comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oppcritur insequentes nauis iam fere triginta in fronte erant: qui¬
bus ut equaret leuum cornu dolonibus erectis saltum petere intẽ¬
dit. uissis qui sequebantur aduersus dextrum cornu prope terram
proras derigere. eumenes agmen cogebat. ceterum ut demendis
armamentis tumultuari primum ceptum est. & ipse quanta max¬
ime celeritate potest. concitat naues. iam omnibus in conspectu
erant. duae punice naues antecedebant romanam classem. quibus
obuiae tres fuerunt regiae naues. & ut in numero impari. duae re¬
giae unam circumsistunt: & primum ab utroq latere remos defrĩ¬
gunt. deinde transcendunt armati. & deiectis caesisq propugnato¬
ribus nauem capiunt. una cum pari marte concurrerat. postꝗͣ cap¬
tam alteram nauem uidit. prius ꝗͣ atribus simul circumueniretur.
retro ad classem refugit. liuius indignatione accensus praetoriã
nauem in hostes tendit. aduersus quem eadem spe duae quae pu¬

Expanded text:
opperitur insequentis navis. iam fere triginta in fronte erant, quiopperitur insequentis navis. iam fere triginta in fronte erant, quibus ut aequaret laevum cornu, dolonibus erectis altum petere intendit, iussis qui sequebantur adversus dextrum cornu prope terram proras derigere. Eumenes agmen cogebat; ceterum, ut demendis armamentis tumultuari primum coeptum est, et ipse, quanta maxime celeritate potest, concitat naves. iam omnibus in conspectu erant. duae Punicae naves antecedebant Romanam classem, quibus obviae tres fuerunt regiae naves; et, ut in numero impari, duae regiae unam circumsistunt, et primum ab utroque latere remos detergunt, deinde transcendunt armati et deiectis caesisque propugnatoribus navem capiunt; una, quae pari Marte concurrerat, postquam captam alteram navem vidit, priusquam ab tribus simul circumveniretur, retro ad classem refugit. Livius indignatione accensus praetoria nave in hostes tendit. adversus quam eadem spe duae, quae Pu
Abbreviated transcription (Latin):
chiorum in egeum mare uersum petunt. inde ad urbem circum ege¬
re naues. comineatuq sumpto phoceam traiciunt. Eumenes eleam
ad suam classem profectus paucis post inde diebus. cum quatuor
& .xx. nauibus tectis apertis pluribus paulo a phocea ad romanos
parãtis instruetisq se ad nauale certamen. redut. inde. centum quin¬
quaginta tectis nauibus apertis ferme quinquaginta profecti. pri¬
mo aquilonibus transuersis cum urgerentur in terram cogebantur
tenui agmine prope in ordinem singulae naues ire. deinde ut le¬
nita paulum uis uenti est. ad coricum portum qui super cessuntẽ
est conati sunt traicere. polyxenida ut ad propinquare hostis adla¬
tum est occasione pugnandi laetus. sinistro ipse cornu impetum os¬
tendit. dextrum cornu praefectos nauium ad terram explicare iu¬
bet: & ca qua fronte ad pugnam procedebat. quod ubi uidit roma¬
nus uela contrahit. malosq inclinat. & simul armamenta componẽs

Expanded text:
Chiorum in Aegaeum mare versum, petunt; inde ad urbem circumegeChiorum in Aegaeum mare versum, petunt; inde ad urbem circumegere naves, commeatuque sumpto Phocaeam traiciunt. Eumenes Elaeam ad suam classem profectus, paucis post inde diebus cum quattuor et viginti navibus tectis, apertis pluribus paulo Phocaeam ad Romanos parantis instruentisque se ad navale certamen rediit. inde centum quinque tectis navibus, apertis ferme quinquaginta profecti, primo aquilonibus transversis cum urgerentur in terram, cogebantur tenui agmine prope in ordinem singulae naves ire; deinde, ut lenita paulum vis venti est, ad Corycum portum, qui super Cissuntem est, conati sunt traicere. Polyxenidas, ut appropinquare hostis adlatum est, occasione pugnandi laetus sinistrum ipse cornu in altum extendit, dextrum cornu praefectos navium ad terram explicare iubet, et aequa fronte ad pugnam procedebat. quod ubi vidit Romanus, vela contrahit malosque inclinat et simul armamenta componens
Abbreviated transcription (Latin):
biles esse tum etiam ut quae hostium causa ueniant oneratas cõme¬
atu uenire. suas autem ut pacata omnia circa se relinquentis. nihis
praeter militem atq arma habituras. multum etiam aduturam non¬
ciam maris terrarumq & uentorum quae omnia ignaros turbatura
hostis essent. mouit omnis auctor consilu qui & re consilium exse¬
cuturus erat. biduum in apparatu morati. tertio die centum naui¬
bus. quarum .lxx. tecta. ceterae aperte. minoris omnes formae erant
profecti. foceam petierunt. inde cum audisset ad propinquare iam
romanam classem. rex quia non inter futurus nauali certamini erat
magnesiam quae ad sypilum est. concessit ad terrestris copias compa¬
randas. classis ad cissuntem portum eritheorum tamꝗͣ ibi aptius
expectatura hostem. contendit. Romani ubi primum aquilones duo
nanq per aliquot dies ceciderant. tenuerant. ad bellophanas portum

Expanded text:
biles esse, tum etiam, ut quae in terram hostium veniant, oneratas commebiles esse, tum etiam, ut quae in terram hostium veniant, oneratas commeatu venire; suas autem, ut pacata omnia circa se relinquentis, nihil praeter militem atque arma habituras. multum etiam adiuturam notitiam maris terrarumque et ventorum, quae omnia ignaros turbatura hostis essent. movit omnis auctor consilii, qui et re consilium exsecuturus erat. biduum in apparatu morati tertio die centum navibus, quarum septuaginta tectae ceterae apertae minoris omnes formae erant, profecti Phocaeam petierunt. inde, cum audisset appropinquare iam Romanam classem, rex, quia non interfuturus navali certamini erat, Magnesiam, quae ad Sipylum est, concessit ad terrestris copias comparandas; classis ad Cissuntem portum Erythraeorum, tamquam ibi aptius expectatura hostem, contendit. Romani, ubi primum aquilones—ii namque per aliquot dies tenuerant—ceciderunt, ab Delo Phanas, portum
Abbreviated transcription (Latin):
rea minoribus qua aut aperte rostratae aut sine rostris speculato¬
rie erant delum traiecit. Eo tempore consul acilius naupactum op¬
pugnabat. liuium deliberantem quot dies ethem uentosissima re¬
gio inter cicladas fretis alias minoribus diuisas aduersi uenti te¬
nuerunt. polyxenides certior per dispositas speculatorias naues fac¬
tus deli stare romanam classem. nuntios ad regem misit. qui omisie
quae in ellesponto agebat. cum rostratis nauibus quantum adcddn¬
re poterat ephesum redit. & consilium extemplo habuit: faciena¬
ne periculum naualis certaminis foret. polixenides negabat ceslan¬
dum. & utiq prius confligendum q̃ classis eumenis & rhodie na¬
ues coniungerentur romanis. ita numero ferme impares futuros i¬
sum ceteris omnibus superiorem esse celeritate nauium. & uanets¬
te auxiliorum. nam romanas naues cum ipsas in estate factas ino¬

Expanded text:
rea minoribus, quae aut apertae rostratae aut sine rostris speculatorea minoribus, quae aut apertae rostratae aut sine rostris speculatoriae erant, Delum traiecit. eo fere tempore consul Acilius Naupactum oppugnabat. Livium Deli per aliquot dies—et est ventosissima regio inter Cycladas fretis alias maioribus, alias minoribus divisas— adversi venti tenuerunt. Polyxenidas certior per dispositas speculatorias naves factus Deli stare Romanam classem, nuntios ad regem misit. qui omissis, quae in Hellesponto agebat, cum rostratis navibus, quantum accelerare poterat, Ephesum redit et consilium extemplo habuit, faciendumne periculum navalis certaminis foret. Polyxenidas negabat cessandum et utique prius confligendum quam classis Eumenis et Rhodiae naves coniungerentur Romanis: ita numero non ferme impares futuros se, ceteris omnibus superiores, et celeritate navium et varietate auxiliorum. nam Romanas naves cum ipsas inscite factas immo
Abbreviated transcription (Latin):
tas exegisset naues. lustrata classe ad latinum altum. petit. corcyram
ꝗͣprimum graeciae ciuitatum adit. cum uenisset. percunctatus de sta¬
tu belli. necdum enim omnia in gracia perpacata erant. & ubi clas¬
sis romana esset postꝗͣ audiuit circa thermophilarum saltum in sta¬
tinus nauigare. peloponensum tamen saguntumq quia partis etoloꝵ
maluerant esse protinus depopulatus. maleum petit. prospera na¬
uigatione usus paucis diebus pyreum ad ueterem classem peruenit.
ad scylleum eumenes rex cum tribus nauibus occurrit cum eginae
diu incertus consilii fuisset utrum ad tuendum rediret regnum. au¬
diebat enim antiochum ephesi nauales terrestrisq parare copias an
nusꝗͣ abscederet ab romanis ex quorum fortuna sua penderet. pyreo
autẽ atilius traditis successori quinq & uiginti nauibus tectis romã
est profectus. liuius una. &.lxxx. rostratis nauibus multis praete¬

Expanded text:
tas exegisset naves, lustrata classe ad Lacinium altum petit. Corcyram, tas exegisset naves, lustrata classe ad Lacinium altum petit. Corcyram, quam primam Graeciae civitatium adiit, cum venisset, percunctatus de statu belli—necdum enim omnia in Graecia perpacata erant—et ubi classis Romana esset, postquam audivit circa Thermopylarum saltum in starotinus navigare Peloponnesum. Samen Zacynthumque, quia partis Aetolorum maluerant esse, protinus depopulatus Maleam petit, et prospera navigatione usus paucis diebus Piraeum ad veterem classem pervenit. ad Scyllaeum Eumenes rex cum tribus navibus occurrit, cum Aeginae diu incertus consilii fuisset, utrum ad tuendum rediret regnum—audiebat enim Antiochum Ephesi navales terrestrisque parare copias—, an nusquam abscederet ab Romanis, ex quorum fortuna sua penderet. a Piraeo A. Atilius traditis successori quinque et viginti navibus tectis Romam est profectus. Livius una et octoginta constratis navibus, multis praete
Abbreviated transcription (Latin):
ues nouas. nouumq imperatorem rei gerendae causa ex italia ue¬
nisse. Itaq desineret antiochus pacem sibi ipse spe uana facere.
esse: & aut imperium adimendũ
orbem terrarum adfecdã¬
tibus. aut ipsi regnum amutendum. Unus uera & prouidere & fide¬
liter praedicere uisus. Itaq ipse rex nauibus qua paratae instructaeq
erant chersonensum petit. ut ea loca si forte terra uenirent romani¬
praesidus firmaret. ceteram classem polixenidem parare & deducere
iussit. speculatorias naues ad omnia exploranda circa insulas dimi¬
sit .c. liuius praefectus roman&e classis cum quinquaginta nauibus
tectis profectus ab roma neapolim quo ab socus eius ore conuenire
uisserat. apertas naues quae ex foedere debebantur. siciliam inde pe¬
tit. fretoq messanam praeteruectus cum sex punicas naues ad auxi¬
lium missas accepisset. ab reginis locrisq & eiusdem iuris sociis debi¬

Expanded text:
vas naves novumque imperatorum rei gerendae causa ex Italia vevas naves novumque imperatorum rei gerendae causa ex Italia venisse: itaque desineret Antiochus pacem sibi ipse spe vana facere. esse, et aut imperium adimendum orbem terrarum adfectatibus, aut ipsi regnum amittendum. unus vera et providere et fideliter praedicere visus. itaque ipse rex navibus, quae paratae instructaeque erant, Chersonesum petit, ut ea loca, si forte terra venirent Romanipraesidiis firmaret; ceteram classem Polyxenidam parare et deducere iussit; speculatorias naves ad omnia exploranda circa insulas dimisit. C. Livius praefectus Romanae classis, cum quinquaginta navibus tectis profectus ab Roma Neapolim, quo ab sociis eius orae convenire iusserat apertas naves, quae ex foedere debebantur, Siciliam inde petit fretoque Messanam praetervectus, cum sex Punicas naves ad auxilium missas accepisset et ab Reginis Locrisque et eiusdem iuris sociis debi
Abbreviated transcription (Latin):
equorum quoq captorum gregem traduxit aureos torques trans
nos quinos asses diuisit. duplex centurioni. triplex equiti. Poste¬
ro die contione aduocata de rebus abse gestis & de iniuria tribu¬
ni bello alieno se inligantis. ut suae uictoriae fructu se fraudaret
cum disseruisset. milites ex autoratos dimisit. Dum haec in italia
geruntur. antiochus ephesi securus admodum de bello romano
erat. tamꝗͣ non transituris in asiam romanis. quam securitatem
ei magna pars amicorum. aut per errorem. aut adsentando facie¬
bat. hannibal unus cuius eo tempore ut maxima apud regẽ au¬
toritas erat magis mirari se aiebat quod non iam in asia essent
romani. ꝗͣ uenturos dubitabat. propius esse ex graecia in asiam q̃
ex italia in graeciam traicere. & multo maiorem causam antiochũ
ꝗͣ aetolos esse neq enim mari minus ꝗͣ terra pollere romana ar¬
ma. iam pridem classem citra malcum esse audire sese. nuper na¬

Expanded text:
equorum quoque captorum gregem traduxit. aureos torques transtequorum quoque captorum gregem traduxit. aureos torques transtnos quinos asses divisit, duplex centurioni, triplex equiti. postero die contione advocata de rebus ab se gestis et de iniuria tribuni bello alieno se illigantis, ut suae victoriae fructu se fraudaret, cum disseruisset, milites exauctoratos dimisit. dum haec in Italia geruntur, Antiochus Ephesi securus admodum de bello Romano erat tamquam non transituris in Asiam Romanis; quam securitatem ei magna pars amicorum aut per errorem aut adsentando faciebat. Hannibal unus, cuius eo tempore vel maxima apud regem auctoritas erat, magis mirari se aiebat, quod non iam in Asia essent Romani, quam venturos dubitare: propius esse ex Graecia in Asiam quam ex Italia in Graeciam traicere, et multo maiorem causam Antiochum quam Aetolos esse; neque enim mari minus quam terra pollere Romana arma. iam pridem classem circa Maleam esse; audire sese nuper no
Abbreviated transcription (Latin):
rum militum si & in alia prouincia opera uti senatus uelit. utro tan¬
dem modo promptiores ad aliud periculum nouumq laborem itu¬
ros credat: si persoluta his sine detractione prioris periculi labo¬
risq merces sit. an si spem pro referentibus dimittant iam se¬
mel in prima spe de-¬
ceptos : Nam quod ad se attine¬
at sibi glorie in omnẽ
uitam illo die satis quaesitum esse.
quo se uirum optimum iudicatum ad accipiendam matrem ideu
misisset senatus. hoc titulo & si nec consulatus. nec triumphus dan¬
citur satis honestam honoratamq. p. scipionis nasice ymagien
fore. uniuersus senatus non ipse modo ad decernendum trumoh
consensit: sed etiam tribunos plebis autoritate sua compulit ad r¬
mittendam intercessionem .p. cornelius consul triumphauit de bos
in eo triumpho gallicis carpentis arma signaq & spolia omnis gr¬
neris transuexit: & uasa enca gallica. & cum captiuis nobilibus

Expanded text:
rum militum si et in alia provincia opera uti senatus velit, utro tanrum militum si et in alia provincia opera uti senatus velit, utro tandem modo promptiores ad aliud periculum novumque laborem ituros credat, si persoluta eis sine detractatione prioris periculi labomerces sit, an si spem pro re ferentis dimittamel in prima spe deceptos? nam quod ad se attineat, sibi gloriae in omnem vitam illo die satis quaesitum esse, quo se virum optimum iudicatum ad accipiendam matrem Idaeam misisset senatus. hoc titulo, etsi nec consulatus nec triumphus addatur, satis honestam honoratamque P. Scipionis Nasicae imaginem fore. universus senatus non ipse modo ad decernendum triumphum consensit, sed etiam tribunum plebis auctoritate sua compulit ad remittendam intercessionem. P. Cornelius consul triumphavit de Bois. in eo triumpho Gallicis carpentis arma signaque et spolia omnis generis travexit et vasa aenea Gallica et cum captivis nobilibus
Abbreviated transcription (Latin):
phaturum esse. Ad ca consul neq se ligures prouinciam sortitum es¬
se ait. neq cum liguribus bellum gessisse. neq triumphum de his
postulare. Q. minutium confidere breui subactis his merito trium¬
phum postulaturum atq impetraturum esse. se de gallis bois postu¬
lare triumphum. quos acie uicerit. castris exuerit: quorum gentẽ
biduo post pugnam totam acceperit in deditionem. a quibus obsides
abduxerit pacis futurae pignus. uerum enim uero illud multo maius
esse quod tantum numerum gallorum occiderit in acie quod cum¬
tot milibus certe boiorum nemo ante se imperator pugnauerit. plus
partem dimidiam ex quinquaginta milibus hominum cesam. mul¬
ta milia capta. senes puerosq bois superesse. Itaq id quemꝗ̃ mirari
posse cur uictor exercitus cum hostem in prouincia neminem reli¬
quisset. romam uenerit ad celebrandum consulis triumphum: quo¬

Expanded text:
phaturum esse. ad ea consul neque se Ligures provinciam sortitum esphaturum esse. ad ea consul neque se Ligures provinciam sortitum esse ait, neque cum Liguribus bellum gessisse, neque triumphum de iis postulare; Q. Minucium confidere brevi subactis iis meritum triumphum postulaturum atque impetraturum esse: se de Gallis Bois postulare triumphum, quos acie vicerit, castris exuerit, quorum gentem biduo post pugnam totam acceperit in deditionem, a quibus obsides abduxerit, pacis futurae pignus. verum enimvero illud multo maius esse, quod tantum numerum Gallorum occiderit in acie, quot cum milibus certe Boiorum nemo ante se imperator pugnaverit. plus partem dimidiam ex quinquaginta milibus hominum caesam, multa milia capta; senes puerosque Bois superesse. itaque id quemquam mirari posse, cur victor exercitus, cum hostem in provincia neminem reliquisset, Romam venerit ad celebrandum consulis triumphum? quo
Abbreviated transcription (Latin):
gallicis semper iuncta fuisse. eas inter se gentes mutua ex propinqͥ
ferre auxilia. si.p. scipio deductis acie bois. aut ipse cum uictore exer¬
citu in agrum ligurium transisset. aut partem copiarum.&. minu¬
cio misisset. qui iam tertium ibi annum dubio detineretur bello de¬
bellari cum liguribus potuisse. nunc ad triumphum frequentandũ
deductos esse milites qui egregiam nauare operam rei publice potu¬
issent: possent: etiam si senatus quod festinatio ne triumphi praeter¬
missum esset id restituere differendo triumpho uellet. luberent cõ¬
sulem cum legionibus redire in prouinciam. dare operam ut ligures
subigantur. nisi illi cogantur in ius uidiciumq populi romani. ne
boios quidem quieturos. aut pacem. aut bellum utrobiq habenda.
deuictis liguribus paucos post menses proconsulem. p. cornelium
multorum exemplo qui in magistratu non triumphauerunt trium¬

Expanded text:
Gallicis semper iuncta fuisse; eas inter se gentes mutua ex propinquo Gallicis semper iuncta fuisse; eas inter se gentes mutua ex propinquo ferre auxilia. si P. Scipio devictis acie Bois aut ipse cum victore exercitu in agrum Ligurum transisset, aut partem copiarum Q. Minucio misisset, qui iam tertium ibi annum dubio detineretur bello, debellari cum Liguribus potuisse: nunc ad triumphum frequentandum deductos esse milites, qui egregiam navare operam rei publicae potuissent, possent etiam, si senatus, quod festinatione triumphi praetermissum esset, id restituere differendo triumpho vellet. iuberent consulem cum legionibus redire in provinciam, dare operam, ut Ligures subigantur. nisi illi cogantur in ius iudiciumque populi Romani, ne Boios quidem quieturos: aut pacem aut bellum utrobique habenda. devictis Liguribus, paucos post menses proconsulem P. Cornelium multorum exemplo, qui in magistratu non triumphaverunt, trium
Abbreviated transcription (Latin):
cecidisse. ubi in numero scriptori parum fidei sit: quia in augen¬
do co non alius intemperatior est. magnam uictoriam fuisse ap¬
paret. quod & castra capta sunt. & boi post eam pugnam extem¬
plo dediderunt sese. & quod supplicatio eius uictoria causa de¬
creta ab senatu. uictimeq maiores cesa. Per cosdem dies. M. ful¬
uius nobilior ex ulteriore hispania ouans urbem est ingressus. ar¬
fere dimidia eos multauit. quo si uellet populus.r. colonias mit¬
tere posset. inde romam ut ad triumphum haud dubium decedes
exercitum dimisit. & ad esse romae ad diem triumphi uissit. Ille
postero die quã uenit senatu in edem bellone uocato cum dere¬
bus ab se gestis disseruisset postulauit ut sibi triumphanti liceret
urbem in uehi.p. sempronius blesus tr.pl. non negandum scipio¬
ni sed differendum honorem triumphi censebat. bella ligurum

Expanded text:
tos octoginta quattuor cecidisse. ubi ut in numero scriptori parum fidei sit, quia in augentos octoginta quattuor cecidisse. ubi ut in numero scriptori parum fidei sit, quia in augendo eo non alius intemperantior est, magnam tamen victoriam fuisse apparet, quod et castra capta sunt et Boi post eam pugnam extemplo dediderunt sese, et quod supplicatio eius victoriae causa decreta ab senatu victimaeque maiores caesae. per eosdem dies M. Fulvius Nobilior ex ulteriore Hispania ovans urbem est ingressus. arfere dimidia eos multavit, quo, si vellet, populus Romanus colonias mittere posset. inde Romam ut ad triumphum haud dubium decedens exercitum dimisit, et adesse Romae ad diem triumphi iussit; ipse postero die, quam venit, senatu in aedem Bellonae vocato cum de rebus ab se gestis disseruisset, postulavit, ut sibi triumphanti liceret urbem invehi. P. Sempronius Blaesus tribunus plebis non negandum Scipioni, sed differendum honorem triumphi censebat: bella Ligurum
Abbreviated transcription (Latin):
tu. romam decedere iussit. Ipse in agrum boiorum legiones in¬
duxit. Sub idem fere tempus ligures lege saerata coacto exerci¬
tu nocte improuiso castra. &. minuci proconsulis aggressi sunt.
minutius usq ad lucem intrauallum militem instructum tenuit n¬
tentus nequa transcenderet hostis munimenta. prima luce duabus
simul portis eruptionem fecit. nec primo impetu quod speraucrat
gures pulsi sunt. duas amplius horas dubium certamen sustinuere
Postremo cum alia atq alia agmina erumperent. & integri fessis sucec¬
derent ad pugnam tandem ligures inter cetera etiam uigilus confe¬
ti terga dederunt. caesa super quatuor milia hostium. ex romanisso¬
cusq minus trecentis perierunt. Duobus fere post mensibus. p. eor¬
nelius cum boiorum exercitu signis collatis egregie pugnauit. duo¬
de triginta milia hostium occisa antias ualerius seribit. capta tria

Expanded text:
tu Romam decedere iussit; ipse in agrum Boiorum legiones intu Romam decedere iussit; ipse in agrum Boiorum legiones induxit. sub idem fere tempus Ligures lege sacrata coacto exercitu nocte improviso castra Q. Minucii proconsulis adgressi sunt. usque ad lucem intra vallum militem instructum tenuit intentus, ne qua transcenderet hostis munimenta. prima luce duabus simul portis eruptionem fecit. nec primo impetu, quod speraverat, Ligures pulsi sunt; duas amplius horas dubium certamen sustinuere; postremo, cum alia atque alia agmina erumperent, et integri fessis succederent ad pugnam, tandem Ligures, inter cetera etiam vigiliis confecti, terga dederunt. caesa supra quattuor milia hostium; ex Romanis sociisque minus trecenti perierunt. duobus fere post mensibus P. Cornelius consul cum Boiorum exercitu signis collatis egregie pugnavit. duodetriginta milia hostium occisa Antias Valerius scribit, capta tria
Abbreviated transcription (Latin):
cornelio consule agebantur. boues duos domitos in carinis per
scalas peruenisse in tegulas aedificii proditum memoriae est. eos
uiuos comburi cineremq eorum deici in tyberim aruspices iusse¬
runt. Tarracinae & amiterni nuntiatum est aliquotiens lapidi¬
bus pluuisse. menturnis edem iouis & tabernas circa forum de
celo tactas esse. uulturni in hostio fluminis duas naues fulmine
ictas conflagrasse. Forum prodigiorum causa libros sibyllinos ex
senatus consulto decem uiri cum adissent. renuntiarunt ieiuniũ
instituendum cereri esse & id quinto quoq anno seruandum. &
ut nouemdiale sacrum fieret & unum diem supplicatio esset. co¬
ronati supplicarent. & consul. p. cornelius quibus dus quibusq
hostus edidissent decemiuri sacrificaret. Placatis dus nunc uotis
rite soluendis nunc prodigiis expiandis in prouinciam proficis¬
citur consul atq inde .c. domitium proconsulem. dimisso exerci¬

Expanded text:
Cornelio consule agebantur, boves duos domitos in Carinis per Cornelio consule agebantur, boves duos domitos in Carinis per scalas pervenisse in tegulas aedificii proditum memoriae est. eos vivos comburi cineremque eorum deici in Tiberim haruspices iusserunt. Tarracinae et Amiterni nuntiatum est aliquotiens lapidibus pluvisse, Menturnis aedem Iovis et tabernas circa forum de caelo tactas esse, Volturni in ostio fluminis duas naves fulmine ictas conflagrasse. eorum prodigiorum causa libros Sibyllinos ex senatus consulto decemviri cum adissent, renuntiaverunt, ieiunium instituendum Cereri esse, et id quinto quoque anno servandum; et ut novemdiale sacrum fieret et unum diem supplicatio esset; coronati supplicarent; et consul P. Cornelius , quibus diis quibusque hostiis edidissent decemviri, sacrificaret. placatis diis nunc votis rite solvendis nunc prodigiis expiandis, in provinciam proficiscitur consul, atque inde Cn. Domitium proconsulem dimisso exerci
Abbreviated transcription (Latin):
nae dee dedicata est. quam deam is. p. cornelius aduectam exa¬
sia.p. cornelio scipione cui post africano fuit cognomen.ꝑ. lici¬
nio consule in palatium amari detulerat. locauerant edem facien
dam ex m. liuius .c. claudius censores .in. cornelio.t. sempronio
consuł. tertiodecimo anno postꝗͣ locata erat dedicauit eam.m. iu¬
nius brutus. ludiq obdedicationem eius facti. quos primos scenicos
fuisse antias ualerius est auctor megalesia appellatos. Item uuẽ¬
tutis edem in circo maximo.C. licinius lucullus duum uir dedica¬
uit. uouerat eam sedecim annis ante. M. liuius consul quo die
hasdrubalem exercitumq eius cecidit. Idem censor eam faciendam
locauit .in. cornelio.t. sempronio consuł. huius quoq dedicandae
causa ludi facti & omnia cum maiore religione facta. quod no¬
uum cum antiocho instabat bellum. Principio enim anni quo
haec profectio ad bellum. M. acilio manente adhuc romae. p.

Expanded text:
nae Idaeae dedicata est quam deam is P. Cornelius advectam ex Anae Idaeae dedicata est quam deam is P. Cornelius advectam ex Asia P. Cornelio Scipione , cui postea Africano fuit cognomen, P. Licinio consulibus in Palatium a mari detulerat. locaverant aedem faciendx senatus consulto M. Livius C. Claudius censores M. Cornelio P. Sempronio consulibus; tredecim annis postquam locata erat, dedicavit eam M. Iunius Brutus , ludique ob dedicationem eius facti, quos primos scenicos fuisse Antias Valerius est auctor, Megalesia appellatos. item Iuventatis aedem in circo maximo C. Licinius Lucullus duumvir dedicavit. voverat eam sexdecim annis ante M. Livius consul, quo die Hasdrubalem exercitumque eius cecidit; idem censor eam faciendam locavit M. Cornelio P. Sempronio consulibus. huius quoque dedicandae causa ludi facti, et eo omnia cum maiore religione facta, quod novum cum Antiocho instabat bellum. principio eius anni, quo haec iam profecto ad bellum M'. Acilio , manente adhuc Romae P.
Abbreviated transcription (Latin):
ede iouis. op. in. permissum ab senatu. centum pondo coronam
auream posuerunt. non responsum solum benigne regis legatis
est. sed & filius quoq philippi demetrius qui obses romae erat. ad
patrem reducendus legatis datus est. bellum quod cum antiocho
rege in graecia gestum est.M. acilio consule hunc finem habuit
Alter consul.p. cornelius scipio galliam prouinciam sortitus. prius¬
ꝗͣ ad bellum quod cum bois gerendum erat proficisceretur postu¬
lauit ab senatu ut pecunia sibi decerneretur ad ludos quos praetor
in hispania inter ipsum discrimen pugnae uouisset. nouum atq ini¬
quum postulare est uisus. censuerunt ergo quos ludos in consulto
senatu ex sua unius sententia uouisset eos ut id manubis siquam
pecuniam ad id reseruasset. uel sua ipse impensa faceret. Eos ludos
per dies.x. p. cornelius fecit. Per idem tempus fere edes matris mag¬

Expanded text:
aede Iovis optimi maximi, permissum ab senatu. centum pondo coronam aede Iovis optimi maximi, permissum ab senatu. centum pondo coronam auream posuerunt. non responsum solum benigne regis legatis est, sed filius quoque Philippi Demetrius, qui obses Romae erat, ad patrem reducendus legatis datus est. bellum, quod cum Antiocho rege in Graecia gestum est a M'. Acilio consule, hunc finem habuit. alter consul P. Cornelius Scipio , Galliam provinciam sortitus, priusquam ad bellum, quod cum Bois gerendum erat, proficisceretur, postulavit ab senatu, ut pecunia sibi decerneretur ad ludos, quos praetor in Hispania inter ipsum discrimen pugnae vovisset. novum atque iniquum postulare est visus: censuerunt ergo, quos ludos inconsulto senatu ex sua unius sententia vovisset, eos vel de manubiis, si quam pecuniam ad id reservasset, vel sua ipse impensa faceret. eos ludos per dies decem P. Cornelius fecit. per idem fere tempus aedes matris mag
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ per romanos maluerunt achaico contribui concilio. Epirotari
legati ad concilium uenerunt. quod non sincera fide in amicc
fuisse satis constabat. militem tamen nullum antiocho dederat
pecunia uiuisse eum insimulabantur. legatos ad regem ne ipsia
dem misisse inficiabantur. hus petentibus ut in amicicia pristin
esse liceret. respondit consul. se utrum hostium an pacatorum eos
numero haberet nondum scire. senatum eius rei uidicem fore inte¬
gram se causam corum romam reicere. inducias ad id dierum
.xc. dare. Epirote romam missi senatum adierunt his magis que
non fecissent hostilia referentibus. ꝗͣ purgantibus ca de quibus a¬
guebantur responsum datum est. quo ueniam impetrasse. non can¬
sam probasse uideri possent. Et philippi regis legati subidem ten¬
pus in senatum introducti gratulantes de uictoria his petentib
ut sibi sacrificare in capitolio donumq ex auro liceret ponere in

Expanded text:
quam per Romanos maluerunt Achaico contribui concilio. Epirotarum quam per Romanos maluerunt Achaico contribui concilio. Epirotarum legati ad consulem venerunt, quos non sincera fide in amicitia fuisse satis constabat; militem tamen nullum Antiocho dederant; pecunia iuvisse eum insimulabantur; legatos ad regem ne ipsi quidem misisse infitiabantur. iis petentibus, ut in amicitia pristina esse liceret, respondit consul se, utrum hostium an pacatorum eos numero haberet, nondum scire; senatum eius rei iudicem fore; integram se causam eorum Romam reicere; indutias ad id dierum nonaginta dare. Epirotae Romam missi senatum adierunt. iis magis, quae non fecissent hostilia, referentibus quam purgantibus ea, de quibus arguebantur, responsum datum est, quo veniam impetrasse, non causam probasse videri possent. et Philippi regis legati sub idem tempus in senatum introducti, gratulantes de victoria. iis petentibus, ut sibi sacrificare in Capitolio donumque ex auro liceret ponere in
Abbreviated transcription (Latin):
lutis ad pedes. Fortuna inquit uestra facit ut ure meae &. oratio¬
ni tempora euenerint quae praedixi euentura. & ne hoc quidem
reliqui uobis est ut indignis accidisse ea uideantur ego tamen
sorte quadam nutrienda graecia datus. ne ingratis quidem bene¬
facere absistam. mittite oratores ad consulem qui inducias tantũ
temporis petant ut mittere legatos romam possitis per quos senatiu
de uobis permittatis: ego apud consulem defensor depraecatorq
uobis adero. Ita ut censuerat quintius fecerunt. nec aspernatus est
legationem consul. inducusq in diem certam datis qua legatio re¬
nuntiari ab roma posset. soluta obsidio. & exercitus in phocidem
missus. consul cum. T. quintio achaicum concilium egeum traic¬
cit. Ibi de helis & de exulibus lacedemoniorum restituendis actũ
& neutra perfecta. quia suae gratiae reseruari ea achei perse ipsi

Expanded text:
lutis ad pedes “fortuna” inquit” vestra facit, ut et irae meae et oratiolutis ad pedes “fortuna” inquit” vestra facit, ut et irae meae et orationi temperem. evenerunt quae praedixi eventura, et ne hoc quidem reliqui vobis est, ut indignis accidisse ea videantur: ego tamen sorte quadam nutriendae Graeciae datus ne ingratis quidem benefacere absistam. mittite oratores ad consulem, qui indutias tanti temporis petant, ut mittere legatos Romam possitis, per quos senatui de vobis permittatis; ego apud consulem defensor deprecatorque vobis adero. “ ita, ut censuerat Quinctius, fecerunt, nec aspernatus est consul legationem; indutiisque in diem certam datis, qua legatio renuntiari ab Roma posset, soluta obsidio et exercitus in Phocidem missus. consul cum T. Quinctio ad Achaicum concilium Aegium traiecit. ibi de Eleis et de exulibus Lacedaemoniorum restituendis actum est; neutra perfecta res, quia suae gratiae reservari eam Achaei, Elei per se ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
expromis inquit quid rei sit: tum quintius & quid uides te de¬
uicto antiocho induabus urbibus oppugnandis tempus terere.
cum iam prope annus circum actus sit imperii tui: philippum
autem qui non aciem. non signa hostium uidit. non solum ur¬
bes sed tot iam gentes athamaniam perrhebiam aperanthiam.
dolopiam sibi adiunxisse : atqui non tantum interest nostra a¬
tolorum opes ac uires minui. quantum non supra modum philip¬
pum crescere. & uictoria tuae praemium te militesq tuos nondũ.
tot urbes philippum tot gentes graeciae habere: adsentiebatur his
consul. sed pudor si inrito incepto abscederet obsidione occurrebat.
tota inde quintio res permissa est. Is rursus ad eam partem muri
qua paulo ante uociferati aetoli fuerant redit. Ibi cum impensius
orarent ut misereretur gentis aetolorum exire aliquos ad se iussit.
Pheneas ipse principesq alui extemplo egressi sunt. quibus prouo¬

Expanded text:
expromis” inquit “ quid rei sit?” tum Quinctius” ecquid vides te deexpromis” inquit “ quid rei sit?” tum Quinctius” ecquid vides te devicto Antiocho in duabus urbibus oppugnandis tempus terere, cum iam prope annus circumactus sit imperii tui, Philippum autem, qui non aciem, non signa hostium vidit, non solum urbes sed tot iam gentes, Athamaniam Perrhaebiam Aperantiam Dolopiam, sibi adiunxisse? atqui non tantum interest nostra Aetolorum opes ac vires minui, quantum non supra modum Philippum crescere, et victoriae tuae praemium te militesque tuos nondum duas urbes, Philippum tot gentes Graeciae habere. ” adsentiebatur his consul; sed pudor, si irrito incepto abscederet obsidione, occurrebat. tota inde Quinctio res permissa est. is rursus ad eam partem muri, qua paulo ante vociferati Aetoli fuerant, redit. ibi cum impensius orarent, ut misereretur gentis Aetolorum, exire aliquos ad se iussit. Phaeneas ipse principesque alii extemplo egressi sunt. quibus provo
Abbreviated transcription (Latin):
quod solos obtrectasse gloria suae cum liberaret graeciam. memine¬
rat. & nihil auctoritate sua motos esse cum quae tum maxine ac¬
ciderant casura praemonens a furioso incepto eos deterreret. tamẽ
sui maxime operis esse credens nullam gentem liberate abse gre¬
ciae funditus euerti. obambulare muris ut facile nosceretur ab e¬
tolis coepit. confestim a primis stationibus cognitus est. uulgatũq
per omnes ordines quintium esse. Itaq concursu facto undiq
in muros manus prose quisq tendentes consonante clamore no¬
minatim quintium orare
ut opem ferret. ac serua¬
ret. & tum quidem quãꝗͣ
moueretur hus uocibus
manu tamen adnuit quidnã
opis in se esset. cete¬
rum postqͣ ad consulem uenit. utrum fallit inquit te .M. acli
quid agatur. an cum satis peruideas nihil id magnopere ad sũmã
r.p. pertinere censes: frexerat expectatione consulem. & quin

Expanded text:
quod solos obtrectasse gloriae suae, cum liberaret Graeciam, meminequod solos obtrectasse gloriae suae, cum liberaret Graeciam, meminerat, et nihil auctoritate sua motos esse, cum, quae tum maxime acciderant, casura praemonens a furioso incepto eos deterreret, tamen sui maxime operis esse credens nullam gentem liberatae ab se Graeciae funditus everti, obambulare muris, ut facile nosceretur ab Aetolis, coepit. confestim a primis stationibus cognitus est, vulgatumque per omnes ordines, Quinctium esse. itaque concursu facto undique in muros manus pro se quisque tendentes consonante clamore nominatim Quinctium orare, ut opem ferret ac servaret. et tum quidem, quamquam moveretur his vocibus, manu tamen abnuit quicquam opis in se esse; ceterum postquam ad consulem venit, “utrum fefellit” inquit “te, M. Acili quid agatur, an, cum satis pervideas, nihil id magnopere ad summam rem pertinere censes?” erexerat expectatione consulem; et “quin
Abbreviated transcription (Latin):
delati. nec uirium. nec animi satis ad obsidionem tolerandanio.¬
bebant. Itaq praemissis a philippo quia spem impetrabilis uena
ostendebant responderunt patere portas regi. Ad primum cus
ingressum principum quidam urbe excesserunt: eurilocus nos¬
tem sibi consciuit. Antiochi milites sic enim pactierant. peror.¬
cedoniam traciamq prosequentibus macedonibus nequis cos uo¬
laret. lysimachiam deducti sunt. frant & paucae naues de me¬
triadae quibus pracerat ysidorus. heae quoq cum praefecto suo di¬
missa sunt. inde dolopiam & aperantiam & per rhebiae quasda
ciuitates recipit. Dum haec a philippo geruntur. T. quintius reeo¬
ta zacintho. ab achaico concilio naupactum traiecit. qua̧ iam per
duos menses sed iam prope excidium erant oppugnabatur: & si
capta ui foret. omne ibi nomen etolorum ad internitionem ui¬
debatur uenturum. Ceterum quamꝗͣ merito iratus erat aetolis.

Expanded text:
delati, nec virium nec animi satis ad obsidionem tolerandam hadelati, nec virium nec animi satis ad obsidionem tolerandam habebant: itaque praemissis a Philippo, qui spem impetrabilis veniae ostendebant, responderunt patere portas regi. ad primum eius ingressum principum quidam urbe excesserunt, Eurylochus mortem sibi conscivit. Antiochi milites—sic enim pacti crant—sic enim pacti erant—per Macedoniam Thraeciamque prosequentibus Macedonibus, ne quis eos violaret, Lysimachiam deducti sunt. crant et paucae naves Demetriade, quibus praeerat Isidorus; eae quoque cum praefecto suo dimissae sunt. inde Dolopiam et Aperantiam et Perrhaebiae quasdam civitates recipit. dum haec a Philippo geruntur, T. Quinctius recepta Zacyntho ab Achaico concilio Naupactum traiecit, quae iam per duos menses— et iam prope excidium erat—oppugnabatur, et si capta vi foret, omne nomen ibi Aetolorum ad internecionem videbatur venturum. ceterum quamquam merito iratus erat Aetolis,
Abbreviated transcription (Latin):
clausos undiq mariq quod intra peloponensium sinum est ter¬
mino ea & uingere uobis & iuncta tueri facile. Simul auidita¬
te plura amplectendi hinc excedatis nuda uobis omnia quae
extra sint: & exposita ad omnis ictus esse. Ad sentienti omni
concilio nec diaphene ultra tendere auso. zacinthus romanis
traditur. Per idem tempus philippus rex proficiscentem consulẽ
ad naupactum percunctatus si se interim quae defecissent abso¬
cietate romana urbes recipere uellet. permittente eo ad demetri¬
adem copias admouit.
haud ignarus quanta ibi
tum turbatio esset
destituti enim ab omni spe
cum desertos se ab
antiocho spem nullam in aetolis
esse cernerent dies noctesq aut philippi hostis aduentum aut
infestiorem etiam quo iustius irati erant romanorum cxpeetareit
turba era essent ibi condite regiorum qui primo pauei in pret¬
dio relicti. postea plures pleriq iermes ex proclio aduersai sion

Expanded text:
clausos undique mari, quae intra Peloponnesi sunt terclausos undique mari, quae intra Peloponnesi sunt terminos, ea et iungere vobis et iuncta tueri facile, simul aviditate plura amplectendi hinc excedatis, nuda vobis omnia, quae extra sint, et exposita ad omnes ictus esse. ” adsentienti omni concilio nec Diophane ultra tendere auso Zacynthus Romanis traditur. per idem tempus Philippus rex proficiscentem consulem ad Naupactum percunctatus, si se interim, quae defecissent ab societate Romana, urbes recipere vellet, permittente eo ad Demetriadem copias admovit haud ignarus, quanta ibi tum turbatio esset. destituti enim ab omni spe, cum desertos se ab Antiocho, spem nullam in Aetolis esse cernerent, dies noctesque aut Philippi hostis adventum aut infestiorem etiam, quo iustius irati erant, Romanorum expectabant. turba erat ibi incondita regiorum, qui primo pauci in praesidio relicti, postea plures, plerique inermes, ex proelio adverso fuga
Abbreviated transcription (Latin):
pactus. insulam acheis tradit. Id praemium belli suum esse secũ
censebant romani. non enim. M. acilium consulem legionesq
romanas diapheni & acheis ad thermophilas pugnasse. diaphe¬
nes aduersus haec interdum purgare sese gentemq. interdum
de iure facti disserere. quidam acheorum & initio eam se rem
aspernatos testabantur: & tunc pertinaciam increpabant praeto¬
ris. auctoribusq his decretum est ut . T. quintio ea res permitte¬
retur. Erat quintius sicut aduersantibus asper ira. ita si cederes
idem placabilis. omissa contentione uocis uultusq. Si utilem in¬
quit possessionem eius insulae censerem acheis esse auctor essem
senatui populoq romano ut eam uos habere sineret. Ceterum
sicut testudinem ubi collecta in suum tegumen est tutam ad om¬
nis ictus uideo esse ubi exerit partis aliquas quod cumq nudabit
obnoxium atq infirmum habere haud dissimiliter uos achei

Expanded text:
pactus insulam Achaeis tradidit. id praemium belli suum esse aequum pactus insulam Achaeis tradidit. id praemium belli suum esse aequum censebant Romani: non enim M'. Acilium consulem legionesque Romanas Diophani et Achaeis ad Thermopylas pugnasse. Diophanes adversus haec purgare interdum sese gentemque, interdum de iure facti disserere. quidam Achaeorum et initio eam se rem aspernatos testabantur et tunc pertinaciam increpitabant praetoris; auctoribusque iis decretum est, ut T. Quinctio ea res permitteretur. erat Quinctius sicut adversantibus asper, ita, si cederes, idem placabilis. omissa contentione vocis vultusque “si utilem” inquit, “possessionem eius insulae censerem Achaeis esse, auctor essem senatui populoque Romano, ut eam vos habere sinerent; ceterum sicut testudinem ubi collecta in suum tegumen est, tutam ad omnis ictus video esse, ubi exserit partis aliquas. quodcumque nudavit, obnoxium atque infirmum habere, haud dissimiliter vos, Achaei,
Abbreviated transcription (Latin):
ules reducerent: & achaeorum concilii essent. si qua haberent de
quibus aut recusare in posterum aut caueri sibi uellent. corin¬
thum ad se uenirent. diaphenen concilium acheorum extem¬
plo sibi praebere iuissit. ibi de zacintho intercepta per fraudem
insula qu estus postulauit ut restitueretur romanis. philippi
macedonum regis zacinthus fuerat. & eam mercedem anima¬
dro dederat. aut ꝑ athamaniam ducere exercitum in superiorem
partem aetholiae liceret. qua expeditione fractis animis. aetolos cõ¬
pulit ad petendam pacem. Aminander philippum megalopoli¬
tanum insul& praefecit. postea per bellum quo se antiocho aduer¬
sus romanos coniuinxit philippo ad munera belli reuocato hie¬
roclen agrigentinum successorem misit. Is post fugam ab thermo¬
philis antiochi. aminandrumq a philippo athamania pulsum. mis¬
sis ultro ad diaphenen praetorem achaeorum nuntus pecuniam

Expanded text:
ules reducerent et Achaeorum concilii essent; si qua haberent, de ules reducerent et Achaeorum concilii essent; si qua haberent, de quibus aut recusare aut in posterum caveri sibi vellent, Corinthum ad se venirent; Diophanen concilium Achaeorum extemplo sibi praebere iussit. ibi de Zacyntho intercepta per fraudem insula questus postulavit, ut restitueretur Romanis. Philippi Macedonum regis Zacynthus fuerat; eam mercedem Amynandro dederat, ut per Athamaniam ducere exercitum in superiorem partem Aetoliae liceret, qua expeditione fractis animis Aetolos compulit ad petendam pacem. Amynander Philippum Megalopolitanum insulae praefecit; postea per bellum, quo se Antiocho adversus Romanos coniunxit, Philippo ad munera belli revocato Hieroclen Agrigentinum successorem misit. is post fugam ab Thermopylis Antiochi Amynandrumque a Philippo Athamania pulsum missis ultro ad Diophanen praetorem Achaeorum nuntiis pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
turos se quid sibi faciendum esset. messeni sine responso dimisi
legatis mouerant bellum. trepidiq rerum suarum cum iam ages
effuso exercitu ureretur castraq prope urbem poni uiderent is¬
tos chalchidem ad .T. quinctium auctorem libertatis miserunt
qui nuntiarent messennios romanis. non acheis & aperire portas
& dedere urbem paratos esse. Auditis legatis extemplo profectus
quinctius amegalopoli ad diaphanem praetorem acheorum mist
qui extemplo reducere eum amessenae exercitum. & uenire adsi
uiberet. Dicto paruit diaphanes. & soluta obsidione expeditus i¬
se praegressus agmen circa endaniam paruum oppidum inter
megapolim messenemq positum. quintio occurrit. & cum causas
oppugnationis exponeret: castigatum leniter quod tantam rem
sine auctoritate sua conatus esset. dimittere exercitum iussit nec
pacem omnium bono partam turbare. messenus imperauit ut et¬

Expanded text:
turos se, quid sibi faciendum esset; Messenii sine responso dimissis turos se, quid sibi faciendum esset; Messenii sine responso dimissis legatis moverant bellum, trepidique rerum suarum, cum iam ager effuso exercitu passim ureretur castraque prope urbem poni viderent, legatos Chalcidem ad T. Quinctium , auctorem libertatis, miserunt, qui nuntiarent Messenios Romanis, non Achaeis, et aperire portas et dedere urbem paratos esse. auditis legatis extemplo profectus Quinctius a Megalopoli ad Diophanen praetorem Achaeorum misit, qui extemplo reducere eum a Messene exercitum et venire ad se iuberet. dicto paruit Diophanes et soluta obsidione expeditus ipse praegressus agmen circa Andaniam, parvum oppidum inter Megalopolim Messenenque positum, Quinctio occurrit; et cum causas oppugnationis exponeret, castigatum leniter, quod tantam rem sine auctoritate sua conatus esset, dimittere exercitum iussit nec pacem omnium bono partam turbare. Messeniis imperavit, ut ex
Abbreviated transcription (Latin):
pellant. Inde toto exercitu profectus reliquum iter satis expedito
agmine fecit: ut ad coracem est uentum mon est altissimus in¬
ter callipolim & naupactum ibi & iumenta multa ex agmine pra¬
cipitata cum ipsis oneribus sunt. & homines uexati. & facile ap¬
parebat qͣ cum inerti hoste res esset. qui tam impeditum saltum
nullo praesidio ut clauderet transitum insedisset. Tum quoq uex¬
ato exercitu ad naupactum descendit. & in castello aduersus ar¬
cem posito ceteras partes urbis diuisis copiis pro situ menium cir¬
cum sedit. nec minus operis laborisq ea oppugnatio quam heracle¬
e habuit. Fodem tempore & messelene in peloponneso ab acheis
quod concili eorum recusaret esse oppugnari coepta est. & due cu¬
tates messene & elis extra concilium achaicum erant. & cuns aui¬
lis sentiebant. elu tamen post fugatum ex graecia antiochum iecdi¬
tis achacorum lenius responderant. dimisso presidio regio cogti¬

Expanded text:
pellant. inde toto exercitu profectus reliquum iter satis expedito pellant. inde toto exercitu profectus reliquum iter satis expedito agmine fecit; ut ad Coracem ventum est—mons est altissimus inter Callipolim et Naupactum—, ibi et iumenta multa ex agmine praecipitata cum ipsis oneribus sunt et homines vexati; et facile apparebat, quam cum inerti hoste res esset, qui tam impeditum saltum nullo praesidio, ut clauderet transitum, insedisset. tum quoque vexato exercitu ad Naupactum descendit, et uno castello adversus arcem posito ceteras partes urbis divisis copiis pro situ moenium circumsedit. nec minus operis laborisque ea oppugnatio quam Heracleae habuit. eodem tempore et Messene in Peloponneso ab Achaeis, quod concilii eorum recusarat esse, oppugnari coepta est. etenim duae civitates, Messene et Elis, extra concilium Achaicum erant; cum Aetolis sentiebant. Elei tamen post fugatum ex Graecia Antiochum legatis Achaeorum lenius responderant: dimisso praesidio regio cogita
Abbreviated transcription (Latin):
ua consilia atq in ipsorum caput semper reccidentia accusauit.
qui primum romanos. deinde antiochum in graeciam adduxis¬
sent. sed praeteritorum quae magis reprehendi ꝗͣ corrigi possint.
oblitum se. non facturum ut insultet aduersis rebus eorum. ae tho¬
los quoq finire tandem aduersus se odia debere: & nicandrum
priuatum eius diei quo seruatus a se foret meminisse. Ita datis
qui in tutum eum prosequerentur. ypatam nicander consultan¬
tibus de pace romana superuenit. M. acilius uendita aut concessa
militi circa heracleam praeda. postꝗͣ nec ypatae pacata concilia es¬
se. & naupactum concurrisse aetolos ut inde totum impetum belli
sustinerent. audiuit praemisso appio claudio cum quatuor milibus
militum ad occupanda iuga: qua difficiles transitus montium e¬
rant. ipse oetam descendit. herculiq sacrificium fecit: in eo loco
quem pyram quod ibi mortale corpus eiusdem sit crematum ap¬

Expanded text:
va consilia atque in ipsorum caput semper recidentia accusavit, va consilia atque in ipsorum caput semper recidentia accusavit, qui primum Romanos, deinde Antiochum in Graeciam adduxissent. sed praeteritorum, quae magis reprehendi quam corrigi possint, oblitum se non facturum, ut insultet adversis rebus eorum; Aetolos quoque finire tandem adversus se odia debere, et Nicandrum privatim eius diei, quo servatus a se foret, meminisse. ita datis, qui in tutum eum prosequerentur, Hypatam Nicander consultantibus de pace Romana supervenit. M'. Acilius vendita aut concessa militi circa Heracleam praeda, postquam nec Hypatae pacata consilia esse, et Naupactum concurrisse Aetolos, ut inde totum impetum belli sustinerent, audivit, praemisso Ap. Claudio cum quattuor milibus militum ad occupanda iuga, qua difficiles transitus montium erant, ipse Oetam escendit Herculique sacrificium fecit in eo loco, quem Pyram, quod ibi mortale corpus eius dei sit crematum, ap