comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
e ut explurib: t̃minis diffinitio colli
Si enĩ om̃s species suis nominib
appellarent᷑ ex duob solis t̃minis
om̃is fier& diffinitio. Vt cũdico qͥd
ẽ homo. quid mihi necesseẽ dicere
animalrationale mortale.si anima
rationale eẽt nõe ꝓpͥo nuncupatũ.
cũ reliqua quaq differentia id est
mortali iunctũ diffinitionẽ hom¬
nis uerissima ratione & integra
c̃clusione ꝑficer&. Non aut̃ addis¬
finitiones in tegras specierũ diui¬
sio necessaria .ẽ. Et̃ forte in eode
diuisionis diffinitionisq ratio
uersetur. Nã diuisionib iunctis
una cõponit᷑ diffinitio. Sed qm̃
alia s aequiuoca. alia uniuoca ẽt
quae s uniuoca ipsa ingenrũ susci¬
pim sectiones. quȩ aꝰ is &qui uoca
in his diuisio sola significationis. ẽ.
uidendũ prius ẽ. quid sit uni uocũ
quid a quiuocũ. necũ ista fefelle¬
rint a qui uocũ nom̃ quasi inspeci¬
esita insignificatiuas uoces resolua¬

Expanded text:
est ut ex pluribus terminis definitio colligatur. est ut ex pluribus terminis definitio colligatur. Si enim omnes species suis nominibus appellarentur ex duobus solis terminis omnis fieret definitio; ut cum dico ''quid est homo?'' quid mihi necesse esset dicere ''animal rationale mortale'' si animal rationale esset nomine proprio nuncupatum, cum reliqua differentia, id est mortali, iunctum definitionem hominis uerissima ratione et integra conclusione perficeret? Nunc autem ad definitiones integras specierum diuisio necessaria est et forte in eodem diuisionis definitionisque ratio uersetur, nam diuisionibus iunctis una componitur definitio. Sed quoniam alia sunt aequiuoca, alia uniuoca, et quae sunt uniuoca ipsa in generum suscipimus sectiones, quae uero sunt aequiuoca in his diuisio sola significationis est, uidendum prius est quid sit uniuocum quid aequiuocum ne, cum ista fefellerint, aequiuocum nomen quasi in species ita in significatiuas uoces resolua
Abbreviated transcription (Latin):
pecie differentib: in eo qđ quid sit¬
p̃dicat᷑. Species .uͦ. quã sub genere
collocam. differentia. qua aliua
abalio distare ꝓponimꝰ Et est qui¬
dẽ genꝰ. qđ int̾roganti quid qua
ressit : conuenit responderi dif¬
ferentia q̃ ad qualis ꝑc̃tationem
ret tissime respondee᷑. Nã cũqͣ
int̾rogat quidẽ homo : recttani¬
mal. Quał . ẽ .hͦ. c̃uenient̃ raciona¬
bił respundet᷑. Quudit᷑ autẽ
gen̾ alias in species. alias in
differentias. sispecies quib genꝰ
ut cũ dico animaliũ alia st̃ rationabi¬
lia alia in rationabilia : rationabi
& in rationabile differentia st̃
Ded qm̃ speciei huiꝰ quȩ ÷ animaba¬
nonabile nom̃ unũ ñ ẽ idcirto
ꝓspecie differentiã ponimꝰ. eãq su¬
periori gẽri copulamꝰ. Om̃is diffe¬
rentia ingen ꝓpriũ ueniens. speciẽ
sac̃. Unđ fit ut materia q̃dã genꝰsit.
orma differentia. Cũ aut̃ ꝓprus
nominib species appellant᷑. ñ indif¬
ferentias ger̃is fit recta diuisio. Uñ

Expanded text:
specie differentibus in eo quod est, species vero est quam sub genere collocamus. Differentia, quia aliud ab alio distare proponimus. Et est quidem genus quod interroganti quid quaeque res sit convenit responderi, differentia quae ad qualis percunctationem rectissime respondetur. Nam cum quis interrogat, quid est homo? recte animal. Qualis est homo? convenienter rationalis respondetur. Dividitur autem genus alias in species, alias in differentias, si species quibus ut cum dico ''animalium alia sunt rationabilia, alia irrationabilia'' rationabile et irrationabile differentiae sunt. Sed quoniam speciei huius quae est animal rationabile nomen unum non est, idcirco pro specie differentiam ponimus eamque superiori generi copulamus, omnis enim differentia in genus proprium ueniens speciem facit, unde fit ut materia quaedam genus sit, forma differentia, cum autem propriis nominibus species appellantur, non in differentias generis fit recta diuisio. Vnde
Abbreviated transcription (Latin):
rurs ẽ. qđ ratione separari ñ pos¬
sit. Qđsi separatũ sit. species int̃i¬
nat. ut cũ diciminet
omi. ut solus numerare possit ał
eometriã discere. Qđ si hȩc possi¬
ilitas ab homine seungat᷑. homo
ipse ñ ꝑman&. Sed hȩc ñstatĩearũ¬

Expanded text:
rursus est quod ratione separari non possit, quod si separatum sit, species interimatur, ut cum dicimus inesse homini ut solus numerare possit, vel geometriam discere; quod si haec possibilitas ab homine sejungitur, homo ipse non permanet. Sed hae non statim earu
Abbreviated transcription (Latin):
studio eruendi &: ꝓfanandi manes. hoc
quispiã uideat᷑ aggressus: Ergo ut dixi¬
nus. uolatio sepulturȩ. constat & ans¬
nio & facto: plenaq ipsares iolati
sepulchri erehis duob aperuit sepul

Expanded text:
studio eruendi et profanandi manes, hoc quispiam videatur aggressus. Ergo, uti diximus, violatio sepulturae constat et facto, plenaque ipsa res est violati sepulchri ex his duobus: ‘aperuit sepul
Abbreviated transcription (Latin):
psadiuisione. eadẽq paratione cũ
enumerits ł oninib. si paticę sunł
multis si infinite. aut specieb aut
partib ad cognitionẽ rei dequa que¬
ritur notionemq ducimur. Scian
aut̃ diuisionẽ a genere eẽ. cũ species
onierant. partitionẽ: cũ parces
Quapp̃t anmal si diffiniam. huic
cũ sint specis numero infiiteut
homo bai. equus. leo. piscis.
At si illas suecies tetigero quȩ differen¬
cre magissunt. quȩ ipse treseẽ poss
humidũ. trenũ celeste Enumerau¬
one haru rerũ ommũ animal dif¬
sinitũ fit. Hoc idẽ & inpartiũ enu¬
muratione seruabimus. ut sidican
ratione partiu sed tam̃ omniũ: quid
munđ sit explicatũ ẽ: At si hoc idẽ
ꝑ partes alias infinite uoluerimus
adhibita enumeratione quid mina
sit diffinire : qm̃ ut tullius ait enu
inenumeratione credamus. cũ aliꝗd
p̃cerimus: eadũ tarat in re. ubi par¬
cessunt insinite : Ergo poterimus
dicere. munđ c̃ sol.luna. astra. aer.

Expanded text:
psa divisione eademque partitione, cum enumeratis — vel omnibus si paucae sunt, vel multis si infinitae — aut speciebus aut partibus ad cognitionem rei de qua quaeritur notionemque deducimur. Sciamus autem definitionem a genere esse, cum species enumerantur; partitionem, cum partes. Quapropter animal si defcum sint species numero infinitae, ut homo, bos, equus, leo, piscis, At si illas species tetigero quae differentiae magis sunt, quae ipsae tres esse possunt, humidum, terrenum, coeleste, enumeratione harum rerum omnium animal diffinitum sit. Hoc idem et in partium enumeratione servabis, ut siratione partium, sed non tamen omnium, quid mundus sit explicatum est; at si hoc idem per partes alias infinite voluerimus adhibita enumeratione quid mundus sit definire: quoniam, ut Tullius ait, enuin enumeratione credamus, cum aliquid praeterimus, ea dumtaxat in re ubi partes sunt infinitae. Ergo poterimus dicere ‘mundus est sol luna astra aër
Abbreviated transcription (Latin):
re: nuqua tam genus ꝓcoto. aut
ꝓ parte. species nominatur. Ome
cuiusq quod genusẽ: ad species suas
quasitotuic̃ Unde totũ ꝓgenere
iure dicimus Eodõq modo: par¬
tisꝓ spicu no minabimus. Nã si
tu iurt fociatur : par ratio e
spec̃ieb partes. quasi sub totius ap¬
pellatione onumerare : Illudca¬
a specus.ounari. sed soparata
racionis ꝓrorasectione. ut cũ genꝰ
qualitatis mnodo fuerit nominatu.
ispecies suppositas intelligere debe¬
amus: Cũ uero totu. n quõ quali¬
as cius anĩ aduertꝰtur. que signi¬

Expanded text:
re; numquam tamen genus pro toto aut pro parte species nominatur. Omne cuiusque quod genus est suas ad species est quasi totum: unde totum pro genere iure dicimus. Eodemque modo partes pro specie nominabimus; nam si totum iure sociatur: par ratio est pro speciebus partes quasi sub totius appellatione enumerare. Illud taet species nominari, sed separata rationis propriae sectione: ut, cum genus qualitatis modo fuerit nominatum, ei species suppositas intellegere debeamus; cum vero totum, non quoque qualitas eius animadvert
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ & diffinitio se inuicẽ collata
declarent : Ut siquaeras quid ho¬
mo.ẽ: recte respondeat᷑ : animal
t̃renũ rationale. mortale. bipes
risus capax: Hoc rursus sic̃ uestas:
ita. quid .ẽ. animal. terrenũ. rati¬
onale mortale. bipes. risus capaꝵ
fie pecta responsio. homo ẽ.A
si ita diffinias. homo .ẽ. substantia
animata. sensibilis : est quidẽ de¬

Expanded text:
nomen et diffinitio se invicem collata nomen et diffinitio se invicem collata declarent. Ut si quaeras quid homo est, recte respondeatur animal terrenum, rationale, mortale, bipes, risus capax. Hoc rursus si convertas,im quid est animal terrenum, rationale, mortale, bipes, risus capax, fiat recta responsio, homo est. At si ita diffinias, homo est substantia animata sensibilis, est quidem de
Abbreviated transcription (Latin):
osspe diciat. nͣm̃ : modo illud diligens¬
actendat: Neforte harũ alicuiss
cierũ. illud quod inuenerit pos¬
sit ad uingi Nec nos rursus frus¬
tra aliquis exsistim&. totspeci¬
es separasse: quod posst̃ sibi aliquae
c̃uenire : Consideratione enĩ
plenius cõmodata. om̃s int̾se mag¬
no cern& discrimine separatas
teneat modo : qđ sup̃ sȩpepcepi:
Solã uere illã appellari diffiniti¬
ont̃ : quar agere exordiũ sumens.
iad ꝓpriũ rorquae diffinit᷑ sepa pusii¬
rando ꝑ differentias q̃ cõmunia
poterant eẽ descendit : Nunciã
deuitus diffinitionis ut ꝓmissũ. ẽ.
explicemꝰ : Diffinitio substantia¬
mus diffinitionẽ : duo uicia recip̃¬
principalia : Siea oratio q̃ diffinit¬
aut ãpluuꝰ cõplexa fuerit aut minꝰ :
quã res plena sit declararit : Opor¬
t& enĩ. ut oratio diffinitiua ĩ ta
cõponat᷑ ad nom̃ cuiꝰ rẽ diffinit : ut
parẽ potentiã exprimendae rei.¬
atq ipsũ uocabulũ prest& cuersiq

Expanded text:
rit, adiciat numerum, modo illud diligttendat, ne forte harum alicui ierum illud quod invenerit posit adiungi. Nec nos rursus frura aliquis existimet tot species separasse, quod possunt sibi aliquae convenire; consideratione enim plenius commodata omnes inter se magno cernet discrimine separatas, teneat modo quod supra praecepi: solam vere illam appellari definitionem quae a genere exordium sumens ad proprium rei quae definitur, separando per differentias quae communia poterant esse, descendit. Nunc iam vitiis definitionis, ut promissum est, explicemus. Definitio substantiamus diffinitionem, duo vitia rprincipalia. Si ea oratio quae diffinitaut amplius complexa fuerit, aut minus quam res plena sit declaravit. Oportet enim ut oratio diffinitiva ita componatur ad nomen cujus rem definit, ut parem potentiam exprimendae atque ipsum vocabulum praestet, conversimque
Abbreviated transcription (Latin):
tis partib approbat᷑: ac de turpi
diffinitione : nos in suꝑiorib dixi¬
m.cũ diffinitionẽ : ꝑ trans lationẽ
tractaremꝰ : Sed illud uit ir̃in uer¬
ieri aut̃ potest.ut om̃is oratio ho¬
nesta c̃tineat. uł in utilia cõp̃ hen¬
dat : Inphilippicis tullius oratione
prima docebat. ab antonio c̃ȩsaris
acta subuerti : & id de negabat an¬
conius: Attulit ut̃q. diffinitionẽ.
ut ostonder& qͥd su actũ eiꝰ. qui
dogat cũ potestate inciuitate uersei¬
Docui insuperiorib: asserendae dif¬
finitionis : partes eẽ quatuor : Pri¬
mã: ipsã diffinitionẽ : Scđam ap¬
diffinitionis ad speciẽ : Quartã
destructionẽ diffinitionis ad uer¬
pha : Ergo sua oratione cicero & dis¬
speciẽs. & destru& : diffinitionẽ
aduersa partis: Diffinitio hac. ẽ:

Expanded text:
tis partibus approbatur’. Ac de turpi tis partibus approbatur’. Ac de turpi definitione nos in superioribus diximus, cum definitionem per translationem tractaremus: sed illud vitium in vereri autem potest ut omnis oratio inhonesta contineat vel inutilia comprehendat. In Philippicis Tullius, oratione prima, docebat ab Antonio Caesaris acta subverti, et id denegabat Antonius: attulit uterque definitionem, ut ostenderet quid sit actum eius qui togatus cum potestate in ciDocui in superioribus asserendae diffinitionis partes esse quatuor: primam esse diffinitionem, secundam apdiffinitionis ad speciem, quartam destructionem diffinitionis adverpha. Ergo sua oratione Cicero et difspeciem, et destruit diffinitionem adversae partis
Abbreviated transcription (Latin):
inquit diffinitiofit. cũ aut comunia
describit hoc modo: seditiosus.ẽ: is qui
malus . ẽ. atq inutilisciuis ẽ: Nã hoc
ñ magis seditiosrquã abitiosi. quãca¬
lũmatoris. quã alicui hominis in ꝓbi
ũĩ de scribit : Hanc defmaionẽ. dixim
abundantia tẽ intiosã : Aiuduiti¬
ũ adiungit. ita uͥut falsũ qđ dã dica
hoc pacto: dapientia . ẽ: pecunue quę¬
Hoc uitium.
cicero adiecit. p̃t̃ duo illa quae dixii
Tertiũ enĩ ipse posuit. q̃đ a nobis
scđm ẽ. ostitutũ : lta enĩ ait ut
aliqͥđ ñ graue nec magnũ c̃tinens¬
sit : Stultitia .ẽ in mensa gla
cupiditas: Haet ideo peccat : quia
minꝰ cõphendit : qđ sic expri¬
mit tullius: Est hȩc quidem
stultitia : sed ex parte quadam
ñ ex om̃i ger̃ẽ diffinita Pret̾ h.
idem tullius in scđo rethoricoꝵ
adicit duo uitia: si aut turpis
sit: aut in utilis diffinitio :ld auꝰ
ut ipse ait . ex honestatis & utilita¬

Expanded text:
inquit ‘definitio fit cum aut communia inquit ‘definitio fit cum aut communia describit, hoc modo: “seditiosus est qui malus est atque inutilis civis” — nam hoc non magis seditiosi quam ambitiosi, quam calumniatoris, quam alicuius hominis improbi vim describit’ —: hanc definitionem diximus abundantia esse vitiosam. Aliud vitium adiungit ita: ‘aut falsum quiddam dicit, hoc pacto: “sapientia est pecuniae quaeHoc vitium Cicero adiecit praeter illa duo quae dixi; tertium enim ipse posuit quod a nobis secundum est constitutum. Ita enim ait: ‘aut aliquid non grave nec magnum csit: Stultitia est immensae cupiditas gloriae. Hoc ideo peccat, quia minus comprehendit quod sic exprimit M. Tullius. Est haec quidem stnon ex omni genere definita’. Praeter haec idem Tullius in secundo Rhetoricorum adiecit duo vitia: si aut turpis sit aut inutilis definitio; ‘id autem’ ut ipse ait ‘ex honestatis et utilita
Abbreviated transcription (Latin):
mata atq. sensibilis : nomo tantũ
Teccat igit᷑ diffinitio: ꝑhabun¬
dantiã : quia ãplius conuertitur
quã quae rebat᷑ : & omnino peccat
diffinitio: qua genꝰ ponit quod
ultra .ẽ Uicinius enĩ qđ supͣ est
genꝰ magis declarat Itẽ peccat:
minꝰ c̃tiñens quã necesse .ẽ ut
cupiditas ẽ: aliena apƿetendi
desideriũ : Qđ similit̃ c̃uersũ
n mana : quia minꝰ ẽ. cõp̃hensũ¬
definitione: q̃uãres nominis postulabat :
late enĩ cupiditas patomec sola auaritiat
Ergouitiosa ẽ. definitiominꝰ c̃plexa quã
querebat᷑: acsidicer&. cupiditas.ẽ. ut aua¬
ritia: quasi exẽplũ dederat : & auditorẽ
sed quasi totũ continens multa .atotop̃te¬
reundo peccauit: undinon poterat fies
ad nom̃ ex definitione c̃ũsio: Haec duo ui¬
tia siuitent̾: integra disinitio. ẽ: neq
hat sola q̃substantialis . ẽ: sed etiã reliqua
species y Nunch deuitiis : Cicerouinre
horicis tria rẽuieia decuit : Mala

Expanded text:
tantum est; peccat igitur definitio per abundantiam, quia amplius complectitur quam quaerebatur. Et omnino peccat definitio quae genus ponit quod ultra est: vicinus enim quod supra est genus magis declarat. Item peccat minus continens quam necesse est, ut ‘cupiditas est aliena appetendi desiderium’: quod similiter conversum non manet, quia minus est comprehensudefinitione quam res nominis postulabat — late enim cupiditas patet nec sola avaritia est —; ergo vitiosa est definitio minus complexa quam quaerebatur. At si ita diceret ‘cupiditas est ut avaritia’, quasi exemplum dederat et auditorem  exemplum, sed, quasi totum continens, multa a toto praetereundo peccavit: unde non poterat fieri ad nomen ex definitione conversio. Haec duo vitia si vitentur, integra definitio est, neque haec sola quae substantialis est, sed etiam reliquae species. Nunc haec de vitiis. Cicero vero in Rhetoricis tria esse vitia docuit: ‘Mala’
Abbreviated transcription (Latin):
tionis. uibi alique̾ pudor. aut metus tos¬
e nominare : ae uidelic& nquit
tullius sicari illi desembebant. de do¬
mosua sic: At ꝓsundario ita des¬
cripsistine eiꝰ necessarũ. nrm cõpe¬
ditorẽ istũ ipsũ. cuiꝰ nc̃ studio. & gra¬
genera tota accusatio ista munsta
in meti fuerat nominare: Ido
ergo descript est ÷ Itẽ ꝓ cornelio:
maiestatisreplicate: ipsa sur:
legite : ut legebatis : hinc. intellige¬
tis: nulla tenuissima suspidione des¬
cribi. aut significari eor nelium:
tria. corpore fuctis. dicasue. casib
atqr ab animo : unũ illũ quẽ uolumꝰ
diffinitionis gonere dedaram:
ma species ẽ. Ac rinuoc: hanc. uelut
diximꝰ: ut si que rat quid sit animal.¬

Expanded text:
tionis ubi aliquem pudor aut metus est nominare: ‘Me videlicet’ inquit Tullius ‘sicarii illi describebant’. De domo sua sic, at pro Fundanio ita: ‘Descripsistine eius necessarium, nostrum competitorem, istum ipsum cuius nunc studio et gratia tota accusatio ista munita est’; in metu fuerat nominare, ideo ergo descriptus est. Item pro Cornelio maiestatis: ‘Replicate, ipsa sunt, legite ut legebatis: hinc intellegetis nulla tenuissima suspicione describi aut significari Cornelium’. tria, corpore, factis, dictis, sive casibus, atque ab animo unum illum quem nolumus diffinitionis genere declaramus. Decima species est ὡς τύπος, hanc veluti dixim
Abbreviated transcription (Latin):
qui plurimũ tribuuns edicto.pr̃
edictu legẽ annuã dicunt esse:
partes amplecttuꝰr: Itẽ. parsq̃ sob¬
dies e sol suꝑ t̾ras Noxĩol subt̃ris:
At enĩ aut dies aut nox sit. tausa
aut supra t̃ rassol: aut subt̾ris
Sunt & alię fortasse species diffĩ¬

Expanded text:
‘Qui plurimum tribuunt edicto, praetoris edictum legem annuam dicunt esse’.partes amplectitur’, item ‘Pars dies est sol super terras; nox, sol sub terris: ut enim aut dies aut nox sit, causa est aut supra terras sol aut sub terris. Sunt et aliae fortasse species diffi
Abbreviated transcription (Latin):
dũ: Quã quã enĩ itasit exors : pax ẽ
tran quilla libertas: Sed int̃ pacẽ oe
seruitiũ . plurimit᷑ int̾ẽ. ut ꝑ differen¬
araiculũ illũ breuit᷑ quo distaranensr¬
tendit. sed unã quãq re suo genere
diffiniuit : collationẽ magis qũ adus¬
tarent ostendit. ñ genere diffinicio¬
nis: Erit ergo prior pacis diffinitis
eius reiquã diffiniebat: Paxe. tran¬
quilla libertas: Haec secunda. magis
uitu perationẽ. ñ enĩ aut consequens
eius ẽ : aut aliquidhorũ : q̃ iInA¬
sola uituperatio ẽ . qua seruitutem
malorũ omniũ dicit eẽ postrema
Nec accipiat᷑ rurs malũ. quasi gen̾
ee᷑ ad seruitutẽ: Nã malũ qualitas
:seruitutis. ad aliquid: Vnde cum
diuersȩ sint res: malũ genus eẽ ñ
Potest ad seruitutẽ: lure igitu
ꝑ uitu perationẽ facta dr̃: seruitutis
supra posita diffinitio: Tertia deci¬
ma species ẽ diffinitionis. RXTAAEIT

Expanded text:
dum’; quamquam enim ita exorsus sit ‘pax est dum’; quamquam enim ita exorsus sit ‘pax est tranquilla libertas’ ‘sed inter pacem et servitutem plurimum interest’, ut per differenarticulum illum breviter quo distaret contendit, sed unamquamque rem suo genere definivit, collatione magis quam distarent ostendit, non genere definitionis. Erit igitur prior pacis definitio eius rei quam definiebat ‘pax est tranquilla libertas’; haec secunda magis per vituperationem. Non enim aut consequens eius est aut aliquid horum quae ἐννsola vituperatio est, quae servitutem malorum omnium dicit esse postremum; nec accipitur rursus malum quasi genus esse ad servitutem — nam malum qualest, servitus ad aliquid; unde cum diversae sint res, malum genus esse non potest ad servitutem. Jure igitur per vituperationem facta dicitur servitutis supraposita diffinitio. Tertia decima species diffinitionis est
Abbreviated transcription (Latin):
ex eodẽ genere: ut si querat᷑ quid sit
triens: respondeatur q dodras de est .¬
mens & animus. & conseliũ & stun¬
tia ciuitatis & nos quidẽ. ut diffini¬
tionẽ ostenderemꝰ: ita posuerimus
exc̃plus. Nã hoc idẽ tullius dicens
ñ adhibita oratione diffinitionis
res simplicit᷑ collocauit Mens inquid
& arimus ciuitatis. & consilur &e
sententia: posita ẽ in legib & ut
nos supra docuim: diffinidionẽ ni¬
chil aliud quã orationẽ eẽ Ergo
diuerso modo tulliu. ꝓtulit. ꝙ a no¬
bis conũsũ oratione sua formam
diffinitionis accepit: & hoc longe
ab illo modo distat. quid sit ꝑ meta¬
fora: Noneni trans latio ẽ. culex
mens dr̃ ciuitatis nec tam̃ genus ẽ.
ut sub stantal habeat᷑. Nunocit¬
ro Consequens enĩ ẽ:ut & ꝑuitu¬
perationẽ sed sine trans latione posi¬
it. Sicͣ. uideri potest atullio diffinitu.
Seruitꝰ ẽ postremũ malorũ omnium:
ñ modo bello: sed morte ceiã repellen¬

Expanded text:
ex eodem genere vocant: ut si quaeratur Quid sit triens, respondeatur, Cui dodrans deest mens, et animus, et consilium, et sententia civitatis’. Et nos quidem, ut definitionem ostenderemus, ita posuimus exemplum; nam hoc idem Tullius dicens, non adhibita oratione definitionis, res simpliciter collocavit: ‘Mens’ inquit ‘et animus civitatis et consilium et sententia posita est in legibus’. Et, ut nos supra docuimus, definitionem nihil aliud voluit quam orationem esse; ergo diverso modo Tullius protulit quod, a nobis conversum, oratione sua formam definitionis accepit. Et hoc longe ab illo modo distat qui fit per metaphoram: non enim translatio est cum lex dicitur mens civitatis, nec tamen genus est ut substantialis habeatur, οὐσιώδης; consequens enim est ut et per vituperationem, sed sine translatione, ponatur. Sic videri potest a Tullio definitum: ‘servitus est postremum malorum omnium non modo bello, sed morte etiam repellen
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ dicentur: ut id quod generalit᷑
appositũ ẽ possit adid deduci de
quo querit᷑. adiecta ⁊ species Que¬
rebamus enĩ quid sit diffinitio ad
quã rẽ declarandã tullius adiecit:
quȩ id quod diffinit. explicat quid sit:
Talis oratit sĩ nisi diffinitio ÷ Nam

Expanded text:
esse dicuntur, ut id quod generaliter esse dicuntur, ut id quod generaliter appositum est, possit ad id deduci de quo quaeritur, adjecta est species. Quaerebamus enim quid esset definitio, ad quam rem declarandam Tullius adiecit ‘quae id quod definit explicat quid sit’; talis oratio non nisi definitio est. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
gnere sit diffinitio decla randum
eẽ udeatur . &. quid cõphendat &
que ad modũ ꝑfecte eadẽ diffinitio
disfinita sit ÷ Nomina uł uoces int̾dũ
ressgnificant int̃dũ facta. int̾dum¬
singula dicta int̃ dũ orationes: &
qua quã his omnib factis ac dictis
Qi oratonib genus uideatur et̃ qđ¬
ddicimus res tam̃ ꝓprio nomine &
certa significatione aliud cẽ inde¬
tur qđ factũ ẽ. aliud qđ dictum
singulare atq unicũ: aliud qđ oratioa
ergo diffinitio ñ factiuox ÷ non reiali¬
cuius. aut corporatę. aut incorpora¬
lis. sed ÷ oratio: & enĩtalis dictio qͥ
exprimit. id de quo querit᷑ quid sit.¬
sine dubio appellatur oratio. ut ora¬
tio ẽ ex ordur̃ & narratio . & cȩtera
que partes orationis esse dicimus :
Ita ergo & diffinitio oratio ÷ ꝗ Sed
qm̃ hoc generale nom̃ ẽ qđ utidiai¬
mus c̃uenit &iã expositioni. nar¬
rationi. inuocationi. p̾catiori.
cȩterisq singulis. quȩ utiq orationes

Expanded text:
nere sit definitio, declarandum esse videatur, et quid comprehendat, et quemadmodum perfecte eadem definitio definita sit. Nomina vel voces interdum res significant, interdum facta, intsingula dicta, interdum orationes, et quanquam his omnibus factis ac dictis et orationibus genus videatur esse quod dicimus, res tamen proprio nomine et certa significatione aliud esse videtur quam factum est, aliud quam dictum, singulare atque unicum aliud quam oratio. Ergo definitio non facti vox est, non rei alicujus aut corporalis, aut incorporalis, sed est oratio. Etenim talis dictio quae exprimit quid sit id de quo quaeritur, sins dubio appellatur oratio, ut oratio est exordium, et narratio, et caetera quae partes orationis esse dicimus. Ita ergo et definitio oratio est. Sed quoniam hoc generale nomen est quod, uti diximus, convenit etiam expositioni, narrationi, invocationi, precationi, caeterisque singulis quae utique orationes
Abbreviated transcription (Latin):
dia& hec ut dixi & diffinitio est &¬
rechorica. & breuit̾ oratio conclusa
quid sint inimititi&. Post quã diffiniti¬
onẽ. adhibetur apꝓbatio : fidẽ acre¬
ligione̾ scĩssimã inuita qui putat. po¬
test ei non mimicus es. qui fana spoli¬
arat omnia a Deinceps reliqua quȩ¬
secuntur: in quo quidĩ ani aduertere
illud lica. posse coniungi. & approba¬
tionẽ diffinitionis. & deductionem
diffinitionis inspeciẽ᷑. Nãq hic tul¬
lius inimititias eẽ contraria studia
& dissimiles uoluntates aꝑ ꝓbat ita
ut specie᷑ ipsã de qua quere batur
fact Uuerbis includat. Ponitur enĩ
apꝓbatio fieri illas ec̃ mnimicitias.
quȩ contrarias contin& uoluntates.¬
&. in ratioruibus subponendis talis
dictio conponi. qđ fide̾ aliusseruae.
infidelis sit alius. Nulla dubitatio ẽ
quintali animosint᷑ se affecti

Expanded text:
dia?’ Haec, ut dixi, et definitio est dia?’ Haec, ut dixi, et definitio est rhetorica et breviter oratio conclusa quid sint inimicitiae. Post quam definitionem adhibetur approbatio: ‘Fidem ac religionem sanctissimam in vita qui putat potest ei non inimicus esse qui fana spolarit omnia?’ deinceps reliqua quuntur. In quo quidem animadvertere illud licet posse coniungi et approbationem definitionis et deductionem definitionis in speciem; namque hic Tullius inimicitias esse contraria studia et dissimiles voluntates approbat ita, ut speciem ipsam de qua quaerebatur factam verbis includat. Potuit enim approbatio fieri: ‘illas esse inimicitias quae contrarias continent voluntatest in rationibus supponendis talis dictio componi: ‘cum fidem alius servet, infidelis sit alius, nulla dubitatio est quin tali animo inter se affecti
Abbreviated transcription (Latin):
deductionẽ eius dẽ diffinitionis in eã
peciẽ dequa questio ÷ & dequa
iudiciũ ẽ constitutũ: ut cũ genera¬
lit̾ rẽ diffinierimus. & ita eẽ de quo
queritur dixerimus: postea appba¬
tioni constaperinius uerũ eẽ quod dif¬
finiuimus: t̃tio loco ostendamus hoc
eẽ quod gestũ ⁊: łid eẽ dequo querit᷑.
Que orationis pars appellatur deduc¬
tio generis ad speciem. Quarto loco
in oratione nr̃a ponemus destructione
disfinitionis aduersȩ partis. hoc est
nt: quȩ ad modũ aduersari diffinie¬
ino: ilapsũ de quo supra diffinitio¬
nẽ constituinius. ꝓponamus. eamq
aduersariorũ diffinitionẽ. uitiosã
eẽ doceamus: quȩ quẽ ad modum
intiosa sit : postea docebimus. Hab&
enim partessuas certas. integras. deq¬
bus nunc dicere suꝑsedemus. est diffi¬
nitio inimititiarũ apud tullium
breuis ita collocata Antu maiores
inimititias putas eẽ. quã contrarias
hominũ uoluntates. & dissimilia stu¬

Expanded text:
deductionem eiusdem definitionis in eam deductionem eiusdem definitionis in eam speciem de qua quaestio est et de qua iudicium est constitutum: ut, cum generaliter rem definierimus et ita esse de quo quaeritur dixerimus, postea apptione constituerimus verum esse quod definimus, tertio loco ostendamus hoc esse quod gestum est vel id esse de quo quaeritur — quae orationis pars appellatur deductio generis ad speciem. Quarto loco in oratione nostra ponemus destructionem definitionis adversae partis, hoc est uti, quemadmodum adversarii definierint id ipsum de quo supra definitionem constituimus, proponamus eamque adversariorum definitionem vitiosam esse doceamus — quae quemadmodum vitiosa sit postea declarabimus; habet enim partes suas certas integras de quibus nunc dicere supersedemus. Est definitio inimicitiarum apud Tullium brevis ita collocata: ‘An tu maiores inimicitias putas esse quam contrarias hominum voluntates et dissimilia stu
Abbreviated transcription (Latin):
exemplo cũ querit᷑ quid sint inimicitiȩ
dicimus inimicũ eẽ. eũ qui aliquid ma¬
limolitus sit: Hac cicero collectio¬
ne utens. dicit minucũ qui facit
conera omiiũrẽ uoluntatẽ. honorem
dignitate. E& quibus colligimus huius¬
modi diffinitiones contentio ni orato¬
rũ maxinie conuerire. longe tamen¬
aiurtute diffinitionis et̃ discretas.
ed diffiniciones q oratorib aptȩ s
& poetis. sui explicatione. in orati¬
ons certũ ordine̾ continent. De
quare p̾cepta in rethoricis sunt
a cullio constituta. ita ut omnis
diffinitio. hoc ÷ oratio quȩ expli¬
car eons quȩritur quid sic:
nie bris partib.q. teneatur:
ẽ. ut breuit id de quo queritur quid
itõrationra concineat. & hec ap¬
pellatur diffinitio. de inde eius dif¬
finitionis sup ponatur apꝓbatio. qͥ
illud ostendimus: ut ipsũ quod bre¬
ut in diffinitione posuimus. idita
dt argumentorũ rationibus apꝓbe¬
mus: De inde tͣtio loco inducimus

Expanded text:
exemplo cum quaeritur quid sit inimicus, exemplo cum quaeritur quid sit inimicus, dicimus inimicum esse eum qui aliquid mali molitus sit; ac Cicero collatione utens dicit: Inimicus est qui facit contra omnium rem, voluntatem, honorem, dignitatem. Ex quibus colligimus hujusmodi diffinitiones contentioni oratorum maxime convenire, longe tamenvirtute diffinitionis esse discretas; sed hae diffinitiones quae oratoribus aptae sunt et poetis sui explicatione in oratione certum ordinem continent. De qua re praecepta in Rhetoricis sunt a M. Tullio constituta, ita ut omnis diffinitio, hoc est oratio, quae explicat de quo quaeritur quid sit, his membris partibusque tenetur: primum uti breviter id de quo quaeritur quid sit oratio nostra contineat — et haec appellatur definitio; deinde eius definitionis supponatur approbatio, qua illud ostendimus, ut id ipsum quod breviter in definitione posuimus id ita esse argumentorum rationibus approbemus. Deinde, tertio loco, inducimus
Abbreviated transcription (Latin):
pulture uiolationẽ ponat unus. qđ
apertũ sit sepulchrum: contra ali¬
us. sepulturȩ uiolationẽ dicat inani¬
mo contineri: Ita existit diffiniti¬
ue orationis iste tractatus. ut cum
totu qđ agnoscit̾ insepulturȩ uiolati¬
one ꝑ partis suas fuerit distributum.
casq parces oratores singuli tonuerint.
quic quid ipsius reiẽ dequa qͣritur ex¬
primens quid sit oratio declararit.
uerũ hec captiosa. falsa ñ certa re¬
thorũ disfinitio.stst aeiã or alia quae
rethoribus ac cõmodata cognoscitur.
que longe a uirtute diffinendi ple¬
nissimo separatur. Quȩ ꝑ collectionẽ
non quid sit ostendit. sed hoc eẽ asimuli
cũ aliud sit oratione c̃cdudr᷑ ut cum
querit̾ quid sic accipere : utiq re ꝓpri¬
a uera cerca nichil aliudẽ nppriama¬
nu aliquid ab aliquo oblataĩ sumere:
Per collectionẽ tullius diffinit pecu¬
nias accepisse uerrẽ. cũ conutes. socii.
ministriq pecunias acceperint Comites inqͥt
illi turmanus erant tuȩ: Itẽ in illo¬

Expanded text:
pulturae violationem ponat unus quod apertum sit sepulcrum, contra alius sepulturae violationem dicat in animo contineri: ita existit diffinitivae orationis iste tractatus, ut cum totum quod agnoscitur in sepulturae violatione, per partes suas fuerit distributum, easque partes oratores singuli tenuerint, quidquid ipsius rei est de qua quaeritur exprimens quid sit oratio declararit, verum haec captiosa et falsa est, non certa rhetorum diffinitio. Est alia etiam quae rhetoribus accommodata cognoscitur, quae longe a virtute diffiniendi plenissime separatur, quae per collationem non quid sit ostendit, sed haec esse a simili, cum aliud sit, oratione concludit, ut cum quaeritur quid sit accipere utique re propria, vera, certa, nihil aliud est nisi propria manu aliquid ab aliquo oblatum sumere. Per collationem M. Tullius definit pecunias accepisse Verrem, cum comites, socii ministrique pecunias acceperint. Comites illi, inquit, tui manus erant tuae. Item in
Abbreviated transcription (Latin):
tiosi & onerosi ap̾petens. in delicias
affluens. in libidinẽ ꝓmłtus: Nec &
alia diffiniunt libidinosũ. & descrs¬
done diffiniunt Hec diffinitioap
cendi ꝑ circuitũ tribuicur: ꝓpt̾ ho¬
nestatẽ: ñ ille aptior & de t̃mina¬
tus sermo: qui ueluti familiarise.
diffinitioni. quã supra substatiũ¬
alẽ eẽ p̃ cepinius : Hcir comulois in locis
cullius cũ diffinie idũ aliquid dicit:
non sub stantialit᷑ p̃cepit diffiniendũ eẽ.
sed potius describendũ.&. hoc nomine
utit: ut cũ querit̃ inquit. quid sit sur.
&& quid sit sacrilegus: sua descriptione

Expanded text:
tuosi et onerosi appetens, in delicias affluens, in libidinem pronus. Haec et alia diffiniunt luxuriosum, et descriptione diffiniunt, haec diffinitio cendi per circuitum tribuitur propter honestatem, non ille aptior et determinatus sermo qui veluti familiaris est diffinitioni quam supra substantialem esse praecepimus. Idcirco multis in locis M. Tullius, cum diffiniendum aliquid dicit, non substantialiter praecepit esse diffiniendum, sed potius describendum, et hoc nomine utitur, ut cum quaeritur, inquit, quid sit fur, et quid sit sacrilegus, sua descriptione
Abbreviated transcription (Latin):
me exercere . Hanc aut̃ ut ipse
aristoteles ait. ẽtra sophisticas
Impostunitates. Si enĩ nulla sub¬
iecta sit res quã signific̃ : uox de¬
signatiua eẽ ñ dicit᷑. Sin .uͦ. una
ressit quã signific̃ uox dicitus
simplex. Qđ siplures multi ple
& multa significans. Diuiden¬
daigit᷑ hȩc st. ne in aliqͦ sillogis¬
mo capiam̃. Sin .uͦ. ãphibola ora
nificant᷑ ut id qđ superiuꝰ dixi
lotuit enĩ fieri: ut greci uince¬
rent troianos & troiani greco

Expanded text:
me exercere hanc artem, ut ipse Aristoteles ait, contra sophisticas importunitates, si enim nulla subiecta sit res quam significat uox, designatiua esse non dicitur, sin uero una res sit quam significat uox, dicitur simplex, quod si plures, multiplex et multa significans. Diuidenda igitur haec sunt ne in aliquo syllogismo capiamur. Sin uero amphibola oratnificantur, ut id quod superius dixi; potuit enim fieri ut Graeci uincerent Troianos et Graeco
Abbreviated transcription (Latin):
sub alt̾na eẽ gera. Sugit᷑ ostendat
qđ uolumꝰ genꝰ astruere n ee sub
pecie. manifestu.e. qm̃ suecies
sub hocerit. Quare ostensũ erit
ciei. quanis q̃ participant specie
Necesse ẽ. enĩ generũ diffinitiones

Expanded text:
subalterna genera esse. Si igitur ostendatur quod volumus genus astruere non esse sub specie, manifestum quoniam species sub hoc erit, quare ostensum erit ciem, et ad participantia speciem. Necesse est enim generum rat
Abbreviated transcription (Latin):
comedat.rurs qđ panis hoem
sedhoo impossibile .ẽ. Ergo qͦtier
adẽtentione uenit diuidenda
& possibilia &̾ ĩpossibilia. quoti¬
ens adueritate possibilia sola¬
dicenda ĩ possibilia relinꝗnda st
significantiũ uocũ : dicendis .e.
qđ aliae in particula multiplici¬
tatis significationẽ habent. aui
in tota oratione. Et̃ coꝵ q̃ in pas¬
ticula habent: pars ipsa: &quoa
dicit: Iota .ũ. ipsa oratio scani
equi uocationẽ multiplex. Illa ui
q̃ inoratione tota significationis
multi plicitatẽ recinet. ꝓ̃dicaro¬

Expanded text:
 panis hominem, sed hoc impossibile est. Ergo quoties ad contentionem uenitur diuidenda et possibilia et impossibilia, quotiens ad ueritatem sola possibilia dicenda, impossibilia relinquenda ssignificantium uocum, dicendum est quod aliae in particula multiplicitatem significationis habent, aliae in tota oratione, et eorum quae in particula habent pars ipsa aequiuoca dicitur, tota uero ipsa oratio secundum aequiuocationem multiplex, illa uero quae in oratione tota significationis multiplicitatem retinet, ut supr
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ orationũ: aut diffinitions
ut cudico. hiomo uiuit. inteslci¬
diidit᷑ aut hoc modo Ani¬
mal rationale mortale uiui
qđ uerũ .ẽ. Animalis rationalis
t mino& uł gener. uł casus. ue
alicuiꝰ articuli. ut cũ dico canna
romanoꝵ sanguitue sorduit.&
Seddduudimꝰ sic articulo quidẽ.
uedicamꝰ. hic canna romanoꝵ
sanguine sorduit. uel genene.¬

Expanded text:
ticulae orationum definitione, ut cum dico ''homo uiuit'' intellidiuiditur autem hoc modo: ''animal rationale mortale uiuit'', quod uerum est, ''animalis rationaliserminet, uel generis uel casus uel alicuius articuli, ut cum dico ''Canna Romanorum sanguine sorduit'' et sed diuidimus sic: articulo quidem, ut dicamus ''hic Canna Romanorum sanguine sorduit''; uel genere
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ diuisio. eut padice tionem
autpdiminutione. auꝑdiuisi¬
onẽ. autꝑ aliquã trinsmutatio¬
nẽ. Ut cũdicit᷑ audio troianos
uicisse grecos. Ita dicimꝰ. audio
qđ greciuicerint troianos. Hacc
enĩ ãbiguitas: quolib& eoꝵ soluit

Expanded text:
sio aut per adiectionem aut per diminutionem aut per diuisionem aut per aliquam transmutationem, ut cum dicitur ''audio Troianos uicisse Graecos'' ita dicamus ''audio quod Graeci uicerint Troianos'', haec enim ambiguitas quolibet eorum soluit
Abbreviated transcription (Latin):
nitio nuincupetur. Iste dut̃ duae
hanore namuis or honestatoz ꝓ id
de quoqueriti: iuid st ostenat ion
uere: sed tam̃ diffinitiones eẽ dicentur
Nunc ad illã quę a toto ẽ diffmiono
reuertamur: quȩ ipsa insẽ recipere for¬
mas potest plurimas: sed ex his eas quas
calligere potuimis. partiemur. Sunt
ceenĩ & alię fortasse: De inderatio¬
nes ac differentias. & etzempla dice¬
mus. Est igitur prima: quȩ grece.
orcia aNe dicitur: latine: substan¬
talis appellari potest Secunda ẽ:
III. amdcut nom accepit. Quarta.
tio nominatur. Quintũ lXTΛΛ
latincrde eodẽ & de altero nomina:

Expanded text:
e honore nominis et honestate, quia id de quo quaeritur quid sit ostendunt, non vere, sed tamen definitiones esse dicentur. Nunc ad illam quae a toto est definitionem revertamur, quia ipsa in se recipere formas potest plurimas. Sed ex his eas quas colligere potuimus partiemur — sunt etenim et aliae fortasse —, deinde rationes ac differentias et exempla dicemus. Est igitur prima quae Graece οὐσιώδης dicitur, Latine substantialis appellari potest. Secunda est alitate nomen accepit. Quarta tio nominatur. Quinta κατ’ Latini de eodem et de altero
Abbreviated transcription (Latin):
parts uase eduusda quantitatis recepi¬
⁊une qt ctions: Siue illud corpis
sit. siue ut diximus in corporale. aniꝰ¬
aduorsime utriusq cogitationis. quȩ
aut in qualitate. aut in quantitates¬
i us qualitatisre appellatã uelimus
genus eẽ. dicamius & hinc species sup¬
positas Sin quant atẽ quandã. in eo
qued totũ e cõpre hendimus. mertiꝰ
ac iure partes inseotione esse dicisꝰ
concesso illo ae licent acces¬
to ut species part nomine nunca¬
pemus genusq ipsiͣ quod circa qua¬
litat̃ ddixinius zotius appellation
sine uito ꝓferamus. niiqua tameti
quod qualitatis ẽ. ubi totũ dicendu

Expanded text:
uasi cuiusdam quantitatis receprit sectionem. Sive illud corpus sit sive, ut diximus, incorporale: animadversione utriusque cognitionis quae aut in qualitate aut in quantitate est, si qualitate rem appellatam velimus, genus esse dicamus et huic species suppositas; si quantitatem quandam in eo quod totum est comprehendimus, merito ac iure partes in sectione esse dicimus. Concesso illo ad usum et licenter accepto, ut species partium nomine nuncupemus genusque ipsum, quod circa qualitatem diximus, totius appellatione si ne vitio proferamus, numquam tamen quod quantitatis est, ubi totum di
Abbreviated transcription (Latin):
mus. seruantes p̾ceptũ. ut tõpositum
nam̃ diuisione in ressuas quas soriat
accepta. quid significa. intelligamis.
st difficio a nota. Cũ autẽ simplex
uerbũ unde sit de nominatũ accipere
caperimus : argum̃tũ quidẽ a c̃iugato
ac ipramus. ut tulluis posuit Diffi¬
nitionẽ tam̃ eẽ dicamniis: q quid sit
ostendit: quod ꝓpriũ ẽ diffinitionis:
Hastres nunc ame posite principa¬
lit diffinitiones: substantialis: ꝗ atoco

Expanded text:
mus, servantes praeceptum uti, cum compositum mus, servantes praeceptum uti, cum compositum nomen, divisione in res suas quas sonat accepta, quid significet intellegamus, sit definitio a nota; cum autem simplex verbum unde sit denominatum accipere coeperimus, argumentum quidem a coniugato accipiamus, ut Tullius posuit, definitionem tamen esse dicamus, quia quid sit ostendit — quod proprium est definitionis. Hae sunt tres nunc a me positae principaliter definitiones substantiales: quae
Abbreviated transcription (Latin):
bimus: Ertia diffinitio ẽ que ano¬
ta dr̃. cũ uis uerbi uel nominis oͦ in¬
cõpositione sita e̾. rẽ sua facta quadã
separatione designat : Fides ẽ inquit
cor cõpositione resonoe. Pbene enim
sillabet᷑ suã dicentibus : uerbũ cõpo¬
sitũ adid quad significat.  discreti¬
one cugroscimus. Seđ sepe uerbum
simplea. purũ. nulla cõpositione
conexũ in diffinitione a nota ducitur.
nulla ẽ cõpositionis ostendi & ad hi¬
bita declinatione ac de nominatione
quodã modo quid sit id de quo querit
explicari: ut abonitate: bonus. & a
malitia: malus & a sa pientia : sapiens.
& enĩ cũ inalio res cognita ẽ: faile
hoc quod: abeo ẽ deriuatiuu &e qua¬
dã modo de nomingatu adccgiua¬
nẽ deduci᷑utqr id sit ostondat᷑¬
cicero consulẽ a consulendo ait
hoc. diffinitionis genus eẽ dicendũ e.
quã quã tullius in topicis. argumenti
locũ fecerit. quẽ nominat coniuga¬
÷ quiẽ finitimus loco illiquia nota:

Expanded text:
io est quae a nota dicitur, cum vis verbi vel nominis qcompositione sita est rem suam facta quadam separatione designat. ‘Fides est’ inquit cet compositione resonet: paene enimem suam dicentibus verbum compositum ad id quod significat ex discretione cognoscimus. Sed saepe verbum simplex purum nulla compositione conexum in definitione a nota ducitur, nulla est, compositionis ostendi, sed, adhibita declinatione ac denominatione quodammodo, quid sit id de quo quaeritur explicari, ut a bonitate bonus et a malitia malus et a sapientia sapiens. Etenim cum in alio nomine res cognita est, facile hoc quod ab eo est derivatum et quodammodo denominatum ad cognitionem deducit, ut quid sit ostendaCicero consulem a consulendo ait hoc definitionis genus esse dicendum est. Quamquam Tullius in Topicis argumenti locum fecerit quem nominat coniugatum, qui est finitimus loco illi qui a nota
Abbreviated transcription (Latin):
diffinitionẽ sepe non ab codt̃ ipsossco
ab eo quȩd ipsi accidit. ut accider scis
enumeratio partiũ. possit diffinire
mo de quo queritur quid sit. ñ eius
partes sunt. seruus aclib. sed accide¬
tia homini: Quorũ enumeratio cũ
suerit constituta: homo quid sit
ostndicu .: Sanc oeiã illud admo¬
nendũ hic arbitror. cũ a partibus sit
diffinitio posse contingere. ut modo
totũ ab omnibus partibus colligatur
ut supra ostendimus. modo ita partes
enumerentur diffinicione. ut in singi¬
lis cocusit. Sic illuo in contro uersus
aucciliũ serrtie. decernere. Mittendo
ꝓficisci uenire. & iã sinon pugnaue¬
ris. hostes ne dimicent terrert. Sic
tullius multis in locis: & ips ͦ ꝓcorni¬
lio. ubi queritur quid sit maiestatẽ
minuere. tractatur qđ malã legẽ
tul. quod degendo codicẽ inter¬
ossione. sustulit. quod seditionem
ecit: In quibus omnibus : diffinicun
lȩsa maiostas. Sed ita singula sunt.

Expanded text:
diffinitionem, saepe non ab eodem ipso, sed diffinitionem, saepe non ab eodem ipso, sed ab eo quod ei accidit, ut accidentis enumeratio partium possit diffinire mo de quo quaeritur quid sit, non ejus partes sunt servus ac liber, sed accidentia homini. Quorum enumeratio cum fuerit constituta, homo quid sit ostenditur. Sane etiam illud admonendum hic arbitror, cum a partibus fit diffinitio, posse contingere ut modo totum ab omnibus partibus colligatur, ut supra ostendimus, modo ita partes enumerentur in definitione, ut in singulis totum sit, sicut illud in controversiis est, auxilium ferre est decernere, mittendo proficisci, venire etiam si non pugnaveris, hostes ne dimicent terrere. Sic M. Tullius multis in locis, et ipse pro Cornelio, ubi quaeritur quid sit majestatem minuere, tractat, quod malam legem tulit: quod legendo codicem intercessionem sustulit, quod seditionem fecit. In quibus omnibus diffinitur laesa majestas. Sed ita singula sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ea. quorũ sub es borpus. ut cũ diffiniui¬
mus quid sit aqua : quid ignis: non au¬
tẽ esse illa intelligi uoluit. quibus
nulla corporalis uideretur esse sub¬
stantia. ut sunt. pietas. uirtus. liber¬
tas: Sed nos omnia ista uel quȩ sun
in aliquo esse uideantur : in uNo
icrtasi uimoranda ducimus ut ista¬
omnia esso intelligantur: quibus am¬
nibus. sua potest eẽ substantia. suie
ille corporales siue ut certissimil
ẽ & recto nomine aappellari possi
da diffinido ẽ.eũ aliquid quod ñ
sit ostenditur. diffinicione enĩ op
e ut possimus docere quio noni si
Ergo si partitione enumcratis par¬
tibus. quid libertas sit dicimus. quid
non sit libertas eade par titiorie
monstrabimus H& igicur & iã
a partibus diffinitio. ut fidica. sinec
mas ẽ nec fenina. homonẽ. Itẽ si
nec seruus ẽ nec liber. homo ñẽ: Sanc¬
hic admonendũ prto. pͥmarẽ ⁊ femin ã
psode quo quericur toto accipi ad eiꝰ

Expanded text:
ea quorum subjacet corpus, ut cum diffiniea quorum subjacet corpus, ut cum diffinimus quid sit aqua, quid ignis. Non autem esse illa intelligi voluit quibus nulla corporalis videtur esse substantia, ut sunt pietas, virtus, libertas. Sed nos omnia ista vel quae suntin aliquo esse videantur, in uno genere numeranda ducimus, ut istasse intelligantur quibus omnibus sua potest esse substantia, sive illae corporales, sive, ut certissimum est et recto nomine appellari possunt, c diffinitio est, cum aliquid quod non sit ostenditur. Diffinitione enim opus est ut possimus docere quid non sit. Ergo si partitione, enumeratis partibus, quid libertas sit dicimus, quid non sit libertas eadem partitione monstrabimus. Fiet igitur etiam a partibus diffinitio, ut si dicam, si nec masculus est, nec femina, homo non est. Item si nec servus est, nec liber, homo non ehic admonendum puto partes saepe ab ipso de quo quaeritur toto accipi ad ejus
Abbreviated transcription (Latin):
dit dicitur diffinitio: Vnde nulli
dubiũ ẽ. q̃uinoriã ista diffinitio. di¬
catur esse: Posuit igitur explicans
quid lib sit. sed factus : ł in contra¬
rio quid sit non liber: Qm̃ liber¬
tas censudatur. datur uinçdicta.
datur testamento: & hȩ partessuns
dandȩ libertatis: Sĩnȩ que inquit
censu. neq uindicta. nec testam̃to
liber ẽ Nonigitur liber: Hic posi¬
tis partibus. quib liber efficitur. seqͥ¬
tur negatiolibertatis. si nulla harũ¬
partiũ: indanda libertate p̾cessit:
Nec nos moueat quod quid nonsit.
in diffinitione. ẽ. constitũ : ñ quid sit:
Par enĩ o̾ratio ẽ & eadẽ diffiniendi
uis. ꝙr cũ quid non sit ostenditur. &
quic quid sit adhibita diffinitione
nudatur: quã quã tullius aliter iN
eodẽ libro topicorũ. ait esse duo ge¬
nera diffinitionũ: Primũ cũ nuric
id quod ẽ diffinitur. Secundoẽũ id
auit Sed alia esse uoluit. quȩ esse di¬
cebat : alia quȩ nonesse Esse enĩ dicit

Expanded text:
dit dicitur definitio: unde nulli dubium est quin etiam ista definitio dicatur esse. Posuit igitur explicans quid liber sit factus vel in contrario quid sit non liber: ‘quoniam libertas censu datur, datur vindicta, datur testamento’, et hae partes sunt dandae libertatis; ‘si neque’ inquit ‘censu neque vindicta nec testamento liber est, non est igitur liber’. His positis partibus quibus liber efficitur seqtur negatio libertatis, si nulla harupartium in danda libertate praecessit. Nec vos moveat quod quid non sit liber in diffinitione est constitutum, non quid sit. Par enim ratio est et eadem diffiniendi vis, et cum quid non sit ostenditur, et cum quid sit adhibita diffinitione nudatur. Quanquam M. Tullius aliter in eodem libro Topicorum ait esse duo genera diffinitionum: primum enim cum id quod est diffinitur, secundum cum id avit. Sed alia esse voluit quae esse dicebat, alia quae non esse. Esse enim dicit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ilis spocieb: dolus malus possit a gis¬
ei Hoc cũ aperte positum intelligan
tũ illud. quoq manifestũ eͣ notione
quandã in ista diffinidione. ñ re pleri¬
sumã continerbͥ. & longe illã piysta¬
pe olfsidone qnã supra posiur us
cũ genen collo & ad declarationem
rei que diffinitir: substantiã eiusir¬
dicans asfentur oratio. Sane adiei¬
endũ arbiati. non eẽ quandam
nec ess̃tatẽ in ista parcũ enuinera¬
tione. ubiũ quodã modo diffinto
si infinicȩ partes fuerint uelpluri¬
nie species quamł parcitiane. faci¬
tndo enungratio ẽon inquã
arbieuoo iusta enumerations ami¬
uersaquę infiuita sunt. nos debere
comidludere: Sufficit eñinel plus¬

Expanded text:
gulis speciebus dolus malus possit agnosci. Hoc cum aperte positum intelligamus, tum illud quoque manifestum est, notionem quamdam in ista diffinitione, non rem plenissimam, contineri, et longe illam praestare definitionem quam supra posuimus, cum, genere collocato, ad declarationem rei quae definitur, substantiam eius indicans affertur oratio. Sane adiciendum arbitror non esse quandam necessitatem in ista partium enumeratione ubi est quodammodo definitio, si infinitae partes fuerint vel plurimae species, quarum partitione facienda enumeratio est; non, inquam, arbitror in ista enumeratione universa, quae infinita sunt, nos debere concludere; sufficit enim vel plur