comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sinediebus sermo locutꝰ sit : mira ꝓfunditas eloquiorum tuorium : quoiumecce antenos
suꝑ ficies blandiens pariuulis. simiraꝓfunditas ds̃m̃s mira ꝓfunditas: horror ẽ intendere
ineã Horror honoris : & tremor amoris, odihostes eus ueherienter : o si occidas eos
degladiobis acuto : & nen sił hostes eius sicenĩ amo eos occidisibi utuiuant tibi : Ecceaut̃ alni
nonre oben seres. sedlauditores librigeneos: N inquiunt hocuoluit in his uerbis intellg
spsdĩ quipmosen famulumeius isti conscripsit : Nonhoc uoluit intelligi qđ tudicis sed aluid
qđ nor dicim̃ : quib ego tearbitro ds omniomirm̃ : ita respondeo : Nddic&is palsa et quan
m ueritis uoce forti inaurem interiorem dicit. deuera axternitate creatoris qđ neqũa¬
quã ei substantia ꝓtemporaua rietur. Nec ei uoluntas extraeꝰ substantuc sit unde

Expanded text:
sine diebus sermo locutus sit. Mira profunditas eloquiorum tuorum, quorum ecce ante nos sine diebus sermo locutus sit. Mira profunditas eloquiorum tuorum, quorum ecce ante nos superficies blandiens paruulis: sed mira profunditas, deus meus, mira profunditas! horror est intendere in eam, horror honoris et tremor amoris. odi hostes eius uehementer: o si occidas eos de gladio bis acuto, et non sint hostes eius! sic enim amo eos occidi sibi, ut uiuant tibi. ecce autem alii non reprehensores, sed laudatores libri Geneseos: "non" inquiunt "hoc uoluit in his uerbis intellegi spiritus dei, qui per Moysen famulum eius ista conscripsit, non hoc uoluit intellegi, quod tu dicis, sed aliud, quod nos dicimus." quibus ego te arbitro, deus omnium nostrum, ita respondeo. Num dicetis falsa esse, quae mihi ueritas uoce forti in aurem interiorem dicit de uera aeternitate creatoris, quod nequaquam eius substantia per tempora uarietur nec eius uoluntas extra eius substantiam sit? unde
Abbreviated transcription (Latin):
hac : sic interimsentio : ꝓpt̃ illud Ceelũ caeli : Celũ intellec tuale : ubiẽ intelloctus
nos sesimul Non ex paste: Non in enigmate non ꝑspeculum : s. ex toto inmani festatione
facie ad faciem : Non modo hocmͦ illud: si qđ dictũ ẽ nos sesimul: sineulla uicis situdine
tẽporũ & ꝓpt̃ inuisibilem atq in compositam terram : sineulla uicis situd inetem porum
quaesol& haberemodo hoc: & modo illud: quia ubmnulla species: numquã ẽ hoc & illud ꝓpt̃
duo hit primitus formatum : & penitus informeillud calum: sed celum cali : hoc uero terram :
sedt̃rã inuisibilem & in compositam : ꝓpt̃ duohaȩc : in terimsentio sine commemoratione dierum
dicere scrioturam ÷ i principio fecit ds̃ celum & terram: statĩ quippe subiecit: quã terram dixerit:
& qđ scđo die cõmemoratur factum firmam̃tum : & uocatum celum insinuit : De quo calo prius

Expanded text:
haec. Sic interim sentio, propter illud coelum coeli, coelum intellectuale, ubi est intellectus haec. Sic interim sentio, propter illud coelum coeli, coelum intellectuale, ubi est intellectus nosse simul, non ex parte, non in aenigmate, non per speculum; sed et toto, in manifestatione, facie ad faciem : non modo hoc, modo illud; sed quod dictum est, nosse simul sine ulla vicissitudine temporum: et propter invisibilem atque incompositam terram sine ulla vicissitudine temporum, quae solet habere modo hoc et modo illud; quia ubi nulla species, nusquam est hoc et illud. Propter duo haec, primitus formatum et penitus informe, illud caelum, sed caelum caeli, hoc uero terram, sed terram inuisibilem et inconpositam, propter duo haec interim sentio sine commemoratione dierum dicere scripturam tuam: in principio fecit deus caelum et terram. statim quippe subiecit, quam terram dixerit. et quod secundo die commemoratur factum firmamentum et uocatum, caelum insinuat, de quo caelo prius
Abbreviated transcription (Latin):
s. ħ ut in forme eot ñ reliquisti qm̃ fec isti anteomnem diem in principio caelu & t̃rã¬
ant̃ t̃ra aut̃ in uisibilis erat & in composita & tenebre suꝑ abrs sum: qͥb: ũb: insinuat᷑ in for¬
mitas ut graditim excipiant᷑ quiominimodã speciei priuationem. Nec tam̃ adnibti lie¬
ꝑuentionem cogitare nom possunt: undefier& alterum caelum & terra uisibilis atq empo¬
sita & aquaspeciosa : & quic quid deinceps in constitutionem huiꝰ mundi. nonsi ne dieb
factum commemoratur : qui a talia su& ut in eis agantur uicis situdines temporum ꝓ pt̃
ordinatas cõmutationes motionum atq formarum : Hoc interim sentio ds̃m̃s cũ iudio
loquentem scripturam tuam : in principio fec̃ ds̃ celum & terram : Term aut̃ erat in uisibilis
& in composita : & tenebrae erant suꝑ habns sum : Neq cõmemorantem quod odiefeceris¬

Expanded text:
sed hoc ut informe esset, non reliquisti, quoniam fecisti ante omnem diem in principio caelum et tersed hoc ut informe esset, non reliquisti, quoniam fecisti ante omnem diem in principio caelum et teram. terra autem inuisibilis erat et inconposita et tenebrae super abyssum. quibus uerbis insinuatur informitas, ut gradatim excipiantur, qui omnimodam speciei priuationem nec tamen ad nihil peruentionem cogitare non possent, unde fieret alterum caelum et terra uisibilis atque conposita et aqua speciosa et quidquid deinceps in constitutione huius mundi non sine diebus factum conmemoratur, quia talia sunt, ut in eis agantur uicissitudines temporum propter ordinatas conmutationes motionum atque formarum. Hoc interim sentio, deus meus, cum audio loquentem scripturam tuam: in principio fecit deus caelum et terram: terra autem erat inuisibilis et inconposita
Abbreviated transcription (Latin):
quid informe inistis mutationib rerũ extremarum atq infirmarum : ex quis dica
mnisi quisquis permama cordissui cũsuis fantas matis uagat᷑ & uoluit᷑ : quis nisitalis
dic& mihi quod deminuta att consũpta omnis peciȩ si solaremaneat informitas
ꝓ qũa despeciȩ ins peciem res mutabatur & uertebatur. possit exhibere uices tempor
ommi noenim nen potest : ex si ne uarietate motionum ñ s̃ tempora: & nulla uarietas
excitis quantũ uq: pulsantiaperis: duo repperio q̃ fecisti carentiatẽ poribus
cut neutru coxternum sit : Nnũ quodita formatũ ẽ ut sineullo defectucom tẽ plations
sine ullo in t̃ucalo mutationis quã uismutabile. tam̃ non mutatum tua aet̃nitate atq
in comutabilitate ꝑ fruat᷑ : Alterum : quodita in forme erat : ut ex qua forma inquam
forma ł motionis ł stationis mutaretu : quo tempori subderetur non haber& :

Expanded text:
quid informe in istis mutationibus rerum extremarum atque infirmarum, et quis dicet quid informe in istis mutationibus rerum extremarum atque infirmarum, et quis dicet mihi, nisi quisquis per inania cordis sui cum suis phantasmatis uagatur et uoluitur, quis nisi talis dicet mihi, quod deminuta atque consumpta omni specie, si sola remaneat informitas, per quam de specie in speciem res mutabatur et uertebatur, possit exhibere uices temporum? omnino enim non potest, quia sine uarietate motionum non sunt tempora: et nulla uarietas,excitas quantumque pulsanti aperis, duo reperio, quae fecisti carentia temporibus, cum tibi neutrum coaeternum sit: unum, quod ita formatum est, ut sine ullo defectu contemplationis, sine ullo interuallo mutationis, quamuis mutabile, tamen non mutatum aeternitate atque inconmutabilitate perfruatur; alterum, quod ita informe erat, ut ex qua forma in quam formam uel motionis uel stationis mutaretur, quo tempori subderetur, non haberet.
Abbreviated transcription (Latin):
appellandum existimem caelũ celidño : quã domũtuã contemplantẽ delectationemtuã sineullo
defectu egredienti in aliud mentem puram concordissimeꝰ unam stabilim̃to pacis scõrum spitaũ
cuuã ciuitatis tua in celestib: suꝑ istacaelestia : unde intelligebat anima cuĩ peregrinatiolon¬
ginqua facta ẽ : siiam sitit tibi. siam factȩ r̃ ei lacrimae suae panis dũ dicit ei ꝑsingulos dies:ubiẽ
ds tuus : Si i amp&itate unam & hanc requirit ut in habit& indomotua ꝑom̃s diesintae saae
& quita ei nisitue & qͥ diestui nisi xet̃nitastua sic̃ annitui qͥ ñ deficiuNt : idemipstes Hinc
ergo intelligatanima q̃ potest : qua longe suꝑ omĩa teprasis xt̃ nꝰ: quando tuadone ⁊pe
patit uicissitudinem tẽpoꝵ.Hoc in conspectutuo car& car& mihi: & magis magisq:
clarescat : Orote atq in hanc manifestationẽ ꝑsistam sobrius subalistuis: Eccenescio

Expanded text:
appellandum existimem caelum caeli domino quapi domum tuam contemplantem delectationem tuam sine ullo appellandum existimem caelum caeli domino quapi domum tuam contemplantem delectationem tuam sine ullo defectu egrediendi in aliud, mentem puram concordissime unam stabilimento pacis sanctorum spirituum, ciuium ciuitatis tuae in caelestibus super ista caelestia. Vnde intellegat anima, cuius peregrinatio longinqua facta est, si iam sitit tibi, si iam factae sunt ei lacrimae suae panis, dum dicitur ei per singulos dies: ubi est deus tuus? si iam petit a te unam et hanc requirit, u t inhabitet in domo tua per omnes dies uitae suae? et quae uita eius nisi tu? et qui dies tui nisi aeternitas tua, sicut anni tui, qui non deficiunt, quia idem ipse es? hinc ergo intellegat anima, quae potest, quam longe super omnia tempora sis aeternus, quando tua domus, quae uo claret mihi et magis magisque clarescat, oro te, atque in hac manifestatione persistam sobrius sub alis tuis. Ecce nescio
Abbreviated transcription (Latin):
o lar&mꝰ & magis magisq dares citorete: atq ineũ manifestationẽ ꝑsisti sobrius sabalis tius
item dixistimꝰ dñe uoce foiti in aurem interiorem qd om̃s nituras aet substintias quae nons
quodtues & tamꝰ se tu fecisti: & hoc solum ate nonẽ qd nonẽ motusq uolintits atequies adid
que dminus e: quiitalis motus delictum atq peccitumẽ : & qđ nullius peccatum autt noca auto
turbat ordinemimperiitui ł in primo ł in imo hoc in conspectutuo clar&rh:& magis magis que
cdires cat orote atq inea manifestatione ꝑsistã sobrius subalistuis: Item dixistimꝰ uoceforti
in aureminteriorem : quod necilla creatura tibi corternaẽ : cuĩ uoluptas tusolus es teque ꝑseue¬
rantis sima castide hauriens mutabstabem suam nusquam &nũ:quã exerit : & tesibi semꝑ psentu
nerit nulla uice uariatur uec intempora ulla distendit᷑ : Obeata siqua ista ẽ inberendobenti¬
tudinitur. benta sempitno in abitatore te. atq in lustratores uo: Nec in uenio quidlibentius

Expanded text:
sobrius sub alis tuis. item dixisti mihi, domine, uoce forti in aurem interiorem, quod omnes naturas atque substantias, quae non sunt quod tu es et tamen sunt, tu fecisti\': hoc solum a te non est, quod non est; motusque uoluntatis a te, qui es, ad id quod minus est, quia talis motus delictum atque peccatum est, et quod nullius peccatum aut tibi nocet aut perturbat ordinem imperii tui uel in primo uel in imo. hoc in conspectu tuo claret mihi et magis magisque clarescat, oro te, atque in ea manifestatione persistam sobrius sub alis tuis. Item dixisti mihi uoce forti in aurem interiorem, quod nec illa creatura tibi coaeterna est, cuius uoluptas tu solus es teque perseuerantissima castitate hauriens mutabilitatem suam nusquam et numquam exerit et te sibi semper praesente, inerit, nulla uice uariatur nec in tempora ulla distenditur. o beata, si qua ista est, inhaerendo beatitudini tuae, beata sempiterno inhabitatore te atque inlnstratore suo! nec inuenio, quid libentius
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa futura & pterita Longetũ longe mirabilius Longeq secretius : Neem̃ sic̃ nota cintintis
notuiq cintiũ audientis expectatione uocũ futumiru & menoru pteritarũ uarut afsect:¬

Expanded text:
omnia futura et praeterita. longe tu, longe mirabilius longeque secretius. neque enim sicut nota cantantis omnia futura et praeterita. longe tu, longe mirabilius longeque secretius. neque enim sicut nota cantantis notumne canticum audientis expectatione uocum futurarum et memoria praeteritarum uariatur affect
Abbreviated transcription (Latin):
istã uanitatẽ loqui : Extendant᷑ etiã in ea q̃ anter̃ : & intelligantte ante omĩa tẽpora
xt̃nũ creatorẽ omnium tẽporũ : neq ulla tẽpora t eẽ coat̃na : nec ullã creaturam:
etiã siẽ aliqua supͣ tẽpora. Dnẽ ds̃ m̃s quis illes inꝰ ẽ alti sec retui & quã longe indeme
ꝓ iecer̃ consequentia delictorsimeorũ sana oculos meos & congaude am lucituae : Cestesiẽ
tã grandis scientia & p̃scientia pollens animꝰ cuicuncta p̃terita & futura ita nota sin
sic mͥ unũ canticũ notis sumũ : nimiũ mirabilis ẽ animꝰ iste atq ad orrore stuipendus
lat& cantintẽ illud canticum: quid & quantũ ei abierit ab exordio quid & quintũ resta
ad finemi s̃ ab sit uttu conditor umuersitatis conditor animarũ & corporum ab sit utita noueris

Expanded text:
istam uanitatem loqui. extendantur etiam in ea, quae ante sunt, et intellegant te ante omnia tempora istam uanitatem loqui. extendantur etiam in ea, quae ante sunt, et intellegant te ante omnia tempora aeternum creatorem omnium temporum neque ulla tempora tibi esse coaeterna nec ullam creaturam, etiamsi est aliqua supra tempora. Domine deus meus, quis ille sinus est alti secreti tui et quam longe inde me proiecerunt consequentia delictorum meorum? sana oculos meos, et congaudeam luci tuae. certe si est tam grandi scientia et praescientia pollens animus, cui cuncta praeterita et futura ita nota sint, sicut mihi unum canticum notissimum, nimium mirabilis est animus iste atque ad horrorem stupendus, latet cantantem illud canticum, quid et quantum eius abierit ab exordio, quid et quantum restet ad finem. sed absit, ut tu, conditor uniuersitatis, conditor animarum et corporum, absit, ut ita noueris
Abbreviated transcription (Latin):
uocẽ laudis & contẽpler delectationem tuã : Nec ueniemtem : Nec p̃tereuntem : Nunc ues
annimei ingemitib: & tusolacium meum dñepat̃m̃s : xt̃ ñ es : Atego intẽpoa dissilui. quorum
ordinẽ nescio : & tumultuosis uarietatis dilaniant cogitationer meae intima uiscera ani¬
mȩnuae donec inte confluam purgatꝰ &liquiđ igne amoristui : & stabo atq: solidã¬
borinte : in formamea ueritate tua : nec patiar questiones hominũ. qui penali morbo pli
sitiun quã capiunt ÷ & dict̃: Quid faciebatds̃ antequã facer& celũ & t̃rã. Autquid ei uen
in iñtem ut aliquid facer& cũ anteanũq aliquid fecerit: da illis dñe bene cogitare quid
dicant : & inuenire : q ñ dicit᷑ nũquã ub iñ ẽ tẽpꝰ : quiergo dicit᷑ nũ quã fecirse quid aliud¬
dicit᷑ nisinullo tẽpore fecisse  uid eant itaq nullũ tẽpꝰ eẽ possesine creatura & desinau

Expanded text:
uocem laudis et contempler delectationem tuam nec uenientem nec praetereuntem. nunc uero uocem laudis et contempler delectationem tuam nec uenientem nec praetereuntem. nunc uero anni mei in gemitibus et tu solacium meum, domine, pater meus aeternus es. at ego in tempora dissilui, quorum ordinem nescio, et tumultuosis uarietatibus dilaniantur cogitationes meae in intima uiscera animae meae, donec in te confluam purgatus et liquidus igne amoris tui. et stabo atque solidabor in te, in forma mea, ueritate tua, nec patiar quaestiones hominum, qui poenali morbo plus sitiunt quam capiunt, et dicunt: quid faciebat deus antequam faceret caelum et terram? aut quid ei uenit in mentem ut aliquid faceret, cum antea numquam aliquid fecerit? da illis, domine, bene cogitare quid dicant et inuenire quia non dicitur: numquam, ubi non est tempus. qui enim dicitur numquam fecidicitur nisi ; nullo tempore fecisse? uideant itaque nullum tempus esse posse sine creatura et desinant
Abbreviated transcription (Latin):
dicturus su p̃sens : tam̃ adẽ ad tenti omea : ꝑ quã tralncit qđ erat futurũ : ut fiat p̃teritũ Nđ
quanto magis agit᷑ & agit᷑ : tanto breui ata expectationȩ ꝓlongat᷑ memoria. donec tota expectatio
c̃sumat᷑ cum tota illa actio finita transierit in memoriã : & qđ in toto cantico : hoc in singulis pasti¬
culis ei fitatq: in singulis syllabis ei, Hoc mactione longiore cuĩ forte particula ẽ illud canticũ:
hoc in totauita hominis c̃ui pastes r̃ om̃s actiones hominis: hoc in toto sđo filioiũ hominũ
uitamea : & mesuscepit dexteratua in dño meo mediatore filio hominis int̃teunum : &
nos multos mnmultis ꝓmulti : ut ꝑ eũ app̃hendã inquo & a pp̃hens sum : & au& erib: dieb: colli¬
gari sequens unũ: p̃terita oblit ñ in ea q̃ futura & transitura s̃ : s in ea quae anter̃ Nondistent᷑¬

Expanded text:
dictudictuquanto magis agitur et agitur, tanto breuiata expectatione prolongatur memoria, donec tota expectatio consumatur, quum tota illa actio finita transierit in memoriam. et quod in toto cantico, hoc in singulis particulis eius fit atque in singulis syllabis eius, hoc in actione longiore, cuius forte particula est illud canticum, hoc in tota uita hominis, cuius partes sunt omnes actiones hominis, hoc in toto saeculo filiorum hominum, uita mea, et me suscepit dextera tua in domino meo, mediatore filio hominis inter te unum et nos multos, in multis per multa, ut per eum adprehendam, in quo et adprehensus sum, et a ueteribus diebus colligar sequens unum, praeterita oblitus, non in ea, quae futura et transitura sunt, sed in ea quae ante sunt non distentu
Abbreviated transcription (Latin):
teritũd quo m minuit᷑ Aut c̃ sũmit᷑ futurũ qđ ñdũ ẽ. Autquomͦ cresc̃ p̃teritũ qđ iã nonẽ nisi quia iam
mocuilludagit᷑ triar̃ : nã & expertat & ad tendet & meminit: utid qđ expectat: p̃ id qda adten dit transent.
in d quod meinerit : Quis igit negnt fuitura uondum et: sed tam̃ ũ ẽ in ami mo expectatio futuroꝵ:
& quis negnt p̃terita iã ñ ẽẽ sitam̃ ad huc ẽ in amimo memoria pteritoꝵ : & quis negat p̃sens tẽpꝰ
p̃suturũ qđ ñ ẽ si longũ futurũ longa expectatio futuri ẽ : Neq longũ p̃teritũ tempꝰ qđ nonẽ sed
longum p̃teritũ longa memoria pteritiẽ : Dicturus sum canticũ qđ noui: Anteꝙ: incipiã: in totum ex¬
peccatiomeatendit᷑ : Cũ aut̃ coepero : quaddũ exilla in p̃teritũ decerpsero: tenditur & memoria
mea: Atq distendit᷑ uitahui actionis mexe. in memoriam: ꝓpt̃ qđ dixi : & in expectationẽ pͥpt̃ qđ

Expanded text:
ur aut consumitur futurum, quod nondum est, aut quomodo crescit praeteritum, quod iam non est, nisi quia in animo, qui illud agit, tria sunt? nam et expectat et adtendit et meminit, ut id quod expectat per id quod adtendit transeat in id quod meminerit. quis igitur negat futura nondum esse? sed tamen iam est in animo expectatio futurorum. et quis negat praeterita iaempus futurum quod non est, sed longum futurum longa exspectatio futuri est; neque longum praeteritum tempus quod non est, sed longum praeteritum longa memoria praeteriti est. 38. Dicturus sum canticum quod novi: antequam incipiam, in totum exspectatio mea tenditur; cum autem coepero, quantum ex illa in praeteritum decerpsero, tenditur in memoria mea: atque distenditur vita hujus actionis meae in memoriam, propter quod dixi; et in exspectationem, propter quod
Abbreviated transcription (Latin):
sup abrs su de qua t̃ra inui sibili & in c̃posita dequa in formitite de quop ene ni hibo faceres
hac omiã quib: istemutabilis mundus constit & non constit inquo ipsamutabilitas Appar&
bi siasentir & dinumerari possunt tempora : quia rerũmutationib fiunt temporadã uariuantiur
euertunt᷑ species qͥuarũ miteries p̃dictaẽ t̃rainuis ibilis : Ideoq sp̃s doctor famultur catitore

Expanded text:
super abyssum: de qua terra inuisibili et inconposita, de qua informitate, de quo paene nihilo faceres super abyssum: de qua terra inuisibili et inconposita, de qua informitate, de quo paene nihilo faceres haec omnia, quibus iste mutabilis mundus constat et non constat, in quo ipsa mutabilitas apparet, in qua sentiri et dinumerari possunt tempora, quia rerum mutationibus fiunt tempora, dum uariantur et uertuntur species, quarum materies praedicta est terra inuisibilis. Ideoque spiritus, doctor famuli tui, cum te
Abbreviated transcription (Latin):
erlume ali tibidno tra qͣuam d ed edisti filuis hominum cerne li atq t angen&̃ : Nonerat talis qualem nunc
cernimus & tangimꝰ: Iniuisibilis enĩ erat & in composita & abrisserit suꝑquim nonerit ligxe sed tenebre
erant sup abris sum: idẽ magir quam in abrsso: Ist iquippe abrssus aquatum iã uisibilum et iã mpsum¬
disstu s hab& specieisue lucem uttumq sensibilem pis cib: & repentib: in suo fundo animantib: Ilidaũ¬
coam ꝓpeninlerit qñ ad huc ormino in fermeerit : In tam erat: qđ formuri potoriti÷ Tueni dn
fetistimundum deruteria in sormi : quar secisti denullure : penenilla rem: un defaceres migniqui
nm̃ fili hominum : Valdeeñ mirabile hoc celum corporeum: qđ firmam̃ tũ int aquie & iqua sedon
inũ & maris. quae fecisti tertiodie dandos peciem uisibilem in formimaterie. qua secistiant rorne
Terrã aut̃ ipsam quã fecemis in formis materieserat : qr in uisibilis erat & in composita. & tenebne

Expanded text:
erra autem, quam dedisti filiis hominum cernendam atque tangendam, non erat talis, qualem nunc cernimus et tangimus. inuisibilis enim erat et inconposita et abyssus erat, super quam non erat lux, aut tenebrso. ista quippe abyssus aquarum iam uisibilium etiam in profundis suis habet speciei suae lucem utcumque sensibilem piscibus et repentibus in suo fundo animantibus: illuope nihil erat, quoniam adhuc omnino informe erat; jam tamen erat quod formari poterat. Tu enim, Domine, fecisti mundum de materia informi, quam fecisti de nulla re pene nullam rem, unde faceres magna quae miramur filii hominum. Valde enim mirabile hoc coelum corporeum, quod firmamentum inter aquam et aquam secundo lum terrae hujus et maris quae fecisti tertio die, dando speciem visibilem informi materiae quam fecisti ante omnem terra autem ipsa, quam feceras, informis materies erat, quia inuisibilis erat et inconposita et tenebrae
Abbreviated transcription (Latin):
ũ filiis hominũ : & niminã hac t̃raerat in uisibilis & in composita & nescio qua ꝓfunditas abrssi sc ꝑquã non
erat lux : q nulla species erat illi Vnd eius sisti ut scriber& qđ tenebra erant suꝑ abrs sũ: quid aliud quã
quiderat adeẽ tenebras. nisi ab eẽ lucẽ : suꝑitaq: erant tenebritꝰ : & suꝑlux aberat : sic son ubi ñ est:
uocaret᷑ qđ etiã sensu tardiorb: uitũq in sinuaret᷑ . nisiusitito aliquo uocibulo: quid aut̃ in om̃ib:
osas̃p suo gradu infimo quã c&era superiora ꝑlucida & luculena om̃ia. Quur ergoñ accipiam

Expanded text:
non filiis hominum. Et nimirum haec terra erat inuisibilis et inconposita et nescio qua profunditas abyssi, super quam non erat lux, quia nulla species erat illi: unde iussisti, ut scriberetur, quod tenebrae erant super abyssum; quid aliud quam quid erat adesse tenebras nisi abesse lucem? super itaque erant tenebrae, quia super lux aberat, sicut sonus ubi non est, uocaretur, quo etiam sensu tardioribus atcumque insinuaretur, nisi usitato aliquo uocabulo? quid autem in omnibus nim speciosa sunt pro suo gradu infimo quam cetera superiora perlucida et luculenta omnia. cur ergo non accipiam
Abbreviated transcription (Latin):
tam des ibsi corimou tbidar ehonorie & canticulaudis debis q̃ dietare & sufficit. Mautubilitis
eni rera mitabil iã psa capre ÷̃ fermarã ominũ in quasmutiq̃ resmetabiles achet qudẽ
ses ses sr dñs as emipsꝰ mnerincipio qđ est dete itsapientiatua.: quenatiẽ desibstantiatua fecisti adiq ud
et̃t ut aqulet eẽt. quđ deto ñ eẽt : & alud pterte nonerat: undefaceres ends̃ : Vnatrinitas. &trna
untas : & ideo demihilo fecisticelum &t rũmignum quiddam. & paruum qui ddũ qm̃ orimipocens alets¬

Expanded text:
tamen cessabit cor meum tibi dare honorem et canticum laudis de his, quae dictare non sufficit. mutabilitas enim rerum mutabilium ipsa capax est forms deus omnipotens, in principio, quod est de te, in sapientia tua, quae nata est de substantia tua, fecisti aliquid et, quod de te non esset. et aliud praeter te non erat, unde faceres ea, deus, una trinitas et trina unitas: et ideo de nihilo fecisti caelum et terram, magnum quiddam et paruum quiddam, quoniam omnipotens et
Abbreviated transcription (Latin):
terita : uec psentia nec p̃tereunia tep̃ra m&im: & metim tam̃ tẽpra dscreator omniũ : Verr̃ iste octossl¬
libarum breuib: : & longis alt̃ nat syllabis : Quattuor itaq breues. prima t̾tia. quina. septima : simples̃ : ad quat¬
tuor longas. scđam quartã sextã octauã : Px singulae ad illas singulas duplũ habei tẽporis : ꝓnuntio.
&renuntio : & itaẽ quantũ sentit sensumani festo: Quadũ sens manifestus ẽ : breui sillaba longũmetior :¬
eñ q̃ sentio haberebis taNsũ: sed cũ altera palterã sonatrꝓtior breuis: longa p̾terior. quomͦ tenebo

Expanded text:
esentia nec praetereuntia tempora metimur et metimur tamen tempora. Deus creator omnium: uersus iste octo syllabarum breuibus et longis alternat syllabis: quattuor itaque breues, prjma, tertia, quinta, septima, simplae sunt ad quattuor longas, secundam, quartam, sextam, octauam. hae singulae ad illas singulas duplum habent temporis; pronuntio et renuntio, et ita est, quantum sentitur sensu manifesto. quantum sensus manifestus est, breui syllaba longam metior eamque sentio habere bis tantum. sed cum alt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ suũ qui ꝓpespatium tẽporis qđ ei sufficer& : illa pugna gesta atq finita t̃ ndeo
donec desinat: & siñ uidi ex quo coep̃ a ꝑseuerit moueri ut ñ uideĩ eũ desint non
ualeo metirunis forte ex quo uidere incipio donet derinã: Quod sidiuui ddeo taner¬
is longũ temp̃ eẽ renumtio ñ aut̃ quantũ sit. x & quantũ cũ dicim conlatione dici
uelut tantũ hoc quantũ illud. autduplũ hoc adillud : & siquidaliud istomisi aũt
notarepotuerimꝰ locorũ spatia unde & quoueniat corpꝰ qđ mouet᷑ ł partes eꝰ sitam

Expanded text:
Per suum quippe spatium temporis, quod ei sufficeret, illa pugna gesta atque finita est. Video donec desinat. et si non uidi ex quo coepit et perseuerat moueri, ut non uideam cum desinit, non ualeo metiri nisi forte ex quo uidere incipio, donec desinam. quod si diu uideo, tantu longum tempus esse renuntio, non autem quantum sit, quia et quantum cum dicimus, conlatione dicimus, uelut: "tantum hoc, quantum illud" aut: "duplum hoc ad illud" et si quid aliud isto modo. si autem notare potuerimus locorum spatia, unde et quo ueniat corpus, quod mouetur, uel partes
Abbreviated transcription (Latin):
qđ calũ & terra appellatũ ẽ: Ad huc in formis & tenebrosa materies erat. Vndefier& caelum
intelligibile qđ a libidicit᷑ cilũ cȩli & t̃rascilic& omnis natura corporea : sub quo nomine in¬
telligat᷑ etiã hoc ecelum corportum ddẽ undefier& omnis in uisibilis uisibilisq creatura
Aliud quidicit. Terra aut̃ inuisibilis & in composita & tenebrae erant suꝑ habrssũ : uonillam
informitatẽ nomine caeli & t̃ra scriptura appellauit : siiã erat in quit ipsa in formitas
quã t̃rã inui sibilem & in compositã tenebrosaq: habrs sũ nominauit : dequacelũ & t̃rã dm̃ fe¬

Expanded text:
eries erat, unde fieret caelum intellegibile - quod alibi dicitur caelum caeli — et terra, scilicet omnis natura corporea, sub quo nomine intellegatur etiam hoc caelum corporeum, id est unde fieret omnis inuisibilis uisibilisque creatura; aliud qui dicit: terra autem erat inuisibilis et inconposita, et tenebrae erant super abyssum, non illam informitatem nomine caeli et terrae scriptura appellauit, sed iam erat, inquit, ipsa informitas, quam terram inuisibilem et inconpositam tenebrosamque abyssum nominauit, de qua caelum et terram d
Abbreviated transcription (Latin):
ia digesti suis ordinib: uocant᷑ caelũ & tra illa spĩtalis hec corporals ereaturt abub andientũ

Expanded text:
iam digesta suis ordinibus uocantur caelum et terra, illa spiritaliiam digesta suis ordinibus uocantur caelum et terra, illa spiritali
Abbreviated transcription (Latin):
&tm id ẽ in uisibilis atq uisibilis iam utinq formata creatura. his nominib: enuntiatã. quib:
appellaretur t̃ra in uisibilis & in composita : & tenebrae suꝑhabris sum: ea distinctione it tra
in uisibilis & in conposita intelligat᷑ materies corporalis ante qualitatem formae ⁊ Tenebrae
aut̃ suꝑ habnssum spiritales materies ante comibitionem e quasi fluentis in moderationis a
antein laminationem sapientiae : estad huc qđ dicat siquis alius uelit : xẽscilie& iam ꝑstetas atq
forimatas in uisibiles uisibilesq naturas : cceli & t̃raenomine significari. Culegit᷑ in principio ferit
đs caelu & torm̃ : sed ipsam adhuc in formem incoationem rerum formabilem ercabilẽ qmatuam
his nominib appellatũ qđ inea iã eeñt ista confusa nondũ qualitatib: formisq distineta q nunc

Expanded text:
et terra, id est inuisibilis atque uisibilis iam utraque formata creatura, his nominibus enuntiatam, quibus et terra, id est inuisibilis atque uisibilis iam utraque formata creatura, his nominibus enuntiatam, quibus appellaretur terra inuisibilis et inconposita et tenebrae super abyssum, ea distinctione, ut terra inuisibilis et inconposita intellegatur materies corporalis ante qualitatem formae, tenebrae autem super abyssum spiritalis materies ante cohibitionem quasi fluentis inmoderationis et ante inluminationem sapientiae? Est adhuc quod dicat, si quis alius uelit, non scilicet iam perfectas atque formatas inuisibiles uisibilesque naturas caeli et terrae nomine significari, cum legitur: in principio fecit deus caelum et terram, sed ipsam adhuc informem inchoationem rerum formabilem creabilemque materiam his nominibus appellatam, quod in ea iam essent ista confusa, nondum qualitatibus formisque distincta, quae nunc
Abbreviated transcription (Latin):
dimẽ ruent̃ informẽ istam materũ intelligendã et̃ consentient Quid sidicat alius
candem in sormitatem con fusient̃ꝗ materie. coli & t̃ te nomine priuis insinuatam
quodexen munđisteui sibilis. cũ om̃ib: naturis q̃ in eo manifestissi me apparent. qͥceli& terrȩ
nomine sepe appellari sola conditꝰ atq en ꝓsitctus e : Quisidieit & alius celum & erã quideminui¬
sibilem ui sibilemq natura. Non indecent̃ appellatã. ac ꝑ hoc uniũ sam creatum̃ quã fec̃ insapi¬
entia id est in principiods̃ hui cemodi duob uocabulis eẽ comphensam . Verũ tim̃ & non deipsa
substantiadĩ s exnihilo cuncta sunt quia nons̃ id ipsum quod ds̃. & inẽ quae dãmutabilitas om̃ib:
siuemaneant sic̃ xt̃ nadomꝰ dĩ siue mutent᷑ sic anima hominis & corp cõmunẽ omniũ rerum
inuisibiliũ uisibiliũq: materiem adhuc informem si certe formabilem : unde fier& caelum

Expanded text:
ruenter informem istam materiam intelligendam esse consentiunt. 25. Quid si dicat alius, eamdem informitatem, confusionemque materiae, coeli et terrae nomine prius insinuatam, quod ex ea mundus iste visibilis cum omnibus naturis quae in eo manifestissime apparent, qui coeli et terrae nomine saepe appellari solet, conditus atque perfectus est? quid? si dicat et alius caelum et terram quidem inuisibilem uisibilemque naturam non indecenter appellatam ac per hoc uniuersam creaturam, quam fecit in sapientia, id est in principio, deus, huiuscemodi duobus uocabulis esse conprehensam; uerum tamen quia non de ipsa substantia dei, sed ex nihilo cuncta facta sunt, quia non sunt id ipsum, quod deus, et inest quaedam mutabilitas omnibus, siue maneant, sicut aeterna domus dei, siue mutentur, sicut anima hominis et corpus, communem omnium rerum inuisibilium uisibiliumque materiem adhuc informem, sed certe formabilem, unde fieret caelum
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi ms aliquo e haberent eã nonita uellent bentice : quodeos uelle cartis¬
simnume tades cuoquo modo nouer eã: ideoq habent ea : innescio qua notitias
m. se lecuio oñs cumi serianatisumꝰ non quaeronunc : ed quero utruinmemo¬

Expanded text:
ipsi nisi aliquo modo haberent eam, non ita uellent beati esse: quod eos uelle certisipsi nisi aliquo modo haberent eam, non ita uellent beati esse: quod eos uelle certissimum est. nescio quomodo nouerunt eam ideoque habent eam in nescio qua notitia, mus et de quo omnes cum miseria nati sumus, non quaero nunc, sed quaero, utrum in memo
Abbreviated transcription (Latin):
qđ deerat flagitabat: tã quã si homonotus. siue conspiciat᷑ oculis.
siue cogitet᷑ : & nom̃ eiꝰ obliti requiramꝰ: quidquid aliud occurrerit
ñ conectit᷑ & ñcũ illo cogitari consueuit: Id eoq respuit᷑ donec illud ad se
ubisimul ad suefacta notitia ñ in aequalit̃ ad quiescat : & unde adest
nis exipsa memoria : na & cũ ab alio comoniti recognoscimꝰ : inde adẽ : Noneni
quas ino uũ credim̃ si recordantes ad ꝓbamꝰ : hoc cẽ qđ dictũ ẽ siaut pent
aboleste e eanuno nec am moniti reminis cim̃ Neq enĩ omnimodo aihuc
oberei sum̃: qd uel oblitos nos eẽ meminimꝰ hocergo neta ei nimedo ⁊ d nue
aqua oblit sum oblitũq me ce adhuctenea. an pappetitũ discendi in cognita
siue qua o quau scieri siue quã sic oblit̃ fuerĩ ut me nec oblitũ eȩ memine
no uere iptisa bectiuita qua om̃s uolus : & omnino qui nolit nemoe bns

Expanded text:
quod deerat flagitabat? tamquam si homo notus sine conspiciatur oculis quod deerat flagitabat? tamquam si homo notus sine conspiciatur oculis siue cogitetur et nomen eius obliti requiramus, quidquid aliud occurrerit non conectitur, quia non cum illo cogitari consueuit ideoque respuitur, donec illud adsit, ubi simul adsuefacta notitia non inaequaliter adquiescat. et unde adest nisi ex ipsa memoria? nam et cum ab alio conmoniti recognoscimus, inde adest. non enim quasi nouum credimus, sed recordantes adprobamus hoc esse, quod dictum est. si autem penitus aboleatur ex animo, nec admoniti reminiscimur. neque enim omni modo adhuc obliti sumus quod uel oblitos nos esse meminimus. hoc ergo nec amissum quaerere tamquam eam oblitus sim oblitumque me esse adhuc teneam, an per appetitum discendi incognitam, siue quam numquam scierim siue quam sic oblitus fuerim, ut me nec oblitum esse meminerim. nonne ipsa est beata uita, quam omnes uolunt et omnino qui nolit nemo est?
Abbreviated transcription (Latin):
b&uis ibile : tenet᷑ intꝰ imugo ei. & quaeritur donec reddat᷑ as pectui:
Qđ cũ inuentũ fuerit: eximagine q̃ intꝰ ẽ recognoscitur : Nec inuenis¬
se nos dicimꝰ qđ perierat si ñ agnoscimꝰ: nec agnos cerepossumꝰ : siñ mem¬
nim̃ : si hoc perierat quidẽ oculis memoria tenebat᷑: quidcũ ipsa memoria
ꝑdit aliquid sic̃ fit cũ obliuis cimur . & q̃rimꝰ ut recordem᷑ ⁊ Vbitandem
q̃ rimꝰ irasi in ipsamemoria: & ibi sialiud ꝓalio forte offerat᷑. respuimus
donec occurrat qđ quaerimus : & cum occurrit : dicimꝰ hoc ẽ: Qđ ñ di
ceremꝰ : nisi agnos ceremꝰ: nec agnosceremꝰ. nisi meminis semꝰ : Certe
ergo obliti fueramꝰ. anñ: totũ exciderat : s exparte quatenebat
pras alia q̃ rebatur : quia sentiebat se memoria nonsimul uoluere
qđ simul solebat: & quasi de truncata consuetudine claudicans red

Expanded text:
bet uisibile, tenetur intna imago eius et quaeritur, donec reddatur aspectui. bet uisibile, tenetur intna imago eius et quaeritur, donec reddatur aspectui. quod cum inuentum fuerit, ex imagine, quae intus est, recognoscitur. nec inuenisse nos dicimus quod perierat, si non agnoscimus, nec agnoscere possumus, si non meminimus: sed hoc perierat quidem oculis, memoria tenebatur. Quid? cum ipsa memoria perdit aliquid, sicut fit, cum obliuiscimur et quaerimus, ut recordemur, ubi tandem quaerimus nisi in ipsa memoria? et ibi si aliud pro alio forte offeratur, respuimus, donec illud occurrat quod quaerimus. et cum occceremus nisi agnosceremus, nec agnosceremus nisi meminissemus. Certe ergo obpars alia quaerebatur, quia sentiebat se memoria non simul uoluere, quod simul solebat, et quasi detruncata consuetudine claudicans reddi
Abbreviated transcription (Latin):
ut ibite inueniã uerebona secura suauitas ut ubite inueniã : si p̃t̃ memori¬
ã meã te inuenio: inmemortuisũ, & quomͦ iã inueniã te simemor
ñ sũ tuic ꝑdiderat enĩ mulier dragmã : & q̃ siuit eã cũlucerna: & nisime¬
mor eiꝰ eẽt: ñ inuenir& eã : Cũ enĩ eẽt inuenta undescir& utrũ ipsacẽt.
simemor eiꝰ ñ eet: multa memini me ꝑdita q̃ sis se atq: inuenisse : in¬
de istud scio : q cũ quȩrerẽ aliquideorũ & diceret᷑ mͥ. nũ forte hoc ẽ.
nũ forte illud: tã diudicebã non ẽ : donec id offerretur qđ q̃ rebã: Cuiꝰ
nisi memor eem: quiꝰ quidillud eẽt: etiã sim offeret᷑ ñ in uenirem:
qr ñ agnoscerẽ: & sẽꝑ itafit: cũ aliquid ꝑditũ q̃rimꝰ: & inuenimus:
uerũ tam̃ si forte aliquid ab oculis perit : Namemoria ueluticorp̃ qđ li¬

Expanded text:
ut ubi te inueniam, uere bone et secura suauitas, ut ubi te inueniam? si praeter memoriut ubi te inueniam, uere bone et secura suauitas, ut ubi te inueniam? si praeter memoriam meam te inuenio, inmemor tui sum. et quomodo iam inueniam te, si memor non sum tui? Perdiderat enim mulier drachmam et quaesiuit eam cum lucerna et, nisi memor eius esset, non inueniret eam. cum enim esset inuenta, unde sciret, utrum ipsa esset, si memor eius non esset? multa memini me perdita quaesisse atque inuenisse. inde istuc scio, quia, cum quaererem aliquid eorum et diceretur mihi: "num forte hoc est?" "num forte illud"? tamdiu dicebam: "non est", donec id offerretur quod quaerebam. cuius nisi memor essem, quidquid illud esset, etiamsi mihi offerretur, non inuenirem, quia non agnoscerem. et semper ita fit, cum aliquid perditum quaerimus et inuenimus. uerum tamen si forte aliquid ab oculis perit, non a memoria, ueluti corpus quodli
Abbreviated transcription (Latin):
notiones ł notationes sic̃ affectionum animi quas &cĩ anim nonat
dis curro & uolito hac illac penetro : etiã quantũ possũ & finisniquũ
tantauis ẽ memoriae tantauite uis ẽ in homine uiuente mortaliter:
Quidigiti agãtu ueramea uita ds̃ m̃s transibo & hanciũ meam
qͥ me moria uo catur transibo eã ut ꝑtendũ adtedulcelumer,
quid dicis mihi: ecce ego ascendens ꝑ animũ meũ adte : qui de suꝑ mͥmanes: tran¬
sibo & istam uimmeam. q̃ memoria uocatur : uolente ad tingere : unde ad tino
potes. & inherere tibi : unde inhereri tibi potest: habent enĩ memoria
& pecora & aues alioquin non cubilia nidosue repeterent: non alia mul¬
ta quib: adsuescunt: Neq enĩ & ad suescere ualerent ullis reb: nisi ꝑmȩ
moriã : transibo ergo & memoriam : ut ad tingã eum : quis eparaũ me aquo¬
drupedib: & a uolatilib: celi sapientiorẽ mefecit: transibo & memoriã :

Expanded text:
notiones uel notationes, sicut affectionum animi — quas et cum animus notiones uel notationes, sicut affectionum animi — quas et cum animus discurro et nolito hac illae, penetro etiam quantum possum, et finis nusquam: tanta uis est memoriae, tanta uitae uis est in homine uiuente mortaliter! quid igitur agam, tu uera mea uita, deus meus? transibo et hanc uim meam, quae memoria uocatur, transibo eam, ut pertendam ad te, dulce lumen. quid dicis mihi? ego ascendens per animum meum ad te, qui desuper mihi manes, transibo et istam uim meam, quae memoria uocatur, uolens te attingere, unde attingi potes, et inhaerere tibi, unde inhaereri tibi potest. habent enim memoriam et pecora et aues, alioquin non cubilia, non nidos suos repeterent, non alia multa, quibus assuescunt; neque enim et assuescere ualerent ullis rebus nisi per memoriam. transibo ergo et memoriam, ut attingam eum, qui separauit me a quadrupedibus et uolatilibus caeli sapientiorem me fecit. transibo et memoriam,
Abbreviated transcription (Latin):
imagines memoria quas intuererꝰ p̃sentes & retractarẽ animo cũ
illa & absentia reminis cerer: siergo ꝑimaginẽ suã ñ ꝑseipsam in me¬
moria tenetur obliuio : ipsa utiq: ad erat . ut eꝰiꝰ imago caperetur : Cũ aut̃
etiã quodiã notatũ inuenit p̃sentia sua del& obliuio : & tam̃ quocũq
mͦ lic& sit modus iste in conp̃hendibilis & in explicabilis etiã ipsã obliu¬
onẽ meminis seme certus sũ quaid quod meminerimꝰ obruitur :¬
Mugnauis ẽ memorie nescio quid horrendũ ds̃ m̃s ꝓfunda & infimi¬
ta multiplicitas & hoc animꝰ ẽ : & hoc ego ipsesum : Quidergo sum
ds m̃siq̃natura sume uaria multimodu uita & in mensa uehem̃ter
Ecce inmemeriam ea cũpis & antris & cauernis innumerabilibus
ato: inriunit emabilit poleris innumerabilium rerũ generib siue pi
magines si c̃ omniũ corporum: siue p̃sentiã sic̃ artiũ siue pnescioquas

Expanded text:
imagines memoria, quas intuerer praesentes et retractarem animo, cum imagines memoria, quas intuerer praesentes et retractarem animo, cum illa et absentia reminiscerer. si ergo per imaginem suam, non per se ipsam in memoria tenetur obliuio, ipsa utique aderat, ut eius imago caperetur. cum autem etiam quod jam notatum invenit, praesentia sua delet oblivio? Et tamen quocumque modo, licet sit modus iste incomprehensibilis et inexplicabilis, etiam ipsam oblivionem meminisse me certus suMagna uis est memoriae, nescio quid horrendum, deus meus, profunda et infinita multiplicitas; et hoc animus est, et hoc ego ipse sum. quid ergo sum, deus meus? quae natura sum? uaria, multimoda uita et inmensa uehementer. ecce in memoriae meae campis et antris et cauernis innumerabilibus atque innumerabiliter plenis innumerabilium rerum generibus siue per imagines, sicut omnium corporum, siue per praesentiam, sicut artium, siue per nescio quas
Abbreviated transcription (Latin):
ego animꝰ ñ itamirũ sia melonge ẽ quid quid ego non sũ: Quid aut̃ ꝓpinquius
meipsome & ecce memoriae meae uis non c̃p̃hendit᷑ ame᷑ : cũ ipsũ me ñ dicã
p̃t̃ illam : quidenim dicturus sum quando mͥcertũ ẽ meminis seme obliuionẽ
andicturus sum ñ eẽ in memoria mea qđ memini: andicturus sũ adhoc
meẽ obliuionẽ in memoria mea. ut non obliuiscar : utrũq: ab surdis simũ
ẽ : quid illud t̃tiũ quo pacto dicã imaginẽ obliuionis tenerimemoriamea
ñ ipsã obliuionẽ cũ eã memini quopacto & hoc dicã Quando quidem
cũ in primit᷑ reicuĩq: imago in memoria prius nec esse ẽ. ut ad sit res
ipsa unde illa imago pos sit in primi. Sic enĩ karthaginis memini: sic
omniũ locorũ quib: int̃ fui: sic facies hominũ quas uidi: &ceterorũ sensuum
nuntiata: sic ipsius corporis salutẽ siue dolorem cũ p̃sto eeñt istacepit ab eis

Expanded text:
ego animus. non ita mirum, si a me longe est quidquid ego non sum: quid autem propinquius ego animus. non ita mirum, si a me longe est quidquid ego non sum: quid autem propinquius me ipso mihi? et ecce memoriae meae uis non conprehenditur a me, cum ipsum me non dicam praeter illam. quid enim dicturus sum, quando mihi certum est meminisse me obliuionem? an dicturus sum non esse in memoria mea quod memini ? an dicturus sum ad hoc inesse obliuionem in memoria mea, ut non obliuiscar? utrumque absurdissimum est. quid illud tertium? quo pacto dicam imaginem obliuionis teneri memoria mea, non ipsam obliuionem, cum eam memini? quo pacto et hoc dicam, quandoquidem cum inprimitur rei cuiusque imago in memoria, prius necesse est, ut adsit res ipsa, unde illa imago possit inprimi? sic enim Carthaginis memini, sic omnium locorum, quibus interfui, sic facies hominum, quas uidi, et ceterorum sensuum nuntiata, sic ipsius corporis salutem siue dolorem: cum praesto essent ista, cepit ab eis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ obliuioni sipriuatio memoriae: quomͦ ergo adẽ ut eã meminer̃.
quando cũ adẽ meminisse non possũ atsĩ quod meminimꝰ me moria
retinemꝰ Obliuionẽ aut̃ nisi meminis semꝰ nequaquã possemꝰ audi¬
to isto nomine rem q̃ illo significat᷑ agnos cere ĩmemoria retinetur
obliuio ⁊ Adẽ ergone obliuis camur: quaecũ ad ẽ obliuis cim ⁊ An ex hoc
intelligitur non ꝑse ipsam in eẽ inemoriae cũ eã meminimꝰ si ꝑimagi¬
nẽ suã quasi ꝑ seipsã p̾sto eẽt obliuio : ñ ut meminis semꝰ s obliuis¬
cerem efficer& : & hoc quis tandem indugabit: quis comp̃hend& quo¬
mͦsit ego certedñe laboro hic : & laboro in meipsum: factꝰ sũ mihi
terra difficultatis & sudoris nimii: Neq enimnunc scrutam̃ plugas celi
aut siderũ int̃ualla dimetim᷑ ł traȩ libram̃ta quaȩrimꝰ : Egosũ qui memini :

Expanded text:
est oblivio, nisi privatio memoriae? Quomodo ergo adest ut eam meminerim, est oblivio, nisi privatio memoriae? Quomodo ergo adest ut eam meminerim, quando cum adest meminisse non possum? At si quod meminimus memoria retinemus; oblivionem autem nisi meminissemus, nequaquam possemus audito isto nomine, rem quae illo significatur agnoscere; memoria retinetur oblivio. Adest ergo ne obliviscamur, quae cum adest obliviscimur. An ex hoc intelligitur non per seipsam inesse memoriae cum eam meminimus, sed per imaginem suam? quia si per seipsam praesto esset oblivio, non ut meminissemus, sed ut oblivisceremur efficeret. Et hoc quis tandem indagabit? quis comprehendet quosit? Ego certe, domine, laboro hic et laboro in me ipso: factus sum mihi terra difficultatis et sudoris nimii. neque enim nunc scrutamur plagas caeli aut siderum interualla demetimur uel terrae libramenta quaerimus: ego sum, qui memini,
Abbreviated transcription (Latin):
salute nominata : quid eẽt dictum : nisi eadem imago .ui. memoriae teneretin
quãuis ipsares ab eẽt acorpore: Nomino numeros quib: numeramͦ:
enad sunt in memoriamea : non imagines eorũ. s ipsi: nomino imaginem
solis & haec adẽ in memoria mea⁊ Neq: enĩ imaginem imaginis eiꝰ : s ipsam
recolo ipsamihi reminiscenti p̃sto ẽ ⁊ Nomino memoriã ẽtit & agnosco
quod nomino : & ubi agnosco. nisi in ipsã memoria: nũ & ipsa ꝑ imagmẽ su
sibi adẽ ac nonꝑ seipsam : quid cum obliuionem nomino. atq itidem
agnosco quod nomino unde agnoscerem nisi meminis semẽ ñ eundẽ
sonum nominis dico sirem quã significat: Quã si oblitꝰ eẽm: quid illeua¬
ler& sonꝰ : agnoscere utiq: ñ ualerem: Ergo cũ memoriã inemini : ꝑseipss
sibi p̃sto ẽ ipsa memoria : Cũ uͦ memini obliuionem ⁊ & memoriã p̃sto q̃
& obliuio: memoria qua meminerim: obliuio quã meminerim. sed quio

Expanded text:
salute nominata, quid esset dictum, nisi eadem imago ui memoriae teneretur, salute nominata, quid esset dictum, nisi eadem imago ui memoriae teneretur, quamuis ipsa res abesset a corpore. nomino numeros, quibus numeramus: en assunt in memoria mea non imagines eorum, sed ipsi. nomino imaginem solis, et haec adest in memoria mea; neque enim imaginem imaginis eius, sed ipsam recolo: ipsa mihi reminiscenti praesto est. nomino memoriam et agnosco quod nomino. et ubi agnosco nisi in ipsa memoria? num et ipsa per imaginem suam sibi adest ac non per se ipsam? Quid, cum obliuionem nomino atque itidem agnosco quod nomino, unde agnosco rem, nisi meminissem? non eundem sonum nominis dico, sed rem quam significat; quam si oblitus essem; quid ille valeret sonus, agnoscere utique non valerem. Ergo cum memoriam memini, per seipsam sibi praesto est ipsa memoria: cum vero memini oblivionem, et memoria praesto est et oblivio; memoria qua meminerim, oblivio quam meminerim. Sed quid
Abbreviated transcription (Latin):
sonos nominum secundũ imugines in pressas a sensibus corporis si etiã rerim
ipsarũ notione s inueniremus : quas nulla ianua carnis accepimꝰ: si eas ipsean
m ꝑ experientiã passionũ suurum sentiens memoriae cõm̃dauit : autipsa
sibi haec etiam non cõm̃dita retinuit: siutrum ꝑimagines. anñ quis facile
dixerit: nomino quippe lapidem : nomino solem : cũ res ipse ñ adr̃ sensib:
meis ain memoria sanemea : p̃stos̃ imagines mmagines earum: Nomino do¬
rẽ corporis: nec mihi adẽ dũnihildol& : Nisi tam̃ ad eẽt imugo ei in memor
mea : nes cirem quid dicerem : nec eũ indisputando a uoluptate discern
rem: Nomino salutem corporis : cũ saluus sum corpore : adẽ mihi quidem
res ipsa : uerũ tamen nisi & imago eius iness& in memoriamea : nullo modore¬
cordarer quidhui nominis significar& sonus Nec xgrotantes ag noscer&¬

Expanded text:
sonos nominum secundum imagines inpressas a sensibus corporis sed etiam rerum sonos nominum secundum imagines inpressas a sensibus corporis sed etiam rerum ipsarum notiones inueniremus, quas nulla ianua carnis accepimus, sed eas ipse animus per experientiam passionum suarum sentiens memoriae conmendauit aut ipsa sibi haec etiam non conmendata retinuit. Sed utrum per imagines an non, quis facile dixerit? nomino quippe lapidem, nomino solem, cum res ipsae non adsunt sensibus meis; in memoria sane mea praesto sunt imagines earum. nomino dolorem corporis, nec mihi adest, dum nihil dolet; nisi tamen adesset imago eius in memoria mea, nescirem quid dicerem, nec eum in disputando a uoluptate discernrem. Nomino salutem corporis cum salvus sum corpore: adest mihi quidem res ipsa; verumtamen nisi et imago ejus inesset in memoria mea, nullo modo recordarer quid hujus nominis significaret sonus. Nec aegrotantes agnoscer