comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
felicitatis ẽ auctor et dator qr solus
ẽuerꝰ deꝰ. ip̃e dat terrena et bonis
et malis. neq hoc temere et quasi
fortuitu qr deus est nõ fortima. s
pro reꝵ ordine. ac tp̃re occłto nob̾.¬
notissimo sͥ cuitũ ordim temporu
non subditꝰ ẜuit. Sed eum ip̃e tanꝙ̃¬
regit. Moderateq disponit. felicitatẽ
u̾oꝰ non dat. insibonis. Hanc enim pos
plena in ea uita erit. ubi nemoiam
ẜiuet alteri. Et icõ regna terrena
et bonis ab illo dantꝰ et mał. ne euis
cłtores adhuc in pronectu amimi
aliquid concupiseant. Et ixc sacrm¬
telligentib et tunc spũalib ꝙͣuis
nondum in manifestatione predi¬
cantib. et que ilł tprͣalib rebus si¬
gnificaret᷑ et̾itas. Et in quib de
donis eẽt uera feliçitas. Dn¬

Expanded text:
felicitatis auctor et dator, quia solus est uerus Deus, ipse dat regna terrena et bonis et malis, neque hoc temere et quasi fortuito, quia Deus est, non fortuna, sed pro rerum ordine ac temporum occulto nobcui tamen ordini temporum non subditus seruit, sed eum ipse taregit moderatorque disponit; felicitatem uero non dat nisi bonis. Hanc enim possplena in ea uita erit, ubi nemo iam seruiet. Et ideo regna terrena et bonis ab illo dantur et malis, ne eius cultores adhuc in prouectu animi aliquid concupiscant. Et hoc ntelligentibus et tunc spiritualibus quamvis nondum in manifestatione praedicantibus, et quae illis temporalibus rebus significaretur aeternitas, et in quibus Dei donis esset vera felicitas.
Abbreviated transcription (Latin):
Illud pp̃ea qnͣtum
existimo qr multi sibi uident᷑ ĩno¬
cẽces qui nõ faciunt mala cũ tim̃t
ne patiant᷑ si fecerint. Ueslent at
facere si impugne potuissent. tales
uideri possunt hre ĩnocẽtiam ma¬
nuũ. non tñ cordis. et que tandez
aut quał ẽ ista ĩnocentia si cordis
non ẽ ubi homo fc̃s est ad ymagĩe
dei.¬

Expanded text:
Illud propterea, quantum existimo, quia multi sibi videntur innocentes, qui non faciunt mala, cum timent ne patiantur si fecerint; vellent autem facere, si impune potuissent. Tales videri possunt habere innocentiam manuum, non tamen cordis. Et quae tandem aut qualis est ista innocentia, si cordis non est, ubi homo factus est ad imaginem Dei
Abbreviated transcription (Latin):
sołe cõsuli suꝑiꝰloq̃bam᷑. s illũ qͥ cũ hs¬
admeto. Qui tñ sic est deus credit᷑
ut płimi ac pene om̃s unũ eundẽ¬
q appolline fuisse oppinent᷑. tc̃ et
liber pater bellauit in yndia. qui
multas hũit in exercitu feminas
que bacche appellate sunt. nõ ta
uirtute nobiles qmͣ furore. Aliqui
nec ubi fui̾t sepultus tacent᷑. et ti
eius uelut deioĩe ꝑĩmũdos de¬
mões bachanalia uł potiꝰ sacrilegia
sunt instituta. dequoꝵ rabiosa tur¬
pitudine post tam multes annes sis
senatꝰ erubuit ut in urbe roma ẽẽꝓ¬
hiberet. ꝑ ea tp̃ra ꝑsens et uxoreiꝰ
andromace postꝙͣ sunt mortui. sic
ecs in celum receptos ẽẽ credid̾mis
nt ymagines eoꝵ stellis desiguale
eoꝵꝙ appellare noĩb non erubesceis¬
nõ tim̾ent.

Expanded text:
solere consuli superius loquebamur, sed illum, qui cum Hsolere consuli superius loquebamur, sed illum, qui cum HAdmeto; qui tamen sic est deus creditus, ut plurimi ac paene omnes unum eundemque Apollinem fuisse opinentur. Tunc et Liber pater bellauit in India, qui multas habuit in exercitu feminas, quae Bacchae appellatae sunt, non tam uirtute nobiles quam furore. Aliqui nec ubi fuerit sepultus tacent; et tamen eius uelut dei nomine per inmundos daemones Bacchanalia sacra uel potius sacrilegia sunt instituta, de quorum rabiosa turpitudine post tam multos annos sic senatus erubuit, ut in urbe Roma esse prohiberet. Per ea tempora Perseus et uxor eius Andromeda postea quam sunt mortui, sic eos in caelum receptos esse crediderunt, ut imagines eorum stellis designare eorumque appellare nominibus non erubescerenon timerent.
Abbreviated transcription (Latin):
ingeniis hõimi ficte. ut nũc sint ob¬
probriis niminũ affixe. Porro
añ qͥcũq finxerunt. a ione astrupũ
raptum pulcherrimum pueꝵ gam¬
mede. qd nefas. rex tantalus fecit.
Et iomi fabula tribuit᷑. uł climene¬
ꝑ ymbrem aureum appecisse concu¬
bitum. u̾ intelligitꝰ pudicicia muli¬
eris auro fuisse corrupta. Que ilł
tpͣrib uł fcã uł ficta sunt. aut fcã
ab aliis. et ficta de ioue. dici nõ põt
qnͣtũ malũde hoĩm p̾sumpẜint
cordib. ꝙ possent ita patienter ferre
m̃dacia. que cñ etiam libenter ãple¬
xati sunt. Qui utiq qnͣto deuotiꝰ
ionem colunt /tanto ees qui ħ d̾islo
dicere ausi sunt. seu̾iꝰ puire debu¬
erunt. Nunc u̾o non solum eis.
qui ista finx̾mit irati nõ sunt. S
ut talia figmenta etiã in theatͥs age¬
rent. ipos dõs potiꝰ iratos hẽre timu¬
erunt. Hiis tp̃rib latona appolli¬
nem peꝑit. non illũ cuiꝰ oracula

Expanded text:
ingeniis hominum fictae, ut non sint obingeniis hominum fictae, ut non sint obprobriis numinum adfixae. Porro autem quicumque finxerunt a Ioue ad stuprum raptum pulcherrimum puerum Ganymedem, quod nefas rex Tantalus fecit et Ioui fabula tribuit, uel Danaes per imbrem aureum adpetisse concubitum, ubi intellegitur pudicitia mulieris auro fuisse corrupta, quae illis temporibus uel facta uel ficta sunt, aut facta ab aliis et ficta de Ioue, dici non potest quantum mali de hominum praesumserint cordibus, quod possent ista patienter ferre mendacia, quae tamen etiam libenter amplexi sunt. Qui utique quanto deuotius Iouem colunt, tanto eos, qui haec de illo dicere ausi sunt, seuerius punire debuerunt. Nunc uero non solum eis, qui ista finxerunt, irati non sunt, sed ut talia figmenta etiam in theatris agerent, ipsos deos potius iratos habere timuerunt. His temporibus Latona Apollinem peperit, non illum, cuius oracula
Abbreviated transcription (Latin):
fabłe ficte sũt de tͥcolemo. qd̃ iubẽ¬
ce cerere unguib portatus alitib
idigentib terris frumĩta uolando
ontulerit. De minothauro qõ be¬
stia fuerit inclusa laberĩtho. quo
cũ intrassent hõies in extricabili
errore inde exire nõ pot̾ant. De
De gorgone ꝙ fuit criuita ẜpen¬
tib. ee aspicientes cõu̾tebat ĩ lapi¬
des. De belloro fonte. ꝙ equo pẽnis
uolante sit uectꝰ qui eqꝰ pegasus
dictus ẽ. De amphione qui cỹ¬
chare suauitate lapides mulscerit
et actrax̾it. De fabro dedalo. et eĩ
filio ycaro. ꝙ sibi coacptatis pẽnis
uolau̾int. De Cedipo ꝙ monstrũ
qd̾dam q̃ aspĩga dicebatur Hñana
facie. quadrupes solutaq ab illo
ꝓpõi solet uelud insolubili qõne
suo p̾cipcio ꝑire cõpulerit. De an¬
theo quẽ necauit hercules ꝙ filius
terre fuerit. pp̃ quod cadens ĩ t̾ra
fortior sole̾t assurge̾. et si qua forte
finiuit ex occasione hystoriaꝵ. que
res u̾aciter gestas continent. Itast̃

Expanded text:
fabulae fictae sunt de Triptolemo, quod iubente Cerere anguibus portatus alitibus indigentibus terris frumenta uolando contulerit; de Minotauro, quod bestia fuerit inclusa Labyrintho,\' quo cum intrassent homines, inextricabili errore inde exire non poterant; dede Gorgone, quod fuerit crinita serpentibus et adspicientes conuertebat in lapides; de Bellerophonte, quod equo pennis uolante sit uectus, qui equus Pegasus dictus est; de Amphione, quod citharae suauitate lapides mulserit et adtraxerit; de fabro Daedalo et eius Icaro filio, quod sibi coaptatis pinnis uolauerint; de Oedipo, quod monstrum quoddam, quae Sphinga dicebatur, humana facie quadrupedem, soluta quae ab illa proponi soleret uelut insolubili quaestione suo praecipitio perire conpulerit; de Antaeo. quem necauit Hercules, quod filius terrae fuerit, propter quod cadens in terram fortior soleret adsurgere; et si qua forte finiuit, ex occasione historiarum, quae res ueraciter gestas continent, ita sunt
Abbreviated transcription (Latin):
feraꝵ. et oĩs t̾re. et õiu repentiu
que repunt suꝑ t̾ram. Hoc enĩ agͥ
sp̃s dei. Alicqͥn homo inhonore põitͦ
non ĩteslexit. cõꝑatꝰ ẽ ium̃tis insen¬
satis et silis fc̃s ẽ ill.

Expanded text:
ntium, quae repunt super terram. hoc enim agit spiritus dei. alioquin homo in honore positus non intellexit; conparatus est iumentis insensatis et similis factus est eis.
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit.i. mẽs et rõ erit quidam
homo turpis et miser. s destina¬
tur in hac uita. et post hanc ui¬
tam ordinatur quo eũ destinari
et uͥ ordinari sũmꝰ ille rector et
dominꝰ iudicat. Nulla itaq fedi¬
tate uniu̾sam creaturam inacła¬

Expanded text:
fuerit, id est mens et ratio, erit quidem fuerit, id est mens et ratio, erit quidem homo turpis et miser; sed destinatur in hac vita, et post hanc vitam ordinatur, quo eum destinari et ubi ordinari summus ille rector et Dominus judicat. Nulla itaque foeditate universa creatura macula
Abbreviated transcription (Latin):
Quidqͥd recte iu¬
tuꝑat᷑ ĩ melioris cõpatione cespi¬
itur. Om̃is aũt natura ꝙͣuis ex¬
uestigii qñ carnis. uoluptatib
adhremꝰ. Dincamus ergo hiꝰ cupidi¬
molestias. Subiugemꝰ nob̾ hauc fe¬
nũam si uiri sumꝰ nob̾ ducib etia
ip̃a erit melior nec iam cupiditas
S tẽꝑantia noĩabit᷑. Nam cũ ip̃a
duc̃ uos. aut seqͥm᷑. cupiditas aũt¬
illa aut libido. et nos tem̾itas at
cuput suniꝰ. ħ et fem̃s p̾cipi põt
Nõ maritali s suꝑno iure qͦ iure
in xp̃o nec mascłs nec femĩa sumꝰ
Hũt enĩ et ille uirile quiddam
unde femineas subiũgent uolũp¬
tates. Unde xp̃o ẜuiant. et ĩꝑent cu¬
piditati. qd̾ ĩ multis et uͥginib
dei ĩmultis etiam maritatis. S
iam suꝑne cõiugalia iura ẜuanti
stũ ẽ. Qo̾ si ab ea ꝑte cui dñari nõ
debemꝰ. iubet atq ut in nr̃am pos¬
sessiouem restituam᷑ hortatur et
oppitulat᷑. Si gꝰ ab hcͣ ꝑte ꝑ negli¬
gentiã et ĩpietatẽ uir subditus

Expanded text:
Quidquid recte vituperatur, in melioris comparatione respuitur. Omnis autem natura quamvis exvestigii, quando carnis voluptatibus adhaeremus. Vincamus ergo hujus cupidimolestias; subjugemus nobis hanc feminam, si viri sumus. Nobis ducibus et ipsa erit melior, nec jam cupiditas, sed temperantia nominabitur. Nam cum ipsa ducit, nos autem sequimur, cupiditas illa et libido, nos vero temeritas et caput sumus. Hoc et feminis praecipi potest, non maritali, sed fraterno jure; quo jure in Christo nec masculus nec femina sumus. Habent enim et illae virile quiddam unde femineas subjugent voluptates, unde Christo serviant, et imperent cupiditati. Quod in multis viduis et virginibus Dei, in multis etiam maritatis, sed jam fraterne conjugalia jura servantistum est. Quod si ab ea parte cui dominari Deus nos jubet, atque ut in nostram possessionem restituamur, et hortatur et opitulatur: si ergo ab hac parte per negligentiam et impietatem vir subditus
Abbreviated transcription (Latin):
et iusticiam. ¶rucentia ergo q̃ sig¬
ficat ip̃am contẽplationẽ u̾itatis ab
oĩ ore hũano alienã qr ẽ ĩ effabilis ꝙͣ
sieloqui uelis/ parturis eam potiꝰ qm
paris. quia ibi et audiuit apłs ĩef¬
fabilia uerba/ que nõ licet hoĩ loqui.
Iec gͦ priroentia t̾ram circuit. que
ht̃ auꝵ et carbuncłm et lapidem
pͥssinũ .i. disçiplinã uiuendi q̃ ab
fulgor nocte non uĩcitur. et uitam
et̾nam q̃ u̾ĩditate lapis pͣssim sig¬
ficat᷑. pp̃ uigorem qui non arescit.
Fluuiꝰ aute ille qui circuit terrã.
ethyopem młtũ callida et feruẽ¬
tem significat fortituoine coloris
actõis alacrem atq ĩpigra. Terci
autez tygͥs uadit contra assynes.
et significat tẽꝑantĩam q̃ refistit li¬
bidim multum adu̾santi cõs iliis
prucentie. Deꝵq płimũ ĩ sc̃pturis
assyrii adu̾sarioꝵ loco. Quartꝰ flu

Expanded text:
t intelligi. Prudentia ergo, quae significat ipsam contemplationem veritatis, ab omni ore humano aliena, quia est ineffabilis, quam si eloqui velis, parturis eam potius quam paris: quia et ibi audivit Apostolus ineffabilia verba, quae non licet homini loqui. Haec ergo prudentia terram circuit, quae habet aurum et carbunculum et lapidem prasinum, id est, disciplinam vivendi, quae ab fulgor nocte non vincitur; et vitam aeternam, quae viriditate lapidis prasini significatur, propter virorem qui non arescit: fluvius autem ille, qui circuit terram Aethiopiam, multum calidam atque ferventem, significat fortitudinem calore actionis alacrem atque impigram. Tertius autem Tigris vadit contra Assyrios, et significat temperantiam, quae resistit libidini, multum adversanti consiliis prudentiae. Unde plerumque in Scripturis Assyrii adversariorum loco ponitu
Abbreviated transcription (Latin):
qr bene oꝑatus est. Sed uene oꝑ¬
ari nõ posse nisi ꝑ fidem ꝑcepit gr̃a
Incipit aũt homo ꝑciꝑe gratiã ex qͦ
incipit deo credere. uł int̾na uł ex¬
terna moĩtione motus adfidem.
conseq̃nt̾ sunt opera bona. non q̃sͤ
tiam ꝑiant. sed que grã pariantur.
Non enim ut ferueat calefacit is¬
uis. s qr feruet. nec bñ currit rõ
Seo qr accepit. Qũo em̃ põt iuste
uiue qui non fuerit iustificatꝰ. iusti¬

Expanded text:
tus est; sed bene operari non posse, nisi per fidem perceperit gratiam. Incipit autem homo percipere gratiam, ex quo incipit Deo credere, vel interna vel externa admonitione motus ad fidem. consequenter sunt opera bona, non quae gratiam pariant, sed quae gratia pariantur. Non enim ut ferveat calefacit ignis, sed quia fervet; nec ideo bene currit rotased quia accepit. Quomodo enim potest juste vivere, qui non fuerit justificatus
Abbreviated transcription (Latin):
et dextris. elemosinas ab eis fcãs.
et simist̃s non factas se ĩputaturũ
eẽ pdixit. ut hic ostenc̾et qnͣtum
ualent elemosine ad pͥora delẽda
non ad ꝑpetua cõmittenda pcc̃a. Ti¬

Expanded text:
utem Dominus et dextris eleemosynas ab eis factas, et sinistris non factas se imputaturum esse praedixit, ut hinc ostenderet quantum valeant eleemosynae ad priora delenda, non ad perpetua
Abbreviated transcription (Latin):
noxie suꝑstitioni s ex quadã pesti
stituta penitꝰ sunt repudiãda et
fugienda xp̃ĩano. non ꝙ ydolum
sit aliqͥd ait apłs. Sed quiã qui
ymolãt. demoniis ĩmolant. et nõ
Qd̾ aut̃ de ydoł et de ymolationib
que honori eoꝵ exhibent᷑ dixit
apłs. hoc de oĩb ymaginarus sig¬
nis sentiend̾ est. que uł ad cultũ
ydoloꝵ uł ad creaturã eiꝯq ꝑtes
tanꝙͣ dm̃i colendas trahunt. uł
ad remedioꝵ aliaꝵq obẜuacõnũ
curam ꝑtinent. que nõ sunt dĩni¬
tus ad dilectionem dĩ et ꝓximi.
tanꝙͣ publice instituta. s ꝑ pͥnataᷤ
appetitões reꝵ tpͣraliũ corda dissipãt
miẜoꝵ. In omĩib gͥ istis doctrinis so¬
tietas demonũ formidanda acq
uitanda atq qr nichil cum pͥncipe
suo dyabolo nisi reditum nr̃m clau¬
de acq obẜrare conantur. Sicut
aut de scellis quas condidit et or¬
dinauit deus huͣane et deceptorie
cõiecture ab hom̃ĩb coñstitute sunt.
Sic et de quib cũq nascentib uł

Expanded text:
noxiae superstitionis, ex quadam pestifstituta, penitus sunt repudianda et fugienda christiano: Non quod idolum sit aliquid, ait Apostolus, sed quia quae immolant, daemoniis immolant, et non d autem de idolis et immolationibus, quae honori eorum exhibentur, dixit apostolus, hoc de omnibus imaginariis signis sentiendum est, quae uel ad cultum idolorum uel ad creaturam eiusque partes tamquam deum colendas trahunt uel ad remediorum aliarumque obseruationum curam pertinent, quae non sunt diuinitus ad dilectionem dei et proximi tamquam publice constituta, sed per priuatas appetitiones rerum temporalium corda dissipant miserorum. in omnibus ergo istis doctrinis societas daemonum formidanda atque uitanda est, qui nihil cum principe suo diabulo nisi reditum nostrum claudere atque obserare conantur. sicut autem de stellis, quas condidit et ordinauit deus, humanae et deceptoriae coniecturae ab hominibus institutae sunt, sic etiam de quibusque nascentibus
Abbreviated transcription (Latin):
In domo dei festiuitas sempit̾na est.
Non enĩ aliquid ibi celebrat᷑. et tnͣs¬
sic festũ sempit̾nũ chorꝰ angelorim
ułtꝰ pñs dei leticia sine defectu. et¬
dies hic festꝰ ita est. ut nec aꝑiatur
micio nec fine claudat᷑.

Expanded text:
In domo Dei festivitas sempiterna est. Non enim aliquid ibi celebratur et transit. Festum sempiternum, chorus Angelorum: vultus praesens Dei, laetitia sine defectu. Dies hic festus ita est, ut nec aperiatur initio, nec fine claudatur.
Abbreviated transcription (Latin):
irascet᷑ deus. neq in et̾nũ ꝯminabitur.
Quia et ꝙ uiumꝰ in flagelł. et in cor¬
etes panem tuum. et terra spinas et
tribules pariet tibi. Auctorinrõ dem̃
est aut si est aliud uitanrã. Si potes
cõn̾ti ad aliquã uoluptatem. nͥ spinas
nõ sentias elige qd̾ uolueris. Auarus
ardore auaritie quamt te spine in luxia¬
qnͣtas molestias hñt. qnͣtas solicitudĩeᷤ.
hic ĩ ista inta omitto gehẽna. Dide ne
non poteris nisi laborare interra. et nõ
finitur labor. nisi cũ funta fui̾t uia. Opoͣ¬
tet in uia laborare. ut in patria gaudea¬
mꝰ. Ergo consulat᷑ ꝓfessione sua laborẽ
tuũ. sudorem tuũ. et molestias tuas. cũ
dicit tͥ. Non in finem irascetur deꝰ et cͣ.¬

Expanded text:
irascetur, neque in aeternum indignabitur.» Quia et quod vivimus in flagellis et coredes panem tuum, et terra spinas et tribulos pariet tibi» ? Auctori nostro dictum est. Aut si est aliud vita nostra; si potes, convertere ad aliquam voluptatem, ubi spinas non sentias. Elige quod volueris, avarus, ardore avaritiae quantae spinaquantas molestias habent? quantas sollicitudines hic in ista vita? Omitto gehennas. Vide ne non poteris nisi laborare in terra; et non finitur labor, nisi cum finita fuerit via. Oportet in via laborare, ut in patria gaudeamus. Ergo consolatur promissione sua laborem tuum, sudorem tuum, molestias tuas, et dicit tibi: «Non in finem irascetur, neque
Abbreviated transcription (Latin):
d ẽẽ. paulꝰ apłs exponit. ut
ad gradum ep̃i uenieus sit so¬
ab hiis que foris sunt. ꝑferens doctͥ¬
ne fidelem ẜmonẽ/ ante ep̃atum
non peussor/ non biliguis non ebrio¬
doctrinẽ. Caueant gꝰ negligentes
moliti sunt ppłm meũ Et nõ pa¬
scebant gregẽ meũ. Sed pasce

Expanded text:
 Et Paulus apostolus exponit, ut ad gradum episcopi veniens, sit soab his qui foris sunt, proferens doctrinarum fidelem sermonem; ante episcopatum non percussor, non bilinguis, non ebriodoctrinae . Caveant ergo negligentes moliti sunt populum meum , et non pascebant pastores gregem meum, sed pasceb
Abbreviated transcription (Latin):
tio. Multauidet aia corporalibꝰ ccłis
Multa etiam phantasticay maginatõe
concipit. et ubiq qiͣ distendit᷑. mo¬
uet eugit᷑. et fluctuare indet᷑. nõ ase
egredies. s ĩ seipa tanꝙ ĩ magno pet¬
currens spacio puagatꝰ. Non exit ad
illa. s tractib siuis sibi illa repñtat.
Ht̃ si quide in se qiͣ quãda latitudĩe¬

Expanded text:
tio. Multa videt anima carnalibus oculis, multa etiam phantastica imaginatione concipit: et ubique quasi diffunditur, movetur, erigitur, et fluctuare videtur: non a se egrediens, sed in semetipsa tanquam in magno pecurrens spatio pervagatur; et non exit ad illa, sed tractatibus suis sibi illa repraesentat. Habet siquidem in se quasi quamdam latitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
quecũq sibi uult bona ꝓueĩre et
proximo uelit. Et que accidere sͥ
mala nõ uult et proximo nolit.
Hanc uolũtate erga om̃s hoĩes
ẜuet. Nam erga neĩem ẽ oꝑand̾
malum. et dilectio ꝓximi malũ
non opatur.

Expanded text:
quae sibi uult bona prouenire et illi uelit, quae accidere sibi mala non uult et illi nolit. hanc uoluntatem erga omnes homines seruat; nam erga neminem operandum est malum et dilectio proximi malum non operatur.
Abbreviated transcription (Latin):
mediu. G ic orate ꝓ ĩnnicis nris
ut occioat ees deus .i. nt eoꝵ mali¬
tiam que nobis ĩimi catͣ eccidat.
Sic eni nõ occidit quod creauit. S
qd̃ ip̃i sͥ fec̾unt. Homo enĩ et pocõr
quere quio fecit deꝰ. quere quid
suaẜit dỹabolus. Hõ adeo fc̃s est.
pc̃cm suadente dyabolo ab homiẽ
fcm̃ est. Quis hoꝵ duoꝵ ce ꝑseqͥt᷑.
Si enim cubñ niuas nõ te ꝑseqͥtꝰ
nisi qui malus ẽ. Non gͦ homo sed
pec̃or te psequitͦ Roga p̾ro homine
ut extinguat de pocõrem. Cũ eni
mortuꝰ fuerit pcc̃or nichil tibi aduer¬
sabitur. ĩmo cõsolabitur uiuens qͥ
te in poc̃is mortuus ꝑseq̃batur.
nobis alia non est. nisi dimiẜimꝰ
quidquid nob leẜint hoiẽs. Neõ
uos fallat alico maiꝰ sacͥficiũ nõ
est. quod debeamus deo. nisi qͥdqͥd
ce cresco. s tu ex me. sacrificiũ uo¬
lo quod ꝓsit hoĩ. sic ad me ꝑuenit

Expanded text:
es, sic orate pro inimicis vestris, ut occidat eos Deus: id est, ut eorum malitiam, quae vobis inimicatur, occidat. Sic enim non occidit quod creavit, sed quod ipsi sibi fecerunt. Homo enim et peccator, quaere quid fecerit Deus, quaere quid suaserit diabolus. Homo a Deo factus est: peccatum, suadente diabolo, ab homine factum est. Quis horum duorum te persequitur? Si enim tu bene vivis, non te persequitur, nisi qui malus est: non ergo homo, sed peccator te insequitur. Roga pro homine, ut exstinguat Deus peccatorem. Cum enim mortuus fuerit peccator, nihil tibi adversabitur; imo consolabitur vivens, qui te in peccatis mortuus persequebatur.nobis alia non est, nisi dimiserimus quidquid nos laeserint homines. Nemo nos fallat. Aliud majus sacrificium non est quod debeamus Deo, nisi quidquite cresco, sed tu ex me; sacrificium volo quod prosit homini: sic ad me pervenit
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianũ filium admisisti. nõ ami¬
sisti. s p̾misisti. neq enĩ ille deces¬
sit. S precessit. Interroga fidẽ tuã.
Certe et tu illo iturꝰ es. quo ille
añcessit.

Expanded text:
ianum filium amisisti: non ergo amisisti, sed praemisisti. Neque enim ille decessit, sed praecessit. Interroga fidem tuam: certe et tu illo iturus es, quo ille antecessit.
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ p̃bere non cessa in plenitudinẽ tpͣris
quo ip̃e sciebat hoc ẽẽ faciendu mi¬
sit filium suum unigẽitu ꝑ que cre¬
auit uniu̾sa. ut mauens deus fieret
lauatrum regn̾atõis soluto reatu
genatio ẽ instituta. et cetoꝵ que
male agendo contͣcta sunt. liberarẽt᷑
a dãpnatione ppetua.

Expanded text:
ris, quo ipse sciebat hoc esse faciendum, misit Filium suum unigenitum , per quem creavit universa, ut manens Deus fieret lavacrum regenerationis soluto reatu generatio est instituta, et caeterorum quae male agendo contracta sunt, liberarentur a damnatione perpetua,
Abbreviated transcription (Latin):
xͥ sarcina sbleuat te. Alia sar¬
cina pondꝰ ht̃. xp̃i sarcina pẽnas ha¬
bet. Nam et aui si pennas detrahaᷤᷤ
qiͣ honꝰ tollis. et quo mag̾ honꝰ ab¬
stulisti. eo magis in terra remane
illa homĩes. nõ sint pigri. non ac¬
tendant᷑ illi. qui eam ferre nolũt.
Ferant illa qͥ uolũt. et ĩuẽĩent ꝙͣ
rapiẽs in celum. et a t̾ra eripiens.

Expanded text:
 sarcina sublevat te: alia sarcina pondus habet; Christi sarcina pennas habet. Nam et avi si pennas detrahas, quasi onus tollis; et quo magis onus abstulisti, eo magis in terra remanebillam homines; non sint pigri: non attendantur illi qui eam ferre nolunt; ferant illam qui volunt, et invenient quam rapiens in coelum et a terra eripie
Abbreviated transcription (Latin):
fides catholica. q̃ poc̃ores hoĩes sal¬
uat. ceces illumĩat. Infirmos curat.
Cathecumĩcs baptizat. Fideles in¬
stificat. Peĩtẽtes reꝑat. Iustos au¬
gm̃tat. Martires coronat. Uir¬
gines uiduas et cõuigales casto
pudore cõẜuat. Cłicos ordinat.
Eacerdotes cõsecrat. Regnis ce
ꝓmittẽdo confirmat ĩ resurrectõe.

Expanded text:
fides catholica, quae peccatores homines salvat, caecos illuminat, infirmos curat, catechumenos baptizat, fideles justificat, poenitentes reparat, justos augmentat, martyres coronat, virgines, viduas et conjugales casto pudore conservat, clericos ordinat, sacerdotes consecrat, regnis coepromittendo confirmat: In resurrectione
Abbreviated transcription (Latin):
stis u̾um cestĩoniũ. qr uendit aduo¬
catꝰ iustum pr̃ocimu. et iuris prtus
ueꝵ cõsilium. Illi enim inter utraniq
ꝑtem ad examẽ hũt᷑. isti ex una ꝑte
consistunt. Cñ aut iudicia et testiõ¬
na que iuista et uera sunt. uẽdenda¬
nõ sunt. Iniqua et fła uendent᷑: Mł¬
peccumã repet̾e qui iustu utoicũ emͤ¬

Expanded text:
stis uerum testimonium, quia uendit aduocatus iustum patrocinium et iuris peritus uerum consilium; illi enim inter utramque partem ad examen adhibentur, isti ex una parte consistunt. cum autem iudicia et testimonia, quae nec iusta et uera uendenda sunt, iniqua et falsa uenduntur, mupecuniam repetere, qui iustum iudicium em
Abbreviated transcription (Latin):
urdicandi potestatem accepisti. ecc̃a¬
stica regła. si apd̾ te accusatꝰ. Siueris
docum̃tis. testib q ueris cõnĩcitur.
corrige corripe. ex cõica. degrada. Sic
uigilet tołantia ut non dormiat dis¬
reua paucoꝵ est dignosce̾. quo place¬
at pena iniquoꝵ accãtori mimiciciaᷤᷤ
exsaturare cupienti. et qmͣ longe a
mͦ placeat indici recta uoluntate pͤ¬
cata punienti. Ille quippe reddit ma¬

Expanded text:
judicandi potestatem accepisti, ecclesiastica regula, si apud te accusatur, si veris documentis testibusque convincitur, coerce, corripe, excommunica, degrada. Sic vigilet tolerantia, ut non dormiat disvera paucorum est dignoscere, quomodo placeat poena iniquorum accusatori inimicitias exsaturare cupienti, et quam longe alio modo placeat judici recta voluntate peccata punienti. Ille quippe reddit ma
Abbreviated transcription (Latin):
iudicis integritas fama ciarissima
pdicetur.Ne quid tñ apno ostiuꝰ
dere litteras meas. Nond credi
dicat. eligat qͥuib credat. otrũ iii
contra quos ꝓlate sunt finire uolen¬
delicto ĩplicaremur. si cũ corda huã¬
na non cern̾ennis nec disciplinam
ecc̃asticam ten̾emꝰ. cum eis nollemꝰ
iudicib crede̾. ultra quos non potuit

Expanded text:
iudicis integritas fama clarissima praedicetur. ne quid tamen apud officium adere litteras meas et has ei dicat eligat quibus credat, utrum iudicontra quos prolatae sunt litem finire nolenenim delicto implicaremur, si cum corda humana non cerneremus, necdisciplinam ecclesiasticam teneremus, cum eis nollemus judicantibus credere, ultra quos non potuit
Abbreviated transcription (Latin):
Ita et aplebib pͥncipes. et a ẜuis
dñi sunt ferendi. ut sub ex̾citatõe
collerantie sustineant᷑ tp̃ralia. et
sꝑent᷑ eterna. Auget enĩ meritu
uirtutis ꝙ ꝓpoĩtum nõ iuolat reli¬
gionis.¬

Expanded text:
Ita et a plebibus principes, et a servis domini sunt ferendi, ut sub exercitatione tolerantiae sustineantur temporalia, et sperentur aeterna. Auget enim meritum virtutis, quod propositum non violat religionis
Abbreviated transcription (Latin):
hiꝰ nõ pot ĩiustũ ẽẽ iuõm. Man¬
datum enm dĩ est. de quo non
iudicand̃. Sed ei obtẽpand̃ fuit.
ille enĩ nouit ꝙͣ iuste mandauit.
ad ẜuũ autẽ ꝑtinet obedienter
face̾ quod mandauit

Expanded text:
huius non potest iniustum esse iudicium. mandatum enim dei est, de quo non iudicandum sed ei obtemperandum fuit. ille enim nouit quam iuste mandauerit: ad seruum autem pertinet oboedienter facere quod mandauit
Abbreviated transcription (Latin):
lestis hrdes. in hiꝰ exilio mortalita
km̃i restat agend̾. nisi ut tanto ma¬
gis hũiliem᷑ mes̃ in conspectu ꝯdito¬
ris et redemptoris nr̃i. qnͣto nos pa¬
tenter aĩadũtimꝰ eos. nec uite imi¬
tatione seq̃ posse nec mortis. itaq iu¬
xta uocem pͥmĩ pastoris. Huiliam̃i
sb̾ potenti dei masui. ut nos exaltet
ĩ tp̃re uisitationis. Hũiliem᷑ cu
Ioh̾e. Ieiunemꝰ et obsecratione̾ faci¬
qͥ solebat inflari ut bone actionis
ꝓfectib aute illũ cresce̾. et cũ illo
exaltari ualeamus / qui de celo ad
terras uenire dignatus est. ut
nos qͥ de t̾ra sumius sb̾leuaret ad ce¬

Expanded text:
es tanta in hujus exsilio mortalitatratres charissimi, restat agendum, nisi ut tanto magis humiliemur in conspectu pii Conditoris et Redemptoris nostri, quanto nos patenter animadvertimus eos, nec vitae imitatione sequi posse, nec mortis? Itaque juxta vocem primi pastoris, humiliemur sub potenti manu Dei, ut nos exaltet in tempore visitationis: humiliemur cum Joanne, jejunemus et obsecrationes faciqui solebat inflari, ut bonae actionis perfectibus ante illum crescere, et cum illo exaltari valeamus, qui de coelo ad terras venire dignatus est, ut nos qui de terra sumus sublevaret ad coe
Abbreviated transcription (Latin):
lucẽs appellari meruit qͦ ĩ nati mu¬
lieꝵ maior neõ ẽ. o petitione muli¬
eꝵ tͣpissĩaꝵ capite plectit᷑. et ip̃o ꝓpͥo
cruore baptizatur ẽ redẽptore mũ¬
di baptizare. cui uoce prĩs suꝑ illum

Expanded text:
eruit, quo in natis mulierum major nemo est, ad petitionem mulierum turpissimarum capite plectitur: et ipse proprio cruore baptizatur, cui redemptorem mundi baptizare, cui vocem Patris super illum
Abbreviated transcription (Latin):
in deum ꝓtectorem et in locum
mũitum ut saluũ me facias.
Ego simͥ aliũ locũ elego saluus
eẽ non potoꝰ. Elige certe hõ si ĩue¬
n̾is mũitorem. ¶Lon ẽ gꝰ quo fu¬
giatur nisi ad illum. Siuis eua¬
dere pratũ. fuge ad placatũ. Sr̃¬
eris bonꝰ. ultor si malus. Ibi hẽs
iudicẽ in secreto eõ. tuo uolens
face̾ aliqͥd mali de publico reci¬
pis te in domũ tuam uͥ nemoĩi¬
micoꝵ uideat de locis domus
tue ꝓmptis. et infacie consti¬
tutis. remones te in cubile. ti¬
mes et in cubicło ⁊ aliũde cõsci¬
un secedis. incor tuũ. et ibi me¬
ditaris. Ille corde tuo interior ẽ
Quocũq gͦ fugeris ibi est. te¬
ip̃m quo fugies. Nõne quotũq
fugeris te seq̃ris te. Qñ aut et
te ipõ int̾ius est. nõ ẽ quo fugias.
adeo irato. nͥ ad deũ placatum. Uis¬

Expanded text:
tectorem, et in locum munitum, ut salvum facias me. Ego si mihi alium locum elegero, salvus esse non potero. Elige certe, homo, si inveneris, munitiorem. Non est ergo quo fugiatur ab illo, nisi ad illum. Si vis evadere iratum, fuge ad placatum. fueris; ultor si malus fueris. Ibi habes judicem in secreto tuo. Volens facere aliquid mali, de publico recipis te in domum tuam, ubi nemo inimicorum videat; de locis domus tuae promptis et in faciem constitutis, removes te in cubiculum; times et in cubiculo aliunde conscium, secedis in cor tuum, ibi meditaris: ille corde tuo interior est. Quocumque ergo fugeris, ibi est. Teipsum quo fugies? Nonne quocumque fugeris, te sequeris? Quando autem et teipso interior est, non est quo fugias a Deo irato, nisi ad Deum placatum:
Abbreviated transcription (Latin):
mit᷑ ut intesligatur. In stand̾ est qr
in cosloqucõib ẽ cinq interrogãdi
potestas. Ubi aute om̃s tacent.
ut audiat᷑ ins. et in eum intenta
ora cõu̾tunt ibi ut reqͥrat quisq
qd̃ intellex̾it. nec moris ẽ nec deco¬
ris. ac ꝑ hoc d maxime tacẽti sub¬
ueĩre cura dicẽtis. Sol autẽ motu
sigͥficare utrũ inceslex̾it cognoscẽ¬
di auida multitudo qd donec signi¬
ficet u̾sandũ est qd agit᷑ multimo¬
dauarietate dicendi qd in potãte
non hñt qui p̾ꝑata et adu̾bũ meo¬
riter retenta ꝓnũtiant.

Expanded text:
mitur, ut intelligamur instandum est. Quia in collocutionibus est cuique interrogandi potestas: ubi autem omnes tacent ut audiatur unus, et in eum intenta ora convertunt, ibi ut requirat quisque quod non intellexerit, nec moris est nec decoris; ac per hoc debet maxime tacenti subvenire cura dicentis. Solet autem motu suo significare utrum intellexerit cognoscendi avida multitudo: quod donec significet, versandum est quod agitur, multimoda varietate dicendi; quod in potestate non habent, qui praeparata et ad verbum memoriter retenta pronuntiant.
Abbreviated transcription (Latin):
assiłatͫ sicut ip̃e ꝑ ꝓpħ̾am dicit.
Ego sum u̾mis et nõ homo. Et
pulcre doꝰ grano critici cõpatur
quia sicut in om̃ib amonis nich
delectabilius. Ita ip̃e om̃es creat᷑a
excellit. qr nichil eo suauiꝰ. nich̾
dulcius ĩuenitur. Sedhuic cer¬
de grano frumt̃ti comꝑatur. qr

Expanded text:
 sicut ipse per prophetam dicit: « Ego sum vermis et non homo . » Et pulchre Dominus grano tritici comparatur, quia sicut in omnibus annonis nihil delectabilius: ita ipse omnes creaturas excellit, quia nihil eo suavius, nihil dulcius invenitur. Sive certe grano fru
Abbreviated transcription (Latin):
Rectissimã
iusticie ligneam tenens. O noblissime
fidei bir p̾sens agnosce r̃oemq ppende
qr de tuo non solum alii sapientissimi
uiri iudicio iudicabunt ueꝵ eciã
deꝰ uissimꝰ qui ẽ omiu uidee pienius¬

Expanded text:
Rectissimam justitiae lineam tenens, o nobilissime fidei vir praesidens, agnosce, rationemque perpende; quia de tuo non solum alii sapientissimi viri judicio judicabunt, verum etiam Deus verissimus, qui est omnium judicu
Abbreviated transcription (Latin):
Accute sane quida respondit heti¬
co u̾sutissime interroganti. utrum
deꝰ filiũ nolens aut uolẽs genuit.
ut si dicẽtur nolens absurdissima
dei miẜia seq̃retur. Si aut uolẽs
contino quod ĩtendẽt uł ĩuicta
uoluntatis. At ille uigilantissime
uicissim quesiuit ab eo. Utrũ deꝰ
pr̃ uolens annolẽs sit deꝰ. ut sires¬
ponde̾t nolens seq̃retur illa mifia
quam de de dõ credere magna ẽ infa
mia. Si aũt diceret uolens. Respõ¬
deretur ei. ergo et ip̃e uoluntate
sua deus ẽ non natura. Quid gͦ
restabat. nisi ut obmutesceret. et
sua int̾rogatõe obligatum ĩ solubiti
iñcło seuide̾t.¬

Expanded text:
Acute sane quidam respondit haeretico versutissime interroganti, utrum Deus Filium volens an nolens genuerit: ut si diceretur, nolens, absurdissima Dei miseria sequeretur; si autem, volens, continuo quod contendebat uelut inuicta uoluntatis. at ille uigilantissime uicissim quaesiuit ab eo, utrum deus pater uolens an nolens sit deus, ut, si responderet nolens, sequeretur illa miseria, quam de deo credere magna insania est, si autem diceret uolens, responderetur ei: "ergo et ipse uoluntate sua deus est, non natura". quid ergo restabat, nisi ut obmutesceret et sua interrogatione obligatum insolubili uinculo se uide
Abbreviated transcription (Latin):
Bicut corpori noxiumẽ
corporea escã nõ posse ꝑciꝑe. Ita aĩe
ꝑicłosum ẽ spũales delicias fasti¬
scripturis scĩs nõ ĩueniunt u̾itatẽ
quam q̃rũt fame laborant. Qui at̃
non q̃runt qd̾ in prõtu nũc hñt fasti¬
dii langore. marcescunt. Et par
utrũq ꝑicłm est. dũ sapĩe cibum
et uł abiectio. et hiis ĩedia sb̾tͣhit.¬

Expanded text:
icut corpori noxium est corpoream escam non posse percipere, ita animae periculosum est spiritales delicias fastiScripturis sanctis non inveniunt veritatem quaerunt, fame laborant: qui autem non quaerunt quod in promptu habent, fastidii languore marcescunt, et par utrorumque periculum est, dum sapientiae cibum et illis obcaecatio, et his inedia subtrahit
Abbreviated transcription (Latin):
atramentũ. nec sigͥficãtes sonos lĩgua
edites. nec signa lit̾teraꝵ cõscͥptapel¬
liculis corpꝰ xp̃i et sangͥnem dicimꝰ.
Sed illud tm̃ qd ex fructib t̾re
acceptũ p̾ce mistica cõsecratũ rite

Expanded text:
atramentum, nec significantes sonos lingua editos, nec signa litterarum conscripta pelliculis, corpus Christi et sanguinem dicimus; sed illud tantum quod ex fructibus terrae acceptum et prece mystica consecratum rit
Abbreviated transcription (Latin):
fcã sunt q̃ uitemus. Quid discimꝰ.
puli artificis et fabricatoris cõditi᷑
sumꝰ. Unũ mũdũ condrdisti. Celu
et cerram fecisti. utrũq suis crea¬
turis ornamentis q illustrasti. Iteo¬
feci. ne ꝑiret quem feci. unde factꝰ¬

Expanded text:
quae non videmus. Quid discimus a te? puli artificis et fabricatoris, condituri sumus. Unum mundum condidisti, coelum et terram fecisti: utrumque suis creaturis ornamentisque illustrasti. feci, ne periret quem feci. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
Non om̃ia quib utend̾ est dili¬
genda sunt. Sed ea sola que aut
nob̾cũ societate quadã referinitur
in dñi sicut ẽ homo uł angelꝰ. ant
ad nos relata bñficio dei ꝑ nos ĩdi¬
gent sicut est corpꝰ. Nam utiq
marcires non dilex̾unt scelus ꝑse¬
quentium se. quo tñ usi sunt ad
sint diligenda unũ quod supͣ nos
est. alteꝵ quod nos sumiꝰ. Tertiũ
de

Expanded text:
 omnia quibus utendum est, diligenda sunt, sed ea sola quae aut nobiscum societate quadam referuntur in Deum, sicuti est homo vel angelus; aut ad nos relata, beneficio Dei per nos indigent, sicuti est corpus. Nam utique martyres non dilexerunt scelus persequentium se; quo tamen usi sunt ad sint diligenda, unum quod supra nos est, alterum quod nos sumus, tertium de
Abbreviated transcription (Latin):
amus auͣcti sc̃e scripture que nescit
falli nec fallere. et sicut nondũ na¬
tos ad discernendũ merita eorum
aliquid boni uł mali egisse nõ credi¬
mꝰ. Ita om̃s sub pcc̃o eẽ quod ꝑunũ
hoĩem intranit ĩ mũdũ. et ꝑ om̃s
hoĩes ꝑtransiit a qͦ nõ nͥ liberat gra

Expanded text:
amus auctoritati sanctae scripturae, qu ae nescit falli nec fallere, et, sicut nondum natos ad discernenda merita eorum aliquid: boni uel mali egisse non credimus, ita omnes sub peccato esse, quod per unum hominem intrauit in mundum et per omnes homines pertransii
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid eẽ in scło. nõ hẽant fastidio fr̃es
sues qui ad illam sccietatem ex pauper¬
tate uenerunt. Mag̾ autem studeãt
non de pentum diuitum dignitate. sed
de paupeꝵ frm̃ societate głiari. Nec ex¬
coslantur. si cõi uite aliquid de suis fa
qm̃ si eis in scło fruerent᷑. Alia quippe
q̃cũq ĩquitas in malis operib excet᷑
insidiantur ut ꝑeant. et quid ꝓdest.
disꝑgendo dare pauꝑibo. et pauꝑem
fieri cũ aĩa miẜa suꝑbior efficiatur
diuitias contẽpnendo ꝙͣ fuerat pos

Expanded text:
antur in saeculo, non habeant fastidio fratres suos, qui ad illam sanctam societatem ex paupertate venerunt: magis autem studeant non de parentum divitum dignitate, sed de pauperum fratrum societate gloriari. Nec extollantur, si communi vitae aliquid de suis facquam si eis in saeculo fruerentur. Alia quippe que iniquitas in malis operibus excercetur insidiatur ut pereant Et quid prodest dispergendo dare pauperibus et pauperem fieri cum anima misera superbior efficitur divicias contempnendo quam fuerat pos
Abbreviated transcription (Latin):
est ꝙͣ mechia continentiam ducere
criminosam. et infamẽ face̾ sc̃imõĩã
blasphemiam ĩgit religioni. quam
preculit qui p̾t quod confitetur. nõ
añ õs ĩpleu̾it. ne xpianitas credatꝰ
ẽẽ fallacia. et mechatio uideatur
Sic luceat lum̃ ur̃m coram hoĩb¬

Expanded text:
est quam moechia continentiam ducere criminosam et infamem facere sanctimoniam. blasphemiam ingerit religioni quam coluit, qui quod confitetur non ante omnes impleuerit, ne christianitas credatur esse fallacia et moechatio uideatur sic luceat lumen uestrum coram ho
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ suffic̾e credidit /ꝯmendare curanit.
qua tegitur om̃is terra et ꝑuenisse
ad liquidu celum. uñ aciementis
accutissima atq firmissiã uidẽt u̾bũ.¬
inpͥncipio u̾bum deum apiso deu
ꝑ quem fcã sunt om̃ia. et ip̃m agnͦ¬
sc̾et carnem fc̃m. ut hĩtaret ĩnobis

Expanded text:
 sufficere credidit, commendare curavit. qua tegitur omnis terra, et pervenisse ad liquidum coelum, unde acie mentis acutissima atque firmissima videret in principio Verbum Domini apud Deum, per quod facta sunt omnia, et ipsum agnos
Abbreviated transcription (Latin):
fides non nigilat xp̃e. Et si forte
abas qiͣ nauis illa que tempestatẽ
patiebatur. ubi xp̃s dormiebat. Ex¬
cita xpm̃. et sedabunt᷑ tempesta¬
tes.

Expanded text:
fides, vigilat Christus. Et si forte abas, quasi navis illa quae tempestatem patiebatur, ubi Christus dormiebat; excita Christum, et sedabuntur tempestates .
Abbreviated transcription (Latin):
Ipã quã putanimꝰ pro nob̾ face̾ ele¬
rapinis paupeꝵ nomĩe nõ oꝑe udet᷑
imus iuste uestiat᷑. et aliꝰ ĩiuste spoli¬
etur. et imius iuste pascat᷑. et alius
ĩiuste fame torq̃at᷑. Non querit deus
ista a nobis. Audeo dice̾. Odit ista op̃s
deus. Ip̃m audi ꝑ ꝓpħam qui dicit.
Qui offert sacrificiũ ex rapina. Siue
inqͥt ista de manib urĩs manꝰ enim
nr̃e sangͥne plene sunt. Et aliꝰ ꝓph̾a
panis egentiũ uita ẽ paupeꝵ. qui de¬
frauoat illum uir sangͥnũ ẽ. Con¬
tẽpnamus fac̾e iniustas elemosinas
qui uolumus face̾ iustas et sp̃uales
elemosinas. ut de iuistis laborib faci¬
amꝰ nõ de rapinis siue de frugnũ mł¬
tiplicatione. aut de ĩneptis negociis.
ne forte in hoc multa sacrilegia incur¬
rant. uł etiam quod peius est ꝓ cupi¬
ditate uł ebrietate sanguis fundat᷑.¬
similia creator om̃iũ creature sue
rõnali ãnũciando ĩsinuat. Credamꝰ¬
qr qui diligit creaturaz quã ille¬

Expanded text:
ipsa, quam putamus pro nobis facere elerapinis pauperum, nomine, non opere unus injuste vestiatur, et alius injuste exspolietur; et unus injuste pascatur, et alius injuste fame torqueatur. Non quaerit ista Deus a nobis: audeo dicere, odit ista omnipotens Deus. Ipsum audi per prophetam quid dicat: Qui offert sacrificium ex rapina, sive inquit, ista de manibus vestris: manus enim vestrae sanguine plenae sunt . Et alius propheta, Panis egentium, vita pauperum est: qui defraudat illum, vir sanguinum est . Contemnamus facere injustas eleemosynasqui volumus facere justas et spirituales eleemosynas; ut de justis laboribus faciamus, non de rapinis, sive de multiplicatione frugum, aut de ineptis negotiis: ne forte in hoc multa sacrilegia incurrantur, vel etiam, quod pejus est, pro cupiditate vel ebrietate sanguis fundatsimilia Creator omnium creaturae suae rationali annuntiando insinuat, credamus quia diligit Creator quod
Abbreviated transcription (Latin):
gram. Mensura hũilitatis cuiq
ex mensura ipĩus magnitudinis
que amplius ampliorib insidiat᷑.¬
Hanc insequit᷑ ĩuidia tanꝙͣ filia
pedisseca. Eam quippe suꝑbia contiꝰ
parit. nec unꝙͣ sine tali prole acq
comite. qui duob malis ħ est suꝑ¬
na xp̃iana. ħ enĩ docet hm̃ilitate
qua ut acquirat. et custodiat cari¬
tatem. de qua cum dictum eẽt. cari¬
tas non emulatur. uelut si cam̃
queremus uñ fiat ut non emule¬
tur cõtimio subdcoit. Non ĩ flat᷑
tanꝙͣ dice̾t. Ideo non ht inuidiam¬

Expanded text:
tate: Mensura bumilitatis cuique ex mensura ipsius magnitudinis que amplius amplioribus insidiathanc sequitur inuidentia, tamquam filia pedisequa; eam quippe superbia continuo parit nec umquam est sine tali prole atque comite. quibus duobus malis, hoc est superna christiana. haec enim docet humilitatem, qua et adquirat et custodiat caritatem. de qua cum dictum esset: caritas non aemulatur, uelut si causam quaereremus, unde fiat, ut non aemuletur, continuo subdidit: non inflatur, tamquam diceret: ideo non h
Abbreviated transcription (Latin):
infra. ¶Deus qui ubiq pñs ẽ. et
ubiq totus non in om̃ib hĩtat. s
in eis cm̃ qͦs afficit bt̃issimũ tẽplu
suũ. uł bñssim a tẽpla sua. eruens
ees de potestate tenebraꝵ et tͣnͣsfe̾n
ĩ regnum filii caritatis sue quodin¬
cipit . a regen̾atione

Expanded text:
rem Deus, qui ubique praesens est et ubique totus, non in omnibus habitat, sed in eis tantum quos efficit beatissimum templum suum, vel beatissima templa sua, eruens eos a potestate tenebrarum, et transferens in regnum Filii charitatis suae, quod incipit a regeneratione
Abbreviated transcription (Latin):
iudiciũ sͥ manducat et bibit. Nõ
em̃ bucella dñica uenenũ ĩfudit
iude. et tñ accepit. Et cũ accepit
in eũ ĩinicꝰ intrauit. nõ qr malũ
accepit. S qr bonũ male malus
accepit. Didete gͦ frẽs panem
celestem spũalr̃ manducate. In¬
nocẽtiã ad altare apportate. Poca
et si st̃ cotidiana. uł nõ sunt mor¬
tisfera anteꝙͣ ad altare accedatis
accendite qͥd dicatis. Dimitte nob
debita nr̃a. sicut et nos dimittimꝰ
debitorib nris. Si dimittis ut di
mittat᷑. cibi. securꝰ accede. Panis
est nõ uenenũ. Sed ude si dimit¬
tis. Nam si nõ dimittis mentiris
et ei mentiris quem nõ faluis. oẽ¬
tiri dõ potes. Fallere dm̃i nõ potes.
Nouit ille quid agas int̾ te. iuder
intꝰ te examinat. nncus respicit
intꝰ iudicat. intꝰ aut dãpnat auł
coronat.

Expanded text:
udicium sibi manducat et bibit . Non enim buccella Dominica venenum fuit Judae. Et tamen accepit, et cum accepit, in eum inimicus intravit: non quia malum accepit, sed quia bonum male malus accepit. Videte ergo, fratres, panem coelestem spiritualiter manducate, innocentiam ad altare apportate. Peccata etsi sunt quotidiana, vel non sint mortifera. Antequam ad altare accedatis, attendite quid dicatis: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nmittetur tibi; securus accede, panis est, non venenum. Sed vide, si dimittis. Nam si non det ei mentiris, quem non fallis. Mentiri Deo potes, Deum fallere non potes. Novit ille quid agat. Intus te videt, intus te examinat, intus inspicit, intus judicat, intus aut damnat, aut coronat.
Abbreviated transcription (Latin):
edicatio est domus orõnis. Do
nos ip̃i. et nos in hoc scło edifica¬
m᷑. ut infine scłi dedicem᷑. hedifi¬
tiũ ĩmo hedificatio ht̃ laborem.
dedicatõ exultationem. Qd̾ hic
fiebat qñ ista surgebãt. hoc fit mͦ

Expanded text:
edicatio est domus orationis. Dnos ipsi, nos in hoc saeculo aedificamur, ut in fine saeculi dedicemur. Aedificium, imo aedificatio habet laborem, dedicatio exsultationem. Quod hic fiebat, quando ista surgebant, hoc fit modo
Abbreviated transcription (Latin):
mentib. ut quod hic ꝑfectũ cern¬
mus in lapidib et lignis. hoc edi¬
ficante gr̃a dĩ ꝑficiatur in cordibͦ
uris. pͥncipalr̃ ergo grãs agamꝰ
dño dõ nrõ a quo ẽ om̃e datum.
optimũ et om̃e donũ ꝑfectum.
et eiꝰ bonitatẽ tota cordis alacͥtate
laudemꝰ. qm̃ ad construendam istã
domũ orõmis fideliũ suoꝵ uisitauit
aĩmũ. excitauit affcm̃. sbrogauit
ac ꝑ hoc deus qui oꝑatur in suis
et uelle et ꝑfice̾. ꝑ bonam uolũta¬
tem ħ oĩa ip̃e cepit. Ip̃e ꝑfecit. Et
qr oꝑa bona in conspectu suo nuĩꝙͣ
ꝑmittit in ania fidelib sius quibꝰ
oꝑantib p̾buit uirtutis sue fauo¬
rem cribuat condignam ꝓ tanta
opõne m̾cede. Adhuc ãpliꝰ agẽde
st̃ gre dõ nr̃o. Hanc enim ecc̃am
quam fecit nõi suo cõstrui. fecit
etiam scõꝵ martiꝵ reliquiis am¬
pliꝰ honorari.

Expanded text:
mentibus; et quod hic perfectum cernimus in lapidibus et lignis, hoc aedificante gratia Dei perficiatur in corporibus vestris. Principaliter ergo gratias agamus Domino Deo nostro, a quo est omne datum optimum, et omne donum perfectum; et ejus bonitatem tota cordis alacritate laudemus, quoniam ad construendam istam domum orationis fidelium suorum visitavit animum, excitavit affectum, surrogavit er hoc Deus, qui operatur in suis et velle et perficere pro bona voluntate , haec omnia ipse coepit, ipse perfecit. Et quia opera bona in conspectu suo nunquam esse permittit inania, fidelibus suis, quibus operantibus praebuit virtutis suae favorem, tribuet condignam pro tanta operatione mercedem. Adhucstro. Hanc enim Ecclesiam, quam fecit nomini suo construi, fecit etiam sanctorum martyrum reliquiis amplius honorari.
Abbreviated transcription (Latin):
E Douitate deꝰ fecit hoĩes. et pri¬
mos sine peccato. et cecos sub pcc̃o.
ĩ usus profũdaꝵ cogitationu suaꝵ.
sicut de ip̃ius dyaboli malicia nouit
ille quid agat. Et qd̾ agit iustum
ẽ. et bonum. ꝙͣuis fit de qͦ agit ĩii¬
stꝰ. et malus. nec eũ pp̃ea creare no.¬
luit. qr malũ futuꝵ ẽẽ p̾sciuit. Ita
de uniu̾so gnͣe humano qm̃uis ulłs¬
hoĩm sine pccĩ sorde nascat᷑. bonum
ire. alios tanꝙͣ uasa ire. ut notas
faciat diuitias głie sue inuasa mi¬
ẜicordie.

Expanded text:
e sua deus fecit homines, et primos sine peccato et ceteros sub peccato, in usus profundarum cogitationum suarum. sicut enim de ipsius diaboli malitia nouit ille quid agat et quod agit iustum est et bonum, quamuis sit de quo agit iniustus et malus, nec eum propterea creare noluit, quia malum futurum esse praesciuit: ita de uniuerso genere humano, quamuis nullhominum sine peccati sorde nascatur; bonum irae, alios tamquam uasa irae, ut notas faciat diuitias gloriae suae in uasa misericordiae.
Abbreviated transcription (Latin):
Io nõ põt rite offerri. nisi ꝑ sacer¬
dotẽ iustum et scm̃. Nec nisi ab
dandis possit offerri. Hoc certe cs
cupiũt qui prose offerri sacrifici¬
et sc̃s sacerdos qmͣ unicus dei filiꝰ.
nõ qui opus haberet per sacrifici¬
uni sua purgare pcc̃a/nec origina¬
lia. uec humiana uitia q̃ addit᷑ͣ
Et quid tam cõgruent ab hõib
simi̾et qd̃ ꝓ eis offerretur. qmͣ
humana caro. Et quid tam ap
tum ymolatõi qm̃ caro mortał
Ec quid tã mũdu ꝓ mũdandis
iuciis mortaliũ. qmͣ sine ulla cõ¬
tagione carnał concupĩe carona
grate offerri et suscipi poss qmͣ
rant᷑ in om̃i sacrificio. Cui offe¬
ratur. a quo offerat᷑. quid offera¬
tur. et ꝓ quib offeratur. Idẽ ip̃e
uiꝰ uerꝰ q mediator per sacͥficiũ
pacis reconcilians nos deo. unu
imũ in se facieus pro quib offere¬
bat. unũ ip̃e ẽẽt qui offerebat.
et quod offerebat.

Expanded text:
id potest rite offerri, nisi per sacerdotem justum et sanctum, nec nisi ab dandis possit offerri. Hoc certe omnes cupiunt, qui pro se offerri sacrificiet sanctus sacerdos quam unicus Dei Filius, non qui opus haberet per sacrificium sua peccata purgare, nec originalia, nec ex humana vita quae adduntur? Et quid tam congruenter ab omnibus sumeretur quod pro eis offerretur quam humana caro? Et quid tam aptum huic immolationi quam caro mortalis? Et quid tam mundum pro mundandis vitiis mortalium quam sine ulla contagione carnalis concupiscentiae caro nagrate offerri, et suscipi posset qrantur in omni sacrificio, cui offeratur, a quo offeratur, quid offeratur, pro quibus offeratur, idem ipse unus verusque mediator per sacrificium pacis reconcilians nos Deo unum unum in se faceret, pro quibus offerebat, unus ipse esset, qui offerebat et quod offerebat.