comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tute sua m̃te turbatꝰ ⁊ angaria obnubila¬
tus in tenebras meroris incidit. nec usq
ad mortẽ se letum uł hilarem sensit. Cũ
gͥ post diẽ dolorid̃dicatos ininfirmitatẽ
mortis p̃nuntiã incidisset: rogatꝰ ab archi¬
ep̃o ⁊ sacerdotib cum ei confessionis pur¬
gatoriũ impend̾ent officiũ: ut t̾rasqͣs ui
uł arte multis abstulerat penitens red¬
deret. ⁊ erratum lacͥmis lauaret. Quib
respondens ait. Si t̾ras quas aggregaui
multifariã diuisero quid miser filiiͨ mei̾¬
relinquã: Cui contͣ minist̾ dñi. Suf.¬
ficent fiiis tuis hereditates pͥstine ⁊ qͣs
iuste t̃ras ad quisisti. Eet̾a redde. Alioqͥn
aninã deuousti gehenne. Respon¬
dit aũ ꝯsul filiis omĩa tradam. ip̃i
ꝓ salute defuncti miscd̾it̾ agant. Eo¬
aũ defuncto filii eiꝰ magis iniuste ꝯgre¬
gata. iniuste studuert̾ augere: quam
aliquid ꝓ salute pat̾na distribuere. li¬

Expanded text:
tute sua mente turbatus et angaria obnubilatute sua mente turbatus et angaria obnubilatus, in tenebras moeroris incidit; nec usque ad mortem se laetum vel hilarem sensit. Cum igitur post dies dolori dedicatos et in infirmitatem mortis praenuntiam incidisset; rogatus est ab archiepiscopo et sacerdotibus, cum ei confessionis purgatorium impenderent officium, ut terras quas vi vel arte multis abstulerat, poenitens redderet, et erratum lacrymis lavaret. Quibus respondens ait: Si terras quas aggregavi, multifariam divisero, quid miser filiis merelinquam? Cui contra ministri Domini: Sufficient filiis tuis haereditates pristinae, et quas juste terras acquisisti. Caetera redde. Alioquin animam devovisti gehennae. Respondit autem consul: Filiis omnia tradam; ipsi pro salute defuncti misericorditer agant. Eo defuncto, filii ejus magis injuste congregata injuste studuerunt augere, quam aliquid pro salute patria distribuere. Li
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsequar exemplis. fuit gͥ Rob̃tꝰ consui
de mellent in reb scłarib sapientissi.¬
mus om̃iũ hinc usq in ierłm degenerũ
fuit scientra clarus. eloquio bland̾. astu¬
cia ꝑspicax. ꝓuidentia sagax. ingenio
uersipert. prudentia insuꝑabilis. ꝯsilio
ꝓfundꝰ. sapĩa magnus. Possessiones gͥ
magnas ⁊ uarias quas uulgo uocant ho¬
nores. urbes. ⁊ castella. uicos ⁊ uillas.
flumina ⁊ siluas. p̃dictis adquisierat
instrum̃tis. Erant aũ honores eiꝰ ñ so¬
lum in angłia uerũ ⁊ in normannia &¬
infrancia. ꝓ libitu gͥ suo reges franco¬
rum ⁊ angloꝵ nc̃ ꝯcordes uniebant᷑ nũc
discordes p̃liabant᷑. Si adũsus aliquẽ
insurgebat ꝯtͥtus humiliabat᷑. Si ꝓdẽẽ
uolebat. głosus exaltabatur. hinc thes
⁊ pallioꝵ incredibilit̃ ei ꝯfluxit. Cũ gͥ in
sũmo statu głe sue deg̾et ꝯtigie quendã
aliũ ꝯsulẽ sponsã ei tam factione quã
dolosis uirib arripuisse. Uñ in senec¬

Expanded text:
consul de Mellend in rebus saecularibus sapientissimus omnium hinc usque in Jerusalem degentium. Fuit scientia clarus, eloquio blandus, astutia perspicax, providentia sagax, ingenio versipellis, prudentia insuperabilis, consilio profundus, sapientia magnus. Possessiones igitur magnas et varias, quas vulgo vocant honores, et urbes et castella, vicos et villas, flumina et silvas, praedictis acquisierat instrumentis. Erant autem honores ejus non solum in Anglia, sed etiam in Normannia Francia. Pro libitu suo igitur reges Francorum et Anglorum nunc concordes uniebdiscordes praeliabantur. Si adversus aliquem insurgebat, contritus humiliabatur. Si prodesse volebat, gloriosus exaltabatur. Hinc thesaet palliorum, incredibiliter ei confluxit. Cum igitur in summo statu gloriae suae degeret; contigit quemdam alium consulem sponsam ei tam factione quam dolosis viribus arripuisse. Unde et in senec
Abbreviated transcription (Latin):
de se dix nescius. Sũmꝰ gͥ in fastigio cu-¬
rie ⁊ regni pꝰ dies in sũmũ regis odrũ
deuolutꝰ ẽ ⁊ in carcem positus ꝑ latͥnã
aufugisse dr̃ ⁊ in exilrũ ⁊ miseriã uiue¬
nis int̾iit. Bene gͥ in illo illud ꝓpħicũ
patuit. Qui incrocers nutͥebantur ample-¬
xati sunt stercora. Non gͥ magni estime-¬
mus cum nobiles pueros uł iuenes
uid̾imꝰ tam forma quã diuitiis ⁊ fauo¬
rib p̃radiare cum sepe num̾o in sũmaᷤ
miserias rediguntur. Lc̃ om̃is expec¬
tatio stultoꝵ dissoluta ẽ ⁊ qd̾ nichili
erat ad nichilum redigitur.
Tercius ent tͣctatus ad huiꝰ uite laben¬
tis despectũ. qui utinã despici posseta me
qͣntum animꝰ optat ms̃. ⁊ dignitas exi¬
git sua: de sapĩa huiꝰ mundi scił de hoc
qd̃ potissimũ ẽ in mundo. Illa nãq p̃¬
ciosior ẽ cunctis opib t̾re ⁊ omĩa que in
nundo desiderant᷑ huic ñ ualent com¬

Expanded text:
de se dixit nescius. Summus igitur in fastigio cude se dixit nescius. Summus igitur in fastigio curiae et regni, post dies in summum regis odium devolutus est; et in carcerem positus, per latrinam aufugisse dicitur; et in exsilium et miseriam juvenis intravit. Bene igitur in illo propheticum patuit: Qui in croceis nutriebantur, amplexati sunt stercora . Non igitur magni aestimemus, cum nobiles pueros vel juvenes viderimus, tam forma quam divitiis et favoribus perradiare; cum saepenumero in summas miserias redigantur. Nunc omnis exspectatio stultorum dissoluta est: et quod nihili erat, ad nihilum redigetur. Tertius erit Tractatus ad hujus vitae labentis despectum; quae utinam despici posset a me, quantum animus optat meus, et dignitas exigit sua; de sapientia hujus mundi, scilicet de hoc quod potissimum est in mundo. Illa namque pretiosior est cunctis opibus terrae; et omnia, quae in mundo desiderantur, huic non valent com
Abbreviated transcription (Latin):
futurũ securi expectabant. ⁊ qͥuos ius
ad libitũ p̃iudicabant: illusi sunt.
Si singl̃a sequerer exempla: fieret epła
codex magnus. S Nc̃ aũ decanũ nr̃m
sẏmonẽ ñ preteroqui filiꝰ Rob̃ti p̃sulis
nr̃i fuit quẽ genuerat dũ cancellariꝰ¬
ils
Wilłmi magni regis eẽt. qui ut decebat
regalit̾ nuttͥtus ⁊ adhuc impub̃ decanus
nr̃ effectus in sũmã regis amiciciã ⁊curra¬
les dignitates mox ꝓuectus ẽ. Erat aut̃
celer ingenio. clarus eloquio. forma ue¬
nustus. gr̃a choruscus. etate uinior. pru¬
dentia senilis. s suꝑb̾e uicio resꝑsus.
Exsuꝑbia creuit inuidia. ex inuidid odi¬
lib int̾pono qͣ salanguillis uiuentib.
Sic̃ enim sal anguilłis excruciat: sic
delationib suis om̃s regi famulantes
distorsit. Sic̃ sal anguillarũ destruit᷑ hu¬
more: sic ip̃e oĩum aspiratione adnul¬
latus ẽ huiꝰ tam̃ ꝓpħie partem pͥorem
intellexit. alterã ñ p̃uidit. Uera tam̃

Expanded text:
futurum securi expectabant, et quosvis futurum securi expectabant, et quosvis ad lubitum praejudicabant, illusi sunt. Si singula sequerer exempla, fieret Epistola codex magnus. Nunc autem decanum nostrum Simonem non praetereo, qui filius Roberti praesulis nostri fuit; quem genuerat dum cancellarius Willelmi magni Regis esset. Qui, ut decebat, regaliter nutritus, et adhuc impubes, decanus noster effectus, in summam regis amicitiam et curiales dignitates mox provectus est. Erat autem celer ingenio, clarus eloquio, forma venustus, gratia coruscus, aetate junior, prudentia senilis, sed superbiae vitio respersus. Ex superbia crevit invidia, ex invidia odilibus interponor, quasi sal anguillis viventibus. Sicut enim sal anguillas excruciat; sic delationibus suis omnes regi famulantes distorsit. Sicut sal anguillarum destruitur humore, sic ipse omnium aspiratione annullatur. Hujus tamen prophetiae partem priorem intellexit, alteram non praevidit. Verumtamen
Abbreviated transcription (Latin):
corona auri rupib marinis capite scĩ¬
d̾etur. ꝓ uestib deauratis nudꝰ in mari
uolutaret᷑ ꝓ celsitudine regni maris ĩ
ꝓfundo pĩsciũ uẽtͥb sepesiret᷑. Hec fuit
mutatio dexre excelsi. Ricardꝰ enim¬
ꝯsul cestrensis filiꝰ unicꝰ hugonis ꝯsulis
sũmo splendore nutͥtus. sũma expesta¬
tione patris heres eximiꝰ adhuc inberbis
ineadem naue deꝑiit ẽandem sepulturã
ht̾it. Ricarꝰ quoq filiꝰ regis notͥls
ab epo nr̃o Rob̃to festiue nutritꝰ. ⁊ in
eadem qua degebam familla ame ⁊
aliis celebrit̾̃ honoratꝰ. cuiꝰ indolem mi.¬
rabamur. ⁊ magna queq expectaba¬
mus: in eadem naui cautib illisa
cum mare uentis careret subita mor¬
de raptus ẽ ⁊ a mari uoratꝰ ẽ. Cum gͥ Will̃s
effabil ꝯsulatum flandrie adeptꝰ eẽt ⁊ ui¬
gore in ext̾minabil theodoricũ signis
collatum suꝑasset. paruo ictuq saucia¬
tus in manu deꝑrit. Om̃s qui eũ regem

Expanded text:
uod pro corona auri rupibus marinis capite scinuod pro corona auri rupibus marinis capite scinderetur; pro vestibus deauratis nudus in mari volutaretur; pro celsitudine regni maris in fundo piscium ventribus sepeliretur. Haec fuit mutatio dexterae Excelsi. Richardus etiam Cestrensis consul, filius unicus Hugonis consulis, summo splendore nutritus, summa exspectatione patris haeres eximius, adhuc imberbis, in eadem nave deperiit, et eamdem sepulturam habuit. Richardus quoque filius regis nothus, ab episcopo nostro Roberto festive nutritus, et in eadem qua degebam familia a me et aliis celebriter honoratus; cujus indolem mirabamur, et magna quaeque exspectabamus, in eadem navi cautibus illisa, cum mare ventis careret, subita morte raptus est, et a mari voratus est. Cum igitur Willelmus effabili consulatum Flandriae adeptus esset, et vigore inexterminabili Theodoricum signis collatis superasset; parvo ictu sauciatus deperiit. Omnes qui eum regem
Abbreviated transcription (Latin):
Id̾o aũ ꝑ capitula tͥ scribo ut qi dirĩso¬
rum nomina igesta uͥq disꝑsa int̾¬
miscentur hinc aꝑtior ⁊ dilucidior fiat
muloꝵ ⁊ custodum turba ꝯsertũ gła
qiͣ celesti choruscantẽ. Ip̃e unicꝰ erat re¬
gis ⁊ regine filiꝰ nec dubitabat se diade¬
mate sublimandum. Enim uͦ nescio quid
magis afferebat ei certa spes in futurũ
regnandi quã patͥ suo ip̃a eẽntia regni.
quia pat̾ magnũ regnandi spaciũ iam
p̾t̾ierat. filio uͦ totum adhuc reserua¬
batur. Pat̃ ⁊̃ iam de amissione cũ ũttis
angaria cogitabat. filiꝰ uͦ t̾m ad haben¬
dum cũ gaudio totꝰ inhiabat. Displice¬
bat aũ mͥ ⁊ in animo meo cladẽ futurã
portende bat nimiꝰ cirra eũ cultꝰ. ⁊ nimiꝰ
in ip̃o factus. ⁊ dicebat animꝰ ms̃. hic a¬
deo delicatꝰ nutͥtur in cybum ignis. Ille
aũ semꝑ de regno futuro. de fastigio
suꝑbo tumidꝰ cogitabat. Ds̃ aũ dicebat.

Expanded text:
Ideo autem per capitula tibi scribo; ut quia diversoIdeo autem per capitula tibi scribo; ut quia diversorum nomina et gesta ubique dispersa intermiscentur, hinc aptior et dilucidior fiat mulorum et custodum turba consertum, gloria quasi coelesti coruscantem. Ipse unicus erat regis et reginae filius; nec dubitabat se diademate sublimandum. Enimvero nescio quid magis afferebat ei certa spes in futurum regnandi, quam patri suo ipsa essentia regni; quia pater magnum regnandi spatium jam praeterierat, filio totum adhuc reservabatur. Pater etiam jam de amissione cum mentis angaria cogitabat; filius vero tantum ad habendum cum gaudio totus inhiabat. Displicebat autem mihi, et in animo cladem futuram portendebat nimius circa eum cultus et nimius in ipso fastus; et dicebat animus meus: Hic adeo delicatus nutritus in cibum ignis. Ille autem semper de regno futuro de fastigio superbo tumidus cogitabat. Deus autem dicebat:
Abbreviated transcription (Latin):
pos egregiꝰ. Sleicestris uͦ Radulsũ eu
suẽt godefridꝰ. Quib Galterꝰ. uir omĩo
laudemdus. Nc̃ uͦ Rob̃tꝰ de querceto uir
fama dignꝰ. ¶dxine fordie qͥdem p̃posuit
alueredũ. cui succ̃ Walterꝰ suꝑlatiueretho¬
bitucurialissimꝰ. Quib sucẽ Rogerus
iam cestrensis ep̃s effectus. Postea Ri¬
cardus. Nunc uero dd̾ fr̃ alexandri ue¬
archidraconũ bedefordie p̃posuit oss̃.¬
tum. Eui succ̃ Radulfus miserande
mi ne ꝓlixitatis arguat taceant᷑. Cogi
tetur gͥ quomꝰ p̃dicte ꝑsone uenerabiles
exinanite sunt. ⁊ mox obluuone et̃na
absorbende sint. Immo mĩte reuolueõs
quos in choro dextro. om̃s quos sinistro
mabant que amamꝰ. optabant que opta¬
mus. sꝑabant que sꝑamꝰ. mors om̃s dedit
eadem manet obliuio. Curemꝰ om̃i nui¬
su quer̾e qd̾ duret. qd̵ stabile sit quod
differat a sompno. immo qd̃ aliquid sit
de his quos insũmis deliciis educatos
uidimꝰ sũmis miseriis tandẽ deletos.

Expanded text:
egius. Leicestrae vero Radulfum; cui successit Godefridus, quibus Walterus vir omnino laudandus, nunc vero Robertus de Querceto, vir fama dignus. Oxenfordiae quidem praeposuit Alfredum, cui successit Walterus superlative rethobitu curialissimus. Quibus successit Rogerus, jam Cestrensis episcopus effectus. Postea Richardus, nunc vero David frater Alexandri archidiaconum Bedefordiae praeposuit Osbertum. Cui successit Radulfus, miserande mi, ne prolixitatis arguar, taceantur. Cogita igitur, quomodo praedictae personae venerabiIes exinanitae sunt, et mox oblivione etiam absorbendae sint. Imo mente revolve omnes, quos in choro dextro, omnes quos in choro sinistro mabant quae amamus; optabant quae optamus; sperabant quae speramus: mors omnes dedit  similiter eadem manet oblivio. Curemus omni nisu quaerere quod duret, quod stabile sit, quod differat a somno; imo quod aliquid sit,ptum mundi est de his, quos in summis deliciis educatos vidimus summis miseriis tandem deletos.
Abbreviated transcription (Latin):
hunc teulfũ. Nc̃ aũ ibidem symonẽ u¬
Idemus. S sestrie uͦ uidimꝰ Rob̃tum ponfi¬
I.cem. Deiñ aliũ nob̃tum qui cognomi.¬
Inatus ẽ peccatũ. Nc̃ aũ sedet Rogerꝰ mox¬
e nichilũ futurꝰ. Norwecie sedit ħb̃tus
uir benignꝰ. ⁊ doctus cuiꝰ extat scͥpta. Qui
succ̃ euerardꝰ. uir crudelissimꝰ. ⁊ obiam
depositus. Nc̃ uͦ sedet ibi wilłs. Shelien¬
sis ep̃s pͥmus fuit herueus. cui succ̾.
nigellus. ¶Salesbiriensis ep̃s fuit os¬
mundus. Cui succ̃ Rogerꝰ uir magnus
uͦ sedit Rob̃tus nuꝑ mortuus. ⁊ pͥdem
Nn sicestria uͦ sedit Radulfus. In cuiꝰ
loco sedit pelochin uir gnatonicus &
obhoc iam depositꝰ. ¶Dunelme uͦ sedit
Wilłs qui octisus ẽ. Postquẽ Ranulfus
qui totam raptor angliã sutcendit.
Quib sucẽ salfridus. In p̃sentiarũ uͦ
eboracensẽ. pꝰ eum thomã. pꝰ eos turstanũ

Expanded text:
Leulfum. Nunc autem ibidem Simonem videmus. Cestriae vero vidimus Robertum pontificem; deinde alium Robertum, qui cognominatus est peccatum. Nunc autem sedet Rogerius, mox nihilum futurus. Norwiciae sedit Herbertus, vir benignus et doctus, cujus exstant scripta. Cui successit Everardus, vir crudelissimus, et ob hoc jam depositus. Nunc vero sedet ibidem Willelmus. Heliensis episcopus primus fuit Herveus, cui successit Nigellus. Salesberiensis episcopus fuit Osmundus; cui successit Rogerius, vir magnus vero sedit Robertus nuper mortuus, et pridem In Sicestria vero sedit Radulfus; in cujus loco sedet Pelochin, vir Gnatonicus, et ob hoc jam depositus. Dunelmiae vero sedit Willelmus, qui occisus est; post quem Randulfus, qui totam raptor Angliam succendit. Quibus successit Gaufridus: inpraesentiarum vero Eborac
Abbreviated transcription (Latin):
dimꝰ exinaniti sunt. ⁊ ad nichilũ deue¬
nerunt. Queris aũ cur pꝰmortuos ⁊ in
fine uiuos int̾ponam ⁊ iam ad nichi¬
lum deuenisse dicam. Cuiꝰ causa hec ẽ.
dic̃ enĩ mortui ad nichilũ deuenenĩt:
ita ⁊ isti mox deuenient. ĩmo ut lib̃ius
uita ut tulliꝰ aitmors ẽ. Ex quo incipte
uii̾e incipit mori. IPret̾eo uiros elariꝰ¬
simos scit Radulfũ bassec ⁊ filiu eiꝰ iusti¬

Expanded text:
ad nihilum devenerunt. Quaeris autem, cur post mortuos et in fine vivos interponam, et jam ad nihilum devenisse dicam? Cujus causa haec est. Sicut enim mortui ad nihilum devenerunt; ita et isti mox devenient: imo ut liberius ae dicitur, vita, ut Tullius ait, mors est. Ex quo incipis vivere, incipis mori. Praetereo viros clarissimos, scilicet Radulfum Basse
Abbreviated transcription (Latin):
A iter ab henrico: qui tria serta tulit.
Dimidius ꝑii. piitmens ⁊ decor ⁊ lux.
F ortituaq mensq uiri. mens caritura pari.
M eus assueta iuri dare magna tam̃ pudibunde.
M ente minora fua se tͥbuisse uidens.
M ens assueta uiri qͣntum libet alta ꝑare.
S ed cum multa sꝑetxenia: parua tumet.
M ens assueta uiri. festino trad̾e uultu.
Leticiaq pari ꝯgeminare datum.
M ens assueta uiri. decte sic nec danda rogentur.
P reueniens uocẽ bina ferente manu.
N il mediũ nil par magnis: uir sũmꝰ habebat.
S ũma dei sit ei grã grata: quies

Expanded text:
Alter ab Henrico qui tria serta tulit. Alter ab Henrico qui tria serta tulit. Dimidius perii: periit meus et decor et lux; Formaque mensque viri, mens charitate pari. Mens assueta viris dare magna, tamen pudibunda; Mente minora sua se tribuisse videns. Mens assueta viri quantumlibet alta parare; Sed cum multa paret, xenia parva timet. Mens assueta viri festivo tradere vultu, Laetitiaque pari congeminare datum. Mens assueta viri dare sic, ne danda rogentur, Praeveniens vocem, bina ferente, manu. Nil medium nil par magnis vir summus habebat. Summa Dei sit ei gratia, grata quies
Abbreviated transcription (Latin):
scda mors facta om̃ia ⁊ dicta nr̃a om̃imo¬
de adnichilauit. Ubi ẽ qd̾ heri feci: uͥ
qd̃ dixi: Ad mebilũ deuenert̃. Ubi ⁊
qd̾̃ p̃tito anno hodierna die feci ł dixi:
Ema morte obluionis absorta sunt.
Optemꝰ gͥ in hac morte mortẽ qi ñ eua¬
demꝰ hanc uiuendi mort ẽ: nͥ corꝑis mor-¬
S añquam epłam hanc ꝑfiniermm: nũ¬
tiatum ẽ amicũ meũ eui scbebã inor¬
tis legib ꝯcessisse. O mortaliũ sors
abiecta nascendi. misera uiuendi du¬
ra mnoriendi. Omors quã cico ꝓrius.
quã inopinate irruis. quam magni-¬
fice subrius. Ille gͥ qui pꝰ mortẽ ẽ me¬
dicus. donet tͥ Walt̾e antidotũ sue pie¬
tatis. ad capescenidã uitã ꝯtinue saui¬
tatis. Iam tͥ qͥdem epła mittiñ pot̾.
s epitaftiũ. breue scit monum̃tũ cum
lacrimis scbendumn eft:
entirus tͥ serta gerens ep̃igͣmata pͥmũ.
P relia mox uen̾is gramina deinde tuli.
N unc walt̾e cibi fero carmen funebre totus.

Expanded text:
secunda mors facta omnia et dicta nostra omnimosecunda mors facta omnia et dicta nostra omnimode annihilavit. Ubi est quod heri feci? ubi quod dixi? Ad nihilum devenerunt. Ubi et quod praeterito anno, hodierna die feci vel dixi? Aeterna morte oblivionis absorpta sunt. Optemus igitur in hac morte mortem; quia non evademus hanc vivendi mortem, nisi corporis morSed antequam epistolam hanc perfinierim, nuntiatum est amicum meum, cui scribebam, mortis legibus concessisse. O mortalium sors abjecta nascendi, misera vivendi, dura moriendi. O mors, quam cito proruis? quam inopinato irruis? quam magnifice subruis? Ille igitur qui post mortem est medicus, donet tibi, Waltere, antidotum suae pietatis ad capescendam vitam continuae sanitatis. Jam tibi quidem epistola mitti non potest sed epitaphium; breve scilicet monumentum cum lacrymis scribendum est. Henricus tibi serta gerens, epigrammata primum, Praelia mox Veneris, germina deinde tuli. Nunc, Waltere, tibi fero carmen funebre totus.
Abbreviated transcription (Latin):
tere quã nicħ sit hec p̃sensuita. Sũm
nãq uideamꝰ potentissimos qui eiꝰ duui¬
tas plenarie adepta sunt nich effecis¬
se ne ⁊ nos nicb̃ efficiamꝰ qtieramꝰ aliud
iter uite in qua bĩtudinem spemꝰ et ad¬
ipiscam᷑. Surge fr̃ surge ⁊ quere quia¬
⁊ in hac uita qd̃ quesisti ñ qͣm inuemisti.
Nõnne rex alexander ut ita dicam plꝰ
quam põtentissimꝰ paruo tandẽ uene-¬
no demoltrꝰ ẽ: Non inuenit qd̃ quesiũ.
Nõne ⁊ iuliꝰ cesar uir eque uł magis po¬
tens cũ omĩa subiugasset exinanitꝰ ẽ¬
stilis: Quod quesiuit nĩ inuenit. Que¬
re gͥ qd̃ inuenias quere uitã pꝰ uitam
quia uita ñ ẽ inhacuita. O d̾̃s magne
quã iuste mortales dicimur. Mors enĩ
nt̃a ex quo uuimꝰ ꝯtinua ẽ. Illa autẽ
que dr̃ mors: finis nr̃e mortis ẽ. Quicqͥd
enĩ agimꝰ quicqͥd dicimꝰ ex quo actum
ẽ uł dictũ: statim moritur. Alemoria
qͥdem eoꝵ ut circa mortuũ aliquandui
uuit. Cum aũ ⁊ illa deꝑierit: iam qͣsi

Expanded text:
Waltere, quam nihil sit haec praesens vita. Cum namque videamus potentissimos, qui ejus divitias plenarie adepti sunt, nihil effecisse; ne et nos nihil efficiamus, quaeramus aliud iter vitae, in qua beatitudinem speremus et adipiscamur. Surge, frater, surge et quaere; quia in hac vita quod quaesisti, nunquam invenisti. Nonne rex Alexander, vir, ut ita dicam, plus quam potentissimus, parvo tandem veneno demolitus est? Non invenit quod quaesivit. Nonne et Julius Caesar, vir aeque vel magis potens, cum omnia subjugasset, stilis exinanitus est? Quod quaesivit, non invenit. Quaere igitur quod invenias, quaere vitam post vitam, quia vita non est in hac vita. O Deus magne, quam juste mortales dicimus? Mors enim nostra, ex quo vivimus, coninua est. Illa autem quae dicitur mors, finis nostrae mortis est. Quidquid enim agimus, quidquid dicimus, ex quo actum est vel dictum, statim moritur. Memoria quidem eorum, ut circa mortuum, aliquandiu vivit. Cum autem et illa deperierit, jam quasi
Abbreviated transcription (Latin):
debelesme. ⁊ Rob̃tum osulẽ de moretuil
dequib in hystoria angloꝵ locuti su¬
uius ⁊ symonẽ ꝯsulẽ huntendonie. &
eustachiũ ꝯsulẽ bolonie ⁊ alios multos.¬
¶ Et ip̃a memoria tediosa ẽ. Qui cum po¬
tentissimi ⁊ aspectu intento dignissi¬
mi uidentur. nunc nec ꝓnuntiõe dig¬
ni st̾. S ⁊ pellis ouma inqua depin¬
gunt᷑ eoꝵ nomina perdita uidetur oĩo.
nec inuenimꝰ ocłos qui eam ꝑleg̾e uelunt.
Testis ẽ hec epła quam ꝓ nominib po¬
tentissimoꝵ ⁊ om̃iũ assurrectione dig¬
nissimoꝵ nemo tam̃ ut uix aliquis pot̾
ꝑleg̾e. Quid memorẽ al winũ dñm meũ
abb̃em Ramesie. ⁊ successorẽ bernardũ
⁊ pꝰea reuialdũ uirũ callidũ s inclemen

Expanded text:
de Belesme, et Robertum consulem de Moretoil: de quibus in Historia Anglorum locuti sumus, et Simonem consulem Huntendoniae, et Eustachium Boloniae, et alios multos. Et ipsa memoria taediosa est. Qui cum potentissimi et aspectu intento dignissimi viderentur; nunc nec pronuntiatione digni sunt. Sed et pellis ovina, in qua depinguntur eorum nomina, perdita videtur omnino. Nec invenimus oculos, qui eam perlegere velint. Testis est haec epistola, quam pro nominibus potentissimorum et omnium assurrectione dignissimorum nemo tamen vel vix aliquis potest perlegere. Quid memorem Aldvinum dominum meum abbatem Rameseiae, et successorem ejus Bernardum, et postea Remaldu
Abbreviated transcription (Latin):
solum felicẽ ⁊ regnafelicia suisdantem.¬
¶ Sextus aũ qui⁊ ultimꝰ erit tͣctatus de reg¬
ni nr̃i ꝓcerib habeatur. qui nuꝑ potentiᷤᷤ¬
Ĩsimi fuert̾ nec iam impotentes st̃. Iam enĩ
Inicħ st̾. nusqͣm sunt. ⁊ ꝑ excelsũ pene dici
pot̾. ñqͣm fuert̃. Nc̃ tenĩ fere nemo eoꝵ re-¬
cordatur. Om̃is memoria eoꝵ ut̾ire incipit.
mox nulla erit. Ad nichilũ deuenient
tanqͣm aqua decurrens. Audi gͥ Waltore
trib s tam̃ in audiendo tediosũ. licet eoᷤ
ocłis nr̃is inspexerimꝰ. E S̾plenduit gͥ tẽ¬
porib nr̃is lanfrancꝰ archiep̃s uir philo¬
sophus uir ꝑspicuus. Eui succ̃ anselmꝰ
philosophꝰ ⁊ scĩssimꝰ. Uidimꝰ pꝰ eosradulfũ
dignũ tanta celsitudine habitũ. Post.¬
ea uͦ sedit cantuarie. Wilłs cinꝰ laudes
dici neqͥunt qi ñ st̃. In p̃sentiarũ thebal¬
dus uir om̃i laude dignꝰ. ¶ fu̾it ⁊̃ tẽpo¬
rib nr̃is Walchelinꝰ wintoniensiꝰ ep̃s.¬

Expanded text:
solum felicem, et regna felicia suis dantem. Sextus autem, qui et ultimus erit, Tractatus de regni regis proceribus habeatur, qui nuper potentissimi fuerunt, nec jam impotentes sunt. Jam vero nihil sunt, nusquam sunt; et per excessum pene dici potest, nunquam fuerunt. Nunc etenim fere nemo eorum recordatur. Omnis memoria eorum interire incepit; mox nulla erit; ad nihilum devenient tanquam aqua decurrens. Audi igitur, Waltribus, sed tamen in audiendo taediosum, licet eos oculis nostris inspeximus. Splenduit igitur temporibus nostris Lanfrancus archiepiscopus, vir philosophus, vir perspicuus. Cui successit Anselmus, philosophus et sanctissimus. Vidimus post eos Radulfum, dignum tanta celsitudine habitum. Postea vero sedit Cantuariae Willelmus, cujus laudes dici nequeunt; quia non sunt. Inpraesentiarum Tedbaldus, vir omni laude dignus. Fuit etiam temporibus nostris Walchelinus, Wintoniensis epis
Abbreviated transcription (Latin):
nus. pͥncipium ⁊ qiͣ fundam̃tũ eccłie.
Cui succ̃ osb̾tus uir omĩo comis ⁊ deside.¬
rabilis. In quoꝵ loco iam Wilł̃s extat
uiuenis magne indoł. Gtierno uͦ can¬
tor effectus ẽ huiꝰ in loco Radulfꝰ in p̃sen¬
tiarũ cantor degit. Nec p̾t̾eo albinum
andegauensem magistrũ quippe meũ.
Qui fẽs honestissimi ⁊ consociz mei qͥ
tͥno pollebant habitu scientia ꝓtundis¬
sima. castitate clarissima. innocen¬
tia sũma: occulto tam̃ dei iuudicio lepͣ
ꝑcussi sunt. s iam purgamto mnottis
ꝓuintiis quib p̃erat Remigiꝰ: imposuit.
Ricardum archidiaconũ lincolie. Cui
om̃ium archidiaconoꝵ qui in anglia
sunt ditissimꝰ. cantebrugensi ⁊ hunte¬
donensi. ⁊herfordensi nicholaũ. Quo
nullꝰ erat corꝑe formosior. nec morib
corꝑi multũ erat absimib̃i. Quiꝰ circa
tͣnsitum cum cantebrugensis ꝓuin
archidiaconꝰ ei ip̃e success. Higellũ uͦ
archidiaconũ hanitonie ꝓposuit eui

Expanded text:
nus, principium et quasi fundamentum Ecclesiae. nus, principium et quasi fundamentum Ecclesiae. Cui succedit Osbertus, vir omnino comis et desiderabilis. In quorum loco jam Willelmus exstat, juvenis magnae indolis. Guerno vero cantor effectus est. Hujus in loco Radulfus inpraesentiarum cantor degit. Nec praetereo Albinum Andegavensem, magistrum quippe meum. Cujus fratres honestissimi et consocii mei; qui trino pollebant habitu, scientia profundissima, castitate clarissima, innocentia summa; occulto tamen Dei judicio lepra percussi sunt; sed jam purgamento mortis provinciis, quibus praeerat, Remigius imposuit; Richardum archidiaconum Lincolniae, cui omnium archidiaconorum, qui in Anglia sunt, ditissimus. Cantebrigiensi et Huntendonensi et Hertfordensi Nicolaum: quo nullus erat corpore formosior; nec moribus corpori multum absimilis erat. Cujus circa transitum cum Cantebrigensis proviarchidiaconus et ipse successi. Nigellum vero archidiaconum Hamtoniae praeposuit, cui
Abbreviated transcription (Latin):
hoc tam̃ usus ẽ fine. Tractandum autẽ
erat de p̾cessore erus remigio qui cũ Will̃o
rege in angliam uenit.⁊ bello int̾fuit.
qui postea ep̃ãtum dorcheceastrie p̃dicto
rege largiente suscepit. qui deiñ sedem
ep̃atus a dorche ceastͥa in lincoliã staͣistu.¬
lit. qui eccłiam ur̃am fundauit. fun¬
datam possessionib uariis ditauit. di-¬
tatam ꝑsoniꝰ honestissimis inflorauit.
S ñ loquimur nͥ de auditis ⁊ uisis. eum
aũ ñ uidimus. Cłicos aũ uen̾abiles qͦs
meccłias pͥmos imposuit: om̃s uidi¬
ꝯstrtuit decanũ. Remerũ uͦ ĩ cuiꝰ locogal¬
fnd̃ nepoᷤ eius adhuc deget thesaurium
exhibuit. Reinerus uͦ adeo religiosus
fuit ut sepe intumulo quem morti sue
p̃auerat psalmodiam ex̃ceret.⁊ do¬
mui ec̃nitatis sue assuescens dutius
orabat. ut cum orare ñ possed ibidem
recumbens adei pietate uisitaretur.
felix exemplũ uiri clarissimi. Nec ta¬
cendus ẽ hugo sacerdos uir memoria dig.¬

Expanded text:
hoc tamen usus est fine. Tractandum autem hoc tamen usus est fine. Tractandum autem erat de praecessore ejus Remigio, qui cum Willelmo rege in Anglia venit, et bello interfuit; qui postea episcopatum Dorecestriae praedicto rege largiente suscepit; qui demum sedem episcopatus a Dorecestria in Lincolniam transtulit; qui ecclesiam nostram fundavit, fundatam possessionibus variis ditavit, ditatam personis honestissimis infloravit. Scilicet non loquimur nisi de auditis et visis, eum autem non vidimus; clericos autem venerabiles, quos in ecclesia primos imposuit, omnes vidiconstituit decanum. Reinerum vero, in cujus loco Gaufridus nepos ejus adhuc degit, thesaurarium exhibuit. Reinerus vir adeo religiosus fuit, ut saepe in tumulo quem morti suae praeparaverat, psalmodiam exerceret, et domui aeternitatis se assuescens diutius orabat; ut cum orare non posset, ibidem recumbens a Dei pietate visitaretur. Felix exemplum viri clarissimi. Nec tacendus est Hugo sacerdos, vir memoria dig
Abbreviated transcription (Latin):
rentur: suspirans dix̃. Non laudat rex
quẽpiam suoꝵ. nͥ quem uolu̾it funditus
delere. Rex nãq: henricus si dicẽ fas est
sũme simultatis erat ⁊ m̃tis inscrutabi¬
lis. post paucos ex hinc dies ap̃ Wdestoth.
uͥ rex ouentum hominũ ⁊ ferarum statue¬
rat cum ep̃s loqueret᷑ cum rege ⁊ ep̃o sales¬
buriensi qui sũmi erant in regno: ꝑcuss
ẽ a poplexia. uiuus tam̃ s elinguis in hos¬
pitium suum deportatꝰ p̃sente rege mox ex¬
pirauit. Rex magnus cui semꝑ seruie¬
rat quem ualde dilex̾at ⁊ metuerat quem
tanti ducebat in quem adeo ꝯfidebat: nicħ
pluris insũma necc̃itate fuit ei mendico:
nem brachium suũ. Dum gͥ puer uł ad¬
olescens uł iuiuenis ospicunt beatos: p̃¬
cogitent quam sit eoꝵ fiuus ambiguus.
⁊ in hoc ⁊̃ mundo marcessere incepturi
sunt in miseriis. fuit aũ Rob̃tꝰ p̾sul
mitis ⁊ humił. multos erigens nullũ
depͥmens. pat̾ orphanoꝵ. delicie suorũ

Expanded text:
rentur, suspirans dixit: Non laudat rex rentur, suspirans dixit: Non laudat rex quempiam suorum, nisi quem voluerit funditus laedere. Rex namque Henricus, si dicere fas est, summae simultatis erat, et nimis inscrustabilis. Post paucos exhinc dies apud Wodestoc, ubi rex conventum hominum et ferarum statuerat, cum episcopus loqueretur cum rege et episcopo Salesburiensi, qui summi erant in regno, percussus est apoplexia. Vivus tamen, sed elinguis, in hospitium suum deportatus, praesente rege mox exspiravit. Rex magnus, cui semper servierat, quem valde dilexerat et metuerat, quem tanti ducebat, in quem adeo confidebat, nihil pluris in necessitate summa fuit mendico. nem brachium suum . Dum igitur puer vel adolescens vel juvenis conspiciunt beatos, percogitent quam sit eorum finis ambiguus, et in hoc etiam mundo marcescere incepturi sint in miseriis. Fuit autem Robertus praesul mitis et humilis, multos erigens, nullum deprimens, pater orphanorum, deliciae suorum;
Abbreviated transcription (Latin):
tebĩtudin obeẽ posse putabam. Uir tam̃
effectus narrationem audius de turpissi¬
nus omĩo ꝯuiciis ad eum dictis. que si m̾
nicħ habent: in tanta audientia dicta
sołarib solent ante mortẽ acerbissima
ꝯting̾e: quid ante finem ei ꝯtig̾it edisse¬
ram. Qui iusticiariꝰ tocius anglie ⁊ ab oĩb
sũme formidatꝰ fuerat in ultimo uite sue
anno bisimplautatꝰ ẽ arege. ꝑquendam
iusticiarium ignobilem ⁊ dampno gͦuissi¬
mo cum dedecore bis afflictus. Uñ tanto
stupore m̃tis angariatꝰ ẽ ut cum ego iam
archidiaconꝰ esꝰ inter prandium uixta eum
recumbem: lacͥmas eum fridisse uid̾em.
Causam quesitꝰ. quondam inquit astantes
mͥ p̃ciosis induebant᷑. Nunc multe regis
cuiꝰ semꝑ gye studui maxime: ꝯpeg̾unt eos
agninis uestiri. Tanta uͦ post ħ desꝑationẽ
de regis amicitia usus ẽ. ut cum laudes egͦ¬
gie quas rex de eo absente dixerat ei restͣca¬

Expanded text:
beatitudini obesse posse putabam. Vir tamen beatitudini obesse posse putabam. Vir tamen effectus, narrationem audivi de turpissimis omnino conviciis ad eum dictis; quae si mihi nihil habenti in tanta audientia dicta cularibus solent ante mortem acerbissima contingere; quid ante finem ei contigerit, edisseram. Qui justitiarius totius Angliae, et ab omnibus summe formidatus fuerat, in ultimo vitae suae anno bis implacitatus est a rege per quemdam justitiarium ignobilem, et damno gravissimo cum dedecore bis afflictus. Unde tanto stupore mentis angariatus est, ut cum ego jam archidiaconus ejus inter prandium juxta eum recumberem, lacrymas eum fudisse viderim. Causam quaesitus: Quondam, inquit, astantes mihi pretiosis induebantur. Nunc mulctae regis, cujus semper gratiae studui, compegerunt eos agninis vestiri. Tanta vero post haec desperatione de regis amicitia usus est, ut cum laudes egregiae, quas rex de eo absente dixerat, ei recita
Abbreviated transcription (Latin):
apuericia om̃ia fere uicra p̃ter luxu¬
riam pullulant. Inter que cacumen
erigit rigidissimũ ⁊ pͥncipalatur ni¬
mius amor p̃sentiun. Cum aũ etatis
naturali bono mala multa puericie ua¬
cuentur uelut in scientie̾ leuitas. mu¬
tabilitas ⁊ alla. hoc p̃dictum qd̾ iocun¬
dius ẽ cet̾is ⁊ melle uenenato ꝯditur: ye¬
nianet ⁊ crescit. Etatis tam̃ magno pro¬
cessu pung̾e uidentur que mulcebant
⁊amaricare que indulcabant. Uisu
tam̃ mali uelut hamo fere in extͥcabil
capte m̃tes diuitiis ⁊ deliciis fugientib
retinentur. Qd̾ ame ip̃o didici. S Cum
ouites decentissimos. adolescentes nob¬
lissimos. equos p̾tiosissimos. uasa au¬
rea ⁊ deaurata ferculoꝵ nunierũ. feren¬
tium splendorem. uestes p᷑pureas ⁊ bis¬
sinas: nicħ niirũ beatius estunare po
mͥ ħ pulcheyrina que om̃s ammirabamur
ꝯtempnenda dic̾et: quo uultu. quo animo
ferrem: Insaniorem horeste. importunio¬
rem t̾site iudicassem. Nicħ tante iri tan

Expanded text:
pueritia omnia fere vitia praeter luxuriam pullulant hinc, quia cacumen erigit rigidissimum et principatum nimius amor praesentium. Cum autem aetatis naturali bono mala multa pueritia vacuentur, velut in scientia levitas, mutabilitas et alia; hoc praedictum, quod jucundius est caeteris et melle venenato conditius, remanet et crescit. Aetatis tamen magno processu pungere videntur quae mulcebant, et amaricare quae indulcabant. Usu tamen mali velut hamo inextricabili captae mentes divitiis et deliciis fugientibus retinentur. Quod a me ipso didici. Cum rem; scilicet equites decentissimos, adolescentes nobilissimos, equos pretiosissimos, vasa aurea et deaurata, ferculorum numerum ferentium splendorem, vestes purpureas et byssinas; nihil nimirum beatius aestimare potmihi haec pulcherrima, quae omnes admirabamur, contemnenda diceret, quo vultu, quo animo ferrem? Insaniorem Oreste, importuniorem Thersite judicassem. Nihil tanti viri tantae
Abbreviated transcription (Latin):
tiqui duos p̃ponunt. Unũ: ꝑ insulã
meroen. & ptholomaidã rubri maris
urbem. uͥ longissimus dies hortirũ ẽ
.xii. dimidia hora amplior. Alt̾m:
ꝑ sienem egẏpti qui ẽ horarũ .xiii.
duosq subiciunt. Primũ ꝑ iꝑboreos.

Expanded text:
tiqui duos praeponunt, unum per insulam tiqui duos praeponunt, unum per insulam Meroen, et Ptolemaidam Rubri maris urbem, ubi longissimus dies horarum XII est, dimidia hora amplior: alterum per Syenem Aegypti, qui est horarum XIII. Duosque subjiciunt, primum per Hyper boreos
Abbreviated transcription (Latin):
horas .xiiii. ⁊ t̾cias duas uniꝰ hore. Qn¬
to circulo ab intͦitu ꝯtinentur caspii
maris. hactrui. armoeiria. macedonia.
tarentũ. tuscũ mare. baleares hispa¬
nia media guomonis septẽ pedum.
umbris .ui. Maximus dies horarũ .xu.
Sextus amplectitur caspias gentes.
cauicasũ. samothraciã. illiricos. cam¬
paniã. ethruriã. massiliã. hispaniã.
terra conensẽ mediã. ⁊ inde ꝑ lusitam¬
am. guomoni pedes. uiuii.umbte. uui.
Longissimus dies horarũ .xu. addita
parte nona uniꝰ hore. Septimꝰ ab alt̾a
caspiz maris hora incipit. uaditꝙ ꝑ
thracie adũsa. uenetiã. cremoniam.
rauennã. tͣn salpinã galliã. pirene¬
um. celtiberiã. guomoni .xxu. pedes.
timbre .xxxui. Amplissuna dies ho¬
rarũ .xu. ⁊ quintarũ partiũ horarũ
tͥum. Octauus atanai ꝑ meociũ locũ.
⁊ sarmatas dacos. partẽq gerina¬
me gallias ingreditur. Longissimꝰ
dies horarũ . xui. his.uiii. circulis an¬

Expanded text:
horas XIV et tertias duas unius horae. Quinhoras XIV et tertias duas unius horae. Quinto circulo continentur ab introitu Caspii maris Bactrii, Armenia, Macedonia, Tarentum, Tuscum mare, Baleares, Hispania, Media. Gnomonis septem pedes, umbris VI pedum. Maximus dies horarum XV. Sextus amplectitur Caspias gentes, Caucasum, Samothraciam, Illyricos, Campaniam, Etruriam, Massiliam. Hispaniam, Terraconensem mediam, et inde per Lusitaniam. Gnomoni pedes IX umbrae VIII. Longissimus dies horarum XV addita nona parte unius horae. Septimus ab altera CasThraciae aversa, Venetiam, Cremonam, Ravennam, transalpinam Galliam, Pyrenaeum, Celtiberiam. Gnomoni XXXV pedes umbrae XXXVI. Amplissima dies horarum XV et quintarum partium horae trium. Octavus a Tanai per Maeotim lacum, et Sarmatas, Dacos, partemque Germaniae Gallias ingreditur. Longissimus dies horarum XVI est. His circulis an
Abbreviated transcription (Latin):
Icto circulis t̾ra ꝓ dierum uarietate dis¬
tinguitur. Orimus abindie parte aus-¬
trali ꝑ rubri maris incolas ⁊ affrice ma¬
ritima ad colunnas ħculis ꝑuenit. qͦ
eqͥnoctii die medio gnomon . uni. pedũ
umbrã .iiii. pedes longam reddit. dies
uͦ longissimus xiiii. horas equinoctia¬
les ht̃. Sods ab occasuindie ꝑ medos
uadit ⁊ ꝑsas. arabiam. syriam. eyprũ.
cretam. lilibeũ. ⁊ septentͥonalia affri¬
ce contingens. Umbitulus equinoc¬
tio .xxxu. pedum. umbrã .xxiii. pe¬
des longam facit. dies aũ maxima
xiiii. horarum ẽ accedente bis qͥnta
parte uniꝰ hore. Lercius oritur abin¬
dis imauo ꝓximis. tendit ꝑ caspias
portas. taurũ. pamphiliã. rhodũq
ciarum faciunt. Longissimus dies
uniꝰ hore. Quartus ab alt̾o lat̾e ima
ui ꝑ epbesũ mare cicladũ. septenitͥo¬
nalia sicilie nar bonensis gallie. exor¬
tiua affrice maritima dendit ad occa¬
sum. Guomoni .xxi. pedũ respondẽt
umbre .xiii. pedũ. longissimꝰ dies ht̃

Expanded text:
cto circulis terra, pro dierum varietate, distinguitur. Primus ab Indiae parte Australi, per Rubri maris accolas, et Africae maritima ad columnas Herculis pervenit. Quo aequinoctii die medio gnomon VIII pedum, umbram IV pedes longam reddit. Dies vero longissimus XIV horas aequinoctiales habet. Secundus ab occasu Indiae per Medos vadit et Persas, Arabiam, Syriam, Cyprum, Cretam, Lylibaeum, et septentrionalia Africae contingens. Umbilicus aequinoctio XXXV pedum, umbram XXIII pedes longam facit. Dies autem maxima XIV horarum est accedente his quinta parte unius horae. Tertius oritur ab Indis Imao proximis, tendit portas, Taurum, Pamphyliam, Rhodum, Cciarum faciunt. longissimus dies unius horae. Quartus ab altero latere Imai per Ephesum, mare Cycladum, septentrionalia Siciliae, Narbonensis Galliae exortiva, Africae maritima tendit ad occasum. Gnomoni XXI pedum respondent umbrae XVI pedum. Longissimus dies habes
Abbreviated transcription (Latin):
minori quam dacos. his actis: in angliã
redĩt. Hoc circa tempꝰ leuingarchiep̃o
defuncto ageluothus suocessor eiꝰ petiit.¬
nam. Cum quo leiyinus abbas cliensis ꝓfectus
abbatiam iniuste sͥ ablatam pãpa be¬
nedicto iubente rehabuit. Archiep̃s̃ uͦ
Roma rediens: corpꝰ scĩ alfei a londonia
transtulit cantuariam.
Nut regis anno.uiii.dux norman¬
noꝵ Ricardus scd̃s pater emine
Regine angloꝵ uiu̾e ñ abiecit. Oost
quem Ricardus filius suus anno prope
uno imꝑauit. Et pꝰ eum Rob̃tus fr̃ eius
.uiii. annis. Anno uͦ sequenti enut cum
ex̾̃citu angloꝵ rex in daciã contͣult ⁊ eilaf.

Expanded text:
minori quam Dacos. His actis in Angliam minori quam Dacos. His actis in Angliam rediit. Hoc circa tempus Leving archiepiscopo defuncto, Athelnold successor ejus Romam petiit. Cum quo Lefwinus abbas Eliensis profectus abbatiam injuste sibi ablatam, papa Benedicto jubente, rehabuit. Archiepiscopus vero Roma rediens corpus sancti Alfei a Londonia transtulit Cantuariam. nut regis anno octavo dux Normannorum Richardus secundus pater Emmae reginae Anglorum vivere non adjecit. Post quem uno imperavit: et post eum Robertus frater ejus octo annis. Anno vero sequenti ivit cum exercitu Anglorum rex in Daciam contra Ulf et Eilaf; qu
Abbreviated transcription (Latin):
dignam retͥbutionẽ neqͥtie reddidit an¬
glis. Ipse nãq in dominio suo West se¬
xam habebat. hyrc nordhumbrã. Turchil¬
tus estangle. Edricꝰ m̃ce. Rex uͦ cnut
edricũ occidit. Turchillũ exulauit. hẏrc
sug̾e cõpulit. Pret̾ea sũmos ꝓcerũ ag¬
gressus normannũ ducẽ int̾fecit. Eomi¬
adheling ext̃minauit. Atheliordum
quoq ꝑ angliam mirabilẽ censũ red
iut t̾cio anno regni sui
iuit indaciã ducens ex̃citũ anglo¬
rum ⁊ dacoꝵ in Wandalos. Cũ aũ hos¬
tib crastina die conflicturꝰ appropin¬
qͣsset Godwinꝰ consul angloꝵ ducens
ex̃titum rege inscio: nocte ꝓfectus ẽ
in hostes. G imꝓui̾sos inuasit. occidit
fugauit. Rex uero sũmo mane cũ an¬
glos fugisse uł adhostes ꝑfidem tͣnsisse
putaret acies ordinatas in hostes di¬
rigens: ñ inuenit in castris nisi san¬
guinẽ. ⁊ cadau̾a ⁊ p̃dam. Quãobrẽ sum¬
mo honore deinceps auglos habuit. nͨ

Expanded text:
dignam retributionem. nequitiae Anglis redddignam retributionem. nequitiae Anglis reddidit. Ipse namque in dominio suo Westsexam habebat, Hyrc Nordhumbram, Turchillus Estangle, Edricus Merce. Rex vero Cnut Edricum occidit, Turchillum exsulavit, Hyrc fugere compulit: praeterea summos procerum aggressus Normannum ducem interfecit; Edwiadelinge exterminavit, Adelwoldum quoque per Angliam mirabilem censum reddCnut tertio anno regni sui ivit in Daciam, ducens exercitum Anglorum et Dacorum in Wandalos. Cum autem hostibus crastina die conflicturus, appropinquasset, Godwinus consul Anglorum ducens exercitum, rege inscio, nocte profectus est in hostes. Igitur improvidos invasit, occidit, fugavit. Rex vero summo mane cum Anglos fugisse, vel ad hostes perfide transisse putaret, acies ordinatas in hostem dirigens non invenit in castris, nisi sanguinem et cadavera et praedam. Quamobrem summo honore deinceps Anglos habuit, nec
Abbreviated transcription (Latin):
rosa delinita ẽ. ⁊ osculũ pacis inui
pꝰ paucos ex hinc dies ꝓditione
occisus ẽ ap̃ oxine forde. Sic aũ occuꝰ ẽ.
Cum rex hostib suis t̾ribilis ⁊ tun̾dis¬
simꝰ in regno floreret: nit nocte qͣdã
in domũ uacuationis ad reqͥsita natu¬
re. Ubi filiꝰ edrici ducis in secretaria
int̾ celanda cultello bis acuto ꝑcus-¬
sit. ⁊ int̾uscera ferrũ fugiens re-¬
liquit. Edricus gͥ ad regẽ crut ueniẽs:
salutauit eũ dicens. Aue solus rex.
Eui cũ rem gestam denudass: res¬
pondit rex. Egote obtanti obsequii me¬
ritũ: tunctis anglorũ ꝓcerib reddã
Icelsiorem. Iussit gͦ eum excapitari.
⁊ caput instipite suꝑ celsiorem lundo¬
nie turrim figi. Sic ꝑiit edmundꝰ rex
fortis cum uno anno regnass & sepul¬
tus ẽ iuxta eadgar auũ suũ in glasting
nut rex angloꝵ sbiri.
emmã ducis normannoꝵ filiã
uxorem regis aldredi dux̃. Postea uͦ rex

Expanded text:
rosa delinita est: et osculum pacis invicrosa delinita est: et osculum pacis invicditione occisus est apud Drineford. Sic autem occisus est. Cum rex hostibus suis terribilis et timendissimus in regno floreret, ivit nocte quadam in domum evacuationis ad requisita naturae, ubi filius Edrici ducis in fovea secrem inter celanda cultello bis acuto percussit; et inter viscera ferrum figens fugiens reliquit. Edricus igitur ad regem Cnut veniens, salutavit eum dicens: Ave, rex solus. Cui cum rem gestam denudasset, respondit rex: Ego te ob tanti obsequii meritum cunctis Anglorum proceribus reddam celsiorem. Jussit ergo eum excapitari, et caput in stipite super celsiorem Londoniae turrim figi. Sic periit Edmundus rex fortis cum uno anno regnasset; et sepultus est juxta Edgar avum suum in Glastengebirh. Cnut rex Anglorum Emmam ducis Normannorum filiam, uxorem regis Andelredi duxit. Postea vero rex
Abbreviated transcription (Latin):
gregati sunt ex̃citus in gloueceaftres¬
cyre. Hinc aũ formidantes formidan¬
tes forcitudinẽ regis edmundi. Illinc
insensati necis ꝑicłm totiens incur-¬
remus: Pugnent singłarit̃ qui reg¬
nare student singłarit̃. Placuit sen¬
tentia regib. Nec enĩ mediocͥs erat
rex enut ꝓbitatis. Positi gͦ reges in¬
olanie duellũ inceꝑunt. Telis gͥ &
lanceis utͥinq fractis suꝑ arma sĩ¬
um armorũ p̾stantissima: rem gla
diiseg̾unt. Audiebant gͥ ⁊ uidebãt
horribiles tuit᷑ ⁊ igneas couisione
popł ur̃q cum gemitu ⁊elamore.
Tandem uigor in comꝑabił edmun¬
di fulminare cepit. Eui rex enut
magno uigore resistens ⁊ tam̃ sibi
timens: inquit. Iuuenũ om̃iũ for¬
tissirae que necessitas ẽ alt̾m nr̃m
regnandi causa ꝑirẽ ferro: Simꝰ
sr̃s adoptiui regnumq partiamus.
imꝑemusq ego reb intius tuq in
meis. Dacia quoq tuo disponatur
imꝑio. his uerb̾ uiuenis mens gene¬

Expanded text:
gregati sunt exercitus in Gloucestresgregati sunt exercitus in Gloucestrescyre. Hinc autem formidantes fortitudinem regis Edmundi, illinc insensati necis periculum toties incurrimus? pugnent singulariter, qui regnare student singulariter. Placuit sententia regibus, nec enim mediocris erat rex Cnut probitatis. Positi igitur reges Molaniae duellum inceperunt. Telis igitur et lanceis utrinque fractis super arma omnium armorudiis egere. Audiebant igitur, et videbant horribiles tinnitus, et igneas collisiones populus uterque cum gemitu et clamore, tandem vigor incomparabilis Edmundi fulminare cepit. Cui Cnut rex cum magno vigore resistens, et tamen sibi timens, inquit: Juvenum omnium fortissime, quae necessitas est alterum nostrum regnandi causa ferro perire. Simus fratres adoptivi, regnumque partiamur, imperemusque ego rebus in tuis, tuque in meis. Dacia quoque tuo disponatur imperio. His verbis juvenis mens gene
Abbreviated transcription (Latin):
draconẽ ⁊ insigne qd̃ uocatur standarle
cucurrit t̾ribilis in aciẽ pͥmã. Uibͣns
gͥ gladiũ electũ ⁊ brachio uiuienis ed¬
mundi dignũ: mͦ fulminis fidit aciẽ
obrumpensq mediã ꝑtͣnsiit. seq seq̃n¬
tib obruendã dedit. Inde in aciẽ rega¬
lem aduolat. Ubi cũ clamor ⁊ striaor
horrendꝰ inciꝑet: uidens dux edricꝰ
ruinã dacoꝵ ĩminere: clamauit an¬
gloꝵ genti. flet engle. flet engle. det¬
is edmund. Quod sic int̾ptatur. fugi¬
te angli. fugite angli. Mortuus est ed¬
mundus. Sic gͥ clamans: fugã cum
suis primꝰ incepit. Quẽ tota gens an¬
gloꝵ infuga subsecuta ẽ. Illic gͥ mi¬
randa strages angloꝵ facta ẽ. Illie
occisus ẽ ednod dux. ⁊ alfric dux. ⁊
codwine dux. ⁊ uloetes de estangle.
⁊ ailiyardꝰ filiꝰ alsi ducis. ⁊ om̃is flos
nobilitatis bͥtannie. Rex uͦ enut tan¬
ta fretus uictoria: londoniã ⁊ sceptra
cepit regalia. Septima tam̃ uice con-¬

Expanded text:
draconem et insigne, quod vocatur Standard, draconem et insigne, quod vocatur Standard, cucurrit terribilis in aciem primam; vibrans igitur gladium electum, et brachio juvenis Edmundi dignum, modo fulminis fidit aciem: abrumpensque mediam pertransiit, seque sequentibus obruendam dedit. Inde in aciem regalem advolat; ubi cum clamor et stridor horrendus inciperet, videns dux Edricus ruinam Dacorum imminere, clamavit Anglorum genti: Flet, Engle, flet, Engle: dedis Edmund. Quod interpretatur: Fugite, Angli, fugite, Angli: mortuus est Edmundus. Sic igitur clamans fugam cum suis primus incepit, quem tota gens Anglorum in fugam subsecuta est. Illic igitur miranda strages Anglorum facta est: illic occisus est Ednod dux, et Aelfric dux, et Godwine dux, et Ulfketel dux de Estangle; et Ailward filius Alfsi ducis, et omnis flos nobilitatis Britanniae. Rex vero Cnut tanta fretus victoria Londoniam et sceptra cepit regalia. Septima tamen vice con
Abbreviated transcription (Latin):
ut eum ꝓd̾et. Iuit gͦ consilio eiꝰ i Wbest¬
sexe ut maximũ contͣ enut duc̾et ex̃ci¬
tum. Enut uͦ int̾ea londoniam obsidenᷤ
t̾ra ⁊ aqua fortit̾ assiluit: s ciues eiui¬
rilit̾ obstit̾unt. Quinta uice rex edmun
in ipsa obiuiatione p̃cedentiũ uexilla¬
torum horror nuniꝰ dacos inuasit.⁊ in
fugam u̾si sunt. Edmundꝰ uͦ ꝑsecutꝰ ẽ
eos cũ occisione magna usq ad ilefforde.
bello dacisq fuisset. Dux uͦ edricꝰ con¬
silio neqͥssimo fecit eum resist̾e. Consi¬
liũ peiꝰ datum ñ fuerat in anglia. Sex¬
tum bellũ cõmisit edmundꝰ cũ maxima
gente ⁊ cunt cum om̃ib dacoꝵ ex̃citib
⁊gregatis in estsexe ap̃ & sesdune. Bel¬
lo qͥ acerrimo ⁊ finali pugnatũ ẽ utͥꝙ
iniuincibiles despecti ꝑsistebant: Appa¬
ruit aũ ibi uirtus ed mundi uiuenis.
Eum enĩ dacos solito acriꝰ pugnare u¬
d̾et. loco regio relicto qd̾ erat exmore it̃

Expanded text:
ut eum proderet. Ivit ergo consilio ejus in Westut eum proderet. Ivit ergo consilio ejus in Westsexe, ut maximum contra Cnut duceret exercitum. Cnut vero interea Londoniam obsidens, terra et aqua fortiter assilivit; sed cives ei viriliter obstiterunt. Quinta vice rex Edmundin ipsa obviatione praecedentium vexillatorum horror nimius Dacos invasit, et in fugam versi sunt. Edmundus vero persecutus est eos cum occisione magna usque ad Ilesford bello Dacisque fuisset. Dux vero Edricus consilio nequissimo fecit eum resistere. Consilium pejus datum non fuerat in Anglia. Sextum bellum commisit Edmundus cum maxima gente, et Cnut cum omnibus Dacorum exercitibus congregatis in Estsexe apud Clesdune. Bello igitur acerrimo et finali pugnatum est, et utrique invincibiles caede despecta persistebant. Apparuit autem ibi virtus Edmundi juvenis. Cum enim Dacos solito acrius pugnare videret, loco regio relicto, quod erat ex more inter