comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
n ifi sais cimudi esfeclu obtineat ⁊ ad extris es regũs
in celestib eircuamicta uarietatib ĩ deaurato uestitu
assistat. Inuenta ẽ uirgo ab angło ĩ nazareth. solitaria
seorsũ a turbis. uacans ꝓculdubio meditatiõib scĩs.
creilo secũ ꝑtractãs qͦmͦ sine offensione legis maneret im
ꝓposito castitatis. q ħac elegerat. hac deuouerat. ⁊ ĩregͥ

Expanded text:
 mundi effectum obtineat, et a dextris ejus regnans in coelestibus, circumamicta varietatibus, in deaurato vestitu assistat , inventa est Virgo ab angelo in Nazareth solitaria, seorsum a turbis, vacans procul dubio meditationibus sanctis, credo secum pertractans, quomodo sine offensione legis maneret in proposito castitatis; quia
Abbreviated transcription (Latin):
sunctebat ext̾setus eratꝙ om̃i obeo liquor ille teleboe.
sãficationẽ ⁊ emũdationẽ nr̃am ñ signific̃ãs. s ꝯsũmãs
Hec ⁊ alia miłta qͣ lex uelamine posito suꝑ faciem moỹsi abcon¬
derat xp̃o tũisfigurato ĩ mõte paucis patuere discipłis.
⁊ꝯsũmato ĩ cruce fc̃a st̃ euidentia uniu̾sts̃. Ruptũ qͥpe¬

Expanded text:
e celebrior, sanctificationem et emundationem nostram non significans, sed consummans. Haec et alia multa, quae lex velamine posito super faciem Moysi absconderat Christo transfigurato in monte, paucis patuere discipulis, et consummato in cruce, facta sunt evidentia universis. Ruptum q
Abbreviated transcription (Latin):
eꝰ supponit᷑ eoꝵ capiti. qͦs ĩbeallitatis uertigo ĩclinat.
patit᷑ lapsos om̃ino collidi qͦs corruentes excipit. ⁊ pi¬
am manũ melinatis supponit. Onix uͦ lapis ẽ hns un¬
guis similitudinẽ: albisꝙ tingentib xonis igniculos
pmittit. Uũ ꝑ hunc lapidẽ in qͦ dextrorsũ noĩa duodet̃i¬
filioꝵ isrł sculpi iubent᷑. recte ĩtelligit᷑ hanc scͥpturam
ꝑtinere ad xp̃m qͥin carne assũpia qͣi unguem se nobid
exhibust ⁊ opunt młatudiñe pcc̃oꝵ. ⁊onis camlidis ide
ꝯtinentie doctrinis tingens electos. ⁊ miracłoꝵ. igui¬
cuł accendẽs ad fid̾ẽ. ardebat uitꝰ ⁊ luceba exrerius
Ipse ẽ au lapisille ĩ qͦ ⁊ lexẽ ꝯscͥpta diuinitꝰ ⁊ inͦ scri¬

Expanded text:
jus supponitur eorum capitibus , quos imbecillitatis vertigo inclinat: nec patitur lapsos omnino collidi, quos corruentes excipit et piam manum inclinatis supponit. Onyx vero lapis est habens unguis similitudinem, albisque cingentibus zonis igniculos emittit: unde per hunc lapidem, in quo dextrorsum et filiorum Israel sculpti jubentur, recte intelligimus hanc Scripturam pertinere ad Christum: qui in carne assumpta quasi unguem se nobis exhibuit, et operuit multitudinem peccatorum zonis candidis, id est continentiae doctrinis cingens electos, et miraculorum igniculis accendens ad fidem, ardebat intus, et lucebat exterius. Ipse est autem lapis ille, in quo et lex est conscripta divinitus, et in quo scri
Abbreviated transcription (Latin):
tionib uł tegnis oppͥmere ueritatẽ. Oppoetes qͥppe
ut omĩa q̃ agit moderatͥx ratio sic disponat. ⁊ siluᷤ̾
locis aptet nuscłiam ⁊ udiciũ. ut cũ iudicat seueri¬
taᷤ ñ excludat clem̃tiam. ⁊ cũ miseret᷑ iusticiã pie¬
tas ñ rełiquat. ⁊ siue ꝑcutiat siue parcat au̾ita¬
dos actionũ ⁊ etates ⁊gͣdus ĩ numero ⁊ ponddere &
ĩ sura singła siuis apret ratiõib distretio sac̾dotis in

Expanded text:
tionibus vel technis opprimere veritatem. Oportet quippe ut omnia quae agit moderatrix ratio sic disponat, et sic suis locis aptet misericordiam et judicium, ut, cum judicat, severitas non excludat clementiam, et, cum miseretur, justitiam pietas non relinquat; et, sive percutiat sive parcat, a veritados actionum, et aetates et gradus in numero, et pondere et mensura singula suis aptet rationibus discretio sacerdotis, i
Abbreviated transcription (Latin):
humerũ eiꝰ iudeis ⁊ geitib scͥpturã crucis reliquit &
eoꝵ. noĩa recłẽptiom ĩtimauit. ĩ scͥta. qͦpꝵ linguas c̾ns
ticulus ꝯtinebat Inrationali uͦ qͣtuo. lapidu ordins
distincte st̃ positi ut dictũ ẽ. ĩ qͣtuor eiꝰ excremitatib
supͣ term ⁊ ĩfra term. In nõib patͥarchaꝵ q̃ herent pre¬
tori sũmi pontificis hoc ĩtimat᷑ qͥ qd̾ in regimine stͥ semiꝑ
hibere suffragia. neq aliud illud pectꝰ occupare de¬
bet qmͣ aĩaꝵ. delus. qr illiꝰ officii ẽ reuocare dẽuios
reconailiare errouros. cõfirmare eos qͥ ꝓficiũt ĩ iusti¬
cia. ⁊ deͥficiũt eohortari: ne desperet de uenia. S
⁊ se ip̃ma etiã ad p̾cedentiũ patrũ qͦꝵ gestat nõia con¬
formare debet exempla: ut qͦꝵ. recolit głam imiitet᷑
⁊ utã. neq ab eoꝵ. fude ⁊ oꝑib se alienũ exhibeat. iͦꝵ
actꝰ ⁊ titulos circũfert ⁊ ꝓbat. Qd̾ aũ duodenariꝰ numerꝰ

Expanded text:
humerum ejus , et gentibus scripturam crucis reliquit, et eorum nomina redemptioni intimavit inscripta, quorum linguas crucis titulus continebat. In rationali vero, quatuor lapidum ordines distincte sunt positi, ut dictum est, in quatuor ejus extremitatibus, supra terni, et infra terni. In nominibus patriarcharum, quae haerent pectori hibere suffragia: neque aliud illud pectus occupare debet, quam animarum zelus, quia officii illius est revocare devios, reconciliare erroneos, confirmare eos qui proficiunt in justitia, et qui deficiunt cohortari, ne desperent de venia. Sed et se ipsum etiam ad praecedentium Patrum, quorum gestat nomina, conformare debet exempla, ut quorum recolit gloriam, imitetur et vitam, neque ab eorum fide et operibus se alienum exhibeat, quorum actus et titul
Abbreviated transcription (Latin):
posset familia imolari. que ẽrẽ poss tãtẽ paucmis
familia. ita carens filiis uel nepotib aliis ꝙ ꝓpinqͥs.
ut uiũ ꝑ se ñ posset agnicułũ edere. maxine cũ tanu¬
merosa illiꝰ gentis eẽt fecũditas. młtaq ꝯiugia mltu¬
plicẽ sobołẽ cumularẽt. S ut diximꝰ ĩt imata ẽ ꝓphe

Expanded text:
posset immolari, quae esse posset tantae paucitatis familia, ita carens filiis vel nepotibus aliisque propinquis, ut unum non posset per se agniculum edere, maxime cum tam numerosa illius gentis esset fecunditas, multaque conjugia multiplicem sobolem cumularent. Sed, ut diximus, intimata est p
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ hunieris pontifex noĩa portat. ut ip̃e auditorib se¬
q̃nda patrũ exempla ꝓponat ⁊ ip̃e pos qͦs ⁊ u̾bo ĩstra¬
it retemplo. si p̾occupati fuerint ĩ aliqͦ debcto inspũ
lenitatis ferat. ⁊ ampliꝰ exonerare qn gͣuare infumos
Ttendat. Pomꝵ. enĩ onera ip̃m lege officu sin ferre necęsse
ułerrãt. ⁊ ĩfirman ⁊ uri. ¶d̾ aũ sex noĩa ĩ sinistra par¬
de erãt ⁊ sex ĩ dextera ĩ lapidib onichinis sculpta. illd̃̾¬

Expanded text:
t ipse auditoribus sequenda Patrum exempla proponat, et ipse eos quos verbo instruit et exemplo, si praeoccupati fuerint in aliquo delicto, in spiritu lenitatis ferat , et amplius exonerare quam gravare infirmos intendat. Eorum enim onera ipsum lege officii sui ferre necesse vel errant , et infirmari et uri . Quod autem sex nomina in sinistra parte erant et sex i
Abbreviated transcription (Latin):
iacintina sũmus põtifes ĩduebat᷑. dependebãtꝙ
ĩ inferiori eiꝰ parte ꝑ cͥcuitũ septuaginta duo tintĩ¬
nabula. ⁊ ĩter duo tintinabula mału unũpunicũ
Omĩa erãt ex auro purissimo. ut totus uocalis ĩgre¬
deret᷑ in scã si alit̾ ageret ꝯtinuo moriturus. Telis
sane illa iarincta. animã ĩ scĩmonia enutritã. ad ilłu
a nemine iudicetur. ⁊ omia iudicet. hoc enĩ est sũmũ
sac̾dotiũ. adhuc apicẽ sc̃itatis atting̾e ut totũ se ur
iustus celestem exhibeat. moresq suꝑ nos ⁊ diuinam
expͥmat formã. soliq creatori mente ĩfixa ĩ diuidua
touer satione ihereat. Soc totũ ꝯplectetis tunica lacinc¬
li coloris insinuat. Tntinnabula uͥ aurea erãt ma¬

Expanded text:
tifex induebatur; dependebantque in inferiori ejus parte per circuitum LXXII tintinnabula, et inter duo tintinnabula unum malum punicum . Omnia erant ex auro purissimo, ut totus vocalis ingrederetur in sancta; si aliter ageret, continuo moriturus. Vestis sane illa hyacinthina animam in sanctimonia enutritam ad illum a nemine judicetur, et omnia judicet . Hoc enim est summum sacerdotium, ad hunc apicem sanctitatis attingere, ut totum se vir justus coelestem exhibeat, moresque supernos et divinam exprimat formam, solique Creatori mente infixa individua conversatione inhaereat, hoc totum complectens, tunica hyacinthini coloris insinuat. Tintinnabula vero aurea erant; ma
Abbreviated transcription (Latin):
na fłamea. ⁊ bysso retorta. semꝑ ĩ oppressione ⁊ alb¬
gatione caruiis sollcita. In meł pumitis q̃ uitra de¬
tio expͥmit᷑. q̃ undiq imo caritalis tegũto abitur.
¶ recde tintinnabulis mala miscent᷑ cũ simul p̾di¬
catio ⁊ actio coherent ⁊ doctor uerus qd diere hoc
fac̾it. Sextũ addit᷑ inlum̃itũ. qd̾ suꝑhumierabe dicit̃
hos apd̾ hebreos etiã ephot appellatur. Hoc sanurel
tũ puer eẽt habuisse legit᷑. ⁊ dauid au archatelat

Expanded text:
na, flammea, et bysso retorta semper in oppressione et castigatione carnis sollicita. In malis punicis, quae intra coratio exprimitur: quae undique uno charitatis integumento ambitur. Et recte tintinnabulis mala miscentur; cum simul praedicatio et actio coherent, et doctor ipse quae dicit haec facit. Sextum deinde additur indumentum, quod superhumerale dicitur: hoc apud Hebraeos etiam Ephod appellatur. Hoc Samuel, cum puer esset, habuisse legitur ; et David ante arcam
Abbreviated transcription (Latin):
m̃oresceret aliqͥb signis. ⁊ aliqͥb ał guĩtis fides cla¬
reret. Sunt itaꝙ hec tria. Sp̃c sc̾ificationis. sanguis
redẽptionis: aqua purificationis. Non ruhinit sangͥs
ablutio. ⁊ sc̃ificatio. Alterũ sine altero ẽe ñ porest:
qd̃q agit᷑ unũ ẽ ñ multiplex. Sp̃s nãq sc̃s suꝑfect᷑¬

Expanded text:
gnis et aliquibus argumentis, fidei veritas. Sunt itaque haec tria, spiritus sanctificationis, sanguis redemptionis, aqua purificationis. Non redimit sanguis,ablutio et sanctificatio. Alterum sine altero esse non potest: quodque agitur, unum est, non multiplex. Spiritus namque sanct
Abbreviated transcription (Latin):
ri ꝯnigib. ut eẽnt ꝑati sili stati cũ paterobiss ꝯseta¬
tione patrata ad ꝯtinuatioĩs ĩ censũ acceudere. ⁊ intͣ
scã mane ⁊ uesꝑe sccłm ritũ legis om̃i die ĩferre. tãcacꝑ¬
erat huiꝰ rei necessitas. ut cũ immundis ⁊ ꝯtaminatis
cõcubitu. exaliaꝵ tͥbuũ cuꝰcũꝙ officii ꝑsonis nullus
a qͥbdã ita accipiat᷑. ut noctib ꝓpt̾ inc̃esum matutuũu.
uxores ñ tangerẽt. ⁊ ab illa hora si hoc egissent. usos
in uesꝑam ꝑmanerẽt ĩmunibi qͣhora purificati lege ñ
temerata ex cedine miniffͣrent. His difficultatib uall¬
ta. qr ħuani ꝯsilii ratio ñ occurrebat. qͦa ⁊ decretũ uo
tũ parit̾ ꝯuenirẽt: causã suam maria dno ꝯmẽda¬
bat. ⁊ meditationib ⁊ sc̃ĩs oratiõib uacãs. de celo
expectabat ꝯsiliũ. ubi m̃ete ⁊ spũ ꝯu̾satio sͥ ꝑaba¬

Expanded text:
ri conjugibus, ut essent parati filii statim, cum pater obiisset, consecrari conjugibus, ut essent parati filii statim, cum pater obiisset, consecratione patrata, ad continuationis incensum accedere, et intra sanctam mane et vespere secundum ritum legis omni die inferre. Itaerat hujus rei necessitas, ut cum immundis et contaminatis concubitu ex aliarum tribuum cujuscunque officii personis nullus a quibusdam ita accipiantur, ut noctibus propter incensum matutinum uxores non tangerent, et ab illa hora, si hoc egissent, usque ad vesperam permanerent immundi: qua hora purificati, lege non temerata, ex ordine ministrarent. His difficultatibus vallata, quia humani consilii ratio non occurrebat, qua et decretum et votum pariter convenirent, causam suam Maria Domino commendabat, et meditationibus et sanctis orationibus vacans, de coelo exspectabat consilium, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
urgebat ad ꝯigiũ moyses. qͥ maledictũ intentãs sterili¬
b semẽ. ⁊ sobołe a filiis isrł ecigebat. Nullu de uͥginib
a dc̃io datũ erat p̾ceptũ. s nͨ erat apłs qͥ daret ꝯsilium.
ex resp̃oso angłico. s ĩspiratiõe secreta. qͦ ei ⁊ affcr̃ uͥgini¬
tatis ĩtimauãt. ⁊ usꝙ ad necessitat̾e uotipurũ desicłiura¬
alligarat. Qͥs tñ rei exitꝰ futurus eẽt ĩułu erat ĩtimatũ
diuinitꝰ. s huiꝰmodi accessiõib gͣdatim sibi officinã pur¬
gatissim̃a aitabat sp̃c sẽs. Ob hoc eã estimo elegisse solitu¬
dine segregẽ. ut dieb ⁊ nocłib ĩ huꝰ ꝯtrou̾sie ang̾tus cõ¬
ab om̃ib ĩ different̾ exigebat: ut uͨ sũmos sac̾ilotes pate¬
retur ĩmunes. qr uecesse erat fibiũ patͥ defuncto statĩ
substitui. nͨ aliũ quẽqm ĩ ordiñe potificabẽ assumi.
Ioroq ꝓꝓt̾ sucessioĩs nec essitat᷑ẽ oportebat eos misce¬

Expanded text:
urgebat ad conjugium Moyses, qui maledictum intentans sterilibus, semen et sobolem a filiis Israel exigebat. Nullum de virginibus a Domino datum erat praeceptum, sed nec erat Apostolus qui daret consilium .ex responso angelico, sed ex inspiratione secreta, quae ei et affectum virginitatis intimaverat, et usalligaverat. Quis tamen rei exitus futurus esset, nondum erat intimatum divinitus, sed hujusmodi accessionibus gradatim sibi officinam purgatissimam aptabat Spiritus sanctus. Ob hoc eam aestimo elegisse solitudinem segregatam, ut diebus et noctibus in hujus controversiae angustiis conab omnibus indifferenter exigebat, ut nec summos sacerdotes pateretur immunes, quia necesse erat filium patri defuncto statim substitui, nec alium quemquam in ordinem pontificalem assumi. Ideoque propter successoris necessitatem oportebat eos misce
Abbreviated transcription (Latin):
una. ⁊ unꝰ in altera. ⁊ sculti erãt noĩa filioꝵ. asrle
sex ĩ lapide uno. ⁊ sex ĩ altero. Itacẜ ĩ suꝑ hume¬
bito regiuinis sollicitudo icumbat. uł ꝓpͥriis hu¬
meris Ouem ꝑditã ad ouile reportẽt. In hoc honoꝵ
bperũ patientia. ⁊̃ laborib ꝑseuerãna ĩicat᷑. In co¬
łorib uͦ suꝑhumerasis. que sit ratio dictũ ẽ supra
Qd aũ nõia patarchaꝵ. gestat ĩ humeris. ob recordatio¬
nẽ eoꝵ utiq sit. ut uidens ppłs patrũ noĩa scͥpta ĩ ueste
pontificis eoꝵ nuitet᷑ iusticiã. ueniatꝙ ĩ memouã fides
abrahe. mausuetudo ysaat. patientia isrł. castitas
ioseph. dissiplia moysi. Relus finees uictorie iosue. sa¬
murlis sinceritas dauit ħuilitas. eoꝵ ꝙ qͥ de illis du¬
odetĩ patarchis eg̾ssi st̃ pncipib. uł sacerilotib fr̃a¬

Expanded text:
unus in altera; et sculpta erant nomina filiorum Israel, sex in lapide uno, et sex in altero. Itaque in superhumebito regiminis sollicitudo incumbat, ut propriis humeris ovem perditam ad ovile reportent. In hoc bonorum operum patientia, in laboribus perseverantia indicatur. In coloribus vero superhumeralis, quae sit ratio, dictum est supra. Quod autem nomina patriarcharum gestat in humeris, ob recordationem eorum utique sit, ut videns populus Patrum nomina conscripta in veste pontificis, eorum imitetur justitiam, veniatque in memoriam fides Abrahae, mansuetudo Isaac, patientia Israel, castitas Joseph, disciplina Moysi, zelus Phinees, victoria Josue, Samuelis sinceritas, David humilitas, eorumque qui de illis XII patriarchis egressi sunt principibus vel sacerdotib
Abbreviated transcription (Latin):
tã insolite actionis moilũ. ꝙ resmiracłi est. ⁊ ordinẽ
ñ seqͥt᷑ nature. sensus ħuanꝰ timet atting̾e. ⁊ heret an¬
cipiti affectu. q ⁊ stupori ẽ maiestas oꝑis. ⁊ ĩgratitudi
ius pͥterire silentio laudes autoris. Nesmira ⁊ ĩaudita.
Mater uirgo : u̾bum earo: ds̾ homo. Qs ĩ tam cele¬
bri miracłõ sileat. Itẽ qͥs hec pͥdicare sufficiat:
Scimꝰ qͥd̾e supͣ nos eẽ hec aggcedi. s illa ĩ cuꝰ sacͣussi¬
mo utrro u̾bũ caro fcm̃ ẽ locuturus de u̾bo cõcilat

Expanded text:
tam insolitae actionis modum quia res miraculi est et ordinem non sequitur naturae sensus humanus timet attingere, et haeret ancipiti affectu, quia et stupori est majestas operis, et ingratitudinis foret praeterire silentio laudes auctoris. Res mira et inaudita! Mater virgo, Verbum caro, Deus homo: quis in tam celebri miraculo sileat? item quis haec praedicare sufficiat? Scimus quidem supra nos esse hoc aggredi; sed illa in cujus sacratissimo utero Verbum caro factum est, locuturis de
Abbreviated transcription (Latin):
pdeste erat: qd̾ nulla pͥcati ĩfecerat macula nͦ qͥe qͣm
ei de suo pͥnceps huiꝰ mũdi adliniuerat. Nec byssꝰ
n purpura eiꝰ mũditie uł głe aliqua ratid̃e aptantꝰ
omia superat eiꝰ potestas ⁊ sqͣtas. scitudo nat᷑e ⁊ pͥncipatꝰ
iustice. ⁊ amplioris głe st̾ qm fila q̃libet torq̃ntib digi¬
tis e laborata uł cochilioꝵ sangͥne delibita. Imposita et
capiti trucifiri corona ꝓ culari. ⁊ ĩtexte illi serto eraut
ꝑ bracteis spine. ⁊ ꝓ lamina aurea ĩ qͣ uoit̃i di sculiũ ed̃
lignũ ceruici suꝑ eiinẽs in qͦ pẏlatꝰ ꝓ beseleel ꝯscͥpseras

Expanded text:
coeleste erat, quod nulla peccati infecerat macula; nec quidquam ei de suo princeps hujus mundi alliniverat. Nec byssus nec purpura ejus munditiae vel gloriae aliqua ratione aptantur, omnia superat ejus potestas et sanctitas, sanctitudo naturae, et principatus justitiae, et amplioris gloriae sunt quam fila quaelibet torquentibus digitis elaborata, vel conchyliorum sanguine delibuta. Imposita est capiti Christo corona pro cidari, et intextae illi serto erant pro bracteis spinae; et pro lamina aurea, in qua nomen Dei sculptum erat, lignum cervici supereminens: in quo Pilatus pro Beseleel
Abbreviated transcription (Latin):
de ancilla.R estat altitudo. qm usq ad sũmũ nitimat
pars porrecta. Hec ẽ bone spei ꝯfidentia. q̃ crucifixos mũ¬
do celestib inuehit. ⁊ ex bono cõscientie testimonio secu¬
rõs. certosq illi głie ꝯsociat. iam iãq bonis illis manũ in¬
tentat. iam gustat. ĩa aperit. iã delibat. Iam ꝯu̾satur
cũ angłis. ĩa illa ꝓseqͥtur agniina. ĩa agnoscit. iam
liquescit. ĩa amat. ĩa iubilat. ĩa delectat᷑ ⁊ letatur.
hilarescit ⁊ qͥescit. ĩtelligit ⁊ diligit. ⁊ tam̃ qͣntali¬
bet ꝑfectione qͥsqͥs q̃ sursũ st̃ sapiat. int̾at tamẽ
plurimũ int̾ fidẽ ⁊ speciem. nͨ sine cruce ẽ electis
dilatio plenitudinis. qͦs ĩa ꝓbatos ꝯsũmatosq
nulla quidẽ tẽptatio cõcutit. s ut diximꝰ hoc sołu
leest ad cumułii pacis. qd̾ nũdn se ex toto integrã exibet

Expanded text:
de ancilla . Restat altitudo, quam usque ad summum intimat de ancilla . Restat altitudo, quam usque ad summum intimat pars porrecta. Haec est bonae spei confidentia, quae crucifixos mundo coelestibus invehit, et ex bonae conscientiae testimonio securos certosque illi gloriae consociat, jam jamque bonis illis manum intentat, jam gustat, jam os aperit, jam delibat, jam conversatur cum angelis, jam illa prosequitur agmina, jam agnoscit, jam liquescit, jam amat, jam jubilat, jam laetatur et delectatur, hilarescit et quiescit, intelligit et diligit; et tamen quantalibet perfectione quisque quae sursum sunt sapiat, interest tamen plurimum inter fidem et speciem, nec sine cruce est electis id latio plenitudinis, quos jam probatos consummatosque nulla quidem tentatio concutit, sed ut diximus, hoc solum deest ad
Abbreviated transcription (Latin):
aduena bonitas nͨ emendicata aliunde. clmẽtia ñ sti¬
mulis. ñ legib ñ loris ad portanda aliena onera urgetur.
ultro demisso poplite curuat scapulas. nͨ gͣue iudicat eõ
pati qͥ se ipõs ferre ñ possũt. s de alteriꝰ miseria beneficiũ
ordinat. ⁊ bberalitatẽ exornat. Si qua sũt apd̃ infirmos
honesta: his abundantꝰ honor̾e circũdat. ñ unpperat
ũ iliffamat. Sanat ñ uulnerat. curat ñ lacerat. exouerat
ñ gͥͣuat. operit pcc̃a. ñ pudenda diuulgat huiꝰ latitucli¬
nis myst̾ia xp̃c etiã int̾ supplicia cõmeniłas ĩ eo qd̾ expan¬
sis manib eleuataq leua ⁊ dextera int̾ lat̾nes se mediũ
exhibebat : uͦlebat᷑ ĩtelligi cõmune ẽẽ illd̾ benefieñ.
⁊ ñ sołubonis. s ⁊ impiis qd̾ agebat᷑ ꝓficere ⁊ sepotꝰ
medicamina illa egris ꝓsuisse qm sanis. ⁊ gr̃a illa pari
libertate donasse eos. qui delibera ⁊ eos qui nati fuerãt

Expanded text:
advena bonitas, nec emendicat aliunde clementia; non stiadvena bonitas, nec emendicat aliunde clementia; non stimulis, non legibus, non loris ad portanda aliena onera urgetur, ultro demisso poplite curvat scapulas, nec grave judicat eos pati qui seipsos ferre non possunt, sed de alterius miseria beneficium ordinat, et liberalitatem exornat. Si qua sunt apud infirmos inhonesta, his abundantius honorem circumdat , non improperat, non diffamat; sanat, non vulnerat; curat non lacerat; exonerat, non gravat. Operit peccata, non divulgat. Hujus latitudinis mysteria Christus etiam inter supplicia commendans, in quod expansis manibus elevataque laeva et dextera inter latrones se medium exhibebat, volebat intelligi commune esse illud beneficium, et non solum bonis, sed et impiis quod agebatur proficere, et se potius medicamina illa aegris proposuisse quam sanis, et gratia illa pari libertate donasse eos qui de libera, et eos qui nati fuerant
Abbreviated transcription (Latin):
tere crucifigi simul cogitationes ⁊ oꝑa effitiens do¬
cum̃etũ. Necesse qͥppe est qͣntũ cũq longa sint huiꝰ
scłi spacia. ut om̃i uita ĩfatigabilis ad ea q̃ ante st̃
semꝑ tendat. semꝑ sexuehat patientia constans. ⁊
longanimitas ꝑseuerãs. Latitudo aũ caritatis. deli
amplitudine uniuersa ꝯplectit᷑: cũ egris ĩfirmat᷑ ⁊
cũ huis qͥb ẽ scandału urit᷑. extendit se ⁊ suꝑfert᷑
afflictis affectu nutͥcio. expansis ꝙ alis pullos imn¬
plumes aggregat. ⁊ fouet ⁊ ꝓtegit ⁊ seipãm ĩ tut̾elam
paruuloꝵ exponẽs negligit. neq alios ut defenoat
ꝓpͥa lampna formidat. Cũ his etiã qͥ oder̃t̃ patẽ in tãtũ
ẽ pacifica: ut nͦ lesa exigat ultionẽ. nͨ ex acerbata refes
ꝯtumeliam. ẜt si corrigat om̃ino sollicite agit. ut pł
agat beniuolentia. qm seueritas. cohortatio qm̃ cõ¬
motio. ħuilitas qm̃ potestas. Iustũ ⁊ ipiũ simul
cõplectitur. alterũ ut stet. alterũ ut resurgat. Non est

Expanded text:
tere crucifigi simul cogitationes et opera, efficax documentum. Necesse quippe est, quantumcunque longa sint hujus saeculi spatia, ut omni vita infatigabilis ad ea quae ante sunt semper tendat, semper se evehat patientia constans, et longanimitas perseverans. Latitudo autem charitatis zeli amplitudine universa complectitur, cum aegris infirmatur, et cum his quibus est scandalum uritur . Extendit se et superfertur afflictis, affectu nutritio; expansisque alis pullos implumes aggregat, et fovet, et protegit, et seipsam in tutelam parvulorum exponens, negligit; neque alios ut defendat, propria damna formidat. Cum his etiam qui oderunt pacem, in tantum est pacifica , ut nec laesa exigit ultionem, nec exacerbata referat contumeliam; et si corrigat, omnino sollicite agit, ut plus agat benevolentia quam severitas, cohortatio quam commotio, humilitas quam potestas. Justum et impium simul complectitur: alterum, ut stet, alterum, ut resurgat. Non est ei
Abbreviated transcription (Latin):
uerẽt: qͥd illa sc̃itatis scola nͥ pietat̾e doceret. qͥd nͥ
miscłiam ĩformaret᷑ Silectio ⁊ sc̾̃itas. ⁊ bonitas nichil
sibi ꝯtrariũ sape poterãt. nͨ reluctari sibi. nͨ adu̾sa¬
ri concordie congruebat. Om̃ino decebat. ut sup¬
plicatio. ⁊ satisfactio ⁊ exauditio ĩ negotio rectitu¬
dinis ꝯuenirẽt. Iħs gͦ ut ꝑ omĩa pietatis federa
cõmendaret. antiquũ decretũ qd̵ de honorãdis pa¬
rerentib dictauerat obseruauit. ⁊ matr̃e adhuc
uolens sic eẽ ad cõsolationẽ apł̃oꝵ reseruauit suꝑ¬
stitẽ. ut ex his q̃ ip̃a ab mitio audierat ⁊ uiderat.
⁊ ꝯtulerat ĩ corde suo senatꝰ apłicus doceret᷑. ⁊ euͣ¬
głica firmaret᷑ doctrina. Honorat᷑ etiã affatu fa¬
milrarissimo. ⁊ licet breuis fuerit sermo ĩtimatus
tũ ẽ debitꝰ affectꝰ. ⁊ expressa singłaris dilectio Mu¬
lier inqͥt ecce siliꝰ tuus. Presens erat ioħes cui ⁊ dicit᷑

Expanded text:
verent? quid illa sanctitatis schola nisi pietatem doceret? quid nisi verent? quid illa sanctitatis schola nisi pietatem doceret? quid nisi misericordiam informaret? Dilectio et sanctitas et bonitas nihil sibi contrarium sapere poterant, nec reluctari sibi nec adversari concordiae congruebat, et omnino decebat ut supplicatio et sanctificatio et exauditio in negotio rectitudinis convenirent. Jesus ergo ut per omnia pietatis foedera commendaret, antiquum decretum quod de honorandis parentibus dictaverat, observavit; et matrem adhuc volens sic esse, ad consolationem apostolorum reservavit superstitem, ut ex his quae ipsa ab initio audierat et viderat, et contulerat in corde suo, senatus apostoliens doceretur, et evangelica firmaretur doctrina. Honoratur etiam affatu familiarissimo, et licet brevis fuerit sermo, intimatus tamen est debitus affectus, et expressa singularis dilectio. Mulier, inquit, ecce filius tuus. Praesens erat Joannes, cui et dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
redẽptioĩs nr̃e ꝯsũniare myft̾ium. s hoc soliꝰ sũm sac̾¬
dotis pͥuilegiũ erat. ut de sangͥne suo unus intͣ sc̃a
ĩferret. nͨ poterat ei ꝯsors ħ ẽẽ cũ aliquo digaitas. ⁊ in
reꝑatione ħois nulli angło. nulli ħomi cũ eo fuit.
aut ẽẽ potuit ꝯmunis auctoritas. Cooꝑabat᷑ tñ plu¬
rimũ scd̃m suũ mołũ. ad ꝓpitiaudũ cdm ille matͥs affectꝰ
cũ tñ ꝓpͥa quã matͥs uota caritas ꝓp̃i ꝑferret ad patrẽ:
cũ qd mat̾ peteret᷑. filiꝰ approbaret: pat̾ donaret.
Diligebat pat̾ filiũ: ⁊ siliꝰ patr̃e : mat̾ uero ptꝰ utrũq ar
elaborabat dilectio. simulq se cõplectebat᷑ pietas. ⁊ ca¬
ritas. ⁊ bonitas. matre supplicãte. filio ĩterpelłate. pat
ꝓpitiante. filiꝰ ad pectus matͥs ⁊ ubera: pat̾ ad fili c̾cẽ
⁊ uuln̾a respiciebat. Iint̾ hec qͥd tãta pignora ñ mo¬

Expanded text:
redemptionis nostrae consummare mysterium; sed hoc solius summi saceredemptionis nostrae consummare mysterium; sed hoc solius summi sacerdotis privilegium erat, ut de sanguine munus intra sancta inferret; nec poterat ei consors haec esse cum aliquo dignitas, et in reparatione hominis nulli angelo, nulli homini cum eo fuit, aut esse potuit communis auctoritas. Cooperabatur tamen plurimum secundum modum suum ad propitiandum Deum ille matris affectus, cum tam propria quam matris vota charitas Christi perferret ad Patrem, cum quod mater peteret, Filius approbaret, Pater donaret. Diligebat Pater Filium, et Filius Patrem; mater vero post utrumque ardelaborabat dilectio, simulque se complectebantur pietas, et charitas et bonitas, matre supplicante, Filio interpellante, Patre propitiante. Filius ad pectus matris et ubera, Pater ad Filii crucem et vulnera respiciebat. Et quid inter haec tanta pignora non mo
Abbreviated transcription (Latin):
anxietas ĩtumescit. qͦ ꝓhibet᷑ egredi. ⁊ ꝑ luctꝰ lamẽta¬
ꝙ dissolui. Emergebãt qͥdẽ aliqnͣdo gemitꝰ. s ĩcrepa¬
ti repͥmebant᷑. reuertebant᷑ ꝙ ĩ sinũ mẽtis de qͣ ꝓ¬
ritudines. qͣs excoq̃bat ⁊ coagulabat exacerbatio
ꝑsenerans Imperabat qͥppe dolori sibentiũ formido. &.
ringentium iudeoꝵ torui in eam ocl̃i illos turbines suf¬
focab̾at. Uerũ illa tantaꝵ ꝓcellaꝵ. salsuginẽ ebibebat.
⁊ difficillimũ erat. moriebat᷑. ⁊ mori ñ poterat. ⁊ clauso tãti
doloris tormẽto intrinsecus. aliũ uultũ ex hibebat. nͨ
poterat ex facie colligi crux illa aĩe. ⁊ patibułu sp̃e ĩ
tebat᷑. ip̃aq sñ strepitu se ipam mactans ĩ altario
int̾iori. ⁊ ligna ⁊ flãmas ⁊ latices ꝯgerebat. Nimrũ
ĩ tabernacło illo luo uideres altaria: aliud ĩpectore
sue addere sangͥnẽ. ⁊ eleuatis ĩ cruce manib. celebra¬
re cũ filio sacͥficiũ uesꝑtinũ. ⁊ cũ dño ih̃u corꝑali morte

Expanded text:
tumescit, quo prohibetur egredi, et per luctus lamentaque dissolvi. Emergebant quidem aliquando gemitus, sed increpati reprimebantur, revertebanturque in sinum mentis, de quo pritudines, quas excoquebat et coagulabat exacerbatio perseverans. Imperabat quippe dolori silentium formido, et ringentium Judaeorum torvi in eam oculi illos turbines suffocabant. Verum illa tantarum procellarum salsuginem ebibebat. Et quod difficillimum erat moriebatur, et mori non poterat; et clauso tanti doloris tormento intrinsecus, alium vultum palam exhibebat; nec poterat ex facie colligi crux illa animae et patibulum spiritus, in tebatur ipsaque sine strepitu seipsam mactans, in altario interiori, et ligna et flammas et latices congerebat. Nimirum in tabernaculo illo duo videres altaria, aliud in pectore anguinem, et elevatis in cruce manibus celebrare cum filio sacrificium vespertinum, et cum Domino Jesu corporali morte
Abbreviated transcription (Latin):
tã antiqͥs tenebs liberauerat spbendoris diuine gra
tulabuncła exhibebat p̾sentiã. ⁊ hus qͥ i mudo erantꝰ.¬
ꝯsolatioñẽ dispensatorie aliqͣntułũ differebat. ut ⁊¬
dilatio augere desideriũ. ⁊ resurrectinis repentine
leticia impleret affectũ. Qa gͥ qd̾ in capite libri sqͥ¬
tũ erat. ut hanc patris uoluntatẽ filiꝰ faceret ⁊ res
deinceꝑs ñ eẽt religio s suꝑsticio. si cerimoniaꝵ
ueterũ feces cũ uiuo mero. ĩ euͣgłico calice miscerẽ¬
tur Nec tãtu passionũ suaꝵ funĩe s illaꝵ etiã obser¬
uantiaꝵ. finẽ intelligi uoluit. ut postqͣma aduenerat
ueritas figure cessarẽt. uec ult᷑ suꝑflue ueraret᷑¬

Expanded text:
tam antiquis tenebris liberavertam antiquis tenebris liberaver exhibebat praesentiam; et his qui in mundo erant consolationem dispensatoriae aliquantulum differebat, ut et dilatio augeret desiderium et resurrectionis repentinae laetitia impleret affectum. Quia igitur hoc in capite libri scriptum erat, ut hanc Patris voluntatem Filius faceret , et res dideinceps non esset religio, sed superstitio, si caeremoniarum veterum faeces cum vino mero in evangelico calice miscerentur. Nec tantum passionum suarum finem, sed illarum etiam observantiarum intelligi voluit, ut postquam advenerat veritas, figurae cessarent, nec ultra superflue vexare
Abbreviated transcription (Latin):
portas aperiens et̾nales. Et a corꝑe qͥd̾e anima illa xp̃iꝑ
illd̾ tͥcduũ se absentãs. ñ ita diuinitatẽ queadmodũ car¬
nem deseruit. s erat d̾s ĩ ea ĩdiuisibilit̾ mũdu recontili¬
aussͥ. tollens a nob̃ mortis formidinẽ ꝑ maturã resur¬
rectionẽ purgãs illa amaritudine qͥcqͥd uoluptatũ ue¬
nena ĩfecerãt. uictorie sue głam celo exhibens ⁊ ĩferno. ab¬
stractisq his qͥ ĩ illa expectatine diu languerãt. ⁊ angłoꝵ
desid̾ia ꝯpleuit. qͥb hec ħomũ restitutio gͣta fuit. Ner
fuit mora int̾ oblatũ ⁊ impetͣtũ. s sub om̃i eel eritate
ꝯpleta ft̾ passio ⁊ ablutio. Itaq alterũ ex altero ꝯstige.
ut eadẽ hora ⁊ repleret suꝑos.⁊ inferos captiuaret.
Acta sunt tñ in celestib illa gaudia ꝓlixiori spacio. nͨ sta¬
tun reuersa ẽ ad corpꝰ suũ anima xp̃ł. s interĩ his qs

Expanded text:
portas aperiens aeternales . Et a corpore quidem anima illi Christi per portas aperiens aeternales . Et a corpore quidem anima illi Christi per illud triduum se absentans non ita divinitatem quemadmodum carnem deseruit; sed erat Deus in ea indivisibiliter, mundum reconcilians sibi , tollens a nobis mortis formidinem per maturam resurrectionem, purgans illa amaritudine quidquid voluptatum venena infecerant, victoriae suae gloriam coelo exhibens et inferno. Abstractisque his qui in illa exspectatione diu languerant, etiam angelorum desideria complevit, quibus haec hominum restitutio grata fuit. Nec fuit mora inter oblatum et impetratum, sed sub omni celeritate se complexae sunt passio et absolutio. Itaque alterum ex altero constitit, ut eadem hora et repleret superos, et inferos captivaret. Acta sunt tamen in coelestibus gaudia illa prolixiori spatio, neque statim reversa est ad corpus suum anima Christi, sed interim his quos de
Abbreviated transcription (Latin):
ost myrratũ calicẽ. ⁊ reliqua crucis ludibria. qd̾ a
matho ⁊ marco ⁊ luca fuerat p̾termissũ. ioħes non
tacuit. hoc uidelicet. qd̾ bene dispositis om̃ib. ⁊ assignato
ĩ nouissimis testam̃to gr̃e. ⁊ certe spei regłis ꝯmẽlatis.
ad ĩtimanłu qd̾ nichil om̃ino deeẽt ad doctͥnam ⁊ for¬
mã iusticie. xp̃c ĩtulerit consummatũ ẽ. ac deuide ĩ manꝰ
patͥs sp̃u cõm̃ecdato. inclinãs capd̾ qͣi gr̃as agens. potesta¬
tiue emiserit animã. ꝯsũmans omñe legaliũ hostiaꝵ¬
ratioñe. ⁊ ultim̃a enigniatib antiqͥs manũ ĩponẽs. Sese
itaq totũ obtulit patri. ⁊ ꝯsũmata ẽ illiꝰ holocausti ple¬
nitudo expensis ĩ illd̾ minist̾ium carne simul ⁊ sp̃u: qͥd
buit sanatore. dũ ⁊ caro ĩ medeła carnis oblata ẽ ĩ ligno:
ad sc̃ificationẽ anime obtinendã. sp̃c ille descendit ad ĩfe¬
ros. ⁊ astendit ad suꝑas. ibi cõfringens ferreos uectes. hic

Expanded text:
ost myrrhatum calicem et reliqua crucis ludibria, quod a Matthaeo, et Marco et Luca fuerat praetermissum, Joannes non tacuit, hoc videlicet quod, bene dispositis omnibus, et assignato in novissimis testamento gratiae et certae spei regulis commendatis, ad intimandum quod nihil omnino deesset ad doctrinam formaPatris spiritu commendato, inclinans caput, quasi gratias agens, potestative emiserit animam, consummans omnem legalium rati ultimam aenigmatibus antiquis manum imponens. Sese itaque totum obtulit Patri, et consummata est illius holocausti plenitudo; expensis in illud ministerium carne simul et spiritu, buit sanatorem, dum et caro in medelam carnis oblata est in ligno, et ad sanctificationem animae obtinendam, spiritus ille descendit ad inferos et ascendit ad superos, ibi confringens ferreos vectes , hic
Abbreviated transcription (Latin):
amme ⁊ sp̃c. ip̃is infigit᷑ affectib. secretosꝙ ⁊ abdi¬
tos ꝯpͥmit motꝰ ⁊ totius petulantie ꝑforat appetitꝰ
Hoc in ꝓfundo cordis crux agit absondita. intꝰ ꝯpun¬
git animã. subt̾ꝙ leuiathan uerme uenenato hoc
uecte tͣnssixo. intrinseca nr̃a pacificat. ⁊ cõsuentiam
munit. ⁊ meditationes scĩficat. ⁊ sic̃ illud lignũ qd mo¬

Expanded text:
 , ipsis infigitur affectibus, secretosque et abditos comprimit motus, et totius petulantiae perforat appetitus. Hoc in profundo cordis crux agit abscondita. Intus compungit animam, subterque leviathan verme venenato hoc vecte transfixo, intrinseca nostra pacificat et conscientiam munit, et meditationes sanctificat. Et sicut lignum Mo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ familia ppł xp̃i ar. uni ppło una sufficit hostia: ⁊
ĩ una domo una ponit᷑ nẽsa. U nũ ħt pan̾e ⁊ calic̾e
uniu̾sitas ficlei ⁊ młgtudini credentiũ unus cib appo
⁊ abundat. Mutabant᷑ panes ꝓpositionis ꝑ singła sab¬
bata. appositisꝙ calidis frigidi tolleb̾at᷑. qr ueteres
oblationes qͣi frigulas. ⁊ calorẽ sp̃c ñ habentes. r epu¬
cbiandas tr̃ꝑe gr̃e ip̃a panũ mutatio ĩtimabat. Ngnꝰ
ñr udem ẽ: nͨ diu̾si ꝑ diu̾sas familias immolant
qͥa sic̃ ungtas eccłie nͨ scindi pt̃ nͨ diuidi. ita necesseũ
unũ agat᷑ ab om̃ib. ⁊ un forme obseqͥum deuotio cõ¬
munis echibrat. totiꝰꝙ uniu̾sitatis ꝯsensũ sacͥficii singł¬
ritas ip̃a ꝯm̃dat. Qdͣ uͦ ad esum agni si forte suꝑeẽt u

Expanded text:
et familia populi Christiani, uni populo una sufficit hostia et in una domo una ponitur mensa. Unum habet panem et calicem universitas fidei; et multitudini credentium unus cibus appo abundat. Mutabantur panes propositionis per singula Sabbata, appositisque calidis, frigidi tollebantur, quia veteres oblationes, quasi frigidas et calorem spiritus non habentes, repudiandas tempore gratiae, ipsa panum mutatio intimabat. Agnus noster idem est, nec diversi per diversas familias immolantur, quia sicut unitas Ecclesiae nec scindi potest nec dividi, ita necesse est ut unum agatur ab omnibus, et uniforme obsequium devotio communis exhibeat, totiusque universitatis consensum sacrificii singularitas ipsa commendet. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
tnͣsmisit ad posteros.⁊ originalis mali p̾cisaradice licet
recrudescat pcẽm ĩ młtis. generalitas tũ illa ita abrasa est.
ut ad expiatiou̾e euꝵ. q̃ cotidie admitiunt᷑. ñ iterl̃i xp̃m
crucisigi oporpeat. s unũ ꝯfessionis ad om̃ia cͥmina suf¬
ficit lauachrũ.⁊ ad om̃ia flagitia una penitenti e suf¬

Expanded text:
transmisit ad posteros, et originalis mali praecisa radice, licet recrudescat peccatum in multis, generalitas tamen in illa ita abrasa est, ut ad expiationem eorum quae quotidie admittuntur, non iterum Christum crucifigi oporteat; sed unum confessionis ad omnia crimina sufficit lavacrum, et ad omnia flagitia una poenitentiae suf
Abbreviated transcription (Latin):
uttum inddum̃toꝵ una ẽẽ species uideret᷑. ⁊ om̃ia sͥ stru e¬
tim cohererẽt. ut daret᷑ ĩcelligi qͣnta sit diligentia sc̃itas
obseruãda. cin etiã pt tãte ꝑxcefftie głam post dona u̾tu¬
tũ pt agones ⁊ colluctatioẽs ⁊ uictorias ĩnumeiabiles.
pestã plerũꝙ cͥca nouissima eciã cariis ꝑicula ⁊ netesse est

Expanded text:
um indumentorum una species esse videretur, et omnia sibi strictim cohaererent: ut daretur intelligi quanta sit diligentia sanctitas observanda, cui etiam post tantae excellentiae gloriam, post dona virtutum, post agones et colluctationes et victorias innumerabiles, restant plerumque circa novissima etia
Abbreviated transcription (Latin):
bito iudic̃e amouet a sentẽtia. qͥd achab ⁊ nianassem
reges ĩpios. quoꝵ ꝯtͥtionẽ in angustiis ñ est asꝑna¬
ta diuina clemẽtia. Inter cetera pietatis exempla lat᷑
ñr nobis occurrit penitentie regła confessionis forma. in¬
dulgentie p̾co. spei exempłu. qͥ dũ subito ingeniit. quod
querit inuenit qd petit accipit ⁊ ilico audit. Hodie me¬
cũ eris in ꝑadẏso. Non ad loca purgatoria. Nammasꝙ
pecratoꝵ. ulłtes confitens destinat᷑. ñ ad loca te¬
nebraꝵ. ⁊ tormẽta deducit᷑. nulła pars adu̾sa gr̃e

Expanded text:
ssen, reges impios, quorum contritionem in angustiis non est aspernata divina clementia? Inter caetera pietatis exempla, latro noster nobis occurrit, poenitentiae regula, confessionis forma, indulgentiae praeco, spei exemplum: qui dum ingemit, subito quod quaerit invenit, quod petit accipit, et illico audit: Hodie mecum eris in paradiso . Non ad loca purgatoria flammasque peccatorum ultrices confitens destinatur, non ad loca tenebrosa et tormenta deducitur, nu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpletũ ẽ: ⁊ ĩ fine intͣliuiꝰ inilulgẽtie sinũ tota israbelm¬
ci ppłi massa cõcurret: cũ gentiũ intrart plenitado.
Hoc sciens iħc q omia dederat ei pat̾ ĩ manꝰ. cũ dare pos¬
set qd̾ petebat. ⁊ potestatiue. hoc pͥa ꝯtineret auctori
fectu caritas. ⁊ ex subiectiõe ħuilitas. ⁊ ex effectu
nis exigebat. Exaudit᷑ gͦ ꝓ sua reuerentia. nͨ tñ gͣtis ac¬
cipit. ingens erogat p̾cium. ut ꝯmendet᷑ his ꝓ qͥb res
tãti ponderis agit᷑ qmͣ desperata eẽt humani generis
causa. q̃ alite cõponi ñ poterat. nͥ exsolueret᷑ ꝓpace eiꝰ tãti
p̾cii qͣntitas. qd̾ singłarit̾ apd̾ se habebat ħuilitas xp̃i.

Expanded text:
intra hujus indulgentiae sinum tota Israelitici populi massa concurret, cum gentium intraverit plenitudo . Hoc sciens Jesus quod omnia dederat ei Pater in manus : cum dare posset quod petebat, et potestative hoc propria contineret auctoritfectu charitas, et ex subjectione humilitas, et ex effectu  sanguinis exigebat. Exauditur ergo pro sua reverentia , nec tamen gratis accipit, sed ingens erogat pretium; ut commendetur his pro quibus res tanti ponderis agitur, quam desperata esset humani generis causa, quae aliter componi non poterat nisi exsolveretur pro pace ejus tanti pretii quantitas, quod singularite
Abbreviated transcription (Latin):
tie docum̃tis. ⁊ ueritatis radios abhorrebãt. abdicati
anature ⁊ gr̾e luce. ĩ cecitate sua tabesterẽt. ⁊ haberẽt
tta se fumosas exalationes. q̃ totũ candorẽ itelleduũ
⁊ sensuũ denigͣrent. Legis qͥrpe saliua qm ab antiqͦ
mbiberãt. ita eoꝵ fautib ĩuiscata herebat. ⁊ ceri¬
moniaꝵ ueterũ sapoo palatũ mentis ꝑside ita ĩfe¬
cerat. ut eẽt eis insathan. qͥs qͥs a moyse doteret discessũ.
⁊ de ocrilente littera uiuificãtem spĩa hauriret. Unde ⁊ moysen
xp̃o pponentes qͣi ĩ blasphemũ linguas ⁊ ełates armabãt. pͥfe¬
rebant seruũ dño. ⁊ discipłm magistꝰ. Nec poterãt negare mi¬
racła. s tãti ponderis odiũ erat. tãte ĩmanitatis ĩuidia. u
xp̃ibene gesta uel dieta ris ñ saperẽt. ad uesanas nẽtes
nullus omino ueritati pateret accessus.⁊ q̃ pała nrãt nͨ
ulla tͥgiuersatiõe abscõdi poterãt: ꝑuerse ꝓ ut poterãte ĩ¬

Expanded text:
tiae documentis, et veritatis radios abhorrebant, abdicati tiae documentis, et veritatis radios abhorrebant, abdicati a naturae et gratiae luce, in caecitate sua tabescerent et haberent intra se fumosas exhalationes, quae totum candorem intellectuum et sensuum demigrarent. Legis quippe saliva quam ab antiquo imbiberant, ita eorum faucibus inviscata haerebat, et caeremoniarum veterum sapor palatum mentis perfidiae ita infecerat, ut esset eis in Satan, quisquis a Moyse doceret discessum, et de occidente littera vivificantem spiritum hauriret. Unde et Moysen Christo praeponentes, quasi in blasphemum linguas zelantes armabant: praeferebant servum Domino, et discipulum magistro . Nec negare poterant miracula; sed tanti ponderis odium erat, tantae immanitatis invidia, ut Christi bene gesta vel dicta eis non saperent. Ad vesanas mentes nullus omnino veritati patebat accessus; et quae palam erant, et nulla tergiversatione abscondi poterant, perve
Abbreviated transcription (Latin):
remi. qͥ in aquã demissus. surui p̾fractiq simili¬
tudinẽ reddit. aliter ĩtelligebat᷑ qmͣ erat. ⁊ cũ er̃t
p̾ ocłis res ip̃a. nullaq ĩteriectio impediret. ex
se ĩtransuersũ intuens. strab ludificabat᷑ aspectꝰ.
Ideoq nͨ ratio nͨ doctͥna ĩ culpa erãt. q̃ utiq ñ deerãt.
mittebat manũ. ideoq qr se egrotare nesciebãt. sa-¬
nitatis ꝯtẽpnebãt subsidia. Neq aliqͥd ip̃a luce o¬
culis malignis erat ĩfestꝰ. demissisq palpebris. ⁊ ꝯplo¬
sis in artui uiolenter sͥ cecitatẽ inpͥmebãt. usq adeo ĩ
hoc mału uolũtarii ut uołutas ꝯsuetudinẽ. ⁊ ꝯsire¬
tudo faceret necessitat̾e. necessitas uͦ usꝙ ad illam
uecordiã erũperet: ut nescirẽt qͥd facerẽt. Hec erat
rẽt. ⁊ audientes ñ audirẽt. qr exasperãtes animos
dignũ erat ĩ ꝓpͥis sensib cõfunili. ⁊ qͥ abutebaut᷑ iusti¬

Expanded text:
remi, qui in aqua demissus curvi praefractique similiremi, qui in aqua demissus curvi praefractique similitudinem reddit, aliter intelligebatur quam erat; et eum esset prae oculis res ipsa, nullaque interjectio impediret, ex se in transversum intuens, strabus ludificabatur aspectus. Ideoque nec ratio, nec doctrina in culpa erant, quae utique non deerant. mittebat manum. Ideoque quia se aegrotare nesciebant, sanitatis contemnebant subsidia. Neque aliquid ipsa luce oculis malignis erat infestius, demissisque palpebris et complosis in arctum, violenter sibi caecitatem imprimebant, usque adeo in hoc malum voluntarii ut voluntas consuetudinem, et consuetudo faceret necessitatem; necessitas vero usque ad illam vecordiam erumperet, ut nescirent quid facerent. Haec erat rent, et audientes non audirent : quia exasperantes animos dignum erat in propriis sensibus confundi; et qui abutebantur justi
Abbreviated transcription (Latin):
gerẽt. nͨ signa ip̃a ꝑsuasoria erãt. nͨ uͥtutes oꝑarie. In
tantũ ĩ eoꝵ pectore xp̃i inclur: uerat odiũ. ut ⁊ bona
que negare ñ poterãt. ñ uͥtute d̃i. s prestigis deuo¬
nũ fieri dicerẽt. Oꝑa xp̃i beelzebub ascribeb ãt &
nixe supplicat patͥ. S habebat hec ip̃a postula¬
tio ordinẽ: ⁊ necesse erat ĩ t̾ra sterili ⁊ palustͥ. ⁊
purgamẽta creante ꝓ frugib. usꝙ ad imũ fidei
fundam̃ta ĩfigi: ⁊ ex ꝓfuudis aditis pͥmũ sũmoue¬
ri sensus ertoneos. ut firmã stabiłeꝙ domũ sibi
ueritas aptaret ⁊ illustͣret̾. fideq fundam̃ta tem¬
płũ głẽ spes pingeret. Nec tñ licet tãti eͥminis moli
mediatoris auctoritas elmaret. obstinatio ĩ fide¬
litatis illiꝰ ex se excusabilis erat. nͦ habebat qͥd oppo¬
neret destituta ratione mens.⁊ animꝰ ad uera ꝑspiti¬
enda caligans. cui rectissima species ueritatis ad ĩstar

Expanded text:
gerent , nec signa ipsa persuasoria erant, nec virtutes operariae. In gerent , nec signa ipsa persuasoria erant, nec virtutes operariae. In tantum in eorum pectore Christi induruerat odium, ut et bona quae negare non poterant, non virtute Dei, sed praestigiis daemonum fieri dicerent. Opera Christi Beelzebub ascribebant , enixe supplicat Patri. Sed habebat haec ipsa postulatio ordinem, et necesse erat, in terra sterili et palustri et purgamenta creante pro frugibus usque ad imum fidei fundamenta infigi, et ex profundis adytis primum submoveri sensus erroneos, ut firmam stabilemque domum sibi veritas aptaret et illustraret, fideique fundatum templum spes gloriae pingeret. Nec tamen, licet tanti criminis molem mediatoris auctoritas elimaret, obstinatio illius infidelitatis ex se excusabilis erat; nec habebat quid opponeret destituta ratione mens, et animus ad vera prospicienda caligans, cui rectissima species veritatis, ad instar
Abbreviated transcription (Latin):
Nidert qͥdẽ ⁊odert.⁊ qd de tescͥpserat moyses. ⁊ antiqͣ
dilamabãt uolumina: om̃i salbbo decantabat.Intłi
s̾nagogã ⁊ sic̃ pała erat nequaqm ex ꝯm̃ctario lit
b misit me: ⁊ ĩ aulitorio publico ĩ te impletũ huius
scpͥture uaticinũ ꝓtestaris. Qͥs ignor̃atie locus erat
cũ ip̃is inqͥrentil qͦmͦ litteras nosses. quas ũ didice¬
ras. hoc ip̃m diuine sapientie documẽtũ ẽẽt. qd̾ te q̃
ĩ scolis suis nũqm elementariũ uiderãt: eruditũ in
lege ꝓbarẽtͣ Certe latere ñ potexat: s ĩ te uniu̾si¬
tas mirabat᷑. Ex te sapis. ex te ĩtelligis. disputas
publice de lege cũ scribis. ex lege brutos. hebetesꝙ
doctores cõuincis. Qͥs dubietatis locus. q̃ ignorantie
ratio ẽẽ potest. ubi ceti uidẽt: claudi ambulat: lex¬
si mũdant᷑: resurgũt mortu. pauperes euͣglixantur
S obstinatis animus. ⁊ nolentib ĩtellig̾e̾ ut bene a¬

Expanded text:
antiqua conclamabant volumina, omni Sabbato decantabant. Intrasti synagogam et, sicut palam erat nequaquam ex commentario littbus misit me , et in adjutorio publico, in te impletum hujus Scripturae vaticinium, protestaris. Quis ignorantiae locus erat, cum, ipsis inquirentibus, quomodo litteras nosses quas non didiceras, hoc ipsum divinae sapientiae documentum esset, quod te, quem in scholis suis nunquam elementarium viderant, eruditum in lege probarent? Certe latere non poterat, sed in hoc te universitas mirabatur. Ex te sapis, ex te intelligis, disputas publice de lege cum scribis, et ex lege brutos hebetesque doctores convincis. Quis dubietatis locus, quae ignorantiae ratio esse potest, ubi caeci vident, claudi ambulant, leprosi mundantur, resurgunt mortui, pauperes evangelizantur? Sed, obstinatis animis et nolentibus intelligere ut bene a
Abbreviated transcription (Latin):
attussas ⁊ queris usdictã porius excusas. ⁊ ꝯiuratiois
ili spissamentũ attenuas ⁊ ħeditariũ onus ab im¬
piis tnsferẽs tͥien malicit ñ oppõnis. qͥ ideo dimiirẽ.¬
du tenses. qͥa admissũ ignoranter ip̃e testaris. Sbiẽ
illud qd̾ dixeras priꝰ. si ñ urnissẽ. ⁊ locutꝰ eis suisse. ptc̃m

Expanded text:
accusas, non quaeris vindictam, potius excusas, et conjurationis illius spissamentum attenuas, et haereditarium onus ab impiis transferens, crimen malitiae non opponis, qui ideo dimittendum censes, quia admissum ignoranter ipse testaris. Ubi est illud quod dixeras prius: Si non venissem et locutus fuissem
Abbreviated transcription (Latin):
ergit. q̃ in ꝯspectu pai̾s tautã delactoꝵ. sollicitudinẽ ge¬
dicere ñdubitet derelictũ. Impossibile sane ẽ ut ĩ patͤm
bonũr bone uoluntatis cadat ĩgratitudo: ⁊ ñ magis in
tam benigno dilecti sͥ filii affectu ꝯplaceat. Qd aũdẽ¬
lictũ se filiꝰ ꝯmemorat. mercedẽ obedientie postulare
tia morti obuiã ꝓcedens. ꝯfudent᷑ ꝓclamat. Quare ĩ qͥ
me deliqͥsti : Huiꝰ myst̾u rõnẽ ñdu intellexerat mũdus.
uͨdu tãti sacram̃ti effectꝰ palam adueuerat. ⁊ necesse erat
ut t̾a opus qmͣ uͥtꝰ huꝰ holocausti ĩnotescẽt. ⁊ aucditorib
eugłii impͥmeret᷑ ħ forma. ⁊ dicerẽt ex p̾senti regła. unuq̃ ꝙ

Expanded text:
tam derelictorum sollicitudinem gedicere non dubitet derelictum. Impossibile sane est ut in Patrem bonum, bonae voluntatis cadat ingratitudo, et non magis in tam benigno dilecti sibi Filii affectu complaceat. Quod autem derelictum se Filius commemorat, mercedem obedientiae postularetia morti obviam procedens, confidenter proclamat: Quare, inquit, me dereliquisti? Hujus mysterii rationem nondum intellexerat mundus, necdum tanti sacramenti effectus palam advenerat, et necesse erat ut tam opus quam virtus hujus holocausti innotesceret, et auditoribus Evangelii imprimeretur haec forma, ut discerent e
Abbreviated transcription (Latin):
uͥsus ꝯfirma fr̃es nos: ⁊ ĩ eadẽ mẽsura qua ppinatũ et
birmnetire tis. ⁊ ad formã tuã qͥ stat uideat ne sadat
⁊ qͥ ceciderit adiciat ut resurgat. Etiam te iusles par¬
itda xp̃i caritas sitit muta ĩtentionẽ. replica dẽonẽ
ꝑ baptisnm̃ ĩ morte. bpta saluari ñ damnari. Bibe⁊
tu nobiscũ de calice passionis illiꝰ. ñ est hoe horroris
Suoeulũ pretatis. Liminare frontis cue liu hor sang¬
s attta egypto euades illesus¬

Expanded text:
 in eadem mensura, qua propinatum est tibi, remetire eis ; et ad formam tuam, qui stat, videat ne cadat , et qui ceciderit, adjiciat ut resurgat . Etiam te, Judaee parricida, Christi charitas sitit. Muta intentionem, replica orationem. per baptismum in mortem . Opta salvari, non damnari; bibe et tu nobiscum, de calice passionis illius. Non est hoc horroris, sed poculum pietatis. Liminare frontis tuae lini hoc sangsed attrita Aegypto, e