comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quod dixit: sed nos non intel¬
ligimus: Iste qura credit iam
pulsat: et dignus est cui ape¬
riatur si pulsare persistat. ille
uero ad huc audit nisi credide¬
ritis non intelligetis: Quare
ista cõmendo: Quia etiam
cum uerba hȩc obscura sicut
possum exposuero: aut quia
ualde sunt abdita. uel ego
eorum non apprehendero in¬
telligentiã: uel explicandi
quod intelligo non habuero
facultatem: uel tam fuerit
quisq tardus. ut etiam ex¬
ponentem non sequatur: nor
de se desperet: maneat infi¬
de: ambulet in uia: audiat
ter sapitis: hoc quoq uobis
eo ambulemus: Incipi-¬
amus ergo audire expo¬
nentem: quem audiui.¬
mus proponentem: Di¬
xit ergo eis iterum iħs:
Amen amen dico uobis:
quia ego sum ostium
ouium: Ecce ipsum osti¬
um quod clausum po¬¬
suerat. aperuit: Ipse est
ostium: Agnouimus:
intremus: aut nos in¬
trasse gaudeamus: Om¬
nes quotquot uene¬
runt: fures sunt et
latrones: Quid est hoc
domine: omnes quot¬
quot uenerunt: Quid

Expanded text:
quod dixit, sed nos non intelquod dixit, sed nos non intelligimus: iste quia credit jam pulsat, et dignus est cui aperiatur, si pulsare persistat; ille vero adhuc audit, Nisi credideritis, non intelligetis . Quare ista commendo? Quia etiam cum verba haec obscura, sicut possum, exposuero, aut quia valde sunt abdita, vel ego eorum non apprehendero intelligentiam, vel explicandi quod intelligo non habuero facultatem, vel tam fuerit quisque tardus, ut etiam exponentem non sequatur; non de se desperet: maneat in fide, ambulet in via, audiat ter sapiamus, id quoque nobis eo ambulemus. pamus ergo audire exponentem, quem audivimus proponentem. Dixit ergo iterum eis Jesus: Amen, amen dico vobis, quia ego sum ostium ovium. Ecce ipsum ostium quod clausum posuerat, aperuit. Ipse est ostium. Agnovimus, intremus, aut nos intrasse gaudeamus. Omnes quotquot venerunt, fures sunt et latrones. Quid est hoc, Domine, Omnes quotquot venerunt? Quid
Abbreviated transcription (Latin):
oues emiserit. ante eas uadit:
et oues illum sequuntur:
quia sciunt uocem eius: Alie¬
num autem non sequuntur:
sed fugiunt ab eo: quia non
nouerunt uocem alienorũ:
Tecta sunt hȩc. plenaq que¬
stiomibus: grauida sacramẽ.¬
tis: Sequamur ergo: et audi¬
amus magistrũ ex his obscii¬
ris aliquid aperientẽ: et per
id quod aperit nos forte in¬
trare facientẽ: Hoc prouer¬
bium dixit eis iħs: Illi autẽ
non cognouerunt. quid lo¬
queretur eis: Forte nec nos:
Qͥd ergo interest inter illos et
nos. antequã ista uerba ag¬
noscamus et nos: Qura nos
pulsamus ut aperiatur no¬
bis: illi autem. xp̃m negando
nolebant intrare seruandi:
sed foris remanere perdendi:
Quod ergo nos audimus hec
piȩ: quod antequã intelliga¬
mus illa credimus uera esse
atq diuina: magna ab istis
diuersitate distamus: Cum
enim duo audiunt uerba
euangłii. unus impius alter
pius: et talia sunt ut forte
ambo non intelligant: unus
dicit nichil dixit: alius dicit
uerum dixit. et bonum est

Expanded text:
es emiserit, ante eas vadit: et oves illum sequuntur, quia sciunt vocem ejus. Alienum autem non sequuntur, sed fugiunt ab eo; quia non noverunt vocem alienorum. Tecta sunt haec, plena quaestionibus, gravida sacramentis. Sequamur ergo et audiamus magistrum ex his obscuris aliquid aperientem; et per id quod aperit, nos forte intrare facientem. 7. Hoc proverbium dixit illis Jesus; illi autem non cognoverunt quid loqueretur eis. Forte nec nos. Quid ergo interest inter illos et nos, antequam ista verba agnoscamus et nos? Quia nos pulsamus ut aperiatur nobis; illi autem Christum negando nolebant intrare servandi, sed foris remanere perdendi. Quod ergo nos audimus haec pie, quod antequam illa intelligamus, credimus vera esse atque divina, magna ab istis diversitate distamus. Cum enim duo audiunt verba Evangelii, unus impius, alter pius, et alia sunt ut forte ambo non intelligant, unus dicit, Nihil dixit; alius dicit, Verum dixit, et bonum est
Abbreviated transcription (Latin):
ascendit aliunde: ue misero.
quia casurus est: Sit ergo hu¬
milis: per ostium intret: Pla¬
no pede ueniat: et non offen¬
det: Ille inquit fur est et la¬
tro: Oues suas uult dicere
oues alienas: Ad hoc suas ro
est furto ablatas: non ut sal¬
uet. sed ut occidat: Ergo fur
est: quia quod alienum est
suum dicit: Latro: quia et
quod est furatus occidit: Qui
autem intrat per ostium: pa-¬
stor est ouium: huic ostiari¬
us aperit: De ostrario isto
tunc queramus: quando et¬
ab ipso dño audierimus quid¬
sit ostium: et quid sit pastor:
Et oues uocem eius audiunt:
Et proprias oues uocat no¬
minatim: Habet enim nomi¬
na earum scripta in libro ui.¬
tȩ: Proprias oues uocat no¬
minatim: Hinc dicit apłs. No

Expanded text:
ascendit aliunde. Vae misero, ascendit aliunde. Vae misero, quia casurus est! Sit ergo humilis, per ostium intret: plano pede veniat, et non offendet. Ille, inquit, fur est et latro. Oves suas vult dicere oves alienas: ad hoc suas, id est, furto ablatas, non ut salvet, sed ut occidat. Ergo fur est, quia quod alienum est, suum dicit: latro, quia et quod est furatus, occidit. Qui autem intrat per ostium, pastor est ovium: huic ostiarius aperit. De ostiario isto tunc quaeramus, quando ab ipso Domino audierimus quodsit ostium, et qui sit pastor. Et oves vocem ejus audiunt, et proprias oves vocat nominatim. Habet enim nomina earum scripta in libro vitae. Proprias oves vocat nominatim. Hinc dicit Aposto
Abbreviated transcription (Latin):
tholicam: Quicumq uult in¬
trare ad ouile: per ostiumin¬
tret: xp̃m uerum prȩdicet:
Non solum. xp̃m uerum prȩ¬
dicet: sed xp̃i głam querat
non suam: Nam multi que¬
rendo głam suam: oues xp̃i
sparserunt potius quam con¬
gregauerunt: Humilis est
enim ianua: xp̃s dñs: Qui
intrat per hanc ianuam. opor¬
tet humiliet se: ut sano ca¬
pite possit intrare: Qui autẽ
se non humiliat. sed extollit.
per maceriã uult ascenddere
Qui autem per maceriã ascen¬
dit: ideo exaltatur ut cãdat
ecte tamen adhuc loqui¬
tur dñs iħs: nondum
intelligitur: Nominat ofti¬
um: nominat ouile: nomi¬
nat oues: Commendat hec
omnia: sed nondum exponit:
Legamus ergo: quia uenturuᷤᷤ
est ad ea uerba. in quibus ali
qua quȩ dixit dignetur expo¬
nere: ex quorum expositione.
dabit nobis fortasse etiam illa
quȩ non exposuit intelligere:
Pascit enim manifestis: exer¬
cet obscuris: Qui non intrat
per ostium in ouile ouium sed

Expanded text:
Ecclesiam. Quicumque vult inEcclesiam. Quicumque vult intrare ad ovile, per ostium intret, Christum verum praedicet. Non solum Christum verum praedicet, sed Christi gloriam quaerat, non suam: nam multi quaerendo gloriam suam, oves Christi sparserunt potius quam congregaverunt. Humilis est enim janua Christus Dominus: qui intrat per hanc januam, oportet humiliet se, ut sano capite possit intrare. Qui autem se non humiliat, sed extollit, per maceriam vult ascendere: qui autem per maceriam ascendit, ideo exaltatur ut cadat. Tecte tamen adhuc loquitur Dominus Jesus, nondum intelligitur: nominat ostium, nominat ovile, nominat oves; commendat haec omnia, sed nondum exponit. Legamus ergo, quia venturus est ad ea verba in quibus nobis aliqua quae dixit dignetur exponere: ex quorum expositione dabit nobis fortasse etiam illa quae non exposuit, intelligere. Pascit enim manifestis, exercet obscuris. Qui non intrat per ostium in ovile ovium, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Uideamus illos si forte ipsi
intrant per ostium: qui ipsi¬
numerabiles enim sunt. qui
se uidentes non solum iactant:
sed a xp̃o illuminatos uideri
uolunt: Sunt autem heretici:
forte ipsi per ranuam intrauẽ.¬
runt: Absit: Sabellius dicit:
Qui filius est: ipse est et pa.¬
ter: Sed si filius non est pater:
non intrat per ostium quisi¬
lium dicit patrem: Arrius di¬
cit: Aliud est pater: aliud est
filius: Recte diceret: si dice¬
ret alius non aliud: Quando
enim dicit aliud: ei contra¬
dicit a quo audit: ego et
pater unum sumus: Nec ipse
ergo per ostium intrat: Predi¬
cat enim. xp̃m. qualem sibi
fingit: non qualem ueritas
dicit: Nomen habet: rem nõ
habet: Alicinus rei nomen est
xp̃s: Tene ipsam rem: si uis
prodesse tibi nõmen: Alius
nescio unde. sicut photinus:
.xp̃s homo est inquit: deus
non est: Nec ipse intrat per
ostium: quia. xp̃s et homo est
et deus: Et quid opus est mul¬
ta percurrere: et multa uana
heresum enumerare: Hoc te-¬

Expanded text:
videamus illos si forte ipsi videamus illos si forte ipsi intrant per ostium, qui ipsiInnumerabiles enim sunt, qui se videntes non solum jactant, sed a Christo illuminatos videri volunt: sunt autem haeretici. Forte ipsi per januam intraverunt? Absit. Sabellius dicit, Qui Filius est, ipse est Pater: sed si Filius, non est Pater. Non intrat per ostium, qui Filium dicit Patrem. Arius dicit: Aliud est Pater, aliud est Filius. Recte diceret, si diceret Alius; non, aliud. Quando enim dicit, Aliud, ei contradicit a quo audit, Ego et Pater unum sumus . Nec ipse ergo per ostium intrat: praedicat enim Christum qualem sibi fingit, non qualem veritas dicit. Nomen habes, rem non habes. Alicujus rei nomen est Christus: tene ipsam rem, si vis prodesse tibi nomen. Alius nescio unde, sicut Photinus: Christus homo est, inquit; Deus non est. Nec ipse intrat per ostium, quia Christus et homo et Deus est. Et quid opus est multa percurrere, et multa vana haeresum enumerare? Hoc te
Abbreviated transcription (Latin):
plerumq homines tales. per¬
suadere homimibus ut bene
Per aliam partem uolunt as¬
cendere: rapere et occidere:
non ut pastor conseruare
atq saluare: Fuerunt ergo
quidam phylosophy. de uir¬
tutibus ac iitiis subtilia
multa tractantes: diuiden¬
tes: diffinientes: ratiocina¬
tiones accutissimas conclu¬
dentes: libros implentes:
suam sapientiã buccis crepi¬
tantibus uentilantes: qui
etiam dicere auderent homi¬
nibus nos sequimini: sectã
nrãm tenete: si uultis beate
uiuere: Sed non intrabant
per ostium: Perdere uolebaNł.
mactare et occidere: Tertia le.¬
uid de istis dicam: Ec¬
ce ipsi pharisei legebant:
et in eo quod legebant xp̃m
sonabant: uenturũ sperabant.
et prȩsentem non agnoscẽbas.
lactabant se ipsi etiam inter
uidentes. hoc est inter sapi¬
entes: et negabant. xp̃m: et
non intrabant per ostium:
Ergo et ipsi siquos forte sedu¬
cerent: mactandos et occidẽ¬
dos. non liberandos seduce¬
rent: Et hos dimittamus:

Expanded text:
plerumque tales homines etiam perplerumque tales homines etiam persuadere hominibus ut bene Per aliam partem volunt ascendere, rapere et occidere; non ut pastor, conservare atque salvare. Fuerunt ergo quidam philosophi, de virtutibus et vitiis subtilia multa tractantes, dividentes, definientes, ratiocinationes acutissimas concludentes, libros implentes, suam sapientiam buccis crepantibus ventilantes; qui etiam dicere auderent hominibus, Nos sequimini, sectam nostram tenete, si vultis beate vivere. Sed non intrarant per ostium: perdere volebant, mactare et occidere. 4. Quid de istis dicam? Ecce ipsi Pharisaei legebant, et in eo quod legebant, Christum sonabant, venturum sperabant, et praesentem non agnoscebant: jactabant se etiam ipsi inter videntes, hoc est inter sapientes, et negabant Christum, et non intrabant per ostium. Ergo et ipsi, si quos forte seducerent, mactandos et occidendos, non liberandos seducerent. Et hos dimittamus:
Abbreviated transcription (Latin):
et quasi obseruantes ea
quȩ in lege precepta sunt: de¬
ferentes honorem parentibꝰ
suis: non mechantes: non ho¬
micidium perpetrantes: non
furtum facientes: non falsũ
aduersus quemquã testimo.¬
nium perhibentes: et cȩtera
quȩ in lege mandata sunt
uelut obseruantes: et xp̃ia¬
ni non sunt: et plerumq: se
iactant quomodo isti: Nun¬
quid et nos cȩci sumũs: Qa
uero ista omnia quȩ faciunt.
et nesciunt ad quem finem
referant maniter faciunt:
dñs de grege suo et de os¬
tio quo intratur ad ouile. si¬
militudinẽ proposuit in ho¬
dierna lectione: Dicant ergo
pagani: bene uiuimus: Si
per ostium non intrant.
quid eis prodest unde glo¬
riantur: Ad hoc enim debet
unicuiq prodesse bene uiue¬
re: ut detur illi semper ui
nec bene uiuere dicendi
sunt: qui finem bene uiuen¬
di uel cȩcitate nesciunt: uel
infiatione contemnũt: Non
ra et certa semper uiuendr:
nisi agnoscat uitam quod
est. xp̃s: et per ianuam in¬
tret in ouile: Querunt ergo

Expanded text:
et quasi observantes ea quae in lege praecepta sunt, deferentes honorem parentibus suis, non moechantes, non homicidium perpetrantes, non furtum facientes, non falsum adversus quemquam testimonium perhibentes, et caetera, quae in lege mandata sunt, velut observant, et Christiani non sunt, et plerumque se jactant quomodo isti, Numquid et nos caeci sumus? Quia vero ista omnia quae faciunt, et nesciunt ad quem finem referant, inaniter faciunt, Dominus de grege suo, et de ostio quo intratur ad ovile, similitudinem proposuit in hodierna lectione. Dicant ergo Pagani: Bene vivimus. Si per ostium non intrant, quid prodest eis unde gloriantur? Ad hoc enim debet unicuique prodesse bene vivere, ut detur illi semper vivbene vivere dicendi sunt, qui finem bene vivendi vel caecitate nesciunt, vel inflatione contemnunt. Non ra et certa semper vivendi, nisi agnoscat vitam, quod est Christus; et per januam intret in ovile. 3. Quaerunt ergo
Abbreviated transcription (Latin):
tur: Sub huius episcopatu.
nouatus nouatianũ extra
construxit: Hoc facto: confes¬
cornelio. cum maximo pres¬
bitero qui cum moyse fuit:
ad eccl̃am sunt reuersi: et¬
facti sunt cõnfessores fideles:
Post hoc cornelius ep̃s cen¬
tumcellas pulsus est: et ibi
scriptam epłam de sua con¬
firmatione. missam a cipria¬
no suscepit: quam ciprianuᷤᷤ
in carcere positus ei scripsit:
et de celerio lectore: Hic tẽ¬
poribus suis rogatus a qua-
catacumbis noctii leuauit:¬
ostiensi: ad locum ubi decol
locum ubi crucifixus est:

Expanded text:
tur. Sub hujus episcopatu Novatus Novatianum extra Nicostratum. Hoc facto, confesaraverunt cum Maximo presbytero, qui cum Moyse fuit, ad Ecclesiam sunt refacti sunt confessores fideles. Post hoc Cornelius episcopus Centumcellis pulsus est, et ibi scriptam epfirmatione martyrii, missam a Cypriano accepit, quam Cyprianus in carcere scripsit, et de Celerino lectore. Hic temporibus suis, rcatacumbis noctu levavitOstiensi, ad latus ubi decolllocum ubi crucifixus est,
Abbreviated transcription (Latin):
lo aliquid quesuit: in quo¬
suum inuentre nichil potu¬
it: Quid itaq nos miseri
dicturi quid acturi sumus:
qui innumera mala cõmi¬
simus: quid requirenti ad¬
uersario et multa sua in noss
inuenienti dicemus: nisi
solum quod nobis est certũ
refugium. solida spes. quia
unum cum illo facti sumif.
in quo princeps huius mũ¬
di et suum aliquid requisi¬
uit. et inuenire minime
potuit: qm̃ solus est inter
mortuos liber Et a peccati
iam seruitio ueraci liberta¬
te soluimur: quia ei qui ue¬
re uber est unimur: Constat
enim nec negare possumuᷤ.
sed ueraciter fatemur. quia
princeps huius mundi ha¬
bet in nobis multa: sed ta¬
men mortis nr̃e tempore
iam nos rapere non ualet:
quia eius membra effecti
sumus. in quo non habet
quicquã: Sed quid prodest
quod eidem redemptori
nr̃o per fidem iungimur:
si ab eo moribus disiunga¬
mur:: Ipse etenim dicit:
Non omnis qui dicit mi¬

Expanded text:
lo aliquid quaesivit in quolo aliquid quaesivit in quo invenire nihil potuit. 9. Quid itaque nos miseri dicturi, quid acturi sumus, qui innumera mala commisimus? Quid requirenti adversario et multa sua in nobis invenienti dicemus, nisi solum quod nobis est certum refugium, et solida spes, quia unum cum illo facti sumus in quo princeps hujus mundi et suum aliquid requisivit, et invenire minime potuit? quoniam solus est inter mortuos liber . Et a peccati jam servitio veraci libertate solvimur, quia ei qui vere liber est unimur. Constat enim, nec negare possumus, sed veraciter fatemur, quia princeps hujus mundi habet in nobis multa; sed tamen mortis nostrae tempore jam nos rapere non valet, quia ejus membra effecti squidquam. Sed quid prodest quod eidem redemptori nostro per fidem jungimur: si ab eo moribus disjungamur? Ipse etenim dicit: « Non enim qui dicit mi
Abbreviated transcription (Latin):
hinc iacobus ait: In multis
enim offendimus omnes:
Constat enim quia omnes
qui de carnis delectatione
concepti sunt: in eorũ pro¬
culdubio uel actione. uel lo¬
cutione. uel cogitatione.
aliquid fuum princeps huiꝰ
mundi habuit: Sed id circo
illos uel post rapere uel pri¬
us tenere non potint. quia
eos ille a debitis suis eripu¬
it: qui pr̃o nobis sine debi¬
to mortis debitum soluit:
ut nos ideo sub iure hostis
nr̃i debita nr̃a non teneant:
quia pro nobis mediator dĩ
et hominũ homo xp̃s iħs.
gratinto reddidit quod non
debebat: Qui enĩm pro no¬
bis mortem carnis indebitã
reddidit: nos a debita am¬
me morte liberaiit: Ait er¬
go: Uemt enim princeps
mundi huius: et in me nog
habet quicquã: Unde cu¬
randũ nobis est. et cũ ma¬
gnis cotidie fietibus cogitã¬
dum: quam ferus. quam
terribilis sua in nobis opera
requirens: in die nr̃i exituᷤ
princeps huius mundi ue¬
mat: si etiam ad deum car-¬
ne morientẽ uenit: et in il.¬

Expanded text:
Hinc Jacobus ait: In multis Hinc Jacobus ait: In multis enim offendimus omnes . Constat enim quia omnes qui de carnis delectatione concepti sunt in eorum procul dubio vel actione, vel locutione, vel cogitatione aliquid suum princeps hujus mundi habuit. Sed idcirco illos vel post rapere, vel prius tenere non potuit, quia eos ille a debitis suis eripuit, qui pro nobis sine debito mortis debitum solvit, ut nos ideo sub jure hostis nostri debita nostra 1650 non teneant, quia pro nobis mediator Dei et hominum homo Christus Jesus gratuito reddidit quod non debebat. Qui enim pro nobis mortem carnis indebitam reddidit, nos a debita animae morte liberavit. Ait ergo: Venit enim princeps mundi hujus, et in me non habet quidquam . Unde curandum nobis est, et cum magnis quotidie fletibus cogitandum, quam rabidus, quam terribilis sua in nobis opera requirens in die nostri exitus princeps hujus mundi veniat, si etiam ad Deum carne morientem venit, et in il
Abbreviated transcription (Latin):
ruptione exiit: qui sine pec¬
cato ad mundũ uenit: hoc
de se contra mundi principẽ
nec petrus dicere presũpsit:
qui audire meruit: Quecũq
ligaueris super terram: eru¬
ligata et in cęlis: Et quȩcũq
solueris super terram: erunt
soluta et in cęlis: Hoc nec
paulus dicere presumpsit:
qui prius quã mortis debi¬
tum solueret: ad cȩli tercii
secreta peruenit: Hoc nec
ioħes dicere ausus est: qui
pro amore precipuo. in re¬
demptoris sui pectore in cȩ¬
na recubuit: Nam cum pro.¬
pħa dicat. ecce enim in ini¬
quitatibus conceptus sum.
et in delictis peperit me ma-¬
ter mea: sine culpa in mun¬
do esse non potuit: qui in
mundum cum culpa uenit:
Hinc namq: idem propħa
ait: Non iustificabitur in
conspectu tuo omnis inuenͤ.
hinc salomon ait: Non est
homo iustus in terra qui fa¬
ciat bonum: et non peccet:
Hinc ioħes dicit: Si dixeri.¬
mus quia peccatũ non ha¬
bemus: ipsi nos seducimus:
et ueritas in nobis non est:

Expanded text:
ruptione exiit, qui sine pecruptione exiit, qui sine peccato in mundum venit. Hoc de se contra mundi principem nec Petrus dicere praesumpsit, qui audire meruit: Quaecunque ligaveris super terram ligata erunt et in coelis, et quodcunque solveris super terram solutum erit et in coelis . Hoc nec Paulus dicere praesumpsit, qui priusquam mortis debitum solveret ad coeli tertii secreta pervenit . Hoc nec Joannes dicere ausus est, qui pro amore praecipuo in Redemptoris sui pectore in coena recubuit . Nam cum Propheta dicat: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea , sine culpa in mundo esse non potuit qui in mundum cum culpa venit. Hinc namque idem Propheta ait: Non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens . Hinc Salomon ait: Non est homo justus in terra qui faciat bonum, et non peccet . Hinc Joannes dicit: Si dixerimus quia peccatum non habemus, ipsi nos seducimus, et veritas in nobis non est .
Abbreviated transcription (Latin):
mentis: quanta tunc omni.¬
um malorũ memoria: quȩ
obliuio transactȩ felicitatis:
quȩ formido et consideratio
iudicis: Quid ergo esse nobiꝰ
de presentibus ad delectati.¬
onẽ debet: quando simul
cunctis transeuntibꝰ non ua.¬
let transire quod imminet:
Quando et hoc funditus
finitur quod diligitur: et
illud incipitur ubi do lor nũ¬
quam finitur: Tunc malig¬
in sp̃s in egrediente anima
opera sua requirunt: tunc
mala quȩ suaserunt repli-¬
cant: ut sociam ad tormen¬
tum trahant: Sed cur hoc
de peruersa anima dicimuᷤ¬
quosq egredientes ueniant:
et suum in illis si preuale-¬
ant aliquid requirant: Vnuᷤ
autẽ in hominibus extitit:
qui ante passionẽ suam libe.¬
ra uoce dixit: Iam non mul¬
ta loquar uobiscũ: llent
enim princeps mundi huiꝰ
et in me non habet quicquã:
Quia enim hunc mortalem
hominẽ uidit: suum in illo
princeps mundi aliquid in¬
uenire posse se credidit: Sed
sine ullo peccato a muncticor¬

Expanded text:
mentis, quanta tunc omnimentis, quanta tunc omnium malorum memoria, quae oblivio transactae felicitatis, quae formido et consideratio judicis. Quid ergo esse nobis de praesentibus ad delectationem debet, quando, cunctis simul transeuntibus, non valet transire quod imminet? quando et hoc funditus finitur quod diligitur, et illud incipitur ubi dolor nunquam finitur? Tunc maligni spiritus in egrediente anima sua opera requirunt; tunc mala quae suaserunt replicant, ut sociam ad tormenta trahant. Sed cur hoc de perquosque egredientes veniant, et suum in illis, si praevaleant, aliquid requirant. Unus autem in omnibus exstitit, qui ante passionem suam libera voce dixit: « Jam non multa loquar vobiscum; venit enim princeps mundi hujus, et in me non habet quidquam . Quia enim hunc mortalem hominem vidit, suum in illo mundi princeps aliquid invenire se posse credidit. Sed sine ullo peccato a mundi cor
Abbreviated transcription (Latin):
ex eiusdem uoce nr̃i redẽp¬
toris audiuus: Et quidem
in hac die tua quȩ ad pa¬
cem tibi: nunc autẽ abscon¬
dita sunt ab oculis tuis:
Dum enim districtus iudex
sustinet. et adhuc manum
non exserit in percussione:
dum a retributione ultio¬
nis ultimȩ esse quedã tem¬
poris securitas uidetur: de¬
bemus pensare malũ quod
sequitur: pensantes geme¬
re: gementes uitare: Ea que
cõmisimus peccata indesi¬
nenter aspicere: aspicientes
fiere: fientes ab stergere
Nulla nos prosperitatis
transitoriȩ leticia dissoluat:
nec mentis nr̃e oculos ea
que sunt transitoria obstru¬
ant: ne cȩcos ad ignem du¬
cant: Si enim districte pen¬
setur cuius sit ponderis im¬
properiũ ex ore ueritatis
agnoscitur: cum negligenti
et futura non prospicienti
dicitur: Et quidem in hac
die tua quȩ ad pacem tibr:
nunc autẽ abscondita sunt
ab oculis tuis: Nam cogitan¬
dum ualde est: quantum
erit nobis terribilis hora
nr̃ȩ resolutionis: qui pauor

Expanded text:
ex ejusdem voce nostri Redempex ejusdem voce nostri Redemptoris audivimus: Et quidem in hac die tua quae ad pacem tibi; nunc autem abscondita sunt ab oculis tuis. Dum enim districtus judex sustinet, et adhuc manum non exerit in percussionem, dum a retributione ultionis ultimae esse quaedam temporis securitas videtur, debemus pensare malum quod sequitur, pensantes gemere, gementes vitare, et quae commisimus peccata indesinenter aspicere, aspicientes flere, et flentes abstergere. Nulla nos prosperitatis transitoriae laetitia dissolvat, nec mentis nostrae oculos ea quae sunt transitoria obstruant, nec caecos ad ignem ducant. Si enim districte pensetur, cujus sit ponderis improperium, ex ore veritatis agnoscitur, cum negligenti et futura non prospicienti dicitur: Et quidem in hac die tua, quae ad pacem tibi; nunc autem abscondita sunt ab oculis tuis. 8. Nam cogitandum valde est quantum nobis erit terribilis hora nostrae resolutionis, qui pavor
Abbreviated transcription (Latin):
spelunca latrones resident:
Et simpliciter gradientes
interficiunt: quando in eos
qui in nullo rei sunt. lesio¬
nis gladios defigunt: Mens
enim fideliũ. non iam domuᷤ
orationis sed spelunca latro¬
nis est: quando relicta ino¬
centia et simplicitate scĩtatͤ.
illud conatur agere: unde
ualeat proximis nocere: Sed
quia contra peruersã animã¬
hec omnia. uerbis redẽptoris
nr̃i per sacras paginas in¬
desinenter instruimur. nũc
usq hoc agitur: quod fa¬
ctum fuisse perhibetur cũ
dicitur: Et erat docens co-¬
tidie in templo: Cum enim
mentem fideliũ. ad cauen¬
da mala subtiliter erudit:
cotidie ueritas in templo
docet: Sed sciendum nobis
est: quia ueritatis uerbis
ueraciter erudimur: fi ex¬
trema nr̃a formidolose et in¬
desinenter aspicimus: iuxta
hoc quod per quendam sa-¬
pientem dicitur: In omnibꝰ
operibus tuis memorare no¬
uissima tua: et in eternum
non peccabis: Pensare quip
pe cotidie debemus: quod

Expanded text:
spelunca latrones resident, spelunca latrones resident, et simpliciter gradientes interficiunt, quando in eos qui in nullo rei sunt laesionis gladios defigunt. Mens enim fidelium jam non domus orationis, sed spelunca latronum est, quando, relicta innocentia et simplicitate sanctitatis, illud conatur agere unde valeat proximis nocere. Sed quia contra perversa haec omnia verbis Redemptoris nostri per sacras paginas indesinenter instruimur, nunc usque hoc agitur, quod factum fuisse perhibetur, cum dicitur: Et erat docens quotidie in templo. Cum enim mentem fidelium ad cavenda mala subtiliter erudit, quotidie Veritas in templo docet. Sed sciendum nobis est quia veritatis verbis veraciter erudimur, si extrema mala nostra formidolose et indesinenter aspicimus, juxta hoc quod per quemdam sapientem dicitur: In omnibus operibus tuis memorare novissima tua, et in aeternum non peccabis . Pensare quippe 1649 quotidie debemus quod
Abbreviated transcription (Latin):
sorum: Et sepe non nustire¬
ligionis habitũ sumunt:
et dum sacrorum ordinum
locum percipiunt: sc̃e reli¬
gionis officium. in cõmer¬
cium terrenȩ negociationis
trahunt: Uendentes quippe
in templo sunt: qui hoc qͦd
quibusdã iure competit:
ad premiũ largiuntur. Iu¬
sticiam enim uendere est:
banc pro prȩmii acceptione
seruare: Ementes uero in tẽ¬
plo sunt: qui dum hoc pro¬
stum est nolunt: dumq
rem iure debitam facere con¬
temnũt: dato patromis pre¬
mio emunt peccatũ: Qui¬
bus bene dicitur: Domus
mea: domus oratiomis est:
llos autem fecistis illam spe.¬
luncam latronũ: Quia dũ
nonnunquã peruersi homi¬
nes locum religionis tenent:
ibi maliciȩ suȩ gladiis occi¬
dunt: ubi uiuificare proxi¬
mos orationis suȩ intercessi¬
one debuerunt: Templum
quoq et domus dei est: ip¬
sa mens atq conscientia fide¬
lium: Quȩ siquando in lesi¬
one proximi peruersas cogi¬
tationes profert: quasi in

Expanded text:
sorum. Et saepe nonnulli resorum. Et saepe nonnulli religionis habitum sumunt, et dum sacrorum ordinum locum percipiunt, sanctae religionis officium in commercium terrenae negotiationis trahunt. Vendentes quippe in templo sunt, qui hoc quod quibusdam jure competit, ad praemium largiuntur. Justitiam enim vendere est, hanc pro praemii acceptione servare. Ementes vero in templo sunt, qui dum hoc persostum est nolunt, dumque rem jure debitam facere contemnunt, dato patronis praemio emunt peccatum. Quibus bene dicitur: Domus mea domus orationis est, vos autem fecistis illam speluncam latronum, quia dum nonnunquam perversi homines locum religionis tenent, ibi malitiae suae gladiis occidunt, ubi vivificare proximos orationis suae intercessione debuerunt. 7. Templum quoque et domus Dei est ipsa mens atque conscientia fidelium. Quae si quando in laesione proximi perversas cogitationes profert, quasi in
Abbreviated transcription (Latin):
iudici: et nidex tradat te
exactori: et exactor mittat
te in carcerẽ: Aduersarius
quippe ñr in uia est: sermo
dñi contrarius nr̃is carna¬
libus desideriis in presenti
uita: A quo ipse liberatur:
qui preceptis eius humiliter
subditur: Alioquin aduer¬
sarius iudici. et iud ex tra.¬
det exactori:quia ex sermo.¬
ne dñi contẽpto: reus tene¬
bitur peccator in examine
iudicis: Quem iudex exacto¬
ritradet: quia hunc malig.¬
no spũi ad ultionẽ trahere
permittet: ut compulsam
animam ipse ad penam de
corpore exigat: quȩ ei ad
culpam sponte consensit.Ex.¬
actor mittit in carcerem:
quia per malignũ sp̃m in
inferno retruditur. quousq
dies iudicii ueniat: ex quo
iam in inferm ignibus si¬
mul et ipse crucietur: Ex
pleta igitur perditione ci¬
uitatis: quam nos ad pere¬
untis animȩ similitudinẽ
traximus: protinus subdi.¬
tur: Et ingressus templũ:
cepit eicere uendentes et
ementes de illo: Sicut tem
plum dei in cruitate est: ita
in plebe fideli uita religio¬

Expanded text:
judicem, et judex tradat te exactori, et exactor mittat te in carcerem . Adversarius quippe noster in via est sermo Dei, contrarius nostris carnalibus desideriis in praesenti vita. A quo ipse liberatur qui praeceptis ejus humiliter subditur. Alioquin adversarius judici, et judex tradet exactori, quia ex sermone Domini contempto reus peccator tenebitur in examine judicis. Quem judex exactori tradit, quia hunc maligno spiritui ad ultionem trahere permittit, ut compulsam animam ipse ad poenam de corpore exigat, quae ei ad culpam sponte consensit. Exactor mittit in carcerem, quia per malignum spiritum in inferno retruditur, quousque dies judicii veniat, ex quo jam in inferni ignibus simul et ipse crucietur. 6. Expleta ergo perditione civitatis, quam nos ad pereuntis animae similitudinem traximus, protinus subditur: Et ingressus templum coepit ejicere vendentes et ementes de illo. Sicut templum Dei in civitate est, ita et in plebe fideli vita religio
Abbreviated transcription (Latin):
tructa ciuitate. super lapi¬
dem lapis non relinquit᷑:
quia cum ad ultionẽ suam
anima ducitur: omnis ab
illa cogitationũ suarum
constructio dissipatur: Quȩ
cur hoc patiatur: ad iun¬
gitur: Eo quod non cogno¬
ueris tempus uisitationis
tuȩ: Prauam namq animã
uisitare consueuit: Nam
assidue hanc uisitat pre-¬
cepto: aliquando autẽ fla¬
gello: aliquando uero mira¬
culo: ut et uera que nescie¬
bat audiat: et tamen ad¬
huc superbiens atq contẽ¬
siens. aut dolore compin¬
dta rebeat: aut beneficis
deunda malum quod fecit
crubescat. Sed quia uisita¬
tionis sue tempus minime
cognoscit : illis in extremo
uite mimicis traditur: cũ
quibus in ȩterno iudicio
damnationis perpetue soci¬
etate colligatur: Sicut scrip¬

Expanded text:
tructa civitate super lapitructa civitate super lapidem lapis non relinquitur, quia cum ad ultionem suam anima ducitur, omnis ab illa cogitationum suarum constructio dissipatur. 5. Quae cur hoc patiatur adjungitur: Eo quod non cognoveris tempus visitationis tuae. Pravam quamque animam visitare consuevit. Nam assidue hanc visitat praecepto, aliquando autem flagello, aliquando vero miraculo, ut et vera quae nesciebat audiat, et tamen adhuc superbiens atque contemnens, aut dolore compuncta redeat, aut beneficiis devicta, malum quod fecit erubescat. Sed quia visitationis suae tempus minime cognoscit, illis in extremo vitae inimicis traditur, cum quibus in aeterno judicio damnationis perpetuae societate colligatur. Et i
Abbreviated transcription (Latin):
ni quippe sp̃s undiq animã
angustant: quando ei non
solum operis. uerum etiam
locutionis. atq insuper co-¬
gitationis iniquitates repli¬
cant.ut quȩ prius per mul¬
ta se dilãtauit in scelere:
ad extremũ de om̃ibus an¬
gustetur in retributione:
Sequitur: Et ad terrã con¬
sternent te: et filios tuos
qui in te sunt: Tunc anima
per cognitionẽ reatus sui
ad terram consternitur: cũ
caro quam uitam suam cre¬
didit. redire ad puluerẽ ur¬
getur: Tunc in mortẽ filii
enis cadunt: cum cogitati¬
ones illicite que modo ex
illa prodeunt: extrema ui¬
te ultione dissipantur. Sicut
scriptum est: In illa die pe¬
ribunt omnes cogitationeᷤ
eorum: Quȩ scilicet durȩ
cogitationes: intelligi etiã
per lapidũ significationẽ
ualent: Nam sequitur: Et
non relinquent in te lapi¬
dem super lapidẽ: Peruer¬
sa etemm mens cum per¬
uersȩ cogitatiom ad huc
peruersiorẽ adicit: quid
aliud quam lapidem super
lapidẽ ponit: Sed in des¬

Expanded text:
ni quippe spiritus undique animam ni quippe spiritus undique animam angustant, quando ei non solum operis, verum etiam locutionis atque insuper cogitationis iniquitates replicant, ut quae prius se per multa dilatavit in scelere, ad extremum de omnibus angustetur in retributione. Sequitur: Et ad terram prosternent te, et filios tuos qui in te sunt. Tunc anima per cognitionem reatus sui ad terram consternitur, cum caro quam vitam suam credidit redire ad pulverem urgetur. Tunc in mortem filii illius cadunt, cum cogitationes illicitae quae modo ex illa prodeunt, in extrema vitae ultione dissipantur, sicut scriptum est: In illa die peribunt omnes cogitationes eorum . Quae scilicet durae cogitationes intelligi etiam per lapidum significationem valent. Nam sequitur: Et non relinquent in te lapidem super lapidem. Perversa etenim mens cum perversae cogitationi adhuc perversiorem adjicit, quid aliud quam lapidem super lapidem ponit? Sed in des
Abbreviated transcription (Latin):
namq scriptũ est: Beatus
homo qui semper est paui.¬
dus: Qui uero mentis est
durȩ: corruet in malum:
Sequentis enim ira iudicii.
tanto tunc districtior porta.¬
bitur. quanto nunc et inter
culpas minime timetur: Se.¬
quitur: Quia uenient dies
in te: et circumdabunt te
inimici tui uallo: Qui um¬
quam sunt humanȩ ani¬
mȩ maiores inimici quam
maligni sp̃s: qui hanc a cor¬
in carnis amore positã de¬
ceptoriis delectationibꝰ fo¬
uent: Quam uallo circun¬
dant: quia ante mentis
etus oculos reductis iniqui¬
tatibus quas perpetrauit.
hanc ad societatẽ suȩ ddam¬
nationis trahentes cobar¬
tant: ut in ipsa iam extre¬
mitate uitȩ deprehensa. et
a quibus hostibus circum¬
clausa sit indeat: et tamen
euadendi aditum iuenire¬
non possit: quia operari
iam bona non licet: quȩ
cum licuit agere contẽpsit:¬
De quibus adhuc ap̃tȩ qͦd
sequitur intelligi ualet: Cir.¬
cumdabunt te: et coangu¬
stabunt te undiq. Malig¬

Expanded text:
namque scriptum est: « Beatus namque scriptum est: « Beatus homo qui semper est pavidus; qui vero mentis est durae, corruet in malum . » Sequentis enim ira judicii tanto tunc districtior portabitur, quanto nunc et inter culpas minime timetur. Sequitur: « Quia venient dies in te et circumdabunt te inimici tui vallo. » Qui unquam sunt humanae animae majores inimici, quam maligni spiritus, qui hanc exeunin carnis amore positam deceptoriis delectationibus foveant: quam vallo circumdant, quia ante mentis ejus oculos reductis iniquitatibus quas perpetravit, hanc ad satietatem suae damnationis trahentes cotant, ut in ipsa iam extremitate vitę deprehensa, et a quibus hostibus circumclausa sit, videat, et tamen evadendi aditum invenirernon possit, quia operari iam bona non licet, quę, cum licuit, agere conteDe quibus adhuc apte quod sequitur intelligi valet: Circumdabunt te, et coangustabunt te undique. Malig
Abbreviated transcription (Latin):
tunc in amaritudine rixe
uertentur: quia rixari secum
incipit cur damnationẽ quã
patitur non expauit: cur a
prospiciendis malis sequen¬
tibus. oculos mentis clausit.
Ilnde ei dicitur: Nunc autẽ
abscondita sunt ab oculis tu¬
is: Peruersa quippe animare.¬
bus presentibus dedita: in
terrenis uoluptatibus resolu¬
ta: abscondit sibi mala sequẽ.¬
tia: quia preuidere futura
refugit: quȩ presentẽ leticiã
perturbent: Dumq in pre-¬
sentis uitȩ oblectatione se de.¬
serit: quid aliud quã clausis ocu¬
lis ad ignem uadit: Unde
bene scriptũ est: In die bono.¬
rum. ne immemor sis malo.¬
rum: Et unde per paulum
dicitur: Qui gaudent: tan¬
quam non gaudentes sint
Quia et siqua est presentiꝰ
temporis. ita est agenda le¬
ticia: ut nunquã amaritu¬
do sequentis iudicii recedat
a memoria: Quatenus dũ
mens pauida extremȩ ulti.¬
oms timore transfigitur:
quantũ nunc presens lȩtici.¬
a. tantum post ira subse¬¬
quens temperetur: Hinc

Expanded text:
tunc in amaritudinem rixae tunc in amaritudinem rixae vertentur, 1647 quia rixari secum incipiet cur damnationem quam patitur non expavit, cur a prospiciendis malis sequentiUnde et dicitur: « Nunc autem abscondita sunt ab oculis tuis. » Perversa quippe anima rebus praesentibus dedita, in terrenis voluptatibus resoluta, abscondit sibi mala sequentia, quia videre futura refugit, quae praesentem laetitiam perturbant; dumque in praesentis vitae oblectatione se deserit, quid aliud quam clausis oculis ad ignem vadit? Unde bene scriptum est: « In die bonorum ne immemor sis malorum . » Et unde per Paulum dicitur: « Qui gaudent tanquam non gaudentes sint , » quia et si qua est praesentis temporis, ita est agenda laetitia, ut nunquam amaritudo sequentis judicii recedat a memoria, quatenus dum mens pavida extremae ultionis timore transfigitur, quantum nunc praesens laetitia, tantum post ira subsequens temperetur. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
suos agere nullatenus cessat:
cum quosdam ex bona uita
ad mores reprobos perue.¬
nisse considerat: Plangit
enim eos: qui nescrunt cur
plangantur: Qui iuxta sa¬
lomonis uerba lȩtantur cum
male fecerint: et exultant
in rebus pessimis: Qui si dã¬
nationẽ suam quȩ eis immi.¬
net agnouissent: semetipsoᷤ
cum lacrimis electorũ plan¬
gerent: Bene autẽ periture
animȩ sententra quȩ subdi¬
tur conuenit: Et quidẽ in
hac die tua quȩ ad pacem
tibi: nunc autẽ abscondita
sunt ab oculis tuis: Suã hic
diem habet anima peruer¬
sa: quȩ transitorio gaudet
in tempore: cui ea quȩ assuil
ad pacem sunt: quia dum
ex rebus temporalibꝰ lȩtatur:
dum honoribus extollitur:
Cum in carnis uoluptate re¬
soluitur: dum nulla uentu.¬
re penȩ formidine terretur.
pacem habet in die sua: quȩ
graue damnationis suȩ scan¬
dalum in die habebit aliena
Ibi enim affligenda est. ubi
iusti letabuntur: Et cuncta
quȩ modo ei ad pacem sunt.

Expanded text:
suos agere nullatsuos agere nullatcum quosdam ex bona vita ad mores reprobos pervenisse considerant. Plangunt enim eos, qui nesciunt, cur plangantur. Qui, iuxta Salomonis verba, laetantur, cum male fecerint, er exultant in rebus pessimis. Qui si damnationem suamnet agnovissent, semetipsos cum lacrymis electorum plangerent. Bene autem periturae animae sententia quae subditur convenit: Et quidem in hac die tua, quae ad pacem tibi, nunc autem abscondita sunt ab oculis tuis. Suam hic diem habet anima perversa, quae transitorio gaudet in tempore. Cui ea quae adsunt ad pacem sunt, quia dum ex rebus temporalibus laetatur, dum honoribus extollitur dum in carnis voluptate resolvitur, dum nulla venturae poenae formidine terretur, pacem habet in die sua, quae grave damnationis suae scandalum in die habebit aliena. Ibi enim affligenda est, ubi justi laetabuntur; et cuncta quae modo ei ad pacem sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
rerent: dubium non erat:
Domus ergo oratiomis spe¬
lunca latronũ facta fuerat:
quia ad hoc in templo as¬
sistere nouerant: ut aut
non dantes munera stude¬
rent corporaliter persequi:
aut dantes spiritaliter ne¬
care: Quia uero redemptor
nr prȩdicationis uerba nec
indignis et ingratis sub¬
trahit: postquã disciplinȩ
uigore eiciendo peruersos
terruit: donũm mox gr̃e
ostendit: Nam subditur. Et
erat docens cotidie in tẽplo:
ec iuxta hystoriã. bre.¬
uiter tractando trans.¬
currimus: Sed quia euersã
iam ihrłm nouimus: atq
euersione sua in melius cõ¬
mutatã: quia expulsos la¬
trones a templo.atq: ipsum
iam templũ erutum scimus:
debemus ex rebus exterio¬
ribus introrsus aliquã simi¬
litudmẽ trahere: atq ex
euersis edificiis parietum.
morum ruiam timere: Ui¬
dens enim ciuitatem fleuit
super illam:ticens: Quia si
cognouisses et tu: hoc semel
egit: cum periturã cuntatẽ
esse nuntiauit: Hoc cotidie
redemptor nr̃ per electos

Expanded text:
rerent dubium non erat. Domus ergo orationis spelunca latronum facta fuerat, quia ad hoc in templo assistere noverant, ut aut non donantes munera studerent corporaliter persequi, aut dantes spiritaliter necare. Quia vero Redemptor noster praedicationis verba nec indignis et ingratis subtrahit, postquam disciplinae vigorem ejiciendo perversos tenuit, donum mox gratiae ostendit. Nam subditur: Et erat docens quotidie in templo. Haec juxta historiam breviter tractando transcurrimus. 3. Sed quia eversam jam Jerusalem novimus atque eversione sua in melius commutatam, quia expulsos latrones a templo, atque ipsum jam templum dirutum scimus, debemus ex rebus exterioribus introrsus aliquam similitudinem trahere, atque ex eversis aedificiis parietum morum ruinam timere., Videns enim civitatem, flevit super illam, dicens: Quia si cognovisses, et tu. Hoc semel egit, cum perituram civitatem esse nuntiavit. Hoc quotidie Redemptor noster per electos
Abbreviated transcription (Latin):
uũt in ecclesia. et cõmunica¬
re non desiunt. putantes
se tali cõmunione mũdari.
discant nchil ad emũdacõ¬
pheta Quid est q dilectus
meus fecit in domoanea sce
lera multa:. Nunquid car¬
nes sc̃e auferent a te mali¬
cias tuas: Et apłs. probet
inquid se homo: et sic de pa¬
ne illo edat: et de calice bi

Expanded text:
ivunt in Ecclesia, et communicare non desinunt, putantes se tali communione mundari, discant nihil ad emundatiopheta: Quid est quod dilectus meus in domo mea fecit scelera multa? Nunquid carnes sanctae auferent a te malitias tuas ? Et Apostolus: Probet, inquit, se homo, et sic de pane illo edat et de calice bi
Abbreviated transcription (Latin):
Dixerit quispiam nõ cotidie
accipiendam encharistiam
alius affirmat cotidie. Ffaci¬
at iinusquisq: quod scd̃m
fidem suam pie credit esse
faciendũ. Neq enĩ litigaue¬
rũt inter se: aut quisquaz
eoꝵ alteri se prepoluit. zache¬
us et ille centiio: cum alt̾
eoꝵ gaudenter in donio sua
suscepit dĩnr: alter dicit.
dñe non sum dignus. ut
intres sub tectum meum
Ambo saluatorẽ honorifica¬
tes: qͣmuis non uno modo
Ambo peccatis miseri: am¬
bo mibicordiam consecuti:
Ad hoc ualet: quod manna
scd̃m ꝓpriam uoluntatez
in ore cuiusq sapiebat:¬

Expanded text:
Dixerit quispiam, non quotidie accipiendam Eucharistiam, alius affirmet quotidie. Faciat unusquisque quod secundum fidem suam pie credit esse faciendum. Neque enim litigaverunt inter se, aut quisquam eorum se alteri praeposuit, Zachaeus et ille centurio; quum alter eorum gaudens in domo sua susceperit Dominum , alter dixerit: Domine, non sum dignus ut intres sub tectum meum ; ambo Salvatorem honorificantes, quamvis non uno modo, ambo peccatis miseri, ambo misericordiam consecuti. Ad hoc valet quod manna secundum propriam voluntatem in ore cujusque sapiebat
Abbreviated transcription (Latin):
ter unusquisq. Ic̃o aiĩ. Item
dicitur. quod credere
debes: ꝙ ĩbi salus nr̃a consis¬
tatz Prouidens enim dñs de¬
dit hoc sacramentũ saluitis:
ut quia nos cotidie pecca¬
mus. et ille iam mori non
potest: per istud sacramẽtũ
tur et bibitur in ueritate:
led integer et uimus atq
ĩmaculatus ꝑmanet. Et
ideo magnũ et pauendũ
mysterium est: quia aliud
undetur et aliud incelligi¬
tur. Sed cum mysterium

Expanded text:
ter unusquisque. Ideo autem ter unusquisque. Ideo autem dicitur, quia credere debes, quod ibi salus nostra consistit. Providens enim nobis Dominus dedit hoc sacramentum salutis, ut, quia nos quotidie peccamus, et ille jam mori non potest, per istud sacramentum tur et bibitur in veritate, sed integer, et vivus, atque immaculatus manet, et ideo magnum et pavendum est mysterium, quia aliud videtur, et aliud intelligitur. Sed quum mysterium
Abbreviated transcription (Latin):
quid ex insibilibꝰ atq ĩui¬
eodemq tempore ac momẽ¬
to et in celo rapitur mini¬
usterio angeloꝵ consociãdũ
corpori xp̃r. et ante oculos
sacerdotis in altari uidet.
apanis corporis xp̃r. et iꝰ
sit calix sanguinis enis:
Calix enim quem sacdos
catholicus sacrificat: non
est alius iisi ipse queni
dñs apostolis tradidit.
Quia sicut diuinitas uer¬
bi dei una est que totum
implet mumdium: ita li¬
cet multis locis et ĩnume¬
rabilibus diebus illud cor¬
pus consecretur: non sũt
tamen multa corpora xp̃i
neq multi calices: s unũ
corpus xp̃i et unus sangui
cum illo quod sumpsit in
utero uirginis et quod dedit
apostolis: Diuinitas enim
uerbi replet illud quod ubi¬
q est et conungit: ac fa¬
cit ut sicut ipsa una est:
unũ corpus eius sit in ue¬
ritate. Unde anmaduertẽ¬
dui est: quia siue plus si¬
at: omnes equaliter corpu
xp̃i integetrime sumunt: et
generaliter ommes. et speciali¬

Expanded text:
quid ex visibilibus et inviquid ex visibilibus et invieodem tempore ac momento, et in excelsis rapitur ministerium angelorum consociandum corpori Christi, et ante oculos sacepanis corporis Christi, et unus sit calix sanguinis ejus. Calix enim, quem sacerdos catholicus sacrificat, non est alius, nisi ipse quem Dominus apostolis tradidit. Quia sicut divinitas Verbi Dei una est, quae totum implet mundum, ita licet multis locis et innumerabilibus diebus illud corpus consecretur, non sunt tamen multa corpora Christi, neque multi calices, sed unum corpus Christi, et unus sanguis cum eo, quod sumpsit in utero Virginis, et quod dedit apostolis. Divinitas enim Verbi replet illud quod ubique est, et conjungit, ac facit, ut sicut ipsa una est, unum corpus ejus sit in veritate. Unde animadvertendum est, quia sive plus, siat, omnes aequaliter corpus Christi integerrime sumunt, et generaliter omnes, et speciali
Abbreviated transcription (Latin):
nunt per me. Quomodo ꝑ
patrem uiuit: codem modo
nos per carnen enis nui¬
mus. Het ergo inite nr̃e can¬
sa est: ꝙ in nobis manen¬
tem deum per carnem xp̃i
habemus. incturi per eum
ca condicione: qua uiuit
ip̃e per patremz Si ergo nos
naturaliter secundũ carnẽ
per eum uiuimus. id est
naturam carins sue adep¬
tr: quomodo non natura¬
liter scd̃m spiritum in se
patrem habeat. cum uinat
xp̃i quod sumitur de altari
figura est: dum panis et
uinum extra uidentur. ue¬
ritas autenr: dum corpus
et sanguis xp̃i in ueritate
interius creditur. Gregormᷤ¬
nobis mortem uingeniti
per mysterium reparat:
qui licet surgens a mor¬
tius iam non moritur:
mors illi ultra nõ dñabi¬
enis sanguis non iam m
mams infideliũ s in ora
fidelium funditur. Hinc¬
tatur Quis enĩ fidelium
habere dubium possit in
ipsa immolacõmis hora.
ad sacerdotis nocem celos
aperirr: in illo ih̾u xp̃i my
steno. angeloꝵ choros adee:
simmis ima sociarr: terre¬
na celestibus iungr: unũ

Expanded text:
ter me . « Quomodo per Patrem vivit, eodem modo nos per carnem vivimus. Haec ergo vitae nostrae causa, quod in nobis manentem per carnem Christum habemus, victuri per eum ea conditione, qua vivit ille per Patrem. Si ergo nos naturaliter secundum carnem per eum vivimus, id est naturam carnis suae adepti, quomodo non naturaliter secundum spiritum in se Patrem habeat, cum vivat ti quod sumitur de altari, figura est, dum panis et vinum extra videtur; veritas autem, dum corpus et sanguis Christi in veritate interius creditur. Amnobis mortem Unigeniti per mysterium repraesentat; qui licet surgens a mortuis jam non moritur, et mors ei ultra non dominabiejus sanguis, non jam in manus infidelium, sed in ora fidelium funditur. » Intatur. Quis enim fidelium habere dubium posipsa immolationis hora ad sacerdotis vocem celos aperiri, in illo Iesu Christi misterio angelorum choros adesse, summis ima sociari, terram celestibus iungi, unum
Abbreviated transcription (Latin):
raliter scd̃m natiuitatem
mest. nos quoqz in eo na¬
turaliter messemus: ipso
in nobis naturaliter ꝑma¬
nente: Quod antẽ hec in
nobis naturaliter imnitas
sit: ipse testatus estz Qui
edit carnem meam. et bi¬
bit sanguinẽ nenur. in
me manet et ego m eo. Nõ
eñi in eo erit. insi in quo ip¬
se fuerit: eins tamen in se
i qui suam sũpserit: Lcõ .iĩ.

Expanded text:
raliter secundum nativitatem raliter secundum nativitatem inest, nos quoque in eo naturaliter inessemus, ipso in nobis naturaliter permanente. Quam autem in nobis naturalis humanitas sit, ipse ita testatus est: Qui edit carnem meam et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in eo . Non enim in eo erit quis, nisi in quo ipse fuerit, ejus tantum habens in se , qui suam sumpserit. » CAPUT