comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quid nisicustos intellegendus ẽ. eẽ murorum
Custodem eẽ senamq: ciuitatis quam sollicitus
circũ ir& ostendit: Cũ uis tutessuas enumerans. ait:
Pr&er illa quȩ extrinsecus sunt instantia mea
cotidiana sollicitudo omniũ eclesi arum :
Custodem seitem murorum essed ocuit: cumti¬
motheo dicit: Tuuero uigila Inomnib: labora
opus fac euangelistȩ ministerium tuum imple
&c&er̃ huiusmodi: & adtitũ ideo inquit re¬
li quite cr&ẽ. Utea quȩ de sunt corrigas & cons¬
tituas ꝑciuitates presbiteros sicut &ego tibi dis¬
posui Tollunt autem palliũ suum sponsȩ ꝑcus¬
sȩ uulneratȩ custodes murorum: cum a postoli
uel aposto liciuiri animȩ cui lib& diuino amore
ad tactȩ : R&inacula transeuntiũ rerum aufe¬
runt. Utinfimis expedita curis. liberiori cursu
faciem sui conditoris requirat:
Paulumnamq: idem quod suprax tunica. ubiait.
Expoliaui me tonicamea: Idest rerũ terres¬

Expanded text:
quid nisi custos intelligendus est murorum? quid nisi custos intelligendus est murorum? Custodem esse se namque civitatis quam sollicitus circumiret ostendit, cum virtutes suas enumerans ait: Praeter illa quae extrinsecus sunt instantia, mea quotidiana sollicitudo omnium ecclesiarum . Custodem se item murorum esse docuit, cum Timotheo dicit: Tu vero vigila; in omnibus labora; opus fac evangelistae; ministerium tuum imple , et caetera hujusmodi. Et ad Titum: Ideo, inquit, reliqui te Cretae, ut ea quod desunt corrigas, et constituas per civitates presbyteros, sicut et ego tibi disposui . Tollunt autem pallium suum sponsae percussae et vulneratae custodes murorum, cum apostoli vel apostolici viri animae cuilibet divino amore attactae, retinacula transeuntium rerum auferunt, ut infimis expedita curis, liberiori cursu faciem sui Conditoris requirat. Pallium namque idem, quod supra tunica; ubi ait: Exspoliavi me tunica mea, rerum terres
Abbreviated transcription (Latin):
corporis &uiuauox uel insesta litteris doctri¬
na siue opus inuenitur: Quisponsam quȩ¬
situ dilecti fatigatam inuenientes ꝑcutiunt
a cuulnerant: Quia animã quã suꝑno amore
anxiam reperierant. uerbo suae doctrinae¬
terrenum remansisse deprehendunt extingunt
eamq adinfirma cuncta uedut insensibilem red¬
dunt: quasihanc ꝑcutientes uulnerant:
Cũenim describens armaturam dĩ apłs dicat
Etgladium sp̃s quod est uerbum dĩ
Quodnimirũ siꝑcussus dicitur &uulneractus
qui hocgladio tangitur: Huius siquidem ic tu
gladii uulnus accipitur illud dequo dicit alibi.
Vulnerata caritate egosum: Tullerunt mihi
palliũ meum custodes murorum
Custodes murorum idem summidoctores sunt:
cumeos quoq: qui eclesiam gubnare acmunire
sufficiant: Instruere satagunt.
Credo thimotheus titus. &c&erihuius modi
operatores ueritatis: murierant ciuitatis dĩ
A tpaulus cũ eiusdem exhortatoria dat prȩcepta:

Expanded text:
corporis, et viva vox, vel inserta litteris doctricorporis, et viva vox, vel inserta litteris doctrina sive opus invenitur. Qui sponsam quaesitu dilecti fatigatam invenientes percutiunt ac vulnerant, quia animam quam superno amore anxiam reperiunt, verbo suae doctrinaeterrenum remansisse deprehendunt exstinguunt, eamque ad infima cuncta velut insensibilem reddunt, quasi hanc percutientes vulnerant: cum enim describens armaturam Dei, Apostolus dicat: Et gladium Spiritus, quod est verbum Dei ; quid mirum, si percussus dicitur et vulneratus, qui hoc gladio tangitur? Hujus siquidem ictu gladii vulnus accipitur illud de quo dicitur alibi, Vulnerata charitate ego sum. Tulerunt mihi pallium meum custodes murorum. Custodes murorum iidem summi doctores sunt, cum eos quoque qui Ecclesiam gubernare ac munire sufficiant instruere satagunt. Credo Timotheus, Titus et caeteri hujusmodi operatores veritatis, muri erant civitatis Dei; et Paulus, cum eisdem exhortatoria dat praecepta,
Abbreviated transcription (Latin):
tim quod deposcit imp&rat: Tunc necesse ẽ
Inuenitur namq: semꝑ abene quȩrentibus
utmisereatur: Respondit semꝑbene uocan¬
tib utꝑ p&uam consulat ad salutem :
Sed non semꝑ adhoc respondit aut seinueni¬
endum offest. Vt quod in patria ꝑuenientib
ꝓmittithoc initenere huius exilii adhuc ꝑgentib
prcerog&: Deniq cum cotidie sȩpius genu
flexo dicamꝰ patri. Ueniat regnumtuum:
Necnos ex audiri diffidimus Nec statim quõ pos¬
tulamus accipimus: Sedeffectum nostrae
precis donec infine consequamur. patienter
gaudenterque sustineamus:
Custodes quicircũ eunt ciuitatem sc̃i sunt doctores
Quib: ecclesiȩ curr delegata est: Uthancuideli¬
c& uel uerbo suo uel exemplo &in ab incursio¬
ne prauorum tutentur doctrinarũ. &adaue¬
toris suitimorem acdilectionem magis magisq
succendant: Hi & enĩciuitatem circũ eunt:
quia in omnib: scȩ̃ suȩ eclesiae locis. quauer¬
sum toto orbe distenditur. Corũ uel prȩsentia

Expanded text:
tim quod deposcit impetrat, tunc necesse est tim quod deposcit impetrat, tunc necesse est hi. Invenitur namque semper a bene quaerentibus, ut misereatur; respondet semper a bene vocantibus, ut perpetuam consulat ad salutem: sed non semper ad hoc respondet, aut se inveniendum offert, ut quod in patria pervenientibus promittit, hoc in itinere hujus exsilii adhuc pergentibus proroget. Denique quotidie saepius genu flexo dicamus Patri: Veniat regnum tuum; nec nos exaudiri diffidimus, nec statim quod postulamus accipimus, sed effectum nostrae precis, donec in fine consequamur, patienter gaudenterque sustinemus. Custodes qui circumeunt civitatem, sancti sunt doctores quibus Ecclesiae cura delegata est, ut eam videlicet vel verbo vel exemplo, et ab incursione pravarum tutentur doctrinarum, et ad Conditoris sui timorem ac dilectionem magis magisque succendant. Hi etenim civitatem circumeunt, quia in omnibus sanctae Ecclesiae locis quaquaversum toto orbe distenditur, eorum vel praesentia
Abbreviated transcription (Latin):
sua gratia contingentem rinere Nequiuerã.
Abscedentem iam fl&ũ Nequirere gemitu¬
quedelecter: Ethoc qq̃ mihi liquescendi ar¬
gore pristino &effundendi in me animã meã
Non parum dedit augmenti: Quod multorũ
refrigrescere caritatem intueor. Conque¬
rente ipso quod noctium guttis Idest tene¬
brosis pracuorum sittumultib obsitus:
E quia dissipauerunt iniqui legem eius.
Ideo ipsa magis magisq: mandata cius super
aurum &thopation diligere curaui:
uoxest: Qui consuerarnt transcensa labenti¬
um rerum sollicitudine sũmis tantũ incen¬
derebonis. Acpatriȩ cȩlestis amare semꝑ
quia non una eadem queui dulcedinis semꝑ
ut uolunt desiderio suꝑnorum possunt affici:
Quia nimirum hȩc uistus non in arbitrio
eleuatȩ ad suꝑnamentis: Sed indono cons
tat eleuantis atq: inlustrantis dĩ:
Quoties cumq: ergo anima casta uel egredi
cupit addnm. uel in carne posita gustu fu¬
tunre beatitudinis ad tolli. Nectamen sta¬

Expanded text:
sua gratia contingentem retinere nequiveram sua gratia contingentem retinere nequiveram abscedentem iam fletu que delector. Et hoc quoque mihi liquescenti a rigore pristino, et effundenti in me animam meam, non parum dedit augmenti, quod multorum refrigescere charitatem intueor, conquerente ipso quod noctium guttis, id est, tenebrosis pravorum sit tumultibus obsitus. Et quia dissipaverunt iniqui legem ejus, ideo ipsa magis magisque mandata ejus super aurum et topazion diligere curavi. vox est, qui consuerunt, transcensa labentium rerum sollicitudine, summis tantum incedere bonis, ac patriae coelestis amare sempeubium non est quia non una eademque vi dulcedinis semper, ut volunt, desiderio supernorum possint affici, quia nimirum haec virtus non in arbitrio elevatae ad superna mentis, sed in dono est tantum elevantis atque illustrantis Dei. Quotiescunque ergo anima casta vel egredi cupit ad Dominum, vel in carne posita, gustu futurae beatitudinis attolli, nec tamen sta
Abbreviated transcription (Latin):
aspiratio: quem cũq: ad colligendas dõ animas accen¬
dit. Ipsum pariter ad amorem eiusdem conditoris.
ardentius sol& accendere: neque alia causa quem¬
piam recte addocendum: Quã amordĩ concitat:
Etdum quisq: docendo animum proximi. ad reci¬
pienda diuinȩ pi&atis donapandere delectatur.
suam pariter mentem necesse est haec agendo
innou&: atq: in gressui gratiae caelestis largius
dilat&: Deniq sequentib: uerbis manifeste in¬
notuit sponsa quantũ proficer& dumprecordia
cunabat: Grcuiter ferens eum quẽ ipsa tan¬
tis ꝑ ardebat infidelexliorum corpore:
quasirore nocturno guttisq gracuari:
cun sequitur : Anima mea lique facta est
ut locutus est: Quanto suauius inquit uocem
atq uiciniam dilectimei ꝑ forrm̃ secr&ȩ con¬
punctionis accepi: Tanto sublimius quicquid
in meerat frigidum incaluit: Quicquid rigi¬
dum lique fuit : Adeo ut nihil nisi in lacrimis
resolui dulce abui: & quẽ me adpunctum

Expanded text:
aspiratio quemcunque ad colligendas Deo animas accenaspiratio quemcunque ad colligendas Deo animas accendit, ipsum pariter ad amorem ejusdem Conditoris ardentius solet accendere. Nec alia causa quempiam recte ad docendum quam amor Dei concitat. Et dum quisque docendo animam proximi ad rapienda divinae pietatis dona pandere delectatur, suam pariter mentem necesse est haec agendo innovet, atque ingressui gratiae coelestis largius dilatet. Denique sequentibus verbis manifeste innotuit sponso quantum proficeret, dum praecordia curabat, graviter ferens eum quem ipsa tantisper ardebat, infideli aliorum torpore, quasi rore nocturno guttisque gravari.  sequitur: Anima mea liquefacta est ut locutus est. Quanto suavius, inquit, vocem atque viciniam dilecti mei per foramen secretae compunctionis accepi, tanto sublimius quicquid in me erat frigidum incaluit, quicquid rigidum liquefuit adeo ut nihil nisi in lacrimis resolui dulce habui et quem me ad punctum
Abbreviated transcription (Latin):
Dixi sapiens efficiar & ipsa longius reces¬
sitame: multo magis quam erat : Nec prae¬
tere undum. quod non ait simpliciter osti¬
um meum aperui : Sed pessulum inquid ostii
mei: a perui dilecto meo : Elauserat enim
pessulo in altũ demisso conclauesui cordis.
nequis hoc profanus aut insidiator intrar&¬
iuxta illud salamonis: Omni custodia serua cortuũ:
Qnm̃ ex ipso uita procedit: Aperuit idem dilecto: ut
repulsis inmundorũ turbis omnib: liberũ inse locũ
conditori praeber&: Nec repugnare putandum est
quod supra diximus aperire sponsam dilecto. guttis
noctium acrore algenti: Cũ ec clesia uel anima fidelis.
corproximorũ ad laudem creatoris. quã nesciebant.
uel non curabant accendit: Et nunc eam interpre¬
tamur pessulum ostii sui eidem dilecto Reserare:
In eo quod ipsa ꝑprofec tum conpunctionis. suam
mentẽ latius eius ingressui pate fecit: Vno enim
eodemq: fit utrũq: momento : Quianimirũ interna

Expanded text:
Dixi, sapiens efficiar; et ipsa longius recesDixi, sapiens efficiar; et ipsa longius recessit a me, multoque magis quam erat . Nec praetereundum quod non ait simpliciter: Ostium meum aperui, sed pessulum, inquit, ostii mei aperui dilecto meo. Clauserat enim pessulo in altum demisso conclave sui cordis, ne quis hoc profanus aut insidiator intrjuxta illud Salomonis: Omni custodia serva cor tuum; quoniam ex ipso vita procedit . Aperuit item dilecto, ut repulsis immundorum turbis omnibus, liberum in se locum Conditori praeberet. Nec repugnare putandum est, quod supra diximus, aperire sponsam dilecto guttis noctium ac rore algenti, cum Ecclesia vel anima fidelis, cor proximorum ad laudem Conditoris, quem nesciebant, vel non curabant, accendit, et nunc eam interpretamur pessulum ostii sui eidem dilecto reserare, in eo quod ipsa per profectum compunctionis suam mentem latius ejus ingressui patefecit: uno enim eodemque fit utrumque momento, quia nimirum interna
Abbreviated transcription (Latin):
dulcedinis aperire: Dixerat enim supra quia
dilectus missa manu ꝑforamen se tetigerit :
actremore concusserit : Cuius tactu uehe¬
menter inflammata: Cupit iam non ꝑangustiã
foraminis eius manu contingi. Sed pate facta
cordis ianua felȩcissimo eius amplexu ꝑfrui
est suauitate diuinȩ in lustrationis: Quamrap¬
tim iam & ꝑmodice senserat plenius satiamr
Uerum quia ꝑfecta aeter norũ gecudiorum uisi¬
o. Nulli in hac uita electorũ conceditur. Quae
cunctis in aliauita iustis. praemiorũ loco reser¬
uatur: Recte sub ditur : Ad ille declinauerat¬
atq transierat: Hoc & enim quod psalmista
ait: accedit homo adcor altũ : & ex altabitur
ds̃ : Nam quanto se altius humanum cor. adcon¬
tem plandam diuinae uisitationis gloriam. fi¬
de &oratione purificatũ sustollit. Tanto al¬
tius inuenit esse quaeq rat: & ad qu prome¬
rendum tempore promissae Retributionis
ascendat: Cuisimils est illud ecclesiastes:

Expanded text:
dulcedinis aperire. Dixerat enim supra quia dulcedinis aperire. Dixerat enim supra quia dilectus missa manu per foramen se tetigerit, ac tremore concusserit: cujus tactu vehementer inflammata, cupit jam non per angustiam foraminis ejus manu contingi, sed patefacta cordis janua, felicissimo ejus amplexu perfrui, id est, suavitate divinae illustrationis, quam raptim jam et permodice senserat, plenius satiari. Verum quia perfecta aeternorum gaudiorum visio nulli in hac vita electorum conceditur, quae cunctis in alia vita justis praemiorum loco reservatur, recte subditur: At ille declinaverat, etc. Hoc est enim quod Psalmista ait: Accedet homo ad cor altum, et exaltabitur Deus . Nam quanto se altius humanum cor ad contemplandam divinae visionis gloriam fide et oratione purificatum sustollit, tanto altius invenit esse quod quaerat, et ad quod promerendum tempore promissae retributionis ascendat. Cui simile Ecclesiastes:
Abbreviated transcription (Latin):
eandem continentiam uel passionem. eter¬
inae. solã mencedis intentione fierio port&
seecte sub intulit : Pigitimei pleni murra:
item manus sponse stillant murrã : cũ operarii
illius. Idest doctores scĩ. mostificationi salu¬
tifere corpus sufficiunt: &digitieius pleni
sunt murra probatissa . Cũ in tantũ intribula¬
tionib: proficiunt : ut in uincibilis. &iam eorũ
declaretur esse pacientia. Iux ta illud apostoli:
Ged& gloriamur intribulationib:: scientes
quod tribulatio pacientiam operatur: pacien¬
tia autẽ probationem: probatio autẽ spem:
spes autẽ non confundit: Pes sulum ostumei:
a perui dilecto meo: Pes sulum ostii sui sponsa
dilecto aperit: cum animaquȩ que electa templum
sui pectoris diuina uisitatione. atq: inhabitatio¬
ne dignam fecerit: Pes sulum hostii dilecto
pulsanti aperit : Cũ inspiratione subita. ad desi¬
deria caelestium accensa: satagit latius sinum
mentis. ad capiendum gustum eiusdem suꝑ nae

Expanded text:
eamdem continentiam vel passionem aetereamdem continentiam vel passionem aeternae solum mercedis intentione fieri oportet, recte subintulit: Digiti mei pleni myrrha. Item manus sponsae stillant myrrham, cum operarii illius, id est, doctores sancti mortificationi salutiferae corpus subjiciunt, et digiti ejus pleni sunt myrrha probatissima, cum in tantum tribulationibus proficiunt, ut invincibilis etiam eorum declaretur esse patientia, juxta illud Apostoli: Sed gloriamur in tribulationibus, scientes quia tribulatio patientiam operatur, patientia autem probationem, probatio autem spem; spes autem non confundit . Pessulum ostii mei aperui dilecto meo. Pessulum ostii sui sponsa dilecto aperuit, cum anima quaeque electa templum sui pectoris divina visitatione atque in habitatione dignum fecerit. Pessulum ostii dilecto pulsanti aperit, cum inspiratione subita, ad desideria coelestium accensa satagit latius sinum mentis ad accipiendum gustum ejusdem supernae
Abbreviated transcription (Latin):
temur: Dictũ est autẽ saepius. quia murra con¬
tinentiam carnis & mastiria significat : Vnde
patent sensus. Quiamanus sponsae stillant murst̃
cũ operib: continentiae : semancipat anima scã:
Et digitieius plenisunt murra probatissima:
Cunsdis cretio nesollicitã examinans. Inuenit suꝑne
tantũ re tributionis in tuitu continenter uiuere:
Nam qui humane laudis gratiae student. Quites¬
te ipso iudicae Receperunt mercedem suam. hi
nimirum murram stillare uidenter emanib:
Sed nequaquã digitos probatissima habent mur¬
ara repletas Quia &si non solum facultates pau¬
peribus : Verũ &iam membra tradant ignib:
si caritatem non habuerint.: nihil illis prod¬
ĩest.: Quiergo his qui alio docere uult. Ipse
Ideb& & ab inlecebris abstinere carnalibus
& ad patiendum: pro confessione fidei esse
paratus : recte cũ dicer&. Surrexi ut aperi¬
rem dilecto meo: Continuo subiunxit: ma¬
nus mele stillauerunt murrã : Et quia

Expanded text:
temur. Dictum est autem saepius quia myrrham contemur. Dictum est autem saepius quia myrrham continentiam carnis et martyria significat: unde patet sensus, quia manus sponsae stillant myrrham, cum operibus continentiae se mancipat anima sancta; et digiti ejus pleni sunt myrrha probatissima, cum se discretione sollicita examinans, invenit supernae tantum retributionis intuitu continenter vivere. Nam qui humanae laudis gratiae student, qui, teste ipso judice, receperunt mercedem suam, hi nimirum myrrham stillare videntur e manibus, sed nequaquam digitos probatissima habent myrrha repletos, quia etsi non solum facultates pauperibus, verum etiam membra tradunt ignibus, si charitatem non habuerint, nihil eis prodest. Quia ergo is qui alium docere vult, ipse debet et ab illecebris abstinere carnalibus, et ad patiendam pro confessione fidei esse paratus, recte cum diceret: Surrexi ut aperirem dilecto meo; continuo subjunxit: Manus meae stillaverunt myrrham. Et quia
Abbreviated transcription (Latin):
traueritatem claudere solebant: adhanc recipiendam
instruendo conuertimus: Etbene se sponsa ut ape¬
rir& dilecto surrexisse cõmemorat: Quia necesse est
omnimodis. ut quisque ueritatẽ predicare disponit.
prius adagenda ea quȩ doceat ad surgat. neforte aliis
prȩdicans ipse reprob: efficiatur : Eui subiuneta uer¬
ba conueniunt dumdicitur: Manus meae stillaue¬
In manibur enim opera quae ꝑmanus frant: indigi¬
tis accipitur discretio ꝑ quã opera dirigaentur:
Quianimirum nulla nostra membra primis dis¬
tincta articulis. nulla flexibus sunt aptiora quã
digiti: Hinc est enim quod dns sententiã deadul¬
terr daturus.: primo digito scribebat interrã
acsic iudicium quae p&ebatur explicauit:
Misticenos admonens: ut quociens alios casti¬
gecre uel iudicare dis ponimus: priur humiliati.
nostram conscientiam solerti discretione ex¬
culpamus: considerantes sedulo ne& ipsi temp¬

Expanded text:
tra veritatem claudere solebant, ad hanc recipiendam tra veritatem claudere solebant, ad hanc recipiendam instruendo convertimus. Et bene se sponsa ut aperiret dilecto surrexisse commemorat, quia necesse est omnimodo ut quisque veritatem praedicare disponit, prius ad agenda ea quae doceat, assurgat, ne forte aliis praedicans ipse reprobus efficiatur. Cui subjuncta verba conveniunt, dum dicitur: Manus meae stillaveIn manibus enim opera quae per manus fiunt, in digitis accipitur discretio per quam opera diriguntur: quia nimirum nulla nostra membra plurimis distincta articulis, nulla flexibus sunt aptiora quam digiti. Hinc est enim quod Dominus, sententiam de adultera daturus, primo digito scribebat in terra, ac sic judicium quod petebatur explicavit, mystice nos admonens ut quoties alios castigare vel judicare disponimus, prius humiliati nostram conscientiam solerti discretione exsculpamus, considerantes sedulo ne et ipsi ten
Abbreviated transcription (Latin):
namq: prodess& auditorib: Sidoctor suus uen¬
trem suum sedolere quȩreretur: Sed multumeis
conferre studuit at testando reprobis: quorum
actibus suam quoque conscientiã turbatã dedo¬
lore intimoesse repl&ant: Potest autẽ uentris
nomine : Ipsa molicies & infirmitas accipi eorũ
quidoc trinae officium suscipere : uel quiamimus
se idoneos aestimant trepidant: uelquidtio suae
qui&is oblectanter refugiunt: Et ad tactum
dilecti uenter intremuit sponsae cũ ad distino¬
tũ diuinae conpuntionis. Infirmi ecclesiae tor¬
porem Ignauiae discutiunt : sese que ad exer¬
citium boni operis accendunt: nec non & ad consu¬
lendum proximis praedicando ad surgunt : Hoc
est enim quod sequitur : Surrexi ut aperirem
dilectomeo : A perire namque d nõ hocloco uer¬
bumdñ praedicare significat : Rperimus quip¬
ped nõ non solum cũ aduentũ ipsius. nostro in corde ꝑamo¬
rem suscipimus : uerum &iam cũ eos qui corda sua con¬

Expanded text:
namque prodesset auditoribus, si doctor suus vennamque prodesset auditoribus, si doctor suus ventrem suum se dolere quereretur? Sed multum in eis conferre studuit, attestando reprobis eorum actibus suam quoque conscientiam turbatam ac dolore intimo esse repletam. Potest autem ventris nomine ipsa mollities et infirmitas accipi eorum qui doctrinae officium suscipere, vel quia minus se idoneos aestimant, trepidant, vel quia otio suae quietis oblectantur, refugiunt. Et ad tactum dilecti venter intremuit sponsae, cum ad instinctum divinae compunctionis, infirmi Ecclesiae torporem ignaviae discutiunt, seseque ad exercitium boni operis accendunt, nec non et ad consulendum proximis praedicando assurgunt. Hoc est enim quod sequitur: Surrexi, ut aperirem dilecto meo. Aperire namque Domino, hoc loco verbum Domini praedicare significat. Aperimus quippe Domino, non solum cum adventum ipsius nostro in corde per amorem suscipimus, verum etiam cum eos qui corda sua con
Abbreviated transcription (Latin):
cupientes mittit : Cũ nobis ad memoriam reducit
operationem suã Quã operatus est nobis: Non solũ
uidelic& ut homines essemus. Sed &iam ĩpsius erse¬
mus: Manum suam mit̾tit ad nos. cũ nos ad mon&
operationes quã ipse operatus est pronobis. Cũdesi¬
nupatris ad publicũ nostrũ egressus: Nontantũ in¬
carnari & interris conuersaruut nos. facer&
s piritales & caelestes: uerũ &iam mori. ut mos
ꝑp&uo inueremus dignatus est: Vnde merito
uenter noster adhuius modi tactũ eius intre¬
miscit: Quianimirũ recordata misericordiȩ
eius operatione: conscientia nostra pauescit:
Iuxta illud proph&icũ, Consider aui operatua
tem proquads̃ in carnatus est ac mostuus. Quan¬
tum ual& ad surgere festinat: Sol& nam que uen¬
tris nomine corde signari: Quia sicutꝰ uentre cibi
ex quo quuntur. Ita cogitationes incorda. sedulare¬
tractione maturescunt: Hinc & nim hieremias:
Ventrem meũ inquid: uentrem meum dol&ꝰ: Quid

Expanded text:
cupientes mittit, cum nobis ad memoriam reducit cupientes mittit, cum nobis ad memoriam reducit operationem suam, quam operatus est in nobis, non solum videlicet ut homines essemus, sed etiam ut ipsius essemus. Manum suam mittit ad nos, cum nos admonet operationis, quam operatus est in se pro nobis, cum de sinu Patris ad publicum nostrum egressus, non tantum incarnari et in terris conversari, ut nos faceret spiritales et caelestes, verum etiam mori ut nos perpetuo viveremus dignatus est. Unde merito venter noster ad huiusmodi tactum eius intremiscit, quia nimirum, recordata misericordiae eius operatione, conscientia nostra pavescit iuxta illud propheticum: consideravi opera tua tem, pro qua Deus incarnatus est ac mortuus, quam valet assurgere, festinat. Solet namque ventris nomine cor designari, quia sicut in ventre cibi excoquuntur, ita cogitationes in corde sedula retractatione maturescunt. Hinc etenim Jeremias: Ventrem meum, inquit, ventrem meum doleo . Quid
Abbreviated transcription (Latin):
iudicium sumitis: In multis enim: offendimus om¬
nes : Hinc &ipsedñs Redeuntib: a praedicatio¬
ne discipulis. pedes lauit : Significans: quia
nnec ipsi summi prȩdicatores possint omnibus
saltim cogitationũ quib sterrã contingunt ca¬
rere peccatis: sedhaec tamen ipse qualia cũq
sunt propicius abluat: Oblectatur ergo eccle¬
sia suauib: ac salubribus uitȩ qui &ae studiis:
In eis quitalium esse ex ꝑtimeruerunt: Mu¬
nusqr praedicandi excussat. Dicens quodam¬
modo cũ morist : Obsecro dnẽ mitte quem
missuruses : Uerũ quia dñs amorem erga se¬
si nostrũ. In proximorũ maxime uut amore
cognosci Vnde & p&ro ipsumse amare tercio pid¬
fitenti. aeque testio respondit: pasce oues meas:
Apte subditur : Dilectus meus misit manum suam
Manum quippe suam dilectus ꝑforamen mittit
cũ nos dñs occulta inuisibiliter conpunctione ad
opus uirtutũ accendit: Manum suã ad nos pulsare

Expanded text:
judicium sumitis; in multis enim offendimus omjudicium sumitis; in multis enim offendimus omnes . Hinc ipse Dominus redeuntibus a praedicatione discipulis pedes lavit; significans quia nec ipsi summi praedicatores possint omnibus saltem cogitationum quibus terram contingunt, carere peccatis; sed haec tamen ipse, qualiacunque sint, propitius abluat. Oblectatur ergo sancta Ecclesia suavibus ac salubribus vitae quietae studiis, in eis qui talium esse experti meruerunt; munusque praedicandi excusat, dicens quodammodo cum Moyse: Obsecro, Domine, mitte quem missurus es . Verum quia Dominus amorem erga se nostrum, in proximorum maxime vult amore cognosci, unde Petro ipsum se amare tertio profitenti, tertio respondit: Pasce oves meas , apte subditur: Dilectus meus misit manum suam Manum quippe suam dilectus per foramen mittit, cum nos Dominus occulta invisibiliter compunctione ad opus virtutum accendit. Manum suam ad nos pausare
Abbreviated transcription (Latin):
sim Quia stantes erant pedes nostri: Ina truistuis
hierusalem: Idest: & sinec dum ipsa suꝑnae ciuita¬
tis moenia intrare promerui: Iamtamen intan¬
tum cogitationes meas purificare studuis ut ini¬
tia quaedam non paruagecudi orũ eius. fixo sȩ¬
pius intuitu cordis. meprae libasse meminerim:
Et quomodo fieri potest: ut aut culmine. con¬
templationis egrediens: Rursum mundi sor¬
dib: polluar: Exceptaenim sollicitudine quã
diximus temposilium subsidiorũ. Difficile est
multũ. ut non doctor &iam eximius. aiqua in¬
aut lactantiae culpa. Nonnum quã ꝑ moueatur¬
adiram : Ire uidelic& sinon diuina & caelestia
loquens÷ humiliter audiatur : Iactantiae uep
Sihumiliter oboedientibus sibi cunctis. Multas
dñõ credentium plebes ad quirat : Turbat iras.
re prehenditur Inflat iactantia. Si eius ser¬
mo laudatur : hinc & enim sa cobus ait: Nolite
plures magistrifieri fratres mei : Qnm̃ maius

Expanded text:
sim quia stantes erant pedes nostri in atriis tuis, sim quia stantes erant pedes nostri in atriis tuis, Jerusalem ; id est, etsi necdum ipsa supernae civitatis moenia intrare promerui, jam tamen in tantum cogitationes meas purificare studui, ut initia quaedam non parva gaudiorum illius fixo saepius intuitu cordis me praelibasse meminerim, et quomodo fieri potest, ut a culmine contemplationis egrediens, rursum mundi sordibus polluar? Excepta enim sollicitudine, quam diximus, temporalium subsidiorum, difficile est multum, ut non doctor etiam eximius, aliqua aut jactantiae culpa nonnunquam permoveatur, aut irae videlicet, si non divina et coelestia loquens, humiliter audiatur; jactantiae vero, si humiliter obediens sibi, multas Domino credentium plebes acquirat. Turbat ira, si reprehenditur; inflat jactantia, si ejus sermo laudatur. Hinc Jacobus ait: Nolite plures magistri fieri, fratres mei, quoniam majus
Abbreviated transcription (Latin):
officium se praedicatoris accingit. quique
regendarum sollicitudinem suscipit animarũ
Restat ut ad prð uidenda eis quib: aeterna
praedicat: temporalium quoque necessitatũ
sub sidia inuigil&: Ideoque ecclesia in eis qui
suim&. In secr&o curamagere malunt quam
molestiis laborias arũ actionũ occupari. Exu¬
is se se tonica sua nec denuo indui posse cõme¬
morat: Nam quia tonica occupationes saeculi huius.
figurate denuntiat testatur ipsedñs. Cũde aduentu
nouissimi sui examinis loquens ait: Et qui magro ẽ
uonre uertatur tollere tonicam suam: Mustice ad¬
monens ut quiergoc profectus fructuum spiritaliũ
manum mentem que occupauerit : nequa quam ad
obligamenta mundi quae ab iecerat appetenda redeat:
as cogitationes quibus aliquando terraem tangere
solebam frequentib: secretȩ conpunctionis flei¬
tib: ablui: & quantum mortalib: possibile erat
celesti ingressui dignos reddidi: Ita ut dicere pos¬

Expanded text:
officium praedicationis accingit, quique officium praedicationis accingit, quique regendarum sollicitudinem suscipit animarum, restat ut ad providenda eis quibus aeterna praedicat, temporalium quoque necessitatum subsidia invigilet. Ideoque Ecclesia in eis qui suam et in secreto curam agere malunt, quam molestiis laboriosarum actionum occupari, exuisse se tunica sua, nec denuo indui posse commemorat: nam quia tunica occupationes hujus saeculi figurate denuntiat, testatur ipse Dominus, cum de adventu novissimi sui examinis loquens ait: Et qui in agro est, non revertatur tollere tunicam suam ; mystice admonens ut qui erga profectus fructuum spiritualium manum mentemque occupaverat, ne ad oblectamenta mundi, quae abjecerat, appetenda redeat. as cogitationes, quibus aliquando terram tangere solebam, frequentibus secretae compunctionis fletibus ablui, et quantum moribus possibile erat, coelesti ingressu dignos reddidi, ita ut dicere pos
Abbreviated transcription (Latin):
lis quo que xp̃i sese incustodiis suaementis colli¬
gentibus : acsui conditores amoriar tius ad esen¬
tib  odium prodilectionẽ inpendunt.  Nonne
cincinni eius guttȩ noctum madent & pre¬
mentia se frigora cecae ꝑsecutioniss grauiter
tolerant : ubiergo huius modir tempus ingru¬
erit: merito excitat dñs ecclesiam desonno stũ¬
diorum dultium quibus oblectabatur: Eamq uer¬
bo praedicationis insistere: acfrequenti exora¬
tione corda prauorũ calefacere in lustrare:
acsibi aperire praecipit: Sed contra illũ clause
rant ingrediens possit habitare ꝑfidem: ma¬
lens eos adplurimorũ salutem perlaborem per¬
uenire: Quã in paucis qui saluati fuerant qui¬
etem habere : Tam & sicȩlestium bonorũ cre¬
bra meditatione laudabilem prouocata hic ad
laborem praedicandi respondit ecclesia dnõ:
acsia ꝑtaȩ dicat: Dese rui negotia rerum infi¬
marum. Quaratione repetam: qui enim ad

Expanded text:
lis quoque Christi sese in custodias suae mentis collilis quoque Christi sese in custodias suae mentis colligentibus, ac sui Conditoris amori arctius adhaerentibus, odium pro dilectione impendunt, nonne cincinni ejus guttis noctium madent, et prementia se frigora caecae persecutionis graviter tolerant? Ubi ergo hujusmodi tempus ingruerit, merito excitat Dominus Ecclesiam de somno studiorum dulcium quibus oblectatur, eamque verbo praedicationis insistere, ac frequenti exhortatione corde pravorum calefacere, illustrare ac sibi aperire praecipit, quae contra illum clausa erant, ut ingrediens possit habitare per fidem, malens eam ad plurimorum salutem per laborem pervenire, quam in paucis qui salvati fuerant quietem habere, tametsi coelestium bonorum crebra meditatione laudabilem. Provocata autem ad laborem praedicandi, respondet Ecclesia Domino: aperte dicat, Deserui negotia rerum infirmarum, qua ratione repetam? Qui enim se ad
Abbreviated transcription (Latin):
tinsi acͣtibus . diuinis es sublimata aspectib :
Sed cum dicit aperimihi eorũ procul dubio
mentes. qui necdum his nominib: erant digni
prȩdicando sibi aperiri requirit. ut &iam
sequentia uerba declarant. Quibus dicitur:
Qina eapat meum plenum est rore. &cincinni¬
doc&. Eincinni autem eius: collectȩ sunt inmente
fidelium eius cogitationes: Quȩ nonsparsȩ difflu¬
unt: Sed non ꝑ disciplinam constricte subsistunt :
Rosuero &gutte noctium Quae in medio tene¬
brarũ Cũfrigore ab alto decidunt Iniquorũ sunt
mentes. obscure inimirũ & cecȩ:: & ea quȩ in terris
sunt semꝑ ad petentes : de quałibus dictũ est: Qui¬
a habundante iniquitate : Refrigescer& caritas
multorum : Prȩcipit autem dnr̃ ut diligamus
ipsum. diligamus & proximum: Sed cũ ipsum
minore quã debemus amore ueneramuri: Cum
multi&iam quod perus est nullo prorsus erga
ipsum caritatis affectutenentur. Quid nisi caput
xp̃i plenum est rore.¶ Et cũ prau quique famu¬

Expanded text:
tiosis actibus, divinis es sublimata aspectibus. Sed cum dicit, Aperi mihi, eorum procul dubio mentes, qui necdum his omnibus erant digni, praedicando sibi aperiri requirit, ut etiam sequentia verba declarant, quibus dicitur: Quia caput meum plenum est rore, etc. Cadicit ; cincinni autem ejus, collectae sunt in mente fidelium ejus cogitationes, quae non sparsae defluunt, sed per disciplinam constrictae subsistunt. Ros vero et guttae noctium, quae in medio tenebrarum cum frigore ab alto decidunt, iniquorum sunt mentes, obscurae nimirum et caecae, et ea quae in terris sunt, semper appetentes. De qualibus dictum est: Quia abundante iniquitate refrigescet charitas multorum . Praecepit autem Dominus, ut diligamus ipsum, diligamus et proximum. Sed cum ipsum minore, quam debemus, amore veneramur, cum multi etiam, quod pejus est, nullo prorsus erga ipsum charitatis affectu tenentur, quid nisi caput Christi plenum est rore? Et cum pravi quique famu
Abbreviated transcription (Latin):
curabat: Paululum cumper transissẽ eos inue¬
ueritatis perfrui: Non hanc cursim & neglegen¬
ter deb& attingere: Nam qui dilectũ suum inue¬
nire desiderat: Necesse est predicatores nominis
eius soleftissime pertranseat eorum que se coe¬
tibus familiariter interserat : Ut sic notitiã
eius quem predicant uicinius mereatur ad sequi:
Nam & librum quẽ ad finem usque perlegimus.
per transisse dicimus: Unde & angelus daniheli
demi steriis quaeuidebat: per transibunt inquit
plurimi & multiplex eritscientia. Paulolũ
ergo cumper transissem inquit eos. Inueni quem
dilexit anima mea: Pertransire namque ui¬
giles inquisitor deb& ueritatis. Id est co&ibus se
ut dictum est : Inmiscere atque ad unare docto¬
rum fidelium : eorum quaedicta siue scripta fre¬
quenti meditatione percurrere: Quod cum pau¬
lum facit mox dilectum quem quȩ rebat. inuenit:
Quia iuxta pauli & esaiȩ uocem uerbum adbre¬

Expanded text:
curabat. Paululum cum pertransissem eos, etcurabat. Paululum cum pertransissem eos, etveritatis perfrui, non hanc cursim et negligenter debet attingere: nam qui dilectum venire desiderat, necesse est praedicatores nominis ejus solertissime pertranseat, eorumque se coetibus familiariter interserat, ut sic notitiam ejus, quem praedicant, vicinius mereatur assequi. Nam et librum, quem ad finem usque perlegimus, pertransisse dicimus. Unde et angelus Danieli de mysteriis quae videbat, Pertransibunt, inquit, plurimi, et multiplex erit scientia . Paululum ergo cum pertransissem, inquit, eos, inveni quem dilexit anima mea. Pertransire namque vigiles inquisitor debet veritatis, id est, coetibus se, ut dictum est, immiscere atque adunare doctorum fidelium, eorumque dicta sive scripta frequenti meditatione percurrere. Quod cum paululum facit, mox dilectum, quem quaerebat, invenit, quia juxta Pauli et Isaiae vocem, Verbum abbre
Abbreviated transcription (Latin):
tatem. prȩcones sunt ueritatis qui ad custo diam
scaẽ ecclesiae quae per mundum diffunditur uni¬
uersum: pia sollicitu dine semper excubant: Ac
uerbo predicationis neautem aperfidis cor¬
rum pantur insistunt : Hu ergo gentilitatem
ueritatis indagine sollicitam inuenerunt: Et
ei quod quȩ rebat demonstrarunt : Cumphilip¬
pus eunucho euangelii lumen aperuit . Eum que
proph&icorum scientia uerborum: quae ipse
legebat instruxit : Petrus cornelium cum suis
gratia caelesti: quam tanto pere desiderabat
Imbuit: paulus atheniensibus dm̃ que mignoran¬
tes colebant: Notum reddidit: alii aliis diuquȩ¬
sitam & concupitam conditoris sui presentiã
ostenderunt: quasi enim uigilibus ciuitatis dixit
Sentilitas. quae insponsam erat xpĩ dona nec ipso
permutanda Num quem dilexit anima mea
uidistis cumuenientibus ad se doctorib libentis¬
sime auditum ac commodabat. Et inhienter
anueritatis ess& uia quã e predi cabant: dinoscere

Expanded text:
tatem, praecones sunt veritatis, qui ad custodiam tatem, praecones sunt veritatis, qui ad custodiam sanctae Ecclesiae, quae per mundum diffunditur universum, pia sollicitudine semper excubant, ac verbo praedicationis, ne haec a perfidis corrumpatur, insistunt. Hi ergo gentilitatem veritatis indagine sollicitam invenerunt, et ei, quod quaerebat, demonstrarunt, cum Philippus eunucho Evangelii lumen aperuit, cumque propheticorum scientia verborum, quae ipse legebat, instruxit; Petrus Cornelium cum suis gratia coelesti, quam tantopere desiderabat, imbuit: Paulus Atheniensibus Deum, quem ignorantes colebant, notum reddidit; alii aliis diu quaesitam et concupitam Conditoris sui praesentiam ostenderunt. Quasi enim vigilibus civitatis dixit gentilitas, quae in sponsam Christi erat, donante ipso, permutanda, Num quem dilexit anima mea vidistis? cum venientibus ad se doctoribus libentissime auditum accommodabat, et inhianter an veritatis esset via, quam praedicabant, dignoscere
Abbreviated transcription (Latin):
tas quacm ignorcebat amore ardebat ut ess& se¬
dens incurru lectionib: quasfama frequentior
diuinas esse defulgarat insister&: Sed hanc eius
in in quisitione ueritatis instantiam dñs uidens diu
se quaerenti: tandem aliquando manifestari dig¬
natus est: Etcui inpira uerat ut quȩ rer&. do¬
nauit ut inuenir& iuxta quod ipse ꝑproph&am
Iamolim promisit dicens. Egeni & pccuperes
quȩrunt aquas & non sunt: lingua eorũ siti aruit
Egodñs exaudiam eos dĩ israchel non derelinquã
eos: Aperiam insupinis montib flumina & in
medio camporum fontes: illos nimirum fontes
quos pseclmista sitiens aiebat: Sicut ceruus de¬
siderat ad fontes aquacrũ : Ita desiderat anima
mea ad tedĩ: Illa flumina quae ipse suis pollic&ur
fidelibus dicens: Quicredit in me sicut dicit scriptu¬
ra. flumina deuentre eius fluent aquȩ uiuae:
Vnde recte subditur: Inuenerunt me uigiles qui
mea ui distis. Uigiles nam que qui custodiunt ciui¬

Expanded text:
tatis, quam ignorabat, amore ardebat, ut setatis, quam ignorabat, amore ardebat, ut sedens in curru lectionibus, quas fama frequentior divinas esse divulgarat, insisteret. Sed hanc ejus in inquisitione veritatis instantiam Dominus videns, diu se quaerenti tandem aliquando manifestare dignatus est, et cui inspiraverat ut quaereret, donavit ut inveniret. Juxta quod ipse per prophetam jam olim promisit, dicens: Egeni et pauperes quaerunt aquas, et non sunt, lingua eorum siti aruit. Ego Dominus exaudiam eos, Deus Israel non derelinquam eos. Aperiam in supinis montibus flumina, et in medio camporum fontes : illos nimirum fontes, quos Psalmista sitiens aiebat, Sicut cervus desiderat ad fontes aquarum, ita desiderat anima mea ad te, Deus : illa flumina quae ipse suis fidelibus pollicetur, dicens, Qui credit in me, sicut dicit Scriptura, flumina de ventre ejus fluene subditur: Invenerunt me vigiles, qui tc. Vigiles namque, qui custodiunt civi
Abbreviated transcription (Latin):
potui: Haec autem gentilitatis fuisse uota dm̃
scire cupientis sed nec dum scientis testantur stu¬
dia philosophorum qui pro indagine ueritatis
acsapientiȩ: tot lustrauere terras tanta condi¬
dere uolumina: Testatur scriptura sacraque ant:
Atheni enses autem &omnes aduenȩ hospites ad
nihil aliud uacabant nisi audicere aut audire
aliquid noui: Testatur a postoli sermo qui in eo¬
rundem atheniensium curia per orans ait: Per¬
transiens & uidens simulacra uestra inueni&
arcm inquascriptũ erat ignotodõ: Quodergo
ignorantes colitis hoc ego adnuntio uobis: Ds̃ qui
fecit mundum &omnia quae in eosunt. hic caeli &
terrȩ cũsit dñs Non inmanu factis templis inhabitat:¬
sestatur deuotio cor nelucenturionis qui cognitio¬
nem diuini cultus: oractionibus: & aely mosinis adõ
quȩ rere didicit : Testatur iterum &opus dec¬
hiopis qui de finib: terrȩ ad templũ dñi ueniens eum
quem nesciebat adoraturus adiit: & tanto ueri¬

Expanded text:
potui, haec autem fuisse gentilitatis vota, Deum potui, haec autem fuisse gentilitatis vota, Deum scire cupientis, sed necdum scientis, testantur studia philosophorum, qui pro indagine veritatis ac sapientiae tot lustravere terras, tanta condidere volumina, testatur Scriptura, quae ait, Athenienses autem et omnes advenae hospites ad nihil aliud vacabant, nisi aut dicere aut audire aliquid novi. Testatur Apostoli sermo, qui in eorumdem Atheniensium curia perorans ait, Pertransiens et videns simulacra vestra, inveni aram, in qua scriptum erat, IGNOTO DEO. Quod ergo ignorantes colitfecit mundum et omnia quae in eo sunt hic caeli et terrae cum sit Dominus non in manufactis templis inhabitatTestatur devotio Cornelii centurionis, qui cognitionem divini cultus orationibus et eleemosynis a Deo quaerere didicit. Testatur iterum et opus Aethiopis, qui de finibus terrae ad templum Domini veniens, eum quem nesciebat, adoraturus adiit, et tanto veri
Abbreviated transcription (Latin):
quit multo studio quȩ siui dnm̃ quemnunc integre
diligit animamea: quem &iam tunc &sinedum cog¬
nitum dilexit : in quantum rationem sapientiae
ritatis & diuinicultus dilexit: Sed quia in lectulo
meo quȩ siui. Idest in lecebris adhuc meae carnis
subdita: quia ꝑ noctes hoc est intenebris profundae
ignorantiae quaesiui : Non enim mihi angelus non
proph&a non quilib& doctor indubius lumendiui¬
nae cognitionis ostendit inuenire quemquȩ siui
minime prȩualui: Quod ubi inueritate comperi
Nequaquam meueritatis quem quȩ rebam inuen¬
tione potitam: Proposui in animomeo delectulo
carnalium uoluptatũ exsurgere: ad laboress alu¬
tiferȩ inquisitionis accingi terras acmare cir¬
cũire puplice & priuatim: uniuersorũ quos sapi¬
uerȩ sapientiȩ & siquid uspiam certi quod ad
ae ternam beatitudinem ducer& inuenirem stu¬
diose ꝑquirere: sed quã uis plurimo labore mun¬
dum ꝑ agrans sapientium uerba discernens nil
cestum atque indubium deuia ueritatis ad discere

Expanded text:
quit, multo studio quaesivi Dominum, quem nunc integre diligit anima mea; quem etiam tunc, etsi necdum cognitum dilexit, in quantum rationem sapientiae, veritatis et divini cultus dilexit. Sed quia in lectulo meo quaesivi, id est illecebris adhuc carnis meae subdita, quia per noctes, hoc est, in tenebris profundae ignorantiae quaesivi non enim mihi angelus, non propheta, non quilibet doctor indubius lumen divinae cognitionis ostendit, invenire, quem quaesivi, minime praevalui. Quod ubi in veritate comperi, nequaquam me veritatis quam quaerebam, inventione potitam, proposui in animo meo de lectulo carnalium voluptatum exsurgere, ad laborem salutiferae inquisitionis accingi, terras ac mare circumire, publice et privatim universorum, quos sapiet si quid uspiam certi, quod ad aeternam beatitudinem duceret, invenirem, studiose perquirere. Sed quamvis plurimo labore mundum peragrans, sapientium verba discernens, nil certum atque indubium de via veritatis addiscere
Abbreviated transcription (Latin):
tes : Quare intro istis aduiros preputium ha¬
bentes & manducastis cũ illis : & in aliolo co.
Sequenti autem sabbato paene uniuersa ciui
tatis conuenit audire uerbum dĩ: Uidentes
autem turbas iudaei. Repl&isunt zelo & con¬
tradicebant uerbo quȩ a paulo dicebantur Vn¬

Expanded text:
tes: Quare introisti ad viros praeputium hates: Quare introisti ad viros praeputium habentes, et manducasti cum illis? Et in alio loco, Sequenti autem tas convenit audire verbum Domini videntes autem turbas Iudaei repleti sunt zelo et contradicebant his quae a Paulo dicebantur
Abbreviated transcription (Latin):
one desiderii caelestis. inportuna inruptione
prȩpediant: Quodet degenerali ec clesiasta¬
tu recte potest intellegi cuius pacem turbare
xp̃iest uoluntati contraire: Dequib quia ab¬
unde iam su pradictũ est: Non parcius dici
sufficiat: Tantũ hoc meminerit lector quod
ideo rep&itur hic uersiculus incantico amoris
ut nonminorem sedñs ec clesiae degentib: quẽ
de iudaeis collectae curam habere sed aequalem
pro utrius que paci sollicitudinem gerere de¬
sign& ut pote quia in utraque una eius dilec¬
tis simie acscĩma domus & focmilia colligatur
Et quidem iuda ea quondamse solamdõ dilec¬
tam sibi tantũ modo uerbum salutis Non&iam
incircum cisis gentib cõmittendum esse cre¬
debat: Tuca at testante qui ait : Audierunt
autem apostoli & fractres qui erant iniuda ea
Quia & gentes receperunt uerbum dĩ: Cũ autem
ascendiss& petrus in hierus olymã disceptabant
aduersus eum quierant excircũ cisione dicen¬

Expanded text:
one desiderii coelestis importuna irruptione one desiderii coelestis importuna irruptione praepediant. Quod et de generali Ecclesiae statu recte potest intelligi, cujus pacem turbare, Christi est voluntati contraire: de quibus, quia abunde jam supra dictum est, nunc parcius dici sufficiat. Tantum hoc meminerit lector, quia ideo repetitur hic versiculus in cantico amoris, ut non minorem se Dominus Ecclesiae de gentibus quam de Judaeis collectae curam habere, sed aequalem pro utriusque pace sollicitudinem gerere designet, utpote qua utraque una ejus dilectissima domus et familia colligatur. Et quidem Judaea quondam se solam Deo dilectam, sibi tantummodo verbum salutis, non etiam incircumcisis gentibus committendum esse credebat, Luca attestante, qui ait: Audierunt autem apostoli et fratres, qui erant in Judaea, quia et gentes receperunt verbum Dei. Cum autem ascendisset Petrus Jerosolymam, disceptabant adversus eum, qui erant ex circumcisione, dicen
Abbreviated transcription (Latin):
ne eam excite nt neque euigilare faciant adiurat
Nisi forte qui a uelud felgcissimo somno sopita est
nima quȩ in diuino nouit amore quiescere :
Sicut enim dor miens quis arebus exterioribus
oculos corporis claudit & inuisione occultorũ
saepius oculos aperit cordis: Sic nimirũ sic
mens suꝑne dilectioni dedita: auisibilium se
curis alienat: ut in uisibilium contemplatione
perfectius liberius qua e uigil&: Nec miran¬
dum quod somno conparetur amor quia uisi¬
bilium app&itu sensum mentis auertit atq
ad inuisibilia appetenda conuertit: Cũ ipsi
&iam morti conpar& dicente hoc eodem can¬
tico Fortis est ut mors dilectio. Quinimi rũ
sicut mors corpus interimit: sic & ab exteriorib:
delectationib: inter nae uitȩ caritas occidit:
Vndemerito adiurantur filiae hierusalem idest
animae quȩ que fidelium soci&atẽ Iam superno¬
rum ciuium anxiamente sus pirantes. nesus citeñ
dilectam Idest nementẽ dõ deuotam. ab intenti¬

Expanded text:
ne eam excitent, neque evigilare faciant, adjurat, ne eam excitent, neque evigilare faciant, adjurat, nisi forte quia velut felicissimo somno sopita est anima, quae in divino novit amore quiescere? Sicut dormiens quis a rebus exterioribus oculos corporis clausit, et in visione occultorum saepius oculos aperuit cordis; sic nimirum, sic mens supernae dilectioni dedita, a visibilium se curis alienat, ut invisibilium contemplatione perfectius liberiusque evigilet. Nec mirandum quod somno comparetur amor, quia visibilium appetitu sensum mentis avertit, atque ad invisibilia appetenda convertit, cum ipsi etiam morti comparetur, dicente hoc eodem cantico, Fortis est ut mors dilectio: quia nimirum sicut mors corpus interimit, sic et ab exterioribus delectationibus, internae vitae claritas occidit. Unde merito adjurantur filiae Jerusalem, id est, animae quaeque fidelium, societatem jam supernorum civium anxia mente suspirantes, ne suscitent dilectam, id est, ne mentem Deo devotam ab intenti
Abbreviated transcription (Latin):
aromatibus : & quȩrendo sollicita peruenit
ad monumentum & nesic quidem statimquẽ
quȩrebat inuenit : Sed primo inuenerunt eam
angeli custo des utique ec clesiae : quos ded nõ in¬
terro gaens atque eum surrexisse audiens ita
demum ad eius uisionem peruenit : Tenuit ne¬
que ultra dimisit quem uera citer mostem supe¬
reesse cogno uit sed & indomum matris intro¬
ducere festinauit: Quia congregationi disci¬
pulorum quise in xp̃o praecessercent : ac suis
exemplis ad pi&atem excitauerunt : eum sur¬
rexis se praedicauit sequitur : Adiuro uos
filiae hierusalem per capreas ceruos que cam
porum nesuscit&is neque euigilare faci&is di¬
lectam donec ipsa uelit: Si superiores uersus
res pexerimus: non in his inueniemus quos spon¬
sa ad qui&em somnum peruenerit: Sed hoc po¬
tius quod delectulo exiliens labore permaximo
quȩ sitionis adinuentionem sui dilecti ꝑuenerit :
Et quo modo nunc id est dilectus filias hierusalem

Expanded text:
aromatibus, et quaerendo sollicita pervenit aromatibus, et quaerendo sollicita pervenit ad monumentum; et nec sic quidem statim, quem quaerebat, invenit, sed primo invenerunt eam angeli, custodes utique Ecclesiae. Quos de Domino interrogans, atque eum resurrexisse audiens, ita demum ad ejus visionem pervenit. Tenuit, neque ultra dimisit, quem veraciter mortem superasse cognovit. Sed et in domum matris introducere festinavit, quia congregationi discipulorum, qui se in Christo praecesserant, ac suis exemplis ad pietatem excitaverant, eum resurrexisse praedicavit. Adjuro vos, filiae Hierusalporum, ne suscitetis neque euigilare faciatis dilectam, donec ipsa uelit. Adiuro urespexerimus, non in his inveniemus, quod sponsa ad quietem somnumve pervenerit, sed hoc potius, quod de lectulo exsiliens, labore maximo quaesitionis ad inventionem sui dilecti pervenerit. Et quomodo nunc idem dilectus filius Jerusalem,