comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tio ꝑductum coloris quẽ suꝑiꝰ uxta u̾sum huiꝰ scale sur¬
sum porreximꝰ. quasi ꝑfistulam in medium cubitum. qͣsi
in monetam curre̾ uideat᷑: ꝓpt̃ hoc mist̾ium quia integri¬
tatẽ animȩ quam ignorantia frangit. cognitio inuenit.
meditatio colligit. contẽplatio ꝑignẽ diuini amoris lique¬
faciendo. in monetam diuine similitudinis reformandã
comedentis & elemosinam distribuentis: quasi qui li¬
cite utat᷑ mundo. In scd̾a scala pingit᷑ prudentia in si¬
militudinẽ ꝑegrini ambulantis: quasi qͥ mundũ fugi¬
at. In c̾cia scala pingit᷑ fortitudo. deorsũ nube amicta:
quasi que mundum calcauerit. & in sublime sit eleuata
sursum erectis manib. Hoc autẽ sicut diximꝰ obseruan¬
dum ẽ. ut uirtutes iuxtas scalas intͥnsecus disponant᷑:
Homines aũ in scalis ꝑsingłes tramites singłi alt̾natim

Expanded text:
tio per ductum coloris quem superius juxta versum hujus scalae surtio per ductum coloris quem superius juxta versum hujus scalae sursum porreximus quasi per fistulam in medium cubitum, quasi in monetam currere videatur. Propter hoc mysterium, quia integritatem animae, quam ignorantia frangit, cognitio invenit, meditatio colligit, contemplatio per ignem divini amoris liquefaciendo in monetam divinae similitudinis reformandam comedentis et eleemosynam distribuentis, quasi qui licite mundo utatur. In secunda scala pingitur prudentia, in similitudinem peregrini ambulantis quasi qui mundum fugiat. In tertia scala pingitur fortitudo deorsum nube amicta, quasi quae mundum calcaverit, et in sublime sit elevata sursum erectis manibus. Hoc autem, sicut diximus, observandum est, ut virtutes juxta scalas intrinsecus disponantur, homines autem in scalis per singulos tramites, singuli alternatim
Abbreviated transcription (Latin):
incentor uiciorum ignem de ore & narib emittit. ad
expͥmendam concupiscentiam. Paulo altiꝰ in eadem sca¬
la nudus quidam uirgis cedit᷑ ad expͥmendam patien¬
tiam. In scda scala quidam elemosinam largit᷑. ad sig¬
nificandam miscd̃am. In t̾cia scala quedam in simili¬
tudinẽ orantis pectus tundens desscribit᷑. ad significan
debent: ut ꝓhumana laude nichil fiat. Afrigore occi¬
dentis uixta pedem pͥme scale quidam de cauerna obuo¬
luta facie ꝓdiens corruit. & in lapidem osfendens. uas
quod portat confringit: ad expͥmandam ignorantiam.
que ꝑ uarios errores animȩ integritatem dissipat. Post
hec in eadem scala cognitio erecta pingit᷑ contͣ uolum̃:
ne sicut diximꝰ scͥptum ẽ. In pͥncipio creauit deus celũ
& terram: quia pͥma cognitio dei in creaturis ẽ. In scd̾a
scala medicatio sedens. expͥmit᷑ : & colligens fragmenta
uasis fracti. In t̾cia scala contemplatio format᷑ conflans

Expanded text:
incentor vitiorum ignem de ore et naribus emittit, ad incentor vitiorum ignem de ore et naribus emittit, ad exprimendam concupiscentiam. Paulo altius in eadem scala nudus quidam virgis caeditur, ad exprimendam patientiam. In secunda scala quidam eleemosynam largitur, ad significandam misericordiam. In tertia scala quidam in similitudine orantis pectus tundens describitur, ad compunctiondebent, ut pro humana laude nihil fiat. A frigore occidentis juxta pedem primae scalae quidam de caverna obvoluta facie prodiens corruit, et in lapidem offendens, vas quod portat confringit, ad exprimendam ignorantiam, quae per varios errores animae integritatem dissipat. Post haec in eadem scala cognitio erecta pingitur contra volumen, ne, sicut diximus, scriptum est: In principio fecit Deus coelum et terram , quia primo cognitio Dei in creaturis est. In secunda scala meditatio sedens exprimitur, et colligens fragmenta vasis fracti. In tertia scala contemplatio formatur ad similitudinem fabri, conflans
Abbreviated transcription (Latin):
ueniens. hos pascat. illos obumbret. Uirtutes aũ contͣ
ascendit. exiuuiis suꝑbie deorsum abiectis: ꝓpt̃ ignem
& uermes qui sub pede scale depicti sunt. In scd̾a scala
depingitur dolor. & iuxta eum transmigratio babilo¬
nis. incipiens aioachim: & ita oblique descendens usq
ad pedem scđe scale.ibiq exiens ab archa in babilo¬
nẽ. cuiꝰ sicus in mappa mundi ibidem constat. Iuxca
t̃ciam scalam amor pingit᷑. quasi una de uirguub
cum ardente lampade & uase olei expectans aduen¬
tum sponsi. Singłe aũ uirtutes una semꝑ manu sur¬
sum porrectagestũ ascendentis expͥmunt. In hoc etiam
differentia astendenda ẽ: quia ui scalis ascendunt ho¬
mines. Iuxta scalas autẽ intͥnsecꝰ. quasi ꝑ campos dis¬
ponunt᷑ uͥtutes. In calore occidentis uixta pedem pͥme
scale mulier quedam nuda pubetenꝰ de cau̾na ꝓdit.
foliis supradicti rami obumbrata: contra quã alatere

Expanded text:
veniens hos pascat, illos obumbret. Virtutes autem contra veniens hos pascat, illos obumbret. Virtutes autem contra ascendit, exuviis superbiae deorsum abjectis, propter ignem et vermes, qui sub pede scalae depicti sunt. In secunda scala depingitur dolor, et juxta eum transmigratio Babylonis incipiens a Joachim, et ita oblique descendens usque ad pedem secundae scalae, ibique exiens ab arca in Babylonem, cujus situs in mappa mundi ibidem constat. Juxta tertiam scalam amor pingitur quasi una de virginibus cum ardente lampade et vase olei, expectans adventum sponsi. Singulae autem virtutes, una manu sursum porrecta, gestum ascendentis exprimunt. In hoc etiam differentia attendenda est, quia in scalis ascendunt homines, juxta scalas intrinsecus per campos disponuntur virtutes. In calore occidentis juxta pedem primae scalae mulier quaedam nuda pubetenus de caverna procedit foliis supradicti rami obumbrata, contra quam a latere
Abbreviated transcription (Latin):
depicti. In frigore orientis leo: ut terreat elatos. In fri¬
gore occidentis aquila: ut illuminet cecos. In calore
occidentis uitulꝰ: ut carnem mactet. In calore orientis
homo: ut hominẽ ad originẽ suam reuocet. ꝑ lbrum
uite qui ad aquilonem respicit. ascendunt qui afrigore
orientis. & qui afrigore occidentis: & ꝓpterea in utraq
parte a sũmitate inferioris scale intrinsecꝰ manus cũ
uolumine aꝑto deorsum extendit᷑: ut quasi alibro uitȩ
ueniens. hinc increpet. hinc erudiat. In uno scripta
ẽ increpatio: ue ue ue. In altero scͥpta ẽ eruditio. in
pͥncipio creauit deus celum & terram:. scđm quod sig¬
nificatio ascensionũ utrinq exigit. ꝑ lignum uite qd̾¬
ad austrum respicit. ascendunt qui acalore orientis.
& qui acalore occidentis. ꝓpterea in utraq parte de
sũraitate inferioris scale ramus tendit᷑ deorsum.
hinc habens folia. binc fructum: ut quasi aligno uite

Expanded text:
depicti. In frigore orientis leo, ut terreat elatos. In fridepicti. In frigore orientis leo, ut terreat elatos. In frigore occidentis aquila, ut illuminet caecos. In calore occidentis vitulus, ut carnem mactet. In calore orientis homo, ut hominem ad originem suam revocet. Per librum vitae, qui ad aquilonem respicit, ascendunt qui a frigore orientis, et qui a frigore occidentis, et propterea utraque parte a summitate inferioris scalae intrinsecus manus cum volumine aperte deorsum extenditur, ut quasi a libro vitae veniens, hinc increpet, hinc erudiat. In uno scripta est increpatio. Vae, vae, vae. In altero scripta est eruditio Judae. In principio creavit Deus coelum et terram , secundum quod significatio ascentionum utriusque exigit. Per lignum vitae ascendunt, qui a calore orientis, et qui a calore occidentis, propterea in utraque parte de summitate inferioris scalae ramus tenditur deorsum, hinc habens folia, hinc fructum, ut quasi a ligno vitae
Abbreviated transcription (Latin):
git. quousq ad sũmum ꝑueniat. Ubi aũ pͥmũ cecidit.
ibi pͥmum ascendit. idẽ in frigore orientis. & ibi cal¬
cat caput serpentis id ẽ suꝑbiam. Postea ascendit aca¬
lore occidentis. & ibi calcat uentrẽ serpentis. id ẽ con¬
cupiscentiam. Postea ascendit acalore frigore oceiden¬
tis. se ibi calcat pectus serpentis. idẽ ignorantiam.
Postea reu̾tit᷑ ad calorem orientis ubi creatus fuit.
& inde ascendens. totum serpentẽ complicatũ deor sũ
p̃mit: ita ut in singłis scalis qui ultimus ẽ ascenden¬
tiũ. serpentẽ pede utrũq stipitem scale amplexum.
sie caleare uideatur. Duo aũ stipices corpꝰ & aniimam
designant: quos serpens conplectit᷑. quia in utroq ad¬
huc quomͦcũq dñatur. S hii qui ꝑ tramites id ẽ diui¬
na p̃cepta ascendunt: ubiq serpentẽ deorsum p̾munt.
Sunt etiam in quatuor angulis arche .iiiͬ. euangłiste

Expanded text:
git, quousque ad summum perveniat. Ubi autem primum cecidit, git, quousque ad summum perveniat. Ubi autem primum cecidit, ibi primum ascendit, id est in frigore orientis, et ibi calcat caput serpentis, id est superbiam. Postea ascendit a calore occidentis, et ibi calcat ventrem serpentis, id est concupiscentiam. Postea ascendit a frigore occidentis, et ibi calcat pectus serpentis, id est ignorantiam. Postea revertitur ad calorem orientis, ubi creatus fuit, et inde ascendens totum serpentem complicatum deorsum premit, ita ut in singulis scalis qui ultimus est, ascendentium serpentem pede utrumque stipitem scalae amplexum sic calcare videatur. Duo autem stipites corpus et animam designant, quos serpens amplectitur, quia in utroque adhuc quoquomodo dominatur. Sed ii qui per tramites, id est divina praecepta ascendunt, ubique deorsum serpentem premunt. Sunt etiam in quatuor angulis arcae quatuor evangelistae
Abbreviated transcription (Latin):
pͥma scala ẽ temꝑantia. scd̾a prudentia. tercia. fortitudo.
Sunt eciã singłe uͥcutes iste suis in locis depictȩ. Qua¬
tuor angulos arche respondere facimꝰ quatuor partibus
mundi. a quib colligunt᷑ hi qui ad p̃miũ suꝑne tecribu¬
tionis ascendiuit electi di. a calore orientis. afrigore orien¬
tis. a calore occidentis. afrigore occidentis. Calor orientis
ẽ feruor sꝑuał. frigus orientis cumor suꝑbie. Calor occi¬
dentis concupiscentia carnis: frigus occidentis cecitas
ignorantie. In calore orientis ereatꝰ fuit pͥmꝰ homo. postea
iuꝑbiendo transiuit ad frigus orientis. quasi ad aqui¬
lonẽ ad consortium diaboli. Deinde ꝑ concupiscentiam
carnis. cecidit ad calorem occidentis: & ꝑ ignorantiam
ad frigus occidentis. sicq ꝑ quatuor partes mundi. dis¬
fusus ẽ & dissipatus. Cum aũ colligit᷑ & reuoeat᷑. pͥmũ
de quatuor partib mundi ad archam idest ad eccliã acce¬
dit. & inde sursum ascendens. paulatim se inunũ colli¬

Expanded text:
rtia fortitudo. Sunt etiam singulae virtutes istae in suis locis depictae. Quatuor angulos respondere facimus quatuor partibus mundi, a quibus colliguntur ii qui ad praemium supernae remunerationis ascendunt, electi Dei, a calore orientis, a frigore orientis, a calore occidentis, a frigore occidentis. Calor orientis est fervor spiritualis, frigus orientis est timor superbiae. Calor occidentis concupiscentia carnis, frigus occidentis, caecitas ignorantiae. In calore orientis creatus fuit primus homo, postea superbiendo transivit ad frigus orientis quasi ad Aquilonem ad consortium diaboli. Deinde per concupiscentiam carnis cecidit ad calorem occidentis, et per ignorantiam ad frigus occidentis. Sicque per quatuor partes mundi diffusus est et dissipatus. Cum autem colligitur et revocatur, primum de quatuor partibus mundi ad arcam, id est ad Ecclesiam, accedit, et inde sursum ascendens paulatim se in unum colli
Abbreviated transcription (Latin):
cum paucis & raro loquendo mentes nras in unum colligit. ob¬
scure autem et in abscondito loquendo sursum ad se trahit: quid
aliud quam ut ita dicam inuisibilis cuiusdam arche in cordibus
nr̃is formam figit: Quamius gͦ omĩa oꝑa sua ꝓpt̃ hominem fe¬
cerit. alia tamen uoluit ẽẽ oꝑa illa que sanis exiberent obsequi¬
uin:. atq alia que infirinis conferrent remedium. Poterat enim
mundus sano seruire: seo non poterat egrotum reꝑare. ꝓinde
post illam pͥmam rerum condicionem que facte fuerantꝰ ut stan¬
tib subessent: necesse erat alia facere. que iacentes erigerent. Qe
tanto pͥmis digniora sunt. quantomagis necessaria: & quanto digni¬
tate p̃cedunt. tanto ꝓlixiore tempore currunt. Illa enim sex dieb
facta siuit. ista sex etatibus fiunt. Sex dieb facta est rerum con¬
dicio: & sex etatib ꝑficitur hominum reparatio. Qd̃ alit̃ electi ⁊ ali

Expanded text:
cum paucis et raro loquendo mentes nostra in unum colligit, obcum paucis et raro loquendo mentes nostra in unum colligit, obscure autem et in abscondito loquendo sursum ad se trahit, quid aliud quam, ut ita dicam, invisibilis cujusdam arcae in cordibus nostris formam fingit? Quamvis ergo omnia opera sua propter hominem fecerit, alia tamen voluit esse opera illa, quae sanis exhiberent obsequium, atque alia quae infirmis conferrent remedium. Poterat enim mundus sano servire, sed non poterat aegrotum reparare. Proinde post illam primam rerum conditionem, quae facta fuerunt, ut stantibus subessent, necesse erat alia facere, quae jacentes erigerent. Quae tanto primis digniora sunt, quanto magis necessaria, et quanto dignitate praecedunt, tanto prolixiori tempore currunt. Illa enim sex diebus facta sunt, ista sex aetatibus fiunt. Sex enim diebus facta est rerum conditio, et sex aetatibus perficitur hominum reparatio. CAP. VI. Quod ali
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc stabilitatis impacientẽ. rerum uarietate delectarent.
ꝓpterea elegit unam gentem. & unum locum. ubi sacram̃ta
non ad uniꝰ gentis tantum. sed ad salutem tocius mundi ꝑtinen¬
tia miciaret. ut unicas ubiq cõmendaret᷑. & humanus animꝰ
uitus & foris ad uni  tatem reuocaret᷑ : ut sicut ab uno sal¬
uatore ẽ salus omĩum. ita eciam ab uno loco & ab uno ppło
manaret salucis inicium. Qui enim ꝓpt̾ nos omĩa fecit.
sic utiq fecit. ut nobis magis expedire cognouit: Hȩc autẽ par¬
tim ꝑhomines. partimꝑ angłos. ꝑartim ꝑsemet ipsũ operatꝰ est:¬
ꝓpterea ut dũ meditatione eorum humanus animus de factis
hominum ad facta angłorum. et de factis angłorum ad facta
dei ascendendo ꝓficit. paulatim sese in unum colligere assues¬
cat: & quantomagis multiplicitatem euadit: tanto amplius
ad ueram simplicitatẽ adppinquare incipiat. Dum ergo deus

Expanded text:
adhuc stabilitatis impatientem rerum varietate delectarent. adhuc stabilitatis impatientem rerum varietate delectarent. Propterea elegit unam gentem, et unum locum, ubi sacramenta non ad unius gentis tantum, sed ad salutem totius mundi pertinentia initiaret, ut unitas ubique commendaretur, et humanus animus intus et foris ad unitatem revocaretur, ut sicut ab uno Salvatore est salus omnium, ita etiam ab uno loco, et ab uno populo manaret salutis initium. Qui enim propter nos omnia fecit, sic utique fecit, sicut magis nobis expedire cognovit. Haec autem partim per homines, partim per angelos, partim Propterea ut dum in meditatione eorum humanus animus de factis hominum ad facta angelorum, et de factis angelorum ad facta Dei ascendendo proficit, paulatim sese in unum colligere assuescat, et quando magis multiplicitatem evadit, tanto amplius ad veram simplicitatem appropinquare incipiat. Dum ergo Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
corda nr̃a colligere. & ad interna gaudia contẽplanda reuocare.
fons loquit᷑ ut nos utus redire ãmoneat. Sed quia nos mens
uisibilib assueca. nescit tam cito ad inuisibilia consurgere. ÷¬
iecirco uoluit ipse quedam uisibilit̃ eciam exibere miracła.
in quib nr̃m affectum enutriret. & suam nobis caritatem com¬
mendatret. hec autem sunt que sp̃italit̃ illa que ad redẽp̃cio¬
nem hominis ꝑtinent. Nam ea quȩ ad conditionẽ hominis
facta sunt. magis nobis potentiam opificis indicant. Ea uͦ
que ad redẽptionem hominis facta sunt: p̃cipue ad caritatem
speccant. Hec igitur oꝑatus est dens. ut qualem erga nos dilec¬
tionem haberet. ostendere: & nos ab amore huꝰ mundi ad amo¬
rem suum reuocar&. Hec gͥ oꝑa ita moderari uoluit. ne infi¬
nita ẽẽnt. ne animum nr̃m qui colligendꝰ erat. in occupatione
sua distraherent : & tam̃ mulca ẽe̾nt. ut eundem animũ ꝑfecte

Expanded text:
corda nostra colligere, et ad interna gaudia contemplanda revocare, corda nostra colligere, et ad interna gaudia contemplanda revocare, foris loquitur, ut nos intus redire admoneat. Sed quia mens visibilibus assueta nescit tam cito ad invisibilia consurgere, idcirco voluit ipse quaedam etiam visibiliter exhibere miracula, in quibus nostrum affectum enutriret, et suam nobis charitatem commendaret. Haec autem sunt specialiter illa, quae ad reparationem hominis pertinent; nam ea, quae ad conditionem hominis facta sunt, magis nobis potentiam opificis indicant; ea vero, quae ad redemptionem hominis facta sunt, praecipue ad charitatem spectant. Haec igitur operatus est Deus, ut qualem erga nos haberet dilectionem ostenderet, et nos ab amore hujus mundi ad amorem sui revocaret. Haec igitur opera ita moderari voluit ne infinita essent, ne animum nostrum, qui colligendus erat, in occupatione sua distraherent; tamen multa essent, ut eumdem animum perfectae
Abbreviated transcription (Latin):
rem suum. Unde nec dubitare de creatore suo poterat: cui semꝑ
uitꝰ ꝑcontemplationẽ p̃sens erat. Cuiꝰ uisio & ꝑcognitionẽ cor
eius illuminauit: & ꝑamorem stare & requiescere fecit. Sed
postqm mĩto p̃uaricationis sue eiectus ẽ afacie dñi: factus ẽ
cecus & instabilis. Cecus ꝑignorantiam mentis. instabilis ꝑ con¬
cupiscentiam carnis. Quib ab illo in omẽm transfusis. poste
ritatem uniuersa mala exortu sunt. Pignorantiam enim.
ad hoc tamdem deuoluti sunt homines. ut creatorem suum
non agnoscerent. & aut omĩo dm̃ ñ esse existimarent. aut diuini¬
tatem his qui dii non erant attribuerent. ꝑconcupiscentiã
uero infinitis errorib distracti. & dissipati sunt. Necẽẽ enim
fuerat. ut ꝑ concupiscentiam terrenarum recum que uidebaut᷑
ininoderate diffluerent. qui tenebris ignorantie pressi. alia inui¬
sibilia bona ẽẽ nescirent. Uolens ergo deus ab hac distractione

Expanded text:
rem suum. Unde nec dubitare de Creatore suo poterat, cui semper rem suum. Unde nec dubitare de Creatore suo poterat, cui semper intus per contemplationem praesens erat. Cujus visio, et per cognitionem cor ejus illuminavit, et per amorem stpostquam merito praevaricationis suae ejectus est a facie Domini, factus est caecus et instabilis. Caecus per ignorantiam mentis, instabilis per concupiscentiam carnis. Quibus ab illo in omnem posteritatem transfusis, univeis, universa mala exorta sunt. Per ignorantiam enim ad hoc tandem devoluti sunt homines, ut Creatorem suum non agnoscerent, et aut omnino Deum non esse existimarent, aut divinitatem iis, qui dii non erant, attribuerent. Per concupiscentiam vero infinitis erroribus distracti, et dissipati sunt. Necesse enim fuerat, ut per concupiscentiam terrenarum rerum, quae videbantur, immoderate diffluerent, qui tenebris ignorantiae pressi alia invisibilia bona esse nescirent. Volens ergo Deus ab hac distractione
Abbreviated transcription (Latin):
lam diximus quare obscure & in abscondito loquatur deus.
Nune restat dicere: quare cum paucis & raro loquatur.
corꝑi p̃erat. ꝑsensus quidem ministerin corꝑis foris inpler&e.
sed intꝰ prationem semꝑ ad creatorem suum intenderet. hoc ẽ¬
ut menbra corꝑis sensificando foris ad agendum moueret. sed in¬
tentionem & desiderium intus ad solum creatorem dirigeret. ut
nichil foris ageret. qdđ ex eiꝰ dilectione non ꝓcederet. & ad eius
dilectionem non ꝑtingeret. ita ut ome actum & caritas inꝑaret.¬
& ratio disponer&. et sensus inpleret. atq ꝑficer&e. Quamdiu ergo
hunc ordinem nature sue cenuit. quãius foris ꝑactionem uaria¬
retur. intus tam̃ ꝑutentionẽ & amorem stabilis ꝑmansit: quia
unum intendebat. & ꝓpt̃ unum omĩa faciebat: unum diligebat.
& omĩum uoluptatum & actionum suarum finẽ ad unum refe¬
rebat. & indefessa mentis acie ad unum iugit̃ respiciebat creato¬

Expanded text:
Jam diximus quare obscure, et in abscondito loquatur Deus; Jam diximus quare obscure, et in abscondito loquatur Deus; nunc restat dicere, quare cum paucis, et raro loquaturcorpori praeerat, per sensus quidem ministeria corporis foris impleret, sed intus per rationem semper ad Creatorem suum intenderet. Hoc est membra corporis sensificando foris ad agendum quidem moveret, sed intentionem, et desiderium intus ad solum Creatorem dirigeret, et nihil foris ageret, quod ex ejus dilectione non procederet, et ad ejus dilectionem non pertineret, ita ut omnem actum et charitas imperaret, et ratio disponeret, et sensus impleret atque perficeret. Quandiu ergo hunc ordinem naturae suae tenuit, quamvis foris per actionem variaretur, intus tamen per intentionem et amorem stabilis permansit, quia unum intendebat, et propter unum omnia faciebat, unum diligebat, et omnium voluntatum, atque actionum suarum finem ad unum referebat, et indeffessa mentis acie ad unum jugiter respiciebat Creato
Abbreviated transcription (Latin):
debetis. dum me sic fugientem cernitis. Non uenissem nisi ue¬
diligerem. non fugerem nisi uos post me trahere uellem.
Hec ẽ causa quare in abscondito semꝑ ds loquat᷑. Similis ẽ¬
ratio quare obscure loquatur: sicut inlege & ꝓpħis. & in euãgłio
ꝑ parabolas & enigmata locutus ẽ. Dignum ẽ enim ut sub fi¬
guris uerborum abscondantur secreta misticorum intellectuũ.
quia oito ulescerent. si passim om̃ib paterent. Ita enĩ ui̾tas
& ꝑinquit sitionẽ fideles exero&: et ne abinfidelib inueniat᷑.
occulta ꝑmanet. Istos dum difficile inuenitur. maiori desi¬
derio inflãmat. illos dum omĩno inueniri ñ potest execat.
Coceodem gͦ & fideles ꝓficiunt & infideles cadunt: quia & illi
humilit̃ alidiendo & fidelit̃ inquirendo uerba dei. ad agnitio¬
nem ueritatis ꝑueniunt: isti autẽ uel negligendo uel contẽp¬
nendo uel praue intelligendo. nunqͣm ad uericatem ꝑtingt̃.

Expanded text:
debetis dum me fugientem cernitis. Non venissdebetis dum me fugientem cernitis. Non venissem, nisi vos post me trahere vellem. Haec est causa, quare Deus in abscondito semper loquatur. Sicut to semper loquatur. Sicut in lege, et prophetis, et in Evangelio per parabolas, et aenigmata locutus est. Dignum est enim, ut sub figuris verborum abscondantur secreta mysticorum intellectum, quia cito vilescerent si passim omnibus paterent. Ita enim veritas et per inquisitionem fideles exercet, et ne ab infidelibus inveniatur, occulta permanet. Istos, dum difficile invenitur, majori desiderio inflammat; illos, dum omnino inveniri non potest, excaecat. Ex eodem ergo et fideles proficiunt et infideles cadunt, quia et illi humiliter audiendo, et fideliter inquirendo verba Dei ad agnitionem veritatis perveniunt; isti autem vel negligendo, vel contemnendo, vel prave intelligendo nunquam ad veritatem pertingunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ritur fugeret: nemo eum sequi uellet. filores inquit apparuer̃t
in cerra nr̃a. Non interra mea sed interra nr̃a. ut eam cõmuni¬
caret nobiscum. Quasi diceret. fidelis uobis adsum nuntus :
uidi quod testor: audiui quod loquor: nolite timere. nolite diffi¬
dere. nolite hesiture: sequimini quo uoco. quia inde estis unde
uenio: non habetis hic manentem ciuitatem. ꝑegrinum ÷ quod
incolitis. Aliunde huc uenistis. si patrie ur̃e memores ẽẽtis.
utiq ꝑegrinationem non diligeretis ꝓpterea & ego ueni. ut
hinc uos educerem. non ut uobiscũ hic ꝑmanerem. Et ideo de
abscondito ad uos clamo. quia innotescere tantum ñ ꝑmanere
uolo. Ideo de longinquo uos uoco: quia ad redicum festino. suffi¬
cit me tantum ꝓcessisse. ut audiri possim. Dãpnum me paci
existimarẽ : si quod suꝑẽ uie ꝑgerem. Grauis ẽ omnis mora:
flores apparuerunt in terra nr̃a. Discite quantũ uos festinare

Expanded text:
ritur fugeret, nemo eum sequi vellet. Flores, inquit, apparuerunt ritur fugeret, nemo eum sequi vellet. Flores, inquit, apparuerunt in terra nostra, non in terra mea, sed in terra nostra, ut eam communicaret nobiscum. Quasi diceret fidelis vobis adsum nuntius, vidi quod testor, audivi quod loquor. Nolite timere, nolite diffidere, nolite haesitare. Sequimini quo voco, quia inde estis unde venio, non habetis hic manentem civitatem. Peregrinum est quod incolitis. Aliunde huc venistis, si patriae vestrae memores essetis, utique peregrinationem non diligeritis. Propterea et ego huc veni, ut hinc vos educerem, non ut vobiscum hic permanerem. Et ideo de abscondito ad vos clamo, quia innotescere hic tantum, non permanere volo. Ideo de longinquo vos voco, quia ad reditum festino. Sufficit me tantum processisse, ut audiri possim. Damnum me pati existimarem, si quod superest viae pergerem. Gravis est omnis mora. Flores apparuerunt in terra nostra. Discite quantum vos festinare
Abbreviated transcription (Latin):
hoc quod dixi. hic ñ diligit: In hoc mundo. in hoc scło. in bac t̾ra.
in hac patria. in hoc exilio: sed uocat nos ad terram suam ad
patriam suam: qui a ñ decet talis amor ꝑ atriã istã Imminutio
amoris. eẽt uilitas regionis. Iocundus amor: amenum querit
locum. Ideo cõmendat terram suam. Ideo laudat patriam suam.
Ideo dicit. flores apparuerunt in terra nr̃a. uinee florentes odo¬
rem dederunt. & uox turturis audita est in terra nr̃a. ut concu¬
piscamus talem regionem. ut desideremus talem patͥam. & sequam᷑
eum. Ibi nos amat: ibi amore nr̃o frui desiderat. Ibi amplecti anob̾
postulat. Ibi sequentes se non fugit: sed uenientes expectat. Offert
gͦ se dum non queritur.: ut nos ad amorem suum accendat. Dum
queritur fugit: ut nos post se currere faciat. Nisi enim prius
ipse se nobis ostenderet. nullus eum diligeret. Et nisi dum que¬

Expanded text:
hoc, quod dixi, hic non diligit? In hoc mundo, in hoc saeculo, in hac terra, hoc, quod dixi, hic non diligit? In hoc mundo, in hoc saeculo, in hac terra, in hac patria, in hoc exsilio. Sed vocat nos ad terram suam, quia non decet talis amor patriam istam, immunitio amoris esset utilitas regionis. Jucundus amor amoenum quaerit locum, ideo commendat nobis terram suam, ideo laudat patriam suam, ideo dicit: Flores apparuerunt in terra nostra; vineae florentes odorem dederunt ; vox turturis audita est in terra nostra. Ut concupiscamus talem regionem, ut desideremus talem patriam, et sequamur eum. Ibi nos amat, ibi amore nostro frui desiderat, ibi amplecti a nobis postulat, ibi sequentes se non fugit, sed venientes ad se exspectat. Offert ergo se dum non quaeritur, ut nos ad amorem sui accendat. Dum quaeritur fugit, ut nos post se currere faciat. Nisi enim prius ipse se nobis ostenderet, nemo eum diligeret. Et nisi dum quae
Abbreviated transcription (Latin):
git sponsam. & sono dep̃sso. uoce tenui uocat eam & dicit. Ueni
amica mea. speciosa mea. colunba mea. E oce hyenͣs transiit. ymber
abiit & recessit. fiores apparuerunt in terra nr̃ã. Uox turturis audi¬
ta ẽ interra nr̃a. Illa ut audit sponsum adeẽ. surgit mox. festinat.
aꝑit pessulum hostii sui: & quasi uenientem exceptura. brachia
ad amplexandum parat. Uix colerat. uix sustinet. uix expectat.
Liquescit anima eius. ardet cor eius. feruent p̃cordia eius. exultat.
gaudet. tͥpudiat. iocundatur. ruit obuiam uenienti. sed ille cum
iam putatur teneri declinat: & subito quasi de mediis elapsus
amplexib fugit. Quid ẽ hoc : Dum ñ queritur querit: dum ñ
uocatur uenit. Dum non querit᷑ declinat: & dum uocatur fugit.
Si non diligit quare uenit: Si autẽ diligit. quare sugit: Diligit
aũ & ideo uenit. sed quia hic non diligit. ideo fugit. Quid est

Expanded text:
git Sponsam et sono depresso, voce tenui vocat eam, et dicit: Veni, git Sponsam et sono depresso, voce tenui vocat eam, et dicit: Veni, amica mea, columba mea. Ecce hiems transiit, imber abiit, et recessit. Flores apparuerunt in terra nostra; vox turturis audita est in terra nostra . Illa ut audit Sponsum adesse surgit mox, festinat, aperit pessulum ostii sui , et quasi venientem exceptura brachia ad amplectendum parat; vix tolerat, vix sustinet, vix exspectat. Liquescit anima ejus , ardet cor ejus, fervent praecordia ejus, exsultat, gaudet, tripudiat, jucundatur, ruit obviam venienti. Sed ille, cum jam teneri putatur, declinat, et subito quasi de mediis elapsus amplexibus fugit. Quid est hoc? Dum non quaeritur quaerit, dum non vocatur venit, dum autem quaeritur declinat, et dum vocatur fugit. Si non diligit, quare venit? aut si diligit, quare fugit? Diligit autem, et ideo venit, sed quia hic non diligit, ideo fugit. Quid est
Abbreviated transcription (Latin):
extrinsecus loqueretur deus: quia aurem cordis intrinsecus ha¬
buit. qua uocem dei sꝑitalit̃ audire posset. Sed postquam foris ad¬
aurem ad suasionem serpentis aꝑuit: aurem intus ad uocem dei
clausit. Quia gͦ homo intus auditum ꝑdidit. quo dm̃ loquentẽ
audiat: reuocans nos deus ad se. foris clamat. S cum loquit᷑ semꝑ
quasi occultari uolens se subtrahit: ut mentẽ humanam & ꝑhoc
quod loquit᷑ de se ãmoneat. et ꝑ hoc quod se occultando fugit.
ad se trabat. Irritat enim desiderium nr̃m ut augeat: quia & lo¬
quendo amorem suum in nobis excitat. & fugiendo ut se sequamur
inflãmat. Tale est enim cor hominis. ut si quod diligit adipisci ñ
ualeat. amplius desiderio maroescat. Sic in canticis canticorum
sponsus uenit. stat post parietem. ꝓspicit ꝑfenestras & cancellos:
ut quasi lateat et non lateat. Mutit manum suam ꝑforamen: tan¬

Expanded text:
extrinsecus loqueretur Deus, qui aurem cordis intrinsecus haextrinsecus loqueretur Deus, qui aurem cordis intrinsecus habuit, qua vocem Dei spiritualiter audire posset, sed postquam foris aurem ad suasionem serpentis aperuit, aurem intus ad vocem Dei clausit. Quia ergo homo auditum intus perdidit, quo Deum loquentem audiat, revocans nos Deus ad se foris clamat. Sed cum loquitur, semper quasi occultari volens se subtrahit, ut mentem humanam et per hoc quod loquitur de se admoneat, et per hoc quod se occultando fugit ad se trahat. Irritat enim desiderium nostrum ut augeat, quia et loquendo amorem sui in nobis excitat, et fugiendo ut se sequamur inflammat. Tale est enim cor hominis, ut si quod diligit adipisci non valeat, amplius desiderio suo inardescat. Sic in Canticis canticorum Sponsus venit: Stat post parietem, prospicit per fenestras, et cancellos , ut quasi lateat et non lateat. Mittit manum suam per foramen , tan
Abbreviated transcription (Latin):
a cõmuni frequentia hominum segregatis. uel ꝑ nocturna silentia.
uel in campis uel in solitudinib uel in montib se manifestauit.
Sic locutus ẽ cum noe. cum abitiham. cum isaac. cum iacob. cum
illis głam suam manifestaret. seorsum in montẽ duxit. Quib &e
alibi dicit. Uobis datum ẽ nosse misterium regni dei. oeteris autẽ
in parabolis. Et rursum. Quod dico uobis in tenebris dicite in lu¬
mine: et quod in aure auditis p̃dicate suꝑ tecta. S nec illi anti¬
quo ppło legem dedit in egipto: donec eum eduxisset in solitudi¬
nem seorsum. Nec ibi palam omib sed moyses solus ascendit in
montẽ. ut legem acciꝑet. Quid ẽ gͦ quod semꝑ in secreto loquit᷑
deus. nisi quia nos ad secretum uocat: & quod cum paucis uͥ ut
nos colligat: Considerate hec duo que dixi. Colligit: & ad secretum
uocat. Primus homo antequã peccaret. non opus. habuit ut ei

Expanded text:
a communi frequentia hominum segregatis, vel per nocturna silentia, a communi frequentia hominum segregatis, vel per nocturna silentia, vel in campis, vel in solitudinibus et montibus se manifestavit. Sic locutus est cum Noe, cum Abraham, cum Isaac, cum Jacob, cum illis gloriam suam manifestaret, seorsum in montem duxit . Quibus et alibi dicit: Vobis datum est nosse mysterium regni Dei, caeteris autem in parabolis , et rursum: Quod dico vobis in tenebris, dicite in luce, et quod in aure auditis, praedicate super tecta . Sed nec illi antiquo populo legem dedit in Aegypto, nec alibi, donec eum eduxisset in solitudinem seorsum. Neque ibi palam omnibus, sed Moyses solus ascendit in montem, ut legem acciperet. Quid est ergo quod semper in secreto loquitur Deus, nisi quod nos ad secretum vocat? et quid quod cum paucis, nisi ut nos colligat? Considerate haec duo quae dixi, colligit et ad secretum vocat. Primus homo antequam peccaret non opus habuit, ut ei
Abbreviated transcription (Latin):
des meritum. nec infidelitas haberet iocum. In uotescit gͥ ut fides
nucriatur. & occultꝰ ꝑmanet ut infioelitas conuincatur. Occuitꝰ
ꝑmanet ut fides ꝓbetur. innotescit ut infidelitas condẽpnetur.
Quia enim et ficeles aliquio habent unde dubitare possent. &
infideles unde credere ualerent si uellent. iuste &e illis ꝓfide red¬
dit᷑ p̃mium. et istis ꝓ infidelitate supplicium. ꝑlacuit autem
deo ut beatitudinem quam gratis daturus erat homini. prius
hominem ꝓmereri faceret: sic tamen ut ab ipso ẽẽt meritum.
& meriti p̃mium. Differt igitur nunc dare quod daturus est.
plenam uidelicet sanitatem. plenam cognicionem. plenam felier¬
tatem: et interim ꝑfidem illuminat nrãm cecitatem. ut ꝑ illam
crutemur scripturas. & inueniemus uix unquam dm̃ in
multitudine locutum: sed quocienscumq hominib inotesc̾e
uoluit. non gentib & ppłis. seo uel singłis uel ad modicum paucis. ce

Expanded text:
des meritum, nec infidelitas haberet locum. Innotescit igitur ut fides des meritum, nec infidelitas haberet locum. Innotescit igitur ut fides nutriatur, et occultus permanet ne infidelitas convincatur. Occultus permanet ut fides probetur, innotescit ut infidelitas condemnetur. Quia enim et fideles aliquid habent, unde dubitare possent, et infideles unde credere valerent si vellent juste, et illis pro fide redditur praemium, et istis pro infidelitate supplicium. Placuit autem Deo ut beatitudinem, quam gratis daturus erat homini, prius hominem promereri faceret, sic tamen ut ab ipso esset et meritum et meriti praemium. Differt igitur nunc dare quod daturus est, plenam videlicet sanitatem, plenam cognitionem, plenam felicitatem, et interim per fidem illuminat nostram caecitatem, ut per ipsam crutemur Scripturas, et inveniemus vix unquam Deum in multitudine locutum, sed quotiescunque hominibus innotescere voluit, non gentibus et populis, sed vel singulis, vel admodum paucis, et
Abbreviated transcription (Latin):
non ẽ ut uelimus: sed in nobis deus hoc oꝑatur. Grã & enim dei p̃¬
uenit &e excitat liberum arbitrium nr̃m. ut possit uelle sanari.
quia ꝑse non potest uelle sanari. qui ꝑse potuit uelle infirmari.
Hoc ẽ igitur quod nunc in electis agitur. ut uidelicet in p̃senti
uita ad futuram beatitudinem p̃parentur. ut homo in hac infeli¬
citate positus. mereatur ad illam felicitatem ascendere: sicut ho¬
mo prius in illa felicitate positus. meruit ad hanc infelicitatẽ
deuenire. Sed illud meritum quo homo infelix ẽẽ meruit. tantũ¬
mͦ ex homine fuit: hoc uero meritum quo felicitatem eternam
sine causa fit. quod deus hominem post peccatum acecitate igno¬
rantie reuocans. sic cognitionem suam ab eo temꝑat. ut innotescat
quod ẽ: &e tamen semꝑ maneat occultus. Si enim ita aꝑte se ma-¬
nifestaret hominib ut nullus de eo dubitare posset: tunc nec fi¬

Expanded text:
non est ut velimus, sed Deus in nobis hoc operatur. Gratia enim Dei prnon est ut velimus, sed Deus in nobis hoc operatur. Gratia enim Dei praevenit, et excitat liberum arbitrium nostrum, ut possit velle sanari, quia per se non potest velle sanari, qui per se potuit velle infirmari. Hoc igitur est quod nunc in electis agitur, ut videlicet in praesenti vita ad futuram beatitudinem praeparentur, ut homo in hac infelicitate positus mereatur ad illam felicitatem ascendere, sicut primus homo in illa felicitate positus meruit ad hanc infelicitatem devenire. Sed et illud meritum, quo homo infelix esse meruit, tantummodo ex homine fuit. Hoc vero meritum, quo felicitatem aeternam Non ergo sine causa fit, quod Deus hominem post peccatum a caecitate ignorantiae revocans, sic cognitionem suam ab eo temperat, ut innotescat quidem et tamen semper maneat occultus. Si enim ita aperte se manifestaret hominibus, ut nullus de eo dubitare posset, tunc nec fi
Abbreviated transcription (Latin):
sed alios ꝑmiscłiam saluat. alios ꝑiusticiam dãpnat. Igitur
facta sunt certis quibusdam locis. et temporibus. & cum cer¬
tis ꝑsonis sođm altitudinẽ dnuni consilii ad hoc ordinatis. Cum
enim deus scd̾m omĩpotentiam suam. multis modis ad restauratio¬
nem hominis uti potuisset: hunc tamen potissimũ elegit. qui in-
auctorem suum cum eum ꝑcontemplationẽ p̃sentem aspiceret.
nunc autem homo creatorem suum quem non uidet ꝑspeciem. que¬
rit ꝑfidem. Primus homo sine labore stare potuit. & sponte ce¬
cidit: nunc autem homo sponte surgens. ad dm̃ eciam ꝑ torm̃ta
redit. Ordinatissimum igitur ẽ de nr̃a reꝑatione diuine dispen¬
sationis consilium: ut qui sponte cecidit. non coactus sed sponte sur¬
gat: & qui ꝑ liberum arbitrium infirmatus ẽ sanitatem non recu¬
ꝑet. donec ꝑliberum arbitrium sanari uelit. Hoc autem ex nobis

Expanded text:
sed alios per misericordiam salvat, et alios per justitiam damnat. Igitur, sed alios per misericordiam salvat, et alios per justitiam damnat. Igitur, am pervenerunt, sed facta sunt certis quibusdam locis, et temporibus, et cum certis personis secundum altitudinem divini consilii ad hoc ordinatis. Cum enim Deus secundum omnipotentiam suam multis modis ad restaurationis hominis uti potuisset, hunc tamen potissimum elegit, qui nostCreatorem suum, cum eum per contemplationem praesentem aspiceret; nunc autem homo Creatorem, quem non videt per speciem, quaerit per fidem. Primus autem homo sine labore stare potuit, et sponte cecidit; nunc autem sponte surgens homo ad Deum etiam per tormenta redit. Ordinatissimum igitur est de nostra reparatione divinae dispensationis consilium, ut qui sponte cecidit, non coactus, sed sponte surgat; et qui per liberum arbitrium infirmatus est, sanitatem non recuperet, donec per liberum arbitrium sanari velit. Hoc autem ex nobis
Abbreviated transcription (Latin):
que uel ante ipsam incarnationem ab initio ad ipsam p̃nuntian¬
dam & p̃figurandam p̃cesseruit. uel quȩ post eam usq ad finem
mundi ꝓpt̃ ipsam p̃dicandam et credendam fiunt. Cum autem
socłm illa pͥma oꝑa que ad conditionẽ hominis ꝑtinent omĩum
deus sit. quia ipse omnes creauit. & hec temporalia bona in¬
discrete omib malis &e bonis tribuit: scđm illa oꝑa que ad res¬
taurationem hominis ꝑtinent. non omĩum deus ẽẽ uoluit:
seo eorum tantum quos ipse ante tempora scłaria in ꝓposito bone
uoluntatis sue elegit: ut eos certo cempore uocaret & iustifi¬
caret. & glorificaret in dilecto filio suo dño iħu xp̃o. Inde est
quod in sacra scͥptura specialit̃ quorundam se dm̃ nominat:
sicut est illud. Ego sum deus abraham &e ds isaac &e deus ia¬
cob: qͥuia sicut dictum ẽ qui om̃s creauit non om̃s redimit. ⁊¬

Expanded text:
quae vel ante ipsam incarnationem ab initio ad ipsam praefigurandam et praenuntianquae vel ante ipsam incarnationem ab initio ad ipsam praefigurandam et praenuntiandam praecesserunt, vel quae post eam usque ad finem mundi propter ipsam praedicandam, et credendam fiunt. Cum autem secundum illa prima opera, quae ad conditionem hominis pertinent, omnium Deus sit, quia ipsa omnes creavit et haec temporalia bona indiscrete omnibus bonis, et malis tribuit; secundum illa opera, quae ad reparationem hominis pertinent, non omnium Deus esse voluit, sed eorum tantum, quos ipse ante tempora saecularia in proposito bonae voluntatis suae elegit, ut eos certo tempore vocaret, et justificaret, et glorificaret in dilecto Filio suo Domino nostro Jesu Christo . Inde est, quod in sacra Scriptura specialiter quorumdam se Deum nominat, sicut est illud: Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob , quia, sicut dictum est, qui omnes creavit, non omnes redimit,
Abbreviated transcription (Latin):
cunt. quia de longinquo adducti sunt. Ꝙ hoc totum fit. ut homi¬
nibꝰ gr̃a dei cõnm̃det᷑ ut tanto ardentius dm̃ diligant. qͣnto
&e ab occidente congregabo te. Dicam aquiloni da: & austro no
& agnoscit ubi sit. in se ipso fortassis uidere quomͦ homo ꝑdiuinã
miscd̃iam de longinquo adducatur: & de disꝑsione sua in unum
colligatur. Restat nunc ut consideremꝰ que sunt res ille quas
supra diximus. in quib exerceri oporteat animum. ut paulatim
assuescat se ab huiꝰ mundi distractione retrahere. & ad illam sũmã
stabilitatem idẽ contemplationẽ dei roboratus assurgat. Quod
Muia oꝑa dei ꝓpt̃ hominẽ facta sunt: siue ea que ꝑtinẽt
ad pͥmam condicionem hominis. siue ea que facta sunt ad
hominis reꝑationem. Ad conditionem hominis ꝑtinet creatio
mundi. idẽ celi & terre. & omĩum que in pͥmordio facta legunt᷑
adeo. Ad reꝑationem hominis ꝑtinet incarnatio uerbi. & omĩa

Expanded text:
cunt, quod de longinquo adducti sunt. Et hoc totum fit, ut homicunt, quod de longinquo adducti sunt. Et hoc totum fit, ut hominibus gratia Dei commendetur, ut tanto ardentius Deum diligant, quanto et ab occidente congregabo te. Dicam aquiloni: Da; et austro: et agnoscit ubi sit, in seipso fortassis videre quomodo homo per divinam misericordiam de longinquo adducatur, et de dispersione sui unum colligatur. Restat nunc ut consideremus, quae sint illae res, quas supradiximus, in quibus exerceri oporteat animum, ut paulatim assuescat se ab hujus mundi distractione retrahere, ut ad illam summam stabilitatem, id est contemplationem Dei roboratus assurgat, quod a opera Dei propter hominem facta sunt, sive ea quae pertinent ad primam conditionem hominis, sive ea quae facta sunt ad hominis reparationem. Ad conditionem hominis pertinet creatio mundi, id est coeli et terrae, et omnium, quae in primordio facta esse leguntur a Deo. Ad reparationem hominis pertinet incarnatio Verbi, et omnia
Abbreviated transcription (Latin):
stabilitatem que apud dm̃ est ꝑtingamus. Nemo enĩ subito ꝑ¬
fectus fit. sed ꝓficiendo quisq ad ꝑfectionem tendit: qui qͣmdiu
ad huc habet in quo ꝓficere possit. liuͦndũ ad sũmam ꝑfectionẽ
ꝑuenit. Hic si uolumus. confiderare possumus modum reꝑatio¬
nis nr̃e. Omp̃s enim ds cui nichil inpossibile est. posset utiq si
uellet eos quib misereri ꝓposuit. de laborib & erũpnis & de ꝑi¬
culis uite p̃sentis que tẽptationib plena ẽ. subito & absq dila¬
tione ad eterne uite stabilitatem transferre: sed uult ut electi
sui ꝑuarias tribulationes & tẽptationes plurimas purgandi
transeant: ut cum ꝑmultos dolores ad eum redeunt: discant
quam longe ab eo peccando discesserunt. Dum enĩ uiam ꝑquam
abierunt peccando. penitendo non translati sed reducti sunt. ꝑ¬
gunt : ex ipsa ut ita dicam itineris duitina fatigatione agnos¬

Expanded text:
stabilitatem, quae apud Deum est, pertingamus. Nemo subito perstabilitatem, quae apud Deum est, pertingamus. Nemo subito perfectus fit, sed proficiendo quisque ad perfectionem tendit, qui quandiu adhuc habet, in quo proficere possit, nondum ad summam perfectionem pervenit. Hic, si volumus, considerare possumus modum reparationis nostrae. Omnipotens enim Deus, cui nihil impossibile est, posset utique si vellet eos, quibus misereri proposuit, de laboribus, et aerumnis, et de periculis praesentis vitae, quae tentationibus plena est, subito et absque dilatione ad aeternae vitae stabilitatem transferre, sed vult ut electi sui per varias tribulationes, et tentationes plurimas purgandi transeant, ut cum per multos dolores ad eum redeunt, discant quam longe ab eo peccando discesserint. Dum enim viam, per quam abierant peccando, poenitendo non translati, sed reducti pergunt, ex ipsa diuturna ut ita dicam itineris fatigatione agnos
Abbreviated transcription (Latin):
ram in sũmo. alteram in medio. In uno ponamus mundum:
in sũmo dm̃: & in medio collocemꝰ humanum animum. Deuide
consideremus deorsum in mundo isto. magnam quandam &e hor¬
ribilem omĩum rerum confusionem. & infinitam humanarũ
mentium distractionem. sursum autẽ apud dm̃ ꝑpetuam &e
inconcussam stabilitatem. Post hec imaginemur quasi huma¬
num animum de hoc mundo sursum ad dm̃ ascendentem. et in
ascendendo semꝑ magis ac magis in unum se se colligentem:
& cunc sꝑitalit uidere poterimus formam arche nr̃e que in
imo ĩata fuit. et sursum in angustum surrexit: quo ad usq
ad mensuram tinius cubiti in cacumine suo ꝑuenirae. Similit̃
enim nos de hoc ꝓfundo. de hao conualle lacrimarum ꝑquendã
incrementa uirtutum. quasi ꝑ quosdam gradus in corde nr̃o
dispositos. ascendentes. paulatim in unum colligimur. quousq
ad illam simplicem unitatem. & ueram sinͣplicitatem eternãq

Expanded text:
ram in summo, tertiam in medio. In imo ponamus mundum, ram in summo, tertiam in medio. In imo ponamus mundum, in summo Deum, et in medio collocemus humanum animum. Deinde consideremus deorsum in mundo isto magnam quamdam, et horribilem omnium rerum confusionem, et infinitam humanarum mentium distractionem; sursum autem apud Deum perpetuam et inconcussam stabilitatem. Post haec imaginemur quasi humanum animum de hoc mundo sursum ad Deum ascendentem, et in ascendendo magis semper ac magis in unum sese colligentem, et tunc spiritaliter videre poterimus formam arcae nostrae, quae in imo lata fuit, et sursum in angustum surrexit, quousque ad mensuram unius cubiti in cacumine suo perveniret. Similiter enim nos de hoc profundo, de hac convalle lacrymarum per quaedam incrementa virtutum, quasi per quosdam gradus in corde nostro dispositos, ascendentes paulatim in unum colligimur, quousque ad illam simplicem unitatem, et veram simplicitatem, aeternamque
Abbreviated transcription (Latin):
betur. Nam quia res mundane quas in ordinate appetimus infi¬
nite sunt. cogitationes quoq quas ex ipsarum rerum memoria
intrinsecus concipimus. finite eẽ non possunt. Nam dum ꝑsingła
mom̃ta alie ex aliis exorientes multiplicit ꝓdeunt: nec ipsi nos
conprehendere ualemus quo ordine uel quomͦ ad cor ueniunt.
uel acorde recedunt. Proinde si ordinatas & stabiles ac quietas
cogitationes habere uolumus. ab hac in moderata distractione
corda nr̃a choibere studeamus. Hoc autem fieri poterit. si cer¬
tas quasdam & det̃minatas res nobis p̃scribamus. in quib assi¬
due & intentio cordis nr̃i uersari. & meditatio exerceri possit.
Tria enim sunt: idẽ ꝑ infinita distrahi. in eodem semꝑ ꝑsist̾e̾.
mur minus instabiles fieri: semꝑ incipiamus magis ac ma¬
gis ueram stabilitatem imitari. Q ut quod loquimur ꝑ exẽ¬
plum manifestius fiat: constituamꝰ tres res. unam in imo. alte¬

Expanded text:
betur. Nam quia res mundanae, quas inordinate appetimus, infibetur. Nam quia res mundanae, quas inordinate appetimus, infinitae sunt, cogitationes quoque, quas ex ipsarum rerum memoria intrinsecus concipimus, finitae esse non possunt. Nam dum per singula momenta aliae ex aliis orientes multipliciter prodeunt, nec ipsi nos comprehendere valemus, quo ordine, vel quomodo ad cor veniunt, aut a corde recedunt. Proinde si ordinatas, et stabiles, ac quietas cogitationes habere volumus ab hac immoderata distractione corda nostra cohibere studeamus. Hoc autem fieri poterit, si certas quasdam et determinatas res nobis praescribamus, in quibus assidue intentio cordis nostri versari, et meditatio exerceri possit. Tria enim sunt, id est per infinita distrahi, in eodem semper persistere, mur minus instabiles fieri, semper magis ac magis incipiamus veram stabilitatem imitari. Et ut quod loquimur, per exemplum manifestius fiat, tres constituamus res; unam in imo, alte
Abbreviated transcription (Latin):
N om̃i edificatione tria sunt p̃cipue consideranda. Ordo. dispo¬
sitio et diffinita dimensio. idẽ habens principium & finem det̃¬
minatum. Suꝑ ẽ gͥ ut nunc inquiramꝰ qualem ẽẽ oporteat ordi¬
nem & dispositionẽ cogitationum nrarum: ut ex eis construatur
quam ad inhabitandum deo edificamus. definitam dim̃sionem
reciꝑe possit: cum ipse eius inhabitator deus infinitus sit & in me¬
sus. Quod pͥmum inuestigandum ꝓposiumus. pͥmum ꝓseqtiamur.
quantum ad nr̃e intelligentie capacaͥtatem attinet infi¬
nitus ẽ: quia anobis conp̃hendi non pocest. U̾bi autem ũ ẽ
diffinitio: non : certitudo. Et ubi certitudo non est. confusio est.
Ubi autem confusio est. ordo ẽẽ non potest. Hino gͦ ꝓcedit. quod
dum corda nr̃a ad appetitum terrenarum rerum inmoderate
laxamus. oborta mox mnanium cogitationum turba. ita indiuersa
mens nr̃a rapitur. ut ipse naturalis quoq discretionis ordo ꝑtur¬

Expanded text:
In omni aedificatione tria sunt praecipue consideranda, ordo, dispoIn omni aedificatione tria sunt praecipue consideranda, ordo, dispositio et definita dimensio, habens principium et finem determinatum. Superest nunc igitur inquiramus qualem esse oportet ordinem, et dispositionem cogitationum nostrarum, ut ex eis construatur quam ad inhabitandum Deo aedificamus, definitam dimensionem recipere possit, cum ipse ejus inhabitator Deus infinitus sit et immensus. Quod primum investigandum proposuimus primum prosequamur. ostrae intelligentiae capacitatem pertinet infinitus est, quia a nobis comprehendi non potest. Ubi autem non est definitio, non est certitudo; et ubi certitudo non est, confusio est; ubi vero confusio est, ordo esse non potest. Hinc ergo procedit, quod, dum corda nostra ad appetitum terrenarum rerum immoderate laxamus, oborta mox inanium cogitationum turba, ita in diversa mens nostra rapitur, ut ipse quoque naturalis discretionis ordo pertur