comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ctione nimia caritatis. Propt̃ qđ in psalmis de ipsis dictũ est. Et eni
iugũ suaue & onus leue xp̃i. requrescere alabore & onere origina¬
lis iugi ñ possunt. Grauant᷑ enim in labore & onere diuersarum
passionũ. quas eos in lacte positos ꝑpeti indemus & stupemus.
Uecant᷑ enĩ non nũ quã a demonib. diuersis etiã dolorib & uulnerib
cruciant᷑. multisq ut dixi erumnarũ generib affligunt᷑. & in
his om̃ib cũ quid patiant᷑ dicere ñ possint. Tam pęnisse cruciari ua¬
rus. quodã mͦ locunt᷑. cũ aculeo puncti dolorũ. confusos uocum
heiulatus emittunt. Quȩ siminime stunulo peccati ꝓthoplastorũ
ꝑculsi ex quorũ peccatrice carne peccati caro sunt patiunt᷑. scđ̾m
errorẽ ur̃m dĩ talẽ fecit naturã. ut pęnalib animapassionibus
conuexet᷑ aut erit in iustus ut innocentiã scãm & nullius penitᷤ

Expanded text:
ctione nimia charitatis. Propter quod in Psalmis de ipsis dictum est: Etenim ctione nimia charitatis. Propter quod in Psalmis de ipsis dictum est: Etenim jugum suave et onus leve Christi, requiescere a labore et onere originalis jugi non possunt. Gravantur enim in labore et onere diversarum passionum, quas eos in lacte positos perpeti videmus et stupemus. Vexantur enim nonnunquam a daemonibus, diversis etiam doloribus et vulneribus cruciantur, multisque, ut dixi, aerumnarum generibus affliguntur: et in his omnibus cum quid patiantur, hoc dicere non possint, tamen poenis se cruciari variis quodammodo loquuntur, cum aculeo puncti dolorum, confusos vocum ejulatus emittunt. Quae si minime stimulo peccati protoplastorum percussi, ex quorum peccatrice carne peccati caro sunt, patiuntur, secundum errorem vestrum, Deus talem fecit naturam, ut poenalibus anima passionibus convexetur, aut certe injustus, ut innocentiam sanctam et nullius penitus
Abbreviated transcription (Latin):
iã dixim. cur peccato iugũ sit cõparatũ. Nunc spuale xxp̃i u¬
gũ & onus intelligere debemus. Caritatẽ esse dico qua u¬
bemur diligere dm̃ & uximũ: quia in his duob pceptis tam¬
quã iniugõ lex om̃is pend& et ꝓphax. Quid enĩ suaurut
aut leuius caritate quanos diligens ds̃ ꝑ mortẽ filiisui ex duob
popłis uideis scilio& et gentib uincło gr̃e inunitate fidei con¬
iugauit & fecit utraq unũ. Xp̃iitaq iugũ ceruices quas pres¬
serat peccati iugũ suspendit non p̃mit ad cęluni leuans. quia
critas sine quã nemo poterit ꝓmereri dm̃ num quã cadit. & cooꝑito
multitudinẽ peccatorũ. Ipsa est etiã & onus leue. quã qui habu
erit dĩnportat. quia caritas ds̃ est. Ideo & apłs. Glificate inquit
& portate dm̃n in corpore ur̃o. ln hac uocatione sunt & paruuli qui
assumuntur in fide credentiũ. ñ oboedientia uoluntatis. sed dile¬

Expanded text:
jam diximus, cur peccato jugum sit comparatum: nunc spirituale Christi jujam diximus, cur peccato jugum sit comparatum: nunc spirituale Christi jugum et onus intelligere debemus. Charitatem esse dico, qua jubemur diligere Deum et proximum: quia in his duobus praeceptis tanquam in jugo, Lex omnis pendet et Prophetae . Quid enim suavius aut levius charitate, qua nos diligens Deus, per mortem Filii sui, ex duobus populis, Judaeis scilicet et Gentibus, vinculo gratiae in unitate fidei conjugavit, et fecit utraque unum? Christi itaque jugum cervices, quas presserat peccati jugum, suspendit, non premit, ad coelum levans: quia charitas, sine qua nemo poterit promereri Deum, nunquam cadit , et cooperit ms est . Ideo et Apostolus: Glorificate, inquit, et portate Deum in corpore vestro . 6. In hac vocatione sunt et parvuli, qui assumuntur in fide credentium, non obedientia voluntatis, sed dile
Abbreviated transcription (Latin):
ginalipeccato. reuincti maioresatq minores. uitia ex ipso orta
tamquã aratrũ trahimus. qͣndiri sumus in mortis corpore. Cuius
cupiditatũ uomere ꝓscindit᷑. hoc est corrũpit᷑ terra nr̃a. Prope
qđ in libro sapientie dictũ puto. Corpus aut̃ qđ corrũpit᷑. aggn¬
uat animã. Cuiꝰ iugilabore & onere. uł aratri corruptione ut
requrescat. nemo soluitur ꝓpria potestate nisi ab illo tuste
iudicante & in debite miserante qui ait. Uenite ad me om̃s q
laboratis & oneratiestis & ego uos reficiã. Tollite uigũ meũ
suꝑuos. & discite aie qͥamitissũ & humilis corde. & inuenie
tis requiẽ animab ur̃is. lugũeni meũ suaue. ẽ. & onus meum
leue. ẽ. Quomͦ uero ad eũ uocati eant ipse ostendit dicens.
Nemo uenit adme nisi pater quimisit me aderaxerit eũ. Pro
iugo peccati asꝑo & graui quo carnalit̾ nati p̃munt᷑. uoea
tollerdũ suꝑ sẽ iugũm suũ suaue & onus leue p̃cipit Stiꝑius

Expanded text:
ginali peccato revincti majores atque minores, vitium ex ipso ortu tanquam aratrum trahimus, quamdiu sumus in mortis corpore, cujus cupiditatum vomere proscinditur, hoc est, corrumpitur terra nostra. Propter quod in libro Sapientiae dictum puto: Corpus autem quod corrumpitur aggravat animam . A cujus jugi labore et onere, vel aratri corruptione ut requiescat, nemo solvitur propria voluntate et potestate, nisi ab illo juste judicante et indebite miserante, qui ait; Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos. Tollite jugum meum sutis requiem animabus vestris. Jugum enim meum suave est, et onus meum leve est . Quomodo vero ad eum vocati eant, ipse ostendit, dicens: Nemo venit ad me, nisi Pater qui misit me, attraxerit eum . Pro jugo peccati aspero et gravi, quo carnaliter nati premuntur, vocatis tollendum super se jugum suave et onus leve praecipit. Superius
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. & non. ẽ. sicut p&rus dicit in actib apłor ũ in alio aliquo
salus. Nec enĩ nom̃ aliud datũ est sub celo hominib. in quo opor¬
teat nos saluos fieri. Ecce princeps apłorum p&rus inueritato
loquit᷑ ueritatẽ in nullo alio nomine hominib datã sub cȩlo
salutẽ. nisun xp̃o. Tu inmendatioda nom̃ aliud. qđ saluare

Expanded text:
tatis : et non est, sicut et Petrus dicit in Actibus Apostolorum, in alio aliquo tatis : et non est, sicut et Petrus dicit in Actibus Apostolorum, in alio aliquo salus. Nec enim nomen aliud datum est sub coelo hominibus, in quo oporteat nos salvos fieri . Ecce princeps Apostolorum Petrus in veritate loquitur veritatem, in nullo alio nomine hominibus datam sub coelo salutem, nisi in Christo: tu in mendacio da nomen aliud, quod salvare
Abbreviated transcription (Latin):
igitur eos non baptizatos in domo mansionũ patris
mansuros creditis. cũ nemouadat adpatrer nisiꝑ xp̃¬
inueritate nisi ꝑ ipsũ quiuita esi & ueritas.: Sme meinqui
nihil potestis facere. Nam sicut nemo uenit ad patrem nisi
hente patre. Ipse enĩ dixit. Nemouenie ad mne: nisi pacer qui
quimisit me adtraxerit eum & uenire ad patrem & filiũ
nemo poeest. nisi oꝑante sp̃u sc̃o pacris & silii. qui ubi uult spi¬
rat. & gram diuidit singulis ꝓ ut uult. Quam salutem non
a se dissõciatam. sedi duu̾sa m̾anens. atq unũ poteus. iimo
nine tota unus ds̃ & trinitas oꝑatur. Quisquis gͦ opus in se ñ hab&
trinitatis. id est baptisiũ salutarẽ : ȩt̾nam uitã cũ uiuentib
sc̃is in regno cȩlorum non potest adipisei. Baptismũ enĩ xp̃i opus
ẽ. trinitatis quia ipse .ẽ. dicente apło paulo plenitudo diuini¬

Expanded text:
enit . Quomodo igitur eos non baptizatos in domo mansionum Patris enit . Quomodo igitur eos non baptizatos in domo mansionum Patris mansuros creditis, cum nemo vadat ad Patrem, nisi pein veritate, nisi per ipsum, qui vita est et veritas? Sine me, inquit, nihil potestis facere . Nam sicut nemo venit ad Patrem, nisi hente Patre. Ipse enim dixit: Nemo venit ad me, nisi Pater qui misit me, attraxerit eum . Et venire ad Patrem et Filium nemo potest, nisi operante Spiritu sancto Patris et Filii, qui ubi vult spirat, et gratiam dividit singulis prout vult: quam gratiam non a se dissociatam, sed indivisa manu atque potentia in ine tota unus Deus et Trinitas operatur. Quisquis ergo opus in se non habet Trinitatis, id est, Baptismum salutarem; aeternam vitam cum viventibus sanctis in regno coelorum non potest adipisci. Baptismus enim Christi opus est Trinitatis, quia ipse est, dicente apostolo Paulo, plenitudo divini
Abbreviated transcription (Latin):
tudinis eius non ẽ. finis: & regnũ eius regnũ om̃ium sełorum
& dominatio eiꝰ in otr̃u generatiõne& ꝓgenie. In parte uero głe
scõrum & beatitudinis uitx ȩt̃nȩ: duisũ a gehenna dicitantũ
potest. unde impi & peccatores om̃isq sibaptizatus. ẽ. separa¬
tus & parti geheniȩ est mancipatus. Dĩ autẽ potentia non in
parte est & in parte non est quia & scõrũ requie & peccatolũ
nire ad xp̃m. uitam ut̃ eis ꝑditam ꝑ adam. medicinasua redoro
uita. Uonit enĩ non inauiter. sed quȩrere & saluare qđ perie¬
rat. Uos uidebat prȩscientia sua futuros hereticos. uosq inere¬
pabat in apłis suis dicens. Sinite infantesuenire adme: & nolir
eos ꝓhibere. Taliũ est enĩ regnũcelorũ. Talium. ad comparauo¬
nẽ uidelio& ad seuenientiũ dieit. non om̃ium paruulorũ gene¬
ralit̃. etiam & qui intorenatiñ sunt. Ideo sintee inquit pãriuilo
ad me uenire. id est nolite illos credere. me ñ diliqere. Non pos¬

Expanded text:
nis ejus non est finis : et regnum ejus regnum omnium saeculorum, et dominatio ejus in omni generatione et progenie . In parte vero gloriae sanctorum et beatitudinis vitae aeternae divisum a gehenna dici tantum potest, unde impii et peccatores omnisque non baptizatus est separatus, et parti gehennae est mancipatus: Dei autem potentia non in parte est, et in parte non est; quia et sanctorum requiei et peccatorum nire ad Christum vitam, ut eis perditam per Adam medicina sua redonet vitam. Venit enim non inaniter quaerere et salvare quod perierat. Vos videbat praescientia sua futuros haereticos; vosque increpabat in Apostolis suis dicens: Sinite infantes venire ad me, et nolite eos prohibere; talium est enim regnum coelorum . Talium, ad comparationem videlicet ad se venientium dixit, non omnium parvulorum generaliter, etiam et qui in eo renati non sunt: ideo, Sinite, inquit, parvulos ad me venire, id est, nolite Illos credere me non indigere; non enim pos
Abbreviated transcription (Latin):
spatiosa uia. quȩ ducit ad ꝑdĩtionem. Arta autem & angusta
uia est quȩ ducit ad uitã. Om̃is namq semita breius. ẽ: &
compendiosa. Non ergo ꝑ delitias mundi.ꝑ opulentiã auri
& argenti lapidib etiam uestibusq p̃tiosissimis. conspicuũ
honore om̃i nobilttate p̃ditũ. sapientia pbilosophorũ cuncta
tumentem. dĩ te ordinauit ire ad regnũ cȩlorũ. quia hȩc
om̃ia & his similia quib male utuntur. quib utibene datur
efficiuntur eis uia lata & spatiosa. idest in spe tantũ quȩ indetꝰ
& ducit eos cum p̃senti fuerint uita priuati non ad spem un
qua ñ habuxr̾ spem. sed ad ꝑditionẽ. Dormier enĩ somnum

Expanded text:
ad perditionem; arcta autem et angusta via est quae ducit ad vitam . Omnis namque semita brevis est et compendiosa. Non ergo per delicias mundi, per opulentiam auri et argenti, lapidibus etiam vestibusque pretiosissimis conspicuum honore omni, nobilitate praeditum, sapientia philosophorum cuncta tumentem, Deus te ordinavit ire ad regnum coelorum: quia haec omnia, et his similia, quibus male utuntur, quibus uti bene datur , efficiuntur eis via lata et spatiosa, id est in spe tantum quae videtur; et ducit eos, cum praesenti fuerint vita privati, non ad spem, in qua non habuerunt spem, sed ad perditionem. Dormierunt enim so
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃. Uenite benedicti patris mei. ꝑcipitẽ regnũ paratũ uobis
aborigine mundi. idest p̃destinatũ. Tenenda .ẽ. igit᷑ in con¬
cusse huiꝰ disputationis regula. quȩ diuinis testimõmis cla¬
ruit peccatores inmalis ꝓpriis antequãessent inmun.¬
do p̾scitos. eẽ. tantũ non p̃destinatos.. penã autem
eis. eẽ. p̃destiinatã: sed̾m qđ p̃scitisipit. Paruulor
luntatib quorũnulla sunt uł bone uł male
nisi tantũ made pecc̃ato qđ traxere nascon¬
tes & in hoc manentes soluer̃ tempus uitȩ p̃sentis. Quid eñ¬
dehis iuditiũ iustitiȩ faciat. quib misca noti subuenit. qui
pura fide eredit dicente dño. qui ñ manducat carnẽmeam
nec bibit sanguinẽ ieũ.non habebit in seuitã. intellagit.
& acontentione recedit. Qui uͦ scdłm ꝓpositũ dĩuiunit
prescitos. eẽ. & p̃destinatos electione gratuite eius. & ri

Expanded text:
autem: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum paratum vobis autem: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum paratum vobis ab origine mundi , id est, praedestinatum. Tenenda est igitur inconcusse hujus disputationis regula, quae divinis testimoniis claruit, peccatores in malis propriis antequam essent in mundo, praescitos esse tantum, non praedestinatos; poenam autem eis esse praedestinatam secundum quod praesciti sunt. Parvulos luntatibus, quorum nullae sunt vel bonae vel malae, nisi tantum in Adae peccato, quod traxerunt nasctes, et in hoc manentes solverunt tempus vitae praesentis. Quid enim justitia de iis faciat, quibus misericordia non subvenit, qui pura fide credit dicenti Domino, Qui non manducat carnem meam, nec bibit sanguinem meum, non habebit in se vitam , intelligit, et a contentiopraescitos esse et praedestinatos electione gratuitae gratiae
Abbreviated transcription (Latin):
De eo enĩ dictũ est. Nemo periit.nisi filius ꝑditionis. Nam penã illi
p̃destinatã ꝓmalis suis in quib ut sȩpe dixi p̃scitus. ẽ. tantã non p̃¬
destinatus. illic plene agnoscimꝰ: ubide eo dicitur ab apłope tro
ut ir& in locũ suũ. translato scilic& in alterũ honore episcopatꝰ
eiꝰ uł cetera ubi legit᷑ qđ dãpnatus sit ante quãnatus. sed̾m il qaͣ
disputatione p̃diximꝰ Talis gͦ periturorũ om̃ium causa est lie&
sit dis putatũ idest ꝑituris penã esse pdestinatam. audipetrũ
statas in eceł adicit. sicut fuer̾ in popło ueteri. quib iuditiũ inqt
iam olim ñ cessat. & ꝑ ditio eorũ non dormitat. Itẽ iudas apłs. Sub¬
introier̃ ait quidã homines qui olim p̃scripti sunt in hoc iudituã
impir gram dĩ trans ferentes inluxuriã. & solũ dominatorẽ & dñm
iħm negantes xp̃m. Et dñs in euangłio peccatorib. Ite in ignem
ęt̃num quẽ parauit pat̾ m̃s diabolo & angłiseiꝰ. Predestinatis

Expanded text:
de eo enim dictum est, Nemo periit, nisi filius perditionis . Nam poenam illi praedestinatam pro malis suis, in quibus, ut saepe dixi, praescitus est tantum, non praedestinatus, illic plane agnoscimus, ubi de eo dicitur ab apostolo Petro, Ut iret in locum suum: translato scilicet in alterum honore episcopatus ejus. Vel certe ubi legitur quod damnatus sit antequam natus, secundum id quod disputatione praediximus. Talis ergo periturorum omnium causa est, licet sit disputatum, id est, perituris poenam esse praedestinatam, audi apostostatas in Ecclesia dicit, sicut fuerunt in populo veteri: Quibus judicium, inquit, jam olim non cessat, et perditio eorum non dormitat . Item Judas apostolus: Subintroierunt, ait, quidam homines, qui olim praescripti sunt in hoc judicium, impii, gratiam Dei transferentes in lunus in Evangelio peccatoribus: Ite in ignem aeternum, quem paravit Pater meus diabolo et angelis ejus. Praedestinatis
Abbreviated transcription (Latin):
malo bene sentire cognoscit: Sugit᷑ inuobis ullus pudor est.
si honestas aliqua. si castitatis intentio tantã mali necessitatẽ
id est concupiscentiã carnis sordib libidinis nuxtã. bonũ dice¬
re & laudare desinite. euiꝰ auctorem ñ dm̃ sed di abolũ esse
credite. p̃cedente ꝓthoplasti peccato & qđ eam uoluntas hu¬
mana in turpissunis motib refrenare ñ ualeat singularis nisi¬

Expanded text:
malo bene sentire cognoscit? Si igitur in vobis ullus pudor est, malo bene sentire cognoscit? Si igitur in vobis ullus pudor est, si honestas aliqua, si castitatis intentio, tantam mali necessitatem, id est, concupiscentiam carnis sordibus libidinis mixtam, bonum dicere et laudare desinite: cujus auctorem non Deum, sed diabolum esse credite, praecedente protoplasti peccato: et quod eam voluntas humana in turpissimis motibus refrenare non valeat singularis, ni
Abbreviated transcription (Latin):
usu feminȩ: ex ardescunt in desiderus suis in inuicẽ. masełi in
mascłos turpitudinẽ oꝑantes. horr& etiã plus his quȩ diximꝰ dice
.e. qđ homo in memor sue naturerationalis. irrationalinature
& aliene. asua pecu dico ire cõpellit᷑. Quid de riuna aliquantorũ
seruorũ dĩ & sacrarũ uirginũ dicã. quȩ hac tempestate naufragia
pariuntur. Quidue de diuersis inmunditiis. in quib eorũ auctorẽ
ipsũ sibi puto ꝓ uobis diabolũ displicere: Ecoe calor ille amantissi¬
mus ur̃. inquas ignominiorũ sordes. humanas ire illicit & p̃oipitat
mentes. Ecce quã illiuuẽ etiã in sẽi sxp̃i mẽbris fuisse. dicere ñ tre¬
muistis. Ecce cuiꝰ obscenitatis & turpitudinis estis acerrimi lauda¬
tores. inpudentissim defensores.. & siñ fallor. cũ adhuc ñ displic&.
forsitan & factores. Quis enĩ de uobis benę sentiat. quos de tanto

Expanded text:
usu feminae, exardescunt in desideriis suis in invicem, masculi in usu feminae, exardescunt in desideriis suis in invicem, masculi in masculos turpitudinem operantes . Horret etiam plus iis quae diximus dicere, quod dum homo immemor suae naturae rationalis, irrationali naturae, et alienae a sua, pecudi coire compellitur. Quid de ruina aliquantorum servorum Dei et sacrarum virginum dicam, quae hac tempestate naufragia patiuntur? Quidve de diversis immunditiis, in quibus eorum auctorem ipsum sibi puto pro vobis diabolum displicere? Ecce calor ille amantissimus vester in quas ignominiarum sordes humanas ire illicit et praecipitat mentes? Ecce quam illuviem etiam in sanctis Christi membris fuisse dicere non tremuistis. Ecce cujus obscenitatis et turpitudinis estis acerrimi laudatores, impudentissimi defensores; et, si non fallor, cum adhuc non displicet, forsitan et factores. Quis enim de vobis bene sentiat, quos de tanto
Abbreviated transcription (Latin):
bonus . ẽ. genitalis. Sed quid ultra in ꝓferendis testimoniis quib
defensio u̾r̃ã ꝓbat᷑ esse dampnabilis nitar ꝓuulgare sermonẽ.e
qui asi om̃ia de legis diuine thes auris ꝓducant᷑. tempus me de¬
fici& enarrantẽ. Audite gͦ breuit̾ non breuia sed crimine ingen¬
tia caloris ur̃i amantissimi oꝑa. quib inlicitũ eoire p̾cipitat̃
hebetata corda mortaliũ: & erubescite uł conticescite tandẽ.
Isto calore succensus & tur piter illectus nonnũqͣm pat̾ inclinat
filiã. & oꝑat᷑ incestũ. Filius etiã patris thorũ maculat: cumatri
uł nouereȩ aliquando miscet᷑. In sororẽ frat̃ turpitudine du¬
ctus incurrit: cognatã nonerubeseit opprimere. Uirgo ñ susti¬
n& licentiã nuptiarũ: stuprũ tempore concupiseit illie̾ito. Ma¬
ritus minime contentus licitos uxoris amplexus uetitos conta¬
minat alienos. Sumlit̃ & uxor in memor ꝓprii cubilis.. ad ulter¬
no amore uxoris occupat alienȩ. Nam mascłi relicto naturali

Expanded text:
UT IX. 17. Sed quid ultra in proferendis testimoniis, quibus defensio vestra probatur esse damnabilis, nitar promulgare sermonem? Quia si omnia de legis divinae thesauris producantur, tempus me deficit enarrantem. Audite ergo breviter, non brevia, sed crimine ingentia caloris vestri amantissimi opera, quibus in illicitum coire praecipitat hebetata corda mortalium, et erubescite et conticescite tandem. Isto calore succensus et turpiter illectus nonnunquam pater inclinat filiam, et operatur incestum: filius etiam patris thorum maculat, cum matri vel novercae aliquando miscetur. In sororem frater cupidine ductus incurrit: cognatam non erubescit opprimere. Virgo non sustinet licentiam nuptiarum, sed stuprum tempore concupiscit illicito. Maritus minime contentus licito uxoris amplexu, uteros contaminat alienos. Similiter et uxor immemor proprii cubilis, adulterino amore uxoris occupat alienae. Nam et masculi, relicto naturali
Abbreviated transcription (Latin):
torũ quȩ sunt in regno cȩlorũ. quod est in diuisum in possessio.
grande palatiũ unde concluhaut excludi possit. nec terminũ
hab& quo mͦ regnũ terre. ut ultra regnandiñ babeat potestut
Ipse enĩ qui impl& om̃ia & excedit om̃ia pater & filius & sp̃s soiꝰ

Expanded text:
torum, quae sunt in regno coelorum, quod est indivisum in possessionetorum, quae sunt in regno coelorum, quod est indivisum in possessionet non est ut quoddam grande palatium, unde concludi aut excludi possit: nec terminum habet, quomodo regnum terrae, ut ultra regnandi non habeat potestatem. Ipse enim qui implet omnia et excedit omnia, Pater et Filius et Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
abaliquo pat̾ exceptus. ẽ. de rrgno cȩlorũ. nec ad eũ
opus filii sui ꝑtin& baptismũ pariulorũ. nec ad xp̃m
etiã mansiones patris: ac ꝑ hoc diuisũ est regnũ eorũ. Xp̃s
enĩ recipit baptizatos in regnũ cęlorũ. pat̾ non baptizados in
mansiones locisui. Ecce quales sensus in pregnata adiabolo
peꝑit heresis ur̃a. Eece officina illa pelagiana seu celestiana
de qua nimiũ docti & acutuli adinteritũ ꝓcessistis. qualẽ locũ
clusus. & xp̃s amansionib patris. Quid deinceps auobis decep¬
ti facient paruuli. quos catholica ratio sine medico xp̃o inman¬
siones patris uobis docentib ñsinit introire. quib dũ ꝓmittitis
inortẽ ꝑ ducitis. dum spondetis requiẽ prȩcipitatis in gehenna
Mansiones igit᷑ iste apud patrẽ. non sunt diuise cellulis ad
habrtandũ iustis. sed coniuncta carnate bonorũ prȩmia meri¬

Expanded text:
ab aliquo. Pater exceptus est de regno coelorum, nec ad eum ab aliquo. Pater exceptus est de regno coelorum, nec ad eum opus Filii sui pertinet Baptismus parvulorum, nec ad Christum etiam mansiones Patris: ac per hoc divisum est regnum eorum. Christus enim recipit baptizatos in regnum coelorum: Pater non baptizatos in mansiones loci sui. Ecce quales sensus impraegnata a diabolo peperit haeresis vestra: ecce officina illa Pelagiana, sive Coelestiana, de qua nimium docti et acutuli ad interitum processistis, qualem locum xclusus, et Christus a mansionibus Patris! Quid deinceps a vobis decepti facient parvuli, quos catholica ratio sine medico Christo in mansiones Patris vobis docentibus non sinit introire? Quibus dum absque Chmortem perducitis: dum spondetis requiem, praecipitatis in gehennam. Mansiones igitur istae apud Patrem non sunt divisae cellulis ad habitandum justis, sed conjuncta charitate bonorum praemia meri
Abbreviated transcription (Latin):
te. esse apud dm̃ patrẽ. Sed quęro abste. ut rũ sint in regno cȩlo¬
rũ.anforas. Pater eni ds in regno cȩlorũ est. & illic sunt᷑ hȩ
utiq mansiones Si uͦ in regno celorũ non sunt ergo pat̾ alien
ẽ.a regnocelorũ. quiaut dicit. ubipat̃ est: ibi & multe sunt
mansiones. Quid dicis heretice. Unu̾ elige eduob cuiꝰ partis
defensor existere possis. In regno .ẽ. pater & mansioneil an
extra: Si dixeris in regno: ꝑdidisti locũ quẽ multa fabrica¬
ueras arte paruulis. Non enim intrat in mansiones istas non
baptizatus quiã qui dixit indomo patris meimansiones mul¬
te sunt. ipse dixit qui ñ renatus fuerit ex aqua & spũ. non in¬
troibit in regnũ celorũ. Ecce uirga fortis xp̃i. quomodo cõmi¬
nuit corpus tuũ. Si aut̃ dixeris foras. ad tende quid res¬
pondeas manicheo. Aliquo enĩ bello scđmte suꝑatus

Expanded text:
te, esse apud Deum Patrem: sed quaero abs te, utrum sint in regno coelote, esse apud Deum Patrem: sed quaero abs te, utrum sint in regno coelorum, an foris. Pater enim Deus in regno coelorum est, et illic sunt hae utique mansiones. Si vero in regno coelorum non sunt; ergo Pater alienus est a regno coelorum: quia, ut dixit, ubi Pater est, ibi et multae sunt mansiones. Quid dicis, haeretice? Unum elige e duobus cujus partis defensor existere possis. In regno est Pater et mansiones, an extra? Si dixeris, In regno; perdidisti locum, quem multa fabricaveras arte parvulis. Non enim intrat in mansiones istas non baptizatus: quia qui dixit, In domo Patris mei mansiones multae sunt; ipse dixit, Qui non renatus fuerit ex aqua et Spiritu, non intrabit in regnum coelorum. Ecce virga fortis Christi, quomodo comminuit opus tuum. Si autem dixeris, Foris; attende quid respondeas Manichaeo. Aliquo enim bello secundum te superatus
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃itas. beatitudo & cȩterabona. ad regni cȩlorũ requiẽ referun¬
tur. Sinistra uͦ id est huqui sinstrȩ astabunt iniqui. mors. iniusti¬
tia. dolositas. unpretas. & quantalib& mala. ad gehenne torm̃¬
ta. ubimors que sed̾a dicit᷑ non finitiua. sederuciãtu durabilis
erit. Quibaptizatus gͦ non . ẽ. in his que sunt regnicelorũ. non
potest repꝑiri & sinonibi. quia uere ñibi putasꝰne pelagiane
iam sentis ubi. aut certe dicubi. Responde more illo solito. Oñs
inquit. in domo patrismei mansiones multę sunt. In his mansioni¬
b suashabent uite refrigerii ñ baptirati paruuli mansiones
icine .ẽ. putas ille tertiũs locus. quẽ fingendũ ante paululũ
ex officina doginatisti ꝓposuerã. Percutiat hoc opus uirga
ur̃os quib sine illo uitã ꝓmitctis paruulos habitare. Dic age. ad¬
esto assercioni tue. refelle meã. Mansiones iste multę quas in
mediũ ꝓtulisti de thes auris euangłiorũ. certũ est. ueritate dice¬

Expanded text:
ctitas, beatitudo, et caetera bona ad regni coelorum requiem referuntur: sinistra vero, id est, ii qui sinistrae astabunt, iniqui, mors, injustitia, dolositas, impietas, et quantalibet mala ad gehennae tormenta, ubi mors quae secunda dicitur non finitiva, sed cruciatu durabilis erit. Qui baptizatus ergo non est, in iis quae sunt regni coelorum, non potest reperiri: et si non ibi, quia vere non ibi, putasne, Pelagiane, jam sentis ubi? aut certe dic ubi. CAPUT VI. 11. Responde more illo solito: Dominus inquit, « In domo Patris mei mansiones multae sunt » . In his mansionibus, suas habent vitae et refrigerii non baptizati parvuli mansiones. Hiccine est, putas, ille tertius locus, quem fingendum ante paululum ex officina dogmatis tui poposceram? Percutiat hoc opus virga vestros, quibus sine illo vitam promittitis parvulos habitare. Dic, age, adesto assertioni tuae, refelle meam. Mansiones istas multas, quas in medium protulisti de thesauris Evangeliorum, certum est veritate dicen
Abbreviated transcription (Latin):
putare. qđ hȩc huiꝰ modi dicentes. liberũ uoluntatis ampu¬
temus arbitriũ. cũ tamen const& ea quȩ loquim. ex aucto¬
ritate diuina pandere : uelut nobis calũpniã obicitis oꝑandi
bona. & oportere esse in dĩ ꝓposito sollicitos ꝓhibeamus. qͥn
potius qui se dono gr̃ȩ ad dĩ miscdiam sentiunt ꝑtinere horta¬
mur. oportere in cumbere orationibus. obscerationib.icii.¬
nis. ungilus. om̃uq oꝑi uoluntatis diuinx. Prȩdestinatis enim
nato scdm carnem ex sẽmine dauid. prȩdestinante autẽ
scđm potentiam dĩ patris cũ patre & spu sc̃o. Uigilate & ora¬
te. ne iitretis in temptationẽ. Itẽ. Uigilate in om̃i tempo
re orantes ut digni habeamini fugere ista om̃ia quȩ futura
sunt. & stare ante filiũ hominis. ltem. contenditẽ intrare
pangustam portam. Itẽ. Uos amicimei estis. si feceritis quȩ¬
ego precipio uobis & multa alia. quȩ longũ est enarrarẽ
Sed ut suꝑus memoraui qui eis dixit: sine me niba potestis

Expanded text:
putare quod haec et hujusmodi dicentes, liberum voluntatis amputemus arbitrium, cum tamen constet ea quae loquimur, ex auctoritate divina pendere; velut nobis calumniam objicitis, quod operari bona, et oportere esse in Dei proposito sollicitos prohibeamus. Quin potius, qui se dono gratiae ad Dei misericordiam sentiunt mur oportere incumbere orationibus, obsecrationibus, jejuniis, vigiliis, omnique operi voluntatis divinae. Praedestinatis enim edestinato secundum carnem ex semine David, praedestinante autem secundum potentiam Dei Patris cum Patre et Spiritu sancto, Vigilate et orate, ut non intretis in tentationem . Ii fugere ista omnia quae futura sunt, et stare ante filium hominis . Item, Contendite intrare per angustam portam . Item, Vos amici mei estis, si feceritis quae praecipio vobis . Et multa alia, quae longum est enarrare. Sed ut superius memoravi, qui eis dixit, Sine me nihil potestis
Abbreviated transcription (Latin):
lanti sed̾m ꝓ positũ dĩ. Qui uͦ absq p̃destinationis gr̃a sutit ⁊des
alieni a ꝓposito dĩ. & ꝑdurant in oꝑib ialis. si sicꝰetiã ex hac
migrauerint uita. non eos dicimus ite uos putatis ita ado homi¬
nu opifice ot dinatos ut ꝑirent tamquã ipse illis mores mare
but errauent ipse adom̃e opus mortis inuitos precipitmnuer
beronbis terrarũ: Inuidia aut̃ diaboli morsnt oitiares ge
dõ sitidonũ. Si gͦ erdo est od uolunt uultds ꝑfectu eresit

Expanded text:
absque praedestinationis gratia sunt, id est, alieni a proposito Dei, et perdurant in operibus malis, si etiam ex hac migraverint vita, non eos dicimus, ut vos putatis, « Ita a Deo omnium opifice ordinatos ut perirent, tanquam ipse illis mores malae vitae creaverit, ipse ad omne opus mortis invitos praecipitaverit. s orbis terrarum . Invidia autem diaboli mors intravit in Dei sit donum. Si ergo ex Deo est quod volunt, vult Deus perfectum fieri
Abbreviated transcription (Latin):
& apostolatus. de quo p̃uaricatus. ẽ. iudas ut abir& in locũ suũ
& cetera. Ubi gͦ oõmeincratio oꝑum eiusmalorĩ ascõ fit sp̃u in
psalmis priusquã ess&. p̃scitiñ est ñ factus: qđ talis aduersus
filiũ duĩ futurus ess&. Si enim factus ess&. inculpabilis ess& et
dĩ opificio reputaret᷑ ñ uide. iniustaetiã in eũ pręlata dãpnatio
essa. Sed absit a sũmo bono udice auctore om̃ium bonorũdõ. dãpna¬
tore uero eunctorũ malorũ. quia mala iude ut p̃dixi p̃seiuit non
fecit. & tam̃ in quib p̃soiuit. iuditio iusto tradems eũ in reꝓͥbum¬

Expanded text:
s est Judas, ut abiret in locum suum , et caetera. Ubi ergo commemoratio operum ejus malorum a sancto fit Spiritu in Psalmis; priusquam esset, praescitus est, non factus, quod talis adversus Filium Dei futurus esset. Si enim factus esset, inculpabilis esset, et Dei opificio reputaretur, non Judae: injuste etiam in eum prolata damnatio esset. Sed absit hoc a summe bono judice, auctore omnium bonorum Deo, damnatore vero cunctorum malorum; quia mala Judae, ut praedixi, praescivit, non fecit
Abbreviated transcription (Latin):
aliud iñ cordis tui tenebris sentire cognosceris. sitam̃ in cireũcisũ
testr dĩ lege fideli. perire paruulũ credis: iniustus ds̃ & impius.¬

Expanded text:
aliud in cordis tui tenebris sentire cognosceris: si tamen incircumcisum, aliud in cordis tui tenebris sentire cognosceris: si tamen incircumcisum, teste Dei lege fideli, perire parvulum credis. Aut si de vobis
Abbreviated transcription (Latin):
lo ignorantiscrentia bonũ & malũ. Sed esto ut parentes obhane
neglegentiã qđ scriptũ non ẽ. subeant ꝑituri supplitia. Nũ quid
dampnatis illis sincircũ eisus mortuus fuerit paruulus. anime
poterit interitũ ab olere: Ds enĩ locutus .ẽ. non homo dicens.
Infans qui octaua die erreũcisus non fuerit. disꝑi& anima ill. de
popłosuo. Narrate gͦ si potestis dĩ iustitiã. quiamultũ uos posse
iactatis. immototum posse naturȩ uirib cur disꝑdat innocentiã
in cireũcisa quidue cireũ cidi iub&. sinulla donantur circũcisione
delicta. Respondes plane. lustus ds̃ in iudicando. hoc enĩsoletis di
iitaq iustus ds̃ in iudicando. rogo dic causam in circũensi paruu¬
li ꝑituri. Actualia certe nulla sunt eiꝰ delicta. quȩ enim. eẽ. pote¬
runt octo dierũ.: Trahere eũ originale peccatũ. & ꝓpt̾ hoc dãp¬
nari: credere ñuis. Unde iusta dĩ iuditia. diciam aꝑte. Nec enim

Expanded text:
lo ignoranti scientia bonum et malum. Sed esto ut parentes ob hanc lo ignoranti scientia bonum et malum. Sed esto ut parentes ob hanc negligentiam, quod scriptum non est, subeant perituri supplicia: numquid damnatis illis, si incircumcisus mortuus fuerit parvulus animae poterit interitum abolere? Deus enim locutus est, non homo, dicens, Infans qui octavo die circumcisus non fuerit, disperiet anima illa de populo suo. Narrate ergo, si potestis, Dei justitiam, in qua multum vos posse jactatis; imo totum posse naturae viribus: cur disperdat innocentiam incircumcisam, quidve circumcidi jubet, si nulla donat circumcisione delicta? Respondetis plane: Justus Deus in judicando. Hoc enim soletis quSi itaque justus Deus in judicando, rogo, dic causam incircumcisi parvuli perituri. Actualia certe nulla sunt ejus delicta. Quae enim esse poterunt octo dierum? Trahere eum originale peccatum et propter hoc damnari, credere non vis. Unde justa Dei judicia? D
Abbreviated transcription (Latin):
peccatũ primiplasti qui peccando dm̃ ad iram praes in nr̃
genere ꝓuocauit traherent seminati. Ideo & dictũ est. Quis enum
erit mundus asorde.: Neunus quidẽ. etiã si unius drei fuerit
uita eiꝰ suꝑ terram. Uel sicut dictũ est alio modo. tam̃ idem p
Auis potest facere iundũ de immund o conceptũ semine. nonne
tuqui soluses : Obhanc igitur solam sordẽ peccati qua trabit ñ
de coniugiobono sed de libidinis malo paruulus breuis uite &
plenus iracundie est. Decidit etiã ut flos. fugitq ut umbramer
periturũ dixit de paruulo de popło uideorũ. nisi die cireũcisus
fuisso octauo. Seriptũ estenĩ. Infans quioctauo die circũcisus
ñ fuerit disꝑi& anima illa depopło suo. Dic igit᷑ mihi a quo faci¬
nore circũeisio paruulũ liberat. aut quare in circũ cisi de popło
quin potius parentib eius nisi circũcisus fuiss& debuit p̃tendi
ꝑditio  qui usũ oboedientie liberihabebant arbitrii. & ñ paruu¬

Expanded text:
peccatum primiplasti, qui peccando Deum ad iram primus in nostro genere provocavit, traherent seminati. Ideo et dictum est, Quis enim erit mundus a sorde? Ne unus quidem, etiamsi unius diei fuerit vita ejus super terram. Vel, sicut dictum est alio modo, tamen idem: Quis potest facere mundum de immundo conceptum semine? Nonne tu qui solus es? Ob hanc igitur solam sordem peccati, quam trahit, non de conjugii bono, sed de libidinis malo, parvulus brevis vitae et plenus iracundiae est. Decidit etiam ut flos, fugitque ut umbra, nec periturum dixit parvulum de populo Judaeorum, nisi die circumcisus fuisset octavo. Scriptum est enim: Infans qui octavo die circumcisus non fuerit, disperiet anima illa de populo suo . Dic igitur mihi, a quo facinore circumcisio parvulum liberat? aut quare incircumcisi de populo DQuin potius parentibus ejus, nisi circumcisus fuisset, debuit praetendi perditio, qui usum obedientiae et liberi habebant arbitrii, et non parvu
Abbreviated transcription (Latin):
tũt uolup̃tate. Sed uenialis .ẽ. in coniugacis malo bene uten¬
tib Qđ ostondit apłs. cũcinisa contiuentiȩ orationis cempus in¬
dieit coniugatis & uudipsũ iterũ reuertendũ ꝓpt̃ in contim

Expanded text:
tur voluptate; sed venialis est in conjugatis, malo bene utentur voluptate; sed venialis est in conjugatis, malo bene utentibus. Quod ostendit Apostolus, cum causa continentiae orationis tempus indicit conjugatis, et ad ipsum iter
Abbreviated transcription (Latin):
ade & eue ante peccatũ cum adhuc scilic& in eis morbus iste
efs&. dixit dĩ. crescite & multiplicamini. & implete terram
P ost peecatũ uero ut iam suꝑius disputatũ est. sibilo uenenosi ser¬
entis cinꝰ callidis decepti sunt blandim̃tis. hane in quietã & mort¬
ferã pestẽ eorũ corpora conceper̃ & ꝑ licituulũ postea quam de
paradiso ꝓiecti suait in posteros transmiserunt. tamqnã pecaa
sui testimoniũ hereditaro iure dimittentes. ut ex hoc
quo dignetur inparadysũ reuocare unde merrto exues
ferit. & in comugatis igitur & in om̃i homine libicio mal
est. Non nũquã enim ad illicita traht. quiauolumt.atipeo¬
catrici qua factum est uc ess& in membris. contraria est
tantũ ut ipsorũ comugatorũ ad licitũ usũ ardoresti sic anhe¬
lantes p̃cipit& mentes quo eandem licentiã acti potius quã
agentes agant. Fit enĩ uoluntas in continens. dĩ illecta uinei¬

Expanded text:
Adae et Evae ante peccatum, cum adhuc scilicet in eis morbus iste Adae et Evae ante peccatum, cum adhuc scilicet in eis morbus iste et, dixit Deus, Crescite, et multiplicamini, et replete terram. Post peccatum vero, ut jam superius disputatum est, sibilo venenosi serpentis, cujus callidis decepti sunt blandimentis, hanc inquietam et mortiferam pestem eorum corpora conceperunt; et per licitum usum, posteaquam de paradiso projecti sunt, in posteros transmiserunt, tanquam peccati sui testimonium haereditario jure dimittentes in nobis: uquo dignetur in paradisum revocare, unde merito exsules fecit. 12. Et in conjugatis igitur et in omni homine libido mala est: nonnunquam enim ad illicita trahit, quia voluntati peccatrici, qua factum est ut esset in membris, contraria est in tantum, ut ipsorum conjugatorum ad licitum usum ardore sui sic anhelantes praecipitet mentes, quo eadem licentia acti potius quam agentes agant. Fit enim voluntas incontinens, dum illecta vinci
Abbreviated transcription (Latin):
qum potius sicut acatholicis dãpnaret᷑. Sed iterũ respondetis.
ut suꝑius dixi. tamquã clypeũ ur̃o dogmati opponentes ne nobi
ualeant simplices quos decipitis resistere. & dicitis. Nuptie dãpna¬
bunt᷑ silibido dãpnetur quia absq illa soboles ñgignitur. Qu
prȩstigiosissimis assertionib ur̃is diẽ in noctẽ mutare nitimrii
uid nebulis serena conuoluitis.: Quid intuentib lucẽ. feruentes in
calore turpi quẽ optimũ prydicatis. ut cordis eorũ ocłos ꝑturbetis
umi amaritudine erũptatis. Nuptie auctore dõ ualde sunt bon
nec dãpnantur ꝓrstis. cũuo luptuosa libido dãpnatur. Nup¬
tiȩ filiorũ ꝓcreandorũ causi sunt iustitute. sieut seriptũ est
crescite & multiplicamini & replete terram. Quarũ licitus u
ñ in luxuria libidinis institutus
est. sedsine illa. imꝑio ho¬
nestissime uoluntatis. Tantũ ut
dixi catisanatorũ quia

Expanded text:
quin potius sicut a Catholicis damnaretur. 11. Sed iterum respondetis, quin potius sicut a Catholicis damnaretur. 11. Sed iterum respondetis, ut superius dixi, tanquam clypeum vestro dogmati opponentes, ne vobis valeant simplices quos decipitis resistere, et dicitis: « Nuptiae damnabuntur, si libido damnetur, quia absque illa soboles non gignitur. » Quid praestigiosissimis assertionibus vestris diem in noctem mutare nitimini? quid nebulis serena convolvitis? quid intuentibus lucem, ferventes in calore turpi, quem optimum praedicatis, ut cordis eorum oculos perturbetis, fumi amaritudinem eructatis? Nuptiae auctore Deo valde sunt bonae, nec damnantur prorsus, cum voluptuosa libido damnatur. Nuptiae filiorum procreandorum causa sunt institutae, sicut scriptum est, Crescite, et multiplicamini, et replete terram : quarum licitus usus non in luxuria libidinis institutus est, sed sine illa imperio honestissimae voluntatis, tantum, ut dixi, causa natorum. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ campos loquacitatis ur̃e quatantȩ turpitudinis squalorem
laudare ñ erubescitis. & clamate scđm consuetudinẽ ur̃am dicen¬
tes. Libido calor bonus. ẽ. genitalis. nec est quod pudeat in ea. Quia
simalũ esse dicat᷑. nuptiȩ iam dãpnabuntur. Sine illa enĩ. ñ pote¬
rit ꝓles existere. Ex hoc aduertant dilecte ur̃e castissimi expugna¬
tores. qͣntũ lib& qđ tantũ laudare delectat: aut siñlib& cũ suad&
ut libeat. & expugnat᷑ auobis. cur bonũ predicatis qđ in uobs aduer¬
sũ esse sentitis: Rogo erubescitȩ. Nemo umquã qđ sibi est inmicun
bonũ dicere delectãtur. & laudũ pryconiis adornare. Fallimun
rorsus & fallitis. immo deceptiestis & decipitis. Non est iste calorbon.
nec genitalis. in bonis genitalib mẽbris. que formauit ds̃. sed malits
it seͥpe dictũ est auctore diabolo.p̃cedente percato. Isto calore si ui¬
gor m̃tis ur̃ȩ ad illicitaũ dissolueret᷑. ñ auobis tam licite laud apet᷑

Expanded text:
per campos loquacitatis vestrae, qua tantae turpitudinis squalorem laudare non erubescitis, et clamate secundum consuetudinem vestram, dicentes: « Libido calor bonus est genitalis, nec est quod pudeat in ea: quia si malum esse dicatur, nuptiae jam damnabuntur; sine illa enim non poterit proles existere. » Ex hoc advertant dilectae vestrae castissimi expugnatores, quantum libet, quod tantum laudare delectat: aut si non libet, cum suadet ut libeat, et expugnatur a vobis, cur bonum praedicatis, quod in vobis adversum esse sentitis? rogo, erubescite. Nemo unquam quod sibi est inimicum, bonum dicere delectatur et laudum praeconiis adornare. Fallimini prorsus et fallitis, imo decepti estis et decipitis. Non est iste calor bonus, nec genitalis in bonis genitalibus membris, quae formavit Deus, sed malus, ut saepe dictum est, auctore diabolo praecedente peccato. Isto calore si vigor mentis vestrae ad illicita non dissolveretur, non a vobis tam licite laudaretur,
Abbreviated transcription (Latin):
& ur̃a calũpnia quã nobis obicere soletis. ꝑ illuminationẽ gr̃ e
saluatoris reuincat᷑ immo confutetur: & nr̃ȩ fidei in tegritas
conꝓbetur. Credere nos quippe uł p̃dicare flagitatis. quia
regni cȩlorũ. ut sinolint orare & ieiunare aut iom̃i oꝑe dii¬
no uigiles esse eos om̃mo ꝑire ñ posse. nec ꝓrsus debere sui. et̃
sollicitos quos dĩqa uoluit semeliam eligendo p̃destinauit ad
uitam: quesdam uero sic p̃destina in gehennȩ poenã.: ut etiã
sicredere ielint. sueunus & orationib om̃iq se uoluntati dui
ne subiecerant. in his dm̃ non delectari uitam illis et̃nam in
coto dariu̾posse. sic electione p̃destinatos esse ut pereant᷑
dm̃ nos taliter oꝑantem ꝑsonarũ esse dicere acceptorem. Non
miram̃ uos de nõbis idest homines de hominib falsa posse con

Expanded text:
vestra calumnia, quam nobis objicere soletis, per illuminationem gratiae Salvatoris revincatur, imo confutetur, et nostrae fidei integritas comprobetur. Credere nos quippe vel praedicare flagitatis, quia regni coelorum, ut si nolint orare, aut jejunare, aut in omni opere divino vigiles esse, eos omnino perire non posse, nec prorsus debere sui esse sollicitos, quos Deus quia voluit, semel jam eligendo praedestinavit ad vitam: quosdam vero sic praedestinet in gehennae poenam, ut etiam si credere velint, snae subjecerint, in his Deum non delectari, et vitam illis aeternam in toto dari non posse, sic electione praedestinatos esse, ut pereant. Deum nos taliter operantem personarum esse dicere acceptorem. » Non miramur vos de nobis, id est, homines de hominibus falsa posse con
Abbreviated transcription (Latin):
Oaltitudo diuitiarum sapientię & scientiȩ dĩ. quã in comp̃hensi¬
bilia sunt iuditia eiꝰ. & inuestigabiles uie illius: Sedsi ad huo¬
hac reddita ratione uultis. eẽ. contentiosi. nec ad quiescerera
si audetis arguite. cũ illo iurquĩ sumite litigandi. illi qđ absit
male sensisse de dõ patre suo calũpniamini quiait. Multi qui¬

Expanded text:
rum sapientiae et scientiae Dei! quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus . » Sed si adhuc reddita ratione vultis esse contentiosi, nec acquiescere verlium sequimur, si audetis, arguite: cum illo jurgium sumite litigandi, illi quod absit male sensisse de Deo Patre suo calumniamini, qui ait: « Multi qui
Abbreviated transcription (Latin):
teras liberari: & cognoscere malũ. qđ in malo positus putas
esse pulcherrimũ. Audi & aliũ suꝑ iħu pectus discũbentẽ
ꝙ contestantẽ concupiscentiã nonesse ex patre dõ sed
ex mundo. & eam cũ mundo transiturã. ioħem dico apłm
Nolite ait diligere mundũ. neq ea quȩ inmundo linti
Siquis diligit mundũ. non est caritaiꝰ patris in eo: qui¬

Expanded text:
teras liberari, et cognoscere malum quod in malo positus putas teras liberari, et cognoscere malum quod in malo positus putas esse pulcherrimum. 16. Audi et alium super Jesu pectus discumbentem, et contestantem, concupiscentiam non esse ex Patre Deo, sed ex mundo, et eam cum mundo transituram: Joannem dico apostolum. Nolite, ait, diligere mundum, neque ea quae in mundo sunt. Si quis diligit mundum, non est charitas Patris in eo: qu
Abbreviated transcription (Latin):
cctus. Deui concupiscentia cũ conceꝑit.. parit peocatũ. Pecca¬
tũ uero cũ consũmatũ fuerit: generat mortẽ.Uidete di¬
lectam iñim semine laudũurarum concipientẽ dolorẽ. par¬
turientẽ pecc.atũ. generantẽ morte̾. Cuius dũ auctorem
dm̃ esse p̃dicatis. sine dubio arguitis tantũ apłm. & dm̃
hoc ipse unde pereant fecit. Ađsi ita ñ sentiretis dm̃ mortẽ
fecisse minime diceretis. Sed audite adhuc reꝑcutientem
uirga sapientiȩ celestis u.in iloqua ora ura cundẽ apłm iaco
bũ. Unde inquit bella & lites in uobis Nonne hinc.: Ex eon¬
cupiscentus ur̃is. quȩ militant in mẽbris ur̃is. Audistis quale
offitiũ hab& nimiũ dilecta ur̃a concupiscentia: id est bella
castris hostilib atq sub lege mortifera te heretice militare
delectat. Si pacẽ fidei catholiex sequereris. a turbine bel¬
lorũ horũ & litiũ quo in cordis tui pelagas circũquaq iacta¬
ris. ne ad portũ ꝑuenias ueritatis. facile gr̃e gubernacło po¬

Expanded text:
cupiscentia cum conceperit, parit peccatum: peccatum vero cum consummatum fuerit, generat mortem . Videte dilectam vestram semine laudum vestrarum concipientem dolorem, parturientem peccatum, generantem mortem. Cujus dum auctorem Deum esse praedicatis, sine dubio arguitis tantum apostolum, ehoc ipse unde pereant fecit. Quod si ita non sentiretis, Deum mortem fecisse minime diceretis. Sed audite adhuc repercutientem virga sapientiae coelestis vaniloqua ora vestra eumdem apostolum Jacobum. Unde inquit, bella et lites in vobis? Nonne hinc ex concupiscentiis vestris, quae militant in membris vestris ? Auditis quale officium habet nimium dilecta vestra concupiscentia, id est, bellacastris hostilibus, atque sub lege mortifera te, haeretice, militare delectat? Si pacem fidei catholicae sequereris, a turbine bellorum horum et litium, quo in cordis tui pelago circumquaque jactaris ne ad portum pervenias veritatis, facile gratiae gubernaculo po
Abbreviated transcription (Latin):
rȩdestinatio quippe ap̃mittendo & p̃ueniendo uł prxordi¬
nando futurũ aliquid dicit᷑. Et ideo ds eui p̃scientia ñ accidens
inquit & p̃destinauit: Sed ñ om̃e qđ p̃scit. p̃destinat. Multa eniĩ
coeꝑit: uocat ordinat. & disponit Unde & sequitur. Nam quos
p̃destinauit. hos & uocauit & quos uocaute. illos & iustificã¬
uit. Quos aut̃ iustificauit. illos & głificauit. lam igit᷑ aꝑtius
disseramus qđ loquim̃. quomͦ hũmanũ genus p̃scientiasua &
p̃destinatione ds̃ in quonon .ẽ. iniquitas utatur. Masse itaq

Expanded text:
edestinatio quippe a praevidendo et praeveniendo vel praeordinando futurum aliquid dicitur: et ideo Deus cui praescientia non accidens inquit, et praedestinavit. Sed non omne quod praescit, praedestinat. Mala enim tradicendi divinis eloquiis deponite. Potestis enim dono Dei verpraedestinavit, hos et vocavit; et quos vocavit, illos et justificavit; quos autem justificavit, illosexponamus: deinde esse apud Deum, qui sine acceptione personarum est, praedestinationem divinarum Scripturarum auctoritate probabimus
Abbreviated transcription (Latin):
aa sus gialationẽ uram idipsũ qualit ex hebrȩo uerbout in
lo iootipnłlatũ Quis at potest facete mundudt uontu¬
do conceptũ semime : nonetu qui solus es Estne drin tior
contantioiS luiio ee deb& a uobisulla contraictio. aucus
de paru ulodici. quis potest facere mundũ de imintindo coi¬
uptũ stanne ponoe euqui solus es et ad huo dubitas baptusm
adanundus. non dicer&. quis potest facere mundũ. Sedeũ
adait de iminundo conceptũ semine parentu sor dia cum
dcit et peccato. quorũ sunt immunda semina a conditone
nature sea p̃uaricantis uitio ꝓt hoplasti sune igsi conqttione¬

Expanded text:
eo verbo sit in latinum translatum. Quis, ait, potest facere mundum de immundo conceptum semine? Nonne tu qui solus es? Estne deinceps contentio? imo esse debet a vobis ulla contradictio? Audis de parvulo dici, Quis potest facere mundum de immundo conceptum semine? Nonne tu qui solus es? et adhuc dubitas Baptismu? Nisi enim esset immundus, non diceret, Quis potest facere mundum? Sed cum addit, de immundo conceptum semine; parentum sordidatum dicit esse peccato: quorum sunt immunda semina, non conditione naturae, sed praevaricantis vitio protoplasti. Sive igitur Septua
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑditione. Aut si de uobis aliud sentiendũ est. iudicent orthodo
XI. Sed more illo ur̃o ueritatis uidelic& luce desertiatq refelliti.
ds̃ in quitis p̃seius oꝑum eius malorũ quȩ facturus erat ȩtate ꝑfe¬
cta. ꝑiturũ dixit de popłostio. ltane insane pelagiane. ds qui
r uon factis seeclerib puniat. tempus imputte qđ dã ubi uita non
uorto: ubiuelle & nolle ñ fuit uoluntatis : Absit ab sit hoc apud
iudicẽ iustũ quia unieuiq oboedient uel contepienhoc ap
libere liolurcatis reddio seđm oꝑasuia. Paruulo aut̃ incircũ

Expanded text:
dis. Aut si de vobis aliud sentiendum est, judicent orthodoxi. CAPUT V. 9. Sed more illo vestro, veritatis videlicet luce deserti atque refelliti: Deus, inquitis, praescius operum ejus malorum quae facturus erat aetate perfecta, periturum dixit de populo suo. Itane, insane Pelagiane, Deus quo non factis sceleribus puniat; tempus imputet quoddam, ubi vita non vixit, ubi velle et nolle non fuit voluntatis? Absit, absit hoc apud judicem justum, qui unicuique obedienti vel contemnenti usu liberae voluntatis, reddi