comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& maxime in cõmicis p̃p̃ nouissima esyllabae in differentiã. Claudun
aut̃ id m&rum idẽ scachionita fi& sis pondaeum inultima dipodia
uersus catalestici t&ra m&ri secundum a sup̃mo pedeposueris
N a me contrario in hoc quam in illo erunt. dextritrochaei sinistri
sitam̃ admittendisunt iambi dumtaxat in traegicis feritur perdipo¬
diaN &erit exemplum t& ram&ri catalestici ꝙ hippon acte umuocat᷑
Talecernecrasse poena quanta sit deuifatiganti Nonamat ãt
uerba ꝑsinzigias terminare sic enim decentior erit t&ra m& rum
brache catalestũ trochaicumsi desolis trochaeis subsiftat. adionica
m&ra q̃ AΠΟΟΜΕΙ ΠΟΝΟC appellantur tronsitũ faci&
q̃ sotadia dicuntur ut ÷ arma qui capit subidem astiumq tergum
perom̃a enimloca sota diumm&rũ trocheo ad mittit & solutiones
eius. T&ra m & rumãt catalesticumq archilochium & & epicharmium
uocatur pra&erc&era illustre aptum festinis narrationibus

Expanded text:
micis propter nouissimae syllabae indifferentiam. claudum autem id metrum, id est scazon, ita fiet, si spondeum in ultima dipodia uersus catalectici tetrametri secundum a supremo pede posueris: nam e contrario in hoc quam in illo erunt dextri trochaei, sinistri, si tamen admittendi sunt, iambi, dumtaxat in tragicis. feritur per dipodian, et erit exemplum tetrametri catalectici, quod hipponacteum uocatur, tale, cerne, Crasse, poena quanta sit deum fatiganti. non amat autem uerba per syzygias terminare: sic enim decentior erit. tetrametrum brachycatalectum trochaicum, si de solis trochaeis subsistat. ad ionica metra, quae ἀπὸ μείζονος appellantur, transitum faciet, quae sotadia dicuntur, ut est arma qui capit † sub idem Martiumque tergum. per omnia enim loca sotadium metrum trochaeum admittit et solutiones eius. tetrametrum autem catalecticum, quod archilochium et epicharmium uocatur, praeter cetera illustre est, aptum festinis narrationibus:
Abbreviated transcription (Latin):
uersib Amat ãt longas in breues soluere ut nonspatiatem porum quam nu¬
merum duplic& sellabarum. Ideoq trochaei seus pondei regionibur
recipi& tribrec chrn Vt nemore dulcis anes cantuperson&. Admone mur
hicq ap̃ graecos celebratur non p̃termit terebois cumer hicenum supegres¬
sum ex am& rilegemi ambicum m&rũ in olta m& rũ uesum extendirse subhuius

Expanded text:
uersibus. amat autem longas in breues soluere, ut non tam spatia temporum quam nuuersibus. amat autem longas in breues soluere, ut non tam spatia temporum quam numerum duplicet syllabarum, ideoque trochaei seu spondei regionibus recipiet tribrachyn, ut nemore † dulcisanes cantu personat. admonemur hic quod apud Graecos celebratur non praetermittere, Boiscum Cyzicenum supergressum hexametri legem iambicum metrum in octametrum uersum extendisse sub huius
Abbreviated transcription (Latin):
toris animus intertristesrestircgicas satrrorũ iocis & lusib:
relax&ur : ꝙ horatius his uersibus testatur. Carmine quit ragico
uilem obcestauit obhercum. Mox ẽt agrestis sa trrosnud auit¬
& asper : In columigit uitate iocumtemptauit eoꝙ ille crebris erat¬
& grata nõuitatemor andus spestator ꝙ genus nr̃i in atellanis habent
Gaudentaut̃ trisellabopede & maxime tribrachr. Exemplum
huius. MMusaeiouem laudate & agiles datechoros. Inter haec nonsuꝑ¬
sederim pauca ẽt dechoricom& rodicere ꝗ ẽ. fre quens intitgo edis
Incipitaut̃ adim&ros tamquam ñ laboriam ꝗ querit & mono m&roꝵ sut grȩci
ꝑ sinzigias scandas. Casuero sedes quas i ambus in suopos sid& has inchoricis
trochaeus ten& porrigur aut̃ usq ad trim& rumuersumtamquam Nuno
iouem litemus & oremus supplices. Recipit spondeum econtrario iambicis

Expanded text:
toris animus inter tristes res tragicas Satyrorum iocis et lusibus toris animus inter tristes res tragicas Satyrorum iocis et lusibus relaxetur, quod Horatius his uersibus testatur, «carmine qui tragico uilem certauit ob hircum, / mox etiam agrestis Satyros nudauit asper / incolumi grauitate iocum temptauit eo, quod / illecebris erat et grata nouitate morandus / spectator». quod genus nostri in Atellanis habent. gaudet autem trisyllabo pede et maxime tribrachy. exemplum huius Musae, Iouem laudate et agiles date choros. inter haec non supersederim pauca etiam de choriaco metro dicere, quod est frequens in tragoediis. incipit autem a dimetro, tamquam non labor iam, quod erit et monometron, si, ut Graeci, per syzygias scandas. eas uero sedes, quas iambus in suo possidet, has in choritrochaeus tenet. porrigitur autem usque ad tetrametrum uersum, tamquam nunc Ioui litemus, exoremus omnes supplices. recipit spondeum e contrario iambicis
Abbreviated transcription (Latin):
talis. Beatus ille qui proculnegotiis ut pris cagensmostalium
eupolidion nominatur : Sinuero catalecticum anacreontion sinãt̃
sunt quattuo. Hinum quam semipede ut t& ram&ri sed semperinte gro
condudantur. Pede quopaene om̃s tragoediae & commoediae
scribta es̃. Quorumprius trergicũ dehino comicum & iambicum
pꝰ satrricum habebitur. & tragicũ qd cuius inuersuer̃. Dextri
spondei sinistriiambi Id ÷ dis paribus pares subdiq hui: exemplũ
Iusae iouem laudate concentubono : Comicum atq: anapa estũ
& tribrahrn p̃dictis admisc&. ut agite quid dubitant nuncagili
da rechoros. Tambicumat̃q ex omnibus iambis nullo admixto subsistit
quo iambographi maximeg audent utbeatus ille qui procul negotus super÷
satrricum q inter trocgicũ & comicum stilum medium ÷ Haec apud
graecos m &rispecies frequens÷ sub hac conditionis lege ut non heroas
autreges sed satrros inducat. Ludendi Iocandiq causa quo specta¬

Expanded text:
is: Beatus ille, qui procul negotiis,  Ut prisca gens mortaliumeupolidion nominatur; sin uero catalecticum, anacreontion; sin autem sunt quattuor hi numquam semipede, ut tetrametri, sed semper integro concluduntur pede, quo paene omnes tragoediae et comoediae scriptae sunt, quorum prius tragicum, dehinc comicum et iambicum, post satyricum habebitur. et tragicum quidem, cuius in uersu erunt dextri spondei, sinistri iambi, id est disparibus pares subditi: huius exemplum Musae, Iouem laudate concentu bono. comicum autem, quod anapaestum et tribrachyn praedictis admiscet, ut agite, agite, quid dubitatis agiles dare choros? iambicum autem, quod ex omnibus iambis nullo alio admixto subsistit, quo iambographi maxime gaudent, ut «beatus ille qui procul negotiis», superest satyricum, quod inter tragicum et comicum stilum medium est. haec apud Graecos metri species frequens est sub hac condicionis lege, ut non heroas aut reges, sed Satyros inducat ludendi iocandique causa, quo specta
Abbreviated transcription (Latin):
Aduduntur. Quam quam terentianus non paenitendus interc& eror
astis m&ricȩ auctor sedulo refrag&ur. Nam secundam sedem intro¬
chaicouer su trim&ro a catalestico uelut legitimã iambo ad signat. Cum
idem abiambico m&ro trochaeum excluserit. pra&ereacumuider&
extrim&ro iambico adiesta primalonga. penΙΠΑΟΚΗΝ
d ẽ amplexionem dequa su prac dictum ÷ Tro chaicumuersum integrũ
progaritam quam ẽ. Celer phaselus ille quem uid&is. Namdempta s̃
redit adiambum. Ẽ iambilocum in hoc trochaeus obtinuit pariratione
d&racta rursus eademerit iambicus sed & omn trochaicus purus
Id÷ ex se compositus accepta in principio uersus breuis yllaba iambicũ
m& rum redd&. Idem & trans lationis syllabarũ cuminitiales
ad finem uł finaler adinitiũ uersus tiaens feruntur efficiens longa
in breuem feraturadiambos contrario sit ut temporum tardior

Expanded text:
cluduntur. quamquam Terentianus, non paenitendus inter ceteros cluduntur. quamquam Terentianus, non paenitendus inter ceteros artis metricae auctor, sedulo refragetur. nam secundam sedem in trochaico uersu trimetro acatalecto uelut legitimam iambo adsignat, cum idem ab iambico metro trochaeum excluserit, praeterea cum uiderit ex trimetro iambico adiecta prima longa per ἐπιπλοκήν, id est amplexionem, de qua supra dictum est, trochaicum uersum integrum propagari, tamquam est celer phaselus ille quem uidetis. nam dempta syllaba est redit ad iambum. ergo iambi locum in hoc trochaeus obtinuit: pari ratione detracta rursus eadem erit iambicus. sed et omnis trochaicus purus, id est ex se compositus, accepta in principio uersus breui syllaba iambicum metrum reddet. idem et translationes syllabarum, cum initiales ad finem uel finales ad initium uersus transferuntur, efficient  longa in breuem feratur. at iambus contrario situ temporum tardior,
Abbreviated transcription (Latin):
& iambis pedum coniugatio sociatur
Autenim incurrentibus c&eribus
pedib & syllabarum & temporũ Incrementanascuntur. Enihilominus
s̃ iambici uersus constante mensura. & syllabarum qd in crementa
sic recipit. ut a .xii. syllabis ad xvii. syllabas ꝓtendatur
Temporum at̃ itauersurhab& incrementa. ut axviii temporibus
ad .xxiiii. porrigatur Nouissima &enim syllaba in differens
hab &ur lic& breuissit & longae uicem p̃beat. Tragici a ut̃ auctores
& comici paulo plura & in syllabis & intemporibus incrementa
fecerunt. Quippecum quidam industis t&ram &ris nouitatis studio
ausi sint contra p̃ scribtum triginta tem porũ duo adicere nec quis quã
ulterius postea :
DEMETRO TROCHACO
rochaicum m&rum eos dempedes quos & iambicum recipere
manifestum .ẽ. Eadem ẽnĩ utriusq progenies ẽ exceptodum taxat
lambo simili int̃se contrari& atisratione qua & trochaei in iamboex¬

Expanded text:
et iambis pedum coniugatio sociatur. et iambis pedum coniugatio sociatur. at enim incurrentibus ceteris pedibus et syllabarum et temporum incrementa nascuntur, et nihilo minus sunt iambici uersus constante mensura. et syllabarum quidem incrementa sic recipit, ut a XII syllabis ad XVII syllabas protendatur. temporum autem ita uersus habet incrementa, ut a XVIII temporibus ad XXIIII porrigatur. nouissima etenim syllaba indifferens habetur, licet breuis sit, ut longae uicem praebeat. tragici autem auctores et comici paulo plura et in syllabis et in temporibus incrementa fecerunt, quippe cum quidam inductis tetrametris nouitatis studio ausi sint contra praescriptum triginta temporum duo adicere, nec quisquam ulterius postea. de metro trochaico trochaicum metrum eosdem pedes quos et iambicum recipere manifestum est eadem enim utriusque progenies est, excepto dumtaxat iambo simili inter se contrarietatis ratione, qua et trochaei in iambico ex
Abbreviated transcription (Latin):
&iambicus talis. Beatur illequi procul negotiis forensibus ruris
sub umbrae frigidi uitam qui&e placat. Quiconstat ex duobus t&r m&ris
superiore a catalestico sequente catalefticoq: enorme ẽẽ manifestũ ẽ
Cumultr oo numerum triginta temporum egressum. sic tracditum ẽ enim
colum introc deceme & ostotempora ẽe debere : M& rum at̃ ex duobus
colis sub sistere nec ꝓuehi longiis opostere siq̃d una q̃q dium pedum coniugato
ototemport colligat. Idẽ autspondei & anapaesti aut dafor li
& anapaest aut dium anapestorũ. Hisuntenim qui p̃terc& eros pedes
iniambicis m&ris temporib: abundat. Quifit ut tres pedes persin digian
xxiii temporib: impleantur. Quartus uero quiẽ catalesticus sex temporib
tormin&ur scilic& utintra triginta tempor auersur habeatur pleriq
austorũ noblum id obtinuor̃ utiambicumtrim&rũ q: acatale łtum
nominatur .xi. syllabas termin &ur
tunc euenit quotiens espondeis

Expanded text:
iambicus talis, beatus ille qui procul negotiis forensibus / ruris sub umbra frigidi uitam quiete placat; qui constat ex duobus tetrametris, superiore acatalecto, sequente catalectico, quod enorme esse manifestum est, cum ultra numerum triginta temporum egressum sit. traditum est enim colum intra decem et octo tempora esse debere, metrum autem ex duobus colis subsistere nec prouehi longius oportere, siquidem una quaeque duum pedum coniugatio octo tempora colligat, id est aut spondei et anapaesti aut dactyli et anapaesti aut duum anapaestorum. hi sunt enim qui praeter ceteros pedes in iambicis metris temporibus abundant. qui fit ut tres pedes per syzygian XXIIII temporibus impleantur, quartus uero, qui est catalecticus, sex temporibus terminetur, scilicet ut intra triginta tempora uersus habeatur. plerique auctorum nobilium id obtinuerunt, ut iambicum trimetrum, quod acatalectum nominatur, XII syllabis terminaretur, quod tunc euenit, quotiens e spondeis
Abbreviated transcription (Latin):
Heumiserande puert̃rã insestabererastris
Et sonitut̃ rebi saues horrescit in aruis
Carduus & spinis surg& palurusacutis
Iappaeq tribuliq & fallix herbaueneni
At si triticeã in mesẽ rabustaq farra.
Exerceb humũ frustra expestab̵ aceruũ
Concusaq famẽ in siluis sola bere quer u
In suꝑhis subeunt morbi tristis senestus
Et labor & durae rapit in dem̃tia mostis

Expanded text:
per artem, heu miserande puer, I terram insectabere rastris per artem, heu miserande puer, I terram insectabere rastris et sonitu terrebis aues: I horrebit in aruis carduus et spinis surget paliurus acutis lappaeque tribolique I et fallax herba ueneni. at si triticeam in messem robustaque farra exercebis humum, I frustra spectabis aceruum concussaque famem in siluis solabere quercu. insuper his I subeunt morbi tristisque senectus et labor et durae rapit inclementia mortis
Abbreviated transcription (Latin):
Estlicitũfla misa bit torrentib ãnis.
Permediũ stridens torqu&q sonantiasagxa.
Attoll& q globos flãmarũ & sident lãbit
Ille s ubhaec tua megenitortua tristis imago
Conscius audacis factimonitisq sinistris
Femina festtristis speciem tardũ q saporẽ.
Illa dolo sdirũq nefassubpestore uersans
In sonteminfando in dicio moritura puella
Dũ fuerit in cautũ crudeli ca edeꝑemit.
Suasitenimscis ipseneq ẽ tefallere quicquã
Utuidut periiut memalus abstulit error
Contigimusq manu qđ ñ sua seminat arbos
Accipite ergo animis atq haec mea
Tuq prior scelere ante aliosimmaniorom̃
Quem neclonga diespi&as nec mitigatulla
Hostator scelerũ colubmala gramin a pastus
Desidiã latũqi traebens ingloriõs aluum.
Cede locis nullis homnũ concentibi ipse
Tenui sub argilla & tumo sis calculus aruis.¬
At abiꝓscelere exclamat ꝓtalib ausis

Expanded text:
est licitum; I flammis ambit torrentibus amnis | est licitum; I flammis ambit torrentibus amnis | per medium stridens I torquetque sonantia saxa attollitque globos flammarum et sidera lambit. ille sub haec: I \'tua me, genitor, tua tristis imago conscius audacis facti: I monitisque sinistris femina I fert tristis sucos tardumque saporem. illa dolos dirumque nefas sub pectore uersans insontem infando indicio, I moritura puella dum furit, incautum crudeli morte I peremit; suasit enim, I scis ipse, neque est te fallere cuiquam. ut uidi, ut perii, ut me malus abstulit error, contigimusque manu I quod non sua seminat arbor.\'accipite ergo animis atque haec mea or, I scelere ante alios inmanior omnis,I quem nec longa dies pietas nec mitigat ulla, hortator scelerum, I coluber, mala gramina pastus desidia latamque trahens inglorius aluum cede locis, I nullis hominum cogentibus, ipse, tenuis ubi argilla et dumosis calculus aruis.bi pro scelere\' exclamat, \'pro talibus ausis
Abbreviated transcription (Latin):
Heum sero coniux aliena ex arbore germ̃
Terentur ui susubito nec plura morati.
Corpora sub ramis obtentu frondisi nũbrant
Consertũ tegum̃ ne copirspesulla dabatur
Obseruan soculiscaedes& fasta trranni
Pracesensit notũq furens qͥd femina possit.
Conclamat caelũ &t̃ rasqͥ nõmine firmat
Vt uidere m&ũ uersi r&roq: ruentes
Diffugiunt silua s& sicubi c̃caua furtim
Saxap& unt pig& inceptilucisq neqauras
Despiciunt ted& cael conuexatueri
Nec longumin mediotempus cũcreberadaurȩs
Visus ad ẽe pedũ sonitus genitorq ꝑauras
Hunc ubiuix multa mestũ cognouit in
Talib ad loquit dictisatq increpat ultro
Infelixqͣ tantaanimũ dementia coepit.
Quis furoriste nouus qͦ nuncquotendita sinqͥt
Peg norũ in memoresq: m̃tẽ in sania mutat
Dicite qua elucis miserustã direr cupido
Ma tunr tefugã totoq ab sistite luco
Necreuocare gradũ siquando aduersauo cari

Expanded text:
Heu misero conjunx aliena ex arbore germen Terrentur visu subito, nec plura morati, Corpora sub ramis objectu frondis inumbrant, Consertum tegmen, nec spes opis ulla dabatur. orum Observans oculis, caedes et facta tyranni Praesensit, notumque furens quid femina possit. Conclamat, coelum ac terras qui numine firmat.ut uidere, metu uersi retroque ruentes diffugiunt siluasque et sicubi concaua furtim saxa petunt. piget incepti lucisque, I neque auras dispiciunt: I taedet caeli conuexa tueri. Nec longum in medio tempus, I cum creber ad aures uisus adesse pedum sonitus genitorque per auras hunc, ubi uix multa maestum cognouit in alibus adloquitur dictis I atque increpat ultro: \'infelix, quae tanta animum dementia cepit? quis furor iste nouus? quo nunc, quo tenditis\' inquit \'regnorum inmemores, I quae mentem insania mutat? dicite, I quae lucis miseris tam dira cupido? maturate fugam I totoque absistite luco: nec reuocare gradum I, si quando aduersa uocarint,
Abbreviated transcription (Latin):
usciã in secundo uolumiñ inquodeptotipis trocstauim: noue momnia nos
m& rorũ genert subeorundẽ p̃ceptis & disciplina comp̃hendisse. Neq enim
quicquã ad astẽ m&ricã ꝑtinen sinrerũ natunarepperiri poterit ꝙñis dẽ uti
elim̃tis noue miuxta trarditionẽ u&erũ inuestigatũ collestũq sit. Tñ ꝓmissi me mor
ꝙdeoractionis m&ris specia lit̃ ꝑ sequendis ieã fidẽ obstrinexerãc neꝑ conuentiã
dinoscit Neñi singulas singulas ribinis geminis uersib subdidit p̾trib: uno
cõmate epodis respondit plerũ binis uerũ diuerso int̃ sem& ro & cõpositioñ figuratis
Primaigitꝰ eiusdẽ ode monoculus inducit᷑ id ẽ unius m& ricoposita sed & ea que unus

Expanded text:
sciam in secundo uolumine, in quo de prototypis tractauimus nouem, omnia nos metrorum genera sub eorundem praeceptis et disciplina comprehendisse neque enim quicquam ad artem metricam pertinens in rerum natura reperiri poterit, quod non isdem uti elementis nouem iuxta traditionem ueterum inuestigatum collectumque sit, tamen promissi memor, quod de Horatianis metris specialiter persequendis meam fidem obstrinxeram, ne per coniuentiam dinoscitur. nunc enim singulis singulos, nunc binos geminis uersibus subdidit, nunc tribus uno commate epodis respondit, plerumque binis, uerum diuerso inter se metro et compositione figuratis. prima igitur eiusdem ode monocolos inducitur, id est unius metri qualitate compos
Abbreviated transcription (Latin):
ciendũ tam̃ quod quiđã quidem coniunctionẽ cõpositimes se ex isti¬
mant ab ego & quiđẽ sed errant simplex enĩ est & hoc maxime ex ipsa
quoq: constructione orationis possumus intellebere : Name quidẽ
facio equiđe facis equidẽ facitdicimus : & potest equidem & ad pri¬
mã & ad secunđã & ad testiã tranferri ꝑsonã qđ minime fier& si. o&
cõpositũ ex ego & quidem : Nemo enĩdicit ego quidẽ facis. Ego qui¬
dem facit : sed ego quidẽ facio tantũ modo ad primã ꝑsonã : & hoc usus
& iã auctorum approbat qui e quiđẽ p̃posita. Ego subiungunt ut
uoque quando p&iã uł & accipitur copulatiua est: ut. Tu quoq lito
eger& eni et sensus sidixis s& multa & bello passus niuod quidã
existimant pad uerbio similitudin is accipiatur: ENI QUE¬

Expanded text:
ciendum tamen, quod quidam equidem coniunctionem compositam esse existimant ab ego et quidem; sed errant, simplex enim est, et hoc maxime ex ipsa quoque constructione orationis possumus intellegere. nam equidem facio, equidem facis, equidem facit dicimus, et potest ad primam et ad secundam et ad tertiam transferri personam, quod minime fieret, si esset compositum ex ego et quidem. nemo enim dicit ego quidem facis, ego quidem facit, sed ego quidem facio tantummodo ad primam personam. et hoc usus etiam auctorum approbat, qui equidem praepositiua ego subiungunt, utque quando pro etiam uel et accipitur, copulatiua est, ut Virgilius in VIegeret enim ea sensus, si dixisset multa et bello passus, nisi, quod quidam existimant, pro aduerbio similitudinis accipiatur, qu
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ namnamq: & fere quaetũq: coniunctiones ornatus causa uł m&ri
nullu significationis necessi tate ponuntur hoc nomine nuncupant᷑
omnes tam̃ eae int̃alias species inueniuntur : ut sidicã aeneas uero pius
& fortis fuit : cõpletiua fit quia & sitollatur uero significatio integra
man& : sin autem dicã aeneas quidempius fuit ulix&s uero astutus:
hicꝓco pulutiua accipitur quia. Vtriusq reisimul sententiã significat
cum substantia : ꝑotest tam̃ &ia & distributiua diciquia distribuit. si¬
net dep̃cor inquit ĩ poterat sensus &iã sine equiđẽ stare. sidixiss& :
ego meru i ned ep̃cor: sed siue m&ri causa suit ornatus ad didit. Equiđe
unde nec intulit autẽ ułuero subiunctiuacius uel tam̃ quacipsa quoque
saepissime completiua inueniuntur: QUOSDAM ERRASO¬

Expanded text:
enim, nam, namque, et fere quaecumque coniunctiones ornatus causa uel metri nulla significationis necessitate ponuntur, hoc nomine nuncupantur. omnes tamen hae inter alias species inueniuntur, ut si dicam Aeneas uero et pius et fortis fuit, completiua est, quia et si tollatur uero, significatio integra manet; sin autem dicam Aeneas quidem pius fuit, Vlixes uero astutus, pro copulatiua accipitur, quia utriusque rei simul sententiam significat cum substantia. potest tamen et distributiua dici, quia distribuit nec deprecor, inquit». poterat sensus etiam sine equidem stare, si dixisset ego merui nec deprecor, sed siue metri causa siue ornatus addidit equidem. unde nec intulit autem uel uero subiunctiua eius uel tamen, quae ipsa quoque saepissime completiua inuenitur, ut S
Abbreviated transcription (Latin):
idaue nihbillociest segnttiat neq socordiae & maxime p̃ positiua
hanchab& signi ficationẽ ut enim ñ sinã :¬

Expanded text:
Daue, nihil loci est segnitiae neque socordiae», et maxime praepositiua hanc habet significationem, ut idem in a
Abbreviated transcription (Latin):
castor medius fidus̃ perquoq p̃positio potest &iã pad uerbio accipi
poster p̃terea: Intentiua ut ualdenimiũ prorsus paenitus om
quȩriturutrũ pponian subponi uerbis aptius possint & manifes¬
tũ est qđ aptius quiđẽ p̃ponuntur quomodo adiettiua nominaut bo¬
nus homo beneagit forti simperator foruter pugnat: lic& tam̃ tam hec
quã illu p̃postere ꝓferre exceptis monosyllabis quide omnib: ut non
en ecce curquare quam obrem : similiter ortitiua & similitudinis & uocan

Expanded text:
castor, mediusfidius. per quoque praepositio potest etiam pro aduerbio accipi postea, praeterea. intentiua, ut ualde, nimium, prorsus, penitus, omquaeritur, utrum praeponi an supponi uerbis aptius possint. et manifestum est, quod aptius quidem praeponuntur, quomodo adiectiua nomina, ut bonus homo bene agit, fortis imperator fortiter pugnat. licet tamen tam haec quam illa praepostere proferre, exceptis monosyllabis quidem omnibus, ut non, en, ecce, cur, quare, quamobrem. similiter hortatiua et similitudinis et uocan
Abbreviated transcription (Latin):
sinilite pone sup in fra exita ultra aitra qua etiũ casib frequentꝰ
solert iungi grauarique atq: ideo a quib đa ppostiones teputan¬
tu sadiliu pp̃rietst p̃positioqͣua es epayrtanumquã potest sinẽ
re ut pone subit coniunx & ultracitra que nihilest : & qđ ad uerbia
&iã ꝑsehabent alia quã cestũ significationẽ p̃positio uero ñ ut sidicã
Deud in nesco ꝑ sequid significant nisi coniungantur cũ aliquadictio¬
ne si enĩ dicã depastib: orationis aliã hab& signi ficationẽ & aliã sidicã
deloco in locum: extrauero & pone & supra indubitabilẽ habent loci¬
significationẽ ex quo ostenduntur magis ad uerbia esse : suntquae¬
đa una loci significationẽ habentia: quae est ad locũnt orsum istorsũ
deorsum sursum sinistror sũdextror sum: similit̃ ad uerbia ostendun¬
tur cõpositu Ituliã uersus siciliam uersus quae ipse accentus ostendit
esse cõposita nisi sidicamus qđ uersus indinat sibi supra positi nomina

Expanded text:
similiter pone, supra, infra, extra, ultra, citra, quae etiam casibus frequenter solent iungi grauarique atque ideo a quibusdam praepositiones esse putantur. sed illa proprie est praepositio, quae separata numquam potest sine re, ut «pone subit coniunx» et ultra citraque nihil est. et quod aduerbia etiam per se habent aliquam certam significationem, praepositiones uero non, ut si dicam de uel in, nescio per se quid significant, nisi coniungantur cum aliqua dictione. si enim dicam de partibus orationis, aliam habet significationem et si dicam de loco in locum asignificationem, ex quo ostenduntur magis aduerbia esse. sunt quaedam unam loci significationem habentia, quae est ad locum, ut horsum, istorsum, deorsum, sursum, sinistrorsum, dextrorsum. similiter aduerbia ostenduntur composita, Italiámuersus, Siciliámuersus, quae ipse accentus ostendit esse composita, nisi si dicamus, quod uersus inclinat sibi supraposita nomina.
Abbreviated transcription (Latin):
nitur &iã & ꝓcausali comunctione ut hictib fabor enĩ quando
haec tecure re mordit: quando ꝓquoniã accipitur : Alia suiđ¬
localia haet quoq: uł dis creias uł cõmunerhabent locorũ signi¬
fi canones Dis cretas ad locum ut huc illucquo: in locosithic illi
ubrqdio ẽ ubi sunterrogatiuũ sit paene ultimai cuntirut sidicani

Expanded text:
neidos : «hic tibi, fabor enim, quando haec te cura remordet», quando pro quoniam accipitur. alia localia. haec quoque uel discretas uel communes habent locorum significationes. discretas ad locum, ut huc, illuc, quo; in loco, ut hic, illic, ubi quod interrogatiuum paenultimam acuit, ut si dicam
Abbreviated transcription (Latin):
ut cras postiridie ꝑendie : sunt alia cõmunia diuersorũ temporũ:
ut olim dudum quonđã colim p̃tenti temporis ut obimtruncus erã ficul
cumuinea fronder frigidus & siluis aquilo detus sit honorẽ : olim futur¬
tiuũ est & infinitũ : Interrogatiuũ utquando uenisti relutuũ ut
quando erã iuuenis petcauꝰ : Infinitũ utquando ueniã faciam Ac¬
centut m̃ discernitur quomodo & nomina int̃rogatiua & relati¬
ua Inuenitur &iã quando ꝓaliquando utaspera quis natura

Expanded text:
ut cras, perendie. Sunt alia communia diversorum temporum, ut, olim, dudum, quondam . Praeteriti, ut Horat. : Olim truncus eram cum uinea frondes, / frigidus et siluis aquilo decussit honorem, / iam tutiuum est et infinitum. interrogatiuum, ut quándo uenisti? relatiuum, ut quandò eram iuuenis, peccaui; infinitum, quàndò ueniam, faciam. accentu tamen discernitur, quomodo et nomina interrogatiua et relatiua. inuenitur tamen etiam pro aliquando et pr
Abbreviated transcription (Latin):
rum hocest quando eadem ꝑsona & agit & patitur utimur eis đe cons¬
tructionib: ut misereor mei inuides tibi oratseille & similia¬
ulla p̃positio ꝑ compositionem POSITIOΝE P̃ΡONIpOSSIT
potest ꝓ nomini a diungi : Ituq ꝑ solum appositionẽ obliquis casib
rũ p̃ponitur : apud grecos quidem fere omnib: apud nos uero accusa¬
tiuo solo ab latiuo : ut ad nos in nob nominib: uero p̃positiones adiciunt᷑

Expanded text:
rum, hoc est quando eadem persona et agit et patitur, utimur eisdem consrum, hoc est quando eadem persona et agit et patitur, utimur eisdem constructionibus, ut misereor mei, inuides tibi, orat se ille et similiaulla praepositio per compositionem potest pronomini adiungi. itaque per solam appositionem obliquis casibus eorum praeponitur: apud Graecos quidem fere omnibus, apud nos uero accusatiuo soli uel ablatiuo, ut ad nos, in nobis. nominibus uero praepositiones adiciunt
Abbreviated transcription (Latin):
Enctiuos quoq & ab latiuos inuenimus coniungiuerbo in ꝑsonali qđ estinter¬
est & refest dequib: supradximus utinter est mea & patris refest tua
& imperatoris : modos quoq ut dixim neces seest supradictis coniunctionib:
p̃posios eodem plerũq adiungiũt & legis & discis aut legis a udiscis & lege
&disce aut lege autdisce utinã & legeres & disceres utinã aut lege¬
autlegere autdiscere. Lic& tam̃ & uariare & legisti & lege & legisti
& utina legas : casus quoq eo sđe sociari exigunt copulutiuue ueld is¬
iuctiuae p̃positȩ uł inter positȩ coniuntiones q̃uando unũ uerbum
ad eo srefertur. ut ego & tulegimus : uel mei ueltuimi seretur. & mihi
& tib prodest uelme uelte ledit᷑ uergilo uł ocerone delector: ꝓnomi¬
tis & afficiendi id ÷ agentis & patienti s ut misereris mei. das mihi uides
me dignaris me similiter inomnib: casualib: & in reciꝓcationib: ꝑsona¬

Expanded text:
enetiuos quoque et ablatiuos inuenimus coniungi uerbo impersonali, quod est interest et refert, de quibus supra diximus, ut interest mea et patris, refert tua et imperatoris. modos quoque, ut diximus, necesse est supra dictis coniunctionibus praepositis eosdem plerumque adiungi, ut et legis et discis, aut legis aut discis; et lege et disce, aut lege aut disce; utinam et legeres et disceres, utinam aut legeaut legere aut discere. licet tamen uariare, ut et legisti et lege; et legisti et utinam legas. casus quoque eosdem sociari exigunt copulatiuae uel disiunctiuae, praepositae uel interpositae coniunctiones, quando unum uerbum ad eos refertur, ut et ego et tu legimus, uel mei uel tui miseretur, et mihi et tibi prodest, uel me uel te laedit, uel Virgilio uel Cicerone delector. his ctis et afficiendi, id est agentis et patientis, ut misereris mei, das mihi, uides me, dignaris me. similiter in omnibus casualibus et in reciprocationibus persona
Abbreviated transcription (Latin):
alicuius fungitur cũ & ꝓ nom̃ & nom̃ ꝑ eã intellegitur : In prima qui¬
đe & insecunda ꝑsona . Nam testia uerbi ꝑsona qua e infinitu est eg&
aliquo casuali : qđ autẽ fit in nomine hoc & iã in aduerbio quodui. Ad¬
iectũ est uerbi & exigit ratio fieri ut & bene & docte scribit: necesse
est enĩ coniunctiones p̃positus uel diuersas ꝑsonas coniungere quae s̃
in uerbo &in particpio uel actus copuluri : & si ñp̃ponatur con¬
iunctio lic& diuersas inferrepastes. ut scribit dionisius & tripho scri¬
bit dionisius & legit si enĩ p̃ponã coniunctionẽ dicendo. scribit dionisus :
neces seest alterũ uerbũ subiungere & dicere & scribit dionisius & lent ⁊
Rursus sidicã & dionisius scribit neces seest alterũ casuale inferre
& dicere & dionisius scribit & appollonius : Quippecũ p̃posita coniunc¬
tio copulatiua uel disiunctiua omnimodo consimilẽ cogit partẽ re¬

Expanded text:
alicuius fungitur, cum et pronomen et nomen per eam intellegitur, tam in prima qualicuius fungitur, cum et pronomen et nomen per eam intellegitur, tam in prima quam in secunda persona; nam tertia uerbi persona, quae infinita est, eget aliquo casuali. quod autem fit in nomine, hoc etiam in aduerbio, quod ui adiectiuum est uerbi, exigit ratio fieri, ut et bene et docte scribit. necesse est enim, coniunctiones praepositas uel diuersas personas coniungere, quae sunt in uerbo uel in participio, uel actus copulari, communes auiunctio, licet diuersas inferre partes, ut scribit Dionysius et Trypho; scribit Dionysius et legit. si enim praeponam coniunctionem dicendo et scribit Dionysius, necesse est alterum uerbum subiungere et dicere et scribit Dionysius et legit; rursus si dicam et Dionysius scribit, necesse est alterum casuale inferre et dicere et Dionysius scribit et Apollonius, quippe cum praeposita coniunctio copulatiua uel disiunctiua omnimodo consimilem cogit partem re
Abbreviated transcription (Latin):
in sua uoce adiectione aduerbii possunt conpararrut. quã uno
coluisse similiter participio additur aduerbiũ magis hunc colens
quamillũ : & ad nom̃ quidẽ participium colo uerbi fungitur : ad uer¬
bum uerolo co nominis ut faciens elaquentẽ dico proqui facit eloquen¬
tem & laudo legentẽ quo modo laudem lectorem. Nec mirũ
ꝓutroq fungicumutrique accidentia possidert : DCCΟΗS
n etesse est aliã quoq partẽ casualem copuluri & ad utrãq uerbũ
referriut & dionisius loquitur & tripho & appollonius scripsit & egd
&x igilens ꝑficit & legens: & conra si uerbo p̃ponatur coniunctio
neces se est. aliud uerbũ ei coniungi & adutrũq aliquid ea suale
referriut & sctibit & legit trypho & pugnat & uinat aeneas : lic&s
tam̃ uerba primae uł secundȩ ꝑ sonae repetentẽ nihilsica sualium
adiungere & ꝑfectũ orationẽ ostendere ut & lego & intellego & deceo
& doceor & scribis & cogitas : Nam ipsade monstratiolococasualis

Expanded text:
in sua uoce: nam adiectione aduerbii possunt comparari, ut Virgiliucoluisse; similiter participio additur, magis hunc colens quam illum. et ad nomen quidem loco uerbi fungitur, ad uerbum uero loco nominis, ut faciens eloquentem dico pro qui facit eloquentem, et laudo legentem, quomodo laudo lectorem; nec mirum pro utroque fungi, cum utrique accidentia possideat. et necesse est aliam quoque partem casualem copulari et ad utramque uerbum referri, ut et Dionysius loquitur et Trypho, et Apollonius scripsit et ego, et uigilans proficit et legens; et contra, si uerbo praeponatur coniunctio, necesse est aliud uerbum ei coniungi et ad utrumque aliquid casuale referri, ut et scribit et legit Trypho, et pugnat et uincit Aeneas. licet tamen uerba primae uel secundae personae repetenti nihil casualium adiungere et perfectam orationem ostendere, ut et lego et intellego, et doceo et doceor, et scribis et cogitas; nam ipsa demonstratio loco casualis
Abbreviated transcription (Latin):
uendum tamen quod lic& genitiuis in huiuscemodi SESSiuoꝵ¬
constructione copulure nominatiuos posses siuorũ : quippe
uersus & uergilii similiter lic& dicere agamem nonis filius. &
menelui filia souati sunt : frater nr̃ & ur̃m meus seruus & illius
N ec solus nominatiuus possessiuorũ sed quo scũq casus benepos sum
cũ genitiuis possessiue ꝓlatis conungere ut meus est ager& fratri
łua est auitas & omniũ mei fili est hereditas & cognatorũ : meo seruuo
& fratris ieũ amicũ & patris mifili& uxoris meue ieo filio de¬
lector & castȩ matris : similiter omnia possessiua poss ꝓferri

Expanded text:
endum tamen, quod licet genetiuis in huiuscemodi constructione copulare nominatiuos possessiuorum, quippe uersus et Virgilii; similiter licet dicere Agamemnonius filius et Menelai filia sociati sunt; frater noster et uestrum; meus seruus et illius. nec solos nominatiuos possessiuorum, sed quoscumque casus bene possumus cum genetiuis possessiue prolatis coniugare, ut meus est ager et fratris; tua est ciuitas et omnium; mei filii est hereditas et cognatorum; meo seruo et fratris; meum amicum et patris; mi fili et uxoris meae; meo filio delector et castae matris. similiter omnia possessiua possunt proferri,
Abbreviated transcription (Latin):
Seddonatus. aut loci aut numeri Aut tẽporis aut negandi aut ad firmand
Autdemon strandi. autoptundi. aut ortundi aut ꝑcunctandi Autblandiendi¬
aut quabtatis. Aut quamitatis. aut dubitundi aut ꝑsonandi Aut uocandi
aut respondendi Aut separandi aut iteroendi aut iurandi. aut congregandi
Aut ꝓhibendi auteuentus aut conparandi CΟΜ Aduerbia loci sunt pri
mum ibi. ubi. illic ibidem istic intus foris cõminus in locũ ueluti quo
hoc illo itro utroq neatro illuc istuc. isto eodem intro foras extrorsũ intror
sinistrorsus & c&enr eloco ueliti unde hinc illinc utrũq inde indiem istinc
deor sũ supra in fra ulita citra extra. intra. suꝑ subt̃. postunte ꝑ locũ ueluti

Expanded text:
erbia aut temporis aut numeri aut negandi aut affirmandi aut demonstrandi aut optandi aut hortandi aut ordinis aut inaut quantitatis aut dubitandi aut personalia aut uocandi aut respondendi aut separandi aut iurandi aut eligendi aut congregandi aut prohibendi aut euentus aut conparandi. da aduerbia loci: ut hic  ibi hic illic ibidem istic intus foris comminus; in locum, uelut quo hoc illo utro utroque neutro huc illuc istuc isto eodem intro foras introrsum dextrorsinistrorsus et cetera: e loco, uelut unde hinc illinc utrimque inde indidem istinc deorsum supra infra ultra citra extra intra super subter ante post. per locum, uelut
Abbreviated transcription (Latin):
uel areb: quae descrnoi mi : uel ab inuentorib : uel afrequenta torib: : uel a numero syllabarũ
eiq octo eẽ principilia. lambicum trodiucũ dacolicum Anapesticũ coriambicũ Antipis¬
ticum lonicum amaiore. lonicum aminore : De quib pastim tractabimꝰ eligentes ea quae
ad palmam lirae ꝑducit uoluntas:

Expanded text:
uel a rebus quae describuntur, uel ab inuentoribus, uel a frequentatoribus, uel a numero syllabarum; eaque esse octo principalia, iambicum, trochaicum, dactylicum, anapaesticum, choriambicum, antispasticum, ionicum a maiore, ionicum a minore, de quibus carptim tractabimus, eligentes ea quae ad palmam lyrae perducit uoluptas.
Abbreviated transcription (Latin):
His̃ fere modi barbaris morũ ex quib: appar& as piratione & accemtu Non
itu frequent fieri m& aplas mas. & uicissim alios modos dem& aplasmis
n positis a scriptorib: utbarbaris simi simił fieriposse uideconrtur ueluti est
diaresis. & episi naliphe sed hos modos & ceteros quib: i&uplas inifiant siua¬
limꝰ aduestere ꝑ uitia. non solũ specialia hominũ sed generrlia quarunda
nationũ animaduertim &iã hos modos in barbaris mos quosscriptores
sebarbaris m& barbaralexis UIsđt ostendititidicens Int̃barla

Expanded text:
 fere modi barbarismorum, ex quibus apparet, adspiratione et accentu non ita frequenter fieri metaplasmos, et uicissim alios modos de metaplasmis non positos a scriptoribus, ut barbarismi similiter fieri posse uideantur, ueluti est diaeresis et episynaliphe. sed et hos et ceteros, quibus metaplasmi fiunt, si uelimus aduertere per uitia non solum specialia hominum, sed generalia quarundam nationum, animaduertimus etiam hos modos in barbarismis esse, quos scriptores barbari
Abbreviated transcription (Latin):
admoneredebemꝰ aliuo ẽẽbarbarismũ aliud barbara lexin barbarism
uł tẽporib: uł aspirationib: peccat. sicut mox palũ fiat. Barbara autem
les is. uno mod o tantũ intellegitur cũ ex olena lingua in nr̃m usum a liqͣ¬
pars orationis inductur utes cimꝰ cateias utiqastus gallorũ. Mastrucã
uestim̃tũ sardorũ. Magalia a frorũ casas acennaces gladiusmedoru

Expanded text:
admonere debemus aliud esse barbarismum, aliud barbarolexin. barbarismus temporibus uel adspirationibus peccat, sicut mox palam fiet. barbaros autem lexis uno modo tantum intellegitur, cum ex aliena lingua in nostrum usum pars aliqua orationis inducitur, ut dicimus cateias utique Gallorum hastas, mastrucam uestimentum Sardorum, magalia Afrorum casas, acinaces gladios Medoru
Abbreviated transcription (Latin):
casuali sine dubio ad uerbiũ accipitur : uerbo enĩ sẽꝑ adiungitur ⁊
diriuatũ uelud ab exextra & a sub subt̃ sic ab in inter & intre : & signi¬
ficat aduerbiũ apud grecos intra castrorũ timuit tentoria ductor :¬
huic contrariũ est. extra quomodo autẽ inter & intra diriuatur abin:
sic & iã intus & intro quaes inedubio aduerbia sunt &iã apud nos: sed
intus & intro casualib numquã p̃ponuntur inter uero & intra fre¬
quentis sime sicut ex tr casib: p̃ponitur: foris autt̃ uł foras minime :
ab intra diriuatur in trinsecus sicut ab extra ex trinsetus : & internus sicut
ab exor & ext̃ nus & ex traneus : uerbũ &iã ab intra intro intras: in fra
aduerbia locorũ quae solent casib: p̃poniideo nr̃i int̃p̃positiones quoq:
numerir uer̃ quia saepissime inueniuntur huiuscemodi aduerbia loco
p̃positionũ acceptu ł loco eorũ p̃positiones positae : Intrauiscerd ꝓ inuis¬
cera & absq lesione ꝓ extralesione & in adulterũ ꝓcontra adulterum¬

Expanded text:
casuali, sine dubio aduerbium accipitur; uerbo enim semper adiungitur exderiuatum, uelut ab ex: extra et a sub: subter, sic ab in: inter et intra, et significat huic contrarium est τὸ ἐκτός, id est extra. quomodo autem inter et intra deriuatur ab in, sic etiam intus et intro, quae sine dubio aduerbia sunt etiam apud nos. sed intus et intro casualibus numquam praeponuntur, inter uero et intra frequentissime, sicut extra casibus praeponitur, foris autem uel foras minime. ab intra deriuatur et intriusecus, sicut ab extra: extrinsecus, et internus, sicut ab extra: externus et extraneus. uerbum etiam ab intra: intro intras. infra aduerbia locorum, quae solent casibus praeponi, ideo nostri inter praepositiones quoque numerauerunt, quia saepissime inueniuntur huiuscemodi aduerbia loco praepositionum accepta uel loco eorum praepositiones positae: intra uiscera pro in uiscera et absque laesione pro extra laesionem et in adulterum dicit pr
Abbreviated transcription (Latin):
mei psa dari darae non secornit numerũ : lic& ergo & singulurib:
&pluralib: et sociare : senatus currus uultus faces res spes similiter
diuersorũ sunt casuũ cõmunia : Lic& ergo quib: lib& eorũ aptis sime¬
Ea copulure : omnia uerba p̃teriti ꝑfecti subiunctiuaꝰ cas de uoces

Expanded text:
m. clari, clarae non secernit numerum: licet ergo et singularibus et pluralibus ea sociare. senatus, currus, uultus, facies, res, spes similiter diuersorum sunt casuum communia: licet ergo quibuslibet eorum aptissimeea copulare. omnia uerba p
Abbreviated transcription (Latin):
ateriettonẽ greciinter aduerbia ponunt qm̃ haecquoq: uł adiungit᷑
uerbis ułuorbae sub audiuntur : ut sidicã papequiduideouł ꝑse pape
&iã siñ addatur miror hab& in scipsius uerbi significationẽ : qua res
maxime feuit romanarũ astiũ scriptores separatim hanc pastẽ ab aduer¬
bus accipere qui a uidetur effectum habere in sese uerbr & plenã motus
animi significationẽ &iã siñ ad datur uerbũ demonstrare : habentigitur

Expanded text:
teriectionem Graeci inter aduerbia ponunt, quoniam haec quoque uel adiungitur uerbis uel uerba ei subaudiuntur, ut si dicam papae, quid uideo? uel per se papae, etiamsi non addatur miror, habet in se ipsius uerbi significationem. quae res maxime fecit, Romanarum artium scriptores separatim hanc partem ab aduerbiis accipere, quia uidetur affectum habere in se uerbi et plenam motus animi significationem, etiamsi non addatur uerbum, demonstrare. inter
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ has ponunt &iã sonituũ n ltt̃rit torũ imititiones ut n sus habahat
& phũ & cub oe &au: possunt tam̃ essequaeđa dubiae int̃ aduerbia &
in t̃ adict̃tiones ut. Oquando indignationẽ significat uł dolorem ued
ammirationẽ int̃iectionẽ hoc accipiunt : quando uero uocandiest uel
littera ꝓ quoq tam p̃possitio p̃põsitiout. ꝓlitio obtestor ꝓmaiestute tuo¬
tmdeaeenob : eorũ docut donatus qđ ñ sunt cesti quippecũ & abscon¬
dite uoe idest ñ plane ex pressa ꝓferantur &pa ffoctus tomida quan¬
tate confunduntur inei s accentus : Ab actam quoq pastesorationis si¬
unius obiram In fandũ ꝓinteri ectione dictũ est ꝓ priaetam uoces int¬

Expanded text:
es, ut risus ha ha hae et phy et euhoe et au. possunt tamen esse quaedam dubiae inter aduerbia et interiectiones, ut o, quando indignationem significat uel dolorem uel admirationem, interiectionem hoc accipiunt, quando uero uocandi est uel literae. tamen de accentibus earum docuit Donatus, quod non sunt certi, quippe, cum et abscondita uoce, id est non plane expressa, proferantur et pro affectus commoti qualitate, confunduntur in eis accentus. aliae tamen quoque partes orationis siunius ob iram», infandum pro interiectione protulit. proprie tamen uoces int
Abbreviated transcription (Latin):
Inter astem &disciplinã plato & aristo telisbancdifferentiã esseuo luer. dicexes
artem esse in his quaese aliter haberi possunt. Disciplina uero est quaedehis:
agit quaealit̃ cueniroñpos ĩ. Nã quandoueris disputationib: aliquo dissertt᷑
disciplinaerit quando aliquid ueri simile atq opinabiletractictur : nom̃ astis
matica secundar& horica Testia dia lectica quastu aritm&ica. quintu
pline liberaliũ astiũ .vii. sunt. Prima grãmatica id ÷ loquendi peritia.
s ecundur& horica qua ȩ opt̃ nitorẽ & copiã eloquentiues uae maxime inci¬
uilib: quȩstionib: necessaria ex istimatur . .III. dialectica cognom̃to logica
quaed isputationib: subtibssimis : uera secernit a falsis .IIII. artt m&ica
VII. astro nomica : quae contin& legem astrorum. A Quomodo diffinitur grã¬
recteloquendi & origo & fundum̃ tum libereliũ littenrrũ. Haec indiscipli¬
nis postlitterrs cõmunes mnuentu est. ut iam quididicestnt litterrs ꝑ eam

Expanded text:
Inter artem et disciplinam Plato et Aristoteles hanc differentiam esse voluerunt, dicentes artem esse in his quae se et aliter habere possunt; disciplina vero est, quae de his agit quae aliter evenire non possunt. Nam quando veris disputationibus aliquid disseritur, disciplina erit: quando aliquid verisimile atque opinabile tractatur, nomen artis matica, secunda rhetorica, tertia dialectica, quarta arithmethica, quinta plinae liberalium artium septem sunt. Prima, grammatica, id est, loquendi peritia. Secunda, rhetorica, quae propter nitorem et copiam eloquentiae suae maxime in civilibus quaestionibus necessaria existimatur. Tertia, dialectica cognomento logica, quae disputationibus subtilissimis vera secernit a falsis. 2. Quarta, arithmSeptima, astronomia, quae continet legem astrorum. CAPUT recte loquendi, et origo et fundamentum liberalium litterarum. Haec in disciplinis post litteras communes inventa est, ut iam qui didicerant litteras per eam
Abbreviated transcription (Latin):
litinos Vt pr̃is dic̃ .V. uero loco consonantis positue anđe prorsus in omnib: uim
habuit apio litinos quã apuo eoles digãma. Vnde plerisq ei nom̃ hocdictur quã
apud eoles habuit .f digãma i÷ uau. apud ipsius uocis ꝓfectũ testeuarrone¬
&didimo qđ nom̃ tius uau. ẽe ostendam ꝓ quocessur hane figunt̃ scribere uoluit
qđ quãuis illi reteui sum est : tam̃ consuetudo aniqua supenruit. Ad eo autẽ hoc
uerum qđ ꝓeo licodigã ma if .u. ponitur qđ sicut illisolebant acciperedigã ma
ꝓconsonante simpliciteste astigiade quid iuersis ostendit uersib: uł usib:
uidemur hoc in p̃to ꝑfto. testiue quaste coniugationis. in quib: .÷. ante conso¬
nantẽ posituꝓductur etideq: subtracta corripitur. Vt cupiui cupii cupiuent̃
f. ut faciat breuã syllabã. Nostriquoq: hoc ipsum fecisse inueniuantur ex ꝓconso¬
nante .u. uocalẽ breuẽ accepisse. orãt siluȩtrisyllabũ ꝓtulit. Hoc uersu nuesq¬

Expanded text:
tionem recipit. u uero loco consonantis posita eandem prorsus in omnibus uim habuit apud Latinos, quam apud Aeolis digamma. unde a plerisque ei nomen hoc datur, quod apud Aeolis habuit oliDidymo, qui id ei nomen esse ostendunt. pro quo Caesar hanc figuram scribi uoluit, quod quamuis illi recte uisum est, tamen consuetudo antiqua superauit. adeo autem hoc uerum est, quod pro Aeolico digamma ϝ u ponitur: quod sicut illi solebant accipere digamma modo pro consonante simplici teste Astyage, qui diuersis hoc ostendit usibus, perfecto tertiae et quartae coniugationis, in quibus i ante u consonantem posita producitur eademque subtracta corripitur, ut cupiui cupii, cupiueramϝ ut faciat breuem syllabam. nostri quoque hoc ipsum fecisse inueniuntur et pro consonante u uocalem breuem accepisse, ut Horatius siluae trisyllabum protulit in e
Abbreviated transcription (Latin):
recihabent uanas linguas. ecceest un alingua
qua edictur eolica & apudistos eolicos est unalittent quae appellatur di¬
gãmos qua si duegnt me suꝑ positu haeclitera .f. digã mos hoc prestit ut
sonũ pinguẽ faciat in quib: đu sermonib: pene & apuo latinos iđe sonus est
Ecceo m̃s itudicunt helena illidicum felena pinguẽ addunt illũ sonum esg&
u littera romana fungitur offitio illius digãmi id÷ tulis est & apuo latinos
u. littera qualis est & apuo grecosdigãmus illa Nam quo modo illa digã mus
pinguẽ sonũ facit sic &iã .u. littera. apud latin osiuncta uerbũ pinguẽ
facit si solusit tenuis est sonus si uingitur altent uocali digã mus fit stutĩ
ut est ualidus non netidis est ut sidicas uenitus iđe sonus est. A n quib:

Expanded text:
eci habent uarias linguas, item est una lingua quae dicitur Aeolica. apud istos Aeolicos est una littera quae appellatur digammos, quasi duo gamma superposita. haec littera digammos hoc praestat, ut pinguem sonum faciat in quibusdam sermonibus. paene et apud Latinos idem sonus est. ecce omnes ita dicunt, Elena; illi dicunt Velena, addunt pinguem istum sonum. ergo u littera Romana fungitur officio illius digammi, id est talis est apud nos u littera, qualis est apud Graecos digammos illa. nam quo modo illis digammos pinguem sonum facit, sic etiam u littera iuncta uerbum pingue facit. si sola sit, tenuis sonus est; si iungatur alteri uocali, digammos fit statim, ut est illud. ualidus non tale est, ac si dicas Velenus? idem sonus est. ergo u
Abbreviated transcription (Latin):
quissimos latinorũ uerius eundẽuimquã apuo eoles habuit cuni
*n. Propes onum quẽ nunc hab& significabat .p. Cum aspiratio¬
ne sicut &iã apud ueteres gretos ꝓ .f .ti & h. unden unc elam
Ingratis nominib antiquã scripturt̃ seruamus ꝓ đ .p. &h. ponentes pheton
A Curu. specuditer in loco consonantis potesta tẽdigãmi hab&. C Id eo qui a¬

Expanded text:
quissimos Latinorum eandem uim quam apud Aeolis habuit. eum autem prope sonum, quem nunc habet, significabat p cum aspiratione, sicut etiam apud ueteres Graecos pro φ π et , unde nunc quoque in Graecis nominibus antiquam scripturam seruamus pro φ p et h ponentdigamma u pro consonante, quod cognatione soni uidebatur affinis esse