comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt herbȩ et arbusta:ui¬
uunt quidem. sed non sen¬
tiunt: Uiuunt dico: non per
animam: sed per uiriditatẽ:
Quia et paulus dicit: Insi¬
piens: tu quod seminas not
uiuificatur: nisi prius mori¬
atur: Uiuit ergo: quod mo¬
ritur. ut uiuificetur: Lapideᷤ
itaq sunt: sed non uiuunt:
Arbusta autem sunt: ui
uunt. sed non sentiunt. Bru¬
ta uero animalia sunt: ui¬
uunt: sentiunt: sed non di

Expanded text:
Sunt herbae et arbusta; viSunt herbae et arbusta; vivunt quidem, sed non sentiunt. Vivunt dico, non per animam, sed per viriditatem, quia et Paulus dicit: Insipiens, tu quod seminas non vivificatur, 1570 nisi prius moriatur . Vivit ergo quod moritur, ut vivificetur. Lapides itaque sunt, sed non vivunt. Arbusta autem sunt, et vivunt, sed non sentiunt. Bruta vero animalia sunt, vivunt, sentiunt, sed non di
Abbreviated transcription (Latin):
eis ab iherusolimis ne disce¬
derent: Et post pauca: Lliden¬
tibus illis eleuatus est: et mi¬
bes suscepit eum ab oculis eo¬
rum: Notate uerba: signate
mysteria: Conuescens. eleua¬
tus est: Comedit et ascendit:
ut uidelicet per effectum co¬
mestionis. ueritas patesceret
carnis: Marcus uero prius¬
quam cȩlum dñs ascenderet:
eum de cordis atq infidelita¬
tis duritia increpasse discipu¬
los memorat: Qua in re quid
considerandũ est. nisi quod
idcirco dñs tunc discipulos
increpauit cum corporaliter
reliquit: ut uerba quȩ recȩ.¬
dens diceret. in corde audi¬
entium artius impressa re¬
remanerent: Increpata igi¬
tur eorum duritia: quid ad¬
monendo dicat audiamus:
Funtes in mundũ uniuersĩ:
predicate euangłium omni
Iunquid frẽs mei sanctũ
euangłium uel insensa¬
tis rebus uel brutis anima¬
libus fuerat prȩdicandum:
ut de eo discipulis dicatur.
creaturȩ: Sed omnis crea-¬
ture nomine. signatur ho¬
mo: Sunt namq lapides:
sed nec uiuunt nec sentiunt:

Expanded text:
mis ne discederent . Et post pauca: Videntibus illis, elevatus est, et nubes suscepit eum ab oculis eorum . Notate verba, signate mysteria. Convescens elevatus est. Comedit, et ascendit, ut videlicet per effectum comestionis veritas patesceret carnis. Marcus vero priusquam 1569 coelum Dominus ascendat, eum de cordis atque infidelitatis duritia increpasse discipulos memorat. Qua in re quid considerandum est, nisi quod idcirco Dominus tunc discipulos increpavit, cum eos corporaliter reliquit, ut verba quae recedens diceret in corde audientium arctius impressa remanerent? Increpata igitur eorum duritia, quid admonendo dicat, audiamus: Euntes in mundum universum, praedicate Evangelium omni Nunquid, fratres mei, sanctum Evangelium vel insensatis rebus, vel brutis animalibus fuerat praedicandum, ut de eo discipulis dicatur: creaturae? Sed omnis creaturae nomine signatur homo. Sunt namque lapides, sed nec vivunt, nec sentiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
iutoriũ non iurandi: Nichil
michi facilius est: quam nos
iurare: Hoc ideo ad monui
caritatẽ urãm: ne dicatis:
Quis potest: O si deus time.¬
atur: o si periuri expaues¬
cant: lingua frenatur: ue¬
ritas tenetur. ĩuratio tollit᷑.¬

Expanded text:
jutorium non jurandi. Nihil jutorium non jurandi. Nihil mihi facilius est, quam non jurare. Hoc ideo admonui Charitatem vestram, ne dicatis, Quis potest? O si Deus timeatur! o si perjuri expavescant! lingua frenatur, veritas tenetur, juratio tollit
Abbreviated transcription (Latin):
ominus ergo qui pro¬
hibuit iurare: supra
ripam te noluit ambulare:
ne pes tuus in angusto laba¬
tur et cadas: Sed dñs inqͥt.
iurauit: Securus iurat: qui
mentiri nescit: Non te mo¬
ueat quia dñs iurauit. quid¬
forte non debet iurare niside¬
us: Tu entm quando iuras.
quid facis: Testem deum ad¬
hibes: Tu illum: ipse se ipsũ:
Sed tu homo quia in multiᷤ
falleris: plerumq: adhibes
testem ueritatẽ. ad tuam fal¬
sitatem: Aliquando et nolenͤ
homo iurat: cum uerum pu¬
tat esse quod iurat. Non
est quidem tantum pecca¬
tum: quantũ eius qui scit
falsum esse: et tamen iurat:
Quanto melior. et a peccato
isto graui omnino longe fit:
it consuetudini nr̃e: Timen¬
do deum: abstulimus nirati¬
onẽ de ore nr̃o: Ecce uobiscũ
uiuimus: Quis nos aliquan¬
do audiuit iurantes: Nun¬
quid non consuerã cotidie
iurare: At ubi legi et timur
luctatus sum contra consue¬
tudinẽ meam: In ipsa lucta¬
tione. inuocaui dnm̃ abiuto¬
rem: Prestitit michi añs: ad¬

Expanded text:
ominus ergo, qui prohibuit jurare, supra ripam te noluit ambulare, ne pes tuus in angusto labatur, et cadas. Sed Dominus juravit, inquit. Securus jurat qui mentiri nescit. Non te moveat quia Dominus juravit; quiforte non debet jurare nisi Deus. Tu enim quando juras, quid facis? Testem Deum adhibes. Tu illum, ipse se ipsum. Sed tu homo, quia in multis falleris, plerumque adhibes testem veritatem ad tuam falsitatem. Aliquando et nolens homo perjurat, cum verum putat esse quod jurat. Non est quidem tantum peccatum, quantum ejus qui scit falsum esse, et tamen jurat. Quanto melior, et a peccato isto gravi omnino longe fit,  Consuetudo do Deum abstulimus jurationem de ore nostro. Ecce vobiscum vivimus: quis nos aliquando audivit jurantes? Numquid non consueveram quotidie jurare? At ubi legi, et timui, luctatus sum contra consuetudinem meam, in ipsa luctatione invocavi Dominum adjutorem. Praestitit mihi Dominus ad
Abbreviated transcription (Latin):
Illi inquam stantes in penlsꝰ.
eleuatis manibus orabant
dñm: hic autem prostratus
teribus in dorsum supinuᷤ
uertitur: et renes eius ig¬
nibus exuruntur: ut imple.¬
retur psalmi prophetia.
quȩ dicit in persona lau¬
rentii: Proba me dñe et tẽ¬
pta me:ure renes meos et
cor meum: Duplici se utiq:
postulat igne comburi:Nã
si de solo mundi igne loque¬
retur: sufficeret renes tan¬
tum exurendos incendiis
obtulisse: Cor autem: nisi
xxp̃i flamma non uritur:
Atq: id eo ad comproban¬
dam deuotionẽ suam. gemi¬
num sibi ignem postulat: ut
luctamine habito. ostendat
in se plus posse amorem xp̃i:
quam penam tiranni: Hono¬
remus igitur fratres beatũ
laurentiũ: qui dum fide
sua persecutoris fiammas
uicit: ostendit nobis per
ignem fidei gehennȩ incen¬
dia superare: et amore xp̃i
diem iudicii non timere:

Expanded text:
Illi, inquam, stantes in poena Illi, inquam, stantes in poena elevatis manibus orabant Dominum; hic autem prostratus in dorsum supinus vertitur, et renes ejus ignibus exuruntur: ut impleretur Psalmi prophetia, quae dicit ex persona Laurentii, Proba me, Domine, et tenta me; ure renes meos et cor meum . Duplici se utique postulat igne comburi. Nam si de solo mundi igne loqueretur, sufficeret renes tantum exurendos incendiis obtulisse. Cor autem nisi Christi flamma non uritur: atque ideo ad comprobandam devotionem suam geminum sibi ignem postulat; ut luctamine habito ostendat in se plus posse amorem Christi, quam poenam tyranni. Honoremus igitur, fratres, beatum Laurentium, qui dum fide sua persecutoris flammas vicit, ostendit nobis per ignem fidei gehennae incendia superare, et amore Christi diem judicii non timere.
Abbreviated transcription (Latin):
gladio percutitur: semel
moritur: Qui in fiammarũ
caminũ mergitur: uno im¬
petu liberatur: hic autem
longa et multiplici pena
cruciatur. fut mors ei non
desit ad suppliciũ: et desit
ad finem: Dicitur enim ab
illo seuissimo persecutore hec
dentium exposita mole car¬
bonum: insuper eum ferrea
crate distentũ lenta fiamma
consumeret᷑. ut non tam in¬
fiãmando cito interimeret ho.¬
minem: quam diũ exuren¬
do torqueret: Itã cum unũ
latus exustum persecutor
cerneret:aliud latus ignibꝰ
obiceret exurendũ
egimus ananiam ata¬
riam et misahel beatissimos
pueros. a rege in camino ig¬
nis inclusos: in penarũ su¬
arum deambulasse fiamniᷤ:
et igneos globos pedibus
conculcasse: Undẽ et beatus
laurentius: non minori est
gła prȩferendus: Siquidem
illi in penarum suarũ flam¬
mis ambulant: hic in ipso
supplicii sui igne discumbit
Illi uestigiis pedum conculea.¬
runt incendia: hic lateruis
suorum diffusione restinguis.

Expanded text:
gladio percutitur, semel gladio percutitur, semel moritur; qui in flammarum camino mergitur, uno impetu liberatur: hic autem longa et multiplici poena cruciatur; ut mors ei non desit ad supplicium, et desit ad finem. Dicitur enim ab illo saevissimo persecutore haecdentium exposita mole carbonum, insuper eum ferrea crate distentum lenta flamma consumeret; ut non tam inflammando cito interimeret hominem, quam diu exurendo torqueret: ita ut cum unum latus exustum persecutor cerneret, aliud latus ignibus objiceret exurendum. Legimus Ananiam, Azariam et Misaelem beatissimos pueros a rege in camino ignis inclusos, in poenarum suarum deambulasse flammis, et igneos globos pedibus conculcasse . Unde et beatus Laurentius non minori est gloria praeferendus: siquidem illi in poenarum suarum flammis ambulabant; hic et in ipso supplicii sui igne discumbit: illi vestigiis pedum conculcaverunt incendia; iste laterum suorum diffusione restinguit.
Abbreviated transcription (Latin):
saluatoris ignem legimus in
euangłio: dicente eodẽ dño:
Nescitis. quia ignem uemi
mittere in terram: et quid
uolo nisi ut accendatur:
Quo igne succensi amahus
et deophas: dicerunt. Non¬
ne cor nr̃m ardens erat i
nobis de iħu. dum loquere¬
tur in uia: et aperiret noꝰ¬
bis scripturas: Seꝓtima lo.¬
beatus laurentius ac¬
census: flammarũ non sen¬
sit incendia: Et dum xp̃i ar¬
det desideriõ: persecutoris
pena non ardet: In quantũ
enim in illo fid ei ardor fer¬
uet : in tantum supplicii flam¬
ma frigescit: Corporali eñ
beatus laurentius laborat
incendio: Hinc amore xp̃i
succenditur: in de persecuto¬
ris flamma torquetur: Sed
diuinus saluatoris ardor:
materialẽ tyranni restin¬
guit ardorem: Quamuis
enim in fauillam membra
soluantur: fidẽi tamen for¬
titudo non soluitur. Corporiͤ
detrimentũ sustinet: sed lu-¬
crum salutis adquirit. Non
enim frẽs. beatus laurenti
us: citata uel simplici passi¬
one perimitur: Nam qui

Expanded text:
Salvatoris ignem legimus in Salvatoris ignem legimus in Evangelio, dicente eodem Domino, Nescitis quia veni ignem mittere in terram? et quid volo, nisi ut accendatur ? Quo igne succensi Amahus et Cleophas dixerunt: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis, dum loqueretur in via, et aperiret nobis Scripturas beatus Laurentius accensus flammarum non sentit incendia, et dum Christi ardet desiderio, persecutoris poena non ardet. In quantum enim in illo fidei ardor fervet, in tantum supplicii flamma frigescit. Corporali enim beatus Laurentius laborabat incendio. Hinc amore Christi succenditur, inde persecutoris flamma torquetur; sed divinus Salvatoris ardor materialem tyranni exstinguit ardorem. Quamvis enim in favilla membra solvantur, fidei tamen fortitudo non solvitur: corpus quidem detrimentum sustinet, sed lucrum salutis acquirit. Non enim, fratres, beatus Laus cita vel simplici passione perimitur. Nam qui
Abbreviated transcription (Latin):
eatissimi lau¬
rentii marty¬
ris cuius na¬¬
talem hodie
celebramus passionẽ nosse
uos credo⁊ et quanta in per¬
secutione pertulerit: dilecti¬
onem urãm scire posse non
dubito: Tanta enim marty¬
urii eius gła extitit: uit passi¬
one sua mundũ illuminaue¬
rit uniuersum: Illuminauit
plane mundũ laurentius:
eo lumine quo ipse succen¬
sus est: et fiammis quas ip̃¬
se pertulit. omnium xp̃iano¬
rum corda calefecit: Quis
enim hoc exemplo nolit pro
xp̃o ardere cũm laurentio:
ut possit a xp̃o cum lauren¬
tio coronari: Quis nolit ad
horam sustinere laurentiiig¬
nem: ut eternum gehennȩ
non patiatur incendiũ: Be¬
ati igitur laurentii exemplo.
prouocamur ad martyriũ:
accendimur ad fidem: inca¬
lescimus ad deuotionẽ: Etsi
nobis persecutoris flamma
deest: fidei tamen fiamma
non deest: Non ardemus
quidem corpore p̃ro xp̃o: sed
ardemus affectu: Non subi¬
cit mĩchi persecutor ignem:
sed suggerit michi ignem
desideriũ satuatoris: Esse eñ

Expanded text:
eatissimi Laurentii martyris, cujus Natalem hodie celebramus, passionem nosse vos credo; et quanta in persecutione pertulerit, Dilectionem vestram scire posse non dubito. Tanta enim ejus martyrii gloria exstitit, ut passione sua mundum illuminaverit universum. Illuminavit plane mundum Laurentius eo lumine quo ipse succensus est; et flammis quas ipse pertulit, omnium Christianorum corda calefecit. Quis enim hoc exemplo nolit pro Christo ardere cum Laurentio, ut possit a Christo cum Laurentio coronari? Quis nolit ad horam sustinere Laurentii ignem, ut aeternum gehennae non patiatur incendium? Beati igitur Laurentii exemplo provocamur ad martyrium, accendimur ad fidem, incalescimus ad devotionem Etsi nobis persecutoris flamma deest; fidei tamen flamma non deest. Non ardemus quidem corpore pro Christo, sed ardemus affectu: non subjicit mihi persecutor ignem, sed suggerit mihi ignem desiderium Salvatoris. Esse autem
Abbreviated transcription (Latin):
ignificat dñs sic
se iturum. ut nullus inter¬
rogaret: quod palam fieri
uisu corporis cernerent. Nã
superius interrogauerant
eum quo esset iturus: et res¬
ponderat eis se iturum: qͦ
ipsi tunc uenire non possent:
Nunc uero ita se promittit
iturum: ut nullus eorum
quo uadit interroget: Nu¬
bes enim suscepit eum: quã¬
do ascendit ab eis: Et eun¬
tem in cȩlum non uerbique.¬
sierunt: sed oculis deduxe¬
runt: Sed quia hȩc loquu¬
tus sum uobis inquit: tri¬
sticia impleuit cor ur̃m: Ui.
debat utiq: quid illa sua
uerba in eorum cordibus
agerent: Spiritalem quip¬
pe nondum habentes inte¬
rius consolationẽ: quam
per sp̃m scm̃ fuerant habi¬
turi: id quod exterius in
xp̃o uidebant. amittere
metuebant: Et quia se amis¬
suros esse illo uera denun¬
tiante dubitare non pote.¬
rant: contristabatur hu

Expanded text:
ignificat sic se iturum ut nullus interrogaret, quod palam fieri visu corporis cernerent: nam superius interrogaverant eum quo esset iturus, et responderat eis se iturum quo ipsi tunc venire non possent . Nunc vero ita se promittit iturum, ut nullus eorum quo vadit interroget. Nubes enim suscepit eum quando ascendit ab eis; et euntem in coelum non verbis quaesierunt, sed oculis deduxerunt . 4. Sed quia haec locutus sum vobis, inquit, tristitia implevit cor vestrum. Videbat utique quid illa sua verba in eorum agerent. Spiritualem quippe nondum habentes interius consolationem, quam per Spiritum sanctum fuerant habituri, id quod exterius in Christo videbant, amittere metuebant; et quia se amissuros esse, illo vera denuntiante, dubitare non poterant, contristabatur hu
Abbreviated transcription (Latin):
multarũ messium fruges re-¬
cipiat ex nr̃a fide: Neq enĩ
in uniuersũ mundum tanta
fidelium messis exsurgeret:
si de manu dñi super rationa¬
lem terram. illa electa grana
prȩdicantiũ non uenissent:
Sequitur: Qui crediderit
et baptitatus fuerit: saluus
erit: Qui uero non credide
rit: condemnabitur: Fortas.¬
se unusquisq apud semet¬
ipsum dicat: Ego iam credi.¬
di: saluus ero: Uerũ dicit:
si fidem operibus teneat:
Uera etenm fides est: quȩ
in hoc quod uerbis dicit.
moribus non contradicit:
hinc est enim: quod de qui
busdam falsis fidelibus pau-
negant: Hinc ioħes ait: Qui
dicit se nosse deum: et man-¬
data eiu nos custõdit: mendax
est. Quod cum ita sit: fidei
nr̃ȩ ueritatẽ. in uitȩ nr̃ȩ con¬
sideratione debemus agno¬
scere: Tunc enim ueraciter fi¬
deles sumus: si quod uerbis
promittimus. operibus im¬
plemus:

Expanded text:
multarum messium fruges remultarum messium fruges recipiat ex nostra fide. Neque enim in universo mundo tanta fidelium messis exsurgeret, si de manu Domini super rationalem terram illa electa grana praedicantium non venisset. Sequitur: 3. Qui crediderit, et baptizatus fuerit, salvus erit, qui vero norit, condemnabitur. Fortasse unusquisque apud semetipsum dicat: Ego jam credidi, salvus ero. Verum dicit, si fidem operibus tenet. Vera etenim fides est, quae in hoc quod verbis dicit, moribus non contradicit. Hinc est enim quod de qubusdam falsis fidelibus dicitnegant . Hinc Joannes ait: Qui dicit se nosse Deum, et mandata ejus non custodit, mendax est . Quod nostrae veritatem in vitae nostrae consideratione debemus agnoscere. Tunc enim veraciter fideles sumus, si quod verbis promittimus operibus implemus.
Abbreviated transcription (Latin):
nunt: Omnis autẽ creaturȩ.
aliquid habet homo: Habet
namq cõmune. esse cum la¬
pidibus: uiuere cum arbori¬
bus: sentire cum animalibꝰ:
intelligere cum angłis: Si igi¬
tur cõmune habet aliquid
cum omni creatura homo:
iuxta aliquid omnis creatu
ra homo: Omm ergo creatu¬
rȩ prȩdicatur euangeliũ: cũ
soli homini predicatur. Quia
ille uidelicet docetur: prop¬
ter quem in terra cuncta cre¬
ata sunt: et a quo omma
per quandam similitudinẽ
otest etiam omnis cre.¬
aturȩ nomine: omnis
natio gentium designari:. An¬
tea etenim dictum fuerat. in
uiam gentium ne abieritis:
Enunc autem dicitur: prȩdi¬
cate euangłiũ omni creature:
Ut scilicet prius a iudea apo¬
stolorũ repulsa prȩdicatio:
tunc nobis in adiutoriũ fie¬
ret: cum hanc illa ad dam¬
nationis suȩ testimonium
superba repulisset: Sed cum
discipulos ad prȩdicandum
ueritas mittit: quid aliud
in mundo facit: nisi grana
seminis aspergit: Et pauca
grana mittit in semine: ut

Expanded text:
nunt. Omnis autem creaturae aliquid habet homo. Habet namque commune esse cum lapidibus, vivere cum arboribus, sentire cum animalibus, intelligere cum angelis. Si ergo commune habet aliquid cum omni creatura homo, juxta aliquid omnis creatura est homo. Omni ergo creaturae praedicatur Evangelium, cum soli homini praedicatur, quia ille videlicet docetur, propter quem in terra cuncta creata sunt, et a quo omnia per quamdam similitudinem otest etiam omnis creaturae nomine, omnis natio gentium designari. Ante etenim dictum fuerat: In viam gentium ne abieritis . Nunc autem dicitur, Praedicate omni creaturae, ut scilicet prius a Judaea apostolorum repulsa praedicatio tunc nobis in adjutorium fieret, cum hanc illa ad damnationis suae testimonium superba repulisset. Sed cum discipulos ad praedicandum Veritas mittit, quid aliud in mundo facit, nisi grana seminis spargit? Et pauca grana mittit in semine, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Considera utrũ mĩc prestã¬
tior sit panis angeloꝵ an
uite: Manna illud de celo:
hoc suꝑ celũ: Illud celr: hoc
dñi celoꝵ: Illud corruptiõi
obnoxiũ si in diem alterũ
seruaret᷑: hoc alienũ ab oĩ
corruptione: Qued quicũ¬
q religiose gustainit: cor¬
tuptionẽ sentire nõ pot̾it:¬
Illis aqua de petra fluxit:
tibi sanguis ex xp̃o Illos
ad horam saciauit aqua:
te sanguis diluit meternũ:
Iudeus bibit et sitit: tu cũ
biberis. sitire nõ pot̾is. Et
illud in umbra: hoc in i̾nta¬
te: Si illud quod miraris
ũbra est. qͣntũ istud est cuiꝰ
umbrã miraris: Andi qͥa
ũbra est: que apud patres
facta ẽ: Hibebant inquit
tra Petra autẽ erat xp̃s. S
nõ in pluribꝰ coꝵ cõplacitũ¬

Expanded text:
Considera utrum praestantior sit panis angelorum, an vitae. Manna illud e coelo, hoc supra coelum; illud coeli, hoc Domini coelorum: illud corruptioni obnoxium, si in diem alterum servaretur; hoc alienum ab omni corruptione, 338 quod quicumque religiose gustaverit, corruptioneIllis aqua de petra fluxit, tibi sanguis e Christo; illos ad horam satiavit aqua, te sanguis diluit in aeternum. Judaeus bibit et sitit; tu, quum biberis, sitire non poteris; et illud in umbra, hoc in veritate. Si illud, quod miraris, umbra est, quantum istud est, cujus et umbram miraris? Audi, quia umbra est, quae apud patres facta est: Bibebant, inquit, tra; petra autem erat Christus. Sed non in plurib
Abbreviated transcription (Latin):
ram oꝑata est gracia: nt
aquã uomeret petra. quã
nõ habebat natura: Sctañ¬
arath flimius lc̃o¬
amarissimꝰ erat. ut
litiens ppłs bibere nõ poss.
Moyses misit lignum in
aquã: et amaritudinẽ suã-
aquar natura deposint:quã
infusa subito gracia tempe¬
rauit. Sub helyseo ꝓpheta
uni ex filiis ꝓpħaꝵ excustũ
est ferrũ de securr. et statiz
ĩmersũ est: Rogauit hely¬
seũ qui amiserat ferrirr:
misit etiam helysus lignũ
in aquã: et ferrũ natait
ramus gr̃am. Quod si tan
tum ualuit humana bñdic¬
tio ut naturã comuiteret
quid dicemus de ip̃a conse¬
cracione diuina: ubi uerba
dñ saluatoris oꝑantur q̃
Nam sacramẽtũ istud quod
citur. Quod si tantum̃ na¬
luit sermo helye ut ignez
de celo depõneret: nõ ualebit¬

Expanded text:
ram operata est gratia, ut ram operata est gratia, ut aquam vomeret petra, quam non habebat natura? Marath fluvius amarissimus erat, ut sitiens populus bibere non posset; misit Moyses lignum in aquam, et amaritudinem suam aquarum natura deposuit, quam infusa subito gratia temperavit. Sub Helisaeo propheta uni ex filiis prophetarum excussum est ferrum de securi et statim mersum est; rogavit Helisaeum qui amiserat ferrum; misit etiam Helisaeeus lignum in aquam et enatavitramus gratiam. Quod si tantum ualuit humana benedictio ut naturam conuerteret, quid dicimus de ipsa consecratione diuina ubi uerba ipsa domini saluatoris operantur? Nam sacramentum istud quod citur. Quod si tantum ualuit sermo Helie ut ignem de celo deponeret
Abbreviated transcription (Latin):
a calore amoris intimi per
cotidiana detrimenta tepes¬
cere: et paulisper ad huius
scłi amorem redire: Crebro au¬
tem. tarsilla dicere emilianȩ
sorori suȩ cum magno gemi.¬
tu solebat: Uideo gordianã
sororem nr̃am. de nr̃a sorte
non esse: Perpendo enim qͥa
foras defluit: et cor ad id¬
quod proposuit non custo.¬
dit: Quam curabant blan-¬
da cotidie redargutione
corripere: atq a leuitate.
morum. ad grauitatẽ sin ha¬
bitus reformare: Quȩ qui¬
dem resumebat uultũ subi¬
to grauitatis: inter uerba
correptionis: Sed cum enis¬
dem correptionis hora tran¬
sisset: transibat protinus
et superducta grauitas ho¬
nestatis: Moxq ad leuia uer¬
ba redibat: Puellarũ gau¬
debat societate laicarũ Eiq
persona erat ualde honero
sa: quecumq huic mundo
dedita non erat: Quadã ue-¬
ro nocte huic tarsillȩ amite
meȩ. quȩ inter sorores suas
uirtute continuȩ orationis.¬
ẽt affuctione studiose absti¬
nentiȩ singularis. grauitate

Expanded text:
a calore amoris intimi per a calore amoris intimi per quotidiana detrimenta tepescere, et paulisper ad hujus saeculi amorem redire. Crebro autem Tharsilla dicere Aemilianae sorori suae cum magno gemitu solebat: Video Gordianam sororem nostram de nostra sorte non esse; perpendo enim quia foras defluit, et cor ad quod proposuit non custodit. Quam curabant blanda quotidie redargutione corripere, atque a revitate morum ad gravitatem sui habitus reformare. Quae quidem resumebat vultum subito gravitatis inter verba correptionis, sed cum ejusdem correptionis hora transisset, transibat protinus et superducta gravitas honestatis, moxque ad levia verba redibat. Puellarum gaudebat societate laicarum, eique persona valde onerosa erat quaecunque huic mundo dedita non erat. Quadam vero nocte huic Tharsillae amitae meae, quae inter sorores suas virtute continuae orationis, afflictionis studiosae, abstinentiae singularis, gravitate
Abbreviated transcription (Latin):
pe dicendũ est et sine obliui¬
one retinendũ: multi sunt
uocati. pauci uero electi:Sed
quia nonnunquãmentes
audientiũ. plus exempla fide¬
liũ quam docentiũ uerba cos¬
uertunt: uolo uobis aliquid
de proximo dicere: quod cor¬
da ur̃a tanto formidolosius
audiant: quanto eis hoc de
propinquo sonat:Neq eñĩ
res longe ante gestas dici¬
mus: sed eas de quibus testeᷤᷤ
existunt. eisq interfuisse se
referunt memoramus: Tres
pater meus sorores habuit.
quȩ cunctȩ tres sacre uirgi¬
nes fuerunt: Quarũ una
tarsilla: alia gordiana:alia
emiliana uocabatur: Uno
omnes ardore conuerse: uno
districtione regulȩ degentes.
in domo propria socialẽ ui¬
tam ducebant: Cumq essent
diutius in eadem conuersa¬
tione: cȩpit cotidianis incre-¬
mentis in amorẽ conditoris
sui tarsilla et emiliana suc.¬
crescere: Et cum solo hic es¬
sent corpore: cotidie animo
ad ȩterna transire: At con¬
tra. gordianȩ animus cepit

Expanded text:
pe dicendum est, et sine oblivipe dicendum est, et sine oblivione retinendum: Multi sunt vocati, pauci vero electi. 15. Sed quia nonnunquam mentes audientium plus exempla fidelium quam docentium verba convertunt, volo vobis aliquid de proximo dicere, quod corda vestra tanto formidolosius audiant, quanto eis hoc de propinquo sonat. Neque enim res longe ante gestas dicimus, sed eas de quibus testes existunt, eisque interfuisse se referunt, memoramus. Tres pater meus sorores habuit, quae cunctae tres sacrae virgines fuerunt: quarum una Tharsilla, alia Gordiana, alia Aemiliana dicebatur. Uno omnes ardore conversae, uno districtione regulari degentes, in domo propria socialem vitam ducebant . Cumque essent diutius in eadem conversatione, coeperunt quotidianis incrementis in amorem conditoris sui Tharsilla et Aemiliana succrescere, et, cum solo hic essent corpore, quotidie animo ad aeterna transire. At contra Gordianae animus coepit
Abbreviated transcription (Latin):
regis nuptias uenimus: in¬
carnationis eius mysteriũ
et credimus et confitemur:
Diuini uerbĩ epulas sumimꝰ:
sed futuro die iudicii cum¬
rex intraturus est qura uo¬
cati sumus nouimus: si su¬
mus electi nescimus: Tanto
ergo necesse est. ut unusquiᷤᷤ
q nr̃m in humilitatẽ se de¬
primat: quanto si sit electuᷤ
ignorat: Nonnulli eñ bona
nec incipiunt: nonnulli ue¬
ro in bonis quȩ incȩperint
minime persistunt: Alter pe-¬
ne totam uitam ducere in
prauitate conspicitur: sed
iuxta finem uitȩ.a prauita.¬
te sua per districte peniten¬
tiȩ lamenta reuocatur: Alter
electam uitam uidetur ddu¬
cere: et tamen hunc contin¬
git ad erroris nequitiam.
iuxta finem uitȩ declinare.
Alius bonũ bene inchoat.
melius consummat: Alius
in malis actibus a primeua¬
etate se deicit: et in eisdem
operibus semper se ipso de¬
terior consũmatur: Tanto
ergo sibi unusquisq sollici¬
te metuat: quanto ignorat
quod restat:quia quod se¬

Expanded text:
regis nuptias venimus, inregis nuptias venimus, incarnationis ejus mysterium et credimus et confitemur, divini Verbi epulas sumimus, sed futuro die judicii rex intraturus est. Quia vocati sumus, novimus; si sumus electi, nescimus. Tanto ergo necesse est ut unusquisque nostrum in humilitate se deprimat, quanto si sit electus ignorat. Nonnulli enim bona nec incipiunt, nonnulli vero in bonis quae incoeperunt minime persistunt. Alter pene totam vitam ducere in pravitate conspicitur, sed juxta finem vitae a pravitate sua per districtae poenitentiae lamenta 1642 revocatur; alter electam videtur vitam ducere, et tamen hunc contingit ad erroris nequitiam juxta finem vitae declinare. Alius bonum bene inchoat, melius consummat; alius in malis actibus a primaeva aetate se dejicit, et in eisdem operibus semper seipso deterior consummatur. Tanto ergo sibi unusquisque sollicite metuat, quanto ignorat quod restat, quia, quod sae
Abbreviated transcription (Latin):
ligabuntur inuitȩ: Bene au¬
tem dicitur: quod in exteri¬
ores tenebras proiciatur: In¬
teriores quippe tenebras di¬
cimus cȩcitatẽ cordis: exte-¬
riores uero tȩnebras ȩternã
noctem damnationis: Tunc
ergo damnatus quisq: non
in interioreᷤᷤ sed exteriores
tenebras mittitur.: quia illic
inuitus proicitur in noctẽ
damnationis: qui hic spon¬
te cecidit in cȩcitatẽ cordis:
Ulbi fietus quoq et stridor
dentium esse perhibetur:
ut illic dentes strideant.
qui hic de edacitate gau¬
debant: Illic oculi defleant.
qui hic per illicitas concu¬
piscentias uersabantur: qua¬
tinus singula queq mẽbra
supplicio subiaceant: que
hic singulis quibusq uiciiꝰ
subiecta sermebant: Sed re¬
pulso uno. in quo uidelicet
omne malorũ corpus expri¬
mitur: generalis mox sentẽ¬
tta subinfertur: qua dicitur:
Multi autẽ sunt uocatĩ pau¬
ci uero electi: Tremendũ ual
uimus: Ecce iam nos omnes
uocati per fidem. ad celestis

Expanded text:
ligantur invite. Bene auligantur invite. Bene autem dicitur quod in exteriores tenebras projiciatur. Interiores quippe tenebras dicimus caecitatem cordis, exteriores vero tenebras aeternam noctem damnationis. Tunc ergo damnatus quisque non in interiores sed in exteriores tenebras mittitur, quia illic invitus projicitur in noctem damnationis, qui hic sponte cecidit in caecitatem cordis. Ubi fletus quoque et stridor dentium esse perhibetur, ut illic dentes strideant, qui hic de edacitate gaudebant; illic oculi defleant, qui hic per illicitas concupiscentias versabantur; quatenus singula quaeque membra supplicio subjaceant quae hic singulis quibusque vitiis subjecta serviebant. 14. Sed repulso uno, in quo videlicet omne malorum corpus exprimitur, generalis protinus sententia subinfertur, qua dicitur: Multi enim sunt vocati, pauci vero electi. Tremendum valdvimus. Ecce nos omnes jam vocati per fidem ad coelestis
Abbreviated transcription (Latin):
crepat: qui testis conscien¬
tiȩ intus animũ accusat:
Sed inter hȩc sciendũ est:
quia quisquis hanc uestẽ
uirtutis habet. sed tamen
ad huc perfecte non habet:
ad pii regis ingressum de-¬
sperare de uenia non de-¬
bet: quia ipse quoq spem
nobis per psalmistã tribu¬
ens dicit: Inperfectũ meũ
uiderunt oculi tui: et in li¬
bro tuo om̃s scribentur:
Sed quia pauca hec in con¬
solatione habentis et infir¬
mantis diximus: nunc ad
eum qui hanc omnimodo
non habet uerba uertamuͭ
Sequitur: Tunc rex dixit
ministris: Ligatis pedibus
eius et manibus: mittite
eum in tenebras exteriores:
ibi erit fietus et stridor den¬
tium: Ligantur tunc pedes
et manus per districtionẽ
sententiȩ: qui modo apra¬
uis operibus ligari nolunt
uite: Uel certe tunc ligat
pena: quos modo a bonis
operibus ligauit culpa: Pe.¬
des enim qui uisitare egrũ
negligunt: manusq quȩ
nichil indigentibus tribu¬
ergo nunc sponte ligantur
in uicio: tunc in supplicio

Expanded text:
crepat, qui testis consciencrepat, qui testis conscientiae intus animum accusat. Sed inter haec sciendum est quia quisquis hanc vestem virtutis habet, sed tamen adhuc perfecte non habet, ad pii regis ingressum desperare veniam non debet, quia ipse quoque spem nobis per Psalmistam, tribuens, dicit: Imperfectum meum viderunt oculi tui, et in libro tuo omnes scribentur . Sed quia pauca haec in consolatione habentis et infirmantis diximus, nunc ad eum qui hanc omnimodo non habet, verba vertamus. Sequiministris: Ligatis pedibus ejus et manibus, mittite eum in tenebras exteriores; ibi erit fletus et stridor dentium. Ligantur tunc pedes et manus per districtionem sententiae, qui modo a pravis operibus ligari noluerunt, ut darent se. Vel certe tunc ligat poena, quos modo a bonis operibus ligavit culpa. Pedes enim qui visitare aegrum negligunt, manus quae nihil indigentibus tribuergo nunc sponte ligantur in vitio, tunc in supplicio
Abbreviated transcription (Latin):
qui iam fidem in ȩxcla ha¬
bemus: qui scripturȩ sacrȩ
epulis pascimur: qui con¬
iunctam deo eccl̃am esse
gaudemus: Considerate ro¬
go: si cum nuptiali ueste
ad has nuptias uenistis: co
gitationes ur̃as sollicita m¬
quisitione discutite: de rebu
singulis corda ur̃a trutinate:
si iam contra nullum odium
habetis: si contra felicitatẽ
alienam nulla uos mindiȩ
face succenditis: si per occul¬
tam maliciã nemini nocere
festinatis: Ecce rex ad nupti.¬
as ingreditur: et cordis nr̃i
habitũ contẽplatur: atq ei
quem caritate uestitũ non
inuenit. protinus iratus
dicit: Amice: quomodo huc
intrasti non habens uestẽ
nuptialẽ: Mirandũ ualde
amicũ uocat. et rẽprobat:
Acsi ei apertius dicat: Amice
et non amice: Amice per
fidem: sed non amice per
operationẽ: At ille obmi¬
tuit: Quia quod dici sine
gemitu non potest: in illa
districtione ultime incre-¬
pationis: omne argumen¬
tum cessat excusationis:
Quippe: quia ille foris in¬

Expanded text:
qui jam fidem in Ecclesia haqui jam fidem in Ecclesia habemus, qui Scripturae sacrae epulis pascimur, qui conjunctam Deo Ecclesiam esse gaudemus. Considerate, rogo, si cum nuptiali veste ad has nuptias venistis, 1641 cogitationes vestras sollicita inquisitione discutite. De rebus singulis corda vestra trutinate, si jam contra nullum odium habetis, si contra felicitatem alienam nulla vos invidiae face succenditis, si per occultam malitiam nemini nocere festinatis. 12. Ecce rex ad nuptias ingreditur, et cordis nostri habitum contemplatur, atque ei quem charitate vestitum non invenit, protinus iratus dicit: Amice, quomodo huc intrasti non habens vestem nuptialem? Mirandum valde amicum vocat, et reprobat, ac si ei apertius dicat, Amice, et non amice; amice per fidem, sed non amice per operationem. At ille obmutuit, quia, quod dici sine gemitu non potest, in illa districtione ultimae increpationis omne argumentum cessat excusationis, quippe quia ille foris in
Abbreviated transcription (Latin):
seruamus: Sed nemo cum
quempiã diligit: habere
se protinus caritatẽ putet:
nisi prius ipsam uim suȩ
dilectionis examinet: Nam
siquis quemlibet amat: sed
propter dm̃ non amat. iste¬
caritatẽ non habet. sed ha¬
bere se putat: Caritas uera
est. cum et in deo diligitur
amicus: et propter dm̃ chi¬
ligitur iimicus: Ille enim
propter dm̃ diligit eos qͦs
diligit: qui et eos iam di¬
ligere a quibus non diligi.¬
tur scit: Probari etem̃ cari¬
tas. per solam o dii aduer¬
sitatẽ solet: Unde et per
semet ipsam ueritas dicit:
Biligite mimicos ur̃os: be¬
nefacite his qui oderunt
uos: Ille ergo securus amat:
telligit non amari: Magna
sunt hȩc. alta sunt hec. et
multis ad exhibendũ diffi-¬
cilia: sed tamen ista est ue
licitus metuat: ingredien¬
te rege quando mittatur
foras: Ecce enim dicitur: In¬
trauit rex ad nuptias ut
uideret discũbentes: et ui-¬
dit ibi hominẽ non uesti-¬
tum ueste nuptrali. Nos
nuptiis uerbi discumbimꝰ.

Expanded text:
servamus. Sed servamus. Sed quempiam diligit, habere se protinus charitatem putet, nisi prius ipsam vim suae dilectionis examinet. Nam si quis quemlibet amat, sed propter Deum non amat, charitatem non habet, sed habere se putat. Charitas vera est cum et in Deo diligitur amicus, et propter Deum diligitur inimicus. Ille enim propter Ddiligit, qui jam et eos diligere a quibus non diligitur scit. Probari enim charitas per solam odii adversitatem solet. Unde et per semetipsum Dominus dicit: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos . Ille ergo securus amat, telligit non amari. Magna sunt haec, alta sunt haec, et multis ad exhibendum difficilia, sed tamen ista est veslicitus metuat, ingrediente rege, quando mittatur foras. Ecce enim dicitur: Intravit rex ad nuptias ut videret discumbentes, et vidit ibi hominem non vestitum veste nuptiali. Nos nuptiis Verbi discumbimus,
Abbreviated transcription (Latin):
men contẽplationẽ dei per
eius amorem relinquat:coc¬
cus est: sed bis tinctus non
est. Ilt ergo caritas ur̃a coc
et ad amorẽ dei et ad amo¬
rem se proximi accenddat:
quatinus nec ex compassio.¬
ne proximi contẽplationẽ
relinquat dei: nec pluᷤ quã
debet in hȩrens contẽplati-¬
om dei. cõpassionẽ abitiat
proximi: Omnis itaq ho¬
mõ inter homines uiuens:
sic ad eum anhelet quẽ de¬
siderat: ut tamen hunc nos
deserat cum quo currebat:
Et sic huic ad iutoriũ ferat:
ut ab illo nullatenus torpe¬
at. ad quem festinabat: Sci¬
endũ quoq est: quod ipsa
dilectio proximiin duobus
preceptis subdiuiditur: cũ
quidam sapiens dicat: Om̃e
quod odis tibi fieri: uide ne
alteri facias: Et per semet¬
ipsam ueritas prẽdicat: di¬
cens: Quȩ uultis ut facrant
uobis hommes: et uos eadẽ
facite illis: Si enim et quod
impendi nobis recte uolu¬
mus aliis impertimur: et¬
hoc aliis ipsi facere deuita¬
mus: caritatis iura illesa

Expanded text:
men contemplationem Dei per men contemplationem Dei per ejus amorem relinquat, coccus est, sed bis tinctus non est. Ut ergo charitas vestra bis et ad amorem se Dei, et ad amorem proximi accendat, quatenus nec ex compassione proximi contemplationem relinquat Dei, nec plusquam debet inhaerens contemplationi Dei, compassionem abjiciat proximi. Omnis itaque homo inter homines vivens, sic ad eum anhelet quem desiderat, ut tamen hunc non deserat cum quo currebat; et sic huic adjutorium ferat, ut ab illo nullatenus torpeat ad quem festinabat. 11. Sciendum quoque est quod ipsa dilectio proximi in duobus praeceptis subdividitur, cum qui dam sapiens dicat: Omne quod tibi odis fieri, vide ne ipse alteri facias . Et per semetipsam Veritas praedicat, dicens: Quae vultis ut faciant vobis homines, et vos eadem facite illis . Si impendi nobis recte volumus, aliis impertiamur: ethoc aliis ipsi facere devitamus, charitatis jura illaesa
Abbreviated transcription (Latin):
quit: Duo ergo hec necesse
est ut caritatis precepta
custodiat: quisq habere
in nuptiis uestem nuptialẽ
curat: hinc est enim quod
apud iezechielẽ propħam
porte ipsius ciuitatis in mos¬
te constitute uestibulũ du¬
obus cubitis mensuratur:
quia nimirũ accessus nobis
celestis ciuitatis non pandlit᷑
si in hac ȩccła quȩ pro eo
quod adhuc foris est uesti¬
hulum dicitur: dei et pro¬
ximi dilectio non tenetur
hinc est quod cortinis ta¬
bernaculi. intexi coccus bys
tinctus iubetur: Ulos estis
frẽs: uos estis cortinȩ taber¬
naculi: qui per fidem in ur̃iᷤ
latis: Sed cortinis taberna¬
bet inesse: Coccus quippe ig¬
nis speciem tenet: Quid ue
ro est caritas: nisi ignis:
Sed ista caritas esse bis tin¬
cta debet: ut tinguatur per
amorem dei. tinguatur et
per amorẽ proximi: Qui eñ
sic amat dm̃ ut per contẽ¬
plationẽ illius negligat pro¬
ximũ: coccus quidem est: sed
bis tinctus non est: Rursum
qui sic amat proximũ ut ta.¬

Expanded text:
quit. Duo ergo haec necesse quit. Duo ergo haec necesse est ut charitatis praecepta custodiat quisquis habere in nuptiis vestem nuptialem curat. Hinc est enim quod apud Ezechielem prophetam, portae ipsius civitatis in monte constitutae vestibulum duobus cubitis mensuratur , quia nimirum accessus nobis coelestis civitatis non panditur, si in hac Ecclesia, quae pro eo quod adhuc foris est, vestibulum dicitur, Dei et proximi dilectio non tenetur. Hinc est quod cortinis tabernaculi intexi coccus bis tinctus jubetur . Vos estis, fratres, vos estis cortinae tabernaculi, qui per fidem in cordibus latis. Sed cortinis tabernabet inesse. Coccus quippe ignis spero est charitas nisi ignis? sed ista charitas esse bis tincta debet, ut tingatur per amorem Dei, tingatur et per amorem proximi. Qui enim sic amat Deum, ut per contemplationem ejus negligat proximum, coccus quidem est, sed bis tinctus non est. Rursum qui sic amat proximu
Abbreviated transcription (Latin):
stem mutare dissimulamuͤ.
Congaudent angłi: ad cȩ¬
lum assumuntur electi:
Qua ergo mente hec spiri¬
talia festa conspicimus:
qui nuptialẽ uestem id est
caritatẽ quȩ sola nos speci¬
osos exhibeat non habemuᷤ
Sciendũ uero est: quia si¬
cut in duobus lignis supe.¬
riori uidelicet et inferiori
uestis texitur: ita in duo¬
bus preceptis caritas habe¬
mi dilectione: Scriptũ quip¬
pe est: Diliges dnm̃ deum
tuũ ex toto corde tuo. et ex
tota anima tua: et ex tota
uirtute tua: et diliges pro¬
ximũ tuũ sicut te ipsũ: Qua
in re notandũ est: quia in
dilectione proximi mensũ¬
ra ponitur amoris cum dici¬
tur: diliges proximũ tuũ
sicut te ipsum: Dei autẽ di¬
lectio. nulla mensura constrĩ¬
dnm dm̃ tuũ ex toto corde
tuo. et ex tota anma tua.
et ex tota uirtute tua: Non
enim iubetur quisq quan¬
tum diligat sed ex quanto:
cum dicitur ex toto: Qura
ille ueraciter diligit deum:
qui sibi de se nichil relin¬

Expanded text:
stem mutare dissimulamus. stem mutare dissimulamus. Congaudent angeli, cum ad coelum assumuntur electi. Qua ergo mente haec spiritalia festa conspicimus, qui nuptialem vestem, id est charitatem, quae sola nos speciosos exhibet, non habemus? 10. Sciendum vero est quia sicut in duobus lignis, superiore videlicet et inferiore, vestis texitur, ita in duobus praeceptis charitas habeet dilectione proximi. Scriptum quippe est: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota virtute tua, et diliges proximum tuum sicut teipsum. Qua in re notandum est, quia in dilectione proximi mensura ponitur amoris, cum dicitur: Diliges proximum tuum sicut teipsum . Dei autem dilectio nulla mensura constrinDeum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota virtute tua. Non enim jubetur quisque quantum diligat, sed ex quanto, cum diille veraciter Deum diligit, qui sibi de se nihil relin
Abbreviated transcription (Latin):
assistens fidem habet: sed
caritatẽ non habet: Lecte
enim caritas nuptialis uẽ.¬
stis uocatur: quia hanc in
se conditor nr̃ habuit: dũ
ad sociandȩ sibi eccl̃ȩ nup¬
tias uenit: Sola quippe di¬
lectione dei actum est: ut
eius unigenitus mentes sibi
electorũ hominũ uniret: On-¬
de et ioħes dicit: Sic enim
dilexit deus mundũ hunc:
ut filium suum ungentũ
daret pro nobis: Qui ergo
per caritatẽ ueram uenit ad
homines: eandem caritatẽ
innotuit uestem esse nup¬
tialem: Omnis ergo ur̃m
qui in eccła positus deo cre¬
didit: iam ad nuptias in¬
trauit.: sed cum nuptiali
ueste non uenit: si caritatiᷤ
grãm non custodiuit: Et
certe frẽs l̾m̃i. siquis ad car¬
nales nuptias esset inuita¬
tus: uestem mutaret.: con¬
gaudere se sponso et spon¬
se ex ipso sui habitus deco¬
re ostenderet: inter gau¬
dentes et festa celebrantes
despectis uestibus apparere
erubesceret: Nos ad dei mi¬
ptias uenimus: et cordis ue.¬

Expanded text:
assistens fidem habet, sed assistens fidem habet, sed charitatem non habet. Recte enim charitas nuptialis vestis vocatur, quia hanc in se conditor noster habuit, dum ad sociandae sibi Ecclesiae nuptias venit. Sola quippe dilectione Dei factum est, ut ejus unigenitus mentes sibi electorum hominum uniret. Unde Paulus dicit: Sic enim dilexit Deus mundum, ut Filium suum unigenitum daret pro nobis . Qui ergo per charitatem venit ad homines, eamdem charitatem innotuit vestem esse nuptialem. Omnis ergo vestrum qui in Ecclesia positus Deo credidit, jam ad nuptias intravit; sed cum nuptiali veste non venit, si charitatis gratiam non custodit. Et certe, fratres, si quis ad carnales nuptias esset invitatus, vestem mutaret, congaudere se sponso et sponsae ex ipso sui habitus decore ostenderet, inter gaudentes et festa celebrantes despectis vestibus apparere erubesceret. Nos ad Dei nuptias venimus, et cordis ve
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s: qui iuxta psalmistȩ uo-¬
cem factus est sicut passer
unicus in edificio: Tanto er¬
go magis mali tolerandi st̃
quanto et ampliuᷤ abiin¬
dant: Qura et in areȩ tritu.¬
ra pauca sunt grana quȩ
seruantur horreis: et gran¬
des acerui palearũ qui ig¬
nibus cõburuntur: Sed tã
quia largiente dño nupti¬
arum domum id est scãm
eccłam intrastis: sollerter
frẽs aspicite: ne aliquid de
mentis ur̃ȩ habitu rex in¬
grediens reprehendat. Cũ
pensandũ est: quod proti¬
nus subditur: Intrauit autẽ
rex ut uideret discumben-¬
tes: et uidit ibi hominem
non uestitũ ueste nuptiali:
per nuptialem uestem pu¬
tamus: Si enim uestẽ nup¬
tialem baptismũ uel fidem
dicimus: quis sine baptismo
et fide has nuptias intra¬
uit.: Eo enim ipso foris est:
quo necdum credidit: Quid
ergo debemus intelligere
nuptialẽ uestem: nsi cari¬
tatem: Intrat enim ad nup¬
tias. sed cum nuptiali ueste
non intrat: qui in scã eccl̃a

Expanded text:
sanctus. Qui, juxta Psalmistae vosanctus. Qui, juxta Psalmistae vocem, Factus est sicut passer unicus in aedificio . Tanto ergo magis mali tolerandi sunt, quanto et amplius abundant, quia et in areae tritura pauca sunt grana quae servantur horreis, et grandes acervi palearum qui ignibus comburuntur. 9. Sed quia jam, largiente Domino, nuptiarum domum, id est sanctam Ecclesiam intrastis, solerter, fratres, aspicite, ne aliquid de mentis vestrae habitu rex ingrediens reprehendat. Cum pensandum est quod protinus subditur: Intravit autem rex ut videret discumbentes, et vidit ibi hominem non vestitum veste nuptiali. per nuptialem vestem putamus? Si enim vestem nuptialem baptisma vel fidem dicimus, quis sine baptismate et fide has nuptias intravit? Eo enim ipso foris est, quo necdum credidit. Quid ergo debemus intenuptialem vestem, nisi charitatem. Intrat enim ad nuptias, sed cum nuptiali veste non intrat, qui in sancta Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
mitate etiam sua. ad unius
Inferius quippe quadrupe.¬
dia atq reptilia: superius
uero aues et homines ha¬
buisse credenda est: Ibi la¬
ta extitit. ubi bestias habu¬
it: ibi angusta. ubi homi¬
nes seruaint: Quia nimirũ
scã ȩccła in carnalibus am¬
pla est: in spritalibus angu¬
sta: Ubi enim bestiales ho¬
minum mores tolerat: ibi
latius sinum laxat: Ubiau¬
tem eos habet qui spiritali
ratione suffulti sunt: illic
quidẽ ad summũ ducitur:
sed tamen quia paucisunt
angustatur: Lata quippe
uia est quȩ ducit ad perdi¬
tionem: et multi sunt qui
uadunt per eam: Et angũ¬
sta est quȩ ducit ad uitam:
et pauci sunt qui inueniũt
eam: Eo usq autem arca an.¬
gustatur in summis: quo¬
usq ad mensurã unius cu¬
biti perducatur: Quia in sca
eccła quanto sanctiores qui¬
q sunt: tanto pauciores:
Quȩ in summo ad illũ per¬
ducitur: qui solus homo
in hominibus. et sine alte¬
rius cõparatione natuᷤ est

Expanded text:
mitate etiam sua ad unius mitate etiam sua ad unius Inferius quippe quadrupedia atque reptilia, superius vero aves et homines habuisse credenda est. Ibi lata exstitit, ubi bestias habuit; ibi angusta, ubi homines servavit, quia nimirum sancta Ecclesia in carnalibus ampla est, in spiritalibus angusta. Ubi enim bestiales hominum mores tolerat, illic latius sinum laxat. Ubi autem eos habet qui spiritali ratione suffulti sunt, illic quidem ad summum ducitur, sed tamen, quia pauci sunt, angustatur. Lata quippe via est 1639 quae ducit ad perditionem, et multi sunt qui vadunt per eam; et angusta est quae ducit ad vitam, et pauci sunt qui inveniunt eam . Eo autem usque arca angustatur in summis, quousque ad mensuram unius cubiti perducatur, quia in sancta Ecclesia quanto sanctiores quique sunt, tanto pauciores. Quae in summo ad illum perducitur qui solus homo in hominibus, et sine alterius comparatione, natus est
Abbreviated transcription (Latin):
in iusta conuersatione eruit:
Aspectu enim et auditu iu¬
stus erat: habitans apud
eos qui de die in diem ani¬
mam iusti. iniquis operibꝰ
cruciabant: hinc paulus
discipuloꝵ uitam et lau̾dat
et roborat: dicens: In me¬
dio nationis prauȩ et per-¬
uerse: inter quos lucetis si¬
cut luminaria in hoc mun¬
do: uerbum uitȩ continen¬
tes: Hinc ioħes pergami ec¬
cłȩ attestatur: dicens: Scio
ubi habitas: ubi sedes est
sathanȩ:et tenes nomen
meum. et non negasti fidẽ
omnia percurrendo cog-¬
noscimus: quia bonus noi
fuit: quem maloꝵ prauitaᷤᷤ
non probauit: At eñi ita
loquar: ferrum antmȩ nr̃e
nequaquã perducitur ad
subtilitatẽ acuminis: si hoc
non eraserit alienȩ lima pra¬
uitatis: Terrere iam uos nos
debet: quod et in ȩccła et
multi mali. et pauci sunt
boni: Quia arca in undis
diluuii quȩ huius ȩcclȩ ty¬
pum gessit: et ampla in in¬
ferioribus. et angusta in su¬
perioribus fuit: quȩ in sũ¬

Expanded text:
injuria conversatione eruit; injuria conversatione eruit; aspectu enim et auditu justus erat, habitans inter eos qui de die in diem animam justam iniquis operibus cruciabant . Hinc Paulus discipulorum vitam et laudat et roborat, dicens: In medio nationis pravae et perversae, inter quos lucetis sicut luminaria in mundo, verbum vitae continentes . Hinc Joannes Pergami Ecclesiae attestatur, dicens: Scio ubi habitas, ubi sedes est Satanae, et tenes nomen meum, et non negasti fidem omnia percurrendo cognoscimus quia bonus non fuit quem malorum pravitas non probavit. Ut enim ita loquar, ferrum animae nostrae nequaquam perducitur ad subtilitatem acuminis, si hoc non eraserit alienae lima pravitatis. 8. Terrere autem vos non debet quod in Ecclesia et multi mali et pauci sunt boni, quia arca in undis diluvii, quae hujus Ecclesiae typum gessit, et ampla in inferioribus, et angusta in superioribus fuit, quae in sum