comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
romanos campanosq: bellum. sit:transfuge magis ꝗͣ hospitis fo¬
re domicilium: nunꝗͣ magis malle ꝗͣ in regno suo eius uiuere
quem uindicem atq auctorem habeat libertatis. Dum o¬
haec geruntur: Quintus Fabius pictor legatus adelphis romã
redit rñsumq ex scripto recitauit dini quȩ in eo erant:ꝗ¬
bus quoq modis supplicaretur. Tum si ita facitis romam urẽ
uestra bene gesta seruataq lucris meritis domum mittitote: de
graeco carmine interpretata recitauit tum dixit se oraculo
egressum ex timplo his omnibus diuis rem diuinam thurc ac
uino fecisse: uissuq ab antistite sicut coronatus laurea corona
eulum ȩdisset et rem diuinam fecisset.Ita coronatum nauem
ascendere nec ante deponere eam ꝗͣ romam peruenisser. Se q̃¬
cumq impetrata sint cum summa religione ac diligentia ex¬
etutum: coronam romae: in aram appollinis deposuisse. Se¬

Expanded text:
Romanos Campanosque bellum sit transfugae magis quam hospitis foRomanos Campanosque bellum sit transfugae magis quam hospitis fore domicilium; nusquam malle quam in regno eius vivere quem vindicem atque auctorem habeat libertatis. dum haec geruntur, Q. Fabius Pictor legatus a Delphis Romam rediit responsumque ex scripto recitavit. divi divaeque in eo erant quibus quoque modo supplicaretur; tum si ita faxitis, Romani, vestrae pollini re publica vestra bene gesta servataque e lucris meritis donum mittitote deGraeco carmine interpretata recitauit, tum dixit se oraculo egressum extemplo iis omnibus diuis rem diuinam ture ac uino fecisse, iussumque ab templi antistite, sicut coronatus laurea corona et oraculum adisset et rem diuinam fecisset, ita coronatum nauem adscendere nec ante deponere eam quam Romam peruenisset; se, quaecumque imperata sint, cum summa religione ac diligentia exsecutum coronam Romae in aram Apollinis deposuisse. se
Abbreviated transcription (Latin):
capta fierer: Ite obiuam hannibali: exornate urbem: diemq
aduentus eius consecrate: ut hunc triumphum de ciue uestro
ispectetis. Haec uociferanto: cum moueri uulgus uideretur ob¬
uolutum caput est: ociusq rapi extra portamꝰ iussus est: ita
in castra ꝑducitur extimploq impositus in nauem et kartha¬
ginem missus: ne motu aliquo capuae ex in dignitate rei orto:
senatumquoq: peniteret dediti principis. Et legatione missa
ad repetendum cum:ne aut negando rem quam primum pe¬
terent offendi sibi noui socu aut tribuendo habendus capuae
eẽt seditionis ac turbarum auctor: nauem cyrenas detulit Ø¬
tempestas quae tum in ditione regum erat.Ibi cum magius ad
tatuam prolomey regis confugiset deportatus a custodibus o¬
alexandriam ad ꝑtholomeum:dum eum docuiss& contra ius for¬
deris uinctum se ab hannibalc ẽẽ:uinculis liberatur permissũ¬
am sibi tutam dicere:& romam dicerc eo tempore quo inteR

Expanded text:
Capua fieret? ite obuiam Hannibali, exornate urbem diemque Capua fieret? ite obuiam Hannibali, exornate urbem diemque aduentus eius consecrate, ut hunc triumphum de ciue uestro spectetis.' haec uociferanti, cum moueri uolgus uideretur, obuolutum caput est ociusque rapi extra portam iussus. ita in castra perducitur extemploque impositus in nauem et Carthaginem missus, ne motu aliquo Capuae ex indignitate rei orto senatum quoque paeniteret dediti principis et legatione missa ad repetendum eum aut negando rem quam primam peterent offendendi sibi noui socii aut tribuendo habendus Capuae esset seditionis ac turbarum auctor. nauem Cyrenas detulit tempestas, quae tum in dicione regum erant. ibi cum Magius ad statuam Ptolomaei regis confugisset, deportatus a custodibus Alexandream ad Ptolomaeum, cum eum docuisset contra ius foederis uinctum se ab Hannibale esse, uinclis liberatur, permissumam sibi tutam dicere et Romam eo tempore quo inter
Abbreviated transcription (Latin):
periturum unum ẽẽ exortem punice amicitiae foederisq
secum facti quem neq ec campanum neq dici debere.Magiũ
decium eum postulare ut sibi dedatur ac se presente de eo refer
senatusq consultum fiat: omnes in eam sententiam ierunt ꝗͣ ꝗͣ ma¬
gnae parti et uir in dignus ea calamitate: et haud paruo initio mi¬
nui uidebatur ius libertatis. Egressus curia in templo magistra¬
tuum consedit: comprehendiq decium magium atq ante p¬
des destitutum causam dicere iussit.Qui cum manente ferotia
animi negarex lege foederis id cogi posse: tum iniecte cathenȩ
duciq ante lictorem in castra est iussus. Quo ad capite aperto
est ductus contionabundus incessit ad circumfusam undiq n¬
titudinem uociferans.Habetis ubertatem campani quam pe¬
tistis. Foro medio luce clara uidentibus uobis: nulli campanoꝵ.
secundus uinctus ad mortem rapior.Quid uiolentius capua

Expanded text:
petiturum. unum esse exsortem Punicae amicitiae foederisque petiturum. unum esse exsortem Punicae amicitiae foederisque secum facti, quem neque esse Campanum neque dici debere, Magium Decium; eum postulare ut sibi dedatur, ac se praesente de eo referatur senatusque consultum fiat. omnes in eam sententiam ierunt, quamquam magnae parti et uir indignus ea calamitate et haud paruo initio minui uidebatur ius libertatis. egressus curia in templo magistratuum consedit comprehendique Decium Magium atque ante pedes destitutum causam dicere iussit. qui cum manente ferocia animi negaret lege foederis id cogi posse, tum iniectae catenae ducique ante lictorem in castra est iussus. quoad capite aperto est ductus, contionabundus incessit, ad circumfusam undique multitudinem uociferans: 'habetis libertatem, Campani, quam petistis. foro medio, luce clara, uidentibus uobis nulli Campanorum secundus uinctus ad mortem rapior. quid uiolentius capta
Abbreviated transcription (Latin):
peruicit ut gladium poneret fidemq: daret:nihil facturum tale:
Tum iuuenis ego quidem inquit: quam patriae deheo pictatem
exsoluam patri: tuam doleo uicem:tibi ter proditae patrie Ø
sustinendum crimen est.Semel cum defectione ab yomanis
immissa. Iterum cum pacis cum hannibale fuisti auctor. Ter¬
tio hodie: cum restuuendȩ romanis capuae mora atq: impedi¬
mentum tu es. O patria ferrum: quo prote armatus hanc
artem defendere uolebam: quoniam parens extorqu&: reci¬
pe. Haec cum dixisset:gladium in publicum transmaceria
hosti abiecit: et quominus res suspecta cet se ipo conuiuio rec¬
didit. Postero die senatus frequens datus hannibali ubi prima
eius oratio perblanda ac benigna fuit qua gracias egit campanis
quod amicitiam suam romanae societati preposuissent. Et inter
caetera magnifica promissa pollicitus breui caput italiae omn
capuam fore. luraq inde cum caeteris populis romanum et

Expanded text:
peruicit, ut gladium poneret fidemque daret nihil facturum tale. peruicit, ut gladium poneret fidemque daret nihil facturum tale. tum iuuenis 'ego quidem' inquit, 'quam patriae debeo pietatem exsoluam patri. tuam doleo uicem, cui ter proditae patriae sustinendum est crimen, semel cum defectionem inisti ab Romanis, iterum cum pacis cum Hannibale fuisti auctor, tertio hodie, cum restituendae Romanis Capuae mora atque impedimentum es. tu, patria, ferrum, quo pro te armatus hanc arcem hostium inii, quoniam parens extorquet, recipe.' haec cum dixisset, gladium in publicum trans maceriam horti abiecit et, quo minus res suspecta esset, se ipse conuiuio reddidit. postero die senatus frequens datus Hannibali; ubi prima eius oratio perblanda ac benigna fuit, qua gratias egit Campanis quod amicitiam suam Romanae societati praeposuissent, et inter cetera magnifica promissa pollicitus breui caput Italiae omni Capuam fore iuraque inde cum ceteris populis Romanum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
sissemus: digressi a conloquio ex timplo in eum armamur iur¬
giis hospitali mensa adquam tertius campanorum adhibi¬
tus ab hannibale es: eam ipam mensam cruentare uis hospitis
sanguinc. Hannibalem pater filio modo potui placare. filui
hannibali non possum: sed nihal sancti: non fides nõ religio
non pietas audiantur infanda.si non pernitiem nobiscum sce¬
ere ferunt: Unus aggressurus hannibalem: quid illa turba
tot liberorum seruorumq quid in unum intenti omnium ocli:
quid tot dextre torpescentes in amentia illa: uultum ipius ha¬
nibalis quem armati exercitus tremunt.quem horret.p.R
opponentem pro corpore hannibalis sustinebis atq: penmeis
pectus petendusq ille tibi transfigendusq est: deterrer hic sine
potius ꝗͣ illic uinci. Ualeant prȩces aput te mee sicut pro te
hodie ualuerunt.lacrimanteminde iuuenem cernens:medui
complectitur atq osculo herens:non ante praccibus abstitit ꝗ̃

Expanded text:
us, digressi a conloquio, extemplo in eum armaremusus, digressi a conloquio, extemplo in eum armaremus? ab hospitali mensa surgis, ad quam tertius Campanorum adhibitus es ab Hannibale,—ut eam ipsam mensam cruentares hospitis sanguine? Hannibalem pater filio meo potui placare, filium Hannibali non possum? sed sit nihil sancti, non fides, non religio, non pietas; audeantur infanda, si non perniciem nobis cum scelere ferunt. unus adgressurus es Hannibalem? quid illa turba tot liberorum seruorumque? quid in unum intenti omnium oculi? quid tot dextrae? torpescent in amentia illa? uoltum ipsius Hannibalis, quem armati exercitus sustinere nltequeuntgt, quem horret popuopponentem pro corpore Hannibalis sustinebis? atqui per meum pectus petendus ille tibi transfigendusque est. sed hic te deterreri sine potius quam illic uinci. ualeant preces apud te meae, sicut pro te hodie ualuerunt.' lacrimantem inde iuuenem cernens medium complectitur atque osculo haerens non ante precibus abstitit quam
Abbreviated transcription (Latin):
calaui filius per ollas uinum potui ip̃iq ualitudinem excusans pa¬
trem animi quoq eius aut mirabilem inter turbationem: causa¬
ante ortum solis ferme occasum patrem clauium ex conuiuio
ueniam solum peccati quod fecimus ad hannibalem. ab romais
impetrari: sed inmulto maiore dignitate et gra simus campani
quaerer&. toga reiecta abhumero:latus succinctum gladio nu¬
dat. lam ego inquit sanguine hanmbalis sanctiam romanum fa¬
dus: te id prius scire uolui. si forte ad ec dum facinus patratur
malles. Que ubi uidit audiuitq senex uelud si iam agend¬
inter quae audiebat intercet:tamen metu perego te inquit fili
quaccumq iura liberos iungunt parentibus prȩecor quaesoq
ne ante oculos patris facere et pati omnia infanda uelis. Pauce
hore sunt intra quac iurantesper quicquid deorum est. dextras
dextrae iungentes fidem obstrinximus ut sacrata fide man¬

Expanded text:
Calauius filius perlici ad uinum potuit, ipse ualetudinem excusans paCalauius filius perlici ad uinum potuit, ipse ualetudinem excusans patre animi quoque eius haud mirabilem perturbationem causante. solis ferme occasu patrem Calauium ex conuiuio ueniam solum peccati, quod defecimus ad Hannibalem, impetraturi ab Romanis sed in multo maiore dignitate et gratia simus Campani quaereret, toga reiecta ab umero latus succinctum gladio nudat. 'iam ego' inquit 'sanguine Hannibalis sanciam Romanum foedus. te id prius scire uolui, si forte abesse, dum facinus patratur, malles.' quae ubi uidit audiuitque senex, uelut si iam agendis quae audiebat interesset, amens metu 'per ego te' inquit, 'fili, quaecumque iura liberos iungunt parentibus, precor quaesoque ne ante oculos patris facere et pati omnia infanda uelis. paucae horae sunt intra quas iurantes per quidquid deorum est, dextrae dextras iungentes, fidem obstrinximus—ut sacratas fide man
Abbreviated transcription (Latin):
inclitos nobilitate ac diuiciis. Eo pacuuius calauius de quo
ante dictum est princeps factionis eius quac attraxerat rema
pocnos filium iuuenrm adduxit abstractum a suo cum decio
ait latere cum quo ferocissime pro romana socictate aduersus
punicum foedus steterat: nec eum inclinata in partem altera
ciuitas: aut patria maiestas sententia depulerat. Hinc tum
pater iuncni hannibalem deprecando magis qͣ purgando placa¬
uit: uictusq patris precibus lacrimisq etiam ad cenam eum cũ
patre uocari iussit: Cui conuiuio nemini camparum preterꝗͣ
hospites iubelliumq tauream insignem bello uirum adhibiti
erat. Cocperunt epulari de die et conuuium non ex more pu¬
nico aut militari disciplina eẽ sedut in ciuitate atq etiam mõ
dui ad uarios omnibus uoluptatum illecebris instructum u¬
nus nec dominorum inuitatione nec ip̃ius interdum anilu

Expanded text:
inclitos nobilitate ac diuitiis. eo Pacuuius Calauius , de quo inclitos nobilitate ac diuitiis. eo Pacuuius Calauius , de quo ante dictum est, princeps factionis eius quae traxerat rem ad Poenos, filium iuuenem adduxit abstractum ab Deci Magi latere, cum quo ferocissime pro Romana societate aduersus Punicum foedus steterat, nec eum aut inclinata in partem alteram ciuitas aut patria maiestas sententia depulerat. huic tum pater iuueni Hannibalem deprecando magis quam purgando placauit, uictusque patris precibus lacrimisque etiam ad cenam eum cum patre uocari iussit, cui conuiuio neminem Campanum praeterquam hospites Uibelliumque Tauream, insignem bello uirum, adhibiturus erat. epulari coeperunt de die, et conuiuium non ex more Punico aut militari disciplina esse sed, ut in ciuitate atque etiam domo diti ac luxuriosa, omnibus uoluptatium inlecebris instructum. unus nec dominorum inuitatione nec ipsius interdum Hannibalis
Abbreviated transcription (Latin):
futurum: proficiscitur e castris cum modico praesidio.Ma¬
rius concione aduocata edicit ut frequentes cum coniugi¬
bus ac liberis obiuam irent hannibali. Ab uniuersis id nõ
obedienter mõ: sed enixe fauore etiam uulgi et itudio uisen¬
di tot iam uictoriis clarum imperatorem factum est. Decius
magius nec obuiam egressus est: nec quo timorem aliquem.
ex conscientia significare posset: priuatim se tenuit in foro
cum filio clientibusq paucis ociose in ambulauit. Trepidante.
tora ciuitate ad excipiendum poenũ uisendumq Hannibal ingre¬
sus urbem. senatum ex timplo postulat. Praccantibusq inde pti¬
moribus ciuitatis campanorum. ne quid eo die fere gereret
diemq ut ip̃ẽ aduentu suo festum. lactus ac libens celebraret
quamꝗͣ pracceps ingenio in iram erat. tamen ne quid in prin¬
cipio negaret uisendam urbem magnam diei partem consum¬
psit. Deuersatus e apud mutuos celeres sthenium pacuuiumq

Expanded text:
futurum, proficiscitur e castris cum modico praesidio. Mafuturum, proficiscitur e castris cum modico praesidio. Marius contione aduocata edicit, ut frequentes cum coniugibus ac liberis obuiam irent Hannibali. ab uniuersis id non obedienter modo sed enixe, fauore etiam uolgi et studio uisendi tot iam uictoriis clarum imperatorem, factum est. Decius Magius nec obuiam egressus est nec, quo timorem aliquem ex conscientia significare posset, priuatim se tenuit; in foro cum filio clientibusque paucis otiose inambulauit trepidante tota ciuitate ad excipiendum Poenum uisendumque. Hannibal ingressus urbem senatum extemplo postulat, precantibusque inde primoribus Campanorum ne quid eo die seriae rei gereret diemque ut ipse, aduentu suo festum, laetus ac libens celebraret, quamquam praeceps ingenio in iram erat, tamen, ne quid in principio negaret, uisenda urbe magnam partem diei consumpsit. deuersatus est apud Ninnios Celeres, Sthenium Pacuuiumque,
Abbreviated transcription (Latin):
terat Ut uero praesidium mitti abhannibale audiuit. Pyrri
superbam dominationem miserabilemq: tarentinorum se¬
uitutem exempla referens primo ne recipetur pracsidium
palam uociferatus est: de inde ut receptum: aut eiceretur
aut si malum facinus quod auetustissimis sociis consanguine¬
isq defecissent ac memorabili facinore purgare uellent ut
interfecto punico presidio restituerent se romanis. Hec nec
etiam occulta agebantur cum relata hannibali essent: pri¬
mo misit qui uocarent magium adsese in castra.Deinde Ø
cum is ferociter negasset se uurum: nec enim hannibali uis
ẽẽ in ciuem campanum: concitatus ira poenus. comprehen¬
di hominem uinctumq attrahi ad se se iussit.Ueritus de¬
inde ne quid interuim tumultus atq: excitatione animoꝵ
inconsulti certaminis oriretur: ipẽ premisso nuntio ad Ma¬
rium blosium praetorem campanum postero die se capuae

Expanded text:
terat. ut uero praesidium mitti ab Hannibale audiuit, Pyrrhi terat. ut uero praesidium mitti ab Hannibale audiuit, Pyrrhi superbam dominationem miserabilemque Tarentinorum seruitutem exempla referens, primo ne reciperetur praesidium palam uociferatus est, deinde ut receptum aut eiceretur aut, si malum facinus quod a uetustissimis sociis consanguineisque defecissent forti ac memorabili facinore purgare uellent, ut interfecto Punico praesidio restituerent Romanis se. haec— nec enim occulta agebantur—cum relata Hannibali essent, primo misit qui uocarent Magium ad sese in castra; deinde, cum is ferociter negasset se iturum nec enim Hannibali ius esse in ciuem Campanum, concitatus ira Poenus comprehendi hominem uinctumque attrahi ad sese iussit. ueritus deinde ne quid inter uim tumultus atque ex concitatione animorum inconsulti certaminis oreretur, ipse praemisso nuntio ad Marium Blossium, praetorem Campanum, postero die se Capuae
Abbreviated transcription (Latin):
gati ad hannibalem. uenerunt: pacemq: cum eo conditionis
fecerunt. ne quis imꝑator magistratusue penorum ullum ius
in ciuem campanum hret. Neue ciuis campanus inuitusmi¬
litaret minusue facer&: ut suae leges sui magis tratus campa¬
nie essent: ut. ccc. ex romanis captiuos pȩnus daret campanis
quos ip̃i elegissent cum quibus equitum campanorum qui in
sicilia stipendia facerent permutatio fieret. Nec pacta illa:
insuper ꝗͣ que pacta erant. facinora campani ediderunt. Nã
praefectos socium ciuesq R. alios partim aliquo militie mu¬
nere occupatos partim priuatis negotiis implicitos: plebs re¬
pente omnis comprehensos uelud custodia causa: balneis in¬
cludi uissit: ubi feruore atq ȩstu anima interclusa. foedũ
immodum expirarent. Ea ne fierent legatio muteretur ad
poenum:summa ope decius magnus uir cui ad summam auc¬
toritatem nihil praeter ciuium sanam mentem defuit resti¬

Expanded text:
egati ad Hannibalem uenerunt pacemque cum eo condicionibus egati ad Hannibalem uenerunt pacemque cum eo condicionibus fecerunt ne quis imperator magistratusue Poenorum ius ullum in ciuem Campanum haberet neue ciuis Campanus inuitus militaret munusue faceret; ut suae leges, sui magistratus Capuae essent; ut trecentos ex Romanis captiuis Poenus daret Campanis, quos ipsi elegissent, cum quibus equitum Campanorum, qui in Sicilia stipendia facerent, permutatio fieret. haec pacta: illa insuper quam quae pacta erant facinora Campani ediderunt: nam praefectos socium ciuesque Romanos alios, partim aliquo militiae munere occupatos, partim priuatis negotiis implicitos, plebs repente omnes comprehensos uelut custodiae causa balneis includi iussit, ubi feruore atque aestu anima interclusa foedum in modum exspirarent. ea ne fierent neu legatio mitteretur ad Poenum, summa ope Decius Magius , uir cui ad summam auctoritatem nihil praeter sanam ciuium mentem defuit, resti
Abbreviated transcription (Latin):
bal uictor in affricam inde cedat: exercitumq deportet italie
imperium campanis relinquarur:Haec uiri loquentis assensi
omnes itarenuntiant. legationem uti deletum omnibus uidere¬
tur nomen romanum.Ex timplo pleso ad defectionem ac
pars maxima senatus spectare. Extracta tamen auctoritati¬
bus semorum per paucos dies est res.Postremo uicit sententia
plurium:ut idem legati ꝗ ad consulem .R0.ierant: ad hãnibalẽ
mitterentur. Quo priusꝗ̃ iretur certumq defectionis consiliũ
ẽẽt. romam legatos missos a campanis in quibusdam annali¬
bus inuenio:postulantes ut alter consul campanus fier&: si rẽ
R. adiuuari uellent. Indignatione orta:sum moueri acuria
uissos ẽẽ: missumq acuria lictorem:qui ex urbe duceret eos
atq eo die manere extra fines ro. quia nimis compar latioꝵ
quondam postulatio erat. Caeliusq & alu ita ut sine causa
pretermiserant scriptores ponere pro certo sum ueritus.L¬

Expanded text:
bal uictor in Africam decedat exercitumque deportet, Italiae bal uictor in Africam decedat exercitumque deportet, Italiae imperium Campanis relinquatur. haec Uirrio loquenti assensi omnes ita renuntiant legationem uti deletum omnibus uideretur nomen Romanum. extemplo plebes ad defectionem ac pars maior senatus spectare; extracta tamen auctoritatibus seniorum per paucos dies est res. postremo uicit sententia plurium ut iidem legati qui ad consulem Romanum ierant ad Hannibalem mitterentur. quo priusquam iretur certumque defectionis consilium esset, Romam legatos missos a Campanis in quibusdam annalibus inuenio, postulantes ut alter consul Campanus fieret, si rem Romanam adiuuari uellent; indignatione orta summoueri a curia iussos esse, missumque lictorem qui ex urbe educeret eos atque eo die manere extra fines Romanos iuberet. quia nimis compar Latinorum quondam postulatio erat Coeliusque et alii id haud sine causa praetermiserint scriptores, ponere pro certo sum ueritus. l
Abbreviated transcription (Latin):
corporibus docendo his infandis pastos epulis: quos contingere
etiam nefas sit.uidere uidere atq hr̃e dominos et ex affrica
et ex carthagine iura peterc:et italiam numidarum ac mau¬
rorum pati prouintiam eẽ:cui non genito modo in italiam
detestabile sit pulchrum erit campanis prolapsum clade . R. im¬
perium: uestra fide: uestris uiribus retentum ac recuperatum
eẽ xxx milia peditum quatuor equitum arbitror ex campa¬
na scripsisse.iam pecuniae affatim est frumenti. Et si parem
fortunac uestrae fidem habetis: nec hannibal se uicisse sentiet.
nec roman se uictos ẽẽ. Hac oratione coñs dimissis redeun¬
tibusq domum legatis unus ex his subius uirius tempus uenisse
ait: quo campani non agrum solum ab romanis quondam per
iniuriam ademptum recuperare:sed imperio etiam italiae potiri
possint. Foedus enim cum hannibale quibus uelint legibus factu¬
ros: neq contrauersiam fore:quia cum ipse confecto bello hãm¬

Expanded text:
humanis docendo. his infandis pastos epulis, quos contingere humanis docendo. his infandis pastos epulis, quos contingere etiam nefas sit, uidere atque habere dominos et ex Africa et a Carthagine iura petere et Italiam Numidarum ac Maurorum pati prouinciam esse, cui non, genito modo in Italia, detestabile sit? pulchrum erit, Campani, prolapsum clade Romanum imperium uestra fide, uestris uiribus retentum ac reciperatum esse. triginta milia peditum, quattuor milia equitum arbitror ex Campania scribi posse; iam pecuniae adfatim est frumentique. si parem fortunae uestrae fidem habetis, nec Hannibal se uicisse sentiet nec Romani uictos esse.' ltabgt hac oratione consulis dimissis redeuntibusque domum legatis unus ex iis Uibius Uirrius tempus uenisse ait, quo Campani non agrum solum ab Romanis quondam per iniuriam ademptum reciperare sed imperio etiam Italiae potiri possint; foedus enim cum Hannibale quibus uelint legibus facturos; neque controuersiam fore quin, cum ipse confecto bello Hanni
Abbreviated transcription (Latin):
tumq propter uoscum samnitibus bellum:per centum prope ⁊¬
annos uariante fortuna euentum tulerimus.Addicite adhec
quod focdus equum dedistis:quod leges uestras quod ad extre¬
mum id quod ante cannensem certe cladem maximum fuit
ciuitatem nostram magnae parti uestrorum dedimus cõmu¬
nicauimusq: uobiscum. Itaq: communem uos hanc cladem
quae accepta ẽ credere campani oport&: cominunem patria
tuendam arbitremim esse.Non enim cum samnite aut ettrus¬
co res est:ut quod a nob ablatum sit in italia tamen imperium o¬
maneat. Poenus hostis ne africe quidem indigena: ab ultimis
terrarum oris: freto occeani: herculisq columnis. expertem o¬
omnis uiris & conditionis et linguae prope humanae militem
trabit. Hunc natura et moribus immitem ferumq insuper¬
et dux ipẽ efferauit pontibus ac mollibus ex humanorum corpoꝵ
strue faciendis. et quod proloqui etiam piger: uescitur humani

Expanded text:
tumque propter uos cum Samnitibus bellum per centum prope tumque propter uos cum Samnitibus bellum per centum prope annos uariante fortuna euentum tulerimus. adicite ad haec, quod foedus aequum deditis, quod leges uestras, quod ad extremum, id quod ante Cannensem certe cladem maximum fuit, ciuitatem nostram magnae parti uestrum dedimus communicauimusque uobiscum. itaque communem uos hanc cladem quae accepta est credere, Campani, oportet, communem patriam tuendam arbitrari esse. non cum Samnite aut Etrusco res est ut quod a nobis ablatum sit in Italia tamen imperium maneat; Poenus hostis ne Africae quidem indigenam ab ultimis terrarum oris, freto Oceani Herculisque columnis, expertem omnis iuris et condicionis et linguae prope humanae militem trahit. hunc natura et moribus immitem ferumque insuper dux ipse efferauit, pontibus ac molibus ex humanorum corporum strue faciendis et, quod proloqui etiam piget, uesci corporibus
Abbreviated transcription (Latin):
ferre senatum populumq campanum aduersi quicꝗͣ ẽuenissei
romanis nuntiassent pollicerenturq: omnia quac adbellum opus
esent.Morem magis inquit loquendi cum sociis seruastis can¬
pani iubentes quae opus essent adbellum impetrare ꝗ conuenien¬
ter ad presentem fortunae nostre statum locuti estis.Quid ẽi
nob ad cannas relictum ẽ:ut quia aliquid habeamus id quod
est expleri absocus uelimus.Pedites uobis imperemus tanꝗͣ eꝗtel
N ihil ne quod suppleremus quidem nobis reliquit fortuna legiones
equitatus arma: signa: equi: uiriq: pecunia commeatus aut in
acie aut in ruinis:postero die missus castris perierunt.Itaq: no
iuuetis bello nos oportet campani: sed cum poenis bellum pro uob
suscipiatis. Ueniat in mentem intrepidos quosdam maiores uros
intra moenia compulsos:nec samnitem mõ hostem sed etiam sc¬
dicinum pauentes receptos in fidem satricula defenderimus:cep¬

Expanded text:
ferre senatum populumque Campanum aduersi quicquam euenisse ferre senatum populumque Campanum aduersi quicquam euenisse Romanis nuntiassent pollicerenturque omnia quae ad bellum opus essent, 'morem magis' inquit 'loquendi cum sociis seruastis, Campani, iubentes quae opus essent ad bellum imperare, quam conuenienter ad praesentem fortunae nostrae statum locuti estis. quid enim nobis ad Cannas relictum est ut, quasi aliquid habeamus, id quod deest expleri ab sociis uelimus? pedites uobis imperemus tamquam equinihil, ne quod suppleremus quidem, nobis reliquit fortuna. legiones, equitatus, arma, signa, equi uirique, pecunia, commeatus aut in acie aut binis postero die amissis castris perierunt. itaque non iuuetis nos in bello oportet, Campani, sed paene bellum pro nobis suscipiatis. ueniat in mentem, ut trepidos quondam maiores uestros intra moenia compulsos, nec Samnitem modo hostem sed etiam Sidicinum pauentes, receptos in fidem ltadgt Saticulam defenderimus coep
Abbreviated transcription (Latin):
alr ꝗ̃ si plebis ibi eẽt concilium : prona semper ciuitas in luxuriam nõ
ingeniorum modo ultio sed affluenti copia uoluptatum et illecebr
omnis amenitatis maritime terrestrisq Tum uero ita obsequio
pͥncipum et licentia plebei lasciuere ut nec libidim nec sũptibus
modus eẽt ad contemptum legum magistratuumq senatus
accessit. Tum uero post cannensem cladem ut cuius aliqua era¬
uerecundia romanum quoq imperium spernerent. Id modo erat
inmora ne ex timplo efficerent:quod connubium uetus:tum o¬
inultas familias claras ac potentes miscuerat romanis.et quod¬
arum urbium delecti ab romanis ac missi: horum parentes cog¬
natiq egre peruicerunt ut legati ad cons.Ro. muterentur duo
Nondum canusium profectum: sed uenusie cum paucis ac semier¬
ani spernendum. Et auxit rerum suarum suiq: coñs: contemptun
nimis detegendo cladem nudandoq Nam cum legati egre ferre

Expanded text:
aliter quam si plebis ibi esset concilium. prona semper ciuitas in luxuriam non aliter quam si plebis ibi esset concilium. prona semper ciuitas in luxuriam non ingeniorum modo uitio sed afluenti copia uoluptatium et illecebris omnis amoenitatis maritimae terrestrisque, tum uero ita obsequio principum et licentia plebei lasciuire ut nec libidini nec sumptibus modus esset. ad contemptum legum, magistratuum, senatus accessit tum, post Cannensem cladem, ut, cuius aliqua uerecundia erat, Romanum quoque spernerent imperium. id modo erat in mora ne extemplo deficerent, quod conubium uetustum multas familias claras ac potentes Romanis miscuerat, elarum urbium delecti ab Romanis ac missi. horum parentes cognatique aegre peruicerunt ut legati ad consulem Romanum mitterentur. ii nondum Canusium profectum sed Uenusiae cum paucis ac semierani, spernendum. et auxit rerum suarum suique contemptum consul nimis detegendo cladem nudandoque. nam cum legati aegre
Abbreviated transcription (Latin):
dendac artis: aut questus genus obicerent. hoc multo magis in se¬
cundo ac tertio citato senatore est factum: ut ipsius penitere ho¬
mines apparer&: quem autem in eius substituerent locum de ee
quia nec eosdem nominari attinebat nihil aliud q̃ audiendo pro¬
bra nominatos: et multo humiliores obscurioresq cacteri erant
eis: qui primi memoriae occurrebant ita dilabi homines. Notis¬
simum quodq malum maxime tollerabile dicentes eẽ iubentesq
senatum excustodia dimitti. Hoc modo pacuuius cum obuoxiũ
uite benefitio multo sibi magis q plebi fecisset sine armis iam oiñi
concedentibus donabatur.Hinc senatores omissa dignitatiso
libertatisq memoria. plebem affari:salutare benigne: inuitare
apparatis accipere epulis eius causas suscipere ei semper parti adeẽ
secundum ea militem iuidices dare:que magis popularis appertior¬
q inuulgus fauori conciliando eẽt. Iam uero nihil in senatu actum

Expanded text:
dendae artis aut quaestus genus obicerent. hoc multo magis in sedendae artis aut quaestus genus obicerent. hoc multo magis in secundo ac tertio citato senatore est factum, ut ipsius paenitere homines appareret, quem autem in eius substituerent locum deesse, quia nec eosdem nominari attinebat, nihil aliud quam ad audienda probra nominatos, et multo humiliores obscurioresque ceteri erant eis qui primi memoriae occurrebant. ita dilabi homines, notissimum quodque malum maxime tolerabile dicentes esse iubentesque senatum ex custodia dimitti. hoc modo Pacuuius cum obnoxium uitae beneficio senatum multo sibi magis quam plebi fecisset, sine armis iam omnibus concedentibus dominabatur. hinc senatores omissa dignitatis libertatisque memoria plebem adulari; salutare, benigne inuitare, apparatis accipere epulis, eas causas suscipere, ei semper parti adesse, secundum eam litem iudices dare quae magis popularis aptiorque in uolgus fauori conciliando esset; iam uero nihil in senatu agi
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatis consilium est: senatus habendus est. Itaq due res siml
agende sunt uobis ut ueterem senatum tollatis et nouum coap¬
tẽtis. Citari singulos senatores uibebo de quorum capite uos con¬
sulam quod de quoq censeritis fict: sed prius in cius locum uirum &¬
fortem ac strennuum nouum senatorem cooptabitis ꝗ̃ de noxio
supllitium sumatur Inde consedit. Et nominibus inurnam con¬
iectis citari quod primum sorte nomen eacidit ipsumq curia pro¬
duci iussit Ubi auditum est nomen malum et improbum pros
quisq clamare et supplitio dignum: tum pacuuius. Uideo quae
de hoc sententia sit data. Cicitur pro malo atq unprobo bonum
senatorem et iustum: primo silentium erat in opia potoris subitiũ¬
di.: de inde cum aliqui omissa uerecundia quempiam nominasset
multo maior ex timplo clamor oriebatur cum alii negarent nosse
alii nunc probra: nunc humilitatem sordidamq in op̃iam: et pu¬

Expanded text:
ciuitatis consilium est, senatus habendus est. itaque duae res simul ciuitatis consilium est, senatus habendus est. itaque duae res simul agendae uobis sunt, ut et ueterem senatum tollatis et nouum cooptetis. citari singulos senatores iubebo de quorum capite uos consulam; quod de quoque censueritis fiet; sed prius in eius locum uirum fortem ac strenuum nouum senatorem cooptabitis quam de noxio supplicium sumatur.' inde consedit et nominibus in urnam coniectis citari quod primum sorte nomen excidit ipsumque e curia produci iussit. ubi auditum est nomen, malum et improbum pro se quisque clamare et supplicio dignum. tum Pacuuius: 'uideo quae de hoc sententia sit; date igitur pro malo atque improbo bonum senatorem et iustum.' primo silentium erat inopia potioris subiciundi; deinde cum aliquis omissa uerecundia quempiam nominasset, multo maior extemplo clamor oriebatur, cum alii negarent nosse, alii nunc probra, nunc humilitatem sordidamque inopiam et pu
Abbreviated transcription (Latin):
quam uultis accipite. Fide data egressus claudi curiam iubet
praesidiumq: inuestibulo reliquit: ne quis adire curiam iniussu
suo:neue in gredi possit.Tunc uocato ad contionem.populo.ꝗd
saepe inquit optastis campani ut supplitu summendi uobis ex ĩ¬
probo ac detestabili senatu potestas eẽt: eam non per tumultũ
expugnantes domos singulorum quas praesidiis clientium seruo¬
rumqͦ tuentur cum summo ur̃o periculo:sed tutam habetis ac
liberam. Clausos omnes in curiam accipite: solos inermes: ne
quicꝗ̃ raptim. aut forte temere egeritis de singulorum capite
nobis ius sententiae dicende faciam ut qua quisq emeritus est.
poenas pendat. Sed ante omnia ita uosire indulgere. oportet ut
potiorem ira salutem atq: utilitatem ur̃am habcatis. Et enim hos
ut opinor odistis senatores: nam senatum omnino hre non uultis
uippe aut rex quod abhominandum: aut quod unum libere.

Expanded text:
quam uoltis ipsi, accipite.' fide data egressus claudi curiam iubet quam uoltis ipsi, accipite.' fide data egressus claudi curiam iubet praesidiumque in uestibulo relinquit ne quis adire curiam iniussu suo neue inde egredi possit. tum uocato ad contionem populo 'quod saepe' inquit 'optastis, Campani, ut supplicii sumendi uobis ex improbo ac detestabili senatu potestas esset, eam non per tumultum expugnantes domos singulorum, quas praesidiis clientium seruorumque tuentur, cum summo uestro periculo, sed tutam habetis ac liberam; clausos omnes in curia accipite, solos, inermes. nec quicquam raptim aut forte temere egeritis; de singulorum capite uobis ius sententiae dicendae faciam, ut quas quisque meritus est poenas pendat; sed ante omnia ita uos irae indulgere oportet, ut potiorem ira salutem atque utilitatem uestram habeatis. etenim hos, ut opinor, odistis senatores, non senatum omnino habere non uoltis; quippe aut rex, quod abominandum, aut, quod unum liberae
Abbreviated transcription (Latin):
sed non ad extremum perditus:cum mallet in columi ꝗͣ euersa
& p. dominari nullam autem in columẽ esse orbatam publico cõ¬
silio traderet:rationem inuit qua et senatum seruarex et obnoxi¬
um sibi ac plebi faceret. Uocato senatu cum defectionis ab roma¬
nis consilium placiturum nullo modo nisi necessarium fuisset:prae¬
fatuscẽt quippe quiliberos ex appu claudi filia hrẽt:filiamq ro¬
ma nuptam liuio tradidiss&. Caeterum maiorem multo rem ma¬
gis timendam instare:non enim per defectionem ad tollendum
ex ciuitate senatum plebem spectatores. et per cedem senatus:ua
uam.x.p.tradere hannibali ac penis uelle eo se periculo posse li¬
berare eos si ꝑmitant sibi et certaminum in re.p. obliti credant¬
tanꝗͣ et ip̃e cogitati facinoris participes approbandi consilia ꝗbi
ne quicꝗͣ aduersarer: uiam saluti ur̃ȩ inueniam. In hoc fidem

Expanded text:
sed non ad extremum perditus, cum mallet incolumi quam euersa sed non ad extremum perditus, cum mallet incolumi quam euersa re publica dominari, nullam autem incolumem esse orbatam publico consilio crederet, rationem iniit qua et senatum seruaret et obnoxium sibi ac plebi faceret. uocato senatu cum sibi defectionis ab Romanis consilium placiturum nullo modo, nisi necessarium fuisset, praefatus esset, quippe qui liberos ex Ap. Claudi filia haberet filiamque Romam nuptum M. Liuio dedisset; ceterum maiorem multo rem magisque timendam instare; non enim per defectionem ad tollendum ex ciuitate senatum plebem spectare sed per caedem senatus uacuam rem publicam tradere Hannibali ac Poenis uelle; eo se periculo posse liberare eos si permittant sibi et certaminum in re publica obliti credant,—a uos et, tamquam et ipse cogitati facinoris particeps, approbando consilia quibus nequiquam aduersarer uiam saluti uestrae inueniam. in hoc fidem,
Abbreviated transcription (Latin):
Nec euasisset quisq in mare propinquum et haud procul lutore
naues piscatorie plereq conspecte: peritis nandi dedissent effugi¬
um. Aliquot tamen eo praelio nobiles uiuenes cesi sunt. Inter
quos et egeas prefectus equitum intemperantius cȩdentes se¬
cutus cȩcidit. Ab urbe oppugnanda poenum abstinuere con¬
specta menia haud quaꝗ propterea oppugnanti. Inde Capuã
flectit iter. Luxuriantem longa felicitate ac indulgentiae for¬
tunae: maxime tamen inter corrupta omnia licentia plebis sine
modo libertatem exercentis: senatum et sibi et plebi obnoxium
terum malis artibus nactus opus. Is cum eo forte anno quo
res male gesta ad transymenum ẽ in summo magistratu esset iam diu
ifestam senatui plebem ratus per occasionem nouandi resmagnã
ausuram facimus: ut si inea loca hannibal cum uictore exercitu
uenisset trucidato senatu traderet capuam penis. Improbus homo

Expanded text:
nec euasisset quisquam, ni mare propinquum et haud procul litore nec euasisset quisquam, ni mare propinquum et haud procul litore naues, piscatoriae pleraeque, conspectae peritis nandi dedissent effugium. aliquot tamen eo proelio nobiles iuuenes capti caesique, inter quos et Hegeas, praefectus equitum, intemperantius cedentes secutus cecidit. ab urbe oppugnanda Poenum absterruere conspecta moenia haudquaquam prompta oppugnanti. inde Capuam flectit iter, luxuriantem longa felicitate atque indulgentia fortunae, maxime tamen inter corrupta omnia licentia plebis sine modo libertatem exercentis. senatum et sibi et plebi obnoxium terum malis artibus nanctus opes. is cum eo forte anno, quo res male gesta ad Trasumennum est, in summo magistratu esset, iam diu infestam senatui plebem ratus per occasionem nouandi res magnum ausuram facinus ut, si in ea loca Hannibal cum uictore exercitu uenisset, trucidato senatu traderet Capuam Poenis, improbus homo
Abbreviated transcription (Latin):
direpta confestim ex apulia in samnium mo¬
se compsam traditrum. Complanus erat tre¬
bius nobilis inter suos. sed premebat eum comp¬
sonorum factio familie per grãm. romanorũ
potentis: post fammam cannensis pugnae uulgatumq trebi
sermonibus aduentum hannibaliscum compsam urbem ex¬
cessissent sine certamine tradita urbs poeno presidiumq ac¬
ceptum est. Ibi preda omni atq impedimentis relictis exerci¬
tu partito: magonem regionis eius urbes aut defitientes a roma¬
nis accipere. aut detractantes cogere ad defectionem uib&
Ipẽ ꝑ agrum campanum mare inferum petit: oppugnaturus
neaposim ut urbem maritimam hrẽt:ubi fines neapolitanorum in¬
trauit: numidas partim insidiis: ut plereq caue sunt uie: sinusq
occulti: quacumq apte poterat disposuit. Aliosperse actam predã
ex agris ostentatis ob equitate portis iussit. In quos quia nec Ø¬
multi et incompositi uidebantur cum turma equitum erupisse
abscedentibus consulto tracta in insidias circumuenta es t.

Expanded text:
direpta confestim ex Apulia in Samnium mose Compsam traditurum. Compsanus erat Trebius nobilis inter suos; sed premebat eum Mopsiorum factio, familiae per gratiam Romanorum potentis. post famam Cannensis pugnae uolgatumque Trebi sermonibus aduentum Hannibalis cum Mopsiani urbe excessissent, sine certamine tradita urbs Poeno praesidiumque acceptum est. ibi praeda omni atque impedimentis relictis, exercitu partito Magonem regionis eius urbes aut deficientes ab Romanis accipere aut detractantes cogere ad defectionem iubet, ipse per agrum Campanum mare inferum petit, oppugnaturus Neapolim, ut urbem maritimam haberet. ubi fines Neapolitanorum intrauit, Numidas partim in insidiis—et pleraeque cauae sunt uiae sinusque occulti—quacumque apte poterat disposuit, alios prae se actam praedam ex agris ostentantes obequitare portis iussit. in quos, quia nec multi et incompositi uidebantur, cum turma equitum erupisset, ab cedentibus consulto tracta in insidias circumuenta est;
Abbreviated transcription (Latin):
uaria fama. Alii in castris Romanis sepultum a suis. Alu
ab hannibale & ea uulgatior fama tradunt in uestibulo puni¬
corum castrorum regum instructum eẽ armatum exerci¬
tum decucurrisse cum tripudus hyspanorum motibusq ar¬
morum et corporum suae quȩ̨q genti adsueris ip̃o hanmbale
omni rerum uerborumq: honore exequias celebrante.Hec
tradunt qui in lucanis rei geste auctores sunt. Si illis qui
ad calorem fluuium interfectum memorant credere
uelis capitis tantum gracchi hostes ponti sunt. Eo delato
adhannibalem missum ab eo confestim Carthalo ꝗ in¬

Expanded text:
uaria est fama. alii in castris Romanis sepultum ab suis, alii uaria est fama. alii in castris Romanis sepultum ab suis, alii ab Hannibale—et ea uolgatior fama est—tradunt in uestibulo Punicorum castrorum rogum exstructum esse, armatum exercitum decucurrisse cum tripudiis Hispanorum motibusque armorum et corporum suae cuique genti adsuetis, ipso Hannibale omni rerum uerborumque honore exsequias celebrante. haec tradunt qui in Lucanis rei gestae auctores sunt. si illis qui ad Calorem fluuium interfectum memorant credere uelis, capitis tantum Gracchi hostes potiti sunt; eo delato ad Hannibalem missus ab eo confestim Carthalo,
Abbreviated transcription (Latin):
ccum iam nudatum praesidio uiuum capere peninitun¬
C aeterum conspicatus lucanum hospitem inter hostes adeo
infestus ĩuasit ut parci ei sine multorum periutie nõ poss&
Exanimem cum mago extemplo ad hannibalem misit poni¬
q cum captis simul fascibus ante tribunal imperatoris ii¬
sit. Haec sera fama e gracchus in lucanoͥs ad campos. qui ue¬
teres uocantur perut. Et qui in agro beneuento prope ca¬
lorem fluuium ostentant a castris cum littoribus ac tribus
seruis lanandi causa progressum cum forte inter salicta ĩ¬
nata ripis laterent hostes.nudum atq: inermem saxisq
quae uoluit annis: propugnantem interfectum. Sunt q
aruspicum monitu. quingentos et passus a castris progres¬
sum uti loco puro ea que ante dicta prodigia sunt procura¬
ret: ab insidentibus forte locum duabus turmis numidas
circumuentum scribant. Adeo nec locus nec ro mortis in
uro tam claro et insigni constat.Funeris quoq gracci

Expanded text:
cchum iam nudatum praesidio uiuum capere Poeni nituncchum iam nudatum praesidio uiuum capere Poeni nituntur; ceterum conspicatus Lucanum hospitem inter hostes adeo infestus confertos inuasit ut parci ei sine multorum pernicie non posset. exanimem eum Mago extemplo ad Hannibalem misit ponique cum captis simul fascibus ante tribunal imperatoris iussit. haec si uera fama est, Gracchus in Lucanis ad campos qui Ueteres uocantur periit. sunt qui in agro Beneuentano prope Calorem fluuium contendant a castris cum lictoribus ac tribus seruis lauandi causa progressum, cum forte inter salicta innata ripis laterent hostes, nudum atque inermem saxisque quae uoluit amnis propugnantem interfectum. sunt qui haruspicum monitu quingentos passus a castris progressum, uti loco puro ea quae ante dicta prodigia sunt procuraret, ab insidentibus forte locum duabus turmis Numidarum circumuentum scribant. adeo nec locus nec ratio mortis in uiro tam claro et insigni constat. funeris quoque Gracchi
Abbreviated transcription (Latin):
bet hortaturq: utq unum reliquum fortuna fecerit.id eo ho¬
nestent uirtute: reliquum autem quid cet paucis a multiti¬
dine in ualle silua montibusq septa circumuentis preter mor¬
tem id referre utrum presentes corpora pecorum modo mlti
trucidentur. an toto a patiendo expectandoq euentu ini¬
petum atq in iram uerso agentes audentesq profusi ho¬
stium cruore inter expirantium iuimicorum cumulata arma¬
q et corpora caderent lucanum proditorem ac transfugam ors
peterent.Qui eam uictimam ad inferos misisse cum decus ex¬
mium egreguunq solatium suae morti inuenturum. Inter
haec dicta paludamento circum leuum brachium intorto.Na
iec scuta quidem secum extulerant in hostes impetum fecir
Maior ꝗͣ pronumero hominum editur pugna iaculis maxie¬
in aperta corpora romanorum. Et cum undiq ex altiori¬
bus locis in cauam uallem comectus ẽẽt. transfiguntur: Era¬

Expanded text:
bet hortaturque ut, quod unum reliquum fortuna fecerit, id cohobet hortaturque ut, quod unum reliquum fortuna fecerit, id cohonestent uirtute: reliquum autem quid esse paucis a multitudine in ualle silua ac montibus saepta circumuentis praeter mortem? id referre, utrum praebentes corpora pecorum modo inulti trucidentur an toti a patiendo exspectandoque euentu in impetum atque iram uersi, agentes audentesque, perfusi hostium cruore, inter exspirantium inimicorum cumulata armaque et corpora cadant. Lucanum proditorem ac transfugam omnes peterent; qui eam uictimam prae se ad inferos misisset, eum decus eximium, egregium solatium suae morti inuenturum. inter haec dicta paludamento circa laeuum bracchium intorto—nam ne scuta quidem secum extulerant—in hostes impetum fecit. maior quam pro numero hominum editur pugna. iaculis maxime aperta corpora Romanorum; et, cum undique ex altioribus locis in cauam uallem coniectus esset, transfiguntur. Gra
Abbreviated transcription (Latin):
nibalis uis senesceret ac prope ad nichilum uenisset. ueteri de¬
licto haud in placabiles fore romanos nullam unꝗ̃ gentem ma¬
gis exorabilem promptoremq: ueniac dande fuisse:quotiena
rebellioni etiam maiorum ignotum suorum.Haec cum a se
dicta. Caeterum ab ip̃o graccho eadem pre audire: malle cos
presentisq contingere dextrum.Id pignus fidei secum ferre
locum se consilus edixisse a conspectu amotum. haud procul¬
a castris romanis. ibi paucis uerbis transigere posse ut omne
nomen luchanum in fide ac societate romana sit. Eracchus frau¬
dem et sermoni et rei ab ẽẽ credens: ac similitudine ueri captus
cum lictoribus ac turba ecquitum e castris profectus duce hos¬
pite in insidias precipitatus. hostes exhorti et ne dubia prodi
cẽt Flauius ns se aduingit tela undiq in gracchum atq: equites
conitiuntur. Gracchus ex equo desilit. idem caeteros facere iu¬

Expanded text:
nibalis uis senesceret ac prope ad nihilum uenisset: ueteri denibalis uis senesceret ac prope ad nihilum uenisset: ueteri delicto haud implacabiles fore Romanos; nullam unquam gentem magis exorabilem promptioremque ueniae dandae fuisse; quotiens rebellioni etiam maiorum suorum ignotum? haec ab se suis dicta; ceterum ab ipso Graccho eadem haec audire malle eos praesentisque contingere dextram <et> id pignus fidei secum ferre: locum se concilio iis dixisse a conspectu amotum, haud procul castris Romanis; ibi paucis uerbis transigi rem posse ut omne nomen Lucanum in fide ac societate Romana sit. Gracchus fraudem et sermoni et rei abesse ratus ac similitudine ueri captus, cum lictoribus ac turma equitum e castris profectus duce hospite <in> insidias praecipitat. hostes subito exorti; et, ne dubia proditio esset, Flauus iis se adiungit. tela undique in Gracchum atque equites coniciuntur. Gracchus ex equo desilit; idem ceteros facere iu
Abbreviated transcription (Latin):
neq transire ipẽ neq trahere ad defectionem lucanos satis ha¬¬
buit nisi imperatoris et eiusdem hospitis proditi capite ac san¬
guine fedus cum hostibus sanxiss&.Ad magonem qui in br
tus erat. clam in colloquium uenit.Fideq ab eo accepta si roma¬
num is imperatorem tradidisset liberos cum suis legibus uen¬
turos in amicitiam lucanos deducit penum in locumꝰ pacis. grac
eas latebras ubi ingentem numerum occuleret uiso et loco sa¬
tis inspecto atq undiq explorato. dies composita rei gerende ⁊
flauius ad romanum imperatorem uenit. rem se ait magna
inchoasse ad quam perficiendam ip̃ius gracchi opera oplis
Omnium populorum practoribus qui adpenum in illo comuni
italiac motu descissent persuasisse: ut redirent in amicitiam
romanorum quando resquoq romana quae prope exitium
clade cannensi uenisset: in dies melior atq: auctior fier&. H¬

Expanded text:
ue transire ipse neque trahere ad defectionem Lucanos satis haue transire ipse neque trahere ad defectionem Lucanos satis habuit, nisi imperatoris et eiusdem hospitis proditi capite ac sanguine foedus cum hostibus sanxisset. ad Magonem, qui in Braeerat, clam in conloquium uenit fideque ab eo accepta, si Romanum iis imperatorem tradidisset, liberos cum suis legibus uenturos in amicitiam Lucanos, deducit Poenum in locum <quo cum> paueas latebras ingentem numerum—occuleret. loco satis inspecto atque undique explorato dies composita gerendae rei est. Flauus ad Romanum imperatorem uenit. rem se ait magnam incohasse, ad quam perficiendam ipsius Gracchi opera opus esse: omnium populorum praetoribus, qui ad Poenum in illo communi Italiae motu descissent, persuasisse ut redirent in amicitiam Romanorum, quando res quoque Romana, quae prope exitium clade Cannensi uenisset, in dies melior atque auctior fieret, Han