comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uero nihil mealiud quãdicere uoluisse sentio. Si autẽ dixi ñ hoc ẽ qđ dicere uolu
nescio quapugna uerborũ qm̃ si illudẽ in effabi leqđ dici ñ potest : Non ẽ in¬
xffabile qđ uel in effabile dicipotest: quaͤ pugna uerborũ silentio cauenda potius
quã uoce pacanda ẽ & tam̃ ds̃cũ deillo nihildignedici possit a misit humanȩ
uocis obsequiũ obsequiũ & uerbis nr̃is in laude sua gaudere nos uoluit. Nam inde ẽ
& quod dicitur ds̃ ñ enĩ reuenae instrepitu istarũ duarũ syllabarũ ipsecognos¬
citur Sed tam̃ om̃s latinȩ linguȩ socias cũ aures eorũ fonus iste tetigerit mou&
ad cogitandã excellentissimã quandã in mostalẽque naturã. Nam cũ ille unus
cogitatur deorũ ds̃ ab his &iã qui alios & suspicantur &uocant & colunt deossiue
incelo siue interr ita cogitatur ut aliquid qđ nihil sit melius atq sublimius
illa cogitatio con&᷑ attingere. cclxi depurcationemenis adpru¬

Expanded text:
uero nihil me aliud quam dicere uoluisse sentio. si autem dixi, non est quod dicere uolui. nescio qua pugna. uerborum, quoniam, si illud est ineffabile quod dici non potest, non est ineffabile quod uel ineffabile dici potest. quae pugna uerborum silentio cauenda potius quam uoce pacanda est. et tamen deus, cum de illo nihil digne dici possit, admisit humanae uocis obsequia et uerbis nostris in laude sua gaudere nos uoluit. nam inde est et quod dicitur deus. non enim re uera in strepitu istarum duarum syllabarum ipse cognoscitur, sed tamen omnes latinae linguae socios, cum aures eorum sonus iste tetigerit, monet ad cogitandam excellentissimam quandam immortalemque naturam. Nam cum ille unus cogitatur deorum deus, ab his etiam qui alios et suspicantur et uocant et colunt deos siue in caelo siue in terra ita cogitatur, ut aliquid quo nihil sit melius atque sublimius illa cogitatio conetur attingere. CCXLVII. DE PVRQVTIONE MENTIS AD FRV
Abbreviated transcription (Latin):
lectu delibris gentiũ sidiuinarũ scriptururũ scientiae cõparet᷑ Nã quicqͥd homo extru¬
didicerit sinoxiũ ẽ ibidãnatur. Siutile ẽ ibi inuenit᷑ & cũibi quisq: inuenerit omnia
quȩ utilit̃ alibi didicerit: multo abundantius ibi inueni& eaq̃ nusquã omnino alibi sed
in illarũ tantũ modo scriptururũ mirubil faltitudine & mirubilthumilitute discuntur
ha cigitur instrustione preditũ cũ signa in cognitulectorẽ nonimpedierint smi tem &
humilem corde subiugatũ leniter xp̃o & honoritũ sarcina leui fundatũ & radicatum
& aedificatũ in caritute quem scientia in flare nom possit Accedet ad ambigua signa inscrip¬

Expanded text:
lecta de libris gentium, si diuinarum scripturarum scientiae comparetur. nalecta de libris gentium, si diuinarum scripturarum scientiae comparetur. nadidicerit, si noxium est, ibi damnatur; si utile est, ibi invenitur. Et cum ibi quisque invenerit omnia quae utiliter alibi didicit, multo abundantius ibi inveniet ea quae nusquam omnino alibi, sed in illarum tantummodo Scripturarum mirabili altitudine et mirabili humilitate discuntur. Hac igitur instructione praeditum cum humilem corde, subiugatum leniter Christo et oneratum sarcina leui, fundatum et radicatum et aedificatum in carit
Abbreviated transcription (Latin):
irsopo fuis sesignatos herbahȩc utilis &mitis ẽ & nihil fortius & pene trabilus ci sedicib:¬
ut incaritate sex dicati& fundati possimus conp̃hende recũ omnib: scis quȩ sit latitudo & long
tuo et altitudo & profundũ idẽ crucem dñiest &iame sopo uis purgatoria neinflante
scientia dediuitis ab egipto ablatis suꝑb e aliquid pulmotumidus anbel&. Asperges¬
me inquit ÷ sopo &imnundibor lauabis ne & suꝑniuẽ deal babor Audituimeo dabis exultutionẽ
eletitiũ : deinde consequenter annectq ut ostender& purgationẽ a suꝑbia significar  sopo
exultabuntos sahumiliata Quato aut̃ minor ẽ auri& argenti uestis q̃ ccpia quãde aegr
co secũ ille populus abstulit in cõparatioñ diuitiarũ quas posteahiero solime consecutus ẽ
quẽ maxime in salomone regeostenduntur : tanca fit cunctascientia quȩ quidẽ ẽ. utlis col¬

Expanded text:
ysopo fuisse signatos — herba haec humilis et mitis est et nihil fortius et penetrabilius eius radicibuysopo fuisse signatos — herba haec humilis et mitis est et nihil fortius et penetrabilius eius radicibus—ut in caritate radicati et fundati itudo et altitudo et profundum, id est crucem domini. est etiam in ysopo uis purgatoria, ne inflante scientia de diuitiis ab Aegypto ablatis sume, inquit, hyssopo et mundabor, lavabis me, et super nivem dealbabor. Auditui meo dabis exsultationem et laetitiam. Deinde consequenter annectit, ut ostendat purgationem a superbia significari hyssopo: Exsultabunt ossa humiliata. Quanto autem minor est auri, argypto ille populus secum abstulit, in comparatione diuitiarum, quas postea Hierosolymae consecutus est, quae maxime in Salomone rege ostenduntur, tanta fit cuncta scientia, quae quidem est utilis col
Abbreviated transcription (Latin):
si ne p̃iudicio alterius aut paris aut melioris intellegentiae dixerim: Sed hoc modo instrust
diuinarũ scripturarũ studiosus cũad eas ꝑscrutandas accereceperit. illud a postolicum
cogitureñ cesset Scientia inflat. caritas ȩdificat. Ituenĩ sentit quãuis deȩgypto diues exext
magis immolatio xp̃inos doc& quã illud qđ ipseclamat tãquã ad eos quosin aegrpto sub
pharaoneuid& laborare. Venite ad me qui laboratis & onorati estis &ego uos reficiam
Tolli te iugũ nm suꝑ uos & discite ame quiamitissũ & humilis corde& inueni&is requiem
animab: uestris iugum enim mmleueẽ & sarcinamea leuis ẽi quib: eni nisi mittib & humilis:
corde : Quos non inflitscientia sed caritas aedificat. Meminerit ergo corũ qui pascha
illo tempore ꝑumbrarũ imaginaria celebrabant . cũsignare potes singuine agniiuberent᷑

Expanded text:
sine praeiudicio alterius aut paris aut melioris intellegentiae dixerim. Sed hoc modo instructus sine praeiudicio alterius aut paris aut melioris intellegentiae dixerim. Sed hoc modo instructus diuinarum scripturarum studiosus, cum ad eas perscrutandas accedere coeperit, illud apostolicum cogitare non cesset: scientia inflat, caritas aedificat. ita enim sentit, quamuis de Aegypto diues exeat, magis immolatio christianos doeet, quam illud quod ipse clamat tamquam ad eos quos in Aegypto sub Pharaone uidet laborare: uenite ad me qui laboratis et onerati estis, et ego uos reficiam. tollite iugum meum super uos et discite a me, quia mitis sum et humilis corde, et inuenietis requiem animabus uestris. iugum enim meum lene est et sarcina mea lenis est. quibus, nisi mitibus et humilibus corde, quos non inflat scientia, sed caritas aedificat ? meminerit ergo eorum qui pascha illo tempore per umbrarum imaginaria celebrabant, cum signari postea sanguine agni iuberentur,
Abbreviated transcription (Latin):
auro & argento & ueste suffarcinatus exierit deegrpto ciprianꝰ & doctor suauissimus &
marterbeaossimꝰ : quanto lactuntius quanto uictorinꝰ optutꝰ hilarius : ũ deuiuis taceã
quantũ innumerabiles greci qđ prior ipsefidelissimꝰ dĩ famulus morses fecerat de quo
scriptũ ẽ Quod eruditus fuerit omni sapientia a egrptiorũ Quib: omnib: uiris super¬
stitosagentiũ consu&udo & maxime in illis cẽporib: cũ xp̃i recutiens iugũ xp̃ia nos perse¬
quȩbatur disciplinas utiles habebant Nũquã cõmodar& si eis inusũ colendi unius dĩ quou
idolorũ cultus scinder&. conuersiuiri suspicarent᷑. Sed deder̃ aurum & argentum
& uestẽ suã exeuudi deaegr̃pto populodi nescientes quẽ ad modũ illa quȩdabant in xp̃i
obsequium red derent᷑ Illudenĩ in exodo factũ sine dubio figuratũ ẽ ut hoc p̃signar& : Quod

Expanded text:
auro et argento et ueste suffarcinatus exierit de Aegypto Cyprianus, et doctor suauissimus et auro et argento et ueste suffarcinatus exierit de Aegypto Cyprianus, et doctor suauissimus et martyr beatissimus? quanto Lactantius? quanto Victorinus, Optatus, Hilarius, ut de uiuis taceam? quanto innumerabiles Graeci? quod prior ipse fidelissimus dei famulus Moses fecerat, de quo scriptum est, quod eruditus fuerit omni sapientia Aegyptiorum. quibus omnibus uiris superstitiosa gentilium consuetudo, et maxime illis temporibus, cum Christi recutiens iugum christianos persequebatur, disciplinas, quas utiles habebat, numquam commodaret, si eas in usum colendi unius dei, quo uanus idolorum cultus scinderetur, conuersum iri suspicaretur; sed dederunt aurum et argentum et uestem suam exeunti de Aegypto populo dei, nescientes, quemadmodum illa quae dabant in Christi obsequium redderentur. illud enim in exhodo factum sine dubio figuratum est, ut hoc praesignaret, quod
Abbreviated transcription (Latin):
trinȩ om̃s gentiliũ non solũ simulatu & suꝑstitutiosa figm̃ta grauesq: sarcinas suꝑ¬
deb& ab hominari atq uitare. Sed &ã liberudes disciplinas usui ueritutis aptiores &quȩ dam
morũ p̃ceptu quȩ utilissimã continent. Deniq: ipso uno dõ colendo ũnullo ueru inueniunt
apud eos qđ eorũ tũ quã aurũ & argentũ qđ ñ ipsi instituer Sed dequib:dã quasi me tallis
diuinȩ ꝓuidentiae quȩ ubiq: infusa ẽ eruer̃. Et quo ꝑuers eatq: in iurios e ad obsequia demo¬
nũ abutuntur cũ ab eorũ miseri soci&ate sese animoseperat. deb& ab eis auferrexp̃ianss ad
usumiustũ p̃dicandi euagelii. Vestẽ quoq: illoꝵ id ẽ hominũ quid e insticutu. sed tumen
accõmodatuhumanȩ soci&a quain hacuitu carereñ possumꝰ accipereatq: habere licuerit
in usũ conuertenda xp̃ianũ. Naquid aliud fecer̃ multiboni fideles nr̃i nonne aspicimus quando

Expanded text:
trinae omnes gentilium non solum simulata et superstitiosa figmenta grauesque sarcinas suptrinae omnes gentilium non solum simulata et superstitiosa figmenta grauesque sarcinas supilium excidens debet abhominari atque uitare, sed etiam liberales disciplinas usui ueritatis aptiores et quaedam morum praecepta utilissima continent, denique de ipso uno deo colendo nonnulla uera inueniuntur apud eos, quod eorum tamquam aurum et argentum, divinae providentiae, quae ubique infusa est, eruerunt; et quo perverse atque injuriose ad obsequia daemonum abutuntur, cum ab eorum misera societate sese animo separat, debet ab eis auferre Christianus ad usum justum praedicandi Evangelii. Vestem quoque illorum, id est hominum quidem instituta, sed tamen accommodata humanae societati, qua in hac uita carere non possumus, accipere atque habere licuerit in usum conuertenda christianum. nam quid aliud fecerunt multi boni fideles nostri? nonne aspicimus, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
tionem disputationis & numerinibn lutile eẽ. arbitror inquibus omnib: tenendũ ẽ :
Neqͥd nimis & maxime in hisq̃ ad corporissens ꝑtinentia uoluunt᷑ tẽporib & c̃tineꝵ locis
ccl xxuiii. Quod utile disciplinas philosophorum huius seculatum
euam ditntias de aegypto exi enp xp̃i axuisos ftane debeit ex codelab.i¬
non solũ formidanda ñ sint. sed ab eis &iã tãquã ab iniustis possessorib in usũ nim uin¬
dicanda Sicut eni aegeptiiñ tantũ idolahabebant & oneru grauia q̃ populus i srł decesta¬
Ar& & fuger& sed &u a uasa atq: ornam̃tu deauro & argento &uestẽq̃ ille populus exiens
de a egrpto siue potius tãquã adusũ maiorẽ clangulo uindicaũ. Non austoritute ꝓpria
sed p̃cepto di ipsis a egrptiis nescient: ac cõmodantib: eaqͥb: nombene utebant᷑. Sic doc¬

Expanded text:
tionem disputationis et numeri nihil utile esse arbitror. in quibus omnibus tenendum est tionem disputationis et numeri nihil utile esse arbitror. in quibus omnibus tenendum est Ne quid nimis, et maxime in his quae ad corporis sensus pertinentia uoluuntur temporibus et continentur locis. CCLXIII. QVOD VTILES DISquam divitias de Aegypto exiens, Christianus auferre debeat, velnon solum formidanda non sunt, sed ab eis etiam tanquam injustis possessoribus in usum nostrum vindicanda. Sicut enim Aegyptii non tantum idola habebant et onera gravia, quae populus Israel detestaretur et fugeret, sed etiam uasa et ornamenta de auro et argento qu uestem, quae ille populus exiens de Aegypto sibi potius tamquam ad usum meliorem clanculo uindicauit, non auctoritate propria, sed praecepto dei, ipsis Aegyptiis nescienter accommodantibus ea quibus non bene utebantur: sic doc
Abbreviated transcription (Latin):
interin cõmutabilẽ supra seueritatem & mutubilia in frasec&era ad unus di laudẽ atq: dile¬
tionẽ cuncta conuertere a quo cuncta ẽe cognoscit doctus uiderpotest eẽ sapiens nullomo¬
dos quã obrẽ uidecur mibi studios is &ingeniosis adolescentib: & tim̃tib: dm̃ Beatãq uitã
inuenerint ab hominib: institutas uarias ꝓpt diũsã uoluntatẽ instituenitiũ &ignotus
ꝓpt̃ suspiciones errantium. Maxi me sibabent&iã cũ dȩmonib: in itã soti&atem per
quarundã significationũ quasi quȩdã pacta atq conuentu repudiant penit᷑ & detes¬
tenqͥ alienent᷑ &iã studiũ a suꝑfluis & luxeriosis hominũ institut is: lla uero institu
tu hominum q̃ ad soci&atem conuiuentium uulent proipsauitae huius necessitate
arcium corporalium experimenTa & coniesture annumerant᷑ & p̃terra¬

Expanded text:
inter incommutabilem supra se ueritatem et mutabilia infra se cetera ad unius dei laudem atque dileinter incommutabilem supra se ueritatem et mutabilia infra se cetera ad unius dei laudem atque dilectionem cuncta conuertere, a quo cuncta esse cognoscit,: doctus uideri potest, esse autem sapiens nullo modo. Quam ob rem uidetur mihi studiosis et ingeniosis adulescentius et timentibus deum beatamque uitam inuenerint ab hominibus institutas, uarias propter diuersam uoluntatem instituentium et ignotas propter suspiciones errantium, maxime si habent etiam cum daemonibus initam societatem per quarundam significationum quasi quaedam pacta atque conuenta, repudient penitus et detestentur, alienent etiata hominum, quae ad societatem conviventium valent, pro ipsa vitae hujus necessitate artium corporalium experimenta et coniecturae annumerantur, et praeter ra
Abbreviated transcription (Latin):
instituita sed potius indigatu &inuentu. N enĩ sic̃primã fillabã Italiȩ quã breuẽ ꝓnuntiauer̃
ueeres: Voluit uirgilius & longa falta ẽ . lta quis quã potest ef ficere cũ uoluerit ut tna
Aut ñ sint nouẽ aut ñ poss̃ efficere qͣ dratã figurã aut ñ ad t̃nariũ numerũ tripla
non habent si ue ergo in sem& ipsis c̃sidereNt siue ad figurarũ aut ad sonorũ abiarũ uemoto¬
nũ legsĩ numeri adhibeantur in cõmutabiles regulas haben : Neq ullo modo ab homi¬
nib: instituta sed ingeniosoꝵ satagitate conꝑtiqs qua& amenom̃a quis qui sita di¬
xerit . Viustare seinterim peritors uelit & ñ potius quȩ rereunden uera quȩ tantũ¬
modo uera eẽ ꝑ senserit & unde quȩdã non solũ uera sedetiã quȩ in cõmutabilia¬
eẽ comp̃henderit. Absic abspecie corporumusq: usq adhum a nãm̃tẽ ꝑueniens
Cũ & ipsã mutabilem inuenerit quod nunc docta. Nunc indoctasit constitutu. tamen

Expanded text:
stituta, sed potius indagata et inventa. Non enim sicut primam syllabam Italiae, quam brevem pronuntiaverunt veteres, voluit Virgilius et longa facta est, ita quisquam potest efficere, cum voluerit, ut ter terna aut non sint novem, aut non possint efficere quadratam figuram, aut non ad ternarium numerum tripla non habent. Sive ergo in seipsis considerentur, sive ad figurarum, aut ad sonorum aliorum vel motionum leges numeri adhibeantur, incommutabiles regulas habent, neque ullo modo ab hominibus institutas, sed ingeniosorum sagacitate compertas. Quae tamen omnia quisquis ita dilexerit, ut jactare se inter imperitos velit, et non potius quaerere unde sint vera, quae tantummodo vera esse persenserit; et unde quesse conprehenderit, et sic ab ipsa specie corporum usque ad humanam mentem perueniens, cum et ipsam mutabilem inuene
Abbreviated transcription (Latin):
rum non eũ ipse componit & locorũ situs aut naturas animaliũ uels tirpium uel
lapidũ quios tendit non res ostendit ab hominib: institutas & ille qui de monstrat
sidera eorũ quȩ motus non a se uel ab homiñ aliquorẽ institutã demonstrat.
sic &iã quidicit cũ falsũ ẽ quod consequit᷑ necesseẽ ut falsũ sit quod p̃cedit ueris
si me dicit. Neq: ipse facit utitasic sed tantũ itueẽ demons eratꝰ ex hacregula illud ẽ
qđ de apło cõmemor auimus p̃cedit eni ñ essere surrectionẽ mortuorũ qđ dicebat
illi quorũ errorẽ deffruere uolebat apłs. Porro illã sententiã p̃cedentẽ quadicebats

Expanded text:
rum, non eum ipse componit, et locorum situs et naturas animalium uel stirpium uel rum, non eum ipse componit, et locorum situs et naturas animalium uel stirpium uel lapidum qui ostendit, non res ostendit ab hominibus institutas, et ille qui demonstrat sidera eorumque motus, non a se uel homine aliquo rem institutam demonstrat: sic etiam qui dicit: "cum falsum est quod consequitur, necsime dicit; neque ipse facit ut ita sit, sed tantum ita esse demonstrat. Ex hac regula illud est quod de Apostolo commemoravimus: praecedit enim: Non esse resurrectionem mortuorum, quod dicebant illi quorum e
Abbreviated transcription (Latin):
& fides uestra Et dein ceps alia quȩ omnino falsa sunt quia & xp̃s
resur rexit: & non erat in anis praedicatio
e homines qui iam ualebant ad significationẽ : sed id eoualent quia consenser̃ in eas :
eorũ qui hoc ad nunciabant : Nec fides eorũ qui hoc credider : Sedista falla uerissi me
conectabantur illi sententiȩ quadicebat᷑ non. ẽe resurrectionẽ mortuorũ :istq̃s aut̃
uergosint uerȩ conexiones non solũ uerarũ sed &iã falsarũ sententiarũ : Facileẽ
ueri tutẽ connexionũ &iamins cholis illis discere q̃ prȩcer edesiã s̃ sententiarũ aut̃
uericas inscis libris &edesi asticis uestiganda est ipsatam ueritas conexionum & ñ
instictas edanim aduersaẽ ab hominib: & notata ut cã possint uel discereueldore nãest
inrerũ narratioñ ꝑ petua & diuinitꝰ instituta : sicut enim quinarrat ordinẽ tempo¬

Expanded text:
et fides uestra et deinceps alia. quae omnino falsa sunt, quia et Christus et fides uestra et deinceps alia. quae omnino falsa sunt, quia et Christus resurrexit et non erat inanis praedicatio  homines, quia iam ualebant ad significationem, sed ideo ualent, quia consenserunt in eas:eorum qui hoc annuntiabant, nec fides eorum qui hoc crediderunt, sed ista falsa uerissime conectebantur illi sententiae, qua dicebatur non esse resurrectionem mortuorum. istis autem cum ergo sint uerae conexiones non solum uerarum sed etiam falsarum sententiarum, facile est ueritatem conexionum etiam in scholis illis discere, quae praeter ecclesiam sunt; sententiarum autem ueritas in sanctis libris ecclesiasticis uestiganda est. Ipsa tamen ueritas conexionum non instituta, sed animaduersa est ab hominibus et notata, ut eam possint uel discere uel docere; nam est in rerum ratione perpetue diuinitus instituta. sicut enim qui narrat ordinem tempo
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ erat exparte. ueleo ipso qđ iste insidiosus ille simplex erat : cũ iste addit ego autem
homosũ hoc quoq: cũ abillo accepiss& condusit dicens. Tuigitur ñ es homoꝗd genus
captiosarum condusionũ scriptura quantũ existimo decestatur illo locoibi dictũ est
Qui sophis ticȩ loquitur odibilis ẽ quã qua&iam sermoñ captiosus sed tamen abundan¬
tius quã grauitatẽ dec& uerborũ ornam̃ta consectans sophisticus dicit᷑. Sunt &uã
uere conexiones ratiocinationis falsas habentes sententiuas quae consecuntur erro¬
rem illius Cũ quo agitur : quȩ tam̃ ad hoc inferuntur ab ono & docto homine ut in
has erubescens ille cuius errorẽ consecuntur eundem relinquat error ẽqͥasii eodẽ
manere uoluerit neces se ẽ. &iã illi quaedãnat tenere cogutur Non enĩ ueram ferebat

Expanded text:
enim erat ex parte uel eo ipso, quod iste insidiosus, ille simplex erat. tum ille addidit: „ego autem enim erat ex parte uel eo ipso, quod iste insidiosus, ille simplex erat. tum ille addidit: „ego autem homo sum." hoc quoque cum ab illo accepisset, conclusit dicens: "tu igitur non es homo". quod genus captiosarum conclusionum scriptura, quantum existimo, detestatur illo loco, ubi dictum est: qui sophistice loquitur, odibilis est. quamquam etiam sermo non captiosus, sed tamen abundantius, quam grauitatem decet, uerborum ornamenta consectans sophisticus dicitur. sunt etiam uerae conexiones ratiocinationis falsas habentes sententias, quae consecuntur errorem illius cum quo agitur. quae tamen ad hoc inferuntur a bono et docto homine, ut in his erubescens ille cuius errorem consecuntur eundem relinquat errorem, quia, si in eodem manere uoluerit, necesse est etiam illa quae damnat tenere cogatur. non enim uera infereba
Abbreviated transcription (Latin):
significationes ꝓ suaeciuꝰq: soti & aqͥs consensioñ animos mouent. quiadiuersa c̃sensioe
soci&as cõparatur ꝓcuiusq: obseruationib: ualent qđ manifestissime os tendicritꝰ
augurũ qui & antequam obseruta signatenuer unt. Id agurit neuideant
uolatus. aut audiant uoces auium: qui anulla istasigna sunt nisi consensus
estant eaquȩ non adcorporis sensus sed adationem animi perunent : ubidisciplina regnat
dit putationis & numeri: sed disputationis disciplina ad om̃a genera questionũq̃ in
lit teris sc̃is s̃ penetranda & dissoluenda plurimũ ual& Tantũ ibi cauenda ẽ libi dori¬
xandi & puerilis quȩ dã ostentutio decipiendi aduersariũ. Sunt enĩ multa quae
appellant᷑ sophismatu falsȩ condusione rationũ & plerũq: ituueras imitantes ut
non solũ tardos sed ingenuosos &iã minus diligenter attentos decipiant proposuit

Expanded text:
significationes pro suae cujusque societatis consensione animos movent, et quia diversa consensio significationes pro suae cujusque societatis consensione animos movent, et quia diversa consensio societas comparatur, pro cujusque observationibus valent, quod manifestissime ostendit ritus augurum, qui et antequam observent, et posteaquam observata signa tenuerint, id agunt, ne videant volatus, aut audiant voces avium, quia nulla ista signa sunt, nisi consensus estant ea quae non ad corporis sensus, sed ad rationem animi pertinent, ubi discdisputationis et numeri. sed disputationis disciplina ad omnia genera quaestionum, quae in litteris sanctis sunt, penetranda et dissoluenda plurimum ualet; tantum ibi cauenda est libido rixandi et puerilis quaedam ostentatio decipiendi aduersarium. sunt enim multa, quae appellantur sophismata, falsae conclusiones rationum et plerumque ita ueras imitantes, ut non solum tardos, sed ingeniosos etiam minus diligenter attentos decipiant. proposuit
Abbreviated transcription (Latin):
Dix̃ apłs hoc dehominib imaginariis signis sentiendũ ẽ q̃ om̃a tantũ ualent quantũ¬
p̃sũptione animorũ quas cõmumi quadã linguacũ dȩ monib: foederatas quȩ tam̃
plenas om̃a pestifere curiositate cruciantas sollititudinis morifere seruitutis.
Non enĩ quia ualebant ani aduersas sed anĩ aduertendo atq: signando Factum esł¬
ut ualerent : &ideo diuersis diuerseꝓuenuint secundũ cogitutiones psũptiones suas
& consensiones eiꝰ uident. Sicut enĩ uerbi gratia una figuruliter aeq: decusatĩ notat᷑
Aliud apud grecos aliud aput latinos ualet ñ natura sed placio & consensione significan¬
significatiñ ponit hanclittera in quaeã ponit cũ homini scribit latgno. & beta una
eodemq: sono apud grecos litterȩ apud latinos oleris nomen est . & cumdico
egein his duabus syllabis aliud grecus. aliud latinis incellegit. Sicut ergo hac om̃s

Expanded text:
dixit apostolus, hoc de omnibus imaginariis signis sentiendum est, quae uel ad cultudixit apostolus, hoc de omnibus imaginariis signis sentiendum est, quae uel ad cultupraesumptione animorum: quasi communi quadam lingua cum daemonibus foederata sunt; quae tamen plena sunt omnia pestiferae curiositatis cruciantis sollicitudinem mortiferae servitutis. Non enim quia valebant animadversa sunt, sed animadvertendo atqut ualerent, et ideo diuersis diuerse proueniunt secundum cogitationes et praesumtiones suas.et consensiones eius uident. sicut enim uerbi gratia una figura litterae, quae deousatim notatur, aliud apud Graecos, aliud apud Latinos ualet, non natura, sed placito et consensione significansignificatione ponit hanc litteram, in qua eam ponit cum homini scribit Latino: et Beta uno eodemque sono, apud Graecos litterae, apud Latinos oleris nomen est; et cum dico, Lege, in his duabus syllabis, aliud Graecus, aliud Latinus intelligit: sicut ergo hae omnes
Abbreviated transcription (Latin):
sisorices acaligis rodrent᷑ ineq illi abboc genere ꝑticiosȩ suꝑstitionis segregandi sunt
quigen& hluci ꝓpt̃ nataliũ dierũ Considerationẽ nuncaut̃ uulgo mathematici uocant¬
Nã &ipsi conantur actionũ uentu prȩdicere hocgenus fornicationis animae¬
salubrit̃ diuina scriptura non tacuit neq ab ea sic de truit animam ut propter ei
talia negar& ẽẽ sectanda quia filsa dicuntur apfessorib: eorũ sed&ĩ si dixerint
uob inquit &itu e uenerit ne credatis ci s om̃sigitur artificeshuius modi uelnugatoriae¬
uel noxiȩ suꝑstitones ex quadã pestifera sotietate hominũ & demonũ quasi pacta infide¬
lis & dolos ȩ amititiȩ constituta penitus sunt repedienda & fugiendax piano ñ qđ idolũ sit¬
niorũ fieri qđ aut̃ deidolis & demmolationib q̃ honorieorũ ex hibentunoo

Expanded text:
si sorices a caligis roderentur. Neque illi ab hoc genere perniciosae superstitionis segregansi sorices a caligis roderentur. Neque illi ab hoc genere perniciosae superstitionis segreganqui genethliaci, ob natalium dierum considerationes, nunc autem vulgo mathematici vocantur, qui conantur actionum eventa praediceresalubriter divina auctoritas non tacuit, neque ab ea sic deterruit animam ut propterea talia negaret esse sectanda, quia falsa dicuntur a professoribus eorum, sed etiam si dixerint vobis, inquit, et ita evenerit, ne credatis eis uel noxiae superstitionis ex quadam pestifera societate hominum et daemonum quasi pacta infidelis et dolosae amicitiae constituta penitus sunt repudianda et fugienda christiano, non niorum fieri. quod autem de idolis et immolationibus, quae honori eorum exhibentur,
Abbreviated transcription (Latin):
calcant tãquã dirẽptor ẽ amititiaeminus molestũ ẽ quã cũ in nocentẽ puerum
colapho ꝑcuciunt si pariter ambulantib: intercuritꝰ sedbellũ ẽ qđ aliquando pueri
uindicant᷑ a canibꝰ nam plerũq: tã suꝑstitiosis̃ quidã ut &iã canem qui medius
inter uenerit ferire audeant non ipune nãq: a uanoremedio cito ille in ter¬
dum percursorem suũ aduer medicũ mittithinc s̃ &iã illalim̃ calcare cũ antedomũ
suã cransit redire ad lectũ siquis dũ secailciat sternutuuerit rediredomũ sꝑcedens
ofsenderit cũ uestis asori b rodit᷑ plus tremore suscipitione futuri mali quã psensdanũ
dolore undeillud elegant̃ dictũ ẽ catonis quicũ ẽet consultus a quodã qui sibia soricib ero¬
sas caligas dicer& Respondit ñ esseillũ d monstrũ seduere monstrũbabendũ fuisse

Expanded text:
calcant tamquam diremtorem amicitiae, minus molestum est quam cum innocentem puerum calcant tamquam diremtorem amicitiae, minus molestum est quam cum innocentem puerum colapho percutiunt, si pariter ambulantibus intercurrit. sed bellum est, quod aliquando pueri uindicantur a canibus. nam plerumque tam superstitiosi sunt quidam, ut etiam canem, qui medius interuenerit, ferire audeant, non impune; namque a uano remedio cito ille interdum percussorem suum ad uerum medicum mittit. hinc sunt etiam illa: limen calcare, cum ante domum suam transit; redire ad lectum, si quis, dum se calciat, sternutauerit; redire domum, si procedens offenderit; cum uestis a soricibus roditur, plus tremere suspicione futuri mali quam praesens damnum dolere. unde illud eleganter dictum est Catonis; qui cum esset consultus a quodam, qui sibi a soricibus erosas caligas diceret, respondit non esse illud monstrum, sed uere monstrum habendum fuisse,
Abbreviated transcription (Latin):
ad bocgenꝰ ꝑtinent om̃s &iã ligaturȩ atq remedia quȩ medicorũ quoq: disciplina contem na ÷
si ue in p̃caltionib: siue inquib:dã notis quos carecte reuocant si ue in quibq rebus sus¬
pendendis atq:  ligandis: uel &ã saltandis : quodã modo ñ ad tẽperationẽ corporũ
sed aquasdã significationes : aut occultis aut &iã manifestas quȩ mitiore nomiñ
phrsi cauocant. Vt quasi ñ suꝑstitionẽ in plicare sed natura ꝓdesseuidean Sicut
sunt in aures in sũmo auriũ singularũ aut distructionũ ossib: apsuleindigius aut
cũ tibi dicitur. sinigulti enti : ut dextramanisinis traim pollicẽ teneas : his adiungunt᷑¬
similia in annis simarũ obseruationũ : sim̃brũ aliqđ salierit si iunctim ambulantib:
amicis lapis. aut canis aut puermedius interuenerit atq illud quod lapidem

Expanded text:
ad hoc genus pertinent omnes etiam ligaturae atque remedia, quae medicorum quoque disciad hoc genus pertinent omnes etiam ligaturae atque remedia, quae medicorum quoque discisive in praecantationibus, sive in quibusdam notis quas characteres vocant, sive in quibusdam rebus suspendendis atque ligandis uel etiam saltandis quodam modo, non ad temperationem corporum, sed ad quasdam significationes aut occultas aut etiam manifestas, quae mitiore nomine physica uocant, ut quasi non superstitione implicare, sed natura prodesse uideantur, sicut sunt inaures in summo aurium singularum, aut de strutihonum ossibus ansulae in digitis, aut cum tibi dicitur singultienti, ut dextra manu sinistrum pollicem teneas. his adiunguntur milia inanissimarum obseruationum, si membrum aliquod salierit, si iunctim ambulantibus amicis lapis aut canis aut puer medius interuenerit. atque illud, quod lapidem
Abbreviated transcription (Latin):
ponunt᷑ quȩ ꝓpt̃ numerorum in periciã logentib dausa sunt
de sicnis Estitio sis Quibus pernigiose dȩmonum societus cũpara¬
uo sunt genera doctrinarũ quȩ ingentilibus &iã morib: exercent᷑ : unum earum rerũ
quas instituer̃ homines. Alterũ carũ quas anim ad uerterunt iã ꝑactas auc diuinitꝰ
institutas llud qđ ẽ secundũ institutiones hominũ partũ suꝑ scitutiosũ est: partim
non esł suꝑstitiosũ. Suꝑ sciciosũ ẽ. quic quid institutũ ẽ. ab hominib:: ad facienda
& colendaidola pertinens uelad co lendam sicut dm̃ creiturã partẽ ue ullã creaturȩ
uel ad consultationes & pacta quaedã significationũ cũ dȩmanib: placita atq foedoratu
Qualias molimina magi carumartiũ quȩ quidẽ cõmemorure potius quã docercas so¬
lent poetae ex quo genere sint. sed quasi licentiore uanitute aruspicũ & augur ũ libri

Expanded text:
ponuntur, quae propter numerorum imperitiam legentibus clausa suntponuntur, quae propter numerorum imperitiam legentibus clausa suntDe signis superstitionis, quibus perniciose daemonum societas comparauo sunt genera doctrinarum quae in gentilibus etiam moribus exercentur: unum, earum rerum quas instituerunt homines; alterum, earum quas animadverterunt jam peractas, aut divinitus institutas. Illud quod est secundum institutiones hominum, partim superstitiosum est, partim non est superstitiosum. Superstitiosum est, quidquid institutum est ab hominibus, ad facienda et colenda idola pertinens, vel ad colendum sicut Deum creaturam, partemve ullam creaturae, vel ad consultationes et pacta quaedam significationum cum daemonibus placita atque foederata, qualia sunt molimina magicarum artium, quae quidem 48 commemorare potius, quam docere assolent poetae: ex quo genere sunt, sed quasi licentiore vanitate, aruspicum et augurum libri:
Abbreviated transcription (Latin):
atoris ẽ septenarius aut̃ numerus crecdanũ indicat ꝓpt̃ uitã & corpus ailla trias̃ unde &iã¬
toto corde ititu anima cotam̃te diligenđẽ ds incorpore aũt manifestissimaquatuor
apparent quib: constat elem̃tis : in hocergo denariodũ tẽporalit̃ nob̵ insinuat᷑ idẽ quater
dicitur caste & c̃tinent̃ a temporũ delectione uiuere hoo ẽ qlad raginta dieb: ie uinare hoc
atq: stupentib: daruit : de in deiuiquȩrit᷑ quomodo quinquagenarius dequa dragenario
numero exista t quiñ mediocrit̃ in nostra religione sacracꝰ ẽ ꝓpt̃pente costen& quomo¬
adiuscta eminentius ipsatrinitute ad purgatissime ecdesiȩ misteriũ referat᷑ ꝑueniatq
adcentũ quinquaginta trespisces quos r&ia pꝰ resurrectionẽ dñi indexterã partẽmissa
ceper̃ Itu multis aliis atq: aliis numerorũ formis quaedam similitudinũ in scĩs libris secr&a

Expanded text:
atoris est, septenarius autem numerus creatoris est, septenarius autem numerus cretoto corde, tota anima, tota mente diligendus est Deus: in corpore autem manifestissima quatuor apparent, quibus constat, elementa. In hoc ergo denario dum temporaliter nobis insinuatur, id est, quater ducitur, caste et continenter a temporum delectatione uiuere, hoc est quadraginta diebus ieiunare. hoc atque stupentibus, claruit . Deinde ita quaeritur quomodo quinquagenarius de quadragenario numero existat, qui non mediocriter in nostra religione sacratus est propter Pentecosten , et quomo et Spiritus sancti, adjuncta eminentius ipsa Trinitate, ad purgatissimae Ecclesiae mysterium referatur, perveniatque ad centum quinquaginta tres pisces, quos retia post resurrectionem Domini in dexteram partem missa ceperunt . Ita multis aliis atque aliis numerorum formis quaedam similitudinum in sanctis Libris secreta
Abbreviated transcription (Latin):
umerũ &iã imperitia multu fac̃ non intellegi trans late aomsticepositu scripturis
ingeniũ quippe utitadixerĩ ingeniũ ñ potestmo uere quid sibi uelit qđ & morses & elias
& ipsedñs quad ragintu dieb ieiunauer̃ cuius actionis figuratas quidã nodus nisi
huius numeri Cogitatioñ & c̃sideratioñ non soluit᷑ : bab& enĩ denariũ quat̃ tam quam
cognitionẽ omniũ rerũ incextã tẽporib: : quãt̃ narionãq numero & diurna&annua
curricula ꝑagunt᷑ : diurna matutinis & meridianis uesꝑtinis noccurnisq: horarũ spatus an¬
nua uernis estiuis autũ nalib: biemabilib: q m̃sib: atẽporũ aut̃ delectioñ dũ in tẽporib: uiuimꝰ
ꝓpt̃ aeternitatẽ in quauiuere uolumus abstinendũ &ieiunandũ ẽ : quãuis tẽporum
cursib: ipsa nob̵ insinuet doctrina c̃tẽnendorũ tẽporũ & appetendorũ ae ternorũ :
porro aut̃ denarius numerus creatoris atq: creaturȩ significat scientiã nã trinitatis cre¬

Expanded text:
umerorum etiam imperitia multa facit non intellegi translate ac mystice posita in scripturis. ingenium quippe, ut ita dixerim, ingenuum non potest nisi mouere, quid sibi uelit quod et Moses et Helias et ipse dominus quadraginta diebus ieiunauerunt. cuius actionis figuratus quidam nodus nisi huius numeri cognitione et consideratione non soluitur. habet enim denarium quater tamquam cognitionem omnium rerum intextam temporibus. quaternario namque numero et diurna et annua curricula peraguntur, diurna matutinis et meridianis, uespertinis nocturnisque horarum spatiis, annua uernis, aestiuis, autumnalibus hiemalibusque mensibus. a temporum autem delectatione, dum in temporibus uiuimus, propter aeternitatem, in qua uiuere uolumus, abstinendum et ieiunandum est, quamuis temporum cursibus ipsa nobis insinuetur doctrina contemnendorum temporum et appetendorum aeternorum. porro autem. denarius numerus creatoris atque creaturae significat scientiam. nam trinitas cre
Abbreviated transcription (Latin):
corinthios:has ergo ꝓmissiones habentes carissimi mundemꝰ nos ab omni coinquinatio¬
ne carnis & sp̃s ꝑficientes sc̃ificationẽ intimore : Capiterios : neminẽ nocuimu s: dubiũ
quippe ẽ utrum sinundemus nos ab omni inquinatione carnis: ut alius sit sen¬

Expanded text:
Corinthios: Has ergo promissiones habentes, charissimi, mundemus nos ab omni coinquinatioCorinthios: Has ergo promissiones habentes, charissimi, mundemus nos ab omni coinquinatione carnis et spiritus, perficientes sanctificationem in timore Dei: capite nos: nemini nocuimus. Dubium quippe est, utrum mundemus nos ab omni inquinatione carnis et spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
Sulic& ee cũ xp̃onecessi tutẽ manere in carneꝰ quȩ ãbiguicus uno consequenti uerbo diu¬
dicatur : qđ positũ ẽ eni uã parciculã qui abstuler̃ inc̃p̃tes illa potius sententia duitis
ut ñ solũ compelli ex duob: sed & ĩã duorũ habere concupiscentiã uider& : Sicergo dis¬
tinguendũ ẽ & quideligã ignoro : compellor aut̃ ex duobs quã distinctionẽ : sequi cur
Concupiscentiã habens dissolui & cẽ cũ xp̃o : &tũ quã quȩreret᷑. Quarehui reipotius habeat
concupis centiã : multo enĩ magis optimũ inquit : Quur ergo ed uobus compellitur : quia ẽ
manendi necessitus quã ita subiecit manerein carne necessariũ propter uos
Vbi autem neq perscriptio fidei neq:psius sermonis texte abiguitus explicarȩ potest :
Nihil obẽ secundũ quã lib& earũq̃ ostendunt sententiã distinguere : Veluti ẽ illa ad

Expanded text:
um Christo, necessitatem manere in carne. quae ambiguitas uno consequenti uerbo diiuum Christo, necessitatem manere in carne. quae ambiguitas uno consequenti uerbo diiudicatur, quod positum est, enim. quam particulam qui abstulerunt interpretes, illa potius sententia ducti sunt, ut non solum compelli ex duobus sed etiam duorum habere concupiscentiam uideretur. sic ergo distinguendum est: et quid eligam ignoro. compellor autem ex duobus. quam distinctionem sequitur: coconcupiscentiam: multo enim magis optimum, inquit. Cur ergo e duobus compellitur? quia est manendi necessitas quam ita subjecit: Manere in carne necessarium propter vos. Ubi autem neque 52 praescripto fidei, neque ipsius sermonis textu ambiguitas explicari potest, nihil obest, secundum quamlibet earum quae ostenduntur sententiam distinguere, veluti est illa ad
Abbreviated transcription (Latin):
Iã nunc exempla c̃sideru illa heretica distinctio. In principio erat uerbũ & uerbũ erat
apuddm̃ & drerut ut alius sit sensus uerbũ. Hoc erat in principio apuddm̃ Ñ uult dm̃
uerbũ conficers sed hoc regula fidei repellendũ ẽ qua nob d&rinitatis ȩqualitate pre¬
scribic᷑ ut dicamꝰ & ds̃ erat uerbũ deinde subiungamꝰ. hoc erat in principio apud dm̃i:
Illa uero distinctionis ambiguitas neutra parte resistit fidei : &ideo texto ipsosermonis
diudicandaẽ. Vbi ait apłs & qui diligã ignoro : Cõpelloraut̃ ex duob: concupiscentiam¬
uos : Incertũ ẽ eñ utrũ ex duob: c̃cupiscentiã habens. an c̃pellor aut̃ exduob: ut illuo
magis obtimũ appar&eũ eiꝰoptimi dicere sehabere c̃cupiscentiã utcũ ex duobus
cũ pellat᷑ alterius tam̃ habcat concupiscentiã alterius necessitutẽ : concupiscentiam

Expanded text:
Jam nunc exempla considera. Illa haeretica distinctio: In principio erat Verbum, et Verbum erat Jam nunc exempla considera. Illa haeretica distinctio: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat, ut alius sit sensus: Verbum hoc erat in principio apud Deum, non vult Deum Verbum confiteri. Sed hoc regula fidei refellendum est, qua nobis de Trinitatis aequalitate prscribitur, ut dicamus: et deus erat nerbum, deinde subiungamus: hoc erat in principio apud deum. illa uero distinctionis ambiguitas neutra parte resistit fidei et ideo textu ipso sermonis diiudicanda est, ubi ait apostolus: et quid eligam ignoro. compellor autevos . Incertum enim utrum ex duobus concupiscentiam habens, an compellor autem ex duobus, ut illud m optimum, apparet eum ejus optimi dicere se habere concupiscentiam, ut cum ex duobus compellatur, alterius tamen habeat concupiscentiam, alterius necessi
Abbreviated transcription (Latin):
Et quidelicam ignono ex labuo dedoctipinia xp̃i ana nb
ui eo loco animi ẽ ut ꝑnos instrui ualeat sciat ãbiguitatẽ scripturȩ aut in uerb̵ preprus
ẽẽ aut intras latis q̃ generu secundo libro demonstrauimꝰ. Sed cũ uerba propria faciuis
Nabiguam scripturũ primouidendũ ẽ Nemale distinexerimꝰ aut ꝓnuntia uerimꝰ
Cuer go adhibita intentio incertũ eẽ ꝑuiderit quomodo distinguedũ autquomodo ꝓnun¬
tiendũ sit : Consolat regulã fidei quã descripturarũ planiorib: locis & eđẽ auctoritate ꝑcept
dequasatis egimꝰ cũ dereb: in libro primolo q̃ rem qđ siãbȩ uel &iam omnes siplures
fuerint partes ambiguitutis secundum fidẽ sonuerint : lextus ipse sermones ap̃ceden¬
tib: & consequentib: partib: quȩ ambiguitatẽ illã imnedio posuer Restat c̃sulenditui
deamus cuinã sententiȩ deplurib: q̃ seostendunt ferat suffragiũ eĩq sibi c̃texipatiatur

Expanded text:
ET: QVID ELIGAM IGNORO. EX LIBRO DE DOCTRINA CHRISTIANA m. Qui eo loco animi est, ut per nos instrui ualeat, sciat ambiguitatem scripturae aut in uerbis propriis esse aut in translatis, quae genera in secundo libro demonstrauimus. Sed cum uerba propria faciunt ambiguam scripturam, primo uidendum est, ne male distinxerimus aut pronuntiauerimus. cum ergo adhibita intentio incertum esse peruiderit, quomodo distinguendum aut quomodo pronuntiandum sit, consulat regulam fidei, quam de scripturarum planioribus locis et ecclesiae auctoritate percepit, de qua satis egimus, cum de rebus in libro primo loqueremur. quod si ambae uel etiam omnes, si plures fuerint partes ambiguitatis, secundum fidem sonuerint, textus ipse sermonis a praecedentibus et consequentibus partibus, quae adeamus, cuinam sententiae, de pluribus quae se ostendunt, ferat suffragium, eamque sibi contexi patiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ad p̃hender̃ iustitiã : Textꝰ consequens Ñ coherebit qualib& aut̃ uoce ꝓnunci& illud
ꝗđ nathahel dix ana zar& postaliquid boniẽẽ : Siue affirmantos ut illud solum
ad int̃rogationẽ ꝑtineat quod ait anazar& siue totũ cũ dibitatione in terrogantis:
nonuideo quomodo discernat᷑ ut̃q aut̃ sensus fidẽ non in pedit: est&iã ambugui¬
os littera ꝓnuntiat añ ꝓductu : Si enĩ corripiat ab eo qđ s̃ ossa : si aut̃ producat:
ab eo qđ s̃ ora intellegitur numerus singularis : Sed calia linguȩ p̃cedentis in pectio¬
ne diudicantur : Nã in greco nonsthoma sed os tompositũ .ẽ. undeplerum que

Expanded text:
ebit. qualibet autem uoce pronuntietur illud quod Natauahel dixit: a Nazareth potest aliquid boni esse, sine affirmantis, ut illud solum ad interrogationem pertineat, quod ait: a Nazareth, sine totum cum interrogatione dubitantis, non uideo, quomodo discernatur; uterque autem sensus fidem non impedit. est etiam ambiguia littera os pronuntiet an producta. si enim corripiat, ab eo quod sunt ossa, si autem producat, ab eo quod sunt ora intellegitur numerus singularis. sed talia linguae praecedentis inspectione diiudicantur; nam in graeco non ax\'fxa, sed
Abbreviated transcription (Latin):
manseris finem in eapones l&itiae tuae : Tunc uere & ꝓprie fruidicendus ẽ quod
non faciendũ ẽ nisi in illa trinitate : Id ẽ sumo & in cõmutabi libono Videquẽ ad modũ
cũ ipsa ueritas & uerbũ ꝑqd facta s̃ om̃a caro factũ ẽ ut habitur& in nob: Tamen ait apłs :

Expanded text:
manseris, finem in ea ponens laetitiae tuae, tunc uere et proprie frui dicendus es: quod manseris, finem in ea ponens laetitiae tuae, tunc uere et proprie frui dicendus es: quod non faciendum est nisi in illa trinitate, id est summo et incommutabili bono. Vide quemadmodum, cum ipsa ueritas et uerbum, per quod facta sunt omnia, caro factum esset, ut habitaret in nobis, tamen ait
Abbreviated transcription (Latin):
cõmodi nec abeis ut nob conferatur attendimꝰ uolletam̃ debemus ut om̃s nob̵cũ diligant
dm̃ & totũ qđ eĩ uel adiuuamꝰ ueladiuuamur ab eis ad unũ illũ finem referendum est
Ucclxiiii. de pƿincipio uiurũ secundũ salomonẽceodẽ libro prioo
um homine indõ frueris dõpotius quã homine frueris : illo enĩ frueris quo efficeris beat & ad
eũ teꝑuenis sele taberi s inquospẽponis ut uenias inde adphilomonẽ Paulus itafrater
inquit ego tefruarindñõ ꝗđ siñ addidis set indño &tecantũ fruar dixiss& in eoconstituis s&
spebeatitudinis suȩ quãquã &iã uicinis sime dicitꝰ frurcũ dilectioneuti : Cũ enĩ adẽ qd
diligit᷑ &iã dilectionẽ secũneces se ẽ gerat ꝑ quã si transieris eamque ad illud ubi ꝑma¬
nen dum ẽ reculeris uteris ea & abu siue ñ proprie diceris fruysi uero hhseris atq: ꝑ¬

Expanded text:
commodi nec ab eis ut nobis conferatur attendimus. uelle tamen debemus, ut omnes nobiscum diligant commodi nec ab eis ut nobis conferatur attendimus. uelle tamen debemus, ut omnes nobiscum diligant deum, et totum, quod eos uel adiuuamus uel adiuuamur ab eis, ad unum illum finem referendum est. CCL. DE PRINCIPIO VIARVM SECVNDVM SALOMONEM. EX EODEM LIBRO PRIMO. Cum homine in deo frueris, deo potius quam homine frueris; illo enim frueris quo efficeris beatus, et ad eum te peruenisse laetaberis, in quo spem ponis, ut uenias. inde ad Filemonem Paulus: ita, frater, inquspem beatitudinis suae; quanquam etiam vicinissime dicitur frui, cum dilectione uti. Cum enim adest qui diligitur, etiam delectationem secum necesse est gerat; per quam si transieris, eamque ad illud ubi permanendum est rettuleris, uteris ea et abusiue, non proprie diceris frui. si uero inhaeseris atque per
Abbreviated transcription (Latin):
his potis simũ consulendũ ẽ qui ꝓlocorũ & tẽporũ uel quarũ lib& rerũo portunitatib: cons
trictius tibi quasi quadã sorte iungunt᷑ : Sicut enĩ sitibi abundar& aliqͥd qđ dario porter
ei quiñ haber& nec duob: dari potuiss& sitibi occurrerent duo quorũ neut̃ aliũ uelindi¬
gentia uelergate aliqua necessitud iñ superur& nihiliustius faceres quã aut sorte legeres
cui dandũ ẽ qđ dariutriq: ñ possa : sic in omnib: quib: omnib: c̃sulere nequȩ as ꝓsorte habendũ ẽ :
put quisq: tibi tẽporalit̃ c̃ligatius adherereñ potuerit : Omniũ aut̃ qui nob cũ fruipossunt
dõ partĩ eos dilrgimꝰ quosipsi adiuuamꝰ: partim eos aquib: adiuuam partim quorum
& in digemꝰ adiutorio & indigentiae subuemmꝰ: partim quib: nec ipsi conferimus aliquid

Expanded text:
his potissimum consulendum est qui pro locorum et temporum vel quarumlibet rerum opportunitatibus conshis potissimum consulendum est qui pro locorum et temporum vel quarumlibet rerum opportunitatibus constrictius tibi quasi quadam sorte iunguntur. sicut enim si tibi abundaret aliquid, quod dari oporteret ei qui non haberet, nec duobus dari potuisset, si tibi occurrerent duo, quorum neuter alium uel indigentia uel erga te aliqua necessitudine superaret, nihil iustius faceres, quam ut sorte eligeres cui dandum esset quod dari utrique non posset: sic in hominibus, quibus omnibus consulere nequeas, pro sorte habendum est, prout quisque tibi temporaliter colligatius adhaerere potuerit. Omnium autem, qui nobiscum frui possunt deo, partim eos diligimus quos ipsi adiuuamus, partim a quibus adiuuamur, partim quorum et indigemus adiutorio et indigentiae subuenimus, partim quibus nec ipsi conferimus aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓximũ cotũ idẽ animã & corpuss homo enĩ exanimo constat & corporenullum re¬
rũ diligendarũ genꝰinhis duobus pceptis ꝓpt̃ missũ ecũ enĩ p̃currat dilectio dĩ eiq
dilectionis modus p̃scriptus appareat itaut c&era in illũ confluant : dilectioñ tua nihil
dictũ uidetur: sed cũ dictũ ẽ Diliges ꝓximũtuũ tãquãte ipsũ simul& tui abste dilectio
nom p̃termissaẽ sille aut̃ iuste & sc̃ euiuit qui rerũ integeraestimator ẽ : ipse autem .ẽ.
qui ordinatã hab& dilectione : ne aut diligat qđ ñ ẽ diligendum: aut non diligat
qđ mninus diligendũ e: aut aequae diligat qđ uelminus uel amplius diligendũ es aut
minus uel amplius qđ aeque diligendũ e : Omnis peccator inquantũ peccatonẽ non ẽ:
tẽam plius alius homo diligendus ẽ quã corpusnirm quia ꝓpt̃ dm omnia ista diligen¬

Expanded text:
proximum totum, id est animum et corpus eius — homo enim ex anima constat et corpore — nullum reproximum totum, id est animum et corpus eius — homo enim ex anima constat et corpore — nullum rerum diligendarum genus in his duobus praeceptis praetermissum est. cum enim praecurrat dilectio dei eiusque dilectionis modus praescriptus appareat, ita ut cetera in illum confluant, de dilectione tua nihil dictum uidetur, sed cum dictum est: diliges proximum tuum sicut te ipsum, simul et tui abs te dilectio non praetermissa est. Ille autem iuste et sancte uiuit qui rerum integer aestimator est; ipse est autem qui ordinatam habet dilectionem, ne aut diligat quod non est diliquod diligendum est; aut aeque diligat quod minus vel amplius diligendum est, aut minus vel amplius quod aeque diligendum est. Omnis peccator in quantum peccator est, non est tem amplius alius homo diligendus est, quam corpus nostrum, quia propter Deum omnia ista diligen