comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dñs uoliuitatẽ religionis studio florente̾: nec
desunt solatia diuinitatis ubi sunt actus bone
conu̾sationis. Tunc sane nos bona deserunt
cum deteriora succedunt: quia non dubie di¬
uino aux ilio destituimur. postquam iniquita¬
tis desideriis occupamur. Adfistente gͥ deo ac
saluatore nr̃o sine dubio dominatio diabolice
potestatis absentat. Ubi aut̃ uirtutum dñs
discesserit: facile hostis aulam uacuȩ possessi¬
onis inuadit. Una ẽ itaq spes salitis nr̃e: ut
malorum actuum ordiuẽ nobis imputemus :
bonorum di uirtutib asscribamus. Cito aut̃
ille ad se imꝑium diabolice potestatis admit¬
cit: qui diuine inaiestatis solatia non merue¬
rit obtinere. Sperandum gͦ in dño ut boni
simus: & cum bom fcierimus in dũo głandiun.
Audite apłm dicentem. Quid habes quod non
accepisti: Si accepistiꝰ quid głaris ꝗtiasi non
acceꝑis: Hȩc auctuum nostroꝵ. ꝑfecta głatio:.

Expanded text:
Dominus voluntatem religionis studio florentem: nec Dominus voluntatem religionis studio florentem: nec desunt solatia divinitatis, ubi sunt actus bonae conversationis. Tunc sane nos bona deserunt, cum deteriora succedunt: quia non dubie divino auxilio destituimur, postquam iniquitatis desideriis occupamur. Assistente igitur Deo ac Salvatore nostro, sine dubio dominatio diabolicae potestatis absentat. Ubi autem virtutum Dominus discesserit, facile hostis aulam vacuae possessionis invadit. Una est itaque spes salutis nostrae, ut malorum actuum ordinem nobis imputemus, bonorum Dei virtutibus ascribamus. Cito autem ille ad se imperium diabolicae potestatis admittit, qui divinae majestatis solatia non meruerit obtinere. 3. Sperandum ergo in Domino, ut boni simus: et cum boni fuerimus, in Domino gloriandum. Audite Apostolum dicentem: Quid habes quod non accepisti? Si accepisti, quid gloriaris, quasi non acceperis ? Haec actuum nostrorum perfecta gloriatio est,
Abbreviated transcription (Latin):
mꝑacore
pnignante. militem solum palinam uellere portare
nctori e. Sanc suultis potestis agnoscere: cui
mala cui bona debeant imputari. ꝓpħ̾a dicente.
Sonitatem fecisti cum seruo tuo dñe. Item alibi.
Dirit insipiens in corde suo non ẽ d̾s. Uidetis gͦ
quod bona nr̃a diuinitati debemꝰ asscribere: ma¬
ia aut̃ humanis morib imputari. Quia ut bo¬
na procurante dño creantur: ita mala diabo¬
lo auctͥore nascuntur: S intelligatis uitam
di munus ec̃ mortem diabolo subiacere. An¬
dite euuangłistam dicente̾. Uenite filui poᷤ¬
sidete inecum regnum promissum uobis a
constitutione mundi. E suriui. & dedistismͥ
mianducare. Aliis uͦ dicit. Recedite ame male¬
dicti in ignem ęc̃numꝰ qui non dedistis michi
manducare. Uidete gͦ quod boni actus cęlo
seruiunt: mali inferm sedib deputantus: Di¬
usio aut̃ actuum nostrorum ẽ. cum bene facinꝰ
xp̃i suinus: cum mala oꝑamur indiaboli potes¬
tatem transimus. Nunquam enum deserit

Expanded text:
atore pugnante militem solum palmam velle reportare victoriae. Sane si vultis potestis agnoscere cui mala, cui bona debeant imputari, propheta dicente: Bonitatem fecisti cum servo tuo, Domine . Item alibi: Dixit insipiens in corde suo: Non est Deus . Videtis ergo, quod bona nostra Divinitati debemus ascribere; mala autem humanis moribus imputare; quia ut bona procurante Domino creantur, ita mala diabolo auctore nascuntur. 2. Sed ut intelligatis vitam Dei munus esse, mortem diabolo subjacere, audite evangelistam dicentem: Venite, filii, possidete mecum regnum promissum vobis a ciis vero dicit: Recedite a me, maledicti, in ignem aeternum, quia non dedistis mihi manducare . Videte ergo quod boni actus coelo serviunt, mali inferni sedibus deputantur. Divisio autem actuum nostrorum est: cum bene facimus, Christi sumus; cum mala operamur, in diaboli potestate transimus. Numquam enim deserit
Abbreviated transcription (Latin):
quam ad agendas saluator & emtindator suo
grãs uiclinauit: gͦ ꝑfidia ꝑdidit eos. quide ae¬
ceptis beneficiis dõ głam dare neglererunt. Qna¬
ꝓpt̾ hȩc lectio suꝑiori ea ratione conumgitur.
quod ibi fidem ꝑhumilitatem augeri debere
parabola data decernitriiꝰ hic autẽ manifesti
ipsis reb ostenditur: ñ fidei taritum agnitam
rationem: s exsecutam fidei oꝑationem esse
quȩ saluum faciat credentẽ: atq głam patri
on recte sentrunt dilec¬
tissim qui ptitant in¬
te ornamenta ꝓprio
labore componi. & sine
adiutorio onimpoten¬
tis łi nirtutum posse
merita comparari. Si
ergo nr̃m ẽ tantum qͥd
bom sumus: quare ui¬
cus subiacemius: Aut
si ex nobis descendit omne quicquid potest bo¬
minem aut ornare. aut salitum facere: quare
ꝑeundi lige concludimur: Omnem ꝑfecto
modum sacrilege suꝑstitionis ercesfit: qui in
laborib iustis partem dõ subtrahit. a quo sapi¬

Expanded text:
quem ad agendas Salvatori et emundatori suo quem ad agendas Salvatori et emundatori suo gratias inclinavit, ergo perfidia perdidit eos qui de acceptis beneficiis Deo gloriam dare neglexerunt. Quapropter et haec lectio superiori ea ratione conjungitur, quod ibi fidem per humilitatem augeri debere, parabola data decernitur, hic autem manifestius ipsis rebus ostenditur, non fidei tantum agnitam rationem, sed exsecutam fidei operationem esse, quae salvum faciat credentem, detque gloriam Patri on recte sentiunt, dilectissimi, qui putant vitae ornamenta proprio labore componi, et sine adjutorio omnipotentis Dei virtutum posse merita comparari. Si ergo nostrum est tantum quod boni sumus, quare vitiis subjacemus? aut si ex nobis descendit omne quidquid potest hominem aut ornare aut salvum facere, 16 quare pereundi lege concludimur? Omnem profecto modum sacrilegae superstitionis excessit, qui in laboribus justis partem Deo subtrahit, a quo sapi
Abbreviated transcription (Latin):
quis meccłie societate doctrinam integram ue¬
ramq assequatur: & omĩa scđm fidei catholi
regulam disserat. distinguat a creatore creatu¬
ram. eo quod manifestetur uarietate mendati¬
rum tanquam lepra cartsse: & tam̃ ingratus
sit dõ & dño mundatori suo. quia electus sup¬
bia grͣarum agendarum pia humilitate non
stermitii: similisq efficitur eis dequib dictt
apłs. Qui cum cognouissent dmͣ: non ut dͥnĩ
magnificauerunt. aut grãs egerunt. Qnod e¬
nim dicit eos dm̃ cognouisse: oftendit quidem
a lepra fusse mundatos⁊s tam̃ statim accusat
ingratos. & ait illi. Surge uade quia fidestia
te saluum fecit. Quni deuotus ante dĩn cecidit.
Surgere & rre p̃cipitur. quia qui infirmitatẽ
suam subtilit̾ cognoscens. humilit̾ iacec: ꝑdi
uim u̾bi consolationem surgere ad fortiora oꝑa
& crescentib cotitic meritis ad ꝑfectiora passm
ꝓfi cere iubetur. Si aut̾ fides saluum fectt eu.

Expanded text:
que in Ecclesiae societate doctrinam integram veque in Ecclesiae societate doctrinam integram veramque assequatur, et omnia secundum catholicae regulam disserat, distinguat a Creatore creaturam, eoque manifestetur varietate mendaciorum tanquam lepra caruisse, et tamen ingratus sit Deo et Domino mundatori suo, quia, elatus superbia, gratiarum agendarum pia humilitate non sternitur, similisque efficitur eis, de quibus dicit Apostolus: Qui cum cognovissent Deum, non ut Deum magnificaverunt, aut gratias egerunt. Quod enim dicit eos Deum cognovisse, ostendit quidem a lepra fuisse mundatos, sed tamen statim accusat ingratos. Et ait illi: Surge, vade, quia fides tua te salvum fecit. Qui devotus ante Dominum cecidit, surgere et ire praecipitur, quia qui, infirmitatem suam subtiliter cognoscens, humiliter jacet, per divini verbi consolationem surgere ad fortia opera, et crescentibus quotidie meritis ad perfectiora passim proficere jubetur. Si autem fides salvum fecit eum
Abbreviated transcription (Latin):
rursus ad unum redeatur. & hȩc ꝓ infinitate
mimeri regula custodiatur. Nouem itaq indi¬
gent uuo: ut quadam unitaͬs forma coagulant᷑.
& decem sunt. Unum autem non eis indiget
ut custodiat uintatem. Quam obrem ut unus
ille qui grãs egit. unicȩ eccłie significatione appro¬
batus atq lardatus est: ita illi nouẽ qui gr̾as non
egerunt. reꝓbi effecti a consortio unitatis exclusi
siuit. Id̾o q tales in nouenario nimero: tanquam
imꝑfecti remanebunt. & merito eos saluator qͣsi
ignotos ubi fuit inquirit. Scire enim eligere. nes¬
cire repbare ẽ. Non et inuentus qui rediret: & da¬
ret głam dõ. nisi hic alienigena. Scđ̃m corpꝰ quidẽ
facile ẽ uidere posse hominem non habere leprã:
& tam̃ aiumi esse nou boni. Scct̃m significationẽ
aut̃ huius miraculi conturbat considerantem:
quomodo mundus dici possit ingratus. Sia
facue ẽ etiam illud uderi si fieri posse: ut qtus¬

Expanded text:
rursus ad unum redeatur, et haec per infinitatem rursus ad unum redeatur, et haec per infinitatem numeri regula custodiatur. Novem itaque indigent uno, ut quadam unitatis forma coagulentur, et decem sint. Unum autem non eis indiget, ut custodiat unitatem. Quamobrem ut unus ille, qui gratias egit, unice ecclesiae significatione approbatus atque laudatus est, ita illi novem, qui gratias non egerunt, reprobi effecti a consortio unitatis exclusi sunt, ideoque tales in novenario numero, tanquam imperfecti remanebunt, et merito eos Salvator, quasi ignotos ubi sint, inquirit, scire enim Dei eligere, nescire reprobare est. Non est inventus qui rediret et daret gloriam Deo, nisi hic alienigena. Secundum corpus quidem facile est videre posse hominem non habere lepram, et tamen animi esse non boni; secundum significationem autem hujus miraculi, conturbat considerantem quomodo mundus dici possit ingratus. Sed jam facile est etiam illud videre, fieri posse ut quis
Abbreviated transcription (Latin):
At contra de ascensore equi. id ẽ de eo qui inhuiꝰ
mundigłã elatus ẽ. dicitur: ut cadat ascensor eiꝰ
Petro. Rursumq deꝑsecutorib dñi scͥptum est.
Abierunt recrorsum: & ceciderunt interram.
Quid ẽ hoc quod electi infaciem et reprobi recire¬
sum cadunt: nisi qͦd ominns qui post se cadit. ibi
ꝓcuidubio cadit. ubi non uidet: Qui uͦ ante se
ceciderit: ibi cecidit ubi uidet. Inqui gͦ qui in
ininisibilib cadunt: post se cadere dicuntur: quia
ibi corruunt. ubi quid eos tunc sequetur: modo
uidere non posstint. Iusti uͦ quia istis iufibilib
semet ipsos sponte deiciunt: ut inuisibiib erigan¬
tur: quasi infaciem cadunt. quia timore com¬
puncti. uidentes humiliant᷑. Respondens aut̃
inĩs dixit. Nonne decem mundati sunt. & nouẽ
ubi sunt: Unium si addatur ad uouem: ꝗtiedã
effigies unitatis impletur. Quosit tanta coni¬
plerio: ut ultra ñ ꝓgrediatur nume̾us nisi

Expanded text:
? At contra de ascensione equi, id est, de eo qui in hujus ? At contra de ascensione equi, id est, de eo qui in hujus mundi gloria elatus est, dicitur: Ut cadat ascensor ejus retro . Rursumque de persecutoribus Domini scriptum est: Abierunt retrorsum et ceciderunt in terram . Quid est hoc, quod electi in faciem, et reprobi retrorsum cadunt, nisi quod omnis qui post se cadit, ibi procul dubio cadit ubi non videt; qui vero ante se ceciderit, ibi cecidit ubi videt? Iniqui ergo quia in invisibilibus cadunt, post se cadere dicuntibi corruunt, ubi quid eos tunc sequatnr modo uidere non possum. Iusti uero, quia in istis uisibilibus semetipsos sponte deiiciunt, ut inuisibilibus erigantur, quasi in faciem cadunt, quia timore compuncti, uidentes humiliantur. Iterum ergo eos Jesus dixit: Nonne decem mundati sunt, et novem ubi sunt? Unum si addatur ad novem, quaedam effigies unitatis impletur, quod fit tanta complexio, ut ultra non progrediatur numerus, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
umus eccłie deuotam xp̃o humilitatẽ significat
Qui cadens ante pedes duĩ: grãs egit. Ille enimue¬
re dõ gras eͥgit: qui rep̃ssis p̃sumptionis sue cogi¬
tationib quam in semetipso infirmus sit. hũ¬
milit̾ uidet: qui nichil sibi tribuit uirtutis.
qui bona quȩ agit ẽẽ lemiscdia conditoris cog¬
noscit. Unde & recte subiungitur & hic erat
samaritanus. Samaritanus quippe: int̾pretat᷑
custos. Quo nomine ille ppłs aptissime significa¬
tur. qui grãs agendo. ei aquo accepit. tribuit
omnc quod accrꝑit: quodam modo illud cantan
tes de psalnio. Fortitudiuemi ineam adte custodiã:
quia ds susceptor meus es: ds meus miscdia mea.
Cadit aut̃ infaciem: quia ex malis quȩ se ꝑpetras¬
se mennint erubescit. Ibi enim cadit homo: ubi
confunditur: Unde & paulus quasi quib dam
in facie iacentib dicebat. Quem gͦ fruct̾um ha¬
buistis tunc in illis. inquib ninc erubesettis

Expanded text:
unius Ecclesiae devotam Christo humilitatem significat: unius Ecclesiae devotam Christo humilitatem significat: qui bene cadens ante pedes Domini gratias egit. Ille enim vere Deo gratias agit, qui, repressis praesumptionis suae cogitationibus, quam in semetipso infirmus sit humiliter videt, qui nihil sibi virtutis tribuit, qui bona quae agit esse de misericordia Conditoris agnoscit. Unde et recte subjungitur: Et hic erat Samaritanus. Samaritanus quippe interpretatur custos. Quo nomine ille populus aptissime significatur, qui gratias agendo ei a quo accepit, tribuit omne quod accepit, quodammodo cantans illud de psalmo: Fortitudinem meam ad te custodiam, quiCadit autem in faciem, quia ex malis quae se perpetrasse meminit erubescit; ibi enim cadit homo, ubi confunditur. Unde et Paulus quasi quibusdam in facie jacentibus dicebat: Quem ergo fructum habuistis tunc in illis, in quibus nunc erubescitis
Abbreviated transcription (Latin):
c̃aut̃ pecunia: quȩ saculo tenetur inclausaꝰ. qͤ
si negotio deputata fuerit. non multo post tẽ¬
pore. quadruplicata respondet. Quicquid
pauꝑib dederitis: sine dubio fenore depuitatis.
reddituros uobis inposterum: cum uniuscuiusq
labores multiplicato honore censentur: Expec¬
tat eni singulos retributio oꝑis sui: siue quos
religiosa fides ornatꝰ: siue quos manus larga coni¬
mendat. Nam ita enuangłista dicit. Beatimi
fici: qm̃ filii di uocabuntur: Sit gͦ nobis dilectis¬
simi primo loco pacis cura: secundo iniserationis
Nichil fictum labiis corda ur̃a suggerant: nichil
dubͥiora respondeant. respicientes ante omina
ad illam sententiam quȩ dicit: Quod tibi ñ ius.
alio ne facias. Hȩc illa quam diximus ꝑfecta di¬
lectio quȩ affectum integri amoris instituit: ita
st ergo ut inte antiqui iuris districtio. nichil
habeat potestatis: si ea quȩ legis plenitudo po¬

Expanded text:
est autem pecunia quae sacculo tenetur inclusa: quae est autem pecunia quae sacculo tenetur inclusa: quae si negotio deputata fuerit, non multo post tempore 20 quadruplicata respondet. Quidquid pauperibus dederitis, sine dubio fenori deputatis, reddituro vobis in posterum, cum uniuscujusque labores multiplicato honore censentur. Exspectat enim singulos retributio operis sui, sive quos religiosa fides ornat, sive quos manus larga commendat. Nam ita Evangelista dicit: Beati m filii Dei vocabuntur . Sit ergo nobis, dilectissimi, primo loco cura pacis, secundo miserationis. Nihil fictum labiis corda nostra suggerant; nihil dubii ora respondeant, respicientes ante omnia ad illam sententiam quae dicit: Quod tibi non vis, alio ne facias . Haec illa quam diximus, perfecta dilectio, quae affectum integri amoris instituit. Ita est ergo ut in te antiqui juris districtio nihil habeat potestatis, si ea quae legis plenitudo po
Abbreviated transcription (Latin):
ructus
nisticie: sequatur actus continentiȩꝰ app̃hen¬
dit humilitas grãm: & cum bonis emulo
amore currat᷑. ut ad meliora ꝑueniat.
Lespicienf ad illam apłicam sententiã quȩ
dicit: sic currite. ut comp̃hendatis. Quic̃q gͦ
mouetur aliena gła: currat post bonosꝰ & ela¬
horet ut app̃hendat: & acquiesco ut p̃cedat. tan¬
cum ut sine anun lui ore contendat. Hoc est
uere iminaculatam exercuisse uirtutem: sine
miuria uicisse meliorem. Suꝑbissane locum
demus: tantum ut nos inhumilitate uincamꝰ.
lonnos ademulationẽ ꝓuocet lucrum milttiȩ
stularis: maneat illos p̾ompa diuitiarum.
quos ammonet cura filiorumꝰ licet multos
plus lucrifaciat. ac sibi reponat: qui culturam
miserationis exercet. Nichil ẽ aut̃ tutius quam
more pauꝑtim partem recondere facultatum:
nam ita dicit scͥpͥtura. dño dicente. Qui parce
semunat. parce & metet. Tibi fraudas: quicquid
plices colligamus fructus miscdiȩ. Sine lucro

Expanded text:
ructus justitiae, sequatur actus continentiae, apprehendat humilitatis gratiam, et cum bonis aemulo amore currat, ut ad meliora perveniat, respicientes ad illam apostolicam sententiam quae dicit: Sic currite ut apprehendatis . Quicumque ergo movetur aliena gloria, currat post bonos, et elaboret ut apprehendat: et acquiesco ut praecedat, tantum ut sine animi livore contendat. Hoc est vere immaculatam exercuisse virtutem, sine injuria vicisse meliorem. Superbis sane locum demus, tantum ut nos in humilitate vincamus. Non nos ad aemulationem provocet lucrum militiae saecularis. Maneat illos pompa divitiarum quos admonet cura filiorum, licet multo plus lucri faciat ac sibi reponat qui culturam miserationis exercet. Nihil est autem tutius quam in ore pauperum partem recondere facultatum. Nam ita dicit Scriptura, Domino dicente: Qui parce seminat, parce et metet . Tibi fraudas quidquid rplices colligamus fructus misericordiae. Sine lucro
Abbreviated transcription (Latin):
sam uitam toruis oculis alter aspexit. Nam satis
bono loco ẽ illius causa: qui aliena laborat in¬
uidia. Quilibet homo nisi meliorib nec miti¬
die subiacet: nisi quem ad celsiora melior iute
ꝓfectus euexerit. Illos uͦ plusquam miseros puto
quos lucra alienae felicitatis ex agitant. ꝙ rra¬
cundia impia ennilatione concepta. occtiltis
cordis iaciiis inquietat. Bene istos sua tela pu¬
munt: ut uideatur michi ipsa inuidia aliqͥd
habere districtionis: cum auctoris suu cor
cutit. & male conscrum pectus cruento ingit̃
liuore consuunt. Primo gͦ castiganda ipiudia
eͣ: quȩ semel amino concepta dolores oꝑatur
Sanc ubi occtirrit oculis nrĩs aliene gła felicita¬
tis: emulationis nos magis studium teneatꝰ non
liuoris uixta illud quod dicit apłs. Eintilamini
meliora. Ille ꝑfecto nichil subtrahit. uieris ami
muiriam facit: qui exemplis ad meliora con¬
tendit. Si quis gͦ ẽ sapiens imicetur. fructus

Expanded text:
riosam vitam torvis oculis alter aspexit. Nam satis riosam vitam torvis oculis alter aspexit. Nam satis bono loco est illius causa, qui aliena laborat invidia, quia non livet homo nisi melioribus; nec invidiae subjacet, nisi quem ad celsiora melior vitae profectus evexerit. Illos vero plus quam miseros puto, quos lucra alienae felicitatis exagitant; et iracundia impia aemulatione concepta occultis cordis jaculis inquietat. Bene istos sua tela puniunt; ut videatur mihi ipsa invidia aliquid habere discretionis, cum auctoris sui cor repercutit, et male conscium pectus cruento jugiter livore consumit. 7. Primo ergo castiganda invidia est, quae semel animo concepta dolores operatur. Sane ubi occurrit oculis nostris alienae gloria felicitatis, aemulationis nos magis studium teneat, non livoris; juxta illud quod dicit Apostolus: Aemulamini meliora . Ille profecto nihil subtrahit veris amicitinjuriam facit, qui exemplis ad meliora contendit. Si quis ergo est sapiens, imitetur fructus
Abbreviated transcription (Latin):
oratione commendes: & ꝓfusis lacͥinis auxiliũ
salutis implores. Diugite̾ inmicos uros. Sum
micos diligere iubeniur an quo statu piitatis
eẽ illum qui fratrem nullis excitatis inurus
impia insect᷑atiorie insequitur: De hoc nnch
uidetur apłm dixisse: qui odit frem suum si
causa: homicida ẽ. Et uere ita ẽ: ac si occiderit
homine̾: qui odus ꝑsequitur in nocentem. S
tudeamus tamͣ qui sunt isti: quos ꝓpt̾ odia frat̾¬
na sc̃s iohes dampnandos credidit. Puto illosee
mos suas ꝓprio igni succenduntꝰ in quorum simi
clauso flamma tenetur: incendio. Namnonẽ hie
quod aicari debeat imputari: ubi nullus ẽ adu̾
sa parte conflictus: cumonĩs pene catise. &
ominia odia int̾ ꝑ sonas in acie ꝓuocatas deseui¬
ant. Si credibile ẽ: ecce inuemiinus reum qui
aduersarium non habet. Habemus itaq qui
possit puniri: & non inueniemus qui debeat.
rundicari. Felicem plane illum uidico: cuiusgło¬

Expanded text:
oratione commendes, et profusis lacrymis auxilium oratione commendes, et profusis lacrymis auxilium salutis implores. Diligite inimicos vestros. Si inimicos diligere jubemur; in quo statu putatis esse illum qui fratrem, nullis excitatus injuriis, impia infestatione insequitur? De hoc mihi videtur Apostolus dixisse: Qui odit fratrem suum sine causa, homicida est . Et vere ita est ac si occiderit hominem, qui odiis persequitur innocentem. 6. Sed videamus tamen qui sunt isti quos propter odia fraterna sanctus Joannes damnandos credidit. Puto illos esmos suas proprio igne incendunt, in quorum sinu clauso flamma tenetur incendio. Nam non est hic quod alteri debeat imputari, ubi nullus est cum adversa parte conflictus, cum omnes pene causae et omnia odia inter personas in acie provocatas desaeviant. Si credibile est, ecce invenimus reum qui adversarium non habet: habemus itaque qui possit puniri, et non invenimus qui debeat vindicari. Felicem plane illum judico, cujus glo
Abbreviated transcription (Latin):
gere: aliud misero subuenisse. Parum gͥ mumi
diligere te asseris. esurire patiaris. Andite pau¬
lum dicentem. Si esurierit inimicus tuus. ciba
illum: si sitit. potum da illi: Hoc enim faciendo
carbones ignis congeres suꝑ caput eiꝰ. Hicqͣn¬
tum uideo. miscđia crudelitate famulatur: Qon¬
re gͦ non ille circa inimicos suos pecuniam secnpꝰ
expendat: quem promisse tempus ultionis ex¬
pectat: Nescit siuc dubio irasci: qui dubitat
misereri. Ultra felicitatem aut̃ constat ee uicto¬
riȩ municum saluum fecisse: & in uiriam iuindi¬
casse. Sequitur in hoc ipso loco. Orate ꝓcalum¬
niantib uobis. Sine dublo. hic dñs conscientis
ficticordis ammonuit. Sciebat enim dilectionẽ
u̾bis compositam aclicet largam erogationise¬
pensam: fieri frequent̾ ingratã. Ita ergo te often¬
dis non inuitum. illam uindicem dui elemosit
fecisse: si mimicitui plagas. celesti medico suplo

Expanded text:
gere, aliud misero subvenisse. Parum igitur agere, aliud misero subvenisse. Parum igitur a, si eum quem diligere te asseris, esurire patiaris. Audite Paulum dicentem: Si esurierit inimicus tuus, ciba illum; si sitit, potum da illi; hoc enim faciendo, carbones ignis congeres super caput ejus . Hic, quantum video, misericordia crudelitati famulatur. Quare ergo non ille circa inimicos suos pecuniam securus expendat, quem promissae tempus ultionis exspectat? Nescit sine dubio irasci, qui dubitat misereri. Ultra felicitatem autem constat esse victoriae, inimicum salvum fecisse, et injuriam vindicasse. Sequitur in hoc ipso loco: Orate pro calumniantibus vobis . Sine dubio hic Dominus conscientiam ficti cordis admonuit. Sciebat enim dilectionem verbis compositam, ac licet largam erogationis expensam, fieri frequenter ingratam. Ita ergo te ostendis non invitum illam vindicem tui eleemosynam fecisse, si inimici tui plagas coelesti medico supplici
Abbreviated transcription (Latin):
gnatori. Nampartẽ constat eẽ uictorie: p̃lium.
oblato auripondere redimisse. Diligite inm¬
cos ur̃os. Hoc ẽ inimicos diligere: odus non respon¬
dere. accepta contumelia patient̾ ferre. dona¬
re iniuriam. aut manufactam. aut uerboꝵ
stimulis excitatam. Nam ita dic̃ dñs. Qui te
ꝑcusserit in dexteram maxillan: prebe ill &
sinistram. Istud prebete. scio quod aliquantis
ingratum ẽ: qui nesciunt lites cauere: & un¬
miuentes suppliciorum penas moderations
compescere. Infinitum ẽ aut̃ quantum uni pa¬
tientia sua prestet: si alt̾ solus insaniat. Nam sicut
dupplicatas in se plagas excitat qui repugnat:
ita maioris rixe lucrum facit. qui manus suas a¬
lio feriente continuat. Benefacite his qui uos ode¬
runt. Primus gradus ẽ ille quem diximus: ut
mimicum tuum diligasꝰ scd̾s uͦ. ut immnicobe¬
nefacias. Nam ibi affectus docetur: hic opus
miserationis exigitur: Aliudẽ inimicum dili¬

Expanded text:
gnatori. Nam partem constat esse victoriae, praelium gnatori. Nam partem constat esse victoriae, praelium oblato auri pondere redemisse. Diligite inimicos vestros. Hoc est inimicos diligere, odiis non respondere, accepta contumelia patienter ferre, donare injuriam aut manu factam aut verborum stimulis excitatam. Nam ita dicit Dominus: Qui te percusserit in dexteram maxillam, praebe illi et sinistram . Istud praebere scio quod aliquantis ingratum est qui nesciunt lites cavere, et imminentes suppliciorum poenas moderatione compescere. 5. Infinitum est autem quantum uni patientia sua praestet, si alter solus insaniat. Nam sicut duplicatas in se plagas excitat, qui repugnat; ita majoris rixae lucrum facit, qui manus suas alio feriente continuit. Benefacite his qui vos oderunt .Primus gradus est ille quem diximus, ut inimicum tuum diligas, secundus vero ut inimico benefacias; nam ibi affectus docetur, hic opus miserationis exigitur. Aliud est enim inimicum dili
Abbreviated transcription (Latin):
pene finis esset: nisi xp̃s nr̃ cruentis legib ole¬
um miscdie miscuissetꝰ. hoc ẽ uere sine dolo im¬
plesset iusticiam: bonitatis exhibuisset doctrinã.
His gͦ dilectissum eruditionib instituti. antiq
legis amaritudinem. dilectionis studio tempe¬
remus: ne uideatur ille ꝑfectȩ modum excessisse
iusticiȩ. qui illatę uicem reportat iniuriȩ. Ecce
dicit ęuuangłista: diligite inimicos nr̃os. Forte
aliquantis uidetur absurdum. contumeliam
amore repensare. Non ẽ impossibile inmicum
diligere: si partium tuarum utilitate cogites.
Diligite mimicos uros. Nemo sub hoc titultinan¬
datq estimet se aliquod inimico prestare benefi¬
cium. Qui inimicum diligit: se diligit. Sibi
enim peꝑcit: qui latrocinantis dextera magni
muneris predam compescuit. Et suum corpus
texit: qui armato hosti precib obuiauitꝰ. ne¬
gotio quodam conatiis seruare reuerentiam pu¬

Expanded text:
poenae finis esset, nisi Christus noster cruentis legibus olepoenae finis esset, nisi Christus noster cruentis legibus oleum misericordiae miscuisset, hoc est, vere sine dolo implesset justitiam, bonitatis exhibuisset doctrinam. His ergo, dilectissimi, eruditionibus instituti, antiquae legis amaritudinem dilectionis studio temperemus; ne videatur ille perfectae modum excessisse justitiae, qui illatae vicem reportat injuriae. 4. Ecce dicit evangelista: Diligite inimicos vestros . Forte aliquantis videtur absurdum, contumeliam amore repensare. Non est impossibile inimicum diligere, si partium tuarum utilitatem cogites. Diligite inimicos vestros. Nemo sub hoc mandati titulo aestimet se aliquod inimico praestare beneficium. Qui inimicum diligit, se diligit. Sibi enim pepercit, qui latrocinantis dexteram magni muneris praeda compescuit; et suum corpus texit, qui armato hosti precibus obviavit, negotio quodam conatus servare reverentiam pu
Abbreviated transcription (Latin):
tionis iuris patietur inuiriam. Nam ut ẽ facile
asꝑa queq pocula mellis suauitate mollire: ita
non ẽ difficile honestis actib antiqui uris ama¬
ciam amat: utriusq cestamenti mandata stude¬
at: atq ita nouellis legib serinat: ite illa quȩ sunc
antiquitus consticuta non preter mittat. Sigͦ
implebis legem xp̃i. si nichil deantiquis ant pꝰ¬
sentib institutis subtraxeris ueritati: Quis aut̃
sapiens opus iusticiȩ fructum neget ẽẽ bonitatis:
cum audiat ꝓpħam dicente̾. Bonum michi qͦd
humiliasti me. ut discerem iustificationes tuas:
Non dubito ẽẽ aliqͦs dilectissumm: qui sub hac sen¬
tentiam putent ꝑfectam stare iusticiam quȩ dic̃
oculum pro oculo. dentem ꝓdente. Dominabat᷑
quidem ista didum apud scłi homines: sed ideo
quia necdum auctor uenerat bonitatis. Qualem
aut̃ illam putatis fuisse iustitiam: quȩ sola mor¬
tis oꝑabatur inuiriam: E nullus ꝓfecto adhuc

Expanded text:
tioris juris patietur injuriam. Nam ut est facile tioris juris patietur injuriam. Nam ut est facile aspera quaeque pocula mellis suavitate mollire, ita non est difficile honestis actibus antiqui juris amatrum justitiam amat, utriusque Testamenti mandata studeat, atque ita novellis legibus serviat, ut illa quae sunt antiquitus constituta non praetermittat. Sic ergo implebis legem Christi, si nihil de antiquis aut praesentibus institutis subtraxeris veritati. Quis autem sapiens opus justitiae fructum neget esse bonitatis, cum audiat prophetam dicentem: Bonum mihi quod humiliasti me, ut discerem justificationes tuas ? Non dubito esse aliquos, dilectissimi, qui sub hac sententia perfectam putent stare justitiam, quae dicit: Oculum pro oculo, dentem pro dente . Dominabatur quidem ista dudum apud saeculi homines: sed ideo, quia necdum auctor venerat bonitatis. Qualem autem illam putatis fuisse justitiam, quae solam mortis operabatur injuriam? Et nullus profecto adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit. Sciebat alt̾am partem sine alterius
adiutorio stare non posse. & uere ita ẽ. Nam
ubi ẽ districtio iudicantis: temꝑamentum
semꝑ opus ẽ bonitatis. Omne demq poculũ
dilectissimi. cuius auxilium medicina spem
humanȩ salutis oꝑatur: ex amaris specieb & dui¬
cib coustat. Quod siquis medicus rationis ig¬
narus neqͤat temperare. dum remedium querit.
mortifera egri uenena componit: atq ita omnes
ex trinsecus dolores accendit. si tristis herbarum
succos. equis nesciat miscere ponderib. Ita & lex
dilectissum. quȩ xp̃iand uira mod̾atur ex maris
& dulcib hoc est exantiquis & presentib insticu¬
tis est condita. Nam ut ẽ peccatorib ingrata: ita
iustis tota ẽ uerborum suauitate composita. in
tantum ut his celeste promittat regnum: illis ge¬
henne minecur incendium. In qua si quis sapiens
nouerit humilitatis & pacis adiectione confecti¬
onis seruare mensuram: nullam exinde distric¬

Expanded text:
voluit. Sciebat alteram partem sine alterius voluit. Sciebat alteram partem sine alterius adjutorio stare non posse: et vere ita est. Nam ubi est districtio judicantis, temperamentum semper opus est bonitatis. Omne denique poculum, dilectissimi, cujus auxilio medicina spem humanae salutis operatur, ex amaris speciebus et dulcibus constat. Quod si quis medicus rationis ignarus nequeat temperare, dum remedium quaerit, mortifera aegris venena componit, quae ita omnes extrinsecus dolores accendit, si tristes herbarum succos aequis nesciat miscere ponderibus. Ita et lex, dilectissimi, quae Christiana jura moderatur, ex amaris et dulcibus, hoc est, ex antiquis et praesentibus institutis est condita. Nam ut est peccatoribus ingrata, ita et justis tota est verborum suavitate composita: in tantum, ut his coeleste promittat regnum, illis gehennae minetur incendium. In qua si quis sapiens noverit humilitatis et pacis adjectione confectionis servare mensuram, nullam exinde distric
Abbreviated transcription (Latin):
bono pacis conseruanda.
Iiquanti forte estimant dilec¬
tissimi. ab antiquis legis iusti¬
ciã quã crimmiosi satis durã
uidicant. nimiȩ bonitatis
p̃iudicio fuisse calcatam:
ex hoc quod dicat dñs in
ȩuuangłio. Diligite inimi¬
cos urõs: Benefacite hisqui
Quos oderunt: & orate pro
calumpniantib uobis. Satis crudelis ẽ dilectisfi¬
mi. qui putat iusticie non conuenire bonitatẽ:
cum una atq eadem sit ratio prouidentie ma¬
los bonitate compescere: bonos legis tunculo
custodisse. Deniq currite ad scm̃ dauid: & in ue¬
nietis fontem iusticiȩ. ac bonitatis unius esse tar¬
tutis: qui ita in parte psalmorum loquitus: Bonꝰ
Nemo gͦ dilectissimm legis descͥptionẽ alind putet
ẽẽ. quam bonitatis pietatisq consortium: quȩ
cum disciplina studet. honestis actib mores in¬
stituit: & concitata miquis cogitationib corda
seueritate compescit. Nam ut sciatis nichil de
antiquo uire fuisse subtractum: audite dñm di

Expanded text:
bono pacis conservandae. 1. Aliquanti forte aestimant, dilectissimi, ab antiquis legis justitiam quam criminosi satis duram judicant, nimiae bonitatis praejudicio fuisse calcatam; ex hoc quod dicat Dominus in Evangelio: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui vos oderunt, et orate pro calumniantibus vobis . Satis crudelis est, dilectissimi, qui putat justitiae non convenire bonitatem, cum una atque eadem sit ratio Providentiae, malos bonitate compescere, bonos legis vinculo custodisse. Denique currite ad sanctum David, et invenietis fontem justitiae ac bonitatis unius esse virtutis, qui ita in parte psalmorum loquitur: BonusNemo ergo dilectissimi, legis descriptionem aliud putet esse quam bonitatis pietatisque consortium: quae cum disciplinae studet, honestis actibus mores instituit, et concitata iniquis cogitationibus corda severitate compescit. Nam ut sciatis nihil de antiquo jure fuisse subtractum, audite Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
me inquiens aiaqueo quem statuerunt michi:
& abscandalis oꝑantium iniquitatem. Qui
ꝓpt̾ nos homiues & ꝓpt̾ nr̃am salutem descen¬
dens decelo: uitȩ p̾sentis iter arripuitꝰ & ue¬
nit secus eum. qui uulnerib tabescebat in¬
flictis: id insimilitudinẽ hominum factus.
& habitu inuentus ut homo. compassionis nr̃e
susceptione finitumis: & miscdie factus est
penȩ peccantib in cutiens. Alligat emin
nulnera. dum precipit: penitentiam agite.
Infundit oleum dum addit: appropinquabtte
enim regnum celorum. Infinidit & uintumn:
dicit. omnns arbor quȩ non facit fructum bo¬
num. excidetur & in ignem mitcetur: & na

Expanded text:
me, inquiens, a laqueo, quem statuerunt mihi, me, inquiens, a laqueo, quem statuerunt mihi, et a scandalis operantium iniquitatem . Qui propter nos homines, dens de coelo vitae praesentis iter arripuit, et venit secus eum qui vulneribus tabescebat inflictis, id est, in similitudinem hominum factus et habitu inventus ut homo, compassionis nostrae susceptione, finitimus et misericordiae factus est poenae peccantibus incutiens: alligat enim vulnera dum praecipit: Poenitentiam agite; infundit oleum, dum addit: Appropinquabit enim regnum coelorum; infundit vinum dum dicit: Omnis arbor quae non facit fructum bonu
Abbreviated transcription (Latin):
reliquerunt: quia beatitudinem uitȩ imo¬
talis exuere. s non sensum rationis abolere ua¬
luerunt. Exqua enim parte sapere & coguos¬
cere dñi potest: uuus ẽ homo. ex qua uͦ pecratis
contabescit. & miseria deficit: mortuus idem
letiferoq ẽ uulnere fedatus. Accidit autem
ut sacerdos quidã descend̾et eadem ina: ꝙ ii¬
so illo preteriuit. Similit̾ & leuita: cum esser
secus locum & uideret illum transitt. Sacer¬
dos & leuita. qui uiso saucio transierunt. sa¬
cerdotium & minist̾ium ueteris testamenti ẽ.
ubi ꝑ legis decreta. mundi languentis uuluera
monstrari tantum. non aut̃ curari poterant.
quia impossibile erat ut apls ait. sangune ui¬
tulorum. & agnorum. & hẏcorum. auferri
peccata. Samaritanus autẽ quidam iter fa¬
ciens: uenit secus eum: & uidens eum miscdu
motus est. Samaritanus qui int̾pretatur eu¬
stos. dm̃ signficat: cui rectissime ꝓpħa nehos
latrones possit inctirrere supplicat. Custodi

Expanded text:
reliquerunt, quia beatitudinem vitae immoreliquerunt, quia beatitudinem vitae immortalitatis exuere, sed non sensum rationis abolere valuerunt. Ex qua enim parte sapere et cognoscere Deum potest, vivus est homo. Ex qua vero peccatis contabescit, et miseria deficit, mortuus idem, lethiferoque est vulnere foedatus. Accidit autem ut sacerdos quidam descenderet eadem via, et, viso illo, praeterivit. Similiter et Levita, cum esset secus locum, et videret eum, transiit. Sacerdos et Levita, qui, viso saucio, transierunt sacerdotium et ministerium Veteris Testamenti est, ubi per legis decreta mundi languentis vulnera monstrari tantum, non autem curari poterant, quia impossibile erat ut Apostolus ait sanguine vitulorum et agnorum, et hircorum auferri peccata . Samaritanus autem quidam iter transiens, venit secus eum, et videns eum misericordia motus est. Samaritanus, qui interpretatur custos, Dominum significat, cui rectissime propheta, ne hos latrones possit incurrere, supplicat. Custodi
Abbreviated transcription (Latin):
tuum laborib erroribq semꝑ incertam. Et
incidit in latrones. Latrones diabolum & ange¬
los enis. intelligi: in quos quia descendebat in¬
cidit. Nam nisi prius intus intum esceret: foris
temptatus tam facile non caderet. Uera est
enim satis sententia quȩ dicit: ante ruinam enĩ
exaltabitur. Qui etiam despoliauerunt eum.
gł̃a indelicet immortalitatis: & in nocentie ueste
priuarunt. Hȩc est pͥma stola qua uixta ah¬
am parabolam luxuriosus filius ꝑ penritentiã
rediens ornatur: & qri a ꝓthoplasti amissa cog¬
nouerunt ẽẽ se nudos: tunicasq pellicias ua¬
ture mortalis induti suit. Et plagis imipositis.
abierunt senituuo relicto. Nage peccata ft̃.
quib nature humane integritatem uiolando
seminarum quoddam ut ita dicam augends
mortis fessis indidere uiscerib. Abierunt aut̾
non abinsidiis aliquatenꝰ cessando: s eariund
insidiarum fraudes occuitando. Semiuutlun

Expanded text:
tuum laboribus erroribusque semper incertam. Et tuum laboribus erroribusque semper incertam. Et incidit in latrones. Latrones diabolum et angelos ejus intellige, in quos, quia descendebat, incidit. Nam nisi prius intus intumesceret, foris tentatus tam facile non caderet. Vera est enim satis sententia, quae dicit: Ante ruinam enim exaltatur cor . Qui etiam despoliaverunt eum. Gloria videlicet immortalitatis et innocentiae veste privarunt. Haec est enim prima stola, quam, juxta aliam parabolam, luxuriosus filius per poenitentiam rediens ornatur, et qua protoplasti amissa, cognoverunt esse se nudos, tunicasque pelliceas naturae mortalis induti sunt. Et plagis impositis, abierunt, semivivo relicto. Plagae peccata sunt, quibus naturae humanae integritatem violando, seminarium quoddam ut ita dicam augendae mortis, fessis indidere visceribus. Abierunt autem, non ab insidiis aliquatenus cessando, sed earumdem insidiarum fraudes occultando. Semivivum
Abbreviated transcription (Latin):
non humiliari cum paruulis xp̃i. s seipfum ui¬
stificare desideratꝰ beatos oculos columbarũ
in nocentie lacte lotarum: quib xp̃i archa¬
na uidere possit. acciꝑe recusans. Cin ꝓfecto
dnĩs ita responsum temperauit sutim: ut & om¬
nem qui miscđiam faceret cuilibet. proximum
doceret: & tamen hȩc eadem parabola specialit̾
ipsum di filium qui nob̾ ꝑ humilitatẽ ꝓrimꝰ
fieri dignatus ẽ. designaret. Neq enim ita prori¬
mum quem sicut nos diligere nibemiur. suꝑ
xp̃o int̾pretari debenius: ut moralia mutuȩ fra¬
ternitatis instituta sub allegorie regulis extenu¬
are & auferre conemui: Suspiciens aut̃ m̃s:
dixit. Homo quidam descend ebat ab hierłm. in
hierico. Homo iste adam intelligitur ingenere
humano: hierłm ciuitas pacis illa celestis a cuiꝰ
beatitudine lapsus. mhanc mortalem miserãq
uitam deuenit. Quam bene hierico quȩ luna
int̾pretatur significat: nariis uidelicet defec¬

Expanded text:
non humiliari cum parvulis Christi, sed seipsum junon humiliari cum parvulis Christi, sed seipsum justificare desiderat, beatos oculos columbarum innocentiae lacte lotarum, quibus Christi arcana videre posset, accipere recusans. Cui profecto Dominus ita responsum temperavit suum, ut omnem qui misericordiam faceret cuilibet proximum doceret, et tamen haec eadem parabola, specialiter ipsum Dei Filium, qui nobis per humanitatem proximus fieri dignatus est, designaret. Neque enim ita proximum, quem sicut nos diligere jubemur, super Christo interpretari debemus, ut moralia mutuae fraternitatis instituta sub allegoriae regulis extenuare et auferre conemur. Suspiciens autem Jesus, dixit: Homo quidam descendebat a Jerusalem in Jericho. Homo iste Adam intelligitur in genere humano. Jerusalem civitas pacis illa coelestis, a cujus beatitudine lapsus in hanc mortalem miseramque vitam devenit. Quam bene Jericho, quae luna interpretatur, significat, variis, videlicet, defec
Abbreviated transcription (Latin):
mente tua: & proximum tuum sicut te ipsum.
Dum legis ꝑito respondit: ꝑ fectum nobis saluator
iter uitę celestis ostendit. Cui pͥmo de dilectione
di & proximi legis scͥpta ꝓponenti. dicit. Recte
respondisti. hoc fac & uiues. Deinde post induc¬
tam parabolam respondenti illum fuisse ꝓximũ
uulnerato. qui fecit miscdiam millum. adie¬
cit. uade & tu fac similit̾: id ẽ tali miscđiͤ studio
prorimum tuum necesse habentem diligere.
& sustentare memento: aꝑtissime declarans. so¬
lam ẽẽ dilectionem. & ipsam non uerbotenis
ostentatam: s oꝑis executione ꝓbatamꝰ. quȩ ꝑ¬
petuam ducat ad uitam. Ille autẽ uolens iusti¬
ficare seipsum: dixit ad uaͣm. Et quis ẽ meus ꝓ¬
ximus: Quanta in atus głȩ dementia: Legis¬
peritus ob uulgi faciorem captandum quo sapi¬
ent̾ respondisse iactaretuir: primum se legis fate¬
IIignorare mandatum. uere iuxta saluatoris
sententiam sapiens & prudens in lege: s quia

Expanded text:
mente tua, et proximum tuum sicut teipsum. mente tua, et proximum tuum sicut teipsum. Dum legisperito respondet, perfectum nobis Salvator iter vitae coelestis ostendit, cui primo de dilectione Dei, proximi, Legis scripta proponenti dicit: Recte respondisti; hoc fac et vives. Deinde post inductam parabolam respondenti illum fuisse proximum vulnerato qui fecit misericordiam in illum, adjecit: Vade et tu fac similiter; id est, tali misericordiae studio proximum tuum necesset sustentare memento. Apertissime declarans solam esse dilectionem, et ipsam non verbo tenus ostentatam, sed operis exsecutione probatam, quae perpetuam ducat ad vitam. Ille autem volens justificare seipsum, dixit ad Jesum: Et quis est meus proximus? Quanta inanis gloriae dementia! Legisperitus ob vulgi favorem captandum, quo sapienter respondisse jactaretur, primum se legis fatetur ignorare mandatum, vere juxta Salvatoris sententiam, sapiens et prudens in lege, sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
lati. Apłi aut̃ inp̃sentia habentes dñm. conues¬
centesq ei. & quecumq uoluissent int̾rogando
discentes: nequa quam ꝑ angłos. aut uarias uisionũ
sp̃c̃s habebãt opus doceri. Quos uͦ lucas multos
appellat. Ipsi sunt enim reges magni: qui atemp¬
tationum suarum motib non consentiendo
succumbereꝰ: s regendo preesse nouerunt ᷤ ͤ ẜ cce
quidam legis peritus surrexit: temptans eum¬
& dicens. Magist̾ quid faciendo uitam et̾nam
possidebo: Legis peritus qui de uita et̾na dnm
temptans int̾rogat: occasionem ut reor temptan¬
di de ipsis dm̃ sermonib sumpsit ubi ait
gaudete aut̃ quod nomina ur̃a scͥpta sunt ince¬
lis. S ipsa sua temptatione dedarat: quam ne¬
ra sit uia dñi confessio. qua patri loquitui: Qd
abscondisti hec a sapientib & prudentib: et re¬
uelasti ea paruulis. At ille qͥirit ad enm. In lege qͥdscͥp¬
uĩẽ : Quomꝰ legiꝰ: Ille respondens dixit. Diliges do¬
anua tua. & exomnib iurib tuis: &ex omni

Expanded text:
ostoli autem impraesentiarum habentes Dominum convescentesque ei, et quaeque voluissent interrogando discentes, nequaquam per angelos aut varias visionum species opus habebant doceri. Quos vero Lucas multos et justos appellat: ipsi sunt enim reges magni qui tentationum suarum motibus non consentiendo succubuere, sed regendo promoverunt: Et ecce quidam legisperitus surrexit, tentans eum dicens: Magister, quid faciendo vitam aeternam possidebo? Legisperitus, qui de vita aeterna Dominum tentans interrogat, occasionem, ut reor, tentandi de ipsis Domini sermonibus sumpsit, ubi ait: Gaudete quod nomina vestra scripta sunt in coelis. Sed ipsa sua tentatione declarat quam vera sit illa Domini confessio, qua Patri loquitur: Quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus et revelasti ea parvulis. At ille dixit ad eum: In lege quid scriptum est, quomodo legis? Ille respondens dixit: Diliges Doanima tua et ex omnibus viribus tuis, et ex omni
Abbreviated transcription (Latin):
on ocrili scribarum & pha¬
iseorum. qui corpꝰ tantũ
lñi uidere: sed illi oculi
sunt beati qui eius pos¬
sunt cognoscere sacramta:
de quib dicitur: & reue¬
lasti ea partuiuis. Beati¬

Expanded text:
on oculi scribarum et Pharisaeorum, qui corpus Domini tantum videre, sed illi beati sunt oculi qui ejus possunt cognoscere sacramenta. De quibus dicitur: Et revelasti ea par
Abbreviated transcription (Latin):
stos qui minime foras exierunt. Quotqrot enĩ
habet eccłia ꝑ iuros. fraudatores. maleficos. sortilo¬
gorum inquisitores. adulteros. ebriosos. fenera¬
tores. mangones: & omnia quȩ enumerare non
possumus: si contraria sunt doctrine ap̃i. contra¬

Expanded text:
stos, qui minime foras exierunt. Quotquot enim stos, qui minime foras exierunt. Quotquot enim habet Ecclesia perjuros, fraudatores, maleficos, sortilegorum inquisitores, adulteros, ebriosos, foeneratores, mangones, et omnia quae numerare non possumus; contraria sunt doctrinae Christi, contra
Abbreviated transcription (Latin):
lingua sit. s & factis certisꝰ inuenimus multos
antixp̃os: qui ore ꝓfitentur xp̃mꝰ & morib dissen¬
tiunt a xp̃o. Nbi enim inuenimus hoc: In seͥpt᷑a.
Paulum audi apłm: qui de calib dum loqueret̃
ait. Confitentur enim se nosse dm̃: factis autem
negant. Inuemimus & istos antrxpõs. Quisquis
sonet. s indeo qͦd uiuat. Oꝑa locuntur. & u̾ba
requirimus: Quis enim maius ñ bene uuit lo¬
qui: S quid dicit talib dñs: Hẏpochrite.
quomͦ potestis bona loqui cũ sitis iuali: Noces
ur̃as ad aures meas affertis: ego cogitationes ur̃as in¬
spicio. Uoluntatẽ malam ibi uideo: & falsos fruc¬
tus ostenditis: Noui quid. unde colligam. Non colligo
de tribulis ficus: ñ colligo despinis uuas. Una queq
arbor: a fructu cognoscitur. Magis mendax ẽ anti
si facta int̾roganda sunt ñ solum multos in uenimꝰ
antixpos foras exisse: s multos non dum manife¬

Expanded text:
lingua fit, sed et factis; certe invenimus multos lingua fit, sed et factis; certe invenimus multos antichristos qui ore profitentur Christum, et moribus dissentiunt a Christo. Ubi invenimus hoc in Scriptura? Paulum audi apostolum: de talibus cum loqueretur, ait, Confitentur enim se nosse Deum, factis autem negant . Invenimus et ipsos antichristos: quisquis sonet, sed video quid vivat. Opera loquuntur, et verba requirimus? Quis enim malus non bene vult loqui? Sed quid dicit talibus Dominus? Hypocritae, quomodo potestis bona loqui, cum sitis mali ? Voces vestras ad aures meas profertis; ego cogitationes vestras inspicio: voluntatem malam ibi video, et falsos fructus ostenditis. Novi quid unde colligam; non colligo de tribulis ficus, non colligo de spinis uvas. Unaquaeque enim arbor a fructu cognoscitur . Magis mendax est antisi facta interroganda sunt, non solum multos invenimus antichristos foras exiisse; sed multos nondum manife
Abbreviated transcription (Latin):
se dubitantib manib diccipuloꝵ p̃buit pal¬
panduni. Et cuni adhic illi dubitarent: att illis
Oportebat xp̃m pati. & resurgere t̾cia die. ꝙ p̃¬
dicari in nomine eiꝰ penitentiam & remissionẽ
peccatorum. Ubi: Qua: Quib: Pom̃sgentes
ancipiens ab hierłm. Securi sumus de uintate
hereditatis: quisquis huic hereditatinon com
ierunt: antixp̃i suiit. Si antixp̃isunt: mendaces
suut. Si mendaces sunt: negant i̾m xp̃m Ite
rum redeamus ad difficultatẽ questionis. Sin¬
tat nos angustus intellectus: in hac epħi. Uide¬
tis certe questionẽ. Hec questio. & nos ipsos tur¬
bat: si nͣ intelligatur: Aut nos sumus antixpi:
aut ipsi sunt antixp̃i. Illi nos antixpos uocant:
& dicunt qͦd exihius abeis. nos illos similiter:
cta. Si eium omnes interrogentur: om̃s uuo ore
lingua: uitani int̾rogemus. Si inueninnus hoc
si ipsa scͥptura nob̾ dixerit. quia negatio ñ tantũ

Expanded text:
se dubitantium manibus discipulorum praebuit palse dubitantium manibus discipulorum praebuit palpandum. Et cum adhuc illi dubitarent, ait illis: Oportebat Christum pati, et resurgere tertia die, et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum. Ubi? qua? quibus? Per omnes gentes, incipiens ab Jerusalem . Securi sumus de unitate haereditatis. Quisquis huic haereditati non comierunt, antichristi sunt; si antichristi sunt, mendaces sunt; si mendaces sunt, negant Jesum esse Christum. Iterum redimus ad difficultatem quaestionis. Sin Coarctat nos angustus intellectus in hac Epistola. Videtis certe quaestionem; haec quaestio et nos et ipsos turbat, si non intelligatur. Aut nos sumus antichristi, aut illi sunt antichristi: illi nos antichristos vocant, et dicunt quod exivimus ab eis; nos illos similiter: cta. Si enim omnes interrogentur, omnes uno orelingua, vitam interroga. Si invenerimus hoc, si ipsa Scriptura nobis dixerit quia negatio non tantum