comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bylone factum erre docere
non potuerunt: neq: enimba¬
brlonii seruierunt eis. qui eos
prius coeperant nec uictis
babrloniis domus eorũ posside¬
runt Neq habuert̃ cos inser¬
uor & ancillas: restat igitur
ut iuxta fabulas suas deimperio
hoc futurum esse romano quib
superatis inultimo tempore
seruiturae sint eis gentes quib:
ante seruierint quod sequenter
literam spese falsa decipiunt:
quis eis concedit ut roma uo¬
c& urbabrlon: Et nabuchodonosor
rex romani imperii: quomodo
cersauit ex actor qui euit tribu
tum. Contriuit dñs baculum
impiorum uirgam dominan¬
tium cedentem populor in in¬
dignatione: plagi in sanabili su¬
bentem infuro re genter per¬
sequentem crudeliter. In p&ri¬
epistala legimus tempus ẽ ut
incipiat iudicium ad omodĩ Et
in ezechiele tortorib: dicit ur
ascĩs meir incipite: prodiuer¬
sitate quippe peccati iudicii ordo¬
s dirponitur ut quiminus deli¬
querint ante purgentur: No¬
uissimur autem in imicus destru¬

Expanded text:
bylone, factum esse docere bylone, factum esse docere non poterunt. Neque enim Babylonii servierunt eis, qui eos prius ceperant; nec victis Babyloniis, domus eorum possederunt: neque habuerunt eos in servos et ancillas. Restat igitur ut juxta fabulas suas de imperio hoc putent futurum esse Romano: quibus superatis in ultimo tempore, serviturae sint eis gentes, quibus ante servierint. Quod si sequentes litteram, spe se falsa decipiunt, quis eis concedet, ut Roma vocetur Babylon, et Nabuchodonosor rex Romani imperii? Quomodo cessavit exactor, quievit trtum? Contrivit Dominus baculum impiorum, virgam dominantium cedentem populos in indignatione plaga insanabili, subicientem in furore gentes, persequentem crudeliter. ConquiEpistola legimus: Tempus est, ut incipiat judicium a domo Dei . Et in Ezechiel tortoribus dicitur: A sanctis meis incipite . Pro diversitate quippe peccati, judicii ordo disponitur: ut qui minus deliquerint, ante purgentur. Novissimus autem inimicus destru
Abbreviated transcription (Latin):
suam dequa saluator loquitur
Beatimites : qnm̃ ipsi possede¬
bunt terram. Et credouide¬
rebona dñi interra uiuenti¬
um Adiung&ur quoque¬
domui ia cob qui electi sunt
neb unt reliquias domurirrł
& adducent eor indocum suũ
ut habitent in tabernaculis
eorum & possidebit eos do¬
mus irrł superterram dñi
inseruos & ancillas: Prodest
quippe malis ut bonis ser¬
uiant : Vnde & esaudicitur
seruier fratrituo. &ia cob
serui& tibi fratertuus. & accipi¬
enteos quer ȩsophis matibus
ante deceperant & exactores
suos qui omnia lucricausa
faciunt redigentes inserui¬
contra scłm et her&icos pugnando
labor auerat : & a confusione
& seruitute sua quamaligne in t̃¬
pr&atione & falsir dogmatibus
ante seruierat Tunc sumet
planctum adq: parabolã contra
regembabrlonis. sermonem ui¬
delic& her&icum errorir &
confunonis et dicit quae se¬
cuntur locum istum iudaȩ in¬
t̃ pra&antur carnaliter quod
postquam reuersi sunt deba¬

Expanded text:
suam, de qua Salvator loquitur: suam, de qua Salvator loquitur: Beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram , et Credo videre bona Domini in terra viventium . Adjungdomni Jacob, qui electi sunt nebunt reliquias domus Israel, et adducent eos in locum suum, ut habitent in tabernaculis eorum; et possidebit eos domus Israel super terram Domini in servos et ancillas. Prodest quippe malis, ut bonis serviant. Unde et Esau dicitur: Servies fratri tuo. Et ad Jacob, Serviet tibi frater tuus . Et accipient eos qui se sophismatibus ante deceperant: et exactores suos, qui omnia lucri causa faciunt, redigent in servicontra saeculum et haereticos pugnando laboraverat; et a concussione et servitute sua, qua malignae interpretationi et falsis dogmatibus ante servierat: tunc sumet planctum atque parabolam contra regem Babylonis: sermonem videlicet haeretici erroris et confusionis: et dicet quae sequuntur. Locum istum Judaei interpretantur carnaliter, quod postquam reversi sunt de Ba
Abbreviated transcription (Latin):
ra qua ante seruisti: sumespa¬
rabolã istã contraregem babrlo¬
nis et dicer: proãduena idẽ pro¬
selito lxx &ĩorãp int̃ p̃tatisunt
qui hebraeice ger dicit: undeputo
& morsi filium qui aduena erat
interra nominatum a patre
gersam ergo gioras non est
uerbum hebrabicum. greca
consu&udine declinatum . li¬
cet quidam hebraei sermonis
ignarus grecam in eo etiõe molog¬
am ex primere conetur ab eo qđ
rursum promas al quam aquila
et srmachus et theudotio pa¬
rabtilam transtulerunt quos
& nor sccutisumus: Ix plane¬
tum int̃p̃tati sunt est aũt ordo.
post quam babrlon deserta fu¬
erit in a&ernum itacut habi¬
tatio bestiarumsit: Misert¬
bitur dñs iacob & eius ui¬
delic& qui uitia sub plan¬
tauit Et eleget ir rb eum
quimente conrpicit dm̃.
et nota uerborum propri&a¬
temiiacob. qui ad huo in
lucta positur est miseretur:
irraheliuero qui post uic¬
toriam nomen accepit.
non miseri cordia sed electio
coaptatur.. Requiercere
quoque eos faciet superterrã

Expanded text:
parabolam istam contra regem Babylonis, et dices. Pro advena, id est, proselyto, LXX γηώραν interpretati sunt: qui Hebraice GER dicitur. Unde puto et Moysi filium, qui advena erat in terra, nominatum a patre, Gersam. . Ergo georas est verbum Hebraicum, Graeca consuetudine declinatum: licet quidam Hebraei sermonis ignarus, Graecam in eo etymologiam exprimere conetur, ab eo quod Rursum pro MASAL quam Aquila et Simmachus et Theodotio parabolam transtulerunt, quos et nos secuti sumus, LXX planctum interpretati sunt. Est autem ordo: postquam Babylon deserta fuerit in aeternum, ita ut habitatio bestiarum sit, miserebitur Dominus Jacob, ejus videlicet qui vitia supplantavit; et eliget Israel, eum qui mente conspicit Deum. Et nota verborum proprietatem: Jacob, qui adhuc in lucta positus, est miserebitur: Israeli vero, qui post victoriam nomen accepit, non misericordia, sed eiectio coaptatur. Requiescere quoque eos faciet super terram
Abbreviated transcription (Latin):
concurram : & plenam & super¬
effundentem restituent in
sinureorũ: quinee argentũ
nec aurum id ẽ nec eloquii
pulchritudinem nec acumen
ingenii inquibur sibi ante
plaudebant: recipient sed
poenir adficient: Tradent
paruulis aclat ntibus ut non
misereantur : Vt magirmi se¬
reatur. Adque utinam et nos
surcitemur adño. Et haenobir
detur potestas ut nec argen¬
tum nec aurum uelimus
eloquentiae & sapientiae
saccularis sed filior her&i¬
corum et omnium qui de¬
ceptisunt interficiamus
sagittis spilibur Id est testi¬
moniis scripturarum. Et
qui lacte nutriuntur erroris
Abrque ulla misericor¬
dia trucidentur. &olim
crudelitate pareant
nulliurque misereamur in¬
fantiae: Et illabeatitudine
dignisimus. Beatur qui tenebit
& allid&  paruulos tuor ad
p&ram. Et eritbabrlon¬
illa gloriosa in regnis inclita
insuperbia chaldae orum
sicut sub uertit dr̃ sod omam&
gomurram non habitabitur
urq: in finem Et nonco funda¬
bitur urq: ad generationem &

Expanded text:
concussam et plenam et superconcussam et plenam et supereffundentem restituent in sinus eorum . Qui nec argentum nec aurum, id est, nec eloquii pulchritudinem, nec acumen ingenii, in quibus sibi ante plaudebant, recipient: sed poenis afficient tradit non miserebuntur, ut magis misereantur. Atque utinam et nos suscitemur a Domino, et haec nobis detur potestas, ut nec argentum nec aurum velimus eloquentiae et sapientiae saecularis: sed filios haereticorum, et omnium qui decepti sunt, interficiamus sagittis spiritualibus, id est, testimoniis Scripturarum: et qui lacte nutriuntur erroris, absque ulla misericordia trucidentur, ut clementi crudelitate pereant, nulliusque misereamur infantiae, et illa beatitudine digni simus: Beatus qui tenebit et allidet parvulos suos ad petram! Et erit Babilla gloriosa in regnis, inclyta in superbia Chaldaeorum, sicut subvertit Dominus Sodomam et Gomorrham. Non habitabitur usque in finem, et non fundabitur usque ad generationem et
Abbreviated transcription (Latin):
necdum ad ꝑ fectã uenerint:
errorir a&atem allident
in oculir magistrorũ diri¬
pient que domureorum et
uxor es eorum iuolabunt
praua sapientia et doctrina
peruersa : Vnde pro istius¬
modi patrib: quorũ interfi¬
ciendisunt paruuli debemus
orare & dicere: daeis dñe
quid dabireis uuluam steri¬
lem et ubera arentia partu¬
riunt enim iniquitatem con¬
ceperunt dolorem et genuert̃
iniusticiam. Ecce ego surci¬
tabo supereosmedor qui ar
gentum non quaerant : nec au¬
rum uelint sed sagittir par¬
uulor interficient et lactan¬
tibus uteri non mis cereantur
et superfilios non parcat ocu¬
iureorum: Inuenimur in gene¬
si quod madian auctorgentis
medorum fuerit qui int̃p̃ta¬
tur mensurasiue potenti
uel forti. Igitur contrababr¬
lonios qui mente confusi
sunt.suscitantur apoten¬
tert & fortedõ ministri
ad puniendum fortitu dines
ut reddant uni cui que secun¬
dum opera sua: inqua enim
mensi sunt rem &ictur eis
men suram agitatam atque

Expanded text:
nondum ad perfectam venerunt nondum ad perfectam venerunt erroris aetatem, allident in oculis magistrorum, diripientque eorum domos, et uxores eorum violabunt, pravam sapientiam et doctrinam perversam. Unde pro hujusmodi patribus quorum interficiendi sunt parvuli, debemus orare et dicere: Da eis, Domine. Quid dabis eis? Vulvam sterilem, et ubera arentia . Parturierunt enim iniquitatem, conceperunt dolorem, et genuerunt injustitiam. Ecce ego suscitabo gentum non quaerant, nec aurum velint: sed sagittis parvulos interficiant, et lactan uteris non misereantur, et super filios non parcet oculus eorum. Invenimus in Genesi quod Madai auctor gentis Medorum fuerit, qui interpretatur mensura, sive a potente, vel forti. Igitur contra Babylonios, qui mente confusi sunt, suscitantur a potente et forti Deo ministri ad puniendum fortitudinis: ut reddant unicuique secundum opera sua. In qua enim mensura mensi sunt, remetietur eis. Mensuram agitatam atque
Abbreviated transcription (Latin):
qui super uenerit cad& gladio
Infantes eorum allidentur
in oculireorum diripientur
domureorum Et uxores eorum
uio labunturCaeloterra¬
que commotir. fugi& diabolus
colubertortuosus. uelomne
dogma In contrarium uerita
t quod in magistror al
dircipulos scinditur : Qdorũ
graeco sermone dor cader id
est capr&ȩ nuncupantur.
Sequenter quasi bruta animalia.
ethuc atq lluc errantia
non habent qui eos dirigant
perdiderunt enim eũ  dequo
scriptum ẽ. A dño gressusho¬
minis dirigentur. qui libera¬
ti aomagir  persimis conuestun¬
tur ad populum suũ : Et sin¬
guli ad terrã suam fugient
osti sunt: Quiu ero inuentus
fuerit occidetur siue iugula¬
bitur: hoc autem non solũ in
consummatione mundi sed
usq: hodie fit in ecclesia quan¬
domagistris superatir grex
deceptus reuertitur ad po¬
pulũ et ad terrã suã  etineo
quod inuenitur occiditur
utheriticus erse desistat:
et quicumq super uenerit
fanter eorũ & paruulor qui

Expanded text:
qui supervenerit, cadet in gladio. qui supervenerit, cadet in gladio. Infantes eorum allidentur in oculis eorum; diripientur domus eorum, et uxores eorum violabuntur. Coelo terraque commotis, fugiet diabolus coluber tortuosus, vel omne dogma contrarium veritati, 243 quod in magistros ac discipulos scinditur, quorum Graeco sermone Dorcades, id est, Capreae nuncupantur sequentes quasi bruta animalia; et huc atque illuc errantia non habent qui eos dirigant: perdiderunt enim eum, de quo scriptum est: A domino gressus hominis diriguntur : qui liberati a magistris pessimis convertentur ad populum suum, et singuli ad terram suam fugient, orti sunt: qui vero inventus fuerit, occidetur, sive jugulabitur. Hoc autem non solum in consummatione mundi, sed usque hodie fit in Ecclesia: quando magistris superatis, grex deceptus revertitur ad populum, et ad terram suam; et in eo quod invenitur, occiditur, ut haereticus esse desistat, et quicumque supervenerit,fantes eorum et parvulos, qui
Abbreviated transcription (Latin):
arbitric ut pleriq aestimãn
Animantia ea eẽ credenter
sed propter indignationem dp̃i
exercituum & propt̃ diem fu¬
roris eius, Qui rerpicit ter¬
ram & facit eam tremere.
Vnde hoc quod in Exxdicitur
nimicas accipiendum pro
his qui uersantur incaelo.
quomodo sidicamus omnis
ciuitas con clamauit. &
obuiam iudici urbs uni uersa
procersit: funda men¬
ta uero terrae : Et in pro¬
uerbus legimur
Dr̃ sapien¬
tia fundauit terram. et ad
iobloquiturd ñr ubierar quan¬
do fundabam terrã. Nonquo
terra habeat fundamenta pro¬
funda mole deiecta sed uo¬
luntas & potestar dĩ. qua om¬
nia continent᷑. Funda menta
illius appellanda sunt Ipre
enim supermaria fundauit ẽa
et super flumina collocauit
eam. et ipse adpendit eam suꝑ
nihili : Et erit quasi damula
fugiens et quasi rex ouium
Et nonerit qui congreg&
Vnurquirque ad populum suũ
conuertitur & singuli ad terram
suam fugient: Omni qui inuen¬
tur fuerit occid&ur &omnis

Expanded text:
arbitrio, ut plerique aestimant, arbitrio, ut plerique aestimant, animantia ea esse credentes; sed propter indignationem Domini exercituum, et propter diem furoris ejus, qui respicit terram, et facit eam tremere. Unde hoc quod in LXX dicitur, νυμικῶς accipiendum pro his, qui versantur in coelo, quomodo si dicamus, omnis civitas conclamavit, et obviam judici urbs universa processit. Fundamenta vero terrae et in Proverbiis legimus: Deus sapientia fundavit terram . Et ad Job loquitur Dominus: Ubi eras quando fundabum terram ? Non quod terra habeat fundamenta profunda mole dejecta; sed voluntas et potestas Dei, qua omnia continentur, fundamenta illius appellanda sunt. Ipse enim super maria fundavit eam, et super flumina collocavit eam, et ipse appendit eam super nihili . Et erit quasi damula fugiens, et quasi grex ovium, et non erit qui congreget: unusquisque ad populum suum conversuam fugient. Omnis, qui inventus fuerit, occidetur: et omnis,
Abbreviated transcription (Latin):
ad decipiendor si fieripotest¬
&iam electordĩ. Tunc prȩ¬
ciosior erit uirauro quod
rir obtimi adq: sanguini ẽ
Ot homo mundirsimo obrizo
quod hebraece dicit᷑ op̃ta
etaquila transtulit spilo
maofir quod nercio quiduo¬
lentes Ixx int̃ pra&ãti sunt
lapider desofir estaut india
locus in quo a urd̃ opti¬
mum nascitur. sicut
ingenesi legimus deflu¬
uio phison: iste est qui
circuit omnem terram
euilat ubiẽ aurũ & arum
terrae illius optimũ Et ibi
ẽ carbunculur & lapir prasi¬
nus. Praetiosior autem inad¬
legitꝰ proeo quod ẽ rarior
in irrahel: suꝑ hoccaelũ concu¬
tiã & mouebit terra deloco suo
Ixx caclumenim furebit &
terra mouebitur afundamen¬
tirsuis. Hum pracciosior fu¬
erit uirauro et homomundo
obrizo Et impl&um quod scrip¬
tum ẽ. putas cum uenerit fi¬
liur hominis inueni& fidem
suꝑ terpã : Tunc &caelimo¬
uebuntur et terra. Caelum
enim & terra ꝑtransibunt
Nonsua uoluntate et proprio

Expanded text:
ad decipiendos etiam si fieri potestad decipiendos etiam si fieri potest electos Dei . Tunc pretiosior erit vir auro, quodris optimi atque sanguinei est; et homo mundissimo obrizo, quod Hebraice dicitur OPHIR , et Aquila transtulit σπήλωμα ὀφεὶρ, quod nescio quid volentes LXX interpretati sunt, lapidem de Sophir. Est autem Indiae locus, in quo aurum optimum nascitur; sicut in Genesi legimus de fluvio Phison: Iste est qui circumit omnem terram Evila, ubi est aurum; et aurum terrae illius optimum: et ibi est carbunculus et lapis prasinus . Pretiosior autem intelligitur, pro eo quod est rarior.in Israel . Super hoc coelum concutiam, et movebitur terra de loco suo. LXX: Coelum enim furiet, et terra motis suis. Cum pretiosior fuerit vir auro, et homo mundo obrizo, et impletum quod scriptum est: Putas cum venerit Filius hominis, inveniet fidem super terram ? tunc et coeli movebuntur et terra. Coelum enim et terra pertransibunt, non sua voluntate, et proprio
Abbreviated transcription (Latin):
Et inꝓuerbur legimus ante
contritionem eleuatur coruiri
& ante gloriã humiliat᷑ semꝑ
superbi ã ruina sequitur & hu¬
militatem gloria. Qui enim
se ex altat humiliabitꝰ & qui se
humiliat ex altabitur. Legim¬
& in alio loco ꝑdam sapientiã
sapientium & intellegentiã
prudentium reprobabo non
quo uera sapientia et uerapru¬
dentia perdant᷑ adño sed falsi
nominis scientia qui sibi¬
s. theraurizant linguã menda¬
tii et deficiunt scrutantȩs
scrutinio & ponuntnihil lo
de propriae hereticorũ suꝑbia¬
ysueritatis in iuria nominatur
praetior erit uirauro & homo
mundo obrizo Ixxeterunt
quiderelicti fuerint honorati
magir quam a urd̃ excostum
& homo honorabilior erit lapi¬
dec ofir: In consummatione mundi
quando orbir redactur fuerit inso¬
litudinẽ et obtenebratus sol
inortusuo. et lunan isplendorẽ
sud̃ non dederit tanta fiaent
ab antixp̃o signa atque porten¬
ta. ut iniquitate crercente.
refrigercat caritar multoꝵ

Expanded text:
. Et in Proverbiis legimus: Ante contritionem elevatur cor viri, et ante gloriam humiliatur . Semper superbiam ruina sequitur, et humilitatem gloria: Qui enim se exaltat, humiliabitur: et qui se humiliat, exaltabitur . Legimus in alio loco: Perdam sapientiam sapientium, et intelligentiam prudentium reprobabo . Non quod vera sapientia et vera prudentia perdantur a Domino, sed falsi nominis scientia: qui sibi thesaurizant linguam mendacii, et deficiunt scrutantes scrutinio, et inveniunt nihil, lode proprie haereticorum superbia, veritatis injuria nominatur. Pretiosior erit vir auro: et homo mundo obrizo. LXX: Et erunt qui derelicti fuerint, honorati magis quam aurum excoctum: et homo honorabilior erit lapide Sophir. In consummatione mundi, quando orbis redactus fuerit in solitudinem, et obtenebratus sol in ortu suo, et luna splendorem suum non dederit, tanta fient ab Antichristo signa atque portenta, ut iniquitate crescente, refrigescat charitas multorum,
Abbreviated transcription (Latin):
in iob pleniur scribitur
quicum pennas habere ui¬
deantur :: Tamen de terra
altius non eleuantur:
qui dicuntur hebraice
sirim teu docio rectis et
stantibus: Phrlosis inter¬
pra&atur est symachus et
lxx daemonar transtulerunT
pro onocentauris quoque
quor soli lxx interpra&atist̃.
imitanter gentilium fabular
q uidicunt fuirre ypocentau¬
rtr trer reliqui int̃p̃ter ipsũ
posuert̃ uerbum hebraricum
ĩhim quor nor in ululas

Expanded text:
in Job plenius scribitur: in Job plenius scribitur: qui cum pennas habere videatur, tamen de terra altius non elevatur: pqui dicuntur Hebraice SIRIM  , Theodotio, erectis et stantibus pilis interpretatus est. Symmachus et LXX daemonas transtulerunt. Pro onocentauris quoque, quos soli LXX interpretati sunt, imitantes gentilium fabulas, qui dicunt fuisse hippocentauros, tres reliqui interpretes ipsum posuere verbum Hebraicum IIM   quod nos in ululas
Abbreviated transcription (Latin):
rierit figura huius mundi: non
habit&ur urbs confusionis in ꝑ¬
p&uũ : Et nequaquam cundem
statum recipi& : Non enim po
n& postquam in pristina glo¬
ria eẽ desisterit Arabs tento¬
ꝓria sua: qui int̃ pra&atur ocui¬
dentalis et uerꝑtinus . ut in ea
cupiat habitare quam uiderit
erre desertam : Arabs autem
inp̃sentilo co inbonam partem
accipitur quod semꝑtendat
ad finem ⁊et oblitur pra&serito¬
rum extendatse in priora
nec pastores requi ercentibi:
quimansuetirsimumdñi gre¬
gem in hierusalem solent
parcere sed e contrario
requiescent ibi bestiae¬
De quibus testatur psal¬
mista dicens, netradar besti¬
ir animam confitentem tibi
Proquibus aquila & symma¬
chus et theudotio ipsum
uerbum hebra icum po¬
sucrunt sume&im plebunt᷑
iuxta aquilam trphonib
quorim draconer uertimus
iuxta srmmachum uĩor
quod uerbum hebro ĩco
contin&ur: Et habitabunt
ibi structiones quod ani¬
mal semper est solitudi¬
nis appetens: De quo.

Expanded text:
rierit figura hujus mundi , non rierit figura hujus mundi , non habitabitur urbs confusionis in perpetuum; et nequaquam eumdem statum recipiet. Non enim ponet ibi, postquam in pristina gloria esse desierit, Arabs tentoria sua, qui interpretatur occidentalis et vespertinus; ut in ea cupiat habitare, quam viderit esse desertam. Arabs autem in praesenti loco in bonam partem accipitur: quod semper tendat ad finem, et oblitus praeteritorum, extendat se in priora. Nec pastores requiescent ibi, qui mansuetissimum Domini gregem in Jerusalem solent pascere; sed e contrario requiescent ibi bestiae, quas detestatur Psalmista, dicens: Ne tradas bestiis animam confitentem tibi . Pro quibus Aquila, et Symmachus, et Theodotio, ipsum verbum Hebraicum posuerunt SIIM  . Et implebuntur juxta Aquilam, typhonibus, quos nos in dracones vertimus; juxta Symmachum OIIM  , quod verbum in Hebraico continetur. Et habitabunt ibi struthiones, animal semper solitudines appetens, de quo
Abbreviated transcription (Latin):
aregionibur chaldeorũ sicut
subuertitdẽ sodomam & go¬
morrã non babitabit᷑ in a&nũ
nec in gredi&uream permul¬
tar generationer nec transibun
ꝑ illam araber neque pastorer
requiercentin ea: sed requier¬
centibi bestiae &implebuntur
domur sonitu & accubabunt
Sibi sirenae & daemonia salta¬
bunt ibi: et onocentauri habi¬
tabunt & cubilia facient ericii
Sin domib: eorum cito uenit
& non tardabit. Quod sequi¬
tur & dier eius non protrahȩ¬
tur asteriscis Notandum
ẽ: quide theudocione additi
sunt maedir aduersus confu¬
sionis urbẽ surcitatis qui
nec aurũ inbonir reputant
nec argentum qui sagittirint̃¬
ficiunt paruulos: & lactanti¬
bus uteri non miserebuntur
& suꝑ filios non parc& ocubor
eorum urbr quondam inclita
quae erat in superbia chaldeo¬
rum qui in t̃ p̃tantur quasi
daemonia sic subuertitur
quomodo subuersa ẽ sodoma
& gomorra : ut nullum in ea ma¬
neat pristine mansionir uesti¬
gium: sed postquam fuerit cae¬
lũ nouũ & terranoua et praete¬

Expanded text:
regis Chaldaeorum, sicut subvertit Deus Sodomam et Gomorrham; non habitabitur in aeternum; nec ingredietur eam per multas generationes; nec transibunt per illam Arabes: neque pastores requiescent in ea, sed requiescent ibi bestiae, et replebuntur domus sonitu, et accubabunt ibi sirenae, et daemonia saltabunt ibi, et onocentauri ibi habitabunt, et cubicula facient hericii in domibus eorum. Cito veniet et non tardabit. Quod sequitur: Et dies ejus non protrahentur,  asteriscis notandum est, quia de Theodotione addita sunt. Medis adversus confusionis urbem suscitatis, qui nec aurum in bonis reputant, nec argentum; qui sagittis interficiunt parvulos, et lactentibus uteri non miserentur, et super filios non parcit oculos eorum: urbs quondam inclyta quae erat in superbia Chaldaeorum, qui interpretantur, quasi daemonia, sic subvertetur, quomodo subversa est Sodoma et Gomorrha; ut nullum in ea maneat pristinae mansionis vestigium: sed postquam 245 fuerit coelum novum, et terra nova, et praete
Abbreviated transcription (Latin):
sustinebit Omne quoq:
corsiue anima hominis taber¬
c& & pauebit conscientia pecca¬
tisui. Haec ẽ dies formidolos a
atq: t̃ribilis. dequa & soffonias
loquitur m&uite a facie dñi
quia prope ẽ dierdñi Etrur¬
sum iuxta ẽdier dñi magna
prope et uel oxnimis & amor
uae inquid qui desiderantdi¬
em dñi: Vt quid uobis diemad ñĩ
quae tenebraer̃ et non lux¬

Expanded text:
sustinebit ? Omne quoque sustinebit ? Omne quoque cor, sive anima hominis tabescet; et pavebit conscientia peccati sui. Haec est dies formidolosa atque terribilis, de qua et Sophonias loquitur: Metuite a facie Domini: quia prope est dies Domini . Et rursum: Juxta est dies Domini magna: prope, et velox nimis. Et Amos: Vae, inquit, qui desiderant diem Domini: utquid vobis dies Domini, quae tenebrae sunt, et non l
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ ec clesia orbis ethabitata intel¬
qui eriguntꝰ contrascientiã dĩ. Vlu
late quia prope ẽ dierdñi quasi
uastitas a dño ueni&. Propterea
om̃r manur dis soluent᷑. &omne
corhominintabero& & conter&ur.
qm̃ bellatorerdñi uenturi r̃ ut dis¬
ꝑdant omnem terrã. Elulate
et agite paenitentiam quibus
poena uentura est : Prope
estenim dies dñi uel consũ¬
mationis totiurmundi
Atque iudicii uel exitus
unius cuius que debitus.
Venit enim adño deprae¬
datio: quam nos diximus
uastitatem ut seruar&
m&aforan quia promiserat
bellatorescumdie iudicii
uel dormitionis Aduenerit
omner manur dissoluentur.
quibus dicitur in alio loco.
Confortam ini manus dis¬
solutoce dissoluentur
autem manus quia nullũ
opur dignumdĩ iusticia
repperitur. et non iusti¬
ficabitur in conrpectu ẽ
omnir uiuens. Vnde pro¬
pha&a dicit in psalmo simi¬
quitati adtendas dñe quis

Expanded text:
ένη, id est orbis, et habitata intelένη, id est orbis, et habitata intelqui eriguntur contra scientiam Dei. Ullate, quia prope est dies Domini: quasi vastitas a Domino veniet. Propter hoc omnes manus dissolventur, et omne cor hominis contabescet, et contereturlate, quia prope est dies Domini: quasi Quoniam bellatores Domini venturi sunt, ut disperdant omnem terram, ululate, et agite poenitentiam, quibus poena ventura est. Prope est enim dies Domini, vel consummationis totius mundi, atque judicii, vel exitus uniuscujusque de vita. Venit enim a Domino depraedatio, quam nos diximus vastitatem, ut servaremus metaphoram, quia praemiserat bellatores. Cum dies judicii, vel dormitionis advenerit, omnes manus dissolventur, quibus dicitur in alio loco: Confortamini, manus dissolutae. Dissolventur autem manus; quia nullum opus dignum Dei justitia reperietur: Et non justificabitur in conspectu ejus omnis vivens . Unde Propheta dicit in psalmis: Si inquitates attendas, Domine, quis
Abbreviated transcription (Latin):
belliuenientis de terra pro¬
cula summitate caeli &
uasa furoris eius ut dirper¬
Sdat omnem terrãti
Hex dñr sabaoth p̃cepitgenti
bellicor sissimae ut ueniat de
terra lon gin qua Asum mo
uniuer sum orbem funda¬
mentũ obelo praenotandũ ẽ
in regum & in paralipome¬
non uolumine legimus quod
iradĩ ascensa sit suꝑ irrł
quando dauid numerauit po¬
pulũ & offendit dnmꝰ inpsalmis
quoq scribitꝰ. Dñe ne in furo¬
retuo Arguar me neq: in ira tua
riis irã dĩ posse intellegi contra¬
riã fortitudinẽ. cui tradimur
Adpuniendũ de quo & in uiii
psalmocantat᷑ ut destruas in imi¬
tores dici qui deterra procul
ministri angeli qui inmundi
consumatione mittendi s̃ & tiza¬
niorũ manipulor pateant: & sepa¬
ratos a frumento incendio p̃pa¬
rent sempit̃no Omnis quoq: t̃ra
dirꝑtit᷑ quando terrena opera
subuertitꝰ. Sunt & aliidnĩ bella¬
tores instructi armatura apł̃iqui
cotidie in ecclesia quae oecumine¬

Expanded text:
belli, venientibus de terra probelli, venientibus de terra procul, a summitate caeli: Dominus & vasa furoris ejus, ut disperdat omnem terram. LXX: Dominus Sabaoth praecepit genti bellicosissimae, ut veniat de terra longinqua a summo ÷universum orbem. Fundamentum obelo praenotandum est. In Regum, et Paralipomenon volumine legimus . quod ira Dei accensa sit super Israel quando David numeravit populum, et offendit Dominum. In Psalmis quoque scribitur: Domine, ne in furore tuo arguas me, neque in ira tua riis, iram Dei posse intelligi contrariam fortitudinem, cui tradimur ad puniendum, de quo et in octavo psalmo cantatur: Ut destruas inimitores dici qui de terra procul ministri Angeli, qui in mundi consummatione mittendi sunt, ut zizaniorum manipulos faciant, et separatos a frumento incendio praeparent sempiterno . Omnis quoque terra disperditur, quando terrena opera subvertuntur. Sunt et alii Domini bellatores instructi armatura Apostoli, qui quotidie in Ecclesia, quae οἰκουμ
Abbreviated transcription (Latin):
scilic& et in reges. in dircipu¬
los et magistros. De quibus¬
& saluator. in euangelio loque¬
batur. multi ab oriente & oc
cidente uenient et accũbent
cum habrabam et isaac et ia¬
cob inregno caelorum. Prop¬
terea autem. una uox et con¬
sona dicit᷑ ut illud apostolicũ
prob&ur. idipsum. dicatis.
omner et non sint in uobis.
scirmata sed sitis perfecti in
eodem rensu. & in eadem sen¬
tentiam. secundo her&icoꝵ
dercribitur superbia qui in
montibus se ẽẽ credenter.
Eriguntur contrascientiam
dĩ Et iniquitate in excelso
locuntur & ponunt in caclũ
or suũ qui &ipsi habent popu¬
lor habent reger qui deceptũ
populum deuorant. tertia
int̃p̃tatio ẽ: quam supra die¬
rant igigantes ueniunt imple¬
bunt furorem meũ quem gau¬
dentes simul & contumelĩ
fatienter & ipsorum gigan¬
tum dircribit ad rogantiã
& ad puniendor qui sibitra¬
ditifuerant in mala parte
consensum Vi. Dñs exer¬
cituum p̃cepitmilitiae

Expanded text:
scilicet, et in reges, in discipuscilicet, et in reges, in discipulos, et magistros, de quibus Salvator in Evangelio loquebatur: Multi ab Oriente et ab Occidente venient, et accumbent cum Abraham et Isaac et Jacob in regno coelorum . Propterea autem una vox, et consona dicitur, ut illud Apostolicum probetur: Idipsum dicatis omnes, et non sint in vobis schismata, sed sitis perfecti in eodem sensu, et in eadem sententia . Secundo, haereticorum describitur superbia, qui in montibus se esse credentes, eriguntur contra scientiam Dei, et iniquitatem in excelsum loquuntur, et ponunt in coelum os suum, qui et ipsi habent populos, habent reges, qui deceptum populum devorant. Tertia interpretatio est: quia supra dixerat, gigantes veniunt, ut impleant furorem meum, gaudentes simul, et contumeliam facientes, ipsorum gigantium describit arrogantiam, et ad puniendos, qui sibi traditi fuerint, in mala parte consensum. Dominus exercituum prae
Abbreviated transcription (Latin):
egressus ẽ &it in conspectu
dñi etait. Ego decipiam acab
dixitq: ei dñs decipier & prae¬
ualebis egredere & facsic. Vn¬
de &in eodem regũ uolumine
circacum addextrir et sinistris.
dextrae uirtuter sunt eorum.
angelorum. qui ad bonamit¬
tunt᷑ sinistrae autem eorum.
quib: ad puniendũ tradimur
Vnde & apostolus quos tradi
renar. & itanas et arctum et
hradas. et orionem nominant
quae apud hebreor. aliir. appel¬
lantur. uocabulis. si autem
giganter rebellerdĩ sunt
& omner hereres contrariae
ueritati rebellant dõ. Om¬
ner her&ici. gigantersunt.
qui gaudent inerror esuo.
Et tunc maxime gloriantur
quando ecclesiã contumeliã
sfecerint Vox multitudinir In¬
s montib: quasi populorum
frequentiũ uox sonitus gen
tium congregatarum. Tripli¬
citer. locus iste accipitur. pri¬
mum ut eleuatũ signum in
monte cam pestri. ueniat gen¬
tium populur multitudo &
ipsa in montib: constituta quȩ
diuiditur. induo inpopulor

Expanded text:
egressus stetit in conspectu egressus stetit in conspectu Domini, et ait: Ego decipiam Achab. Dixitque ei Dominus: Decipies et praevalebis egredere et fac sic . Unde in eodem Regum volumine circa eum a dextris, et a sinistris . Dextrae virtutes sunt eorum Angelorum qui ad bona mittuntur: sinistrae autem eorum quibus ad puniendum tradimur. Unde et Apostolus: Quos tradidrenas, et Titanas, et Arcturum, Hyadas, et Orionem nominant, quae apud Hebraeos aliis appellantur vocabulis. Si autem gigantes rebelles Dei sunt, et 237 omnes haereses contrariae veritati rebellant Deo: omnes haeretici gigantes sunt, qui gaudent in errore suo, et tunc maxime gloriantur, quando Ecclesiae contumeliam fecerint. Vox multitudinis in montibus quasi populorum frequentium, vox sonitus regum gentium congregatarum. Tripliciter iste locus accipitur. Primum, ut elevato signo in monte campestri, veniat gentium multitudo, et ipsa in montibus constituta, quae dividitur in duo, in populos
Abbreviated transcription (Latin):
cipuli ingrediantur. Ego
mandaui scĩ ficatir meis.
proquo lxx ego praecipiam
et ego adducam eos. Ipse enim
magnificauit. ministrossuos.
catur ex uno omner sint.
Qui &in alio loco credentib
duc&. principessuos. ut fa¬
:ciant quae prae ceptasunt. ꝑt
uocaui fortermeos. iniramea
exultanter ingloria mea lxx
giganter ueniunt implere
furorem meũ gaudenter si mul
et contumelias facientes. iux¬
ta hebraicum. haerent. supe¬
rioribus. quaedicuntur quod
ipse uocauerit fortes. & exal¬
tanter. ingloriasua. quiman¬
dauerat. scĩ ficatis suis por¬
ro iuxta lxx giganter ueni¬
enter ut impleant furorem
dñi. gaudenter in aliena
iniuria Adque li& antes
sinistrae. accipiendae contra¬
riaeq uirtutes. De quibus
inpsalmis legimur misit in
eor furorem iraesuae. Furo¬
rem &iram tribulationem.
in mirsi onem perangelor per¬
simos. Ex hir est et extermi¬
nator. in aegypto. qui postes
agni. litos sanguine non au¬
d& intrare. Et iller pr̃ qui

Expanded text:
cipuli ingrediantur. Ego cipuli ingrediantur. Ego mandavi sanctificatis meis. Pro quo LXX: Ego praecipiam, et ego adducam eos. Ipse enim sanctificat ministros suos, cantur, ex uno omnes sint. Qui et in alio loco credentibusducet principes suos, ut faciant quae praecepta sunt . Et vocavi fortes meos in ira mea: exsultantes in gloria mea. LXX: Gigantes veniunt implere furorem meum, gaudentes simul, et contumeliam facientes. Juxta Hebraicum haerent superioribus quae dicuntur, quod ipse vocaverit fortes suos, exsultantes in gloria sua qui mandaverat sanctificatis suis. Porro juxta LXX, gigantes venientes ut impleant furorem Domini, gaudentes in aliena injuria atque laetantes, sinistrae accipiendae sunt contrariaeque virtutes, de quibus et in psalmis legimus: Misit in eos furorem irae suae, furorem et iram et tribulationem, immissionem per Angelos pessimos . Ex his est et exterminator in Aegypto, qui postes agni litos sanguine non audet intrare , et ille spiritus qui
Abbreviated transcription (Latin):
leuabat signum in monte cam¬
oribus leuabit ipse qui ortus
est deradice ierre innationib:¬
s ut congregar& perditos irrł
Exaliate uocem leuate manũ
proquo lxx transtulerunt
consolamini manum. exal¬
tate uocem. qui desublimib:
loquitur. et praesentia
sibi breuia & transitura
contempnit. qui audit ab
eodem esaia suꝑmontem
Sexcelsũ Arcende qui euange¬
Slizcssion leua in fortitudine¬
s uocem tuã qui euanzelizas.
Shierusalem edeuat manum
qui potest cũ dauid dicere ele
uatio manuũ mearũ sacrificiũ
leuat scũr manus ut non solum
leu& manur sed &ia consol&us
manu nedicat pauperi cras
ueniet accipe sedut paupe¬
riam eius & necersitatẽ praȩ¬
senti miseri cordia consol&
et ingrediantur portas duces
lex Aperite principer du¬
cereccdesiae. ingrediuntur por¬
tas misteriorumdĩ & scrip¬
turarum. sacramenta cogas¬
cunt habenterclauem scien¬
tiae ut aperiant eas creditis
sibi populis unde praecipitur
Vt magistri aperiant. et dir¬

Expanded text:
elevavit signum in monte camelevavit signum in monte camoribus levabit ipse, qui ortus est de radice Jesse in nationibus, ut congregaret perditos Israel. Exaltate vocem, levate manum. Pro quo LXX transtulerunt: Consolamini manum. Exaltat vocem qui de sublimibus loquitur, et praesentia quasi brevia, et transitoria contemnit. Qui audit ab eodem Isaia: Super montem excelsum ascende qui evangelizas Sion. Eleva in fortitudine vocem tuam qui evangelizas Jerusalem, elevat manum suam, qui potest cum David dicere: Elevatio manuum mearum sacrificium levat sanctas manus, ut non solum levet manus, sed etiam consoletur manu: ne dicat pauperi: cras veni, et accipe; sed ut pauperiem ejus, et necessitatem praesenti misericordia consoletur. 236 Et ingrediantur portas duces. LXX: Aperite principes. Duces Ecclesiae ingrediuntur portas mysteriorum Dei, et Scripturarum sacramenta cognoscunt, habentes clavem scientiae, ut aperiant eas creditis sibi populis. Unde praecipitur, ut magistri aperiant, et dis
Abbreviated transcription (Latin):
orbem terrarũ derertũ. & pec¬
catorer dirperdat exeo ac de¬
inde praecipiã orbi terrarũ
Vniuersomala & impurpec¬
catasua ex quibus probatur
omnia quae dicuntur contra
babrlonem Admundihuius
confusionem. Et interitum
pertinere: Supermontem
caligosum siue campestre.
Leuatesignum ccposto lis.
praecipitur Et apostolicis.
uiris. Ac magistris ec clesiarũ
ut dicturi contrababrlonem
signum el euent domini cae
crucis non in humili loco &
inde mersis uallibus sed in
monte caligosum siue cam¬
pestre. quorum alterum
significat. Absconditae ec clesiae
sacramenta quae ut uider&
morses. et audier& uocem
dĩ intrauit tenebras. & caligi¬
nem posuit enim dr̃ tenebras
latibulum suũ. & nuber atca¬
ligo in circuitu eius. Alter doc&
sicnos ad excelsa ecclesiasticoꝵ
dogmatũ deberc conscendere
& iuxta apostalũ humilemur
atq dicamus. qui non sũ dignus.
uocari apostulus quia sũ per¬
secutus ecclesiam dĩ. qui & ipse

Expanded text:
orbem terrarum desertum, et pecorbem terrarum desertum, et peccatores disperdat ex eo. Ac deinde: Praecipiam orbi terrarum universo mala, et impiis peccata sua. Ex quibus probatur, omnia quae dicuntur contra Babylonem, ad mundi hujus confusionem et interitum pertinere. Super montem caliginosum, sive campestrem, levate signum. Apostolis praecipitur et Apostolicis viris ac magistris Ecclesiarum, ut dimicaturi contra Babylonem, signum elevent Dominicae crucis, non in humili loco, et in demersis vallibus, sed in monte caliginoso, sive campestri. Quorum alterum significat abscondita Ecclesiae sacramenta, quae ut videret Moyses, et audiret vocem Dei, intravit tenebras et caliginem. Posuit enim Deus tenebras latibulum suum: et nubes et caligo in circuitu ejus . Alterum docet, sic nos ad excelsa ecclesiasticorum dogmatum debere conscendere, ut juxta Apostolum Paulum humiliemur atque dicamus: Qui non sum dignus vocari Apostolus, quia sum persecutus Ecclesiam Dei . Qui et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
idit non carnis sed mentis oculis
lon quae hebraicae dicitur babrl
int̃p̃tatꝰ confusio. eo quod ibi
aedifictintiũ turrem sermo con¬
fususẽ spitalit̃ mundur iste
intellegitꝰ qui in maligno positus
ẽ & non solũ linguas sed opera
singulorũ menterq: confundit
huiur babrlonirrex c̃uirus
uabuchodonosor contradm̃ suꝑbi¬
ens quidicit incordesuo incadũ
Acendã suꝑ sidera caeli ponã soli¬
ũ meũ sedebo inmonte testamen¬
t in laterib: aquilonis. Acendã
suꝑ altitudinẽ nubiũ erosimilis
altirsimo. Iste qui ostenditdño
uniuersa regnamundi & dix̃ ei
Haec omnia mihi traditas̃ et tibi
dabo sicadens adorauerisme
Deniq: in consequentib: nequa¬
quã contrababrlon ẽ sed contra
urbem terrarũ conminatio ẽ
Dñs sabaoth praecepit gentibel¬
licosirsimae. Vt ueniat det̃ra
longinqua a summitate cael
ut dir ꝑdam orbem terrarum
Et iterũ ecce dier uenit insana¬
bilis furoris et irae et ponat

Expanded text:
idit non carnis, sed mentis oculis,lon, quae Hebraice dicitur BABEL  , interpretatur confusio; eo quod ibi aedificantium turrim sermo confusus sit, spiritualiter mundus iste intelligitur, qui in maligno positus est, et non solum linguas, sed opera singulorum, mentesque confundit. Hujus Babylonis rex est verus Nabuchodonosor, contra Dominum superbiens, qui dicit in corde suo: In coelum ascendam, super sidera coeli ponam solium meum: sedebo in monte Testamenti in lateribus Aquilonis, ascendam super altitudinem nubium, ero similis Altissimo. Iste est qui ostendit Domino universa regna mundi, et dixit ei: Haec omnia mihi tradita sunt, et tibi dabo, si cadens adoraveris me . Denique in consequentibus 235 nequaquam contra Babylonem, sed contra orbem terrarum comminatio est. Dominus Sabaoth praecepit genti bellicosissimae, ut veniat de terra longinqua a summitate coeli, ut disperdat orbem terrarum. Et iterum: Ecce dies venit insanabilis furoris et irae, ut ponat
Abbreviated transcription (Latin):
Eccedierdñi uenit crudelir & in¬
dignationir plenus &irae fu¬
roris que ad ponendam terrã
insolitudinem et peccatorereĩ
conterendor deea propterea

Expanded text:
Ecce dies Domini venit, crudelis, et indignationis plenus, et irae furorisque, ad ponendam terram in solitudinem, et peccatores ejus conterendos de ea
Abbreviated transcription (Latin):
nerit Ad ponendũ orbem
terrarũ in solitudinem &
peccatores deea paenitus
auferendor. Tunc ad con¬
parationem diuinȩ maiesta¬
ti stellie caeli. Et omnis
splendor earum retrahent
lu men suum nec mirum
est hoc deminoribus
stellir dicere cum &iam
sol obtenebrercit mortu su
Ootluna rplendorem so¬
litum non habeat illudaũt
quod lxx transtulerunt
qđ stellae &orion omnis
ornatur cȩli obtenebrentur
fit tempore ut ortusole
stellȩ quae in caelo sunt ñ
appareant nec mirũ hoc dixis¬
se desole cum &iam plena
luna et tota nocte fulgente
pleramque astranon luceat̃
erseauitm &iamperdiem
stellar incaelo probatsolir
deliquium quod quando
umbra terrae ut philo sophi
dirputant. et obiecto orbe
lunae fuerit obscuratus
clariora incelo astra uide¬
antur. Et uisitabo super
urber mala & contraimpi¬
os. iniquitatem eorũ. Quan¬
douisitat & percutit dr̃ ad

Expanded text:
nerit ad ponendum orbem nerit ad ponendum orbem terrarum in solitudinem, et peccatores de ea penitus auferendos ; tunc ad comparationem divinae majestatis, stellae coeli, et omnis splendor earum retrahent lumen suum. Nec mirum est hoc de minoribus stellis dicere, cum etiam sol obtenebrescat in ortu suo, et luna splendorem solitum non habeat. Illud autem quod LXX transtulerunt, quod stellae et Orion, et omnis ornatus coeli obtenebrentur fit tempore, ut orto sole, stellae quae in coelo sunt non appareant. Nec mirum hoc dixisse de sole, cum etiam plena luna, et tota nocte fulgente, pleraque astra non luceant. Esse autem etiam per diem stellas in coelo, probat solis deliquium, quod quando umbra terrae, ut philosophi disputant, et objecto orbe lunae fuerit obscuratus, clariora in coelo astra videantur. Et visitabo super orbis mala, et contra impios iniquitates eorum. Quand
Abbreviated transcription (Latin):
sumus. splendor earum
haut dubium qu instella¬
rum Aquila et thes dotio
ipsum uerbum posuerunt
hebraeicum.x¬
proquo lxx orione trans¬
tulerunt ad denter desuo
et omnis ornatur caeli qđ
obelo praenotandum ẽ
Orione autem gentilium
fabulae dicunt xxiiha
quat tuor tertiae magni¬
tudinis sunt nouem quar¬
tae rursum aliae nouem
quinta eab aliir appellan¬
tur Bootes legimus
quo que in iobhradas et
uerperu et arcturum et
therauror siue interiora
austri de quibur insuo
loco dicendum est nec
putare debemur apud
hebracor has stellas hir
appellare nominibur quae
grecur sermo sonat & lati¬
nus sed propria habereuo¬
cabula. sicut enim dr̃
uocauit lucem diem et fir¬
mamentum caelum
aridam terram et congre¬
gationes aquarum maria
sic & insingular stellar
suir Appellauit nominib:
quorum pro pri&atem
nostra lingua non exprimit
Scriptum ẽ dedõ in alio
loco Quinumerat mul¬
tudinem stellarũ etom¬
Snibus eir nomina uocat.
Quan do igitur dier dñi ue¬

Expanded text:
sumus, splendor earum, sumus, splendor earum, haud dubium quin stellarum Aquila et Theodotio ipsum verbum posuerunt Hebraicum Cpro quo LXX Orionem transtulerunt, addentes de suo, et omnis ornatus coeli, quod obelo praenotandum est. Orionem autem gentilium fabulae dicunt vigintiquatuor tertiae magnitudinis sunt, novem quartae, rursum aliae novem quintae, et ab aliis appellantur Bootes. Legimus quoque in Job, Hyadas, et Vesperum, et Arcturum, et thesauros, sive interiora Austri , de quibus in suo loco dicendum est. Nec putare debemus apud Hebraeos has stellas his appellari nominibus, quae Graecus sermo resonat et Latinus: sed propria habere vocabula. Sicut enim Deus vocavit lucem, diem; et firmamentum, coelum; et aridam, terram; et congregation; sic et singulas stellas suis appellavit nominibus, quarum proprietatem nostra lingua non exprimit. Scriptum est de Deo in alio loco: Qui numerat multitudinem stellarum: et omnibus eis nomina vocat. Quando igitur dies Domini ve
Abbreviated transcription (Latin):
uel mortir aduenerit inple¬
bitur illud quod in ui
psalmo legitur In infer¬
no autem quircon fite¬
hiturtibi Non estenim
illud tempur paenitentiae
sed poenarum
Et in alio
loco dicitur quam magna
multitudo dulcedinistuae
dñe quam abrcondistiti¬
mentiburte.Ergo abs¬
conditordi multa miseri¬
cordia Ab hirqui adhuc inti¬
mores unt positi. et per fec¬
tam dĩ non habent carita¬
tem ut dum crudelem
audiunt diem dñi et in¬
sanabilem indignationis
furorirque plenum pecca¬
re desistant. ponetur
quoque orbis uel terra in
solitudinem Et peccatores
conterentur deea quae
priur peccatorum onbre
grauabatur ut del&ir
perditis quae sceleribus
habit& et regnet interra
sola iustitia.⁊ Qñm stel¬
lecali & splendor earũ
Non expandent lumensuũ
Ob tenebratus est. solin
ortusuo & luna non rplen¬
debit In lumine suo
lxx stelle enim caeli et
ot omnir ornatur
bunt Et obtenebrabuntur
isole oriente etlunanon
dabit lumensuum. pro
eoquodnor inter pra&ati

Expanded text:
el mortis advenerit, implebitur illud quod in sexto psalmo legitur: In inferno autem quis confitebitur tibi ? Non est enim illud tempus poenitentiae, sed poenarum. Et in alio loco dicitur: Quam magna multitudo dulcedinis tuae, Domine, quam abscondisti timentibus te! Ergo absconditur multa Dei misericordia ab his qui adhuc in timore sunt positi, et perfectam Dei non habent charitatem, ut dum crudelem audiunt diem Domini, et insanabilem, et indignationis furorisque plenum, peccare desistant. Ponetur quoque orbis vel terra in solitudinem, et peccatores conterentur de ea, quae prius peccatorum onere gravabatur, ut deletis perditisque sceleribus, habitet et regnet in terra sola justitia. Quoniam stellae coeli, et splendor earum non expandent lumen suum: obtenebratus est sol in ortu suo, et luna non splendebit in lumine suo. LXX: Stellae enim coeli et Orion, et omnis ornatus bunt: et obtenebrabuntur sole oriente, et luna non dabit lumen suum. Pro eo quod nos interpretati
Abbreviated transcription (Latin):
quid enimheretici locuntur
insynagogis satanae ni ẽ doc¬
trina dñi sed ululatus dae¬
monum & pilosorũ quorimi¬
tabatur esau & si renae requi¬
escent in delubris uoluptatis
quac dulci et mortifero.¬
carmino animas ꝑtrahunt
in profundum: ut saeuien¬
te naufragio Alupis et
canibus deuorentur: pro¬
peẽ ergo et instat cotidie
tempus ruinȩ hereticorum.
et non differ&ur eorum sub¬
uersio: Miserebit᷑ enim
dñr iacob et eleget adhuc
irrł. et requiercere eor fa¬
ci& superhumũ suam ad¬
iung&ur alienigena adeor
et adhȩrebit domui ia cob
ettenebunt eos populi &
adducenteos in locũ suum:
et possidebit eos domus irł
superterram dnĩ inseruos
& ancillar : et erunt capien¬
tes eos. qui se coeperunt et

Expanded text:
quid enim haeretici loquuntur quid enim haeretici loquuntur in synagogis Satanae, non est doctrina Domini, sed ululatus daemonum et pilosorum, quos imitabatur Esau. Et sirenae requiescent in delubris voluptatis, quae dulci et mortiferocarmine animas pertrahunt in profundum: ut saeviente naufragio, a lupis et canibus devorentur. Prope est ergo et instat quotidie tempus ruinae haereticorum, et non differtur eorum subversio. Miserebitur enim Dominus Jacob, et eliget adhuc Israhel et requiescere eos faciet super humum suam adiungetur advena ad eos et adherebit domui Iacob et tenebunt eos populi et adducent eos in locum suum et possidebit eos domus Israhel super terram Domini in servos et ancillas et erunt capientes eos qui se cepe
Abbreviated transcription (Latin):
rum intellegimur angelorum.
uel daemonũ : Et eorũ quibur
tradimur adpuniendũ & in
domib: quondam uoluptatir.
Vbi erct la&itia & gaudium.
sit planctur ulularum uella¬
mentabilis uox si renarum
Quae auditorer suos ducit
ad mortem: Tempus autem
inminere iudicii. Et diem con¬
summationis babrloniae
non elongare ne quaquam
mirabitur cotidie
perscõs uiror inhir qui cre¬
dunt indño. sub uerti
uiderit babrlonem Et a&er¬
nitatem conparatam om¬
nem longitudinem erse uici¬
nam
Degeneribus bestia¬
rum immo monstrorum breuit̃
diximus quia in prͥori: libro
iuxta historiam ex parte
prestricta sunt. Hoc quoque
considerandum quod post¬
quam ecclesiasticus sermo
et doctrina saluatorir
Orbem confusionis euert᷑it ita
ut sodomae & gomurrae
conpar&ur non habite¬
tur. Ascĩs uiris nec pasto¬
ros requier cant in ec qui
xp̃i gregem pascere consu¬
erunt: sed e contrario
requi escant ibi bestiae
et draconer et structioner
et pilosi saltent in ea  quic¬

Expanded text:
ra intelligimus Angelorum, ra intelligimus Angelorum, vel daemonum, et eorum quibus tradimur ad puniendum. Et in domibus quondam voluptatis, ubi erat laetitia et gaudium, sit planctus ulularum, et lamentabilis vox sirenarum, quae auditores suos ducit ad mortem. Tempus autem imminere judicii, et diem consummationis Babyloniae non elongari, nequaquam mirabitur, qui quotidie per sanctos viros in his qui credunt in Domino, subverti viderit Babylonem; et aeternitati comparatam, omnem longitudinem esse vicinam. De generibus bestiarum, immo monstrorum, breviter diximus: quia in priori libro juxta historiam ex parte perstricta sunt. Hoc quoque considerandum, quod postquam ecclesiasticus sermo et doctrina Salvatoris urbem confusionis everterit, ita ut Sodomae et Gomorrhae comparetur; non habitetur a sanctis viris, nec pastores requiescant in ea, qui Christi gregem pascere consueverant: sed e contrario requiescant ibi bestiae, et dracones, et struthiones, et pilosi saltent in ea. Quid