comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quib: donatdñs intellectum nonunũ deduob istis eligunt sutrũ¬
que id ÷ & oboedientem patrifilium . & interp̃tationem uel potius
expositionẽ meã qua ostendi si coboedientem furre informaser¬
ui. ut formã non amit ter& dĩ nonqua xequelis ÷ patri. Tuuero
uide quã contumelio sx filiodi tribuas oboedientiam. cuiusminꝑ
os humilitatis ñueritatis gratia dicirse filiũ quodds̃ eiur sit pa¬
ter eius. hoc a meitanũquã audire potuisti. sicutnũ quã dixi:
sed placnedixi ꝓpt̃ formã seriuidictũ eẽ . sicut autem iprfor¬
ma scrui uera non fcol sa est . Itcopatrein suũ eẽ &iam pptillam
dm̃ suum ueraciterdi. Non humiliter finxit: Quisenim :
humilitatis fructus ubid& rimentũ ÷ ueritatis : Tuaute m istcõ
cestirsiã ueritatem itecesrefutcreconatus. ut diceres ideo
serui resurrectionem consũpserit. ac non potius in melius con¬

Expanded text:
quibus donat Dominus intellectum, non unum de duobus istis eligunt, sed utrumquibus donat Dominus intellectum, non unum de duobus istis eligunt, sed utrumque; id est, et obedientem Patri Filium, et interpretationem, vel potius expositionem meam, qua ostendi sic obedientem fuisse in forma servi, ut formam non amitteret Dei, in qua aequalis est Patri. Tu vero vide quam contumeliose Filio Dei tribuas obedientiam, cujus minuios, humilitatis, non veritatis gratia, dixisse Filium quod Deus ejus sit Pater ejus? Hoc a me ita nunquam audire potuisti, sicut nunquam dixi: sed plane dixi, propter formam servi dictum esse. Sicut autem ipsa forma servi vera, non falsa est; ita Patrem suum esse etiam propter illam Deum suum, veraciter dixit, non humiliter finxit. Quis enim est humilitatis, fructus ubi detrimentum est veritatis? Tu autem istam certissimam veritatem ita es refutare conatus, ut diceres ideo servi resurrectione consumpserit, ac non potius in melius com
Abbreviated transcription (Latin):
igitur genuit ac ꝑ hoc unius eiusdemq substantie: quando qui¬
demhomo qui ꝓptea qr non potest nongignit xqualem eiusdem
tamen substantie gignit filium. cuiur est ipse: quod sinonesr&: per
equalem negas & talem qualis: natur sine fine ꝑminere nonne¬
gecr ꝓculdubio minor ẽ patrefilium sine fine manere pnuntias:
Aꝑ hoc nascitur filius hominis minor patre: &qr in ꝑfectus nas¬
citur crescendo id formã ꝑuenit patris: natus ÷ filius diminor
patre & p ꝓfectus atq: inmostoliter natus ÷. nullũ accipit incre¬
mentum sed eum ips ꝑfectio a forma patris inmernũ efsicit¬
qu alienum. Eccequx ecreditir. eccequadicitir. excesint quod
peius ÷ quaedo c&is. Sed in a diutorium inquis÷ arbitrio uteli
gent alterũ deduobus. Auto boedientem patrisilium quife&
inaniuit formã serui accipiens. cui& pater donauit nomen qđ ÷
suꝑ omne nomen: autinterp̃tationem tuã prorsus auditores

Expanded text:
igitur genuit. Ac per hoc unius ejusdemque substantiae: quandoquiigitur genuit. Ac per hoc unius ejusdemque substantiae: quandoquidem homo, qui propterea quia non potest non gignit aequalem, ejusdem tamen substantiae gignit filium, cujus est ipse. Quod si non esset, paequalem negas, et talem qualis est natus sine fine permanere non negas; procul dubio minorem Patre filium sine fine manere pronuntias. Ac per hoc nascitur filius hominis minor Patre; et quia imperfectus nascitur, crescendo ad formam pervenit patris: natus est filius Dei minor Patre; et quia perfectus atque immortaliter natus est, nullum accipit incrementum, sed eum ipsa perfectio a forma Patris in aeternum efficit alienum. Ecce quae creditis, ecce quae dicitis; ecce sunt, quod pejus est, quae docetis. Sed in auditorum, inquis, est arbitriobedientem Patri Filium, qui « se exinanivit, formam servi accipiens » , cui et Pater « donavit nomen quod est super omne nomen » ; aut interpretationem tuam. Prorsus auditores
Abbreviated transcription (Latin):
un & solur est ipsatrinitar : utostenduntea qua superius
sepis sme diximi. quod uitem non ꝓficientem sed ꝑfectũ dr̃
pater genuerit dm̃ filium uerũ dicis. sed quodipramfilii ꝑfecco
tioni patris nonuis equare. hoc falsum dicis.: & ueritacti quaue¬
rus : filiur contradicis : homoinquis siporr& inquis ꝑfectum
mor generare filium. non paruulum genercr& quico aug¬
mentactis annis taendemaliquando suigenitoris impleat uo¬
luntatem: uerissiie omnino contrateloqris. sed ut contra
te non posst quodloqris : Agnosce equalitatem patris &
filii, quia & homospors& filiũ morgenerar& xqualem nec&
pectar& annos ꝑquor in forma filii porr& uolunta ses imple¬
ri. dsergo curnon equalem genuit filiũ. cuinecanni neces sec¬
rifuerunt ꝑ quor idimpler&ur. Ne comni potentiade fuit :
anfoste noluit ergo quod absit inuidit. sed noninuidit. aqualẽ

Expanded text:
unus et solus est ipsa Trinitas, ut ostendunt ea quae superius jam unus et solus est ipsa Trinitas, ut ostendunt ea quae superius jam saepissime diximus. 5. Quod autem non proficientem, sed perfectum Deus Pater genuerit Filium Deum; verum dicis. Sed quod ipsam Filii perfectionem, perfectioni Patris non vis aequare; hoc falsum dicis, et veritati qua verus est Filius contradicis. Homo enim si posset, inquis, perfectum mox generare filium, non parvulum generaret, qui coaugmentatis annis tandem aliquando sui genitoris impleat voluntatem. Verissime omnino contra te loqueris. Sed ut contra te non sit quod loqueris, agnosce aequalitatem Patris et Filii. Quia et homo si posset, filium mox generaret aequalem, nec exspectaret annos, per quos in forma filii posset voluntas ejus impleri. Deus ergo cur non aequalem genuit Filium, cui nec anni necessarii fuerunt per quos id impleretur, nec omnipotentia defuit? An forte noluit? Ergo, quod absit, invidit. Sed non invidit: aequalem
Abbreviated transcription (Latin):
tiaecumillo qui genuit : Dicit quidem filius ad patrem: haec est
autem uita xerna ut cognoscantte solum uerũ dm̃. & quẽ
uerum dm̃: inquib: uerbis uossolum patrem: noncum filio ue¬
rum accipientes dm̃ : quidaliud quã filiũ negactis uerũ dm̃:
qr uero pater & filius non duodei sedunꝗ ÷ dr̃ sine dubio & ue
rus est ds̃ & adiuncto spũscõ solus estds̃: Neque enĩ mouere
sitds̃ aut nonsituerur ds̃: taleest enim qualesi quisdicat nesci
nemoscit nisisp̃sdi: hocestenĩ ne moscit nisi spsdĩ : quod est
solus ea scitsprdĩ: sicut ergohac sententia quã non habere
nomen illud quod ina pocalypsi nemonos sedictus est nisipse
ad p̃hende recora &i renes hominum : scriptũ ÷ enĩ. scru¬
spr̃scs non autem filius ut tibiuid&ur. solum potenle
solum sapientem : solumbonũ patrem dicit eẽ dm̃: Ds̃autem

Expanded text:
tiae cum illo qui genuit? 4. Dicit quidem Filius ad Patrem, Haec est tiae cum illo qui genuit? 4. Dicit quidem Filius ad Patrem, Haec est autem vita aeterna, ut cognoscant te solum verum Deum, et quem verum Deum. In quibus verbis vos solum Patrem non cum Filio verum accipientes Deum, quid aliud quam Filium negatis verum Deum? Quia vero Pater et Filius, non duo dii, sed unus est Deus; sine dubio et Filius verus est Deus, et adjuncto Spiritu sancto solus est Deus. Neque enim movere quam non sit Deus, aut non sit verus Deus. Tale est enim hoc quale si quis dicat, nescinisi Spiritus Dei . Hoc est enim, Nemo scit, nisi Spiritus Dei; quod est, Solus ea scit Spiritus Dei. Sicut ergo ab hac scientia, quam non habere iritus sanctus. Sic et nomen illud quod in Apocalypsi nemo nosse dictus est, nisi ipse apprehendere corda et renes hominum; scriptum est enim, Scru Spiritus sanctus. Non autem Filius, ut tibi videtur, solum potentem, solum sapientem, solum bonum Patrem dicit esse Deum. Deus autem
Abbreviated transcription (Latin):
tum ÷ duestis. & sicutdatus : ds̃ moyses facraoni & cũsitdi &
hominis diuersa substaontia. tam̃ uterq: apellaturds̃: pror¬
sus ueraciter arguimini: quã uisdicatis dedõpatre & dõfilio
catis dr̃ dm̃ genuit &iam sic non recedere adiuersitactenature
quia non ꝑom̃a similem patrieẽ dicitis filium. Namsiꝑ om̃a simi¬
lem dicer&is : consequenter intellegeremini. quod eos dicere
crimine quod uobis obicitur. dĩpatris & dĩfilii uos dicere natu¬
ras eẽ diuersas. purgar &ecogitas sicut dicis. sp̃s spm̃ genu
Item sicut dicis dr̃ dm̃genuit . Itacdicds̃ eiusdemnaturx siue
substcentiae dm̃genuit: hoc sicredideritis & dixeris nihil de
acre ulterius accusaberis: si autem hoc non dixeris : quid ꝓdest
quia dicis uerus innatus pater uerum genuit filium. cum ꝓ¬
cul dubio uerus filius non sit sinonest unius eiusdemq: substan¬

Expanded text:
tum est, Dii estis . Et sicut datus est deus Moyses Pharaoni . Et cum sit Dei et tum est, Dii estis . Et sicut datus est deus Moyses Pharaoni . Et cum sit Dei et hominis diversa substantia, tamen uterque appellatur Deus. Prorsus veraciter arguimini, quamvis dicatis de Deo Patre et Deo Ficatis, Deus Deum genuit; etiam sic non recedere a diversitate naturae, quia non per omnia similem Patri esse dicitis Filium. Nam si per omnia similem diceretis, consequenter intelligeremini quod eos diceretcrimine quod vobis objicitur, Dei Patris et Dei Filii vos dicere naturas esse diversas, purgare te cogitas: sicut dicis, Spiritus spiritItem, sicut dicis, Deus Deum genuit; ita dic, Deus ejusdem naturae sive substantiae Deum genuit. Hoc si credideris, et dixeris, nihil de hac re ulterius accusaberis. Si autem hoc non dixeris, quid prodest quia dicis, Verus innatus Pater verum genuit Filium; cum procul dubio verus Filius non sit, si non est unius ejusdemque substan
Abbreviated transcription (Latin):
& unius est cumpatre substantia quiauerus filius est & ꝑom
maest patrisimilis quia dĩ filius : : Neque enim sicut contin¬
gitinfiliis hominum uel quorũ cumq: animalium : Itcfas :
diciuerũ dĩfilium. substantiae quidem unius eẽ cumpatre:
sed non ꝑomnia similem patri : Nicaenum igitur ten&e nobis¬
cum concilium siuultis xp̃mdicere uerum dĩ filium: diuer¬
sc sinqui saccusamur dicerenaturcs: & quid aliud dicis de
dõ patre & dõfilio: quid aliud dicis anideo putcos abistec accu¬
ratione pugnari : quia continuo subiungis dicens. hoc scito quod
nos dicimȩ quod pater sp̃s spingenuit anteomnia scła ds̃ dm̃
genuit᷑ hoc quidem dicitis & uerũ dicitis sed hoctacuisti qđ fel
ture dicitur rp̃s, Nam diuersenaturxe sunt sp̃sdĩ. siuerp̃r
ds̃ &spr hominis : & tamenuterq dicitur sp̃s. Item diuerse
naturx sunt . s p̃s hominis a sp̃specoris & tamennihil ominus

Expanded text:
et unius cum Patre substantiae est, quia verus Filius est; et per et unius cum Patre substantiae est, quia verus Filius est; et per omnia est Patri similis, quia Dei Filius est. Neque enim sicut contingit in filiis hominum vel quorumcumque animalium, ita fas est dicere, verum Dei Filium substantiae quidem unius esse cum Patre, sed non per omnia similem Patri. Nicaenum igitur tenete nobiscum concilium, si vultis Christum dicere verum Dei Filium. 3. Diversas, inquis, accusamur dicere naturas. Et quid aliud dicis de Deo Patre et Deo Filio? quid aliud dicis? An ideo putas ab ista accusatione purgari, quia continuo subjungis dicens: Hoc scito quod nos dicimus, quod Pater spiritus spiritum genuit ante omnia saecula, Deus Deum genuit? Hoc quidem dicitis, et verum dicitis: sed hoc tacuisti, quod turae dicitur spiritus. Nam diversae naturae sunt Spiritus Dei, nis; et tamen uterque dicitur spiritus. Item diversae naturae sunt spiritus hominis et spiritus pecoris; et tamen niholominus
Abbreviated transcription (Latin):
filium pomã similem patri eẽdicatis: Nam substantiã quẽ pi
tatishabere diuersam pluscum dissimilem quã similem di¬
citis: n omnino uerũ filiũ denegatis: Namuultis nosse ad
ostendendum uerũ filiũ quantum ualeat una eademq sub¬
tcentia : &uams filius hominis. homoinquib: damsimilis
Inquib damsit dissimilis. patritamen quia eiusdem substan¬
tixest. Negariuerus filius non potest : & quia uerus : filius
negccri eiusdem substantiae non potest: Vos uute inita dici¬
tis uerũ dĩfilium similem patri: ut substantiae uelitis eẽ di¬
uers ꝑ quã solam potest filius uerus ostendi : Nam duo uiri
homines & sinullus eorũ filius sit alterius : unius trmen sun
eiusq substcentiae. homo autem alterius hominis uerus fili¬
us nollo modo potest nisi eiusdem cumpatre eẽ substoentiae
& iam sinon sit ꝑomnia similis patriauo circauerus di filius

Expanded text:
Filium per omnia similem Patri esse dicatis. Nam quFilium per omnia similem Patri esse dicatis. Nam qutatis habere diversam, plus eum dissimilem quam similem dicitis, et omnino verum Filium denegatis. Nam vultis nosse, ad ostendendum verum filium quantum valeat una eademque substantia: etiamsi filius hominis homo in quibusdam similis, in quibusdam sit dissimilis patri; tamen quia ejusdem substantiae est, negari verus filius non potest: et quia verus est filius, negari ejusdem substantiae non potest. Vos autem ita dicitis verum Dei Filium similem Patri, ut substantiae velitis esse diversae, per quam solam potest filius verus ostendi. Nam duo veri homines etsi nullus eorum filius sit alterius, unius tamen sunt et ejusdem substantiae: homo autem alterius, hominis verus filius nullo modo potest nisi ejusdem cum patre esse substantiae, etiamsi non sit per omnia similis patri. Quocirca verus Dei Filius
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ uultis p&im neuelitis: & dm̃patrẽnatura dm̃ eẽ dicatis eius¬
que filium quem non gratia sed naturafilium iameẽ dicitis : eius¬
demnatura cuius pater est non neg&is : Nenihi laliud quã filiũ
eẽ uerum negais. quomodo enim dicitis &uerũ filium uos ꝓfite¬
ri & patrisimilem non negere : quando eũ negatis unius cũpa¬
treeẽ substantix : sicut autemuerũ siliumindicat una substeen¬
tia : si cnonuerũ diuer sec substantia: quomodo autem filium
patri similem dicitis : cui patris substaentiam darenonuultis
Nonnesimilis hominiest pieture uel statua : & tecmen filius di¬
cinon potest. qui aduiers. substantiae st: homonempe addisuni¬
litudinẽ factus est : tamenquuanonest unius eiusdemq substeen¬
tiae Nonestuerus filius &ideo sitgractia filius quia non ÷ natu¬
reo siergo uultis difilium uerũ consiteri : priusillũ acpeipue
dicite unius eiusdemq substantiae : ut tamquã uerũ filiũ & dĩ

Expanded text:
esse vultis, petimus ne velitis, et Deum Patrem natura Deum esse dicatis: ejusque Filium, quem non gratia, sed natura Filium jam esse dicitis, ejusdem naturae cujus Pater est non negetis, ne nihil aliud quam Filium esse verum negetis. Quomodo enim dicitis, et verum Filium vos profiteri, et Patri similem non negare, quando eum negatis unius cum Patre esse substantiae? Sicut autem verum Filium indicat una substantia, sic non verum diversa substantia. Quomodo autem Filium Patri similem dicitis, cui Patris substantiam dare non vultis? Nonne similis homini est pictura vel statua, et tamen filius dici non potest, quia diversa substantia est? Homo nempe ad Dei similitudinem factus est; tamen quia non est unius ejusdemque substantiae, non est verus filius; et ideo fit gratia filius, quia non est natura. Si ergo vultis Dei Filium verum confiteri, prius illum ac praecipue dicite unius ejusdemque substantiae, ut tanquam verum Filium et Dei
Abbreviated transcription (Latin):
is est Nonsprsit quem tam̃natura filium eẽ dixisti: Nonergo
pater id eonaturanon est quia sp̃sest: sed fostequianatus non
est ideo eum non uultis eẽ naturam: putatis enim quod nas¬
cendo natura sit dicta. scnto teergo quod una quaqueres eẽdicitꝰ
ꝑsubstrcntia hoc eẽ utiq ꝑnaturã. cestesi non putatis eẽ dicen¬
dum eiusdem filiũ cuius pater eẽ natura. dicitecuius pater est
erse substantiae ad ciuramquae internosagitur sufficitnobir
uerutamen admonendiestis : ut intueamini quod ut apostolus
his quinatur a non sunt di seruistis ubiceste nosdõ quina tur acest

Expanded text:
s est, non spiritus sit, quem tamen natura Filium esse dixisti. Non ergo Pater ideo natura non est, quia spiritus est. Sed forte quia natus non est, ideo eum non vultis esse naturam; putatis enim quod a nascendo natura sit dicta. Scitote ergo, quod unaquaeque res esse dicitur per substantiam, hoc esse utique per naturam. Certe si non putatis esse dicendum, ejusdem Filium cujus Pater est esse naturae; dicite cujus Pater est esse substantiae: ad causam quae inter nos agitur, sufficit nobis. Verumtamen admonendi estis, ut intueamini quod ait Apostolus, His qui natura non sunt dii, servistis : ubi certe nos Deo qui
Abbreviated transcription (Latin):
patredõ minorem : ut indĩ forma patrinon neg&is aequalem
Vos inquis dictisum filii. gractia nonnaturahocnati. Ideo unige¬
nitus: filius : quia quodest secundum diuinitatis suae naturcẽ :¬
hocestnatus filius: hec nontua solum : uerũ&iã nrẽ sunt uerba.
Curergo quem dĩ filium natura nongratia confiteris eiusdem
natura cuius paterest non ẽe contendis. Necquid maliabste di¬
catur adtendis Nonne regis dĩ filio paternũ regnũ auferres
tollercbilius. quamnaturam :¬

Expanded text:
Patre Deo minorem, ut in Dei forma Patri non negetis aequalem. Patre Deo minorem, ut in Dei forma Patri non negetis aequalem. « Nos, » inquis, « dicti sumus filii gratia, non natura hoc nati: ideo unigenitus est Filius, quia quod est secundum divinitatis suae naturam, hoc est natus Filius. » Haec non tua solum, verum etiam nostra sunt verba. Cur ergo quem Dei Filium natura non gratia confiteris, ejusdem naturae, cujus Pater est, non esse contendis, nec quid mali abs te dicatur attendis? Nonne regis Dei Filio paternum regnum auferres tolerabilius quam naturam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdest quod patridatis tantã formã quantac̃nondatis filio : Nũ¬
quid siun maior. alter estminor. ideo non suntdei & dominiduo
Si carerecupitis hocerrore: sic dicite aliũ eẽpatrem aliũ eẽ siliũ
ut tamensimul ambos non duos dicatis : sed unũ dnm̃ dm̃ dicitis
Regemfiliũ derege patreutiq natum: Nec intue mini in genere
humano filios regum : &iam siñ sunt exregib reges esso tamen
ex hominib: homines. Nec habere potestatem cũ patrib regiam
& tacm̃ eandem tenerenaturã : Vos autem filiodĩ regis regnũ
cum patre conceditis & naturã pat̃nã. uanitate impia denega¬
tis : eumq dõpatri dicitis inaequalem. qui non rapinã hocest
non alienũ arbitratus : eẽ xqualisdõ: sed tam̃ non intendens
sed formã serui accipiens: inquaest patrifactus oboediensus¬
queadmostem crucis : Inqua formacũ non uultis sicagnoscere

Expanded text:
prodest, quod Patri datis tantam formam, quantam non datis Filio? Numprodest, quod Patri datis tantam formam, quantam non datis Filio? Numquid si unus major, alter est minor, ideo non sunt dii et domini duo? Si carere cupitis hoc errore, sic dicite alium esse Patrem, alium esse Filium, ut tamen simul ambos non duos dicatis, sed unum Dominum Deum. Dicitis regem Filium de rege Patre utique natum: nec intuemini in genere humano filios regum etiamsi non sunt ex regibus reges, esse tamen ex hominibus homines; nec habere potestatem cum patribus regiam, et tamen eamdem tenere naturam. Vos autem Filio Dei regis regnum cum Patre conceditis, et naturam paternam vanitate impia denegatis; eumque Deo Patri dicitis inaequalem, qui non rapinam, hoc est, non alienum arbitratus est esse aequalis Deo; sed tamen non intendens sed formam servi accipiens, in qua est Patri factus obediens usque ad mortem crucis . In qua forma eum non vultis sic agnoscere
Abbreviated transcription (Latin):
si ad te audiendum homines. patres. filiiq: concurrant eiusdẽ
utriq substantiae Necideo filii degeneres quodita p̃ceptic eis
dederint patres : sed foste dicis patres doctos filus indoctis de¬
dirse p̃cepta: Refeste nunc ad dĩfiliũ dedõpatrenatũ dm̃ qui
utiq: inꝑfectus : natus sipceptũ accepit indoctus: quia uero
ꝑfectus : natus p̃ceptũ deditillegignendo accepit istenascen¬
do Numquã enimuerus dĩfilius indoctus fuit. filius autẽnum
xqualem negar : maiorem patris formã putans eẽ quã filii
tamquã non habuerit pater. unde formã suã compler& infilio
quem descipso genuit: Non fecit exnihilo non exalio: aut sifor¬
mã suam inunico filio plenãgignere potuit: Nec ta mengenuit
plenã sed minorem. quid requatur adtendite & inuiã redite :
Necogamini patrem inuidũ dicere: dicitis dm̃filiũ. dicitis dñm
sed ut duos deos dominosq: faciatis. contrasripturã claman

Expanded text:
si ad te audiendum homines patres filiique concurrant, ejusdem utrique substantiae; nec ideo filii degeneres, quod ita praecepta eis dederint patres? Sed forte dicis, patres doctos filiis indoctis dedisse praecepta. Refer nunc te ad Dei Filium, de Deo Patre natum Deum, qui utique imperfectus est natus, si praeceptum accepit indoctus. Quia vero perfectus est natus, praeceptum dedit ille gignendo, accepit iste nascendo. Nunquam enim verus Dei Filius indoctus fuit: filius autemequalem negas, majorem Patris formam putans esse quam Filii: tanquam non habuerit Pater unde formam suam compleret in Filio, quem de se ipso genuit, non fecit ex nihilo, non ex alio. Aut si formam suam in unico Filio plenam gignere potuit, nec tamen genuit plenam, sed minorem; quid sequatur attendite, et in viam redite, ne cogamini Patrem invidum dicere. Dicitis Deum Filium, dicitis Dominum; sed ut duos deos dominosque faciatis, contra Scripturam clama
Abbreviated transcription (Latin):
etsecundum id quod homo factus : intellegimadictũ, Cum uitemom¬
nia illis rubiecta suerint. tunc &ipsefilius subiectus eritilli quici rib¬
iecitomnia secundum id quoche p̃re. caput& corpus: caput seilica
ipreraluator quire surrexamostuir & sedit addexterc̃patris : &ec¬
depaquxestcorpuscius plenitudoeiur sicut aptissimedicit a postol
Acphoc cumommiaxp̃o sbiecta fuerint & capiti&corporierunt
nnedubitatione subiecta: Namsecundũ id quod rin&em pore ds
natus est : nihilum quã potuit ei noneẽ sibiectum: scimi qd nos
cõmemorandos putcosti: quia pater niudicat quẽ quã sed omneiu¬
dicium dedit filio : Vell& comendiceres nob: quomodo pater ñiudi¬
Et que quã : cudicatipse identidem siliur: ego non quae rogloriãme
est quiquerat & iudic&: ut scusidcodictum pater ñiudicatqquẽ¬
uã redom ne iudiciũ dedit filio quõ iudi candiruiuir & mostiuis

Expanded text:
gimus dictum, Cum autem omnia illi subjecta fuerint, tunc et ipse Filius subjectus erit illi qui ei subjecit omnia . Secundum id quod Christus est caput et corpus: caput scilicet ipse Salvator qui surrexit a mortuis, et sedet ad dexteram Patris; et Ecclesia quae est corpus ejus, plenitudo ejus, sicut apertissime dicit Apostolus . Ac per hoc cum omnia Christo subjecta fuerint, et capiti et corpori erunt sine dubitatione subjecta. Nam secundum id quod sine tempore Deus natus est, nihil unquam potuit ei non esse subjectum. 6. Scimus, quod nos commemorandos putasti, quia Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio . Vellem tamen diceres nobis, quomodo Pater non judicat quemquam, cum dicat ipse identidem Filius, Ego non quaero gloriam meam; est qui quaerat, et judicet : ut scias ideo dictum, Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Fili
Abbreviated transcription (Latin):
uentum est : audite mein quidia cob: &i frahelque megouacabo
egosum primus & egosum in acernum & manus mea fundauit
terrã dexteramea solidauitexlum & uocabo illos & ad sabunt
simul:
conueniant & iamuniuersi & audient qui sillis nitntiabithae: diligems¬
tefeciuo luntatemtuam ruꝑbabilonia : ut tollatur se mencaldeorũ
Egoloquutur rum & uocaui adduxullum & prosperamiuameiur fe

Expanded text:
perventum est: Audite me, inquit, Jacob, et Israel quem ego vocabo. perventum est: Audite me, inquit, Jacob, et Israel quem ego vocabo. Ego sum primus, et ego sum in aeternum; et manus mea fundavit terram, dextera mea solidavit coelum. Vocabo illos, et astabunt simul; convenient etiam universi, et audient. Quis illis nuntiavit haec? Diligete feci uoluntatem tuam super Babylonem, ut auferrem semen Chaldaeorum. Et locutus sum et ego uocaui; adduxi eum et prosperam feci uiam eius.
Abbreviated transcription (Latin):
secundum id quod homo est descenderit decalo: cumde matre quae
interraerat factur sithomo hocenim propter unitatem ꝑsonae dic¬
nemoinquidascendit incaelum: nisi quidecalo descendit siliurho¬
minis quiest incalo: siergo adtendas distictionem substantiarũ:
filiusdi decalo descendit filius hominis crucifixus est: siunitate
est: ⁊pscenim dnis gloriae. de quoaita postolus senii cognouis sent
numquam dñmgloriae. crucifixissent: propter hancergo u¬
nitatem ꝑsona non solum filium hominis dxxitdescendissede
celo sedesse dixitincxlo cumloquer&ur interra. Nonergouo¬
luntatem suamfecit quia peccatum non fecit : seduoluntatem sa¬
citillius quieum misit: tuncenim facithomo uoluntatemdi quan¬
dofacit iustitiam qua exdo est. Necrcarbitremur a patremis¬
sumes sefilium ut non sit missus abspusco cumuoxipnussit¬
dixir se indicant : eaqua sunt dicta superius: nam sic̃ &ista uerbaꝑ

Expanded text:
secundum id quod homo est, descenderit de coelo, cum de matre quae secundum id quod homo est, descenderit de coelo, cum de matre quae in terra erat factus sit homo. Hoc enim propter unitatem personae dicNemo, inquit, ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit, Filius hominis, qui est in coelo. Si ergo attendas distinctionem substantiarum: Filius Dei de coelo descendit, et filius hominis crucifixus est; si unitatem est enim Dominus gloriae, de quo ait Apostolus: Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Propter hanc ergo unitatem personae, non solum Filium hominis dixit descendisse de coelo, sed esse dixit in coelo, cum loqueretur in terra. Non ergo voluntatem suam fecit, quia peccatum non fecit: sed voluntatem fecit illius qui eum misit. Tunc enim facit homo voluntatem Dei, quando facit justitiam quae ex Deo est. 4. Nec sic arbitremur a Patre missum esse Filium, ut non sit missus ab Spiritu sdixisse, indicant ea quae sunt dicta superius. Nam sic ad ista verba
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ accipi &iam secundum id quodestuii genitum uerbum
ut ideo uoluntatem non suam dixeritesse sed patris quõde patro
est quid quidest felius: non estautem defilio quid quidest pater
secundum quod dictuest: & mea doctrina non estmea sedeius
qui memisit : quo patris doctrina ipseest qui patris est uerbum
& uti que nonest aseipso seda patre: & rursuscum dicit omnia qua ha¬
b& pater mea sunt patris costendit ae qualem: non absurdũ est ta¬
men&iam hoc ut secundumid quod homo factus dicisse accipiatur
descendidecaelo nonut faciam uoluntatẽ mea seduoluntatẽ eius
qui memisit : Secundusenimadam quitollitpeccatum mundi isto
modo sede scribit a primo adam : ꝑquem peccatum intrauitinmun¬
dum: quia iste non fecituo luntatem suam : sedeiusa quomis susest : cum
ille feceritsuam non eius a quo ereatus est nec moueat quo modox pͥs

Expanded text:
quidem accipi etiam secundum id quod est unigenitum Verbum; quidem accipi etiam secundum id quod est unigenitum Verbum; ut ideo voluntatem non suam dixerit esse, sed Patris, quoniam de Patre est quidquid est Filius; non est autem de Filio quidquid est Pater: secundum quod dictum est et, Mea doctrina non est mea, sed ejus qui me misit ; quoniam Patris doctrina ipse est qui Patris est Verbum, et utique non est a se ipso, sed a Patre. Et rursus cum dicit, Omnia quae habet Pater, mea sunt ; Patri se ostendit aequalem. Non absurdum est tamen, ut etiam hoc secundum id quod homo factus est, dixisse accipiatur: Descendi de coelo, non ut faciam voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui me misit. Secundus enim Adam, qui tollit peccatum mundi, isto modo se discrevit a primo Adam, per quem peccatum intravit in mundum : quia iste non fecit voluntatem suam, sed ejus a quo missus est; cum ille fecerit suam, non ejus a quo creatus est. Nec moveat quomodo Christus
Abbreviated transcription (Latin):
quead mostem Numquid exnatura uniciuerbi porsoe hocdici sed ha¬
bidiumigeniti tristem dicas essepotuisse : ille tamen nequid dicero¬
turtale nonait tristis sum quamuis &iam si hoc dixirr& nonnisi ex
natura hominis opostuissa intellegi sedait tristisestani mamea
quamsicuthomo utique habebat humanã: quamquam & in hoc quod
ait non quod ego uolo aliud scostendit uoluisse quam pater: qdđ
nisi huma nocorde non potiuis s& cum in firmitatẽ nostrã in suum
non diuinum sedhumanuintrans sigurar& affectum.: homuo
quippenonsd sumpto : nullo mõpatridicer& unicum uerbum non
quod ego uolo Numquam enim poss& immutabilis illa natura quic¬
quã aliud uellequam pater: Hac sidistinguer&is arrian: her&ici
noness&is, Nam&illud quod dictum est descendit decalo nonut
faciam uoluntatem meam. sed uoluntatemeius qui memisit potest

Expanded text:
que ad mortem . Numquid ex natura unici Verbi posset hoc dici? Sed hoque ad mortem . Numquid ex natura unici Verbi posset hoc dici? Sed hom naturam Verbi Dei unigeniti tristem dicas esse potuisse? Ille tamen, ne quid diceretur tale, non ait, Tristis sum; quamvis etiamsi hoc dixisset, non nisi ex natura hominis oportuisset intelligi: sed ait, Tristis est anima mea; quam sicut homo utique habebat humanam. Quanquam et in hoc quod ait, Non quod ego volo; aliud se ostendit voluisse quam Pater: quod nisi humano corde non potuisset, cum infirmitatem nostram in suum, non divinum, sed humanum transfiguraret affectum. Homine quippe non assumpto, nullo modo Patri diceret unicum Verbum, Non quod ego volo. Nunquam enim posset immutabilis illa natura quidquam aliud velle quam Pater. Haec si distingueretis, Ariani haeretici non essetis. 3. Nam et illud quod dictum est, Descendi de coelo, non ut faciam voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui me misit : potest
Abbreviated transcription (Latin):
iam ꝑspicir & de consensu uoluntatis. temaniter tammulta
dixis secognoscis: &iam nos quippe in conparabile consensum
confitemur propterdicimus haec est trinitas. unusdr̃
sed nos hoc&iam quo duos non dicitis dicimus propt una
eadem que naturam atque substantiam hutresunum sunt: Hac si dis¬
creberis & contentio suses senolueris nonteadea respondirse al¬
quidiam uidebis. Et dehac quaestione procul dubioiam tacebis :ubi
autem dixit filius patri: uerum non quo dego uolo seđtuuis Quid
te adiuuat quod tua uerba subiungis & dicis ostendituere suam¬
uoluntatem subiectam suo genitori quasi nos ne gemus hominis
uoluntatem uoluntatidies sedebere subiectam pamexnatura
hominis hoc dixis sednnscito uid& quilocumipsum sci euuangeli
paulo ad tentius intu&ur: Ibienim dixit : tristis estanimame aus¬

Expanded text:
jam perspicis, et de consensu voluntatis te inaniter tam multa jam perspicis, et de consensu voluntatis te inaniter tam multa dixisse cognoscis. Etiam nos quippe incomparabilem consensum us sancti confitemur, propter quod dicimus, Haec Trinitas unus est Deus. Sed nos hoc etiam, quod vos non dicitis, dicimus, propter unam eamdemque naturam atque substantiam, Hi tres unum sunt. Haec si discreveris, et contentiosus esse nolueris, non te ad ea respondisse aliquid jam videbis, et de hac quaestione procul dubio jam tacebis. 2. Ubi autem dixit Filius Patri, Verum non quod ego volo, sed quod tu vis; quid te adjuvat quod tua verba subjungis et dicis, Ostendit vere voluntatem suam subjectam suo genitori: quasi nos negemus, hominis voluntatem voluntati Dei debere esse subjectam? Nam ex natura hominis hoc dixisse Dominum cito videt, qui locum ipsum sancti Evangelii paulo attentius intuetur. Ibi enim dixit: Tristis est anima mea us
Abbreviated transcription (Latin):
de quod dico: quando derebus duabus aut pluribus dicituranus est.
uel una est & additur quodunus uel quiduna: & dehis quaediuer sa.
& dehis qua sunt unius substantiae. dicipotest: Diuersae sunt enimi
unus sps est : Vnius autem substantiae sunt animae hominum & corda
hominum de quibus dictumest: eratillis animauna & corunum ⁊ibi
autem dicitur deduobus aut pluribus unum su.t. nec additur quid
unum sint non diuersae intelleguntur. sedunus erse substantiae: sicut
dictum est quiplantat & quirigat unũs sunt &ego& paterunum
sumus: tuautem qui patrem & filium diuersa sius esso substantias.
inuenire non potiusti ubi dediuersis substantus dictum fuerituni
sunt & qui nonuis dicere cum filius patriadhȩr& unusdĩ est
adh ibuisti& tua postolicum testimonium: quod eguadhibueram
est: Sienim dehis quid iuerse substantia sunt recte dicipotu
tedicitur unus dr est sihac intellegis nonteadea respondisse

Expanded text:
de quod dico. Quando de rebus duabus aut plde quod dico. Quando de rebus duabus aut pl; et additur quid unus vel quid una, et de his quae diversae, et de his quae sunt unius substantiae dici potest. Diversae enim unus spiritus est. Unius autem substantiae sunt animae hominum et corda hominum; de quibus dictum est, Erat illis anima una et cor unum . Ubi autem dicitur de duobus aut pluribus, Unum sunt, nec additur quid unum sint; non diversae intelliguntur, sed unius esse substantiae: sicut dictum est, Qui plantat et qui rigat, unum sunt ; et, Ego et Pater unum sumus. Tu autem qui Patrem et Filium diversas vis esse substantias, invenire non potuisti, ubi de diversis substantiis dictum fuerit, Unum sunt. Et qui non vis dicere, Cum Filius adhaeret Patri, unus Deus est; adhibuisti et tu apostolicum testimonium quod ego adhibueram; unus spiritus est. Si enim de his qui diversae substantiae sunt, recte dici potuito dicitur, Unus Deus est? Si haec intelligis, non te ad ea respondisse
Abbreviated transcription (Latin):
meexeͥstimo : & tales dercripturis rcĩs locutiones quantũ ratir
mere sicut dixit dr̃: Nunc cognoui quando cognoscere hominẽ
fecit : Nonenimtunc cognouerat quod tunc redixeratcognouis¬
se. quiomnia scit antequã fiant ad quod tererpondere non
potuirse quid ꝓdest quiarentis quando n confentir. Iam&iã¬
deuerbisdñ ubiait : ego & paterunũ sumur Nihilteres ponde¬
repotuir remonstrcchi sedut hic quoq ostendã si &emplis ut
terunũ sume : & obhoc cõmemoreor a postolicũ testimoniũ qđ
a mepositũ est ubiait quiadher& dnõ un sprest: dic& tu cũ
adher& patrifilius unꝗ dr̃ est nonenĩ ait apostolus qͥadhe¬
r& d ñõ unum sunt sicut dictũ est ego & pater unũ sum : sed ait
unus sp̃s÷ : cumautemtu nondicar cũ adher& patrifilius un
cuncam: Nuc̃ rltim distingueduo iste qua non potiusti cũ simul
ersemur in nostra disputatione distinguere: diligenter itaque ad ten¬

Expanded text:
me existimo. Et tales de Scripturis sanctis locutiones, quantum satis me existimo. Et tales de Scripturis sanctis locutiones, quantum satis mere; sicut dixit Deus, Nunc cognovi , quando cognoscere hominem fecit. Non enim tunc cognoverat quod tunc se dixerat cognovisse, qui omnia scit antequam fiant. Ad quod te respondere non potuisse, quid prodest quia sentis, quando non consentis? CAde verbis Domini ubi ait, Ego et Pater unum sumus ; nihil te respondere potuisse monstravi. Sed ut hic quoque ostendam, si exemplis, ut ter unum sumus; et ob hoc commemoras apostolicum testimonium, quod a me positum esadhaeret Patri Filius, unus Deus est. Non enim ait Apostolus, Qui adhaeret Domino, unum sunt; sicut dictum est, Ego et Pater unum sumus: sed ait, unus spiritus est. Cum autem tu non dicas, Cum adhaeret Patri Filius, unus vincam? Nunc saltem distingue duo ista, quae non potuisti, cum simul essemus, in nostra disputatione distinguere. Diligenter itaque atten
Abbreviated transcription (Latin):
remoriturus : quantomagis secu habebit patrem demostuis &uiuis
dane e quoditteq scriptũ ÷ adhebreor: Nunc autem nec dũ
uidimus om̃a rbiectecei : Eum autẽ modi cominus ab angelor
minoratũ uidim ihm̃ propt̃ parsionẽ mostis: docerenordeb&
quomodo intellegendũ ÷ quod rcriptũ ÷ adcorintheor eum
aute momnia illi subiecta fuerint : quia secundũ id dictũ est
quod factus: homo non secundũ id quod ÷ dr̃ si cergo in homine
appccrens inquo ꝑ parsionẽ mostis minoratus : modi cominus ab
angelis uiuor & mostuos iudicabit quando dicturus ÷ uenite
benedicti patris mei ꝑcipiteregnũ quotu testimonio non homi¬
nem seddm̃ minorẽ sio patrequasi probare uoliusti. sed sicut
beis quuintellegunt ꝑrpicitur non ꝓbasti. :¬
erpr̃ sc̃i autem cemitib quia noui precemit.
sed inspirans nobis desideriũ scmnor facit gemere.
quam diu peregrinamur adnõ : Iamtibi sufficienter respondirse

Expanded text:
moriturus ; quanto magis secum habebit Patrem, de mortuis et vivis dane ? Quod itaque scriptum est ad Hebraeos, Nunc autem necdum videmus omnia subjecta ei: eum autem modico minus ab Angelis minoratum videmus Jesum propter passionem mortis ; docere nos debet quomodo intelligendum sit quod scriptum est ad Corinthios, Cum autem omnia illi subjecta fuerint: quia secundum id dictum est quod factus est homo, non secundum id quod est Deus. Sic ergo in homine apparens, in quo per passionem mortis minoratus est modico minus ab Angelis, vivos et mortuos judicabit, quando dicturus est: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum . Quo tu testimonio non hominem, sed Deum minorem suo Patre quasi probare voluisti: sed sicut ab eis qui intelligunt perspicitur, non probasti. cti autem gemitibus, quia non ipse gemit, sed inspirans nobis desiderium sanctum nos facit gemere quamdiu peregrinamur a Domino, jam tibi sufficienter respondisse
Abbreviated transcription (Latin):
futurccrum tam quã locutionererum praeteritarum uin¬
it teds̃ dr̃tuus oleo&ultationis p̃pasticipib tius. Pasticipes
eius significans qui futuri fuerant seruicius. socueius. amici
eius frctresciur membreccius: praedictũ ÷ igitur quod su¬
lioleo sed spũrao quemrcriptura nomine oleiexultationis figu¬
ratec ut solex locutione signisicat: Dixit autem unxit.ũdixunc¬
turus : quia in pdestinatione iam factumerat. quod suotem¬
mensuoluisti oleo & ultectionis eam lacitiam sci ficatiẽ uideri
qua filiur exultecuit cumpatre quando ÷ conditacreaturce &
cõmemorasti ut soles testimonia causa tua non neces paria
delxititia patris & filii sed quid facturuses quoiturus : quomu¬
do id quod est luceclarius aut negacturus. autin alid quod cũque
uernises cum r&cittustibi quodbeatur parus in apostoloꝵ ac¬

Expanded text:
futurarum, tanquam locutione rerum praeteritarum, Unxit te, Deus, Deus tuus oleo exsultationis prae participibus tuis: participes ejus significans, qui futuri fuerant servi ejus, socii ejus, amici ejus, fratres ejus, membra ejus. Praedictum est ergo quod fuli oleo, sed Spiritu sancto, quem Scriptura nomine olei exsultationis, figurata, ut solet, locutione significat. Dixit autem, Unxit; non dixit, Uncturus est: quia in praedestinatione jam factum erat, quod suo temmens, voluisti oleo exsultationis eam laetitiam significatam videri, qua Filius exsultavit cum Patre, quando est condita creatura. Et commemorasti, ut soles, testimonia causae tuae non necessaria, de laetitia Patris et Filii. Sed quid facturus es? quo iturus? Quomodo id quod est luce clarius, aut negaturus, aut in aliud quodcumque versurus es, cum recitatur tibi quod beatus Petrus in Apostolorum Ac
Abbreviated transcription (Latin):
quid quod seriptum nonẽ defendendȩ fideimer toponere . & ponendũ
est licite aut non licebit &utrãq: penitus denegandumest integrae: un¬
deopus non estagnita iamuocabulo siͦnante professione ulterius quic¬
quã inquirere : nisiutipsum o mousion nobisuenerabilis augustinus
suae relegionis eps scriptum ostendat in lege : :
alii sapientis simiuiri iudifio iuda cabuit : uerum &iamds̃uerissimus
quiestomnium iudicum iud ex plenius. iudicabit: nonenim differen¬
tis dispernendum estiudicium: nonnum qua & in prȩsenti. iud exultor
ad surgit: Fideiergo nra iam dignarerationẽ in quirere : sumbolum¬
quõq fide sutrusnque constat: singulos prȩcip&iu sinaurib: coraom
tans crederest indm̃ patrem omnipotentem: inui sibileinge citare:¬

Expanded text:
quid quod scriptum non est defendendae fidei merito ponere; et ponendum quid quod scriptum non est defendendae fidei merito ponere; et ponendum est licite: aut non licebit; et utrumque penitus denegandum est integre. Unde opus non est agnito jam vocabulo sonante professionem ulterius quidquam inquirere, nisi ut ipsum ὁμούσιον nobis venerabilis Augustinus suae religionis episcopus scriptum ostendat in Lege. 8. alii sapientissimi viri judicio judicabunt, verum etiam Deus verissimus, qui est omnium judicum judex, plenius judicabit. Non enim differentis Dei spernendum est judicium: nonnunquam et in praesenti judex ultor assurgit. Fidei ergo nostrae jam dignare rationem inquirere, symbolumque quo fides utcumque constat, singulos praecipe tuis auribus coram  Credere se in Deum Patrem omnipotentem, invisibile
Abbreviated transcription (Latin):
riatur : quod facer eomnino innullo conces sit : Unde se proculdu¬
bio omousianum euidente rostendit: & ꝑ quãm̃ graue sit ipse pror¬
sus aduestis: scripturarum a uetoritate calcata illud ponere quod
eadem scriptura non dixit: si quidenim pra&erau toritatẽ diui¬
morum uoluminum ponitur uacuum approbatur:
psecutione de sign& uelquam inte grẽpsecutionis modo sententiã
I gustinus ep̃sdixit: catholicũme omousion in scatrinitate credenten
hac prosecutione respondeo: firm&ur tantũ modo eiusdemuirispec¬
tabilisuiri pascenti responsio sinihil pr&erquã quod scriptum est qus¬
quam nr̃m debeat uel audeat defensione fidei Adplicans nominare ru
eniinlicebit & nullimaxi megrecis. ubi fides ex ostaẽ denegabitur: aut no
licebit: & calũ niaiustis sime. res. pell&ur: posteata men omousion uer
grecum unitate ostendens. quid contineat quid habeat : quiduemaneat.
uiro rectis sime respond&ur: autenimutipse ꝓsecutus÷ licebit ali¬

Expanded text:
riatur. Quod facere omnino in nullo consensit, unde se procul dubio homusianum evidenter ostendit: et quam pergrave sit, ipse prorsus advertis, Scripturarum auctoritate calcata, illud ponere quod eadem Scriptura non dixit. Si quid enim praeter auctoritatem divinorum Voluminum ponitur, vacuum approbatur. prosecutione designet, vel quam integro prosecutionis modo sententiam 6. Augustinus episcopus dixit: Catholicum me ὁμούσιον in sancta Trinitate credentem hac prosecutione respondeo; firmetur tantummodo ejusdem viri spectabilis Pascentii responsio, si nihil praeterquam quod scriptum est, quisquam nostrum debeat vel audeat in defensione fidei applicans nominare. Aut enim licebit, et nulli, maxime Graecis ubi fides orta est, denegabitur; aut non licebit, et calumnia justissime repelletur. Postea tamen ὁμούσιον verbum graecum unitatem ostendens, quid contineat, quid habeat, quidve maneat eiro rectissime respondetur. Aut enim, ut ipse prosecutus est, licebit ali
Abbreviated transcription (Latin):
tum: subsequar autẽ & int̃ p̃tationem dõ fauente &donanto gra¬
tiam: Sic enim solus inmortalitatẽ habere describitur. sicuti:¬
& solus potens & solus sapiens: Quis autẽ spitalium hominum
ignorat. quia anima humana in mortalis ẽ praaerea cũ salua¬
toris sit sententia dicentis: Nolit& imereeos quioccidunt cor¬
pus animã autẽ non possunt occidere: ut in mortalitatem:
Cum ergo anima sit inmortalis multo magis omnes calestes uir¬
tuter immor tales eẽ conspicimus: Nam cũdicat saluator.
Qui uerbũ meũ custodit: mortẽ non uidebit in&ernum. Et s
qui uerbum xp̃i custodit mor tenonudobit mãnũ: quantomagis

Expanded text:
tum; subsequar autem et interpretationem Deo favente et donante gratum; subsequar autem et interpretationem Deo favente et donante gratiam. Sic enim solus immortalitatem habere describitur, sicut et solus potens, sicuti et solus sapiens. Quis autem spiritualium hominum ignorat, quia anima humana immortalis est? Praeterea cum Salvatoris sit sententia, dicentis, Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere , ut immortalem. Cum ergo anima sit immortalis, multo magis omnes coelestes virtutes immortales esse conspicimus. Nam cum dicat Salvator, Qui verbum meum custodit, mortem non videbit in aeternum . Et si qui verbum Christ
Abbreviated transcription (Latin):
dabis sem̃tuũ uidere corruptionem: si enim illud qđ scm uocatum ẽ
filiusdĩ. corruptionẽ non uidit quia tertio uti quedie resurrexit
amortuis quanto magis diuinitas qua susccpit corpus incorrupti¬
bilis man& : Curdicis non intellegir : sinontibi ad omnia responsũ
dabo merito sine intellectuesse iudicabor si quominus: non . ẽ re¬
legionis iniurus ad p&ere : Ego enim non solum filudĩ sapientiam
inmortalem esse adsero sed aiam conꝓbabo quod & scõrũ dĩ rapi¬
entia in mortalirsit : Nam & supsi hoc ẽ eorum corpora adinmor¬
talitate reuocantur : quanto magis corum uiua sapientia quausq
ad consũmationem satuli. In omnib credentib flor& utiquem¬
mortalis mana : Lic& in plixitatem sermonis praaer miser im
deinmortalitate omnipotentis dĩ deeo qđ dixerit beatus a postolus
paulus. qui solus hab& in mortalitatem : At tamen replicabotex¬

Expanded text:
dabis sanctum tuum videre corruptionem . Si enim illud quod sanctum vocatum est dabis sanctum tuum videre corruptionem . Si enim illud quod sanctum vocatum est Filius Dei, corruptionem non vidit, quia tertio utique die resurrexit a mortuis; quanto magis divinitas, quae suscepit corpus incorruptibilis manet? Cur dicis quod non intelligis? Si non tibi ad omnia responsum dedero, merito sine intellectu esse judicabor: si quominus tamen non est religionis injuriis appetere. Ego enim non solum Filii Dei sapientiam immortalem esse assero, sed etiam comprobabo quod et sanctorum Dei sapientia italitatem revocantur; quanto magis eorum viva illa sapientia, quae usque ad consummationem saeculi in omnibus credentibus floret, utique immortalis manet? Licet in prolixitate sermonis praetermiserim de immortalitate omnipotentis Dei, de eo quod dixit beatus apostolus Paulus, Qui solus habet immortalitatem : attamen replicabo tex
Abbreviated transcription (Latin):
ens diminutionem non in quinationẽ aliquam sedlegitime secun¬
dum iura diuina generat filium sapientia consenstĩ ad cõmodanr
corporuipia integra mana : quanto magis omnp̃r dr̃ Iam & paulo
ante dixi Ad quẽ omnis conparatio humana silcat : Tamen ut uale¬
murdicere conamur quantomagis ds̃ pater in corruptibilis ancor¬
ruptibiliter genuit silium : Cenuit autẽ. cautionẽ mea tenelitiq
habens testimonia scarum scripturarum generationẽ eius quis
enarrabit: Cenuit ut uoluit. ut potens ñihil subtrahenr nulla
inuidia intercipiente potentem genuit : Dixit relegiosir non de c&
calumniam facere : Ego uerbum dĩ uerbum dĩ prositeor. Non mosta¬
lem Noncorruptibilem: si quidem corpur quod suscepit: ꝓsalute nr̃ a
clamat deillo scriptura: Requiescit caromea in spe: hoc est resur¬
rectionis spe: Qñm non derelinques animã meã in infernam neq

Expanded text:
ens diminutionem, non inquinationem aliquam; sed legitime secunens diminutionem, non inquinationem aliquam; sed legitime secundum jura divina generat filium, sapientia consensum accommodans corpori ipsa integra manet: quanto magis omnipotens Deus? jam et paulo ante dixi, ad quem omnis comparatio humana sileat, tamen ut valemus dicere conamur, quanto magis Deus Pater incorruptibilis incorruptibiliter genuit Filium? Genuit autem: cautionem meam tene, utique habens testimonia sanctarum Scripturarum: Generationem ejus quis enarrabit ? Genuit ut voluit, ut potens, nihil subtrahens, nulla invidia intercipiente potentem genuit. Dixi, religiosis non decet calumniam facere: ego Verbum Dei, Verbum Dei profiteor, non mortale, non corruptibile. Siquidem corpus quod suscepit pro salute nostra, clamat de illo Scriptura, Requiescet caro mea in spe; hoc est, resurrectionis spe: quoniam non derelinques animam meam in inferno, neque
Abbreviated transcription (Latin):
deereaturis st factur: quod quidem audi auctoritatem srnodicae
lectionis qua qui inarimino patres nr̃i intercaera et hoc dixe¬
runt. Siquis exnihilo filiumdicit. & non exdõpatre. a nathema
nt suiis sane testimonia profero : Nt enim sicbeatur a postolur
quid cum ex eadem sit substantia cum xqualis filio ut dicir Quare
enim non & ipreheres ominium constitutur quarenon & ipre filiur
quare nona ipse eo uocabulo uocatur quod & xp̃r primogenitur
omnis creature. Vt siae qualis iam non unur unigenitus habenr
& alterũ secum genitum. et pracerea ex substintia patris unde
& silium dicitis eẽ quod quidem & dolorir ẽ audire : fec enim
ad animae in genuitatem comparatis illam tantã magni ficentiam:
sed ad sragilitatem corporir ꝰ Decor poreuti que nascitur caro cor¬
poralis filiur. Nontamen anima de anima nascitur siergo nr̃a
anima incorruptibiliter generat & in pas sibiliter nullam senti¬

Expanded text:
de creaturis sit factus. Quod quidem audi auctoritatem synodicae de creaturis sit factus. Quod quidem audi auctoritatem synodicae lectionis, quia in Arimino patres nostri inter caetera et hoc dixerunt: Si quis ex nihilo Filium dicit, et non ex Deo Patre, anathema sit. Si vis, sane testimonia profero. Ait enim sic beatus apostolus quit, cum ex eadem sit substantia, cum aequalis sit Filio, ut dicis; quare enim non et ipse haeres omnium constitutus; quare non et ipse filius? quare non et ipse eo vocabuloss I, 15? Aut si aequalis, jam non unus unigenitus, habens et alterum secum genitum, et praeterea ex eadem substantia Patris, unde et Filium dicitis esse. Quod quidem et doloris est audire. Non enim ad animae ingenuitatem comparatis illam tantam magnificentiam, sed ad fragilitatem corporis. De corpore utique nascitur caro, corporalis filius: non tamen anima de anima nascitur. Si ergo nostra anima incorruptibiliter generat et impassibiliter, nullam senti