comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
erecta sicut & mulier. Sed in eul¬
pa ꝓpria sponte lapsa neq fruetũ
seruat operationis. neq statum
rectitudinis Ad peccatũ quippe
ex uoluntate corruens. quia fru¬
ctum obędientię ferre noluit
statum rectitudinis amisit
Quȩ ad dĩ similitudinẽ condita
dum in sua dignitate non ꝑstitit.
quod plantata uel creata fuerat.
seruare contempsit Lercio dñs
iuneȩ ad ficulneam uenit. quia
naturam generis humani ante
legem. sub lege. sub gra. expectan¬
do. ammonendo. uisitando. re¬
quisiuit Dixit ergo ad cultorẽ
uineȩ. Ecce anni tres sunt ex qͦ
uenio. fructũ querens in ficulnea
hac & non inuenio Cenit ante
quia ꝑ naturalẽ intellectum qđ
unusquisq exemplo suo & qualiter
erga ꝓximũ agere debuisset: in¬
notuit. Uenit in lege. quia prȩ¬
cipiendo docuit. Uenit post le¬
gem per gram. quia pietatis suae
prȩsentiam exibendo monstrauit.
sed tamen in tribus annis fructũ
se non inuenisse conqueritur.

Expanded text:
ta sicut mulier; sed in culta sicut mulier; sed in culpam propria sponte lapsa, neque fructum servat operationis, neque statum rectitudinis. Ad peccatum quippe ex voluntate corruens, quia fructum obedientiae ferre noluit, statum rectitudinis amisit. Quae ad Dei similitudinem condita, dum in sua dignitate non perstitit, quod plantata vel creata fuerat, servare contempsit. Tertio dominus vineae ad ficulneam venit, quia naturam generis humani ante legem, sub lege, sub gratia, exspectando, admonendo, visitando, requisivit. 3. Dixit autem ad cultorem vineae: Ecce anni tres sunt ex quo venio fructum quaerens in ficulnea hac, 1583 et non invenio. Venit ante aturalem intellectum quid unusquisque exemplo sui qualiter erga proximum agere debuisset innotuit. Venit in lege, quia praecipiendo docuit. Venit post legem per gratiam, quia pietatis suae praesentiam exhibendo monstravit. Sed tamen in tribus annis fructum se non invenisse conqueritur,
Abbreviated transcription (Latin):
NS ET RTOEME¬
lium suum ali¬
quando uerbis¬
do rebus. aliquando aliud uerbis
atq aliud rebus. aliquando. autẽ
hoc uerbis quod rebus. Duas & eñĩ
res ex euangelio fr̃s audistis. ficul¬
neam infructuosam: & mulierem
curuam: & utriq rei est pietas in¬
pensa. Illud autẽ dixit ꝑsimili¬
tudinem. istud egit ꝑ exibitionẽ
Sed hoc significat ficulnea infruc¬
tuosa. quod mulier inclinata. et
hoc ficulnea reseruata quod mu¬
lier erecta: Dñs uineȩ tercio ue¬
nit ad ficulneam & fructũ mi¬
nime inuenit. et mulier quȩ
erecta est decẽ & octo annis fue¬
rat curua. Hoc autẽ decem &
octo annorum numero signatur:
quod tercio dñs uineȩ ad infruc¬
Quia igitur praemittendo summa¬
tim tota perstrinximus. iam ꝑ
lectionis ordinẽ singula dissera¬
mus Arborem fici habebat qui¬
dam plantatã in unea sua. et
uenit querens fructum in illa.
et non inuenit. Quid arborfici.
do denuntiat. Quȩ et bene
plantata est sicut ficus. et bene

Expanded text:
s et Redemplium suum aliquando verbisdo rebus loquitur; aliquando aliud verbis, atque aliud rebus; aliquando autem hoc verbis quod rebus. Duas etenim res ex Evangelio, fratres, audistis, ficulneam infructuosam, et mulierem curvam, et utrique rei est pietas impensa. Illud autem dixit per similitudinem, istud egit per exhibitionem. Sed hoc significat ficulnea infructuosa quod mulier inclinata, et hoc ficulnea reservata quod mulier erecta. Dominus vineae tertio venit ad ficulneam, et fructum minime invenit, et mulier quae erecta est decem et octo annis fuerat curva. Hoc autem decem et octo annorum numero signatur, quod tertio dominus vineae ad ficQuia ergo praemittendo summatim tota perstrinximus, jam per lectionis ordinem singula disseramus. 2. Arborem fici habebat quidam plantatam in vinea sua; et venit quaerens fructum in illa, et non invenit. Quid arbor fici, do denuntiat? Quae et bene plantata est sicut ficus, et bene
Abbreviated transcription (Latin):
hoc factum secum ipse mirarit᷑.
cadem nocte ei dñs ꝑ uisionem
dixit. Cȩteris dieb me in mem¬
bris meis: hesterna autẽ die me
in memet ipso suscepisti. Ecce
in iudicio ueniens dicit. Quod
uni ex minimis meis fecistis. mͥ
fecistis. Ecce ante iudicium
cum ꝑ mẽbra sua suscipitur.
susceptores suos & iã ꝑ sema ipsis
requirit. &e tamen nos ad hospl¬
tͥatis grãm pigrisumus Pensa¬
te fr̃s quanta hospitalitatis ius¬
tus sit Ad mensas ur̃as xp̃m
suscipite. ut uos suscipi ab eo¬
ad conuiuia eterna ualeatis
Prebe modo peregrino xp̃o hospi¬
cium: ut uos in iudicio non
quasi peregrinos nesciat. sed
ut ꝓprios seruulos recipiat
ad regnum. AME is̃¬

Expanded text:
hoc factum secum ipse miraretur, hoc factum secum ipse miraretur, eadem nocte ei Dominus per visionem dixit: Caeteris diebus me in membris meis, hesterno autem die me in memetipso suscepisti. Ecce in judicium veniens dicit: Quod uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis. Ecce ante judicium cum per membra suscipitur sua, susceptores suos etiam per semetipsum requirit, et tamen nos ad hospitalitatis gratiam pigri sumus. Pensate, fratres, quanta hospitalitatis virtus sit; ad mensas vestras Christum suscipite, ut vos ab eo suscipi ad convivia aeterna valeatis; praebete modo peregrino Christo hospitium, ut vos in judicio non quasi peregrinos nesciat, sed ut proprios recipiat ad regnum. Ips
Abbreviated transcription (Latin):
dita intellegere. festinet ea quę
iam intellegere potuit opere
implere. Ecce dñs non est agni¬
tus dum loqueretur. & dignatꝰ
est cognosci dum pascitur
te. caritatis opera amate hinc¬
& enĩ ꝑ paulum dr̃ Caritas
fraternitatis maneat in uobis.
& hospitalitatẽ nolite obluusci
Per hanc enĩ placuerunt quidã
angelis hospicio receptis Hinc
petrus ait. Rospitales in uicẽ
sine murmuratione E inc
ipsa ueritas dicit hospes fui.
& suscepistis me: Opinata res
est ualde: & seniorum nr̃orũ
nobis relatione tradita. Quidã
pater familias cum tota domo
sua magno hospitalitatis stu¬
dio seruiebat. Cumꝙ cotidie
ad mensam suam peregrinos
susciperet. quodã die peregri¬
nus quidã inter alios aduenit.
ad mensam ductus est. Dumꝙ
paterfamilias ex humilitatis con¬
suetudine aquã uellet in eius
manib fundere. conuersus ur¬
ceum accepit. sed repente cum
in cuius manib aquam fundere
uoluerat non inuenit. Cumq

Expanded text:
dita intelligere, festinet ea quae dita intelligere, festinet ea quae jam intelligere potuit opere implere. Ecce Dominus non est cognitus dum loqueretur, et dignatus est cognosci dum pascitur.te, charitatis opera amate. Hinc enim per Paulum dicitur: Charitas fraternitatis maneat in vobis, et hospitalitatem nolite oblivisci. Per hancangelis hospitio receptis. Hinc Petrus ait: Hospitales invicem sine murmurationibus. Ipsa Veritas dicit: Hospes fui, et suscepistis me. Opinata res est valde et seniorum nostrorum nobis relatione tradita. Quidam pater familias cum tota domo sua magno hospitalitatis studio serviebat; cumque quotidie ad mensam suam peregrinos susciperet, quodam die peregrinus quidam inter alios venit, ad mensam ductus est. Dumque paterfamilias ex humilitatis consuetudine aquam vellet in ejus manibus fundere, conversus urceum accepit, sed repente eum in cujus manibus aquam fundere voluerat non invenit. Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
erat a fide ire se longius finxit
Fingere nanq. componere dici¬
mus Unde & cõpositores luti
figulos uocamus Hichil ergo¬
fecit. sed talem se eis exibuit
in corpore. qualis apud illos
erat in mente Probandi autẽ
erant. si hi qui eum & si necdũ
ut dm̃ diligerent. saltẽ ut pe¬
regrinũ amare potuissent
Sed quia e̾e extranei a caritate
non poterant hu cũ quib ca¬
ritas gradiebatur. cũ ad hospi¬
cium quasi peregrinũ uocant
Cur autẽ dicimus uocant. cũ
illic scriptum sit & coegerunt
cum. Ex quo nimirũ exẽplo
colligitur. quia peregrini ad
hospicium non solum inuitan¬
di sunt. sed & iã trahendi
Mensam ponunt. cibos offerunt
& dm̃ quẽ in scripturȩ sacrę
expositione non cognouerunt
in panis fractione cognoscunt
Audiendo ergo praecepta dĩ illu¬
minati non sunt. faciendo illumi¬
nati sunt. quia scriptum est. non
auditores legis iusti sunt apud
dm̃. sed factores legis iustifica¬
buntur. Quisquis ergo uult au¬

Expanded text:
erat a fide, ire se longius finxit; erat a fide, ire se longius finxit; fingere namque componere dicimus, unde et compositores luti figulos vocamus. Nihil ergofecit, sed talem se eis exhibuit in corpore qualis apud illos erat in mente. Probandi autem erant, si hi qui eum etsi necdum ut Deum diligerent, saltem ut peregrinum amare potuissent. Sed quia esse extranei a charitate non poterant hi cum quibus Veritas gradiebatur, eum ad hospitium quasi peregrinum vocant. Cur autem dicimus, vocant, cum illic scriptum sit Et coegerunt eum? Ex quo nimirum exemplo colligitur quia peregrini ad hospitium non solum invitandi sunt, sed etiam trahendi. Mensam ponunt, cibos offerunt, et Deum quem in Scripturae sacrae expositione non cognoverant, in panis fractione cognoscunt. 2. Audiendo ergo praecepta Dei illuminati non sunt, 1539 faciendo illuminati sunt, quia scriptum est: Non auditores legis justi sunt apud Deum, sed factores legis justificabuntur . Quisquis ergo vult au
Abbreviated transcription (Latin):
NCOTIOIANA UOBIS
sollemnitate laborantib pauca
loquenda sunt. et fortasse haec
utilius ꝓderunt. quia sepe et
alimenta quae minus sufficiunt
auidius sumuntur. Lectionis
ergo euangelicȩ sumatim sensum
statui non ꝑsingula uerba discu¬
Tere. ne dilectionẽ urãm ualcat
sermo ꝓlixior expositionis one¬
duob discipulis ambulantib in
lua non quidẽ credentib sed
tam̃ de se loquentib dñs appa¬
ruit. sed cis speciem quam re
cognoscerent non ostendit
oc ergo egit foris dñs in oculis
sorporis. quod apud ipsos age¬
batur intus in oculis cordis
psi nanq apud semet ipsos intus
& amabant & dubitabant. eis
autem dñs foris & prȩsens aderat.
& quis e̾e̾t non ostendebat
e sẽ ergo loquentib prȩsentiam
exibuit. sed de se dubitantib
ognitionis suȩ speciem abscondit
llerba quidẽ contulit. duriciam
intellectus increpauit. Scriptu¬
rȩ sacrȩ misteria quae de ipso
erant aperuit. & tam̃ quia ad¬
huc in eorũ cordib peregrinus

Expanded text:
otidiana vobis solemnitate laborantibus pauca loquenda sunt; et fortasse haec utilius proderunt, quia saepe et alimenta quae minus sufficiunt avidius sumuntur. Lectionis ergo evangelicae summatim sensum statui non per singula verba discutere, ne dilectionem vestram valeat sermo prolixior expositionis oneduobus discipulis ambulantibus in via, non quidem credentibus, sed tamen de se loquentibus Dominus apparuit, scognoscerent non ostendit. Hoc ergo egit foris Dominus in oculis corporis quod apud ipsos agebatur intus in oculis cordis. Ipsi namque apud semetipsos intus et amabant et dubitabant, eis autem Dominus foris et praesens aderat, et quid esset non ostendebat. De se ergo loquentibus praesentiam suam exhibuit, sed de se dubitantibus cognitionis suae speciem abscondit. Verba quidem contulit, duritiam intellectus increpavit, Scripturae sacra mysteria quae de seipso erant aperuit, et tamen qui adhuc in eorum cordibus peregrinus
Abbreviated transcription (Latin):
num ñ trahit. uel timorminet.
Ccce enĩ de gehennę expressione dr̃
ibi crit fletus et stridor dentium.
Sed quia p̃sentia gaudia secuntur
leticiam fugite. si illie flere formi¬
datis. Nemo & enĩ potest & hic
gaudere cum scło. et illic regnare
cum xp̃o. Temporalis itaq laeticiȩ
fluxa restringite: carnis uolupta¬
tes edomate. Quic quid animo ex
p̃senti scło arridet. ex considerati¬
one acterni ignis amarescat. Quic¬
quid in mente pueriliter hilaras¬
cit hoc disciplinae uuenilissensus
coerceat. ut dum sponte tempo¬
ralia fugitis. aeterna gaudia sine
labore capiatis

Expanded text:
num non trahit, vel timor minet. num non trahit, vel timor minet. Ecce enim de gehennae expressione dicitur: Ibi erit fletus et stridor dentium. Sed quia praesentia gaudia sequuntur imi, vanam laetitiam fugite, si illic flere formidatis. Nemo etenim potest et hic gaudere cum saeculo, et illic regnare cum Domino. Temporalis itaque laetitiae fluxa restringite, carnis voluptates edomate. Quidquid animo ex praesenti saeculo arridet, ex consideratione aeterni ignis amarescat. Quidquid in mente pueriliter hilarescit, hoc disciplinae juvenilis censura coerceat, ut dum sponte temporalia fugitis, aeterna gaudia sine labore capiatis
Abbreviated transcription (Latin):
at regna penetrare et homo in
terra editus a corruptibili uita
moriatur in cęlo collocandus
Et uctus itaq c̃ ut ꝓculpa hu¬
manũ genus in acterna pocna
intercat: et nouũ ut conuersus
in regno uiuat. Qđ ergo in con¬
clusione locutionis suac dñs sub¬
didit. hoc est utiq qđ p̃misit
Prius enĩ de regni similitudine thes¬
aurũ inuentũ ac post bonã mar¬
garitã ꝓtulit. postinodũ uͦ infer¬
ni poenas de malorũ cõbustione
narrauit. Atq in conclusione
subiungit. Ideo scriba doctus in
regno celorũ similis c̃ patrifami¬
las ꝓferenti de thesauro suo noua¬
et uetera. Acsi aperte diceret᷑:
Ille in scã ȩxcła doctus p̃dicator
ẽ. qui et nouascit ꝓferre de sua¬
uitate regni. et uetusta dicere
de terrore supplicii. ut uel pena
terreat quos p̃rȩmia ñ inuitans.
Audiat de regno qdđ amet. audiat
de supplicio unus quisq qđ timeat.
ut torpentẽ animũ & terrae uche¬
menter in herentẽ. si amor ad reg¬

Expanded text:
a valeat penetrare: et homo in a valeat penetrare: et homo in terra editus, a corruptibili vita moriatur, in coelo collocandus. Et vetus itaque est, ut pro culpa humanum genus in aeterna poena intereat; et novum, ut conversus in regno vivat. Quod ergo in conclusione locutionis suae Dominus subdidit, hoc est utique quod praemisit. Prius enim de regni similitudine thesaurum inventum, ac bonam margaritam protulit, postmodum vero inferni poenas de malorum combustione narravit, atque in conclusione subjungit: Ideo omnis scriba doctus in regno coelorum, similis est patrifamilias ent; ac si aperte diceret: Ille in sancta Ecclesia doctus praedicator est, qui et nova scit proferre de suavitate regni, et vetusta dicere de terrore supplicii. Et faterreant, quos praemia non invitant. Audiat de regno quod amet, audiat de supplicio unusquisque quod timeat ut torpentem animum et terrae vehementer inhaerentem, si amor ad reg
Abbreviated transcription (Latin):
bomini patrifamilias. ꝓferenti de
thesauro suo noua & uetera. Si ꝑ
nouũ et uetus qđ dr̃ utrũq. testa¬
mentũ accipimus. abrahã doctum
fusse denegamus qui noui ac ue¬
teris testamenti & si facta nouit.
minime uerba nuntiauit. MLo¬
ysen quoq docto patrifamilias
comparare non possumus. qui et¬
si testamentũ uctus edocuit. noui
testamenti dicta non ꝓtulit.
um ergo ab hoc intellectu ex elu¬
dimur: ad alium uocamur. Sed
no eo qđ ueritas dicit om̃is seriba
dortus i regno eelorum similis ẽ
bomim patrifamilias intellegiua¬
let quia ñ debis qui fugrant sca
de his qui ct in acccła poterant
loquebatur. Qui tunc noua et
uętera ꝓftrunt. cũ utriusq testa¬
menti p̃dicamenta uocibus et
moribus locuntur.: Qđ tamen
intellegi t aliter potest. Uctus¬
tum quippe humani generis fu¬
it ad inferni claustra descendere.
ꝓpeccatis suis supplicia acterna to¬
lerare. Cui ꝑ mediatoris aduentũ
nouũ aliquid accessit. ut si hic
reete studeat uiuere celorũ uale¬

Expanded text:
familias proferenti de thesauro suo nova et vetera. Si per novum et vetus quod dicitur, utrumque Testamentum accipimus, Abraham doctum fuisse denegamus, qui Novi et Veteris Testamenti etsi facta novit, minime verba nuntiavit. Moysen quoque docto patrifamilias comparare non possumus, 1475 qui etsi Testamentum Vetus edocuit, Novi tamen dicta non protulit. Dum ergo ab hoc intellectu excludimur, ad alium vocamur. Sed in eo quod Veritas dicit: Omnis scriba doctus in regno coelorst patrifamilias, intelligi valet, quia non de his qui fuerant, sed de his qui esse in Ecclesia poterant loquebatur. Qui tunc nova et vetera proferunt cum utriusque Testamenti praedicamenta vocibus et moribus loquuntur. Quod tamen intelligi et aliter potest. Vetustum quippe humani generis fuit ad inferni claustra descendere, pro peccatis suis supplicia aeterna tolerare. Cui per Mediatoris adventum novum aliquid accessit, ut si hic recte studeat vivere, coelorum regn
Abbreviated transcription (Latin):
des ex terius non queramus
Sic autt̃ sit opus in publico quatinꝰ
intentio mancat in occulto. ut &
de bono opere ꝓximis nr̃is p̃beamꝰ
exemplũ. et tamen ꝑ intentionem
qua soli dõ placere querimus sẽꝑ
optemus secretum: Thesaurus au
tẽ: cadeste ẽ desiderium. Age
uero in quo thesaurus abscondit᷑.
disciplina studii caelestis ẽ. Quẽ
ꝓfecto agrum uenditis om̃ibus
cõparat. qui uoluptatibus car¬
nis renuntians. cuncta sua desi
deria terrena ꝑ disciplinã cȩlestis
custodiae calcat. ut nil iã qđ ca¬
ro blanditur libeat. nil qđ carna¬
le uitã trucidat sp̃s ꝑhorrescat.
Aursum cleste regnũ negotiato¬
ri homini simile dr. qui bonas
argaritas querit sed unã p̃cio¬
sam inuenit. Qua uiddicet in

Expanded text:
des exterius non quaeramus, des exterius non quaeramus, et sic sit opus in publico, ut tamen intentio maneat in de bono opere proximis praebeamus exemplum, ut tum per intentionem qua soli Deo placere quaerimus, semper optemus secretum. Thtem coeleste est desiderium. Ager vero in quo thesaurus absconditur, disciplina studii coelestis. Quem profecto agrum venditis omnibus comparat, qui voluptatibus carnis rendesideria per disciplinae coelestis custodiam calcat, ut nihil jam quod caro blanditur libeat, nihil quod carnalem vitam trucidat spiritus perhorrescat. 2. Rursum coeleste regnum negotiatori homini simile dicitur, qui bonas margaritas quaerit, sed 1473 unam pretiosam invenit, quam videlicet in
Abbreviated transcription (Latin):
km̃i idcirco
terrenis rebus
simile dr̃. ut
ex his quȩ ani¬
mus nouit surgat ad incognita¬
plo iusibilium se ad inuisibilia ra¬
piat. & ꝑ ca quae usu didicit qua¬
si confricatus in calescat. Ut ꝑ hoc
quod scit notũ diligere discat et
incognita amare. Ecce enĩ celo¬
rum regnũ thesauro abscondito
in agro cõparatur. quẽ qui in ue¬
nit homo abscondit. & p̃gaudio
Iillius uadit & uendit uniuersa
quae habet. & emit agrũ illum
Qua inre hoc quoꝙ notandũ est.
qđ inuentus thesaurus abscondi¬
tur ut seruetur: quia studium
cęlestis desiderii a malignis spiri¬
tibus custodire ñ sufficit. qͥ hoc
ab humanis laudibus ñ abscon¬
dit. In p̃senti & enĩ uita quasi
inuia sumus qua ad patriam per¬
gimus : maligni autẽ sp̃s iter nr̃m
quasi quidã latrunculi obsident
Dep̃dari gͦ desiderat: qui thesaurũ
publice portat in uia. Hoc aut̃
dico. non ut ꝓocimi nr̃i opera
nr̃a ñ uideant cum scriptũ sit.
uideant opera ur̃a bona et glo

Expanded text:
mi, idcirco terrenis rebus simile dicitur, ut ex his quae animus novit surgat ad incognitplo visibilium se ad invisibilia rapiat, et per ea quae usu didicit, quasi confricatus, incalescat, ut per hoc quod scit notum diligere, discat et incognita amare. Ecce enim coelorum regnum thesauro abscondito in agro comparatur, quem qui invenit homo, abscondit, et prae gaudio illius vadit et vendit universa quae habet, et emit agrum illum. Qua in re hoc quoque notandum est, quod inventus thesaurus absconditur, ut servetur, quia studium coelestis desiderii a malignis spiritibus custodire non sufficit, qui hoc ab humanis laudibus non abscondit. In praesenti etenim vita quasi in via sumus, qua ad patriam pergimus. Maligni autem spiritus iter nostrum quasi quidam latrunculi obsident. Depraedari ergo desiderat, qui thesaurum pubdico, non ut proximi opera nostra non videant, cum scriptum sit: Videant opera vestra bona , sed
Abbreviated transcription (Latin):
bustione.Unde & hanc eandẽ
cõmparationẽ dñs sub breuitate
aperit : cum sub iungit. Sic eris
in cõsũmatione scłi Exibunt
angłi. et separabunt malos de
medio iustorũ: et mittent eos
in caminũ ignis. Ibi erit fletus
et stridor dentium. Hoc iã fr̃s
ponendum: Aperta & eñĩ uoes
tormenta peccantium dicta suss
nequis ad ignorantiae suȩ excusati¬
onem recurreret. siquid de eterno
supplicio obseure dicerttur Vnde
& subditur Intellexistis haec om̃a:

Expanded text:
bustione? Unde et hanc eamdem bustione? Unde et hanc eamdem comparationem Dominus sub brevitate aperit cum subjungit: Sic erit in consummatione saeculi. Exibunt angeli, et separabunt malos de medio justorum, et mittent eos in caminum ignis. Ibi erit fletus et stridor dentium. Hoc jam, fratponendum. Aperta etenim voce tormenta peccantium dicta sunt, ne quis ad ignoratiae suae excusationem recurreret, si quid de aeterno supplicio obscure diceretur. Unde et subditur: Intellexistis haec omnia?
Abbreviated transcription (Latin):
repletur: cum in fine sue humani
generis sũma concluditur. Quã
educunt et secus litus sedent. qͥa
sicut mare scłm: ita scłi finẽ signifi¬
cat litus maris In quo scilicet fine
boni pisces in uasis eliguntur ma
quisq in tabernacula acterna re¬
cipitur. et interni regni luce per¬
dita ad eateriores ttnebras reꝓbi
ꝑ trahuntur. Nunc enĩ bonos ma¬
losq cõmuniter quasi ꝑ mioctos
pisces fidei sagena nos continet.
sed litus indicat sagena sc̃ȩ aeccłs
quid trahebat. Et quidẽ pisces
qui capti fuerant mutari ñ pos¬
sunt: nos autẽ mali capimur.
sed in bonitate ꝑmutamur. Cogi¬
temus igitur in captione. nc di¬
uidamur in littore Ecce quã ga
ta uobis ẽ hodierna sollẽp̃nitas
ita ut sc ñ modicũ addicat si
cui ex hoc conuentu ur̃o de eẽ
contingat. Quid ergo in illa dis
acturus est : qui a conspectu
iudicis rapitur. ab electorũ soci¬
etate separatur: qui tenebrascit
a lumine cruciatur aeterna cõ¬

Expanded text:
repletur, cum in fine suo humani repletur, cum in fine suo humani generis summa concluditur, quam educunt et secus lisicut mare saeculum, ita saeculi finem significat littus maris. In quo scilicet fine boni pisces in vasis eliguntur, maquisque in tabernacula aeterna recipitur, et interni regni luce perdita, ad exteriores tenebras reprobi pertrahuntur. Nunc enim bonos malosque communiter quasi permistos pisces fidei sagena nos continet, sed littus indicat sagena, id est sancta Ecclesia, quid trahebat. Et quidem pisces qui capti fuerint mutari non possunt; nos autem mali capimur, sed in bonitate permutamur. Cogitemus igitur in captione, ne dividamur in littore. Ecce quam grata est vobis hodierna solemnitas, ita ut se non modicum addicat, si cui ex hoc conventu vestro deesse contingat. Quid ergo in die illa acturus est, qui a conspectu judicis rapitur, ab electorum societate separatur, qui tenebrescit a lumine, cruciatur aeterna com
Abbreviated transcription (Latin):
uidemus: quos ira superat. suꝑbia
inflat. ambitio ꝑturbat. luxuria
inquinat. Qui si adipisci regna
celorũ ꝑ bella ꝑsecutionũ ñ pos¬
sumus. hoc ipsum nobis turpe sit
qđ dm̃ nolumus saltẽ ꝑ pacẽ seqͥ
Acce nulli nr̃orum hoc tẽpore di¬
cit ds̃ ꝓ me morere. sed illicita
tantũ modo inte desideria occide.
Qui ergo in pace subicere carnis desi¬
deria nolumus.: quando in bello ip̃
impleta ad litus ducitur: & inua¬
sis boni pisces cliguntur. mali aut̃
ꝓiciuntur foras. Sc̃a aeccła sage¬
nȩ comparatur quia et piscatori¬
bus est cõmissa. & ꝑ eam quisq
ad aeternũ regnũ a p̃sentis scłi
fluctibus trahitur: ne in aeternę
mortis ꝓfunda mergatur. Quae
ex om̃i genere pisciũ congregat.
quia ad peccatorũ ueniam sapi¬
entes & fatuos. liberos & seruos. di¬
uites et pauperes. fortes et infirmos
uocat. Unde & ꝑpsalmistã dõ
dr̃. Adte oñis caro ueniet. Quę
sagena scilicet tunc uniuersaliter¬

Expanded text:
videmus, quos ira superat, superbia videmus, quos ira superat, superbia inflat, ambitio perturbat, luxuria inquinat? Qui si adipisci regna coelorum per bella persecutionum non possumus, hoc ipsum nobis turpe sit, quod Deum nolumus saltem per pacem sequi. Ecce nulli nostrum hoc tempore dicit Deus: Pro me morere, sed: Illicita tantummodo in te desideria occide. Qui ergo in pace subigere carnis desideria nolumus, quando in bello pro Domino ipsaimpleta ad littus educitur, et in vasis boni pisces eliguntur, mali autem projiciuntur foras. Sancta Ecclesia sagenae comparatur, quia et piscatoribus 1474 est commissa, et per eam quisque ad aeternum regnum a praesentis saeculi fluctibus trahitur, ne in aeternae mortis profunda mergatur. Quae ex omni genere piscium congregat, quia ad peccatorum veniam sapientes et fatuos, liberos et servos, divites et pauperes, fortes et infirmos vocat. Unde per Psalmistam Deo dicitur: Ad te omnis caro veniet . Quae sagena, scilicet, tunc uni
Abbreviated transcription (Latin):
aerslinquit. In cõparation cus
uilescunt om̃a. deserit habita.
congregata disꝑgit. In ardescit
in celestib animus. nil in terrenis
libet. deforme conspicitur quic¬
quid de terrenę rei specie: quia sola
p̃ciosae margaritae claritas fulget
in mente. De cuius dilectione recte
ꝑsalomonem dr̃. Fortis est ut mors
dilectio. Quia uidelicet sicut mors
corpus interimit. sic ab amore re¬
rum corporaliũ acterne uitȩ cari¬
tas occidit. Nam quẽ ꝑfecte ab¬
sorbuerit : ad terrena foris deside¬
ria uelut insensibilẽ reddit.
Heq cnĩ sc̃a haec cuius hodie natali¬
cia celebramus mori ꝓ dño potuisset
in corpore. si terrenis desideriis prius¬
mortua ñ fuisset inmente.: ł rec¬
tus nãq in uirtutis culmine animꝰ
tormenta derisit. premia calcauit.
Ante armatos reges et presides duc¬
ta stetit. feriente robustior. uidi¬
cante sublimior Quid int̾ haec
nos barbati et debiles dicimus. qͥ
irt ad regna celestia puellas ꝑ ferrũ

Expanded text:
it; in comparatione ejus vilescunt omnia, deserit habita, congregata dispergit, inardescit in coelestibus animus, nil in terrenis libet, deforme conspicitur quiquid de terrenae rei placebat specie, quia sola pretiosae margaritae claritas fulget in mente. De cujus dilectione recte per Salomonem dicitur: Fortis est ut mors dilectio , quia videlicet sicut mors corpus interimit, sic ab amore rerum corporalium aeternae vitae charitas occidit. Nam quem perfecte absorbuerit, ad terrena foris desideria velut insensibilem reddit. 3. Nec enim sancta haec, cujus hodie natalitia celebramus, mori pro Deo potuisset in corpore, si prius a terrenis desideriis mortua non fuisset in mente. Erectus namque in virtutis culmine animus tormenta despexit, praemia calcavit. Ante armatos reges et praesides ducta stetit, feriente robustior, judicante sublimior. Quid inter haec nos barbati et debiles dicimus, qui ire ad regna coelestia puellas per ferrum
Abbreviated transcription (Latin):
concupiscentus refrenari. Si ergo
uultis cognoscere ius possessionis
dĩ: personã ꝑpendite possessoris
ur̃i. Ecce enĩ quod diximus uoce
ueridica. palilus clamat. Si quis
sp̃m xp̃i non habet. hic non est
cius. Ac si aꝑte dicat. Qui nuns
do in habitante non regitur. Ae
diuinę claritatis specie postins¬
dum non lȩtatur Sed nos tam̃
ad haec quae dicta sunt infiriis¬
mur. necdũ culmen ꝑfectionis
attingimus. In uia dĩ cotidie
sc̃i desiderii gressus ponamus
Consolatur nos ueritas quae per
psalmistam dicit. In ꝑfectũ mel
uiderunt oculi tui. & in libro
tuo om̃s seribentur. Non om̃ins
ent nobis noxia nr̃a imꝑfectio
si in dĩ itinere constituti & ad
trans acta non respicimus. & ad
ea quae restant transire festiua¬
namus Nam qui inꝑfectorum
desideria dignanter inflãmat.
hic quandoq ad ꝑfectionẽ roborat.¬

Expanded text:
concupiscentiis frenari. Si ergo concupiscentiis frenari. Si ergo vultis cognoscere jus possessionis Dei, personam perpendite possessoris vestri. Ecce enim quod diximus, voce veridica Paulus clamat: Si quis spiritum Christi non habet, hic non est ejus . Ac si aperte dicat: Qui nunc Deo inhabitante non regitur de divinae claritatis specie postmodum non laetatur. Sed nos tamen ad haec quae dicta sunt infirmamur, necdum culmen perfectionis attingimus, in via Dei quotidie sancti desiderii gressus ponamus. Consolatur nos Veritas quae per Psalmistam dicit: Imperfectum meum viderunt oculi tui, et in libro tuo omnes scribentur . Non omnino erit nobis noxia nostra imperfectio, si, in Dei itinere constituti, et ad transacta non respicimus, et ad ea quae restant transire festinamus. Nam qui imperfectorum desideria dignanter inflammat, haec quandoque ad perfectionem roborat,
Abbreviated transcription (Latin):
tionem suꝑnę contemplationis
ueniunt. non ad agni prandiũ
sed ad cęnã uocantur. Quae
uidelicet cęna hoc ultimo con¬
uiuio exprimitur. cui septem
discipuli ad e̾t memorantur.
quia illos ut diximus tunc in¬
terna refectio reparat. qͥ pleni
nunc septiformi grã in amorẽ
sp̃s anhelant Haec enĩ uobiscũ
fr̃s agite. huius sp̃s repleri prae¬
sentia desiderate. Quid uos in
futurũ sequi possit ex prȩsenti
ꝑpendite. Pensate si hoc sp̃u
pleni estis. & nostis si ad illud
conuiuiũ ꝑuenire ualeatis
Quisquis nanq ille est quẽ nunc
sp̃s iste non reparat. ꝓfecto
ab illa eterni conuiui refectio¬
ne ieiunat Mementote quid
de eodẽ sp̃u paulus dicat. Si
elatio inflat. ira usq ad diuisionẽ
mentis exasperat. auaricia cruciat
luxuria eneruat: Pensate quissit
sp̃s  xp̃i. Profecto ille qui facit
amicos & inimicos diligi. terrena
despici. ꝓ cȩlestib estuari. carnẽ
contra uicia contineri. mentẽ a

Expanded text:
tionem supernae contemplationis tionem supernae contemplationis veniunt, non ad Agni prandium, sed ad coenam vocantur. Quae videlicet coena hoc ultimo convivio exprimitur, cui septem discipuli adesse memorantur, quia illos, ut diximus, tunc interna refectio reparat, qui pleni nunc septiformi gratia in amore Spiritus anbelant. Haec ergo vobiscum, fratres, agite, hujus spiritus repleri praesentia desiderate. Quid vos sequi in futurum possit ex praesenti perpendite. Pensate si hoc spiritu pleni estis, nostis si ad illud convivium pervenire valeatis. Quisquis namque ille est quem nunc spiritus iste non reparat, profecto ab illa aeterni convivii refectione jejunat. Mementote quid de eodem spiritu Paulus dicat: Si elatio inflat, ira usque ad divisionem mentis exasperat, avaritia cruciat, luxuria enervat? Pensate quis sit spiritus Christi. Profecto ille qui facit amicos et inimicos diligi, terrena despici, pro coelestibus aestuari, carnem propter vitia conteri, mentem a
Abbreviated transcription (Latin):
discipulis habiusse describitur
Petrus nanq & thomas. & natha¬
nahel. filui Rebedei. & alii ex
discipulis eius duo. in eo fuisse
memorantur. Cur cũ septem
discipulis ultimũ conuiuium
cȩlebrat. nisi quod eos tantũ¬
modo qui septiforme gr̃a sc̃ĩ sp̃s
pleni sunt futuras secum in eter¬
na refeetione denuntiat.
Septẽ quoq diebus om̃e hoc tem¬
pus uoluitur & sȩpe seꝑtenario
numero ꝑfectio designatur
Illi ergo ultimo conuiuio de
prȩsentia ueritatis ȩpulantur.
qui nunc perfectionis studio
terrena transcendunt quos
mundi huius amor non ligat.
quib et si ut cunꝙ ꝑ tẽp̃tam̃ta
obstrepit. cȩpta tamen eorũ
desideria non retundit. De
hoc extremo coniuuio alias
ꝑ iohannẽ dicitur Beati qui
ad cęnam nuptiarũ agni uoca¬
ti sunt Idcirco enĩ non ad pran¬
dium sed ad cęnã uocatos narrat.
quia nimirum in fine diei conui¬
uium cęna est. Qui ergofinito
presentis uitȩ tempore ad refec¬

Expanded text:
discipulis habuisse describitur; discipulis habuisse describitur; Petrus namque et Thomas, Nathanael, filii Zebedaei, et alii ex discipulis ejus duo, in eo fuisse memorantur. Cur cum septem discipulis ultimum convivium celebrat, nisi quod eos tantummodo qui septiformi gratia sancti Spiritus pleni sunt futuros secum in aeterna refectione denuntiat? Septem quoque diebus omne hoc tempus evolvitur, et saepe septenario numero perfectio designatur. 1544 Illi ergo ultimo convivio de praesentia veritatis epulantur, qui nunc perfectionis studio terrena transcendunt, quos mundi hujus amor non ligat, quibus etsi utcunque per tentamenta obstrepit, coepta tamen eorum desideria non retundit. De hoc extremo convivio alias per Joannem dicitur: Beati qui ad coenam nuptiarum Agni vocati sunt . Idcirco enim non ad prandium, sed ad coenam vocatos narrat, quia nimirum in fine diei convivium coena est. Qui ergo, finito praesentis vitae tempore, ad refec
Abbreviated transcription (Latin):
mel in cera est Mel uero in cera.
diuinitas est in humanitate:
enum assari ut piscis potuit ex
humanitate. pane nos reficit
Ex diuinitate qui ait. Ego sum
panis uiuus. qui descendi de¬
celo Assum ergo piscem comẽ
dit & panem. ut ipso suo cibo
nobis ostenderet quia & passionẽ
Ex nr̃a humanitate ꝑtulit. &
refcctionẽ nrãm exsua diuinita¬
dẽ ꝓcurauit. Quod si uigilant̃
iispicimus. nobis quoꝙ qualit̃
Ad imitandum congruat ui¬
debimus: Sic enĩ sua redẽptor
mdicat. ut imitationis uiam
nobis sequentib sternat Ecce
I cibo suo dñs nr̃ pisci asso con¬
lingere fauũ uoluit. quia ui¬
delicet illos in suo corpore ad
aeternã qui etem suscipit. qui
sum hic tribulationes ꝓ dõ
sentiunt ab amore internȩ
dulcedinis non recedunt Cum
asso pisce fauus sumitur. quia qͥ
hic afflictionẽ ꝓueritate suscipi¬
unt. illic dulcedine uera satian¬
tur. Notandũ quoq quod ul¬
timũ conuuium dñs cum septẽ

Expanded text:
mel in cera est, mel vero in cera est mel in cera est, mel vero in cera est divinitas in humanitate. enim assari ut piscis potuit ex humanitate, pane nos reficit ex divinitate, qui ait: Ego sum panis vivus qui de coelo descendi . Assum ergo piscem comedit et panem, ut ipso suo cibo nobis ostenderet quia et passionem ex nostra humanitate pertulit, et refectionem nostram ex sua divinitate procuravit. Quod si vigilanter inspicimus, nobis quoque qualiter ad imitandum congruat videmus. Sic enim sua Redemptor indicat, ut imitationis viam nobis sequentibus sternat. Ecce in cibo suo Dominus noster pisci asso conjungere favum voluit, quia videlicet illos in suo corpore ad aeternam quietem suscipit, qui cum hic tribulationes pro Domino sentiunt, ab amore internae dulcedinis non recedunt. Cum asso pisce favus sumitur, quia qui hic afflictionem pro veritate suscipiunt, illic dulcedine vera satiantur. 6. Notandum quoque quod ultimum convivium Dominus cum septem
Abbreviated transcription (Latin):
certum c̃e tenemus. Quinqua¬
ginta & unum ter ducimus. &
electorum sũmam in superna pa¬
tria quasi centum quinquaginta¬
&e trium piscium numerũ tenemꝰ
Post resurrectionẽ ergo dñi mis¬
sum rete dignum fuit ut tot
pisces caperet. quot solumodo
dectos ciues supernȩ patriae
designarent. Inter haec uero
&e esterna scĩ euangelui lectio &
hodierna nos ammonet. ut ul¬
gilanter debeamus inspicere cus
dñs & redẽptor nr̃ post resurr&¬
tionem suam piscem assum
legitur comedisse. Non enini
uacat a misterio. quod ittrat̃
infacto. In hac & enĩ lectione
panem & assum piscem. in illa
uero quae hesterno die lecta
la queo mortis nr̃ae. & quasi
tribulatione assatus est tempͦ¬
it passionis suae. Sed qui piscs
assus fieri dignatus est in passi¬
one. fauus mellis nobis extiate
in resurreetione. An qui in pisce
asso figurari uoluit tribulationẽ
passionis suae. in fauo mellis
utramꝙ naturam ex primere uo¬
luit personȩ suae. Fauus quippe.

Expanded text:
certum tenemus. Quinquacertum tenemus. Quinquaginta et unum ter ducimus, et electorum summam in superna patria quasi centum quinquaginta trium piscium numerum tenemus. Post resurrectionem ergo Domini missum rete dignum fuit ut tot pisces caperet, quot solummodo electos cives supernae patriae designarent. 5. Inter haec vero et hesterna sancti Evangelii lectio et hodierna nos admonet, ut vigilanter debeamus inspicere cur Dominus et Redemptor noster post resurrectionem suam piscem assum legitur comedisse. Non enim vacat a mysterio quod iteratur in facto. In hac etenim lectione panem et assum piscem, in illa vero quae hesterno die lecta laqueo mortis nostrae, et quasi tribulatione assatus est tempore passionis suae. Sed qui piscis assus fieri dignatus est in passione, favus mellis nobis exstitit in resurrectione. An qui in pisce asso figurare voluit tribulationem passionis suae, in favo mellis utramque naturam exprimere voluit personae suae? Favus quippe
Abbreviated transcription (Latin):
Quia igitur septem quae superius
diximus ꝑ nouũ testamentum
latius data sunt. decem uero ꝑ
uetus praccepta om̃is nr̃a uirtus
& operatio ꝑ decem & septem po¬
test plene comprehendi Duca¬
mus ergo ꝑtrigonũ decẽ & sep¬
tem. & ueniunt ad quinqua¬
ginta unum. Qui ꝓfecto nũ¬
merus a magno misterio non
uacat. quia in testamento uę¬
teri legimus quod annus quin¬
quagesimus iubeleus uocari
uissus est. in quo udlicet cunc¬
tus populus ab om̃i operatio
ne quiesceret. Sed uera requies
in unitate est: Diuidi quipye
unum non potest. Ubi enim
scissura diusionis est. uera reqͥes
non est. Ducamus ergo ꝑ trigo¬
num quinquaginta & unũ.
& fiunt centum quinquaginta
tres. Quia igitur & om̃is nr̃a
operatio infide trinitatis exi¬
bita ad requiem tendit. septẽ
& decem ter ducimus. ut ad
quinquaginta & unũ uenire
debeamus. Et uera nr̃a reqͥes
tunc est. cum ipsam iam clari¬
tatẽ trinitatis agnoscimus.
quam in unitate diuinitatis

Expanded text:
Quia ergo septem quae superius Quia ergo septem quae superius diximus, per Novum Testamentum latius data sunt, decem vero per Vetus praecepta, omnis nostra virtus et operatio per decem et septem potest plene comprehendi. Ducamus ergo per trigonum decem et septem, et veniunt ad quinquaginta unum. Qui profecto numerus a magno mysterio non vacat, quia in Testamento Veteri legimus quod annus quinquagesimus jubilaeus vocari jussus est , in quo videlicet cunctus populus ab omni operatione 1543 quiesceret. Sed vera requies in unitate est. Dividi quippe unum non potest; ubi enim scissura divisionis est, vera requies non est. Ducamus ergo per trigonum quinquaginta et unum, ut fiant centum quinquaginta tres. Quia ergo omnis nostra operatio in fide Trinitatis exhibita ad requiem tendit, decem et septem ter ducimus, ut ad quinquaginta et unum venire debeamus. Et vera nostra requies tunc est, cum ipsam jam claritatem Trinitatis agnoscimus, quam in unitate divinitatis esse
Abbreviated transcription (Latin):
nis ꝑ cum ad amorẽ quietis
deternȩ conuertimur. quotiens
a terrenarum rerum tumultibus
separamur. quid aliud quã missi
intra rete fidei pisces ad litus tra¬
himur: Sed cum rete magnis
piscib plenum dicitur additur
& quantis. scilicet centũ quinqua¬
ginta tribus Amagno misterio
numerus non uacat. sed intentos
uos tanti misterii ꝓfunditas
expectat. Neq & enĩ quantitatis
sumam sollerter euangelista ex¬
primeret. nisi hanc sacramento
plenam e̾e uidicasset. Scitis nãq
quod in testamento ueteri om̃is
operatio ꝑ decalogi mandata
prȩcipitur. in nouo autẽ eiusdẽ
operationis uirtus ꝑ septiformẽ
dicens Sp̃s sapientiȩ & intellec¬
tus. sp̃s consilu & fortitudinis.
sp̃s scientiȩ & pietatis. & replebit
eum sp̃s timoris dñi Sed ille in
hoc sp̃u operationẽ ꝑcipit qui
fidem trinitatis agnoscit. ut
& patrem & filium & eundem
sp̃m sc̃m unius uirtutis credat.
unius substantie esse faitatur

Expanded text:
es per eum ad amorem quietis es per eum ad amorem quietis aeternae convertimur, quoties a terrenarum rerum tumultibus separamur, quid aliud quam missi intra rete fidei pisces ad littus trahimur? Sed cum rete piscibus magnis plenum dicitur, additur et quantis, scilicet centum quinquaginta tribus. A magno mysterio iste numerus non vacat, sed intentos vos tanti mysterii profunditas exspectat. Neque etenim quantitatis summam solerter evangelista exprimeret, nisi hanc sacramento plenam esse judicasset. Scitis namque quod in testamento veteri omnis operatio per Decalogi mandata praecipitur: in novo autem eisdem operationis virtus, per septiformem intellectus, spiritus consilii et fortitudinis, spiritus scientiae et pietatis, et replebit eum spiritus timoris Domini . Sed ille in hoc Spiritu operationem percipit, qui fidem Trinitatis agnoscit, ut et Patrem et Filium et eumdem Spiritum sanctum unius virtutis credat, unius substantiae esse fateatur.
Abbreviated transcription (Latin):
intrant. qui ipsam quoꝙ eccłam
heresib scindant. In ista uero pis¬
catione & multi pisces & magni
capiuntur & rete non rumpitur.
quia sc̃a electorum ȩccła in conti¬
nua auctoris sui pace requiescens
nullis iam dissensionib dilania¬
dur. Captis autẽ tam magnis
piscibus ascendit sẏmon petrus
& traxit rete in terram. Lã credo
quod ur̃a caritas aduertit. quid
est quod petrus rete ad terram
trahit Ipsi quippe sc̃a eccła est
comissa. ipsi specialiter dicitur
sẏmon iohannis amas me. pasce
oues incas. Quod ergo postmo¬
dum aperitur in uoce. hoc nunc
signatur in opere. Quia igitur
praedicator aeccłę nos amundi
huius fluctib separat : nimirũ
necesse est ut rete plenũ piscib
petrus ad terrã ducat Ipse enĩ
pisces ad soliditatẽ littoris ꝑ tra¬
bit. quia sc̃ȩ praedicationis uo¬
se stabilitatẽ aeternȩ patriae
sidelib ostendit. Hoc egit uer
bis. hoc epistolis. hoc agit coti¬
die miraculorũ signis. Quoti¬

Expanded text:
intrant qui ipsam quoque Ecclesiam intrant qui ipsam quoque Ecclesiam haeresibus scindant. In ista vero piscatione et multi pisces et magni capiuntur, et rete non rumpitur, quia sancta electorum Ecclesia, in continua auctoris sui pace requiescens, nullis jam dissensionibus dilaniatur. 4. Captis autem tam magnis piscibus, Ascendit Simon Petrus, et traxit rete in terram. Jam credo quod vestra charitas advertat quid est quod Petrus rete ad terram trahit. Ipsi quippe sancta Ecclesia est commissa, ipsi specialiter dicitur: Simon Joannis amas me? Pasce oves meas . Quod ergo postmodum aperitur in voce, hoc nunc signatur in opere. Quia ergo praedicator Ecclesiae nos a mundi hujus fluctibus separat, nimirum necesse est ut rete plenum piscibus Petrus ad terram ducat. Ipse enim pisces ad soliditatem littoris pertrahit, quia sanctae praedicationis voce stabilitatem aeternae patriae fidelibus obis, hoc epistolis, hoc agit quotidie miraculorum signis. Quoti
Abbreviated transcription (Latin):
nem udelicet & resurrectionem:
Sed priusquã redemptor nr̃ patere¬
tur et resurgeret mitti quidem
rete ad piscandum iubet. sed utrũ
in dexteram an insinistrã mitti
debuisset non iubet Post resur¬
rectionẽ uero discipulis apparens
mitti rete in dexterã iubet
In illa piscatione tanti capti sunt
ut retia rũperentur. in ista aut̃¬
& multi capti sunt et retia rup¬
ta non sunt. Quis uero nesciat
bonos dextera. et malos sinistra
signari.Illa ergo piscatio in
qua specialiter in quã partem
mitti rete debeat non ubet᷑
presentẽ eccłam designauit qus
bonos simul ac malos colligit.
nec eligit quos trahat. quia
& quos eligere possit ignorat
Naec autẽ piscatio post resurres¬
tionẽ dñi facta insolam dexte¬
ram missa est. quia ad uiden¬
dam claritatis eius głam sola
clectorũ ȩccła pertingit. quae
de sinistro opere nichil habebis
In illa piscatione prae multitil¬
dinc piscium rete rumpitus
quia nunc ad confessionẽ fiade
&iã cum electis reprobi tantl

Expanded text:
nem videlicet, et post resurrectionem. Sed priusquam Redemptor noster pateretur et resurgeret, mitti quidem rete ad piscandum jubet, sed utrum in dexteram, an in sinistram mitti debuisset, non jubet; post resurrectionem vero discipulis apparens, mitti 1542 rete in dexteram jubet. In illa piscatione tanti capti sunt, ut retia rumperentur; in ista autem et multi capti sunt, et retia rupta non sunt. Quis vero nesciat bonos dextera, et malos sinistra figurari? Illa ergo piscatio, in qua specialiter in quam partem mitti rete debeat non jubetur, praesentem Ecclesiam designat, quae bonos simul ac malos colligit, nec eligit quos trahat, quia et quos eligere possit ignorat. Haec autem piscatio post Domini resurrectionem facta, in solam dexteram missa est, quia ad videndam claritatis ejus gloriam sola electorum Ecclesia pertingit, quae de sinistro opere nihil habebit. In illa piscatione prae multitudine piscium rete rumpitur, quia nunc ad confessionem fidei etiam cum electis reprobi tanti
Abbreviated transcription (Latin):
bus recompensatur. Sed pacientia
pauperum in finem non perit. quia
tune eius gloria percipitur cum
simul om̃a laboriosa terminantur
eruate. ergo fr̃s in mente pacienti¬
am: eamq cum res exigit exerce¬
te in operatione Nullum urm
ad odium ꝓximi contumeliosa uer¬
ba cõmoueant. nulla periturarũ
rerum damna perturbent. Si
rerum transeuntium grauia non
putatis. si ęternȩ retributionis glo¬
rlam conspicitis. de temporali in¬
luria non doletis Tolerate ergo
ad uersarios ur̃os. sed ut fratres di¬
ligite quos toleratis Aeterna prȩ¬
mia ꝓ damnis temporalibus que¬
rite. ne quis quam ur̃m suis se ui¬
ribus hanc implere posse confidat.
ed optinete precibus ut ipse hanc
qui imperat praestet Et scimus qͥa
petentes libenter exaudit. quando

Expanded text:
bus recompensatur. Sed patientia bus recompensatur. Sed patientia pauperum in finem non peribit, quia tunc ejus gloria percipitur, cum simul omnia laboriosa terminantur. Servate ergo, fratres, in mente patientiam, eamque, cum res exigit, exercete in operatione. Nullum vestrum ad odium proximi contumeliosa verba commoveant, nulla periturarum rerum damna perturbent. Si rerum transeuntium gravia non putatis; 1618 si aeternae retributionis gloriam conspicitis, de temporali injuria non doletis. Tolerate ergo adversarios vestros, sed ut fratres diligite quos toleratis. Aeterna praemia pro damnis temporalibus quaerite. Nec quisquam vestrum suis se viribus hanc implere posse confidat, sed obtinete precibus ut ipse hanc qui imperat praestet. 1619 Et scimus quia petentes libenter audit, quando
Abbreviated transcription (Latin):
ramus: Sed in om̃ib tribus his mo¬
dis uigilanti oculo semet ipsam
debet mens circum spicere ne con¬
tra mala ꝓximi ꝑtrahatur ad ib¬
tributionẽ mali: ne contra temẜ¬
tamenta ad uersarii seducatur ad
delectationẽ uel consensum delis¬
ti. ne contra flagella opificis ad
ex cessum ꝓruat murmurationis
Perfecte enim aduersarius uincitus
quando mens nr̃a & inter tempsa¬
menta eius ad delectationẽ atꝙ
consensum trahitur. & inter con¬
tumelias ꝓximi custoditur ab
odio & inter flagella dĩ compese¬
tur amurmuratione. ne hacc ags¬
tes retribui nobis presentia rel¬
ramus bona: Nam ꝓlabore paca¬
entiȩ bona speranda sunt sequentis
uite : &  tunc pręmium nr̃i laboris
incipiat quando om̃is iam labor fun¬
ditus cessat. Unde per psalmistam
dicitur: Non in finem obliuio erit
pauperum. patientia pauperũ non
ueribit in finem. Quasi enim pe¬
sisse pacientia pauperum cernitur.
cum nil ꝓ illa in hac uita humili¬

Expanded text:
ramus. Sed in omnibus tribus his moramus. Sed in omnibus tribus his modis vigilanti oculo semetipsam debet mens circumspicere, ne contra mala proximi pertrahatur ad retributionem mali; ne contra tentamenta adversarii seducatur ad delectationem vel consensum delicti; ne contra flagella opificis ad excessum proruat murmurationis. Perfecte enim adversarius vincitur, quando mens nostra et inter tentamenta ejus a delectatione atque consensu non trahitur, et inter contumelias proximi custoditur ab odio, et inter flagella Dei compescitur a murmuratione. Nec haec agentes, retribui nobis bona praesentia requiramus; nam pro labore patientiae bona speranda sunt sequentis vitae, ut tunc praemium nostri laboris incipiat, quando omnis jam labor funditus cessat. Unde et per Psalmistam dicitur: Non in finem oblivio erit pauperis, patientia pauperum non peribit in finem . Quasi enim perisse patientia pauperum cernitur, cum nihil pro illa in hac vita humili
Abbreviated transcription (Latin):
deri non potuit. Ecce fr̃s km̃i ser
uata illã & in exclesiastica pace
patientia ad quantum hunc
retributionis culmen euexit
Quid huic suus conditor intus de¬
dit. de quo nobis tantam głam
in die eius exitus & foris in notu¬
it. Quibus hunc cretlamus nisi
scĩs. martyribus sociatum. quem
attestantibus corporeis quoq ocu¬
ls a beatis spiritib constat esse
susceptum. Nullo iste gladio ꝑ¬
cussus occubuit. & tamen coro¬
nam patientię quam in mente
tenuit. in egressione percepit.
Probamus cotidie uerum esse quod
ante nos dictum est. quia sc̃a ȩçcła
electorum floribus plena habet in
pace lilia. in bello rosas Sciendum
praeterea est. quod tribus modis us
tus patientie exerceri solet. Aua
namq sunt quae a dõ. alia quȩ ab
antiquo aduersario. alia quae a
ꝓximo sustinemus A ꝓximo nãꝙ
persecutionis dãpna & contumelias
ab antiquo enim aduersario temp¬
tamenta. a do autem flagella tole¬

Expanded text:
deri non potuit. Ecce, fratres charideri non potuit. Ecce, fratres charissimi, servata illa in Ecclesiastica pace patientia, ad quantum hunc retributionis culmen evexit. Quid huic suus conditor intus dedit, de quo nobis tantam gloriam in die ejus exitus et foris innotuit? Quibus hunc credamus nisi sanctis martyribus sociatum, quem, attestantibus corporeis quoque oculis, a beatis spiritibus constat esse susceptum? Nullo iste gladio percussus occubuit, et tamen coronam patientiae quam in mente tenuit in egressione percepit. Probamus quotidie verum esse quod ante nos dictum est, quia sancta Ecclesia, electorum floribus plena, habet in pace lilia, in bello rosas. 9. Sciendum praeterea est qs patientia exerceri solet. Alia namque sunt quae a Deo, alia quae ab antiquo adversario, alia quae a proximo sustinemus. A proximo namque persecutiones, damna et contumelias; ab antiquo adversario tentamenta; a Deo autem flagella tole