comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
te. aquibi & edificate fuerunt. Cesarean cap¬
padocie. tharsum cilicie. dianȩ ꝓles ꝑseus ȩdi¬
ficauit. de qua ciuitate fuit paulus apłs. Na
die locꝰ tharsus uocatur. Seleutiã isaurie
condidit seleucus. qui & authiochiam. Ilus
aut̃ apolluus filius infrigia ilium condidit.
Amarones ephesum in asia construxerunt. The¬
seus uͦ ⁊ mirnam construrit. quȩ homeri poe¬
te patria extitit: & uocata ⁊ mirna. qͦd eius
campos ermus fluuius secat. Dioscoriam col¬
chorum urbem amfitus & circius aurige ca-¬
storis & pollucis fabricauerunt. ex eorum
nomine eam cognominantes. Nam castor
dia anichornede rege bithine edificata est.
Bithiuia condita afeince. quȩ pͥmum iniran¬
dina uocabatur. Constantiuopolim urbem
traciȩ constantinus ex nomine suo instituit.
solam rome meritis & potentia ad equatã.
Hanc conditã pͥmum apausiano rege spar-¬
tanoꝵ & uocatam birantiũ. uel qͦd tantiun
patet iut̾ adriaticũ mare &ppontidem. uel qͦd

Expanded text:
dificatae fuerunt. Caesarea Cappadociae . . . Tarsum Ciliciae Danaes proles Perseus aedificavit. De qua civitate fuit Paulus Apostoluscus Indiae Tarsus vocatur. Seleuciam Isauriae condidit Seleucus, qui et Antiochiam. Ilus autem Apollonis filius in Phrygia Ilium condidit. Amazones Ephesum in Asia construxerunt. Theseus vero Smyrnam construxit, quae Homero poetae patria extitit; et vocata Smyrna quod eius campos Ermus fluvius secat. Dioscoriam Colchorum urbem Amphitus et Cercius aurigae Castoris et Pollucis fabricaverunt, ex eorum nomine eam cognominantes; nam Castor dia a Nicomedo rege Bithyniae aedificata est. Bithynia condita a Phoenice, quae primum Mariandyna vocabatur. Constantinopolim urbem Thraciae Constantinus ex nomine suo instituit, solam Romae meritis et potentia adaequatam. Hanc conditam primum a Pausania rege Spartanorum, et vocatam Byzantium, vel quod tantum patet inter Adriaticum mare et Propontidem, vel quod
Abbreviated transcription (Latin):
tempꝰ uestigia erroris ostendunt. Taphins me¬
tropolis egypti. ubi pharao suit. & moyses cunc¬
ta signa fecit. quȩ inexodo scribuntur. Hanc
construxisse ꝑhibentur tytaues id ẽ gygantes
& ex nomine suo nuncupauerunt. Elyopolis
urbs egẏpti. quȩ latine int̾pretatur solis ciui¬
tas. sicut septuaguita int̾p̾̃tes arbitrant᷑. Edi¬
ficata ẽ aut̃ afiliis isrł: in qua putisareᷤ sa cerdos
fuit. cuiꝰ meminit erechiel. Urbem alexandriã
condidit alexander mnagnꝰ. cuius & nom̃ deti¬
net. Hanc enun idem incerminis afrigȩ egypti
constituit. & caput ec̾ regionis egypti iussit. Int̾¬
iacet aut̃ int̾ egyptum & mare. quasi claustrũ
iportuosa. Hec ẽ urbs egypti. post ea uersa
inalexandriam. Thebas egẏptias condidit
cathinus. quȩ uit̾ egyptias urbes numero por¬
tarum nobiliores habentur. ad quas cõmer¬
cia arabes undiq suo uehunt. Hinc regio e¬
gypti thebaida dicta ẽ. Chebe aut̃ & boetie

Expanded text:
tempus vestigia erroris ostendunt. Tanis metempus vestigia erroris ostendunt. Tanis metropolis Aegypti, ubi Pharao fuit, et Moyses cuncta signa fecit quae in Exodo scribuntur. Hanc construxisse perhibentur Titanes, id est gigantes, et ex nomine suo nuncupaverunt. Heliopolis urbs Aegypti, quae Latine interpretatur solis civitas, sicut septuaginta interpretes arbitrantur. Aedificata est autem a filiis Israel, in qua Petephres sacerdos fuit, cuius meminit Ezechiel. Urbem Alexandriam condidit Alexander Magnus, cuius et nomen detinet. Hanc enim idem in terminis Africae et Aegypti constituit, et caput esse regionis Aegypti iussit. Interiacet autem inter Aegyptum et mare, quasi claustrum, inportuosa. Haec est urbs Aegypti Noo, postea versa in Alexandriam. Thebas Aegyptias condidit Cadmus, quae inter Aegyptias urbes numero portarum nobiliores habentur, ad quas conmercia Arabes undique subvehunt. Hinc regio Aegypti Thebaica dicta est. Thebae autem et
Abbreviated transcription (Latin):
maritima condid̾unt. Ipsi thebas in boetiam
duce chamo. ipsi postremum in ultuna orbis
tendentes urbem inocceano construrerunt:
eamq lingua sua gades nominauerunt. Nani
mos erat autiquus feniciun gentis multos si¬
mul mercandi causa a domo ꝓficisci. & cum
incolarum animos commercio rerum his an¬
te in cognitarum s̃ conciliassent: loca quȩ cou¬
dendis urbili idonea uidebant᷑ capere. Ex
his ꝓfecta & dido inlitus affricȩ urbem condidit.
& cartadam nominauit: qͦd fenicea lingua ex¬
pruit ciuitatẽ nouam. Hȩc sermone uerso:
carthago ẽ dicta. Hanc scipio deleuit. quȩ aut̃
nunc ẽ: postea a romanis coudita ẽ. Karthago
aut̃ antea byrsa. postea tyrus dicta ẽ. deinde
karthago. Memphim ciuitatẽ egypti. edifica¬
uit epafus iouis filius. cum in scda egypto reg¬
naret. Hȩc est urbs ubi carta nascit᷑. ubi etiam
optimi mathematici fuerunt. Nam hanc urbẽ
magicis artib deditam. pristini usq ad p̃seus

Expanded text:
maritima condiderunt. Ipsi Thebas in Boeotia maritima condiderunt. Ipsi Thebas in Boeotia duce Cadmo; ipsi postremo in ultima orbis tendentes urbem in Oceano construxerunt, eamque lingua sua Gades nominaverunt. Nam mos erat antiquus Phoenicum gentis multis simul mercandi causa a domo proficisci, et cum incolarum animos conmercio rerum his ante incognitarum sibi conciliassent, loca quae condendis urbibus idonea videbantur capere. Ex his profecta et Dido in litus Africae urbem condidit, et Carthadam nominavit; quod Phoenica lingua exprimit civitatem novam; mox sermone verso Carthago est dicta: hanc Scipio delevit. Quae autem nunc est, postea a Romanis condita est. Carthago autem antea Byrsa, post Tyrus dicta est, deinde Carthago. Memphin civitatem Aegypti aedificavit Epaphus Iovis filius, cum in secunda Aegypto regnaret. Haec est urbs ubi charta nascitur, ubi etiam optimi mathematici fuerunt. Nam hanc urbem magicis artibus deditam pristini usque ad praesens
Abbreviated transcription (Latin):
quartus adam. Ipsa ẽ mambrȩ: uocata ex
uno amico abrahȩ. Samariam aqua omĩs
regio quȩ circa eam fuit nom̃ accepit senna¬
cherib rex assyrioꝵ construxit. uocauitq Sa¬
mariam id ẽ custodem. quia qͣndo isrł transtu¬
lit. inedos ibi constituit custodes. Hanc obsi¬
dione captam antiochus solo coequauit. qua
postea herodes afundam̃tis instaurans. in hono¬
rem augusti auguitam id ẽ sebastiã g̾co sermone
uocauit. Ibi siti sunt heliseus & abdias ꝓpħe. &
in nomine tẏberii cesaris condidit. Tyrus urbs
fenicum. condita a fenicib fuit. Hȩc ẽ ciuitas
salomioni de ferebat᷑: inqua optima purpura
tinguitur. uude & tyria di nobilis purpura.
fenices erubro mari ꝓfecti sydonẽ urbem op¬
pulentissimã condiderunt. quã apiscium copia
syon appellauerunt. Nam pscem fenices sydou
uocant. Ipsi etiam tyrum in sẏria. ipsi uticani
mafrica. ipponẽ. leptim. aliasq urbes inora

Expanded text:
quartus Adam. Ipsa est et Mambre vocata ex quartus Adam. Ipsa est et Mambre vocata ex uno amico Abrahae. Samariam, a qua omnis regio quae circa eam fuit nomen accepit, Sennacherib rex Assyriorum construxit vocavitque Samariam, id est custodiam, quia, quando Israel transtulit in Medos, ibi custodes constituit. Hanc obsidione captam Antiochus solo coaequavit. Quam postea Herodes a fundamentis instaurans in honorem Augusti Augustam, id est Sebastiam Graeco sermone, vocavit. Ibi siti sunt Heliseus et Abdias Prophetin nomine Tiberii Caesaris condidit. Tyrus urbs Phoenicum condita a Phoenicibus fuit. Haec est civitas Salomoni def nobilis purpura. Phoenices a Rubro profecti mare Sidonem urbem opulentissimam condiderunt, quam a piscium copia Sidon appellaverunt. Nam piscem Phoenices 'sidon' vocant. Ipsi etiam Tyrum in Syria, ipsi Uticam in Africa, Hipponem, Leptim aliasque urbes in ora
Abbreviated transcription (Latin):
nunc ueapolis: ciuitas samaritanoꝵ. Bechel
urbem samariȩ condid̾unt iebusei. quȩ priꝰ
uocabat᷑ luza. S postqͣm dormiens ibi ia cob
udit scalam innitentẽ celo. & dixit. uere
hic domius dĩ ẽ & porta celi: hac ex causa nom̃
locus accepit bethel: id ẽ domꝰ dĩ. Quando aut̃
ibi abhieroboam uitul aurei fabricati sunt.
uocata ẽ bethaen idẽ domus idoli. quȩ antea
uocabat᷑ domus di. Bechleem uida riuitas
dauid quȩ mundi genuit saluatorẽ a iebuse¬
is condita fert᷑. & uocata prius esffrata. Quan¬
do aut̃ ia cob ibi pecora sua pauit. eidẽ loco
bechleem nom̃ quodam uaticinio futuri im¬
posuit. qͦd domꝰ paiis int̾pretat᷑. ꝓpt̾ eũ panẽ
qui ibi decelo descendit. Ebron ciuitas uideȩ
quȩ quondam uocabat᷑ arbe. condita ẽ agygan¬
tib aute septẽ anuos quã ab eis thanis urbs
egypti conderetui: Ipsa ẽ arbe a numero ita
uocata. qͦd ibi tres patriarche sepulti sunt: &¬

Expanded text:
nunc Neapolis, civitas Samaritanorum. 22. Bethel nunc Neapolis, civitas Samaritanorum. 22. Bethel urbem Samariae condiderunt Jebusaei, quae prius vocabatur Luza; sed postquam dormiens ibi Jacob vidit scalam innitentem coelo, et dixit: Vere hic domus Dei est, et porta coeli; hac ex causa nomen locus accepit Bethel, id est, domus Dei. Quando autem ibi ab Jeroboam vituli aurei fabricati sunt, vocata est Bethaven, id est, domus idoli, quae antea vocabatur domus Dei. 23. Bethlehem Juda, civitas David, quae mundi genuit Salvatorem, a Jebusaeis condita fertur, et vocata primum Ephrata. Quando autem Jacob ibi pecora sua pavit, eidem loco Bethlehem nomen, quodam vaticinio futuri, imposuit, quod domus panis interpretatur, propter eum panem qui ibi de caelo descendit. Chebron civitas Iudaeae, quae quondam vocabatur Arbe, condita est a gigantibus ante septem annos quam ab eis Tanis urbs Aegypti conderetur. Ipsa est Arbe a numero ita vocata, quod ibi tres patriarchae sepulti sunt et
Abbreviated transcription (Latin):
condidunt allophili. ipsa ẽ apscalon de qͥ suꝑiis
memorauimus: nuncupata ex nomine cesui¬
in qui fuit nepos chami & filius mesraun. Dor
urbsfuit quondam potentissima. & uersa
uice stratonis turris. postea abherode rege
uideȩ. in honorẽ cesaris augusti cesarea iun¬
cupata: in qua cornelii domus xp̃i ẽ eccłia.
uirginum ꝓpharum. Ioppe oppidum palesti¬
nȩ maritimum idem palestini edificauerunt
uoi saxum ostendit᷑ qͦd iunculoꝵ androme¬
de uestigia adhuc uestigiaretiet. cunis beluȩ
forma enuuentior elefantis fuit. Ierico a iebu¬
seis condita traditur. a quib & nom̃ traxisse
phibetur. Hanc subu̾tit iħc.: ꝓpt̃ qm instru¬
xit aliam oram debechel extribu effraim.
S & hȩc eo tempore quo hierłm oppugnabat᷑
a romanis. ꝓpt̾ ꝑfidiam ciuium capta atq de
tine & g̾ce sicima uocat᷑ edificauit emor. appel¬
lauitq eam nomine sichem faii sui. Ipsa est

Expanded text:
condiderunt Allophyli; ipsa est Ascalon, de qua superius condiderunt Allophyli; ipsa est Ascalon, de qua superius memoravimus, nuncupata ex nomine Cesloim, qui fuit nepos Cham et filius Mesraim. urbs fuit quondam potentissima, et, versa vice, Stratonis turris, postea ab Herode rege Judaeae in honorem Caesaris Augusti Caesarea nuncupata. In qua Cornelii domum Christi vidit Ecvirginum prophetarum. 19. Joppe oppidum Palaestinae maritimum, iidem Palaestini aedificaverunt, ubi saxum ostenditur, quod vinculorum Andromedae adhuc vestigia retinet, cujus belluae forma eminentior elephantis fuit. 20. Jericho a Jebusaeis condita traditur, a quibus et nomen traxisse perhibetur; hanc subvertit Jesus. Pro qua exstruxit aliam Ozam de Bethel ex tribu Ephraim. Sed et haec eo tempore, quo Hierusalem oppugnabatur a Romanis, propter perfidiam civium capta atque detine et Graece Sichima vocatur, aedificavit Emor, appellavitque eam nomine Sichem filii sui. 198 Ipsa est
Abbreviated transcription (Latin):
expueris alexandri. post mortẽ eiusdẽ alexan¬
dri occupato regno orientis. urbem insyria
condidit. eamq ex antiochi patris sui nomi¬
ne anthiochiam nominauit. & syrie caput
instituit. Ipse quoq lau diciam. & seleutiam
ipse apainiam & edissam urbem construxit.
Damascus syrie condita & nuncupata ẽ. a da¬
masco dispensatoris abrahȩ filio. Hȩc autea
monini syria tenuit principatum. Necdũ
enim florebant ibi anthiochia. laadicia. &
apania. quas urbes post alexandrum constru¬
ctas ẽẽ cognosciimus. Hic ẽ damascus quem
abraham futrirum sidi heredem dixerat: ante¬
quam illi ee̾t ꝓmissus ysaac. Garam oppidũ
palestine condiderunt enȩi. inqua habita¬
uerunt cappadoces. pristinis cultorib int̾¬
fectis. Uocata aut̃ gara. eo qͦd ibi cambises
rex ꝑsarum thesauros suos posint. cũ bellũ
egyptiis intulisset. Psarum enim lingua.
chesaurꝰ gara nominatur. Phylistum urbẽ

Expanded text:
ex posteris Alexandri, post mortem eiusdem Alexanex posteris Alexandri, post mortem eiusdem Alexandri occupato regno orientis urbem in Syria condidit, eamque ex Antiochi patris sui nomine Antiochiam nuncupavit, et Syriae caput instituit. Ipse quoque Laudiciam et Seleuciam, ipse Apamiam et Edessam urbem construxit. Damascum Syriae conditam et nuncupatam a Damasco dispensatoris Abrahae filio. Haec antea in omni Syria tenuit principatum; necdum enim florebant ibi Antiochia, Laudicia et Apamia, quas urbes post Alexandrum constructas esse cognoscimus. Hic est Damascus quem Abraham futurum sibi heredem dixerat, antequam esset illi promissus Isaac. Gazam oppidum Palaestinae condiderunt Evei, in qua habitaverunt Cappadoces pristinis cultoribus interfectis. Vocata autem Gaza eo quod ibi Cambyses rex Persarum thensauros suos posuit, cum bellum Aegyptiis intulisset; Persarum enim lingua thesaurum 'gaza' nominatur. Philistim urbem
Abbreviated transcription (Latin):
apud parchiam condid̾unt. inemulationẽ
babyloniȩ urbis. Susis oppidum ꝑside auit
menuonis patrem constituisse. Dictum aut̃
susis qͦd immineat susȩ fluuio. ubi ẽ regia
cyri. lapide candido & uario. columpnis aureis
& lacuuarib. gemiuusq distincta: continens
etiam suulachrum celi stellis micantib pre¬
signatum. & cęt̾a humanis mentib in credi¬
bilia. Bactrum oppidum bactriani condide¬
riuit. exproprio amine eum cognominanteᷤ.
qui bactrus uocatur. Carra ciuitas mesopo¬
tamiȩ trausedissam condita a parchis. ubi qͦn¬
dani romanus cesus ẽ exercitus. & crassus dux
captus. Edissam urbeni mesopotamie con¬
didit uembroth filius chus postqmͣ debaby¬
lone inigrauit. inqua & regnauit: quȩ antea
iare cognominata ẽ. Ipse construxit & cha¬
laniuȩ. quȩ ptea u̾so nomine a seleuco rege
biȩ condidit raphaim gens antiquissima.
quam int̾fecerunt filii loch. Seleucus unus

Expanded text:
apud Parthiam condiderunt, in aemulationem apud Parthiam condiderunt, in aemulationem Babyloniae urbis. 10. Susis oppidum Persidae aiunt Memnonis patrem constituisse. Dictum autem Susis, quod immineat Susae fluvio. Ibi est regia Cyri lapide candido et vario cum columnis aureis, et lacunaribus gemmisque distincta, continens etiam simulacrum coeli, stellis micantibus praesignatum, et caetera humanis mentibus incredibilia. 11. Bactrum oppidum Bactriani condiderunt, ex proprio amne eum cognominantes, qui Bactrus tamiae trans Edessam condita a Parthis, ubi quondam Romanus est caesus exercitus, et Crassus dux captus. Edessam urbem Mesopotamiae condidit Nembroth, filius Chus, postquam de Babylone migravit, in qua et regnavit; quae antea Arach cognominata est. Ipse construxit et Chalannen, quae postea verso nomine a Seleuco rege biae condidit Raphaim, gens antiquissima, quam interfecerunt filii Loth. Seleucus, unus
Abbreviated transcription (Latin):
uium insyria condidisse urbem salem: in qͣ
reguum fuit eiꝰdem melchisedech. Hanc ptꝰ¬
ea tenuerunt iebusei ex quib sortita ẽ uo¬
cabulum ieb. Sicq duob nominib copłatis ieb
& salem uocata ẽ hierłm: quȩ postea asalo
mone ierosolima quasi hierusalomonia di¬
cta est. Hec & corrupte apoetis solima mn¬
cupata. & postmodum ab elio adriano he¬
lia uocitata ẽ. Ipsa ẽ & syon quȩ hebraice
int̾p̃tatur speculatio. eo qͦd in sullimi con¬
structa sit: & delonge uenientia contem¬
stituerunt. Dionisius qui & liberpat̾ cum
indiam iucꝰtor ꝑ ambulasset. nisam urbẽ
ex nomine suo iuxta inctumi flumum
condidit. & qum on quaginta milibus
hominum adimpleuit. Medus aut̃ egei
filius mediam construrit. inde & regio euis
medie nom̃ sortita ẽ. Psipolim urbem capit
ꝑsici regni perseus adae filius condidit. famo¬
sissimam confertissimam q opib: a quo &
ꝑsida dicta ẽ. Ectesi fontem quoq pardui

Expanded text:
vium, in Syria covium, in Syria coregnum fuit eiusdem Melchisedech. Hanc postea tenuerunt Iebusaei, ex quibus et sortita vocabulum est Iebus; sicque duobus nominibus copulatis Iebus et Salem vocata est Hiermone Hierosolyma, quasi Hierosolomonia dicta est. Haec et corrupte a poetis Solyma nuncupata est, et postmodum ab Aelio Adriano Aelia vocitata est. Ipsa est Sion, quae Hebraice interpretatur speculatio, eo quod in sublimi constructa sit, et de longe venientia contemstituerunt. Dionysius, qui et Liber pater, cum Indiam victor perambulasset, Nysam urbem ex suo nomine iuxta Indum fluvium condidit, et quinquaginta milibus hominum adimplevit. 7. Medus autem Aegaei filius Mediam construxit, unde et regio ejus Mediae nomen sortita est. 8. Persepolim urbem caput Persici regni Perseus Danaes 195 filius condidit famosissimam, confertissimamque opibus, a quo et Persida dicta est. 9. Ctesiphontem quoque Parthi
Abbreviated transcription (Latin):
montes tres: quirinalẽ. uimmalẽ. & esquili¬
num urbi adumxit. & fossas circa murtim
edificauit. Si gͥ tante ciuitatis certa ratio
ñ apparet. ñ mi rum si mnaliarun opinione
dubitatur. Unde nec hystoricos nec commen¬
tarios uaria dicentes imꝑite condempnare
debemiꝰ. quia antiquitas ipsa creauit errorẽ.
Sane quasdam de quib aut sc̾e scripture
aut hẏstoriȩ gentium certã originem refe¬
runt. paucis ad modum u̾bis recerere oportet.
Primus ante diluuium caui ciuitatẽ enoch
ex nomine filii sui in inilia condidit. qm
urbem sola multitudine suȩ post̾ĩtatis imple¬
uit. Primꝰ pt diluuium nembroch gygas ba¬
bylonẽ urbem in esopotamie fundauit. Hãc
semiramis regina assyrioꝵ ampliauit. mu¬
rumq urbis bitumine & cocto latere fecit
uocabulum aut̃ sumpsit a confusione. eo qͦd
ibi confuse sint atq ꝑmixte lingue edifican¬
tium turrem. Iudei asserunt sem filiũ noc
quẽ diciuit melchisedech. pͥmum post dilu¬

Expanded text:
montes tres, Quirinalem, Viminalem, Esquilinum, urbi adiunxit, fossas circum murum igitur tantae civitatis certa ratio non apparet, non mirum si in aliarum opinione dubitatur. Unde nec historicos, nec commentatores varia dicentes imperitiae condemnare debemus, quia antiquitas ipsa creavit errorem. Sane quasdam, de quibus aut sanctae Scripturae, aut historiae gentium certam originem referunt, paucis admodum verbis retexere oportet. 3. Primus ante diluvium Cain civitatem Enoch ex nomine filii sui in Naid condidit; quam urbem sola multitudine suae posteritatis implevit. 4. Primus post diluvium Nemrod gigas Babylonem urbem Mesopotamiae 194 fundavit. Hanc Semiramis regina Assyriorum ampliavit, murumque urbis bitumine, et cocto latere fecit. Vocabulum autem sumpsit a confusione, eo quod ibi confusae sint atque permistae linguae aedificantium turrim. 5. Judaei asserunt Sem filium Noe, quem dicunt Melchisedech, primum, post dilu
Abbreviated transcription (Latin):
Ego illi filii nepos aut neptis.
Patrui mei proauus. michi ad patruus ẽ.
atris mei soror michi amita ẽ:
Ego illi frrĩs filius aut filia
Amite inee mat̾ inichi amita magna est:
Ego illi filie frĩs filius aut filia.
Amite mee auia mͥ ꝓmita est:
Ego illi neptis filuis aut filia.
atris mee soror michi matertera est:
Ego illi sororis filius aut filia.
Matertere mee mat̾ mͥ mat̾tera magna est.
Ego illi sororis nepos aut neptis.
Aine mee soror michi ꝓ matertera est:

Expanded text:
ego illi Filii filiae nepos aut neptis ego illi Filii filiae nepos aut neptis Patrui mei proavus mihi adpatruus est e AMITIS Patris mei soror mihi amita est ego illi Fratris filius aut filia Amitae meae mater mihi amita magna est ego illi Filiae fratris filius aut filia Amitae meae avia mihi proamita est ego illi Neptis filius aut Matris meae soror mihi matertera est, ego illi sororis filius, aut filia. Materterae meae soror mihi matertera magna est, ego illi sororis nepos, aut neptis. Aviae meae soror mihi abmatertera est,
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑducatur: nouus. Priuignꝰ ẽ: qui ex alio pa¬
tre natus ẽ. & pͥuugnus dici putatur: quasi
p̾uigenus. quasi prius genitus. unde & uulgo
ante natus. Uocabula hȩc agente uidentu
decliuata. genitor. genitrix. agnati. agnate.
cognati. cognate. ꝓgenitores. ꝓgenitrices. ger¬
mani. germane. Itẽ de p̾dictis affinitatio
uctor mei generis mͥ pater est:
Ego illi faius aut filia.
Patris mei pat̾ michi auus est.
Ego illi nepos aut neptis.
Patris mei auus michi proauus
Ego illi ꝑnepos ant proneptis.
Patrismei proauus inichi ab aius est:
Ego illi abnepos aut abneptis.
Patris mei ab auus michi attauus est:
Ego illi ad nepos aut ad neptis.
Patris mei a tanus michi tritauus ẽ:
Ego illi trinepos aut trineptis.
atris mei frat̾ michi patruus est:
Ego illi fris silius aut filia.
Patriu mei pat̾ mͥ pater magnꝰ est:
Ego illi filii sris filius aut filia.
Patrui mei auus michi propatruus est.

Expanded text:
superducatur novus. Privignus est qui ex alio pasuperducatur novus. Privignus est qui ex alio patre natus est; et privignus dici putatur quasi privigenus, quia prius genitus. Unde et vulgo antenatus. Vocabula a gente haec videntur declinata: genitor, genetrix, agnati, agnatae, cognati, cognatae, progenitores, progenetrices, germani, germanae. Item de praedictis affinitatibus. Auctor mei generis mihi pater est, ego illi filius aut filia. Patris mei pater mihi avus est, ego illi nepos, aut neptis. Patris mei avus mihi proavus est, ego illi pronepos, aut proneptis. Patris mei proavus mihi abavus est, ego illi abnepos, aut abneptis. Patris mei abavus mihi atavus est, ego illi adnepos, aut adneptis. Patris mei atavus mihi tritavus est, ego illi trinepos, aut trineptis. De patruis. Patris mei frater mihi patruus est, ego illi fratris filius, aut filia. Patris mei pater mihi pater magnus est ego illi Filii fratris filius aut filia Patrui mei avus mihi propatruus est
Abbreviated transcription (Latin):
habeat᷑. Fẽs patrueles dicti. eo qͦd patres eoꝵ
gerinani fr̃s int̾ se fuert̃. Consobrini uͦ uo¬
cati. qui aut exsorore auc fu̾e aut ex duab so¬
rorib sunt nati: quasi consorini. Fratrueles
aut̃ mat̾tere filii sunt. Sobrini. consobrioꝵ
filii. Titis gͥcum nom̃ ẽ. Patriuus fr̃ patͥs ẽ: qͣsi
ꝑat̾ alius. Unde & moriente patre pupillum
prior patruus suscipit. & quasi filiũ lege tuet᷑.
Auunculus ẽ matrisfr̃. cuius nom̃ formam di¬
iinutiui habere uidet᷑. quia ab auo uenire
monstratur. Amita ẽ soror patris. quasi alia
mat᷑. Mat̾tera ẽ soror matris. quasi uat̾ alt̾a.
Socer ẽ qui filiam dedit. gener ẽ qui filiã duxit.
Gener aut̃ dictus. qͦd ad sciscatur ad augendum
genus: socer aut̃ & socrus. quod generum aut
nurum sibi sociauit. Uitricus ẽ. qui urorem
ex alio uiro filium aut filiani habentẽ duxie.
Et dictus uitricꝰ. quasi nouitricus. qͦd amatre

Expanded text:
habeatur. Fratres patrueles dicti, eo quod patres eorum habeatur. Fratres patrueles dicti, eo quod patres eorum germani fratres inter se fuerunt. Consobrini vero vocati, qui aut ex sorore et fratre, aut ex duabus sororibus sunt nati, quasi consororini. Fratrueles autem materterae filii sunt. Sobrini consobrinorum filii. Tius Graecum est. Patruus frater patris est, quasi pater alius. Unde et moriente patre pupillum prior patruus suscipit, et quasi filium lege tuetur. Avunculus est matris frater, cuius nomen formam diminutivi habere videtur, quia ab avo venire monstratur. Amita est soror patris quasi alia mater. Matertera est soror matris, quasi mater altera. Socer est, qui filiam dedit. Gener est, qui filiam duxit. Gener autem dictus, quod adsciscatur ad augendum genus. Socer autem et socrus, quod generum vel nurum sibi adsocient. Vitricus est, qui uxorem ex alio viro filium aut filiam habentem duxit. Et dictus vitricus quasi novitricus, quod a matre
Abbreviated transcription (Latin):
cantum in ulieris ẽ. Quatuor aut̾ modis in
scͥpturis diuinis fr̃s dici solent: natura. gente.
cognatione. affectu. Natura. ut esau & iacob
andreas & petrꝰ. iacob & ioħes. Gente. ut oñis
fr̃s uocantur: qui sunt deuna familia. idẽ
patria: quas latini pat̾intates int̾pretant᷑.
cum ex una radice multa generis turba dif¬
fuditur. Et iugenesi. Dixit abraham ad loth.
Non sit rixa int̾ me a&e te: & nit̾ pastores meos
& pastores tuos. quia om̃s nos fr̾s sumus. Et
certe lochũ erat fr̾ abrahe: s filiꝰ fir̾is eiꝰ aram.
Quarto mͦ affectu fir̾s dicti. qui induo scin
qmͣ iocundum habitare frs uunum. In com¬
muni cum & om̃s homines ex uno patre uati.¬
pari int̾ nos germanitate conungimur.
fr̾̃s nr̃i uos estis. Germana ita intelligit᷑
ut germanus eadẽ genitrice mnanans: soror
aut̃ ut fr̾. Nam soror est ex codem semine.
dicta qͦd sola cum fr̾ib insorte agnationis

Expanded text:
tantum mulieris est. Quattuor autem modis in tantum mulieris est. Quattuor autem modis in Scripturis divinis fratres dici constat: natura, gente, cognatione, affectu. Natura, ut Esau et Jacob, Andreas et Petrus, Jacobus et Joannes. Gente, ut omnes fratres vocantur, qui sunt de una familia, id est, patria, quas Latini paternitates interpretantur, cum ex una radice multa generis turba diffunditur. Et in Genesi dixit Abraham ad Lot: Non sit rixa inter me et te, et inter pastores tuos et pastores meos, quia omnes nos fratres sumus . Et certe Lot non erat frater Abrahae: sed filius fratris ejus Aaron. Quarto modo affectu fratres dici, qui in duo scindquam jucundum habitare fratres in unum ; in commune, cum et omnes homines ex uno patre pari inter nos germanitate coniungimur, Fratres nostri vos estis.' Germana ita intellegitur ut germanus, eadem genetrice manans. Soror autem, ut frater. Nam soror est ex eodem semine dicta, quod sola cum fratribus in sorte agnationis
Abbreviated transcription (Latin):
eodem patre natus. uel fr̾as filius nepos uel exeo
item patruus. Cognati dicti. quia sunt & ipsi
ꝓpinquitate cognationis coniuncꝰti. qui inde
pt agnatos abentur. quia ꝑfem mei sexus ꝑso¬
nas ueniunt. Nec sunt agnati. s alias naturali
uire cognati. Proximus. ꝓpt̾ proximitatẽ san¬
guinis appellatus. Consanguinei uocati. eo qͦd
ex uno sanguine id ẽ ex uno patris semine nati
sunt. Nam semen uiri spuma ẽ sangumis ad
instar aquȩ in scopulos collise. quȩ spumam
candidam facit: uel sicut uinum nigrum qͦd
incalice agitatum spumã albentẽ reddit. fi̃s
dicti. eo quod sint ex eodem fructu. idẽ exeodẽ
semine nati. Germani uͦ de eadem genitrice
manantes. non ut multi dicunt de eodẽ ger¬
mine: quitantum fr̃s uocantui. Ergo
fr̃s exeodem fructu. germani ex eademge¬
nitrice manantes. Utermi uocati. qͦd sint
exdiu̾sis patrib & imo uto editi. Nam uterꝰ

Expanded text:
eodem patre natus, vel fratris filius neposve ex eo; eodem patre natus, vel fratris filius neposve ex eo; item patruus. Cognati dicti, quia sunt et ipsi propinquitate cognationis coniuncti. Qui inde post agnatos habentur, quia per feminini sexus personas veniunt, nec sunt agnati, sed alias naturali iure cognati. Proximus, propter proximitatem sanguinis appellatus. Consanguinei vocati, eo quod ex uno sanguine, id est ex uno patris semine sati sunt. Nam semen viri spuma est sanguinis ad instar aquae in scopulos conlisae, quae spumam candidam facit, vel sicut vinum nigrum, quod in calice agitatum spumam albentem reddit. Fratres dicti, eo quod sint ex eodem fructu, id est ex eodem semine nati. Germani vero de eadem genetrice manantes; non, ut multi dicunt, de eodem germine, qui tantum fratres vocantur. Ergo fratres ex eodem fructu, germani ex eadem genetrice manantes. Uterini vocati, quod sint ex diversis patribus, et uno utero editi. Nam uterus
Abbreviated transcription (Latin):
post geniti. Nam filii & ne potes ñ sunt ꝓgeniẽ.
quia ñ est ineis longa posteritas. Sicut aut̃
inferuis longe editi ꝑgenies dicinit᷑: ita suꝑuis
ꝑaui attaui qui & ꝓgenitores appellantur: qͥa
porro generantes. Pronepos aut̃ dictus. quia ꝓpe
nepotem ẽ. Abnepos: quia se iuingit᷑ anepote.
Est enim int̾ illum & nepotẽ ꝓnepos. Adnepos.
abnepotis filiꝰ. Trinepos. adneptis filius. quia
post nepotẽ quartus in ordine ẽ: quasi tetranepoᷤ.
Omores aut̃ ñ dicimus nisi quotiens graduũ
deficit nom̃. ut puta. filiꝰ. nepos. ꝓnepos. ab nepos.
adnepos. trinepos. Ubi istigradꝰ defecernit. merito
iam ñ dicumis minores: sicutꝰ maiores dicimus
ptꝰ patris. aiii. ꝑaui. abani. attani. tritaii uocabu¬
lum. De agnatis & cognatis. ui.¬
gnati dicti. eo qͦd accedant ꝓnatis: dum deft̃
filii. Qui ideo prius ingente agnoscuntur.
quia ueniunt ꝑuirilis sexus ꝑsonas ueluti fr̾

Expanded text:
post geniti. Nam filii et nepotes 443 non sunt progenies, post geniti. Nam filii et nepotes 443 non sunt progenies, quia non est in eis longa posteritas. 28. Sicut autem inferius longe editi progenies dicuntur, ita superius proavi, atavique progenitores appellantur, quasi porro generantes. PRONEPOS dictus, quia prope nepotem. Est enim inter illum et nepotem pronepos. Adnepos abnepotis filius. Trinepos adnepotis filius, quia post nepotem quartus in ordine est, quasi tetranepos. Minores autem non dicimus, nisi quotiens graduum deficit nomen, ut puta filius, nepos, pronepos, abnepos, adnepos, trinepos. Ubi isti gradus defecerint, merito iam dicimus minores, sicut et maiores dicimus, post patris, avi, proavi, abavi, atavi, tritavique vocabulum. § 6 De agnatis et cognatis. Agnati dicti eo, quod accedant pro natis, dum desunt filii. Qui ideo prius in gente agnoscuntur, quia veniunt per virilis sexus personas, veluti frater
Abbreviated transcription (Latin):
cubina. Est aut̃ hoc nom̃ g̾cum. & in latinitate
deficit. Huic contrarius spurius. qui de patre
ignobil & matre nobili nascit᷑. Item spuruis¬
patre incerto. matre uidua ginitus. uelut tan¬
tum spurii filius. quia muliebrem naturam
mos appellabant. quia quedam animalia fauo¬
nio spũ hausto conciꝑe estimant᷑. Inde & his
qui ñ sunt de legitimo matrimonio matrem
pocius qͣm patrẽ secunt᷑. Latine aut̾ spurii
quasi extra puritatẽ. idẽ quasi immundi.
Nepos: qui ex filio natus ẽ. Dictus aut̃ nepos:
quasi natus post. Primum enim filiꝰ nascitur.
deinde nepos. Gradꝰ enim substitutionis ẽ. Hinc
& posteritas. quasi postera ȩtas. Nepos aut̃. ut riq
serus ẽ. Nam ut neptis dicamꝰ inuire ẽ: ꝓpt̾dis¬
cretionẽ successionis atdmissam. Pronepos ẽ.
qui ex nepote conceptus natꝰq ẽ. Ne dictus
ꝓuepos. quasi natꝰ porro post. Ex hoc quoq
gradu incipit uocari & ꝓgenies. quasi porro

Expanded text:
cubina. Est autem hoc nomen grecum et in latinitate cubina. Est autem hoc nomen grecum et in latinitate deficit. Huic contrarius est spurius, qui de patre ignobili patre incerto, matre vidua genitus, velut tantum spurii filius; quia muliebrem naturam nios appellabant, quia quaedam animalia Favonio spiritu hausto concipere existimantur. Unde et hi, qui non sunt de legitimo matpotius quam patrem sequuntur. Latine autem spurii, quasi extra puritatem, id est, quasi immundi. Nepos est, qui ex filio natus est. Dictus autem nepos, quasi natus post. Primum enim filius nascitur, deinde nepos. Gradus enim substitutionis est. Hinc et posteritas, quasi postera aetas. Nepos autem utriusque sexus est. Nam, ut neptis dicamus in jure est propter discretionem successionis admissum. 27. Pronepos est qui ex nepote conceptus natusque est. Et dictus pronepos, quasi natus porro post. Ex hoc quoque gradu incipit vocari et progenies, quasi porro
Abbreviated transcription (Latin):
bulo decernant᷑ a serius: quia sic̃ seruus in po¬
testate ẽ dñi: sic filuis in potestate ẽ patris.
Id̾o etiam filio fit emancipatio. ut sit lib̾ a ꝑat᷑:
sicut seruo fit manumisso. ut sit lib̾atus adño.
Item libi dicti. qͦd ex lib̾o sunt matrimonio
orte. Nam filii ex lib̾o & ancilla. seriulis conch
tionis sunt. Semꝑ enim qui nascit᷑. deteriorẽ¬
parentis statum sumit. Naturales aut̃ dicunt᷑
ingenuarum concubinarũ filii. qͦs sola nat᷑a
genuit ñ honestas conuigii. Id̾ẽ & ꝑueri: apube.
Ad optuius filius ẽ: qui aut patre iusto aͣtauo
aut ꝑauo cuiꝰ potestate ꝑ emancipationem ẽ
traditus in alienam potestatẽ. qui utriꝰq fert
nomen: ut fabuis enuilius. uel scipio paulinus.
Gemini sunt. ñ duo tantũ simul nati. s etiam
obitum. Iste & defuncti nom̃ accipit. Sic enim
lex noluit. ut qui post defunctum nascitur. de¬
functi nomine appelletur: Nochus d̃n. qui de
patre nobili & matre ignobil gignit᷑. sicut ex con¬

Expanded text:
cernantur a servis quia sicut servus in potestate est domini sic filius in potestate patris. Ideo etiam filio fit emancipatio, ut sit liber a patre, sicut servo fit manumissio, ut sit liberatus a domino. Item liberi dicti, quia ex libero sunt matrimonio orti. tionis sunt. Semparentis statum sumit. Naturales autem dicuntur ingenuarum concubinarum filii, quos sola natura genuit, non honestas coniugii. Idem et pueri a pube. Adoptivus filius est, qui aut patre iusto, aut avo, aut proavo, cuius potestate per mancipationem est traditus in alienam potestatem, qui utriusque fert nomen, ut Fabius Aemilius, vel Scipio Paulinus. Gemini sunt, non duo tantum simul nati, sed etiam obitum. Iste et defuncti nomen accepit. Sic etenim lex voluit, ut qui post defunctum nascitur, defuncti nomine appelletur. Nothus dicitur qui de patre nobili et matre ignobili gignitur, sicut ex con
Abbreviated transcription (Latin):
Populus ẽ humanȩ multitudiuis iuris consen¬
su. & concordi communione sociatus. Popłs
aut̾ eo distat a plebib. qͦd ppłs uniu̾s ciues
reliquum uulgꝰ sine seniorib ciuitatis. Ppss
gͦ tota ciuitas ẽ: uulgus uͦ plebs ẽ. Plebs aut̃
dicta aplurahtate. maior ẽ enim numerus

Expanded text:
Populus est humanae multitudinis, iuris consenPopulus est humanae multitudinis, iuris consensu et concordi communione sociatus. Populus autem eo distat a plebibus, quod populus universi cives reliquum vulgus sine senioribus civitatis. Populus ergo tota civitas est; vulgus vero plebs est. Plebs autem dicta a pluralitate; maior est enim numerus
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt᷑. Aie aut̃ equites ob hoc dicti. quia
tegunt pedites alarum uice. Cornua uoca¬
ta extremitas exercitus qͦd intorta sit. Agĩ
catiis. id ẽ eundo. Plautꝰ. Quo te agis: Et¬
ppse ẽ enim exercitus ambulans. Nam agnĩ
dr qͦd in longitudine directum ẽ: quale so¬
les ẽẽ cum exercitus portis ꝓcedit. Quicqͥd
dictum ẽ: de inceps ciiium nomina
summatim subiunigamus. Ciues uocati.
quod in unum coeuntes uiuant. ut uita com¬
munis & oruatior fiat & tutior. Domus unius
familiȩ habitaculum ẽ: sicut urbs unius ppħ.
sicut orbis domicilium. totius generis humans
Est aut̾ domius: geuꝰ. familia. siue cominictio.
uiri et uxoris. Incipit aut̃ aduob. & ẽ nom̃
g̾cum. Nam domata. g̾ci tecta dicuut. Fanula
est. lib̾i ex lib̾is legib suscepti: a femore. Genꝰ
aut agignendo & ꝓgenando dictum. aut ade¬
finitione certoꝵ ꝓgnatoꝵ: ut nationes quȩ
ꝓpriis cognationib t̾minatȩ gentis appellaut᷑.

Expanded text:
dicuntur; Alae autem equites ob hoc dicti, quia dicuntur; Alae autem equites ob hoc dicti, quia tegunt pedites alarum vice. 63. Cornua vocantur extremitas exercitus, quod intorta sit. 64. Acatum, id est, eundo. Plautus: Quo te agis ipse? Est enim exercitus ambulans. Nam agmen dicitur quod in longitudine directum est, quale solet esse cum exercitus portis procedit; quidquid dictum est, deinceps civium nomina summatim subjungimus. 2. Cives vocati, quod in unum coeuntes vivant, ut vita communis et ordinatior fiat et tutior. Domus unius famule familie habitaculum est, sicut urbs unius populi, sicut orbis domicilium totius generis humani. Est autem domus genus familie sive coniunctio viri et uxoris. Incipit autem a duobus et est nomen grecum, nam domata grece tecta dicuntur. Familia est liberi ex liberis legibusautem a gignendo et progenerando dictum, aut a definitione certorum prognatorum, ut nationes, quae propriis cognationibus terminatae gentes appellantur.
Abbreviated transcription (Latin):
euocant᷑. Inde etiam consul solebat dicere.
Qui rem puplicã saluam ẽẽ uult: me sequat᷑
Coniuratio. quȩ fu intumultu. qͣndo uicinũ
urbis ꝑiculum singulos urare ñ patitur. s
repente colligitur multitudo. & tu multuosa
inira conflat᷑. Hȩc & tumuituatio dr. In acie
aut̃. nste fere forme sunt. Exercitus. classis.
nodꝰ. cuncus. ale. cormua. agnien. ac forma.
S nomina ab ipsis reb dequib translata
sunt mutuant᷑. Acies dicta. qͦd ferro arma¬
ta sit: & acuimine gladioꝵ. Exercitꝰ multi¬
tudo ex uno gen̾e̾. ab exercitatione belli uo¬
cata. Classes dicte. ꝓpt̾ diuisionẽ exercitus
qui pt᷑ea anampuli dicti sunt. Unde & uir
lebant. Iam ptea & classica natium dicta. Nodꝰ.
ꝓprie est densa peditum multitudo. sic̃ turma
equitum. Nodum aut̃ dictum ꝑ difficultate.
qͦd iux possit resolui. Cuneus ẽ collecta in
unum militum multitudo. Unde ꝓpt̾ quod
in unum coit. ipsa coitio inunum cuneus no

Expanded text:
evocantur. Unde etevocantur. Unde et'Qui rempublicam salvam esse vult, me sequatur.' Coniuratio, quae fit in tumultu, quando vicinum urbis periculum singulos iurare non patitur, sed repente colligitur multitudo et tumultuosa in ira conflatur. Haec et tumultuatio dicitur. In acie autem istae fere formae sunt: exercitus, classis, nodus, cuneus, alae, cornua, agmen; quae formas et nomina ab ipsis rebus, de quibus translata sunt, mutuantur. Acies dicta, quod ferro armata sit et acumine gladiorum. Exercitus multitudo ex uno genere, ab exercitatione belli vocata. qui postea manipuli dicti sunt. Unde et Verlebant. Iam postea et classica navium dicta. Nodus proprie est densa peditum multitudo, sicut turma equitum. Nodus autem dictus, pro difficultate, quod vix possit resolvi. 61. Cuneus est collecta in unum militum multitudo. Unde propter quod in unum coit, ipsa coitio in unum cuneus nom
Abbreviated transcription (Latin):
riatꝰ. quasi armis dolosis uistructus. Mampu¬
lus ducentoꝵ ẽ militum. Mamipuli aut̾ di¬
cti sunt milites. siue quia pͥmo bellũ manu
incipiebant. siue qͦd anteqmͣ signa essent
manipulos sͥ idẽ fasciculos stipule uel herbe
alicuiꝰ ꝓsignis faciebant. a quo signo man¬
pulares milites cognominati sunt. De quib
lucanis. Conuocat armatos ex timplo ad¬
ad signa maniplos. Turma: trignita eqͥtes
sunt. Romani enim equites. iuna tribu tre¬
centi fuerunt. De singulis enim centuriis dͥe cẽ
dabant᷑. & turma fiebat. Cohors quingentos
nulites ht̃. Tria suit militie gen̾a. sacram̃tũ.
euocatio. comuratio. Sacram̃tum. in quo pt
electionẽ uirat iuiusquisq miles se ñ recedẽ
amilitia nͥ pꝰt completa stipendia: idẽ mlicie
tempora. U̾hi sunt qui habent plenã inilitiã.
Nam uginti quinq annis tenentur. Euocatio
dum ad subicum bellum ñ solum miles s cͤȩti

Expanded text:
riatus, quasi armis dolosis instructus. Manipuriatus, quasi armis dolosis instructus. Manipulus ducentorum est militum. Manipuli autem dicti sunt milites, sive quia bellum primi manu incipiebant; sive quod antequam signa essent, manipulos sibi, id est, fasciculos stipulae vel herbae alicujus pro signis faciebant, a quo signo manipulares milites cognominati sunt. De quibus Lucanus: Evocat armatos extemplo ad signa maniplos. Turma triginta equites sunt; Romani enim equites in una tribu trecenti fuerunt, de singulis enim centuriis decem dabantur, et fiebat turma. Cohors quingentos milites habet. Tria sunt militiae genera: sacramentum, evocatio, conjuratio. Sacramentum, in quo post electionem juravit unusquisque miles se non recedere a militia, nisi post completa stipendia, id est, militiae tempora: et hi sunt qui habent plenam militiam: nam viginti quinque annis tenentur. Evocatio dum ad subitum bellum non solum miles, sed caeteri
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: uͭ miles steterit. Dicta aut̾ castra qͥsi
casta. uel qͦd ibi castraretur libido. Nã nunqͣm
his int̾erat mulier. Militia aut̃ a nuilitib.
dicta. aut a multis. quasi multitia. quasi
negotium multoꝵ. ait amole rerum qͣsi
molestia. Legio sex milium armatoꝵ ẽ. ab
electo uocata. quasi lecti: id ẽ armis electi.
ꝓpͥe aut̃ lingua macedonũ phalans. galloꝵ
cat̾ua. nr̃a legio dr. Legio ht̾ sexaginta cen¬
turias. manipulos trignita. cohortes duode¬
cun. turmas ducentas. Centurias dicimus
partes exercitus incentenos milites diuisas. unde
& qui his p̃sunt centuriones dñr. Sibcen¬
turiati uͦ sunt ñ qui inpͥma s qui inscd̾a cen¬
turia sinit: quasi sub pͥma centuria. Camĩ
structi etiam ipsi & inspeculis positi inbello
sunt: ut si pͥmi defecerint. isti ipsi quos sub
esse dixius laborantib pͥmis subueniant.
Unde & ad insidiandum ponitus sub centu¬

Expanded text:
sunt ubi miles steterit. Dicta autem castra quasi sunt ubi miles steterit. Dicta autem castra quasi casta, vel quod illic castraretur libido. Nam numquam his intererat mulier. Militia autem a militibus dicta; aut a multis, quasi multitia, quasi negotium multorum; aut a mole rerum, quasi moletia. Legio sex milium armatorum est, ab electo vocata, quasi lecti, id est armis electi. Proprie autem Macedonum phalanx, Gallorum caterva, nostra legio dicitur. Legio habet sexaginta centurias, manipulos triginta, cohortes duodecim, turmas ducentas. Centuria est pars exercitus in centenos milites divisa. Unde et qui his praesunt, centuriones dicuntur. Subcenturiati vero sunt, non qui in prima, sed qui in secunda centuria sunt, quasi sub prima centuria, tamen stricti etiam ipsi et in spiculis positi in bello sunt, ut si prima defecerit, isti, quos sub secunda diximus, laborantibus primis subveniant. Unde ad insinuandum ponitur subcentu
Abbreviated transcription (Latin):
tes: desertores uocantur. Conscͥpti milites dñꝵ.
quia intabulis conferunt᷑ ab eo qui eos c̃rctur
ẽ. sic̃ trauscͥpti uocant᷑. cum de alia inaliam
legionem transeunt. & iide transcͥpti qui
nomina dant ut transcͥbantur: Optiones
dicti. qͦd sint elecꝰti. Nam optare eligere est.
Excubitores dicunt᷑ ꝓ eo qͦd excubias semꝑ ag̃t.
Sunt enun exnumero militũ & in porticib
excubant: ꝓpt̾ regalem custodiam. Excubie
aut̃ diurue sunt: uigilie nocꝰturne. Unde
& uigiles. Uelites erant apud romanosgenꝰ
militiȩ. a uolitando uocati. Lecti enim agi¬
litate iuuenes cum arims suis ptꝰ t̾ga equitũ
eẽt equis dissiliebant. & continuo pedites
ipsi exalia parte equitib ꝑ quos ad uecti fue¬
rant dimicantib hostem ꝑtͣba bant. Abhis¬
gͥ uelitib elefanti qͦndam hannibalis retro
acti. cum regiiam asuis ñ possent: fabrili
scalpro int̾ aures ad acto necabant᷑. Castra

Expanded text:
ipsi desertores vocantur. Conscripti milites dicuntur, ipsi desertores vocantur. Conscripti milites dicuntur, quia in tabulis conferuntur ab eo qui eos ducturus est, sicut transcripti vocantur cum de alia in aliam legionem transeunt; et inde transcripti, quia nomina dant, ut transcribantur. Obtiones dicti, quod sint electi. Nam optare eligere est, Excubitores dicuntur, pro eo quod excubias semper agunt. Sunt enim ex numero militum et in porticibus excubant propter regalem custodiam. Excubiae autem diurnae sunt, vigiliae nocturnae. Unde et vigiles. Velites erant apud Romanos genus militiae, a volitando vocati. Lecti enim agilitatesset, equis desilirent et continuo pedites ipsi, ex alia parte equitibus per quos aduecti fuerant dimicantibus, hostem igitur velitibus elephanti quondam Hannibalis retro acti, cum regi iam a suis non possent, fabrili scalpro inter aures adacto necabantur. Castra
Abbreviated transcription (Latin):
ille inequestri ordine. Tyrones diciutui
fortes pueri qui ad militiã delegunt᷑: atq
ariis gerendis habiles ex istunt. Hi enini n
ixsola ꝑfessione natiuitatis. s exaspectu &
ualitudine corꝑis existimant᷑. unde & tyro¬
nes dicti. quiq anteqͣm sacram̃to ꝓbati suit:
milites ñ siunit. Romane aut̃ militiȩ mosfuit.
puberes pͥmo exercere armis. Nã sextodeci¬
mo anno tyrones militabant. qͦd eciã solo
sui custodib agebant. De quib uirgilius.
militasse constat. nͥ seruitute deposita: excep¬
io hanmbalis tẽpore. cũ pt camnense p̾lũ
intanta necessitate fuissent romani ut ne
lib̾andoꝵ. quid̾e seruoꝵ daret᷑ facultas. De¬
sertores uocati. qͦd desertis militarib offic iis
eua gant᷑. Hi malios numeros militie nom̃
dare ꝓhibent᷑. s si ñ magni tẽporis culpã
contraxerint. cesi nunieris suis restituunt᷑
U s qui deserunt ȩxercitũ ad hostes cnseuns

Expanded text:
ille in equestri ordine. Tirones dicuntur ille in equestri ordine. Tirones dicuntur fortes pueri, qui ad militiam delegantur atque armis gerendis habiles existunt. Hi enim non ex sola professione nativitatis, sed aspectu et valitudine corporis existimantur. Unde et tirones dicti, quique antequam sacramento probati sint, milites non sunt. Romanae autem militiae mos fuit puberes primos exercere armis. Nam sexto decimo anno tirones militabant, quo etiam solo sub custodibus agebant, de quibus VergiliusAos sane numquam militasse constat, nisi servitute deposita, excepto Hannibalis tempore, cum post Cannense proelium in tanta necessitate fuissent Romani, ut ne liberandorum quidem servorum daretur facultas. Desertores vocati eo, quod desertis militaribus officiis evagantur. Hi in alios numeros militiae nomen dare prohibentur, sed si non magni temporis culpam contraxerint, caesi numeris suis restituuntur. Sed et qui deserunt exercitum ad hostes transeuntes
Abbreviated transcription (Latin):
quos nos millenarios nuncuꝑamus: & est
gͥcum nom̃. Centuriones dicti. eo qͦd cen¬
tum p̃sunt militib. sicut quinquagenarii¬
militum. sicut decani ab eo qͦd decẽ militibꝰ
p̃ferunt᷑. Miles dictus. quia mille erant an¬
cea numero uno: uel quia unus ẽ exmille¬
electus. Romulus aut̃ pͥmus exppło mili¬
tes sumpsit. & appellauit. Liber uͦ. primus
militie ordinẽ docuit. Miles aut ordinariꝰ
d̾ix: aut extaa ordinariꝰ. Ordinarius ẽ: qͥ
pordinẽ militat: nec adhuc aliquẽ conse¬
cutꝰ ẽ gradum honoris. Est enun gregariꝰ
id ẽ humilis militiȩ. Extra ordinarius est:
qui ob uirtutẽ ꝓ mouet᷑ exordine. Eme¬
riti dm̃r ueterani solutiq militia. qui iã
musu p̃lii ñ sunt: & quia mereri militare
& ueterani dicunt᷑. quia iam inusu p̃lii ñ
sunt. s pt multos militie labores quietis
suffragium conseciurtur: Equestres mili¬
tes dicti. qͦd equo sedeant. itẽ militat

Expanded text:
quos nos millenarios nuncupamus; et est quos nos millenarios nuncupamus; et est grecum nomen. Centuriones dicti sunt, eo quod centum presunt militibus, sicut quinquagenariimilitum, sicut decani, ab eo quod decem militibus preferuntur. Miles dictus est, quia mille erant antea in numero uno, vel quia unus eelectus. Romulus autem primus ex populo milites sumpsit et appellavit. Liber vero primus militiae ordinem docuit. Miles aut ordinarius dicitur, aut extraordinarius. Ordinarius est, qui per ordinem militat, nec adhuc aliquem consecutus est gradum honoris. Est enim gregarius, id est humilis militie. Extraordinarius vero, qui ob virtutem promovetur ex ordine. Emeriti dicuntur veterani solutique militia, qui iam in usu prelii non sunt, quia mereri militare et veterani dicuntur, quia iam in usu proelii non sunt, sed post multos militiae labores quietis suffragium consequuntur. Equestres milites dicti quod equo sedeant. Item militat
Abbreviated transcription (Latin):
dici possunt. In bello aut̾. melius ducem no
minari qͣm regem. Nam hoc nom̃ ex pruit
inp̃lio ducentẽ. Unde & uirgilius. Ducese¬
uandri. Salustius. Quo cupidiꝰ in ore ducis.¬
sese quisq bonum ñ dixit in ore consulis.
Monarche sunt: qui singularem possident.
principatum. qualis fuit alexander apud
g̾cos. & iulius apud romanos. Hinc & monar¬
chia d̾r. Monos quippe singularitas g̾co uo¬
mine. archia pͥncipatꝰ ẽ. Tetrarche sunt:
quartã partem regni tenentes. Nam tecra
quatuor sunt. Qualis fuit apud udeam
philippus. Patricii in de uocati sunt: ꝓco
qͦd sicut patres filiis ita p̃uideant rei puph¬
cȩ. Prefecti dicti. qͦd p̃toria potestate presui
Pretores idẽ qui & p̾fecti. quasi p̃positores.
Presides uͦ dicti. qui aliciuus loci tutelam
a cesare instituti sunt: qui ꝑlebes murbe
haberent. ut neq pars pph̾ sine auxilio eẽc.
iura tribuant. Cyliarchi qͦd mille p̃sunt.

Expanded text:
dici pdici pminari, quam regem. Nam hoc nomen exprimit in praelio ducentem. Unde et Virgilius, ducis Evandri. Sallustius: « Quo cupidise quisque bonum.' Non dixit 'in ore consulis.' Monarchae sunt, qui singularem possident principatum, qualis fuit Alexander apud Graecos, et Iulius apud Romanos. Hinc et monarchia dicitur. μονὰς quippe singularitas Graeco nomine, ἀρξὴ principatus est. Tetrarchae sunt quartam partem regni tenentes: nam τέτταρα quattuor sunt; qualis fuit apud Iudaeam Philippus. Patricii inde vocati sunt, pro eo quod sicut patres filiis, ita provideant reipublicae. Praefecti dicti, quod praetoria potestate praesint. Praetores, idem qui et praefecti, quasi praepositores. Praesides vero dicti, qui alicuius loci tutelam a Cesare instituti sunt, qui plebes in urbe haberent, ut neque pars populi sine auxilio esset; iura tribuant. Chiliarchi sunt qui mille presunt,