comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
solitus ad patr̃e &x quoheretici occasione frequent̃ arripiunT itipsũesse filiũ para¬
clrtũ dicanł Cũineo qđ aliũ paraclytum mittendũ apatresit p̃caturus differen¬
tiã nussirogantisq significont: Wrcecccca
Stultitia her&ici furoris hȩc coegit inscripturã referre ñ questionã cũ sp̃is scĩno¬
ad seritur sed quia sicutint̃ e&era in sauiarũ. geuera & iam hoc quoq ꝓferriab im¬
pussol& id circo ascis debuitimꝓbari : Weutcc
Huũ deorũ ꝓfessio cũiurelegiosasit quianus quã tusiunũ dm̃ p̃dicatũ memineri¬
mus & p̃dicenius quanto magis triũdeorũ in patre & filio & spuscõ nuncupati
damnatio ẽ qđ tamen quia her &ici dicunt reste catholici condemnaNt.

Expanded text:
solitus ad Patrem. Ex quo haeretici occasionem frequenter arripiunt, ut ipsum esse Filium Parasolitus ad Patrem. Ex quo haeretici occasionem frequenter arripiunt, ut ipsum esse Filium Paraclitum dicant: cum in eo quod alium Paraclitum mittendum a Patre sit precaturus. differentiam missi rogantisque significet. Si Stultitia haeretici furoris haec coegit scripto referre, non quaestio. Nam cum Spiritus sancti noasseretur? Sed quia sicut inter caetera insaniarum genera etiam hoc quoque proferri ab impiis solet, idcirco a sanctis debuit improbari. Si uum deorum professio cum irreligiosa sit, quia nusquam nisi unum Deum praedicatum meminerimus et praedicemus: quanto magis trium deorum in Patre et Filio et Spiritu sancto nuncupatio damnabilis est? Quod tamen quia haeretici dicunt, recte catholici condemnant.
Abbreviated transcription (Latin):
tui qđ cũdi patrissit: Tainen sibi e natura sit nomenhabens nomensedei cu¬
ius & filius ẽ & sit patri & obsequio subiestus & nomine ita tamen. isubiestiono¬
minis ppri&atẽ naturalis atq in differentis test&ur essentiȩ: Muaaꝰ¬
cortiadicendi sibi ab soluta ꝑuersitas & tamen stultus quorundam furor in id
prupit utpsonã unã duũ nominũ aususit p̃dicare : Autor  Necca  ͥ¬
A ietio nune para cliti anathe mache obnoxia focitinnascibilis in eoci
p̃dicationẽ impiisimũ enĩest innascibilẽ dm̃ eũ dici quiað consolationẽ nr fn
Afilio paraclitũ missũ meminim: & in principiohoc fides ipsa& posuit sed
quia frequent̃ filius ꝑ indifferentis naturȩ uirtutẽ õperasua operapatris esse
dixit Dicens ego opera patris iei facio. missurus quoq para clitũ sicuti frequen¬
ter spopondit int̾dũ eum & mitendũ dix̃ apatre dũomneqđa ger& piereferreesser

Expanded text:
tur, quod cum Dei patris sit, tamen sibi ex natura sit nomen. Habens nomen, sed ejus cutur, quod cum Dei patris sit, tamen sibi ex natura sit nomen. Habens nomen, sed ejus cujus et filius est, fit Patri et obsequio subjectus et nomine; ita tamen, ut subjectio nominis proprietatem naturalis atque indifferentis testetur essentiae. contradicendi sibi absoluta perversitas: et tamen stultus quorumdam furor in id prorupit, ut personam unam duum nominum ausus sit praedicare. XIX. « djectio nunc paracliti anathemati obnoxiam facit innascibilis in eum Dei praedicationem. Impiissimum enim est, innascibilem Deum eum dici, qui ad consolationem nostram A Filio Paraclitum missum meminimus, et in principio hoc fides ipsa exposuit. Sed quia frequenter Filius per indifferentis naturae virtutem opera sua opera Patris esse dixit, dicens, Ego opera Patris mei facio , missurus quoque Paraclitum, sicuti frequenter spopondit, interdum eum et mittendum dixit a Patre, dum omne quod ageret, pie referre est
Abbreviated transcription (Latin):
t superiora & consequentia suspitionẽ siquaesse in his dictis uidebitur
penitus & cludunt nediuersitas dissimiliũ deitatũ in dño & dño p̃dicar&ur
xp̃m dm̃ denegans ñ potest idcirco ꝓfanũ uideri duosdeos connominoeri ne
& xp̃ids p̃dic&ur cũꝑessentiȩ naturalis ꝓps&atẽ id circo ds unus ẽ quia &x in¬
nascibi lido patre quiunus eds̃ uni genitus filius natus ñ aliunde quã &x cđoha
tur nec co a equatur filius patri dũ subditui ꝑoboedientie obsequellãẽ dũ plut
dũs adño nea seipse secundũ fotinũ autsabelliũ plilerit ut dñs adño dum
ad dexteradi tũ consedit cũsibi ut eonseder& dictũsit dũmittitur dũaccipit
dũ in omnib uoluntatiei. qui semisit obsequitur sedpi&atis subiestio ñ
essentiȩ deminũtio nec religionis officiũ de generẽ efficit naturã cũꝑid
iectio fili doceatur & dignitas dũ&xipsi illinomini filius uncupandus sub ieci¬

Expanded text:
t superiora et consequentia suspicionem, si qua esse in his dictis videbitur, penitus excludunt, ne diversitas dissimilium deitatum in Domino et Domino praedithema sit Christum Deum denegans, non potest idcirco profanum videri, duos deos connominari, ne cum per essentiae naturalis proprietatem idcirco Deus unus est, quia ex innascibili Deo Patre, qui unus est Deus, unigenitus Filius Dei natus, non aliunde quam ex Deo habtur, nec coaequatur Fil pluit Dominus a Domino, ne a se ipse secundum Photinum aut Sabellium pluerit, ut Dominus a Domino; dum ad dexteram Dei tum consedit, cum sibi ut consideret dictum sit; dum mittitur, dum accipit, dum in omnibus voluntati ejus qui se misit obsequitur. Sed pietatis subjectio non est essentiae diminutio, nec religionis officium degenerem efficit naturam: cum pejectio filii doceatur et dignitas, dum et ipsi illi nomini Filius nuncupandus subjici
Abbreviated transcription (Latin):
tũ filiũ cuncta sunt quosintẽpore pares illa uniiustantũ pat̾nȩ & sistentis &
qua natiuitas suiitur indifferentia in nullo discernat essentiae:¬
tetur anatdiemasit. Watira¬
Rerũ nob̾ ab solutã intellegentiã ipsailla uoininis religiosa ꝓfessio tribuitcũ
enĩ indamnatiõ nesit patrẽ & filiũ. duos deosdicere &rursũ anathema sit filiũ
dm̃ negare s̃ubstantiȩ diuersȩ alterius ab altera opinio inp̃dicandis dusduob
& cluditur: ĩ eni est alia p̃ter illa dipatris &x qua difilius đsintẽporalis ẽnatus

Expanded text:
itum Filium cuncta sunt, quos in tempore pares ipsa illa unius tantum paternae exsistentis, ex itum Filium cuncta sunt, quos in tempore pares ipsa illa unius tantum paternae exsistentis, ex qua nativitas sumitur, indifferentia in nullo discernat essentiaetetur, anathema sit. Rerum nobis absolutam intelligentiam ipsa illa nominis religiosa professio tribuit. Cum enim in damnatione sit, Patrem et Filium duos deos dicere; et rursum anathema sit, Filium Deum negare: substantiae diversae alterius ab altera opinio in praedicandis diis duobus excluditur. Non enim est alia, praeter illam Dei patris ex qua Dei filius Deus intemporalis
Abbreviated transcription (Latin):
ecessitas & tempus ammouuit eos quitũ conuenerant: ꝑ multiplices
questiones latius aediffusius &x positionẽ fidei ordinare quia multis & oc¬
tar& inrepere ut ꝑ singula genera intemeratȩ & inlese fidei unicuiq geue¬
ri her&icȩ ac furtiue fraudulentiȩ contrairetur essent quoq totfidei.
absolutiones quo eidemessent q̃ssitȩ ꝑ fidiȩ occasionesa cprimũpꝰ genera¬
lem illam atq indubitatã sacramentorũ & positionẽ ħ incex ponende fi¬
dei aduersũ her&icos coepiteordiũ
Eosaũ quidicuiit denullis & stantib filius ueld ealtera substantia & ñ edo
& qđ erat tẽpus uel seculum quando ñerat alienos seitscã & catholic aecclesia
Quis hic ambiguitatis locus autquid & sincerae fidei constientiȩ reliquũ ẽ: ũ
nonẽdeñ & tantib ntei & stans origo sit ũ est& staus ei ad originẽ substantia
intẽporalis & filius: inseparabilia itaq int̃ in nascibilem patrẽ& uingem¬

Expanded text:
ecessitas et tempus admonuit eos, qui tum convenerant, per multiplices quaestiones latius ac diffusius expositionem fidei ordinare; quia multis et octaret irrepere: ut per singula genera intemeratae et illaesae fidei, unicuique generi haereticae ac furtivae fraudulentiae contrairetur; essentque tot fidei absolutiones, quotidem essent quaesitae perfidiae occasiones. Ac primum post generalem illam atque indubitatam sacramentorum expositionem, hinc exponendae fidei adversum haereticos coepit exordium. Eos autem qui dicunt: De nullis exstantibus Filius, vel de alt erat tempus vel saeculum quando non erat: alienos scit sancta et catholica Ecclesia. » 40. Quis hic ambiguitatis locus? aut quid ex sincerae fidei conscientia reliquum est? Non est de non exstantibus: ut ei exstans origo sit. Non est exstans ei ad originem substantia intemporalis et Filius. Inseparabilia itaque inter innascibilem Patrem et unigen
Abbreviated transcription (Latin):
uils Deorũ numerositate dãnata & dotantũ uno p̃dicato negaridifilius di ñ potest ue¬
rũnaturae istud prestat genuna ꝓpri&as utnomenqd negatur ad numerũ de¬
adnaturã suã ẽnatus essentia: qđ id circo iudȩi ad umionedi referunt quia unigeni¬
tũ dm̃ nesciunt: sed nos cũ duos deos negamus diuersitatẽ in patre & filio naturalis
ab amina mur essentiȩ quia id qđ ñ estds p̃terine ĩmpiã defalsis dusꝑimnit opinio¬
nẽ Cũuero unũdm̃ confitentes filiũ quoq dm̃dicim: nihil diuersũ ꝑ substantiã

Expanded text:
Deorum numerositate damnata, et Deo tantum uno praedicato, negari Deus filius Dei non potest. Verum naturae istud praestat genuina proprietas, ut nomen, quod negatur ad numerum, dead naturam suam est natus essentia. Quod idcirco Judaei ad unionem Dei referunt, quia unigenitum Deum nesciunt. Sed nos cum duos deos negamus, diversitatem in Patre et Filio naturalis abominamur essentiae: quia id, quod non est Deus praeter me, impiam de falsis diis perimit opinionem. Cum vero unum Deum confitentes, F
Abbreviated transcription (Latin):
Abiolute ostenditur cur uerbum lic& caro fastuit᷑ ñ tamartrans atũfueritn
carnẽ. Cũemi hȩcpasionũ genera in firmitatẽ carnis afficiant di tanen
uerbũcaro fastus ñpotut a sedemutabilis esse patiendo ĩenĩ dipsũ ẽ pati& cde¬
mutari quia omnẽ carnẽ passio cuiusq generis demuta: s ensudolore toleran
sibilitate patiendi iãpatipotuit & passibiliserseñ potuit quia pasibilitas uature
lisdi ẽ: Cũtamen uerbũ caro fastũ sit habuerunt ineo passonis materiã sine
passibilitatis in firmitate: man&q indemutabilis & iam inpassione natura:
quia auctorisuo indifferens &x in passibilis essentiȩ nata substantia ẽ:: ra u¬
gu. Siquis faciamus hominẽ ñ patrẽ adfiliũ dixisse sedipsũ adiem&ipsũ dicat

Expanded text:
rbum, licet caro factum sit, non tamen translatum fuerit in carnem. Cum enim haec passionum genera infirmitatem carnis afficiant, Deus tamen Verbum caro factus non potuit a se demutabilis esse patiendo. Non enim id ipsum est, pati et demutari: quia omnem carnem passio cujusque generis demutet sensu, dolore, tolersibilitate patiendi. Nam pati potuit, et passibile esse non potuit: quia passibilitas naturae lis Deus est, cum tamen Verbum caro factum sit, habuerunt in eo passionis materiam sine passibilitatis infirmitate. Manet itaque indemutabilis etiam in passione natura; quia auctori suo indifferens ex impassibilis essentiae nata substantia est. XIII. « Si quis, Faciamus hominem , non Patrem ad Filium dixisse, sed ipsum ad semetipsum dicat
Abbreviated transcription (Latin):
nouit nisi filius & cuiuoluerit filius reuelarş annenon inlib̾tateẽ uoluntatis uoleas
nob̵ secr&i illius pat̃ni tribuere constientiã & adeo uoluntas ei liberaẽ ut cognitionẽ
suadq patris quib: uoluerit in ꝑtiat. Adłqita int̃patrẽ & filiũ ñatiuitatis & unita¬
tis demonstrata naturaẽ cũsicliber inuoluntate sit filius utqđ uolens agit fastũpat¬
nesituoluntatis nesciens plane dispensationẽ fidei &x tralntellegentiã sacramentorũ e¬
& dostrinã euangelii ñadeptus abspe euangeli peregrinatur: Credendus ẽ pat̾m
filio & filius in patre ꝑnature unitatẽ ꝑuirtutis potestatẽ ꝑ honoris equalitatẽ ꝑ na

Expanded text:
novit, nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare . Anne non in libertate est voluntatis volens novit, nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare . Anne non in libertate est voluntatis volens nobis secreti illius paterni tribuere conscientiam? Et adeo voluntas ei libera est, ut cognitionem sui atque Patris quibus voluerit impertiat? Atque ita inter Patrem et Filium et nativitatis et 298 unitatis demonstrata natura est: cum sic liber in voluntate sit Filius, ut quod volens agit, factum paternae sit voluntatiset doctrinam Evangelii non adeptus, ab spe Evangelii peregrinatur. Credendus est Pater in Filio, et Filius in Patre, per naturae unitatem, per virtutis potestatem, per honoris aequalitate
Abbreviated transcription (Latin):
oris ne cessi tatem facere uoluntatẽ ꝓpriũ est unitaticũ fastusit uoluntatis &
cũfilius uoluntatẽ patris facit doc& ꝑnaturȩ indifferentiã naturalẽ sibi uo¬
luntatẽesse cũ patre cũ uoluntas eiussit omne qđ faciat uultplane filius om¬
nia q̃i pat uult neenaturalis dissentit uoluntassãq cũ hȩc uoluntas patrissit
quã ostendit dicens. Hȩc ẽ enĩ uoluntas patrismei ut omnis qui uiditsiliũ & credit
meum habeat uitã & nam & suscite eũ ño uissimadie: Audinune anfilu a patre dis¬
entiens sit uoluntascũ ait. Pat̃ quos mihi dedistruolo utubi egosu & illisint metũ
Nonergo ambigitur filiũ uellgnã cũ pat̃ uelit cre dentes infilio uitã & nam habere
filius ualt illic ubupsesit essecredentes nisiforte cohabitarexp̃onsit & nitas autũpfesta

Expanded text:
oris necessitatem; facere voluntatem, proprium est unitati, cum factum sit voluntatis. Et oris necessitatem; facere voluntatem, proprium est unitati, cum factum sit voluntatis. Et cum Filius voluntatem Patris facit, docet per naturae indifferentiam, naturalem sibi voluntatem esse cum Patre: cum voluntas ejus sit omne quod faciat. Vult plane Filius omnia quae Pater vult, nec naturalis dissentit voluntas. Namque cum haec voluntas Patris sit, quam ostendit dicens: Haec est enim voluntas patris mei, ut omnis qui videt Filium, et credit in eum, habeat vitam aeternam, et suscitem eum in novissima die : audi nunc an Filii a Patre dissentiens sit voluntas, cum ait: Pater, quos mihi dedisti, volo ut ubi ego sum, et illi sint mecum . Non ergo ambigitur Filium velle. Nam cum Pater velit credentes in Filio vitam aeternam habere, Filius vult illic ubi ipse sit esse credentes. Nisi forte cohabitare Christo non sit aeternitas
Abbreviated transcription (Latin):
tre audiat adłq discat ut ueniat ad monemur inellegere quid sit& in loquente
filio patrẽ docere & in conspesto filio patrẽquia neminesitusus audiri quia
nature pat̾nȩ ꝓpri&atẽ natunitas fili in seꝑ festa contineat: uolens igitur
unigenitus ds austoritatẽ pat̾nãs aluainse naturȩ unitate testari & datos
sibia patre ñ reppulit & uoluntatẽ ñ suã sedenqui se mist efffet ñ qđ nonuelit
q̃ agit autqd nompse audiaturqͣ doc& sedut & eũ quise mittat & sequi missus ẽ
sub ꝓprietate naturȩ in differentis ostender& cũq̃ uult agit& loquitur ea
& uoluntatẽ & opera & dista patris esse signific& qđ aũ sitliberȩ uoluntaus
ñ ambigne ostendit cũ ait: Sicut enipat̃ suscitat mortuos & uiuificat sic&
silius quos uult uiuificat: cũ aequalis in patre& filio. uir tutis potestas & ho¬
noris dignitas manifestatur ibi & lib̾tas uoluntatis ostenditui: cũaũ unitas de¬

Expanded text:
tre audiat atque discat ut veniat: admonemur intelligere quid sit et in loquente tre audiat atque discat ut veniat: admonemur intelligere quid sit et in loquente Filio Patrem docere, et in conspecto Filio Patrem, qui a nemine sit visus, audiri; quia naturae paternae proprietatem nativitas Filii in se perfecta contineat. Volens igitur unigenitus Deus auctoritatem paternam, salva in se naturae unitate, testari, et datos sibi a Patre non apellit, et voluntatem non suam, sed ejus qui se misit, efficit, non quod non velit, quae agit, aut quod non ipse audiatur qui docet: sed ut et cum qui se mittat, et se qui missus est, sub proprietate naturae indifferentis ostenderet: cum quae vult, agit, et loquitur, ea et voluntatem et opera et dicta Patris esse significet. 297 50. Chrisicat, sic et Filius quos vult vivificat . Cum aequalis in Patre et Filio et virtutis potestas et honoris dignitas manifestatur, ibi et libertas voluntatis ostenditur: cum autem unitas de
Abbreviated transcription (Latin):
ad meñdpello quia descendidecȩlo ñutfaciã uoluntatẽ meã seduoluntatẽ patris qui
memisit sed forte sine uoluntatis litatesit filius utei naturȩ in firmitas iłiper&
necessitatẽ ideo aũ necessitatisit subdius ñ uoluntati ut datos sibi ueuientis apatreñ¬
apellat s ed sacra menti unitatẽ inhisdñs significat dũnon reppellit sibidatosdunon
suã sed mittentis se agituolunta i tem: Postrepetitã hanc eandẽ iudeisinurmoranti¬
b uocem intellegenti ȩnrȩ sensu confirmatdicens: Omnisquiaudra patre& dis
audientes sed patrẽ nemo uidit nisiquia dõẽ & quomodo eũ quisquã audier tequẽnemo
uidit audiens er go apatre ad filiũuenit & cũ filius audiatur & doceatnaturȩ in eopa
ternȩdosrinȩ intellegatur audi ͤ sã cũnemouiderit patrẽ& ad filiũ ueniens apa¬

Expanded text:
ad me non apello; quia descendi de coelo non ut faciam voluntatem meam, sed voluntatem Patris qui ad me non apello; quia descendi de coelo non ut faciam voluntatem meam, sed voluntatem Patris qui me misit . Sed forte sine voluntatis libertate sit Filius, ut ei naturae infirmitas imperet necessitatem. Ideo autem necessitati sit subditus, non voluntati, ut datos sibi venientes a Patreapellat. Sed sacramenti unitatem in his Dominus significans, dum non repellit sibi datos, dum non suam, sed mittentis se agit voluntatem, post repetitam hanc eamdem Judaeis murmurantibus vocem, intelligentiae nostrae sensum confirmat, dicens: Omnis, qui audaudientes. Sed Patrem nemo vidit, nisi qui a Deo est. Et quomodo eum quisquam audierit, quem nemo vidit? Audiens ergo a Patre, ad Filium venit. Et cum Filius auditur et docet, naturae in eo patternae doctrinae intelligatur auditio. Nam cum nemo viderit Patrem, et ad Filium veniens, a Pa
Abbreviated transcription (Latin):
hinc utin se pater maneat meritus ẽ qđ eaq̃ ei placeant agit᷑ Nonẽ enũ meritũ ali¬
qd ñ abse facere quȩq agat & contra quomodo patriq̃ filiusa gat placita sunt cũ
ecipsa agat. Manens infilio pat᷑ in angusto es in pi&as & temunitissima fidemnrȩ
pi&as concludit agit aliquid filiuis aut ñ agit sinagit quomodo in hisquȩ a git plac&s:
Siaũagitquomodoagit in hisꝙ̃ abseñagit cũ & ꝓpriũ sit egiss eq̃ placeant &si¬
agitipsequȩplacita sunt in firmis sit ĩ absea gendo nisi adeo ipse ait utq̃ ditplacean
ineo adagendũ pat̃: edoca ita & mandando doc& pat̃ & filius agendo ñ abseagit &
ñ abse agens filius cũq̃ placitasunt facrtipse ait acsiu̾nitas nature r&imn&uir inagen¬
illud̃ qđ aclꝓþriũ infirmitatis usurpas: omneqđ dat mihi pat̃ ad me ueni& uenientẽ

Expanded text:
hinc ut in se Pater maneat meritus est, quod ea quae ei placeant agit? Non est enim meritum alihinc ut in se Pater maneat meritus est, quod ea quae ei placeant agit? Non est enim meritum aliquod, non ab se gerere quae agat. Et contra, quomodo Patri quae Filius agat placita sunt, cum ea ipsa agat manens in Filio Pater? In angusto es, impietas, et te munitissima fidei nostrae pietas concludit. Agit aliquid Filius, aut non agit: si non agit, quomodo in his quae agit placet? si autem agit, quomodo agit in his quae ab se non agit? cum et proprium sit egisse quae placeant, et sitivitatem agit ipse quae placita sunt. Infirmis sit non a se agendo, nisi adeo ipse agit, ut quae agit placeant. in eo ad agendum Pater edocet. Ita et manendo docet Pater, et Filius agendo non ab se agit, et non ab se agens Filius, cum quae placita sunt facit, ipse agit. Ac sic unitas naturae retinetur in agenillud, quod ad opprobrium infirmitatis usurpas: Omne quod dat mihi Pater, ad me venit, et venientem
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ ꝑficiat potius quã ad demonstrandȩ patnȩ insenaturȩ conscientiã ꝑquã &x autoritae
operatus in sabbato ẽ. Dicti quoq dominici adidꝑtinentis demonstranda cognitio e
quoait & ame facio nihil sedutdo cuitinepat hȩcloquor & quimemisit mecũestͥñ
facerefiliũ nisi uideat patre facientẽ & quo sacramento dictũ sit & amefacio nihil&
rursũ nonrelinquit mesolutqm̃ego que sunt ei placita facio semꝑ Sieñ ideo nihil
absefacit quia in se man& pat᷑ quo modorur sũ ideo sesolũ pat ñ relipquid quiaq
sunteiplacita focit. Non concordat secundũ sensũtuũ her& icedistorũ diuersitas
ur nihil faciat a senisi dostus a manente insepatre & rursũ idcirco in sepat᷑ maneat
quiaꝙq̃ ei sunt placita geritsienĩnihil absefacit ꝓpt̃manentẽ in sepatrẽ quo modo

Expanded text:
tem proficiat potius, quam ad demonstrandae paternae in se naturae conscientiam, per quam ex auctoritate tem proficiat potius, quam ad demonstrandae paternae in se naturae conscientiam, per quam ex auctoritate operatus in sabbato est; dicti quoque dominici ad id pertinentis demonstranda cognitio est, quo ait: Et a me facio nihil, sed ut docuit me Pater, haec loquor. Et qui me misit, mecum est, et non it, et a me facio nihil; et rursum, Non reliquit me solum, quoniam ego quae sunt ei placita facio semper ? Si enim ideo nihil ab se facit, quia in se manet Pater; quomodo rursum ideo se solum Pater non reliquit. quia quae sunt ei placita facit? Non concordat secundum sensum tuum, haeretice, dictorum diversitas, ut nihil faciat a se nisi doctus a manente in se Patre: et rursum idcirco in se Pater maneat, quia quae ei sunt placita gerit. Si enim nihil ab se facit propter manentem in se Patrem; quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
quimisit illum Discerneaequalitatẽ in honore ñ dispari infirmana¬
meliam diuinitatis inuadis ad operationẽ sabbati respondit ñ sequicquã
facereposse nisi qđ patrẽ facientẽ uidisset: ad demonstrationẽ uero aequa¬
ꝓbriũ infirmitatis siũq̃ cũq facit eadem & filius facit similit̃ siaũ sunt
sine aceptioneq̃: eũq sunt inquo tandem infirmitas repperi&ur. cũ in nul
loꝗpat̃ possit ñ possit & filius aut in quo tandemꝑ int̾cessi onẽ infirmita¬
tis negatar a equalita scũ un: adq i demhonorpostul&ur adutrũq qđ
si eadem ẽ uirtus operandi & eademẽ religio onorandi ñ intellego inquo
tandem naturȩ infirmis contumelia relinquatur cũ eadem sit in patre
& infilio uirtutis potestai & honoris quilitas & hȩc quidẽ quã uis cũipsa
rerũ absolutione trastatasin tamen nequid in eo qđ ait dñs ñpotest fili¬
usfacere absequicquã nisi qd uideritpatre facientẽ.: Adin firmand ȩnatur eein sinpica¬

Expanded text:
qui misit illum . Discerne aequalitatem in honore non dispari: infirma nameliam divinitatis invadis? Ad operationem sabbati respondit, non se quidquam facere posse, nisi quod Patrem facientem vidisset: ad demonstrationem vero aequa non quaecumque facit Pater, eadem et Filius facit similiter. Si autem sunt sine exceptione quaecumque sunt; in quo tandem infirmitas reperietur, cum in nullo quae Pater possit non possit et Filius? Aut in quo tandem per intercessionem infirmitatis negatur aequalitas, cum unus atque idem honor postuletur ad utrumque? Quod si eadem est virtus operandi, et eadem est religio honorandi; 295 non intelligo in quo tandem naturae infirmis contumelia relinquatur, cum eadem sit in Patre et in Filio et virtutis potestas, et honoris aequalitas. 47. Quid sit, Nifilius facere ab se quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem , ad infirmandae naturae ejus impieta
Abbreviated transcription (Latin):
rez &x audiuit enĩ ds uocem pueri. deloco inquo ẽ: Surge& accipe puerũ
creduli cordis obtunsio ẽ q̃ in relegiositatis timeritas. aut ignorarehȩc
aut non itnorata neglegere: certe ita cõmemorata & distasunt nehatelle¬
gentiam ueritatis error aliquis aut obscuritas impedir& q̃: si non posse
ignorari docemꝰ. impi&atis esse crimen Necesse ẽ qđ negatur: angelus
dĩ loqui adagar coepit. ismahelem in gentẽ magnã ad auoturus eiq
in numerabilem gentis ꝓ geniẽ prestaturus confessio audientis.
& dñm eum esse & dm̃ doc&: sermonis enĩ & ordiũ ab an gelođi coepit.
sed in confessionedĩ constitit: Itaqui sub mysterio magniconsilu
nuntiandi di angelus ẽ ipse & natura nomine ds ẽ snomenenĩna

Expanded text:
re; exaudivit enim Deus vocem pre; exaudivit enim Deus vocem pincreduli cordis obtusio est, quae irreligiositatis temeritas, aut ignorare haec, aut non ignorata negligere? Certe ita commemorata et dicta sunt, ne intelligentiam veritatis error aliquis aut obscuritas impediret. Quae si non posse ignorari doceamus; impietatis esse crimen necesse est quod negatur. Angelus Dei loqui ad Agar coepit, Ismaelem in gentem magnam adaucturus, eique innumerabilem 91 gentis progeniem praestaturus. Confessio audientis et Dominum eum esse et Deum edocet. Sermonis enim exordium ab angelo Dei coepit, sed in confessione Dei constitit. Ita qui sub ministerio magni consilii nuntiandi, Dei angelus est, ipse et natura et nomine Deus est. Nomen enim na
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ breuitatis studio p̃termittimꝰ. cũ deiustis una cũ iniustis ꝑdeudis abra¬
ham ess& sollicitus ait: Nequaquã quiiudicas t̾ram. facies hoc iudici¬
um Et dix̃ dñs : Si inuenero sodomis quinqua genta iustos inciuitate re¬
mit tã omniloco ꝓpt̃ illos &rursũ consũmato sermone adloh fratrẽ
abralȩ seriptura dieit. Eedñis plu it suꝑ sodomã & gomorrã sulpliu
& iguem a dũo decȩloa& rursum: & dũs uisitauit sarrã sicut dixit¬
& fecit di sarrȩ sicut  locutus ẽ & concepit & peperit sarra abrahȩ filiũ
insenestute sua & intempore sicutlo cutus ẽ illidus: Dehiue xpulsa dea¬
bra hȩ domo cũ filio suo ancilla & indeserto obaq in opiã interitũ
pueri timente eadem scriptura ait & & audiuit dñs d̃ uocẽpueri
ubi erat & uocauit angelus đi agar decȩlo & dix̃ei: quid ẽ agar nõlitune¬

Expanded text:
quem brevitatis studio praetermittimus, cum de justis una cum injustis perdendis Abraquem brevitatis studio praetermittimus, cum de justis una cum injustis perdendis Abraham esset sollicitus, ait: Nequaquam, qui judicas terram, facies hoc judicium. Et dixit Dominus, Si invenero in Sodomis quinquaginta justos in civitate, remittam omni loco propter illos . Et rursum consummato sermone ad Lot fratrem Abrahae, Scriptura dicit, Et Dominus pluit super Sodomam et Gomorrham sulphur et ignem a Domino deconcepit et peperit Sara Abrahae filium in senectute sua, et in tempore sicut locutus est illi Dominus . Dehinc expulsa de Abrahae domo cum filio suo ancilla, et in deserto ob aquae inopiam interitum pueri timente, eadem Scriptura ait, Et exaudivit Dominus Deus vocem pueri ubi erat, et vocavit angelus Dei Agar de coelo, et dixit ei, Quid est Agar? noli time
Abbreviated transcription (Latin):
&donatus di aũ auglus obid distus quima rniconsilure angelus Dsie¬
ro idem postea demonstratus nequi dr̃ẽ enie angelus creder&ur. Sequa¬
tur sermio ordiem rerũ: angelus dñ ad agar locutusẽ idemada bra¬
ham đs loquitur & eodem ad utrũq fit sermo benedicitur isinahd &
esse quiloq r&ur ostendit abrahȩ quoq i sac filius ꝓmitcitur dehitie postea
adsistunt uiri. tres. abraham conspestis trib unũ adorat & dnĩm consite¬
tur scriptura adstitisse uero tres edidit: sed patri archa nonignorat.
qui & ad orandur sit & confitendus: indiscr&a adsistentiũ species ẽ. Sed
illednm suũ fidei oculis & uisu mentis a gnouit: Dehine sequitur: & dix̃ en peue¬
tens ueniã ad te ad hoctempus in futurũ & habebit filiũ sarra uxor
tua & posthȩe dixei dñi non celabo ego abralam puero meo q fac¬
turussum & rursum dix̃ aũ dñs lamorsodomorũ & gomorrȩ im¬

Expanded text:
natus. Dei autem angelus ob id dictus, quia magni consilii est angelus: Deus vero idem postea demonstratus est, ne qui Deus est, esse angelus crederetur. Sequatur sermo ordinem rerum. Angelus Domini ad Agar locutus est; idem ad Abraham Deus loquitur, ex eodem ad utrumque fit sermo. Benedicitur Ismael, et esse qui loqueretur, ostendit. Abrahae quoque Isaac filius promittitur. Dehinc postea assistunt viri tres. Abraham conspectis tribus unum adorat, et Dominum confitetur. Scriptura adstitisse viros tres edidit: sed patriarcha non ignorat qui et adorandus sit et confitendus. Indiscreta assistentium species est; sed ille Dominum suum fidei oculis et visu mentis agnovit. Dehinc sequitur: Et 90 dixit ei, Revertens veniam ad te ad hoc tempus in futurum, et habebit filium Sara uxor tua . Et post haec dixit ei Dominus, Non celabo ego Abraham puerum meum quae facturus sum . Et rursum: Dixit autem Dominus, Clamor Sodomorum et Gomorrhae im
Abbreviated transcription (Latin):
sementuũ. & non dinumerabitur amultitudine. Ministeriuĩ angeli.
potestas multipli candorum gentiũ excedit: sed quid tandem deeo quidi an¬
gelus q̃ solado ꝓpria sunt loq batur. scriptura testataẽ Quocauit no¬
mendiũ quiloq batur secũ. Tuds̃ quiaspexistime : Et primũ angelusdi
secundo dñ suocauit enĩ nomendñ quiloq batur secũ. dehinc tertio d̃.
absoluta ess& angelusdiẽ nuncupatus quienĩ ẽdi &x do ipseẽ & angelusdi ut
uero honor debitus redder&ur & dñ & dsẽ p̃dicatus : Eth nicqui dem primũ¬
uxor tua pari& filiũ tibi. & uocabis nomen eius isac: &statuã testamentũ

Expanded text:
semen tuum, et non dinumerabitur a multitudine. Ministerium angeli semen tuum, et non dinumerabitur a multitudine. Ministerium angeli potestas multiplicandarum gentium excedit. Sed quid tandem de eo, qui Dei Angelus quae soli Deo propria sunt loquebatur, Scriptura testata est? Et vocavit nomen Domini qui loquebatur secum, Tu Deus qui adspexisti me. Primum angelus Dei, secundo Dominus; vocavit enim nomen Domini qui loquebatur secum; dehinc tertio Deus, absoluta esset, angelus Dei est nuncupatus; qui enim est Deus ex Deo, ipse est et angelus Dei. Ut vero honor debitus redderetur, et Dominus et uxor tua pariet tibi filium, et uocabis nomen eius Isaac; et statuam testamentum
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ amor se p̃dicatũ : & uere itap̃dicatũ meminimus quia unus ds ẽ & quo
omnia sed non ꝓpt̃ ea ignorandũ esse quia filius diẽ. cũidem morses dm̃ & dm̃
toto operis sui corpore sit ꝓfessus. Igitur uidendũ est quomodo & elestio &
legis latio dm̃ & dm̃ pari confessionis. ordine p̃dic&: Post multas nãq¬
điad abraham ad locutiones cũ aduersum agar sarra cõmouer&ur
conceptui ancillȩ domina sterȩlis inuidens: cũq discessiss& a conspestu ei:
Ita deea scriptura loquitur : &dix̃ angelus dñi adagar: redi ad dominã tuã
& humiliate submanib eius: & dix̃ ei angelus dñi: multiplicans multipli¬
cabo sementuũ & non dinumerabitur amultitudine: & rursum: & uoca¬
uit nomen dñi quiloq batur secũ: tudisquias pexistiine: Angelus điloqui¬
tur: duplex aũ in angelodi significatio ẽ: ipsequiẽ & ille cuius ẽ & loquit᷑
nonres secundũ nomen officiisui: ait enĩ, mubtiplicans multiplicabo

Expanded text:
m a Moyse praedicatum. Et vere ita praedicatum meminimus, quia unus 88 Deus est ex quo omnia: sed non propterea ignorandum esse, quia Filius Deus est; cum idem Moyses Deum et Deum toto Operis sui corpore sit professus. Igitur videndum est, quomodo et electio et legislatio Deum et Deum pari confessionisDei ad Abraham allocutiones, cum adversum Agar Sara commoveretur, conceptui ancillae domina sterilis invidens, cumque discessisset a conspectu ejus, ita de ea Scriptura loquitur: Et dixit Angelus Domini ad Agar, Redi ad dominam tuam, et humilia te sub manibus ejus. Et dixit ei Angelus Domini, Multiplicans multiplicabo semen tuum, et non dinumerabitur a multitudine . Et rursum: Et vocavit nomen Domini qui loquebatur secum, Tu Deus qui adspexisti me . Angelus Dei loquitur duplex autem in angelo Dei significatio est: ipse qui est, et ille cujus est: et loquitur non res secundum nomen officii sui; ait enim: Multiplicans multiplicabo
Abbreviated transcription (Latin):
fabricatione mnundi solitarius pat̃sibi loquitur. sapientia sua secũ &co¬
operante & consũmata cooperatione gaudente: Non ignoramꝰ aũ
ta a nob̵ potius quã dissi mulata habentum: plenior nãq eorũ tractatus ppo¬
sitionib e&eris reseruatur Nunc enĩ tantũ ad id respond&ur qđ in
&positione fidei suȩ uel potius ꝑfidiȩ ab impuis distũ ẽ unũ tantũ¬

Expanded text:
fabricatione mundi solitarius Pater sibi loquitur, Sapientia sua secum et cooperante, et consummata cooperatione gaudente. 22. Conclusio eorta a nobis potiusquam dissimulata habentur; plenior namque eorum tractatus propositionibus caeteris reservatur. Nunc enim tantum ad id respondetur, quod in expositione fidei suae, vel potius perfidiae, ab impiis dictum est, unum tantu
Abbreviated transcription (Latin):
les ipse neq morte uincendus ꝓmorientũ a& nitate morer&ur:
Iaec itaq ultra naturae humanȩ intellegentiã ado gesta. non succũ¬
bunt rursum naturalib mentiũ sensib: quia infinitae a& nitatis ope¬
ratio: infinitã m&iendi &xigat opinionem: utcũds homo. cũ inimor¬
talis mortuus: cũ a&̾nus sepultus ẽ. non sit intellegentiue ratio. sed
potestates &ceptio: Itarursus ex contrario non sensus sadurtutis modus sit
utds̃ ꝯ homine utinmortalis &mortuo: ut a& nussit & sepulto co¬

Expanded text:
lis ipse, neque morte vincendus, pro morientium aeternitate moreretur. lis ipse, neque morte vincendus, pro morientium aeternitate moreretur. Haec itaque ultra naturae humanae intelligentiam a Deo gesta non succumbunt rursum naturalibus mentium sensibus; quia infinitae aeternitatis operatio infinitam metiendi exigat opinionem: ut cum Deus homo, cum immortalis mortuus, cum aeternus sepultus est, non sit intelligentiae ratio, sed potestatis exceptio; ita rursum e contrario non sensus, sed virtutis modus sit, ut Deus ex homine, ut immortalis ex mortuo, ut aeternus sit ex sepulto. Co
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑleges umbrã adsolempnia derecandȩ carnis imbuer&. sedut omnem¬
naturalem corporis necessitatem. circũ cisuis auicur sp̃s criminũ einun¬
datione purgar&: cuius morti consepeliremur in baptis ino utin& m
morientes uitus immortalitati renasceremur ipso ꝓ nob̾ & imi¬
mortate moriente ut ad immortalitatẽ⁊ unacũ eo &cita remur
& morte: carnẽ enĩpeccati. recepit: ut adsumptione carnis nr̃ae
delist a donar&: dum eiusfit particeps ad sumptione non erimi¬
ne. delens ꝑ mortẽ sententiam mortis ut noua inse nostri generis
creatione constitutionẽ decr&i anteriores. aboler&: crucise
ꝑmittitis: ut maledicto crucis obliterata t̃renae dominatio¬
nis maledicta configer& omnia adultimũ in homine passus ut¬
potestates. dehor nestar&: dum ds̃ secundum secundũ scripturĩs
moriturus. & in his uincentis insefiducia trium far& dũ immorta¬

Expanded text:
per legis umbram ad solemnia desecandper legis umbram ad solemnia desecandnaturalem corporis necessitatem circumcisus a vitiis spiritus criminum emundatione purgaret: cujus morti consepeliremur in baptismo, ut 11 in morientes vitiis immortalitati renasceremur; ipso pro nobis ex immortalitate moriente, ut ad immortalitatem una cum eo excitaremur ex morte. Carnem enim peccati recepit, ut assumptione nostrae carnis delicta donaret, dum ejus fit particeps assumptione, non crimine; delens per mortem sententcreatione constitutionem decreti anterioris aboleret, cruci se permittens figi, ut maledicto crucis obliterata terrenae damnationis maledicta configerpotestates dehonestaret; dum Deus secundum Scripturas moriturus, et in his vincentis in se fiducia triumpharet; dum immorta
Abbreviated transcription (Latin):
& sur rexistis ꝑfidem operationisdi. qui&citauit eũ amor¬
tuis: & uoscũ ess&is indelictis & p̃putio carnis ur̃ae: uiui¬
ficauit cũ illo. donatis uob. omnib: delistis . delens qđ aduer¬
sus nos erat chuiro grafum insententiis. qđ erat contrariũ
nob̵ & ipsũ tulit demedio adfigens illud cruci. &x utus carne
& potestate sostentui fecit. triumfatis his cũ fiducia. insem& ipso
Nespuit captiosas & inutiles filosopiȩ questiones fides constans:
neq humanarũ ineptiarum fallaciis succũ bens spoliũ sep̃bet
ueritas falsitati: non secundum sensũ cõmunis intellegentiae deum
retinens. neq dexp̃o secundũ mundi elementa decernens. in quo
diuini tatis plenitudo corporalit̃. in habit&: & ut dũ infinitas
a &nȩ in eo ẽ potestatis. omnẽ t̃re m&is amplexum potestas
a &na infinitatis excedat quinos ad diuinitatis suae naturã
tra hens. non &iamnus corporali p̃ceptorũ obseruationẽ destrinxit. neq

Expanded text:
 fidem operationis dei, qui suscitauit illum a mortuis, et uos, cum essetis mortui delictis et praeputio carnis uestrae, uiuificauit cum illo, donans nobis omnia delicta, delens quod aduersus nos erat chirographum decretis, quod erat contrarium nobis, tollens illud de medio et adfigens illud cruci, exuens se carneet potestates ostentui fecit, triumphatis iis cum fiducia in semetipso . Respuit captiosas et inutiles philosophiae quaestiones fides constans, neque humanarum ineptiarum fallaciis succumbens, spolium se praebet veritas falsitati; non secundum sensum communis intelligentiae Deum retinens, neque de Christo secundum mundi elementa decernens, in quo divinitatis plenitudo corporaliter inhabitet: ut dum infinitas aeternae in eo est potestatis, omnem terrenae mentis amplexum potestas aeternae infinitatis excedat: qui nos ad divinitatis suae naturam trahens, non etiamnum corporali praeceptorum observatione distrinxerit, neque
Abbreviated transcription (Latin):
mens speb suis lata re quie uerat: int̾ cessionẽ mortis huius usq
eo non m&uens: ut & iam reputa r& inuitã a&nitatis: uitã aũ hu¬
corporis sui. non modo non molestã sibi aut egroẽ arbitrabatur
ut eã qđ pueritiȩ litteras. qđ egris medicinã : qđ naufragis natatũ
qđ ad uliscentib disciplinã. qđ militiã esse creder& imperatuns
rerum scilic& p̃sentiũ tolerantiã. ad p̃miũ beatȩ immortalita¬
tis ꝓficientẽ quin &iam id qđ sibi credebat: tamen ꝑ ministeri¬
um impositi sacerdocii &iam c&eris p̃dicabat. munus suũ ad
officiũ publicȩ salutis &tendens
mitate moderantiũ: neq ut ipsius q ad infinitatẽ opinandi.

Expanded text:
us usque eo non metuens, 12 ut etiam reputaret in vitam aeternitatis. Vitam aucorporis sui non modo non molestam sibi aut aegram arbitrabatur, ut eam quod pueritiae litteras, quod aegris medicinam, quod naufragis natatum, quod adolescentibus disciplinam, quod militiam esse crederet imperaturis: rerum scilicet praesentium tolerantiam, ad praemium beatae immortalitatis proficientem. Quin etiam id, quod sibi credebat, tamen per ministerium impositi sacerdotii etiam caeteris praedicabat, munus suum ad officium publicae salutis extendensnaturae suae infirmitate moderantium: neque ut ipsi usque ad infinitatem opinandi
Abbreviated transcription (Latin):
her& i corũ furor. iurequodam necessariş confessionis conpellit. ut ita credendũ
sit quia & ad ño ita dictũ sit & uideri in religiosisimũ possit ꝓfessio niseius desȩꝓtes
& causa memoretur sensu cõmunis iudicii sentiendũ ẽ. Ancredibileesse possit. ut
aliquid & omnib nesciat. qui omnib adid qd sunt adqerunt. acistorẽ si enĩ oinnia

Expanded text:
haereticorum furor jure quodam 304 necessariae confessionis compellit, ut ita credendum haereticorum furor jure quodam 304 necessariae confessionis compellit, ut ita credendum sit; quia et a Domino ita dictum sit, et videri irreligiosissimum possit, professionis ejus de se protesausa memoretur, sensu communis judicii sentiendum est, an credibile esse possit, ut aliquid ex omnibus nesciat, qui omnibus ad id quod sunt atque erunt auctor est. Si enim omnia
Abbreviated transcription (Latin):
anatiuitate natiuitas: tamenũ est &tra innascibilitatis natura quia ñ sumpsit aliunde
ꝗđsubstitit Nãtã & sinon consecuta sit ut comnascibilis effesta sit accepit tamen & in¬
nascibilido esse qđ ds ẽ. Fidesigitur nr̃a & siniciũ natiuitatis ñ adp̃hendens unige
natũtamẽn intẽporali infinitate ñ ambigit eũ tamenex in: initiabilis intelle¬
distũ ẽ pat̃maiormeẽ. uel illud Dedieaũ & hora nemosit neq angeli incelis neq¬
q filius nisi pat̃ solus: Ignoratio ergo diei ađq horȩ obicitur uni genitodõ utds
&dõ natus ñ sit in eanaturȩ ꝑfectionequadsẽ cũnesciendi necessitate dominan¬
teiamuis aliqua&terior eopotiorsit quaetã quã aduersũ seinbe cillir ignoran¬
tiȩ eũ infirmitate d&ineat quin & iam adhuius nos intelle gentiȩ inpi& atẽ

Expanded text:
a nativitate; nativitas tamen non est extra innascibilitatis naturam, quia non sumpsit aliunde a nativitate; nativitas tamen non est extra innascibilitatis naturam, quia non sumpsit aliunde quod substitit. Nam tametsi non consecuta sit, ut coinnascibilis effecta sit; accepit tamen ex innascibili Deo esse quod Deus est. Fides igitur nostra, etsi initium nativitatis non apprehendens, unige confitetur, natum tamen intemporali infinitate non ambigit, eum tamen ex ininitiabilis intellidictum est, Pater major me est: vel illud, De die autem et hora nemo scit, neque Angeli in coelis, neque Filius, nisi Pater solus . Ignoratio ergo diei atque horae objicitur unigenito Deo: ut Deus ex Deo natus non sit in ea naturae perfectione qua Deus est, cum nesciendi necessitate dominante, jam vis aliqua exterior eo potior sit, quae tamquam adversum se imbecillum in ignorantiae eum infirmitate detineat. Quin etiam ad hujus nos intelligentiae impietatem
Abbreviated transcription (Latin):
alieno sed quẽ apud eũ habuit si itaq ñ inipsũ glorificandus ẽ. id estut sitingloria
dipatris contumeliã ad scribe naturȩ siuero qđ ab eo. glorificaturaustoritasẽ patrẽ
maiorẽ iglorificandi austoritate cognosce: Quid dispensationẽ a dimpi&atẽ¬
pat̃ maior ẽ glorificatus in patre filius minor ñ ẽ aut quomodo minorẽ qui
filius dũ filius ẽ minor ñ ẽ natiuitas filii patrẽ constituit maiorẽ minorẽ uero filiũ
essenatiuitatis natura ñ patitur: maiorpat̃ ẽ dũ gloriã ad supto homini rogatur
ut reddat filius minor ñ est dũ gloriã resumit apud patrȩ ađq: ita & sacra men
tũ natiuitatis & dispensatio corporationis in plaur. Nã& pat dũ& pat ẽ& glor
in formadiẽ qui& donascitur. & cũ differre significatione ipsa &x istim &ur innascibilitas.

Expanded text:
alieno, sed quem apud eum habuit. Si itaque non in ipsum glorificandus est, id est, ut sit in gloria alieno, sed quem apud eum habuit. Si itaque non in ipsum glorificandus est, id est, ut sit in gloria Dei patris; contumeliam adscribe naturae: si vero, quod ab eo glorificatur, auctoritas est; Patrem majorem in glorificandi auctoritate cognosce. 56. Qui Pater mPater, major est; glorificatus in Patre Filius, minor non est. Aut quomodo minor est qui Filius, dum Filius est, minor non est. Nativitas Filii Patrem constituit majorem; minorem vero Filium esse nativitatis natura non patitur. Major Pater est, dum gloriam assumpto homini rogatur ut reddat; Filius minor non est, dum gloriam tum nativitatis, et dispensatio corporationis impletur. Nam et Pater, dum et pater ia ex Deo nascitur. Et cum differre significatione ipsa existimetur innascibilitas
Abbreviated transcription (Latin):
quã uit. inessemꝰ a corporee huius humilitatis ad sumptione formã pat̃nȩ
maiestatis alienans tũ cũ s eadunitatẽ palmitũ uitẽ pfessus a gricalã patrẽ
curiosũ huius uitis ostendit euius inutiles adđq inferaces palmites de¬
secaus deputar& arsurus dicens. Itaq qui meuidit uidit& patrẽ & uer¬
baq̃: egoloquor ña meloquor sed pat̃quiin me man& ipse facit opera fua:
tis & mysteriũ ad sũpti corporis manifestar& ꝑ continentiã dictorũ adid
ueniens ait. Quia pat̃ maiorme ẽ & confestim ut absoluta distiratio sub¬
ess&: & a gricola & uitis& palmitis sub iec it&cemplũ ad sumptionẽ ꝑ id corporeȩ
humilitatis ostendens & hinc causã eundi ad patrẽ & dilectionis leitiã cũad
patrẽ ir & docens essȩ oporterequia maiorse pat̃ess&a quo scilic& ess& gloriãre¬
sumpturus apud quẽ& in quo ess& glorificandus ãmouello lionore sed pristiuo neq

Expanded text:
almites inessemus: a corporeae hujus humilitatis assumptione formam paternae majestatis alienans tum, cum se ad unitatem palmitum vitem professus, agricolam Patrem curiosum hujus vitis ostendit, cujus inutiles atque inferaces palmites desecans deputaret arsuros. Dicens itaque, Qui me vidit, vidit et Patrem; et, Verbis, non a me loquor: sed Pater, qui in me manet, ipse facit opera sua. tis et mysterium assumpti corporis manifestaret, per continentiam dictorum ad id veniens ait, Quia Pater major me est . Et confestim, ut absoluta dicti ratio subesset, et agricolae et vitis et palmitis subjecit exemplum, assumptionem per id corporeae humilitatis ostendens. Et hinc causam eundi ad Patrem, et dilectionis laetitiam cum ad Patrem iret, docens esse oportere, quia major se Pater esset: a quo scilicet esset gloriam resumpturus; apud quem et in quo glorificandus, non novello honore, sed pristino; neque
Abbreviated transcription (Latin):
eđs. Ostendit p̃tereũ dm̃ ñ esse quiains eđo đs iess&: hocuero qđ
terciũ ẽ. tuesds & nesciebaius Humane intellegentiȩ piam & fi¬
delem testatur ꝓfessionẽq̃ cognitis natiuitatis inysteriis & nomine
m. dĩ isrł saluator: Subsistentẽ in eo đinaturã intellegentes cũ in
ds. alterius nob cuiusquã đĩ non relinquat errorem: & hȩc qui¬
dem eseias. In diuiduã atq inseparabilem patris & filidiuinitatẽ

Expanded text:
sse, quia in se Deo Deus inesset. Hoc vero quod tertium est, Tu es Deus, et nesciebamus, humanae intelligentiae piam et fidelem testatur professionem, quae cognitis nativitatis mysteriis, et nominemus, Deus Israel salvator: subsistentem in eo Dei naturam intelligentes, cum in Deus, alterius nobis cujusquam Dei non relinquat errorem. Et haec quidem Esaias, individuam atque inseparabilem Patris et Filii divinitatem
Abbreviated transcription (Latin):
poris sustinens sine corpore dĩ &quia nob & integro aduersũ hanc impussine
dostrinȩ &positionẽ euangelicus nuncerit sermo consequens & istunauimꝰ
omnẽ iam inquar tolic& libro editionehuius herȩseos conscriptã Nunc
quoq huic sexto inserere. utrecens lestio & responsionis ad singula sub¬
iesta conlatio. ꝑ euangelicas ađq a postolicas institutiones inuitis lic& & con¬
tradicentib sensũ ueritatis eliciat: dicunt ergo. Nouimꝰ unũdm̃ solũ in¬

Expanded text:
e doctrinae expositionem evangelicus nunc erit sermo; consequens existimavimus omnem jam in primo licet libro editionem hujus haereseos conscriptam, nunc quoque huic sexto inserere: ut recens lectio, et responsionis ad singula subjecta collatio, per evangelicas atque apostolicas institutiones invitis licet et contradicentibus sensum veritatis eliciat. Dicunt ergo. Exemplum bl
Abbreviated transcription (Latin):
raliatq inde mutabilido in corporalis & indemutabilis di ꝑfesta natiuitas ꝑ hoc
itaq subsistentis & đo đisacramentũ. Iiec ita uni genitus ds̃ ꝑ scm̃ moysen testa
nr̃ae uerã & salutarem ꝓfessionẽ idem atq unus in plurimis sp̃s ꝓf&iȩ
cationẽ utenĩ ꝑ moysen & ꝑsona uni genitidĩ distapleniore ad intelle¬
gendũ confirmarentur ꝓfesturussum sermone dipatris & ꝑsona uiro¬
rum &celsorũ idem ꝓf&iȩ sp̃s ꝑ esaiã loquitur qm̃ inteẽds̃ & ñ est p̃¬
tertedi Tuenĩ esds̃ & nesciebanius dsisrł saluator. Inseratse in
hanc & natura & nominis inseparabilem ꝓfessionẽ her&icȩ im¬
pi&atis desperatus furor: & hȩc sipotest dicti sacrebus unitara¬
eũ quiipẽ ab eo in quo in est: & sacramenti huius intellegentiãdiuidat:¬

Expanded text:
o incorporalis atque indemutabilis Dei perfecta nativitas, per hoc utique subsistentis ex Deo Dei sacramentum. Haec ita unigenitus Deus per sanctum Moysen testatnostrae veram et salutarem professionem idem atque unus in plurimis Spiritus procationem. Ut enim per Moysen ex persona unigeniti Dei dicta, pleniore ad intelligendum confirmarentur profectu; rursum sermone Dei patris ex persona virorum excelsorum idem pte Deus. Tu enim es Deus, et nesciebamus, Deus, Israel salvator . Exserat se in hanc et naturae et nominis inseparabilem professionem haereticae impietatis desperatus furor: et haec, si potest, dictis ac rebus unita, raeum qui inest, ab eo in quo inest: et sacramenti hujus intelligentiam dividat
Abbreviated transcription (Latin):
bens nomen sed ad optionis sortitus appellationẽ. necesseẽ ut hisomni
nescit her& ica ꝑ uersitas unũ dm̃ uerũ nosse & confiteri: & etra impi&a¬
tis sensũ confessionis huiusẽ & fides & intellegenti& prius confitendus ẽ
pat̃ & filius. ut uius dis uerus possit intellegi & cognitis sacra mentis salu¬
tis humane quȩ in nob̃ ꝑ regenerationis uirtutẽ in patre & filio consum¬
mantur ad uitã legis & ꝓf&arũ sunt in ysteria consequenda uinũ diñ ue¬
rũ nonadp̃ hendit ignara euan gelicȩ & apostols cȩ p̃dicationis im pie¬
tas: euius quã uis intelle gentiã usq ad absolutissimã uerȩpi&atis ꝓfessio

Expanded text:
bens nomen, sed adoptionis sortitus appellationem; necesse est ut his omnibens nomen, sed adoptionis sortitus appellationem; necesse est ut his omniiteri; et extra impietatis sensum, confessionis hujus est et fides et intelligentia. Prius confitendus est Pater et Filius, ut unus verus Deus possit intelligi: et cognitis sacramentis salutis humanae, quae in nobis per regenerationis virtutem in Patre et Filio consummantur ad vitam, legis et prophetarum sunt mysteria consequenda. Unum Deum verum non apprehendit ignara evangelicae et apostolicae praedicationis impietas. Cujus quamvis intelligentiam, usque ad absolut