comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nerrer asi quiest uia ueritas &uita : Consolatoriisq & confortatoriis sacrȩ scripture dapibus
erfonum diutuis e xinde pressuris autblandimentis ab illo quẽ semreł agnouit. dõuero potuit ip
enrorur diuer samutari ẜ a rasti inquit enĩ in conspectumeo mensam aduersi scos quitribu¬
Diu fertus eclesie crescentis ostenditur rimo surgit solaadorindum anna. Nechora
quaoraitumest exprimitur unc accepta benedlictiomne s cerdotis surgit mane. poce
sola sedcumuiro . & totaeius fimilia p̃cibus instat. Primo in paucis ecclesiadnm quaerebat. at ubi
susceperit a fidelibus iud eorũ doctoribus incrementa fidei. Discussis iam tenebris gentilitatis afinib:
inquit terrae ad teclamiui. Tanti celestis muneris gratia redundans. ut ipsum quoq dñm. uirum
uidelic& suum orans. aduocatum apud patrem pondubitetur habere

Expanded text:
nemque Christi, qui est via, veritas, et vita; consolatoriisque et confortatoriis sacrae Scripturae dapibus nemque Christi, qui est via, veritas, et vita; consolatoriisque et confortatoriis sacrae Scripturae dapibus refecta, nullis exinde pressuris aut blandimentis ab illo quem semel agnovit Deo vero, potuit in errorum diversa mutari. Parasti enim, inquit, in conspectu meo mensam adversus eos qui tribuProfectus Ecclesiae crescentis ostenditur. Prima surgit sola ad orandum Anna, nec hora qua oratum est exprimitur; nunc accepta benedictione sacerdotis surgit mane, nec sola, sed cum viro et tota ejus familia precibus instat. Primo in paucis Ecclesia Dominum quaerebat, at ubi susceperat a fidelibus Judaeorum doctoribus incrementa fidei, discussis jam tenebris gentilitatis: A finibus, inquit, terrae ad te clamavi ; tanta coelestis muneris gratia redundans, ut ipsum quoque Dominum, videlicet virum suum orans, advocatum apud Patrem non dubitetur habere.
Abbreviated transcription (Latin):
Neme compires a pimibus diabolica fraude deceptis. quia extotocorde penitentiam agens
commissorum abrenuntiui satane &omnibus operibus acpompis illius: Insup& iugũ xp̃i
suauissimũ quod illedudum decollos supbus excussit. Vnde et belial idest absqiugo appel¬
lari meruit sedula suscepi. TUNCHELIRITILLI VADEINPACI ITÕSISAANIL OETTIDIPITITIO¬
fictione benedicit. It principes sicerdotum inuidi salutari a cepta deridentes ecclesie uelut ebri¬
orum similia spernebunt. quorum tamen non nulli postmodũ cognita dehis diuina uoluntatẽ ap¬
Hauere eredentibus. &Iuxiliũ curibunt inpendere. Sed & multi exeis quispũscõ loquentes aposto¬
los musto plenos dicebunt. auditaratione ueritatis. quod prius inrisere mysteriũ credentes ac¬
NOΡΙVTΑ ΑMUΤΑTΑ Et proficiebat ecclesias pe supnȩ pi&atis erectẽ infidem dilectio¬

Expanded text:
Ne me compares animabus diabolica fraude deceptis; quia ex toto corde poenitentiam agens Ne me compares animabus diabolica fraude deceptis; quia ex toto corde poenitentiam agens commissorum abrenuntiavi Satanae, et omnibus operibus ac pompis illius: insuper et jugum Christi suavissimum, quod ille dudum de collo suo superbus excussit, unde et Belial, id est, absque jugo appellari meruit, sedula suscepi. Tunc Heli ait ei: Vade in pace, etc. Quam prificatione benedicit; et principes sacerdotum invidi, salutaria coepta deridentes Ecclesiae, velut ebriorum similia spernebant. Quorum tamen nonnulli postmodum cognita de his divina voluntate, annuere credentibus, et auxilium curabant impendere; sed et multi ex eis qui Spiritu sancto loquentes apostolos, musto plenos dicebant ; audita ratione veritatis, quod prius irrisere mysterium, credentes act, etc. Et proficiebat Ecclesia spe supernae pietatis, erecta in fidem dilectio
Abbreviated transcription (Latin):
estimauit suꝑbia sacerdotii iudaici conuersam gentilitatem peccatorũ adhuc pturbatione
Ap̃grauatam. Dixitq ei. Vsq quo originalis culpe uinculo reateneberis. circũcisione mun¬
dare & sic in proselitorẽ Numero saluare RESPONDEUS ANUA UE QUAqũ
inquit domine mi. Nammulier infelix nimis egosum. Vinumq: &omnequod inebriare
potest Nonbibi. Sedeffudi animammcam in conspectudñi.¬
espondens ecclesia degentibus. Nequaquã me inquit osicerdos iudee. putes honeratã pecca¬
Atis quaebaptismatis fonte. sacriq corporis & sanguinis pasticipatione. lamdeposuitẽplũ¬
Upuntrasse. Condelector enim legidĩ secundũ interiorẽ hominem. Neciam peccatrix sediam̃
infelix Nimis ancillatua egosum. quem iure dominũ uoco. quia me tamantiquo electionis
Cinus ideo sacris pedibus adclinis lique fictam dilectionis gne animã in conspectupi&atis
eius placrimis effudi Ne reputes aucillã tuã quasium̃ depilianus

Expanded text:
estimavit superbia sacerdotii Judaici conversam gentilitatem peccatorum adhuc conturbatione praegravatam, dixitque ei: Usquequo originalis culpae vinculo rea teneberis? circumcisione mundare, et sic in proselytorum numero salvare. Respondens Anna, Nequaquam, inquipotest, non bibi; sed effudi animam meam in conspectu Domiespondens Ecclesia de gentibus, Nequaquam, inquit, o sacerdos Judaeae, putes oneratam peccatis, quae baptismatis fonte, sacrique corporis et sanguinis participatione jam purgata templufacta sum. Condelector enim legi Dei secundum interiorem hominem ; nec jam peccatrix, sed tamen infelix nimis ancilla tua ego sum; quem jure Dominum voco, quia me tam antiquo electionis ; cujus ideo sacris pedibus acclivis, liquefactam dilectionis igne animam in conspectu pietatis ejus per lacrymas effudi. Ne reputes ancillam tuam quasi unam de filiabus
Abbreviated transcription (Latin):
uoier tribuot eaeoquod pracaltitudine sui prius aedificiis inferiorib: ostisolis iubir excipiat. illa¬
soinistum corda sgnificit quibus a terrenis desideriis diuino timore suspensis familiarius onitur
sol iustitiȩ. Cumenim uterq dñ suidelic& & iohannes suac propter lismensis ftilat nlsdorus

Expanded text:
nomen trahit ex eo quod prae altitudine sui prius aedificiis inferioribus orti solis jubar excipiat illonomen trahit ex eo quod prae altitudine sui prius aedificiis inferioribus orti solis jubar excipiat illorum nimirum corda significat, quibus a terrenis desideriis divino timore suspensis, familiarius oritur Sol justitiae. Cum enim uterque, Dominus videlicet et Joannes, suae propter quam missus est dis
Abbreviated transcription (Latin):
et ipse saliutor aiebut. Meus cybus est. ut ficiam uoluntatem eius quime misit. ut ꝑficiam opus
conditionis fragilitatr̃s commemorans ait. Quiest deterra deterraest et deterra loquitur. quiautẽ
decelo uenit sup omnes est. ETCOMEDITSAUL CŨSAMUNEL INDIE ILLA IDISCINDEAUUT
dee xcels in oppidum Et praedicabat dñs cum iohanne intempore gratiȩ fulgentis usq dũmitteretur
in carcerem iohinnes : dicens decredituris sibi populis. Egocrbum hibeo manducare quemuos p̃scitis.
Et non solum pfectis altauistutum astendendo. Sed &infirmis quibusq condescendendo communia
uiuendi tradidere mindata: His dicentes uendite quacpossid& is et dite demosinam: illis uero pon
homicidium ficies Nonadulteribis: ET LOCVTUSEST CṼS AULINSOPANIO COININAMI
Lonocutus est iohannes cumdño in lumine cognitȩ diuinitatis illius : Solarium quippe quod

Expanded text:
 ipse Salvator aiebat: Meus cibus est, ut faciam voluntatem ejus qui misit me, ut perficiam opus  ipse Salvator aiebat: Meus cibus est, ut faciam voluntatem ejus qui misit me, ut perficiam opus conditionis fragilitatem commemorans ait: Qui est de terra, de terra est, et de terra loquitur; qui autem de coelo venit, supra omnes est . Et comedit Saul cum Samuel in die illa, etc. Et praedicabat Dominus cum Joanne in oppidio gratia fulgenti, usque dum mitteretur in carcerem Joannes, dicens de credituris sibi populis: Ego cibum habeo manducare, quem vos non scitis . Et non solum perfectis alta virtutum ascendendo, sed infimis quibusque condescendendo, communia vivendi tradidere mandata, his dicentes: Vendite quae possidetis, et date eleemosynam ; illis vero: Non homicidium facies, non adulterabis . Et Locutus est Joannes cum Domino in lumine cognitae divinitatis illius. Solarium quippe quod
Abbreviated transcription (Latin):
ba congrua. Ethaec mediatoridĩ &hominum homini ihũ xp̃o conuenire ꝑhibebat dicens
Quihab& sponsam sponsus est: et quidesursum uenit suꝑomnes est. Etiterum. Vonenim
admensuram dat ds̃ sp̃m. Pater diligit filium. & omnia dedit inmanu eius & c&era huius modi
DIXITS SAMUHEL ECCE QUODREMANSIT PONE ANTETE ET COMEDE. QUIADEINDVSTRIA
seruatum est tibi quando populum uocaui. Dixit iohannes xp̃o magnalia diuine uistutis eius¬
enuntians. Omnes quidem quos ad fidem & paenitentiam conuocare potui. uistuti operam daresuasi:
uerum quia nos in iniquitate concepti etndelictis editi. quãuis multum Nitentes. peccato ad integrũ
carere & uistutis arcem conprehendere Nequimus: tuqui uerbum caro fictus es ꝓfectis pomnia
uiuendi acdocendi quas nr̃a fragilitas Non capit dapibus uescere: De quibus profecto dapibus¬

Expanded text:
ba congrua. Et haec Mediatori hominum, nomini Jesu Christo convenire perhibebat, dicens: ba congrua. Et haec Mediatori hominum, nomini Jesu Christo convenire perhibebat, dicens: Qui habet sponsam sponsus est; et qui de sursum venit, super omnes est . Et iterum: Non enim ad mensuram dat Deus Spiritum. Pater diligit Filium et omnia deddixitque Samuhel ecce quod remansit pone ante te et comede quia de industria servatum est tibi quando populum vocavi et comeenuntians: Omnes quidem quos ad fidem et poenitentiam convocare potui, virtuti operam dare suasi. Verum quia nos in iniquitate concepti, et in delictis editi, quamvis multum nitentes, peccato ad integrum carere, et virtutis arcem comprehendere nequimus; tu qui Verbum caro factus es , perfecti per omnia vincendi ac docendi, quas nostra fragilitas non capit, dapibus vescere. De quibus profecto dapibus
Abbreviated transcription (Latin):
ricdimum grece cenaculum triclinos dicitur cȩptio. atribus lectulis discumbentuumitia
uocatum is linon qim grece lectum siut accdibitum dicunt. Si quidem apuducteres in locouibi
appititus ex pontutur conuiui tres lectulistrati erant in quibus discumbentes epulabantiosa
Itq iunnes multos adepulas uistutum. praedicando conuocans omnibus his xp̃m &a postolos
cius tan ersipostuementes preculit. Et merito: quia non nis peius buptisma quodillorum
ministerio dare incipietut. potiit regniclestis auli reserari. F rint enum quos imbuelut decalogũ logis
ꝑagnitionem scẽ trinitatis. fostiter & infatigabilimente complocuri. DiXITI SAMVNE LCONVO
Da pistem quam deditibi & praecepi utreponeres seorsum a pudte. leuauit autem coquus armũ. & posuit
hibere : praedica potentiae singularis uistutem. quam praecepitibi. ut nulli puro homini datam
diceres: At illa mox proph&ico cordi obtemperans. protulit diuine solum uistuti ac maiestati uer¬

Expanded text:
riclinium Graece coenaculum. Triclinos dicitur coenatio, a tribus lectulis discumbentium ita vocatum. Klinin enim Graece lectum, sive accubitum dicunt. Siquidem apud veteres in loco ubi apparatus exponebatur convivii, tres lectuli strati erant, in quibus discumbentes epulabantur. Itaque Joannes multos ad epulas virtutum praedicando convocans, omnibus his Christum et apostolos ejus, tametsi post venientes, praetulit; et merito, quia non nisi per ejus baptisma, quod illorum ministerio dari incipiebat, potuit regni coelestis aula reserari. Erant enim quos imbuebat, Decalogum legis per agnitionem sanctae Trinitatis fortiter et infatigabili mente completuri. Dixitque Samuel coco: Da partem, quam dedi tibi, et praecepi ut reponeres seorsum apud te. Levavit autem coquus armum, et posuit hibere: Praedica potentiae singularis virtutem, quam praecepi tibi, ut nulli puro homini datam diceres. At illa mox prophetico cordi obtemperans, protulit divinae solum virtuti ac majestati ver
Abbreviated transcription (Latin):
Usq adid quod scriptum est. Nam quecũq uider& saul uirũ fortẽ &aptũ ad proliũ sociabat eũ sibi
tihiclectionc sub figura crefentis regni udl domussaul xp̃i fides porbem propalanda describitur.
qui pugnat pciruitũ aduersus inimicos suos. quia deiudea quac in medio nationũ est missis p̃dicato¬
ribi xp̃sinimicas suo nomini gentes uerbo subiugauit iuxta quod psalmista p̃dixit. Omnesqui
incirtuitueius sunt offerent munera. CONTRAMOAS IN QVIT ETFILIOSAMON IEDOAI¬
tate inqua est luxoria. Nocte deincesto concepti sunt. hereticos intellege in ordinate accepto pat̾nę
fidei semine degeneres. Edom quimuor natu minori fratri seruire addictus est: iudeorũ popu¬
lũ exprimit. quipationib gentiũ porbem. etaxitite ꝑfidementis a terrene seruitutis est conditione

Expanded text:
iptum est: Nam quemcunque videret Saul virum fortem et aptum ad praelium, sociabat eum sibi. iptum est: Nam quemcunque videret Saul virum fortem et aptum ad praelium, sociabat eum sibi. In hac lectione sub figura crescentis regni vel domus Saul, Christi fides per orbem propalanda describitur, qui pugnabat per circuitum adversus omnes inimicos suos; quia de Judaea, quae in medio nationum est, missis praedicatoribus Christus inimicas suo nomini gentes suo verbo subjugavit. Juxta quod Psalmista praedixit: Omnes qui in circuitu ejus sunt, offerent munera . Contra Moab et filios Ammon, etate, in qua est luxuria , nocte de incesto concepti sunt; haereticos intellige, inordinate accepto paternae fidei semine degeneres. Edom, qui major natu minori fratri servire addictus est, Judaeorum populum exprimit: qui nationibus gentium per orbem, et caecitate perfidiae mentis, et terrenae ser
Abbreviated transcription (Latin):
boni rectores cunctas doemonũ insidias expugnari. ac suꝑ seminata bono semini Titania. funditus
si ficri possit ab agro mundihuius expurgari: responsũ dñi ꝑscripturas. quod hoc fieri ualeat non
accipiunt. Causam quaerentes. Nullam magisquã humanȩ fragilitatis atq ignoratiomi saudiuNt:
quia uidelic& Necipsi doctores eximii ducesq credentiũ in nob̵ quacagunt. a peccati subreptione possint
immunes existere. sed in multis offendunt omnes. Uerum ne propt̃ hoc mostem luant a&ernam:
& bonorũ quaegessere meritis. etecdesiarum quascestando muniere precibus adiuuantur.
locasuaRecedunt quidem doctores suae fragilitatis conscii: Necadomnes de monium
uersutias indagandas. uel euacuandas sufficere se posse deprachendunt. Seduȩ illis cordibus adque
repulsi abdectis in mundisp̃s. quasi ad propria loca recurrunt. ASaULCONFIAMATORECNO

Expanded text:
boni rectores cunctos daemonum insidias expugnari, ac superseminata bono semini zizania funditus, boni rectores cunctos daemonum insidias expugnari, ac superseminata bono semini zizania funditus, si fieri possit, ab agro mundi hujus expurgari, responsum Domini per Scripturas, quod hoc fieri valeat, non accipiunt; causam quaerentes, nullam magis quam humanae fragilitatis atque ignorationis audiunt; quia videlicet nec ipsi doctores eximii, ducesque credentium, in bonis quae agunt, a peccati subreptione possint immunes existere, sed in multis offendunt omnes; verum ne propter haec mortem luant aeternam, et bonorum quae gessere meritis, et Ecclesiarum, quas certando muniere, precibus adjuvantur. c. Recedunt quidem doctores suae fragilitatis conscii, nec ad omnes daemonum versutias indagandas vel evacuandas sufficere sese posse deprehendunt; sed vae illis cordibus, ad quae repulsi atque abjecti immundi spiritus quasi ad propria loca recurrunt. CAPUT X.
Abbreviated transcription (Latin):
toritatis uerba sentimus. quasi in terra bouesouesq mactantes cũ singuine comedimus. quiaclestia
carnali & terreno intuitu sũma contrectamus. Atquicũq spiritalit̃ uniuersa inxp̃o et ecdesi
recapitulari dinoscimus. suꝑsaxum illud grande quod p̃cisũ demonte sine manib creuit destruc¬
to mundi imperio. &impleuit omnẽ terram. occidentes absq noxa uescimur. gratumq iãd ño
nĩae deuotionis acpiisensus altare construimus. ET DIXIT SAUL IS RUANUS SUPER¬
philistum Nocte . & uastemuscosusq dũ inlucescat mane necrelinquamus deeisuirum. &c&era.¬
isponens saul in ruere suꝑphilistuim nocte & uastare eos usq ad internetionẽ: consulit oraculũ
dñi necmeretur. auctoremq peccati inquirens soste dep̃hensũ & confitentẽ mosti adiudicat
ionathan: quẽ tam̃ quia salutẽ magnã fecit inisrahel. populus aiudicio mostis eruit. Uolentes sȩpe

Expanded text:
toritatis verba sentimus, quasi in terra boves ovesque mactantes, cum sanguine comedimus; quia coelestia toritatis verba sentimus, quasi in terra boves ovesque mactantes, cum sanguine comedimus; quia coelestia carnali et terreno intuitu summa contrectamus. At quicunque spiritualiter universa in Christo et Ecclesia recapitulari dignoscimus, super saxum illud grande, quod praecisum de monte sine manibus crevit, destructo mundi imperio, et implevit omnem terram, occidentes absque noxa vescimur, gratumque jam Domino nostrae devotionis ac pii sensus altare construimus. Et dixit Saul: IrruaPhilisthim nocte et vastemus eos usque dum inlucescat mane nec relinquamus de eis virum isponens Saul irruere super Philisthiim nocte, et vastare eos usque ad internecionem, consulit oraculum Domini, nec meretur; auctoremque peccati inquirens, sorte deprehensum, et confitentem morti adjudicat Jonathan; quem tamen, quia salutem magnam fecit in Israel, populus a judicio mortis eruit. Volentes saepe
Abbreviated transcription (Latin):
Dedificauit altare ut celebrito suꝑ illud holocausto. propeccato quoq populi quod temere cõmi¬
serit int̃ueniret. Aelificat magister quisq ꝑfectus inaudientũ corde fidem dominice passio¬
nis. ubi in altare uiuificę crucis. sainguis ille preciosus in remissionẽ fusus est peccatorũ. manifesto
cunctis informans exemplo quia sietdñi exitus mostis. multomagis serui mostificare debent
mẽbra sua. quae sunt suꝑ terrã. fornicationẽ inmunditiã. libidinẽ concupiscentiã malã & aua¬
ritiuam quacest simulacrorũ seruitus. & ceteratalia qui copera carnis et sanguinis eẽ pce fructus
sp̃s socuri posse manifestis sime claret. Sed &ipsicotidie u&erum patrũ plebiũq dicta udactareplicante
ac phaec inter luctandũ cũ hostibus spiritalit̃ reficidesiderantes. quot quot ad litteram solũ tante auc¬

Expanded text:
Aedificavit altare, ut celebrato super illud holocausto, pro peccato quoque populi, quod temere commiAedificavit altare, ut celebrato super illud holocausto, pro peccato quoque populi, quod temere commiserat, interveniret. Aedificat magister quisque perfectus in audientium corde fidem dominicae passionis, ubi in altare vivificae crucis sanguis ille pretiosus in remissionem fusus est peccatorum, manifesto cunctos informans exemplo; quia si et Domini exitus mors, multo magis servi mortificare debent membra sua quae sunt super terram; fornicationem, immunditiam, libidinem, concupiscentiam malam, et avaritiam, quae est siSpiritus sociari posse, manifestissime claret. Sed et ipsi quotidie veterum patrum plebiumque dicta vel acta replicantes, ac per haec inter luctandum cum hostibus spiritualiter refici desiderantes, quotquot ad litteram solum tantae auc
Abbreviated transcription (Latin):
uexarat imperari. ut ad ductis usq adcam quam ipsi a patrib didicerant uite formulam. cunctis
quos imbuendos susceperunt. suꝑfirmissũ catholice ꝑfectionis exemplar eos cathecitand a pristi¬
na conuersatione piterne traditionis occidant: & baptrrando ecclesiȩ membris incorporent: Neq
ultra peccent dño. fidei & uitȩcdestis ignaros. unitati sui corporis. hocest ecclesie xp̃i nectentes
Bouem &ari&em philisteis ereptos atq apopulodĩ suꝑsaxũ intellectuale mactatos & comestos
Stultum quelib& & suꝑbũ intellege . a consu&udine mostifera spiritalem renouatos inuitam:
Sicut et supra oues &uitulicumbubus abeisdem ablati: aeque motib animȩ uel carnis inrationa¬
bilibus. & lasciuȩ deditos. sed ꝑdñm saluatos insinuant. AEDIFICAUIT AUTISAULATARIDNO

Expanded text:
vexaret, imperari, ut adductis usque ad eam quam ipsi a patribus didicerant vitae formulam, cunctis vexaret, imperari, ut adductis usque ad eam quam ipsi a patribus didicerant vitae formulam, cunctis quos imbuendos susceperint, super firmissimum catholicae perfectionis exemplar eos catechizando, a pristina conversatione paternae traditionis occidant, et baptizando Ecclesiae membris incorporent, neque ultra peccent Domino, fidei et vitae coelestis ignaros, unitati sui corporis, hoc est Ecclesiae Christi nectentes. Bovem et arietem Philisthaeis ereptos, atque a populo Dei super saxum intellectuale mactatos et comestos, stultum quemlibet et superbum intellige, a consuetudine mortifera spiritualem renovatos in vitam; sicut et supra oves et vituli cum bubus ab eisdem ablati, aeque motibus animae vel carnis irrationabilibus et lasciviae deditos, sed per Dominum salvatos, insinuant. Aedificavit autem Saul altare Domini.
Abbreviated transcription (Latin):
uescius incurrit. populus omnis postobseruatũ sollicitȩ continentiȩ tempusstatutũ. posttot
unadic prostratos aduersarios. xipse gastrimargia uictrice prosternitur. Uerũquia multiplex
gulac temptatio. hunc ante tempus concessũ ad comedendũ ꝑtraxit. Illũ tempore concessci minus con¬
cessa sumere ꝑsuasit. NUNTIAUEAUNT AUTE SAUL DICENTES. SUODPOPULUS PECCASSTIDNO
comedens cũ sanguine. Quuit. Praeuaricatiestis. uoluite adme iam nunc saxũ crando: Etdixitsaul
disꝑgimini inuulgus et dicite cis. ut adducat adme unusquisq bouẽsuũ & ari&em xoccidite suꝑistud
desidia nieglegentiũ doctorũ quod pecaent dño. biptiz anteseos quosa carnali cogitatione Nerdũplena
fidei institutione purgarint: continuotales p̃iuricationis reos areuunt. etcatholica auctoritate
uite clestis regulam palam proponi iubent: magistrisq in estib. quosuulgiris catenus imperitia

Expanded text:
nescius incurrit. Populus omnis post observatum sollicitae continentiae tempus statutum, post tot nescius incurrit. Populus omnis post observatum sollicitae continentiae tempus statutum, post tot una die prostratos adversarios, et ipse gastrimargia victrice prosternitur. Verum quia multiplex est gulae tentatio, hunc ante tempus concessum ad comedendum pertraxit, illum tempore concesso minus concessa sumere persuasit. Nuntiaverunt autem Sauli, dicentes qucomedentes cum sanguine. Qui ait: praevaricati estis, volvite ad me jam nunc saxum grande. Et dixit Saul: Dispergimini in vulgus, et dicite eis ut adducat ad me unusquisque bovem suum et arietem, et occidite super istud, desidia negligentium doctorum, quod peccent Domino, baptizantes eos quos a carnali cogitatione, necdum plena fidei institutione purgarint, continuo tales praevaricationis reos arguunt, et catholica auctoritate vitae coelestis regulam palam proponi jubent; magistrisque inertibus, quos vulgaris eatenus imperitia
Abbreviated transcription (Latin):
cathertandi labore defaitigiti. Nonnullos quos doemonicis ertorib p̃dicando eruetint. agntilib
quidem ritibus erudiendo mactant. imitari conatiillũ cui destinatis decdo cunetis generis arimantibus
dictũ est. macta et manduca. Sed quasi interra mactant &cũ singuine manducant. quosaterrenis sen¬
sibus carnisq & singuinis in lecebris. minus pfecte uel docendo ud ipsi uiuendo non subttuint assu&os¬
q idhuc uitis Necdũ agendis uistutib. institutos. accelerant ecdesiȩ membris in corporare. contriexem¬
plũ primi pastoris ecclesie: quiincenaculo hoc est insũma uiuendi ueldocendi arce locatus. mictare
oblata & ado purgata manducare p̃cipitur. Et notandũ quãminus ꝑfecta et inbecillis est mentis
humane ꝑfectio: Ionathin tottantorũq patutor operũ talis triumphi auctorgule subreptionẽ

Expanded text:
catechizandi labore defatigati, nonnullos quos daemoniacis erroribus praedicando eruerant, a gentilibus catechizandi labore defatigati, nonnullos quos daemoniacis erroribus praedicando eruerant, a gentilibus quidem ritibus erudiendo mactant; imitari conati illum, cui destinatis de coelo cuncti generis animantibus dictum est: Macta et manduca . Sed quasi in terra mactant, et cum sanguine manducant, quos a terrenis sensibus, carnisque et sanguinis illecebris minus perfecte, vel docendo, vel ipsi vivendo non subtrahunt. assuetosque adhuc vitiis necdumque agendis virtutibus institutos, accelerant Ecclesiae membris incorporare; contra exemplum primi pastoris Ecclesiae, qui in coenaculo, hoc est in summa vivendi vel docendi locatus, mactare oblata, et a Deo purgata manducare praecipitur. Et notandum, quamvis perfecta et imbecillis est mentis humanae perfectio, Jonathan tot tantorumque patrator operum, talis triumphi auctor, gulae subreptionem
Abbreviated transcription (Latin):
militate inchoate usq ad latitudinẽ consummate uistutis abinitio fidei usq ad fructiferam caritatis
amplitudinẽ dequadieitur. Latum mandatũtuũ nimis. Sed &xipse status umuersalis ecdesie ab humilita¬
te incipiens uNius iudegentis. ad totius usq mundi fines crescendo ꝓuenit: De quibus psalmistadño
canit.&. campitui replebuntur ubestaite. Pinguescent fines desesti DEΡATICATUS ΕΟT A
iterna comeditq populus cũ sanguine. Quaddicitur populus comedisse cũ sanguine Nonẽ
putandũ eruentam cũ carnẽ crudumq comedirse : quod requaqua humanc scdest pature bestĩ¬
alis. Sed occisis pecudibus antequã sanguis bene dilueretur. nondũ purgatas carnes coxisse uel
assasse & siccomedis se. Significat autem migistros i nestes: qui sicut hodie cernimus longo sepe

Expanded text:
militate inchoatae, usque ad latitudinem consummatae virtutis, ab initio fidei usque ad fructiferam charitatis militate inchoatae, usque ad latitudinem consummatae virtutis, ab initio fidei usque ad fructiferam charitatis amplitudinem. De qua dicitur: Latum mandatum tuum nimis . Sed et ipse status universalis Ecclesiae ab humilitate incipiens unius Judaeae gentis, ad totius usque mundi fines crescendo pervenit. De quibus Psalmista Domino canit: Et campi tui replebuntur ubertate, pinguescent fines deserti . Defatigatus est autem anguine, non est putandum cruentam eum carnem crudamque comedisse: quod nequaquam humanae, sed est naturae bestialis; sed occisis pecudibus, antequam sanguis bene dilueretur, nondum purgatas carnes coxisse vel assasse, et sic comedisse. Significat autem magistros inertes, qui sicut hodie cernimus, longo saepe
Abbreviated transcription (Latin):
doctorib lectionem litterarũ gentiliũ Nonautumat eẽ Nociuam. Vid&is inquit quiaefficatior
sum factus & acutior promptiorq ad peroranda quiedecent. Eoquod gustauerim paululũ deflore
tulliane lectionis: Quinto magis sididicisset populus. xp̃ianus sectus et dogma tagentiliũ. No¬
n multo confidentius & cestius eorũ derideret simul et conuinceret errores. multo deuotiuss
desua sana fide guderet patriq luminũ ꝓhac gratias redderet. Neq enim aliam obcausam
putandũc morseri uel danihelem sapientiam uoluisse discere setularem. quamut cognitam destruere
melius et deuincere possent: PERCUSSERUNT IRGO INDUILLA PEILISIHIOS AUACHMAS USQ
INΑTΙIΑLΟΝ Machmas humilitatem ahialon campossignificat. In omnib: autem quaerategerit
ecclesia phistheos ꝑcutit . qui apbona qua facit malorum spirituum ui resminuit. qui pcutiendi sunt ab hu¬

Expanded text:
doctoribus lectionem litterarum gentilium non autumat esse nocivam. Videtis, inquit, quia efficacior doctoribus lectionem litterarum gentilium non autumat esse nocivam. Videtis, inquit, quia efficacior sum factus, et acutior promptiorque ad peroranda quae decent, eo quod gustaverim paululum de flore Tullianae lectionis; quanto magis si didicisset populus Christianus sectas et dogmata gentilium, nonne multo confidentius et certius eorum derideret simul et convinceret errores, multo devotius de sua sana fide gauderet, Patrique luminum pro hac gratias redderet? Neque enim aliam ob causam putandum est Moysen vel Danielem sapientiam voluisse discere saecularem, quam ut cognitam destruere melius, et devincere possent. Percusserunt ergo in die illa Philisthaeos, etc. Magmas humilitatem, Ajalon campos significat. In omnibus autem quae recte gerit Ecclesia, Philisthaeos percutit; quia per bona quae facit, malorum spirituum vires minuit; quia percutiendi sunt ab hu
Abbreviated transcription (Latin):
norum caldeorũq pateret᷑ erudiri. quorũ tam̃ suꝑstitiones simul &delicias horrebunt. Nec ipse
magistergentiũ aliquot uersus po&arũ suis uel scriptis indidisset ueldictis. Sed multo cautius
Neces seest acuta rosa inspinis. quã mollib. liliũ colligat᷑ infoliis. Multo securius in apostolicis.
quã in platonicis quaeritur consiliũ salubre pagellis. Nam& apesipsequachuius modimella fatuN:
ore quidem prȩtendunt dulcia dicta quae mulcrant. sed in posteriorib. seruant uenenata gestaquaefe¬
riant: VIDISTIS IPSI QUIA IN LUMINATISUNT OCULIMEIEO QUODGVSTAUIAIM PAULULUU
demelle isto. Quantomagis si comedisset populus depraeda in imicorũ suorũ qũa repperit. Nonne maior
facca fuisset plaga inphilistum: Haeccius ꝑsone uerba conueniunt quidoctis inecclesia siucetiam¬

Expanded text:
tiorum Chaldaeorumque paterentur erudiri, quorum tamen superstitiones, simul et delicias horrebant. Nec ipse tiorum Chaldaeorumque paterentur erudiri, quorum tamen superstitiones, simul et delicias horrebant. Nec ipse magister gentium aliquot versus poetarum suis vel scriptis indidisset, vel dictis: sed multo cautius necesse est acutis rosa in spinis, quam mollibus lilium colligatur in foliis; multo securius in apostolicis quam in Platonicis quaeritur consilium salubre pagellis. Nam et apes ipsae, quae hujusmodi mella faciunt, ore quidem praetendunt dulcia dicta quae mulceant, sed in posterioribus servant venenata gesta quae feriant. de melle isto quanto magis si comedisset populus de praeda inimicorum suorum quam repperit nonne maior facta fuisset plaga in Philisthim percusserunt ergo in
Abbreviated transcription (Latin):
pat̃ meus terram. Turbauit: quia totum interdixit. Quod siex paste int̃dixisset et expaste¬
concessiss& : cõmodius res uideretur exacta. Uerum quia in huiuscemodi rebus. spiritalium
patrũ sit iussis obsequendũ: ionathan soste deprehensus. et oraculũ dñi dicilla consulenti sauli
subductũ mani festissime delarit. Sieum tanti a pud dm̃ ualuit terrenirgis imperiũ. quanti
putas ualer migistri spiritalis: Sed& intrpica paste turbut terrena p̃cordia. siquis hacc solacdestia ec¬
rere p̃cipiat : cũ dñs uinũ nouũ inutres u&eres mittendũ nonẽẽ testetur. Turbut acumep legentium
et de ficere cogit. quicos alegendis secularibus litteri s omnimodis aestimat ꝓhibendos. Quib. ubilib&
inuenta utilia. quasi sua sumere lic&. Alioquin necmor ses &danihel sapientia uellitteris aegyp¬

Expanded text:
pater meus terram; vidistis pater meus terram; vidistis concessisset, commodius res videretur exacta. Verum quia in hujuscemodi rebus spiritualium Patrum sit jussis obsequendum, Jonathan sorte deprehensus, et oraculum Domini die illa consulenti Sauli subductum manifestissime declarat. Si enim tanti apud Deum valuit terreni regis imperium, quanti putas valere magistri spiritualis? Sed et in typica parte turbat terrena praecordia, si quis haec sola coelestia gerere praecipiat, cum Dominus vinum novum in utres veteres mittendum non esse testetur. Turbat acumen legentium, et deficere cogit, qui eos a legendis saecularibus litteris omnimode aestimat prohibendos, quibus ubilibet inventa utilia quasi sua sumere licet. Alioquin nec Moyses et Daniel sapientia vel litteris Aegyp
Abbreviated transcription (Latin):
uiandi p̃sidiũ utebatur. & sic cam manu adõs conuestit suum. Et magister quilib& ponnũquã
auctoritatem potentię quiauel subditos regere ud seipsũ sine offensione gerere curabat. argum̃¬
tis siue sententiis gentiliũ credit adiuuandam. mellitoq ut ita dixerim exhisore inluminant᷑
quidem quasi fauosa compositione uerborũ oculi mentis adenuntiandũ quaererte nouerint
acutius Sedretardantur plerũq mentis eiusdem incessus. recordata sensuũ uanitate a ꝑsequen¬
dis prauorũ siue actuũ siue dogmatũ cultoribus. Quod cauens psalmista. Narrauerunt mihi
iniqui fabulationes. Sed non ut lextua dñe: Omnia mandatatua ueritas. RESPONDENSQ
UNUS DEPOPULOAIT IUREIURANDO CONSTRINXIT PATEATUUS POPULUM DICENS
Maledictus qui comederit panem hodie. Defecerit autẽ populus. Dixitq ionathan. Turbauit

Expanded text:
viandi praesidium utebatur: et sic eam manu ad os convertit suum. Et magister quilibet nonnunquam viandi praesidium utebatur: et sic eam manu ad os convertit suum. Et magister quilibet nonnunquam auctoritate potentiae vel subditos regere, vel seipsum sine offensione gerere curans, argumentis sive sententiis gentilium credit adjuvandum: mellitoque, ut ita dixerim, ex his ore illuminantur quidem, quasi favosa compositione verborum oculi mentis, ad enuntiandum quae recte noverint acutius; sed retardantur plerumque mentis ejusdem incessus, recordata sensuum vanitate a persequendis pravorum sive actuum sive dogmatum cultoribus. Quod canens Psalmista, Narraverunt mihi, inquit, iniqui fabulationes, sed non ita ut lex tua, Domine, omnia mandata tua veritas . Jurejurando unus de populo, ait: Jurejurando constrinxit pater tuus populum, dicens: Maledictus vir, qui comederit panem hodie defecerat autem populus. Dixitque Jonathan: Turbavit
Abbreviated transcription (Latin):
salutisq prebuerat: in ꝓuisa subito blandientis gastri margiȩ culpa consternitur. Et nobiles
sepe magistri ecclesiȩ magnorũq uictores cestaminũ. ardentiori quã decet oblectatione librosgenti¬
liũ lectitantes. culpam quã ñ p̃uidere contrahebant: adeo utquidam eorũ se prohoc ipso scribat
inuisione castigitũ : obiectumq sibi a dño int̃ uerbã ferientia quod ñ xp̃ianus sedciceronianus
potius eẽt habendus. Sed et auditorũ fideliũ nonpauci magna uistutũ gratia pollentes minorib
uitiis temptari Nondesinunt: quod diuina geri dispensatione nonlatet : Ut quiminora cesta¬
mina ꝑse superare nequeunt. in magnis quachabent nonsibi aliquid tribuere. sed solo patrilumi¬
num gratias agere discant. Intinxit autẽ ionathan fauo siluestri uirgam. quaud adequũ ud ad

Expanded text:
salutisque praebuerat, improvisa subito blandientis gastrimargiae culpa consternitur. Et nobiles salutisque praebuerat, improvisa subito blandientis gastrimargiae culpa consternitur. Et nobiles saepe magistri Ecclesiae, magnorumque victores certaminum, ardentiore quam decet oblectatione libros gentilium lectitantes, culpam quam non praevidere contrahebant: adeo ut quidam eorum se pro hoc ipso scribat in visione castigatum, objectumque sibi a Domino inter verbera ferientia, quod non Christianus, sed Ciceronianus potius esset habendus. Sed et auditorum fidelium non pauci virtutum gratia pollentes, minoribus vitiis tentari non desinunt, quod divina geri dispensatione non latet: ut qui minora certamina per se superare nequeunt, in magnis quae habent, non sibi aliquid tribuere, sed solo Patri luminum gratias agere discant. Intinxit autem Jonatham favo sylvestri virgam, qua vel ad equum, vel ad
Abbreviated transcription (Latin):
abommibus se mundi abstincat inletebri setsuo ceteros accedens exemplo Castgo inquit corpus
meum &luistuti subicio.: Neforte alis pmediam s ipse reprobus efficiar. Siucerum caro aduersus spm̃
et sp̃s aduersus carnem concupiscat. siue hereticus catholico suudieus autgentilis xp̃iano contradicat.
Scuquilib& in mundus sp̃s obsistat. Cuncta temptationũ molimina melius continentie superantur
industria. Cuius adeo late patet uistus. ut etiam adiligenda Nimiũ sequendaq secularis cloquentie
suauitate qua suꝑbus incultusq philosoforũ quasi saltus fluit abstinere conueniat F auisenĩ
distillans labia meretricis. PORROIONATHANNON AUDIERAT CṼ ADIURARIT PATEAEIUS
tos aduidendũ: qui longa ut solet inedia uellabore tabere iam coeperant. Ionathan igitur quipri¬
us scopulorũ dentes etictus deuicerat ensiũ. qui hostis audacia compressa suis uictoriȩ causam

Expanded text:
ab omnibus se mundi abstineat illecebris: et suo caeteros accendens exemplo, Castigo, inquit, corpus ab omnibus se mundi abstineat illecebris: et suo caeteros accendens exemplo, Castigo, inquit, corpus meum, et servituti subjicio; ne forte aliis praedicans, ipse reprobus efficiar. Sive enim ctus adversus carnem concupiscat , sive haereticus catholico, sive Judaeus aut gentilis Christiano contradicat, seu quilibet immundus spiritus obsistat, cuncta tentationum molimina melius continentiae superantur industria: cujus adeo late patet virtus, ut etiam a diligenda nimium sequendaque saecularis eloquentiae suavitate, qua superbus incultusque philosophorum quasi saltus fluit, abstinere conveniet. Favus enim distillans, labia meretricis . Porro Jonathan non audierat, cum adjuraret pater ejus tos ad intuendum, qui longa, ut solet, inedia vel labore tabere jam coeperant. Jonathan igitur, qui prius scopulorum dentes et ictus devicerat ensium, qui, hostis audacia compressa, suis victoriae causam
Abbreviated transcription (Latin):
femis se conuincat: Cousq uerbigladiũ ꝓtendit : donec impiosquoq et infideles pioxati fideiq
restituat. ETUIA ISAL SOCIATUS SIBI ESTINDIEILLA Fugatis ꝑdiuersa hostibus
ecclesia tototerrarũ orbe diuisa uno codemq semꝑ fraternitatis amore l&atur. AD IVRA UIT¬
Etcetera usq idid quod scriptũẽ. Porro philistum abierant in loca sua. Haec lectio doctones
ueritatis instruit. Sicut accteris mundi in lecebris. Sicetiam ab appetenda saccularis eloquentie
dulcadine temperio Nec non eteos quo simbuunt in petra fidei ab omni prioris uitȩ corruptio¬
ne mactare. Adiurauitigitur saul populũ fugientes philisteos ꝑsequentem : Ne punem quisquã
Nisi compl&a dehoste uictoria comederet. Quitimens iuramentũ & fine sedulus. et melle quod
fluens insiltu uidit abstinuit Precipit magister egregius: ut quisquis inagone fidei contendit.

Expanded text:
phemasse convincat: et usque verbi gladium protendit, donec impios quoque et infideles pietati fideique phemasse convincat: et usque verbi gladium protendit, donec impios quoque et infideles pietati fideique restituat. Et vir Israel sociatus sibi est in die illa. Fugatis per diversa hostibus, Ecclesia toto terrarum orbe divisa, uno eodemque semper fraternitatis amore laetatur. CAPUT IX. Adjuetc., usque ad id quod scriptum est: Porro Philisthiim abierant in loca sua. Haec lectio doctores veritatis instruit, sicut a caeteris mundi illecebris, sic etiam ab appetenda saecularis eloquentiae dulcedine abstinere, nec non et eos quos imbuunt, in petra fidei ab omni prioris vitae corruptione mactare. Adjuravit igitur Saul populum fugientes Philisthaeos persequentem, ne quisquam nisi completa de hoste victoria comederet: qui timens juramentum, et pane sedulus, et melle quod fluens in saltu vidit, abstinuit. Praecepit magister egregius, ut quisquis in agone fidei contendit,
Abbreviated transcription (Latin):
Mlaledictus qui prohib& gladiũ suũ a sanguine.At quidocendi efficax non est: infrugiferȩ scm̃tis
altitudine. Neuistutib spoliandus abhoste fraudolento repperiatur. abscondat. Sunt enĩ quiad
de prachendendim expugnandamq uersutiam hereticorũ c&erasq antiqui hostis insidias idone i ñ s̃.
Sedhas palios expositas. iuxta uires insequi. et odio habere Noncessint. Et hoc est. quod fugatos
audientes philisteos absconsi prius in monte effrum. id est frugifero israhelitȩ suisse confestim in acie
iungunt: Nec suo tam̃ nisu. sed diuino semꝑ ecclesia saluatur auxilio. PUEUA ΛUTΕ pER¬
VEVITUSQ BETHAUEV Bethauen domus idoli ueldomus inutilisdicitur. Cousq
ergo ecclesia ꝑsequitur. hereticos arguendo: donec eos inplerisq paganorũ dementiȩ aequalia blas¬

Expanded text:
Maledictus qui prohibet gladium suum a sanguine . At qui docendi efficax non est, in frugiferae se mentis Maledictus qui prohibet gladium suum a sanguine . At qui docendi efficax non est, in frugiferae se mentis altitudine, ne virtutibus spoliandus ab hoste fraudulento reperiatur, abscondat. Sunt enim qui ad deprehendendam expugnandamque versutiam haereticorum, caeterasque antiqui hostis insidias idonei non sunt, sed has per alios expositas, juxta vires insequi, et odio habere non cessant: et hoc est, quod fugatos audientes Philisthaeos absconsi prius in monte Ephraim, id est, frugifero, Israelitae suis se confestim in acie jungunt: nec suo tamen nisu, sed divino semper Ecclesia salvatur auxilio. Pugna autem pervenit usque Bethaven. Bethaven domus idoli, vel domus inutilis dicitur: et usque ergo Ecclesia persequitur haereticos arguendo: donec eos in plerisque paganorum dementiae aequalia blas
Abbreviated transcription (Latin):
dissonantia: Nonminora sibim& quã ecclesie bella inferunt. VUnaest autem inquit colũbamea ꝑfecta
mea. unaest matrisuȩ electa genetricisuae: aqua ionathan ductor ille fortissimus. ut colũbe donum
uocaretur. cognomei uistutis accepit. cuius paci ꝑp&uȩ etiam malorũ discordia seruit. Vnde sequit᷑
SEDETHEBREI QUIFUERANT CŨPHILISTIIM HERIEE NUDUS TERTIUS. ASCENDERANTO
seducti abhereticis. inpugnantesq cũ eis ecdesiam : ubi dissonantiam dogmatis eorũ cognouere. et
catholica simplicitate quasi opere ionathe dialecticis eorum cautes transcendi atq superari uiderunt:
reuersisunt. ut impositione minus sacerdotalis catholice reconciliarentur ecdesiae. GMNES
ut qui potest. contra reprobos docendo uel arguendo: ꝓecclesia cestet: cauens illud proph&icum

Expanded text:
dissonantia, non minora sibimet quam Ecclesiae bella inferunt. Una est autem, inquit, columba mea, perfecta dissonantia, non minora sibimet quam Ecclesiae bella inferunt. Una est autem, inquit, columba mea, perfecta mea : una est matri suae, electa genitrici suae, a qua Jonathan ductor ille fortissimus, ut columbae donum vocaretur, cognomen virtutis accepit; cujus paci perpetuae etiam malorum discordia servit. Unde sequ« Sed et Hebraei qui fuerant cum Philisthiim heri et nudiustertius ascenderantque seducti ab haereticis, impugnantesque cum eis Ecclesiam, ubi dissonantiam dogmatis eorum cognovere, et catholica simplicitate quasi opere Jonathae dialecticas eorum cautes transcendi atque exsuperari viderunt, reversi sunt, ut, impositione manus sacerdotalis, catholicae reconciliarentur Ecclesiae. Omnes ut qui potest, contra reprobos docendo vel arguendo, pro Ecclesia certet, cavens illud propheticum:
Abbreviated transcription (Latin):
ostus fuerat ex heli sacerdotedñi insilo fuisse memoratur. Ahitob quippe. fraterbonus intp̃tat᷑
Nam &ipsi sacrarũ litterarũ conditores ex sacerdotib non paucigenus duxere : & fratribus bonis
eruditi Non nullos etiam fr̃s sicut ipsa scriptura testis est habuere nonbonos . Et eiusdem hodie
lectores aeque abonis instructi. malorũ tamen quos ichaboth. &ostu& nomine inglorius signat. No¬
queant carere confostio. CONCLAMAUIT ERCO SAUL ETOMNIS POSULUS QUIERATCŨTO¬
et uenerunt usq ad locũ cestaminis: et ecce uersus fuerat gladius uniuscuiusq ad pximũ suũ¬
Iudei gentiles etheretier cũ sinthostes ecclesie cunti: alterutrũ se singuli uerbi gladio feriunt:
Ipsi iuder ꝓphariseos & sadduceos inuicem pugnant. Item heretici & pagini tanta uariorũ dogmatũ sicrorũq

Expanded text:
exortus fuerat ex Heli sacerdote Domini, in Silo fuisse memoratur. Achitob quippe frater bonus interpretatur. exortus fuerat ex Heli sacerdote Domini, in Silo fuisse memoratur. Achitob quippe frater bonus interpretatur. Nam et ipsi sacrarum litterarum conditores, ex sacerdotibus non pauci genus duxere: et a fratribus bonis eruditi, nonnullos etiam fratres, sicut ipsa Scriptura testis est, habuere non bonos: et ejusdem hodie lectores aeque a bonis instructi, malorum tamen quos Ichabod et ortu et nomine inglorius signat, nequeunt carere consortio. Conclamavit eret venerunt usque ad locum certaminis, et ecce versus fuerat gladius uniuscujusque ad proximum suuudaei, gentiles, et haeretici, cum sint hostes Ecclesiae cuncti, alterutrum se singuli verbi gladio feriunt. Ipsi Judaei per Pharisaeos et Sadducaeos invicem pugnant: item haeretici et pagani tanta variorum dogmatum sacrorumque
Abbreviated transcription (Latin):
seca. quã assestione spiritaliũ paginarũ conuincantur eẽ falsa quaedocent & quacagunt in mun¬
da Faciendũ quesit celestis militiȩ ductoribus. quod saul fecisse describitur: quie xosto in castris
philistinorũ tumultu. & in maius acmaius augescente. Non amplius dm̃ ꝑsacerdotem consulere. sed
ipse arrepta militũ manu hostes quos inuicẽ dissidere compererit in sequi. atq ad fugam urguere
festinat. Potest autem ahaias sacerdos a rcedñicustos. &iam ipsos sacrȩ scripture conditores.
Non in conuenienter ex primere: qui nobis quotiens pic petunt᷑ artam quã seruant diuini ꝑfer̃
oraculi: ꝓferunt & exempla bonorũ operũ quagessere: quod significatum est suprai. ubi idem
ahaias ephod portasse ꝑhib&ur. Nec uacat quod filius ahitob fratris ichaboth filii fineesqui

Expanded text:
seca, quam assertione spiritualium paginarum convincantur esse falsa quae docent, et quae agunt immunseca, quam assertione spiritualium paginarum convincantur esse falsa quae docent, et quae agunt immunda: faciendumque sit coelestis militiae ductoribus, quod Saul fecisse describitur, qui exorto in castris Philisthinorum tumultu, et in majus ac majus augescente, non amplius Deum per sacerdotem consulere, sed ipse arrepta militum manu, hostes quos invicem dissidere compererat, insequi, atque ad fugam urgere festinat. Potest autem Achias sacerdos, arcae Domini custos, etiam ipsos sacrae Scripturae conditores non inconvenienter exprimere; qui nobis, quoties pie petuntur, arcam quam servant divini proferunt oraculi: proferunt et exempla bonorum operum quae gessere; quod significatum est supra, ubi idem Achias ephod portasse perhibetur. Nec vacat, quod filius Achitob fratris Ichabod filii Phinees, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Ahaias frater alius. siue frater eius dicitur. Aiuntergo boni duces eedesic. aiunt quiq fideles
cotidiana contra potestates aerlas bella gerentes. fratrib suis scripturaie sacre lectione praeditis & muo¬
riuistutũ exercitio seipsos cotidie ꝑsicerdotiũ regaledõ hostiam uiuam offerentibus: iunt in¬
quã talib hi quiuel sem& ipsos adhuc temptationib. agitari. ud ecclesim generaliter heresibus
turburi conspiciunt: ut pate factis diuinorũ eloquiorũ artinis. testimonia sibi mani festiora
quib contra heresium fabricatores utidebeant. Quib c&era temptationũ luctamina decuincere
possint. apta ratione dilucident. Sed sepe contingit. tot actantas inter se hostes ecclesiȩ hereticos
dico uelgentiles habere pugnas conflictusq uerborũ siue dogmatũ : ut mnelius sua dissensione altrin¬

Expanded text:
Achias frater illius, sive frater ejus dicitur. Aiunt ergo boni duces Ecclesiae, aiunt quique fideles Achias frater illius, sive frater ejus dicitur. Aiunt ergo boni duces Ecclesiae, aiunt quique fideles quotidiana contra potestates aerias bella gerentes, fratribus suis Scripturae sacrae lectione praeditis, et majore virtutum exercitio seipsos quotidie per sacerdotium regale Deo hostiam vivam offerentibus: aiunt, inquam, talibus hi qui per semetipsos adhuc tentationibus agitari, vel Ecclesiam generaliter haeresibus turbari conspiciunt, ut patefactis divinorum eloquiorum arcanis, testimonia sibi manifestiora, quibus contra haeresium fabricatores uti debeant, quibus caetera tentationum luctamina devincere possint, aperta ratione dilucident. Sed saepe contingit tot ac tantas inter se hostes Ecclesiae hostes haereticos dico, vel gentiles habere pugnas conflictusque verborum sive dogmatum, ut melius sua dispensatione altrin
Abbreviated transcription (Latin):
Alultorum pene motipedes pene effusisunt gressus. quiz lauerunt in pecaitorib picem peccatorũ
indentes. At speculator ille Nobilissimus usq adcollem fili dextere mitabiliter ascendens. Uidit
impiũ suꝑ exaltatũ & deuatũ supeedros libuni. Et transiui inquit &etee nonerit & quaesiuicũ & nonẽ
inuentus locuscius. Ethocest speculatores ingabia positos multitudinem cernere prostratam. quã
in inferiorib siti quilib&. Necdumq ꝑfectum scientie cacumei subeuntes stare in prosperis. & sos¬
pitem degere putabunt. Sapientes quosq in priuitate uiuentiũ cestissimũ pracuidere supplicium
filiis isrihel Cũq loqueretur saul ad sacerdotẽ tumultus mugnus exostus est in castris philistinorũ
exescdutq pulatim & clarius resonabut : & ait sul ad sacerdotem contrahe manumtuam.

Expanded text:
multorum pene moti pedes, pene effusi sunt gressus, quia zelaverunt in peccatoribus, pacem peccatorum multorum pene moti pedes, pene effusi sunt gressus, quia zelaverunt in peccatoribus, pacem peccatorum videntes. At speculator ille nobilissimus usque ad collem filii dexterae mirabiliter ascendens, vidit impium superexaltatum et elevatum super cedros Libani . Et transivi, inquit, et ecce non erat; et quaesivi eum, et non est inventus locus ejus . Et hoc est speculatores in Gabaa positos multitudinem cernere prostratam, quam in inferioribus siti quilibet necdumque perfectum scientiae cacumen subeuntes, stare in prosperis, et sospitate degere putabant; sapientes quosque in pravitate viventium certissimum praevidere supplicium. retur Saul ad sacerdotem, tumultus magnus exortus est in castris Philistiim, crescebatque paulatim, et clarius resonabat. Et ait Saul ad sacerdotem: Contrahe manum tuam.