comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
domo et cognatione. cuius et posteri cum diutius in agypto
cõmorassent. in magnam gentem creuissent. et magno atq in¬
tolerando seruitutis uigo premerentur. ꝑcussit aegyptum deus
ins anabili plaga. et ppłm suum liberauit traductum medio
mari. cum discissis fluctibꝰ et in utranq partem dimotis ꝑ siceũ
ppł̃s graderetur. conatusq rex aegyptioꝵ ꝓfugos inseq coeũte
in statum suum pelago. cum omnibus copus interceptus est.
quod facinus tam clarum tamq mirabile ꝗͣuis ad praesens uir
maioris rei fuit. quam deus idem in eꝯctrema tempoꝵ consu¬
matione facturus ẽ. Liberabit enim plebem suam de graui
seruitute mundi. Sed qm̃ tunc una plebs dei et apud una
gentem fuit aegyptus sola ꝑcussa ẽ. Nunc at̃ qr ppls dei ex
omnibus lingiuis congregatus apud omnes gentes cõmoratur
et ab his dominantibus premitur necesse ẽ nationes unuier¬

Expanded text:
domo et cognatione. cuius posteri cum diutius in Aegypto domo et cognatione. cuius posteri cum diutius in Aegypto commorantes in magnam gentem creuissent et graui atque intolerando seruitutis iugo premerentur, percussit Aegyptum deus insanabili plaga et populum suum liberauit traductum medio mari, cum discissis fluctibus et in utramque partem dimotis per siccum populus graderetur. conatusque rex Aegyptiorum profugos insequi coeunte in statum suum pelago cum omnibus copiis interceptus est. quod facinus tam clarum tamque mirabile quamuis ad praesens uirtmaioris rei fuit, quam deus idem in extrema temporum consummatione facturus est: liberabit enim plebem suam de graui seruitute mundi. sed quoniam tunc una plebs dei et aput unam gentem fuit, Aegyptus sola percussa est, nunc autem quia populus dei ex omnibus linguis congregatus aput omnes gentes commoratur et ab his dominantibus premitur, necesse est uniuersas nation
Abbreviated transcription (Latin):
bo dei fingitur ider spiritualis ppłs doctrina et praeceptis di
ad iustitiam dei figuratur. et sicut tunc mortalis atq imꝑfe¬
ctus e terra fictus ẽ. ut mille annis in hoc mundo uiueret. ita
nunc exx hoc terrestri saeculo ꝑfectus hõ fingitur ut uiuificatꝰ
a deo in hoc eodem mondo ꝑ annos mille dominetur. Quo mͦ
at̃ consumatio futura sit. et qualis exitus humanis rebus
pendeat. si quis diuinas lrãs fuerit scrutatꝰ inueniet. Sed et
s aecularium ꝓpħaꝵ congruentes cum caelestibus uoces. finẽ
reꝵ et occasum post breue tp̃s adnuntiant. describentes qͣi
fatigati et dilabentis mundi ultimam senectutem. Quae uero
a ꝓpħis et uatibus futura eẽ dicantur prius ꝗͣ suꝑueniat illa¬
extrema conclusio collecta ex omnibus et coaceruata subne¬
ctam. Est in archanis sanctaꝵ lraꝵ transcendisse egyptũ
cogente in opia rei frumentariae principem hebreoꝵ cũ omni

Expanded text:
bo dei fingitur, id est sanctus populus doctrina et praeceptis dei bo dei fingitur, id est sanctus populus doctrina et praeceptis dei ad iustitiam figuratur. et sicut tunc mortalis atque inperfectus e terra fictus est, ut mille annis in hoc mundo uiueret, ita nunc ex hoc terrestri saeculo perfectus homo fingitur, ut uiuificatus a deo in hoc eodem mundo per annos mille dominetur. quomodo autem consummatio futura sit et qualis exitus humanis rebus inpendeat, si quis diuinas litteras fuerit scrutatus, inueniet. sed et saecularium prophetarum congruentes cum caelestibus uoces finem rerum et occasum post breue tempus adnuntiant describentes quasi fatigati et dilabentis mundi ultimam senectutem. quae uero a prophetis et uatibus futura esse dicantur, priusquam superueniat extrema illa conclusio, collecta ex omnibus et coaceruata subnectam. Est in arcanis sanctarum litterarum transcendisse in Aegyptum cogente inopia rei frumentariae principem Hebraeorum cum omni
Abbreviated transcription (Latin):
bus annoꝵ laboret necesse ẽ. malitia praeualente atq domi¬
nante. Et rursus qm̃ ꝑfectis operibus. requieuit die septi¬
mo. eumq benedixit. necesse est ut in fine sexti millesimi
anni malitia omnis aboleatur e terra. et regnet ꝑ annos mil¬
le iustitia. sitq tranquillitas et requies a laboribus quos
mundus iam dui ꝑfert. Uerum quatenus id eueniat ordi¬
ne suo explicabo. Saepe dixximus minora et exigua magno¬
ꝵ figuras et praemonstrationes eẽ. ut hunc diem nostrum
qui ortu solis occasuq finitur dei magni speciem gerere. quẽ
circuitus annoꝵ mille determinat. Eodem modo etiam fi¬
guratio terreni hominis caelestis ppłi praeferebat in posteꝵ
fictionem Nam sicut ꝑfectis omnibus quem in usum hoĩs
molitus ẽ deus. ipsum hominem sexto die ultimum fecit.
eumq induxit in hunc mundum tanꝗͣ in domum iam dili-¬
genter instructam. ita nunc sexto die magno uerus homo uer¬

Expanded text:
bus annorum laboret necesse est, malitia praeualente atque domibus annorum laboret necesse est, malitia praeualente atque dominante. et rursus quoniam perfectis operibus requieuit die septimo eumque benedixit, necesse est ut in fine sexti millesimi anni malitia omnis aboleatur e terra et regnet per annos mille iustitia sitque tranquillitas et requies a laboribus quos mundus iam diu perfert. uerum quatenus id eueniat, ordine suo explicabo. saepe diximus minora et exigua magnorum figuras et praemonstrationes esse, ut hunc diem nostrum, qui ortu solis occasuque finitur, diei magni speciem gerere, quem circuitus annorum mille determinat. eodem modo etiam figuratio terreni hominis caelestis populi praeferebat in posterum fictionem. nam sicut perfectis omnibus quae in usum hominis molitus est deus ipsum hominem sexto die ultimum fecit eumque induxit in hunc mundum tamquam in domum iam diligenter instructam, ita nunc sexto die magno uerus homo uer
Abbreviated transcription (Latin):
bile opus. sicut archanis sacrae scripturae continetur. sex die¬
ꝵ spatio consumauit. diemq septimum quo ab operibus suis
requieuerat. sanzcit. hic autem dies sabbati. ꝗ lingua haebre¬
oꝵ anumero nomen accepit.unde septennarius numerus
legitimus ac plenus ẽ. Nam et dies septem sunt. quibus ꝑ
uicem reuolutis orbes conficiuntur annoꝵ. et septem stellae
quae non occidunt. et septem sidera quae uocantur errãtia.
quoꝵ dispares cursus. et in aquabiles motus. reꝵ ac tp̃oꝵ
uarietates efficere creduntur Ergo qm̃ sex diebus cuncta
dei opera ꝑfecta sunt. ꝑ saecula sex idest annoꝵ sex milia
manere in hoc statu mundum necesse ẽ. Dies enim magnꝰ
dei. mille annoꝵ circulo terminatur. sicut indicat ꝓph̃a
qui dicit. Ante oculos tuos domine mille anni tanꝗͣ dies
unus. et sicut deus sex illos dies in tantis rebus fabrican¬
dis laborauit. ita et religio eius et ueritas in his seomili¬

Expanded text:
bile opus sicut arcanis sacrae Scripturae continetur sex diebile opus sicut arcanis sacrae Scripturae continetur sex dierum spatio consummavit; diemque septimum, quo ab operibus suis requieverat, sanxit. Hic est autem dies Sabbati, qui lingua Hebraeorum a numero nomen accepit, unde septenarius numerus legitimus ac plenus est. Nam et dies septem sunt, quibus per vicem revolutis orbes conficiuntur annorum; et septem stellae, quae non occidunt; et septem sidera quae vocantur errantia, quorum dispares cursus, et inauarietates efficere creduntur. ergo quoniam sex diebus cuncta dei opera perfecta sunt, per saecula sex id est annorum sex milia manere in hoc statu mundum necesse est. dies enim magnus dei mille annorum circulo terminatur, sicut indicat propheta, qui dicit: ante oculos tuos, domine, mille anni tamquam dies unus. et sicut deus sex illos dies in tantis rebus fabricandis laborauit, ita et religio eius et ueritas in his sex mili
Abbreviated transcription (Latin):
ti alii pħoꝵ. cum ignorarent originem reꝵ. supremumq illud
tempus quo mundus eẽt effectus. multa milia saeculoꝵ flu¬
xisse dixerunt ex quo hic pulcherrimus mundus extiterit
ordinatus. secuti fortasse chaldaeos. qui ut cicero tradit in
libro de diuinatione primo quadringenta septuaginta milia
annoꝵ monumentis comprehensa se habere delirant. In qͦ
se quia posse argui non putabant. liberum sibi crediderunt
ẽẽ mentiri. Nos autem quos diuinae lraẽ ad scientiam ue
ritatis erudiunt. principium mundi finemq cognouimus.
de quo nunc in fine oꝑis disseremus. qm̃ de principio in
mundi saeculoꝵ milia enumerant. nondum sexetum mille¬
simum eẽ annum conclusum quo numero expleto consuma¬
tionem fieri necesse ẽ et humanaꝵ reꝵ statum in melius
reformari cuus rei argumentum prius en arrandum est
ut ratio eluceat.Mundum deus ex hoc reꝵ nature admira¬

Expanded text:
ti alii philosophorum cum ignorarent originem rerum supremumque illut ti alii philosophorum cum ignorarent originem rerum supremumque illut tempus quo mundus esset effectus, multa milia saeculorum fluxisse dixerunt, ex quo hic pulcherrimus mundi extiterit ornatus, secuti fortasse Chaldaeos, qui, ut Cicero tradit in libro de diuinatione primo, quadringenta septuaginta milia annorum monumentis conprehensa se habere delirant: in quo se quia posse argui non putabant, liberum sibi crediderunt esse mentiri. nos autem, quos diuinae lritatis erudiunt, principium mundi finemque cognovimus, de quo nunc in fine operis disseremus; quoniam de principio in mundi saeculorum millia enumerant, nondum sextum millesimum annum esse conclusum: quo numero expleto, consummationem fieri necesse est, et humanarum rerum statum in melius reformari; cujus rei argumentum prius enarrandum est, quo ratio eluceat. Mundum Deus, et hoc rerum naturae admira
Abbreviated transcription (Latin):
tatis ac stultitie suae ꝑspiciant errores. qui mortales quosdã
decretis placitisq mortalium deos eẽ factos opinantur. uel
quod artes inuenerant uel quod usum quaꝵ q frugum do¬
cuerant. uel quod utilia hominum uite prodiderant. uel qͥ
imianes bestias interemerant. quae merita ꝗͣ longe ab ĩmor¬
talitate semota sint. et docuimus in prioribus libris et nũc
docebimus. ut appareat solam eẽ iustitiam quae uitam hoĩ
pariat aeternam. et solum deum ꝗ aeternae uitae prȩmiumt
largiatur. Nam illi qui suis meritis immortales facti esse di¬
cuntur. qr nec iustitia. nec ulla in us uera uirtus fuit. non
immortalitatem sibi sed mortem peccatis ac libidinibus quae¬
sierunt. neq caeleste praemium. sed inferna supplicia meruerũt.
quae pendent simul cum us omnibus ꝗ eos coluerunt. Cuius
iudicii propinquare tempus ostendam ut et iustis merces di¬
gna soluatur. et poena merita impus irrogetur. Plato et mul¬

Expanded text:
tatis ac stultitiae suae perspiciant errores qui mortales quosdam decretis placitisque mortalium deos esse factos opinantur, uel quod artes inuenerant uel quod usum I quarundam frugum docuerant uel quod utilia uitae hominum , prodiderant uel quod inmanes bestias interemerant. quae, merita quam longe ab inmortalitate semota sint, et docuimus in prioribus libris et nunc docebimus, ut appareat solam esse iustitiam quae uitam homini pariat aeternam, et solum deum qui aeternae uitae praemium largiatur. nam illi qui suis meritis inmortales facti esse dicuntur, quia nec iustitia nec ulla in his uera uirtus fuit, non inmortalitatem sibi, sed mortem\' peccatis ac libidinibus quaesierunt neque caeleste praemium, sed inferna supplicia meruerunt, quae pendent simul cum iis omnibus qui eos coluerunt. cuius iudicii propinquare tempus ostendam, ut et iustis merces digna soluatur et poena merita inpiis inrogetur. Plato et mul
Abbreviated transcription (Latin):
os sustulerunt. sicut faciunt qui apud reges etiam
malos panegyricis mendacibus adulantur. quod ma¬
lum a graecis ortum est. quoꝵ leuitas instructa dicẽ¬
di facultate et copia in credibile est quantas menda¬
cioꝵ nebulas excitauerit. Itaq admirati eos et su¬
sceperunt primi saera illoꝵ et uniuersis gentibus
tradiderunt. Ob hanc uanitatem sibylla sic eos inere

Expanded text:
os sustulerunt, sicut faciunt qui apud reges etiam os sustulerunt, sicut faciunt qui apud reges etiam malos panegyricis mendacibus adulantur. quod malum a Graecis ortum est, quorum leuitas instructa dicendi facultate et copia incredibile est quantas mendaciorum nebulas excitauerit. itaque admirati eos et susceperunt primi sacra illorum et uniuersis gentibus tradiderunt. ob hanc uanitatem Sibylla sic eos incre
Abbreviated transcription (Latin):
apollinem delphos.Sic per populos atq: regiones uaria
sacra suscepta sunt dum grati homines esse in suos pͥn¬
cipes cupiunt. et quos alios honores uita carentibꝰ de¬
ferant inuenire non possunt. Praeterea pietas eoꝵ qui
successerant plurimum contulit ad errorem qui ut di¬
uina stirpe nati uiderentur. diuinos honores parenti¬
bus detulerunt. deferriq iusserunt. An potest aliꝗs
dubitare quomodo deoꝵ religiones sunt institutae
cum apud maronem legat aenere uerba socus imꝑan¬
tis: Nunc pateras libate ioui. precibusq uocate An¬
chisen genitorem. Cui non tantum immortalitatem
uerumenam uentoꝵ tribuit potestatem. Poscamus
uentos atq haec me saera quotannis Urbe uelit po¬
sita templis sibi ferre dicatis. Idem scilicet de ioue li¬
ber et pan et mercurius fecerunt et apollo. ac postea
de hisipsis successores eoꝵ. Accesserunt etiam poetae
et compositis ad uoluptatem carminibus in caelum e¬

Expanded text:
Apollinem Delos. sic per populos atque regiones uaria Apollinem Delos. sic per populos atque regiones uaria sacra suscepta sunt, dum homines grati esse in suos principes cupiunt et quos alios honores uita carentibus deferant, inuenire non possunt. praeterea pietas eorum qui successerant plurimum contulit ad errorem: qui ut • diuina stirpe nati uiderentur, diuinos honores parentibus detulerunt deferrique iusserunt. an potest aliquis dubitare, quomodo religiones deorum sint institutae, cum apud Maronem legat Aeneae uerba sociis imperantis: nunc pateras libate Ioui precibusque uocate Anchisen genitorem —? cui non tantum immortalitatem, uerum etiam uentorum tribuit potestatem: poscamus uentos, atque haec me sacra quotannis urbe uelit posita templis sibi ferre dicatis. idem scilicet de Ioue Liber et Pan et Mercurius et Apollo fecerunt ac postea de his ipsis successores eorum. accesserunt etiam poetae et compositis ad uoluptatem carminibus in caelum e
Abbreviated transcription (Latin):
alio in plerisque ciuitatibus intelligi potest. acuendae
uirtutis gratia. aut quo libentius reipi causa pericu¬
lum adiret optimus quisque. uiroꝵ fortium memori¬
am honore deor immortalium consecratam. Hac sci¬
licet ratione romani caesares suos consecrauerunt. et
mauri suos reges. Sic paulatim religiones esse coepe¬
runt. dum illi primi qui eos nouerant. eo ritu suos
liberos ac nepotes. deinde omnes posteros imbuerũt.
et hi tamen summi reges ob celebritatem nominis in
prouincus omnibus colebantur. Priuati uero singuli
populi.gentis aut urbis suae conditores. seu uiri for¬
titudine in signes erant. seu femina castitate mirabi¬
les summa ueneratione coluerunt. ut aegyptꝰ isidem
mauri uibam. macedones cabirum poeni uranũ. la¬
tini faunum. sabini sanctum. romani quirinum. Eo¬
dem utiq inodo athenae mineruam. samos unonem
paphos uenerem. Lemnos uulcanum. liberum nascos.

Expanded text:
 in plerisque civitatibus intelligi potest, acuendae  in plerisque civitatibus intelligi potest, acuendae uirtutis gratia aut quo libentius rei publicae causa periculum adiret optimus quisque, uirorum fortium memoriam honore deorum inmortalium consecratam. hac scilicet ratione Romani Caesares suos consecrauerunt et Mauri suos reges. sic paulatim religiones esse coeperunt, dum illi primi qui eos nouerant eo ritu suos liberos ac nepotes, deinde omnes posteros imbuerunt, et hi tandem summi reges ob celebritatem nominis in prouinciis omnibus colebantur. priuatim uero singuli populi gentis aut urbis suae conditores, seu uiri fortitudine insignes erant seu feminae castitate mirabiles, summa ueneratione coluerunt, ut Aegyptus Isidem, Mauri Iubam, Macedones Cabirum, Poeni Uraniam, Latini Faunum, Sabini Sancum, Romani Quirinum, eodem utique modo Athenae Mineruam, Samos Iunonem, Paphos Venerem, Vulcanum Lemnos, Liberum Naxos,
Abbreviated transcription (Latin):
dubium quin illis temporibus homines regem ipsũ
totamq gentem summis laudibus. ac nouis honori¬
bus iactare coeperint. ut etiam deos appellarent. siue
ob miraculum uirtutis hoc uere putabant. rudes⁊
adhuc et simplices. siue ut fieri solet in adulationẽ
praesentis potentiae. siue ob beneficia quibus erant
ad humanitatem compositi. Deinde ipsi reges cum
cari fuissent us quoꝵ uitam composuerant. magnũ
sui desiderium mortui reliquerunt. Itaq homines
eoꝵ simulachra finxerunt:ut haberent aliquod exi¬
maginum contemplatione solatium. progressiq lon¬
gius per amorem memoriam defunctoꝵ colere coepe¬
runt. ut et granam referre benemeritis uiderentur
et successores eoꝵ allicerent ad bene imperandi cupi¬
nis. ut beneficus excellentes uiros in caelum fama ac
uoluntate tollerent. hinc hercules.hinc castor.hinc
polluoc. hinc aesculapius. hinc liber. et alio loco atque¬

Expanded text:
dubidubitotamque gentem summis laudibus ac novis honoribus jactare coeperint, ut etiam deos appellarent, sive ob miraculum virtutis hoc vere putabant rudes adhuc et simplices, sive ut fieri solet in adulationem praesentis potentiae, sive ob benefiad humanitatem conpositi. deinde ipsi reges cum cari fuissent iis quorum uitam composuerant, magnum sui desiderium mortui reliquerunt. itaque homines eorum simulacra finxerunt, ut haberent aliquod ex imaginum contemplatione solacium, progressique longius per amorem memoriam defunctorum colere coeperunt, ut et gratiam referre bene meritis uideret successores eorum allicerent ad bene imperandi cupinis, ut beneficiis excellentes viros in coelum fama ac voluntate tollerent. Hinc Hercules, hinc Castor, hinc Pollux, hinc Aesculapius, hinc Liber. » Et alio loco: « Atque
Abbreviated transcription (Latin):
Iouem adultum cum audisset patrem atq matrem cu¬
stodus circũseptos atq in uincula coniectos. uenisse
cum magna cretensium multitudine. titanumq ac
filios eius pugnando uicisse. parentes uinculis exe¬
misse. patri regnum reddidisse. atq ita in cretam
remeasse. Posthaec deinde satumo datam sortem. ut
caueret. ne filius eum regno expelleret. illum eleuã¬
dae sortis atq effugiendi periculi gratia insidiatum
ioui ut eum necaret. iouem cognitis in sidus. regnũ
sibi denuo uindicasse. ac fugasse saturnum. qui cum
iactatus esset per omnes terras persequentibus arma¬
tis. quod ad eum comprehendendum uel necandum
iupiter miserat. uix in italia locum in quo lateret
inuenit. Quibus ex rebus cum constet illos homies
fuisse. non est obscurum qua ratione du coeperant⁊
nominari. Si enim nulli reges ante saturnum. uel
uranum fuerunt. propter hominum raritatem qui
agrestem uitam sine rectore ullo uiuebant. non est

Expanded text:
Iouem adultum, cum audisset patrem atque matrem cuIouem adultum, cum audisset patrem atque matrem custodiis circumsaeptos atque in uincula coniectos, uenisse cum magna Cretensium multitudine Titanumque ac filios eius pugna uicisse, parentes uinculis exemisse, patri regnum reddidisse atque ita in Cretam remeasse. post haec deinde Saturno sortem datam, ut caueret ne filius cum regno expelleret; illum eleuandae sortis atque effugiendi periculi gratia insidiatum Ioui, ut cum necaret; Iouem cognitis insidiis regnum sibi denuo uindicasse ac fugasse Saturnum. qui cum lactatus esset per omnes terras persequentibus armatis, quos ad eum conprehendendum uel necandum Iuppiter miserat, uix in Italia locum in quo lateret inuenit. Quibus ex rebus cum constet illos homines fuisse, non est obscurum qua ratione dii coeperint nominari. si enim nulli reges ante Saturnum uel Uranum fuerunt propter hominum raritatem, qui agrestem uitam sine ullo rectore uiuebant, non est
Abbreviated transcription (Latin):
plutonem et glaucam. Pluto latine est diespiter. alii
orcum uocant. Ibi filiam glaueam saturno ostendũt.
ac filium plutonem caelant atq abscondunt. deinde
glauca parua emoritur. Haec im scripta sunt. iouis.
fratrumq eius stirps atq cognatio. in hunc modum
nobis ex saera scriptione traditum est. Item paulo
post haec infert. Deinde titan postꝗͣ resciuit saturno
filios ꝓereatos esse clam se seducit secum filios suos.
qui titani uocantur fratremq sinim saturnum atq
opem comprehendit. eosq muro circũ egit et custodiã
us apponit. Hec historia qͣuera sit docet sibylla aery¬
threa docet eadem fere dicens.nisi quod in paucis
quae ad rem non attinent. discrepat. Liberatur ergo
iupiter summi sceleris crimine: quod patrem uinis¬
se compedibus perhibetur. Id enim titan patruus fe¬
cit. quod ille contra pactionem iuisq urandum mares
liberos sustulisset. Reliqua historia sic contexitur

Expanded text:
Plutonem et Glaucam. Pluto Latine est Dis pater, alii Plutonem et Glaucam. Pluto Latine est Dis pater, alii Orcum uocant. ibi filiam Glaucam Saturno ostendunt, at filium Plutonem celant atque abscondunt. deinde Glauca parua emoritur. haec, ut scripta sunt, Ionis fratrumque eius stirps atque cognatio: in hunc modum nobis ex sacra scriptione traditum est. item paulo post haec infert: deinde Titan postquam resciuit Saturno filios procreatos atque educatos esse clam se, seducit secum filios suos qui Titani uocantur, fratremque suum Saturnum atque Opem conprehendit eosque muro circumegit et custodiam iis apponit. haec historia quam uera sit, docet Sibylla Erythraea eadem fere dicens, nisi quod in paucis quae ad rem non attinent discrepat. liberatur ergo Iuppiter summi sceleris crimine, quod patrem uinxisse compedibus perhibetur. id enim Titan patruus fecit, quod ille contra pactionem iusque iurandum mares liberos sustulisset. reliqua histona sic contexitur:
Abbreviated transcription (Latin):
storia dissentit aperiamus ea quae ueris litteris continẽ¬
tur. ne poetaꝵ ineptias in aceusandis religionibus sequi
saturnus uxorem duxit opem. Titan qui maior natu
erat postulat ut ipse regnaret. Ubi uesta mater eoꝵ
et sorores ceres atq ops suadent saturno ut de regno
non concedat fratri. Ibi titan qui facie deterior eẽt
ꝗͣ saturnus. idcirco et quod uidebat matrem atq so¬
rores suas operam dare un saturnus regnaret. conces¬
sit ei ut is regnaret. Itaq pactus est cum saturno uti
siquid liberum uirilis sexus ei natum esset. ne quem
aeducaret. Is eius rei causa fecit uti ad suos gnatos re¬
gnum rediret. Tum saturno filius qui primus natus ẽ
eum necauerunt. Deinde posterius nati sunt gemini
iupiter atq uno. Tunc iunonem saturno in conspectũ
dedere atq iouem clam abscondunt. dantq eũ uestae
aeducandum. celantes saturnum Item neotunum
clam saturno ops parit.eumq clanculum abscondit.
ad eundem modum. Tertio partu ops parit geminos

Expanded text:
storia dissentit, aperiamus ea quae ueris litteris continentur, ne poetarum ineptias in accusandis religionibus sequi Saturnus uxorem duxit Opem. Titan, qui maior natu erat, postulat ut ipse regnaret. ibi Vesta mater eorum et sorores Ceres atque Ops suadent Saturno, uti de regno ne concedat fratri. ibi Titan, qui facie deterior esset quam Saturnus, idcirco et quod uidebat matrem atque sorores suas operam dare uti Saturnus regnaret, concessit ei ut. is regnaret. itaque pactus est cum Saturno, uti si quid liberum uirile secus ei natum esset, ne quid educaret. id eius rei causa fecit, uti ad suos gnatos regnum rediret. tum Saturno filius qui primus natus est, eum necauerunt. deinde posterius nati sunt gemini, Iuppiter atque Iuno. tum Iunonem Saturno in conspectum dedere atque Iouem clam abscondunt dantque eum Vestae educandum celantes Saturnum. item Neptunum clam Saturno Ops parit eumque clanculum abscondit. ad eundem modum tertio partu Ops parit geminos
Abbreviated transcription (Latin):
Mtullius qui non tantum perfectus orator. sed etiam
ohilosophus fuit. Si quidem solus extitit platonis umi
Eraecia quid confidis in uiris esse
rectores. et cur inania dona
mortius affers. hostias idolis
celebras: Quis tibi errorem ĩ
mentem posuit ut haec facias
derelicta dei magni facie.

Expanded text:
M. Tullius, qui non tantum perfectus orator, sed etiam philosophus fuit, siquidem solus extitit Platonis imirecia quid confidis in viris esse rectores et cur inania dona mortuis affers, hostias idolis celebras? Quis tibi errorem in mente posuit ut hec facias derelicta dei magni facie
Abbreviated transcription (Latin):
tasse noster hic orbis alterius inferioris terrae luna sit: Fuisse
seneca inter stoicos ait qui deliberaret utrumne soli quoque
suos populos darer. Inepte scilicet qui dubitauerit. Quid eĩ
ꝑderet si dedisset: Sed credo calor deterrebat ne tantam mul¬
tinuidinem periculo commiteret: ne si aestu nimio perissent ⁊
qui eẽ contrarios uestigus nostris antipodas putant: num
aliquid loquuntur: aut est quisꝗͣ tam ineptus. qui credat
eẽ homines quoꝵ uestigia sint suꝑiora ꝗͣ capita: aut ibi
quae apud nos iacent. inuersa pendere.fruges et arbores
deorsum uersus crescere: pluuias et niues et grandinem sur¬
sum uersus cadere in terram: Et miratur aliquis ortos pen¬
siles inter septem mira narrari cum phi et agros et urbes et
maria et montes pensiles faciant: Huius quoq errons ape

Expanded text:
tasse noster hic orbis alterius inferioris terrae luna sit. Fuisse tasse noster hic orbis alterius inferioris terrae luna sit. Fuisse Seneca inter Stoicos ait, qui deliberaret utrumne Soli quoque suos populos daret: inepte scilicet, qui dubitaverit. Quid enim perderet, si dedisset? Sed, credo, calor deterrebat, ne tantam multitudinem periculo committeret; ne si aestu nimio periissent, qui esse contrarios vestigiis nostris Antipodas putant, num aliquid loquuntur? aut est quisquam tam ineptus, qui credat esse homines, quorum vestigia sint superiora, quam capita? aut ibi, quae apud nos jacent, inversa pendere? fruges et arbores deorsum versus crescere? pluvias, et nives, et grandinem sursum versus cadere in terram? Et miratur aliquissiles inter septem mira narrari, cum philosophi et . agros et urbes et maria et montes pensiles faciant? huius quoque erroris ape
Abbreviated transcription (Latin):
natura soliuaga est. nulla eẽt hominum societas. nulla urbi¬
um condendaꝵ uel cura uelratio. Sic ne uita quidem satis
tuta cum caeteris animalibus exposita esset imbecillitas ho-¬
minum et ipsi inter semet ipsos beluaꝵ more saeuirent. Nõ
minor in alus dementia. Ouid enim dici pot̃ de illo ꝗ nigrã
ẽẽ dixit niuem: Q consequens erat. ut eniam picem albam
eẽ diceret. Hic est ille qui se id circo natum ẽẽ dixit. ut
celum ac solem uideret. qui in terra nihil uidebat sole lu¬
cente. Renophanes dicentibus mathematicis orbem luna
duode uiginti partibus maiorem eẽ ꝗͣ terram. stultissime ere¬
didit. et quod huic leuitati fuit consentaneum dixxit intͣ
concauum lune sinum eẽ aliam terram. et ibi aliud genus
hominum simili modo uiuere: quo nos in hac terra uiuimus.
Habent igitur illi lunatici homines alteram lunam quae illis
nocturnum lumen exhibeat. sicut haec exbibet nobis. et for¬

Expanded text:
natura soliuaga est, nulla esset hominum societas, nulla urbinatura soliuaga est, nulla esset hominum societas, nulla urbium condendarum uel cura uel ratio, sic ne uita quidem satis tuta, cum et ceteris animalibus exposita esset inbecillitas homminor in aliis dementia. Quid enim dici potest de illo, qui nigram dixit esse nivem? quam consequens erat, ut etiam picem albam esse diceret! Hic est ille, qui se idcirco natum esse dicebat, ut coelum ac solem videret, qui in terra nihil videbat sole lucente. Xenophanes dicentibus Mathematicis orbem lunae duodeviginti partibus majorem esse, quam terram, stultissime credidit; et quod huic levitati fuit consentaneum, dixit, intra concavum lunae sinum esse aliam terram, et ibi aliud genus hominum simili modo vivere, quo nos in hac terra vivimus. Habent igitur illi lunatici homines alteram lunam, quae illis nocturnum lumen exhibeat, sicut haec exhibet nobis. Et for
Abbreviated transcription (Latin):
re insaniam saltem furoremq tuditani. Sparge populo diri¬
pienda. Potes et pecuniam effugere: et tamen bene collocare.
quia saluum est quicquid pluribus profuit. ⁊enonis autẽ
paria peccata quis probat: Sed omittamus id quod ẽ abt
omnibus semper irrisum. Illud satis est ad coercendum furio¬
si hominis errorem. quod inter uitia et morbos misericordiam
ponit. Adimit nobis affectum. quo rato humanae uitae
pene omnis continetur. Cum enim natura hominis imbecilli¬
or sit ꝗͣ caeterorum animalium quae uel ad ꝑferendam uim
tempoꝵ. uel ad incursiones a suis corporibus arcendas natu¬
ralibus munimentis prouidentia caelestis armauit. homini
autem quia nihil istoꝵ datum est accepit pro istis omnibus
miserationis affectum. qui plane uocatur humanitas. qua
nos met inuicem tueremur. Nam si homo ad conspectum alteriꝰ
hominis efferaretur. quod facere uidemus animantes. quoꝵ

Expanded text:
re insaniam saltem furoremque Tuditani: sparge populo dirire insaniam saltem furoremque Tuditani: sparge populo diripiendam. potes et pecuniam effugere et tamen bene collocare, quia saluum est quidquid pluribus profuit. Zenonis autem paria peccata quis probat? sed omittamus id quod est ab omnibus semper inrisum: illut satis est ad coarguendum furiosi hominis errorem, quod inter uitia et morbos misericordiam ponit. adimit nobis adfectum quo ratio humanae uitae paene omnis continetur. cum enim natura hominis inbecillior sit quam ceterorum animalium, quae uel ad perferendam uim temporum uel ad incursiones a suis corporibus arcendas naturalibus munimentis prouidentia caelestis armauit, homini autem quia nihil istorum datum est, accepit pro istis omnibus miserationis adfectum qui plane uocatur humanitas, qua nosmet inuicem tueremur. nam si homo ad conspectum alterius hominis efferaretur, quod facere uidemus animantes quarum
Abbreviated transcription (Latin):
et ne in tempestate naufragium faciant. in tranquillum se ultͦ
praecipitant. non uirtute. sed ꝑuerso metu fortes. sicut illi qui
cum timent ne ab hoste uigulentur ipse se uigulant. ut mortẽ
morte deuitent. Sic isti unde possent gloriam liberalitatis
acquirere sine honore. sine gratia perdunt. Laudatur demo¬
critus quod agros suos reliquerit. eosq pascua publica fieri
passus sit. Probarem si donasset. Nihil autem sapienter fit
quod si ab omnibus fiat inutile est ac malum. Sed haec ne¬
gligentia tolerabilis. Quid ille qui patrimonium in nũmos
redactum effudit in mare: Ego dubito utrum ne sanus an
demens fuerit. Abite inquit in profundum male cupidita¬
tes. ego uos mergam ne ipse mergar a uobis. Si tantus pecu¬
niae contemptus est. fac illam beneficium. fac humanitatem
largire pauperibus. potest hoc quod perditurus es mulus
succurrere. ne fame aut sin. aut nuditate moriantur. Imita¬

Expanded text:
et ne in tempestate naufragium faciant, in tranquillum se ultro et ne in tempestate naufragium faciant, in tranquillum se ultro praecipitant, non uirtute, sed peruerso metu fortes, sicut illi, qui cum timent ne ab hoste iugulentur, ipsi se iugulant, ut mortem morte deuitent. sic isti unde possent gloriam liberalitatis adquirere, sine honore, sine gratia perdunt. laudatur Democntus, quod agros suos reliquerit eosque pascua publica fieri passus sit. probarem, si donasset. nihil autem sapienter fit, quod si ab omnibus fiat, inutile est ac malum. sed haec neclegentia tolerabilis. 20 quid ille qui patrimonium in nummos redactum effudit in mare? ego dubito utrumne sanus an demens fuerit. \'abite\' inquit \'in profundum malae cupiditates, ego uos mergam, ne ipse mergar a uobis. \' si tantus pecuniae contemptus est, fac illam beneficium, fac humanitatem, largire pauperibus: potes hoc quod perditurus es multis succurrere, ne fame aut siti aut nuditate moriantur. imita
Abbreviated transcription (Latin):
piens contra morem hominum. contraq naturam. stulnora sibi
quae imitaretur elegit. et quoniam uidebat in caeteris anima
libus. officia marium feminaꝵq non esse diuisa existimauit¬
etiam oportere mulieres militare. et consilus publicis intereẽ.
et magistratus gerere. et imperia suscipere. Itaq us arma et
equos assignauit. consequens est ut lanam et telam uiris. et
infantium gestationes. nec uidit impossibilia eẽ quae diceret
ex eo quod adhuc in orbe terrae neq tam stulta neq tam uana
ulla gens exctiterit. quae hoc modo uiueret. Cum igitur in tã¬
ta uanitate ipsi pħoꝵ principes deprehendantur. quid illos
minores putabimus. qui nunꝗͣ sibi tam sapientes uideri solet̃.¬
ꝗͣ cum pecuni e contemptu gloriantur: Fortis animus ded
expecto quid faciant. et quo ille contemprus euadat. Tradita
sibi a parentibus patrimonia tanꝗͣ malum fugiunt ac deserũt.

Expanded text:
piens contra morem hominum, contraque naturam, stultiora sibi, piens contra morem hominum, contraque naturam, stultiora sibi, quae imitaretur, elegit. Et quolibus officia marum feminarumque non esse diuisa, existimauit oportere etiam mulieres militare et consiliis publicis interesse et magistratus gerere et imperia suscipere. itaque his arma et equos adsignauit: consequens est ut lanam et telam uiris et infantium gestationes. nec uidit inpossibilia esse quae diceret et ex eo, quod adhuc in orbe terrae neque tam stulta neque tam sapiens ulla gens extitit, quae hoc modo uiueret. Cum igitur in tanta uanitate ipsi philosophorum principes deprehendantur, quid illos minores putabimus? numquam sibi tam sapientes uideri solent quam cum pecuniae contemptu gloriantur. \'fortis animus.\' sed expecto quid faciant et quo ille contemptus euadat. tradita sibi a parentibus patrimonia tamquam malum fugiunt ac deserunt
Abbreviated transcription (Latin):
num. Tulit temperantiam. tulit castitatem. quae uirtutes
in utroq sexu maximae sunt. Tulit uerecundiam pudorẽ¬
et modestiam si honesta et legitima esse incipiunt quae solẽt
flaginosa et turpia iudicari. Sic uirtutem cum uult omnibus
dare: omnibus ademit. Nam reꝵ proprietas et uitioꝵ et uir¬
tutum materiam continet. communitas autem nihil aliud ꝗͣ
uitioꝵ licentiam. Nam uiri qui multas mulieres habent. niħ
aliud dici possunt ꝗͣ luꝯcuriosi ac nepotes. Item mulieres quae
a multis habentur. non unq adulterae. quia certum matrimo¬
nium nullum est. sed prostitutae ac meretrices sint necesse est.
Redegit ergo humanam uitam ad similitudinem non dicam mu¬
toꝵ. sed pecudum ac beluaꝵ. Nam uolucres pene omnes faci¬
unt matrimonia. et paria uinguntur. et nidos suos tanꝗͣ ge¬
niales thoros. concordi mente defendunt. et foetus suos quia
sunt certi amant. et si alienos obieceris abigunt. At homo sa¬

Expanded text:
num. Tulit temperantiam, tulit castitatem; quae virtutes num. Tulit temperantiam, tulit castitatem; quae virtutes in utroque sexu maximae sunt. Tulit verecundiam, pudorem, modestiam, si honesta et legitima esse incipiunt, quae solent flagitiosa et turpia judicari. Sic virtutem dum vult omnibus dare, omnibus adimit. Nam rerum proprietas, et vitiorum, et virtutum materiam continet: communitas autem nihil aliud, quam vitiorum licentiam. Nam viri, qui multas mulieres habent, nihil aliud dici possunt, quam luxuriosi ac nepotes. Item mulieres, quae a multis habentur, non utique adulterae, quia certum matrimonium nullum est, sed prostitutae ac meretrices sint necesse est. Redegit ergo humanam vitam ad similitudinem, non dicam mutorum, sed pecudum ac belluarum. Nam volucres pene omnes faciunt matrimonia, et paria junguntur, et nidos suos tamquam geniales toros concordi mente defendunt; et foetus suos, quia certi sunt, amant; et si alienos objeceris, abigunt. At homo sa
Abbreviated transcription (Latin):
non inuenit concordiam quam quaerebat. quia non uidebat
unde oriatur. Nam iustitia in exrra positis nihil momenti
habet. nec in corpore quidem sed tota in hominis mente uer¬
satur. Qui ergo uult homines ad aequare. non matrimonia nõ
opes subtrahere debet. sed arrogantiam. suꝑbiam tumorem. ut
illi potentes et elati pares se esse etiam mendicissimis sciant.
etracta enim diuitibus insolentia et iniquitate. nihil intererit.
utrumne alii diuites. alii pauperes sint. cum animi pares fue¬
rint. quod efficere nulla res alia praeter religionem dei potest
Putauit igitur se inuenisse iustitiam cum eam prorsus euerte¬
ret. quia non reꝵ fragilium. sed mentium debet ẽẽ cõmunitas.
Nam si ustitia uirtutum omnium mater est. cum illae singulae
tolluntur. ipsa subuertitur. Tulit autem plato ante omnia fru¬
galitatem. quae utiq nulla est ubi propru nibil habetur. Tu¬
lit abstinentiam. si quidem nibil fuerit quod abstineatur alie

Expanded text:
non inuenit concordiam quam quaerebat, quia non uidebat non inuenit concordiam quam quaerebat, quia non uidebat unde oriatur. nam iustitia in extra positis nihil momenti habet, ne in corpore quidem, sed tota in hominis mente uersatur. qui ergo uult homines adaequare, non matrimonia, non opes subtrahere debet, sed adrogantiam superbiam tumorem, ut illi potentes et elati pares esse se etiam mendicissimis sciant. detracta enim diuitibus insolentia et iniquitate nihil intererit utrumne alii diuites, alii pauperes sint, cum animi pares fuerint, quod efficere nulla res alia praeter religionem dei potest. putauit igitur se inuenisse iustitiam, cum eam prorsus euerteret, quia non rerum fragilium, sed mentium debet esse communitas. nam si iustitia uirtutum omnium mater est, cum illae singulae tolluntur, ipsa subuertitur. tulit autem Plato ante omnia frugalitatem, quae utique nulla est ubi proprii nihil habetur, tulit absti
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntate locum non habet. Item si omnes omnium liberi
sunt. quis amare filios tanꝗͣ suos poterit. cum suos eẽ aut
ignoret. aut dubitet: Quis honorem tanꝗͣ patri deferet. cum
unde natus sit nesciat: Ex quo fit ut non etiam alienum pro
patre habeat. sed etiam patrem pro alieno. Ouid quod uoxor põt
eẽ communis. filius non põt. quem concipi nisi ex uno necesse
ẽ: Perit ergo illi uni communitas ipsa reclamante natura. Su¬
perest ut tantum modo concordiae causa uocores uelint eẽ com¬
munes. At nulla uehementior discordiaꝵ est causa ꝗͣ unius
feminae a multis maribus appetitio. quod plato si ratone nõ
potuit. exemplis potuit certe admoneri et mutoꝵ anim alium
ꝗͣ ob hoc uel acerrime pugnent. et hominum.qui semper ob eã
rem grauissima inter se bella gesserunt. Restat ut cõmunio
ista nihil aliud habeat praeter adulteria et libidines. propter
quas funditus eruendas ẽ uirtus uel maxime necessaria. Itao

Expanded text:
uoluptate locum non habet. item si omnes omnium liberi uoluptate locum non habet. item si omnes omnium liberi sint, quis amare filios tamquam suos poterit, cum suos esse aut ignoret aut dubitet? quis honorem tamquam patri deferet, cum unde natus sit nesciat? ex quo fit ut non tantum alienum pro patre habeat, sed etiam patrem pro alieno. quid quod uxor potest esse communis, filius non potest? quem concipi non nisi ex uno necesse est. perit ergo illi uni communitas ipsa reclamante natura. superest ut tantummodo concordiae causa uxores uelit esse communes. at nulla uehementior discordiarum causa est quam unius feminae a multis maribus adpetitio. quod Plato si ratione non potuit, exemplis certe potuit admoneri et mutorum animalium, quae ob hoc uel acerrime pugnant, et hominum, qui semper ob eam rem grauissima inter se bella gesserunt. Restat ut communio ista nihil aliut habeat praeter adulteria et libidines, propter quas funditus eruendas uirtus est uel maxime necessaria. itaque
Abbreviated transcription (Latin):
O miram platonis aequitatem. Ubi ẽ iginuir uirtus castitatis.
ubi fides coniugalis: quae si tollas. omnis iustina sublata
est. At idem dixit beatas ciuitates futuras fuisse. siaut
ph̃i regnarent. aut reges pharentur. Huic uero tam iusto.
tam aequo uiro regnum dares qui alus abstulisset sua ali¬
is condonasset aliena. prostitiusset pudicitiam feminarum
quae nullus unꝗͣ non modo rex. sed ne. tyrannus quidem fe¬
cit: Quam uero intulit rationem turpissimi huius consilu.
Sic in quit ciuitas concors erit. et amoris mutui constricta
uinculis si omnes omnium fuerint et marin et parres. et u¬
xores et liberi. Quae ista confusio generis humani ẽ: Quomꝰ
seruari caritas potest. ubi nihil certum est quod ametur
Quis aut uir mulierem aut mulier uitum diliget nusi babita¬
uerint semper una nisi deuota mens. et seruata inuicem fides
indiuiduam fecerit caritatem: Quae uirtus in illa promiscua

Expanded text:
o miram Platonis aequitatem! ubi est igitur uirtus castitatis? o miram Platonis aequitatem! ubi est igitur uirtus castitatis? ubi fides coniugalis? quae si tollas, omnis iustitia sublata est. at idem dixit beatas ciuitates futuras fuisse, si aut philosophi regnarent aut reges philosopharentur. huic uero tam iusto, tam aequo uiro regnum dares, qui aliis abstulisset sua, aliis condonasset aliena, prostituisset pudicitiam feminarum, quae nullus umquam non modo rex, sed ne tyrannus quidem fecit? quam tamen intulit rationem turpissimi huius consilii? sic inquit ciuitas concors erit et amoris mutui constricta uinculis, si omnes omnium fuerint et mariti et patres et uxores et liberi. quae ista confusio generis humani est? quomodo seruari caritas potest, ubi nihil certum est quod ametur? quis aut uir mulierem aut mulier uirum diliget, nisi habitauerint semper una, nisi deuota mens et seruata inuicem fides indiuiduam fecerit caritatem? quae uirtus in illa promiscua
Abbreviated transcription (Latin):
contulit. ut de uirtute atq officio quaereret. Itaq non du¬
bito quin auditores suos iustiti&e praeceptis erudiert.⁊
Docente iginr socrate non fugit platonem iustitae uim in
aequitate consistere. si quidem omnes pari conditione na¬
scuntur. Ergo nihil inquit priuati ac propru habeant. sed
ut pares esse possint. quod iustin&e ratio desiderat. omĩa
in commune possideant Ferri hoc põt ꝗͣdi de pecunia
dici uidetur quod ipsum ꝗͣ impossibile sit et ꝗͣ iniustum
poteram multis rebus ostendere. Concedamus tamen ut.
possit fieri. Omnes enim sapientes erunt. et pecuniam
contemnent. Quo ergo illum communitas ista perduxit.
Matrimonia inquit quoq communia eẽ debebunt. scilicet
ut ad eandem mulierem multi uiri tanꝗͣ canes confluant
et is unq obtineat. qui uiribus uicerit. aut si patientes
sunt. ut pħi. expectent ut uicibus tanꝗͣ lupanar habeant.

Expanded text:
contulit, ut de virtute atque officio quaereret. Itaque non ducontulit, ut de virtute atque officio quaereret. Itaque non dubito, quin auditores suos justitiae praeceptis erudierdocente igitur Socrate non fugit Platonem iustitiae uim in aequitate consistere, siquidem omnes pari condicione nascuntur. ergo nihil inquit priuati ac proprii habeant, sed ut pares esse possint, quod iustitiae ratio desiderat, omnia in commune possideant. ferri hoc potest, quamdiu de pecunia dici uidetur. quod ipsum quam inpossibile sit et quam iniustum, poteram multis rebus ostendere, concedamus tamen ut possit fieri: omnes enim sapientes erunt et pecuniam contemnent. quo ergo illum communitas ista perduxit? matrimonia quoque inquit communia esse debebunt: scilicet ut ad eandem mulierem multi uiri tamquam canes confluant et is utique optineat 20 qui uiribus uicerit aut, si patientes sunt ut philosophi, expectent, ut uicibus tamquam lupanar obeant.
Abbreviated transcription (Latin):
tfice aut stare tam du sine rectore potuisse. Quod si publi¬
cas illas religiones uoluit euertere. non improbo. quinenã
laudabo si ipse quod ẽ melius inuenerit. Uerum idem per
canem et anserem deierabat. O hominem scurram ut ait Ze¬
no epicureus. ineptum perditum. desperatum. si cauillari ⁊¬
uoluit religionem dementem. si hoc serio fecit. ut animal
turpissimum pro deo haberet. Quis iam suꝑstitones egy¬
ptioꝵ audeat reprehendere. quas soerates athenis auctori
tate confirmauit sua: Illud uero nonne summae uanitatis
quod ante mortem familiares suos rogitauit. ut esculapio
gallum quem uouerat. pro se sacrarent:Timuit uidelicet
ne apud radamanthum receptorem reus uot fieret ab esele¬
pio. Dementissimum hominem putarem si morbo affectus
perisset. Cum uero sanus hoc fecerit est ipse insanus qui
eum putat eẽ sapientem. En cuius temporibus natum se
crates docuerit. qui cum totam physicam repudiasset. eo se

Expanded text:
tifice aut stare tamdiu sine rectore potuisse. quodsi publitifice aut stare tamdiu sine rectore potuisse. quodsi publicas illas religiones uoluit euertere, non inprobo, quin etiam laudabo, si ipse quod est melius inuenerit. uerum idem per canem et anserem deierabat. o hominem scurram, ut ait Zeno Epicureus, ineptum perditum desperatum, si cauillari uoluit religionem, dementem, si hoc serio fecit, ut animal turpissimum pro deo haberet! quis iam superstitiones Aegyptiorum audeat reprehetate confirmavit sua? Illud vero nonne summae vanitatis, quod ante mortem familiares suos rogavit, ut Aesculapio gallum, quem voverat, pro se sacrarent? Timuit videlicet, ne apud Rhadamanthum reciperatorem voti reus fieret ab Aesculapio. Dementissimum hominem putarem, si morbo affectus periisset. Cum vero hoc sanus fecerit, est ipse insanus, qui eum putat fuisse sapientem. En, cujus temporibus natum esse crates docuerit, qui cum totam Physicam repudiasset, eo se
Abbreviated transcription (Latin):
quod supra nos nihil adnos. Procumbamus igitur in terram
et manus ad praeclara opera nobis data conuertamus in pedes
Nihil ad nos caelum ad cuius contemplationem sumꝰ excitani
nihil deniq lux ipsa ꝑtineat. Certe uictus nostri causa de cae¬
lo est. Quod si hoc sensit. non esse de rebus caelestibus dispu¬
tandum ne illor quidem rationem poterat comprehendere
quae sub pedibus habebat. Quid ergo: num errauit in uerbis:
Uerisimile non est. Sed nimirum id sensit.quod locutus est
religioni minime seruiendum. quod si aperte diceret. nemo
pateretur. Quis enim non sentiat hunc mundum tam mi¬
rabili ratione ꝑfectum aliqua prouidentia gubernari. qñ¬
quidem nihil est quod possit sine ullo moderatore cõsistere:
Sic domus ab habitatore deserta dilabitur. nauis sine guber¬
natore abit pessum et corpus relictum ab anima defluit.
nedum putemus tantam istam molem aut construi sine ar¬

Expanded text:
quod supra nos, nihil ad nos. procumbamus igitur in terram quod supra nos, nihil ad nos. procumbamus igitur in terram et manus ad praeclara opera nobis datas conuertamus in pedes, nihil ad nos caelum, ad cuius contemplationem sumus excitati, nihil denique lux ipsa pertineat. at certe uictus nostri causa de caelo est. quodsi hoc sensit, non esse de rebus caelestibus disputandum, ne illorum quidem rationem poterat conprehendere quae sub pedibus habebat. quid ergo? num errauit in uerbis? ueri simile non est, sed nimirum id sensit quod locutus est, religioni minime seruiendum: quod si aperte diceret, nemo pateretur. quis enim non sentiat hunc mundum tam mirabili ratione perfectum aliqua prouidentia gubernari, quandoquidem nihil est quod possit sine ullo moderatore consistere? sic domus ab habitatore deserta dilabitur, nauis sine gubernatore abit pessum et corpus relictum ab anima diffluit, nedum putemus tantam istam molem aut construi sine ar
Abbreviated transcription (Latin):
multo indignius eloquentiae famam et ingenii gloriam cõ¬
sequuntur. Quid si aliquid inuestigare possent: Sunt enĩ
tam stulti in asseuerando. ꝗͣ improbi in quaerendo. cum neo:
inuenire quicꝗͣ possint. nec defendere etiam si inuenerint.
Nam si uerum uel fortuito uiderint. quod saepius contingit.
commutunt ut ab alus id pro falso refellatur. Non enim
descendit aliquis e caelo. qui sententiam de singuloꝵ opi¬
nionibus ferat. Quapropter nemo dubitauerit eos qui
ista conquirant stultos in eptos. insanos eẽ. Aliquid er¬
go socrates habuit cordis humani. qui cum intelligeret¬
haec non posse inueniri. ab eiusmodi quaestionibus se remo¬
uit. Uereorq ne in eo solo. multa enim sunt eius nõ modo
laude indigna sed enam reprehensione dignissima in qhꝰ
fuit suoꝵ simillimus. Exuis unum eligam quod ab om̃ĩ¬
bus sit probatum. Celebre hoc prouerbium socrates hũt.

Expanded text:
multo indignius, eloquentiae famam et ingenii gloriam conmulto indignius, eloquentiae famam et ingenii gloriam consecuntur. quid si aliquid inuestigare possent? sunt enim tam stulti in adseuerando quam inprobi in quaerendo, cum neque inuenire quicquam possint nec defendere, etiamsi inuenerint. nam si uerum uel fortuito uiderint, quod saepius contingit, committunt ut ab aliis id pro falso refellatur. non enim descendit aliquis e caelo qui sententiam de singulorum opinionibus ferat. quapropter nemo dubitauerit eos qui ista conquirant stultos ineptos insanos esse. aliquid ergo Socrates habuit cordis humani, qui cum haec intellegeret non posse inueniri, ab eiusmodi quaestionibus se remouit, uereorque ne in eo solo. multa enim sunt eius non modo laude indigna, sed etiam reprehensione . dignissima, in quibus fuit suorum simillimus. ex his unum eligam quod ab omnibus sit probatum. celebre hoc prouerbium Socrates habuit: