comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suae .Lxx. doctimore hominum contulissent & quod placuiss& omnibus hoc maner&
nullus eis unus interpres debui anteponi : Cum uero tantum in eis signum diuinitatis
apparuit : profecto quisquis alius illarum scripturarum exhebrea inquam libo aliã
linguam interpres ẽ ueraxꝰ ut congruit illis LaX. interp̃tibus aut sicongruere uid&ur
altitudo ibiprophelica eẽ credenda ẽ : sp̃s enim quiin proph&is erat quando illa dixerunt
idem ipse erat &iam in lxx uiris quando illa interp̃tati sunt quis profecto auctori¬
tate diuina & aliuid dicere. potuit tamquam proph&a ille utrumq dixiss& quia utruq
idem sp̃s dicer& & hocipsum aliter ut non ẽadem uerba idem tamen sensus bene intelle¬
gentibus diluces cer& & aliquid
hinc ostender&ur non humanam fuisse. In illo opere seruitatem quam uerbis debeit¬
interpres sed diuinã potius potestatem quae mentẽ replebat & regebat interpr&:

Expanded text:
suae septuaginta docti more hominum contulissent, ut, quod placuisset omnibus, hoc maneret, suae septuaginta docti more hominum contulissent, ut, quod placuisset omnibus, hoc maneret, nullus eis unus interpres debuit anteponi; cum uero tantum in eis signum diuinitatis apparuerit, profecto quisquis alius illarum scripturarum ex Hebraea in quamlibet aliam linguam interpres est uerax, aut congruit illis septuaginta interpretibus, aut si non congruere uidetur, altitudo ibi prophetica esse credenda est. Spiritus enim, qui in prophetis erat, quidem ipse erat etiam in septuaginta uiris, quando illa interpretati sunt; qui profecto auctoritate diuina et aliud dicere potuit, tamquam propheta ille utrumque dixisset, quia utrumque idem spiritus diceret, et hoc ipsum aliter, ut non eadem uerba, idem tamen sensus bene intellegentibus dilucesceret et aliquid hinc ostenderinterpres, sed diuinam potius potestatem, quae mentem replebat et regebat interpretis.
Abbreviated transcription (Latin):
amcum fuerint & alu interpretes qui ex hebrea lingua in grecam sacra illa eloquia
auctor non apparet & obhoc sine nomine interpr&is quinta editio nuncupatur: hanc tam̃
quȩ septuaginta ẽ tamquam sola ess& sic recepit ecđa eaquȩ utuntur grecipopulixp̃iani :
quorum plerique utrum alia sit ali qua ignorant: ex hac septuaginta Inter proatione
&iam in latinam linguam inter pretum ẽ quod eccłae latinȩ tenent quamuis non fuent
temporibus nr̃is presbrter hierominus homo doctissimus & omnium trium linguarũ
peritus : qui non exgreco sed ex hebreo in latinum eloquium easdem scripturas conusterit:
sed eius tam litteratum laborem quamuis iudȩi fateantur ẽẽ ueracem . I.XI. uero inter¬
pr&es in multis errasse contendunt tamen eccła xp̃itot hominum auctoritate abelera¬
rotunc pontifice adhoctantũ opuselectorum neminẽ iudicat p̃ferendum: quia & si
non eis unus apparuiss& sp̃s sine dubitatione diuinis sed interse uerba interpr&ationis

Expanded text:
am cum fuerint et alii interpretes, qui ex Hebraea lingua in Graecam sacra illa eloquia retatio, cujus auctor non apparet, et ob hoc sine nomine interpretis, Quinta editio nuncupatur; hanc tamen quae Septuaginta est, tanquam sola esset, sic recepit Ecclesia, eaque utuntur Graeci populi christiani, quorum plerique utrum alia sit aliqua ietiam in Latinam linguam interpretatum est, quod ecclesiae Latinae tenent; quamuis non defuerit temporibus nostris presbyter Hieronymus, homo doctissimus et omnium trium linguarum peritus. qui non ex Graeco, sed ex Hebraeo in Latinum eloquium easdem . scripturas conuerterit. Sed eius tam litteratum laborem quamuis Iudaei fateantur esse ueracem, septuaginta uero interpretes in multis errasse contendant: tamen ecclesiae Christi tot hominum auctoritati ab Eleazaro tunc pontifice ad hoc tantum opus electorum neminem iudicant praeferendum; quia, etsi non in eis unus apparuisset spiritus sine dubitatione diuinus, sed inter se uerba interpretationis
Abbreviated transcription (Latin):
nis gratia uteis quos aedificabat infide non ficta non aliud ꝓalio : sed hoc quod crucifixũ
uiderant resur rexisse monstrar&. Quid ẽ ergo quod dicitur si propter incredulũ
fecit finxit : quasi uero siquisquã uir fostis ꝓpateia dimicans multa aduers& uulnera
exciper& & peritissimo medico qui haec curare ita ualeres. Vt cicatrices nullȩ appa¬
rerent : ipse potius dicer& sic seuelle sanare utmagis essent incorpore suo uestigia
uulnerũ tamquã tituli gloriarũ. Ideo ille medicus cicatrices finxisse dicer&: quia
cum astẽ efficere potuerit ut non essent cesta ex sistente causa :ꝑ astem efficit potius ut
essent quȩ uno solom modo sicut superius dixifalse conuincerentur sinulla uulnera sana¬

Expanded text:
nis gratia, ut eis, quos aedificabat in fide non ficta, non aliud pro alio sed hoc, quod crucifixum nis gratia, ut eis, quos aedificabat in fide non ficta, non aliud pro alio sed hoc, quod crucifixum uiderant, resurrexisse monstraret. quid est ergo, quod dicitur: \'Si propter incredulum fecit, finxit? quasi uero, si quisquam uir fortis pro patria dimicans multa aduersa uulnera exciperet et peritissimo medico, qui haec curare ita ualeret, ut cicatrices nullae apparerent, ipse potius diceret sic se uelle sanari, ut magis essent in corpore suo uestigia uulnerum tamquam tituli gloriarum, ideo ille medicus cicatrices finxisse diceretur, quia, cum per artem efficere potuerit, ut non essent, certa existente causa per artem effecit potius, ut essent. quae uno solo modo, sicut superius dixi, falsae conuincerentur, si nulla uulnera sana
Abbreviated transcription (Latin):
escas codemq modo sumpsisse non ficto phantas matae seam anifestissimaueritatt.¬
nec tamen necessitate sed potestate . Aliter enim ab sorb& a quam terrasitiens : Ali¬
ter solis radius candens: illa indigentia iste potentia: futurae ergo resurrectionis corpͥ
inper fecte feliitatis erit sicibos sumere non potuerit: inperfecte felicitatis sicibis egue
rit: sciat sane quibas composuit questiones xp̃o postresurrectionẽ cicatrices non uulnera
demonstrasse dubitantib propter quos &uam cibum ac potum sumere uoluit. non
semel sed sepius neillud non corpus sed sp̃m ẽe arbitrarentur & sibi non soli desedima¬
ginaliter apparer&. Tunc autem ille falsae cicatrices fuissent : sinulle uulnera
pcessissent & tamen necipse essent sieas eẽ noluiss&  Voluit autẽ ceste dispensatib¬

Expanded text:
escas eodemque modo sumpsisse, non ficto et inani phantasmate, sed manifestissima veritaescas eodemque modo sumpsisse, non ficto et inani phantasmate, sed manifestissima veritanec tamen necessitate, sed potestate? Aliter enim absorbet terra aquam sitiens, aliter solis radius candens: illa indigentia, iste potentia. Futurae ergo resurrectionis corpus, imperfectae felicitatis erit, si cibos sumere non potuerit; imperfectae felicitatis, si cibis eguerit. Sciat sane, qui has proposuit quaestiones, Christum post resurrectionem cicatrices, non uulnera demonstrasse dubitantibus, propter quos etiam cibum ac potum sumere uoluit non semel sed saepius, ne illud non corpus sed spiritum esse arbitrarentur et sibi non solide sed imaginaliter apparere. tunc autem illae falsae cicatrices fuissent, si nulla uulnera praecessissent; et tamen nec ipsae essent, si eas esse noluisset. uoluit autem certae dispensatio
Abbreviated transcription (Latin):
leritate contingit itacum inictu oculi Sicut apostolus dicit fit resurrestio mor¬
tuorũ omnipotentiae di & ieffabili nutu facile ẽ quaeq recentia quea quib¬
ducturno ẽ empore dilapsa cacdauera suscitare : in credibilia suni halequibio¬
dam quia in expesta cum omnis natura rerum tam sit plena miraculis ut non
quasi facili peruestigatione rationis: sediudendi consu&udine mira noneo
sint quae obhoc nec consideratione nec in quisitione digna uidentur. Nam ego
& mecum quicumq inuisibilia di ꝑ eaquae facta sunt intellecta cons pieiunt
aut non minus aut amplius ammiramur inuno semini isiam par uulo grano
Om̃a quelaudamus in arbore tamquam liciata latuisse quam mundibuiuse
ingentem sinum que decorporib humanis di labuntur ad suriresur netcione
tone quae pmittitur ciborũindigentia non futurã cũ &l angeles legamus eiis mod

Expanded text:
leritate contingit, ita cum in ictu oculi, sicut apostolus dicit, fit resurrectio morleritate contingit, ita cum in ictu oculi, sicut apostolus dicit, fit resurrectio mortuorum, omnipotentiae dei et ineffabili nutui tam facile est quaeque recentia quam diuturno tempore dilapsa cadauera suscitare. incredibilia sunt haec quibusdam, quia inexperta, cum omnis natura rerum tam sit plena miraculis, ut non quasi facili peruestigatione rationis sed uidendi consuetudine mira non sint atque ob hoc nec consideratione nec inquisitione digna uideantur. nam ego et mecum quicumque inuisibilia dei per ea, quae facta sunt, intellegere moliuntur, aut non minus aut amplius admiramur in uno seminis tam paruulo grano omnia, quae laudamus in arbore, tamquam liciata latuisse, quam mundi huius tam ingentem sinum, quae de corporibus humanis, dum dilabuntur, absumit, resurrectioni tione quae promittitur ciborum indigentiam non futuram; cum et Angelos legamus ejusdemmodi
Abbreviated transcription (Latin):
dum ut similiter resurgant corpora quae dissimiliter osta sunt ihuius mo¬
diautẽ homines non ualentes intueriadquã rem intersit aliquid diuer sum
& qͥuam non inter sit ubi aduesterint aliquã distantiã primordiorũ cbleum
omnia consequentia distare opostere contendunt: possunt tales putare oleum
oraadipibus non deberenatare suꝑ aquã Sicut illud quod exoliua ẽ qm̃ longee
utriusq origo dissimilis quando illud exligno hoc excarne profluxerit Quantũ
autem attin& acdilla differentiã quod xp̃icorpus non dissolutũ tabetq pitue¬
dine dietertio resurrexit Nostra uero postlongum tempus ex quadã qua solrta
discesserint confusione reparabuntur: humanȩ facultate ittũq in porubiloẽ:
diune auiẽ potestati utrũq facillimum: utenim radius oculinri nonciturs per¬
uenit ad propinquiora tardius ad linginquiora sedutraq inter ualla pardice¬

Expanded text:
dum, ut similiter resurgant corpora, quae dissimiliter orta sunt. huius modum, ut similiter resurgant corpora, quae dissimiliter orta sunt. huius modi autem homines non ualentes intueri, ad quam rem intersit aliquid diuersum et ad quam non intersit, ubi aduerterint aliquam distantiam primordiorum, etiam omnia consequentia distare oportere contendunt. possunt tales putare oleum ex adipibus non debere natare super aquam sicut illud, quod ex oliua est, quoniam longe est utriusque origo dissimilis, quando illud ex ligno hoc ex carne profluxerit. Quantum autem adtinet ad illam differentiam, quod Christi corpus non dissolutum tabe atque putredine die tertio resurrexit, nostra uero post longum tempus ex quadam, quo soluta discesserint, confusione reparabuntur, humanae. facultati utrumque inpossibile est, diuinae autem potestati utrumque facillimum. ut enim radius oculi nostri non citius peruenit ad propinquiora tardius ad longinquiora, sed utraque interualla parili ce
Abbreviated transcription (Latin):
non pertin& adresurrectionẽ differentia natiuitatis xp̃i & nr̃ae quod ille sine
semine natus ẽ : Sicut nec ipsius primi hominis aliter ex osta caro quã nr̃a quando¬
quidem ille sine parentibus deterra creatus ẽ. nos uero exparentibus aliquid a&tu¬
lit ad differentiam mostis utaliter ille morer&ur aliter nos. Sicut autem ad mor
tis stnec adresurrectionis differentiã ual& diuersanatiuitas. sed nehoc ipsum qđ
scriptum ẽ deprimo homine simiłt infideles nolirt credere. quaerant uelamim¬
aduestant siuel hoc possunt quam multorũ animalium genera sine parentib
exterra procreantur. Quaetamenco eundo pariunt &iam ipsa siu similem
prolem rec propter diuersitatẽ natiuitatis inter᷑e aliquid ad naturameoruq̃
proereata sunt ex terra & eorum quȩ illis coeuntibus osta sunt: Similiter enim u
uuint similitermoriuntur quamuis dissimiliter natisunt: Ita non est. absur

Expanded text:
non pertinet ad resurrectionem differentia nativitatis Christi et nostrae, quod ille sine non pertinet ad resurrectionem differentia nativitatis Christi et nostrae, quod ille sine semine natus est; sicut nec ipsius primi hominis aliter exorta caro quam nostra quandoquidem ille sine parentibus de terra creatus est, nos vero ex parentibus aliquid attulit ad difftis sic nec ad resurrectionis differentiam ualet diuersa natiuitas. Sed ne hoc ipsum, quod scriptum est de primo homine, similiter infideles nolint credere, quaerant uel animaduertant, si uel hoc possunt, quam multorum animalium genera sine parentibus ex terra procreentur, quae tamen coeundo pariant etiam ipsa sui similem prolem nec propter diuersitatem natiuitatis intersit aliquid ad naturam eorum, quae procreata sunt ex terra, et eorum, quivunt, similiterque moriuntur, quamvis dissimiliter nati sint. Ita non est a
Abbreviated transcription (Latin):
simlitudine carnis peccati poena sineculpa unde incarne peccati & culpa soluer&i
& poena. Sicut ergo tunc qui conspiciebat ex altatũ serpentem & auenenosanaba¬
tur & amoste liberabatur sic nunc qui conformatur similitudine mortis xp̃i
perfidem baptis mum qieius & apeccato periustificationẽ & a morte per resur¬
rectionẽ liberatur: hoc ẽ enim quod ait : Omnis quicredit in eũ non pereat sed
VTR PATARIANXP̃I RESURRECTIO CONGRUAT EX
LIBRORESPONSIONIS PONTRASEX GUESTONES PACANORŨ
deo non latari resurrectio sed potius xp̃i congruit ꝓmisseresur rectioni quia
su erus itaresurrexit ut iterũ moreretur : xp̃s aũt sicut deillo scriptũ e
surgens a mostius lam non moritur & mors ei ultra non dominabitur. quod
caelo. quanius eniminterra factus st filius hominis diunetatem tamen suam qua
&iam promissumẽ resurrecturis in fine sđi & cũ illo regnaturi s in a&ernũ sic aũt

Expanded text:
similitudine carnis peccati poena sine culpa, unde in carne peccati et culpa solueretur similitudine carnis peccati poena sine culpa, unde in carne peccati et culpa solueretur et poena. sicut ergo tunc qui conspiciebat exaltatum serpentem, et a ueneno sanabatur et a morte liberabatur, sic nunc qui conformatur similitudini mortis Christi per fidem baptismumque eius, et a peccato per iustificationem et a morte per resurrectionem liberatur. hoc est enim quod ait: u t omnis, qui credit in eum, non pereat, sed t Christi resurrectio congruat; ex libro Responsionis contra sex quaestiones paganorum. Ideo non Lazari resurrectio, sed potius Christi congruit promissae resurrectioni, quia Lazarus ita resurrexit ut iterum moreretur, Christus autem, sicut de illo scriptum est, surgens a mortuis, jam non moritur, et mocaelo. quamuis enim in terra factus est filius hominis, diuinitatem tamen suam, quaiam promissum est resurrecturis in fine saeculi, et cum illo regnaturis in aeternum. Sic autem
Abbreviated transcription (Latin):
ex altauit serpentẽ in desestonita ex altari oposta filiũ hominis : utomnis quicredit
in eum non pereat sed habeat uitam adernã. Quid tunc indesesto factum sit noui¬
mus serpentũ morsibus multi moriebatur. tunc populus peccata sua consi¬
tenstes per morsen dep̃catus ẽ dñm : ut hoc ab eis uirus aufer& acsic morses ex
precepto dñi ex altauit indesesto aeneum serpentẽ am monuitq populum ut illũ
ex altatum quis quis a serpente morderetur attender& hoc facientes continuo
sanabantur Quid ẽ exaltatus serpens nisi mors xp̃is eosignificandi modo quo
perefficientẽ id quod efficitur significatur: a serpente quippe morsuenit qui pec¬
catũ quomoreretur hominipersua sit. Dñs aut̃ incarnẽ suam non pecca¬
tum Transtulit tam quã uenenũ serpentis sed tamen transtulit mostẽ utesr& in

Expanded text:
exaltauit serpentem in deserto, ita exaltari oportet filium hominis, ut omnis, qui crediderit exaltauit serpentem in deserto, ita exaltari oportet filium hominis, ut omnis, qui crediderit in eum, non pereat, sed habeat uitam aeternam. quid tunc in deserto factum sit nouimus: serpentum morsibus multi moriebantur. tunc populus peccata sua confitens per Moysen deprecatus est dominum, ut hoc ab eis uirus auferret. ac sic Moyses ex praecepto domini exaltauit in deserto aeneum serpentem ammonuitque populum, ut illum exaltatum quisquis a serpente morderetur adtenderet; hoc facientes continuo sanabantur. quid est exaltatus serpens nisi mors Christi eo significandi modo, quo per efficientem id quod efficitur significatur? a serpente quippe mors ucnit, qui peccatum, quo mori mereretur, homini persuasit. dominus autem in carnem suam non peccatum transtulit tamquam uenenum serpentis, sed tamen transtulit mortem, ut esset in
Abbreviated transcription (Latin):
bum: homoquia uerbum caro factum ẽ. & habitauit in nobis: ac ꝑ hoc ꝑdistantiã diuini¬
tatis & infirmitatis filius dĩ manebet incaelo : filius hominis ambulabat interra ꝑunita¬
Et idem ipse filius hominis manebat in caelo : fit ergo credibiliorũ fides ex incredi¬
bilioribus creditis: sienim diuina substantia longe distantior atq inconparabili
diuersitate sublimior potuit propternos ita suscipere humanã substantiam ut
lo ꝑparcipatã carnis diuinitatem : quanto credibilius alii homines scĩ & fideles eius
fiunt cum homine xp̃o Vnus xp̃s utomnibus pereius hanc gratiã societatẽ q ascen¬
dentibus ipse unus xp̃s ascendit incaelum quidecaelo descendit sic & a postolus ait:¬
sicut in uno corpore multa membra habemus omniꝰ autẽ membra corporiscum sint
fieri non potest nisi ꝑ remissionẽ peccatorum: sequitur & dicit: & sicut morses

Expanded text:
bum, homo, quia uerbum caro factum est et habitauit in nobis. ac per hoc per distantiam diuinibum, homo, quia uerbum caro factum est et habitauit in nobis. ac per hoc per distantiam diuinitatis et infirmitatis filius dei manebat in caelo, filius hominis ambulabat in terra; per unitaet idem ipse filius hominis manebat in caelo. fit ergo credibiliorum fides ex incredibilioribus creditis. si enim diuina substantia longe distantior atque incomparabili diuersitate sublimior potuit propter nos ita suscipere humanam substantiam, ut pse esset in caelo per participatam carnis diuinitatem: quanto credibilius alii homines sancti et fideles eius fiunt cum homine Christo unus Christus, ut omnibus per eius hanc gratiam societatemque ascendentibus ipse unus Christus ascendsicut in uno corpore multa membra habemus, omnia autem membra corporis, cum sint fieri non potest nisi per remissionem peccatorum, sequitur et dicit: et sicut Moyses
Abbreviated transcription (Latin):
emo ascendit in caelũ nisi quid et aelodescendit filius hominis quit̃ in caelo sic in¬
quit fi& generatiospiritalis ut sint caclestis homines exterrenis quod adipiscinon
poterunt nisi membra mea efficiantur. Vtipse a scendat quidescendit qnemo as¬
cendit nisi quidescendit Nisiergo inunitatem xp̃i om̃s mutandi lsuandi ꝗ concurrant
ut xp̃s qui descendit ipse ascendt Non aliud deputans corpussuũ idest ecdesiam
suam quam seipsum quia dexp̃o & ecclesia uerius intellegit᷑ erunt duo incarne una :
dequa re ipse dixit. Igitur iam non duo sed una caro ascendere omnino non pot e¬
runt. quia nemõ ascendit in caelum nisi qui decaelodescendit filius hominis qui est in
ncalo manens descendit ad terrem non indignã censuit nomine filii hominis sicut
carnem suam dignatus ẽ. nomine filiidĩ nequasi duo xp̃i accipiant᷑ uno ds̃ & alter
homo sed unus atque idem dĩ & homo: ds̃. Quia in principio erat uerbũ & dr̃ erat uer¬

Expanded text:
 ascendit in caelum, nisi qui de caelo descendit, filius hominis, qui est in caelo. \'sic\',inquit, \'fiet generatio spiritalis, ut sint caelestes homines ex terrenis, quod adipisci non poterunt, nisi membra mea efficiantur, ut ipse ascendat qui descendit, quia nemo ascendit nisi qui descendit\'. nisi ergo in unitatem Christi omnes mutandi leuandique concurrant, ut Christus, qui descendit, ipse ascendat, non aliud deputans corpus suum, id est ecclesiam suam, quam se ipsum — quia de Christo et ecclesia uerius intellegitur: erunt duo in carne una, de qua re ipse dixit: igitur iam non duo, sed una caro—, ascendere omnino non poterunt, quia nemo ascendit in caelum, nisi qui de caelo descendit, filius hominis, qui est incaelo manens descendit ad terram, non indignam censuit nomine filii hominis, sicut carnem suam dignatus est nomine filii dei, ne quasi duo Christi accipiantur, unus deus et alter homo, sed unus atque idem deus et homo: deus, quia in principio erat uerbum et deus erat uer
Abbreviated transcription (Latin):
re contra regem illum dimicare. ẽẽ discipulum xp̃i ẽ: habere aũt sumptus ad ꝑficiendam
turrem & habere fostia. xmilia contrauigintimilia regis tenuntiare ẽomnibus quȩ posid &
CCCXXXUIII. DOEO QUODAIT ADSCRIBIS TUBSTISELATIGSCIENTAT EP
UETORA ITERUEX EODEM LIBRO SECUNDOMN
Ie eo quod dicitdñs sobruis lialdoctoribus iudeorũ tulistiflauem scientiae ipsi non in¬
troistis & eos qui in troibant ꝓhibuistis. quod in scriptora dĩhumilitatem xp̃i necipsi intelle¬
re nec ab alus intellgi uolebant .cccxxXU. OUASDISPENSATONE PROUI¬
DENTIAEDI SORPTURAE SAGREUETENS TESIAMEN TIEXNE¬

Expanded text:
re, contra regem illum dimicare, esse discipulum Christi est; habere autem sumtus ad perficiendam re, contra regem illum dimicare, esse discipulum Christi est; habere autem sumtus ad perficiendam turrem et habere fortia decem milia contra uiginti milia regis renuntiare est omnibus, quae eius sunt. DE EO QVOD AIT AD SCRIBAS: TVLISTIS CLAVEM SCI- ENTIAE ET CETERA. ITEM EX EODEM LIBRO SECVNDO. De eo quod dicit dominus scribis uel doctoribus Iudaeorum: tulistis clauem scientiae, ipsi non introistis, et eos qui introibant prohibuistis: quod in scriptura dei humilitatem Christi nec ipsi intellegere nec ab aliis intellegi uolebant. . CCCXXI. QVA DISPENSATIONE PEOVIDENTIAE DEI SCRIPTVRAE VETERIS TESTAMENTI EX HE
Abbreviated transcription (Latin):
umptus adturrẽ aedificandcm uires ad discipula tum xp̃i obtinendũ & decẽmilia
p̃liatdricum rege qui hab& uigintimilia : simplicitatẽ xp̃i dimicaturi cum duplicita¬
te diaboli hocẽcum dolis & fallacus ȩiũs in affectu constituit renuntiantiͥs omnibus
Necesseẽ quam opost& sic possidere adempus ũt non in pediat ab &erna quieam
fuerit minatus auferre : sicut autẽ decurre non ꝑfecta ꝑ obprobrium deuerruit
dicentium qui a hichomo coepit aedificare & non potu it consummare sic in regele
cum quo dimicandum .ẽ. ipsam pacem accusauit : Cum ait adbucillo longe agentẽ
legationẽ mittens rogat eaquȩ pacis sunt : Si gnificãns &iam minas imminentium adiabo¬
lo temptationum non sustinere homines qui non renuntiant omnibus quȩ possident &̃
pacem cum eo facere consentiendo illi ad commitenda peccata : Turrem quippe aedifica¬

Expanded text:
Sumtus ad turrem aedificandam — uires ad discipulatum Christi obtinendum — et decem milia Sumtus ad turrem aedificandam — uires ad discipulatum Christi obtinendum — et decem milia proeliaturi cum rege, qui habet uiginti milia — simplicitatem Christi dimicaturi cum duplicitate diaboli, hoc est cum dolis et fallaciis eius — in affectu constituit renuntiantis omnibus, necesse est, quam oportet sic possidere ad tempus, ut non te impediat ab aeterna qui eam fuerit minatus auferre. sicut autem de turri non perfecta per obprobrium deterruit dicentium: quia hic homo coepit aedificare et non potuit consummare: sic in rege,. . cum quo dimicandum est, ipsam pacem accusauit, cum ait: adhuc illo longe agente legationem mittens rogat ea quae pacis sunt, significans etiam minas imminentium a diabolo temtationum non sustinere homines, qui non renuntiant omnibus, quae possident, et pacem cum eo facere consentiendo illi ad committenda peccata. turrem quippe aedifica
Abbreviated transcription (Latin):
Cum inmundus sp̃s exierit ab homine & c&era significat quos dam ita crediturus. ut non
possint ferre labores confinentiae & ad scłm re diturisint: quad dictum ẽ assumit
secum alicis septẽ intellegitur quia cumquis ceciderit deiustitia. &iam simulatione habe¬
bit: cupiditas enim carnis expulsa ꝑpenitentiã a consu&is operibus cum inuenerit in quib
delectationibus requescat auidius redit &trursus occupat mentem hominis sicum pulsa
eẽ neglegentia subsecuta . ẽ : ut non introducer&ur tamquam habitator mundate domui ser¬
mod ÷ persanã dotrinã : & qm non solum habebit illa septẽ uitia quȩ septem uis tutibus
spiritalibus sunt contraria : sed &iam perh pocri psin in se ipsasiuistutes habere simulabit:
propterea assumptis secum aliis septẽ ne quioribus hocẽ ipsa septenaria simulatione re¬
dit illa concupiscentia : ut sint nouissima hominis peiora quam erant prima . CCCXXXU
DE SUPTIB ADRARE AEDIFITANDA EXLIBRO QUESTONU EUANEELISCON

Expanded text:
us immundus exierit ab homine et cetera, significat quosdam ita credituros, ut non possint ferre labores continentiae et ad saeculum redituri sint. quod dictum est: assumit secum alios septem, intellegitur, quia cum quis ceciderit de iustitia, etiam simulationem habebit. cupiditas enim carnis expulsa per paenitentiam a consuetis operibus, cum non inuenerit in quibus delectationibus requiescat, auidius redit et rursus occupat mentem hominis, si, cum pulsa esset, neglegentia subsecuta est, ut non introduceretur tamquam habitator mundatae domui sermo dei per sanam doctrinam. et quoniam non solum habebit illa septem uitia, quae septem uirtutibus spiritalibus sunt contraria, sed etiam per hypocrisin se ipsas uirtutes habere simulabit, propterea assumtis secum aliis septem nequioribus — hoc est ipsa septenaria simulatione — redit illa concupiscentia, ut sint nouissima. hominis peiora, quam erant prima. CCXX. DE SVMPTIBVS AD TVRREM AEDIFICANDAM. EX LIBRO QVAE- STIONVM EVANGELII II.
Abbreviated transcription (Latin):
uistute in habitu animi semꝑesse debere: in operȩ prerũ actemporũ opostunitate
manifestari. Cum ergo conloquiis malis dicitur continenti & nuptias recu santi.
T uergo meliorquam abraham: dicate go quidem non sum melior quam abraham
sed meliore eaclibum quam castitas nuptiarum : quarum abrabam unam habeba
in usu ambas in babitu. castȩ quippe coniugaliter iuixit esseautem caste sine con¬
iugio potuit sed tunc non opostuit. Ego uero facilius nonutor nuptus quibus est
usus abrabam quam sici utor nuptus : quem ad modum ẽ usus abrabam : quoderũ
egonunc ago il lemelius egiss& situnc agendum ess& .cccxxxii.

Expanded text:
uirtutem in habitu animi semper esse debere, in opere autem pro rerum ac temporum opportunitate uirtutem in habitu animi semper esse debere, in opere autem pro rerum ac temporum opportunitate manifestari. Cum ergo colloquiis malis dicitur continenti et nuptias recusanti: "tu ergo melior quam Abraham ?" dicat: "ego quidem I non sum melior quam Abraham; melior est castitas caelibum quam castitas nuptiarum: quarum Abraham unam habebat in usu, ambas in habitu. caste quippe coniugaliter uixit; esse autem caste sine coniugio potuit, sed tunc non oportuit. ego uero facilius non utor nuptiis, quibus est usus Abraham, quam sic utor nuptiis, quemadmodum est USUS Abraham. quod enim ego nunc ago, melius ille egisset, si tunc agendum esset." CCCXVII.
Abbreviated transcription (Latin):
ontinentta non corporis sed animi uistus ẽ. Vistus autem animi aliquando mnopere¬
⁊ in anifestatur aliquando in habitu lat&. si cut mastrri uistus eminut apparuit quẽ
tolerandopassiomes sed quã multis unt ineademuis tute a nimi quibus tempatio deest qua
id quod intus ẽ in conspectudi &iamin hominum ꝓcedat & timotheo itarelaxataẽ corpo¬
nsutilitas uinum bibendiut maner& in animo habitus continendi: Ipsoeenim habitus¬
quo aliquid agit᷑ cuopus ẽ. Cum autẽ non agit᷑ potestagis ed nonopus ẽ Nxmigitur non
erat in xp̃o continentiae uistus acibo & potu quanta eratiniohanne baptista ut dicer&
Eccebomouorax & potaturuini: Numquid nontalia dicuntur in domesticos eius patresnros
exalio genere utenditerrenis. quantũ ad concubitũ ꝑtin&. eccehomines libidinosi & in mun¬
diamatores feminarũ & lasciuarũ &iustificata ẽ sapientia a filiissuis Quiuidentcontinentiȩ

Expanded text:
ontinentia quippe non corporis, sed animi uirtus est. uirtutes autem animi aliquando in opere manifestantur, aliquando in habitu latent, sicut martyrii uirtus eminuit apparuitque tolerando passiones. sed quam multi sunt in eadem uirtute animi, quibus tempid quod intus est, in conspectu Dei, etiam in hominum procedat? Et Timotheo ita relaxata est corpori utilitas vinum bibendi, ut maneret in animo habitus continendi. Ipsequo aliquid agitur, cum opus est. cum autem non agitur, potest agi, sed non opus est. Num igitur non erat in Christo continentiae uirtus a cibo et potu, quanta erat in Iohanne baptista, ut diceretur: ecce homo uorax et potator uini? numquid non talia dicuntur in domesticos eius, patres nostros, ex alio genere utendi terrenis, quantum ad concubitum pertinet: ecce homines libidinosi et immundi, amatores feminarum et lasciuiarum?\' Et iustificata est sapientia a filiis suis, qui uident continentiae
Abbreviated transcription (Latin):
me nssum peccota sunt feminarum a quibus tamen eas eadem legis uȩcustas pefpitex pur
Ac ꝑboc cum formiter fluit signisficariꝑillã lex uoluitanimũ s ine disciplmȩ forina andecester
fliuidũ a edis solutũ que formari opostere significat : Cuntalem fluxum corporis uba pu¬
rificar ꝑpostremo num quidoimoripeccatuẽ aut mostuũ sepeliretionesi ambonuopus huma¬
neais ẽ & tamenpur ficatio & indemandatae quia & mostud̃ corpus uita deserente n peccata ÷
sed peccatũ significat animae deserte aiustiia cccaxx .i. deuitrureanim

Expanded text:
mensuum peccata sunt feminarum? a quibus tamen eas eadem legis uetustas praecepit expimensuum peccata sunt feminarum? a quibus tamen eas eadem legis uetustas praecepit expiac per hoc cum informiter fluit, significari per illam lex uoluit animum sine disciplinae forma indecenter fluidum ac dissolutum, quem formari oportere significat, cum talem fluxum corporis iubet purificari. postremo numquid et mori peccatum est aut mortuum sepelire non etiam bonum opus humanitatis est? et tamen purificatio et inde mandata est, quia et mortuum corpus uita deserente non peccatum est, sed peccatum significat animae desertae a iustitia. Bonum, inquam
Abbreviated transcription (Latin):
aresententium diens Igneus ẽ ollisiugor & caclests origo seminib quantũ n naneia
corporatardant᷑ ⁊ terremq: hebetiont as tis moribunda que mẽ braom̃s que illaer
nots simnas quat tuor amimi ꝑturbationer : cupiditatem amotem Laarpore. Peindiss¬

Expanded text:
care sententiam dicens: igneus est illis uigor et caelestis origo seminibus, quantum non noxia care sententiam dicens: igneus est illis uigor et caelestis origo seminibus, quantum non noxia corpora tardant terrenique hebetant artus moribundaque membra, omnesque illas notissimas quattuor animi perturbationes, cupiditatem, timorem, laeti
Abbreviated transcription (Latin):
Aspiciimus amamusi aliam tunc fastura sunt : cum eanꝰ ẽẽ sed fuisse ꝑquȩdũ corum
uestigia q̃ p̃tereundo in memoria derelinquent : re periemus ꝯ quia & tunc trinitiqs erit
dum illud qualetumq uestigiũ & momorit᷑ r& inebitur & agnorost ueracit̃ : & hoc utrũq¬
tes biauolur Tate coniungitͤtur: deguat tuor affectionibus &uas acicerqnie
uirgiius homiraus: auamur e ꝓ go corruptibili corpore &ipsus ag grauationis caus
n naurũ subs tantiãq corporis sedeius corruptionẽ scientes nolumus corpore ex poliari
sed es imnos dalitatt ues tiri : Ettunc enimerit sedquia corruptibile ñ erit nꝰ ad grauabit
Adgrauat ergonunc animam corpus corruptibile: & depͥmit terrena in habita tiosensum
multa togi tantem: Verum tamꝰ quom̃a mala animae ex corpore putants uer sibus exp
mertrores uo ouamuis omim uit gliur platoncũ uideaturluculentis uersibus expli¬

Expanded text:
aspicimus, amamus, aliam tunc factura sunt cum ea non esse, sed fuisse per quaedam eorum aspicimus, amamus, aliam tunc factura sunt cum ea non esse, sed fuisse per quaedam eorum uestigia, quae praetereundo in memoria derelinquent, reperiemus; quia et tunc trinitas erit cum illud qualecumque uestigium et memoriter retinebitur et agnoscetur ueraciter et hoc utrumqtrinitate XIIII. IIII. 4. De quattuor affectionibus, quas a Cicerone EXPONIT. Aggrauamur autem corruptibili corpore et ipsius aggrauationis causam, non naturam substantiamque corporis, sed eius corruptionem scientes nolumus corpore expoliari, sed eius immortalitate uestiri. et tunc enim erit, sed quia corruptibile non erit non grauabit. aggrauat ergo nunc animam corpus corruptibile et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem. uerum tamen qui omnia mala animae ex corpore putant accidisse in errore sunt. quamuis enim Vergilius Platonicam uideatur luculentis uersibus expli
Abbreviated transcription (Latin):
erit ut ꝑfestior & maior eẽ ñ porsit: forti sis & aliae tres uirtutes : prudentia : sine
illo iampericulo erroris: fortitudo sine molestia tolerandorũ malorũ : Teperantia.
sinerepugnatione libi dinuꝰ erunt in illa facilitate : ut prudentie sit : nullu bonũ dõ p̃¬
ponere uel aequare : fortitudinis ei firmissime ad haerere : Tẽperantiae : nullo
defestu noxiodilestari ⁊Nunc autem quodagit. Iustitia in subueniendo miseris:
q uod prudentia in p̃cauendis insidiis : quod fortitudo in ꝑferendis molȩsuis
q uod tem perantiu inchoercendis ddes tatiomib: praus : N ibierit ub iom nino nibilm alierit
Acꝑ hoc istauis tutum: opera quȩ huic mos taluutae sunt necessaria : Sicut fides ad quam rese¬
renda sunt in p̃terits habebuntur : & aliã nunc faciunt trinitatem : cũ eap̃sentia tenemus :

Expanded text:
erit, ut perfectior et maior esse non possit. fortassis et aliae tres uirtutes, prudentia sine erit, ut perfectior et maior esse non possit. fortassis et aliae tres uirtutes, prudentia sine ullo iam periculo erroris, fortitudo sine molestia tolerandorum malorum, temperantia sine repugnatione libidinum erunt in illa felicitate: ut prudentiae sit nullum bonum deo praeponere uel aequare, fortitudinis ei firmissime cohaerere, temperantiae nullo defectu noxio delectari. nunc autem quod agit iustitia in subueniendo miseris, quod prudentia in praecauendis insidiis, quod fortitudo in perferendis molestiis, quod temperantia in cohercendis delectationibus prauis non ibi erit, ubi omnino nihil mali erit. ac per hoc ista uirtutum opera, quae huic mortali uitae sunt necessaria sicut fides, ad quam referenda sunt, in praeteritis habebuntur et aliam nunc faciunt trinitatem cum ea praesentia tenemus,
Abbreviated transcription (Latin):
dm & quẽ misisti ihmꝰ xpmia & naigit᷑ uita ẽ : ipsa cognitio ueritatis : quã obrẽ quã ꝑuersi
atq̃ p̃posteri sunt : quise abitrant di cognitionẽ tradere ut ꝑfesti simis cuꝑfectorũ
ipsa sit p̃miũ : q uidergo agendũ nisiut eum ipsum quẽ cognorcere uolumus prius
uitur desi turae sint cũ ada&nã perduxerunt. exlibrodetri¬
cie xiiut̃ uiiii incer c&era & ad locuco.
trũ autom etiam tuncuir tutes qͥb: in hac mostalitate benouiuit᷑ q &ipse incipiun
Ve inanimo quicumsine illis prius eẽt tamen anim erat desinant ẽe cũ ad a& naꝑdu¬
xorint: N nulla questio ẽ : quib:dã enĩ uisum ẽ desituras : & bonos animos sola beatos cõ
cognitione & scientia hoc ẽ contẽ platione natura e inquanihil .ẽ. melius & amabilius
ea natura qua ecreauit om̃s c&ercos instituit quenaturcos cui regenti cẽ fubditum :¬
si iustitia ẽ in mortalis ẽ. omro no iustitia nec illa ẽẽ beatitudine desin& : sed talis actan

Expanded text:
um Christum. Aeterna igitur vita est ipsa cognitio veritatis; quamobrem quam perversi atque praeposteri sunt, qui se arbitrantur Dei cognitionem tradere ut perfectisimus, cum perfectorum ipsa sit praemium! Quid ergo agendum, nisi ut eum ipsum quem cognoscere volumus, prius ditur, desiturae sint, cum ad aeterna perduxerint; ex libro de TriNI- TATE XIIII INTER CETERA ET AD LOCVM. Vtrum autem etiam tunc uirtutes, quibus in hac mortalitate bene uiuitur, quia et ipsae incipiunt esse in animo, qui cum sine illis prius esset tamen animus erat, desinant esse cum ad aeterna perduxerint nonnulla quaestio est. quibusdam enim uisum est desituras et bonos animos sola beatos esse cognitione et scientia, hoc est contemplatione naturae; in qua nihil est melius et amabilius ea natura, quae creauit omnes ceteras instituitque natursi justitiae est, immortalis est omnino justitia: nec in illa esse beatitudine desinet,
Abbreviated transcription (Latin):
ibius tus nullae dbil quidẽ restum e : nec tamenideo n ẽ. prauoprauius distortoq dstor¬
nus siasit quod pito cẽ uerius sacrisq litteris congruentius iter animac intentiones ut cor
peris inembra dos qđ udeaa locis sedquod sentant᷑ affetionib: & aliud in luminatur
aim plus: Aiudminus aliudomnino cares lumane: & tenebroso mũ brat᷑ obstaculo ꝓferuo
amipliuss qlius manuos e purlaritans aefistus e inalio astumagis in aliominꝰin aliombil
sedio potest habere aliam aliam nꝰ habere alius magis alius minus uebabereius tare da¬

Expanded text:
ubi uirtus nulla est nihil quidem rectum est, nec tamen ideo non est prauo prauius distortoque distorubi uirtus nulla est nihil quidem rectum est, nec tamen ideo non est prauo prauius distortoque distortius; si autem, quod puto esse uerius sacrisque litteris congporis membra non quod videantur locis, sed quod sentiantur affectibus, et aliud illuminantur amplius, aliud minus, aliud omnino caret lumine, et tenebroso inumbratur obstaculo, profecto isque inlustratione piae caritatis affectus est in alio actu magis, in alio minus, in alio nihil, sic dici potest habere aliam, aliam non habere, aliam magis minusue habere uirtute
Abbreviated transcription (Latin):
purgitis surgentis inaerem. Sednisitotam. stuluitiam uelut opprimentẽ a qua ꝓficiend ouelit¬
emergendo euaserint : Nhabereuis tutem: nec eẽ sapientes: Vbiaut eua serint moxhabere
tonamnrrquoquam stulia tiaeremanere Vide ommino ulla pestatũpor sitexis terehae similitudo
Ubistnlner q uiesat aqua as sapientia uelut aerpontur: u itanimis a prefocatione stultitiae taquã
emergens insapientam repente resprr& : Nmibiuidet᷑ satis ad cõmodata nr̃aru scripturarũ
austoritas qͥ sedllapotus ut uitium uel stulttia tenebris luciaut̃ uis t uelsapientia compar&
q uantumista similia decorporalib aditellegibilia ducpor sy &̾itaq: sicut deaquis maere
surgens ubreastum suenrouitban sieri t repente quantum sufficat inspimc̃ Seds̃ cut detenebrisiunl¬
em procedens pͥaulatim progrediendo inluminatur donec plenissimefiat: Ia eu tuem dicis

Expanded text:
gurgitis surgentgurgitis surgentemergendo euaserint, non habere uirtutem nec esse sapientes; ubi autem euaserint, mox habere totam nec quicquam stultitiae remanere, unde omnino ullum peccatum possit existere. Haec similitudo, ubi stultitia uelut aqua et sapientia uelut aer ponitur, ut animus a praefocatione stultitiae tamquam emergens in sapientiam repente respiret, non mihi uidetur satis accommodata nostrarum scripturarum auctoritati, sed illa potius, ut uitium uel stultitia tenebris, luci autem uirtus uel sapientia comparetur, quantum ista similia de corporalibus ad intellegibilia duci possunt. non itaque sicut de aquis in aerem surgens. ubi earum summum transierit, repente. quantum sufficit, inspiratur, sed sicut de tenebris in lucem procedens paulatim progrediendo inluminatur. quod donec plenissime fiat, iam eum tamen dicimus
Abbreviated transcription (Latin):
etq ÷̃ sapientia : continuo subiunxit : Abs tinereuero amalis scientia ẽ: qũrergo ñ dicm̃ qui
hancurtutem hab& habereom̃s cumplenitudo legis sit caritis : anquanto magis ẽ in hominet anto¬
magiser uis dane praeditus :  uanto aut minus: tantominꝰ in ẽ ius ĩ  psau̾is tus & quanominꝰ inẽ un¬
to magis inẽ uitium &ibiilla ergo plena et ꝑfesta fuerit n ihilexuitio remanebitꝰ proindemibi
uidentur stoici ideo fulli q proficientem hominẽ insapientia nolunt omnino habere sapi¬
entiã sed tunchabere cumin ea fueritomnino ꝑfestur. Nquillum ꝓrestũ negant sednsi ex ꝓfundo
quod a memergendorepenteemic& inaurar sapientiae liberis nulla ex pas tecẽ sapientẽ: sicut
enmnnbil intead hominẽ p̃focandũ utrum aquam. stadiis multis suꝑ sebabeat altã : Anunũ¬
palium ueldigitum : sicillos quitendunt ad sapientiam ꝓficere quidem dicunt : laquã abimo

Expanded text:
etas est sapientia, continuo subiunxit: abstinere uero a malis scientia est. cur ergo non dicimus qui etas est sapientia, continuo subiunxit: abstinere uero a malis scientia est. cur ergo non dicimus qui hanc uirtutem habet habere omnes, cum plenitudo legis sit caritmagis est uirtute praeditus, quanto autem minus, tanto minus inest uirtus, quia ipsa to magis est uitium? ubi ergo illa plena et perfecta fuerit, nihil ex uitio remanebit. Proinde mihi uidentur Stoici ideo falli, quia proficientem hominem in sapientia nolunt omnino habere sapientiam, sed tunc habere. cum in ea fuerit omnino perfectus, non quia illum prouectum negant, sed, nisi ex profundo quodam emergendo repente emicet in auras sapientiae liberas, nulla ex parte esse sapientem. sicut enim nihil interest ad hominem praefocandupalmum vel digitum, sic illos qui tendunt ad sapientiam, proficere quidem dicunt, tanquam ab imo
Abbreviated transcription (Latin):
uanitatem in io uiniano illo qui in hac sententia stoicus erat : in aucupandis autem
& defensitandis uoluptatib: epicureis descripturis sus dilucidiss me conuicistiInquatua
sua uissima & plarisia dsputatione sat is eudenterapparuit p̃placusse austorib
nr̃is. uelipsi potius quae ꝑeos loquuta ẽ. ueritati om̃a paria eẽ pectata : quomodo aut̃ fieri
osi t utetiã si hoc deuirtutib: uerũ ẽ ñ tamenideo cogamur fateri a equalitatẽ omniũ pecca¬
torũ quantũ porsu adiuuanted ño aperire conabor : quod sieffecero a ꝓbabͣ libi cause defuerat u
upplebis Certe hinc ꝑsuadent qͥ unã uirtutẽ habuerit habere om̃s &om̃s deeẽcuiuna defuerit :
qđ prudentian et ignauhi nec iniusta nec intemperans. potestc̃ẽ : Nam si aliqͥd horum:
defuerit prudentian erit : Porros prudentia tunc erio si& forter & iusta & tẽperans sit pro¬

Expanded text:
uanitatem in Iouiniano illo, qui in hac sententia Stoicus erat, in aucupandis autem uanitatem in Iouiniano illo, qui in hac sententia Stoicus erat, in aucupandis autem et defensitandis uoluptatibus Epicureus, de scripturis sanctis dilucidissime conuicisti. in qua tua suauissima et praeclarissima disputatione satis euidenter apparuit non placuisse auctoribus nostris uel ipsi potius, quae per eos locuta est, ueritati omnia paria esse peccata. quomodo autem fieri possit, ut, etiam si hoc de uirtutibus uerum est, non tamen ideo cogamur fateri aequalitatem omnium peccatorum, quantum possum, adiuuante domino aperire conabor. quod si effecero, adprobabis, ubi causae defuero, tu supplebis. Certe hinc persuadent, qui unam uirtutem habuerit, habere omnes et omnes deesse, cui una defuerit, quod prudentia nec ignaua nec iniusta nec intemperans potest esse; nam si aliquid horum fuerit, prudentia non erit. porro, si prudentia tunc erit, si et fortis et iusta et tempeians sit, pro
Abbreviated transcription (Latin):
ampliore quamilli deferens& idolatra &blas phemus & adult̃ & homicida & ne qđ longum
e cunsta cõmemorem reus omnium criminum iudicandus sit offendens quippe in uno
fastus ẽ omniupaireus : A genim quiunam uirtutem hab& omner hab& & qui unam
non hab& nullã ÷ : hoc siuerũ ẽ confirmat᷑ ista sententia : sed ego eam exponiuolo non confir¬
mari quae ꝑseipsam .e. apudnor omnibus philo sophorum austoritatib: firmior :
Uillud quidem deuirtutib: & uitus si ueraciter dicit᷑ non ẽ. consequens ut ꝓpterhoc
oma peccata sint paria : Namillud deinse parabilitate uirtutum. &s. forsitan fallor :
Tamen siuerum memini quoduix memini omnib: philosoplis placuit : qui easdẽ uirtu¬
ter agende uitae. necersariar ee dixerunt: hoc autem deparilitate peccatorũ
solistoici aus sunt disputare : contra omnem sensum generis humani : Quameoꝵ

Expanded text:
honorum quam illi deferens, et idololatres et blasphemus et adulter et homicida, et ne, quod longum honorum quam illi deferens, et idololatres et blasphemus et adulter et homicida, et ne, quod longum est, cuncta commemorem, reus omnium criminum judicandus sit. Offendens quippe in uno factus est omnium reus. At enim qui unam virtutem habet, omnes habet, et qui unam non habet, nullam habet; hoc si verum est, confirmatur ista sententia. Sed ego eam exponi volo, non confirmari, quae per se ipsam est apud nos omnium philosophorum auctoritatibus firmior. et illud quidem de uirtutibus et uitiis si ueraciter dicitur, non est consequens, ut propter hoc omnia peccata sint paria. nam illud de inseparabilitate uirtutum, etsi forsitan fallor, tamen, si uerum memini, quod uix memini, omnibus philosophis placuit, qui easdem uirtutes agendae uitae necessarias esse dixerunt. hoc autem de parilitate peccatorum soli Stoici ausi sunt disputare contra omnem sensum generis humani; quam eorum
Abbreviated transcription (Latin):
bonum nomen quod inuocatum .e. s peruor̃. Si quidem legem ꝑficiis regale secundũ
s cripturam : Diligis proximumtium sict tepsum bene facis: si autem ꝑsonas.
accipitis peccatum operamini : red argua alege quasi tranrgres sores legis:
didete quem ad modum trans grersores legis appoll& : quidicunt diuiti sede hic &
pauperis taillic : Vnde neputarent contemtibile eẽ peccatum in hac unare legem trans¬
gredi secutus adiunxit: Quicumq autẽ totũ lege seruauerit. offendat autem
in uno faltus ẽ. omniumreus: quienim dixit non mechaberis. dixit & non occides :
Quod sinmechȩris occides autem̃ fastuser trans gressorlegis ꝓpter illud qđ dixerat :
redarguu alege quas transgrerserer : quaecum ita sint consequens uid&ur nisi¬
alio modo intellegendum ostendatur. Vt quidixerit diuiti sedehic & pauperis ta illiõ hic honorẽ

Expanded text:
bonum nomen, quod inuocatum est super uos? si quidem legem perficitis regalem secundum bonum nomen, quod inuocatum est super uos? si quidem legem perficitis regalem secundum scripturas: \'Diliges proximum tuum sicut te ipsum\', bene facitis; si autem personasaccipitis, peccatum operamini, redarguti a lege quasi transgressores. Vide quemadmodum transgressores appellat, quia dicitur diviti: Sede hic, et pauperi: Sta illic. Unde ne putarent contemptibile esse peccatum in hac una re legem transgredi, secutus adjunxit: Quicunque autem totam legem servaverit, offendat autem in uno, factus est omnium reus. Qui enim dixit: Non moechaberis, dixit etiam, non occides. Quod si non moechaberis, occides autem, factus es transgressor legis. Propter illud quod dixerat: Redarguti a lege quasi transgressores. Quae cum ita sint, consequens vidalio modo intelligendum ostendatur, ut qui dixerit diviti: Hic sede, et pauperi: Sta illic, huic ampliorem
Abbreviated transcription (Latin):
sententias euqisineillam superiora pepererint : quib q conexi dependea t: fr̃s meinolit.
inqutt inpersonarum acceptione haberefidem dninri ihũxpigloriȩ : Etenim suntroierit in¬
conuentururm uiraurum anulum habens inueste candida introierit autem & pauꝑ in sor¬
dido habitu & inuendatis in eum qui indutus e ueste pclara: & dicatis. Tuse de hicbene
nosmet ipsor & fastestis iudices cogitationum iniquarums. Audite fr̃s mer dilcstissin¬
Vne ds elegit pauperer in hocmundo : diuites in fide &heredes regnũ quod p̃misit ds̃ dili¬
gentib seᶜ Vosautem ex honorastis pauperem : propterillum scilic& cui dictum ẽ
tus tailie : Ccumbabenti amulum aureum distũ eẽt tuse dehicbene: Acdeinde sequitur :¬
iandem ipsam sententiam latius uersans & explicans: Nonne inquit diuiter perpo¬
tentam Popprimunt uos & ipsi ad iralunt uor adiudicia : non neipsiblas phemant

Expanded text:
sententia et quae illam superiora pepererint quibusque conexa dependeat. fratres mei, nolite, sententia et quae illam superiora pepererint quibusque conexa dependeat. fratres mei, nolite, inquit, in personarum acceptione habere fidem domini conventum vestrum: vir aureum anulum habens in veste candida. introierit autem et pauper in sordido habitu et intendatis in eum, qui indutus est ueste praeclara, et dicatis: \'tu sede hic beneuosmet ipsos et facti estis iudices cogitationum iniquarum? audite, fratres mei dilectissis elegit pauperes in hoc mundo diuites in fide et heredes regni. quod promisit deus diligentibus se? uos autem exhonorastis pauperem. propter illum scilicet. cui dictum est: Tu sta illic. cum habenti anulum aureum dictum esset: Tu sede hic bene. ac deinde sequitur eandem ipsam sententiam latius uersans et explicans: Nonne, inquit, diuites per potentiam opprimunt uos et ipsi adtrahunt uos ad iudicia? nonne ipsi blasphemant