comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sertatȩ sunt in sulegentium intrasua unurquirꝙ
moratesni stat superiur ostenti Mede haiorge¬
muit cos quidicuntor ludum & eode modo e& eone
uq ad septim genter & enumeratir ominib portea comelũ¬
dens Hi filiꝰ cham inquit intribub sun secđm linguar
suar in rgionib suis & ingentib suis : Pidpterece ergo
multonĩ filii non sunt cõmemorati: qui agentib aliir.
nascendo accesserunt. Ipsi autẽ gentes facere nequi¬
uerunt: ramqua alia causa: cũ filii iafteb oetoen u¬
mesentur & duobureorum tantũ filii nati cõmemo¬
rantur.: & cum sli cham quat tuor nominentur
&x trib tantũ quinatisunt adiciuntur. & cũsilusem
nominentur s& duorũ tantũ posteritar. at texitur
dum quid c&eri sine filii remanserunt ab iit hoc crede¬
re ÷ sed gentes ꝓpterquar cũ memosari digniersent non
utiq fecerunt qui a sicut narcebantur aliis gentib ad
refferantur: sedittamen narrator ad illuo tempus
quando unco lingua omniũ fuit. & inde iamponit

Expanded text:
segregatae sunt insulae gentium in terra sua, unusquisque moratae sunt, sicut superius ostendi. Mesraim geuit eos, qui dicuntur Ludiim; et eodem modo ceterae usque ad septem gentes. Et enumeratis omnibus postea concludens: Hi filii Cham, inquit, in tribubus suis secundum linguas suas in regionibus suis et in gentibus suis. Propterea ergo multorum filii non sunt commemorati. quia gentibus aliis nascendo accesserunt, ipsi autem gentes facere nequiuerunt. Nam qua alia causa, cum filii Iapheth octo enumerentur, ex duobus eorum tantum filii nati commemorantur, et cum filii Cham quattuor nominentur, ex tribus tantum qui nati sunt adiciuntur, et cum filii Sem nominentur sex, duorum tantum posteritas adtexitur? Numquid ceteri sine filiis remanserunt? Absit hoc credere; sed gentes, propter quas commemorari digni essent, non utique fecerunt, quia, sicut nascebantur, aliis gentibus addreferantur, redit tamen narrator ad illud tempus, quando una lingua omnium fuit, et inde iam exponit,
Abbreviated transcription (Latin):
narpians quomodo si bisuerit reuelatum: & uidiinquid Thnonũ
qm̃ nontune factumes  idesa antequam essed deuiuis & morurꝰ
Iudicatun sed eum seui disse dixit intirono sedentem acuiur facie
fogit caelum & temx: sel postea peracto quippe iudicio tuno ee
nouline hoe saelum &e haec tente quando incipi&r essse aelam
nourm a teni noua mutatione namque rerum non omnimodo
inte. etu mransibit hic mundur Vnde & a pordolur chcet s moc¬
tean enimfiguyt huiur mundi uolouorsine sollicitudine erse:

Expanded text:
narrans quo modo sibi fuerit rnarrans quo modo sibi fuerit rm non tunc factum est, id est, antequam esset de uiuis et mortuis iudicatum; sed eum se uidisse dixit in throno sedentem, a cuius facie fugit caelum et terra, sed postea. Peracto quippe iudicio, tunc esse desinet hoc caelum et haec terra, quando incipiet esse caelum nouum et terra noua. Mutatione namque rerum, non omni modo interitu transibit hic mundus. Unde et apostolus dicit: Praeterit enim figura huius mundi, uolo uos sine sollicitudine esse.
Abbreviated transcription (Latin):
cumputari noluisse credatur: siue quodminus satane uinculum
siue quod amplius uidetur regnum hacbere scõrum sicut dequa¬
drigentis annis. inseto decimo huiur operis. uolumine disputaui
qm̃ plus aliquid erant: & tamen quac dringenti sunt nuncupati
Et aliac sae perep periuntur inliteris sacris. siquis aduertat :
tionis breuiter com plectitur totum: quo dultimo iamiudicio
diabolus & cum suo principe ciuitas inimicapas sur aest : Dicit
enim & diabolus qui seducebateor : missus esł instagnum ignir
& sulpliuris : quo & bestico &pseudo proph&a & crucicebuntur
die & nocte in saecula saeculorum ꝑ estiambene intellegi ipsã
impiam ciuitatem supra diximur: ꝓseudo proph&a uero eiuraut
anmenisturesa aut imago illa ides ł sigmentum de quo ibi loquuti
sumus. post haec ipsum nouis simum iudicium quoderit in secunda
nesur rectione mortuorum: quae corporum esł recapitulando

Expanded text:
conputari noluisse credatur, siue quod minus satanae uinculum, conputari noluisse credatur, siue quod minus satanae uinculum, siue quod amplius uidetur regnum habere sanctorum, sicut de quadringentis annis in sexto decimo huius operis uolumine disputaui; quoniam plus aliquid erant, et tamen quadringenti sunt nuncupati; et talia saepe reperiuntur in litteris sacris. si quis aduertat. tionis, breviter complectitur totum, quod ultimo jam judicio diabolus, et cum suo principe civitas inimica passura est. Dicit enim: Et diabolus qui seducebat eos, missus est in stagnum ignis et sulphuris, quo bestia et pseudopropheta; et cruciabuntur die ac nocte in saecula saeculorum. Bestiam bene intellegi ipsam inpiam ciuitatem supra diximus. Pseudopropheta uero eius aut Antichristus est aut imago illa, id est figmentum, de quo ibi locati sumus. Post haec ipsum nouissimum iudicium, quod erit in secunda resurrectione mortuorum, quae corporum est, recapitulando
Abbreviated transcription (Latin):
rum omnib: doloribus ac laborib
superatis atq sinitis
posteaquam mortalia membite posuterunt : cum xp̃o
Utique regnauerunt & regnant do nec sini antur ml
anni ut postea receptis etiam eorporibus i amum moalib
regnent proinde tribus illis annis atq dimidio animeoceis¬
sorum Proeiurinar trrio & quȩ antea decorporabum
&ierunt: & quae ipsa nouissima persegtu quitione suut
xiturae Regnabunt cumillo donecfiniatur mor gube seculi
& cdillud regnum ubimors nonerit: Trans eatur iquo ances
cum xp̃o tegnantium scõrum plures annierunt quamuicu
diabo li atq custodiae: quic illi cumsuorege difilio: Iamdabnt
nonligato: etiampertrerillos annos acse nus seragauunt̃
noreman & igitur :ut cum audimur sacer dotenais eenpi noli¬
intelle gamus annor mille finirtsed uinculi diqlosi qu ad
custo diae ut annos mille idest om ner anior suos quse qus
paer habeat idiue sisac proprius poroboxtintibios finioi¬

Expanded text:
rum omnibus doloribus ac laboribus rum omnibus doloribus ac laboribus superatis adque finitis, postea quam mortalia membra posuerunt, cum Christo utique regnauerunt et regnant, donec finiantur mille anni, ut postea receptis etiam corporibus iam inmortalibus regnent. Proinde tribus illis annis adque dimidio animae occisorum pro eius martyrio, et quae antea de corporibus exierunt, et quae ipsa nouissima persecutione sunt exiturae, regnabunt cum illo, donec finiatur mortale saeculum et ad illud regnum, ubi mors non erit, transeatur. Quocirca cum Christo regnantium sanctorum plures anni erunt quam uinculi diaboli adque custodiae, quia illi cum suo rege Dei filio iam diabolo non ligato etiam per tres illos annos ac semissem regnabunt. Remanet igitur, ut, cum audimus: Sacerdotes Dei intelligamus annos mille finiri, sed vinculi diaboli atque custodiae, ut annos mille, id est annos omnes suos quaeque pars habeat diversis ac propriis prolixitatibus fini
Abbreviated transcription (Latin):
re sed suꝑ additum && etra computan dumerse eredatur
Cogimur fateri s cõranillaper sequutione regnaturos nonesse
cum xp̃os sed quis audeat tunc cum illo non regnatur a suoc
membyte: Quando ei maxime atq forts sime cohaerebunt.
& quo tempore quanto erit acrior impetur bellitanto
maior gloria noncedendi : Tanto densior coronam astrnii
aut si propter tribulationer quaspas surisunt: non dicendi
sunt regnaturi : consequenrerit ut &iam superioribus dieb
in eis dem mille annis : Quicum que tribulabantur scõrum:
eo ipso tempore tribulationis suae cuin xp̃o. Non regnar¬
sedicantur: ac per hoc & illiquorum animaes auetor
librihuiur uidisse sescribit occis orum propter testimor¬
um. Ihũ propter uerbum dĩ nonregnabant eum cppã¬
quando paciebantur per se¬
quutionem &ipsi regnum
& cellentius pos sedebat:
Ab sur dissimum id quidem &om¬
nimodo auersandum:
sed certe animae uictricer glo¬
riosis simorum mases¬

Expanded text:
re, sed superadditum et extra computandum esse credatur, re, sed superadditum et extra computandum esse credatur, cogimur fateri sacum Christo; sed quis audeat tunc cum illo non regnatura sua membra, quando ei maxime adque fortissime cohaerebunt, et quo tempore, quanto erit acrior inpetus belli, tanto maior gloria non cedendi, tanto densior corona martyrii? Aut si propter tribulationes, quas passuri sunt, non dicendi sunt regnaturi: consequens erit, ut etiam superioribus diebus in eisdem mille annis, quicumque tribulabantur sanctorum, eo ipso tempore tribulationis suae cum Christo non regnasse dicantur; ac per hoc et illi, quorum animas auctor libri huius uidisse se scribit occisorum propter testimonium Iquando patiebantur persecutionem, et ipsi regnum excellentius possidebat. Absurdissimum id quidem et omni modo auersandum. Sed certe animae uictrices gloriosissimorum marty
Abbreviated transcription (Latin):
etiam in ipsa prae cipue persequutione regnabunt : mala
tanta uincentes : quandoiam diabolur non erit alligatus ut eor
persequi omnibus uiribus possit: quomodo ergo ista scripture
eisdem mille annis utrumque determinat: diaboli scilic& alli¬
gationem regnum que scõrum cum trium annorum &smen¬
suum inter uallo prius desinat : alligatio diaboli quam regnum
scõrum in his annir mille cum xp̃osi autem dixerimur paruum
per se quutionis huius hoc spatium non computandum in mille
annis sed eir implets potius adiciendum ut proprie possit
intell egi: quod cum dixissee sacer dotes dĩ & xp̃i regnabunt cumeo
nuille annir : cediecit: &cumfiniti suerint mille annat solueure
satamar decustodia suocy isto enim modo oeregnum scõrum ÷
qum culum diaboli simul.cersatur desse significat ut de in¬
de pe sequutionis illiur tempur nec ad sc̃orum regnum nec ad
custo lan satane: quortm utrumque inmille annir est per dine¬

Expanded text:
etiam in ipsa praecipue persecutione regnabunt mala etiam in ipsa praecipue persecutione regnabunt mala tanta uincentes, quando iam diabolus non erit adligatus, ut eos persequi omnibus uiribus possit. Quo modo ergo ista scriptura eisdem mille annis utrumque determinat, diaboli scilicet adligationem regnumque sanctorum, cum trium annorum et sex mensum interuallo prius desinat adligatio diaboli quam regnum sanctorum in his annis mille cum Christo? Si autem dixerimus paruum persecutionis huius hoc spatium non conputandum in mille annis, sed eis inpletis potius adiciendum, ut proprie possit intellegi, quod, cum dixisset: Sacerdotes Dei et Christi regnabunt cum eo mille annis, adiecit: Et cum finiti fuerint milleSatanas de custodia sua. Isto enim modo et regnum sanctorum et vinculum diaboli simul cessaturum esse significat. Unde si persecutionis illius tempus, nec ad sanctorum regnum, nec ad custodiam Satanae, quorum utrumque in mille annis est, pertine
Abbreviated transcription (Latin):
comed&& Qnunc utique &cepto scilie& ultimi illiur igne iudicu
aut sieam plagam quac per cuciendi sunt eclesiae persecutoyes:
ueniente lam xp̃o. quos uiuenter inueni & super tentem quan¬
do interfici & antix pm̃ sp̃ũ. oris sui ignem apellauit descendentẽ
decaelo eosque comedentem neque hoc ultimum supplicium
erit impiorum sed illud quod facta corporum resurectione
poes surisunt Haeeper sequutio Nouissima quae futura esa.
ab antixp̃o sicut iam diximus: quia  in hoc libro superius.
& apud dani elem prophetam positum est: tribus annis&es&
mensibus erit quod tempur¬
mille annos per tineat.
quibus & di abolum ligatundicit
Aneisdem annir hoc paruum
spatium suꝑ ad datur
atq & traxit merito ambigitur:
quia sidixerimus aed
eosdem annor hocpertinere non tanto
tempore : sed pro lixiore cum xp̃o regnum scorumi reꝓperiear
& tendi quo in diab olus alligari profecto enim scĩ cumsito rege.

Expanded text:
comedet. et nunc utique, excepto scilicet ultimi illius igne iudicii. comedet. et nunc utique, excepto scilicet ultimi illius igne iudicii. aut si eam plagam, qua percutiendi sunt ecclesiae persecutores ueniente iam Christo, quos uiuentes inueniet super terram, quando interficiet antichristum spiritu oris sui, ignem appellauit descendentem de caelo eosque comedentem: neque hoc ultimum supplicium erit impiorum, sed illud quod facta corporum resurrectione  sit. Haec persecutio nouissima, quae futura est ab Antichristo sicut iam diximus, quia et in hoc libro superius et aput Danielem prophetam positum est, tribus annis et sex mensibus erit. Quod tempumille annos pertineat, quibus et diabolum ligatum dicit an eisdem annis hoc paruum spatium superaddatur t extra, merito ambigitur. Quia si dixerimus ad eosdem annos hoc pertinere, non tanto teextendi quam diabolus adligari. Profecto enim sancti cum suo rege
Abbreviated transcription (Latin):
sequitionis illiur immanitate: cingetur. hoc est. in angustias
tuibulationis artabitur urgeditur concludetr nec miliciã
suam desere. quae uocabulo est apellata castrorum: quod
uero ait . & des cendit ignir decaelo & commedit eos: non & tre¬
mum putandum esa ides se supplicium: quoderit cumdicetur:
dis cedite ace. maledieti inigne̾ aeteraum:
unc quippe inignem mit tentur ipsi nonignir decaelo uenia
inipsos Hic autem bene intellegitur ignir decaelaur tre ipl
sir mitate scõrum qua nonces suri sunt. saeuientibus uiu
faciant uoluntatem firmamentum est euim caelum euius
firmitate illi cnuciabuntur ardentis simo geloqm̃ nops
enit ignis qui co med& eos: & hoc ad eo quia dĩ munere
insuperbiles siunt sc̃ĩ unde geruciantur inimicisicut epim
in bono positum esa zelur domustuae comedit me:ita econtrario
gelus occup auit plebem ineruditam: & nunc ignis contrarior

Expanded text:
rsecutionis illius immanitate cingetur, hoc est in angustias rsecutionis illius immanitate cingetur, hoc est in angustias tribulationis artabitur, urguebitur, concludetur nec militiam suam deseret, quae uocabulo est appellata castrorum. Quod uero ait: et descendit ignis de caelo et comedit eos, non extremum putandum est id esse supplicium, quod erit, cum dicetur: discedite a me, maledicti, in ignem aeternum. tunc quippe in ignem mittentur ipsi, non ignis de caelo ueniet in ipsos. hic autem bene intellegitur ignis\'de caelo de ipsa firmitate sanctorum, qua non cessuri sunt saeuientibus, ut eorum faciant uoluntatem. firmamentum est enim caelum, cuius firmitate illi cruciabuntur ardentissimo zelo, quoniam non t ipse erit ignis, qui comedet eos, et hoc a deo, quia dei munere insuperabiles erunt sancti: inde excruciantur inimici. sicut enim in bono positum est : zelus domus tuae comedit me, ita e contrario: zelus occupauit plebem ineruditam et nunc ignis contrarios
Abbreviated transcription (Latin):
dam modosese efferens. eipro cedens ut illae sint tectumĩpre
detecto: Siautem utrumque reseye mus codgenter. non unum
horum cedillas: alterum ad di abolum & tectum ips s sunt qu
in eis nunc includitur: & quodam modo tegitur inimicus anti¬
quus: & de tecto ipsae erunt quando in apertum odium deoper¬
to eruptur ae sunt: Quoduero ait &ascenderunt suprrtenire¬
latitudinem & cinxerunt castitescõrum. & dilectam ciuita¬
tem non utique aedunum locum uenisse. uel uenturi esse signisi¬
catisunt quec si uno aliquo loco futuyte sint casttes cõrum & dileo¬
ta ciuitas: cumhaee nonsit nisi xp̃i eclesia toto tertrrum orbe
liffusa acper hoc ubi cumque tunc erit: quae in omnibur gentib
erit: quod signisicatum est nomine latitudinis tentae ibierunt
cafhies cõrumibierit dilecta dõ ciuitar eius. ibi aeb omnibus im¬
micis suis quic & ipsi in omnibus. cum illa gentibus erunt. pe¬

Expanded text:
dam modo sese efferens et procedens; ut illae sint tectum, ipse dam modo sese efferens et procedens; ut illae sint tectum, ipse de tecto. Si autem utrumque referamus ad gentes, non unum horum ad illas, alterum ad diabolum: et tectum ipsae sunt, quia in eis nunc includitur et quodam modo tegitur inimicus antiquus; et de tecto ipsae erunt, quando in apertum odium de operto erupturae sunt. Quodlatitudinem terrae et cinxerunt castra sanctorum et dilectam civitatem, non utique ad unum locum venisse vel venturi esse significati sunt, quasi uno aliquo loco futura sint castra sanctorum et dilecta civitas, cum haec non sit nisi Christi Ecclesia toto terrarum orbe diffusa; ac per hoc ubicumque. tunc erit, quae in omnibus gentibus erit, quod significatum est nomine latitudinis terrae, ibi erunt castra sanctorum, ibi erit dilecta deo ciuitas eius, ibi ab omnibus inimicis suis, quia et ipsi in omnibus cum illa gentibus erunt, pe
Abbreviated transcription (Latin):
sequittio nouis simo inminente iuditio : quoc i scã eclesia totots perũ
orbe patiecur uniuersa scilic& ciuitar xp̃i ab uniuersa diabo¬
liciurtate: quaenta cumque erit ut yteque super tenteni : Genter
quip pentę quas apellat Goc. & magos non sic sunt accipiende
tam quaem sintali qui in aliquoem parte tentenum. Tarbaricons¬
tituti siue quos quidam suspicantur getas & maessa getar pnopter
literas horum nominum primas siue aliquor alior alienigenar
& aromano iure seiunc tos totonamque orbe tenirrum signi¬
ficati sunt. isti es se cum dietum est nationer quae sunt inquat¬
tuor angulis tentae eas que subiecit esse . Goe. & ma goc
quorum inter praetationem nominum esse comperimur goc
tee tumanae coC. de tecto tamquaem domur & ipse quipro¬
cedit dedomogenter ergo sunt in quibus di abolum uelut
in haebisso superius intellegeb amus inclusum & ipse de illir quo¬

Expanded text:
rsecutio, nouissimo inminente iudicio, quam sancta ecclesia toto terrarum rsecutio, nouissimo inminente iudicio, quam sancta ecclesia toto terrarum orbe patietur, uniuersa scilicet ciuitas Christi ab uniuersa diaboli ciuitate, quantacumque erit utraque super terram. Gentes quippe istae, quas appellat Gog et Magog, non sic sunt accipiendae, tamquam sint aliqui in aliqua parte terrarum barbari constituti, siue quos quidam suspicantur Getas et Massagetas propter litteras horum nominum primas, siue aliquos alios alienigenas et a Romano iure seiunctos. Toto namque orbe terrarum significati sunt isti esse, cum dictum est nationes quae sunt in quattuor angulis terrae, easque subiecit esse Gog et Magog. Quorum interpretationem nominum esse comperimus Gog tectum, Magog de tecto; tamquam domus et ipse qui procedit de domo. Gentes ergo sunt, in quibus diabolum uelut in abysso superius intellegebamus inclusum, et ipse de illis quo
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdoter qm membra sunt unius sacerdotis: dequibus aposto¬
lus petrus: plebr in quid sc̃ã: regale sacer dotium: sane lic& breui¬
ter atq trans eunter insinu auit: es se dm̃ xpm dicendo
dĩ & xp̃i: hoc est patris & silii quamuir propter formam serui sicut
hominis si liurita etiam sacerdor xp̃or effectus sit in aeternum secun¬
dum ordinem mel chi sedech dequare in hoc opere non semel diximus Ui¬
Et cumsiniti fuerint inquid mille anni soluetur satanas decustodia
sua & &ibit ccd seducendas nationer quae sunt inquat tuor angu¬
lis tentoe : Goc: & ma Goc: & trah&eor in bellum quorum nume¬
nus est ut harena macris: codhoc ergo tunc seduc& ut in hoc bellum
tralat :nam & antea modir quibus poterat per moela multa & uoc¬
ni& seduc ebat ⁊ &ibit autem dictum es⁊ in apertam per sequucio¬
neuidelatebris erump& odiorum: Haec enimerit nouissima pe¬

Expanded text:
sacerdotes, quoniam membra sunt unius sacerdotis; de quibus apostosacerdotes, quoniam membra sunt unius sacerdotis; de quibus apostolus Petrus: plebs, inquit, sancta, regale sacerdotium. sane, licet breuiter atque trdo: Sacerdotes Dei et Christi, hoc est Patris et Filii; quamuis propter formam serui sicut hominis filius, ita etiam sacerdos Christus effectus sit in aeternum secundum ordinem Melchisedech. De qua re in hoc opere non semel diximus. Et cum finiti fuerint, inquit, mille anni, soluetur satanas de custodia sua, et exibit ad seducendas nationes, quae sunt in quattuor angulis terrae, Gog et Magog, et trahet eos in bellum, quorum numerus est ut harena maris. Ad hoc ergo tunc seducet, ut in hoc bellum trahat. Nam et antea modis quibus poterat per mala multa et uaria seducebat. Exibit autem dictum est <in apertam persecutionem de latebris erumpet odiorum.\' Haec enim erit nouissima pe
Abbreviated transcription (Latin):
dicens: Vt quem ammodum xp̃rre suneeit amortuir perglo¬
raam patris sic & nos in nouitate uitae ambulemus: hnc es a& illud
surge qui dormis & & surge amostuir & in luminabit texp̃r:
Quod autem dicunt non posse resurgere nisi qui cadunt &ideo
putant resunectionem ocl corpora non ad animas pestinere quia
corporum es a cadere cur non audiunt: non recedatis ab illo neca¬
datir & suo dño stat aut cadde: & qui seputat stare caueat necadat
Sutoenim quod in anima non incor pore: casur ite cauendur esa :
si igitur cadentium esa resunretio : Cadunt autem & animae
profecto: & animas resurgere confitendum esa: quod autem
cum dixiss& & inistis secunda morr non hab& potestatem
Uoiunexit atq ait: sederunt sacer doter dĩ & xp̃i & regnabun
cumeo mille annis non utique desolis epis copis & presbiteris
dictum esa: Qui proprie iamuocantur in eclesia sacer dotensed
sicut omner xp̃or dicimus propter mysticum chris macsicomner

Expanded text:
dicens: Ut, quem ad modum Christus resurrexit a mortuis per glodicens: Ut, quem ad modum Christus resurrexit a mortuis per gloriam Patris, sic et nos in nouitate uitae ambulemus. Hinc est et illud: Surge qui dormis et exsurge a mortuis, et inluminabit te Christus. Quod autem dicunt non posse resurgere, nisi qui cadunt, et ideo putant resurrectionem ad corpora, non ad animas pertinere, quia corporum est cadere: quur non audiunt: Non recedatis ab illo, ne cadatis, et: Suo Domino stat aut cadit; et: Qui se putat stare, caueat ne cadat? Puto enim quod in anima, non in corpore casus iste cauendus est. Si igitur cadentium est resurrectio, cadunt autem et animae: profecto et animas resurgere confitendum est. Quod autem, cum dixisset: In istis secunda mors non habet potestatem, adiunxit adque ait: Sed erunt sacerdotes Dei et Christi et regnabunt cum eo mille annis: non utique de solis episcopis et presbyteris dictum est, qsicut omnes christos dicimus propter mysticum chrisma, sic omnes
Abbreviated transcription (Latin):
morr non hab & potestatem: Hab& ergo in reliquir dequibur
superius ait reliqui eorum nonuixeruntꝰ : donec finiantur mille
anni : qm̃ toto isto temporis inter uoello quod mille annos uocat
quantum cum que in eo quis que eorum uixit incorpore non
reuixit amorte in quaeum tenebat. impietar: ut sic reuiuer
cendo primae refur reetonis pasticepr fier&: atq meo poresta¬
dici non posse nisi corporum i deoque istam quoque primam in cos¬
poribur futuitem esse contendunt: quorum enim esa in quiunt
cadere. eor umest resurgere : Cadunt autem corpora mon¬
endo nam & acadendo cadauera nuncupantur: Nonergo ani¬
marum inqui unt resurrectio Notesa esse sed corporum
sed quid contitt apostolum dicunt: qui eam resurec tionem a pel¬
lat: ñ am saecundum interior em Nonsecundum &teriorem liomi¬
rem: utique rerumyceibint quiburait: Siresumecisadis eum xp̃o
quȩsur sum scnt sapitae: Quen sensum uerbir alur alibi posut

Expanded text:
mors non habet potestatem. Habet ergo in reliquis, de quibus mors non habet potestatem. Habet ergo in reliquis, de quibus superius ait, Reliqui eorum non vixerunt, donec finiantur mille anni: quoniam isto toto temporis intervallo, quod mille annos vocat, quantureuic reviviscendo primae resurrectionis particeps fieret, atque in eo potestadici non posse nisi corporum ideoque istam quoque primam in corporibus futuram esse contendunt. quorum enim est, inquiunt, cadere, eorum est resurgere. cadunt autem corpora moriendo; nam et a cadendo cadauera nuncupantur. non ergo animarum, inquiunt, resurrectio potest esse, sed corporum. sed quid contra apostolum dicunt, qui eam resurrectionem appellat? nam secundum interiorem, non secundum exteriorem hominem utique resurrexerunt quibus ait: si resurrexistis cum Christo, quae sursum sunt sapite. quem sensum uerbis aliis alibi posuit
Abbreviated transcription (Latin):
audierint uiuent: reliqui ergo eorum non uiuent : quod uero sub¬
didit donec siniantur mille anni intellegendumesł quo deotem¬
pore nonuixerunt: qui uiuere debuerunt ceduitam scilic&
demorte trans eundo r ideo cumdier uenerit quosiat : Ecor
porum resurectio non aduitam demonumentis procedent:
sed adiudicium: ad damnationem scilic& que secunda morr
dicitur: donec fini antur enim mille anni : qui cumque non uixe
rit idesa toto isto tempore quo agitur. Prima resurectio non
audierti uocem fili dĩ & aduitam demorte transierit profec¬
to in secundaresur rectione quȩ carnis esa in morem secundõ
cum ipsacarne transibit sequitur enim. & dicit Haec resur¬
ectio prima esa:beatus & ser qui habae in hac prima resussec¬
tione par temid est pasticepr eius est ipse: esa autem particepr
eius qui non solum amorte quȩ in peccatir est reuiuteit: uerum
&iam in eo quod reuixerit per manebit in istis inquid secunda

Expanded text:
audierint uiuent; reliqui ergo eorum non uiuent. Quod uero subaudierint uiuent; reliqui ergo eorum non uiuent. Quod uero subdidit: Donec finiantur mille anni, intellegendum est, quod eo tempore non uixerunt, quo uiuere debuerunt, ad uitam scilicet de morte transeundo. porum resurrectio, non ad vitam de monumentis procedent, sed ad judicium, ad damnationem scilicet, quae secunda mors dicitur. Donec finiantur enim mirit, id est, isto toto tempore quo agitur prima resurrectio, non audierit vocem Filii Dei, et ad vitam de morte transierit; profecto in secunda resurrectione, quae carnis est, in mortem secundam cum ipsa carne transibit. Sequitur enim, et dicit, Haec resurrectio prima est. Beatus et sanctus qui habet in hac prima resurrectione partem , id est, particeps ejus est. Ipse est autem particeps ejus, qui non solum a morte, quae in peccatis est, reviviscit, verum etiam in eo quod revixerit, permanebit. In istis, inquit, secunda
Abbreviated transcription (Latin):
singunt enim seesse quod non sunt :uocantur que non ueraci
essigie sed sallaci imagine chriftiani ad eandem namque bestĩã
pertinen: non solum aperte in imici nominis xp̃i  &eius glorio¬
sis simae ciuitatirs ed etiam i gania quaederegno eiur quod
est eclesia insine saeculi colligenda sunt : & qui sunt quinon
adorant befliam & i maginem eiur nisi quifaciunt quod ait
apostolus: nesitis iugumꝰ ducenter cum insi delibur : Nonad¬
orant enim & non consentiunt: Nonsubiciuntur neque
accipiunt ins criptionem notam scilic & criminis infronte
Propter professionem: inmanu propter operationem: ab hir¬
ignur maelis alieni siue adhue inista mor tali carne uiuentersuo
defuneti regnant eum xp̃o. lamnunc modo quodam huie tem¬
pori congruo per totum hoe inter uallum: quo numero mille
signisicatur annorum: Reliqui eorum in quid nonuixerunt
Horaenim nune es cum mortui audiunt uocemfilu dĩ & qui

Expanded text:
Fingunt enim se esse quod non sunt, uocanturque non ueraci Fingunt enim se esse quod non sunt, uocanturque non ueraci effigie, sed fallaci imagine Christiani. Ad eandem namque bestiam pertinent non solum aperte inimici nominis Christi et eius gloriosissimae ciuitatis, sed etiam zizania, quae de regno eius, quod est ecclesia, in fine saeculi colligenda sunt. Et qui sunt qui non adorant bestiam nec imaginem eius, nisi qui faciunt quod ait apostolus: Ne sitis iugum ducentes cum infidelibus? Non adorant\' enim est non consentiunt, non subiciuntur; 4neque accipiunt inscriptionem>, notam scilicet criminis, in fronte\' propter professionem, in manu\' propter operationem. Ab hiitur malis alieni, siue adhuc in ista mortali carne uiuentes siue defuncti, regnant cum Christo iam nunc modo quodam huic tempori congruo per totum hoc interuallum, quod numero mille significatur annorum. Reliqui eorum, inquit, non uixerunt. Hora enim nunc est, cum mortui audiunt uocem filii Dei, et qui
Abbreviated transcription (Latin):
quiindño moriuntur: amodo &iam dicit sp̃r ut yequi es cant
alaboribus suis nam opera eorum sequuntur eos: Regnat
itaque cumxp̃o nunc primum eclesia inuiuis & mortuis:
marey rum animas commemorauit : qui a ipsi praecipue
regnant morlui : quiusque ad mortem pro ueritate certarun:
Sed aper te totum etiam ceterosmor tuos intellegimus per¬
tinentes ad eclesiam quod esa regnum xp̃i: quoduerosequitur:
Et si quinon ad orauerunt bestiam: xecimaginem eius neque¬
perunt inscriptionem infronte. aut inmani
Simul deuiuis & mortuir debemur accipere: quae sit porro
ista bestia quamuis sit diligentiur requiren dum nontamen
ab horr& aside recta ut ipra impia ciuitas intellegatur
& populus infidelium contranius populosideli & ciuitatidĩ:
Imago uero eius simulatio eius mihi uidetur in eis uidelic&.
hominibus: qui uelut sidem prositentur : & infideliter uiuun

Expanded text:
qui in Domino moriuntur. Amodo etiam dicit Spiritus, ut requiescant qui in Domino moriuntur. Amodo etiam dicit Spiritus, ut requiescant a laboribus suis; nam opera eorum sequuntur eos. Regnat itaque cum Christo nunc primum ecclesia in uiuis et mortuis. martyrum animas commemorauit, quia ipsi praecipue regnant mortui, qui usque ad mortem pro ueritate certarunt. Sed a parte totum etiam ceteros mortuos intellegimus pertinentes ad ecclesiam, quod est regnum Christi. Quod uero sequitur: Et si qui non adorauerunt bestiamnecimaginemeius, nequeacceperunt inscriptionem in fronte aut in manu sua, simul de uiuis et mortuis debemus accipere. Quae sit porro ista bestia, quamuis sit diligentius requirendum, non tamen abhorret a fide recta. ut ipsa inpia ciuitas intellegatur et populus infidelium contrarius populo fideli et ciuitati Dei. Imago uero eius simulatio eius mihi uidetur, in eis uidelicet hominibus, qui uelut fidem profitentur et infideliter uiuunt.
Abbreviated transcription (Latin):
care non nedehis qui intus sunt uos iudi catis: & animae oceisonũ
inquid propter testimonium ihũ: && propter uerbumdĩ: Subauu¬
ditur quod postea dicturur est regna uerunt cumibũ milleannis
anim aescilic& marrum nondum sibi corporibus suis redditis:
neque epim piorum animae mortuorum separantur ab seslesic̃
qaauno c amera regnum xp̃i ralio quin nec ad altayecli figoe
eorum memoria in communicatione corporisxp̃inec ali quid prode¬
sostad enerbaptis mnum in periculis cur yere hesareillo finiatur haece
uita nec a chreconciliationem: Si forteper paenitentiam malam¬
ueconscientiam quisque abeodem corpore separatur esd eur
enim siunt ista nisi quia si deleretiam defunetu membra sum
eius quamuis ergo cum suis corporibus nondumꝰ i anttamen
Corum animae regnant cumillo: Dum ifti anni mille decur¬
runt: unde in hoc eodem libro & alibi legitur. beatimortui

Expanded text:
care? Nonne de his qui intus sunt uos iudicatis? Et animae, icare? Nonne de his qui intus sunt uos iudicatis? Et animae, inium Iesu et propter uerbum Dei; subauditur quod postea dicturus est: Regnauerunt cum Iesu mille anuis; animae scilicet martyi-um nondum sibi corporibus suis redditis. Neque enim piorum animae mortuorum separantur ab ecclesia, quae nunc etiam est regnum Christi. Alioquin nec ad altare Dei fieret eorum memoria in communicatione corporis Christi; nec aliquid prodesset ad eius baptismum in periculis currere, ne sine illo finiatur haec uita; nec ad reconciliationem, si forte per paenitentiam malamue conscientiam quisque ab eodem corpore separatus est. Quur enim fiunt ista, nisi quia fideles etiam defuncti membra sunt eius? Quamuis ergo cum suis corporibus nondum, iam tamen eorum animae regnant cum illo, dum isti anni mille decurrunt. Unde in hoc eodem libro et alibi legitur: Beati mortui,
Abbreviated transcription (Latin):
runt non que ilũ xp̃i De hoc ergo regno militiae in quo
colhue cum hofte confligitur & aliquando yepugnatur
pugnantibur uitus: aliquando cedentibus imperatur: Donec
ueniatur ad illud pacatirsimum regnum ubisine hoste regnab¬
tur: & de hac prima resurectione quaenunc estdiber
if te sic loquitur: Cumenim dixiss& alligari diabolum mille annis
& postea soli breuitem poye : tumrecapitulando quidinistis
mille annis agat eclesia uelagatur in ea: Quidi inquidse¬
des sedentes super eas : & iuditium datumesa : non hoc putan¬
dumesa. deultimo iudicio dicised seder praepositorum & ipsi
praepositi intellegendi sunt per quos nunc eclesi a gubernatur:
sudicium autem datum nullum melius accipiendum uidetur
quamid quod dictumest: Quaeligauerttir inten teligata erunt
& incaelo: quaes olueritis in tente soluta erunt & in caelo
unde apostolus quid enim mihiesa. inquid deharquiforis sant . iudi¬

Expanded text:
runt, non quae Iesu Christi? De hoc ergo regno militiae, in quo runt, non quae Iesu Christi? De hoc ergo regno militiae, in quo adhuc cum hoste confligitur et aliquando repugnatur pugnantibus uitiis, aliquando cedentibus veniatur ad illud pacatissimum regnum, ubi sine hoste regnabitur, et de hac prima resurrectione quae nunc est, liber iste sic loquitur. Cum enim dixisset, alligari diabolum mille annis, et postea solvi brevi tempore; mox recapitulando quid in istis mille annis agat Ecclesia vel agatur in ea, Et vidi, inquit, sedes et sedentes super eas, et judicium datum est. Non hoc putandum est de ultimo judicio dici: sed sedes praepositorum, et ipsi praepositi intelligendi sunt, per quos Ecclesia nunc gubernatur. Judicium autem datum nullum melius acciquam id quod dictum est: Quae ligaueritis in terra, ligata erunt et in caelo; et quae solueritis in terra, soluta erunt et in caelo. Unde apostolus: Quid enim mihi est, inquit, de his, qui foris sunt, iudi
Abbreviated transcription (Latin):
num caelorum dicitur quo ponintrat nisi ille qui facit:
Aeperhoc ubiutrumque genures a.cclessa es i quꝰ lis nunc est
ubi autem illud solum erit ecles a est qualis tuncerir: quando
malus in eanonerit.: ergo & nunc eclesa regnuma p̃i est regnũ¬
que caelorum: Regnant itaque cumillo &i am nunc scĩeius alite.
quidem quam tunc regnabunt nec tamen cum illo regnant
gi gania quamuir in eclesia cumtritico crercant: Regnan
enim cumillo qui faciunt quod ait apostolur si re sumꝑciflir
cumxp̃o : quaesur sum sunt sapite ubixp̃r esa in d& terte dĩ¬
sedens: quaesur sum sunt querite non quae super tentem dequa
ritem dicit : Quod eorum conuersatiosit incaelis: postre¬
miłłm regnant culmillo quieo modo sunt in regno eius ut sint
etiam ipsisegnum eius: quo modo autem sunt regnum xp̃i : Qui
ut alia taceam. quam uiribi sunt donec colligantur insine
saeculi deregno eius omnia scando latamen illic sua que¬

Expanded text:
num caelorum dicitur, quo non intrat nisi ille qui facit. num caelorum dicitur, quo non intrat nisi ille qui facit. per hoc ubi utrumque genus est, ecclesia est, qualis nunc est: ubi autem illud solum erit, ecclesia est, qualis tunc erit, quando malus in ea non erit. Ergo et nunc ecclesia regnum Christi est regnumque caelorum. Regnant itaque cum illo etiam nunc sancti eius, aliter quidem, quam tunc regnabunt; nec tamen cum illo regnant zizania, quamuis in ecclesia cum tritico crescant. Regnant enim cum illo, qui faciunt quod ait apostolus: Si resurrexistis cum Christo, quae sursum sunt sapite, ubiChristus estin dexteraDeisedens; quae sursum sunt quaerite, non quae super terram; de qualibus item dicit, quod eorum conuersatio sit in caelis. Postremo regnant cum illo, qui eo modo sunt in regno eius, ut sint\' etiam ipsi regnum eius. Quo modo autem sunt regnum Christi, qui, ut alia taceam, quamuis ibi sint donec colligantur in fine saeculi de regno eius omnia scandala, tamen illic sua quae
Abbreviated transcription (Latin):
rit unum demandatir istirminimis & docuerit sic hominer:
minimus uocabitur in regno caelorum: qui autem fecerit & sio
docuerit : magnus uocabitur in regno caelorum: utrum que
dicit in regno caelorum: &qui non facit mandata quae
doc&. hocesa enim soluere non ser uare non facere & illum
qui facit & sic doe& sedistum minimum illum magnum: & c̃o¬
tinuo fecutur adiungit: dicoenim uobis quia nisi habun dabe¬
rit iustitia. Viestoc supers cribarum aphanis ȩorum idest super
eos quisoluunt quoddocent: Des cribis enim &phariseis
dicit alio loco: qm̃ dicunt & non faciunt: nisiergo super hoc
habundauerit iustitia uefti idesa ut uos non soluatis. sed
faciatis potius quod doc&isinon intrabitis inquit in regnum
caelorum: alio modoigitur intellegendum esa regnum caelo¬
num s ubi ambo sunt. & ille scilic& quis luit quod doc&. & ille
quifacit: sed ille minimur ille magnur : Alio modo autem reg¬

Expanded text:
rit unum de mandatis istis minimis, et docuerit sic homines, rit unum de mandatis istis minimis, et docuerit sic homines, minimus uocabitur in regno caelorum; qui autem fecerit et sic docuerit, magnus uocabitur in regno caelorum. Utrumque dicit in regno caelorum, et qui non facit mandata quae docet hoc est enim soluere: non seruare, non facere, et illum qui facit et sic docet; sed istum minimum, illum magnum. Et continuo secutus adiungit: Dico enim uobis quia, nisi abundauerit iustitia uestra super scribarum et Pharisaeorum, id est super eos, qui soluunt quod docent de scribis enim et Pharisaeis dicit alio loco: Quoniam dicunt, et non faciunt, — nisi ergo super hos abundauerit iustitia uestra, id est, ut uos non soluatis, sed faciatis potius quod docetis, non intrabitis, inquit, in regnum caelorum. Alio modo igitur intellegendum est regnum caelorum, ubi ambo sunt, et ille scilicet qui soluit quod docet, et ille qui facit; sed ille minimus, ille magnus: alio modo autem reg
Abbreviated transcription (Latin):
dequo infine dicturus &a: uenite benedicti patris meipos sidete.
p aratum uobis regnumnis alio aliquo modo longe quidem impar
pam nunc regnarent cumillo scĩ eius quibus antꝰ Eece ego uobir¬
cum sumusque in consummationem saeculi : Profectonon &iam
nunc dicese tur eclesia regnum eius. Regnum ue caelorium:
Nam utique istotempore in regnodĩ: eruditus seriboc ille. qui
profert. de diesauro suo noua & ueteyt : dequo supyteloquuti
sumus : & de eclesia collecturisunt. gizaniam mes sorer. illi
quȩ permisit cumtritico simul cres cere usque codmes sem: quod
&ponens. ⁊ait: mersis esa sinis saeculi messorer autem angeli
sunt sicut ergo colleguntur gi gania &igni comburuntur
siccerit in cone summatione saeculi: mit teslius hominis.
angelos suorte colligent deregno eius omniascandala : Num¬
quid deregno illo ubinulla sunt scandala : De isto ergo regno
eius : quod esahic eclesia collegentur: itemdicit: quisolue¬

Expanded text:
de quo in fine dicturus est, Venite, benedicti Patris mei, possidete de quo in fine dicturus est, Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum , nisi alio aliquo modo, longe quidem impari, jam nunc regnarent cum illo scum sum usque in consummationem saeculi: profecto non etiam nunc diceretur ecclesia regnum eius regnumue caelorum. Nam utique isto tempore in regno Dei eruditur scriba ille, qui profert de thensauro suo noua et uetera, de quo supra locuti sumus; et de ecclesia collecturi sunt zizania messores illi, quae permisit cum tritico simul crescere usque ad messem; quod exponens ait: Messis est finis sunt, Sicut ergo colliguntur zizania et igni comburuntur, sic erit in consummatione saeculi. Mittet Filius hominis Angelos suos, et colligent de regno ejus omnia scandala . Numquid de regno illo, ubi nulla sunt scandala? De isto ergo regno ejus, quod est hic Ecclesia, colligentur. Item dicit, Qui solve
Abbreviated transcription (Latin):
tis maximis que pers ecutionibus atq fallacus diaboli iam
so luti eos qui in libno uitae scriptinon sunt multos esse cessu¬
ror: Ita cogitandum esa non sclum quos bonos sideler illud
tempus inueni & sed non nullos &iam quiforis adhuc erunt
adiuuante dĩ gratia per considerationems cripturbenum:
inquibus & alia & sinis ipse prae nuntiatus ese quem uenire
iam nonsentiunt ad credendum: quod non credebant suturor esse
sirmiorer & aeduineendum &iam nonligatum diabolum
fortiores quod si itaerit propter ea praecesssse dicenda
esa eiur alligatio: ut & ligatꝰ & soluti xpoliatio sequeretur
qm̃ dehiae redietum ꝗs a quis intrabet in domum foytis
ut uasaeius enipiat nisipnius alligauerit fostem: Inter eadum
mille annis. ligatus esa diabolur sciregnant cum ap̃o &iamipsir
mille annis. eis dem sine dubio. & eodem modo intelle gendir ĩdesa
isto iam tempore prioris eius coluentus excepto quippe illo reno

Expanded text:
tis maximisque persecutionibus adque fallaciis diaboli iam tis maximisque persecutionibus adque fallaciis diaboli iam soluti eos, qui in libro uitae scripti non sunt, multos esse cessuros: ita cogitandum est non solum quos bonos fideles illud tempus inueniet, sed nonnullos etiam, qui foris adhuc erunt, adiuuante Dei gratia per considerationem scripturarum, in quibus et alia et finis ipse praenuntiatus est, quem uenire iam sentiunt, ad credendum quod non credebant futuros esse firmiores et ad uincendum etiam non ligatum diabolum fortiores. Quod si ita erit. propterea praecessisse dicenda est eius adligatio, ut et ligati et soluti exspoliatio sequeretur; quoniam de hac re tu m est: Quis intrabit in domum fortis, ut uasa eius eripiat. nisi prius adligauemille annis ligatus est diabolus, sancti regnant cum Christo etiam ipsis mille annis eisdem sine dubio, et eodem modo intelligendis, id est, isto jam tempore prioris ejus adventus. Excepto quippe illo regno,
Abbreviated transcription (Latin):
nec quicadant de eclesia neequi accedant eclesae illo
tempore defuturos sed profecto tam forter erunt & paren¬
tes probapti gandis paruolis suis a& hi qui tunc primitur
crediturisunt: Ut illum fortem uin cant &ĩam non ligatum
idesa omnibus queclibus ante anum quamuel artibus insi¬
di antem uel urgentem Uiribus & uigilanter intellegant:
& toleranter ferant. Ac sic &iam illi nonligato eripiantur:
Nec ideo falsaerit euangelica illa sententia: quis intrat
indomum fortis ut uasa eius eripiat. Nisi priur alliga uerit
ftirtem Secundum eius enimsententiae ueritatem ordo isteser¬
uatus esa ut prius alligaretur fortis: ereptis que uassis etur
longe lateque in omnibur gentibus &firmis & infirmisita
multi plicaretur eclesia ut & ipsarerum diuinitur prae¬
dictarum & impletarum rubur tisisima fide &iam soluto
uasa poss&e auferre: sicut enim fatendumesa multorum
figercere caritatem cum abundat iniquitas & inusita¬

Expanded text:
nec qui cadant de ecclesia nec qui accedant ecclesiae illo nec qui cadant de ecclesia nec qui accedant ecclesiae illo tempore defuturos; sed profecto tam fortes erunt et parentes pro baptizandis paruulis suis et hi, qui tunc primitus credituri sunt, ut illum fortem uincant etiam non ligatum, id est omnibus, qualibus antea numquam, uel artibus insidiantem uel urgentem uiribus et uigilanter intellegant et toleranter ferant, ac sic illi etiam non ligato eripiantur. Nec ideo falsa erit euangelica illa sententia: Quis intrat in domum fortis. ut uasa eius eripiat, nisi prius adligauerit fortem? Secundum eius enim sententiae ueritatem ordo iste seruatus est, ut prius adligaretur fortis ereptisque uasis eius longe lateque in omnibus gentibus er firmis et infirmis ita multiplicaretur ecclesia, ut ex ipsa rerum diuinitus praedictarum et inpletarum robustissima fide etiam soluto uasa posset auferre. Sicut enim fatendum est multorum refrigescere caritatem, cura abundat iniquitas, et inusita
Abbreviated transcription (Latin):
docmus illo lic& &iguotem pore neminem acces surum esse
populo xp̃iano sed cum eis qui iam xp̃iani reperti suerint dia¬
bolum pugnaturum: & quibus &iam si aliqui uicti secuti eum sue¬
rint non eos edpredestinatum siliorum dĩnumerum pertinere
neque enim srufhax idem iohanner aposto lur qui & hano apo¬
calypsim scripsĩ in epistala sua de quibus dam dicit: & nobir
ꝯierunt secduone uuit & xobir uam si fius sent &e nobit᷑ mam¬
sissent utique nobiscum: Sed quid fit deparuolis imium
quippe incyedibile esa : Nulloriamnatos & non dumbapti¬
gatonprae oecupani epi anorum filior illo tempore insanter
nullos etiam ipsis nasci iam diebus: Autsierunt non eorapa¬
rentibur suis cedlauacrum regenerationis modo quocum que
perduci quod ñ si & quopaeto soluto iamdiabolo: Uasaifta
eripientur incuius domum nemo intratutuasaeiur en ipiat
nisi prius alligauerit eum̃ : Immouero id potius est credencdum:

Expanded text:
damus illo licet exiguo tempore neminem accessurum esse damus illo licet exiguo tempore neminem accessurum esse populo Christiano, sed cum eis, qui iam Christiani, reperti fuerint, diabolum pugnaturum; ex quibus etiamsi aliqui uicti secuti eum fuerint, non eos ad praedestinatum filiorum Dei numerum pertinere. Neque enim frustra idem Iohannes apostolus, qui et hanc apocalypsin scripsit, in epistula sua de quibusdam dicit: Ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis; nam si fuissent ex nobis, mansissent utique nobiscum. Sed quid fit de paruulis? Nimium quippe incredibile est nullos iam natos et nondum baptizatos praeoccupari Christianorum filios illo tempore infantes, nullos etiam ipsis nasci iam diebus; aut si erunt, non eos a parentibus suis ad lauacrum regenerationis modo quocumque perduci. Quod si fiet, quo pacto soluto iam diabolo uasa ista eripientur, in cuius domum nemo intrat, ut uasa eius eripiat, nisi prius adligauerit eum? Immo uero id potius est credendum.
Abbreviated transcription (Latin):
sed etiam nunc fit & fi&. Usque codter minum s aeculi: Quo
soluendus esa quia & nunc hominer abinfa delitate in quoceor
ipsepossidebat conuertuntur ealsidem ũs que in illum sinem
sine clubio conuer tentur & utique uni cuique ista fortir tuno
alligatur quando abillo tamquam uas eius aperitur: & abii¬
susubi inclusus esd. Non in eis consumpta est quando sunt mortui
qui tuncerant quando esse cepit in clusus Sed suc cerserunt
ei salunascendo adq succedunt donec sini antur hoc saeculũ
qui oderint xp̃i anor in quorum cotidie uelut in aebysso cecir
& pro fundis cordibus includatur: Utrum autem &iam illir
ultimis tribur annis & mensibus sx: Quando solutur totir
bus seuiturur est aliquis. in qua non fuerat.
Quod dictumesa quis intaet in domum fortis ut uasa eius eri¬
piat nisi priur alligauerit fortem ÷ Si &iam soluto eripiun¬
tur: Aperhoc ad hoc cogire uidetur ista sententia utere¬

Expanded text:
sed etiam nunc fit et fiet usque ad terminum saeculi, quo sed etiam nunc fit et fiet usque ad terminum saeculi, quo soluendus est. quia et nunc homines ab infidelitate, in qua eos ipse possidebat, conuertuntur ad fidem et usque in illum finem sine dubio conuertentur; et utique unicuique iste fortis tunc adligatur, quando ab illo tamquam uas eius eripitur; et abyssus, ubi inclusus est, non in eis consumta est, quando sunt mortui, qui tunc erant quando esse coepit inclusus; sed successerunt eis alii nascendo adque succedunt, donec finiatur hoc saeculum, qui oderint Christianos, in quorum cottidie, uelut in abysso, caecis et profundis cordibus includatur. Utrum autem etiam illis ultimis tribus annis et mensibus sex, quando solutus totis uiribus saeuiturus est, aliquis, in qua non fuerat, quod dictum est: Quis intrat in domum fortis, ut uasa eius eripiat, nisi prius adligauerit fortem, si etiam soluto eripiuntur? Ac per hoc ad hoc cogere uidetur ista sententia, ut cre
Abbreviated transcription (Latin):
tampossae effundendo & xercendo maelitiam innumeroeuler
infirmor & quibus eclesiam multiplicari &impleri opd¬
tebat: alior eredituror aliosiam eredentes asi de pietatis hon
aduersanium dĩ ciuitas superauerit: Cumingentigloria sui
sedemptonis adiutoris liberatorir aspiciat: Ineorum sane
quitunc futuri suÑ: Scõrum atq fidelium conparctione
quid sumus quando quidem adillor probandor tantos
soluetur inimicur: Cum quonos ligato tantir periculis
dimicamus quamuir & hoc temporis interuallo quos dã
militer xp̃i. Taem prudentes. et fortes fusse: atque esse
uondubium est: Ut &iamsi tunc in ista mort alitate uiuerent:
quando ille s oluetur omner insidias eius at que impetus. & caue¬
rent sapientis sime. & patientis sime suflinerent: Haee autem
alligatio di abolinonsolum facta era: Ex quo coepit eelesi a
prae ter iudeam tentun innationes alias atq alias dilatari

Expanded text:
ntam posset effundendo et exercendo malitiam innumerabiles ntam posset effundendo et exercendo malitiam innumerabiles infirmos, ex quibus ecclesiam multiplicari et inpleri oportebat, alios credituros, alios iam credentes, a fide pietatis hos aduersarium Dei ciuitas superauerit, cum ingenti gloria sui redemtoris adiutoris liberatoris adspiciat. In eorum sane, qui tunc futuri sunt, sanctorum adque fidelium conparatione quid sumus? Quando quidem ad illos probandos tantus soluetur inimicus, cum quo nos ligato tantis periculis dimicamus. Quamuis et hoc temporis interuallo quosdam milites Christi tam prudentes et fortes fuisse adque esse non dubium est, ut, etiamsi tunc in ista mortalitate uiuerent, quando ille soluetur, omnes insidias eius adque inpetus et cauerent sapientissime et patientissime sustinerent. Haec autem adligatio diaboli non solum facta est, ex quo coepit ecclesia praeter Iudaeam terram in nationes alias adque alias dilatari;