comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
plinȩ : eloquia inquitdñi casta: Deniq posttrinã lucẽ dño ab inferis resur¬
gente edegis obscura ut iosephsomia reuelante : solutus esta peccatis
credentiũ populus : et de inferni carcereliberatus.: reddit᷑ inmini sterio
diuinȩ legis : Incredulus aut̃ e dmpius populus iudȩorũ quia in conuer¬
sationis ligno non credidit trans gressionis lignosuspendit᷑ : ut illi
alteri contigit eunucho : qui iudȩ orũ imaginẽ indicauit : praetereanar¬
rat pharao somniũ. interpretatur ioseph: Sed quid significant septem
larga pietate redundat : At contra septẽ steriles &ieiunȩ famem uerita¬
tis & iustitiae nouis simis temporibus significabant : Congregauit aut̃
io seph ꝑ septem annos omnẽ frugũ abundantiam: Idest frumenta fi¬
tẽ annos utcũ septemanni inopiȩ coeperint. id estcum iniquitas
illa occurrer& septem capitalium criminũ subantixpõ. quando fames fidei

Expanded text:
plinae. Eloquia, inquitplinae. Eloquia, inquitgente, et legis obscura, ut Joseph, somnia revelante, solutus est a peccatis credentium populus, et de inferni carcere lidivinae legis, incredulus autem et impius populus Judaeorum, quia in conversionis ligno non credidit, transgressionis ligno suspenditur, ut illi alteri contigit eunucho, qui Judaeorum imaginem indicavit. Praeterea narrat Pharao, somnium interpretatur Joseph. Sed quid significant septem larga pietate redundat. At contra septem steriles et jejunii, fame veritatis et justitiae novissimis temporibus significabant. Congregavit autem Joseph per septem annos omnem abundantiam frugum, id est, frumenta fir septem annos; ut cum septem anni inopiae coeperint, id est, cum iniquitas illa occurrerit, septem capitalium criminum sub Antichristo, quando fames fidei
Abbreviated transcription (Latin):
dauid ait spetiosus forma prȩfiliis hominis diffusa ẽ gratia in labiistuis
mulier figuraerat sinagogȩ. quȩ sepesicut scriptum est mechata ẽ. post deos
dm̃ etpharisȩ orũ magis & scribarũ : quã legis prȩcepta seruare . quia illeuelut
rinȩ sinago gȩ manuues tecorporis ad prehensus carne. se exuit : acliber
mortis incaelũ ascendit : Calumniata est mere trix ubi eũ tenere non
potuit dicens eo qđ templum dnĩ blasphemar& et degis dicer& eẽ trans¬
gressor &illũ non carcer terruit. non inferna tenuerunt qui&iã ubi uelutipu¬
niendus descenderat indealios liberauit : Deniq inuenit duoseunuchos de
domuregis incarcerẽ uinctos. duorũ populorũ credentium u ł incredulorũ
figuram significantes qui conclusi subpeccato adȩ : transgressione obnoxii te¬
nebantur : Qui ldeo eu nuchi dicunt᷑ quia castã acceperant regulã disci¬

Expanded text:
David ait: Speciosus forma prae filiis hominum; diffusa est gratia in labiis tuis. David ait: Speciosus forma prae filiis hominum; diffusa est gratia in labiis tuis. mulier figura erat Synagogae, quae saepe, sicut scriptum est, moechata est post deos Deum et Pharisaeorum magis et Scribarum quam Legis praecepta servaret, quae illi velut rinae synagogae, manu veste corporis apmortis in coelum ascendit. Calumniata est meretrix, ubi eum tenere non potuit, dicens, eo quod templum Domini blasphemaret, et Legis diceretur esse transgressor. Et illum non carcer terruit, non inferna tenuerunt, cum etiam ubi velut puniendus descenderat, inde alios liberavit. Denique invenit Joseph duos eunuchos, de domo regis in carcere vinctos, duorum populorum credentium vel incredulorum figuram significantes, qui conclusi sub peccato Adae transgressione obnoxii tenebantur: qui ideo eunuchi dicuntur, quia castam acceperant regulam disci
Abbreviated transcription (Latin):
dicentes crucifigeeũ: fera pessimadeuorauit eum id ẽ iuda icabestia
interfecit eum. dequadñs in euangeliodicit. ec cemitto uossicutoues in me
dio luporũ : Nud a ueruntiosephfr̃s sui tuni capolimita & talari : Et iudȩ i xp̃m¬
omniũ uirtutũ diuersitate : Respersert̃ aut̃ tunicã hȩdi sanguine : quia falsis
eũ testimonius accusantes in inuidiã deduxere peccatiomnium peccata donan¬
tẽ : Mittitur de hinc incisternam idẽ in lacum : Etx p̃s spoliatus carne humana:
cõparat᷑ : Ille ꝑ iudȩ consilium triginta argenteis distrahitur : et hicꝑ
teritatis suȩ deplorans dispendia : quasi pat̃ filiũ iugebat amis sum :
Quasi propheta flebat interitũ udȩ orum : Deniq excidit uestim̃tũ suũ
qđ in passione dñi legimus factũ a principe sa cerdotũ sed etuelum tem pli
scissũ ẽ : ut prophȩtia nudatũ suũ populũ & diuisũ ostender& regnũ : Igitur¬

Expanded text:
dicentes: Crucifige eum . Fera pessima devoravit eum, id est, Judaica bestia dicentes: Crucifige eum . Fera pessima devoravit eum, id est, Judaica bestia interfecit eum, de qua Dominus in Evangelio didio luporum. Nudaverunt Joseph fratris sui tunica polymita et talari, et Judaei omnium virtutum diversitate. Resperserunt autem tunicam haedi sanguine, quia falsis eum testimoniis accusantes, in invidiam deduxere populi omnium peccata donantem. 8. Mittitur dehinc in cisternam, id est, in lacum, et Christus, exspoliatus carne humana, comparatur. Ille per Judae consilium triginta argenteis distrahitur, et hic Chteritatis suae deplorans dispendia, quasi pater, filium lugebat amissum, quasi propheta flebat interitum Judaeorum. Denique scidit vestimentum suum, quod in passione Domini legimus factum a principe sacerdotum. Sed et velum templi scissum est, ut propheta et nudatum populum
Abbreviated transcription (Latin):
Scilic& ꝑfidem fruccum bonorũ operum afferentes : Ipse estenim quẽ
sol& luna et stella eadorant. De quoso ledictumest. Laudate eũ sol& luna
ritatis sub imagine lunae et omnium populorum numero sitas infi¬
gurastellarum adorat. Vnde & patersuus increpauit eum dicens.
Num quidego & matertua & fratrestui adorabimuste : Obiurgatio
ista patris duritiã populi isra hel significat : Qui pro eo qđ ex seniatum
xpm̃ esse cognoscunt : ad orare contemnunt : la cobmitat losephfiliũ
suũ ut defratribus sollicitudinem gerer& : Et ds̃ patermisit unigenitũ filiũ
tredequo scriptũ est misit ds̃ filium suũ insimilitudine carnis peccatiut ui der&
si recte essent o ues : Et dñs in euangelio. non ueni inquitnisi a doues ꝑditas¬
domusisrł : inuenit aut̃ iosephfr̃ssuos indothain. dothain int̃p̃tatur defectio :
Vere in grandide fectione erant qui deparricidio cogitabant : Quicum uidis¬

Expanded text:
Scilicet per fidem fructum bonorum operum offerentes. Ipse est, quem Scilicet per fidem fructum bonorum operum offerentes. Ipse est, quem sol et luna et stellae adorant, de quo sole dictum est: Laudate eum, sol et luritas sub imagine lunae, et omnium numerositas populorum in figura stellarum adorant. Unde pater suus increpavit eum dicens: Nunquid ego et mater tua, et fratres tui adorabimus te? Objurgatio ista patris duritiem populi Israel significat, pro ex quod ex se natum Christum esse cognoscunt, adorare contemnunt. 340 Jacob mittit Joseph filium suum, ut de fratribus sollicitudintre de quo scriptum est: Misit Deus Filium suum in similitudinem carnis peccati . Ut videret si recte essent oves, et Dominus in Evangelio inquit: Non veni nisi ad oves quadomus Israel . Invenit ergo Joseph fratres in Dothaim. Dothaim interpretatur defectio. Vere in grandi defectione erant, qui de fratricidio cogitabant. Qui cum vidis
Abbreviated transcription (Latin):
populus gentium scilic& ut futuries sent nouis simiquierant primi & primi
futuriessent quierant nouissimi : De hinc sequitur historia ioseph. ꝗuen¬
ditus ab inuidentibus fratrib: in aegypto ꝑductus atq ibidem sublimatus ẽ¬
ipse lo sephunus ex duo decĩ filiis ia cobquẽ pater prȩceteris filiis dilexit
trib ex abraham strrpe progenitis protulit: Vnde & ibidicit᷑ amabat
eumia cobeo quod insenectute genuis s& eum: Senescente enim mundo
in lucescens difilius ꝑ mariȩ uirginis partum serius aduenit tãquã fi¬
lius senectutis scđm sacramentũ suscepti corporis. quieratante si cut semꝑ
apud patrẽ : Tunica aut̃ polimita quã fecitei pater uarietatem populorũ
exomnib: gentib: incorpore xp̃i congregatã signi ficauit : Somniũ uero
illud ꝑ qđ fratrũ manipuli ad orauerunt manipulũ eius illud ẽ qđ in xp̃o

Expanded text:
populus gentium, scilicet ut futuri essent novissimi qui erant primi, et primi populus gentium, scilicet ut futuri essent novissimi qui erant primi, et primi futuri essent qui erant novissimi. i venditur a fratribus, in Aegyptum perductus, atque ibidem sublimatus est. Joseph unus ex duodecim filiis Jacob, quem pater prae caeteris filiis dilexit,tribus ex Abraham stirpe progenitis, praetulit. Unde et ibi dicitur: Amabat eum Jacob quod in senectute genuisset eum. Senescente enim mundo, illucescens Dei Filius per Mariae virginis partum serus advenit, tanquam filius senectutis secundum sacramentum suscepti corporis, qui erat ante, sicut nunc semper apud Patrem. Tunica autem polymita, quam fecit ei pater, varietatem populorum ex omnibus gentibus in corpore Christi congregatam significavit. 3. Somnium vero illud, per quod fratrum manipuli adoraverunt manipulum ejus, illud est, quod in
Abbreviated transcription (Latin):
diequedicunt non huncpopulũ essexpĩ. Nechabere semen abrahȩ : sed pro¬
latiscertis simis documentis nrae uocationis et iustificationis et glorifica¬
tionis erubescunt sine dubio et confunduntur: & nos magis quamse iusti¬
ficatos essefatebuntur : pignoraenim refert habere secum eccła : accusa¬
recur enĩ aiudȩis quasi adultera trixlegis : sed ostendit uirgã signũ passionis
et monile legis legitimã & anulum pignus in mortalitatis : Quod
aut̃ scriptura inducit parientẽ thamar & duos inutero geminos habentem
Quorum scilic& primusquidicitur tȩra misit manũ suã &obstetrix
ligauit coccinũ et dehinc illomanũ intrinsecus retrahente : posterior quifares
uocat᷑ porrexitmanũ & nascendo praecessit : figura liter congruit quod
ostender& isrł in legis opera manũ suã & melius eã opera prophetarum &
ipsi ussaluatoris pollutã cruore contraxerit : Poste a uero proruperit

Expanded text:
dieque dicunt, non hunc populum esse Christi, nec habere nos semen Abrahae. Sed prodieque dicunt, non hunc populum esse Christi, nec habere nos semen Abrahae. Sed prolatis certissimis documentis nostrae vocationis justificationisque et glorificationis, erubescunt sine dubio et confunduntur, et nos magis quam se justificatos esse fatebuntur. Pignora enim refert habere secum Ecclesia. Accusatur enim a Judaeis quasi et monile legis legitimae, et annulum pignus immortalitatis. 20. Quod autem Scriptura inducit parientem Thamar, et duos in utero geminos habentem, quorum scilicet primus, qui dicitur Zara, misit manum suam, et obstetrix ligavit coccinum; et dehinc illo manum intrinsecus retrahente, posterior, qui Phares vocatur, porrexit manum, et nascendo praecessit, figuraliter congruit, quod ostenderit Israel in legis opera manum suam, et eam prophetarum, 339 et ipsius Salvatoris pollutam cruore contraxerit. Postea vero proruperit
Abbreviated transcription (Latin):
enim uel utceruus ad fontes aquarũ perueni read semen abra hȩ: illic
a non cognoscente feratur : quia deillo p̃dictũ ẽ populũm quem non cogno¬
ui serui uit mihi : Accepit i nocculto anulũ monile. & uirgã uocationissig¬
nat᷑ iusti ficatione decorat᷑ glorificatione ex altat᷑ : quo s enim prȩdesti nauit
illos ecuocauit: Quos aut̃ uocauit: illos etiustificauit . et quos iustificauit illos
& glorificauit : Sed haec ut dixiadhuc in occulto ubi sit & conceptio scaẽ
ubertatis : Mittitur autem promissus hȩdustã quã meretrici. hȩdus exꝓ¬
bratio peccati ꝑ eundem ad ollamitẽ : tãquã increpantẽ & dicentẽ genera¬
tio uiperarũ : Sed non eã inuenit peccati exꝓbratio. quã mutauit confes
sionis amaritudo : Postuero iampublicis signis anuli monilis et uirgȩ ui¬
cittemere iudicantes iudeos quorũ lam ꝑ sonã iudas ip̃se gestabat : qui ho¬

Expanded text:
enim uelut ceruus ad fontes aquarum peruenire ad semen Abrahae; illic enim uelut ceruus ad fontes aquarum peruenire ad semen Abrahae; illic a non agnoscente fetatur, quia de illa praedictum est: populus, quem non cognoui, seruiuit mihi. accepit in occulto anulum, monile et uirgam: uocatione signatur, iustificatione decoratur, glorificatione exaltatur. quos enim praedestinauit, illos et uocauit; quos autem uocauit, illos et iustificauit; et quos iustificauit, illos et glorificauit. sed haec, ut dixi, adhuc in occulto, ubi fit et conceptio sanctae ubertatis. mittitur autem promissus haedus tamquam meretrici, haedus exprobratio peccati, per eundem Odollamitam tamquam increpantem et dicentem: generatio uiperarum. sed non eam inuensionis amaritudo. Post vero jam publicis signis annuli et monilis, et virgae, vicit temere judicantes Judaeos, quorum jam personam ipse Judas gestabat; qui ho
Abbreviated transcription (Latin):
cuius dentes essent ue lutgrexde consorarũ : Lam deindethamar habitũ mutat :
Namet cõmutans int̃ precaturthamar : Mutat habitũ. mutat & nom & fitdes:¬
nagoga ecła : Sed in ea prorsus nomen a maritudinis maneat non illius
amaritudinis. in quad nofelminis trauit: sed illius inquã petrus a ma
refleuit : Nã et iuda latine confessio ẽ Confessionisergo a maritudo
misceatur . utuera penitentia prȩsignet᷑: hac penitentia fecundat᷑ eccła
in omnibus gentibus constituta : Oportebatenim xpmpatie tresurgere a mor¬
tuis dietertia et predicare in nomine eius paenitentiã & remissionẽ pecca¬
torũ ꝑ om̃s gentes incipientib: abhierus alẽ nã ecipsehabitus meretricius confes¬
sio peccatorũ ẽ : Typũ quippe ecđȩgerit thamar exgentibus euocatȩ: Sedens
cũ hochabitu ad portam eman uł enaim qđ int̃ pretatur fontes : Cucurrit

Expanded text:
rum dentes essent velut grex detonsarum . 15. Jam deinde Thamar habitum mutat, rum dentes essent velut grex detonsarum . 15. Jam deinde Thamar habitum mutat, nam et commutans interpretatur. Thamar mutat habitum, mutat et nomen, et fit de Synagoga Ecclesia. Sed ut in ea nomen prorsus amaritudinis maneat. Non illius amaritudinis, in qua Domino fel ministravit: sed illius in qua Petrus amre fleuit; nam et Iuda latine "confessio" est. confessioni ergo amaritudo misceatur, ut uera paenitentia praesignetur. hac paenitentia fecundatur ecclesia in omnibus gentibus constituta. oportebat enim Christum pati et resurgere tertia die et praedicari in nomine eius paenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes incipientibus ab Hierusalem. nam et ipse habitus meretricius confessio peccatorum est. typum quippe iam ecclesiae gerit Thamar ex gentibus euocatae. sedens cum hoc habitu ad portam Aenan uel Enaim, quod interpretatur "fontes." cucurrit
Abbreviated transcription (Latin):
cui repositũ erat: Venit aut̃ cũ suo pastoreadollamitte cui nom̃ erat hyras.
Et interprecatur ad olla mitestestimonium inaqua: cum hoc planetes¬
timonio dñsuenit habens quidem testimonid̃ maius iohanne : Sed tam̃ ꝓpt̃
oues infirmas hoctestimonio ẽ usus inaqua : Namedpse hrras qđ nomen
illius pastoris fuit : int̃prȩcat᷑ fratrismei uisio : Vidit omnino fratrẽ
suũ iohannes fratrẽ scđm semen abrahȩ scđm cognationem mariematris
eius et elisabethmatrissuȩ : Eundemq dnm̃ et dm̃ suum quia sicut ipse
ait expleritiidine eius accepit : Viditomnino eti deo innatis mulierum
maiorillo non surrexit : quia ex omnibus prȩnuntiantibus xp̃m ipse
uidit . qđ multiustiet prophetȩcupierunt uidere & nonui derunt :
Salu tauit exutero : agnouit perfectus in colũba et ideo tam quã adolla¬
ex onerandas sarcinis peccatorũ : ex quibus eccła lauda turhi canticis canticoꝵ¬

Expanded text:
cui repositum erat. uenit autem cum suo pastore Adollamite, cui nomen erat Hiras; cui repositum erat. uenit autem cum suo pastore Adollamite, cui nomen erat Hiras; et interpretatur Odollamites „testimonium in aqua.". cum hoc plane testimonio dominus uenit, habens quidem testimonium maius Iohanne, sed tamen propter oues infirmas hoc testimonio est usus in aqua. nam et ipse Hiras, quod nomen illius pastoris fuit, interpretatur "fratris mei uisio". uidit omnino fratrem suum Iohannes, fratrem secundum semen Abrahae, secundum cognationem Mariae matris eius et Helisabeth matris suae eundemque dominum et deum suum, quia, sicut ipse ait, ex plenitudine eius accepit. uidit omnino; et ideo in natis mulierum maior illo non exsurrexit, quia ex omnibus praenuntiantibus Christum ipse uidit quod multi iusti et prophetae cupierunt uidere et non uiderunt; salutauit ex utero, agnouit perfectius ex coluexonerandas sarcinis peccatorum, ex quibus Ecclesiae laudatae in Canticis cantico
Abbreviated transcription (Latin):
tempore quolam de tribuiuda regnũ defecerat. ueniendũ erat Xpõ uero
saluatore dño nr̃o quinon obess& multũq prodess&. hocenĩ fuerat ꝓpheta¬
tũ non defici& princeps exiudaneq duxdefemoribus eius donecueniat qui¬
mit tendus est & ipse ẽ expectatio gentiũ : lam istotempore omẽ quoq magis¬
teriũ iudȩorũ & mistica undexp̃i uocabatur unctio ipsa defecerat. scđm
prophetiã danihelis. Iuncuenit cui repositũ erat expectatiogentiũ & unc¬
tus ẽ scsscõrũ oleo exultationis p̃ participibus suis. Natus est enim herodis
maioris tẽpore : passus ẽ aut̃ hero disminoristetrarchȩ : huius itaq ueni¬
entis ad oues quae perierant domus isrł figurã ipsegessit iudas : cum ir&
ad tondendas oues suas intã na qđ interp̃tatur de ficiens : lam enĩ defecerat
princeps exiuda et omne magis terium atq unctio iudȩorũ : donecuenir&

Expanded text:
tempore, quo iam de tribu Iuda regnum defecerat, ueniendum erat Christo, uero tempore, quo iam de tribu Iuda regnum defecerat, ueniendum erat Christo, uero saluatori domino nostro, qui non obesset multumque prodesset. sic enim fuerat prophetatum: non deficiet princeps ex Iuda neque dux de femoribus eiusrepromissum est. et ipse expectatio gentium. iam isto tempore omne quoque magisterium Iudaeorum et mystica — unde christi uocabantur — unctio ipsa defecerat secundum prophetiam Danihelis. tunc uenit cui repositum erat, expectatio gentium, et unctus est sanctus sanctorum oleo exultationis prae participibus suis. natus est enim Herodis maioris tempore, passus est autem minoris Herodis tetrarchia. huius itaque uenientis ad oues, quae perierant domus Israhel, figuram gessit ipse ludas, cum iret ad tondendas oues suas in Thamna, quod interpretatur "deficiens." iam enim defecerat princ
Abbreviated transcription (Latin):
testamentum qui prophecando scienter utiles fuerunt qualis dauid fuit
eos anetempore : quoiã iudea ceperat reges ex tribuiuda non habere necẽ cõ¬
putandus hero desmaior in regibus eius tã quã maritusthamar. erat
enĩ alienigena neceis acramento illomisticȩ unctionis tamquã coniuga¬
lifedere coherebat : Sed tamentam quã ex traneus dominabatur : Quampo¬
testatem aromanis et acȩsare acceperat. sic et eius filii te trarchȩ quo¬
rũ eratunus herodes patris nomine appellatus quicũ pilato in passione
đni concordauit : Istiergo alienigenȩ : usq adeo non deputabantur in regne
illomisti coiuideorũ : ut ipsilud oi publiceda marent frendentesaduer sus pm
Nos non habemus regemnisi cȩsarem : Neq hocuerũ nisi illa uniuersa lidomi¬
natione romanorũ quippe &iam cȩiar rexerat. Non proprie iudȩorũ: sed ut
xpm̃negarent & hunc adorarent. ideo setaliuocedam narunt: illo enim

Expanded text:
testamentum, cui prophetando scienter utiles fuerunt, qualis Dauid fuit. testamentum, cui prophetando scienter utiles fuerunt, qualis Dauid fuit. eo sane tempore, quo iam Iudaea coeperat reges ex tribu Iuda non habere, non est computandus Herodes maior in regibus eius tamquam maritus Thamar; erat enim alienigena nec ei sacramento illo mysticae unctionis tamquam coniugali foedere cohaerebat, sed tamquam extraneus dominabatur: quam potestatem a Romanis et a Caesare acceperat. sic et eius filii tetrarchae, quorum erat unus Herodes patris nomine appellatus, qui cum Pilato in passione domini concordauit. isti ergo alienigenae usque adeo non deputabantur in regno illo mystico Iudaeorum, ut ipsi Iudaei publice clamarent frendentes aduersus Christum: nos non habemus regem nisi Caesarem. neque hoc uerum nisi illa uniuersali dominatione Romanorum; quippe etiam Caesar rex erat non proprie Iudaeorum; sed ut Christum negarent et hunc adularent, ideo se tali uoce damnarunt. Illo ergo
Abbreviated transcription (Latin):
dimissi ex para dr̃so : Sequentis autem nomen qui uocatur lonã int̃p̃tat᷑
mȩror eorũ : quorũ nisi quib: nihil prodest cũ habeat unde prodessepossit
atq id prodat interramauis por romalũ est etablatȩ uitȩ quod significat
pellis quã non aduitȩ quod significat memoreorum. Dĩ aut̃ ambos
occidis sedictus est : ubi figuratur regnũ talibus hominibus abstulissȩ Terti¬
usuero filius iudȩ qđ illimulieri noniungit᷑ : significat tempus exquore¬
ges plebiiudȩorum cȩperunt decribuiudȩ nonfieri : & ideo erat quidẽ
filius iudȩ sedeũ thamar filiũ non accipiebat quia erat ea demtribu
iuda sediamin populo inde nemore gnabat unde& nomeneius id est sela
intorpretatur dimis si ceius : Non pertinent saneadhanc significationẽ
uiri sci &iustiquilic& illo tempore fuerunt : ad nouum tamen ꝑtinent

Expanded text:
dimissi ex paradiso. sequentis autem nomen, qui uocabatur Aunan, interpretatur dimissi ex paradiso. sequentis autem nomen, qui uocabatur Aunan, interpretatur "maeror eorum". quorum, nisi quibus nihil prodest, cum habeat unde prodesse possit atque id perdat in terra? maius porro malum est ablatae uitae, quod significat pellis, quam non adiutae, quod significat maeror eorum. deus tamen ambo occidisse dictus est: ubi figuratur regnum talibus hominibus abstulisse. tertius uero filius Iudae quod illi mulieri non iungitur, significat tempus, ex quo reges plebi Iudaeorum coeperunt de tribu Iuda non fieri. et ideo erat quidem filius Iudae, sed eum maritum Thamar non accipiebat, quia erat eadem tribus Iuda, sed iam populo inde nemo regnabat. unde et nomen eius, id est Selo, interpretatur "dimissio eius". non pertinent sane ad hanc signincationem uiri sancti et iusti, qui licet illo tempore fuerint, ad nouum tamen pertinent
Abbreviated transcription (Latin):
nuruiuide Intellegitur plebsiudȩa cuidetribu iuda regestã quã ma¬
dinõ faddibebantur meritonomeneius a maritudo inter pretatur ipsienĩ
innõ fodl is paculũ dedit: Duo aut̃ genera principũ quin onrecteoperabant
in plebe Vnũ quioberrabup̃ alterũ eorũ qui nihil proderant ⁊ signafi¬
cant᷑ induob filis ud quorũ unuserat maligiusĩt souus antednm.
alter in terra fundebat nesemen dar& ad fecundandã tamar: Nec sunt
amplius quã duo genera hominum inutilia generihumano: Vnũ nocenti¬
um alterũ praestare nolentiũ : Etsi quid bonihabent in hacterrenauita
ꝑdentiũ tã quã in terra fundentiũ et quiaimalo prior ẽ ille quinoc&¬
quã illequi non prodest : Ideoma iordicit᷑ malignus ille & sequens qui fun¬
debat interra : Nomen quoq maioris quiuocabatur herint̃ pretat᷑ pelli¬
cius qualibus tunicis induti sunt primi homines in poenadãnationis suȩ

Expanded text:
nuru Judae intelligitur plebs Judaea, qui de tribu Juda reges tanquam manuru Judae intelligitur plebs Judaea, qui de tribu Juda reges tanquam mariti adhibebantur. Merito nomen ejus amaritudo interpretatur: ipsa enim Domino fellis poculum dedit. Duo enim genera principum, qui non recte operabantur in plebe: unum eorum qui oberant, alterum eorum qui nihil proderant, significantur in duobus filiis Judae, quorum unus erat malignus vel saevus ante Dominum, alter in terra fundebat semen, ne daret semen ad fecundandam Thamar. Nec sunt amplius quam duo genera hominum inutilia generi humano: unum nocentium, alterum praestare nolentium, et si quid boni habent in hac terrena vita perdentium, tanquam in terram fundentium, et qui a malo prior est, ille qui nocet illi qui non prodest. Ideo major dicitur malignus, ille minor et sequens qui fundebat semen in terram. Nomen quoque majoris, qui vocatur Her, interpretatur pellicius, qualibus tunicis induti sunt primi ho
Abbreviated transcription (Latin):
&iã in necom xpĩ impus ac lamando uocibus. Sanguis eius su pernos &su ꝑfilios
nros Intere aruben concupis centiamotus libidinis : in concubi na patrissui
p̃cepsesferbuit : qđ incesti crimen non scriberetur Nuisifutura ꝑuersitas po
tiũ inscripturis aut̃ prophetia futurorũ : Nãq ꝑrubenprimogenitũ : po¬
pulus primogenitus isr ł excircũcisi onesignificatur quithorũ concubinȩ
polluit : id ẽ legẽ ueteris testam̃tise prȩuari cando commaculauit : qđaut̃
in concubina lexueteristestamenti ponatur: paulus docuitdicens abra
hamduosfilios habuit unũ de ancilla et inũ delibera haecaut̃ suntiluo
testamenta : in quo agarquȩ concubina fuitinueteris testam̃ti ponit᷑
trpo una ẽ em̃ ꝑfecta colũba gene cricisuȩ quȩ uirgo casta regina sponsa
qui cũ su anuru concubuit quid significa uerit futurorũ : In tamar ergo

Expanded text:
etiam in necem Christi impiis acclamando vocibus: Sanguis ejus super nos, et super filios etiam in necem Christi impiis acclamando vocibus: Sanguis ejus super nos, et super filios nostros . Interea Ruben concupipraeceps efferbuit. Quod incesti crimen non scriberetur, nisi futura perversitas tium, in Scripturis tamen est prophetia futurorum: namque per Ruben primogenitum, populus primogenitus Israel ex circumcisione significatur. Qui thorum concubinae polluit: id est, legem veteris Testamenti saepe praevaricando commaculavit. Quod autem in concubina lex veteris Testamenti ponatur, Paulus apostolus docuit, dicenham duos filios habuit: unum de ancilla, et unum de libera. Haec autem duo sunt Testamenta, in quo Agar, quae concubina fuit, in Veteris Testamenti ponitur typo. Una est ergo columba genitricis suae, quae virgo casta regina, sponsa quia cum nuru sua concubuit, quid significaverit futurorum. In Thamar ergo
Abbreviated transcription (Latin):
oculos uocat quatenus humili tatẽ tristitiae subtrahat : Recteillic adiungit᷑
tristemq blanditiis deleniuit : Modo enim aliorum facta grauiora. mo
sequens adpenitenti ampollicetur : utdum ꝑ haec deceptamensducit᷑ ab in
tentione penitentiȩ suspendatur quatenus tuncnullabonaꝑcipiat : quã nunc
malanulla contristant . & tuncplenius obruatur suppliciis quȩ nunc&iã gau
debat indelictis : Dehincloquiturds̃ adia cobut habitar& in bethel ibi rachelcum
parer& beniamin mortuae st : Sed quidsibi uult quod cum eundem beniamipi
rachel parer& uocauit nom̃ eius filius doloris mei. nisi futurũ ꝓphecansexeatr
bupaulũ quia ffliger& filios ecdẽ ꝑsecutionis suȩ cẽpore : aliter ꝑbeniamin
terrestris figura ba turhierus alẽ quȩ ẽ in tribueius dem beniamin. cuius popu¬
lus grauima tremdolore affecit effundendos anguinem prophetarũ In super

Expanded text:
oculos revocat, quatenus utilitatem tristitiae subtrahat, recte illic adjungitur: oculos revocat, quatenus utilitatem tristitiae subtrahat, recte illic adjungitur: Tristemque blanditiis delinivit . Modo enim aliorum facta graviora, modsequens ad poenitentiam poltentione poenitentiae suspendatur, quatenus tunc nulla bona percipiat, quam nunc mala nulla contristant; et tunc plenius obruatur suppliciis, quae nunc gaudet etiam in delictis. 5. Dehinc loquitur Deus ad Jacob, ut habitaret in Bethel. Ibi Rachel cum pareret Benjamin, mortua est. Sed quid sibi vult quod cum eumdem Benjamin Rachel pareret, vocavit nomen ejus, filius doloris mei, nisi futurum prophetans ex ejus tribu Paulum, qui affligeret filios Ecclesiae persecutionis suae tempore? 6. Aliter per Benjamin terrestris figurabatur Jerusalem, quae est in tribu ejusdem Benjamin, cujus populus gravi matrem dolore affecit, effundendo sanguinem prophetarum. Insuper
Abbreviated transcription (Latin):
doloeum cum omnipopulo eius interfecerunt : Sed quid sibiuelit quod scrip¬
tũ ẽ egressaẽ dina ut uider& mulieres regionis illius : quã cũ uidiss& sichem
filius emmor euȩi princepsterrȩ illius ad amauit et rapuit dormiuitq
cumilla. uiopprimens uirginem et conglutinata est anima eius cũ ea
tristemq blanditiis deliniuit : Dina quippe ut mulieres uideat ex¬
traneȩ regionis egreditur : Quando unaqu&q mens studia sua negle¬
gens actiones alienas curans ex trahabitum atq ex traordinem ꝓpriũ
euagatur: quã sichem princepsterrae opprimit : quia uidelic& inuentã lp¬
curis exteriorib: diabolus corrũpit : Et ad glutinataestanimaeiuscũ ea : qua
unitã sibi ꝑiniquitatẽ respicit: & quia cũ mens aculparesi piscit ad dicitur
atq ad missũ flereconatur : Corruptor autems pesacsecuritates uacua s ante

Expanded text:
dolo cum omni populo ejus interfecerunt. » Sed quid sibi velit quod scripdolo cum omni populo ejus interfecerunt. » Sed quid sibi velit quod script: Egressa est quippe, ut videret mulieres regionis illius: quam cum vidisset Sichem filius Emmor Evei, princeps terrae illius, adamavit, et rapuit, et dormivit cum illa, vi opprimens virginem, et conglutinata est anima illius cum ea, tristemque blanditiis delinivit. Dina quippe, ut videret traneae regionis, egreditur quando unaquaeque mens, sua studia negligens, actiones alienas curans, extra habitum atque extra ordinem proprium evagatur, quam Sichem princeps terrae opprimit, quia videlicet in curis inventam exterioribus diabolus corrumpit. Et agglutinata est anima ejus cum eunitam sibi per iniquitatem respicit. Et quia cum mens a culpa resipiscit, addicitur, atque admissum flere conatur: corruptor autem spes ac securitates vacuas ante
Abbreviated transcription (Latin):
Sicq eratunus atq idẽ ia cob & benedictus & claudus. Benedictus in his qui in
xpm ex eodẽ populo crediderunt atq in infide libusclaudus : Nã femoris
neruũ uł latitudo generis multitudo est : plures quip pesunt stirpe
quide generantes a fide patrũ et a prȩceptis auctoris suideuiantes in
erroris sui semitas claudicant. De quibus prophetice prȩdictum ẽ. clau¬
dicauerunt a semitis suis qui tam̃ populus postactis sibi uirib: non solũ clau¬
dicat sed ec torpescit. neultraiam generarefili os possit : Deniq qđ adiecit
patriarchauidissedm̃facie ad faciem. Cum superius uirũ secum narret fuisse
luctatũ id significat quia idẽ ds̃ homoerat futurus quicũ iacobpopulo luctar& :¬
Posthaec emmorfiliussichem dinã filiã ia cobuio lauit. qui post concubitũ eus
familiȩi srł uoluerat sociari : Quẽ sr̃meon & leui fr̃s uirginitatis sororis uindices

Expanded text:
sicque erat unus atque idem Jacob benedictus et claudus. Benedictus in his qui in sicque erat unus atque idem Jacob benedictus et claudus. Benedictus in his qui in Christum ex eodem populo crediderunt, atque in infidelibus claudus. Nam femoris nervum vel latitudo, vel generis multitudo est. Plures quippe sunt in Ecclesia qui, degenerantes a fide patrum et a praeceptis auctoris sui deviantes, in erroris sui semitis claudicant, de quibus prophetice praedictum est: Et claudicaverunt a semitis suis , qui tamen populus post tactis sibi viribus, non solum claudicat, sed et torpescit, ne ultra jam generare filios possit. Denique quod adjecit idem patriarcha, vidisse se Deum facie ad faciem, cum superius virum secum narret fuisse luctatum, id significat quia idem Deus homo erat futurus, qui cum Jacob populo luctaritaque filius Sichem, Dinam filiam Jacob violavit, qui post concubitum ejus familiae Israel voluerat sociari, quem Simeon et Levi fratres, virginitatis sororis vindices,
Abbreviated transcription (Latin):
transductis om̃ib: suis ꝑtorrentẽ : Ipsere mansit solus : E tecceuir luctabat᷑
cũ illo p̃ualuitq: ei ia cob nec dimisit eũ nisi benedictionẽ extorquer& sacrũq
isrł nom̃ acciper& in quo principalit̃ sacramenti dominici imago p̃figurataẽ
Virenim illȩ typum xp̃ieuidentissi megesserat. cuitam̃ ideo prȩualuit
ia cobutiq uolenti s ut misterium figurar& passionis dñ ubi uisus ẽ iacob:
in iudȩorumtypo hoc ẽ in corporissui sobole prȩualius sedõ. & qua sicũ in fir¬
mo ltacum carne eius luctamen mnire & inualescerein passione euis sicut scrip¬
tũ ẽ cũ dicer& crucifigecruci fige & tam̃ ia cobbenedictionẽ ab eodem angelo
quẽ uictor superauerat impetrauit cuius nominis impositio utiq benedictio
omniũ : Tetigit porro illi idẽ angelus latitudinẽ femoris ecclaudũ reddidit:

Expanded text:
transductis omnibus suis per torrentem, ipse remansit solus, et ecce vir luctabatur transductis omnibus suis per torrentem, ipse remansit solus, et ecce vir luctabatur cum illo. Praevaluitque ei Jacob, nec dimisit eum, nisi benedictionem extorqueret, sacrumque Israel nomen acciperet. » . In quo principaliter sacramenti Dominici imago praefigurata est. Vir enim ille typum Christi evidentissime gesserat, cui tamen ideo praevaluit Jacob utique volenti, et ut mysterium figuraret passionis Domini, ubi visus est Jacob in Judaeorum typo, hoc est in corporis sui sobole praevaluisse Deo, et quasi cum infirmo, ita cum carne ejus luctamen inire, et invalescere in passione ejus, sicut scriptum est, cum diceret: Crucifige . Et tamen Jacob benedictionem ab eodem angelo, quem victor superaverat impetravit, cujus nominis impositio utique benedictio m sanctorum. « Tetigit porro illi idem angelus latitudinem femoris, et claudum reddidit » ;
Abbreviated transcription (Latin):
Beatiquorũ remis sȩsunt iniquitates & quorum tecta s unt peccata : Nos
igitur rachel illa significauit ĩ dola sedendo premimus siculpa saua¬
ritiae penitendo dãnamus : Quaeutiq a uaritia non illis quiuiri¬
liter currunt : quibus dicitur uirilit̃agite & confortetur corurm̃
sed his maxime euenit qui quasi effeminato gressugradientes ꝑblan¬
dimenta scłi resoluuntur : Vnde & illic eiusdem rachelis hȩc uerba sunt :
iuxta consuetudinem feminarũ nunc accidit mihi idẽ quasi muliebria seha¬
ties sent inter seinientes fedus : Iulitia coblapidẽ & erexitillũ intitulũ dix̃¬
q fr̃ib suis afferte lapides : Qqui congregantes fecerunt tumulũ que m&
uocauit labantumulũ testis. &ia cobaceruũ testimonii. int̃fidelesenĩtã iu¬
dȩos quã gentes testis ẽ lapiseminens insimilitudinem xpi . & aceruus la¬
pidũ qui est multitudo credentium :

Expanded text:
Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . 6. Nos Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . 6. Nos igitur Rachel illa signavit, qui idola sedendo premimus, si culpas avaritiae poenitendo damnamus. Quae utique avaritiae immunditia non illos qui viriliter currunt impedit, quibus dicitur: Viriliter agite, et confortetur cor vestrum . Sed his maxime evenit qui, quasi effeminato gressu gradientes, per blandimenta saeculi resolvuntur. 7. Unde et illic ejusdem Rachelis haec verba sunt: Juxta consuetudinem feminarum nunc accidit mihi; id est, quasi muliebria se hati essent inter se ineuntes foedus, tulit Jacob lapidem, et erexit illum in titulum, dixitque fratribus suis: Afferte lavocavit Laban tumulum testis, et Jacob acervum testimonii. Inter fideles enim, tam Judaeos, quam gentes, testis est lapis eminens in similitudinem Christi, et acervus lapidum, qui est multitudo credentium. C
Abbreviated transcription (Latin):
potest &iam ꝑ labanmundus hcexprimiquicũ furoreia cobsequit qua
electosquosq qui redẽptoris nr̃i mẽ bra sunt ꝑsequendo opprimere conatur:
ꝑ prophetã dicit : obliuiscerepopulũ tuũ & domũ patristui : quiduero Ini
i dolis nisi a uaritia de signatur : Vnde ꝑpaulũ dicit᷑ et auaritia quae est
idolorum seruitus. Lab anergo ueniens apudia cob. idolũ non inuenit
quia ostensis mundithes auris diabolus inredemptore nr̃o uestigia
concupiscenti ae non repperit. Sed quaeia cobnon habuit : ea rachel
sedendo cooperuit : Rachel quippe quae & ouisdicit᷑ : etda figurat:
sedereautem est humilitatem penitentia appetere. Sicut scriptũ est
surgite postquam sederitis : Rachelergo idola sedendo operuit. quia scã
ec desia xpm̃ sequens uitium terrenȩ concupiscentiae ꝑhumilitatẽ peni¬
tendo cooperuit. Dehac coopertione uitiorũ perprophetam dicitur

Expanded text:
Potest etiam per Laban mundus hPotest etiam per Laban mundus helectos quosque, qui Redemptoris nostri membra sunt, persequendo opprimere conatur. per prophetam dicit: Obliviscere populum tuum, et domum patris tui . 4. Quid vero in idolis, nisi avaritia designatur? unde et per Paulum dicitur: Et avaritia, quae est idolorum servitus . Laban ergo veniens apud Jacob, idola non invenit, quia, ostensis mundi thesauris, diabolus in Redemptore nostro vestigia concupiscentiae terrenae non reperit. Sed quae Jacob non habuit, ea Rachel sedendo cooperuit. 5. Per Rachel quippe, quae ovis dicitur, Ecclesia figuratur. Sedere autem est humilitatem poenitentiae appetere, sicut scriptum est: Surgite, postquam sederitis . Rachel ergo sedendo idola cooperuit, quia sancta Ecclesia Christum sequens, vitia terrenae concupiscentiae per humilitatem poenitentiae cooperuit. De hac coopertione vitiorum per Prophetam dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s diuersarũ gentiũ uarietatem sibimet congregauit : illetres uirgas
amputatis corticibus in alueis aquarũ oppo suit ut earum contempla¬
tione multipli carentur eius oues: et dñsnr̃ in a quabaptis matis triumpo
uel mercede sustinuit: praecepit eids̃ ut reuerteretur ad patriam
suam : Iunc ignorante socero com comitatu properauit : Laban aut̃
consecutus est eum inmonte galaad cum furore. atq idola quaera¬
chelfurauerat apud eum requisiuit. nec repperit: Quidergo sibi hoc
ipsum figuraliter uelit : Dumenim laban superius aliã gerat ꝑsonã.
nunc aut̃ diaboli typum figurat : Labanquippe interpretatur dealbatio
de albatio aut̃ diabolus non in conuenienter accipitur : quicum sit tene¬
brosus ex merito transfigurat sei nangelũ lucis : huic seruiuit iacobidẽ ex par¬
tere prob orũ iudaicus populus. excuius carne in carnatus dñsuenit

Expanded text:
hristus diversarum gentium varietatem sibimet congregavit. Ille tres virgas hristus diversarum gentium varietatem sibimet congregavit. Ille tres virgas amputatis corticibus in alveis aquarum opposuit, ut earum contemplatione multiplicarentur ejus oves: et Dominus noster in aqua baptvelut mercede, sustinuit, praecepit ei Dominus ut reverteretur in patriam suam. Tunc, ignorante socero, cum uxoribus et comitatu properavit. Laban autem consecutus est eum in montem Galaad cum furore, atque idola quae Rachel furata erat apud eum requisivit, nec reperit. 2. Quid igitur sibi hoc ipsum figuraliter velit, inspiciendum est. 331 Dum Laban superius aliam gerat personam, nunc tamen diaboli typum figuraDealbatio autem non inconvenienter diabolus accipitur; qui cum sit tenebrosus ex merito, transfigurat se in angelum lucis . Huic servivit Jacob, id est ex parte reproborum Judaicus populus, cujus ex carne incarnatus Dominus venit.
Abbreviated transcription (Latin):
pulũ & quidem & oculis legitur grauida. quia lex permorsendata cooper¬
ta est atq signata : Rachelautẽ iunior et pulchrapriorsterilis & postmo¬
dũ fecunda : si militudo est eccłȩ : iunior quia tempore posteriorpulchra
meruerunt : quae &iam tam diusterilis fuit quousq synagoga
populum generauit : Cur autem ia cobprora chelseruiuit & subponit᷑
eiliamaior Nisi quia dñs ut ecclesiam ad sumeret prius synagogam
sibi coniunx̃ : Seruitus itaq ipsi ia cobseptẽ annorũ ꝓduab: uxoribus hu¬
ius uitae prȩsentis tempus significat qui perseptem dies euoluitur. inqua
dñs formã serui accepit factus o boediens paternȩ uoluntatis usque ad mor¬
tem : Illeenim proouibus seruit. et dñs nr̃ ait. Nonuenit filius
hominis ministrari sedministrare: illeoues pauit . et dñs in euangelio
dicit Ego sum pastorbonus : ille mercedis iucro uariũ sibi pecus abstulit :¬

Expanded text:
pulum, et quidem oculis legitur gravida, quia lex per Moysen data, quod operpulum, et quidem oculis legitur gravida, quia lex per Moysen data, quod operta est atque signata. Rachel autem junior et pulchra, prius sterilis et postmodum fecunda, similitudo est Ecclesiae. Junior, quia tempore posterior; pulchra,meruerunt. Quae etiam tandiu sterilis fuit, quousque Synagoga populum generabat. Cur autem Jacob pro Rachel servivit, et supponitur ei Lia major, nisi quia Dominus, ut Ecclesiam assumeret, prius Synagogam sibi conjunxit. Servitus itaque ipsius Jacob septem annorum pro duabus uxoribus, hujus vitae praesentis tempus significat, quia per septem dies volvitur, in qua Dominus formam servi accepit, factus obediens paternae voluntati usque ad mortem . Ille enim pro ovibus servit, et Dominus noster ait: Non veni. Filius hominis ministrari, sed ministrare . Ille oves pavit, et Dominus in Evangelio dicit: Ego sum pastor bonus . Ille mercedis lucro varium sibi pecus abstulit; C
Abbreviated transcription (Latin):
cuius amore conuersis pesçłi reliquerunt : Eecuius professione admisericor¬
diam regendȩ plebis ad sũ ptisunt : Ideni magunt in omnibus laboribus suis¬
ut illa professio quat conuerterant quia tales rectores populi dedit. latius
et clarius glorificetur tam quam ia cobrecus antem noctẽ liȩ utrachel
pomissua ueolentibus & clarenitentibus potiatur. quae aliquando
& ipsa prȩstante misericordiadiperse ipsamparit: Vlix tandem quidẽ
acperrarũ est. Vt in principio erat uerbum & uerbũ erat apud dm̃ &ds̃erat
uerbũ et quicquid dehacrepies apienterq dicitur et sine fantas mate
carnalis cogitationis. et salubriter uel ex parte capiatur: Alio
quoq sensuliam & rachel uictorinus martyr etcȩteri insimilitu¬
dine ecclesiae uel synagogae interpraetati sunt : Liaenim maior
natusinago gȩtenuisse existimabant typum. qui a priorđi genuit po¬

Expanded text:
cuius amore conuersi spem saeculi reliquerunt, et ex cuius professione ad misericorcuius amore conuersi spem saeculi reliquerunt, et ex cuius professione ad misericordiam regendae plebis adsuut illa professio a qua se converterant, quia tales rectores populis dedit, latius et clarius glorificetur: tamquam Jacob non recusante noctem Liae, ut Rachel pomis suaveolentibus et clare nitentibus potiatur; quae aliquando et ipsa praestante misericordia Dei, per se ipsam parit, vix tandem quidem, quia perrarum est, ut, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbcarnalis cogitationis et salubriter vel ex parte capiatur. Alio quoque sensu Liam et Rachel Victorinus martyr, et caeteri in similitudinem Ecclesiae vel Synagogae interpretati sunt. Liam enim major natu Synagogae tenuisse existimabant typum, quia prior Dei genuit po
Abbreviated transcription (Latin):
cant & quod nec essariũ est ad exortationẽ discentiũ : Sed plane
ut hanccuram suscipiant : ui cogunt᷑ satis: Et hoc significatũ ẽ : qđ cum
uenir& deagro lacob occurrit eilia eũq detinens aitadme intrabis
conduxienĩtepromandragoris filii mei tã quã dicer& doctrinȩ quã diligis
uis conferrebonã opinionẽ noli fugere officiosũ laborẽ : Haec in ecđa gerere
quis quis aduerterit cernitet experit᷑ in exẽ plis qđ intellegimus in libris :¬
ꝗ s nonuideat hocgerẽ in toto orbeterrarũ ueni rehomine s adoperib:sđ̃i &ire
inotiosũ cognoscendȩ et contẽ plandȩ ueritatis tã quã inamplexu rachel. & excipi
endȩ transuerso ecclesiasticã necessitatẽ atq ordinandi in labore tam quam lia
dicente ad me intrabis : quibus istud mis terium dĩ dispensantibus ut in
nocte huius sȩculi filios generentfidei: laudatur a populis &iã illauita :

Expanded text:
cant, et quod necessarium est ad exhortationem discentium. sed plane cant, et quod necessarium est ad exhortationem discentium. sed plane ut hanc curam suscipiant, ui coguntur. satis et hoc significatum est, quod cum ueniret de agro Iacob, occurrit ei Lia eumque detinens ait: ad me intrabis: conduxi enim te pro mandr-agoris filii mei, tamquam diceret: doctrinae. quam diligis, uis conferri bonam opinionem? noli defugere officiosum laborem. haec in ecclesia geri, quisquis aduerterit. cernit. experimur in exemplis, quod intellegamus in libris. quis non uideat hoc geri toto orbe terrarum, uenire omnes ex operibus saein otii usum cognoscendae et contemplandae veritatis tanquam in amplexu Rachel, et excipi de transverso ad ecclesiasticam necessitatem, atque ordinari in labore tanquam Lia dicente: Ad me intrabis, quibus istud mysterium Dei dispensantibus, ut in nocte hujus saeculi filios generent fidei, laudatur a populis etiam
Abbreviated transcription (Latin):
dio doctrinȩ atq indagandȩ & contemplandȩ sapientiae : Seabom¬
nibus actionum molestiis remouere. atq in otio discendi a ut do¬
cendiuolunt conscendere : Itaergo dictum est parũ esttibi quod
accepistiuirũ meũ insuper et mandragoras filii meiuis accipere:
acsidiceretur: Parum est quod homines ad laborem rerũ genercinda¬
rũ necessarios inotio detin&uita : Studiorũ insuperet popularem
gloriã requirit : Pro in deut eam iuste conpar& in pertit rachel uirũ
sorori suae illa nocte : ut scilic& qui uirtute laboriosa regimini populo¬
rũ accõmodati sunt. &iã sescientiae uacare delegerant suscipiant ex¬
perientiam tẽptationũ curarũq sarcinã puti litate cõmuni. nelpsa doc¬
trina sapientiae cuiuacarestatuerant blasphemet᷑ neq adipis catur
ab inperitiorib: populis ad existimationẽ bonã quod illa poma signi fi¬

Expanded text:
dio doctrinae atque indagandae et contemplandae sapientiae, se ab omdio doctrinae atque indagandae et contemplandae sapientiae, se ab omnibus actionum molestiis removere atque in otio discendi atque docendi volunt considere. Ita ergo dictum est: Parum est tibi quod accac si diceretur: parum est, quod homines ad laborem rerum gerendarum necessarios in otio detinet uita studiorum, insuper et popularem gloriam requirit? Proinde ut eam iuste conparet, inpertit Rachel uirum sorori suae illa nocte, ut scilicet qui uirtute laboriosa regimini populorum adcommodati sunt, etiamsi scientiae uacare delegerant, suscipiant experientiam temptationum curarumque sarcinam pro utilitate communi, ne ipsa doctrina sapientiae, cui uacare statuerunt, blasphemetur neque adipiscatur ab inperitioribus populis existimationem bonam, quod illa poma signifi
Abbreviated transcription (Latin):
riosȩ atq inter cͦepta temptationũ periditantis actionis quã pleriq
bono ingenio prȩditistudioq flagrantes quã uis idonei regendis populis
eẽ possint : tam̃ euitant ꝓpt̃ turbul entas occupationes & indocerinae
ocium toto pectore tã quã inspetiosȩ rachelferunt᷑ amplexu. Sed qui abo num
est ut &iã haec uita latius innotescenspopularẽ gloriã mere atur. In ius¬
tum est autem ut eam consequatur si a matorem suũ administrandis eccle¬
siasticis curis aptum et idoneũ inotio detin& nec gubernationẽ cõmunis
utilitatis inpertit. propterealia sororisu aedicit. parũ esttibi qđ uirum
meũ accepisti. insuꝑ et mandragorasfili imei uis accipere : ꝑunũ uirũ
significans eos quicum sint agendiuirtute a mabiles & digni : quibus regimep
eccłae cõmitatur. ad dispensandũ fidei sacramentum: illi accensistu¬

Expanded text:
riosae ariosae abono ingenio praediti, studioque flagrantes, quamvis idonei regendis populis esse possint, vitant tamen propter turbulentas occupationes, et in doctrinae otium toto pectore tanquam in speciosae Rachel feruntur amplexum. 23. Sed quia bonum est ut etiam haec vita latius innotescens popularem gloriam mereatur, injustum est autem ut eam consequatur, si amatorem suum administrandis ecclesiasticis curis aptum et idoneum in otio detinet, nec gubernationi communis utilitatis impertit, propterea Lia sorori suae dicit. Parum est tibi quod virum meum accepisti, insuper et mandragoras filii mei vis accipere? 24. Per unum virum significans eos omnes qui, cum sint agendi virtute habiles, et digni quibus regimen Ecclesiae committatur ad dispensandum fidei sacramentum, illi, accensi stu
Abbreviated transcription (Latin):
eorũ ꝑ quos sibi consuletur & splendorem laudis et odorem bonȩ opinionis
nec adis tãgloriã popularẽ primiꝑ ueniunt eorũ qui sunt in ecła : nisiquȩ¬
cũq in actionũ periculis & labore uersant᷑: ꝓptere aliȩ filius malamandra¬
gorica inuenit exiens inagrũ idesthoneste ambulans ad eos quiforisst̃ : Doctri
nauero illa sapientiȩ ꝗ uulgistrepiture motissimain contẽplatione ueritatis
dulcidelectatione defigit᷑ hancpopular ẽgloriã quantulũ cũq non adse¬
queretur. nisi ꝑ eos qui in mediis turbi s agendo acsudando populis prȩsunt :
trat̃utilitas et quorũ auctoritas populis cara est : testimoniũ ꝑhibenteiã
uitȩ ꝓpt̃ studiũ conquirendȩ et contẽplandȩ ueritati sotiose quodã modo
malamandra gorica ꝑliã ꝑueniunt adrachel: Ad ipsã ueroliã ꝑfiliũ
primogenitũ idẽ ꝑ honorẽ fecunditatis in quo ẽ omnis fructus labo¬

Expanded text:
eorum per quos sibi consulitur, et splendorem laudis, et odorem bonae opinionis. eorum per quos sibi consulitur, et splendorem laudis, et odorem bonae opinionis. Nec ad istam gloriam popularem primi perveniunt eorum qui sunt in Ecclesia, nisi quicunque in actionum periculis et labore versantur. Propterea Liae filius mala mandragorica invenit exiens in agrum, id est, honeste ana uero illa sapientiae, quae a uulgi strepitu remotissima in contemplatione ueritatis dulci delectatione defigitur, hanc popularem gloriam quantulamcumque non assequeretur nisi per eos, qui in mediis turbis agendo ac suadendo populis praesunt, ntratur utilitas, et quorum auctoritas populis cara est. testimonium perhibent etiam uitae propter studium conquirendae et contemplandae ueritatis otiosae, quodam modo mala mandragorica per Liam perueniunt ad Rachel; ad ipsam uero Liam per filium primogenitum, id est per honorem fecunditatis eius, in qua est omnis fructus labo