comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cretium has copias nauibus abduxisse et sagutariorum fun¬
ditorumq ad quatuor milia ex sicilia. C. manilium misis¬
se. Auxerunt rome tumultum littere ex gallia misse Ex
ab.l. portio p̃r hasdrubalem mouisse ex hybernis et iam
pes transut. Octo milia ligurum conscripta armataq con¬
iunctura se transgresso in it aliam ẽẽ. nisi mitteretur in
ligures qui eos bello occuparet secum in ualido exercitu qͦ¬
ad tutum puraret progressurum. He lutere consules raptin
confecto dilectu maturius ꝗͣ constituerant exire in proun¬
tias coeger̃ eaq mente ut ut̾q: coñs hostem in suam prouin.¬
tiam continerent:ut neq: conuingi neq conferre in unui
iures pateretur plurimum in eam rem adiuuit opinio han¬
nibalis. ꝙ et si ea estate transiturum in italiam frem credi¬
derat recordandoq ip̃e in transitu nunc rodani nunc alpiũ
tam facile maturumq: transitum exxpectabat. ea tardius

Expanded text:
cretium has copias nauibus aduexisse; et sagittariorum funcretium has copias nauibus aduexisse; et sagittariorum funditorumque ad tria milia ex Sicilia C. Mamilium misisse. auxerunt Romae tumultum litterae ex Gallia allatae ab L. Porcio praetore: Hasdrubalem mouisse ex hibernis et iam Alpes transire; octo milia Ligurum conscripta armataque coniunctura se transgresso in Italiam esse nisi mitteretur in Ligures qui eos bello occuparet; se cum inualido exercitu quoad tutum putaret progressurum. hae litterae consules raptim confecto dilectu maturius quam constituerant exire in prouincias coegerunt ea mente ut uterque hostem in sua prouincia contineret neque coniungi aut conferre in unum uires pateretur. plurimum in eam rem adiuuit opinio Hannibalis quod, etsi ea aestate transiturum in Italiam fratrem crediderat, recordando quae ipse in transitu nunc Rhodani nunc Alpium tam facilem maturumque transitum exspectabat; ea tardius
Abbreviated transcription (Latin):
ab alpibus ne gallos cisalpinos ne ue etruriam erectam in sper
rerum nouam solicitaret hannibalem suo proprio occupã¬
dum bello.ne emergeret ex brutiis atq: obuiam fratri ire
posset.liuius cunctabatur parum fidens suarum prouĩtiaꝵ
exercitibus collegam ex duobus consulaĩbus egregiis exer¬
citibus et tertio. Cui ouintus claudius tarenti pre esset elect¬
nem hr̃ẽ. intuleratq: mentionem de uolonibus reuocandis
ad signa senatus liberam potestatem consulibuis fecit et sup¬
plenidi unde uellent et elegendi de omnibus exercitibus
quos uellent ꝑmutandiq e prouintus quos e rep. censerẽt
eẽ traducendi. Ea omnia cum summa concordia consulum
acta uolones in unde uibesimam et xx. legiones scripti
magni roboris. Auxilia ex hyspania quoq a .p. Scipione
liuio missa. quidam ad id bellum auctores sunt octo milia
hyspanorum gallorumq et duo milia de legione militũ

Expanded text:
ab Alpibus ne Gallos Cisalpinos neue Etruriam erectam in spem ab Alpibus ne Gallos Cisalpinos neue Etruriam erectam in spem rerum nouarum sollicitaret, et Hannibalem suo proprio occupandum bello ne emergere ex Bruttiis atque obuiam ire fratri posset—, Liuius cunctabatur parum fidens suarum prouinciarum exercitibus: collegam ex duobus consularibus egregiis exercitibus et tertio cui Q. Claudius Tarenti praeesset electionem habere; intuleratque mentionem de uolonibus reuocandis ad signa. senatus liberam potestatem consulibus fecit et supplendi unde uellent et eligendi de omnibus exercitibus quos uellent permutandique ex prouinciis quos e re publica censerent esse traducendos. ea omnia cum summa concordia consulum acta. uolones in undeuicensimam et uicensimam legiones scripti. magni roboris auxilia ex Hispania quoque a P. Scipione M. Liuio missa quidam ad id bellum auctores sunt, octo milia Hispanorum Gallorumque et duo milia de legione militum,
Abbreviated transcription (Latin):
Deis rite placatis.dilectum consules habebant acrius intentiusq
ꝗͣ prioribus annif quisꝗͣ meminerat habitum nam et belli
terror duplicatus noui hostis in italiam aduentu et minus
uiuentutis erat:unde scriberent milites.Itaq: colonos etia
maritimos. qui sacro sanctam uacationem dicebantur hr̃e:
dare milites cogebant. Quibus recusantibus edixere indiem
certam: ut quo quisq iure uocationem hr̃et ad senatum
siensis antias auxuras. inturnensis sinnessanus et a supero
mari senensis.Cum uacationes suas quisq: populus recitar&
nullius cum in italia eẽt hostis eẽt. preter antiatem hostien¬
semq uocatio obseruata est. Carumq coloniarum uiniores
ure iurando adacti supra dies xxxx. non pernoctaturos se
extra moenia colonie suȩ donec hostes in italia c̃ent. cum
omnes censerent.primo quoq: tempore consulibus eundũ
ad bellum. Nam et hasdrubali occurrendum ẽẽ descendẽti

Expanded text:
deis rite placatis dilectum consules habebant acrius intentiusque deis rite placatis dilectum consules habebant acrius intentiusque quam prioribus annis quisquam meminerat habitum; nam et belli terror duplicatus noui hostis in Italiam aduentu et minus iuuentutis erat unde scriberent milites. itaque colonos etiam maritimos, qui sacrosanctam uacationem dicebantur habere, dare milites cogebant. quibus recusantibus edixere in diem certam ut quo quisque iure uacationem haberet ad senatum siensis Antias Anxurnas Minturnensis Sinuessanus, et ab supero mari Senensis. cum uacationes suas quisque populus recitaret, nullius cum in Italia hostis esset praeter Antiatem Ostiensemque uacatio obseruata est; et earum coloniarum iuniores iure iurando adacti supra dies triginta non pernoctaturos se extra moenia coloniae suae donec hostis in Italia esset. cum omnes censerent primo quoque tempore consulibus eundum ad bellum—nam et Hasdrubali occurrendum esse descendenti
Abbreviated transcription (Latin):
conferrent. Inde domum pelius aurea facta lataq inuentinũ
purȩ castacq amatronis sacrificata. Confestim ad aliud sacri¬
fitium cidem diuȩ ax uiris edicta dies cuius ordo tal fuit
b ede appollinis boues femine due albe porta carmentale in
urbem. ducte post cas duo signa cupressca uinonis regine por
portabantur. Tum septem et .Xx. uirgines longam indute ue¬
stem carmen in iunonem reginam canentes ibant. Illa tem¬
pestate forsitan laudabile rudibus ingenus. nunc abhorrens
et in conditum si referatur. Uirginum ordinem sequebantur
decem uiri coronati laurca p̃testatiq a porta uigario ui eo in
forum uenere. In foro pompa constitit per manus recte data
uirgines sonum uocis pulsu pedum modulantes incesserunt
inde uico tusco uelabroq: per boarium forum in cliuum puib¬
litium atq edem uinonis regine perrectum. Ibi due hostie
a .x. uiris immolate et simusacra cupressea in edem in lata

Expanded text:
conferrent; inde donum peluis aurea facta lataque in Auentinum, conferrent; inde donum peluis aurea facta lataque in Auentinum, pureque et caste a matronis sacrificatum. confestim ad aliud sacrificium eidem diuae ab decemuiris edicta dies, cuius ordo talis fuit. ab aede Apollinis boues feminae albae duae porta Carmentali in urbem ductae; post eas duo signa cupressea Iunonis reginae portabantur; tum septem et uiginti uirgines, longam indutae uestem, carmen in Iunonem reginam canentes ibant, illa tempestate forsitan laudabile rudibus ingeniis, nunc abhorrens et inconditum si referatur; uirginum ordinem sequebantur decemuiri coronati laurea praetextatique. a porta Iugario uico in forum uenere; in foro pompa constitit et per manus reste data uirgines sonum uocis pulsu pedum modulantes incesserunt. inde uico Tusco Uelabroque per bouarium forum in cliuum Publicium atque aedem Iunonis reginae perrectum. ibi duae hostiae ab decemuiris immolatae et simulacra cupressea in aedem inlata.
Abbreviated transcription (Latin):
liberatas religione mentes turbauit.Rursus nuntiatum fru
sione infantem ẽẽ quadrimo parem. Nec magnitudine tam
nirandum ꝗ̃ ꝙ is quoq ut sinuẽe. biennio ante incertus matr¬
culus an femina ẽẽt. natus erat. Id uero aruspices ex etruria
acciti foedum ac turpe prodigium dicere extorrem agro ro¬
mano procul terre contactu alto immergendum uiuumi
in arcam condidere prouectumq in mare proiecerẽ. Decr¬
uere item pontifices: ut uirgines ternouẽne per urbem eun¬
tes carmen canerent.Id cum in iouis statoris ede discederẽt
conditum a liuio poeta carmẽ. tacta de celo edis in auentino
umonis regine prodigiumq id ad matronas pertinere. arus¬
pices cum Respondissent donoq diuam placandum ẽc̃ ediliũ
curulium edicto in capitolium conuocate: quibus in urbe rõa¬
na intraq decimum lapidem ab urbe dimicilia cẽnt.ipẽ inter
se quinq et uginti delegerentur ad quas ex dotibus stipemi

Expanded text:
liberatas religione mentes turbauit rursus nuntiatum Frusliberatas religione mentes turbauit rursus nuntiatum Frusinone natum esse infantem quadrimo parem nec magnitudine tam mirandum quam quod is quoque, ut Sinuessae biennio ante, incertus mas an femina esset natus erat. id uero haruspices ex Etruria acciti foedum ac turpe prodigium dicere: extorrem agro Romano, procul terrae contactu, alto mergendum. uiuum in arcam condidere prouectumque in mare proiecerunt. decreuere item pontifices ut uirgines ter nouenae per urbem euntes carmen canerent. id cum in Iouis Statoris aede discerent conditum ab Liuio poeta carmen, tacta de caelo aedis in Auentino Iunonis reginae; prodigiumque id ad matronas pertinere haruspices cum respondissent donoque diuam placandam esse, aedilium curulium edicto in Capitolium conuocatae quibus in urbe Romana intraque decimum lapidem ab urbe domicilia essent, ipsae inter se quinque et uiginti delegerunt ad quas ex dotibus stipem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ prouintias diuisa ut bine consulum eẽnt quatuor hyspaia ha¬
beret tres pretores binas insicilia in sardinia et gallia duos. Cte¬
entius in etruria duas. Quintus fuluius. in brutus duas quintus
claudius circa tarentum et salentinos unam.C. hostilius tubulus
capuȩ: due urbane ut scriberentur.primis quatuor legiõibus
populus tribunos creauit: in caeteras cons misere.Priusꝗͣ con¬
sules proficiscerentur nouemdiale sacrum fuit quia uehis e
celo lapidauerat. Subunius prodigii: ut fitmentionem alia
quoq: nuntiata.Minturnis edem iouis et lucum marice. Itẽ
matelle murum et portam de celo tactam.Minturnenses ter¬
ribilius: ꝙ eẽt aditiebant sanguinis riuum in porta fluxisse
et capue lupus portam nocte ingressus uigilem laniauerat
Hacc procurata hostus maioĩbus prodigia et supplicatio diem
unum fuit ut ex decreto pontificum. Inde iterum nouem¬
liale instauratum ꝙ in armi lustro lapidibus uisum pluere:

Expanded text:
r prouincias diuisa: binae consulum essent, quattuor Hispania har prouincias diuisa: binae consulum essent, quattuor Hispania haberet, binas tres praetores, in Sicilia et Sardinia et Gallia, duas C. Terentius in Etruria, duas Q. Fuluius in Bruttiis, duas Q. Claudius circa Tarentum et Sallentinos, unam C. Hostilius Tubulus Capuae; duae urbanae ut scriberentur. primis quattuor legionibus populus tribunos creauit: in ceteras consules miserunt. priusquam consules proficiscerentur nouendiale sacrum fuit quia Ueiis de caelo lapidauerat. sub unius prodigii, ut fit, mentionem alia quoque nuntiata: Minturnis aedem Iouis et lucum Maricae, item Atellae murum et portam de caelo tactam; Minturnenses, terribilius quod esset, adiciebant sanguinis riuum in porta fluxisse; et Capuae lupus nocte portam ingressus uigilem laniauerat. haec procurata hostiis maioribus prodigia et supplicatio diem unum fuit ex decreto pontificum. inde iterum nouendiale instauratum quod in Armilustro lapidibus uisum pluere.
Abbreviated transcription (Latin):
guratus est in locum.M.marcii qui biennio ante mortiuis
erat. hoc eodem anno et lustrum conditum est. acensoribus
p.sempronio tuditano.&. M. cornelio cethego censa cuuum
merus.ꝗ̃ qui ante bellum fuerat.eo annoprimum ex quo hã¬
nibal in italia uenisset comitium tectum ẽe memoriae ꝓ¬
ditum est. et ludos romanos semel instauratos ab edibus cu¬
rulibus. Quinto metello. et .c. seruilio et plebeis ludis biduũ
instauratum. C. amanilio. et. A marcello cecilio metello
edił ple. et tria signa ad cereris fidem dedere et iouis epulũ
fuit ludorum causa. Consulatum inĩeunt.C claudius ne¬
ro. et.M. Liuius iterum. Quippe designati prouintias Ø¬
sortiti erant pretores sortiri iussere. Chostilio iurisdictio
urbana euenit.Addita et peregrina ut tres inprouĩcias
exire possent. hostilio sardinia. C. manilio sicilia. L.por
tio gallia euenit. Sumina legionum trium et .xx. lta

Expanded text:
guratus eguratus eerat. hoc eodem anno et lustrum conditum est a censoribus P. Sempronio Tuditano et M. Cornelio Cethego . censa ciuimerus quam qui ante bellum fuerat. eo anno primum ex quo Hannibal in Italiam uenisset comitium tectum esse memoriae proditum est, et ludos Romanos semel instauratos ab aedilibus curulibus Q. Metello et C. Seruilio . et plebeiis ludis biduum instauratum a C. Mamilio et M. Caecilio Metello aedilibus plebis; et tria signa ad Cereris iidem dederunt; et Iouis epulum fuit ludorum causa. consulatum inde ineunt C. Claudius Nero et M. Liuius iterum, qui quia iam designati prouincias sortiti erant, praetores sortiti iusserunt. C. Hostilio iurisdictio urbana euenit; addita et peregrina, ut tres in prouincias exire possent. cio Gallia euenit. summa legionum trium et uiginti ita
Abbreviated transcription (Latin):
ciperet eiq in annum imperium eẽt. et .C. hostilio cui pro e¬
truria tarentum mutauerant prouintiam. pro tarento capua
legio una data ẽ cui fuluius proximo anno prefuerat. Deha¬
drubalis aduento in italiam cura in dies crescebat. Massiliensi¬
um primum legati nuntiauerant cum in galliam transgres¬
sum erectosq aduentu eius quia magnum pondus auriꝰ at¬
tulisse diceretur ad mercedem auxilia conducenda gallorum
animos. Missi de inde cum his legati ab roma sextus antistus
et. M. retius ad rem inspitiendam qui retulere mississe cum mas¬
siliensium ducibus qui ꝑ hospites eorum principes gallorum
omnia explorata referrent.pro comperto hr̃e hasdrubalem
ingenti iam coacto exercitu proximo uere alpis traiecturũ
nec cum eum quicꝗͣ aliud morari ni ꝙ clause hyeme alpes es¬
sent. In locum.M. marcelli.L. aquiluis pecus atigur creatus ĩ¬
auguratusq et.En. cornelius dolabella rex sacrdrum in au¬¬

Expanded text:
ciperet, eique in annum imperium esset. et C. Hostilio, cui pro Eciperet, eique in annum imperium esset. et C. Hostilio, cui pro Etruria Tarentum mutaverant provinciam, pro Tarento Capuam mutaverunt; legio una data est, cui Fulvius proximo anno praefuerat. De Hasdrubalis adventu in Italiam cura in dies crescebat. Massiliensium primum legati nuntiaverant eum in Galliam transgressum, erectosque adventu eius, quia magnum pondus auri attulisse diceretur ad mercede auxilia conducenda, Gallorum animos. missi deinde cum iis legati ab Roma Sex. Antistius et M. Raecius ad rem inspiciendam rettulerant misisse se cum Massiliensibus ducibus qui per hospites eorum principes Gallorum omnia explorata referrent; pro comperto habere Hasdrubalem ingenti iam coacto exercitu proximo vere Alpes traiecturum, nec tum eum quicquam aliud morari nisi quod clausae hieme Alpes essent. in locum M. Marcelli P. Aelius Paetus augur creatus inauguratusque; et Cn. Cornelius Dolabella rex sacrorum inau
Abbreviated transcription (Latin):
sumptum. se in ea fortuna credebat. Itaq his magis implaca¬
bilis erat et nihil opus ẽẽ reconciliatione aiebat acrius. et i¬
tentius omnia gesturos timentes ne crescendi ex se inimico
college potestas fieret. Uicit tamen auctoritas senatus. ut
põitis simultatibus communi animo consilioq aminis trarẽt
rem .p. prouintiae his non promixte regionibus sicut ł¬
perioribus annis sed diuerse extremis italie finibus alteri
aduersus hannibalem brutti lucani alteri galli aduersus has¬
nibalem: quem in alpibus appropinquare fama erat decre¬
ta. Eocercitum ex duobus qui in gallia quiq in etruria
cent addito urbano eligeret: quem mallet: qui galliam eẽt sor¬
titus cui brutu prouintia euenisset nouis legionibus urbanis sc̃p¬
tis uirtus mallet consulum prioris anni exercitum sumeret i
relictum autem a consulẽ exercitum ꝙ fuluius proconsul ac¬

Expanded text:
spretum se in ea fortuna credebat. itaque is magis implacaspretum se in ea fortuna credebat. itaque is magis implacabilis erat et nihil opus esse reconciliatione aiebat: acrius et intentius omnia gesturos timentes ne crescendi ex se inimico collegae potestas fieret. uicit tamen auctoritas senatus ut positis simultatibus communi animo consilioque administrarent rem publicam. prouinciae iis non permixtae regionibus, sicut superioribus annis, sed diuersae extremis Italiae finibus, alteri aduersus Hannibalem Bruttii et Lucani, alteri Gallia aduersus Hasdrubalem quem iam Alpibus adpropinquare fama erat, decreta; exercitum e duobus qui in Gallia quique in Etruria esset, addito urbano, eligeret quem mallet, qui Galliam esset sortitus. cui Bruttii provincia evenisset, novis legionibus urbanis scriptis, utrius mallet consulum prioris anni exercitum sumeret; relictum a consule exercitum Q. Fulvius proconsul ac
Abbreviated transcription (Latin):
dictator et magis equitum. magistratu abiere. C. terentius
uarro inerruriam pro.pre missus ut ex ea prouintia.C. he¬
stilius tarentum adeum exercitum ir& quem.T. Quintius
cons habuerat & manlius transmari legatus iret uiseretq
que ibi gererent᷑. simul ꝙ olympie ludicrum ea estate furũrũ
set. adiret id consilium ut qui seculi bello in profugia ut ta¬
rentini ciues relegati abhannibale ẽent domos redirent.
scirentq: sua omnia his: quȩ ante bellum. habuissent. red
neq consules in re.p. erant in coñs designatos omnes uersi
ꝗͣ p̾rimum eos sortiri prouintias: et praeciscere ꝗͣ quis eorũ
prouintiam quem hostem haberet uolebant. De reconciliatioe
etiam consulum in senatu actum ẽ principio facto a ouint
fabio maximo inimicitiae autem nobiles inter eos erant &¬
acerbiores eas indignioresq liuio sua calamitas fecerat. ꝙ

Expanded text:
dictator et magister equitum magistratu abierunt. C. Terentius dictator et magister equitum magistratu abierunt. C. Terentius Uarro in Etruriam pro praetore missus ut ex ea prouincia C. Hostilius Tarentum ad eum exercitum iret quem T. Quinctius consul habuerat; et L. Manlius trans mare legatus iret uiseretque quae res ibi gererentur; simul quod Olympiae ludicrum ea aestate futurum set adiret id concilium ut qui Siculi bello ibi profugi aut Tarentini ciues relegati ab Hannibale essent, domos redirent scirentque sua omnia iis quae ante bellum habuissent reddeneque consules in re publica erant, in consules designatos omnes uersi quam primum eos sortiri prouincias et praesciscere quam quisque eorum prouinciam, quem hostem haberet uolebant. de reconciliatione etiam gratiae eorum in senatu actum est principio facto a Q. Fabio Maximo ; inimicitiae autem nobiles inter eos erant et acerbiores eas indignioresque Liuio sua calamitas fecerat quod
Abbreviated transcription (Latin):
dem causam in .t. manlio eẽ preterꝗͣ ꝙ recusasset delati
consulatum recusaturus eẽt egregium par consulum fore
si .n. Liuium.C. claudio colleg̾am adiungisset. nec populus
mentionem eius rei ortam a patribus est aspernatus
unus eam rem in ciuitate is cui differebat᷑: honos abnuebat:
leuitatem ciuitatis accusans sordidati rei non misertos
candidam togam in uito offerre cosdem honores poenale¬
congeri. Si bonum uirum ducerent: quid ita pro malo ac noxio
damnassent. quid ita male credito priore consulatui alterum
rederent.Haec taliaq arguentem et querentem castigabã
patres et.Nfurium memorantes reuocatum de eiłio pa¬
tria pulsum sede sua restituisse ut parentum seuitiam sic̃ pa¬
trie patiendo ac ferendo leniendã ẽẽ. Adnisi omnes cum i
p̃torum comitia habita pretores creati.Lportius Licinius ma
nilius et. Thostilius catones comitus perfectis ludisq factisi

Expanded text:
dem causam in T. Manlio esse praeterquam quod recusasset delatum dem causam in T. Manlio esse praeterquam quod recusasset delatum consulatum recusaturusque esset; egregium par consulum fore, si M. Liuium C. Claudio collegam adiunxissent. nec populus mentionem eius rei ortam a patribus est aspernatus. unus eam rem in ciuitate is cui deferebatur honos abnuebat, leuitatem ciuitatis accusans: sordidati rei non miseritos candidam togam inuito offerre; eodem honores poenascongeri. si uirum bonum ducerent, quid ita pro malo ac noxio damnassent? si noxium comperissent, quid ita male credito priore consulatu alterum crederent? haec taliaque arguentem et querentem castigabant patres, et M. Furium memorantes reuocatum de exsilio patriam pulsam sede sua restituisse—ut parentium saeuitiam, sic patriae patiendo ac ferendo leniendam esse—, adnisi omnes cum <Cpraetorum comitia habita. praetores creati L. Porcius Licinus C. Mamilius C. et A. Hostilii Catones . comitiis perfectis ludisque factis
Abbreviated transcription (Latin):
ret. et per Multos annos et urbe et omni cetu careret
hominum. Octauo ferme post damnationem anno.
claudius marcellus et.M.ualerius leuinus coñs reduxerunt
eum in urbem.sed erat ueste obsoluta capilloq et barba pro¬
missa prese referens inuultu habituq: insegnem memoriã
ignominie accepte. L ueturius et. P. Licinius censores eũ
tonderi et squalorem deponere et insenatum deponere ue¬
nire fingiq alus et publicis muneibus coegere. Sed tum qͦ:
aut uerbo assentiebatur aut pedibus in sententia ibat. do¬
neo cognati homines eum causa marcellini macati tum de
famia eius ageretur stantem cogit in senatus sententiã
dicere.Tum ex tanto interuallo auditus. conuertit ora
hominum in se causamq: sermonibus prebuit indigno iniu¬
riam a populo factam magnoq: id danno fuisse ꝙ tam gra¬
ui bello nec oꝑa nec consilio talis uiri usa res.p. eẽt. O ne
dari collẽgas posse quia duos patritios creari non liceret Fan¬

Expanded text:
arit et per multos annos et urbe et omni coetu careret arit et per multos annos et urbe et omni coetu careret hominum. octauo ferme post damnationem anno M. Claudius Marcellus et M. Ualerius Laeuinus consules reduxerant eum in urbem; sed erat ueste obsoleta capilloque et barba promissa, prae se ferens in uoltu habituque insignem memoriam ignominiae acceptae. L. Ueturius et P. Licinius censores eum tonderi et squalorem deponere et in senatum uenire fungique aliis publicis muneribus coegerunt; sed tum quoque aut uerbo adsentiebatur aut pedibus in sententiam ibat donec cognati hominis eum causa M. Liuii Macati , cum fama eius ageretur, stantem coegit in senatu sententiam dicere. tunc ex tanto interuallo auditus conuertit ora hominum in se, causamque sermonibus praebuit indigno iniuriam a populo factam magnoque id damno fuisse quod tam graui bello nec opera nec consilio talis uiri usa res publica esset:dari collegam posse quia duos patricios creari non liceret; ean
Abbreviated transcription (Latin):
exercitus tam prope hostem sine ducibus essent omnibus
alus omissis una precipua cura patres populumq: incessit co
quorum uirtus satis tuta a fraude punico eẽt. cum toto eo
bello damnosa p̃ propera ac feruida ingenia impatorum
fuissent. tum eo ip̃o coñs numia cupiditate conserendi
cum hoste manum in nec opinatam fraudem lapsos eẽ. Caete¬
rum deos inmortales misericors nominis romani pepcisse in¬
noxiis exercitibus temeritate iporum consulum capitibu.
damnasse. Cum circumspicerent patres quos nam cons fa¬
cerent longe ante alios eminebat. C. claudius nero Ci colie¬
ga querebatur. Et uirum quidem egregium ducebant sed
promptiorem acrioremq ꝗͣ tempora belli postularent.Aut
hostis hannibal temperandum acre ingenium eius mode¬
rato et prudenti uiro adiuncto collega censebant.M.Liuius
erat multis annis ante ex consolatu populi iuditio damna¬
tus.Quam ignominiam adeo egre tulerat: ut et rus mig̃¬

Expanded text:
exercitus tam prope hostem sine ducibus essent, omnibus exercitus tam prope hostem sine ducibus essent, omnibus aliis omissis una praecipua cura patres populumque incessit consules um quorum uirtus satis tuta a fraude Punica esset: cum toto eo bello damnosa praepropera ac feruida ingenia imperatorum fuissent, tum eo ipso anno consules nimia cupiditate conserendi cum hoste manum in necopinatam fraudem lapsos esse; ceterum deos immortales, miseritos nominis Romani, pepercisse innoxiis exercitibus, temeritatem consulum ipsorum capitibus damnasse. cum circumspicerent patres quosnam consules facerent, longe ante alios eminebat C. Claudius Nero . ei collega quaerebatur; et uirum quidem eum egregium ducebant, sed promptiorem acrioremque quam tempora belli postularent aut hostis Hannibal; temperandum acre ingenium eius moderato et prudenti uiro adiuncto collega censebant. M. Liuius erat, multis ante annis ex consulatu populi iudicio damnatus, quam ignominiam adeo aegre tulerat ut rus migr
Abbreviated transcription (Latin):
interfecti regis uulgauit. post profectionem ex achaia reg
sulpitius eginem classe profectus cum attalo se se coniunit
A chei cum etholis eleisq haud procul messenc prosperam pug¬
nam fecere. Attalus rex. et.P. sulpitius egine hybernare.¬
xitu huius anni.T. Quintius consul dicfatore comitiorun
ludorumq faciendorum causa dicto.L. manlio torquato
exuulnere moritur.Aln tarenti: alu in campana mortu¬
um tradunt. Id ꝙ nullo ante bello acciderat: duo consules
sine memoriando prelio interfecti uelut orbam rem.p.re
uquerant.Dictator manlius magistrum equitum.C.seruili¬
um qui tum edił curuł erat dixit. Senatus quo die primũ
est habitus ludos magnos facere dictatorem iussit quos.M.
emilius. pr̃ urbis. C flamminio. Cn. seruilio coñs fecerant
et in quinquennium nouerat. Tum dictator et ludos fec
et insequens lustrum uouit. Caeterum cum duo consulaẽs

Expanded text:
interfecti regis uolgauit. post profectionem ex Achaia regis interfecti regis uolgauit. post profectionem ex Achaia regis Sulpicius Aeginam classe profectus cum Attalo sese coniunxit. Achaei cum Aetolis Eleisque haud procul Messene prosperam pugnam fecerunt. Attalus rex et P. Sulpicius Aeginae hibernarunt. exitu huius anni T. Quinctius consul, dictatore comitiorum ludorumque faciendorum causa dicto T. Manlio Torquato , ex uolnere moritur; alii Tarenti, alii in Campania mortuum tradunt; ita quod nullo ante bello acciderat, duo consules sine memorando proelio interfecti uelut orbam rem publicam reliquerant. dictator Manlius magistrum equitum C. Seruilium —tum aedilis curulis erat—dixit. senatus quo die primum est habitus ludos magnos facere dictatorem iussit, quos M. Aemilius praetor urbanus C. Flaminio , Cn. Seruilio consulibus fecerat et in quinquennium uouerat; tum dictator et fecit ludos et in insequens lustrum uouit. ceterum cum duo consulares
Abbreviated transcription (Latin):
tius exx macedonia ueĩt. eropit qudam corrupto arcis pre¬
siduq prefecto luchindum cepisse tenere et clamsetiorum quos¬
dam uicos et dardanos etiam concire. Omisso igitur achaico:
atq etholico bello relictis tamen.ii. et quingentis omnes gen¬
ris armatorum cum menippo et polliphania ducibus ad pre¬
sidium sociorum profectus ab dimis ꝑ achaiam boctiamq et
eubocam decimis castris demetriadem in thessaliam pueit
ibi alu maiorem asserentes tumultum nuntu occurrunt
dardanos in macedoniam effusos.orestidem iam tenere ac
descendisse in argestinum campum famamq: inter barba¬
ros celebrem ẽẽ. phylippum occisum expeditione ea qua cũ
populatoribus agri adsitionem pugnauit in arborem in lat
impetu equi ademinentem ramum cornu alterum galeȩ
prefregit. Id inuentum ab etholo quodam perlatumq in e¬
tholiam ad scerdileum cui notum erat insegne galee: famam

Expanded text:
tius ex Macedonia uenit Aeropum quendam corrupto arcis prtius ex Macedonia uenit Aeropum quendam corrupto arcis prsidiique praefecto Lychnidum cepisse; tenere et Dassaretiorum quosdam uicos et Dardanos etiam concire. omisso igitur Achaico atque Aetolico bello, relictis tamen duobus milibus et quingentis omnis generis armatorum cum Menippo et Polyphanta ducibus ad praesidium sociorum, profectus ab Dymis per Achaiam Boeotiamque et Euboeam decimis castris Demetriadem in Thessaliam peruenit. ibi alii maiorem adferentes tumultum nuntii occurrunt, Dardanos in Macedoniam effusos Orestidem iam tenere ac descendisse in Argestaeum campum, famamque inter barbaros celebrem esse Philippum occisum. expeditione ea qua cum populatoribus agri ad Sicyonem pugnauit, in arborem inlatus impetu equi ad eminentem ramum cornu alterum galeae praefregit; id inuentum ab Aetolo quodam perlatumque in Aetoliam ad Scerdilaedum, cui notum erat insigne galeae, famam
Abbreviated transcription (Latin):
los et trallos illyriorum idem genus certamine cum urgeri uid
suos et ipe rex cum equitatũ in cohortem Romanam icurrit
Ibi equus pylo traiectus cum prolapsum in caput regem effu¬
disset atrox pugna utrimq accensa est. Et a romanis impe¬
tu in regem facto et protegentibus regiis insignis et ip̃ius pu¬
gna fuit: cum pedes inter equites coactus ẽet plium inire
de inde cum iam impar certamen eẽt caderentq circa eũ
multi et uulnerarent raptus a suis atq: altero ȩquo in iectus
fugit eo die castra quinq: milia passuum ab urbe eliorum
copias duxit. quo agrestium multitudinem cum petoribus
metu populationum compulsam audierat.Eam inconditã
inermemq multitudinem primo statim terrore adueniens
cepit compensauerat ea preda quod ignominie ad elim ae¬¬
ceptum fuerat. Diuidenti predam captiuosq fuere aũt unͫ
milia hominum petoris omnis generis ad milia xx nun¬

Expanded text:
los et Tralles—Illyriorum id est genus—certamine cum urgeri uideret los et Tralles—Illyriorum id est genus—certamine cum urgeri uideret suos, et ipse rex cum equitatu in cohortem Romanam incurrit. ibi equus pilo traiectus cum prolapsum super caput regem effudisset, atrox pugna utrimque accensa est, et ab Romanis impetu in regem facto et protegentibus regiis. insignis et ipsius pugna fuit cum pedes inter equites coactus esset proelium inire; dein cum iam impar certamen esset caderentque circa eum multi et uolnerarentur, raptus ab suis atque alteri equo iniectus fugit. eo die castra quinque milia passuum ab urbe Eleorum omnes eduxit, quo agrestium multitudinem cum pecoribus metu populationum compulsam audierat. eam inconditam inermemque multitudinem primo statim terrore adueniens cepit; compensaueratque ea praeda quod ignominiae ad Elim acceptum fuerat. diuidenti praedam captiuosque—fuere autem quattuor milia hominum, pecorisque omnis generis ad uiginti milia—nun
Abbreviated transcription (Latin):
cleadas penes eum summa imperu erat acheiq ad clymas re¬
gi occurrere et eliorum accensi odio ꝙ acaeteris acheis dissen¬
tirent. et infensi ethol quos romani quoq: aduersus se mouis¬
se bellum credebant: profecti adimis coniuncto exercitu tra¬
seunt larisum amnem: qui eleum agrum ardyma eo primũ
diem quo fines hostium ingressi sunt populando absumpser̃t
Postero die acie instructa ad urbem accessere: premissis equi¬
tibus qui obequitibus: qui ob equitando portis promptum ao
excursiones genus lacesserent etholorum.Ignorabant sulpi¬
tium cum quindecim nauibus a naupacto cillenem traie¬
cisse et expositis in terram quatuor milibus armatorum
silentio noctis ne conspici agmen posset:intrasse elim. Itaq
improuisa resingentem iecit terrorem.postꝗ inter etho¬
los eliosq romana signa atq arma cognouere: et primo re¬
cipere suos uoluerat rex de inde contracta iam inter etho¬

Expanded text:
cliadas—penes eum summa imperii erat— Achaeique ad Dymas recliadas—penes eum summa imperii erat— Achaeique ad Dymas regi occurrere, et Eleorum accensi odio quod a ceteris Achaeis dissentirent, et infensi Aetolis quos Romanum quoque aduersus se mouisse bellum credebant. profecti ab Dymis coniuncto exercitu transeunt Larisum amnem, qui Eleum agrum ab Dymaeo dirimit. primum diem quo fines hostium ingressi sunt populando absumpserunt; postero die acie instructa ad urbem accesserunt praemissis equitibus qui obequitando portis promptum ad excursiones genus lacesserent Aetolorum. ignorabant Sulpicium cum quindecim nauibus ab Naupacto Cyllenen traiecisse et expositis in terram quattuor milibus armatorum silentio noctis ne conspici agmen posset intrasse Elim. itaque improuisa res ingentem iniecit terrorem postquam inter Aetolos Eleosque Romana signa atque arma cognouere. et primo recipere suos uoluerat rex; deinde contracto iam inter Aeto
Abbreviated transcription (Latin):
lio regio habitu equauerat caeteris se in spetiem quonihilg¬
tius est cunctantibus liberis. prebuissetq: haud dubium Eo
facto spẽm libertatis nisi omnia intolleranda libidine feda ac
deformi effeciss&x. uagabatur enim cum uno aut altero comite
per maritimas domos dies noctesq: et submittendo se in pru¬
tum fastidium quo minus conspectus eo solutior erat: et li¬
bertatem cum asus uanam ostendisset totam in suam licen¬
tiam uerteret. Neq enim omnia emebat aut eblandiebat᷑
sedium. flagitus adhibebat ꝑiculosumq &x uiris et parent¬
bus erat. mora in commoda seueritate libidini regie fecisse:
Uni etiam principi acheorum arato adempra uxor nomine
pollicrana ac spe regiarum nuptiarum in macedoniam
asportata fuerat. Per hacc flagitia solemni nemeorum pacto. pau¬
cisq additis diebus climas est profectus ad praesidium etolorũ
ꝙ ab eleis accitum acceptumq in urbem erat eiciendum. Ci¬

Expanded text:
lio regio habitu aequauerat ceteris se in speciem, quo nihil glio regio habitu aequauerat ceteris se in speciem, quo nihil gratius est ciuitatibus liberis; praebuissetque haud dubiam eo facto spem libertatis nisi omnia intoleranda libidine foeda ac deformia effecisset. uagabatur autem cum uno aut altero comite per maritas domos dies noctesque, et summittendo se in priuatum fastigium quo minus conspectus eo solutior erat, et libertatem, cum aliis uanam ostendisset, totam in suam licentiam uerterat. neque enim omnia emebat aut eblandiebatur, sed uim etiam flagitiis adhibebat, periculosumque et uiris et parentibus erat moram incommoda seueritate libidini regiae fecisse; uni etiam principi Achaeorum Arato adempta uxor nomine Polycratia ac spe regiarum nuptiarum in Macedoniam asportata fuerat. per haec flagitia sollemni Nemeorum peracto paucisque additis diebus, Dymas est profectus ad praesidium Aetolorum quod ab Eleis accitum acceptumque in urbem erat eiciendum. Cy
Abbreviated transcription (Latin):
uali prȩlio lacessere romanos.Inde diu in regione ea poten¬
tes maris ipe habito concilio argos regressus. Iam enim neme¬¬
orum apparebat tempus: quac celebrare uolebat p̃sentia sua.
occupato rege apparatu ludorum et per dies festos licentius.
ꝗͣ inter belli tempora remutente animum praefectus sul¬
pitius ab naupacto profectus classem appulit intersitionem
et chorintum agrum nobilisseͥme fertilitatis effuse uastauit.
fama eius rei phy lippum aludis exciuit raptimq: cum ex¬
tatu profectus uissis se subsequi peditibus palatos passim per a¬
gros grauisq preda ut qui nihil tale metuerent adortus roma¬
nos compulit in naues.Classis romana haud quaꝗͣ laeta preda
naupactum redit.Phylippum ludorum quoq: qui reliqui ex
celebritatem quantecumq de romanis tamen uictorie parte
famam auxerat Letitiaq: in genti celebrati festi dies eo magis
etiam ꝙ populariter dempto capitis insigni purpuraq atq: a¬

Expanded text:
nauali proelio lacessere Romanos iam diu in regione ea potennauali proelio lacessere Romanos iam diu in regione ea potentes maris. ipse ab eo concilio Argos regressus; iam enim Nemeorum appetebat tempus, quae celebrari uolebat praesentia sua. occupato rege apparatu ludorum et per dies festos licentius quam inter belli tempora remittente animum P. Sulpicius ab Naupacto profectus classem adpulit inter Sicyonem et Corinthum agrumque nobilissimae fertilitatis effuse uastauit. fama eius rei Philippum ab ludis exciuit; raptimque cum equitatu profectus iussis subsequi peditibus, palatos passim per agros grauesque praeda ut qui nihil tale metuerent adortus Romanos compulit in naues. classis Romana haudquaquam laeta praeda Naupactum redit: Philippo ludorum quoque qui reliqui erant celebritatem quantaecumque, de Romanis tamen, uictoriae partae fama auxerat, laetitiaque ingenti celebrati festi dies, eo magis etiam quod populariter dempto capitis insigni purpuraque atque a
Abbreviated transcription (Latin):
manam classem stare ad naupactum audiuerc: uocatin
concilium acheorumin quo et eedem legationes erant
ad phalearam egerant: de pace: primi questi sunt quedã
parua contra fidem conuentionis tempore indunarum⁊
facta postremo negare dirimi bellum post se nisi messe
nus pylum redderent romanis restitueretur atamai
cerdileo & pleurato archide. Enim uero indignum ra¬
tus phylippus uictos uictori ultro conditiones ferre. Ne antea
quidem se aut de pace audisse aut indutias pepegisse dixit
spem nullam habentem quieturos etholos. sed uti omnes so¬
cios testes hr̃ent se pacis illos belli causam quesisse. Ita inf¬
ea pace concilium dimisit quatuor milibus armatorum re¬
lictis ad p̃sidium acheorum et quinq: longis nauibus accep¬
ris quasi adiecisset misse nuꝑ ad se classi carthaginensium i
ex bitinia ab rege prusia uenientibus nauibus statuerat

Expanded text:
manam classem stare ad Naupactum audiuere. uocati enim in manam classem stare ad Naupactum audiuere. uocati enim in concilium Achaeorum, in quo et eae legationes erant quae ad Phalara egerant de pace, primum questi sunt quaedam parua contra fidem conuentionis tempore indutiarum facta; postremo negarunt dirimi bellum posse nisi Messeniis Achaei Pylum redderent, Romanis restitueretur Atintania, Scerdilaedo et Pleurato Ardiaei. enimuero indignum ratus Philippus uictos uictori sibi ultro condiciones ferre, ne antea quidem se aut de pace audisse aut indutias pepigisse dixit spem ullam habentem quieturos Aetolos, sed uti omnes socios testes haberet se pacis, illos belli causam quaesisse. ita infecta pace concilium dimisit quattuor milibus armatorum relictis ad praesidium Achaeorum et quinque longis nauibus acceptis, quas si adiecisset missae nuper ad se classi Carthaginiensium et ex Bithynia ab rege Prusia uenientibus nauibus, statuerat
Abbreviated transcription (Latin):
ati futurum inmisceretur.De pace dilata consultatio in cõ¬
cilium macheorum Concilioq: ei et locus et dies certa ĩdicta
nterim.xxxxx. dierum indutie impetrate profectus in de
rex per thes aliam boetiamq: caladem euboiee uenit: ut
actalum: quem classe euboeam petiturum audierat põti
et littorum appulsu arceret: inde p̃sidio relicto aduersus atha¬
lum si forte interim traiecisset: profectus ipẽ cum paucis e'¬
quitum leuis armature argos uenit.Ibi curatione hereoꝵ
iemeorumq suffragiis populi adeum delata: quia se mace¬
donum reges ex ea ciuitate oriundos referunt. Hereisco¬
actis ab ipo ludicro extemplo rium profectus ad indictũ
multo ante sociorum concilium. Ibi de etholico finiendo
ello actum. ne causa aut romanis atthalo intrandi grȩciã
ẽẽt. Sed ea omnia uix dum induciarum tempore circumacto
etholi turbauere. Postꝗ̃ et athalum eginam uenisse: et ro¬

Expanded text:
ati futurum, immisceretur. de pace dilata consultatio est in conati futurum, immisceretur. de pace dilata consultatio est in concilium Achaeorum, concilioque ei et locus et dies certa indicta; interim triginta dierum indutiae impetratae. profectus inde rex per Thessaliam Boeotiamque Chalcidem Euboeae uenit ut Attalum, quem classe Euboeam petiturum audierat, portibus et litorum adpulsu arceret. inde praesidio relicto aduersus Attalum si forte interim traiecisset, profectus ipse cum paucis equitum leuisque armaturae Argos uenit. ibi curatione Heraeorum Nemeorumque suffragiis populi ad eum delata quia se Macedonum reges ex ea ciuitate oriundos referunt, Heraeis peractis ab ipso ludicro extemplo Aegium profectus est ad indictum multo ante sociorum concilium. ibi de Aetolico finiendo bello actum ne causa aut Romanis aut Attalo intrandi Graeciam esset. sed ea omnia uixdum indutiarum tempore circumacto Aetoli turbauere postquam et Attalum Aeginam uenisse et Ro
Abbreviated transcription (Latin):
annum cum absente atalo creatus erat: occurrere.Habe¬¬
bant et ab atalo auxilia secum et ferme mille ex rõa
classe a pfecto sulpitio missos. Aduersus hunc ducem atq has
copias phylippus bis prospero cuentu pugnauit multos admo¬
dum hostium utraq pugna occidit. Inde cum etholi metu
compulsi lamic urbis moenibus tenerent se se phylippus ad
phalera exercitum reduxit in maliaco sinu. Is locus est quon¬
dam frequenter habitatus propter egregium portum tu¬
tasq circa stationes et aliam oportunitatem maritimam
terrestremq. Eo legati a rege egipti ptolomei rodnsq: et athe¬
niensibus rodusq rehiis uenere ad dirimidium interphylip¬
pum atq: etholos bellum.Adhibitus ab etholis ex finitimis pa¬
cificator aminander rex acharnanum Omnium autem nõ
tanta pro ethol cura erat: ferotiorisꝗͣ pro ingeniis grecorũ
gentis. ꝗ̃ ne philippus regnumq eius rebus grecie graue lib̾¬

Expanded text:
annum cum absente Attalo creatus erat, occurrerunt. habeannum cum absente Attalo creatus erat, occurrerunt. habebant et ab Attalo auxilia secum et mille ferme ex Romana classe a P. Sulpicio missos. aduersus hunc ducem atque has copias Philippus bis prospero euentu pugnauit; mille admodum hostium utraque pugna occidit. inde cum Aetoli metu compulsi Lamiae urbis moenibus tenerent sese, Philippus ad Phalara exercitum duxit; in Maliaco sinu is locus est, quondam frequenter habitatus propter egregium portum tutasque circa stationes et aliam opportunitatem maritimam terrestremque. eo legati ab rege Aegypti Ptolomaeo Rhodiisque et Atheniensibus et Chiis uenerunt ad dirimendum inter Philippum atque Aetolos bellum. adhibitus ab Aetolis et ex finitimis pacificator Amynander, rex Athamanum. omnium autem non tanta pro Aetolis cura erat, ferociori quam pro ingeniis Graecorum gente, quam ne Philippus regnumque eius rebus Graeciae, graue libert
Abbreviated transcription (Latin):
nauium ex sicilia in africam misit:et ad clupeam urbem de¬
scensione facta agrum nullo late ferme obuio uastauit.I
ad naues raptim predatores recepti quia repente fama accidit
classem punicam aduentare. Lxxx. erant et tres naues.Cũ
his haud procul clupea prospere pugnat romanus X. et octo
nauibus captis. fugatis alus cum magna terrestri naualiq
preda lilybeum redit. Eadem aestate ex phylippus implo¬
rantibus acheis auxilium tulit: quos et machan idas tyran¬
nus lacedemoniorum finitimo bello urebat.Et etholi na¬
ubus per fretum naupactum et patras interfluit:rion in¬
cole uocant. exercitu traiecto depopulati erãt.Attalum quo¬
q regem asiae:quia etoli summum gentis sue magrãtum
ad eum proximo concilio detulere: fama erat in europam.
raiecturum. Ob hoc phylippo in gretiam descendenti a
Lamiam iam urbem etholi dnce phyria: qui pretor in eu

Expanded text:
nauium ex Sicilia in Africam tramisit, et ad Clupeam urbem enauium ex Sicilia in Africam tramisit, et ad Clupeam urbem escensione facta agrum late nullo ferme obuio armato uastauit. inde ad naues raptim praedatores recepti, quia repente fama accidit classem Punicam aduentare. octoginta erant et tres naues. cum his haud procul Clupea prospere pugnat Romanus. duodeuiginti nauibus captis, fugatis aliis cum magna terrestri naualique praeda Lilybaeum rediit. eadem aestate et Philippus implorantibus Achaeis auxilium tulit, quos et Machanidas tyrannus Lacedaemoniorum finitimo bello urebat et Aetoli, nauibus per fretum quod Naupactum et Patras interfluit—Rhion incolae uocant— exercitu traiecto, depopulati erant. Attalum quoque regem Asiae, quia Aetoli summum gentis suae magistratum ad eum proximo †anno† concilio detulerant, fama erat in Europam traiecturum. ob haec Philippo in Graeciam descendenti ad Lamiam urbem Aetoli duce Pyrrhia, qui praetor in eum
Abbreviated transcription (Latin):
excrcitum cui collega prefuerat.M. marcellum tri. militum
uenusiam adducere iussit. Ipẽ cum legionibus suis capuam pro¬
fectus uide lestice agitationem pre grauitate uulnerum pati¬
ens romam litteras de morte college scripsit: quantoqi
Se comitiorum causa non posse romam uenire quia nec uic
laborem passurus uideretur: et de tarento sollicitus eet ne ex
brutus hannibal eo conuerteret agmen.Legatos opus eẽ ad
et metum de altero fecere. Itaq Quintum fabium filium ad
exercitum uenusiam misere: et ad consulem tres legati missi
ante diebus ex sicilia redisset.Hi nuntiare consuli iussi. ut
si ad commitia ipe uenire romam non posset dictatorem
in agro romano diceret comitiorum cã si consul tarentum
rofectus eẽt. Quintum claudium praetorem placere in cã re¬
gionem inde abduceret legiones:in qua plurimas sociorumur¬
bes tueri posset. Eadem aestate. Ualerius cum classe centu

Expanded text:
exercitum cui collega praefuerat M. Marcellum tribunum militum exercitum cui collega praefuerat M. Marcellum tribunum militum Uenusiam abducere iussit: ipse cum legionibus suis Capuam profectus uix lecticae agitationem prae grauitate uolnerum patiens, Romam litteras de morte collegae scripsit quantoque ipse in discrimine esset: se comitiorum causa non posse Romam uenire quia nec uiae laborem passurus uideretur et de Tarento sollicitus esset ne ex Bruttiis Hannibal eo conuerteret agmen; legatos opus esse ad et metum de altero fecerunt. itaque et Q. Fabium filium ad exercitum Uenusiam miserunt, et ad consulem tres legati missi ante diebus ex Sicilia redisset. hi nuntiare consuli iussi ut si ad comitia ipse uenire Romam non posset dictatorem in agro Romano diceret comitiorum causa; si consul Tarentum profectus esset, Q. Claudium praetorem placere in eam regionem inde abducere legiones in qua plurimas sociorum urbes tueri posset. eadem aestate M. Ualerius cum classe centum
Abbreviated transcription (Latin):
murisq axis sudibus pil absterrent hostem.Ita in hannibal
sua et ipe fraude captus abiit profectusq ad locrorum soluen¬
rumq omni genere ex sicilia aduecto oppugnabat magoni
iam haud ferme fidenti retenturum defenturumq se dirbe
prima spes morte nuntiata marcelli ad fulsit.secutus inde nũ¬
tiuis hannibalem numidarum equitatu premisso ipm̃ ꝗtuz
accelerare posset:cum peditum agmine sequi. Itaq: ubi pri¬
mum numidas edito speculis signo aduentare sensit. et ipẽ
pate facta repente porta feroꝵ in hostes erumpit. Et pri¬
mo magis quia improuiso id fecerat: ꝗͣ ꝙ uiribus par esset
anceps certamen erat.De iñ ut supuenere numĩde: tan¬
tus pauor romanis iniectus: ut passim ad mare ac naues fu¬
gerent.relictis oꝑibus machinisq: quibus muros quatiebãt
ta aduentum hannibalis soluta locrorum obsidio est.Cris¬
pinus postq̃ in brutios profectum hannibalem sensit¬

Expanded text:
murisque saxis sudibus pilis absterrent hostem. ita inde Hannibal murisque saxis sudibus pilis absterrent hostem. ita inde Hannibal suamet ipse fraude captus abiit, profectusque ad Locrorum soluenrumque omni genere ex Sicilia aduecto oppugnans. Magoni iam haud ferme fidenti retenturum defensurumque se urbem, prima spes morte nuntiata Marcelli adfulsit. secutus inde nuntius Hannibalem Numidarum equitatu praemisso ipsum quantum adcelerare posset cum peditum agmine sequi. itaque ubi primum Numidas edito e speculis signo aduentare sensit, et ipse patefacta repente porta ferox in hostes erumpit. et primo, magis quia improuiso id fecerat quam quod par uiribus esset, anceps certamen erat; deinde ut superuenere Numidae, tantus pauor Romanis est iniectus ut passim ad mare ac naues fugerent relictis operibus machinisque quibus muros quatiebant. ita aduentu Hannibalis soluta Locrorum obsidio est. Crispinus postquam in Bruttios profectum Hannibalem sensit