comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
citur. Saul cũ a dño eet reꝓbatus po¬
pului dei iudicabat ⁊ eius iudiciũ
uniu̾sus ppłs expetebat. ¶ Item da¬
iud cũ eẽt adulter ⁊ homicida inter
dit qui ouem pauꝑi rapuit dicens.
iudiciũ est mortis uiro huic. ¶ Item
sałon cum amore młiercłarũ deos
genciũ cołet tñ uniu̾sa plebs iscłiti¬
ca ad eius iudiciũ ⁊fluebat. ¶ Sie ⁊

Expanded text:
citur: Saul quum a Domino esset reprobatus, populum Dei judicabat, et ejus judicium universus populus expetebat. Item, David, quum esset adulter et homicida interrdit, qui ovem pauperis rapuit, dicens: Judicium mortis est viro huic. Item, Salomon, quum amore muliercularum deos gentium coleret, tamen universa plebs Israelitica ad ejus judicium conflu
Abbreviated transcription (Latin):
nc̃ce fu̾it eligat a quib eius causa
iuste iudicetur nec pͥus audiatur
aut excõicetur uł uidicetur ꝙͣ ip̃i
⁊per eos euis ca iuste audiatur et
rõnabiliter disc̾natur. fius u̾o
eius cause ad sedẽ apłicam deferat᷑¬

Expanded text:
necesse fuerit, eligat, a quibus ejus causa juste judicetur, nec prius audiatur, aut excommunicetur, vel judicetur, quam ipsi per eos ejus causa juste audiatur et rationabiliter discernatur. Finis vero ejus causae ad sedem apostolicam deferat
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm qd̾ euocatus adesse diffret ⁊ excu¬
sationẽ infirmitatis ostend̾et tam
atroctt̃ ⁊ tam uchem̃ter potu̾is ꝯmo¬
ueri p̾sertim cũ ⁊̃ si tale aliqͥd mere¬
retur expectandũ tͥ fu̾at qͥd ad tua

Expanded text:
quod evocatus adesse differret, et excusationem infirmitatis obtenderet tam atrociter et tam vehementer potueris commoveri; praesertim cum si tale aliquid mereretur, exspectandum tibi fuerat quid ad tua
Abbreviated transcription (Latin):
lens morib uł neq a clero ppłoq uo¬
catus uł pulsatione coactus ĩpudẽ
p̾cib oris siue comitatu siue manu¬
ali seruicio. siue fraudulento munꝰ¬
culo. ep̃alem seu sacerdotalẽ s̃i lucro
aĩarũ. s in aniꝰ głie auaricia fultus

Expanded text:
lens moribus, vel neque a clero populoque vocatus vel pulsatione coactus, impudenprecibus oris, sive comitatu, sive manuali servitio, sive fraudulento munusculo episcopalem seu sacerdotalem, non lucro animarum, sed inanis gloriae avaritia fultus
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃i nr̃i tunc u̾o cłici nec non mr̃is ur̃e
hostib ĩpendisse atq ex hoc qͣmdam for¬
mdinẽ uos hr̃e. ne hoc qd̃ datũ est a
uobis quolibet temꝑe repetatur huius
p̾cepti auctoritate suspitionẽ ur̃am p̾¬
uidimus aufendam estituentes nullã
uos exinde heredesq ur̃os quolibet tẽ¬
pore repetitõrs molestiam sustin̾e ñ a

Expanded text:
pi nostri, tunc vero clerici, nec non matris vestrae hostibus impendisse, atque ex hoc quandam formidinem vos habere, ne hoc, quod datum est, a vobis quolibet tempore repetatur, hujus praecepti auctoritate suspicionem vestram praevidimus auferendam, constituentes, nullam vos exinde heredesque vestros quolibet tempore repetitionis molestiam sustinere, nec a
Abbreviated transcription (Latin):
acacius .s. ⁊ cuius nomen dr̃ ẽe reticen¬
dũ male bona ministrando tm̃ sibi no¬
cuit. Nam ĩuiolabile sacͣmentũ qd̃ ꝑ
illũ datũ est in aliis ꝑfrĩonem sue uir¬
ẽ aliquoꝵ nͥ intm̃ se extendit curiosa
suspicio. ut ymagietur ꝓlato a ppͣ
felice iudicio. Postea ĩnefficacit̾ in sacͣ¬
mentis q̃cũq acacius usurpauit egis¬
se ac per inde eos metuere oportet qui
uel in ꝯsecrationib uł in bap̃mate mi¬
nisteria tͣdita susceꝑunt ne irrita b̃n

Expanded text:
c, cuius nomen dicimus esse reticendum, male bona ministrando sibi tantum nocuit. Nam inviolabile sacramentum, quod per illum datum est, aliis perfectionem suae viraliquorum in tantum extendit se curiosa suspicio, ut imaginentur, prolato a papa Felice iudicio, postea inefficaciter in sacramentis, quae Acacius usurpase: ac perinde eos metuere, qui vel in consecrationibus, vel in baptismate mysteria tradita susceperunt, ne irrita ben
Abbreviated transcription (Latin):
ad hõim ꝓfectum quilibet in eccͣa mi¬
nistri ꝓ officio suo uident᷑ oꝑari. hoc to¬
tũ ꝯtineri ĩplente diuinitatis effectu.
ita ille per quẽ xp̃c loquitur paulus
affirmat. Ego plantani apollo riga¬
uit. s d̾s incrementũ dedit. Itaq n
qui plantat est aliqͥd neq qui rigat

Expanded text:
ini profectum qui libet in Ecclesia minister officio suo videtur operari, hoc totum contineri implente divinitatis effectu, ita ille per quem Christus loquitur Paulus affirmat: Ego plantavi, Apollo rigavit: sed Dominus incrementum dedit. Itaque neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat,
Abbreviated transcription (Latin):
agnnus qͣntũ ep̃alis facultas dat
⁊ humanũ quidem ñ nunqͣm s ma¬
xime ac semꝑ diuinũ iudiciũ con¬
uinantes. nolentes aũt reddere qd̃
noiumus ⁊̃ male abstulisse ⁊ unde
reddatur hr̃e argiumus. increpamꝰ.
obtestanur quosdã clam. quosdam
palam. sicut diu̾sitas ꝑsonarũ di¬

Expanded text:
Agimus, quantum episcopalis facultas dat, Agimus, quantum episcopalis facultas dat, et humanum quidem nonnunquam, sed maxime ac semper divinum judicium comminantes. Nolentes autem reddere, quos novimus et male abstulisse, et unde reddant habere, arguimus, increpamus, obtestamur, quosdam clam, quosdam palam, sicut diversitas personarum di
Abbreviated transcription (Latin):
s simulatur. Si aũt u̾aciter agitur¬
atur ablatum. sicut dixi si restitu po¬
test. plerũq eĩ qui aũfert amittit si
ue paciendo malos siuie ip̃e male iui¬
uendo nec aliud ħt unde restituat. n
huic certe ñ possumus dr̃e redde qd̾ ab¬
stulisti nͥ cum hr̃e credimus ⁊ negare
uͥ quidẽ si aliquos sustinet cruciatus
repente dũ estimctur. hr̃e qd̃ reddat: nõ¬
pecuniã tamen dũ eã per molestias
corꝑales redd̾e ꝯpellitur pcc̃i quo male
ablata ẽ: penas luit. S ñ in hũanũ
est ⁊ pro talib int̾cedere. ñ ad hoc ut mi¬
me rescituantur aliena s ne frustra hõ
u̾o fidentissime dix̾im eum qui pro
hõie ad hoc int̾uenit ne male ablata
restituat ⁊ qͥ ad se ꝯfugientẽ qͣntum
sotum ee fraudis ⁊ cminis. Nam
misericordius opem nr̃am talibus
iubtrahunus: qͣm impendimꝰ. ñ eĩ
opem tat qui ad peccandũ adiu¬
quid nos ĩdeo aut exig̾e aut exigẽ¬
to trade uł possumus uł debemus.

Expanded text:
 fingitur. Si autem veraciter agituatur ablatum; sed, ut dixi, quum restitui potest. Plerumque enim qui aufert amittit, sive alios patiendo malos sive ipse male vivendo, nec aliud habet unde restituat. § 1. Huic certe non possumus dicere, redde quod abstulisti, nisi quum habere credimus et negare. Ubi quidem si aliquos sustinet cruciatus a repetente, dum existimatur habere quod reddat, npecuniam, tamen dum eam per molestias corporales reddere compellitur, peccati quo male ablata est poenas luit. Sed inhumanum non est etiam pro talibus intercedere, non ad hoc ut minime restituantur aliena, sed ne frustra homo vero fidentissime dixerim, eum qui pro homine ad hoc intervenit, ne male ablata restituat, et qui ad se confugientem, quantumsocium esse fraudis et criminis. Nam misericordius opem nostram talibus subtrahimus quam impendimus. Non enim opem fert qui ad peccandum adjunumquid ideo nos aut exigere aut ad exigendum tradere vel possumus vel debemus?
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ ħ sola que suꝑius diximus. q̃rimꝰ
ut examissi exagitent s siue minora-
siue maiora ilł sũt de nob iudicata ne¬
gocia: ita eoꝵ cuncta legitimo t̾minẽ¬
tur examine qͣtinus ĩpost̾um nicħ sit
sidebat in uia seopposuit. euaginatoq
gladio eam ab itinere ꝯpescuit ꝙͣ dñ¬

Expanded text:
 sola, quae superius diximus, quaerimus ut examussim exagitent, sed sive minora, sive etiam majora illis sint de nobis indicata negotia, ita eorum cuncta legitimo terminentur examine, quatenus in posterum nihil sitsidebat, in via se opposuit, et, evaginato gladio, eam ab itinere conpescuit, et d
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓxima sua uasa argentea ⁊ aurea
isto modo ꝓximũ. Hoc eĩ deus iussit
te furtũ fecerunt. s deo iubẽte mist̾iũ
pere ñ ẽ. ⁊ͣ preceptum nlło siquidẽ dei
mandato rapina uidetur ꝓhibita. s¬

Expanded text:
proxima, uasa argentea et aurea isto modo proximum. hoc enim deus iussit, tae furtum fecerunt, sed deo iubenti ministerium pere non est contra praeceptum; nullo siquidem Dei mandato rapina videtur prohibita. S
Abbreviated transcription (Latin):
detegitur: capitali siũe subiũgetur tͣ¬
dendo ignib uerberõnẽ. Sitq om̃ib
facultas tͥmen publicũ arguendi sit
offõ copia nunciandi sit ⁊̃ ꝓpͥo seruo
liũa defe̾ndi cui ꝓbato cͥmine: lib̾tas
dabitur. ¶In patronos ⁊̃ testificari
serui in dños torq̃ri iubentur. Unde
in libro cod̃.t. de qõnib imperator
seruos adu̾sus tutores uel mr̃em do¬
minoꝵ suoꝵ nͥ tutele agͣatur. ¶ Si
u̾o libertus sua auctoritate a patro

Expanded text:
detegitur, capitali sententiae subjugetur, tradendo ignibus verberone. Sitque omnibus facultas crimen publicum arguendi, sit officio copia nunciandi, sit etiam servo licentia deferendi, cui probato crimine libertas dabitur. § 4. In patronos etiam testificari servi in dominos torqueri jubentur. Unde inservos adversus tutores vel matrem dominorum suorum, nisi tutelae agatur. Gratian. Si vero libertus sua auctoritate a patroc
Abbreviated transcription (Latin):
no manumitti desid̾at duos me¬
riti eiusdẽ ⁊ peculii corã ꝯcilio ecte
iusta inueniatur diffinitio cõmu-¬
tantis tũc eĩ lib̾am manumissionẽ
ꝓprio ad qͥsuit. hꝰmodi aũt lib̾to ad¬
uersus ecͣcam cuius iuris extitit ac¬
cusandi uł testificandi deneget᷑ lñĩa
Qd si p̾sumpserit: placet ut stãte cõ¬
mutatione: in seruitutẽ ꝓpͥe ec̾ce reuo
Isine uenia edicti impetrata lib̾tus
patronũ in ius uocau̾it ex q̃rela pa¬
aureos dat uł a p̾fecto urb̃ qiͣ mof¬
ficiosus castigatur. si mopia dinoᷤᷤ¬
citur laborare. ¶ Si u̾o a collegio qͥs
manumissus fu̾it ñ singłis s uni¬
u̾sitati reu̾entiã d. Wnde ĩ eodẽ libro

Expanded text:
 manumitti desiderat, duo meriti ejusdem et peculii coram concilio eccjusta inveniatur diffinitio commutantis. Tunc etiam liberam manumissionem proprio acquisivit. Hujusmodi autem liberto adversus ecclesiam cujus juris exstitit accusandi vel testificandi denegetur licentia. Quod si praesumpserit, placet ut stante commutatione in servitutem propriam revosine venia edicti impetrata libertus patronum in jus vocaverit, ex querela paaureos, dat, vel a praefecto urbis quasi inofficiosus castigatur, si inopia dignoscitur laborare. § 1. Si vero a collegio quis manumissus fuerit, non singulis, sed universitati reverentiam debet. Unde in eodem libro
Abbreviated transcription (Latin):
uocau̾it caput eius ⁊ fortunas petitu¬
rus añ litis exordiũ capite puniendꝰ
ẽ. crimen aũt maiestatis excipitur
uł si patronã illicito serui ꝯcubitu
uti dep̾hendit. quo casu ⁊̃ seruo cũ
mun̾e lib̾tatis dñam accusare per

Expanded text:
vocaverit, caput ejus et fortunas petiturus, ante litis exordium capite puniendus est. Crimen vero laesae majestatis excipitur, vel si patronam illicito servi concubitu uti deprehenderit, quo casu etiam servo cum munere libertatis dominum accusare per
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯdempnat uł iustificat qͣntomagis
ꝑ istũ flagitiosissimũ ⁊ scelerosũ. nec il¬
la uiua debuit ⁊dẽpnari nec a te post
eiꝰ mortẽ accusati. prius eĩ c̃a tͥminis
subtiliter erat inuestiganda ⁊ tunc si
debuit accipe ultionis uindictã. Nã
si u̾m qd̾ absit fuiss sicut ille adulter
acta dimtrere eam per approbatam
cam pot̾as si uoluises octid̾e tñ eam
nllatenus debuisti. Non eĩ nult deus
mortẽ pcc̃oris s ut ru̾tatur ad penitẽ¬
ciam ⁊ uiuat. Idcirco placeat tͥ cõsi¬
leuiisq uideri potest. Miserere aĩe
tue ut ñ sis tu tibimet ip̃i homicida.
Relinque quappter te rogamus hoc
malũ scłm qd̾ te traxit ad tam ĩma¬
nissunũ pcc̃i facimus. Ingredere mo¬
nast̾ium hũiliare sb̃ manu ałbatis
cuncta su ppliti aĩo que tͥ fu̾int ĩpera¬
ta si forte ignoscat infinita mĩa dei
pcc̃is tiuis ⁊ refrig̾et aĩam tuã pͥusꝙͣ
crucieris ꝑpetius flãmis. hoc lenius
⁊ melius tibi eẽ certissime scias. Si ã

Expanded text:
demnat vel justificat: quanto magis per istum flagitiosissimum et scelestum nec illa viva debuit condemnari, nec a te post ejus mortem accusari? Prius causa criminis subtiliter erat investiganda, et tunc, sidebuit accipere ultionis vindictam. Nam si verum quod absit fuisset, sicut ille adulter acta dimittere eam per approbatam causam poteras, si voluisses; occidere tamen eam nullatenus debuisti. Non enim vult Deus mortem peccatoris, sed ut convertatur ad poenitentiam et vivat. Idcirco placeat tibi consileviusque videri potest: miserere animae tuae, ut non sis tu tibimet ipsi homicida. Relinque quapmalum seculum, quod te traxit ad tam immanissimum peccati facinus, ingredere monasterium, humiliare sub manu abbatis,cuncta simplici animo que tibi fuerint imperata, si forte ignoscat infinita dei bonitas peccatis tuis et refrigeret animam tuam, priusquam crucieris perpetuis flammis. Hoc levius et meli
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ aqua ⁊ sale pnĩam age. in ieiuni¬
is in uigiliis ⁊ or̃onib ⁊ elemosinis
oĩ temꝑe perseu̾a armis nunꝙͣ accin¬
gere in quol loco litigare ñ p̾sumas
uxorem nunqͣm ducere ꝯcubinã nũ
qͣm hr̃e. nec adult̾ium ⁊ mitt̾e audeas.
in balnco nunqͣm lau̾is. in riuiis
letanciũ nunqͣm te misceas. ĩ eccł̃ia
segregatus ab aliis xp̃ianis post ho¬
stium ⁊ postes humilit̾ te repone. in¬
grediencium ⁊ egredienciũ simplicit᷑
or̃onib ꝯmenda te cõione corporis ⁊
sanguinis dñi cunctis dieb uite tue
indignũ te existimes. in ultĩo tñ exitꝰ
uite tue die ui merueris ꝓ uiatico si sit
qui tribuat tinmodo uenialiter ut
accipias tͥ ꝯcedimus. Sunt ⁊ alia mł¬
ta q̃ tibi nimis durius ⁊ satis acrins
erant iuxͣ magnũ pondus pcci .o. in¬
felix adicienda. s si hec omĩa que tibi
misericordit̾ supradicta sunt. perfc̃o
corde dño auxiliante fec̾is ⁊ custodieris.¬

Expanded text:
in jejuniis, et vigiliis, et orationibus, et eleemosynis omni tempore persevera; armis nunquam cingere, nec in quolibet loco litigare praesumas. Uxorem nunquam ducere, concubinam non habere, nec adulterium committere audeas; in balneo nunquam laveris; in conviviis laetantium nunquam te misceas; in ecclesia segregatus ab aliis Christianis post ostium et postes humiliter te repone; ingredientium et egredientium suppliciter orationibus commenda te, communione corporis et sanguinis Domini cunctis diebus vitae tuae indignum te existimes; in ultimo tamen exitus vitae tuae die, si merueris, pro viatico, si sit qui tribuat, tantummodo venialiter ut accipias tlta, quae tibi durius et satis acrius erant, iuxta tam magnum pondus peccati, infelix, adicienda; sed si haec omnia, quae supra misericorditer dicta sunt, perfecto corde Domino auxiliante feceris et custodieris
Abbreviated transcription (Latin):
dc̃m iusti boniq pastoris resoluec te
ip̃ius gr̃am qui eam suo sanguĩe ad¬
quisunt: solutus sis in celis. Si autẽ
admonitionẽ despexis. ip̃e tibi sis iudex
⁊ ĩ laqueo dyaboli quo irretitus tene¬
ris ꝑmanebis ⁊ sanguis tuus suꝑ ca¬
put tuũ. Nos aliem a ꝯsorcio tuo ꝓ
oĩ sollicitudine nitimur desudare. et

Expanded text:
m justi bonique pastoris resolvet te ipsius gratiam, qui eam suo sanguine acquisivit, solutus sis in coelis. Sin autem admonitionem despexeris, ipse tibi sis iudex et in laqueo diaboli, quo inretitus teneris, permanebis. Sanguis tuus super caput tuum; nos alieni a consortio tuo, pro mni sollicitudine intenti innitimur desudare et
Abbreviated transcription (Latin):
mitu cordis curamus fili astulphe
s ñ filius dẽbes dici: qui tam crudełr
uorẽ tuam ꝑtem corporis tui legitti¬
mo mr̃imonio tͥ sociatã sine causa
mortis. ñ tibi resistentẽ ñ insidian¬
tem quocũq uite tue ñ inuẽisti eã
cũ alio uiro nephariã rem facientẽ
s ꝯtitatus a dẏabolo. ⁊ impio furore
inflãmatus latronũ more atrocius
eam gladio tuo crudelior õi bestia in¬
teremisti. ⁊ nũc post mortẽ eius addiᷤᷤ
iniqͥtatẽ super iniqͥtatẽ filioꝵ tuoꝵ¬
lios tuos orphanos fecisti. Induc̾e sr̃
eam uis mortis cãm post mortem per
unũ hõiem hõicidam ⁊ reprobũ testẽ
incusare ius mortuam. Qm̃ nec eu¬
uangeliũ nec ulla diuina hũanaq

Expanded text:
mitu cordis curamus, fili Hastulphe; sed non filius debes dici, qui tam crudelitxorem tuam, partem corporis tui, legitimo matrimonio tibi sociatam, sine causa mortis, non tibi resistentem, non insidiantem quoquo modo vitae tuae. Non invenisti eam cum alio viro nefariam rem facientem, sed concitatus a diabolo, impio furore inflammatus, latronum more atrocius eam gladio tuo, crudelior omni bestia, interemisti, et nunc post mortem ejus addis iniquitatem super iniquitatem, filiorum tuolios tuos orphanos fecisti, inducere super eam vis mortis causam post mortem, per unum homicidam et reprobum testem incusare vis mortuam. Quoniam nec evangelium, nec ulla divina hu
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Si eĩ cham qr ñ oꝑuit puden¬
da pr̃is maledictus est multo apliori
gatione dei fungentib ꝯtumeliã ĩ¬
ferunt. ¶Persone ĩferioꝵ ordinũ in
suꝑioꝵ accusatõe recipiende ñ sunt
Unde siluest̾ ppͣ. Minores ñ debẽt accu¬

Expanded text:
dit. Si enim Cham, quia non operuit pudenda patris, maledictus est, multo ampliori gatione Dei fungentibus contumeliam inferunt. Gratian. Personae inferiorum ordinum in superiorum accusationem recipiendae non sunt. Unde Sil
Abbreviated transcription (Latin):
iurauit. Non eĩ audiendi sunt qui has
uirationes eẽ ñ putant. Quid eĩ facient
rationem ẽẽ ondũt. Prohibemͣ ergo iura¬
re cupiditate aut delectatione iurandi. Exͣ¬
ius enĩ iuramentũ amplius sit qͣm est
est. uł non nõ ⁊ ideo a malo sit: ñ tñ est a
malo tuo s a malo infirmitatis aut ĩ¬
credulitatis eoꝵ qui ñ aliter mouẽtur

Expanded text:
amen. Non enim audiendi sunt qui has jurationes esse non putant. Quid enim facient rationem esse convincunt. Prohibemur ergo jurare cupiditate aut delectatione jurandi. Quamvis enim juramentum amplius sit, quam est est, non non, et ideo a malo sit, non tamen a malo tuo, sed infirmitatis aut incredulitatis eorum, qui non aliter moventur
Abbreviated transcription (Latin):
Ipublicis sacͣmentoꝵ gestis qd̃ deus
auertat. a quib libet illicita uł non
bona extitisset ⁊ditio alligata q̃ aut
iugulare aĩam pr̃is aut gere ꝯpelłet
stuprũ sacratissime u̾ginis nunqͥd
ñ tolerabilius ẽẽt stulte ꝓmissionis
uota reicere qͣm per inutiliũ ꝓmis

Expanded text:
publicis sacramentorum gestis, quod deus avertat, a quibuslibet illicita, vel non bona extitisset conditio allegata, que aut iugulare animam patris, aut gerere compelleret stuprum sacratissime virginis, nunquid non tollerabilius esset stulte promissionis vota reiicere
Abbreviated transcription (Latin):
Onsuliusti de infantib
tes mortui repperiuntur. utrũ ferro can¬
dente aut aqͣ feruente. seu alio quolibet
examine pentes se purificare debeant: e¬
os ñ opp̾ssisse. Monendi nãq sunt et
ꝓtestandi ꝑentes ne tam tenellos secũ
ueniente suffocentur uel oppͥmantur
minatione efessionem extorq̃ri a quo
adinuentione ñ ẽ. p̾sumendũ sponta¬
nea eĩ ꝯfessione uł testiũ approbatione
publicata delicta hĩto pre oculis dei tĩo¬
re ꝯmissa sunt regimini nr̃o iudicare.
Occulta u̾o ⁊ incognita illi sunt relĩqn¬
da: qui solus nouit corda filioꝵ hoĩm.
Hii aũt qui ꝓbantur uel ꝯfitentur tał
reatus se noxios: tua eos castiget mod̾a¬
tio. qr si ille qui ꝯceptũ in utero: ab orsũ¬

Expanded text:
onsuluisti de infantibustibus mortui reperiuntur, utrum ferro candente, aut aqua fervente, seu alio quolibet examine parentes se purificare debeant eos non oppressisse. Monendi sunt namque et protestandi parentes, ne tam tenellos secum ibet proveniente suffocentur vel opprimanturminatione confessionem extorqueri a quoladinuentione non est praesumendum. Itnea enim confessione, vel testium approbatione publicata delicta, habito prae oculis Dei timore, commissa, sunt regimini nostro judicare; occulta vero, et incognita illi sunt relinquenda, qui solus novit corda filiorum hominum. Hi autem qui probantur, vel confitentur tali reatu se noxios, tua eos castiget moderatio: quia si ille, qui conceptum in utero per abor
Abbreviated transcription (Latin):
studiis sollicitudines scl̃ares susciꝑe
securũ fac̾e ex hiis quib ñ debes ĩstare.
om̃s cõiter elaborent. Qd̾ si forte a seinz¬
ip̃is hoc laici ñ intlłigunt per dyacões
edocendi sũt. ut tͥ soluis ecte sollicitudi
ita ⁊ ciuiliũ ñ nͥ ciuilis d ẽẽ executor.
Sicut eĩ ille solus ht ius int̾pretãdi ca¬
nones: qͥ ht̃ potestatẽ ꝯdendi eos ita il¬
le solus cuuilium legsi debet ẽẽ int̾pres.
qui eis ius ⁊ auctoritatẽ imꝑtit. In cri-¬
minali u̾o cã ñ nͥ ante ep̃m clicus ẽ.¬

Expanded text:
studiis sollicitudines saeculares suscipere,securum facere ex his, quibus non debes instare, omnes communiter elaborent. Quod si forte a semetipsis hoc laici non intelligunt, per diacones edocendi sunt, et tibi solius Ecclesiae sollicitudiita et civilium non nisi civilis debet esse exsecutor. Sicut enim ille solus habet jus interpretandi canones, qui habet potestatem condendi eos, ita ille solus civilium legum debet esse interpres, qui eis jus et auctoritatem impertit. In criminali vero causa non nisi ante episcopum e
Abbreviated transcription (Latin):
te ac fidei institutio sc̃a ꝯmen nibus.¬
dat cłicoꝵ officiis aggregari ⁊ optamꝰ
⁊ uolumus ita ut qui intͣ t̾ginta an¬
nos etatis sunt dignĩ morib ꝑ sĩgu
los gradus crescentes tp̃rc ꝓmoueant᷑
ordinib. ⁊ sic ad dẏaconatus uł p̾sbite¬
rii insignia mature etatis ꝯsecratõe
ꝑueniant nec saltu ad ep̃atus culmẽ
ascendant ñ in hiis eadem q̃ singłis
pora custodita. Item augꝰ. ad eudoxi¬

Expanded text:
e ac fidei institutio sancta commendat, clericorum officiis aggregari et optamus et volumus, ita ut qui intra tricesimum annum ae atis sunt digni in minoribus los, crescente tempore, promoveantur ordinibus: et sic ad diaconatus vel presbyterii insignia, maturae aetatis consecratione, perveniant. Nec saltu ad episcopatus culmen ascendant, nisi in his eadem, quae singulis rint custodita.
Abbreviated transcription (Latin):
est que crucifixa est. q̃ sepulta ẽ uere
ergo illius carnis sacͥmentum est ip̃e
meũ ante bndcionem u̾boꝵ celesti¬
um: alia sp̃es nõiatur. post ⁊secratõ¬
nẽ suũ añ ꝯsecrationem aliud dr̃ pͣt
ꝯsecrationẽ sanguis nuncupat᷑. Tu-
dicis amen. hoc est.u̾m ẽ. qd os loqͥtur
mens intenta fateatur. qd sermo so¬
nat affectus senciat. Item augꝰ. in¬

Expanded text:
 quae crucifixa est, quae sepulta est. Vere igitur carnis illius sacramentum est. Ipse meum . Ante benedictionem verborum coelestium, alia species nominatur; post consecrationem suum. Ante consecrationem aliud dicitur; post consecrationem sanguis nuncupatur, et tu dicis: Amen, hoc est: verum est. Quod os loquitur mens interna fateatur, quod sermo sonat affectus sentiat. C. LXX.
Abbreviated transcription (Latin):
rantur. Nam sac̃mentũ istud qd̃ acci¬
pis xͥ sermone ꝯficitur. Qd̾ si tm̃ ua¬
luit sermo helye ut ignẽ de celo depone¬
ret: ñ ualebit xp̃i sermo ut sp̃es mu¬
tet elem̃toꝵ: De tocius mundi oꝑib
legistis qr ip̃e dixit ⁊ fc̃a sunt: ipse¬
mandauit ⁊ creata sunt. Sermo igit᷑
tis utimur: suis utamur exemplis.¬

Expanded text:
rantur? Nam sacramentum istud quod accipis, Christi sermone conficitur. Quod si tantum ualuit sermo Helie ut ignem de celo deponeret, non ualebit Christi sermo ut sptet elementorum? De totius mundi operibus legisti: quia ipse dixit et facta sunt: mandavit ipse et creata sunt. Sermo igiturtis utimur? suis utamur exemplis,
Abbreviated transcription (Latin):
sint ⁊ debeant peruenire. Melius enĩ
suꝑerũt ista hiis qͥb nec obsunt nec
ꝓsunt: qͣm ꝓ eis deerunt quib ꝓsũt
pori aũt humando quicquid ĩpendi¬
tur ñ est p̾sidiũ salutis s hũanitatis
offm̃ scd̃m affectum quo nemo unꝙͣ
carnem suã odio h̃t. Unde oportet ut
qͣm potest ꝓ carne ꝓximi curã gerat
cum ille recesserit qui hec gerebat. Et si
hoc faciunt qui carnis resurrectionem
ñ credunt. qͣntomagis debent fac̾e qͥ
memorias martyrũ sepelitur hoc tm̃
eũ ⁊̃ martyrũ patrocinio affectus pro

Expanded text:
t debeant peruenire. melius enim supererunt ista eis quibus nec obsunt nec prosunt, quam eis deerunt quibus prosupori autem humando quidquid impenditur, non est praesidium salutis, sed humanitatis officium secundum affectum, quo nemo umquam carnem suam odio habet. unde oportet, ut quam potest pro carne proximi curam gerat, cum ille inde recesserit qui gerebat. et si haec faciunt qui carnis resurrectionem non credunt, quanto magis debent facere qui memorias martyrum sepelitur, hoc taneum etiam martyrum patrocinio affectus pro
Abbreviated transcription (Latin):
ut si quis clicoꝵ stipendiũ de reb eccł̃ie
cuiuscũq ep̃i percipit largitate: sb̃
p̾carie nõie debeat ꝓfessionẽ scrib̾e
ne per retentionẽ diuturnã preiu¬
dicium afferat ecce. Et qͥcumq in
usu perceꝑit d utilit̾ laborare. ut ñ
res diuini uiris uideant᷑ aliqͣ occ̃one
uiunt percipere possint cl̾ici. Qd̃ si
quis eoꝵ ꝯtempserit face: ip̃e se stipẽ¬
dio suo uidebitur pͥuare. ¶Religio¬
nis quo intuttu ea in quib ecc̃a
detrimentũ ñ patitur monasterus
tdi possunt. Unde in tolletano ⁊cił.¬

Expanded text:
ut quis clericorum stipendium de rebus ecclesiae cujusquam episcopi percipit largitate, sub precariae nomine debeat professionem scribere, nec praetentione diuturna praejudicium afferat ecclesiae, et quaecunque in usu perceperit, debeat utiliter laborare, ut nec res divini juris videantur aliqua occasione iunt percipere possint clerici: quod si quis eorum contempserit facere, ipse se stipendio suo videbitur privare. VInis quoque intuitu ea, in quibus ecclesia detrimentum non patitur, monasteriis tradi possunt. Unde in Toletano C
Abbreviated transcription (Latin):
ñ admittit᷑. Dies aũt istos quibus
applłandũ ẽ. ad ad ẽẽ utiles or̃o diui
marcii uoluit si forte eius a quo ꝓ¬
uocatur copia ñ fu̾it ut libelli dentͣ.
Ait eĩ is dies seruabitur quo pͥmo¬
facultas a deundi erit. Qrͣe si forte pͥt
snĩam statim dc̃am copiã sui nõ fe¬
cerit is qui ꝓnunciauit: ut fi̾ assolet.
dicendũ est nichil noc̾e appellatori.
Nam uͥ pͥmũ copiam eius hu̾it:
aũt facultatẽ sẽꝑ accipimꝰ: si ĩ publi¬
co sui copiam fecit. Cet̾m si ñ fecerit
an ĩputetur alicui qd̃ ad domũ eiꝰ
ñ uen̾it. qd̾q in ortos ñ accesserit:
⁊ ultius ꝙ ad iullã suburbanã nõ¬
ierit magisq est ut ñ debeat ĩputa¬
ri. Qr̃ si in publico eius adeundi fa¬
tultas ñ fuit: meliꝰ dicetur faculta¬
auit ad quẽ appellauit hẽat copiã¬

Expanded text:
 est.Dies autem istos, quibus appellandum est, ad aliquid utiles esse oratio diui Marci uoluit, si forte eius, a quo prouocatur, copia non fuerit, ut ei libelli dentur: ait enim: 'is dies seruabitur, quo pfacultas adeundi erit. Quare si forte post sententiam statim dictam copiam sui non fecerit is, qui pronunciavit ut fieri assolet, dicendum est nihil nocere appellatori. Nam ubi primum copiam ejus habuerit, autem facultatem semper accipimus, si in publico sui copiam fecit. Caeterum, si non fecerit an imputetur alicui quod ad domum ejus non venerit, quodque in hortos non accesserit, et ulterius quod ad villam suburbanam? Magisque est ut non debeat imputari. Quare si in publico ejus adeundi facultas non fuit, melius dicetur facultaautem, quem appellavit, habeat copia
Abbreviated transcription (Latin):
tur ꝯiũx: si fides adsit ñ erit durũ.
Cur eĩ adhuc deputamus adulteroᷤ
quos credimus uł bap̃mate ablu
mulieris ab eo separatã dederat
alti tanqͣm noui testam̃ti prefi¬
gurator sine cunctatione receꝑit.
Nunt aũt postea qͣm xp̃e ait adul¬
tere. nec ego te ꝯdc̃pnabo. uade de
debere adult̾am dice cuius penitẽ¬
On erit turpis nz difficilis ⁊̃ post
patrata atq purgata adult̾ia re¬
conciliatio ꝯiugii. Ubi per claues re¬
gni celoꝵ ñ dubitatur fieci remis¬

Expanded text:
tur coniugi coniux, si fides adsit, non erit durum. cur enim adhuc deputamus adulteros, quos uel baptismate ablutmulieris ab eo separatam dederat alteri, tamquam noui testamenti praefigurator sine cunctatione receperit. nunc autem posteaquam Christus ait adulterae: nec ego te damnabo; uade, dedebere adulteram dicere, cujus poenitenon erit turpis, neque difficilis patrata atque purgata adulteria reconciliatio conjugum, ubi per claves regni coelorum, non dubitatur fieri remis
Abbreviated transcription (Latin):
facinoris detestamur illos uehemen¬
tius ꝑseq̃ndo qui sacras uͥgines uł
uolentes uł inuitas in inrimonio
suo sociare temptauint quos pro
citate a cõione suspendi p̾cipimus

Expanded text:
facinoris detestamur, illos vehementius persequendo qui sacras virgines vel volentes vel invitas matrimonio suo sociare tentaverint. Quos pro citate a communione suspendi praecipimus
Abbreviated transcription (Latin):
Iquis ñ dicam rapere s adtẽpta¬
cratissimas uͥgines ausus fuit capi¬
tali pena feriãtur. Item ex ꝯcił. ga
⁊cił scriptũ est eos qui rapiũt pu¬
eslas sub nõie simul ħitandi coope

Expanded text:
it, « non dicam rapere, sed attentanium sacras virgines ausus fuerit, capitali poena feriatur. » Ecclesiaio statutum est, eos, qui rapiunt puellas sub nomine simul habitandi, coope
Abbreviated transcription (Latin):
missas ꝓhibeas celebrari ⁊ mortuos
te uolumus ne pie defunctoꝵ uolũta¬
tes tua qd̾ absit remissione cassentur
litatis hoc postulat ex iusta dis ti¬
pensatione testatoris seruandũ ar
nitas tempoꝵ subpetit ⁊ c̃. Sicut ĩ eo¬
dem capło supͣ legitur in cã eoꝵ qͥ de
dyocesi ad dẏocesim tͣnsierunt. ¶ Ecce

Expanded text:
missas prohibeas celebrari, mortuos ete volumus, ne piae defunctorum voluntates tua, quod absit, remissione cassenturlitatis hoc postulat, ex justa dispositione testatoris servandum arbnitas temporum suppetit, etc.,  sicut in eodem capite supra legitur in causa eorum, qui de dio
Abbreviated transcription (Latin):
municandũ hortor. Si tn mens ĩ af¬
fectu poccandi ñ sit. nam hntes ad
huc uoluntatẽ peccandi grauari
magis dico cucharistie perceptõne
qͣm purificari. ⁊ ideo qͣmius quis
poc̃o mordeatur peccandi tñ de cet̾o
taciat lac̾mis ⁊ or̃onib. ⁊ ⁊fide̾s de
dũi miseratione ad eucharistiam

Expanded text:
municandum hortor, si tamen mens in affectu peccandi non sit: nam si adhuc habet voluntatem peccandi, gravari magis dico eucharistiae perceptione quam purificari, et ideo quamvis quis peccator mordeatur, peccandi tamen de caetero isfaciat lacrymis et orationibus, et confidens de Dei mi
Abbreviated transcription (Latin):
uł corꝑe uiciatos uł ꝯditionarios.
aut curie publicarũq rerũ nexib
implicatos aut passim nlła tẽporis
ꝯgruentis expectatõe discussos: diui¬
nis seruituros applicare m̃isteriis.
Penitentes nec etiã

Expanded text:
ore vitiatos, vel conditionarios, aut curiae publicarumque rerum nexibus implicatos, aut passim nulla temporis congruentis exspectatione discussos, divinis servituros applicare ministeriis. C. LX. Poenitentes nec etia
Abbreviated transcription (Latin):
aut dyaconus. aut subdyaconus. n¬
aut lector aut psalmista. aut hosti¬
rius: cũ młiere scificata deo. methatꝰ
fu̾it: deponat᷑ qr sponsã xp̃i corrupͣ.
Si u̾o laius excõicetur. Itẽ ex ꝯtilio¬

Expanded text:
 diaconus, aut subdiaconus, aut lector, aut psalmista, aut ostiarius cum muliere sanctificata Deo moechatus fuerit, deponatur, quia sponsam Christi corrupit; si vero laicus, excommunicetur. C. VII
Abbreviated transcription (Latin):
quocũq eecastico ordine p̾positi fu̾int.
gantur. ut redeant ad eccͣam suã. Q d̃
si ꝓmanserint excõicari eos oportet.¬
Iquis pb̾r uel dyaconus uł quilibet
cł̾icus deserta sua ecc̃a ad aliam tͣnser̃¬
dum ẽẽ crediderit ⁊ ibi paulatim temp¬
tet quo migrauit perpetuo ꝑmane: ul¬
terius ministrare ñ debet p̾serti ab ep̃o¬

Expanded text:
quocunque ecclesiastico ordine positi fuerint, hi gantur, ut redeant ad ecclesiam suam. Quod si permanserint, excommunicari eos oportet.quis presbyter, vel diaconus, vel quilibet clericus, deserta sua ecclesia ad aliam transeundum esse crediderit, et ibi paulatim tentet quo migravit perpetuo manere ulterius, ministrare non debet, praesertim
Abbreviated transcription (Latin):
a facit: mbra m̾etricis. econtͣrio in¬
fidelis in fornicatione sua utrum
uiolet uel edificet templũ ydolo: ne¬
scio. ꝑ uicia quippe uł maxue de
mones colũtur. hoc unũ scio qd̃ qͥ
post fidem xp̃i fornicatur uolat
templũ dei. S opus carnis ĩmũ¬
dicia nuncupatur ⁊ eã comes lu¬
xuria seqͥtur. Qũo cĩ in uet̾i lege
de nefandis cͥminib q̃ in occulto
fiunt: q̃ nõiare ⁊̃ turpissimũ ẽ. ne
⁊dicentis os ⁊ aures audiencium
xa est dicens. Uerecundos uł u̾entes
facite filios isrł ab oĩ ĩmundicia.
Sic in hoc loco cet̾as extordinariaᷤᷤ
noluptates ip̃arum quippe operai
nuptiarũ: si ñ u̾ccunde ⁊ cũ hones¬
tate qiͣ sub oculis dei fiant. ut tm li¬

Expanded text:
a facit membra meretricis. E contrario infidelis in fornicatione sua utrum violet, an aedificet templum idolo, nescio. Per vitia quippe luxuriaemones coluntur. Hoc unum scio, quod qui post fidem Christi fornicatur violat templum Dei. Secundum opus carnis immunditia nuncupatur, et eam comes luxuria sequitur. Quomodo enim in veteri lege de nefandis criminibus, quae in occulto fiunt, et ea nominare turpissimum est, ne et dicentis os, et aures audientium xa est, dicens: Verecundos vel reverentes facite filios Israel ab omni immunditia, sic in hoc loco ceteras extraordinarias voluptates, ipsarum quoque opera nuptiarum, si non verecunde et cum honestate q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯdicendi libera sit facultas iniquũ ẽ
enim ⁊ sacrilegii instar: ut que pro
salute ⁊ requie aĩarum suarum unꝰ¬
quisq uen̾abili ecc̃e paupum ca cõ¬
tulerit aut certe reliq̃rit: ab hiis quos
t̃nsferatur. Plane q̃cũq in gẽmis uł
auro siue argento: nec non ⁊ uestib¬
minus apta usib uł ornatui iuide¬
butur ecce q̃ seruari at diu man̾e nõ
possunt sub iusta estimatione uen
subscͥpserit nec alituis ẜm canones me
ep̃c rauennatis ecc̃e dixit. Scͥptura q̃ ĩ
nr̃a ⁊gregatione uulgata est: nuillaᷤᷤ
uidetur maxime qr in ea nlłs presul
sedis apłice int̾fuisse uł ꝓpria subscͥ¬
ptione eam ꝯfirmasse monstratur.

Expanded text:
adicendi libera sit facultas. Iniquum est enim, et sacrilegii instar, ut quae vel pro salute, vel requie animarum suarum unusquisque venerabili Ecclesiae pauperum causa contulerit, aut certe reliquerit, ab iis quos transferatur. Plane quaecunque in gemmis, vel auro atque argento, nec non et vestibminus apta usibus vel ornatui videbuntur ecclesiae, quae servari ac diu manere non possunt, sub iusta aestimatione venpserit, nec alicujus secundum canones mepus Ravennatis Ecclesiae dixit. Scripturam quae in nostra congregatione vulgata est, nullis etvidetur, maxime quia in ea nullus praesul sedis apostolicae interfuisse, vel propria subscriptione firmasse monstratur.
Abbreviated transcription (Latin):
qui ĩpositionẽ manꝰ qͣ carere potuisset
ñ habuit ñ solum sacerdocio s offõ ca¬
ruit ⁊ tanꝙͣ reu̾a ut infamis meruit
u̾berib castigari. Nam cui cũ trib testi¬
b ueluti laico cͥmen qd̾libet approbat᷑:
ñ est mirũ qd̃ obiecit dũ ꝓbare ñ suffic̃¬

Expanded text:
positionem manus qua carere potuisset non habuit, non sacerdotio, sed officio caruit, et tanquam revera infamis meruit verberibus castigari. Nam cui cum tribus testibus veluti laico crimen quodlibet approbatur, non est mirum quod objecit dum probare non suffic
Abbreviated transcription (Latin):
dus per ꝯfessionẽ ue fidei in alt̾uis
emendaiut dñium ⁊ per abrenuncia
tas seua ut per ꝑiũ sacerdotis m̃ist̾i¬
um sp̃ui sc̃o cedat fugiens sp̃c mali
ex sufflantur ⁊ exorcirantur ut pella¬
tur ab eis dyaboli potestas inmica
que decepit hõiem ut possid̾et hõies.
Non ergo creatura in infantib exor¬
ciratur aut exsufflatur s ille sb̃ quo
stea gnetur baptirandus ĩ fronte ⁊

Expanded text:
dus per confessionem verae fidei in alterius commendaverit dominium, et per abrenunciattas, ut per pium sacerdotis ministerium Spiritui sancto cedat fugiens spiritus met parvuli exsufflantur et exorcizantur, ut pellatur ab eis diaboli potestas inimica, quae decepit hominem, ut possideret homines. Non ergo creatura Dei in infantibus exorcizatur aut exsufflatur, sed ille, sub quo gnetur baptizandus in corde
Abbreviated transcription (Latin):
ate hoc misticũ calicis sacmentũ fi
at: uitas ait. Caro mea u̾e est cib: ⁊
sanguis meus ue est potus. Alioqͥn qͦ¬
modo magnũ erit: panis quẽ ego da¬
bo caro mea ẽ ꝓ mundiuita nͥ uera
ñ est. uoluit dñs iħe hunc panen ⁊
uinũ in minist̾io u̾e carnem sua ⁊
sanguinẽ ꝯsetratione sp̃c scĩ potẽtia¬
liter creari ⁊ cotidie ꝓ mundi uita
mistice ĩmolari ut ucut de u̾gine ꝑ
sp̃m u̾a caro sñ coitu creatur: ita ꝑ
figura ẽ ueritas dũ corpus xͥ ⁊ san¬
guis uͥtute sp̃c sc̃i in u̾tute ip̃ius ex
panis uiniq sub̃a efficitur. figura
uo ẽ id qd̾ ext̾uis sentitur. Iteratur
sus sit qr cotidie peccanus pccis sñ¬

Expanded text:
ate sit mystici calicis sacramentum. Veritas ait: Caro mea vere est cibus et sanguis meus vere est potus. Alioquin quomodo magnum erit, panis quem ego dabo, caro mea est pro mundi vita , nisi vera non est, voluit hunc panem et vinum in mysterio vere carnem suam et sanguinem consecratione Spiritus sancti potentialiter creari et quotidie pro mundi vita mystice immolari, ut sicut de Virgine per spiritum vera caro sine coitu creatur, ita pefigura est: veritas, dum corpus Christi et sanguis virtute Spiritus in verbo ipsius ex panis vinique substantia conficitur; figura vero, quod exterius sentitur. Iteratur sus sit, quia quotidie peccamus s
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s qui ad saccũ minist̾ium acced̾e
sac̾dotes ⁊ alios prudentes uiros gria¬
ros diuine legis ⁊ excitatos in ecͣcͣa¬
sticis scionib qui ordinandoꝵ uitã
ubi educati sũt sisint bñ litterati. si
ter teneant. ⁊ u̾bis simplicib assere
mittitur caue debent ne aut fauoriᷤ
gr̃a aut cuiuscũq munis cupidita
minus ydoneũ ad sacros gradus sus¬
cipiendos ep̃i manib applicent. Qd̃¬
si aliter fecerint ⁊ ille qui indigne ac¬
cesserit: ab altari remouebtt᷑ ⁊ illi qͥ
donũ scĩ sp̃c uendere conati sũt corã
deo iam ꝯdẽpnati: eccͣastica dignitate

Expanded text:
omnes qui ad sacrum ministerium accedere sacerdotes et alios prudentes viros, gnaros divinae legis et exercitatos in ecclesiasticis sanctionibus, qui ordinandorum vitam, ubi educati sunt, si sint bene literati, si ter teneant et verbis simplicibus asserere mittitur, cavere debent, ne aut favoris gratia, aut cujuscunque muneris cupiditaminus idoneum, ad sacros gradus suscipiendos episcopi manus applicent. Quod si fecerint, et ille qui indigne accesserit ab altari removebitur, et illi qui donum sancti Spiritus vendere conati sunt, coram Deo jam condemnati, ecclesiastica di
Abbreviated transcription (Latin):
a ⁊timore dei. Participire eũ ⁊̃ oport
eo sunt fr̃es indigu̾int aliquo ut nc̃ci
ꝯtenti simus. Si aũt res ecͣcasticas ep̃c
in suas uolutates usurpare uoluerit
aut fr̃ib uł filiis uł qͥbcũq ꝓpinquis
suis dederit potestatẽ ut per eos latent̾
res ledant᷑ ecce. hunc oportet obnoxiũ ẽẽ
ueniunt in suos usus colligũt ⁊ pau¬
peres fraudant ⁊ fame ꝯficiunt. hos ã¬

Expanded text:
 timore Dei. Participare et eum oportet eo sunt fratres indiguerint aliquo, ut necescontenti sumus. Si autem res ecclesiasticas episcopus in suas voluntates usurpare volueritaut fratribus vel filiis vel quibuscunque propinquis suis dederit potestatem, ut per eos latenter res laedantur ecclesiae, hunc oportet obnoxium esse veniunt in sinus suos colligunt, et pauperes fraudant et fame conficiunt, hos
Abbreviated transcription (Latin):
Ncrũptn si fc̃a pret̾ita in ꝓpħitis libris
figure fu̾nt futuroꝵ in rege illo qui ap¬
pellabatur nabugodonosor utrũq tp̃c
p̾figuratũ ẽ ⁊ qd̾ sub apłis habuit: ⁊ ꝙ
nunc ht̃ eccͣa. Temporib itaq apłoꝵ et
martyrũ illud ĩplebatur qd̾ figuratũ
ẽ qñ rex memoratus pios ⁊ iustos cogeba
adorare simłacrũ. ⁊ recusantes mittebat
adorandi deũ ueruni decreuit in regno
suo: ut quicũq blasphemaret deũ sy¬
drat. nisac ⁊ abdenago penis debitis
subiacet pͥus ergo tempus illius regi
significabat pͥma tp̃ra regii infideliu
liũ regum quos paciũtur ĩpii pro xp̃ia¬
nis. S piane in eis qui sub nõie xp̃i erãt
seducti a pu̾sis ne forte oues x sint errã¬
tes ideo ad gregẽ aliarũ reuocande sũt
temꝑata seuitas ⁊ magis mansuetu¬
do seruatur. ut coh̾tione exilioꝵ at dãp¬
noꝵ ãmoneantur ⁊sid̾are. qͥd ⁊ qͣre pa¬
ciantur ⁊ discant p̃pon̾e rumorib ⁊ ca

Expanded text:
ntamen si facta praeterita in propheticis libris figurae fuerunt futurorum, in rege illo, qui appellabatur Nabuchodonosor, utrumque tempus figuratum est, et quod sub Apostolis habuit, et quod nunc habet aecclesia. Temporibus itaque apostolorum et martyrum illud implebatur, quod figuratum est, quoniam rex memoratus pios et iustos cogebat adorare simulacrum et recusantes mittebat honorandum Deum verum decrevit in regno suo, ut quicunque blasphemaret Deum Sydrac, Misac et Abdenago, penis debitis subiaceret. Prius ergo tempus illius regis significavit tempora priora regum infidelium, lium, quos patiuntur impii pro Christianis. Sed plane in eis, qui sub nomine Christi errant seducti a peruersis, ne forte oues Christi sint errantes et ad gregem . aliter reuocandae sint, temperata seueritas et magis mansuetudo seruatur, ut cohercitione exiliorum atque damnorum admoneantur considerare. quid quare patiantur. et discant praeponere rumorib
Abbreviated transcription (Latin):
eĩ nr̃m ñ laudat leges ab imꝑatorib da¬
tas adu̾sus sacͥficia paganoꝵ ⁊ certe lon¬
ge ibi pena seu̾ior ẽ. estituta. Illius qͥppe
ĩpietatis capitale suppliciũ ꝯstitutũ ẽ.
De uob̾ aũt corripiendis atq coh̾cendis
hĩta rõ est qͣ potuis admon̾emn ab erro¬
re recedere qua ꝓ scelere puniremini. It¬

Expanded text:
estrum non laudat leges ab imperatoribus datas adversus sacrificia Paganorum? Et certe longe ibi poena severior constituta est; illius quippe impietatis capitale supplicium est. De vobis authabita ratio est, qua potius admoneremini ab errore discedere, quam pro scelere puniremini.
Abbreviated transcription (Latin):
Iquis ur̃m pulsatus fu̾it ĩ aliqͣ
adu̾sitate licenter hanc sc̃am et
ad caput suffrͣagium hẽat. ne ĩno¬
cens dãpnetur aut ecc̃a sua detͥmen¬

Expanded text:
strum pulsatus fuerit in aliqua adversitate licenter hanc sanctam ead caput suffugium habeat, ne innocens da
Abbreviated transcription (Latin):
turpis cupiditate captos qͥ usurariã
ex̾cent pecuniã. ⁊ fenore uolũt ditesc̾e
qd̃ nos ut non dicamus ĩ eos qui sũt
ĩ clicali ordine ꝯstituti s ⁊ in laicos ce¬
dere ⁊qui xͥanos se dici cupuint ⁊dole¬
mus. qd̃ uindicari acrius in eos qͥ fue

Expanded text:
turpis cupiditate captos usurariam exercere pecuniam, et fenore velle ditescere. Quod nos, ut non dicamus eos qui sunt in clericali officio constituti, sed in laicos cadere, qui Christianos se dici cupiunt, condolemus, quod vindicari acrius in eos qui fue
Abbreviated transcription (Latin):
betur. Ego ñ u̾bis quero ꝓsperari: s
morib. nec honorem ẽẽ reputo: ĩ quo
fr̃es meos honorem suũ perdere cog¬
nosco. Meus nãq est honor uniuer¬
salis ecc̃e meus honor est fr̃m meoꝵ
solidus uigor. Tunc ego honoratus
sũ cum singłis quibq honor debitꝰ
ñ negatur. Si eĩ uniu̾salẽ me ipsum
ppͥm nr̃a scĩtas dicit negat se hoc ẽẽ
qd̾ me fatetur uniu̾sum. s absit hoc
dinare ante pallium acceptum. nͨ ar
suam expon̾e ⁊ palliũ postulare a ro¬
mana eccͣa qͥsquis metropolitanus
studeat

Expanded text:
enim non verbis quaero prosperari, sed moribus. Nec honorem esse deputo, in quo fratres meos honorem suum perdere cognosco. Meus namque honor est honor universalis Ecclesiae. Meus honor est fratrum meorum solidus vigor. Tunc ego vere honoratus sum, cum singulis quibusque honor debitus non negatur. Si enim universalem me papam vestra sanctitas dicit, negat se hoc esse quod me fatetur universum. Sed absit hoc dinare ante pallium acceptum nec arcsuam exponere et pallium postulare a Romana ecclesia quisque metropolitanus studeat
Abbreviated transcription (Latin):
tatis uocabulo unqͣm utatur qr si
unus priarcharũ uniu̾salis dr̃: patͥ¬
archarũ nomen ceteris derogatur.
fr̃m suoꝵ ĩminuere. ex qͣntulacũq
parte uideatur. quaꝓpter caritas ue¬
stra neminẽ unqͣm suis in epłis u¬

Expanded text:
tatis vocabulo unquam utatur, quia, si unus patriarcha universalis dicitur, patriarcharum nomen ceteris derogatur. fratrum suorum imminuere ex quantulacunque parte videatur. Quapropter caritas vestra neminem unquam suis in epistolis u
Abbreviated transcription (Latin):
morienti suffic̾e. uł in mom̃to posse nõ
credid̾it. ꝑdidiss utiq latro in cruce pre.¬
miũ ad xp̃i dexterã pendens si illũ hore¬
nis hĩtacłm paradisi eo ꝑmittente pro¬
meruit. uera ergo ad dñm ꝯu̾sio in ul¬
timis positoꝵ mente pocius ẽ. estimanda
qͣm tp̃re ꝓpħ̾a hoc taliter asserente. cum
ꝯũsus ingemueris: tunc saluus eris. Cũ
ergo dñs sit cordis inspector quouis tem¬
pore ñ est deneganda ꝓnĩa postulanti cũ
illi se obliget iudici: tui occulta omnia
negatur. nec reconciliatio sͥ deneganda
ẽ. In consulto ergo ep̃o pb̃r penitentẽ re

Expanded text:
morienti sufficere vel in momento posse non credit. Perdidisset latro in cruce praemium ad Christi dexteram pendens, si illum habitaculum paradisi, Deo promittente, promeruit. Vera ergo ad Deum conversio in ultimis positorum mente potius est aestimanda non tempore, propheta hoc taliter asserente: Cum conversus ingemueris, tunc salvus eris. Cum ergo Dominus sit cordis inspector, quovis tempore non est deille se obliget judici, cui occulta omnia nitentia non negatur, nec reconciliatio sibi deneganda est. Inconsulto ergo episcopo poenitentem pre
Abbreviated transcription (Latin):
ppłm sibi ꝯmissum. Sub̃a eĩ sumim
sac̾docii nr̃a sunt eloquia diuinitus
tradita .i. u̾a diuinarũ scͥpturarum
disciplina q̃madinodũ magnus per¬
hibet dyonisuis. Qd̃ si disceptauerit¬
⁊ ita libenter fac̾e ⁊ doc̃e minime spo¬
spondecit ulłatenus ꝯsecretur. Ait enim

Expanded text:
sibi commissum: substantia enim summi sacerdotii nostri sunt eloquia divinitus tradita, id est, vera divinarum Scripturarum disciplina, quemadmodum magnus perhibet Dionysius. Quod si disceptaverit, et ita libenter facere et docere minime spoponderit, nullatenus consecretur. Ait enim
Abbreviated transcription (Latin):
Mnes psallentes reꝑmictimus deo in
rimũ est s precipue om̃s qui eccasti¬
cam ꝯsecuti sunt dignitatẽ. Uñ diffi¬
nimꝰ omnẽ qui ad ep̃atus ꝓuehenduᷤᷤ
se ut ex hoc ⁊̃ omĩs clerus qui sub eo
si in ꝓmptu heat legem scrutabłit̃¬

Expanded text:
Omnes psallentes repromittimus Deo: Inrimum est, sed praecipue hos qui hierarchicam consecuti sunt dignitatem. Unde definimus omnem qui ad episcopatus provehendus se, ut ex hoc et omnis clerus, qui sub ipsi in promtu habeat legere scrutabi
Abbreviated transcription (Latin):
dicare debere ñ ẽc̃ humanarum legũ
de talib ferre suiam absq ecce prm¬
cipaliter ꝯstitutis pontificib obsequi¬
solere pͥncipes xͥanos. decretis eccł̃ie ñ
imꝑator coronam ⁊ omnem regiam
dignitatem in urbe roma ⁊ in ytali
a ⁊ partib in occidentalib apłico cõ¬
cessit. Nã in gestis beati siluestti q̃ bea

Expanded text:
dicasse, et non esse humanarum legum, dicasse, et non esse humanarum legum, de talibus ferre sententiam absque Ecclesiae principaliter constitutis pontificibsolere principes Christianos decretis ecclesiae, us imperator coronam, et omnem regiam dignitatem in urbe Romana, et in Italia, et in partibus occidentalibus Apostolico concessit. Nam in gestis B. Silvestri ita le
Abbreviated transcription (Latin):
licus est: qd̾ salua pace ip̃tus dicimꝰ
filius est. ñ p̾sul eccł̃ie quod ad re¬
ligionem competit. discere ci ruẽit
non docere. ht priuilegia potestatis
sue que ad ministrandis legib pu¬
blicis diuinitus consecutus est: ut
eius bñficus ñ ingratus ⁊tra dispo¬
sitionem celestis ordinis nichil i
surpet. ad sacerdotes enim deus uo¬
luit que ecc̃e disponẽda sunt perti¬
nere ñ ad scłi potestates quas sisi¬
deles sint. ecc̃e sue sacerdotib uo¬
luit ẽẽ subiectas. non sibi uendi¬
cet alienum ius ⁊ mĩft̾ium: quod
alt̾ i deputatũ est. Neq ⁊ͣ eum cõ
tendat abrũpi. a quo oĩa ꝯstituta
sunt. ⁊ ccͣ illius beneficia pugnare
uideatur a quo ꝓpͥam ⁊secutus est
potestatem. Non a legib publicis
religionis clericos ⁊ sacerdotes uolu¬
it ordinari ⁊ discuti ⁊ recipi de errore
remeantes. Imꝑatores xp̃iani subde̾
debent executiones suas ecͣcastitis p̾su¬
Unqͣm de pontificib nisi eccͣam iu¬

Expanded text:
licus est, salva pace ipsius dixerimus, filius est, non presul aecclesiae: quod ad religionem competit, discere ei convenit, non docere. Habet privilegia potestatis sue, que administrandis legibus publicis divinitus est consecutus, et eius beneficiis non ingratus contra dispositionem celestisurpet. Ad sacerdotes enim Deus voluit quae ecclesiae disponenda sunt pertinere, non ad seculi potestates; que si fideles sunt, aecclesie sue et sacerdotibus voluit esse subiectas. Non sibi vendicet alienum ius et ministerium, quod alteri deputatum est, nec contra eum tendat abrumpi, a quo omnia constituta sunt, et contra illius beneficia pugnare videatur, a quo propriam consecutus est potestatem. Non a legibus publicis, s christianae religionis clericos et sacerdotes voluit ordinari et discuti recipique de errore remeantes. Imperatores christiani subdere debent execrationes suas aecclesiasticis presuur de pontificibus nisi Ecclesiam ju