comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cum fide curaq exercuisset perficeret. & eos quos sacrilegii com¬
pertos in uinculis romam misisset. locros mitteret ad suplicium que¬
q sublata ex delubro proserpinae essent reponenda causa piaculi¬
seruaret. Feriae latinae pontificum decreto instauratae sunt quod¬
ut adsolet datam non esse. Absuessa nuntiatum est duas portas
quodq inter eas muri erat de celo tactum. Et formiani legati edem
enatum: & ex bructus ab. q̃. minutio pro praetore scriptum equum
cum quinq pedibus. pullos gallinaceos tres cum ternis pedibus natos.
esse. A sulpicio proconsule ex macedonia litterae allate in quibus
inter cetera scriptum erat lauream in puppim nauis longe natam
priorum prodigiorum causa senatus censuerat ut consules maiorib
hostus quibus dus uideretur sacrificarent. ob hoc unum prodigium
aruspices in senatum uocati atq ex responso eorum supplicatio po¬

Expanded text:
cum fide curaque exercuisset, perficeret et eos, quos sacrilegii comcum fide curaque exercuisset, perficeret et eos, quos sacrilegii compertos in vinculis Romam misisset, Locros mitteret ad supplicium, quaeque sublata ex delubro Proserpinae essent, reponenda cum piaculis curaret. feriae Latinae pontificum decreto instauratae suntauratae sunt, ab Suessa nuntiatum est duas portas quodque inter eas muri erat de caelo tactum; et Formiani legati aedemenatum; et ex Bruttiis ab Q. Minucio propraetore scriptum eculeum cum quinque pedibus, pullos gallinaceos tris cum ternis pedibus natos esse. a P. Sulpicio proconsule ex Macedonia litterae adlatae, in quibus inter cetera scriptum erat lauream in puppi navis longae enatam. priorum prodigiorum causa senatus censuerat, ut consules maioribus hostiis, quibus diis videretur, sacrificarent; ob hoc unum prodigium haruspices in senatum vocati, atque ex responso eorum supplicatio po
Abbreviated transcription (Latin):
ONSULES PRETORESO CUM IDIBUS MAR¬
Tus magistratum inissent. prouintias sortiti sũt¬
Sͥ .c. lentulo italia . A. uillio macedonia. pra¬
toribus. lutio quintio urbana. C. bebio arimi¬
num. lelio ualerio sicilia. libio iullio sardinia
eueniat. Lentulus consul nouas legiones scribe
.P. sulpicio exercitum accipere. in supplemen¬
tum eius quantum militum uideretur ut scriberet ipsi permissum.
praetori bebio legiones quas. C. aurelius consul habuisset ita decrete
ut retineret eas donec consul nouo cum exercitu succederet in gal¬
lia ubi is uenisset. omnes milites ex auctoritate domum dimitte¬
rentur. praeter quinq milia socium hiis obtineri circa ariminum
prouinciam. satis esse prorogato imperio pretoribus prioris anni.
Li. sergio ut militibus qui in hispania. sicilia. sardinia stipendia ꝑ
multos annos fecissent agrum ad signandum curaret. Q. minu¬
tio ut in bruttus idem de coniurationibus questiones quas praetor

Expanded text:
onsules praetoresque, cum idibus Martiis magistratum inissent, provincias sortiti sunt. L. Lentulo Italia , P. Villio Macedonia , praetoribus L. Quinctio urbana, Cn. Baebio Ariminum, L. Valerio Sicilia , L. Villio Sardinia evenit. Lentulus consul novas legiones scribere iussus, Villius a P. Sulpicio exercitum accipere; in supplementum eius, quantum militum videretur, ut scriberet, ipsi permissum. praetori Baebio legiones, quas C. Aurelius consul habuisset, ita decretae, ut retineret eas, donec consul novo cum exercitu succederet; in Galliam ubi is venisset, omnes milites exauctorati domum dimitterentur praeter quinque milia socium; iis obtineri circa Ariminum provinciam satis esse. prorogatum imperium praetoribus prioris anni, C. Sergio , ut militibus, qui in Hispania, Sicilia, Sardinia stipendia per multos annos fecissent, agrum adsignandum curaret, Q. Minucio , ut in Bruttiis idem de coniurationibus quaestiones, quas praetor
Abbreviated transcription (Latin):
uerant. quia flamen dialis erat iurare in leges non poterat. ma¬
gistratum autem plus quinq dies. nisi qui uirasset in leges non
licebat gerere. petente flacco ut legibus solueretur senatus de¬
creuit ut si edilis qui pro se uirare arbitratu consulis daretur.
consules si eis uideretur cum tribunis plebis agerent uti ad ple-¬
bem ferrent. datus qui uiraret pro fratre libius ualerius flaccus
praetor designatus. tribuni ad plebem tulerunt. plebesq sciuit
ut perinde esset ac si ipse edilis uirasset & de altero edili scitum
plebis est factum rogantibus tribunis quos duos in hyspaniam
cum imperio ad exercitus ire iuberent ut .C. cornelius edilis curu¬
lis ad magistratum gerendum ueniret. & lelius manlius acidinus
decederet de prouincia multos post annos. plebs. C. cornelio len¬
tulo & libio tercinio proconsule imperium esse in hyspania us¬
sit.

Expanded text:
verant, quia flamen Dialis erat, iurare in leges non poterat; maverant, quia flamen Dialis erat, iurare in leges non poterat; magistratum autem plus quinque dies, nisi qui iurasset in leges, non licebat gerere. petente Flacco, ut legibus solveretur, senatus decrevit, ut, si aedilis, qui pro se iuraret, arbitratu consulum daret, consules, si iis videretur, cum tribunis plebis agerent, uti ad plebem ferrent. datus, qui iuraret pro fratre, L. Valerius Flaccus , praetor designatus. tribuni ad plebem tulerunt, plebesque scivit, ut perinde esset, ac si ipse aedilis iurasset. et de altero aedile scitum plebi est factum; rogantibus tribunis, quos duos in Hispaniam cum imperio ad exercitus ire iuberent, ut C. Cornelius aedilis curulis ad magistratum gerendum veniret, et L. Manlius Acidinus decederet de provincia multos post annos, plebes Cn. Cornelio Lentulo et L. Stertinio pro consulibus imperium esse in Hispania iussit.
Abbreviated transcription (Latin):
lelius uillius tappulus. eN. bebius tamphilus. Annona quoq eo an¬
no peruilis fuit. frumenti uim magnam ex africa aduectam edi¬
les curiles. M.cł. marcellus. & sextus elius petus binis eris in modi¬
os populo diuiserunt. & ludos romanos magno apparatu fecerũt
diem unum instaurarunt. signa enea quinq ex multaticio argen¬
to in erario posuerunt. plebei ludi ab edilibus libio terentio. mas¬
sioliota & .C. bebio tamphilo quem praetorem designauerant. ter
toti instaurati. & ludi funebres eo anno per quadriduum in foro
diatorium datum ab hiis. paria quinq & uiginti pugnarunt. mar¬
cus aurelius cocta decemuir sacrorum mortuus. in eius locum mar¬
cus attilius glabrio suffectus. comitus ediles curules creati sunt.
forte ambo. qui statim accipere magistratum non possent. nam
cons. cornelius cethegus absens creatus erat. cum hyspaniam ob¬
tineret prouintiam. cons ualerius flaccus quem praesentem crea¬

Expanded text:
, L. Villius Tappulus , Cn. Baebius Tamphilus . annona quoque eo an, L. Villius Tappulus , Cn. Baebius Tamphilus . annona quoque eo anno pervilis fuit; frumenti vim magnam ex Africa advectam aediles curules M. Claudius Marcellus et Sex. Aelius Paetus binis aeris in modios populo diviserunt. et ludos Romanos magno apparatu fecerunt; diem unum instaurarunt; signa aenea quinque ex multaticio argento in aerario posuerunt. plebeii ludi ab aedilibus L. Terentio Massiliota et Cn. Baebio Tamphilo , qui praetor designatus erat, ter toti instaurati. et ludi funebres eo anno per quadriduum in foro diatorium datum ab iis; paria quinque et viginti pugnarunt. M. Aurelius Cotta decemvir sacrorum mortuus; in eius locum M'. Acilius Glabrio suffectus. comitiis aediles curules creati sunt forte ambo, qui statim occipere magistratum non possent. nam C. Cornelius Cethegus absens creatus erat, cum Hispaniam obtineret provinciam; C. Valerius Flaccus , quem praesentem crea
Abbreviated transcription (Latin):
uenusiam adscripserunt: Eodem anno cons. cornelius cethegus ꝗ
proconsul hispaniam obtinebat. magnum hostium exercitum in a¬
gro sedetano fudit. quindecim milia hyspanoꝵ eo proelio dicun¬
us praeceperat quaestus est non expectatum se absenatu neq discep¬
tandi cum praetore consuli potestatem factam sedita triumphum
decresse senatum ut nullius nisi eius qui triumphaturus esset &
eorum qui bello interfuissent uerba audiret. maiores ideo institu¬
isse ut legati tribuni centuriones milites deniq truimpho adessẽt
ut uirtus rerum gestarum eius cui tantus honos haberetur publi
milite unum saltem fuisse quem percunctari posset senatus. quid
ueri praetor uaniue referret. Comitus deinde diem edixit: quib
creati sunt consules lucius cornelius lentulus.a. uillius titus appalus.
Pretores inde facti. lucius quintus flamininus. libius ualerius flaccus.

Expanded text:
Venusiam adscripserunt. eodem anno C. Cornelius Cethegus , Venusiam adscripserunt. eodem anno C. Cornelius Cethegus , qui proconsul Hispaniam obtinebat, magnum hostium exercitum in agro Sedetano fudit. quindecim milia Hispanorum eo proelio dicunis praeceperant, questus est, non expectatum se ab senatu, neque disceptandi cum praetore consuli potestatem factam, sed ita triumphum decresse senatum, ut nullius nisi eius, qui triumphaturus esset, et non eorum, qui bello interfuissent, verba audiret. maiores ideo instituisse, ut legati, tribuni, centuriones, milites denique triumpho adessent, ut testes rerum gestarum eius, cui tantus honos haberetur, populmilitem, lixam saltem fuisse, quem percunctari posset senatus, quid veri praetor vanive adferret? comitiis deinde diem edixit, quibus creati sunt consules L. Cornelius Lentulus , P. Villius Tappulus . praetores inde facti L. Quinctius Flamininus , L. Valerius Flaccus
Abbreviated transcription (Latin):
genti gallica bella. Huius generis orationibus ipsius amicorumq¬
uicta est presentis gratia praetoris absentis consulis maiestas. trium¬
phumq frequentes lucio furio decreuerunt. triumphauit de gallis
eris. argenti. centum lex. milia cod neq captiui ulli ante currum
ducti. neq spolia praelata neq milites secuti. omnia praeter uictoriã
penes consulem esse apparebat: Ludi deinde a .P. cornelio scipione
quos consul in africa uouerat magno apparatu facti. & de agris
militum eius decretum: ut quot quisq eorum annos in hyspania
aut in africa militasset in singulos annos bina iugera acciperet.
fum agrum decemuiri adsignarent. Trium uiri item creati ad sup¬
plendum uenusinis colonorumq numerum. quia bello hãnibalis
attenuate uires eius coloniae erant. Cons terentius uarro. titus ꝗn¬
tius flaminius proconsul cornelius. cons. fuluius scipio. hi colonos

Expanded text:
genti Gallica bella. huius generis orationibus ipsius amicorumqgenti Gallica bella. huius generis orationibus ipsius amicorumqvicta est praesentis gratia praetoris, absentis consulis maiestas, triumphumque frequentes L. Furio decreverunt. triumphavit de Gallis eris, argenti centum milia quingentos neque captivi ulli ante currum ducti neque spolia praelata neque milites secuti. omnia praeter victoriam penes consulem esse apparebat. ludi deinde a P. Cornelio Scipione , quos consul in Africa voverat, magno apparatu facti. et de agris militum eius decretum, ut, quot quisque eorum annos in Hispania aut in Africa militasset, in singulos annos bina iugera agri acciperet; eum agrum decemviri adsignarent. triumviri item creati ad supplendum Venusinis colonorum numerum, quod bello Hannibalis attenuatae vires eius coloniae erant, C. Terentius Varro , T. Quinctius Flammininus , P. Cornelius Cn. f. Scipio . hi colonos
Abbreviated transcription (Latin):
non cum praetoris sed consulis exercitu rem geri uoluerit ita finire
senatus consultum ne per praetorem sed per consulem gereretur aut
consulem qui non cum exercitum ex etruria transire in galliam ius¬
sisset ipse arimini occurrerit ut bello interesset quod sine eo geri
fas non esset. non expectare belli tempora moras & dilationes im¬
peratorum. & pugnandum esse interdum non quia uelis sed quia
hostis cogat. pugnam ipsam euentumq pugnae sectari debere. fu¬
sos cesosq hostis castra capta ac direpta. coloniam liberatam ob¬
sidione. alterius coloniae captiuos recuperatos restitutosq suis. de¬
bellatum uno proelio esse. Non homines tantum ea uictoria laeta¬
tos. sed dus quoq immortalibus per triduum supplicationes habi¬
tas quod bene ac feliciter non quod male ac temere res publica
a lucio furio praetore gesta esset. data fato etiam quodam furiae

Expanded text:
cut non praetoris sed consulis exercitu rem geri voluerit, ita finire cut non praetoris sed consulis exercitu rem geri voluerit, ita finire senatus consulto, ne per praetorem sed per consulem gereretur— aut consulem, qui non, cum exercitum ex Etruria transire in Galliam iussisset, ipse Arimini occurrerit, ut bello interesset, quod sine eo geri fas non esset. non expectare belli tempora moras et dilationes imperatorum, et pugnandum esse interdum, non quia velis, sed quia hostis cogat. pugnam ipsam eventumque pugnae spectari debere. fusos caesosque hostis, castra capta ac direpta, coloniam liberatam obsidione, alterius coloniae captivos recuperatos restitutosque suis, debellatum uno proelio esse. non homines tantum ea victoria laetatos, sed diis quoque immortalibus per triduum supplicationes habitas, quod bene ac feliciter, non quod male ac temere res publica a L. Furio praetore gesta esset. data fato etiam quodam Furiae
Abbreviated transcription (Latin):
rapiendi per occasionem triumphi. Id uͦ eum nullo exemplo fecis¬
se. consulares praecipue expectandum fuisse consulem censebant.
potuisse enim castris prope urbem positis tutanda colonia ita ut
acie non decerneret in aduentum eius rem extrahere. quod praetor
non fecisset. senatui faciendum esse consulem expectarent. ubi co¬
ram disceptantis consulem & praetorem audissent uerius de causa
existimaturos esse. Magna pars senatus nihil praeter res gestas &
an in magistratu suis quis auspitus gessisset censebant spectare se¬
natum debere. Ex duabus coloniis quae uelut claustra ad cohibẽ¬
dos gallicos tumultus oppositae fuissent cum una direpta & incẽ¬
sa esset traiecturumq id incendium uelut ex continentibus tectis
in alteram tam propinquam coloniam esset quid tandem praeto¬
ri faciendum fuisse: Nam si sine consule geri nihil oportuerit aut
senatum peccasse qui exercitum praetori dederit. potuisse enu si¬

Expanded text:
rapiendi per occasionem triumphi; id vero eum nullo exemplo fecisrapiendi per occasionem triumphi; id vero eum nullo exemplo fecisse; consulares praecipue expectandum fuisse consulem censebant; potuisse enim castris prope urbem positis tutanda colonia ita, ut acie non decerneret, in adventum eius rem extrahere; quod praetor non fecisset, senatui faciendum esse, ut consulem expectaret; ubi coram disceptantis consulem et praetorem audissent, verius de causa existimaturos esse. magna pars senatus nihil praeter res gestas, et an in magistratu suisque auspiciis gessisset, censebant spectare senatum debere. ex duabus coloniis, quae velut claustra ad cohibendos Gallicos tumultus oppositae fuissent, cum una direpta et incensa esset, traiecturumque id incendium velut ex continentibus tectis in alteram tam propinquam coloniam esset, quid tandem praetori faciendum fuisse? nam si sine consule geri nihil oportuerit, aut senatum peccasse, qui exercitum praetori dederit—potuisse enim, si
Abbreviated transcription (Latin):
Haec ea estate terra mariq aduersus philippum sociosq eius. ab con¬
sule & legato romanis adiuuantibus & rege attalo & rhodus gesta.
Consul alter. C. aurelius ad confectum bellum cum in prouinciã
uenisset haud clam tulit iram aduersus praetorem quod absente se
rem gessisset. misso igitur eo in etruriam ipse in agrum hostium
legiones induxit. populandoq cum praeda maiore ꝗͣ gloria bellũ
gessit. Lucius furius simul quod in etruria nihil erat rei quod ge¬
reret. simul gallico triumpho imminens quem absente consule
irato atq inuidente facilius impetrari posse ratus romam inopi¬
nato cum uenisset senatum in ede bellone habuit expositisq rebus
gestis. ut triumphanti sibi in urbem inuehi liceret perit. Apud
magnam partem senatus & magnitudine rerum gestarum ua¬
lebat & gratia. maiores natu negabant triumphum & quod alie¬
no exercitu rem gessisset & quod prouinciam reliquisset utilitate

Expanded text:
haec ea aestate terra marique adversus Philippum sociosque eius ab conhaec ea aestate terra marique adversus Philippum sociosque eius ab consule et legato Romanis adiuvantibus rege Attalo et Rhodiis gesta. consul alter C. Aurelius ad confectum bellum cum in provinciam venisset, haud clam tulit iram adversus praetorem, quod absente se rem gessisset. misso igitur eo in Etruriam ipse in agrum hostium legiones induxit populandoque cum praeda maiore quam gloria bellum gessit. L. Furius , simul quod in Etruria nihil erat rei, quod gereret, simul Gallico triumpho imminens, quem absente consule irato atque invidente facilius impetrari posse ratus Romam inopinato cum venisset, senatum in aede Bellonae habuit expositisque rebus gestis, ut triumphanti sibi in urbem invehi liceret, petit. apud magnam partem senatus et magnitudine rerum gestarum valebat et gratia. maiores natu negabant triumphum, et quod alieno exercitu rem gessisset et quod provinciam reliquisset cupiditate
Abbreviated transcription (Latin):
presidium quod intus erat labore assiduo uigilus diurnis pariter
nocturnisq & uulneribus confectum muri quoq pars ariete incus¬
so subruta multis iam locis procideat. per quem apertum ruina
iter nocte romani quodq super portum est in arcem perrupe¬
runt. attalus luce prima signo ex arce dato ab romanis & ipse
urbem inuasit. stratis magna ex parte muris. praesidium oppida¬
niq in arcem alteram perfugere. unde biduo post deditio facta
urbs regi captiua corpora romanis cessere. lam autumpnale equi¬
noctium instabat & est sinus eubocinus quem coera uocant. sus¬
pectus nautis. itaq ante hiemales motus euadere inde cupientes.
pireum unde profecti ad bellum erant repetunt. Apustuis.xxx. na
uibus ibi relictis. super maleum nauigat apud corcidam regem sta¬
tium. initiorum cereris ut sacris interesset tenuit. secundum initia
& ipse in asiam se recepit. hagesimbroto rhodus domum remissis.

Expanded text:
praesidium, quod intus erat, labore adsiduo, vigiliis diurnis pariter praesidium, quod intus erat, labore adsiduo, vigiliis diurnis pariter nocturnisque et vulneribus confectum. muri quoque pars ariete incusso subruta multis iam locis prociderat; perque apertum ruina iter nocte Romani in arcem, quae super portum est, perruperunt. Attalus luce prima signo ex arce dato ab Romanis et ipse urbem invasit stratis magna ex parte muris; praesidium oppidanique in arcem alteram perfugere, unde biduo post deditio facta. urbs regi, captiva corpora Romanis cessere. iam autumnale aequinoctium instabat; et est sinus Euboicus, quem Coela vocant, suspectus nautis. itaque ante hiemales motus evadere inde cupientes Piraeum, unde profecti ad bellum erant, repetunt. Apustius triginta navibus ibi relictis super Maleum navigat Corcyram. regem statum initiorum Cereris, ut sacris interesset, tenuit; secundum initia et ipse in Asiam se recepit Agesimbroto et Rhodiis domum remissis.
Abbreviated transcription (Latin):
riete admouendo muris. regii balistis catapultisq & alio omni ge¬
nere tormentorum. tela ingerentes. & pondere ingenti saxa iaci¬
ebant. & cuniculos & quicquid aliud priore oppugnatione exper¬
tum profuerat. ceterum non plures tantum macedones ꝗͣ ante tu¬
ebantur urbes arcesq sed etiam praesentioribus animis. & castiga¬
tionibus regis in admissa culpa. & simul minarum simul promis¬
sionum in futurum memores natione celeri spei esset. Interim
& aliud agi posse ratus legatus relictis quot satis uidebatur ado¬
pera perficienda traicit in proxima continentis. larisamq non il¬
lam in thesalia nobilem urbem sed alteram quam cremasten uocãt¬
subito aduentu ui praeter arcem coepit. Attalus quoq egelon ni¬
hil minus quam tale quicq̃ in alterius oppugnatione urbis timen¬
tibus oppressit. etiam cum opera in effectu erant circa oreum tum

Expanded text:
riete admovendo muris, regii ballistis catapultisque et alio omni geriete admovendo muris, regii ballistis catapultisque et alio omni genere tormentorum tela ingerentes et pondere ingenti saxa; faciebant et cuniculos et quidquid aliud priore oppugnatione expertum profuerat. ceterum non plures tantum Macedones quam ante tuebantur urbem arcesque, sed etiam praesentioribus animis, et castigationis regis in admissa culpa et simul minarum, simul promissorum in futurum memores. iet aliud agi posse ratus legatus, relictis quot satis videbantur ad opera perficienda, traicit in proxima continentis Larisamque—non illam in Thessalia nobilem urbem, sed alteram, quam Cremasten vocant—subito adventu praeter arcem cepit. Attalus quoque Pteleon nihil minus quam tale quicquam in alterius oppugnatione urbis timentibus oppressit. et iam cum opera in effectu erant circa Oreum, tum
Abbreviated transcription (Latin):
quam cum auxilio dimissi. Apustius cum attalo ad classem redit
inde excitari de oreo oppugnando ceptum. ualida ea ciuitas &
moenibus. & quia ante fuerat temptata firmo erat praesidio. con¬
unxerant se hus post expugnationem mandrii: cum praefecto a¬
gesimbro . xx. rhodie naues tecte omnes. eam classem in stationẽ
ad zelasium miserunt. hẏsiniae. id super demetriaden est. peropor
tune obtectum. ut siquid inde mouerent. macedonum naues in pre¬
sidio essent. Heraclides praefectus regius classem ibi tenebat. magis
per occasionem siquam negligentia hostium dedisset. ꝗͣ aperta ui
quicꝗͣ ausurus oreum diuersi romani & rex attalus oppugnabant.
romani a maritima arce. regii aduersus uallem inter duas iacentẽ
arces. qua & muro intersepta urbs est & ut loca diuersa. sic dispa¬
ri modo etiam oppugnabant. romani testudinibus & uineis & a¬

Expanded text:
quam cum auxilio dimissi; Apustius cum Attalo ad classem redit. quam cum auxilio dimissi; Apustius cum Attalo ad classem redit. inde agitari de Oreo oppugnando coeptum. valida ea civitas et moenibus et, quia ante fuerat temptata, firmo erat praesidio. coniunxerant se iis post expugnationem Andri cum praefecto Agesimbroto viginti Rhodiae naves, tectae omnes. eam classem in stationem ad Zelasium miserunt—Phthiotidis super Demetriadem promunturium est peropportune obiectum—, ut, si quid inde moverent Macedonum naves, in praesidio essent. Heraclides, praefectus regius, classem ibi tenebat, magis per occasionem, si quam neglegentia hostium dedisset, quam aperta vi quicquam ausurus. Oreum diversi Romani et rex Attalus oppugnabant, Romani a marituma arce, regii adversus vallem inter duas iacentem arces, qua et muro intersaepta urbs est. et ut loca diversa, sic dispari modo etiam oppugnabant: Romanus testudinibus et vineis et a
Abbreviated transcription (Latin):
streum pallenes traiecere. inde superato coronae promuntorio naui¬
gantes achantum petiere. ibi primo ager uastatus. deinde ipsa urbs
ui capta. ac direpta. nec ultra progressi. lam enim & graues praeda
naues habebant. retro unde uenerãt. sciathum. & absciatho euboeã
repetunt. ibi relicta classe .x. nauibus expeditis sinum maliacum in¬
trauere ad colloquendum cum etolis de ratione gerendi belli. Si¬
pirrichas etolus princeps legationis eius fuit qui ad communican¬
da consilia heracleam cum rege & cum romano legato uenit. pe¬
titum ex foedere ab aitalo est ut mille milites. tantum enim nume¬
rum bellum gerentibus aduersus philippum debebat. Id negatum
etolis quod illi quoq grauati prius essent ad populandam mace¬
doniam exire. quo tempore philippo circa pergamum urente sa¬
cra prophanaq abstrahere eum inde respectu rerum suarum po¬
tuissent. Ita etoli cum spe magis romanis omnia pollicentibus

Expanded text:
straeum Pallenes traiecere. inde superato Toronae promunturio navistraeum Pallenes traiecere. inde superato Toronae promunturio navigantes Acanthum petiere. ibi primo ager vastatus, deinde ipsa urbs vi capta ac direpta. nec ultra progressi—iam enim et graves praeda naves habebant—retro, unde venerant, Sciathum et ab Sciatho Euboeam repetunt. ibi relicta classe decem navibus expeditis sinum Maliacum intravere ad colloquendum cum Aetolis de ratione gerendi belli. Pyrrhias Aetolus princeps legationis eius fuit, quae ad communicanda consilia Heracleam cum rege et cum Romano legato venit. petitum ex foedere ab Attalo est, ut mille milites praestaret; tantum enim numerum bellum gerentibus adversus Philippum debebat. id negatum Aetolis, quod illi quoque gravati prius essent ad populandam Macedoniam exire, quo tempore, Philippo circa Pergamum urente sacra profanaque, abstrahere eum inde respectu rerum suarum potuissent. ita Aetoli cum spe magis, Romanis omnia pollicentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
tis maris medio praeter scirum insulam icum peruenere. ibi paucos dies
seuiente borea retenti. ubi prima tranquillitas data est. sciatum traie¬
cere. uastatam urbem direptamq nuper a philippo. per agros pala¬
ti milites frumentum et siqua alia usui esse ad uescendum poterant
ad naues retulere. praedae nec erat quicꝗͣ nec meruerant graeci cur
diriperentur. Inde cassandream petentes. primo ad mendeum ma¬
ritimum ciuitatis eius uicum tenuere. inde cum superato promun¬
torio ad ipsa moenia urbis circum agere classem uellent. seua cohor¬
ta tempestate prope obruti fluctibus dispersi magna ex parte amis¬
sis armamentis in terram effugerunt. omen quoq ea maritima tem¬
pestas ad rem terra gerendam fuit: nam collectis in unum nauib
expositisq copiis aggressi urbem. cum multis uulneribus repulsi. &
erat ualidum ibi regium praesidium irrito incepto regressi cana¬

Expanded text:
tis mari medio praeter Scyrum insulam Icum pervenere. ibi paucos dies tis mari medio praeter Scyrum insulam Icum pervenere. ibi paucos dies saeviente Borea retenti, ubi prima tranquillitas data est, Sciathum traiecere, vastatam urbem direptamque nuper a Philippo. per agros palati milites frumentum et si qua alia usui esse ad vescendum poterant ad naves rettulere; praedae nec erat quicquam, nec meruerant Graeci, cur diriperentur. inde Cassandream petentes primo ad Mendaeum, maritimum civitatis eius vicum, tenuere. inde cum superato promunturio ad ipsa moenia urbis circumagere classem vellent, saeva coorta tempestate prope obruti fluctibus, dispersi, magna ex parte amissis armamentis in terram effugerunt. omen quoque ea maritima tempestas ad rem terra gerendam fuit. nam conlectis in unum navibus expositisque copiis adgressi urbem, cum multis vulneribus repulsi—et erat validum ibi regium praesidium—irrito incepto regressi ad Cana
Abbreviated transcription (Latin):
in arce cum biduum loci se magis ꝗͣ armorum fiducia tenuissent. ter¬
tio die pacti ipsi praesidiumq ut cum singulis uestimentis delium bo
etiam transueherentur. & ab romanis regi attalo concessa preda. or¬
namentaq urbis ipsi auxerant. Attalus ne desertam haberet insulã.
& macedonum fere omnibus & quibusdam andriorum ut manerẽt
persuasit. postea & ab delio. qui ex pacto trauecti eo fuerant. promissis¬
regis cum desiderium quoq patriae facilius aliud credendum inclina¬
ret animos reuocati ab andro cidnum traiecerunt. ibi dies aliquot
oppugnanda urbe nequicꝗͣ absumpti: & quia uix opere precium e¬
rat abscessere ad prasias continentis. tanticeis locus est isseorum .xx.
lembi classi romanorum adiuncti sunt. duo missi ad populandos
caristiorum agros. cetera classis gerestrum nobilem euboee portum
dum ab caristo issei redirent tenuit. Inde omnes uelis in altum da¬

Expanded text:
in arce cum biduum loci se magis quam armorum fiducia tenuissent, terin arce cum biduum loci se magis quam armorum fiducia tenuissent, tertio die pacti ipsi praesidiumque, ut cum singulis vestimentis Delium Boeotiae transveherentur, urbem arcemque tradiderunt. ea ab Romanis regi Attalo concessa; praedam ornamentaque urbis ipsi avexerunt. Attalus, ne desertam haberet insulam, et Macedonum fere omnibus et quibusdam Andriorum, ut manerent, persuasit. postea et ab Delio, qui ex pacto travecti eo fuerant, promissisregis, cum desiderium quoque patriae facilius ad credendum inclinaret animos, revocati. ab Andro Cythnum traiecerunt. ibi dies aliquot oppugnanda urbe nequiquam absumpti, et, quia vix operae pretium erat, abscessere. ad Prasias—continentis Atticae is locus est—Issaeorum viginti lembi classi Romanorum adiuncti sunt. ii missi ad populandos Carystiorum agros; cetera classis Geraestum, nobilem Euboeae portum, dum ab Carysto Issaei redirent, tenuit. inde omnes velis in altum da
Abbreviated transcription (Latin):
dam erant. eadem philippo seruarentur. Athenienses quidem litteris
uerbisq quibus solis ualent. bellum aduersus philippum gerebant. At¬
talus romaniq ꝗ cũ pireum primo ab herinione petissent. paucos ibi
morati dies oneratiq eque in modicis ad honores sociorum atq in irã
aduersus hostem fuerant atheniensium decretis. nauigarunt a pireo
andrum. & cum in portum quem gaurelon uocant. constitissent. mis¬
sis qui temptarent oppidanorum animos si uoluntate tradere urbẽ
quam uim experiri mallent. postꝗͣ presidio regio arcem teneri. nec
se potestatis suae esse respondebant: expositis copiis apparatuq omni
urbium oppugnandarum. diuersis partibus rex & legatus romanus
ad urbem subeunt. plus aliquanto graecos romana arma signaq non
ante uisa animique militum tam prompte succedentium inuros ter¬
ruere. itaq fuga extemplo in arcem facta est. urbe hostes potiti. &

Expanded text:
dam erant, eadem in Philippo servarentur. Athenienses quidem litteris dam erant, eadem in Philippo servarentur. Athenienses quidem litteris verbisque, quibus solis valent, bellum adversus Philippum gerebant; Attalus Romanique, cum Piraeum primo ab Hermione petissent, paucos ibi morati dies oneratique aeque inmodicis ad honores sociorum, atque in ira adversus hostem fuerant, Atheniensium decretis navigant a Piraeo Andrum. et cum in portu, quem Gaurion vocant, constitissent, missis, qui temptarent oppidanorum animos, si voluntate tradere urbem quam vim experiri mallent, postquam praesidio regio arcem teneri nec se potestatis suae esse respondebant, expositis copiis apparatuque omni urbium oppugnandarum diversis partibus rex et legatus Romanus ad urbem subeunt. plus aliquanto Graecos Romana arma signaque non ante visa animique militum tam prompte succedentium muros terruere; itaque fuga extemplo in arcem facta est, urbe hostes potiti. et
Abbreviated transcription (Latin):
eris sexus omnium tollerentur delerenturq. diesq festi sacra sacer¬
dotes quae ipsius maiorumue eius honoris causa instituta essent om¬
nia prophanarentur. loca quoq in quibus positum aliquid inscrip¬
tumue honoris eius causa fuisset detestabilia esse neq in hus quieq
postea poni dedicariq placere eorum quae in loco puro poni dedica¬
riq fas esset. sacerdotes publicos quotienscumq pro populo athenen¬
si socusq exercitibus & classibus eorum praecarentur totiens detestari
atq execrari philippum liberos eius regnumq terrestres naualesq co¬
pias macedonum genus omne nomenq. Additum decreto. si quid
quis postea quod ad notam ignominiamq philippi pertineret ferret
id omnem atheniensem iussurum. Siquis contra ignominiam proue
honore eius dixisset fecissetue qui occidisset eum uire censurum. pos¬
tremo inclusum ut omnia quae aduersus pisistratidas decreta quon¬

Expanded text:
ebre secus omnium tollerentur delerenturque diesque festi, sacra, sacerebre secus omnium tollerentur delerenturque diesque festi, sacra, sacerdotes, quae ipsius maiorumque eius honoris causa instituta essent, omnia profanarentur; loca quoque, in quibus positum aliquid inscriptumve honoris eius causa fuisset, detestabilia esse, neque in iis quicquam postea poni dedicarique placere eorum, quae in loco puro poni dedicarique fas esset; sacerdotes publicos, quotienscumque pro populo Atheniensi sociisque, exercitibus et classibus eorum precarentur, totiens detestari atque exsecrari Philippum, liberos eius regnumque, terrestres navalesque copias, Macedonum genus omne nomenque. additum decreto, si quis quid postea, quod ad notam ignominiamque Philippi pertineret, ferret, id omne populum Atheniensem iussurum; si quis contra ignominiam prove honore eius dixisset fecissetve, qui occidisset eum, iure caesurum. postremo inclusum, ut omnia, quae adversus Pisistratidas decreta quon
Abbreviated transcription (Latin):
set. ni damocritus nunc belli quod instaret. nunc futurae solitudinis
admonens. incertum cura gentis an ut aduersaretur scopae. parum
donis cultus. partem uniorum castigando domi continuisset. Haec
ea estate ab romanis philippoq gesta erant. classis a corcyra eius¬
dem principio estatis cum lucio apustio legato profecta. malea su¬
perata circa scilleum agri hermionici attalo regi coniuncta est.
Tum uͦ atheniensium ciuitas quae odio in phẏlippum per metum
iam dui moderata erat id omne in auxilii praesentis spem effudit.
Nec unquam ibi desunt linguae prompte ad plebem concitandam
quod genus cum in omnibus liberis ciuitatibus tum praecipue athe¬
nis ubi oratio plurimum pollet. fauore multitudinis alitur. Roga¬
tionem extemplo. tulerunt. plebesq sciuit ut philippi statuae una¬
gines omnes nominaq earum item maiorum eius uirilis ac muli¬

Expanded text:
set, ni Damocritus nunc belli, quod instaret, nunc futurae solitudinis set, ni Damocritus nunc belli, quod instaret, nunc futurae solitudinis admonens, incertum cura gentis an ut adversaretur Scopae parum donis cultus, partem iuniorum castigando domi continuisset. haec ea aestate ab Romanis Philippoque gesta terra; classis a Corcyra eiusdem principio aestatis cum L. Apustio legato profecta Maleo superato circa Scyllaeum agri Hermionici Attalo regi coniuncta est. tum vero Atheniensium civitas, cui odio in Philippum per metum iam diu moderata erat, id omne in auxilii praesentis spem effudit. nec umquam ibi desunt linguae promptae ad plebem concitandam; quod genus cum in omnibus liberis civitatibus, tum praecipue Athenis, ubi oratio plurimum pollet, favore multitudinis alitur. rogationem extemplo tulerunt plebesque scivit, ut Philippi statuae, imagines omnes nominaque earum, item maiorum eius virile ac muli
Abbreviated transcription (Latin):
eos dies & athenagoras regius prefectus dardanos recipientes se in
dani conuersis signis direxere aciem equa pugna iusto proelio erat
ubi rursus procedere dardani cepissent. equite & leui armatura. re¬
gi nullum tale auxilii genus habentes dardanos. ornatos i mobili¬
bus armis uexabant. & loca ipsa adiuuabant. occisi perpauci sunt
plures uulnerati: captus nemo. quia non excedunt temere ordini¬
bus suis. sed confertim & pugnant & cedunt. Ita dampna romano
accepta bello duabus peroportunas expeditiones coercitis gentib
restituerat philippus. incepto forti non prospero solum euentu. mni¬
nuit deinde ei forte oblata res hostium etolorum numerum. sco¬
pas princeps gentis ab alexandria magno cum pondere auri ab
rege ptolomeo missus. sex milia peditum & equites mercede con¬
ductos egiptum auexit. nec ex iuuentute etolorum quemꝗͣ reliꝗs¬

Expanded text:
eos dies et Athenagoras regius praefectus Dardanos recipientes se in eos dies et Athenagoras regius praefectus Dardanos recipientes se in dani conversis signis direxere aciem, aequa pugna iusto proelio erat. ubi rursus procedere Dardani coepissent, equite et levi armatura regii nullum tale auxilii genus habentes Dardanos oneratosque inmobilibus armis vexabant; et loca ipsa adiuvabant. occisi perpauci sunt, plures vulnerati, captus nemo, quia non excedunt temere ordinibus suis, sed confertim et pugnant et cedunt. ita damna Romano accepta bello duabus per opportunas expeditiones coercitis gentibus restituerat Philippus incepto forti, non prospero solum eventu. minuit deinde ei forte oblata res hostium Aetolorum numerum. Scopas, princeps gentis, ab Alexandrea magno cum pondere auri ab rege Ptolomaeo missus, sex milia peditum et quingentos equites mercede conductos Aegyptum vexit; nec ex iuventute Aetolorum quemquam reliquis
Abbreviated transcription (Latin):
lum parati atq instructi coepere. repente omnes relictis stationibus
per aduersam partem castrorum ad tumulum ad castra athamanũ
perfugiunt. multi in hac quoq tam trepida fuga capti cesiq sunt
etolorum. phylippus si satis diei superesset. non dubius quin athama¬
nes. quoq exui castris potuissent. die per proelium deinde per direp¬
tionem castrorum absumpto sub tumulo in proxima planitie con¬
sedit. prima luce insequentis diei hostem adgressurus. sed etoli eo¬
dem pauore quo sua castra reliquerant nocte proxima dispersi fu¬
gerunt. maximo usui fuit aminander. quo duce athamanis itine¬
rum peritis. summis montibus per calles ignotos. sequentibus eos hos¬
tibus in etoliam perduxerunt. non ita multos in dispersa fuga er¬
ror intulit in macedonum equites quos luce prima philippus ut de¬
sertum tumulum uidit ad carpendum hostium agnen misit. Per

Expanded text:
lum parati atque instructi coepere, repente omnes relictis stationibus lum parati atque instructi coepere, repente omnes relictis stationibus per aversam partem castrorum ad tumulum ad castra Athamanum perfugiunt. multi in hac quoque tam trepida fuga capti caesique sunt Aetolorum. Philippus, si satis diei superesset, non dubius, quin Athamanes quoque exui castris potuissent, die per proelium, deinde per direptionem castrorum absumpto sub tumulo in proxima planitie consedit prima luce insequentis diei hostem adgressurus. sed Aetoli eodem pavore, quo sua castra reliquerant, nocte proxima dispersi fugerunt. maximo usui fuit Amynander, quo duce Athamanes itinerum periti summis montibus per calles ignotas sequentibus eos hostibus in Aetoliam perduxerunt. non ita multos in dispersa fuga error intulit in Macedonum equites, quos prima luce Philippus, ut desertum tumulum videt, ad carpendum hostium agmen misit. per
Abbreviated transcription (Latin):
terclusere. Philippus suis iam uallo appropinquantibus receptui ca¬
ni iussit. fatigatos enim equos uirosq non tam proelio ꝗͣ itinerissi¬
mul longitudine simul prae propera celeritate habebat. Itaq turma¬
tim equites inuicem manipulos leuis armaturae aquatum ire & pran¬
dere iubet alios in statione armatos retinet operiens aginen peditũ
tardius ductum propter grauitatem armorum. quod ubi aduenit¬
& ipsis imperatum ut statutis signis armisq ante se positis raptim
cibum caperent binis trinisue sũmũ ex manipulis aquam dicãm mis¬
sis. interun eques cum leui armatura paratus instructusq stetit. si ꝗd
hostis moueret. Etoli.iam enim & quae peragros sparsa multitudo fu¬
erat receperant se in castra. ut defensuri munimenta. circa portas ual¬
lumq armatos disponunt. dum quietos hostes ipsi feroces ex tuto
spectabant. postꝗͣ mota signa macedonum sunt & succedere ad ual¬

Expanded text:
terclusere. Philippus iam suis vallo appropinquantibus receptui caterclusere. Philippus iam suis vallo appropinquantibus receptui cani iussit; fatigatos enim equos virosque non tam proelio quam itineris simul longitudine, simul praepropera celeritate habebat. itaque turmatim equites, in vicem manipulos levis armaturae aquatum ire et prandere iubet, alios in statione armatos retinet, opperiens agmen peditum tardius ductum propter gravitatem armorum. quod ubi advenit, et ipsis imperatum, ut statutis signis armisque ante se positis raptim cibum caperent binis ternisve summum ex manipulis aquandi causa missis; interim eques cum levi armatura paratus instructusque stetit, si quid hostis moveret. Aetoli—iam enim et quae per agros sparsa multitudo fuerat receperat se in castra—ut defensuri munimenta circa portas vallumque armatos disponunt, dum quietos hostes ipsi feroces ex tuto spectabant. postquam mota signa Macedonum sunt et succedere ad val
Abbreviated transcription (Latin):
lum suis quamuis leui munimento tutum coepit. cum etoli nisi qđ
populabantur uix meminisse uiderentur se in hostium agro esse
alii palati semermes uagarentur. alii in castris sine stationibus per
sompnum uinumq dies noctibus equarent. Philippus inopinantib
aduenit. quem cum adesse refugientes ex agris quidam pauidi nun¬
tiassent: trepidare damocritus ceteriq duces. & erat forte meridianũ
tempus. quo pleriq graues cibo sopiti iacebant. excitare igitur alii
alios iubere. arma capere alios dimittere ad reuocandos. qui palati ꝑ
agros praedabantur. tantaq trepidatio fuit. ut sine gladus quidam
equitum exirent. loricas pleriq non induerent. ita raptim educti
incidunt in regium equitatum. numero armis animisq praestãtẽ
Itaq primo impetu fusi uix temptato certamine turpi fuga repetunt
castra. cesi captiq quidam. quos equites ab agmine fugientium in¬

Expanded text:
lum suis, quamvis levi munimento tutum, cepit. cum Aetoli, nisi quod lum suis, quamvis levi munimento tutum, cepit. cum Aetoli, nisi quod populabantur, vix meminisse viderentur se in agro hostium esse, alii palati semermes vagarentur, alii in castris sine stationibus per somnum vinumque dies noctibus aequarent, Philippus inopinantibus advenit. quem cum adesse refugientes ex agris quidam pavidi nuntiassent, trepidare Damocritus ceterique duces—et erat forte meridianum tempus, quo plerique graves cibo sopiti iacebant— , excitare alii alios, iubere arma capere, alios dimittere ad revocandos, qui palati per agros praedabantur; tantaque trepidatio fuit, ut sine gladiis quidam equitum exirent, loricas plerique non induerent. ita raptim educti,incidunt in regium equitatum numero, armis animisque praestantem. itaque primo impetu fusi vix temptato certamine turpi fuga repetunt castra; caesi captique, quos equites ab agmine fugientium in
Abbreviated transcription (Latin):
superfuerunt e magna clade liberi seruiq inter ceteram praedam ab¬
ducti. Is timor omnis qui circum colunt boeben paludem. relictis ur¬
bibus montis coegit petere. Etoli in opia praedae inde auersi in per¬
rhaebiam ire pergunt. cyretias ibi ui capiunt. foedeq diripiunt. qui
maloeam incolunt uoluntate in deditionem societatemq accepti.
ex perhaebia gomphos petendi aminander auctorerat. & imminet
athamania huic urbi. uidebanturq expugnari sine magno certami¬
ne posse. Etoli campos thessaliae opimos ad praedam petiere. sequen¬
te quamꝗͣ non probante aminandro: nec effusas populationes etolo¬
rum. nec castra quo sors tulisset loco. sine ullo discrimine aut cura
muniendi posita. Itaq temeritas eorum negligentiaq sibi ac suis e¬
tiam cladis alicuius causa esset cum campestribus locis subicientis eos
castra phecado urbi uideret ipse paulo plus.d. passuum inde tumu¬

Expanded text:
superfuerunt e magna clade, liberi servique, inter ceteram praedam absuperfuerunt e magna clade, liberi servique, inter ceteram praedam abducti. is timor omnis, qui circumcolunt Boeben paludem, relictis urbibus montis coegit petere. Aetoli inopia praedae inde aversi in Perrhaebiam ire pergunt. Cyretias ibi vi capiunt foedeque diripiunt; qui Maloeam incolunt, voluntate in deditionem societatemque accepti. ex Perrhaebia Gomphos petendi Amynander auctor erat; et imminet Athamania huic urbi, videbaturque expugnari sine magno certamine posse. Aetoli campos Thessaliae opimos ad praedam petiere sequente, quamquam non probante Amynandro nec effusas populationes Aetolorum nec castra, quo fors tulisset loco, sine ullo discrimine aut cura muniendi posita. itaque ne temeritas eorum neglegentiaque sibi ac suis etiam cladis alicuius causa esset, cum campestribus locis subicientis eos castra Pharcadoni urbi videret, ipse paulo plus mille passuum inde tumu
Abbreviated transcription (Latin):
dani & tot bella repente alia ex alus locis exorta. aduersus darda¬
nos iam recipientes ex macedonia sese. athenagoran. cum expeditis
peditibus ac maiore parte equitatus misit. uissum instare abtergo
abeuntibus. & carpendo postremum agmen segniores eos ad mouẽ¬
dos domo exercitus efficere. etolos damocritus pr. qui more ad decer¬
nendum bellum ad naupactum autor fuerat idem proximo con¬
cilio ad arma conciuerat. post famam equestris ad octobolum pu¬
gnae dardanorumq & pleuraticum in liriis transitum in macedo¬
niam. ad hoc classis romanae ad uentum oreum & super circumfu¬
sas tot macedoniae gentes. maritunam quoq instantem obsidionẽ¬
hae causae damocritum etolosq restituerant romanis & aminandro
rege athamanum adiuncto profecti cercinium obsedere. clauserant
portas incertum ui an uoluntate. quia regium habebant praesidium.
ceterum intra paucos dies captum est certenium atq incensum. qui

Expanded text:
dani et tot bella repente alia ex aliis locis exorta. adversus Dardadani et tot bella repente alia ex aliis locis exorta. adversus Dardanos, iam recipientes ex Macedonia sese, Athenagoran cum expeditis peditibus ac maiore parte equitatus misit, iussum instare ab tergo abeuntibus et carpendo postremum agmen segniores eos ad movendos domo exercitus efficere. Aetolos Damocritus praetor, qui morae ad decernendum bellum ad Naupactum auctor fuerat, idem proximo concilio ad arma conciverat post famam equestris ad Ottolobum pugnae Dardanorumque et Pleurati cum Illyriis transitum in Macedoniam, ad hoc classis Romanae adventum Oreum et super circumfusas tot Macedoniae gentes maritimam quoque instantem obsidionemhae causae Damocritum Aetolosque restituerant Romanis; et Amynandro, rege Athamanum, adiuncto profecti Cercinium obsedere. clauserant portas, incertum vi an voluntate, quia regium habebant praesidium. ceterum intra paucos dies captum est Cercinium atque incensum; qui
Abbreviated transcription (Latin):
erdumeam peruentum. ubi peruastatis passim agris in elimiam se
recepit. inde impetum in horestidem facit. & opidum celetrum est
ad gressus in pene insula situm. lacus moenia cingit angustis fauci¬
bus. unum ex continenti iter est. Pruo situ ipso freti clausis portis
abnuere imperium. deinde postꝗͣ signa ferri ac testudine succedi
ad portam obsessasq fauces agmine hostium uiderunt prius ꝗͣ expe¬
rirentur certamen metu in deditionem uenerunt. Ab celetro in das¬
saretios processit. urbemq proelium ui coepit. seruitia inde cum ce¬
tera pireda abduxit. & libera capita. sine pretio dimisit. oppidumq
hus reddidit. praesidio ualido imposito. Nam & sita oportune urbs
erat ad impetus in macedoniam faciendos. Ita peragratis hostium
agris consul. in loca iam pacata ad apolloniam unde ortum bellum
erat. copias reduxit. Philippum auerterant etoli & athamanes & dar¬

Expanded text:
Eordaeam perventum, ubi pervastatis passim agris in Elimiam consul se Eordaeam perventum, ubi pervastatis passim agris in Elimiam consul se recepit. inde impetum in Orestidem facit et oppidum Celetrum est adgressus in paene insula situm; lacus moenia cingit; angustis faucibus unum ex continenti iter est. primo situ ipso freti clausis portis abnuere imperium; deinde, postquam signa ferri ac testudine succedi ad portam obsessasque fauces agmine hostium viderunt, priusquam experirentur certamen, metu in deditionem venerunt. ab Celetro in Dassaretios processit urbemque Pelion vi cepit. servitia inde cum cetera praeda abduxit et, libera capita sine pretio dimisit oppidumque iis reddidit praesidio valido imposito; nam et sita opportune urbs erat ad impetus in Macedoniam faciendos. ita peragratis hostium agris consul in loca pacata ad Apolloniam, unde orsus bellum erat, copias reduxit. Philippum averterant Aetoli et Athamanes et Dar
Abbreviated transcription (Latin):
tis & ipse longitudinis. inter obiectos undiq romanos ipediebant.
cretensium una cohors non inutilis erat. sed ea quoq ipsa ut siquis
impetum faceret in patentem uulneri equum equitemq sagittas
conicere poterat. Ita aduersus scuta romana nec ad traiciendum
satis magnam uim habebat. nec aperti quicꝗͣ erat quod peterent.
itaq id ut uarium teli genus senserunt esse. saxis passim tota ualle
iacentibus incessebant hostem: ea maiore cum sonitu quam uulnere¬
ullo pulsatio scutorum parumper succendentis romanos tenuit. de¬
inde his quoq spretis. partim testudine facta. per aduersos uadunt
hostis. partim breui circũitu cum in uigum collis euasissent. trepi¬
dos ex praesidus stationibusq macedonas deturbant & ut ut in lo¬
cis impeditis difficili fuga. plerosq etiam obtruncant. Ita angustiae
minore certamine quam quod animis proposuerant superatae. & in

Expanded text:
tis et ipsae longitudinis, inter obiectos undique ramos impediebant. tis et ipsae longitudinis, inter obiectos undique ramos impediebant. Cretensium una cohors non inutilis erat; sed ea quoque ipsa, ut, si quis impetum faceret, in patentem vulneri ecum equitemque sagittas conicere poterat, ita adversus scuta Romana nec ad traiciendum satis magnam vim habebat, nec aperti quicquam erat, quod peterent. itaque id ut vanum teli genus senserunt esse, saxis passim tota valle iacentibus incessebant hostem. ea maiore cum sonitu quam vulnereullo pulsatio scutorum parumper succedentis Romanos tenuit. deinde, iis quoque spretis, partim testudine facta per adversos vadunt hostis, partim brevi circuitu cum in iugum collis evasissent, trepidos ex praesidiis stationibusque Macedonas deturbant et, ut in locis impeditis difficili fuga, plerosque etiam obtruncant. ita angustiae minore certamine, quam quod animis proposuerant, superatae et in