comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Non fames erit. nonsitir erit.
quia decorruptione corporir
istanasunt᷑. Ideoreficis qr
aliquid deficit. Concupis cen¬
tae delectationum carnalium
contranor pugnant. Mortẽ
portamus infirmitate corpo¬
ris. Sedcũ mors ipsa conuer¬
safuerit inilla in cõmutabili¬
tate & corruptibile hoc indue¬
ri incorptionẽ. et mor tale
hoc induerit inmortalitatõ
& dicetur. Restant aliqui
inimici. Noñsequitur no¬
uissima inimica. Cũ hȩc der¬
tructa fuerit : inmor talitar
succedit. sinullur erit inimi¬
cus qua si no uirsima destruet᷑
morr. Bonum nrmn uuisuspira¬
mus paxerit. ł cebonũ frs
magnũ bonũ pax uocatur.
Querebatir quiduocar et᷑. Aurũ ẽ
argentũ ẽ : añ fundur: anuestis
pax est. Non pax qualemin¬
t̃schabent hominer infidam
instabilem : mutabilem : in certã
nec paxtalir. qualem secũ hab&
ipse unur homo: Diximur
eniquia & secum pugnathomo.
usq: quodo m& oms cupiditater.
Ad huc pugnat. qualis ergopax

Expanded text:
Non fames erit, non sitis erit, Non fames erit, non sitis erit, quia de corruptione corporis ista nascuntur. Ideo reficis, quia a te aliquid deficit. Concupiscentiae delectationum carnalium contra nos pugnant. Mortem portamus infirmitate corporis: sed cum mors ipsa conversa fuerit in illam incommutabilitatem, et corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem, et dicetur: Restant aliqui inimici? Non; sequitur «novissima inimica mors.» Cum haec destructa fuerit, immortalitas succedet. Si nullus erit inimicus, quasi «novissima destruetur mors» . Bonum nostrum cui suspiramus, pax erit. Ecce bonum, fratres, magnum bonum pax vocatur. Quaerebatis quid vocaretur: Aurum est, argentum est, an fundus, an vestis? Pax est: non pax qualem inter se habent homines, infidam, instabilem, mutabilem, incertam; nec pax talis qualem secum habet ipse unus homo. Diximus enim quia et secum pugnat homo; usquequo domet omnes cupiditates, adhuc pugnat. Qualis ergo pax?
Abbreviated transcription (Latin):
ihũꝑsecutionẽ patiunt᷑. Non
enĩ modo quia diabolus ꝑreger
non seuit Ideo xp̃iani non pa¬
ciunt᷑ ꝑsecutionẽ : Si mortuur
ẽ. diabolus mortuae sunt ꝑse¬
cutiones. siaut̃ ille aduoersa¬
rius nt̃ uiuit unde non tẽpta¬
tionos suggerit unde ñ sȩuit
unde nonminar aut scandala
ui debis. qr omis qui uult pieuiua¬
Propt̃ qui dergo patimur tantas
martyror : quodẽ illudbo¬
nũ diupotest: Vnde aut quae
lingua dicat. aut quae aurii
audiant: Equidem illud ne
auris audiuit nec in cor homi¬
nis ascendit: A me mus tam̃
ꝓficiamur tantum. Videtir
enĩ quia pugue non de sunt:
et pugnamur cũ concupis cen
turnrir. Pugnãmurforir
cũ infidelibus & in obedientib:
hominibus. Pugnamus inͦi
cũ suggestionibur. Cũ ꝑ turba¬
tionibur carnalibur. Ubiq
pugnamur ad huc quiã corp
quodcor rũpitur. ad grauat
raurã ꝓpt̃s pm qui habitat in
uobis. Cum ergo uiui ficata
fuer int membranrã morta¬
lia iãnihil resista spũi nr̃o

Expanded text:
secutionem patiuntur» ? Non enim modo, quia diabolus per reges non saevit, ideo Christiani non patiuntur persecutionem. Si mortuus est diabolus, mortuae sunt persecutiones; si autem ille adversarius noster vivit, unde non tentationes suggerit? unde non saevit? unde non minas aut scandala videbis quia omnis qui vult piePropter quid ergo patimur tantas martyres? quod est illud bonum, dici potest? unde, aut quae lingua dicat? aut quae aures audiant? Et quidem illud «nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit» . Amemus tantum, proficiamus tantum: videtis enim quia pugnae non desunt, et pugnamus cum concupiscentiis nostris. Pugnamus foris cum infidelibus et inobedientibus hominibus; pugnamus intus cum suggestionibus, cum perturbationibus carnalibus: ubique pugnamus adhuc, quia corpus quod corrumpitur, aggravat um ejus qui habitat in vobis» . Cum ergo vivificata fuerint membra nostra mortalia, jam nihil resistet spiritui nostro.
Abbreviated transcription (Latin):
uia: aut qui adhoram gaudent.
It facta tribulatione sicut aer¬
tas solis arescunt. aut quic:¬
tationibus ot curir et solli itu¬
dine huiur mundi. Tam quã
spinir auariciȩ offocant quod
iillis coeperat germinare.
E st aut̃ & lãterra bona : quose¬
men cũ ceciderit. affert fruc¬
tum: aliudtricenum. Aliud
sex agenum: aliud centenum
Siue parum siue multum om̃s
inorreo erunt. Sunt ergo
tales et ꝓpt̃ horloquimur : ꝓpt̃
hor loquitur scriptura : ꝓpt̃
hos non tac& euangelium. Sed
illi audiant. Neforte aliud
sint hodie aliudcrar. Nefor¬
te mutentur audiendo aut
arentuiam: aut lapides pur¬
gent: aut spinar euellant di¬
eni quis altat membra moua
ad cantum sic qui saltant ad
p̃ceptum dia Operibur obtepe¬
rant sono. Ideo quinoluerunt
hoc facere : quidillis dicit dnr̃ in
euangelio: cantauimus uobir
et non saltastis: planximur
et non lamentastis. Cantate
ergo credimus in dĩ misericor¬
diam. quia erunt de quibus nos

Expanded text:
via, aut qui ad horam gaudent, via, aut qui ad horam gaudent, et facta tribulatione, sicut aestu solis, arescunt; aut qui cogitationibus et curis et sollicitudine hujus mundi, tanquam spinis avaritiae offocant quod in illis coeperat germinare. Est autem etiam terra bona, quo semen cum ceciderit, affert fructum, aliud tricenum, aliud sexagenum, aliud centenum : sive parum, sive multum, omnes in horreo erunt. Sunt ergo tales, et propter hos loquimur. Propter hos loquitur Scriptura, propter hos non tacet Evangelium. Sed et illi audiant, ne forte aliud sint hodie, aliud cras; ne forte mutentur audiendo, aut arent viam, aut lapides purgent, aut spinas evellant. Dienim qui saltat, membra movet ad cantum; sic qui saltant ad praeceptum Dei, operibus obtemperant sono. Ideo qui noluerunt hoc facere, quid illis Dominus dicit in Evangelio? «Cantavimus vobis, et non saltastis; planximus, et non lamentastis» . Cantet ergo; credimus in Dei misericordiam, quia erunt de quibus nos
Abbreviated transcription (Latin):
Osalmur quẽ cantauimurbre¬
ui sest. sed sicut scriptũ ẽ in
euuangelio de Tacheo statura
breuis et magnus in opere.
Sicut scriptum ẽ. de illa uidua quȩ
duominuta misit inga ⁊ ophilats
Breuir pecunia sed magirꝰ caritar
Sic est istepsalmur. Siuerbanu¬
merer breuis ẽ sent entiarap¬
pendar magnur est. Non ergo
nos poterit diutius ur que ad far¬
tidium detinere: quaro : aduer
inuonit corda ubirequies cat
inuenit terra ubigormin &
et frustumferat. Nam quia
multi malisunt et iniqui quor
portat ecclesia usque infinem
ianifestum ẽ et hisunt quibur
uerbum dĩ suꝑfluum est. Et aui
sic in illor cadit quomodo semn
inuice conculcatur et auolaulb
colligitur aut sic in eor cadi
quomodo semen in p& rosaloca
ubi non hab& terram mulia
statim exut et cale facto soll
arescit quia non habebat radicm
Aut sicut int̃spinar: qđ et sigermiui
et con&ur inaurar surgero :
offocatur tamen multitudine
spinarum. Tales aut̃ sunt qui
uerbum dĩ contempnunt sicut

Expanded text:
salmus quem cantavimus, brevis est: sed sicut scriptum est in Evangelio de Zacchaeo, statura brevis, et magnus in opere ; sicut scriptum est de illa vidua quae duo minuta misit in gazophylacium, brevis pecunia, sed magna charitas : sic et iste psalmus, si verba numeres, brevis est; si sententias appendas, magnus est. Non ergo nos poterit diutius usque ad fastidium detinere. Quare? Advertainvenit corda ubi requiescat, invenit terram ubi germinet et fructum ferat. Nam quia multi mali sunt et iniqui quos portat Ecclesia usque in finem, manifestum est: et hi sunt quibus verbum Dei superfluum est; et aut sic in illos cadit, quomodo semen in via conculcatur, et a volatilibus colligitur; aut sic in eos cadit, quomodo semen in petrosa loca, ubi non habet terram multam, statim exit, et calefacto sole arescit, quia non habet radicem; aut sicut inter spinas, quod etsi germinet et conetur in auras surgere, offocatur tamen multitudine spinarum. Tales autem sunt qui verbum Dei contemnunt sicut
Abbreviated transcription (Latin):
Nemoer gotimeat mixtor sibi
corporemalor. Longeabillir
sit corde et securus portat
quod nontim&. Longe fecer
iniustitiam suam: quid occur¬
rit: florent illiquir egnant ini¬
qui. Et ut ser monem loqua¬
mur uulgitonant iniqui : ex¬
colluntur intyphor incalum¬
nias. Quidergo: semꝑ hoc
Non. audi quod sequitur
DÑS IUTUS CONCIDET CER¬
UICES PECCA TORUM
ntendat caritas ur̃a dnr̃ in¬

Expanded text:
Nemo ergo timeat mixtos sibi Nemo ergo timeat mixtos sibi corpore malos. Longe ab illis sit corde, et securus portat quod non timet: «Longe fecerunt injustitiam suamrit? Florent illi qui regnant inique; et ut sermonem loquamur vulgi, tonant iniqui, extolluntur in typhos, in calumnias. Quid ergo? semper hoc? Non. Audi quod sequitur: «Dominus justus concidet cervices peccatorum.» Intendat Charitas vestr
Abbreviated transcription (Latin):
tisunt mali int̃bonor. putar&
iniquitatẽ eẽ. iuxta iustitiam:
Non potuerunt inquit mihi
Ide dixerunt et maledixert̃
manducemur et bibamurcrar
enĩmoriemur. Noncor rupe¬
runt sermones mali moresbo¬
nor. In eo quod audiui adõ. non
cessi sermonibur hominum
Fecer unt mihi peccatorer quod
portarem : non cui miscerer
et facta est iniquitar eorum
longeame. Quid enim tam
prope quã duo hominer in una
ecclesia : quid enim tam longe
quaminiquitar aiustitia
ubiẽni consensio ibi propinqui¬
tas. Ligantur duo et mit tunt᷑
ad iudicem latro et colligͥatur:
ille sceleratur: ille in nocenr
U naca tenaligantur et longer̃
a se. quantum longesunt are:
quantum longe est scelurab
innocentia. Ecce is ti longe
sunt a se abinuicem. Aliur
latro in ispania facit scelera
proximur est ei qui facit in
africa. quantum proximur
quantũ sibiiunguntur scdus
et scelus. quantum sibi iungunt᷑
latrocinium & latrociniũ.

Expanded text:
ti sunt mali inter bonos, putaret ti sunt mali inter bonos, putaret iniquitatem esse juxta justitiam, «Non potuerunt,» inquit, «mihi;» id est, dixerunt, et male dixerunt, «Manducemus et bibamus; cras enim moriemur.» Non corruperunt sermones mali mores bonos: in eo quod audivi a Deo, non cessi sermonibus hominum. Fecerunt mihi peccatores quod portarem. non cui commiscerer, et facta est iniquitas eorum longe a me. Quid enim tam prope, quam duo homines in una Ecclesia? quid tam longe, quam iniquitas a justitia? Ubi enim consensio, ibi propinquitas. Ligantur duo, et mittuntur ad judicem; latro, et colligatus: ille sceleratus, ille innocens, una catena ligantur, et longe sunt a se. Quantum longe sunt a se? Quantum longe est scelus ab innocentia. Ecce isti longe sunt ab invicem. Alius latro in Hispania facit scelera, proximus ei est qui facit in Africa. Quantum proximus? Quantum sibi junguntur scelus et scelus, quantum sibi junguntur latrocinium et latrocinium.
Abbreviated transcription (Latin):
quia expugnauorunt me
aiuuentute mea : exercuerĩ
me : non opprerserunt. Ua¬
luerunt mihi si cut ignir ad
aurum: ñ sicut ignis ad fenũ.
gnis enim accedens ad aurũ
sordemtollit. Accedenrad fenu
incineremuertit. Et enĩ nõpo¬
tuerunt mihi quia non consensi
quia non mo fecerunt quales
sunt ipsi Suꝑdor sum meum
fabricauerunt peccator es lon¬
gefecer unt in ius titiam suam
Fecerunt quod tolerem & non
fecerunt cui consentirem. Iã
ergo inius ticia ipsorum
longe est ame. malimixtir
bonis non solum insaeculo: sod
et in ipra intur ecclesia mali
mixtisuntbonir. Nostis et
ꝓbastir: et magir ꝓbabitis sibo¬
nifueritis. Cum enimcreiun&
herba et frustum fecis set tunc
apparuerunt Zi Zania Nulli
apparent maliin eclesia
nisi ei qui fuerit bonus. Nostir
ergo quia mixtisunt & semper
& ubiq dicit scriptura: Quia
non separabuntur nisi infinẽ
Sic quo modo mixti sunt longe s̃
ase. Nequis ergo exeoqđ mix¬

Expanded text:
quia «expugnaverunt me quia «expugnaverunt me a juventute mea?» Exercuerunt me, non oppresserunt. Valuerunt mihi sicut ignis ad aurum, non sicut ignis ad fenum. Ignis enim accedens ad aurum, sordem tollit; accedens ad fenum, in cinerem vertit. «Etenim non potuerunt mihi,» quia non consensi, quia non me fecerunt quales sunt ipsi. «Supra dorsum meum fabricaverunt peccatores, longe fecerunt injustitiam suam.» Fecerunt quod tolerem, et non fecerunt cui consentirem. Jam ergo injustitia ipsorum longe est a me. Mali mixti sunt bonis, non solum in saeculo, sed et in ipsa intus Ecclesia mali mixti sunt bonis. Nostis, et probastis; et magis probabitis, si boni fueritis. «Cum» enim «crevisset herba et fructum fecisset, tunc apparuerunt zizania» . Nulli apparent mali in Ecclesia, nisi ei qui fuerit bonus. Nostis ergo quia mixti sunt, et semper et ubique dicit Scriptura quia non separabuntur, nisi in fine. Sic, quomodo mixti sunt, longe sunt a se. Ne quis ergo ex eo quod mix
Abbreviated transcription (Latin):
agore ut consentiã : fecerunt
quod portem quã preclaro
dictũc̃. quã optimȩ significa¬
uit. Et enĩ ñ potuerunt mihi
suꝑdor sum meũ fabricauert̃
peccatores. Agunt nobiscũ
primo ut consentiamus illir
ad facta mala. sinon consen¬
serimus. tolerate nos dicunt:
Ergoquia non potustimihi
as conde in dor summeum :
por tare te abeo quo urque
ueniat finir. Sic enimmihi
p̃ceptumest. ut frultum
afferamcũ tolerantia. Nonie
corrigo tolerote. Aut forto
cumtolerote corrigirte
Sed nonte corriger usq infinẽ
Folerote usque infinẽ & usque
infinẽ Suꝑdor sum meum
erisusque ad tempus: Num¬
quid semꝑ suꝑdor sum meum
eris: ueniet enim qui indete
demedio iustorum : sicut ⁊ i¬
tania a tritico. Frumentũ
recondent inhorreo : paleã auĩ
cõburent igni in extinguibili
or tauius que potui. iam gaudens
transeo inhorreumdĩ & secu¬
rus canto : saepe expugnauer
me aiuuentutemea. quid
enimmibi facere potuorunt

Expanded text:
agere ut consentiam; fecerunt agere ut consentiam; fecerunt quod portem. Quam praeclare dictum est, quam optime significavit, «Etenim non potuerunt mihi: supra dorsum meum fabricaverunt peccatores.» Agunt nobiscum, primo ut consentiamus illis ad facta mala: si non consenserimus, Tolerate nos, dicunt. Ergo quia non potuisti mihi, ascende in dorsum meum; portare te habeo quousque veniat finis: sic enim mihi praeceptum est, ut fructum afferam cum tolerantia . Non te corrigo, tolero te: aut forte, cum tolero te, corrigis te. Si non te corrigis usque in finem, tolero te usque in finem; et usque in finem super dorsum meum eris, usque ad tempus. Numquid semper super dorsum meum eris? Veniet enim qui inde te de medio justorum, sicut zizania a tritico; frumentum recondent in horreo, paleam autem comburent igni inexstinguibili. Portavi quousque potui, jam gaudens transeo in horreum Dei, et securus canto, «Saepe expugnaverunt me a juventute mea.» 8. Quid enim mihi facere potuerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
pugnauerunt me Aiuuentute mea
Dicat ueroisrł. sae pe ex pugna¬
uerunt me Aiuuentu te mea
Audent & iamfeneratores dice¬
re. Non habeo aliud unde ui¬
uam hoc mihi & latrodicer&
dep̃hensur in fauce. hoc & frac¬
tordicer& dep̃hensus cir capa¬
rietem alienum. hoc mihi
et lenodiceret. Emens puellas
ad prostitutionẽ. hoc et male¬
ficus incantans mala et uen¬
dens nequitiã suam. Quic¬
quid tale ꝓhibere conaremur
res pondent om̃s quia non ha¬
berent unde uiuerent: quia
inde sae pascerent. quasi ñ
hoc ipsum in illis maxime pu¬
niendum ẽ : quia artemnequitiȩ
diligerent. Un deuitã tranr¬
ig ant. Et inde seuolunt par¬
cere : unde offendant cum a quo
omi pascuntur. Sedcũclama¬
ueris hoc & dixeris: illirespon¬
dent. sisic non huc accedimur:
sisic nontramur in prã et desia.
Ueniant intrent. audiant: sae¬
peexpugnauerunt me aiuuen¬
tutemea & enĩ ñ potuerunt mͥ
Suꝑdor sũmeum fabricauert᷑
peccator es. hoc ẽ ñ potuer t̃

Expanded text:
pugnaverunt me a juventute mea, pugnaverunt me a juventute mea, dicat vero Israel, Saepe expugnaverunt me a juventute mea.» Audent etiam feneratores dicere: Non habeo aliud unde vivam. Hoc mihi et latro diceret, deprehensus in fauce; hoc et effractor diceret, deprehensus circa parietem alienum; hoc mihi et leno diceret, emens puellas ad prostitutionem; hoc et maleficus incantans mala, et vendens nequitiam suam; quidquid tale prohibere conaremur, responderent omnes quia non haberent unde viverent, quia inde se pascerent; quasi non hoc ipsum in illis maxime puniendum est, quia artem nequitiae delegerunt, unde vitam transigant, et inde se volunt pascere, unde offendant eum a quo omnes pascuntur. 7. Sed cum clamaveris hoc et dixeris, illi respondent: Si sic, non huc accedimus; si sic, non intramus in ipsam Ecclesiam. Veniant, intrent, audiant: «Saepe expugnaverunt me a juventute mea. Etenim non potuerunt mihi: supra dorsum meum fabricaverunt peccatores:» hoc est, non potuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
fecit. Nolifenerare. Tuaccus ar
scripturam dicentem. Qui pecu¬
niam suam nondedit adusurã.
Nonego illud scripsi : non deore
meo primo exiit. dm̃ audi et
ille. Clerici non fenerent.
It forte quitibiloquitur non
ꝑ ipsum loquit᷑: si facit quodtibi
dicit & nontufacis. Tuinignẽ
ille in regnum: si non facit qđ
tibidicit et par it̃ facit malaquȩ
facir: et dicitbona quae ñ facit.
par it̃ inignem. faenũ ardebit
uerbum aut̃ dnĩ man& in aet̃nũ
numquid ard& sermo quitibi ꝑ
llũ locuturest: autmo r sere
quitibiloquit᷑ idẽ bonus et
iustur famulus dĩ aut phariseur
ẽ. cat hedramoy sisedenr
audisti & de ipsis. quaedicunt
facite : quae aut̃ faciunt facere
nolite. Non haber tu unde te
excuses quandosermodĩtibi
loquitur: qui a non potes int̃fi¬
cere sermonemdĩ. Crimina¬
riquaeris eos. ꝑ quos tibi loqui
tur sermodĩ. quaere quan¬
tũuir : dic quantũ uis: blar¬
phema quantum uir: saepe ex¬

Expanded text:
fecit. 6. Noli fenerare. Tu accusas fecit. 6. Noli fenerare. Tu accusas Scripturam dicentem, «Qui pecuniam suam non dedit ad usuram» . Non ego illud scripsi, non de ore meo primo exiit: Deum audi. Et ille: Clerici non fenerent. Et forte qui tibi loquitur, non per ipsum loquitur? Si facit quod tibi dicit, et non tu facis; tu in ignem, ille in regnum. Si non facit quod tibi dicit, et pariter facit mala quae facis, et dicit bona quae non facit; pariter in ignem. Fenum ardebit, verbum autem Domini manet in aeternum . Numquid ardet sermo qui tibi per illum locutus est? Aut Moyses est qui tibi loquitur, id est, bonus et justus famulus Dei; aut pharisaeus est cathedram Moysi sedens. Audisti et de ipsis: «Quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite» . Non habes tu unde te excuses, quando sermo Dei tibi loquitur. Quia non potes interficere sermonem Dei, criminari quaeris eos per quos loquitur tibi sermo Dei. Quaere quantum vis, dic quantum vis, blasphema quantum vis: «Saepe ex
Abbreviated transcription (Latin):
hunt. Osiuitiu nr̃a cohibeamus.
qui abona sunt omĩa: quiabonusd
qui fecit omĩa. Et laudant illum
operasua considerata qui a bona
sunt abeo quihab& spm̃ con¬
siderandi spm̃pietatir & sapi¬
entiae. Undiq: dr̃ laudatur
ab operibur suir. Quo modo
illum laudant opera succ
postrium puerorum. Quidp̃¬
t̃mirsum est: laud ant caelum
laudant angeli: laudant sidera
laudant sol& luna. Laudant
dieret nocter: laudat quicquio
germinat d&erra: laudat
quic quidnatat in mari: lau¬
dat quic quid uolitat inaera
laud antomr̃ monter et colles
laudant frigora & aestar&
cetera omĩa quae dr̃ fecit. Audis¬
tis quia laudant dm̃: Numquid
audistis ibi qui alaudat dm̃ a¬
uaritia quia dm̃ laudat luxo¬
rico: non laudant ista quia ñ
ipse illa fecit. laudant ibi homi¬
nerdm̃. hominir creator ẽ.
ds̃. Auar itia opurẽ. m aliho¬
minir. homo ipse. opur ẽ. dĩ
Et quid uult dr̃ occidere inte qđ
ipse fecisti. & saluare quẽ ipse

Expanded text:
hunt. O si vitia nostra cohibeamus! hunt. O si vitia nostra cohibeamus! quia bona sunt omnia, quia bonus Deus qui fecit omnia; et laudant illum opera sua, considerata quia bona sunt, ab eo qui habet spiritum considerandi, spiritum pietatis et sapientiae. Undique laudatur Deus ab operibus suis. Quomodo illum laudant opera sua per os trium puerorum? quid praetermissum est? Laudant coeli, laudant Angeli, laudant sidera, laudant sol et luna, laudant dies ac noctes, laudat quidquid germinat de terra, laudat quidquid natat in mari, laudat quidquid volitat in aere, laudant omnes montes et colles, laudant frigora et aestus; et caetera omnia quae Deus fecit, audistis quia laudant Deum : numquid audistis ibi quia laudat Deum avaritia, quia laudat Deum luxuria? Non laudant ista, quia non ipse illa fecit. Laudant ibi homines Deum; hominis creator est Deus. Avaritia opus est mali hominis; homo ipse opus est Dei. Et quid vult Deus? Occidere in te quod ipse fecisti, et salvare quod ipse
Abbreviated transcription (Latin):
unt dicunt᷑ fieri. Et quae fiunt
bene dicuntur male fieri
Et quae toleramus ad culpã nram
amplicantur. Nos quid respon¬
demus: nolime adtondore ser¬
monem istum adtende. Ipsctibi
loquitur ꝑ que lib& huic tuini¬
micus es Concorda cũ aduersa¬
riotuo cuer cum eo inuia. Aduer¬
sarium tuum. sermonẽ dĩfecisti:
Noliadtendere: quia ille tibiloquit᷑
M alus ẽ ꝑ quẽ tibi loquitur : sed ñ
ẽ. malus quitibi loquitur : sermo
nemdi Accursa dm̃ accursa si
potes. Creditir fr̃r huc usque
ꝑuenir secor dequibur dicitur
sacpe expugnauorunt me aiu¬
uentutemea Vt &iam ipsudm
accurare non dubi tont: accusar
auarum et ille accusat dm̃ quia
focit aurum. Noli auarur eẽ
et non facer& dr̃ aurum. la
hoc restat qui amalatue opera
cohibere ñ potes accus asope¬
rabonadi. Dis plic& tibi crea¬
tor & fabricator mundi
Non facer & et solem quia multi
infenestris contendunt delu¬
minaribur. & adiuditia setra¬

Expanded text:
unt, dicuntur fieri; et quae fiunt unt, dicuntur fieri; et quae fiunt bene, dicuntur male fieri: et quae toleramus, ad culpam nostram applicantur. Nos quid respondemus? Noli me attendere; sermonem istum attende: ipse tibi loquitur per quemlibet; huic tu inimicus es. Concorda cum adversario tuo, cum es cum eo in via : adversarium tuum sermonem Dei fecisti. Noli attendere quia ille tibi loquitur: malus est per quem tibi loquitur; sed non est malus, qui tibi loquitur, sermo Dei. Accusa Deum, accusa, si potes. 5. Creditis, fratres, huc usque pervenisse eos de quibus dicitur, «Saepe expugnaverunt me a juventute mea,» ut etiam ipsum Deum accusare non dubitent? Accusas avarum, et ille accusat Deum quia fecit aurum. Noli avarus esse. Et non faceret Deus aurum. Jam hoc restat, quia mala tua opera cohibere non potes, accusas opera bona Dei: displicet tibi creator et fabricator mundi. Non faceret et solem; quia multi in fenestris contendunt de luminaribus, et ad judicia se tra
Abbreviated transcription (Latin):
M anducemur et bibamur crar
enimoriamur. Contra apor¬
tolus. Corrũpunt moresbo
nor conloquia mala. Sobruer¬
tote iusti et nolite peccare. So¬
nat uerbum sonat sormocontra¬
dictor libidinir. Atille amicur
libidinis suae & in imicusser¬
moni contradicenti. Amicȩ
suae infestur. et odit sermonẽ dĩ.
et uulnihil pors sideri auarita.
go possidear clamat. quid uir
l auaritia possideri: dura iub&
leuia iubeo. onur eius graueẽ.¬
et sarcinamea leuir ẽ. iugum
eius as perum ẽ iugum i eum
leue est. Noli uelle auaritia
possideri. Iubet auaritia¬
ex eo quodhales des pauperi
P iger es adfaciendum ante ae
opusbonum & strenuur es ad
trans eundummare. Quia aua¬
rita imperat seruis. Quia dr̃
iub& odisti. Et quid Cũ odisse
coeperit. incipit uelle eriminari
eos aquibus audit bona prȩcepta
et uelle ꝑsus piratoner suarcri¬
mina querere ser uorum dĩ
Qui nobir is tadicunt. ipsi n on faciunt
ista: Et ista siuequae fiunt siue¬

Expanded text:
«Manducemus et bibamus; cras «Manducemus et bibamus; cras enim moriemur.» Contra Apostolus: «Corrumpunt bonos mores colloquia mala. Sobrii estote justi,» , «et nolite peccare» . Sonat verbum, sonat sermo contradictor libidinis: at ille amicus libidinis suae, et inimicus sermoni contradicenti amicae ssuae infestus est, et odit sermonem Dei. et vult nihil possideri ab avaritia. Ego possidear, clamat. Quid vis ab avaritia possideri? Dura jubet, levia jubeo: onus ejus grave, sarcina mea levis est; jugum ejus asperum est, jugum meum lpossideri. Jubet avaritiaex eo quod habes des pauperi: piger es ad faciendum ante te opus bonum, et strenuus es ad transeundum mare. Quia avaritia imperat, servis; quia Deus jubet, odisti. Et quid? Cum odisse coeperit, incipit velle criminari eos a quibus audit bona praecepta, et velle per suspiciones suas crimina quaerere servorum Dei. Qui nobis ista dicunt, ista non faciunt ipsi? Et ista sive quae fiunt, siv
Abbreviated transcription (Latin):
Saepe expugnauerunt me ail¬
uentutemea. DICΑT UEROIAł
SEPE EX PUQNAUERUN Me
AIU UENTUTE MTA
Iicat illud non illudtimeat
Quo eniual& quoduĩ dixs¬
sa saepo ox pugnauerunc me
addidit aiuuentu tem ea. lã
modo ecclesiae senectur ex¬
pugnatur : sed nontimeat
Dicat. Saepe expugnauerunt
me aiuuentute mea. Nũquid
ideo non ꝑuenit ad senec tutẽ
quia noncersauerunt illi ex¬
pugnando : num quid de lere
potuerunt dicat uera is rł
& consol& ur se isrł console¬
tur se ipsa eclesia depitris
exomplis etdicat. sae peex¬
pugnauerunt me aiuuentute
mea. quare expugnauer̃
ET ENIMNOR POTUER MIHI
SUPR DONSŨMTUM TABRICA
UERUNT PECCATORIS. LONCE
FECERUN INIQuITATE SUÃ.
Quare expugnauer : quia ñ potue¬
runt mihi. Quid ẽ non potue¬
rĩmihi : fabricare quid ẽ
non potuerunt mihi  non illis
consensi ad malum. Omĩs enĩ
malur ideo ꝑsequitur bonum:
quia non illi consentit bonur
admalum. Faciat aliquid
Rapiat aliquid: ticiat cuirapit

Expanded text:
Saepe expugnaverunt me a juventute mea. Dicat vero» «Israel, Saepe expugnaverunt me a juventute mea.» Dicat illud, non illud timeat. Quo enim valet, quod cum dixisset, «Saepe expugnaverunt me,» addidit, «a juventute mea?» Jam modo Ecclesiae senectus expugnatur, sed non timeat: dicat, «Saepe expugnaverunt me a juventute mea.» Numquid ideo non pervenit ad senectutem, quia non cessaverunt illi expugnando? numquid delere potuerunt? «Dicat vero Israel;» et consoletur se Israel, consoletur se ipsa Ecclesia de praeteritis exemplis, et dicat, «Saepe expugnaverunt me a juventute mea.» 4. Quare expugnaverunt? «Etenim non potuerunt mihi. Supra dorsum meum fabrs; longe fecerunt injustitiam suam.» Quare expugnaverunt? «Quia non potuerunt mihi.» Quid est, «non potuerunt mihi?» Fabricare. Quid est, «non potuerunt mihi?» Non illis consensi ad malum. Omnis enim malus ideo persequitur bonum, quia non illi consentit bonus ad malum. Faciat aliquid Rapiat aliquid, taceat cui rapit,
Abbreviated transcription (Latin):
peccatorum. Quir ñ contre¬
mercat : quis enĩ non pecca¬
uit: dñs iustus concid& cer¬
uicer peccatorum. Omnibur
qui audiunt intrat tremor
incor sicredunt scoripturae dĩ
Si onim sibis in ecausa tundunt
hom iner pectora : mentiunt᷑
quia tundunt pectora siius¬
tisunt & in eo qđ mentiuntur
dõfiunt peccatorer: Siergo
ueraciter sibi tundunt pectora
petcatorersunt. Et quis nm̃
non sibitundũnt pestur
Et quirnin non elidit oculor
ad terram sicut ille publica¬
comihi peccatori: Si ergo
oms peccatorer et nemo
inuenitur sinepeccato omnis
timendur ẽ. gladius inceruicr
qui a dnr̃ iustur concid& cer¬
uices peccatorum. Non puto
frĩ mei qui a omnium pecca¬
torum : sod in membro quod
ꝑcutit ibi designat quos pecca¬
torer percutiat. Non enim
dixt dnr ius tus concida man
petcatorum aut dñs iustur
concid& peder peccatorum
nondixit. Sed quia pecca¬
iorer suꝑbos uolebat intellgi
Suꝑbi aui omr̃ ceruicatis qui
non solum faciunt male : sed

Expanded text:
n contremiscat? Quis enim non peccavit? «Dominus justus concidet cervices peccatorum.» Omnibus qui audiunt, intrat tremor in cor, si credunt Scripturae Dei. Si enim sibi sine causa tundunt homines pectora, mentiuntur quia tundunt pectora, si justi sunt; et in eo quod mentiuntur Deo, fiunt peccatores. Si ergo veraciter sibi tundunt pectora, peccatores sunt. Et quis nostrum non sibi tundit pectus? et quis nostrum non elidit oculos ad terram, sicut ille Publicato mihi peccatori» ? Si ergo omnes peccatores, et nemo invenitur sine peccato; omnibus timendus est gladius in cervices, quia «Dominus justus concidet cervices peccatorum.» Non puto, fratres mei, quia omnium peccatorum; sed in membro quod percutit, ibi designat quos peccatores percutiat. Non enim dixit, Dominus justus concidet manus peccatorum; aut, Dominus justus concidet pedes peccatorum, non dixit: sed quia peccatores superbos volebat intelligi, superbi autem omnes cervicati sunt, qui non solum faciunt mala, sed
Abbreviated transcription (Latin):
catum euangelium : dixit in
psalmis. Ad nuntiaui eclo¬
cutus sum multi plicatis̃ suꝑ
merum : non solum illi qui¬
crediderunt qui ꝑtinent
ad numerum scõrum : sed
et num erum intrar̃ multi
iusti : sed plurer ini qui. et
ꝑtulerunt iusti iniquor
Q uando : In ecclesia. Num¬
quid modo solum : ex quo enu¬
merat: ex quo cõmenorat.
deosemiraretur modo edesia
uel nequir quã mirarctur in
eclesia Volens eẽ mẽ brun
bonũ edosiae. audiat. et ipsã
ecclesiã matrẽ suam dicentẽ si
olimirari adistafili. Sȩpeex¬
pugnauerunt me aiuuentute
mea. Magnus affectur siccor¬
pisse psalmum : sȩpe expug
Uidetur enim non coepis se. sa
respondisse. Res pondeataut̃
uibur. Cogitantibur et dicentib
Q uantamala ꝑferimus. quanta
scandala erebrescunt cotidie
quando iniqui tͥrant in eclesu
et portamur cor. Res pondia

Expanded text:
t Evangelium, dixit in Psalmis, «Annuntiavi et locutus sum, multipliplicati sunt super merum?» Non solum illi crediderunt qui pertinent ad numerum sanctorum; sed et «super numerum» intrarunt: multi justi, sed et plures iniqui; et pertulerunt justi iniquos. Quando? In Ecclesia. Numquid modo solum, ex quo enumerat, ex quo commemorat? Ideo ne miraretur modo Ecclesia, vel ne quisquam miraretur in Ecclesia, volens esse membrum bonum Ecclesiae, audiat et ipsam Ecclesiam matrem suam dicentem sibi: Noli mirari ad ista, fili; «Saepe expugnaverunt me a juventute mea.» 3. Magnus affectus sic coepisse Psalmum: «Saepe expugnur: videtur enim non coepisse, sed respondisse. Respondit autem, quibus? Cogitantibus et dicentibus: Quanta mala perferimus, quanta scandala crebrescunt quotidie, quando iniqui intrant in Ecclesiam et portamus eos? Respondeat
Abbreviated transcription (Latin):
UERUN AIUUENT UT E MEA
Eeclesia loquitur dehis quos
tolorat. Et tam quã dicetur
nũ quidmodo olim est ecclesia
ex quouocantur scĩ est eadesia
interra: aliquando in solo abel
ecdesia erat: et expugnatus ẽ.
a fratremalo & per dito cain.
Aliquando insolo e nochecdesia
erat et trans lams ẽ. ab ini¬
quir. Aliquando in soladomo
noe ecclesia erat: et ꝑtulit
om̃s qui diluuio perierunt:
& sola archa natauit influc¬
tibur et euasit ad su cum.
Aliquando in solo abraham
ecclesia erat: et quanta ꝑtulit
abiniquis nouimus. Insolo filio
fratris eius loth et in domo ei
in sodo mir ecdesi aerat : et ꝑ¬
tulit sodomorum iniquita¬
ter & ꝑ uersitater : quous que
dĩ eum demedio ipsorum libe¬
rauit. Coepit eẽ ot in populo
isrł etclesia: ꝑ tulit faraonom
et egyptior. Coepit et in ipsa
ecdesia iđ in populo isrł.

Expanded text:
verunt me a juventute mea.» Ecclesia loquitur de his quos tolerat, et tanquam diceretur, Numquid modo? Olim est Ecclesia; ex quo vocantur sancti, est Ecclesia in terra. Aliquando in solo Abel Ecclesia erat, et expugnatus est a fratre malo et perdito Cain . Aliquando in solo Enoch Ecclesia erat, et translatus est ab iniquis . Aliquando in sola domo Noe Ecclesia erat, et pertulit omnes qui diluvio perierunt, et sola arca natavit in fluctibus, et evasit ad siccum . Aliquando in solo Abraham Ecclesia erat, et quanta pertulit ab iniquis, novimus. In solo filio fratris ejus Lot, et in domo ejus in Sodomis Ecclesia erat, et pertulit Sodomorum iniquitates et perversitates, quousque Deus eum de medio ipsorum liberavit . Coepit esse et in populo Israel Ecclesia; pertulit Pharaonem et Aegyptios. Coepit et in ipsa Ecclesia, id est in populo Israel,
Abbreviated transcription (Latin):
Dinae t̃nũ uidebis bonahio¬
rusalem. Si aui frs mei istabo¬
nasunt sed nonomĩ dies uitae
tuae uides. Nonenim quando
exis decorpore. moreris. per
quiꝑ oculos uidebat. Uidot ali¬
quid. Non enimmor tuus erat
diues ille qui in c̃ra in duebat᷑
pur pura et bysso : simortuus
non eẽt apud inferos nontor¬
queretur. Optandũ illi forte
erat ur moreret᷑ sed malo uixit
apud inferor. Torquebatur
oni & nuidebat bona illa quae
int̃ra dimiserat. hat er at
uita ipsiur talis. et bona illa
non uidebat. Ergo tutalia desi¬
derabona : quaeuidear oms dier
uitaetuae. Id est ut cũ ipsirbo¬
nis uiuar ina et̃num. Quae sunt
ergo illa bonafr s̃ ad tondite.
Dicipos sunt bona ista aurumõ s
Argentum est: fundus a moo¬
nur ẽ : Marmorati parietes
sunt: tectal aqueata sunt : ab sit.
Ista abundantiur pauporerha¬
bent in hacuita. Plurẽ enim
pauporiuidere caelum stella¬
tum quã diuiti tectum in au¬
ratum. Ers̃ ergoquid est
illudbonum quo accendimur.

Expanded text:
in aeternum videbis bona Jerusalem. Si autem , fratres mei, ista bona sunt, sed non omnes dies vitae tuae vides: non enim quando exis de corpore, moreris. Persper oculos videbat, videt aliquid. Non enim mortuus erat dives ille qui in terra induebatur purpura et bysso; si mortuus esset, apud inferos non torqueretur . Optandum illi forte erat ut moreretur, sed malo suo vixit apud inferos. Torquebatur enim, et non videbat bona illa quae in terra dimiserat: ecce erat vita ipsius talis, et bona illa non videbat. Ergo tu talia desidera bona quae videas «omnes dies vitae tuae,» id est, ut cum ipsis bonis vivas in aeternum. 16. Quae sunt ergo illa bona, fratres, attendite. Dici possunt bona ista: Aurum est, argentum est, fundus amoenus est, marmorati parietes sunt, tecta laqueata sunt? Absit. Ista abundantius pauperes habent in hac vita. Plus est enim pauperi videre coelum stellatum, quam diviti tectum inauratum. Fratres, ergo quod est illud bonum, quo accendimur,
Abbreviated transcription (Latin):
tur i sunt enimmessorer et col¬
lacturisunt triticũ inhorreũ
ot rirania alligabunt ot mit¬
tent inignẽ. Suc et faenumter¬
torum ex purgatur. et quic quid
indo ouellitur. inignẽ mittitur
quia et priur quam eueller et᷑
aruit. Non inde impl& mer¬
sormanur sequitur enim et
dicit᷑. NONRE GLEUIT MANUM
SUAM MESSOR ET SINUM
Suuar quiaanipuloscollicit

Expanded text:
turi sunt enim messores, et colturi sunt enim messores, et collecturi sunt triticum in horreum, et zizania alligabunt, et mittent in ignem. Sic et fenum tectorum expurgatur, et quidquid inde evellitur, in ignem mittitur; quia et priusquam evelleretur aruit. Non inde implet messor manus. Sequitur enim et dicit: «Non replevit manum suam messor, et sinum suum qui manipulos
Abbreviated transcription (Latin):
Quioderunt sion oder unt eclesiã.
Sionecclesia ost. Et quiintrant
in ecclesiã ficte : oder unt ecdesiã
Quinolunt obseruare uerbũdĩ:
oderunt eclesiam. Sed pͥerdor¬
sum meum fabricauerunt Quid
factura est eclesia nisi porta¬
tura usque infinem: Sed quid¬
de illis dicit & sequitur
FAIANT SICUIFINŨTICTO¬
RUMQuodprius Quã ⁊uilla¬
TUR A RU IT
aenumtectorum. herba est quȩ
nascitur intectir. in solario in¬
tegulato. In alto uidetur. et ra¬
dicem non hab& quanto melius
humiliur nasceretur et lactius
uirerceret. modonascitur alti¬
us adceleriorem arditatem
Nondum euulsume. et aruit Non¬
dumfiniti sunt iniudiciodĩ edã
non habent sucũ uir iditatis.
Ađ tendite opera ipsorum & uidete
quia aruer̃. Seduiuunt & hic
sunt nondum ergo Auulsi sunt.
aruer : sed nondum auulsi sunt
F actisunt sicut fę̧num tectorũ
quodprius quã euellat᷑ aruit.
I t uonient mersorer sed nonde
illis implent manipulor. Uen¬

Expanded text:
Qui oderunt Sion, oderunt Ecclesiam: Qui oderunt Sion, oderunt Ecclesiam: Sion Ecclesia est. Et qui intrant in Ecclesiam ficte, oderunt Ecclesiam. Qui nolunt observare verbum Dei, oderunt Ecclesiam: «Super dorsum meum fabricaverunt.» Quid factura est Ecclesia, nisi portatura usque in finem? 11. de illis dicit? Sequitur, «Fiant sicut fenum tectorum, quod prius quam evellatur aruit.» Fenum tectorum herba est quae nascitur in tectis, in solario integulato. In alto videtur, et radicem non habet. Quanto melius humilius nasceretur, et laetius viresceret? Modo nascitur altius ad celeriorem ariditatem. Nondum evulsum est, et aruit: nondum finiti sunt in judicio Dei, et jam non habent succum viriditatis. Attendite opera ipsorum, et videte quia aruerunt. Sed vivunt, et hic sunt: nondum ergo avulsi sunt: Aruerunt, sed nondum avulsi sunt: facti sunt «sicut fenum tectorum, quod prius quam evellatur aruit.» 12. Et venient messores, sed non de illis implent manipulos. Ven
Abbreviated transcription (Latin):
tificaspeccatum tuum & suꝑ¬
biraduer susdm̃: quiate facis
extraculpam & dm̃ inculpa.
Et tantum er existi cer uicẽ tuã
& cucurristi contradm̃ si¬
cut scriptum est in iob
Dicebat de ĩpio. Peccator cur¬
rens aduersus dm̃ incras sa
ceruice scnisui : et ibi ceruicẽ
nominauit. quia sicte erigis.
et non elidis oculos ad terram
et tundirpectus & dicis. dñe
propitius esto mihi peccatori
Sodiactas te demeritir eius : et
us metum in quit dr̃ iuditio con¬
tendere. Intrare merum in iu¬
ditio . Cũdebeas inreatu tuo satis¬
facer etlõ et clamareadillum qđ
clamatur in aliopsalmo. Si ini¬
quita tẽ obseruaueris dñe: dñe
quis sustinebit. Clareadillum
quod clamatur in alio psalmo
godixidnẽ miserere mei sana
animã meã quõ peccaui tibi
peciatatua aduersus sermont
di Uenit inte quod requitur
scriptura et dicit. Dñs iustur
concidet cer uices peccatorum
CONFUNDANTUR ET AUERTAN¬
TURRITRORSUM Om̃s Qui
O DERUNE SION

Expanded text:
tificas peccatum tuum, et superbis adversus Deum, quia te facis extra culpam, et Deum in culpa, et tantum erexisti cervicem tuam, et cucurristi contra Deum, sicut scriptum est in Job dicebat de impio peccatore, «Currens adversus Deum in crassa cervice scuti sui» ; et ibi cervicem nominavit; quia sic te erigis, et non elidis oculos ad terram, et tundis pectus, et dicis, «Domine, propitius esto mihi peccatori;» sed jactas te de meritis tuis, et vis mecum, inquit Deus, judicio contendere , intrare mecum ad judicium; cum debeas in reatu tuo satisfacere Deo, et clamare ad illum, quod clamatur in alio psalmo, «Si iniquitates observaveris, Domine; Domine, quis sustinebit» ? clamare ad illum, quod clamatur in alio psalmo, «Ego dixi: Domine, miserere mei, sana animam meam, quia peccavi tibifacta tua adversus sermonem Dei; venit in te quod sequitur Scriptura, et dicit, «Dominus justus concidet cervices peccatorumConfundantur, et avertantur retrorsum, omnes qui oderunt Sion.»
Abbreviated transcription (Latin):
cuiur uocetantatur qđ ẽ. uni¬
uer sum corpus xp̃i. Sae pe
enim am monuimus carita¬
tẽ uram : non quasiunur ho¬
minircantantis uocem accipi
debere : sed omniũ qui sunt
in xp̃i corpore. Et quia in illius
corporo sunt om̃s : tam quam
unur omoloquitur. Et ipse
õ unur quiot multis̃ multienĩ
sunt inscipsis : unur:in illo ꝗͥ

Expanded text:
universum corpus Christi. Saepe enim admonuimus Charitatem vestram, non quasi unius hominis cantantis vocem accipi debere, sed omnium qui sunt in Christi corpore. Et quia in illius corpore sunt omnes, tanquam unus homo loquitur: et ipse est unus qui et multi sunt. Multi enim sunt in seip
Abbreviated transcription (Latin):
colafitare apostolum: sed tamen
apo stolus curabatur. Et quia
illud quod medicur apposuerat
molostumerat infirmo: Ro¬
gauit medicum ut auferr&.
quomodo cũ medicur apponit uis¬
cerꝗbus aliquod forte epichema
molestum et ardonr. Indeta¬
moncurandur ẽ. illecuiur uiscera
tumobant : Cũ ille ardor e coe¬
perit & cruciar imedicamento
rogat medicum ut auferat: me¬
dicus aut̃ consolatur: mon& cum
pacientiae quianouit quam sit
utile quod apposuit. Ita & apos¬
tolus sequitur & dicit. Cũ dixis¬
s & datus ẽ mihistimulurcar¬
nis meae angolur ratanȩ qui¬

Expanded text:
colaphizare Apostolum; sed tamen colaphizare Apostolum; sed tamen Apostolus curabatur. Et quia illud quod medicus apposuerat, molestum erat infirmo; rogavit medicum ut auferret. Quomodo cum medicus apponit visceribus aliquod forte epithema molestum et ardens, unde tamen curandus est ille cujus viscera tumebant; cum ille ardere coeperit et cruciari medicamento, rogat medicum ut auferat: medicus autem consolatur, monet eum patientiam, quia novit quam utile sit quod apposuit. Ita et Apostolus sequitur et dicit, cum dixisset, «Datus est mihi stimulus carnis meae, angelus satan
Abbreviated transcription (Latin):
lus carnir meae : angelursa ta¬
ne qui me colafit&. Ouidẽ
hoc frr ne extollerotur
tam quam iuuenir: colafita¬
batur tam quampuer Et aquo
abangelosatanȩ. Quidẽ hocu
dolore quodam corporis tradi¬
tur: ex agitatur uehementer.
Dolores aut̃ corporum plerum¬
que inmit tuntur ab angelirsa¬
tanȩ. Sed hoc non por sunt nisi
batus est. Permissurẽ ad cũ
ꝓbandum sathanar et ꝑcussit
eum uulnere : ut uer mibur pu¬
trescer&. Inmundus enim
ꝑmit tebatur. sed scs̃ probatur
Nescit diabolus quantabona
deillo fiat: etiam cum saeuit
Sȩuiens intrauit incor iudae
ens crucifixit : et crucifixo
xp̃o redemptus ẽ orbis t̃rarũ
łcet saeuitue diaboli diabolo
obfuit: nobis aut̃ ꝓfuit. Sac uien¬
doenĩ quos tenebat amisit. redẽp¬
tor sanguinednĩ: Quẽ cdnseuira
effudit. si scir& tantum damnu
sepas surum: funder & interra
p̃cium : quor edemptumẽ. genꝰ
humanum. Sic ergo angelur¬
ille satanȩ quasilibenter ꝑmissuse

Expanded text:
lus carnis meae, angelus satalus carnis meae, angelus satanae, qui me colaphizet.» Quid est hoc, fratres? Ne extolleretur tanquam juvenis, colaphizabatur tanquam puer. Et a quo? Ab angelo satanae. Quid est hoc? Dolore quodam corporis traditur exagitatus vehementer: dolores autem corporum plerumque immittuntur ab angelis satanae; sed hoc non possunt nisi batus est. Permissus est ad eum probandum satanas, et percussit eum vulnere, ut vermibus putresceret. Immundus enim permittebatur, sed sanctus probabatur . Nescit diabolus quanta bona de illo fiant, etiam cum saevit. Saeviens intravit in cor Judae ens crucifixit; et crucifixo Christo, redemptus est orbis terrarum. Ecce saevitia diaboli diabolo obfuit, nobis autem profuit. Saeviendo enim, quos tenebat amisit, redemptos sanguine Domini, quem cum saeviret effudit. Si sciret tantum damnum se passurum, non funderet in terram pretium quo redemptum est genus humanum. Sic ergo ille angelus satanae quasi libenter permissus est
Abbreviated transcription (Latin):
nilabore apostolico quã cete¬
ria postoli : ut magis dr̃oston¬
der& suũ eẽ qđdat non homi¬
nis. Quo modo solent medici
ostendit magnitudinẽ arcir
suae: ut non solum cũ xp̃ianũ
facer& : sed & apostolum: nec
tantum a postolum: sed sicut
ipsedicit plusomnib: illis la¬
borar&. Excellentirsimȩ
ergo gratiae fuit. Et uidetis frr
quoa modo in erclesia pauli
a postoli epis tolȩ uigent. magir
quam coapos tolorum ciur.
Alii enim non scripserunt:
sed tantũ locutir̃ inecclesia
Namquȩ proferuntur aber¬
rantibur sub nomine ipsoꝵ:
quia ñ sunt ipsorum in pro¬
bantur : nec acceptantur
abetdesia. Alii aut̃ quiscrip¬
serunt : nec tantum : nec tan¬
tagratiu scripser unt
Cumergo essa magnaegra¬
tae . et magnadona meruir¬
s& ado.: quiddicit quodam
loco : ꝓpt̃ magni tudi nẽ aut̃¬
reuelationũ extollar¬
Intendite : remtromendam
uobis dico. Propt̃ magnitudi¬
nemin quit reuelationum ne
extollar : datus ẽ mihi stimu¬

Expanded text:
ni labore apostolico, quam caeteni labore apostolico, quam caeteri apostoli, ut magis Deus ostenderet suum esse quod dat, non hominis. Quomodo solent medici ostendit magnitudinem artis suae, ut non solum eum christianum faceret, sed et apostolum; nec tantum apostolum, sed sicut ipse dicit, plus omnibus illis laboraret . Excellentissimae ergo gratiae fuit. Et videtis, fratres, quia modo in Ecclesia Pauli apostoli Epistolae vigent, magis quam coapostolorum ejus. Alii enim non scripserunt, sed tantum locuti sunt in Ecclesia: nam quae proferuntur ab errantibus sub nomine ipsorum, quia non sunt ipsorum, improbantur, nec acceptantur ab Ecclesia. Alii autem qui scripserunt, nec tantum, nec tanta gratia scripserunt. Cum ergo esset magnae gratiae, et magna dona meruisset a Deo, quid dicit quodam loco? «Propter magnitudinem revelationum ne extollarIntendite, rem tremendam vobis dico: «Propter magnitudinem,» inquit, «revelationum ne extollar, datus est mihi stimu
Abbreviated transcription (Latin):
laborante caput decaeloclama¬
bat. siergo fr̃s unur quis que
quod potest iusce eger it &
in eo quod aliur plur potestã
inuiderit : sed congratula tus
fuerit tam quam in uno corpose
cũ eo constitutur ꝑ tin & ad eum
uox ista psalmi. Dñe nestex¬
altatum cormeum: neque inal¬
tũ elatisunt oculimti. Neque
ingrossussum in magnir neque
inmirabilibur supor me
Qd enim excersit uirer mear
ait: non quesiui: non ibi mo
extendi : nolui ibi magnifica¬
ri Namista exaltatio de
abundantic gratiarum quã
si timenda: nequis dedo no
disuꝑbiat: sed magis serua
humilitatom: et faciat quod
scriptumest. Quanto magnꝰ
es tanto humilia te in omnib
et coram dõ inuenier gratiam.
Quamergo sittimonda suꝑbia
dedonodĩ &iã at que & iam
commnendandum esł carita
nurãe. Maxime qui apsal¬
mus brouirsimur ꝑ mit tit
nor loqui. Paulur apostolus
quauis ex ꝑsecutore factur
sit p̃dicator: abundantio rẽ
gratiam consecutus ẽ in om¬

Expanded text:
laborante caput de coelo clamalaborante caput de coelo clamabat. 7. Si ergo, fratres, unusquisque quod potest juste egerit, et in eo quod alius plus potest non inviderit, sed congratulatus fuerit tanquam in uno corpore cum eo constitutus, pertinet ad eum vox ista Psalmi, «Domine, non est exaltatum cor meum, neque in altum elati sunt oculi mei; neque ingressus sum in magnis, neque in mirabilibus super me.» Quod enim excessit vires meas, ait, non quaesivi, non ibi me extendi, nolui ibi magnificari. Nam ista exaltatio de abundantia gratiarum quam sit timenda, ne quis de dono Dei superbiat, sed magis servet humilitatem, et faciat quod scriptum est, «Quanto magnus es, tanto humilia te in omnibus, et coram Deo invenies gratiam» : quam ergo timenda sit superbia de dono Dei, etiam atque etiam commendandum est Charitati vestrae, maxime quia Psalmus brevissimus permittit nos loqui. Paulus apostolus quamvis ex persecutore factus sit praedicator, abundantiorem gratiam consecutus est in om
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo aut̃ quasimaiora
uidentur fecis seilli quã ille:
Ad uocem dnĩ surrexerunt
mortui : adumbrã seuntis pe¬
tri surrexit mortuus. Maius
hoc uidetur quam illud. sed
xp̃s facere sine petro poterat:
p&rur nisi in xp̃o non poterat.
Quasine me inquit nihil potes¬
tir facere. Cum ergo hoc audi¬
erit homo qui pro ficit qui ob¬
iestam calumniam ab ignarir
paganis: ab hominibur nesci¬
entibur quidlo quantur in con¬
page corporis xp̃i. respondeat
et dicat: qui dicis noner iur
tur quia non facir miraculum:
porser & aur idicere: noner in
corpore quia non uider. Facerer
inquit et tu sicut & p&rus feci
Sed p&rus et mihifecit. qr in co
corporesum in quop& rus fecit
In illo inquo potest possum.
a quodiuisur non sum. Quod
minur porsum. conpatiturmͥ.
et quodplus potest: congaudeo illi
Ipsedñs desuꝑclamauit procor¬
poresuo : saule saule quid me
ꝑscquerir. Et ipsum nemo
tangebat : sed procor pore in ĩ ra

Expanded text:
Quomodo autem quasi majora Quomodo autem quasi majora videntur fecisse illi, quam ille? Ad vocem Domini surrexerunt mortui, ad umbram transeuntis Petri surrexit mortuus . Majus hoc videtur, quam illud. Sed Christus facere sine Petro poterat, Petrus nisi in Christo non poterat: «Quia sine me,» inquit, «nihil potestis facere» . Cum ergo hoc audierit homo qui proficit, quasi objectam calumniam ab ignaris paganis, ab hominibus nescientibus quid loquantur; in compage corporis Christi respondeat et dicat: Qui dicis, Nontus, quia non facis miracula; posses et auri dicere, Non es in corpore, quia non vides. Faceres, inquit, et tu, sicut et Petrus fecit. Sed Petrus et mihi fecit, quia in eo corpore sum, in quo Petrus fecit: in illo quod potest possum, a quo divisus non sum; quod minus possum, compatitur mihi, et quod plus potest, congaudeo illi . Ipse Dominus desuper clamavit pro corpore suo, «Saule, Saule, quid me persequeris» ? et ipsum nemo tangebat, sed pro corpore in terra