comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eusdẽ psalmodie sontus ⁊ odoris suaui¬
tas elongata fimret᷑. Hec igit᷑ quamdui
uixit incorpore. quis illam haberet in ho¬
norẽ: Indigna cunctis om̃ibꝰ despecta ui
debatur. Quis ad illam acced̾e. quis ad il¬
lam uenire dignaret᷑: s latebat in eo st̃¬
quilimo margarita dei. Sterquilinium
fĩs hanc ipsã corruptibilitatẽ corporiᷤ ap¬
pello. sterqͥliniũ abiectionẽ pauꝑtatis
nomino. Assumpta ẽ ergo margarita q̃
lacebat insterquilimo:⁊ posita inceles¬
tis regis ornam̃to. Iamint̾ suꝑ nos ciues
emicat. iam int̾ ignitos illos lapides e¬
terni diadematis coruscat. Quos qui ĩ¬
in hoc mundo. uos diuires aut esse credi¬
sis. aut estis: conferte si potestis falsas
diuicias ur̃as ueris diuiciis romule. Uos
in huiꝰ mundi uia om̃ia amissuri possi¬
detis: illa nichil quesuut initinere. et
om̃ia iuenit inꝑuentione. Uos letam
uitã ducitis. tristẽ mortẽ timetis: illa triᷤ¬

Expanded text:
ejusdem psalmodiae sonitus, et odoris suaviejusdem psalmodiae sonitus, et odoris suavitas elongata finiretur. 12. Haec ergo quandiu vixit in corpore, quis illam haberet in honore? Indigna cunctis, despecta omnibus videbatur. Quis ad illam accedere, quis illam videre dignaretur? Sed latebat in sterquilinio margarita Dei. Sterquilinium, fratres, hanc ipsam corruptibilitatem corporis appello, sterquilinium abjectionem paupertatis nomino. Assumpta est ergo margarita quae jacebat in sterquilinio, et posita in coelestis Regis ornamento, jam inter supernos cives emicat, jam inter ignitos illos lapides aeterni diadematis coruscat. O vos qui in hoc mundo divites aut esse creditis, aut estis, conferte, si potestis, falsas divitias vestras veris divitiis Romulae. Vos in hujus mundi via omnia amissuri possidetis; illa nihil quaesivit in itinere, et omnia invenit in perventione. Vos laetam vitam ducitis, tristem mortem timetis; illa tris
Abbreviated transcription (Latin):
emissa terruerat. odoris suauitas refo¬
ueret. S cũ ium claritatis illiꝰ ferte ñ
posent. cepit eadem romula adsisten
li timere mat̾. nõ morior modo. Cumq
hoc crebro diceret. paulatu lux que fu¬
erat emissa subtracta ẽ. sedis qui subsecu¬
cus est odor remansit. Sicq dies secũdꝰ
et t̾cuis transiit. ut ad spsa flagrantia o¬
doris inaneret. Nocte igit᷑ quarta eandẽ
magistrã suã iterum uocauit. Quaueni¬
ente. niaticum peciit ⁊ accepit. Nec dũuͦ
eadem redep̃ta. uł alia eius discipula a
lectulo iacentis abcesserant: ꝙ ecce subi¬
to in platea añ eiusdem cellule hostium.
duo chori psallentium constiter. ⁊ sic̃ se
dicebant sexus ex uocibꝰ discreuisse: psal¬
mo die cantus dicebant uiri. ⁊ femine:
respondebant. Cumqz ante fores cellule
exhiberentur celestes exequie: scã illa a¬
mma carne soluta ẽ. Qua ad celum duc
cepit psalmodia leniꝰ audiri. quo usq ꝙ

Expanded text:
emissa terruerat odoris suavitas refoemissa terruerat odoris suavitas refoveret. Sed cum vim claritatis illius ferre non possent, coepit eadem Romula assistentNoli timere, mater, non morior modo. Cumque hoc crebro diceret, paulatim lux quae fuerat emissa subtracta est, sed is qui subsecutus est odor remansit. Sicque dies secundus et tertius transiit, ut aspersa odoris fragrantia remaneret. Nocte igitur quarta eamdem magistram suam iterum vocavit; qua veniente, viaticum petiit, et accepit. Necdum vero eadem Redempta, vel illa alia ejus discipula a lectulo jacentis abscesserant, et ecce subito in platea ante ejusdem cellulae ostium duo chori psallentium constiterunt, et sicut se dicebant sexus ex vocibus discrevisse, psalmodiae cantus dicebant viri, et feminae respondebant. Cumque ante fores cellulae exhiberentur coelestes exsequiae, sancta illa anima carne soluta est. Qua ad coelum ductcoepit psalmodia lenius audiri, quousque et
Abbreviated transcription (Latin):
pula surrex̃. sic̃ utrisq referentibꝰ ⁊ młtis
res eadem claruit: ⁊ ego quoq in eodẽ tẽ¬
pore agnoui. Cũq noctis medio lectulo
iacentis adsisterent. subito celitꝰ luxemiᷤᷤ
sa om̃e illiꝰ cellule spacium impleuit: ⁊
splendor tante claritatis enncuit. ut cor¬
da adsistentiũ. inestimabili pauore per¬
stringeret. atq ut post ipse referebant
om̃e meis corpꝰ obrigesceret. ⁊ in subito
stupore remanerent. Cepit namq qͣsi
cuiꝰdam magne multitudinis ingredi¬
entis sonitꝰ audiri. hostium cellule cõ¬
cuti. ac si ingredientium turba p̾mere¬
tur. Atq ut dicẽbant intranciũ mulci¬
tudinẽ senciebant: s nimietate timo¬
ris ⁊ luminis uid̾e̾ nichil pot̾ãt. quia e¬
arum ocłos ⁊ pauor dep̾sserat: ⁊ ip̃a tã¬
ti luminis claritas reu̾berabat. Quam
lucẽ ꝓtinus miriodoris ẽ flagrantia:
subsecuta: ita ut earũ amiiũ quẽ lux

Expanded text:
pula surrexit, sicut utrisque referentibus et multis pula surrexit, sicut utrisque referentibus et multis res eadem claruit, et ego quoque eodem tempore agnovi. Cumque noctis medio, lectulo jacentis assisterent, subito csa omne illius cellulae spatium implevit, et splendor tantae claritatis emicuit, ut corda assistentium inaestimabili pavore perstringeret, atque, ut post ipsae referebant, omne in eis corpus obrigesceret, et in subito stupore remanerent. Coepit namque quasi cujusdam magnae multitudinis ingredientis sonitus audiri, ostiumque cellulae concuti, ac si ingredientium turba premeretur; atque, ut dicebant, intrantium multitudinem sentiebant, sed nimietate timoris et luminis 397 videre non poterant, quia earum oculos et pavor depresserat, et ipsa tanti luminis claritas reverberabat. Quam lucem protinus est miri odoris fragrantia subsecuta, ita ut earum animum quem lux
Abbreviated transcription (Latin):
inꝑfectionis habent. sic̃ sepe imperiti ho¬
mines. nec dũ ꝑfecte sculpta sigilla conᷤ¬
picimnꝰ ꝙ iã quasi ꝑfecta laudamꝰ. que¬
tam̃ adhuc artifex ꝯsiderat ⁊ limat. lau¬
dariiam audit. ⁊ tam̃ ea tund̾e meliorã¬
do nõ desint: hec quã pdiximꝰ romula
ea quã greco uocabulo medici paralisi uo¬
cant molestia corporali ꝑcussa ẽ. Multiꝰ¬
q annis in lectulo decubans. pene omni
iacebat membroꝵ officio destitut.a. nec
tam̃ hec eadẽ eiusmentẽ ad inpacienci¬
am flagella ꝑduxerant. Nam ipsa ei
detrĩta membroꝵ facta fuerant ĩcre¬
menta uirtutũ. qr tanto sollicicius ad
usum orationis sucreuerat: quanto ꝙ.
aliud qd̾libec agere nequaquã ualebat.
Nocte igitur quadam. eandẽ redemptã
quã p̾fatus sũ. que utrasq discipulas su¬
as filiarũ loco nutriebat. uocauit dicẽs.
Mat̾ ueni. mat̾ ueni. Que mox cũ eiꝰ disci¬

Expanded text:
imperfectionis habent, sicut saepe imperiti hoimperfectionis habent, sicut saepe imperiti homines necdum perfecte sculpta sigilla conspicimus, et jam quasi perfecta laudamus, quae adhuc artifex considerat et limat, laudari jam audit, et tamen ea tundere meliorando non desinit; haec quam praediximus Romula ea quam Graeco vocabulo medici paralysin vocant molestia corporali percussa est, multisque annis in lectulo decubans pene omnium jacebat membrorum officio destituta, nec tamen haec eadem ejus mentem ad impatientiam flagella perduxerant. Nam ipsa ei detrimenta membrorum facta fuerant incrementa virtutum, quia tanto sollicitius ad usum orationis succreverat, quanto et aliud quodlibet agere nequaquam valebat. Nocte ergo quadam eamdem Redemptam, quam praefatus sum, quae utrasque discipulas suas filiarum loco nutriebat, vocavit dicens: Mater, veni, mater, veni. Quae mox cum alia ejus disci
Abbreviated transcription (Latin):
peciranus quedã redempta nomine. ĩ scĩ¬
moniali habitu constituta. inurbe hac
iuxta beate marie semꝑ uirginis eccłam
manebat. Hec illiꝰ yrundinis discipula
fuerat. que magnis uirtutibꝰ pollens. suꝑ
p̾nestinos montes uitã heremiticã du¬
xisse ferebatur. Hinc due ineodẽ habi¬
tu discipule adherebant. una nomine ro¬
mula.⁊ altera que nũc adhuc suꝑẽ. quã
quidẽ facie scio s nomine nescio. Tre ᷤ ita¬
q he. uno habitaculo cõmanentes. moꝵ
quidẽ diuiciis plenã. s tam̃ rebꝰ paupe¬
rem uitã ducebant. Hec aũt quã p̾fatuꝰ
sum romula. aliam quã p̾dixi cõdiscipli¬
nã suã magnis uite meritis ante ibat.
Erat quippe mire pacientie. sũme obedi¬
entie. custos oris sui ad silentiũ. studiosa
ualde ad cõtinue orationis usũ. S quia
plerũq hi quosiã ꝑfectos homines esti¬
mant. ad huc inocłis sũmi opificis aliꝙͥ

Expanded text:
petii, anus quaedam, Redempta nomine, in sanctipetii, anus quaedam, Redempta nomine, in sanctimoniali habitu constituta, in urbe hac juxta beatae Mariae semper virginis ecclesiam manebat . Haec illius Herundinis discipula fuerat, quae, magnis virtutibus pollens, super Praenestinos montes vitam eremiticam duxisse ferebatur. Huic duae in eodem habitu discipulae adhaerebant: una nomine Romula, et altera, quae nunc adhuc superest, quam quidem facie scio, sed nomine nescio. Tres itaque hae in uno habitaculo commanentes morum quidem divitiis plenam, sed tamen rebus pauperem vitam ducebant. Haec autem, quam psum Romula aliam quam praedixi condiscipulam suam magnis vitae meritis anteibat. Erat quippe mirae patientiae, summae obedientiae, custos oris sui ad silentium, studiosa valde ad continuae orationis usum. Sed quia plerumque hi quos jam perfectos homines aestimant adhuc in oculis summi opificis aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
bet in hoc mundo abiectos aspicitis. etiã¬
si qua rep̾hensibilia eoꝵ esse uideant᷑. no¬
lite despicere. Quia fortasse quoᷤ moꝵ ĩ fir¬
mitas uulnerat. medicina pauptatis cu¬
rat. Quoꝵ si qua sunt talia que debeant
iuire rep̾hendi. hec si uultis adusum ur̃e
m̾cedis inflectitis: ut ipsis eoꝵ uicus cu¬
mulentur uob increm̃ta pietatis. qͣtenꝰ
panẽ parit̾ detis ꝙ uerbũ: panẽ refeccio
nis cum u̾bo correptionis. ⁊ duo a uobiᷤᷤ a¬
lunenta percipiant. qui innũ querbuãt
demũ ⁊ exteriꝰ cibo.ꝙ interus sacient᷑ elo¬
quio. Pͥauꝑ ergo cũ rep̾hensibilis cernit᷑
moneri debet. ⁊ despici nõ deb. Si uero
rep̾hensionis nichil habet: uenerari sũ¬
moꝑe sic̃ intecͥessor debet. Sed ecce mul¬
tos cernimꝰ. quis cuiꝰ sit meriti nescimus.
Om̃s ergo uenerandi sunt: tantoq neces¬
se ẽ ut om̃ibꝰ ce humiliare debeas. quã
ciosus nouic. Eodem tp̃re quo monast̾ium

Expanded text:
bet in hoc mundo abjectos aspicitis, etiambet in hoc mundo abjectos aspicitis, etiamsi qua reprehensibilia eorum esse videantur, nolite despicere, quia fortasse quos morum infirmitas vulnerat, medicina paupertatis curat. Quorum si qua sunt talia quae debeant jure reprehendi, haec, si vultis, ad usum vestrae mercedis inflectite, ut ex ipsis eorum vitiis cumulentur vobis incrementa pietatis, quatenus panem pariter detis et verbum, pas; et duo a vobis alimenta percipiant qui unum quaerebant, dum et exterius cibo, et interius satiantur eloquio. Pauper ergo cum reprehensibilis cernitur, moneri debet, despici non debet. Si vero reprehensionis nihil habet, venerari summopere sicut intercessor debet. Sed ecce multos cernimus, quis cujus sit meriti nescimus. Omnes ergo venerandi sunt, tantoque necesse est ut omnibus te humiliare debeas, quantciosus novit. Eodem tempore quo monasterium
Abbreviated transcription (Latin):
dere recusant. Hec nos de ipsa rei geste cõ¬
sid̾atione dixisse sufficiat. Sed uos fr̃s kĩ
et requiẽ lazari. ⁊ penam diuitis cognoscen¬
tes: solert̾ agite. culparũ ur̃arũ int̾cessiones
querite. aduoc.atos uobis in diẽ iudicii pauꝑ¬
es ꝓcurate. Multos ⁊ enĩ nũc lazaros ha¬
betis. ante ianuas urãs iacent. atq hisin¬
digent que nobiam saciatis cotidie de m̃e¬
sa cadunt. Uerba sacre lectionis debent
nos instruere a dimplenda mandata pie¬
tatis. Cotidie lazarum si querimꝰ inueni¬
mꝰ. cotidie lazarum si nõ q̃rimus cernimꝰ.
E cce inportune se paupes offer̃. rogant
nos qui tunc ꝓ nob int̾cessores ueniant.
Certe nos omnino rogare debuimꝰ ⁊ tam̃
rogamur. Uidete si negare debemus qud
petimur. qͣndo patromi sunt qui petunt.
Nolite gͣ micd̾ie tempora ꝑdere: nolite
accepta remedia dissimulare. Ante sup¬
plicium cogitate de supplicio. Cũ quosli¬

Expanded text:
dere recusant. Haec nos de ipsa rei gestae condere recusant. Haec nos de ipsa rei gestae consideratione dixisse sufficiat. 10. Sed vos, fratres, et requiem Lazari, et poenam divitis cognoscentes, solerter agite, culparum vestrarum intercessores quaerite atque advocatos vobis in die judicii pauperes procurate. Multos etenim nunc Lazaros habetis; ante januas vestras jacent, atque his indigent, quae vobis jam satiatis quotidie de mensa cadunt. Verba sacrae lectionis debent nos instruere ad implenda mandata pietatis. Quotidie Lazarum, si quaerimus, invenimus; quotidie Lazarum, etsi non quaerimus, cernimus. Ecce importune se pauperes offerunt, rogant nos, qui tunc pro nobis intercessores venient. Certe nos omnino rogare debuimus, sed tamen rogamur. Videte si negare debemus quod petimur, quando patroni sunt qui petunt. Nolite ergo misericordiae tempora perdere, nolite accepta remedia dissimulare. Ante supplicium cogitate de supplicio. Cum quosli
Abbreviated transcription (Latin):
los audiant. Sed qui di uerba despex̾at.
hec audire nõ posse suos sequaces estima¬
bat. Unde ⁊ respondit diues. Non pat̾
mi. s siquis ad eos ex mortuis ierit cre¬
dent. Cui mox ueraci sententia dicitur.
Si moysen ⁊ ꝓpħ̾as nõ audiunt. neq si
quis ex mortuis resurrex̾it credent et..
Quia nimirũ qui u̾ba legis despiciunt.
redemptoris p̾cepta qui ex mortuis resur¬
rexerit. quanto subtiliora sunt. tanto hec
betur. Illa enim dari decinas p̾cipit. re¬
demptorũ nr̃. ab his qui ꝑfectionẽ secunt᷑.
om̃ia dimiti uib. Illa peccata carmᷤ re¬
secat. redemptor uͦ nr̃ nllicitas etiam co¬
fitationes dampuat. Si eigo inoysen
ꝙ ꝓpħas nõ audiunt. neq siquis exmortui
resurrexerit credunt ei. quia hiqui uiliora
legis p̾cepta implere negligunt. saluatoriᷤᷤ
nr̃i mandatis altioribꝰ obedire. qnͣdoq cõ¬
ualescunt. Et nimirũ constat quia cuius
implere dicta remuint. ei ꝓculdubio cre¬

Expanded text:
as; audiant illos. Sed qui Dei verba despexerat as; audiant illos. Sed qui Dei verba despexerat haec audire non posse suos sequaces existimabat. Unde et respondit dives: Non, pater mi; sed si quis ex mortuis ierit ad eos, credent. Cui mox veraci sententia dicitur: Si Moysen et prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit, credent ei, quia nimirum qui verba legis despiciunt Redemptoris praecepta, qui ex mortuis resurrexit, quanto subtiliora sunt, tanto haecod per Dominum jubetur. Illa enim dari decimas praecipit, Redemptor vero noster ab his qui perfectionem sequuntur omnia dimitti jubet. Illa peccata carnis resecat, Redemptor vero noster illicitas cogitationes etiam damnat . Si ergo Moysen et prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit credent, quia hi qui viliora legis praecepta implere negligunt Salvatoris nostri mandatis altioribus obedire quando convalescunt? Et nimirum constat quia cujus implere dicta renuunt, ei procul dubio cre
Abbreviated transcription (Latin):
lum conspiciunt qd misericordit̾ euaser.¬
õ antoq maiores de se redemꝑtori suo
gr̃as refer̃: quanto uident in aliis quodip̃i
ꝑpeti si essent relicti potuer̃. Nec illam tãte
beatitudinis claritatẽ. apud ustoꝵ animũ
fuscat aspecta pena reꝓboꝵ: quia ubi iam
compassio miserie nõ erie: minuere procul
dubio borum leticiam nõ ualebit. Quidãt
mirum si dũ iusti iniustoꝵ corm̃ta cõspi¬
cuint. hoc eisueniat inobsequio gaudioꝵ
quando ⁊ inpictura. niger color substerni¬
tur. ut albus uł rubeus clarior uideatur:
Sicut dictũ est tanta bonis sua gaudia ex¬
crescunt quantum eoꝵ occłis dampnato¬
ꝑ mala subteriacent que euaserunt. Et
quãuis eis sua gaudia adꝑfruendũ plene
sufficiant. mala tam̃ reꝓboꝵ absq dubio
semꝑ aspiciut. quia qui creatoris sui ui¬
dent claritatem. nichil increatura agit᷑
quod uidere nõ possint. Petenti aũt diui¬
ti ut lazariis mutatur. ab abraham ꝓtinꝰ
respondetur: habent moysen ⁊ ꝓph̾as il¬

Expanded text:
rditer evaserunt, tantoque maiores ereptori suo gratias referunt, quanto vident in aliis, quid ipsi perpeti, si essent relicti, potuerunt. Nec illam tantae beatitudinis claritatem apud iustorum animum fuscabit aspecta pena reproborum, quia ubi iam compassio miseriae non erit, dubio beatorum laetitiam non valebit. Quid autem mirum si dum justi injustorum tormenta conspiciunt, hoc eis veniat in obsequium gaudiorum, quando et in pictura niger color substernitur, ut albus vel rubeus clarior videatur? Nam sicut dictum est tanto bonis sua gaudia excrescunt, quanto eorum oculis damnatorum mala subterjacent quae evaserunt. Et quamvis eis sua gaudia ad perfruendum plene sufficiant, mala tamen reproborum absque dubio semper aspiciunt, quia qui Creatoris sui claritatem vident, nihil in creatura agitur quod videre non possint. 9. Petenti autem diviti ut Lazarus mittatur, ab Abraham protinus respondetur: Habent Moysen et prophet
Abbreviated transcription (Latin):
ro ẽ quod ante retributionẽ extremi iudicii.
iniusti in requiem quosdam iustos conspici¬
unt: ut eos udentes ingaudio. nõ solũ de su¬
o supplicio. s etiam de illoꝵ bono crucient.
Iusti uero intorm̃tis semꝑintuentur inus

Expanded text:
ro est, quod ante retributionem extremi judicii, ro est, quod ante retributionem extremi judicii, injusti in requie quosdam justos conspiciunt, ut eos videntes in gaudio, non solum de suo supplicio, sed etiam de illorum bono crucientur. Justi vero in to
Abbreviated transcription (Latin):
q mnutilit̾ erudit ad caritatẽ. ut iam tunc
etiã suos sp̃ualit̾ diligant: qui hic dũ pec¬
cata diligerent nec se amabant. Unde nũc
dr̃. Rogo ergo te pat̾. ut mutas eum indo¬
mo patris mei. habeo enĩ quinq fr̃s ut tes¬
tetur illis lazarus: ne ⁊ ipsi ueniant ĩhũc.
locum torm̃toꝵ. Qua in re notandum est.
ardenti diuiti. quanta ad supplicium cumu¬
lantur. Ad penam namq suã ei ꝙ cogni¬
cio seruat᷑ ⁊ memoria. Cognoscit enĩ laza¬
rum quẽ despexerat: fratrũ quoq suoꝵ me¬
minit quos reliquit. Perfecta ei quippe ul
cio de paupe nõ eẽt: si hunc in retributione
nõ recognosceret. Et ꝑfecta pena inignem
nõ ess: si non in hoc qd̾ ipse patit᷑. etiã sius
timeret. Ut ergo peccatores insupplicio am¬
plius puniant᷑: ꝙ. eoꝵ uident głam quoᷤ cõ¬
tempserũt. & de illoꝵ etiam pena torquen¬
tur. quos inutilit̾ amarũt. Credendum ue¬

Expanded text:
que inutiliter erudit ad charitatem, ut jam tunc que inutiliter erudit ad charitatem, ut jam tunc etiam suos spiritaliter diligant, qui hic, dum peccata diligerent, nec se amabant. Unde nunc subditur: Rogo ergo te, Pater, ut mittas eum in domum patris mei; habeo enim quinque fratres, ut testetur illis, ne  etc. Qua in re notandum est, ardenti diviti quanta ad supplicium cumulantur. Ad poenam namque suam ei et cognitio servatur et memoria. Cognoscit enim Lazarum quem despexit, fratrum quoque suorum meminit, quos reliquit; perfecta quippe ei ultio de paupere non esset, si hunc in retributione non cognosceret, et perfecta poena in igne non esset, si non hoc quod ipse patitur, etiam suis timeret. Ut ergo peccatores in supplicio amplius puniantur, et eorum vident gloriam quos contempserunt, et de illorum etiam poena torquentur, quos inutiliter amaverunt. Credendum ve
Abbreviated transcription (Latin):
reꝓbi ad electos cupiunt. id est a supplicio¬
ꝵ suoꝵ afflictione migrare: ita ad afflic
qui uolunt de beatoꝵ sede. ad afflictos at¬
q intormẽtis positos transire nõ possunt:
quia uistoꝵ amme. quãuis insue nature
bonitate micd̾iam habeant. s iam tunc
auctoris sui iusticie conumete. tanta rec¬
titudine constringunt᷑: ut nulla a repro¬
bis conpassione moueant᷑. Ipsi quippeiu¬
dici concordant cui inherent.ꝙ eis quos
enpere nõ possunt nec ex micd̾ia condes¬
cendunt. Quia tantsim illos tunc a se
uidebunt extraneos: quanto ⁊ ab eoquem
diligunt auctore suo conspiciunt repulsoᷤ
Nec iniusti ergo ad beatoꝵ sortẽ transeunt.
quia dampnatione ꝑpetua constringunt᷑.
erecti iam ꝑuisticiam iudicii eius nullomͦ
ex aliqua conpassione miserent᷑. Sedpost¬
quam ardenti diuiti de se spes tollit᷑. eius
animꝰ ad ꝓpinquos quos reliquerat recur¬
rit: quia reꝓboꝵ mentẽ pena sua quando¬

Expanded text:
reprobi ad electos cupiunt, id est, a supplicioreprobi ad electos cupiunt, id est, a suppliciorum suorum afflictione migrare, ita ad afflictqui volunt de beatorum sede ad afflictos atque in tormentis positos transire, non possunt, quia justorum animae quamvis in suae naturae bonitatanta rectitudine constringuntur, ut nulla ad reprobos compassione moveantur. Ipsi quippe judici concordant cui inhaerent, et eis quos eripere non possunt nec ex misericordia condescendunt, 1658 quia tantum illos tunc a se videbunt extraneos, quantum ab eo quem diligunt auctore suo conspiciunt esse repulsos. Nec injusti ergo ad beatorum sortem transeunt, quia damnatione perpetua constringuntur;erecti jam per justitiam judicii, eis nullo modo ex aliqua compassione miserentur. 8. Sed postquam ardenti diviti de se spes tollitur, ejus animus ad propinquos quos reliquerat recurrit, quia reproborum mentem poena sua quando
Abbreviated transcription (Latin):
itas eorundem. remuneratio sit bonoꝵ.
Et cum quoslibz paupes non nulla rep̾¬
hensibilia ꝑpetrare conspicitis: nolite de¬
spicere. nolite despare. qui a fortasse quod
suꝑfluitas cenuissime prauitatis in qui¬
nat: caminus pauptatis purgat. De uo¬
bis omnino ꝑtimescite. quia nõ nulla e¬
tiam mala acta ꝓsꝑauita secuta ẽ. De il¬
lis uero sollicite pensate quia eoꝵ uitam
magistra pauptas cruciat: quousq adrͦ¬
titudinẽ ꝑducat. Sequit᷑. Et̃ in his om̃ibꝰ
int̾ nos ⁊ uos chaos magnum firmatumẽ
ut hi qui uolunt ad uos transire nõ possĩt.
neq inde huc transmeare. Qua inre ual¬
de querendum est. quomodo dicat᷑. hi qui
uolunt aduos transire nõ possint. Quia e¬
nim hiqui m inferno sunt ad beatoꝵ sor¬
tem transire cupunt. dubiũ nonẽ. Iui
uero in beacitudinis sorte suscepti sũt quo
pacto dicit᷑. quia transire ad eos qͥ minfer¬
no cruciantur uolunt: Sed sic̃ transire

Expanded text:
ritas eorumdem remuneratio sit bonorum. ritas eorumdem remuneratio sit bonorum. Et cum quoslibet pauperes nonnulla reprehensibilia perpetrare conspicitis, nolite despicere, nolite desperare, quia fortasse quod superfluitas tenuissimae pravitatis in quinat, caminus paupertatis purgat. De vobis omnimodo pertimescite, quia nonnulla etiam male acta prospera vita secuta est. De illis vero sollicite pensate, quia eorum vitam etiam magistra paupertas cruciat, quousque ad rectitudinem perducat. 7. Sequitur: Et in his omnibus inter nos et vos chaos magnum firmatum est, ut hi neque inde huc transmeare. Qua in re valde quaerendum est quomodo dicatur, ut hi, qui volunt ad vos transire non possint, quia enim hi, qui in inferno sunt, ad beatorum sortem transire cupiunt, dubium non est, qui vero jam in beatitudinis sorte suscepti sunt quo pacto dicitur quia transire ad eos, qui in inferno cruciantur, volunt? Sed sicut transire
Abbreviated transcription (Latin):
similit̾ ⁊ lazarus mala. Nunc hic cõso¬
latur. tu uero cruciaris. Ista fr̃s kiñi sẽ¬
tentia pauore pocius indiget: quã expo¬
sitione. Nam si qui estis. qui in hoc mũ¬
do ext̾ioris boni aliquid accepistis. ip̃m
bona exteriora restituit. a retributione
bomi intuni repellat: ne honor hic ul di¬
uicie nõ adium̃tum uirtutis. s remune¬
ratio suit laboris. Ecce enĩ dum dicitur. ⁊¬
recepisti bona in uita tua: indicatur et
diues iste boni aliquid habuisse. ex quo
in hac uita bona receperit. Qursũq dũ
de lazaro dicit᷑. quia recepit mala: ꝓfec¬
to monstratur ⁊ lazarus habuisse ma̾¬
lũ aliquod quo purgaret᷑. S mala la¬
zari purgaut ignis inopie: ⁊ bona di¬
uitis remunerauit felicitas transeun¬
tis uite. Illũ pauꝑtas afflixit ⁊ tersit:
illũ abundancia remunerauit ꝙ repu¬
lit. Quicumq enĩ bene in hoc scło ha¬
⁊ betis. cum uos bona egisse recolitis: ualde
de ipsis ꝑtimescite. ne concessa uob propͦ¬

Expanded text:
similiter mala. Nunc autem hic consolatur, tu vero cruciaris. Ista, fratres mei, sententia pavore potius indiget, quam expositione. Nam si qui estis qui in hoc mundo exterioris boni aliquid accepistis, ipsumbona exteriora restituit a retributione boni intimi repellat, ne honor hic vel divitiae, non adjumentum virtutis, sed remuneratio sint laboris. Ecce enim dum dicitur: Recepisti bona in vita tua, indicatur et dives iste boni aliquid habuisse, ex quo in hac vita bona reciperet. Rursumque dum de Lazaro dicitur quia recepit mala, profecto monstratur et Lazarus habuisse malum aliquod quod purgaretur. Sed mala Lazari purgavit ignis inopiae, et bona divitis remuneravit felicitas transeuntis vitae. Illum paupertas afflixit et tersit, istum abundantia remuneravit et repulit. Quicunque ergo bene in hoc saeculo habetis, cum vos bona egisse recolitis, valde de ipsis pertimescite, ne concessa vobis prospe
Abbreviated transcription (Latin):
ti uacantẽ dix̾at. s suꝑflue conuiuantẽ.
Neq hunc de locacitate narrauit. s cũ e¬
lacione ⁊ tenatia de edacitate peccasse.
Sedquia abundare in cõuiuiis locacitaᷤᷤ
infernum grauiꝰ in lingua ardere ꝑhibe¬
tur. Prima namq male ꝯuiuantibus
dimuilat culya locacitatis. post locati¬
tatem. ludendi etiam leuitas sequit᷑. Nam
quia edacitatem lusus sequatur: testat᷑
sacra scrptura que ait. Sedit ppłs mãdu¬
care ⁊ bibere: ⁊ surrexerunt ludere. Sed
priusquã ad lusum moueatur corpꝰ: ad
iocos ac uerba inama. mouetur lingua.
Quid gͦ est qd̾ innuitur. quia intorm̃tis
positus diues linguã suã refrigerari poᷤ¬
tulat. nisi quod is qui conuiuando mag
de locacitate peccauerat. ꝑ retributioĩs
iusticiam in lingua atrocus ardebat:
Sed cum graui ualde ẽ pauore pensand̾.
hoc qd̾ ei ꝑ abrahe responsionẽ dr̃. Fili. re

Expanded text:
ti vacantem dixerat, sed superflue convivantem. ti vacantem dixerat, sed superflue convivantem. Neque hunc de loquacitate narravit, sed eum elatione et tenacia de edacitate peccasse. Sed quia abundare in conviviis loquacitas infernum gravius in lingua ardere perhibetur. Prima namque male convivantibus famulatur culpa loquacitatis, post loquacitatem vero ludendi etiam levitas sequitur. 1657 Nam quia edacitatem lusus sequatur, testatur sacra Scriptura, quae ait: Sedit populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere . Sed priusquam ad lusum moveatur corpus, ad jocos ac verba inania movetur lingua. Quid ergo est quod innuitur quia in tormentis positus dives linguam suam refrigerari postulat, nisi quod is qui convivando magis de loquacitate peccaverat per retributionis justitiam in lingua atrocius ardebat? 6. Sed cum gravi valde est pavore pensandum hoc quod ei per Abrahae responsionem dicitur: Fili, re
Abbreviated transcription (Latin):
 rum ut intinguat excremũ digiti sui in
aqua & refrigeret linguam meã: q̃a cru¬
cio in hac flãma. O quanta est subtilitaᷤᷤ:
indicioꝵ d̾i: o quã districte agitur bonoꝵ
actuũ maloꝵq retributio. Certe supuis
dictumẽ. quia in hac uita lazarus caden¬
tesmicas de mensa diuitis querebat. et
nemo illi dabat: nũc de supplicio dicitur.
qr de extremo digito lazari distillari aꝙͣ
mnore suo concupiscit. Hinc ergo hinc fr̃s
colligite. quanta districtio seueritatis d̾i.
Diues enimiste. qui uulnerato pauperi
mense sue uł minima dare noluit: min
ferno positus usq adminima querenda
ꝑuenit. Nam gutã aque petiuit: qui
micas panis negauit. Sed notandũ ual¬
de ẽ. qui sit qd̾ diues uigne positus diueˢ¬
linguam suã refrigerari pecit. Mos q̃ppe
est sacri eloquii. ut aliquando aliuddicat:
s ex eodem dicto aliud innuat. Suꝑuis
aũt hunc suꝑbũ duntẽ. dñs non locacita¬

Expanded text:
rum ut intingat extremum digiti sui in rum ut intingat extremum digiti sui in aquam, ut refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma. O quanta est subtilitas judiciorum Dei! O quam districte agitur bonorum actuum malorumque retributio! Certe superius dictum fuit quia in hac vita Lazarus cadentes micas de mensa divitis quaerebat, et nemo illi dabat; nunc de supplicio divitis dicitur quia de extremo digito Lazari distillari aquam in ore suo concupiscit. Hinc ergo, hinc, fratres, colligite quanta sit districtio severitatis Dei. Dives enim iste qui vulnerato pauperi mensae suae vel minima dare noluit, in inferno positus, usque ad minima quaerenda pervenit. Nam guttam aquae petivit, qui micas panis negavit. Sed notandum valde est quid sit quod dives in igne positus linguam suam refrigerari petit. Mos quippe est sacri eloquii ut aliquando aliud dicat, sed ex eodem dicto aliud innuat. Superius autem hunc superbum divitem Dominus non loquacita
Abbreviated transcription (Latin):
bant. Ex una gͦ re. om̃ps d̾s duo udicia
exhibuit. dum lazarum pauꝑem. añ ia¬
nuam diuitis iacere ꝑmisit. ut ⁊ diues
impiꝰ dampnationis sibi augeret ultio¬
nẽ. ⁊ temptatus pauꝑ. cresceret ad remune¬
a aprationẽ. Conspiciebat ille cotidie cu¬
i nõ misereret᷑: indẽbat iste de quo ꝓbare¬
tur. Duo infenus corda. s unus desuꝑ in¬
spector: qui ⁊ hũc temptando exercebas
ad głam. ⁊ illum tolerando expectabat ad
penam. Nam sequit᷑. Eactum ẽ aũt ut
moreretur lazanuis. ⁊ portaret᷑ ab angͥlis¬
in sinum abrahe. Mortuus est aũt ⁊ diues.
et sepultus est minferno. Qui nimirum di¬
nes. eum cui in hac uita miseren nõ uoluit.
in suo iam supplicio positus patronũ q̃rit.
Nam ecce subiungitur. quia eleuans ocłoᷤ
cũ ess intorm̃tis: uidit abraham a longe.
⁊ lazarum in sinu eiꝰ.⁊ ipse clamãs dixit.¬
Pater abraham miserere m̃i. ⁊ mute laza¬

Expanded text:
bant. Ex una ergo re omnipotens Deus duo judicia bant. Ex una ergo re omnipotens Deus duo judicia exhibuit, dum Lazarum pauperem ante januam divitis jacere permisit, ut et dives impius damnationis sibi augeret ultionem, et tentatus pauper cresceret ad remunerationem. Conspiciebat ille quotidie cui non miseretur, videbat iste de quo probaretur. Duo inferius corda, sed unus desuper inspector qui et hunc tentando exercebat ad gloriam, et illum tolerando exspectabat ad poenam. Nam sequitur: 5. Factum est autem ut moreretur mendicus, et portaretur ab angelisin sinum Abrahae. Mortuus est autem et dives, et sepultus est in inferno. Qui nimirum dives eum cui in hac vita misereri noluit in suo jam supplicio positus patronum quaerit. Nam ecce subjungitur: Qui elevans oculos, cum esset in tormentis, vidit Abraham a longe, et Lazarum in sinu eza
Abbreviated transcription (Latin):
ntulit. ꝙ rursus ex uisione diuitis tempta¬
um cotidie pauꝑem probauit. Quantas
iamq hunc egenũ. ⁊ uulneribꝰ obsessum.
emptationes creditis in sua cogitatione
plerasse. cum ipse egeret pane.⁊ nõ habe¬
et etiam salutẽ. atq ante se diuitẽ cerne¬
et salutẽ ⁊ delicias habere cũ uoluptate.
e dolore ⁊ frigore affici. illũ gaudere con¬
piceret. bisso ⁊ purpura uestiri. se depͥmi
iulnerib illum affluere acceptis: se ege¬
e. illum nolle largiri: Quantus putamꝰ
rͣs km̃ tunc in corde pauꝑis. tumultus
temptationis fuit: Cui certe poterat ad
penam sufficere pauꝑtas etiam si sanus
fuiss. Rursũ susfeciss egritudo. etiam¬
si subsidiũ adess. Sed ut ꝓbaret᷑ ampliꝰ
paup: simul hunc ad pauꝑtas ⁊ egritudo
cabefecit. atq in suꝑ uidebat ꝓcedentem
diuitem obsequentibꝰ cuneis fulciri: ⁊ se
minfirmitate ⁊ in opia a nullo iusitari.
Nam quia nemo ei aduisitandũ aderat.
testantur canes qui licent̾ uulnera linge¬

Expanded text:
divitis tentatum quotidie pauperem probavit. Quantas namque hunc egenum et vulneribus obsessum tentationes creditis in sua cogitatione tolerasse, cum ipse egeret pane, et non haberet etiam salutem, atque ante se divitem cerneret salutem et delicias habere cum voluptate; se dolore et frigore affici, illum gaudere conspiceret, bysso et purpura vestiri; se deprimi vulneribus, illum diffluere acceptis rebus; se egere, illum nolle largiri? Quantus putamus, fratres mei, tunc in corde pauperis tumultus tentationis fuit, cui certe poterat ad poenam sufficere paupertas, etiamsi sanus fuisset; et rursum suffecisset aegritudo, etiamsi subsidium adesset? Sed ut probaretur amplius pauper, simul hunc et paupertas et aegritudo tabefecit. Atque insuper videbat procedentem divitem obsequentibus cuneis circumfulciri, et se in infirmitate et inopia a nullo visitari. Nam quia nemo ei ad visitandum aderat, testantur canes, qui licenter ejus vulnera linge
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s kiñi. prius seruanda est
ueritas historie. ⁊ pꝰmodum
requirenda spiritualis intel¬
ligentia allegorie. T̃unc nãq
allegorie fructꝰ suauit̾ carpit᷑.
cum pͥus ꝑhistoriam ueritatiꝰ
radice solidatur. Sz quia non nunquã al¬
legoria fidem edificat. ⁊ historia moralita¬
tem. nos quia auctore d̾o iam fidebꝰ loqui¬
mur: nõ ab re credimus. si psum loquendi
ordinem postponamus: quarenus qui fidẽ
iam firmam tenetis. prius deallegoria a li¬
quid breuiter audire debeatis: et quoduo¬
bis de mor alitate historie ualde ẽ necessa¬
num. hoc in expositionis nr̃e ordine seruet᷑
extirmum: quia ea plerumq solẽt melius
recoli. que contingit postinodũ audiri.¶ Sẽ¬
sus ergo allegoricos subbreuitate transcur¬
rimus: ut admoralitatis latitudinẽ cituiᷤ
uenire ualeamus. Homo quidam erat
diues. ⁊ induebat᷑ purpura ⁊ bisso. ꝙ epula¬
batur cotidie splendide. Quẽ fr̃s kiñi. quẽ¬

Expanded text:
rissimi, prius servanda est veritas historiae, et postmodum requirenda spiritalis intelligentia allegoriae. Tunc namque allegoriae fructus suaviter carpitur, cum prius per historiam in veritatis radice solidatur. Sed quia nonnunquam allegoria fidem aedificat, et historia moralitatem, nos qui auctore Deo jam fidelibus loquimur, non abs re credimus si ipsum loquendi ordinem postponamus, quatenus qui fidem jam firmam tenetis prius de allegoria aliquid breviter audire debeatis; et quod vobis de moralitate historiae valde est necessarium, hoc in expositionis nostrae ordine servetur extremum, quia ea plerumque solent melius recoli quae contingit postmodum audiri. 2. Sensus ergo allegoricos sub brevitate transcurrimus, ut ad moralitatis latitudinem citius venire valeamus. Homo quidam erat dives, qui induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide. Quem, fratres
Abbreviated transcription (Latin):
ces suos quos suꝑ t̾ram reliquit. quinq
sensibꝰ corporis deditos nouit. Quinarii
ergo numero fr̃s quos reliquerat exp̃mi.
quia eos ad spiritualẽ intelligentiã nõ. ai¬
surgere in inferno positus gemit. soctit
ut ad eos lazarus mittat᷑: cui quia moyse
et ꝓphas habeant dicit᷑. Sed ait quia ñ cre¬
dunt nisi quis ex mortuis resurrex̾it. Cui
ꝓtinus respondetur. Si moy sen ⁊ ꝓph̾as ñ
audiunt: nec si quis ex mortuis resurrexe¬
rit credunt. Certe de moysen ueritas dic̃.
Si crederstis moysi: crederetis utiq ⁊ mihi.
de me enĩ ille scripsit. Impletꝰ ergo quod
ꝑ abrahe responsionẽ dicit᷑. Ex mortuis
enĩ dñs resurrexit: s iudaicus ppls qr moy¬
sen credere noluit. ei etiam qui resurrexit
ex mortus credere contempsit. Cumq:
moy si uerba spiritalit̾ credere ⁊ intellige¬
re contempsit: ad eum de quomoy ses lo
succincte transisse sufficiat: nũc adintu¬

Expanded text:
ces suos quos super terram reliquit, quinque ces suos quos super terram reliquit, quinque sensibus corporis deditos novit. Quinario ergo numero fratres quos reliquerat exprimit, quia eos ad spiritalem intelligentiam non assurgere, in inferno positus gemit. Petit ut ad eos Lazarus mittatur, cui quod Moysen et prophetas habeant dicitur. Sed ait quod non credunt, nisi quis ex mortuis resurrexerit. Cui protinus respondetur: Si Moysen et prophetas non audiunt, neque si quis a mortuis resurrexerit, credent ei. Certe de Moyse veritas dicit: Si crederetis Moysi, crederetis utique et mihi. De me enim ille scripsit . Impletur ergo quod per Abrahae responsionem dicitur. Ex mortuis enim Dominus resurrexit, sed Judaicus populus quia Moysi credere noluit, ei etiam qui resurreex mortuis credere contempsit. Cumque Moysi verba spiritaliter intelligere contempsit, ad eum de quo Moyses locsuccincte transcurrisse sufficiat; nunc ad intu
Abbreviated transcription (Latin):
omne suũ gaudium felicitatem transito¬
riam putauit. Habere hic ⁊eñĩ possunt
eꝙ. iusti bona nec tam̃ hec inrecompẽsati¬
one recipere: quia dum meliora id est et̾¬
na appetunt. eoꝵ iudicio quelibet bona
ad fuerint. cum scĩs desiderus estuant. lo¬
na minime uident᷑. Unde daiid ꝓpħa qͥ
regem diuicus multisq obsequus fulcie¬
batur. quãus ⁊ hec adnecessitatem bona
esse conspiceret: un tam̃ singlarit̾ bono ĩ¬
hiare estuabat dicẽs. Michi aũt adhere
deo bomim est. Inter hec uero notandii
est qd̾ ei dicitur. memento fili. Ecce eñ
abra.am filium uocat: quẽ tam̃ a torm̃ti
nõ liberat: qm̃ huius in fidelis ppli. prece¬
dentes pͥatres fideles. quia multos a sua
fide deuiasse consid̾ant. eos nulla compes¬
sione atorm̃tis eripiunt: quos tam̃ pcat¬
nem filios recognoscunt. In cormentis aĩ
diues positus. quinq fr̃s habere se ꝑhibet
magna iam parte dampnatus est. seqia¬

Expanded text:
omne suum gaudium felicitatem transitoomne suum gaudium felicitatem transitoriam putavit. Habere hic etenim possunt et justi bona, nec tamen haec in recompensatione recipere, quia dum meliora, id est, aeterna appetunt, eorum judicio quaelibet bona adfuerint, cum sanctis desideriis aestuant, bona minime videntur. Unde David propheta, qui regni divitiis multisque obsequiis fulciebatur, quamvis et haec ad necessitatem bona esse conspiceret, uni tamen singulariter bono inhianter aestuabat, dicens: Mihi autem adhaerere Deo bonum est . Inter haec vero notandum est quod ei dicitur: Memento, fili. Ecce enim Abraham filium vocat, quem tamen a tormento non liberat, quoniam hujus infidelis populi praecedenfide deviasse considerant, eos nulla compassione a tormentis eripiunt, quos tamen per carnem filios recognoscunt. In tormentis autem dives positus, quinque fratres habere se perhibet, magna jam parte damnatus est, sequa
Abbreviated transcription (Latin):
fideles quosq ante diem ex cremi iudicu.
suꝑse in requiem adtendunt. quoꝵ post
gaudia contemplari nullatens posst̃.
Longe uero ẽ qd̃ conspicunt: quia illuc
ꝑ meritum nõ attingunt. In lingua ãt
amplius ardere ostenditur cum dicit.
ĩitte lazarum ut intinguat extremũ
digiti sui inaqua. & refrigeret linguam
meã: quia crucior in hac flamina. In fi¬
delis ppls uerba legis more tenuit: que
ope seruare contempsit. Ibi ergo ãpliꝰ
ardebat. ubi se ostendit scire. qd̾ fac̾e no¬
luit. Qua ꝓpter bene de doctis. ⁊ negligẽ¬
tibꝰ ꝑsalomonẽ dr̃. Om̃is labor hominiᷤ
in ore eius. s anĩa illius nõ implebitur.
Quia quisqͥs hoc solumodo laborat. ut
sciat̃ quod loqui debeat: abipsa refeccio¬
ne sue scientie. mente uacua ieiunat.
Ab extremo digiti se tangi desid̾at. quia e
ternis supplicus datus. obtat oꝑatione uiꝰ¬
toꝵ ul ultima participari. Cui responde¬
tur. quod inhac uita bona receperit: quia

Expanded text:
fideles quosque ante diem extremi judicii fideles quosque ante diem extremi judicii super se in requie attendunt, quorum post gaudia contemplari nullatenus possunt. Longe vero est quod conspiciunt, quia illuc per meritum non attingunt. In lingua autem amplius ardere ostenditur, cum dicit: Mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, ut refrigeret linguam meam, 1654 quia crucior in hac flamma . Infidelis populus verba legis in ore tenuit, quae opere servare contempsit. Ibi ergo amplius ardebit, ubi se ostendit scire quod facere noluit. Quapropter bene de doctis et negligentibus per Salomonem dicitur: Omnis labor hominis in ore ejus, sed anima illius non implebitur , quia quisquis hoc solummodo laborat, ut sciat quid loqui debeat, ab ipsa refectione suae scientiae mente vacua jejunat. Ab extrternis suppliciis datus optat operatione justorum vel ultima participari. Cui respondetur, quod in hac vita bona receperit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
a saluti restituunt. Unde ⁊ bene la zarꝰ
intpretatur aduitus: quia ipsi bunc ad e¬
reptionẽ uiuant. qui eiꝰ nulnera plĩgue
correptionẽ curant. P otest etiam ꝑlincti¬
onẽ canum. lata adulantiũ lingua signa¬
ri. Adulantibꝰ ⁊ enim uulnera nr̃a linge¬
re est: qd̾ plerumq solent. etiam ipsa ma¬
la que nos innobis rep̾henduꝰ in ꝓbo fa¬
uore laudare. Contigit uero ut utq mo¬
rerentur. Diues qui induebat᷑ purpura
⁊ bisso. sepultus minferno: in sinũ uero a¬
brahe lazarus abanglis ductus ẽ. Quid
abrahe sinus. nisi secretam requiem signi¬
ficat patris: De qua ueritas dic̃. Multi
inquit uement ab oriente ⁊ occidente. ⁊
recumbent cũ abraam.⁊ ysaac ⁊ iacob in
regno celoꝵ. E ilii aũt regni huius. eiciẽ¬
pura indutus dicit᷑: recte regni filius uo¬
catur. Qui de longinquo ad uidendũ la¬
zarum occlos leuat. quia dum ꝑ perdici¬
onis sue supplicia. in fideles inimo sunt.

Expanded text:
ra saluti restituunt. Unde et Lazarus bene ra saluti restituunt. Unde et Lazarus bene interpretatur adjutus, quia ipsi hunc ad ereptionem juvant, quia ejus vulnera per linguae correptionem curant. Potest etiam per linctionem canum lata adulantium lingua signari. Adulantibus etenim vulnera nostra lingere est, quod plerumque solent etiam ipsa mala quae nos in nobis reprehendimus improbo favore laudare. Contigit vero ut uterque moreretur. Dives, qui induebatur purpura et bysso, sepultus est in inferno; in sinum vero Abrahae Lazarus ab angelis ductus est. Quid Abrahae sinus nisi secretam requiem significat patrum? De qua Veritas dicit: Multi, inquit, venient ab Oriente et Occidente, et recumbent cum Abraham et Isaac et Jacob in regno coelorum; filii autem regni ejicienrpura et bysso indutus dicitur recte regni filius vocatur. Qui de longinquo ad videndum Lazarum oculos levat, quia dum per damnationis suae supplicia infideles in imo sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
gua uulnꝰ dum lingit curat: quia ⁊ doc¬
⁊tores sc̃ĩ dum inconfessione peccati nr̃i noᷤ
instruunt. quasi uulms mentis ꝑ linguã
tangunt: ⁊ quia nos loquendo a peccatis
erpiunt. quasi tangendo uulnera. ad salu¬
e tem reducunt. Quia enim canĩ nomine p̾¬
dicatoꝵ lingua signatur: duͣ ꝑ psalmistã
dicit᷑. Lingua canum tuoꝵ exinimicis ab
ipso. Ex iudeis quippe in fidelibꝰ scĩ predi¬
catores electi sunt: qui in adsercione uerit᷑¬
tis. contra fures latronesqz uenientes. mag¬
nos ꝓdño. utita dicam latratus dederunt.
Quo contra de quorundã reꝓbatione dicit᷑.
Canes muti nõ ualentes latrare. Quia igi
tur p̾dicatores scĩ peccata dampnant. cõ¬
fessiones uͭ peccatoꝵ. adꝓbant dicentes. ⁊fi¬
temun alterutrũ peccata ur̃a. ⁊ orate ꝓ in¬
uicem ut saluemini: ulcera lazari canes
lingunt. Scĩ ⁊ enĩ doctores dum gentiliũ
confessionis accipiunt: ⁊ mentium uulu̾¬

Expanded text:
gua vulnus dum lingit, curat, quia et docgua vulnus dum lingit, curat, quia et doctores sancti dum in confessione peccati nostri nos instruunt, quasi vulnus mentis per linguam tangunt; et quia nos loquendo a peccatis eripiunt, quasi tangendo vulnera ad salutem reducunt. Quia enim canum nomine, praedicatorum lingua signatur, Domino per Psalmistam dicitur: Lingua canum tuorum ex inimicis ab ipso . Ex Judaeis quippe infidelibus sancti praedicatores electi sunt, qui, in assertione veritatis contra fures latronesque venientes, magnos pro Domino, ut ita dicam, latratus dederunt. Quo contra de quorumdam reprobatione dicitur: Canes muti, non valentes latrare . Quia ergo praedicatores sssionem vero peccatorum approbant, dicentes: Confitemini alterutrum peccata vestra, et orate pro invicem, ut salvemini , ulcera Lazari canes lingunt. Sancti etenim doctores dum gentilium confessiones accipiunt, mentium vulne
Abbreviated transcription (Latin):
cata sua confiteri nõ erubuit: huic uulnꝰ
incute fuit. Incutis quippe uulnere. uiruᷤ
a insceribꝰ trabitur. ⁊ foras erũpit. Quid
est ergo peccatoꝵ confessio. nisi quedã uul¬
nerum ruptio: Quia peccati uirus salu¬
brit̾ aꝑitur inconfessione. qd̾ pestifere late¬
bat inmente. Hulnera ⁊ enim cutis in su¬
ꝑficiem trabunt humorẽ putredinis: et
confitendo peccata quid aliud agumꝰ. in si
malũ qd̾ in nobis latebat aꝑimus: Sed
lazarus uulneratus. cupiebat saturari
demicis que cadebant demensa diuitis.
et nemo illi dabat. quia gentilẽ quemq.
ad cognitionẽ legis admitere. suꝑbꝰ ille
ppłs despiciebat. Qui dum doctrinam le¬
gis nõ ad caritatẽ habuit s adelationẽ:
quasi de acceptis opibꝰ tumuit. & quia ei
uerba defluebant de scientia: qua si mice
cadebant de mensa.. At contra iacentis
paupis uilnera. lingebant canes. Non¬
nunquã solent in sacro eloquio ꝑ canes
p̾dicatores intelligi. Canum ⁊ enim lin¬

Expanded text:
it, huic vulnus in cute fuit. In cutis quippe vulnere virus a visceribus trahitur, et foras erumpit. Quid est ergo peccatorum confessio, nisi quaedam vulnerum ruptio? Quia peccati virus salubriter aperitur in confessione, quod pestifere latebat in mente. Vulnera etenim cutis in superficiem trahunt humorem putredinis. Et confitendo peccata quid aliud agimus, nisi malum quod in nobis latebat aperimus? Sed Lazarus vulneratus cupiebat saturari de micis quae cadebant de mensa divitis, et nemo illi dabat, quia gentilem quemque ad cognitionem legis admittere superbus ille populus despiciebat. Qui dum doctrinam legis non ad charitatem habuit, sed ad elationem, quasi de acceptis opibus tumuit. Et quia ei verba defluebant de scientia quasi micae cadebant de mensa. At contra jacentis pauperis vulnera lingebant canes. Nonnunquam solent in sacro eloquio per canes praedicatores intelligi. 1653 Canum etenim lin
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ⁊ulcerosꝰ. ante eiꝰ ianuam nõ iacuiss.
si remotus fuiss. si eius in opia nõ esset
occlis inportuna. Rursũ si longe eẽt
diues. ab oclis ulcerosi pauꝑis: minorẽ
colerass in animo temptationẽ pauꝑ.
Sed duni egenum ⁊ uulneratũ ante ia¬
iuam diuitis ⁊ deliciis affluentis posuit.

Expanded text:
et ulcerosus ante ejus januam non jacuisset, et ulcerosus ante ejus januam non jacuisset, si remotus fuisset, si ejus inopia non esset oculis importuna. Rursum si longe esset dives ab oculis ulcerosi pauperis, minorem tolerasset in animo tentationem pauper. Sed dum egenum et ulceratum ante januam diviti
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑum sciri. Quid gͦ est. qd̃ dñs de pau¬
pere ⁊ diuite u̾bum faciens. nom̃ paupis
dic̃. ⁊ nom̃ diuitis nõ dicit. nsi qd̾ d̾s humi¬
les nouit atq ad ꝓbat. ⁊ suꝑbos ignorat:
Unde ⁊ quibꝰdam de miraculoꝵ uirtute
suꝑbientibus in fine dicturus ẽ. Nescio
uos unde sitis. discedire ame om̃s qui o¬
ꝑamini iniquitatẽ. At contra moysi dr̃.
Nouite exnomine. Ait gͦ de diuite. Ho¬
mo quidam. Ait de paupe. Egenꝰ no¬
mine lazarus. Ac si aꝑte dicat. Pauꝑ¬
em humilem scio: diuitẽ suꝑbũ nescio.
Illum cognitum ꝑ ad ꝓbationẽ habeo:
hunc ꝑ udicium reꝓbationis ignoro.
soensandum nob est etiã. conditor nost̃
om̃ia quanta consideratione dispensat.
Una et enim res nõ ꝓuna re agitur. Nã
ecce plenus ulceribꝰ mendicꝰ lazarus añ
ianuam diuitis iacet. Qua de re una. doꝰ
duo iudicia expleuit. Habuiss enĩ for¬
tasse excusacionẽ diues. si lazarus pau

Expanded text:
pauperum sciri. Quid est ergo quod Dominus de paupauperum sciri. Quid est ergo quod Dominus de paupere et divite verbum faciens, nomen pauperis dicit, et nomen divitis non dicit, nisi quod Deus humiles novit atque approbat, et superbos ignorat? Unde et quibusdam de miraculorum virtute superbientibus in fine dicturus est: Nescio vos unde sitis: discedite a me omnes operarii iniquitatis . At contra Moysi dicitur: Novi te ex nomine . Ait ergo de divite: Homo quidam. Ait de paupere: Egenus, nomine Lazarus. Ac si aperte dicat: Pauperem humilem scio, superbum divitem nescio. Illum cognitum per approbationem habeo, hunc per judicium reprobationis ignoro 4. Pensandum nobis est etiam conditor noster quanta omnia consideratione dispensat. Una etenim res non pro una re agitur. Nam ecce plenus ulceribus mendicus Lazarus ante januam divitis jacet. Qua de re una Dominus duo judicia explevit. Habuisset enim fortasse aliquam excusationem dives, si Lazarus pauper
Abbreviated transcription (Latin):
sunt nõnulli. qui cultũ subtilium p̾ciosa¬
rumq uestium. nõ putant ẽẽ peccatum.
ꝯuod si uidelicet culꝑa nõ ess: nequaqmͣ
sermo d̾i tam uigilant̾ exp̾meret. quod
diues qui torquetur apud inferos. bisso ⁊
purpura indutus fuisset. Nemo quippe ꝑ¬
uestimenta p̾cipua nisi adinanẽ głam
querit: udelicet ut honorabilior ceteris
c̃ẽ uideatur. Nam quia pro sola inani:
gła uestimentum p̾ciosius querit᷑. re ĩp¬
sa testatur. qd̾ nemo uult ibi p̾ciosis uesd¬
tibus indui: ubi abaliis nõ possit uide¬
ri. Quam culpam possumus meliᷤ etiã¬
ex diu̾so colligere. quia si abieccio uilis in¬
dum̃ti uirtꝰ nõ ess: euu̾glista uigilanter
de ioħe nõ diceret. Erat indutus pilis ca
mili pauꝑe. quantus sit ordo narratio¬
nis. Ecce enim dr̃. Homo quidã erat
diues. ꝙ ꝓtinus subinfertur. Et erat q̃¬
dam ñdicus nomine lazarus. Certe ĩpo¬
pulo. plus solent nomina diuitum quã

Expanded text:
sunt nonnulli qui cultum subtilium pretiosasunt nonnulli qui cultum subtilium pretiosarumque vestium non putant esse peccatum. Quod si videlicet culpa non esset, nequaquam sermo Dei tam vigilanter exprimeret quod dives qui torquetur apud inferos bysso et purpura indutus fuisset. Nemo quippe vestimenta praecipua nisi ad inanem gloriam quaerit, videlicet, ut honorabilior caeteris esse videatur. Nam quia pro sola inani gloria vestimentum pretiosius quaeritur res ipsa testatur, quod nemo vult ibi pretiosis vestibus indui, ubi ab aliis non possit videri. Quam culpam possumus melius etiaex didumenti virtus non esset, evangelista vigilanter de Joanne non diceret: Erat indutus pilis cammili paupere, quantus sit ordo narrationis. Ecce enim dicitur: Homo quidam erat dives, et protinus subjungitur: Et erat quidam mendicus, nomine Lazarus. Certe in populo plus solent nomina divitum quam