comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dilectione s inuidia ꝑpetrasti: quẽ in excusa-¬
bili uiolentia ꝑtrahi ad te passus es atq uexari.
issent fieri sanitate consilii. Nolumꝰ exagerare
qd̾ gestum ẽ. ne cogam᷑ iudicare qd̾ dignũ ẽ. Nam x¬
priuilegiũ meretur amittere qͥ ꝑmissas abutit᷑¬

Expanded text:
lectione sed invidia perpetrasti, quem inexcusabili violentia pertrahi ad te passus es atque vexariissent fieri sanitate consilii. Nolumus exaggerare quod gestum est, ne cogamur judicare quod dignum est. Nam privilegium meretur amittere, q
Abbreviated transcription (Latin):
destinare: Unde exꝑientiã tuã p̃sentis p̃cepti au¬
ctoritate duximꝰ fulciendã. quatinus ꝯueniens
scriptis ãmonitũ studeat adhortari. ut supͣ me¬
moratũ archidiaconẽ in suo statu suscipiat. Qd̃
si fac̃̾e hoc ꝯtumacit᷑ ut ꝯsueu̾it forte distulerit.
usũ ei pallii qui ab hac sede ꝯcessus sibi fuerat. ex
auetoritate sedis apłicȩ ꝯtradicas. Iuẽ si ĩ amisso
pallio adhuc in eadẽ ꝑtinatia ꝑseuerare ꝑspex̾ĩs.¬

Expanded text:
destinare. Proinde experientiam tuam praesentis praecepti auctoritate duximus fulciendam, quatenus conveniens scriptis admonitum studeat adhortari, ut supra memoratum archidiaconum in suo statim loco suscipiat. Quod si facere hoc contumaciter, ut consuevit, forte distulerit, usum ei pallii, qui ab hac sede concessus est, ex auctoritate sedis apostolicae contradicito. Quem si etiam amisso pallio adhuc in eadem pertinacia perseverare pers
Abbreviated transcription (Latin):
uere hoc dicere debetis. quod ñ sit mninꝰ u̾bũ dĩ qͣm
de manib nr̃is in t̾ram cadat. tanta sollicitudi¬
ne obseruemꝰ ne uerbum dĩ qd̾ nob̾ erogatur.
dum aliud alit cogitamꝰ. aut loquim᷑. de corde
puro disꝑeat. qr ñ minꝰ reus erit qͥ u̾bũ dĩ negli¬
gent̃ audierit. quã ille qui corpꝰ xp̃i sua negligñ¬

Expanded text:
ere, hoc dicere debetis, quod non sit minus verbum Dei, quam de manibus nostris in terram cadat: tanta sollicitudine observemus, ne verbum Dei, quod nobis erogatur, dum aliud aut cogitamus aut loquimur, de corde nostro depereat, quia non minus reus erit, qui verbum Dei negligent
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ dr̃. ñ ꝯsecrationi. s effectui intelligendũ ẽ.
Non enĩ effectũ salutis ꝯfert ei. quẽ merita faci¬
unt indignũ. potius cõplet᷑ in eo illud apłi. qui
gͦ contra eos qui crebra oblatione sacrificis se
putant posse mundari. ñ cessantes impie agẽ
in lege dei. intelligͥ illud ẽẽ dictũ ieronimi:
Quod uero sacerdos ⁊̃ si malus sit. tñ ꝓ officio
suȩ dignitatis gr̃am transfundat hominib.
testatur aug̃ in libro questionũ uet̾is testam̃ti.¬

Expanded text:
 consecrationi, sed effectui intelligendum est; non enim effectum salutis confert ei, quem merita faciunt indignum; potius completur in eo illud Apostoli: Qui go contra eos, qui crebra oblatione sacrificii se putant posse mundari, non cessantes impie agere in legem Dei, intelligitur illud esse dictum Hieronymi. Quod vero sacerdos, etiamsi malus sit, tamen pro officio suae dignitatis gratiam transfundat hominibus, testatur Augustinus in lib. quaestionum vet
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ suo quisꝙ libitu. ⁊ diu̾saꝵ causaꝵ executiõe ꝑtꝰbet:
ualde ẽ enĩ indecens. ut omisso eo aliꝰqͥlibet se illo
rũ eausis admisceat. s ille eoꝵ uitas ꝯpetenti regła¬
riq debet mod̾amine disponẽ. qͥ ꝓ cõmissis eoꝵ ani¬
mab cõpellit᷑ rationẽ reod̃e ¶ Prohuiꝰmodi ⁊̃ ꝓhi¬

Expanded text:
pro suo quisque libitu et diversarum causarum exsecutione perturbat. Valde enim est incongruum, ut omisso eo alius quilibet eorum se causis admisceat, sed ille eorum vitam competenti regularique debet moderamine disponere, qui pro commissis eorum animabus co
Abbreviated transcription (Latin):
tur sic̃ antixp̃c ⁊ inuasor. ⁊ destructor totis xp̃iani¬
tatis. nec aliqua suꝑ hoc audientia aliquando ei
reseruetur. s ab om̃i eccłastico gradu in quocũꝙ¬
fuerat priꝰ sine retractatione deponat᷑. cui qͥs qͥs
adheserit ł qualemcũq tanquã pontifici reu̾enti.¬
am exibuerit. aut in aliquo illũ defend̾e p̾sumpse¬
decretalis sententiȩ temerator extitit. ⁊ romanam
eccłam sua p̃sũptione ꝯfundere. ⁊ ꝑturbare contra
hoc statutũ temptaũit: ꝑpetuo anathemate atꝙ
excõmunicatione damnet᷑. ⁊cũ impiis qui ñ resur¬
gent in iudicio reputet᷑. om̃ipotentis contͣ se irã¬

Expanded text:
tus et invasor atque destructor totius Christianitatis, nec aliqua super hoc audientia aliquando ei reservetur, sed ab omni ecclesiastico gradu in quocumque prius fuerat sine retractatione deponatur. cui quisquis adhaeserit, vel qualemcunque tanquam Pontifici reverentiam exhibuerit, aut in aliquo eum defendere praesumsem hujus nostrae decretalis sententiae temerator exstiterit, et Romanam ecclesiam sua praesumtione confundere et conturbare contra hoc statutum tentaverit, perpetuo anathemate atque excommunicatione damnetur, et cum impiis, qui non resurgent in judicio, reputetur, omnipotentis ira
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet electum antistitẽ adapłici culminis api¬
cem ꝓueͬant. Eligat᷑ aut̃ de ipsiꝰ eccłȩ gremio. sire¬
ꝑitur idoneus. ł side ipsa ñ inuenit᷑. ex alia assumat᷑
saluo debito honore. ⁊ reuerentia dilecti filii nr̃i hen¬
rici qui in p̃sentiaꝵ rex habet᷑ ⁊ futurus imꝑator
deo ꝯcedente sꝑatur. sicut iam sibi ꝯcessimꝰ ⁊ succes¬
sorib illius qui ab hac apłica sede ꝑsonalit̾ hoc
ius ĩpetraue rint. Quod si pͣuoꝵ atꝙ iniquoꝵ ho¬
minũ ita ꝑue. rfitas inualuerit. ut pura ⁊ since¬
ra atq gratuita fieri in urbe ñ possit electio. car-
cet paucis ius potestatis obtineant eligẽ apłicȩ
tio fuerit facta. si bellica tempestas ł qualiscũꝙ
hominũ conatꝰ. malignitatis studio restiterit. ut
bis qui electus ẽ in apłica sede iuxta ꝯsuetudinẽ
intronitari ñ ualeat. electus tam̃ sic̃ pp auctori¬
tatem obtineat regendi eccłam romanã. ⁊ dispo¬

Expanded text:
videlicet electum antistitem, ad apostolici culminis apividelicet electum antistitem, ad apostolici culminis apicem provehunt. Eligatur autem de ipsius Ecclesia, si reperitur idoneus, vel si de ipsa non invenitur, ex alia sumatur salvo debito honore, et reverentia dilecti filii nostri Henrici, qui inpraesentiarum rex habetur, et futurus imperator, Deo concedente, speratur, sicut jam sibi concessimus et successoribus suis, qui ab hac apostolica sede personaliter hoc jus impetraverint. Quod si pravorum atque iniquorum hominum ita perversitas invaluerit, ut pura, sincera atque gratuita electio fieri in urbe cet paucis, ins potestatis obtineant eligere apostolice tio fuerit, si bellica tempestas vel qualiscumque hominum conatus malignitatis studio restiterit, ut is qui electus est in apostolica sede iuxta consuetudinem intronizari non valeat, electus tamen sicut papa auctoritatem obtineat regendi Romanam ęcclesiam et dispo
Abbreviated transcription (Latin):
ctoritate decernimꝰ. atq statuimꝰ. ut ob eunte hu¬
ius romanȩ uniu̾salis eccłȩ pontifice. in pͥmis car¬
dinales ep̃i diligentissima simul dilectione tra-¬
ctantes. mox xp̃i cłicos cardinales adhibeant.
sicq reliquus clerus ⁊ ppłs ad ꝯsensum noue e¬
lectionis accedant. nimirũ p̃cauentes. ne uenali¬
tatis morib aliqua occasione subrepat. religiosis¬
simi uiri p̃duces sint. in ꝓmotienda pontificis ele¬
ctione. reliqui aut̃ sequaces. Certus uõ atq legi
timꝰ hic electionis ordo ꝑpendit᷑. si ꝑspectis diuer¬
soꝵ patrũ regulis. siue gestis: ĩ illa beati leonis p̃¬
decessoris nr̃i sententia recolat᷑. Nulla inquit ra¬
tio sinit ut int ep̃os habeant᷑. qui nec acłicis st̃
electi. nec aplebib expetiti. nec a cõꝓuincialib
ep̃is. cũ metropolitani iudicio ꝯsecrati. Quia sede̾
suꝑ se metropolitanũ habere ñ pot̾. cardinales
ep̃i ꝓculdubio metropolitani uice fungunt᷑. Qui

Expanded text:
trum, decernimus atque statuimus ut, obeunte hujus Romanae universalis Ecclesiae pontifice, inprimis cardinales episcopi diligentissime simul de electione tractantes mox Christi clericos cardinales adhibeant, sicque reliquus populus et clerus ad consensum novae electionis accedant, nimirum praecaventes ne venalitatis morbus qualibet occasione subrepat. Et ideo religiosissimi viri praeduces sint in promovendi pontificis electiontimus hic electionis ordo perpenditur, si, perspectis diversorum Patrum regulis seu gestis, etiam illa beati Leonis sententia recolatur: « Nulla, inquit, ratio sinit ut inter episcopos habeantur qui nec a clericis sunt electi, nec a plebibus expetiti, nec a comprovincialibus episcopis metropolitani judicio consecrati. » Quia verosuper se metropolitanum habere non potest, cardinales episcopi procul dubio metropolitani vice funguntur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
indictione .xii. ꝓpositis sacroscĩs eugłiis. p̃siden¬
te quoq reuerentissimo ac beatissimo nicholao
nominatur constantiniana. considentib etiã
reuerentissimis ep̃is abbatib. prb̃ris. diaconi
bus. idem uenerabilis pontifex. ex apłiea auctori¬
tate decernens. de electione sũmi pontificis. in
memorie dño stepħo p̃decessore nr̃o. hȩc apłica
sedes cuiꝰ auctoritate deo deseruio. quot adu̾sa ꝑ¬
tulerit. quot deniq ꝑsimoniace heresis trape¬
⁊itas repetitis malleis crebrisq tunsionib sub iacu¬
erit. adeo ut columna dei uiuentis iã pene uid̾en¬
tur nutare. ⁊ sagena sũmi piscatoris ꝓcellis intumes.¬
centib cogeretur in naufragii ꝓfunda submergi.
Uñ si placet fr̃nitati ur̃ȩ debemꝰ auxiliante deo
futuris casib prudent̃ occurrere. ⁊ eccłastico sta¬
tui. nerediuiua qd̃ absit mala p̃ualeant. Qua ꝓpt̃¬

Expanded text:
indictione XII propositis sacrosanctis evangeliis, praesidente quoque reverendissimo ac beatissimo Nicolao nominatur Constantiniana, considentibus etiam reverendissimis episcopis, abbatibus, presbyteris: dibus, idem venerabilis pontifex auctoritate apostolica decernendę electionis summi pontificis inqumemorię domno Stephano decessore nostro, hęc apostolica Sedes, cui Deo auctore deservio, quot adversa pertulerit, quot denique per symoniacę heresis trapezitas repetitis malleis crebrisque tunsionibus subjacuerit, adeo ut columna Dei viventis jam pene videretur nutare, et sagena summi piscatoris procellis intumescentibus cogeretur in naufragii profunda submergi. Unde, si placet fraternitati vestrae, debemus, auxiliante Deo, futuris casibus prudenter occurrere, et ecclesiastico statui ne vel recidiva quod absit! mala praevaleant, in p
Abbreviated transcription (Latin):
stantiã eiꝰ. ⁊ diripiant alieni labores eiꝰ. Orb̃ t̾raꝵ
pugnet ꝯtra eũ. ⁊cuncta elem̃ta sint ei ꝯtraria &
omniũ scõꝵ quiescentiũ merita illũ ꝯfundant.
⁊ in hac uita suꝑ eũ aꝑtã uindictã ostendant. Ob¬
seruatores aut̃ huiꝰ nr̃i decreti omĩpotentis gr̃a
ꝓtegat. ⁊ auctoritas beatoꝵ apłoꝵ petͥ ⁊ pauli ab¬
ex auetoritate carthaginensis ꝯcilii. uͭii. cui inter

Expanded text:
abores ejus . Orbis terrarum pugnet contra eum, et cuncta elementa sint ei contraria et omnium quiescentium in terra merita illum confundant, et in hac vita super eum apertam vindictam ostendant. Observatores autem hujus nostri decreti, et omnipotentis Dei gratia protegat, et auctoritas beatorum apoex auctoritate Carthaginensis concilii IV, cap. 1,
Abbreviated transcription (Latin):
stare coram iudice. his ita respondet᷑. Prohibetur
ꝓfecto iniudicio stare captando lucrũ s ñ eiutan¬
do damnũ: Uł alit̃. aliud ẽ sua possidẽ. aliud ẽ cõ¬
muniũ ꝓcuratorẽ ẽẽ. Canonici ñ possident sua
qr res dõ oblatȩ ñ sunt alicuiꝰ. Utunt᷑ enĩ reb ee¬
clesiȩ ñ ut suis. s tanquã ad dispensandũ sͥ credi-¬
cui dispensationis cura cõmissa ẽ & c̃. Require in
causa eius. a quo ꝓ ingressu monasterii pecunia
exigebat᷑. Sic̃ gͦ isti ñ sua possident. ita nec sua re
petunt: S res eccłȩ quaꝵ ꝓcurationẽ gerunt.
Similit qd̾ in iudicio ꝓhibent᷑ ꝯtendẽ sͥ. intelligen¬
dum ẽ uideł. ut ñ sibi stent coram iudice s alii: aliis
aut̃ coram iudice astitisse ⁊ ꝓ eis iudicẽ int̾pellasse.
ñ nullos sc̃oꝵ legimꝰ. hii aut̃ ñ sͥ stant. s pauꝑib qͦ¬
rũ necessitatib ꝓfutura repetunt. ⁊ ita ñ ꝓhibent᷑

Expanded text:
s litiget. His ita respondetur. Prohibetur perfecto in iudicio stare, captando lucrum, sed non evitando damnum. Vel aliter: Aliud est sua possidere, aliud communium procuratorem esse. Canonici non possident sua, quia res deo oblate non sunt alicuius. Utuntur enim rebus ecclesie, non ut suis, sed tanquam ad dispensandum sibi credi, cui dispensationis cura commissa est, etc. require in causa ejus, a quo pro ingressu monasterii pecunia exigebatur. Sicut ergo isti petunt, sed res ecclesie quarum procurationem gerunt. Similiter quod in iudicio prohibentur contendere, ita intelligendum est, videlicet ut non sibi stent coram iudice, sed aliis. Aliis autem coram iudice astitisse et pro eis iudicem interpellasse, nonnullos sanctorum legimus. Hi autem non sibi stant, sed pauperibus, quorum nec
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ abscidens qͦdlibet m̃brũ indignatione aliqua.
ł iusto ł iniusto tenore suꝑatꝰ truncauerit. neq illoᷤ qͥ
usuras accepisse ꝯuincunt᷑. aut inscena lusisse noscunt᷑
nec eũ qͥ publica pęnitentia mortalia crimina defleuit.
neq illũ qui infuriã aliqñ u̾s insaniuit. ł afflictiõe

Expanded text:
ione aliqua vel justo, vel injusto timore superatus truncaverit; nec illum, qui usuras accepisse convincitur, aut in scena lusisse dignoscitur; nec eum, qui publica poenitentia mortalia crimina deflevit; neque illum, qui in furiam aliquando versus insanivit, vel afflictione
Abbreviated transcription (Latin):
Ieccłȩ quicquã donare. ł cõmutare. ł uende aude¬
at. nͥ forte aliqͥd hoꝵ faciat ut meliora ꝓspiciat: ⁊ cũ
totiꝰ cłi tractatu atꝙ ꝯsensu id eligat. ꝙ ñ sit dubiũ¬
eccłȩ plus in commodi. quã utilitatis afferunt. licet
rectorib eccłaꝵ. sic̃ in suꝑiori capło simachi. ñ liceat
si ꝯcił legͥ. ¶ Terrulas aut uineolas exiguas etsͣm.
posst̃. similit̃ ep̃is distraħe licet. Unde ineod̾ ꝯc̃. legͥ.¬

Expanded text:
deat quidquam vel donare, vel commutare, vel vendere; nisi forte ita aliquid horum faciat, ut meliora prospiciat, et cum totius cleri tractatu atque consensu id eligat, quod non sit dubiuecclesiae plus incommodi quam utilitatis afferunt, licet rectoribus ecclesiarum sicut in superiori capitulo Symmachi: Non liceat  VI Pars. Terrulas aut vineolas exiguas, et possunt, similiter episcopis distrahere licet. Unde in eode
Abbreviated transcription (Latin):
ui partẽ cuiꝰlibet digitisͥ ip̃i uolens abscidit.
abscidit. hc̃ ad cłm canones ñ admittunt. Cui
uõ casu aliquo ꝯtigerit. dũ aut oꝑi rustico curã im¬
pendit. aut aliquid faciens se ñ sponte ꝑcutit. hos
canones p̃cipiunt ⁊ cłicos fieri. ⁊ si in cło reꝑti fue¬

Expanded text:
ui partem cujuslibet digiti sibi ipsi volens abscidit, hunc ad clerum canones non admittunt. Cui vero casu aliquo contigit, dum aut operi rustico curam impendit, aut aliquid faciens se non sponte percussit, hos canones praecipiunt et clericos fieri, et, si in clero fue
Abbreviated transcription (Latin):
UO. CIOI
id monast̾ia transire
ep̃o suo petiit. Unꝰ re¬
to. alt̃ dimissa regla.¬
ri canonica cenobio
se ꝯtulit. Modo qr̃
nolũit: an eo inuito monast̾iũ possit adire. Tercio.
siꝯtigerit ipsos regulares canonicos fuisse: utrũ ꝯce¬

Expanded text:
uo clerici ad monasterium transire episcopo suo petiit; unus reto, alter dimissa regulari canonia coenobio se contulit. Modo quaenoluerit, an eo invito monasterium possit adire? Tertio, si contigerit ipsos regulares canonicos fuisse, utrum conce
Abbreviated transcription (Latin):
a ꝯsuetudine eccłastica: ut qͥ in prb̃ali honore¬
aut chiaconis gradu fu̾nt ꝯsecrati. hii ꝓ c̾mine aliqͦ suo ꝑ
manꝰ impositionẽ remediũ accipiant pęnitendi qd̾
sine dubio exapłica tͣditione descendit scõm qd̃ scͥ¬
ptũ ẽ. Sac̃dos si peccau̾it qͥs orabit ꝓ illo: linde
ni ꝯcilii huiꝰcemodi penitñtes ad clerũ ñ admit¬
tendi. in qͦ sic statutũ ẽ¬

Expanded text:
suetudine eclesiastica, ut, qui in presbiterali honoreaut diaconii gradu fuerint consecrati, hii pro crimine aliquo suo per manus inpositionem remedium accipiant penitendi. Quod sine dubio exapostolica traditione descendit, secundum quod scriptum est: Sacerdos si peccaverit, quis orabit pro eo? Unde ni Concilii I hujuscemodi poenitentes ad clerum non admittendi, in quo c. 2 sic statutum e
Abbreviated transcription (Latin):
o de adult̾io inculpati fuerint. ⁊ unꝰ ꝓfitet᷑ ⁊ alt̃ cio.
negat. quid inde agendum sit decretũ ẽ a scõ ꝯcilio.
ut ille qͥ negau̾it ꝓbabili se iudicio expurget. ⁊ qͥ
ulterio accusant᷑. ⁊ unꝰ cęt̾os purgare uolu̾it. õs rei

Expanded text:
o de adulterio inculpati fuerint, et unus profitetur, et alter negat, quid inde agendum sit. Decretum est a sancto concilio, ut ille, qui negaverit, probabili se judicio expurget, et quulterio accusantur, et unus ceteros purgare voluerit, omnes rei
Abbreviated transcription (Latin):
alios ad falsa testimonia ł ꝑuiria attraxisse. ł qua¬
cunq corruptioẽ sollicitasse. ipse qͥd ẽ usq ad exitum
uitȩ ñ cõmunicet. Hii uero qͥ ei in ꝑuirio ꝯsensisse
ꝓbant᷑. postea ab oĩ testimonio st̃ remouendi ⁊ scõm
legẽ in famia notabunt᷑. Ctẽ qͥ audit aliq̃ falsũ
iurare ⁊ tacet. delinquit. Uñ aug̃ ait in questionib

Expanded text:
alios ad falsa testimonia vel periuria attraxisse vel quacumque corruptione sollicitasse, ipse quidem usque ad exitum vite non communicet. Hi vero qui ei in periurio consensisse probantur, postea ab omni testimonio sunt removendi et secundum legem infamia notabuntur. Item qui audit aliquem falsum iurare et tacet, delinquit, ut ait Augustinus in questionibus
Abbreviated transcription (Latin):
potestatẽ exercẽ unꝑandi. nec aliquã ordinationẽ
quãuis leuissimã faciendi nͥ ab abbate fu̾it rogat᷑.
quatinꝰ monachi semꝑ maneant in abbatũ suoꝵ
potestate. ut remotis uexationib ⁊ cunctis graua-¬
minib diuinũ opus cum sũma deuotione animi¬
ꝑficiant. Ttẽ pelasiꝰ p̃p̃.

Expanded text:
c aliquam ordinationem quamuis leuissimam faciendi, nisi ab Abbate fuerit rogatus, quatinus monachi semper maneant in Abbatum suorum potestate, vt remotis vexationibus ac cunctis grauaminibus, diuinum opus cum summa animi deuotione perficiant. Item ipse alibi.
Abbreviated transcription (Latin):
monasterus multa ap̃sulib p̃iudicia atq grauami¬
na monachos ꝑtulisse cognouimꝰ. Oportet gͦ ut tuȩ
fr̃nitatis ꝓuisio de futura quiete eoꝵ salubri dispo¬
nat ordinatione. quatinꝰ ꝯu̾santes in ilł in dĩ serui¬
tio. gr̃a illis suffragante m̃te lib̾a ꝑseuerent. Mis-¬
sas qq̃ publicas in cenobio fieri omĩm᷑ ꝓhibemꝰ ne in
dei seruoꝵ recessib ⁊ eoꝵ receptacuł. ulla ppłaris p̃¬
beat᷑ occasio ꝯuentꝰ. qr ñ expedit animab eoꝵ. Nec

Expanded text:
monasteriis multa a praesulibus praejudicia atque gravamina monachos pertulisse cognovimus. Oportet ergo, ut tuae fraternitatis provisio de futura quiete eorum salubri disponat ordinatione, quatenus conversantes in illis in Dei servitio, gratia ipsius suffragante, mente libera perseverent. Missas quoque publicas in Cœnobio fieri omnimodo prohibemus: ne in Dei seruorum recessibus, & eorum receptaculis, vlla popularis præbeatur occasio Conuentus, quia non expedit animabus eorum. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
tatuimꝰ ut sicut ꝓ dedicandis basilicis et
dandis ordinib nicħ accipiendũ ẽ. ita c̃e
ꝓ balsamo. siue ꝓ luminarib: em̃dis. nichil
pb̃ri crisma accepturi dent. Ep̃i itaq de fa-¬
cultatib eccłȩ balsamũ emant. ⁊ luminari
unctio licet simoniace ministret᷑ suotñ ñ de¬
bet carere effectui s sic̃ supͣdictũ ẽ. illa saera¬
m̃ta sunt necessitatis. hȩc dignitatis. ⁊ ideo
pͥuilegia illoꝵ ñ posst̃ generare cõmunẽ legẽ
istoꝵ. habent gͦ simoniaci uulneratũ capt̃. ꝑ
simoniacȩ manus prauã impositionẽ ħ aut̃
de illis intelligͥ quos nec excusat ignorantia.
nec attractationis iuolentia. qr ab ilł ordinan¬
tur quos indubitant̃ sciunt ẽẽ simoniacos. si
ordinant᷑ añ simoniacis. alii ñ simoniace a si¬
moniacis. hanc distinctionẽ innuit nichola.¬

Expanded text:
tatuimus ut sicut pro dedicandis basilicis et dandis ordinibus nihil accipiendum est, ita etiam pro balsamo sive luminaribus emendis nihil presbyteri chrisma accepturi dent. Episcopi itaque de facultatibus ecclesiae balsamum emant, et luminariaunctio, licet simoniace ministretur, suo tamen non debet carere effectu. Sed, sicut supra dictum est, illa sacramenta sunt necessitatis, haec dignitatis, et ideo privilegiant ergo simoniaci vulneratum caput per simoniacae manus pravam impositionem. Hoc autem de illis intelligitur, quos nec excusat ignorantia, nec attractionis violentia, qui ab illis ordinantur, quos indubitanter sciunt esse simoniacos, siva non simoniacis, alii non simoniace a simoniacis. Hanc distinctionem innuit Nicola
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ necessitatis. alia dignitatis. qr necessitas ñ
ht̃ legem. s ipsa fac̃ sͥ legẽ. Iila sacram̃ta quȩ
saluti sunt necessaria. qr it̃ari ñ posst̃. cũ sit
uera auferri ł amiti ñ debent. s cũ pȩnitentia
rata ẽẽ ꝑmittunt᷑. Illa uõ sacram̃ta quȩ sunt
dignitatis. nͥ digne fuint administrata. ita ut
digni digne a dignis ꝓue̾ant᷑. dignitates eẽ desint̃
ñ ut minuat᷑ ueritas sacram̃ti. s ut cesset offm̃

Expanded text:
sunt necessitatis, alia dignitatis. Quia enim necessitas non habet legem, sed ipsa sibi facit legem, illa sacramenta, quae saluti sunt necessaria, quia iterari non possunt, quum sint vera, auferri vel amitti non debent, sed cum poenitentia rata esse permittuntur. Illa vero sacramenta, quae sunt dignitatis, nisi digne fuerint administrata, ita ut digne a dignis provehantur, dignitates esse desinunt, non ut minuatur veritas sacramenti, sed ut cesset offici
Abbreviated transcription (Latin):
baptizet: si ad eius pacẽ illi ꝑtinent quib dat᷑.
Non enim raptorib & feneratorib dicit dñs si-
cui dimiseritis peccata dimittunt᷑ illi sicui tenu¬
eritis tenebunt᷑. Foris quidẽ nec ligari aliquis
pot̾ nec solui. uͥ ñ sit. qui aliũ ligare possit aũ
soluẽ. s soluit᷑. qͥ cũ columba fec̾it pacem & liga¬
tur. qͥ cũ colũba ñ ht̃ pacẽ siue aꝑte foris sit. si¬
lucis abimundis comquinari ñ posst̃. si in mo-¬
rem puri fluuii ꝑ lapideos canales ad fertiles
areolas ꝑueniunt. patet. qd̾ simoniaci sacram̃¬
tum unctionis sͥ quidẽ inutilit̾ ⁊ sꝑnitiose
hñt. aliis uõ utilit̃ ⁊ salubrit̃ eandẽ unctionẽ

Expanded text:
baptizet, si ad eius pacem illi pertinent quibus datur. non enim raptoribus et faeneratoribus diceret dominus: si cui dimiseritis peccata dimittentur illi, si cui tenueritis tenebuntur. foris quidem nec ligari aliquid potest nec solui, ubi non sit qui aut ligare possit aut soluere, sed soluitur qui cum columba fecerit pacem et ligatur qui cum columba non habet pacem, siue aperte foris sit silucis ab immundis coinquinari non possunt, si in modum puri fluvii per lapideos canales ad fertiles areolas perveniunt, patet quod simoniaci sacramentum unctionis sibi quidem inutiliter et perniciose habent, aliis autem utiliter et salubriter eamdem unctione
Abbreviated transcription (Latin):
S hii qͥ in ħ scło a dñĩs suis honorẽ lib̾tatis ad ep¬
ti s̃. in seruitutis nexii ñ reuoluunt᷑. nͥ publice ap̃
p̃tores tͥbunali foro accusati fuint. quanto magis
hii qui diuinis altarib ꝯsecrati honore eccłastico
cante poter̃ honoris sui pͥuilegio exur: s p̃sentati
sinodali iudicio. q̃ ca nõ de ilł p̃ceꝑit oportet diffini

Expanded text:
Si enim hi qui in saeculo a dominis suis honorem libertatis adepti sunt in servitutis nexum non revolvuntur, nisi publice apud praetores tribunali foro fuerint accusati, quanto magis hi qui divinis altaribus consecrati honore ecclesiastico cante poterunt honoris sui privilegiis exui, sed praesentati synodali judicio quod canon de illis praeceperit defi
Abbreviated transcription (Latin):
exta actione cõꝑimꝰ
fragitanũ cordubensis eccłȩ pb̃rm iniuste olim
a pontifice suo deiectũ. ⁊ in nocentẽ exilio ꝯdẽna¬
tum. quẽ rursus ordini suo restitutũ ẽẽ id denuo
adu̾sus p̾sumptionẽ ur̃am decreuimꝰ. ut iuxta
scõꝵ patrũ sinodalẽ sententiã nullus ur̃m sine
dum putet. Nam multis qui indiscussos potestate
tirannica ñ auctoritate canonica damnant. ⁊ sic̃
ñ nullos grã fauoris sublimant. ita quos dã odio in

Expanded text:
exta actione comperimus, Fragitanum Cornubensis ecclesiae presbyterum injuste olim a pontifice suo dejectum, et innocentem exsilio condemnatum. Quem rursus ordini suo restituentes, id denuo adversus praesumtionem nostram decrevimus, ut juxta cretum synodali sententia nullus nostrum sine  diaconum audeat. Nam multi sunt qui indiscussos potestate tyrannica, non auctoritate canonica damnant, et sicut nonnullos gratia favoris sublimant, ita quosdam odio, in
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ȩ dĩ eccłȩ. quȩ apłi ⁊ successores eoꝵ ñ ĩm̾ito dicunt᷑
s siqͥs adu̾sus eos ł eccłas eoꝵ cõmotꝰ fu̾it. aut causã
hũit. pͥus ad eos recurrat caritatis studio. ut famili¬
ari colloqͥo ea sanent cõmoĩti q̃ sananda s̃. ⁊ caritati¬
ue em̃dent. quȩ iuste em̃danda cognou̾int. Si aut̃
aliqͥ eos priꝰꝗͣ ħ egerint. lacerare. accusare.ł infesta

Expanded text:
sores eorum non immerito dicuntur. Sed si quis adversus eos vel Ecclesias eorum commotus fuerit aut causas habuerit, prius ad eos recurrat charitatis studio, aut familiari colloquio, ea sanent commoti quae sananda sunt, et charitative emendent quae juste emendenda cognoverint. Si autem aliqui eos pri
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ ⁊ dñs ait ꝑ ꝓpħam. Qui uos tangit: tangit pupil¬
lã ocłi mei Et paulo post. Si detractores quoꝵẽ ꝙ gͣ
laceratores. ⁊ detractores atq accusatores famuloꝵ dĩ dam¬
nant᷑. i in baratrũ nͥ se correxerint ⁊ ꝑ eoꝵ satisfactionẽ
ꝯdignã egerint pęnitentiã indubitant̃ cadt̃. ⁊ auindici

Expanded text:
nus ait per propheram: Qui vos tangit, tangit pupillam oculi mei Et paulo post. Si detractores quorumcunquelaceratores et detractores atque accusatores famulorum Dei damnantur, et in barathrum, nisi se correxerint et per eorum satisfactionem condignam egerint poenitentia
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ suꝑ quã nos ꝯsulere uoluistis. ñ nͥ ab idoneis st̃.
⁊ ꝓbatissimis uiris. qͥ ⁊ suspitionib ⁊ scełib careant
fieri debet. qr ⁊ dñs sacri corporis sui tractatores auili¬
bus ac reꝓb̾ ⁊ ñ idoneis ꝑsonis infamari noluit nec
calumniari . s ipse ꝓprio flagello peccantes sacerdo¬
nib lacerandi. s potiꝰ ab hominib fidelib pottandi.

Expanded text:
qua nos consulere voluistis, non nisi ab idoneis et probatissimis viris, qui et suspicionibus et sceleribus careant, fieri debet, quia Dominus sacri sui corporis tractatores a vilibus et reprobis, ac non idoneis personis infamari noluit, nec calumniari, sed ipse nibus lacerandi, sed potius ab hominibus fidelibus portandi.
Abbreviated transcription (Latin):
mosinȩ. una cordis. alia pecuniȩ. Elemosina cor¬
dis ẽ. dimitt̾e a qͦ lesꝰ es. Nã dare aliqͥd indigenti
aliq̃n queris. ⁊ ñ habes. indulgẽ peccanti qͣntum
uoluis redundat tͥ. Elemosina cordis multo maior¬
ẽ: quã elemosina corporis. Caritatis elemosina.
sine t̾rena substantia sufficit. Illa u̾o̾ q̃ corporalit̃
dat᷑. si sine benigno corde tͥbuit᷑. omĩno ñ sufficit.
dĩnis. sine rectitudine seuĩtatis. nec ⁊elus recti¬
tudinis sine mansuetudine. in p̃latis debet inue¬
niri. ꝑcussores gͦ qͥ p̃missis auctoritatib ab ep̃ali
officio remouent᷑. ñ qͥlibet corporalit̃ flagellan¬
tes. s p̃t̾missa mansuetudine ad u̾b̾a sẽꝑ parati in¬
telligendi st̃. Qͥ ꝑflagella ñ uicia corrig̾e̾: s tim̾i
appetunt. Qͥb petrꝰ scribit. Ne sitis dñantes in
clero. s forma facti gregis ex animo. Hinc ⁊̃ gg̃

Expanded text:
mosynae: una cordis, alia pecuniae. Eleemosyna cordis est, dimittere quod laesus es. Nam dare aliquid indigenti aliquando quaeris, et non habes: indulgere peccanti, quantum volueris, redundat tiest quam eleemosyna corporis. Charitatis eleemosyna sine terrena substantia sufficit; illa vero quae corporaliter datur, si non bdinis sine rectitudine severitatis, nec zelus rectitudinis sine mansuetudine in praelatis debet inveniri. Percussores ergo, qui praemissis auctoritatibus ab episcopali officio removentur, non quilibet corporaliter flagellantes, sed praetermissa mansuetudine ad verbera semper parati intelligendi sunt, qui per flagella non vitia corrigere, sed timeri appetunt; quibus Petrus scribit: Ne sitis dominantes in clero, sed forma facti gregis ex animo. Hinc etiam G
Abbreviated transcription (Latin):
notandũ ẽ ꝙ seniores isrł ⁊ si scirent a dño ẽẽ ĩꝑatũ ut
delerent gr̃s t̾rȩ ꝓmissiõis. decepti t̃n agabaonitis
nesciebant eoᷤ ĩ colas ẽẽ t̾rȩ sͥ ꝓmisse. uener̃ enĩ ut
in istoria refert᷑ attritis calciam̃tis ⁊ cũ aridis pani¬
b. dicentes uiri pacifici uenimꝰ de t̾ra longinqua.
calciam̃ta st̃ atiͥta inpedib nr̃is. panis defecit insi¬
ponẽ pacẽ. Qd̃ u̾bũ placuit seniorib isrł.⁊ fecer̃ pa-¬
cẽ cũ eis. Post diẽ aut̃ t̾nũ cũ fili isrł appropinqͣrent
gabaonitis. occurrerunt eis quib iurauerant seniores isrł
Illi aut̃ uidentes se eẽ deceptos. uoluer̃ delere eos.s peꝑcit
eis iosue ꝑꝑ iuram̃tũ senioꝵ isrł. Unde amb̾r. in ł. de offũs.

Expanded text:
notandum est, quod seniores Israel, etsi scirent a Domino esse imperatum, ut delerent gentes terrae promissionis, decepti tamen a Gabaonitis nesciebant eos esse incolas terrae promissae. Venerunt enim ut historia refert attritis calceamentis, et cum aridis panibus, dicentes: Viri pacifici, venimus de terra longinqua, calceamenta sunt attrita in pedibus nostris; panis defecit in siponere pacem. Quod verbum placuit senioribus Israel, et fecerunt pacem cum eis. Post diem vero tertium, quum filii Israel appropinquarent Gabaonitis, occurrerunt eis, quibus juraverant seniores Israel. Illi autem videntes se esse deceptos, voluerunt delere eos, sed pepercit eis Josue propter juramentum se
Abbreviated transcription (Latin):
bile quasi testimoniũ iuste ⁊ humanȩ pensionis ad¬
ducit᷑. Foueat itaq ũbaldꝰ matrẽ ⁊ fr̃s. ⁊ lugeat sicoac¬
tione ⁊ timore iuram̃ti aliqͥd defuit mat̾. Q uͦ eũ iu-
tur. In iuria quippe in iuste irrogata. eiꝰ ẽ infam̾a qui
fecit. Nec enĩ ullomͦ ad opprobriũ coacte uoluntatiᷤᷤ
trahit᷑. ꝗ illicita ꝯditio necessitatis extorsit ¶Sed¬

Expanded text:
bile, quasi testimonium justae et humanae petitionis adducitur. § 2. Foveat itaque Hubaldus matrem et fratres, et lugeat, si coactione et timore juramenti aliquid defuit matri. Qui vero eumtur. Injuria quippe injuste irrogata ejus est infamia, qui facit. Nec enim ullo modo ad opprobrium coactae voluntatis tra
Abbreviated transcription (Latin):
eq decennii neq uicennii ł .xxx. annoꝵ p̃scriptio
s sola .xl. annoꝵ curricła religiosis domib oppo.¬
nant᷑ ñ solũ in cęt̾is reb s ĩ in legatis ⁊ hereditatib
Siẽ gͦ religiosis domib ex lege ñ nͥ quadragenaria ẽ
obicienda p̃scriptio. ita ex auctoritate gg̃i adu̾sus alias
eccłas p̃scrib̾e posst̃ eodẽ spatio tp̃ris. Qd̃ aũ ea q̃ eccłȩ¬

Expanded text:
e decennii, neque vicennii, vel XXX. annorum praescriptio, sed sola XL. annorum curricula religiosis domibus opponantur, non solum in ceteris rebus, sed etiam in legatis et hereditatibergo religiosis domibus ex lege non nisi quadragenaria est objicienda praescriptio, ita et auctoritate Gregorii adversus alias ecclesias prescribere possunt eodem spatio temporis. QUAESTIO
Abbreviated transcription (Latin):
uauer̃ .s ⁊ romana scã eccła quos dã ep̃os ĩ pꝰ mortẽ a natħa¬
tieaũ. licet ꝓfide in uita sua ñ eẽnt accusati. ⁊ utrũꝙ apd̃
nãq sodomoꝵ paruuli eoꝵ qͥ bñficio ȩtatis pat̾na flagicu
nesciebant. cȩlesti igne s̃ ꝯsũpti. It̃. ł peccõ a malechitaꝵ¬
ñ solũ paruulieoꝵ. s ⁊̃ bruta animalia usq ad mingentẽ
ad parietẽ. iussas̃ a dño deleri. It̃. dathan ⁊ abiron. aucto¬
res scismatis fuer̃ ꝯtͣ moy sen ⁊ aaron. nec tñ ipsi soli sed
m̃to ñ nũꝗͣ peccatis exigentib gͣuis pestilentia de senis¬
se legͥ. q̃ illos ⁊̃ inuoluit qͥ peccĩ ꝯscientiã ñ habebant.

Expanded text:
quosdam episcopos et post mortem anathematizavit, licet pro fide in vita sua non essent accusati, et utrumque apud namque Sodomitarum parvuli eorum, qui beneficio aetatis paterna flagitia nescinon solum parvuli eorum, sed etiam bruta animalia usque ad mingentem ad parietem jussa sunt a Domino deleri. § 2. Item Dathan et Abiron auctores schismatis fuerunt contra Moysen et Aaron, nec tantum ipsi soli, sedmento nonnunquam peccatis exigentibus gravis pestilentia desaevisse leg
Abbreviated transcription (Latin):
ti ep̃i ꝯg̾gati st̃. ⁊ q̃dã de diu̾sis causis ad eccłasticũ sta¬
tũ ꝑtinentib disponentes. de ipsis statuer̃ defunctis
qͥ suas facultates ħeticis relinquunt. ut ⁊̃ pꝰ mortẽ
centes. ꝙ si qͥ in uita sua ñ recte sapuer̃. licet ñ ꝯdẽ¬
nati fuissent. ad huc uiuentes. tñ demonstrato peccõ
ano obiectas̃ ⁊ nob̾ aliqñ possent monstrari. ipsũ mor¬

Expanded text:
i congregati sunt. Et quaedam de diversis causis ad ecclesiasticum statum pertinentibus disponentes de ipsis statuerunt defunctis qui facultates suas haereticis relinquunt, ita ut et post mortem centes quod, si in vita sua non recte sapuerunt, licet non condemnati fuissent adhuc viventes, tamen demonstrato peccatoano objecta sunt, et nobis aliquando possent monstrari, ipsum mor
Abbreviated transcription (Latin):
one recõpenset. Si uõ ep̃s eũ seruũ nescierit. qͥ testi¬
moniũ ꝑhibent. aut eũ supplicaiũnt ordinari. simi¬
ii redibitioẽ teneantur obnoxii. Const̃ nou¬
ainatꝰ. ex hoc ipso lib̾ ⁊ ingenuus erit. S si igno¬
rante dño. licet ei intra spaciũ uniꝰ anni: ⁊ seruilẽ for¬
tunã ꝓbare. ⁊ seruũ suũ acciꝑe. Uerũ ⁊ si legitimo
ꝓbatus exꝑim̃to monachꝰ efficiat᷑. euadit iugũ ser¬
uitutis Debent enĩ ꝑtͥenniũ añquã monachi effici¬
ant᷑ in monastĩo ꝑman̾e̾. pꝰ ea uo̾ si monachi effecti fu¬

Expanded text:
one compenset. Si vero episcopus eum servum nescierit, qui testimonium perhibent, aut eum supplicaverint ordinari, simili redhibitione teneantur obnoxii. CAP. XXV.itutus est, liber et ingenuus erit. Sed si ignorante domino, licet ei intra spatium unius anni et servilem fortunam probare, et servum suum accipere. Verum etiam, si legitimo probato experimento monachus efficiatur, evadit jugum servitutis. Debent enim per triennium antequam monachi efficiantur in monasterio permanere, postea vero si monachi effecti fu
Abbreviated transcription (Latin):
ulier si fide comugali uiolata fidem seruet adultero.
utiq mala ẽ. si nec adult̾o: peior Porro si eam flagieis
penitet.⁊ ad castitatem rediens ꝯiugalẽ pacta ac placi¬
ta adult̾ina rescindat. miror si eam fidei uiolatricem
ꝗͣ ut diximꝰ illicitũ iuiram̃tũ ñ seruau̾it in aliud ma¬
lum ꝑnitiose declinet. tanto gͣuiꝰ delinquit. quanto
damnabiliꝰ accumulant᷑ peccata peccatis. Si aut̃ ꝑꝑea
deserit᷑ ut ad bonũ redeat᷑ nichilculpe ꝓ tali ꝑiurio ꝯtra¬
hit᷑. potiꝰ deflendum ẽ. si in aliquo uiram̃ti illiꝰ occasio¬
ne ⁊ nos deliqͥsse ꝯtigerit. Unde aug̃ scribit seuero mi¬
leuitano ep̃o ꝯsulenti de qͦdã ũbaldo qͥ aꝯsanguineis ciuꝰ¬
dã pelicis coactꝰ fuerat iuirare se illã ducturũ in ꝯiugẽ.
nec matͥ suȩ uł frĩb ulteriꝰ necessaria sub ministratu¬
rũ. Rescribit gͦ beatꝰ aug̃. ut diximꝰ seuero mileuita

Expanded text:
ulier, si fide coniugali uiolata fidem semet adultero, utique mala est; sed si nec adultero, peior est. porro si eam flagitii paeniteat et ad castitatem rediens coniugalem pacta ac placita adulterina rescindat, miror, si eam fidei uiolatricem  ut diximus, illicitum juramentum non servaverit, ut in aliud malum perniciosum declinet, tanto gravius delinquit, quanto damnabilius accumulantur peccata peccatis. Si autem propterea deseritur, ut ad bonum redeatur, nihil culpae pro tali perjurio contrahitur; potius deflendum est, si in aliquo illius juramenti occasione nos deliquisse contigerit. Unde Augustinus scribit Severo Milevitano Episcopo, consulenti de quodam Hubaldo, qui a consanguineis cujusdam pellicis coactus fuerat jurare, se illam ducturum in conjugem, nec matri suae vel fratribus ulterius necessaria subministraturum. Rescribit
Abbreviated transcription (Latin):
i eugłica ãmonitio iracundiã nec usq adu̾bũ
furentẽ ꝓsilire ꝑmittit. ne si racha fr̃i suo quis
dixerit reus sit gehenne ignis. quali putamus

Expanded text:
elica admonitio iracundiam nec usque ad verbum furentem prosilire permittit, ne, si Racha fratri suo quis dixerit, reus sit gehennae ignis: quali putamus
Abbreviated transcription (Latin):
sensus elegerit: ñ liceat ꝓuocari. ¶Quod de
arbitris ẽ intelligendũ. Iudicũ enĩ aliis arbitrii.
tẽ accipiant. Arbitrii s̃. qͥ nullã potestatẽ hñtes.
cũ ꝯsensu litigantiũ in udices eligunt᷑. in qͦs ꝯꝓmit.
tit᷑ ũ eoꝵ sententie stet᷑. hoꝵ alii s̃ ordinarii ⁊ arbitͣrii.
alii arbit᷑rii t̃m. Ordinarii ⁊ arbit᷑rii s̃ qͥ legitimã
potestatem hñtes. ab eis eligunt᷑ ad arbitrandũ.
ant. ⁊ ñ ut ordinarii pͥuilegio tñ ordinariȩ dignitatiᷤᷤ
grauat᷑ aliqͥs appellare ualebit. Unde in cart̃ꝯ¬

Expanded text:
sensus elegerit, non liceat provocare quod de arbitris intelligendum est. Iudicum enim alii sunt arbitrarii, tem accipiunt. Arbitrarii sunt, qui nullam potestatem habentes cum consensu litigantium in judtitur ut eorum sententie stetur. Horum alii sunt ordinarii et arbitrarii et alii arbitrarii tantum. Ordinarii et arbitrarii sunt, qui legitimam potestatem habentes, ab eis eliguntur ad arbitrandum, ant et non ut ordinarii, privilegio tamen ordinarie dignitatis, pregravatus aliquis appellare valebit. Arbitrar
Abbreviated transcription (Latin):
portiõe iusta ꝑfrui deb̾e. mod̾ata dispensatione cõ¬
mendamꝰ. ut iuxta apłm de altario cui seruiunt
uiuentes ꝑ obsequiũ dnĩcȩ pleb̾ panẽ ⁊ uinũ ĩma-¬
cł̃ata benedictioẽ transforment. in corpꝰ ⁊ sanguinẽ
sticis. monachꝰ pb̃r libere utatur.

Expanded text:
portione justa perfrui debere, moderata dispensatione commendamus, ut, juxta Apostolum de altario, cui serviunt, viventes, per obsequium dominicae plebis panem et vinum immaculata benedictione transforment in corpus et sanguinem sticis mo
Abbreviated transcription (Latin):
e p̃sentiũ portitore ꝙ ilefensor factus non ẽ nul¬
la uob̃ animi molestia sit. qr satis ualde amaris-¬
simum habeo de isto ꝓposito ad illud offm̃ homineᷤ
s̃ ualeant ad impleri. Onimͦ enĩ ẽ illiꝰ habitꝰ. ⁊ istiꝰ
officii diu̾sitas. Illic enĩ qͥes. oratio. labor manuum.
atq hic causaꝵ cognitio. ꝯuentiões. actꝰ. publica liti
necessitas poseit. faciat aũ ds̃. ut tales sint hii qui
ł a nob̾ in isto habitu nutriunt᷑ ł inmonasterus cre¬
scunt. ut ꝓuecta ȩtate ⁊ ꝓbata uita ñ ad litigioꝵ
officia. s ad sac̃dotiũ ualeant ꝓmoueri.¶ Gela-¬
sius tñ sic̃ intractatu de ꝓmotiõib clicoꝵ inuenit᷑
in capitulo illo monachꝰ nouitiꝰ ⁊ c̃. ꝑmittit illos ex

Expanded text:
esentium portitore, quod defensor factus non est, nulla vobis animi molestia sit, quia vere satis amarissimum habeo de isto proposito ad illud  Al., aliud sunt valeant adimpleri. Omnimoda enim est illius habitus et istius officii diversitas. Illic enim quies, oratio, labor manuum; at hic causarum cognitio, conventiones, actus, publica litignecessitas possit. Faciat autem Deus ut tales sint hi qui vel a nobis in isto habitu nutriuntur, vel in monasteriis crescunt, ut provecta aetate et vita probata non ad litigiorum officia, sed ad sacerdotium valeant promoveri. sius tamen sicut in tractatu de promotionibus clericorum invenitur, in capitulo illo: Monachus novitius, etc. permittit illos ex
Abbreviated transcription (Latin):
dam tñ catholicis ep̃is ordinatos. siquidẽ ñ simo¬
niace ordines ipsos acceꝑunt. ⁊ si ipsos ep̃os simoni¬
acos ñ fuisse ꝯstit̾it. ad hoc si eoꝵ religiosior uita & do¬
ctrinȩ p̃rogatiua uisa fu̾it ꝓmẽri pęnitentia indi¬
cta quã ꝯgruã duxeris. in ipsis qͦs acceper̃ ordinib
ꝑmanẽ ꝑmittas. Ad suꝑiores aut̃ ꝯscend̾e ñ ꝯcedimꝰ.
nͥ necessitas ⁊ utilitas maxima flagitau̾it. ⁊ ipsoꝵ¬

Expanded text:
amen catholicis episcopis ordinatis si quidem non Simoniace ordines ipsos susceperint et si ipsos episcopos non simoniacos fuisse constiterit; ad hoc si eorum religiosior vita et doctrinae praerogativa visa fuerit promereri, poenitentia indicta quam congruam duxeris in ipsis quos acceperunt ordinibus manere permittas, ad superiores autem ascendere non concedimus, nisi necessitas et utilitas maxima flagitaverit, et ipso
Abbreviated transcription (Latin):
um. S hac tͥ auctoritate p̃cipimꝰ. ut ħ denuo facẽ
ñ p̃sumas. s siquis ꝯtra quẽlibet cłicũ causã babu¬
erit. ep̃m ipsiꝰ ad eat. ut aut ipse cognoscat. aut cer¬
te ab ep̃o udices deputent᷑. aut si fortasse ad arbi¬
tros eundũ ẽ. partes ad eligendos iudices ab ipso ex¬
ipse cognoscas. aut certe te admonente sͥ iudices
eligant. Nã si sua unicuiq ep̃o uris dictio ñ ser¬
uetur. quid aliud agͥ. nͥ ut ꝑ nos ꝑ quos eccłasticus
custodiri ille ordo debuit ꝯfundat᷑: ⁊ c̃. Idẽ ianua¬

Expanded text:
cipimus ut hoc denuo facere non praesumas; sed si quis contra quemlibet clericum causam habuerit, episcopum ipsius adeat, ut aut ipse cognoscat, aut certe ab ipso judices deputentur. Aut si ob hoc fortasse ad arbitros eundum est, partes ad eligendum judicem ab ipso exipse cognoscas, aut certe, te admonente, sibi judices eligant. Nam si sua unicuique episcopo jurisdictio non servatur, quid aliud agitur, nisi, ut per quos ecclesiasticus custodiri ordo debuerat, confundatur? » 31. Sicut conv
Abbreviated transcription (Latin):
aucti cupiditate. pb̃ris quib libet absꝙ ꝯsensu ep̃oꝵ suo¬
rũ eccłas dant. ł auferunt. Uñ oportet. ut canonica re¬
gula feruata nulłꝰ absꝙ ꝯsensu ep̃i sui cuilibet pbro
eccłam det. Quã si iuste adeptꝰ fuit. hanc ñ nͥ graui cul-
ꝑa corã ep̃o canoniea seueritate amittat. ¶ S ic̃ gͦ aue¬
tiente licet monachis de manu laicoꝵ reciꝑe. ⁊ eas ꝑpe¬
tua stabilitate tene. sic ⁊ eccłas a laicis male detentas
eum ꝯ sensu ep̃oꝵ licet monachis ad ordinandũ acciꝑe.
⁊ cis in ꝑpetuum ꝓuidẽ. Unde urbanꝰ .ii. Siue uo¬

Expanded text:
ucti cupiditate presbiteris quibuslibet ab que consensu episcoporum ecclesias dant vel auferunt. Unde oportet, ut canonica regula servata, nullus absque consensu episcopi cuilibet presbitero ecclesiam det. Quam si iniuste adeptus fuerit, hanc non sine culpa sua coram episcopo canonica severitate amittat. 65. De Stiente licet monachis de manu laicorum recipere, et eas perpetua stabilitate tenere, sic et ecclesias a laicis male detentas cum consensu episcoporum licet monachis ad ordinandum accipere, et eis in perpetuum providere. Unde Urbanus Papa II.:
Abbreviated transcription (Latin):
inutił a regno deposuit. ⁊ pipinũ caroli imꝑatoris
patrẽ in eius loco substituit õsq francigenas a iu-¬
ram̃to fidelitatis absoluit. Qd ex frequenti ⁊̃ aucto¬
ritate agit sc̃a eccła cũ milites absoluit a uinculo
pontificali gradu deponunt᷑. Iti¬
p̃deces delitatis ñ tenemur obnoxii:
tis fidelitate aut sacram̃to ꝯstricti s̃. apłica auctori¬

Expanded text:
inutilis, a regno deposuit, et Pippinum Caroli imperatoris patrem in ejus loco substituit, omnesque Francigenas a juramento fidelitatis absolvit. Quod etiam ex frequenti auctoritate agit sancta Ecclesia, cum milites absolvit a vinculo pontificali gradu deponuntur. Etnculo fidelitatis non tenemur obnoxii. tis fidelitate aut sacramento constricti sunt, apostolica auctori
Abbreviated transcription (Latin):
na salua pace fieri pot̃ : Et paulo post. Ergo fr̃s mĩ
tores mathematicoꝵ. phanaticoꝵ augurũ arus-¬
picũ. hebriosos luxuriosos. qͥeqͥd int̾ uos maloꝵ
ẽẽ nostis quantũ potestis ĩpbate. ut corde recedatis.⁊
redarguite ut exeatis in ⁊ nolite ꝯsentire ut inmundũ

Expanded text:
na, salva pace, fieri potest? Et paulo post: § 1. Ergo, fratres mei, tores mathematicorum, phanaticorum, augurum, aruspicum, ebriosos, luxuriosos, quicquid inter vos malorum esse nostis, quantum potestis, improbate, ut corde recedatis, et redarguite, ut exeatis inde, et nolite consentire, ut immundum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ enĩ ꝓpħȩ qͥ ħ dicebant ppłm suũ dimiser̃ s int̃
eos habitabant quos increpabant. Unũ tẽplum
cũ eis intrabant eadẽ sacram̃ta celebrabant. ħ gͦ
ẽ exire. ore ñ parc̾e. ħ ẽ inmundũ ñ tangẽ. uolun¬
u bonꝰ tolera malũ. Nã ⁊ xp̃c iudã cũ sciret furẽ
sẽẽ tołauit. ⁊ adp̃dicandũ misit. eiq cũ aliis eu.¬

Expanded text:
 qui haec dicebant, populum suum dimiserunt, sed inter eos habitabant, quos increpabant, unum templum cum eis intrabant, eadem sacramenta celebrabant. Hoc est exire, ore non parcere, hoc est immundum non tangere, volun tolera malum, nam et Christus Iudam, cum sciret furem esse, toleravit et ad predicandum misit, eique cum aliis eu
Abbreviated transcription (Latin):
templo eliminauit. xp̃s. quia ł eos qui pro
munere impositionem manuũ tribuunt. ł eos
qui donum dei emere nitunt᷑ damnat. Itẽ.
In templo uendentes sunt. qui hoc qd̃ quibdã
iure competit adp̃mium largiuntur. Iusticiã
enim uendere ẽ. hanc ꝓp̃mii acceptione serua¬
re. Em̃tes uero in templo sunt. qui dũ hoc qd̾
iustũ ẽ ꝓximo soluere nolunt. dũq rẽ debitã
iure facere ꝯtemnunt. dato patronis p̃cio emi¬
tur peccatum.

Expanded text:
templo eliminat Christus , quia vel eos qui pro munere impositionem manuum tribuant, vel eos qui donum Dei emere nitantur, damnat. Item, in templo vendentes sunt qui hoc quod quibusdam jure competit, ad praemium largiuntur. Justitiam enim vendere est hanc pro praemii acceptione servare. Ementes vero in templo sunt, qui dum hoc quod justum est proximo persolvere volunt, dumque rem jure debitam contemnunt, dato patronis pretio emunt peccatum.
Abbreviated transcription (Latin):
rat̾nitatis tuȩ relatione suscepta. eius latorem
scd̃as quidẽ nuptias exꝑtũ ñ fuisse didicimus.
castitatẽ tam̃ eũ pͥori ñ seruasse in ꝯiugio designasti.
Et quãuis multa sint quȩ in huiꝰmodi casib obser¬
uari canonicȩ iubeat sublimitatis auctoritas. tam̃
hominũ defecert̃. districtionis illiꝰ ñ patit᷑ manẽ¬

Expanded text:
raternitatis tuae relatione suscepta, ejus latorem secundas quidem nuptias expertum non fuisse didicimus, castitatem tamen eum priori non servasse conjugio designasti. Et quamvis multa sint, quae in hujusmodi casibus observari canonicae jubeat sublimitatis auctoritas: tamenhominum defecerunt, districtionis illius non patitur in
Abbreviated transcription (Latin):
cilla eiꝰ. de qua se pꝰ uxoris transitũ filios habere
ꝯfessus ẽ. iubemꝰ ut tua dispositione cuicũꝙ mona¬
sterio ꝯtinentiã ꝓfessura tradat᷑. ¶Hoc ex dis
git᷑ illud aurelianensis ꝯcilii.

Expanded text:
cillam ejus, de qua se post transitum uxoris filios habere confessus est, jubemus, ut tua dispositione cuiquam monasterio continentiam professura tradatur. Gratian. Hoc ex dispgitur illud Aurelianensis Concilii:
Abbreviated transcription (Latin):
iustificent᷑. It pꝰ aliqͣ. In xͥ gͦ cõpage corporis ueniant.⁊
labores suos ñ dñandi cupiditate. s bñ utendi pietate
possideant. Nos aũ uoluntatẽ nr̃am ut iã dictũ ẽ ab ħꝰ
cupiditatis sordib qͦlibet inimico iudicante purgaui-¬
mus. qñ eos ipsos qͦꝵ labores dicunt᷑. ut nob̃cũ ⁊ ilł et
nr̃is in societate catholica utant᷑. qͣntũ ualemꝰ inqͥrimꝰ.¬

Expanded text:
 ergo compagem corporis ueniant et labores suos non dominandi cupiditate sed bene utendi pietate possideant. nos autem uoluntatem nostram, ut iam dictum est, ab huius cupiditatis sordibus quolibet inimico iudicante purgamus, quando eos ipsos, quorum labores dicuntur. ut nobiscum et illis et nostris in societate catholica utantur, quantum ualemus, inquirim
Abbreviated transcription (Latin):
si in iusti sumͦ. qr̃ nos queritis: Qͥb respondemꝰ. Querimꝰ
nos in iustos. ne ꝑmaneatis iniusti. eluerimꝰ ꝑditos. ut
de inuentis gaudẽ possimꝰ. dicentes. Mortuus erat fr̃ ⁊
abluas apeccĩs: Respondeo Qa ñ facio iniuriã caracte¬
ri ĩꝑatoris. cur errorẽ corrigo desertoris. Qr̃ inqͥt apud
te ł pęnitentiã ñ ago : ĩmo nͥ eg̃is. saluus eẽ ñ poteris.
Qͦmͦ enĩ gaudeb̾ te ẽẽ correctũ. nͥ doleas te fuisse ꝑu̾sũ:
xͥ inẽẽ potuit. ꝓdẽẽ ñ potuit. S accipitis unitatẽ sp̃s
inuincło pacis. siñ qͣ nemo pot̾it uidẽ dm̃. ⁊ caritatẽ

Expanded text:
si iniusti sumus, quare nos quaeritis? quibus respoudemus: Quaerimus uos iniustos, ne permaneatis iniusti: quaerimus perditos, ut de inuentis gaudere possimus dicentes: Mortuus erat frateron baptizas, ut abluas a peccatis? respondeo: Quia non facio iniuriam characteri imperatoris. cum errorem corrigo desertoris. Quare, inquit, apud te uel paenitentiam non ago? Immo nisi egeris. saluus esse non poteris; quo modo enim gaudebis tChristi inesse potuit, prodesse non potuit; sed accipitis unitatem spiritus in vinculo pacis , sine qua nemo poterit videre Deum, et charitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
in rixa moriunt᷑ in .c. triburiensi sic statu ẽ. Procłico
Procłico
qͥ in bello aut rixa morit᷑ oblatio ł or̃o ñ offeratur

Expanded text:
 rixa moriuntur, in Concilio Triburiensi sic statutum est: C. IV. Pro clerico, qui in bello aut rixa moritur, oratio vel oblatio non offeratur