comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
instantia. purificanda ẽ domꝰ. De
sequentib huiꝰ capituli. in suꝑiori¬
b plenit᷑ dictũ ẽ. ꝑ rectã enĩ fidem
om̃ia impetrari posse creduntur.
Uarietas leprȩ. uarietatẽ demonstrat
n aaron. ⁊ rł. Id ẽꝑ legẽ i sacerdoti¬
ũ docuit dñs filios ifrł. Uir qui
patit᷑ fluxũ seminis .i. doctor qͥ
animi uirtute debet uigere. si
in doctrina sua errorẽ patit᷑. uł
luxũ rerũ exercet mundanarũ.
ĩmundus ẽ: max ime si uitiũ cõ¬
suetudine nutrit. Om̃e stratũ
in quo dormierit .i. illa consue¬
tudo in qua requiẽ sibi uidetur
habere condep̃nat᷑. Si quis ce¬
tigerit lectulũ.i. torporieiꝰ coͣ¬
municauerit. mundet actus su¬
os usq ad ꝑfectã penitentiã᷑. Si
sederit ubi ille sedit .i. eiꝰ imitat᷑
torporẽ. sicut supͣ. Qui tetige¬
rit carnẽ eiꝰ. hoc ẽ exempla eiꝰ
fuerit secutus. Si saliuã huiꝰ¬
tia sua ⁊ simulatrice sapientia.

Expanded text:
instantia, purificanda est domus. De instantia, purificanda est domus. De sequentibus hujus capituli in superioribus pleniter dictum est. Per rectam enim fidem omnia impetrare posse creduntur. Varietas leprae varietatem demonstrat  legem et sacerdotium docuit Dominus filios Israel. « Vir qui patitur fluxum seminis, » id est doctor qui animi virtute debet urgere, si in doctrina sua errorem patitur, vel luxum rerum exercet mundanarum, immundus est, maxime si vitium consuetudine nutrit. « Omne stratum in quo dormierit, » id est illa consuetudo in qua requiem sibi videtur habere condemnatur. Si quis tetigerit lectulum, id est torpori ejus communicaverit, mundet actus suos usque ad perfectam poenitentiam. Si sederit ubi ille sedit, id est imitatur torporem sicut supra. « Qui tetigerit carnem ejus, » hoc est exempla ejus fuerit secutus. « Si salivam hujustia sua et simulatrice sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
re conspexerit. iubebit lapides ipsos
erui. ipsos sedeictores ⁊ eorũ dogma¬
ta extra ȩccłiam int̾ hereticos ponat.
Domũ aut̃ ipsã radi intrinsecus. id ẽ
ipsã mundare congregationẽ.⁊ pul¬
uerẽ. hoc ẽ contagia erroris. faciet
ĩmunditiȩ hereticorũ deputari. ali¬
osq doctores ꝓhis ordinari. uerisq
dognatib eiꝰdem corporis cõpagitari
concordiã. Sinaut̃ nouis magistris
appositis. redintegratus error ipsos
cũ reliqua domo cõmaculauerit. ma-¬
litia ẽ ꝑ seuerans. idõ lapides ⁊ lig¬
na puluisq extra urbẽ in loco im¬
mundo ꝓiciunt᷑: id ẽ siue doctores
siue illi qui debuerunt fructũ bo¬
norũ oꝑum parturire. cũ dogma¬
tib suis extra ȩccłiam. post certã ag-¬
m illo errore. requiẽ se habiturũ
confidit. uł cõmunicauerit illi. si
ñ ẽ recte baptizatus. abluat᷑ fonte
sacro. sin alit᷑: lacrimis penitentiȩ
ab soluat᷑. Sigͥ error restinctus in¬
ueniat᷑ cũ auxilio dñi ⁊ penitentiȩ

Expanded text:
re conspexerit, « jubebit lapides ipsos erui, » vel ipsos seductores et eorum dogmata extra Ecclesiam inter haereticos ponat. « Domum autem ipsam intrinsecus, » id est, ipsam mundare congregationem, « et pulverem, » hoc est contagia erroris faciet immunditiae haereticorum deputari, aliosque doctores pro his ordinari verisque dogmatibus ejusdem corporis compaginari concordiam. Sin autem novis magistris appositis redintegratus error ipsos cum reliqua domo commaculaverit, malitia est perseverans; ideo lapides, et ligna, pulvisque extra urbem in loco immundo projiciuntur, id est, sive doctores, sive illi qui debuerunt fructum bonorum operum parturire cum dogmatibus suis, extra Ecclesiam, post certam ag est qui in illo errore requiem se habiturum confidit, vel communicaverit illi, si non est recte baptizatus, abluatur fonte sacro, sin aliter, lacrymis poenitentiae absolvatur. Si igitur error restrictus inveniatur cum auxilio Domini et poenitentiae
Abbreviated transcription (Latin):
conuentũ ȩccłiasticũ referat. sicut
paulus de antiocenorũ seductione
dorũ consortio separent᷑: ut postino¬
dũ iudicio uero ipsũ dogma discer¬
nat᷑. Ualliculȩ prauas sententias
ꝓtendunt. pallor ⁊ rubor. iactantiã
i suꝑbiã. Statim claudec eã. hoc est

Expanded text:
conventum ecclesiasticum referat, sicut conventum ecclesiasticum referat, sicut Paulus de Antiochenorum seductione dorum consortio separentur, ut postmodum judicio vero ipsum dogma discernatur. Valliculae pravas sententias procedunt; pallor et rubor jactantiam et superbiam. « Statim claudet ea
Abbreviated transcription (Latin):
iã ñ nob̾. s illi uiuamꝰ: qui nos
mortuos inueniens. ut uiuamꝰ ꝑ ip¬
sũ redemit ⁊ adiuuit. Qd̃ si pau
cillitate fragilitatis p̃uentꝰ qui ꝑ¬
fectã innocentiã custodire nequi¬
uerit: offerat agnũ .i. fidẽ passi¬
onis xp̃i diligent᷑ custodiat. Deci¬
mã partẽ similȩ consꝑsȩ oleo. uł
fidẽ trinitatis. uł theologiã quã
confiteri ⁊ credere iubem᷑: cũ oleo
integritatẽ fidĩ. De turturib. pul¬
lis collũbe. supͣ in plerisq locis dixi¬
mꝰ. De die octauo similit᷑. Cȩtera
quȩ in hoc capi ⁊ tulo sequunt᷑ su¬
pra dicta sunt. Septẽ gentes chana¬
neorũ. uitiorũ expͥmunt sũmã: quȩ
dñs destrux it. dũ aduentu suo. nos
qui de gentib sumꝰ purificauit. in
qua ꝰ infidelib euulsis quilibet do¬
mũ possidet. dũ sibi cõmissã doctor
regit congregationẽ. in ea erroris
queppiã apparuerit. is qui p̾est ad

Expanded text:
jam non nobis sed illi vivamus, quos jam non nobis sed illi vivamus, quos mortuos inveniens, ut vivamus per ipsum redemicilitate fragilitatis praeventus quis perfectam innocentiam custodire nequiverit, offerat agnum, id est fidem passionis Christi diligenter custodiat; « decimam partem similae conspersae oleo, » vel fidem Trinitatis, vel theologiam, quam confiteri et credere jubemintegritatem fidei. De turturibus et et pullis columbae supra in plerisque locis diximus; de die octavo similiter caetera quae in hoc capitulo sequuntur, supra dicta sunt. Septem gentes Chananaeorum vitia exprimunt summa, quae Deus destruxit, dum adventu suo nos, qui de gentibus sumus, purificavit: in qua terra, infidelibus evulsis, quilibet domum possidet, dum sibi commissam doctor regit congregationem. In ea si erroris quidpiam apparuerit, is qui praeest ad
Abbreviated transcription (Latin):
tix̧ .i. ꝑ redemptionẽ xp̃i eũ doceat
auditũ ꝓsꝑum. ⁊ beniuolũ ad au¬
diendã habere iusticiã. Et suꝑpol¬
lices manꝰ dextrȩ. ⁊ pedis dextri.
Ad dirigendas uidelicet oꝑationes
eminentes.: incessũ in mandatis
dĩ. Et de olei sextario mittet in ma¬
nũ suã sinistrã .i. fidẽ integra. in
hac uita tenendã cõmendet. Ctͣna
enĩ uita. in dextera accipit᷑. Linguetq
ties spargens ei impetret apud
dnm. Reliquii olei fundet suꝑ ex¬
uis cuncta ꝓptͣ infirmitatẽ suã
homo dñi mandata oꝑe cõplere
nequeat. studeat tam̃ audire i dis¬
cere. ut sciens dñi uoluntatẽ. qd̃ oꝑe ñ
potest. bona uoliuitate recõpenset.
Et suꝑ sanguinẽ qui effusus ẽ ꝓ deli¬
mine facienda. Lunc immolabit
re. in memoria passionis ⁊ resurre¬
ctionis nr̃ȩ: ubi nr̃x̧ redẽptionis
cognouimꝰ effectũ. ac deinde puri¬
ficatis sensib. nosmet ipsos ex inte¬
gro in arã laudis dni ĩmolemꝰ. ut

Expanded text:
t, per redemptionem Christi, eum doceat auditum prosperum et benevolum ad audiendum habere justitiam. « Et super pollices manus dextrae et pedis » dextri, ad dirigendas videlicet operationes eminentes, et incessum in mandatis Dei. « Et de olei sextario mittet in manum suam sinistram, » id est, fidem integram in hac vita tenendam commendet. Aeterna enim vita in dextera accipitur. « Tingetqties spargens, ei impetret apud Dominum. « Reliquum olei fundet super exis cuncta propter infirmitatem suam homo Dei mandata opere complere nequeat, studeat tamen audire et discere, ut sciens Domini voluntatem, quod opere non potest, bona voluntate recompenset. « Et super sanguinem qui effusus est pro delimine facienda. « Tunc immolabit re in memoriam passionis et resurrectionis nostrae, ubi nostri Redemptoris cognovimus effectum, ac deinde purificati sensibus nosmetipsos ex integro in ara laudis Domini immolemus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ut colũba. De quib auib sepe
diximꝰ. Uir de quo egredit᷑ semen
coitus. ⁊rł. Hoc ẽ qui desideriis se¬
cularib defluit. mundabit᷑. ut supͣ
Pellis. uxor potest intelligi. qr. ip¬
sa mundari necesse habet. qr in in¬
iquitatib conceptio ꝑficit᷑. Siue
pellis. labor in uigiliis : cȩteris o¬
ꝑib intelligit᷑. Mulier cũ qua coi¬
erit. ⁊ rł. Duȩ sunt partes interi¬
oris hominis. Sp̃s qui de suꝑnis¬
desideriis exteriorib disponit.
Hec ẽ pars inferior. Si sp̃u melinan¬
te se ad uiliora polluta fuerit. neces¬
sariũ habet mundari. Mulier quȩ
redeunte mense patit᷑ fluxũ sangui¬
nis. ⁊ rł. Id ẽ anuna quȩ ueniente dñi
gr̃ȩ iusitatione. in idolatria macu¬
lat᷑: penitꝰ ĩmunda ẽ. Septẽ diebus

Expanded text:
e quibus avibus saepe diximus. « Vir de quo egreditur semen coitus, » etc. Hoc est vel qui desideriis saecularibus defluit, mundabitur, ut suprPellis uxor potest intelligi, quia et ipsa mundari necesse habet, quia in iniquitatibus conceptio perficitur; sive pellis labor in vigiliis et caeteris operibus intelligitur. « Mulier cum qua coierit, » etc. Duae sunt partes interioris hominis: spiritus, qui de sudesideriis disponit. Haec pars inferior, si spiritu inclinante se ad viliora polluta fuerit, necessarium habet emundari: « Mulier quae redeunte mense patitur fluxum sanguinis, » etc., id est anima quae, veniente Domini gratiae visitatione, in idololatria maculatur, penitus immunda est: « septem diebus
Abbreviated transcription (Latin):
uenia concedit᷑. Passer uiius in a¬
grũ dimitit᷑. qr diuinitas libera
mores suos. Radet om̃s pilos corpo¬
ris .i. cogitationes suas illicitas ab¬
scidet. Lauabit᷑ aqua .i. lacrimis
cõpunctionis. Purificatusq. ingre¬
diet᷑ in castra. mundatus scilicet
a p̃uaricationib. unitati ȩccłiasti¬
cȩ cõmunicationis reddat᷑. Ut ma¬
neat extra tabnaculũ suũ uii dieb.
.i. usq. ad ꝑfectã penitentiã. indig¬
nũ se ceterorũ consortio iudicabit.
Radet capillos capitis. barbãq⁊ suꝑ
ores ⁊ exteriores. quib aut inmͣtis
secreto. aut reb forinsecus positis.
animꝰ delinquit. Lotis rursũ ue
surrexit octaua die. quȩ : pͥma dies.
Iubet᷑ gͦ peccator die octauo mun¬
dari. ut firmit᷑ in dñi resurrecti
utrũq. sexũ redemit. uł innocentẽ
nitatis que oleo miscđdiȩ fit infusa.
Diei sextariũ. catholicã fidẽ. in qua
om̃s uirtutes quasi in sextario mi¬
nores m̃surȩ continent᷑. Ostiu̾ ta¬

Expanded text:
venia conceditur. Passer vivus in agrum dimittitur, quia Divinitas libera mores suos, « radet omnes pilos corporis, » id est, cogitationes suas illicitas abscindet: « lavabitur aqua, » id est lacrymis compunctionis, « purificatusque ingreditur in castra, » mundatus scilicet a praevaricationibus, unitati ecclesiasticae communicationis reddatur. « Ut maneat extra tabernaculum  usque ad perfectam poenitentiam, indignum se caeterorum consortio judicabit. « Radet capillos capitis, barbamque et sores et exteriores quibus aut in mentis secreto, aut rebus forinsecus positis animus delinquit, lotis rursum vessurrexit octava die, quae et prima dies. Jubetur ergo peccator die octavo mundari, id est firmiter in resurrectionem utrumque sexum redemit; vel innocentem nitatis, quae oleo misericordiae sit infusa. « Olei sextarium, » catholicam fidem, in qua omnes virtutes, quasi in sextario minores mensurae, continentur. Ostium ta
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ subreptio suꝑbiȩ uł iactantiȩ.
Recludet eã sacerdos uii dieb. ut sup̃.
Si uͦ post examinationis diligentiã.
uitiũ uirtuti in hesisse reperiat᷑.
comburat᷑ flammis .i. ex cõmuni¬
cationis condẽpnatione. uł penȩ
gehenualis terror exhibeatur.
Si uͦ in peius ñ ꝓfecerit. lacrimis
penitentiȩ abluat᷑. ⁊ maiori cau¬
tela ꝓbetur. utrũ in suꝑbia ꝑsistat.
mͣ in adquisito pͥus fauore. gła¬

Expanded text:
id est subreptio superbiae vel jactantiae, « id est subreptio superbiae vel jactantiae, « recludet eam sacerdos septem diebus » ut supra; si vero post examinationis diligentiam vitium virtuti inhaesisse reperiatur, « comburatur flammis, » id est excommunicationis condemnatione, vel poenae gehennalis terror exhibeatur: si vero in poenis non profecerit, lacrymis poenitentiae abluatur et majori cautela probetur utrum in superbia persistat, ntam in acquisito prius favore gloria
Abbreviated transcription (Latin):
publice penitens. ut a dño iustificet᷑.
Solus habitabit extra castra. in dis¬
pofita uidelicet sibi penitentia u¬
nanimit᷑ ꝑsistens: donec adño ue¬
nã consequat᷑. Uestis lanea siue
linea. idẽ uirtus sũma.⁊ inferior.
Sicut lanea uestis p̃tiosior ẽ.: ma¬
iore p̾stat calorẽ. ⁊ linea uilior mi¬
nore. Non ẽ enĩ ȩqua uirginitati.
martyrio. substantiȩ.÷ mundi des¬
pectioni. pudicitia uidualis⁊ con¬
iugalis. p̾dicatio sine ꝑsecutione.
largitio elemosinȩ: licet singula
horũ bona sint ⁊ utilia. Stamen uͦ
qd cet̾a sustentat. dĩ nutũ. subteg¬
men. nr̃am intentionẽ potest ex¬
pͥmere. De quib dĩ auxilio igr̃a
p̃ueniente. uirtutũ contexit᷑ ami¬
ctus. sellis laborẽ. temptationem.
tribulationẽq. significat: quȩ in
ieiuniis. uigiliis.⁊ aliis exercitati¬
onib nobis ingerimꝰ in bis uirtu¬
tib Si alba ⁊ rufa fuerit macula.

Expanded text:
publice poenitens, ut a Domino justificetur; « publice poenitens, ut a Domino justificetur; « solus habitabit extra castra, » in disposita sibi videlicet poenitentia unanimiter persistens, donec a Domino veniam consequatur. « Vestis lanea sive linea, » id est virtus summa et inferior, sicut lanea vestis pretiosior est et majorem praestat colorem, et linea vilior minorem. Non est enim aequa virginitati, martyrio, substantiae et mundi despectioni, pudicitia vidualis et conjugalis; praedicatio sine persecutione, largitio eleemosynae licet singula horum bona sint et utilia, stamen vero, quod caetera sustentat, Dei nutum, subtegmen, nostram intentionem potest exprimere, de quibus Dei auxilio et gratia praeveniente virtutum, contexitur amictus. Pellis laborum tentationem tribulationemque significat, quae in jejuniis, vigiliis et aliis exercitationibus nobis ingerimus. In iis virtutibus, « si alba et rufa fuerit macula, »
Abbreviated transcription (Latin):
tentio cogitationũ ꝓpͥũ statũ reli¬
querit. ad malũq inuestigandũ
fuerit sagatior: condẽpnet᷑. Si aut̃
uiderit locũ maculȩ equalẽ uicinȩ
carni. id eͣ ñ multũ a ueritate exor
fessus ẽ. manifestũ ẽ. ñ indigens in¬
quisitione: cetera ut supra. Sub
lis sensus ad rimandũ ꝓfunda defe¬
cerit. simplicitati studens. mundꝰ
ẽẽ decernit᷑. Cuiꝰ simplicitatis mo¬
di sunt duo. Unus in illis qui pru¬
dentes sunt ne decipiant᷑. ⁊ simpli¬
ces ut nullũ decipiant: alt̾ in illis
quorũ mens hebitudine capta. bo¬
ni maliue distinguendi capax ñ ẽ.
qui agͥecis muriones uocant᷑. Cȩt̃a
de caluitio sicut supra. Sinaut̃ i
ipse factor eiꝰ peccati. iusto ndicio
habebit uestim̃ta dissuta. id ẽ suis
se uirib ꝓnunciat desolatũ. Caput
nudũ. id ẽ salutis se galea indignũ
citate prauitatis illud refrenans.
n om̃i tẽpore se peocatorẽ pnuntiet

Expanded text:
tentio cogitationum proprium statum relitentio cogitationum proprium statum reliquerit, ad malumque investigandum fuerit sagacior, condemnetur. « Sin autem viderit locum maculae aequalem vicinae carni, » id est non multum a veritate exorbfessus est manifestum non indigens inquisitione: caetera ut supra: Subolis sensus ad rimandum profunda defecerit, simplicitati studens, mundus esse decernitur; cujus simplicitatis modi sunt duo: unus in illis qui prudentes sunt ne decipiantur, et simplices ut nullum decipiant; alter in illis quorum mens, hebetudine capta, boni a malitia distinguendi capax non est, quia a Graecis moriones vocantur. Caetera de calvitio sicut supra. Sin autem ipse factor ejus peccati justo judicio habebit vestimenta dissuta, » id est suis se viribus pronuntiet desolatum, « caput nudum, » id est salutis se galea indignum citate pravitatis illud refrenans, et omni tempore se peccatorem pronuntiet,
Abbreviated transcription (Latin):
in malis: condẽpnet᷑. Caro ⁊ cutis.
quas ignis exusserit. ⁊ rł: id ẽ uita ⁊
conu̾satio. quȩ inuidia ⁊ odio uul¬
nerat᷑. si emendans. uł suꝑstitionẽ
legis sectat᷑. uł transgressũ euangłii
⁊ sanȩ doctrinȩ statũ amiserit: con¬
dep̃nabit᷑. Si uͦ bona intentio ñ mu¬
tat᷑. fiat ut supra. Si post diligentiã
examinationis plenã. quasi un di¬
erũ expectationẽ erroris obnoxtus
homo inueniat᷑: condẽpnet᷑. Plaga com¬
busturȩ. suspitio inuidiȩ ẽ. ñ ipsa.
Quia qui iniuste alicui inuidebat
ante em̃dationẽ. si postinodũ iuste quẽ
redarguit ꝑ iuidiȩ hoc iterationẽ a¬
gere putat᷑: qd̾ adoctore utrũ sit di¬
ligent᷑ ꝑspiciendũ ẽ. Uir siue muli¬
er in euiꝰ capite uł barba germina¬
bit lepra. ⁊ rł. Idẽ fortis siue infirmꝰ.
sapiens. seu minꝰ sapiens. qui in fide
diuinitatis xp̃i. uł humanitatis eiꝰ
errore maculat᷑. Si capillus fuerit
flauus. solitoq subtilior: hoc ẽ in¬

Expanded text:
Caro et cutis quam ignis exusserit, » et rel., id est vita et conversatio quae invidia et odio vulneratur, si emendans vel superstitionem legis sectatur, vel transgressum Evangelii et sanae doctrinae status admiserit, condemnabitur; si vero bona intentio non mutatur, fiat ut supra. Si post diligentiam examinationis plenam quasi septem dierum exspectationem errori obnoxius homo inveniatur, condemnetur. Plaga combusturae est suspicio invidiae, non ipsa, quia qui injuste alicui invidebat ante emendationem, si postmodum juste quem redarguit, per invidiae hoc iteratione agere putatur, quod a doctore, utrum sit, diligenter perspiciendum est. « Vir sive mulier in cujus capite vel barba germinabit lepra, » et rel. Fortis sive infirmus, sapiens sive minus sapiens, qui in fide Divinitatis Christi vel humanitatis ejus errore maculatur, « si capillus fuerit flavus solitoque subtilior, » hoc est in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯrł. Utraq uictima. xpͣm signifi¬
cat: qd̾ cũ carnib i pelle n fimo
comburunt᷑ extra castra. innuit
rabilis. qui ẽ ds uerus ꝓ nob̾ extra
portã passus ẽ. Fimꝰ. peccatorũ nr̃oꝵ
sordes ostendit. Qui aut̃ combusse¬

Expanded text:
. Utraque victima Christum significat. Quod cum carnibus, et pelle, et fimo comburuntur extra castra, innuit rabilis, qui est verus Deus, pro nobis extra portam passus est. Fimus peccatorum nostrorum sordes ostendit. « Qui autem combusse
Abbreviated transcription (Latin):
te eiꝰ. uł secutus fuerit exempla eiꝰ.
purget se fonte lacrimarũ. usq. ad
ꝑfectam penitentiã. Om̃e qd̾ reptat
sideriis caducis innitit᷑. Quicqͥd
suꝑ pectus quadrupes gradit᷑. irł.
Id ẽ qui tota confidentia int̾renis
confidit. quatuor ȩuangłorũ dictiꝰ.
n plurimorũ aliorũ testimoniis
sibi in desideriorũ uoluptatẽ uen¬
dicans. sicut inuitatus ad conuiuia
ꝑeccatorũ accessit. ⁊ cętera similia.

Expanded text:
tae ejus vel secutus fuerit exempla ejus, tae ejus vel secutus fuerit exempla ejus, purget se fonte lacrymarum usque ad perfectam poenitentiam. « Omne quod reptat sideriis caducis innititur. « Quidquid super pectus quadrupes graditur, » et rel. Qui tota confidentia in terrenis confidit, quatuor Evangeliorum dictis et plurimorum aliorum testimoniis sibi in desideriorum voluptatem vindicans, si invitatus ad convivia peccatorum assensit, et caetera similia.
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ ea in qua lauant᷑ hȩc uasa quę
polluta sup̃dixit: ⁊ om̃e liquans
uidelicet quȩ mimunda iã dixit.
antequã mundent᷑. Cibus ⁊ potus.
doctrina sp̃italis. bonȩ oꝑationes
intelligunt᷑. quȩ si immunditiã
supradictorũ admiserit. ñ ĩa accep¬
ti sunt digni. Siue clibani. siue ci¬
tropodes. ⁊ rł. Citropodes. uasa sunt
fictilia. pedes habentia. Clibani au¬
tẽ ncitropodes. in quib panes ⁊ ci¬
bi cẽperant᷑. magistri sunt: qui aliis
pastũ uitȩ debent parare. Si illi exem
manet in expugnabilis. Si ceciderit
suꝑ sem̃tẽ. ⁊ rł. Id ẽ si catecuminũ qͥ
ẽ in baptismo consepeliendus xp̃o.
ut uiuificet᷑. eiusdẽ modi mala exem¬
pla attigerint: mundabit᷑ in bap¬
tismo. Sinaut̃ quispiã sem̃tẽ aqua
ꝑfuderit. ⁊ rł. Id ẽ postqu̾a baptita¬
tus fuerit. si se iam dictis inuolue¬
rit: reus erit. Si mortuũ fuerit ani
in currerit. qui cõmunicauerit iu¬

Expanded text:
id est ea in qua lavantur haec vasa quae id est ea in qua lavantur haec vasa quae polluta supra dixit: « Et omne liquens videlicet quae immunda jam dixit antequam mundentur. Cibus et potus doctrina spiritualis vel bonae operationis intelliguntur; quae si immunditiam supradictorum admiserint, non jam acceptu sunt digna: « Sive clibani, sive chytropodes, » et rel. Chytropodes vasa sunt fictilia pedes habentia. Clibani autem et chytropodes, in quibus panes et cibi temperantur, magistri sunt, qui aliis pastum vitae debent parare; si illi exempmanet inexpugnabilis. « Si ceciderit super sementem, » etc. Id est si catechumenum, qui est in baptismo consepeliendus Christo ut vivificetur, ejusdem modi mala exempla attigerint, mundabitur in baptismo. « Sin autem quispiam sementem aqua perfuderit, » et rel., id est, postquam baptizatus fuerit, si se jam dictis involverit, reus erit. « Si mortuum fuerit animincurrerit, qui communicaverit vi
Abbreviated transcription (Latin):
pa. quȩ dr̃ nasci expluuia ⁊ luto.
ceca ut fodiat t̾rã. eũ denotans. qͥ
et᷑. irł. Distantia ẽ int᷑ eũ qui tangit.
n eũ suꝑ que cadit. langit enĩ. qui ꝑ
se polluit᷑. suꝑ eũ cadit. qui casu ali¬
quo decipit᷑. ut dauid deambulans
in solario. subito mulieris captus
ẽ pulchritudine. Uas ligneũ signi¬
ficat lenitatẽ. uestim̃tũ. habitũ mo¬
rũ. pellis. mortificationẽ carnis. ei¬
litiũ. penitudinẽ. Si horu̾ quic qu̾a
in homine alterius uitiũ cõmacu¬
lauerit: em̃dat᷑ aqua cõpunctionis.
usq ad ꝑfectionẽ penitentiȩ. Uas au¬
tẽ fictile. ⁊ rł. Uas fictile. ad se humo¬
res trahit. Dicit aut᷑ Siquis uitiis
alienis cõmunicans. in agm̃tatione
eorũ ꝑstiterit. ꝑ excõmunicationẽ
fortit᷑ corripiat᷑: ut dicit apłs. Tra¬
ditũ huiusmodi hominẽ in interi¬
tu carnis: ⁊ rł. Om̃is cib quẽ come¬
detis. si fusa fuerit suꝑ eũ aqua.

Expanded text:
pa, quae dicitur nasci ex pluvia et luto, pa, quae dicitur nasci ex pluvia et luto, caeca ut fodiat terram, eum denotans qui istantia est inter eum qui tangit t eum super quem cadit. Tangit eum qui per se polluitur; super eum cadit, qui casu aliquo decipitur, ut David deambulans in solario subito mulieris captus est pulchritudine . Vas ligneum signat lenitatem; vestimentum, habitum morum; pellis, mortificationem carnis; cilicium, poenitudinem. Si horum quidquam in homine alterius vitium commaculaverit, emundatur aqua compunctionis usque ad perfectionem poenitentiae. « Vas autem fictile, » et reliqua Vas fictile ad se humores trahit. Dicit autem: Si quis vitiis alienis communicans, in augmentatione eorum perstiterit, per excommunicationem fortiter corripiatur, ut dicit Apostolus: Traditum hujusmodi hominem in interitum carnis, etc. . « Omnis cibus quem comedetis, si fusa fuerit super eum aqua, »
Abbreviated transcription (Latin):
Unũ suꝑiore mobili maxilla impͥmit
pante se dentiũ serie. magnitudi¬
ne excedit plerũq duo deuignres
ctibitos. parit oua. quãta anseres.
Unguib aut̃ armatus ẽ. contra om̃s
ictus cute inuicta. dies in t̾ra agit.
noctes inaqua tẽporis. eorũ gerit
figurã. qui ex om̃i parte seuitia
uestiunt᷑. quorũ duritiã diuini
ñ habet unnũ colorẽ. s diu̾sa ẽ uari¬
etate consꝑsus. ut pardus. Dictus aut̃
ita. Huiꝰ cameleonis corpusculũ
ad colores quos uidet facillima con¬
ũsione uariat᷑. qd aliorũ animaliũ
ñ ẽ ita ad conũsionẽ facilis corpu¬
Mygale. quidã dicunt haramo. Stellio.
bestia uenenata. id ẽ genꝰ lacerte. uł
mollia ut alii uolunt. Quȩ utraq
id ẽ mygale ⁊ stellio. quauis sint
infirma. tam̃ sunt malitiosa. sig¬
nant eos qui ipsũ qd̵ possunt in
malũ conũtunt: quentri deseruiunt.
Nã mygale dr̃ quasi mus gulosus.
Lacerta ⁊ ipsa agilis ⁊ malitiosa. Cal¬

Expanded text:
Unum superiori mobili maxilla imprimitUnum superiori mobili maxilla imprimitpante se dentium serie. Magnitudine excedit plerumque duodeviginti cubitos. Parit ova quanta anseres. Unguibus autem armatus est contra omnes ictus cute invicta. Dies in terra agit, noctes in aqua. Eorum gerit figuram qui ex omni parte saevitia vestiuntur, quorum duritiam divini non habet unum colorem, sed diversa est varietate conspersus, ut pardus. Dictus autem ita, quod hujus cameleontis corpusculum ad colores, quos videt, facillima conversione variatur, quod aliorum animalium non est ita ad conversionem facilis corpuMygale quidam dicunt haramo. Stellio, bestia venenata, id est genus lacertae vel moll, ut alii volunt. Quae utraque, id est mygale et stellio, quamvis sint infirma, tamen sunt malitiosa. Signant eos qui ipsum quod possunt in malum vertunt et ventri deserviunt. Nam mygale dicitur quasi mus gulosus. Lacerta et ipsa agilis et malitiosa. Tal
Abbreviated transcription (Latin):
Ophi enĩ. dr̃ serpens. machus aut̃.
diaboli uersutias certant. Qs lo¬
custa : brucus i attacus salire di¬
cunt᷑. hoc designat. qd oꝑib iusti¬
ciȩ solidati. spineta uitiorũ trans¬
currunt. ⁊ herba diuinȩ scripturȩ
pascunt᷑. Taliũ exemplis. cõmunica¬
re debemꝰ. Suꝑiorũ uͦ quis quisui¬
tiis attaminat᷑. ĩ mundus ẽ usq ad
uesꝑam. id ẽ noxius usq. ad ꝑfectã
penitentiã. Et si necesse fuerit. ut
portet quippiam eorũ. ⁊rł. Id ẽ si
contigerit aliquẽ talib subiacere
ĩmunditiis. lauabit habitũ morũ
suorũ lacrimis penitentiȩ. ⁊ reus
tenẽt᷑ donec quiescat feruor male
polluit uitiorũ. Mustela quasi mꝰ
longa. malitiosũ animal ẽ. frau¬
dulentos ⁊ dolosos designans. Mus.
ob edacitatẽ semꝑ laborat. eos de¬
notans. qui ingluuiem uentris
nilus quadrupes malũ. ⁊ tͣra pari¬
t᷑ ac flumine infestũ. Unũ hoc a¬
nimal trestre. linguę usũ caret.

Expanded text:
Ophis enim dicitur serpens, machus autem,Ophis enim dicitur serpens, machus autem,diaboli insidias certant. Quod locusta, bruchus et attacus salire dicuntur, hos designat qui operibus justitiae solidati, spineta vitiorum transcurrunt, et herba divinae Scripturae pascuntur. Talium exemplis communicare debemus, superiorum vero quisquis vitiis attaminatur, « immundus est usque ad vesperam, » id est, noxius usque ad perfectam poenitentiam. « Et si necesse fuerit ut portet quippiam eorum, » et rel. Id est, si contigerit aliquem talibus subjacere immunditiis, « lavabit » habitum morum suorum lacrymis poenitentiae, et reus tenetur donec quiescat fervor malaepolluit vitiorum. Mustela quasi mus longa, malitiosum animal est, fraudulentos et dolosos designans. Mus ob edacitatem semper laborat, eos denotans qui ingluviem ventris Nilus, quadrupes malum, et terra pariter ac flumine infestum. Unum hoc animal terrestre linguae usu caret.
Abbreviated transcription (Latin):
ram aliũi ruminantis mͦ defert.
Gallia hos septentrionalis ꝓrima¬
in occeano mittit. Porphirio sełm
pliuiũ solo morsu bibit. idẽ ꝓpͥo
genere omnẽ cibũ aqua subin¬
de tingens. deinde pede ad ro¬
strũ ueluti manu afferens. Hero¬
dio. falco. De illo sicut de accipitre
dr̃. Caradrion quidã dicunt. le¬
rica. Upupa. siue opopa. id ẽ uiri¬
tuhosfa. quȩ nidificat in stercori¬
b. gemitũ in cantu simulat. eoꝵ
speciem tenens. qui tͣrenis. inhe¬
rentes. tristitia scłi ꝑeunt. Uesꝑ¬
bet. s ⁊ in tenebris uolat. plerũq
t̾ra gradit᷑. sicut hi quorũ scien¬
tia obfuscat᷑ in tenebris peccatoꝵ.
quorũq spes in infimis iacet.
O m̃e de uolucrib qd̾ gradit᷑¬
uui ȩuangłiorũ doctrina ñ re¬
cte utunt᷑. uł eos qui corporis
uoluptatib innitunt᷑. qd̾ ex iiiͬi
elem̃tis constat. Brucus. similis
locustȩ. Alitͣ. Brucus. ⁊ locusta.
Opͥimacus. contrarius serpentib.

Expanded text:
ram alvum ruminantis more refert. ram alvum ruminantis more refert. Gallia hos Septentrionali proxima Oceano mittit. Porphyrio, secundum Plinium, solus morsu bibit, id est proprio genere, omnem cibum aqua subinde tinguens, deinde pede ad rostrum, veluti manu, afferens. Herodio, falco, de illo sicut de accipitre dicitur. Caradrion quidam dicunt leracha. Upupa, sive opopa, quae aedificat in stercoribus gemitumque in cantu simulat, eorum speciem tenens qui, terrenis inhaerentes, tristitia saeculi pereunt. Vesbet, sed etsi in tenebris volat, plerumque terra graditur, sicut hi quorum scientia obfuscatur tenebris peccatorum, quorumque spes in infimis jacet. « Omne de volucribus quod graditquatuor Evangeliorum doctrina non recte utuntur, vel eos qui corporis voluptatibus innituntur, quod ex quatuor elementis constat. Bruchus, similis locustae; aliter, bruchus, et locusta, ophiomachus, contrarius serpentibus.
Abbreviated transcription (Latin):
ce uisus. dirũ ostensũ ẽ. qui qmͣ¬
nocte pastũ quęrit: eũ inuuit qͥ
in tenebris peccatorũ u̾satur ⁊
pascit᷑. Mergulus nigra auis.
baptismo renati sunt: s infima
desideria appetunt mundi. Ibis.
auis in africa. longũ rostrũ ha¬
bens. Iosephus. ħbes ẽ animal. ser¬
pentib mimicũ. Fugiunt enĩ
eis aduementib. ⁊ cũ se celare uo¬
luerint. uelut flatu ceruorũ ab¬
reptȩ deuorantur. Hibes aut̃ ual¬
de sunt mansuetȩ. ⁊ generi tam̃
serpentino feroces. Pmius. Inuocant
tiã afferente. quȩ ꝓtinꝰ intereunt.
qr litatũ ẽ ei dõ. Cignus. suuan.
O nocrotalus qui sonitũ facit ma
ete uitã ducere nesciunt. quͣauis
sint in baptismo mundati. Pliniꝰ
uͦ ita. Olorũ similitudinẽ onoero¬
tali habent. nec distare estima¬
rent᷑ omino. nͥ faucib ipsius in¬
eẽ alterius uteri genus. Hec om̃i¬
a in explebile animal congerit
mira. ut sit capacitas mox ꝑfecta. ra¬
pina sensim in os reddita. in ue¬

Expanded text:
ostensum est, qui quando pastum quaerit, eum innuit qui in tenebris peccatorum versatur et pascitur. Mergulus, nigra avis, baptismo renati sunt, sed infima desideria appetunt mundi. Ibin, avis in Africa longum rostrum habens. Josephus: Ibis est animal serpentibus inimicum; fugiunt enim eis advenientibus et se celare volunt, velut flatu cervorum abreptae devorantur: ibes autem valde sunt mansuetae in genere, tamen serpentino feroces. Plinius: Invocant tiam afferente, quae protinus intereunt quam litatum est ei deo. Cygnus et onocrotalus, quae sonitum faciunt iete vitam ducere nesciunt, licet sint in baptismo mundati. Plinius vero ita: Olorum similitudinem onocrotali habent, nec distare aestimarentur omnino, nisi faucibus ipsius inesset alterius uteri genus. Huc omnia inexplebile animal congerit, mira ut sit capacitas. Mox perfecta rapina sensim in os reddita, in ve
Abbreviated transcription (Latin):
lis iudaismus: siue subrufa .i. post
grãm euangłii facta p̃uaricatio: hu¬
miliorẽ carni reliquȩ. id e̾ peiorẽ pͥo¬
ri uita. ⁊ cetera ut supra. Qd̃ si pilus
coloris ẽ pristini. intentio cogitatio

Expanded text:
lis Judaismus, « sive subrufa, » id est, post lis Judaismus, « sive subrufa, » id est, post gratiam Evangelii, facta praevaricatio; humiliorem carne reliqua, id est pejorem priori vita, etc., ut supra. « Quod si pilus coloris est pristini, » id est intentio
Abbreviated transcription (Latin):
nrł. Ucd̾m historiã ñ uidet᷑ consequenꝰ
ut mundus sit cuiꝰ tota carne̾ oꝑit
lepra. ⁊ ille mmmundus cui m uno lo¬
co lepra uidet᷑ in eẽ. Allegorice aut̃
carnẽ totã occupat lepra. dũ uł pec¬
cator confitens omnẽ uitã suã pec¬
catricẽ malũ suũ ñ abscondit. uł to¬
to tẽpore uitȩ publice penitens. xp̃i
grã se querit dealbari. Mundus erit.
id ẽ saluti ꝓximꝰ. Quãdo uͦ caro
uiuens in eo apparuerit. ⁊ rł Id ẽ car¬
nalis suꝑstitio legis. iudicio sacer¬
dotũ ꝑquirat᷑. utrũ tã ꝑtinax sit.
ut iure condempnet᷑. Caro enĩ uiua.
si lepra asꝑgat᷑. immunda ẽ. id ẽ
obseruatio legis si inerrore sit. nͣ
ꝓdest. Qui eñĩ credit sine legis obser¬
tiantia ñ eẽ salutẽ sub gr̃a. errore
deintus erũpit. Uulnus uł plaga. fo¬
rinsecus inflictum. Si aut̃ de uolun¬
tate hominis peccatũ ꝓdierit ñ ex
casu. s ꝑpenitentiã sanatũ fuerit.
i apparuerit alba cicatrix. id e carna¬

Expanded text:
ndum historiam, non videtur consequens ut mundus sit, cujus totam carnem operit lepra, et ille immundus cui in uno loco lepra videtur inesse. Allegorice autem: carnem totam occupat lepra, dum vel peccator, confitens omnem vitam suam peccatricem, malum suum non abscondit; vel toto tempore vitae publice poenitens, Chri mundus erit, » id est saluti proximus. « Quando vero caro vivens in eo apparuerit, » et rel., id est carnalis superstitio legis, judicio sacerdotum perquiratur utrum tam pertinax sit, ut jure condemnetur: « Caro enim viva si lepra aspergatur, immunda est, » id est observatio legis, si in errore sit, non prodest. Qui enim credit sine legis observantia non esse salutem sub gratia, errore de intus erumpit vulnus et plaga forinsecus inflictum. Si autem de voluntate hominis peccatum prodierit, non ex casu, et per poenitentiam sanatum fuerit, « et apparuerit alba cicatrix, » id est carna
Abbreviated transcription (Latin):
i humiliorẽ. id ẽpeiorẽ : ad arbi¬
triũ eiꝰ separabit᷑. id ẽ si dignus
fuerit. ex cõmunicabit᷑. Sinaut̃
lucens candor erit incute. ⁊ rł. Iẽ.
Si manifestat᷑ quidẽ peccatũ. s ta¬
m̃ nͣ a statu pͥoris uitȩ ille qui pec¬
cat dilapsus ẽ. nec cogitationes
ad ꝑsistendũ in peccato. uł des¬
ꝑandũ conu̾tit: recludet eũ uii
describit᷑. remissionẽ illi ꝓmittat
peccatorũ. Idõ uͦ pili euiꝰ sint colo¬
ris inspici iubent᷑. qr diligenti exa¬
minatione inuestigare conuenit.
utrũ peccatũ ex duiturna maliciȩ
pͣmeditatione ꝓdierit. an casu sed̾m
fragilitatẽ humane naturȩ cõtigerit.
Siuͦ lepra ultra nͨ creuerit. id ẽ si i
consuetudine peccati. homo ñ ꝑdu¬
rauerit. nec tͣminos transierit .i.
alios mores suos ñ uiolauerit:
rursus inducet eũ uiidieb aliis.
ꝓpt̾ diligentẽ ex aminationẽ. Dis
eñi includi p̾cipit. tam̃ ei semꝑ

Expanded text:
 id est prioris; « et ad arbitrium ejus separabitur, » id est, si dignus fuerit, excommunicabitur. « Sin autem lucens candor erit in cute, » et reliqua. Si manifestatur quidem peccatum, sed tamen non a statu prioris vitae, ille qui peccat dilapsus est, nec cogitationes ad persistendum in peccato vel desperandum convertit, recludet eum septdescribitur, illi remissionem promittat peccatorum. Ideo vero pili cujus sint coloris inspici jubentur, quia diligenti examinatione investigare convenit utrum peccatum ex diuturna malitiae pfragilitatem humanae naturae contigerit. « Si vero lepra ultra non creverit, » id est, si in consuetudine peccati homo non perduraverit, « nec terminos transierit, » id est alios mores suos non violaverit, « rursus includet eum septem diebus aliis. » Propter diligentem examinationem bis eum includi
Abbreviated transcription (Latin):
Sacerdos xp̃c ẽ: ut sepe dictũ ẽ. Qd̾
si ñ inuenerit manus eiꝰ. ⁊ rł. Sicut
in om̃ib ꝓuidentia dĩ pietatis consu¬
lit humano generi. ita ⁊ hie pauꝑum
releuauit mopiã. Qui em̃ ñ potest
agnũ. id ẽ innocentiã integr̃ã duce¬
re. sumet duos turtures uł pullos
colu̾bȩ. id ẽ cõpunctionẽ ⁊ castimoni¬
ã. qr isti alites gemitũ habent ꝓ ean¬
tu. Duo dicunt᷑. qi duo siuit gene¬
ra cõpunctionis. Aliquando mens
cõpungit᷑ ꝓpt᷑ metũ gehennȩ. qd̾
ẽ unũ offerre ꝓpeccato. Aliquã do
ꝓpt᷑ desideriũ regni cȩlestis. hoc
ron se locuturũ ꝓmiserit: S qr
duob modis loquit᷑ ds ad homines.
n ad aaron ꝑ moysen. Homo in euiꝰ

Expanded text:
 est, ut saepe dictum est. « Quod si non invenerit manus ejus, » et rel. Sicut in omnibus providentia Dei pietatis consulit humano generi, ita et hic pauperum relevavit inopiam. Qui enim non potest agnum, id est innocentiam integram ducere, sumet duos turtures vel pullos columbae, id est compunctionem et castimoniam. Quia isti alites gemitum pro cantu habent, duo dicuntur, quia duo sunt genera compunctionis: aliquando mens compungitur propter metum gehennae, quod est unum offerre pro peccato: aliquando propter desiderium regni coelestis, hoc ron se locuturum promiserit? sed quia duobus modis Deus loquitur ad homines, et ad Aaron per Moysen. « Homo in cujus
Abbreviated transcription (Latin):
i obscurior fuerit lepra. ⁊ rł. Id¬
ẽ si ꝑ penitentiã deletũ fuerit pec¬
catũ : mundabit eũ. id ẽ mundũ
sione accepta. rursus iterare pec¬
catũ p̃sũpserit. contaminatꝰ iudi¬
cat᷑. ⁊ si ꝑstiterit. ẽ separandus.
Plaga leprȩ si fuerit in homine. y rł.
Id ẽ erroris ⁊ peccati contagio. Ad¬
ducet᷑ ad sacerdotẽ. id ẽ. xp̃m uł ma¬

Expanded text:
r fuerit lepra, » et rel., si per poenitentiam deletum fuerit peccatum, « mundabit eum, » id est mundum sione accepta, rursus iterare peccatum praesumpserit, contaminatus judicabitur, et si perstiterit, est separandus. « Plaga leprae si fuerit in homine, » et rel., id est erroris et peccati contagium, adducetur ad sacerdotem, id est
Abbreviated transcription (Latin):
caritatis. Nã ꝓpt̾ frigus sepe albor
incanescit. ⁊ capillorũ mutat aspe¬
ctũ: id ẽ statũ cogitationis. Capilli¬
aut̃ dicunt᷑ quasi capitis pili. Ipsaq
caro uiua apparuerit. id eꝰ carna¬
us obseruatio legis: lepra uetustissi¬
nia iudicabit᷑. id ẽ ueteri. hominis
opꝰ i inquinatio. in olita cuti. hocẽ
inherens conũsationi. Contamina¬
bit eũ sacerdos. yrł. Id ẽ indignũ
cõmunione iudicabit. qi ut apłs art.¬

Expanded text:
charitatis, nam propter frigus saepe albor incanescit, « et capillorum mutat aspectum, » id est statum cogitationis: capilli dicuntur quasi capitis pili; « ipsaque caro viva apparuerit, » id est carnalis observatio legis: « lepra vetustissima judicabitur, » id est veteris hominis opus et inquinatio; « inolitacuti, » hoc est inhaerens conversationi. « Contaminabit eum sacerdos, » et rel. Indignum communione judicabit, quia, ut Apost
Abbreviated transcription (Latin):
deseruiunt. M iluus circa domos
pͣdã agit. eorũ typũ teneus qui
circũeunt domos. ⁊ captiuas du¬
cunt mulierculas. oneratas pecca¬
tis. Coruus in genere suo. nigredi¬
nẽ infideliũ in peccatis designat.
Strutio pennas habens ñ uolat.
eos designat. qui specietenus bonã
simulant actionẽ.⁊ tam̃ t̾renis inhe¬
rent desideruis. Noctua quȩ in te¬
nebris clare uidere potest. ñ autͣ or¬
to sole: sicut hi qui manifeste pec¬
cant. ⁊ euangłii lum̃ acciꝑe nesciunt.
Larus ⁊ in aquis⁊ extra aquã conũ¬
sat̃. eos designans qui baptisma i circũcisione
eque obseruant. Accipit᷑ iuxta
genus suũ. Cuiꝰ genera plinius
xui dicit. Qui mansuefieri solet.
s rapinis gaudet. ⁊ illis assimilat᷑.
qui sicut dñs dicit. ueniunt in
uestim̃tis ouiũ. intrinsecus aut̃
sunt lupi rapaces. Dtibo. ut plimꝰ

Expanded text:
deserviunt. Milvus circa domus deserviunt. Milvus circa domus praedam agit, eorum typum tenes « qui circumeunt domus, et captivas ducunt mulierculas oneratas peccatis . » Corvus in genere suo nigredinem infidelium in peccatis designat. Struthio, pennas habens, non volat, et eos designat qui specie tenus bonam simulant actionem, et tamen terrenis inhaerent desideriis. Noctua, quae in tenebris clare videre potest, non autem orto sole, sicut hi qui manifeste peccant et Evangelii lumen accipere nesciunt. Larus et in aquis et extra aquam conversatur, eos designans qui baptisma et circumcisionem aeque accipiunt. Accipiter juxta genus suum, cujus genera Plinius sedecim dicit, qui mansuefieri solet, sed rapinis gaudet, et illis assimilatur « qui, sicut Dominus dicit , veniunt in vestimentis ovium, intrinsecus autem sunt lupi rapaces.
Abbreviated transcription (Latin):
itantũ leuiorib peccatis ꝓptͣ fra¬
gilitatẽ carnis inuoluunt᷑: eorũ
exempla sequamini. Qui his ñ
utunt᷑. s grauiorib subiecti sunt
peccatis. ⁊ suꝑna appetere nesci¬
unt: reiciant᷑. Hȩc sunt quȩ de a-¬
uib comedere ñ debetis. Non ita
de auib uitandis quãdã discreti¬
oñe ꝓposuit. sicut de suꝑiorib.
s nominati expressit. qr multi
cȩlestẽ mentiunt᷑ conu̾s ationẽ. ⁊
idõ in uariis cognoscunt᷑ specieb.
Sripes. animal ẽ penuatũ. quadru¬
pes. hoc genus ferarũ in hiꝑbore¬
is nascit᷑ montib. om̃i parte cor¬
poris leones funt. alis ⁊ facie aqͥ¬
lis similes. equis uehem̃t᷑ infesti.¬
Nã n homines uisos discerpunt.
Aues similis aquilȩ. maior auis.
Uic quidã simulantes se in contẽpla¬
tione uiuere. lucrũ appecunt ini¬
quitatis. Uultur strage occisorũ
delectat᷑.  eos designat qui discor¬
dias seminant. ⁊ contentionibus

Expanded text:
et tantum levioribus peccatis propter fraet tantum levioribus peccatis propter fragilitatem carnis involvuntur, eorum exempla sequamini; qui his non utuntur, sed gravioribus subjecti sunt peccatis, et superna appetere nesciunt, rejiciantur. « Haec sunt quae de avibus comedere non debetis. » Non ita de avibus vitandis quamdam discretionem proposuit sicut de superioribus, sed nominatim expressit, quia multi coelestem metiuntur conversationem, et ideo in variis cognoscuntur speciebus. Gryphes animal est pennatum et quadrupes: hoc genus ferarum in hyperboreis nascitur montibus, qui parte corporis leones sunt, alis et facie aquilis similes, equis vehementer infesti: homines visos discerpunt. Haliaeetus, similis aquilae, major avis, sic quidam simulantes se in contemplatione vivere, lucrum appetunt iniquitatis. Vultur strage occisorum delectatur, et eos designat qui discordias seminant et contentionibus
Abbreviated transcription (Latin):
centi. nemo militans dõ implicat
se negotiis scłarib. Cyrogrilluis
animal spinosũ. maior quã heri¬
tius. tardũ quidẽ. s rapax ⁊ bestia¬
le. ⁊eos designat qui quãuis mo¬
dicã habeant capacitatẽ. totũ tam̃¬
qd intelligunt. in malũ uertunt.
Lepus. animal uelox ⁊ timidũ. sig¬
nificat ꝓnitos ad malũ: ad bonu̾ au¬
tẽ difficiles. Dicut iudei ad xp̃m
occidendũ parati. ad resipiscendũ
erant meticulosi: dũ dicebant. Si
dimiitimꝰ eũ sic. uenient romani.
irł. Illic trepidauerunt. ubi ñ erat
timorꝰ. Sus. ñ ruminans. s ungulã
diuidens. eorũ typũ tenet. qui le¬
gẽ dñi ñ serutantes. uitã ducunt
ĩmundã. Horũ carnib ñ uescemi¬
latas uirtutes ñ imitamini. ⁊ oꝑib
morti obneriis. ñ cõmunicetis. Om̃e
qd̃ habet pennulas. squamas. come¬
detis. Id ẽ quicũq renati in baptis¬
mo cęlestẽ sectant᷑ conu̾sationem.

Expanded text:
centi: « Nemo militans Deo implicet centi: « Nemo militans Deo implicet se negotiis saecularibus . Chaerogrillus, animal spinosum, majus quam ericius, tardum quidem, sed rapax et bestiale, et eos designat qui, quamvis modicam habeant capacitatem, totum quod intelligunt in malum vertunt. Lepus est animal velox et timidum: signat promptos ad malum, ad bonum autem difficiles, sicut Judaei, ad Christum occidendum parati, ad resipiscendum erant meticulosi dum dicebant: Si dimittimus eum, sic venient Romani , » etc. « Illic trepidaverunt timore ubi non erat timor . » Sus, non ruminans, sed ungulam dividens, eorum typum tenet qui, legem Domini non scrutantes, vitam ducunt immundam. « Horum carnibus non vescemilatas virtutes non imitamini et operibus morti obnoxiis non communicetis. « Omne quod habet pinnulas et squamas comedetis. » Qui cum renati in baptismo coelestem sectantur conversationem,
Abbreviated transcription (Latin):
qd̵ habet di¬
uisã ungulã : ruminat in pecorib.
comedetis. Querendũ cur aliquid
ĩmundũ decernat. cũ in genesi di¬
cat᷑. erant cuncta ualde bona. ⁊ ad
noe dñͣs post cataclismũ dicit. ert̃
rentia. Non enĩ ꝓpt᷑ ĩmunditiã
creaturȩ quȩdã ꝓhibuit. s ob do¬
strinã quã in his figuris nob̃ reser¬
uauit. Om̃is eni qui ungulã findit.
id ẽ cũ discretione scripturã scãm in¬
telligit. ut sciat mysticũ separare
sensũ a littera. sicut in apocalipsi¬
dr̃. si separaueris p̃tiosũ a uili. qua¬
si os meu̾ eris. Et qui ruminat. id ẽ
qui assidue meditat᷑ in lege dñi. hu¬
iꝰ utendũ ẽ exemplis. Qui aut̃ rumi¬
nat. ⁊ ungulã ñ diuidit. id ẽ qui seit
dñi uoluntatẽ. ⁊ bene ñ discernit.
reiciendus ẽ: similit᷑ qui ungulã
findit. ⁊ ñ ruminat. Nam camelus
eos significat. qui scientes dñi le¬
gẽ. onerib scłi se subdunt. ⁊ discre¬
tionẽ ñ sequunt᷑: contrarii apło di¬

Expanded text:
divisam ungutam, et ruminat in pecoribus, comedetis. » Quaerendum cur aliquod immundum decernant cum in Genesi dicatur: « Erant cuncta valde bona , » et ad Noe Dominus post cataclysmum dicit: « Erunt rentia . » Non enim propter immunditiam creaturae quaedam prohibuit, sed ob doctrinam quam in his figuris nobis reservavit. Omnis enim qui ungulam findit, id est cum discretione Scripturam sanctam intelligit, ut sciat mysticum separare sensum a littera, sicut Jeremiae dicitur: « Si separaveris pretiosum a vili, quasi os meum eris . » Et qui ruminat, id est qui assidue meditatur in lege Domini, hujus utendum est exemplis. Qui autem ruminat et ungulam non dividit, id est qui facit Domini voluntatem et bene non discernit, rejiciendus est: similiter qui ungulam findit et non ruminat. Nam camelus eos significat qui, scientes Domini legem, oneribus saeculi se subdunt, et discretionem non sequuntur, contrarii Apostolo di
Abbreviated transcription (Latin):
uł xp̃ianus quilibet in cuiꝰ carne
icute. id eͣ uita . oꝑib apparue¬
rit iniquitas. ⁊ peccatũ notabile.
ctũ. aut quasi lucens quippiã.i.
manifesta peccata. de quib apłs.
quorũdã inquit hominũ pecca¬
ta manifesta sunt p̾cedentia ad
iudiciũ : adducet᷑ ad aaron sacer

Expanded text:
ianus quilibet in cujus carne et cute a vita et operibus apparuerit iniquitas et peccatum notabile, ctum, « aut quasi lucens quippiam, » id est manifesta peccata, de quibus Apostolus: « Quorumdam, inquit, hominum peccata manifesta sunt, praecedentia ad judicium . » « Adducetur ad Aa
Abbreviated transcription (Latin):
domo sua .i. ꝓhumanitate fragi¬
litatis. ⁊ ꝓ eccłiȩ id e̾ corporis sui statu.
b naturis. unꝰ ẽ dĩ filius. ds i homo.
Sors mittit᷑ suꝑ hyrcos. qr dispositũ
erat iuxta qd̾ homo erat. eũ ꝓ mor¬
tus mori. Mactat᷑ caꝑ unꝰ ꝓ pecca¬
to. qr ꝓ nob̾ peccatorib in ara cru¬
cis caro eiꝰ ĩmolata ẽ. Caꝑ emissa¬

Expanded text:
d est pro humanitate fragilitatis, et pro Ecclesiae, id est corporis sui statu, bus naturis unus est Dei Filius, Deus et homo. Sors mittitur super hircos, quod dispositum erat, juxta quod homo erat, eum pro mortuis mori. Mactatur caper unus pro peccato, quia pro nobis peccatoribus in ara crucis caro ejus immolata est. Caper emissa
Abbreviated transcription (Latin):
nuit: post tẽpora huiꝰ uitȩ. qͥb
qua dragenariꝰ conuenit. ad im¬
mortalitatẽ cũ dĩ auxilio uicto¬
ria contra diabolũ ꝑacta in reg¬
nũ celeste subleuem᷑. ⁊ int̾ oues
cũ xp̃o regnaturas. a dextris nu¬
merari meream᷑. Si aut̃ feminã
peꝑerit. immunda erit duab
ebdomadib. ⁊ rł. Quia femina
pͥmũ se ipsã. ⁊uirũ decepta dece¬
pit. idõ maiori subiacet maledi¬
ctioni. Uiro enĩ dictũ ẽ. Maledi¬
dolore paries filios. ⁊ sub uiri po¬
testate eis. Illi labor formsecus.
isti pͣdicit᷑ intrinsecus. Dicunt
etiã fluxũ sanguinis ꝓ masculo.
tanto sit natu inquinatior. Porro
In quo numerus suꝑior duplicat᷑.
qr mulier serpentis ꝑsuasioni cõ¬
sensit. n uiruͣ ꝑsuasioni suȩ cõsen¬
tire coegit .uii. aut̃ soli consensit
mulieri. Potest etiã ipse octogenariꝰ
numerus ad resurrectionis defle¬
cti significationẽ. Dicendũ quoq.
qd̃ quanto infirmior ẽ homo. tanto

Expanded text:
timuit, post temportimuit, post temporquadragenarius convenit, et ad immortalitatem cum Dei auxilio, victoria contra diabolum peracta, in regnum coeleste sublevemur, et inter oves cum Christo regnaturas a dextris numerari mereamur. « Sin autem feminam peperit, immunda erit duabus hebdomadibus, » et rel. Quia femina primum seipsam et virum decepta decepit, ideo majori subjacet maledictioni; viro enim dictum est: « Maledidolore paries filios, et sub viri potestate eris . » Illi labor forinsecus, isti praedicitur intrinsecus. Dicunt etiam fluxum sanguinis pro masculotanto sit natu inquinatior. Porro in quo numerus superior duplicatur, quia mulier serpentis persuasioni consensit et virum persuasioni suae consentire coegit; vir autem soli consensit mulieri. Potest etiam ipse octogenarius numerus ad resurrectionis deflecti significationem: dicendum quoque quod quanto infirmior est homo, tanto