comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et filiꝰ et sp̃s sanctꝰ. non tres dii. sed
unꝰ deꝰ. tres in uocabło ꝑsone. unũ ĩ
dĩtate sb̃e. Sed dicet mͥ he̾ticꝰ.
Ergo siunũ sunt. õs st̃ incarnati.
Non. S ad solũ xp̃m ꝑtinet caro.
piẽtia. Et licet unũ sintaĩa sola
suscipit uita. Eatõ sala suscipit
sapĩam. Sic pater et filiꝰ et sp̃s sc̃s̃. licz
unum sint. et unus deus sit. ad so
et splendor uno radio sunt. S calor
exsiccat. splendor illumĩat. aliico sus¬
cipit calor. aliud ealor splentor. Et
licet calor et splendor abĩuicẽ neq̃¬
aut seꝑari. suscipit splendor illuĩa¬
tõem non feruorem. suscipit calor
feruorem nõ illũatione. Aliud sił¬
abĩuicẽ nõ seꝑantur. Sic et filius
suscipit carne. et non deẜuit pr̃ez
nec se diuisit apr̃e. Suscepit ĩqm̃
filius carnẽ ĩ ꝓprietate. Sed tñ pat̾
lii ꝓprietas. Non tũ ab eo prĩs et
sp̃s scĩ recessit alũ dĩuitas. Cũ ergo
state non susceptõe. Adhuc cithara

Expanded text:
t Spiritus sanctus. Non tres dii, sed unus Deus. Tres in vocabulo, sed unus in Deitate substantiae. Sed dicet mihi haereticus: Ergo si unum sunt, omnes sunt incarnati. Non, sed ad solum Christum pertinet caro. nima; et cum unum sint, anima sola suscepit vitam, ratio sola suscepit sapientiam. Sic Pater et Filius, licet unum sint, et unus Deus sit, tamen et splendor in uno radio sunt, sed cexsiccat, splendor illuminat; aliud suscipit calor, aliud splendor. Et licet calor et splendor ab invicem non queant separari, suscipit splendor illuminationem, non fervorem; suscipit calor fervorem, non illuminationem. Aliud simab invicem non separantur. Sic et Filius suscepit carnem; et non deseruit Patrem, nec se divisit a Patre. Suscepit, inquam, Filius carnem in plii proprietas, non tamen ab eo Patris et Spiritus sancti recessit aliquando divinitas. Cum ergo ed majestate, non susceptione.
Abbreviated transcription (Latin):
stimarẽt posse neĩem cõse qͥ. nisi
demoĩb suplicent. ꝙ hii sp̃s ĩ tali¬
b multu ualent. Constãtinũ ĩꝑ¬
atorem non supplicantẽ demoĩb.
s ip̃m ueꝵ deum colente tantis
terrenis impleuit munerib qñ¬
ta optare millꝰ aud̾et. Cui etia
condere ciuitate romano ĩꝑio so¬
tiã uelut ip̃iꝰ rome filiam sine ali
diu ĩꝑaut uni usum orbẽ toanuz
iiꝰ angustꝰ tenuit. et defercoit in
administnͣdis et gendis belł. uicto¬
riosissimꝰ fuit. In tyrãnis oppͥmen
reliquit. S rursus ne imꝑator qͥsꝙͣ
stantini meretꝰ᷑. cũ pp̃ uitam eterna
quisq debeat ẽẽ xp̃ianus. Ionianũ
multo citius qmͣ iulianũ abstulit.
gr̃anũ ferro tyrannico ꝑmifit int̾i¬
mi.¬

Expanded text:
e neminem consequi, nisi daemonibus supplicet, quod hi spiritus in talibus multum ualerent, Constantinum imperatorem non supplicantem daemonibus, sed ipsum uerum Deum colentem tantis terrenis inpleuit muneribus, quanta optare nullus auderet; cui etiam condere ciuitatem Romano imperio sociam, uelut ipsius Romae -fiimperauit, uniuersum orbem Romanum unus Augustus tenuit et defendit; in administrandis et gerendis bellis uictoriosissimus fuit, in tyrannis obprimenreliquit. Sed rursus ne imperator quisstantini mereretur, cum propter uitam aeternam quisque debeat esse Christianus: Iouianum multo citius quam Iulianum abstulit; Gratianum ferro tyrannico permisit interimi
Abbreviated transcription (Latin):
salute nr̃a misisti in mũdum ĩ uni¬
tate sp̃s scĩ trinũ In ꝑsonis unum
In ẽẽntia deum scm̃ solum exͣ quẽ
non ẽ deus. cunc hẽbimꝰ quod que¬
rimꝰ uitã eternam. głiam sẽpit̾ua.
quã p̾ꝑasti diligẽtib te. quã abscon

Expanded text:
salute nostra misisti in mundum, in unitate Spiritus sancti trinum in personis, et unum in essentia, Deum sanctum solum, extra quem non est Deus; tunc habebimus quod quaerimus, vitam aeternam, gloriam sempiternam, quam
Abbreviated transcription (Latin):
utoramꝰ. cunc satiabit᷑ ĩ bonis de¬
sid̾uim nr̃m. qr nichil erit extiꝰ
sũmũ eris p̾miũ bt̃oꝵ. et dnad¬
ma decoris ip̃oꝵ. et leticia sẽpites¬
na suꝑ capita eoꝵ pacificãs eo
intꝰ et extra in pace tua que exb¬
ꝑat om̃e sensũ ubi uitebimus
amabiniꝰ. et laudabimꝰ. Dite¬
fous uite. et inluĩe tuo uidebim¬
lumẽ. Quale aũt lum̃. lumen
ĩmensum. lumen incorporeũ.In¬
cõp̾hensibile in deficiens ĩ extĩgui¬
bile. in accessibile. lum̃ increatu
lumen ĩclitum qd̾ illumiuat ce¬
cules angeloꝵ. quod letificat in¬
uentute scõꝵ quod ẽ luminum

Expanded text:
tunc satiabitur in bonis desiderium nostrum, quia nihil erit exterius um, eris praemium beatorum, et diadema decoris eorum, et laetitia sempiterna super capita eorum, pacificans eos intus et extra in pace tua quae exsuperat omnem sensum . Ibi videbimus, amabimus et laudabimus. Videfons vitae, et in lumine tuo videbimlumen . Quale autem lumen? Lumen immensum, lumen incorporeum, incomprehensibile, lumen indeficiens, inexstinguibile et inaccessibile, lumen increatum, lumen veridicum, quod illuminat oculos Angelorum, quod laetificat juventutem sanctorum, quod e
Abbreviated transcription (Latin):
¶¶ Donaista qͥs distribuat ꝓp̾a
nncuq sicut uult. nẽppe deus est.
apud quẽ nõ ẽ iniqͥtas. ac ꝑ hoc. qͣ
eqͥtate ille faciat alies sic. alios ãt
sic hoĩnũ nosse. aut ĩpossibile. aut
oĩo difficile est. Qm̃ tñ equitate
faciat dubitare fas nõ ẽ. N¬

Expanded text:
 donat ista? quis distribuit propria unicuique sicut uult? nempe deus, apud quem non est iniquitas. ac per hoc qua aequitate ille faciat alios sic, alios autem sic, homini nosse aut inpossibile aut omnino difficile est; quin tamen aequitate faciat, dubitare fas non est.
Abbreviated transcription (Latin):
nor scłi hiꝰ transit ãbitio in futuro
x iudicio. nec absides gradate. nec
cathedre uelate. nec scĩmõi aliu cc¬
cursantiũ atq canthantiũ greges
adhibebuntꝰ ad defensionem ũ ceꝑ¬

Expanded text:
 saeculi, transit ambitio. In futuro Christi judicio, nec absidae gradatae, nec cathedrae velatae, nec sanctimonialium occursantium atque cantantium greges adhibebuntur ad defensionem, ub
Abbreviated transcription (Latin):
potius addidit. Alioqͥn m̾cedem
non hẽbitis apud pr̃em ur̃m qͥ in
celis est. Hinc etiam ostendit eo
qui tales quales fideles suos ẽẽ
non uult. in eo ip̃o mercedem q̃
re bonum suũ. ibi oblectari ua¬
nitate cordĩs sui. ibi exin am̃ri
et inflari. Ibi tumesce̾. et cõta¬
besc̾e. Cur enim non sufficit. in
ut uideanũ ab eis n qr sunt qͥdã
qui sic facuint maliciani suã corã
ip̃ib. non ut ucceat᷑ ab eis. sed
ut ip̃a opera uideant᷑. et gu̾ficet
tis impiis donare dignatꝰ ẽ. qui
Quisquis ergo itanuit udere
ab hõib opera sua. ut ille gnͥficeł
a quo ea que in illo uitetur acces
pietate fidei ꝓuocentur u̾e lumen
eius lucet coram hoĩb . qr lux d̾
illo caritatis radiat᷑ non suꝑbie
fumus euomut. Et in eo ip̃o cauet.
ne insticiam suam faciat corã hoĩ¬
b ne uideat᷑ ab ip̃is. qr nec suam
deputat illam iusticiam. nec ideo
facit ut ip̃e uideatur. Sed ut ille in¬

Expanded text:
potius addidit, Alioquin mercedem potius addidit, Alioquin mercedem non habebitis apud Patrem vestrum qui in coelis est. Hinc enim ostendit eos qui tales sunt, quales fideles suos esse non vult, in eo ipso mercedem quare bonum suum; ibi oblectare vanitatem cordis sui, ibi exinaniri et inflari, ibi tumescere et contabescere. Cur enim non sufficit, ut ut videamini ab eis: nisi quia sunt quidam, qui sic faciunt justitiam suam coram hominibus, non ut videantur ab eis, sed ut ipsa opera videantur, et glorificetur tis impiis donare dignatus Quisquis ergo ita vult videri hominibus opera sua, ut ille glorificetur, a quo ea quae in illo videntur accepit, pietate fidei provocentur, vere lumen ejus lucet coram hominibus: quia lux de illo charitatis radiatur, non superbiae fumus evomitur: et in eo ipso cavet, ne justitiam suam faciat coram hominibus, ut videatur ab eis; quia nec suam deputat illam justitiam, nec ideo facit ut ipse videatur; sed ut ille in
Abbreviated transcription (Latin):
ẜmone. 2ͦ. Intentio quippe cordis hu¬
mani qͦ dirigatur. et quid expectet
intuendũ ẽ. i enim quinult in¬
deri ab hominib. bona oꝑa sua. głiã
et utilitate suam ponit añ hom̃es¬
Et hanc in cõspectu hoĩnum q̃rit
Se qͥppe uouit glorifican non deũ.
et suam quesiuit utilitatem. non
ceat lux ur̃a corã hoĩb ut uideãt bo¬
na opera ur̃a. S contino subiũ¬
xit. cur faciendum sit. ut gli̾ficent
ĩquit patrem ur̃m qͥ in ceł est sut hõ
cum bñfaciens uidetur ab homĩb.
ĩtentionem boĩ fc̃i hẽat in cõscĩa
sua. Intẽtionem u̾o m̃otescendi ñ
heat nͥ inlaudib dei. pp̃ eoꝵ quib
ĩnotescit utilitatem quibꝰ ħ ꝓdest
ut deo placeat qui hoc p̾stitit hom̃i
atq ita non despent etiã sibi si uo¬
luerint ħ posse p̾stari. Itaq aliam
sm̃am ubi ait. Attendite ne insti¬
ciã ur̃am faciatis cora hoĩb nõ
alibi t̾minauit. ꝙͣ ubi dicit. ut
uideanũ ab eis. nec addidit. et głi¬

Expanded text:
m. Intentio quippe cordis humani quo dirigatur, et quo spectet, intuendum est. Si enim qui vult videri ab hominibus bona opera sua, gloriam et utilitatem suam ponit ante homineset hanc in conspectu hominum quaeriSe quippe voluit glorificari, non Deum; et suam quaesivit utilitatem, non ceat lumen vestrum coram hominibus, ut videant bona opera vestra: sed continuo subjunxit cur faciendum sit, ut glorificent, inquit, Patrem vestrum, qui in coelis est: ut homo cum bene faciens videtur ab hominibus, intentionem boni facti habeat in conscientia sua, intentionem vero innotescendi non habeat nisi in laudibus Dei, propter eorum quibus innotescit utilitatem; quibus hoc prodest, ut Deus placeat, qui hoc praestitit homini; atque ita non desperent, etiam sibi si voluerint hoc posse praestari. Itaque aliam sententiam, ubi ait, Attendite ne justitiam vestram faciatis coram hominibus, non alibi terminavit, quam ubi dixit, ut videamini ab eis: nec addidit, Et glori
Abbreviated transcription (Latin):
Ido sb̾ũxit. Exulcabt ossa hũiliata.
qr frangunt᷑ elata. Nullus ergo sͥ.
ẜuus põtate dñi assumat. gaudeat
de ip̃o illi uiuant. Nlam qͥd ẽ ꝓferre
in tẽpore cibaria. nisi ꝓferre xp̃m. p̾di

Expanded text:
it eum. Exsultabunt ossa humiliata, quia franguntur elata. Nullus ergo sibi servus potestatem Domini assumat. Gaudeat de ipso illi vivant. Nam quid est proferre in tempore cibaria, nisi proferre Chri
Abbreviated transcription (Latin):
to certiore qnͣto hũiliore. tanto hũili
et cͣ. Iam dixit. Nonsũ dignꝰ corrigi¬
am calciamenti solu̾e. S in hoc se dis¬
cipłm d̾mõstrauit. Qui de celo ĩqͥt
uenit suꝑ om̃es ẽ. Nes aũt ões de
plenitudine eius accipimꝰ. Ergo et¬

Expanded text:
es, tanto humilia am . Jam dixit, Non sum dignus corrigiam calceamenti solvere: sed non in hoc se discipulum demonstravit. Qui de coelo, inquit, venit, super omnes est : nos autem omnes de plenitudine ejus accepim
Abbreviated transcription (Latin):
Ymo iam ab eis qui eius magͥtudĩs
gr̃a fallebant᷑. credebat᷑ xp̃s. et ĩillo
errore morerẽt᷑. nisi ab illo ꝯfitente
corrigetur. Respondet gͦ ita putantibꝰ
sed ego debeo me agnosce̾. ut uob̾ errã¬
tib ille possit ignoscẽ. Sieniz qui nõ
erat fallaciter putaret᷑ ab illo qͥ erat
u̾aciter ãputaretur . Ibidem infra.

Expanded text:
imo jam ab eis qui ejus magnitudinis gratia fallebantur, credebatur Christus: et in illo errore morerentur, nisi ab illo confitente corrigerentur. Respondit ergo ita putantibus, sed ego me debeo agnoscere, ut vobis errantibus ille possit ignoscere. Si enim quod non erat fallaciter putaretur, ab illo qui erat veraciter amputaretur. CAPUT III.
Abbreviated transcription (Latin):
finez facienduz putau̾is Ioez eẽ non
dico uno adito angeri. S quãl sit
magnꝰ. et ꝙͣlib ingentem multitu¬
multiplicari põt. Ita uo suis quisq
dispares int̾ se atq diuersi st̃. et sin¬
guli quiq finiti sunt. et om̃s ĩfiniti

Expanded text:
finem faciendum putaueris, idem ipse, non dico uno addito augeri, sed quamlibet sit magnus et quamlibet ingentem multituetiam multiplicari potest. Ita uero suis quisquedispares inter se adque diuersi sunt, et singuli quique finiti sunt, et omnes infiniti
Abbreviated transcription (Latin):
Qua pp̃ si quidꝙͣ scĩa cõp̾henditur.
scientis cõp̾hensione finit᷑. Profto
et oĩs infinitas quodam ĩ effabili mͦ
deo finita ẽ. quia scĩe ip̃iꝰ incõp̾hen¬
sibłis nõ ẽ. Quare si infinitas nũoꝵ
scĩe dei qua cõp̾hendit᷑ ẽẽ nõ põt ĩ
cfinita. Quio tandẽ sumꝰ nos homũ¬
cłi qui eiꝰ scĩe limitẽ fige̾ p̾sumamꝰ.

Expanded text:
quidquid scientia conprehenditur, scientis conprehensione finitur: profecto et omnis infinitas quodam ineffabili modo Deo finita est, quia scientiae ipsius inconprehensibilis non est. Quare si infinitas numerorum scientiae Dei, qua conprehenditur, esse non potest infinita: qui tandem nos sumus homunculi, qui eius sci
Abbreviated transcription (Latin):
de in hoĩes in hoc scło felicitate falsa
atq uentosa. et prorsꝰ seductoria.
deum. et fit duꝵ adu̾sus ymbre
grẽ ip̃iꝰ. ne fructum ferat p̾sim̃te
enim oĩa sibi habundare q̃ uicẽt᷑
huic uite nccia. et ultra ꝙͣ nccͣia ex¬
tollunt᷑. Et cũ sint homines ꝑ ĩiq̃¬

Expanded text:
erantur in hoc saeculo felicitate falsa atque ventosa et prorsus seductoria; Deum, et fit durum adversus imbrem gratiae ipsius, ne fructum ferat. Praesumentes enim omnia sibi abundare, quae videntur huic vitae necessaria, et ultra quam necessaria, extolluntur; et
Abbreviated transcription (Latin):
siue mentiatur. ut cũ falli qmͣ mẽ¬
tiri minꝰ sit malum qnͣtũ ꝑtinet
ad hoi uoluntatẽ. tñ longe tollera¬
bilius in hiis q̃ a religione sunt se¬
iũcta mẽtiri ꝙͣ in husͦ sine quoru
fide uł noticia deꝰ celi nõ põt. falli.

Expanded text:
entiatur, ut cum falli, quam mentiri minus sit malum, quantum pertinet ad hominis voluntatem, tamen longe sit tolerabilius in his, quae a religione sunt sejuncta, mentiri, quam in his, sine quorum fide, vel notitia Deus coli non potest, falli.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩuestigabit᷑ Qd̾ si illustret᷑ exẽplis
intueam᷑ q̃le sit. Si qͥspiã dũ mẽtit᷑
Młtoq minoris mali est ĩ illũ erro¬
rẽ aliquẽ induce̾. ꝙͣ in istũ ab aliqͦ
ĩduci.¬

Expanded text:
est, falli. Quod ut illustretur exemplis, intueamur quale sit, si quispiam dum mentitur, multoque minoris mali est in illum errorem aliquem inducere, quam in istum ab aliquo induci
Abbreviated transcription (Latin):
de deo credit. uł de anquã ꝑte doctri¬
ne que ad fidei ꝑtinet edificatõem¬
ptinet. Ita non querentis eñ rõne
tẽpatꝰ sit. S in cõcusse credentis ⁊i ͤ
om̃ino scientis oppinione uł errore
discordans hereticus ẽ. et foris ec¬

Expanded text:
de Deo credit vel de aliqua parte doctrinae quae ad fidei pertinet edificationem, ita ut non querentis cunctatione temperatus sit, sed inconcusse credentis nec omnino scientis opinione atque errore discordans, hereticus est, et foris
Abbreviated transcription (Latin):
rogamꝰ utrumi hoc face̾ ualeamus
nullũ maledic̃ exꝑiam᷑. Uidetis gͦ
qr et mali ncc̃arii sunt bonis. In for¬
nace quodãmõ aurificis sumꝰ. Hoc ẽ
in hoc mũdo. Si auꝵr es nõ simł ardes.
Si auꝵ es. palea tua. ẽ malus. si tu¬

Expanded text:
errogamus, utrum hoc facere valeamus,nullum maledicum experiamur? Videtis ergo quia et mali necessarii sunt bonis. In fornace quodam modo aurificis sumus, hoc est, in hoc mundo. Si aurum non es, simul ardes. Si aurum es, palea tua est malus. Si
Abbreviated transcription (Latin):
Nisi manducau̾itis ĩquit carne
non hẽbitis uitam in uob̾. Facinus
cõĩcandum. et suauit̾ ac utiliter
recondendũ ĩ meõria. ꝙ pro nobis
caro eiꝰ crucifixa et nulnerata sit.

Expanded text:
nem non habebitis uitam in uobis, facinus uel esse communicandum et suauiter atque utiliter recondendum in memoria, quod pro nobis caro eius crucifixa et uulnerata sit.
Abbreviated transcription (Latin):
facit tũ ille quod bonũ est. Non
stum ẽ. Et utiq sicut ĩiustum ẽ
pccm̃ Ita iustum est pcc̃i supplici¬
um. Non aũt potestas dõ defuit
talem face̾ hoĩem qͥ peceare non
poss. Sed̾maluit eum tale fac̾e̾
cui adiacẽt p̾care siuellet. non pec¬
care sinosiet. Hoc ꝓhibens illd̃ pci¬
piens. ut pͥus eẽt illi bonũ m̾itu
non peccare/postea iustum p̾miũ¬
nõ posse peccare. Nam etiam tales
scõs sues infine facturꝰ est. qui oĩo
peccare non possint Itales ht̃ qͥppe
etiam nũc angeles sues ques in
illo sic amartiꝰ/ ut de nullo eor
ne peccando fiat dyabolus formi¬
damus. ꝙ de neĩe hoĩe iusto ĩ hiꝰ
enĩ deꝰ qui oꝑatur bona. etiam de
nr̃is malis qualia dabit bona /cũ
liberau̾it ab om̃ib malis.¬

Expanded text:
facit tamen ille quod bonum est. non facit tamen ille quod bonum est. non stum est; et utique sicuti iniustum est peccatum, ita iustum est peccati supplicium. Non autem potestas deo defuit talem facere hominem, qui peccare non posset; sed maluit eum talem facere, cui adiaceret peccare, si uellet, non peccare, si nollet, hoc prohibens, illud praecipiens: ut prius illi esset bonum meritum non peccarenon posse peccare. nam etiam tales sanctos suos in fine facturus est, qui omnino peccare non possint. tales habet etiam nunc quippe angelos suos, quos in illo sic amamus, ut de nullo eorum ne peccando fiat diabolus formidamus; quod de nemine homine iusto in huius enim Deus, qui operatur bona, etiam de nostris malis, qualia dabit bona, cum liberaverit ab omnibus malis
Abbreviated transcription (Latin):
ctoꝵ est enim solidꝰ cib sicut scri¬
ptum ẽ. in quo hii qui bñ ꝓfecer̃t
iam intelligiut ad oĩpotentiã dĩ
potiꝰ io ꝑtimusse ut ex libõ arbitrio
uolũtatis uenientia mala ẽẽ ꝑmit¬
teret. Nam quippe est oĩpotens
bonitas enis. ut etiam de mał fa¬
cere posfit bona. siue iguoscendo
siue sanando siue adutilitates pi¬
oꝵ coaptando acq u̾tendo. siue etiã
iustissime iudicando omĩa. Namq
ista bona sunt ex dõ bono atq oĩ¬
potente dignissima. Nec fiunt nͥ
de malis. Quid gͥ meliꝰ. Quid oĩ¬
potentius dõ qui cũ maͥ nichil fa¬
ciat. bonũ etiam de malis facit.
Clamant ad eum qui male fece¬
runt. Dimitte nob̾ debita nr̃a.
Exaudit. ignoscit. Nocuerũt sua
mala peccantib sb̃uenit. eoꝵ q me¬
det᷑ langorib. Seuiũt suoꝵ ho¬
stes. De illoꝵ seuicia fecit marti¬
res. Postremo etiam cũ dãpnat
eos quos dãpnatione iudicat dig¬
nos. sua licet illi mala patianturͤ

Expanded text:
ctorum est enim, sicut scrictorum est enim, sicut scribus, in quo hi, qui bene profecerunt, iam intellegunt ad omnipotentiam dei potius id pertinuisse, ut ex libero arbitrio uoluntatis uenientia mala esse permitteret. tam quippe est omnipotens bonitas eius, ut etiam de malis possit facere bona, siue ignoscendo siue sanando siue ad utilitates piorum coaptando atque uertendo siue etiam iustissime uindicando. omnia namque ista bona sunt et deo bono atque omnipotente dignissima nec tamen fiunt nisi de malis. quid igitur melius, quid omnipotentius eo, qui cum mali nihil faciat, bene etiam de malis facit? clamant ad eum qui male fecerunt: dimitte nobis debita nostra: exaudit, ignoscit. nocuerunt sua mala peccantibus: subuenit eorum medeturque languoribus. saeuiunt suorum hostes: de illorum saeuitia facit martyres. postremo etiam condemnat eos, quos damnatione iudicat dignos: sua licet illi mala patiantur,
Abbreviated transcription (Latin):
sũme atq incõꝑabiliter bonꝰ est.
contaminabił. et corruptibił credi¬
tur: Sunt et alii qui eo modo ĩ excu¬
satõe pcc̃oꝵ suoꝵ accusant deum.
ut dicant ei placere pcc̃a. Namsi
displicerent inquiunt. millo mͦ
fieri oĩpotẽtissima pot̾ate ꝑmitce̾t
ẜit. eciam in eis quos asupplicio sẽ¬
piterno remissione liberat pcc̃oꝵ.
Nullus quippe debite granioris pe¬
ne accipit ueniam. nͥ qualẽcunq
et si longe minorem quani debebat
iusticia discipline. Nam et pccm̃
qd̾ ĩultum udetur ht̃ pediscecam
penam suam. ut nemo de cõmisso¬
doleat. aut cecitate non doleat. siẽ
sꝰ tudicis. Cur ꝑmittit ista si dis¬
plicẽt. Ita ego dico cur ꝑunit ista
Si placent. Ac ꝑ hoc sicut ego cõfite¬
or. ꝙ om̃ino ĩsta non fierent. nisi
ab om̃ipotente ꝑmitt̾entur. Ita
tu confitere facienda non eẽ que
aiusto puniuntur. ut non faciẽdo
q̃ punit. mereamur ab eo discere
itur ꝑmittit eẽ que punat. Pfe¬

Expanded text:
summe atque incomparabiliter bonus est, summe atque incomparabiliter bonus est, contaminabilis et corruptibilis creditur? Sunt et hi, qui eo modo in excusatione peccatorum suorum accusant deum, ut dicant ei placere peccata. nam si displicerent, inquiunt, nullo modo ea fieri omnipotentissima utique potestserit etiam in eis quos a supplicio sempiterno remissione liberat peccatorum. nullus quippe debitae grauioris poenae accipit ueniam, nisi qualemcumque, etsi longe minorem quam debebat siustitia disciplinae. nam et peccatum, quod multum uidetur, habet pedisequam poenam suam, ut nemo de admissdoleat aut caecitate non doleat. sicut ergo tu dicis: "cur permittit ista,. si displicent" ? ita ego dico: "cur punit ista, si placent"? ac per hoc, sicut ego confiteor quod omnino ista non fierent, nisi ab omnipotente permitterentur, ita tu confitere facienda non esse quae a iusto puniuntur, ut non faciendo quae punit mereamur ab eo discere, cur permittit esse quae puniat. perfe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑe atq asseu̾are contẽpnũt. Qua¬
lis gͦ dementia ẽ disputatões suas
rõi tribũe. et actões suas casib
sb̾ingare. alii totũ qd̾ male facũs
ĩ dyabolum referunt. nec uolũt cũ
itlo hr̃e uł ꝑtẽ cũ illum sͥ occłtis su¬
gestiomb suasisse suspicari possũt
Se aũt itr sugestionib uñcunq fu¬
erit consensisse dubitare nõ post
sunt etiã qͥ excusatõe suã extendũt
in accusationẽ dei dĩno iudicio mi¬
enĩ adu̾sꝰ deũ excõtrario pͥncipio in
nandã corrũpendamq miscuiss.
et tũc se peccare dñt. qũ nat᷑a mali
p̾nalet. nature dĩ. Hec maĩcheoꝵ
est ĩmũdissima ĩsama quoꝵ ma¬
chinam̃ta dỹabolica st̃. facilime u̾i¬
tas indubitatasb̾u̾cit que dñi naturã
incõcaminabilem atq ĩcorruptibłe
conficetur. Quid aũt flagicõse con¬
taminatõis et corruptionis. d̾istiꝰ
merito non creditur. a quibo deꝰ qui

Expanded text:
pere atque asseuerare contendunt. quapere atque asseuerare contendunt. qualis ergo dementia est disputationes suas rationi tribuere et actiones suas casibus subiugare? alii totum, quod male faciunt, in diabolum referunt nec uolunt cum illo habere uel partem, cum illum sibi occultis suggestionibus mala suasisse suspicari possint, se autem illis suggestionibus, undecumque fuerint, consensisse dubitare non possint. sunt etiam, qui excusationem suam extendunt in accusationem dei, diuino iudicio mienim adversus eum ex contrario principio indnandam corrumpendamque miscuisset, et tunc se peccare dicunt, quando natura mali praevalet naturae Dei. Haec Manichaeorum est inmundissima insania, quorum machinamenta diabolica facillime ueritas indubitata subuertit, quae dei naturam incontaminabilem atque incorruptibilem con- fitetur. quid autem flagitiosae contaminationis et corruptionis de istis merito non creditur, a quibus deus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
gniꝰ hiis u̾bis quib malꝰ malũ
negat. Et iam de oꝑe malo cõme¬
tus qd negare non ualeat. et
tere..Querit in alies referre
qd̃ fecit tanꝙͣ ince possit auffer¬
re qd̃ meruit. nolens ẽẽ se reũ.
addit potiꝰ ad reatum. et sua ex¬
cusando nõ accusando poc̃a. igno¬
rat non se penam temou̾e. Sed
ueniam. Apio hoĩes em̃ iudices
qm̃ falli possunt q̃ͣcũq ualet pur¬
gare fallatia qd̃ ꝓperam fcm̃ est.
ꝓdeẽ aliquid uitetur ad tẽpus.
apd̾ dm̃ at̃ qͥ falli nõ põt . nõ ẽ adhi¬
benda fallax defensio sed u̾ax cõ¬
fessio pcc̃oꝵ. Et alii quide qͥ suacõ¬
sueu̾unt excusare pcc̃a. fato se ad
peccand̾ querũt᷑ impelli. tanꝙ̃
ħ decreu̾int sydera et celũ p̾us
talia decernendo peccau̾it. ut hõ
postea talia cõmittendo peccaret.
alii fortune malunt ĩputare qd
peccant. qui omia fortuitis caĩb
agitari putant. Nec tũ hic se for¬
cuita cem̾itate. S ꝑfecta rõne sa¬

Expanded text:
gnius his? uerbis, quibus malus malum se negat etiam de opere malo conuictus, quod negare non ualeat? et tere, quaerit in aliud referre quod fecit, tamquam inde possit auferre quod meruit; nolens esse se reum addit potius ad reatum et sua excusando, non accusando peccata ignorat non se poenam remouere, sed ueniam. aput homines enim iudices. quoniam falli possunt, quacumque uelut purgare fallacia quod perperam factum est prodesse aliquid uidetur ad tempus; apud deum autem, qui falli non potest, non est adhibenda fallax defensio, sed uerax confessio peccatorum. Et alii quidem, qui sua consueuerunt excusare peccata, fato se ad peccandum queruntur inpelli, tamquam hoc decreuerint sidera et caelum prius talia decernendo peccauerit, ut homo postea talia committendo peccaret; alii fortunae malunt inputare, quod peccant: qui omnia fortuitis casibus agitari putant nec tamen hoc se fortuita temeritate, sed perspecta ratione sa
Abbreviated transcription (Latin):
se mali et mali. Noni u̾o et boni
si ꝑfcĩ sũt int̾ se pugnare nõ post̃.
proficientes aũt nõdũq ꝑfecti.
ita possunt. ut bonꝰ quisq ex eaꝑte
pugnet. contͣ alteꝵ. qua et cõtra
semetip̃m. In bono quippe homine
caro concupiscit adu̾sꝰ spm̃ et
carualez. uł cõcupĩa carnał cõtra
alt̾ius spũalẽssic int̾ se pugnant
boni et mali. uel certe ip̃e concu¬
pĩe carnales. inter se duoꝵ bonoꝵ.
nõdũ utiq ꝑfectoꝵ sic int̾ se pu¬
gnant mali et mali. donec eoꝵ
qui curant᷑ ad ultimã uictoriam
sauitas ꝑducatur.

Expanded text:
mali et boni: boni uero et boni, si perfecti sunt, inter se pugnare non possunt. Proficientes autem nondumque perfecti ita possunt, ut bonus quisque ex ea parte pugnet contra alterum, qua etiam contra semet ipsum; et in uno quippe homine caro concupiscit aduersus spiritcarnalem uel concupiscentia carnalis contra alterius spiritalem, sicut inter se pugnant boni et mali; uel certe ipsae concupiscentiae carnales inter se duorum bonorum, nondum utique perfectorum, sicut inter se pugnant mali et mali, donec eorum, qui curantur, ad ultimam uictoriam sanitas perducatur.
Abbreviated transcription (Latin):
reꝵ t̾reuaꝵ cuproitate. nec in hoc
angustior qui alteꝵ occidit si ãbo
dñarent᷑. Abel qͥppe nõ q̃rebat do¬
minatõe ĩ ea ciuitate. q̃ cõdebatꝰ᷑ a
fre. s ĩuidentia illa dyabolica qͣ ĩ¬
utoent bonis mali. nulla alia cã¬
est. nisi qr illi boni sũt. illi mali.
Nullo eni fit minor accendente
sen ꝓmanente cõsorte. possessio boĩ¬
tatis. ymo possessio boĩtatis ẽ. quã
tanto latius qnͣto cõcordiꝰ ĩdiuidua
sotioꝵ possidet caritas. Non hẽbit
deniq ista possessione q̃ eã nolu¬
erit hr̃e cõem. Et tanto ea repiet
ampliore / qnͣto ampliꝰ ibi potuerit
amare consortẽ. Illud igitur gõ
int̾ Reniũ. et Romulũ exortũ est
ꝙ̃admod̾ adu̾sus seipã t̾rena ciui¬
tas diuidat᷑ oñdit. Qđ aũt inter

Expanded text:
rerum terrenarum cupiditatem; nec in hoc angustior, qui alterum occidit, si ambo dominarentur Abel quippe non quaerebat dominationem in ea civitate, quae condebatur a fratre: sed invidentia illa diabolica, qua invident bonis mali, nulla alia causa, nisi quia illi boni sunt, illi mali. Nullo enim modo fit minor accedente seu permanente consorte possessio bonitatis; imo possessio bonitas, quam tanto latius, quanto concordius individua sociorum possidet charitas. Non habebit denique istam possessionem, qui eam noluerit habere communem; et tanto eam reperiet ampliorem, quanto amplius ibi potuerit amare consortem. Illud igitur quod inter Remum et Romulum exortum est, quemadmodum adversus se ipsam terrena civitas
Abbreviated transcription (Latin):
ut greci appellãt. archeotipo. q̃dam
sui gen̾is ymago respõd. Nã et
ille sicut ip̃m facinꝰ quida poeta
cõmeõrauit illoꝵ. fr̃no pͥmi madue¬
runt sangͥne muri. Sic enĩ cõdita
ẽ roma. qũ cccisũ Remũ afrẽ romu¬
lo.romana cestat᷑ hystoria. nisi ꝙ
isti t̾rene ciuitatis ambo ciues erãt.
anbo głiam de romane rei publice
ĩstitutione querebant. S ambo eã

Expanded text:
m sui generis imago respondit. Nam et illic, sicut ipsum facinus quidam poeta commemoravit illorum, Fraterno primi maduerunt sanguine muri. Sic enim condita est Roma, quando occisum Remum a fratre Romulo Romana testatur historia: nisi quod isti terrenae civitatis ambo cives erant. Ambo gloriam de Romanae reipublicae institutione quaerebant: sed ambo eam
Abbreviated transcription (Latin):
Capło .Is. Furcum dicit. si aliena non
ẽẽ non uales. fraus dicit. Si cuneta
que tibi p̾latus ẜuanda cõmisit illiba¬
ta consignes. et ne modicum ꝙͥ reẜuã¬
dum existimas. uñ uł ꝓpriis utilitatibꝰ
consulis uł amicis. et cõmilitatoĩb
aliquem ledere furto uł fraude. Qui
enĩ aliena quol modo muiste p̃rip¬
puerit. ip̃e sibi regni celestis aditum
dam redarguit dicens. Omino de¬
lictum est in uobis ꝙ iudicia uolẽ¬
tahẽtis inter uos. quare ergo non

Expanded text:
cunt. FURTUM DICIT: Si aliena non esse non vales. FRAUS DICIT: Si cuncta quae tibi praelatus servanda commisit, illibata consignas, et ne in modicum quid reservandum existimas, unde vel propriis utilitatibus consulis, vel amicis et commilitonibus aliquem laedere furto vel fraude. Qui enim aliena quolibet modo injuste praeripit, ipse sibi regni coelestis aditum uondam redarguit dicens: « Omnino delictum est in vobis, quod judicia habetis inter vos. Quare non
Abbreviated transcription (Latin):
nantes. Nec attendunt idip̃m
etiam seip̃os dono dĩ hr̃e ꝙ ea fa¬
cłtate exhortant᷑. ut ad capescẽdũ
uitam bonã. hõim nolũtates pi¬
gras excitẽt Accendant frigidas
Corrigãt pͣuas. Adu̾sas cõuertant.
Repugnantes pacificẽt. Sic em̃
possunt ꝑsuade quos ꝑsuadent.

Expanded text:
ata — nec adtendunt id ipsum etiam se ipsos dono dei habere, quod ea facultate exhortantur, ut ad capessendam uitam bonam hominum uoluntates pigras excitent, accendant frigidas, corrigant prauas, auersas conuertant, repugnantes pacificent. sic enim possunt persuadere quod suadent.
Abbreviated transcription (Latin):
mutabił bom adherere nat᷑e. Qd
si noluiͣt bono se pͥnat. et ħ ei malũ
ẽ uñ ꝑ iusticiam dei etia cruciatꝰ
consequitur. Quid eni tam ĩiqũ
lũ. dum hrͣ. qd̃ amatũ ẽ ĩferiꝰ bonũ.
S dĩna iusticia ẽ. ut qͥ uolũtate
amisit qd amare debuit. amittat
cũ dolore quod amauit. et naturaꝵ
creator uq laudetur. Ad huc eniz
bonũ ẽ quod dolet amissum bonu.
Nam nisi aliquod bonum reniansis¬
set in natura. nullo amissi boi dolor
eẽt in pena.

Expanded text:
summi boni adhaerere naturae, quod si noluerit, bono se privat, et hoc ei malum est, unde per justitiam Dei etiam cruciatus consequitur. Quid enim tam iniquum, lum, cum habetur quod amatum est inferius bonum. Sed divina justitia est ut qui voluntate amisit quod amare debuit, amittat cum dolore quod amavit, dum naturarum creator ubique laudetur. Adhuc enim est bonum, quod dolet amissum bonum, nam nisi aliquod bonum remansisset in natura, nullus boni amissi dolor esset in poena.
Abbreviated transcription (Latin):
gerebat figurata gnͣalitate ꝑsona.
qnͣtũ enĩ ad ip̃m ꝓpͥe ꝑtinet nat᷑a
bo claues regui celoꝵ. Et qd̃cũq
eccliam. q̃ in hoc scło diu̾sis tẽpta¬
statib quatit᷑. et non cadit. qm̃ fũ¬
data est suꝑ petrã. Uñ petrus nom̃
accepit. Non enĩ apetro petra. s pe¬
ait dñs. Suꝑ hanc petra edificabo
eccłiam mea. Quia dix̾at petrus

Expanded text:
gerebat figurata generalitate personam, quod enim ad ipsum proprie pertinet, natura bo claves regni coelorum, et quodcunque Ecclesiam, quae in hoc saeculo diversis tentastatibus, quatitur et non cadit, quoniam fundata est super petram, unde Petrus nomen accepit. Non enim a Petro petra, sed Peait Dominus: Super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam ; quia dixerat Petrus:
Abbreviated transcription (Latin):
dei filiꝰ homĩs nõ fieret. filios hoĩnum
non liberaret. Ip̃e qui fec̾at hominẽ
factꝰ ẽ quod fecit. ne ꝑiret qd̾ fecit.
Sic aũt factꝰ ẽ homo ut man̾et¬
dei filius. Factꝰ ẽ enĩ hõ suscipiendo
qd̾ nõ erat. non perdendo qd̃ erat.
manẽs deꝰ fcũs est homo. accepit
et factus creator. et ereatꝰ creator
matris creatus ex matre.¬

Expanded text:
et filius hominis non fieret, filios hominum non liberaret. Ipse qui fecerat hominem, factus est quod fecit, ne periret quod fecit. Sic autem factus est homo, ut maneret Filius Dei. Factus est enim homo suscipiendo quod non erat, non perdendo quod erat: manens Deus, factus est homo. Accepit et factus, creator et creatus; creator matris, creatus ex matre
Abbreviated transcription (Latin):
Damͥ dñe in uia hac qua ce duce
et p̾cet̾is intellectu difficile. Reliqͣ
u̾o sacrã que tenent᷑ in eccłia tua.
dñe. stupenda sũt et uen̾anda. Sed
istud tuũ sacrͣm p̾cellit uniu̾sa. ho

Expanded text:
Da mihi in via hac, qua te duce et prae caeteris intellectu difficile! Reliqua vero sacramenta quae tenentur in Ecclesia tua, Domine, stupenda sunt et veneranda; sed istud tui sacramentum praecellit universa. Ho
Abbreviated transcription (Latin):
qiͣ̃ iam non sit nec erit. qiͣ adhuc nõ
sit. Quare sola n̾issime dicere pocu¬
it humane menti. Ego sum quisu.
Et de illa mssime dici potuit. Qui
est misit me.

Expanded text:
quasi jam non sit; nec erit, quasi adhuc non sit: quia sola ipsa verissime dicere potuit humanae menti: Ego sum qui sum, et de illa verissime dici potuit: Qui est misit me.
Abbreviated transcription (Latin):
bilis. Dñ in euangłio legitur. Inlic erͣc
fietꝰ et stricor dentiu. fletꝰ namq. et
liq̃facio ocłoꝵ. ex calore nascit. Stri
transibunt ad calore miiiũ. de qb
litis incollerabilis. pena famis pena
fetoris. pena horroris peua timoris.
citas bestiaꝵ crudelitas mĩstrantiu
delaceratio ĩmortaliũ u̾miũ. Umis
cõscie. ignite lacrime. suspiriã mi¬
Fie. dolor sine remedio. uincla fĩne
solutione mors eterna pena sine
fine. et absentia x post iusionem
eĩ. que sola om̃ia sup̃drã supat. et¬

Expanded text:
lis. Unde in Evangelio legitur: Illic erit fletus et stridor dentium . Fletus namque et liquefactio oculorum ex calore nascitur; strtransibunt ad calorem nimium . De quibus itis intolerabilis, poena famis, poena fetoris, poena horroris, poena timoris, citas bestiarum, crudelitas ministrantium, dilaceratio immortalium vermium, vermis conscientiae, ignitae lacrymae, suspiria, miseriae, dolor sine remedio, vincula sine solutione, mors aeterna, poena sine fine, absentia Christi post visionem ejus, quae sola omnia supra dicta
Abbreviated transcription (Latin):
dari põt. Nichil in regno dei desid̾atur
gõ nõ ĩuenitur. at contͣ in ĩferno meħ
ĩuenitur quod desio̾atur In regno dei
nichil ĩuenitur nisi qõ placet et de¬
lectat et satiat. At contra in lacu mis¬
ie pẽpnis nichil utoetur nichil audit᷑¬
nichil sentitur insiquod displicet nͥ
quod offendit nisi quod cruciat spͥnci¬

Expanded text:
diaboli. Nihil in regno Dei desideratur quod non inveniatur: at in inferno nihil invenitur quod desideratur. In regno Dei nihil invenitur, nisi quod placet, et delectat, et satiat; at contra in lacu miseriae perennis nihil videtur, nihilque sentitur, nisi quod displicet, nisi quod offendit, nisi quod cruciat
Abbreviated transcription (Latin):
ad celu. alii trahũt᷑ ao infernũ. Si¬
miles quippe silib iũgunt᷑ .i. bõi boĩs.
et mali malis. Iusti homĩes iustis an¬
gelis. et tnͣsgressores trausgressoribꝰ
angeł. Seriũ dei deo. Sui dyaboli dy¬
abolo. Bñdeĩ uocant᷑ ad regnũ sibi ꝑa

Expanded text:
ad coelum, alii trahuntur ad infernum. Similes quippe similibus junguntur, id est, boni et mali malis; justi homines justis angelis, et transgressores homines transgressoribus angelis; servi Dei Deo, servi diaboli diabolo: benedicti vocantur ad reg
Abbreviated transcription (Latin):
ad et̾nam cõꝑata głiam. Metius
erat eis quod dictũ ẽ de ĩfelice Iu¬
da nõ uasci. qmͣ malis suis m̾itis
plagas inferni substin̾e. Quio stł
decoris ueri honoris. more ĩfantui
decipi. et suꝑari. Et ip̃am ueram głi¬
am nõ q̃rere nõ desiderare. Quis
ymaginez auri mnaqua ip̃o auro
neglecto elige̾t. et non statĩ acũc¬
tis fatuꝰ et in sanꝰ crede̾tur. Quis
orbem soł in speculo redditũ uł ĩ
qual mat̾ia formatũ. plus diligẽt

Expanded text:
ad aeternam comparata gloriam. Melius erat eis, quod dictum est de infelice Juda , non nasci, quam malis suis meritis plagas inferni sustinere. Quid stuldecoris, veri honoris, more infantium, decipi et superari; et ipsam veram gloriam non quaerere, non desiderare? Quis imaginem auri in aqua, ipso auro neglecto, eligeret; et non statim a cunctis fatuus et insanus crederetur? Quis orbem solis in speculo redditum, vel in qualibet materia formatum plus diligeret,
Abbreviated transcription (Latin):
eterna ideo dura et ĩiusta uidetur
sensus altulime purissie ꝙ sapĩe.
quo sentiri possit qnͣtum nefax in
illa p̾naricatione ꝯmissum ẽ. Qnͣto
enim mag̃ fruebatur hõ deo tanto
maiori impietate deliquit deum.
et factus est homo dignꝰ malo et̾¬
no qui hoc inse ꝑemit bonum quo
eẽ possit in et̾mnuim. ł Sĩc ẽ uniu̾sa
genis hĩam massa dãpnata. qm̃
qui hoc pͥmꝰ amisit cũ ea q̃ ĩ illo fu̾at
radicata suastitpe pimitꝰ ẽ. ut nul¬
lus ab hoc insto debitoq supplicio nͥ
mĩa. et indebita grͣa liberaret᷑. atq
ita disptiatur genus humanum.
ut in quibdã demostret᷑ qͥd uale¬
at miẜicors graͣ. inceteris quid iusta
uindcã. neq enim utrũq demost᷑¬
retur in om̃ib. qr si om̃s remanẽt
in penis niuste dampnationis ĩ
nullo aparet mificors gratia re¬
dimentis. Rursum si om̃s atene¬
bris transferrerent᷑ in lucem ĩ nul¬
lo apperet semͣtas ultionis in qua
pp̃ ea multo płes qmͣ in illa sunt.

Expanded text:
eterna ideo dura et injusta sensibussensus altissimae purissimaeque sapientiae, quo sentiri possit quantum nefas in illa prima praevaricatione commissum sit. Quanto enim magis homo fruebatur Deo, tanto majore impietate dereliquit Deum, et factus est malo dignus aeterno, qui hoc in se peremit bonum, quod esse posset aeternum. Hinc est universa generis humani massa damnata, quoniam qui hoc primus admisit cum ea quae in illo fuerat radicata sua stirpe punitus est, ut nullus ab hoc iusto debitoque supplicio nisi misericordia et indebita gratia liberetur atque ita dispertiatur genus humanum, ut in quibusdam demonstretur quid ualeat misericors gratia, in ceteris quid iusta uindicta. neque enim utrumque demonstraretur in omnibus, quia, si omnes remanerent in poenis iustae damnationis, inullo appareret misericors gratia redimentis: rursum, si omnes a tenebris transferrentur in lucem, in nullo appareret severitas ultionis. In qua propterea multo plures quam in illa sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Eiterreua istares publica pcepta
xp̃iana custodiat. et ip̃a bella sine
beniuolentia non gerantur. ut ad
pietatis insticieq pactum sccietatẽq
uictis faciliꝰ consulat᷑. Nam cuilicen
qua penał mitritur ĩpiitas. Et
mala uoluntas uelut hostis robora¬
tur. S ed ꝑu̾sa. et aduersa corda
mortaliũ felices res humanas pu
cum głiosa ẽ effrsionis ĩsania. Et

Expanded text:
terrena ista res publica praecepta Christiana custodiat, et ipsa bella sine beniuolentia non gerentur, ut ad pietatis iustitiaeque pacatam societatem uictis facilius consulatur. nam cui licenqua poenalis nutritur impunitas et mala uoluntas uelut hostis interior roboratur. sed peruersa et aduersa corda mortalium felices res humanas putcum gloriosa est effusionis insania et
Abbreviated transcription (Latin):
deꝰ qui doctrine sue publicis uccib.
contͣ ħ malum pũtum clamat.
ab impiis ppłis blasphemat᷑. et dii
tales requirunt᷑ in quoꝵ honore illa
theatrica corpoꝵ et aĩoꝵ dedecora cele¬
brentur

Expanded text:
octrinae suae publicis uocibus contra hoc malum publicum clamat, ab impiis populis blasphematur et dii tales requiruntur, in quorum honorem illa ipsa theatrica corporum et animorum dedecora celebrentur
Abbreviated transcription (Latin):
sci et utina et hoc nõ possemꝰ. hũa¬
nũ ẽ irasci. S nõ d iracundia tua na
Aliud ẽ enĩ ira. aliud ẽ odiũ. Nã uti¬
pp̃ea irascit᷑ ut corrigat. amando ira¬
S festuca si nutrias trabes erit. si
euellas et ꝓhicias nichil erit. Suꝑ¬

Expanded text:
sci: et utinam nec hoc possemus. Humanum est irasci: sed non debet iracundia tua, naAliud est enim ira, aliud odium. Nam saepropterea irascitur ut corrigat, amando iraSed festucam si nutrias, trabes erit. Si evellas et projicias, nihil erit. C
Abbreviated transcription (Latin):
mediis ignib uiuerent. Nõnlłm etiã
genꝰ uermiũ ĩ aqͣꝵ całaꝵ scaturigine
reꝑit᷑. Quaꝵ feruorem nẽo ĩpune cõ¬
trectat. Illes aũt non solum sine aliqͣ
lesione ibi ẽe. Sed exͣ ẽẽ non posse.¬

Expanded text:
mediis ignibus vivant, nonnullum etiam genus vermium in aquarum calidarum scaturigine reperiri, quarum fervorem nemo impune contrectat, illos autem non solum sine ulla sui laesione ibi esse, sed extra esse non posse
Abbreviated transcription (Latin):
quidam nr̃ cum eũ iut̾rogass he̾cicus
utrũ uolens aut uolens genuerit
pr̃ filiũ. laudabiliter respondisse fer¬
ter. Dit inquit et tu heretice: de
si dixiss ncc̃itate sequebatur euz
grandis absurditas. Si aut uolũ¬
tate respondẽtur illi. Ergo uolũta¬
te ẽ deus nõ natura. et in laqueo ꝙ̃
uolebat ponere ip̃e incidit. Et ui¬
dens se cõuictũ obnuutuit. De¬

Expanded text:
quidam nostrum, cum eum interrogasset haereticus, utrum volens an nolens genuerit Pater Filium, laudabiliter respondisse fertur: Dic, inquit, et tu, haeretice, Deus si dixisset, Necessitate; sequebatur illum grandis absurditas. Si autem, Voluntate; respondebatur illi, Ergo voluntate est Deus, non natura: et ita in laqueum quem volebat ponere, ipse incidit; et videns se convictum, obmutuit.
Abbreviated transcription (Latin):
ne suũ. de hũilitate sua. nisi enĩ eẽt
hiuilis. nec mãducaret᷑ nec bibe̾tur.
Respice altitudĩe ip̃iꝰ. In pͥncipio eãt
cibꝰ sẽpit̾nus. Sed manducãt angłio
tur. et ĩcegrum manet qd ec̃s sa¬
tiat et letificat. Quis aut̃ hõ
neũ illi cibo. Opportebat gͦ. ut m̃sa

Expanded text:
bis de humilitate sua. Nisi enim esset humilis, non manducaretur nec biberetur. Respice altitudinem ipsius: In principio erat cibus sempiternus. Sed manducant angeli,tur, et integrum manet quod eos satiat et laetificat. Quis autem hom cor idoneum illi cibo? Oportebat ergo ut mensa
Abbreviated transcription (Latin):
auis cadat in retia. Sic homines ti¬
mentes insultatoꝵ uerba uana et ĩ¬
ama / et erubescentes cõniciis suꝑfluiꝰ
ecadunt in laq̃es uenantiũ. et capti¬

Expanded text:
onum, cadit in retia: sic homines timentes insultatorum verba vana et inania, et erubescentes conviciis superfluis, cadunt in laqueos venantium, et capti
Abbreviated transcription (Latin):
dilectõ dicenda est. que uera est.
Alioqͥn cupiditas est. atq ita cu¬
pidi abusiue dicũt᷑ dilige̾ ꝙ
Et io contẽpnamꝰ om̃ia morta¬
lia p̾ amore hoĩm qͦ eos uolumꝰ
iuste niu̾e. Ita enĩ et mori pro

Expanded text:
dilectio dicenda, quae uera est; alioquin cupiditas est. atque ita cupidi abusiue dicuntur qui diliget ideo contemnamus omnia mortalia prae amore hominum, quo eos uolumus iuste uiuere. ita enim et mori pro
Abbreviated transcription (Latin):
Dilectio dei scc̃s discer¬
nit amũdo que facit imanimes
hĩtare in domo in qua domo fa¬
cit pater et filius mansionẽ qui
donant et ip̃am dilectionẽ quib
donent in fine etiam suam maĩ¬
festatõe¬

Expanded text:
Dilectio sanctos discernit a mundo, quae fecit unanimes habitare in domo, in qua domo facit Pater et Filius mansionem, qui donant et ipsam dilectionem quibus donant in fine etiam suam manifestatione
Abbreviated transcription (Latin):
Quod aũt cõtinentia quadã.
ra sua qui hoc recte faciũt. non
idagunt. ut nõ hẽant corpus
sedut hẽant subiugatũ et ꝑa¬
tũ ad opera nccĩa. Libidĩes et̃
male utẽtes corpore .i. consuetu¬
dines inclinatõis aĩme adfruen¬
dũ inferiorib ꝑ ip̃ius corporis
laboriosã quãdam malitiam ex¬
tinguere affectant. Nam non
se mt̾imũt. Sed curã sue uali¬
tudinis gerũt. Qui aũt pu̾se
corpori bellũ ingerunt In qͦ fal¬
lit eos qui legunt. Caro concu¬
piscit adu̾sus spm. et sp̃s adu̾sꝰ¬

Expanded text:
Qui vero continentia quadam ra sua, qui hoc recte faciunt, non id agunt ut non habeant corpus, sed ut habeant subjugatum et paratum ad opera necessaria. libidines enim male utentes corpore, id est consuetudines inclinationis animae ad fruendum inferioribus, per ipsius corporis laboriosam quandam militiam extinguere affectant. nam non se interimunt, et curam suae ualetudinis gerunt. qui autem peruerse corpori bellum ingerunt. in quo . fallit eos quod legunt: caro concupiscit aduersus spiritum et spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
Qnͣtũlibet enĩ hõ excidat au̾itate.
remanet ei dilectio sui. et dilec¬
tõ corporis sui. Fugax enĩ aĩmus
ab ĩcõmutabili lumĩe/ oiũ regna¬
tore/ Io agit ut ip̃e sibi regnet
et corpori suo. et io non põt nisi
se et corpus suũ dilig̾e. Magnũ
aũt aliquid adeptum se putat.
potuerit In est enĩ uitioso aĩmo
io magis appetẽ. et sibi tanqmͣ
debitum uendicare. qd uni ꝓpͥe
debetur deo. talis aũt sui dilectõ
meliꝰ odiũ uocatur. Iniquũ est
enĩ qr uult sibi ẜuire qd̾ infra
se ẽ. cũ ip̃e suꝑiori ẜuire nolit
Rectissime dictũ est. Qui diligͥ
ñquitatem odit aĩam suam. Et̃
fit ĩfirmus aĩmꝰ et de mortali
corpore cruciatur. Neccesse est
enĩ ut ild̾ diligat. et eiꝰ corru¬
ꝑtione pregrauetur. Smortali¬
tas enĩ. et incorruptio corporis
de sanitate aĩ existit. Saĩtas ãt
aĩ ẽ firmissie inh̾ere potiori ħ ẽ
ĩcõmutabili deo. Cum u̾o etiam
eis qͥ sibi ualr̃ pares sunt. hoc ẽ

Expanded text:
ntumlibet enim homo excedit a veritate, remanet illi dilectio sui, et dilectio corporis sui. Fugax enim animus, ab incommutabili lumine omnium regnatore id agit, ut ipse sibi regnet et corpori suo. Ideo non potest nisi et se et corpus suum diligere. Magnum ergo aliquid adeptum se putat,  dominari potuerit: inest enim vitioso animo, id est magis appetere, et sibi tanquam debitum vindicare quod uni proprie debetur Deo. Talis autem sui dilectio melius odium vocatur. Iniquum est enim, quia vult sibi servire quod infra se est, cum ipse superiori servire nolit. Rectissimeque dictum est: Qui autem diligit iniquitatem, odit animam suam; et ideo fit infirmus animus, et de mortali corpore cruciatur: necesse est enim ut illud diligat, et ejus corruptione praegravetur. Immortalitas enim et incorruptio corporis de sanitate animi existit. Sanitas autem animi est firmissime inhaerere potiori, hoc est incommutabili Deo. Cum vero etiam eis qui sibi naturaliter pares sunt, hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
eiũ hoc erit post resurrectionem
ut corpꝰ oĩmo cũ qͥete sũma sp̃ui
subditũ ĩmortalr̃ uigeat. Hoc et̃
ĩ hac uita meditandũ ẽ ut con¬
suetudo carnał mutet᷑ in meliꝰ
Nec ĩordinatis motib resistat
spũi. Qd̾ donec fiat. caro concu¬
piscit adu̾sꝰ sp̃m. et sp̃s adu̾sus¬

Expanded text:
erat. quia enim hoc erit post resurrectionem, ut corpus omni modo cum quiete summa spiritui subditum immortaliter uigeat, hoc etiam in hac uita meditandum est, ut consuetudo carnalis mutetur in melius nec inordinatis motibus resistat spiritui. quod donec fiat, caro concupiscit aduersus spiritum et spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
spũ. S ꝑ pͥncipatũ qui magis qd
diligit uult sbditum ẽẽ melioi̾
Necꝰ ꝑ odiũ resistẽte carne. Sed
ꝑ consuecudĩs uincłm qd apen¬
tum etiam ꝓpagine ĩuet̾atum.
n᷑ali lege in oleuit. Id gͦ agit
sp̃s in domãda carne/ ut soluat
male consuetudinis qiͣ pacta ꝑ¬
u̾sa. et fiat pax cõsuetudĩs bone.
pora sua detestant᷑. ꝑati eẽnt u¬
nũ occłm uł sine sẽsu doloris am̾t̾e
reman̾et. ꝙͣtꝰ erat in duob nͥ
aliqͣ res que p̾ponenda ẽẽt ur¬

Expanded text:
sed per principatum, quo magis quod diligit uult subditum esse meliori, nec per odium resistente carne, sed per consuetudinis uinculum, quod a parentum etiam propagine inueteratum naturae lege inoleuit. id ergo agit spiritus in domanda carne, ut soluat malae consuetudinis quasi pacta peruersa et fiat pax consuetudinis bonae.pora sua detestantur, parati essent unum oculum vel sine sensu doloris amitterremaneret, quantus erat in duobus, nisi aliqua res quae praeponenda esset, ur
Abbreviated transcription (Latin):
quodam mͦ excitant dormientes ut
arrepto clipeo ueritatis falsitatitib
eoꝵ corde resistere ingilemus / euan¬
głica tuba nr̃is aurib ꝑsonante. Ui¬
gilate et orate. ut non intretis intẽ¬
ptatione.

Expanded text:
quodam modo excitant dormientes, ut arrepto clypeo veritatis, falsitatibus eorum corde resistente vigilemus, evangelica tuba nostris auribus insonante, Vigilate et orate, ne intretis in tenta
Abbreviated transcription (Latin):
Adu̾sarii catholice¬
fidei dum contra regłam u̾itatis dy¬
abolicis armis pugnare nittuntur
nos solicitudine repugnandi faci
rare. Cum enim ceci euacuare the¬
sauros fidei certant spe fidei uacuãti
faciũt plenitudĩe fidei eccãm oppi¬
culante dei gratia głiari. Et dimiy
pocrisi uigilant no cituri. de quibus

Expanded text:
Adversarii catholicfidei, dum contra regulam veritatis diabolicis armis pugnare nituntur, nos sollicitudine repugnandi faciurare. Cum enim caeci evacuare thesauros fidei concertant, spe fidei vacuati, faciunt plenitudine fidei Ecclesiam opitulante Dei gratia gloriari; et dum in hypocrisi vigilant nocituri , nos
Abbreviated transcription (Latin):
sticie accipiunt. nõ eis cm̃ pcc̃o in qͦ
om̃s peccau̾unt. sed etiam que ad¬
did̾unt gr̃a remissionis dat᷑. eisq
hoĩb tanta iusticia datur. ut cum
adam consenẜit ad peccatũ. suadẽ¬
ti. non cedant isti etia cogenti. Int̾¬

Expanded text:
n quo omnes peccauerunt, sed eis etiam, quae addiderunt, gratia remissionis datur eisque hominibus tanta iustitia donatur. ut, cum Adam consenserit ad peccatum suadenti, non cedant isti etiam cogenti