comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cengregatio setundũtimortil̃ siuece am pars quãius parua congregationis saniore c̃silo
elegerit Vlitac aut merito & sapientia doctrina e ligat᷑ quiordinandus est & iã siulti¬
coenobii monadis eligatur. Vir sc̃sdis crous grauis castus carus humilis mansi&us
& doctus quiductinis experim̃tatus est documtis omnibus p̃satis reb benefuerit eruditus
Quiin abstinentia p̃cellat : in doctrinare fulgeat. Ex quisitas aepulas monselautiores
c̃su&udinẽq c̃ tepnat. Vininimis ꝑceptioneres puat. cunctis incõmune fratribus uet pat̃
ꝓprius pis simusq puideat. que nec ira subita & in moderata deiciat nec supbiaextollat
ne meroracpusilanimitas frangat nec libido corrũ pat . Qui& in pacientia diser&ionem
& cũ ira exhibeat lenitatem. Quiq si cegentibus aut pauperibus pareat ut ministrũse & ñ p̃¬
latũ tantũ xpiuisceribus recognoscat cuiusq tanta deb& sermonis & uitec sonantia ẽe ut

Expanded text:
congregatio secundum timorem Dei, sive etiam pars, quamvis parva, congregationis saniore consilio elegerit. Vitae autem merito et sapientiae doctrina eligatur qui ordinandus est, etiamsi ulticoenobii monachis eligantur; vir sanctus, discretus, gravis, castus, charus, humilis, mansuetus, et doctus; qui diutinis experimentatus et documentis, omnibus praefatis rebus bene fuerit eruditus. Qui in abstinentia praecellat, in doctrina refulgeat, exquisitas epulas mensae lautioris consuetudinemque contemnat; vini nimii perceptionem respuat; cunctis in commune fratribus ut pater proprius piissimusque provideat. Quem nec ira subita immoderate dejiciat, nec superbia extollat, nec moeror ac pusillanimitas frangat, nec libido corrumpat. Qui et in patientia discretionem, et cum ira exhibeat lenitatem; quique sic egentibus atque pauperibus pareat, ut ministrum se et non praelatum tantum Christi visceribus recognoscat. Cujusque tanta debet sermonis et vitae consonantia esse, ut
Abbreviated transcription (Latin):
illi s uero sunt nati: Nec nouũ deb& cuiquã uiderisatus dicit᷑ quiex hacuita
migrauerit : quomodo enim consu&e nascidicitur cũ quis deuteromatris
procȩdens hanc inluceme greditur. Ita &iamrectissime potestnatus appellari qui so¬
lutus auinculis carnis adlucem sublimatur a & nam. Vndemosobtinuit ecclesi¬
asticus ut diesbeatorũ martrrũ siue confessorum xp̃ĩ quibus desdo transier̃ nata¬
lesuocitemus eorũ ques olempnia non funebria sed natalicia dicantur.
łlectiones adipsum diem ꝑtinentes dicantur. Modus autẽ supͣ scriptus teneat᷑.
dicatur. XU

Expanded text:
iens dolet. Nec novum debet cuiquam videri si natus dicatur, qui ex hac vita migraverit. Quomodo enim consuete nasci dicitur, cum quis de utero matris procedens hanc in lucem egreditur, ita etiam rectissime potest natus appellari, qui solutus a vinculis carnis ad lucem sublimatur aeternam. Unde mos obtinuit ecclesiasticus ut dies beatorum martyrum, sive confessorum Christi, quibus de saeculo transierunt, natales vocitemus, eorumque solemnia non funebria, sed natalitia, dicantur. vel lectiones ad ipsum diem pertinentes dicantur. Modus autem supra scriptus teneatur. dicatur
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ eni congregationis & ministrorũ numerus autminor autam plior deput&ur. quod
autẽ dicit ac positionẽ loci. intelligitur aedificatio uel constructio monasteri. Constructio

Expanded text:
is, et numerus ministrorum, aut minor, aut amplior deputetur. Quod autem dicit, ac positionem loci, intelligitur aedificatio, vel constructio monasterii. Constructio
Abbreviated transcription (Latin):
ut diximus altiori consilio abbas preculerit uel de graclauerit certis ex causis reli qui
om̃s ut conuertunt᷑ ita sint. Vt uerbi gratia qui secundahora diei uenerit h monaste¬
rio iunior ẽ sen ouerit illius cẽ qui primahorauenit diei cuius lib& a&atis aut dignit a
tissit hinc alibiscriptũ ẽ abbatiuero studendũ ẽ ut ꝑ ordinẽ sicut conuersi inmonas¬
iofuerunt. ita insuo ordine constituantur. prȩter siubi¬

Expanded text:
ut diximus, altiori consilio abbas praetulerit, vel degradaverit certis ex causis, reliqui omnes, ut convertuntur, ita sint: ut verbi gratia, qui secunda hora diei venerit in monasterio, juniorem se noverit illius esse qui prima hora venit diei, cujuslibet aetatis aut dignitae vitio demergantur. Abbati vero studendum est ut per ordinem, sicut conversi in monasterio fuerint, ita in suo ordine constituantur, praeter si ub
Abbreviated transcription (Latin):
rdines suos inmonasterio ita conseruent . ut conuersationis tẽpus & uitaemeritum discernit
ut quȩ abbas constituerit. H in cbeatus fructuo susait qui primus in monasterio conuersus¬
fuerit primꝰ abul& prim sedeat prim eulogiã accipiat primus cõmunic& in ecclesia
Priorloquaturcũ int̃rogant᷑ frs pro aliqua quaestione prior psalmũ dicat. inchoro pri
mus consistat. Ebd omadã prio faciat. Manũ inm̃sã primus extendat Neca & assola int̃fr̃s
requirenda sed conuersatio ẽ & laborisstudiiq p̃positũ. Vndo & haec dis cr&io senioris est
prost&landa . ut quẽ quomodo ergar a morẽ cultũq feruentem uiderit sichonor&. Non enim
generis dignitas autrerum opulentia quã quisq habuitinsdo uel a&atis grandeuitas
quirenda sed uitaer ectitudo a & ardentissime fide i merita debent eẽ pensanda.
ille enĩ potior qui dõ ꝓximior iudicandus est qui abbas non conturb& gregẽ sibi cõ¬

Expanded text:
rdines suos in monasterio ita conservent, ut conversionis tempus et vitae meritum discernit atque abbas constituerit. Qui abbas non conturbet fuerit, primus ambulet, primus sedeat, primus eulogiam accipiat, primus communicet in ecclesia, prior loquatur cum interrogantur fratres pro aliqua quaestione, prior psalmum mus consistat, hebdomadam primus faciat, manum in mensam primus extendat. Nec aetas sola inter fratres requirenda, sed conversatio est, et laboris studiique propositum. Unde et haec discretio senioris est praestolanda, ut quem quomodo erga Dei amorem cultumque ferventem viderit, sic honoret. Non enim generis dignitas, aut rerum opulentia, quam quisque habuit in saeculo, vel aetatis grandaevitas exquirenda; sed vitae rectitudo, et ardentissimae fidei merita debent esse pensata. Ille enim potior, qui Deo proximior, judicandus est. Monachi in monasterio sanc
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo secundũor dines quos constituerit uel quos habuerint ipsi fr̃s sicaccedant ad pacẽ ad cõmunionem
adpsalmũ inponendũ inchorostandũ & in omnib: ommino locis a& as nondiscernĩt ordines nec p̃iu¬
dic& qui as amuel & daniel pueri prȩsbiteros iudicauerunt : Hinc r̃sidorus dicit. Quicũq aut̃
monasterium primus ingredit᷑. Primꝰ sed& primus ambulat primꝰpsalmũ dicit prim: in m̃sã
extenditmanũ prior i ecclesia cõmunicat . Nec a&as intereos queritur. sed ꝓfessio quod dic̃samu¬

Expanded text:
Ergo secundum ordines quos constituerit, vel quos habuerint ipsi fratres, sic accedant ad pacem, ad psalmum imponendum in choro standum. Et in omnibus omnino locis aetas non discernat ordines nec praejudicet, quia Samuel et Daniel pueri presbyteros judicaverunt. Ergo exceptis his quos, umonasterium primus ingreditur, primus sedet, primus ambulat, primus psalmum dicit, primus in mensa extendit manum, prior in ecclesia communicat: nec aetas inter eos requiritur, sed professio. § I
Abbreviated transcription (Latin):
re: flebiliter autem deplorandi sunt quiodio infratrẽtabes cunt: &
contraalios ꝑnitiosum animae dolum seruant. a regnoenim dĩ sepa¬
rant᷑ quisem & ipsos acaritate fraterna dissociant: hinc iohannes a pos

Expanded text:
 Flebiliter deplorandi sunt qui odio in fratrem tabescunt, et contra alios perniciosum animae dolum servant; a regno enim Dei se separant, qui semetipsos a charitate dissociant. Beda in expos
Abbreviated transcription (Latin):
laque in cogitationẽ ueniant sed magisgloriandum ẽ si mensmala ab o¬
dõ confitetur . quando peccata preterita humilisatis factione ab illadãp¬
nantur. qui adũ unus quis que diuina inluminatione prȩuenitur
statimolestiis turpium cogitationum pulsatur. sed eas dnõ confiterihumi¬
liter non uer &ur. Nã ut sollicitus sit circa cogitationes suas peruersas.
dicat semper ut ilis frat̃ incordesuo. Tuncero in maculatus corameosi ob¬
serua uero me ab iniquitateme a: Subtilit̃ beatorum monachorũ uita
describitur qui quando ad aliquem segratiã dñiꝑuȩnis secognoscunt : ca¬
uent noiterum ini quitatis antiquȩ calamitatibus in nodentur: nam
cogitationes illicitas occurrere demonũ est c̃ogitationibus uero oblec¬

Expanded text:
laque in cogitationem veniant; sed magis gloriandum, si mens mala a boDeo confitetur, quando peccata praeterita humili satisfactione ab illo damnantur; quia dum unusquisque divina illuminatione praevenitur, statim molestiis turpium cogitationum pulsatur, sed eas Domino confiteri humiitur tibi . Nam, ut sollicitus sit circa cogitationes suas perversas, dicat semper utilis frater in corde suo: Tunc ero immaculatus coram eo, si observavero me ab iniquidescribitur, qui quando ad aliquam se gratiam Domini pervenisse cognoscit, cavet ne iterum iniquitatis antiquae calamicogitationes illicitas occurrere daemonum est, cogitationibus oblec
Abbreviated transcription (Latin):
tionibus occurrentium gaudent Suis addlatoribus fauent uo lup¬
tatibus parent: omnibus turpibus placent: Gestiun do core
quod nesciunt: Credidese sublimia uolunt. Delectabilibus gaudent¬
Appellationes uirtutum uicus suis mponunt Seipsos fallunt: Fauentes
in animoturpes ubiq fallaces. Laeti ad prospera fragiles ad aduersa
inflati ad obsequia Anxi adopprobria: inmoderati adgdudia

Expanded text:
tionibus occurrentium gaudent, suis adulatoribus favent, voluntatibus parent, omnibus turpibus placent. Gestiunt docere quod nesciunt, credi de se sublimia volunt, delectabilia gappellationes virtutum vitiis suis imponunt. Se ipsos fallunt, faventes in animo turpes, ubique fallaces. Laeti ad prospera, fragiles ad adversa. Inflati ad obsequia, anxii ad opprobria. Immoderati ad gaudia
Abbreviated transcription (Latin):
Nam cum malo animo inquit si oboedi at discipulus & non solumore seda
am incordesimurmurauerit &i ansimpleat uissionem: Tamenia mac¬
ceptum noneritdõ qui coreius respicit murmurantem & protali sacto nul¬
lam consequiturgratiam. Immo poenã mur murantium incucutte
si non cum satis factione emendauerit. Non detractorem. idest non diffa¬

Expanded text:
Nam cum malo animo si obedit discipulus, et non solum in ore, sed etiam in corde, si murmuraverit, etiamsi impleat jussionem, tamen acceptum jam non erit Deo, qui cor ejus respicit murmurantis, et pro tali facto nullam consequitur gratiam; imo poenam murmurantium incurrit, si non cum satisfactione emendaverit.» CXI. Porro in
Abbreviated transcription (Latin):
haec cuncta specialiter singulis maneatit. distributa omniatamen. a patremonasteru¬
Ferramenta monasteri In uno contineantur cubiculo. & uni fratricuius diligenti am
abbas cognouerit eorum conseruandam curã cõmittat. qui cotidie fratribus ad facienda ope¬
raconsign& adnumerum & ad disiungentibus similitermunda ipserecipiat & re¬
ponat. breuem de omnibus tenente abbate¬
aliquiddare aut accipere sineiussione abbatis. Non enimoport& monachum¬
fratri conferat qui suasi n omnibus uoluntates propter xpm̃ : in abbatis tradidit potestatẽ¬
Hincbeatus fructuo susait. Peculi areopus institutum est ut nullus exerceat monachus
quasi sibi propriae uindicandum autcuilib& cum uoluent sua praesumptione dis¬
tribuendũ Nec quod lib& opus sine preceptione & conibentia senioris suscipiendũ
inchoandum siue faciendam ẽ sed i nomnire quicqud abba uel praepositus prȩce¬

Expanded text:
haec cuncta specialiter singulis maneant distributa, omnia tamen a Patre monasterhaec cuncta specialiter singulis maneant distributa, omnia tamen a Patre monasterFerramenta monasterii in uno contineantur cubiculo, et uni fratri, cujus diligentiam abbas agnoverit, eorum conservandorum curam committat: qui quotidie fratribus ad facienda opera consignet ad numerum, et a disjungentibus similiter munda ipse recipiat, et reponat, breve de omnibus tenente abbatealiquid dare aut accipere sine jussione abbatis neque aliquifratri conferat, qui suas in omnibus voluntates propter Christum in abbatis tradidit potestater, aut certe sileant. Peculiare opus institutum est, ut nullus exerceat monachus, quasi sibi proprie vindicandum, aut cuilibet, cum voluerit, sua praesumptione distribuendum. Nec quodlibet opus sine praeceptione et cohibentia senioris suscipiendum, inchoandum, sive faciendum est, sed in omni re quidquid abbas vel praepositus praece
Abbreviated transcription (Latin):
consign& custodienda ex quibus abbas breuẽteneat ut dumsibi inipsaadsignata frsuissinc aquere
succe dunt sicaat quiddat aut quid recipit Si quis autem sor dide aut nedle genter resno
sasterutractauerit corripiatur si non emendauent disciplinaeregulssũbiaceat : Int̃¬
rogatus beatus basilius quomododebent hi qui operantur curam gerore ferramentorũ
utensilũ corum de quibus operantur: respondit. Primum quidem sicutuassisdĩ. uel
his quae iam dõsaecrata sunt utidebent: dcindetã quã qui nom possint sineipsis. deuotio¬
at aliquidex his aut ꝑ contemptũ dissi p&ur : res pondit Is quidem qui contempnit
uelut sa crilegus iudicandus est & qui ꝑdidit ꝑ neglegentiã & ipsesimile crimen incur¬
rt proco quo domiã quae adususseruorũ dĩ deputata sunt dõ sine dubio consecrata sun
Hincisidorusait Strumentorum custodia ferramentorum adunum quem patermo¬
nachorum elegerit ꝑtinebit qui e aoperantibus distribuatrecepta custodiat. & lic&

Expanded text:
colligenda. Ex quibus abbas brevem teneat: ut dum sibi in ipsa assignata fratres vicibus succedunt, sciat quid dat, aut quid recipit. Si qnasterij tractauerit corripiatur, si non emendauerit; correptioni regulari subiaceat. rog. Quomodo debent ii qui operantur curam gerere ferramentorun., utensilium eorum de quibus operantur?-- Resp. Primum quidem sicut vasis Dei, vel his quae jam Deo consecrata sunt, uti debent: deinde tanquam qui non possint sine ipsis devotioat aliquid ex his, aut per contemptum dissipetur? RESP. Is quidem qui contemnit, velut sacrilegus judicandus est; et qui perdidit per negligentiam, et ipse simile crimen incurrit: pro eo quod omnia quae ad usus servorum Dei deputata sunt, Deo sine dubio consecrata sunnes. Strumentorum custodia et ferramentorum ad unum, quem Pater monachorum elegerit, pertinebit, qui ea operantibus distribuat, receptaque custodiat. Et licet
Abbreviated transcription (Latin):
molam asin ariã saecularis uitae circuitus aclabor ex primitur : & ꝑ profundũma¬
ris extremadam pnato designatur: quiergo ad scitatiss peciem deductus uel uerbo
c&ero s destruit uel exemplomelius profttoerat᷑ ut huncad mortem sub ex teriori habitu
terren aacta constringerent quam sacra officia inculpac&eris Imutabilem demons
rum sisolus cader & ut cũ que hunc tolerabilior infernipoenacru
car& Sicongregatiomaior fuerit solatia eidentur. a quibus adiutus & ipsace quoani¬
mo im pleatofficum sibicomissum. Id comaxime illi solatium est ad cõmodandum necũ¬

Expanded text:
molam asinariam, saecularis vitae circuitus ac labor exprimitur, et per profundum maris, extrema damnatio designatur. Qui ergo ad sanctitatis speciem deductus, vel verbo caeteros destruit, vel exemplo; melius profecto erat ut hunc ad mortem sub exteriori habitu terrena acta constringerent, quam sacra officia in culpa caeteris imitabilem demonstrarent. Quia nimirum si solus caderet, utcunque hunc tolerabilior inferni poena cru Si congregatio major fuerit, solatia ei dentur, quibus adjuta sit, et ipsa aequo animo impleat officium sibi commissum. Horis competentibus dentur quae danda su
Abbreviated transcription (Latin):
Hora som petentes diat horas conuenientes: uel congrutites quand outrũ que lic
uens que Nidest & pecent perere & daredonanti Nam quandolectioni ueloratom
debentu acart: silentium que tenere nisicausa necessitatis nee p& ereuni nec donare
dñi bonorum monachorum : scissimacorda. & eorum sunt purissima habita cula dini
quibus mundissimnum dñõ suo prebent abitaculum. Ipseenim dns ait In abeta boiil

Expanded text:
ragdo sunt « horae convenientes, et congruentes, quando utrumque licet utrisque, id est, et petenti petere, et dare donanti. Nam quando vel lectioni, vel orationi debent vacare, silentiumque tenere inquit nisi causa necessitatis nec petere uni, nec donare Dei bonorum monachorum sanctissima corda, et eorum sunt purissima habitacula, in quibus mundissimum Domino suo praebent habitaculum, » ut loquitur Smaragdus.
Abbreviated transcription (Latin):
indurari & non ꝑmittit eũ prohoc quod ab oratione fuerat se gregatus
desatis factione sua & uenia cogitare. Sed maiorem superbiae fomitȩm
& contumatiam delinquentis nutrit in peuis. Hincqui dam magister
rit ad locutus autiuntus cõmunẽ statim cum eo ex cõmunicationis
contrahat poenam & ab omnibus reussit atq in alio laboris pseo pere
sequestr&ur ap̃posito suo & sit ipse tã ab illoreoquã ab omnibus separatus &
solus & mox ab omnium & ipse alienus eloquio. Namnon adueniam ma¬
loris & ipse ꝑtineat nisi poenitentiae si milissatis factio ab eis ae qualiter
fuerit operata. illius propter quod extiuit ioboediens inuitio ueli. pec¬
cato istius quod merce dem consolationis tribuit mal& artifici.

Expanded text:
indurari, et non permittit pro hoc quod ab oratione fuerat segregatus, indurari, et non permittit pro hoc quod ab oratione fuerat segregatus, de satisfactione sua et venia cogitare, majorem superbiae fomitem et contumaciam delinquentis nutrit in pejus. § VI.--EX REGULA rit allocutus aut junctus, communem statim cum eo excommunicationis contrahat poenam et ab omnibus reus sit, atque in alio laboris ipse opere sequestretur a praeposito suo: et sit ipse tam ab illo reo quam ab omnibus sequestratus et solus, et mox ab omnium et ipse alienus eloquio. Nam non ad veniam majoris et ipse pertineat, nisi poenitentiae similis satisfactio ab eis aequaliter fuerit operata: illius, propter quod exstitit inobediens in vitio et peccato; istius, quod mercedem consolationis tribuerit malorum artifici.
Abbreviated transcription (Latin):
i quis frat̃ p̃sumpserit sineiussione abbatis. fratriex cõmunicato qđ lib&
modo seiungere aut loquicũ eo uel mandatumei dirigere similem sor
EX cõmunicationis uindictam. Hincbeatus rsidorur¬
ait. Adex cõmunicatũ nulliliceat in gredi citra imperium senioris.
Cũ ex cõmunicato ne queorare. neque cui que licebit. cum exõ munio nulli
poenitus uescilic& nec ipsidem quialimentum uictui p̃b& hinccassianus
dicit Siquis autem pro qualib& culpasua fuerit ab oratione suspensus.
nulluscumeo orandi habe at licentiã. ante quam sub missa interrapoeni¬
tentia coramomnibus fratribus . supplicanti ei uenia abbate tribuat᷑
Nam qui seorationi uel confabula eius antequam apriore recipiatur
hnconsideratapi&ate sociare presumpserit. similis damnatio eius.
efficitur tradens sem& ipsum uoluntariae satane. cuiille scđ a postoli¬
sententiam prosuireatus aemendatione fuerat deputatus. Et in hoc graui
us peccat qui se ipsi coniungit. quia solaciũ ei tribuens coreĩ amplius facit

Expanded text:
i quis frater praesumpserit sine jussione abbatis fratri excommunicato quolibet modo se jungere aut loqui cum eo, vel mandatum dirigere, similem sortiatur excommunicationis vindictam. § II.--EX REGU. Ad excommunicatum nulli liceat ingredi citra imperium senioris. Cum excommunicato neque orare, neque loqui cuique licebit; cum excommunicato nulli penitus vesci licet, nec ipsi quidem qui alimentum victui praebet. Cujus. Si quis autem pro qualibet culpa fuerit ab oratione suspensus, nullus cum eo orandi habeat licentiam, antequam submissa in terra poenitentia coram omnibus fratribus supplicanti ei venia ab abbate tribuatur. Nam qui se orationi vel confabulationi ejus, antequam a Priore recipiatur, inconsiderata pietate sociare praesumpserit, similis damnationis reus efficitur, tradens semlle pro sui reatus emendatione fuerat deus peccat, qui se ipsi conjungit, quia solatium ei tribuens cor ejus amplius facit
Abbreviated transcription (Latin):
centesimũ quadra gesimũ tertiũ. & centesimũ quad ragesimum quar¬
tum. Centesimus uero sextus decimus quia paruus est. c̃ canno
quinto decimo conlungatur. Di gesto ergo ordine psalmorum uesperti¬
naru reliqua Idđ lectione res ponsũ. hymnũ uersũ ł canticũ sicut suprata

Expanded text:
centesimus quadragesimus tertius, et centesimus quadragesimus quarcentesimus quadragesimus tertius, et centesimus quadragesimus quartus. Centesimus vero sextus decimus, quia parvus est, centesimo quintodecimo conjungatur. Digesto ergo ordine psalmorum vespertinorum, reliqua, id est, lectiones, responsoria, hymni, versus, vel cantica, sicut su
Abbreviated transcription (Latin):
ria. Tertia feria. lamad tertiam. sextam uel nonam psallantur ternipsalmi.
acentesimonono decimo usque ad centesimũ uicesimũ septimum. Iđ psalminouem
qui que psalmi semꝑusque dominica ꝑedsdẽ horas itidemrep&antur. Hym¬
norum nichil hominus. lectionem ueluersuũ dis positionem uni formem
cunctis diebus seruatam. & lta scilic& semꝑ dominica acentesimooctauo
decimo incipi & . Vespera autẽ cotidie quattuor psalmorum modula¬
tione canatur. Qui psalmi incipiantur acentesimonono usquecentesi¬
mũ quadra ge simũ septimũ exceptis his qui in diuersis horis ex eisse
quaestrantur. Iđ acentesimo septimo decimo us quecente simumui¬
cesimum septimum: & centesimo tricesimotertio. & cente simo qua
scđo Reliquioms inuespera dicendis: & quia minusu eniuno
trespsalmi. Ideo diuidendi sunt. qui ex numero supra scripto
fortiores inueniuntur. Iđ centesimũ tricesimũ octauum &

Expanded text:
ria; tertia feria jam ad tertiam, sextam vel nonam psallantur terni psalmi ria; tertia feria jam ad tertiam, sextam vel nonam psallantur terni psalmi a centesimo nonodecimo usque ad centesimum vigesimum septimum, id est, psalmi novem. Quique psalmi semper usque ad Dominicam per easdem horas itidem repetantur. Hymnorum nihilominus, lectionum, vel versuum dispositione uniformi cunctis diebus servata. Et ita scilicet, ut semper Dominica a centesimo octavo decimo incipiatur. Vespera autem quotidie quatuor psalmorum modulatione canatur. Qui psalmi incipiantur a centesimo nono usque ad centesimum quadragesimum septimum, exceptis his, qui in divequestrantur; id est a centesimo septimo decimo, usque ad centesimum vicesimum septimum, et centesimo tricesimo tertio, et centesimo quaundo. Reliqui omnes in vespera dicendi sunt. Et quia minus veniunt tres psalmi, ideo dividendi sunt, qui ex numero supra scripto fortiores inveniuntur, id est, centesimus tricesimus octavus, et
Abbreviated transcription (Latin):
ria. Hinccassiodorusait. Tuncenim adiutorium poscimus quando
periculi subiacemus. ut aliquore medio subleuaticalamitates diuer¬
sarũ possimus uincere passionũ. Intende dicit propitius respice quia omĩa
decima conlatione plurima de eius utilitate disserens tanto honore con¬
celebrat ut quicquid monachi ad sũ serint sine huius uersiculi trinalte¬
ratione non inchoant quẽ rep&ita sepius laude congemi nansmi¬
mis utilem probatesse: memoriam: eiur
Ende bymnum uniuscuius que horȩ de in de primahora dominicadicen¬
psalmi centesi mioctauidecimi dicantur. Ad primã autem secunde fȩ¬
dies ad primã usque ad dominica dicantur ꝑ ordinemterni psalmi usq
nonũ decimũ psalmum. Ita sane ut nonus psalmus & septimus decimus
At certiam uero sextam nonaq secun de ferie nouem capitula quae
resi dua sunt decentesi mo octauodecimo psalmo ipsaterna ꝑeasdẽ hora sdican:¬
expensoergo psalmocentesimo octauo decimo duobus diebus Iđ dominico & scđa fe¬

Expanded text:
 intende. Tunc enim adjutorium poscimus, quando periculis subjacemus; ut aliquo remedio sublevati, calamitates diversarum possimus vincern passionum. Intende, dicit, propitius respice; quia omniadecima collatione plurima de ejus utilitate disserens tanto honore concelebrat, ut quidquid monachi assumpserint, sine hujus versiculi trina iteratione non inchoent. Quem repetita saepius laude congeminans, nimis utilem probat esse ejus memoriam. VerInde hymnus uniuscujusque horae. Deinde prima hora Dominica dicenpsalmi octavi decimi dicantur. Ad primam autem secundae fedies ad primam usque dominicam dicantur per ordinem terni psalmi usque ad nonum decimum psalmum: ita sane, ut nonus psalmus, et septimus decimus Ad tertiam, vero sextam, nonamque feriae secundae, novem capitula, quae residua sunt de centesimo decimo octavo, ipsa terna per easdem horas dicantExpenso ergo psalmo centesimo octavo decimo duobus diebus, id est, Dominica et secunda fe
Abbreviated transcription (Latin):
igesimũ &centesimũ tricesimũ tertiũ. Dispositcordine
psalmodiȩ diurnae : Reli qui om̃s psalmi qui suꝑs ae qualiter diuidantur
In septẽ noctiũ uigilias. parciendo scilc& qui intereos prolixiores s̃ psalmi
& dil ode crim ꝑ unã quã que constitu ens noctem. hoc precipuȩ cõmo¬
nentes ut sicui forte haecdistributio psalmorum displicuerit ordin& sime¬

Expanded text:
gesimus, et centesimus trigesimus tertius. Disposito ordine psalmodiae diurnae, reliqui omnes psalmi, qui supersunt, aequaliter dividantur in septem noctium vigiliis, partiendo scilicet, qui inter eos prolixiores sunt psalmi, et duodecim per unamquamque constituantur noctem. Hoc praecipue commonentes, ut si cui forte haec distributio psalmorum displicuerit, ordinet, si me
Abbreviated transcription (Latin):
leꝓ releison & missaes sunt. Simaior congregatio fuerit. cũanti phonas¬
Siuerominora ndirectum psallant᷑. Ves pertina autẽ sinaxis quattuor psalmis
cũ antiphonis termin&ur. postquaaspsalmos lectio recitandae : inderes¬
ponsoriũ ambrosianũ uersus canticũ deeuangelio l&ania & oratione
dominica fiant missae. Cõpl&orio saut̃ triũ psalmorũ dictione terminent
qui psalmi directanei sineanti phonadicendi sunt. postquos hymnũ eĩ dẽ
hore lectionẽ unã uersu Rxrieleison & benedictione missȩ fiant. quod aliis¬
in locis dicit & conpl&u ẽ hac inclausula & missas sunt dicit. & mis sae fian
nor es celebratȩ a literorationes. Iđ collectȩ quȩ in finecur sus a sacerdote di¬

Expanded text:
e eleison, et missae sint. Si major fuerit congregatio, cum antiphonisvero minor, in directum psallantur. Vespertina autem synaxis quatuor psalmis cum antiphonis terminetur. Post quos psalmos ponsorium, Ambrosianum, versus, canticum de Evangelio, et oratio Dominica; et fiant missae. Completorium autem trium psalmorum dictione terminetur. Qui psalmi directanei sine antiphona dicendi sunt; post quos hymnus ejusdem horae, lectio una, versus: Kyrie eleison, benedictio; post missae fiant. Alocis dicit et completum est, hac in clausula et missae sunt dicit. Et missae sunt nore sunt celebratae. Aliter orationes id est collectae, quae in fine cursus a sacerdote di
Abbreviated transcription (Latin):
t psalmi por eustlemtoras diceudi sunt.¬
am de nocturnis uelmatutinis digessimus ordinẽ psalmodie: Nuncdese¬
quentibus horis uideamus : Prima horadicantur psalmitres singillatĩ
& non subun agloria hymnus eius dem horȩ postuersũ ds̃ madiutoru
meũ intende: ante quam psalmiicipiantur: post ex pl&ionem uero
trium ꝑsalmorum recitetur lectiouna uersus &Rꝓrileleisonit

Expanded text:
 psalmi per easdem horas dicantam de nocturnis, vel matutinis digessimus ordinem psalmodiae: nunc de sequentibus horis videamus. Prima hora dicuntur psalmi tres singillatim, et non sub una gloria. Hymnus ejusdem horae post versum: Deus in adjutorium meum intende, antequam psalmi incipiantur. Post expletionem vero trium psalmorum recitetur lectio una, versus: et Kyrie eleison, et
Abbreviated transcription (Latin):
pro inchoatione & t̃minationediei positea a patribuss̃ adiunctȩ. Tertiã autẽ
& sextã & nonam &iã ab apłis legimus fuissocelebratas. Nam tertia hora sup
apłos in orationũ officio constitutos sp̃s scs descendit. Sexta autẽ horalegimus p&rũ
dũ incaenaculo orar & subito in excessumentis uasilludquattuor iitiis quasi
linteum de caelo submis sũiuidisse: De non a autẽ legimus: ꝓ&rus uero & lo han¬
nes ascende bant intemplũ adorã orationis nonam. Nespertina sautem uel ma¬
tutina sorationes non solũ ab apłis sed &iã in u& oritestamento legimus eas intẽ¬
plodnĩ sẽꝑ fuis seoblatas. Vnde & dauiddicit deuespertinis. Dirigaturorati¬
omease ⁊cutincensum in conspectutuo. eleuatiamanuũm ea rũ sacrificiũues¬
ꝑtinũ. Dematutinis autemdicit ds̃ds̃ms adte deluceuigilo: & inmatuti

Expanded text:
pro inchoatione et terminatione diei postea a Patribus sunt adjunctae; tertiam autem pro inchoatione et terminatione diei postea a Patribus sunt adjunctae; tertiam autem et sextam et nonam etiam ab apostolis legimus fuisse celebratas. Nam tertia hora super apostolos in orationum officio constitutos Spiritus sanctus descendit ; sexta vero hora legimus Petrum, dum in coenaculo oraret, subito in excessu mentis vas illud, quod quatuor initiis quasi linteum de coelo submissum, vidisse ; de nona autem legimus: Petrus autem et Joannes ascendebant in templum ad horam orationis nonam . Vespertinas autem, vel matutinas orationes non solum ab apostolis, sed etiam in Veteri Testamento legimus eas in templo Domini semper fuisse oblatas. Unde et David dicit de vespertinis: Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo: elevatio manuum mearum sacrificium vespertinum . De matu
Abbreviated transcription (Latin):
a nobis sic implebitur si matutino. primae tertiae sextae nonae uesperae cõple¬
toriiq tẽporenraẽ seruitutis officia ꝑ soluamus : quia de his duirnis horis dixit. Septies
in dielaudem dixitibi : nãde noct̃nis uigilus idei pseproph&a ait. Media nocte surgebam
ad confitendum tibi. Ergohis tẽ poribus referamus laudes creatorinrõ suꝑiudicia iusti¬
tiaesuae: Iđ matutinis. prima tertia sexta nona uespera. cõpl&orio & nocte
in quibus dõ pertotum dieis patiũ obsequia red dimus oratio haecẽ : prima proin¬
tus cõprobatur : Sexta pro eo quod inmaculata hostia dñs nrt̃ iħs xp̃s eadẽ horam
crucesus pensus obnoxios dea &̃nis peccatorũ uinculis liberauit. Nona proeo
quod ea demhora dñs̃ nrt̃ descendens ad inferos scõrũ animas quaeclaus ȩ tenebris
tenebantur ex indeliberauit & secũ transuexit ad caelos. duodecimauero proptẽ
terminationẽ diei. sicut prima in in coatione cantatur. prima uero & duo decima

Expanded text:
a nobis sic implebitur, si matutino, primae, tertiae, sextae, nonae, vesperae, completoriique tempore, nostrae servitutis officia persolvamus, quia his divinis horis dixit Propheta: Septies in die laudem dixi tibi. Nam de nocturnis vigiliis idem ipse Propheta ait: Media nocte surgebam ad confitendum tibi . Ergo his temporibus referamus laudes Creatori nostro, super judicia justitiae suae, id est, matutinis, prima, tertia, sexta, nona, vespera, completorio; et nocte in quibus Deo per totum spatium diei obsequia reddimus, ratio haec est. Prima pro intus comprobatur. Sexta, pro eo quod immaculata hostia Dominus noster Jesus Christus eadem hora in cruce suspensus obnoxios de aeternis peccatorum vinculis liberavit. Nona pro eo quod eadem hora Dominus noster descendens ad inferos sanctorum animas, quae clausae tenebris tenebantur exinde liberavit, et secum transvexit ad coelos. Duodecima vero propter terminationem diei, sicut prima inchoatione. Prima vero et duodecima
Abbreviated transcription (Latin):
inualle enimlacrimarum sumus & ideo non ridere sed lugere debemus
Lacrimas enim ꝓpeccatis nr̃is : lacrimas pro dissolutione corporis. lacrimas
prodesi derionr̃i creatoris & societate omnium angelorum & omnium de¬
bemus habere scõrum: Lacrimas ut a poenis inferni & alaqueis libere mur
diaboli : qui enĩ ait psalmista in lacriminis seminan ingaudometent :

Expanded text:
In valle lacrymarum sumus, et ideo non ridere, sed lugere debemus; lacrymas enim pro peccatis nostris, lacrymas pro dissolutione corporis, lacrymas pro desiderio Redemptoris, et societate omnium angelorum, et omnium habere debemus sanctorum, lacrymas ut a poenis inferni et a laqueis liberemur diaboli.
Abbreviated transcription (Latin):
orare & frequenter legere. Namcumoramus ipsicũ dõ loquimur cum uero
legimus ds̃ pobiscum loquitur: omnis ergo profectus exlectione Gragione¬
& mo ditatione procedit: quae enim nescimus lectione discimus : Quae
autẽ didicerimus meditationibus conseruamus & ut conseruata a pob¬
tio scripturarum. siue qr intellectum mentis erudit seu quod a mundiua pi¬
tatibus abstractum hominem ad amorem dĩ perducit : hinc paulus¬

Expanded text:
orare, et frequenter legere. Nam cum oramus, ipsi cum Deo loquimur. Cum vero legimus, Deus nobiscum loquitur. Omnis profectus ex lectione et meditatione procedit. Quae enim nescimus, lectione discimus. Quae autem discimus, meditationibus conservamus. Geminum confert dotarum Scripturarum, sive quia intellectum mentis erudit, seu quod a mundi vanitatibus abstractum hominem ad amorem Dei perducit. La
Abbreviated transcription (Latin):
uigilanti & digesto sensu opusdĩ sobrie cõpleant & qđ dicunt agnoscant& ideo int̃uallũ ponit᷑
Put prolixior somni
grauitas finiatur. Necũ ante pullorum cantũ in breuibus noctibus coactifuerint
frs surgere : ad huccrudi ab in costo sono cum in ipso imp&uuenarum sanguias &
humor ꝑuenas bullescit & armonia grauedinis suscitati somni discoqͣunt menbra
escam quã sũpserantin ipso adhuc in coctigccisi incendio non suscitati sed potius
occisiicũ coatifuerint frs̃surgere grauiadhuc capite & indigesto ruptu effugent
spusscĩ carismata. Sequitur. Quoduerorestat postuigilias a fratribus quipsalteri¬
uellectionũ aliquid indigent meditationi in seruiatur: Ñ hic dormire sicut quidã uo¬

Expanded text:
vigilanti, digesto sensu opus Dei, quod dicunt, agnoscant: et ideo intervallum ponitur, ut prolixa nocte somni ausare. Ergo ne ante pullorum cantum cum in brevibus noctibus coacti fuerint fratres surgere, adhuc crudi ab inchoato somno, cum in ipso impetu venarum sanguis et humor per venas bullescit, et in harmonia gravedinis succussati somni discoquunt membra escam quam sumpserant, in ipso adhuc incocti cibi incendio, non suscitati, sed potius occisi, cum coacti fuerint fratres surgere, gravi adhuc capite et indigesto ructu, effugent Spiritus sancti charismata. Et cuvel lectionum aliquid indigent, meditationi inserviatur. A Pascha autem u
Abbreviated transcription (Latin):
egredi demona strio collũq de subregulae excutere iugo quod subannaliobtione aut excussarolicuit aut sus¬
cipere sedut praefatus sũ om̃i excusatione postposita ꝓmitto stabilitatẽ monasteni morũ que meorum
conuersationẽ & ꝓpt̃ ꝓfessiomsmeae seruitiũ & uitae a& nae praemiũ m&ũ q gehennae scaẽmeo
boedientiae coradõ & angelis eĩ humilit̃ militaturũ subicio Qut haec pinissionis meaep&itio auobis
nouitus Tuncillebreuis uel donatiorerũ suarũdo uel monas tenofacta ipsius donatoris manus suꝑ
alta reponat᷑ dicentoi psofratre. Ecced nẽcũ animamea & pauꝑtatemea quic quid mihidon asti
tibire consigno & offero &ibiuolo ut sintres meae. ubi fueritcormeũ &anima sub potestate tam̃
scđm eloquiũtuũ & uiuã & ñc̃fundasin eab ex pectationemea. Quẽ uersũomis congregatioter¬
tio respondeat ad iungentes gloria patri. Tunc ille frat̃ nouitius ꝓst̃natur singulorũ pedi¬

Expanded text:
egredi de monasterio, collumque sub regulae excutere jugo, quod sub annali optione aut excusare licuit, aut suscipere; sed, ut praefatus sum, omni excusatione postposita, promitto stabilitatem monasterii, morumque meorum conversionem, et propter professionis meae servitium, et vitae aeternae praemium, metumque gehennae, sanctae me obedientiae coram Deo et angelis ejus militaturum subjicio. Et ut haec promissionis meae petitio a vobis it, tunc ille brevis, vel donatio rerum suarum Deo vel monasterio facta, ipsius donatoris manus super altare ponatur, dicente ipso fratre: Ecce, Domine, cum anima mea, et paupertate mea, quidquid mihi donasti, tibi reconsigno et offero: et ibi volo ut sint res meae, ubi fuerit cor meum, et anima, sub potestate tamen t non confundas me ab exspectatione mea. Quem versum omnis congregatio respondeat, adjungentes, Gloria Patri. Tunc ipse frater novitius prosternatur singulorum pedi
Abbreviated transcription (Latin):
aut in oboedientia in eo fuerit dep̃hensa . Exuutur monasterii uestibus quibus indutus fuerat & re¬
uestitussius antiquis quaea p̃posito c̃seruant᷑ foras expellatur. Quia ñc̃fascũ uestim̃tis monasterii quaea¬
cũ diligentia reposite c̃seruent᷑. Ta delaicis quãiã defirmato c̃uerso Ne forte qđ ñ inc̃uersis c̃tingat
cũ ad suos denuouomitus redire uoluerit & saeculi egerit iterato repeda reitinera & nullis serip¬
sacro sius quibusuenerat uestitus uestibus resimilans scłm ad suasorẽ diabolũ reuertat᷑ : & non
xpĩ p̃datus habitus poluatur in sła fugaci. Illã tam̃ p&itionẽ¬

Expanded text:
aut inobedientia in eo fuerit deprehensa, exuatur monasterii vestibus quibus indutus fuerat, et revestitus suis antiquis, quae a Praeposito conservantur, et foris expellatur: quia non est fas cum vestimentis monasterii quae accum diligentia repositae conserventur, tam de laicis quam de firmato converso; ne forte, quod non in conversis contingat, cum ad suos denuo vomitus redire voluerit, et saeculi elegerit iterato repedare itinera, et nullis scripsacro, suis quibus venerat vestitus vestibus resimilans saeculo, ad suasorem diabolum revertatur, et non Christi praedatus habitus polluatur in saeculo a fugaci. Recipiat tale
Abbreviated transcription (Latin):
ius liminis discislinam gressumponat. neuei
ultimum : Illacusto diunt perfeoꝵ t ne quantur postpeccatum conuersi: Il
tur õ seruidĩ milites xp̃i contem̃ptores mundilta a uobis uolum us custodiri. ut᷑
Plenitũ do autem scaẽ conuersationis
& spiritalis uitae perfecta doctrina. in eorum scõrum patrum regulis nobis coti¬
diae recitatur. Quorum & probatauita diuinomunere & docendiẽ ad tributa
auctoritas. Nobis autem desidiosis & maleui uentibus ad queneglo gentibus ru¬

Expanded text:
us limitis disciplinam gressum ponat, nequeultimum: illa custodiant perfecti, ista sequantur post peccatum conversi. Haec igitur, o servi Dei, milites Christi, contemptores mundi, ita a vobis volumus custodiri, utPlenitudo autem sanctae conversationis et spiritalis vitae perfecta doctrina in eorum sanctorum Patrum Regulis nobis quotidie recitatur, quorum et probata vita divino munere et docendi est attributa auctoritas. §
Abbreviated transcription (Latin):
res prioribus suis omnicaritate & sollicitu dine oboediant. quods. quis c̃tentiosus rep¬
minima causa ab abbateuł a quocũq prioresuo corripitur quo lib& modoł sil enit̃ sen¬
serit animos prioris cuiuscũq contraseiratos uł cõmotos quãius modice moxsine mo
tam diuprostratus in terra ante pedeseius Iaceat satis faciens usq: dũ bene dictionesan&
mandati cohortatur. quo esuriens paruulus nutriciobteperat. aduber a iuitanti. Vol quo
a fectuomis homo suscipit ab aliquo eaquae adutã ꝑtinent imo & si quid amplius ꝓeo qđ
multo ẽ p̃tiosior futurauita quãp̃sens. Sic̃ & dñs dixit quiam andatamea uit a & nas¬

Expanded text:
res prioribus suis omni charitate et sollicitudine obediant. Quod si quis contentiosus reminima causa ab abbate vel a quocunque priore suo corripitur quolibet modo, vel si leviter senserit animos prioris cujuscunque contra se iratos vel commotos, quamvis modice, mox sine mora tandiu prostratus in terra ante pedes ejus jaceat satisfaciens, usquedum benedictione sanetur mandati cohortatur? RESP. Eo affectu quo esuriens parvulus nutrici obedit ad ubera invitanti; vel quo affectu omnis homo suscipit ab aliquo ea quae ad vitam pertinent, imo et si quid amplius; pro eo quod multo est pretiosior futura vita quam praesens, sicut et Dominus dixit: Quia mandata mea vita a
Abbreviated transcription (Latin):
monasterii ut imagis cotidie eligunt &operari communit̃ secundũ proceptũ a posto
licum Mlemores sẽꝑ scĩ a postoli pauli. formam ostendentis dese & dicentis. Non gra¬
tis panem ur̃m mandu cauimus. & item dicit. Labor auimus manibus nostris
nequẽ urm̃ graueremus. Et itẽ ipsedicit. Quin on laborat nec manduc& Ergo
quodsi diutissime otiosi laboremanĩ suarũ querereuictũ noluerint . cum
reuerentia ꝑ multoꝵ religiosorum testimonia conuenti ab abbate ecclesus reuer¬
tantꝰ. Siuero qđ absit non pacifices ȩd magis ꝑscandalum exire uoluerint tenti & exu¬

Expanded text:
monasterii uti magis quotidie eligunt, et operari communiter secundum praeceptum Apostomonasterii uti magis quotidie eligunt, et operari communiter secundum praeceptum Apostoi, memores semper sancti apostoli Pauli, formam ostendentis de se, et dicentis: Non gratis panem vestrum manducavimus . Et item ipse dicit: Laboravimus manibus nostris, ne quem vestrum gravaremus. Et item ipse dicit: Qui non laborat, nec manducet . Ergo quod si diutissime otiosi labore manuum suarum quaerere victum noluerint, cum reverentia per multorum religiosorum testimonia conventi ab abbate Ecclesiis revertantur. Si vero, quod absit, non pacifice, sed magis per scandalum exire voluerint, tenti et exu
Abbreviated transcription (Latin):
dinationis ministerium idest ut aliquid ordinar&. potestatem accepit ab
abbate inmonasterio. Aut alicuius rei causa sub auditur fuerit exaltatus
in monasterio. illum locum adtendat & c&era. De hoccapitulo & quidã mona
chorum magisterait. Sacerdo tessi hoc elegerint ut proamoredĩ uel propterdis¬
ciplinam uel mensuram scaẽ uitae monasteriis habitent. In solo nomine patres
monasterii nuncupentur. & nihil aliud eis in monasteriis liceat nisioratio¬
nes colligere cõplere& signare. Aliud uero nihil aut p̃sumant aut eis liceat
uel aliquid ordinationis aut dominationis aut dispensationis uindicent.
Sedomnem formam licentiae uelor dinande dominationis monasterii.
Abbas qui suꝑ gregem uniuersum estordinatus cũ regula iudic& ł defendat. Nam solo
honoris nomine. Ide ostatuimus eos patres mon asterii appellari proptersa crationem sa¬
cerdotii aut ordinationem Nam ipsi sacerdotes siuictũ autuestitum aut calciarium¬

Expanded text:
dinationis ministerium, id est ut aliquid ordinaret potestatem accepit ab abbate in monasterio. Aut alicujus rei causa, subauditur, fuerit exaltatus in monasterio; illum locum attendat, etc. 3o Boherius, relata utra militat. Qui si hoc elegerint, ut pro amore Dei, vel propter disciplinam, vel mensuram sanctae vitae monasteriis habitent, in solo enim nomine patres monasterii nuncupentur; et nihil aliud eis in monasteriis liceat, nisi orationes colligere, complere et signare. Aliud vero nihil aut praesumant, aut eis liceat; vel aliquid ordinationis, aut dominationis, aut dispensationis vindicent; sed omnem formam licentiae, vel ordinandae dominationis monasterii abbas, qui super gregem universum est ordinatus, cum regula vindicet vel defendat. Nam solo honoris nomine ideo statuimus eos patres monasterii appellare, propter sacrationem sacerdotii, aut ordinationem
Abbreviated transcription (Latin):
a conscientiã abbatis uel p̃positi qualẽcũq locũ egressusgula uel obri& at sesotia¬
rit aut sun proximotransiissus ꝓsualeuitate uelgule non statĩ ex pedita necossitutt
ad cellulã redierit autcũ in id facinus fuerit detentus ut ca nones docent aut xocdiebus
a cõmunione separ&ur. autuirgis cesus em̃ d&ur Deoratorio monasteris
ratoriũ hoc sit qđ dicit᷑ necibi quicquã aliud gerat᷑ aut condat᷑ expl&o operedĩ om̃s
cũ sũmosilentio exeant & habeat᷑ reuerentiadõ Vt frt̃qui forte sibi peculiant̃ uult
orare ñ in pediat᷑ alterius in ꝓbitate. Sed si alt̃ uuł sibi forte secr&ius orare si plicit intr&
&or& ñ inclamosa uoce : sed in lacrimis & intentione cordis. er goqui simileopus ñ fac̃
aut si forte &iã aliquid p̃t̃ horas constitutas si cisuacat & ora reuoluerint n eis sint in pedim
tus nihilagat᷑ ut nomini huic &operaiugit̃ in pensa c̃cordent. Vt si aliquis p̃t c̃stitutas horas

Expanded text:
tra conscientiam abbatis vel praepositi, qualemcunque locum egressus, gulae vel ebrietati se sociaverit; aut si in proximo transmissus, pro sua levitate vel gula, non statim expedita necessitate ad cellam redierit, cum in id facinus fuerit detectus, ut canones docent, aut triginta diebus a communione separetur, aut virgis caesus emendetur. X. Quod sratorium hoc sit, quod dicitur: nec ibi quidquam aliud geratur et contendatur. Expleto opere Dei, omnes cum summo silentio exeant, et habeatur reverentia Deo: ut frater, qui forte sibi peculiariter vult orare, non impediatur alterius improbitate. Sed et si alter vult sibi forte secretius orare, simpliciter intret et oret non in clamosa voce, sed in lacrymis et intentione cordis. Ergo qui simile opus non facit, ut si forte etiam aliqui praeter horas constitutas, si eis vacat, et orare voluerint, non eis sint impedimento, tus nihil agatur, ut nomini huic et opera jugiter impensa concordent: ut si aliquis praeter constitutas horas
Abbreviated transcription (Latin):
spiritales sinelaico ambulant iunctiad se & cantantes modicodeui aflectant ienua & p̃
orauone ̃tedeant in uĩ moxabomĩ uerbo alieno ad õ tacentes ꝓpt̃ reuerentiã operisdi
& sicãbulando p&ita prius benedictionẽ in positũ ꝓrũ pant psalinum
Defratribus qui non longe satis proficis cuntur
suo pcipiat᷑  quod si alit̃ fecert ex cõmunic&ur. Hinc antiqui patres dixer. Nemotam

Expanded text:
spiritales sine laico ambulant juncti ad se, et cantantes modice de via flectant genua, et post orationem redeant in viam; mox ab omni verbo alieno a Deo tacentes propter reverentiam operis Dei, et sic ambulando petita prius benedictione impositum prorumpant in psalmumDE FRATRIBUS QUI LONGE SATIS PROFICISCUNTUR. cipiatur. Quod si aliter fecerint, excommun
Abbreviated transcription (Latin):
antiquissimũ monachorũ genus. quod non
modo tempore s& &iam gratia primũ est
quod ꝑ annos plurimos solum usque abba

Expanded text:
antiquissimum monachorum genus, quod non modo tempore, sed etiam primum est, quodque per annos plurimos solum usque ad a
Abbreviated transcription (Latin):
buscorpore pro constitutionere gulȩ denegatur. quod illis caritatis consideratione
tribuitur : Ante omiã nemurmurationis malum proqualicũ que causa in aliquo
qualicũ que uerbo uel significatione appareat quod si de prehensus fuerit districtio¬
d& ractio quod familiarissimũ habentmonachi contraabbatẽ. autquẽ lib& alium de
fratribus audiatur : Neira dĩ quae sepe hancculpã miserabilẽ populũ condempnabat
in ꝑditione similit̃ murmurantiũ turbae exct&ur. & t̃rã repromisionis quã nos recte
accipimus locũ futurae beatudinis perdat murmuratio propria quedeb&ur sponsi¬
onediuina. sicenĩ dampnandos huĩ uitii sectatores psalmus ad nuntiat. D&rahentẽ ad¬
ersus proximũ suũ occulte huncper sequebar & iterũ. arguens a postolus dicit. susun¬
rones d&ractores dõ odibiles. &iterum hi sunt murmuratores quaerellosi secun¬
dũ desideria sua ambulantes. & os illorũ loquitur suꝑbiam

Expanded text:
tas, quod fortioribus corpore pro constitutione regulae denegatur, quod illis charitatis ratione t in pace. Ante omnia ne murmurationis malum pro qualicunque causa in aliquo qualicunque verbo vel significatione appareat. Quod si deprehensus fuerit, districtiodetractio, quod familiarissimum habent monachi, contra abbatem aut quemlibet alium de fratribus audiatur: ne ira Dei, quae saepe ob hanc culpam miserabilem populum condemnavit, in perditionem similiter murmurantium turbaaccipimus locum futurae beatitudinis, perdat murmuratio propria, quae debetur sponsione divina. Sic enim damnandos hujus vitii sectatores Psalmus annuntiat: Detrahentem adversus proximum suum occulte, hunc persequebar . Et iterum arguens Apostolus dicit: Susurrones, detractores, Deo odibiles . Et iterum: Hi sunt murmuratores, querelosi, secundum desideria sua ambulantes, et os illorum loquitur superbiam
Abbreviated transcription (Latin):
sinago gapeccantium. Sequitur. Etiã si qua leuis consanguinitatis propinquita teiun¬
gantur Necqͣ lib& modo id am on achis p̃sumant᷑ qr ex inde grauissima occasio scanda

Expanded text:
si tueri: etiamsi quavis consanguinitatis propinquitate jungantur. Nec quolibet modo id a monachis praesumatur: quia exinde gravissima occasio scanda
Abbreviated transcription (Latin):
ecclesiae pullulans apłi p&ri seueritate succisa est quae intermonachostam detes¬
tabilis execrandã que udi cata est nec aquoquam ulterius usurpata quam diu illius
tã districtȩ formido sententiae memoriae fidelium inserta durauit. Quabe atus a pl̃s
predictos noui facinoris principes non penitentiae. non ulla passus est satis factione
ed perniciosis simũ germencelerimorte succidit: experienti a notitia uel doc¬
trina ab &x perimento dicta Quinulla regula ad probati expertentia magifira sicut

Expanded text:
ecclesiae pullulans apostoli Petri seueritate succisa est: quae inter monachos tamdiu detestabilis execrandaque iudicata est nec a quoquam ulterius usurpata, quamdiu illius tam districtae formido sententiae memoriae fidelium inserta durauit, qua beatus apostolus praedictos noui facinoris principes non paenitentia, non ulla passus est satisfactione curari, sed perniciosissimum germen celeri morte succidit. illo igitur ti non impediret tonsura: qui nulla regula approbati, et experientia magistra, sicut