comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uocamꝰ quȩ intp̃tationes sunt disputaturꝰ est qm̃q de nominib: illi uerbisq
dicendũ ẽ quid sint quãq iũ insignificatione retineant. recte librũ de int̃¬
pretatione signauit. Nec hoc nos turba. qđ sunt quȩdã interp̃tationes. deqͥb
in hoc libro n tracta Taquã enĩ siquis de homune disputans titulũ operis de¬
animali posuissa .&. quaqua ñ de om̃i animali. tam̃ qm̃ de aliqͦ disputaturꝰ es¬
sa. recte de animali libro nom̃ imponera. itanc̃ lica. de om̃i int̾p̃tatione ꝑtrac¬
itta . tam̃ qm̃ de una quȩ ẽ enunciatio x. de nominib. & uerbisquȩ intp̃tationes

Expanded text:
ocamus, quae interpretationes sunt, disputaturus est, quoniamque de nominibus illis verbisque dicendum est, quid sint, quamve vim in significatione retineant, recte librum de interpretatione signavit. Nec nos hoc turbet, quod sunt quaedam interpretationes de in hoc libro non tractet. Tanquam enim si quis de homine disputans, titulum operis deanimali posuisset, quanquam non de omni animali, tamen quoniam de aliquo disputaturus esset, recte de animali libro nomen imponeret. Ita nunc licet non de omni interpretatione pertractet, tamen quoniam de una quae est enuntiatio,
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ inuagiuationẽ aliquã significationis .x. putat᷑ significare. Ferus. ocẽ
rursus ipsũ nom̃ extrinsecus ñ in alterius nominis parte ponat᷑ sibi significat
uelut nom̃ Ergo ñẽ sinilis insiplicib nominib cõpositisq partiũ nominis¬
significatio : Sed simpliciũ qͥde nomiriũ partes. nec ipse significant nec signi
ficare putant᷑. Cõpositoꝵ uͦ uolunt qͥde iurtes aliqͥd significare & dant signi¬
ficitionis imaginationẽ & significare aliqͥd patant᷑ s nullius sẽparati retiness
signifiaitione᷑¬

Expanded text:
quidem imaginationem aliquam significationis, et putatur significare ferus. Hoc esrursus ipsum nomen extrinsecus, non in alterius nominis parte ponatur, per se sibi significat velut nomen. Ergo non est similis in simplicibus nominibus compositisque partium consificare putantur. Compositorum vero volunt quidem partes aliquid significare, et dant significationis imaginationem, et significare aliquid putantur, sed nullius separatim retinent significatione
Abbreviated transcription (Latin):
Quoꝵ hiee similitudines s̃ heȩ q̃ st̃ anime passiones. hȩ stres łaquarurs sidicera
Sedde his disputationẽ trahere longius non uultAit enim
sibi ad disputationẽ sumere quantũ ad logicȩ possit ꝑtinere periciã Qua¬
re alterius est negocii principalit̃ de animȩ passionib disputare : Ta
quẽ admodũ in animia aliquociensquide

Expanded text:
quorum similitudines sunt hae quae sunt animae passiones, hae sunt res; tanquam rursus si diceret: illae res sunt. Sed de his disputationes trahere longius non vult. Ait enim:sibi ad disputationem sumere, quantum ad logicae possit pertinere peritiam. Quare alterius negotii est principaliter de animae passionibus disputare. Est autem, quemadmodum in anima, aliquoties
Abbreviated transcription (Latin):
eni substantia cũ accilenti ciungim atq cõponimꝰ. ł intellastũ intellectiu
copulam Etut fieri possit ꝓpositio incogitatione. tefit idẽ inuoce. & ẽnc̃
affirmatio. ut homocurrit. homine quippe cursũq coposuit .atii. c̃iuuxit.¬
& inde affirmatio nata e ueritate ctinens ł mendaciũ. Nẽ uͦsi ad uerbiũ
mo n curxit.nã id qđ c̃ad uerbiũ negatiuũ hominẽ acursu diuisit atidis¬
iunxit fada ẽ inde negatio rursꝰ ueritatẽ falsitatẽ ue significans. Recte igit᷑
dictũ ẽ circa cõpositiotiẽ qđ est asfirmatio. ł diuisionẽ qđ ẽ negatio. ueritatis

Expanded text:
llectum intellectui copulamus, ut fieri propositio possit in cogitatione, tunc fit idem in voce. Et est nunc affirmatio, ut: Homo currit. Hominem quippe cursumque composuit atque conjunxit, et inde affirmatio nata est veritatem continens vel mendacium. Nunc vero non quod est adverbium negativum, hominem a cursu divisit atque disjunxit, factaque est inde negatio rursus veritatem falsitatemve significans. Recte igitur dictum est circa compositionem quod est affirmatio, vel divisionem quod est negatio, veritatis
Abbreviated transcription (Latin):
qđẽ genꝰ ascensũ ẽ ab enunciatione denunciatio sger qđ est ortuo ꝓpositio¬
ue operis leuauit diuerło tam̃ mͦ de cuncłis dispitat: Pruiseni de oratione
post de enim cutione deinde de asfirmatione. postremo o diffiutienie uerats¬
onis edisserit c̃uerso scilica ordine Seillioc posteriu liquebit Vđ aiĩ pus ne¬
gamonẽ postea ꝓposuit offirmationẽ nihuił int ecuonis sucis equene sibina¬

Expanded text:
quod est oratio, propositionem operis levavit, diverso tamen modo de cunctis disputat. Prius enim de oratione, post de enuntiatione, deinde de affirmatione, postremo de diffinitione negationis edisserit, converso scilicet ordine. Sed hoc posterius liquebit. Quod autem prius negationem, postea proposuit affirmationem, nihil int
Abbreviated transcription (Latin):
hyno ofrike. nec ñ &iã c̃dicionales uocant᷑ Ponit᷑ enĩ. Si hoc fit hoc erit. id
si sol ẽ. eẽ diem Quare he simplices ñ sunt Si sol ẽ enĩ & dies est. due ꝓpa¬
sitiones sunt. quas una coniunctio que si est. copulat atq cõponit. Sed dehis
nullus aut libr̃o t̾actatꝰ habebit᷑ Quare qm̃ de simplicib enunciatuus oratio¬
nib tractaturꝰ esti iđ de simplici affirmatione & simplici negatione qm̃q
affirmationes  negationes uerbis ac nominib c̃iuingunt᷑. ut in ea quȩ ẽ ho¬
Imo currit affirmatione. homo nom̃ ẽ. currit uerdu. & rursũ homo ñ currit
tiegai iu eldi nomine terboq c̃iungit᷑ reete pruis de simplici affirmatione¬

Expanded text:
hypotheticae, nec non etiam conditionales vocantur. Ponitur enim si hoc sit, hoc esse, id est, si sol est, esse diem. Quare hae simplices non sunt, sol est enim, et dies est, duae propositiones sunt, quas una conjunctio si, copulat atque componit. Sed de his nullus hoc libro tractatus habebitur. Quare quoniam de simplicibus enuntiativis orationibus tractaturus est, id est de simplici affirmatione et simplici negatione, quoniamque affirmationes et negationes verbis ac nominibus conjunguntur, ut in ea quae est: Homo currit, affirmatione, est homo nomen, currit verbum. Et rursum: Homo non currit, negatio eodem nomine verboque conjungit
Abbreviated transcription (Latin):
tale. & medicus p̃ter artificẽ ẽẽ ñ potest. In animatũ uͦ cũ artisice. & in¬
uitale cũ medico ẽẽ ñ poterit. Sigͥ negato in animato. neget᷑ artifex :
negato inuitali. negetur medicus. Atq hȩc qͥdẽ ratio ꝓpositionũ quarũ
superius exempla descripsimꝰ. idcireo intellegat᷑ assũpta. ut earũ natu¬
ra clarescer&. ñ quo alit̾ interse t̾minieẽ ñ possint. Nã ut su perius
dictũ ẽ . ñ sufficit quolib& modo uingere t̃minos ut fiant hrpotheti¬
ce ꝓpositiones ex duab c̃ditionalib c̃uigate. Neq enĩ siquis dicat. si
cũ homoẽ animalẽ. cũ diesẽ luc& talemꝰfecerit ꝓpositionẽ quȩ ex du
ab: c̃ditionalib: c̃stet. Idcirco qͥa pͥor c̃ditio nẽ scđȩ causȩꝰ c̃ditionis
Hoc gͥ superius positarũ ꝓpositionũ ratio demonstrat. que ad modũ fit
ut c̃ditionẽ conditio sequat᷑. Quȩ cũ itasint. de earũ dicendũẽ syllo¬

Expanded text:
e non potest, inanimatum vero cum artifice et invitale cum medico esse non poterit. Si igitur, negato inanimato negetur artifex, negato invitali negetur medicus. Atque haec quidem ratio propositionum, quarum superius exempla descripsimus, idcirco intelligatur assumpta, ut earum natura claresceret, non quo aliter inesse termini esse non possint. Nam, ut superius dictum est, non sufficit quolibet modo jungere terminos, ut fiant hypotheticae propositiones ex duabus conditionalibus conjugatae. Non enim si quis dicat, si cum homo est, animal est, cum dies est, lucet, talem feabus conditionalibus constet, idcirco quia prior conditio non est secundae causa conditionis. Hoc igitur superius positarum propositionum ratio demonstrat, quemadmodum fit ut conditionem conditio consequatur. Quae cum ita sint de earum dicendum est syllo
Abbreviated transcription (Latin):
animatũ dmedicus. Inanimatũ qͥdẽ p̃ter artificẽ animatũ uͦ p̃t̃
medicũ eẽ potest. in animatũ uͦ cũ animato ñ cõuenit. & medicus
ab artifice nullomͦ separatur. Fit gͥ ut sicũ ñ ẽ in animatũ ñ ẽ arti¬
fex cũ sit animatũ ñ sit medicus Q uinta decima ꝓpositio hos termui¬
nos habere deb&. ut a qͥdẽ cũ c at uͦb cũ d eẽ ñ possit buͦ atq d talia¬

Expanded text:
tum quidem praeter artificem, animatum vero praeter medicum esse potest; inanimatum vero cum animato non convenit, et medicus ab artifice nullo modo separatur; fit igitur ut si, cum non est inanimatum, non sit artifex, cum sit animatum non sit medicus. Quinta decima propositio hos terminos habere debet, ut aquidem cum c, at vero b cum d esse non possit, b vero
Abbreviated transcription (Latin):
atq ditasimul eẽ ñ possint. ut si alterũ eoꝵ. ñ fuerit. alterũ gẽ ne¬
cesse sit . Itanãq fi& sicũ a negatũ sit bneget᷑ cũ caffirmatũaf
onabile nãq p̾ter egrũ. & rationabile p̃ter sanitatẽ eẽ potest. ir¬
rationabile uͦ atq rationabile. & egrũ atq sanũ simul eẽ ñ possunt.
sitam̃ alterũ eoꝵ ñ suerit. alterũ eẽ necesse ẽ. Itaq fit ut sirratio¬
nabili denegato egrũ deneget᷑. rationabili posito. sanũ ponatur.
Quarta decima ꝓpositio his texenda mẽbris ẽ ut a qͥdẽ p̃terb&

Expanded text:
si alterum eorum non fuerit, alterum esse necesse sit. Ita namque fiet si cum a negatum sit, b negetur, cum c affirmatum sonabile namque praeter aegrum, et rationabile praeter sanitatem esse potest, irrationabile vero atque rationabile, et aegrum atque sanum simul esse non possunt; si tamen alterum eorum non fuerit, alterum esse necesse est. Itaque fit ut si irrationabili denegato aegrum denegetur, rationabili posito sanum ponatur. Quarta decima propositio his texenda membris est, ut a quidem praet
Abbreviated transcription (Latin):
sed in animatũ cũ animato & nigru cũ albo siul eẽ ñ possunt. sedsi nega¬
tũ fuerit animatñ. & c̃secutũ fuerit nigrũ. posito animato. albũ eẽ nega¬
bit᷑. Itẽ undecima ꝓpositio eafit.ut neq a cũ bneq c cũ dsimul ẽẽ pos¬
negabit᷑ d ẽẽ necesse ẽ.Ut sisit ainanimatũ bmedicus cinuitale dar¬
tifex. Inanimatũ qͥdẽ medicus eẽ ñ potest. Quo cirea ne inuitale qͥdẽ
artifex. sed qđ in animatũ ẽ ñ potest ñ eẽ in uitale. Itẽq qͥ medicis ẽ
ñ potest ñeẽ artifex. Sigͥ inanimatũ neget᷑. & medicũ eẽ c̃sequitur
cu negabit᷑ inuitale. artifex eẽ c̃sequitur. Duo decima uͦ ꝓpositio ẽ
qũã talib t̃minis c̃stare oportebit ut a qͥdẽ p̃terbAt uͦc p̃terd

Expanded text:
sed inanimatum cum animato, et nigrum cum albo simul esse non possunt. Sed si negatum fuerit inanimatum et consecutum fuerit nigrum, posito animato album esse negabitur. Item undecima propositio ea sit, ut neque a cum b, neque c cum d simul esse posnegabitur, d esse necesse est, ut si sit a inanimatum, b medicus, c invitale, d artifex, inanimatum quidem medicus esse non potest, quocirca ne invitale quidem artifex: sed quod inanimatum est, non potest non esse invitale, itemque qui medicus est non potest non esse artifex. Si igitur inanimatum negetur et medicum esse consequatur, cum negabitur esse invitale, artifex esse consequitur. Duodecima propositio est quam talibus terminis constare oportebit, ut a quidem praeter b, at vero
Abbreviated transcription (Latin):
cessitate uexamini .& modo quidẽ ultra naturã multũ meri bibitis. nc̃
autẽ parũ quoq: aque quod ex poscit ipsa natura de sideratis. Nos uͦ uinũ
quidẽ omnino ñ querimꝰ a quã autẽ habemꝰ quã solã uolumꝰ & qua maxi¬
me delectam᷑ & sa pienter curamꝰ sitim ñ furere & insaniro ꝓpera¬
mꝰ. magisq: nobis mortẽ quã ebrieta tẽ precam᷑. per quã necesse ẽ homi

Expanded text:
cessitate vexamini. Et modo quidem ultra naturam multum meri bibitis, nunc cessitate vexamini. Et modo quidem ultra naturam multum meri bibitis, nunc autem parum quoque aque quod exposcit ipsa natura desideratis. "Nos vero vinum quidem omnino non querimus. Aquam autem habemus, quam solam volumus et qua maxime delectamur. Et sapienter curamus sitim. Non furere et insanire properamus. Magisque nobis mortem venire quam ebrietatem precamur, per quam nece
Abbreviated transcription (Latin):
nes ĩpletis uosmet ipsos maxima ui atq distenditis. ut postea iterũ arte
medicorũ corpora ur̃a uacuetis. tpitudinẽ ꝑ hec uob maximã egritudi¬
nẽq: ꝙ rentes. ad eoq: estis insani. ut ipsã cupiatis euertere talĩ curatio¬
ne naturã q. nullã penitꝰ sentiat uoluptatẽ. finẽ habentes uoracitatis
solent torm̃ta comitant᷑. ut ad postremũ quid honestȩ ac ꝓbabi li uitȩ ex tan¬
tis delicis c̃ferat᷑ S iactare uultis ut plurima possidentes. qͥ tam̃ cũ aluis
multa donatis. ur̃is ad modũ pauca p̃statis. Vnde magis uos pauperes uidi
ẽe uñeꝵ: Propterea maxim a pud uos t̃ba medicoꝵ ẽ qͥ assidua purgatigiẽ
uos uacuant. quod faciunt aut ie iuniorũ fame. aut arte medicami¬
nũ. ut qui plurima sepissime solebatis uina haurire. subito ne a quȩ
quidẽ modicã quantitatẽ possitis accipere. quotiens egritudinis ne¬

Expanded text:
nes, impletis vosmet ipsos maxima vi atque distenditis ut postea iterum arte nes, impletis vosmet ipsos maxima vi atque distenditis ut postea iterum arte medicorum corpora vestra vacuetis, turpitudinem per hec maximam vobis egritudinemque querentes! Adeoque estis insani, ut ipsam cupiatis evertere tali curatione naturam que nullam penitus sentiat voluptatem, finem habentes voracitatis solent tormenta comitantur, ut ad postremum quid honeste ac probabili vite ex tantis deliciis conferatur. Sed iactare vos vultis ut plurima possidentes. Qui tamen, cum aliis multa donatis, vestris admodum pauca prestatis. Vnde vos magis pauperes iudiesse vestrorum. "Propterea maxima apud vos turba medicorum est, qui assidua purgatione vos vacuant. Quod faciunt aut ieiuniorum fame aut arte medicaminum, ut, qui plurima sepissime vina solebatis haurire, subito nec aque quidem modice quantitatem possitis accipere, quotiens egritudinis ne
Abbreviated transcription (Latin):
dũ c̃uiuia ur̃a celebratis ut ñ ante ponatis ur̃is comessationib finẽ. quã nimia
obrietate incipiatis & furere. & quã du ip̃sũ qđ sapere uidebamibibendo ꝑ¬
datis. nimio uini pondere sensus qq̃ ur̃i cordis onerantes feliciores ꝓfecto
apud uos eẽ crediderĩ eos: qͥ in sanidicunt᷑ Illi eñ seꝑ ebrus. cũ tam̃ ñ eme
uosm& ipsos ebrietate sepelitis. ipsiq. uos inuicẽ uerberatis. atq: ita ad sobri¬
etatẽ reu̾si: uix potestis agnoscere quẽ ad modũ ebrietatẽ uram cuslo dire
ualeatis. Audio etiã qđ plurima comedentes digerere ñ potestis & qd
cũ uix tandẽ a conuiuii uoraci tate recesseritis. om̃a quȩ uos explere
soleant e nomatis. ipsãq. mutantes ꝑuerso more naturã ex ea parte es¬
cas ex qua capitis e geratis. capite ñ pedib ãbulantes Ostultissi ni homi¬

Expanded text:
dum convivia vestra celebratis, ut non ante ponatis vestris comessationibus finem quam nimia dum convivia vestra celebratis, ut non ante ponatis vestris comessationibus finem quam nimia ebrietate incipiatis effurere et quamdiu ipsum quod sapere videbamini diu bibendo perdatis, nimio vini pondere sensus quoque vestri cordis onerantes. Feliciores profecto apud vos esse crediderim eos qui insanire dicuntur. Illi enim semper ebrii sunt, cum vosmet ipsos ebrietate sepelitis, ipsique vos invicem verberatis. Atque ita ad sobrietatem reversi, vix potestis agnoscere quemadmodum ebrietatem vestram custodire valeatis. "Audio etiam quod plurima comedentes digerere non potestis, et quod, cum vix tandem a convivii voracitate recesseritis, omnia que vos explere soleant evomatis, ipsamque mutantes perverso more naturam ex ea parte escas ex qua accepistis egeratis, capite non pedibus ambulantes. O stultissimi homi
Abbreviated transcription (Latin):
eoqđ occiderint homine eẽdicatis. & qđ ad huc scelestius uidet᷑ ac peius. hai mano
sanguine saturati cibũ capitis. tantisq: ac tã nefandis malis ꝓpͥosuentres reple¬
tis. tã de decorosis ta pͣius morib uiuitis. ut insuꝑ uobis & calidas faciatis domos
quȩ ur̃am in uobis ugracitatẽ cõm̃ticii ui caloris digerere comesa cõpellant. qͥ
& intestina corporis ꝓprii ciborũ nimietate distenta fieri cogitis latiora Pe¬
riti ꝓfecto inueniendis atq: ita ordinandis reb artifices : Nosaut̃ p̃cam᷑ dmne
aliquando sitiamꝰ Nã hoc in t̃dũ mͦ a regula ueritatis abstrahimꝰ hoc ẽ tc̃cũ ne¬
cessariũ potũ nr̃o corporidam Ob qd postea oculos ac manꝰ nr̃as ueluti sacrifi¬
ciũ aliqđ ad radios solis extollimꝰ. At uose tiã leti estis quotiens in hunc mo¬

Expanded text:
eo quod occiderint hominem, esse dicatis. Et quod adhuc scelestius videtur ac peius, humano eo quod occiderint hominem, esse dicatis. Et quod adhuc scelestius videtur ac peius, humano sanguine et carne saturati cibum capitis, tantisque ac tam nefandis malis proprios ventres repletis. "Tam dedecorosis, tam pravis moribus vivitis, ut insuper vobis et calidas faciatis domus, que vestram in vobis voracitatem commenticii vi caloris digerere comesa compellant, qui et intestina corporis proprii ciborum nimietate distenta fieri cogitis latiora, periti profecto in inveniendis atque ita ordinandis rebus artifices. Nos autem precamur Deum, ne aliquando sitiamus. Nam hoc interdum modo a regula veritatis abstrahimur, hoc est tunc cum necessarium potum nostro corpori damus. Ob quod postea oculos ac manus nostras veluti sacrificium aliquod ad radios solis extollimus. At vos etiam leti estis quotiens in hunc mo
Abbreviated transcription (Latin):
mare. in aerei uolitantiũ. in montib: bestiarũ uenatione gaudetis. canũq ur̃orũ
mirantes uelocitatẽ ferarũ rep̃henditis tarentatẽ . atq. habrta trices eas malarũ
solitudinũ nominatis Istis igͥreb: insistitis. hȩc om̃a animalia in uestigare. hȩc festi¬
natis occidere. Aut cũ uiuentia caueis clauseritis. defertis eadẽ ad spec tacula
ciuitatũ ñ ut fruatis ex ipsis. neq ex inde necessariũ aliqđ hominib: officiũ p̃bea¬
tis. s ut praximũ ac sanguinis ur̃i . & opꝰ qđ ẽ maius dĩ cũ sũmode decore truci¬
detis utq: uiolenter uinculis illigatũ ferarũ morsib: ingeratis. & boc ipsum
libent̃ aspicitis. qđ cũ hominib fere pugnant. & partẽ nature ur̃e ac si nulitudi¬
nis deuorant prius Postea aut̃ ipsas illas feras rursus occiditis ut crudeles easdẽ

Expanded text:
mare. In aere volitantium, in montibus bestiarum venatione gaudetis, canumque vestrorum mare. In aere volitantium, in montibus bestiarum venatione gaudetis, canumque vestrorum mirantes velocitatem, ferarum reprehenditis tarditatem atque habitatrices eas malarum solitudinum nominatis. Istis igitur rebus insistitis. Hec omnia animalia investigare, hec festinatis occidere, aut, cum, viventia caveis clauseritis, defertis eadem ad spectacula civitatum, non ut fruges seratis ex ipsis, neque ut exinde necessarium aliquod hominibus officium prebeatis, sed ut proximum generis ac sanguinis vestri et opus quod est maius Dei cum summo dedecore trucidetis utque violenter vinculis illigatum ferarum morsibus ingeratis. Et hoc ipsum libenter aspicitis, quando cum hominibus fere pugnant et partem nature vestre ac similitudinis devorant prius. Postea autem ipsas illas feras rursus occiditis, ut crudeles easdem,
Abbreviated transcription (Latin):
stitit : Humanos sensus penitꝰ ꝑdidistis Corpora enĩ ur̃a feras redolent Recepta¬
cula estis pecudũ mortuarũ leonib lupisq peiores ee coepistis Inpienisi un
ter renis pabulis possent. nũ quã ꝓfecto carnib uescerent᷑ Tauri equi cerui us¬
tis herbarũ pastib: uiunt. unde & ualidiorib: mẽbris & neruis fortiorib: roborant᷑
Cur hȩc animalia magis ñ uultis imitari : Cur ñ editis siluas & a quã bibitis: Sed cau¬
sa ignis huius modi uobis epulas p̃paratis Quas uͦ eẽ cernitis bestias fortiores ur̃is ñ
urgent insitus Vos enĩ queritis cibos plures expensas plurimas facitis . & in par¬
uis rebus plurimũ laboratis propt̃ ex iguã uoluptatẽ. ubi nichil ẽ nisi eorũ aperta
ꝑditio in quib: fuerit labor uanꝰ Ergo nichil ẽ ur̃a infelicius uita Nos aut̃ nũ quã

Expanded text:
stitit. Humanos sensus penitus perdidistis. Corpora enim vestra feras redolent. Receptastitit. Humanos sensus penitus perdidistis. Corpora enim vestra feras redolent. Receptacula estis pecuum mortuarum. Leonibus lupisque peiores esse cepistis. Lupi enim, si uti terrenis pabulis possent, numquam profecto carnibus vescerentur. Tauri, equi, cervi iustis herbarum pastibus vivunt. Vnde et validioribus membris et nervis fortioribus roborantur. Cur hec animalia magis non vultis imitari? Cur non editis silvas et aquam bibitis? "Sed causa ignis huiusmodi vobis epulas preparatis. Quas vero esse cernitis bestias fortiores vestris non urgentur insidiis. Vos enim queritis cibos plures, expensas plurimas facitis, et in parvis rebus plurimum laboratis propter exiguam voluptatem, ubi nihil est aliud nisi eorum aperta perditio in quibus fuerit labor vanus. Ergo nihil est vestra infelicius vita. "Nos autem numquam
Abbreviated transcription (Latin):
funditis cruore gaudetis taliq: mercede ipsis que utilia uobis fuer redditis uic̃e
Et quorũ uellera uos ex trinsecus uelant eorundẽ uos carnes intrinsecus
onerant . &. incipiunt ẽẽ corporũ mortuorũ sepul chra uiuentia Tantis
g tã in c̃uenientib reb tãq: contrarus mens grauata potest recipere dĩ
sensũ : ꝑmitte paulis ꝑ memoratorũ animaliũ carnes quȩ occideris sic
iacere & quid ex ipsis fiat in tellegis Nũ quid poteris fetorẽ psarũ ferre ñ fugiens
Quante sordes quante impuritates animab: atq. corporib: inferunt᷑ humanis. quas
cũ ipse aertolerare ñ possit indudunt᷑ intra illos atq. ab illis ferunt a qͥb cibi
tales desiderant᷑ : Inima iracundiã parit: & creat uomitũ Terre uͦ fructus &
flores iacentes foris bonis odorib placent Tales epulas nobis ds̃ plantauit ac p̃¬

Expanded text:
funditis cruore gaudetis talemque mercedem ipsis que utilia vobis fuerint redditis vicem. funditis cruore gaudetis talemque mercedem ipsis que utilia vobis fuerint redditis vicem. Et quorum vellera vos extrinsecus velant, eorundem vos carnes intrinsecus onerant, et incipitis esse corporum mortuorum sepulcra viventia. Tantis ergo tam inconvenientibus rebus tamque contrariis mens gravata potest in se recipere Dei sensum? Permitte paulisper memoratorum animalium carnes que occideris sic iacere, et quid ex ipsis fiat intelligis. Numquid poteris fetorem ipsarum ferre? Non fugies? Quante sordes, quante impuritates animabus atque corporibus inferuntur humanis! Quas cum ipse aer tolerare non possit, includuntur intra illos atque ab illis feruntur a quibus cibi tales desiderantur. Anima iracundiam parit et creat vomitum. Terre vero fructus et flores iacentes foris bonis odoribus placent. Tales epulas nobis Deus plantavit ac pre
Abbreviated transcription (Latin):
in texantur habetis artifices quid mͦ quere ris quod mollia uestimenta non
habeas : Aequalis enĩ seruitus c̃ inminorib: & in maiorib reb. qui eocigaur
mira t᷑ aurũ & inultũ desiderat qͥ paruȩ cuntatis fuerit imperator & maiori
cu pi& imperare Eterea etiã ex modica purpurę portione quę inuris splen¬
det uestib superbitis. & cũ famulis ur̃is om̃a sint indumenta purpurea. uos
pulchrius ẽe aliquid estimatis sicũ tota sit uestis coloris al terius. modice illa
pumpurȩ splendor accedat Siaut᷑ id cireo hoc a pud uos bonum quia paranũ
uide t᷑ panperes estis & parua miramini. Animalia libent̃ occiditisq terra ꝓg¬
nuit q tam̃ ipsa plurimũ uobis ꝓdee cognoscitis Queda eni ex ipsis tondent
uobis. alia mulgent᷑ cũ aliis agrũ colitis. cũ aliis dimicatis quorũ postea eo qũõ

Expanded text:
intexantur habetis artifices. Quid mihi quereris quod mollia vestimenta non intexantur habetis artifices. Quid mihi quereris quod mollia vestimenta non habeas? Equalis enim servitus est in minoribus et in maioribus rebus. Qui exiguum miratur aurum et multum desiderabit; qui parve civitatis fuerit imperator et maiori cupiet imperare. Preterea etiam ex modice purpure portione que in vestris splendet vestibus superbitis. Et cum famulis vestris omnia sint indumenta purpurea, vos pulchrius esse aliquid estimatis, si, cum tota sit vestis coloris alterius, modice illi purpure splendor accedat. Si autem idcirco hoc apud vos bonum quia parvum videtur, pauperes estis et parva miramini. "Animalia libenter occiditis que terra progenuit, que tamen ipsa plurimum vobis prodesse cognoscitis. Quedam enim ex ipsis tondentur a vobis, alia mulgentur. Cum aliis agrum colitis, cum aliis dimicatis. Quorum postea eo quem
Abbreviated transcription (Latin):
sermones hominũ cete rorũ animas ab institutis talib nr̃as ualeant separare
beatus enlle qonullius indiget rei & qͥñ conmunẽ om̃ib głam cuptt Na qͥ plocere
oñb uult. necosse ẽ ut sit omniũ seruus Nobis aut̃ necessariȩ ñ sunt penit
ciuitates in quib latronũ multitudo colligit᷑ Magnas oenĩ domos nobis
ex triueit ac pͥstrtit ds̃. montes parit ac siluas. ex quib simplices sunum̃us
fructus & pure donanaturȩ aquas bibimus. libenterq nos met ipsos postla
borẽ reficientes his foliis in cubamus. Quẽ ad modũ igitur potestis in geniis
homunibus imperare cũ sciatis uos ipsos seruos ẽẽ multorũ. Uoseñi ur̃aq om̃a
concupiscunt Serutis animalib: Nã si multas habere uestes de sideratis pau¬
cos aut̃ gregesouiũ possidetis paucosq qͥ ipsas oues tondeant &a quib ipse

Expanded text:
sermones hominum ceterorum animas ab institutis talibus nostras valeant separare. sermones hominum ceterorum animas ab institutis talibus nostras valeant separare. "Beatus est ille qui nullius indiget rei et qui non communem omnibus gloriam cupit. Nam qui placere vult omnibus, necesse est ut sit omnium servus. Nobis autem necessarie non sunt penitus civitates, in quibus latronum multitudo colligitur. Magnas etenim exstruxit Deus, ac praestitit, montes pariter, ac silvas: ex quibus simplices sumimus fructus, et purae dona naturae aquas bibimus: libenterque nosmeborem reficientes his foliis incubamus. "Quemadmodum igitur potestis ingenuis hominibus imperare, cum sciatis vos ipsos servos esse multorum? Vos enim vestris que omnia concupiscunt servitis animabus. Nam si multas habere vestes desideratis, paucos autem greges ovium possidetis paucosque qui ipsas tondeant oves et a quibus ipse
Abbreviated transcription (Latin):
Tud mace donũ malegentis dominũ eẽ te dicis. brabe manos uituperass
at inter fic om̃s iubes credis eorũ mendacib: uerbis. qđ bonũ uirũ face¬
re n oportet Nos & rationẽ uitȩ ꝓprȩ dõ nos nouimus red dituros te cũ ad
eũ fuerimꝰ ꝓferti Om̃s eñ ipsius sumus Gloridẽ c̃tẽpnimꝰ uanã qđ staltifacere
ñ possunt᷑ Qũe ad modũ uos transire ad consue tudinẽ nr̃am ualetis qui tam
male uiuitis & qͥ sẽper illa quȩ bona sunt obliuioni datis : Nos uͦ brach mani re¬
cordantes quẽ ad modũ ꝓcreati fucririus fuerimus. & uidentes qua propter
uiuere debeamꝰ: in rep̃hensibilẽ uiuendi cursũ tenem Unicuiq enĩ ds̃ cer¬
tũ ꝙꝓ positi eius cui deputatus ẽ finẽ formauit letamꝰ in desertis locis & in me¬
duis siluis sedentes quia in his tantũ omib: nr̃is sensibus occupati sum̃ ne ũ quam

Expanded text:
Tu vero Macedonum male gentis dominum esse te dicis. Bragmanos vituperas Tu vero Macedonum male gentis dominum esse te dicis. Bragmanos vituperas et interfici omnes iubes credens eorum mendacibus verbis, quod bonum virum facere non oportet. "Nos vero rationem vite proprie Deo nos novimus reddituros tunc cum ad eum fuerimus profecti. Omnes enim ipsius sumus. Gloriam contemnimus vanam, quod stulti facere non possunt. Quemadmodum vos transire ad consuetudinem nostram valetis, qui tam male vivitis et qui semper illa que bona sunt oblivioni datis? Nos vero Bragmani, recordantes quemadmodum creati aliquando fuerimus et videntes quapropter vivere debeamus, irreprehensibilem vivendi cursum tenemus. Vnumquemque enim Deus certo propositi eius cui deputatus est fine formavit. Letamur in desertis locis et in mediis silvis sedentes, quia in his tantum omnibus nostris sensibus occupati sumus, ne umquam
Abbreviated transcription (Latin):
Hos gͦ panes ipse qͥcexit ignis assumat S ut ne ali quã tibi qͥ sapientiã honoras in¬
uiriã a me estimes irrogari: oleũ tantũ istud accipio Quȩ ubi dandamꝰ dixit :
c̃tinuo surrexit ac siluã ꝑ agrans & colligens ligna. molẽ exhis maximã fecit quã
igne succendens. his locutus ẽ uerbis Braho manꝰ in quit omã habet & habunde
ex omnib: ut cupit pascit᷑ Infusoq: max oleo prraq: ipsa uehem̃t̃ in censa talem
cecinit ymnũ dõ In mortalis in quit ds̃. tibi ego in omnib grãs agõ Que ub alexin¬
deruidit ab scessit. cuncta se cũ p̃t̃ oleũ que cũq ex hibuerat illuc ne portans
fortiq: dandamũ stupens : Qui didar hoc etiã suis ser menib add dro n dreu
tẽpore amitatus eutita & quia cũ amator dĩ ẽẽ ñ possit fugt a nobis es migrauit
adgre cos c̃tẽptis moribus nr̃is ũ hinc ipse sedã nauit in mortalib flãms

Expanded text:
Hos ergo panes ipse qui coxit ignis absumat. Sed ut ne aliquam tibi, qui sapientiam honoras, inHos ergo panes ipse qui coxit ignis absumat. Sed ut ne aliquam tibi, qui sapientiam honoras, iniuriam a me existimes irrogari, oleum tantum istud accipio". Hec ubi Dandamus dixit, continuo surrexit ac silvam peragrans et colligens ligna molem ex his maximam fecit. Quam igne succendens, his locutus est verbis: "Bragmanus" inquit "omnia habet et abunde ex omnibus, ut cupit, pascitur. "Infusoque mox oleo pyraque ipsa vehementer incensa, talem cecinit hymnum Deo: "Immortalis" inquit "Deus, tibi ego in omnibus gratias ago". Que ubi Alexander vidit, abscessit, cuncta secum preter oleum quecumque exhibuerat illuc reportans fortiterque Dandamum stupens. Qui Dandamus hoc etiam sermonibus sutempore imitatus est vitam, et quia, cum amator Dei esse non posset, fugit a nobis et migravit ad Grecos. Contemptisque moribus nostris, iam hinc se ipse damnavit immortalibus flammis.
Abbreviated transcription (Latin):
quod uti nequeã. nisi forte ut animã meã ꝑ omã liberã huius modi nexib
ligẽ ut in genuitatẽ ipsius frustra iugo tur pissimȩ seruitutis ad dicã : Qđ
ego nũ quã prorsus efficiã Sed neq: emere quicquã uolo quia in solitu dinibus
ubi nichil uendit᷑ uiuo Munera michi ds hoc ẽ fructus istorũ p̃bet locorum
Nichil enĩ auro homini uendit ds. sed sapientiã bonã ei qͥ nouerit eã accipere
largit᷑ Ueste uelatus sũ cũ qͣ me matris meȩ edidit partus. aere hoc ut cibo
uescor libent̃ uideo me talẽ nullis corpus meũ nexib grauo. om̃iq melle mͥ
dulcior ẽ. ubi naturalis uenerit sitis aquȩ potus ex fluuio Si aut̃ & panes istos
dicis habere aliquã uoluptatẽ cur incendi flãmis eos: Reliquias ego ignis es¬
cã facere meã nolo neq: in cibos c̃uertere eoscupio quos de alieno ore sustulenĩ

Expanded text:
quo uti nequeam nisi forte ut animam meam per omnia liberam huiusmodi nexibus quo uti nequeam nisi forte ut animam meam per omnia liberam huiusmodi nexibus ligem et ut ingenuitatem ipsius frustra iugo turpissime servitutis addicam? Quod ego numquam prorsus efficiam. Sed neque emere quicquam volo, quia in solitudinibus ubi nihil venditur vivo. Munera mihi Deus, hoc est fructus istorum, prebet, locorum. Nihil enim auro homini vendit Deus, sed sapientiam bonam ei qui noverit eam accipere largitur. "Veste velatus sum cum qua me matris mee edidit partus. Aere hoc ut cibo vescor. Libenter video me talem. Nullis corpus meum nexibus gravo. Omnique melle mihi dulcior est, ubi naturalis venerit sitis, aque potus ex fluvio. Si autem et panes istos dicis habere aliquam voluptatem, cur incendisti flammis eos? Reliquias ego ignis escam facere meam nolo. Neque in cibos convertere meos cupio quod de alieno ore sustulerim.
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ ꝓ istis quȩ ego fudi querelis quia me ꝑ om̃a refecisti ac sensus paulis ꝑ meos ac̃¬
flictationib: & p̃lus liberasti. dona mea suscipe neq: ea quȩ offero tib in c̃tu¬
meliã mei uolueris recusare. Michi enĩ qui sapientiã honorare desidero plu¬
rimũ ꝓfuistĩ hisq: finitis. innuit ꝓpris seruis alex ander. ut munira quȩ
spoponderat ex hiberent. quiq: mox auri argentiq: optimas species uestesq
diuersas cũ oleo ac panib: optuler : quib: uisis dandamus risit hec dicens Nũ¬
quid sua dere auib istis potes. quȩ in locis siluestrib uiuunt ut aurũ ar¬
gentũq: suscipiant & melius quã c̃suer̃ canant: Quod cũ fieri omnino non
possit. me illis uis eẽ peiorẽ . cur illud accipiã quod neq: ediame neq pota¬
r potest : Curaccipiã quod michi omnino ñ ꝓsit : aut quã obrẽ id custodiã.

Expanded text:
vero pro istis quas ego fudi querelis, quia me per omnia refecisti ac sensus paulisper meos a covero pro istis quas ego fudi querelis, quia me per omnia refecisti ac sensus paulisper meos a conflictibus ac preliis liberasti, dona mea suscipe, neque ea que offero tibi in contumeliam mei volueris recusare. Mihi enim, qui sapientiam honorare festino, plurimum profuisti". Hisque finitis, innuit propriis servis Alexander ut munera que spoponderat exhiberent. Quique mox auri argentique optimas species vestesque diversas cum oleo ac panibus obtulerunt. Quibus visis, Dandamus risit, hec dicens: "Numquid persuadere avibus his potes que in locis silvestribus vivunt ut aurum argentumque suscipiant et melius quam consueverunt canant? Quod cum fieri omnino non possit, me illis vis esse peiorem. Cur illud accipiam quod neque edi a me neque potari potest? Cur accipiam quod mihi omnino non prosit? Aut quamobrem id custodiam
Abbreviated transcription (Latin):
te secura. Ego uͦ int̃ tumultus ac formidines uiuo. plurimosq exipsis qͥ me cus¬
todiunt timeo & maior mͥ sẽꝑ ab amicis metus quã ab hostib uenit. quorũq
ãplius cottidie quã inimicurũ meorũ insidias ꝑtimesco. & neq sine ipsis de gere
queo neq: illis me possũ tradere bibens cũ ipsis : Quos enĩ uereor eoꝵ c̃stipatione
custodior: Dieb: quidẽ totis uarias gentes ꝑsequor ac fatigo. noctib: uͦ me
sonus t̾bat ac uexat. me quis in me repentinꝰ inimicus impetus faciat Et si occi¬
dero quos formido tristis efficior si rursũ lenis acmitis uoluero ẽẽ c̃tẽpnor &
quẽ ad modũ tantis periculis rerũ expediar ignoro Nã & si uoluero in deser¬
tis talib: uiuere id m penitus ñ licebit. Ob hoc apud dm̃ nc̃ excusare me possũ.
quia ipse me in huius modi uitȩ statu . &. in tali ordine hominũ collocauit Tu

Expanded text:
te secura. "Ego vero inter tumultus ac formidines vivo plurimosque ex ipsis qui me custe secura. "Ego vero inter tumultus ac formidines vivo plurimosque ex ipsis qui me custodiunt timeo, et maior mihi semper ab amicis metus quam ab hostibus venit, quorumque amplius cottidie quam inimicorum meorum insidias pertimesco. Et neque sine ipsis degere queo, neque illis me possum credere vivens cum ipsis. Quos enim vereor, eorum constipatione custodior. Diebus quidem totis varias gentes persequor ac fatigo, noctibus vero me somnus turbat ac vexat, ne quis in me repentinus inimicus impetum faciat. Et si occidero quos formido, tristis efficior. Si rursus lenis ac mitis esse voluero, contemnor. "Et quemadmodum tantis periculis rerum expediar ignore. Nam etsi voluero in desertis talibus vivere, id mihi penitus non licebit. Ob quod apud deum nunc excusare me possum, quia ipse me in huiusmodi vite statu et in tali ordine hominum collocavit. "Tu
Abbreviated transcription (Latin):
inaere positꝰ te uidebo & tc̃ quidẽ sermonẽ p̃dicabis meũ. quia te multita¬
do equitũ uel equoꝵ nulla comitat᷑. & cũ maximo mentis tue dolore defle¬
bis hoc dicens. Sine causa ꝑdidi totius retro tẽporis uttã quã in honoribus
ipse sĩ apud homines c̃stitutus. mͥq: tc̃ ista dices Bonam consilia dandame
aliquando p̃bebas. Tc̃ enĩ ante conspectũ tuũ uenient hominũ quos sine
causa ex pugnaueras animȩ. ex quib: apud quas pimũ ex cusare te poteris
Libent̃ aut̃ illũ ac sine ulla ira cundia alexander audiebat: erat erũ in eo sp̃s
dĩ s instigante de mone malo. in t̃ ipsa principia mutabat᷑ His igͥ alloquit᷑¬
al ecander dandamũ uerbis. Scio inquit uerate dicere. de diuino enĩ ge¬
nere descendens. in his constitutus es locis. ubi nc̃ tibi sine ulla molestia &
cũ maxima uoluptate uiuere licet . & ubi naturalib diuicus frueris & quie¬

Expanded text:
in aere positus te videbo. Et tunc quidem sermonem predicabis meum, quia te multituin aere positus te videbo. Et tunc quidem sermonem predicabis meum, quia te multitudo equitum vel equorum nulla comitabitur, et cum maximo mentis tue dolore deflebis, hoc dicens: "Sine causa perdidi totius retro temporis vitam quam in honoribus ipse sim apud homines constitutus. Mihique ista tunc dices: "Bona mihi consilia, Dandame, aliquando prebebas". Tunc enim ante conspectum tuum venient omnes quas sine causa expugnaveris anime. Ex quibus apud quas primum excusare te poteris?". Libenter autem illum ac sine ulla iracundia Alexander audiebat. Erat enim in eo spiritus Dei. Sed instigante demone malo inter ipsa principia mutabatur. His igitur alloquitur Dandamum verbis: "Scio" inquit "vera te dicere. De divine enim genere descendens in his constitutus es locis, ubi nunc tibi sine ulla molestia et cum maxima voluptate vivere licet, et ubi naturalibus divitiis usus fueris et quie
Abbreviated transcription (Latin):
uelis te operire tegminibus. magisq te etiã ipse cũ talis feceris honorabis.
quia tẽptatorẽ in desertis locis anima degens ñ tim& Hoc igͥ uitȩ nr̃e ꝓpo¬
sitũ magis elige cuius beatitudine plus quã apud macedones frui poteris. qui
quidẽ te ꝑsingulos expectant dies. ut reliquas tecũ diruant ciuitates. & quȩ¬
cũq: in ipsis ualuerint in uenire diripiant. quosq: in p̃senti die tristari arbi¬
tror ac dolere quod in colomes eẽ ad huc quasdã uideant nationes. occasionẽ.
maximã cupiditatũ ac rapinarũ suarũ habentes auctoritatẽ nominis tuĩ
Quando gͦ securã dõ uitã poteris optinere ut & tibi ipse iã uiuas Nc̃ uͦ ad huc
multa cogitas rapere. multos trucidare desideras. ex quib iã aliqua fecisti.
alia in p̾senti facis. alia facturũ te eẽ ꝓmittis Ego uͦ cũ ex hoc mundo recessero.

Expanded text:
volueris te operire tegminibus. Magisque te etiam ipse cum talem feceris honorabis, volueris te operire tegminibus. Magisque te etiam ipse cum talem feceris honorabis, quia temptatur in desertis anima degens locis. "Hoc igitur vite nostre propositum magis elige, cuius beatitudine plus quam apud Macedones frui poteris. Qui quidem te per singulos spectant dies, ut reliquas tecum diruant civitates et quecumque in ipsis valuerint invenire diripiant. Quosque in presenti die tristari arbitror ac dolere, quod incolumes esse adhuc quasdam videant nationes, occasionem maximam cupiditatum ac rapinarum suarum habentes auctoritatem nominis tui. "Quando ergo securam a Deo vitam poteris obtinere, ut et tibi ipse iam vivas? Nunc vero adhuc multa cogitas rapere, multos trucidare desideras, ex quibus iam aliqua fecisti, alia in presenti facis, alia facturum te esse promittis. Ego vero, cum ex hoc mundo recessero,
Abbreviated transcription (Latin):
gere ñ possis. neq: iudiciũ inte eius euadere Noli igͥ ipse de ponere quȩ il¬
le c̃struxit. noli ea cupere dissipare. quȩ ille qͥ fecit ornare desiderat᷑ Noli
immolare sanguinẽ ciuitatũ. neq transire cadauera gentiũ mor. tuarũ
Longe enĩ rectius feceris. siꝓtua festinaueris uita . quã si alienã desideraueris
morte & si c̃ teptisq ꝑspexceris dã nis uera elegeris lucra Qđ cũ unã acceperis
anima tot simulius ex tinguere nationes: Quid delectaris totius sełi ma¬
lis quid aliis flentibus rides: hoc ipso tañ qđ memor mei qͥ in solitudini¬
b: hisuiuo eẽ uoluisti temet ipsũ lucratus es. neq: nc̃ aut certamina ꝑtimes¬
cis. aut ledere quẽ quã cupis. aut uirtutẽ tuã in aliorũ malis qđ fecisti sẽper
exerces ePice igit᷑ a corpore tuo uellera ouiũ mortuarũ. neue de functis

Expanded text:
gere omnino non possis, neque iudicium eius evadere. Noli igitur ipse deponere que ilgere omnino non possis, neque iudicium eius evadere. Noli igitur ipse deponere que ille construxit. Noli ea cupere dissipare que ille qui fecit ornare desiderat. Noli immolare sanguinem civitatum, neque transire cadavera gentium mortuarum. Longe enim rectius feceris si pro tua festinaveris vita quam si alienam desideraveris mortem, et si contemptis que perspexeris damnis vera elegeris lucra. "Quid, cum unam acceperis animam, tot simul vis extinguere nationes? Quid delectaris totius seculi malis? Quid aliis flentibus rides? Hoc ipso tamen, quod memor mei qui in solitudinibus his vivo esse voluisti, temet ipsum lucratus es. Neque nunc aut certamina pertimescis aut ledere quemquam cupis aut virtutem tuam in aliorum malis, quod fecisti semper, exerces. Proice igitur a corpore tuo vellera ovium mortuarum, neve defunctis
Abbreviated transcription (Latin):
fulmina. sic citates & hoc ẽ quod me delectat ac reficit quia ds̃ habere me
cõmunionẽ qanda atq: consiliũ cũ operibus suis fecit Ad me autẽ quẽ ad mo¬
dũ ad angelũ uenit si quando aliquid timuerit imperator a tc̃ ego de p̃cor
dm̃ ut boni aliquid ei qͥ ad me uenerit prestet. & ut ipso eũ metu qͦ laborat
absoluat. utq & fiduciã quandã mentis inspiret Quid eẽ rectus dicis lede¬
re homines antueri atq: seruare . & quid magis c̃uenit facere filios dĩ. euer¬
tere cuncta pugnando. an expugnata ł diruta instaurare pugnando: Non
tibi ꝓderit imperator in orme pondus auri. neq: elephantorũ quos sustu¬
listi aliis multitudo. Sed hȩc uox mea : & hic meus sermo Tuuꝰ etiã sime int̃¬
ficere uolueris: ñ titnebo Ibo enĩ ad dm̃ citius: qͥ & causã meã & uitã nouit¬
Nichil ẽ enĩ qđ eũ possit latere . cuius lumin̾a s̃ om̃s stelle sol. luna. quȩ effu¬

Expanded text:
fulmina, siccitates. Et hoc est quod me delectat ac reficit, quia Deus habere me fulmina, siccitates. Et hoc est quod me delectat ac reficit, quia Deus habere me communionem quandam atque consilium cum operibus suis fecit. Ad me autem quemadmodum ad angelum venit, si quando aliquid timuerit imperator. Et tunc ego deprecor Deum ut boni aliquid ei qui ad me venerit prestet, et ut ipso eum metu quo laborat absolvat, atque ei fiduciam quandam mentis inspirat. "Quid esse rectius dicis, ledere homines an tueri atque servare? Et quid magis convenit facere filios Dei, evertere cuncta pugnando an expugnata tibi proderit, imperator, enorme pondus auri, neque elephantorum, quos sustulisti aliis, multitudo: sed haec vox mea, et is meus sermo. Tu vero etiamsi me interficere volueris, non timebo, ibo enim ad Deum citius, qui et causam et vitam Nihil est enim quod eum possit latere, cuius lumina sunt omnes stelle, sol, luna, que effu
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uoluptate opes. si ita mecũ uiuere uoles. & si meis ad quieueris uerbis. meas
diuitias possidebis : Amicus mͥẽ omniũ ds  ipsis cũ eodẽ reb: loquor malorũ ho¬
munũ uerba ñ audio. celũ habeo ꝓtecto. terra mͥ tota ꝓlecto ẽ. fluuii mͥ potũ mi¬
nistrant. mensã silua suppeditat Nuescor animaliũ uiscerib: ut leones neq: in¬
tra pectora mea incluse quad rupedũ aut uolatiliũ carnes putrescunt. nec sũ
mortuorũ sepulchrũ. sed ꝓuidentia naturalis om̃s mͥ fructꝰ ut lac mat᷑ infundit
Intellego ipse quid quȩras. sapientẽ me uides: talis & factꝰ sũ. Itaq uiuo ut pro¬
creatus sũ a. quȩ ds̃ faciat agnosco & quid fieri debeat scio. Vosautẽ uanita te
magna replen p̃sagire uos creditis. cũ hȩc ipsa ꝑsingulos uidentes dies di ope¬
ra in telle gere nesciatis Ego cuncta cognosco & unde ł quando fiant scio. pluinȩ:

Expanded text:
cum voluptate opes, si ita mecum vivere voles. Et si meis acquieveris verbis, meas cum voluptate opes, si ita mecum vivere voles. Et si meis acquieveris verbis, meas divitias possidebis. Amicus mihi est omnium Deus, et ipse cum eo de rebus loquor. Malorum hominum verba non audio. Celum habeo pro tecto, terra mihi tota pro lecto est. Fluvii mihi potum ministrant, mensam silva suppeditat. Non vescor animalium visceribus ut leones, neque intra pectora mea incluse quadrupedum aut volatilium carnes putrescunt. Nec sum mortuorum sepulcrum, sed providentia naturalis omnes mihi fructus, ut lac mater, infundit. "Intelligo ipse quid queras. Sapientem me vides, talis et factus sum. Itaque vivo ut procreatus sum, et que Deus faciat agnosco et quid fieri debeat scio. Vos autem vanitate magna repleti, presagire vos creditis, cum hec ipsa que per singulos videtis dies Dei opera intelligere nesciatis. Ego cuncta cognosco et unde vel quomodo fiant scio - pluvias,
Abbreviated transcription (Latin):
uniuersa quȩ ubicũq tenent homines possidere. tantundẽ necesse ẽ ut
soli habeas quantũ aut tuiacentẽ tenere mecernis. aut ego occupasse ui¬
deo te sedentẽ Ex quo iterũ si ad alia transeamꝰ . & in aliis qq̃ tibi similes in ue¬
nim᷑ Eodẽ enĩ modo qͦ ipse omũb: utor elementis. aere . aqͣ. terra & om̃a uiste
habe oquȩ cũq possideo neq: quic quã ultra habere desidero: Nã etiã si om̃s fluuos
optineas. plus a me ex ipsis aquȩ haurire ñ poteris. Hanc gͦsi ame sapientiã discas nichil
tibi deerit : totũq: habebis si nichil desideraueris. Cupiditas enĩ paupertatis ẽ mat̃
quȩ medi cam̃to malo hoc ẽ sollicitudine ac merore curat᷑. quȩ ita sẽꝑ om̃a querit.
quasi inuenire nil possit. quȩ ñ in his ad quȩ iã potuit per uenire requi escit se d
ex illis que necdũ tenere secernit magis magisq: cruciat᷑. Habebis aut̃ maximas

Expanded text:
universa que ubicumque tenent homines possidere, tantundem necesse est ut universa que ubicumque tenent homines possidere, tantundem necesse est ut soli habeas quantum aut tu iacentem tenere me cernis aut ego occupasse video te sedentem. Ex quo iterum, si ad alia transeamus, et in aliis quoque tibi similes invenimur. Eodem enim modo, quo ipse, omnibus utor elementis - aere, aqua, terra - et omnia iuste habeo quecumque possideo. Neque quicquam ultra habere desidero. Nam etiam si omnes fluvios solus obtineas, plus me ex ipsis aquam haurire non poteris. "Hanc ergo si a me sapientiam discas, nihil tibi deerit, totumque habebis si nihil desideraveris. Cupiditas enim paupertatis est mater, que medicamento malo, hoc est sollicitudine ac merore, curatur, que ita semper omnia querit quasi invenire nihil possit, que non in his ad que iam potuit pervenire requiescit, sed ex illis que necdum tenere se cernit magis magisque cruciatur. "Habebis autem maximas
Abbreviated transcription (Latin):
in quo aut melius uideas quã alii homines. aut amplius sapias. At ille respon¬
dit Et ego inquit uolo deferre adte acceptũ a dõ sensũ : sed ipse ñ habes locũ
ubi donũ tale suscipias Impleuer̃ enĩ animã tuã auidȩ atq immodicȩ cupi¬
ditates quas nc̃ mecũ certare considero. quia te ab ipsis uideor a uellere. quȩ¬
q hodie plurimũ merent eoqđ morte nullius gentis acsanguine polluaris.
& quia ad huc uideant homines inciuitatib: cõmanentes. Tu uͦ usq: ad occe¬
anũ uis uenire post quẽ cupis ad aliã iterũ partẽ orbis accedere & tc̃eẽ in ci¬
pis tristis quando ñ potueris habere qđ uincas Quẽ ad modũ ergo satis fa¬
cere desiderio tuo possũ qđ totus tibi seruiens mundus explere ac frenare
ñ potut : Paruus ipse ad modũ adõ factus es & si omã simul uelis uocere. atq

Expanded text:
in quantum melius videas quam alii homines, aut amplius sapias". At ille responin quantum melius videas quam alii homines, aut amplius sapias". At ille respondit: "Et ego" inquit "volo deferre ad te acceptum a Deo sensum, sed ipse non habes locum ubi donum tale suscipias. Impleverunt enim animam tuam avide atque immodice cupiditates, quas nunc mecum certare considero, quia te ab ipsis videor avellere, queque hodie plurimum merent, eo quod morte nullius gentis ac sanguine polluaris, et quia adhuc videant homines in civitatibus commanentes. Tu vero usque ad Oceanum vis venire, post quem cupis ad aliam iterum partem orbis accedere, et tunc esse incipis tristis quando non potueris habere quod vincas. Quemadmodum ergo satisfacere desiderio tuo possum, quod totus tibi serviens mundus explere ac frenare non potuit? "Parvus ipse admodum a Deo factus es. Et si omnia simul velis vincere atque