comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ora concorditer placita seruabatis: nihilergo de tua
ueste nihil de auro. uel argento uelquan cumque pe¬
cuniam reburillisterrenir sine arbitrio eius facere de¬
biusti: ne scandalizares hominem quidõ tecum maio¬
ra uouerat & abeo quod doua carne licita potestate
poss& exire. secontinenter abstulerat: denique factum est ut
uinculum continentiȩ quo sedilectus innexuerat contempus ab¬
rumper& & iraturtibi non parcer& sibi sicut enimr& tulit per
beba sne scio quibur duobus transeuntibur monachis tam quã
pauperibus eroganda donaueris: tunc ille de testans costecũ
& non di seruos seddomus aliȩnȩ pene tratores &tuor captiua¬
tores &deprȩdatores putans. tam sam sarcinam quã te cũ
subiẽ cerat indignatus abiecit in firmus enimerat & ideotibi
quȩ communi proposito fortior uidebaris nonerat prȩsũ¬
tione turbandus. sed dilectione portandus quia&iam siadip¬

Expanded text:
ora concorditer placita seruabatis. nihil ergo de tua ora concorditer placita seruabatis. nihil ergo de tua ueste, nihil de auro uel argento uel quacumque pecunia, rebus ullis terrenis tuis sine arbitrio eius facere debuisti, ne scandalizares hominem, qui deo tecum maiora uouerat et ab eo, quod de tua carne licita potestate posset exigere, se continenter abstinuerat. Denique factum est, ut uinculum continentiae. quo se dilectus innexuerat, contemptus abrumperet et iratus tibi non parceret sibi. sicut enim mihi rettulit perlbebas, nescio quibus duobus transeuntibus monachis tamquam pauperibus eroganda donaueris, tunc ille detestans eos tecum et non dei seruos sed domus alienae penetratores et tuos captiuatores et depraedatores putans tam sanctam sarcinam, quam tecum subierat, indignatus abiecit. infirmus enim erat et ideo tibi. quae in communi proposito fortior uidebaris, non erat praesumptione turbandus sed dilectione portandus, quia, etiamsi ad ip
Abbreviated transcription (Latin):
dõpatri consensu ambououeratis : per seueranter usque
infinem reddere ambo debuisus: aquo proposito. silap sus
est ille turabꝗm constantissme ꝑseuera quõte non ex hor¬
tarer nisi quiatibi adhoc ipse consenserat: Nam sinum quã
tenuis ses eius ad sensum numerus tenullur defendiss&
annorum: s& post quantum lib& tempus me con suluis ses
nihiltibi aliut res ponde nomisi quod ait apostolus. uxor
non hab& potestatem corporissui. s& uir. dequa po¬
testate sictibi iam permiserat continentiam: ut eam te¬
cum ipse susciper& s& illut̃ est quod minuste obseruas¬
se contristor. quiatanto humilius &oboedientius eiob¬
sequi indomestica conuersatione debuisti. Quanto ille
religiosus tibirem magnam &iam imitando concesserat:
nonenim quia pariter temperabatis a rommixtio ne
carnali ideotuus maritus esse destiterat imuorotanto
sanctius inter uor coniuges manebatis: quanto sancti¬

Expanded text:
deo pari consensu ambo uoueratis, perseueranter usque deo pari consensu ambo uoueratis, perseueranter usque in finem reddere ambo debuistis. a quo proposito si lapsus est ille, tu saltem constantissime perseuera. quod te non exhortarer, nisi quia tibi ad hoc ipse consenserat. nam si numquam tenuisses eius adsensum, numerus te nullus defendisset annorum, sed post quantum libet tempus me consuluisses, nihil tibi aliud responderem. nisi quod ait apostolus: Uxor non habet potestatem corporis sui sed uir. de qua potestate sic tibi iam permiserat continentiam, ut eam tecum et ipse susciperet. Sed illud est, quod minus te obseruasse contristor, quia tanto humilius et oboedientius ei obsequi in domestica conuersatione debuisti, quanto ille religiosius tibi rem tam magnam etiam imitando concesserat. non enim. quia pariter temperabatis a commixtione carnali, ideo tuus maritus esse destiterat; immo uero tanto sanctius inter uos coniuges manebatis, quanto sancti
Abbreviated transcription (Latin):
hec uerba apostolica &i am sũpse continere uoluis s&
& tunoluis ses debitum tibireddere coger&ur: & illi dr̃
imputar& continentiam si non suȩ s&tuȩ cȩdens in fir¬
mitati ne in adulterii dam nabile flagitium caderes
maritalẽ tibi concubitum nonne gar& quantomagis
te quam magirͣ subiectam esse decuerat neipse quoque
in adulterium diabolica temitatione traher&ur. in
reddendo huius modi debito uoluntati eius optempe¬
rare conuenerat. cumtibi uoluntatem continen di
acceptar& dr̃ quia propterea non faceres neque perir & ma¬
ritur sed hoc ut dixĩ omitto quõ postea tibinolentisibi adred¬
denda coniugalia debita consentire adeadem continentiȩ
pacta ipse consensit & tecum continentissime diuiuxit:
suoque consensu a peccato illo quo ei debitum carnis nega¬
bas ipse te absoluit: Nonergointua causa ista uertitur
quȩstio utrum redire debeas ad concubitum uiri: quod enĩ

Expanded text:
haec uerba apostolica. etiam si se ipse continere uoluisset haec uerba apostolica. etiam si se ipse continere uoluisset et tu noluisses, debitum tibi reddere cogeretur et illi deus inputaret continentiam, si non suae sed tuae cedens infirmitati, ne in adulterii damnabile flagitium caderes, maritalem tibi concubitum non negaret; quanto magis te, quam magis snbiectam esse decuerat, ne ipse quoque in adulterium diabolica temptatione traheretur. in reddendo huius modi debito uoluntati eius obtemperare conuenerat, cum tibi uoluntatem continendi acceptaret deus, quia propterea non faceres, ne periret maritus! Sed hoc, ut dixi, omitto, quoniam postea tibi nolenti sibi ad reddenda coniugalia debita consentire ad eadem continentiae pacta ipse consensit et tecum continentissime diu uixit suoque consensu a peccato illo, quo ei debitum carnis negabas, ipse te absoluit. non ergo iam in tua causa ista uertitur quaestio, utrum redire debeas ad concubitum uiri. quod enim
Abbreviated transcription (Latin):
r&e conuersatione subdita oportuit. ut eum dñolucrare¬
ris sicut a postoli monuerunt: omitto enim quod ipsam
continentiam illodum uolente: Non secudum sanam doc¬
trinam te suscepisse cognouineque enim corporistui de¬
bito fraudandur fuit prius quam adillut bonum quod supe¬
rat pudicitiam coniugalem tuȩ uoluntati uoluntas quoque
eius acceder& nisi forte nonlegeras. nec audieras uel non
ad tenderas apostolum dicentem bonum est hominimulie¬
rem non tangere propter fornicationẽs autem unusquis¬
que suamuxorem habeat unaquȩquȩ mulier suum uirũ
habeat: uxoriuir debitum reddat. s militer autem & uxor
uiro: uxor non hab& potestatem corporis sui: s&uir simi¬
liter autem &uir non hab& potestatem corporis sui s& mu¬
lier: polite frauda re inuicem nis ex consensuad tempus
ut uaceris orationi. & iterum adipslun estote neuos temt&
satanas propter in continentiam uestram: secundum

Expanded text:
te conuersatione subdita oportuit. ut eum domino lucrarete conuersatione subdita oportuit. ut eum domino lucrareris, sicut apostoli monuerunt. Omitto enim, quod ipsam continentiam illo nondum uolente non secundum sanam doctrinam te suscepisse cognoui. neque enim corporis tui debito fraudandus fuit, priusquam ad illud bonum, quod superat pudicitiam coniugalem, tuae uoluntati uoluntas quoque eius accederet, nisi forte non legeras nec audieras uel non adtenderas apostolum dicentem: Bonum est homini mulierem non tangere; propter fornicationes autem unusquisque suam uxorem habeat et unaquaeque suum uirum habeat. uxori uir debitum reddat, similiter autem et uxor uiro. uxor non habet potestatem corporis sui sed uir; similiter autem et uir non habet potestatem corporis sui sed mulut uacetis orationi, et iterum ad id ipsum estote, ne uos temptet Satanas propter incontinentiam uestram. secundum
Abbreviated transcription (Latin):
Iomi ne religiosissimȩ filiȩ egdigiȩ: augustinus
indño salutem: Lectis litteris reuerenti&uȩ. & e arum
perlatore inter rogatoquȩ inter roganda restabant :
ue hementer dolui sicte uoluis se agere cum marito. ut
ȩdificium continentie quod in eo iam construi coeperas
amissa ꝑseuerantia in adulterii sunammisse rabiliter
laber&ur cum enim lugendur ess& si post continentiã
uotam dõ iamque actu ipsomoribus quẽ susceptam re¬
uerter&ur ad coniugis carnem: quanto magis nunc
demersus in interitũ prosundiorẽ lugendus est.
quitam a brubta dis solutione mechatur. iratus tibi
perniciosus sibi t̃amquam inte acerenus seruiat sup¬
repere at hoc autem tantum mali accidit : dum tueius
animum nonquidebuisti moderatione tractasti qui a
& sicar nali consortio iam ex con sensu uobis non mis¬
cebamini inceteris tamenrebur. conugali obsequio uiro tuo
mulier seruire debuisti prae sertim cum ãboes s&ir mẽbra
corporirxp̃i: & utique simaritum infidelem habuisses a ge

Expanded text:
OMINAE RELIGIOSISSIMAE FILIAE ECDICIAE AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Lectis litteris reuerentiae tuae et earum perlatore interrogato. quae interroganda restabant, uehementer dolui sic te uoluisse agere cum marito, ut aedificium continentiae, quod in eo iam construi coeperat, amissa perseuerantia in adulterii ruinam miserabiliter laberetur. cum enim lugendus esset, si post continentiam uotam deo iamque actu ipso moribusque susceptam reuerteretur ad coniugis carnem, quanto magis nunc demersus in interitum profundiorem lugendus est, qui tam abrupta dissolutione moechatur iratus tibi perniciosus sibi, tamquam in te acerbius saeniat, si ipse pereat! hoc autem tantum mali accidit. dum tu eius animum non, qua debuisti, moderatione tractasti, quia, etsi carnali consortio iam ei consensu uobis non miscebamini, in ceteris tamen rebus coniugali obsequio uiro tuo mulier seruire debuisti, praesertim cum ambo essetis membra corporis Christi. et utique, si maritum infidelem fidelis habuisses, agere
Abbreviated transcription (Latin):
ocniuo et beatissimo & merito uenerabili fra¬
tri. & coepiscopo quintiliano: augustinus in dño sa
olam uirginem sacram matriaetate subditam sc̃i tate
prelatamꝰ quas uerbodm̃i aluimus ut potumus. uene¬
rationituȩ in xp̃i dilectione conmendo & tamquam
me a manu per hanc epistulam trado consolandas &
inomnibus adiuuandas quȩ utilitas earum uel neces¬
sitas postul.it quod & sine mea cominendatione prir¬
cul dubio facer& scitastua: sienim nos propter suꝑ¬
nam hicrusalem cuius nosomnes ciuet sumus. & in qua
concupierunt habere excellentioris sc̃itatis locum
tum : quanto magis uos aput quosearum &iam car¬
nalis est patria in qua secularem nobilitatem praexp̃i¬
amore contemnunt: Domine ille officium quoque salu
& meminis se nr̃i. inorationibus tuis: portant sane secum
reliquias beatis simi & gloriosssimimapteris stephani
quas non ignorasc̃itas ura. sicut & nor fecimus. quam con¬
uenienter honorare debeatis: EPlacil. Ad quecin¬

Expanded text:
omino beatissimo, et merito venerabili fratri et coepiscopo QUINTILIANO, AUGUSTINUS, in Domino salolam virginem sacram, matri aetate subditam, sanctitate praelatam, quas verbo Domini aluimus ut potuimus, Venerationi tuae in Christi dilectione commendo, et tanquam mea manu per hanc epistolam trado consolandas, et in omnibus adjuvandas, quae utilitas earum vel necessitas postulat: quod et sine mea commendatione procul dubio faceret Sanctitas tua. Si enim nos propter supernam Jerusalem, cujus nos omnes cives sumus, et in qua concupierunt habere excellentioris sanctitatis locutum: quanto magis vos, apud quos earum etiam carnalis est patria, in qua saecularem nobilitatem pro Chriamore contemnunt dominae illae? Officium quoque salutet meminisse nostri in orationibus tuis. Portant sane secum reliquias beatissimi et gloriosissimi martyris Stephani, quas non ignorat Sanctitas vestra, sicut et nos fecimus, quam convenienter honorare debeatis. ACTA EC
Abbreviated transcription (Latin):
si autem ille qui corripit reddere uult malũ promalo ei qui
corripienti in dignatur : Non suit dignus qui corriper&.
sed dignur plane qui&i am ipse corripideber& hȩc agite
ut aut non inter uos existant indignationes. aut exor testa¬
tim cȩlerrima pace perimantur: maiorem date operam
concor danis uobir quam redar guendir. qui a sicut acctũ
corrumpit uas. sidiutius ibi fuerit sic iracorrumpit cor
siin alium diem durauerit: hȩcergo agite & dr̃ pacis e¬
rit uobiscum orantes simul & prouobis ut eaquȩ be ne
monemus a lacriter impleatis. amen:¬

Expanded text:
si autem ille. qui corripit, reddere uult malum pro malo ei, qui si autem ille. qui corripit, reddere uult malum pro malo ei, qui corripienti indignatur, non fuit dignus, qui corriperet., sed dignus plane, qui etiam ipse corripi deberet. haec agite. ut aut non inter uos existant indignationes aut exortae statim celerrima pace perimantur. maiorem date operam concordandis uobis quam redarguendis, quia, sicut acetum corrumpit uas. si diutius ibi fuerit, sic ira corrumpit cor, si in alium diem durauerit. haec ergo agite — et deus pacis erit nobiscum - orantes simul et pro nobis. ut ea, quae bene monemus, alacriter impleamus.
Abbreviated transcription (Latin):
ille sapiens dequo dictumest corripe sapientem & amabit
te: Numquidta men ideo non debemur reprehendere.
& corripere fratrem. ne secururtendat inmortem sol&
enim fieri & frequenter accidit ut adhoram contristetur
cumre prehenditur & renstat & contendat et tamen
postea consider& secum insilentio ubi nemo est nisidr̃ &
ipse nectim& displicere hominibus quia corripitur. sed
tim& displiceredõ quia non corrigitur & deinceps non fa¬
ciat illut quodiuste reprehensus est & quantum odit pec¬
catum suum: tantum diligat fratrem quemsen sit hostẽ
peccati sui. si autem de illonumero est dequo dictum est
corripe stultum & adici& ut oderitte non decarita te
illius dissensio nascitur. sed tamen caritatem reprȩ¬
hensoris sui exerc& & probat quia non ei rependitur
odium sed dilectio quae cogit repre hendere imper¬
turbata perturbat &iam cumillequire prehensus est odit

Expanded text:
ille sapiens, de quo dictum est: Corripe sapientem et amabit ille sapiens, de quo dictum est: Corripe sapientem et amabit te? numquid tamen ideo non debemus reprehendere et corripere fratrem, ne securus tendat in mortem? solet enim fieri et frequenter accidit. ut ad horam contristetur, cum reprehenditur, et resistat et contendat et tamen postea consideret secum in silentio, ubi nemo est nisi deus et ipse nec timet displicere hominibus. quia corripitur, sed timet displicere deo. quia non corrigitur, et deinceps non faciat illud, quod iuste reprehensus est. et, quantum odit peccatum suum, tantum diligat fratrem, quem sensit hostem peccati sui. si autem de illo numero est, de quo dictum est: Corripe stultum et adiciet, ut oderitte. non de caritate illius dissensio nascitur. sed tamen caritatem reprehensoris sui exercet et probat, quia non ei rependitur odium, sed dilectio, quae cogit reprehendere. inperturbata perdurat, etiam cum ille, qui reprehensus est, odit.
Abbreviated transcription (Latin):
eos si adtendere uelint. fugere abira uentura & cum
inuia sunt id ÷ in hac uita concordare cum sermone
dĩ quem sibi aduer sarium maleuiuendo secerint: quidergo
non miseri cordter prȩstatur hominibus ad nõdõ aquo &iam
tribulatio bene ficiumest : Namres prospera donumest con¬
solantis res autem aduersadonum est aminonentisdĩ &
hec prȩstat ut dixi &iam malis: quid prę parat sustinentibus
se quorum innumero uos per illius gratiam congregatos
es se gaudete sustinentes inuicem indilectione. studenter
seruare unitatem sp̃r inuinculo pacis: nonenim deerit
quod in uobis inuicem sufferatis nisi cum uos ita portauerit
dñs absorta morte inuictoriam ut sit dr̃ omnia in omnib:
Dissensiones autem numquam debent amari: sed aliquan¬
do tamen aut caritate nascuntur aut caritate probant:
quisenim facile inuenitur quiuelit reprehendi &ubi est

Expanded text:
eos, si adtendere uelint, fugere ab ira uentura et, cum eos, si adtendere uelint, fugere ab ira uentura et, cum in uia sunt, id est in hac uita, concordare cum sermone dei, quem sibi aduersarium male uiuendo fecerunt. quid ergo non misericorditer praestatur hominibus a domino deo, a quo etiam tribulatio beneficium est? nam res prospera donum est consolantis, res autem aduersa donum est admonentis dei. et si haec praestat. ut dixi, etiam malis, quid praeparat sustinentibus se? quorum in numero uos per illius gratiam congregatos esse gaudete sustinentes inuicem in dilectione. studentes seruare unitatem spiritus in uinculo pacis. non enim deerit, quod in uobis inuicem sufferatis, nisi cum uos ita portauerit dominus absorpta morte in uictoriam, ut sit deus omnia in omnibus. Dissensiones autem numquam debent amari. sed aliquando tamen aut caritate nascuntur aut caritatem probant. quis enim facile inuenitur, qui uelit reprehendi? et ubi est
Abbreviated transcription (Latin):
ilectissimȩ et sc̃issimȩ matrifelicitati et fratri
rustico & sororibur qui nobiscum sunt: augustinus
& quimecum sunt in dño salutem: Bonus est dñs &
misericor diaeius ubique difsusa quȩ nos deur̃a carita¬
te in suis uisceribur consolatur: quantum enim dilugat
credentes & sperantesinse. & illum atque inuicem di¬
ligentes. & quid eis inposterum seru&: hinc maxime
ostendit cum infidelibur & de speratis & peruersis.
quibus inmala uoluptate usque infinem perseueranti¬
bus ignem cum diabulo a&ernum mit naturꝰ hoc tam̃
scłobonatanta largitur. qui facit oriri solem suum suꝑ
bonor & malos & pluit super iustos & miustor breuit᷑
enim aliquid dictum est ut plura cogitentur: quam
multa enimhabe ant impi inhac uita munera & do¬
na gratu ita ab illo quem contemnunt enumerare
quis potest inter quȩ illut magnum quod exemplis in¬
ter positarum tribulationum quas huius sȩculi dul¬
cedini tamquambonus medicus misc&. ammon&

Expanded text:
ILECTISSIMAE ET SANCTISSIMAE MATRI FELICITATI ET FRATRI RUSTICO ET SORORIBUS QVAE VOBISCUM SUNT AUGUSTINUS ET QVI MECUM SUNT IN DOMINO SALUTEM. Bonus est dominus et misericordia eius ubique diffusa, quae nos de uestra caritate in suis uisceribus consolatur. quantum enim diligat credentes et sperantes in se et illum atque inuicem diligentes et quid eis in posterum seruet, hinc maxime ostendit, cum infidelibus et desperatis et peruersis, quibus in mala uoluntate usque in finem perseuerantibus ignem cum diabolo aeternum minatur, in hoc tamen saeculo bona tanta largitur, qui facit oriri solem suum super bonos et malos et pluit super iustos et iniustos. breuiter enim aliquid dictum est. ut plura cogitentur; quam multa enim habeant impii in hac uita munera et dona gratuita ab illo, quem contemnunt, enumerare quis potest? inter quae illud magnum, quod exemplis interpositarum tribulationum. quas huius saeculi dulcedini tamquam bonus medicus miscet. admonet
Abbreviated transcription (Latin):
do interim praeterit: Tales ergomihi necessitates dic tandi
aliquid quome abeis dictationibus impediant: quibus magis in¬
ar desco deesse non possunt : cum paululum spatui uix datur
inter aceruos occupationum. quibus nos alienae uel cupidi¬
tates uel necessitates angariatas trahunt: & quid faciam
pror sus nescio. audistiundecumdnm de preceris: sed &i¬
am quod tam instanter & tamerebro meammones. nolo
cesses non nihil ages. Commendo &iamego excellentiȩ
tuȩ : ecclesiam in numidia constitutam propter cuius ne¬
cessitates sc̃s frater & coep̃s meus del finus. a fratribus &
co epĩs mei sibi conlaborantibus & conpericli tantibus mis¬
susest: nede hacre plurascribam cum ipsum pręsentem
sis auditurus e&erai com mutoriis inuenies quȩ ad prȩs¬
biterum nisi siuemodo siue perdiaconum peregrinum:
Nemihiea totiens iterare necessesit semper in xpo cortuum

Expanded text:
do interim praeterit. tales ergo mihi necessitates dictandi do interim praeterit. tales ergo mihi necessitates dictandi aliquid, quod me ab eis dictationibus impediat, quibus magis inardesco, deesse non possunt, cum paululum spatii uix datur inter aceruos occupationum, quibus nos alienae uel cupiditates uel necessitates angariatos trahunt, et, quid faciam, prorsus nescio. Audisti, unde mecum dominum depreceris; sed etiam quod tam instanter et tam crebro me admones, nolo cesses non nihil agens. commendo etiam ego excellentiae tuae ecclesiam in Numidia constitutam, propter cuius necessitates sanctus frater et coepiscopus meus Delphinus a fratribus et coepiscopis meis ibi conlaborantibus et compericlitantibus missus est. nec de hac re plura scribo, cum ipsum praesentem sis auditurus. cetera in commonitoriis inuenies, quae ad presbyterum misi siue modo siue per diaconum Peregrinum, ne mihi ea totiens\' iterare necesse sit. semper in Christo cor tuum
Abbreviated transcription (Latin):
nec contem nere oposteat: nonde sunt quȩ dic tanda repono.
sic in articulis temporum constituta ut dilationem non feran:
sicut mihi fuit breuiatio gestorum collationis nrãe satiso pe¬
rosa. cumuiderem neminem se uelle tanto aggeri litte¬
rarum legendo committere: sicut mihi fuit &iam episto¬
la adipsos laicos donatistas dehaceadem collatione nr̃a
quam modo aliquot lucubrationibus terminaui sicut epis¬
tuae non breues. una ad dilectionem tuam. altera aduirum in¬
lustrem uolusianum quam uos accepisse iameredo: sicut nunc
mmanibus habeolibrum adhonoratum nostrum dequȩstioni¬
bus quibusdam quinque quas mihi propo suit & litteris in¬
timauit: cui ut non continuo responderem. uides quam
minime oporteat. Caritas enimquę tam quam nutrix
fou& filios suos non ordine amandi sed ordine subueniendi:
infirmores fortioribus ante ponit: quostales uult es se
quales iamilli sunt: quos non contemnendo sed de his confiden¬

Expanded text:
nec contemnere oporteat, non desunt, quae dictanda praepono nec contemnere oporteat, non desunt, quae dictanda praepono sic in articulis temporum constituta, ut dilationem non ferant, sicut mihi fuit breuiatio gestorum conlationis nostrae satis operosa, cum uiderem neminem se uelle tanto aggeri litterarum legendo committere, sicut mihi fuit etiam epistula ad ipsos laicos Donatistas de hac eadem conlatione nostra, quam modo aliquot lucubrationibus terminaui, sicut episduae non breues, una ad dilectionem tuam, altera ad uirum inlustrem Volusianum, quas uos accepisse iam credo, sicut nunc in manibus habeo librum ad Honoratum nostrum de quaestionibus quibusdam quinque, quas mihi proposuit et per litteras intimauit, cui non continuo respondere uides quam minime oporteat. caritas enim, quae tamquam nutrix fouet filios suos, non ordine amandi sed ordine subueniendi infirmiores fortioribus anteponit, quos tales uult esse, quales iam illi sunt, quos non contemnendo sed de his confiden
Abbreviated transcription (Latin):
illi qui eos occiderant & capti iam tenebantur. poena simili
punirentur. Libros debaptismopar uulorum cum iam
codicem ipsum prestantiȩ tuȩ misissem Cur abste prorsus
acceperim oblitus sum: nisi forte cum inspicerem mendosos
eos repperi& emendari uolui quod mirabiliter impeditus.
ad huc usque non feci e pistalam quoque ad tescribendam. &
his adiungendam quam cum ibi essẽ iam dictare cocperam
paululo addito sicesse imper fectam scias. si autem rationem
omnium dierum & lucubrationum aliis neces sitatibus inpen¬
sarum tibi possem reddere grauiter contristatus mirareris
quanta medistendant quȩ differriomnino non possunt
nec agere illa ꝑmit tant in quae mep&endo & ammonendo
urgues uolentem & in effabiliter qui a non possum dolentem:
cumenim ab eorum hominum neces sitatibus aliquantulum
ua coquime sic angariant ut eos nullomodo liceat euitare

Expanded text:
illi, qui eos occiderant et capti iam tenebantur, poena simili illi, qui eos occiderant et capti iam tenebantur, poena simili punirentur. Libros de baptismo paruulorum, cum iam codicem ipsum praestantiae tuae misissem, cur abs te rursus acceperim, oblitus sum, nisi forte, cum inspicerem, mendosos eos repperi et emendare uolui, quod mirabiliter impeditus adhuc usque non feci. epistulam quoque ad te scribendam et his adiungendam, quam, cum ibi essem, iam dictare coeperam, paulo addito sic esse inperfectam scias. si autem rationem omnium dierum et lucubrationum aliis necessitatibus inpensarum tibi possem reddere, grauiter contristatus mirareris, quanta me distendant, quae differri omnino non possunt, nec agere illa permittant, in quae me petendo et admonendo urgues uolentem et ineffabiliter, quia non possum, dolentem. cum enim ab eorum hominum necessitatibus aliquantulum uaco, qui me sic angariant, ut eos nullo modo liceat euitare
Abbreviated transcription (Latin):
ecclesiae : quiuersatus est in illacȩde prȩcipuus: quitales. non
cum eo sunt quando & ille cum ipso est si pro consulȩ. uel simul
ambo in illdestis sententiam prolaturi & forte ille per sistit
uelle gladio uindicare quam quam sit xp̃ianus. & quantum
aduertere potuimus. non sit ad hȩc cruciamentã ꝓclibis
tamen si necer se suerit. &iam gestis iub&e allegari epistola
meas quas dehac re singulas uobis mittendas putaui:
soleo enim audire in potestate eẽ iudicis mollire senten¬
tiam: &mitius uindicare quamleges: si autemneclit teris
meis adhoc consenserit: hoc saltim prȩst& ut incustodiam reci¬
piantur. at que hoc declementia imperatorum impetrare
curabimus: ne passiones seruorum dĩquȩ debent esse mnecclesi a
gloriose inimicorum sanguine de honestentur: scioenim in causa
dericorum anabnensium qui occisi agentilibus nunc martę¬
res honorantur imperatorem rogatum facile concessisse ne

Expanded text:
ecclesiae, qui uersatus est in illa caede praecipuus. qui tales non ecclesiae, qui uersatus est in illa caede praecipuus. qui tales non cum eo sunt, quando et ille cum ipso est? si pro consule uel simul ambo in illos estis sententiam prolaturi et forte ille persistit uelle gladio uindicare, quamquam sit Christianus et, quantum aduertere potuimus, non sit ad haec cruenta procliuis, tamen, si necesse fuerit, etiam gestis iubete allegari epistulas meas, quas de hac re singulas nobis mittendas putaui. soleo enim audire in potestate esse iudicis mollire sententiam et mitius uindicare quam leges. si autem nec litteris meis ad hoc consenserit, hoc saltem praestet, ut in custodiam recipiantur. atque hoc de clementia imperatorum impetrare curauimus, ne passiones seruorum dei, quae debent esse in ecclesia gloriosae, inimicorum sanguine dehonestentur. scio enim in causa clericorum Anaunensium, qui occisi a gentilibus nunc martyres honorantur, imperatorem rogatum facile concessisse, ne
Abbreviated transcription (Latin):
eadem gestalegere atque ostendere delectabut Domine merito
in signis multumque carissime ac desiderantis sime fili: ibi est sc̃s
frater & coepiscs meus bonifatius . & perdia com pere grinum
quicum illo perexit commonitorium direxi: sichab&o tam quã
presentiã meam: quod & uobis in commune proecdãe utilitate
placuerit. hoc adiuuanted nõ fat. qui potens est misericor diter
opitulari in tantis malis. Modomatro niusep̃s eorum sti pa¬
tus cuneis perditorum utriusque sexus hac atque illac circũit᷑
aperuit sibi basilicas. quas pos ses sorum quantulus cumqueti¬
mor clauserat: prȩsente autem procuratore uirꝰ clarissimiͦ
& egi sperindõ quem tua dilectioni: cõmendaui multumque
commendo ut cum que eorum frangebatur audacia. Nunc
uero postea quã car thaginẽ profectus est &iam infundis ip¬
sius basilicas aperuit. populos congregat cum ipso est &iã
illedonatus diaconus rebaptratus cum fuerit colonus

Expanded text:
eadem gesta legere atque ostendere delectabit, domine merito eadem gesta legere atque ostendere delectabit, domine merito insignis multumque carissime ac desiderantissime fili. ibi est sanctus frater et coepiscopus meus Bonifatius et per diaconum Peregrinum, qui cum illo perrexit, commonitorium direxi; sic habe tamquam praesentiam meam et, quod uobis in commune pro ecclesiae utilitate placuerit, hoc adiuuante domino fiat, qui potens est misericorditer opitulari in tantis malis. modo Macrobius, episcopus eorum, stipatus cuneis perditorum utriusque sexus hac atque illac circuit, aperuit sibi basilicas, quas possessorum quantuluscumque timor clauserat. praesente autem procuratore uiri clarissimi Celeris Spondeo, quem tuae dilectioni commendaui multumque commendo, utcumque eorum frangebatur audacia. nunc uero, posteaquam Carthaginem profectus est, etiam in fundis ipsius basilicas aperuit, populos congregat. cum ipso est etiam ille Donatus, diaconus rebaptizatus, cum fuerit colonus
Abbreviated transcription (Latin):
ta gesta inomnium notitiam perferantur. Quod autẽ
scripsit eximi & astua dubitar&e. utrum intheo prepi a
debeas eadem gesta iubere proponi. fiat si potest illuc
frequens confluere multitudo alioquin alius locus cele¬
brior prouidendus est: non tamen ullo modo prȩtermit¬
tendum: poena sane illorum quamuis detantis scederib
confessorum. rogote ut prȩter supplicium mortis sit
dandam: Ip̃seenim fructus ad nos peruenit confes¬
sionis illorum: quia inuenit ecclesia catholica ubi suam
erga a trocissimos inimicos ser u& atque exhibe at
lenitatem. Intantm quippe crudelitatem quȩcum¬
que prȩcer sanguinem uindicta processerit magñale¬
nitas apparebit: quod & simodo quiburdam nostris
illa a trocitate commotis uidetur indignum. & qua sidis solu¬
tionis & neglegentię simile transactis tamen motibus ani¬
morum qui recentioribus factis solent turbulentius ex¬
citari ȩgregia & luculenta bonitas apparebit & abhoc magis

Expanded text:
ta gesta in omnium notitiam perferantur! quod autem ta gesta in omnium notitiam perferantur! quod autem scripsit eximietas tua dubitare te, utrum in Theoprepia debeas eadem gesta iubere proponi, fiat, si potest illuc frequens confluere multitudo; alioquin alius locus celebrior prouidendus est, non tamen ullo modo praetermittendum. Poena sane illorum quamuis de tantis sceleribus confessorum rogo te ut praeter supplicium mortis sit m mansuetudinem commendandam. ipse enim fructus ad nos peruenit confessionis illorum, quia inuenit ecclesia catholica, ubi suam erga atrocissimos inimicos seruet atque exhibeat lenitatem. in tanta quippe crudelitate, quaecumque praeter sanguinem uindicta processerit, magna lenitas apparebit. quod etsi modo quibusdam nostris illa atrocitate commotis uidetur indignum et quasi dissolutionis et neglegentiae simile, transactis tamen motibus animorum, qui recentioribus factis solent turbulentius excitari, egregie luculenta bonitas apparebit et ob hoc magis
Abbreviated transcription (Latin):
omino merito in signi. multumque carissimo acde side¬
rantis simo filio mar cellino augustinus in dño salutem
Gesta quȩ promisit prȩstantia tua uehementer expecto.
& mecclesia ipponiensi iam iamque cupio recitari. acri
fieri põtuerit. &iam perom̃s ecclesas indiocesi constitu
tas: ut audiant hominer pleneque cognoscant Consessores
iniquitatis. non ditimore extorquente pęnitentiam. sed
homicidio & de excecato ac debilitato prerbi corpore si
displicere negare non ausi sunt. refugientes catholicam
pacem uel ut necriminibus polluantur alienis ut millo
schismatis sacrilegiointer scelera torum tam inmanium
tantam multitudinem ꝑdurantes: siue &iam illorum qui
seinde non reces suros &iam demonstratas ibicat holica
ueritate & donatistarum peruer sitate dixerunt: non
est leue: quod dr̃ agiuoluit per operatua: utinam tales
eorum causas crebras sic audias & facinora eorum atq
in sana pertinacia sic sepe prod atur. eademque publica¬

Expanded text:
OMINO MERITO INSIGNI MULTUMQVE CARISSIMO AC DESIDERANTISSIMO FILIO MARCELLINO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Gesta, quae promisit praestantia tua, uehementer expecto et in ecclesia Hipponiensi iam iamque cupio recitari ac, si fieri potuerit, per omnes ecclesias etiam in dioecesi constitutas; ut audiant homines, pleneque agnoscant confessores iniquitatis, non Dei timore extorquente poenitentiam, sed homicidio et de excaecato ac debilitato presbyteri corporedisplicere, negare non ausi sunt refugientes catholicam pacem, uelut ne criminibus polluantur alienis, et in illo schismatis sacrilegio inter sceleratorum tam immanium tantam multitudinem perdurantes, siue etiam illorum, qui se inde non recessuros etiam demonstrata sibi catholica ueritate et Donatistarum peruersitate dixerunt. non est leue, quod deus agi uoluit per operam tuam. utinam tales eorum causas crebras sic audias et facinora eorum atque insana pertinacia sic saepe prodatur eademque publica
Abbreviated transcription (Latin):
simos nostros. sc̃itatistuȩ lit teris non peritia quamde side¬
rasti sed sollicita dilectione res pondi sigrate accipis & am¬
monitionem fraternam &iam̃ utilem non errendo sed
prudenter considerando cum eccle siȩ pace conseruar
do gratias. si autem meista nondum nos semiraris.
fide quȩ certissima atque clarissima est. mutua cari¬
tate docere nonrennuis : multo uberius dõ gratias.
Memor nostridno semper uiuas domine beatissi me
& sincera dilectione de siderabilis frater: ETTICIT¬

Expanded text:
simos nostros sanctitatis tuae litteris non peritia, quam desidesimos nostros sanctitatis tuae litteris non peritia, quam desiderasti, sed sollicita dilectione respondi. si grate accipis et admonitionem fraternam et iam utilem non errando sed prudenter considerando cum ecclesiae pace conseruas, deo gratias. si autem me ista nondum nosse miraris ufide, quae certissima atque clarissima est, mutua caritate docere non rennuis, multo uberius deo gratias. memor nostri domino semper uiuas, domine beatissime et sincera dilectione desiderabilis frater. CXCI
Abbreviated transcription (Latin):
siue ex illa una siue exnulla alia propagentur :
Medi atoris tamen animam nullam ex adam traxis se pec¬
catum dubitare fasnonest: sienim nulla propagatur
ex altera ubiomnes tenentur propagata carne pec ca¬
ti. quanto minuscredendum est ex pro pagine peccatricis¬
animam uenire potuisse cuius carouenit ex uir gine non
libidine concepta sed fide ut es s& in similitudine carnis pec¬
cati Non in carne peccati si autem peccato primȩ ani¬
me peccatricis. ideo c&erȩ tenentur obnoxiae quia exilla
sunt propagatȩ. profecto illa quam sibiumgenitus co ap¬
tauit. aut peccatum inde nontraxit. aut omnino inde nontrac¬
taest: neque enim non potuit animam sibitrahere si ne
peccato qui soluit nostra peccata: aut quinouam crea¬
uit eicarni quam sine parente fecit exterax: non potu it
nouam creare carni. quam sine: uiro sumpsit exfemina:
haec sicut potui non quidem ad medatis. sed tamen ad caris¬

Expanded text:
siue ex illa una siue ex nulla alia propagentur. siue ex illa una siue ex nulla alia propagentur. mediatoris tamen animam nullum ex Adam traxisse peccatum dubitare fas non est. si enim nulla propagatur ex altera, ubi omnes tenentur propagata carne peccati, quanto minus credendum est ex propagine peccatricisanimam uenire potuisse, cuius caro uenit ex uirgine non libidine concepta sed fide, ut esset in similitudine carnis peccati, non in carne peccati! si autem peccato primae animae peccatricis ideo ceterae tenentur obnoxiae, quia ex illa sunt propagatae, profecto illa, quam sibi unigenitus coaptauit, aut peccatum inde non traxit aut omnino inde non tracta est. neque enim non potuit animam sibi trahere sine peccato, qui soluit nostra peccata, aut, qui nouam creauit ei carni, quam sine parente fecit ex terra, non potuit nouam creare carni, quam sine uiro sumpsit ex femina. Haec, sicut potui, non quidem ad me datis sed tamen ad caris
Abbreviated transcription (Latin):
ut tamen hoc eyrogra fo quod sola morte xp̃irum pendum
est rectissima ratione demonstrentur obstrictȩ. nec sua
proƿagine sed carnis hoc debito iuste appare ant obligatȩ
nonsolum nemine prohibente defende. uerum &iam nobis
quomodo idtecum defendere possimus ostende: si autem
aliter non potes quodde animarum nouitate sentis asse¬
rere. nisi ut eas dicas peccato primi hominis nonteneri.
aut propagationem non suam sed carnis. auctore dõ uel
nescio quamalinatura in nocentissimas feri peccatrices.
Melius origo animȩ nos lateat dum tameneam non dubi¬
te mus dĩesse cre aturam quam uel ds̃ peccati auctor dici¬
tur. Mel contradm̃ alienimalinatura introducitur. uel
baptisma paruulorum irritum ducitur. Ut autem ame
tua dilectio dehac questione aliquid audiat definitum:
non par uiȩstimandum. immo prȩcipue necessarium at¬
que r&inendum quomodo lib& seorigo habeat animarũ.

Expanded text:
ut tamen hoc chirographo. quod sola Christi morte rumpendum ut tamen hoc chirographo. quod sola Christi morte rumpendum est. rectissima ratione demonstrentur obstrictae nec sua propagatione sed carnis hoc debito iuste appareant obligatae, non solum nemine prohibente defende. uerum etiam nobis, quo modo id tecum defendere possimus. ostende. si autem aliter non potes, quod de animarum nouitate sentis. adserere. nisi ut eas dicas peccato primi hominis non teneri aut per propagationem non suam sed carnis auctore deo uel nescio qua mali natura innocentissimas fieri peccatrices. melius origo animae latet, dum tamen eam non dubitemus dei esse creaturam quam uel deus peccati auctor dicitur uel contra deum aliena mali natura introducitur uel baptisma paruulorum inritum ducitur. Ut autem et a me tua dilectio de hac quaestione aliquid audiat definitum non parui aestimandum, immo praecipue necessarium atque retinendum, quo modo libet se origo habeat animarum,
Abbreviated transcription (Latin):
uera peccatorum in omnis exuȩtate. condicione generis
humani eandem plenitudinem ten&: nullus enim nisi
qui peccati ser uusest liber efficitur nec redemptus
dicipotest nisi qui uere ꝑ peccatum fuerit ante captiuus.
sicut scriptumest. siuo s̃filius liberauerit uere liberi
eritis. per ipsum enim renascimur sp̃italiter. ꝑ ipsum
cruci figimur mundo ipsius morte mortis ab adam om¬
nibus nobis introductae atque transmis sȩ uniuerse
animȩ illud propagine contrac tum cyrograsum rũpit̾
in quo nullus omnino natorum antequam perbaptis mum
liber&ur non tenetur obnoxius: In his uerbis apostoli¬
cę̧ sedis tam antiqua adque fundata tam cesta & dara est
cat holic& fides ut ne fas sit de illa dubita rexp̃i ano.
Om̃ergomortexp̃i nonunius aut aliquarum sed uniuer¬
se animȩ proƿagine. contractum mortis cyrografum rũ¬
pitur si potes animas sic alienas apropagine defendere

Expanded text:
uera peccatorum in omni sexu, aetate, condicione generis uera peccatorum in omni sexu, aetate, condicione generis humani eandem plenitudinem tenet. nullus enim, nisi qui peccati seruus est, liber efficitur nec redemptus dici potest. nisi qui uere per peccatum fuerit ante captiuus. sicut scriptum est: Si uos filius liberauerit, uere liberi eritis. per ipsum enim renascimur spiritaliter, per ipsum crucifigimur mundo, ipsius morte mortis ab Adam omnibus nobis introductae atque transmissae uniuersae animae illud propagatione contractum chirographum rumpitur, in quo nullus omnino natorum, antequam per baptismum liberetur, non tenetur obnoxius\'. in his uerbis apostolicae sedis tam antiqua atque fundata, tam certa et clara est catholica fides. ut nefas sit de illa dubitare Christiano. Quoniam ergo morte Christi non unius aut aliquarum sed uniuersae animae propagatione contractum mortis chirographum rumpitur, si potes animas sic alienas a propagatione defendere,
Abbreviated transcription (Latin):
tum hab& traducem peccati solaergo poenã mer&ur
Iniustum est enim ut hodie nata anima non ex mas sa ad ae
tam antiquum peccatum port& alienum quia nulla ratio¬
ne conceditur. ut dr̃ qui propria peccata dimittit unum
im put& alienum. Siergo ita potes animarum asserere
sine ulla propagine nouitatẽ ut ratione iusta & afidecatho¬
lica non aliena &iam sie percato primi hominis ostendan¬
tur obnoxiȩ as sere quod sentis ut potes: si autem non e as
aliter potes a propagine facere alienas. nisi ut simul
facias abommpeccatiuinculo liberas: coib&te abhuius
modi dis putatione omnimodo: pon est enim falsa &iã
in par uulorum baptis mate remissio peccatorum: Nec uer¬
botenus dicitur sedueraciter agitur: Nam ut iam
uerbis utar quae in ipsa epistula beatissimi antsstitis zo¬
simi leguntur. fi delis dñs in uerbis suis eiusque baptis¬
mare acuerbis. idest opere confessione & remissio ne

Expanded text:
tum habet traducem peccati, sola ergo poenam meretur. tum habet traducem peccati, sola ergo poenam meretur. iniustum est enim. ut hodie nata anima non ex massa Adae tam antiquum peccatum portet alienum, quia nulla ratione conceditur, ut deus, qui propria peccata dimittit, unum inputet alienum. Si ergo ita potes animarum adserere sine ulla propagine nouitatem, ut ratione iusta et a fide catholica non aliena etiam sic peccato primi hominis ostendantur obnoxiae. adsere. quod sentis, ut potes. si autem non eas aliter potes a propagatione facere alienas, nisi ut simul facias ab omni peccati uinculo liberas, cohibe te ab huius modi disputatione omni modo. non est enim falsa etiam in paruulorum baptismate remissio peccatorum nec uerbo tenus dicitur, sed ueraciter agitur. nam, ut iam uerbis utar, quae in ipsa epistula beatissimi antistitis Zosimi leguntur, \'fidelis dominus in uerbis suis eiusque baptismus re ac uerbis, id est opere, confessione et remissione
Abbreviated transcription (Latin):
mo. pisi correcti &iamegerint pęnitentiam: toto xp̃i a¬
no orbe damnati sunt. De quib exempla recentium lit¬
terarum siue quae specialiter ad afros. siuequȩ uniuer sa¬
liter ad omnes episcopos de memorata sedemanarunt.
ne forte aduestram sc̃itatem nondum peruenerint: uobis
curauimus mitti abeis fratribus quibus & has litteras ut
tuȩ uenerationi dirigerent dedimus. hi autem nonideo
sunt her&ici quia dicunt animas originem de illa prima
pec catrice nonducere: quod uel alibi qua fortasse ratio¬
ne ueradici potest. uel sine sidei labenesciri: sedhine co¬
nantur efficere unde omnino a pertissime hęretici iu¬
dicantur. animas par uulorum pi hil mali exadam tra¬
here quod st lauaero regenerationis ex piandum.
Nam pelagn dehacre argumentatio quȩ inter telia eius dam¬
nabilia. &iam litteris apostolicȩ sediradiuncta est ita seha¬
b&: si anima in quit extraduce non est. sed sola caro tan¬

Expanded text:
mo, nisi correcti etiam egerint paenitentiam, toto Christiamo, nisi correcti etiam egerint paenitentiam, toto Christiano orbe damnati sunt, de quibus exempla recentium litterarum. siue quae specialiter ad Afros siue quae uniuersaliter ad omnes episcopos de memorata sede manarunt, ne forte ad uestram sanctitatem nondum peruenerint, uobis curauimus mitti ab eis fratribus, quibus et has litteras, ut tuae uenera tioni dirigerent. dedimus. hi autem non ideo sunt haeretici. quia dicunt animas originem de illa prima peccatrice non ducere. quod uel aliqua fortasse ratione uera dici potest uel sine fidei labe nesciri, sed hinc conantur efficere, unde omnino apertissimi haeretici iudicantur. animas paruulorum nihil mali ex Adam trahere, quod sit lauacro regenerationis expiandum. nam Pelagii de hac re argumentatio. quae inter alia eius damnabilia etiam litteris apostolicae sedis adiuncta est, ita se habet: Si anima\', inquit, \'ex traduce non est, sed sola caro tan
Abbreviated transcription (Latin):
aut aliquam naturam quam non ds̃ condidit. illius ex
quamundantur inquinationis aucto rem:
Donec ergo aut ille rescribat. aut ego sidr̃ uoluerit aliquo mo¬
do discam. sinullam de illa pecatrice originem ducit
quȩ causa sit animȩ sub eundioriginale peccatum. quod neces¬
seest esse mominbus paruulis. & quo eam nec dr̃ cogit in son¬
tem quia pec candi aue tor non est. nec ulla mali natura quãȩ
non est: ni hiltale audeo prȩdicare: Te autem silibenter
uel patienter amittis karissime frater ammoneo. ne here¬
sem nouamminus cautus in curxs. quȩ antiquissimȩ fidei
stabilita molitur fundamenta conuellere aduersus dĩgra¬
bonitate largitur: cuius uel auctores uel ceste acerrimi
notis simique sua sores. cum pelagius & cȩlestius extitis sent
conciliorum episcopalium uigilantia in adiutorio saluatoris
qui suam tue tur eclesiam. &iam ad uobus uenerabilib
antestitibus a postolicȩ sedis papa innocentio & papa ⁊ osi¬

Expanded text:
aut aliquam naturam, quam non deus condidit. illius. ex aut aliquam naturam, quam non deus condidit. illius. ex qua mundantur, inquinationis auctorem. donec ergo aut ille rescribat aut ego, si deus uoluerit, aliquo modo discam, si nullam de illa peccatrice originem ducit, quae causa sit animae subeundi originale peccatum, quod necesse est esse in omnibus paruulis et quo eam nec deus cogit insontem, quia peccandi auctor non est, nec ulla mali natura. quia non est. nihil tale audeo praedicare. \' Te autem. si libenter uel patienter admittis, carissime frater, admoneo, ne haeresem nouam minus cautus incurras. quae antiquissimae fidei stabilita molitur fundamenta conuellere aduersus dei grabonitate largitur. cuius uel auctores uel certe acerrimi notissimique suasores cum Pelagius et Caelestius extitissent, conciliorum episcopalium uigilantia in adiutorio saluatoris. qui suam tuetur ecclesiam, etiam a duobus uenerabilibus antistitibus apostolicae sedis, papa Innocentio et papa Zosi
Abbreviated transcription (Latin):
de finitum audire potuerat. Significauit tamen in ea¬
dem breui epistalasua se potius ficri quam pro paga¬
ri animascredere. simul &iam ammonens animarũ
propaginem qui a ipse in oriente est occidentalem ecde¬
siam solere sentire: hac er̃go maiore occasione com¬
perta scripsi ad eum non breuem librum. consulens ct̃
& p&ens. ut prius medoceat & tunc ad me mittat
quos doceam: quiliber meus non doctoris sed inqui si¬
toris. & potius discere cupientis apud me legi potest
mittiuero uspiam non deb& uel cui quam foras dari:
NIsi cumre scripta dño adiuuante ꝑcepero. id quod ille
sentit promptissime aclibentissime sede fensurus. sime
docere potuerit quomodo animȩ neque ex adam
ueniant. & tamen ex illo iustam sortem damnationis.
inueniant : nisi adremissionem peccatorum renas¬
cendo perueniant. ab sit enim ut credamus uel ani¬
mas par uulorum. in lauacro regenerationis falsam
accipere peccatorum mundationem uel dm̃ esse

Expanded text:
definitum audire potuerat. significauit tamen in eadefinitum audire potuerat. significauit tamen in eadem breui epistula sua se potius fieri quam propagari animas credere simul etiam admonens animarum propaginem — quia ipse in oriente est — occidentalem ecclesiam solere sentire. hac ego maiore occasione comperta scripsi ad eum non breuem librum consulens eum et petens, ut prius me doceat et tunc ad me mittat, quos doceam. Qui liber mens non doctoris sed inquisitoris et potius discere cupientis apud me legi potest; mitti uero uspiam non debet uel cuiquam foras dari, nisi cum rescripta domino adiuuante percepero id, quod ille sentit, promptissime ac libentissime defensurus, si me docere potuerit, quo modo animae neque ex Adam ueniant et tamen ex illo iustam sortem damnationis inueniant, nisi ad remissionem peccatorum renascendo perueniant. absit enim, ut credamus uel animas paruulorum in lauacro regenerationis falsam accipere peccatorum mundationem uel deum esse
Abbreviated transcription (Latin):
ess&. quȩ exierunt de femoribus iacob: id est quȩ
animȩ nunc uero cum masculinum genus sit positũ
Id est quiexierunt de femoribus quis nonita incelle¬
gerema lit omnes animȩ eorum qui exierunt ex
femoribus eius. idest animȩ hominum ut &i am
sic pos sint intellegi secundum corpus tantum
modo exis se homi nes defemoribus patris quorũ
erant illȩ animȩ perqua rum numerum intelle¬
guntur tot homines : Uellem autem lege re¬
libellum tuum. cuius mentionem fecisti in lit teristuis
pe forte ibi aliqua testimonia non ãbigua posuisti: a me
autem cum quȩ sis s& amicus mihi caris simus & diuinarũ
studio sissimus litterarum. quid dehac quęstione sentirẽ
eique remota uerecundia hinc aestus metis & ignorantiã
fas susessem scripsit in delonge trans mare. ad doctis si¬
mum uirum. cui rescripsit ille ut potius meconsule ret
nesciens quodiam fecerat nec aliquid a mecestum ac

Expanded text:
esset \'quae exierunt de femoribus Iacob\', id est quae esset \'quae exierunt de femoribus Iacob\', id est quae animae. nunc uero cum masculinum genus sit positum. id est \'qui exierunt de femoribus Iacob\', quis non ita intellegere malit: \'omnes animae eorum, qui exierunt ex femoribus eius,\' id est animae hominum, ut etiam sic possint intellegi secundum corpus tantum modo exisse homines de femoribus patris, quorum erant illae animae, per quarum numerum intelleguntur tot homines? Vellem autem legerelibellum tuum. cuius mentionem fecisti in litteris tuis, ne forte aliqua ibi testimonia non ambigua posuisti. a me autem cum quaesisset amicus mihi carissimus et diuinarum studiosissimus litterarum, quid de hac quaestione sentirem. eique remota uerecundia hinc aestus meos et ignorantiam fassus essem. scripsit inde longe trans mare ad doctissimum uirum. cui rescripsit ille. ut potius me consuleret, nesciens, quod iam fecerat nec aliquid a me certum ac