comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uaticiuiũ stibsorte iacuerit. fides auua go¬
lica ꝑandit. Ait enĩ. Pariiti st̃ uestimenta
mea sib & inuestẽ meã miserunt sortem.
De hacuͦ in maculati agni tuniea. ꝓigteii
busdã audiui sile nequeo. Ferunt aut̃
inciuitatẽ galathee inbasilica que ad¬
in area lignea hoc uestim̃tuͣ habet᷑ melusum.
Que arca adeuotis atq fidelib. eu sũma di¬
ligentia adorat᷑. Non inmerito digna qͦ
hoe uestim̃tũ retinet. qd dnicũ corpꝰ uel
contingere meruit uł uelare.
gloriosa genitrico xp̃i. ut ante partuͣ
ata uirgo eredit᷑ & post partũ. qͦ ut supͣ
diccimus Angelicis choris canentib in para¬
dẏsũ dño p̃cedente translata ẽ. Cuiꝰ bafilica
ab imꝑatore constantino admirabili oꝑe fa¬
bricata renitet. ald qũa ad ductȩ columnȩ.
eũ p̃magnitudine leuari nͣ possent eo qͦd ẽet
em rͥuitus ear uͭ sedecim pedum. ac dieb sin¬
gulis casso labore fatigarent᷑. appariit arti¬
fici sc̃a uirgo ꝑ uisũ dicens. Noli mestus esse.

Expanded text:
vaticinium sub sorte iacuerit, fides euangelica pandit. Ait enim: Partiti sunt vestimenta mea sibi et in vestem meam miserunt sortes. De hac vero inmaculati Agni tunica quae a quibus audivi silere nequeo. Ferunt autem in ciin arca lignea hoc vestimentum habetur inclusum. Quae arca a devotis atque fidelibus cum summa diligentia adoratur, non ihoc vestimentum retinet, dominicum corpus vel contingere meruit vel velare. 8. gloriosa genetrix Christi ut ante partum ita virgo creditur et post partum, quae, ut supra diximus, angelicis choris canentibus, in paradiso, Domino praecedente, translata est. Cuius basilica ab imperatore Constantino admirabili opebricata renidet: ad quam 731 adductae columnae cum prae magnitudine levari non possent, eo quod esset circuitus earum sedecim pedum, ac diebus singulis casso labore fatigarentur, apparuit artifici sancta Virgo per visum, dicens: Noli moestus esse,
Abbreviated transcription (Latin):
Ad hanc uͦ columnã multi fide pleniaccedenter
corrigias tertiles faciunt. eamq circumoant.
quas tussum ꝓbenedictione recipiunt diuer¬
sis infirmitatibꝰ ꝓfuturas. Ferunt etiam ipsas
corone sentes qu̾asi uirides apparere. q tam¬
us t̃ra naturali candore radiante repletirs
etinde iterum ablata aqua cõs pargitu de
qua torcule paruule formantur: ac ꝑdiuersas
partes mundi transmittuntur. Dequib ple¬
reꝙ iafiremi anitates hauriima Nilude
trip udiabile. ꝗd sepissime accessus seepentiũ
hocuitant. Sed quid ego temerariss d nis
lo qͥ audeo. cũ fides retinet. om̃e qd lacro scm̃¬

Expanded text:
Ad hanc vero columnam multi fide pleni accedentes, corrigias textiles faciunt, eamque circumdant: quas rursum pro benedictione recipiunt, diversis infirmitatibus profuturas. Ferunt etiam ipsas coronae sentes quasi virides apparere: quae tamus terra naturali candore radiante repletur, et exinde iterum ablata aqua conspergitur, de qua tortulae parvulae formantur, ac per diversas mundi partes transmittuntur, de quibus plerumque infirmi sanitates hauriunt. Illud est tripudiabile, quod saepissime accessus serpentium vitant. Sed quid ego temerarius de his loqui audeo, cum fides retineat omne quod sacros
Abbreviated transcription (Latin):
post auas annos ad me rediens cum sacramento
asseruit: duo decim ab ea. energuminos tres
cecos. duosq paraliticos. fuisse sanatos. Aluto
linguãq eiꝰ attigit statim uocem eloquiũ q resti¬
tuit. Quod nos fidelit̾ credere. ipsa dñi ꝓmissio
illicit dicens. Omnia que eũq petierits in nomi¬
ne med.credite quia accipetis et uenient uobis.

Expanded text:
post duos ad me annos rediens, cum sacramento post duos ad me annos rediens, cum sacramento asseruit duodecim ab ea energumenos, tres caecos, duosque paralyticos fuisse sanatos. Muto linguamque ejus attigit, statim vocem eloquiumque restituit. Quod nos fideliter credere, ipsa Domini promissio illicit dicens: Omnia quaecunque petieritis in nomine meo, credite quia accipietis, et venient vobis
Abbreviated transcription (Latin):
Iulam holoseriçam ualde uecustam eribuit.
dicens ab hac ierosolimis crucem dñi inuo¬
iitam ẽẽ. Quod cum apud rusticitatẽ
nrãm incredibile habcret᷑ ac rima¬
ret᷑ sollicite unde ei tanta ilndem fu¬
isset grã ut ista meruisset̾ cum sciamꝰ intempore qͦ
sacrum hocadoratur lignũ. nonsolũ erinde nichil
qmauam mereri. sed etiam inportimius acceden¬
tem uerberibus arceri. respondit. Quando in¬
quid hierosolimis abii futem abbatem xcpperi.
oniem ouente quasi prefecto cõmiserat. huĩ¬
deniq me subdidi.Et cũ me aboriente regre¬
derer. ab hoc & scõꝵ ꝑignora et hane pallulam
de qͦ eotempore scã crur in uolucbatur accepi
Post qͣm mͥhec uir ille reculit:  hanc m̃ palla¬
lam tradidit presũpsi fateor. eam abliere. et
frigo recieis potũ dare. Ses maropitilante
ietote diuina sanahãtur. Scindebam etiam
ex inde plerũq particuias. et dabam religiosis
ꝓbenedictiono. Uniuͦ abbati parte diuisi. q̃

Expanded text:
lulam holosericam valde vetustam exhibuit, lulam holosericam valde vetustam exhibuit, dicens ab hac in Hierosolymis crucem Domini involutam fuisse. Quod cum apud rusticitatem nostram incredibile haberetur, ac rimaremur sollicitae, unde ei tanta ibidem fuisset gratia, ut ista meruisset, cum sciamus, in tempore, quo sacrum hoc lignum adoratur, non solum exinde nihil quemquam mereri, sed etiam inportunius accedentem verberibus arceri, respondit: 'Quando', inquit, 'Hierusolymis abii, Futen abbatem repperi, omnem Orientem quasi praefecto commiserat. Huic me subdidi, et cum ab Oriente regrederer, ab hoc et sanctorum pignora, et hanc pallam, de qua eo tempore sancta crux involvebatur, accepi. Postquam mihi vir ille retulit, et hanc mihi pallam tradidit, praesumpsi fateor eam abluere, et frigoriticis potum dare; sed mox opitulante virtute divina, sanabantur. Scindebam etiam exinde plerumque particulas, et dabam religiosis 729 pro benedictione. Uni vero abbati partem divisi: qui
Abbreviated transcription (Latin):
tũ manifestũ ẽ. pes qͦq paruule tabule in hoc fora¬
men insertꝰ ẽ. Syꝑ hanc uͦ tabulam. camqͣm stantis
hominis sacrȩ affire sunt plante. Querit᷑ etiam.
quid de his clauis fuerit factum. Byo sunt quos
sitpra drinus aptũti infreno. tertius ꝓiectꝰ
infretum. quartum asserunt ẽẽ defixom in
capite statue constantini. que ciuitate ut aiunt
munitionẽ salutis. qͦdamodo ꝑ alea coronata ẽ¬
operetur. Alagnam asserunt  uirtutẽ eẽ huiꝰ
freni. qͦd ambigi neqͦquam potest. qd̾ iustmus im¬
peratoi publice ex ꝑtus ẽ. ac suis om̃ib pate fecit.
Illusus enĩaqͦdam mago ꝓpter pecuniam amis¬
sam. qͦs sibi demonis umbra in tolle rabili inmissas
ꝑduarũ curricula nocꝰtiũ sustinuiss insidias e nar¬
rauit. S cũ tertia nocte frenum capiti collocass:
locum insidiandi immicus ultra ñ habiit: reptũ
manifestatĩ ẽ. Aduenit quidam qui nobis pal¬

Expanded text:
tum manifestum est. Pes quoque parvulae tabulae in hoc foratum manifestum est. Pes quoque parvulae tabulae in hoc foramen insertus est; super hanc vero tabulam, tanquam stantis hominis sacrae affixae sunt plantae. Quaeritur etiam quid de his clavis fuerit factum. Duo sunt quos supra diximus aptati in freno; tertius projectus in fretum; quartum 728 asserunt esse defixum in capite statuae Constantini, quae civitate, ut aiuntmunitione salutis, quodam modo galea coronata esset. Magnam asserunt virtutem esse hujus freni: quod ambigi nequaquam potest, quod Justinus imperator publice expertus est, ac suis omnibus patefecit. Illusus enim a quodam mago propter pecuniam amissam, quas sibi daemonis umbra intolerabiles per duarum curricula noctium intulisset indicavit insidias: sed cum tertia nocte frenum capiti collocasset, locum insidiandi inimicus ultra non habuit, repertmanifestatum est. Advenit quidam qui nobis pal
Abbreviated transcription (Latin):
tenuerunt. abhelena regina p̾st ipsius
sacre crucis inuentionẽ reꝑtisunt : : de
duob qͥ dem frenũ imperatoris mumiuit.
qͦ facilius si aduerse gentes resticissent pͥn¬
cipi. hac uircute fugarent᷑. Do qͥb ñ est ig¬
notũ Rachariã uaticinasse ꝓphetam. łrit
in quit qd̾ in hos equi ponit᷑ scm̃ dñi. Eo enĩ
tempore adriaticũ mare magnis fiuctib
mouebat᷑ : in quotã freqͤntia erant nau¬
fraugia. ac dimersio hominu ut uorago na¬
uigantiũ diceretur Tunc ꝓͦuida regina
con clolens excidus miseroꝵ. unum er quatuor
sec opprimero. Quo facto redditur mare qui¬
ctũ. tranquilla q de inceps nauigantib fla¬
bra prestant᷑¬
orationibq. et psallentio uasant.
LabORUaI gͦ dominicoꝵ gratie qd̃ quatuor
fuerint. hec est ratio. Duo st̃ affiri in pal¬
mis. yduo inplantis. Et qͦrit᷑ cur plante affixe
st̃. que incruce scã dependere uise sunt po¬
tius quã stare. Sed inssipite erecto foramen fac¬

Expanded text:
tenuerunt, ab Helena regina post ipsius sacrae crucis inventione reperti sunt; et de duobus quidem frenum imperatoris munivit, quo facilius, si adversae gentes restitissent principi, hac virtute fugarentur. De quibus non est ignotum Zacchariam vaticinasse prophetam: Erit, inquit, quod in os equi ponitur, sanctum Domini. Eo enim tempore Adriaticum mare magnis fluctibus movebatur, in quo tam frequentia erant naufragia ac dimersio hominum, ut vorago navigantium diceretur. Tunc provida regina, condolens excidia miserorum, unum ex quattuor sit obpraemere. Quo facto, redditur mare quietum, tranquillaque deinceps navigantibus flabra praestantorationibusque et psallentio vacant. Clavorum ergo dominicorum gratia quod quatuor fuerint, haec est ratio: duo sunt affixi in palmis, et duo in plantis; et quaeritur cur plantae affixae sint, quae in cruce sancta dependere visae sint potius quam stare? Sed in stipite erecto foramen fac
Abbreviated transcription (Latin):
capite. mentes fideliu ad cenremni
niedio. nec quicquã suu̾ aliquis esse die
Sed unui qͥsq cuncta possidebat in baritate
sicut sacer apłice actionis narrat stilus. Post hec¬
dispsi sunt ꝑregiones diuersas. ad predica
uerbũ dei. Neͦniq impleco beata maria hu
Cumq audissent uia eẽt assumenda de me¬
to iugilabart cum easimul. Et ecce ansi
euis. posueruntq illud inmonumento. et eu¬
stodiebant eum aduentũ dñi prestolantes.¬
Et ecce iterum astcit eis dñs. susceptumq coris
scñ uinuce ddeferri ussit in paradisum. Ub
nunc resumpta anima cumelectis dei eriu¬
tans. eternitatis bono nullo casuro fine
per fruitur.
ta ẽ hierosolimis. ita quarta edinta
fenia adoratin.  uris reliquias & merita
et fide helene et̾ꝑitanda regina radeg ĩdis

Expanded text:
gnitatis capite, mentes fidelium ad contemplanda medio; nec quicquam suum aliquis esse dicebat, sed unusquisque cuncta possedebat in caritate, sicut sacer apdispersi sunt per regiones diuersas ad praedicandum verbum Dei. Denique impleto beata Maria hujCumque audissent quia esset assumenda de mundo, vigilabant cum ea simul. Et ecce Dominejus, posueruntque illud instodiebant ipsum, adventum Domini praestolantes.Et ecce iterum adstitit eis Dominus, susceptumque corpus sanctum in nube deferri jussit in paradisum: ubi nunc, resumpta anima, cum electis ejus exsultans, aeternitatis bonis, nullo occasuris fine, perfruitur. erta est Hierosolymis , ita quarta et sexta feria adoratur. Hujus reliquias et merito, et fide Helenae comparanda, regina Radegundis
Abbreviated transcription (Latin):
dit palmatius & dix̃. Si ꝑ magieam¬
artẽ istud factũ est. ubi sunt uirtu¬
tes deorũ nr̃oꝵ: Iubeat itaq pietã
ur̃a offerri & inmolari diis. ne pere¬
at respublica tua ꝑ eoꝵ incantatio

Expanded text:
dit Palmatius: Si per magicam istud factum est, ubi sunt virtutes deorum nostrorum? Jubeat itaque pietas vestra offerri et immolari diis, ne pereat respublica per eorum incantatio
Abbreviated transcription (Latin):
tudo xp̃ianoꝵ. & cecidit ad pedes
minũ ihm xp̃m dm̃ esse uerũ. quẽ
demones confessi sunt hodie. ꝑ ipsum
te coniuro. ut liberes me acultura
me sicut predicas. Dicit ei calistus.¬

Expanded text:
idit ad pedes minum Christum Deum esse verum, quem daemones confessi sunt hodie. Per ipsum te conjuro ut liberes me a cultura me sicut praedicas. Quem B. Callistus
Abbreviated transcription (Latin):
seriptꝰ. q̃ a fidelib comperi. tacere ñ quiui. Flie cũ
ad episcopatũ uenisset. sũmo stucdio hereticos exseerans.
eccłias eoꝵ in catholiea decdicauit. Quod eũ theoder icꝰ
rex comperisset. furore succensus qͥa esset secte arri¬
anȩ deditꝰ. iussit gladiatores ꝑitaliam chrigi. qui
uniuer sũ quot quot inuenissent catholicũ populũ iugula¬
rent. Hec audiens beatꝰ ioħes. ad rege ne hec fierent de¬
p̃eatupꝰ accessit. Aqͦ eũ dolo susceptꝰ. alligauit eũ & posuit
in carcerẽ dicens. Ego te faciã ne audeas cont᷑ sectã ur̃am
amplius musitare. Positus uͦ sc̃s dĩ in careere. tantis atcritꝰ
ẽ iniurus. ut ñ post multũ tempꝰ sp̃m exhalaret. obutq
in carcere cũ gła apudurbẽ rauennã. Dñi autẽ misecłia
statiꝰ ultionẽ suꝑrege̾ impbũ in rogauit. Nã subito a do¬

Expanded text:
scriptus, quae a fidelibus comperi, tacere nequivi. Hic cum ad episcopatum venisset, summo studio haereticos exsecrans, ecclesias eorum in catholicas dedicavit . Quod cum Theodericus rex comperisset, furore succensus, quia esset sectae Arianae deditus, jussit gladiatores per Italiam dirigi, qui universum quotquot invenisset catholicum populum jugularent. Haec audiens beatus Joannes, ad regem ne haec fierent deprecaturus accessit. A quo cum dolo susceptus alligavit eum, et posuit in carcerem, dicens: Ego te faciam, ne audeas contra 767 sectam nostram amplius mussitare. Positus vero sanctus Dei in carcere, tantis attritus est injuriis, ut non post multum tempus spiritum exhalaret; obiitque in carcere cum gloria apud urbem Ravennam. Domini autem misericordia statim ultionem super regem improbum i
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ eos diruit. disruptaꝙ terra sub pedibꝰ eon
ipsos pariter cũ pecimia deglutiuit. descender̃¬
q uiuentes ae udciferanteᷤ in tartarũ. ultusq
ẽ as uelociter de fraude eccłş sus. Ego aͦ has
specios meccła lugdunensi sepissime iudi. Sit
hoc populis documentũ ut nullus res eocłꝓ
aut appetere aut fraudare nitat᷑. nã uide
nos in hac urbe fuisso forunt. uirũ scilicet
ce poniugt̃ eiꝰ. Senatoria eac gonte pollen¬
tes. q absq lberus defuncti : heredẽ eecłam
dereliquerunt. Sea ui prius obienis. inba¬
sibicã sc̃ȩ mariȩ Sepultus est S uuens aan¬
orationi uacabat. celebrans cotidie missarũ sollc̃pnia
et offerens oblationẽ ꝓmemoria ium. ñ cdiffisa de
año oblationẽ ꝓ anima eiꝰ delibasset. semꝑ seatarium

Expanded text:
super eos diruit, disruptaque terra sub pedibus eorum super eos diruit, disruptaque terra sub pedibus eorum ipsos pariter cum pecunia degluttivit; descenderuntque viventes ac vociferanest Deus velociter de fraude Ecclesiae suae. Ego vero has species in ecclesia Lugdunensi saepissime vidi. Sit hoc populis documentum, ut nullus res ecclesiae aut appetere, aut fraudare nitatur. Nam alitos in hac urbe fuisse ferunt, virum scilicet et coniugem eius, senatoria ex gente pollentes, qui absque liberis functi, heredem eclesiam dereliquerunt. Sed vir prius obiens, in basilicam sanctae Mariae sepultus est. Muorationi vacabat, celebrans cotidie missarum solemnia et offerens oblationem pro memoria viri, non diffisa de Domino oblationem pro eius anima delibasset, semper sextarium
Abbreviated transcription (Latin):
Cũq ab eo artif ea sciscitaret᷑ qͥd negou gereret
re̾ Secretius ac simplicit̾ pandit. Et ille Sime
quit meo consilio coniuentiã p̃bueris. multa nob̾
hec ratio poterit luera deferre. Adher ille dit¬
bolo instigante seducꝰt. & ut fert᷑ int̃ rusticos
sermo uulgatꝰ. qd inbiante auro ac circuuonti¬
onis fallacias inferente sepius animi comungunt᷑
statĩ huiꝰ consilu effectꝰ ẽ consentaneus. Tunc ille.
Dep̃cor facias similos de argento species. ut nicha
aliud qua auruͭ purissimuꝰ putet᷑. dic ule opera
qͣ cũ gẽmis filisq aureis fuerant suꝑ posita. stu¬
diosisime eũ elauis affiacit. Neru̾tam̃ calics̾ ñ cõmi¬
nuit. qͥa cataclipha in ipso fuorant solidata. Deniq
portitor eũ hac fraude lugduno aduenit. obia¬
tisq munerib ab ep̃o munerat᷑: regressusq.
I socium. aurũ de specieh figuratũ rceipere
riter residerent. concussa subnto aterremot u

Expanded text:
cumque ab eo artifex sciscitaretur quid negotii gereret, cumque ab eo artifex sciscitaretur quid negotii gereret, rem secretius ac simpliciter pandit. Et ille: Si, inquit, meo consilio conniventiam praebueris, multa nobis haec ratio poterit lucra deferre. Ad haec ille, diabolo instigante, seductus, et, ut fertur inter rusticos sermo vulgatus, quod inhianti auro ac circuonis fallacias inferenti saepius animi coniunguntur, statim huius consilii effectus est consentaneus. Tunc ille deceptor faciens similes de argento species, ut nihil aliud quam aurum purissimum putaretur, et sic opera, quae cum gemmis filisque aureis fuerat superposita, studiosissime cum clavis adfixit. Verum tamen calicem non comminuit, quia catacliza in ipso fuerant solidata. Denique portitor cum hac fraude Lugduno advenit, oblatisque muneribus, ab episcopo muneratur. Regressusque ad socium, aurum de speciebus figuratum recipere riter resederent, concussa subito a terrae motu
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd eunctȩ ꝓficiet ciuitati largire. Tributũ inter¬
cio tirta muros miliario papulis cede. hoc utrisq ani¬
mab salubre beneficium erit. Aurũ ũ tuũ necessa¬
riũ ñ habeo. pauꝑib illud ꝓtua tuoꝵq felicitate qdis¬
pensa. Quod ille ñ abuuens. aurũ pauꝑilꝰ erogans. &
tributũ petitum ciuiteti concedit. Unde usq hodie
cirea muros urbis illius in tercio miliario tribotae
ñ reddunt᷑ in publico. Post decessũ uͦ beati ar ebidi¬
aconi ait imperator suis. Di isto inquit dm̃ plus¬
qua pecuniã diligit. digne illa eccła cuitalis mi¬
nister obsequit᷑ nris munerib illustrat᷑. Tunc
capsã ad sca euangelia recludenda: patenaq &
calicẽ eac auro puro p̃ciosis q lapidib p̃cepit fabri¬
care. Quod miro ꝑfectũ oꝑe. ꝑhomine eretutu
dirigit eccłȩ. Sed nuntius ille inter alpeꝰ posit
Qhec echibebat. ad aurificis cuiꝰ dã domũ diuertit.

Expanded text:
quod cunctae proficiet civitati largire. Tributum, ait, in terquod cunctae proficiet civitati largire. Tributum, ait, in tertio circa muros milliario populis cede, hoc utrisque animabus salubre beneficium erit. Aurum vero tuum necessarium non habeo, pauperibus illud pro tua tuorumque felicitate dispensa. Quod ille non abnuens, aurum pauperibus erogat, et tributum petitum civitati concedit. Unde usque hodie circa muros urbis illius in tertio milliario tributa non redduntur in publico. Post discessum vero beati archidiaconi, ait imperator suis: Si iste, inquit, Deum plusquam pecuniam diligit, digne ecclesia illa, cui talis minister obsequitur, nostris muneribus illustratur. 946 Tunc capsam ad sancta Evangelia recludenda, patenamque et calicem ex auro puro pretiosisque lapidibus praecepit fabricari. Quod, miro perfectum opere, per hominem creditum dirigit ecclesiae. Sed nuntius ille inter Alpes positus, qui haec exhibebat, ad aurificis cujusdam domum divertit;
Abbreviated transcription (Latin):
inmundo uexaret᷑. et ꝑ loca scã duceret᷑. Asi¬
due clamabat nequ̾a sp̃s. Non binc egredior. nisi
archidiaconꝰ lugdunensis adueniat. & ipse me dde
hoc uasculo que ad quisiui eiciat. nullat enꝰ sum
egressurꝰ. Audiens hec imperator: dirigit suos
in gallias. Que illi reꝑtũ supplicit᷑ exorant. ue
eu eis ad uisitandã puellã rome dignet᷑ accedere:
Iile uͦ contradicens & se indignũ ꝑ qu̾e ds̃ nira
cula ostenderet esse uociferans. ammonitꝰ ep̃i
sui consilio euͥ eis dẽ missis dinigit᷑. et ad impe¬
ratorẽ ueniens eũ honore suscipit᷑. Audiens aut̃
de infirmitate puellȩ. se ad basilicã sẽi petri apłi
confert. ibiq continuato cũ uigiluis & orationi¬
b triduano ieiunio. quarto die ꝑinuocationẽ
a corpore puellȩ depellit. Qua sanata. tria ei cen¬
tenaria auri imperator offert. Sed ille uir al¬
tioris sp̃s. cadueas diuitias ꝓ nichilo respuit dicenꝰ¬
Si me tuis munerib locupletari desideras. illud

Expanded text:
immundo, et per loca sancta duceretur, assidue clamabat nequam spiritus: Non hinc egrediar, nisi archidiaconus Lugdunensis adveniat; et nisi ipse me de hoc vasculo, quod acquisivi, ejiciat, nullatenus hinc sum egressurus. Audiens haec imperator, dirigit suos in Gallias. Quem illi repertum supplicetur exorant, ut cum eis ad visitandam puellam Romam dignaretur accedere. Ilcula ostenderet, esse vociferans, admonitus episcopi sui consilio, cum eosdem missos diregit, et ad imperatorem veniens, cum honore suscipitur. Audiens autem de infirmitate puellae, se ad basilicam beati Petri apostoli confert; ibique continuato cum vigiliis et orationibus triduano ieiunio, quarta die per invocationdum spiritum a corpore puellae depellet. Qua sanata, tria ei centenaria auri imperator offert; sed ille vir altioris spiritus caducas divitias pro nihilo respuit, dicenSi me tuis muneribus locupletare desideras, illud
Abbreviated transcription (Latin):
tande̾ martyre iubente locuta. polã confessa ẽ qdđ
ymeon uͦ confessor qͥ i columna pagi antiochen¬
sis dicit᷑ stetisse. frequent̾ incolis tribut sa¬
muluere̾ post cͦonuersionẽ oculis attentis inspexit.
Post quã uͦ eolumnȩ editiori scrtate feruens inuexit
nͥ nͦ exctraneȩ mulieri. uerũ nec ꝓpriȩ matri ad
uidendũ se p̾buit. Et nunc gͦ locũ ipsũ. ab hiuiꝰ sexuᷤ
defensat ac tessu. Nã feruntꝰ quandã mulierẽ indu¬
tã fuisse ueste urili: & in basiliã ingredi uoliase
columnę. tractans secũ misera agere posse ꝑ in¬
dumentũ qͦd latere posset al tissimũ. ignorans u¬

Expanded text:
tandem Martyre jubente locuta, palam confessa est quod tandem Martyre jubente locuta, palam confessa est quod Simeon vero confessor, qui in columna pagi Antiochensis dicitur stetisse, frequenter incolis tribuit samulierem post conversionem oculis attentis inspexit; postquam vero columnae editiori se sanctitate fervens invexit, non modo extraneae mulieri, verumetiam nec propriae matri videndum permisit, et nunc ergo locum ipsum ab huius sexui defensat accensu. Nam ferunt, quandam mulierem induta fuisse veste virili et in basilicam ingredi voluisse colomnae, tractans secum misera, agere posse per indumentum quod latere possit Altissimum, ignorans
Abbreviated transcription (Latin):
aptã aspicieris a negoclatore suscepit. & statĩdiet o ei. ius
porrecꝰtã alteri. negat se accepisse. Negoti attr uͥ
te aiebat. mea tibi ea manu ꝓtuli : tuq rimandã solli¬
cite suscepisti. Iulaq negante. ait negntiator. Si tibi
est tanta ꝑtinatia auariria stimulante negandi. uidi¬
eet illud beatꝰ martyr eugenius. adeuiꝰ sepulchrum
Si cũ saeram̃ti int̾ positione dixeris de nͥ accepisse
dampni mͥ niebĩ esse eeptimo qͦd amisi. At ula pouicita
se posse ta hoc exeui Sacram̃to. uadit oenis ad sepuler u
eleuatisq manib ut iurai. et. ertimplo inenbris sa¬
lutis irriguit. plantx q eiꝰ afixe sunt paum̾ito. Uax
hesit ingłitture. tantũ os patulũ a sermone nudũ
hiabat. Duodnegociator cũ reliquo populo cernens.
ait. Prosit tͥ inquit uirgo hec species qua tulisti mͥ
sufficit ultio lata ꝑ marryne̾. Et hec dicens. alo a
recessit. Illa uͦ in hoc torm̃toduitissime detenta

Expanded text:
aptam aspiciens, a negotiatore suscepit. Et statim dicto citius aptam aspiciens, a negotiatore suscepit. Et statim dicto citius porrectam alteri negat se accintente aiebat: Mea eam tibi manu protuli, tuque rimandam sollicite accepisti. Illaque negante, ait negotiator; Si tibi tanta est pertinacia, avaritia stimulante, negandi, judicet illud beatus martyr Eugenius, ad cujus sepulcrum si cum sacramenti interpositione dixeris te non accepisse, damni mihi nihil aestimo quod amisi. At illa pollicita se posse ex hoc exui sacramento, vadit ocius elevatisque manibus ut juraret, extemplo membris dissolutis irriguit, plantaeque ejus affixae sunt pavimento; vox haesit in gutture, tantum os patulum a sermone nudum hiabat. Quod negotiator cum reliquo populo cernens, ait: Prosit tibi, inquit, virgo, haec species quam tulisti mihi, sufficit ultio data per Martyrem. Et haec dicens, a loco discessit. Illa vero in hoc tormento diutissime detenta,
Abbreviated transcription (Latin):
adessent. hoc miraculũ ñ ẽ ultra p̃stitũ plebi. cũ
alus in iraculis frequentius ullustret᷑.
martyr eugenius. Sacer dotis infulȩ maximũ decꝰ.
que in hac urbe detrusũ excilio. uel ipsius uel sociorũ
eiꝰ passio narrat. Hic cũ magnis in scło polleret uirtuta¬
b. & iã uic̾tor de torm̃tis mar tyrialib exiliset. tẽpꝰ
uocationis suȩ qͦ accersiret᷑ ad głam dño reuelante cogi¬
nouit. lllud p̃cipue qͦd populis oculebat᷑. manis este se
noscens martyri amarando socium esse fururũ. dd cuiꝰ
sepulchrũ dirigit᷑. ꝓstratꝰ q solo diutissime orationem
fudit ad dim̃i. Dehinc ecepanisis ꝑ pauim tu brachus. Sp̃m
celo direarit. Qui acp̾ianis collectꝰ in ipsa qua clixius
cripta sepulturȩ manclatꝰ ẽ. Ad cuiꝰ festiuitate᷑. enͣ
tempore quodã innumeiii populi eomienirent. negot ia
multa in atrio ꝓtulerunt:. Puella uͦ una ex habitatorih
locistatiomẽ adiit quasi aliqͥd eoemptura. s pcciemq sibi

Expanded text:
adessent, hoc miraculum non est ultra praestitum plebi, cum aliis miraculis frequentius illustretur.martyr Eugenius, sacerdotalis infulae maximum decus, quem in hac urbe detrusum exsilio, vel ipsius vel sociorum ejus passio narrat . Hic cum magnis in saeculo polleret virtutibus, et jam victor de tormentis martyrialibus exsiliisset, tempus vocationis suae, quo arcersiretur ad gloriam, Domino revelante, cognovit, illud praecipue quod populis occulebatur, manifestum noscens, se martyri Amarando socium esse futurum, ad ejus sepulcrum dirigitur, prostratusque solo, diutissime orationem fudit ad Dominum: dehinc expansis per pavimentum brachiis, spiritum coelo direxit, qui a Christianis 789 collectus, in ipsa qua diximus crypta sepulturae mandatus est. Ad cujus festivitatem cum tempore quodam innumeri populi convenirent, negotia multa in atrio protulerunt. Puella vero una ex habitatoribus loci stationem adit, quasi aliquid coemptura, speciemque sibi
Abbreviated transcription (Latin):
sed caro furtiua ñ eoquit᷑: etiã feruendo aqua consu¬
mit᷑ nec prersus ille pullꝰ mollit᷑. Temptant erebro
manib & ungue conatt᷑ infigere. sed duriore̾ senti¬
unt qua misissent. Interi assunt conuuis euocati ad
epulii. nullatenꝰ sumpruri ac apparatu. Eatat men
sa niucis uelata mantilibꝰ. oꝑe plumnario exornata.¬
conuersis eybis in nouã cluritiã. catinꝰ limphis sepe
diluit᷑. sed nichil eoc tũ cͥd ineo ecchibeant inuenit᷑.
Sieq nouo miraculo epulis redactis in saxeũ. confusis
inuitarorib uerecundantib inuitaris. acera eũ pu¬
dere discessum est
marandos autcꝰ martyr apiid albigensem urbẽ ecac¬
to agonis fidelis cursu. sepult uiuitꝰ ingła. Cuiꝰ ut lys¬
lis reuelatũ ẽ. & eripta inqͦ quie scbat patefacꝰta re¬
splenduit. Seti cũ hostilitate impellente locꝰ ille ab ha¬
iiterarib fiusset euacuatꝰ. alengniqͦ uenienteᷤ incolȩ

Expanded text:
sed caro furtiva non coquitur: etiam fervendo aqua consused caro furtiva non coquitur: etiam fervendo aqua consumitur, nec prorsus pullus ille mollitur. Tentant crebro manibus, et unguem conantur infigere, sed duriorem sentiunt quam misissent. Interim adsunt convivae evocati ad epulum, nullatenus sumpturi de apparatu. Exstat mensa 831 niveis velata mantilibus, opere plumConversis cibis in nova duritia, catinus limphis saepe diluitur, sed nihil coctum, quod in eo exhibeant, invenitur; sicque novo invitatoribus, verecundantibus invitatis, a coena cum pudore discessum estmarandus auem martyr apud Albigensem urbem, exacto agonis fidelis cursu, sepultus vivit in gloria . Cujus, ut hislis revelatum est, et crypta in qua quiescebat patefacta resplenduit. Sed cum hostilitate impellente locus ille ab habitatoribus fuisset evacuatus, a longinquo venientes incolae,
Abbreviated transcription (Latin):
Sergius qͦq martyr multa signa in populis facit.
curans irfirmitates. Sauansq: languores fiddit᷑ de¬
p̃cantil. Unde agit᷑ ut exchoc ingentia basilicȩ uel ꝓmĩt¬
tant᷑ uota uel munera diferantur. ex quib nichilom¬
nuo lieet subtrali aut anẜerri. Quod si qͥs fccerit.
more iuditiuu aut nore ant mortis ieurrit. Obhane uͦ
defensione̾. multires suas sc̃o deuotient. scilicet ut eiꝰ
uirtute munitę. n diripiant᷑ amalis. Beniq anus
erat eorigua. et eredo euangelice illi pauꝑcule simuilis.¬
pullos halebat. quos ex uotoꝰ basilicari ditiom subdi¬
derat. datura in domo ipsius cũ necessitas fagitasset
git᷑ eũ adfestiuitate scĩ multi populi aduenissont. duo
conuentione facta qͥ his pullos olim uiderant. urũ furto
did rrabunt. incisq capite detrastis plumis. trunca¬
tisq pedib posit ũ in uase cũ aqua suꝑ igne̾ leuant. in¬
stanter q suecendunt. Fcruet aute᷑ latea ualidissime

Expanded text:
Sergius quoque martyr multa signa in populis facit, curans infirmitates sanansque languores fideliter deprecantium. Unde agitur, ut ex hoc ingentia basilicae vel promittantur vota vel munera deferantur, ex quibus nihil omnino licet subtrahi aut auferri. Quod si quis fecerit, mox iudicium aut nothae aut mortis iucurrit. Ob hanc vero defensionem multi res suas sancto devovent, scilicet ut eius virtute munitae non diripiantur a malis. Denique anus erat exigua et, credo, euangelicae illi pauperculae similis,pullos habebat, quos ex voto basilicari ditioni subdiderat, datura in domo ipsius cum necessitas flagitasset. Igitur cum ad festivitatem Sancti multi populi advenissent, duo, conventione facta, qui hos pullos olim viderant, unum furto subtrahunt, incisoque capite, detractis plumis, truncatisque pedibus, positumque in vase cum aqua super ignem levant, instanterque succendunt. Fervet autem latex validissime,
Abbreviated transcription (Latin):
nequ̾a sp̃m exalauit. ablatꝰq de coniunuo locatꝰ in tu¬
mulo t̾renȩ molis congerie ẽ oꝑus. Tũne exultans prbr
nr̃e religionis. ait. Here ultus ẽ d̃ ser uos suos. Et conuen¬
sus adiurũ euiꝰ erat conuutũ clieit. Perut huiꝰ mer ari¬

Expanded text:
nequam spiritum exalavit; ablatusque de convivio, locatus in tunequam spiritum exalavit; ablatusque de convivio, locatus in tumulo, terrenae molis congeriae est opertus. Tunc exultans presbiter nostrae religionis, ait: 'Vere ultus est Deus servos suos'; et conversus ad virum, cuius erat con
Abbreviated transcription (Latin):
nũ ñ posuerit. illo tristante nos cũ letoria comeclemus
eybũ. Cuiille. Faciã inquit qͦd p̃cipis. Beniq uenientẽ
diseo eũ holerib Signauit heretieꝰ. posuit q pͥmꝰ manu̾
suã. Quod cernens mulier. ait. Nefeceris. qͥa ingrare fero
iniuriã saẽdotis. Et ex hibito alio cibo. sumpsit eatho
licꝰ. In scđo uͦ ⁊ t̾cio ferculo Similit̾ fecit heretieꝰ. Quar¬
to aut ẽ exhibito in mediũ sartago feruens aduenerat.
in qͦ cõpositꝰ erat ille eyb qͥ ea collisis oius parũꝑ mixta
farma dactiloꝵ partib oliuarũq potunditatibꝰ solet
exornar.i. festinans heretieꝰq prius qu̾a ferculũ illud
uel mensa tangeret. eleuata in obuã manu signat.
Statĩq posituꝰ cocley iariũ sumit. ñ intellegens an calenet.
feruentẽq eybũ uelocit᷑ deglutiuit. ħtinꝰ accenso pectore
estuari eepit. emissoq eũ suspirio inmso uentris strepitti

Expanded text:
num non posuerit, illo tristante nos cum laetitia comedemus num non posuerit, illo tristante nos cum laetitia comedemus cibum. Cui ille: Faciam, inquit, quod praecipis. Denique veniente disco cum holeribus, signavit hereticus, posuitque primus manum suam. Quod cernens mulier, ait: 'Ne feceris, quia ingrate fero iniuriam sacerdotis'. Et exhibito alio cibo, sumpsit catholicus. In secundo vero et tertio ferculo similiter fecit hereticus. Quarto autem exhibito, cuius in medium sartago fervens advenerat, in qua conpositum erat cibum illud, quod ex conlisis ovis, parumper mixta farina, dactilorum partibus olivarumque rotunditatibus adsolet exornari, festinans hereticus, priusquam ferculum illud vel mensam tangeret, elevata in obviam manu, signat; statimque positum coclearium, sumit, non intellegens, an caleret, ferventemque cibum velociter ingluttivit. Protenus accenso pectore, aestuare coepit, emissumque cum suspirio inmenso ventris strepitu,
Abbreviated transcription (Latin):
emꝑ eni eactholieoꝵ ẽ inimica herosis. et ulncũq potu¬
Serit tendere insidias ñ omittit. sicut illud ẽ qͦd qͦ¬
dã loco factũ celebre fama ꝓfert. Mulitr qͥda erat
catholica. habens uirũ hereticũ. Ad qua cũ uenisset
prb̃r nr̃e religionis ualde ehatholicꝰ. ait mulier aquir u̾
suũ. Peto kapitatẽ tuã. ut ꝓaduentu huiꝰ sac̾dotis qͥme usi¬
tare dignatꝰ ẽ. letitia habeat᷑ in domo nr̃a. ac p̃parate dig¬
nis impendus prandiũ. epulem᷑ cũ eo. ꝓmittente autcͣ uiro
eo qdsint Sacͥdoteᷤ utriusq religionis in domo nr̃a. Diseũ¬
bentib autẽ ad conuiuiũ uir ille cũ prbro deaterȩ par¬
tis cornu occupat. catbolieũ ad sinistrũ statuens. positaq¬
ẽ adleuã eiꝰ sellula in qͦ coniunde eiꝰ resideret. Diait q uii
ad prbrũ heretieũ. Si consenseris dicꝰtionib meis. exerce¬
mꝰ hodie cachinnũ de hoc romanoꝵ prbro. ut scilicet ap¬
posito ferculo. tu celerius signare festines. Cũq ille ma¬

Expanded text:
er enim catholicorum inimica est haeresis, et ubicunque potuerit tendere insidias, non obmittit: sicut illud est, quod quodam loco factum celebre fama profert. Mulier quaedam erat catholica, habens virum haereticum: ad quam cum venisset presbyter nostrae religionsuum: Peto charitati tuae ut pro adventu hujus sacerdotis, qui me visitare dignatus est, laetitia habeatur in domo nostra, ac praeparatum dignis impendiis prandium epulemur cum eo. Promittente autem viro eo quod sint sacerdotes utriusque religionis in domo nostra. Discumbentibus autem ad convivium, vir ille cum presbytero dextrae partis cornu occupat, catholicum ad sinistram statuens, positaque ad loevam ejus sellula, in qua conjux ejus resideret. Dixitque vir ad presbyterum haereticum: Si consenseris dictionibus meis, exerceamus hodie cachinnum de hoc Romanorum presbytero, ut scilicet apposito ferculo, tu celerius signare festines; cumque ille ma
Abbreviated transcription (Latin):
tyr. ualde inꝑiurus ultor. Ad cuiꝰ sepulerũ si cuiꝰquã
mens insana uramentũ mane ꝓferre uoluerit. pm¬
usqua sepulchrũ eiꝰ adeat. hoc ẽ antequ̾a usq ad cau¬
cellos qͥ sub areu habent᷑. ubi esericoꝵ psallentiũ mos
ẽ stare accedat. statĩ aut arripit᷑ a demone. aut ca
ñ aliter h adhuiꝰ basilicã destinat. Naferunt plerosq
uicera basilieas apłoꝵ siue alioꝵ martyrũ cõmanent ed.
ñ alibi ꝓhac necessitate nͥ templũ expetere beati pan¬
eratũ. ut eiꝰ censura seueritatis publicȩ discernente.
aut ueritatẽ audienteᷤᷤ credant. aut ꝓfallatia uidi¬
tuꝰ martyris beati excperiant᷑.¬

Expanded text:
tyr, valde in perjuris ultor . Ad cujus sepulcrum, si cujusquam mens insana juramentum inane proferre voluerit, prius quam sepulcrum ejus adeat, 766 hoc est antequam usque ad cancellos qui sub arcu habentur, ubi clericorum psallentium stare mos est, accedat, statim aut arripitur a daemone, aut cadnon aliter nisi ad hujus basilicam destinat. Nam ferunt plerosque juxta basilicas apostolorum sive aliorum martyrum commanentes, non alibi pro hac necessitate nisi templum expetere beati Pancratii, ut ejus severitatis censura publice discernente, aut veritatem audientes credant, aut pro fallacia judicium martyris beati experiant
Abbreviated transcription (Latin):
ac legalis penȩ sententia condempnari. sed ñ lacca¬
t᷑ a seo. Tunc intellegens uolunitatẽ defuncti. facta
iudex de uita ꝓmissione laccat᷑. et sic in columis
reddit᷑. Ouere scam ultione̾ pietate ꝑmiactã. re¬
tinuit hominẽ ut argueret. sed tradi ñ ꝑnuste
supplicio. que iã reddidorat emendatũ.

Expanded text:
ac legali poenae sententia condemnari; sed non laxabaac legali poenae sententia condemnari; sed non laxabatur a Sancto. Tunc intelligens voluntatem defuncti, facta judex de vita promissione, laxatur, et sic incolumis redditur. O vere sanctam ultionem pietate permistam! Retinuit hominem ut argueret, sed tradi non permisit supplicio, 945 quem jam reddiderat emendatum.
Abbreviated transcription (Latin):
cireuirem. uir ille qͥ nos p̃cȩdebat adcripta be¬
ati heli iuitat adorationẽ dicens. Qua magnꝰ
Sac̾dos in hoc loco quiescit. Cũ q gratione facta
Sẽi tumulũ ad mirarer. & tacitꝰ de meritis eiꝰ
aliqͥd in t̾rogare cogitarẽ. aspicio in ostio esse¬
Seriptũ. qualiter Sepuleri uolator. cadauer¬
spoliaret exanime. Inquirens uͦ causã siliec uera
essent qͦ in ostio picta cernebant᷑. uir mͥ talia re¬
tulit Sẽs helius tempore paganoꝵ inhac urbe
fuit ep̃s. qͥ defunctꝰ sepultus ẽ a fidelib. Nocte
autẽ sequenti ueniens quidã paganꝰ. lapidẽ qui
Sarcophagũ tegebat reuoluit. erecꝰtũ q contra
se corpꝰ sci. conat᷑ spoliare. At ille eat ensis la¬
certis. constrictũ ad se hominẽ fortit᷑ ample&a¬
t. et usq mane populis exespectantib tam qũa
constipatũ loris. ita miser ũ brachus detinebat.
lgit᷑ iudeoc loci uolatonẽ sepuleri iubet abstr ahi.

Expanded text:
circuirem, vir ille qui nos praecedebat ad cripta becircuirem, vir ille qui nos praecedebat ad cripta beati Helii invitat ad orationem, dicens, quia: 'Magnus sacerdos in hoc loco quiescit'. Cumque, oratione facta, sancti tumulum admirarer et tacitus de meritis eius aliquid intscriptum qualiter sepulcri violator cadaspoliaret exanime. Inquerens vero causam, si haec vera essent, quae in ostio picta cernebantur, vir mihi talia retulit: 'Sanctus Helius tempore paganorum in hac urbe fuit episcopus, qui defunctus, sepultus est a fidelibus. Nocte autem sequenti veniens quidam paganus, lapidem sarcophagum tegebat revolvit, erectumque contra se corpus Sancti conatur spoliare. At ille, extensis lacertis, constrictum ad se hominem fortiter amplexatur, et usque mane, populis spectantibus, tanquam constipatum loris, ita miserum brachiis detinebat. Igitur judex loci violatorem sepulcri jubet abstrahi,
Abbreviated transcription (Latin):
antistitis obtentu dnico maiestatis p̃sesitia meru¬
isset. ut hec deinceps ageret. Qsendut etem
pore celebratis in eiꝰ honore iuglus eu arcbi¬
prb̃r loci eulalius elericos conuiuo iniutassebi
eduliũ p̃pararet. et uni pisces deessen. Aiqurie
uinũ bonũ. comonitꝰ piscator quidã ꝑ iusu a uii.¬
gine ẽ ut archi prbro piscium copiã deferret.
Surreccitq e lectulo. inuenitq immanẽ esoeeᷤ
ii lapsu suo. que ubi iussus fuit exchibuit. edacio
naute prłuo apparuit similiter ꝑ uisũ dicens.
Uade et subunia arbore atrii inuenies unu̾̃ tri¬
antẽ. ipsũ donans. uinu̾ dignũ epulis pauperũ
cõparabis. At ille nulli qͦ uiderat narrauit.
abut. inqͥsiuit. & repperit. acceptoq uino pau¬
ꝑes xp̃i refecit. Sicq uirginis iurtꝰ utriq ap¬
barult. de specieb qͣminꝰ aderant utrumq
locupletauit.
Iũ quadã uice ad occursũ sc̃i Nicetii pontificis
ambulassem. & loca scã lugdunensiũ oppidi

Expanded text:
Antistitis obtentu, dominicae majestatis praesentiam meruisset, ut haec deinceps ageret. Quodam autem tempore celebratis in ejus honorem vigiliis, cum archipresbyter loci Eulalius clericos convivio invitasset,edulium praepararet, et uni pisces deessent, alteri vinum bonum, commonitus piscator quidam per visum a Virgine est ut archipresbytero piscium copiam deferret. Surrexitque e lectulo, invenitque immanem esocem in lapsum suum, quem ubi jussus fuit exhibuit. Edatio autem presbytero apparuit similiter per visum, dicens: Vade, et sub una arbore atrii inveniens unum traintem; ipsum donans, vinum dignum epulis pauperum comparabis. At ille nulli quae viderat narravit: abiit, inquisivit, reperit; coemptoque vino, pauperes Christi refecit. Sicque virtus Virginis utrique apparens, de speciebus quae minus erant utrumque locupletavit.im quadam vice ad occursum supradicti pontificis ambulassem et loca sancta Lugdunensim oppidum
Abbreviated transcription (Latin):
dã uocauit eoc monumento.
umile. hiuie facꝰte apud arthonã aruernensẽ ui¬
Cũ. referre sepei sones uiros auaui. Uitaliana
quedã religiosa in hoc loco quiescit. Ademꝰ bertꝰ
martinus tumulũ uoniens dedit. Salutatione. &
ulã ut sibi dignaret᷑ benedicert flagitauit. Post¬
dic ait selssima uirgo. suam dñi p̃sentiã merusti.
Que ait. Restitit mͥ un̾a causa. que facilis in seło uide¬
bauꝰ i deceta eũi feria q̃ redemptorẽ munsi pad
nouintꝰ. aqus ablui caput. Recedens aute beatꝰ cmn¬
feson adunulo uinrginis ait sus. Ue nobis ꝓ in hoe
fendieulũ merurt qđ seata ferla ablut caopie. qͥt

Expanded text:
 vocavit ex monumento. 5. Simile huic facto apud Arthonam Arvernensim vicum referre saepius senes viros audivi. Vitalina quaedam religiosa in hoc loco quiescit, ad cuius beatus Martinus, tumulum veniens, dedit salutationem. Et illa, ut sibi dignaretur benedicere, flagitavit PostDic, ait, sanctissima virgo, si jam Domini praesentiam meruisti? Quae ait: Restitit mihi una causa, quae facilis in saeculo videbatur. Sexta enim feria, qua Redemptorem mundi passum novimus, aquis ablui caput. Recedens autem beatus Confessor a tumulo Virginis, ait suis: Vae nobis qui in hoc fendiculum meruit, quod sexta fe
Abbreviated transcription (Latin):
accepit in suam quasi matrem filius. cui benignꝰ magister
de cruce. mulier in quid. ecce filius trus. ad discipulum aut̃.
ecce. mater tua. ut uirgo uirgini cohereret: ut deseruiret
officiosissime. eura adoptionis. Non enim pudicissima uirgi¬
nitas alicui discipuloꝵ rectis quam uirginitati cõmendatur:
ut e̾et ad inuicem grata sotietas. et floridus aspectis: nec non
et uenustus conuersandi uernans alternatim pudititiarum
splendor decoratus. Una siquidem urtus virginitatis in ãb obꝰ.
sed altera ꝓportio i MARIA. Altera quidẽ quia fecundior: sed
ipsa. Ipsa uͦ sed altera. quia et si ipsa eademq in corruptio:
tamen fecunditas integritatis. longe gloriosior quã uirgini¬
tas. Id circo et fecunditas in illa tota dĩfica ẽ. et uirginita s.
Alioquin nusquam scdm naturam nascendi uirginitas ubi
fecunditas p̃dicatur. neq fȩcunditas ubi uirginitas integra con-

Expanded text:
accepit in suam, quasi matrem filius: cui benignus magister accepit in suam, quasi matrem filius: cui benignus magister de cruce: Mulier, inquit, ecce filius tuus; ad discipulum autem: Ecce mater tua ; ut virgo virgini cohaereret et deserviret officiosissime cura adoptionis. Non enim pudicissima virginitas alicui discipulorum rectius quam virgini commendatur ut esset ad invicem grata societas et floridus aspectus? necnon et venustas conversandi vernans, alternatim pudicitiarum splendore decoratur. Una siquidem virtus virginitatis in ambobus, sed altera proportio in Maria: altera quidem, quia fecundior, sed ipsa. Ipsa vero, sed altera: quia etsi ipsa eademque incorruptio, tamen fecunditas integritatis longe gloriosior quam virginitas. Idcirco et fecunditas in illa tota deifica est et virginitas. Alioqui nusquam secundum naturam nascendi virginitas, ubi fecunditas praedicatur: neque fecunditas, ubi virginitas integra con
Abbreviated transcription (Latin):
nos confirmet in omni ueritate. suisq cõmendet meritis ꝙ
p̃cibꝰ auacilietur. ut ipsi digni inueniamur in eius laudibs
uod si queritur post ascensionem dñi quid egerit. unum
ꝓ certo ẽ. quia uirgo sc̃a corpore ac mente ꝑmansit. quã
Sane angls gabrihel ac si celestis paranimphs intactã cus
cõmisit. uirgo uirginem seruauit. suisq deseruiuit obseqͥis.
non qͦd eximis ille sc̃oꝵ chors apłoꝵ eã deseruerit. it̃
qs post resurreetionem intrans et eriens. familiaris con¬
tulit de xp̃i in carnatione. Tanto siquidem ueriss. quanto
rat oculis uniuersa. licet et apłi ꝑ eundem sp̃ai sc̃ã om̃a
cognouerint. et in omnẽ edocti ꝑuenerus ucritaum.
UAM SANE Peatam uirginem. et si om̃s uenerati sunt.
discipuli: eiq famulabantur officio dilectionis: ioħs tam̃
amplius ac specialius usq ad finem uitȩ. qui sibi commissa

Expanded text:
nos confirmet in omni veritate, suisque commendet meritis, et nos confirmet in omni veritate, suisque commendet meritis, et precibus auxilietur, ut et ipsi digni inveniamur in ejus laudibus. Quod si quaeritur post ascensionem Domini quid egerit, unum pro certo est, quia Virgo sancta corpore ac mente permansit: quam sane angelus Gabriel, ac si coelestis paranymphus, intactam cucommisit, virgo virginem servavit, suisque ei deservivit obsequiis: non quod eximius ille sanctorum chorus apostolorum deseruerit eam, inter quos post resurrectionem intrans et exiens, familiarius contulit de Christi Incarnatione: tanto siquidem verius, quanto rat oculis universa: licet et apostoli per eumdem Spiritum sanctum omnia cognoverint, et in omnem edocti pervenerint veritatem. Quam sane beatam Virginem, etsi omnes venerati sunt discipuli, eique famulabantur affectu dilectionis, Joannes tamen amplius ac specialius usque in finem vitae, qui sibi commissam
Abbreviated transcription (Latin):
sepulerum inquid eius apud nos ẽ: quasi non sit ausus
dicere qd ipse aut corpus eius apud nos ẽ: sed tantum se¬
pulcrum quo conditus fuerat. Ainc aiunt resurrexisse.
et ipsum cion cȩteris sc̃is. et ideo uaciũ remansisse monum̃¬
uim. ut in hoc beate MARIE cernitur. Quod sane factũ
et de alus quibus libet locis scripturarũ firmare conan
tate. Quod quia nichil ẽ dõ impossibile. nec nos de beata
MARIA factum abnuimꝰ. quamquã propter cautelã sal¬
ua fule. pio magis desiderio opinari oporteat. quã in con¬
sulte definire quod sine periculo nescitur. Unde de his ex
quib certi sumus tantisꝑ loquamur. ad exortationem
urãm qualicumq sermone ad edificationẽ et laudem no¬
minis dĩ. ut et religio conseruetur ꝓfamulatu: et deuotio
augeatur ꝓ affectu. Qm̃ hec ẽ uirgo quȩ sola interemit
uniuersam hereticam prauitatem: sola sit post dm quȩ

Expanded text:
sepulcrum, inquit, ejus apud nos est : quasi non sit ausus sepulcrum, inquit, ejus apud nos est : quasi non sit ausus dicere, quod ipse, aut corpus ejus apud nos est: sed tantum sepulcrum quo conditus fuerat: hinc aiunt resurrexisse et eum cum caeteris sanctis: et ideo vacuum remansisse mausoleum, ut hunc beatae Mariae cernitur. Quod sane factum, et de aliis quibuslibet locis Scripturarum affirmare conatate. Quod quia Deo nihil est impossibile nec nos de beata Maria Virgine factum abnuimus, quamquam propter cautelam salva fide pio magis desiderio opinari oporteat, quam inconsulte definire, quod sine periculo nescitur. III. Unde de his ex quibus certi sumus, tantisper loquamur ad exhortationem vestram qualicumque sermone, ad aedificationem et laudem nominis Dei: ut et religio conservetur pro famulatu, et devotio augeatur pro affectu: quoniam haec est Virgo, quae sola interemit universam haereticam pravitatem: sola post Deum quae
Abbreviated transcription (Latin):
rimi asseuerant: quia in sepulcro eius ut fertur. non nisi
manna inuenitur. que et scaturire cernitur. Ueruntamen
quid hoꝵ uerius censeatur ambigimꝰ. Melius tamen dõ to¬
tum cui nichil impossibile ẽ committimꝰ. quam aliud tẽme¬
re definire uelimus auctoritate nr̃a. quod non ꝓbamus.
sicuti et de hĩs quos cum pño teste euangelio resurrexisse
creditur. sed utrum redierint in terrȩ puluerem certum
non habemus. nisi qͦd legimus. quia multa corpora scoꝵ
qui dormierant surrexerunt. ac uenerunt in sc̃am ciui¬
tatem scilieet hierłm : et apparuerunt multis. De quib
ꝓfecto non nulli doctoꝵ senserunt. etiam et in siuis re¬
liquerunt scriptis. quod iam in illis ꝑpetua sit cõpleta
resurrectio. Fatentur enim quod ueri testes non ẽẽnt. nisi
t uera cĩt coꝵ resurrectio. Inde et beatus PETRC dix¬
isse legitur. cum de david loqueretur in testimonium. Et

Expanded text:
rimi asseverant: quia in sepulcro ejus ut fertur nonnisi rimi asseverant: quia in sepulcro ejus ut fertur nonnisi manna invenitur: quod et scaturire cernitur. Verumtamen quid horum verius censeatur, ambigimus. Melius tamen Deo totum, cui nihil impossibile est, committimus, quam ut aliquid temere definire velimus auctoritate nostra, quod non probemus: sicuti et de his, quos cum Domino Evangelio teste resurrexisse credimus. Sed utrum redierint in pulverem terrae, certum non habemus, nisi quod legimus: Quia multa corpora sanctorum qui dormierant, surrexerunt, ac venerunt in sanctam civitatem, scilicet, Jerusalem, et apparuerunt multis . De quibus profecto nonnulli doctorum senserunt, et etiam in suis reliquerunt scriptis, quod jam in illis perpetua sit completa resurrectio. Fatentur enim quod veri testes non essent, nisi et vera eorum esset resurrectio. Unde et beatus Petrus dixisse legitur, cum de David loqueretur in testimonium: Et