comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enantii quondã patͥeii in
sanne partib ulla fuit: in qi
colonus eius filiũ honoratũ nomi¬
ne habuit. qui ab annis puerilib
ad amorẽ eelestis patȩ ꝑ abstinentiã
exarsit: Cũq tam magna cõuersa¬
ire polleret: seseq iam ab otioso
oq sermone restringeret. multũq

Expanded text:
enantii quondam patricii in Samnii partibus villa fuit, in qua colonus ejus filium Honoratum nomine habuit , qui ab annis puerilibus ad amorem coelestis patriae per abstinentiam exarsit. Cumque magna conversatione polleret, seque jam ab otioso quoque sermone restringeret, multumq
Abbreviated transcription (Latin):
ro itaq mͦ fur qui a uius uderitumui¬
erat: hunc mortuus tenebat: Cumq
tta gressus manusq illuis fuisset obst̾e¬
ta: inmobilis stetit fact gaut̃ mane
cleriei. et muenerunt ignotũ homi¬
nẽ ueruecẽ tenentẽ manu: Res uenit
in dubiũ utrũ uerueeẽ colleret. an
offerret: Sed eulpȩ reus: cierus indi¬
luerunt. ut qui res eorũ uenerat raꝑe:
saltẽ uacuus erire mereret᷑ Itaq fur
qui diusteterat cũ p̃da captiuiis: qͣn¬
doq exut uacuus et liber. Petrꝰ:

Expanded text:
ro itaque modo fur, qui a vivis videri timuro itaque modo fur, qui a vivis videri timuerat, hunc mortuus tenebat. Cumque ita gressus manusque illius fuissent obstricta, immobilis perstitit. Facto autem mane clerici, et invenerunt ignotum hominem vervecem tenentem manu. Res venit in dubium, utrum vervecem tolleret, an offerret, sed culpae reus citius indiluerunt ut qui res eorum venerat rapere saltem vacuus exire mereretur. Itaque fur, qui diu steterat cum praeda captivus, quandoque exiit vacuus et liber. PETR
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc gesta qͣm narto. mͥq bratȩ memo¬
tiȩ abbatis mei ualentionis relatione
eognita: Ibi ꝙ enĩ quidã uenerabił sa¬
cerdos erat: qui eũ clerieis suis incilau¬
dib bonisq oꝑib intentus. sc̃e conuer¬
sationis uitã ducebat: Supuemente
autẽ uocationis die defunctus est: atq
aute ȩcesiam sepultus: Eidem uͭ eceste
caulȩ inherebant ouium: atq isdem
locus in quo sepultus est. ad casdẽ oues
tendentib ꝑuius erat: Quadã uͭ nocte
cum clericis intͣ ȩccłiam psallentib fur
uenisset. ut ingressus caulas furtum
faceres: ueruecẽ tulit ꝙ coneitus erit:
Cum uͦ ꝑuenisset ad locũ ubi un. dñ
sepultus eiat: repente hesit. q gressũ
mouere ñ potuit. leruecẽ de collo de¬
posuit: eũq dimittere uoluit. sedma¬
nũ laxare ñ ualuit: Ceptt gͥ stare m¬
ser eũ p̃cda sua: reus et ligatus Holebat
ueruecem dimitt̾ẽ. nec ualebat. So¬
lebat egredi eũ ueruece nec pot̾at: Mi¬

Expanded text:
haec gesta quam narro, mihique beatae memoriae abbatis mei Valentionis relatione cognita. Ibi etenim quidam venerabilis sacerdos erat, qui cum clericis suis, Dei laudibus bonisque operibus intentus, sanctae conversationis vitam ducebat. Superveniente autem vocationis suae die defunctus est, atque ante ecclesiam sepultus. Eidem vero ecclesiae caulae inhaerebant ovium, atque idem locus in quo sepultus est ad easdem oves tendentibus pervius erat. Quadam autem nocte cum, clericis intra ecclesiam psallentibus, fur venisset, ut ingressus caulas furtum fac ret, vervecem tulit, et concitus exiit. Cum vero pervenisset ad locum ubi vir Domini sepultus erat, repente haesit, et gressum movere non potuit. Vervecem quidem de collo deposuit, eumque dimittere voluit, sed manum laxare non valuit. Coepit igitur stare miser cum praeda sua reus et ligatus. Volebat vervecem dimittere, nec valebat; volebat egredi cum vervece, nec poterat. Mi
Abbreviated transcription (Latin):
tati hominũ ueheu̾iter stupenda:
dio admirande intutis uiros: nosse uel
lem nullas cõtigit eos antiqui hostis in¬
sidias ꝑtulisse. anex insiduis ꝓfecisse:
Gũ: Sine labore certaminis: ñ
est palma uctoriȩ: Inde gͦ uietores sũt
taruit: Malignus quippe sp̃s: eogitacio¬
ni. locutioni. atq oꝑi nr̃o semꝑ insis¬
tit: si fortasse quid iuueniat unde
apud exãmen ȩt̃n uidicis aceusator
existat: Uis ꝙ enĩ nosse. quomͦ ad de¬
cipiendũ semꝑ paratus adsistat:

Expanded text:
tati hominum vehementer stupenda. tati hominum vehementer stupenda. dio admirandae virtutis viros, nosse velim si nullas eos contigit antiqui hostis insidias pertulisse, an ex insidiis profecisse. GREGOR. Sine labore certaminis non est palma victoriae. Unde ergo victores sunt, taverunt? Malignus quippe spiritus cogitationi, locutioni, atque operi nostro semper assistit: si fortasse quid inveniat, unde apud examen aeterni judicis accusator existat. Vis etenim nosse quomodo ad decipiendum semper a
Abbreviated transcription (Latin):
nestras ȩccliȩ quȩ erant tectis prime
ꝓuenit. sic q stans aqua ȩcełiȩ iaii¬
am elausit: ac si illud elemĩtũ liqui¬
dum in soliditatẽ parietis fuisset in¬
mutatũ: Cũq essent mnulti int̾ius ui¬
uenti: sed aquarũ magnitudine
eccłia om̃is circuudata qua possent
egredi ñ haberent. ibiq siti ae fame
deficere formidarent: ad ecesiȩ ia
nuã ueiuebant. ad bibendũ haurie¬
bant aquã: quȩ ut p̃dixi usq ad
fenestras excreuerat. ꝙ tam̃ iutra
eccłiam nullomͦ defluebat: hauriri
itaq ut aqua poterat: set defluere
ut aqua ñ poterat: Stans autẽ au¬
te ianuã: ad ostendendũ cunctis
m̃itũ martiris ⁊ aqua erat ad ad¬
locum: Qd̃ ego autiquo aute dicti
igius miracło uere p̃dixi ñ suisse dis¬
simile: qui triũ puerorũ ꝙ uestim̃¬
ta ñ contigit. ⁊ uincła incendit:
petiꝰ. Nira sunt ualde sẽorũ
facła quȩ narras: et p̃senti infirmui¬

Expanded text:
nestras ecclesiae, quae erant tectis proximae, nestras ecclesiae, quae erant tectis proximae, pervenit; sicque stans aqua ecclesiae ianuam clausit, acsi illud elementum liquidum in soliditatem parietis fuisset inmutatum. Cumque essent multi interius inventi, sed, aquarum magnitudine ecclesia omni circumdata, qua possent egredi non haberent ibique ses siti ac fame deficere formnuam veniebant, ad bibendum hauriebant aquam, quae, ut praediximus, usque ad fenestras excreverat; et tamen intra ecclesiam nullo modo defluebat. Hauriri itaque ut aqua poterat, sed defluere ut aqua non poterat. Stans autem ante januam ad ostendendum cunctis meritum martyris, et aqua erat ad adlocum. Quod ego antiquo antedicti ignis miraculo vere praedixi non fuisse dissimile, qui trium puerorum et vestimenta non contigit, et vincula incendit. PETR. Mira sunt valde sanctorum facta quae narras, et praesenti infirmi
Abbreviated transcription (Latin):
ecłi sunt: quosdie altero rer requi¬
lis. in camino inlesis uestib deam¬
ulautes repperit: Ex quare colligit᷑.
ua ignis in quo iactati fuerant. qui
sũ uestim̃ta non contigit: eorũ uin¬
i comsumpsit. ut uno eod̾q temꝑe
obsequio iustorũ ⁊ haberet flamma
tutẽ suã ad solatium: ⁊ ñ haberet
torm̃tũ:uic tam antiquo
s comes cum illic adesset. secũ rege
authario eoð̾ temꝑe in loco eodẽ uͥ
mira tes contigit. adfusse: eãq se cog¬
uisse testatus est: p̃dictus ⁊enim
uius narrauit dicens: quia ante
e fere tenuiũ qͣndo apd̾ hanc ro¬
manã urbẽ alueũ suuĩ tiberis egressius
est: tantũq crescens ut eius unda
suꝑ muros urbis influeret. atq in ea
iarimas regiones occuparet: apud
uerouensẽ urbẽ fluuius excrescens ad
beati renõnis⁊ martiris atq pontificis
eceliam uenit: Cuius ȩccłie dũ essent
ianue aꝑte: aqua ineã minime intͣ¬
uit: Quẽ paulisꝑ crescens: usq ad fe¬

Expanded text:
projecti sunt, quos die altera rex requiprojecti sunt, quos die altera rex requirens, in camino illaesis vestibus deambulantes reperit. Ex qua re colligitur quia ignis in quo jactati fuerant, qui eorum vestimenta non contigit, eorum vincula consumpsit, ut uno eodemque tempore in obsequio justorum et haberet flamma virtutem suam ad solatium, et non haberettur 19. Huic tam antiquo fus comis cum ilico adessit, se cum rege Authari eo tempore in loco eodem, ubi mira res contigit, adfuisse eamque se cognovisse, testatus est. Praedictus etenim tribunus narravit, dicens: quia ante hoc fere quinquennium, quando apud hanc Romanam urbem alveum suum Tiberis egressus est, tantumque crescens, ut eius unda super muros urbis influeret atque in ea maximas regiones occuparet, apud Veronensem urbem fluvius Atesis excrescens, ad beati Zenonis martyris atque pontificis ecclesiam venit. Cuius ecclesiae dum essent ianuae apertae, aqua in eam minime intravit. Quae paulisper crescens, usque ad fe
Abbreviated transcription (Latin):
nesciebam. me edificare consueuera
huius itaq narratione didiei: qd fiti
quidã ieampaniȩ partib intra qu¬
dragesimũ romane urbis miliarus
nomine benedictus. et qͥdẽ etate uus¬
nis sed morib grandeuus: et in sceis
ũsationis regła se fortit̾ stringens lꝰ
totilȩ regis temꝑe eũ gothi repꝑises
hune icende eũ sua cela moliti sios
gnẽ namq posuerunt: sed incireuitu
serunt om̃ia. cella uͦ illius igni eõbu
ñ potuit: Qd̃ uidentes gothimagisq
uientes. atq hunc ex suo habitacło
hentes. ñ longe aspexerunt suecensũ
ibanũ. qui coquendis panib paraba¬
ir. eũq in illo ꝓiecerunt: clibanũq
auserunt: Sed die altero ita inlesus
iuentus est: ut non solũ euis caro ab
nib. sed neq extrema ullomͦ uesti¬
ta cremarent᷑ Petuꝰ: Entiqũ
mpuerorũ miracł̾m audio: qui
opinor miracłm: ex parte aliqͣ dis¬
milit̃ gestũ est: lune quippe tres pu
ligatis pedib et manib in ignem

Expanded text:
onsueverat. Hujus itaque narratione didici quod fuit quidam in Campaniae partibus intra quadragesimum Romanae urbis miliarium nomine Benedictus; et quidem aetate juvenis, sed moribus grandaevus, et in sanctae conversationis regula se fortiter stringens. Quem Totilae regis tempore cum Gothi reperissent, hunc incendere cum sua cella moliti sunt. Ignem namque supposuerunt, sed in circuitu arserunt omnia, cella vero illius igne comburi non potuit. Quod videntes Gothi, magisque saevientes, atque hunc ex suo habitaculo trahentes, non longe aspexerunt succensum clibanum, qui coquendis panibus parabatur, eumque in illo projecerunt, clibanumque clauserunt. Sed die altero ita illaesus inventus est, ut non solum ejus caro ab ignibus, sed neque extrema ullo modo vestimenta cremarentur. PETR. Antiquum trium puerorum miraculum audio, qui . Illud, ut opinor, miraculum ex parte aliqua dissimiliter gestum est. Tunc quippe tres pueri ligatis pedibus ac manibus in ignem
Abbreviated transcription (Latin):
repente res ualde admirabilis cp̃tigit.
quia moles ip̃a qͣm conabant᷑ e uellere
sulito ab enclẽ laborantib eiuilsa. ne
spe lunce martini tectũ tangeret saltum
dedit: ꝙ qͣli serui dei lesionẽ fugiens.
longius cecidit: Qđ ad ussũ om̃ipote¬
tis di anglico ministerio actũ intelligit
qui diuma. puidentia disponi om̃ia
specu in habitaus. cathena sibi ferrea
pedem ligauit: eamq saxo ex parte al¬
tera adfirit. ne ei ultͣ liceret ꝓgredi: qͣ
catenȩ eiusdem quantitas tenebatur

Expanded text:
repente res valde admirabilis contigit, repente res valde admirabilis contigit, quia moles ipsa quam conabantur evellere, subito ab eisdem laborantibus evulsa, ne speluncae Martini tectum tangeret, saltum dedit, et quasi servi Dei laesionem fugiens, longius cecidit. Quod ad jussum omnipotentis Dei angelico ministerio actum intelligit, qui divina providentia disponi omnia specu habitans, catena sibi ferrea pedem ligavit, eamque saxo ex parte altera affixit, ne ei ultra liceret progredi, quam catenae ejusdem quantitas tendebatur.
Abbreviated transcription (Latin):
lumis: Tunc cunctis patent᷑ in notuit:
qd̾ ideo ledi non potiit. quia hune in
casusuo martini oratio portauit:
specu uͦ illius magna desuꝑ rupis etmine¬
bat: quȩ cũ ex parte exigua monti uide¬
retur adfira. martmn: celle ꝓ̃minens
casum suũ cotidie: q illius interitũ rui¬
tura minabat᷑ Ad hui .c mascator illu.¬
stris uiri armentarii nepos cũ magna
tur ut uir cli de specu eod̃ dignaret᷑ exi¬
re. quatinus ip̃e ruiturã rupẽ ex mon¬
te potuisset euellere. atq in specu suo
dei samulus iã securus habitaret: sũq
hoc uir dñi neq̃quã ad quiesceret: ei
qd̾ posset ut faceret p̃cepit. q ip̃e in cel¬
le suȩ remotior parte se contulitz Si
ranĩ moles : ueret: dubiũ ñ erat qd̃ si¬
mnul ⁊ specũ destrueret. q martinum
necaret: Itaq dum :a quȩ uenerat
multitudo conaret᷑ si posset sine ꝑicło
uiri dei ingens illud qd̾ desuꝑ meubu¬
erat saximi leuare: cunctis iudentib

Expanded text:
lumis. Tunc cunctis patenter innotuit lumis. Tunc cunctis patenter innotuit quod ideo laedi non potuit, quia hunc in casu suo Martini oratio portavit. In specu vero illius 317 magna desuper rupes eminebat, quae cum ex parte exigua monti videretur affixa, Martini cellae prominens, casum suum quotidie, et illius interitum ruitura minabatur. Ad hanc Mascator illustris viri Armentarii nepos, cum magna tur ut vir Dei de specu eodem dignaretur exire, quatenus ipse ruituram rupem ex monte potuisset evellere, atque in specu suo Dei famulus jam securus habitaret. Cumque hoc vir Dei nequaquam acquiesceret, ei quod posset ut faceret praecepit, et ipse in cellae suae remotiori se parte contulit. Si tamen ingens moles rueret, dubium non erat quod simul et specum destrueret, et Martinum necaret. Itaque dum ea quae venerat multitudo conaretur, si posset, sine periculo viri Dei, ingens illud, quod desuper incubuerat, saxum levare, cunctis videntibus,
Abbreviated transcription (Latin):
ut ex mortis eiꝰ senteneia daret᷑ intel¬
ligi: quia ualde oim̃ipotenti deo dis¬
plicuit. qd̃ eius famłm ausu mmpbo
contristauit:Ilio quoq tem¬
ꝑe dũ multi adhunc religiosa deuo¬
tione concurrerent: atq arta esset
semita quȩ indeuȩro montis latere
ad eris cellulã ꝓperantes ducebat. pu¬
er paruulus meaute gradiens: ex eod̾
monte cecidit. ꝙ usq ad uallẽ corru¬
tt: quȩ sub monte eoð sita quasiin ꝑ¬
fundo conspicit᷑: In loco quippe eos
tarita mons ip̃e altitudine erereuit.
ut orbusta ingentia que er ead ualle
ꝓcieunt. ex monte aspicientib qłi
frutecta esie uidȩant᷑: ꝑ curbati stiq
sunt om̃es qui ueniebant: sũmaq cura
quesitũ est. sicubi corpus elapsi pueri po¬
tuisset inueniri: Quis enĩ aliud nisi extine¬
tũ crederet: Auis uel corpus eius ad ter¬
dũ int̾positis ubiq scopulis in partib
discerpi potuisset: Sed requisitus prier

Expanded text:
ut ex mortis ejus sententia daretur intelut ex mortis ejus sententia daretur intelligi quia valde omnipotenti Deo displicuit, quod ejus famulum ausu improbo contristavit. Alio quoque tempore dum multi ad hunc religiosa devotione concurrerent, atque arcta esset semita quae in devexo montis latere ad ejus cellulam properantes ducebat, puer parvulus, incaute gradiens, ex eodem monte cecidit, et usque ad vallem corruit, quae, sub monte eodem sita, quasi in profundo conspicitur. In loco quippe eodem tanta mons ipse altitudine excrevit, ut arbusta ingentia, quae ex eadem valle prodeunt, ex monte aspicientibus quasi fruteta esse videantur. Perturbati itaque sunt cuncti qui veniebant, summaque cura quaesitum est sicubi corpus elapsi pueri potuisset inveniri. Quis enim aliud nisi exstinctum crederet? quis vel corpus ad terdum interpositis ubique scopulis in partes discerpi potuisset? Sed requisitus puer i
Abbreviated transcription (Latin):
curiũ gereret᷑: die quadã antiquus
ostis tanta hac eiꝰ fortitudine ictus
sremuit. seq ꝑ deuerũ montis latus
p̃cipitiũ serpens dedit: om̃iaq arbus
aoer illus flãma exse ereunte cõcrema¬
ł Qui m eo qd̾ montis latus om̃e cõ¬
irit: cogente om̃ipotente deo mons
stecit: quicum serpente ꝑt̾ermũ acu¬
it securus: Petuꝰ. N uditu paues
sionis suȩ temꝑe pͥmo: decreuerat it
ult᷑ mulierem ñ uideret: Hon quia
aspuabat᷑ serũ. sed excomitem plata spe¬
erȩ temptacionis meurrere metuebat
uitiũ: Qd̾ quedã mulier audiens: au¬
dacter ascendit montẽ. atq ad eius
specũ inpudent᷑. ꝓrup̃it: At ille pau¬
lo longius intuens: et ueuientis ad se
muliebria indum̃ta cõspiciens:. sese
in orationẽ dedit: int̾ra faerẽ depssit.
et eo usq ꝓsliatus iacuit: quom̃pu¬
deus mulier a fenestra cellule illius
fatigata recederet: Que die eod̾ mor
ut de monte descendit: uitã finiust

Expanded text:
ennium gereretur, die quadam antiquus ennium gereretur, die quadam antiquus hostis tanta hac ejus fortitudine victus infremuit, seque per devexum montis latus in praecipitium serpens dedit, omniaque arbusta loci illius flamma ex se exeunte concremavit. Qui in eo quod montis latus omne combussit, cogente omnipotente Deo, monsstetit, qui cum serpente per triennium jacuit securus. PETR. Auditu paveo. sionis suae tempore primo, decreverat ut ultra mulierem non videret, non quia aspernabatur sexum, sed ex contemplata specie tentationis incurrere metuebat vitium. Quod quaedam mulier audiens, audacter ascendit montem, atque ad ejus specum impudenter prorupit. At ille paulo longius intuens, et venientis ad se muliebria indumenta conspiciens, sese in orationem dedit, in terram faciem depressit, et eo usque prostratus jacuit, quo impudens mulier a fenestra cellulae illius fatigata recederet. Quae die eodem, mox ut de monte descendit, vitam finivit,
Abbreviated transcription (Latin):
utiterunt: De quo multa ip̃e. et beatȩ
nemorie papa pelagio decessore mes: et
lis celigiosis iuris narrantib agnous.
lunus hoc uuracłm pͥmũfuit: qd mor
t se in p̃dicłi moritis foramine eõtulit
rpetra ead̃ quȩ in semo ip̃a coñcaua
idiano sufficeret: et nec plus ad esset.
ec necessitati deesset: Qua in re often
it om̃ps ds̃ qͣntã siu famłi eurã gere¬
et: eui uetusto miracło potũ in solitu¬
ine ex petre duricia ministraret: Sed
ntiquus hostis humani generis enis
irib inuidens hunc usitata ueste
ellere ex eo specu molitꝰ est: hã amicã
bi bestiã serpentẽ scilioꝵ ingressus.
hunc ab ead̾ habitacione eitere facto
terrore conatꝰ est Cepit ꝙ enĩ serpens
Ispelunica inueniri solus cũ solo: eoq
pante seante alũ sternere. & eũ eubaun
part᷑ cubare: Sed uir sẽł om̃ito ip¬
itus: eiusori manũ łpedẽ extendesut
cens Si licentiã accepistiut ferias
Uñ ꝓlibeo: Cumq hoc continue ꝑtri¬

Expanded text:
titerunt. De quo multa ipse et beatae memoriae papa Pelagio decessore meo, et aliis religiosissimis viris narrantibus agnovi. Cujus hoc miraculum primum fuit, quod mox t se predicti montis foramine contulit, ex petra eadem que in se ipsa concaua uotidiano sufficeret et nec plus adesset nec necedit omnipotens Deus quantam sui famuli curam gereret, cui vetusto miraculo potum in solitudine ex petrae duritia ministraret 316 Sed antiquus hostis humani generis, ejus viribus invidens, hunc usitata arte pellere ex eo specu molitus est. Nam amicam sibi bestiam, serpentem scilicet, ingressus, hunc ab eadem habitatione ejicere facto terrore conatus est. Coepit etenim serpens in speluncam venire solus cum solo, eoque orante se ante illum sternere, et cum cubante pariter cubare. Sed vir sanctus omnino iitus, ejus ori manum vel pedem extendebat, dicens: Si licentiam accepisti ut ferias, ego non prohibeo. Cumque hoc continue per tri
Abbreviated transcription (Latin):
petuꝰ: Uellẽ nosse: si saltẽ poreum
cedere sp̃itui inmundo debuit. Gñ
roposita regulȩ nr̃ȩ actioni: sunt
mib: a legione que hominẽ tenebat die
tu est Si eieis nos: mitte nos in gregem
pcorum: Qui hane ꝙ ab homine expu¬
lits ꝙ in porcosire. eosq in abissum mit¬
tere concessit. Eaqͣre etiã hoc colligitꝰ.

Expanded text:
PETR. Velim nosse si saltem porcum PETR. Velim nosse si saltem porcum concedere spiritui immundo debuit. GREGOR. Propositae regulae nostrae actioni sunt nostro a legione, quae tum est: Si ejicis nos, mitte nos in gregem porcorum. Qui hanc et ab homine expulit, et in porcos ire eosque in abyssum mittere concessit. Ex qua re colligitur
Abbreviated transcription (Latin):
riã feci testis existit. mͥq hoc intimar
eurauit. qd̾ inspolitana urbe puella
dam iã nubilis cuuisdã pͥmarii filia s¬
lestis uitȩ desiderio exarsit. eiq pat
bitũ suscepit: Qua erre factũ est: it
eã pat̾ suȩ substantiȩ exheredẽ facen
nichilq aliud illi nisi sex uncias imn
ris generis puelle conũti: atq om̃ps¬
ti dño dedicata uirginitate serure.
Quadã uero die: isdẽ elerstherius abhe
uir urtȩ uenerabił ad eam gra exort¬
cionis atq edificationis accesserat:
cũ ea de uerbo di colloquens sedels
lisfemina surrexit: atq irato uultu mag¬
nis clamorib imꝑauit dicens Eri abeo
nuiser: eri ab eo miser: Ad euius uocem
mor ꝑ os uexati diabolus respondit di¬
cqus: Et si de isto exeo inquẽ intbo: casu
aptẽ uxta poreus paruulus pascebatur.
nc scĩmonialis femina: p̃cepit dieẽs:
Enabeo: et in hunc poreũ ingredere.
Qi statim de homine exũt: poreũ quẽ
nssus fuerat inuasit. occidit. ꝙ recessit.

Expanded text:
rius feci , testis exstitit, mihique hoc intimare curavit: quod in Spoletana urbe puella quaedam jam nubilis cujusdam primarii filia, coelestis vitae desiderio exarsit, eique pathabitum suscepit. Qua ex re factum est ut eam Pater suae substantiae exhaeredem faceret, nihilque ei aliud nisi sex uncias uniulioris generis puellae converti, atque omnipotenti Domino dedicata virginitate servire. Quadam vervir vitae venerabilis, ad eam gratia exhortationis atque aedificationis accesserat, et cum ea de verbo Dei colloquens sedebat; ctimonialis femina surrexit, atque irato vultu magnis clamoribus imperavit, dicens: Exi ab eo, miser, exi ab eo, miser. Ad cujus vocem mox per os vexati diabolus respondit, dicens: Et si de isto exeo, in quem intrabo? Casu autem juxta porcus parvulus pascebatur. Tunc sanctimonialis femina praecepit, dicens: Exi ab eo, et in hunc porcum ingredere. Qui statim de homine exivit, porcum quem jussus fuerat invasit, occidit, et recessit.
Abbreviated transcription (Latin):
seripturȩ seientia. nichil se scire ui
qd̾ gladus insequebat᷑: qd̾ aposto¬
latꝰ honore sublimis est: s tamen
iponte fit paruulus in medio discipulors.
qd̃ ad celi t̾ris̃ secreta ducit᷑: ꝙ taĩ men¬
tis oculũ ꝑ compassionẽ reflectit adcis¬
ponendũ cubile comugatorũ dicens

Expanded text:
scripturae scientia, nil se scire scripturae scientia, nil se scire quem gladiis insequebatur. Quod apostolatus honore sublimis est, sed tamen sponte fit parvulus in medio discipulorum. Quod ad coeli tertii secreta ducitur, et tamen mentis oculum per compassionem reflectit ad disponendum cubile conjugatorum, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
redeunt: eoꝵq animȩ ad carnẽ ex oc¬
culto reuocant᷑ Gñ Si uisibilia
attendimus: ita necesse est ut creda¬
mus Si uͦ iniusibilia pensemus ni¬
mirũ constat quia maius est miracu¬
lũ p̃dicationis uerbo atq orationis so¬
latio peccatorẽ conũtere. quã carne
mortuũ resuseitare In isto ꝙ enĩ resus¬
citat᷑ caro iterũ moritura: in illo uero
anima in et̾nũ uictura: Cũ enĩ ꝓpo¬
noduos in quo horũ existimas maiori
factũ uirtute miracłm: lararũ qiuip¬
pe quẽ iã fidelẽ credimus fuisse carne
Et quidẽ post resurrectionẽ carnis
de larari uirtutib tacet᷑: Nã post re¬
surrectionẽ animȩ caꝑe nr̃a infirmi¬
tas ñ ualet. qͣnta in sacro eloquio
de pauli uirtutib dicunt᷑. qd̾ illius
p̃dicatione crudelissimȩ cognationes
ad pietatis mollia cõuersȩ sũt uisce¬
ra. qd̾ mori cupit ꝓ fratͥb in quorũ
moite pͥus gaudebat: qd̾ plenus orũis

Expanded text:
redeunt, eorumque animae ad carnem ex ocredeunt, eorumque animae ad carnem ex occulto revocantur. GREGOR. Si visibilia attendimus, ita necesse est ut credamus; si vero invisibilia pensamus, nimirum constat, quia majus est miraculum praedicationis verbo atque orationis solatio peccatorem convertere, quam carne mortuum resuscitare. In isto enim resuscitatur caro iterum moritura, in illo vero anima in aeternum victura. Cum enim propono duos, in quo horum existimas majori factum virtute miraculum? Lazarum quippe, quem jam fidelem credimus fuisse, carne. Et quidem post resurrectionem carnis de Lazari virtutibus tacetur. Nam post resurrectionem animae, capere nostra infirmitas non valet quanta in sacro eloquio de Pauli virtutibus dicuntur: quod illius praedicatione crudelissimae cogitationes ad pietatis mollia conversae sunt viscera; quod mori cupit pro fratribus, in quorum prius morte gaudebat ; quod, plenus omnis
Abbreviated transcription (Latin):
Qd eũ mulier fieri cerneret: contͣdice¬
re uehem̃ter cepit. & mirari quid uel¬
let facere. ablato itaq pallio: diueo
quẽ collegerat puluere. defuncti faciẽ
fricauit: Quicũ diutius fricaret᷑ rece¬
pt animã: oscitauit. oculos aꝑuit.
seseq eleuans resedit: Quid erga se age¬
ret᷑ miratus est: ac si de gͣui sompno
fiusset excitatus Qd dũ mulier lam̃¬
tis fatigata conspiceret: cepit ex gau¬
dio magis flere. ⁊ uoces amplius ede¬
re: Quã uir dñi modesta ꝓhibitione
compescuit dicens Tace. tace: sed si
quis uos requisierit qualit̾ factum
euis hospitio ȩrũt. qͣdragesungͥ subdi¬
aconẽ ꝓtinus reliquit: & in loco eo¬
dẽ ultͣ ñ apparuit: Temꝑalem namq
honorem fugiens: egit ut abhis aqͥb
uisus in tanta iurtute fuerat: nũqͣm
iam in hac uita uideret᷑ Petaꝰ.
uid ali sentiant ignoro. ego au¬
tẽ cunctis miraculis hoc potuis existi¬
mo ẽẽ miracłm. qd̾ ad uitã mortui

Expanded text:
Quod cum mulier fieri cerneret, contradiceQuod cum mulier fieri cerneret, contradicere vehementer coepit et mirari quid vellet facere. Ablato itaque pallio, diu eo quem collegerat pulvere defuncti faciem fricavit. Qui cum diutius fricaretur, recepit animam, oscitavit, oculos aperuit, seseque elevans resedit, quid erga se ageretur miratus est, ac si de gravissimo somno fuisset excitatus. Quod cum mulier lamentis fatigata conspiceret, coepit ex gaudio magis flere, et voces amplius edere. Quam vir Domini modesta prohibitione compescuit, dicens. Tace, tace; sed 321 si quis vos requisiverit qualiter factum ejus hospitio exivit, Quadragesimum subdiaconum protinus reliquit, et in loco eodem ultra non apparuit. Temporalem namque honorem fugiens, egit ut ab his a quibus visus in tanta virtute fuerat nunquam jam in hac vita videretur. PETR. Quid alii sentiant ignoro: ego autem cunctis miraculis hoc potius existimo esse miraculum, quod ad vitam mortui
Abbreviated transcription (Latin):
dam uͦ die dũ eiusdẽ hospittũ qd̾ ñ lon¬
go ab ȩccłia erat intlłet: euiusclã pau¬
pesẽ mulieris maritus uixta definctus
¶E. Quẽ ex more lotũ uestim̃tis indutĩ
Et sabano constrictũ: supueniente ues¬
e sepelire nequiuerunt: Iurta defim
Digit᷑ corpus iuduata mulier sedit.
me in magnis fletib uoctẽ ducens. eõ¬
tinuis lam̃torum uocib satisfaciebat
olori Cumq hoc diutius fieret. et fle
nulier nullomͦ cessaret: uir di qui
eptus hospitio fuerat. quatiagesimo
liacono cõpuncetus ait: bolor huiꝰ
mulieris arima mea compatit᷑. rogo sur
re orationẽ qͣdragesimũ subdiaconem
seruus di petiit: Qua completa: ab alta¬
ris crepidine puluerẽ eollegit. atq eum
cod qͣdragesimo ad defuncti corpiis abs¬
cessit: seseq ibidem in orationẽ dedit:
Cũq diutius orasset: iam ñ sicut pͥusfe¬
q surrexit: Et quia dext̾a manu collec¬
tũ puluerem iactabat: simstra palliĩ
quo facies defuncti uelabat᷑ abstulit

Expanded text:
d non longe ab Ecclesia aberat, intrasset, cujusdam pauperculae mulieris maritus juxta defunctus est: quem ex more lotum, vestimentis indutum, et sabano constrictum, superveniente vespere, sepelire nequiverunt. Igitur juxta defuncti corpus viduata mulier sedit, quae in magnis fletibus noctem ducens, continuis lamentorum vocibus satisfaciebat dolori. Cumque hoc diutius fieret et flere mulier nullo modo cessaret, vir Dei, qui receptus hospitio fuerat, Quadragesimo subdiacono compunctus ait: Dolori hujus mulieris anima mea compatitur; rogo, sure orationem Quadragesimum subdiaconum servus Dei petiit. Qua completa ab altaris crepidine pulverem collegit, atque cum eodem Quadragesimo ad defuncti corpus accessit, seseque ibidem in orationem dedit. Cumque diutius orasset, jam non, sicut prius feque surrexit. Et quia manu dextera collectum pulverem gestabat, sinistra pallium quo facies defuncti velabatur abstulit.
Abbreviated transcription (Latin):
mori lucrũ: qd̾ totũ iã extͣ carnẽ est hu
ip̃m qd uiuit in carne: Ecce qualit̃ in¬
uit: qui ab inferno mentis ad uitã pue¬
tatis redũt: Omus est gͦ quẽpiã in cars
suscitari: nisi forte eũ ꝑ uiinis ĩtionem
carnis ad uitã reducit᷑ mentis. ut hor
ei agat᷑ ꝑ ext̾uis miraculũ. qͣtinꝰ conĩ¬
infra credidi hoc: qd mͦ qͣmsit mico¬
ꝑabilit̾ suꝑis agnoui: Sed queso n¬
la ꝑsequere: ut dum tempus uacat
sine edificatione hora ñ tͣnseat:¬

Expanded text:
mori lucrum. Quod totum jam extra carnem est hoc ipsum quod vivit in carne. Ecce qualiter vivit qui ab inferno mente ad vitam pietatis rediit. Minus est ergo quempiam in carne suscitari, nisi forte cum per vivificationem carnis ad vitam reducatur mentis, ut hoc c agatur per exterius miraculum, quatenus conveinfra credidi hoc, quod modo quam sit incomparabiliter superius agnovi. Sed, quaeso, coepta prosequere, ut dum tempus vacat, sine aedificatione hora non transeat
Abbreviated transcription (Latin):
rabił stephanus nomine ualerie ꝓuin¬
diaconi atq dispensatoris ȩccłiȩ cog¬
natione ꝓrimus: Qui quadã die de
itinere domũ regresfus: mancipio
suo negligent̾ loquens: p̃ceptt ͤ. ¶e¬
ni diabole: discaltia me Ad cinis
uocem mox eeperunt se caligarũ eor¬
rigie in sũma uelocitate dissoluere:
ut aꝑte constaret qd en p̃e qui no¬
mminatus fuerat ad erthendas eãligaᷤ
diabolus obȩdisset Qd mor ut p̃s¬
bit̃ uidit: uehem̃t̾ expãiit. mag¬
misq uocib clamare cepit dicens.
Recede miser recede: ñ enĩtibi. sed
mancipio meo locutus sum: ad eu¬
ius uocẽ. ꝓtimis recessit: ꝙ ita ut in¬
uentȩ sunt: magna iã ex parte eor¬
colligi potest: antiquus hostis qui tam pͥs
est factis corporalib qͣm nimiis insidise
nr̃is eogitacionib insistat: Petuꝰ.
boriosum ualde atq t̾ribile est: contͥ
inunici insidias semꝑ intendere. q eõt¬
nuȩ qͣłi in acie stare: Gũ:ahor

Expanded text:
rabilis Stephanus nomine, Valeriae provindiaconi, atque dispensatoris ecclesiae, cognatione proximus. Qui quadam die de itinere domum regressus, mancipio suo negligenter loquens praecepit dicens: Veni, diabole, discalcia me. Ad cujus vocem mox coeperunt se caligarum corrigiae in summa velocitate dissolvere, ut aperte constaret quod ei ipse qui nominatus fuerat ad extrahendas diabolus caligas obedisset. Quod mox ut presbyter vidit, vehementer expavit, magnisque vocibus clamare coepit, dicens: Recede, miser, recede; non enim tibi, sed mancipio meo locutus sum. Ad cujus vocem protinus recessit, et ita ut inventae sunt, magna jam ex parte colligi potest, antiquus hostis, qui jam praesto est factis 328 corporalibus, quam nimiis insidiis nostris cogitationibus insistat. PETR. Laboriosum est valde atque terribile contra inimici insidias semper intendere, et continue quasi in acie stare. GREGOR. L
Abbreviated transcription (Latin):
frequent᷑ ociosa. ñ nunqͣm uͦ etiã qͣui¬
t uoria loquimur: os nr̃m om̃ipotẽ¬
ti do tanto longinquũ fit: qͣnto huic
mundo ꝓrimũ: Multũ quippe deor¬
sũ ducimur: dũ loqutione continua.
secularib ad miscemur: Qd bene esa¬
sema ip̃m rephendit ⁊ penitiit᷑ di¬
cens Ne mͥ quia tacui: quia uirpol¬
lutus labus ego sum: Qui eur polluta
labia haberet: aꝑuit eũ subumrit.
In medio popłi polluta labia haben¬
tis egoꝰ habito. Pollutionẽ namq labe¬
orũ habere se doluit: sed unde houe
contͣcenit indicauit. cũ in med io po¬
płi polluta labia habentis s: habita¬
re ꝑhibuit: Ualde enĩ difficile est
ut lingua seculariũ mentẽ ñ in qͥnec
quã tangit Quia dũ plerũq eis ad que¬
dã loquenda cõdescendimꝰ. paulisꝑ
adsueti: hanc ip̃am loqutionẽ que
nobis indigna est etiã delectabit te¬
nemus: ut ex ea iã redire ñ libeat.
ad qͣm uelut ex condescensione dueh

Expanded text:
frequenter otiosa, nonnunquam vero etiam gravifrequenter otiosa, nonnunquam vero etiam graviter noxia loquimur, os nostrum omnipotenti Deo tanto longinquum fit, quanto huic mundo proximum. Multum quippe deorsum ducimur, dum locutione continua saecularibus admiscemur. Quod bene Isasemetipso reprehendit, et poenituit, dicens: Vae mihi, quia tacui, quia vir pollutus labiis ego sum . Qui cur polluta labia haberet, aperuit, cum subjunxit: In medio populi polluta labia habentis ego habito . Pollutionem namque labiorum habere se doluit; sed unde hanc contraxerit, indicavit, 313 cum in medio populi polluta labia habentis se habitare perhibuit. Valde enim difficile est ut lingua saecularium mentem non inquinet quam tangit, quia dum plerumque eis ad quaedam loquenda condescendimus, paulisper assueti, hanc ipsam locutionem quae nobis indigna est etiam delectabiliter tenemus, ut ex ea jam redire non libeat, ad quam velut ex condescensione ducti
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ter expauisset: clamauit dicens:
Seruedi oia: Erat aut̃ cunc mira sere¬
nitas Egressus uͦ florentius: ad celũ ocu¬
los et palmas cetendit. ut ill  pestem
sicut sciret dñs auferret: ad cuius uo¬
cem subito celum intonuit: atq isdẽ
tonitrinus omẽs illos qui eundẽ locũ
decuꝑ auerant serpentes int̾enit: Quos
dũ uird̾i florentius int̾emptos aspice¬
ret: dixit: Ecce occidisti eos dñe. quis
eos hinc leuat: Moxq ad eius uocem
tance aues uenerunt: quanti serpentes
occisi fuerunt. quȩ eos portantes singlos
longius ꝓicientes. locũ habitarionis
quid fuisse m̃iti dicimus. qd eiꝰ orĩps
gati aeiola loqui nesciunt. ⁊ mente
ꝑ uerba spargere atq inquinare deui¬
tant: actoris sui p̃cet̾is exauditionẽ im¬
pettant. cui in qͣntũ est possibile ipsa
puritate atq simplicitate cogitacionis.
quasi ex qͣdã iam simpͥlicuate ͤ eõcordãt.
Nos aut̃ turbis popularib admirti: dũ

Expanded text:
menter expavisset, clamavit, dicens: menter expavisset, clamavit, dicens: Serve Dei, ora. Erat autem tunc mira serenitas. Egressus vero Florentius, ad coelum oculos et palmas tetendit, ut illam pestem, sicut sciret Dominus, auferret. Ad cujus vocem subito coelum intonuit, atque idem tonitrus omnes illos, qui eumdem locum occupaverant, serpentes interemit. Quos cum vir Dei Florentius interemptos aspiceret, dixit: Ecce illos occidisti, Domine, quis eos hinc levat? Moxque ad ejus vocem tantae aves venerunt, quanti serpentes occisi fuerant: quae asportantes singulos, et longius projicientes, locum habitationis quid fuisse meriti dicimus, quod ejus ori gati, otiosa loqui nesciunt, et mentem per verba spargere atque inquinare devitant, auctoris sui prae caeteris exauditionem impetrant. Cui in quantum est possibile, ipsa puritate ac simplicitate cogitationis, quasi ex quadam jam similitudine concordant. Nos autem turbis popularibus admisti, dum
Abbreviated transcription (Latin):
re ultra p̃sumeret iaculũ maledictio¬
nis Petaus. Nunquid nã ualde ma¬
nle esse credimus. si fortasie euilibq ęxa¬
quai uacundia maledicamus: Gr
De hoc peccato eur me ꝑeructa¬
ris ou araue sit cum paulus dicat. ne¬
q inaledici regiũ dĩ possidebunt:
pensa itaq quã grauis eulꝑa est: que
sepat a regnoute: petiꝰ Q iud si
hoiuo ñ forcasse ex mabtia. s ex liugue
dicẽ petre ociosus sermo rep̃hendit᷑.
ito magis norius Peusagͦ qͣntũ sit
cdamnabił qui a malitia ñ uacat. si et
ille sermo penalis est. qui a bonitate uti¬
litatis uacat: Petnꝰ. Adsentio: Sñ
sdem uir di egit aliud: qd̾ sileri ñ debeat.
Cũ enĩ magna eius opinio longe lateq
erebresceret: quidã diaconus longe po¬
situs ad eum ꝑgere studuit. ut eiꝰ se ora¬
tonib cõmendaret: Qui ad eiꝰ cellã ueni¬
ens: omẽm locũ ꝑ circuitũ inuenit in¬
num̃is serpentib plenum: Cũq uel e¬

Expanded text:
re ultra praesumeret jaculum maledictiore ultra praesumeret jaculum maledictionis. 312 PETR. Nunquidnam valde grave esse credimus, si fortasse cuilibet exagitanti iracundia maledicamus? GREGOR. De hoc peccato cur me percunctaris an grave sit, cum Paulus dicat: Neque maledici regnum Dei possidebunt ? Pensa itaque quam gravis culpa est, quae separat a regno vitae. PETR. Quid si homo non fortasse ex malitia, sed ex judicem, Petre, otiosus sermo reprehenditur, quanto magis et noxius? Pensa ergo quantum sit damnabilis, qui a malitia non vacat, si et ille sermo poenalis est, qui a bonitate utilitatis vacat. PETR. Assentio. GREGOR. Idem vir Dei egit aliud, quod sileri non debeat. Cum enim magna ejus opinio longe lateque crebresceret, quidam diaconus longe positus ad eum pergere studuit, ut ejus se orationibus commendaret. Qui ad ejus cellulam veniens, omnem locum per circuitum invenit innumeris serpentibus plenum. Cumque vehe
Abbreviated transcription (Latin):
affligi cepit. qd̾ is quẽ ex simplieita¬
te multa fratrẽ uocare confueuer at
ursus minime reu̾teret᷑: Die uͦ alta
ꝑrexit ad agrum: ursũ partĩ ouesq
quesiturus: Quẽ occisũ repꝑit: sed
sollicite requirens. citius a quib fus¬
rat occisus inuenit T̃unc sese in la¬
ientis dedit: fratrũ magis malitiã quam
si mortẽ deplorans: Quẽ uenerabił uir
itieius ad se deductũ: consolari studuit:
edisdẽ uir dñi corã eo doloris magni sti¬
uilis accensiis: inp̃catus est dicens: Spe
bab omipatente deo: quia in hac uita
nte oculos om̃iũ ex malitia sua uin¬
ictã recipient. qui nichil se ledentem
rsũ meũ occiderunt: Cuiꝰ uocẽ ultio ꝓti¬
us diuina secuta est: Nam qͣtuor mo¬
achi qui eund̾ ursũ occiderũt: statĩ
udelẽ. se in eoꝵ morte clamabat homi¬
qdam: Qd̃ iccireo om̃ipotentẽ dm fecis
credimus: ne uir mire simplicita¬
as qͣnto libet dolore cõmotus: intorque¬

Expanded text:
affligi coepit, quod is quem ex simplicitaaffligi coepit, quod is quem ex simplicitate multa fratrem vocare consueverat ursus minime reverteretur. Die vero altera perrexit ad agrum, ursum pariter ovesque quaesiturus; quem occisum reperit. Sed sollicite inquirens, citius a quibus fuerat occisus invenit. Tunc sese in lamentis dedit, Fratrum malitiam magis quam ursi mortem deplorans. Quem venerandus vir Eutychius ad se deductum consolari studuit; sed idem vir Domini, coram eo doloris magni stimulis accensus, imprecatus est, dicens: Spero in omnipotenti Deo, quia in hac vita ante oculos omnium ex sua malitia vindictam recipiant qui nihil se laedentem ursum meum occiderunt. Cujus vocem protinus ultio divina secuta est. Nam quatuor monachi qui eumdem ursum occiderant statim crudelem, se in eorum morte clamabat homicidam. Quod idcirco omnipotentem Dominum fecisse credimus, ne vir mirae simplicitatis, quantolibet dolore commotus, intorque
Abbreviated transcription (Latin):
eid̾ urso p̃cepit dicens Hade. atq has
oues ad pastũ eice: ad sextã uero hora
reu̾tere: Cepit hoc itaq indesinenter
agi: In iungebat᷑ urso cura pastoralis.
et quas manducare consueuerat. pasce¬
bat oues bestia ieuina: Cũ uir dñi ie¬
ad sertam: Sic enĩ in om̃ib mandato
uiri di obtemꝑabat ursus: ut neq as
sextã iussus rediret ad nonã. ueqr as
nonã iussus rediret ad sextam: Cum
diu hoc ageretur: cȩpit in loco eode
tantȩ uirtutis longe lateq fama ete¬
bresecre: Sed quia antiquus hostis i¬
de bonos ceruit enttescere ad giꝰam
inde ꝑuersos ꝑ inuidiã rapit ad pe¬
nã: qͣtuor uni ex discipłis uenerabis
euthicũ uehem̃t̾ inuidentes qd̾ eor
magister signa ñ faceret. ⁊ his qͥ iolis
ab eo relichus fuerat. tanto hoc mi¬
racło clarus appareret: eundẽ ursũ
insidiantes occiderunt: Cũq hora
qua uissus fuerat. ñ rediret: uirdi
florentius suspectus est redditus
Quẽ usq ad horã uesꝑis expectans

Expanded text:
s has ad pastum ejice, ad horam vero sextam revertere. Coepit itaque hoc indesinenter agere. Injungebatur urso cura pastoralis, et quas manducare consueverat, pascebat oves bestia jejuna. Cum vir Domini jead sextam. Atque ita in omnibus mandato viri Dei obtemperabat ursus, ut neque ad sextam jussus, rediret ad nonam, neque ad nonam jussus, rediret ad sextam. Cumque diu hoc ageretur, coepit in loco eodem tantae virtutis fama longe lateque crebrescere. Sed quia antiquus hostis unde bonos cernit enitescere ad gloriam, inde perversos per invidiam rapit ad poenam, quatuor viri ex discipulis venerabilis Eutychii vehementer invidentes quod eorum magister signa non faceret, et is qui solus ab eo relictus fuerat, tanto hoc miraculo clarus appareret, eumdem ursum insidiantes occiderunt. Cumque hora qua jussus fuerat non rediret, vir Dei Florentius suspectus est redditus, quem usque ad horam vesperi exspectans,
Abbreviated transcription (Latin):
arratione res mira innotuit. quȩ secre
fuerat gesta Is namq ut p̃dixurus
ĩ gregis sui in aurelia curã gereret. in
eb eisdẽ uir fuit e monte qui argen¬
rius uocabatur uenerabilis uitȩ. qui
bitũ monachi quẽ p̃tendebat specre
Ionib explebat: hic itaq ad ȩccłiam
ati petͥ. apłorum pͥncipis ab eodẽ mõ
Dargentario annis singulis uenire cõ¬
sileuerat: atq ad hunc quẽ p̃diri qua¬
dea gesimũ subdiaconẽ. sicut ip̃e narra

Expanded text:
narratione res mira innotuit, quae secreto narratione res mira innotuit, quae secreto fuerat gesta. Is namque, ut praediximus, dum gregis sui in Aurelia curam gereret, in diebus ejusdem vir fuit e monte, qui Argentarius vocatur, venerabilis vitae, qui habitum monachi, quem praetendebat specie, moribus explebat. Hic itaque ad Ecclesiam beati Petri apostolorum principis ab eodem monte Argentario annis singulis venire consueverat, atque ad hunc, quem praedixi, Quadragesimum subdiaconum, sicut ipse narr
Abbreviated transcription (Latin):
ultͣ locum. quo hunc ligatũ tendere cn¬
sueuerat. atq in fanto se spacio sine c¬
thena coereuit: in qͣnto et ante liganu
mansit: Quidũ se postmodũ in eiusdẽ
loci specu conclusisset: cepit etiã disci¬
pulos habere. qui ab eius specu seorsue
habitantes: ad usum uitȩ aquã de pis¬
teo haurire consueuerant. sed fumis in
quo ad hauriendã aquã situla depers¬
debat: crebro rumpebatur: Unde facde
est: ut eandam cathenã quã ex pede si
iur dñi soluerat. eius discipłi peterens
eam q funi adiungerent. atq in illa
situlam ligarent: Ex quo iam temy
contigit: ut isdẽ funis et eotidie tis¬
net᷑ aqua: et nullomͦ rumpetur: Mo
ñ cathenã iuri cdi funis ille contigit. ip̃e
ioq ad tolerandam aquã ferri inse
ptitudiuẽ trarit: Petriꝰ: Facta
e placent: quia mira. ⁊ multũ quia
udã quadragesimus nomine baxenti¬
e eccłiȩ subdiaconus fuit: qui ouiũ
arũ gregem pascere in eiusdẽ aucelic
artib solebat: Cuius ualde ueracis uii

Expanded text:
 tendere consueverat, atque in tanto se spatio sine catena coercuit, in quanto et antea ligatis mansit. Qui dum se postmodum in ejusdem loci specu conclusisset, coepit etiam discipulos habere, qui ab ejus specu seorsum habitantes, ad usum vitae aquam de puteo haurire consueverant. Sed funis in quo ad hauriendum aquam situla dependebat crebro rumpebatur. Unde factum est ut eamdem catenam quam ex pede suo vir Domini solverat ejus discipuli peterent, eamque funi adjungerent, atque in illa situlam ligarent. Ex quo jam tempore contigit ut idem funis et quotidie tingeretur aqua, et nullo modo rumperetur. Quia enim catenam viri Dei funis ille contigit, ipse quoque ad tolerandam aquam, ferri in se fortitudinem traxit. PETR. Facta haec placent, quia mira; et multum, quia  Quadragesimus nomine, Buxentinae Ecclesiae subdiaconus fuit qui ovium suarum gregem pascere in ejusdem Aureliae partibus solebat. Cujus valde veracis viri
Abbreviated transcription (Latin):
eq hoc sileã: qd̾ ex regione
ead ueñabił uiri sanctoli p̃sbit̾i
narratione cognoui: De cuus uer¬
bis p̃e ñ dubitas: qua eius uitã
fideniq minime ignoras: E od iamq
runt duouiri in uita atq habitu
sc̃ȩ cõuersationis habitabant: quorũ
unus euthicius. alter uero florentius
dicebat᷑ : Sed isdẽ euthieius in spuita¬
lizelo atq in feruore uirtutis exere¬
uerat: multorũq animas ad dñm
ꝑ ducere erortando satagebat: floren-¬
tius uͦ: simplicitati atq orationi de¬
ditã ducebat uitã Non longe autẽ
erat monastĩum. qd̾ rectoris sui fue¬
rat morte destitutũ. ex quo sibi mo
Qui eorũ p̃cib ad quiescens: multis
annis monastlũ rexit. discipuloꝵ¬
q animas instudio sc̃ȩ conũsatio¬
nis ȩrercuit: Sed ne oratortũ in
quo pͥus habitauerat solũ remaue¬
re potuisset: illic uen̾abilẽ uirũ
florentiũ reliquit: Inquo dũ solus
habitaret: die qͣdã sese i oiationẽ
ꝓstrauit. atq ab om̃ipotente deo

Expanded text:
e hoc sileam quod ex regione eadem venerabilis viri Sanctuli presbyteri narratione cognovi; de cujus verbis ipse non dubitas, quia ejus vitam fidemque minime ignoras. Eodem quoque tibus duo viri in vita atque habitu sanctae conversationis habitabant, quorum unus Eutychius, alter vero Florentius dicebatur. Sed idem Eutychius in spirituali zelo atque in fervore virtutis excreverat, multorumque animas ad Deum perducere exhortando satagebat; Florentius vero simplicitati atque orationi deditam ducebat vitam. Non longe autem erat monasterium, quod rectoris sui morte erat destitutum, ex quo sibi monQui eorum precibus acquiescens, multis annis monasterium rexit, discipulorumque animas in studio sanctae conversationis exercuit. Ac ne oratorium in quo prius habitaverat solum remanere potuisset, illic 309 venerabilem virum Florentium reliquit. In quo dum solus habitaret, die quadam sese in orationem prostravit, atque ab omnipotenti Domino
Abbreviated transcription (Latin):
tione. quia sicut seriptũ est. qui alẽ⁊
aurẽ suã ne audiat legẽ. oratio ei ent
erecrabił Quid gͦ mirũ si postulantes
tarde adño audiam᷑. qui p̃erpientem
dñm aut tarde aut nullom audimꝰ.
Et quid mirũ si florentius in p̃ce fua
citius est auditus. qui in p̃ceptis suis
dũm citius audiuit: petiꝰ. N¬
chil est qd̾ responderi ualeat aꝑte ia¬
tioni. Gñ: E uthicns uͭ qui plieci¬

Expanded text:
t scriptum est: Qui avertit aurem suam ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis . Quid ergo mirum si postulantes tarde a Domino audimur, qui praecipientem Dominum aut tarde aut nullo modo audimus? Et quid mirum si Florentius in prece sua citius est auditus, qui in praeceptis suis Dominum citius audivit? PETR. Nihil est quod responderi valeat apertae rationi. GRE
Abbreviated transcription (Latin):
fortes atq p̃potentes adũsarios eius
extinguens. philisteos atq chananeos
diutius reseruauit: ut sicut seriptũest
meis expiret᷑ ysrael. Quia ñ nunqͣm
ut dictũ est. eis etiã quib magna
dona p̃buit: parua quedã rep̃hensi¬
bilia relinqͥt. ut semꝑ habeant con¬
tra qd̾ bellũ gerant: ꝙ deuictis mag¬
nis hostib mentẽ ñ erigant. qͣndo
eos adhuc ad u̾sariĩ etã miniae fa¬
tigant: fit itaq ut miromͦ una eadoq
mens & uirtute polleat. & exinfir¬
iitate lassescat: quatinꝰ et ex parte.
constructa sit: q ex parte se conspi¬
ciat esse destrucłã. ut ꝑ bonuĩ qd̾ que¬
tit. ꝙ habere ñ ualet: illud seruet
humilit᷑ qd habet Sed quid mirũ
qd hoc de homine dicimus. qͣndo
illa suꝑua regio in euib suis ex par¬
te dampna ꝑtulit: q ex parte forti¬
ter stetit. ut electi angłorũ sp̃s dum
alios ꝑ suꝑbiã cecidisse conspicerent.
ip̃i tanto robustius qͣnto humilius

Expanded text:
fortes atque prepotentes adversarios eius fortes atque prepotentes adversarios eius extinguens, Phylisteos atque Chananeos diutius reservavit, ut, sicut scriptum est, in eis experiretur Israel. Quia non nunquam, ut dictum est, eis etiam, quibus magna dona tribuit, parva quedam reprehensibilia relinquit, ut semper habeant contra quod bellum gerant et devictis magnis hostibus mentem non erigant, quando eos adhuc adversarii etiam minimi fatigant. Fit itaque ut miro modo una eademque mens et virtute polleat et ex infirmitate lasescat, quatinus et ex parte constructa sit et ex parte se conspiciat esse destructam, ut, per bonum quod querit et habere non valet, illud servet humiliter quod habet. Sed quid mirum quod hoc de homine dicimus, quando illa superna regio in civibus suis ex parte damna pertulit et ex parte fortiter stetit, ut electi angelorum spiritus, dum alios per superbiam cecidisse conspicerent, ipsi tantó robustius, quantó humilius
Abbreviated transcription (Latin):
nis intentione esset incõꝑabilit̾ p̃ditꝰ.
unũ erat qd̵ in eo rep̃hensibile esse ui¬
lebatur. quia ñ nunqͣm tanta ei leti¬
tia merat: ut illis tot urtutib nisi
ciret᷑. esse plenus nullo mͦ crederetur:
Petuꝰ. Quid nã quȩso te hoc esse cre¬
bimus. sponte sibi lȩticiȩ frena lara¬
bat: an tot uͥtutib pollens. aliqͣndo
tre om̃ipotentis dĩ dispensatio: et
plerumq contingit ut quib inaio¬
ta bona p̃stat. quedã minora ñtͥbu¬
At: ut semꝑ eorũ animꝰ habeat un¬
De se ip̃m rep̃hendat. quatinꝰ dũ ap.¬
petunt ꝑfecti esse nec possunt: ⁊la¬
boraut in hoc qd̾ ñ acceꝑunt. nectã¬
men elaborando p̃ualent: in his que
accepta habent se minine ertollãt.
S discant quia ex semetip̃is maiora
Dona ñ habent: qui in semetip̃is uĩ¬
ecre parua uitia atq extrema non.
ossũt: hinc est enĩ qd̾ ꝑducto dñs
d t̾rã popło repmissionis: cunctos

Expanded text:
nis intentione esset incomparabiliter praeditus, nis intentione esset incomparabiliter praeditus, unum erat quod in eo reprehensibile esse videbatur, quod nonnunqtia inerat, ut, illis tot virtutibus nisi sciretur esse plenus, nullo modo crederetur». Petrus: «Quidnam, queso te, hoc esse dicimus? Sponte sibi leticie frena laxabat, an tot virtutibus pollens aliquando tre, omnipotentis Dei dispensatio, et plerumque contigit ut, quibus maiora bona prestat, quedam minora non tribuat, ut semper eorum animus habeat unde se ipse reprehendat, quatinus, dum appetunt perfecti esse nec possum et laborant in hoc quod non acceperunt, nec tamen elaborando prevalent, in his que accepta habent se minime extollant, sed discant quia ex semet ipsis maiora bona non habent, qui in semet ipsis vincere parva vitia atque extrema non possum. Hinc est enim quod perducto Dominus ad terram promissionis populo, cunctos