil profuit fuisse cum apostolis, et didicisse mysteria; cum charitatis hostis tradidit Salvatorem Et propheta Ezechiel diabolum mysteria coelestia scire ostendit, quando increpita voce in paradiso illum Dei fuisse, et pretiosos lapides habuisse testatur, quos lapides idem Apostolus doctrinae divinae mysteria significavit : et illi nihil profuit; quia charitatis immemor, in superbiam prosilivit. Et si si charitas non sit. Denique scribis et pharisaeis nihil profuit, dicente Salvatore: Vos habetis clavem scientiae, et neque vos intratis, neque alios sinitis introire ; per invidiam enim charitatem corrumpentes, scientiam ejus ad nihilum deduxerunt. Nam et Tertullia
Abbreviated transcription (Latin):
nisse negabant. unde dicit. Qui negat xͣ
incarne uenisse hic ẽ antixp̃s ⁊ qui negat
filiũ nec patrẽ habet. isti ambulant et qͦ¬
rundã fidẽ ne in prudentes a mundi sapi¬
entibꝰ udicarentꝰ subu̾tebant quia pru¬
dentes scli stultũ iudicant cũ audiunt
ir furrectionẽ mortuoꝵ. Quod si inquid
uerũ est quia xp̃s nõ resurrex̃. falsi falsi¬
sumꝯ p̾dicatores ⁊ fides ur̃a in aniserit.
hoc enĩ crediderũt apło p̾dicante quia
mortui resurgẽt. Thac spe adtracti sunt
ad fidem. Iuod utiq ad detrim̃tũ illorũ
ꝓficere adserit si crediderũt qd̃ futurum
nõ ẽ. & pudoris ẽ utaliqͥs ꝓfiteatur hoc
se credidisse qd̃ falsum ẽ: ⁊ uerecundiam
ergo illis incurit ⁊ labores illoꝵ dic in fruc¬
titur audire. ut uidentes hoc ꝯtra se esse
reu̾terent᷑ ad pͥmã fidem. Inuenim᷑ aũt
⁊ falsi testes dĩ quia testimoniũ diximꝰ
amortius suscitauit. falsꝰ ẽ testissi nonẽ

Expanded text:
 in carne venisse negabant. Unde dicit, qui negat Christum  in carne venisse negabant. Unde dicit, qui negat Christum in carne venisse, hic est Antichristus. Et qui negat Filium, nec Patrem habet, isti ambulabant et quorumdam fidem ne imprudentes a mundi sapientibus judicarentur subvertebant, quia prudentes saeculi stultum judicant, cum audiunt resurrectionem mortuorum. Quod si, inquit, verum est quia sumus praedicatores, et fides vestra inanis est. Hoc enim crediderunt, Apostolo praedicante, quia mortui resurgent, et hac spe attracti sunt ad fidem. 162 Quod utique ad detrimentum illorum proficere asserit, si crediderunt quod futurum non est: et pudoris est, ut aliquis profiteatur hoc se credidisse, quod falsum est. Et verecundiam ergo illis incutit, et labores illorum dicit infructitur audire; ut videntes hoc contra se esse, reverterentur ad primam fidem. Invenimur autem et falsi testes Dei; quia testimonium diximus a mortuis, suscitavit, falsus est testis si non est
Abbreviated transcription (Latin):
Teo dat głam qui eũelegit. ⁊ dignitatẽ suã
ñ sibi defendit. s indignũ se dic̃. Uñ u̾e
plus meret. sciens dixisse dñm qui se exal¬
solum minoratus ñ est. s ⁊ ampliꝰ ꝓpter
constantiã quia iugebat in xp̃o afflictus
putaret᷑. statim se humiliat. cum ipsũ nõ
magis sibi. s dĩ gr̃e adscribit. ut semꝑom
nẽ głam reportet ad dm̃ unde iure exaltã¬
dus ẽ. Siue gͥ ego siue illi sic p̾dicamus
⁊ ita credidistis. Hoc ẽ qd̾ sup̃ signi ficauit.
quia ñ infẽriorẽ grãm in p̾dicatione acce¬
pit quã ceteri apłi. s una atq idem unde
magis arguit ꝑfidiam corinthioꝵ quia
cum manifesta eẽt credulitas hec apud
qd̾ ex mortuis resurrex̃. quomodo dicunt
quidam int̾ uos qm̃ resurrectio morui¬
orum nõ ẽ: Si ergo resurrectio mortuo¬
rum nõ est. neq xp̃s resurrex̃. Si aũt xꝰ¬
a ẽ ⁊ fides ur̃a. a falsis apłiserant tradi¬
ta. qui xp̃m neq natum neq incarne pas

Expanded text:
Deo dat gloriam, qui eum elegit; et dignitatem suam non sibi defendit, sed indignum se dicit. Unde vere plus meretur, sciens dixisse Dominum: Qui se humilsolum minoratus non est, sed et amplius propter constantiam, qua vigebat in Christo, afflictus putaretur, statim se humiliat, cum hoc ipsum non magis sibi, sed Dei gratiae ascribit; ut semper omnem gloriam reportet ad Deum, unde jure exaltandus est. Sive igitur ego, sive illi, sic praedicamus, et ita credidistis. Hoc est, quod supra significavit, quia non inferiorem gratiam in praedicatione accepit, quam caeteri apostoli, sed unam atque eamdem. Unde magis arguit perfidiam Corinthiorum, quia cum manifestata esset credulitas haec apud aedicatur, quod ex mortuis resurrexit; quomodo dicunt quidam inter vos, quoniam resurrectio mortuorum non est? Si ergo resurrectio mortuorum non est, neque Christus resurrexit. Si aut etc. Haec a falsis apostolis erant tradita, qui Christum neque natum, neque in carne pass
Abbreviated transcription (Latin):
lonicenses data int̾ cet̾a etiã de aduẽ¬
tu dñi quedã scpͣsit ⁊ de resurrectione scõ¬
R. nũc aliã scrib̾ ad eos in qua significat
lic obscure. Neq eñ poss aꝑte scribe
de abolitione regni romani.⁊ de antix̾
apparentia. ⁊ dãpnatione.⁊ de quoꝵdam
frm̃ in quietudine.
Incipit textus e¬

Expanded text:
data, inter caetera etiam de adventu Domini quaedam scripsit, et de resurrectione sanctorum: nunc aliam scribit ad eos, in qua significat, licet obscure, neque enim posset aperte scribere, de abolitione regni Romani, et de Antichristi apparentia, et damnatione, et de quorumdam fratrum inquietudine. INCIPIT TEXTUS. P
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ. Nam dix̾at abrahe insemine tuobe¬
ne dicentur om̃s gentes. Et dd̾ dix̃. De
fiuctu uent̾s cui ponã suꝑ sedem tuã. Et
ad sũpti suit ad salutẽ: ut ꝑ confessionem
honorent dm̃ qr increduli inhonorant.
Sic̃ scriptũ ẽ. P ropt̾ hoc conficebitur
tͥ ingentibꝰ ⁊ nomini tuo canam. Exẽ¬
psalmo. xuiiͦ. gentes admittendas ad gͣ¬
ciam dĩ ad ꝑcipiendã salutẽ. Nox enim
ista xp̃i ẽ que futurũ dix qd̾ ingentibus
p̾dicatio ei fructũ habitura eẽt et cõfessi¬
onis sacram̃ti dĩ. Idõ grãs ex hoc agit
filiꝰ pat̾ inhobedientiã gentiuĩ. Unde ĩ
euglio. ait. Confiteor t̾ pat̾ celi ⁊ t̾re qͥa¬

Expanded text:
ae: In semine tuo benedicentur omnes gentes . Et ad David dixit: De fructu ventris tui ponam super sedem tuam , et: assumpti sunt ad salutem; ut per confessionem honorent Deum; quia increduli inhonorant. Sicut scriptum est: Propter hoc confitebor tibi in gentibus, et nomini tuo cantabo. Exemptimo gentes admittendas ad gratiam Dei ad percipiendam salutem . Vox enim Christi est, qua futurum dixit quod in gentibus praedicatio ejus fructum habitura esset confessionis sacramenti Dei; ideo gratias ex hoc agit Filius Patri in obedientiam gentium. Unde in Evangelio ait: Confitebor tibi, Pater domine
Abbreviated transcription (Latin):
animos gentiũ q̃si frustra s spem ꝓmit¬
tant qd̃ a deo abrahe accepto feratur fi¬
des coꝵ: ut ipsa leticia ⁊ securitate cresce¬
dice bohotz uiri iusti. aut ex radice obeth
natus in regẽ est. Ita ex dd̃ rege ortum
habet iuxta carnẽ. Idõ radix iesse arbor
dd̾ que fructũ fec̃ ꝑ ramũ qui ẽ. maria q̃¬
se de uob quia ⁊ ipsi pleni estis bonitate
repleti om̃i scientia ita ut possitis uos in¬
laudem enĩ ꝓuocat eos admeliorẽ ⁊ in¬
tellectum ⁊ uitã. Qui enĩ uidet lauda¬
ri sẽ data oꝑa elaborat ut u̾a sint que di¬
cunt᷑ idõ nõ dix̃ ut inuicẽ se doceant s
adioneant. hoc enĩ solet mon̾i qd̃ cũ
sciatur aliqñ subt̾ fugit anima ut neg¬
indigeant explanatione. Non eñi teme¬
re se scͥpsis scripsis se significat. Auc¬
torẽ enĩ sͥ datam ꝑ dĩ grãm dicit. ut om¬
nibꝰ gentibꝰ audeat scribere. admonens
⁊ ꝯfirmans ꝓpositũ eoꝵ in xp̃o. ut sollici¬
tudinẽ suã ostendat inminist̾io euan¬

Expanded text:
animas gentium, quasi frustra sibi spem promittant, quod a Deo Abrahae accepto feratur fides Judaeorum, ut ipsa laetitia et securitate crescedice Booz viri justi, aut ex radice Obed? natus in regem est, ita et ex David rege ortum haberet juxta carnem; ideo radix Jesse arbor David, quae fructum fecit per ramum, qui est Maria de uobis, quod pleni estis bonitate, repleti omnis scientiae, ut possitis inlaudem enim provocat eos ad meliorem et intellectum et vitam. Qui enim videt se laudari, data opera elaborat ut vera sint quae dicuntur. Ideo non dixit, ut invicem se doceant, sed admoneant; hoc enim solet moneri, quod cum sciatur, aliquando subterfugit animindigeant explanatione. Audacire se scripsisse significat, auctoritatem enim sibi datam per Dei gratiam dicens, ut omnibus gentibus audeat scribere, admonens et confirmans propositum eorum in Christo; ut sollicitudinem suam ostendat in ministerio Evan
Abbreviated transcription (Latin):
do apłoꝵ obsequiis ⁊ karitate uiuarent.
Falsi fr̃s hi erant qui credentes in xp̃mle¬
gem tam̃ ẜuandã dicebant. Nõ suffice̾
ad plenũ salutis effẽctũ xp̃m docentes qͥ
batur. Horum etiã domesticos ⁊ uerna¬
dos salutat quos eccłam appellat. quia
necum dilectum meuͣ quiẽ p̾mituus
asie in xp̃o. Huius epheneti etiã presẽtẽ
cerent. Salutate mariã que multũ labo¬
rauit in uob̾. Cõmonet uos noĩe marie
quã intelligimꝰ. aderhortationẽ illorum
os. qui suit in signes in aplis. qui aute me
fuerũt in xp̃o ihu. Hos cognatos ⁊ iuxta

Expanded text:
do Apostolum obsequiis et charitate juvarent. do Apostolum obsequiis et charitate juvarent. Falsi fratres ii erant, qui credentes in Christum; Legem tamen servandam dicebant, non sufficere ad plenum salutis effectum Chrisbatur. Horum etiam domesticos et vernaculos salutat, quos Ecclesiam appellat; quia netum dilectum mihi, qui est primitivus Asiae in Christo. Hujus Epaeneti etiam praesentem cerent. Salutate Mariam, quae multum laboravit in vobis. Commonet 109 hos nomine Mariae, quam intelligimus ad exhortationem illorum os, qui sunt insignes in apostolis, qui ante me fuerunt in Christo Jesu. Hos cognatos et juxta
Abbreviated transcription (Latin):
ad funsse testatur. Ut qnͣto subluior ꝑso¬
na eiꝰ cet̾is ẽ. tanto magis reddi huic debi¬
tum obsequiũ ꝑ karitatẽ ostend̾et. Sa¬
lutate aquilã ⁊ priscillã socios laboris:
fuert excitatꝰ in scripturis abistis tamẽ
uiam diũ diligentiꝰ instructꝰ ẽ. Idõ soci¬
os laboris sui dic̃ eos s in xp̃o ihu cooꝑa¬
rii enĩeiꝰ fuer̃ in eu̾głio. Aquila uis pris¬
cille ẽ. quos ñ ociose romam uenisse ma¬
nnfẽstum ẽ. Propensiores enĩ erant in
dĩ deuocione. Nam ad confirmationem
mam fuisse uitellegint᷑. Unde dic̾. Nõ
solũ se s ⁊ om̃s gentiũ eccłas. Gr̃as his
refert cangẽs ⁊ romanosut his obediant
quos ad ꝓfẽctum gentiũ audiunt labor¬
are ad exhortandam fidẽ in xp̃o. Quos in
tantũ laudat ut & ꝑicla ꝓ eo pati ñ abiui¬
erint. In imicicias enĩ ⁊ iudeoꝵ et falso¬
rũ fr̃m subicere ñ asꝑnati sũt. Dum mo¬

Expanded text:
adfuisse testatur; ut quanto sublimior persoadfuisse testatur; ut quanto sublimior persona ejus caeteris sit, tanto magis reddi huic debitum obsequium per charitatem ostenderet. Salutate Aquilam et Priscillam adjutores fuerit exercitatus in scripturis, ab istis tamen uiam Domini diligentius instructus est. Ideo socios laboris sui dicit eos, sed in Christo Iesu. Cooperarii enim eius fuerunt in Euangelio. Unde praecillae est, quos non otiose Romam venisse manifestum est; propensiores enim erant in Dei devotione: nam ad confirmationem his fuisse intelliguntur. Unde dicit non solum se, sed et omnes gentium Ecclesias gratias his referre, tangens et Romanos, ut his obediant, quos ad profectum gentium audiunt laborare ad exhortandam fidem in Christo. Quos in tantum laudat, ut pericula pati pro eo non abnuerent; inimicitias enim et Judaeorum et falsorum fratrum subire non aspernati sunt, dummo
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ mereatur s ordiẽm sequitur: ut
di aplin inpensius orent: ut delib̾atum
possint susciꝑe illũ ingaudio karitatis
cũ dĩ uoluntate agere se ostendat. Qui
enĩ deuotus ẽ animꝰ eis ad ferenda mun̾a
etiã illoꝵ animũ dĩ uidicio respondere s̃
uult ut intellecta karitate illiꝯ erga se¬
deo ꝑ illũ unanimes grãs agant. Mag¬
nus enim ꝓfectꝰ ẽ ei cuiꝰ ministerio mul
ẽ qui ait. pacem meã do uob̾ pacẽ meam
dixisse dnm̃i. ⁊ ecce ego uobcũ sũ om̃ibus
diebꝰ usq ad ꝯsũmationẽ scłi. Tales gͦ
amputata om̃i discordia erroris huma¬
ni ostendit ac dedit quid uerũ sit ut ĩ ip¬
sa u̾itate maneant pacifici. Foeben ueni
entẽ iñdat sororẽ. Cõmunẽ id ẽ dilig̾e̾
tram eẽ cenchris. Et qui multis aduitori¬
o fuit. Digne istam dic̃ adiuuandã ꝑegri¬
nationis causa. Ut aũt sine int̾missioe
excipiendã illã ⁊ ad descendendã illi in
necessitate si ꝓueniss suade̾. etiã s̃ illam

Expanded text:
minus mereatur; sed ordinem sequitur, ut di Apostolum, impensius orent; ut inde liberatum possint suscipere illum in gaudio charitatis. cum voluntate Dei facere se ostendat; ut quia devotus est animus ejus ad ferenda munera, etiam illorum animum Dei judicio respondere sibi vult; ut intellecta charitate illius erga se, cum illo unanimes Deo gratias agant. Magnus enim profectus est ei, cujus mi, qui ait: Pacem meam do vobis, et pacem meam dixisse Dominum: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi . Tales ergo Jesus, qui amputata omni discordia erroris humani, dedit ac ostendit quid sit verum; ut in ipsa veritate maneant pacifici. CAPUT XVIentem commendat sororem communem, id est, de Lege: tram esse Ecclesiae Cenchris; et quia multis adjutorio fuit, digne ipsam dicit adjuvandam peregrinationis causa. Ut autem sine intermissione excipiendam illam et assistendum illi in necessitate, si pervenisset, suaderet, etiam sibi illam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ domos suas relinquebant fugati. ⁊ obp¬
brio erant infidis. Salutate ruphum e¬
iectum in dño ⁊ matrẽ eiꝰ ⁊ meã. Iõ istum
ruphĩ p̾posuit matri ꝓpt̾ electionẽ ad mi¬
nistrationis grẽ dĩ in quamulier. locum
ñ h̃t̃ electus enĩ erat idẽ ꝓbatus a dño ad
res eiꝰ agendas. Matrẽ tam̃ scãm habuit:
ut apłs suã quoq matre hanc uocet. Sa¬
lutate sincretũ flegbutam hermam pa¬
trobam hermen ⁊ qui cũ eissũt fratres. h¬
os simul salutat quia sciebat eos ẽẽ ⁊cor
tat simul ⁊ fr̃s quierãt cũ eis quoꝵ noĩ a
p̾t misit. Salutate filologũ ⁊ uiliã ne
reũ ⁊ sororẽ eiꝰ ⁊ olim pã ⁊ om̃s qui cum
eis sũt scõs. Hi oins un animes intellegũ¬
tur fuisse quos hac causa simł salutat qͦ¬
rum meritũ exhis qui simul cũ eiserant
dinoscitur. scõs enĩ nũcupat eos ut m̾ito
illos salutare uideatur. Saluta te uos ĩ¬

Expanded text:
 domos suas relinquebant fugati, et oppro domos suas relinquebant fugati, et opprobrio erant infidis. Salutate Rufum electum in Domino, et matrem ejus et meam. Ideo istum Rufum praeposuit matri propter electionem administrationis gratiae Dei, in qua mulier locum non habet; electus enim erat, id est, promotus a Domino ad res ejus agendas. Matrem tamen tam sanctam habuit, ut Apostolus suam quoque matrem hanc vocaret. Salutate Asyncletum, Phlegontem, Herman, Patrobam, Hermen, et qui cum eis sunt, fratres. Hos simul salutat; quia sciebat eos esse concotat simul et fratres, qui erant cum eis, quorum nomina praetermisit. Salutate Philologum, et Juliam, et Nereum, et sororem ejus Olympiadem, et omnes qui cum eis sunt, sanctos. Hi omnes unanimes intelliguntur fuisse, quos hac causa simul salutat, quorum meritum ex iis, qui simul cum eis erant, dignoscitur; sanctos enim nuncupat eos, ut merito illos salutare videatur. Salutate in
Abbreviated transcription (Latin):
quoq dilectum meũ. Hunc stacyn quã¬
uis dilectũ uocet tam̃ subicit illĩ urbanu
participi oꝑis enũglici. Salutate apel¬
len probiĩ in xp̃o. Hunc apellen ñ quasi
amicũ suũ aut participẽ oꝑis salutat. sed
ristoboli. Anstobolus iste ꝯgregator intel¬
ligitur fuisse frm̃ in xp̃o cuiꝰ factum sit
ꝓbat. ut eos quos congregebat dignos sa¬
lutatione sua de signet. Salutate ⁊ hero¬
dionẽ cognatũ meũ. Istum quẽ cognatũ
tantum applłat. ostendit deuocũ in kari¬
tate renascibilitatis ñ tam̃ uigilanti am
se sic legitur maliis codicibꝰ. Et quia pre¬
sens ñ erat uideris qua causa eos in dño sa¬
lutat ut scõs qui exerꝰ erant domo. Hic
tate triphenã & tuphosãque laborant ĩ
dño. Has uno honore dignas delarat ĩ
xp̃o. Salutate ꝑsidam karissimã q̃ mul¬
tũ laborauit indño. Ista ante poĩta uide¬
tur sup̃ dictis qr młtum laborauit ĩ dño
lalor hic ⁊ merortatione ẽ. ⁊ inministio

Expanded text:
 dilectum meum. Hunc Stachyn quamvis dilectum vocet, tamen subjicit illum Urbano participi operis evangelici. Salutate Appellem probatum in Christo. Hunc Appellem non quasi amicum suum, aut participem operis salutat: sed ristobuli domo. Aristobulus iste congregator fuisse intelligitur fratrum in Christo: cujus factum sic probat, ut eos quos congregabat, dignos salutatione sua designet. Salutate Herodionem cognatum nostrum. Hunc quem cognatum tantum vocat, ostendit devotum in charitate renascibilitatis; non tamen vigilantiam ise, sicut legitur in aliis codicibus. Et quia praesens non erat, videtis qua causa eos in Domino salutet ut sanctos, qui ex ejus erant domo. Hic tate Tryphaenam et Tryphosam, quae laborant in Domino. Has uno honore dignas declarat in Christo. Salutate Persidem charissimam, quae multum laboravit in Domino. Ista anteposita videtur supradictis; quia multum laboravit in Domino. Labor hic in exhortatione est, et in ministerio
Abbreviated transcription (Latin):
causa illic p̾dicare eniti dic̃ ubi ñ nomi¬
natus ẽ xp̃s. Sciens enĩ pseudo apłos ali¬
t̾ quã oportebat xp̃m tradere. Ad hoc eĩ
circuibant ut sub noĩe xp̃i alii dogniati
apłm manciparẽt qd̾ post ea corrig̾e̾ ma¬
ximierat laboris. Idcirco p̾uenire uolu¬
it ut inuolate p̾dicationis u̾ba trad̾et
audientibꝰ ⁊ integer aliene suꝑficies
ordinata incolome fundam̃ti robur ha¬
beret. Et quia magist̾ datus ẽ gentibꝰ o
portẽbat eũ sollicite hoc curare ut illic do¬
ceret ubi xp̃s ñ fuerat adnũciatꝰ. Scit
⁊ auctoritatẽ suã firmare ⁊ laborẽ suũ
de om̃ia loca eccłia occupauit. hereses
aũt post ea subtilitate malignitatis sub
nomine xp̃i legis. & fidĩ sensũ corrũpere
nitebantur. Quod testimonio munit

Expanded text:
causa illic se praedicare niti dicit, ubi non nominatus est Christus; sciens enim pseudoapostolos aliter quam oportebat Christum tradere: ad hoc enim circuibant, ut sub nomine Christi aliis dogmatibus populum manciparent, quod postea corrigere maximi erat laboris; idcirco praevenire voluit, ut mundatae praedicationis verba traderet audientibus, et integra linea superficies ordinata incolumis fundamenti robur haberet. Et quia magister datus est gentibus, oportebat eum sollicite hoc curare, ut illic doceret, ubi Christus non fuerat nuntiatus, ut et auctoritatem suam firmaret, et laborum suorum de omnia loca Ecclesia occupavit; haereses enim postea subtilitate malignantes, sub nomine Christi Legis et fidei sensum corrumpere nitebantur. Quod testimonio Legis
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃ uenire romã qd̾ olim optau̾at. Ro¬
manos gͥ quia in lege inducti fuerant ĩ¬
terim ꝑeplam corngit. Illos aũt qui ad¬
huc ñ audierant p̾dicationẽ utiliꝰ eẽ p̾¬
sentia sui doceri ut fu̾ndati recta fide dif¬
ficile aliud aliqͥd recipent. Uenturũ tñ
se ꝓmisit tp̃re quo ad ispanias erat itus
paret m̃tes eoꝵ. & quia pseudo apłis dif¬
ficile it̾ fuit ad illos idõ traditꝰ sit u̾iret

Expanded text:
dicit venire Romam, quod olim optaverat. Romanos igitur, quia in Legem inducti fuerant, interim per epistolam corrigit. Illos autem qui non audierant adhuc praedicationem, utilius esse praesentia sui doceri: ut fundati recta fide difficile aliud aliquid reciperent. Venturum tamen se promisit tempore, quo ad Hispanias erat ituruparet mentes illorum; et quia pseudoapostolis difficile fuit iter ad illos; ideo tardius si iret,
Abbreviated transcription (Latin):
rum ẽ. dissoluere ꝓpt̾ hoc qd̾ humilli¬
mũ ẽ. hocẽ saluti fris studere ñ curam
esce ag̾e ut frẽm contristes. Beneficiũ e¬
Soluens in illo oꝑa xp̃i que geffit ut ho¬
minẽ a peccato liberaret. Om̃ia quidem
munda sũt. Uerum ac manifestũ est
onũa munda eẽ. Iuippe cũ ingensi lega¬
tur: om̃ia que ds̃ fecit ẽẽ bona ualde.S
malũ ẽ homini qui ꝑ offensionẽ edi. Cũ
eigo ꝑ naturã omia bona ⁊ munda sint:
dubitantibꝰ tam̃ fiunt in mũda. Et e¬
rit illi osfendiculũ qui cũ dubitat edet.
t̃am̃ nõ munda conscientia quia quod
s mutile putat facit. Ideo nulli contra¬
dicendum ẽ quid in hac re sequatur. Bo¬
num ẽ non edere carnẽ ⁊ ñ bibere uinĩ.
Cum de sola carne ageretur adiecit ⁊po¬
tum ut confoneat eos qui ab his abstin¬
ent: ne ꝑ id qd̾ licitum ẽ ⁊ carnẽ edere &
uinũ bibere ꝯtristarentur ab illis qui is
utuntur. dedit eis respirandi solatium.

Expanded text:
rum est, dissolvere propter id, quod humillirum est, dissolvere propter id, quod humillimum est. Hoc est saluti fratris studere, non curam escae agere, ut fratrem contristes. Beneficium esolvens in ipso opera Christi quae gessit, ut hominem a peccato liberaret. Omnia quidem munda sunt. Verum et manifestum est omnia munda esse: quippe cum in Genesi legatur, omnia quae Deus fecit, esse bona valde; Sed malum est homini, qui per offensionem edit . Cum ergo per naturam omnia bona et munda sint, dubitantibus tamen fiunt immunda: et erit illi offendiculum, qui cum dubitet, edit tamen immunda conscientia; quia quod sibi inutile putat, facit: ideo nulli contradicendum est quid in hac re sequatur. Bonum est non edere carnem, et non bibere vinum. Cum de sola carne ageretur, adjecit et potum; ut confoveat eos, qui ab his abstinent, per id quod licitum est et carnem edere, et vinum bibere. Ne contristarentur ab illis, qui his utunt
Abbreviated transcription (Latin):
humanũ sic̃ ipse dñs ait. Qui ñ honorific¬
at filiũ nõ honorificat patrẽ qui misit il¬
lum. Quigꝰ placet dõ ꝓbatus ẽ hominibꝰ.
Iuomodo accepit enĩ donum ꝑ qd appa¬
reat dignus dõ. Itaq que pacis sũt secte¬
mur ⁊ que edificationis sũt inuicẽ custo¬
diamꝰ. Qm̃ disceptatio discordiã parit.
Idõq ut pacifici eẽ possimus ab intentio
ne edendi dissimulare nos docet. Edifi¬
cationis aũt uiam sequi hortatur. ut cũ
pace ea conferamꝰ ꝑque inuicem nos e¬
dificemꝰ. Ab his que in fructuosa sũt. et
magis contraria dedinantes. Conlatio
enĩ potest ꝓdesse. Et enĩ excitans mentẽ
si ita mens uincendi studiũ contempnit
hoc ẽ enim qd̾ parit litem. Noli ꝓpt̾ es
dum reformatur ꝑ regenerationẽ. R es¬
ca opus dĩ est: s nõ homo ꝓpt̾ escam. s
esca ꝓpt̾ hominẽ. Multum gͦ distat. ꝓ¬
pter qd̾ noli inquit hoc opꝰ dĩ qd̾ p̾cla¬

Expanded text:
humanum, sicut ipse Dominus ait: Qui non honorifichumanum, sicut ipse Dominus ait: Qui non honorificat Filium, non honorificat Patrem, qui misit illum . Qui ergo placet Deo, probatus est hominibus. Quomodo? Accepit enim donum, per quod appareat dignus Deo. Itaque quae pacis sunt, sectemur: et quae aedificationis sunt, invicem custodiamus. Quoniam disceptatio discordiam parit, ideoque ut pacifici esse possimus, ab intentione edendi aut non edendi dissimulare nos docet. Aedificationis autem viam sequi hortatur, ut cum pace ea conferamus, per quae invicem nos aedificemus, ab iis quae infructuosa sunt et magis contraria declinantes. Collatio enim potest prodesse, est enim excitans mentem; si tamen vincendi studium contemnatur: hoc est enim quod parit litem. Noli propter dum reformatur per regenerationem. Et esca opus Dei est, sed non homo propter escam, sed esca propter hominem: multum ergo distat; ideo noli, inquit, hoc opus Dei quod praecla
Abbreviated transcription (Latin):
dere illũ ꝓxps mortuus ẽ. Quantũ ua¬
leat salus fr̃is ex morte xp̃i cognoscitur.
Itaq quid sit quantũ constat confirmare
illũ debet nõ scandalizare. ut resfriuola
faciat illi scrupulũ. Non ergo blasphe¬
tur bonũ nr̃m. hoc ẽ doctrina dĩnca cum
sit bona ⁊ salutaris ñ debet ꝑ rem friuolã
blasphemari. Blasphematur aũt cum
dubitatur: de dĩcreatura. Potest ꝙ sic
hendatur minima bonũ illud suũ obfus¬
es eius. Idoq illa monet sectanda que re
liquis bonis nõ collant fauorẽ. Nonẽ eĩ
regnũ dĩ esca & potus. Manifestũ ẽ quia
nemo ꝑ escã placet dõ aut displicet. Sed
iusticia ⁊ paxꝙ gaudiũ in sp̃u scõ. Hos ĩ
regnum dĩ dic intrare qui uisticiã seqũ¬
tur: s x̾anam habentes pacẽ quã dñs de¬
dit dicẽs. Pacem meã do uob̃ pacẽ meã
relinquo nob. Exqua oritur gaudiũ in
det insolis pacificis. Sic̃ enĩ a nob̃ contriꝰ¬
Quia ipse misit xp̃m ut redimeret ⁊ genꝰ

Expanded text:
ristus mortuus est. Quantum valeat salus fratris, ex morte Christi cognoscitur. 103 Itaque qui scit quantum constet, confirmare illum debet, non scandalizare; ut ex re frivola faciat illi scrupulum: et incipmetur bonum nostrum. Hoc est, doctrina Dominica, cum sit bona et salutaris, non debet per rem frivolam blasphemari; blasphematur autem, cum dubitatur de Dei creatura. Potest et sic hendatur re minima, bonum illud suum offuses ejus. Ideoque illa monet sectanda, quae bonis reliquis non tollant favorem. Non est enim regnum Dei esca et potus. Manifestum est quia nemo per escam placet Deo aut displicet. Sed justitia, et pax, et gaudium in Spiritu sancto. Hos in regnum Dei dicit intrare, qui justitiam sequuntur, sed christianam habentes pacem, quam Dominus dedit, dicens: Pacem meam do vobis, pacem relinquo vobis ; ex qua oritur gaudium in det in solis pacificis. Sicut enim ex nobis contrisQuia ipse misit Christum, ut redimeret genus
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃ibꝰ potestatibꝰ subditi estote: nõ ẽ
enĩ potestas nisi a deo. Qin celestis uis¬
ticie legẽ sequendã mandauit: ne ab
hac p̾senti dissimulare uderet᷑. Hanc
cõmendat quippe cũ nisi hec fierit ser¬
uata illa custodiri ñ possit. hec enĩ q̃si
pedagogꝰ ẽ. que paruulos inbuit. ut
possĩt pociorr̃ iusticie uiã ingredi. Mi
nue pocest inputari miscdia: nisi ha¬
buerit iusticiam. Ut ergo ius ⁊ timorẽ
legis naturalis confirmet. dm̃ aucto¬
rem eiꝰ testatur ⁊ ministrantss eã deo
ordinationẽ habe. Iõ adiecit. Que añt
sũt a dõ ordinata sũt. Ut nemo putet
quasi humana ꝯmendata contẽpnẽ¬
da. Nidet enĩ uis diuinũ humanis
auctoritatibꝰ deputatũ. Hic gͦꝰ subiec¬
tus ẽ potestati qui sit gͦ legis ab hisãb¬
stinet ⁊ que ꝓhibet. Itaq qui resistit

Expanded text:
ibus subditi estote; non est enim potestas, nisi a Deo. Quoniam coelestis justitiae legem sequendam mandavit, ne ab hac praesenti dissimulare videretur, hanc commendat: quippe cum nisi haec fuerit observata, illa custodiri non possit; haec enim quasi paedagogus est, quae parvulos imbuit, ut possint potioris justitiae viam sequi. Nemini enim potest imputari misericordia, nisi habuerit justitiam. Ut ergo jus et timorem legis naturalis confirmet, Deum auctorem ejus testatur; et ministrantes eam Dei ordinationem habere. Ideo adjecit: Quae autem sunt, a Deo ordinata sunt: ut nemo putet quasi humana commenta contemnenda; vident enim jus divinum humanis auctoritatibus deputatum, Hic ergo subjectus est potestati, qui se terrore Dei ab iis abstinet, quae prohibet.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑbaptismũ inuocatus ẽ. hunc p̾cessis se
dic̃ quasi noctẽ. Diem aũt ad ꝓpinquasse¬
bis apparuit ut sciremꝰ quid agere debea¬
mꝰ. Priꝰ enĩ ignorantes xp̃m intenebris
eramus. Ar ubi didicimꝰ. lux nob̃ orta ẽ:
transiuimꝰ eni a falso aduerũ. Abiciamꝰ
gͦ oꝑa tenebrarũ ⁊ induamur arma lucis.

Expanded text:
se dicit quasi noctem, diem autem appropinquassebis apparuit; ut sciremus quid agere debeamus. Prius enim ignorantes Christum, in tenebris eramus: at ubi didicimus, lux in nobis orta est; transivimus enim a falso ad verum. Abjiciamus ergo opera tenebrarum, et induamur arma luc
Abbreviated transcription (Latin):
ritis indesideriis. Curam carnis ꝓhibet
id ẽ uoluptatẽ ut om̃e ꝓhibetur ꝑ legem
ñ defideretur. aut certe desid̾atum uin¬
catur. Ipsa enim oꝑa carnis ut bisexuti
duit xp̃m qui se ab om̃i errore ⁊ turpitu¬
dine separauerit. Ne incõuiuio nptiaꝵ
sine ueste noua inuentus turpit̾ abiectꝰ
ad sumite ñ indisceptationes cogitatio¬
num. m̃ ex iudeiserant qui romanos
ad fidem xp̃i adsumpserãt ad mixta le¬
ge. sic̾ in pͥmordio eple memoraui. Idco

Expanded text:
ritis in concupiscentiis. Curam carnis prohibet, id est voluptatem; ut omne quod prohibetur per Legem, non desideretur, aut certe desideratum vincatur. Ipsa sunt enim opera carnis; ut his exuti duit Christum, qui se ab omni errore et turpitudine separaverit; ne in convivio nuptiarum sine veste nova inveniatur, turpiterque abjectus assumite, non in disceptatione cogitationum. Quoniam ex Judaeis erant, qui Romanos ad nomen Christi assumpserant, admixta Lege, sicut in primordio epistolae memoravi; ideo
Abbreviated transcription (Latin):
positi qd̃ est innoticia dĩ: agnoscentes
quid sequi debeamus. dare oꝑã debe¬
mus. ut pure uiuentes ad ꝓmissũ pre¬
miũ ueniamꝰ. excusso sompno. id est
ignorantia siue neglegentia. Propiorẽ
enĩ nũc nr̃a salus quã cũ credidimus.
Mani festũ est quia post lauacrũ bene
rito resurrectionis ꝓmisse. Bona enĩ
uita xp̃iani: signũ ẽ. salucis future.

Expanded text:
positi, quod est in notitia Dei, agnoscentes positi, quod est in notitia Dei, agnoscentes quid sequi debeamus, dare operam debemus, ut pure viventes ad promissum praemium veniamus, excusso somno, id est, ignorantia sive negligentia. Propior enim est nunc nostra salus, quam cum credidimus. Manifestum est, quia post lavacrum bene rito resurrectionis promissae. Bona enim vita christiani signum est salutis futurae.
Abbreviated transcription (Latin):
dõ ad reformationẽ legis natural. Et si qd̾
aliud mandatũ est in hec uerbo consu¬
matur. Diliges ꝓximũ tuũ sic̃ te ipsũ
hoc scriptum ẽ. in leuitico manentibꝰ
impleri logẽ significat sic̃ dixi. Ac si st̃
alia mandata que nũc tacuit tam̃ pro
om̃ibꝰ mandatis dilectio satis fac̃. Nam
si se humanũ genus. abinitio dilexiss.
inquitas int̾ris ñ eẽc. Exordium enĩ
iniusticie discordia ẽ. Ideoq iniqͥtati
dilectio iniquitas ẽ: quia qd bonis bo¬
quia bona ẽ dilectio. Nec peccati potest
oportuit. ñ solũ ꝓximos s inimicos di
Abundans uͦ ⁊ ꝑfecta iusticia. etiã ĩmu¬
dõ patri similes fac̾: qui ⁊ nõ colentibꝰ
se annua dona largitur. Nam ⁊ dñs in
cruce positus postulat ꝓmimicis. ut ple¬
nitudinẽ iusticie quã docuerat demon
no surgere. oꝑari bonũ quasi indie hoc
ẽ palam. In licita enĩ nocte: idẽ in absꝯ¬
dito fiunt. Iam enĩ in manifestatione

Expanded text:
Deo ad reformationem legis naturalis. Et si quod est Deo ad reformationem legis naturalis. Et si quod est aliud mandatum, in hoc verbo consummatur: Diliges proximum tuum sicut te ipsum; hoc scriptum est in Levitico . Manentibimpleri Legem significat, sicut dixit: ac si sint alia mandata, quae nunc tacuit; tamen pro omnibus mandatis dilectio satisfacit. Nam si se humanum genus ab 100 initio dilexisset, iniquitas in terris non esset; exordium enim injustitiae discordia est. Ideoque iniquitatis dilectio iniquitas est; quiaquia bona est dilectio, nec peccare potest oportuit, non solum proximos, sed inimicos dilabundans vero et perfecta justitia etiam inimiDeo Patri similes facit, qui non colentibus se annua dona largitur. Nam et Dominus in cruce positus postulat pro inimicis ; ut plenitudinem justitiae quam docuerat, demonest, de somno surgere, operari bonum, quasi in die, hoc est, palam; illicita enim nocte, id est, in abscondito fiunt. Jam enim in manifestatione
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cui uult sic̃ dõ cuiꝰ subiectioĩs ꝓbatõ
hec ẽ quia pendent illi tributa. Reddi¬
debita: quia ⁊ potentes sunt debitores
minoribꝰ ut respondeant mentis illoꝵ.
Cui tributum. tributũ. uectigal. uecti¬
gal. Priꝰ ea que sunt potestatis regie de¬
bita ex solui iubet. quia maior inhis cã
potestati timorẽ exhibendũ: quia timor
ꝓhibet peccatũ. Deinde aut parenti aut
nõ terreno: aut grãs agat infilio aut ẜ
uo xp̃iano. Cui honorẽ honorẽ. Post ho
dent᷑ in mũdo: ut uidentes humilita
ent euanglicam disciplinã. Nemini qͥc¬
quã debeatis. nisiut inuicẽ diligatis. Pa¬
cem uult nos habere si fieri potest cũ om
nibꝰ. Dilectionẽ uero cũ fr̃ibꝰ. Et ħ̾erit
nulli quicquã debe unicuiq ꝓloco suo
gem impleuit. Legem moy si implet qui
diligit ꝓximũ. Nam ⁊ noue legis mã¬
datum ẽ eriã inimicos diligere. Nam
nõ adulterab̾. ñ occides. ñ furaberis. ñ cõ¬
cupisces. Hoc moy ses scriptũ accepit a

Expanded text:
i sunt, sicut Deo, cujus subjectionis probatio haec est, cum illi pendunt tributa. Reddidebita, quia et potentes sunt debitores minoribus ut respondeant meritis illorum. Cui tributum tributum; cui vectigal vectigal. Primum ea quae sunt potestati regiae debita exsolvi jubet, quia major in his caupotestati exhibendum, quia timor prohibet peccatum, deinde aut parenti, aut domino terreno, ut gratias agat in filio, aut servo Christiano. Cui honorem honorem. Potest hic entur in mundo, ut videntes humilitaterent evangelicam disciplinam. Nemini quidquam debeatis nisi ut invicem diligatis. Pacem vult nonibus, dilectionem uero cum fratribus. Et hoc erit nulli quidquam debere, unicuique pro loco suo gem implevit. Legem datam a Moyse implet, qui diligit proximum; nam novae legis mandatum est etiam inimicos diligere. Nam non adulterabis, non occides, non furaberis, non concupisces . Hoc Moyses scriptum accepit a
Abbreviated transcription (Latin):
beat ei qui hodit pacem. Quando enim
uicem malis reddere nõ uult. pacificꝰ
est. hoc est de bono uincere malũ: ut uel
obsequiis iuincatur. quẽ mandata legis nõ
uincunt. Ergo si fieri potest inquid qđ
ex uob ẽ. Ut bene agentes pacẽ diligere
uideantur. Iam si nõ fuerit amator paciꝰ
et pacem cũ illo habere nõ possit: ñ utiq
tibi ad scribendii erit. quia ioħs apłs illũ¬
qui negat incarne xp̃m uenisse nec salu¬
cari ꝑmisit. Nos gͦ parti simus si potest
fieri ut cũ om̃ibꝰ pacem habeamus. Aliiꝰ
aũt repugnantibꝰ fiet in possibile nõ ex
nob. si de nob̃ que bella nõ deponatur. Qͥ
enĩnullũ ledit apparet eẽ pacificus. Non
solet peccari: cũ quando quis furore cõmo¬
tus. plus exigit quã postulat causa delic¬

Expanded text:
aebeat illi, qui odit pacem. Quando enim aebeat illi, qui odit pacem. Quando enim vicem malis reddere non vult, pacificus est, hoc est, de bono vincere malum, ut vel obsequiis vincatur, quem mandata Legis non vincunt. Ergo, si fieri potest, inquit, quod ex vobis est; ut bene agentes pacem habere videamur. Jam si non fuerit amator pacis, et pacem cum illo habere non possis, non utique tibi ascribendum erit; quia 98 Joannes qui negant in carne Christum venisse nec salutari permisit. Nos ergo parati simus, si potest fieri, ut cum omnibus pacem habeamus, aliis autem repugnantibus fiet impossibile, non ex nobis, si de nobis querela non deponatur; qui enim nullum laedit, apparet esse pacificus. Non solet peccari, cum quando quis furore commotus, plus exigit quam postulat causa delic
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuidere ẽ. futura ante ocłos habere. ũ ca
randũ si frĩ scanda la suit. Hoc p̾moner.
quia il lud fieri debet qd̃ ⁊ dõ non displice
⁊ fiem scandalize; ⁊ dõ non plac: qui a
d̾s uult studendũ monet. Sic gͦ ꝓuidẽ¬
tur bona coram dõ & hominibꝰ siea q̃
licent mea agantur ne scandalũ faciãt.
Si fieri po̾t quod ex ub̃ ẽ. cum om̃ibꝰ hoĩ¬
bus pacem habentes. Om̃ibꝰ uult ẽẽ pa¬
si quis hanc pacẽ spreuerit. ut sir tali uoͣ
in pacificꝰ qui ad huc rep̾hendi forte ab
illo ñ uult. aut iudet boniser. Quod ad il¬
lam tam̃ ꝑtinz. nõ discordat a bene agen¬
tibꝰ. Hic ẽ enim in pacificꝰ qui p̾termis¬
sa uoluntate legis suũ uis sequit᷑. Iũaꝙͣ
dicat dd̾: cũ his qui hoderant pacem e¬
ram pacificus. S hoc necessitatis erar
ꝓpt̾ potentiã ꝑsonarũ: ut uel sic obsequi¬
is humilitatis iuncatur quẽ sic extolł
suꝑbia ut mandata legis sꝑnat. Potest
fier ut ⁊ de cunore dĩ pacificum se quis p̾¬

Expanded text:
idere est futura ante oculos habere, ut ea randum, si fratri scandalo sint. Hoc ergo praemonet, quia illud fieri debet quod et Deo non displicet, et fratrem scandalizet, Deo non placet; quia Deus saluti studendum monet. Sic ergo providentur bona coram Deo et hominibus, si ea quae licent sic agantur, ne scandalum faciant. Si fieri potest, quod ex vobis est, cum omnibus hominibus pacem habentes. Omnes vult pasi quis hanc pacem spreverit, ut sit tali viro inimicus, cum aut reprehendi forte ab illo non vult, aut invidet bonis ejus; quod ad illum tamen pertinet, non discordat a bene agentibus. Hic est enim impacificus, qui praetermissa voluntate Legis, suum jus sequitur; quamquam dicat David: Cum iis qui oderunt pacem, eram pacificus . Sed hoc necessitatis erat propter potentiam personarum, ut vel obsequiis humilitatis vincatur, quem sic extollit superbia, ut mandata Legis spernat. Potest fieri ut et de timore Dei pacificum se quis pr
Abbreviated transcription (Latin):
solũ nos ipsos s ⁊ alios adquiramꝰ. ad i¬
tam: mnimicis ñ solũ uicẽ reddere ꝓhi¬
bet dñis ꝑsalomonẽ: uerũ etiã humani¬
tate ad amiciciã ꝓuocare hortat᷑. No¬
li iunci. amalo. s uince in bono malũ.
Hec int̾pretatio apłi ẽ quo hortantis: ne
magis malicia.⁊ dũ uincitur uĩcere se
putat. Id enĩ agit inimicus ut nos de
ꝓposito nr̃o abstrahat: occasionẽ querẽs
quomodo peccemꝰ. Idõ si ꝓuocat ille ui¬
cem illi ñ reddamus. uincinꝰ illũ in
bono. Idõ enĩ ñ resistimꝰ ut bonũ ẜue

Expanded text:
alios acquiramus ad vitam, inimicis non solum vicem reddere prohibet Dominus per Salomonem; verum etiam humanitate ad amicitiam provocare hortatur. Noli vinci a malo, sed vince in bono malum. Haec interpretatio Apostoli est cohortantis, ne agit malitia, et dum vincitur, vincere se putat. Id enim agit inimicus, ut et nos de proposito nostro abstrahat, occasionem quaerens quomodo peccemus. Ideo si provocati ab illo, vicem illi non reddamus, vincimus illum in bono; ideo enim non resistimus, ut bo
Abbreviated transcription (Latin):
Exꝑtitis enĩ iterũ reformauit s̃ illos in
seruos. Tuañt quid iudicas frẽm in nõ
edendo: aut tu quare sꝑnis ftẽm tuum
medendo: Om̃s enĩ ad stabimꝰ ante tri¬
bunal xp̃i. Docet non oportere iudicare
in hac re quia ñ contine̾ in lege: p̾terea
cum diñ iudicem expectem. Scriptũ ẽ
enĩ. uiuo ego dic̃ dñsqr mn flecte. omne¬

Expanded text:
ex perditis enim iterum reformavit sibi illos in ex perditis enim iterum reformavit sibi illos in servos. Tu autem quid judicas fratrem tuum in non edendo? aut tu quare spernis fratrem tuum in edendo? Omnes enim stabimus ante tribunal Christi. Docet non oportere judicare in hac re; tum quia non continetur in Lege, praeterea cum Deum judicem exspectemus. Scriptum est enim: Vivo ego, dic
Abbreviated transcription (Latin):
Deo placere se putat. Et qui edit dño ed᷑
dño nõ edit: & grãs agit dõ. Gr̃as agit
dum fatetur dĩ ẽẽ creaturã. ⁊ bona crea¬
moritur. Sibi uiueret aliquis si nõ age¬
ret sub lege. Ar qui freno legis gub̾nat᷑.
nõ utiq sibi iuuit s deo qui legẽ dedic.
ut scđm uoluntatẽ eius uiuatur. Et qui
moritur: simili mͦ dõ moritur. Ipso eñi¬
iuidice aut coronabitur: aut condempnͣ¬
bitur. Siue enĩuiuimꝰ. dño uiuimus
creatura que ꝓ peccato alienata ẽ ab aus¬
tore facta captiua. Quã ds̃ pat̾. ne opus
eiꝰ piret misso filio suo. de celis ad terras
docuit. quid faciendo manus pyratarũ
effugeret. Ppter qd̾ ⁊ occidi. se passꝰ ẽ
ab numcis: ut descendẽs ad inferosqr
innocens erat occisus reũ faceret peccatũ.
ut quos tenebat apud infẽros amitt̾et.
Qm̃ gͦ uiuis ostendit uiã salutis: ac se
obtulit ꝓ eis. Mortuos uͦ lib̾auit de in¬
ferno: tam uiuoꝵ quã mortuoꝵ dñatur.

Expanded text:
Deo placere se putat. Et qui edit, Domino eDeo placere se putat. Et qui edit, Domino eDomino non edit, et gratias agit Deo. Gratias agit, dum fatetur Dei esse creaturam, et bonam creaemo sibi moritur. Sibi 102 viveret aliquis, si non ageret sub Lege: at qui freno Legis gubernatur, non sibi utique vivit, sed Deo qui Legem dedit, ut secundum voluntatem ejus vivat. Et qui moritur, simili modo Deo moritur, quo judice aut coronabitur aut condemnabitur. Sive enim vivimus, Domino vivimus; creatura, quae pro peccato alienata est, ab auctore facta captiva. Quam Deus Pater, ne opus ejus periret, misso Filio de coelis ad terras, docuit quid faciendo manus piratarum effugeret. Propter quod et occidi se passus est ab inimicis, ut descendens ad inferos, quia innocens erat occisus, reum faceret peccatum, ut quos tenebat apud inferos amitteret. Quoniam ergo vivis ostendit viam salutis, ac se obtulit pro eis, mortuos vero liberavit de inferno, tam vivorum quam mortuorum dominatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Deus enĩ illum ad sũpsit. Ad sumptus ẽ
adõ: dum ad gr̃am uocatus ẽ. Tu quis
es: qui iudicas alienũ seruũ dño suo
stat aut cadit: Manifestum ẽ. seruũ
ñ debe conserui uoluntate uidicari. cuiꝰ
inhac parte tradita nõ est. Nam qua⁊
scientia edat aut ñ edat: ds̃ uidex ẽ. cuiꝰ
seruus ẽ. Stabit aũt potẽs est enĩ statue¬
re illũ. Stabit inquit dño suo ꝓꝑtere a
quia neq siedat reusẽ neq si nõ edat cul¬
pabilis si ram̃ deuotione. hoc agat non
euitans hanc uelut contraniã. Nam a¬
lius quidẽ iudicat diem uit̾ diem. Hoc
ẽ alicui placet int̾ positis edere. Nam st̃
statuerũt. Sunt qui salbis. Sunt iteꝵ
qui a pascha usq ad pentecosten edent.
Alius aũt uidicat omnẽ. Iste omnẽ di¬
em iudicat: qui nũqmͣ edit. Unusqͣsq ĩ
suo sensu abundat. Hoc ẽ unꝰ quisq suo
consilio remutatur. Qui sapit diem dño
sapit Uerum ẽ quia qui semꝑ abstinet:

Expanded text:
Deus enim illum assumpsit. Assumptus est Deus enim illum assumpsit. Assumptus est a Deo, dum ad gratiam vocatus est. Tu quis es, qui judicas alienum servum? Suo domino aut stat, aut cadit. Manifestum est servum non debere conservi voluntatem judicare, cui lex in hac parte tradita non est; nam qua conscientia edat, aut non edat, Deus judex est cujus servus est. Stabit autem, potens est enim Deus statuere illum. Stabit, inquit, domino suo, propterea quia neque si edat, reus erit; neque si non edat, culpabilis; si tamen devotione hoc agat, non evitans hanc velut contrariam. Nam alius quidem judicat diem inter diem: hoc est, alicui placet interpositis diebus edere. Nam sunt statuerunt; sunt qui sabbatis, sunt iterum qui a pascha usque ad pentecosten edant. Alius autem judicat omnem diem. Hic omnem diem judicat, qui numquam edit. Unusquisque in suo sensu abundet: hoc est, unusquisque suo consilio remittatur. Qui sapit diem, Domino sapit. Verum est, quia qui semper abstinens est,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ipsũ disceptationes erant int̾ eos.
quos apłs concordie ⁊ saluti studens di¬
uina disputatione aut forte ostendens
neq edenti ꝓdesse apd̃ dm̃ neq nõ eden¬
di obẽe. Infirmum eẽ dicit qui ꝓpterea
qd̃ iudei ꝓhibiti sunt timeat edere. h¬
unc gͦ uult remitti iudicio suo ne scan¬
dalũ passꝰ a karitate recedat que qͣsi
re om̃ia. Hic fiducia lectionis non du
dõ placuit. neq noe qui indiluuio solꝰ
iustus inuentꝯ: neq abrahã ille amicꝰ
tur. Si uero qui infirmꝰ ẽ holera mã¬
ꝯucet. Igitur ut quia hoc putat: ut
ille olera edat. Ideo suadẽdũ nõ est. u̾car¬
nem edat ne cũ scrupulo edat. & uide¬
atur peccare quia ꝓpositum suũ nõ cꝰ¬
todit. Itaq qui edit nõ edentẽ nõ sꝑ¬
nat. Et qui nõ edit edentẽ ñ udicer
quia uoluntatis ẽ. ede aut nõ ede: ac
ꝑ hoc questio hinc fieri nõ debet. Ad hoc
enim facta sunt om̃ia. ut uoluntati sb¬
iaceant. quia dĩno humano subiectas

Expanded text:
hoc ipsum disceptationes erant inter eos, quas Apostolus concordiae et saluti studens, divina disputatione aufert ostendens neque edenti prodesse apud Deum, neque non edenti obesse. Infirmum esse dicit, qui propterea quod Judaei prohibiti sunt, timet edere. Hunc ergo vult remitti judicio suo, ne scandalum passus, a charitate, quae quasi re omnia. Hic fiducia lectionis non dubDeo placuit: neque Noe, qui in diluvio solus justus inventus est: neque Abraham ille amicus tur. Is vero qui infirmus est, olera manducet. Igitur quia hoc putat, ut ille olera edat: ideo suadendum non est, ut carnem edat, ne cum scrupulo edat, et videatur peccare; quia propositum suum non custodit. Itaque qui edit, non edentem non spernat: et qui non edit, edentem non judicet. Quia voluntatis est edere, aut non edere; ac per hoc quaestio hinc fieri non debet. Ad hoc enim facta sunt omnia, ut voluntati subjaceant; quia dominio humano subjecta sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s non sibi placuit s sic̃ scriptũ est
Detractiones exꝓbantiũ te ceciderunt
nõ sͥmet ipsi dic̃ placuisse. s dõ pat̾
quia dic̾. nõ enim descendi de celout
fãciam uoluntatẽ meã s uoluntatẽ
eius qui misit me patris. & quia cũ
hec diceret contradicentibꝰ uideis qͣ¬
si peccator occiditur. I salmigraphꝰ
ex ꝑsonaeiꝰ uerba fac̾ ad dm̃ patrem
dicens. Detractiones exꝓbrantiũ te
re inte qui me ñ recipiendo quẽ misis¬
ti exꝓbrant te. Quia uidĩ cũ peccarẽt
indĩ nõ recipientes quẽ misit xp̃m
insuꝑ ⁊ occiderũt eum quasi peccantẽ
enim a peccatorib occiditur quasibla̾¬
phemus sic̃ scriptum ẽ in euãglio. Que¬
cumq enĩ scripta sũt ad nram confirm̃¬
tionẽ scripta sũt: ut ꝑ pacientia scriptu
rarũ spem habeamꝰ Manifestum ẽ qr
quecũq scripta sunt ad nr̃am discipli¬
nam scripta sũt: ut ipsa exhortatione
ꝓficiamus ad spem ñ diffidentes de ꝓ¬

Expanded text:
scriptum est: Detractiones exprobrantium te ceciderunt non sibimetipsi dicit placuisse, sed Deo Patri; quia dicit: Non enim descendi de coelo, ut faciam voluntatem meam, sed voluntatem ejus, qui misit me, Patris . Et quia cum haec diceret, contradicentibus Judaeis quasi peccator occiditur, Psalmographus ex persona ejus verba facit ad Deum Patrem, dicens: Detractiones exprobrantium tre in te, qui non me recipiendo, quem misisti, exprobraverunt te: quia Judaei cum peccarent in Deum, non recipientes quem insuper et occiderunt eum quasi peccantem enim a peccatoribus occiditur quasi blasphemus, sicut scriptum est in Evangelio . Quaecumque enim scripta sunt, ad nostram confirmationem scripta rarum, spem habeamus. Manifestum est quia, quaecumque scripta sunt, ad nostram disciplinam scripta sunt; ut ex ipsa exhortatione proficiamus ad spem, non diffidentes de pro
Abbreviated transcription (Latin):
agitur sedaribꝰ. Nec digna ẽ tenebris sic̾
dic̃ dñs. Collite eum ⁊ ligatis manibꝰ ⁊ pe¬
dibꝰ mutite intenebras ext̾iores. Induere
uͦ arma lucis gesta sunt bona. qr sic mali ac¬
tus tenebris deputantur qr occulte fuint
qui male agunt: ita ꝙ. qui bene agunt
palam agunt quia ñ uerent. Bonigͦ. ac¬
bras que sũt uicia carnis. Si c̃ indie ho¬
neste ambulemꝰ. Uerum ẽ ut quia pu¬
blice ñ peccatur sic agimus quomodo a¬
gitur publice nichil enĩ tam publicũ qmͣ
ueritas. Non incomessationibꝰ ⁊ ebrieta¬
tibus. Comessationes sunt luxuriosa
comuiia que a conlatione om̃iũ celeb¬
brantur aut uicibꝰ solent a contubera¬
hoc conuenitur ut feda illic gerantut
copia uni: ⁊ incicetur libidinis diu̾sa
uoluptas. Id ciro eintanda p̾cipit hu¬
iusmodi comuuia. Nonĩcubilibꝰ ꝙ in¬
pudicicus. Post in lecebrosum ꝯuiuiũ⁊

Expanded text:
ec digna est tenebris, sicut dicit Dominus: Tollite illum; et ligatis manibus et pedibus, mittite in tenebras exteriores . Induere vero arma lucis gesta sunt bona; quia sicut mali actus tenebris deputantur, quia occulte fiunt ab iis qui male agunt: ita et qui bene agunt, palam agunt; quia non verentur, bras, quae sunt vitia carnis. Sicut in die honeste ambulemus. Verum est; ut quia publice non peccatur, sic agamus quomodo agitur publice; nihil enim tam publicum, quam veritas. Non in comessationibus et ebrietatibus. Comessationes sunt luxuriosa convivia, quae aut collatione omnium celebrantur, aut vicibus solent a contubernahoc convenitur, ut foeda illic gerantur copia vini, et incitetur libidinis diversa voluptas. Idcirco evitanda praecipit hujusmodi convivia. Non in cubilibus et impudicitiis. Post luxuriosum convivium