comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
textile uiri sapientis. iudicio et ueritate p̃diti. Torto cocco opus artificis
Gẽmis p̃tiosis figuratis inligatura auri. et opera lapidarii sculptis iN
emoriã secđm numerũ tribuũ isrł Coronã aureã suꝑm
sã signo sc̃itatis. Gloria honoris etopus uirtutis. Desi deria oculorũ orna¬
ta. sic pulcbra ante ipsũ non fuer̃ talia usq adorientẽ ñ indutus ẽ. alie¬
nigena aliquis. Sed tantũ filii ipsius soli et nepoteseius. ꝑ omne tẽpus
sacrificia ipsius consũmatas igni cotidie. Cõpleuit morses manus eius.
et un xillũ oleo sc̃o factũ ẽ. illi intestam̃tũ aeternũ. et seminieius sicut
diescaeli Fungis acerdotio et haberelaudẽ et glorificari populũsiũ
ipo nominesuo ipsũ elegit ab omni uiuente. ad afferre sacrificiũ dõ
incensũ etbonũ odorẽ. In memoriã placere populo suo et dedit illi in p̃¬

Expanded text:
textile viri sapientis iudicio et veritate praediti torto cocco opus artificis textile viri sapientis iudicio et veritate praediti torto cocco opus artificis gemmis pretiosis figuratis in ligatura auri et opere lapidarii sculptilis in memoriam secundum numerum tribuum Israhel coronam ausam signo sanctitatis gloria honoris et opus virtutis desideria oculorum ornata sic pulchra ante ipsum non fuerunt talia usque ad originem non indutus est illa alienigena aliquis sed tantum filii ipsius soli et nepotes eius per omne tempus sacrificia ipsius consumpta sunt igni cotidie conplevit Moses manus eius et unxit illum oleo sancto factum est illi in testamentum aeternum et semini eius sicut dies caeli fungi sacerdotio et habere laudem et glorificare populum suum in nomine suo ipsum elegit eum ab omni vivente adferre sacrificium Deo incensum et bonum odorem in memoriam placere populo suo dedit illi in pr
Abbreviated transcription (Latin):
in oculis omnis carnis
in imicorũ inuerbissuis monstrapłacuit. glorificauit illũ in conspectureqũ
etius sit illicorãpopulosuo et ostendit illigloria suã . Infideedenitate ipsiũ
scm fecitillũ etelegit illũ deomni carne. Audiuit eñi eũ et uoce ipsius ecindus
illũ in nube etdedit illi cor ad p̃cepta edegẽuitae et disciplinae. Docere
ia cobtestam̃tũ etiudiciasua isrł .vII Excelsũ fecit a a ronfratrẽcius
et similẽ sibi de tribuleui . Statuit ect estam̃tũ aeternũ et deditillisacerdo¬
tiũ gentis etbeatificauit illũ ingloria. et circũ cinxillũ ronãgloriae. In¬
duit illũ stolã gloriae . et coronauitillũ inuasis uirtutis. Circũpedes et
femeralilia ethumerale posuit ei et cinxillũ tintinabulis aureis plurimis
ingrro. Dare s onitũ in in necessusuo. Auditũ facere sonitũ in templo. In me¬
moriã filiis gentis suae. stola scã auro ethracincto et purpura opus

Expanded text:
in oculis omnis carnis inimicorum et in verbis suis monstra placavit glorificavit illum in conspectu regum et iussit illi coram populo suo et ostendit illi gloriam suam in fide et lenitate ipsius sanctum fecit illum et elegit illum de omni carne audivit eum et vocem ipsius et induxit illum in nubem et dedit illi coram praecepta legem vitae et disciplinae docere Iacob testamentum et iudicia sua Israhel excelsum fecit Aaron fratrem eius et similem sibi de tribu Levi statuit ei testamentum aeternum et dedit illi sacerdotium gentis et beatificavit illum in gloria et circumcinxit illum zonam gloriae induit illum stolam gloriae et coronavit illum in vasis virtutis circumpedes et femoralia et umeralem posuit ei et cinxit illum tintinabulis aureis plurimis in gyro dare sonitum in successu suo auditum facere sonitum in templo in memoriam filiis gentis suae stola sancta auro et hyacintho et purpura opus
Abbreviated transcription (Latin):
hostis peo lospite priore nocte in auneltus unchi sibi ꝙ sidni estis pesti feumi¬
huit aibstulit galudiũ Dant ordiue om̃s fidera cosolantur etram autin
aduertendo nexam ab coacta mactorem delicti mentem pectare nen corpus
et unde cõsiliũ affuerit culpam abesse ues inquid uideritis quid illi debrat᷑.
Ego me et sipccõ absoluo supplicio uon libero uec ulla deide inꝑndica luc̾cie
exemplo uniet Cultrũ queni sub ueste additũ habebat enui incorde defigit.
prolapsa q in ulnis moribunda cecidit Conclanat mr paterq bructus
illic luctu occupatis cultrum ex nuluere lucrecie extractum manente cͥore
pre se tenens Per hunt inquit castissimũ ante regelm inuinam san¬
quiẽni iuro. des ꝙ dii testes facio. me .l. traquinũ suferbum cum stelerata
coniuge et oĩi liberoꝵ stupe ferro igui quatũq dehint ui posłim execu¬

Expanded text:
hostis pro hospite priore nocte vi armatus mihi sibihostis pro hospite priore nocte vi armatus mihi sibiine omnes fidem; consolantur aegram animi auertendo noxam ab coacta in auctorem delicti: mentem peccare, non corpus, et unde consilium afuerit culpam abesse. 'uos' inquit 'uideritis quid illi debeatur: ego me etsi peccato absoluo, supplicio non libero; nec ulla deinde impudica Lucretiae exemplo vivet. cultrum , quem sub veste abditum habebat, eum in corde defigit prolapsaque in volnus moribunda cecidit. conclamat vir paterque. Brutus illis luctu occupatis cultrum ex volnere Lucretiae extractum manantem cruore prae se tenens, per hunc, inquit, castissimum ante regiam iniuriam sanguinem iuro, vosque, di, testes facio, me L. Tarquinium Superbum cum scelerata coniuge et omni liberorum stirpe ferro, igni, quacumque denique vi possim, exsecu
Abbreviated transcription (Latin):
postet sitio euta cuiei soꝑiti ꝙ ouĩo uidebantur. sricto gladio ad dorimiẽre
increcam. tenit finissia ꝙ manu mulieris pectore opresso tace hacrecere
mauit. sertus terquinus sum. seuũ mndnu est. inoriere s ennsens dot̃e.
oũ pauidei et &x aninne mubier muillaui oren prepe moctẽ ĩ ninienten
nuis feror expngnato decore mlieba eẽt iucrecia mesta tanto mulo mi¬
cunu eũdemi romaui. ad prẽm ardeam q ad uiũ uuctit. ut cni ingullit
fuelibus ueniant ita facto matiuato oꝑus c̃ẽ rem atrocem iucidisie.¬
cum spuiniio lucredius cum P. salerio uolesti filio. collatimis cũ ł nino
bruto neuit cũ quo forte iomam rediens ab mĩcio uxorio eiat cõnentꝰ
lucreciam sedentem mestam incubiculo inueniũt aduentu fuoꝵ lacimie
aborte querenti ꝙ uiro lati salue /mmime inquit / Quid enũ palui est
Ceceũ corpus est tũ uiolatiui. auinis insons mors testis ent Sedaste
deseras fidem ꝙ haud inpune adultero tore. Sextus estitarquiuie qui

Expanded text:
postquam satis tuta omnia, sopitique omnes videbantur, stricto gladio ad dormientem Lucretiam ivit, sinistraque manu mulieris pectore oppresso: «Tace, Lucretia», inquit, «Sextus Tarquinus sum; ferrum in manu est; moriere si emiseris vocem». cum pauida ex somno mulier nullam opem, prope mortem imminentem nius ferox expugnato decore muliebri esset, Lucretia maesta tanto malo nuntium Romam eundem ad patrem Ardeamque ad uirum mittit, ut cum singulis fidelibus amicis ueniant; ita facto maturatoque opus esse; rem atrocem incidisse. Sp. Lucretius cum P. Ualerio Uolesi filio , Collatinus cum L. Iunio Bruto uenit, cum quo forte Romam rediens ab nuntio uxoris erat conuentus. Lucretiam sedentem maestam in cubiculo inueniunt. aduentu suorum lacrimae obortae, quaerentique uiro 'satin salue?' 'minime' inquit; 'quid enim salui est ceterum corpus est tantum violatum, animus insons; mors testis erit. sed date dexteras fidemque haud inpune adultero fore. Sex . est Tarquinius, qui
Abbreviated transcription (Latin):
est Cadem igcẽ nocte apparuit pħo in sompnio deus dẽmor
cõcubens cum olnuy uxore sua ⁊ post cõcubitũ quasi uideret
os uilue consum̾e et anulo aureo configurare in ipo anulo
erat sapis ub̃i erat stultum caput leonis ⁊ cuesus solio et
gladius ꝑacutus et dicebat ei mulier concepiste disensorẽ tuũ
Exurgens autem pohe a sompno aocauit auriolũ illiq sompni
a deo uxor tua concepit caput nãꝙ leonis et cui sue soliee cele¬
dius acutus caliter exponitur ꝙ qui nasci debet ea petigerla
scib cusq ad orientem unde sol egreditur et per gl adi uniusas

Expanded text:
est. 5. Eadem igitur nocte apparuit Philippo in sompno deus Ammonis est. 5. Eadem igitur nocte apparuit Philippo in sompno deus Ammonis concubens cum Olympiade uxore sua, et post concubitum quasi uideretur os uulue consignare annulo aureo. Et in ipso annulo erat lapis, ubi erat sculptum caput leonis, solis cursus et gladius peracutus; et dicebat ei: "Mulier, concepisti defensorem tuum." Exurgens autem Philippus a sompno uocauit auriolum illique sompnun ab homine, sed a deo uxor tua concepit. Caput namque leonis et cursus solis et gladius acutus taliter exponitur. Quia, qui nasci debet, ea percingetur, scilicet usque ad occidentem, unde sol creditur. Et per gladium uniuersas
Abbreviated transcription (Latin):
neit per incantacoes magicas trãsmutari in figuea dracons
et sibilando contra cubiculũ olmiy transuolare incrcessusq cubi¬
culu ascendit in lectu eus et cepit eam fortiter osculari ⁊ post
osculum cognouit eã Cum autẽ a concubitu surrexit percussit ea
in utero et dixit bec conceptio sit nictrio et nullatenꝰ ab hõie
cõuincatut.  et tuliter decepta plimp eum hoie tanꝙͣ cum deo con¬
cubuit/ mane autem fucto destendit nect de palario recrma pee¬
corans eintcum autem cepisset tumestere renter uicauit as se
neet et dioit illi magie uolo ut michi dicas quid dome fatiet
tioi deus Amon Et hoc dicens exunt de pulacio co euutate
in desepcũ lotum et euellens herbas euculhue caset toifente
illaro succue apprehendit auem maima et eum encantare epit¬
illam de succo herbaꝵ liniens hoc faciebat per dicibolita sielru¬

Expanded text:
Netanebus per incantaciones magicas transmutari in formam draconis, Netanebus per incantaciones magicas transmutari in formam draconis, consibilando cepit contra cubiculum Olympiadis transuolare. Ingressusque cubiculum ascendit in lectum eius et cepit eam fortiter osculari, et post osculum cognouit eam. Cum autem a cubitu surrexisset, percussit eam in utero et dixit: "Hec concepcio sit uictrix, et nullatenus ab homine conuincatur." Et taliter decepta Olympiades cum homine tamquam cum deo concubuit. Mane autem facto descendit Netanebus de palacio. Regina pregnans erat. Cum autem cepisset tumescere uentre, uocauit ad se Netanebum et dixit illi: "Magister, uolo, ut dicas michi: Quid de me faciet tibi deus Ammonis." Et hoc dicens exiit de palacio extra ciuitatem in desertum locum euellens herbas triturauitque eas et tollens illarum succum apprehendit auem magnam et cepit incantare illam de succo herbarum liniens. Hoc faciebat per dyabolicam frau
Abbreviated transcription (Latin):
interdũ nolens hebit te poħs in urorem Adhes regnia ait
obfecoo tẽ mag̃o ut om̃i michi uꝑias ueritatem meuia tu
baciomb ⁊ aduerfitatib adinuabit olimp̃ auit obseci orndit
maige ut michi restras quam figuram ille deus gent sundit
macedonre in desertu et euulsit herbas terensq eas ⁊ succus
illaꝵ culit et fecit incantacoes per diabolica figniẽta ut¬
in cadem nocte olimy. deum Amonem in uocte iuderet cõcu¬
bentem secũ dicenceq sibi post concubitũ mulier concepisti defen¬
sorem tuũ mane autem faito cum eẽt oliy a sompno exeicata eo¬
uocauit nect/ eiq sompniu quod iuderat recitauit, At ille dix ͭ
Si dedeuis locum in palatio tuo deum ipm sacie ad faciem conte¬
plaberis nam ille deus in figuram dracomis ad te ueniet et
exide lumanam formam accipiens in meam smulitudine
culum in palacio meo et ueraciter si hõc probare ualebo
quasi prem pueri te hebo et hoc dicens iussit in palacio suo
cubiculum exhiberi Circa autẽ ingilia noctis primia cepit

Expanded text:
interdum uolens habebit te Philippus in uxorem." Ad hoc regina ait: "Obsecro te, magister, ut omnium nctis aduersitatibus adiuuabit., Olympiades ait: "Obsecro te, magister, ut michi referas, quam figuram ille deus gerit." RespMacedonie in desertum locum euulsit herbas terensque eas et succus illarum tulit et fecit incantaciones per dyabolica iussimenta, ut eadem nocte Olympiades deum Ammonem in nocte uideret concubentem secum dicentemque sibi post concubitum: "Mulier, concepisti defensionem tuam." 4. Mane autem facto, cum esset Olympiades a sompno excitata, conuocai dederis in palacio tuo, deum ipsum facie ad faciem contempleris. Nam ille deus in figura draconis ueniet ad te; exinde humanam formam accipiens in meam similitudineculum in palacio meo; et ueraciter hoc probare ualebis, et quasi patrem pueri te habebo." Et hoc dicens iussit in palacio suo sibi cubiculum exhiberi. Circa autem uigiliam noctis primam cepit
Abbreviated transcription (Latin):
mualm. bructum Iam inde ad exprgnandũ regnũ uocantem secintur duce.
elatũ domo lucrecie corpus inforã deferũt conctuĩtq miraculo ut fit re¬

Expanded text:
in iram, Brutum iam inde ad expugnandum regnum uocantem sequuntur ducem. in iram, Brutum iam inde ad expugnandum regnum uocantem sequuntur ducem. elatum domo Lucretiae corpus in forum deferunt, concientq
Abbreviated transcription (Latin):
aduertendo nexam ab coacta mactorem delicti mentem pectare non coripnis
et unde cõsiliũ aff̃uent culpam abesse ues inquid uideritis qnid illi d ebeat.
eego uie et siꝑcc̃ absoluo sipplicio uon libero nec ulla deuide in ꝑndica luc̾cie
exemplo uiuet Cultrũ queui sub ueste additũ habebat eni incorde defigit.
prolapsa ꝙ in ulnis moribunda cecidit Concdanat ir paterq bructus
illic luctu oecupatie cultrum ex nulnere lucrecie extractuni manente tͣore
ure le tenens Per hunc inquit castissinũ ante regilm inunami san¬
guiẽm iuro. des ꝙ dni testeo facio. iue .ł. terquinũ superbum cum stelerata
conuge et õmi liberoꝵ stupe ferio igui quatũq dehint ui poiłim egeci¬
turũ. nec alios nec aliũ qũe qũe regnate ⁊eme passurim Cultiũ demde
collatino tradit Iude lucrecio ac ualerio stupentib miratulo rei unde nonũ
mbruti pectore ingenium. Ut preceptum erat urant totiq abluetu uersi

Expanded text:
delicti: mentem peccare, non corpus, et unde consilium afuerit culpam abesse. 'uos' inquit 'uideritis quid illi debeatur: ego me etsi peccato absoluo, supplicio non libero; nec ulla deinde impudica Lucretiae exemplo uiuet.' cultrum, quem sub ueste abditum habebat, eum in corde defigit, prolapsaque in uolnus moribunda cecidit. conclamat uir paterque; Brutus illis luctu occupatis cultrum ex uolnere Lucretiae extractum, manantem cruore prae se tenens, 'per hunc' inquit 'castissimum ante regiam iniuriam sanguinem iuro, uosque, di, testes facio me L. Tarquinium Superbum cum scelerata coniuge et omni liberorum stirpe ferro igni quacumque dehinc ui possim exsecuturum, nec illos nec alium quemquam regnare Romae passurum.' cultrum deinde Collatino tradit, inde Lucretio ac Ualerio, stupentibus miraculo rei, unde nouum in Bruti pectore ingenium. ut praeceptum erat iurant; totique ab luctu uersi
Abbreviated transcription (Latin):
cu protulit de sinu suo mirificam tabula eream mixto auro
et arcento tres in se circulos continente pumꝰ circulus cõti¬
sol et luna parebant, et postea aperut cantara eburneam et
ex ea protulit un splendidissima astra horas explorancias et
naciitates ħoni et uii. lapides scultos ⁊ ii. lapides ad custodia

Expanded text:
tim protulit de sinu suo mirificam tabulam auream, mixtam auro tim protulit de sinu suo mirificam tabulam auream, mixtam auro et argento, tres in se circulos continentem. Primus circulus contisol et luna phatebat. Post hoc aperuit cantrum eburneum et ex eo protulit septem splendidissima astra horas explorancia et natiuitates hominum, et septem lapides sculptos et duos lapides ad custodiam
Abbreviated transcription (Latin):
Interea Phus rex macedome abiit in prelui nectanabus autẽ ascen¬
dens palaciũ ut regiam olimpiadem conspiceret et uidens pul¬
cliritudinem olimpiadis iaculatum est cor eus et in cõcupiscenti¬
a eiꝰ exarsit tenensq manũ eius salutauit eam dicens Aue
regina macedonie illi dicere dñam adhoc respondit olimpiades
dicens Aue magr accedite ꝑpinquius et sedete sedente sp̃o inter¬
rogauit eum olimpiades uer ne est ꝙ egiytuis sis respondit
le qñ egiptium nõiasti sunt emi ecciptii sapientes qui eciam¬
sompina soluut regia interpretant ⁊ monstrant uolatilia
intelligunt et secrẽta aperuĩt et coctnoscunt fata nascentium
dicunt / nam ⁊ ego sensu sabtilissimo de hiis omĩb ut ꝓpħa co¬
gnosto Et hoc autẽ cum dixisset aspexit eam dixit illi olim
piades magr quid cocitasti me taliter intuendo respondit
nectanabus, recordatus sum pulcheramũe responsu deoro ⁊ est¬
responsum accepi ut regniã intuer debeam hoc eo dicente sta¬

Expanded text:
Interea Philippus, rex Macedonie, abiit in prelium. Netanebus autem ascendens palacium, ut reginam Olympiadem conspiceret, et uidens pulchritudinem Olympiadis iaculatum est cor eius, et in concupiscencia eius exarsit. Tendensque manum eius salutauit eam dicens: "Aue, regina Macedonie!" dedignans illi dicere 'domina'. Ad hoc respondit Olympiades dicens: "Aue, magister! Accede propinquus et sede." Sedente ipso interrogauit eum Olympiades: "Vtrumne est, quod Egipcius sis ?" Respondit  Egipcium nominasti. Sunt enim Egipcii sapientes, qui sompnia soluunt, signa interpretantur et monstrant, uolatilia intelligunt, secreta aperiunt et cognoscunt, facta nascencia dicunt. Nam et ego sensu subtilissimo de hiis omnibus ut propheta cognosco." Hec autem cum dixisset, aspexit eum, et dixit illi: "Magister, quid cogitasti de me taliter intuendo?" Respondit Netanebus: "Recordatus sum pulcherrimarum responsionum deorum et ut debeam intueri reginam." 3. Hec eo dicente sta
Abbreviated transcription (Latin):
on enfintis suustar pai med perse sora me sepotaste arelles
plures gentes de orientis partib procedentes Cursbos ousemetie
nectrenabus surridens dixit custodiam quã condidi bene obseruetis
tamen non sicut princeps milicie responsum dedi sed ficut lomo te¬
midus uirtus em non ualet in multitudine ppłi sed in fortitudine

Expanded text:
 Medi Perse, Syri, Mesopotamite, Arabes, plures gentes de orientis partibus procedentes." Cum hoc audiuisset Netanebus, subridens dixit: "Custodiam, quam condidi, bene obseruasti. Tamen non sicut princip milicie responsum dedisti, sed sicut homo timidus. Virtus enim non ualet in multitudine populi, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
tes scdm suam naturã per artem musicam ⁊ mathematicam¬
continebant ⁊ muenit in ip̃o palacio mumerabilia uasa au¬
rea inserta gẽmis cristallina ex om̃i genere facta pauca

Expanded text:
tes secundum suam naturam per artem magicam contes secundum suam naturam per artem magicam concinnebant. Et inuenit in ipso palacio innumerabilia uasa aurea inserta gemmis cristallinis omni genere facta, pauca
Abbreviated transcription (Latin):
sius uictĩas/ ⁊ precepit tam ĩndos ꝙͣ persas ⁊ macedones sepe¬
liri, Altera uers die expugnaint Cuutatem porri ⁊ appre¬
hendit eã ingressusq est alex palaciũ pdorri ⁊ inuent ibi¬
que ieredibilia humanis senfibiz uiderentur uidelz quadringẽ¬
tas columpnas aureas cum capitellis aureis pp̃aratas. et
inter ip̃ãs columpnas uĩnca aiura cum foliis aureis depen-
debantur inserti/ Parietes ruero ipius palacii erant ex lamĩs
aureis cooperti quas incedentes ad instar uiuus digiti actra¬
hebant erantq ip̃i parietes ornati ex margaritis in omi ⁊ car¬
bunculis finaragdimis amatistis porte uero ip̃ius palacii eiũt
statue auree consticute inter quas erant platem aurei in qͦr
canuis multa genera auiũ consistebant et auis quelibet sc̃dm
natura depicta erat. rostra reio ⁊ uncolle ex auro purissimo
uidebantur/, hee rero quocienstũq uolebat porrus melodifican¬

Expanded text:
suis uictimas et precepit tam Indos quam Persas et Macedones sepesuis uictimas et precepit tam Indos quam Persas et Macedones sepeliri. 81. Altera uero die expugnauit ipsam ciuitatem Pori et apprehendens eam que incredibilia humanis sensibus uiderentur, uidelicet quadringentas columpnas aureas cum capitellis aureis preparatas et inter ipsas columpnas uinea aurea cum margaritis, alii ex derentur, inserti. Parietes uero ipsius palacii erant de laminis aureis cooperti, quos intendentes ad instar unius digiti attrahebant. Erantque ipsi parietes ornati ex margaritis et carbunculis, ex meraldis, amatistis. Porte uero ipsius palacii erant antque ibi statue auree constitute, inter quas erant plactini aurei. In quorum ramis auium multa genera consistebant, et auis quelibet secundum suam naturam depicta erat. Rostra uero et ani ungule ex auro purissimo uidebantur. Hee uero quocienscumque uolebat Porus melodifican
Abbreviated transcription (Latin):
tuas ereas płimas fabricari et ecs iussit in ignẽ mitti ut
feruorẽ redderent ⁊ impleuit eas carbonib igneis ut ears
neret eas ⁊ ante elephantes de ferrent eas. has cũ uidissent
elephantes estuiantes eas hoies ee extendebant ꝓmocides
suas ut eos scdm morem solitũ occuparent ⁊ statim ex
calore nimio urebantur redeũtesq retro nillatenus euemi¬
ebant ad pugnam sed cũ uidebant homines armatos udiq
rero ⁊ poerse cum sagictis ⁊ concis facientes impetum super
p̃lio perse ⁊ medi angustia minia succũbebant uidens autẽ¬
ales illos deficere irãtus est ualde sedensq super eqũ suũ
ingressus est pugnã ⁊ cepit uiriliter preliari greci ueco et
macedones fortissime ĩpugnabant statimq ceperunt indi
deficere. quos porrus cõminui uidens tersauersus affugit
Indi uero qui remanserant smuliter fuciebant Quomodo
Ilex uero castrametatus est ibi fecitq diis bile palacĩ itoire¬

Expanded text:
tuas ferreas plurimas fabricari et eas iussit in ignem mitti, ut feruorem redderent, et impleuit eas carbonibus, ignis ut eorum neret eas, et ante elephantes deferret eas. Has cum uiderent elephantes, estimantes eas homines esse extenderunt promocides suas, ut eos more solito occuparent, et statim ex calore nimio urebantur. Redeuntesque retro nullatenus ueniebant ad pugnam; cum uidebant homines armatos undique Persi cum sagittis facientes impetum super prelio Medi et Persi angustia nimia succumbebant. Videns Alexander illos deficere iratus est ualde sedensque super equum suum ingressus est pugnan et cepit uiriliter preliari. Greci uero et Macedones fortissime impugnabant; statimque ceperunt Indi deficere in bello, quos Porus comminui uidens tergauersus aufugit. Indi uero, qui remanserant, similiter fugiebant etc. Quomodo nder uero castrametatus est ibi fecitque diis
Abbreviated transcription (Latin):
rectalem fu̾it celsitudine sublimatus recordetur se ex t̾ra
ceeatum ⁊r in terre substanciã reuersurum Super hant
siquidem thiom̃ sedens alex regali dademate coronatus
amictus imperialib uestimẽtis congregatis macedonib et
persis iussit alex per om̃s proiuncias litis scribi hoc modo.¬

Expanded text:
regalem celsitudinem fuerit eleuatus, recordetur se ex terra regalem celsitudinem fuerit eleuatus, recordetur se ex terra creatum et in terrenam substanciam reuersurum. Super hunc siquidem thronum sedens Alexander regali dyademate coronatus et ammictus imperialibus uestibus, congregatis Macedonibus et Persis iussit Alexander per omnes prouincias litteras scribi hoc modo
Abbreviated transcription (Latin):
eo uidebit caput suu uersus terrã infixum pedes autẽ uide¬
bit uersus aerem eleuatos sic eciã oportet recte contẽplari
nouissima sua ne prout copazius oftendit caput eiꝰ hoc
est dignitas ex altitudine ad puluerem deprimatur eruar¬
tus ex granato granatus eni cunitos lapides rubore pre¬
cedit ita ⁊ regem oportet ẽẽ uerecundia iubitundũ ut
ultra illicita non transcendat/ Quintus ex adamante/ ⁊¬
adamans est tante duricie ut nec a ferro nec a lapide poᷤ¬
sit allid insi sangune fuit hircino perfusus/ sic ituq
rex debet ẽẽ tante constancie ut co nullo interuentu a
uisticie tranite deuiet nec uacillet/ Sextus ex auro pu¬
rissimo aurũ enĩ coĩter om̃ metalloꝵ pulcritudinẽ ⁊ preci¬
ositatem superat ⁊ excellit / ĩta ⁊ rex omĩb homib est
prepositus ut om̃s suo imperio gũbuentur Septimus ex
sutra testa hac de causa erat impositus ut cum homo ad

Expanded text:
eo uidebit caput suum uersus terram inflexum, pedes autem uideeo uidebit caput suum uersus terram inflexum, pedes autem uidebit uersus aerem eleuatos. Sic eciam oportet regem contemplari nouissima, ne, prout topazius ostendit caput eius, id est dignitas, ex altitudine ad puluerem deprimatur. Quartus ex granato. Granatus enim cunctos lapides rubore precedit; ita et regem oportet esse uerecundia rubicundum, ut ultra illicita non transcendat. Quintus ex adamante. Adamas enim est tante duriciei, ut nec a ferro, nec a lapide possit allidi, ni a sanguine hyrcino fuerit perfusus. Sic itaque rex debet esse tante constancie, ut nullo interuentu a iusticie tramite deuiat nec uacillet. Sextus ex auro purissimo. Aurum siquidem omnium metallorum pulchritudinem et preciositatem superat et excellit. Ergo rex omnibus hominibus est prepositus, ut omnes suo imperio gubernentur. Septimus ex lutea terra hac de causa erat impositus, ut, cum homo ad
Abbreviated transcription (Latin):
Alio itaq die sedit Alex in throno aureo coronatus quẽ cirrs¬
olim reo persaꝵ conftruxerat ⁊ cõgregatis macedonb atꝙ
persis imposueruãt coronam darii que intantu preciosa erat
ut ab om̃ib incorporabilib probaretur fulgebat᷑ eñt totũ pala¬
gum ex claritate ccẽmaꝵ erat eni thronꝰ ex auro totus
uii. eubitis supei ałia sedilia eleuatus et per uni graduto
ascendebant reges ad thronum ⁊ Erantq gradus miri fici
opere constructi primius gradus enit ex amatiso Etde
ex mealdo tercius ex topazio/ Quartus es granato Quĩtꝰ
ex adaimante Sercus ex auro purissimo Septinus uero etat¬
quelibet uolentem ascendere ad regiã dicontatẽ ẽẽ perfecti sen
Sc̃ds qui erat ex merealdo mercaldus eñi uisum portantis
glarificat ⁊ conseruat. ⁊ ita regem oportet uisum cordis ha¬
bere acutum ut que uidenda sunt uideat sagaciter ⁊ discernat
tercius qui erat ex topazis Topaziue siquidem tante clari¬
tatis existat ut si aliquis figuram suam pmagmetur in

Expanded text:
Alio itaque die sedit Alexander in throno aureo coronatus, quem Cyrus, rex Persarum, construxerat, et congregatis Macedonibus atque Persis imposuerunt coronam Alexandro, que in tantum preciosa erat, ut ab omnibus incomparabilis uideretur. Fulgebat enim totum palacium gemmis. Erat enim thronus ex auro totus septem cubitis super alia sedilia eleuatus, et per septem gradus ascendebant reges ad thronum. Erantque gradus mirifico opere constructi: Primus gradus erat ex ametisto, secundus ex smaragdo, tercius ex topazio, quartus ex granato, quintus ex dyamante, sextus ex auro purissimo, septimus ex quemlibet uolentem ascendere ad regiam dignitatem per septem sensus Secundus erat ex smaragdo. Smaragdus enim uisum portantis clarificat et conseruat; ita reges oportet habere uisum acutum, ut, que uidenda sunt, uideat sagacissime et discernat. Tercius ex topazio. Topazius siquidem tante claritatis existit, ut, si aliquis figuram suam ymaginatur, in
Abbreviated transcription (Latin):
tione me depressit Ego em̃ qui usq ad fidera fuerã eral¬
eactus modo usq ad terrã miserabiliter sum de̾ductus nunc
fugitinurs mine miser ⁊ subietcus sum factus. Darius qui
ons orientales in seruitutẽ sibi rederitt ⁊ terbutum q
tem scrm sibiqͣri ꝓuestabant.. eed se cogritum eẽt hommi mr¬
sero quid sibi infrituꝵ accidẽ deberet illud de pñti tempore
cogitaret ĩn puncto eñi unius diei uenit ꝙ huiles exaltat usq
ad mibes et sublimes usq ad tenebras deprint ⁊ demercit
et luiis dictis ergens se de terra sedis et statun scripsit epła¬

Expanded text:
cio me oppressit! Ego enim, qui usque ad sydera fueram exalcio me oppressit! Ego enim, qui usque ad sydera fueram exaltatus, nunc usque ad terram miserabiliter sum deductus. Nunc fugimus, nunc miser et subiectus factus est Darius, qui omnes orientales in seruitutem sibi redigerat, cum tributum et censum sibi comprestabant. Sed si cognitum esset homini misero, quod in futurum sibi accidere deberet, illud de presenti cogitaret. In pa del. In puncto enim unius diei uenit, quod humiles exaltat usque ad nubes et sublimes usque ad tenebras deprimit et demergit." Et hiis dictis erigens se de terra sedit et statim scripsit A
Abbreviated transcription (Latin):
Didens ergo dariꝯ suos in bello deficẽ tergauersus aufugit
euat iã obscura nox cũ fuge̾ ceperũt unde cum multitudinẽ
cunuũ faltatoꝵ fugienciũ persas m̃umerabiles occidebant
cadebant nãq pedestes ante currus sicut messis in campo
cum ab equitũ multitudine cõculcatur Quomõdo exercitur¬
Demens aute darius ad flnuiũ graticũ nuenit eũ coage¬
latum et transeuntes ab ona rippa usq ad aliam fluuium
impleuerũt et statim corruta glacie quotquot mirẽti sut
in superficiem flumĩs perierũt alni uero uementes ad ip̃m¬
Nlauiu̾ ⁊ transire nequentes a sequentib interrebantur
In hoc siquidẽ prelis mortiui sunt ex persis cec milia ho¬
minũ exceptis illis quos flumĩs profunditas suffocauit
Pugiens autem dtrius ingressus est ciitatem susis et
dascendens palaciũ suu in terre supenficiem se prostrauit
ot ex alto pettore dura craliens suspiria plorando dicebat
heu me iiserũ heu me infelitem qr celestis ira tribula¬

Expanded text:
idens suos in bello deficere, tergauersus aufugit. Erat autem obscura nox, cum fugere ceperunt. Vnde propter multitudinem curruum falcatorum fugiencium Persi innumerabiles moriebantur. Cadebant namque pedestres homines ante currus sicut messis in campo, cum ab equitum multitudine conculcatur. Veniens autem Darius ad fluuium Cancrum inuenit eum coagulatum et transeuntes ab una ripa ad aliam fluuium impleuerunt. Et statim corrupta glacie quotquot inuenti sunt in superficie fluminis perierunt. Alii uenientes ad fluuium et transire nequientes a sequentibus interimebantur. In hoc siquidem prelio mortui sunt ex Persis trecenta milia hominum exceptis hiis, quos fluminis profunditas suffocauit  Fugiens autem Darius ingressus est ciuitatem Susis, et ascendens palacium suum in terre supraficiem se prostrauit et ex alto pectore dura trahens suspiria plorando dicebat: "Heu me miserum! Heu me infelicem, quia celestis ira et tribula
Abbreviated transcription (Latin):
iniquissumi uero ⁊ homicide Bisson ⁊ narbasones astiterũt
aoluntarie coram alex ⁊ dixerunt ei maxime imperator
nos dariũ mimitum utn ꝑpriis mamb interfecimus uiden
eos Alex moy precepit militib suis ut eos apprehenderent et
ligatos ducent ad sepulchrũ dami ibiq capitib pnuarentur
illi rero ceperũt dicere maxime imperator nõne per potentisse¬
mos deos iurasti ⁊ per salutem mris tue ꝙ nchil iniurie
pateremur. Quib uñdit alex ⁊ dixit Nonne promisi uobis
ꝙ dignũ mertũ erogaturus eram. et manfestatio ur̃a nlla
tenus ẽẽt insi iuramento taliter affirmassem/ Cogitatio
cero mei ammi ab micio talis fuit ut scelere patefacto
illos iissit decollari totãꝙ illam proiiciam in pace consti¬
tuens in om̃ib locis rettores ⁊ satrapes ordmauit/ Eodem
reco tempore quidam homo senço cui nomen erat dincueb
auuculus dun qui płimum a persie om̃ib amabatur

Expanded text:
Iniquissimi ergo homicide Bissis et Oriaber sanies astiterunt Iniquissimi ergo homicide Bissis et Oriaber sanies astiterunt uoluntarie ante Alexandrum et dixerunt ei: "Maxime imperator! Nos Darium inimicum uestrum propriis manibus interfecimus." Videns eos Alexander, mox precepit militibus suis, ut eos apprehenderent et ligatos ducerent ad sepulchrum Darii et ut capitibus priuarentur. Illi autem ceperunt dicere: "Maxime imperator! Nonne per potentissimos deos iurasti et per salutem matris tue, quod nichil iniurie pateremur?" Quibus Alexander respondit: "Nonne promisi uobis, quod dignum meritum uobis erogaturus essem? Nam manifestacio uestra nulla esset, nisi iuramento taliter affirmassem. Cogitacio uero animi mei ab inicio fuit, ut scelere patefacto autem iussit decollari. Totamque prouinciam illam in pace constituens in omnibus locis rectores et satrapes ordinauit. Eodem uero tempore quidam homo senex nomine Duricius, auunculus Darii, qui plurimum a Persis amabatur,
Abbreviated transcription (Latin):
ne ulimy uniu̾sis principib ducib satrapib magistratib¬
⁊ dignitatib ⁊ popilis ciuitatũ per uniuersũ reggna per¬
sidis constitutis acãm suam/ Postꝙͣ deo placuit ut saper
excelsum chronũ darii sederemus gaudere debetis nõ modi-¬
cum ⁊ letari mandamus itaq uobis per una quãq ciuitate
Rectores ⁊ principes ordinetis sicut tẽpore darii consistebant
quib iuber ut iusticiam inter quoslibet racionabili faciant
⁊ conseruent quoꝵ precepta a subiectis om̃ib sine cõtradtõe
aliqua obseruentur ⁊ unusquisq ꝓprietates suas in pace
possideat ⁊ gubernet Ama uerõ in domib regalib recon¬
dantur ⁊ eã nullus audeat occuꝑare nec porture Precipimiꝰ
quoq ut ab hac prouincia persaꝵ usq macedoniã iter
sit patulũ ⁊ apertum ut euntes ⁊ redeuntes sine aliqua
perturbatõe transeant cum coꝵꝑ negociis confidenter, a
emnde precepit silencĩi ⁊ dixit/. Qui ex robis fuerũt inter¬

Expanded text:
sis principibus, ducibus, satrapibus, magnatibus, dignitatibus et populis, ciuitatibus per uniuersum regnum Persidis constitutis graciam suam. Postquam deo placuit, ut super excelsum thronum Darii sederemus, gaudere debetis non modicum et letari. Mandamus itaque uobis, ut per unamquamque ciuitatem rectores et principes ordinetis sicut tempore Darii consistebat. Quibus iubeo, ut iusticiam inter quoslibet responsabiliter faciant et conseruent. Quorum precepta a subditis omnibus sine contradiccione aliqua obseruentur et unusquisque proprietates suas in pace possideat et gubernet. Arma uero in domibus regalibus recondantur et ea nullus audeat arripere nec portare. Precipimus quoque, ut ab hac prouincia Persarum usque in Macedoniam iter sit patulum et apertum, ut euntes et redeuntes sine aliqua turbacione transeant cum eorum negociis confidenter etc. einde precepit silencium omnibus et dixit: "Qui ex uobis fuerunt inter
Abbreviated transcription (Latin):
tucluuu epmripiens candelabru de manu cuusdam persi
tiscendit quisuu queni muent ante palaci dam alligatum et
cuasidit locis simo fugrebat. Perse tero uidentee hor sm̃o armati cũ
sonon detosscum ceperunt errare uiat abn ledebant frcrec
sii por ramos crbors alni in foncas incidebant Aley aute portto

Expanded text:
t eripiens candelabrum de manu cuiusdam Persi ascendit equum suum, quem inuenit ante palacium Darii alligatum, et cursu uelocissimo fugiebat. Persi uero uidentes hoc, omnes armati cum nox esset obscura, ceperunt errare in uia; alii ledebant facies suas per ramos arborum, alii foueas incidebant. Alexander autem
Abbreviated transcription (Latin):
ones debiles spoliaret, ip̃e siquidem pugnat ut predo ⁊ sicut
rex hĩiliat ⁊ declinat et ꝙͣto super illũ untoria exalta¬
duntanto magis nomen eius ad altissima sublimatur
oportet igtitur de saluacõe nr̃a nos płimum meditare ne despi¬
sidem gaudeamus cum paruitas eus crestut ⁊ magncudo
nr̃a despiciatur dubito emi si adinuat eum duuna prouide¬
cia illi concede̾ diadema tempus illiꝰ foucat Raminciat᷑ ⁊¬
augmentet et dum illum credimꝰ eiceie de clanda ⁊ ipẽ
Hiis a dauo dictis undit supen eũ oxiater magnifica

Expanded text:
ones debiles spoliaret. Ipse siquidem pugnat ut predo et sicut ones debiles spoliaret. Ipse siquidem pugnat ut predo et sicut rex humiliat et declinat. Et quando super illum uictor exaltatur, tanto magis nomen eius ad altissima sublimatur. Oportet igitur de saluacione nostra nos plurimum meditari nec elae gaudeamus, cum paruitas eius crescit et magnitudinem nostram despiciat. Dubito enim, si adiuuat eum prouidencia superna, illi concedere dyadema. Tempus illius foueat et augmentet et dum illum credimus eicere de Elenda eiciat Hiis
Abbreviated transcription (Latin):
Legences itaqz hanc eplamn dacedemones irati iunt ualde
ceperuntq ad putnam fortiter preparari Alex itaq exercitus
bantur, reliqui uero qui remanserut cernentes periculu¬
cale exierunt de Ciicate ⁊ alex rogabant cum mĩa ut
mansuetus ⁊ manluece recipere noluestis, concremate sat
ut non extenderetis manus ad fidera que nemo tangere
potest. Qui eni ad tam ardua seandit ubi pedes non hent
fundamentũ irremediabiliter corruit in profundu. Ceteꝵ
si bene conspiciiur nos non crimiualiter reprehendimus
cum de nobis fac̾e̾ sperabatis sicut terra parentes ure ante¬
qui perfecerut Nunc autespes ur̃a penitus uos fefellit
qr nequiiustis sust mere impetie armoꝵ Et hiis dictis abiit
regionib barbaroꝵ Darius autẽ imperator audiens ad¬
uentũ Alex pentenitus est ualde Statiq conregans princi¬
pes ⁊ satrapes suos consuluit eos dicens ut uideo iustum
Ego aute putaba illum eẽ latrũculu qui tanꝙͣ predo regi¬

Expanded text:
Legentes hanc epistulam Lacedomes irati sunt ualde ceperuntque ad pugnam fortiter preparari. Alexander igitur cumbantur. Reliqui uero, qui remanserant cernentes tale periculum, exiuerunt de ciuitate. Et Alexandrum rogabant cum miseria, ut mansuetus et mansuete me recipere noluistis. Concremate suntut non extendatis manus uestras ad sydera, que tangere nemo potest? Qui ad tam ardua scandit, ubi pedes non habent fundamentum, irremediabiliter corruit in profundum. Ceterum, si bene conspicimus, uos criminaliter reprehendimus, cum de nobis facere sperabatis sicut Xersem parentis nostri antiquitus fecerunt. Nunc autem spes uestra penitus uos fefellit, quia nequistis sustinere impetum armatorum." Et hiis dictis abiit regionibus barbarorum. Darius autem imperator audiens aduentum Alexandri perterritus est ualde statimque congregatos suos satrapes consulit eos dicens: "Vt uidero istum Ego autem putabam illum esse latrunculum, qui tamquam predo regi
Abbreviated transcription (Latin):
cõtidie intueris nõne inspicis qr unũ solũ actauĩt̃ obtinemꝰ
in mudo ⁊ uita nr̃a araneaꝵ artisiciis cõparatur que dũ
subtilissimo opere uidetur inserta aduemente modica ini¬
pulsatõe uenti rũpuntur ⁊ad nchilũ reducũtur intuere
itaq me ⁊ uide qualis hesterna die fui et qualis sit hodie
qui mi seirnne usq ad puluerem declinaui / et qui omẽm¬
non heo p̾tatem sepeliant me manus tue bemgnissime ⁊
renant in obsequiu meu perse macedones ⁊ greci et amo¬
do regnũ macedonũ ⁊ persaꝵ unitate fruantur matrem
itaꝙ meã Rodogonem tibi multipliciter .co. recõmando et suꝑ
uxorem meam miã mouearis. toxanem filiam mea tibi
accipe in yrprẽ decet enĩ ex nobilib parentib nobile ger¬
men oriti hec eo dicente in manib alex macedoms expi¬
rauit. Secundu morem itaq imperialem cõpostuit corpus¬

Expanded text:
oculos intueris. Nonne inspicis, quod unum solum athamum non obtinemus oculos intueris. Nonne inspicis, quod unum solum athamum non obtinemus in mundo et uita nostra athamorum artificio comparetur, que uidentur subtilissimo opere inserta, adueniente autem modica impulsione uenti rumpitur et ad nichilum reducitur. Intuere igitur me et uide, qualis hesterna die fui et qualis sum hodie, qui miserrime usque ad puluerem declinaui, qui omue benignissime et ueniant in obsequium meum Persi et Macedones et Greci, et omnino regnum Macedonum et Persarum unitate fruantur. Maxime itaque meam Rodogonem tibi multipliciter recommendo, et super uxore mea miseria mouearis. Rosonem, filiam meam, tibi accipe in uxorem. Decet enim ex nobilibus parentibus nobile germen oriri." Hec eo dicente in manibus Alexandri expirauit. Secundum autem morem imperialem composuit
Abbreviated transcription (Latin):
datoem fulititatis de deo fuit oblitus per deprchensionẽ infe¬
ne recordetur ut in me uidisti qui tanta fueram altitudine
mitrssatus ꝓꝑter multas diuicias quas hẽbam ut dei creatu¬
r sẽs deum solũ ẽẽ credebam et tunc per cecitatem superbie
non uidebam nũc per hũilitatis accumen conspicio ⁊ cogno¬
sco. Cum autem fuit aliquis mima felicitate eiccũdatus
ut de diuina grã desperatus nullu remediũ prestoletur sulle¬
uat illum deus ab altitudine prosperoꝵ ut que miseria
obstante de deo toremplari non potert felitatis augmento
reparante cotenostat. et qui depenint exaltare potest et qui
exaltat hoĩem põt sternere in ꝑcofunduem non emĩ eleue¬
tur cor tuii sure mens tua in suꝑbiam fili mr ꝓpter uicto¬
rias tibi a deo concessas ⁊ eciam si operatus fueris que deus
operrtut manib qr tuis celũ tetigeris semper tua nouissi¬
ma recorderis qm mortalis es ⁊ morte ante occulos tuos

Expanded text:
onem felicitatis, qui dei fuerat oblitus, per reprehensionem miseonem felicitatis, qui dei fuerat oblitus, per reprehensionem miserie recordetur; prout in me uidisti, qui tanta fueram altitudine ingrossatus propter multas diuicias, quas habebam, ut non dei creaturam, sed dei socium me esse credebam et tunc per cecitatem superbie non uidebam, nunc autem per humilitatis acumen conspicio et cognosco. Cum autem fuerit aliquis nimia felicitate circumdatus, ut de diuina gratia desperans nullum remedium prestoletur, subleuat illum deum ab altitudine prosperorum, ut, qui miseria instante de deo contemplari non poterat, felicitatis augmento reparante cognoscat. Et qui deprimit, exaltare potest, et qui exaltat, potest hominem sternere in profundum. Non eleuetur itaque mens tua in superbiam, fili mi, propter uictorias tibi a deo concessas, eciam si operatus fueris, que deus operatur, manibus tuis celum tetigeris, semper tamen tua nouissima recorderis, quoniam mortalis es et mortem cottidie ante
Abbreviated transcription (Latin):
extendit᷑ ⁊ ampleratus est Alex̃ pectus collũ ⁊ manus ostula¬
batur ei ⁊ dixit illi fili alex̃ ut plemus tua sapiencia nouit
totus mũdus in corruptõe positus est diuina siquidẽ ꝓuidetia
omna prestiens ⁊ eogitatões futuroꝵ hom̃i scrutans set illum
a priceplo fabricauit ut nchil esset constans aut firmum.
Sed ab eencia sua onna transeuntes in suii contrarii reuer¬
terentur, Si eni fecsset deus super hõies onna prospera ii
super naturas hor dñatur ꝙ non deo hec onña sed seruitu¬
ti prosꝑe assignaret et suc hor̃es a suo recederẽt conditore
Si uero duumi culimis celsicudo sic mũdana machinam condi¬
disfet ut oña mala ⁊ infelicitates super hoĩes sine reuoca
mur ita ut adeo nullam hẽremius fiduciam bontatis sit
itaꝙ uoluit deus omĩa ꝑmutari ut cũ aliquis felicitate ple¬
nies ob suꝑbiam suũ nõn cogiouit ereatorem de altitudine
supbie in humilitatis forream demergatur ut quod de pcia¬

Expanded text:
et amplexatus est Alexandrum. Pectus, collum et manus eius osculabatur. Et dixit ei: "Fili Alexander! Vt plenius tua sapiencia nouit, totus mundus in corrupcione positus est. Diuina siquidem prouidencia omnia presciens et cogitacionis futurorum hominum scrutans, sic illum a principio fabricauit, ut nichil esset constans aut firmum, sed ab essencia sua omnia transeuncia in suum contrarium uerterentur. Si enim fecisset deus super omnia homines abundare esuper naturas hominum dominaretur, quod non deo hec omnia, sed seruituti proprie assignarent et homines a suo recederent conditore. Si uero diuini culminis celsitudo sic hominum machinam condidisset, ut omnia mala et infelicitates super homines essent ntur, ita ut a deo nullam haberemus fiduciam bonitatis, sic itaque uolunt omnia permutari, ut, cum aliquis felicitate plenus superbia, suum non ueneretur creatorem de altitudine superbie in humilitatis foueam demergatur, ut per elaci
Abbreviated transcription (Latin):
ubi antiqui reges ⁊ persaꝵ iudices mortui condebantur in
quo agro fodientes macedones in ip̃is sepulchris rasa aurea
⁊ gemea cb̃parebant inuenerũt q ibi sepulchrũ numm regis
assirioꝵ ⁊ persaro ex uno lapide amatisto forato habens̃
formsecus scultas palmulas ⁊ aues ex oñi genere factus
et tam lucidus erat ip̃e amasticus ut ecia foris inteccer
corpus homminis appareret u Quomodo in ip̃o campo erut tiuris angu

Expanded text:
ubi antiqui reges et Persarum iudices mortui condebantur. In ubi antiqui reges et Persarum iudices mortui condebantur. In quo agro fodientes Macedones in sepulcris uasa aurea et argentea comperebant. Inueneruntque ibi sepulchrum Nini, regis Assiriorum et Persarum, ex uno lapide amatisto cauato, habens forinsecus sculptas palmulas et aues ex omni genere factas. Et tam lucidus erat ille amatistus, ut et foris integrum corpus hominis apparebat. Erat quoque in ipso loco turris
Abbreviated transcription (Latin):
et redde sibi mrem filios ⁊ uxor̃e Audiens hoc Ales rocauit
ad se missos darii ⁊ coram om̃ib dixit eis/ dicite imperatori
et filios de nr̃is credit mamib extorquere. Si uictus est¬
darius nobis premiũ nõ promittat sei subitiens se iugo
nro om̃s dignitates sue diuine maiestati nr̃i culminis
ex ponantur/ Sai non uictus est darius iterꝭ nobis pucoia
comitat᷑ et hoc dicens dedit illis dona optima ⁊ dimisit
Heinde precepit Alex nilitib suis ut colligerent corpora
mortuors ip̃aq reconderent in sepulchiis uulnerttis bero
conferrent medicinam / Quomodo dlc̃o cum suo exertiti eaftrametutuo
Demde amoto exercitu castra metatus est iuxta fluuĩ gra¬
ticum ibiq diis suis uictimas ĩmolauit/ Erant quippe cuta
ip̃m fluuiũ palatia pulcheirima sũmis artib cleuata que
construxerat Serres rex persaꝵ que uidens alex precepit
illa intendi ⁊ post paululum pm̃a ductus precepit nullo modo
comburere quis auderet . Erat eciam in ip̃o doco ager maximꝰ

Expanded text:
et redde sibi matrem et filios et uxorem!" Audiens hoc Alexander uocauit ad se missos Darii et coram omnibus dixit eis: "Dicite imperatori ilios et uxorem de nostris credit manibus extorquere. Si uictus est, nobis premium non promittat, sed subiciat se iugo nostro et omnes dignitates ac diuicias suas nostro culmini exponat. Si uictus non est Darius, iterum nobiscum pugnam committat." Et hec dicens dedit eis dona optima et dimisitDeinde precepit Alexander militibus suis, ut colligerent corpora mortuorum ipsaque reconderent in sepulchris. Vulneratis uero iussit conferre medicinas etc. Quomodo Alexander castrametatus Deinde amoto exercitu castrametatus est iuxta fluuium Cancrum ibique diis suis uictimas immolauit. Erant quippe circa ipsum fluuium palacia pulcherrima summis artibus eleuata, que construxerat Xerses, rex Persarum. Que uidens Alexander precepit illa incendi. Et post paululum penitencia ductus precepit nullomodo comburere. Erat enim in ipso loco ager maximus,
Abbreviated transcription (Latin):
unus nõie Bisson ⁊ alius narbasones mor ut audiuernt
aduentũ Alex fecerũt inter se cõniracõem ut dariũ interficent
⁊ acceptabilem remuneracõem ab alex reciꝑent cogitaciones
eoꝵ ⁊ hoc inter se firmantes ⁊ iurantes ascenderũt palaciũ
in quo erat darius ⁊ ante eũ euaginatis gladiis accesserunt
elo cocidit sortiten gulneratus ⁊ dimi serut iei ppalatio sem

Expanded text:
rfames, mox ut audierunt aduentum Alexandri, fecerunt inter se iuramentum, ut Darium interficerent, ut acceptabilem remuneracionem ab Alexandro reciperent cogitantes, et hoc inter se firmantes pariter et iurantes ascenderunt palacium, in quo erat Darius, et euaginatis gladiis accesserunt. ecidit fortiter uulneratus, et dimiserunt eum in palacio s
Abbreviated transcription (Latin):
Ireniteseit ꝙ pretentoꝵ pñcium ⁊ futuroꝵꝭ cõtemplatoes
misteria irreprehensibiliter ura omña negocia ꝑtractatis
Cognostat igẽ clementia ur̃a ꝙ sicut ⁊̃ nos homo estis de
miliere et carne procreatus. Non igẽ cor ur̃m ad tanta
sublimia subleuetur quin ecia ur̃a nouissima cogitetis
Cum semper a primis solent ulcuna discrepare Sufficit
qm̃i hõi bella gerenti si untonam consequitur Recordamus
Serxem regẽm fortissimũ a quo duxiꝰ orignem ꝙ innu¬
merabiles exereuit uictorias ⁊ onũ prosperitate fulgebat¬
sed qr ultra modũ mentem suam ad sublina eleuauit
oms suas uictorias inuiolandas affirmauit rem̃stere ꝙ
a diuina ꝓuidencia hanc uictoriam xecepisti uobis iccẽ

Expanded text:
 presencium et futurorum contemplaciones misterio irreprehensibiliter uestra negocia pertractatis. Cognoscat igitur clemencia uestra, quod sicut et uos homo estis de muliebri carne procreatus, non igitur cor uestrum ad tanta sublimia eleuetur, quineciam uestra nouissima cogitetis, cum semper a primis solent ultima discrepari. Sufficit enim uelum homini gerenti, si uictoriam consequatur. Recordamini Exersen regis fortissimi, a quo ducimus originem, quod innumerabiles Sed quia ultra modum mentem suam ad sublimia eleuauit, omnes suas uictorias immolandas affirmauit. Reminiscere, quod a diuina prouidencia hanc uictoriam recepistis. Vobis igitur
Abbreviated transcription (Latin):
bis miserit maxime imperator/ Audiens Alxo clamere Alor
iussit illos de turre trahi et uiderrs eos mĩa motus condoliut
pariterq plorauit ⁊ precepit illis dari uiniciuq aurl dir
mas uͫ milia et promisit eis ꝓprietates suas in integirem
restaurari/ hos omm retrudert in carcere dariue eo ꝙ nobit¬
lisfima prole nãte fuerant et uinuersas posẜiones eoꝵ erogauerat

Expanded text:
bis miseris, maxime imperator!" Audiens Alexander clamorem illorum iussit eos de turri trahi et uidens eos miseria motus condoluit pariterque plorauit. Et precepit illis dari per unumquemque auri dragmas decem milia et promisit proprietates suas integras restaurari. Hos enim includat in cancere Darius, eo quod nobilissima prole creati fuerant; et uniuersas possessiones eorum erogauerat