comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
subantiocho ꝑsequente ut uult porphirius. uel antichristo ut nr̃i ueri¬
us ꝓbant : tc̃ hȩc om̃a cõꝓlebunt᷑. Et ego audi. & ñ intellexi. & dix
Dñe mi qd erit post hȩcͦ Etait. uade danihel quia clausi signatiq st̃ ser¬
mones usq ad tẽpꝰ consũmationis. Eligent᷑ & dealbabunt᷑ & quasi ignis
ꝓbabunt᷑ multi. & impie agent impii neq intelligent om̃s impiupor¬
rodocti intelligent. Vult ꝓpheta in telligere qđ uiderat immo q̃d
audierat. & futuror cupit agnoscere ueritatẽ. Audierat enĩ regũ bella
diũsa & int̾se p̃lia & multiplicẽ historiã: sed nomina ñ audierat sin¬
gulor̃. Si aut̃ ꝓpheta audiuit & ñ intellex̃. qͥd facient hi qͥsignatũ li¬
brũ & usq ad tẽpꝰ consũ mationis multis obscuritatib inuolutũ p̃sũp¬
tione m̃tis edissert̃: Cũ aut̃ in qͥt fini saduenerit. impii ñ intelligent

Expanded text:
Antiocho persequente, ut vult Porphyrius, vel Antichristo, ut nostri veriAntiocho persequente, ut vult Porphyrius, vel Antichristo, ut nostri verius probant, tunc haec omnia complebuntur. Et ego audivi, et non intellexi. Et dixi: Domine mi quid erit post haec? Et ait: Vade, Daniel, quia clausi signatique sunt sermones usque ad tempus consummationis. Eligentur et dealbabuntur, et quasi ignis probabuntur multi, et impie agent impii: neque intelligent omnes impii: porro docti intelligent. Vult propheta intelligere quod viderat, immo quod audierat, et futurorum cupit cognoscere veritatem. Audierat enim regum bella diversa, et inter se praelia, et multiplicem historiam: sed nomina non audierat singulorum. Si autem propheta audivit, et non intellexit, quid facient hi qui signatum librum, et usque ad tempus consummationis, multis obscuritatibus involutum, praesumptione mentis edisserunt? Cum autem, inquit, finis advenerit, impii non intelligent,
Abbreviated transcription (Latin):
regni quȩ ẽ suꝑ om̃e cęlũ det̾ poplõscõr altissimi. cuiꝰ regnũ regnũ
sẽpit̾nũ ẽ & om̃s reges seruient ei & oboedient. Siitaq suꝑ iora
quȩ ꝑspicue de antichristo scriptast̃ refert porphiri
qd seqͥt᷑ regnũ eiꝰ sẽpit̾nũ & om̃s reges seriuent ei & oboedient
iosephus quoq in eandẽ consentit opinionẽ . q̃d trib annis tẽplũ pol¬
lutũ fuerit inierusalẽ.: & in eo iouis idolũ steterit sub antio cho epĩpha¬
ne centesimo quadragesimo quinto annoregnimachedonũ a seleu¬
cho. mense eiꝰdẽ anni nono usq ad mensẽ nonũ centesimi quadragesi¬
mi octaui anni qͥ faciunt annos .iii. Subantichristo aut̃ ñ tres anni
sed tres & semis hoc ẽ mille ducenti nonaginta dies desolationis tẽpli
& eũsionis futuri ee dicunt᷑. Et cũ cõpleta fuerit disꝑsiomanꝰ poplĩ
scĩ. cõplebunt᷑ uniũ sa hȩc. Quando in ꝗt poplũs dĩ disꝑsus fuerit uel

Expanded text:
e coelum, detur populo sanctorum Altissimi, cujus regnum, regnum sempiternum est, et omnes reges servient ei, et obedient. Si itaque superiora quae perspicue de Antichristo scripta sunt, refert Porphyriuquod sequitur: Regnum ejus sempiternum, et omnes reges servient ei, et obedient, aeorum libris, Josephus quoque in eamdem consentit opinionem , quod tribus annis templum pollutum fuerit in Jerusalem, et in eo Jovis idolum steterit sub Antiocho Epiphane, centesimo quadragesimo quinto anno regni Macedonum, a Casleu mense ejusdem anni nono, usque ad mensem nonum centesimi quadragesimi octavi anni, qui faciunt annos tres. Sub Antichristo autem non tres anni; sed tres et semis, hoc est, mille ducenti nonaginta dies, desolationis templiesse dicuntur. Et cum completa fuerit dispersio manus 729 populi sancti, complebuntur universa haec: Quando, inquit, populus Dei dispersus fuerit: vel
Abbreviated transcription (Latin):
&stabis insorte tua infine dierũ. ꝓ quo theodotio ita int̃p̃tatꝰ ẽ. Tuaut̃
uade &reqͥesce & resurges in ordine tuo in consũmatione dierũ. Quo
uerbo ostendit᷑ omnẽ ꝓphetiã uicinã ẽe resurrectioni om̃iũ mor¬
intipo antiochi de antichristo dicta sunt uult om̃a referre ad anti¬
ochu. Cuiꝰ calũ me ut diximꝰ plenius responder̃ eusebius cȩsariensis & a¬
pollinaris laodicenꝰ & exparte disertissim uir methodius. Quȩ qͥscire

Expanded text:
stabis in sorte tua in finem dierum. Pro quo Theodotio ita interpretatus est: Tu autem vade et requiesce, et resurges in ordine tuo in consummatione dierum. Quo verbo ostenditur omnem prophetiam vicinam esse resurrectioni  in typo Antiochi de Antichristo dicta sunt, vult omnia referre ad Antiochum. Cujus calumniae ut diximus plenius responderunt Eusebius Caesariensis, et Apollinarius Laodicenus, e
Abbreviated transcription (Latin):
m trib tantũ annis fuisse cõmemorant. Ex qͦ ꝑspicuũ ẽ tresistos &
semis annos de antichristidici tẽporib. qͥ trib & semis annis hoc ẽ
naginta dies cõplebunt᷑. Beatꝰ qͥ expectat & ꝑuenit addiesmille tre¬
iesta tesienturꝰ. Quare aut̃ postint̃ fectionẽ antichristi quadraginta
quinq: dierũ silentiũ sit. diuinȩ scientiȩ ẽ. nisi fortedicamꝰ. dilatio
regni. scõr patientiȩ cõꝓbatio ẽ Porphirius huncdocũ sic edisserit.
ut quadraginta quinq dies qͥ suꝑmille ducentos & nanaginta st̃ uictoriȩ
contra duces antiochi tẽpꝰ signi ficent. quando iudas machabeus for¬
tit̃ dimicauit. & mundauit tẽplũ idolũq: contriuit & uictimas obtu¬
lit intẽplodĩ. Qa recte dicer& simachabeor liber trib & semis annis tẽ

Expanded text:
 tribus tantum annis fuisse commemorant. Ex quo perspicuum est tres istos, et semis, annos de Antichristi dici temporibus, qui tribus et semis annis, hoc est nonaginta complebuntur. 730 Beatus qui exspectat, et pervenitjestate venturus. Quare autem post interfectionem Antichristi, quadraginta quinque dierum silentium sit, divinae scientiae est: nisi forte dicamus: Dilatio regni sanctorum, patientiae comprobatio est. Porphyrius hunc locum ita edisserit, ut quadraginta quinque dies qui super mille ducentos nonaginta sunt, victoriae contra duces Antiochi tempus significent: quando Judas Machabaeus fortiter dimicavit, et emundavit templum, idolumque contrivit, et victimas obtulit in
Abbreviated transcription (Latin):
int̾rogat eos qͥ stabant suꝑ utrãq ripã fluminis. sed eũ quẽ in prin¬
cipio uderat qͥ erat indutꝰ uestib lineis si uebissinis. qͦd hebrauedicit᷑
baddim. Et hic ipse anglũs stabat suꝑ aquas fluminis babi loniisuo eas
calcans pede. Ex quo intelligimꝰ superiores duos angłos quos uid&
stantes suꝑ ripã & ñ in t̾rogat nec putat sesscitatione condignos an¬
głos eẽ ꝑ sarũ atq grecor hunc aut̃ ee̾ angłm̃ clem̃tissimũ. qͥ oratio¬
nes danihelis mnẽspectudĩ optulerat. quando ei uiginti& una dieꝑ
sarũ anglus resistebat. Int̾rogat aut̃ hȩc mirabilia quȩ in p̃senti ui¬
sione dicunt᷑. quo cõplenda sint tẽpore. Ed porphirius more suo
deatiocho. nos de antichristo int̾p̃tatisum: Et audiuiuirũ qͥ indutꝰ
erat lineis qͥ stabat suꝑ aquas fluminis: cũ leuass& dextera & sinistrã¬

Expanded text:
 sed eum quem in principio viderat, qui indutus erat vestibus lineis sive byssinis, quod Hebraice dicitur BADDIM  . Et hic ipse Angelus stabat super aquas fluminis Babylonii, suo eas calcans pede. Ex quo intelligimus superiores duos angelos, quos vidit stantes super ripam, et non interrogat, nec putat sciscitatione, condignos angelos esse Persarum atque Graecorum. Hunc autem esse angelum clementissimum, qui orationes Danielis in conspectu Dei obtulerat , quando ei viginti et uno diebus Persarum angelus resistebat. Interrogabat autem haec mirabilia quae in praesenti Visione dicuntur, quo complenda sint tempore, quod Porphyrius more suo de Antiocho, nos de Antichristo interpretamur. Et audivi virum qui indutus erat lineis, qui stabat super aquas fluminis, cum
Abbreviated transcription (Latin):
negam. Nã & supͣ legimꝰ qͦd septẽ tẽpora transier̃ suꝑ nabughodo¬
regnũ significat romanor̃. & postea de antichristo qͦd tres reges
humli&. & sermones contra excelsũ loquat᷑ & scos altissimi c̃terat¬
& putabit ait qͦd possit mutare tẽpora & leges. & tradent᷑ in ma¬
nueiꝰ usq ad tepꝰ & tẽpora & dimidiũ tẽporis. & iudiciũ sed ebit.

Expanded text:
negamus. Nam et supra legimus, quod septem tempora transierint super Nabuchodoregnum significat Romanorum, et postea de Antichristo, quod reges humiliet, et sermones contra Excelsum loquatur, et sanctos Altissimi conterat, et putabit, ait, quod possit mutare tempora et leges. Et tradentur in manu ejus usque ad tempus, et tempora, et dimidium tempori
Abbreviated transcription (Latin):
nuisto & os loquens ingentia. Frustraporphẏrius cori
uulũ qõd post dece cornua ortũ ẽ ephiphanen antiochũ suspicat᷑. &
at decẽ cornib: tria euulsa cornua sextũ ꝑtholomeũ cognom̃to philo¬
metorẽ. & septimũ ꝓtholomeũ euergeten & artarxiã regẽ armeniȩ
quor priores multo antequã antio chus nasceret᷑ mortui st̃. Contra
artarxiã uero diinicasse qͥdẽ antiochũ nouimꝰ. sed illũ in regnopris¬
tino remansisse. Ergo dicamꝰ qd om̃s scriptores aecclesiastici tradi¬
derunt. in consũ matione mundi quando regnũ destruendũ ẽ ro¬
turꝰ sit . Idẽ aegyptio r̃ regẽ & affricae & ethiopiȩ sicut in consequentib
mani festius discimꝰ. Quib int̾fectis. etiã septẽ alu reges uictori
colla submittent. Et ecceait oculi quasi oculi hominis erant in
cornuisto. Ne eũ putemꝰ uixta quordã opinionẽ uel di abolũ e̾e

Expanded text:
in cornu isto, et os loquens ingentia. Frustra Porphyrius cornu in cornu isto, et os loquens ingentia. Frustra Porphyrius cornu parvulum, quod post decem cornua ortum est, Epiphanen Antiochum suspicatur, et de decem cornibus tria evulsa cornua, sextum Ptolemaeum cognomento Philometorem, septimum Ptolemaeum Evergetem, et Artarxiam regem Armeniae, quorum priores multo antequam Antiochus nasceretur, mortui sunt. Contra Artarxiam vero dimicasse quidem Antiochum novimus: sed illum in regno pristino permansisse. Ergo dicamus quod omnes scriptores ecclesiastici tradiderunt: in consummatione mundi, quando regnum destruendum est Roturus sit, id est, Aegyptiorum regem, et Africae et Aethiopiae, sicut in consequentibus manifestius dicemus. Quibus interfectis, etiam septem alii reges victori colla submittent. Et ecce, ait, oculi quasi oculi hominis erant in cornu isto. Ne eum putemus juxta quorumdam opinionem, vel diabolum esse,
Abbreviated transcription (Latin):
no imperio romanor̃ oma simulregna cognoscimꝰ quȩ prius fuerant
separata. Illud autẽ q̃d sequit᷑ comedens atq cõminuens & reliqua
pedib suis conculeans: significat om̃s nationes uel int̾fectes ab eis
duas posteriores bestias machedonũ & romanor inunũ machedo¬
nũ regnoponit & diuidit. pardũ uolens intelligi ipsũ alexandrum:
Bestiã autẽ dissimilẽ cȩteris bestus quattuor alexandri successores. &
de inde usq ad anthiochũ cognom̃to ephiphanen decẽreges enumerat
qͥ fuerunt sȩuissimi. ipsosq reges ñ unius ponit regni uerbigrã. Ma¬
chedoniȩ. syriȩ. asiȩ & egypti. sed de diuersis regnis unũ efficit regnũ
pordinẽ. ut udelic& ea quȩ scripta st̃ os loquens ingentia ñ deanti cristo
sed de anthiocho dicta credant᷑. Ethabebat cornuadec̃ẽ. Conside¬
rabã cornua. & ecce cornu aliud paruulũ ortũ ẽ de medio eor. & tria
de cornib: primis euulsa st̃ a facie eiꝰ. & ecce oculi quasi oculi hominis erant

Expanded text:
uno imperio Romanorum, omnia simul regna cognoscimus, quae prius fuerant separata. Illud autem quod sequitur: Comedens atque comminuens, et reliqua pedibus suis conculcans, significat omnes nationduas posteriores bestias, Macedonum et Romanorum, in uno Macedonum regno ponit, et dividit: Pardum volens intelligi ipsum Alexandrum: bestiam autem dissimilem caeteris bestiis, quatuor Alexandri successores, et deinde usque ad Antiochum cognomento Epiphanen, decem reges enumerat, qui fuerunt saevissimi: ipsosque reges non unius ponit regni, verbi gratia, Macedoniae, Syriae, Asiae, et Aegypti, sed de diversis regnis unum efficit regnum ordinem, ut videlicet ea quae scripta sunt: Os loquens ingentia, non de Antichristo, sed de Antiocho dicta credantur. Considerabam cornua, et ecce cornu aliud parvulum ortum est de medio eorum, et tria de cornibus primis et vulsa sunt a facie ejus. Et ecce oculi quasi oculi hominis erant
Abbreviated transcription (Latin):
em̃ dare sat egerint: dimittent᷑ eis. Neq enĩ sine confessione em̃¬
dationis peccata que unt dimitti. Unde recte sub iungitur.
In hac aut̃ sententia illa deb& ee discretio ut cotidiana leuiaq pecca¬
ta alterutrũ coequalib confiteam᷑. eor̃q: cotidiana credamꝰ oratio
luari Porro grauioris leprȩ in munditiã iuxta lego
ti pandamꝰ. atq ad eiꝰ arbitriũ qualit̃ & quanto tẽpore uisserit pu¬

Expanded text:
emendare satagerint, dimittentur eis. Neque enim sine confessione emeemendare satagerint, dimittentur eis. Neque enim sine confessione emendationis peccata queunt dimitti Unde recte subjungitur: n hac autem sententia, illa debet esse discretio, ut quotidiana leviaque peccata alterutrum coaequalibus confiteamur, eorumque quotidiana credamus oratione salvari. Porro gravioris leprae immunditiam juxta legem sacerdotii pandamus, atque ad ejus arbitrium qualiter et quanto tempore
Abbreviated transcription (Latin):
Infirmantiantẽ uel corpore uł fide mandans. ut quia maiorẽ sustinu¬
it plagã plurimor̃ se ad iutorio g hoc senior curari meminerit.
Veq adiuores minꝰq doctos causã suȩ in becillitatis referat. ne forte
qd ꝑ eos alloctitionis aut consilii nocentis accipiat. Et orent inqͥr
tenot. ut in firmi oleo consecrato unguant᷑ a presbiteris. & oratio¬
ne comitante sanent᷑. Nec solũ presbiteris. sed ut innocentius papa
scribit & iã om̃ib xp̃ianis uti lic& eodẽ obeo in suã aut in suor̃ ne¬
cessitatẽ ung endo. Quod tam̃ oleũ ñ nisi ab epĩs lic& confici.¬
infirmũ. nom̃ dñi suꝑ eũ inuocare parit̃ debent. Et sunpeccatis
sit dimittent᷑ ei. Multi ꝓpt̃ peccata inanimo facta infirmitate
cilles st̃ & dormiunt multi. Siergo in firmi in peccatis sint & hȩc
presberis ȩcłȩ confessifuerint. ac ꝑ fecto corde ea relinquere atq

Expanded text:
infirmanti autem vel corpore vel fide mandans ut qui majorem sustinuinfirmanti autem vel corpore vel fide mandans ut qui majorem sustinuit plagam, plurimorum se adjutorio, et hoc seniorum, curare meminerit, neque ad juniores minusque doctos causam suae imbecillitatis referat, ne forte quid per eos allocutionis aut consilii nocentis accipiat. Et orent super tenet, ut infirmi oleo consecrato ungantur a presbyteris, et oratione comitante sanentur. Nec solum presbyteris, sed, ut Innocentius papa scribit, etiam omnibus Christianis uti licet eodem oleo in sua aut suorum necessitate ungendo, quod tamen oleum, non nisi ab episcopis licet confici.infirmum, nomen Domini super eum invocare debent. Et si in peccatis sit, dimittentur ei. Multi propter peccata in anima facta, infirmitate aut cilles sunt, et dormiunt multi . Si ergo infirmi in peccatis sint, et haec presbyteris Ecclesiae confessi fuerint, ac perfecto corde ea relinquere atque
Abbreviated transcription (Latin):
mines. reddent rationẽ indie iudicrideeo. Ut ñ sub iudicio decidatis
de iͤrare nisi ꝓmaxima necessitate uellecis. Sed& ille sub iudiciũ reatꝰ
decidit. qui & sinũquã petͤrat. crebrius tam̃ quã opꝰ ẽ uerũ del erat :
qui ammirũ ipsa suꝑ fluȩ locutionis otiositate delinquit. offenditq
uidicẽ qui& uiutile uerbũ & iuram̃tũ omne uetuit.
adinuicẽ fr̃s ingemiscereꝓhibuit. nc̃ quid econtra gerendũ sit. ipse de¬
monstrat. Siquidinquit alicui tristitiȩ deprim̃tis uel ab aliis hominib
̃lata forte in uiria in gruerit. uł culpa accedente uł di
qua quã illa hora ad inuicẽ murmuraturi
niatis. sed potius ad eccłam concurrentes flexis genib dñm orantes
ut consolationis suȩ grãm mittat ne uos tristitia scłi quȩ morte operatur
absorbeat. ipsi quoq crebra psalmo diȩ dulcedine nociuã mestitię pestẽ
ur̃o decorde repellite. Infirmatur quis in uobis iiducat presbiteros ȩcłe :¬

Expanded text:
mines, reddent rationem de eo in die judicii , » ut non sub judicio decidatis. rare nisi pro maxima necessitate velitis. Sed et ille sub judicium reatus decidit, qui etsi nunquam pejerat, crebrius tamen quam opus est verum dejerat: quia nimirum ipsa superfluae locutionis otiositate delinquit, offenditque judicem, qui et inutile verbum et juramentum omne vetuit.ad invicem fratres ingemiscere prohibuit, nunc quid e contrario gerendum sit ipse demonstrat. Si quid, inquit, alicui vestrum tristitiae deprimentis, vel ab aliis hominibus illata forte injuria ingruerit, vel culpa accidente, vel dquaquam illa hora ad invicem murmuraturi,niatis, sed potius ad ecclesiam concurrentes flexis genibus Dominum orate, ut consolationis suae gratiam mittat, ne vos tristitia saeculi, quae mortem operatur, absorbeat . Ipsi quoque crebra psalmodiae dulcedine, nocivam moestitiae pestem vestro de corde repellite. Infirmatur quis in vobis? etc
Abbreviated transcription (Latin):
inquib cũq offendit errata ab intuitu eiꝰ qui om̃a uid&̃ ꝓximũ
curando contegit. Iuxta illud psalmistȩ. Beatiquorũ remissȩ st᷑
iniquitates. & quor̃ tecta sunt peccata. Nec obliuiscit᷑ hec ortans¬
nos beatꝰ iacob qđ superius ait. Nolite plures magistrifieri fr̃s mei
binã qr imꝑ fectos in ꝓpria actione a magisteru officio qđ ꝑ iactan¬
tiã querebant submou&. hic uero instructos ex om̃i parte quid
Quod enĩ hic doctor facere ꝑhibet᷑. hoc alio loco caritas facere memo¬
rat᷑: dicente beato petro apło. quia caritas operit multitudinẽ
peccator. Nec p̃tereundũ qđ hȩc errantis conuersio ñ solũ loquen¬
do sed plerũq etiã beneagendo ꝑficit᷑. Nãsiquis etiã lingua tacen¬
te ꝓximis eẽ plabonȩ actionis ostendit eos quȩ adimittenda quȩ
neglexerant elemosinȩ uł hospitalitatis uł aliarũ opera uirtutũ

Expanded text:
in quibuscunque offendit errata, ab intuitu ejus qui omnia videt proximum in quibuscunque offendit errata, ab intuitu ejus qui omnia videt proximum curando contegit, juxta illud Psalmistae: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . Nec obliviscitur haec hortans beatus Jacobus, quod superius ait: Nolite plures magistri fieri, fratres mei . Ibi namque imperfectos in propria actione a magisterii officio quod per jactantiam quaerebant, submovet. Hic vero instructos ex omni parte quid Quod enim hic doctor facere perhibetur, hoc alio loco charitas facere memoratur, dicente beato Petro apostolo: Quia charitas operit multitudinem peccatorum . Nec praetereundum, quod haec errantis conversio non solum loquendo, sed plerumque etiam bene agendo perficitur. Nam si quis, etiam lingua tacente, proximis exempla bonae actionis ostendit, eosque ad imitanda quae neglexerant eleemosynae vel hospitalitatis, vel aliarum opera virtutum
Abbreviated transcription (Latin):
tib lingua nr̃a amaligna uł otiosa locutione restringit᷑. oportu¬
ne in fine quid maxime loqui debeamꝰ ostenditur. Iubem᷑ itaq
orare & psallere dñͦ quoties aliquib: puls mur aduersis.
Itẽ confiteri alterutrũ peccata nr̃a & orareꝓ inuicẽ ut saluem᷑.
ꝓsanitate ꝓximor ñ solũ tẽporali sed potius et̃na quatã possumꝰ in¬
pende re curã. Si enĩ magnȩ mercedis ẽ amorte eripere carnẽ quando¬
q: moriturã. quanti merite᷑ amorte animã liberare incęlesti
patria sine fine uicturã. Notandũ sane quia quidã codices haben
luabit animã suã a morte. & ex ambiguo greco ita
uitȩ cȩlestis gaudia ampliora conquirit. Saluabit inqt animã
eiꝰ amorte . & cooperit multitudinẽ peccatorũ. Qui peccatorẽ
aberrore conuertit. & eiꝰ peccata ꝑ hanc conuersion
int̾ni idicis suꝑ positione uitȩ melioris abscondit. Et sua quoq

Expanded text:
tibus lingua nostra a maligna vel otiosa locutione restringitur, opportutibus lingua nostra a maligna vel otiosa locutione restringitur, opportune in fine quid maxime loqui debeamus ostenditur. Jubemur itaque orare et psallere Domino, quoties aliquibus pulsamus adversis. Item confiteri alterutrum peccata nostra, et orare pro invicem, ut salvemur, pro sanitate proximorum, non solum temporali sed potius aeterna, quantam possumus impendere curam. Sic enim magnae mercedis est a morte eripere carnem quandoque morituram, quanti est meriti a morte animam liberare in coelesti patria sine fine victuram? Notandum sane quod quidam Codices habent: Salvabit animam suam a morte. Et ex ambiguo Graeco, itvitae coelestis gaudia ampliora conquirit. Salvabit, inquit, animam suam a morte, et cooperiet multitudinem peccatorum. Qui peccatorem ab errore convertinterni Judicis superpositione vitae melioris abscondit; et sua quoque
Abbreviated transcription (Latin):
rat t̾ris restituerit. Sic enĩ sequit᷑. Etrursũ orauit: & cȩlũ dedit plu¬
uiã & t̃radedit fructũ suũ. Semel ergo & prius & post modũ orauit
& hoc unꝰ helias ac tanta impetrauit. quantũ ual& frequens plurimo
tȩ qui curru igneo rapimeruit ad cȩlos similia facere ñ posse . consulte
beatꝰ ia cob: de eiꝰ oratione locuturꝰ ita in choauit. Helias homo erat
nobis passibilis. Homo nãq erat tasi nullihominũ uu
secundus. similis nob origine carnis. passibilis ut nos & mentis fragi¬
litate & carnis. Nã quia carne fragilis e& apud uidua
ostendit cũ post redditas t̃ris aquas extinctosq ꝓphetas & sacerdo¬
tes idolor unius mulierculȩ minis exterritꝰ ꝑ deserta di ffugit.
Quantiaut̃ sit meriti apud dñm ꝓ infirmitatib orare. eosq sua pecca¬
ta confitentes adamissã reuocare sospitatẽ : subdendo mani festat᷑.
r̃ s in eosiquis ex uob errauerit aueritate. & conuerterit quis eũ :

Expanded text:
 coelum dedit pluviam, et terra dedit fructum suum. Si semel ergo et prius et postmodum oravit, et hoc unus Elias ac tanta impetravit, quantum autem valeat frequens plurimortae, qui curru igneo rapi meruit ad cbeatus Jacobus de ejus oratione locuturus, ita inchoavit: Elias homo erat similis nobis, passibilis. Homo namque erat tametsi nulli hominum virtute secundus, similis nobis origine carnis, passibilis ut nos et mentis fragilitate et carnis. Nam quia carne fragilis esset, apud Saostendit cum post redditas terris aquas exstinctosque prophetas, et sacerdotes idolorum, unius mulierculae minis exterritus per deserta fugit. Quanti autem sit meriti apud Dominum pro infirmantibus orare, eosque sua peccata confitentes ad amissam revocare sospitatem, subdendo manifestatur: Fratres mei, si quis ex vobis erraverit a veritate, etc. Quia enim
Abbreviated transcription (Latin):
Quo nomine appellabant iudȩi eos qui degentib nati
indm̃ credere & circũ cisione accepta iudai comore uix¬
ta legẽ dĩ uitã ducere uoluert. De quor numero fuere
quidã eor̃ qui in die scõ pente costes quo apłi spm̃ uisione ꝑ cepert̃¬
ad p̃dicationẽ etr̃ xp̃o credidert̃. dicente scriptura qd uidȩi quoq
& ꝓseliti ad eent. Electos ergo aduenas dicit . qui degentilitate ad

Expanded text:
quo nomine appellabant Judaei eos qui de gentibus nati in Deum, credere et circumcisione accepta Judaico more juxta Dei legem vitam ducere noluerunt. De quorum numero fuere quidam eorum qui in die sancto Pentecostes quo apostoli Spirad praedicationem eorum Christo crediderunt, dicente Scriptura quod Judaei quoque et proselyti adessent. Electos ergo advenas dicit, qui de gentilitate ad
Abbreviated transcription (Latin):
ad expugnandũ simonẽ magũ romã ꝑgit. Sed & nos siuera¬
cit̃ cũ ꝓpheta dõ dicere possum. qm̃ in colȩnos sumꝰ apudte in t̾ra
& peregrini sicut om̃s patres nr̃i: ad nos quoq: epłas beatipetri
scriptas dicere & ut nobis missas legere debemꝰ. Deniqun ip¬
sis xpłis quasi alibi patriã habentes nos ammona dicens. Ca¬
simi obsecro tãq. aduenas & peregrinos abstinere u
lib desideriis. Quod uero ad iungit disꝑsionis. significat quia dis¬
ꝑsist̃ ab hierusolimis in ꝑsecutione que facta fuerat subste pha¬
Sed& paulus ad galathas.Tanta inquit passiestis sine causa. sitam̃

Expanded text:
t. Sed et nos si veraciter cum Propheta Deo dicere possumus. Quoniam incolae nos sumus apud te in terra et peregrini sicut omnes patres nostri, ad nos quoque Epistolas beati Petri scriptas creipsis Epistolis, quasi alibi patriam habentes, nos admonet, dicens: Charissimi, obsecro vos tanquam advenas et peregrinos abstinere a carnalibus desideriis . Quod vero adjungitur, dispersionis, significat quia dispersi sint a Jerosolymis in persecutione quae facta fuerat sub StephaSed et Paulus ad Galatas: Tanta, inquit, passi estis sine causa, si tamen
Abbreviated transcription (Latin):
sitis futurȩ ur̃ȩ beatitudinis qui creditis in xp̃m ut ñ seducamini ꝑ
fraudẽ eor qui ilim ee filiũ dĩ negant. Etideo nihileis ꝓfuturũ as¬
seuerant. qui in nomine eiꝰ crediderunt. Et mira hereticor̃ uesania.
qui totiens ꝑ totã hanc epłam appellato dĩ filio ipsi contrañ filiũ
sed creaturã dĩ ap̃m e̾e confirment. Qđ nusquã prorsus legunt.
nisi dũ humanitatis illius mentio celebrat᷑. Et hȩc ẽ fiducia quã

Expanded text:
sitis futurae vestrae beatitudinis, qui creditis in Christo, ut non seducamini per fraudem eorum qui Jesum esse Dei Filium negant, et ideo nihil eis profuturum asseverant qui in nomine ejus crediderunt. Et mira haereticorum vesania, qui totiens per totam hanc Epistolam appellato Dei Filio, ipsi contra, non Filium, sed creaturam Dei, Christum esse confirmant. Quod nusquam prorsus legunt, nisi dum humanitatis ejus mentio celebratur. Et haec est fiducia quam
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ipotens ẽ medicus qui salu&. Tantũ meminerit quisq
quia idẽ filius dĩ quiuenit mitis ut saluar&. uenturus ẽ districtꝰ ut iudic&.
ꝑ fectã cordis confessionẽ dicit quȩ nec male suadentiũ heretcoꝵ possit
fraude corrũpi. nec ꝑsequentiũ paganor̃ torĩtis quassari. nec carna¬
liũ fr̃m̃ exẽplis nec ꝓpriȩ fragilitatis segnitiaa turbari. Sunt &¬
enĩ qui &lã uerbis negantibm ẽẽ filiũ dĩ Quales multi fuisse ꝓdunt᷑
eo ipso tẽpore quo hȩo scribebat iohannes. Sunt itẽ qui confitent᷑ uer¬
rius dicit Sidiligamꝰ inurc̃ẽ ds̃ innobis man&. insinuans ꝓfecto
quia quicũq dilectionẽ infrẽs hab&. ille uere ihiñ dĩe̾e filiũ testa¬

Expanded text:
omnipotens est medicus qui salvet, tantum meminerit quisque, omnipotens est medicus qui salvet, tantum meminerit quisque, quod idem filius Dei, qui venit mitis ut salvaret, venturus est districtus, ut judicet. rfectam cordis confessionem dicit, quae nec male suadentium haereticorum possit fraude corrumpi, nec persequentium paganorum tormentis conquassari, nec carnalium fratrum exemplis, nec propriae fragilitatis segnitia titubare. Sunt etenim qui etiam verbis negant Jesum esse Filium Dei, quales multi fuisse produntur eo ipso tempore quo haec scribebat Joannes. Sunt item qui confitentur verrius dixit: Si diligamus invicem, Deus in nobis manet, insinuans profecto quia quisquis dilectionem in fratres habet, ille vere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectionẽ diuinȩ caritatis inmutua dibectione consistere. cũ
dñs in euangło ꝓnunti& ñ ẽe magnũ sidiligamꝰ eos qui nos diligunt.
nisi adͫmicos &iã dequib: hic penitꝰ tacere uidetur ẽadẽ dilectio
ꝑtingat. nisi forte ipsos quoq inimicos frat̃ni amoris intuitu di¬
ligere debeamꝰ. ui delic& ut ñ sẽꝑ inimici remaneant sed resi¬
piscant adiaboli laqus. nobisq germano fordere socient᷑. Si di¬
ligamꝰ in qͥt inuicẽ. ds̃ in nob̵m an&. et caritas eiꝰ in nob̵ ꝑfectaẽ. Incipe
diligere. ꝑ ficieris. Coepisti diligere. corpit in teds̃ habitare. ut ꝑfec¬
tius habitando faciat teꝑfectũ. In hoc intelligimꝰ qm̃ in eomanemꝰ¬
dedit tibi. unde cognoscis : In t̾rogauisceratua: si plenasunt ca¬
ritate. habeᷤ spm̃ dĩ. paulo teste quiait. Quia caritas dĩ diffusa ẽ
qm̃pat̃ misit filiũ suũ saluatorẽ mundi. Nemo de salute de¬
sper&. Quia & si magni sunt morbi scelerũ quideprimunt.

Expanded text:
is in mutua dilectione consistere, cum Dominus in Evangelio pronuntiet non esse magnum si diligamus eos qui nos diligunt, nisi ad inimicos etiam, de quibus hic penitus tacere videtur, eadem dilectio pertingat? Nisi forte ipsos quoque inimicos fraterni amoris intuitu diligere debeamus, videlicet, ut non semper inimici remaneant, sed resipiscant a diaboli laqueis, nobisque germano foedere socientur. Si diligamus, inquit, invicem, Deus in nobis manet, et charitas ejus in nobis perfecta est. Incipe diligere, perficieris. Coepisti diligere, coepit Deus in te habitare, ut perfectius habitando faciat te perfectum. In hoc cognoscimus quonidedit tibi unde cognoscis, interroga viscera tua, si plena sunt charitate, habes spiritum Dei. Paulo teste qui ait: Quia charitas Dei diffusa est m pater misit filium suum salvatorem mundi . Nemo de salute desperet, quia et si magni sunt morbi scelerum, qui deprimunt,
Abbreviated transcription (Latin):
agitatur. Peccatũ aut̃ ñ ad mortẽ ẽ. si quisquã ñ amorẽ a fr̃ȩ alienaue¬
rit. sed officia frat̃̾nitatis debita ꝑ aliquã infirmitatẽ animi ñ ex hi¬
buerit. Qua propt̃ & dñs incruceait. Pat̃ ignosce illis: quia nesciuN
frat̃nitatis inierant. Et beatꝰ stephanꝰ orat ꝓeis aquib: lapidat᷑. quia
ñ dũ xp̃o crediderant. ñeq aduersus illã cõmunẽ grãm dicnicabans¬

Expanded text:
agitatur. Peccatum autem non ad mortem est, si quisquam non amorem a fratre alienaveagitatur. Peccatum autem non ad mortem est, si quisquam non amorem a fratre alienaverit, sed officia fraternitatis debita per aliquam infirmitatem animi non exhibuerit. Quapropter et Dominus in cruce ait: Pater, ignosce illis, quia nesciunt fraternitatis inierant. Et beatus Stephanus orat pro eis, a quibus lapidatur, quia nondum Christo crediderant, neque adversus illam commune
Abbreviated transcription (Latin):
canti ñ ad mortẽ. Hȩc & huius modi scđm uoluntatẽ dñipetuntur
quȩ ad frat̃nȩ dilectionis officiũ expectant. Loquit᷑ aut̃ de cotidi a¬
nis leuib:q peccatis. quisicut difficile uitant᷑. sic &lã facilecurant᷑.
Sed quo ordine hȩc alterutrũ petitio sit celebranda ꝓpeccatis. iacob
isinuat aꝑtius dicens. Confitemini alterutrũ peccata ura. &orate
ꝓinuicẽ ut saluemini. Si igit᷑ dicto uł cogitatu uel obliuione uł igno¬
rantia forte deliquisti: uade ad frẽm confitere illi. postula in t̃uen¬
tionẽ. Si ipse fragilitatis suȩ consciũ purȩ confitendo fecerit. & tueiꝰ
errata pie int̃cedendo delue. Sed hȩc deleuiorib dicta sunt peccatis.
at. Quȩ ñ alit̃ solui potest. nisi fateam᷑ e̾ẽ aliqua peccata infr̃ib: quȩ
inimicor ꝑsecutione grauiora sunt. Peccatũ ergo frĩs ad mortẽ ẽ. cũ
frat̾nitatẽ. & aduersus ipsã grãm quȩ re canciliatꝰ ẽ dõ inuidentiȩ facib

Expanded text:
catum non ad mortem, etc. Haec et hujusmodi secundum voluntatem Domini petuntur, quae ad fraternae dilectionis officium exspectant. Loquitur autem de quotidianis levibusque peccatis, quae sicut difficile vitantur, sic etiam facile curantur. Sed quo ordine haec alterutrum petitio sit celebranda pro peccatis, Jacobus insinuat apertius, dicens: Confitemini alterutrum peccata vestra, et orate pro invicem ut salvemini . Si ergo dictu, vel cogitatu, vel oblivione, vel ignorantia forte deliquisti, vade ad fratrem, confitere illi, postula interventionem. Si ipse te fragilitatis suae conscium pure confitendo fecerit, et tu ejus errata pie intercedendo dilue. Sed haec de levioribus dicta sint peccatis. at. Quae non aliter solvi potest, nisi fateamur esse aliqua pinimicorum persecutione graviora sunt. Peccatum fratris ad mortem est, cum fraternitatem, et adversus ipsam gratiam, qua reconciliatus est Deo, invidentiae facibus
Abbreviated transcription (Latin):
sulte sub iungit᷑. Si quis dixerit qm̃ diligo dm̃ & frẽm suũ
Qui enĩ ñ diligit frẽm suũ quẽ uid&. dm̃quẽ ñ uid& quomodo potest
diligere : Quid ergo : Qui diligit frẽmsuũ. diligit dm̃: Necesse ẽ
ut diligat dm̃. ut diligat ipsã dilectionẽ. Ds enĩ dilectioẽ. Et nequis
auder& dicere. & quid obstat diligeredm̃ &iã siñdiligo frẽm. recte
sub didit. Et hoc mandatũ habemꝰ adõ. ut quidiligit dm̃ diligat &
frm̃ suũ. Quomodo enĩ diligis eũ cuiꝰ odistimandatũ : Quis ẽ qui

Expanded text:
sulte subjungitur: « Si quis dixerit, quoniam diligo Deum et fratrem suum sulte subjungitur: « Si quis dixerit, quoniam diligo Deum et fratrem suum Qui enim non diligit fratrem suum quem videt, Deum quem non videt quomodo potest diligere? Quid ergo? Qui diligit fratrem suum, diligit Deum, necesse est, ut qui diligat Deum, diligat ipsam dilectionem, Deus enim dilectio est, et ne quis dicere auderet: Et quid obstat diligere Deum, etiam si non diligo fratrem? recte subdidit: Et hoc mandatum habemus a Deo, ut qui diligit Deum, diligat et fratrem suum. Quomodo enim diligis eum, cujus odisti man
Abbreviated transcription (Latin):
sectionẽ medici salus optata itatimorẽ caritas desiderata sub¬
quatur. Nec putari deb& his beati iobannis sermoni
nãq sunt timores. Vnus qͦtiment homines dm̃nemittantur
ingehennã: ipse ẽ timor ille qui introducit caritatẽ. sed sicuenit
ut exeat. Si enĩ adhuc propt̃ pęnas times dm̃: nondũ amas. quẽ
sic times. Nonbona desideras. sed mala caues. Sed exeo qđ mala
caues corrigis te. & incipis bona desiderare. Cũ bona desiderart
coeperis erit intetimor sc̃s ille scilic& neipsabona amittas ñ
ne mittaris ingehennã. Sed ne te desiderat p̃sentia dñi quẽ amplec¬
dilexit nos. Diligamꝰ quia ipse pͥor dileãnos. Nã unde diligerem
nisi ille prior dileciss& nos: Hinc enĩ ipse in euangło dicit. Nonuo
me elegistis sed ego elegiuos. Ita aut̃ ꝑfectierim incaritate. si
rimꝰ obtentuiuerũ quia sunt qui uerbotenꝰ dm̃diligunt. con¬

Expanded text:
sectionem medici salus optata, ita timorem charitas desiderata subsesectionem medici salus optata, ita timorem charitas desiderata subsequatur. Nec putari debet his beati Joannis sermonibnamque sunt timores: unus quo timent homines Deum, ne mittantur in gehennam; ipse est timor ille qui introducit charitatem, sed sic venit ut exeat. Si enim adhuc propter poenas times Deum, nondum amas quem sic times; non bona desideras, sed mala caves; sed ex eo quod mala caves, corrigis te, et incipis bona desiderare. Cum bona desiderare coeperis, erit ut mittaris in gehennam, sed ne te deserat praesentia Domini, quem amplece prior dilexit nos. Diligamus, quoniam ipse prior dilexit nos, nam unde diligeremus, nisi ille prior dilexisset nos. Hinc enim ipse in Evangelio dicit: Non vos me elegistis, sed ego elegi vos . Ita autem perfecti erimus in charitate, si erimus obtentu. Verum quia sunt qui verbo tenus Deum diligunt, con
Abbreviated transcription (Latin):
cipiens opera iustitię neueniat distrietꝰ iudex & seminꝰ castigati
inueniens dãpn&. Illa caritas pellitforas. quȩ ꝓmerito iustitiȩ fi¬
duciã hab& in die iudicii. Sed & p̃sentiũ aduersitatũ timo¬
rem ꝑfecta caritas eicit exanimo: Quã habere quȩrebat. quid ño
supplicans ait. Atimore inimici eripe animã meã. Quã habebat
quidixit. Quis nosseparabit acaritate xp̃iꝰ Tribulatio. a nangustia
Quia timor pȩnã hab &. Torqu& corscientia peccatoꝵ. Nondũ factaẽ
iustificatio. Ideo inpsalmo de ipsa ꝑfectione iustitiȩ conuertisti
in quit planctũ meũ ingaudiũ mihi. conscidisti saccũ meũ. & p̃cin¬
xistimelȩtitia ut cante tibi głamea & ñ conpungar. Id ẽ. ñ sit qđ
stimul& conscientiã meã. Stimulat timor: sed nolitimere. In¬
trat caritas. quȩ sanat quod uulnerat timos. Qui aut̃ tim& ñ est

Expanded text:
cipiens opera justitiae, ne veniat districtus judex et se minus castigatum cipiens opera justitiae, ne veniat districtus judex et se minus castigatum inveniens damnet, illum charitas pellit foras, quae pro merito justitiae fiduciam habet in die judicii. Sed et praesentium adversitatum timorem perfecta charitas ejicit ex animo, quam habere quaerebat, qui Domino supplicans ait: « A timore inimici eripe animam meam ; » quam habebat qui dixit: « Quis nos separabit a charitate Christi? tribulatio? an angustia? Quia timor poenam habet. Torquet cor conscientia peccatorum, quod nondum facta est justificatio. Ideo in Psalmo de ipsa perfectione justitiae, Convertisti inquit planctum meum in gaudium mihi; conscidisti saccum meum, et praecinxisti me laetitia, ut cantet tibi gloria mea, et non compungar , id est, non sit quod stimulet conscientiam meam. Stimulat timor, sed noli timere: intrat charitas, quae sanat quod vulnerat timor. Qui autem timet, non est
Abbreviated transcription (Latin):
tionis eẽ coronandũ. Vnde aut̃ fiduciã indie iudicu habere possimꝰ
plenius subdendo manifestat. Quia sicut ille ẽ. & nossumꝰ in hoc mun
dã similitudinẽ. quomodo enĩ dicis sicut aures habeo itahab& et
imago. nũ quid om̃inosici Sed tam̃ dicissicut. Si ergo facti sumꝰ
sumꝰ in hoc mundo. imitando uidelic& ꝑfectionẽ dilectionis in
mundo cuius ille ex ẽplũ nobis cotidie p̃b& decelo. Dequa saluator
in euangło. Diligite inquit inimicos urõs. & orate ꝓꝑsequentib: uos. ut
sitis filu patris ur̃i qui in cȩlis ẽ. qui solẽ suũ oriri facit suꝑbonos & malos.
& pluit suꝑ iustos& inuistos. Timor ñ ẽ incaritate. Intali uidelic& ca¬
ritate quȩ adimitationẽ diuinȩ bonitatis & iã inimicis benefacere &
hos diligere nouit. Sed ꝑfecta caritas foras mittit timorẽ. Illũ scilic&
timorẽ dequodicit᷑. Initiũ sapientiȩ timor dñi. Quotim& quisq in¬

Expanded text:
tionis esse coronandum. Unde autem fiduciam in diem judicii habere possumus, tionis esse coronandum. Unde autem fiduciam in diem judicii habere possumus, plenius subdendo manifestat. « Quia sicut ille est, et nos sumus in hoc mundo. dam similitudinem. Quando enim dicis: Sicut aures habeo, ita habet et imago, nunquid omnino sic? Sed tamen dicis sicut. Si ergo facti sumusle est, et nos sumus in hoc mundo, imitando videlicet perfectionem dilectionis in mundo, cujus ille exemplum nobis quotidie praebet de coelo. De qua Salvator in Evangelio, Diligite, inquit, inimipatris vestri qui in coelis est, qui solem suum oriri facit, super bonos et malos, et pluit super justos et injustos . Timor non est in charitate. In tali videlicet charitate, quae ad imitationem divinae bonitatis, etiam inimicis benefacere, et hos diligere novit. Sed perfecta charitas foras mittit timorem. Illum scilicet timorem, de quo
Abbreviated transcription (Latin):
cũ noluit illũ e̾e unũ. sed ut frẽs haber& ad optauit illi quicũ illo
possiderent uitã ȩt̃nã. Ds̃ caritas ẽ. Iã dixit illud superius: Ecce
iterũ dicit: amplius tibi ñ potuit caritas cõmendari quã ut diceretur
ds̃ Forte munꝰ dĩ cont̾epturus erag. Nũ quid & dm̃ contẽpnłs : Et¬
qui man& incaritate. indõ man& et dr̃ineo. Vicissim in sehabitant.
qui contin& et qui continet᷑. Habitas indõ: sedut continearis. habitat
ẽ caritas nobiscũ. ut fiduciã habeamꝰ indie iudicii. Quisquis fiduciã
hab& in die iudicii. ꝑ fecta ẽ inillo caritas. Quid ẽ habere fiduciã in
die udicii : Nontimere neueniat dies uidicii. Cũ enĩ primo quis¬
ad penitendũ se de male actis conuerterit. incipit timere diẽ uidi¬
cii. ne uidelic& apparente iudice ipse dãpnet᷑. cessu uerobonȩ c¬
uersationis animatꝰ discit ntimere qđ timebat. sed potius optare ut
ueniat ille desideratꝰ cunctis gentib sperans sexũ scĩs meritobonȩ ac¬

Expanded text:
um, sed ut fratres haberet, adoptavit illi qui cum illo possiderent vitam aeternam. Deus charitas est. Jam dixit illud superius, ecce iterum dicit. Amplius tibi non potuit charitas commendari, quam ut diceretur Deus. Forte munus Dei contempturus eras: nunquid et Dqui manet in charitate, in Deo manet et Deus in eo. » Vicissim in se habitant, qui continet et qui continetur. Habitas in Deo, sed ut continearis: habitat est charitas nobiscum, ut fiduciam habeamus in die judicii. » Quisquis fiduciam habet in die judicii, perfecta est in illo charitas. Quid est habere fiduciam in die judicii? non timere ne veniat dies judicii. Cum enim primo ad poenitendum se de malis actibus converterit, incipit timere diem judicii, ne videlicet apparente justo judice, ipse damnetur. Processu vero bonae conversationis animatus, discit non timere quod timebat, sed potius optare, ut veniat ille desideratus cunctis gentibus , sperans se cum sanctis merito bonae ac
Abbreviated transcription (Latin):
qq sanguis & aqua testimoniũ illidederunt qđ latere mortui
misteriis aptũ & testimonio ueritatis fuit congrũ . Alidelic&
insinuans quia & ipsũ dñi corpus melius post mortẽ e̾e uicturũ
resuscitatũ ingła & ipsa mors illius nobis uitã donar&. Hoc quo¬
q: qđ sudor eiꝰ instarguitarũ sanguinis decurrebat in t̾rã testi¬
ritati. & tres inquit unũst Indiuidua nãq hȩc manent. nihilq
eor asui conexione seuingitur. quia nec sine uera diuinita te
Sed & in nobis hȩc unũ st̃ ñ naturȩ substantia. sed eiꝰdẽ operati

Expanded text:
quoque sanguis et aqua testimonium illi dederunt, quod de latere mortui quoque sanguis et aqua testimonium illi dederunt, quod de latere mortui m, atque ob id mysteriis aptum, et testimonio veritatis fuit congruum, videlicet insinuans quia et ipsum Domini corpus melius post mortem esse victurum resuscitatum in gloria, et ipsa mors illius nobis vitam donaret. Hoc quoque quod sudor ejus instar guttae sanguinis decurrebat in terram, testiritati. Et tres inquit unum sunt. Individua namque haec manent, nihilque eorum a sui connexione sejungitur, quia nec sine vera credenda est Sed et in nobis haec u
Abbreviated transcription (Latin):
cendentẽ & manentẽ suꝑ eũ. Hnc ẽ qui baptizat in sp̃uscõ. Et ego
uidi & testimoniũ ꝑhibui. quia hic ẽ filius dĩ. Quia ergo sp̃s ihm̃
ueritatem p̃dicat. filius tonitrui ueritatẽ euangelizat: Tace
blasphemi. qui hunc phantasma ee dogmatirant. P
det̾ra memoria eor̃. quieũ uł dm̃ uel hominẽ e̾ẽ uerũ denegant
Quia tres sunt qui testimoniũ dant incȩlo: Pat̾ & uerbũ & sp̃ss ẽs
Et tressunt qui testimoniũ dant int̾ra. Sp̃s aqua & sanguis. Sp̃s dedit
testimoniũ qm̃ ihs ẽ ueritas. quando suꝑbaptizatũ descendit. Sienĩ
uerus filius dĩ ñ t&. nequaquã ineũ tanta manifestatione sp̃s sc̃s
quando delatere eiꝰ incruce morti¬
poss&. siuerã carnis naturã ñ haber&. Sed & hoo qđ ante passionẽ
cũ orar& factꝰ ẽ sudor eiꝰ sicut guttȩ sanguinis decurrentis in t̃rã.
ueritati carnis assũptȩ testimoniũ dat. Nec reticendũ qđ in hoc

Expanded text:
cendentem et manentem super eum, hic est qui baptizat in Spiritu sancto. Et ego cendentem et manentem super eum, hic est qui baptizat in Spiritu sancto. Et ego vidi, et testimonium perhibui, quia hic est Filius Dei . Quia ergo Spiritus Jveritatem praedicat, Filius tonitrui veritatem evangelizat, taceant blasphemi, qui hunc phantasma esse dogmatizant; pereat de terra memoria eorum qui eum vel Deum vel hominem esse verum denegant. Quoniam tres sun tres sunt qui testimonium dant in terra, etc. Spiritus dedit testimonium quoniam Jesus est veritas, quando super baptizatum descendit. Si enim verus Dei Filius non esset, nequaquam in eum tanta manifestatione Spiritus sanctus quando de latere ejus in cruce mortposset, sicum oraret, factus est sudor ejus sicut guttae sanguinis decurrentis in terram , veritati carnis assumptae testimonium dat. Nec reticendum quod in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
fessio ual& ad salutẽ sufficere: Vide sequentia. Hic ẽ quiuenit ꝑa quã
ut qui nos ꝑdiuinitatis suȩ potentiã creauerat. ꝑ humanitatis suȩ
infirmitatẽ recrear&. Qui uenit ꝑ aquã & sanguinẽ. Aquã uidelic&
tismi sacram̃tũ conseerar& ac trader&. uerũ &iã sanguinẽ suũ dedit
ꝓnobis. sua nospassioneredemit. ẽuiꝰ sacram̃tis sẽꝑ refecti nutrirem᷑
dane dño descendit sp̃s sc̃s inspecie colũbȩ suꝑeũ. testimoniũ illiꝑ
hibens quia ueritas ẽ : Hoc ẽ uerus dĩfilius. uerꝰ mediator dĩ & homi¬
nũ. uerus humani generis redẽptor ac reconciliator. uere ipse
mundus ab om̃ĩ labe peccati. uere sufficiens tollere peccatamundi
qđ &iã ipse baptista uiso eiꝰdẽ sp̃s aduentu in telligens ait. Qui me
misit baptitare inaqua. ille mihi dixit. Suꝑ quẽ uideris sp̃m des¬

Expanded text:
fessio valet ad salutem sufficere? Vide sequentia. Hic est, qui venit per aquam fessio valet ad salutem sufficere? Vide sequentia. Hic est, qui venit per aquam ut qui nos per divinitatis suae potentiam creaverat, per humanitatis suae infirmitatem recrearet. Qui venit per aquam et sanguinem, aquam videlicet tismi sacramentum consecraret ac traderet, verum etiam sanguinem suum dedit pro nobis, sua nos passione redemit, cujus sacramentis semper refecti, nutriremudane Domino descendit Spiritus sanctus in specie columbae super eum, testimonium illi perhibens quia veritas est, hoc est verus Dei Filius, verus mediator Dei et hominum, verus humani generis Redemptor ac reconciliator, vere ipse mundus ab omni contagione peccati, vere sufficiens tollere peccata mundi. Quod etiam ipse Baptista, viso ejusdem Spiritus adventu intelligens, ait: Qui me misit baptizare in aqua, ille mihi dixit: Super quem videris Spiritum des
Abbreviated transcription (Latin):
qđ & ipse dñs alibidicit. Quã angusta porta & artauia ẽ quȩ ducitad
uitã. Et ꝓpheca ad eit̃ fropt̃ uerba inquit labior̃ tu or ego custodiui
uias duras. Et apłus. Quia ꝑ multas tribulationes oport& nos in¬
trare in regnũ dĩ. Quȩ enĩnatura sui dura sunt & aspera. spes cęlestiũ
p̃mior̃ & amor xp̃i facit e̾e leuia. Durũ nãq ẽ ꝑsecutiones pati prop¬
mancipanturr& aduersa mundi huiꝰ & blandim̃ta parimente con
quis sua uirtute mundi uelluxus uł laboresse superare posse confi
der&. consulte subiungit. Hȩ c iuctoria quȩ uineit mundũ. fides
nr̃a. Illanimirũ fides quȩ ꝑdilectionẽ operat᷑. illa fides qua eiꝰ humi¬
lit̃ auailiũ flagitamꝰ qui ait. In mundo pressurã habebitis. sed con¬
fidite. ego uici mundũ. Quis ẽ qui uincit mundũ. nisi qui credit
qm̃ ihc̃ ẽ filius dĩ Uincit mundũ. qm̃ ihmn e̾eᷤ filiũ dĩ credens dig¬
na eidẽ fidei opera iungit. Sed nãquid sola diuinitatis eiꝰ fides & con¬

Expanded text:
pse Dominus alibi dicit, quia angusta porta et arcta via est quae ducit ad vitam ; et propheta ad eum: Propter verba, inquit, labiorum tuorum ego custodivi vias duras ; et apostolus: Quia per multas tribulationes oportet nos introire in regnum Dei . Quae enim natura sua dura sunt et aspera, spes coelestium praemiorum et amor Christi facit esse levia. Durum namque est persecutiones pati propmancipantur, et adversa mundi ejus et blandimenta pari mente conquis sua videret, consulte subjungit. Et haec est victoria quae vincit mundum, fides nostra. Illa nimirum fides quae per dilectionem operatur, illa fides qua ejus humiliter auxilium flagitamus qui ait: In mundo pressuram habebitis; sed confidite, ego vici mundum. Quis est autem qui vincit mundum, nisi qui credit quod Jesus est Filius Dei? Vincit mundum, qui Jesum esse Filium Dei credens, digna eidem fidei opera jungit. Sed nunquid sola divinitatis ejus fides et con
Abbreviated transcription (Latin):
culcat. ut nos ad ad orandũ uiuacius excit&. Sed
man& adiectio quã posuit ut scđm uoluntatẽ pe¬
tamꝰ nr̃i conditoris. qđ bi farie potest accipi. ut
scilic& & ea quȩ ipse uult rogem. & tales ipsi quales
nos ipse desiderat ad rogandũ ueniamꝰ Qđ ẽ. habere
fidẽ quȩ ꝑdilectionẽ operat᷑. & ante omã meminis se
illius euangelici mandati: & cũ stabitis ad orandũ. dimittite siquid ha¬
betis aduersũ aliquẽ. ut & pat̃ ur̃ qui incelis ẽ dimittat uob peccata ur̃a¬

Expanded text:
. Sed manet objectio quam posuit, ut secundum voluntatem petamus nostri Conditoris. Quod bifariam potest accipi, ut scilicet et ea quae ipse vult rogemus, et tales ipsi quales esse nos desiderat ad rogandum veniamus. Quod est habere fidem quae per dilectionem operatur , et ante omnia meminisse illius evangelici mandati: Et cum stabitis ad orandum, dimittite si quid habetis adversus aliquem, ut et Pater vester qui in
Abbreviated transcription (Latin):
quia ñ nulli sunt qui ꝓximos diligunt. sed propt̃ consanguinita tẽ
uł propt̃ aliquod cõmodũ tẽporabe. recte sc̃s euangłista quisit uerꝰ
cimi amator subdendo manifestat. In hoc cognoscimꝰ¬
recte ꝓximũ diligere ꝓbat᷑. qui &iã conditoris amore flagrare
cognoscitur. Et nequis seipse deconditoris amore faller& uerbo tenꝰ
seamare ꝓfitendo. bene cũ dixciss& in hoc cognoscimꝰ qm̃diligimꝰ

Expanded text:
quia nonnulli sunt qui proximos diligunt, sed propter consanguinitatem, quia nonnulli sunt qui proximos diligunt, sed propter consanguinitatem, vel propter aliquod commodum temporale, recte sanctus evangelista, qui sit verus proximi amor subdendo manifestat: In hoc cognoscrecte proximum diligere probatur, qui et Conditoris amore flagrare cognoscitur. Et ne quis seipsum de Conditoris amore falleret, verbo tenus se amare profitendo, bene cum dixisset: In hoc cognoscimus, quoniam diligimus