comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uicẽ & ligando et soluendo obtinent
qui locũ sc̃ĩ regiminis fide & morib
tenent: Sedut tanta ualeat homo
de t̾ra: cęliꝙ t̾rȩ conditor intram
nit e celo. atq ut uidicare caro etia
de sp̃itib possit. hoc ei largiri dignat
est factus. ꝓ hominib deus. caro: qui
inde surręxit ultra se infirmitas nĩ
unde subse infirmͦtas est firmitaid̃.
Necuꝰ: Cum uircute signorum.
concordit᷑ loquit᷑ ratio uerborum:¬
uã. Quadã quoq dicelũ qͥdi
enis puerulus monachus parentes luos
ult̃ quã debebat diligens: atq ad
corũ habitacłm cendens. sine bene¬
dictione de monastio exisset: eod̾ die
morut ad eos ꝑuenit defunctus es
Cũq esset sepultus: die ałto ꝓiectũ
foras eoipus eius inuentũ est: Qus
ursus tͣdere sepulturȩ eurauerunt. sed
quenti die iterũ ꝓectum ext̾ius atq
ihumatum sieut pͥus inuenerunt
unc cõcite ad benedicti patris uestigia
urrentes: cũ magno flecu petierunt.

Expanded text:
vicem in ligando et solvendo obtinent vicem in ligando et solvendo obtinent qui locum sancti regiminis fide et moribus tenent. Sed ut tanta valeat homo de terra, coeli et terrae Conditor in terram venit e coelo, atque ut judicare caro etiam de spiritibus possit, hoc ei largiri dignatus est, factus pro hominibus Deus caro: quia inde surrexit ultra se infirmitas nostra, unde sub se infirmata est firmitas Dei. Petr. Cum virtute signorum concorditer loquitur ratio verborumus. Quadam quoque die dum quidam ejus puerulus monachus parentes suos ultra quam deberet diligens, atque ad eorum habitaculum tendens, sine benedictione de monasterio exiisset, eodem die mox ut ad eos pervenit, defunctus est. Cumque esset sepultus, die altero projectum foras corpus ejus inventum est, quod rursus tradere sepulturae curaverunt. Sed sequenti die iterum projectum exterius atque inhumatum sicut prius invenerunt. Tunc concite ad Benedicti Patris vestigia currentes, cum magno fletu petierunt
Abbreviated transcription (Latin):
ad memoriã redit quȩ uirdi
illis adhuc uiuentib mandauit.
Eas quippe se cõmunione pͥuare di¬
xerat: nisi u̾ba sua & mores corrige¬
rent: Lunc seruo d es cũ grandime¬
rore indicatũ est: Qui manu sua ꝓti¬
nus oblationẽ dedit dicens: Ite : hac̃
oblationẽ ꝓ eis offerri dño facite: et
ult̾ius ex cõmumcate uerunt: Que
dũ oblatio ꝓ eis fuissec inolata.
ꝙ a diacono uixta morẽ clamatũ est ut non
cõmunicãtes ab ȩccłia exirent. ille exiro
bitant᷑ patuit. quia dũ int̃ eos qui cõmi¬
nione priuati sunt minime recedent.
petnꝰ. irum ualde: quamuis
ueñabilẽ et seusimũ uirũ. adhuc tamen
ui hac corruptibili carne degentẽ: potu¬
isse animas soluere. in illo iã iuisibili
nidicio constitutas Gr̃ Runqͥld¬
nã petre in hac adhuc carne ñ erat qui
audiebat. qd̾cũq ligaueris suꝑ t̾ram
erit ligatũ ꝙ in cęlis. et quȩ solueris sup
t̾ram soluta erunt et in celis: siuꝰ nĩe

Expanded text:
ad memoriam reduxit quae vir Dei ad memoriam reduxit quae vir Dei illis adhuc viventibus mandavit. Eas quippe se communione privare dixerat, nisi mores suos et verba corrigerent. Tunc servo Dei cum gravi moerore indicatum est, qui manu sua protinus oblationem dedit, dicens: Ite et hanc oblationem pro eis offerri Domino facite, et ulterius excommunicatae non erunt Quae dum oblatio pro eis fuisset immolata, et a diacono juxta morem clamatum est, ut non communicantes ab ecclesia exirent, illae exirebitanter patuit quia dum inter eos qui communione privati sunt, minime recederent, irum valde, quamvis venerabilem et sanctissimum virum, adhuc tamen in hac carne corruptibili degentem, potuisse animas solvere in illo jam invisibili judicio constitutas. Gregor. Numquidnam, Petre, in hac adhuc carne non erat, qui audiebat: Quodcunque ligaveris super terram, erit ligatum et in coelis: et quae solveris super terram, soluta erunt et in coelis ? Cujus nunc
Abbreviated transcription (Latin):
ad ext̾iora necessaria eis obsequium
p̃bebat. in cautis sepe sermonib ad
iracundiam ꝓuocabant: Qui cum
diu ista toleraret. ꝑrexit ad cłi homi¬
nẽ. quantasq pateretur uerborum
contumelias enarrauit: Nir autem
di hec de illis audiens: eis ꝓtinꝰ man¬
dauit dicens: Corripite linguã uiam
quia si ñ emendaueritis excõmuni¬
co uos Quã udelicet excõmunicatio¬
nis sententiã ñ ꝓferendo intulit: sed
inten ando: Ille aut̃ pristinis morib
nichil mutatȩ: intͣ paucos dies defũchȩ
sunt. atq in eccłia sepultȩ: Cũq in
ead eccłia missarũ sollempnia celebra¬
rent᷑: atq ex more diaconꝰ clamaret.
si quis ñ municat det locũ: nutrix
earũ que ꝓ eis oblationẽ dño deferre
consueu rat. eas de sepulchro suo ꝓ¬
gredi : et ȩxire eccłiam uidebat: Qd̃
dum sepius cerneret: quia ad uocẽ
diaconi clamantis exi hant toras.
atq intͣ eccłiã ꝑmanete ñ pot̾ant.

Expanded text:
ad exteriora necessaria eis obsequium ad exteriora necessaria eis obsequium praebebat, incautis saepe sermonibus ad iracundiam provocabant. Qui dum diu ista toleraret, perrexit ad Dei hominem, quantasque pateretur verborum contumelias, enarravit. Vir autem Dei haec de illis audiens, eis protinus mandavit, dicens: Corrigite linguam vestram; quia si not emendaveritis, excommunico vos. Quam videlicet excommunicationis sententiam non proferendo intulit, sed minando. Illae autem a pristinis moribus nihil mutatae, intra paucos dies defunctae sunt, atque in ecclesia sepultae. Cumque in eadem ecclesia missarum solemnia celebrarentur, atque ex more diaconus clamaret: Si quis non communicat, de locum, nutrix earum quae pro eis oblationem Domino offerre consueverat, eas de sepulcris suis progredi et exire de ecclesia videbat. Quod dum saepius cerneret, quia ad vocem diaconi clamantis exibant foras, atque intra ecclesiam permanere non poterant,
Abbreviated transcription (Latin):
Manus tuȩ locutionis: tersitame
fateor dubietatẽ mentis. Sed uelĩ
nosse: in cõmuni locutione qualis
tre cõmunis eius locutio: ã uirtutis
erat pondere uacua. quia cuiꝰ cor
sese in alta suspend̾at: neqͣquã uerba
de ore illiꝰ in cassum cadebant: Si
quid uͦ unquã ñ iã decernendo sed
minando diceret: tantas uires sermo
illius habebat. ac sihoc ñ dubiȩ atq
suspense. sed iã ꝑsentenciã ꝓtulis¬
set. Nam ñ longe ab eiꝰ monastio.
due quedam sẽi moniales feminȩ
nobilioresgen̾e ex ortȩ. in loco ꝓprio¬
conũsabant᷑: quib quidã religio¬
susuir ad ertioris uitȩ usũ p̃bebat
obsequiũ Sed sicut ñ nullis solet
nobilitas generis pãrere ignobili¬
tatẽ mentis: ut minꝰ se in hoc inũ¬
do despiciant: qui plus se cet̾is ali¬
qd fuisse meminerũt: nec dũ pdic¬
te scimoniales feminȩ ꝑfecte lin
guã sub habitus sui freno restrin¬
xerunt. q eundẽ religiosum uirũ qui

Expanded text:
Manus tuae locutionis tersit a me, Manus tuae locutionis tersit a me, fateor, dubietatem mentis; sed velim nosse in communi locutione qualis tre, communis ejus locutio a virtutis erat pondere vacua: quia cujus cor sese in alta suspenderat, nequaquam verba de ore illius incassum cadebant. Si quid vero unquam non jam decernendo, sed minando diceret, tantas vires sermo illius habebat, ac si hoc non dubie atque suspense, sed jam per sententiam protulisset. Nam non longe ab ejus monasterio duae quaedam sanctimoniales feminae nobiliori genere exortae, in loco prconversabantur; quibus quidam religiosus vir ad exterioris vitae usum praebebat obsequium. Sed sicut nonnullis solet nobilitas generis parere ignobilitatem mentis, ut minus se in hoc mundo despiciant, qui plus se caeteris aliquid fuisse meminerunt; necdum praedictae sanctimoniales feminae perfecte linguam suam sub habitus sui freno restrinxerant, et eumdem religiosum virum qui
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ꝑ uisionẽ uidistis: om̃e habita¬
ulii monaft̃i construite: Qui hȩc
dudientes uehem̃t̃ admirati: ad p̃¬
dictũ p̃diũ sunt reu̾si: q euncta ha¬
tacła sicut ex reuelatione didicerãt
constru rerunt: Petuꝰ. Docen
uellẽ quo ordine fieri potuit ut lon¬
ge iret. responsũ dormientib diceret:
id ip̃i ꝑ uisionẽ uiderent. ꝙ recognos¬
pserutãs rei gestȩ ordinẽ am̃bigis pe¬
tre liquet ꝓfecto: quia mobilioris
iaturȩ est sp̃s qͣm corpus Et certe
eriptura teste noumius: qd̵ ꝓpheta
⁊ iuidea subleuatus. repente est eũ
ndio in chaldea depositus: Quo
to corporalit̾ ire q prandiũ deferre.
quid mirum si benedictus pat̾ obtinu¬
it quatinꝰ iret ꝑ sp̃m: q fratrũ quies¬
centiũ sp̃itib necessaria narraret.
ut sicut ille ad cibũ eorporis corpora¬
lit̾ prexit. ita iste ad mstitucionẽ sp̃i¬
talis uitȩ sp̃italit̾ ꝑgeret : petuꝰ:

Expanded text:
sicut per visionem audistis, omne habitasicut per visionem audistis, omne habitaculum monasterii ita construite. Qui haec audientes, vehementer admirati, ad praedictum praedium sunt reversi, et cuncta habitacula sicut ex revelatione didicerant construxerunt. Petr. Doceri velim quo fieri ordine potuit ut longe iret, responsum dormientibus diceret, quod ipsi per visionem audirent et recognosrscrutans rei gestae ordinem ambigis, Petre? Liquet profecto, quia mobiliolioris naturae est spiritus quam corpus. Et certe Scriptura teste novimus quod propheta ex-Judaea sublevatus , repente est cum prandio in Chaldaea depositus, quo to corporaliter ire et prandium deferre, quid mirum si Benedictus Pater obtinuit quatenus iret per spiritum, et fratrum quiescentium spiritibus necessaria narraret, ut sicut ille ad cibum corporis corporaliter perrexit, ita iste ad institutionem spiritalis vitae spiritaliter pergeret? Petr.
Abbreviated transcription (Latin):
tutũ diẽ magnoꝑe p̃stolantes: pi¬
rauerũt om̃ia quȩ eis cum tanto
patre uenire potuissent. uideb añ
esse necessaria: Nocte uͦ ead̃ qua
ꝓmisscis illucescebat dies: eid secis
łi quẽ illic patrẽ constituerat. atq eiꝰ
ꝯposito uir dñi in sompnis apparuit.
loca singła ubi quid edificare debu¬
ssent. subtilit̾ designauit: Cumq utͥq
somno surgerent: sib inuicẽ qd uid̾ant
etulerunt: Nontam̃ uisioni illi om̃i¬
nͦ fidem dantes: uirũ clĩ sicut se ꝓmise
constituto die minime uenisset: ad
eũ cũ merore reu̾si sunt dicentes Ex¬
pectauimꝰ pat̾ ut uenires sicut ꝓmise¬
pas. ꝙ nobis ostend̾es ubi quid edificare
deberemꝰ: & non uenisti: Quib ip̃e
it: Quare fratres. quare ista dicitis:
Iunqͥd sicut ꝓmisi ñ ueni: sui cum
p̃i dicerent qͣndo uenisti: respondit.
Dunqͥd ut̾sq uob̾ dormientib ñ appa¬
tui. ⁊ loca singła designaui: Ite et

Expanded text:
tutum diem magnopere praestolantes, patutum diem magnopere praestolantes, paraverunt omnia quae his qui cum tanto Patre venire potuissent, videbantur esse necessaria. Nocte vero eadem qua promissus illucescebat dies, eidem servo Dei quem illic Patrem constituerat, atque ejus praeposito vir Domini in somnis apparuit, et loca singula ubi quid aedificare debuissent subtiliter designavit. Cumque utrique a somno surgerent, sibi invicem quod viderant, retulerunt. Non tamen visioni illi omnimodo fidem dantes, virum Dei sicut se venire constituto die minime venisset, ad eum cum moerore reversi sunt, dicentes: Exspectavimus, Pater, ut venires sicut promiseras, et nobis ostenderes ubi quid aedificare deberemus, et non venisti. Quibus ipse ait: Quare, fratres, quare ista dicitis? Nunquid sicut promisi, non veni? Cui cum ipsi dicerent: Quando venisti? respondit: Nunquid utrisque vobis dormientibus non apparui, et loca singula designavi? Ite, et
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ps deus er magnȩ pietatis dispen¬
satione disponit: quia dũ ꝓphetiȩ
sp̃m aliqͣndodat. & aliqͣndo subtͣhit
ꝓphetantiũ mentes q eleuat in celsi¬
tudine. q custodit in humilitate:
ut et accipientes sp̃m inueniant qͥd
dedosint. ꝙ rursum ꝓphetiȩ sp̃m
ñ habentes cognoscant quid desemi¬
ip̃is sint: petuꝰ ta hoc esie ut
asseris: magna ratio elamat Sed
queso te de uen̾abili patre benedit
quieqͥd ad huc animo oceurrit exe¬
a quodã fideli uiro fuerat rogatus
ut meiꝰ p̃dio iuxta tracinensẽ urbẽ
missis diseipłis suis construere mo¬
nastium debuisset: Qui roganti con¬
sentiens: deputatis fratͥb patrẽ consti¬
tuit. et quis eis seds esset ordinauit:
Quib euntib spopondit dicens: Ite
ꝙ die illo ego uenio: ꝙ ostendo uob
in quo loco refectorium. inquo oran¬
riũ fratrũ in quo susceptionẽ hosp¬
tum. uel queq sunt necessaria edi¬
ficare debeatis Quibene dictione
ꝑcepta: ilico ꝑrexerunt: Et cousti¬

Expanded text:
otens Deus ex magnae pietatis dispensatione disponit: quia dum prophetiae spiritum aliquando dat, et aliquando subtrahit, prophetantium mente et elevat in celsitudine, et custodit in humilitate; ut et accipientes spiritum inveniant quid de Deo sint, et rursum prophetiae spiritum non habentes cognoscant quid sint de semetipsis. Petr. Ita hoc esse, ut asseris, magna ratio clamat. Sed, quaeso, de venerabili Patre Benedicto quidquid adhuc animo occurrit, exsea quodam fideli viro fuerat rogatus ut in ejus praedio juxta Tarracinensem urbem missis discipulis suis construere monasterium debuisset. Qui roganti consentiens, deputatis fratribus Patrem constituit, et quis ei secundus esset ordinavit. Quibus euntibus spopondit dicens: Ite, et die illo ego venio, et ostendo vobis in quo loco oratorium, in quo refectorium fratrum, in quo susceptionem hospitum, vel quaeque sunt necessaria, aedificare debeatis. Qui benedictione percepta illico perrexerunt, et consti
Abbreviated transcription (Latin):
sequebat᷑ D et neꝙ hoc silendiũ
puto. qd illuffri iuro aptonio narrante
eognoui. qui aiebat pat̾ssui puerum
morbo fus elefantino fuisse ꝑeussum:
ita ut iam pilis cadentib eutis intumes¬
eeret. atq increscente saie oceultar:
ñ posset Qui ad uirũ cli ab esd̃ patre

Expanded text:
curato. Sed neque hoc silendum puto, quod illustri viro Antonio narrante cognovi, qui aiebat patris sui puerum morbo elephantino fuisse correptum, ita ut jam pilis cadentibus cutis intumesceret, atque increscentem saniem occultare non posset. Qui ad virum Dei ab eodem patre
Abbreviated transcription (Latin):
picimus: dubium ñ est qd̵ eandem
serenitatẽ uoluerit in qua ddescen¬
derat ꝑmanere: Sed cont hoc qd̃
uoluit: in uirtute om̃ipotentis di
et feminȩ pectore miracłm inuenit
Nec mirũ qd plus illo femina quȩ
dui fratrẽ uidere cupiebat. in eod
tempe ualuit Quia enĩ uixta:
Iohauniꝰ uocẽ deus caritas est: iusto
ualde iudicio illa plus potuit. quȩ
amplius amauit: petuꝰ. Eateor:
multũ placet qd̵ dicis: Gñ: Cuin¬
q die alt̾o ead uen̾abił femina ad ces¬
lam ꝓpͥam recessisset: uirdi ad mona¬
stium redit: cũ ecce post tͥduũ in cȩlla
eosistens: eleuatis in aera oculis. uicdit
eiusdẽ sororis suȩ animã de eius corꝑe
egressam: incolumbȩ sp̃e cȩli secreta
penetͣsse: Qui tantȩ eius gle congau¬
dens om̃ipotenti cł̃o in hymnis ⁊ lau¬
dib gr̃as retulit: eiusq obitũ fratb
denuntiauit: Quos etiã ꝓtinus mi¬
sit: ut eiꝰ corpus ad monastium de¬

Expanded text:
picimus, dubium non est quod eamdem picimus, dubium non est quod eamdem serenitatem voluerit in qua descenderat permanere; sed contra hoc quod voluit, in virtute omnipotentis Dei ex feminae pectore miraculum invenit. Nec mirum quod plus illo femina, quae diu fratrem videre cupiebat, in eodem tempore valuit: quia enim juxta Joannis vocem, Deus charitas est , justo valde judicio illa plus potuit, quae amplius amavit. Petr. Fateor, multum placet quod dicis. C die altero eadem venerabilis femina ad cellam propriam recessisset, vir Dei ad monasterium rediit. Cum ecce post triduum in cella consistens, elevatis in aera oculis vidit ejusdem sororis suae animam de ejus corpore egressam, in columba specie coeli secreta penetrare. Qui tantae ejus gloriae congaudens, omnipotenti Deo in hymnis et laudibus gratias reddidit, ejusque obitum fratribus denuntiavit. Quos etiam protinus misit, ut ejus corpus ad monasterium de
Abbreviated transcription (Latin):
datio illa secuta est: sed tanta fuit eon¬
uenientia orationis ⁊ mundationis. ut
de mensa capud iam eũ tonitruo leua¬
ret: quatinꝰ unũ idẽq esset mom̃tum
& leuare capud ⁊ pluuiã deponere: T̃uc̃
uir di int̾ coruschos ⁊ tonitruos: atq
ingentes pluiiȩ mundationes uidens
se ad monastium ñ posse remeare: cȩ¬
pit conqueri cont̾status dicens: Par¬
cat tͥ om̃ipotens dĩ soror: quid est qd̾
fecisti: Cui illa respondit: Ecce te roga¬
ui: ꝙ audire me nolusti: Nogaui
dñm meum: ⁊ eraudiuit me: Mo¬
do ergo si potes egred̾e: & me dismis¬
sa ad monast̾lum recẽde: Ipse aut̃
erire extͣ tectum ñ ualens: qui rema¬
nere sponte noluit. in loco mansit
inuitus Sieq factum est: ut totã
noctẽ ꝑuigilẽ ducerent. atq ꝑsacra
sp̃italis uitȩ colloquia: sese iucaria
relatione satiarent: Qua de re diri
eũ uoluisse aliquid: sed minime po¬
tiusse. quia si uen̾abił uiri m̃tem as¬

Expanded text:
datio illa secuta est, sed tanta fuit condatio illa secuta est, sed tanta fuit convenientia orationis et inundationis, ut de mensa caput jam cum tonitruo levaret: quatenus unum idemque esset momentum, et levare caput, et pluviam deponere. Tunc vir Dei inter coruscos et tonitruos atque ingentis pluviae inundationem videns se ad monasterium non posse remeare, coepit conqueri contristatus, dicens: Parcat tibi omnipotens Deus, soror; quid est quod fecisti? Cui illa respondit: Ecce te rogavi, et audiri me noluisti; rogavi Dominum meum, et audivit me. Modo ergo si potes, egredere, et me dimissa ad monasterium recede. Ipse autem exire extra tectum non valens, qui remanere sponte noluit, in loco mansit invitus. Sicque factum est ut totam noctem pervigilem ducerent, atque per sacra spiritalis vitae colloquia sese vicaria relatione satiarent. Qua de re dixi eum voluisse aliquid, sed minime potuisse: quia si venerabilis viri mentem as
Abbreviated transcription (Latin):
era colloquia tardior se hora ꝓtͣheret.
ead̾ sc̃imonialis femina soror eiꝰ eũ
rogauit dicens Queso ce ut ista noc¬
te me ñ deseras: ut usq mane aliqͥs
decelestib uutȩ gaudiss loquamur.
Cu ille respondit: Quid est qd loque¬
ris soror: Manẽre extͣ cellam nullate¬
uus possum: Tanta uͦ erat reli sereni¬
tas: ut nulla inaere nubes appareret
Scĩmonialis aut̃ femina cũ frat̾s ne¬
gantis uerba audisset: insertat digi¬
tis manꝰ suꝑ mensã posuit: et capud
in manib om̃ipotentẽ dñm rogatu¬
sa capud: tauta coruseationis et
tonitrui uirtus. tantaq inundatio
pluiiȩ erupit: ut neq uenerabilis be¬
nedictus neq fratres qui eũ eo ad erãt
extͣ loci limen quo cõsederant. pedẽ
mouere potuissent: Sc̃imonial qͥppe
femina capud in manib cdeelinans.
lacͥmarũ fluiuũ inmm̃s fucderat. per
quas serenitatẽ aers ad pluuã trarit
Nec paulo tardius post orationẽ mun¬

Expanded text:
cra colloquia tardior se hora protraheret, cra colloquia tardior se hora protraheret, eadem sanctimonialis femina soror ejus eum rogavit, dicens: Quaeso te ne ista nocte me deseras, ut usque mane de coelestis vitae gaudiis loquamur. Cui ille respondit: Quid est quod loqueris, soror? Manere extra cellam nullatenus possum. Tanta vero erat coeli serenitas, ut nulla in aere nubes appareret. Sanctimonialis autem femina, cum verba fratris negantis audisset, insertas digitis manus super mensam posuit, et caput in manibus omnipotentem Dominum rogatuet caput, tanta coruscationis et tonitrui virtus, tantaque inundatio pulviae erupit, ut neque venerabilis Benedictus, neque fratres qui cum eo aderant, extra loci limen quo consederant, pedem movere potuissent. Sanctimonialis quippe femina caput in manibus declinans, lacrymarum fluvios in mensam fuderat, per quas serenitatem aeris ad pluviam traxit. Nec paulo tardius post orationem inun
Abbreviated transcription (Latin):
bu quȩ ꝓposueras. reb ꝓbas: Sed quȩ¬
sote indices: si sci iuri om̃ĩa quȩ uo¬
lunt possunt. ꝙ cuncta impetrant
quȩ desiderant obtinẽre: Gñ. Quis¬
nã eut petre in hac uita paulo sulli¬
mior. qui de carnis suȩ stimulo terdo¬
minũ rogauit. ⁊ tam̃ qd̵ uoluit ob¬
tiuere ñ ualuit: Ex qua re necesse est.
uttͥ de uen̾abili patre benedicton¬
ei. quia fuit quiddã qd uoluit sed
i ualuit implere: Soror namq euis
seolastica nomine.: om̃ipotenti dño ab
ip̃o infanti̧ temꝑe dicata. adeum se¬
mel ꝑ annũ uenire consueuerat: ad
quã uir di ñ longe extra cellã in posses¬
sione monaftĩ descendebat. Quadã
u̾ die uenit ex more: aoq adeã eũ dis¬
cipuł uenerabił eius deseendit fr. Qui
totũ diẽ i laudib cłi saerisq consoqui¬
is ducentes: incumbentib iã noctis te¬
nebris simul acceꝑunt eibos: Cumq
ad huc ad mensam sederent: ꝙ int sa¬

Expanded text:
ba quae proposueras, rebus probas. Sed quaeba quae proposueras, rebus probas. Sed quaeso te, ut indices si sancti viri omnia quae volunt possunt, et cuncta impetrant quae desiderant obtinere. nam erit, Petre, in hac vita Paulo sublimior, qui de carnis suae stimulo ter Dominum rogavit , et tamen quod voluit, obtinere non valuit? Ex qua re necesse est ut tibi de venerabili Patre Benedicto narrem, quia fuit quiddam quod voluit, sed non valuit implere. Soror namque ejus. Scholastica nomine, omnipotenti Domino ab ipso infantiae tempore dedicata, ad eum semel per annum venire consueverat. Ad quam vir Dei non longe extra januam in possessione monasterii descendebat. Quadam vero die venit ex more, atque ad eam cum discipulis venerabilis ejus descendit frater: qui totum diem in Dei laudibus sacrisque colloquiis ducentes, incumbentibus jam noctis tenebris simul acceperunt cibos. Cumque adhuc ad mensam sederent, et inter sa
Abbreviated transcription (Latin):
Insua peticione ꝑstitie. iurans qd̃ nonre¬
edet: nisi eius filrum resuseitaret.
Quem iuriłi mox inquisiuit dicens:
Ibi est: Ciuiille respondit. Ecce corpus
enis ad ianuã monastĩ iacet: Nbi eum
uir di eũ featͥb uenisset: flerit genu.
et suꝑ corpusculũ infantis mnenbuit:
seseq erigens: palmas ad celũ tetendit
dicens Dñe ñ aspicias peccata mea: sed
fidẽ huiꝰ hominis qui rogat resuserta¬
ri filiũ suum. et redde in hoc corpus¬
eulum animã quã abstulisti: Hix in
oratione uerba compleuerat: ꝙ regre¬
dieute anima. ita corpusculũ pueri
om̃e contremuit: ut sub oculis om̃iuĩ
qui aderant apparuent eoneussione
mirifica tremendo palpitasse: Cuius
mormanũ tenuit: et eũ patͥ iuuen¬
tẽ atq in columem dedit: liquet pe¬
tre quia hoc muracłm inpotestate ñ ha¬
buit. qd̾ ꝓstratus petiit ut exibere
potuisset: Petrꝰ  E ic cuncta
ẽẽ ut asseris cõstat patent᷑: quia uer¬

Expanded text:
in sua petitione perstitit, jurans quod non rein sua petitione perstitit, jurans quod non recederet, nisi ejus filium resuscitaret. Quem mox Dei famulus inquisivit, dicens: Ubi est? Cui ille respondit: Ecce corpus ejus ad januam monasterii jacet. Ubi cum vir Dei cum fratribus pervenisset, flexit genua, et super corpusculum infantis incubuit, seseque erigens, ad coelum palmas tetendit dicens: Domine, non aspicias peccata mea, sed fidem hujus hominis, qui resuscitari filium suum rogat, et redde in hoc corpusculo animam quam abstulisti. Vix in oratione verba compleverat, et regrediente anima ita corpusculum pueri omne contremuit, ut sub oculis omnium qui aderant, apparuerit concussione mirifica tremendo palpitasse. Cujus mox manum tenuit, et eum patri viventem atque incolumem dedit. Liquet, Petre, quia hoc miraculum in potestate non habuit, quod prostratus petiit, ut exhibere potuisset. Petr. Sic cuncta esse, ut asseris, constat patenter: quia ver
Abbreviated transcription (Latin):
die cũ fratͥb: ad agri op̃a fuerat egra¬
sus Quidã uͦ rustieus defuncti filĩ co¬
pus mulnis ferens: orbitatis luctu
estuans. ad monastiũ uenit: benedie¬
tum patrẽ quesiuit: Cu cũ dictum
esset quia isdẽ pat̾ eũ fratͥb in agro
moraret᷑. ꝓtinus ante monastii ia¬
nuam corpus extincti filuĩ ꝓiecit. et
dolore turbatus ad inueniendũ uene¬
dedit Ead̾ uero hora uir dĩ ab agri
oꝑe iã cum fratͥb reũtebat᷑: Quem
mor ut orbatꝰ rusticꝰ asperit: clami¬
re cȩpit: Redde filiũ meum: redde
filium meum Nir aut̃ dłi in hac uo¬
ce substitit dicens: Nunquid ego
filiũ tuũ abstuli: Curille respordit
Mortuus est: ueni resuseita illum.
Qd̾ mor ut dĩ famulus audiuit. ual¬
de contͥstatꝰ est ddicens Necedite fres
recedite: hec nr̃a ñsunt: sed sc̃orum
apłorũ sunt: Quid nobis onera ius¬
tis iponere. quȩ ñ possumꝰ poita¬
te: At ile quẽ nunius cogebat do os

Expanded text:
die cum fratribus ad agri opera fuerat egredie cum fratribus ad agri opera fuerat egressus. Quidam vero rusticus defuncti filii corpus in ulnis ferens, orbitatis luctu aestuans, ad monasterium venit, Benedictum patrem quaesivit. Cui cum dictum esset quia idem Pater cum fratribus in agro moraretur, protinus ante monasterii januam corpus exstincti filii projecit, et dolore turbatus, ad inveniendum venededit. Eadem vero hora vir Dei ab agri opere jam cum fratribus revertebatur. Quem mox ut orbatus rusticus aspexit, clamare coepit: Redde filium meum, redde filium meum. Vir autem Dei in hac voce substitit, dicens: Nunquid ego filium tuum tibi abstuli? Cui ille respondit: Mortuus est, veni, resuscita eum. Quod ut mox Dei famulus audivit, valde contristatus est, dicens: Recedite, fratres, recedite; haec nostra non sunt, sed sanctorum apostolorum. Quid nobis onera vultis imponere, quae non possumus portare? At ille, quem nimius cogebat dolor,
Abbreviated transcription (Latin):
galla ad t̾ram corruit. et ceruicem
crudelitatis rigidȩ ad eiꝰ uestigia in¬
clinans: orationib se illiꝰ cõmenda¬
uit: Hir aut̃ sc̃s a lectione minime
surrerit: sed uocatis frib eũ intror¬
sus tulit. ut be nedictionẽ ꝑciꝑet
p̃ecai. Quĩ ub ie reductum: ut a
sri.erudelitatis insania quiesc̃e
deberet admonuit: Qui fractus re¬
cedens: nil ult̾ius pẽtere a rustico
p̃sũpsit quẽ uirdi ñ tangendo sed
Iciendo soluerat: Scce est petre
qd̵ dixi: quia hi qui om̃ipotentid̾o
familiarius seruiunt. aliqͣndo mira
facere etiã ex potest̾ate possunt: Qui
enĩ ferocitatẽ gothi t̾ribile sedens rep̃s¬
sit: lora uͦ nodosq ligaturȩ quȩ inno¬
centis brachia astrinxerant oculis
disoluit: ip̃a miracli celeritate in¬
dicat: quia ex potestate acceꝑat ha¬
bere qd̾ fecit Rursũ quoq quale
qͣntũq miracłm orando ualuit ob¬
tinere: subiungam Quadã¬

Expanded text:
Zalla ad terram corruit, et cervicem Zalla ad terram corruit, et cervicem crudelitatis rigidae ad ejus vestigia inclinans, se orationibus illius commendavit. Vir autem sanctus a lectione minime surrexit, sed vocatis fratribus, eum introrsus tolli, ut benedictionem acciperet, praecepit. Quem ad se reductum, ut a tantae crudelitatis insania quiescere deberet, admonuit. Qui fractus recedens, nil ulterius petere a rustico praesumpsit, quem vir Domini non tangendo, sed respiciendo solverat. Ecce est, Petre, quod dixi: quia hi qui omnipotenti Deo familiarius serviunt, aliquando mira facere etiam ex potestate possunt. Qui enim ferocitatem Gothi terribilis sedens repressit, lora vero nodosque ligaturae quae innocentis brachia astrinxerant, oculis dissolvit, ipsa miraculi celeritate indicat, quia ex potestate acceperat habere quod fecit. Rursum quoque quale quantumque miraculum orando voluit obtinere, subjungam. CA
Abbreviated transcription (Latin):
equũ suũ cȩpit erxpellere. ut quis es¬
set benedictus qui eiꝰ res susceꝑat de¬
monstraret: Quẽ ligatis brachiis
rusticus antecedens: duxit ad sẽiinti
monastium. eum q ante ingressũ eellȩ
solum sedentem repperit ꝙ legentem.
Eidẽ aut̃ subsequenti et seiuenti gall&e
rustieus respondit: Ecce iste est dde quo
isset intuitus: eot̾rore quo consueue¬
rat acturũ se existimans. magnis cepit
uocib elamare dicens. Surge. surge.
et res istius rustici redde quas accepisti
Ad cuius uocẽ uir cł̃i ꝓtinus oculos
leuauit a lectione: eumq intuitus.
mox etiã rusticũ qui ligatus fuerat
attendit: ad cuiꝰ brachia dũ oculos
deflexisset: miro mõdo tanta se cele¬
ritate ceꝑunt inligata brachũs lo¬
ra dissolũe. ut ddesolui tam coneite
nulla hominũ festinatione potius¬
sent Cũq his qui ligatus uenerat
cepisset subito adstare solutus ad
tantȩ potestatis uim tremefactus

Expanded text:
equum suum coepit impellere, ut quis esequum suum coepit impellere, ut quis esset Benedictus qui ejus res susceperat demonstraret. Quem ligatis brachiis rusticus antecedens, duxit ad sancti viri monasterium, eumque ante ingressum cellae solum sedentem reperit et legentem. Eidem autem subsequenti et saevienti Zallae rusticus dixit: Ecce iste est de quo disset intuitus, eo terrore quo consueverat, acturum se existimans, magnis coepit vocibus clamare, dicens: Surge, surge, et res istius rustici redde quas accepisti. Ad cujus vocem vir Dei protinus oculos levavit a lectione, eumque intuitus, mox etiam rusticum qui ligatus tenebatur, attendit: ad cujus brachia dum oculos deflexisset, miro modo tanta se celeritate coeperunt illigata brachiis lora devolvere, ut dissolvi tam concite nulla hominum festinatione potuissent. Cumque is qui ligatus venerat, coepisset subito adstare solutus, ad tantae potestatis vim tremefactus
Abbreviated transcription (Latin):
dit orando: Nam duo quoq fidelis di¬
famuli benedicti facta nunc replieo:
in qͥb aꝑte clareat. aliud hũc accepta
diuinitꝰ potestate: aliud ex oratione
nomine ꝑfidiȩ fuit arrianȩ: qui cõtilȩ
regis eorũ temꝑib contͣ catholicȩ ȩcełiȩ
religiosos uiros. ardore inmanissimȩ
crudelitatis erarsit: ita ut quisqͥs ei cle¬
rieus monachiis uẽ ante faciẽ uenis¬
set. ab enis manib uiuus nullo modo
exiret: Quadã uͦ die auaritiȩ suȩ estis¬
accensus: in rapinã rerũ inhians. aũ
quendã rustieũ torm̃tis crudelib afli¬
geret: eũq ꝑ supplicia diu̾sa lamaret.
uictus penis rusticus: sese ressuas be¬
nedicto dĩ famło cõmendasse est ꝓfes¬
sus. ut dũ hoc a torquente creditur.
suspensa int̾im crudelitate: ad uitã
hore raꝑent᷑: Tunc isdẽ galla cessauit
rusticũ torm̃tis affligere. sed eiꝰ bra¬
chia loris fortib adstringens: ante

Expanded text:
dit orando. Nam duo quoque fidelis dit orando. Nam duo quoque fidelis famuli Dei Benedicti facta nunc replico, in quibus aperte clareat, aliud hunc accepta divinitus ex potestate, aliud ex oratione nomine perfidiae fuit Arianae, qui Totilae regis eorum temporibus, contra catholicae Ecclesiae religiosos viros ardore immanissimae crudelitatis exarsit; ita ut quisquis ei clericus monachusve ante faciem venisset, ab ejus manibus vivus nullo modo exiret. Quadam vero die avaritiae suae aestu succensus, in rapinam rerum inhians, dum quemdam rusticum tormentis crudelibus affligeret, eumque per supplicia diversa laniaret, victus poenis rusticus, sese res suas Benedicto Dei famulo commendasse professus est, ut dum hoc a torquente creditur, suspensa interim crudelitate ad vitam horae raperentur. Tunc idem Zalla cessavit rusticum tormentis affligere, sed ejus brachia loris fortibus astringens, ante
Abbreviated transcription (Latin):
p̃m ꝓtinꝰ ercussit: ita ut ad eũ redi¬
e ult̾nis ñ auderet: petrus. Ue¬
im nosse: si hȩc tanta miracła uircu¬
te semꝑ orationis impetrabat. an ali¬
Indo etiã solo uoluntatis erhibebat
nutu. Gregociii Qui deuota m̃te
do adherent: cũ rerũ necessitas expos¬
eit. eribere signa modo utroq solẽt.
ut mira queq aliqͣndo ex p̃ce faciãt.
Aliqͣndo ex potestate:. Cum enim
ioħs dicat. quot quot aut̃ receꝑunt
eũ: dedit eis potestatẽ filios di fieri.
Qd̾ si filii dĩ ex potestate sunt: quid
mirũ si signa facere ex potestate ua¬
lent: Quia enĩ utͦq mͦ miracła exibe¬
ant: testatur pecrus. qͥ tabithã mor¬
tuam orando suscitauit. ananiã uero
⁊saphirãmentientes morti in¬
erepando tͣdidet: Neq enĩ orasse ieoꝵ
extinctione legit᷑. sed solũm eulpã qͣm
ꝑpetrauerant merepasse: Constat ergo
quia aliqͣndo hec potestate: aliqͣndo
uͦ eribent ex postulatione. dũ ⁊istis
uitã increpando abstulit: ꝙ illi reddi¬

Expanded text:
protinus excussit, ita ut ad eum redire ulterius non auderet. Petr. Velim nosse, si haec tanta miracula virtute semper orationis impetrabat, an aliquando etiam solo voluntatis exhibebat nutu. Gregor. Qui devota mente Deo adhaerent, cum rerum necessitas exposcit, exhibere signa modo utroque solent, ut mira quaeque aliquando ex prece faciant, aliquando ex potestate. Cum enim Joannes dicat: Quotquot autem receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri . Qui filii Dei ex potestate sunt, quid mirum si signa facere ex potestate valeant? Quia enim utroque modo miracula exhibeant, testatur Petrus , qui Thabitham mortuam orando suscitavit, Ananiam vero et Sapphiram mentientes morti increpando tradidit. Neque enim orasse in eorum exstinctione legitur, sed solummodo culpam quam perpetraverant increpasse. Constat ergo quod aliquando haec ex potestate, aliquando vero exhibent ex postulatione, dum et istis vitam increpando abstulit, et illi reddi
Abbreviated transcription (Latin):
refectionis horã fratͥb inueniri
potuissent: Cumq eos uen̾abilis pat̃
contͥstatos cerneret: eorũ pusillan¬
mitatẽ studuit modesta increpati¬
one corrigere. ⁊ rursũ ꝓmissione stib¬
leuare dicens Quare de panis mo¬
pia ur̃ animꝰ cõtristat᷑: hodie qͥdẽ
minꝰ est: sed die erastino habundan¬
ter habebitis: Se aut̃ die ducen¬
ti farinȩ modũ ante fores cellȩ in
saccis inuenti sunt: quos om̃ps dl̃
quib deferentib tͣnsmisisset. nũc
usq manet incognitũ Qd̾ cũ fratres
cernerent: dño grãs referebant.
didicerũt iã de habundantia nec
in egestate dubitare: Petnꝰ. Dic
potuisse. an ꝑ int̾ualla temꝑũ ens
mentẽ ꝓphetiȩ sp̃s impleuerat :¬
oñ Prophetiȩ sp̃s petre ꝓphe¬
tarũ mentes ñ semꝑ irraͣdiat. qͥa
sicut de sc̃o sp̃u scriptũ est: ubiuult
spirat. ita sciendũ est. quia ⁊ qͣndo
uult aspirat: hinc est enĩ qd na¬
than a rege reqͥsitus. si construe¬

Expanded text:
refectionis horam fratribus inveniri potuissent. Cumque eos venerabilis Pater contristatos cerneret, eorum pusillanimitatem studuit modesta increpatione corrigere, et rursum promissione sublevare, dicens: Quare de panis inopia vester animus contristatur? Hodie quidem minus est, sed die crastina abundanter habebitis. Sequenti autem die ducenti farinae modii ante fores cellae in saccis inventi sunt, quos omnipotens Deus quibus deferentibus transmisisset, nunc usque manet incognitum. Quod cum fratres cernerent, Domino gratias referentes, didicerunt jam de abundantia nec in egestate dubitare. Petr. Dic, potuisse? an per intervalla temporum ejus mentem prophetiae spiritus implebatrophetiae spiritus, Petre, prophetarum mentes non semper irradiat: quia sicut de sancto Spiritu scriptum est: Ubi vult spirat ; ita sciendum est, quia et quando vult aspirat. Hinc est enim quod Nathan a rege requisitus si construe
Abbreviated transcription (Latin):
seor  Quidã aut̃ eiꝰ mona¬
ihus mobilitati m̃tẽ dederat: ꝙ pnia¬
nee i mouastio nolebat: Sũq eũ
ui dĩ assiduȩ corripet. frequent ad¬
monene. ip̃e uͦ nullomͦ consentiret
ne sõgretione puste̾: atq inportunis
peiu ut telararet᷑ ĩminẽret. quadã
die isdẽ uenabił pat̃ nimietatis eius
studio affectus: uatus iusut ut iece¬
derec: Qui mox ut monastiã exiit:
potra assistere apto ore dracone uiti¬
ner inuenit. Cumq eũ isdẽ draco
Nui apparuerat deuorare ueller. eo
ie etemens ac papitans magnis
Nocib clamare dicens: Curtite euri
quuia liaeo iste me deuorate iust.

Expanded text:
s. Quidam autem ejus monachus mobilitati mentem dederat, et permanere in monasterio nolebat. Cumque eum vir Dei assidue corriperet, et frequenter admoneret, ipse vero nullo modo consentiret in congregatione persistere, atque importunis precibus ut relaxaretur immineret, quadam die idem venerabilis Pater, nimietatis ejus taedio affectus, iratus jussit ut discederet. Qui mox ut monasterium exiit, contra se assistere aperto ore draconem in itinere invenit. Cumque eum idem draco qui apparuerat devorare vellet, coepit ipse tremens et palpitans magnis vocibus clamare, dicens: Currite, currite, quia draco ist
Abbreviated transcription (Latin):
cernerent inquisiuit: Illi aut̃ se nesei
re ꝓffessi sunt: Quib ip̃e ait: hec est
iua: qua dilectus dño cȩlũ bene dictꝰ
ascendit Tunc itaq scĩ uiri obitũ si¬
cut p̾sentes discipłi uiderunt: ita ab¬
sentes ex signo qd eis p̃dictum fuerat
agnouerunt: Sepultus uͦ est in orad¬
cta ara apollinis ip̃e construxit. Qui

Expanded text:
ccre professi sunt. Quibus ipse ait: Haec est via qua dilectus Domino coelum Benedictus ascendit. Tunc itaque sancti viri obitum sicut praesentes discipuli viderunt, ita absentes ex signo quod eis praedictum fuerat, agnoverunt. Sepultus vero est in oratcta ara Apollinis ipse c
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentib indicens ut audita ꝑfilen
tiũ tegerent: absentib indicans
qd ł quale eis siguũ fieret. qͣndo eiꝰ
anima de corpore exiret: Ante sextũ
uͦ sui exitꝰ diem: aꝑiri sibi sepulturã
iubet: Qui mox correptus febrib: acti
cepit ardore fatigari: Cumq ꝑ d̃ies
singłos langor ingrauesceret: serto
die portari se in oratoriũ ã discipłis
fecit. ibiq exitum suuĩ dominiei cor¬
poris & sanguinis ꝑceptione muni¬
uit: atq int̾ discipulorum manus
inbecillia menbra sustentꝰ ns. erectt
celũ manib stetit: et ultimũ sp̃m inter
uerba orationis efflauit: Qua scilieq
die duob de eo fratͥb uni in cella cõ¬
moranti. alt̾i aut̃ longius posito: re¬
uelatio unius atq indissimilis uisio¬
nis apparuit: Hiderunt namq quia
strata palliis uia: atq innumeris cho
rusca lampadib recto orientis trami¬
te. ab eius cella in celum usq tende¬
bat᷑: Cui uenerando habitu uir desu¬
ꝑ clarus assistens: euius esset uia qͣm

Expanded text:
at, quod vir Dei inter tot miracula, quibus tium tegerent; absentibus indicans quod vel quale eis signum fieret quando ejus anima de corpore exiret. Ante sextum vero sui exitus diem aperiri sibi sepulturam jubet. Qui mox correptus febribus, acri coepit ardore fatigari. Cumque per dies singulos languor ingravesceret, sexta die portari se in oratorium a discipulis fecit, ibique exitum suum dominici corporis et sanguinis perceptione munivit, atque inter discipulorum manus imbecillia membra sustentans, erectis in coelum manibus stetit, et ultimum spiritum inter verba orationis efflavit. Qua scilicet die duobus de eo fratribus, uni in cella commoranti, alteri autem longius posito, revelatio unius atque indissimilis visionis apparuit. Viderunt namque quia strata palliis atque irusca lampadibus via recto orientis tramite ab eius cella in caelum usque tendebatur. Cui venerando habito vir desuper clarus assistens, cuius esset via, quam
Abbreviated transcription (Latin):
sint: ibi eos necesse est maiora signa-
ostende. ubi de eorum pͣsentia potest
mens infirma dubitare: Quorũ uͦ
mens in do fixa est: tantomagis ha¬
bet fidi m̃itum. qͣnto illic eos nouit
ñ iacere corpore: et tamen ñ deesse
ab exauditione: Inde ip̃a quoq ue
tas. ut fidem diseipsis augeret: di¬
xit: Si ũ abiero: paraclitus ñ ueniec
ad uos: Cum enĩ constat quia paraeli¬
tus sp̃s ex patre semꝑ ꝓcedat et filio.
cur se filius recessurum dicit. ut ille
ueniat qui a filio nunqͣm recedit:
Sed quia discipłi in carne dñm cernẽ¬
tes. corporeis hunc semꝑ oculis uidẽ
sitiebant: recte eis dicitur. nisi ego
abiero paraclitꝰ ñ ueniet: Acsi aꝑte
diceretur. Si corpus ñ subtͣho: quisit
amor sp̃s ñ ostendo: et nisi desieritis¬
me corporalit̾ cernere: ñqͣm me disci¬
cutione cessandũ est: ut si ad aliorũ
miracła enarrando tendimus. loquẽ¬
di uires utim ꝑsilentiũ reparemus:¬

Expanded text:
sint; ibi necesse est eos majora signa sint; ibi necesse est eos majora signa ostendere, ubi de eorum praesentia potest mens infirma dubitare. Quorum vero mens in Deo fixa est, tanto magis habet fidei meritum, quanto illic eos novit et non jacere corpore, et tamen non deesse ab exauditione. Unde ipsa quoque tas ut fidem discipulis augeret, dixit: Si non abiero, Paraclitus non veniet ad vos . Cum enim constet quia Paraclitus spiritus ex Patre semper procedat et Filio, cur se Filius recessurum dicit, ut ille veniat qui a Filio numquam recedit? Sed quia discipuli in carne Dominum cernentes, corporeis hic semper oculis videre sitiebant, recte eis dicitur: Nisi ego abiero, Paraclitus non veniet. Ac si aperte diceretur: si corpus non subtraho, qui sit amor spiritus non ostendo, et nisi me desieritis corporaliter cernere, nunquam me discicutione cessandum est, ut si ad aliorum miracula enarranda tendimus, loquendi vires interim per silentium reparemus
Abbreviated transcription (Latin):
nãq est res gesta qͣm narro: qͥa qud
noctuq uagabat᷑. ibiq tantũm quies¬
cebat: iibi hanc quiescere lassitudo coe¬
gisset Quadã uͦ die dũ uaga nimiũ
rraret: ad beati uiri benedicti patris¬
specũ deuenit. ibiq nesciens ingres¬
sa mansit: facto aut̃ mane. ita sana¬
to sensu egressa est: ac si eã nunqͣm
insania capitis ulla tenuisset: Quȩ
oñi uitȩ suȩ temꝑe: in ead qͣm acce¬
ꝑat salute ꝑmansit: Petrꝰ Quid¬
nam esse dicimus qd̵ plerumq in ip̃is
quoq patrociniis martirũ sic esse sen¬
timꝰ. ut ñ tanta ꝑ sua corꝑora qͣnta
beneficia ꝑ reliquias ostendant. atq
illic maiora signa faciant. ubi mini
me ꝑsemet ip̃os iacent: Gñ.U bi
in sins corporib ũ martires iacent:
signa monstrare sicut et faciunt. ꝙ
pura mente querentib innumera
miracula ostendunt: Sed quia ab
infirmis potest m̃tib dubitari utrũ¬
ne ad exaudiendũ ibi p̃sentes sint.
ubi coustat quia in suis corporib ñ

Expanded text:
namque est res gesta quam narro; quia quaedam noctuque vagabatur; ibique tantummodo quiescebat, ubi hanc quiescere lassitudo coegisset. Quadam vero die dum vaga nimium erraret, ad beati viri Benedicti specum devenit, ibique nesciens ingressa mansit. Mane autem facto ita sanato sensu egressa est, ac si eam nunquam insania capitis ulla tenuisset; quae omni vitae suae tempore in eadem quam acceperat salute permansit. Petr. Quidnam esse dicimus, quod plerumque in ipsis quoque patrociniis martyrum sic esse sentimus, ut non tanta per corpora sua, quanta beneficia per reliquias ostendant, atque illic majora signa faciunt, ubi minime per semetipsos jacent? Gregor. Ubi in suis corporibus sancti martyres jacent, signa demonstrare, sicut et faciunt, et pura mente quaerentibus innumera miracula ostendunt. Sed quia ab infirmia potest mentibus dubitari, utrumne ad exaudiendum ibi praesentes sint, ubi constat quia in suis corporibus non
Abbreviated transcription (Latin):
at: qd uir cłi int̾ tot miracła quib
in mundo claruit. doctrinȩ quoq
uerbo ñ mediocrit̃ fulsit: Nam scrip¬
sit monachorũ regłam discretione
p̃cipua: sermone luculento: Cuius
si quis uelit subtilius mores uitãq
cognoscere: potest in ead institucione
regłȩ. om̃es magift᷑ii illius actus in¬
uenire. quia sc̃s uir nullomͦ potuit
alit̾ docere qͣm uixit: Fodem
uͦ anno quo de hac uita erat tͣnsitu¬
rus: quibdã discipłis secũ conũsan¬
tib quibdã longe manentib: sc̃is¬

Expanded text:
at, quod vir Dei inter tot miracula, quibus at, quod vir Dei inter tot miracula, quibus in mundo claruit, doctrinae quoque verbo non mediocriter fulsit. Nam scripsit monachorum regulam, discretione praecipuam, sermone luculentam. Cujus si quis velit subtilius mores vitamque cognoscere, potest in eadem institutione regulae omnes magisterii illius actus invenire: quia sanctus vir nullo modo potuit aliter docere quam vixit.bet, Petre, adhuc de hoc venerabili Patre multa narrare: sed quaedam ejus studiose praetereo, quia ad aliorum gesta evolvenda festino. Hoc autem nolo te late
Abbreviated transcription (Latin):
uidebat. hec ꝓculdubio cernere:
ñ nisi in d̾i lumine poterat: Quid
itaq mirũ si nuidũ ante se col¬
lecdũ uidit. qui subleuatꝰ in m̃itis
lumine extͣ mundũ fuit: Qd̾ aut̃
collectus mundus ante eiꝰ ocłõ dicit᷑
non celum ꝙ t̾ra contͣcta est: sed uiden¬
tis animuis dilatatus: qui in doraptus
uidere sine difficultate potuit om̃e qd̃
infra dm est: In illa gͦ luce quȩ extͥorib
oculis fulsit: lux int̾ior in mente fuit.
quȩ uidentis animũ quia ad suꝑiora
rapiut: ei qͣm angusta essent om̃ia
inferiora monstrauit: Petaꝰ: Uideor
mͥ utilit̾ ñ intellexisse quȩ dixeras:
qͣndo ex tarditatẽ mea tantũ creuit
expositio tua Sed quia hec liquidȩ
meis sensib infudisti: quȩso ut ad nar-¬
rationis ordinẽ redeas Gñi¬
bet petre adhuc de uenerabili patre
multa narrare: sed quȩdã eius studi¬
ose ꝑtͣnseo. quia ad aliorũ gesta uol¬
uenda festino: hoc aut̃ nolote late¬

Expanded text:
videbat, haec procul dubio cernere videbat, haec procul dubio cernere nonnisi in Dei lumine poterat. Quid itaque mirum si mundum ante se collectum vidit, qui sublevatus in mentis lumine extra mundum fuit? Quod autem collectus mundus ante ejus oculos dicitur, non coelum et terra contracta est, sed videntis animus est dilatatus, qui in Deo raptus videre sine difficultate potuit omne quod infra Deum est. In illa ergo luce quae exterioribus oculis fulsit, lux interior in mente fuit, quae videntis animum cum ad superiora rapuit, ei quam angusta essent omnia inferiora monstravit. Petr. Videor mihi utiliter non intellexisse quae dixeras, quando ex tarditate mea tantum crevit expositio tua. Sed quia haec liquido meis sensibus infudisti, quaeso ut ad narrationis ordinem redeas. bet, Petre, adhuc de hoc venerabili Patre multa narrare: sed quaedam ejus studiose praetereo, quia ad aliorum gesta evolvenda festino. Hoc autem nolo te late
Abbreviated transcription (Latin):
sus fuerat iã defunctũ reppenit. Qui
requireus subtilit̾: agnouit eod mo¬
ñito fuisse illus obitũ. quouir diũ
enis agnouit ascensum: Peti Ni¬
ta tesualde: & uehem̃t stupenda
Sed hoc qd̾ dictũ est: quia ante ocu¬
lo p̃iuis qͣłi sub uno solis radio eot¬
lect om̃is mundꝰ adductꝰ est. sicut
nunqͣm exꝑtꝰ sum. itanec conieere
seio: bm̃ quo ordine fieri pocest. ut
mundus om̃is ab homine uno ui¬
deatur: Gñ: Eixũ tene petre
Idloquor: quia ammȩ uidentiene¬
Atorẽ. angusta est om̃is creatiua.
Qualibs enĩ parũ de luce ereatoris
aspererit. breue eifit om̃e qd̾ ereatũ
est.: quia ip̃a luce uisionis. intimȩ
mentis laratur sinus: tantũq erpã¬
dit᷑ in deo: ut suꝑior existat mun¬
do: sit uͦ ip̃a uidentis anima. et ã
supse ip̃am: Cumq in di lumine
rãpit᷑ suꝑ se: mint̾iorib ampliat᷑.
et dum se sub se conspieit: eraltata
cõphendit qͣm breue sit qd̾ eomp̃¬
głos quoq ad cȩlum redeuntes

Expanded text:
sus fuerat jam defunctum reperit, et requirens subtiliter agnovit eodem momento fuisse illius obitum quo vir Domini ejus cognovit ascensum. Petr. Mira res valde, et vehementer stupenda. Sed hoc quod dictum est, quia ante oculos ipsius quasi sub uno solis radio collectus omnis mundus adductus est, sicut nunquam expertus sum, ita nec conjicere scio quonam ordine fieri potest, ut mundus omnis ab homine uno videatur. Gregor. Fixum tene, Petre, quod loquor: quia animae videnti Creatorem angusta est omnis creatura. Quamlibet etenim parum de luce Creatoris aspexerit, breve ei fit omne quod creatum est: quia ipsa luce visionis intimae, mentis laxatur sinus, tantumque expanditur in Deo, ut superior existat mundo: fit vero ipsa videntis anima etiam super semetipsam. Cumque in Dei lumine rapitur super se, in interioribus ampliatur; et dum se sub se conspicit exaltata, comprehendit quam breve sit quod compregelos quoque ad coelum redeuntes
Abbreviated transcription (Latin):
die dũ ad beati ioh̃is oratoriũ qd̾ in ip̃a
montis celsitudine sitũ est ꝑgeret: ei
antiqus hostis in mulo mediei sp̃e obui¬
am factus est. cornu et trepidicã ferẽs:
Quẽ cũ requisisset dicens ubi uadis: ille
respondit: Eece ad fratres uado: potionẽ
eis dare: Itaq ꝑrexit uenabilis benedie¬
tus adorationem: Qua completa: cõ¬
citus rediit: Malignus uͦ sp̃s unũ senio¬
rẽ monachũ inuenit aquã haurien¬
tẽ: in quo statĩ est ingressus. eũq in¬

Expanded text:
die dum ad beati Joannis oratorium, quod in ipsa mantis celsitudine situm est, pergeret, ei antiquus hostis in mulomedici specie obviam factus est, cornu et tripedicam ferens. Quem cum requisisset, dicens: Quo vadis? ille respondit: Ecce ad fratres vado potionem eis dare. Itaque perrexit venerabilis Pater Benedictus ad orationem; qua completa concitus rediit. Malignus vero spiritus unum seniorem monachum invenit aquam haurientem, in quem statim ingressus est,
Abbreviated transcription (Latin):
ad hoc qͦq die pcͣito uesꝑtina hora
eius mentẽ traxerit: ut interga
eiuisdẽ sc̃imonialis feminȩ blandi¬
eus alapam daret: Tune malignus
sp̃s atq humani generis antiquus mni

Expanded text:
oque, die praeterito, vespertina hora, ejus mentem traxerit, ut in terga ejusdem sanctimonialis feminae blandiens alapam daret. Tunc malignus spiritus atque humani generis antiquus ini
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsisteret: cepit oꝑim̃tũ eiusdẽ dobi
oleo excrescente subleuari: Quo eñ¬
moto atq subleuato: oleũ qd exen¬
uerat ora dolii transiens pauimen¬
cũ loci in quo ineubuerant inun¬
dabat: Qd̾ cũ benedictus dĩ faml̃
aspexit. ꝓtinꝰ orationẽ compleui
atq in pauim̃tũ oleũ defluere es¬
sauit: Tunc disfidentẽ in obedien¬
dẽq fratrẽ latius admonuit. ut
fidẽ habere disceret et humilita
it: quia uen̾abił pat̾ uirtutẽ om̃¬
potentis dm̃i quã admonitione
incimae miracłis ostendebas:
Nec erat ia ut quisquã de eiꝰ ꝓmre

Expanded text:
persisteret, coepit operimentum ejusdem dolii persisteret, coepit operimentum ejusdem dolii oleo excrescente sublevari. Quo commoto atque sublevato, oleum quod excreverat, ora dolii transiens, pavimentum loci in quo incubuerat inundabat. Quod Benedictus Dei famulus ut aspexit, protinus orationem complevit, atque in pavimentum oleum defluere cessavit. Tunc diffidentem inobedientemque fratrem latius admonuit, ut fidem habere disceret et humilitatit: quia venerabilis Pater virtutem omnipotentis Dei, quam admonitione intimaverat, miraculis ostendebat; n