comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diceremus sim eius sepulcro legeremꝰ. Non enĩ uicẽtiũ uictorẽ scimꝰ
esse s uictu. Et utina fructuose sic̃ te uici uolumꝰ ueritate. Astu¬
te aut putaris & callide cũ libros tuos quos credi cupis illo tibi reue¬
errdrẽ. ut quid tibi ista fili : Esto pocius uerus nõ fictus catholicus ne
te fugiat sp̃s scus & nichil tibi possit ꝓdesse uicencius in ꝙ̃ se ad te
fallendũ tranffigurauit malignissimꝰ sp̃s. Cius qͥppe sunt illa qͣlz
tibi fraude persuasa. Que si ad monitus pia humilitate & catholic̾
pace correcx̾is: errores fuisse iudicabuntur studiosissimi iuuenis
necesse erit auctore dampnari cura scilicet pastorali et medicinali
priusꝙ̃ per ĩcautũ uulgus serparit dira cõptagia cũ dilc̾tionis non
ueritate set nõie salubris neglegr̃ medicina. Siq̃ris que nã illa s̃
poteris quidẽ legere mea scripta ad frẽs nostros renatũ dei seruũ

Expanded text:
dieeremus, si in eius sepulcro legeremus. non enim Vincentium uictorem scimus dieeremus, si in eius sepulcro legeremus. non enim Vincentium uictorem scimus esse. sed uictum; et utinam fructuose, sicut te uinei nolumus ueritate! astute autem putaris et callide, cum libros tuos, quos credi cupis illo tibi reueerrorem. ut quid tibi ista, fili? esto potius uerus, non fictus catholicus, ne te fugiat spiritus sanctus et nihil tibi possit prodesse Vincentius. in quem se ad te fallendum transfigurauit malignissimus spiritus; eius quippe sunt illa qualibet tibi fraude persuasa. quae si ammonitus pia humilitate et catholica pace correxeris, errores fuisse iudicabuntur studiosissimi iuuenis necesse erit auctore damnari, cura scilicet pastorali et medicinali, priusquam per incautum uulgus serpant dira contagia, cum dilectionis non ueritate, sed nomine salubris neglegitur disciplina. Si quaeris quaenam illa sint, poteris quidem legere mea scripta ad fratres nostros, Renatum dei senium
Abbreviated transcription (Latin):
qñ se nõ in lucis angelos s in hereticos transfigurat. s te ab eo
falli iam catholicũ nollem. Crucietur gͦ te didiscisse que uera sũt:
quanto magis letatus fuerat se tibi persuasisse que falsa sunt. ⁊i̾
aut̃ nõ diligas hoĩem mortuũ cuius dilectio tibi obesse pot̃ ꝓdesse
illi nõ potest: hoc breue intuaris admoneo ꝙ utiq ille nõ est sciĩs
& iustus. si tu hereticoꝵ donatistar uel rogatistarũ laqueos euasisti
Si autẽ illũ scm et iustũ arbitraris: tu cõmunicando catholicis intisti.¬
ꝓfecto enĩ si te catholicũ fingis: animo illud e̾ ꝙ erat ille quẽ diligis
mortuũ sic diligis ut eius uelis te iactare adhuc nõie cuiꝰ iam non
teneris errore: Nolumꝰ te h̾ere tale cognom̾tu tanꝙͣ sis heretii mor¬
tui monum̾tu. Nolumꝰ talẽ titulũ ħere librũ tuũ qualẽ falsũ esse

Expanded text:
quando se non in lucis angelos, sed in hereticos transfigurat; sed te ab eo quando se non in lucis angelos, sed in hereticos transfigurat; sed te ab eo falli iam eatholieum nollem. crucietur ergo te didicisse quae uera sunt: quanto magis laetatus fuerat se tibi persuasisse quae falsa sunt! ut autem non diligas hominem mortuum, cuius dilectio tibi obesse potest, prodesse illi non potest, hoc breue intuearis ammoneo, quod utique ille non est sanctus et iustus, si tu hereticorum Donatistarum uel Rogatistarum laqueos cuasisti; si autem illum sanctum et iustum arbitraris, tu communicando catholicis inteenim tc catholicum fingis, si animo illud es quod erat ille quem diligis.mortuum sic diligis, ut eius uelis te iactare adhuc nomine, cuius iam non teneris errore? nolumus te habere tale cognomentum, tamquam sis heretici mortui monumentum; nolumus talem titulum habere librum tuum, qualem falsum esse
Abbreviated transcription (Latin):
nominari uoluisse uincẽtiũ: ꝙ rogati successorẽ qui hoc nõie ap¬
pellatus est adhuc tanꝙͣ magnũ et scm̃ uiru animo teneas et
obhoc illius nom̃ tuũ uolueris esse cognom̾. Nec de fuerut qͥ dice¬
rent etiã hoc ate fuisse iactatũ: ꝙ ip̃e tibi nescio qͣ uisiõe apparuer
atq ad hos conficendos libros de qͥbus tecũ agere isto opusculo nr̃o¬
ĩstitui sic adiuuerit: ut ea tibi scribenda qͣntu ad res ip̃as ratõesq
attinz ip̃e dictaret. Quod si uerui est: iam te illa dic̾e̾ potuisse nõ mi¬
ror. que si paciẽter auscultes admonitõem meã. et eos libros catholi¬
cam̃te consideres atq pertractes: te dixisse ꝓcul dubio penitebit
Ille quippe qui se sicut eum ꝓdit apls transfigurat in angłm luciꝰ
in eũ tibi tibi trasfiguratus est quẽ cu fuisse uł esse tanꝙͣ lucis an¬
gelum credis. Et eo quidẽ m̃ minus ad decipiẽdos catholicos ualet:

Expanded text:
nominari voluisse Vincentium, quod Rogati successorem, qui hoc nomine apnominari voluisse Vincentium, quod Rogati successorem, qui hoc nomine appellatus est, adhuc tanquam magnum et sanctum virum animo teneas; et ob hoc illius nomen, tuum volueris esse cognomen. Nec defuerunt qui dicerent, etiam hoc a te fuisse jactatum, quod ipse tibi nescio qua visione apparuerit, atque ad hos conficiendos libros, de quibus tecum agere isto nostro opusculo institui, sic adjuverit, ut ea tibi scribenda, quantum ad res ipsas rationesque attinet, ipse dictaret. Quod si verum est, jam te illa dicere potuisse non miror, quae, si patienter auscultes admonitioni meae, et eos libros catholica mente consideres atque pertractes, te dixisse procul dubio poenitebit. Ille quippe qui se, sicut eum prodit Apostolus, transfigurat in angelum lucis , in eum tibi transfiguratus est, quem tu fuisse uel esse tamquam lucis angelum credis. et eo quidem modo minus ad decipiendos catholicos ualet,
Abbreviated transcription (Latin):
iam cõmunicante dilige debeo ne sis nouus hereticus. ꝙ ut sĩ cacho¬
licus cui resistere nullus possit hereticus: Quatum eĩ apparet ex do¬
nis ingenii que iã tibi largitus est deus. ꝓfecto sapiens eris. si te
non esse credideris atq ut sis ab illo qui facit sapientes pie suꝑ¬
pliciter instanterq poposteris et malueris errore nõ decipi quã
errunciũ laudibus honorari:
Eius me in libris tuis titulꝰ tui noĩs ꝓte sollicitũ reddidit. Cũ
eni quis esset uincẽcius uictor ab eis qui te nouerant et for¬
te aderant requisissẽ: audiui te fuisse donatistã uł potiꝰ rogati¬
stam nuper aũt cõmunicasse catholice et cũ gaudem tm̃̃ qͣntũ
de hus solemus quos ab illo errore liberatos esse cognoscimus
ymo uero etiã multo amplius ꝙ ĩgeniũ tuũ quo delectabar
in litt̾is tius uidebã nõ remansisse apud adu̾sanes ueritatis.
additũ est a referẽtibꝰ ꝙ me inter illa gaudi᷑ cõtristaret ideo te cog¬

Expanded text:
am communicantem diligere debeo, ne sis novus haereticus, et ut sis talis catholicus, cui resistere nullus possit haereticus? Quantum enim apparet ex donis ingenii, quae jam tibi largitus est Deus, profecto sapiens eris, si te non esse credideris; atque ut sis, ab illo qui facit sapientes, pie, suppliciter, instanterque poposceris; et malueris errore non decipi, quam errantium laudibus honorari. ius me in libris tuis titulus tui nominis pro te sollicitum reddidit. Cum enim quis esset Vincentius Victor, ab eis qui te noverant, et forte aderant, requisissem; audivi te fuisse Donatistam, vel potius Rogatistam, nuper autem communicasse Catholicae. Et cum gauderem tantum, quantum de his solemus, quos ab illo errore liberatos esse cognoscimus; imo vero etiam multo amplius, quod ingenium tuum, quod delectabar in litteris tuis, videbam non remansisse apud adversarios veritatis: additum est a referentibus, quo me inter illa gaudia contristaret, ideo te cog
Abbreviated transcription (Latin):
na et detrim̾ta fecisset: nisi ea respiratio reparass. Nisi enĩ ꝙ ĩpẽ¬
deris ad utrẽ ĩplendũ ad te ititẽ alendũ aditu patefacto redierit
iõ solum unde illũ inflare s unde tu possis uin
nebit : hec debuisti considerare cũ scriberes et nõ ista siłitudine
utriũ inflatoꝵ ut inalandoꝵ ĩtroduc̾e nob̃ deũ aut ex alia natura
que iam erat sic̃ nos ex isto circfuso ahere flatu facimꝰ aĩas fla¬
re. aut certe ꝙ et aborret ab ista silitudine & abundat impie¬
tate deũ sine ullo qͥdem sui detrim̾to. set tñ de sua natura mnu¬
tabile aliquid uel ꝓfeire uel ꝙ est peuis tãquã sui operis mat̾ies
ip̃e sit facere. Ut gͦ aliqua de nr̃o flatu ad hanc rem adhibeamꝰ
siłitudinẽ id potiꝰ est credend̾̃ ꝙ sicut nos nõ de natura nostra
s qr oĩpotentes nõ sumꝰ de isto aere cutũ fuso quẽ trahimꝰ ꝙ

Expanded text:
na et detrimenta fecisset, nisi ea respiratio reparasset. nisi enim quod inpenna et detrimenta fecisset, nisi ea respiratio reparasset. nisi enim quod inpenderis ad utrem implendum, ad te itidem alendum aditu patefacto redierit, quid tibi non solum unde illum inflare, sed unde tu possis uiuere remanebit? Haec debuisti considerare, cum scriberes, et non ista similitudine utrium inflatorum uel inflandorum introducere nobis deum aut ex alia natura, quae iam erat, sicut nos ex isto circumfuso aere flatum facimus, animas flare aut certe, quod et abhorret ab ista similitudine et abundat impietate, deum sine ullo quidem sui detrimento, sed tamen de sua natura mutabile aliquid uel proferre uel, quod est peius, tamquam sui operis materies ipse sit, facere. ut ergo aliquam de nostro flatu ad hanc rem adhibeamus similitudinem, id potius est credendum, quod, sicut nos non de natura nostra, sed quia omnipotentes non sumus, de isto aere circumfuso quem trahimus et
Abbreviated transcription (Latin):
tate nullũ nos meminimꝰ dapnu ex utris iflatõe sentire : appara
te fili si aliq̃n utrẽ inflasti nõ adu̾tisse ꝙͥ egeris. Ꝙn. insufflaudo
amitis statĩ recipiẽdo nõ sentis: s potes hoc facillune disce̾ si hoc
poscius uelis quã tua dcã qr iam dc̃a sunt nõ in flans utrẽ s uiflatꝰ
ip̃e defendere ꝙ auditores tuos quos ueris rebꝰ edificare debes ĩ ani
strepitu uentosi sermonis inflare. In hac causa nõte ad magrm
mutto s ad te ip̃m. Enute flatũ in utrẽ & os claude cõtinuo naresq
detine ꝙ sic salte senti uerũ esse ꝙ dico. Cum enĩ ceperis angustias
ĩtolerabiles perpeti quid cupies ore aperto naribꝰꝙ recipere si qñ sb̾¬
flasti nicħ te existimas amisisse: uide in qͦ mala sis nisi auriẽdo
resumas ꝙ efflindendo reddideras. uide. illa insufflatio qͣlia dap̃¬

Expanded text:
tate nullum nos meminimus damnum ex utris inflatione sentire? apparet tate nullum nos meminimus damnum ex utris inflatione sentire? apparet te, fili, si aliquando utrem inflasti, non aduertisse quid egeris. quod enim sufflando amittis, statim recipiendo non sentis. sed potes hoc facillime discere, si hoc potius uelis quam tua dicta, quia iam dicta sunt, non inflans utrem, sed inflatus ipse defendere et auditores tuos, quos ueris rebus aedificare debes, inani strepitu uentosi sermonis inflare. in hac causa non te ad magistrum mitto nisi ad te ipsum. emitte flatum in utrem et os claude continuo naresque detine et sic saltem senti uerum esse quod dico. eum enim coeperis angustias intolerabiles perpeti, quid cupies ore aperto naribusque recipere, si, quando sufflasti, nihil te existimas amisisse? uide in quo malo sis, nisi hauriendo resumas quod effundendo reddideras; uide, illa insufflatio qualia dam
Abbreviated transcription (Latin):
et respurantibꝰ exhibet nec exiguo temporis spacio possimꝰ uiu̾e
Sic̃ aut̃ cibus & potus nõ solũ ingerendi uerũ & per meatus adh
istitutos eg̾endi sunt ne utroq ledant uel nõ intrando ut nõ exe¬
undo: ita hoc terciũ flabile alim̾tu qr in nobis man̾e nõ sinitur
nec ĩ morando corrũpr̃. s egeritur mor ut ingeritur: non alios¬
set eosten meatus .i. os aut nares aut utrũq & qua intrarec et q̃ exiry
accepit. Inte ip̃o tibi proba ip̃e ꝙ dico. Emnte spm flando & uide utr̃
dures si nõ receperis. Recipe respirando et uide quas patiaris angusti¬
mitam. ut sp̃m flabilẽ id uẽtu inutrẽ implẽdũ & extendendũ nõ
quiete spirandi & respirandi s& auelandi impetu coharthemꝰ. Qͦ mͦ
gͦ dicis nullũ patiu̾ detrimitu cũ ex nobis ad aliꝙͥ trãsmittimꝰ fla¬
tum & manẽte in nob̾ plena flatus ꝓpͥ qualitate & integra qͣnti¬

Expanded text:
et respirantibus exhibet, nec exiguo temporis spatio possumus uiuere. et respirantibus exhibet, nec exiguo temporis spatio possumus uiuere. sicut autem cibus et potus non solum ingerendi, uerum etiam per meatus ad hoc institutos egerendi sunt, ne utroque laedant, uel non intrando uel non exeundo, ita hoc tertium flabile alimentum quia in nobis manere non sinitur nec inmorando corrumpitur, sed egeritur mox ut ingeritur, non aliossdem meatus, id est os aut nares aut utrumque, et qua intraret et qua exiret, accepit. In te ipso tibi proba ipse quod dico. emitte spiritum flando et uide utrum dures, si non receperis; recipe respirando et uide quas patiaris angustimittamus, ut spiritum flabilem, id est uentum in utrem inplendum et extendendum non quiete spirandi et respirandi, sed anhelandi impetu coartemus. quomodo ergo dicis: nullum patimur detrimentum, cum ex nobis ad aliquid transmittimus flatum, et manente in nobis plena flatus proprii qualitate et integra quanti
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ ad ad transmittimꝰ flatũ & mananẽte ĩ nobis plena flatꝰ ꝓpͥ
qualitate & integra qͣntitate nullũ nos meminimꝰ dap̃nũ ex ut̾
in flatione sentire. Ista silitudine que satis elegans et cõgruens tͥ
uidetur: quãtũ fallaris attende. Dm̃ quippe dicis ĩcorporeũ non
de nichilo a se factã s de ip̃o aĩam sufflare corporẽã cum flatũ nos
licet corporeũ subtiliorẽ tñ emittamꝰ quã nr̃a suc̃ corpora nͨ eũ d̾
aĩa nr̃a s de hoc ahere per uiscera corporis exalemꝰ. Pulmones nãq
aĩa cuiꝰ nutu mouẽtur ꝙ̃ cetera corporis m̾bra adhiic ahereum
spm̃ ducedũ atq reddend̾ sic̃ folles mou.p̾ter eni alim̾ta solida &
flit xa ũde est cibus & potus: hoc t̾ciũ nob̃ deus alim̾tũ circũfudit
aurarũ. Quas ita carpimꝰ ut sine cibo & potu du esse possimꝰ. siue
hoc aut̃ alim̾to tercio ꝙ aura nob̾ que undiq ccũ sistit spirãtibus

Expanded text:
in nobis plena flatus proprii qualitate et integra quantitate, nullum nos meminimus damnum ex utris inflatione sentire. » Ista similitudine, quae satis elegans et congruens tibi videtur, quantum fallaris attende. Deum quippe dicis incorporeum, non de nihilo a se factam, sed de se ipso animam sufflare corpoream: cum flatum nos, licet corporeum, subtiliorem tamen emittamus, quam nostra sunt corpora; nec eum de abra, ad hunc aerium spiritum ducendum atque reddendum sicut folles mouet. praeter enim alimenta solida et fluxa, unde est cibus et potus, hoc tertium nobis deus alimentum circumfudit aurarum. quas ita carpimus, ut sine cibo et potu diu esse possimus. sine hoc autem alimento tertio, quod aura nobis. quae undique circumsistit, spirantibus
Abbreviated transcription (Latin):
inquis cum a nob̾ ut inflatur nõ aliq̃ portio nr̃e nature uł q̃litat᷑
infudẽ cum hoc ip̃m deus ꝙ spũ austo ut̃ impletus extẽdr̃ sine ali¬
qua nr̃i diminutõe geratur. his uerbis tuis adhuc addis & ĩ mo¬
raris et ĩculcas siłitudinẽ quasi necessaria: qua intelligamiꝰ qͦmado
deus sine sue nature aliquo decrim̾to & de se ip̃o aĩa faciat ꝙ facta
de ip̃o non sit ꝙ ip̃e dicis eni. Nũquid aĩe nr̃e est porno utris ĩ flacio

Expanded text:
inquis, cum a nobis uter inflatur, non aliqua portio nostrae naturae uel qualitatis inquis, cum a nobis uter inflatur, non aliqua portio nostrae naturae uel qualitatis infunditur. cum hoc ipsum, quod spiritu hausto uter inpletus extenditur, sine aliqua nostri deminutione geratur. his uerbis tuis adhuc addis et inmoraris et inculcas similitudinem quasi necessariam, qua intellegamus quomodo deus sine suae naturae aliquo detrimento et de se ipso animam faciat et facta de ipso non sit quod ipso. dicis enim: numq
Abbreviated transcription (Latin):
eam ex nichilo fecent set ex semetipo. Dibi nõ putas ẽẽ cõseq̃ns
ut nature sit dei qr profecto quã sit impium et ip̃e cognocis. Qua
impietate ut careas ita oportet ut dicas aĩe auctorẽ deũ ut ab
illo facta sit uõ de illo. Quod enĩ de illo est sic̃ unigenitus filius
eiuisdẽ nature est cuius et ille est. ut aut aĩa eiustẽ nature nõ sĩt
ciuus est ille facta est quidẽ ab illo. sꝙ non de illo. aui gͦ dic unde¬
aut facere de nichilo. Quid est ꝙ dicis eam particulã ẽẽ quãda
alitus nature dei : Nũꝙͥ nam ip̃m alitũ nature dei cuiꝰ alitus est
ista particula negas eiufd̾ cuiꝰ deus ẽ esse nature: Si negas ꝙ de
nichilo & istũ alitũ fecit deus cuiꝰ alitus aĩam us esse particula
aut si nõ de nichilo: dic unde illũ fecerit. deus. Si de se ip̃o: gͦ ip̃e ÷
facit ip̃e integer manet. Quasi nõ et ignis luc̾ne integer mane¬
at cum de illo alt̾a accendr̃ & tũ eiusd̾ non alterius sit nature. Sq

Expanded text:
ex nihilo fecerit, sed ex semet ipso\'. ubi non putas esse consequens, ut naturae sit dei, quia profecto quam sit impium et ipse cognoscis. qua impietate ut careas, ita oportet ut dicas animae auctorem deum, ut ab illo facta sit, non de illo. quod enim de illo est, sicut unigenitus filius, eiusdem naturae cuius et ille est. ut autem anima eiusdem naturae non sit cuius est ille, facta est quidem ab illo, sed non de illo. aut ergo dic unaut fatere de nihilo. quid est quod dicis \'eam particulam esse quandam halitus naturae dei\'? numquidnam ipsum halitum naturae dei, cuius halitus est ista particula, negas eiusdem cuius deus est esse naturae? si negas, ergo de nihilo et istum halitum fecit deus, cuius halitus animam uis esse particulam. aut si non de nihilo, dic unde illum fecerit deus. si de se ipso, ergo ipse facit, ipse integer manet; quasi non et ignis lucernae integer maneat, cum de illo altera accenditur, et tamen eiusdem, non alterius sit naturae. Sed,
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sente nõ cernimꝰ & cuius absentis faciẽ nouimꝰ. recoluꝰ. cogitamꝰ
Nr̃am u̾o faciem eomͦ nosse recolere cogitare nõ possumꝰ. et tñ nos
ip̃os nobis magis quã illũ cognitũ uerissime dicimꝰ. Ita clarũ est
ubi sit potior hoĩs ueriorq noticia. Cum gͦ aliud sit in aĩa quo corpo¬
silia corporibus non corpora c̃nimus ubi & nos ip̃os nõ alit̾ quam

Expanded text:
praesente non cernimus, etiam cuius absentis faciem nouimus, recolimus, cogitamus. praesente non cernimus, etiam cuius absentis faciem nouimus, recolimus, cogitamus. nostram uero faeiem eo modo nosse, recolere, cogitare non possumus et tamen nos ipsos nobis magis quam illum cognitum uerissime dicimus. ita clarum est, ubi sit potior hominis ueriorque notitia. Cum ergo aliud sit in anima, quo corposimilia corporibus non corpora cernimus — ubi et nos ipsos non aliter quam
Abbreviated transcription (Latin):
nitõnis corruptibilibus exonerate corporibꝰ aĩe accipiant etiam
nõ bone ut uł pariter malas uel & bonas ualeant iuterioribus sẽ¬
sibus intueri et cognosc̾e. siue in ip̃is nõ corporibꝰ s sili̾tudinibus
corpoꝵ siue ĩ bonis aut malis affectõibꝰ m̾tis ĩ quibꝰ nulla sunt qĩ
liniam̃ta m̾brorũ quis ualeat indagare.TEnde est et illud ꝙ prẽꝯ
habraham diues ille cũ in torm̾tis esset agnoũ cui figura corporis
cius nõ erat. nota. cuius corporis siłitudiem ꝙͣ incorporea potuuĩ.
aĩa retinere. Quis aut̃ recte dicat se aͥquẽ hoiem cognouisse nisi
ĩqͣntũ potuit eius uita uolũtatẽq cognoscere que utiq moles
non h̾et uel colores: sic enĩ et nos ip̃os cerciꝰ quã ceteros nouimꝰ
qr nobis cõsciẽcia nr̃a nota est & uoluntas. Quam plane uidemus
et in ea tñ aliꝙͣ corporis siłi̾tudĩem nõ uidemꝰ. hanc ĩ alio quãuis

Expanded text:
nitionis corruptibilibus exoneratae corporibus animae accipiant etiam nitionis corruptibilibus exoneratae corporibus animae accipiant etiam non bonae, ut uel pariter malas uel etiam bonas ualeant interioribus sensibus intueri et agnoscere siue in ipsis non corporibus, sed similitudinibus corporum siue in bonis aut malis affectionibus mentis, in quibus nulla sunt quasi liniamenta membrorum, quis ualeat indagare? unde est et illud, quod patrem Abraham diues ille, cum in tormentis esset, agnouit, cui figura corporis eius non erat nota, cuius corporis similitudinem quamuis incorpoream potuit anima retinere. quis autem recte dicat se aliquem hominem cognouisse, nisi in quantum potuit eius uitam uoluntatemque cognoscere, quae utique moles non habet uel colores? sic enim et nos ipsos certius quam ceteros nouimus, quia nobis conscientia nostra nota est et uoluntas. quam plane uidemus et in ea tamen aliquam corporis similitudinem non uidemus, hanc in alio quamuis
Abbreviated transcription (Latin):
cia. delectatio uel offensio. siue sit ĩ corporibꝰ siue ĩcorporum si li¬
tudinibꝰ uera est. Tu ip̃e none dixisti uereq dixisti alim̾ta & ue¬
stim̾ta nõ esse aĩe set corpori necessaria : cur gͦ aque stilla desi de¬
rauit apud inferos diues: Cur samuel sc̃s post mortẽ ut ip̃e quoq
comemorasti solito ĩdum̾to uestitꝰ apparuit: Numꝙ ille ruina aĩe
sic carnis per humoris alim̾tũ refic̾e̾ cupiebat: Nũquid iste de cor¬
pore uestitus exierat. set in illo uerat erat molestia q̃ cruciabat᷑
aĩa nõ tñ uerũ corpus cui quereuꝵ alim̾ta. Et iste sic potuit appa¬
rere uestitus ut nõ corpꝰ ess set siłitudine corporis ħeret et aĩa et
habitus. Neq enĩ se aĩa sic in m̾bra corporis ita et ĩuestim̾ta porri¬
git et cohartat ut etia incde formetur. Post mortẽ uero ꝙͣ uĩ cog¬

Expanded text:
tia, delectatio uel offensio, siue sit in corporibus siue in corporum similitia, delectatio uel offensio, siue sit in corporibus siue in corporum similitudinibus, uera est. tu ipse nonne dixisti uereque dixisti \'alimenta et uestimenta non esse animae, sed corpori necessaria\'? cur ergo aquae stillam desiderauit apud inferos diues? cur\'Samuhcl sanctus post mortem\', ut ipse quoque commemorasti, \'solito indumento uestitus apparuit\'? numquid ille ruinas animae sicut carnis per umoris alimentum reficere cupiebat? numquid iste de corpore uestitus exierat? sed in illo uera erat molestia, qua cruciabatur anima, non tamen uerum corpus, cui quaereret alimenta, et iste sic potuit apparere uestitus, ut non corpus esset, sed similitudinem corporis haberet et anima et habitus. neque enim se anima sicut in membra corporis ita et in uestimenta porrigit et coartat, ut etiam inde formetur. Post mortem uero quam uim cog
Abbreviated transcription (Latin):
raueris uisa sõpniantiũ et inde cognoueris esse quasdã que nõ
sint corpora set silitudines corpoꝵ. Quãuis eni et ea que silia cor¬
poribus cogitamꝰ ex eogn̾e sint: tñ quod ad mortuos aitinz aptior
coniectura de dormientibꝰ ducitur. Neq enĩ frustra eos qui mor¬
tui sunt appellat scã scriptura dormientes nͥ quia est quoda ꝯͦ
consanguineus letozopor. Proinde si aĩa corpꝰ esset et corporea eẽt
figura in qua se uidet ĩ sompnis eo ꝙ de corpore eius fuiss expre¬
sa. nullus h̾oinu mẽbro corporis amputato sic
illo se uideret in sop̃nis:. s potiꝰ semper integrũ eo ꝙ aĩe ip̃ius nͥ¬
fuerit amputatũ. Cũ u̾o aliqñ se integros uideant aliqñ autẽ
sicut sunt ex quac̃q parte truncatos: quid aliud ista res docet
ñ aia sic aliarũ rerii quas sentit in sompnis ita et corporis modo

Expanded text:
raueris uisa somniantium et inde cognoueris esse quasdam quae non raueris uisa somniantium et inde cognoueris esse quasdam quae non sint corpora, sed similitudines corporum. quamuis enim et ea quae similia corporibus cogitamus ex eo genere sint, tamen, quod ad mortuos adtinet, aptior coniectura de dormientibus ducitur. neque enim frustra eos qui mortui sunt appellat sancta scriptura dormientes, nisi quia est quodammodo consanguineus leti sopor. Proinde si anima corpus esset et corporea esset figura, in qua se uidet in somnis, eo quod de corpore eius fuisset expressa, nullus hominum membro corporis amputato sicut eo caret, ita sine illo se uideret in somnis, sed potius semper integrum, eo quod animae ipsius nfuerit amputatum. cum uero aliquando se integros uideant, aliquando autem, sicut sunt, ex quacumque parte truncatos, quid aliud ista res docet nisi animam sicut aliarum rerum quas sentit in somnis ita et corporis modo
Abbreviated transcription (Latin):
accipiat et cũ increm̾to corporis ꝓtendatur &. crescat : et nõ atten¬
dis quã mõstyoͣsa euadat aĩa iuuenis siue senis si eius brachiũ p̾a¬
tatur infantis: Contrahit enĩ se ut dicis aĩe manus ne ip̃a &. cum
manu corporis amputetur & in alias se partes corporis desendo
concludit. Ac per hoc illud aĩe brachiũ qua breue corporis fuit und̾
ceperat forma tam breue seruabr ubi cuiq seruetur qr perdidit fe¬
mam cuius ĩcremito posset pariter crescere. Exit gͦ aĩa iuuenis
aut senis qui manũ cu esset paruulꝰ amisit. h̾ens qͥde duas manꝰ
qr una refugiens nõ est amputata cũ corpore. s alterã iuuenilem
uel senile. alterã uero sic primũ fuerat infantilẽ. Tales aĩas crede
michi nõ forma corporis facit. s erroris deformitas fingit. Nõ mi¬
chi uideris ab isto errore posse erui nisi deo adiuuãte diligẽter cõside¬

Expanded text:
accipiat et cum incremento corporis protendatur et crescat, et non adtenaccipiat et cum incremento corporis protendatur et crescat, et non adtendere quam monstrosa euadat anima iuuenis siue senis, si eius brachium praecidatur infanti. contrahit enim se, ut dicis, animae manus, ne ipsa etiam cum manu corporis amputetur, et in alias se partes corporis densendo concludit. ac per hoc illud animae brachium quam breue corporis fuit, unde acceperat formam, tam breue seruabitur ubicumque seruetur, quia perdidit formam, cuius incremento posset pariter crescere. exit ergo anima iuuenis aut senis, qui manum cum esset paruus amisit, habens quidem duas manus, quia una refugiens non est amputata cum corpore, sed alteram iuuenalem uel senilem, alteram uero sicut primum fuerat infantilem. tales animas, crede mihi, non forma corporis facit, sed erroris deformitas fingit. non mihi uideris ab isto errore posse erui, nisi deo adiuuante diligenter conside
Abbreviated transcription (Latin):
loco quo mortifero uulnere uastabatur ne in illa fieret ꝙ in eius fa¬
cie etiã post mortem ip̃ius corporis apparerq. an forte etia tibi placet
ut istas pociꝰ silitudines corpoꝵ quã corpora esse credamꝰ ut quomͦ ap¬
paret quasi uulnꝰ ꝙ nõ est uulnꝰ. ita ꝙ nõ est corpꝰ quasi corpꝰ appareat:
aĩa uulnerari potest abeis qui uulnerant̾ corpꝰ nicł
endũ est ne possit occidi ab eis qui occidunt corpus: Quod diis apertis¬
sime fieri nõ posse testatur. Et tñ aĩa dinocratis mori nõ potuit un
corpus eius est mortuũ. Et quasi uilnerata uisa ẽ sic corpus fuerat
uulneratũ qm̃ corpus nõ erat s ħebat in siłitudine corporis &. silitu¬
dinẽ uulneris. Porro aũt in nõ uero corpore u̾a miseria fuit aĩe.
Que sigͥcabatur adu̾berato corporis uulne de qua sororis scẽ oroni¬
bus metuit liberari. Iam illud quale ẽ dicere ꝙ aĩa formã de corꝑe

Expanded text:
loco, qui mortifero uulnere uastabatur, nc in illa fieret quod in eius facie etiam post mortem ipsius corporis appareret. an forte iam tibi placet, ut istas potius similitudines corporum quam corpora esse credamus, ut quomodo apparet quasi uulnus, quod non est uulnus, ita quod non est corpus quasi corpus appareat? nam si anima uulnerari potest ab eis qui uulnerant corpus, nihilne metuendum est, ne possit occidi ab eis qui corpus occidunt? quod dominus apertissime fieri non posse testatur. et tamen anima Dinocratis mori non potuit, unde corpus eius est mortuum, et quasi uulnerata uisa est, sicut corpus fuerat uulneratum, quoniam corpus non erat, sed habebat in similitudine corporis etiam similitudinem uulneris. porro autem in non uero corpore uera miseria fuit animae, quac significabatur adumbrato corporis uulnere, de qua sororis sanctae orationibus meruit liberari. Iam illud quale est dicere, quod \'anima formam de corpore
Abbreviated transcription (Latin):
penes te eni iam incipiam demõstrare que pecipue sint in eius¬
potio disputatõe uitanda. animã dicit adeo quidẽ fta nec dei ẽẽ partẽ
siue naturam. Quod oĩno uerũ est. Set cu eam nõ uult ex nichilo
factam fateri et aliã nulla creaturã unde sit facta cõmemorat atip
illa illi dat auctorẽ deu ut neq ex nulł exstãtibus idẽ ex nichilo neq
exaliqua re que nõ est quod deus ẽ se de se ip̃o eam fecisse credatur
nescit eose reuolui quod declinasse se putat. Ut scilices nichil ã
aĩa quã dei natura sit. ac sic ꝯseq̃nter et de dei natura flat aliꝙͥ ab
eodem deo. cui faciendo materia de qua facit sit ip̃e qui facit. Ac
per hoc et dei sit natura mutabił et mutata in deteriꝰ eiusdẽ ip̃ius
dei ab eodem ip̃o deo natura dãpnetur. Quod pro tua fideli intelli¬
gentia quã nõ sit opinandũ ꝙ quãsit a corde catholico secludend̾

Expanded text:
ifera potio. Vt enim iam incipiam demonstrare, quae praecipue sint in eiusifera potio. Vt enim iam incipiam demonstrare, quae praecipue sint in eius disputatione uitanda, \'animam\' dicit \'a deo quidem factam nec dei esse partem sine naturam\', quod omnino uerum est. sed cum eam non uult ex nihilo factam fateri et aliam nullam creaturam unde sit facta commemorat atque ita illi dat auctorem deum, ut neque ex nullis exstantibus, id est ex nihilo, neque ex aliqua re, quae non est quod dens est. sed \'de se ipso eam fecisse\' credatur, nescit eo se reuolui, quod declinasse se putat, ut scilicet nihil aliud anima quam dei natura sit ac sic consequenter et de dei natura fiat aliquid ab eodem deo, cui faciendo materia, de qua facit, sit ipse qui facit, ac per hoc et dei sit natura mutabilis et mutata in deterius eiusdem ipsius dei ab eodem ipso deo natura damnetur. quod pro tua fideli intellegentia quam non sit opinandum et quam sit a corde catholico secludendum
Abbreviated transcription (Latin):
sunt inhucilia et que diserta dixerit u̾adiaisse uideatur. Quãuis
et ip̃o eloquio: aloqͥo heat multa emendãda. & animia exũdantia
reprimenda. quod in illo tibi quoq ut uiro graui sic̃ tua indicat.
scripta displicuit. S hoc uel facile corrigr̃ uel sine detrim̾to fidei a
leuibus mentibꝰ amatur toleratur a grauibꝰ. habemꝰ eĩ ia quosdã
spume& in sermone s ĩ fide sanos. Non itaq desperandũ est etiam
hoc in isto quãuis sit tolerabile si permanserit posse tũ expurgari ꝙ
temperari atq ad integrũ et solidũ uel perduci uel reuocari modũ
p̾sertĩ qui uiuenis eẽ peribetur ut quod minꝰ habec pericia supple¬
at diligencia. et ꝙ cruditas loquacitatis eructat. etatis maturitas
decoquat. Illud est molestu et periculosu uel periitiosuĩ: si cũ lauda¬
tur eloquẽtia persuadeatur insipiencia et in p̾cioso poculo bibatur pes

Expanded text:
sunt inutilia et quae diserta dixerit uera dixisse uideatur; quamuis sunt inutilia et quae diserta dixerit uera dixisse uideatur; quamuis et in ipso eloquio habeat multa emendanda et a nimia exundantia reprimenda, quod in illo tibi quoque ut uiro graui, sicut tua indicant scripta, displicuit. sed hoc uel facile corrigitur uel sine detrimento fidei a lenibus mentibus amatur, toleratur a granibus; habemus enim iam quosdam spumeos in sermone, sed in fide sanos. non itaque desperandum est etiam hoc in isto, quamuis sit tolerabile, si permanserit posse tamen expurgari et temperari atque ad integrum et solidum uel perduci uel reuocari modum. praesertim quia iuuenis esse perhibetur, ut quod minus habet peritia suppleat diligentia et quod cruditas loquacitatis eructat. aetatis maturitas deeoquat. illud molestum est et periculosum uel perniciosum, si, cum laudatur eloquentia persuadeatur insipientia et in pretioso poculo bibatur pest
Abbreviated transcription (Latin):
michi aĩus gͣ me hoĩs ignotus ẽ et inctus melius arbitror meliora sẽ¬
tire quã in explorata culpare. Fortassis eĩ amore mei fecit sciens ad
me peruenire posse quod scripsit. dum in eis rebus errare me non
uult in quibꝰ se potius errare nõ putat. Et ideo debeo etiam eius
here gratam beniuolentiã auus me necesse est imꝓbare sĩnam. Ac
per hoc in eis que nõ recte sapit adhuc lenit̾ corrigendus mͥ uidetur
nõ aspere detestandꝰ presertim qr sicut audio nuper catholicus fcũs
est. Ꝙ ei gratuland est. Caruit eĩ donatistaru uel pocius rogaᷤstaru
diuisione et errore quo ana tenebatur. Si tamẽ catholica uerita¬
tem sicut oportet intelligat ut u̾e de illius conu̾sione gaudeamꝰ
habet enĩ eloquiũ quo possit explicare que sentit. Unde cũ illo ag¬
dum ẽ eiq obtand̾ ut recta senciat. ne faciat esse delectabilia que

Expanded text:
mihi animus erga me hominis ignotus est et incertus, melius arbitror meliora senmihi animus erga me hominis ignotus est et incertus, melius arbitror meliora sentire quam inexplorata culpare. fortassis enim amore mei fecit sciens ad me peruenire posse quod scripsit, dum in eis rebus errare me non uult, in quibus se potius errare non putat. et ideo debeo etiam eius habere gratam beniuolentiam, cuius me necesse est inprobare sententiam. ac per hoc in eis quae non recte sapit adhuc leniter corrigendus mihi uidetur, non aspere detestandus, praesertim quia, sicut audio, nuper catholicus factus est, quod ei gratulandum est. caruit enim Donatistarum uel potius Rogatistarum diuisione et errore, quo antea tenebatur, si tamen catholicam ueritatem sicut oportet intellegat, ut uere de illius conuersione gaudeamus. I Habet enim eloquium, quo possit explicare quae sentit. unde cum illo agendum est eique optandum, ut recta sentiat. ne faciat esse delectabilia, quae
Abbreviated transcription (Latin):
me sic accepturui quasi tu mͥ ĩuria feceris notũ faciendo ꝙ alius fe¬
cit. Quãtu aut hoc absit ab aĩo meo uide ut nͨ ab alio quidẽ me paᷤ¬
sum ĩuriam conquererer. cum enĩ utilit̾ queda quã ego saper
miquã nuquã debuit reticere. Ande mchi gratu esse deb quocd
ita nõ tacuit ut id etiã legere possimus. Deberes quidẽ tu tantum
scribere potius ad me: qua ad alteru deme. Set ille quod michi
esset ignotus nõ est ausus se michi ingerere ĩ meoꝵ refutatione dic¬
toꝵ. Nec ꝯsulendũ me putauit ubi sibi uidetur dubitand̾: sec
plane cognita et certa ten̾e sententiã. Obtemperauit aut amico
suo a quo se ut scriberet diceit esse cõpulsũ. Et si quid interdisputa.¬
dum ꝙ in meam ꝯtumelia redũpdaue exp̾ssit: nõ eum ꝯuitiantis
uoluntate crediderim. set diu̾sa sentiẽtis necessitate fecisse. Ubi eĩ

Expanded text:
me sic accepturum, quasi tu mihi iniuriam feceris notum faciendo quod alius feme sic accepturum, quasi tu mihi iniuriam feceris notum faciendo quod alius fecit. quantum autem hoc absit ab animo meo, uide, ut ne ab illo quidem me passum iniuriam conquerar. cum enim aliter quaedam quam ego saperet, numquidnam debuit reticere ? unde mihi gratum esse debet, quod ita non tacuit, ut id etiam legere possimus. debuisse quis dixerit eum scribere potius ad me quam ad alterum de me; sed quod mihi esset ignotus, non est ausus se mihi ingerere in meorum refutatione dictorum. nec consulendum me putauit, ubi sibi uidetur minime dubitandam, sed plane cognitam et certam tenere sententiam. obtemperauit autem amico suo, a quo se, ut scriberet, dicit esse conpulsum. et si quid inter disputandum, quod in meam contumeliam redundaret, expressit, non eum conuiciantis uoluntate crediderim, sed diuersa sentientis necessitate fecisse. ubi enim
Abbreviated transcription (Latin):
IcGR It ac̃ Eꝙ.  tuam.Gͣ. nos Renate
frater karissime et fraternaz beniuolenciam
ac mutue dilectionis affectum ꝓbatũ quidẽ et
antea tenebamꝰ. Eserum nunc probatorem nb̃
a mica diligentia demostrasti ꝙ michi duos libroᷤ
eius quidem hõies quem penitus ignorabam
nec tñ ideo contẽnendi uicencii uictoris sic eni mn
prenotatum ibi nom̃ eius inueni: proximae pre¬
terita estate misisti. Quãus michi eo ꝙ absens fuissem in autu¬
ni fine sint redditi. Quomꝰ eni tu carissimꝰ meus posses uel deberes
in meam nõ perferre noticiam. cum ĩ manus tuas uenissent cuuiss
h̾ois qualescũq litt̾e licet ad aliũ scribentis ubitũ nomẽ cõmemoratur.
et legeretur in eũ ita ut contradiceretur uerbis meis que in quibus¬
dam opusculis edidissem: hoc itaq fecisti quod sincerissimꝰ et dilec¬
tissimꝰ amicus meus facere debiusti. Set hinc angor paululũ qd̃
adhuc tue scĩtati minꝰ quã uellem cognitus sum: qñ quidẽ putasti

Expanded text:
ceritatem tuam erga nos, Renate frater carissime, et fraternam beniuolentiam ac mutuae dilectionis affectum probatum quidem et antea tenebamus, uerum nunc probatiorem nobis amica diligentia diligentia, quod mihi duos libros eius quidem hominis, quem penitus ignorabam. nec tamen ideo contemnendi, Vincentii Victoris — sic enim praenotatum ibi nomen eius inueni — proxime praeterita aestate misisti, quamuis mihi eo quod absens fuissem in autumni fine sint redditi. quomodo enim tu carissimus meus posses ucl deberes in meam non perferre notitiam, cum in manus tuas uenissent cuiuslibet hominis qualescumque litterae licet ad alium scribentis, ubi tamen nomen commemoraretur et legeretur meum, ita ut contradiceretur uerbis meis quae in quibusdam opusculis edidissem? hoc itaque fecisti, quod sincerissimus et dilectissimus amicus meus facere debuisti. Sed hinc angor paululum, quod adhuc tuae sanctitati minus quam uellem cognitus sum, quando quidem putasti
Abbreviated transcription (Latin):
nerabilis dilcõ tua: peto rescriptis tuis nouerĩ. Quẽ tibi prolator
faciet eius sine dols dubio graciorẽ. fr̃ scilicet & cõpresbr noster
candidianus. quẽ per tuas lras cognitũ toto corde suscepi. inuitqͦ
dimisi. Multum eni nos in caritate xp̃i sua presentia ꝯsolatꝰ ẽ.¬
et quod fatendum est eius ĩstancia tibi parui. Nam cor meũ tan¬
ta distendunt: ut nisi ip̃o assidue cõmonẽte non sinerer obliuisci.
profecto interrogationi tue mea responsio deffuisset::¬

Expanded text:
nerabilis Dilectio tua, peto rescriptis tuis noverim, quem tibi perlator nerabilis Dilectio tua, peto rescriptis tuis noverim, quem tibi perlator ejus faciet sine dubio gratiorem, frater scilicet et compresbyter noster Candidianus, quem per tuas litteras cognitum toto corde suscepi, invitusque dimisi. Multum enim nos in charitate Christi sua praesentia consolatet, quod fatendum est, ejus instantia tibi parui. Nam cor meum tanta distendunt, ut nisi ipso assidue commonente me non sinerer oblivisci, profecto interrogationi tuae mea responsio defuisset
Abbreviated transcription (Latin):
lutis s humanitatis officiũ: scdm affectũ quo nemo unꝙͣ carnem
suã odio habet. Unde oportet ut quã potest pro carne ꝓximi curaz
gerat. cum ille recesserit qui gerebat. Et hec faciit qui carnis re¬
surectõem nõ credunt: quanto magis debent facere qui crediũ.
ut corpori mortuo s tñ resurecturo et in et̾nitate mansuro in¬
pensum eiusmodi officium sit etia quoda mͦ eiustẽ fidei testimo¬
niũ: Quod uero quisq apud memorias martyru sepelitur. hoc tm̃
mͥ uidet᷑ ꝓdesse defuncto: ut cõmendans eũ etiã martirũ patroci¬
nio. affectus ꝓ illo supplicatõnis augeatur. habes ad ea que a me
putasti esse querenda: qualẽ potui reddere respõsionẽ meam.
Que si ultra quã satis est ꝓlixa est: da uenia. Id eni factum ẽ
amore diutiꝰ loq̃ndi tecũ. hunc gͦ librũ quẽ admod acceperit ue¬

Expanded text:
lutis, sed humanitatis officium secundum affectum, quo nemo umquam carnem lutis, sed humanitatis officium secundum affectum, quo nemo umquam carnem suam odio habet unde oportet ut quam potest pro carne proximi curam gerat. cum ille inde recesserit qui gerebat. et si haec faciunt, qui carnis resurrectionem non credunt, quanto magis debent facere qui credunt, ut corpori mortuo, sed tamen resurrecturo et in aeternitate mansuro inpensum eius modi officium sit etiam quodam modo eiusdem fidei testimonium! quod uero quisque apud memorias martyrum sepelitur, hoc tantum mihi uidetur prodesse defuncto, ut commendans eum etiam martyrum patrocinio affectus pro illo supplicationis augeatur. Habes ad ea, quputasti esse quaerenda, qualem potui reddere responsionem meam: quae si ultra quam satis est prolixa est, da veniam; id enim factum est amore diutius loquendi tecum. Hunc ergo librum quemadmodum acceperit ve
Abbreviated transcription (Latin):
prehendere non ualemꝰ clarũ saltẽ certũq nobis si
da. et quod unꝰ quisq uult discere putans ꝓdesse saciat. discat nõ
obesse si nesciat. Que cum ita sint. non ẽstimemꝰ ad mortuos pro
quibus curam gerimꝰ peruenire. nͥ ꝙ pro eis siue altaris siue oratio¬
num siue helemosinariĩ sacrificiis sollep̃nit̾ supplicamꝰ. Quãuis
non ꝓ quibus fiunt omĩbus ꝓsint: s hiis tm̃ quibus dũ uiuunt
ꝯparatur ut ꝓsint. S quia nõ discernimus qͥ sint: oportet ea pro
regeneratis oĩbus facere. ut nullus eoꝵ pret̾mitatur: ad quos hec be¬
ne ficla possint et debeant peruenire. melius enĩ supererunt ista eis
quibus nec obsunt nec ꝓsunt. quã eis deerunt quibus prosunt. Dili¬
gentius tñ facit hec quisq pro necessarus suis. quo ꝓ illo fiant siłr
a suis. Corpori aũt. humando quicꝙͥ impendr̃ non est presidium sa¬

Expanded text:
conprehendere non ualemus, clarum saltem certumque siconprehendere non ualemus, clarum saltem certumque sida, et quod unusquisque uult discere putans prodesse si sciat, discat non obesse, si nesciat. Quae cum ita sint, non existimemus ad mortuos, pro quibus curam gerimus, peruenire, nisi quod pro eis siue altaris siue orationum siue elemosynarum sacrificiis sollemniter supplicamus, quamuis non pro quibus fiunt omnibus prosint, sed eis tantum quibus dum uiuunt conparatur, ut prosint. sed quia non discernimus, qui sint, regeneratis omnibus facere, ut nullus eorum praetermittatur, ad quos haec beneficia possint . et debeant peruenire. melius enim supererunt ista eis quibus nec obsunt nec prosunt, quam eis deerunt quibus prosunt. diligentius tamen facit haec quisque pro necessariis suis, quod pro illo fiat similiter a suis. corpori autem humando quidquid impenditur, non est praesidium sa
Abbreviated transcription (Latin):
memorabant adhuc uiuu demones ep̃m confitebantur ambrosium.
atq ut sibi parceret obsecrabant. illo aliud agente. atq hoc cum ag̾e̾¬
tur oĩno nesciẽte. An forte aln per ip̃a presencia martirũ fiant ist.
aliquando per angeloꝵ. Et utru possint uł quibꝰ signis possint. a nob̾
duo ista disceruit. an ea sentire ac diuidicare nõ ualeat nisi qͥ habet &
illud donũ per dei sp̃m diuidentẽ ꝓpria unicuiq prout uult. Uissere¬
ret michi ut arbitror ille iohes hec omnia sic uellem. ut aut eo docẽte¬
discerẽ et ea que audirem uera et certa esse cognosterẽ. aut ego crede¬
rem que nescire. illo dicente que sciret: Quod si mchi forsitan de scã
scriptura responderet altiora te ne quesleris. et fortiora te ne ati scruta¬
tus fueris. Set que tibi precepit dns illa cogita semper: id etia gratã¬
ter acciperẽ. Non eni paruus est fructus si aliqͣ obscrura et ĩcerta q̃

Expanded text:
memorabant, adhuc uiuum daemones episcopum confitebantur Ambrosium memorabant, adhuc uiuum daemones episcopum confitebantur Ambrosium atque ut sibi parceret obsecrabant illo aliud agente atque hoc cum ageretur omnino nesciente; an uero aliquando per ipsam praesentiam martyrum fiant ista, aliquando per angelorum; et utrum possint uel quibus signis possint a nobis duo ista discerni, an ea sentire ac diiudicare non ualeat, nisi qui habeat illud donum per dei spiritum diuidentem propria unicuique prout uult: dissereret mihi, ut arbitror, ille Iohannes haec omnia, sicut uellem, ut aut eo docentediscerem et ea quae audirem uera et certa esse cognoscerem, aut ego crederem quae nescirem illo dicente quae sciret. quodsi mihi forsitan de sancta scriptura responderet ac diceret: altiora te ne quaesieris, et fortiora te ne scrutatus fueris, sed quae tibi praecepit dominus, illa cogita semper, id etiam gratanter acciperem. non enim paruus est fructus, si aliqua obscura et incerta, quae
Abbreviated transcription (Latin):
facultate. Si aute ip̃o aliud agente siue dormiente ꝙ uisis alii oc¬
cupato eum mulier uidit. in sõpnis: ꝓfecto tale aliquid fcm est
tur annanie de saulo. et indicat ei ꝙ salus uidit ad se ueniente ana¬
nram. Cum hoc ananias ip̃e nesciret. Quodlibet hoꝵ michi respondoe
ille homo dei: et de martiribꝰ ab illo pergerẽ querere utrũ ip̃i adsint
ĩ sompnis. uel quocũq alio modo uidentibꝰ eos in qua figura uolueriẽ.
ꝙ maxime qñ ab eis se torquer demones in hominibꝰ confitentur. et
rogant eos ut pairant sibi. an ista fiant dei nutu per angelicas po¬
testates in honorẽ cõmendatõemq scõꝵ ad hutilitatem hõinu ilł
ĩ sũma quiete positis. et ad alia longe meliora uisa uacãtibꝰ seorsum
a nobis orantibusq pro nobis Nam mediolani apud scõs protasiũ &
geruasiũ martyres expresso nõie sicut defunctoꝵ. quos eod modo cõ¬

Expanded text:
facultate; si autem ipso aliud agente, siue dormiente et uisis aliis ocfacultate; si autem ipso aliud agente, siue dormiente et uisis aliis occupato, cum mulier uidit in somnis, profecto tale aliquid factum est,esus loquitur Ananiae de Saulo et indicat ei, quod Saulus uidit ad se uenientem Ananiam, cum hoc Ananias ipse nesciret. quodlibet horum mihi responderet ille homo dei, et de martyribus ab illo pergerem quaerere, utrum ipsi adsint in somnis uel quocumque alio modo uidentibus eos in qua figura uoluerint, et maxime quando ab eis se torqueri daemones in hominibus confitentur et rogant eos, ut pareant sibi, an ista fiant dei nutu per angelicas potestates in honorem commendationemque sanctorum ad utilitatem hominum illis in summa quiete positis et ad alia longe meliora uisa uacantibus seorsum a nobis orantibusque pro nobis; nam Mediolani apud sanctos Protasium et Geruasium martyres expresso nomine sicut defunctorum, quos eodem modo com
Abbreviated transcription (Latin):
dic urori tue iidebit me nocte ꝓxima. s it sopnis. Et stin est. Monuit q
illa. quicquit᷑ fidele coniugata moneri oportebat. Que cũ euigilassec
talẽ se uidisse homine deiuiro suo qualẽ ille eũ nou̾at. & quid ab illo
audierit indicauit. Qui hoc abeis comperit. retulit michi. uir gra¬
ius & nobilis. et dignissimus credi. Set si illũ scm̃ monachũ ille ip̃e ui¬
dissem qr sicut fertur patientissime intrõgabat᷑. et sapientissime respõ¬
debar: que sisse ab eo quod ad istam pertinet questionẽ. utrũ ip̃e ad il¬
sui. sicut nos ip̃os in effigie corporis nr̃i sõpniamꝰ: an ip̃o aliud agẽte.
uel si doͥmiebat aluid sõpniante. siue per angelũ siue quocũq allo mͦ
in mulieris sop̃nio talis facta sit uisio atq id futurũ id ip̃e ꝓmitt̾ed.
pphecie spũ reuelante presciuerit. Si enĩ ipse sompniãti int̾fuit. d
mirabili gracia utiq idpotuit non natura. et dei mun̾e. non ꝓpria

Expanded text:
dic uxori tuae, videbit me nocte proxima, sed in somnis. Et factum est: monuitque illam quidquid fidelem conjugatam moneri oportebat. Quae cum evigilasset, talem se vidisse hominem Dei viro suo, qualem ille eum noverat, et quid ab illo audierit, indicavit. Qui hoc ab eis comperit, retulit mihi, vir gravis et nobilis, et dignissimus credi. Sed si illum sanctum monachum ipse vidissem, quia, sicut fertur, patientissime interrogabatur et sapientissime respondebat, quaesissem ab eo quod ad istam pertinet quaestionem, utrum ipse ad il in effigie corporis sui, sicut nos ipsos in effigie corporis nostri somniamus; an ipso aliud agente, uel, si dormiebat, aliud somniante siue per angelum siue quocumque alio modo in mulieris somnio talis facta sit uisio, atque id futurum, ut ipse promitteret, prophetiae spiritu reuelante praesciuerit. si enim ipse interfuit somnianti, mirabili gratia utique id potuit, non natura, et dei munere, non propria
Abbreviated transcription (Latin):
gentes. Ip̃am scriptura ꝓdeo posuit. qr dei est. uel illud de abraham.
in promissione in quit dei nõhesitauit incredulitate. s cõfortatus ẽ
fide.dans gloria deo. et plenissime c̾dens qr que promisit: pot̾ns ẽ ⁊
facere. Contra quã diuina et apłica uocẽ: Canis iste rabiosus obla¬
trans ausus ẽ dicere abraham deo suo promittẽti prolẽ nõ credidis¬
se. Ignorans illud quod ait. si michi .c. annos habenti nascetur
filiꝰ comirãtis esse gaudiũ. nõ diffidentia dubitãtis. Axlillut. Nͥ p̾¬

Expanded text:
gentes . Ipsam Scripturam pro Deo posuit, quia Dei est. Vel illud de Abraham, gentes . Ipsam Scripturam pro Deo posuit, quia Dei est. Vel illud de Abraham, In promissione, inquit, Dei non haesitavit incredulitate, sed confortatus est fide, dans gloriam Deo, et plenissime credens quia quae promisit, potens est et facere . Contra quam divinam et apostolicam vocem, canis iste rabiosus oblatrans, ausus est dicere, Abraham Deo suo promittenti prolem non credidisse, ignorans illud quod ait, Si mihi centum annos habenti nascetur filius , admirantis esse gaudium, non diffidentiam dubitantis. Vel illud: Non p