comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pre: dicarer insamaria quid nisi in lutere tẽpli hostias
uelut ablute hostiȩ necdũ ad sacra scĩ altaris ignẽ
per uenerunt: Ad quos missi petrus &. io hannes
inponebant bapti zatis manus: & ac cipiebant spm̃
scm̃ loquebantꝰ que lingiusuã ad ignẽ altaris ꝑuenerans
hostie ut fierent holocaustũ. qð latine dicitꝰ incen
implens. diuino fecit amore fer uescere Quod uero
ad portandos luteres. x sunt bases factȩ. poterat
ita mystice interpretari: quia ministri lauacri ui
talis ad externȩ gaudia beatitudinis: qͥdenario solent
numero figurari: eos quos inbuunt uocent. Uerum
quia de eisdẽ luteribus distincte in sequentibus scriptũ ẽ:
qͦd uidelic& quinq: ex his positist̃ ad dexteram partẽ
hitẽpli & quinq ad sinistrã. magis in eis quinaru
numeri st̃ irtuenda mysteria. In utraq & enĩ
parte tẽpli st̃ positȩ bases luterũ. ut utriq dĩ po¬

Expanded text:
praedicaret in Samaria, quid nisi in lutere templi hostias praedicaret in Samaria, quid nisi in lutere templi hostias velut ablutae hostiae necdum ad sacrosancti altaris ignem pervenerant; at cum missi illo Petrus et Joannes imponebant baptizatis manus, et accipiebant Spiritum sanctum, loquebanturque linguis, jam ad ignem altaris pervenerant hostiae, ut fierent holocaustum, quod Latine dicitur totum incensimplens, divino fecit amore fervescere. Quia vero ad portandos luteres decem sunt bases factae, poterat ita mystice interptalis ad aeternae gaudia beatitudinis, quae denario solet numero figurari, eos quos imbuunt vocent. Verum quia de eisdem luteribus distincte in sequentibus scriptum est, quod videlicet quinque ex his positi sunt ad dexteram partem templi, et quinque ad sinistram, magis in eis quinarii numeri intuenda sunt mysteria. In utraque etenim parte templi sunt bases positae luterum, ut utrique Dei po
Abbreviated transcription (Latin):
& triũ cubitorũ altitudinis. Multifaria & multis modiᷤᷤ
una eadẽq nr̃ȩ salutis sacram̃ta p̃figurantꝰ. Nãq idem
apłi. utnq a posto lici. qͥ ꝑ boues mareportantes designatiir
sunt: designant᷑ etiã ꝑbases quȩ portandis erant luteribuᷤᷤ
p̃parate. quo modo ipse luteres eiꝰdẽ lauacri sp̃iritualis
cuius & mare tẏpũ gerebant. Siquidẽ ut uerba dierum
narrant omĩa in eis quȩ in holo castũ oblaturi erant laua¬
bant. Holo caustũ aut̃ dnĩ. generalit̾ omĩs electoꝵx multi¬
tudo potest intellegi: qͣixta uorẽ p̾cursoris baptizataẽ
ab ipso: inspũ scõ & igne Sicut eger sacerdotes qͥ. in mari
lauabant᷑: formã ex primunt eoꝵ qͥper baptisma effici¬
ablutionẽ baptismi grã sp̃s scĩ implentur. Lauatꝰ nãq¬
inlutere hostia: cũ quis fideliũ aqua baptismi ꝑfunditur:
offertur uero in holo castũ: cũ ꝑ in positionẽ manus
episcopi. donũ sp̃s scĩ accipit: Philippus euangelista cum

Expanded text:
odis una eademque nostrae salutis sacramenta praefigurantur: nam iidem apostoli virique apostolici, qui per boves mare portantes designati sunt, designantur etiam per bases, quae portandis erant luteribus praeparatae, quomodo ipsi luteres ejusdem lavacri spiritalis, cujus et mare, typum gerebant: siquidem, ut Verba dierum narrant, omnia in eis quae in holocaustum oblaturi erant, lavabant. Holocaustum autem Domini, generaliter omnis electorum multitudo potest intelligi, quae juxta vocem praecursoris baptizata est ab ipso in Spiritu sancto et igne . Sicut ergo sacerdotes qui in mari lavabantur, formam exprimunt eorum qui per baptisma efficiablutionem baptismi gratia Spiin lutere hostia, cum quis fidelium aqua baptismi perfunditur. Offertur vero in holocaustum, cum impositione manus ep
Abbreviated transcription (Latin):
denec uideatꝰ ds deoꝵ insion: quia uirtute nulla po
test maior adiri. Unde &. a postolus Scientes inquid
quia tribulatio pacientiã operatur. pacientia aut̃
ꝓbationẽ : ꝓbatio uero spem: Sedin ipso uniuersali
electorũ collegio uarię sibimet inuicẽ suecedunt
ꝑsone iustorũ minoresq maiorũ ac p̃de cessox suontĩ
gaudent fidelit̾ adherere uestigiis eorũq dictis.
siue seriptis. neforie merrorẽ labi possint inniti:
Retiacula ergo suꝑ sũmitates sunt malograna¬
torũ ad posita. cũ concordia caritatis. ꝑfectis fue¬
rit suꝑ adiecta operibus . Et cũ utroq uirtutis munere
natio retiaculorũ suꝑ addita comi tatur. Et qͣm omĩa
iurtutũ dona p̾sentiũ ad ȩternȩ głam remunerati¬
onis. quȩ ꝑ euangeliũ est nobis pmissa acministrata re¬
spiciunt apte sub iungitur Capitella aut̃ quę erant
suꝑ capita colũnarũ: qͣsi opere lilii fabricata erant in

Expanded text:
donec viddonec vidSion. Unde et Apostolus: Scientes inquit quia tribulatio patientiam operatur, patientia autem probationem, probatio vero spem . Sed et in ipso universali electorum collegio varie sibimet invicem succedunt personae justorum, minoresque majorum ac praedecessorum suorum gaudent fideliter adhaerere vestigiis eorumque dictis sive scriptis, ne forte in errorem labi possint, inniti. Retiacula ergo super summitatem sunt malorum granatorum apposita, cum concordia charitatis perfectis fuerit superadjecta operibus. Et cum utroque virtutis munere,natio retiaculorum superaddita comitatur. Et quoniam omnia virtutum dona praesentium ad aeternae gloriam remunerationis, quae per Evangelium est nobis promissa ac ministrata, respiciunt, apte subjungitur: Capitella autem quae erant super capita columnarum, quasi opere lilii fabricata erant in
Abbreviated transcription (Latin):
granatorũ uero positio internas animi uirtutes. que
ab aliis nequaquã uideri queunt ex primunt: pacien¬
tiam. uidelicet humilitatẽ. benignitatẽ. modestiã. q. ce¬
tera huius modi: Et qͣsi pulcherrima foris pomorã suꝑficies
apparet sed inclusa intus granoꝵx copia non paret cũ pia
sc̃orũ operatio palã cunetis ostenditur: sedea que intus ẽ
Cũ uero dictũ sit deretiaculis ut tegerent capitella quȩ
erant suꝑ sũmitatẽ malogranatorũ: uidet᷑ uixta ordinẽ
operis ipsus: quia malo granata fuerint facta ineireuitu
capitellorũ a parte inferiori: atq ex eisdem malogranatis
orirent᷑ retiacula: quib capitella exx parte aliqua tegera
tella fuerint malo granatoꝵ adnexa quia ad unã
pene significationẽ : siue ꝑsonarũ seu uirtutum
pertinent spiritualiũ: Scimꝰ enĩ uirtutes deuir¬
tutib nasci: & scõs ambulare deuirtute in uirtutẽ

Expanded text:
granatorum vero positio internas animi virtutes, quae granatorum vero positio internas animi virtutes, quae ab aliis nequaquam videri queunt, exprimit, patientiam videlicet, humilitatem, benignitatem, modestiam et caetera hujuscemodi. Et quasi pulcherrima foris pomorum superficies apparet, sed inclusa intus granorum copia non apparet, cum pia sanctorum operatio palam cunctis ostenditur, sed ea quae intus est, n cernitur. Cum vero dictum sit de retiaculis ut tegerent capitella quae erant super summitatem malogranatorum, videtur, juxta ordinem operis ipsius, quia malogranata fuerint facta in circuitu capitellorum a parte inferiori, atque ex eisdem malogranatis orirentur retiacula, quibus capitella ex parte aliqua tegerentella fuerint malogranatorum annexa: quae ad unam pene significationem, sive personarum, sive virtutum pertinent, spiritalium; scimus enim virtutes de virtutibus nasci, et sanctos ambulare de virtute in virtutem,
Abbreviated transcription (Latin):
cuiusq iusti uita moresq designare: qͥueluit plurima
uno cortice grana circũ plectens. multa cogitationũ
Uirtutũq spiritualiũ insignia neforte defluant
furma fidei & humilitatis curat uallare custo dia:
et apto prorsus mysterio capita colũnarũ malogra¬
natis erant ingẏro circũdata. quia doctores seos ne¬
cesse est: priorũ uitã fideliũ ad memoriã reuocare
eorũq semꝑ exemplis actus suos ae sermones. omĩ ex
parte cõmunire nesialiter forte quã illoꝵ habet
regula uixerint aut docuerint errent. Sicut ergo
retiaculoꝵ ad miranda conexio unitatẽ designat fide¬
liũ quȩ ẽ inuinculo pacis. ita etiã malo granata
eandem ipsam typice insinuant unitatẽ: quȩ &innu¬
meros ꝑorbẽ populos in una fidei catholicȩ regula co¬
ibet Uel certe mirabilis retiaculoꝵ concatenatio.
manifestã omniũ fideliũ concordiã demonstrat malo¬

Expanded text:
cujusque justi vitam moresque designare, velut plurima cujusque justi vitam moresque designare, velut plurima uno cortice grana circumplectens, multa cogitationum virtutumque spiritalium insignia, ne forte diffluant, firma fidei et humilitatis vallat custodia. Et apto prorsus mysterio capita columnarum malogranatis erant in gyro circumdata, quia doctores sanctos necesse est vitam fidelium ad memoriam revocare, eorumque semper exemplis actus suos ac sermones omni ex parte communire; ne si aliter forte quam illorum habet regula vixerint aut docuerint, errent. Sicut ergo retiaculorum admiranda connexio unitatem designat fidelium, quae est in vinculo pacis, ita etiam malogranatum eamdem ipsam typice insinuat unitatem; quae et innumeros per orbem populos, in una fidei catholicae regula cohibet. Vel certe mirabilis retiaculorum concatenatio manifestam omnium fidelium concordiam demonstrat. Malo
Abbreviated transcription (Latin):
fideliũ qͥanimirũ una sine altera nequa quã ualet
haberi. Facta sunt aut̃ retiaeula hȩc ut tegerent
capitella hoc ẽ undiq ingyro circũdarent: quia omniᷤ
scripture sc̃e pagina cũ recte intellegitur: grãm ꝑ om¬
nia caritatis sonat acpacis. Capitella & enĩ uolumina
diuinoꝵ eloquioꝵ: rtiacula sunt uincula mutuȩ dilee¬
nonis: Et retiaculis teguntꝰ capitella cũ saera eloqͥa
ut iadixerĩ. dono cartiatis undiq ꝓbantꝰ ẽẽ uestita:
Nam &eis quȩ in scripturis ñ intellegimꝰ caritas late
patet B̾ene aut̃ deeisdem retiaculis siue capitellis ad¬
iuingit᷑ quia erant suꝑ sũ mitatẽ malo granatoꝵ Malo¬
granata ñãq quorũ natura ẽ uno foris cortice multa
interius grana circũdare apte infigura sc̃ȩ̃ ponuntur
eccłȩ: quȩ catholico unuis fidei munimine: in numera
electoꝵ agmina solet includere Potest aut̃ & unius¬

Expanded text:
fidelium, quia nimirum una sine altera nequaquam valet fidelium, quia nimirum una sine altera nequaquam valet haberi. Facta sunt autem retiacula haec ut tegerent capitella, hoc est undique in gyro circumdarent: quia omnis Scripturae sanctae pagina, cum recte intelligitur, gratiam per omnia charitatis sonat ac pacis: capitella etenim volumina divinorum eloquiorum, retiacula sunt vincula mutuae dilectionis. Et retiaculis teguntur capitella, cum sacra eloquia, ut ita dixerim, dono charitatis undique probantur esse vestita: nam et in eis quae in Scripturis non intelligimus, charitas late patet. Bene autem de eisdem retiaculis sive capitellis adjungitur: Quae erant super summitatem malogranatorum. Malogranata namque, quorum natura est uno foris cortice multa grana interius circumdare, apte in figura sanctae ponuntur Ecclesiae, quae catholico unius fidei munimine, innumera electorum agmina solet includere. Potest autem et unius
Abbreviated transcription (Latin):
& fortitudinis: sp̃s scientiȩ & pietatis: x replebit eũ
sp̃s timoris dñi. Septena ergo uoͬrsuũ reciacula erant
in capitello utroq quia patres utriusq testamenti
ꝑs grãm unius eiusdemq sp̃s septi formis: ut essent
Seledi acceperunt: Et ꝑfecit colũnas &duo sordi¬
nes ꝑcircuitũ retiaculorũ singuloꝵ: ut tege¬
rent capitella Duo qͥdem ordines erant retia¬
culorũ in gyro capitelli: sed ut̃q ordo septemplici
uersuũ numero currebat donee cireũ acto capi¬
tello rursũ inse ipsũ qͣsi circulo facto rediret:
Nec figura testam̃ti in abdito est: quare duosint
ordines retia culoꝵ cũ costet geminȩ dieretionis
totocorde tota anima tota uirtute : & ꝓaimum
taqu̾a nos ipsos amare p̃cipimur sed ut̃q ordo
tentia ueridica. quia caritas dĩ diffusaẽ in eordib nñs.
aut̃ caritas di. ibi ꝓ fecto & ꝓximi diffunditꝰ incordil

Expanded text:
et fortitudinis, Spiritus scientiae et pietatis, et replebit eum et fortitudinis, Spiritus scientiae et pietatis, et replebit eum Spiritus timoris Domini . Septena ergo versuum retiacula erant in capitello utroque, et patres utriusque testamenti per gratiam unius ejusdemque Spiritus septiformis, ut essent electi, acceperunt. Et fecit columnas et duos ordines per circuitum retiaculorum singulorum, ut tegerent capitella. Duo quidem ordines erant retiaculorum in gyro capitelli, sed uterque ordo septemplici versuum numero currebat, donec circumacto capitello, rursum in se ipsum quasi circulo facto rediret. Haec figura testamenti in abdito est quare duo sint ordines retiaculorum, cum constet geminae dilectionis toto corde, et tota anima, tota virtute, et proximum tamquam nos ipsos amare praecipimur. Sed uterque ordo tentia veridica, quia charitas Dei diffusa est in cordibus nostris, autem charitas Dei, ibi profecto et proximi diffunditur in cordibus
Abbreviated transcription (Latin):
eũ uerbis sc̃oꝵ predicatoꝵ fidelit̾ auseultan¬
do atꝙ obediendo adherent: quasi eolum¬
narum capitib supes positȩ retis e atenule
miraeulũ suȩ conexionis eunctis aspectan¬
tib p̃bent: He & enĩ catene muro sibi an
uieẽ sunt opere conterte. Quia mirabili
& locis & tẽporibus. & gradu & c̃ditione: & sexu
detate multũ secreta ab abterutrũ nihil hominu
una eadẽq fide ac dilectione : sit ad in uicẽ c̃ iuncda
Nã qͥa hȩc c̃iunctio frat̃na iustorũ locis & tẽporib
dis uinctorũ adunatione fiat doni spiritualis: sequer¬
tibus quoq uerbis ostendit᷑ cũ de factura capitellori
ad iungrtur. Septena uersuũ retiacula in capitello
uno & septona retiacula incapitello altero Septena
ad testante in a pocalipsi Qui cũ uidisse sediceret agnũ
Quod propheta isaias apertius ex plicat cũ denasci¬
turo incarne dño loquens ait et requiescet in quid

Expanded text:
cum verbis sanctorum praedicatorum fideliter auscultancum verbis sanctorum praedicatorum fideliter auscultando atque obediendo adhaerent, quasi columnarum capitibus superpositae retis e catenulae, miraculum suae connexionis cunctis aspectantibus praebent. Eae etenim catenae miro sibi in vicem sunt opere contextae, quia admirabili et locis et temporibus, et gradu et conditione, et sexu et aetate, multum secreta ad alterutrum, nihilominus una eademque fide ac dilectione sit ad invicem cunjuncta. nam quia haec conjunctio fraterna justorum, et locis et temporibus disjunctorum adunatione fiat doni spiritalis, sequentibus quoque verbis ostenditur, cum de factura capitellorum adjungitur: Septena versuum retiacula in capitello uno, et septena retiacula in capitello altero. SeptenarJoanne attestante in Apocalypsi; qui cum vidisse se diceret agnum sam terram . Quod propheta Isaias apertius explicat, cum de nascituro in carne Domino loquens, Et requiescet, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
aut testam̃ta sibi inuicẽ diuinorũ sacram̃torũ
relatione concint̾ : s & om̃s ꝗ pieorundẽ testa¬
mentoꝵ libris seripti continent᷑ electi: una
fide prediti eadem ꝙ̃ st̃ ad inuicẽ caritate
conen Unde apte de ipsoꝵ capitelloꝵ factura
sub in fert᷑. & quasi in modũ retis et catenarũ
sibi inuicẽ miro opere contextarũ utrũ ꝙ capi¬
tellũ eolũ narũ fusile erat. Quod in libro paralipo:¬
menon. ita scriptũ est: Nee non & quasi eate¬
nulas inoraculo.: & suꝑ posuit eas capitibus
colum narũ: Species nãq catenarũ & simili¬
tudo retis incapitellis: uarietas ẽ uirtutũ in¬
scĩs: Dequa dño canit᷑ in psalmis Aastittie
regina ad dextris tuis inuestitu deaurato eir¬
eũdata uarietate: hocẽ inuestitu fulgi de
dilectionis: cireũ amicta uarietate
diuersoꝵ charismatũ: Ueleerte multi¬
plex conteno eatenarũ etretis expansio.
multi farias electoꝵ ꝑ sonas insinuat. quȩ

Expanded text:
rum sacramentorum relatione concinunt, sed et omnes qui in eorumdem Testamentorum libris scripti continentur electi, una fide praediti, eademque sunt ad invicem charitate connexi. Unde apte de ipsorum capitellorum factura subinfertur: Et quasi in modum retis, et catenarum sibi invicem miro opere contextarum, utrumque capitellum columnarum fusile erat. Quod in libro Paralipomenon ita scriptum est: Nec non et quasi catenulas in oraculo et superposuit eas capitibus columnarum . Species namque catenarum, similitudo retis in capitellis, varietas est virtutum itur in psalmo: Astitit regina a dextris tuis in vestitu deaurato, circumdata varietate : hoc est, in vestitu fulgidae dilectionis, circumamicta varietate diversorum charismatum; vel certe multiplex contexio catenarum et retis expansio multifarias electorum personas insinuat; quae
Abbreviated transcription (Latin):
quȩrit doctor strenuus qͥ aut pie suscipere aeꝑseueran¬
ter custodire desiderent: quiq etiã aliis pͣdicando lati¬
us diffamare. que que didicerint recte satagant. esnaq
ualde eẽ durabile c̃stat atque omnimodo sonorum

Expanded text:
quaerit doctor strenuus, qui aut pie suscipere, aut perseveranquaerit doctor strenuus, qui aut pie suscipere, aut perseveranter custodire desiderant, quique etiam aliis praedicando latius diffamare quae ipsi didicerint recte satagunt. Aes namque valde esse durabile constat, atque omnimodo sonorum
Abbreviated transcription (Latin):
artifea pulchre dicitur. qua filius erat mulieris ui¬
duȩ de israhel inqua persona sol& non nũ quã pre¬
sentis tẽporis eccłã figurari: ꝓ qua uirsuus uidelicet
xp̃s morte gustata: resurrexcit atq incelos ascen¬
dens. eã interĩ ase peregrinantẽ reliquid in terris:
Non aut̃ laborandũ in eceplanando quomodo huiis
uiduȩ fili i scĩ sint pͣdicatores: cũ omneselecti uiri se
filios eẽ fateantur eccłe cũ &iã decisdẽ p̃dicatorib
noui testam̃ti specialit̾ ꝓmttatur dicente ꝓpheca:
omnẽ terrã: Fecit autẽ hyrã omne opus salemonis. quia
nimirũ doctores sc̃i dũ fidelit̾ ministerio uerbi insistunt
ꝯpus utiq dĩ operant᷑ d̃ illis loquendo foris iuã ueriatiᷤ
aperiunt: quos intus inlustrando ipseꝰ ad uitã pͥordinauit
et̃ nã: Ego inquid pantaui. apollo rigauit. ds aut̃ incremen¬
tũ dat . Fecit aut̃ opus exẽre quia illis comit tere uerbũ

Expanded text:
artifex pulchre dicitur, « quia filius erat mulieris viartifex pulchre dicitur, « quia filius erat mulieris viduae de Israel; » in qua persona solet nonnunquam praesentis temporis Ecclesia figurari: pro qua vir suus, videlicet Christus, morte gustata, resurrexit, atque in coelos ascendens eam interim peregrinantem a se reliquit in terris. Non autem laborandum in explanando, quomodo hujus viduae filii sancti sint praedicatores, cum omnes electi viritim se filios esse fateantur Ecclesiae; cum etiam de eisdem praedicatoribus Novi Testamenti specialiter ei promittatur, dicente Propheta: Fecit autem Hiram omne opus Salomonis, quia nimirum doctores sancti, dum fideliter ministerio verbi insistunt, opus utique Dei operantur, quo illis loquendo foris viam veritatis aperiunt, quos intus illustrando ipse ad vitam praeordinavit aeternam. Ego, inquit, plantavi, Apollo rigavit, Deus autem incrementum dat . Fecit autem opus ex aere, quia illis committere verbum
Abbreviated transcription (Latin):
cula sua dimiserit: sicq post unã septimanã aduen¬
pleca Misi forte putandũ est post dedicatũ aliquid
ad huc utensiliorũ in ministeria eiꝰ additũ fuisse: usq
in ingressũ octaui m̃sis. accelerante rege: ut oninino
m̃se septimo qͥerat totus solemnis tẽplũ dedicaretur
atq ita uerũ repperiatur utrũq & tẽplũ uidelicet
octauo m̃se inomniopere suo atq utensilib ꝑfectum
&e ipsũ septimo mense deditũ fuisse. Misit quoq rea sale¬
mon &e tulit hirã detrro filiũ mulieris uiduȩ de tribu
reptalim patrȩ tyrio artific̃ẽ erariũ & plenũ sapien¬
ta & intellegentia & doctrina ad faciendũ omne
opus eacuere: Quicũ uenisset adregẽ salemonẽ.: fecit
omne opus eiꝰ & hoc mysterii gr̃ã factũ est: artifex quip¬
pe trrius quẽ ad utorẽ salemon sui ad sumpsit openꝰ
electos degentib uerbi ministros significat qui uidelicet

Expanded text:
cula sua dimiserit, sicque post unam septimanam, advencula sua dimiserit, sicque post unam septimanam, advenpleta. Nisi forte putandum est post dedicatum templum aliquid adhuc utensiliorum in ministeria ejus additum fuisse, usque ad ingressum octavi mensis, accelerante rege, ut omnino mense septimo, qui totus erat solemnis, templum dedicaretur; atque ita verum reperiatur utrumque, et templum videlicet octavo mense in omni opere suo atque utensilibus perfectum, et ipsum septimo mense dedicatum fuisse. Misit quoque rex Salomon, et tulit Hiram de Tyro filium mulieris viduae, de tribu Nephthalim patre Tyrio, artificem aerarium, et plenum sapientia, et intelligentia et doctrina, ad faciendum omne opus ex aere. Qu » Et hoc mysterii gratia factum est. Artifex quippe Tyrius, quem adjutorem Salomon sui assumpsit operis, electos de gentibus verbi ministros significat. Qui videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Onẽ ostende nobis pat̾ȩ & fufficit nobis. Constat
enĩ qͥa dies uidici sepe inseripturis octonario numero
in posuit: quẽ obmeritũ eiusde distrieti uidiei canta¬
bit ita incipiens. Onẽ ne miratua arguasme neq in
furore tuo: Sed non contẽ nenda nascit᷑ questro quome¬
do dicat᷑ domꝰ dñi in mense octauo ꝑfecta inomni ope¬
ne suo &e in uni uersis utensilib cũmnsequentib lett᷑
mense septimo dedicationẽ eiꝰ ẽẽ conpletã: de quẽ¬
aut eredibile est quia septẽ annis quĩdẽ tẽplũ
edificans salemon octauo mense anna oelaui
ꝑfecerit : sedusq ad septimũ annũ none
m̃ se dedieatione ꝑ fecti distulerit: Undepotiũ
ueri simile uidetur donũ.uii annis ae septẽ mͣsib
edificatã: ita ut eodẽ m̃se septimo dedicationis sit
celebrata solempaitas. ac die xx ͦ tertio ipsius m̃sis :
ut uerba dierũ narrant: populũ salemon ad taberna¬

Expanded text:
dicens: Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis : constat dicens: Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis : constat enim quia dies judiciimposuit, quem ob metum ejusdem districti Judicis cantavit, ita incipiens: Domine, ne in ira tuua . Sed non contemnenda nascitur quaestio, quomodo dicatur domus Domini in mense octavo perfecta in omni opere suo et in universis utensilibus, cum in sequentibus legatur mense septimo perfectionem et dedicautem credibile est quod septem quidem annis templum aedificans Salomon, octavo mense octavi anni perfecerit, sed usque ad septimum anni noni mensem dedicationem perfecti distulerit. Unde potius verisimile videtur, domum septem annis ac septem mensibus aedificatam, ita ut eodem mense septimo dedicationis sit celeut verba dierum narrant , populum Salomon ad taberna
Abbreviated transcription (Latin):
possint: imitatores nr̃i. estote. sicut & nos xpĩ.
glorient᷑ que & dicant: Nescitis qͣm angelos iu¬
dicabimꝰ quantomagis secularia:
ẽ domus inomĩ opere suo & in uniuersis utensilib
dificauit eã annis. uii. Patet allegoriȩ sensus. quare septẽ
annis edificatasit domꝰ dñi quia nimirũ sc̃a eecła toro
ad finẽ ipsa ꝑducit: Uel certȩ uii annis edifieat᷑ obsignifi¬
cationẽ gr̃e spintualis ꝑ quã eccła solã ut sit eceła ꝑcipit.
Septẽ quippe dona sc̃i sp̃s enumerat isaias: sine quibne¬
mo uel fidelis ł fidem seruare. uel merito fidei ad eoronã
potest ꝑuenire iustitie Quod aut̃ in octauio annousur
oetauo eiꝰ nense ꝑfecta ẽ domꝰ iopni opere suo & inuniuer¬
do ad tantã iã ꝑfectionẽ sc̃a eccła ꝑueniet. ut quidei
amplius ad dipossit: inueniri non possit: Habebit enĩ
tanc quȩ pius ille desiderator suplex adño querebat

Expanded text:
possint: Imitatores nostri estote, sicut et nos Christi : possint: Imitatores nostri estote, sicut et nos Christi : glorienturque et dicant: Nescitis, quoniam angelos judicabimus? quanto magis saecularia est domus in omni opere suo, et in universis utensilibus, domus Domini, etc. Patet allegoriae sensus, quare septem annis aedificata sit domus Domini, quia nimirum sancta Ecclesia toto ad finem ipsum perducit. Vel certe septem annis aedificatur, ob significationem gratiae spiritalis, quam Ecclesia sola, ut sit Ecclesia, percipit. Septem quippe dona sancti Spiritus enumerat Isaias, sine quibus nemo fidelis, vel fidem servare, vel merito fidei ad coronam potest venire justitiae. Quod autem in septimo anno et in octavo ejus mense perfecta est domus in omni opere suo, et in univerdo ad tantam jam perfectionem sancta Ecclesia perveniet, ut quid ei amplius addi possit, inveniri non possit: habebit enim tunc quod pius ille desiderator supplex a Domino quaerebat
Abbreviated transcription (Latin):
& cũ ꝑse ipsũ dicit filiis israhel: quia ꝓpheta uobis
suscitabit dñs dsuester defratribus ur̃is tãquam
me ipsũ audietis iuxeta omĩa quecũq locutus fuerit
uobis. Cuius p̃sagii discipulos uox patris decȩlo eũ
apparente illis d̃o in gła. utter ipsũ moysen & aliã
mmonte scõ ita into nuit dieens Hic est filius meus di¬
lectus: in quo mihi bene conplacuit ipsũ audite: Cum
ergo admirabili diuine operationis concordia: & primo
noui grã testam̃ti inuelamine erat ueteris condita
os nuncsaeram̃ ta ueteris testam̃ti ꝑluce̾ sunt noui
reuelata: qͣsi capitellũ utriusq colũne quinque ẽ
cubit s altũ: quiauidelicet mafestũ est: qđ intes¬
tam̃to ueteri cuius sacram̃ta uel inquinq libris¬

Expanded text:
et cum per se ipse dicit filiis Israel, quia prophetam vobis et cum per se ipse dicit filiis Israel, quia prophetam vobis suscitabit Dominus Deus vester de fratribus vestris; tamquam me ipsum audietis, juxta omnia quaecumque locutus fuerit vobis . Cujus praesagii discipulos vox Patris de coelo monuit, cum apparente illis Domino in gloria, inter ipsum Moysem et Eliam in monte sancto, ita intonuit dicens: Hic est filius meus dilectergo admirabili divinae operationis concordia, et primo Novi Testamenti gratia in velamine erat veteris condita, et nunc sacramenta Veteris Testamenti per lucem sunt novi relevata, quasi capitellum utriusque columnae quinque est cubitos altum, quia videlicet manifestum est quod in Testamento Veteri, cu
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ suprema pars earũ: pre cordia sunt fideliũ
doctorũ quorũ dõ deuotis cogita tionibus sicut capnt
menbra ita ipsorũ omĩa & opera dirigunt᷑ & uerba Duo
aut᷑ capitella quȩ his capitibus erant suꝑ posita duo
sunt. testamenta. quorũ meditatione atq obseruan¬
tia doctores scĩ: toto & animo subdunt᷑ qr corpore: unde
bene utrũq capitellũ: quinque cubitos habebat al¬
titudinis. quia nimirũ quinque libris scriptura moysaice
legis cͣpre hensaẽ Quinque etiã seculi ȩtates tota
ueteris instrumenti se e conplexaẽ: Nouũ uero
testamentũ non alia nobis aliqua p̃dicat quãquȩ
moy ses p̃dicanda eẽ predixerat : & ꝓphete: Unoe
dñs uideis ueteris testam̃ti lit terȩ frustra adheren¬
tibus & grãm noui spernentibus ait Sicrederetis mo
sit: Scripsit enĩ de domino moyses & multa figuralit̃ :¬
& illuda pertissime cũ ꝓmissũ narrat abra hȩ ꝑdñm¬
ꝗͥa insemine tuo benedicentur om̃s familiȩ terre:

Expanded text:
hoc est, suprema pars earum praecordia sunt fidelium doctorum, quorum Deo devotis cogitationibus sicut capite membra, ita ipsorum omnia et opera diriguntur et verba. Duo autem capitella, quae his capitibus erant superposita, duo sunt testamenta: quorum meditatione atque observantia doctores sancti toto animo subduntur et corpore. Unde bene utrumque capitellum quinque cubitos habebat altitudinis: quia nimirum quinque libris scriptura Mosaicae legis comprehensa est. Quinque etiam saeculi aetates tota veteris instrumenti series complexa est. Novum vero testamentum non alia nobis aliqua praedicat, quam quae Moyses praedicanda esse praedixerat, et prophetae. Unde Dominus Judaeis veteris Testamenti litterae frustra adhaerentibus, et gratiam novi spernentibus ait: Si crederetis Mosit : scripsit enim de Domino Moyses, et multa figuraliter, et illud apertissime, cum promissum narrat Abrahae tur omnes familiae terrae ;
Abbreviated transcription (Latin):
tis & barnabe ut nos ingentibus illi aut̃ incircũcisio¬
nem: Quibus uerbis qͣsi exponere uidetur mysterium
colũnarũ materialiũ : & quid uidelicet figurauerint.
& quare due sint facte. A postoli nãq ce doctores cune¬
tos spirtiuales significant: fortes nimirũ fide qr ope¬
re & contẽplatione ad suꝑna erectos Duȩ sunt aut̃
ut᷑ gentes & circũcisionẽ p̃dicando ineccłam introdu¬
cant. Stabant aut̃ inporticu ante fores tẽpli. & in¬
gressũ illius suo decore ac pulchrttudine excutraq
parte mirabilit̾ ordinabant: Ostiũ aut̃ tẽpli dñs est
qͥa nemouenit ad patrẽ. nisi ꝑ ipsũ sicut alibi dict᷑
ego sũ ostiũ: Perme siquis introierit saluabitur.
Quod udelicet ostiũ colũne ab utroq latere corã
posite circũ stant: cũ ministri sermonis utroq po¬
pulo introitũ regni cȩlestis ostendunt ut sialuce
scientiȩ legalis quisque seu exrigore gentilaatis
ad fide̾ euangelii uenerit. habeat paratos eos qͥsibi

Expanded text:
tis, ut nos in gentibus, illi autem in circumcisione. » Quibus verbis, quasi exponere videtur mysterium columnarum materialium; et quid videlicet figuraverint, et quare duae sint factae. Apostolus namque et doctores cunctos spirituales significant, fortes nimirum fide et opere, et contemplatione ad superna erectos. Duae sunt autem ut et gentes et circumcisionem praedicando in Ecclesiam introducant. Stabant in porticu ante fores templi, et ingressum illius suo decore ac pulchritudine ex utraque parte mirabiliter ornabant. Ostium autem templi Dominus est, quia nemo venit ad Patrem, nisi per illum; et sicut alibi dicit: Ego sum ostium; perQuod videlicet ostium columnae ab utroque latere eorum positae circumstant, cum ministri sermonis utrique populo introitum regni coelestis ostendunt, ut sive a luce scientiae legalis quisque, seu ex rigore gentilitatis ad fidem Evangelii venerit, habeat paratos eos, qui sibi
Abbreviated transcription (Latin):
dotiũ. gens seã populus ad qui sitionis. cuiꝰ ho¬
nore dignita tis. etiã antiquis dĩ populus erat
in signitus: dicente ipso ad moysen hȩc dices domiu
Et uos eritis mihi regnũ sacerdotale & gens sc̃a
Basilica uero grandis quȩ erat ex tra atriũ sacer¬
dotũ in qua omĩs populi multitudo ad orare siue
ad uerbũ audiendũ confluere solebat carnali
quasi spiritualib s qͣsicarnalibus Taquã paruu¬
grandem designantur: qͥa absq ulla dubietate mul¬
to maiorẽ in scã ecclesia taliũ quã ꝑfectorũ nume¬
rus. sed quantũ numero prestant : tantũ succũ¬
bunt merito Unde apte basilica hȩc grandis cr¬
si plurimos capit. ñ eos tam̃ in interiora tẽpli
de aurati. non ad altaris officiũ : ñ ips m saltĩ
atriũ sacerdotũ intromit tit: quia carnales
quique. atq infirmi ad huo in eccła & si obrtũ
caste fidei ac pietatis dõ deuote adelectoꝵ sortẽ

Expanded text:
dotium, gens sancta, populus acquisitionis . Cujus hodotium, gens sancta, populus acquisitionis . Cujus honore dignitatis etiam antiquus Dei populus erat insignitus, dicente ipso ad Moysen: Haec dices domui paulo post: Et vos eritis mihi regnum sacerdotale et gens sancta. Basilica vero grandis, quae erat extra atrium sacerdotum, in quo omnis populi multitudo adorare, sive ad verbum audiendum confluere solebat, carnaliquasi spiritualibus, sed quasi carnalibus, tanquam parvugrandem designantur, quia absque ulla dubietate multo major est in sancta Ecclesia talium quam perfectorum numerus, sed quantum numero praestant, tantum succumbunt merito. Unde apte basilica haec grandis etsi plurimos capit, non eos tamen in interiora templi deaurati, non ad altaris officium, non in idipsum saltem atrium sacerdotum intromittit, quia et carnales quique atque infirmi adhuc in Ecclesia etsi ob meritum castae fidei hac pietatis Domini devote ad electorum sortem
Abbreviated transcription (Latin):
sacra referre cõmodum duxit figuras misteri¬
orũ quȩramꝰ ceteris ꝓhistone cognitione sim¬
pliciter utamur. Aedificiũ ergo tẽpli intra
atriũ sacerdotũ : ꝑfectorũ in sc̃a ecclesia &
sublimũ uitã exprimit uirorũ seorum uide¬
licet qͥ &e excellentia urtutũ dnõ ad ꝓpin¬
quare: & aliis uerbo atq opere ducatũ solent osten¬
dere salutis. Sacerdos nãq ab eo latine nomen acce¬
pit : qd sacrũ prebere ducatũ minorib debeat :
quo nomine inscripturis mẏsticȩ ñsoli altaris
ministri episcopi uidelicet & prespiteri: Sei
om̃s utiq censentur qui altitudine rectȩ ẽuer¬
sationis ac doctrine salutaris eminent: nec sibi¬
dum corporasua hostia iuuentẽ: soãm dõ pla¬
centẽ : exhibent Neq enĩ episcopis solis & pres¬
biteris uerũ omĩ dĩ ecclesiȩ loque batur aposto¬
lus petrus cũ ait. Uos aũt genꝰ electũ. regale sae̾¬

Expanded text:
sacra referre commodum duxit, figuram mysterisacra referre commodum duxit, figuram mysteriorum quaeramus, caeteris pro historiae cognitione simpliciter utamur. Aedificium ergo templi intra atrium sacerdotum, perfectorum in sancta Ecclesia et sublimium vitam exprimit virorum, eorum videlicet qui et excellentia virtutum Domino appropinquare, et aliis verbo atque opere ducatum solent ostendere salutis. Sacerdos namque ab eo Latine nomen accepit, quod sacrum praebere ducatum minoribus debeat. Quo nomine in Scripturis mystice non soli altaris ministri, episcopi videlicet et presbyteri, sed omnes utique censentur, qui altitudine rectae conversationis, ac doctrinae salutaris eminentia, nec sibidum corpora sua hostiam viventem, sanctam, Deo placentem exhibent. Neque enim episcopis solis aut presbyteris, verum universae Ecclesiae loquebatur apostolus Petrus, cum ait: Vos autem genus electum, regale sacer
Abbreviated transcription (Latin):
dicens Mortificate mẽbra ura. quȩ sunt super
t̾rã: Fornicationẽ : in munditiã libidine coneu¬
piscentiã malã & auaritiã. quȩ ẽ simulaerorũ
seruitus Ad quantã uero candoris grãm hanc
uelit ꝑduci ostendit alias dicens. Obseero uos
frs ꝑmisericordiã di. ut exibeatis corpora ur̃a
ostiã uiuentẽ : scãm dõ placentẽ rationabile¬
sit obsequiũ ur̃m Intexunt᷑ uelo cherubin
eis demq quat tuor eocimiis coloribus ẽficiunt᷑:
cũ in uniuersis quȩ pie agimꝰ auenenatis demo¬
num telis ꝑ angelica p̾sidia. dño donante pro¬
tegimur. Intexcunt᷑ uelo cherubin. eu̾mboniᷤᷤ
quȩ agimꝰ multitudine scientiȩ indesinenter
continuo uestigia nr̃a regimꝰ. Fecitq ĩ introi¬
tu tẽpli postes delignis oliuarũ quadrangulos
& duo hostia delignis ab igͣnis altrinsecus e utrũ

Expanded text:
dicens: « Mortificate membra vestra, quae sunt super dicens: « Mortificate membra vestra, quae sunt super terram, fornicationem, immunditiam, libidinem, concupiscentiam malam et avaritiam, quae est simulacrorum servitus . Ad quantam vero candoris gloriam hanc velit perduci, ostendit alias dicens: Obsecro vosam Dei, ut exhibeatis corpora vestra hostiam viventem, sanctam, Deo placentem, rationabile obsequium vestrum . » Intexuntur vero cherubim eisdem, quae quatuor eximiis coloribus conficiuntur, cum in universis, quae pie agimus, a venenatis daemonum telis per angelica praesidia, Domino donante, protegimur. Intexuntur velo cherubim, cum in bonis quae agimus, multitudine scientiae indesinenter continuo vestigia nostra regimus. « Fecitque in introitu templi postes de lignis olivarum quadrangulatos; et duo o
Abbreviated transcription (Latin):
sincere dilectionis : ꝑ mortificatione coneu¬
piscentie carnalis & ꝑcotidiana angelorũ
auacilia conscenditur. Unde bene ide uelum
sub quo inoraculũ intrabatur. ex iacincto
purp ra coccino ae bisso factũ esse: eiquoq
sanguine conciliorũ conficitꝰ᷑ : & sanguineam
ipsam profert speciem: ñ in merito sacram̃tũ
dominiee signat passionis: quonos initiari &
qd imitari : cruc̃e nr̃am portando debemus:
Goccyno quȩ rubeo colore flã mescit: cͣgrue
uirtus exprimit᷑ amoris. de quo mirantes dixe¬
re quioũ dño ambulauerant discipuli Non¬
ne cor nrm ardens erat in nobis. dum loquere¬
tur in uia. & aperiret nobis seripturas Bissus
que deterra uirenti germine nascitꝰ & longo
artificũ exercitio natuui exuit uirorẽ
atq ad albentẽ deducitꝰ speciẽ. congrue casli¬
gauione nr̃e carnis insinuat : ciuus quasi
humorẽ ingenitũ ex siceariiubet apostolus

Expanded text:
sincerae dilectionis, per mortificationem concusincerae dilectionis, per mortificationem concupiscentiae carnalis, et per quotidiana angelorum auxilia conscenditur. Unde bene idem velum, sub quo in oraculum intrabatur, ex hyacintho et purpura, cocco et bysso, factum esse, ei quoque sanguine conchyliorum conficitur, et sanguineam ipsam profert speciem, non immerito sacramentum Dominicae passionis signat, quo nos initiari, quod imitari crucem nostram portando, debemus. Coccino, qui rubeo colore flammescit, congrue exprimitur virtus amoris, de quo mirantes dixere, qui cum Domino ambulaverunt, discipuli: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis, dum loqueretur in via, et aperiret nobis Scripturas ? Byssus qui de terraartificum exercitio nativum exuit virorem, atque ad albentem per ducitur speciem, congrue castigationem carnis nostrae insinuat: cujus quasi humorem ingenitum exsiccari jubet Apostolus,
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i donata est: Unde & baptizato eocȩli aꝑti
sunt: ut ostenderet᷑ qͥa ꝑbaptisma quȩ nobis
ipse conse erauit : ianuam patriȩ celestis de¬
beremꝰ in gredi Et moriente illo in eruce ide
uelũ scissum est mediũ. asũmo usq: deorsum:
Et aperte doceretur quia figure legales iam
tunc ad finẽ uenissent acueritaᷤᷤ euangelii ar¬
chanaq cęlestia: & ipse cęli ingressus: non ad¬
huc ꝓrophetandus ac figuraliter significan¬
dus : sed iã iãq esset prodcime omnib aperi¬
endus: qui ab initio mundi usq adid tẽporis
infide ueritatis demundo transierunt:
Nam die post resurredionẽ dnĩ quad ragesi¬
mo: uniuersi cũ eo cȩlũ petiert Remotoq omi
uelamine: multifarias in domo patris mansio¬
nes: ꝓsuis quique meritis accepert᷑ sed&.
nobis quͥ adhuc futuri eramus eade̾ hora ia
reseratus est suꝑnȩ illius eiuitatis. acdmuᷤ
patris ingressus In quã ꝓfecto ciuitatẽ: non

Expanded text:
nostri donata est; unde et baptizato eo, coeli aperti nostri donata est; unde et baptizato eo, coeli aperti sunt, ut ostenderetur quia per baptisma quod nobis ipse consecravit, januam patriae coelestis deberemus ingredi; et moriente illo in cruce, idem velum scissum est medium a summo usque deorsum, ut aperte doceret quia figurae legales jam tunc ad finem venissent, ac veritas Evangelii arcanaque coelestia, et ipse coeli ingressus, non adhuc prophetandus ac figuraliter significandus, sed jam jamque esset proxime omnibus aperiendus, qui ab initio mundi usque ad id temporis in fide veritatis de mundo transierunt; nam die post resurrectionem Domini quadragesimo universi cum eo coelum petierunt, remotoque omni velamine multifarias in domo Domini mansiones pro suis quique meritis acceperunt; sed et nobis, qui adreseratus est supernae illius civitatis ac domus Patris ingressus. In quam profecto civitatem, non
Abbreviated transcription (Latin):
superne retributionis fixa semꝑ intenti¬
one meditantur Palma naq manus iuictri¬
cis ornatus est Habent anaglyfa ualde
ꝓminentia: cũ certissima bonorũ operum
ostendunt: Et hȩc omĩa opera sunt aurcis
laminis operta: cu̾sicut sȩpe dictũ est & sẽꝑ
dicendũ est ceteris uirtutũ florib specialui
in magnis ecelesie membris. fulgor sẽꝑ emin&
amoris. His hostilis & iã uelũ fuisse aditumꝰ
uerba dierũ narrant: Fecit quoq uelum
inquia eochiacincto: purpura cocemo & bisso.
& intexuit ei cherubin: Que decoris quidẽ
etiã oloserieũ fulgeret : sed in eis dem miste¬
rium cuius significatione & ostiola ante arcã.
atq in gressũ oraculi appensum: Et sicut ostio¬
la congruis horis aperiebantur sic & uelũ reuel¬
lfretur. quotie s ad uenirent qͥbus in sc̃a sc̃orũ
esset ingrediendũ huius ergo uelisedula reue¬
tis: quȩ nobis ꝑ incarnationẽ dn̾ & saluatorᷤᷤ

Expanded text:
supernae retributionis fixa semper intentisupernae retributionis fixa semper intentione meditantur. Palma namque manus victoris ornatus est. Habent anaglypha valde prominentia, cum certissima bonorum operum ostendunt. Et haec omnia opera aureis sunt laminis operta, cum, sicut saepe dictum est et semper dicendum, caeteris virtutum floribus specialius in magnis Ecclesiae membris fulgor supereminet amoris. His ostiolis etiam velum fuisse additum, Verba dierum narrant. Fecit quoque velum, inquit, ex hyacintho, purpura, cocco, et bysso, et intexuit ei cherubin. Quod decoris quidem etiam holosericum fulgeret. Sed in ejusdem mysterii significatione, cujus et ostiola ante arcam atque ingressum oraculi appensum est; ut sicut ostiola congruis horis aperiebantur, sic et velum revelaretur quoties advenirent, quibus in sancta sanctorum esset ingrediendum. Hujus ergo veli sedula revequae nobis per incarnationem Domini et Salvatoris
Abbreviated transcription (Latin):
duerunt. Corporis iudelie& eũ per eosdẽ
sensus ali quid pro illo agunt: cordis uero
cũ sobrie & iuste & pie cogitant deeis: quȩ
Pipsos corporis sensus agere decernunt:
Et sculpsit in eis pieturã eherub & palmañ
species & anagłyfa ualde ꝓminentia :¬
& texcit ea auro. A na glyfa grece: la¬
tine dicuntur celature Guncta aute hȩe
supra. id est cherubin in ornatu parietum
templi posita: & ꝓcaptu nostro ex posita
sunt nec laboraͫ dum in adstruendo quia
uirtutũ operibus quȩ ꝑ totũ orbem ȩeła
insuis seĩs acperfectis exereet: illi pͥcipue¬
quib fidelium eura coͬmissa. & claues regn
oelorũ sunt datę. omĩ debe nt solerna
insistere: ut quantũ gradu preminent ce¬
teris. tantũ & merito p̾cellant bone actio¬
nis. Habent nãq inse picturã cherubin
scuptã cũ angelicã interris uitã quantũ
mortalib possibileest & mente imitantur
& opere: Habent palmarũ species: eũdona

Expanded text:
duerint; corporis videlicet cum per eosdem duerint; corporis videlicet cum per eosdem sensus aliquid pro illo agunt; cordis vero, cum sobrie, et juste, et pie cogitant de eis quae per ipsos corporis sensus agere decernunt. Et sculpsit in eis cherubin, et palmarum facies, et anaglypha valde prominentia, et texit ea auro. Γλυφὴ Graece, Latine dicitur caelatura. Cuncta autem haec supra idem cum cherubin in ornatu parietum templi posita, et pro captu nostro exposita sunt. Nec laborandum in astruendo, quod virtutum operibus, quae per totum orbem Ecclesia in suis squibus fidelium cura commissa, et claves regni coelorum sunt datae, omni debent solertia insistere, ut quantum gradu praeeminent caeteris, tantum merito praecellant bonae actionis. Habent namque in se picturam cherubim sculptam, cum angelicam in terris vitam quantum mortalibus possibile est, et mente imitantur et opere. Habent palmarum species, cum dona
Abbreviated transcription (Latin):
offerunt etiã tunc hostias suas sacerdotib per
eas ddño cõmendandas. cũ scĩs quibusq egentibus
necessaria mundi huius quibus ipsi babundans
sũmȩ mercedis intuitu tribuunt: dño ad¬
monente acdicente Faeite uobis amicos demãmo-¬
na iniquitatis: ut cũ defeceritis recipiant uos inȩt¬
na tabernaeula: Et quicũq inquid potũ dederit uni
ex minimis istis calicẽ aque frigide tantũ in nomine
discipuli: am̃dico uobis ñ perdet mercede suã: Acsic

Expanded text:
Offerunt etiam tunc hostias suas sacerdotibus per Offerunt etiam tunc hostias suas sacerdotibus per eos Domino commendandas, cum sanctis quibusque egentibus necessaria mundi hujus, quibus ipsi abundant, summae mercedis intuitu tribuunt, Domino admonente ac dicente: Facite vobis amicos de mammona iniquitatis, ut cum defeceritis, recipiant vos in aeterna tabernacula ; et, Quicumque, inquit, potum dederit uni ex minimis istis calicem aquae frigidae in nomine discipuli, am
Abbreviated transcription (Latin):
sũmaui fidem seruaui: decetero reposita est
mihi corona iustrtiȩ: Accedebat quidẽ uulgus
usq ad atriũ sacerdotũ: hostias suas adͥuits
usq ianuã ꝑferebat. susceptas a sacerdotib
atq in altari oblatas oculis ꝓsequetꝰ. In ipsũ
etiam tẽplũ cũ aperiebat᷑ intuitũ suũ aloge
dirigebat. nectam̃ atriũ sacerdotũ intrandi facul¬
tatẽ habebat Uerũ deinferiorib clamabat ad
dñm: quĩ nec carnaliũ ineccła simplicitas ad ñõ
despicitur. quando fideliter ea que ualent
uota pietatis offerunt: Dirigunt enĩ uisus
alonge intẽplũ dĩ. cũ uitã sublinuũ discere &r
ad mirari sedulo gaudent. & quos uirtutis
imitatione sequi nequeunt: pieuerationis
am plectunt᷑ affectu: Uioent hostias sacerdo¬
tũ in altari igne sacro sco cͥsumi qͥa magna mag
dotũ offerendas dño ꝑ illos: dũbona quȩ pͣua¬
lent operantes maiorũ acdoctiorũ & firman¬
tur exorta tione:&. intercessione cõmendant᷑.

Expanded text:
: de caetero reposita est mihi corona justitiae . » Accedebat quidem vulgus usque ad atrium sacerdotum, hostias suas ad usque hujus januam deferebat, susceptas a sacerdotibus, atque in altari oblatas, oculis prosequebatur. In ipsum etiam templum cum aperiebatur intuitum suum a longe dirigebat, nec tamen atrium sacerdotum intrandi facultatem habebat. Verum de inferioribus clamabat ad Dominum, quia nec carnalium in Ecclesia simplicitas a Domino despicitur, quando fvota pietatis offerunt; dirigunt enim visum a longe in templum Dei, cum vitam sublimium discere et admirari sedulo gaudent, et quos virtutum imitatione sequi nequeunt, piae venerationis amplectuntur affectu. Vident hostias sacerdotum in altari igne sacrosancto consumi, quia magna magndotum offerendas Domino per illos, dum bona quae praevalent operantes, majorum et doctiorum firmantur exhortatione, et intercessione commendantur.
Abbreviated transcription (Latin):
inquiens om̃s quia discipuli mei estis. si
dilectionẽ habueritis ad inuicem xX
Et in ingressu oraculi fecit ostiola
rat fecit ostiola delignis oliuarũ.
hoc ipsum uidetur apertius explicare
uoluisse cũ adiunexerit: & duo hostia
delignis oliuarũ Unus quippe erat in¬
gressus oraculi : sed idem in gressus duob¬

Expanded text:
inquiens, omnes, quia discipuli mei estis, si inquiens, omnes, quia discipuli mei estis, si dilectionem habueritis adinvicem . Et in ingressu oraculi fecit ostiola rat, Fecit ostiola de lignis olivarum, hoc ipsum videtur apertius explicare voluisse, cum adjunxit, Et duo ostia de lignis olivarum. Unus quippe erat ingressus oraculi, sed idem ingressus duob
Abbreviated transcription (Latin):
aliud qua picture domus dñi prominenteᷤ
qͣsi depariete exeunt. Diua uerba et o¬
pera ueritatis. non adhue ab ahis extrin¬
secus discunt: sed ut sibimet infixa radi¬
citus parata semꝑ ab intimis cordis: quȩ st̃
agenda siue docenda proferunt
Sed paiumentũ domꝰ texit auro. intrin¬
secus & ex trinsecus. in oraculo & in ipso
tẽplo significa  Sixcimꝰ aut̃ supra qd̃ paui¬
menti ȩqualitas humilem concordiã desig¬
naret sc̃e frat̾nitatis Ybi cũ sint iude
& gentes barbari & scite liberi & serui:
nobiles & ignobiles: cuncti se in xp̃o esse
fr̃s uniuersi. eundem se habere patre qͥ est
incȩlis gloriantur Neque enĩ de concor¬
dissima humilitate suꝑnoꝵ eiuiũ. du¬
bitare cui quã fas est. Texit ergo sa¬
lemon paium̃tũ domus auro intrinsecꝰ
no dilectionis impleuit. & peregrinante ᷤ
in hoc seculo dilectionis aceterorũ morta¬
liũ uilitate secreuit In hoc cognoseent

Expanded text:
aliud quam picturae domus Domini prominentes, aliud quam picturae domus Domini prominentes, quasi de pariete exeunt, quia verba et opera veritatis non adhuc ab aliis extrinsecus discunt, sed ut sibimet infixa radicitus, parata semper ab intimis cordis quae sunt agenda sive docenda proferunt? Sed et pavimentum domus texit auro intrinsecus et extrinsecus, in oraculo et in ipso templo. Significare autem diximus supra, quod pavimenti aequalitas humilem concordiam designaret sanctae fraternitatis, ubi cum sint Judaei et gentes, barbari et Scythae, liberi et servi, nobifratres, universi eumdem se habere Patrem, qui est in coelis, gloriantur. Neque enim de concordissima humilitate supernorum civium dubitare cuiquam fas est. Texit ergo Salomon pavimentum domus auro intrinsecusno dilectionis implevit, et peregrinantes is signaculo dilectionis a caeterorum mortalium vilitate segregavit: In hoc cognoscent,