comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re descendit. quia ea etas a
calore iuuentutis deficit.
eindecima uero hora est ea
ctas que decrepita uel uete¬
rana dicitur. Unde et greci
ut plusqmͣ senes esse insi¬
nuent. quos prouecciores
uocant. Quia ergo ad ui¬
tam bonam alius in pue¬
ricia. alius in adolescencia.
alius in iiuentute. alius
in senectute. alius in decre¬
pita etate perducitur: qua¬
si diuersis horis operarii
ad uineam uocantur. Mo
te. et si iam dei operarii estis
uidete. penset unusquisqs
quid agat: et consideret si
in de uinea laboret. Qui
emm in hac uita. ea que
sua sunt quent: adhuc ad
domi uineam non ue-¬
int. Illi namq deo laborãt.
qui non sua sed lucra dou¬
inca cogitant. quia:lo ca¬
ritatis studio pictatis in ser¬
uiunt. Ammabus lueran¬
dis muigilant: perducere¬
secum et alios ad uitam fe¬
stinant. Namqui sibi in¬
uit. qui carmis sue uolup¬
tatibus pascitur: recte occi¬
osus redarguitur. quia fr¬
fructum diuini operis nõ
sectatur. Qui uero et usq

Expanded text:
xe descendit, quia ea aetas a xe descendit, quia ea aetas a calore juventutis deficit. Undecima vero hora ea est aetas quae decrepita vel veterana dicitur. Unde Graeci ut plus quam senes esse insinuent quos provectiores vocant. Quia ergo ad vitam bonam alius in pueritia, alius in adolescentia, alius in juventute, alius in senectute, alius in decrepita aetate perducitur, quasi diversis horis operarii ad vineam vocantur. Morte, et si jam Dei operarii estis videte. Penset unusquisque quid agat, et consideret si in Domini vinea laboret. Qui enim in hac vita ea quae sua sunt quaerit adhuc ad Dominicam vineam non venit. Illi namque Domino laborant, qui non sua, sed lucra dominica cogitant, qui zelo charitatis, studio pietatis inserviunt, animabus lucrandis in vigilant, perducere et alios secum ad vitam festinant. Nam qui sibi vivit, qui carnis suae voluptatibus pascitur, recte otiosus redarguitur, quia fructum divini operis non sectatur. 3. Qui vero et usque
Abbreviated transcription (Latin):
tota die occiosi stabant. S
pensate fratres: quid in qui¬
siti respondeant. Dicunt enĩ.
Quia nemo nos conduxit.
Nullus quippe ad cos patu¬
archa. nullus propheta ue¬
nerat. Et quid est dicere ad
laborem nemo nos condu¬
xit. insi quia uite nobis ui¬
as nemo predicauit: Quid
ergo nos a bono optre cessã¬
tes. in excusacione nr̃a dic¬
turi sumus qui pene a ma¬
tris utero ad fidem uomimꝰ:
Qui uerba uite ab ipsis cu¬
nabulis audiuimus. qui
ab uberibus sancte ecclesie
potum supne predicaciomiᷤ
sumpsimus cum lacte car¬
ms: possumus uero et eas¬
dem diucrsitates horarum
cciam ad unumquemq ho¬
minem per etatũ momẽta
pe: mntellectus ni pucricia
est bora autem tercia. ado¬
lescencia intelligi potest: qr
quasi iam sol in altum
proficit. dum calor etatis
crescit. Sexta uero iuuentꝰ
est: quia uelut in centro sol
figitur. dum in ea plenitu¬
do roboris solidatur. Noua
autem senectus intelligit᷑
in qua uelut sol ab alto a¬

Expanded text:
tota die otiosi stabant. Sed tota die otiosi stabant. Sed pensate, fratres, quid inquisiti respondeant: Dicunt enim: Quia nemo nos conduxit. Nullus quippe ad eos patriarcha, nullus propheta venerat. Et quid est dicere: Ad laborem nos nemo conduxit, nisi, vitae nobis vias nullus praedicavit? Quid ergo nos, a bono opere cessantes, in excusatione nostra dicturi sumus, qui pene a matris utero ad fidem venimus, qui verba vitae ab ipsis cunabulis audivimus, qui ab uberibus sanctae Ecclesiae potum supernae praedicationis sumpsimus cum lacte carnis? 2. Possumus vero et easdem diversitates horarum, etiam ad unumquemque hominem per aetatum momenta pe intellectus nostri pueritia est. Hora autem tertia adolescentia intelligi potest, quia quasi jam sol in altum. proficit, dum calor aetatis crescit. Sexta vero juventus est, quia velut in centro sol figitur, 1512 dum in ea plenitudo roboris solidatur. Nona autem senectus intelligitur, in qua sol velut ab alto a
Abbreviated transcription (Latin):
Undecima uero: ab aduc̃¬
tu domini usqz ad finem
mundrin qua predicato¬
res sancti aplĩ missisunt.
qui mercedem plenam et
tarde uenientes accepũt. le¬
pledem suam. q̃uasi ad
creolendam uincam suam.
nullo tempore destitit ope¬
rarios mittere: qui a et pri¬
us per patres et post modũ
per legis doctores et prople¬
tas. ad ertremum uero per
apsos. dum plebis sue mo¬
res ercoluit: quasi popera¬
nios in uinec cultura labo¬
rauit. Quamiuus in quo¬
libet modulo uel mensira
quisquis cum fide recta bo¬
ne accionis extitit: huius
uince operarius fuit. Opera¬
tor ergo. mane. hore tertie.
serte. et none. antiquus
ille et hebraicus populus
designatur: qui in electis
suis ab ipso mundi exor¬
dio dum recta fide deum
studuit colere: quasi non
destitit in uince cultura la¬
borare. Ad undecimã u̾o ho¬
rã gentiles uocantur: qui¬
bus et dicitur. Quid hic
statis tota die occiosi: Qui
eram transacto tam lõgo
mundi tempore. pro uĩta su¬
a la borare neglexerant: qi

Expanded text:
undecima vero ab adventu Domini usque ad finem mundi. In qua praedicatores sancti apostoli missi sunt, qui mercedem plenam et tarde venientes acceperunt. Aplebem suam, quasi ad excolendam vineam suam, nullo tempore destitit operarios mittere, quia et prius per patres, et postmodum per legis doctores et prophetas, ad extremum vero per apostolos, 1511 dum plebis suae mores excoluit, quasi per operarios in vineae cultura laboravit. Quamvis, in quolibet modulo vel mensura, quisquis cum fide recta bonae actionis exstitit hujus vineae operarius fuit. Operator ergo mane, hora tertia, sexta et nona, antiquus ille Hebraicus populus designatur, qui in electis suis ab ipso mundi exordio, dum recta fide Deum studuit colere, quasi non destitit in vineae cultura laborare. Ad undecimam vero gentiles vocantur, quibus et dicitur: Quid hic statis tota die otiosi? Qui enim, transacto tam longo mundi tempore, pro vita sua laborare neglexerant, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
a multa ad loquẽ¬
dum sancti cunã¬
gelii leccio postulat: quam
uolo si possum subreuitate
ꝑstringere. ne uos ertensa
processio et prolixa erposici¬
o: uideatur on crare. Regnũ
celorum patrifamilias si¬
nle dicitur. qui ad excolẽ¬
dam uincam suam opera¬
rios conducit. Quis ucro
patrisfamilias similitudi¬
nem rectius teuet. qmͣ con¬
ditor nr̃. qui regit quos ꝯ¬
didit. et electos suos sic in
hoc mundo possidet. quasi
Qui habet uincam. uniu̾¬
salem scilicet ccclesiam. q̃
abel iusto usq ad ultimũ
clectum qui in fine mun¬
di nasciturus est est. quot
sanctos protulit. quasi tot
palinites misit. Hic itaq
paterfamilias ad excolen¬
dam uineam suam. ma¬
ne. hora tertia. sexta. nona.
et undecima: operanos cõ¬
ducit. quia a mundi hu¬
ius micio usq in fincm:
ad crudiendam plebem fi¬
delium predicatores con¬
gregare non destitit. Mane
etemim mundi fuit: ab a¬
dam usq ad noc. Hora ue¬
ro tercia: a noc usq ad a¬
braham. Serta quoq: ab

Expanded text:
loquendum sancti Evangelii lectio postulat, quam volo, si possum, sub brevitate perstringere, ne vos et extensa processio, et prolixa expositio videatur onerare. Regnum coelorum homini patrifamilias simile dicitur, qui ad excolendam vineam suam operarios conducit. Quis vero patrisfamilias similitudinem rectius tenet quam conditor noster, qui regit quos condidit, et electos suos sic in hoc mundo possidet, quasi Qui habet vineam, universalem scilicet Ecclesiam, quae, ab Abel justo usque ad ultimum electum qui in fine mundi nasciturus est, quot sanctos protulit, quasi tot palmites misit. Hic itaque paterfamilias ad excolendam vineam suam mane, hora tertia, sexta, nona, et undecima operarios conducit, quia a mundi hujus initio usque in finem ad erudiendam plebem fidelium praedicatores congregare non destitit. Mane etenim mundi fuit ab Adam usque ad Noe, hora vero tertia a Noe usque ad Abraham, sexta quoque ab
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ aurũ sapĩe. thus deuote
or̃oni: mirrã ĩ mortificacio¬
ne carns. Offeramus deuo¬
cionem cordis. honestatem
locucionis. probitatem o¬
peris. Offeramus purita¬
tem mentis. castitatẽ cor¬
poris. et custodiam humi¬
litatis. Offeramus compa¬
cienciam. longanimitatẽ:
et continenciam. Offeramꝰ
bcingnitatem. sobrietatem:¬
et misericordiam. Hec sunt
enm placita deo dona. lec
grata muncra. que illi qͥdẽ
offeruntur: sed offerentibus
prosunt. Nula enim re ille
nullo munere eget. sed hoc
illi munus optimum est.
ut causas habeat remune¬
randi. nichil amplius exi¬
git. nichil amplius petit
nisi salutem nr̃am. Omĩ¬
a cnim sibi a nobis presta¬
ri putat: si ita nos egerimꝰ
ut nobis ab illo cuncta p̾¬
stentur. Sed ab illo huius
rei nobis petenda est effica¬
cia. ut misericordia eius
nos preuemat. et mĩa eus

Expanded text:
mus aurum sapientiae, thus devotae mus aurum sapientiae, thus devotae orationis, myrrham in mortificatione carnis. Offeramus devotionem carnis, honestatem locutionis, probitatem operis. Offeramus puritatem mentis, castitatem corporis et custodiam humilitatis. Offeramus compatientiam, longanimitatem et continentiam. Offeramus benignitatem, sobrietatemet misericordiam. Haec sunt enim placita Deo dona, haec grata munera, quae illi quidem offeruntur, sed offerentibus prosunt: nulla enim re ille, nullo munere eget; sed hoc illi munus optimum est ut causas habeat remunerandi. Nihil a nobis amplius exigit, nihil amplius petit, nisi salutem nostram: omnia enim sibi a nobis praestari putat, si ita nos egerimus ut nobis ab illo cuncta praestentur. Sed ab illo hujus rei nobis petenda est efficacia, ut misericordia ejus nos praeveniat, et mis
Abbreviated transcription (Latin):
in mundum et predicaturꝰ
est.His ergo auditis omni¬
bus sacramentis sieut scĩ-
patres nobis tradiderunt.
bilis. coquod talibus idi¬
ciis hodie deus in homme xͦ
manifestatus est. Habent
quidem omes iste res mi¬
steria ueneranda: sed nunc
quod fidem catholicam no¬
bis commendent. illam ui¬
delicet que per dileccionem
operatur. Et nos taliter ui¬
uere doceant: quodnr̃o peri
omnia placcamus creato¬
ri. Si libet fratres aliquid
nobis dicere: de illis tribus
muncribus. que magi ho¬
dierna die redemptori nost̃
offerebant. Obtulerunt qͥ¬
dem illi sicut modo audistis
cum euuangelium legere¬
tur: aurum. thus. et myr¬
ram. Sed istorum tripliciũ
munerum triplex significa¬
cio continetur. In thure ob¬
tulerunt xp̃o: dei honorem.
in auro. regiam dignitatẽ:
in myrra corporis sepultu¬
ram. Offeramus ergo et noᷤᷤ
dilectissimi fratres. sincera
et sancta muncra deo nr̃o:
idest fidẽ. sp̃ẽ. ⁊ caritatẽ. Offera¬

Expanded text:
in mundum , praedicatus in mundum , praedicatus est. His ergo auditis omnibus sacramentis, sicut sancti patres nobis tradiderunt, titit, eo quod talibus indiciis hodie Deus in homine Christus manifestatus est. Habent quidem omnes istae res mysteria veneranda, sed tunc m quod fidem catholicam nobis commendent, illam videlicet quae per dilectionem operatur; et nos taliter vivere doceant, ut nostro per omnia placeamus Creatori. Sed libet, fratres, aliquid vobis dicere de illis tribus muneribus quae Magi hodierna die Redemptori nostro offerebant. Obtulerunt quidem illi, sicut modo audistis, cum evangelium legeretur, aurum, thus et myrrham. Sed istorum triplicium munerum triplex significatio continetur: in thure obtulerunt Christo Dei honorem; in auro, regiam dignitatem; in myrrha, corporis sepulturam. Offeramus ergo et nos, dilectissimi fratres, sincera et sancta munera Deo nostro, id est, fidem, spem et charitatem. Offera
Abbreviated transcription (Latin):
uper sollempnita
tem celebranimus
fratres kĩni. qua deus homi¬
nem cum infirmitatibus
induit: ac post paulo quod
cundem circumcidi uoluit.
ac diuimis laudibus ue¬
ncramur. quo se in hommie
deus. nirtutibus declarauꝰ.
hec quoq festiuitas greco
nocabulo epyphania nun¬
cupatur. quod nos manife¬
stacionem interpretari pos¬
sumus: proco quam ĩ has
die de celostella ortus duu¬
i nuncia prebuit ac ma¬
gos diligenter querentes
ad xp̃i cunabula perduxit:
Sie quod in iordanis un¬
dis saluator aquarum na¬
turam ad reparacionẽ hu¬
mani gencris suo baptis¬
mo consetrauit. acspirtus
sancti aduentu et paterne
nocis precomo uerus deus
intonuit: siue quod in cha¬
na galilee in conunio nip¬
ciali: aquam in uinum
conuertit. Et sicut enuan¬
gelium testatur: micio si¬
gnorum suorum manife¬
staint gloriam suam. et
crediderunt in cum discipu¬
li cius: sinequia dequin¬
q panibus. quinq milia
hommnum saciauit: et tur¬
be professione hicuere pro¬
pheta esse qui uenturus est

Expanded text:
uper solemnitatem illam celebravimus, fratres charissimi, qua Deus hominem cum infirmitatibus induit; ac paulo post quod eumdem circumcidi secundumac divinis laudibus ver, quod se in homine Deus virtutibus declaravit. Haec quoque festivitas Graeco vocabulo Epiphania nuncupatur: quod nos manifestationem interpretari possumus, pro eo quod in hac die de coelo stellae ortus divina nuntia praebuit, ac Magos diligenter quaerentes ad cunabula perduxit: sive quod in Jordanis undis Salvator aquarum naturam ad reparationem humani generis suo baptismo consecravit, ac Spiritus sancti adventu et paternae vocis praeconio verus Deus innotuit: sive quod in Cana Galilaeae in convivio nuptiali, aquam in vinum convertit; et, sicut Evangelium testatur, initio signorum suorum manifestavit gloriam suam, et crediderunt in eum discipuli ejus: sive quia quinque panibus quinque mium satiavit; et turbae professione: Hic est vere propheta, qui venturus est
Abbreviated transcription (Latin):
cce fratres dilectissi¬
mi dies quadrage¬
sime sancti ac speciales iã
corporis dampna in an¬
me transeunt lucra. Tan¬
qmͣ ad specialem iundemiã
nr̃os amimos preparemus.
et ita uacare deo studeamus:
ut in istis paucis diebus
quod nobis ꝑtotum an¬
macerant: sed immaculata
corda purificant. Membris
subtrahunt fortitudinem:
sed conscienciis adducunt
nitorem.
assitudine enim cor¬
porum redimuntur
srmma uoluptatum: per
puniuntur gaudia: ac sic
mortificacione presenti. fu¬
ture mortis sentencia p̾ue¬
nitur. Et dum culpe auctor
humiliatur: culpa consu¬
mitur. dumq corpori af¬
infertur tremendi idicii
offensa redimitur. et ingẽ¬
cia peccata labor soluit c̾ri¬
guus: que uix consump¬
turus crat ardor eternus.
Si cumi nos ipsi peccatis
nr̃is disciplinam iponi¬
mus. si per penitenciam car¬
nis luxuriam contcrimuᷤ.
cito nobis deum propiciũ
faciemus.

Expanded text:
cce, fratres dilectissimi, dies quadragesimae sanctae et spiritales iam corporis damna in animae transeunt lucra. m ad spiritalem uindemiam tros animos praeparemus et ita uacare deo studeamus, ut in istis paucis diebus, quod nobis per totum anmacerant, sed maculata corda purificant, membris subtrahunt fortitudinem, sed conscientiis adducunt nitorem. assitudine enim corporum redimuntur crimina uo- , luntatum, per puniuntur gaudia, ac sic mortificatione praesenti futurae mortis sententia sedatur et, dum culpae auctor humiliatur, culpa consumitur. dumque corporis adinfertur, tremendi iudicis offensio sedatur et ingentia peccata labor soluit exiguus, quae uix consumturus est ardor aeternus. si enim nos ipsi peccatis nostris disciplinam inponamus, per paenitentiam carnis luxuriam contemnamus, cito nobis deum propitium faciemus.
Abbreviated transcription (Latin):
ret ad salutem. in hoc ĩbue¬
ret ad laborandum. Hic au¬
tem labor dilectissimi piis
filiis et bonis serins. non
solum nec asꝑ nec onerosꝰ.
sed eciam suãius et leuis ẽ
dicente dommo. Uenite ad
me omnes qui laboratis
et honerati estis: et ego refi

Expanded text:
ret ad salutem, per hoc imbueret ad salutem, per hoc imbueret ad laborem. Hic autem labor, dilectissimi, piis filiis et bonis servis non solum nec asper, nec onerosus, sed etiam suavis et levis est, dicente Domino: Venite ad me, omnes qui laboratis et o
Abbreviated transcription (Latin):
tatem: quam eciam iimi¬
cis nr̃is ex dominica oracio¬
ne debemus. et optandum
nobis est et studendum: ut
hie populus. qui ab illa spi¬
ntali patrum nobilitate de¬
fecit: ramis sue arboris in¬
seratur. Multum enim noᷤ
deo beniuolencia ista cõmẽ
fecit: ut eos ad emulacio¬
nem salutis recipiende fide
tam piorum non solũ si
bi. sed eciam aliis utilem
esse decet. nt quod apud eos
agi non potest uerbis:op¬
tincatur exemplis. Consi¬
derantes itaq dilectissimi
meffabilem erga nos duu¬
norum iunẽrum largi¬
tatem cooperatores simus
gracie dei operantis in nob̾.
Non enini dormientibus
prouenit regnum celorũ:
nec ocio desidiaq torpenti¬
bus beatitudo eteruitatis ĩ¬
geritur. Sz qui a sicut ait¬
apostolus. si compatimur
et conglorificabumur: illa
nobis curenda est uia. quã
ipse dominus se esse testatus
rum meritis suffragantib.
et sacramento consuluit et
exemplo. ut madopcionem
uocatos. per illud prouche¬

Expanded text:
tatem, quam etiam inimitatem, quam etiam inimicis nostris ex dominica oratione debemus , et optandum nobis est et studendum; ut et hic populus, qui ab illa spiritali patrum nobilitate defecit, ramis suae arboris inseratur. Multum enim nos Deo benevolentia ista commendfecit, ut eos ad aemulationem salutis recipiendae fides tam piorum non solum sibi, 130 sed etiam aliis esse utilem decet: ut quod apud eos agi non potest verbis, obtineatur exemplis. Considerantes itaque, dilectissimi, ineffabilem erga nos divinorum munerum largitatem, cooperatores simus gratiae Dei operantis in nobis. Non enim dormientibus provenit regnum coelorum, nec otio desidiaque torpentibus beatitudo aeternitatis ingeritur; sed quia, sicut Apostolus ait, si compatimur, et conglorificabimur nobis currenda est via quam ipse Dominus se esse testatus rum meritis suffragantibus, et sacramento consuluit et exemplo: ut in adoptionem vocatos per illud provehe
Abbreviated transcription (Latin):
ri quem erant in presepe ui¬
suri: nec putarent quodin
sola natura homis esset
editus: cui supne milicie
famularetur occursus. S
hec atqz alia huiuismodi
paucis tunc uidentur m̃o¬
cuisse personis. que uel ad
cognicionem marie uirgi¬
ginis: uel ad sancti ioseph
familiam ꝑtinebant. Le .inͣ.¬
oc autẽ signũ qđ̃ magos ĩ lõ¬
giniquo positos et efficacit᷑
mouit: et ad dominum ilx¬
sum perseueranter adtrax.
illius sine dubio gracie sa¬
cramentum. et illius noca
toto mundo xp̃i erat euuã¬
gelium predicandum. ut
per illam stellamque mã¬
gorum uisin splenduit: is¬
raclitaruum uero oculis nõ
refulsit. et illuminacio si¬
gnificata sit gentium: et
igitur dilectissimi sicut eui¬
denter apparet nusticorum
forma gestorũ. ut ꝙ yma¬
gie incoabatur: ueritate
compleretur. fiadiante celo
stella per graciam et tres ma¬
gl̃iai fulgoris. i omnibus
cotidie naciombus ad ado¬
randam potenciam sũmi
regis accurrunt. Hoc ergo

Expanded text:
ri quem erant in praesepe viri quem erant in praesepe visuri; nec putarent quod in sola natura hominis esset editus, cui supernae militiae famularetur occursus. Sed haec atque alia hujusmodi paucis tunc videntur innotuisse personis, quae vel ad cognationem Mariae Virginis, vel ad sancti Joseph familiam pertinebant. Hoc autem signum, quod magos in longinquo positos et efficaciter movit, et ad Dominum Jesum perseveranter attraxit, illius sine dubio gratiae sacramentum, et illius fuit toto mundo Christi erat Evangelium praedicandum; ut per illam stellam quae magorum visui splenduit, Israelitarum vero oculis non refulsit, et illuminatio significata sit gentium, et igitur, dilectissimi, sicut evidenter apparet, mysticorum forma gestorum; et quod imagine inchoabatur, veritate completur. Radiante e coelo stella per gratiam, tres magelici fulgoris acciti, in omnibus quotidie nationibus ad adorandam potentiam summi Regis accurrunt. Hero
Abbreviated transcription (Latin):
odiernam fostiuita¬
tem dilectissimi.
apparicio domini et salua¬
toris nr̃i sicut nostis illu-¬
strat. Et hic ille est dies quo
ad cognoscendum adoran¬
dum̃q dei filium: tres ma¬
gos preuia stella perduxit.
Cuius facti memoriam.
merito placiit honore an¬
nuo celebrare: et dum euĩ¬
gelica hystoria incessabili¬
ter recensetur. semper se ĩtel¬
ligentium sensibus. ĩferat
salutiferũ ist̾iũ ꝑ ĩsigne
rãt qui dẽ młta docum̃ta. q̃
corpoream natiuitatem do¬
mini ihesu maiifestis ĩdi¬
ciis declararent: siue cum
beata uirgo maria. fecundã¬
A de spiritu sancto pari¬
turamqz dei filium audiuᷤ
et credidit: siue cum saluta¬
cione ipsius inutero helysa¬
beth nundum natus iolx̃s
prophetica exultacione com¬
motus: quasi eciam intra
matriᷤ uiscera exclamaret.
ecce agnus dei. ccce qui tol¬
lit peccatum mundi: uel
cum ortum domini ange¬
lo annunciante. pastoies
celestis exercitus sunt clari¬
tate circundati: ut nõ am¬
bigerent de maiestate pue¬

Expanded text:
Hodiernam festivitatem, dilectissimi, apparitio Domini et Salvatoris nostri, 128 sicut nostis, illustrat; et hic ille est dies quo ad cognoscendum adorandumque Dei Filium tres magos praevia stella perduxit. Cujus facti memoriam merito placuit honore annuo celebrari; ut dum evangelica historia incessabiliter recensetur, semper se intelligentium sensibus inferat salutiferum mysterium per insigne rant quidem multa documenta, quae corpoream nativitatem Domini manifestis indiciis declararent, sive cum beata Maria Virgo fecundandam se Spiritu sancto, parituramque Dei Filium audivit et credidit, sive cum ad salutationem ipsius in utero Elisabeth nondum natus Joannes prophetica exsultatione commotus est , quasi etiam intra matris viscera jam clamaret: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi ; vel cum ortum Domini angelo nuntiante pastores coelestis exercitus sunt claritate circumdati , ut non ambigerent de majestate pue
Abbreviated transcription (Latin):
firmate amiciciam cum
sanctis angelis. intrate in
cuitatem dei. cum nobis
spondetur in habitacio. et
prĩarchis. prophetis. et a¬
postolis. martiribusq soci¬
anim. unde illi gandent.
inde gaudete. Horum di¬
uiciãs concupiscite. et per
bonam emulacionem ad¬
ipsorum ambite suffragi¬
a. Cum quibus enim no¬
bis fuerit consortium de¬
uocioneᷤ. crit et cõmumo
dignitatis. Dum itaq no¬
bis ad mandata domini
excquenda conceditur. gli¬
ficate deum in corpore ur̃o.
et lucete dilectissimi sicut
luminaria in hoc mundo.
Sint lucerne mentium ue-¬
strarum semper ardentes:
et nichil resideat uestris cor¬
dibus tenebrosum. Qm̃
sicut ait apłs. fustis ali¬
quando tenebre: mnc au¬
tem lux in domino. Im

Expanded text:
firmate amicitias cum firmate amicitias cum sanctis angelis; intrate in civitatem Dei, cujus nobis spondetur inhabitatio, et patriarchis, prophetis, apostolis, martyribusque sociamini. Unde illi gaudent, inde gaudete. Horum divitias concupiscite, et per bonam aemulationem ipsorum ambite suffragia. Cum quibus enim nobis fuerit consortium devotionis, erit et communio dignitatis. Dum itaque tempus vobis ad mandata Dei exsequenda conceditur, glorificate Deum in corpore vestro , et lucete, dilectissimi, sicut luminaria in hoc mundo . Sint lucernae mentium vestrarum semper ardentes, et nihil resideat vestris in cordibus tenebrosum : quoniam, sicut ait Apostolus, fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Dom
Abbreviated transcription (Latin):
bona multa largitur. cosq
quos merito sub̾deret et pe¬
nis. magis uult inuitare
beneficiis. Dilacio enim iũ¬
dicte: dat locum penitencie.
Nec dici potest nullam tibi
esse ulcionem: ubi nulla ẽ¬
conueisio. qui a mens du¬
ra et ingrata: iam sibi ip̃a
supplicium est: et in consci¬
encia sua patitur. quicqͣd
dei bontate differtur. lc .ui.¬
Nõ ita igitur delĩquẽtẽ
pcca delectent. ut illos ĩ sus
actibus inite huis finis
inueniat. quomam in in¬
ferno nulla est correccio. Nec
dium. ubi iam non super¬
est accio uoluntatis: dicen¬
te propheta. Quoniam ñ
est in morte qui memor sit
tur in inferno autem quis
confitebiturtibi: fugian¬
tur noxie uoluntates. in¬
imica gaudia et desideria.
iamiamq pitura. Quis
fructus est. que utilitas
ca desmenter cupere. que e¬
ciam si non deserant dese¬
renda sunt:Amor eorum
deficientium ad incorrup¬
tibilia tranferatur. et ad
sublimia uocatus anim᷑:
clestibus delectetur. Con¬

Expanded text:
bona multa largiatur, eosque bona multa largiatur, eosque quos merito subderet poenis, mavult invitare beneficiis. Dilatio enim vindictae dat locum poenitentiae. NEC TAMEN DICI potest nulla ibi esse ultio, ubi nulla conversio est, quia mens dura et ingrata jam sibi ipsa supplicium est, 131 et in conscientia sua patitur quidquid Dei bonitate differtur. Non ita igitur delinquentes peccata delectent, ut illos in suis actibus vitae hujus finis inveniat: quoniam in inferno nulla est correctio, NEC ubi jam non superest actio voluntatis, dicente propheta David: Quoniam non est in morte qui memor sit tui; in inferno autem quis confitebitur tibi ? Fugiantur noxiae voluptates, inimica gaudia et desideria jamjamque peritura. Quis fructus est, quaeve utilitas, ea indesinenter cupere, quae etiamsi non deserant, deserenda sunt? Amor rerum deficientium ad incorruptibilia transferatur, et ad sublimia vocatus animus coelestibus delectetur. Con
Abbreviated transcription (Latin):
iugum enim meum sua¬
ue est: et omis meũ leue. le.
Dichil gͦ dilectissimi ar uͣ.¬
milibus. nichil asperum
mitibus. et facile omma
precepta ueniunt in effec¬
tum. quando et gracia pre¬
tendit auxilium. et obediẽ¬
cia mollit impcrium q̃nto¬
nant emm cotidie auribz
nr̃is cloquia dei. et omnis
homo quid diuine iustici¬
e placeat scire conuincitur.
sed quia iudicium illudꝙ
unusquisq recipiet pro¬
ut gessit siue bonum sue
malum. iudicaturi paciẽ¬
cia et bonitate differtur: im¬
puintatem sibi imiquita¬
tis infidelium corda pro¬
mittunt. Et putant hu¬
manorum actuum qua¬
litates. ad diuine prouidẽ¬
cie non ꝑtinere cesurain: qi
non euidentissimis plerũ¬
qz supplicus male gesta ples¬
tantur. aut non sẽpe celesti¬
um comminacionum ter¬
ror ostendat: quibus utiq
et fides mouctur: et infide¬
litas increpatur. Inter hec
autem ꝑmanet suꝑomneᷤ
benignitas dei: et nulli mi¬
sericordiam suam denegat.
cum in discrete uniuersis

Expanded text:
ugum enim meum suave est, et onus meum leve . Nihil ergo, dilectissimi, armilibus, nihil asperum mitibus, et facile omnia praecepta veniunt in effectum, quando et gratia praetendit auxilium, et obedientia mollit imperium. Intonant enim quotidie auribus nostris eloquia Dei, et omnis homo quid divinae justitiae placeat scire convincitur. Sed quia judicium illud, quo unusquisque recipiet prout gessit, sive bonum, sive malum , judicaturi patientia et bonitate differtur, impunitatem sibi iniquitatis infidelium corda promittunt, et putant humanorum actuum qualitates ad divinae providentiae non pertinere censuram, quasi non evidentissimis plerumque suppliciis male gesta plectantur, aut non saepe coelestium comminationum terror ostendatur: quibus utique et fides monetur, et infidelitas increpatur. CAP. IV. Inter haec autem permanet super omnes benignitas Dei, et nulli misericordiam suam denegat, cum indiscrete universis
Abbreviated transcription (Latin):
at lumen ur̃m coram ho¬
minibus. ut uidentes ope¬
ra ur̃a bona: magnificet
patrem uestrum qui in ce¬
lis est. Sicut enim magnũ
poccatum est. cum inter gẽ¬
tes propter malos xpisfi¬
anos no men domini blas¬
phematur: ita magnum
pictatis est meritum. ut
cidem in scã seruorum suo¬
rm conuersacione bene¬
dicitur. cui est gloria in se¬

Expanded text:
um coram hominibus, ut videntes opera vestra bona, magnificent Patrem vestrum qui in coelis est . Sicut enim magnum peccatum est, cum inter gentes propter malos Christianos nomen Domini blasphematur, ita magnum pietatis est meritum, cum eidem in sancta servorum suorum conversatione benedicitur: cui est ho
Abbreviated transcription (Latin):
cd miro modo atq
mestimabili redẽp
iornr. et incorruptibile
post resurreccionem et pal¬
pabile corpus crhibuit.
ut monstrando incorrup¬
tibile iuitaret ad premi
um prebendo palpabile
formaret ad fidem. Et in¬
corruptibilem se ergo ⁊ pal¬
pabilem demonstrauit.
ut profecto esse. post resur¬
reccionem ostenderet corp
suum. et ciusdem nature.
et alterius glorie. Dicitcis.
Dax uobis. Sicut misit
me pater: et ego mitto uos.
idest sicut misit me pater
deus deum. et ego mitto uoᷤ
homo homines. Pater fili¬
um misit. qui hunc pro
redemptione generis huma¬
ni incarnari constitinnt. e¬
Quem uidelicet in mũdũ
ucnire ad passionem uolu¬
it: sed tamen amauit filiũ:
quem ad passionci misit.
Clectos uero apostolos do¬
minus non ad mundig
gaudia. sed sicut ipse mis¬
sus est ad passiones ĩ mũ¬
dum mittit

Expanded text:
d miro modo atque inaestimabili Redemptor noster et incorruptibile post resurrectionem, et palpabile corpus exhibuit, ut monstrando incorruptibile invitaret ad praemium, et praebendo palpabile firmaret ad fidem. Et incorruptibilem se ergo, et palpabilem demonstravit, ut profecto esse post resurrectionem ostenderet corpus suum et ejusdem naturae, et alterius gloriae. 2. Dixit eis: Pax vobis. Sicut misit me Pater, et ego mitto vos. Id est, sicut misit me Pater Deus Deum, et ego mitto vos homo homines. Pater Filium misit, 1554 qui hunc pro redemptione generis humani incarnari constituit. Quem videlicet in mundum venire ad passionem voluiquem ad passionem misit. Electos vero apostolos Dominus non ad mundi gaudia, sed sicut ipse missus est ad passiones in mundum mittit
Abbreviated transcription (Latin):
tatinq sermo do¬
muni factus est ad
cum: diccns. Non crit hic
heres tuus. sed qui egre¬
dictur de utero tuo: ipsũ
habebis heredem. Eduxit¬
q cum foras: et ait illi.
Suspice celuur. et nume¬
ra stellas si potes. Et dix
ci. Sic ent seinentuum.
Credidit domino abram:
et reputatum est ci ad in¬
suciam. Tu autem domi

Expanded text:
tatim sermo Domini factus est ad eum, dicens: Non erit hic haeres tuus, sed qui egredietur de utero tuo, ipsum habebis haeredem. Eduxitque eum foras, et ait illi: Suspice coelum et numera stellas, si potes. Et dixit ei: Sic erit semen tuum. Credidit Domino, et reputatum est illi ad justitiam . Quod autem hi
Abbreviated transcription (Latin):
nes ciecit de templo. Oues
quoqz et bones et mummu¬
lariorum effudit es: et mẽ¬
sas subuertit. Boues et oucꝰ
et columbe: ad hoc emeban¬
tur. ut offerrentur in tẽplo.
Nummularii ad hoc sedebãt
ad mensas. ut interẽptores¬
et uenditores hostiarum
prompta esset. pecumie ta¬
xacio.

Expanded text:
plo, oves quoque, et boves, et nummulariorum effudit aes, et mensas subvertit. Boves, 487 oves, et columbae ad hoc emebantur ut offerrentur in templo. Nummularii ad hoc sedebant ad mensas, ut inter emptores venditoresque hostiarum prompta esset pecuniae taxatio.
Abbreviated transcription (Latin):
uod propinquante
pascha ihesus ascen¬
dit ierosolimam nobis ꝓ¬
fecto dat exemplum quan¬
ta animi uigilancia domi¬
mcis subici debeamus un¬
periis: cum ipse in hominiᷤ
infirmitate apparẽs. eadc̃q
ex diuinitatis auctoritate
statit decreta custodiat. Ne
cium putarent serui absq
crebris oracionum bonorũ¬
q actuum uictuis. uel fla¬
gella euadere. uel premia se
posse percipere: et ipse inter
seruos ad adorandum. im¬
molandumqz dei filius
ascendit. Qui ueniens iero¬
solimai quid ibi gerenteᷤ
inuenerit: quid ibidem ip̃e
gesserit uideamus. Et mue¬
nit inquit in templo uen¬
dences bones et oues. et colũ¬
bas. et nummularios sedẽ

Expanded text:
propinquante Pascha Jesus ascendit Hierosolymam, nobis profecto dat exemplum, quanta animi vigilantia Dominicis subjici debeamus imperiis, cum ipse in hominis infirmitate apparens, eadem quae ex Divinitatis auctoritate statuit decreta custodiat. Ne enim putarent servi, absque crebris orationum bonorumque actuum victimis, vel flagella evadere, vel praemia se posse percipere, et ipse inter servientes, adorandum immolandumque Dei Filius ascendit. Qui veniens Hierosolymam, quid ibi gerentes invenerit, quid ibidem ipse gesserit, videamus. Et invenit in templo, vendentes boves et oves et columbas et nummu
Abbreviated transcription (Latin):
Quid est hoc quod uigilan¬
tibus pastoribus angelus
apparet. eosqz dei claritas
aartum fulget. nisi quod il¬
li precetiris uidere sublimi-¬
a merentur. qui fidelibus
gregibus preesse sollicite sci¬
unt: dumq ipsi pie super
gregem uigilant: diuina
super eos eos gracia largius
choruscat. Riegem uero na¬
tum angelus nunciat. cius¬
qz uoci angelorum chori cõ¬
cinunt: et collaudantes cla¬
mant. Gloria in excelsis deo:
et in terra pax hominibus
bone uoluntatis. pri
quidem quain redemptor
discordiam cũm angelis
habuimus. a quorum cla¬
ritate atqz mundicia ꝑ pri¬
me culpe meritum: per coti¬
diana delicta longe distaba¬
mus. Quia enim peccando
extranei cramus a deo: extra¬
neos nos a suo consorcio de¬
putabant angeli ciues dei.
Sz quia nos cognouimus
regem nr̃m. recognouerunt¬
nos angeli eiucs suos. Qui¬
a enim rex celi. terram nr̃e
carnis assumpsit: infirmi-¬
tatem nr̃am illa iam ange¬
lica celsitudo non despicit.

Expanded text:
Quid autem est quod vigilanQuid autem est quod vigilantibus pastoribus angelus apparet, eosque Dei claritas circumfulget, nisi quod illi prae caeteris videre sublimia merentur, 1462 qui fidelibus gregibus praeesse sollicite sciunt? Dumque ipsi pie super gregem vigilant, divina super eos gratia largius coruscat. 2. Regem vero natum angelus nuntiat, ejusque voci angelorum chori concinunt, et congaudentes clamant: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis. Prius quippe quam Redemptor discordiam cum angelis habuimus, a quorum claritate atque munditia per primae culpae meritum, per quotidiana delicta longe distabamus. Quia enim peccando extranei eramus a Deo, extraneos nos a suo consortio deputabant angeli, cives Dei. Sed quia nos cognovimus regem nostrum, recognoverunt angeli cives suos. Quia enim coeli rex terram nostrae carnis assumpsit, infirmitatem nostram illa jam angelica celsitudo non despicit.
Abbreviated transcription (Latin):
Sethleem quippe domus pa¬
nis interpretatur. ĩpse nãq
est qui ait. Egosum panis
uiuus qui de celo descendi
scitur: domus panis ante
uocatus ẽ. qui a futurũ pro
tes in et̾na sacietate reficeret.
Qui nõ in parentũ domo s
in uia nascitͤ ut profecto o
stẽderet qz ꝑ humanitatem
quam assumpscrat. qͣi in
alieno nascebat . Alienum
uidelicet non secundum
potestatem dico: sed secun-¬
dum naturam. Nai de
potestate cius scriptum c̃.
in propria uenit. In natu¬
ra etenim sua ante tempo¬
ra natus est: per nr̃am ue¬
nit er tmpore. Qui ergo e¬
ternus ꝑmanens tempora¬
lis apparuit: alienuum est
ubi descendit. Et quia peni
prophetam dicitur omnis
caro fenum: factus homo
fenum nr̃m uercit in frum̃¬
tum. qui de seipso ait. Nisi
granum frumenti cadens
in terram mortuum fuerit:
ipsum solum manet. Un¬
de et natus. in prescpio re¬
dinatur. ut fideles omnes.
uidelicet sancta animalia.
carnis sue frumento reficͥet:
ne ab eterne intelligencie
pabulo iciuna remanerẽt.

Expanded text:
ethlehem quippe domus panis interpretatur. Ipse namque est qui ait: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi scitur, domus panis antea vocatus est, quia futurum proftes interna satietate reficeret. Qui non in parentum domo, sed in via nascitur, ut profecto 1461 ostenderet, quia per humanitatem suam quam assumpserat quasi in alieno nascebatur. Alienum videlicet non secundum potestatem dico, sed secundum naturam. Nam de potestate ejus scriptum est: In propria venit . In natura etenim sua ante tempora natus est, in nostra venit ex tempore. Qui ergo aeternus permanens temporalis apparuit, alienum est ubi descendit. Et quia per prophetam dicitur: Omnis caro fenum , factus homo, fenum nostrum vertit in frumentum, qui de semetipso ait: Nisi granum frumenti cadens in terram mortuum fuerit, ipsum solum manet . Unde et natus in praesepio reclinatur, ut fideles omnes videlicet sancta animalia, carnis suae frumento reficeret, ne ab aeternae intelligentiae pabulo jejuna remanerent.
Abbreviated transcription (Latin):
euit die scptimo ab omni
opere quod patrarat. Et bñ¬
dix̃ dici scptimo et sancti¬
ficauit illum. quia in ipõ
cessauerat ab omni oꝑe suo¬
quod creauit deus: ut facẽt.
iste gencraciones celi et t̾re
quando create sunt. in die
quo fecit dominus deus ce¬
lum et terram. et omne uir¬
gultum agri. anteqmͣ orire¬
tururterra. omnemq her¬
bani regioms priusqmͣ ger¬
minaret. Non enim pluc¬
rat dominus deus super ter¬
rai: et homo non crat qui
operaretur terram. s fons
ascendebat e terra: irrigans
uniuersam suꝑficiem t̾re.¬

Expanded text:
eus die septimo ab omni opere suo quod patrarat, et benedixit diei septimo, et sanctificavit illum, quia in ipso cessaverat ab omni oquod creavit Deus ut faceret istae generationes caeli et terrae quando creatae sunt in die quo fecit Dominus Deus caelum et terram et omne virgultum agri antequam oreretur in terra omnemque herbam regionis priusquam germinaret non enim pluerat Dominus Deus super terram et homo non erat qui operaretur terram sed fons ascendebat e terra inrigans universam su
Abbreviated transcription (Latin):
r̃ẽ autem deus. Fiant lu¬
minaria in frrmamento
celi ut diuidant diem ⁊ noc¬
tem: et sint in signa et tem¬
pora et dies et añnos. et lu¬
ceant in firmamento celi
et illummnẽt terram. Et fac¬
tum est ita. Ficitoz deus
duo magna lummana.
luminare manns ut prces

Expanded text:
t autem Deus: Fiant luminaria in firmamento coeli, ut dividant diem ac noctem, et sint in signa et tempora et dies et annos, et luceant in firmamento coeli, et illuminent terram. Et factum est ita. Fecitque Deus duo magna luminaria: lumin
Abbreviated transcription (Latin):
I comierteris israel
ait dominus. ad me
conuertere. Si abstuleris
offendicula tua a facie me¬
a: non commoueberis. Et
uirabis. muit dominus ĩ
ueritate. et in uidicio et in
iusticia:. et benedicent eum¬
omnes gentes. ipsumq
laudabunt. Hec enim dicit

Expanded text:
i converteris Israel ait Dominus: ad me convertere. Si abstuleris offendicula tua a facie mea: non commoveberis et jurabis vivit Dominus in veritate: et in judicio et in justicia. Et benedicent eum gentes: ipsumque laudabunt. R\. Amen. Dicat
Abbreviated transcription (Latin):
n ansite ad insulaᷤ
sethymi et uidete: et
incedar mittite. et conside¬
rate uchementer et uidete si
factum est huiuscemodi.
Si mutauit gens deos su¬
os. et certe ipsi sunt dii. Po¬
pulus uero meus mutauit
gloriam suam in ydolum.
Obstupescite celi super hoc: et
porte cius desolamini uche¬
menter dicit dominus. Du¬
o cnim mala fecit populuᷤ
ieus. ae dereliquerunt
fontem aque uiue. et fode¬
runt sibi cisternas dissipa¬
tas: que continere nõ ua-

Expanded text:
Transite ad insulas Cethim, et videte: et in Cedar mittite, et considerate vehementer: et videte si factum est hujuscemodi. Si mutavit gens deos suos, et certe ipsi non sunt dii: populus vero meus mutavit gloriam suam in idolum. Obstupescite coeli super hoc, et portae ejus desolamini vehementer, dicit Dominus. Duo enim mala fecit populus meus: Me dereliquerunt fontem aquae vivae, et foderunt sibi cisternas dissipatas, quae co
Abbreviated transcription (Latin):
saluatoris petisse. ut tomp¬
tacione careret: quamob
custodiam humilicatis
acceperat. Quia si hac ca¬
ruisset. saluus esse non
posset: ipso affurmante
cũ ait. Et ne magnitudo re¬
uelacionum extollat ic:
datus est michi stimulus
camis mec angelus sa

Expanded text:
Salvatoris petisse aiunt, ut tentatione careret, quam ob custodiam humilitatis acceperat, quia si hac caruisset, salvus esse non posset, ipso affirmante cum ait: Ne magnitudo revelationum extollat me, datus est mihi stimulus carnis meae an
Abbreviated transcription (Latin):
cordis: clamet uocibz mentiᷤ
dicens. Ihesu fili dauid: mi¬
serere mei. S quid clamãte
cecosubiungitur: audiamꝰ.
Et qui preibant: increpabãt
cum ut taceret. Quid autẽ
signant isti qui ihesu ueni¬
ente precedunt. nisi desiderio¬
rum camalium turba. tuml¬
tusq uiciorum: Qui prius¬
qmͣ ihesus ad cor nr̃m ueni¬
at. temptaciomibus suis co¬
gitacionem nr̃am dissipãt:
et uoces cordis in oracione
perturbant. Sepe namq dũ
conuerti ad deum. post perpe¬
trata uicia uolumus dum
circa hec cadem excecare uici¬
a que perpetrauimus: occur¬
runt cordi fantasmata pcc̃o¬
rum que fecimus mentis
ñre aciem reuerberant. Con¬
fundunt animũ: et uoces
nr̃e deprecacionis premunt.
Qui prcibant crgo: increpa¬
bant cum ut taceret. Quia
priusqmͣ ihesus ad cor ue-¬
mat. mala que fecius co¬
gitacioni nr̃e suis ymagi¬
nibus illisa:in ipsa nos
nr̃a oracione conturbant.

Expanded text:
cordis, clamet et vocibus mentis, cordis, clamet et vocibus mentis, dicens: Jesu fili David, miserere mei. Sed quid clamante caeco subjungitur audiamus: Et qui praeibant, increpabant eum, ut taceret. 3. Quid autem designant isti qui Jesum venientem praecedunt, nisi desideriorum carnalium turbas, tumultusque vitiorum, qui, priusquam Jesus ad cor nostrum veniat, tentationibus suis cogitationem nostram dissipant, et voces cordis in oratione perturbant? Saepe namque dum converti ad Dominum post perpetrata vitia volumus, dum contra haec eadem exorare vitia quae perpetravimus conamur, occurrunt cordi phantasmata peccatorum quae fecimus, mentis nostrae aciem reverberant, confundunt animum, et vocem nostrae deprecationis premunt. Qui praeibant ergo increpabant eum, ut taceret, quia, priusquam Jesus ad cor veniat, mala quae fecimus, cogitationi nostrae suis imaginibus illisa, in ipsa nos nostra oratione conturbant.
Abbreviated transcription (Latin):
pinquare iericho dicitur: ce¬
cus illuminatur. ĩ cricho qͥꝑ¬
re interpretatur luna. Luna
autem in sacro eloquio pro
defectu carnis ponitur. qui¬
a dum menstrius momẽ¬
tis decrescit: defectum nostre
mortalitatis designas. Dũ
igitur conditor ñr appropĩ¬
quat iericho: cccus ad lumẽ
rediit: quia dum diuinitas
defectum nr̃e caris suscepit:
quod amiserat reccpit. Unde
enim deus humana: in de ho¬
mo ad diuina subleuatur.
Qui udelicet cecus recte ⁊ in¬
xta uiam sedere: et mendicã
esse describitur. Ipsa enim ue
ritas dixit. Ego sum ua Q
ergo eterne lucis claritatem
nescit: cecus est. S si iam ĩ
redemptorem credidit: iuxta
uiainsedet. Si autem iam
credidit: sed ut cternum lum̃
recipiat. rogare dissimulat:
atqz a precibus cessat:cecus
quidem ixta uiam sedet. s
mimme mendicat. Si u̾o
et credidit et exorat: et iuxta
uiam sedet cecus et mẽdicat.
cccitatis suc tenebras
agnosas: quisquis hoc quod
sibi deest lumen eternitatis
intelligit clamet medullis

Expanded text:
pinquare Jesus dicitur, caecus illuminatur. Jericho quippe interpretatur luna. Luna autem in sacro eloquio pro defectu ponitur carnis, quia dum menstruis momentis decrescit, defectum nostrae mortalitatis designat. Dum igitur conditor noster appropinquat Jericho, caecus ad lumen redit, quia dum divinitas defectum nostrae carnis suscepit, quod amiserat, recepit. Unde enim Deus humana patitur, inde homo ad divina sublevatur. Qui videlicet caecus recte et juxta viam sedere et mendicans esse descrritas dixit: Ego via . Ergo qui aeternae lucis claritatem nescit, caecus est; sed si jam in Redemptorem credit, juxta viam sedet. Si autem jam credit, sed ut aeternam lucem recipiat, rogare dissimulat, atque a precibus cessat, caecus quidem juxta viam sedet, sed minime mendicat. Si vero et credit, et exorat, et juxta viam caecus sedet, et mendicat. aecitatis suae tenebras agnoscit, quisquis hoc, quod sibi deest, lumen aeternitatis intelligit, clamet medullis
Abbreviated transcription (Latin):
pater et spiritus sanctus.
sed maiestate non suscep¬
cione. Uis scire quia cum
co crat et pater: Non sum
inquit dominus ilesus¬
xp̃s solus: sed pater inccũ
est. Audi et de spũ sancto
quia cum co crat. Cuuan¬
gelista refcit. quia ihesus
plems spũ sancto: regres¬
sus est ab iordane. Essr qͦ

Expanded text:
Pater et Spiritus sanctus; Pater et Spiritus sanctus; sed majestate, non susceptione. Vis scire quia cum eo fuit et Pater? Non sum, inquit Dominus Christus, solus; sed Pater mecum est . Audi et de Spiritu sancto, quia cum eo erat: evangelista refert quia Jesus plenus Spiritu sancto regressus est a
Abbreviated transcription (Latin):
one. nec racio sine anima:
sic pater et filius. licet unũ
sint et unus deus sit: ad x¬
xp̃m solum ꝑtinet caro. si¬
cut ad solam racionem per¬
tinet sapiencia: licet non re¬
cedat ab amma. Ecce aliud.
in sole calor et splendor in
uno radio sunt. sed calor
ersiccat. splendor illuminat.
aliud suscipit calor. aliud
splendor. et licet calor et splẽ¬
dor abinuicem non queãt
separari. suscipit splendor
illummacionem non fer¬
uorem. suscipit calor fen¬
uorem non illuminacio¬
nem. aliud simul aliud
singulares agunt: et tam̃
abinuicem non separantͤ
Sic et filius suscepit carnẽ
et non descruit patrem. nes
se diuisit a patre. Suscepit
filius inqmͣ carnem in pro¬
prictate: tamen et pater ct
spiritus sanctus non defu¬
it maiestate. In diuinita¬
te cqualitas. in carne sola
filii proprietas: non autẽ
ab eo pr̃is aut spiritus scĩ
recessit aliquando diuini-¬
tas. Cum ergo una sit dei¬
tas una diuĩtas: imple¬
uit quidem carnem xpisti

Expanded text:
one, nec ratio sine anima. one, nec ratio sine anima. Sic et Pater et Filius, licet unum sint et unus Deus sit, ad Christum solum pertinet caro: sicut ad solam rationem pertinet sapientia, licet non recedat ab anima. Ecce iterum aliud. In sole calor et splendor in uno radio sunt: sed calor exsiccat, splendor illuminat; aliud suscipit calor, aliud splendor. Et licet calor et splendor ab invicem non queant separari, suscipit splendor illuminationem, non fervorem; suscipit calor fervorem, non illuminationem. Aliud simul, aliud singulares agunt; et tamen ab invicem non separantur. Sic et Filius suscepit carnem; et non deseruit Patrem, nec se divisit a Patre. Suscepit, inquam, Filius carnem in proprietate: sed tamen et Pater et Spiritus sanctus non defuit majestate. In divinitate aequalitas, in carne sola Filii proprietas: non autem ab eo Patris aut Spiritus sancti recessit aliquando divinitas. Cum ergo una sit deitas, una sit divinitas, implevit quidem carnem Christi et
Abbreviated transcription (Latin):
Egunus sanctum
moysen populodei
precepta dantem: ubi dicit.
Audi isracl. dominus deus
tuus: deus unus est. Non
potest esse maior. non po¬
test esse minor. non potest
numerari dicente propheta.
Magnus dominus et ma¬
gna uirtus eius et sapiẽcie
cius non est muncius. Op¬
time nostis ista fratres ka¬
rissimi. qui corde fortiter
tenetis catholicam ueritatẽ:
au dite tamen breuiter qd̃
adiuuante dommo ꝓposu¬
i explanãdũ. Deus imus
est pater. deus uns est filiꝰ.
deus unus est spũs sanctꝰ.
nontres dui sed unus deus.
Tres in uocabulis:unus
in deitate substancie. Sed
dicit michi bereticus. Ergo
si unum sunt omnes sũt
incarnati: non adsolum
aliudest amma aluid est¬
racio. et tamen in anima
est racio: et una est anima:¬
scd aliud anima agit ali¬
ud racio. anima uiuit ra¬
cio sapit. Et ad ammam ꝑ¬
tinet uita. ad racionem ꝑ¬
tinet sapiencia. et cum i¬
num sint anima sola su¬
scipit uitam. racio sola fa¬
suscipit sapienciam: et ta¬
men nec anima sine raci¬

Expanded text:
egimus sanctum Moysen populo Dei praecepta dantem, ubi dixit, Audi, Israel; Dominus Deus tuus, Deus unus est . Non potest esse major, non potest esse minor, non potest numerari, dicente David propheta, Magnus Dominus noster, et magna virtus ejus, et sapientiae ejus non est numerus . Optime nostis ista, fratres charitenetis catholicam veritatem; audite tamen breviter quod, adjuvante Domino, proposui explanandum. Deus unus est Pater, Deus unus est Filius, Deus unus est Spiritus sanctus. Non tres dii, sed unus Deus. Tres in vocabulo, sed unus in Deitate substantiae. Sed dicet mihi haereticus: Ergo si unum sunt, omnes sunt incarnati. Non, sed ad aliud est anima, aliud ratio; et enim in anima est raSed aliud anima agit, aliud ratio: anima vivit, ratio sapit; et ad animam pertinet vita, et ad rationem pertinet sapientia. Et cum unum sint, anima sola suscipit vitam, ratio sola suscipit sapientiam: et tamen nec anima sine rati