comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Paulus quoq ⁊ alii quidã discipłi xp̃i.
hoc fecerunt. Recte gͦ in quibuslib gͣ¬
dibus ꝯstituti cłici uocantur. quorũ
noĩa. ⁊ rõnes nomiñ: ysidorus expo
tos esse credimus. quia mathias elec¬
tus est sorte. quẽ primũ ꝑ apłos legi¬

Expanded text:
Paulus quoque et alii quidam discipuli Christi Paulus quoque et alii quidam discipuli Christi hoc fecerunt. Recte ergo in quibuslibet gradibus constituti, clerici vocantur, quorum nomina et rationes nominum Isidorus expontos esse credimus, quia Matthias electus est sorte, quem primum per apostolos legi
Abbreviated transcription (Latin):
sig̃cat.⁊ seruire do regnare ẽ. Unde mi¬
nistri eccłie reges ẽẽ debent. ut se ⁊ a¬
lios regant. quib petrus ait. uos estis
gꝰ electum. regale facerdociũ. ic̃. Sum¬
mitas capitis de suꝑ nudat᷑ ut eorum
mens addm lib̾a mõstretur. que reue¬
lata facie głiam di ꝯtempletur. Sumi¬
tas .n. capitis. est eminẽcia m̃tis. de¬
nudacio capitis. reuelacio mentis.Cle¬
ricus .ni. secretoꝵ di. non ignarus esse
debet. Tondentur ⁊ capilli. usq adre
ceantur precidenda. ne ad audiendũ.
⁊ intelligendũ uerbũ di: p̃pediatur
mens. ꝓ quo seruato reddetur ĩ exel¬
sis corona. Tonsure aut̃ eccłiastice u¬
sus : a nazareis exortus uiđdr. qui pͥuꝰ
crine seruato: deniq obuite ꝯtinen¬
ciam capita radebant.⁊ capillos in
igne sacrificii ponebant. hinc usus
in oleũ. ut qui diuinis cultib mãcipã¬
tur quasi nazarei.i. scĩ. crine posito in
caput tuũ: ⁊ barbã. Inactib ⁊̃ apłoꝵ¬
priscillam ⁊ aquilã. hoc fecisse legimꝰ

Expanded text:
ia servire Deo regnare est. Unde ministri Ecclesiae reges esse debent, ut se et alios regant; quibus Petrus ait, 1, 2: Vos estis genus electum, regale sacerdotium, etc. Summitas capitis desuper nudatur, ut eorum mens ad Dominum libera monstretur, quae revelata facie gloriam Dei contempletur. Summitas enim capitis est eminentia mentis. Denudatio capitis est revelatio mentis. Clericus enim secretorum Dei non ignarus esse debet. Tondentur etiam capilli usque ad receantur praecidenda, ne ad audiendum et intelligendum verbum Dei praepediatur mens, pro quo servato reddetur in excelsis corona. Tonsurae autem ecclesiasticae usus a Nazareis exortus videtur, qui prius crine servato, deinde ob vitae continentiam caput radebant, et capillos in igne sacrificii ponebant. Hinc usus inolevit, ut qui divinis cultibus mancipantur, quasi Nazarei, id est, sancti, crine posito invcaput tuum et barbam. In Actibus Priscillam et Aquilam hoc fecisse legimus.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ añ peccatum. quia đ illa altitudine
assumpsit u̾bum di humanam nͦm.
dum nõ assumpsit culpam. cꝰ assump¬
sit penam s penam assumpsit đsta
peccare: idi ꝑ fectam contemplationẽ.

Expanded text:
 illa altitudine sumpsit Verbum Dei humanam naturam, dum non assumpsit ipsam culpam cujus assumpsit poenam. Sed poenam assumpsit de stpeccare, et Dei perfectam contemplationem.
Abbreviated transcription (Latin):
d omni statu h ominis aliqͥd accepisse.
qui omnes uenit saluare. Sunt enĩ
.iiiͬiͬ. status hominis. pͥmus ante pec¬
sub gr̃a. quartus ingłia. De pͥmo status
accepit. in nuimitatẽ peccĩ. Uñ aug̃. illud

Expanded text:
 omni statu hominis aliquid accepisse, qui omnes venit salvare. Sunt enim quatuor status hominis: primus ante pecsub gratia; quartus in gloria. De primo statu accepit immu
Abbreviated transcription (Latin):
empireo fuerunt angłi ꝙͣ statim facti
sunt. quomodo ut legr̃ inysay a. dic
lucifer ascendam in celum. ⁊ exaltabo
solium meum ⁊ero simł altissimo.S
ibi celum uocat dĩ celsitudinẽ. cui pa

Expanded text:
empyreo fuerunt angeli statim ut facti sunt, quomodo ut legitur in Isaia, dicit Lucifer: Ascendam in coelum, et exaltabo solium meum, et ero similis Altissimo? Sed ibi vocat coelum Dei celsitudinem, cui se
Abbreviated transcription (Latin):
locaciones corꝑni.⁊ amores uł delec¬
taciones aĩarum. ⁊ ita inc̃aturis pre¬
lucet uestigiũ trinitatis In illa .ni. tri¬
nitate sũma. origo est omniũ rerum.
⁊ ꝑfectissima pulcritudo.⁊ beatissima
delectacio ¶Summa aut̃ origo ut aug̃
la exparte ei dissimilis. quã cũ ipso ⁊
inipso patre uen̾amur. que forma est
omniũ que ab uno facta s̃. ⁊ ad unum
referuntur. Que tn omĩa. nec fierent
apatre ꝑfiliũ neq suis finib salua es¬
sent. nisi d̾s summe bonus ẽẽt. qui ⁊
nulli nature qd̃ ab illo bona eẽt. inui¬
dit.⁊ ut inbono ipso maneret: alia
nere nos ꝯuenitꝰ. ẜ ꝯsid̾acionẽ itaq c̃a¬
turarum. unius sub̾e trinitatẽ intelligi¬
mus .s. unũ d̾m patrẽ aquo sumus. ⁊ fi¬

Expanded text:
delectationes animarum, et ita in creaturis praelucet vestigium Trinitatis. In illa enim Trinitate summa origo est omnium rerum, et perfectissima pulchritudo, et beatissima delectatio. Summa autem origo, ut Aug.la ex parte ei dissimilis; quem cum ipso, et in ipso Patre veneramur; quae forma est omnium quae ab initio facta sunt, et ad unum referuntur, quae tamen omnia nec fierent a Patre per Filium, neque suis finibus salva essent, nisi Deus summe bonus esset; qui et nulli naturae quae ab illo bona esset, invidit; et ut in bono ipso maneret, alia nere nos convenit. Per considerationem itaque creaturarum unius substantiae, Trinitatem intelligimus, scilicet unum Deum Patrem, a quo sumus; et Fi
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ factũ ẽ omne qd̾ subaliter ⁊ natu¬
rałr est. ⁊ donũ benignitatis eius qua
plaeuit quod ab eo ꝑuerbũ factũ est. ⁊
sciliatum ẽ auctori ut nõ int̾iretꝰ Ecce
osten sum ẽ. quałr inc̾aturis. aliquate¬
nus imago trinitatis indicatur. Non
n. ꝑ creaturarũ ꝯtẽplacionẽ. sufficiens
noticia trinitatis potest hr̃i. uł potuit.
sine doctrine. uł int̾ĩoris inspirationiᷤ¬
reuelacione. Unde illi antiqui ꝓpħe qͣi
ut magi pharaonis int̾cio signo. Ad¬

Expanded text:
od factum est omne quod substantialiter et naturaliter est, et donum benignitatis ejus; qua placuit quod ab eo per Verbum factum est, et reconciliatum est auctori ut non interiret. Ecce ostensum est qualiter in creaturis aliquatenus imago Trinitatis indicatur; non enim per creaturarum contemplationem sufficiens notitia Trinitatis potest haberi vel potuit, sine doctrinae vel interioris inspirationirevelatione. Unde illi antiqui philosophut magi Pharaonis in tertio signo.
Abbreviated transcription (Latin):
spũalem intellectum. ꝗͣ continẽt: iom̃ia
moralia ad caritatẽ referuntur. P tinent
enim omnia ad .x. mandata in tabulis sc̃p¬
ta uͥ omnium sũma ꝑstringit᷑. Ex quib
cet̾a emanant. sic̃ insermone dni .uiii.
uirtutes p̃miitunt᷑. ad quas cet̾a referũ¬
Omnia gͦ ad duo mandata caritatis ꝑti¬
nent. quia ꝑ caritatẽ implent᷑. iad carita¬
tẽ tanquam finẽ referri debent. Uñ aug̃.
unorum eloquiorum posfidet caritas.
qͣ dm̃ ꝓximumq diligimꝰ. qͣ radix ẽ õiũ
nõ uacat omnes paginas scãs ꝑ serutãi.
omnia in uolue̾ sermonũ euolu̾e. tene
caritatẽ uͥ pendent omnia. quia ꝑfec¬
tio ẽ ⁊ finis omnium. Tunc enniri p̃cep¬
ta.⁊ consilia. recte fũint. cum referuntꝰ
ne carnali fit. ut nõ referatur adcari¬
tatẽ. nõ dum fit sic̃ fieri oꝑtet. quam¬
ius fieri uideatur. Inimicus enim iusti
gͥ ħ sũma ẽ. ut intelligat᷑ legis ⁊ om̃iũ
diuinarum scͥpt᷑aium plenitudo ẽẽ di¬
iectio đri ꝓr imi¬

Expanded text:
ualem intellectum, quem continent, et omnia moralia ad charitatem referuntur. Pertinent enim omnia ad decem mandata in tabulis scripta, ubi omnium summa perstringitur, ex quibus caetera emanant; sicut in sermone Domini octo virtutes praemittuntur, ad quas caetera referungo ad duo mandata charitatis pertinent, quia per charitatem implentur, et ad charitatem tanquam ad finem referri debent. Unde Aug.,vinorum eloquiorum possidet charitas, qua Deum proximumque diligimus; quae radix est omnium non vacat omnes paginas sanctas perscrutari, omnia involucra sermonum evolvere, tene charitatem ubi pendent omnia, quia perfectio est et finis omnium. Tunc enim et praecepta et consilia recte fiunt, cum referunturel aliqua intentione carnali fit, ut non referatur ad charitatem, nondum fit sicut fieri oportet, quamvis fieri videatur. Inimicus enim justitergo haec summa est, ut intelligatur legis et omnium divinarum Scripturarum plenitudo esse dilectio Dei
Abbreviated transcription (Latin):
se: quã iratum eẽ. aliudq ꝓcede: quam
genuisse. uł natum eẽ. Unde manifestũ
est. qd̾ alius est pater. alius ẽ filius. aliꝰ¬
qr non est natus est ipse. s quod unũ
filium genuit. Propriumq solius filii.
non qr ipse non genuit. s qr de patris
eẽntia natus ẽ. Proprium uero sp̃s scĩ
est. non qr nec natus est ipse. nec genu¬
it. s quia solus depatre filioq ꝓcedit.
Ecce biiter assignauit: tres ꝓprietates.
trium ꝑsonarũ: quaꝵ una est nõ alia.
hoc .ii. sig̃cauit. cum dixit. aliud ẽ ge¬
nuisse quã natum eẽ. aliudq ꝓcedere.
.i. alia ꝓprietas. siue nocio est genera¬
cio. ⁊ alia natiuitas. alia ꝓcessio. que
aliis noĩb dũr pat̾itas. filiacio. has
ꝓͥetates designant noĩa ꝑsonarũ . s. pa
ter filius sp̃s .s. que relatura s̃:⁊ ad se in¬
uicẽ dicuntur. qr notant rełones. que ñ
s̃ deo accidentales: s in in ipsis ꝑsoĩs.
ab etno s̃ inmutabiłr. ut nõ mͦ appel¬

Expanded text:
se quam natum esse, aliudque procedere quam genuisse vel natum esse, manifestum est, quoniam alius est Pater, alius est Filius, aliquia non est natus ipse, sed quia unum Filium genuerit; propriumque solius Filii, non quia ipse non genuit, sed quia de Patris essentia natus est; proprium vero Spiritus sancti est, non quia nec natus est ipse nec genuit, sed quia solus de Patre Filioque procedit. Ecce breviter assignavit tres proprietates trium personarum, quarum una non est alia. Hoc enim significavit cum dixit: Aliud est genuisse quam natum esse; aliudque procedere, id est, alia proprietas sive notio est generatio, et alia nativitas, alia processio, quae aliis nominibus dicuntur paternitas, filiatio. Has proprietates desiiritus sanctus, quae relativa sunt, et ad se invicem dicuntur, quia notant relationes quae non sunt Deo accidentales, sed in ipsis personis ab aeterno sunt immutabiliter; ut non modo appel
Abbreviated transcription (Latin):
uia gͥ celum cet̾is elementis sp̃e p̾stat.
in quarto die quo fiũt siđa. Que id̾ofac¬
ta sunt ut ꝑ ea illustretur inferior pars
ne eẽt habitantib tenebrosa infirmi¬
tatiq hominum ꝑuisum ẽ ut cͥcueun¬
te sole. potirent᷑ homines diei noctis
decora remaneret. s luna ac sid̾ibus cõ¬
solarentur homines quib in nocte oꝑ¬
andi nec̾itas incumbet. quia ⁊ quedã
alia sunt. q̃ lucem ferre non poissunt.

Expanded text:
uia ergo coelum caeteris elementis speciem praesin quarto die quo fiunt sidera; quae ideo facta sunt, ut per ea illustretur inferior pars, ne esset habitantibus tenebrosa. Infirmitatique hominum provisum est, ut circumeunte sole potirentur homines diei noctisqdecora remaneret, sed luna ac sideribus consolarentur homines quibus in nocte operandi necessitas incumberet, et quia quaedam animalia sunt quae lucem ferre non possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
rer̾ omnium moles. qn̾ c̾ata ẽ ibidem
ad ẽ̾ẽ uid̾ir. ꝓdiisse. uͥ nũc formata subsis
cuiꝰdam nebule opansis. ita obuolutũ
erat ut apparere nõ posset ꝙ fuit. Illa
nͦ tria inuna ꝑmixtione cõfusa cͥcum¬
qͣ. suspensa. eo usq nunc su̾mitas corꝑe
nat᷑e ꝑ tingit. isĩc quibꝰdam uidr̾ ultra
locum firmam̃ti extendebatur. illa mo¬
les. q̃ in inferiori ꝑte spissior atq gͦssior
erat in suꝑiori uͦ radior ⁊ leuior.atq sub¬
tilior eristebat. d qua rariori fub̃a putãt
quidam fuisse aquas. q̃ suꝑ firmamen¬
tum ẽẽ dñr. t̃al fuit mundi facies apͥnci¬
pio. pͥquam recipet formam uł disposi

Expanded text:
rerum omnium moles quando creata est, ibidem ad esse videtur prodiisse, ubi nunc formata subsistcujusdam nebulae oppansis, ita obvolutum erat, ut apparere non posset quod fuit. Illa vero tria in una permixtione confusa circumquaque suspennaturae pertingit. Et sicut quibusdam videtur, ultra locum firmamenti extendebatur illa moles, quae in inferiori parte spissior atque grossior erat, in superiori vero, rarior ac lenior atque subtilior existebat; de qua rariori substantia putant quidam fuisse aquas, quae super firmamentum esse dicuntur. Talis fuit mundi facies in principio, priusquam reciperet formam vel disposi
Abbreviated transcription (Latin):
ieum is ⁊ ieui is tradi debet. sic̃ ⁊ lbis¬
mus.nisi ałr cogat nec̾itas. nec debet
q̃n nõ it̾andũ it̾atur. Sed utrũ aliqua
ł nulla it̾ari possint. q̃o ẽ. Nãm de łb̃mo
⁊ ordine ꝙ non debeãt it̾ari aꝑte aug̃¬

Expanded text:
i, et jejunis tradi debet, sicut et Baptismus, nisi aliter cogat necessitas. Nec debet quando non iterandum iteratur. Sed utrum aliqua vel nulla iterari possint, quaestio est. Nam de Baptismo et Ordine
Abbreviated transcription (Latin):
conditionẽ fac̾e̾ nõ sinant᷑: homini ex¬
plorare difficile ẽ. ĩmo inpossibile. No¬
uimus hominẽ posse ambulare: ⁊neq
hoc posse si nõ ꝑ mittatur. uolare au̾t ñ¬
dam possunt face̾. si ꝑmittant᷑ ab angłis
potentiorib ex imꝑio dĩ. qͥdam uͦ ñ posst̃.
ĩsi ab eis ꝑmutantꝰ. qr ille nõ ꝓmittit aqͦ

Expanded text:
conditionem facere non sinantur, homini explorare difficile est, imo impossibile. Novimus hominem posse ambulare, et neque hoc posse si non dam possunt facere, si permittantur ab angelis potentioribus ex imperio dei; quaedam uero non possunt nec si ab eis permittant
Abbreviated transcription (Latin):
nem ꝑ obseruationem mandatorum
di custodiret. In quib mandatis hoc
continebatur. ut de ilł lignis concessis
manducaret. ⁊ ab int̾ dicto abstine̾t. Fhoꝵ
coulium in mortalitatis dona conserua¬
ret. doñ corꝑalib inc̾mentis ꝑ ductus ad
etatem q̃ conditori place̾t. multiplicata
ꝓienie ip̃o iuibente sumẽt deligno uite.

Expanded text:
nem per observantiam mandatorum Dei custodiret. In quibus mandatis hoc continebatur, ut de illis lignis concessis manducaret, et ab interdicto abstineret. Per horum edulium immortalitatis dona conservaret, donec corporalibus incrementis perductus ad aetatem quae Conditori placeret, multiplicata progenie ipso
Abbreviated transcription (Latin):
his qui tp̃r necessitatis. ⁊ ꝑicłi urgentis
instancia. presidiũ penitẽcie.⁊ mox re¬
ꝯciliacionis ĩplorãt: nec satisfacio int̾¬
dicẽda est. nec recõciliacio de neganda.
nere. nec tp̃ra diffinire. Qd̃ si ita aliqua
egritudine aggraiati s̃. ut ꝙ paulo
ante poscebant. subpresenti sig̃rare
non ualeant: testimonia eis fidelium
circumstanciũ ꝓdeẽ debebut̃. simulq
penitẽcie ⁊ reꝯciliationis oseq̃ntur bñ¬
ficium. It̃ iulius ppͣ. Si pb̃r penitẽciã¬

Expanded text:
urgentis instantia praesidium poenitentiae et mox reconciliationis implorant, nec satisfactio interdicenda est, nec reconciliatio deneganda; qnere, nec tempora definire. Quod si ita aliqua aegritudine aggravati sunt, ut quod paulo ante poscebant, sub praesenti significare non valeam, testimonia eis fidelium circumstantium prodesse debebunt; simulque poenitentiae et reconciliationis consequantur beneficium. Item Julius p
Abbreviated transcription (Latin):
sinarũ largicionib pondus penitẽcie
subleuãdũ. si forte migrauerĩt.Si u̾o
ꝯualuerint. penitẽcie modũ a saẽdote
impositũ: diligẽter obseruent. Aliis uͦ
tẽcia decernẽda est. Uñ leo ppͣ. Tempora pe

Expanded text:
synarum largitionibus, pondus poenitentiae sublevandum, si forte migraverint. Si vero convaluerint, poenitentiae modum a sacerdote impositum diligenter observent. Aliis vero, tentia decernenda es
Abbreviated transcription (Latin):
elemosina est. ueniam petentibus oĩ¬
no ignoscere. Ex his aliisq p̃missis tã
facile est intelligere. que pro uenialibꝰ
sit exhibenda satisfaccio. Sufficit .ni.
sic tñ ut precedat ꝯtricio aliquãtula.⁊
ad datur ꝯfessio si adsit facultas. de qͣ
ꝯfessione post tractabr. Pr̃o grauioribꝰ
ũo pecc̃is. hec ⁊̃ insatiffactione adhi¬
benda s̃. s multo uehem̃ciꝰ. atq distric¬

Expanded text:
eemosyna est veniam petentibus omnino ignoscere. Ex his aliisque praemissis jam facile est intelligere quae pro venialibus sit exhibenda satisfactio. Sufficit enim sic tamen ut praecedat contritio aliquantula, et addatur confessio si adsit fconfessione post tractabitur. Pro gravioribus vero peccatis haec etiam in satisfactione adhibenda sunt, sed multo vehementius atque distric
Abbreviated transcription (Latin):
ista sit omĩs illius utilitas. Simoni ma
non affuit. s quib inuisibił affuit: ꝓ¬
fiut. nͨ tm̃ ualet fides aliena paruulo:
qͣnt̃ ꝓpͥa adulto. Paruuł .ii. ñ sufficit fi¬
des eccłia sine sacͬmẽto. qͥ si absq bb̃mo
fũint defuncti.⁊̃ cũ deferunt᷑ ad łb̃ni:¬

Expanded text:
ita sit omnis illius utilitas. Simoni Magnon affuit; sed quibus invisibilis affuit, profuit; nec tantum valet fides aliena parvulo, quantum propria adulto. Parvulis enim non sufficit fides Ecclesiae sine sacramento, quia, si absque baptismo fuerint defuncti, etiam cum deferuntur ad b
Abbreviated transcription (Latin):
an ualeant ꝯuigiũ diuide. Ad qd̾ dm̃s
qd̾ nõ negatur. ingenua posse nube ser¬
uo. s si nescitur esse ser uił ꝯdicionis li¬
de pot̾ dimiti. c̾ seruitus eiꝰ fu̾it depre¬
ancillam alterius uxorẽ acceꝑit. ⁊ esti¬
mat qd̃ ingenua sit. si ipsa femira fu̾it̾
postea inseruitutẽ de tecta. si eã aseriñ¬
tute redim̃e pot̾. faciat. si uon pot̾: si
uolu̾it. alt̾am accipiat. Si u̾o ancillã eã
scierat: ⁊ collaudaũat. postea ut legitimã
hãt. Itẽ exeod̾.Si femina ingenua ac¬
ceꝑit seruũ. sciẽs qd̃ ser uus ẽẽt. hãt eũ
quia om̃s unũ patrẽ hm̃s incelis. Una
lex erit uiro ⁊ feminẽ. Cum dr sciẽs il¬
lum seruũ. datur intelligi qd̾ si nescie¬
rit illũ seruũ esse. ñ cogitur man̾e ẽ
ipso. Si ni ꝯditionis dolũ patitur. ñ cogi¬
tur adhere ei cꝰ fraude decepta ẽ. Si at̃
scierit uir ꝯdicionẽ mulieris. ⁊ ecõuer¬
acceꝑit. non habeat licẽcrã dimittere

Expanded text:
an valeat conjugium dividere. Ad quod dicimus quia non negatur ingenua posse nubere servo; sed si nescitur esse servilis conditionis libere potest dimitti cum servitus ejus fuerit depreancillam alterius acceperit, et existimat, quod ingenua sit, si ipsa femina fuerit postea in servitute detecta, si eam a servitute redimere potest, faciat; si non potest, si voluerit, aliam accipiat. Si autem ancillam escierat et collaudaverat post, eam ut legitimam habeat. Item ex eodem: Si femina ingenua acceperit servum, sciens quod servus esset, habeat eum; quia omnes unum Patrem habemus in coelis, una lex erit viro et feminae. Cum dicitur sciens illum servum, datur intelligi quod si nescierit illum servum esse, non cogitur manere cum ipso. Si enim conditionis dolum patitur, non cogitur adhaerere ei cujus fraude decepta est. Si autem scierit vir conditionem mulieris, vel e converacceperit, non habet licentiam dimittendi
Abbreviated transcription (Latin):
mãt᷑ ⁊ si diuersos hant . in uno.
iugio ꝑmanẽtes. dñis serinant fuis. Et
hoc millis obceruandũ est. ubi legalis
tende finẽ huius capłi ubi uiđr ĩnui
p̃ter uoluntatẽ dũoꝵ. inter seruũ ⁊ an¬
cillã nõ posse cͣcͣhi ꝯuigiũ. uł si ꝯtrahi¬
tur: non eẽ ratũ. Quibusdã tñ uidr̃ in¬
ter eos posse fieri ꝯiugium. d̾ u¬

Expanded text:
s dominos habeant, sed in uno jugio permanentes dominis serviant suis. Et hoc in illis observandum est ubi legalis tende finem hujus capituli, ubi videtur innui praeter voluntatem dominorum inter servum et ancillam non posse contrahi conjugium, vel si contrahitur non esse ratum. Quibusdam tamen videtur inter eos posse fieri conjugium d
Abbreviated transcription (Latin):
ces domum ꝓximi tui. nõ seruum. nõ
ancillam. ⁊ẽ. Seo uidetur p̃ceptum d
nõ concupiscẽdis rebus ꝓrimi: unum
esse cum e qͦ dicitur. nõ furabis. ⁊ p̃cep¬
tum de nõ concupiscẽda uxore. unũ
ẽẽ cum eo quo dicitur. non inechaberis
Potãt enim p̃ceptum ñ furandi. in illa
genalitate intelligi.ubi de nõ concu¬
piscenda re ꝓrimi p̃cipitur.Rineoq
dictum ẽ nõ mechabis. pot̾at illud in¬
telligi. nõ concupisces uxorem ꝓximi
tui. Sed in illis duob p̃ceptis. nõ me¬
chandi: ⁊ ñ furandr: ipsa oꝑa notata sũt
⁊ ꝓhibita. Inhis uero extremis. ipsa
concup iscentia. Multum gͥ diferunt¬
illa ab istis. Unde illi p̃cepto nõ me
omnis concupiscẽtia mechandi ꝓhibe

Expanded text:
s domum proximi tui, non servum, non ancillam, etc. Sed videtur praeceptum de non concupiscendis rebus proximi, unum esse cum eo quo dicitur: Non furaberis; et praeceptum de non concupiscenda uxore, unum esse cum eo quo dicitur: Non moechaberis. Poterat enim praeceptum non furandi in illa generalitate intelligi, ubi de non concupiscenda re proximi praecipitur; et in eo quod dictum est, non moechaberis, poterat illud intelligi, non concupisces uxorem proximi tui. Sed in illis duobus praeceptis non moechandi et non furandi, ipsa opera notata sunt et prohibita; in his vero extremis, ipsa concupiscentia; multum ergo differuntilla ab istis. Unde illi praecepto non moecatth. 5, ubi omnis concupiscentia moechandi prohibe
Abbreviated transcription (Latin):
aug̾ ait. Qui exigit uirationẽ multũ.
int̾ẽ. si nescit illum iuratarum falsũ.
an scit.Si enĩ nescit. uid̾o diẽ uira mͥ.R
ut fides ei sit: nõ ẽ peccatũ. tam̃ huma¬
na temptatio ẽ. S.i uõ scit eum fecisse
⁊ cogit eum iurare: homicioa e¶Idem
cidam. quia homicida corpus occisu¬
rus ẽ. ille animam. ĩmo ouas animas:
ixius quem iurare ꝓuocauit ⁊i suam.
Excõsilio aurelianensi.

Expanded text:
a fine: Qui exigit jurationem, multum interest si nescit illum juraturum falsum, an scit. Si enim nescit, et ideo dicit, jura mihi, ut fides ei sit; non est peccatum, tamen humana tentatio est. Si vero scit eum fecisse et cogit eum jurare, homicida est. Idcidam, quia homicida corpus occisurus est, ille animam, imo duas animas, et ejus quem jurare provocavit, et suam. concilio A
Abbreviated transcription (Latin):
uõ qui in cãturis cãtorẽ uen̾abantur
tm̃. nõ ꝓhibuit. Uñ ioseph. ꝑsalutem
pharaonis uirauit. di iudicium in eo ue¬
n̾ãtus. quo positus erat infunis. xp̃c uͦ
eis debet᷑. uł ne ꝑeas iurantes falsum.
homines se iuram̃to nõ teneri putarẽt.
Quiracio magis teneat᷑ an qͥ sit ꝑd̾m

Expanded text:
qui in creaturis Creatorem venerabantur tantum, non prohibuit. Unde Joseph per salutem Pharaonis juravit, Dei judicium in eo veneratus, quo positus erat in infimis. Chriseis deberetur; vel ne per eas jurantes falsum, homines se juramento teneri non putarent. juratio magis teneatur, an quae fit
Abbreviated transcription (Latin):
si corrupte ꝓferant᷑ uerba illa. an lb̃mus
sit. D hoc ⁊ acharias bonifacio scͥbit. Retu¬
lerũt mͥ nuncii tui. ꝙ fu̾it fac̾dos in eadẽ
ꝓuincia. qui latinã linguã penitꝰ ignora¬
bat.⁊ dũ babtizaret. nesciꝰ latim eloquii.

Expanded text:
si corrupte proferantur verba illa, an Baptismus sit. De hoc Zacharias Bonifacio scribit: Retulerunt mihi nuntii tui quod fuerit sacerdos in eadem provincia, qui Latinam linguam penitus ignorabat; et dum baptizaret, nescius Latini eloquii,
Abbreviated transcription (Latin):
tet. nec uidr dm placare subditus.
s subsannare suꝑbus. Canis reuersuᷤ
aduomitũ. penitẽs ad pecc̃m. Multi la¬
crimas in desinent̾ fundunt: et pec¬
care non desinũt. Quosdam acciꝑe
lacrumas adpenitẽciam cerno.⁊ affec¬
tum penitencie non hr̃e. qr inꝯstancia
m̃tis. nõ recordacione pecc̃i lacrimas
fundunt. nẽ reuiuiscente usu ea que
pecc̃oribus dic̃. Lauamini:⁊ mundieᷤᷤ¬
tote. Lauatur.⁊ mundus ẽ: qui ⁊ pre¬
t̾ĩta plangit. ⁊ flenda iterũ nõ admit¬
tit. Lauatur ⁊ non ẽ mundus qui plã¬
git. que gessit. nec deserit.⁊ pꝰ lac̾mas.
ea que defleuerat repetit. It. aug̃. In¬
anis est penitencra. quã sequens cul¬
lam̃ta: si replicantur pecẽa. Nichil ua¬

Expanded text:
tet; nec videtur Deum poscere subditus, sed subsannare superbus. Canis reversus ad vomitum, et poenitens ad peccatum. Multi lacrymas indesinenter fundunt, et peccare non desinunt. Quosdam accipere lacrymas ad poenitentiam cerno, et affectum poenitentiae non habere; quia inconstantia mentis nunc recordatione peccati lacrymas fundunt, nunc reviviscente usu, ea quae peccatoribus dicit: Lavamini, mundi estote. Lavatur et mundus est qui et praeterita plangit, et flenda iterum non committit. Lavatur, et non est mundus qui plangit quae gessit, nec deserit, et post lacrymas ea quae defleverat repetit. Item Aug.: Inanis est poenitentia, quam sequens cullamenta, si replicantur pec
Abbreviated transcription (Latin):
eit sẽ. It̾. ambr. Reꝑiuntur. qui sepiꝰ
agendam penitẽciã putãt. qui luxu¬
riantur inxͦ. Nam si uere in xp̃o pe¬
nitẽciã agerẽt. it̾andam postea non
putarẽt. qr sic̃ unũ łbina. ita ẽ una
penitẽcia. his aliisq płib utuntur
in assercione sue opinionis. Sed amb̃r
diẽ. hẽc u̾a penitẽcia est. cessare a pec¬
catõ. Et it̾. magni ꝓfectus ẽ renũcias¬
se errori. Inbutos .n. uniciis aĩos exue¬
re. atq em̃dare uirtutis ẽ ꝑfecte. ⁊
celestis gr̃e. ⁊ iõ sane. ita diffiniri pot̾.
enitẽcia est. uirt̾

Expanded text:
et hostiam. Ambrosius: Reperiuntur, qui saepius agendam poenitentiam putant, qui luxuriantur in Christo. Nam si vere in Christo poenitentiam agerent, iterandam postea non putarent; quia sicut unum baptisma, ita est una Poenitentia. His aliisque pluribus utuntur in assertionem suae opinionis. Sed Ambros. dicit: Haec vera poenitentia est, cessare a peccato. Et iterum: Magni profectus est renuntiasse errori. Imbutos enim vitiis animos exuere atque emendare, virtutis est perfectae et coelestis gratiae; et ideo sane ita definiri potest: Poenitentia est vi
Abbreviated transcription (Latin):
ne incarnata. E indr̃ utiq nõ deb̃e dici
nata d uirgine.ẽ ñ sit natad patre. Qͤ
enĩ res nõ est de patre genita. nõ uidr̃
d matre nata. ne res aliqua filiacõnis
nom̃ hat in humanitate.ꝙ illud nõ te¬
neat in diuinitate. Uidr̃ tñ posse ꝓba¬
ri ꝙ sit nata de uirgine. quia siħ ẽ dm

Expanded text:
arnata. Et videtur utique non debere dici nata de Virgine cum non sit nata de Patre. Quae enim res non est de Patre genita, non videtur de matre nata; ne res aliqua filiationis nomen habeat in humanitate, quae illud non teneat in divinitate. Videtur tamen posse probari quod sit nata
Abbreviated transcription (Latin):
s po᷑ qñ pro ordinat̾oe aliaꝵ rerum. ire¬
ubor. unde falero. ras .i. ornare. Ut is¬
bie. reddunt enim pulcriores. sr̃bos.
et arrogãtes quadam elatone ⁊Inde ẽ ꝙ
falera inue̾itur ꝓ sr̃bia et inani iactat̾de
et falare sr̃bire. I anire se iactar̃. ⁊ cõr¬

Expanded text:
sed ponitur pro ornatione aliarum rerum, ut verborum, unde falero -as, idest ornare, ut ‘isbie – reddunt enim eos pulcriores et superbos et arrogantes quadam elatione – inde est quod falera invenitur pro superbia et inani iactatione et falerare pro superbire, inaniter se iactare,
Abbreviated transcription (Latin):
fico. eas. Uñ ħ falñficato. oius. ꝓ quo
quidam abutuntur ħ noi̾e fallacia. s
male. qr fallaçia ẽ deceptio qͥ ẽ in argu¬
mentatone falsificato ẽ instantia ꝯ ar¬
gun̾tato ĩ q̃ magis appet falsitas ꝙͣ ĩ
argum̾itat̾oe. alr̾ nõ ẽ salsificato. e̾̃ eniꝰ
s̃aĩsificare argum̾tum . Inducere aͥd ĩ qͦ
mag̾ appeat falsitas . Unde nec uerũ
angũmñtum nec falsissunum pͭ falsifi¬

Expanded text:
fico -as, unde falsificatio -nis, pro quo quidam abutuntur hoc nomine fallacia, sed male quia fallacia est deceptio que est in argumentatione, falsificatio est instantia gumentationem in qua magis apparet falsitas quam in argumentatione, aliter non erit falsificatio; est enim falsificare argumentum inducere aliquod in quo magis appareat falsitas, unde nec verum argumentum nec falsissimum falsifi
Abbreviated transcription (Latin):
cientia sͥ possi alim̾ta recond̾e. mirabili¬
q prudentia ꝓspicit ne sp̃es q̃ colłete sr̃
corpãtur. secͣit eã de̾tibꝰ granum. ne ĩ¬
cipiens germuare pastum s p̾b̾et ĩ uti
re telluris. sicat ĩ solem nͨ tamẽ semꝑ
ħ facit. s sereutatem stabilem fore pre¬

Expanded text:
cientia sibimet alimenta recondere: mirabilique prudentia prospicit, ne species quae collectae sunt corrumpantur. Secat enim dentibus granum, ne incipiens germinare pastum sibi praeberet ire telluris, siccat in solem; nec tamen semper hoc facit, sed cum serenitatem stabilem fore prae
Abbreviated transcription (Latin):
cio. ꝓficio. sufficio. offo. q̃ sunt neu. defi¬
eio tamen ꝓ derelinquo.⁊ sufficio ꝓ sub¬
ministro etͣ substituo. sunt actiua: si u̾o
desmant in or sunnt pͣssiua. p̾ter ꝓficiscor
et inficior. q̃ sunt deponentia . Idẽm om̃ia
predẽa ꝯpõita redeunt ad rͣritatem ĩ ĩpa¬

Expanded text:
cio, proficio, sufficio, officio, que sunt neutra; deficio tamen pro derelinquo et sufficio pro subministro et substituo sunt activa. Si vero desinant in -or sunt passiva preter proficiscor et inficior que sunt deponentia. Item omnia predicta composita redeunt ad regularitatem in impera
Abbreviated transcription (Latin):
ut bñtacio. calefacio. b̾nfeci. calefeci.
bñfae. calefac. bñfacere. calefac̾e. bñfac¬
tunt calefactum. Item om̃ia ꝯpõita.
a facio et nominibꝰ nõ ex toto posut
facile distingui ẽe genus. s q̃dam sũt
accia ut deitico. naginfico/. q̃dam ne¬
utra. ut edifico. domitico. nł facio. q̃dã
deponentia. Ut ĩsificor. gradificor. ludi¬
ꝯpõita a facio. ⁊ noniubꝰ q̃ ex toto re¬
tinent lr̃aturam et accentus sui sunpli¬
cis et suꝑ eadem silła sunt neutra. ut:
inchilfacio. Aoccifatio. lucrifacio.⁊ silla.
De istis ⁊ de ꝯpoitis ab infiuitis s̾eiᵈ ẽ.¬

Expanded text:
ut benefacio calefacio, benefeci calefeci, benefac calefac, benefacere calefacere, benefactum calefactum. Item omnia composita a facio et nominibus non ex toto possunt facile distingui circa genus, sed quedam sunt activa, ut deifico, magnifico, quedam neutra, ut edifico, domifico, nilfacio, quedam deponentia, ut versificor -aris, graticomposita a facio et nominibus, que ex toto retinent litteraturam et accentum sui simplicis et super eandem sillabam, sunt neutra, ut nichilfacio, floccifacio, lucrifacio; et similiter de istis et de compositis ab infinitis scie
Abbreviated transcription (Latin):
et̾no fuit donum: qr non datur: nisi ex
donetur. s ex ꝓprietate: quã habuit ab
et̾no. Uñ ⁊ ab et̾no fuit donum. Sẽpit̾ne
.n. donũ fuit. non quia daretur. s qr
ꝓcessit apatre ⁊ filio. Uñ aug̃. in .iiii.ł.
de tri. Sic̃ natum eẽ. est filio apatre eẽ:
ita sp̃ui sc̃o donum di eẽ. est apatre ꝓ¬

Expanded text:
aeterno fuit donum, quia non datur, nisi ex donetur, sed ex proprietate quam habuit ab aeterno, unde et ab aeterno fuit donum. Sempiterne enim donum fuit, non quia daretur, sed quia processit a Patre et Filio. Unde Aug. in lib. 4 de Trin., ait: Sicut natum esse est Filio a Patre esse, ita Spiritui sancto donum Dei esse est a Patre
Abbreviated transcription (Latin):
ita abet̾uo donũ est. non qr donaret᷑
apatre filio. uł afilio pat̾. s qr ab et̾̃no:
utrũ patri ⁊ filio: an t̾m nb̃: qui nõdũ
eramus. Si aut̃ nõ erat donabilis pat̾
⁊ filio: s t̾m nob̃. ⁊ exeo donum erat. qr
filio: donabił ꝓcessit. sic̃ ⁊ nob̾ tm̃ datus
est. ⁊ filius uere datus est nb̃. ⁊ abet̾no
ꝓcessit apatre. non ut donabił tm̃. s u̾
genitus qui ⁊ donari poss. Processit gͦ

Expanded text:
ita ab aeterno donum est; non quia donaretur a Patre Filio, vel a Filio Patri, sed quia ab aeterno utrum Patri et Filio, an tantum nobis qui nondum eramus. Si autem non erat donabilis Patri et Filio, sed tantum nobis, et ex eo donum erat, quia Filio, donabilis processit, sicut et nobis tantum datus est. Et Filius vere datus est nobis, et ab aeterno processit a Patre non ut donabilis tantum, sed ut genitus qui et donari posset. Processit ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ carne.
d̃̾oq ip̃m peccatũ dr man̾e in carne.
saro gͥ q̃ in concupiscẽtia libidinis semi¬
natur. nec cłpam ħt nͨ actũ culpe s cãm
corpus corruptũ ẽ ꝑ peccatũ. Ip̃aq cor¬
ruptio ꝑconditionẽ offensionis manet
incorꝑi. robur tenens diuine sententie
date in adam. cuiꝰ consortio anima ma¬
clatur peccato. ꝑ id gͦ ꝙ facti cã manet
s incarne. quia pecc̃i cã ex carne ẽ nõ ex
anima. quia caro ẽ exorigine carnis pec¬
cati. ⁊ ꝑ traducẽ omnis caro fit peccati.
anima uero nõ traducit᷑. ud̾o inse cãm
peccati nõ ħt. aug̾ qͦ anĩam excarne pec

Expanded text:
in carne. Ideoque ipsum peccatum dicitur manere in carne. Caro ergo quae in concupiscentia libidinis seminatur, nec culpam habet, nec actum culpae, sed causam. corpus corruptum est per peccatum, ipsaque corruptio per conditionem offensionis manet in corpore, robur tenens divinae sententiae datae in Adam, cujus consortio anima maculatur peccato. Per id ergo quod facti causa manet,sed in carne, quia peccati causa ex carne est, non ex anima, quia caro est ex origine carnis peccati, et per traducem omnis caro fit causa peccati, anima vero non traducitur, et ideo in se causam peccati non habet. Aug. quoque ex carne pec
Abbreviated transcription (Latin):
mentiat᷑. Non ni si ͤ peccat qͥ consulendi.
ũ ꝗ nocendi uoluntate mentit᷑. Nec tm̃
nocet. qui uiatorem mentiendo indiũ¬
so itin̾e mittit: quant̃ ꝗ uiam uite m̃¬
datio de pͣuat. Porro omne mendaciũ
dicendum ẽ. iõ ẽẽ peccatum. qr ħ debet
loqui homo ꝙ animo gĩt. siue ille̾ uer̃
sit. siũ putet᷑⁊ nõ sit. Sba enim idõ st̃
instituta. nõ ut ꝑea homines in uicem
fullant: sed ꝑea in alt̾ius noticiam. suas.
cogitationes ferant. U̾bis gͦ uti ad falla¬
ciam. ñ ad ꝙ sunt instituta: peccatum ẽ.
N̾ id̾o ⁊̃ ullum mendaciũ putandum ẽ.
nõ ẽẽ peccatum: qr possumꝰ alicui aliqñ
sum: mendacium ẽ. siue quis. siue ne¬
mo ledatur. Ecce exhis costat. omnem
mendacium: ẽẽ pecẽm.ñ tñ de omni m̃¬
datio accipiendum ẽ illud. ꝑdes omnes¬
Nec omne mendacium isto p̾cepto ꝓhi¬
bi uidr̃. nec p̾missa descͥptione: m̃daciũ
ioci includi
ubi cũ ꝑicło erratur ł nõ

Expanded text:
mentiatur. Non enim sic peccat qui consulendi, ut qui nocendi voluntate mentitur; nec tantum nocet qui viatorem mentiendo in diverso itinere mittit, quantum qui viam vitae mentiendo depravat. Porro omne mendacium ideo dicendum est esse peccatum, quia hoc debet loqui homo quod animo gerit, sive illud verum sit, sive putetur et non sit. Verba enim ideo sunt instituta, non ut per ea homines invicem fallant, sed per ea in alterius notitiam suas cogitationes ferant. Verbis ergo uti ad fallaciam, non ad quod sunt instituta, peccatum est. Nec ideo etiam ullum mendacium putandum est non esse peccatum, quia possumus alicui aliquando sum, mendacium est sive quis, sive nemo laedatur. Ecce ex his constat omne mendacium esse peccatum: non tamen de omni mendacio accipiendum est illud psNec omne mendacium isto praecepto prohiberi videtur, nec praemissa descriptione mendacium joci includi. 4. Ubi cum periculo erratur,
Abbreviated transcription (Latin):
inse. s qual inuidicio apparebit. Rema¬
nẽt gͦ illa acc̃tia. ꝑse subsistencia. ad
misteri ritũ. ad gustus fidiq suffragi¬
um. quibus corpus xͥ hñs formã ⁊ na¬
turam suã : tegr̃
D̾ fractione ⁊ partibus.

Expanded text:
, sed qualis in judicio apparebit. Remanent ergo illa accidentia per se subsistentia ad mysterii ritum, ad gustus fideique suffragium; quibus corpus Christi habens formam et naturam suam tegitur. 2. De fractione et parti
Abbreviated transcription (Latin):
xͦ comendatur. quia nͨ ip̃e ut tanta
unitate do ũbo ꝯiunctus. una cum il¬
lo ꝑ̾ filius dĩ fieret. nulł ẽ p̃cedentib
mĩtis assecutus. sed ex quo homo ẽẽ ce¬
pit: ex illo ẽ ⁊ d̾s. uñ dictum ẽ. u̾bum

Expanded text:
 commendaretur: quia nec ipse ut tanta unitate Deo vero conjunctus una cum illo persona Filius Dei fieret, ullis est praecedentibus meritis assecutus; sed ex quo homo esse coepit, ex illo est et Deus: unde dictum est, Verbum
Abbreviated transcription (Latin):
na inxͦ homine m̾uit. ut in unitatem
pͣ unici filii di singłarit̾ assumpta eẽt:
q̃ bona uoluntas. q̃ bona oꝑa p̾cesserũt.
quibus m̾eretur iste homo una fĩ ꝑͦ
ẽẽ cep̃. nõ aliuo cepit eẽ homo quam
di filius. ⁊ hoc. unicus.⁊ ꝓpt̾ea di u̾bum

Expanded text:
ut in unitatem personae unici Filii Dei singulariter assumpta esset? Quae bona voluntas, quae bona opera praecesserunt quibus meretur iste homo una fieri persona esse coepit, non aliud coepit esse homo quam Dei Filius, et hic unicus; et propterea Dei Verbum,
Abbreviated transcription (Latin):
Lũbi incarnatione hominem quendam
ex anima rõnalrihumana carne consti¬
tutum. ex quib duob omnis uerus hõ
constituitur: ⁊ ille homo cep̃ ẽẽ đs. non
hominẽ. ł ẽẽ hominẽ. quia ds̃ factus ẽ .i.

Expanded text:
bi Incarnatione hominem quemdam ex anima rationali et humana carne constitutum; ex quibus omnis verus homo constituitur, et ille homo coepit esse Deus, non hominem, vel esse hominem, quia Deus factus est, id
Abbreviated transcription (Latin):
caligine. satisfacile ẽ intelligẽ.:⁊ respõ¬
de. sum.n. quis mortałr delinqͥt. ⁊ gr̃a R¬
uirtutis pͥuatur. si qua p̃cessit:⁊ natu¬
ralium bonoꝵ elisionẽ patitur. iuis in
tellectꝰ obtundr. ⁊ totus hõ int̾ior ob¬
tenebratur. ita qͣi caligine quedã mẽs
obuoluitur. que caligo: pecc̃i pena est
hanc ũo d̾s pellit. c̃ penitẽciã inmittit.
git. S que est macła pec̃ci aqua aĩã
lauat: Ecce.ii. quis uoluit facere ho¬
micidiũ.⁊ patrauit. quo patrato desi¬
nit tam uelle quã facere. non dũ tn
uere ⁊ humilit̾ penitet. nͨ ꝯfic̃i ꝓponit.
que gͥ remansit in aĩa illiuis macła.

Expanded text:
gine satis facile est et intelligere, et respondere. Cum enim quis mortaliter delinquit, et gratvirtutis privatur, si qua praecessit, et naturalium bonorum elisionem patitur. Unde et intellectus obtunditur, et totus homo interior obtenebratur; et ita quasi caligine quadam mens obvolvitur, quae caligo peccati poena est. Hanc vero Deus pellit, cum poenitentiam immittit, git. Sed quae est macula peccati, a qua animam lavat? Ecce enim quis voluit facere homicidium, et patravit; quo patrato desinit tam velle, quam facere; nondum tamen vere et humiliter poenitet, nec confiteri proponit. Quae ergo remansit in anima
Abbreviated transcription (Latin):
qua in penitẽcia purgat᷑: Polluta qͥd̾
est ar̃a quo usq penitet. sic̃ erat: du
inea praua erat uolũtas ¶Siẽ.ii. qͥ tan¬
git morticinũ uł aliud inmundũ. ita
pollutus ẽ post tactum quoq lauat᷑
sic̃ erat dum tang̾et: ita post actũ pec¬
cati ita polluta remanet animra sic̃ fu¬
it inipso actu peccati.qr ita longe est¬
a deo. ꝑdissiilitudinẽ qui est uita.⁊
mundicia m̃tis. sic̃ fuit dum pecẽm
ageret. Ipsa gͦ dissimilitudo. que ẽ in
aĩa expecc̃o.⁊ est adeo elongacio. aĩe ma¬
cula intelligͥr. aqua purgatur inpenitẽ¬
cia. hoc aut̃ solus ds facit. qui solus su̾¬
citat aĩam ⁊ illuminat. ꝙ sacerdotes
fitebuntur tibi : Qd̃ exponens aug̃
ait. Bõni doctores recte medici dñr. qͥ
iuuentes curale ministĩo possunt. sed
non mortuos suscitare. sola .n. gr̃a di¬

Expanded text:
gatur? Polluta quidem est anima, quousque poeniteat, sicut erat, dum in ea prava erat voluntas. Sicut enim qui tangit morticinium vel aliud immundum, ita pollutus est post tactum quousque lavatur, sicut fuit dum tangeret; sic post actum peccati ita polluta remanet anima, sicut fuit in ipso actu peccati, quia ita est longe a Deo per dissimilitudinem, qui est vita et munditia mentis, sicut fuit dum peccatum ageret. Ipsa ergo dissimilitudo quae inest animae ex peccato, et est a Deo elongatio, animae macula intelligitur, a qua purgatur in Poenitentia. Hoc autem solus Deus facit, qui solus suscitat animam et illuminat; quod sacerdotes confitebuntur tibi? quod exponens Aug. ait: Boni doctores recte medici dicuntur, qui viventes curare ministerio possunt, sed non mortuos suscitare. Sola enim D
Abbreviated transcription (Latin):
Querendum ẽ. quomͦ sp̃ale filii d̾i ag¬
noscendi signum fuĩt. Quod suꝑ eum
descendĩt. ⁊ manserit spc̃. Qͥd magni ẽ
filio di ꝙ in ip̃o mane spc̃ astruitur.
Notand̾q ꝙ semꝑ in domino manserit
gestau̾int partim semꝑ maneat. partĩ
rediturꝰ se cedat. manet enim ap̃ eos ũ
bonis insistant. actibus recedit uero ad¬

Expanded text:
Quaerendum est quomodo speciale Filii Dei agnoscendi signum fuerit, quod super eum descenderit et manserit Spiritus. Quid magni est Filio Dei quod in ipso manere Spiritus astruatur? Notandum quod semper in Domino manserit gestaverint, partim semper maneat, partim rediturus secedat. Manet quippe apud eos, ut bonis insistant actibus, voluntaria
Abbreviated transcription (Latin):
bonorum. cui ñ comunicat alienis. Alie¬
Si aũt aliem sunt. qui audit᷑i sunt il¬
lam uocem. ñ gͦ huic fonti comunicant
dicata ẽ caritas securus esto. nicͥ mali ꝓ
tõ cõꝑatur. quia nimir̾ mentẽ quam
semł ceꝑit. ad dilect̾one mundi funditꝰ
illi erit. q̃ ardente sole arescẽ ñ pͥ. nutͥ¬

Expanded text:
bonorum, cui non communicat alienus. AlieSi autem alieni sunt qui audituri sunt illam vocem, non ergo huic fonti communicant dicata est charitas, securus esto; nihil mali ptio comparatur, quia nimirum mentem quam semel ceperit, a dilectione mundi funditus illi erit, quamvis ardente sole arescere non pot
Abbreviated transcription (Latin):
sed ħ dix̾ ꝑꝑ iusticiam cui de seruiebant
quia boni erant. frequent̾ enim ante
sunt mali. qui fut᷑i funt boni: ialiqͦci¬
ens pͥꝰ sunt boni. qui futuri s̃ ⁊ ꝑ man¬
quam excidit. nullatenꝰ ꝓ ilł fac̃. Dig¬
nitatẽ enim caritatis ostendens. dicit
eam nõ excid̾e. quia ħͥ ⁊ infuto erit. sed
fides: ispes euacuabuntur. ⁊ scĩa. It̃.ꝙ¬
nõ eẽntiam caritatis refertur. seo ad
efficientiam. quia nõ efficit caritas
q̃ deseritur hominẽ uẽ batum. nõ ꝑ¬
duc̃ ad uerum boñ. huic ĩ fonti alie
infine. quia nõ ꝑseu̾ant. Pot̾ tñ ħ ⁊c̃.
ligi qͣ soli ꝑfecti ħnt qͣ semel habita
nõ amititur. Exordia uõ caritatis ali¬
qñ crescunt. aliqñ deficiunt. Sunt
tio quos gradus ille qui parabolam
miat: iexsurgat sem̃. ig̃minet. icres¬
cat:ic̃. & si gͦ ꝑfecta caritas sic radi¬
sed dum habetur. nõ sunt ħntem
criminałr peccare. ꝙ aug̃. ostendit
in quiens. quia radix omnium ma¬
lorum ẽ cupiditas: iradix omnium

Expanded text:
 propter justitiam cui deserviebant, quia boni erant. Frequenter enim ante sunt mali, qui futuri sunt boni; et aliquoties prius sunt boni, qui futuri sunt et permanquam excidit, nullatenus pro illis facit. Dignitatem enim charitatis ostendens, dicit eam non excidere, quia hic et in futuro erit; sed fides et spes evacuabuntur, et scientia.entiam charitatis refertur, sed ad efficientiam, quia non efficit charitas quae deseritur, hominem vere beatum, nec perducit ad verum bonum. Huic etiam fonti alieni, in fine, quia non perseverant. Potest tamen ligi, quam soli perfecti habent, quae semel habita non amittitur. Exordia vero charitatis aliquando crescunt, aliquando deficiunt; sunt tio; quos gradus ille discernit, qui parabolam miat, et exurgat semen et germinet, et cresetc. Si ergo perfecta charitas sic radised dum habetur, non sinit habentem criminaliter peccare. Quod Augustinus ostendit inquiens: Quia radix omnium malorum est cupiditas, et radix omnium
Abbreviated transcription (Latin):
quasdam recessurus uenit:uenturus
recedit. In his uirtutib sñ quibꝰ ad utã
nõ ꝑuenit᷑ in electorum suorum cordibꝰ
ꝑmanet. in his uõ ꝑ quas scĩtatis uirtꝰ
ostend̃r. ũ in exhibitione miracłorum
aliqñ ade: aliq̃n se subtrahit. It amb̃r

Expanded text:
quasdam recessurus venit, et venturus recedit. In his virtutibus sine quibus ad vitam non pervenitur, in electorum suorum cordibus permanet. In his vero per quas sanctitatis virtus ostenditur, ut in exhibitione miraculorum, aliquando adest, aliquando se subtrahit. Item Ambr
Abbreviated transcription (Latin):
diligit nos. ⁊ qua uos diligimus eum.
sp̃m. Caritas aut̃ dei dieta ẽ diffundi in
cordib nr̃is. nõ qua nos ipsa dilig̃. sed
qua nos faẽ dilectores suos. Sic̃ iusticia
dei đr. qua nos iusti. eius munere effici¬
mur:⁊ dñi salus. qua nos saluat:⁊ fideᷤ
monstrari distinctio inter caritatẽ. qua
s quia ea iustos nos facit: simiłr ⁊ fides.
⁊ falus. sic uidr dicta caritas di que est
in nb. nõ ꝙ ipse ea diligat. s quia ea nos
ctionẽ. non qua nos eum. s qua ipse dile¬
xit uos. ⁊ misit filiũ suũ fitatiore ꝓͥ pec

Expanded text:
diligit nos, et qua nos diligimus eum. spiritum. Charitas autem Dei dicta est diffundi in cordibus nostris, non qua nos ipse diligit, sed qua nos facit dilectores suos, sicut justitia dicitur Dei, qua nos justi ejus munere efficimur, et Domini salus, qua nos salvat; et fides monstrari distinctio inter charitatem, quased quia ea nos justos facit, similiter et fides et salus, sic videtur dicta Dei charitas, quae est in nobis, non quod ipse ea diligat, sed quia ea nos ctionem, non qua nos eum, sed qua ipse dilexit nos, et misit Filium suum liberatorem pro pec
Abbreviated transcription (Latin):
ost hec queri solet. si beati¬
tudo scõꝵ maior sit futura post iudiciũ
quam interim. Sine omni scrupło cre¬
dendũ est eos habituros maiorẽ głam pꝰ¬

Expanded text:
ost hoc quaeri solet si beatitudo sanctorum major sit futura post judicium quam interim. Sine omni scrupulo credendum est eos habituros majorem gloriam po
Abbreviated transcription (Latin):
sic homo uiuat quomͦ uult. Non .ii. iͥ
uolet male iuuere. aut uolet aliquid
quid amabitur ad erit. nec desidabitur
quod nõ aderit. Omne quod ibi erit
bonũ erit. ⁊ suminus d̾s summũ bonũ
erit.⁊ ꝙ est omnino beatissimũ ita
semꝑ fore etͣnũ erit.batos aut̃ esse se.
uelle: omniũ hominũ ẽ. beatos eẽ se
uelle om̃s in corde uident. nec tñ omĩ

Expanded text:
sic homo vivat quomodo vult. Non enim ibi sic homo vivat quomodo vult. Non enim ibi volet male vivere, aut volet aliquid it. Quidquid amabitur aderit, nec desiderabitur quod non aderit. Et omne quod ibi erit, bonum erit, et summus Deus summum bonum erit: et quod est omnino beatissimum, ita semper fore certum erit. Beatos autem esse se velle, omnium hominum est. Beatos se esse velle, o
Abbreviated transcription (Latin):
aliquẽ ido basptizatũ quia iuuit ut
uult. cum ꝓfecto ⁊ si miser ẽẽt. minuᷤ
tñ ẽẽt si nichil eoꝵ que ꝑperam uolu¬
iset hr̃e potuisset: Mala .ii. uolũta¬
te uł sola. miser quisq efficitur. s mi¬
serior cum desidium male uolũtatiꝰ
homines esse beati uolunt. idq ardẽ¬
tissimo amore appetãt.⁊ p̃p hoc cete¬
ra queq appetũt̃. nec quisquã potest
amare. ꝙ omĩo quid uł quale sit nes¬
cit. uec pot̾ nescire qͥd sit ꝙ se uelle
scit. sequitur ut om̃s uitã beatã sciãt
Om̃s aut̃ beati hñt ꝙ uolunt: ꝯtinuo¬
sint beati. Continuo aut̃ miseri s̃ qui
non recte uolunt. Batus gͥ nõ est. nͥ
qui ⁊ ht̃ omnia que uult. ⁊ nicħ uult
male. Ille quippe beate uuit. qui ui¬
uit ut uult. nec male aliquio uult. Cũ
gͥ ex his duob ostet bata uita. licet ĩ
mał fit aliquis bonus. nõ tñ nisi fini¬
tis omĩb malis. est b̾atus. Cum uero
ex hac uita qui in hiis miseriis. fideł

Expanded text:
it ut vult? cum profecto etsi miser esset, minus tamen esset, si nihil eorum quae perperam voluisset, habere potuisset. Mala enim voluntate sed sola miser quisque efficitur; sed miserior, cum desiderium malae voluntatis od omnes homines esse beati velint, idque ardentissimo amore appetant, et propter hoc caetera quaecumque appetant; nec quisquam potest amare quod omnino quid vel quale sit nescit, nec potest nescire quid sit, quod se velle scit, sequitur ut omnes beatam vitam sciant. Omnes autem beati habent quod volunt, sint beati. Continuo autem miseri sunt, qui non recte volunt. Beatus ergo non est nisi qui et habet omnia quae vult, et nihil vult male. Ille quippe beate vivit, qui vivit ut vult, nec male aliquid vult. Cum ergo ex his duobus constet beata vita, licet in malis sit aliquis bonus, non tamen nisi finitis omnibus malis est beatus. Cum ergo ex hac vita, qui in his miseriis fidelis
Abbreviated transcription (Latin):
filioq ꝓcedit. alterum a latuus est
athema sit. Aliud gͦ posuit. ꝓ oposito.
ma fit. non dicit siquis addid̾it. nam
ret. qui cupiebat uenire ad quos dam
quibꝰ scribebat. sic̃ ad tefalonicẽses. ut
suppleret que illoꝵ fidei de erant.S:
qui supplet. qd minus erat addit. nõ
qd̃ inerat tollit. qui aut̃ pretergredit᷑
fidei regulam: non acced̃ ininra: s re¬
cedit aura. ad illud aut̃ ꝙ de euãgłio
opponunt. respondemus ita. qr cum
negat. s ideo patrem t̃m nõiat. quia
ad eum solet referre.⁊̃ qd̃ ipsius est:
quia ab illo ht̃¬

Expanded text:
Filioque procedit, alterum a Latinis est athema sit. Aliud ergo posuit pro opposito, ma sit; non dicit: Si quis addiderit. Nam ret, qui cupiebat venire ad quosdam quibus scribebat, sicut ad Thessalon., ut suppleret quae illorum fidei deerant. Sed qui supplet, quod minus erat addit; non quod inerat tollit. Qui autem praetergreditur fidei regulam, non incedit in via, sed recedit a via. Ad illud autem quod de Evangelio opponunt, respondemus ita: Quia cum negat; sed ideo Patrem tantum nominat, quia ad eum solet referre etiam quod ipsius est, quia ab illo h
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ templũ eius. Uñ ꝑ yfaram dñs ait. Celũ
michi sedes ẽ. t̾ra aut̃ scabellum pedum
meoꝵ. qr inelectis: qui s̃ celũ. habitat ds
⁊ regnat. qui eius uoluntati deuoti obtẽ¬
ꝑant. Malos uo. qui sunt t̾ra. iudicii dis¬
trietione calcat. Uñ ⁊̃ inł. sap̃ie đdr. Tronꝰ
sap̃ie: aĩa iusti. quiꝰ in iustis specialus est:
quam maliis rebus. inquibus t̃n om̃ib¬

Expanded text:
ait: Coelum mihi sedes est, terra autem scabellum pedum meorum, quia in electis qui sunt coelum, habitat Deus et regnat, qui ejus voluntati devoti obtemperant; malos vero qui sunt terra, judicii districtione calcat. Unde in lib. Sap. dicitur thronus sapientiae anima justi, quia in justis specialius est quam in aliis rebus; in quibus tamen omnib