comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
midarum regi bellum consensu populi
romani senatus indixit. Igitur iugur¬
tha micipsa numidarum regis adoptus
heres inter naturales eius filios factus
pͥmum coheredes suos idest hiem psalẽ
occidit acherbalem bello uictum africa
expulit. Deinde calpurniam bestiam¬
consulem aduersus se missum pecunia
corrupit atq ad turpissimas conditio¬
nes pacis adduxit. que a senatu imꝓ¬
bata est. preterea cum romam ip̃e ue¬

Expanded text:
midarum regi bellum consensu populi midarum regi bellum consensu populi Romani senatus indixit. Sed ego de Jugurtha, Micipsae Numidarum regis adoptiuns heresque inter naturales eius filios factus, primum coheredes suos, id est Hiempsalem occidit, Adherbalem bello uictum Africa expulit. Calpurnicoss. adversum se missum pecunia corrupit, atque ad turpissimas conditiones pacis adduxit, quae a senatu improbata est. Praeterea cum ipse
Abbreviated transcription (Latin):
loricatus hasta qͣm acceꝑat in oculo fixa
rodanum transnatauit ⁊ ad suos reu̾sus¬
est. P̾da extoiquib gallorum ingens ro-¬
mam ꝑlata ẽ. Bituitꝰ a domitio sub dolo¬
pacis captus atꝙ ab eo romam deductꝰ
est. magnaq gła consules ambo tͥum¬
gallorum gentem sub radice alpium sitam
bello aggressus est. Qui cum se romains
copiis circum septos uiderent. belloq impa¬
res fore intelligerent. occisis conugibꝰ ac lib¬
is in flaminas sese ꝓiecerunt. Qui uero p̃or¬
cupantibus romanis ꝑagendam tunc moi¬
tis sue copiam non habuerant alii ferro.¬
alii gladio alii suspendio alii ab negato
cibo sese consumpserunt nullusq omnino
ditionem uite amore tolerarit. Et narbone
colonia deducta est. Et de his triumphatũ
est. Anno ab urbe condita sexcentesimo
tricesimo quinto. Gauis cato consul coidi¬
tis intulit bellum ignominio seq pugna¬
uit. Gaio cecilio metello ⁊ Gneo carbone
chia alterum ex. sardinia trium phum
calpurnia bestia consulib. iugurte nu¬

Expanded text:
loricatus, hastam rixam oculo gerens, Rhodanum transnatauit.Gallis ut. Praeda ex torquibus Gallorum ingens Romam perlata est. Bituitus se Domitio dedit atque ab eo Romam deductus est, magnaque gloria consules ambo triumGallorum gentem sub radice Alpium sitam, bello aggressus est. Qui cum se Romanis copiis circumseptos viderent, belloque impares fore intelligerent, occisis conjugibus ac liberis, in flammas sese projecerunt. Qui vero, praeoccupantibus Romanis, peragendae tunc mortis suae copiam non habuerant, captique fuerant, alii ferro, alii suspendio, alii abnegato sibi cibo sese consumpserunt, nullusque omninm servitutis vitae amore toleraret, et Narbone colonia deducta est Romana, et de his triumphatum est. Ab urbe condita anno sexcentesimo tricesimo quinto C. Cato consul Cordicis intulit bellum ignominioseque pugnavit. C. Caecilio Metello Cn. Carbone lterum ex Tracia alterum ex Sardinia triumphum Calpurnio Bestia consulibus, Jugurthae Nu
Abbreviated transcription (Latin):
gloria triumphans urbem ingressus est.
Quem terentius qui postea comicus ex
nobilissimis kartaginiensium cuubus
captiuis pilleatus. quod insigne indulte
sibi lib̾tatis fuit triumphantem post
ta quingentesimo quadragesimo quĩto
bellum punicum secundum finitum ẽ
Post annum nonumdecimum ꝙͣ ceꝑat.
uansacto igitur Punico

Expanded text:
 triumphans Urbem ingressus est, quem Terentius, qui postea comicus, ex nobilibus Carthaginiensium 269 captivis pileatus quod indultae sibi libertatis insigne fuit triumphantem post ta quingentesimo quadragesimo quinto bellum Punicum secundum finitum est, post annum nonum decimum, quam ansacto igitur Punico
Abbreviated transcription (Latin):
pinus autem in aliam partem euasit. Ebroi
git. ut cum fiducia ad regem theodericũ
primebat. S tñ d̾o donante dum erm̃
frido pararet in sidias: ip̃e erm̃fridꝰ hoc cogno¬
scens ⁊ nocte irruens suꝑ eum interfecit a
trociter illum atq ad pipinum in austeĩ
uirum illustrem. Qui uarato filium habuit

Expanded text:
pinus autem altrinsecus evasit. Ebroin, cum fiducia ad regem Theudericum primebat. Sed tamen Deo donante dum Ermenfrido Franco pararet insidias, ipse Ermenfridus hoc cognoscens, et nocte irruens super eum, interfecit illum atrociter, atque ad Pippinum in Auster virum illus
Abbreviated transcription (Latin):
fc̃ eius consentientes
bromus itaq consilio accepto capil¬
los crescere sinens. congregatis. in au¬
xilium socus hostiliter a luxouio cenobio.
eg̾ssus infranciam reuertitur cum armorũ
apparatu ad beatum audoenum direxit.
qd̾ ei consilium daret interrogaturus. At
ille ꝑinternuntios hoc solum scripsit ei di¬
cens. De frẽgunde tibi subueniat in memoria.
at ille ingeniosus ut erat intellexit ⁊ de
patum sagaciter recepit. Scm̃ quoꝙ leo¬
Regarium ep̃m cdiu̾sis penis cesum gladio

Expanded text:
 ejus, consentientes. broinus itaque consilio accepto, capillos crescere sinens, congregatis in auxilium sociis, hostiliter a Luxovio coenobio egressus in Franciam revertitur cum armorum apparatu. Ad beatum Audoenum direxit, quid ei consilium daret interrogaturus. At ille per internuntios hoc solum scripto dirigens, ait: De Fredegunde tibi subveniat in memoriam. At ille, ingeniosus ut erat, intellexit, et de patum sagaciter recepit. Sanctumque Leudegarium episcopum diversis poenis caesum gladio
Abbreviated transcription (Latin):
enim derogauerunt ei penes imꝑatorem qd
tyrannidem meditaretur. At imꝑator mis¬
so salomone temptat bilisarii uoluntatem
utrum cum gelimere ⁊ wandalis bizantiũ¬
ueniret. an manens illuc eos transmitteret
Bilisarius añ birantium ꝓ fectus ẽ salomo¬
ne p̃tore libie derelicto. Eumq bilisarius

Expanded text:
enim derogaverunt ei penes imperatorem, quod enim derogaverunt ei penes imperatorem, quod tyrannidem meditaretur. At imperator misso Salomone tentat Bilisarii voluntatem, utrum cum Gelimere et Vandalis veniret, an manens eos illuc transmitteret. Bilisarius autem Byzantium profectus est, Salomone praetore apud Libyam derelicto
Abbreviated transcription (Latin):
bebant. Bilisarius aũ eum cum pͥncipib
om̃ib wandaloꝵ non in dehonoratione cu¬
stodiebat. ut ad imꝑatorem iustinranũ
bixantiuni ueduceret karillo uero statim
bilisarius cum capite ratnonis fr̃is gelime¬
ris insardo insulam misso que kirnꝰ uocaba¬
tur. pͥmum hanc romanis subegit. In cesa¬
ream autem que est mauritania. ioħ̃em
alium destinauit. que triginta dierum
itinere a kartagine distans. penes Gadera
⁊ solis oceasum iacet. Aliumq ioħem ex
ꝑtectoribus unum infretum quõd est in
gadiris ⁊ in castellum quod septum uocãt
direxit. Porro ininsulas que uixta occea¬
num sunt. maioricam scilicet ⁊ minoricã.
apollinarium destinauit uirum bonum.
Misit autem ⁊ insiciliam quosoam a fro¬
rum. ⁊ castra wandaloꝵ comprehendere
uissit. Gochi quoq quihes nota fecerunt.
go wandalicum bellum finem accepit. Ue¬
rum inuidia ut pote inmagna felicitate fie¬
ri solet contigit etiam mnbilisarium. Quidã

Expanded text:
bebantur. Belisarius autem eum cum principibus bebantur. Belisarius autem eum cum principibus omnibus Vandalorum non in dehonoratione custodiebat, ut ad imperatorem Justinianum Bizantium duceret. Cyrillo vero statim Bilisarius cum capite Zatinonis fratris Gelimeris in Sardum insulam misso, quae Kirnus vocabatur, hanc primum Romanis subegit. In Caesaream vero, quae est in Mauritania, Joannem alium destinavit, quae triginta dierum itinere a Carthagine distans, penes Gadira et solis occasum jacet, aliumque Joannem ex protectoribus unum in fretum, quod est in Gadiris, et in castellum quod Septum vocant direxit. Porro in insulas quae juxta Oceanum sunt, Majoricam scilicet et Minoricam, Apollinarium destinavit virum bonum. Misit autem et in Siciliam quosdam Afrorum, et castrum Vandalorum comprehendere jussit. Gothi quoque, go Vandalicum bellum finem accepit. Verum invidia, ut in magna felicitate fieri contigit, etiam in Bilisarium cecidit. Quidam
Abbreviated transcription (Latin):
gia reddat. Porro cytharam. ut ea calami¬
tatem lamentetur ac defleat. His auditis
pharas condolens. ⁊ fortunam humanam
deplorrans. scdm eiꝰscͥpta faciebat. ⁊ omĩa
misit quibꝰcunq gelimer egebat. Preter¬
ea cum hiems transisset metuens gelimer
obsidionẽ romanorũ. ⁊ cognatoꝵ misertus
quod fiori uerbo recepto ip̃e ⁊ quicũ eo erãt
adbilisarium ꝓperarent. Quoħ certum
iureiurando reddente assumptis omĩb ka¬
tage̾nem uenit. Bisilarius autem hunc gͣ¬
tanter accepit. At uero gelimer ridendo ad
bilisarium introiut. Quem alii quidem
suꝑfluitate passionis excessisse que sunt na¬
ture uelirumq suspicabantur effectum.
Amici uero huius ⁊ sagacem hominem
hunc ẽẽ cogitabant. ⁊ cum fuerit rex ⁊ re¬
gii gen̾is ⁊ uirtutem ualidam pecuniasq
magnas habuerit. qͣm infugam u̾sus est.
ductus est nicħ p̃ter multum risum digna¬
que hominũ sunt arbitratum eum ẽẽ ꝑhi¬

Expanded text:
gia reddat; porro citharam, ut calamigia reddat; porro citharam, ut calamitatem lamentetur et defleat. His auditis, Pharas condolens, et fortunam humanam deplorans, secundum ejus scripta faciebat, et multa ei misit, quibuscunque Gelimer egebat. Praeterea cum hiems transisset, metuens Gelimer obsidionem Romanorum et cognatorum misertus quod fidei verbo recepto, ipse et qui secum essent, ad Bilisarium properarent. Quo hoc certum jurejurando reddente, assumptis omnibus, Carthaginem venit: Bilisarius autem hunc gratanter accepit. At vero Gelimer ridendo ad Bilisarium introivit. Quem alii quidem superfluitate passionis excessisse, quae sunt naturae, delirumque suspicabantur effectum. Amici vero hujus, et sagacem hominem hunc esse cogitabant, et cum fuerit rex, et regii generis, et virtutem validam, pecuniasque magnas habuerit, quomodo in fugam versus est, ductus est, nihilque praeter multum risum, dignaque hominum arbitratu circa eum esse perhi
Abbreviated transcription (Latin):
Hisit enim ioħem armenium cum ducen¬
is electis ꝑ sequi gelimerem. oonec eũ uiuum
ut mortuũ comp̃henderet. Qui ꝑ̃ occupans
elimerem comp̃hensurus erat. nisi res con¬
gisset huiusmodi. Huliares quidam ex bili¬
arii armigeris erat cum ioħe. Qui uino me¬
utus nõ ẽ. ioħ̃em autem retro inceruicem ꝑ¬
ussit. Qui plagatus mortuus est. multum
gelimer effugiens illa die admaurusios ꝓpera¬
uit. Quem bilisarnus ꝑsequutus in paruo mõ¬
e innouissimis numidie circundusit. Hunc
bsidens ꝑhiemem. deficientibus ei om̃ib neces¬
sariis Panis cum apud in aurusios non sit. ne¬
deum. ut irrationabilia animalia comedunt.
hs gelimer incidens. scbit ad pharan. quem¬
spongiam. Pharas autẽ hesitabat. quid nam
eẽt hoc uonec qui uetulerat epłam. dixit quia
panem dimiserat uidere gelimer. non uidens
panem. ex quo ascendit inmontem.
Spongiam autemꝓpter ocłos non lotos
ac ꝑ hoc lesos quatinus hos sinceros sp̃o¬

Expanded text:
Misit autem Joannem Armenium cum ducenMisit autem Joannem Armenium cum ducentis electis persequi Gelimerem, donec eum vivum aut mortuum comprehenderent. Qui praeoccupans Gelimerem comprehensurus erat, nisi res contigisset hujusmodi. Uliares quidam ex Bilisarii armigeris erat cum Joanne, qui vino cutus non est, Joannem vero retro in cervicem percussit, qui plagatus mortuus est, multum Gelimeres aufugiens illa die ad Maurusios properavit. Quem Bilisarius persecutus, in parvo monte in novissimis Numidiae circumclusit, hunc obsidens per hiemem, deficientibus ei omnibus necessariis. Panis enim apud Maurusios non fit, neurum, ut irrationabilia animalia comedunt. Hos incidens Gelimerus, scribit ad Pharan, quespongiam. Pharas autem haesitabat quidnam esset hoc, donec qui detulerat epistolam dixit quia panem desiderat videre Gelimer, non videns panem ex quo ascendit in montem; spongiam autem propter oculos non lotos, ac per hoc laesos, quatenus hos sinceros spon
Abbreviated transcription (Latin):
mim. nͨ inforo quenquã obserare domum
contingeret. s em̃tes milites manducabant.
Eos uero wandalos qui ad sacra confugerãt.
fide p̃stita educebat. Muroꝵ aũ ciuitatis dil¬
gentiam exhibebat cum ante negligentia
ruerent. Poiro dicebant ⁊ uetus uerbum
kartagine dictum uidelicet gamina ꝑseque¬
atur. Seta. nũc beta. gemima. Quod uide¬
ur eẽ ꝑfectum. Prius enim gensericus bo¬
iefacium insecutus est: nunc uero bilisariꝰ
ilimerem. Pret̾ea ut pecunias multitũdo
eꝑit. quot innullo loco unqͣm ẽẽ contige¬
at. Seniq romanoꝵ pͥncipatũ depopulan¬
es. pecunias multas in lybiam transtuler̃t.
um redditus eis effecti sunt multi. Nonagĩta
iuppe ⁊ quinq annis wandali libiam tenu¬
runt. ⁊ cum multas diuitias collegissent.
illa die inromanoꝵ manus om̃s diuitie re¬
lierunt. Intrib eni mensib cum pugnasset
ilisarius. ioest a kalendis septembribus us
ad kl̃. decembris. totam lybiam subdidit

Expanded text:
mini, nec in foro quemquam observare domum mini, nec in foro quemquam observare domum contingeret, sed ementes milites manducabant. Eos vero Vandalos, qui ad sacra confugerant, fide praestita educebat. Murorum vero civitatis diligentiam exhibebat, cum antea per negligentiam ruerent. Porro dicebant et vetus verbum Carthagine dictum, videlicet, Gamma persequebatur Beta, nunc Beta Gamma, quod videtur esse perfectum. Prius enim Gensericus Bonifacium insecutus est, nunc vero Belisarius Gelimerem. Praeterea tot pecunias multitudo reperit, quot in nullo loco unquam esse contigerat. Denique Romanorum principatum depopulantes pecunias multas in Libyam transtulerunt.rum reditus eis effecti sunt multi. Nonaginta quippe et quinque annis Vandali Libyam tenuerunt. At cum multas divitias collegissent, in illa die in manus Romanorum omnes divitiae redierunt. In tribus enim mensibus, cum pugnasset Bilisarius, id est, a Kalendis Septembribus usque ad Kalendas Decembrias, totam Libyam subdidit.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃hendit. Nocte enim ad eam accedentes ⁊
una cum introeuntib plaustris rusticon
ingredientes. hanc obtinuerunt. Et cum di¬
captantes ad p̃torem destinauerunt. Bilisa
tatem erga afros ost̾ndimus. Uidete. honesta¬
tem in kartagine conseruare ⁊ nequis quen¬
qͣm opprimat. nͨ quenqͣm ipius subripiat. Cũ
enim multa mala fuissent awañdał barba¬
eis nos misit ⁊ adlib̾tatẽ uonandam. ħ cõ¬
monens kartaginẽ intͦiuit. Et ascendens
palatium in oelim̃is solio sedit. Ad quem ac
iuxta mare manebant. queritantes se rapisa
a classibus ꝑtulisse. At uero calominum na¬
uium pͥncipem iuram̃to constrixit quatmꝰ
omia que rapta fuerant asportaret. ⁊ ꝓpͥis
dm̃is redderet. Quĩ feraudãs ex eis. ⁊ peu̾irans.
ñ post multum uindictam exoluit. Ilam ex¬
tra sensum effectus suam ip̃ius lingiam come¬
dens obiit. Ita uero p̃tor sũ tumultu urbẽ
possidebat ut nͨ iniuriam cuiqͣm inferret ho¬

Expanded text:
prehendit. Nocte enim ad eam accedentes, et prehendit. Nocte enim ad eam accedentes, et una cum introeuntibus plaustris rusticorum ingredientes, hanc obtinuerunt, et cum dicaptantes ad praetorem destinaverunt. Belisartatem erga Afros ostendamus: videte, et honestatem in Carthagine conservate, et ne quis quemquam opprimat, nec quidquam ipsius subripiat. Cum enim multa mala fuissent a Vandalis barbasit nos eis ad libertatem donandam. Haec commonens Carthaginem introivit, et ascendens palatium in Gelimeris solio sedit. Ad quem neg juxta mare manebant, queritantes se rapinam a classibus pertulisse. At vero Caloninum navium principem juramento constrinxit, quatenus omnia quae rapta fuerant apportaret, et propriis dominis redderet. Qui defraudans ex eis, et perjurans, non post multum vindictam exsolvit. Nam extra sensum effectus, suam ipsius linguam comedens obiit. Ita vero praetor sine tumultu urbem possidebat, ut nec injuriam cuiquam inferret ho
Abbreviated transcription (Latin):
ergo assumptum ꝓcopius ad caucanam ꝑ¬
ueniens bilisarnis transmeauit. ⁊ exiuit ĩ
quoddam p̃dium. aggerẽq acuallum ꝓfũ¬
oum facientes. castra metati sunt. u̾ ⁊ cum
locus inaquosus eẽt. uallo effoso terra ꝓ¬
tulit aqͣm ad omnẽ utilitatem animanti¬
bus ⁊ exercitib. Seq̃nti uero die populus
ad p̃dam ꝓrupit. Pretor uero his accersi
est inomini temꝑe maximeq nob̃ inꝑicu¬
lis constitutis. Ego enim in hoc fisus in hãc¬
uos terram inuexi ut iusticia ⁊ oꝑe bono
tam dm placemus. qͣm afros ad nõmet
attrahere curemus. H aut̃e ur̃am intemp¬
antia in contrarium uob̃ ꝓueniet. ⁊ aget
ut afriwandał auxilientur. S ac quiescẽ¬
tes uerbo meo. em̃tes escas asportate. ⁊ neq in¬
iusti ẽẽ uideamini. neq amiciam afd̃i in
oete. Cessate insilice in aliena. ⁊ lucrum ex¬
cutite ꝑidis plenum. Mittens aũ bilisarius
exercitum electum. urbem sine labore com¬

Expanded text:
ergo assumptum Procopius ad Caucana peergo assumptum Procopius ad Caucana perveniens, Bilisario praesentavit, et exiit in quoddam praedium, aggeremque, ac vallum profundum facientes, castrametati sunt. Ubi et cum locus inaquosus esset, vallo effosso, terra protulit aquam ad omnem utilitatem animantibus, et exercitibus. Sequenti vero die populus ad praedam prorupit. Praetor autem his accersitest in omni tempore, maximeque nobis in periculis constitutis. Ego enim in hoc fisus, vos in hanc terram transvexi, ut justitia, et opere bono tam Deum placemus quam Afros ad nosmetipsos attrahere procuremus. Haec autem vestra intemperantia in contrarium nobis proveniet, et aget ut Afri Vandalis auxilientur; sed acquiescentes verbo meo, ementes escas apportate, et neque injusti esse videamini, neque amicitiam Afrorum in care, cessate insilire in aliena, et lucrum excutere periculis plenum. Mittens autem Bilisarius electum exercitum, urbem sine labore com
Abbreviated transcription (Latin):
qui erant inlybia. lib̾aret atyrannis. Qͥ¬
bus imꝑator auditis. retin̾e ĩtem non
potuit ultra s tam ex̃citum qͣm ⁊ naues¬
armis circundedit. ⁊ uictualia prepara¬
uit. Sisiliarumq in ꝑcinctu ẽẽ p̃cepit. in
lybiam p̃torem m̾ittendũ. qͣm ⁊ p̃torem
imꝑator pͥncipalit̾ in om̃ib statuit. Erat
aũcum eo ⁊ ꝓcopius. harũ rerũ conscrip¬
tor ẜficiscentes aũ a regia urbe adierunt
abidum. Bilisarius uero curabat. quatmꝰ
uniũsus stolus simł nauigaret. ⁊ inp̃dium
idem ip̃m diu̾teret. Cunq ad siciliam ꝑue¬
nisset. misit ꝓcopiũ conscriptorẽ syracusam
siforte inueniret quosdam. qui se in lybiã
ducerent. Ip̃e uͦ stolo accepto ad caucanam
ꝑꝑauit uillam ducentis asyracusa stadiis
differentem. ꝓcopius ergo syracusam ĩg̾ssꝰ.
escas emit. Consecut᷑ quoq ẽ mopinare uirũ.
se moueret᷑ exercitus. ita ut aquatuor mã¬
sionibus malis Gelumer moraretur. Hiuc

Expanded text:
qui erant in Libya, liberare a tyrannis. Ququi erant in Libya, liberare a tyrannis. Quibus imperator auditis, retinere mentem ultra non potuit, sed tam exercitum quam naves circumdedit armis, et victualia praeparavit; Bilisoriumque in procinctu esse praecepit. in Libyam praetorem mittendum, quem, et praetorem imperator principaliter in omnibus statuit. Erat autem cum eo, et Procopius harum rerum conscriptor. Trajicientes autem a Pegia urbe abierunt Abydum. Bilisarius autem curabat, quatenus universus stolus simul navigaret, et in praelium idem ipsum diverteret: cumque ad Siciliam pervenissent, misit Procopium conscriptorem Syracusam, si forte inveniret quosdam qui se in Libyam ducerent. Ipse vero stolo accepto ad Caucanam properavit, villam ducentis a Syracusa stadiis differentem. Procopius vero Syracusam ingressus escas emit, consecutus quoque inopinate virum, se moverent exercitus, ita ut a quatuor mansionibus malis Gelimer moraretur. Hunc
Abbreviated transcription (Latin):
tione reꝑit eum in euthicetis dogina corruns¬
se. A quo pͥmitus graues beat᷑ antistes minas
ꝑpessus ẽ. S cum illuis in concussam infide
catholica se reꝑisse iustinianus constantiam
cerneret. siquidem ab hoc usq uerbis ꝓgres¬
sum fuerat. ut talia ap̃sule audiret. egoad
iustinianum imꝑatorem xp̃ianissiniũ ueni¬
re desideraui. s diodecianum in ueni. tandẽ
exuoluntate ei eiꝰ monitis acquiescens ad
catholice fid̾i confessionẽ. cum multis parit̃
qui similit̃ desipiebant. regressus ẽ. Antimiũ
quoq eiusdem regie ciuitatis ep̃m. p̃fate
hereseos defensorem conuictũ publice cõmu¬
nione priuauit. ac ꝑ suaso pͥncipe in exiliũ
coeg̃. Nec multo postidem pontifex apud
eandem urbem diem obiit. Septimo demde
imꝑii iustiniani anno. facta sunt Wandalica
bella. Ep̃o autẽ quidam oriẽtalis partis im¬
deo sibi uisionem fcãm iubente sibi ad imꝑ¬
atorem accedere. ⁊ postulare ut xp̃ianos

Expanded text:
tione repperit eum in Eutychetis dogma corruistione repperit eum in Eutychetis dogma corruisse, a quo primitus graves beatus antistes minas perpessus est. sed cum illius inconcussam in fide catholica Iustinianus constantiam cerneret - siquidem ad hoc usque verbis progressus fuerat, ut talia a praesule audiret ‘ego ad Iustinianum imperatorem Christianissimum venire desideravi, sed Diocletianum inveni’ - tandem ex voluntate dei eius monitis adquiescens ad catholicae fidei confessionem cum multis pariter, qui simul desipiebant, reversus est. Anthimum quoque ejusdem regiae civitatis episcopum, praefatae haereseos defensorem, convictum publice communione privavit, ac persuaso principe in exsilium coegit. Nec multo post idem pontifex apud eamdem urbem obiit. Septimo deinde imperii Justiniani anno facta sunt Vandalica bella, episcopus autem quidam Orientalis partis deDeo sibi visionem factam, jubentem sibi ad imperatorem accedere, et postulare Christianos,
Abbreviated transcription (Latin):
ra xp̃ianos armamouentes rapinas ⁊ ho¬
idia ⁊ incendia oꝑatisunt. Quos deus
lidit inmanus iustiniani qui interemit
st decollauit iulianum tyrannũ. Tercio
ci nisi soli orthodoxi xp̃iani. dans illis ⁊ ĩ¬
ducias usq ad m̃ses tres ad conuersionem.
Intea athalarichꝰ gothoꝵ rex cum necdum
expletis quatuor annis regnasset imma¬
tura morte p̃uentꝰ. uite subtractꝰ est. Cuius
mater amalasuinta. post eiꝰ funus theodatũ
sibi socium asciuit in regnũ. S theodatus idẽ
immemor collati beneficii. eam post aliquot¬
dies inbalneo strangłari p̃cepit. Et quia ip̃a
dum adhuc uiueret. se suumq filium cõ¬
mendauerat p̾ͥncipi. audita iustinianus
augustꝰ eiꝰ morte. graui mox adu̾sus theõda¬
tum iracundia exarsit. Sentiens se theodatꝰ
infestum haberi pͥncipi. beatum papam a¬
gapitũ constantinopolim misit. quatinus
ei apd iustinianum facti impunitatẽ impe
traret. Qui sc̃s pontifex dum iustinianum
pͥncipem adisset facta cum eo de fide colla¬

Expanded text:
nas, homicidia, et incendia operati sunt, quos Deus tradidit in manus Justiniani, et interemit eos, et decollavit Julianum tyrannum. Tertio ci, nisi soli orthodoxi Christiani, datis illis induciis usque ad menses tres ad conversionem. Interea Athalaricus rex expletis quattuor annis regnasset, inmatura morte praeventus vitae subtractus est. cuius mater Amalasuinta post eius funus Theodatum sibi socium adscivit in regnum. sed Theodatus idem inmemor conlati beneficii eam post dies aliquot in balneo strangulare praedum adhuc viveret, se, suumque filium commendarat principi, audita Justinianus Augustus ejus morte, gravi mox adversus Theodatum iracundia exarsit. Sentiens se Theodatus infensum habere principem, beatum papam Agapitum Constantinopolim misit, quatenus ei apud Justinianum facti impunitatem impetraret. qui sanctus pontifex dum Iustinianum principem adisset, facta cum eodem de fide colla
Abbreviated transcription (Latin):
filium ẽẽ asseuerauerunt. qui kartaginem
concliderunt. Salomon autem a kartagine
sumptis ex̾citibus contra maurusios ꝓꝑauis.
Qui infugam u̾si ⁊ se inp̃cipicium demer¬
gentes. semetip̃os interficiunt. Mortua
uero sunt in hoc bello maurusioꝵ quinqͣ¬
ginta milia. romanorum uero penitus nillꝰ
Qum nec ictum quisquam eorũ accepit. sed oñs¬

Expanded text:
filium esse asseveraverunt, qui Carthaginem filium esse asseveraverunt, qui Carthaginem condiderunt. Salomon autem a Carthagine sumptis exercitibus contra Maurusios properavit. Qui in fugam versi, et in praecipitia se demergentes, semetipsos interficiunt. Mortui vero in hoc bello sunt Maurusiorum quinquaginta millia, Romanorum vero nullus Quin nec ictum quisquam eorum ullum accepit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
cdamans. uanitas uanitatum. ⁊ omĩa uani¬
tas. Ptingentem autẽ eum iuxta imperatoris
atorem coegerunt adorare. At uero imꝑator
Gelimeri p̃dia ingalathia multa contulit ⁊ a
non ꝓuex̃ eo quod ab arrii secta discẽdere mini¬
me consentiret. Salomone p̃terea rempubli¬
cam moderante. Maurusii bellum aduersus
afros mouerunt.Porro maurusii ex gentibus
uescendunt. quas iesuneue ex regione pheni¬
cum a sydone ad egiptum usq habitantes
abegit. Qui ꝑuenientes ad egiptum. ⁊ nõ
recepti ab eis ad lybiam uenerunt. ⁊ hãc
inhabitantibus eis. nouissime imꝑatores
romaniterram obtinentes. hanc boen no¬
minauerunt. statuentes titulos duos suꝑ
magnum fontem ex lapidibus candidis cõ¬
cauos. hñtes litteras pheniceas dicentes ħ.
Nos sumus qui sugimus a facie iesu latronis
filii naue. Erant autem ⁊ alie gentes in a¬
frica pͥmum indigene. habentes regem as¬
depium qui eradeo conregnauit. qͣm terre

Expanded text:
clamans: « Vanitas vanitatum, et omnia vaniclamans: « Vanitas vanitatum, et omnia vanitas. » Pertingentem autem eum juxta imperatoris et adorare imperatorem coegerunt. At vero imperator Gelimeri praedia in Galatia multa contulit, et n provexit, eo quod ab Arii secta discedere minime consentiret. Salomone praeterea remp. moderante, Maurusi praelium adversus Afros moverunt. Porro Maurusii ex gentibus descendunt, quas Jesus Nave ex regione Phoenicum a Sidone ad Aegyptum, usque habitantes abegit. Qui pervenientes Aegyptum, et non recepti ab eis, ad Libyam veniunt, et hanc inhabitantibus eis, novissimo tempore imperatores Rom. terram obtinentes hanc. Hoen nominaverunt, statuentes titulos duos supra magnum fontem ex lapidibus candidis concavos habentes litteras Phoeniceas dicentes haec: Nos sumus qui fugimus a facie Jesu latronis, filii Nave. Erant autem et aliae gentes in Africa primum indigenae, habentes regem Asclepium, qui Herculi conregnavit, quem terrae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenisset. magna p̃mia ꝑciꝑe meruit.
qualib nimirum pͥscis temporibus roma¬
norum p̃tores in maximis uictoriis digni
efficiebantur. Sexcentis enim annis actis. ne¬
mo ad talem ꝑuenit honorem. insi titus tra¬
ianus. ⁊ alii imꝑatores. qui magistratum
contra barbaricas nationes obtinentes. mi-¬
rabiliter triumpharunt. exuuiis ꝙ ostñsis
⁊ exbello mancipiis. in media urbe põpis ħ
publicauit. quod triumphum uocant ro¬
mani. sic uet̾i quidem mobo sẽd pedestri in
exunie quot quot amministratorio pͥnci¬
pis ordini competebant. idest throni aurei.
ethre. de quib regumuxores uehuntur or¬
natusq de lapibus preciosis compositus.
mano palatio uespoliato inafricam tulit.
ani filius pꝰ captam hierosolimam romam
detulerat. Mancipia uero erant ex trium¬
pho. Tamen ip̃e Gdimer uestimentum qd̾¬
limer in yppodromum uenisset. ⁊ tam imꝑa¬
torem suꝑ tribunal sedentẽ quam exutraq
parte uulgus stans iudisset. non quiescebat

Expanded text:
enisset, magna praemia percipere meruit, quibus nimirum temporibus priscis Romanorum in maximis victoriis digni efficiebantur. Sexcentis enim annis transactis nemo ad talem pervenit honorem, nisi Titus, Trajanus, et alii imperatores, qui magistratus contra barbaricas nationes obtinentes, mirabiliter triumphaverunt. Exuviisque ostensis, et ex bello mancipiis, in media urbe pompis haec publicavit, quod triumphum Romani vocant, sic, veteri quidem modo, sed pedestri incexuviae quidquid administratorio principis ordini competebat, id est throni aurei, et essedae, quibus regum uxores vehebantur, ornatus etiam de lapidibus pretiosis compositus, mano palatio in Africam tulit, ani filius post captam Hierosolymam Romam detulerat. Mancipia vero erant ex triumpho, tam ipse Gelimer vestimentum quodlimer in Hippodromum pervenisset, et tam imperatorem supra tribunal sedentem, quam ex utraque parte vulgus astans vidisset, non quiescebat
Abbreviated transcription (Latin):
terras fecit ingressusn. quem bilisarius ab
hesꝑiis ueniens sapientia sua in efficacem
redire corgit ad ꝓpͥa. Anno quintodecimo
imꝑii iustiniani mense octobri facta est
birantii mortalitas. Et eodem anno ypa¬
panti dñi sumpsit initium. ut celebrare¬
tur apud birantium scd̃a die feb&. mensis.
Anno sextodecimo imꝑii iustiniani con¬
tigit debellare in uicem regem arumiten¬
iudeoꝵ ex causa huiusmodi. Axumitensi¬
um rex ultra egiptum est. iudicans. Roma¬
norũ autem negotiatores ꝑ homeritensem
ingrediuntur ad aamitensem. ⁊ adult̃io¬
res partes indorũ atq ethiopum. Negotia¬
torib aũ scdm consuetudinẽ in gressis ter¬
minos homeriti. Damianus rex illorum
romani malefaciunt iudeis qui in regio¬
ne sua sunt. ⁊ occiõt eos. Et ex hoc solue¬
runt negotiationẽ interiores in doꝵ ru¬
miti. Et indignatus arumitensium rex
adad misit homeri. Quia lesisti regnũ
meũ. ⁊ intĩorem iudiam ꝓ hibens negoti¬

Expanded text:
tum fecit ingressum, quem Bilisarius ab Hesperiis veniens, sapientia sua inefficacem redire coegit ad propria. Anno decimo quinto imperii Justiniani, mense Octobre, facta est mortalitas Byzantii. Et eodem anno Hypapante Domini sumpsit initium, ut celebraretur apud Byzantium, secunda die Februarii mensis. Anno decimo sexto imperii Justiniani, contigit debellare invicem reges Azumitenrum, ex causa hujusmodi. Azumitensium rex ultra Aegyptum est judicans. Romanorum autem negotiatores per Homeritensem ingrediuntur Azumitensem, et ad interiores partes Indorum atque Aethiopum. Negotiatores autem secundum consuetudinem ingressi sunt terminos Homeritarum. Damianus eorum Romani malefaciunt Judaeis, qui in regione sua sunt, et occidunt eos, et ex hoc solverunt negotiationem interiores Indorum Azumitae. Et indignatus est Azumitensium rex Adad, mittens Homeritensi: Quia laesisti regnum meum, et interiorem Indiam, prohibens merc
Abbreviated transcription (Latin):
stria p̃ter bellandi instantiam. Agebatire
rome insuꝑ famis penuria. Tanta si quidem
ꝑ unmuersum mundum eo anno maxime¬
q apud ligurram fames excreuerat. ut
sicut uir scĩssimus dacius medio lanensis
antistes retulit plereq matres infelicium¬
continuum gothi romam obsid̾ent.demũ
territi rauennã rediere. Bilisariꝰ uero sedule
a ppͣ siluerio acrit in crepatus. curtanta ac
talia homicidia neapoli cõmisisset tandem
correptꝰ ⁊ penitens. rursus ꝓficiscens nea-¬
polim. ⁊ uidens domos ciuitatis de popula¬
tas ac uacuas. tandem reꝑto confilio recu-¬
ꝑandi popłi. colligens ꝑdiu̾sas uillas nea-¬
politane ciuitatis uiros ac mulieres domi¬
bus habitaturos immisit. idest cumanos.
puteo lanos. ⁊ alios płimos liburia degentes.
⁊ plara ⁊ sola. ⁊ pescinula. ⁊ locot᷑da. ⁊ sũma.
aliisq uillif. necnon melanos. ⁊ surrentinos.
⁊ de uilla q̃ stabilicitur ad iungens iuros ac

Expanded text:
stria. praeter belli instantiam angebatur stria. praeter belli instantiam angebatur insuper Roma famis penuria; tanta siquidem per universum mundum eo anno maximeque apud Liguriam fames excreverat, ut, sicut vir sanctissimus Datius Mediolanensis antistes retulit, pleraeqnnum continuum Gothi Romam obsedissent, demum territi Ravennam rediere. Bilisarius vero sedule a papa Silverio acriter increpatus, cur tanta, ac talia homicidia Neapoli perpetrasset, tandem correptus, et poenitens, rursus proficiscens Neapolim, et videns domus civitatis depopulatas, ac vacuas, tandem reperto consilio recuperandi populi, colligens per diversas villas Neapolitanae civitatis viros ac mulieres, domibus habitaturos immisit, id est Cumanos, Puteolanos, et alios plurimos Liguria degentes, et Playa, et Sola, et Piscinula, et Locotroccla, et Summa, aliisque villis: nec non Melanos, et Surentinos, et de villa quae Stabii dicitur, adjungens viros ac
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ip̃is sacerdotib parceret. Uiros in cons¬
pectu conugum miserabili insu ꝑimens.
suꝑstites matres ac liberos seruitutis iugo
abduxit. Cuncta rapinis diripiens. nͨ a sacro¬
sc̃is eccł̃iis despoliandis abstmnuit. In deq e¬
grediens romam ꝓperauit. Quo romam ĩ¬
gresso. gothi qui murbe morabutur. noclu
ex̾ssi. relictis patentib rauennam portis¬
confugiunt. Witigis ut talia comꝑit. mox
aduersus bilisarium romam cum ingenti
exc̃itu uenit. Silisarius nõ aptũ sibi bellan¬
ditempꝰ coniciens. intra urbis se menia clau¬
sit. eamq munitionib circum sepsit. Gothi¬
uero urbem obsidentes. uniuersa ꝑcircui¬
tum direptionib ⁊ incendiis absumũt.
Quoscunq romanor reꝑiunt gladio ex¬
tinguunt. Cuncta sacra loca denudantes
ip̃is etiam uenerabilium martyrum tumu¬
lis manus impias inferunt. Urbem continue
impugnant. s cautabilisarii defensatur indu¬

Expanded text:
vel ipsis etiam sacerdotibus parceret; viros in consvel ipsis etiam sacerdotibus parceret; viros in conspectu coniugum miserabile visu perimens superstites matres ac liberos captivitatis iugo abduxit cuncta rapinis diripiens nec a sacrosanctis ecclesiis expoliandis abstenuit. indeque egrediens Romam properavit. quo Romam ingresso Gothi, qui in urbe morabantur, noctu egressi relictis patentibus portis Ravennam confugiunt. Witigis ut talia comperit, mox adversum Belisarium Romam cum ingenti exercitu venit. Belisarius non aptum sibi bellandi tempus coniciens intra urbis se moenia clausit eamque munitionibus circumsepsit. Gothi urbem obsidentes universa per circuitum direptionibus et incendiis absumunt, quoscumque Romanorum reperiunt, gladio extingunt; cuncta sacra loca denudantes ipsis etiam venerabilium martyrum tumulis manus impias inferunt. continue urbem inpugnant, sed cauta Belisarii defensatur indu
Abbreviated transcription (Latin):
agapituf romanus pontifex quia iustiniano
pͥncipe pacem theodata postularat. apud cõ¬
stantinopolim obis s iustinanus bilisariũ
patricium mltis iam p̃liis głosꝰ sum adu̾sus
theodatum dirigit. ut etiam italiam ago¬
thorum infestatione liberaret. Bilisarius
itaq dum aliqͣntũ temporis apud siciliam
moiam fẽceret. rex gothorum theodatus
extinctus est. Huius in locum witigis suoces¬
sit. Qui mox ut regnum inuasit. Rauennã
ꝓ fectus amala suinthe regine ꝑuim filiam
auferens. sibi in matrimonium iunxit.
Conceptas gͦ contra theodatum belli uires
sicilia. neapolim campanie uenit. Quem
neapolitani ciues noluerunt exciꝑe. Qui
indignatus acriter adeisoem urbis ex¬
pugnationem totis seuiribus erexit. Ali¬
qͣntisq fortit̾ expugnatam diebus tandem
ꝑuim capiens in gressus est tantamq non
solum ingothos qui tibi in orabantur. s
etiam inciues iram effudit. ut non etati
non sexui posttremo non scĩmonialibus.

Expanded text:
Agapitus Romanus pontifex, qui a Justiniano Agapitus Romanus pontifex, qui a Justiniano principe pacem Theodato postularat, apud Constantinopolim obiisset, Justinianus Bilisarium patricium multis jam praeliis gloriosum adversus Theodatum dirigit, ut etiam Italiam a Gothorum servitio liberaret. Bilisarius itaque, dum aliquantum temporis apud Siciliam moram faceret, rex Gothorum Theodatus exstinctus est. Hujus in locum Vithegis successit, qui mox ut regnum invasit, Ravennam profectus Amalasuintae reginae filiam per vim auferens sibi in matrimonium junxit. Conceptas ergo coSicilia ad Campaniam Neapolim venit. quem Neapolitani cives noluerunt excipere. qui indignatus acriter ad eiusdem urbis expugnationem totis se viribus erexit aliquantisque fortiter inpugnatam diebus tandem per vim capiens ingressus est tantaque non solum in Gothos, qui ibi morabantur, sed etiam in cives ira desaevit, ut non aetati, non sexui, postremo non sanctimonialibus
Abbreviated transcription (Latin):
maurusium emere uolentibus uenundarẽt.
Et tunc eis uetus eloquium cuiusdam diui
titudo eorum a uiro sine barba ꝑit. Salomõ
quippe apuero eunuchus p̾ter uoluntatem
effectus ẽ p̃ passione genitales partes amit¬
tens. Porro tota lẏbia ꝑcepta. kartaginem
rediit. Preterea uere incipiente missus ẽ bili¬
sarius siciliam romanis facere tributariã.
Ubi eo hiemante romani contra salomonẽ¬
lybie simultates fecerunt hoc mõdo. Accep¬
tis enim int̾emptoꝵ uxoribus wandaloꝵ
habebant ⁊ ags eoꝵ ut suos ⁊ soluere ꝓ eisim¬
ꝑatori tributa nolebant. At uero salomon
commonebat eos ne contradicerent imꝑa
redoerent. Cecĩderunt autẽ quidam eoꝵ
maximeq gothoꝵ marii sectam. quos sacer¬
dotes eccłie segregabant. ⁊ nͨ liberos eon bap¬
tizare uolebant. Unde ⁊ indie festo simłtas
effecta est. Consiliati sunt uero milites ualo¬
monem intemplo ꝑimere. Qui hoc audito.
suadere eis a seditione recedere temptabat.
Quod non post pauca obtinuit. Porro dum

Expanded text:
Maurusium emere volentibus venundarent. Et tunc eis vetus eloquium cujusdam divinic ait: Multitudo eorum a viro sine barba peribit. Salomon quippe a puero eunuchus praeter voluntatem est effectus, prae passione genitales partes amittens. Porro tota Libya recepta, Carthaginem rediit. Praeterea vere incipiente missus est Bilisarius Siciliam Romanis facere tributariam. Ubi eo hiemante, Romani Libyae contra Salomonem simultates fecerunt hoc modo. Acceptis enim interemptorum uxoribus Vandalorum, habebant et agros eorum ut suos, et solvere pro eis tributa nolebant imperatori. At vero Salomon commonebat eos dicens ne contradicerent imperredderent. Ceciderunt autem quidam eorum, maxime Gothorum in Arii sectam, quos sacerdotes Ecclesiae segregabant, et nec liberos eorum baptizare volebant. Unde et in die festo simultas facta est. Consiliati sunt vero milites Salomonem in templo perimere. Qui, hoc audito, suadebat eis a seditione recedere. Quod non post pauca obtinuit. Porro dum
Abbreviated transcription (Latin):
pestas grauissima. Et letaniam faciebant
qui remanserant discalciati. clamantes. ⁊
Apparuit aũ iuisu cuidam d̃i cultori¬
e. Quo fc̃o stetit ita di. Et rursus imꝑa
taugusta multas pecunias donauerunt
itis. qͣm ⁊ cognominant theopolum. Por

Expanded text:
tempestas gravissima, et litanias faciebant tempestas gravissima, et litanias faciebant qui rApparuit autem in visu cuidam Dei cultorie. Quo facto stetit ira Dei, et rursus imperator, et Augusta multas pecunias donaverunt vitatis, quam cognominavit Theopolim. Porro
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ militum romanorũ numerũ ⁊ tribu¬
nos custodire ciuitatem ꝓpter hunos. ⁊
exig̃e tributa boum. P mulgauit autẽ
formani de ep̃is ⁊ echonomis. ⁊ orphano¬
trophis. ⁊ penodochis. ne hereditatem possi¬
uai
ent nisi quem p̾usqͣm ꝓueherentur haburis
barentur. de quib ⁊ testamentũ emittere po¬
ssent: Ab hora uero qua ꝓmorierentur nemi¬
n habere licentiam disponendi. s om̃ĩa ip̃ius
ierabilem domum hereditare. Et exposuit
pator leges ualidas contra libidinosos. ⁊ mul
uniti sunt. ⁊ factꝰ est timor multus ⁊ cautela.
iouauit etiam contrarias legens faciens sin¬
rem codicem. ⁊ uocans eum nouellas constitu¬
ies. in quib ñ ꝑmittit pͥncipem in locis quibꝰ
est emere possessionem aũ edificare donũ.
hereditari extraneam ꝑsonam. nͥ qui sibi cegna
existat. Eodem anno passa est a diuina in¬
atione rursus authiochia post duos annos
spassiones. ⁊ factꝰ ẽ terremotus magnus. ⁊

Expanded text:
et militum Romanorum numerum, et tribuet militum Romanorum numerum, et tribunorum custodire civitatem, propter Hunnos, et exigere tributa boum. Promulgavit autem formam de episcopis, et oeconomis, et orphanotrophiis, et xenodochiis, ne haereditate possiua, nisi quae priusquam proveherentur habuisse probarentur, de quibus et testamentum emittere possent. Ab hac vero hora, qua promoveretur, neminem habere licentiam disponendi, sed omnia ipsius venerabilem domum haereditari. Exposuit imperator leges validas contra libidinosos, et multi puniti sunt, et factus est timor multus, et cautela. Renovavit etiam contrarias leges, faciens singularem Codicem, et vocans eum Novellas constitutiones, in quibus non permittit principem in locis, quibus praeest, emere possessionem, aut aedificare domum, aut haereditari extraneam personam, nisi qui sibi cognatus existat. Eodem anno passa est a divina indignatione rursus Antiochia post duos annos prioris passionis, et factus est terraemotus magnus, et
Abbreviated transcription (Latin):
nno ab incarnatione
anus romanorum solꝰ
augustalem a deptus
est pͥncipatum. Qui
mox ut imꝑalia iura suscepit. ad reparã¬
dum reipublice statum animũ intendit.
Ac pͥmũ ꝑbilisarium patriciũ ingentẽ
uirum ꝑsas aggͥssus ẽ. qui transgressis ro¬
manorum t̾minis eorũ regiones graiter
de populabantur. Quos bilisariꝰ magnis pre¬
liis fudit. atq ex uoluntate pͥncipis constan¬
tinopolim tumphans ingressus est. Interea
rex heruloꝵ getes nomine uenit constantino¬
polum cum popło suo ⁊ peciit imꝑatorem qͦ
fieret xp̃ianus. Qui baptiratum intheopha¬
nus suscepit eum ex baptismate reꝓmitten¬
tem auxiliari ei in quibcunq uoluisset. Eo¬
cessit ad imꝑatorem ⁊ fc̃s xp̃ianus sus¬
ceptus est ab imꝑatore. ⁊ multis ei p̃¬
stitis donis misit eum in regionem ip̃i¬
ad romanos. ad custodiendas res et bos¬
phoꝵ ciuitatem. que ꝓ eo qd̃ romanis
boues ꝑsingłos annoi ꝓ pecuniis infere¬
bat. bosphoiꝰ appellata est. Locauit aũ

Expanded text:
nno ab Incarnatione ianus Romanorum solus Augustalem adeptus est principatum. Qui mox ut imperialia jura suscepit, ad reparandum reipub. statum animum intendit, ac primum per Bilisarium patricium, ingentem virum, Persas aggressus est, qui, transgressis Romanorum terminis, eorum regiones graviter depopulabantur. Quos Bilisarius magnis praeliis fudit, atque ex voluntate principis Constantinopolim triumphans ingressus est. Interea rex Herulorum Gethes nomine venit Constantinopolim cum populo suo, et petiit imperatorem quod fieret Christianus. Qui baptizatum in Theophaniis suscepit eum ex baptismate, repromittentem auxiliari ei in quibuscunque voluisset. Eocessit ad imperatorem, et factus Christianus susceptus est ab imperatore, et multis ei praestitis donis, misit eum in regionem ipsius ad custodiendas Romanas res, et Bosphorum civitatem, quae pro eo quod Romanis per singulos annos boves pro pecuniis inferebat, Bosphorus appellata est. Locavit autem
Abbreviated transcription (Latin):
Et egressus ẽ magist̃ militum illiricici. cũ
tor de sacro baptismane.⁊ in medium mis¬
sis bulgarib conciderunt eos ⁊ occiderunt
multitudines copiosas. ⁊ ceperunt omẽm
p̃dam. ⁊ uicerunt potnter occisis eor duob
regib. Eodem anno cepit cosorce rex ꝑsa¬
rum magnam antiochiam syrie. Anno ter¬
ciodecim imꝑii iustiniani. sociatus est roma¬
nis. cimimundꝰ. ex genere gepidarũ deriuatꝰ.

Expanded text:
agister militum Williriaci cum tor ex sacro baptismate, et in medium missis Bulgaribus conciderunt eos, et occiderunt multitudines copiosas, et receperunt omnem praedam, et vicerunt potenter, occisis duobus regibus eorum. Eodem anno cepit Chosdroes rex Persarum magnam Antiochiam Syriae. Anno decimo tertio imperii Justiniani, sociatus est Romanis Mundus ex genere Gepidum derivatus.
Abbreviated transcription (Latin):
dignationem Pompeiopolis mysie. Scissa¬
enum est terra at̃remotu. ⁊ obrutum est me¬
dium ciuitatis cum habitatorib. ⁊ erant
mantium. ut sibi miscłia p̃staretur. Et
multa uonauit imꝑator ad eos educendos
⁊ adiuuandos. iuuantesq lib̾aliter iuuit.
Eodem uero annotradidit Iustinianus
ad psallendum in eccł̃ia illud quod canit᷑.
unigenitꝰ filus ⁊ uerbũ dei. Anno imꝑii
duo reges. Wlg̃ scilicet ⁊ drogo. cum mul¬
titudine in liciam ⁊ mysiam. cum eẽt magi¬
ster militum mysie. Iustinus ⁊ seyue blan-¬
darius. Qui exeuntes contra bulgares imerũt
p̃lium. ⁊ occisus est iustins magist̾. militum

Expanded text:
dignatione Pompeiopolis Mysiae, scissadignatione Pompeiopolis Mysiae, scissa est terra a terraemotu, et obrutum medium civitatis cum habitatoribus, et erant lamantium ut sibi misericordia praestaretur. Et multa donavit imperator ad educendos et adjuvandos, viventesque liberaliter juvit. Eodem anno tradidit Justinianus ad psallendum in ecclesia illud quod canitur: Unigenitus filius, et Verbum Dei. Anno imperii duo reges, Vulger, et Droggo, cum multitudine in Scythiam et Mysiam, cum esset magister militum Mysiae Justinus, et Scythiae Blandarius. Qui exeuntes, contra Bulgares inierunt praelium, et occisus est magister militum
Abbreviated transcription (Latin):
bardos honoratos cum multis munerib
ad ꝓpͥa remisit. Om̃iq temꝑe quo lango
bardi pannoniã possederunt. romane rei
publice adu̾sus emulos ad iutores fuerũt.
Int̾ea salomone ĩ libia commorante. uniu̾¬
sos muros ciuitatũ illius ꝓuincie muniuit.
Et q̃m maurusii discesserunt a numi¬
dia uicti zaben regionem. atq mauritaniã
⁊ ruphin metͦpolim sub tributo romanis
effecit. Alt̾ius eñĩ mauritanie cesarea pͥ¬
ma metropolis est. Interea hiberorum rex
⁊amanardus nomine constantinopolim
ascendit. ad iustinianum imꝑatorem. cũ
muliere ac senatorib suis. rogãs eũ ut eẽt ro¬
inanorum concertator ⁊ g̃manus amicus. At
imꝑator huiusmodi eius ꝓposito accepto.
multis eum ac senatores eius munificentiis
honorauit Similĩt ⁊ augusta uxori eiꝰ. ua¬
riatagẽmis omam̃ta donauit. ⁊ dimiser̃t
eos pacifice ad ꝓpͥum regnum. Octauo an¬
no imꝑii iustiniant passa ẽ diuinam in¬

Expanded text:
bardos honoratos multis muneribus bardos honoratos multis muneribus ad propria remisit, omnique tempore, quo Lonbardi Pannoniam possederunt, Romanae rei publicae adversus aemulos adiutores fuerunt.Interea Salomon Libyae commorans, universos muros civitatis illius muniit, et quoniam Maurusii discesserunt a Numida victi, Zaben regionem, atque Mauritaniam, et Sitiphim metropolim, sub tributo Romanis effecit. Alterius enim Mauritaniae Caesarea prima Metropolis est. Interea Iberum rex, Zamanardus nomine, Constantinopolim ascendit ad Justinianum imperatorem cum uxore ac senatoribus suis, rogans eum ut esset Romanorum concertator, et germanus amicus. At imperator hujusmodi proposito ejus accepto, multis eum et senatores ejus munificentiis honoravit. Similiter et Augusta uxori ejus variata gemmis ornamenta donavit, et dimiserunt eos pacifice ad regnum suum. Octavo anno imperii Justiniani, passa a divina in
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipi narrant. qui statim narsem eunuchum
suum cubicularium exarchũ italie fecit. ⁊ ro¬
mam cum manu ualida dirigit. ut afflicte
rome qͣntocius subueniret. Is ad italiam ue¬
niens. cum langobardis fedusmiit. ⁊ ad albo¬
in legatos dirigit. quatinꝰ ei cum gothis pugna¬
turo auxilium ministraret. Tunc albom electã de
suis manũ direxit. qui romanis adusum gothos
susfragium ferrent. Qui ꝑ maris adriaticisinum
transuecti. sociati romanis. magnum cum go-¬
this certamen inierunt. Quib ad internitio¬
nem pene consumptis. ip̃m totilam regem¬
gothoꝵ qui ultra decem iam annos regna¬
uerat. interfecit ⁊ uestimenta eius cruenta¬
ta cum eorona lapidib p̃ciosis ornata misit
ad regiam urbem. ⁊ iactata sunt ante pedes
imꝑatoris coram senatu. Demde urbes eo¬
rum munitas duas capiens. Ueronam ⁊
brixiã ⁊ romanam ciuitatem uniu̾samq i¬
taliam ad reipublice iura reduxit. ⁊ lango¬

Expanded text:
principi narrant. qui statim Narsem eunuchum principi narrant. qui statim Narsem eunuchum suum cubicularium cum mamam cum manu valida misit, ut afflictae Romae quantocius subveniret. Is ad Italiam veniens cum Longobardis foedus iniit, et ad Alboin legatos dirigit, quatenus ei pugnaturo cum Gothis auxilium ministraret. Tunc Alboin electa e suis manu, direxit, qui Romanis adversum Gothos suffragium ferrent. Qui per maris Adriatici sinum transvecti, sociati Romanis, magnum cum Gothis certamen iniere. Quibus ad internectionem pene consumptis, regem Totilam, qui ultra decem annos jam regnaverat, interfecit, et vestimenta ejus cruenta cum corona lapidibus pretioin regiam urbem, et iactata sunt ad pedes imperatoris coram senatu. Serum munitas duas capiens, Veronam et Brixiam et Romanam civitatem, universamque Italiam ad reip. jura reduxit, et Longo
Abbreviated transcription (Latin):
transituiꝰ es. romam in gressurꝰ. nouem ãnis
regnabis. de cimo morieris. Demde a monaffio
discedens ꝑlucaniam ach̃utiorũ fines regium
ꝓficiscens. nͨ mora siculum tͣnͣsgssus fretum:
Siciliam inuadit. Indeq reuertens romam
gnitudine in opie natoꝵ suoꝵ carnes come¬
uere uellent. fessis nuumium romanis. nͥne¬
ualentibus menia tueri. totila aporta hostiensi
urbem in gressus est. Qui parcere romanis cu¬
piens. ꝑ totam noctem bucina clangere iubet.
quo se agothoꝵ gladiis. aut eccliis tuerentur.
aut quibuscunq modis occulerent. Habitauit¬
q aliqͣntum temꝑis cum romanis qͣi p̃r cum
filiis. Hanc illi ut datur conici. animi benigni¬
tatem. qui numie ante crudelitatis extiterat.
leati patris benedicti quem olim adierat mo¬
nitio contulit. Elapsi sane aliqui e nimero
senatorũ constantinopolim ꝑꝑant grauĩt
afflicti. ⁊ quib calamitatib roma subiceretur.

Expanded text:
transiturus es, Romam ingressurus, novem annis transiturus es, Romam ingressurus, novem annis regnabis, decimo morieris. Dein a monasterio descendens, per Lucaniam ac Brutiorum fines Rhegium proficiscens, nec mora Siculum transgressus fretum Siciliam invadit. Indeque revertens, Romam tudine inopiae natorum suorum carnes comedere vellent. Fessis nvalentibus moenia tueri Totila a porta Ostensi urbem ingressus est. qui parcere Romanis cupiens per totam noctem clangere bucinam iubet, quo se a Gothorum gladiis aut ecclesiis tuerentur aut quibuscumque modis occulerent. habitavitque aliquantum temporis cum Romanis quasi pater cum filiis. hanc illi, ut datur conici, animi benignitatem, qui nimiae antea crudelitatis extiterat, beati patris Benedicti, quem olim adierat, monitio contulit. elapsi sane ex urbe aliqui e numero senatorum Constantinopolim afflicti properant, quibus calamitatibus Roma subiceretur,