comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uilianus acto ꝑ costas pugione. in ignem se
abiecit. Marseus rex ꝑsarum orientem debel¬
labat. africam quingentiani infestabant.
Diocdetianus mox aurelium maximianu
cognomeuto herculiũ ex crsare fecit argustũ.
constantium ⁊ Galerium maximinum cogno¬
mento armentarnim cesares creauit. quoꝵ
constantius ꝑfiliam nepos claudii imꝑatoris
traditur. Maximinũ Galerium etiam ut af¬
finitate conungeret. Constantius pͥuignã
herculii theodoram accepit. ex qua postea sex
liberos. constantini fr̃es habuit. Galerius fi¬
lam diccletiani ualeriam. ambo uxores quas¬
habuerant. repudiare compulsi sunt. cum
carausio tamen cum bella frustra essent tẽp¬
tata. contra uirum rei militaris p̃stantissi¬
mum ad postremum pax conuenit. Eum
post septennium al optali. lectus socius
eius occidit. atq ip̃e iuuencu post eũ britan¬
nis triennio tenint qͥ sp̃e : duce asdepio¬
doti p̾fecti p̃torio opp̃ssus ẽ. Ita britannie de¬
cimo anno recepte. Pidem tempus aconstã¬

Expanded text:
ulianus, adacto per costas pugione, in ignem se abjecit. Narseus rex Persarum Orientem debellabat. Africam Quinquegentiani infestabant. Diocletianus mox Aurelium Maximianum cognomento Herculium ex Caesare fecit Augustum. Constantium et Galerium Maximianum cognomento Armentarium Caesares creavit. Quorum Constantius per filiam nepos Claudii imperatoris traditur, Maximianum Galerium etiam adfinitate coniungeret, Constantius privignam Herculi Theodoram accepit, ex qua postea sex liberos Constantini fratres habuit, Galerius filiam Dioclitiani Valeriam, ambo uxores habuerant repudiare conpulsi. cum Carausio tamen, cum bella frustra temptata essent contra virum rei militaris peritissimum, ad postremum pax convenit. eum post septennium Adlectus socius eius occidit, atque ipse post eum Britannias triennio tenuit, qui ductu Asclepiodoti praefecti praetorio oppressus est. ita Britanniae decimo anno receptae. per idem tempus a Constan
Abbreviated transcription (Latin):
heliano res nouas moliente diripiendam
militib tradere uoluisset. Post eũ marius
uilissimus opifex purpuram sumpsit.
galliarum accepit imꝑium. uir strenuis
trimonia aliena corrumꝑ et. agrippine
occisus ẽ. actuaria quodam dolum machi¬
nante imꝑii sui anno secundo. Huic suc¬
cesit techircꝰ senator qui aquitaniam ho¬
nore p̾sidis amministrans ab sens a
militib imꝑator electꝰ ẽ. ⁊ apd̃ burdega¬
lam purpurã sumpsit. seditiones mul¬
tas militum ꝑtulit. S dñ hec ingallia
geruntur. ĩ ouente ꝑ odenachum ꝑ se uicti
sũt. Defensa syria recepta mesopothainia.
usq ad tesiphontam odenachꝰ penetrauit.
Ita gallieno rem publicam deserente. ro¬
manum imꝑiũ in occidente ꝑ posthumi¬
um. ꝑ odenacum inorente seruatum est.
Gallienus int̾ea adusus aurelium ꝓfectꝰ ẽ.
N cum apd̃ pontem qui ex eius nomine
aurelins appellatur obtentum de trusũ¬
q mediolanum obsedisset: eiꝰdem aure¬

Expanded text:
Laeliano res novas moliente, diripiendam Laeliano res novas moliente, diripiendam militibus tradere noluisset. Post eum Marius vilissimus opifex purpuram accepit Galliarum accepit imperium, vir strenuissatrimonia aliena corrumperet, Agrippinae occisus est, actuario quodam dolum machinante, imperii sui anno secundo. Huic successit Tetricus senator, qui Aquitaniam honore praesidis administrans, absens a militibus imperator electus est, et apud Burdegalam purpuram sumpsit, seditiones multas militum pertulit. Sed dum haec in Gallia geruntur, in Oriente per Odenatum Persae victi sunt, defensa Syria, recepta Mesopotamia, usque ad Ctesiphontem Odenatus penetravit. Igitur Gallieno remp. deserente, Romanum imperium in Occidente per Posthumum, per Odenatum in Oriente servatum est. Gallienus interea adversus Aureolum profectus est, quem cum apud pontem, qui ex ejus nomine Aureolus appellatur, obtentum detrusumque Mediolanum obsedisset, ejusdem Aure
Abbreviated transcription (Latin):
se gessit. Nam iuuenis ingallia ⁊ inllirico
multa strenue fecit. occiso apd̃ mirsam ge¬
nuo qui pͦpuram sumpserat ⁊ trebelliano
di placidꝰ ⁊ quietus mox inomnem lascuui-¬
am dissolutꝰ. tenende reipublice habenas
ꝓbrosa ignauia ⁊ desꝑatione laxauit. Ale-¬
manni uastatis galliis in italiam penet᷑¬
uerunt. Dacia que atraiano ultra danu¬
bium fuerat ad iecta tunc amissa ẽ. Grecia.
macedonia. pontꝰ. asia. uastata ꝑ gothos. pan¬
nonia a sarmatis. quadisq depopislata ẽ.
Germani usq ad hispanias penetrauer̃t.
Parchi mesõpotamia occupata syriams
ceꝑunt uendicare. Taͣm desꝑatis reb ⁊ de¬
leto pene imꝑio romano. Posthumus
ingallia obscurissime natus. purpuram
sumpsit. ⁊ ꝑ annos decem ita imꝑauit. ut
consumptas pene ꝓuincias ingenti uircu¬
te acmoderatione reꝑauerit. Qui seditio¬
ne militum interfectꝰ est apd̃ maguncia¬
cum que aduersus eum rebellauerat.

Expanded text:
se gessit. nam iuse gessit. nam iumulta strenue fecit: occiso apud Mursam Ingenuo, qui purpuram sumpserat, Regilliano, diu placidus, et quietus, mox in omnem lasciviam dissolutus, tenendae reip. habenas probrosa ignavia et desperatione laxavit. Alemanni vastatis Galliis Italiam penetraverunt. Dacia, quae a Trajano ultra Danubium fuerat adjecta, tum amissa est. Graecia, Macedonia, Pontus, Asia vastata per Gothos: Pannonia a Sarmatis Quadisque depopulata est. Germani, usque ad Hispanias penetraverunt. Parthi, Mesopotamia occupata, Syriam sibi coeperunt vendicare. Jam desperatis rebus, et deleto pene imperio Romano, Posthumus in Gallia obscurissumpsit et per annos decem ita imperavit, ut consumptas paene provincias ingenti virtute et moderatione reparaverit. Qui seditione militum interfectus est, quod Mogontiacum, quae adversus eum rebellaverat
Abbreviated transcription (Latin):
dibus ꝑ meotides paludes ad pontum naingã-¬
tes birantium ⁊ crisopolim ceperunt. ualia¬
nus gͥ in mesopothamia bellum gerens. a sa¬
pore ꝑsarum rege suꝑatꝰ est. Mox etiam cap¬
tus. apd̃ parthos ignobili seruitute consenu¬
it. Nam qͣm du uixit. rex eiꝰdem ꝓuincie in¬
curuato ẽo pedem ceruicib imponẽs equũ
conscend̾e solit erat. Hic mox ut arripint ĩꝑ¬
ium. octauus anerone adigi ꝑtorm̃ta xp̃ia¬
nos ad idolatriam. ab negantesq interfic iꝰ¬
sit fuso ꝑ omnem romani regni latitudinẽ
cornelii filii sui salonianũ alt̾um filium sub¬
rogauit. amori diũso pelicum deditꝰ Saloni¬
ne coningis ⁊ concubine quam ꝑ pactionẽ
concessa parte suꝑioris pannonie a pr̃e. Mar¬
comannorum rege. matrimonu susceꝑat.¬
sperie. Pipam noĩe. Int̾ea Gallienus cum ad¬
olescens factus eẽt augustꝰ. imꝑium pͥmum
feliciter. mox commode. ad ultimum ꝑnicio¬

Expanded text:
vibus per Maeotidas paludes ad pontum naviganvibus per Maeotidas paludes ad pontum navigantes, Byzantium et Chrysopolim ceperunt. Valerianus igitur in Mesopotamia bellum gerens a Sapore Persarum rege superatus est: mox etiam captus, apud Parthos ignobili servitute consenuit. Nam quandiu vixit, rex ejusdem provinciae, incurvato eo pedem cervicibus imponens, equum conscendere solitus erat. Hic mox ut arripuit imperium octavus a Nerone adigi per tormenta Christianos ad idololatriam, abnegantesque interfici jussit, fuso per omnem Romani regni latitudinem Cornelii filii sui Salonianum alterum filium subrogavit, amori diverso pellicum deditus, Saloninae conjugis, et concubinae, quam per pactionem, concessa parte superioris Pannoniae, a patre Marcomannorum rege matrimonii specie susceperat, Pipam nomine. Interea Galienus, cum adolescens factus esset Augustus, imperium primum feliciter mox commode ad ultimum pernicio
Abbreviated transcription (Latin):
apdspoletum sure pontem quem ab enus
cedsangumarium accepisse nom̃ ferunt.
uiex ocricolum narmariq spoletum ⁊ b¬
acinius ualerianus cognomento colobus
tricesimus ab augusto inreciam ⁊ norico a¬
gens ab exercitu imꝑator ⁊ mox augustꝰ
est factus. Gallienus quoq filius eiꝰ rome a se¬
natu cesar ẽ appellatus. Is parentibus ortus
splendidissimis stolidus tñ ⁊ multũ iuers.
neq ad usum aliquem publici officii consi¬
lio seu gestis accominodat᷑ꝰ. hic cornelium ua¬
lerianum Gallieni filii sui filiũ cesarem fe¬
eit. Sub his etiam germani rauẽnam usq ue¬
nerunt. his imꝑantibus religianus in masia cas¬
sius labienus posthumius in gallia. gallieni
filio interfecto imꝑatores effecti sunt. Pari mͦ
helianus apd̃ magunciacum ĩ egipto emlianꝰ
apud macedonas ualens. mediolani aurelius¬
dominatum inuasere. Tunc gochi rursus hi¬
strum transeuntes thessalonicam urbem illi
mearunt. Tunc ⁊ heruli quingentis palu¬

Expanded text:
apud Spoletium, sive pontem, quem ab eius caede Sanguinarium accepisse nomen ferunt, inter Ocricolum Narniamque, Spoletium et uicinius Valerianus, cognomento Colobius, tricesimus ab Augusto, in Rhetia et Norico agens, ab exercitu imperator et mox Augustus est factus. Gallienus quoque filius ejus Romae a senatu Caesar est appellatus. Is parentibus est ortus splendidissimis, stolidus tamen, et multum iners, neque ad usum aliquem publici negotii consilio seu gestis accommodatus. Hic Cornelium Valerianum Gallieni filii sui filium Caesarem fecit. Sub his etiam Germani Ravennam usque pervenerunt. His imperantibus Regilianus in Moesia, Cassius Labienus Posthumus in Gallia, Gallieni filio interfecto, imperatores effecti sunt. Pari modo Lolianus apud Moguntiacum in Aegypto Aemilianus, apud Macedonas Valens, Mediolani Aureolus invasere. Tunc Gothi rursus Istrum transeuntes, Thessalonicam urbem Illyrmearunt. Tunc et Heruli quingentis na
Abbreviated transcription (Latin):
nio sub egerit gallos adu̾sus ciues quadri¬
ennio cong̃ssus. Iste in italia trib preliis ur¬
tor fuit. apud̃ placentiam. ⁊ iuxta amnem
Metaurum ac fanum fortune. postremo ti¬
cinensib eampis. Huiꝰ temporbus apud
balinathas septimus imꝑator effectus
mox a suis obtruncatur. Iste pͥmus apd
romanos diadema capiti in nexuit. gẽmis¬
q ⁊ omni aurata ueste. qd̃ adhuc fere in¬
cognitum romanis moribus uisebatur u¬
sus est. Hic muris ualidionbus ⁊ latioribꝰ
urbem sepsit. templum soli edificauit. in
quo infinitum auri gemmnarumq consti¬
tuit. porcine carnis usum populo institust.
Guꝑauit ingallia techieum. apud cata¬
launos ip̃o techuco ꝓdente exercitum siũ
cuius assiduas seditiones ferre non poterat.
Qum etiam ꝑlitc̃as occultas. aurelianum
ita fuerat deprecatꝰ. ut inter alia uersu
uirgiliano uteretur. Eripe me his inuicdti
malis. Quem aurelianus correctorem luci¬

Expanded text:
nio subegerit Gallos, adversus cives quadrinio subegerit Gallos, adversus cives quadriennio congtor fuit apud Placentiam iuxta amnem Metaurum ac Fanum Fortunae, postremum Ticinensibus campis. huius tempore apud Dalmatas Septiminus imperator effectus mox a suis obtruncatur. iste primus apud Romanos diadema capiti innexuit, gemmisque et omni aurata veste, quod adhuc fere incognitum Romanis moribus videbatur, usus est. Hic muris validioribus et latioribus Urbem sepsit, templum Solis aedificavit, in quo infinitum auri gemmarumque constituit. Porcinae carnis usum populo instituit. Superavit in Gallia Tetricum apud Catalaunos, ipso Tetrico prodente exercitum suum, cujus assiduas seditiones ferre non poterat. Quin etiam per litteras occultas Aurelianum ita fuerat deprecatus, ut inter alia versu Virgiliano uteretur: Eripe me his invicte malis. Quem Aurelianus correctorem Luci
Abbreviated transcription (Latin):
dono rei publice dedit. Quitamen intra
imꝑii biennium apd̃ syrmũ morbo int̃nit.
diuusq appellatus est p̃fatus neminem
tanti ordinis pͥmas habere quã imꝑato¬
rem. Ea res sicut erat cunctis grata. nõ
diumo uocabulum modo s ex auro sta¬
tuam ꝓpe ip̃m iouis simulacrum incapi
tatis. equandꝰ fr̃i uł preferendꝰ. Consensu se
anus tricesimꝰ scd̃s ab augusto imꝑator est¬
creatus. Iste genitꝰ patre mediocri ut ut qͥñ
ferunt aurelii clarissim senatoris colona
dacia ripensii. que ẽ inter daciam ⁊ mace¬
doniam ouundꝰ. uir in bello potens. animi
tñ ummodici ⁊ ad crudelitatem propensio¬
ris. Quiq gothos indanubium strenuissi¬
me uicit. ditionẽq romanam antiquis t̃¬
minis statuit. Iste haud dissimilis fint a
lexandro magno seu cesari dictatori. Nam
romanum oibem ab inuasorib receptautt
cũ alexand̃ annis tredecim ꝑuictorias ingẽ¬
tes ad iudiam ꝑuenerit. ⁊ gauis cesar decen¬

Expanded text:
dono reip. dedit. Qui tamen intra dono reip. dedit. Qui tamen intra imperii sui biennium, apud Sirmium morbo interiit, divusque appellatus est: praefatus neminem tanti ordinis primatem haberi quam imperatorem. Ea res sicut erat cunctis grata, non divinum vocabulum modo, sed ex auro quoque statuam prope ipsum Jovis simulacrum in Capittatis, aequandus fratri, vel praeferendus, consensu senanus trigesimus secundus ab Augusto imperator creatus est. Iste genitus patre mediocri, et, ut quidam ferunt, Aurelii clarissimi senatoris colono, Dacia Ripensi, quae est inter Daciam et Macedoniam, oriundus fuit, vir in bello potens, animi tamen immodici, et ad crudelitatem propensioris, quique Gothos in Danubio strenuissime vicit, ditionemque Romanam antiquis terminis statuit. Iste haud dissimilis fuit magno Alexandro, seu Caesari dictatori. Nam Romanum orbem triennio ab invasoribus receptavit, cum Alexander annis tredecim per victorias ingentes ad Indiam pervenerit, et C. Caesar decen
Abbreviated transcription (Latin):
quaginta. Anno ab urbe condita millesimo¬
a senatu augustus appellatus. Hunc pleri
ꝙ gordiano satum putant. dum adoles¬
cens a muliere matura institueretur ad
uxoiem. Hic claudius gallieni morientis
sententia imꝑator designatur ad quem ti¬
cini positum ꝑ gallonium basilium indu¬
m̃ta regia direxerat. Hic gothos qui sub
decio disꝑsi illiricũ. macedoniamq ꝑ quin¬
decim annos ueͬstauerãt. ingenti plio ⁊ in¬
credibili strage deleuit. Parcus nir ac mo¬
destus ⁊ iusticie nͭenax ac reipublice gerẽ¬
de idoneus. Extinctoq a suis aurelio recep¬
tis legionib aduersus trecenta milia ale¬
mannorũ haud ꝓcul a lacu benaco dimic̃ãs
tantam multitudinem fudit. ut egre pars
dimidia suꝑfuerit. Claudius uero cum ex
fatalibus libris quos ĩ spici p̃ceperat cogno-¬
uisset. sententie insenatu dicende. pͥmi
morte remedium desiderari. pomponio bas¬
so qui tunc erat se offerente ip̃e uitam
suã haud passus responsa frustrari.

Expanded text:
UDIUS. Anno ab Urbe condita a senatu Augustus est appellatus. Hunc plerique  Gordiano satum, dum adulescens a muliere matura institueretur ad uxorem. Hic Claudius Galsententia imperator designatur, ad quem Ticini positum per Gallonium Basilium indumenta regia direxerat. Hic Gothos, qui sub Decio dispersi Illyricum Macedoniamque per quindecim annos vastaverant, ingenti praelio et incredibili strage delevit: Parcus vir, ac modestus, et justitiae tenax, ac reip. gerendae idoneus. Exstinctoque a suis Aureolo, receptis legionibus, adversus trecenta millia Alemannorum haud procul a lacu Benaco dimicans, tantam multitudinem fudit, ut aegre pars dimidia superfuerit. Claudius vero, cum ex fatalibus libris, quos inspici praeceperat, cognovisset pestilentiae in senatu primi morte remedium desiderari, Pomponio Basso, qui tunc primus erat, se offerente, ipse vitam suam, haud responsa frustrari,
Abbreviated transcription (Latin):
lo occultaretur ip̃iꝰ mors quousq aꝑ inua¬
uere posset imꝑium: fetore cadaueris sce¬
lus est ꝓditum. Milites eñĩ qui eum seque¬
bant᷑ pͥutore commoti diducti lecticrile.
palliis post aliquot dies mortem eius no¬
tam habere pͥotuerũt. Interea carmus q̃m
cesarẽ ad parthos ꝓficiscens carus in illiri¬
co ⁊ gallia ⁊ italia reliquerat. Sabinum
usliantim imꝑium inuadentem in cãpis
minibus occidit. matrimonia nobiliũ
cormpit. condiscipulis qui eum in adin
tribun dextera cuiꝰ dicebatur coningẽ
polluisse. Nam de ꝑside nictor exercitus
rediens cũ carum augustum fulmine.
Numerianũ cesarem insidiis ꝑ didiiset.
cliodecianum imꝑatorẽ creauit. Anno

Expanded text:
lo occultaretur ipsius mors, quousque Aper invalo occultaretur ipsius mors, quousque Aper invadere posset imperium, fetore cadaveris scelus est proditum. Milites enim, qui eum sequebantur, putore commoti, deductis lecticulae palliis, post aliquot dies mortem ejus notam habere potuerunt. Interea Carinus, quem Caesarem ad Parthos proficiscens Carus in Italia, Illyrico et Gallia reliquerat, Sabinum Julianum imperium invadentem, in campis minibus occidit. Matrimonia nobilium corrupit. Condiscipulis quoque, qui eum tribuni dextera, cuius dicebatur coniugem polluisse. Nam de Perside victor exercitus rediens, cum Carum Augustum fulmine, Numerianum Caesarem insidiis perdidisset, Diocletianum imperatorem creavit. DIO
Abbreviated transcription (Latin):
carus narbone natus ingallia tricesimus
sextus ab augusto imꝑauit. Iste confestim
carinum ⁊ numerianum filios cesares fe¬
cit. cũ quib regnauit annis duob. S dñ
bellum adu̾sus sarmatas gerit. nncia¬
to ꝑsarum tumultu ad orientem ꝓfectus
est.Qui cũ antiochie degeiet. numerianꝰ
filius eiꝰ uoluit intrare eccł̃iam ⁊ xp̃iano
rum explorare misteria. At uero sc̃s ba¬
bylas ꝓhibuit eũ dicens. nõ licet tibi ui¬
dere diuna xp̃ianorũ mist̾ia cũ sis pollu¬
tus idolicis sacrifictis. Qmi inclignatus ec¬
cidit eũ. hic contra ꝑsas res nobiles gessit.
urbes notissimas cepit. ⁊ cum castra suꝑ
tigdem haberet. ui diuni fulminis ꝑiit.
Numerianus uero filius eiꝰ quẽ secum cesa¬
rem ad ꝑsas duxerat adolescens egregie
indolis. cum oculorum dolore correptris in
lectica ueheretur impulsore apro qui so¬
ceu eiꝰ erat ꝑ insidias occisus ẽ. Et cum do¬

Expanded text:
Carus Narbonae natus in Gallia, trigesimus Carus Narbonae natus in Gallia, trigesimus sextus ab Augusto imperavit. Iste confestim Carinum et Numerianum filios Caesares fecit, cum quibus regnavit annis duobus. Sed dum bellum adversus Sarmatas gerit, nuntiato Persarum tumultu ad Orientem profectus est. Qui cum Antiochiae degeret, Numerianus filius ejus voluit intrare in ecclesiam, explorum. At vero sanctus Babylas prohibuit eum dicens: Non licet tibi videre divina Christianorum mysteria, cum sis pollutus idolicis sacrificiis. Qui indignatus occidit eum. Hic contra Persas res nobiles gessit, urbes nobilissimas cepit. Et cum castra super Tigridem haberet, vi divini fulminis periit. Numerianus quoque filius ejus, quem secum Caesarem duxerat ad Persas, adolescens egregiae indolis, cum oculorum dolore correptus in lectulo veheretur, impulsore Apro, qui socer ejus fuerat, per insidias occisus est. Et cum do
Abbreviated transcription (Latin):
tricesimus ab augusto. imꝑium ad eptus ẽ.
hic genitus pr̃e agresti hortoꝵ studioso cdal¬
matio noĩe gła militari ad amministratio¬
nem rei publice accessit. Gallias abarbaris
occupatas ingenti p̃liorum felicitate restitu¬
it. bella deinde cuilia ⁊ quidẽ płimo sangui¬
ne duo gessit. contra quosdã imꝑatores ab
exercitu creatos. Unum inouente adu̾sus
saturninum. alterũ aduersus bonosum.
⁊ ꝓculum agrippine. quos magnis certami¬
nib oppressit. uineas gallos ⁊ pannonios
habere ꝑmisit oꝑe militari. alman montẽ
apd̃ syrinum. ⁊ aureum apd̃ mesiam suꝑ-¬
iorem uineis conseruit ⁊ ꝓuincialibus colen¬
uos cedit. hic cũ bella innumera gessisset.
pace patrata dixit. breui milites necessari¬
os nõ futuros. uir acer. strenuus iustus ⁊
qui aurelianum equaret gła militari moꝵ
syrinio tumultu mmilitari inturri ferrata.
Imꝑauit annos sex menses quatuor. Anno

Expanded text:
quintus ab Augusto imperium adeptus est. quintus ab Augusto imperium adeptus est. Hic genitus patre agresti, hortorum studioso, Dalmatio nomine gloria militari ad administrationem reip. accessit, Gallias a barbaris occupatas ingenti praeliorum felicitate restituit. Bella deinde civilia, et quidem plurimo sanguine, duo gessit contra quosdam imperatores ab exercitu creatos. Unum in Oriente adversus Saturninum, alterum adversus Proculum et Bonosum Agrippinae, quos magnis certaminibus oppressit. Vineas Gallos et Pannonios habere permisit; opere militari Almam montem apud Sirmium, et Aureum apud Moesiam superiorem, vineis conseruit, dos dedit. hic cum bella innumera gessisset, pace parata dixit brevi milites necessarios non futuros. vir acer strenuus iustus et qui Aurelianum aequaret gloria militari, morSirmio tumultu militari Imperavit annos sex et menses quatuor. CARUS. Anno
Abbreviated transcription (Latin):
nem adu̾sus xp̃ianos agi nonuns anerone
descerneret fulmen ante eum magno circũ¬
stantium pauore ruit. ac non multo post in
itinere occiditur serui sui fraude. qui ad quos¬
dam militares uiros amicos suos nomina ꝑtu¬
lit annotata. falso manum eius imitatus.
anquam aurelianus ipsos ꝑaret occidere.
staq ut preuenitur ab hisdem interfectus
heracleam est strate uetecis locus cenofuri¬
um appellatur. Mois tamen eius inulta nõ
fuit. Meruit quoq inter diuos referri. Imꝑ¬
nit species. Post hunc tacitus cricesimus t̾cius
ab augusto imꝑium suscepit. uir egregie
moratꝰ ⁊ reipublice gerende idoneus. Nichil
tñ potuit offende. Intra ducentesimum
imꝑii diem apd̃ tharsum febre moritur.
florianus qui tacito successerat duob men¬
sibus ⁊ diebus uiginti ĩ imꝑio fuit. S cum
magna pars exercitus equitum. ꝓbum
militie ꝑitum eligisset. flonanus qͣi ꝑlusũ
imꝑio usus. incisis a semetĩpo uenis effuso
sangume consumptus est. Anno ab urbe

Expanded text:
 adversus Christianos nonus a Nerone decerneret, fulmen ante eum magno pavore circumstantium ruit; ac non multo post in itinere occiditur servi sui fraude, qui ad quosdam militares viros amicos ipsius nomina pertulit annotata, falso manum ejus imitatus, tanquam Aurelianus ipsos pararet occidere. Itaque ut praeveniretur, ab iisdem interfectus opolim et Heracleam est stratae veteris; locus Caenophrurium appellatur. Mors tamen eius inulta non fuit, meruit quoque inter divos referri. ImpCITUS. Post hunc Tacitus trigesimus tertius ab Augusto imperium suscepit, vir egregie moratus, et reip. gerendae idoneus; nihil tamen potuit ostendere. Intra aucentesimum enim imperii diem apud Tarsum febre moritur. FLORIANUS. Florianus, qui Tacito successerat, duobus mensibus et diebus viginti in imperio fuit. Sed cum magna pars exercitus equitum Probum militiae peritum legisset, Florianus quasi per ludum imperio usus, incisis a semetipso venis, effuso sanguine consumptus est. PROBUS. Anno ab Urbe
Abbreviated transcription (Latin):
gressus a monte lauduno remensem
uelut ibi moraturus ueniebat ad urben.
niret: apparuit ei qͣi lupus gradiens an¬
te illum. Quem in secutus admisso iuiua¬
citer. equo: prolabitur. grauiterq cont̾it᷑
ac inde remis defertur. ibiꝙ diu ꝓtracto
laugore decubans. elefantina peste ꝑfun¬
ditur. Quo moibo confectus diem clau¬
sit extremum. sepultus ꝙ est aput sc̃m

Expanded text:
egressus Lauduno, Remensem, velut ibi moraturus, repetit urbem. niret, apparuit ei qte illum. Quem eum insequeretur, admisso vivaciter equo, prolapsus graviter conteritur, ac inde Remis defertur. HUGO langore decubans, elefantiasi peste perfunditur. Quo morbo confectus, diem clausit extremum, sepultusque est apud sanctum
Abbreviated transcription (Latin):
rex ludounicus aquitamam cũ
exercitu peciit. s antequam ingrederet᷑
eam karolus constantinus uienne pͥnceps.
⁊ stepͥanus nominatissimꝰ aru̾norũ ep̃c
adeum uenientes sui esficiuntur. Witlmꝰ¬

Expanded text:
rex Lugdovicus Aquitaniam cum exercitu peciit. Sed antequam ingrederetur eam, Karolus Constantinus Viennae princeps et Stephanus nominatissimus Arvernorum episcopus ad eum venientes, sui efficiuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
ne. Iactant enim troianos ex sua stirpe
ꝓcessisse. antenoremq aburbis extermi¬
nio cum duob milib militum ⁊ quin¬
gentis uiris ob ꝓditionem illius ab eo ꝑ¬
petratam euasisse. ac ꝑmultimodos ponti
anfractus germaniam apulsisse. atq post¬
modum indatia regnasse. eamq a quodam
danao sue stirpis rege danamarcam nun¬
titerit originem tamen agothis noscuntur.
ducere dani. Qui tantis post hoc adoleue¬
runt incrementis: ut dum replete essent
hominib insule quam plures: sancita a
regib lege cogerentur de ꝓpriis sedibus
migrare.
ue gens iccico sic multiplicabatur
lieribꝰ iungebatur. Nam p̃r
ad¬
ultos filios cuncto a se pel¬
lebat. preter unum quem
heredem sui uiris relinquebat.
Que deniq lex ꝑ multorum tempora regum
inconcussa mausit quo adtiusq lothrocus
rex de

Expanded text:
is. Jactant enim Trojanos ex sua stirpe is. Jactant enim Trojanos ex sua stirpe processisse, Antenoremque ab urbis exterminio cum duobus millibus militum et quingentis viris, ob proditionem illius ab eo perpetratam, evasisse; ac per multimodos ponti anfractus Germaniam appulisse, atque postmodum in Dacia regnasse, eamque a quodam Danao suae stirpis rege Danamarcham nuntiterit, originem tamen a Gothis noscuntur ducere Dani. Qui tantis post hoc adoleverunt incrementis, ut, dum repletae essent hominibus insulae, quamplures sancita a regibus lege cogerentur de propriis sedibus migrare. Quae igitur idcirco sic multiplicabatur, lieribus jungebatur multis. Nam pater adultos filios cunctos a se pellebat, praeter unum, quem haeredem sui juris relinquebat.Quae denique lex per multorum tempora regum inconvulsa mansit, quoad usque Lothrocus rex, de
Abbreviated transcription (Latin):
Que dextris manullis ob telorum iactus
acdustis toram asyam aggresse ꝑcentum
fere annorum uolumina grauissime do¬
minationis iugo eani doinuerunt. Sed
de his hucusq. Qui uero scire cuncta de¬
siderat gothorum gesta ꝑcurrat. ⁊ stlus
insula que erat quasi officina gentium
aut uelut uagmanationum cum rege
suo nomine berich egressus: mox ut ena¬
uib exeuntes terras attigerunt nomen
loco dederunt. ⁊ seanzam ob illius memo¬
riam de quo eruperant illum uocauerũt.
Inde deniq ꝓlixius tendentes intra ger¬
manicos sinus meotidas occupauerunt
paludes. plurimas regiones diffuse me¬
tantes. Quarum insecunda sede datia
que ⁊ danamarca sistens. reges habuit
multos mire philosophie. eruditione ue¬
hementer imbutos. rentam scilicet. atq
uitineum. necnon zalmoxen. aliosq plu¬
res. Uude ⁊ pene omnib barbaris gochi
semꝑ extiterunt sapientiores. grecis ꝙ
ferme consinules. Nam martem dm̃ a¬

Expanded text:
Quae dextris mamillis ob telorum jactus Quae dextris mamillis ob telorum jactus adustis, totam Asiam aggressae, per centum fere annorum volumina gravissimae dominationis jugo eam domuerunt. Sed de his hucusque. Qui vero scire cuncta desiderat, Gothorum gesta percurrat, et insula, quae erat quasi officina gentium, aut velut vagina nationum, cum rege suo nomine Berig egressus, mox ut e navibus exeuntes terras attigerunt, nomen loco dederunt, Scanzamque ob illius memoriam, de quo eruperant, illum vocaverunt. Inde denique prolixius tendentes intra Germanicos sinus, Meotidas occupaverunt paludes, plurimas regiones diffuse metantes. Quarum in secunda sede Dacia, quae et Danamarcha, sistens, reges habuit multos, mirae philosophiae eruditione vehementer imbutos, Zeutan scilicet, atque Dicineum, necnon Zalmoxem, aliosque plures. Unde et pene omnibus barbaris Gothi semper exstiterunt sapientiores, Graecisque ferme consimiles. Nam Martem deum a
Abbreviated transcription (Latin):
res etenim noc filios habuisse: sa¬
cre ad liquidum testantur pagine.
Quorum iuuor noĩe laphet filium ge¬
nuit. quem propͥo uocabulo magog uo¬
minauit. Cuius gotica soboles de simili¬
tudine ultime sillabe paterni nominis
uocabulum trahens: ad eo pululauit.
ut ꝑ diuersa terrarum intersticia se mul¬
timode dilataret. ⁊ quandam insulam¬
nomine scatam. intra maris frecum sibi
uendicarer. In qua ꝑ succedentia tempo¬
rum curricula ad modum muttiplaca¬
ta: duos ex se inarnns robustissimos go¬
thorum populos ꝓduxit. Ex quibus unꝰ
cum suo rege thaunase de uagina sua
egressus. ulteriorem scithyam inuasit. ⁊¬
sibi usurpauit. mulco post aduersum ue¬
sonem egyptiorum regem contra se bella
adtemptantẽ dutissime se armis ⁊ pre¬
liis extendens. Quorum uxoies postmo¬
dum uocate amazones. duturnam eoꝵ
moleste moram ferentes. repudiata uiro¬
rum copula arma capessunt duas regi¬
uas. lampado scilicet atq mar pessam ce¬
teris audatiores pͥncipatui subrogantes.

Expanded text:
res etenim Noe filios habuisse, sacrae ad liquidum testantur paginae. Quarum junior nomine Japhet filium genuit, quem proprio vocabulo Magog nominavit. Cujus Gothica soboles de similitudine ultimae syllabae paterni nominis vocabulum trahens adeo pullulavit, ut per diversa terrarum interstitia multimode se dilataret, praedictamque insulam Scanzam intra maris fretum sibi vindicaret. In qua per succedentia temporum curricula admodum multiplicata, duos ex se in armis robustissimos produxit Gothorum populos. Ex quibus unus cum rege suo Thanause de vagina sua egressus, ulteriorem Scythiam invasit, sibique usurpavit: multum post adversum Vesosem Aegyptiorum regem contra se bella attentantem, diutissime se armis et praeliis extendens. Quorum uxores postmodum vocatae Amazones, diuturnam eorum moram moleste ferentes, repudiata virorum copula arma capessunt: duas reginas Lampeto scilicet atque Marpessam caeteris audaciores principatui subrogantes.
Abbreviated transcription (Latin):
tant epłe ad eum misse: quibus huitis¬
modi affectus erga illum indicatur.
um aaron quoq rege persarum
qui excepta india totum pene te¬
nebat onentem talem habuit in amicitia
concordiam ut hic grãm eius omnium qui in
toto orbe terrarum erant regum ac pͥncipũ
amicicie preponeret. solumq honore ac mu¬
nificentia sibi colendum udicaret. Ac ꝓ inde
cum legati eius quos cum donariis ad sacͣ¬
tissimum dũi ac saluatoris nr̃i sepulcbrũ
locumq resurrectionis miserat. ad eum ue
etiam sacrum sancte marie latine locum
ut illius potestati ascriberetur concessit. ⁊
reuertentib legatis suos aduingens inter
uestes ⁊ aromata. ⁊ ceteras orentalium ter¬
rarum opes ingentia illi dona direxit.

Expanded text:
tant epistolae ad eum missae, quibus hujusmodi affectus eorum erga illum indicatur. um Aaron quoque rege Persarum, qui excepta India totum pene tenebat Orientem, talem habuit in amicitia concordiam, ut hic grtoto orbe terrarum erant regum ac principum amicitiae praeponeret, solumque illum honore ac munificentia sibi colendum iudicaret. Ac proinde, cum legati eius, quos cum donariis ad sacratissimum Domini ac Salvatoris nostri sepulchrum locumque resurrectionis miserat, ad eum venetiam sacrum illum et salutarem locum ut illius potestati adscriberetur concessit; et revertentibus legatis suos adiungens inter vestes et aromata et ceteras orientalium terrarum opes ingentia illi dona direxit
Abbreviated transcription (Latin):
dare debeam: Et dixit aureliano. Reuercere
ad dñm tuum: q̃m h̃s qd̃ ei deferas munera
multa que nõ laborasti. Et ait aurelianus.
filiuꝰ tuus est dñs m̃s clodoueus rex: ⁊ omĩa
ur̃a cominuĩa erunt. Est dixerunt sapientes
burgundionum. Nuiat rex qui tales ht leudes
Reuersusq est aurelianus cum thesauris mł¬
tis ad dñm suum in franciam. Alodoueus
itaq habebat filium de concubina nomine
theodericum.
ficans regnum suum tsq ad secanam. Se¬
occupauit. Accepitꝙ aurelianus castrum

Expanded text:
dividam?'. Et dixit ad Aurilianum: 'Revertere ad dominum tuum, quia habes quod ei deferas, munera multa, quod non laborastis. Et ait Aurilianus: 'Filius tuus est dominus meus Chlodoveus rex; omnia vestra communia erunt'. Et dixerunt sapientes Burgundionum: 'Vivat rex, qui tales habet leudos'. Reversusque est Aurilianus cum thesauris multis ad dominum suum in Francia. Chlodoveus itaA. que rex habebat filium de concubina nomine Theudericum. ficans regnum suum usque Sequanam. Seoccupavit, accepitque Aurilianus castrum
Abbreviated transcription (Latin):
dobaldo regi suo dixer̃t. Da nepti tue aliquid
de fatultate tua. ⁊ de thesauris tuis qd̃ ei contiu¬
git quia sic eẽ iustũ decernitur. habeasq fedꝰ et
pactũ cum dodoueo ⁊ gente fuͣcoꝵ ne forte irru¬
ant interrã nr̃am. quia populus ille ferocissi

Expanded text:
Da neptae tuae aliquid de facultate thesauri sui qui ei contingit, quia sic esse justum decernitur. Habeasque foedus et pacem cum Chlodoveo et gente Francorum; ne forte irruant in terram nostram, quia populus ferocissimus es
Abbreviated transcription (Latin):
ingemum a legatariis ludouei regis. ut nõ
inueniatur occasio suꝑ populum tuum. et¬
suꝑ regñ tuũ. ut uictor ualeas existere ⁊ suꝑ
are eum. quia furibunda est ludouei nequi¬
tia. Burgundiones timidi ut soliti sunt: ħ¬
consilium dederunt regi suo. Requisitis aũ¬
ludouei inscriptione ⁊ imagine signatũ. bũc
contristatus ualde gundobaldus iussit puel¬
lam de hac causa inquiri. Et illa ait. Scio
dñe mi rex ante hos annos tibi ꝓmunere
num anulum paruulum. Elgo uero inthe¬
sauris ur̃is ip̃m recondi. Et ille ait. Simpli¬
citer ⁊ sine consilio hoc ita fuit actum. Ac-¬
ceptam ergo eam cum ira: aureliano misso
ludouei tradidit. Ille autẽ lothildem cum

Expanded text:
ingenium a legatariis Chlodovei regis: ut non inveniatur occasio super populum tuum et regnum tuum, ut victor valeas superare eum, eo quod nimis furibunda est Chlodovei nequitia. Burgundiones, sicut est solitum, hoc consilium dederunt regi suo. Requirentesquodovechi inscriptionem vel imaginem inscriptum. Tunc contristatus valde Gundobadus rex, iussit puellam de hac causa inquirere. Et illa ait: 'Scio, domine mi rex, ante hos annos tibi pro munere positum parvulum. Ego vero in thesauris vestris ipsum recondi. Et ille dixit: Simpliciter et sine consilio hoc actum fuit. Acceptamque eam cum ira Aureliano misso Chlodovei tradidit. Ille autem cum
Abbreviated transcription (Latin):
ħ gundobaldus territus corde ait. Qt sciãt
oĩs fortissimt consiliarii mei burgundio¬
nes qualem occasionem ludoueus querit
mendatium locutus ẽ: sponsam se habere
neptem meam. Et aurebianus: constant̃
loquitur ei dicens. Mandat tibi dñs m̃s lu¬
doueus rex. Si nõ uis dare ei sponsam suã.¬
quia ille cum exercitu francoꝵ in occursum
tuum uenire disponit. Elt ille ait. Ubicũ¬
q uult uẽuiat: ⁊ ego contra eum uenire dis¬
pono cũ plurimo hoste burgundionũ. ut uĩ¬
nib ur̃is. Nudientes autẽ ħ: burgundiones

Expanded text:
haec Gundobadus, territus in corde suo, ait: Ut sciant haec Gundobadus, territus in corde suo, ait: Ut sciant omnes fortissimi consiliarii et amici mei Burgundiones qualem occasionem quaerit rex Chlomendacium locutus est, sponsam habere neptam meam. Et Aurelianus constanter loquitur ei, dicens: Mandat tibi dominus meus Chlodoveus rex: Si vis dare ei sponsam sua, ille cum exercitu Francorum in occursum tuum venire disponet. Et ille ait: Ubicunque vult, veniat: et ego contra eum ire dispono cum hoste plurimo Burgundionum, ut nibus vestris. Audientes haec Burgundiones
Abbreviated transcription (Latin):
sedit. Gransactis uero mifsarũ sollempniis
lothildis iuxta consuetudinẽ solitam cepit¬
relianum pauꝑem se simulantẽ uenisset: mi-
um: misit aucillam suam uocare pauꝑem
Qui ait illa. Dic michi ohomo iuuenis curte
pauꝑem simulas. uel ꝓ qua causa retraxisti
pallium meum: Et ille ait. Loquatur ob
secro seruus tuus securo tecum. At illa ait.
loquere. Qui ait. Nominus meus ludoueus
rex francorum misit me ad te: et uult te
habere reginam. Escce h̃s anul um euis:⁊
reliqua ornamenta spõsalia. Et respiciens
retro secus ostium cam̾e. nõ inuenit saccu
illa abscondite ornamenta sponsalia. Ac¬
ceptoq anulo qͥm rex lodoueus miserat ꝑ
aurelianum: reposuit illum in thesauro
gano nubere. Et adiecit. Uide ut hãc cau¬
ego coram om̃ib confiteor uult sic frat. Gu
uero uade in pace. At ille ueniens: nunciait
hec domino suo. Anno insecuto misit lodo¬
ueus rex aurelianum legatariũ suum: ad
gundolaldum ꝓ sponsa lothilde. Audiens

Expanded text:
sedit. Transacta itaque missarum sollempnia, Chrotchildis iuxta consuetudinem solitam crelianum pauperem se simulantem venisset, aureum, misit ancillam suam vocare peregrinum t Chrothildis: Dic mihi homo juvenis, cur te pauperem simulas, vel pro qua causa retraxisti pallium meum? Et ille disecro, servus tuus secreto tecum'. Et illa ait: ' Loquere'. Qui dixit: 'Dominus meus Chlodoveus rex Francorum misit me ad te; vult te habere reginam, Ecce anolus eius et reliqua ornamenta sponsalia!' Respexit retro hostium cailla abscondita ornamenta sponsalia. Acceptoque annulo, quem Chlodoveus rex miserat per Aurelianum reposuit illum in thesauro gano nubere. Vide ut , quem ego coram omnibus confiteor, sic fiat. Tu vero vade in pace'. At ille veniens, nunciavit haec domino suo. Aveus Aurelianum legatarium suum ad Gundobadum pro sponsa sua Chrothilde. Audiens
Abbreviated transcription (Latin):
saurum lothildis regine sue. Gundobaldꝰ itaq
inira cõmotꝰ ait. Nunquid in manus clodouei
tradetur regnum meum: aut thesauri mei :ͤ
Nonne dixi tibi ⁊ obtestatus sum aureliane.
ut non amplius in regnum meum uenires¬
ex plorare substantiam meam: Per salutẽ
pͥncipum obtestor ⁊ cum uiramento spõ¬
deo. reuertere cito ⁊ recede a me. Sin autem
interficram te. Qui aurelianuis. respondit
dicens. Qiuit dñs meus clodoueus rex ⁊ pri-¬
matus magnatorum francoꝵ in regno euis. qͥa

Expanded text:
sauro Chrothilde reginae suae. Gundobadus vero sauro Chrothilde reginae suae. Gundobadus vero in ira commotus ait: Nunquid in manus Chlodoveo tradetur regnum meum, aut thesauri mei? Nonne obtestatus fui tibi, Auriliane, ut non venires amplius in regno meo explorare substantiam meam? Per salutem principum obtestor, et cum juramento spondeo, revertere cito, et recede a me: sin autem, ego interficiam te. Cui Aurelianus respondit, dicens: Vivit dominus meus Chlodoveus rex, et primatus magnanimorum Francorum in regno ejus et
Abbreviated transcription (Latin):
nium copulaiit.¬
um ẽẽt sero die illa qͣndo insimł nuptiali
more accumbere deberent. at illa prudẽ¬
tie sue more conuersa. confisa in dñm ait.¬
tua tue dominationi societur. Elt rex ait. Po¬
stula qd̃ uis: ⁊ ego concedam tibi. Et illa po¬
stulauit dicens. Primum peto ut indeum celi
patrem omnipotñtem credas. qui te creauit.
mit regẽ inomnium regum. a pr̃e de celis mis
minatorem omĩum iustoꝵ. totam in effabilẽ
maiestatem. omnipotũtiamq coet̾nam ag¬
nosce ⁊ agnitam crede. ⁊ idola uana derelin¬
que qui nõ sunt dii s scufilia uana eaq
intende et eccłias sc̃as qͣs succendisti instau
et una sangumẽ eoꝵ dominus uindicet.
Elt dodoueus ait. Tnum restat qd̃ diffici
le petis. ut deos meos relinqͣm: ⁊ deum tuum
colam. Aliud uero qd̃ petis: ut potero faciam.
minũ deum omnipot̾ntem qui incel̃ ẽ ado
res. Clodoueus autẽ it̾m inburgũdiam au¬
relianum ad gundobaldum direxit. ꝓp̃t the¬

Expanded text:
nium copulavit.um esset sero die illa, quando simul nuptiale more accumbere deberent, at illa prudentiae suae more conversa, confisa in Dtua vestrae dominationi coeam. Et rex ait: Postula quod vis, et ego tibi concedam. Et illa postulavit dicens: Primum peto ut Deum coeli Patrem omnipotentem credas, qui te creavit. mit, Regem omnium regum, a Patre de coelis missminatorem omnium justorum. Totam ineffabilem majestatem, omnipotentiamque coaeternam agnosce, et agnitam crede, et idola vana derelinque, qui non sunt dii, sed sculptilia vana, incendeque ea: et ecclesias sanctas quas succendisti, restaur Sic sanguinem eorum Dominus vindicet. Et Chlodoveus ait: Unum restat difficile quod petis, ut deos meos derelinquam, et Deum tuum colam. Aliud vero quod petis, ut potero, faciam.minum Deum omnipotentem, qui est in coe. Chlodoveus iterum in Burgundiam Aurilianum ad Gundobadum dirigit, pro the
Abbreviated transcription (Latin):
tñ de eiꝰ consolatione om̃s oppido exhilara¬
ti uixta decretum ducis ꝓtinus promta iu¬
uacitate suum collaudauere pͥncipem ac
dominum. pangentes illi fidelitatem inuio¬
Iandis sacramentis.
Sux itaq robertus postqͣ. ħ adduotũ
expleuit. filium suum fidelibus
moderamina congruentib: ꝑium uale
dicens omnib cum suo nobilissimo comita¬
cu illam sanctissimam per egrinationem
est aggressus. Gandem confecto itinere ad¬
illud uenerabile sepulcrum ꝑuenit in quo
regis celestis sanctissimum corpus iacuit.
orro dux puis ⁊ deo
amabilis adorato. rp̃o cum interno¬
rum singultuum suspiriis. ⁊ ꝑagratis
sanctoꝵ locis felicissimam comierdens it.
ad ncenam regressus est nurbem. In qua cor
uniuersi gen̾is humani. gaudentibus an¬
głis diuine uocationis uissu infine occubu¬

Expanded text:
tamen de ejus consolatione omnes oppido exhilaratamen de ejus consolatione omnes oppido exhilarati, juxta decretum ducis protinus eum prompta vivacitate suum collaudavere principem ac dominum, pangentes illi fidelitatem non violandis sacramentis. Dux itaque Robertus postquam haec ad votum explevit, filium suum fidelibus moderamina congruentibus, pium vale dicens omnibus, cum suo nobilissimo comitatu illam sanctissimam peregrinationem est aggressus. illud venerabile sepulcrum pervenit, in quo Regis coelestis sanctissimum corpus jacuit. us dux, pius et Deo amabilis, adorato Christo cum internorum singultuum suspiriis, et peragratis Sanctorum locis, felicissimum convertens iter, ad Nicaenam regressus est urbem. In qua corruniversi generis humani, gaudentibus angelis, divinae vocationis jussu in fine occubu
Abbreviated transcription (Latin):
legati roberto duci a cunito rege
oirecti: nunciantes illum medietatem
anglici regni uelle reddere filiis edelie¬
di regis. pace rata in diebus suis: eo qd̾
ualida grauaretur in commoditate corpo¬
rali. Iccrrco clux intermissa nauali expe¬
oitione cdistulit inceptum: pruis cupiens
ab iherosolimis recdire. qd̾ diu optauerat.
deuotissimo animo. Nam ꝑpendens hãc
uitam prodigam fore ⁊ labilem uerbaq
dominica pio atq felici corde uoluptanis
almintib loquentia. ueuob qui habetis usãm¬
consolationem. elegit mag̃ pauꝑ xp̃i fieri:
quem gehennalibus ignib aduri. Rob̾tum̃
ergo archiepiscopum cum optimatib sui
absentiam formidabant. patriam multuno¬
de ꝑturbari. Exponens autem eis guillel¬
nũ filium suum quem unicum apd̃ fale¬
siam genuerat ab eis attentissime exigebat
ut hunc sibi loco sui dominum eligerent.
⁊ militie sue pͥncipem preficerent. Qui li¬
cet sub ten̾rima detineretur etate puerili

Expanded text:
legati Roberto duci a Chunuto rege legati Roberto duci a Chunuto rege directi, nuntiantes illum medietatem Anglici regni velle reddere filiis Edelredi regis, pace rata in diebus suis, eo quod valida gravaretur incommoditate corporali. Idcirco dux, intermissa navali expeditione, distulit incoeptum, prius cupiens ab Hierosolymis redire, quod diu optaverat devotissimo animo. Nam perpendens hanc vitam prodigam fore et labilem, verbaque Dominica pio atque felici corde volutans, divitibus loquentia: Vae vobis, qui habetis vestraconsolationem, elegit magis pauper Christi fieri quam gehennalibus ignibus aduri. Robertum ergo archiepiscopum cum optimatibus sui  propter ejus absentiam formidabant patriam multi mode perturbari. Exponens autem eis Willelmum filium suum, quem unicum apud Falesiam genuerat, ab eis attentissime exigebat, ut hunc sibi loco sui dominum eligerent, et militiae suae principem praeficerent. Qui licet sub tenerrima detineretur aetate puerili,
Abbreviated transcription (Latin):
milta tradidit. ac ad affligendam ne¬
cencdiis ⁊ p̃clis bricanniam direxit. Ip̃e
uero contracto exercitu equestri: para¬
bat eam ex altera parte aegrecli. Alan̾
itaq considerans graue sibi ab utrisq
partibus discrimen imminere missa le¬
gatione robertum utrrusq auunculũ
normannorum archip̃sulem ad se man¬
Uauit festinanter uenire. Cui cum exta¬
alem britanne exterminationem ⁊ con¬
citati ducis atrocem suꝑ se enarrasset ex¬
peditionem p̃sul sua interposita fide eum
sũpsit. ad montem tumbara sancti mii¬
chaeł demum ad duxit. ad lementiam
siquidem ducis illum muadere disponẽ¬
tis. Mox nimium regioa eorum precordia
ꝓpiciante d̾o eum ad quietem composuit.
ut omni dissentionum motu sedato: se¬
rena concordia eos uniret ⁊ alanum in
seruitio ducis pacta fidelitate supplicem
ꝯmnio complicaret. Post ħ legatos dux
misit. ⁊ nautas a britannica uexatione
recedere uissit.
uib aliquidui sopitis. en adsũt¬

Expanded text:
militi tradidit, ac ad affligendam inmiliti tradidit, ac ad affligendam incendiis et praediis Britanniam direxit. Ipse vero, contracto exercitu equestri, parabat ex altera parte eam aggredi. Alannus itaque considerans grave sibi ab utrisque partibus discrimen imminere, missa legatione, Robertum utriusque avunculum, Northmannorum vidavit festinanter venire. Cui cum exitialem Britanniae exterminationem, et concitati ducis atrocem super se enarrasset expeditionem, praesul, sua interposita fide, eum sumpsit, ac ad montem Tumbam sancti Michaelis domum adduxit et clementiam siquidem ducis illum invadere disponentis. Mox nimium rigida eorum praecordia, propitiante Christo, eam ad quietem composuit, ut omni dissensionum motu sedato, serena concordia eos uniret, et Alannum in servitio ducis pacta fidelitate supplicem omnino complicaret. Post haec legatos dux misit, et nautas a Britannica vexatione recedere jussit.Quibus ad liquidum sopitis, en adsunt
Abbreviated transcription (Latin):
obtentu redderet. At ille salubrib moni¬
tis eius non aquieuit. s legatos infectis
rebus uich letum portantes remisit.
ux autẽ uehementi furoris
rubore succensus conuocatis du¬
catus sui principib : iussit magnam
nauium classem festinato fabricari.
Quam ex omnib normannici maris par¬
tibus coactam. et infra exigui temporis
spatium in anchoris. armis. hominibus¬
ꝙ robustissimis diligenter instructam.
stare ap̃ fiscannum in litore ponti fec̃.
Inde quoꝙ signo dato ⁊ uelis insubli¬
me pansis nimia tempestate acti ad in¬
sulam que gersui uocatur cum magno
ꝑiculo pelagi demum sunt deuoluti.
Ubi dum longo detinerentur temꝑe
uento aduerso diutius flante dux effe¬
ratis animis incredibili cruciabatur
meroie. Nouissime uero uidens se nul¬
lomodo cranffretare posse giratis nauiũ
ꝓꝑfris ap̃ sancti michaelis montem remea¬
to limbo maris quantotius sunt appulsi.
ux autem robertus qͣndam
partem classis rabello fortissimo

Expanded text:
obtentu redderet. At ille salubribus monitis ejus non acquievit, sed legatos, infectis rebus, nihil laetum portantes remisit. Tunc dux vehementissimi furoris rubore succensus, convocatis ducatus sui principibus, jussit magnam navium classem festinato fabricari. Quam ex omnibus Northmannici maris partibus coactam, et infra exigui temporis spatium in anchoris, armis hominibusque robustissimis diligenter instructam, stare apud Fiscanum in littore ponti fecit. Inde quoque signo dato, et velis in sublime pansis, nimia tempestate acti ad insulam quae Gersus vocatur, cum magno periculo pelagi domum sunt devoluti. Ubi dum longo detinerentur tempore, vento adverso diutius flante, dux efferatis animis incredibili cruciabatur moerore. Novissime autem videns se nullo modo posse transfretare, gyratis navium proris, apud Sancti Michaelis montem remeato limbo maris quantocius sunt appulsi. Dux autem Robertus quamdam partem classis Rabello fortissimo
Abbreviated transcription (Latin):
buroegala pictanis. ⁊ inde ad bituria¬
censem urbem exiliusse dicebatur.
Post coronaturs ludonnicus a papa ioh̃e
uii. idus seꝑtembris: inuitauit eipẽ
papam in domum suam. ⁊ oppipa¬
re pascens honoranit eum inultis uo¬
tiis ip̃e ⁊ uxor sua.

Expanded text:
Burdegale Pictavis indeque ad Biturigensem civitatem exilisse dicebatur. Et coronatus Hlodowicus a papa Iohanne 7. Idus Septembris, invitavit eundem papam ad domum suam, et opipare pascens, honoravit eum multis donis ipse et uxor sua
Abbreviated transcription (Latin):
diam: lothildis puella inuenitur a legatari¬
is. Qui cũ eam uidissent pulcram ⁊ elegan¬
tem atq sapientẽ : ludoueo nunciauerunt
de ea. At ille ħ audiens it̾m legationem ad
gundo baldum misit. uidelicet aurelianũ
legatarium suum ꝓ lothilde nepte sua pe¬
tenda. Erat autẽ lothildis xp̃iana. Qͣdã s¬
autẽ die cum ad missarum sollemnia lo¬
thiledlis uenisset. aurelianus missus ludoues
accp¬

Expanded text:
ret, Chrotchildis puella invenitur a legatariret, Chrotchildis puella invenitur a legatariis. Qui cum eam vidissent pulchram, elegantem atque sapientem, Chlodoveo nunciaverunt haec. At ille haec audiens, iterum legationem ad Gundobadum misit Aurilianum legatarium suum Chrotchilde, neptem suam, petendam. Erat enim Chrotchildis christiana. Quadam die dominica cum ad missarum sollempnia Chrotchildis venisset, Aurilianus missus Chlodoveo, acc