comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sed animam uita est animus consilu undedicunt filo sophi &iam sine anima
uitã manere & sinementem animam durare. Vnde &amentes Nam mentẽ
uocari ut sciat anim̃a ut uellit. Mens autem uocata quodeminat ianima ũ qd menit
ꝗ de & in memores amentes : qua propter ñ  anima sed quod excellit in anima
mens uocatur tam quam apuđeius ueloculus. unde &ipse homo secundum
mentem imago dĩ dicitur ita autem ha& omnia adiuncta sunt animae ut una
ressit pro efficientis enim causarum diuersa nomina sortita est anima nam
& memoriam mens est unde & in memores amentes. Dumergo uiui ficat corpus
anima est : dumuult animus est dum scitmens est. dumre col&: memoria ẽ
dumrectum iudicat ratio est. Dumsperat: sps est dumaliquid sentitssen¬
sus est nam inde animussensus dicitur : prohis quaesentit. Vnde & sententia
nomen accepit. corpus dictum eo quod corruptum perit solubileenim at que

Expanded text:
sed anima vitae est, animus consilii. Unde dicunt philosophi etiam sine animo sed anima vitae est, animus consilii. Unde dicunt philosophi etiam sine animo vitam manere, et sine mente animam durare: unde et amentes. Nam mentem vocari, ut sciat: animum, ut velit. Mens autem vocata, quod emineat in anima, vel quod meminit. Unde et inmemores amentes. Quapropter mens vocatur, tanquam caput ejus vel oculus. Unde et ipse homo secunmentem imago Dei dicitur. Ita autem haec omnia adiuncta sunt animae ut una res sit. Pro efficientiis enim causarum diversa nomina sortita est anima. Nam et memoria mens est, unde et inmemores amentes. Dum ergo vivificat corpus, anima est: dum vult, animus est: dum scit, mens est: dum recolit, memoria est: dum rectum iudicat, ratio est: dum spirat, spiritus est: dum aliquid sentit, sensus est. Nam inde animus sensus dicitur pro his quae sentit, unde et sententia nomen accepit. Corpus dictum eo quod corruptum perit. Solubile enim atque
Abbreviated transcription (Latin):
intendat uelutpecora quae natura prona & uentriobo edientia finxit
Supplex est autem homo interior & exterior Interior homo anima exteri¬
or homo corpus Anima autem a gentilibus nomen accepit eo quoduentus sit
Vnde & grece uentus an ꝑmos dicitur quodo r&rahentes aerem uiuere uide¬
mur seđa pertissime falsum est quia multo prius gignitur anima quam con¬
cipi aer orepossit quilam ingen&ricis utero uiuit non estigitur aeranima
quod puta uerunt quidam quinom potuerunt in corpoream eius cogitare natu¬
nam som̃ Idemesse quod animã euangelista pronuntiat dicens. potestatem
quo que ipsa dnĩ anima passionis tempore memoratus euangelista ita protulit
animam ponere sed anima dicta proquiduiuit. sps autem uel prospiritalinatu¬
ra uel proeo quod inspir& incorpore. t animum idem esse quodanim am

Expanded text:
intendat veluti pecora, quae natura prona et ventri oboedientia finxit. intendat veluti pecora, quae natura prona et ventri oboedientia finxit. Duplex est autem homo: interior et exterior. Interior homo anima, et exterior homo corpus. Anima autem a gentilibus nomen accepit, eo quod ventus sit. Unde et Graece ventus ἄνεμος dicitur, quod ore trahentes aerem vivere videamur: sed apertissime falsum est, quia multo prius gignitur anima quam concipi aer ore possit, quia iam in genetricis utero vivit. Non est igitur aer anima, quod putaverunt quidam qui non potuerunt incorpoream eius cogitare naturam. Spiritum idem esse quod animam Evangelista pronuntiat dicensIoh. 10,18: 'quoque ipsa Domini anima passionis tempore memoratus Evangelista ita protulit,animam ponere? Sed anima dicta propter quod vivit: spiritus autem vel pro spiritali natura, vel pro eo quod inspiret in corpore. Item animum idem esse quod animam;
Abbreviated transcription (Latin):
Vesanus porrosanus. Vinolentus quia satis bibq & difficile inebriatur
Tiecatus idẽ portatus ab eo quod est veo. uecto uexo ut uexis sesit portassi
Veresicus eoquod uenenum mortis causa parauit aut pracstitt auit uerdidit
Nertor qutos uehitor est autem uector & qui uehit & qua uehitur
Venator quasi uenabalator auenatione scilic& quobestias orremit . qiatta¬
or aicorn sunt uemetrum officia Vestigatores indagatores. alitorts¬
I pressores.¬

Expanded text:
Vesanus, non probe sanus. Vinolentus, qui et satis bibit et difficile inebriatur. Vexatus, id est portatus; ab eo quod est veho, vecto, vexo, ut vexasse sit portasse. Veneficus, eo quod venenum mortis causa paravit, aut praestitit, aut vendidit. Vector, quasi vehitor. Est autem vector et qui vehit et qui vehitur. Venator, quasi venabulator, a venatione scilicet, quo bestias premit. Quattuor autem sunt venatorum officia: vestigatores, indagatores, alatores, pressores.
Abbreviated transcription (Latin):
catrum est qͦ scena inluditur semi circuli figura in habens inqͦua
tes omnes inspiciunt cuius forma primum rotundðerat. sicut
& anficeatripostea exmedio anfiteatro teatrum factum est. teatrũ¬
i ab expectaculo nominatum : a notec teopias quod in eo populus sam
&pstibulum eo quod post ludos ex actos mer&rices ibi prostrarenur
idem & lupinar uocatum ab eisdem meraricibus q̃ propter uulgati
corporis leuitatem lupae nunclibbantur nam lupae mer&rices
sunt ara pacitate uocatȩ quod adserapiant miseros & ad prehen¬
dant : Lupanariant apaganis constituta sunt ut pudor mulie
infelicium ibi publicar&ur & ludibrio haberentur tam hu qui face¬
rent qͣ q paterentur :

Expanded text:
tem est quo scena includitur, semicirculi figuram habens, in quo stantes omnes inspiciunt: cuius forma primum rotunda erat, sicut et amphiteatri, postea ex medio amphitheatro theatrum factum est. Theatrua spectando nominatum apo tis theoreas, quod in eo populus stantrum, idem et prostibulum; eo quod post ludos exactos meretrices ibi prosternerentur. Idem et lupanar vocatum ab eisdem meretricibus, que propter vulgati corporis levitatem lupe nuncupabantur: nam lupe meretrices sunt vocate a rapacitate, quod ad se rapiant miseros et apprehendant. Lupanaria enim a paganis constituta sunt, ut pudor mulierum infelicium ibi publicaretur et ludibrio haberentur tam hi qui facerent, quam que paterentur
Abbreviated transcription (Latin):
nus densatur Itemroseos currere martisacrauerunt a quo
romani exoriuntur & qr uexilla romanorum coccodecoran¬
tur siue quod mars gaud& sanguine : albos ⁊ eppharis & serenis
tempestatibus prasinos floris & terrae : uen&os aquis ũ aeris eo
ruleosunt colore : luteos idest croceo signie soli purpareos yr
crauerunt qm arcum dumnus qͦd his plurimes colorer habeat sicq
dum h ac expectatione deorum cultibus atq elementis mundialib:
prosanantur eos demadeos atq: eadem elementa proculdubio
colore noscuntur. Vnde anim aduertere debes xp̃iane qdcr
cimi nomina inmunda possedeant qua propter aliends ertabi
locus qm plurimi satanae sps̃ occupauerunt totum it illumdia¬
bulus & angelieius repleuerunt : Deludo scΕΝicO¬

Expanded text:
nus densatur. Item russeos currere Marti sacraverunt, a quo nus densatur. Item russeos currere Marti sacraverunt, a quo Romani exoriuntur, et quia vexilla Romanorum cocco decorantur; sive quod Mars gaudet sanguine. Albos zephyris et serenis tempestatibus, prasinos floribus et terrae, venetos aquis vel aeri, quia caeruleo sunt colore, luteos, id est croceos, igni et soli, purpureos Iri sacraverunt, quam arcum dicimus, quod is plurimos colores habeat. Sicque, dum hac spectatione deorum cultibus atque elementis mundialibus profanantur, eosdem deos atque eadem elementa proculdubio colere noscuntur. Unde animadvertere debes, Christiane, quod Circum numina inmunda possideant. Quapropter alienus erit tibi locus quem plurimi Satanae spiritus occupaverunt: totum enim illum diabolus et angeli eius repleverunt. De
Abbreviated transcription (Latin):
peragitatq: transit alius alio tempore seques alium perunam tam̃
laamꝰ mortalitatis usque ad propriam m&am mortis d
liebat & currebat siue qͦd deequo in equũ transiliebat pedites at
mortalitati oh a superiori parte currunt ad inferiora id est abo¬
riente ad occidentem qr mortales orumtur & occidunt nudi
currunt qr & homini in sclõ nullae reliq: sunt rec tospatio
currunt qr interuitam & mortem nihil distat: si igitur propte¬
rea fingunt ut uanitates suas & sacrilegia excusare conentur
CIR CA EAUSAS
quoque elementorum idem
gentilis &iam colores equorum iun exerunt : ros eosit soli idẽ
igni. albos aeri prasinos terrae uenetos mariadsimilcontes : itẽ
roseos aestati currere uoluerunt quod ignei coloris sint &cmc¬
ta tunc flaues eant : albos hemi quod sit glacialis & frigoribus
uniuersa canescant : ueriprasinos uiridi colore qrtunc pampi¬

Expanded text:
peragit atque transit, alius alio tempore sequens alium, per unam tamen peragit atque transit, alius alio tempore sequens alium, per unam tamen viam mortalitatis usque ad propriam metam mortis. liebat et currebat; sive quod de equo in equum transiliebat. De peditibmortalitati. Ob hoc a superiori parte currunt ad inferiora, id est ab oriente ad occidentem, quia mortales oriuntur et occidunt. Nudi currunt, quia et homini in saeculo nullae reliquiae sunt. Recto spatio currunt, quia inter vitam et mortem nihil distat. Sed haec igitur propterea fingunt ut vanitates suas et sacrilegia excusare conenturCirca causas quoque elementorum idem gentiles etiam colores equorum iunxerunt, russeos enim soli, id est igni, albos aeri, prasinos terrae, venetos mari adsimilantes. Item russeos aestati currere voluerunt, quod ignei coloris sint, et cuncta tunc flavescant. Albos hiemi, quod sit glacialis, et frigoribus universa canescant. Veri prasinos viridi colore, quia tunc pampi
Abbreviated transcription (Latin):
lunae trigas inferrisse iugas louide sultores lucifero & esperosacra
quadrigam ideo soli lumgunt xperquattuor tempora a
uertitur uer aestate autumno & hieme :bigas iunze qm̃ gemino
cur sucumsole ⁊dendit : siue qr & nocte & die uid&ur: iungunit unum
equum nigrum alterum candidum : trigasdus inferis Qr his pertro
a&ades homines ad serapit᷑ : Id est per infantiam iuuentutem aq se¬
nectam: selugam maximus cursus currit Ioui propter qͦd maximũ
deorum suorum es messe credunt ideo n rotis qua drigascurrere
dicunt siue qrmundus istecir culisui celeritade trans currit᷑ propt̃
solem ql uo lubiliambitd rotꝵ sicut ait ennius inde patefacit ra
currunt referentes lo adcursum septem stillarum quibus mundũ
regi dicunt siue adcursum sep dẽ dierum prȩsentium qͥbus perac¬
tis uitae terminũs consum matur quorum finis est. creta idẽ
ideo curredicunt qr singulariter unusquisq: cursum uitue hulus

Expanded text:
lunae, trigas inferis, seiugas Iovi, desultores Lucifero et Hespero sacraverunt. Quadrigam ideo soli iungunt quia per quattuor tempora annus vertitur: vere, aestate, autumno et hieme. Bigas lunae, quoniam gemino cursu cum sole contendit, sive quia et nocte et die videtur. Iungunt enim unum equum nigrum, alterum candidum. Trigas diis inferis, quia is per tres aetates homines ad se rapit: id est per infantiam, iuventutem atque senectam. Seiuga maximus currus currit Iovi, propter quod maximum deorum suorum eum esse credunt. Ideo autem rotis quadrigas currere dicunt, sive quia mundus iste circuli sui celeritate transcurrit, sive propter solem, quia volubili ambitu rotat; sicut ait Ennius Ann. 558: Inde pcurrunt referentes hoc ad cursum septem stellarum, quibus mundum regi dicunt, sive ad cursum septem dierum praesentium, quibus peractis vitae terminus consummatur; quorum finis est creta, id esideo currere dicunt quia singulariter unusquisque cursum vitae huius
Abbreviated transcription (Latin):
Argentum non longe agreca
appellatione distat hoc i  illi argirum uocant cuimirum in
modum illud utdum candidum sit in pressus corpori lineas nigras
reddit Argentum uidium nni ndictum q exeldat materias in
quibus inicitur hoc &liquidam quia percurrit Inuenitur specu
in m& allis siue in argentariis fornacibus gut tarumperetionũ rg¬
tis inderens sepe &iam & instercore u&ustissimo eloa corumũrd
teorum limo fit &iam & eemineo & inposito ꝯculas feneda
patona testa super posita turi circum Pito uasculo sirquori doont᷑
parnontes sieq sapgeptum uium exmineo distillat sinehoc nequ
gendũ neq aes Inaurari podest : tantȩ at uirtutis est¬
ut si super sex tarium argenti uiuicente narium saxum superponas horiG¬
ris statim resistit sinuero auri seropulum leuitatem es raptim sinu
secipit ex quo intellegitur non pondus s natura messe cuiced & serua¬
tur at̃ melius inuitreis uasculis ꝑc&eras materias perforat potui

Expanded text:
Argentum non longe a Graeca appellatione distat; hoc enim illi ἄργυρον vocant. Cui mirum in modum illud ut, dum candidum sit, inpressum corpori lineas nigras reddat. Argentum vivum dictum quod excidat materias in quibus inicitur; hoc et liquidum, quia percurrit. Invenitur specialiter in metallis sive in argentariis fornacibus guttarum concretione tectis inhaerens, saepe etiam et in stercore vetustissimo cloacarum vel puteorum limo. Fit etiam et ex mineo inposito conchulae ferreae patena testea superposita; tum circumlito vasculo circumdantur carbones, sicque argentum vivum ex mineo distillat; sine hoc neque argentum neque aes inaurari potest. Tantae autem virtutis estut, si super sextarium argenti vivi centenarium saxum superponas oneris, statim resistit. Sin vero auri scripulum, levitatem eius raptim sinu recipit; ex quo intellegitur non pondus, sed naturam esse cui cedit. Servatur autem melius in vitreis vasculis; nam ceteras materias perforat. Potui
Abbreviated transcription (Latin):
cxxx
genuit faleeh turris &dificãt
genuit ragiu du primũ adorantur
Lxx genuit abrahã roro astres magicam reperit
aquo his mahelitȩ.
CCCxxxu.¬

Expanded text:
XXX. genuit Faleh. Turris aedificabagenuit Reu. Dii primum adorantur.LXX genuit Abraham. Zoroastres magicam repperita quo Ismahelitae. CCLXXX
Abbreviated transcription (Latin):
tum saluatoris incarne Ui quȩ nunc agitur usq quomundus ista finiatur
nomine condidit angelos. Secundo infirmamenti appellationẽ celos tercio
indiscr&ionis uocabulo speciem aquarum & terrȩ quarto luminaria
celi : quinto animantia & aquis: sȩcto animantia ex terra & hominẽ quẽ
appellauit adam¬
genuit cainan.
clxii
genuit matus qlam

Expanded text:
tum Salvatoris in carne; sexta, quae nunc agitur, usque quo mundus iste finiatur.nim die Deus in lucis nomine condidit angelos; secundo in firmamenti appellatione caelos; tertio in discretionis vocabulo speciem aquarum et terrae; quarto luminaria caeli; quinto animantia ex aquis; sexto animantia ex terra et hominem, quem appellavit Adamgenuit Jared. CLXII,genuit Mathusalem
Abbreviated transcription (Latin):
minatus aberid anosolis filio quem f&ontem dicunt qui fulmine peregr¬
sus ineodem fluuio delectus est & extinctus alustim autem exortu canis
liques centibus nibibus &cum accessio n&riginta fluminum circauiuenũ

Expanded text:
minatus, ab Eridano Solis filio, quem Phaethontem dicunt; qui fulmine percusminatus, ab Eridano Solis filio, quem Phaethontem dicunt; qui fulmine percussus in eodem fluvio deiectus est et extinctus. Augetur autem exortu Canis liquescentibus nivibus, et cum accessione triginta fluminum circa Raven
Abbreviated transcription (Latin):
& qui&us Illas fluuius asiae. Pactolus fluuius asiae arenas aureas tra¬
hens dequo uirgilius pactolusq inrigat auro quem pro aurato fuiaore aliter¬
erisordam uocant Encous fluuius asiae quis mirneas secat campos &ipse
fluctibus aureis & arenus plenis a quo & s conpia uocataest Meander
ainis asiae flexuosus qui recurrentibus rupis inter asiam & lonium pre¬
ciotutii h sinum qui mil&um diuidit & prienam meander autem uocatis
fues in muin curotes cieusaeripes siluis ueniens dirimit ceropam abasia inter
duces mundi partes medius currenis ueniens dirimet sero paqi abassa arade
amnis argolicos inrigans campos quemrex in acuis a se nomin auit quiexor¬
dium arguȩ gentis primus dedit ibi est &erim antus uberimento monte
dimissus Padus italiae fluuius aiugis alpium fusus extribus fontibus
oritur ex quibus uni uocabulum est padus quidiffusus inmodum stagniam¬
nemsi nudigerit aquo & padus est nuncupatus. hic a grecis eridanus cogno¬

Expanded text:
 21. Hylas fluvius Asiae. Pactolus fluvius Asiae, arenas aureas trahens. De quo Virgilius: Pactolusque irrigat auro: quem pro aurato fluore alii Chrysorhoam vocant. 22. Hermus fluvius Asiae, qui Smyrneos secat campos, et ipse fluctibus aureis et arenis plenus, a quo Smyrna vocata est. 23. Maeander amnis Asiae flexuosus, qui, recurrentibus ripis 138 inter Cariam et Ioniam, praecipitatur in sinum qui Miletum dividit et Prienen. Maeander autem vocatus, fluvius nuncupatus, qui ex Riphaeis silvis veniens, dirimit Eduas mundi partes medius currens atque in Pontum fluens. Inachus Achaiae amnis Argolicos inrigans campos, quem rex Inachus a se nominavit, qui exordium Argivae gentis primus dedit. Ibi et Erymanthus ab Erymantho monte demissus. Padus Italiae fluvius a iugis Alpium fusus ex tribus fontibus oritur; ex quibus uni vocabulum est Padus, qui diffusus in modum stagni amnem sinu digerit; a quo et Padus est nuncupatus. Hic a Graecis Eridanus cogno
Abbreviated transcription (Latin):
ant Maexima autem uirium substantia neruos facere certissimum est
nam quantõ fuerint densiores tanto propensius augercerefirmitatẽ
Antus dicti qued conligati inuicem neruis artentur idest stringuntur
quorum diminuti ba sunt articuli nam artdsdicimus membramaion
ut brachia : articulos minora membra ut digitos Conpago capita sunt
ossuum dicta eo quod sibi compacta neruis uel glutino quodam adhereant
ssa sunt corporis solidamenta in his enim postaoroburq sub sistit

Expanded text:
 Maximam autem virium substantiam nervos facere certissimum est: nam quanto fuerint densiores, tanto propensius augescere firmitatem. 84. Artus dicti, quod colligati invicem nervis arctentur, id est, stringantur, quorum diminutiva sunt articuli. Nam artus dicimus membra majora, ut brachia; articulos minora membra, ut digitos. 15 85. Compago, capita sunt ossium, dicta, eo quod sibi compacta nervis, velut glutino quodam adhaereant. 86. Ossa sunt corporis solidamenta. In his enim positio omnis
Abbreviated transcription (Latin):
posteadicimus quadr ingentos g. ponentes pro o:ca q similiter coru¬
tio est nam̃ hiusce ꝑ .o. cuiusq perq scribemus. Cum autẽ preportiones¬

Expanded text:
trecentos', postea dicimus 'quadringentos', G ponentes pro C. C et Q similiter cogntrecentos', postea dicimus 'quadringentos', G ponentes pro C. C et Q similiter cognatio est. Nam 'huiusce' per C, 'cuiusque' per Q scribimus. 'Cum' autem praepo
Abbreviated transcription (Latin):
nuꝓmittat. Alique a uoce non potest : ladiorum motusdant ennius d
nem facit aliũ ten& ali adnutat. alibi manus est occupata aliperuell& pe¬
dem alidat anulum & pectandum a labris aliũ inuocat cum alio cantit¬
at te tamen aliis dat digitolitteras & sala mon annuit oculoterrit pede digito
deorto graphia
to graphia grecelatine rectascriptura piter pr&atur. Or toenim
trece recto graphia scmptura dicitur. Haec disciplina doc& quem¬
ad modum scribere debeamus Namsicut arstrastat departe declinatione¬
sta origo uelortho graphia describendi peritia ut prta ad cũ est prepositu
D. littera cumest coniunstio .t. lit teram accepit  aut quando ad uerbiun
negandi .÷. littera terminatur &aspiratur incapite quando autẽ coniu¬
tio est prt litceram sine aspiratione scrib&ur. Apud prepositio perd
scribȩtur sicut a pyatrem quõ ueteres sepe apud pro ad uerbio usi sunt du

Expanded text:
promittat. Alii, quia voce non possunt, gladiorum motu salutant. Ennius dpromittat. Alii, quia voce non possunt, gladiorum motu salutant. Ennius dnem facit. Alium tenet, alii adnutat, alibi manus est occupata, alii pervellit pedem, alii dat anulum attamen aliis dat digito litteras. Et Salomon: Annuit oculo, terit pede, digito De orthographia. 1. Orthographia Graece, Latine Recta scriptura interpretatur; ὀρθὴ enim Graece recta; γραφὴ scriptura dicitur: haec disciplina docet quemadmodum scribere debeamus. Nam sicut ars tractat de partium declinatione, ita orthographia de scribendi peritia, ut puta ad, cum est praepositio, d litteram; cum est conjunctio, t litteram accipit. 2. Haud, quando adverbium est negandi, d littera terminaturtiva est, per T litteram sine aspiratione scribitur. 'Apud' praepositio per D scribitur, sicut 'ad patrem' quoniam veteres saepe 'apud' pro 'ad' usi sunt duabus
Abbreviated transcription (Latin):
stipendiorum quoq largitione propria&e erant note. deriotis lit tepu
otas &iam litterarum inter sẽu&eres faciebant ut quicquid
occulte inuicem perscripturas significare uellent motuae scriberent deb
enim brutus quilus sẽ his lit ceris eaq facturus erat notabat ignorantib: alis
qui sibiuellent hae littere: Caesar quoque agustus ad filium quõ inquid inmi
merabilia incidunt adsiduae que scribere alter utrum o porteat & esse secra
habeamus internos notas siuist alis ut cum aliquid notis scribendũ eritper un¬
quaq: littera scribamus sequentem h modo ꝓa.b. ꝓb .o & deinceps ad eade
ratione ceteras ꝓz autem littera redeundum erit &dupla aa quidã etias
uersis uerbis scribunt : DeNoris digitorum Sunt quedĩ &dig¬
torum note sunt & oculorum quibus secum taciti proculq distantes conloqui
tur sicut mos est militaris ut quoties consentit &x ercitusq uoce non potest i

Expanded text:
stipendiorum quoque largitione propriae erant notae. § 25 De notis litterarum. stipendiorum quoque largitione propriae erant notae. § 25 De notis litterarum. Notas etiam litterarum inter se veteres faciebant, ut quidquid occulte invicem per scripturas significare vellent, mutue scriberent. Testis est Brutus, qui in his litteris ea quae acturus erat notabat, ignorantibus aliis quid sibi vellent haec litterae. Caesar quoque Amerabilia incidunt assidue, quae scribi ad alterutrum oportet, et esse secreta; habeamus inter nos notas si vis tales ut, cum aliquid notis scribendum erit, pro unaquaque littera scribamus sequentem hoc modo, pro a b pro b c et deinceps eadem ratione ceteras; pro z autem littera redeundum erit ad duplex a a'. Quidam etiam versis verbis scribunt. De notis digitorum . Sunt quaedam et digitorum notae, sunntur. Sicut mos est militaris, ut quotiens consentit exercitus, quia voce non potest, manu
Abbreviated transcription (Latin):
propriaeiam notarii appellantur: denotis iunidiciis
uedam autẽ litterȩ in libris iuris uerborũ suorũ note sunt quo scriptio
celeris breuior que fiat scribebatur enim uerbi gratia perb & f.bo¬
nũ fastum per s. & ci senatus consultus per Rep res publica ꝑ p&r
ueniuntur has iuris notas nouitu ꝓmperatoris acodicibus legũ abolen¬
das sanxerunt que multos perheo calidi ingenio inorantes decipiebant
uitquertaiusserunt scribendas in legibus litteras ut nulla serrores nullis am¬
continebantur propria nota erat ipudu&eris quainspicer &ur
quantise militibus suꝑ essent quantique in bello cecidissent ł tau
nota picapite uersiculi possita superstitem desgnabat ꝙ hi&auero
adunius cupt que difuns tinomen id ponebatur unde & hab& perme¬
di unedum. idestmortais
nigrumuitium p̃sigere th&a. cum autẽ mnperitiam significare uellon Laba
litceriusi sunt sicut mor temsignificabunt cumponebant th&am ad capudi

Expanded text:
proprie iam notarii appellantur. De notis iuridicis . proprie iam notarii appellantur. De notis iuridicis . Quaedam autem litterae in libris iuris verborum suorum notae sunt, quo scriptio celeris breviorque fiat. Scribebatur enim verbi gratia per B et F 'bonum factum', per S et C 'senatus consultum', per R et P 'respublica', per P et R venimus. Has iuris notas novicii imperatores a codicibus legum abolendas sanxerunt, quia multos per haec callidi ingenio ignorantes decipiebant, atque ita iusserunt scribendas in legibus litteras, ut nullos errores, nullas amcontinebantquanti ex militibus superessent quantique in bello cecidissent. T Tau nota in capite versiculi posita superstitem designabat; Θ Theta vero ad uniuscuiusque defuncti nomen apponebatur. Unde et habet per medium telum, id est mortis figere theta. Cum autem inperitiam significare vellent, Labda littera usi sunt, sicut mortem significabant, cum ponebant Theta ad caput. In
Abbreviated transcription (Latin):
al ngus nota ademendandos adhib&ur : Fiunt &aliȩ notule librorũ perꝰag¬
nscendis his queper &trimitates paginum ex ponuntur. ut ubiletor inlim¬
uiri huius modi signum inuenerit ad cextum recurrens eus demsermonis uel
uer siculi sciat essẽ & positionem: cuius similem superucentem notã inuenerit :
iille ecentum inuenit Hotarum usus erat ut quid quid proconten¬
tione aut iniudiciis dicer&ur librarii scriberint conplures simul astantes
diuis: ete sepirtibus quod quisque uerba & quo or dine ecciper&. Rome primus
tullus tiro ciceronis libertus commentatus est notas sed tantũ prepositionum¬
& posteum uicipsa anius filargius &aquila libertus mecenatis alius alias ad¬
diderunt den que senica contractos omnium degestoq & austonumero
opus ef ficit inquinque milia. Notȩ autem dictȩ eoque uerba uel sellabas p̃¬
fixis car&steribus notent & ad noticiam legentiũ reuocent quas dedicerunt

Expanded text:
Alogus nota quae ad mendas adhibetur. Fiunt et aliae notulae librorum pro agAlogus nota quae ad mendas adhibetur. Fiunt et aliae notulae librorum pro agnoscendis his quae per extrinari hujusmodi signum invenerit ad textum recurrens ejusdem sermonis vel versiculi, sciat esse expositionem cujus similem superjacentem notam invenerit. Cmille et centum invenit. Notarum usus erat ut, quidquid pro contentione aut in iudiciis diceretur, librarii scriberent conplures simul astantes, divisis inter se partibus, quot quisque verba et quo ordine exciperet. Romae primus Tullius Tiro Ciceronis libertus commentus est notas, sed tantum praepositionum. Post eum Vipsanius, Philargius, et Aquila libertus Maecenatis alius alias addiderunt. Deinde Seneca, contractu omnium digestoque et aucto numero, opus efficit in quinque milia. Notae autem dictae eo, quod verba vel syllabas praefixis characteribus notent et ad notitiam legentium revocent; quas qui didicerunt
Abbreviated transcription (Latin):
sibius. adseparationem olimphiacȩlo :U diple por sagmenȩ id est cumgeni¬
nis punstis. hanc antiqui in his opponebant que ⁊ enodotus efesius ñrateade
mere interponitur adseparandos in comedis uel intra goedus perio dos
a uersa oboelis mene quoties trophe & antis trophus insertur:
auersa cum obolo ad eaponitur que id aliquid respiciunt ut nos nadi fra
uis abiectt Y dyle saperne oholata ponttur ad concletiones lo cor¬
tur finitalo cosuomonade sgnificante similẽ sequentem qq̃ ẽẽ ceraunium
ponitur: quoties multiuersus mprobantur necpersingulos bo lantur cerauniũ
eim fulmen dicitur : cr is mon haec sola &x uoluntate unius cuiusq ad aliquid
tis est obsolicitudinẽ ponitur: Mancora superior ponitur ubialiquares
magna omnino est CBancora inferior ubi aliquid uilis sime uel in conuenien¬
tius denunciatũ estcronis notatum infinelibri apponitur

Expanded text:
sibus ad separationem Olympi a caelo. Diple περιεστιγμένη, id est cum gemisibus ad separationem Olympi a caelo. Diple περιεστιγμένη, id est cum geminis punctis. Hanc antiqui in his opponebant quae Zenodotus Ephesius non recteDiple ὀβολισμένη interponitur ad separandos in comoediis vel tragoediis periodos. Aversa ὀβολισμένη, quotiens strophe et antistrophus infertur. Adversa cum obolo ad ea ponitur quae ad aliquid respiciunt, utVirg. Aen. 10vis obiecit? Diple superne obolata ponitur ad conditiones locortur finita loco suo monade, significatque similem sequentem quoque esse. Ceraunium ponitur quotiens multi versus inprobantur, nec per singulos obolatur; κεραύνιον enim fulmen dicitur. Chrisimon. Haec sola ex voluntate uniuscuiusque ad aliquid bscuritatis est, ob sollicitudinem ponitur. Anchora superior ponitur ubi aliqua res magna omnino est. Anchora inferior, ubi aliquid vilissime vel inconvenientius denuntiatum est. Coronis nota
Abbreviated transcription (Latin):
ponitur ubiintr ins lationibus diuersis sensus hab&ur Xasteriscuscum
obolo hanç proprie aristarcus utebatur : in hisuersibus quinon suolo copostti
erant ꝓpagraphus ponitur adseparandas res a rebus qui inconn&u concur¬
musxertamina adiuersis certaminibus separant̃ : N positura est figura
para grapho contraria. &ideo sicut formata quȩ sicut ille principia notat ita
ista fines a principes separat : Ecriphiia circulipars inferiorcum punsto
ponitur. inhis locis ubi questio dura & obscura aperiri uel sobui non potuit:
Mantisimin a ponitur ad eosuersus quorũ ordo ꝑmotandus est sic & inanti¬
quis austoribus positum inuenit:antisia cum punst oponitur i hiis
locis ubim eodem sensu duplices uersus sunt & dubitatur qui pocius elsgendu
sit: diplȩ hano scriptores nr̃i ad ponunt in libris ȩdesiasticorum urro ũ
adseparanda uel ad demonstranda testimonia scetum scriptur arun
Diple presti conhancprimus leogoras siracusinus posuit homericis uen¬

Expanded text:
ponitur, ubi in translationibus diversus sensus habetur. 7. Asteriscus   cum obelo: hac proprie Aristarchus utebatur in iis versibus, qui non suo loco positi erant. 8. Paragraphus   ponitur ad separandas res a rebus quae in connexu concuragone praemia a praemiis, certamina a diversis certaminibus separantur. 9. Positura   est figura paragrapho contraria, ideo sic formata, quia sicut ille principia notat, ita ista fines a principiis separat. 10. Cryphia  , circuli pars inferior cum puncto, ponitur in iis locis ubi quaestio dura et obscura aperiri vel solvi non potest. 11. Antisigma   ponitur ad eos versus quorum ordo pe rmutandus est, sic et in antiquilocis ubi in eodem sensu duplices versus sunt, et dubitatur qui potius eligendus sit. Diple. Hanc scriptores nostri adponunt in libris ecclesiasticorum virorum ad separanda vel ad demonstranda testimonia sanctarum Scripturarum. Diple περὶ στίχον. Hanc primus Leogoras Syracusanus posuit Homericis ver
Abbreviated transcription (Latin):
sinosi lilter ascribaur nam cumipsa tx. ex .o. & sꝰ constet᷑ quomodocuo
per .s scribendum quia facit generatos IN que aspirationes littera est in lati¬
lit terã inter duas uocales constitutam bis scribi quidam & estimab ant ut intro
u&maia hocratio non ꝑmittit num quam enim .iII. uocales muna sillaba scri¬
buntur sedi littera interduas uocales constitutap duplicihab&ur : Id pro¬
nomen neutrigener̃ perd. scribetur ab eo quo est .is ea id quȩ facit idemq: siuer¬
auem parthago & hcalende per eandem tum̃ scribuntur Omnia autẽ greca

Expanded text:
sine S littera scribitur. Nam cum ipsa X ex C et S constat, quomodo, cum per g scribendum, quia facit generatus. 10. H, quae aspirationis I littera inter duas vocales constituta, bis scribi quidam existimabant, ut in 'Troia' et 'Maia'. Hoc ratio non permittit. Numquam enim tres vocales in una syllaba scribuntur. Sed I littera inter duas vocales constituta pro duplici habetur. 'Id' pronomen neutri generis per D scribitur, ab eo quod est 'is, ea, id', quia facit 'idem'. Quod si verautem 'Karthago' et 'kalendae' per eandem tantum scribuntur. Omnia autem Graeca
Abbreviated transcription (Latin):
grece manus uocatur fleuotomum ab incisione uocatũ nam meifis
grece tonum dicitur
bitȩ asus pirio uentosa uocatur¬
deniq. animata spĩ per igniculum¬
De in preciso corpore superposita omniq intracutẽ uel altius estuat siue hu¬
idest terrandis hinc & pigmenta eoqꝰ inpila & pilo aguntur quasi piligmenta
est enim pilauas concauum & medicorũ aptũ ussui inqua propri&is sanesi¬
eri apmenta concidisol& Uarro autẽ reffert pilum nũ quendi mit
lia fusie quipensendis prefuit aruis unde & pilumni &pistores ab hax
gtur pilum & pilam inuentam quibus farpensitur ut & eius nomine
ti appellata pilũ autẽ est unde contenditur quicquid inpilã mittitur
Mortarium quȩ ibi iam semina inpuluerem redacta & mortua condiantur

Expanded text:
Graece manus vocatur. Phlebotomum ab incisione vocatum; nam incisio Graece τομὴ dicitur.bita, a suspirio ventosa vocaturDenique animata spidehinc praeciso corpori superposita, omne quod intra cutem vel altius aestuat, sive huid est, terendis. Hinc et pigmenta, eo quod in pila et pilo aguntur, quasi pilagmenta. Est enim pila vas concavum, et medicorum aptum usui, in qua proprie ptisanae fieri et pigmenta concidi solent. 6. Varro autem refert Pilumnum quemdam in Italia fuisse, qui pinsendis praefuit arvis, unde et pilumni, et pistores. Ab hoc ergo pilum et pila inventa, quibus far pinsitur, et ex ejus nomine ita appellata. Pilum autem est unde contunditur quidquid in pilam mittitur. 7. mortarium, quia ibi iam semina in pulverem redacta et mortua condiantur
Abbreviated transcription (Latin):
finexerunt utscillam non marinam sed maritimã fȩminã nec suc cinstam canibus
sedrapacem aliquam & in hospitalem uenientibus &tetisse Deprroso bu¬

Expanded text:
finxerunt, ut si Scyllam non marinam, sed maritimam feminam, nec succinctam canibus, finxerunt, ut si Scyllam non marinam, sed maritimam feminam, nec succinctam canibus, sed rapacem aliquam et inhospitalem venientibus exstitisse. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
positionẽ hab& inutramque partem tamen incerte reiquasi quaedã delue¬
ratiouel conortatio est. Cata sceu& autem & anasceue inhis rebus quȩ uersi¬
similis non sunt. sed peruersus ꝓponuntur plerumq: uersantur. Anasccua
madiuisio est in conueniens & mendatium in conuenientis spec
aut in factis indistis ut siquis indecora & non respondentia austoritate dixis¬
sedicatur uelut si aliquis infam& catonẽdlũ censarium iuuentutẽ illã adns
quitiam & luxdriã coartatum : In fastis ut siquis adliorrens aliquis a sc̃¬
moniã & nominesuo fecisse dicatur ut est fubula de adulteriom ar tis&iu
centem quede si culo litore ingredientis affricam clas sẽs uiderit mpos sibile ost
ut chlodius insi dias imiloni fecerit & dẽmaccisus et iilone contrariũ est Ni
dũ esse u&erum austoritatem aut fabulis fidem non habendam essedicamus & ad
id postremũ inanasceua requiramus nequid aliud significare uoluerunt qui ista

Expanded text:
putationem in utramque partem, tamen incertae rei quasi quaedam deliberatio vel cohortatio est. Catasceua autem et anasceua in his rebus, quae verisimiles non sunt, sed pro veris proponuntur, plerumque versantur. Anasceuae prima divisio est inconveniens et mendacium. Inconvenientis speciaut in factis. In dictis, ut si qui indecora et non respondentia auctoritati dixisse dicatur; velut si aliqui infamet Caquitiam et luxuriam cohortatum. 4. 87 In factis, ut si quis abhorrens aliquid a sanctimonia et nomine suo fecisse dicatur, ut est fabula de adulterio Martis et Vescentem de Siculo littore egredientes Africa classes videre. 5. Impossibile est: « ut Clodius insidias Miloni fecerit, et idem occisus sit a Milone. » Contrarium est: « Nam dum esse veterum auctoritati, aut fabulis fidem non habendam esse dicamus. 6. Et ad id postremum in anasceve recurramus, ne quid aliud significare voluerint qui ista
Abbreviated transcription (Latin):
in membra distinguit. Vulita uocata quasi ualua idẽi anua uentris uel
quod semen recipiat uel quod ex ea factus procedat. Visica dicta quia sicut
uas aquarstacser enibus urina collecta complentur. & humorem distenditur

Expanded text:
in membra distinguit. Vulva vocata quasi valva, id est ianua ventris, vel quod semen recipiat, vel quod ex ea foetus procedat. Vesica dicta, quia sicut vas aqua, ita de renibus urina collecta conpletur, et humore distenditur
Abbreviated transcription (Latin):
caelum eberuditionem igitur disciplinae &scientiã cuedi
nom̃ eꝰ in montema fricae diriuatũ est qui nunc athlans cog¬
nominatur qui propter altitudinem suam quasi caelimacina
atq astra sustenta re uid&ur Alpes at̃ pro pri x montes
aerłas uerbum expres sit a uerbo ꝑgallor lingua alper montes
Ati uocantur haec s̃ u quec e italicce muror exhiꝰbent uicem: colles
s̃ preminentiora iuga mantiũ quasi colla: Iuga aut̃ montiũ ex eo
appellatar̃ ꝗͣ propinquitate sui iungantur: tumulus ẽ mons breuis
quasi tumens tellus. It̃ tumulus terra ꝯgesta ubinulla memoria ẽ
ualler r̃ humilia loca quasiuulse hinc nucelles depressa loca
terrar̾ int̃ montes : Campus est terrarꝰ planities. dietis at̃ cam¬
pusꝗͣ breuis sit pedibus nec erectus ut montes .s. patens & spatio
omneq sustin& a soliditatem dictum scilic& undemari uergilius

Expanded text:
caelum. Ob eruditionem igitur disciplinae et scientiam caeli caelum. Ob eruditionem igitur disciplinae et scientiam caeli nomen eius in montem Africae derivatum est, qui nunc Athlans cognominatur: qui propter altitudinem suam quasi caeli machinam atque astra sustentare videtur. Alpes autem proprie montes aerias verbum expressit a verbo. Nam Gallorum lingua 'alpes' montes alti vocantur. Haec sunt enim quae Italiae murorum exhibent vicem. Colles sunt praeminentiora iuga montium, quasi colla. Iuga autem montium ex eo appellata sunt quod propinquitate sui iungantur. Tumulus est mons brevis, quasi tumens tellus. Item tumulus terra congesta, ubi nulla memoria est. Valles sunt humilia loca, quasi vulsa. Hinc et convalles depressa loca terrarum inter montes. Campus est terrarum planities. Dictus autem campus quod brevis sit pedibus, nec erectus, ut montes, sed patens et spatio omne quod sustinet, a soliditate dictum scilicet. Unde et de mari Vergilius
Abbreviated transcription (Latin):
Appeninus mons appellatus quac si alpes penice quia anniba
inmittit apertas hasn hannibal post bella ispani& acdo
appeninȩ alper uocantur Monsa hna exigne & sulfore ie¬
gus flat ha beres peluncas plenas sulforis &usq ad mare
deductas q̃ speluncae recipientes inse fluctus uentũ cream
quiagitatus ignem gignit. ex sulfore ande & quod uid&ur in¬
cendium Pirineus & ipseacrebris fulminum ignib nuncu¬
patus grece in ignis piroluocatur iste ẽ qui interꝗ
a singularitate dr̃ quod omnib spania montibus solus altior
iuideatur: Calpes montes inultimis finibus octans qui dirimu
europã ab a frica quem athlantis finem eẽ dicunt de quo
luceonus es periem coclpem summumq impleuit athlantẽ
Athlans fracer pro m&esuit &cex africȩ aqͥo astrologio
artem prius dicunt ex cogitatũ ⁊deoq dictus ẽ sustinuis se

Expanded text:
ὸς dicitur. Appenninus mons appellatus quasi Alpes Poeninae, quia Hannibal ὸς dicitur. Appenninus mons appellatus quasi Alpes Poeninae, quia Hannibal inmittit apertas; has enim Hannibal post bella Hispaniae aceAppenninae Alpes vocantur. Mons Aethna ex igne et sulphure dics vel Africus flat, habere speluncas plenas sulphuris et usque ad mare deductas, quae speluncae recipientes in se fluctus ventum creant, qui agitatus ignem gignit ex sulphure; unde est quod videtur incendium. Pyrenaeus et ipse a crebris fulminum ignibus nuncupatus; Graece enim ignis πῦρ vocatur. Iste est qui inter a singularitate dicitur, quod omnibus Hispaniae montibus solus altior atur. Calpes mons in ultimis finibus Oceani, qui dirimit Europam ab Africa, quem Athlantis finem esse dicunt. De quo Lucanus1, 555: Hesperiam Calpem, summumque implevit Athlantem. Athlans frater Promethei fuit et rex Africae, a quo astrologiae artem prius dicunt excogitatam; ideoque dictus est sustinuisse
Abbreviated transcription (Latin):
unde &usq hodie ibidẽ lignor e uidentur uestigia. acrocerau¬
nii montes propter altitudinem & fulminum lastus uocatis¬
tes aportis caspis usque ad sontem tigridis fluuii : Iper bore n
capite germanicce s̃ a ꝑpecuo uentor flatu nominati Nproen
dequo uergilius nubes excessit olimpus dictus at̃ olimpus qus¬
olo lampus idẽ qua sicaelum hic mons macedoniã diuidit atrao
Atbos mons macedonicoe &ipsȩ altior nubib̃ tantoq sublimis
ut in lemno umbra ẽ percendat q̃ ab eo septuaginta sexmilib se¬
paratur: Parnasus mons tessaliae iuxtabo &iã qui gemino
uertice ẽ erectus incacelum hic induo fingitur iuga cirro& nĩ¬
sa unde & nuncupatus eoqr in singulis iugis colebantur appollo &
liber haec iuga a duob fratribus Eteroꝰ &elscon appellaentur
pele condictus ab elscone fratre citeronis: It̃ cerauniis montes

Expanded text:
Unde et usque hodie ibidem lignorum eius videntur vestigia. AcrocerauUnde et usque hodie ibidem lignorum eius videntur vestigia. Acroceraunii montes propter altitudinem et fulminum iactus vocatites a portis Caspiis usque ad fontem Tigridis fluvii. 7. Hyperboreiin capite Germaniae sunt a perpetuo ventorum flatu nominati. Nam ῥιDe quo Virgilius: Nubes excessit Olympus . Dictus autem Olympus, quOlolampus, id est quasi caelum. Hic mons Macedoniam dividit a Thracia. Athos mons Macedoniae, et ipse altior nubibus, tantoque sublimis ut in Lemnum umbra eius pertendat, quae ab eo septuaginta sex milibus separatur. Parnasus mons Thessaliae iuxta Boeotiam, qui gemino vertice est erectus in caelum. Hic in duo finditur iuga: Cyrrham et Nissam; unde et nuncupatus; eo quod in singulis iugis colebantur Apollo et Liber. Haec iuga a duobus fratribus Cithaeron et Helicon appellantur. Nam Helicon dictus ab Helicone fratre Cythaeronis. Item Ceraunii sunt montes
Abbreviated transcription (Latin):
ontess̃ tumoris terrarꝰ altissimi. dictiꝗͣ sint eminentes qui¬
dã at̃ propriis excausis uocatis ex quib: notandis̃ quiopinione
maximi celebrantur  Momis caucasus ab indiausque ad taurũ por¬
rectus progentiũ a inguarꝰuari&ate quo quo uersum uadit diuersis
nominib: nuncupatur. ubi at̃ ad orientem in excelsiorem ꝯsurgit
sublimitatẽ proniuiũm candore caucasus nuncupatur Norientali
lingua caucasum significat candidũ ⁊dẽ niuib densissimis candi¬
cantẽ unde & cũ scitae qui eidem monti iungtur croacasim uoca¬
uerunt casimi apud eoscandor siuen ix dr̃ Mons taurus aple¬
riq: idem uocatur & caucasus : Lbanus mons fenicum altissimꝰ
cũ meminerunt proph&ccedictus atur&e quia ibi colligitur cũĩ
ea pars q̃ ẽ super eam adorientalem plagam ressiciens anteli¬
banus appellabatur ⁊dest contralibanum : Ararat mons ar¬
meniace in quo arcam historiae post diluuiũm sedisse testantur

Expanded text:
ontes sunt tumores terrarum altissimi, dicti quod sint eminentes. Quidam autem propriis ex causis vocati sunt, ex quibus notandi sunt qui opinione maximi celebrantur. Mons Caucasus ab India usque ad Taurum porrectus, pro gentium ac linguarum varietate quoquo versum vadit, diversis nominibus nuncupatur. Ubi autem ad orientem in excelsiorem consurgit sublimitatem, pro nivium candore Caucasus nuncupatur. Nam orientali lingua 'caucasum' significat candidum, id est nivibus densissimis candicantem. Unde et eum Scythae, qui eidem monti iunguntur, Croacasim vocaverunt. 'Casim' enim apud eos candor sive nix dicitur. Mons Taurus a plerisque idem vocatur et Caucasus. Libanus mons Phoenicum altissimus, cuius meminerunt prophetae; dictus a ture, quia ibi colligitur. Cuius ea pars, quae est super eum ad orientalem plagam respiciens, Antilibanus appellatur, id est contra Libanum. Ararat mons Armeniae, in quo arcam historici post diluvium sedisse testantur.
Abbreviated transcription (Latin):
tus ei: conds qr rocunditas elus talis est ut conum imit&ur un
hab& uirtutem templorum quoq trabibus aptum in pen&rabili
soliditate num onericed& s. eccqͣ in principio fuerit firmitato
perseuerat : antiqui cpres si: samos properogum constituere sole¬
bant ut odorem cadauerum dumure rentur opprimerent iocun¬
diote odoris sui : Iunperus grece dicta siue qͦd abamplo in angus¬
tumfinit ut ignis siue qͦd conceptum diuteneat ignem adeo ut siprinae
xehemere furint aperte usqad annum perueniant : Phy roit
ap̃grecos ignis dr̃ ⁊uniperus alia parua alia magna est
cuiis lignum nigrum est & cortex leuis utlauri .s in dicum ma
cule sunest in paruolis distinctionibus albis acfuluis &hiopici
uero qͥd prȩstantius accipitur innullo est maculatum s ẽ
nigrum lene & corneum ẽn mareoticapalus in india un
n enpundiis inlagatur ut infantem uisu nigra ñ cerrea¬

Expanded text:
tus eius conus, quia rotunditas eius talis est ut conum imitetur: utus eius conus, quia rotunditas eius talis est ut conum imitetur: uhabet virtutem; templorum quoque trabibus aptum, inpenetrabili soliditate numquam oneri cedit, sed ea qua in principio fuerit firmitate perseverat. Antiqui cypressi ramos prope rogum constituere solebant, ut odorem cadaverum, dum urerentur, opprimerent iucunditate odoris sui. Iuniperus Graece dicta sive quod ab amplo in angustum finit, ut ignis, sive quod conceptum diu teneat ignem; adeo ut si prunae ex eius cinere fuerint opertae, usque ad annum perveniant; πῦρ enim apud Graecos ignis dicitur. Iuniperus autem alia parva, cujus lignum nigrum est, et cortex levis, ut lauri; culosum est in parvulis distinctionibus albis ac fulvis: Aethiopicum vero, quod praestantius accipitur, in nullo est maculatum, sed est nigrum, lene et corneum. Est autem Mareotica palus in India, unautem crepundiis inligatur ut infantem visu nigra non terrea
Abbreviated transcription (Latin):
pinus creditur prodesse cunctis q̃ subea seruantur sicut ficus nocere
omnibus : abies dicta qͦd prec&eris arboribus longe eat & in excelsũ
promineant cuius natura exspes est terreni humoris acper inde abilis
ues fiunt hanc quidam gallicum uocant propter candorem : ẽn sine
arboris humor ardentis cũĩ folia adcupressi similitudinem res¬
pondent lignumuero locundiodoris est & diudurans necatinea
scilic& propter dura bilemperp&uitatem unde & intemplis propter
duitur nitatem exl ligno lacimaria fiunt huius ligni resina cedria
dẽ q̃ in conseruandis libris adeo est utilis ut perliniti ex ecc nee cmea
patiantur nec tempore ꝯsenescant nascitur Incͤ&a africa atq
uria Ciparisus grecedr̃ quod caput ei arotunditatẽ iacumine
erigitur. unde & conouocatur ⁊dest altaro tunditas hinc & fruc¬

Expanded text:
Pinus creditur prodesse cunctis quae sub ea seruntur, sicut ficus nocere Pinus creditur prodesse cunctis quae sub ea seruntur, sicut ficus nocere omnibus. Abies dicta quod prae ceteris arboribus longe eat et in excelsum promineat. Cuius natura expers est terreni humoris, ac proinde habilives fiunt. Hanc quidam Gallicum vocant propter candorem. Est autem sine ρόν, id est arboris humor ardentis, cuius folia ad cypressi similitudinem respondent. Lignum vero iucundi odoris est et diu durans, nec a tinea scilicet propter durabilem perpetuitatem: unde et in templis propter diuturnitatem ex hoc ligno lacunaria fiunt. Huius ligni resina cedria dicitur, quae in conservandis libris adeo est utilis ut perliniti ex ea nec tineas patiantur nec tempore consenescant. Nascitur in Creta, Africa atque Syria. Cyparissus Graece dicitur quod caput eius a rotunditate in acumen erigitur. Unde et κῶνος vocatur, id est alta rotunditas. Hinc et fruc
Abbreviated transcription (Latin):
Suberies arbor ex quaua lȩ dirsimur cortex natatorior extrahitur
Nide appellata suberies eoꝙ fructus elus suesccedunt porcorum
it sunt alimenta nor hominum & dicto suberies quasi sub edies
agus auscalus arbores grandiferȩ i deo uocatae creduncur ꝙ harũ
fitictibus olim hominer iuxerint cibum qsimpserintescam qudabue
xilo quippe dicunt lignum:. Licon dulce huiur
arboris pomosucus expressus¬
Ecccia a grecis dr̃ pistacia quod cortex pomieius nar dipistici odorem
referat pinus arbor picea abacumine foliorum uocata pinumit anti¬
ꝗ nos piceam dicimus eoqd desud& picem nam& specie differunt
ngermaniaeir insulis huĩ. arboris lacrima electrum gignit gutta
i defluens rigore. ũtepore in soliditate dursscit & gemmam facit de
qualita tesua & nomen accepiens ⁊dest sucinum eo qd sucus. sit arboris

Expanded text:
Suberies arbor, ex qua validissimus cortex natatorius extrahitur. Suberies arbor, ex qua validissimus cortex natatorius extrahitur. Et ideo appellata suberies, eo quod fructus ejus sues edunt; porcorum enim sunt alimenta, non hominum, et dicta suberies, quasi subedies. 28. Fagus et aesculus arbores glandiferae ideo vocatae creduntur, quod harum fructibus olim homines vixerint, cibumque sumpserint, escamque habueΧύλον quippe dicunt lignum, γλυκὺ dulce. Huius arboris pomo sucus expressuscacia a Graecis dicitur. Pistacia, quod cortex pomi eius nardi pistici odorum ruferat. Pinus arbor picea ad acumine foliorum vocata; pinnum enim anti vocant, quam nos piceam dicimus, eo quod desudet picem. Nam et specie differunt. In Germaniae autem insulis huius arboris lacrima electrum gignit. Gutta enim defluens rigore vel tepore in soliditatem durescit et gemmam facit, de qualitate sua et nomen accipiens, id est sucinum, eo quod sucus sit arboris.