comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
creditur hocnaturaliter uelle idest mea natura creari utuelit :
sicut natura le nobis est uelle. male autem uiuereiam non est
naturae. sed peruersae uoluntatir quamius tepoenam conse¬
quitur : frustra ergoiam quaeritur ex quauelut materiae fac¬
tasit anima. si recte intellegi potest in primir illis operibur fac¬
tacum factus est dies: sicut enim illa quae nonerant facta sunt :
sic & haec interilla : quodsi & materier aliqua formabilis fuit
acorporalir &spiritalis non tamen &ipra instituta nisi adõ
ex quo sunt omnia. quae quidem formationem suam non tem¬
pore sed origine praeceder&. sicut uox cantum: quidnm de
nateria spiritali facta anima congruentiur creditur : Nau¬
dem aliquis non uult eam ex istimare factam nintam formato
corpomest inspirata : uideat quid respondeat cum quȩ¬
nitur unde factasit: aut enim exnihilo dicturus est

Expanded text:
creditur hoc naturaliter uelle, id est in ea natura creari, ut uelit, creditur hoc naturaliter uelle, id est in ea natura creari, ut uelit, sicut naturale nobis est uelle uiuere; male autem uiuere iam non est naturae, sed peruersae uoluntatis, quam iuste poena consequitur. Frustra ergo iam quaeritur, ei qua ueluti materie facta sit anima, si recte intellegi potest in primis illis operibus facta, cum factus est dies; sicut enim illa, quae non erant, facta sunt, sic et haec inter illa. quodsi et materies aliqua formabilis fuit, et corporalis et spiritalis — non tamen et ipsa instituta nisi a deo, ex quo sunt omnia — quae quidem formationem suam non tempore, sed origine praecederet, sicut uox cantum, quid nisi de materia spiritali facta anima congruentius creditur? Si autem aliquis non uult eam existimare factam, nisi cum formato corpori est inspirata, uideat, quid respondeat, cum quaeritur, unde facta sit. aut enim ex nihilo dicturus est
Abbreviated transcription (Latin):
ut iuste supplicio perpe tuo puniretur: iuste sane creator lau¬
datur in ommibur quifecit omnia bonaualde: nequeenim ex
histantum laudandus est quibus prae scientiam deditꝰ cum rec¬
telaud&ur &iamquia pecora creauit : quibus est natura humana
prestantior &iam in ipsis peccantibur: natura quippe hominir
exdõ est : Noniniquitas quassspie muoluit maleutendo libero
arbitrio: quod tamen si non haber& innaturarerum minur
exceller&: cogitandus est quippe homo iuste uiuens &iam
non prescienr prescius futurorum : & ibi uidendum est excellen¬
tia uoluntatis bonae : quam noni pediatur ad recte uiuendũ
& dõ placendum. quod ignarur futuri uiuit exfide: huiurmodi
ergo creaturam quisquis esse noll& inrebus : contradicit dĩ boni¬
tati: Quisquis autem poenas eam nonuult luere propeccatis :
inimicus est aequitati: sedsꝰ dhoc fit anima utmittatur in cor¬
pus: quaeri potest utrum sinoluerit conpellatur: sed meliur

Expanded text:
ut iuste subplicio perpetuo puniretur. iuste sane creator lauut iuste subplicio perpetuo puniretur. iuste sane creator laudatur in omnibus, qui fecit omnia bona ualde. neque enim ex his tantum laudandus est, quibus praescientiam dedit, cum recte laudetur etiam, quia pecora creauit, quibus est natura humana praestantior etiam in ipsis peccantibus. natura quippe hominis ex deo est, non iniquitas, qua se ipse inuoluit male utendo libero arbitrio: quod tamen si non haberet, in natura rerum minus excelleret. cogitandus est quippe homo iuste uiuens etiam non praescius futurorum et ibi uidendum est, excellentia uoluntatis bonae quam non inpediatur ad recte uiuendum et deo placendum, quod ignarus futuri uiuit ex fide. huiusmodi ergo creaturam quisquis esse nollet in rebus, contradicit dei bonitati; quisquis autem poenas eam non uult luere pro peccatis, inimicus est aequitati. Sed si ad hoc fit anima, ut mittatur in corpus, quaeri potest, utrum, si noluerit, conpellatur. sed melius
Abbreviated transcription (Latin):
boni seumali : illa quippe inclinatio uoluntatis ad corpus
nondumest actio ueliustitiae uel iniquitatis. De quaratio
reddenda est iniudiciodĩ recepturo uno quoq secundum ea
quae percorpus gessit siuebonum siuemalum: Quur ergo
noniam & illudcredatur. quoddĩnutu ad corpur uenerit. ubi si
uell& secundum eius praeceptum agere mercedem acciper&
uitae aernae. atq angelorum socie tatis : Si autem contem¬
nerit poenas iustissimarluer& siuelaboris diuturnir siueignis
a&ernis: anquia hoc ipsum dõ uolenti obtemperasseIam utq
actiobonae steterit contrarium nondumdamnatos nihilegis¬
se uelboniuelmali Quae suta sunt: fatebimur &iam non
in eorum genere animam primitus creatamutess& prae¬
scia futuri operis sui ueliusti ueliniqui: nimis qui ppe inere¬
dibile est eam potuisse propria uoluntate inclinare adcor¬
poris uitam siseita in quibusdam peccaturum praesciro

Expanded text:
boni seu mali? illa quippe inclinatio uoluntatis ad corpus boni seu mali? illa quippe inclinatio uoluntatis ad corpus nondum est actio uel iustitiae uel iniquitatis, de qua ratio reddenda est in iudicio dei recepturo unoquoque secundum ea, quae per corpus gessit, siue bonum siue malum. cur ergo non iam et illud credatur, quod dei nutu ad corpus uenerit, ubi, si uellet secundum eius praeceptum agere, mercedem acciperet uitae aeternae atque angelorum societatis; si autem contemneret, poenas iustissimas lueret siue laboris diuturni siue ignis aeterni? an, quia hoc ipsum, deo uolenti obtemperasse, iam utique actio bona est, et erit contrarium nondum natos nihil egisse uel boni uel mali? Quae si ita sunt, fatebimur etiam non in eo rerum genere animam primitus creatam, ut esset praescia futuri operis sui uel iusti uel iniqui. nimis quippe incredibile est eam potuisse propria uoluntate inclinari ad corporis uitam, si se ita in quibusdam peccaturam esse praesciret,
Abbreviated transcription (Latin):
ita factum sex todie ut corporis quidem humani ratio cauralis
nelementis mundi. anima uero iam ipsa crearetur sicut pri¬
nitur conditus est dies & creata later& moperiburdĩ donec
eam suotempore sufflando hoc est inspirando formato ex
limo corpori inserer&: sed hicrursus nonspernenda oritur
quaestio : sienimiam facta erat anima & latebat ubi ei por¬
sit esse melius quam ibi s quidergo fuit causae. ut anima in no¬
center uiuens inserer&ur uitae huius carnis in qua peccan¬
do ipsum quie amcre auit offenderit : unde eam meritos seque¬
retur laboris erumna damnationis quaecruciatu s: anillud
dicendum est quod ad corpus administrandum uoluntate
propria fuerit inclinata. in quauita corporis quoniam &iur¬
te &inique uiui potest. quod elegerit hoc haber& uel premii
deiustitia uel demiquitate suplicium. ut necilli a postolicae sen¬
tentiae sit contrarium qui a dicit non dumnator nihilegisse

Expanded text:
ita factum sexto die, ut corporis quidem humani ratio causalis ita factum sexto die, ut corporis quidem humani ratio causalis in elementis mundi, anima uero iam ipsa crearetur, sicut primitus conditus est dies, et creata lateret in operibus dei, donec eam suo tempore sufflando, hoc est inspirando, formato ex limo corpori insereret. Sed hic rursus non spernenda oritur quaestio. si enim iam facta erat anima et latebat, ubi ei posset esse melius quam ibi? quid ergo fuit causae, ut anima innocenter uiuens insereretur uitae huius carnis, in qua peccando ipsum, qui eam creauit, offenderet, unde eam merito sequeretur laboris aerumna damnationisque cruciatus? an illud dicendum est, quod ad corpus administrandum uoluntate propria fuerit inclinata, in qua uita corporis, quoniam et iuste et inique uiui potest, quod eligeret hoc haberet, uel praemium de iustitia uel de iniquitate subplicium, ut nec illi apostolicae sententiae sit contrarium, qua dicit nondum natos nihil egisse
Abbreviated transcription (Latin):
nus igitur in aliqua corporali creaturacausalis animae
ratio prae condita est. cum facer& ds̃ hominem adimaginẽ
suam. antequam eum suo tempore delimo formatum flatu
animar& : si ab surde creditur animam causaliter innatura
angelica condidisse : Illudergo uide amus. utrum forsitan ue¬
rumesse possit. quod certe humanae opinioni tolerabilius
mihi uidetur: dm̃ in illis primis operibus quaesimul omnia
creauit animam &iam humanam creasse : quam suotempo¬
re membris exlimo formati corporisius inspirar& :cuius
corporis in illis simulconditis reburrationem creasse causali¬
ter secundum quamfier& cum faciendum essẽ corpur huma¬
num: Namneq illud quod dictum est adimaginem suam nisi
inanima neq illud quod dictum est masculum & feminam
nisi incorpore recte intellegimus: credaturergo sinulla scrib¬
turarum auctoritas seuueritatis ratio contradicit. hominem

Expanded text:
nus igitur in aliqua corporali creatura causalis animae nus igitur in aliqua corporali creatura causalis animae ratio praecondita est, cum faceret deus hominem ad imaginem suam, antequam eum suo tempore de limo formatum flatu animaret. si absurde creditur animam causaliter in natura angelica condidisse. Illud ergo uideamus, utrum forsitan uerum esse possit, quod certe humanae opinioni tolerabilius mihi uidetur, deum in illis primis operibus, quae simul omnia creauit, animam etiam humanam creasse, quam suo tempore membris ex limo formati corporis inspiraret: cuius corporis in illis simul conditis rebus rationem creasse causaliter, secundum quam fieret, cum faciendum esset, corpus humanum. nam neque illud, quod dictum est" ad imaginem suam", nisi in anima neque illud, quod dictum est "masculum et feminam", nisi in corpore recte intellegimus. credatur ergo, si nulla scripturarum auctoritas seu ueritatis ratio contradicit, hominem
Abbreviated transcription (Latin):
cundum quam eum post illos septem dies facer&: ut udelic&
corporiseius causalem rationem innatura terrae . animae
auteminnatura illus diei creasse credatur  sed quidalid di¬
citur cum hocdicitur inisi angelicum sp̃m quasi parentem
esse animaehumanae. si sic in illo in est animae humanas
creandae prae condita ratio sicut in homine futurae pro¬
lirsuae iut corporum quidem humanorum parentes hom¬
nes. animarum autem angeli. cieator uero & animarũ
& corporum dr̃ : sed corporum ex hominib: animarum
exangelis. aut prioris corporis exterra. & prioris animȩ
ex angelica natura. ubi rationes eorum causales prae¬
finerat quando primitus fecit hominem in his quaesimul
omnia creauit : De inceps uero iam homines ex hominibus. cor¬
pus ex corpore. anima ex anima  Durum est hoc: angeli aut
angelorum filiam dicere esse animam: sed multo durius.
celi corporei: quanto magis ergo maris & terraes multo mi¬

Expanded text:
cundum quam eum post illos septem dies faceret; ut videlicet cundum quam eum post illos septem dies faceret; ut videlicet corporis ejus causalem rationem in natura terrae, animae autem in natura illius diei creasse credatur? Sed quid aliud dicitur, cum hoc dicitur, nisi angelicum spiritum quasi parentem esse animae humanae, si sic in illo inest animae humanae creandae praecondita ratio, sicut in homine futurae prolis suae: ut corporum quidem humanorum parentes homines sint, animarum autem Angeli, creator vero et animarum et corporum Deus sed corporum ex hominibus, animarum ex Angelis; aut prioris corporis ex terra, ex angelica natura, ubi rationes eorum causales praefixerat, quando primitus fecit hominem in his. quae simul omnia creauit, deinceps uero iam homines ex hominibus, corpus ex corpore, animam ex anima! durum est hoc angeli aut angelorum filiam dicere esse animam, sed multo durius caeli corporei; quanto magis ergo maris et terrae! multo mi
Abbreviated transcription (Latin):
spirandam facit: nequeenim & ex homine factum uel seminir
uel ipsiusiam prolis creat& format nisi ds̃ per sapientiam ad¬
tingentem ubiq proptersuam munditiam t aut nihil inqui¬
natum in eam ancurrat..Dum pertendit a fineusq ad finem
fortiter & disponit omnia suauiter: sed nescio quema d¬
modum p̃ossit intellegi. ad hoc tantum creatamnescio qũã
creaturam spiritalem quȩ mindĩ conditionibus perillor sex
dier factis non conmemorarenturcum dr̃ hominem sextodie
fecisse dictus est quemnon dum inpropria natura fecerat
sed adhuc ratione causali in illa creatura. quae commemora¬
ta nonest: magis enim debuit ipsa conmemorari quaesic
consummataerat uit non adhuc ess& secundum suae causae
natura quemprimitus condidit. sispiritus intellectualis
diesille recte accipitur. Hanc faciendae animae causalem
rationem ds̃ inseruit. cum sextodie fecit hominem adima¬
ginem suamcausam scilic& rationemq praefigens se¬

Expanded text:
spirandam facit. Neque enim et ex homine fetum vel seminis spirandam facit. Neque enim et ex homine fetum vel seminis vel ipsius jam prolis creat et format nisi Deus, per Sapientiam attingentem ubique propter suam munditiam, ita ut nihil inquinatum in eam incurrat , dum pertendit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter . Sed nescio quemadmodum possit intelligi, ad hoc tantum creatam nescio quam creaturam spiritualem, quae in Dei conditionibus per illos sex dies factis non commemoraretur, cum Deus hominem sexto die fecisse dictus est, quem nondum in propria natura fecerat, sed adhuc ratione causali in illa creatura quae commemorata non est. Magis enim debuit ipsa commemorari, quae sic consummata erat, ut non adhuc esset secundum suae causae natura, quem primitus condidit, si spiritus intellectualis dies ille recte accipitur, hanc faciendae animae causalem rationem Deus inseruit, cum sexto die fecit hominem ad imaginem suam; causam scilicet rationemque praefigens se
Abbreviated transcription (Latin):
minem adimaginemdĩ: Si autemiam increatura erat hoc est
in his quaesimul omnia creauerat ds̃ in qua creaturaerat.
urum spiritalia ancorporali : sispiritali aiebat nealiquid in
corporibus mundis seucelestibus seu terrestribus & meaerat
hnocuacans antequam homo insuanatura propria condir&ur
sicut in ipso homine iam propriam ducente uitam latenter oti¬
ose quae iest ratio generandi : quaenon operatur nisi percon
eibitum atq conceptum an &illa natura creatura spiritalir
utqua latenter erat: hae creationihil agebat sui operir &
u quid ereataerat : anut continer& rationem futurae animae
sumanae uel futurarum animarum tamquam inse ipur e¬
t scut generandiratio non potesterte ninlinali quibur iam ex¬
istentibus per fecuique naturir: parens ergo animae institu¬
ta est aliqua creatura spiritalir inquasit ratio futurae
animae quae noninde existat. nisicum eam dr̃ homini in¬

Expanded text:
minem ad imaginem dei? si autem iam in creatura erat, hoc est minem ad imaginem dei? si autem iam in creatura erat, hoc est in his, quae simul omnia creauerat deus, in qua creatura erat? utrum spiritali, an corporali? si spiritali, agebatne aliquid in corporibus mundi, seu caelestibus seu terrestribus? et in ea erat hoc uacans antequam homo in sua natura propria conderetur, sicut. in ipso homine iam propriam ducente uitam latenter otioseque inest ratio generandi, quae non operatucubitum atque conceptum? An et illa natura creaturae spiritualis, in qua latente erat haec ratio, nihil agebat sui operis? Et utquid creata erat? An ut contineret rationem futurae animae humanae, vel futurarum animarum, tanquam in seipsis ente, sicut generandi ratio non potest esse nisi in aliquibus jam existentibus perfectisque naturis? Parens ergo animae instituta est aliqua creatura spiritualis, in qua sit ratio futurae animae, quae non inde existat, nisi cum eam Deus homini in
Abbreviated transcription (Latin):
fuerant dm̃ creauitrse dum crear & omnia simul sedearĩ
futurarum caus ales quasdam rationes. putemur in ania
quaedam dicere: quae sunt enim iste causales rationes secundũ
quas poss&iam dici dr̃ fecisse hominem adimaginem suam
cuius corpus nondum delimo finxerat : cui nondum animã
afflando fecerat  & corporis quidem humani &iamsi fuit aliqua
occulta ratio qua futurum erat ut formaretur. erat & mate¬
ries dequa formar&ur idest terra. in quauideripotest illa
ratio uelut insemine latuisse: animae autem faciendac id est
flatum faciendia quiess& anima hominis. quacibi ratiocaura¬
lis primitus condita est cumdicer& dr̃ faciamus hominem
adimaginem & similitudinem nostram : quodsisecundam
animam recte intellegi non potest. sinulla erat natura ubi
condere tur : Sienim haecratio in dõ eratñ increatura. Non¬
dum ergo erat conditai quomodo ergo dictum est fecit dr̃ ho¬

Expanded text:
fuerant, deum creauisse, dum crearet omnia simul, sed earum fuerant, deum creauisse, dum crearet omnia simul, sed earum futurarum causales quasdam rationes, putemur inania quaedam dicere. quae sunt enim istae causales rationes, secundum quas posset iam dici deus fecisse hominem ad imaginem suam, cuius corpus nondum de limo finxerat, cui nondum animam flando fecerat? et corporis quidem humani etiamsi fuit aliqua occulta ratio, qua futurum erat, ut formaretur, erat et materies, de qua formaretur, id est terra, in qua uideri potest illa ratio uelut in semine latuisse; animae autem faciendae, id est flatum faciendi, qui esset anima hominis, quae ibi ratio causalis primitus condita est, cum diceret deus: faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram — quod nisi secundum animam recte intellegi non potest —, si nulla erat natura, ubi conderetur? Si enim haec ratio in deo erat, non in creatura, nondum ergo erat condita. quomodo ergo dictum est: fecit deus ho
Abbreviated transcription (Latin):
uita sine rationalimente qualis est inpecorib. sed uita.
nunc minor quam̃ angelorum & futura quod angelorũ.
giex praecepto suicieatoris hic uixerit: undesit autem
id est dequa uelut materiae facta sit. uel dequa perfecta
beataque natura defluxerit. uelutrum omnino ex ni hi¬
lo factasit &iam si dubitatur & quaeritur. illud tamen
minime dubitandum est & si aliquid antea fuit ad eo
factumesse quod suit. & eam nunc adõ factum ut ani¬
mauiuasit: autenim nihil fuit: aut hoc quod est non fuit:
sed illam pastem quam quaerebamus quasieius mate¬
riem unde facta sit.iam satis tractauimus: nunc siom¬
nino non fuit:quaerendum est quomodo possit intel¬
legi: quod causalis eius ratio fuisse cebatur in pri¬
mis sex dierum operib dĩ quando fecitds̃ hominem
adimaginem suã: quod nisi secundũ animam non rec¬
te intellegnur: uerendum est autem. necumdicimus
non ipsas tunc naturas atque sub stantias quae futur

Expanded text:
uita sine rationali mente, qualis est in pecoribus, sed uita uita sine rationali mente, qualis est in pecoribus, sed uita nunc minor quam angelorum, et futura, quod angelorum, si ex praecepto sui creatoris hic uixerit. Unde sit autem, id est de qua uelut materie facta sit uel de qua perfecta beataque natura defluxerit uel utrum omnino ex nihilo facta sit, etiamsi dubitatur et quaeritur, illud tamen minime dubitandum est et, si aliquid antea fuit, a deo factum esse, quod fuit, et eam nunc a deo factam, ut anima uiua sit; aut enim nihil fuit aut hoc, quod est, non fuit. sed illam partem, qua quaerebamus quasi eius materiem unde facta sit, iam satis tractauimus. Nunc, si omnino non fuit, quaerendum est, quomodo possit intellegi, quod causalis eius ratio fuisse dicebatur in primis sex dierum operibus dei, quando fecit deus hominem ad maginem suam, quod nisi secundum animam non recte intellegitur. uerendum est autem, ne, cum dicimus non ipsas tunc naturas atque substantias, quae futurae
Abbreviated transcription (Latin):
memoriter d&ineri uerum &iam innumerabiles proarbi¬
tno figurari quantominus alia quaelib& it suacorpori esse
anima similis potest : si autem corpusesse dicunt alia quae¬
lb&s iotione omne quodest idest omnemnaturam at que
substantiam : Non quidem ammittenda est ista locutiqie
sioninueniamus quo modolo quenter ea quae corpora non
sunt a corporibus distinguamus: non tamennimis est deno¬
mine laborandum: nam & nos dicimus. quicquid anima est
non este horum quattuor notissimorum elementorum
quaemani festa sunt corpora. sed neque hoc ẽẽ quod ds̃. ẽ
quidsit autem nondicitur. melius quam anima uel spiritur̃
uitae: ideo enim additur uitae. quia &iste aer plerumq
dicitur spiritus. quam quam & anima meundem aerem ap¬
pellauerunt. utiam non possit inueniri nomen quo pro¬
priae difunguatur ista natura. quae nec corpus nec ds̃
est: necuita sine sensu. qualis potest credi in arboribus. nec

Expanded text:
memoriter detineri, verum etiam innumerabiles pro arbimemoriter detineri, verum etiam innumerabiles pro arbitrio figurari; quanto minus alia qualibet vi sua corpori esse anima similis potest? 30. Si autem corpus esse dicunt alia qualibet notione omne quod est, id est, omnem naturam atque substantiam; non quidem admittenda est ista locutio, ne non inveniamus quomsunt, a corporibus distinguamus; non tamen nimis est de nomine laborandum. nam et nos dicimus, quidquid anima est, non esse horum quattuor notissimorum elementorum, quae manifesta sunt corpora, sed neque hoc esse, quod deus est. quid sit autem, non dicitur melius quam anima uel spiritus uitae. ideo enim additur" uitae", quia et iste aer plerumque dicitur spiritus. quamquam et animam eundem aerem appellauerunt, ut iam non possit inueniri nomen, quo proprie distinguatur ista natura, quae nec corpus nec deus est nec uita sine sensu, qualis potest credi in arboribus, nec
Abbreviated transcription (Latin):
non poss&sise non noss& : neque enim aliunde sequerit
quam a se ipsa: cumergo quaerentem senouit: seutique
nouit. & omne quod nouit totanouit: cumitaque se quet¬
eipsam totam nouit: quidergo ad huc sequaerit : si quae¬
yentem senouit : Nequeenim si nescir& sepor & quaerentẽ
sescire sersed hoc in presenti: quod autem desequaerit: quid
antea fuerit uel quid futura sit quaerit: desinat ergo nunc
interim suspicarise esse corpus. quiasi aliquid talcessec talem
senoss & quae magisse nouit quamcaclum &terram quaeper
sui corporis oculos nouit: Omitto dicere. quia illudeius quod
&iam pecora habere intelleguntur uelceli uolatilia cum ha¬
bitaculasua seunidos rep&unt quocapiuntur imagies
omnium rerum corporalium Nullo modo cuiquam corpori
smileest: &utiq hoc potius corporiesse simile deber& : ubi
corpore arum rerum similitudines continentur : At si hoc
corpus non est: e assimilitudines corporum illic non solumi

Expanded text:
non posset, si se non nosset. neque enim aliunde se quaerit non posset, si se non nosset. neque enim aliunde se quaerit quam a se ipsa. cum ergo quaerentem se nouit, se utique nouit et omne, quod nouit, tota nouit. cum itaque se quaese ipsam tota nouit. quid ergo adhuc se quaerit, si quaerentem se nouit? neque enim si nesciret se, posset quaerentem se scire se; sed hoc in praesenti; quod autem de se quaerit, quid antea fuerit uel quid futura sit quaerit. desinat ergo nunc interim suspicari se esse corpus, quia, si aliquid tale esset, talem se nosset, quae magis se nouit quam caelum et terram, quae per sui corporis oculos nouit. Omitto dicere, quia illud eius, quod etiam pecora habere intelleguntur uel caeli uolatilia, cum habitacula sua seu nidos repetunt, quo capiuntur imagines omnium rerum corporalium, nullo modo cuiquam corpori simile est; et utique hoc potius corpori esse simile deberet, ucorporearum rerum similitudines continentur. At si hoc corpus non
Abbreviated transcription (Latin):
nec illud audiendum est quodquidam putauerunt. quintũ
quod dam esse corpus unde sint animae. quod nec terra nec
aquasit nec aer necignis siueiste turbulentior atq terrenus
siue ille caelestirpurus &lucidusr. sed nescio quid aliud qđ
careat usitato nomine. sed tamencorpussit: sienim
quid hoc sentiunt hocdicunt corpus quod &nor idest
naturam quam lib& longitudine latitudine altitudi¬
ne spacium loci occupantem: neq hoc est anima. neq
indefacta credenda est: quic quidenim taleest: ut mul¬
ta nondicamanquacumq sui parte lineis diuidiuel ur¬
cum scribi potest: quod anima si pateretur : Nullo mo¬
donosse poss& tales lineas. quaeper longum secar
non queunt. quales in corpore non posse inueniri
Nihilominus nouit : nec ipsa sibi aliquid tale occurrit : cum
sene scire non possit &iam quando se ut cognoscat inqui¬
rit: cumenim sequerit. nouit quod sequerat. quodnorse

Expanded text:
nec illud audiendum est, quod quidam putauerunt, quintum nec illud audiendum est, quod quidam putauerunt, quintum quoddam esse corpus unde sint animae, quod nec terra nec aqua sit nec aer nec ignis, siue iste turbulentior atque terrenus, siue ille caelestis purus et lucidus, sed nescio quid aliud, quod careat usitato nomine, sed tamen corpus sit. si enim qui hoc sentiunt hoc dicunt corpus, quod et nos, id est naturam quamlibet longitudine, latitudine, altitudine spatium loci occupantem, neque hoc est anima neque inde facta credenda est. quidquid enim tale est, ut multa non dicam, in quacumque sui parte lineis diuidi uel circumscribi potest: quod anima si pateretur, nullo modo nosse posset tales lineas, quae per longum secari non queunt, quales in corpore non posse inueniri nihilominus nouit. Nec ipsa sibi aliquid tale occurrit, cum se nescire non possit, etiam quando, se ut cognoscat, inquirit. cum enim se quaerit, nouit, quod se quaerat; quod nosse
Abbreviated transcription (Latin):
randinutum aministerio motionis qua pedes agebantur:
sautem non tanta est cogitationis intentio ut figat am¬
bulantem loco. sed tamen tanta est ut partem illam
cerebrimediam nuntiantem corporis motus non uac& aq¬
uesterobliuiscitur aliquando &undeueniat & quoeat: &
transit in prudens uillam quotendebat : natura sui cor¬
porissana: sed sua in aliud auocata:: qua propter ir¬
tas corporei celi corporeas quasdam pasticulas. id est lu¬
cis & aeris. quae primae excipiunt nutus animae uiuifi¬
cantis eo quod in corporeae natura e propinquiores suns
quamumor& erra ut ad earum proximum ministerium
tota moles amministr&ur : utrum ds̃ dehoc circum fu¬
so & superfuso celo corpori uiuentis: imiscuerit aut adiune¬
erit an& ipsã delimo sicut carnem fecerit: Non est adrem
per tinens quaestio : omne quippe corpus inomne corpus
mutari posse credibileest : quod lib& autem corpus muta¬
riposse inanimam credere absurdumest: Quam obrem

Expanded text:
randi nutum a ministerio motionis, qua pedes agebantur; randi nutum a ministerio motionis, qua pedes agebantur; si autem non tanta est cogitationis intentio, ut figat ambulantem loco, sed tamen tanta est, ut partem illam cerebri mediam nuntiantem corporis motus non uacet. aduertere, obliuiscitur aliquando et unde ueniat et quo eat, et transit inprudens uillam, quo tendebat, natura sui corporis sana, sed sua in aliud auocata. quapropter istas corporei caeli corporeas quasdam particulas, id est lucis et aeris, quae primae excipiunt nutus animae uiuificantis, eo quod incorporeae naturae propinquiores sunt quam humor et terra, ut ad earum proximum ministerium tota moles administretur, utrum deus de hoc circumfuso et superfuso caelo corpori uiuentis miscuerit aut adiunxerit, an et ipsas de limo sicut carnem fecerit, non est ad rem pertinens quaestio. omne quippe corpus in omne corpus mutari posse credibile est; quodlibet autem corpus mutari posse in animam credere absurdum est. Quamobrem
Abbreviated transcription (Latin):
onautem ipse uoluntas est: & illapars media motum membro¬
rum nuntiat ut memoria teneatur : non ipsa memoria est:
denique dum haec eius tam quam ministeria uitio quolib&
seupertur batione omnimodo deficiunt. desistentibus nun¬
tus sentiendi & ministris mouendi. tamquam non habens
quur adsit. abscedit: Siautem non ita deficiunt ut inmor¬
te adsol&. turbatur eius intentio. tam quam conantis
redintegrare labentia necualentis: & in quibus rebur turba¬
tur inde cognoscitur quaeparsministeriorum in causasit :
utsipotuerit medicina succurrat: : Nam quae aliud esse
ipsum. aliud haeceius corporalia ministeria ueluasa uel
organa uelsiquid aptius dicipossunt. hinc euidenter elu¬
c&: quod plerumq se uehementi cogitationis intentione
auertit ab omnibus. ut preoculis patentibus recteq
ualentibus multa posita nesciat : & simaior intentio est.
dum ambulat ut repente subsistat. auertens utiq impe¬

Expanded text:
non autem ipse uoluntas est. et illa pars media motum membronon autem ipse uoluntas est. et illa pars media motum membrorum nuntiat, ut memoria teneatur, non ipsa memoria est. denique, dum haec eius tamquam ministeria uitio quolibet seu perturbatione omni modo deficiunt desistentibus nuntiis sentiendi et ministris mouendi, tamquam non habens cur adsit abscedit. si autem non ita deficiunt, ut in morte adsolet, turbatur eius intentio, tamquam conantis redintegrare labentia nec ualentis. et in quibus rebus turbatur, inde cognoscitur quae pars ministeriorum in causa sit, ut, si potuerit, medicina succurrat. Namque aliud esse ipsam, aliud haec eius corporalia ministeria, uel uasa uel organa uel si quid aptius dici possunt, hinc euidenter elucet, quod plerumque se uehementi cogitationis intentione auertit ah omnibus, ut prae oculis patentibus recteque ualentibus multa posita nesciat et, si maior intentio est, dum ambulabat, repente subsistat, auertens utique impe
Abbreviated transcription (Latin):
nia & perhaec corpori consulit & huic uitae inqua fau¬
tus est homo inanimamuiuam: undeergo sit ipsa idest
dequauelut materiae ds̃ hunc flatum fecerit quaeani¬
madicitur. dum quaeritur: nihil corporeum deb&
occurrere: sicut enimds̃ omnem creaturam: sic anima
omnem corpoream creaturam naturae dignitate prae¬
cellit: perlucem tamen & aerem quae in ipso quo que
mundo praecellentia sunt corpora magisque ha¬
bent faciendi praestantiam quam patiendi corpl¬
lentiam sicut umor & terra tamquam perea quae spi¬
ritui similiora sunt corpus administrat: Nuntiatenim
aliquid lux corporea: cui autem nuntiat : non hoc est
quod illa: & haec est anima cuinuntiat: non illa quae
nuntiat: & cum afflictiones corpores moleste sentit: acti¬
onem suam quailli regendo ad est turbato eius tempera.¬
mento inpediri offendituri & haec offensio doloruocatur: &
aer quineruis in fusus est par& uoluntati ut membra moueat:

Expanded text:
nia et per haec corpori consulit et huic uitae, in qua facnia et per haec corpori consulit et huic uitae, in qua factus est homo in animam uiuam. Unde ergo sit ipsa, id est de qua uelut materie deus hunc flatum fecerit, quae anima dicitur, dum quaeritur, nihil corporeum debet occurrere. sicut enim deus omnem creaturam, sic anima omnem corpoream creaturam naturae dignitate praecellit. per lucem tamen et aerem, quae in ipso quoque mundo praecellentia sunt corpora magisque habent faciendi praestantiam quam patiendi corpulentiam, sicut humor et terra, tamquam per ea quae spiritui similiora sunt corpus administrat. nuntiat enim aliquid lux corporea; cui autem nuntiat, non hoc est, quod illa; et haec est anima, cui nuntiat, non illa, quae nuntiat. et cum adflictiones corporis moleste sentit, actionem suam, qua illi regendo adest, turbato eius temperamento inpediri offenditur, et haec offensio dolor uocatur. et aer, qui neruis infusus est, paret uoluntati, ut membra moueat,
Abbreviated transcription (Latin):
& abista sensus ab illa motus est: sicut consilium praecedit act̃¬
onem: & quoniam corporalis motus qui sensum sequitur sine
interuallis temporum nullus est :Agere autem interualli
temporum spontaneo motu nisi peradiutorium memoriae
nonualemus : Ideo tres tamquam uentriculi cerebri demons¬
trantur : unus anterior ad faciem a quosensus omnes: alter
que in quomemoriam uigere demonstrant: Neccum sensum
sequitur motur. non conectat homo quod faciendum est. si fu¬
erit quod facit oblitus haecilli certis indiciis probataesse di¬
cunt. quando &ipsȩ partes aliquo affectae morbo ueluitio
cum defecissent officia uelsentiendi uel mouendi membra
uel motus corporis reminiscendi. satis quidualerent singi¬
lae declararunt. eisque adhibita curatio cui rei reparandȩ
proficerit exploratum est. sed anima inistis tamquam in
organis ait:nihil horum est ipsa seduiuificat & regriom¬

Expanded text:
et ab ista sensus, ab illa motus est, sicut consilium praecedit actiet ab ista sensus, ab illa motus est, sicut consilium praecedit actionem. Et quoniam corporalis motus, qui sensum sequitur, sine interuallis temporum nullus est, agere autem interualla temporum spontaneo motu nisi per adiutorium memoriae non ualemus, ideo tres tamquam uentriculi cerebri demonstrantur: unus anterior ad faciem, a quo sensus omnis; alterque, in quo memoriam uigere demonstrant, ne, cum sensum sequitur motus, non conectat homo quod faciendum est, si fuerit quod fecit oblitus. haec illi certis indiciis probata esse dicunt, quando et ipsae partes aliquo adfectae morbo uel uitio, cum defecissent officia uel sentiendi uel mouendi membra uel motus corporis reminiscendi, satis quid ualerent singulae declararunt eisque adhibita curatio cui rei reparandae profecerit exploratum est. sed anima in istis tamquam in organis agit, nihil horum est ipsa; sed uiuificat et regit om
Abbreviated transcription (Latin):
gues capillosque producerent: sed sihoc solum ess&
innobis sine sensumotuque illo spontaneo: nondicere
tur: homo facius in animam uiuam: proinde quoniã
parscerebrianterior. unde sensus omnes distribuuntur
ad frontem collocata est: atque in faciesunt ipsa uelut
iorgana sentiendi excepto tangendi sensu qui pestotum
corpus diffunditur. qui tamen &iam ipse ab eadem ante¬
nore parte cerebriostenditur habere uiam suam. qua e
r&rorsus peruesticem ađque ceruicem ad medullam spi¬
nae dequa loquebamur paulo ante deducitur: unde ha¬
b&lunque sensum intangendo & facies sicut totum cor¬
pus. exceptis sensibus uidendi. audiendi ol faciendi gus¬
iandi. qui in sola facie praclocati sunt : ideo scribtum
arbitror quod in faciem ds̃ suflauerit homini flatũ
uitae cum factufrest inanimam uiuam: anterior quippe pars
posteriori merito praeponitur. quia &ista ducit. illa sequitur:

Expanded text:
gues capillosque producerent. Sed si hoc solum esset gues capillosque producerent. Sed si hoc solum esset in nobis sine sensu motuque illo spontaneo, non dicetur homo factus in animam uiuam. Proinde, quoniam pars cerebri anterior, unde sensus omnes distribuuntur, ad frontem conlocata est atque in facie sunt ipsa uelut organa sentiendi — excepto tangendi sensu, qui per totum corpus diffunditur; qui tamen etiam ipse ab eadem anteriore parte cerebri ostenditur habere uiam suam, quae retrorsus per uerticem atque ceruicem ad medullam spinae, de qua loquebamur paulo ante, deducitur, unde habet utique sensum in tangendo et facies, sicut totum corpus, exceptis sensibus uidendi, audiendi, olfaciendi, gustandi, qui in sola facie praelocati sunt — ideo scriptum arbitror, quod in faciem deus sufflauerit homini flatum uitae, cum factus est in animam uiuam. anterior quippe pars posteriori merito praeponitur, quia et ista ducit, illa sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
pus quod incorporeo uicinum est sicuti est ignis uel
potius lux &aer primitus agit : & perhaec & c&era
quae crassiora sunt corporis sicuti umor & terra un¬
de carnis corpulentia solidatur quae magissunt ad po¬
mihi ergo uid&urdictum factus est homo in animam
uiuam : nisiquia sentire coepit incorpore quod est ani¬
mata eiuuentis que carnis cestissimum indicium: nam
mouentur & arbusta : non tantum uiex trinsecus inpel¬
lente: uelut cum uentis agitantur : sed illo motu quo in¬
trinsecus agitur. quicquid ad incrementum speciem que
arboris pertin& quoducitur sucus in radicem. uestitur¬
que in ea quibus constat herbae natura uelligni Nihil
enim horum sine interno motu: sed iste motus non est spon¬
taneus qualis ille qui sen sui copulatur ad corporis amminis¬
trationem: sicut in omnium animalium genere. quemuo¬
cat scribtura animam uiuam: nam & nobis nisi iness&
&iam ille motus : nec crescerent nostra corpora : nec un¬

Expanded text:
pus quod incorporeo vicinum est, sicuti est ignis, vel pus quod incorporeo vicinum est, sicuti est ignis, vel potius lux et aer, primitus agit, et per haec caetera quae crassiora sunt corporis, sicuti humor et terra, unde carnis corpulentia solidatur, quae magis sunt ad pamihi ergo videtur dictum, Factus est homo in animam vivam, nisi quia sentire coepit in corpore; quod est animatae viventisque carnis certissimum indicium. Nam moventur et arbusta, non tantum vi extrinsecus impellente, veluti cum ventis agitantur, sed illo motu quo intrinsecus agitur quidquid ad incrementum speciemque arboris pertinet, quo ducitur succus in radicem, vertiturque in ea quibus constat herbae natura vel ligni: nihil enim horum sine interno motu. Sed iste motus non est spontaneus, qualis ille qui sensui copulatur ad corporis administrationem, sicut in omnium animalium genere, quam vocat Scriptura animam vivam . Nam et nobis nisi inesset etiam ille motus, nec crescerent nostra corpora, nec un
Abbreviated transcription (Latin):
adiumento uerum &iam non nullo inpedimento
esse sentiens se in obtutumentis attollati quomodo
ex eogenere aliquid est. cumeiusdem generis summũ
non sit nisilumen quod ex oculis emicat. quođ illa ñ
adiuuatur nisi adcorporeas formas coloresque sen¬
tiendoshab&que ipsa innumerabilia longe dissi¬
milia cuncto generi corporum. quae nonnisi intellec¬
tu atque ratione conspiciat quo nullus carnis sensus
a spirat: qua propter non est quidem humanae anime
natura: nec d&lerra nec deaqua. nec deaere: nec de
igne quolib& : sed tamen crassioris corporis suimate¬
riam hoc estumidam quandam terram  quae in
carnis uersa est qualitatem. per subtilioris natu¬
ram corporis amministrat id est perlucem & aerem:
Nullus enim si ne his duobus uel sensus incorpore est. ud
abanima spontaneus corporis motus: sicut autem prius
esse deb& nosse quam facere: ita sentire prius est quam
mouere: anima ergo quoniam res est incorporea cor

Expanded text:
adiumento, uerum etiam nonnullo inpedimento adiumento, uerum etiam nonnullo inpedimento esse sentiens se in obtutum mentis adtollat: quomodo ex eo genere aliquid est, cum eiusdem generis summum non sit nisi lumen, quod ex oculis emicat, quo illa non adiuuatur nisi ad corporeas formas coloresque sentiendos habetque ipsa innumerabilia longe dissimilia cuncto generi corporum, quae nonnisi intellectu atque ratione conspiciat, quo nullus carnis sensus aspirat? Quapropter non est quidem humanae animae natura nec de terra nec de aqua nec de aere nec de igne quolibet; sed tamen crassioris corporis sui materiam, hoc est humidam quandam terram, quae in carnis uersa est qualitatem, per subtiliorem naturam corporis administrat, id est per lucem et aerem. nullus enim sine his duobus uel sensus in corpore est uel ab anima spontaneus corporis motus. sicut autem prius esse debet nosse quam facere, ita sentire prius est quam mou
Abbreviated transcription (Latin):
eliquariae sub uolare ostendunt in excelsum cerebrilo¬
cum tamquam in caelum corporis nr̃iunde & hradu
emicant oculorum. & decuius medio udut centro quodã
non solum ad oculos sed &iam ad sensus c&eros tenuerfit¬
uilae seducuntur. ad aures uidelic& ad nares adpalatũ.
propter audiendum. olfaciendum. atquegustandũ
psumque tangendi sensumusum qui ꝑtotum cor¬
pus est ab eodem cerebro dirigi per medullam cerui¬
qͥs & eam qui contin&urossibus quibus dorsispina
conseritur. ut inde se tenuissimi quidam risuliqui
angendi sensum faciunt ꝑcuncta membra diffun¬
dant: cumigitur his quasinuntiis accipiat anima
quicquid eam corporalium non lat& ipsauero us¬
que adeo aluid quidam sit. ut cum uult intellegere uel
diuina uel dm̃ uel omnino &iam seipsam suasque consi¬
derare uistutes: ut aliquid ueri certeque conpraehen¬
dat: ab hoc ipsorum quoque oculorum lucesea uer¬
tat. eamque ad hoc negotium non tantum nullo

Expanded text:
eliquari ac subuolare ostendunt in excelsum cerebri loeliquari ac subuolare ostendunt in excelsum cerebri locum, tamquam in caelum corporis nostri. unde et radii emicant oculorum et de cuius medio uelut centro quodam non solum ad oculos, sed etiam ad sensus ceteros tenues fistulae deducuntur, ad aures uidelicet, ad nares, ad palatum, propter audiendum, olfaciendum atque gustandum; ipsumque tangendi sensum, qui per totum corpus est, ab eodem cerebro dirigi per medullam ceruicis et eam, quae continetur ossibus, quibus dorsi spina conseritur, ut inde se tenuissimi quidam riuuli, qui tangendi sensum faciunt, per cuncta membra diffundant. Cum igitur his quasi nuntiis accipiat anima quidquid eam corporalium non latet, ipsa uero usque adeo aliud quiddam sit, ut, cum uult intellegere uel diuina uel deum uel omnino etiam se ipsam suasque considerare uirtutes, ut aliquid ueri certique conprehendat, ab hac ipsorum quoque oculorum luce se auertat eamque ad hoc negotium non tantum nullo
Abbreviated transcription (Latin):
potuit exaere flatum facere quae anima hominises s&
ged cum anima non sit corporea quicquid autem ex mun¬
di corporeis elementis fit corporeum sit necesse est : in¬
que mundi elementis &iamaer. iste numer&ur : nec
si depuri illius celestis que ignis elemento facta anima di¬
cer&ur. credio poster&: omne quippe corpus inomne
corpus posse mutari : non defuerint qui assererent :
corpus autem aliquod siue terrenum siue caeleste
conuerti in animam fierique naturam incorporeã :¬
necquemquã sensisse scio nec fides hab&: deinde si
non est contemnendum quod medici non tantũ dicunt
uerum &iam probare seaffirmant. quamuis omniscaro
terrenam soliditatem in promtugerat hab& tamen
in se&aeris aliquid quod & pulmonib: contin&ur: &a
corde peruenas quas asterias uocant diffunditur : & ig¬
ns non solum feruidam qualitatem cuius sedes iniecore¬
& incesbro est : uerum &iam luculentam. quamuelut

Expanded text:
potuit ex aere flatum facere, quae anima hominis esset? potuit ex aere flatum facere, quae anima hominis esset? sed cum anima non sit corporea. quidquid autem ex mundi corporeis elementis fit, corporeum sit necesse est inque mundi elementis etiam aer iste numeretur, nec si de puri illius caelestisque ignis elemento facta anima diceretur, credi oporteret. omne quippe corpus in omne corpus posse mutari non defuerunt qui adsererent; corpus autem aliquod, siue terrenum siue caeleste, conuerti in animam fierique naturam incorpoream nec quemquam sensisse scio nec fides habet. Deinde — si non est contemnendum, quod medici non tantum dicunt, uerum etiam probare se adfirmant — quamuis omnis caro terrenam soliditatem in promtu gerat, habet tamen in se et aeris aliquid, quod et pulmonibus continetur et a corde per uenas, quas arterias uocant, diffunditur; et ignis non solum feruidam qualitatem, cuius sedes in iecore est, uerum etiam luculentam, quam uelut
Abbreviated transcription (Latin):
mae humanae nec anima in rationalis: Quid est ergo unde
anima flatusdĩ factaest: ancorpus aliquoderat terre¬
num quidem &umidum nullo modo: Nincenim potius
caro facta est: namquid aliud est limus quam terra umi¬
da nec umore solo anima facta credenda est: quasi caro
d&lerra. & anima deaqua : Nimisenim absurdum est
inde factam putare animam hominis : unde facta est caro
piscis & uolucris: ergo fostassis exaere. huicenim ele¬
mento &iam flatus conp&it sed noster non dĩ. unde su¬
pra diximur hoc potuisse congruenter putari. si ani¬
mammundi tã quam unius maximi animantis dm̃
crederemus uritaeam flauerit deaere corporis sui sicui
flat nostra desui cum uerum dm̃ esse const& supra
omnemundi corpus & supra omnem spm quemcrea¬
uit in conparabili omnino distantia. quomodo idecte
dici potest : an forte quanto magis dr̃ uniuersae creaturae
suae presens est omnipotentia singulari: tanto magis

Expanded text:
mae humanae nec anima inratiocalis. Quid ergo est, unde mae humanae nec anima inratiocalis. Quid ergo est, unde anima flatu dei facta est? an corpus aliquod erat terrenum quidem et humidum? nullo modo; hinc enim potius caro facta est. nam quid aliud est limus quam terra humida? nec humore solo anima facta credenda est quasi caro de terra, anima de aqua. nimis enim absurdum est inde factam putare animam hominis, unde facta est caro piscis et uolucris. Ergo fortassis ex aere? huic enim elemento etiam flatus conpetit; sed noster, non dei. unde supra diximus hoc potuisse congruenter putari, si animam mundi tamquam unius maximi animantis deum crederemus, ut ita eam flauerit de aere corporis sui. sicut flat nostra de sui. cum uero deum esse constet supra omne mundi corpus et supra omnem spiritum, quem creauit, inconparabili omnino distantia, quomodo id recte dici potest? an forte quanto magis deus uniuersae creaturae suae praesens est omnipotentia singulari, tanto magis
Abbreviated transcription (Latin):
aluiuani homines hoc putantd&e riores & de testa¬
biliores: quod illi animae naturam adĩnatura discer¬
nunt: istiautem cum aliud nihil dicant esse animam.
quamipsamdĩ substantiam atque idomnino quod ds est:
non trepidant eam tamturpiter conmutabilem dicere
ut nullum sit herbae seu uermiculigenu subieam non esse
ꝑmixtam uel quo reuolui non posse mirabili opinentur
insania: Quitamen sire motis ab animo suo perum ob¬
scurissimarum quaestionib: quas carnali corde uersan¬
tes necesse est ut in opiniones falsas noxias monstro¬
sasque labantur & prouoluantur unumillud firmis¬
sime teneant quod omnianimae rationalis ineullius disput¬
nonis ambagib: naturaliter &ueraciter insitum estꝰ es
omnino in conmutabilem & in corruptibilem dm̃ totaeo¬
rum mille formis fabulaxe pente dilabitur: quamin
suis uanis acsacrilegis mentibus non nisi dedeitur pissima
mutabilitate finxerunt: non est igitur materies ani¬

Expanded text:
alii uani homines hoc putant deteriores et detestaalii uani homines hoc putant deteriores et detestabiliores, quod illi animae naturam a dei natura discernunt, isti autem, cum aliud nihil dicant esse animam quam ipsam dei substantiam atque id omnino, quod deus est, non trepidant eam tam turpiter commutabilem dicere, ut nullum sit herbae seu uermiculi genus, ubi eam non esse conmixtam uel quo reuolui non posse mirabili opinentur insania. qui tamen si remotis ab animo suo rerum obscurissimarum quaestionibus, quas carnali corde uersantes necesse est ut in opiniones falsas, noxias monstrosasque labantur et prouoluantur, unum illud firmissime teneant, quod omni animae rationali sine ullius disputationis ambagibus naturaliter et ueraciter insitum est, esse omnino incommutabilem et incorruptibilem deum, tota eorum milleformis fabula repente dilabitur, quam in suis uanis ac sacrilegis mentibus nonnisi de dei turpissima mutabilitate pinxerunt. Non est igitur materies ani
Abbreviated transcription (Latin):
unde procliuius &ipse crediderim quod &iam eorum
posteri sectatores. illos homines qui haec primitus in
suis libris ꝑosuerunt in hacuita potius intellegi uolu¬
isse quidãm peruersitate morum ac turpitudine ho¬
mines pecorum similes fieri ac sic quodam modo in
pecora conmutari ut hoc dedecore obiecto eos &cupi¬
ditatum prauitate reuocarent: Nam illa quaeferun¬
tur accidisse ut quidam quasi recordarentur inquorũ
inimalium corporibus fuerint. aut falsa narrantur. aut
ludificationib daemonum hoc ineorum animis factũ est
gienim contigit in somnis ut fallati memoria quasi recorde¬
ur se homo fuisse quod non fuit aut egisse quod non egit
quid mirum si quod am dĩ iusto occultoque iudicio sinuntur
daemones incordibus &iam uigilantium tale aliquid pos¬
se: Manichei autem quisexp̃ianos uelputant uel putari
uolunt. in hacopinione trans lationis uel reuolutionis
animarum eo sunt illis gentium philo sophir uel siqui

Expanded text:
unde procliuius et ipse crediderim, quod etiam eorum unde procliuius et ipse crediderim, quod etiam eorum posteri sectatores, illos homines, qui haec primitus in suis libris posuerunt, in hac uita potius intellegi uoluisse quadam peruersitate morum ac turpitudine homines pecorum similes fieri ac sic quodam modo in pecora commutari, ut hoc dedecore obiecto eos a cupiditatum prauitate reuocarent. Nam illa, quae feruntur accidisse, ut quidam quasi recordarentur in quorum animalium corporibus fuerint aut falsa narrantur aut ludificationibus daemonum hoc in eorum animis factum est. si enim contingit in somnis, ut fallaci memoria quasi recordetur se homo fuisse, quod non fuit, aut egisse, quod non egit, quid mirum, si quodam dei iusto occultoque iudicio sinuntur daemones in cordibus etiam uigilantium tale aliquid posse? Manichaei autem, qui se christianos uel putant uel putari uolunt, in hac opinione translationis uel reuolutionis animarum eo sunt illis gentium philosophis uel si qui