comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ingeniũ qͦ in ipsũ ueritatis descendit cubile: an consiliũ qͦ tam gͣui atꝙ
diuit᷑nȩ ꝓspexit necessitati anuigilantiã atꝙ usticiã. quarũ alt̾aim¬
posito sibi tanto munere: ꝯgregauit tam multiplices cõmeatus. altã qͣ
eqͣlitatẽ ꝑ om̃s seruauit Nam de magnanimitate: qͥd loqͣr. qͦd uenditꝰ
Ia fr̃ibꝰ in scruitutẽ ñ retulit inuiriã. s famẽ depulit. Qđd de suaui¬
tate. qͦd dilecti fr̃is p̾sentiã pia fraude quę̧siuit. quẽ similato ꝑele¬
gantiã furto reũ statuit rapinȩ: ut obsidẽ teneret gr̃ȩ Unde me¬
rito ei ã patre dr̃ filius ampliatus m̃s ioseph. filiꝰ m̃s ampliatus.
Zelotes filiꝰ m̃s filiꝰ m̃s adolescentior. Adiuuit̾ te ds ms̃. & benedixit
nedictiones patͥs tui & matͥs. p̃ualuit suꝑ benedictiones montiũ ma¬
nentiũ & desideria colliũ ȩ t̃noꝵ. Et in deut̃onomio. qͥ uisus ẽ inqͥt

Expanded text:
Ingenium quo in ipsum veritatis descendit cubile: an consilium quo tam gravi atque Ingenium quo in ipsum veritatis descendit cubile: an consilium quo tam gravi atque diuturnae prospexit necessitati: an vigilantiam atque justitiam; quarum altera, imposito sibi tanto munere, congregavit tam multiplices commeatus: alteraque aequalitatem per omnes servavit? Nam de magnanimitate quid loquar; quod venditus a fratribus in servitutem, non retulit injuriam, sed famem depulit? Quid de suavitate, qua dilecti fratris praesentiam pia fraude quaesivit, quem simulato per elegantiam furto, reum statuit rapinae, ut obsidem teneret gratiae . 85. Unde merito ei a patre dicitur: Filius ampliatus meus Joseph, filius ampliatus meus, zelotes filius meus adolescentior . . . . Adjuvit te Deus meus, et benedixit nedictiones patris tui et matris. Praevaluit super benedictiones montium manentium, et desideria collium aeternorum , et in Deuteronomio: Qui visus es, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
iles x auento correptȩ ac madidȩ se subicere moliebant᷑ ꝙuisũ ẽ qͦd̾ lȩ¬
tas & uberes spicas steriles spicȩ & tenues deuorauerut. Hoc somniũ
ita aꝑuit scs ioseph. eo qͦd septẽ uiuencȩ septẽ anni forent. & septẽ spe
similit̾.uuͣ. anni forent ex fȩtu & fructu int̾pretatus tẽpora. fętus
enĩ uiuencȩ annũ expͥmit. & fructus segetis annũ ꝯsũmat integrũ.
Quȩ ideo ascendebant de flumine qͦd̾ dies anni ac tẽpora. fluminũ p̃te¬
reunt mͦ & cursim labunt᷑ Annositaq.uui. pͥores uberes t̾rȩ fertiles ac
fȩcundos declarat fut᷑os. postĩores aut̃ alios. uuͣ. annos steriles atq infe¬
cundos quoꝵ sterilitas absũptura foret ubertatẽ suꝑiorũ. Qua gr̃a ꝓ
spiciendũ ammonuit. ut uberioribꝰ annis ꝯgregaret᷑ subsidiũ frum̃¬
tariũ qͦd sustentare posset in opiã fut᷑ȩ infecunditatis. Qͥd pͥmũ mirer

Expanded text:
iles et vento corruptae ac marcidae se subjicere moliebantur: et visum est quod laeiles et vento corruptae ac marcidae se subjicere moliebantur: et visum est quod laetas et uberes spicas steriles spicae et tenues devoraverunt. 83. Hoc somnium ita aperuit sanctus Joseph, eo quod septem juvencae septem anni forent, et septem spicae similiter septem anni forent, ex fetu et fructu interpretatus tempora. Fetus enim juvencae annum exprimit, et fructus segetis annum consummat integrum. Quae ideo ascendebant de flumine, quod dies, anni, ac tempora fluminum praetereunt modo, et cursim labuntur. Annos itaque septem priores uberis terrae fertiles ac fecundos declarat futuros: posteriores autem alios septem annos steriles atque infecundos, quorum sterilitas absumptura foret ubertatem superiorum. Qua gratia prospiciendum admonuit, ut uberioribus annis congregaretur subsidium frumentarium, quod sustentare posset inopiam futurae infecunditatis. 84. Quid primum mirer?
Abbreviated transcription (Latin):
cõmoditatẽ. ꝯstituit ꝓuidentiȩ fẽcit enĩ ut tributis ppłi se uiua¬
rent siuis. nec ĩ tẽpore. necessitatis aliena subsidia desiderarent.
lato liberalior. Deniq nũquã postea egyptus huiꝰ modi famẽ ꝑtulit
Quã p̃clare aut̃ collegit fut᷑a pͥmũ. quã argute regalis int̾pres som¬
nii ueritatẽ expressit Somniũ regis pͥmũ hoc fuit. Septẽ iuuen¬
cȩ ascendebant de flumine uisu decore. x pingues corpore. & adoram
pascebant᷑ fluminis. Aliȩ qͦꝙ uitulȩ uisu de formes. ac iuiuenȩ cor¬
pore post illas uiuencas ascendebant de flumine. & iuxta eas in
ipso riparũ thoro pascebant᷑. & ui sȩ st̃ hȩ uitulȩ tenues atqexi¬
les de uorare illas quȩ p̾stabant e forma ce gr̃a at somniũ scd̃m hoc
fuit. Septẽ spicȩ pingues electȩ de t̾ra surgebant & post eas septẽ spicȩ ex¬

Expanded text:
commoditatem constituit providentiae! Fecit enim ut tributis populi se juvacommoditatem constituit providentiae! Fecit enim ut tributis populi se juvarent suis, nec in tempore necessitatis aliena subsidia desiderarent. , et in tributo liberalior. Denique nunquam postea Aegyptus hujusmodi famem pertulit. 82. Quam praeclare autem collegit futura! Primum quam argute regalis interpres somnii veritatem expressit! Somnium regis primum hoc fuit: Septem juvencae ascendebant de flumine, visu decorae, et pingues corpore, et ad oram pascebantur fluminis. Aliae quoque vitulae visu deformes ac jejunae corpore, post illas juvencas 90 ascendebant de flumine, et juxta eas in ipso riparum thoro pascebantur: et visae sunt hae vitulae tenues atque exiles devorare illas quae praestabant et forma et gratia. Et somnium secundum hoc fuit: Septem spicae pingues, electae et bonae de terra surgebant: et post eas septem spicae ex
Abbreviated transcription (Latin):
totas opes ȩgẏpti. & effundere thesauros regis: noluit tam̃ & alieno
effusus uideri. Maluit frum̃ta uendere quã donare esurientibꝰ qr si
paricis donasset. pluribꝰ de fuisset Eam liberalitatẽ ꝓbauit quȩ habunda¬
ret om̃ibꝰ. pate fecit horrea ut om̃s emerent subsidiũ fruientaruũ.
postremũ uira terrarũ regi adqͥsiuit ñ ut om̃s exueret suo. s fulciret
publicũ tributũ ꝯstitueret qͦ sua tutius habere posset. Qa ita fuit
gͣtũ om̃ibꝰ qͥb t̾ras adimerat ut ñ uenditionẽ suiuiris. s̃ redẽptio¬
nẽ salutis putarent. Deniꝙ dixert̃. Sanasti nos inuenimꝰ gr̃am incon¬
spectu dñi nr̃i. Nam & de ꝓpͥetate nichilamiserant qͥuis receꝑant
& de utilitate nichil ꝑdiderant qͥ adqͥsierant ppetuitatẽ Ouirui
̃magnũ qͥ ñ largitatis suꝑfluȩ tẽporale captauit głam. s ꝑpetuã¬

Expanded text:
totas Aegypti opes, et effundere thesauros regios; noluit tamen de alieno totas Aegypti opes, et effundere thesauros regios; noluit tamen de alieno effusus videri: maluit frumenta vendere, quam donare esurientibus; quia si paucis donasset, plurimis defuisset. Eam liberalitatem probavit, quo abundaret omnibus. Patefecit horrea, ut omnes emerent subsidium frumentarium , postremum jura terrarum regi acquisivit, non ut omnes exueret suo, sed fulciret: publicum tributum constitueret, quo sua tutius habere possent. Quod ita fuit gratum omnibus quibus terras ademerat; ut non venditionem sui juris, sed redemptionem salutis putarent. Denique dixerunt: Sanasti nos, invenimus gratiam in conspectu Domini nostri . Nam et de proprietate nihil amiserant, qui jus receperant: et de utilitate nihil perdiderant, qui acquisierant perpetuitatem. 81. O virum magnum, qui non la
Abbreviated transcription (Latin):
qͥaures ñ potest. Quoplus te oꝑari uiderit ppłus. magis diligit
Scio plerosꝙ sac̾dotes qͦ plusꝯtulerint płabundasse. qm̃ qͥcũꝙ
qͦđ ad pauꝑem sua ꝑueniat miscdĩa. Nemo enĩ uult nͥ pauꝑiꝓ
ficere suã collationẽ. Nam si quẽ aut immoderatũ aut niis tenacẽ dis¬
pensatorẽ uiderit utrũq displicet. si aut suꝑflius erogationibꝰ dissipet
alieni fructus laboris. aut recondat sacculis. Sic̃ gͥ modus liberalita¬
tis tenendus ẽ:ita etiã calcar plerũꝙ adhibendus uidet᷑ Alodus ideo.
Iut qđ bene facis. id cotidie facere possii. ne subtrahas necessitati. qͦd in¬
dulseris effusioni: calcar ꝓpt̾ea qr meliꝰ oꝑat᷑ peccunia in pauꝑis cibo.
quã indiuitis sacculo. Caue ne intͣ loculos tuos includas salutẽ in¬
opũ & tanquã intumulis sepelias uitã pauꝑum Potuit donare iosẽph

Expanded text:
qui aures non potest. 78. Quo plus te operari viderit populus, magis diliget. qui aures non potest. 78. Quo plus te operari viderit populus, magis diliget. Scio plerosque sacerdotes, quo plus contulerunt, plus abundasse; quoniam quiquod ad pauperem sua perveniat misericordia: nemo enim vult, nisi pauperi proficere suam collationem. Nam si quem aut immoderatum aut nimis tenacem dispensatorem viderit, utrumque despiciet: si aut superfluis erogationibus dissipet alieni fructus laboris, aut recondat sacculis. Sicut igitur modus liberalitatis tenendus est, ita etiam calcar plerumque adhibendum videtur. Modus ideo, ut quod benefacis, id quotidie facere possis; ne subtrahas necessitati, quod indulseris effusioni: calcar propterea, quia melius operatur pecunia in pauperis cibo, quam in divitis sacculo. Cave ne intra loculos tuos includas salutem inopum, et tanquam in tumulis sepelias vitam pauperum. 79. Potuit donare Joseph
Abbreviated transcription (Latin):
recedant neq transcribat᷑ uita pauꝑum in spolia fraudulentoꝵ
Fagͥ mensura sit ut neq humanitas destruat᷑ nec destituat᷑ neces¬
sitas Neriq simulant debita. sit ueri eramen. ȩxutos se ꝑ latroci¬
nia deplorant. aut iniuria fidẽ faciat. aut cognitio ꝑsone: quo
apensiu̾s iubet᷑ ab ȩccła relegatis sũptus imꝑtiendis. si de sit alen¬
di copia. ltaꝙ qͥ modũ seruat auarus nulli s largus om̃ibꝰẽ. Non
enĩ solas aures p̃bere debemꝰ audiendis p̾eantũ uocibꝰ s etiã oculos
ꝙ ꝯsiderandis necessitatibꝰ. Plus clamat oꝑatori bono debilitas. quã uor
pauꝑis. Neꝙ uͦ fieri potest ut ñ extorqueat ampliꝰ importunitaᷤᷤ
suociferantũ s ñ semꝑ impudentiȩ locꝰ sit. Uidendus ẽ ille qͥ te
ñ uidet. reqͥrendus ẽ ille qͥ erubescit uideri. Iile. etiã clausus in
carcere occurrat tͥ ille affectus egͥtudine mentẽ tuã ꝑsonet.

Expanded text:
recedant, neque transcribatur vita pauperum in spolia fraudulentorum. Et recedant, neque transcribatur vita pauperum in spolia fraudulentorum. Et ergo mensura sit, ut neque humanitas deseratur, nec destituatur necessitas. 77. Plerique simulant debita. Sit veri examen. Exutos se per latrocinia deplorant: aut injuria fidem faciat, aut cognitio personae, quo propensius juventur. Ab Ecclesia relegatis sumptus impartiendus, si desit eis alendi copia. Itaque qui modum servat, avarus nulli, sed largus omnibus est: non enim solas aures praebere debemus audiendis precantium vocibus, sed etiam oculos considerandis necessitatibus. Plus clamat operatori bono debilitas, quam vox pauperis. Neque vero fieri potest ut non extorqueat amplius importunitas vociferantium: sed non semper impudentiae locus sit. Videndus est ille, qui te non videt: requirendus ille, qui erubescit videri. Ille etiam clausus in carcere occurrat tibi; ille affectus aegritudine mentem tuam personet,
Abbreviated transcription (Latin):
unt hec usu augent᷑ peccunia minuit᷑ &cito deficit atꝙ ipsã desti¬
ues a sepe tͥ desit qd aliis ferendũ putaueris Consilii aut̃ oꝑisq
collatio qͦ in plures diffundit᷑ eo redundantior manet x in suũ fon¬
tẽ recurrit. Inse enĩ refluit ubertas prudentiȩ & quo pluribꝰ flo¬
erit eo exercitius fit om̃e qđ remanet sliquet gͥ debere ẽẽ libera¬
maxime sacdotibꝰ ut ñ ꝓiactantia s ꝓiusticia orspensent. Nusquã
enĩ maior auiditas petitionis. Ueniunt ualidi. ueniunt nullã cau¬
sã nͥ uagandi habentes: & uolunt subsidia u̾acuare parꝑum. exinan¬
re sũptũ nec exiguo ꝯtenti maiora quęrtnt ambitir uestiũ cap¬
tantes petitionis suffragiũ. & nataliũ simulatione licitantes in¬
crem̃ta quȩstuũ. His siqs facile deferat fide cito exinanit pauꝑũ
alimoniis ꝓfut᷑a ꝯpendia Alodus assit largiendi. ut nec illi inane

Expanded text:
unt. Haec usu augentur: pecunia minuitur, et cito deficit, atque ipsam destiunt. Haec usu augentur: pecunia minuitur, et cito deficit, atque ipsam destiuves, et saepe tibi desit quod aliis conferendum putaveris. Consilii 88 autem operisque collatio, quo in plures diffunditur, eo redundantior manet, et in suum fontem recurrit. In se enim refluit ubertas prudentiae: et quo pluribus fluxerit, eo exercitius fit omne quod remanet. CAPUT XVI. Modum in liberamaxime sacerdotibus, ut non pro jactantia, sed pro justitia dispensent. Nusquam enim major aviditas petitionis. Veniunt validi, veniunt nullam causam nisi vagandi habentes, et volunt subsidia evacuare pauperum, exinanire sumptum: nec exiguo contenti, majora quaerunt, ambitu vestium captantes petitionis suffragium, et natalium simulatione licitantes incrementa quaestuum. His si quis facile deferat fidem, cito exhaurit pauperum alimoniis profutura compendia. Modus largiendi adsit, ut nec illi inanes
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ sufficiat. Utilis gͥ huiꝰ modi liberalitas s ñ cõmunis om̃ibꝰ. St̃ enĩ
pleriꝙ etiã uiri boni qͥ tenues sint censu. ꝯtenti qͥdẽ exiguo ad sui
usũ s ñ idonei ad subsidiũ leuandȩ pauꝑtatis alienȩ: tam̃ suppetit
aliud beneficiȩ genꝰ. qͦ uiuare possint inferiorẽ. Est enĩ duplex libe¬
ralitas. una quȩ subsidio rei aduiuat id est usi pecuniȩ alt̾a quȩ
oꝑum collatione impendit᷑ multo frequent᷑ splendidior multoꝙ
clarior. Qnͣto illustriorlabrahã cũ captũ armis uictricibꝰ recepit ne¬
potẽ quã si redimisset qͣnto utilius regẽ pharaonẽs sc̃s iosephꝯ silio
ꝓuidentiȩ uiuit. quã sixtulisset peciiniã. Pecunia enĩ uniꝰ ciuitatis
ñ redemit ubertatẽ ꝓspicientia totiꝰ egypti ꝑ qͥnqnniũ septen¬
nĩ famẽ reppulit. facile aut̃ pecuniaꝯsumit᷑ ꝯsilia exhaurirp nẽsc̾¬

Expanded text:
sunt, sufficiat . 73. Utilis igitur hujusmodi liberalitas, sed non communis omnibus. Sunt enim sunt, sufficiat . 73. Utilis igitur hujusmodi liberalitas, sed non communis omnibus. Sunt enim plerique etiam viri boni, qui tenues sunt censu, contenti quidem exiguo ad sui usum, sed non idonei ad subsidium levandae paupertatis alienae; tamen suppetit aliud beneficentiae genus, quo juvare possint inferiorem. Est enim duplex liberalitas: una quae subsidio rei adjuvat, id est, usu pecuniae; altera quae operum collatione impenditur, multo frequenter splendidior, multoque clarior. 74. Quanto illustrius Abraham captum armis victricibus recepit nepotem , quam si redemisset! Quanto utilius regem Pharaonem sanctus Joseph consilio providentiae juvit, quam si contulisset pecuniam! Pecunia enim unius civitatis non redemit ubertatem: prospicientia totius Aegypti per quinquennium famem repulit . 75. Facile autem pecunia consumitur, consilia exhauriri nesci
Abbreviated transcription (Latin):
reuocare uellent ipsigͣuiores captiuitati qui inuiderent alienã mĩam.
ipsi si incaptiuitatẽ uenissent seruirent liberi si uenditi fuissent
seruitutis mynisteriũ ñ recusarent: & uolunt alienã lib̾tatẽ rescin¬
dere qͥ suã seruitutẽ ñ possent rescindere nͥ forte p̃ciũ reciꝑe emptori
ralitas redimere captiuos & maxine ab hoste barbaro. qͥ nichil deferat
ȩs alienũ subire si debitor soluendo ñ sit atꝙ artet᷑ ad solutionẽ quȩ
sit iurẽ debita & inopia destituta. enutrire paruulos. pupillos tueri
Sunt etiã qͥ uirgines orbatas parentibꝰ tuendȩ pudicitiȩ gr̃a conu¬
qbio locent nec solũ studio. s etiã sũptu adiuuent. Est etiã genꝰ il¬
lud liberalitatis qͦd̾ apłs docet ut siqͥs fidelis habet uiduas submi¬
nistret illis. ut earũ alimoniis eccłã ñ gͣuet᷑ ut hiis quȩ uere uiduȩ

Expanded text:
revocare vellent, ipsa graviores captivitate, qui inviderent alienam misericordiam. revocare vellent, ipsa graviores captivitate, qui inviderent alienam misericordiam. Ipsi si in captivitatem venissent, servirent liberi: si venditi fuissent, servitutis ministerium non recusarent; et volunt alienam libertatem rescindere, qui suam servitutem non possent rescindere, nisi forte pretium recipere emptori ralitas, redimere captivos, et maxime ab hoste barbaro, qui nihil deferat aes alienum subire, si debitor solvendo non sit, atque arctetur ad solutionem, quae sit jure debita, et inopia destituta: enutrire parvulos, pupillos tueri. 72. Sunt etiam qui virgines orbatas parentibus tuendae pudicitiae gratia connubio locent, nec solum studio, sed etiam sumptu adjuvent. Est etiam genus illud liberalitatis quod Apostolus docet: Ut si quis fidelis habet viduas, subministret illis, ut earum alimoniis Ecclesia non gravetur, ut his quae vere viduae
Abbreviated transcription (Latin):
egenoꝵ alimonia ñ ex hauriat᷑. De eo loqͦr qͥ pre ẽ alicui muneri. ut si
officiũ sac̾dotis gerat. aut dispensatoris. ut de his suggerat ep̃o. nec re¬
primat siquẽ positũ in necessitate aliqͣ cognouerit aut deiectũ opibꝰ
ad inopiȩ necessitatẽ redactũ maxime si ñ effusione adolescentiȩ sed
direptione alicuiꝰ & amissione patͥmonii in eã reciderit in uiriã. ut
sũptũ exercere diurnũ ñqueat Sũma etiã liberalitas captiuos redi¬
mere eriꝑe ex hostiũ manibꝰ. subtͣhere neci homines & maxime femina
tpitudini redimere reddere parentibꝰ liberos. parent᷑is liberis. ciueᷤᷤ
patriȩ restituere. Nota sunt hȩc nimis illyrici uastitate & thraciȩ qͣnti
ubiꝙ uenales erant toto captiui orbe qͦssi reuoces uniꝰ ꝓuintiȩ nume¬
rũ explere ñ possint. fuert̃ tam̃ qͥ & qͦs eccłȩ redimert̃ inseruitutẽ

Expanded text:
egenorum alimonia non exhauriatur. De eo enim loquor qui praeest alicui muneri, ut si egenorum alimonia non exhauriatur. De eo enim loquor qui praeest alicui muneri, ut si officium sacerdotis gerat, aut dispensatoris; ut de his suggerat episcopo, nec reprimat si quem positum in necessitate aliqua cognoverit, aut dejectum opibus ad inopiae necessitatem redactum: maxime si non effusione adolescentiae, sed direptione alicujus et amissione patrimonii in eam reciderit injuriam, ut sumptum exercere diurnum non queat. 70. Summa etiam liberalitas, captos redimere, eripere ex hostium manibus, subtrahere neci homines, et maxime feminas turpitudini, reddere parentibus liberos, parentes liberis, cives patriae restituere. Nota sunt haec nimis Illyrici vastitate et Thraciae: quanti ubique venales 87 erant toto captivi orbe, quos si revoces, unius provinciae numerum explere non possint! Fuerunt tamen qui et quos Ecclesiae redemerunt, in servitutem
Abbreviated transcription (Latin):
rũ thesauri possideant sui & pecuniis seruiat qͥ p̃ est liberis. Illud
magis decet ut supͣ thesaurũ sit animo. & infra amicũ obseqͥo. huimi¬
litas enĩ gr̃am auget. Nȩc plena laudis & digna pͥmario iuiro. ñ cõmunẽ
cũ thyriis negociatoribꝰ & galathis mercatoribꝰ habere turpis lu¬
cricupidinẽ nec om̃e bonũ locare in pecunia & tanquã mer¬
cennario munere cotidianos numerare questus. calcula  ricõ¬
pendia. Qd si abhis sobriũ gerere animũ laudabile ẽ qͣn to illud¬
p̃stantius si dilectionẽ multitudinis liberalitate ad qͥras. neꝙ suꝑ¬
fiua circa importunos. neq restricta circa indigentes: Illuruna
aut̃ genera liberalitatis st̃ ñ solũ cotidiano sũptu egentibꝰ qͦ uitã¬
suã sustinere possint disponere ac dispensare. a limꝗ niã. uerũ etiã
his qͥ publice egere uerecuindant᷑ ꝯsulere ac subuenire. qͣtenꝰ cõmunis

Expanded text:
rum thesauri possideant sui, et pecuniis serviat, qui praeest liberis. Illud rum thesauri possideant sui, et pecuniis serviat, qui praeest liberis. Illud magis decet, ut supra thesaurum sit animo, et infra amicum obsequio. Humilitas enim gratiam auget. Haec plena laudis et digna primario viro, non communem cum Tyriis negotiatoribus et Galaaditis mercatoribus habere turpis lucri cupidinem, nec omne bonum locare in pecunia, et tamquam mercenario munere quotidianos numerare quaestus, calculari compendia. praestantius si dilectionem multitudinis liberalitate acquiras, neque superflua circa importunos, neque restricta circa indigentes! 69. Plurima autem genera liberalitatis sunt, non solum quotidiano sumptu egentibus, quo vitam sustinere suam possint, disponere ac dispensare alimoniam; verum etiam his qui publice egere verecundantur, consulere ac subvenire, quatenus communis
Abbreviated transcription (Latin):
tibꝰ uunctionẽ : cuiꝰ sp̃c ẽ dissertor. sine inqͥnam̃to. certus. sẽs a manꝰ
bonũ acutus. qͥ nichil uetet benefacere benignꝰ stabilis certus. secu¬
rus. omnẽ habens uirtutẽ om̃a ꝓspiciens. Uinfra. Sobrietatẽ enĩ do¬
ꝯsortiũ. Nam quomͦ potest utile ꝯsiliũ dare nͥ habeat iusticiã ut indu¬
at ꝯstantiã mortẽ ñ reformidet nullo t̾rore nullo reuocet᷑ metu:
nulla adulatione: a uero deflectendũ putet. exiliũ ñ refugiat. quȩ no¬
uerit sapienti patriã mundũ eẽ ȩgestatẽ ñ timeat. quȩ nichil deesse
sapienti sciat. cui totus mundus diuitiarũ ẽ. Qđ̾ enĩ p̃celsius eoui
qro qͥ auro moueri nesciat. contẽptũ habeat pecuniarũ. & uelut exar¬
ce qͣdã despiciat hominũ cupiditates : Qd qui fecerit. hunc homi
qͣs pleriꝙ saluti ꝓpriȩ: p̃tulerunt Decet gͥ om̃is censura frugalitatis
ꝯtinentiȩ auctoritas. & maxime eũ qͥ honore p̃stet ne p̃minentẽ ui¬

Expanded text:
unctionem: cujus spiritus est disertus, sine inquinamento, certus, sanctus, amans bonum, acutus, qui nihil vetet benefacere, benignus, stabilis, securus, omnem habens virtutem, omnia prospiciens . Et infra: Sobrietatem dosortium. Nam quomodo potest utile consilium dare, nisi habeat justitiam, ut induat constantiam, mortem non formidet, nullo terrore, nullo revocetur metu, nulla adulatione a vero deflectendum putet: exsilium non refugiat, quae noverit sapienti patriam mundum esse: egestatem non timeat, quae nihil deesse sapienti sciat, cui totus mundus divitiarum est? Quid enim praecelsius illo viro, qui auro moveri nesciat, contemptum habeat pecuniarum, et velut ex arce quadam despiciat hominum cupiditates? Quod qui fecerit, hunc homin86 quas plerique saluti propriae praetulerunt? 67. Decet igitur omnes censura frugalitatis, continentiae auctoritas, et maxime eum qui honore praestet, ne praeeminentem vi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfidẽ & deuotionẽ iosias magnũ sibi ab uniu̾sis amorẽ adqͥsiuit qm̃ cele¬
brauit pascha dñi cũ eẽt annoꝵ decẽ & octo. quẽ ammodũ nemo ante eũ
Relo itaq uicit suꝑiores. ita x uos filii zelũ di sumite. exqͥrat uosdĩ relus
dĩ celus ñ iste humanꝰ quẽ inuidia generat. sit int̃ uospax quȩ suꝑ omnẽ
sensũ ẽ a mate uos inuicẽ nichil caritate dulcius. nichil pace gͣtius: Et uoᷤ
affectũ germanitatis: quȩ bona st̃ tenete. & ds̃ pacis & dilectionis erit

Expanded text:
ariis amorem acquisivit; quoniam celeariis amorem acquisivit; quoniam celebravit pascha Domini, cum esset annorum decem et octo, quemadmodum nemo ante eum . Zelo itaque ut vicit superiores, ita et vos, filii, zelum Dei sumite. Exquirat vos Dei zeluDei zelus, non iste humanus quem invidia generat. 155. Sit inter vos pax, quae superat omnem sensum. Amate vos invicem. Nihil charitate dulcius, nihil pace gratius. Et vos affectum germanitatis. 156. Quae bona sunt tenete, et Deus pacis et dilectionis erit
Abbreviated transcription (Latin):
lud de positũ uiduȩ cognouerat. Qd̃ ubi ñ potuit auferri. receptũ sub
cyrogͣpho ẽ Postea it̾um flagitabat᷑ ex cyrogͣpho. p̃ceptũ imꝑator ite¬
rauerat. ut ipse ꝑ semetipsũ nos ꝯueniret: nec gͣtũ ẽ & exposita diuinȩ
legis auctoritate & seriȩ lectionis. & heliodori ꝑiculo. iux tandẽ ratio¬
nẽ imꝑator accepit. Post etiã tẽptata fuerat obreptio. s p̃uenit sc̃s
formidini qr iam res ñ fides ꝑiclitat᷑ filii fugite imꝓbos cauete in¬
uidos. Int̾̃ imꝓbũ & inuidũ hoc int̾ est lmꝓbꝰ suo delectat᷑ bono. inui¬
Idus torquet̃ alieno. Ille diligit mala. hic bona odit ut ꝓpe tolerabi¬
acũ diutius cogitaueritis. tc̃ facite qͦđ ꝓbatis. Llaudabilis mortis cũ occasio dat᷑
rapienda ẽ ilico dilata ꝗła fugit nec fa̾cile cõprehendit᷑ Fidẽ diligite qm̃¬

Expanded text:
lud depositum viduae cognoverat. Quod ubi non potuit auferri, receptum sub lud depositum viduae cognoverat. Quod ubi non potuit auferri, receptum sub chirographo est. Postea iterum flagitabatur ex chirographo: praeceptum imperator iteraverat, ut ilegis auctoritate, et serie lectionis, et Heliodori periculo, vix tandem 107 rationem imperator accepit. Post etiam tentata fuerat obreptio; sed praevenit saformidini; quia jam res, non fides periclitatvidos. Inter improbum et invidum hoc interest: improbus suo delectatur bono, invidus torquetur alieno: ille diligit mala, hic bona odit; ut prope tolerabim cogitate: et cum diutius cogitaveritis, tunc facite quod probatis. Laudabilis mortis cum occasio datur, rapienda est illico. Dilata gloria fugit, nec facile comprehenditur. 108 154. Fidem
Abbreviated transcription (Latin):
des. adibenda diligentia. egregie hinc ur̃m enitescit minist̾ĩum. si sus¬
Scepta inp̃ssio potentis quã uł uidua uł orphani tolerare ñ queunt ecło
ꝗsubsidio coibeat᷑ si ostendatis płꝰ ap̃uos mandatũ dñi quã diuitis ualere
gr̃ams Mleministis ipsi quoties aduersũ regales impetus ꝓuiduarũ immo om¬
niũ depositiscertam̃ subierimꝰ. Cõmune hoc uob̾ cũ mͥ recens exemplũ ti¬
cinensis ꝓferã ȩccłȩ quȩ uiduȩ depositũ qͦd susceꝑat amitt̃e ꝑiclitabat᷑ int̾¬
pellante enĩ eo qͥ sibi illud imꝑiali rescripto uendicare cupiebat clerici
ꝯtendebant. auctoritatẽ honorati qͦq & int̾cessores dati ñ posse p̃ceptis
imꝑatoriis obuari ferebant legebat᷑ rescripti forma directior magistri
officioꝵ. statuto agens in rebꝰ imminebat. Qͥd plura : Traditũ erat. Tam̃

Expanded text:
des, adhibenda diligentia. Egregie hinc vestrum enitescit ministerium, si susdes, adhibenda diligentia. Egregie hinc vestrum enitescit ministerium, si suscepta impressio potentis, quam vel vidua vel orphani tolerare non queant, Ecclesiae subsidio cohibeatur: si ostendatis plus apud vos mandatum Domini, quam divitis valere gratiam. 150. Meministis ipsi quoties adversus regales impetus pro viduarum, immo omnium depositis certamen subierimus. Commune hoc vobiscum mihi. Recens exemplum cinensis proferam, quae viduae depositum, quod susceperat, amittere periclitabatur. Interpellante enim eo qui sibi illud imperiali rescripto vindicare cupiebat, clerici non tenebant auctoritatem: honorati quoque et intercessores dati non posse praeceptis imperatoris obviari ferebant. Legebatur rescripti forma directior, magistri officiorum statuta, agens in rebus imminebat. Quid plura? Traditum erat. 151. Tamen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ ꝯtinuato uerbere. Qđ multa : Circũ fusus caligine in terrã ꝯidit & eui¬
Identi diuinȩ oꝑationis indicio exanimatus iacebat nec ulla spes ineo resi¬
debat salutis. Oborta ẽ lȩticia metuentibꝰ. metus suꝑbis. Deiectiq exami¬
spm. Rogante itaꝙ sac̾dote sũmo. ide uiuenes it̾um heliodoro apparuert̃ se
amicti uestibꝰ & dixert̃ ad eũ. Oniȩ sũ mo sac̾doti grãs age ꝓpt̾ quẽ tͥ uitaẽ
reddita. Tu aut̃ exꝑtus dĩ flagella. uade & nuntia tuis om̃ibꝰ qͣntã cogno¬
ueris tẽpli religionẽ & dĩ potestatẽ. His dictis. ñ cõparuert̃ Heliodorus
itaꝙ recepto spũ hostiã dño obtulit. onie sac̾doti gr̃as egit & cũ exercitu
ad regẽ res̾tit dicens. Siquẽ habes hostẽ aut insidiatorẽ rerũ tuarũ
illuc eũ dirige & flagellatũ recipies eũ/ Seruanda ẽ gͥ filii depositis fi¬

Expanded text:
continuato verbere. Quid multa? Circumfusus caligine in terram concidit, et evicontinuato verbere. Quid multa? Circumfusus caligine in terram concidit, et evidenti divinae operationis indicio exanimatus jacebat, nec ulla spes in eo residebat salutis. Oborta est laetitia metuentibus, metus superbis: dejectique ex amiat spiritum. 148. Rogante itaque sacerdote summo, iidem juvenes iterum Heliodoro apparuerunt, iisdem amicti vestibus, et dixerunt ad eum: Oniae summo sacerdoti gratias age, propter quem tibi vita est reddita. Tu autem expertus Dei flagella, vade, et nuntia tuis omnibus, quantam cognoveris templi religionem, et Dei potestatem. His dictis, non comparuerunt. Heliodorus itaque recepto spiritu, hostiam Domino obtulit, Oniae sacerdoti gratias egit, et cum exercitu ad regem revertitur dicens: Si quem habes hostem, aut aliquem insidiatorem rerum tuarum, illuc illum dirige, et flagellatum recipies eum. 149. Servanda est igitur, filii, depositis fi
Abbreviated transcription (Latin):
re suo. Uultus uͦ & color sũmi sac̾dotis immutatus declarabat do¬
lorẽ aruimi & mentis intentȩ sollicitudinẽ. flebant om̃s qͦd incon¬
tẽptũ locꝰ uenturus foret. si nec ĩdĩ tẽplo tota fidei seruaret᷑ cu¬
stodia. accinctȩq mulieres pectus & clausȩ uirgines pulsabant ia¬
nuã ad muros alii currebant. ꝑ fenestras alii ꝑspectabant. om̃a ad
cȩlũ tendebant manꝰ. orantes ut suis dñs ad eẽt legibꝰ. heliodoru
aut̃ nec in his territus qͦd intenderat urguebat u satellitibꝰ suisȩra¬
riũ sepserat cũ subito apparuit illis t̾ribilis eques. armis p̃fulgensau¬
reis. equ̾s aut̃ eiꝰ erat insigniornatus oꝑtorio alis qͦꝙ duo uiuenes appa¬
ruert̃ inuirtutis inclita decore grato. cũ splendore głȩ speciosi amictu. qͥ circũ¬
stetert̃ eũ. & utͣꝙ ex parte. flagellabant sacrilegũ sine ulla int̾missione

Expanded text:
aret suorum. Vultus vero et color summi sacerdotis immutatus declarabat doaret suorum. Vultus vero et color summi sacerdotis immutatus declarabat dolorem animi, et mentis intentae sollicitudinem. Flebant omnes, quod in contemptum locus venturus foret, si nec in Dei templo tuta fidei servaretur custodia: accinctaeque mulieres pectus, et clausae virgines pulsabant januam: ad muros alii currebant, per fenestras alii prospectabant, omnes ad coelum tendebant manus, orantes ut suis Dominus adesset legibus. 147. Heliodorus autem nec his territus, quod intenderat, urgebat, et satellitibus suis aerarium sepserat; cum subito apparuit illi terribilis eques armis praefulgens aureis: equus autem ejus erat insigni ornatus opertorio. Alii quoque duo juvenes apparuerunt in virtute inclyta, decore grato, cum splendore gloriae, speciosi amictu, qui circumsteterunt eum, et utraque ex parte flagellabant sacrilegum, sine 106 ulla intermissione
Abbreviated transcription (Latin):
ta ñ eẽnt. deinde ꝯminuta. postrei. ꝯflata. ꝑ minutias erogatimis dispen¬
sata egentibꝰ. captiuoꝵ qͦq p̾ciis ꝓfecert̃. Qđ si de sunt noua & quȩ nequaquã
Iilud sane diligent̃ ĩtuendũ ẽ ut deposita uiduarũ intemerata maneant.
sine ulla seruent᷑ offensione. ñ solũ uiduarũ. s etiã omniũ. fides enĩ exi¬
nomine sic̃ in libris Rehabeoꝵ leginꝰ. cõmendatũ tẽplo om̃e seruatũ est.
Nã cũ indiciũ factũ eẽt pecuniarũ qͣs intẽplo hierosolimis maximas reꝑri
posse symen nefarius antiocho regi ꝓdidit. missus in rem heliodorus adtẽ¬
plũ uenit: & sũmo sac̾doti aꝑuit indicii inuidiã. & aduentus sui causa
Tunc sacdos xposita eẽ dix̃ uidu irũ uictualia & pupilloꝵ. quȩdã aut̃
orphani tobiȩ uiri scĩ ea quȩ de monstrauit. argenti talenta .xͣl. auriuꝰ

Expanded text:
ta non essent, deinde comminuta, postremo conflata, per minutas erogationes dispenta non essent, deinde comminuta, postremo conflata, per minutas erogationes dispensata egentibus captivorum quoque pretiis profecerunt. Quod si desunt nova et quae nequaquam Illud sane diligenter intuendum est, ut deposita viduarum intemerata maneant, sine ulla serventur offensione, non solum viduarum, sed etiam omnium; fides enim exhi legimus , commendatum templo omne servatum est. Nam cum indicium factum esset pecuniarum, quas in templo Hierosolymis maximas reperiri posse Simon nefarius Antiocho regi prodidit, missus in rem Heliodorus, ad templum venit, et summo sacerdoti aperuit indicii invidiam, et adventus sui causam. 146. Tunc sacerdos deposita esse dixit viduarum victualia et pupillorum: quaedam autem Hircani Tobiae viri sancti, eaque demonstravit. Argenti talenta quadraginta e
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ scriptũ ẽ E suriu & dedistis mͥ manducare sitiui & dedistis m
bibere: hospes erã & collegistis me & infra. Qđ enĩ uni horũ fecistis
mͥ fecistis. Quos melores iħe habet thesauros quã eos in qͥbꝰ amat
deri : Hos thesauros gemonstrauit laurentiꝰ & uicit. qͦd eos nec ps¬
cutor potu it auferreiltaꝙ ioachĩqͥ aurũ in obsidione seruabat necdi¬
sabat alimoniȩ cõparandȩ & aurũ uidit eripi. & in captiuitatẽ oed¬
coronã. Nũqͥd dictũ est scõ laurentio. ñ debiusti erogare thesauros ȩccłȩ ua¬
sa sacram̃toꝵ uendere: Opus ẽ gͦ. ut qͥs fide sincera & ꝑspicaci ꝓuidentia mu¬
nus hoc impleatͭ Sane si in sua aliqͥs deruat emolum̃ta crim̾ ẽ sinuͦ pauꝑib
Icia laxata st̃ nemo potest dolere qr in sepulchris xp̃ianoꝵ reqͥes defundoꝵ ẽ
Opus ẽ ut de eccłã mystici poculi forma ñ exeat ne adusus nefarios sicri ca¬
licis ministium transferat᷑ ldõ int᷑ eccłam pͥmũ quȩ sua st̃ uasa quȩ initia¬

Expanded text:
 sitivi, et dedistis mihi bibere: hospes eram, et collegistis me . Et infra: Quod enim uni horum fecistis, mihi fecistis . Quos meliores Jesus habet thesauros, quam eos in quibus amat videri? 141. Hos thesauros demonstravit Laurentius, et vicit, quod eos nec persecutor potuit auferre. Itaque Joachim qui aurum in obsidione servabat, nec dispensabat alimoniae comparandae; et aurum vidit eripi, et se in captivitatem dedcoronam. Numquid dictum est sancto Laurentio: Non debuisti erogare thesauros Ecclesiae, vasa sacramentorum vendere? 142. Opus est ut quis fide sincera et perspicaci providentia munus hoc impleat. Sane si in sua aliquis derivat emolumenta, crimen est: sin ciarelasata sunt. Nemo potest dolere quia in sepulcris christianorum requies defunctorum est. Opus est, ut de ecclesia mystici populi forma non exeat, ne ad usus nefarios sacri calicis ministerium transferatur. Ideo intra ecclesiam primum quaesita sunt vasa, quae initia
Abbreviated transcription (Latin):
q̃re ꝯsilio suꝑiorẽ quẽ uideas inferiorẽ moribꝰ . Supͣ me debet ẽẽ
cui me ꝯmitt̾e paro. anuͦ idoneũ eũ putabo qͥ mͥ det ꝯsiliũ qͦđ ñ
det sibi. & mͥ eũ uacare credã qͥ sibi ñ uacet cuiꝰ animũ uolup¬
tate occupent libido deuincat auaricia subiuget cupiditasꝑ
turb& quatiat metus : Quomͦ hic ꝯsilii locꝰ ubi nullus quieti: Am
mirandus mͥ x suspiciendus ꝯsiliarius. quẽ ꝓpitiꝰ dñs pat̾ͥb dedit.
offensus abstulit. Huiꝰ imitator debet eẽ qͥ potest ꝯsiliũ dare. &
alienã a uitiis custadire prudentiã. qm̃ nichil inquinatũ uullã
beluinis posterioribꝰ ac ferinis ungiubꝰ formȩ suꝑioris de honestet gr̃am. cũ
Etam ammirabilis & p̃clara forma uirtutũ sit. x specialit̃ pulchritudo
sapientiȩ: sic̃ series script᷑ȩ indicat: ẽ enĩ hȩc speciosior sole.x suꝑ omnẽ

Expanded text:
re consilio superiorem, quem videas inferiorem morire consilio superiorem, quem videas inferiorem moricui me committere paro. An vero idoneum eum putabo, qui mihi det consilium, quod non det sibi: et mihi eum vacare credam, qui sibi non vacet: cujus animum voluptates occupent, libido devincat, avaritia subjuget, cupiditas perturbet, quatiat metus? Quomodo hic consilii locus, ubi nullus quieti? 63. Admirandus mihi et suspiciendus consiliarius , quem propitius Dominus Patribus dedit, offensus abstulit. Hujus imitator debet esse qui potest consilium dare, et alienam a vitiis custodire prudentiam, quoniam nihil inquinatum in illam belluinis posterioribus ac ferinis unguibus formae superioris dehonestet gratiam; cum tam admirabilis et praeclara forma virtutum sit, et specialiter pulchritudo sapientiae, sicut series Scripturae indicat? Est enim haec speciosior sole, et super omnem
Abbreviated transcription (Latin):
tũ p̃rogatiua. benuiolentiȩ usus. facilitatis gr̃a. Qͥs enĩ incęno
fontẽ reqͥrat: Qs e turbida aqua potũ petat Itaꝙ ubi luxu¬
ꝗria ẽ ubi intemperantia. ubi uitioꝵ ꝯfusio qͥs inde sibi aliqͥd hauriendu
existimet: Qs ñ despiciat. morũ ꝯluuionẽ : Qsutilẽ causȩ alienȩ
ꝯtumeliosũ ñ fugiat x ad nocendũ paratũ : Qs ñ eũ om̃i studio de¬
ꝗclinet: Qsu quãuis instructũ ad ꝯsilii opem. difficiłẽ tam̃ ac cessu
ambiat ĩ qͦ sit illud tanquã si qͥs aquȩ fontẽ p̃cludat : Qͥd enĩ ꝓdest
habere sapientiã. si ꝯsiliũ neges. si ꝯsulendi int̾eludas copiã : Clausisti
fontẽ ut nec aliis ꝓfluat nec tͥ ꝓfluat łulchre aut̃.x de illo ꝯuenit
qͥ habens prudentiã cõmaculat eã uitioꝵ sordibꝰ eo qͦd aquȩ exitũ
ꝯtaminet degeneres animos uita arguit. Quomͦ enĩ eũ potes iudica¬

Expanded text:
tum praerogativa, benevolentiae usus, facilitatis gratia. Quis enim in coeno tum praerogativa, benevolentiae usus, facilitatis gratia. Quis enim in coeno fontem requirat? Quis e turbida aqua potum petat? Itaque ubi luxuria est, ubi intemperantia, ubi vitiorum confusio; quis inde sibi aliquid hauriendum existimet? Quis non despiciat morum colluvionem? Quis utilem causae alienae osum non fugiat, et ad nocendum paratum? Quis non eum omni studio declinet? Quis vero quamvis instructum ad consilii opem, difficilem tamen accessu ambiat; in quo sit illud, tanquam si quis aquae fontem praecludat? Quid enim prodest habere sapientiam, si consilium neges? Si consulendi intercludas copiam, clausisti fontem, ut nec aliis profluat, nec tibi prosit. Pulchre autem et de illo convenit, qui habens prudentiam, commaculat eam vitiorum sordibus, eo quod aquae exitum contaminet. Degeneres animos vita arguit. Quomodo enim eum potes judica
Abbreviated transcription (Latin):
bellaꝯ ficiebant᷑ moysi meritis de cęlo fluebat alimonia potuse pi
Quã purus danielis animꝰ ut mnulceret barbaros mores. mitigaret le¬
ones. quȩ in illo tẽperantia. qͣnta anuni & corporis ꝯtinentia. Nec
in merito mirabilis factus om̃ibꝰ. qͣndo qͥd uehement̃ ammirant᷑ ho¬
mines. regalibꝰ fultus amiciis. aurũ ñ quęre bat. nec delatũ sibi
honorẽ pluris faciebat quã fidem. qͥn etiã ꝑiclitari malebat ꝓ
lege dñi quã ꝓ gr̃a hominis inflecti. Nã de scĩ ioseph quẽ pene
p̃terierã castimonia & iusticia qͥd dicã quarũ alta illecebras he¬
riles respuit. refutauit p̾̃mia. altã mortẽ ꝯtempsit metũ reppu¬
lit carcerẽ p̃optauit: Es hunc pͥuatȩ causȩ ad ꝯsulendũ idoneũ
ñ uidicaret. cuiꝰ ferox animꝰ & mens fertilis: temporis sterilita¬
tem quoda ꝯsilioꝵ & cordis ubere fecundauit  Aduertimꝰ gͥ qͦd

Expanded text:
bella conficiebantur: Moysi meritis de coelo affluebat alimonia, potus e pbella conficiebantur: Moysi meritis de coelo affluebat alimonia, potus e petra. 58. Quam purus Danielis animus, ut mulceret barbaros mores, mitigaret leones ! Quae in illo temperantia! Quanta animi et corporis 84 continentia! Nec immerito mirabilis factus omnibus, quando quod vehementer admirantur homines regalibus fultus amicitiis, aurum non quaerebat, nec delatum sibi honorem pluris faciebat quam fidem. Quin etiam periclitari malebat pro lege Domini, quam pro gratia hominis inflecti. 59. Nam de sancti Joseph quem pene praeterieram castimonia et justitia quid dicam; quarum altera illecebras beriles respuit, refutavit praemia: altera mortem contempsit, metum repulit, carcerem praeoptavit ? Quis hunc privatae causae ad consulendum idoneum non judicaret, cujus ferax animus et mens fertilis, temporis sterilitatem quodam consiliorum et cordis ubere fecundavit . CAPUT XII.
Abbreviated transcription (Latin):
assistens dño discedendi habere facultatẽ non pot̾at nͥ uoluntatẽ
re feriatus erat. qͦ minꝰ de reb incertis ꝯsuleret᷑. cuiꝰ ꝯsiliũ egy¬
to uniu̾sȩ ꝓfuit. ut ñ sentiret septem annoꝵ sterilitatẽ aliosꝙ
ipłos miserȩ famis leuaret uidicio. Daniel excaptiuis regaliũ ꝯsul¬
torũ arbit̾ factus ꝯsiliis sius eñdauit p̾sentia: annuntiauit fu̾a
Ex his enĩ quȩ frequent̃ int̾pretabat᷑ ostenderat ueri se ẽẽ annus¬
tiũ. fidesq ei ĩ om̃ibꝰ defẽrebat᷑. S etiã tercius locus de his qͥ aminira
tione digni ȩstimarent᷑ ioseph. salomonis. & danielis exemplodecur¬
sus uidet.¶ Nã qͥd de moyse loqͣr cuiꝰ om̃is isrł cotidie. ꝯsilia p̃stolalit
ꝯmit tẽt ꝯsilio moysi. cui seniores si qua supͣ suũ intellectũ e uirui¬
tẽ ẽẽ arbit᷑rent᷑ duuidicanda seruabant. Qs danielis ꝯsiliũ refug
nes de eoꝵ mentib possunt. qͥbꝰ ds tantã ꝯ ferebat gr̃am : Aloysi ꝯsilb

Expanded text:
quia assistens Domino, discedendi habere facultatem non poterat, nisi voluntatem re feriatus erat, quo minus de rebus incertis consuleretur. Cujus consilium Aegypto universae profuit; ut non sentiret septem annorum sterilitatem, aliosque populos miserae famis levaret jejunio . 55. Daniel ex captivis, regalium consultorum arbiter factus, consiliis suis emendavit praesentia, annuntiavit futura. Ex his enim quae frequenter interpretatus ostenderat veri se esse annuntium, fides etione digni aestimarentur, Joseph, Salomonis et Danielis exemplo decursus videtur. Nam quid de Moyse loquar, cujus omnis Israel quotidie consilia praestolabatur,  se non committeret consilio Moysi, cui seniores, si qua supra suum intellectum et virtutem esse arbitrarentur, dijudicanda servabant? 57. Quis Danielis consilium refugdubitare mentibus possent, quibus Deus tantam conferebat gratiam? Moysi consilio
Abbreviated transcription (Latin):
rentibꝰ unde gͣuit̾ indignatus saul ꝑeut̾e ionathã filiũ suũ uoluit
hasta qi pluris ap̃ eũ ualere dd̾ amiciciã iudicabat quã uelpictatẽ uel

Expanded text:
arentibus. Unde graviter indignatus Saul, percutere Jonathan filium hasta voluit; arentibus. Unde graviter indignatus Saul, percutere Jonathan filium hasta voluit; quia pluris apud eum valere David amicitiam judicabat, quam vel
Abbreviated transcription (Latin):
monẽ referendũ putabat ñ respondebat. ꝯuitiis. cũ sibi derogaret᷑
sectator immaculatoꝵ. qͥ cinerẽ miscebat alim̃¬
tis sus cũ peccata ꝓpͥa deploraret. & potũ suũ tẽꝑabat fletibꝰ. Meri¬
to sic expetitus ẽ ab uniu̾so ppło. ut uenirent ad eũ om̃s tͥbꝰ urł
dicentes. ecce nos ossa tua & caro tua sumꝰ. heri& nudius tercius
cũ eẽt saul & regnaret suꝑ nos. tu eras qͥ ꝓducebas & inducebaᷤ
irł. & dix̃ tͥ dñs. tu pasces ppłm meũ. & qͥd plura de eo dicã de qͣ huꝰ¬
modi dĩ ꝓcessit sententia ut de eodiceret inueni dd̾ scđm cor meũ
Qs enĩ in scĩtate cordis & iusticia sic̃ iste ambulauit ut impleret
uoluntatemdĩ. propt̃ quẽ & delinquentibꝰ posteris eiꝰ uenia data
debat ita carũ amicis. ut qr ipse sincere a micos diligebat ȩque diligi se
i sius amicis arbitraret᷑. Peniꝙ parentes eũ filii suis filii p̃ferebant p¬

Expanded text:
monem referendum putabat: non respondebat conviciis: cum sibi derogaretur, monem referendum putabat: non respondebat conviciis: cum sibi derogaretur, perborum fugitans, sectator immaculatorum, qui cinerem miscebat alimentis suis, cum peccata propria deploraret, et potum suum temperabat fletibus . Merito sic expetitus est ab universo populo, ut venirent ad eum omnes tribus Israel dicentes: Ecce nos ossa tua et caro tua sumus: heri et nudiustertius cum esset Saul, et regnaret super nos; tu eras qui producebas et inducebas Israel. Et dixit tibi Dominus: Tu pasces populum meum . Et quid plura de eo dicam, de quo hujusmodi Dei processit sententia, ut de eo diceret: inveni David secundum cor meum ? Quis enim in sanctitate cordis et justitia sicut iste ambulavit, ut impleret volundebat ita charum amicis; ut quia ipse sincere amicos diligebat, aeque diligi se a suis amicis arbitraretur? Denique parentes eum filiis suis, filii praeferebant p
Abbreviated transcription (Latin):
etiã his qͥ arma ꝯtra se tulerant ȩque ac sius p̾standam putaret.
Deniq fortissimũ aduersȩ partis ꝓpugnatorẽ abner ducẽ & inferen¬
tẽ p̃lia miratus ẽ & orante pacis gr̃am ñ asꝑnatus. honorauit ꝯuiuio
int̾emptũ insidiis doluit & fleuit ꝓsecutus exequias honestauit
lio transscribit magis sollicitus ne in nocentis mortẽ inultã relin¬
queret cũ qͦ suã mortẽ doleret Non mediocre istud p̃sertĩ in rege
sicobire humilitatis munia. ut cõmunẽ se exiberet etiã infirmis.
calieno ꝑiculo cibũ ñ quęrere potũ recusare peccatũ fateri. se ꝙ ipsu
ꝓppło offerre morti ut in se diuina indignatio ꝯuerteret᷑. cũ feri¬
enti angło offerens se diceret. ecce ego sũ qui peccaui. & ego pastor ma¬
lũ feci. & iste grex qͥd fecit : Fiat manꝰ tua in me. Nã qͥd alia dicã qͦs

Expanded text:
etiam his qui arma contra se tulerant aeque ac suis praestandam putaret: etiam his qui arma contra se tulerant aeque ac suis praestandam putaret: denique fortissimum adversae partis propugnatorem Abner ducem et inferentem praelia miratus est, et orantem pacis gratiam non aspernatus, honoravit convivio: interemptum insidiis doluit et flevit, prosecutus exsequias honestavit;taria jura transcripsit, magis sollicitus, ne innocentis mortem inultam relinqueret, quam quo suam mortem doleret. 34. Non mediocre istud, praesertim in rege, sic obire humilitatis munia, ut communem se exhiberet etiam infimis, alieno periculo cibum non quaerere, potum recusare , peccatum fateri, seque ipsum pro populo offerre morti, ut in se divina indignatio converteretur, cum ferienti angelo offerens se diceret: Ecce sum, ego peccavi, 79 et ego pastor malum feci, et iste grex quid fecit? Fiat manus tua in me. 35. Nam quid alia dicam, quod
Abbreviated transcription (Latin):
mili & grata appellatione affari solebat. Merito estimatus est
supͣ homines. ut & uultũ ñ possent intendere. & sepulturã eiꝰ
ñ cõꝑtam crederent. qr sic sibi totiꝰ plebis mentes deuinxerat.
quã mitis & blandus humilis spũ sedulus corde facilis affectu
ante regnũ se ꝓ om̃ibꝰ offerebat rex cũ om̃ibꝰ ȩquabat suã militã.
Oꝑcipiebat laborẽ pedes inp̃lio. mansuetus in imꝓperio. patiens in
ꝯuitio ferre magis ꝓmptus quã referre iniurias: Ideo tam caru
erat om̃ibꝰ ut uiuenis ad regnũ etiã inuitus peteret. resistens
cogeret᷑ senex ne p̾lio int̾ eẽt a sius rogaret᷑ qͦđ mallens om̃s ꝓipso
ꝑiclitari quã illũ ꝓ om̃ibꝰ. ita sibi gratis officiis plebẽ obligauerat
pͥmũ ut indiscordiis ppłi exulare in hebron mallet quã regnare
in hierłm. deinde ut etiã inhoste positã uirtutẽ diligeret iusticiã

Expanded text:
mili et grata appellatione affari solebat! Merito aestimatus est mili et grata appellatione affari solebat! Merito aestimatus est supra homines, ut et vultum ejus non possent intendere , et sepulturam ejus non repertam crederent ; quia sic sibi totius plebis mentes devinxerat, quam mitis et blandus, humilis spiritu, sedulus corde, facilis affectu! Ante regnum se pro omnibus offerebat: rex cum omnibus aequabat suam militiam, et partiebatur laborem: fortis in praelio, mansuetus in imperio, patiens in convicio, ferre magis promptus quam referre injurias. Ideo tam charus erat omnibus, ut juvenis ad regnum etiam invitus peteretur, resistens cogeretur, senex ne praelio interesset a suis rogaretur; quod mallent omnes pro ipso periclitari, quam illum pro omnibus. 33. Ita sibi gratis officiis plebem obligaverat , primum, ut in discordiis populi exsulare in Hebron mallet, quam in Hierusalem regnare: deinde, ut etiam in hoste positam virtutem diligeret: justitiam
Abbreviated transcription (Latin):
gra incredibile qͣntũ ꝓcedit ad cumulũ dilectionis. Legimꝰ enĩ
ñ solũ impͥuatis s etiã in ipsis regibꝰ qͣntũ facilitas blande affabi¬
litatis ꝓfecerit aut suꝑbia uerbor.ꝙ obfuerit tumor. ut reg¬
na ipsã labefactaret & potestatẽ solueret lam siqͥs ꝯsilio usu mi¬
nisterio. officiis. popularẽ comp̃hendat gr̃am aut siqͥs piculũ
suũ ꝓuniuersa plebe offerat ñ ẽ dubiũ qͣs tantũ caritatis ã ple¬
be in eũ refundat᷑ ut ppłus salutẽ eiꝰ & gr̃am sibi p̾ferat Qntas
moyses a ppło illatas ab sorbebat in uirias. & cũ dñs in insolen¬
tes uindicare uellet se tam̃ ꝓppłõ offerebat frequent᷑ ut in¬
dignationi diuinȩ plebẽ subduceret. quã miti ser mone post
iniurias appellabat ppłm ꝯsolabat᷑ in laboribꝰ deliniebat ora¬
culis. fouebat oꝑibꝰ. & cũ dõ ꝯstant̃ loqueret᷑ homines tam̃ hu¬

Expanded text:
gratia, incredibile quantum procedit ad cumulum dilectionis. 78. 30. Legimus enim gratia, incredibile quantum procedit ad cumulum dilectionis. 78. 30. Legimus enim non solum in privatis; sed etiam in ipsis regibus, quantum facilitas blandae affabilitatis profecerit, aut superbia verborumque obfuerit tumor; ut regna ipsa labefactaret, et potestatem solveret. Jam si quis consilio, usu, ministerio, officiis popularem comprehendat gratiam: aut si quis periculum suum pro universa plebe offerat; non est dubium quod tantum charitatis a plebe in eum refundatur, ut populus salutem ejus et gratiam sibi praeferat. 31. Quantas Moyses a populo illatas absorbebat contumelias : et cum Dominus in insolentes vindicare vellet; se tamen pro populo offerebat frequenter, ut indignationi divinae plebem subduceret! Quam miti sermone post injurias appellabat populum, consolabatur in laboribus, delinibat oraculis, fovebat operibus: et cum Deo constanter loqueretur ; homines tamen hu