comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
postolici natelis gaudio
fratres carissimi p&ri
& pauli. quorum hodie be¬
atissimis passionib: ia¬
cundamur litior ꝑuniuer
o sum xp̃i &ultat ecclesia
Quȩlic& omnium se scorum martrio
centa sit adornari: honum tamen¬
quando quidem uid& dehoc sȩculo ipsos
fidei patres & magistros martrrum
trium phasse: Quidenim in signius pe¬
tro qui incarne positus imensuram
ma p&ri lingua nouo est sermone
conperra quids retres mei magnifi¬
centius p&ro qui tantȩ confessionis me¬
rito. cum corruptibili adhuc ess& in
corpore & neclum ipse ascendisra in
celum regnum illicȩleste &clauelert
&aperine ꝑmissum est: Quideius sub¬
limius fide. qui gradiente dño super
aquar humane conditionis oblicur
iiamsibi influctib dari & poposcit¬
& meruit: tanta que mentis eius con¬
fidentia fuit. ut creder& seposre
ꝑfudem quod sciebat homini inpor¬
sibile ꝑnaturom Nam qui a portea
mer gebatur ut mihi ui de ur necer¬

Expanded text:
postolici natalis gaudio, fratres carissimi, Petri et Pauli, quorum hodie beatissimis passionibus jucundamur, laetior per exsultat Ecclesia; quae licet omnium se sanctorum martyrio certa sit adornari; quandem videt de hoc saeculo ipsos fidei patres et magistros martyrum triumphasse. Quid enim insignius Petro, qui in carne positus, mensuram ma Petri lingua novo est sermone confessa. Quid, fratres mei, magnificentius Petro, qui tantae confessionis merito, cum corruptibili adhuc esset in corpore, et nec dum ipse ascendisset in coelum, regnum illi coeleste et claudere et aperire permissum est? Quid sublimius ejus fide qui, gradiente Domino super aquas, humanae conditionis oblitus, viam sibi in fluctibus dari et poposcit et meruit; tantaque mentis ejus confidentia fuit, ut crederet se posse per fidem quod sciebat homini impossibile per naturam? Nam quia postea mergebatur, ut mihi videtur, nece
Abbreviated transcription (Latin):
monstrare. Necesse est omniuigilan¬
tia. multiplices suptilesque porta¬
rum inferi cauere insi dicis: quati¬
nus iuxta pralmistae uocem de his
adiuuante dño eripi atque ad&el¬
nunciandas eius laudes portarfilie
nobis ad salutem arbitremur si
turbis neglegentium uel quorum¬
lib& in doctorum side uelatibur
ad equemur : quibus in litterir ra¬
cuis unca est credendi paritor &
tiucudi regula prȩscripta sed quo¬
tiens cumque nobis errantiũ in ge¬
runtur &empla nos confestim
auertentes oculosmentis nostrȩ
neuideant uanitatẽ magisꝰ quid
ueritas ipsa decernit sedulocor¬
deserutemur sequentor &emplũ
beati p&ri qͥ spr&iserrantium
sectis. uerȩ fidei arcanum quodd
cognouerat. in dubia oris conser¬
sione ꝓtulit. in superabili cordir
cur seruauit Nam de fiducia
confessionis hoc loco cognouim
deuirtuteaũ unicȩ in xp̃m dilec¬
tionis ipse alibi testatur : quicum
discederent ab eo quidam disci¬
pulorum eĩ dicer& que ille ad

Expanded text:
monstrare. Necesse est omni vigilanmonstrare. Necesse est omni vigilantia multiplices subtilesque portarum inferi cavere insidias, quatenus juxta Psalmistae vocem, de his adjuvante Domino eripi, atque ad annuntiandas ejus laudes, portas filiae nobis ad salutem arbitremur, si turbis negligentium, vel quorumlibet indoctorum fide vel actibus adaequamur, quibus in litteris sacris unica est credendi pariter et vivendi regula praescripta; sed quotiescunque nobis errantium ingeruntur exempla, nos confestim avertentes oculos mentis nostrae ne videant vanitatem, magis quid veritas ipsa decernit, sedulo corde scrutemur, sequentes exemplum beati Petri qui, spretis errantium sectis, verae fidei arcanum quod cognoverat, indubia oris confessione protulit, insuperabili cordis cura servavit. Nam de fiducia confessionis hoc loco cognovimus, de virtute autem unicae in Christum dilectionis ipse alibi testatur, qui cum discederent ab eo quidam discipulorum ejus, diceretque ille ad
Abbreviated transcription (Latin):
non audienit : sit tibi sicut & huicus & pub¬
licanus. Et ne leue quis quam putar& ee¬
clesȩ iũdicio condemnari mox terribili¬
ter adiunxit. Amendico uobis quȩ cũ que
alliga ueritis suꝑtenem erunt ligata &
incȩlo & quȩcum que solueritissu ꝑte nor̃
erunt soluta & in cȩlo. Omnugitur
electorum ecclesiȩ iuxta modu culpa¬
rum uel penitentiȩ. ligandi ac soluen¬
di datur auctoritas. Sedideo beatur
parus qui xp̃m uera łfide confersus
uero est amore secutus. specialiter
claues regnicȩlorũ & principatum
iudiciarie potestatis accipit : ut om̃s
ꝑorbem credentes intellegant. quia
quicumque abunitate fidei uel soci&a¬
tis illius quo lib& modo sem& ipsos se gre¬
gant : tales nec uinculis peccatorum
ab solui nec ianuam possint regnicȩ¬
lestis ingredi: Unde nos necesse est
tota inientione fractres carissim
& fidei quam docuit sacramenta dir¬
cere & congruentia. fidei operte cde¬

Expanded text:
non audierit: Sit tibi sicut ethnicus et pubnon audierit: Sit tibi sicut ethnicus et publicanus. Et ne leve quisquam putaret ecclesie se iudicio condempnari, mox terribiliter adiunxit: Amen dico Vobis, quecumque alligaveritis super terram, erunt ligata et in celis, et quecumque solveritis super terram, erunt soluta et in celo. Omni igitur electorum ecclesie iuxta modum culparum vel penitencie ligandi ac solvendi datur auctPetrus, qui Christum vera fide confessus, vero est amore secutus, specialiter claves regni coelorum et principatum judiciariae potestatis accipit, ut omnes per orbem credentes intelligant, quia quicunque ab unitate fidei vel societatis illius quolibet modo semetipsos segregant, tales nec vinculis peccatorum absolvi, nec januam possint regni coelestis ingredi, unde nos necetota intentione, fratres charissimi, et fidei quam docuit, sacramenta discere, et congruentia fidei opera de
Abbreviated transcription (Latin):
num indignos sec ludere deber a
& quod cumque ligaueris superter¬
rem erit ligatum aincȩlis & quod¬
cumque solueris suꝑteroem erit
solutum᷑ in cȩlis. Que soluendi acli¬
gandi potertas quam uis roli p&ro
data uicleatur a dño: absque ulla
tamen dubidate nos cendum est : quia
& c&erir a postolisdatur. ipso teste
qui post passionis resurrectionis¬
quesuȩ triumphum apparens eis
in supflauit & dixit omnibus : accipi¬
te spm̃ scm̃: quorum remiseritis pec¬
cata remit tuntur eis: & quorum
r&in ueritis r&enta sunt: Nec non
&iam nunc in epis copis acpresbite¬
rir. omni ec clesiȩ officium idem
committitur : ut uidelic& agnitis
peccantium causis. quos cumque
humiles acuere penitentes as pege¬
rit horiam atimore per p&suȩ
mortis miserens absoluat quos
ueno in peccatir quȩ egerĩ ꝑsir¬
tere cognouerit : illor ꝑennibus
&ierum actertio sed non penitente frao¬
tre prȩcepit dicens: sinautem ecclesi am

Expanded text:
num, indignos secludere deberet a num, indignos secludere deberet a odcunque ligaveris super terram, erit ligatum et in coelis, et quodcunque solveris super terram, erit solutum et in coelis. Quae solvendi ac ligandi potestas, quamvis soli Petro data videatur a Domino, absque ulla tamen dubietate noscendum est quod et caeteris apostolis datur, ipso teste, qui post passionis, resurrectionisque suae triumphum apparens, eis insufflavit et dixit omnibus: Accipite Spiritum sanctum. Quorum remiseritis peccata, remittuntur eis: et quorum retinueritis, retenta sunt . Necnon etiam nunc in episcopis ac presbyteris omni Ecclesiae officium idem committitur, ut videlicet agnitis peccantium causis, quoscunque humiles ac vere poenitentes aspexerit, hos jam a timore perpetuae mortis miserans absolvat; quos vero in peccatis quae egerint persistere cognoverit, illos perennibus epto semel et iterum, ac tertio, sed non poenitente fratre precepit dicens: Sin autem ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
itaque sunt pora in fori sed
harum nulla ecclesiȩ que su
p&nm fundata est prȩual& ÷
quia quifidem xp̃i intimocor¬
dis amore perceperit. omne
quicquil &terius periculi tem¬
tantis in gruerit. facillime con
temnit: At qui cum que creelen¬
tium. pdem uel opere uel ne¬
gatione de prauatus prodidit
non hiẽ suꝑ p&raem dño coopenen¬
te domum suȩ ꝓfessionif edifi¬
carre sed uxta alterius loci
parabolam suꝑharenam sine
fundamento posuisse credendur est
hoc est non simplici acuere intentione
xpm̃ sequi. sed terrenam quã lib& fya¬
gilem que ob cauram habitum pr&en¬
boclaues regni cȩlorum. Qui regem
celorum maiori prȩc&eris deuotio¬
ne conpessus est merito prec&eris
ip se conlatis clauib: regnicȩlestirlo¬
natus est : ut constar& omnibus. quia
absque ca confessione acfide neg¬
num cȩlorum nullus poss& intuore
Clauer aũ regni cȩlorum ipsamdis¬
cernendi scientiam potentiam que
nominat: quadignos recipere in reg¬

Expanded text:
itaque portae inferi, sed itaque portae inferi, sed harum nulla Ecclesiae quae supra petram fundata est, praevalet, quia qui fidem Christi intimo cordis amore perceperit, omne quidquid exterius periculi tentantis ingruerit, factemnit. At quicunque credentium fidem vel opere vel negatione depravatus prodidit, non hic super petram, Domino cooperante, domum suae professionis aedificasse, sed juxta alterius loci parabolam, super arenam sine fundamento posuisse credendus est : hoc est, non simplici ac vera intentione Christum sequi, sed terrenam quamlibet fragilemque ob causam habitum praetenibi claves regni coelorum. Qui regem coelorum majori prae caeteris devotione confessus est, merito prae caeteris ipse collatis clavibus regni coelestis donatus est, ut constaret omnibus, quia absque ea confessione, ac fide, regnum coelorum nullus potest intrare. Claves autem regni coelorum ipsam discernendi scientiam potentiamque nominat, qua dignos recipere in reg
Abbreviated transcription (Latin):
qui fidelisuo cognitori. a matori
confessori participium sui no¬
minis donauit itsilic& apeint
perus uocar&ur : eclificatur ecclesa
quia non nisi ꝑfidem & dilectionẽ
xp̃i per susceptionem sacramen¬
torum xp̃i. per obseruantiã man¬
datorum xp̃i. ad sortem elector ũ
& xernam pertingitur uitam
a postolo adtestante quiait : funcda¬
mentum enim aliud nemo potest
qđ est xp̃s ihs Et porte inferi
non prȩualebunt aduersũ eam:
Portȩ inferi doctrinȩ sunt ne¬
quam quȩ seducendo in pruden¬
ter adinferor traliunt: Por
tuoque inferi & tormenta
& blandimenta sunt ꝑ secutorũ
que infirmas quosque d&erren¬
do uel emolliendo astabilitate
fidei: introitum eis &ernȩ mor
lium opero in eptaque conloquia
portȩ utique sunt inferi: in
quantum suis uel auctoribus uel
sequacibus iter perditionis os¬
tendunt. Nam & fides si non ha¬
beat ꝯpera. mortua est in semo¬
ipsa : & corrumpunt mores bo¬
nos conloquia mala Multȩ

Expanded text:
qui fideli suo cognitori, amatori, qui fideli suo cognitori, amatori, confessori participium sui nominis donavit, ut scilicet a petra Petrus vocaretur, aedificatur Ecclesia, quia non nisi per fidem et dilectionem Christi, per susceptionem sacramentorum Christi, per observantiam mandatorum Christi, ad sortem electorum et aeternam pertingitur vitam, Apostolo attestante, qui ait: Fundamentum enim nemo aliud potest istus Jesus . Et portae inferi non praevalebunt adversus eam. Portae inferi doctrinae sunt nequam, quae seducendo imprudentes ad inferos trahunt. Portae quoque inferi et tormenta et blandimenta sunt persecutorum, quae infirmos quosque deterrendo vel emolliendo a stabilitate fidei introitum eis aeternae mortlium opera ineptaque colloquia portae utique sunt inferi, in quantum suis vel fautoribus vel sequacibus iter perditionis ostendunt. Nam et fides si non habeat opera, mortua est in semetipsa ; et: Corrumpunt bonos mores colloquia mala . Multae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
spũ sc̃o apostolus: hȩc aũ omnia
operatur unus atque idem sp̃r di¬
uidens singulis ꝓut uult. Pater
ergo mittit srm̃ filius mittit
quia pater qui i celis est reuela¬
uerit filio columbe mysterium
fidei quodeicaro ei sanguisne¬
uelare nequibat  Caro autem
& sanguis recte intelleguntur
homines sapientia carnis infla¬
ti columbinȩ simplicitatis nescu
ideoque a sapienia spr omnimo¬
dis auersi : dequib: supra dictimest
quia xpm non intellegentes. alii
iohannem laptistam. ali autem
heliam. aliiuero hie remiam aut
unum & ꝓph&is cum esse diceren
dequalibus dicit a postolus: can¬
nalis aucemlomo non ꝑcipit ea
quȩ sunt sp̃r dĩ Sequitur
Et ego di cotibi quia tues perus
e superhano p&rm ȩdificabo
ecclesiam meam: Perus qui
simon ante dicebastur obfor¬
titudinem fidei & confessionis
sue constantiam ad nõ p&ri
nomen accepit: quia uidelica
illi firma actenacimente ad¬
hesit dequo scriptumest p&ra

Expanded text:
Spiritu sancto Apostolus: Haec autem omnia Spiritu sancto Apostolus: Haec autem omnia operatur unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult . Pater ergo mittit Spiritum, Filius mittit ienter dicitur quia Pater qui in coelis est revelaverit Filio columbae mysterium fidei, quod ei caro et sanguis revelare nequibat. Caro autem et sanguis recte intelliguntur homines sapientia carnis inflati, columbinae simplicitatis nescii, ideoque a sapientia Spiritus omnimodis aversi. De quibus supra dictum est, quia Christum non intelligentes, alii Joannem Baptistam, alii autem Eliam, alii veroesse dicerent. De qualibus dicit Apostolus: Carnalis autem homo non percipit ea quae sunt Spiritus Dei . Sequitur: Et ego dico tibi quia tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam. Petrus, qui Simon antea dicebatur, ob fortitudinem fidei, et confessionis suae constantiam, a Domino Petri nomen accepit, quia videlicet illi firma ac tenaci mente adhaesit, de qua scriptum est: Petra
Abbreviated transcription (Latin):
enim xp̃s filius dĩ ꝑnaturam p&rur
so natus est perus filius spr̃ scĩ
quia de ipso renatus est. Xp̃r fili¬
usdĩ ante tempora. ipse est enim dĩ
uirtus & dĩ sapientia quȩ dicit
dñs pos seditme initio uiarum suarũ
antequam quicquam facer& a prin¬
cipio p&rus filius spr̃ sc̃i. & eotem¬
pore quo ab ipso inluminatus groc¬
tiam diuine cognicionis accepit
Et quia una uoluntas eadem est ope¬
rectio sc̃e trinitatis recte cum dixs¬
r& boatus er simonbariona id est
filigratiȩ spiritalis ꝓtinur ad¬
iuuxit: quia caro & sangius non
reuel auit tibi: sed paterꝰ meus qui
incelis est. Pater quippe. filioco¬
lumbȩ reuelauit quia una est
sacro soriptur probabitur
&cem̃pdx Dicit namq depatre
a postolus : misit ds̃ spm filiqut incor¬
da nostra  dicit ipse filius de spũ scõ
cum aũ uenerit paracl&us quem
ego mittam uobis apatre Dicit de

Expanded text:
enim Christus Filius Dei per naturam, Petrus enim Christus Filius Dei per naturam, Petrus so natus est, Petrus filius Spiritus sancti, quia de ipso renatus est. Christus Filius Dei ante tempora; ipse est enim Dei virtus et Dei sapientia, quae dicit: Dominus possedit me in initio viarum suarum, antequam quidquam faceret a principio . Petrus filius Spiritus sancti ex eo tempore quo, ab ipso illuminatus, gratiam divinae cognitionis accepit. Et quia una voluntas, eadem est operatio sanctae Trinitatis, recte cum dixisset: Beatus es, Simon Bar Jona, id est, filius gratiae spiritualis, protinus adjunxit: Quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus, qui in coelis est. Pater quippe filio columbae revelavit, quia una est sacrae Scripturae probabitur exemplis. Dicit namque de Patre Apostolus: Misit Deus Spiritum Filii sui in corda nostra . Dicit ipse Filius de Spiritu sancto: Cum autem venerit Paracletus quem ego mittam vobis a Patre . Dicit de
Abbreviated transcription (Latin):
beatitudinis premia restant sedin¬
iueamur adtenti quale quantũ¬
sui nominis confessorem glorificis
ut huius &iam nos ueraciter eun
confitendo mereamur ẽe compores
Heatur es inquit simombaiciona
pariona siriace la cinedicitur
filu s columbe pilius aũ coluberecie
uocatur a postolus p&rus. quia uideli¬
c& columba multum simpl& est animal
& ipse prudenti acpia simplicitate oh̃m
sequebatur. memor illius precepti
quodcumsuis condiscipulis. ab eodem
magistro simplicitatis acueritatis ac¬
cepit: estote prudentes sicut serƿen¬
ter & simplicer s̃ cut columbȩ uelcor¬
specie discendit Necte filius colũbe
nuncupatur. qui spiritali gratia
plenus &titisse monstratur : &ius¬
ta satis laude dilectorem conferso¬
rem que suum dñr remunerat : cũ
cum sc̃i p̃r filium esse testatur: a quo
ipse diuiui filius asseueratur Quã¬
uis hoc ipsum multũ dissimiliter fi¬
eri: nullur fidelium dubitat: Dñr

Expanded text:
beatitudinis praemia restant. Sed inbeatitudinis praemia restant. Sed intueamur attente, quale quantumsui nominis confessorem glorificat: ut hujus etiam nos veraciter eum confitendo mereamur esse consortes. Beatus es, inquit, Simon Bar Jona. Bar Jona Syriace, Latine dicitur filius columbae. Filius autem columbae recte vocatur apostolus Petrus, quia videlicet columba multum simplex est animal, et ipse prudenti ac pia simplicitate Dominum sequebatur, memor illius praecepti quod cum suis condiscipulis ab eodem magistro simplicitatis ac veritatis accepit: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae . Vel cerspecie descendit, recte filius columbae nuncupatur, qui spiritali gratia plenus exstitisse monstratur. Et justa satis laude dilectorem confessoremque suum Dominus remunerat, cum eum sancti Spiritus filium esse testatur, a quo ipse Dei vivi Filius asseveratur, quamvis hoc ipsum multum dissimiliter fieri nullus fidelium dubitet. Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
feranda sententia : dñr ipse humili¬
tatem acͥsũpte humanitatis ꝓpiteat᷑
discipulur ecellentiã chuine & nita¬
tis ostendat: Dñs dese quodminus r
discipulur de dño intimat quod ma¬
ius est : dñs dese quod factur est ꝓpt̃
nor : discipulus declarit de duõ quia
ipse est qui fecitnos: sic & in euangelio
dñr multo crebrius sefiliũ bominis
quam filium dĩ appellare consueuit
ut nor admoneat dirpensationis quã
ꝓnobis suscepit: Sednor necesseqt
tanto humilius diuinitatis eius alta
uenerori quanto illum meminimus
ꝓnortrae &altatione adhumanita¬
tis in fima discendisse : Si enimint᷑
sacnrinenta in carnationis eius quil
redempti sumus. potentiã diuinitatis
qua creati sumus pia semꝑ mente
recolimus : fit ut ipsi quoque cũ pero
suꝑnȩ beatitudinis mercede done¬
mur Nam confitente illo xp̃m filiũ
dĩ uiui uideamus quid sequitur
Despondens aũ ihr̃ dixit : beatus es
simonbar iona. Constatergo quia
post uenrm xp̃i confessionem uer

Expanded text:
e humilitatem assumptae humanitatis profiteatur, discipulus excellentiam divinae aeternitatis ostendit. Dominus de se quod minus est, discipulus de Domino intimat quod majus est. Dominus de se quod factus est propter nos, discipulus declarat de Domino quia ipse est qui fecit nos. Sic et in Evangelio Dominus multo crebrius se Filium hominis quam Filium Dei appellare consuevit ut nos admoneat dispensationis quam pro nobis suscepit. Sed nos necesse est tanto humilius divinitatis ejus alta venerari, quanto illum meminimus pro nostra exaltatione ad humanitatis infirma descendisse. Si enim inter sacramenta incarnationis ejus quibus redempti sumus, potentiam divinitatis qua creati sumus, pia semper mente recolimus, fit ut ipsi quoque cum Petro supernae beatitudinis mercede donemur. Nam confitente illo Christum Filium Dei vivi, videamus quid sequitur: Respondens autem Jesus, dixit: Beatus es, Simon Bar Jona. Constat ergo quia post veram Christi confessionem, vera
Abbreviated transcription (Latin):
tuer xp̃s filius dĩ. Huius ergo fro¬
tres mei ꝓmodulo nostro &emplũ
si imitari satagimus : & noscũ illo
beati & appellani & esse ualebi¬
mus. nobis quoque simonis. hoc
est oboedientis xp̃o nomen con¬
gru& : nos ꝓp̃t simplicitatẽ fidei
non ficte acceptam que ad nõ
gratiam uirtucũ. filii colum bȩ
uocabimur congaudens que ip¬
se spiritalib: animȩ nortre ꝓ¬
fectib: dic&: quam pulchre es
amicamea quã pulc hnces oculi
tiui columbarum Sicque fit ut
nõb̵ supra peram fider aurum
argentum lapides preciosos hoc
est ꝑ fecta uirtutũ opent conseru¬
entib piltribulationum ignis
tationũ turbines p̃ualeant. quin
potiur aduersitatibus ꝓbati acci¬
piemus coronam uitȩ quamille
nobis ante secula promisit. qui
uiuit & regnat dr̃cũ patre inuni¬

Expanded text:
tus Filius Dei vivi . Hujus ergo, fratres mei, pro modulo nostro exemplum si imitari satagimus, et nos cum illo beati et appellari et esse valebimus, nobis quoque Simonis, hoc est, obedientis Christo nomen congruet: nos propter simplicitatem fidei non fictae, acceptamque a Domino gratiam virtutum, filii columbae vocabimur, congaudensque ipse spiritualibus animae nostrae profectibus, dicet: Quam pulchra es, amica mea, quam pulchra es! oculi tui columbarum . Sicque fit ut nobis supra petram fidei aurum, argentum, lapides pretiosos, hoc est, perfecta virtutum opera construentibus, nil tribulationum ignis tationum turbines praevaleant, quia potius adversitatibus probati, accipiemus coronam vitae, quam ille nobis ante saecula promisit, qui vivit et regnat cum Patre in uni
Abbreviated transcription (Latin):
Namquidiuinitatis eius musteria cape¬
nenorunt merito supra homines esse
dicuntur a postolo adtestante qui ait
quod oculus nonuidit nec auris audiuit
r& : mox dese ac desuis similibus qui
generalem humanitatis scientiã trinr¬
quod hic dñs cum interrogarr& dis¬
cipulor quemcũ dicerent esse homines
& illi diuersas diuersorũ opiniones
ƿmsissent: dicit illis: uos aũ quem
me esse dicitis: Quasi ab hominum ge¬
ner alitate illos seques trans : & deos
acdĩ filios ꝑ adoptionem iam pactor
insinuans iuxta illud psalinis¬
te . Ego dixi diestis & filii &
celsi omnes: Nes pondens si¬
mon p&rus. dixit : tuer xp̃s filius
dĩ uiui. Nm̃uiium appellat ad dis¬
tinctionem falsorum deorũ .s quos ua¬
no delura errore gentilitas. uel
demortuis sibi hominib insticuit:
uelmaiore dementia de in sensibili
materia quos adorer& creauit
dequalib canitur inpralmo simu¬
acragencium angentũ &aurũ op¬
prmanuum hominum oshabent &

Expanded text:
Nam qui divinitatis ejus mysteria capeNam qui divinitatis ejus mysteria capere norunt, merito supra hodicuntur, Apostolo attestante, qui ait: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, ret, mox de se ac de suis similibus, qui generalem humanitatis scientiam transquod hic Dominus, cum interrogasset discipulos quem eum dicerent homines esse, et illi diversas diversorum opiniones praemisissent, dicit illis: Vos autem quem me esse dicitis? Quasi ab hominum generalitate illos sequestrans, et deos ac Dei filios per adoptionem factos insinuans, juxta illud Psalmistae: Ego dixcelsi omnes . Respondens Simon Petrus, dixit: Tu es Christus Filius Dei vivi. Deum vivum appellat ad distinctionem falsorum deorum, quos vario delusa errore gentilitas, vel de mortuis sibi hominibus instituit, vel majore dementia de insensibili materia quos adoraret, creavit, de qualibus canitur in Psalmo: Simulacra gentium argentum et aurum, opera manuum hominum. Os habe
Abbreviated transcription (Latin):
saream phil ippi in memoriã uidelic&
sui nominis pariterque honorem tiberii
ceraris subquo ipse regnabat . Incuius
partes ueniens ih̃s interro gabat dis¬
cipulos suos dicens quem dicunt ho¬
mines esse filium hominis
Non autem quasi nescions sen¬
Itentiam dese uel discipulorum
uel &trneorũ inquirit sed ideõdisci¬
pulor quid desentiant interrogat ut
confersionem rectȩ fidei illorũ  dig¬
namercede remunere Nam sicit
interrogatis generaliter omnibuis
p&rus ros pondit unus pomnihus:
sta quod p&roꝰ dñr res pondit inpe¬
tro omnib: respondit: Ideo quid alii
desesentiant inquirit. Dut eposit is
primo sententus erpantium: discipu¬
li ꝓbarentur ueritatõ suȩ confissionis
non de opinione uulgata sed deipso ꝑcepis¬
se dominicȩ reuelationis arcano Quẽ
inquit dicunt homines esse filiũ hominis.
pulchrȩ homines appellat eos quidefi¬
lio hominis tantum loqui noueratt: qui
diuinitatis eius arcana nesciebant

Expanded text:
aesaream Philippi, in memoriam videlicet aesaream Philippi, in memoriam videlicet sui nominis, pariterque honorem Tiberii Caesaris, sub quo ipse regnabat. In cujus partes veniens Jesus, interrogabat discipulos suos dicens: Quem dicunt homines esse Filium hominis? Non autem quasi nesciens sententiam de se, vel discipulorum, vel extraneorum inquirit, sed ideo discipulos quid de se sentiant interrogat, ut confessionem rectae fidei illorum digna mercede remuneret. Nam sicut interrogatis generaliter omnibus Petrus respondit unus pro omnibus, ita quod Petro Dominus respondit, in Petro omnibus respondit. Ideo quid alii de se sentiant inquirit, ut expositis primo sententiis errautinm, discipuli probarentur veritatem suae confessionis non de opinione vulgata, sed de ipso percepisse Dominicae revelationis arcano. Quem, inquit, dicunt homines esse Filium hominis? Pulchre homines appellat eos qui de Filio hominis tantum loqui noverant, quia divinitatis ejus arcana nesciebant.
Abbreviated transcription (Latin):
ectio scĩ euangelii quam modo fr̃r
audistis tanto intentius cogitanda
acsine obliuione est iugiter reinen¬
da quanco constat quia magnã
nobir fidei perfeccionem commen¬
dat: magnum eiur demper¬
fecte fidei contrr omnia temptamenꝰ¬
ta robur aeque demonstnat. Sienĩ
scire uolumus quomodo in xp̃meredi
oporteat. quid lucidius eo quod aitad
sursi audire delectat quantum hec fi¬
derualeat : quid aꝑtius eo quod ait dñr
de ecdesia quȩ fuꝑ eum ȩdificanda enit
& porte inferi non prȩua lebunt aduer¬
sur eam : Ned hȩc suis in locir pleniur &¬
ponentur: Nunc aũ reuertenter ad&pla¬
nandam &ordine lectionem dominicã
primo uideamus deloco in quohabita
memoratur. Uenit in quit ihs in parter
cȩ sartephilippa. Dhilippus ut lucas cer¬
tatur erat techarcha itureȩ &traco¬
nidis regionis: hicergo statuens ciuita¬
tem in loco ubi iordanis aradices oritur
libani montis & est terminus iudeȩ con¬
tra septentrionem: appellauit eamex¬

Expanded text:
tio sancti Evangelii, quam modo, fratres, audistis, tanto intentius cogitanda ac sine oblivione est jugiter retinenda, quanto constat quia magnam nobis fidei perfectionem commendat, magnum ejusdem perfectae fidei contra omnia tentamenta robur aeque demonstrat. Si enim scire volumus quomodo in Christum credi oporteat, quid lucidius eo quod ait ad sus si audire delectat quantum haec fides valeat, qde Ecclesia quae super eum aedificanda erat, Et portae inferi non praevalebunt adversus eam? Sed haec suis in locis plenius exponentur. Nunc autem revertentes ad explanandam ex ordine lectionem Dominicam, primo videamus de loco in quo habita memoratur. Venit, inquit, Jesus in partes Caesareae Philippi. Philippus, ut Lucas testatur , erat tetrarcha Ituriae et Traconitidis regionis. Hic ergo statuens civitatem in loco ubi Jordanis ad radices oritur Libani montis, et est terminus Judaeae contra septentrionem, appellavit eam C
Abbreviated transcription (Latin):
claues ad ñõ ꝑceperunt : scientie iste
ille potentiȩ. Niuitias immortalita¬
tis ille dispensat : scientiȩ thesauros
iste largitur. Quntenim scientiȩ ther¬
auri sicut seriptum est: in quosunt
omnes thesauri sapientiȩ & scientiȩ
abs conditi: Ergobeati p&rus & pau¬
lur eminent inter uniuersor apirtolir
& peculiari quadam prȩ rogatiua pre¬
cellunt. Ueruminter ipsor quisciu

Expanded text:
claves a Domino perceperunt; scientiae iste, claves a Domino perceperunt; scientiae iste, ille potentiae. Divitias immortalitatis ille dispensat; scientiae thesauros iste largitur. auri, sicut scriptum est, In quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi . Ergo beati Petrus et Paulus eminent inter universos apostolos, et peculiari quadam praerogativa praecellunt. Veru
Abbreviated transcription (Latin):
umomnes beati a postoli pare
gntiam apud dñm sanetitatir obit¬
neant nescio quotamen pato perus
& paulus uidentur preceeris. pecu¬
liari quadam in saluatore
fidei uirꝰ tute prȩcellere: Quod quidem
xipsius dñi iudicio possumus a łꝓbare
Nam pero sicut bono dispensatorida¬
uem regni cȩlestis dedit: paulotam quã
idoneo doctori. magisterium ecclesi¬
asticȩ institutionis iniunxit scilic&
ut quos iste erudierit adsalutem ille
suscipiat adqui&em: ut quorũ corda
paulus patefecerit doctrina uerborũ :
eorũ animabus perus a periat regna
cȩlorum Clauem enim quolam modo
axp̃o scientie & paulus accepit: clauis
enim dicenda est qua ad fidem peccatorũ
corda reserantur mentium secreca pan¬
duntur: & quid quid in trinsecus clausũ
ten&ur in palam rationabili manifes¬
tatione producitur: Clauis in quã est :¬
quȩ & conscientiam ad confessionem pec¬
cati aperit: & gratiã ad gernitatẽ mrs¬
teri salutaris inludit Ambo igitur

Expanded text:
um omnes beati Apostoli parem gratiam apud Dominum sanctitatis obtineant, nescio quo tamen pacto Petrus et Paulus videntur prae caeteris peculiari quadam in Salvatore fidei virtute praecellere. Quod quidem ex ipsius Domini judicio possumus approbare. Nam Petro, sicut bono dispensatori, clavem regni coelestis dedit; Paulo, tanquam idoneo doctori, magisterium ecclesiasticae institutionis injunxit: scilicet ut quos iste erudierit ad salutem, ille suscipiat ad quietem; ut quorum corda Paulus patefecerit doctrina verborum, eorum animabus Petrus aperiat regna coelorum. Clavem enim quodam modo a Christo scientiae et Paulus accepit. Clavis enim dicenda est qua ad fidem pectorum dura corda reserantur, mentium secreta punduntur, et quidquid intrinsecus clausum tenetur, in palam rationabili manifestatione producitur. Clavis, inquam, est quae et conscientiam ad confessionem peccati aperit, et gratiam ad aeternitatem mysterii salutaris includit. Ambo igitur
Abbreviated transcription (Latin):
gus iste presente a postolo peraerem :¬
aliquandiu uolitauerit hoc patientia
parifecit permisit enim illum subli¬
miur ascendere : ut altius cader& uo¬
luit eum in excelsum leuari ad conspec¬
tum omnium : ut ruentem illum de&
celso oculiomnium per uiderent. Hȩc
igitur est inquitatis elatio ut in altũ
seferat insublime se erigat: sed sca ont¬
tio omnem humiliat superbiam uni¬
uersam deicit uanitatem srem de¬

Expanded text:
gus iste praesente apostolo per aerem gus iste praesente apostolo per aerem aliquandiu volitaverit, hoc patientia Petri fecit; permisit enim illum sublimius ascendere, ut altius caderet: voluit eum in excelsum levari ad conspectum 234 omnium, ut ruentem illum de excelso oculi omnium perviderent. Haec igitur iniquitatis est elatio, ut in altum se ferat, in sublime se erigat, sed sancta oratio omnem humiliat superbiam, universam dejicit vanitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinem profuderunt : sediudoa¬
mur caurã quare ista ꝑpessisunt:
Ecilices quod interc&ent mirabilia
&icm inagum illũ simonem orationib
suir deaeris uacuo precipiti runa
prostracuerint. Cumem̃ idem ii endo
trem adserer & uolando spo m rcis¬
cendere sad que clatus rebito negien
antibus uoloro coepirid timne perus
fixis genib: precatus est dnm : & precatio¬
ne sca uicit magicam leuitatem. Pri¬
or enim arcendit ad dni oratie quã
uolatus: & ante ꝑuenit iusta p&itio.
quam iniqua presumptio. Ante inquam
p&rus interris positus ontinuit quod
p&ebat : quam simon ꝑuenir& in cȩles¬
tibus quotendebat. Nunc igitur p&nus
uelut uinctum illum de sublimi aere
deporut : & quodam prȩcipitio in saxo
elidens eius crure confregit. Et hoc
in opproprao factiilliur ut qui paulo
ante uolare temptauerat. subito am¬
bulare non porrit : & qui pennas ad¬
sumpserat plantas. amit ter&: Sed
neforte hoc mirũ udeatur. quod ma¬

Expanded text:
sanguinem profuderunt; sed videasanguinem profuderunt; sed videamus causam cur ista perpessi sunt, scilicet quod inter caetera mirabilia, etiam magum illum Simonem orationibus suis de aeris vacuo praecipiti ruina prostraverint. Cum enim idem Simon m assereret volando se posse conscendere, atque elatus subito magicis artibus volare coepisset, tunc Petrus fixis genibus precatus est Dominum, et precatione sancta vicit magicam lenitatem: prius etiam ascendit ad Deum oratio quam volatus, et ante pervenit justa petitio quam iniqua praesumptio; ante, inquam, Petrus, in terris positus, obtinuit quod ebat quam Simon perveniret in coelestibus quo tendebat. Tunc igitur Petrus velut vinctum illum de sublimi aere deposuit, et quodam praecipitio in saxo elidens ejus crura confregit: et hoc in opprobrio facti illius, ut qui paulo ante volare tentaverat, subito ambulare non 233 posset; et qui pennas assumpserat, plantas amitteret. Sed ne forte hoc mirum videatur, quod ma
Abbreviated transcription (Latin):
passione : & simili eor fide: deuotione
uicirre : quos rimul uidemur adinaqr¬
trnugloriam ꝑuenipse. Nonenims¬
necaura factum pute mur quod un adie
uno in loco. unius trrenni tolerauere
sententiam. Vnadie passi sunt : ut ad
xp̃m pariter ꝑuenirent: uno in loco
nealteriroma deerr& : subuno ꝑsecito¬
re : ut oequalis erudelitas utrum que
constringer& Dies ergo ꝓmerito lo¬
curprogloria : ꝑ secutor decr&ur est
ꝓuirtute. Ee in quotandem locomar¬
trrium ꝑtulerunt in urbe roma quȩ
principatum & caput obtin& nationum:
seilic& ut ubi caput suꝑstitionis eraet
illiccaput quiercer& sanctitatis: Rubi
gentilium principes habicabant .: illic
& paulus hinc possumus intellegere:
quo dcum dñs orientis regionem pro¬
pria in lustrauerit parsione occiden¬
tir plagam ne quidminur esr&: uice sui
a postolorum sanguine inluminare
dignatur est Edic& illius parsio nobir
suppiciat adralutem tamen &iã horũ
martorium nobis contulit adgemplũ
Hodierna igitur diebeati a portuli

Expanded text:
imili eos fidei devotione vixisse, quos simul videmus ad martyrii gloriam pervenisse. Non enim sine causa factum putemus, quod una die, uno in loco, unius tyranni toleravere sententiam. Una die passi sunt, ut ad Christum pariter pervenirent; uno in loco, ne alteri Roma deesset; sub uno persecutore, ut aequalis crudelitas utrumque constringeret. Dies ergo pro merito, locus pro gloria, persecutor decretus est pro virtute. Et in quo tandem loco martyrium pertulerunt? In urbe Romana, quae principatum et caput obtinet nationum: scilicet, ut ubi caput superstitionis erat, illic caput quiesceret sanctitatis; et ubi Gentilium principes habitabant, illic rus et Paulus, hinc possumus intelligere, quod cum Dominus Orientis regionem propria illustraverit passione, Occidentis plagam, ne quid minus esset, vice sui Apostdignatus est; et licet illius passio nobis sufficiat ad salutem, tamen et amborum martyrium nobis contulit ad exemplum. Hodierna die igitur beati apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
init id est facio ad faciem: Tuncbeata
& inlustris anima. interstupendas re¬
mimeratoris sui consticuta diuitias
Icss cibilibus regine huius uerbis uti
addm̃ poterit dicens: uerus est sermo
quemaudiui interra mea suꝑ sermonib:
suis maiera sunt operatua quã rumor
quemaudiui. & reuera id quod pamit
dis diligentibus se fide non conp̃hondi¬
tur. spenonat tingitur. caritate non
capitur desideria & uota transgredi¬
turs adquiri petest estimari non po¬
ust. Habebit deꝑceptione fructũ non
habebrt desaci&ate fastidum: adque
uos bona ꝑducat. quiuiuit & regnat ds¬
in secola seculorũ amen:

Expanded text:
bit, id est, facie ad faciem. Tunc beata bit, id est, facie ad faciem. Tunc beata et illustris anima inter stupendas remuneratoris sui constituta divitias, ineffabilibus reginae hujus verbis uti ad Deum poterit, dicens: Verus est sermo quem audivi in terra mea super sermonibus tuis. Majora sunt opera tua, quam rumor quem audivi. Et revera id quod parat Deus diligentibus se, fide non comprehenditur, spe non attingitur, charitate non capitur, desideria et vota transgreditur: acquiri potest, aestimari non potest. Habebit de perceptione fructum, non habebit de satietate fastidium. Ad quae vos bona perducat, qui vivit et regnat i
Abbreviated transcription (Latin):
nostris : cilius eius sumus dum ad¬
quisiti ecclesiȩ. in menibye eiur
corpurq: transimus uel cibus eius¬
alturis sacramenta cȩlestia
de quibus dicitur: panem cȩli dedit
cis panem angelorummnanduca¬
uit homo: Uidit & holo causta eius
orationem sine dubio supplicatio¬
numq mesterioꝵobstu pert ubiuidit
hic stimacbiles diuitias dñi sui. Dixitque
udsegem: uierus est sermo quem audi¬
orcni interramea suꝑ sermonibus
tuis & suꝑscipientia tud & non crede
bam nccrr cinbus. donecipsa ueni & uidi
oculis icis &x ꝓbicui quod media pars
nuntiata mihi non fuiss&: incuora sunt
sipentia &operatua quam rumor
quem ciudiui: Cum ergo ꝑuenerit
rusalem idest uisionem pacis & ingres¬
sa fuerit beccttm requiem & gloriã
cȩlestium ꝓmissorum multo plura
a magnificentiora ꝑspici& quam eis
in hac terra ꝑsacra eloquia ꝑ pro¬
ph&as atque a postolos nuntiata :
Nunc enim tam quam inspeculo & in
enigmate tunc autẽ oculis suis uide¬

Expanded text:
nostris. Cibus ejus sumus, dum acnostris. Cibus ejus sumus, dum acquisiti Ecclesiae in membra ejus, corpus, quod transimus; vel cibus salutaris sacramenta coelestia, de quibus dicitur: Panem coeli dedit eis, panem angelorum manducavit homo . Vidit et holocausta ejus, orationum sine dubio supplicationumque ministeria, et obstupuit ubi vidit inaestimabiles divitias Domini sui; dixitque ad regem: Verus est sermo quem audieram in terra mea super sermonibus tuis et super sapientia tua, et nobam narrantibus; donec ipsa veni, et vidi oculis meis, et probavi, quod media pars nuntiata mihi non fuisset. Majora sunt sapientia, et opera tua, quam rumor, quem audivi. Cum ergo pervenit rusalem, id est, visionem pacis, et ingressa fuerit beatam requiem et gloriam coelestium promissorum; multo plura et magnificentiora perspiciet, quam ei sunt in hac terra per sacra eloquia, per Prophetas atque Apostolos nuntiata. Nunc enim tanquam in speculo et in aenigmate, tunc autem oculis suis vide
Abbreviated transcription (Latin):
aut ebriosus. aut adulter aut
odium in corde rinens prȩsu¬
mit accedere: Auestat hoc a
ut mala istti. autnumquam ueli¬
mus admittere aut sia dinissa
fuerint. sineulla mora peniten¬
& lcrgioribus elȩ mosinis festine¬
mus abluere: neforte sicum pecca¬
torum uulneribus ante tribunal
germi iudicis uenerimus : ab illa
e tesna ecdesia. & ab illa cȩlesti hie¬
ruscem perp&ua & commnuni ca¬
Etamiobr& tam pacifici ad
istum altar d auxiliante stude¬
amus accedere utbillo &erno
alturi non merecmnur ecludi Quienim
adistumꝰ altare. casto corpore & mun¬
docorde cum securo & munda conscien¬
tia uenerit : adillum altare quod in
cȩlis est felici trans migratione ꝑueni&¬

Expanded text:
62 aut ebriosus, aut adulter, aut 62 aut ebriosus, aut adulter, aut odium in corde retinens praesumet accedere. Avertat hoc a ut mala ista aut nunquam velimus admittere, aut si admissa fuerint, sine ulla mora per poenitenlargioribus eleemosynis festinemus abluere, ne forte si cum peccatorum vulneribus ante tribunal aeterni Judicis venerimus, ab illa aeterna Ecclesia, et ab illa coelesti Jerusalem perpetua excommunicaet tam sobrii, et tam pacifici ad istud altare, Deo auxiliante, studeamus accedere ut ab illo aeterno altari non mereamur excludi. Qui enim ad istud altare casto corpore et mundo corde cum secura et munda conscientia venerit, ad illud altare, quod in coelis est, felici transmigratione pe
Abbreviated transcription (Latin):
diligenter attenssite sadmen¬
samꝰ cuius cumque potentis ho¬
minis. nemo presumit cum uestib
conscisis & inquinatis accedere
quanto magis a coniuuuo ȩterni
regir idest ab altari dñi deba
se tinus quisq inuidie uel odu
ueue no percursur. iracundiȩ fu¬
rore replous cum reuerentia &
humilitate subtrahere. propter
illud quod scriptum est. uadepri¬
us reconciliare fratrituo &
tunc orfers munustuum : &iterũ
Nince quomodo huc intrartiñ
habens uestem nuptialem: hoc
enim hab& tetus euangelice lec¬
tionis quoð quidam feceritnup¬
tias filio suo & intrauerit ut
uider& simul recum bentes: &ui¬
dens ibi hominem non habentem
uestem nuptialem dixit adeum.
Amice quo modo huc intrastinon
habens uestem nuptialem: & illo
obinutiscente dixit ministris: li¬
gate illi manus & pedes & proi¬
cite eum intenebras & teriores:
ibierit fl&us & stridordentium:
Eccequalem sententiam merebi
tur cudire : qui ad coniuuium
nuptiede idest adaltare dñi

Expanded text:
diligenter attendite: si ad mendiligenter attendite: si ad mensam cujuscunque potentis hominis nemo praesumit cum vestibus conscissis et inquinatis accedere, quanto magis a convivio aeterni Regis, id est ab altari Domini debet se unusquisque invidiae vel odii veneno percussus, aut iracundiae furore repletus cum reverentia et humilitate subtrahere, propter illud quod scriptum est: Vade prius reconciliari fratri tuo, tunc offeres munus tuum . Et iterum: Amice, quomodo huc intrasti non habens vestem nuptialem? Sic enim habet textus evangelicae lectionis, quod quidam fecerit nuptias filio suo, et intraverit ut videret simul recumbentes; et videns ibi hominem non habentem vestem nuptialem, dixit ad eum, Amice, quomodo huc intrasti non habens vestem nuptialem? Et illo obmutescente, dixit ministris: Ligate illi manus et pedes, et projicite eum in tenebras exteriores: ibi erit fletus et stridor dentium . Ecce qualem sentetur audire qui ad convivium nuptiale, id est ad altare Domini,
Abbreviated transcription (Latin):
bemmplundi quantum possumur
anipsius alutorio labbromnu¬
nedõ poster in templosuo hocest
in nobir ipnr inuemiat quod
oculor suemaiestatir offendat
eua cueur uitiis & ustutibur
repleatur claudatur habolo
renur : ut nobirbonorum operũ
clauibur ianuam regni cȩlestir
aperire possimus dicut enim
malis operibur. quasi quibusdã
seris acuectibus uitȩ nobir ia¬
nua clauditur: ita absq dubio
bonis operibus aperitur
uulneratum esse cognouerit:
prius orationibur ieiuniis.
uel elemosinis scudeat mun¬
dare conscientiam suam & sic
eucharistiam prȩsumat acci¬
pere: Sienim agnoscens reatũ
suum ipse se adiuino altari
subducerit: cito ad indulgenti¬
am diuine miseri cordię ꝑuenie
Quia sicut quise xaltat hũmilia¬
bitur ita econtrario qui sehu
miliat & altabitur: Quienim
sicut dixi agnoscens reatum suũ
ipsese humiliter ab altari ecde¬
sie ꝓemendatione uite remouere
uoluerit ab ȩterno illo & celesti
conuiuio. & communicari peni¬
tus nontimebit: Pogo uor pr̃s

Expanded text:
magis quantum possumus, cum ipsius adjutorio laboremune Deus noster in templo suo, hoc est in nobis, inveniat quod oculos suae majestatis offendat: evacuetur vitiis, et virtutibus repleatur; claudatur diabolo, remus ut nobis bonorum operum clavibus januam regni coelestis aperire possimus. Sicut enim malis operibus, quasi quibusdam seris ac vectibus, vitae nobis janua clauditur, ita, absque dubio, bonis operibus aperitur.vulneratum esse cognoverit, prius orationibus, jejuniis, eleemosynis studeat mundare conscientiam suam, et sic eucharistiam praesumat accipere. Si enim agnoscens reatum suum, ipse se a divino altari subduxerit, cito ad indulgentiam divinae misericordiae perveniet. Quia, sicut qui se exaltat humiliabitur, ita econtmiliat exaltabitur . Qui enim, sicut dixi, agnoscens reatum suum, ipse se humiliter ab altari ecclesiae pro emendatione vitae removere voluerit, ab aeterno illo et coelesti convivio excommunicari penitus non timebit. Rogo vos, fratres,
Abbreviated transcription (Latin):
ris uel templi festiuitatem
colimus si fideliter & diligen¬
ter attendimus. & ses
aciuste uiuimus: quicquid intem¬
plis manufactis agitur : totum:
nnobis spiritali edificatione com¬
peur, Noneniminentitus est ille
micit demplumenim sem est:¬

Expanded text:
ris vel templi festivitatem colimus, si fideliter et diligenter attendamus, et sancte ac juste vivimus, quidquid in templis manufactis agitur, totum nobis in spirituali aedificatione completur. Non enim mentitus est ille qui dixit: Templum enim Dei s
Abbreviated transcription (Latin):
His magis uir iste temporibus necessari¬
us fuit : quibus tanta iniquitas. sumptis
cotidie deficiente iuftitia uiribus con¬
ualescit: & quidem ille in hac pere grina¬
tione solo cor pore constitutus. cõgita¬
conuersatur est : & quasibonus ratioci¬
nator uel ut adcentuplum manum por¬
rigens : semꝑ desinistra transmisit
ad dexteram. & incȩlo reposuit sudores
suos. Nam & si hic opera cius uidentur.
illuc operum merita transierunt Illius
ergo in quantum posumus uestigui insis¬
tamus quibus ꝑ illamnimis astamuiam
ad celi ampla festinans. quaeum seque¬

Expanded text:
His magis beatissimus Odo temporibus necessariHis magis beatissimus Odo temporibus necessarius fuit, quicotidie, deficiente iustitia, viribus, convalescit. Et quidem ille in hac peregrinatione seculi solo corpore constitutus, cogitanstulit: & quasi bonus ratiocinator, velut ad centuplum manum porrigens, semper de sinistra transmisit ad dexteram, & in cœlo reposuit sudores suos. Nam & si hic opera eius videntur, illuc operum merita transierunt. Illius ergo in quantum possumus, vestigiis insistamus, quibus per illam nimis arctam viam ad cœli ampla festinans, qua eum seque
Abbreviated transcription (Latin):
fenestrȩ a pertȩ sunt : ianua salucir
& uitȩ ac portȩ paradisi clausȩ sunt
Has iste uir beatus fenestras : multis
seris diuinitimoris obstrixit De
quantorum cordibus. quos in honesta
iniquitas. &impi&as possidebat. fuga¬
uit luxdriam. deiecit iitem. & &tinxit
inuidiam: & uelut deantiqua domo.
barbaris hospitibus ꝓturbatis reuo¬
cando illuc fidem castitatem. iustitiam.
miseri cordiam. habitatores pacificos
in tromisit : ꝑ quos in domicilium mentir.
caput horum bonorum xp̃s intrane:
& ap positis penitentiȩ medicamentis:
uelut qua triduanum fȩtente man¬
orepationem fremitu suscitabat : &
emendatione suscepta. demediis
mostis faucibus erutos. temporiua
resur rectione uite restituebat:
Hec itaq atque huius modi plurt¬
& pedire ut dignum est non potbi
sernio pauperculus: melius uobis
ea uester dict& afsectus Sumnie
alacr itatis intapne suit cultor
&custos animarum : cupiditates resecans:
iras conprimens. malitias astirpans:

Expanded text:
fenestrae apertae sunt, janua salutis fenestrae apertae sunt, janua salutis et vitae, ac portae paradisi clausae sunt. Has iste vir beatus fenestras multis seris divini timoris obstruxit. De quantorum cordibus, quos inhonesta iniquitas et impietas possidebat, fugavit luxuriam, dejecit iram, et exstinxit invidiam, et velut de antiqua domo, barbaris hospitibus perturbatis, revocando illuc fidem, castitatem, justitiam, misericordiam, habitatores pacificos intromisit, per quos in domicilium mentis caput horum bonorum Christus intraret, & appositis pœnitentiæ medicamentis, velut quatriduanum fœtentem, increpationum fremitu suscitabat, & emēdatione suscepta, de mediis mortis faucibus erutos, temporiua resurrectione vitæ restituebat? Hæc itaque atque huiusmodi plurexpedire, ut dignum est, non potest sermo pauperculus, melius vobis ea vester dictet affectus. Summae alacritatis instantia fuit cultor et custos animarum, cupiditates resecans, iram comprimens, malitiam exstirpans.
Abbreviated transcription (Latin):
dam leprȩ contagione ꝑfuror casi¬
gationibur & hortationibus &pian¬
do. dõinse operante mundauit : Quan¬
torum animas uiuenter incorpore iam
defunctar & delictorũ mole obrutar
acrepultar. ademendationem tanquõ
aullucem uo candodõ resurcitauit ut
tuasdo econtrario moririeT Unb
monte peccato Tunc inalias puisa cn io
a peruerat salubritate claudebat ne eis
res aliena concupiscibilir apparer&
rie interiori homini maculam &teriorr
culpa trans mitterit ne adcor tenebu
ꝑuar lũcis intrarent : ne in uno quoque
ꝓph&ica illa interminatio complereun:
mors inquit intrauit ꝑfenestra suñtr
ministeria enim aurium & oculorum
fenestrȩ erse ꝓbantur animarum
Quando enim aperimur audi tum mala
& iniciua loquentibur: ac damnabiliter
obtrectantibus & quȩ dõ sunt contra¬
ria suadentibus : mors intrat ꝑfener¬
traes nostras e horor mortiferȩ noc¬
tis irrumpit. ꝑ quas sol iurtieiȩ in¬
trare debuerat: Quando istȩ peccati

Expanded text:
dam lepræ contagione perfusos, castidam lepræ contagione perfusos, castigationibus & exhortationibus expiando, Deo in se operante, mundauit? Quātorum animas viuentes in corpore, iam defunctas, & delictorum mole obrutas ac sepultas, ad emendationem tamquam ad lucem vocando, Deo resuscitauit; vt tuas Deo e contrario mortificet vitali morte peccato. Tunc in alia parte ea quae aperuerat salubritate claudebat; ne eis res aliena concupiscibilis appareret, ne interiori homini maculam exterior culpa transmitteret; ne ad cor tenebrae per vias lucis intrarent; ne in unoquoque prophetica illa interminatio compleretur: Mors, inquit, intravit per fenestras vestras ; ministeria enim aurium, et oculorum, fenestrae esse probantur animarum; quando enim operibus auditum mala et iniqua loquentibus, ac damnabiliter obtrectantibus, et quae Deo sunt contraria suadentibus, mors intrat per fenestras nostras, horror mortiferae noctis irrumpit, per quas sol justitiae intrare debuerat: quando iste peccati