comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
potestas. facerem̃ ses XLIͦ idẽ tres annos & dimidiũ ⁊ ꝑcusso
autem illo ꝑditionis filiosiue ab ipsod ño siue amihaele ardin¬
gelo ut qͥdam docent. Etȩ ternaultione damnato non conti¬
nuodies iudicii secuturbs esse credendus ẽ : Alio quin scirepos¬
sent homines illius ȩui tempus iudicui sipost tres semis annos
inchoatȩ ꝑsecutionis antix pristi confestim sequer&ur:
Nunc aut̃ quia ante consummatum tempus ꝑsecutiomis illius
dies ludicu nonueniat: scir eomnibus lic& : Posiquantum uero
tempus consuminatȩ eiusdem ꝑsecutionis uentur ussit. nemi¬
niprorsus scrre conceditur : Deniq prophetadanihel qui
regnum antichristi milleducentis xedieb: futurum descrbn
ita concludit: Beatus qui expectat et ꝑuenit ad dies mil¬
L CCC XΧΧV Quod hieronimus Ita exponit: beatus iqui
qͥ inter fecto antix risto supͣ mille ccxo dies idẽ tressemis
dierum silentium sit diuinȩ scientiȩ ẽ nisi forte dicamꝰ dilatio

Expanded text:
potestas facere menses XLII, id est, annos tres et dimidium. Percusso autem illo perditionis filio, sive ab ipso Domino, sive a Michaele archangelo, ut quidam docent, et aeterna ultione damnato, non continuo dies judicii secuturus esse credendus est; alioqui scire possent homines illius aevi tempus judicii, si post tres semis annos inchoatae persecutionis Antichristi confestim sequeretur. Nunc autem quia ante consummatum tempus persecutionis illius dies judicii non veniat, scire omnibus licet. Post quantum vero tempus consummatae ejusdem persecutionis venturus sit, nemini prorsus scire conceditur. Denique Daniel propheta, qui regnum Antichristi M, CCXC diebus futurum describit, ita concludit: Beatus qui exspectat et pervenit ad dies M, CCCXXXV. Quod Hieronymus ita exponit: « Beatus, inquit, qui, interfecto Antichristo, supra M, CCXC dies, id est, tres semis adraginta quinque dierum silentium sit, divinae scientiae est, nisi forte dicamus: Dilatio
Abbreviated transcription (Latin):
nisi forteputamꝰ naeq noctiales horas intelligendas¬
s iigulas quasq: noctes ꝓsuȩm̃ sura longitudinis
aut breuitatis. in xui. partaulas quas hora suociten
aequa cdistributione findendas XXV. QΝB VEL
QUARELUNNUEL PRONA UEESVBIN A UELUI

Expanded text:
nisi forte putamus non aequinoctiales horas intelligenda quasque noctes pro suae mensura longitudinis, aut brevitatis in duodecim particulas, quas horas vocitemus, aequa distributione findendas. CAPUT quare luna vel prona, vel supina, vel
Abbreviated transcription (Latin):
& toto illo annoquib: cunq dieb: .e. litterã uideris
ascriptũ si ue crescentem seu decrescentẽ. in hisdẽ¬
cueli partib: lunam noueris eẽ conuersatam.
Non enim hoc argumentuin de trim̃to ancrem̃to suȩ lucis
in ad uerso an in cõitusolis sit posita luna requiris Sed
& si hoc scire de sideras. aderit argum̃ tum uecusta a egrp

Expanded text:
 toto illo anno quibuscunque diebus e litteram videris adscriptam, sive crescentem, seu decrescentem, in iisdcoeli partibus lunam noveris esse conversatam.Non enim in hoc argumento, in detrimento an cremento suae lucis, in adverso an in coitu solis sit posita luna requiris, sed et si hoc scire desideras, aderit argumentum vetusta Aegyp
Abbreviated transcription (Latin):
uauere sed dronisius uenerabilis abbas romanȩ urbis & utriusq
linguae grecae ui delic& aclatinȩ nonignobili p̃ditus scientia
paschales scribens circulos noluit eis sicut ipse testatur memo

Expanded text:
avere. Sed Dionysius venerabilis abbas Romanae urbis, utriusque linguae, Graecae videlicet ac Latinae, non ignobili praeditus scientia, paschales scribens circulos, noluit eis, sicut ipse testatur, memo
Abbreviated transcription (Latin):
ris illa epto mada et a qua cȩterȩ formã capessunt duna ẽ
ma requieuit ab operib: suis : Vbi notandũ quod non ideo se¬
narius numerus ẽ ꝑfectus qr dñs in eo mundi opera ꝑfecerit:
sed sicut augustinus ait id eo dñs qui om̃a simulcreare uale

Expanded text:
ris illa hebdomada et a qua caeterae formam capessunt, divina ma requievit ab operibus suis. Ubi notandum quod non ideo senarius numerus est perfectus, quia Dominus in eo mundi opera perfecerit, sed, sicut Augustinus ait: « Ideo Dominus, qui omnia simul creare vale
Abbreviated transcription (Latin):
infestat: Quaco acti quid ã hostib: dederemanꝰ: aluidemon¬
tib speluncis acsaltib: strenue repugnabant acstragos
hostib dabant: Reuertuntur scottidomũ. post nonmultũ
tempusreuersuri: Pictiex tremã bisulae partõ. Tuprimũ
&opbicoos in habita turid& inent: Lamo prȩfatam: magna
frugũ opulentia: Opulentia luxuria & neglegencia
Nogdegontiũ lues acerrima & acrior mox hostiũ nouosũ
idest anglorũ plaga secuta est : Quosilliun a nimo corsilio
cusfognsiouer tigerno quasi defensoren patris acdselnun¬
cundosiligerunt : Sed exceptos mox inpug nactoresato
Cũdoxia uxor cheodosu principis ab hiero solimnis remeauit
boaassimstepham primimar trris reliquas que libasilica
sal uutenti posite uenorantur se cũ deferens Bled ar

Expanded text:
infestat, qua coacti quidam hostibus dedere manus, alii de moninfestat, qua coacti quidam hostibus dedere manus, alii de montibus, speluncis ac saltibus, strenue repugnabant, ac strages hostibus dabant. Revertuntur Scotti domum, post non multum tempus reversuri: Picti extremam insulae partem tum primum et deinceps inhabitaturi detinent. Famem praefatam magna frugum opulentia, opulentiam luxuria et negligentia, negligentiam lues acerrima et aerior mox hostium novorum, id est, Anglorum, plaga secuta est: quos illi unanimi consilio cum rege suo Vurtigerno quasi defensores patriae ad se invitandos elegerunt, sed exceptos mox impugnatores atque Eudoxia uxor Theodosii principis ab Hierosolymis remeavit, beatissimi Stephani primi martyris reliquias quae in basilica sancti Laurentii positae vener
Abbreviated transcription (Latin):
eximius ecclesiarũ : ne ciuitatis suaeruin amuider&
tertio obsidionis eius mense migrauit ad dñm .v. Nł febs
añ ferme xlcompless& : Quotempore uuandali capta
cartagine : siciliam quoq deleuerunt : Cuius captiuitatis
paschasinus lillybitanus antistes in epistola quã deratione pis¬
chalipa pae leoniscripsit meminit : Ad scottos in xp̃mcre¬
dentes ordinatus a papacȩ lestino palla diusprimusepis copꝰ
mittitur : an notheo dosuoctauo : Recedente abrictania
romano exercitu. cognitascotti & pictire ditus denegati¬
one : redeuntipsi et totã ab aquilone insulam ꝓindigenis
murotenus capessunt : Necmora cesis captis fugatis custo¬
dibusmuri & ipso interrupto : &iam intra illũ crudelis
praedo grassatur : Mittitur epistolala crimis erũnisq
referta ad romanȩ potestatis uirũ aetiumter consulẽ
uicesi motertio theo dosi i principis anno p&ens auxilium:
neimp&rat : Interea famis dira ac famosissima ꝓfugos

Expanded text:
eximius Ecclesiarum, ne civitatis suae ruinam videret, eximius Ecclesiarum, ne civitatis suae ruinam videret, tertio obsidionis ejus mense migravit ad Dominum, V Kalendannos ferme XL complesset. Quo tempore Vandali, capta Carthagine, Siciliam quoque deleverunt. Cujus captivitatis Paschasinus Lilybitanus antistes in epistola meminit, quam de ratione paschali papae Leoni scripsit. Ad Scotos in Christum credentes ormittitur anno Theodosii octavo. Recedente a Britania Romano exercitu, cognita Scotti et Picti reditus denegatione redeunt ipsi, et totam ab Aquilone insulam pro indigenis murotenus capessunt; nec mora, caesis, captis, fugatisque custodibus muri, et ipso interrupto etiam, intra illum crudelis praedo grassatur. Mittitur epistola lachrymis aerumnisque referta ad Romanae potestatis virum Aetium ter consulem vicesimo tertio Theodosii principis anno, petens auxilium, nec impetrat. Interea fames dira ac famosissima profugos
Abbreviated transcription (Latin):
uectus nauibus priorhostis : quasimaturam seg& ẽ obuia quȩ¬
que sibicȩdit calcat deuorat: Iterum p&entib: auxilia ro
Coniunctisq: sibi brittannis : murum non terraut ante puluere¬
ũ sed saxo solidum in terciuitates quae ibi demobin&um
hostium fuerant factae amariusq: ad mare collocant: sed
et inlitore meridi ani maris qr & in dehostistimebatur : tur¬
resper interualla ad ꝓspectũ marisstatuunt : Sicualediẽt
sociis tamquamultra non reuersuri: Bone facius romeeps
pul chrum eius & sc̃isiluani H ieronimus prbt obut xii
heo dosius minor archadifilius añ x xuiualentinianusiunior
constantii filius rauenna elm̃pereatur placida materelus
augusta nuncupatur : Effer agensuu andalorũ al anori
& gothorũ ab hispaniis ad africamtransiens : omnia ferro
flamma rapinissimul & arriana impi& ate fed auit :
Sedbeatus augustinus hypponiensis ep̃s & omniũ doctor

Expanded text:
vectus navibus prior hostis, quasi maturam segetem, obvia quaevectus navibus prior hostis, quasi maturam segetem, obvia quaeque subjicit, caedit, calcat, devorat. Iterum petituri auxilia Romconjunctisque sibi Britannis, murum non terra ut ante, et pulvere, sed saxo solidum inter civitates quae ibidem ob metum hostium fuerant factae, a muro usque ad mare collocant. Sed et in littore meridiano maris, quia et inde hostis timebatur, turres per intervalla ad prospectum maris statuunt. Sic vale dicunt sociis tanquam ultra non reversuri. Tunc equidem pulcrum ejus et Sancti Sylvini. Hieronymus presbyter obiit XII . Theodosius minor, Arcadii filius, annis XXVI. Valentinianus junior Constantii filius Ravennae imperator creatur. Placidia vero mater ejus augusta nuncupatur. Effera gens Vandalorum, Alanorum et Gothorum, ab Hispaniis ad Africam transiens, omnia ferro, flamma, rapinis, simul et Ariana impietate foedavit. Sed beatus Augustinus Hipponensis episcopus, et omnium doctor
Abbreviated transcription (Latin):
mar trrisstephani & gamalihelis acnicodemi quiineu angł
greco sermone ad omniũ eclesiarũ personam : Quam reue¬
lationem auitus prbt homo hispanus genere : In latinũ uestit
oloquiũ & ad iecta epistola suaper orosium prb̵m occiden¬
talibus dedit. Qui&i amorosius ad loca scã ꝑueniens quo
eũ augustinus adhieronimũ prodiscenda animȩ ratione
miserat : reliqui asbeatistephaniaccepit & patriamreuersus
primus intulit ocuidenti: Brittanis cothorumpictorumq infes¬
tationẽ non ferentes : romammittunt & sui subiectione pro¬
missa contra hostem auxilia flagitant : Quibus statimissa
legio magnã barbarorum multitudinemsternit ceteros
brittaniae finibus pellit. ac domum reuersura : praecepitso¬
cus ad artendos hostes murũ trans insulã inter duomariasta¬
tuere : Quiabsq: artificemagistro magiscespite quã lapidefactꝰ
niloperantibus profuit. Nam mox ut discessere romani : ad¬

Expanded text:
martyris Stephani et Gamalielis ac Nicodemi, qui in Evangmartyris Stephani et Gamalielis ac Nicodemi, qui in EvangGraeco sermone ad omnium Ecclesiarum personam. Quam revelationem Avitus presbyter, homo Hispanus genere, in Latinum vertit eloquium, et, adjecta epistola sua per Orosium presbyterum, Occidentalibus dedit. Qui etiam Orosius, ad loca sancta perveniens, quo eum Augustinus ad Hieronymum pro discenda animae ratione miserat, reliquias beati Stephani accepit, et, patriam reversus, primus intulit Occidenti. Britanni, Scottationem non ferentes Romam mittunt, et sui subjectione promissa contra hostem auxilia flagitant. Quibus statim missa legio magnam Barbarorum multitudinem sternit, caeteros Britanniae finibus pellit. Haec legio domum reversura praecepit sociis, ad arcendos hostes, murum trans insulam inter duo maria statuere, qui absque artifice et magistro magis cespite quam lapide factus, nil operantibus profuit. Nam mox ut discessere Romani, ad
Abbreviated transcription (Latin):
aquilei alapide interficiunt: Qui qm̃ brittani amomnipe ne
armataluuentute copiisq militarib: spoliauerat . quȩ trran¬
nidise ius uestigia secute ingallias nũ quam ultradomum
rediere : uidentes trans marinae gentes seuissimae scottorũ
acr ciopictorũ ab aquilone destitut ammilite acdefensore¬
insulam : adueniunt & uastatam direptamq: eam multosperamꝰ
opprimunt : Hie ronimus sacrȩ interpres historiaȩ librũ quẽ
imperii theo dosii annumperducit:
r chadius filius theo dosii cuimfra trehonorio añ .xiii. Corpora
scorum abacuc & miceae prophetarum diuina reuelatio¬
ne produntur : Gothi it aliam : uuandali atq: alani gallia sag¬
grediuntur : In nocentius romȩ ep̃s. dedicauit basilicã geruasu&
protasiimartrrumbeatissimorũ ex deuotione testamenticuius¬
dam inlustris faeminȩ uestinȩ : Pelagius brittodigratiam h pugius
urbee gressusest : Luci anus prbtcui reuel auit ds̃septimo ho¬
norii principis annolocum sepulchri & reliquiarũ beatipto¬

Expanded text:
Aquileia lapide interficiunt. Qui, quoniam Britanniam omni pene armata juventute copiisque militaribus spoliaverat, quae tyrannidis ejus vestigia secutae in Gallias, nunqrediere, videntes transmarinae gentes saevissimae, Scottorum a Circio, Pictorum ab Aquilone destitutam milite ac defensoreinsulam, adveniunt, et vastatam direptamque eam multos per annos opprimunt. Hieronymus, sacrae interpres historiae, librum quem imperii Theodosii annum perduxit. A. M. 4362. Chr. 411. Arcadius filius Theodosii cum fratre Honorio annis XIII. Corpora sanctorum Abacuc et Michaeae prophetarum divina revelatione produntur. Gothi Italiam, Vandali atque Alani Gallias aggrediuntur. Innocentius, Romae episcopus, dedicavit basilicam Gervasii et Protasii martyrum beatissimorum, ex devotione testamenti cujusdam illustris feminae Vestinae. Pelagius Britto Dei gratiam impugnurbe egressus est. Lucianus presbyter, cui revelavit Dominus, VII Honorii principis anno, locum sepulcri et reliquiarum beati proto
Abbreviated transcription (Latin):
eotempore lunctis uirib: susceptũ : diuina uir tute r&upo ũ
cumgermanus ipse duxbelli factus non tubȩ clangore
sed clamore alleluiae. totius exercitus uoce adsiderale¬
uato hostes infugã uertit inmanes : Quidebicepsadra¬
uenna ꝑueniens & sũ mareuerentia aualentinia no&
placida susceptus migrauit ad xp̃m: Corpus honorifico
agmine comitantibus uirtutũ operibus altiodorũ defert᷑
a &ius patricius magnaoccident alis reipuplicȩ salus et
regi quondam attilȩ terror : aualentini anooccidit᷑
cũ quo hesperiũ cecidit regnũ neq hactenꝰ ualuitreleuani

Expanded text:
eo tempore junctis viribus susceptum, divina virtute retundunt; eo tempore junctis viribus susceptum, divina virtute retundunt; cum Germanus ipse, dux belli factus, non tubae clangore, sed clamore Alleluia totius exercitus voce ad sidera levato hostes in fugam vertit immanes; qui deinceps ad Ravennam perveniens et summa reverentia a Valentiniano et Placidia susceptus, migravit ad Christum; corpus honorifico agmine, comitantibus virtutum operibus, Autisiodorum defertur. Aetius patritius magna Occidentalis reipublicae salus et regi quondam Attilae terror, a Valentiniano occiditur; cum quo Hesperium cecidit regnum neque hactenus valuit relevari
Abbreviated transcription (Latin):
angiorũsiues axonũ brittaniã trib longis na uibusa duebis¬
tur. Quib dũ iterꝓsperatũ domifama referr& : mitctu
exerctus fortior. Quilunct̾priorib: primohostes quospele¬
batur abigit : De in desociosarmauertens totamppelusult
aborientasieiusplagausq: adoccidentalẽ igniul en se uborit
conficta occa siope qđ psemilitantib brit tonie smnꝰ susftaienr
soipendia darenit : lohannes baptista. caput suũ duob monacns
orinta lib qui adorationẽ uenerant hierosolimã luxta
berodis quonda regis habitaculũ reuelat. Quodde incepsemsse
fenicie urbẽ perlatũ & dignohonore cultũ est: Heresispelo¬
apa britta nnorũ turbatfidem : Quiagallicani sepis auxiliun
quȩrentes germanũ altiodorensi s ecclesiȩ ep̃m & lupũ tracis¬
sinũ aequȩ a postolicȩ gratiae antistitẽ fidei defensore saccipup̃
Copfirmant antistitesfidem uerbo ueritatis simul& naraculo¬
rũ signis. Sed& bellũ saxonũ pictorũq ad uersus brittono

Expanded text:
Anglorum, sive Saxonum, Brittaniam tribus longis navibus advehitur, quibus dum iter prosperatum domi fama referret, mittitur exercitus fortior qui, junctus prioribus, primo hostes a quibus petebatur, abegit; deinde, in socios arma vertens, totam prope insulam ab Orientali ejus plaga usque ad Occidentalem igni vel ense subegit, conficta occasione quod pro se militantibus Britones minus sufficienter stipendia darent. Joannes Baptista caput suum duobus monachis orientalibus qui ob orationem venerant Hierosolymam, juxta Herodis quondam regis habitaculum revelat, quod deinceps Emisam Phaeniciae urbem perlatum et digno honore cultum est. Haeresis Pelagiana Brittanorum turbat fidem, qui, a Gallicanis episcopis auxilium quaerentes, Germanum Autisiodorensis Ecclesiae episcopum et Lupum Trecasenum aeque apostolicae gratiae antistitem fidei defensores accipiunt. Confirmant antistites fidem verbo veritatis simul et miraculorum signis. Sed et bellum Saxonum Pictorumque adversus Britones
Abbreviated transcription (Latin):
derent magis terio beatissimi p&ri a postoli hoc abinitio
perbeatum marcum eius discipulum didicisse egrpti
os ꝗconstat credidisse romanos :XLU. DEEMBO¬
LIS MIS EECOMMUNIBUS ANNIS
iuiditur aut circul: Idem inembolis mos annosq cõ

Expanded text:
derent magisterio beatissimi Petri apostoli hoc ab initio per beatum Marcum ejus discipulum didicisse Aegyptis, quod constat credidisse Romanos. » CAPUT XLV. De embolismis et communibus annis. Dividitur autem circulus idem in embolismos, annosque co
Abbreviated transcription (Latin):
iussu dĩ. aqua quae erat super faciem terrae secessit.
ut terra tibi produceret fruc tus
Consentit huic ambrosius medio lanensis antistes.
in libro exameron secundo. Sed et basilius caesariae

Expanded text:
ussu Dei, aqua quae erat super faciem terrae, secessit, ut terra tibi produceret fructus. » Consentit huic Ambrosius Mediolanensis antistes, in libro Hexameron secundo. Sed et Basilius Caesareae
Abbreviated transcription (Latin):
inbilici quẽ gnom̃ appellant ũ bra inȩgipto meridia notẽ pore
ae qͥ noctii die paulo plus ꝗ dimidiã gnominis m̃surã efficit¬
Nur beromauiii pars gominisde ẽ umbra : Inoppido ancopiasuꝑ ẽ

Expanded text:
bilici, quem gnomonem appellant, umbra in Aegypto meridiano tempore, aequinoctii die, paulo plus quam dimidiam gnomonis mensuram efficiturbe Roma nona pars gnomonis deest umbrae. In oppido Ancona supe
Abbreviated transcription (Latin):
bris noctes illas relinquebiat obscuras : Quod siciu uideat᷑ in¬
credulũ meatus aquarũ luminis eẽ capaces iudeat opera nau

Expanded text:
bris noctes illas relinquebant obscuras. Quod si cui videtur incredulum meatus aquarum luminis esse capaces, videat opera nau
Abbreviated transcription (Latin):
gratia si hodie cum scribo quinta estluna. isto ipsodie post ainum
Nec eadem hucquȩ nunc est prius.q. x⁊ viiii annorum ꝑ acto circulo

Expanded text:
gratia, si hodie cum scribo quinta est luna, isto ipso die post annumNec eadem huc quae nunc est prius quam decem et novem annorum peracto circulo
Abbreviated transcription (Latin):
placentiam mediolaNum : om̃aq ab appenino transq alpes
galliam aꝗtaniã uiennã pirȩneum celtiberiã. Vmbi

Expanded text:
Placentiam, Mediolanum, omniaque ab Apennino, transque Alpes, Galliam Aquitaniam, Viennam; Pyreneum, Celtiberiam. Umbi
Abbreviated transcription (Latin):
hoc maximȩ ꝓbat᷑ quo dexeosepsiigetauus nonꝰ ac decimꝰ inditũ¬
antiquitus anumero nom̃ usq hodie seruant Secundum
mensem nominauit a prilẽ quasi a perilem : eo qđ in illo remotis
nubib pruinis ac tempestatib: hibernis cȩlum terra & mare
nautis agricolis & horos copis aperiatur : arbores quoq &herbȩ¬

Expanded text:
hoc maxime probatur, quod ex eo septimus, octavus, nonus et decimus indituantiquitus a numero nomen usque hodie servant. Secundum mensem nominavit Aprilem, quasi aperilem, eo quod in illo, remotis nubibus, pruinis ac tempestatibus hibernis, coelum, terra et mare, nautis, agricolis et horoscopis, aperiatur, arbores quoque e
Abbreviated transcription (Latin):
annũ fiunt DLXVI : Ipse ÷ ergo annus dominicae passionis & re¬
surrectionis amortuis quia sicut quingente simus tricesimꝰ t̃tius
primoita quingentesimus sexagesimꝰ sextus trice simo quarto
ꝑ uniuersos solis & lunȩ concordat discursus &ideo circulis beati¬
dronisii aꝑtis si quingentesimũ sexagȩ simũ sextũ ab in carna¬

Expanded text:
annum, fiunt DLXVI. Ipse est ergo annus dominicae passionis et resurrectionis a mortuis. Quia sicut quingentesimus tricesimus tertius primo, ita quingentesimus sexagesimus sextus tricesimo quarto per universos solis et lunae concordat discursusDionysii apertis, si quingentesimum sexagesimum sextum ab incarna
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓphetia et unguat᷑ sc̃s scorũ Nulli dubiũ quin haec uerba xp̃i
incarnationẽ designent quitulit peccata mundi legẽ & ꝓphe¬
tasimpleuit unstus .ẽ. oleo lȩtitiȩ p̃par ticipib: suis & qđ epdoma

Expanded text:
phetia, et ungatur sanctus sanctorum. Nulli dubium quin haec verba Christi incarnationem designent, qui tulit peccata mundi, legem et prophetas implevit, unctus est oleo laetitiae prae participibus suis, et quod hebdoma
Abbreviated transcription (Latin):
tinuarent᷑ utdixim Noctesq peruices : Idẽ & ante¬
principia q̃fecimus posuere circulos duos. Primum ꝑ insulam me¬
roen & ptholomaidem inrubrumaria delephantorum uenatus con¬
dita: Vbilongissimus dies xui horarum ess& dimidia hora am¬
ior Secundum ꝑsy enen ȩgypti euntem : qui e& horarum
XIIi Hec deplinisecundi scriptis excerpta. hunc hi nr̃is
MUNDI ET SUBTERRNEO SIDERUMMEAT

Expanded text:
tinuarentur, ut diximus, noctesque per vices. 220 iideprincipia quae fecimus posuere circulos duos: primum per insulam Meroen et Ptolemaidem in Rubrditam, ubi longissimus dies XII horarum esset, dimidia hora amplior; secundum per Syenen Aegypti euntem, qui esset horarum XIII. » Haec de Plinii Secundi scriptis excerpta hunc in nostris mundi et subterraneo siderum meat
Abbreviated transcription (Latin):
fermento malitiȩ & nequitiȩ sed inazimis sinceritatis & ueri¬
tatis epulari debemꝰ : Et quianos in baptismo utdepotestate sa¬
tanȩ in partem sortis scõꝵ transi requeamꝰ. sinceritatem ac
ueritatem Necessee st̃ tenere. Itemq toto nr̃ae peregrina¬
tionis tempore ꝗd viirio dierum Numero uoluitur

Expanded text:
fermento malitiae et nequitiae, sed in azymis sinceritatis et verifermento malitiae et nequitiae, sed in azymis sinceritatis et veritatis epulari debemus. Et quia nos in baptismo, ut de potestate Satanae in partem sortis sanctorum transire queamus, sinceritatem ac veritatem necesse est tenere, itemque toto nostrae peregrinationis tempore, quod septenario dierum numero volvitur
Abbreviated transcription (Latin):
pulum eius fonte regenerationis ablutum mundatab om̃i pec¬
cato Acdeinde alios .vii. dies i memoriam eius dẽ domini¬
cȩ resurrectionis congrua festiuitate sub iungeN : Verumqr
ipsa qͣq̃ dies paschȩ a fermento caftigari p̃cipitur : hance uan¬
gelui scriptura aliquando pͥmam atimoꝵ cognominat¬
& primo in quiens die at imorũ quandopascha immolabunt dicuret
cidis cipuli : quouis eamꝰ & paremꝰ tͥ utmanduces pascha: Itemdi
leg contraria ẽ euangelica scriptura : sed qu sa cramentuom qđ de¬
cebait hac nobis soci&ate uocabuloꝵ uiuacius inculcare curauit
Salua enim subtiliori discussione. possumus intellegere . qđ mys¬
tica paschȩ sollẽnia singulinr̃m indiebaptis matis egerint.
spiritalem uidelic& exterminatorem signo p̃tiosi sangiunis
euadendo spiritales transeundo tenebras . totoaũ uitȩ pro¬
ficientis tempr qđ deiceps in hac peregrinatione gerimꝰ Vii
dies azimoꝵ celebrimus qͥbus sicut apostolus ed oc& : ñ in

Expanded text:
pulus ejus fonte regenerationis ablutum mundat ab omni peccato, ac deinde alios septem dies in memoriam ejusdem Dominicae resurrectionis congrua festivitate subjungens. Verum quia ipsa quoque dies Paschae a fermento castigari praecipitur, haec Evangelii Scriptura aliquando primum Azymorum cognominatt primo, inquiens, die Azymorum, quando Pascha immolabant, dicunt ei discipuli: Quo vis eamus, et paremus tibi ut manduces Pascha? Item di contraria est evangelica Scriptura, sed quia sacramentum quod decebat, hoc nobis societate vocabulorum vivacius inculcare curavit. Salva enim subtiliori discussione possumus intelligere quod mystica Paschae solemnia singuli nostrum in die baptismatis egerint, spiritalem videlicet exterminatorem signo pretiosi sanguinis evadendo, spiritales transeundo tenebras. Toto autem vitae proficientes tempore, quod deinceps in hac peregrinatione gerimus, septem dies azymorum celebremus, quibus, sicut Apostolus edocet, non in
Abbreviated transcription (Latin):
empora sunt aomiquattuor quibus sol perdiuersa cȩlis patia¬
discurrendo sub sectum temperatorbem : Diuima unq pro¬
curante sipientia ut non semper eisdem commoratius in lo¬
cis feruoris auiditire mundanum depopulãr&ur ornatum

Expanded text:
empora sunt anni quatuor, quibus sol per diversa coeli spatiadiscurrendo subjectum temperat orbem, divina utique procurante sapientia, ut non semper eisdem commoratus in locis fervoris aviditate mundanum depopuletur ornatum
Abbreviated transcription (Latin):
uernum quis dies XO: Hoc tempus agit hominis fleuma ex quo
frequent̃ nascitur hominib: catarrum & destillatio uuȩ & pir ienolate¬
rum caligo & timut aurium &odorare nihil possunt. Talilgiturten

Expanded text:
ernum, qui sunt dies XC. Hoc tempus auget hominis phlegma, ex quo r nascitur hominibus catharrus, et distillatio uvae, et punctio laterum, caligo et tinnitus aurium, et odorari nihil possunt. Tali igitur te
Abbreviated transcription (Latin):
conuer suscumgentt̃ cantuariorion cuupraoerat. proxunisq pro¬
uintiis & iamepiscopũ doctorẽq siuimaugustonũ seda ceteros
aco santisticesepiscopali sededonabat: Pprrogenter anglo¬
pon abaquilone umbrifluminis subregibu s aelle & uedel fr¬
dositae: necdum uerbĩ uatȩ audiera t : Cregorius oii i. in nomau¬
gregorius papa m̃igrauit ad dñm : ł ucro gante papa bone facio
fatuit sedem romanae et a postolicae ecclesiae. caputes¬
se omnium ecclesi arum quia ecdesia constantinopolitana
primam se ominiumecclesiarum scribebat: Idema liopapabo¬
ne faciopetente. iussit inueteri fano quod pantꝰeon uocaba¬
tur ablatis idolatriȩ sordibus: ec clesi ambeatae semperun¬
ginis mariae et omnium marterumfieri : Vt ubi quondã
omnium non deorum sed das moniorum cultus a gebat᷑
ibide inceps omnium fieret memoria scorum : Persȩ ad¬
uersus rempublicam grauissima bellagerente s : anul

Expanded text:
 proximisque provinciis, etiam episcopum doctoremque suum Augustinum, sed et caeteros sacros antistites, episcopali sede donabat. Porro gentes Anglorum ab Aquilone Umbri fluminis sub regibus Aelle et Aedilfrido sitae, necdum verbum vitae audierant. Gregorius decimo nono anno MauGregorius papa migravit ad Dominum. Hic, rogante papa Bonifacio, statuit sedem Romanae et apostolicae Ecclesiae caput esse omnium Ecclesiarum, quia Ecclesia Constantinopolitana primam se omnium Ecclesiarum scribebat. Idem alio papa Bonifacio petente, jussit in veteri fano quod Pantheon vocabatur, ablatis idololatriae sordibus, ecclesiam beatae semper virginis Mariae et omnium martyrum fieri, ut ubi quondam omnium non deorum, sed daemoniorum, cultus agebatur, ibi deinceps omnium fieret memoria sanctorum. Persae, adversus rempublicam gravissima bella gerentes, mul
Abbreviated transcription (Latin):
anuatim undenis diebus ad cresceresolent : Inde epactȩ greto
uocabulo id ÷ adieotiones dictȩ ꝙ perannos singulos xidierũ ut
diximus accumulentur augm̃to ł certe qđ ad in ueniendas quotȩ sint

Expanded text:
nuatim undenis diebus accrescere solent. Inde epactae Graeco vocabulo. Item adjectiones dictae, quae per annos singulos undecim dierum, ut diximus, accumulentur augmento. Vel certe quae ad inveniendas quotae sint
Abbreviated transcription (Latin):
computandilunȩ cursum scire uoluerit: innitatur¬
alphabetis qͣ in annali uidet libello iuxtacur sudis
tincta lunarẽ. Vbiduoslumȩ cirtuitissid: quinqua ñ¬
genos & nouenos dies t̃natenent alphabeta : Et quãcunq i
littera luna in hacaetate semel hab&: eandem per¬

Expanded text:
computandi lunae cursum scire voluerit, innitaturalphabetis quae in annali videt libello juxta cursum tincta lunarem, ubi duos lunae circuitus, id est, quinquagenos et novenos dies terna tenent alphabeta; et quamcunque litteram luna in hac aetate semel habet, eamdem per
Abbreviated transcription (Latin):
aegrptus ꝓpt̃ soliscalorẽ imbres & nubila respuens  Menseenĩ maio
dũ ostia eꝰ qͥb in mare in fluit ⁊ ephrro flante undis eiectis are

Expanded text:
Aegyptus, propter solis calorem imbres et nubile respuens. Mense enim maio, dum ostia eius quibus in mare influit, zephyro flante, undis eiectis, are
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutes & gloriosas utilitates quas iugit̃ ꝑscrutabantur idẽ as¬
trologiam & geom& ricam ds̃ eis amplius uuendi spatia condo¬
nauit q̃ nꝰ haud ediscere potuissent Nisi sexcentis iuuerentan
Annum autem ciuilem idẽ solarem hebrei abȩqum octio uer¬
No a solstitio egrptii abautumno abruma incipiunt romani :¬
XXUII DEDISPARIBUSANTI QUOR ANNIS
aec de annis sint dica naturalibus : c&erum antiquos diuer¬
sarum gentium populos diuerse in obseruationie an¬
nalia uero deuias se &iam beatus augustinus edoc& Qui
cum h Xv deciuitatedĩ libro contra eos ager& qui&iam
scam scripturam putabant aliter primis seculi temporib:
annos computasse idẽ tantȩ breuitatis. ittunus annus noster
xillos habuisse credatur dicentes. Cum audieritquusq
uellegerit non gentos annos quemq: uixis se.deb& intelligene
nonaginta x quippe illi anni unus est poster .&x. nostri

Expanded text:
irtutes, et gloriosas utilitates, quas jugiter perscrutabantur, id est, astrologiam et geometriam, Deus eis amplius vivendi spatia condonavit, quae nunc haud ediscere potuissent, nisi sexcentis viverent Annum autem civilem, id est, solarem, Hebraei ab aequinoctio verno, a solstitio Graeci, Aegyptii ab autumno, a bruma incipiunt RomaniXXVII. De disparibus antiquorum annis. Haec de annis sint dicta naturalibus, caeterum antiquos diversarum gentium populos diverse in observatione annali a vero deviasse etiam beatus Augustinus edocet, qui cum, duodecimo de civitate Dei libro, contra eos ageret qui etiam sanctam Scripturam putabant aliter primis saeculi temporibus annos computasse, id est, tantae brevitatis, ut unus annus noster decem illos habuisse credatur, dicentes: Cum audierit quisque vel legerit nongentos annos quemque vixisse, debet intelligere nonaginta, decem quippe illi anni unus est noster, et decem nostri
Abbreviated transcription (Latin):
hocẽ in diuisibile siue in secabile nominant. quod obsuipusilli¬
tatem grã maticis potius quam culculatorib usibile ẽ Quib
cumuersum ꝓuerba. uerba ꝑpedes. pedes ꝑsyllabas syllabus

Expanded text:
hoc est, indivisibile sive insectibile, nominant: quod ob sui pusilltatem grammaticis potius quam calculatoribus visibile est: quibus cum versum per verba, verba per pedes, pedes per syllabas, syllabas
Abbreviated transcription (Latin):
ris supputare : xcdies hoc ÷ tresmenses efficies : Ver &iam
nc̃ sunt quisolis VIIIannos totidem annis lunaribus. Itemq

Expanded text:
ris supputare, XC dies, hoc est, tres menses efficies. Verum etiam nunc sunt qui solis octo annos totidem annis lunaribus, itemq
Abbreviated transcription (Latin):
pposita potest explicari qđ dñs in exẽplũ ionȩ tresdies
et tres noctes in corde terrȩ fuerit . Vbi si nec dochicos
sidiei paras ceues partẽ qua sepultus ẽ cũ p̃terita note
ꝓ nocte& die accipies hoc ẽ ꝓtoto die: sabbati noctẽ et
diẽ inte grã et noctẽ dominicã cũ eodẽ die illu ces

Expanded text:
posita potest explicari quod Dominus in exemplum Jonae tres dies et tres noctes in corde terrae fuerit: ubi synecdochic ῶs, si diei Parasceves partem, qua sepultus est, cum praeterita nocte, pro nocte ac die accipies, hoc est pro toto die Sabbati noctem, et diem integram, et noctem Dominicam cum eodem die illuces
Abbreviated transcription (Latin):
arua ꝑ fundere stpleriq sub aere quiescentes quomagis sublu¬
mine fuissent lunȩ eoplus humoris secapite collegisse

Expanded text:
arva perfundere. Et plerique sub aere quiescentes, quo magis sub lumine fuissent lunae, eo plus humoris se capite collegisse
Abbreviated transcription (Latin):
srdem lrca oña irciam patarum x antum : caundum : ihodumcoũ
alicarnasũ : enidum : doridachium delũ cycladas medias : citium

Expanded text:
Siden, Lycaoniam, Lyciae Patarum, Xanthum, Caunum, Rhodum, Coum, Halicarnasum, Gnidum, Dorida, Chium, Delum, Cycladas medias, Cythium
Abbreviated transcription (Latin):
citeriorem iudeã libanimontis accolas. Amplectit᷑ babilonẽ idumeã
samareã hierosolimã a scalonem ioppen cȩsartã ꝓhoenicem ptholoma

Expanded text:
citeriorem, Iudaeam, Libani montis accolas, amplectitur Babylonem, Idumaeam, Samariam, Hierosolyma, Ascalonem, Iopen, Caesaream, Phoenicen, Ptolema
Abbreviated transcription (Latin):
redit : sed proprie quae incirculo decenno uenali an notatȩ st̃ epactȩ
lunam quotasit inxi R ł a prł ubi paschalis est festi principiũ sig

Expanded text:
redit. Sed proprie quae in circulo decennovenali annotatae sunt epactae lunam quota sit in XI Calendas Apriles, ubi paschalis est festi principium, sig
Abbreviated transcription (Latin):
ȩquor a estuare cȩperit . ipsa hora aliud incipiat abȩstudeferuere
Et hinc uidetur quibdam quia recedens aliunde alior sum undarecur

Expanded text:
equor aestuare coeperit, ipsa hora aliud incipiat ab aestu defervere; et hinc videtur quibusdam quia recedens aliunde aliorsum unda recur
Abbreviated transcription (Latin):
tanumerum dierum quib cõdiccum ꝑ uolat.
xxvii lineas hab& in longitudine : nominib: sign&
ante. nominib: uero mensium r&ro annotatis. ut qui signoꝵ
imperitus .ẽ. exmensium tamer notitia possit inuenire
quod querit : Xͦ. uero & viiii hab& inlatitudine lineas

Expanded text:
ta numerum dierum, quibus luna zodiacum persolvat 27 lineas habet in longitudine nominibus singulorum ante, nominibus vero mensium retro adnotatis, ut qui signorum imperitus est, ex mensium tamen notitia possit invenire quod quaerit. Decem vero et novem habet in latitudine lineas
Abbreviated transcription (Latin):
Quadrantem namq solent apellare quartam partem cuiꝰ
lib& rei : Verbi gratia pecuniȩ temporis loci & ideo
quarta pars diei qͥxxiiii horis cum sua Nocte completur
idesthorȩ sex quadrans consu&e uocat᷑. Quadrantis autẽ
huiusce ꝑ quadriennium indiem integrum colligendi&
locoinsuo hiter kalandi hȩc estratio. Quia sol annuum cȩ¬
li ambitum id ÷ duo decim signa circuli Zodiaci Notissima
plerecognoscitur: Vlude fit ut si uerbigratia n ȩquinoctia¬
lem cȩli locum maneoriens in trauerit in hunc amio se¬
quente meridie : tertio ues pere quartomedia Nocte

Expanded text:
Quadrantem namque solent appellare quartam partem cujus rei libet. Verbi gratia pecuniae, temporis, loci, et ideo quarta pars diei qui viginti quatuor horis cum sua nocte completur, id est horae sex, quadrans consuete vocatur. Quadrantis autem hujus, quae per quadriennium in diem integrum colligendi, et suo loco intercalandi est ratio. Quod sol annuum coeli ambitum, id est duodecim signa circuli zodiaci notissima,adimplere cognoscitur; unde fit, ut si, verbi gratia, nunc aequinoctialem coeli locum mane oriens intraverit, in hunc anno sequente meridie, tertio vespere, quarto media nocte
Abbreviated transcription (Latin):
meriitis suemilia sumunt aa supͣ lunã q̃a eris a&herisq. c̃finio
currit : omã pura ac diurnȩ lucis s̃ pleua : cuiꝰ uicinĩa tangere
fertur olrimpus anobisaut̃ pernootum cernantur sydera ut reliq
lumina tenebris: Superior uero & serenꝰ aer caelo inferior au

Expanded text:
meritis similia sumunt. Nam supra lunam, quae aeris aetherisque confinio currit, omnia pura ac diurnae lucis sunt plena, cujus vicinia tangere fertur Olympus. A nobis autem per noctem cernuntur sidera, ut reliqua lumina e tenebris. Superior vero et serenus aer coelo, inferior au
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓlogicũ uero contigerit in quitlunã uicesimã septimã sabbato uł
maxi medie Rał darum lanuaria ̃ ꝓuenerit absq bis sexto nouerit

Expanded text:
Cum vero contigerit, inquit, lunam vicesimam septimam Sabbato, vel maxime die Calendarum Januariarum, provenire absque bissexto, noverit
Abbreviated transcription (Latin):
eanum sinu concepti seseibidem uersando pererrantes &luir¬
tutis suae mobilitate in quã lib& partem uolenter eruin

Expanded text:
earum sinu concepti, sese ibidem versando pererrantes, et virtutis suae mobilitate in quamlibet partem violenter eru
Abbreviated transcription (Latin):
Noctiumq quibus ante qua driennium reuertiturhoris:
Annus errantium stellarum ẽ qͦ illarum qͣq: Zodiaci ambitum
perlustrat. De qͦ supͣ deximus : Annus magnus est cumer
rantia om̃a simul sidera ad suaq̃q: locaquȩ simul habuere re¬
currunt : Deqͦ losephus in pͥmo antiquitatum libro cum longe
uitatem primorũ hominum describer& ita meminit :

Expanded text:
noctiumque quibus ante quadriennium revertitur horis. Annus errantium stellarum est quo illarum quaeque zodiaci ambitum perlustrat, de quo supra diximus. Annus magnus est, cum omnia simul errantia sidera ad sua quaeque loca, quae simul habuere, recurrunt. De quo Josephus, in primo Antiquitatum libro, cap. 4, cum longaevitatem primorum hominum describeret, ita meminit:
Abbreviated transcription (Latin):
formatio. Modo enĩ laxiora eorũ corpora uident᷑ et ua¬
cua cũ senescit : modo integra & repl&acum crescit
qm̃ humorem quendã cum calore permixtum interi

Expanded text:
formatio; modo enim laxiora eorum corpora videntur et vacua, cum senescit; modo integra et repleta, cum crescit, quoniam humorem quemdam cum calore permixtum interi
Abbreviated transcription (Latin):
cndicis x unguẽ indicis inmediofiges artui pollicis u dicia pulio¬
sũmitatẽ pollicis int̃medio sindicis & impudicis art̃ immittes¬
Cũ dicis xoc ungues indicis &pollicis blando c̃ iunges ã plexu

Expanded text:
decem, unguem indicis in medio figes artu pollicis. Cum dicis visummitatem pollicis inter medios indicis et impudici artus immitta, ungues indicis et pollicis blando conjunges amplexu
Abbreviated transcription (Latin):
culpã ad scribe : tantũ diligentissime cauens nechronicorum
scripta defensando inte merabile legis ł euuangelii testimo¬
nium uidearis in pugnaredicendo dn saluatorẽ uł ruaut Vi
imperii tiberii cesaris ł uice simonono aut tricesimo suȩ a&atis
anno sacro scm̃ crucis subis se mrsterium c̃um euangelia manifeste
significent xv an notiberii p̃cursorem dñ p̃dicare coepisse
psumq mox int̃ alios bapti ⁊ asseiłimincipientemiamfi

Expanded text:
culpam adscribe, tantum diligentissime cavens, ne Chronicorum scripta defensando intemerabile legis vel Evangelii testimonium videaris impugnare, dicendo Dominum salvatorem vel XV vel XVI imperii Tiberii Caesaris, vel XXIX aut XXX suae aetatis anno sacrosanctum crucis subisse mysterium, cum Evangelia manifeste significent XV anno Tiberii praecursorem Domini praedicare coepisse, ipsumque mox inter alios baptizasse Jesum, incipientem jam
Abbreviated transcription (Latin):
Decundus ordo circuli decenno uennalis complectitur indictiones
xUannorũ circuitu in sua sẽ ꝑ uestigia reduces quas antiqͣ roma¬
norum industria comperimus ad cauendumerrorẽ quide tẽporib

Expanded text:
ecundus ordo circuli decemnovennalis complectitur indictiones quindecim annorum circuitu, in sua semper vestigia reducens. Quas antiqua Romanorum industria comperimus ad cavendum errorem qui de temporib
Abbreviated transcription (Latin):
quia partibus sius cõpl&ur : Hab& enimeastres sextã
tertiam & dimidiam : Neculla pars alia quȩ dicipossit
quota sit inuenitur ieo : Sexta ergo eius unumest : ter¬
tia duo : dimidia tria . Unum autẽ & duo & tria con¬
summant eundem senerium : Culus per fectione Nob

Expanded text:
quia partibus suis completur: habet enim illas tres, sextam, tertiam, dimidiam; nec nulla pars alia, quae dici possit quota sit, invenitur in eo. Sexta ergo ejus unum est; tertia, duo; dimidia, tria. Unum autem et duo et tria cosummant eumdem senarium. Cujus perfectionem nob
Abbreviated transcription (Latin):
purpura brittanias occupauit : Narseusrexper sarũ oriersi
bellũ intulit: quinquegenti ania fricamua stauerunt : Aegi ptu
achilleus obtinuit: obq constantiius & galerius maximianus
caesares ad sumuntur inregnũ constantius priuignam hercu¬
litheodoramaccepit : ex qua poste a uiliberos constantini fr̃s ha¬
buitgalerius filiam diocletiani ualeriam: postx. añperas depi

Expanded text:
purpura, Brittanias occupavit. Narseus, rex Persarum, Orienti bellum intulit. Quinquegentiani Africam vastaverunt. Aegyptum Achilleus obtinuit. Ob quod Constantius et Galerius Maximianus Caesares assumuntur in regnum. Constantius privignam Herculii Theodoram accepit, ex qua postea VI liberos Constantini fratres habuit; Galerius filiam Diocletiani Valeriam. Post X annos per Asclepi
Abbreviated transcription (Latin):
sexto hrstoriarum su arum libro ita scribit. In principio
fecit ds̃ caelum & terram. Terra autem erat inuisibilis
& in composita et tenebrae erant super abrssum.
et sp̃s dĩ ferebatur super aquas. Qui sp̃s dĩ iussu dĩ.
quasi ipsa conditorismanus. lucem separauit atene

Expanded text:
sexto Historiarum suarum libro ita scribit: In principio fecit Deus coelum et terram; terra autem erat invisibilis et incomposita, et tenebrae erant super abyssum, et spiritus Dei ferebatur super aquam. Qui spiritus Dei, jussu Dei, quasi ipsa conditoris manus lucem separavit a tene
Abbreviated transcription (Latin):
intelligendũ reliquit : Sed & noctis utroq tempore q̃ sit m̃ sura¬
ȩeue darum reddidit Quia necesse est cuiuscunq: sit dongitudinis
diessimul &nox xxiiii horarum spatium cõpleant ed notan¬
dum qđ hȩc detrle alit̃ scripsit solinus Turle inquit ultima in qua
ȩstiuo solfttio sole de cancisidere faciente transitũ nox nulla bru¬
mali solstitio ꝑ indenullus dies Qđ plinius qq̃ i libro septimo
ñ p̃termisit. Vltima inquiens omniũ q̃ memorant᷑ thile in
qua solstitio nullas ẽẽ Noctes indicauimꝰ cancrisignũ soletranse¬
unte nullosq contra ꝑbrumãdies hoc quida senis mensib: fieri

Expanded text:
e sit mensuraeque clarum reddidit, quia necesse est cujuscunque sint longitudinis dies, simul et nox XXIIII horarum spacium compleant. Sed notandum quod de Thule aliter scripsit Solinus: « Thule, inquit, ultima, in qua aestivo solstitio, solo de cancri sidere faciente transitum, nox nulla; brumali solstitio perinde nullus dies. » Quod Plinius quoque in libro septimo non praetermisit: « Ultima, inquiens, omnium quae memorantur Thule, in qua solstitio nullas esse noctes indicavimus, Cancri signum sole transeunte, nullosque contra per brumam dies. Hoc quidam senis mensibus fieri
Abbreviated transcription (Latin):
arbstrent᷑ XII CAUSAINAE QUALI¬
TATIS DIERUM EORUNDE M:
ausa autem i aequalitatis eorundem dierum terrȩ rotunditas est
Neq enimfrustra & iscripturȩ diuinȩ & in comuniũ litterarum

Expanded text:
APUT XXXII. Causa inaequaltatis dierum eorundem. Causa autem inaequalitatis eorundem dierum terrae rotunditas est; neque enim frustra et in Scripturae divinae, et in communium literarum
Abbreviated transcription (Latin):
us acuiciniũ t̃rȩꝗͦ lẽcũ isdẽ morat̃ ĩ partib: circuire uiderim
qsuidelic& multo ĩferia ñ solũ sole s et uenere ac mercurio qͣ infimȩ¬
stellarũ s̃ luna ĩ confinio aeris huiꝰ turbulenti et puri de currit

Expanded text:
em, cum iisdem moratur in partibus, circuire viderimus, quia videlicet multo inferius non solum sole, sed et Venere ac Mercurio, quae infimstellarum sunt, luna in confinio aeris hujus turbulenti et puri decurrit
Abbreviated transcription (Latin):
sic & eccła sciq om̃s non suȩ merito uirtutis sed gratialargitoris habe¬
aN bonum quouiuunt : & sicut non nr̃i uigore arbi trii fortitudinẽ

Expanded text:
sia, sanctique omnes non suae merito virtutis, sed gratia largitoris habent bonum quo vivunt. Et sicut non nostri vigore arbitrii fortitudine
Abbreviated transcription (Latin):
uino &ueneri diessunt inberni xlv: F laet̃ quidemgentiles. Qũ¬
b: nondissimilia de tempore etiam ꝑplures eccłȩ tradidere magistri
posione quod auciorem lucis aeterne cumcrem̃to lucis temporariȩ
cancipi simul & nascidecer& : Poenitentie ueropreconem que mo¬
portebatꝰ minui. Cum hichoataminoratione lucis generar i pariter
& concipi : Verum quiasicut hnratione paschalididicim ae qui noctiũ
& maxime ȩgiptiorum quos calculan dieẽ peritis simos consiat spe¬
cialit̃ annotatur : ceteros qq̃ trestemporum articulos putamus

Expanded text:
ino et Veneri: dies sunt ii hiberni XLVII. » Haec quidem gentiles, quibus non dissimilia de tempore etiam perplures Ecclesiae tradidere magistri,positione, quod auctorem lucis aeternae cum cremento lucis temporariae concipi simul et nasci deceret. Poenitentiae vero praeconem, quem oportebat minui, cum inchoata minoratione lucis generari pariter et concipi. Verum quia sicut in ratione paschali didicimus aequinoctiumet maxime Aegyptiorum, quos calculandi esse peritissimos constat, specialiter adnotatur, caeteros quoque tres temporum articulos putamus
Abbreviated transcription (Latin):
episcopiscatholicis ec lesia seorũ clausit plebẽ uarus afficit
supplicus Et quidem in numeris manus abscidens linguas p̃ci¬
dit nec tamen loquelã catholicȩ confessioniseriperepotuit
Brittone sduce ambrosio aurelianouiromodesto quisolus

Expanded text:
episcopis Catholicis, ecclesias eorum clausit, plebem variis affecit suppliciis, et quidem innumeris, manus abscindens, linguas praecidit, nec tamen loquelam Catholicae confessionis eripere potuit. Brittones, duce Ambrosio Aureliano, viro modesto, qui solus
Abbreviated transcription (Latin):
irtib: arietis aclibrȩ : bis ꝑmotatis spatus hi auo¬
tum diei bruma octauai parte capricorni. Noctis uero sol

Expanded text:
rtibus arietis ac librae, bis permutatis spatiis, in auctum diei bruma, octava in parte capricorni, noctis vero sol
Abbreviated transcription (Latin):
narrante morse quod habuerit area testam̃ti. duossemis dibito
ongitudinis. & cubitum acsemissem altitudinis : Et ineuangelio

Expanded text:
narrante Moyse, quod habuerit arca testamenti duos semis cubitos longitudinis, et cubitum ac semissem altitudinis. Et in Evangelio
Abbreviated transcription (Latin):
Dequib: poeta : Idcircocertis dimensũm partib orben
Per duodena regit mundisolaureus astra. Signiferautt̃
lacte um circulum insagit tariorecip & geminis. Multa¬
hincdici poterant sed ħ melius a colloquente quã a scri¬
bentefiunt Sane quia deplanetarum quarum ꝑ
signiferum circulum meatꝰ ẽ. ordine & tempore
sup̃ memorauimꝰ tantũ ñc dicamꝰ qr sol cac lxv dieb:¬

Expanded text:
de quibus poeta: Idcirco certis dimensum partibus orbem, Per duodena regit mundi sol aureus astra. Signifer autem lacteum circulum in Sagittario recipit et Geminis. Multahinc dici poterant, sed haec melius a colloquente quam a scribente fiunt. Sane quia de planetarum quarum per signiferum circulum meatus est ordine et tempore supra memoravimus, tantum nunc dicamus quia sol CCCLXV dieb
Abbreviated transcription (Latin):
stitio dedicat mansionem : de inde reuerso adultiora
signiferi cursu circuli: UNDECIMUM¬
A QVA RII sidus a parte solari mediantis lanua¬
r QUODECIMUMPISCIVM. abeadẽ¬
parte februarii uertiem erigens finitur in medio
martii ubi aries subsequens ortus sui pandit initium:¬
Siquidem omnia signa. & si non formȩ figura. regionum
tum suarumciunctione & computandi sibiratione cohȩrens¬

Expanded text:
stitio dedicat mansionem; dein, reverso ad altiora signiferi cursu circuli, undecimum sidus a parte solari mediantis Januarii; duodecimum Piscium ab eadeparte Februarii verticem erigens, finitur in medio Martii, ubi Aries subsequens ortus sui pandit initiuquidem omnia signa, etsi non formae figura, regionum um conjunctione et computandi sibi ratione cohaeren
Abbreviated transcription (Latin):
prius. locuonautumnali pb& aequi noctio : hincuerger¬
te adbrumalem ronã signifero: Detauũ scorpionis
signum. a parte qua inmedio octobri: NONVM
SAGΙTTΑRII. ab ea qua in medio nouembri: Deci¬
MUM CAPRI CORNI. ab ea qua in medio decẽ¬
brisol in habitat caput utcollit: & propterea ut uulgo uilginter¬
creditur : Inoctaua sua parte. ut uero uegrptus mat̃¬

Expanded text:
prius, locum autumnali praebet aequinoctio. Hinc vergente ad brumalem zonam signifero octavum Scorpionis signum a parte quam in medio Octobri, nonum Sagittarii ab ea quam in medio Novembri, decimum Capricorni ab ea quam in medio Decebri sol inhabitat caput attollit, et propterea, ut vulgo creditur, in octava sua parte, ut vero Aegyptus, mat
Abbreviated transcription (Latin):
da cospartemq germa niae gallias in greditur: longissi mͦ dies horarũ
XVI. his circulis antiqͥ duo s p̃ponunt: unum ꝑ in sulã meroe n& ptho loma

Expanded text:
Dacos, partemque Germaniae Gallias ingreditur. Longissimus dies horarum XVI est. His circulis antiqui duos praeponunt, unum per insulam Meroen, et Ptolema