comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
terrenas delectationes. & ex u̾bis
bonis ꝯtraho inuidiam & calũpniã:
sufficit mͥ intelligentia coram deo.
ne loquendo dem aditum calũp¬
niosis. in quo: sepe fit ꝑturbatio. ũ
dicantur ñ dicenda. ꝯtra quod: meliꝰ
remedum ẽ. silentiũ. S ñ hic ait. Po
grua exirent. Posui eustodiam non
ꝓpter studiosos: et audire paratos.
s cũ ꝯsisteret . s. cum mora. Qͣ. hoc¬

Expanded text:
terrenas delectationes, et ea verbis bonis contraho invidiam et calumniam, sufficit mihi intelligentia coram Deo, ne loquendo dem aditum calumniosis, in quo saepe fit perturbatio, ut dicantur non dicenda, contra quod melius remedium est silentium. Unde hic ait, posm, ne incongrua exirent. Posui, custodiam, non propter studiosos, et audire paratos, sed cum consisteret, scilicet cum mora, q
Abbreviated transcription (Latin):
dum. neq margarita mritenda.
Tacuit gͦ bonis. ne doceret ꝯtẽpnẽ¬
tem. qui cã ꝯtentionis querit. ⁊ ita:
dolor ms̾. quem passus ẽ. in loꝙ̃do.
a quo quieuit in silentio: renouatꝰ
ẽ. Inde ẽ. ei dolor: qr negat ꝯseruis

Expanded text:
garita mittenda . Tacuit ergo bonis ne doceret contemnentem, qui causam contentionis quaerit, Aug. et ita dolor meus, quem passus est in loquendo, a quo quievit in silentio, renovatus est. Inde est ei dolor, quia negat conservis
Abbreviated transcription (Latin):
regnauit: ita et nos pꝰ sacͣm̃talẽ unctio¬
nem subhostib laboramꝰ. et gemimꝰ.
adoptionẽ filiorum expectantes. Post
sccdam: reqͥescemꝰ. Et sic̃ dauid bis in regẽ
unctus ẽ. ita et unctio głificationis nr̃e:
qua in reges ungem᷑: gemina ẽ. stola .s.¬

Expanded text:
n. ita et nos post sacramentalem unctionem sub hostibus laboramus et gemimus adoptionem filiorum exspectantes . Post secundam quiescemus. Et sicut David bis in regem unctus est, ita et unctio glorificationis nostrae qua in reges ungemur, gemina est stola, s
Abbreviated transcription (Latin):
deł: laborans ⁊ gem̃s: ut in re gaudeat:
hic loquit᷑. quidam in effabile se desi¬
dare ostendens: ꝓ quo omĩa tolerat pa¬
cienter. Intentione: monet. ne quis post
pͥmã unctoẽ torpeat: s ad scdã sediligẽ¬
ter paret. Modꝰ. Biꝑtitꝰ ẽ. psalmꝰ. Pnꝰ agit

Expanded text:
et laborans, ut in re gaudeat; hic loquitur quiddam ineffabile se desiderare, ostendens pro quo omnia tolerat. Intentio. Monet ne quis post primam unctionem torpeat, sed ad secundam se diligenter paret. Modus. Bipartitus est psalmus,
Abbreviated transcription (Latin):
priꝰ quã liniretur.
ominus illumi
de hystorialibri
regum. uͥ legitur
dauid ter fuisse
inunctus. Primo¬
sous̃e maraies in bethel: a samuele. in domo patris
in regẽ. mortuo saule. et regnauit suꝑ trz¬
bum uida. Occiso autẽ hybos eth filio sa¬
ulis: qui suꝑ alias tͥbus regnabat: tẽioune¬
tus ẽ. ibidem. ut regnaret suꝑ uniu̾sum is¬
rahel. Et ascendens in ierłm: in pace re¬
gnauit. S duȩ extreme ꝓͣ una reputant᷑.
Post pͥmã unctionẽ: dauid hostes hũit.
post scdam: in pace regnauit. Huic hysto¬
riȩ alludit tytulus.S qr omĩa in figura ꝯ¬
Rex: quia nos regit: et duc̃. Sac̾dos. qr
ꝓ nob̾ interpellat. et sacrificium dõ ob¬
tulit. ñ aliud quam seipsum. Nõs uͦ su¬
omnes ungunur de eiꝰ plenitudine unc¬

Expanded text:
PRIUSQUAM LINIRETUR. » Dominus illuminde historia libri Regum, ubi legitur David ter fuisse inunctus. Primo in Bethlaeem a Samuele in domo patris in regem mortuo Saüle, et regnavit super tribum Juda . Occiso autem Hisboset filio Saül, qui super alias tribus regnabat, tertio inunctus est ibidem, ut regnaret super universum Israel . Et ascendens in Jerusalem, in pace regnavit. Sed duae extremae reputat. Post secundam in pace regnavit. Huic historiae alludit titulus. Sed quia omnia in figura cRex, quia nos regit et ducit; sacerdos, quia pro nobis interpellat, et sacrificium Deo obtulit, non aliud quam seipsum. Nos vero suomnes ungimur de ejus plenitudine unc
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s. S cum ħ hic dicat ne delinquas.
ne discesseris: quomͦ gͦ supͣ clamabat.
ut quid me deliquisti: Hoc enim qd̾

Expanded text:
s. Sed cum hic dicat, ne derelinquas, ne discesseris, quomodo ergo supra clamabat: Ut quid me dereliquisti? Hoc enim q
Abbreviated transcription (Latin):
eos feceram causa fuit quare irrue¬
erent neq peccm meum qd̾ in me sit
aliquomodo. Uł neq iniquitas mea.
.i. maliuolentia. fuit causa: neq pecea¬
tum meum. oꝑis dnẽ. s sine iniquita¬
te cucurri uiam mundi huius. Uñ ali¬
bi. Exultaui ut gigas adcurrendam ui¬
am. Et direxi distortos. quantum in
me ẽ.ł. scdm aliam litteram: et diri̾ge¬

Expanded text:
eos fecerim, causa fuit quare irruerunt, neque peccatum meum, quod in me sit aliquomodo. Vel, neque iniquitas mea, id est malevolentia fuit causa, neque peccatum meum, operis. Domine, sed sine iniquitate cucurri viam hujus mundi. Unde alibi: Exsultavit ut gigas ad currendam viam . Et direxi distortos quantum in me est. Vel, secundum aliam litteram. Et dirige
Abbreviated transcription (Latin):
cia pars ubi affirmatur salus iu¬
deorum.⁊ utroq pariete collecto. gͣ¬
tes aguntur. Quasidicat. Comp̃hẽ¬
dantur in suꝑbia sua: et sic ꝯu̾tẽt᷑
fine mundi. Uel conuertẽtus¬

Expanded text:
ia pars, ubi affirmatur salus Judaeorum, et utroque pariete collecto grates aguntur. Quasi dicat: Comprehendantur in superbia sua. Et sic convertentur fine mundi. Vel convertentu
Abbreviated transcription (Latin):
fectionem xp̃i quod ante debiuis¬
sent: et famen pacient᷑ ut canes.
.i. ut peccatores ñ ut oues. ꝯgnos¬
centes se infirmos. ut sani fiant:
Nemoenĩ insanabilior ẽ. eo. qui
sanus sͥuidetur. Qͥ uero se infir¬
mos agnoscunt sanant᷑. Uñ. mł¬
tiplicate sunt infirmitates eorum.
postea accelerauert̃. Et cireuibũt
ciuitatẽ. sicut supra. Et Ipsi disꝑ

Expanded text:
nem Christi, quod antea debuissent; et famem patientur ut canes, id est ut peccatores, non ut oves, cognoscentes se infirmos, ut sani fiant, nemo enim insanabilior est eo qui sanus sibi videtur: qui vero infirmos se agnoscunt, sanantur. Unde, multiplicatae sunt infirmitates eorum, postea acceleraverunt . Et circuibunt civitatem, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
tor. tibi psallam .i. oꝑabor: non tm̃
cantabo. quia tu deus susceptor
ms es. Magnum ẽ. quod deus sus¬
ceptorẽ. Et tu idem ds̃ m̃s es mi¬
sericordia mea ꝑ omĩa. qr totum
gratis das. Cum młta dixit ñ tñ
omnia: S in hoc uno omnia ꝯ¬
prehendit: quia totum ẽ. ex dono
dei. Ideo iste impletus bonis eiꝰ.
ñ inuenit quid uocaret eum. insi
ꝓ his qui ꝯmittabuntur in tytuli inscͥ¬
ptione ipsi dauid. in doctrinam. cum
suecendit mesopotamiam sẏriȩ. uel¬
syriam. & syriam sobal ⁊ conuertit
ioab. & ꝑcussit edõ in ualle salinarũ
duodecim milia
eys reppulistinos.
gitur.i. in paralipo¬
menon. et in libro
regum. quod naas
rege amonitarum
mortuo. misit dauid nuntios ad
ꝯsolandum filiũ suũ amon. Cui
causa explorandi dauid misiss et
eos: et ideo decaluauit amornũ¬
tios dauid. rasitq comam capitis
et p̾cidit tunicas eorum anatib
usq ad pedes. ⁊ sic dimisit eoo

Expanded text:
tor, tibi psallam, id est operabor, non tantum cantabo, quia tu Deus, susceptor meus es. Magnum est quod Deus susceptor es, et tu idem Deus meus, misericordia mea, per omnia, quia totum gratis das, cum multa dixit, non tamen omnia, sed in hoc uno omnia comprehendit, quia totum est ex dono Dei. Ideo iste impletus bonis ejus, non invenit quid vocaret eum, nisi in his, qui inmutabuntur, in tituli inscriptione Dauid in doctrinam, cum succendit Mesopotamiam et Syriam Sobal, et conuertit Ioab et percussit uallem Salinarum duodecim milia. Deus, reppulisti nos gitur, id est in Paralipomenon, et in libro Regum, quod Naas rege Ammonitarum mortuo, misit David nuntios ad consolandum filium ejus Amon, cui causa explorandi David misisset eos. Ideo decalvavit Amon pDavid, rasitque comam capitis, et praecidit tunicas eorum a natibus usque ad pedes, et sic dimisit eo
Abbreviated transcription (Latin):
ducandum ut alios lucrentur.
Si uero ñ fuerint saturati. fide po¬
plilorum.⁊ murmurabunt tẽ: ut
olim in deserto murm᷑auerunt.
ꝯt̾ra pigros .i. increpabunt alios.
Nolentes crede. Ideo uero dicit
et murmabũt: qr et̾iam supͣ mur¬
mur eorum dixit. dicentium qm̃

Expanded text:
ducandum ut alios lucrentur. Si vero non fuerint saturati fidem populorum et murmurabunt tunc, ut olim in deserto murmuraverunt.nt, contra pigros, id est increpabunt alios nolentes credere. Ideo vero dicit, et murmurabunt, quia et supra murmur eorum dixit dicentium: Quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
rit. qñ iam latronum insidias. scił
diaboli et angłorum eiꝰ. ñ paues ce¬
mus: qñ ipsum dĩ u̾bum tanquã
solem ꝯtemplabimur. Hoc in quã
mane exultabo: ut xp̃e mane sur¬
rexit᷑. Unde. aduesꝑum demorabit᷑
fletus: et ad matutinũ leticia. A¬
płi enim ad uesꝑum fleuert̃ mor¬
tuũ: mane ad resurgentẽ exulta¬
uerunt. Et exultabo dico: suscipi¬
ens miscłiam tuamquę erit in
remun̾atione. Lexultabunt ma¬
ne dnĩce diei suscipiens mĩã tuã:¬

Expanded text:
ronum insidias, scilicet diaboli et angelorum ejus non expavescemus, quando ipsum Dei Verbum tanquam solem contemplabimur. Hoc, inquam, mane exaltabo ut Christus mane surrexit. Unde: Ad vesperam demorabitur fletus, et ad matutinum laetitia . Apostoli enim ad vesperam fleverunt mortuum, mane ad resurgentem exsultaverunt. Et exsultabo, dico, suscipiens misericordiam tuam, quae erit in remunerationem. Vel, exsultabo mane Dominicae diei, suscipiens mi
Abbreviated transcription (Latin):
Eomprehenditur aliquis insuꝑbia.
sua cũ ĩmanitatẽ sui peceati atten¬
dens. uidet se suꝑbe egisse. Bt tam̃
frustra hoc quidam eorũ iudeorum
te xp̃i eorum irritum uenit. ⁊ pec¬
catum remansit. suꝑ eos. Et sic ꝯp̃¬
hensi sunt in superbia. & hoc est.
Et ꝯp̃hendantur insuꝑbia sua. in qͣ
uisi sunt p̃ualere .i. sciant se suꝑ¬
be egisse et inanit̃. quĩa frustra ir¬
ruerunt fortes in humilem. Non
enim uitam s mortem oceidert̃.
Mors quippe in moriente extincta
ẽ: et uita in resurgente die tẽia re¬
surrexit. Et ita inuenerunt se nicħ
dampnasse ⁊ nicħ fecisse. ⁊ de mag¬
nitudine peccati plus humiliati
dit ꝑfectionẽ: ut suꝑbia. Suꝑbiȩ aũ
comes ẽ. inuidia. Nec fieri potest:
ut suꝑb ñ inuideat. Wñ et diabolꝰ
qui ꝑ suꝑbian: corruit. homini inui¬
dit. fãcinus gͦ.i. magnitudo facino¬

Expanded text:
ditur aliquis in superbia sua, cum immanitatem peccati sui attendens, videt se superbe egisse, quia et frustra hoc quidam Judaeorum factum eorum in irritum venit, et peccatum remansit super eos. Et sic comprehensi sunt in superbia sua. Et hoc est, et comprehendantur in superbia sua, in qua visi sunt praevalere, id est sciant se superbe egisse et inaniter, quia frustra irruerunt fortes: non enim vitam, sed mortem occiderunt. Mors quippe in moriente exstincta est, et vita in resurgente die tertio resurrexit. Et ita invenerunt se nihil damnasse, et nihil fecisse, et de magnitudine peccati plus humiliati dit perfectionem ut superbia. Superbiae autem comes est invidia, nec fieri potest ut superbus non invideat. Unde et diabolus qui superbia corruit, homini invidit. Facinus ergo, id est magnitudo co
Abbreviated transcription (Latin):
Et de m̃datio: qd ꝑũtunt scͥpturas:
.il. predieabitur ab aplis. Ubihabun¬
dauit delictum exetrationis et m̃¬
datii. suꝑ habundauit et gracia ꝑ¬
fectionis. Et ꝑtinuit ad medicinã
hułit ate infirmitas hominis.
pẽdentem in ligno: et de m̃datio.
qd̃ scilicet dedistis peccuniam custo¬
dib ut m̃tirentur. annuntiabunt᷑
qr in his dep̃hensi sunt. Et hoc totũ
factum ẽ: in ira ꝯsũmationis .i in
uindicta dei. qua ꝯsũmat. Est en̾ĩ
ira .i. uindicta dei. ꝯsũmationis. qr

Expanded text:
Et de mendacio, quo perverterunt Scripturas, id est praedicabitur ab apostolis, ubi abundavit delictum exercitationis et mendacii, superabundavit gratia perfectionis; et pertinuit ad medicinam humilitatis et infirmitatis hominis. pendentem in ligno ; et de mendacio, quod scilicet dedistis pecuniam custodibus ut mentirentur , annuntiabuntur quia in his deprehensi sunt. Et hoc totum factum est in ira consummationis, id est in vindictam Dei qua consummat. Est enim ira, id est vindicta De
Abbreviated transcription (Latin):
Obscura litera ẽ. hic. Obscura enim
sunt que hic dicuntur. Et times ͫ¬
ne ñ bene insinuentur. Qt dicat.
Non eos occidas: s delictum oris
paueant quem ꝑdere uoluert̃. ⁊
quem in t̾ra ꝯtempser̃t.: in celo ab
omĩb gentib adorarimirentur:

Expanded text:
Obscura est littera. Haec obscura enim sunt quae hic dicuntur, et timeo ne bene insinuentur. Quasi dicat: Non eos occidas, sed paveant, quem perdere voluerunt, et quem in terra contempserunt, in coelo ab omnibus gentibus adorari
Abbreviated transcription (Latin):
torrentib ꝯparant᷑: qr sonantes ad sa¬
xa suꝑbiȩ. imꝓuisi sunt: et p̃cipites.
sed cito transeunt. Ecce tot mał ꝯꝑã¬
matus ẽ. audiens. quid me ꝑsequeris:
Qui hoc clamabat de celo: arcũ tende¬
bat. Multi gͦ infirmati sunt: ipsius
intentione arcus ꝑt̾riti. Ss quid ñ in¬
firmati patientur:: Ecce. Sicut cera¬

Expanded text:
torrentibus comparantur, quia sonantes ad saxa superbiae improvisi sunt, et praecipites. Sed cito transeunt, tot malis comparanmatus est, audiens: Quid me persequeris? Qui hoc clamabat de coelo arcum tendebat. Multi ergo infirmati sunt ipsius intensione arcus perterriti. Sed quid non infirmati patientur? ecce. VER
Abbreviated transcription (Latin):
iudeos annuntiatur gentib. Uñait.
& Gladius uł mors ẽ. in labiis eorum.
Hic ẽ. gladius bis acutus. utroq inci¬
dens testam̃to. quo mactat petrꝰ rep¬
tilia sibi in disco ostensa. qñ dictum ẽ.
ei. Surge petre. macta et manduca.
et irascentur ꝯtra pigros: et tudñe
deridebis eos .i. ꝓ nichilo habebis eos
dicentes. quis audiuit:: Qre deride¬
bis eos: qr ad nichilum decluces. i ꝓ
nichilo habebis. Conu̾tere om̃s gẽtes.
.i. facile ꝯu̾tes: quia facile erit tibi fa¬
cere. ut credant in te om̃s gs̃. Acsidi¬
cat. Omnes gentes xp̃iane future
sunt. ⁊ dicitis quis audiuit: ¶Hoc
pͥus in ꝑsona excłiȩ sic. Illi sunt fortes.
de se p̾̃sum̃tes: ego autẽ Portitudi¬

Expanded text:
Judaeos annuntiatur gentibus. Unde ait: Judaeos annuntiatur gentibus. Unde ait: Et gladius, vel mors, est in labiis eorum. Hic est gladius bis acutus, utroque incidens testamtilia sibi in disco ostensa, quando dictum est ei: Surge, Petre, macta et manduca.ntur contra pigros. Et tu, Domine, deridebis eos, id est pro nihilo habebis eos, dicentes, quis audivit, quare deridebis? quia ad nihilum deduces, pro nihilo habebis, convertere, omnes gentes, id est facile convertes, quia facile erit tibi facere ut credant in te omnes gentes. Ac si dicat: Omnes gentes Christianae futurae sunt. Et dicitis, quis audivit, hoc prius in persona Ecclesiae: sic illi sunt fortes de se praesumentes. Ego autem VER
Abbreviated transcription (Latin):
tudñe derridebis. in futuro. ⁊ om̃s
gẽ quȩ te ñ uenerant᷑. ad nichilum
deduces tc̃. bita ab illo loco. Conu̾tẽ¬
tur. Et agit de uideis sic. dixi. ñ mise¬
rearis omĩb iudeis: s quib dam mi
serius pꝰ ascensionem et missum sp̃m:
Qd anteꝙͣ crucifigerent debuert̃ fa¬
cere. Et fam̃ ꝯu̾tendi alios pacient᷑
ut canes. Gentes autẽ dicebantur
canes ꝓ immundicia. S et iudei se ca¬
nes .i. peccõres agnoscunt ut mulier
bsuriebat panem celestem: ita et isti
qr se canes agnoscunt. esuriunt. be¬
ne agunt. Male uero qui saturati. pu¬
tata iusticia dicunt cum phariseo.
Ieiuno bis in sabbato. Sequitur. &¬
cireumibunt eyanglitando ciuitatẽ.
scił cͥcũnstantiȩ .i. mundum qui cir¬
cumstat undiq iudeam. uͥ hec dice¬
bantur. Et ecce loquentur in ore suo.
.i. stomachabunt᷑ et irascentur: adu̾sꝰ
pigros ad fidem. dicentes. Non ẽ. mi¬
rum si stomachamur et irascimur:
licet iudei ñ credant. tam̃ ꝑ eredentes

Expanded text:
 deridebis in futuro. Et omnes gentes, quae te non venerantur, ad nihilum deduces tunc. Vel ita ab illo loco, convertentur. Hic agit de Judaeis, sic, dixi, non miserearis, omnibus Judaeis, quibusdam vero est scrius post ascensionem, et missum Spiritum, quod antequam crucifigerent debuerunt facere; et famem, convertendi alios, patientur ut canes. Gentes ante dicebantur canes pro immunditia, sed et Judaei se canes, id est peccatores, cognoscunt, ut mulier uorum . Esuriebat panem coelestem. Ita et isti quia se canes agnoscunt, esuriunt et bene agunt. Male vero, qui saturati putativa sua justitia dicunt cum pharisaeo: Jejuno bis in Sabbato . Circuibunt, evangelizando, civitatem, circumstantiae, id est mundum qui circumstat undique; Judaeam, ubi haec dicebantur. Ecce loquentur in ore suo, id est stomachabuntur, et irascentur adversus pigros ad fidem, dicentes: Non mirum si stomachamur et irascimur, licet Judaei non credant, tamen per credentes
Abbreviated transcription (Latin):
eis agendum sit. Quid tͥ agendum
de eis ostendit.: Qd ꝓ eis orarem.
ut ñ occidantur. Et eum hoc deb̾et
dicere ñũbo s actu ostendit. orans
ꝓeis ad patrem. Ods̃ pater ne occi¬
das eos. Hoc specialiter de uideis pͥ
accipi. hoc ẽ. quod pater ei ostendit.
Ne occidas eos p̃eatur: ne uidei fũ¬
ditus pereant. disꝑsi quidem sunt.
ut ad ꝯu̾sionem ꝓuocentur: ł ut
eccłia ab inimicis testimonia uetͥs
legis habeat. Iõ ꝓ eis orat dicens.
Ne occidas eos qui me occidunt:
s maneat gens iudeorum. cum
signo cͥcũcisionis sabbat pasche.
EUñ chayi signum hũit ut nemo
eum occidet: ita et gens illa ht̃
sit miscdia insertis. Iõ ne occidas:
neqñ popłi. ⁊ si ñ modo obliuiscan¬
tur mei. si ñ sint testes legis ⁊ mor¬
uirtute tua: et deꝑone eos ꝓtector
codices. et hoc in uirtute tua. qr
tu fortis es ñ ipsi. Et depone ł de¬
duc alia littera. eos .i. ñ deseras
eos: s deduc ꝯseruando: in quo es
pone eos. ut sint in obꝓbrium oĩb.

Expanded text:
 Alcuin. Quid tibi agendum de eis ostendit, cum pro eis orarem, ut non occidantur, et cum haec deberet dicere, non verbo, sed actu ostendit. Orat pro eis ad Patrem: O Deus Pater, ne occidas eos, hoc specialiter de Judaeis potest accipi. Hoc est quod Pater ei ostendit, ne occidas eos. Precatur, ne Judaei funditus pereant. Dispersi quidem sunt, ut ad conversionem provocentur. Vel ut Ecclesia ab inimicis testimonia veteris legis habeat. Ideo pro eis orat, dicens: Ne occidas eos, qui me occiderunt, sed maneat gens Judaeorum cum signo circumcisionis Sabbati paschae, ut Cain signum habuit, ut eum nemo occideret . Ita et gens illa habeuae sit misericordia insertis. Ideo ne occidas, nequando populi, et si non modo obliviscantur mei, si non testes legis, morvirtute tua; et depone eos, protector nobis. Et hoc in virtute tua, quia tu fortis es, non ipsi, et depone, vel deduc, alia littera, sed deduc, conservando, in quo es pone eos, ut sint opprobrium omnibus.
Abbreviated transcription (Latin):
arum ꝑibunt. St enim ignis uestẽ.
sic libido ꝯsumit animã. ł ita. Ds̃
intendit arcum suũ .i. uindictam. do¬
nec intꝰ et extra infirm̃tur. Et accipi¬
tur in malo. bt auferentur a ꝯspectu
dei. missi in gehennam.ł auferent᷑
hic in p̾senti a t̾ra sua. sicut cera que
fluit. suꝑcecidit ignis. Sc̃iendum
quod inter primũ peccatum quod
ẽ. suꝑbia. ⁊ ultimã penam quȩ ẽ. ig¬

Expanded text:
m ignis vestem, sic libido consumit animam. Vel ita, Deus intendit arcum suum, id est vindictam, donec intus et extra infirmentur; et accipitur in malo, et auferantur a conspectu Dei, missi in gehennam; vel, auferantur, hic in praesenti, a terra sua, sicut cera quae fluit, supercecidit ignis, etc. Sciendum quod inter primum peccatum, quod est superbia, et ultimam p
Abbreviated transcription (Latin):
idem ẽ. Illo quippe gladio occidẽt
maloᷤ. uͥ uuiant boni. ꝑcutient. ut
sanent. Erit in labiis eorum et u̾e̾:
qm̃ quis audiuit talia. Alia lutera
qualia .s. predicabunt: Nullusataq:
omĩs mirabunt᷑. b ita scdin litterã
nrãm. Iõ frequẽs p̃dicatio ẽ in la¬

Expanded text:
idem est; illo quippe gladio occidunt malos, ut vivant; boni percutiunt, ut sanent, erit in labiis eorum, et vere quoniam qui audivit talia, alia littera, qualia scilicet praedicabunt? nullus. Ita omnes mirabuntur. Vel ita secundum litteram nostram. Ideo frequens praedicatio est in la
Abbreviated transcription (Latin):
Biapsalma. Scda pars ubi orata
abydolis: ad uesꝑam .i. in ultima
etãte seli. ⁊ fam̃ ꝯuertendi alios. Pa¬
cientur.: qr dolebunt si ñ poterint
stes. et cireuibunt ciuitatem .i. mu¬
nient eccłiam ꝯtͣ heretieas impg¬

Expanded text:
assiod. Secunda pars, ubi orata ab idolis, ad vesperam, id est in ultima aetate saeculi. Et famem convertendi alios, patientur, qui dolebunt, si non poterunt stes, et circuibunt civitatem, id est munient Ecclesiam contra haereticas impug
Abbreviated transcription (Latin):
srccũ ut quod uidere nondum possumus:
saltem credamꝰ. Et dum hoc eredi¬
mus: in nobis ad patrem ascendit.
Uñ marie magdalene. eui primo
post resurrectionem apparuit: ait.
tloli me tangere. Nondum enim
ascendi ad patrem meum. Qi d ẽ. ħ
noli me tangere: Nonne pꝰ eamu¬
lieres redeuntes a monumento ad¬
orauert̃ eum.⁊ pedes eius tenuert̃.
S hic agit de tactu m̃tis. ñ corꝑis:
.i. non idsolum credas qͦd uides. ne
bereat nimis humanitati meg as¬
pectus tuus: qiͣ tactus tuus. Iõ hoe
dico: quia nondum ascendi apud
patrem meum in corde tuo: qr ñdũ
postꝙͣ uidistime mori. credis me pa¬
tri equalem. Attende lector. quib gͣ¬
dib ascendit xp̃c. Cepit enim ab in¬
firmitate. ⁊ paulatim ꝯscendens ad
resurrectionis głiam. et patris eqͣli¬
tatem ꝑuenit. Deinde sequitur ora¬
tio ꝓ gentib ꝯu̾tendis: cum ait. Et

Expanded text:
 ut quod videre nondum potuimus,  ut quod videre nondum potuimus, saltem credamus; et dum hoc credimus in nobis, ad Patrem ascendit. Unde Mariae Magdalenae, cui primo post resurrectionem apparuit ait: Noli me tangere: nondum enim ascendi ad Patrem . Quid est hoc, noli me tangere? Nonne postea mulieres redeuntes a monumento adoraverunt eum, et pedes ejus tenuerunt? Sed hic agit de tactu mentis, non corporis, id est non solum credas quod vides, ne haereat nimis humanitati meae aspectus tuus quasi tactus tuus. Hoc ideo dico, quod nondum ascendi ad Patrem meum, utique in corde tuo, quia nondum, postquam vidisti me mori, credis me Patri aequalem. Attende quibus gradibus ascendit. Coepit enim ab infirmitate, et paulatim ascendens ad gloriam resurrectionis, et ad Patris aequalitatem pervenit. Deinde sequitur oratio pro gentibus convertendis, cum ait, et
Abbreviated transcription (Latin):
sequantur. Uł ita exurge in occursũ
meum et uide .i. igͥnotesce. et fac ui¬
deri: quod exurgis in occursum me
um .i. qd tibi equał sum. Occurr̾e enĩ
non nisi de equalib dicitur. Xp̃c .N.¬
ñdesiit eẽ. equalis patri: licet ꝓ nob
factus sit infirmus. qui se ipsum ex¬
inaniuit formã serui accipiendo. . ñ¬
Ierłm ierłm qͦtẽs uolui ꝯg̃gare filios
tuos. quemadmodũ gallina ꝯgregat
pullos suos subalas et noluisti. Nulꝰ¬
la enim auis adeo uideo uidetur in¬
firmata ꝓpter pullos quẽ admodum
gallina: cuiꝰ uox raucescit. fit hyspidũ to¬
tum corpus. deponuntur ale. laxant᷑
nos infirmatus ẽ. ut nr̃am tolleret
infirmitatem. S in ea tñ infirmitate
occurrit patri equał. Ita enim assũp¬
sit quod ñ erat: ut ñ amuteret quod
erat. Itagͦ se exinaniuit. qd dignitatẽ
quam ht̃ apud patrem: nob̃ ñ demõ¬
strauit. In ipã gͦ infirmitate agnoscẽdꝰ
ẽ. patri equał: ñ uisione corꝑali. s fide.¬

Expanded text:
sequantur. Vel ita, exsurge in occursum meum et vide, id est innotesce, et fac videri quod exsurgis in occursum meum, id est quod tibi aequalis sim. Occurrere enim non nisi de aequalibus dicitur. Cn desiit esse aequalis Patri, licet pro nobis factus sit infirmus, qui seipsum exinanivit formam servi accipiendo . UnJerusalem, quoties volui congregare filios tuos, quemadmodum gallina congregat pullos suos sub alas, et noluisti . Nulla enim avis adeo videtur infirmata propter pullos, quemadmodum gallina, cujus vox raucescit, fit hispidum totum corpus, deponuntur alae, laxantunos infirmatus est, ut nostram tolleret infirmitatem; sed in ea tamen infirmitate occurrit aequalis Patri. Ita enim assumpsit quod non erat, ut non amitteret quod erat. Ita ergo se exinanivit, quod dignitatem quam habebat cum Patre, nobis non demonstravit. In ipsa ergo infirmitate agnoscendus est Patri aequalis, non visione corporali, sed fide,
Abbreviated transcription (Latin):
.i. qr humanitas filii ad hiteram usq
ad celos ꝑduct̾a ẽ. Et u̾tas tua uenit
usq ad nubes .i. usq ad p̃dicatores.
Nubes sunt ꝓphe: et alii doctores.
qͣui impleti imbre sp̃c scĩ. alios ꝯplu¬
unt doctrinis. Uñ qui sunt isti qui
ut nubes uolant.: & alibi. Manda¬
bo nubib meis ne pluant suꝑ eos
imbrem. b ita ut ꝑ celos angeli ac¬
cipiant᷑: ꝑ nubes p̃dicatores: qr celi
supͣnubes sunt. ubi.i. in quib celis.
angłi accipiuntur. Nubes sunt in¬
feriores celis .i. homines p̃dlicatores.
angłis inferiores. qui adhuc in cali¬
ginosa carne sunt. qui habent lum̃
scientiȩ in se s occultum̃. De quib do¬
minꝰ choruscat miracłis. tonat mi¬
nis. pluit doctrinis. Magis gͦ ꝑti
nubes mĩa: quam ad angłos miscłia.
et ad nubes .i. ad p̾dicatores u̾itas:
quia angłi sine caligine uident. spe¬
ciem u̾itatis: nec ibi opus ẽ. mĩa. uͥ
dit etiam. ad homines. nec ea ds̃ frau¬
oꝑta. a patre genita uenit. Rursus

Expanded text:
anitas Filii ad litteram, usque ad coelos perducta est; et veritas tua venit usque ad nubes, id est usque ad praedicatores, Nubes sunt prophetae et alii doctores qui impleti imbre Spiritus sancti, alios compluunt doctrinis. Unde: Qui sunt hi qui ut nubes volant . Et alibi: Mandabo nubibus meis ne pluant super eos imbrem .  nubes praedicatores, quia coeli supra nubes sunt, in quibus coelis angeli accipiuntur. Nubes sunt inferiores coelis, id est homines praedicatores qui inferiores angelis, qui adhuc in caliginosa carne sunt, qui habent lumen scientiae in se, sed occultum de quibus Dominus coruscat miraculis, tonat minis, pluit doctrinis. Magis ergo penubes misericordia, quam ad angelos misericordia, et ad nubes, id est ad praedicatores, veritas, quia angeli sine caligine vident speciem veritatis; nec ibi opus est misericordit etiam ad homines, nec ea Deus fraucarne a Patre genita venit. Rursus
Abbreviated transcription (Latin):
iacobet finium terre .
Et tunc scient quia ds̃ dominabi
serunt. Antea enim uisti sibiuide¬
bantur iudei: s ostenditur eis
quod ñ sine xp̃o. qui dñatur ia¬
cob. et deposita suꝑbia sciunt se
pares gentib qr omnes peecaue¬

Expanded text:
Jacob, et finium terrae. » Et tunc scient quia Deus dominabiserunt. Antea enim sibi justi videbantur Judaei, sed ostenditur eis quod non sine Christo, qui dominatur Jacob, et deposita superbia sciunt se pares gentibus, quia omnes peccave
Abbreviated transcription (Latin):
ft dicet .i. tractabit apud se homo .i.
rationalis. quod ñ casu hoc eis ꝯtigit.
s ꝓuindicta pecc̃i. hoc enim dicet᷑. Yti¬
etiam ista ubi florere uidentur. qd ꝓ
bat a ꝯtrario. si .i. quia utiq ẽ. etiam
hic fructus iusto. lice̾t hic presso.
Ac si dicet. Sicut usto iudicio dĩ fit.
ut iustus amplius ustificet᷑. ita eodẽ
teram quam exponit augꝰtinꝰ. quȩ ẽ.¬
ẜ. t̾ dicet homo. gͦ ẽ. fructus iusto. gͦ ẽ.
ds̃ iuidicans eos in t̾ra. Et infert. ex
duob p̾̃dictis. Dixit enim malos
hic absorberi. et uistum lauari. ⁊ ħẽ.
Et dicet homo rationał quia iustus
Et quia ignis absorbet malos: ergo

Expanded text:
 id est tractabit apud se homo, id est rationalis, quod non ex casu hoc eis contigit, sed pro vindicta peccati. Hoc enim dicet utietiam ista, ubi florere videntur. Quod probat a contrario si, id est quia, utique est etiam hic justo fructus, licet hic presso. Ac si diceret: Sicut justo judicio Dei fit 123 ut justus amplius justificetur, ita eodem am ponit Augustinus, quae est; Et dicet homo. Ergo est fructus justo. Ergo est Deus, judicans eos in terra, et infert ex duobus praemissis. Dixit enim malos hic absorberi et justum lavari. Et hoc est, dicet homo rationalis, quia justtus justo hic. Et quia ignis absorbet malos, ergo
Abbreviated transcription (Latin):
A quib frustratis hic lib̾atꝰ osten¬
ditur : et famam habe in omĩb
gentib. Et loqͥuitur hic xp̃s inte
ger. scilicet caput et corpus. Intẽ¬
tione monet ut nemo xp̃o ꝯtradi¬
cat. Modꝰ. tripertitus ẽ. psalmus.
Primo orat ascendendo ab imis li¬
berari: ad alta: Orat etiam ꝓ salute
gentium. Scd̃o affirmat salutem
gentium: et orat salutem uideoꝵ
ibi. Conũtentur aduesꝑam. Tercio
affirmatur salus iudeorum.⁊ utro¬
q pariete collecto grates agunt᷑.¬
Eripe me de mnimieis meis ds̃ m̃s:
ẽ. hoc in carne xp̃i: fiet et in m̃bris:
dum uero qui sine macła ẽ. hoc petit.
quod necessario petamus ostendit.
Neq enim cessant inimici nr̃i. dia
ꝯtra nos: et illude uelle infirmitati
et fragilitati nr̃e. et deceptionib.
suggestionib. temptationib. qͥb ẽq
laqueis irretire: cum adhuc in ter¬
ra uiuimꝰ. Et nota quod quatuor st̃
gen̾a adu̾sariorum. que hic distin¬
guntur .s. inimici qui nocendi uotũ

Expanded text:
A quibus frustratis hic liberatus ostenditur, et famam habere in omnibus gentibus. Et loquitur hic integer Christus, scilicet caput et corpus. Intentio: Monet ut nemo Christo contradicat. Modus: Tripartitus est psalmus. Primo orat liberari ascendendo ab imis ad alta. Orat etiam pro salute gentium. Secundo confirmat salutem gentium. Et orat salutem Judaeorum, ibi, convertentur. Tertio affirmatur salus Judaeorum, et utroque pariete collectode inimicis meis, Deus meus. est hoc in carne Christi, fiet et in membris, dum vero qui sine macula est, hoc petit. Quod necessario exspectamus ostendit. Neque enim cessant inimici nostri, diidie super nos, et illudere velle infirmitati et fragilitati nostrae, et deceptionibus, suggestionibus, tentationibus quibuscunque laqueis irretire, cum adhuc in terra vivimus. Et nota quod quatuor sunt genera adversariorum, quae hic distinguuntur, scilicet inimici qui nocendi votum
Abbreviated transcription (Latin):
ȩt̃ne dampnationis. Rãmpnus enĩ
ẽ. genꝰ herbȩ. pͥus mollis. s que post
delectant: s pꝰ pungunt. Et hoc ẽ. qd̾
dicit. Suꝑ cecidit ignis uitiorum: et
ille ĩgnis absorbet eos .i. deuorat eos
sicut uiuentes .i. dum adhuc uiuunt.
Nec simpliett̃ dicit uiuentes s addit.
.sicut. quia ñ uera s falsa ẽ. impiorum
uitã. Uidentur uiuere: s ñuiuunt. Ad¬
dit. sic̃ mira dĩ. Non simplicit̾ dicit ira.

Expanded text:
amnationis. Rhamnus est enim herba prius mollis, sed quae post delectant, sed post pungunt. Et hoc est quod dicit, supercecidit ignis, vitiorum. Et ille ignis absorbet eos, id est devorat eos sicut viventes, id est dum adhuc vivunt. Nec simpliciter dicit, viventes, sed addit: sicut, quia non vera, sed falsa est impiorum vita. Videntur vivere, et non vivunt. Addit sicut in ira. Non simp
Abbreviated transcription (Latin):
sua. QEsi. Dicis: eripe⁊ salua: Qid enĩ
illi tͥ faciunt: Etiq mala: quia ec¬
ce ceꝑunt animã meã .s. uitam corꝑa¬
lem. quia irruert̾ cum ĩpetu in me hũ¬
milem fortes in temꝑalib .s. habun¬
dantes. qui ñ pont̃ dm̃a diutorem suu̾.
s sꝑantes in diuitiis. p̃ualent in uani¬
tate sua. ł fortes etiam sunt suꝑbi.
qui p̃sumunt de iusticia sua. qui in¬
quib ñ ẽ. opus medicꝰ. s eum occide¬
runt ut iusti reum. S tam̃ ñ ẽ. in eo ini¬

Expanded text:
sua. Quasi dicat: Eripe, salva. Quid enim illi tibi faciunt? utique mala, quia ecce ceperunt animam meam, scilicet vitam corporalem, quia irruerunt cum impetu in me humilem fortes in temporalibus, dantes, qui non ponunt Deum adjutorem suum, sed sperantes in divitiis praevaluerunt in vanitate sua. 124 Vel fortes etiam sunt superbi qui praesumunt de justitia sua, qui inquibus non est opus medicus; sed eum occiderunt tanquam justi reum: s
Abbreviated transcription (Latin):
essentia sua. et secreta cognitioẽ
angłorum. & ꝑ hoc liberauit .i. li
inobꝓbrium ꝯculcantes me. ł ita
in ꝑsona capitis. Ita benefecit: qr
et exaltando. et conculeantes me.
dedit inobꝓbrium disꝑsos ubiq. Et
maxime dum uident eius resur¬
rectionem adorari. quem ꝑutabãt

Expanded text:
essentia sua, et de secreta cognitione angelorum. Et per hoc liberavit, id est in opprobrium conculcantes me. Vel ita, in persona capitis, ita benefecit, qui exaltando. Et conculcantes me, dedit in opprobrium, dispersos ubique, et maxime dum vident ejus resurrectionem adorari, quem putabant
Abbreviated transcription (Latin):
ira ꝯꝑatione futura. Absorbet dico:
pͥusquam ꝓducerent spinas ut̃as rãꝑnꝰ.
Conuertit sermonẽ ad eos .i. pͥusͣ quam
uoluptatum torm̃ta ꝓceclant. Dum .N.
ad huc uiuut᷑. ignis uitiorum qui suꝑce¬
dit in ira dei deuorat eos. et occultat
cati punctionem extremã. ne modo ui
num extrema damꝑnatio. Et est. ꝓtꝰꝙͣ
tremo: ignis uitiorum absorbet eos .i.
eds deuorat sic̃ iuuentes. sicut in ira. Hoc¬

Expanded text:
ratione futurae vitae. Absorbet dico, Priusquam producat spinas vestras rhamnus, convertit sermonem ad eos, id est, priusquam voluptatum tormenta procedant. Dum enim adhuc vivunt, ignis vitiorum qui supercecidit in ira Dei, devorat eos et occultat cati punctionem extremam, ne modo vid per rhamnum, extrema damnatio. Et est priusqutremo ignis vitiorum, absorbet eos, id est devorat eos sicut viventes. Sic in ira
Abbreviated transcription (Latin):
misit saul et custodunt domum eiꝰ
ut interficeret eumz¬
Roꝑe me. Legitur
in libro regum. quod
saul querens infice̾
dauid misit satelliteᷤ
suos. ut custodirẽt
domum dauid.⁊ eum mane exeũ¬
tẽ occiderent. Qͦ dcum p̾sensiss et
uxor sua michol filia saul. deposu¬
it eum nocte ꝑ fenestram. et sic eua

Expanded text:
misit Saul et custodivit domum ejus, ut interficeret eum. Legitur in libro Regum quod Saul quaerens interficere David, misit satellites suos, ut custodirent domum David, ut eum mane exeuntem occiderent. Quod cum praescisset uxor sua Michol filia Saul, nocte deposuit eum per fenestram, et sic eva
Abbreviated transcription (Latin):
Rogãt autem statim eccłia ꝓipsis mi¬
iiisci legis dñi ipsa ẽ. uera mors in ꝓfũ¬
dum ire pecẽi. Eita in ꝑsona xp̃i ab illo
loco. Fortitudinem. Et agit de uideis.
Oesidicat. Irruert̃ in me fortes: seiliez
tuam dispositionem. Qd debeo: qr
ds̃ ostendit michi cõsideranti suꝑini¬
mieos meos. quid de eis agendum
sit. Euiꝰ ꝯsilio acquiescere debeo: qr

Expanded text:
Rogat autem statim Ecclesia pro ipsis inivisci legis Domini, ipsa est vera mors in profundum irae peccati. Vel ita in persona Christi ab illo loco, fortitudinem. Et agit de Judaeis. Quasi dicat: Irruerunt in me fortes, scilicet tuam dispositionem. Quod debeo, quia Deus ostendit mihi, consideranti, super inimicos meos. Quid de his agendum sit cujus consilio acquiescere debeo, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Illi enim fortes iõ ceciderunt: qr ad
te ñ custodierunt forti. suam. Et m̾ito
ad te custodiam: qr ds̃ susceptor m̃s
es .i. qr de imo meo. in altum suũ me
suscepit ds̃ ms: deinde mutans ꝑso¬
miseretur. Nullus enim m̾etur dona

Expanded text:
Illi enim fortes ideo ceciderunt, quia ad te non custodierunt fortitudinem suam, et merito ad te custodiam, quia, Deus susceptor meus es, quia de imo meo in altum suum me suscepit; Deus meus. Deinde mutans persomiseretur, nullus enim meretur dona
Abbreviated transcription (Latin):
tur.: Hic ẽ. gͦ sapiens a quo medi
molas leonum confringet dominꝰ:¬
¶ Sccda pars ubi dicit que eis fit
retributio. Q si cdicat. Illi ita ꝯtemp¬
nunt: s ds̃ ꝯteret dentes .i. dolosaũ¬
ba eorum. quibͣ ẽ. furor ut aspidis:
et hoc inore ipsorum. qr u̾bis suis
capiet eos. Ore enim suo ꝯtra sedic̃t.
quos aspidi ꝯꝑau̾at. L. eonib etiam
comparat subdens. Molaᷤ leonũ .i.
inclamationes mortis quas uidei fe¬
cerunt: confringet dominꝰ. ne ad ef¬
fectum ueniant. Not̃a qr aspides e¬
rant iudei.dum insidiose tempta¬
bant. Leones: dum mortẽ inclama¬
uerunt. Horum mole ꝯfracte st̃: qñ
surrexit. qd̃ aꝑtiꝰ exponit subdens.

Expanded text:
tur. Hic est ergo sapiens a quo medictur. Hic est ergo sapiens a quo medicmolas leonum confringet Domin Secunda pars ubi dici quae eis sit retributio. Quasi dicat: Illi ita contemnunt, sed Deus conteret dentes, id est dolosa verba, eorum, quibus est furor, ut aspidis. Et hoc in ore ipsorum, quia verbis suis capiet eos. Ore enim suo contra se dicunt quos aspidi comparabant leonibus, et jam comparat subdens, molas leonum, id est inclamationes mortis, quas Judaei fecerunt, confringet Dominus, ne ad effectum veniant. Nota quod aspides erant Judaei, dum insidiose tentabant; leones, dum mortem inclamaverunt. Horum molae fractae sunt, quando surrexit; quod apertius exponit subdens,
Abbreviated transcription (Latin):
qui sunt incanta toreᷤ sapientes: ut
ad lucem exeant. ł scdm aliam litte¬
ram. Medicãmenti medicati a sapi¬
ente. Qualis sit uox incãtatorum his
uerbis ostenditur. Est enĩ medica¬
et ꝓpħarum p̃cepta. Omnia p̾cepta
medicam̃tum erant ante aduentũ
xp̃i. s ñ medicatum. qr nemo eo
curabatur. S in aduentu xp̃i medi¬
catum ẽ. qui impleuit legem et ꝓ¬
phetas. Ligno enim posito in marach
dulcorata ẽ. aqua. ut possũnt bibe
filii isrł. ante ñ ualetes gustare: pre
nimia amaritudine. Hẽ. legis ama¬
ritudo. que gr̃a exangelii dulcorata
ẽ. et qͣuod in sacram̃tis legalib late¬
ta ẽ. nobis ciuitaᷤ ꝯstituta supͣ montẽ.
que absꝯdi ñ potest . i. eccłia et lucer¬
na posita suꝑ candelabrum .i. doct᷑¬
na u̾itatis in manifesto ẽ ubi enim
ipse ẽ. mons qui creuit ex minimo
lapide et impleuit faciem t̾re: Nõne
ipse ẽ. serpens in ligno suspensus. ꝙ̃
intuendo percussi a serpentib sanã¬

Expanded text:
qui sunt incantatores aures sapientes, ut ad lucem exeant. Vel secundum aliam litteram; medicamenti medicati a sapiente. Qualis sit vox incantatorum, his verbis ostenditur. Est enim medicaet prophetarum. Omnia praecepta medicamentum erant ante adventum Christi, sed non medicatum, quia nemo eo curabatur; sed adventu Christi medicatum est qui implevit legem et prophetas. Ligno enim posito in Marach, dulcorata est aqua, ut possent bibere filii Israel, ante non valentes gustare prae nimia amaritudine . Haec est legis amaritudo, quae gratia Evangelii dulcorata est. Et quod in sacramentis legalibus lateta est nobis civitas constituta super montem, quae abscondi non potest , id est Ecclesia et lucerna posita super candelabrum, id est doctrina veritatis est in manifesto. Ubi enim ipse est mons, qui crevit ex minimo lapide, et implevit faciem terrae? Nonne iste est serpens in ligno suspensus, quem intuendo percussi a serpentibus sanan
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentem. Non tam̃ gaudet ꝓ pena e¬
orum. s quia ñ iilla ẽ. Et manus su
as .i. oꝑa. lauabit etiam in sanguine
pecc̃oris .i. inpena et morte pecc̃oris.
quam uidet᷑. Unde salomon. Stulto pe¬
reunte. sapiens astutior erit. Et di¬

Expanded text:
ena eorum, sed quia non in illa est, sed manus suas, id est opera lavabit in sanguine peccatoris, id est in poena et morte peccatoris, quam videt. Unde Salomon: Stulto pereunte, sapiens astutior erit .
Abbreviated transcription (Latin):
latera matris. te excutit foras. s ma¬
gis tuo malo quam suo. SequituR.
cuti sunt. Et iõ quia errant auentre
in quo ẽ. ui̾tas. lociti sũt falsã. De ħ
uero sunt mnexcusabiles. quia nolunt
irreuocabił ẽ. euius serp̾entis: Sicut¬
unde asꝑidis surde. ł surda: Ecce. Et obtu¬
rantis aures suas t̾ra et cauda. Dicit᷑
enim alteram aurem t̾rȩ affigere:
alteram a cauda obstruere. ne uocem
incantantis audiat. Sie isti ne audi¬
ant uera obturant aures audiendi
catis. Te̾rra sunt p̾sentia quib homo
delectatur. cauda p̃terita peceata.
Et notandum ẽ. quia ñ laudatur
a scriptura. undecumq datur simili¬
tudo. ut de iniquo uidice. qui rogan¬
tem uiduam ux exaudiuit. quem
dominꝰ ñ ꝯm̃dat. Ita et hic. Sequitur.¬

Expanded text:
latera matris, cum dolore quidem te excutit foras, slatera matris, cum dolore quidem te excutit foras, sgis tuo malo quam suo. Sequitur: cuti sunt. Et ideo quia errant a ventre in quo est veritas, locuti sunt falsa. De hoc vero sunt inexcusabiles, quia nolunt irrevocabilis est. Cujus serpentis? Sicut aspidis surdae. Unde surda? ecce et obturantis aures suas, terra et cauda. Dicitur enim alteram aurem terrae affigere, alteram cauda obstruere, ne vocem incantantis audiat: sic isti, ne audiant vera obturant aures suas audiendi catis. Terra sunt praesentia, quibus homo delectatur; cauda, praeterita peccata. Et notandum quia non laudatur a Scriptura, undecunque datur similitudo ut de iniquo judice, qui rogantem viduam exaudivit, quem Dominus non commendat . Ita et hic. VERS. 5.
Abbreviated transcription (Latin):
ci et feliori doctrina imbuunt᷑. donec
alacte simplicis sensus accedant ad
bo. scilicet pane angełorum .i. in pͥei¬
pio erat u̾bum. Ꝙ etiam in sacram̃tis
celebrandis hodie obseruantur. Dum
batum paschale. qiͣ in utero aluntur.
In sabbato ꝑbaptismum. qiͣ adlucem
generantur. In de qiͣ manib portant᷑
& lacte nutriuntur: donec in die pen¬
tecostes uirtute paracliti de alto indu¬
magnalia dei loquantur. Uñ abraã
ꝯuiuiũ magnũ ablact̾ato ysaac fecit.
qd ñ ante fecerat in circumcisione. et
in aliis quia tẽ paruulus erat. Unde
inter pascha et pentecostem nulla di
in utero: uł ñ nascuntur ex utero. Et
in se. ⁊ si ñdum natos ex se nutrit. do¬
nec formetur in eis u̾itas.⁊ tẽ ꝑfectos
pariat. Hii autẽ ł nolunt ꝯcipi: uel
ꝯcepti. qr ꝑ inpatientiã ante quam
tiuntur. Ergo᷑ generet mater te. ne
abortiat: et tu esto paciens usq qͦ¬
scera: usq quo in te certa sit doctrina

Expanded text:
ciori Ecclesiae doctrina imbuuntur, donec ciori Ecclesiae doctrina imbuuntur, donec a lacte simplicis sensus accedant ad bo, scilicet pane angelorum, id est, in principio erat Verbum : quae etiam in sacramentis celebrandis hodie observantur. Dum batum paschale, quasi in utero aluntur. In Sabbato per baptismum quasi ad lucem congenerantur: inde quasi manibus portantur, et lacte nutriuntur, donec in die Pentecostes, virtute Paracleti de alto indumagnalia Dei loquuntur . Unde Abraham convivium magnum ablactato Isaac fecit , quod non ante fecerat in circumcisione et in aliis, quia tunc parvulus erat. Unde inter Pascha et Pentecosten nulla difin utero, vel non nascuntur ex utero. Et in se, et si nondum natos ex se nutrit, donec formetur in eis veritas, et tunc perfectos pariat. Hi autem concepti, quia per impatientiam, antequam tiuntur. Ergo generet te mater ne abjiciat. Et tu esto patiens usqueqs, usquequo in te certa sit doctrina
Abbreviated transcription (Latin):
pregnans ẽet. maior seruiet minori. ⁊ c̃.
.Qe d subsequent̃ exponit. Frrauert̃
abutero .i. errare p̾sciti sunt ab utero.
Et sicut p̃uisum est accidit: qr locuti
sunt falsa. Ecce iniquitas in ore. Et
sunt. ⁊ ãccipitur uulua ł uterus caritaᷤ
dum fidei rudim̃ta suscipiunt.⁊ pau¬
latim nutriuntur. donec in eis forma¬
ta u̾itate ad lucem generent᷑. Et nota¬
qr sicut mater carnał in sobole ear¬
nali quinq uicissitudines obseruat.
et temꝑa: ita et in pł spirituał educa¬
tione. scã eccłia eadem custodit. Prius
enĩ puer ꝯcipitur .i. in uto nascitur.
Scdo: in utero alitur. Tercio. ad lucem
emittitur. Ot rto. manib matris ges¬
tatur. ut crescat. Onto ablactatur. ut
adm̃sam patris ascendat. ut sic uali¬
diori cybo alatur. Ita quos educat eccłia.
tur. dum ilł rudim̃tis plenius informã¬
tur. Tercio per baptismi.⁊ aliorum sacͣ¬
m̃torum ꝑceptionẽ et intelligentiam.
qiͣ ad lucem iam in eis formata u̾tate

Expanded text:
egnans esset: Major serviet minori . Quod subsequenter exponit, erraverunt ab utero, id est errare praesciti sunt ab utero, et sicut praevisum est accidit, quia locuti sunt falsa. Ecce iniquitas in ore, et sunt. Et accipitur vulva vel uterus, charitas dum fidei rudimenta suscipiunt, et paulatim nutriuntur, donec in eis formata veritate ad lucem gerantur. Et nota sicut carnalis mater in sobole carnali quinque; in vicissitudines observat et tempora, ita et in spirituali educatione, sancta Ecclesia eadem custodit. Prius enim puer concipitur, id est in utero nascitur; secundo in utero alitur; tertio, ad lucem emittitur; quarto, matris manibus gestatur, ut crescat; quinto, ablactatur, ut ad mensam patris accedat, ut sic validiori cibo alatur. Ita quos sancta educat Etur, dum vel rudimentis plenius informantur. Tertio, per baptismum et aliorum sacramentorum perceptionem et intelligentiam, quasi ad lucem jam in eis formata veritat
Abbreviated transcription (Latin):
que tanꝙͣ uincła ligant hominẽ. Uñ
in fine dicetur. ligate illi manꝰ et pe¬
des.⁊c̃. qr ꝓ peccatis ꝯmissis. cogita¬
ne et oꝑe pecc̃or dampnabitur. S ⁊̃
interim eis dem ceditur. Snde dñg
flagello de funicłis facto. cedit uen¬

Expanded text:
quae tanquam vincula ligant hominem. Unde quae tanquam vincula ligant hominem. Unde in fine dicitur: Ligate illi manus et pedes, etc. Quia pro peccatis commissis cogitatione et opere peccatorum damnabitur, sed etiam interim eisdem caeditur. Unde Dominus flagello de funiculis vel re
Abbreviated transcription (Latin):
cogitatio. hoc iudica cum filio ami
te locutus es meliorem ẽẽ. fidem: &¬
ion sic iudicasti ut locutus es ue¬
ra locutus es: falsa iudicasti.Ueri¬
tas uidet omnes loqui iusticiam ne
dicantur iniusti: et omĩb clamat.
Si uere iusticiam loquimini. si ñ fal¬
se: si ñ aliud in labiis. aliud in corde:
ypocrite. Si dicitis magister uerax
es. ne iudicetis mortem meã. quia rex
uester sum. ut tytulus ait. Iudei uero
sic de xp̃o iudicauert̃: ut ficte locuti
de eo ꝓbentut. uerbis suis accusant᷑.¬
Et enim corde oꝑamini iniquita¬
in corde et manu ẽ. iniquitas. Oꝑa¬
manus ur̃e ꝯcĩnant. Qiͣ ex multis
partib adunantes iniusticias. Quͣ
dicat. O pera ur̃a prauȩ cogitationi ꝯ¬
cordant : qr manus sequitur cor. Si
tam̃ manus desit: ñ iõ sine culpa
es qr qͣuicquid uis et ñ potes: deus
factum imputat. Est autem ꝯcinnatio
Et bene peccã resti comparantur.
seccatis enĩ quisquis constringitur:

Expanded text:
cogitatio? hoc judica cum filio amiccogitatio? hoc judica cum filio amicte locutus es meliorem esse fidem Non sic judicasti ut locutus es. Vere locutus es, falsa judicasti. Veritas videt omnes loqui justitiam, ne dicantur injusti; et omnibus clamat: Si vere justitiam loquimini, si non false, si non aliud in labiis, aliud in corde, hypocritae. Si dicitis: Magister, verax es, ne judicetis mortem meam, quia rex vester sum, ut titulus ait. Judaei vero sic de Christo judicaverunt, ut ficte de eo locuti probentur, verbis suis accusenturEtenim operamini iniquitain corde et in manu est iniquitas. Operamanus vestrae concinnant, quasi ex multis partibus adunantes injustitias. Quasi dicat: Opera vestra pravae cogitationi concordant, quia manus sequitur cor. Si tamen manus desit, non ideo sine culpa es quia quidquid vis, et non potes, Deus factum imputat. Est autem concinnatio,Et bene peccata resti comparantur. Peccatis enim quisque constringitur,
Abbreviated transcription (Latin):
uos ꝯstat: qr omĩb ẽ. facile loqui iusticiã.
quib ui̾tas scͥpsit incorde. Quod tibi ñ
ius fieri: alii ne fecenis. Et iterauit
in tabulis. qr ñ legebant in corde. ut
uoce forinsecus admota redirent p̃ua¬
ricatores ad eor: et intus inuenirent
quod extra legerent. Dico loquimini
iusticiam: s siuere loquim᷑ iusticiam.
ut sit iusticia ñ labiorũ s & factorum.
.i. si idem ẽ. incorde quod in ore: gͦ recta.
ł recte iuidicate.i. in factis ꝯgnoscant᷑
labia. Si enim aliter agis quã loque¬
ris: bona loqueris s mala uidicas.
Si enim agis: quomͦ uidicas. Int̾roga¬
tus quid sit melius. aurum anfides:
ꝓponis auro fidem. Amicꝰ uenit ⁊ nul¬
lo teste aurum tͥ ꝯm̃dauit. Discessit:
et mortuus ẽ. hic. Heredẽ filium re-¬
liquit: qui ignorat quid tibi pater
ꝯmendauit. te cogita alii similiter
ꝯm̃dasse.⁊ nulli dixisse ⁊ filium reli¬
quisse. quid ei uelles a tuo amico pre¬
stari: Responde. quid tibi respondr

Expanded text:
constat, quia omnibus est facile loqui justitiam, quibus Veritas scripsit in corde: Quod tibi non vis fieri, alii ne feceris; et iteravit in tabulis, quia non legebant in corde, ut voce forinsecus admota redirent praevaricatores ad cor, et intus invenirent quod extra legerent. Dico loquimini justitiam, sed si vere loquimini justitiam, ut sit justitia non labiorum, sed factorum, id est, si est in corde quod in ore. Ergo, recta vel recte judicate. In factis cognoscantur labia. Si enim aliter agis quam loqueris, bona loqueris; sed mala judicas. Sic enim agis, quomodo judicas. Interrogatus quid sit melius aurum an fides, praeponis auro fidem. Amicus venit, et nullo teste aurum tibi commendavit, decessit, et mortuus est: hic haeredem filium reliquit, qui ignorat quid tibi Pater commendavit. Tecum cogita alii similiter commendasse nulli dixisse filium reliquisse: quod ei velles a tuo amico praestari? Responde. Quid tibi respondet
Abbreviated transcription (Latin):
eis: qr Alienati sunt pecẽores auul¬
ua: errauert̾ ab utero locuti sunt falsa
dico peccatores: a uulua. matris .l. ab
ip̃a origine. ñ quia ex tẽ peccauert̃. s qr
precognoũd̃s ab utero. illos futuros pec

Expanded text:
3.-- « Alienati sunt peccatores a vulva; erraverunt ab utero, locuti sunt falsa. dico peccatores a vulva matris, id est ab ipsa origine, non quia ex tunc peccaverunt, sed quia praecognovit Deus ab ut