comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
loco: Non extra nos. s in nobis. domo:¬
d̾s enim ẽ qui habitare facit homines
umus moris in domo .i. unanimes u¬
num sentientes. colligit in unũ. Iste ẽ.
locus sc̃s dei: non om̃s qui sunt indo¬
mo. in qua sunt etiam uasa ꝯtumeliȩ.
Ipse gͦ sibi locum edificat in quo
maneat: qui ñ requiescit nͥ suꝑ hu¬
milem et quietum. Hune autem
locum gr̃a edificat ñ m̾itũ. Unde

Expanded text:
loco? non extra nos, sed in nobis. Deus enim est qui inhabitare facit homines unius moris in domo, id est unanimes, unum sentientes , colligit in unum. Iste est locus sanctus Dei non omnes qui sunt in domo, in qua sunt etiam vasa contumeliae . Ipse ergo sibi locum aedificat in quo maneat, qui non requiescit nisi super humilem et quietum . Hunc autem locum gratia aedificat, non meritis. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
cła peccatorũ. Uñ alibi. Dirupisti
uincła mea in fortitudine sua .i. ꝑ
quam fortes sunt qui ante n̾erat̃.
b educit de inferno uinctos qui ibi
tenebantur. ad celum in fortitudine
sua. qua fortem .i. diabolũ alliga¬
uit. Similiter educit eos qui exas¬
exasꝑant ꝑsequendo bonos. et re¬
stendo iusticie: cum sint omnuro
mortui in oꝑib mortus. Uñ sequit᷑.¬
Et qui habitant in sepuleris.i. in car¬
nalib et fetidis & mortuis oꝑib
sepulti sunt. ut nec uelint nec pos¬
sint ambulare. Sincti uꝰ uolunt¬
soluuntur ꝑ gr̾̃am: et illi suscitant᷑.¬

Expanded text:
cula peccatorum. Unde alibi: Dirupisti vincula mea , in fortitudine sua, per quam fortes sunt qui ante non erant. Vel educit de inferno vinctos qui ibi tenebantur, ad coelum, in fortitudine sua, qua fortem, id est diabolum, alligavit. Similiter educit eos qui exasexasperant, persequendo bonos, et resistendo justitiae, cum sint omnino mortui in operibus mortuis. Unde sequitur: Qui habitant in sepulcris, id est in carnalibus et fetidis, et mortuis operibus sepulti sunt, ut nec velint, nec possint ambulare. Vincti vero voluntsolvuntur per gratiam et illi suscitant
Abbreviated transcription (Latin):
oritur. qr ñ eum excipit noua uita. nͥ
Morte qͥppe sua: mortem nr̃amꝯsũpsit.
Uñ serpens moysi serpentes pharao
tes quis iste sit: qr dñs ẽ. nom̃ essenti¬
ale illi. quem iudei. ut ꝯmunẽ hominẽ
occidunt: qui essentialiter dñs ẽ. Qed
 fixissent. Sn̾ ait dominus discipłis
quos misit in castellum. Et si quis uob̾
aliquid dixerit: dicite qr dñs his opus
ht̃. Et etiam si dum faciendo iter oceur¬

Expanded text:
oritur, quia non eum excipit nova vita, nisMorte quippe sua mortem nostram consumpsit, unde serpens Mosis serpentes magorum tes quis iste sit, quia Dominus est nomen essentiale illi, quem ut communem hominem Judaei occiderunt, qui essentialiter Dominus est. Quod fixissent . Unde ait Dominus duobus discipulis, quos misit in castellum: Et si quis vobis aliquid dixerit, dicite quia Dominus his opus habet . Et etiam dum faciendo iter occur
Abbreviated transcription (Latin):
futuri quȩ erumpnas mitigat. Iõ exul¬
tate: qr qui uos turbant. in ꝯspectu ho¬
minum turbabunt᷑ a facie eiꝰ. Euius eiꝰ:
Patris horphanorum. Qͣ dicat. Noñ
estis destituti ut putant. Orphani sunt
error maritus moritur. In quib talib
d̾s habitat quos colligit. quos trahit.
qr de uiduis et horphanis facit sibi tẽ¬
plum in quo ẽ. De quo subdit. Deus ĩ¬

Expanded text:
futuri, quae aerumnas mitigat. Ideo exsultate, quia qui vos turbant in conspectu hominum, turbabuntur a facie ejus. Cujus ejus? Patris orphanorum. Quasi dicat: Non estis destituti ut putatur. Orphani sunt error maritus moritur, in quibus talibus Deus habitat, quos colligit, quos trahit, quia de viduis et orphanis facit sibi templum, in quo est de quo subdit: VERS
Abbreviated transcription (Latin):
in ea hereditate:.i. erunt illa hereditas.
hec omnia mistice legunt᷑: ita ut di
riam a quib dam sic accipitur. deus
cum egrederis in ꝯspectu popłi tui.
et cum pertransieris indesertum.
coram isrł in columpna nubis et igni.¬

Expanded text:
in ea haereditate, id est erunt illa haereditas. Aug. Haec omnia mystice leguntur, ita ut diriam, a quibusdam sic accipitur: Deus, cum egredereris in conspectu populi tui, et cum pertransires in deserto, coram Israel in columna ignis et
Abbreviated transcription (Latin):
niam si immicꝰ m̃s manifestꝰ. mala
fecisset mͥ: sustinuissem utiq. Et si
is qui oderat me .i. qui de me nullã
iudaice unanimis. eui tradita sũt
eloquia dĩ: clux ms. qr feci te ducẽ
suꝑ ppłm meum. ⁊ notus m̃s. quia
de eadem gente mecum. Cur .i. me
occidere queris: Qͥ simul mecum
dulces capiebas cibos .i. legis ĩstitu¬
ta que tibi exponebam ⁊ in domo
dei mei.i. in templo ierłm. ambula¬
iumus cũ ꝯsensu. E specialiter ꝯtͣ
iudam loquitur dicens. Tu uero hõ.
.s. uda unanimis qr inter aplos fuit
dux ms. quia ad castella et uicos
premissus ⁊ notus m̃s. quia p̾sci

Expanded text:
niam si inimicus meus, manifestus, mala fecisset mihi, sustinuissem utique. Et si is qui oderat me, id est qui de me nullam Judaice, unanimis, cui tradita sunt eloquia Dei , dux meus, quia feci te ducem super populum meum, et notus meus, quia de eadem gente mecum, cur scilicet me occidere quaeris? Qui simul mecum dulces capiebas cibos, id est legis instituta, quae tibi exponebam; et, in domo Dei, id est in templo Jerusalem, ambulavimus cum consensu. Vel specialiter contra Judam loquitur dicens: Tu vero homo, scilicet Juda, unanimis, quia inter apostolos fuit, dux meus, quia ad castella et vicos praemissus; et notus meus, quia praesci
Abbreviated transcription (Latin):
durat usura. qr plus exigit in iniui¬
ria. ł in qualib re. ꝙͣ acceꝑit. Non
dimitit: ut sibi dimittatur. Et
dolus. qr alios decipiunt de pla¬
deis eus: ñ absꝯduntur saltem qr
quod utruq lex ꝓhibr. Iucusq¬
de aꝑtis inimicis egit: nunc de oe¬
cultis agit excłla. Qͣ dieat. Ita fac
inciuitate. s precipita: et diuide
manifestus maledixisset michi:
uirgiis: sustinuissem utiq quia ñ
inopinatum malum ẽẽt. Et si¬

Expanded text:
durat usura, quia plus exigit in injuria, vel in qualibet re, quam acceperit: non dimittit ut sibi dimittatur. Et dolus, quia alios decipiunt de plateis ejus non absconduntur saltem, ququod utrumque lex prohibet. VERSde apertis inimicis egit, nunc de occultis agit Ecclesia. Quasi dicat: Ita fac in civitate, scilicet praecipita, et divide manifestus, maledixisset mihi virgis, sustinuissem utique, quia non inopinatum malum esset. VERS
Abbreviated transcription (Latin):
formȩ in xp̃o describitur. Ut detur
nob exemplum humilitatis. cum
& scdm hoc. iste psalmꝰ tc̃ius est
eorum. qui de passione et resur¬
rectione xp̃i latius agunt. Intenti
la sua. atq int̾ea plangere. Modꝰ.
triꝑtitus ẽ. psalmꝰ. Prima pars ẽ. or̃o
premissa. ꝯtra mala scłi. uł fluctus.
Scđo iste pusillanimis iam in solitu¬
dine salutis. sperat auxiliũ dĩ: et ĩ¬
p̃catur ciuib ibi. Expectabam. Ter¬
cio affirmat. quid sibi et illis fiat.
alternatim ꝓcedendo. ibi. Ego autẽ.
baborans gͦ eccłia int̾ fluctus se¬
sunt u̾ba tribulati optantis libari.
Et post ne despexeris dep̾catiõẽ
meam. ut fiat illis. quorum oratio
impleta pꝰ despicitur. quia ñ ẽ. de et̃¬
nis. Et si enim d̃s̃ dat temꝑalia ali¬
cui petenti. eius tam̃ oratio. eiñ ẽ.
accepta. quia carent debito fine se¬
quitur. Intende michi et exaudime.

Expanded text:
formae in Christo describitur, ut detur formae in Christo describitur, ut detur nobis exemplum humilitatis, cum Et secundum hoc iste psalmus tertius est eorum qui de passione et resurrectione Christi latius agunt. Aug., Cla sua, atque inter ea plangere. Modus: Tripartitus est psalmus. Prima pars est oratio praemissa, contra mala saeculi vel fluctus. Secunda, iste pusillanimus jam in solitudine salvus, sperat auxilium Dei et imprecatur vicibus, ibi, exspectabam. Tertia affirmat quid sibi et illis fiat alternatim procedendo, ibi, ego autem. Laborans ergo Ecclesia inter fluctus saesunt verba tribulati optantis liberari. Et post, ne despexeris deprecationem meam, ut fit illis, quorum oratio impleta, post despicitur, quia non est de aeternis. Et si enim Deus det temporalia alicui petenti, ejus tamen oratio ei non est accepta, quia caret debito fine. Intende mihi et exaudi me.
Abbreviated transcription (Latin):
meã. ꝑ dauid hic in¬
telligitur eccłia que
sũmoꝑe adu̾tere de¬
bet. in quo malonẽ
est: a quo liberari optat. plangẽs
inter mala scłi: qr ñ est in p̃sẽti ĩco¬
latu locus gaudii: s meroris. Et hoc
gna enim cura debr intelligere eccle¬
sia. in quo malo nunc ẽ:unde libari
optat. Plangit enim int̾ mala scłi:
que intelligit. Qa ħ regio ñ ẽ. gau¬
dii: s meroris. Alius ñ intelligit. Et
iste intellectus: est in carminib ł
hymnis .i. in laudib: ut hoc intelli¬
laudandus ẽ. ds̃. Siue erudiat nos
a du̾sis. siue ꝯsoletur letis. Oed fit
Et loquit᷑ ꝑ totum hunc ꝑsalmũ
eccłia : siue in ꝑsona sua. siue xp̃i.
Qndo in ꝑsona sua loquitur. ut hõ
pusillanimis in tempestate positꝰ.
qui dum fluctuat et m̾gitur in fluc¬
tib scłi. tanꝙͣ petrꝰ in mari: clamat
ad iħm. decernens ã sua infirmita¬
ꝓ molestiis ciuium fugit in solitu¬
dinem. Qendo autem in ꝑsona xͥ
loquitur. integra ꝓpͥetas seruilis

Expanded text:
er David hic intelligitur Ecclesia, quae summopere advertere debet, in quo malo nunc est, a quo liberari optat, plangens inter mala saeculi, quia non est in praesenti incolatu locus gaudii, sed moeroris. Et hoc gna enim cura debet intelligere Ecclesia, in quo malo nunc est. Unde liberari optat; plangit enim inter mala saeculi, qui intelligit, quia haec regio non est gaudii, sed moeroris, et alius non intelligit. Et iste intellectus est in carminibus vel hymnis, id est laudibus, ut hic intellilaudat, sive erudiat nos in adversis, sive consoletur laetis: quod fit et loquitur per totum hunc psalmum Ecclesia, sive in persona sua, sive Christi. Quando in persona sua loquitur, ut homo pusillanimus in tempestate positus, qui dum fluctuat et mergitur in fluctibus saeculi, tanquam Petrus in mari , clamat ad Jesum, decernens in sua infirmitapro molestiis civium fugit in solitudinem. Quando autem in persona Christi loquitur, integra proprietas servilis
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝑsona xp̃i. E xpectabam eum.
Qsi dicat. Mãsi in solitudine.
& ibi etiam expectabam eũ. scił
dm̃ patrem: quasi in solitudine
Non ex me securꝰ p̃sidium patris
ꝑ recipita dñẽ. et diuide linguas
eorum .i. disꝑgantur diuisis lingͥs.
Et agit xp̃o specialit̾ de uideis qui
luti sunt: ex quo dixerunt ñ habemꝰ
regem nisi ces arem. Q re hẽc fiant
subdit. Quoniam uidi iniquitatẽ
et ꝯtradictionem. Hoc ñ mutatur.
in cuutate ierłm. Et ñ adhoram:
ĩmo die ac nocte iniquitas cͥcũda¬
bit eam ierłm. Iniquitas dico: exi¬

Expanded text:
am eum. Quasi dicat: Mansi in solitudine. Et ibi etiam, exspectabam eum, scilicet Deum Patrem. Quasi dicat: In solitudine non ex me securus, praesidium patris praecipita, Domine, divide linguas eorum, id est dispergantur divisis linguis. Vel agit Christus specialiter de Judaeis, qui luti sunt: ex quo dixerunt: Non habemus regem nisi Caesarem . Quare haec fiant, subdit, Quoniam vidi iniquitatem et contradictionem, hoc non mutatur. In civitate, Jerusalem; et non ad horam, imo, Die ac nocte iniquitas circumdabit eam, Jerusalem. Iniquitas, dico, exi
Abbreviated transcription (Latin):
ficabo tͥ: et confitebor nomini tuo do¬
mine qm̃ bonũ ẽ. Sacͥficabo tibi sacͥfi¬
cium laudis. ñ peccora. ⁊ uoluntarie.
qr gratis amo quod laudo: quia ꝓpt̾
se laudo: ñ ꝓpter aliud qd̾ ab eouelim.
Q ꝓpter aliud laudat. ex neces sita¬
te laudat. si illud hrẽt: ñ laudaret.
Michi autem & que dedit: ꝓpter dã¬
tem placent. Et confitebor nominit.
domine .i. laudabo. qm̃ bonum ẽ. Ni
chil melius tuo nomine inuenio.

Expanded text:
r nomini tuo, Domine, quoniam bonum est. » Sacrificabo tibi Aug. sacrificium laudis, non pecora, et voluntarie, quia gratis amo quod laudo, quia propter se laudo, non propter aliud quod ab eo velim. Qui propter aliud laudat, ex necessitate laudat; si illud haberet, non laudaret. Mihi autem et quae dedit, propter dantem placent; et confitebor nomini tuo, Domine, id est laudabo, quoniam bonum est, nil melius illo nomine invenio.
Abbreviated transcription (Latin):
Die ac nocte .i. assidue. cͥcũdabit
eam .s. babyloniam. Hec turbare
solent ustum: ut uellet auolare.
Iniquitas dico: existens suꝑ muros
eius ciuitatis .i. prĩncipes eius qͥ
sunt munim̾̃ta eiuitatis. qͥ archa
cͥcũeunte: tanꝙͣ muri iericho ca¬
dent. Septimo die .i. in iudicio erit.
qñ pꝰ hanc uitam quȩ septem die¬
b agitur. singłorum m̾ita discu¬
tiet xp̃c. Et labor ẽ. in medio eius.
.i. in ꝯmuni plebe. Iõ labor in me¬
dio. et .i. quia iniusticia .i. iniquitaᷤ.
Qͥes autẽ ẽ. in humilitate. Ecce in
maiorib et minorib ẽ. iniquitas.
łlabor in oppressionib aliorum:
et iniusticia. in uidiciis faciendis.

Expanded text:
die ac nocte, id est assidue, circumdabit eam, scilicet Babyloniam. Haec turbare solent justum, ut vellet avolare. Iniquitas dico, existens super muros ejus civitatis, id est principes ejus, qui sunt munimenta civitatis, qui arca circumeunte tanquam muri Jericho cadent septimo die , id est in judicio erit, quando post hanc vitam quae septem diebus agitur, singulorum merita discutiet Christus. Et labor est in medio ejus, id est in communi plebe. Ideo labor in medio, et, id est quia, injustitia, id est iniquitas. Quies autem est in humilitate. Ecce in majoribus et in minoribus est iniquitas. Vel, labor est in oppressionibus aliorum; et injustitia in judiciis fa
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationes suas. machinando .l.
qͣi quadam machina. et lingͣs eoꝵ.
qui mnale ꝯspirauert in turre suꝑ¬
biȩ edificanda: diuide. ne sit suꝑ¬
ba unitas. nre malitia habeat
effectum. Horum figure fuert̃ il¬
li qui mouert̃ pedes suos aboriẽte.
turrim ꝯtra dñm. que ꝑtingeret
usq ad celũ: ut sic nomen eorum
celebraretur. S ibi ꝯfusa ẽ. lingua
eorum: ne efficerent quod uolebãt.
Ita petit iste de mał fieri. Ideo di
qui ñ credunt. et ꝯtradictionẽ. qrꝰ

Expanded text:
cogitationes suas machinando, id est quasi quadam machina; et linguas eorum qui male conspiraverunt in turre superbiae aedificanda, divide, ne sit superba unitas, ne malitia habeat effectum. Horum figura fuerunt illi qui moverunt pedes suos ab Oriente, turrim contra Dominum, quae pertingeret usque ad coelum, ut sic nomen eorum celebraretur. Sed ibi confusa est lingua eorum, ne efficerent quod volebant , ita petit iste de malis fieri. Ideo divqui non credunt, et contradictionem, quia
Abbreviated transcription (Latin):
auolem a uideis in fidelib. et qui¬
ad archam reu̾sa ẽ: sic xp̃s lutos a
inueniẽs corda iudeorum. auolaũ
ad gentes. Uñ sequitur. Ecce elon¬
gaui fugiẽs a uidẽis.⁊ masi in soli¬
tudine. gentium. I. ñ y saias. betet᷑
desertum: et floreat tanꝙͣ lilium.
Et alibi. Letare sterilis quȩ ñ paris:
et cetera. Illũd̃ etiam ad litteram tã¬
git: quod uitabat ꝑsequentes. ut
occasionem ire demeret: et mane¬
bat in desertis orans. In quo dece¬
bat nos in deserto ꝯscientiȩ qͥ esc̾e:
cum a mał p̃mim᷑. xpectabam¬

Expanded text:
avolem a Judaeis infidelibus, et quiavolem a Judaeis infidelibus, et quiad arcam reversa est, sic Christus lutosa inveniens corda Judaeorum avolavit ad gentes. Unde sequitur: Ecce elongavi fugiens, a Judaeis, et mansi in solitudine, gentium. Unde Isaias: Laetetur desertum, et floreat tanquam lilium . Et alibi: Laetare, sterilis quae non paris, etc. . Illud etiam ad litteram tangit quod vitabat persequentes, ut occasionem irae demeret; et manebat in desertis orans, in quo docebat nos in secreto conscientiae quiescere, cum a malis premimur. PA
Abbreviated transcription (Latin):
mea. uno noĩe uita xp̃i exponitur.
qui nullo otio ab incepto remissus
ẽ. In quo tristis : qr ꝑfidi ñ referunt
fructum. Et ꝯt᷑batus sum a uoce ini¬
mici. qͣui me samarithanũ et demo¬
nium habentẽ dicebant. ⁊ a tͥbuł. p.¬
mala sua mͥ imponebant: et ĩ ira .s.
molesti erant michi. s ruinosisibi.
Et ꝑ hoc: cor meũ ꝯturbatum ẽ. ĩme.¬
.i. legeᷤ carnis turbatur animꝰ. et hoc
in me. Non exiit a me .i. ñ necessita¬
te ł merito meo turbatus sum: s so¬
la uoluntate. Et formido mortis
cecidit. ut pondus suꝑ me. ł cecidit
chil ht̃ uiris. Uñ ero mors tua omors.
Timor anͥimi. ⁊ tremor corꝑis: uene¬
runt suꝑ me. Proprietas mortis est.
ut eam primo timeamꝰ: inde ꝯtre¬
miscamꝰ. Et ꝯtexit me tenebra. alia
littera .i. mors secuta ẽ. ⁊ in hac ꝑt᷑¬
batione positus dixi. Qs dabit mͥ.
nisĩ tu dñe pater. pennas sicut co¬
lumbȩ.⁊ uolabo ⁊ requiescam: .i. utͤ

Expanded text:
mea, uno nomine vita Christi exponitur, mea, uno nomine vita Christi exponitur, qui nullo otio ab incoepto remissus est. In quo tristis? quia perfidi non referunt fructum. Et conturbatus sum a voce inimici, qui me Samaritanum et daemonium habentem dicebant . Et a tribulmala sua mihi imponebant; et in ira sua molesti erant mihi, sed ruinosi sibi. Et per hoc, cor meum conturbatum est, lege carnis turbatur animus; et hoc, in me, non exiit a me, id est, non necessitate vel merito meo, turbatus sum, sed solva voluntate. Et formido mortis cecidit, ut pondus, super me. Vel cedidit hil habet juris. Unde: Ero mors tua; o mors . Et timor, animi, et tremor, corporis, venerunt super me. Proprietas mortis est, ut eam primo timeamus, inde contremiscamus. Et contexit me tenebra, alia littera, id est mors secuta est. Et in hac conturbatione positus, dixi: Quis dabit mihi, nisi tu, Domine Pater, pennas sicut columbae, et volabo et requiescam? id est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
cam: IPetiit iste pennas ⁊ hũit.
s ñ eomodo quo petiit .s. ut auola¬
ret ab eis corꝑe: s morũ dissimili¬
tudine. Melius fecit ei ds̃ quam
inter malos corꝑe existens. ipse
ꝓficiat. et si ñ illi. et caritas bono¬
rum ñ rumꝑat᷑. Et hoc ẽ. Dixi. quis
dabit mͥ pẽnas: et habui: qr cee¬
Ecce fugiens elongaui. a mnał. dine
nõ loco. ne rumpatur caritas bono¬
rum.⁊ ne ꝑdatur exercitiũ malorũ.
quos ds̃ ammiscet: sieut uidam
aplis. fũgiens se elongat. qr turba
desidiorum t̾renorum. in altam dĩ
ꝯtemplationẽ se subleuat. Sequit᷑.
Et mansi ĩ solitudine m̃tis. ubi nul¬
lus ẽ. cum eo. nisi ds̃: ubi quies. Ma¬
net enim in solitudine qui ꝑseue¬
rat in remota m̃tis intentione. Ab¬
ter totum apͥncipio ꝑsalmi. ⁊ lẽgit᷑
in ꝑsona xp̃i. in quo describitur ser¬
homo. Ex audi ds̃ orationem meam.
intendas: et exaudi me. dignum.
Qͥd tͥ enim ẽ : Contristatus sum hu¬
mana infirmitate: in exercitatõe

Expanded text:
 petiit iste pennas, et habuit, sed non eo modo quo petiit, scilicet ut avolaret ab eis corpore, sed morum dissimilitudine, melius fecit ei Deus quaminter malos corpore existens, ipse proficiat, et si non illi, et charitas bonorum non rumpatur. Et hoc est, Dixi: Quis dabit mihi pennas, et habui, qecce fugiens elongavi me a malis, non loco, ne rumpatur charitas bonorum, et ne perdatur exercitium malorum, quos Deus admiscet, sicut et Judam apostolis. Fugiens se elongat, qui a turba desideriorum terrenorum in altam Dei contemplationem se sublevat. Sequitur, et mansi in solitudine, Aug. mentis, ubi nullus est cum eo nisi Deus, ubi quies. Manet enim in solitudine, qui perseverat in remota mentis intentione. Aliter totum a principio psalmi, et legitur in persona Christi, in quo describitur serhomo; Exaudi, Deus, orationem meam, intendas; et exaudi me, dignum. Quid enim tibi est? Contristatus sum, humana infirmitate, in exercitatione
Abbreviated transcription (Latin):
pecẽoris. Et .i. quia inira .i. in furore
in me. Hoc̃ est quod alibi dicitur.
turbatus ẽ. p̃ira occłs ms. Uñ seqͣꝵr.
metꝰ mortis. Mors anime: odium ẽ:
ut uita dilectio. Uñ subdit. & formi¬
do mortis cecidit suꝑ me: quia

Expanded text:
peccatoris, et, id est quia, in ira, id est in furore peccatoris, et, id est quia, in ira, id est in furore in me. Aug. Hoc est quod alibi dicitur: Turbatus est prae ira oculus meus . Unde sequitur metus mortis. Mors animae odium est, ut vita, dilectio. Unde subdit, et formido mortis cecidit super me, quia
Abbreviated transcription (Latin):
inꝰ his que mali ingert̃. quod catoris.¬
pꝰea dicet aꝑte. ꝑ quos malos ex̾ce¬
tur. Omnis nempe malꝰ uiuit. ł ut
corrigatur: uł ut ꝑ eum bonus ex̾ce¬
atur. Et ꝯturbatus sum in mari scłi.
a uento ualido tribulationũ. Sicut
petrus uidens uentum ualidum ue¬
nientem timuit: sic iste ꝯturbatꝰ ẽ. ĩ
ipsa pugna. qua exercetur int̾ ma¬
los. dum et inimicos uult dilig̾e̾.
quorum correctionẽ amat. Et habũ¬
dante eorum malitia. incipit odis¬
Se. et ita incipit in fluctib migiꝰ. Uñ
ꝯturbatus: a uoce inimici et a tribu¬
latione pecc̃oris. Hecꝰ ẽ. exercitatio.
in qua supra tristabatur quȩ turba¬
bat occłm m̃tis ira. qiͣ festuca. non
tam̃ extinguit odio uelut trabe. Pc̾a
reddit singula singulis. ostendẽs
qualiter sit turbatus a uoce inimici.
et a tribulatione peccõris. ¶Qͣdicat.
Auoce inimici turbatus sum: m̃
clinauert̃: qr impetus malitiȩ eoꝵ
ẽ. qiͣ fluminis cursus: a tribulatioẽ

Expanded text:
in his quae mali ingerunt, quod postea dicet aperte, per quos malos exercetur, omnis nempe malus vivit, vel ut corrigatur vel ut per eum bonus exerceatur. Et conturbatus sum in mari saeculi, a vento valido tribulationum. Sicut Petrus videns ventum validum venientem, timuit ; sic iste turbatus est in ipsa pugna, qua exercetur inter malos, dum et inimicos vult diligere, quorum correctionem amat, et abundante eorum malitia incipit odisse. Et ita incipit in fluctibus mergi, unde, conturbatus sum a voce inimici, et a tribulatione peccatoris. Haec est exercitatio, in quia tristabatur, quae turbat oculum mentis ira quasi festuca, non tamen exstinguit odio velut trabe. Postea reddit singula singulis, ostendens qualiter sit tribulatus a voce inimici, et a tribulatione peccatoris. Quasi dicat: A voce inimici turbatus sum. VERclinaverunt, quia impetus malitiae eorum est quasi fluminis cursus, a tribulatione
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbauit bonum nom̃. Si alit̾ sciret:
tribulatio ei necessaria ñ fuisset.
Et suꝑ inimicos meos florentes. oc¬
culus m̃s sursum tendens. despexit.
mente rapta ad dm̃. Uidet qd omĩs

Expanded text:
bavit bonum nomen, si aliter sciret, tribulatio ei necessario non fuisset, et super inimicos meos florentes oculus meus sursum tendens, despexit mente rapta ad Deum, videt quod omnis
Abbreviated transcription (Latin):
erunt dm̃ ante occłos: quod per ħ
patet. quia ecce ds̃ adiuuat me intꝰ
ubi nemo uidet. uͥ ẽ. głia nr̃a. ñ in flo¬
re extͣ. Qͦd tam̃ ipsi nesciunt: inter
quos lateo. S hoc quod me adiuuat
uiderent: si dm̃ ante ocłos ponerẽt.
Aduiu̾at gͦ me laborantẽ: ferre q̃
& ita quõd au̾tit mala ab mnimicis
meis. disꝑdet q in u̾itate sua eos qͥ
florent in felicitate scłi: et hoc dieit
Au̾te .i. au̾tes mala inimicis meis:
.i. a me. uertes in illos. Et in u̾itate tua
disꝑde illos. Qrsi. florent ad tempus:
ꝑeant in et̾num :i. flore̾nt falsis bo¬
ñ optatio. ł scdm aliam litteram. q̃

Expanded text:
m ante oculos, quod per hoc pater, quia ecce Deus adjuvat me intus ubi nemo videt, ubi est gloria nostra non in flore extra. Quod tamen ipsi nesciunt inter quos lateo, sed hoc quod me adjuvat viderent, si Deum ante oculos ponerent. Adjuvat ergo me laborantem ferre quae Vel ita, quod avertit, mala inimicis meis, disperdetque in veritate sua eos qui florent in felicitate saeculi. Et hoc dicit t avertes, mala inimicis meis, id est a me vertes in illos, et in veritate tua disperde illos. Quasi dicat: Florent ad tempus, pereant in aeternum, id est florent falsis bonon optatio.
Abbreviated transcription (Latin):
michi suꝑbe insultaret: magni¬
ficaret se suꝑme. ⁊ minaretur mͥ
quicquid posset: absꝯdissem me.
int̾ eos. qui intus sunt mecum.s.
sem dico: forsitan ł utiq alia lit¬
tera quam alii põnunt. Not᷑atur
hic magna patientia huiꝰ. Ita enĩ
daret locum u̾bis. ut se absꝯderet:
ne uideret adu̾sarium. Illum to¬
aliqͣndo bonum ꝯsilium dedisti.
et dux ms. qui aliquando bene mo¬
musti: et notus m̃s. qui in eadẽ
eccłia mecum fuisti. Tũ inꝙͣ talis
ñ es tolerandꝰ. Et cum intus sint
mali. quid gͦ restat nisi solitudo:
Nulla enim pestis efficatior: qͣm
ea quȩ dormit in sinu tuo: custodi
claustra oris tui. Sequitur. Qi
simul mecum dulces capiebas cybo:¬

Expanded text:
 superbe insultaret, magnificaret se super me, et minaretur mihi quidquid posset, abscondissem me inter eos qui intus sunt mecum, scsem dico, forsitan. Vel, utique, alia littera quam alii ponunt. Notatur hic magna patientia hujus, ita enim daret locum verbis, ut se absconderet ne videret adversarium illum toaliquando bonum consilium dedisti, et dux meus qui aliquando bene monuisti, et notus meus qui in eadem Ecclesia mecum fuisti. Tu, inquam, talis non es tolerandus. Et cum intus sint mali, quod ergo restat, nisi solitudo? Nulla enim pestis efficacior ad noea quae dormit in sinu tuo, custodi claustra oris tui . VERS. 15.-- « Qui simul mecum dulces capiebas cibo
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ simul cum aliis mecum ꝯu̾sãs
in eccłia. dulces capiebas cybos.
sp̃uales. Unde gustate et iuidete
qm̃ suauis ẽ. dominus. Et ambu¬
lauimꝰ cum ꝯsensu in domo dĩ .i. an
eccłia. S qr modo extra es. non cor¬
ꝑe s mente. iõ dissensio ẽ. int̾ nos.

Expanded text:
 cum aliis mecum conversans in Ecclesias, dulces capiebas cibos spirituales. Unde: Gustate et videte quoniam suavis est Dominus . Et ambulavimus cum consensu in domo Dei, id est in Ecclesia. Sed quia modo extra es, non corpore sed mente: ideo dissensio est inter nos.
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sum me: uidetur qd̾ ⁊iphei alien
eẽnt a do.qi erant de adem tͥbu: Tiph
namq uiculus erat: qui ꝑtinebat
ad tribum uidẽ. Yñ .i. de qͣ tribu erat
dauid: s alienierant flore malicie:
qui ꝓdid̾unt eum. ñ tͥbuł loco. Seqͥ
rt̃ animã meã. ⁊ ñ. p .d.a.ꝯs. suũ. Hoc

Expanded text:
d non videtur quod Ziphaei alieni essent a David, qui erant de eadem tribu . Ziph namque viculus erat, qui pertinebat ad tribum Judae. Unde, id est de qua tribu erat David, sed alieni erant flore malitiae, qui prodiderunt eum, non tribu vel loco. Et runt animam
Abbreviated transcription (Latin):
putant dm̃ nescire quod agunt: qui
nicħ nisi scłm ꝯsꝑiciunt: Qͦ modo
sit nũmꝰ suꝑ nũmũ: quooodo auge¬
antur greges et opes. ł in sua ꝑso¬
na loquitur dauid. qiͣ. Ideo oro: qm̃¬

Expanded text:
putant Deum nescire quod agunt, qui nihil nisi saeculum conspiciunt, quomodo sit nummus super nummum, quomodo augeantur greges et opes. Vel in sua persona loquitur David. Quasi dicat: Ideo oro, q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsona ecclegie. Hoc modo. Qtͣ dicat.
Masi in solitudine m̃tis. ubi qͥes ẽ.¬
s qͣuia extra tribulatio ẽ: expecta¬
bam eum qui saluum me fecit. Sal¬
uat nos xp̃c: dim excitatur in no¬
bis .i. dum fides eius in nob in ar¬
descit: et dum uidemus que ꝓ no¬
bis tulerit: ut et petrus liberatus
ẽ. dum excitauit eum dormientẽ
dicens. dnẽ ꝑimus. Et tugͦ si naui¬
cula corclis turbatur in fluctib.
uaris. Uñ me saluauit. Apusilla¬
nimitate sp̃c̃. qua supͣ dicit se tur¬
batum. et tempestate .i. seditiõib.
Hec̾ ẽ. tempestas in qua petrꝰ ela¬
mabat. Me saluasti: illos aut̃ qͥ

Expanded text:
Ecclesiae hoc modo; quasi dicat: Mansi in solitudine mentis, ubi qd quia extra tribulatio est, exspectabam eum qui salvum me fecit. Salvat nos Christus, dum excitatur in nobis, id est dum fides ejus in nobis inardescit, et dum videmus quae pro nobis tulerit ut et Petrus liberatus est, cum excitavit eum dormientem, dicens: Domine, perimus . Et tu ergo si navicula cordis turbatur in fluctibus,varis. Unde me salvavit? a pusillanimitate spiritus, qua supra dixit se turbatum, et tempestate, id est seditionibus. Haec tempestas in qua Petrus clamabat: Me salvasti; illos autem qui
Abbreviated transcription (Latin):
tendens in his que dicebant᷑ ab eo:
dum soror cͥca plurima turbaretur.
are. Has gͥ uolens iste ait. Et dixi quis
dabit michi pennas uirtutũ. Et eis
habitis: uolabo in solitudinem.⁊ ibi.
requies cam in ꝯtemplatione: Soli¬
tudinẽ optat iste. dabit mͥ dico: sic̃
columbe. non sicut coruo. Coruus enĩ
de archa emissus. pꝰea ñ rediit. Colu̾̃bã
uero emissa: ferens ramum oliue re¬
diit. Columba a molestiis querit
auolare. s dilectionem ñ amittit. et
scandaliratur et ego ñ uror: Ꝙ sic al¬
orum mala sunt ei qiͣ ꝑsecutio: sicut
lothin sodomis erat cruciatus. ma¬
lauita sodomorum: unde optat
fugere. et manere in deserto. ꝓtur¬
ba tribulationũ. et scandalorum. S
aliquando ligatur ñ uisco cuꝑidi¬
tatiᷤ: s cura et officio pastorali: ut
deserere ñ possit. nisi soluat᷑. Qed
si ñ soluitur: tunc dicat. Cupiodis¬
solui: et eẽ. cum xp̃o: s manere ne¬
cesse ẽ ꝓpter uos. Et sic ẽ. eim̾itũ

Expanded text:
tendens quae dicebantur ab eo, tendens quae dicebantur ab eo, dum soror circa plurima turbaretur . Has igitur volens iste ait, et dixi: Quis dabit mihi pennas virtutum, et eis habitis volabo in solitudinem; et ibi, requiescam in contemplatione. Solitudinem optat iste. Dabit mihi, dico sicut columbae non sicut corvo. Corvus enim de arca emissus, postea non rediit; columba vero emissa, ferens ramum olivae rediit . Columba a molestiis quaerit avolare, sed dilectionem non amittit, et scandalizatur et ego non uror? et sic aliorum mala sunt ei quasi persecutio, sicut Lot in Sodomis erat cruciatus, mala vita Sodomorum , unde optat fugere et manere in deserto, pro turba tribulationum et scandalorum, sed aliquando ligatur non visco cupiditatis, sed cura et officio pastorali, ut deserere non possit, nisi solvatur. Quod si non solvitur, tunc dicat: Cupio dissolvi, et esse cum Christo ; sed manere necesse est propter nos, et sic ei meritum
Abbreviated transcription (Latin):
eimor añimi. ⁊ trenor corꝑis. uene¬
rt̃ suꝑ me: et ꝯtexert̃ me tenebre.
Tenebre sunt mali homines. qui
ꝑsecuntur eccłiam.⁊ qui ꝯtegunt
ipsam odio. qr qui odit fratrem su
um in tenebris ẽ. S in hac infirmi¬
mał ñ ꝓficere: malos uero sibi offi¬
cere deliberat. quid agat. et iuͦult
ad tempꝰ separari abhis scandalis.
ne peccata infirmus augeat ma¬
nens int̾ea. Uñ & petit pennas
uirtutũ. quib possit euolare
in solitudinem. ⁊ in altum ꝯtẽ¬
plationis ꝯscendere. Has autẽ
pennas uirtutum ñ habenti
dat ds̃. habentiuero int̾dum.
dat prelatꝰ eccłiȩ: dum soluit liga¬
tas. Habẽt enim quidã has pen¬
nas s ligatas cura et officio pasto¬
rali. quib ñ ualent᷑ aduolandum ĩ
solitudinem: nisi pͥus soluantur.
Ergo etĩam qui soluit ligatas pẽnas.
dat que ñ erant adusum. nec sue ha¬
bentis .i. sui uiris. His pennis ysaac
ornatꝰ. exibat in campũ meditari: &
maria sedebat secus pedes dñi. in¬

Expanded text:
imor animi, et tremor corporis venerunt super me, et contexerunt me tenebrae. Tenebrae sunt mali homines, qui persequuntur Ecclesiam, et qui contegunt ipsam odio, quia qui odit fratrem suum, est in tenebris . Sed in hac infirmimalis non proficere, malos vero sibi officere, deliberat quid agat, et vult ad tempus separari ab his scandalis, ne peccata infirmis augeat, manens inter ea. Unde et petit pennas virtutum, quibus possit avolare in solitudinem et in altum contemplationis conscendere. Has autem pennas virtutum non habenti dat Deus; habenti vero interdum dat praelatus Ecclesiae, dum solvit ligatas. Habent enim quidam has pennas, sed ligatas, cura et officio postorali, quibus non valent uti ad volandum in solitudinem, nisi prius solvantur. Ergo et qui solvit ligatas, pennas dat quae non erant ad usum, nec suae habentis. His pennis Isaac ornatus exibat in campum meditari , et Maria sedebat secus pedes Domini, in
Abbreviated transcription (Latin):
aeris. qui ante pͥmatũ habebat in hõĩe:
miratur et q̃rit. Qs est iste rexgłies Res¬
pore ꝑgit ille temptatꝰ. suꝑ os angł̃os tẽ¬
dit ille ab angło p̾uaricatore temptat᷑.
d̾s habitet in nob̾. atq colat᷑. s e uł ałr.
Attollite ł tollite. Diẽ hec dauid ꝓpħa: ĩ¬
ꝑsona angłorum sͥ assumpta: qui xp̃m
ꝑreces sert̃ descendentẽ adinferos. ł as¬
õs in inferno detinebatis. ut ip̃i idem p̃¬
cedentes. xp̃m̃ in ascensione: dic̃t. & ouoꝰ
porte et̾nales: que hactenꝰ eratis clause:
.s. aditus celi: ingressꝰ paradisi: eleuami
ge semel manno cũ sangͥne intͣbat in
Qͥs ẽ. iste rexgłie: Qͣ dic̾et. Nos regem
dentes ad infernũ. Ip̃e ẽ. dñs fortis ⁊ ꝑo¬
tens qui mortẽ uicit. et diabolũ. dñs
potens in p̃lio ꝯt̾ra diabolũ pͥncipẽ ur̃m.
qr alligauit fortẽ. et nc̃ uenit eu̾t̾e̾ do¬
claustra. et educere caꝑtiuã captiuitatẽ.
ut ui̾am dnõ uenienti aꝑiant. eiq occur¬

Expanded text:
aeris, qui ante primatum habebat in homine, miratur et quaerit: Quis est iste rex gloriae? Respore pergit, ille tentatus super omnes angelos tendit, ille ab angelo praevaricatore tentatus. Deus habitet in nobis, atque colatur. Vel aliter, attollite, vel tollite. Dicit haec David propheta, persona angelorum sibi assumpta, qui Christum praecesserunt descendentem ad inferos vel asnunc in inferno omnes detinebatis. Et ipsi idem praecedentes Christum in ascensione dicunt: Et o vos portae aeternales, quae hactenus eratis clausae, scilicet aditus coeli, ingressus paradisi, elevamini, ge semel in anno cum sanguine intrabat in Quis est iste rex dentes ad infernum: Ipse est Dominus fortis et potens, qui mortem vicit et diabolum; Dominus potens in praelio, contra diabolum principem vestrum, quia alligavit fortem, et nunc venit eveclaustra, et educere captivam captivitatem. ut viam Domino venienti aperiant, eique occur
Abbreviated transcription (Latin):
tõe dñi. et hoĩs reformatõe. q̃ facta ẽ.
di. ut sic̃ nullꝰ ab eiꝰ imꝑio: ita nec a
fide eiꝰ sit alienus. Sccdo det̃minat:
quib uirtutib p̃diti sunt in ȩccłia.
Ibi. Qis ascendet. Tercio: suꝑsticio¬
dib xp̃m recipiant. Ibi. Attollite por
res urrectionis. xp̃i głiã attendens:¬

Expanded text:
facta est Dei, ut sicut nullus ab ejus imperio, ita nec a fide ejus sit alienus. Secundo determinat quibus virtutibus praediti sint in Ecclesia, ibi, quis ascendet. Tertio, superstitiodibus Christum recipiant, ibi, attollite portresurrectionis Christi gloriam attendens,
Abbreviated transcription (Latin):
toto orbe tr̃arum: ẽ. dñi. ñ tñ ibi est:
nͥ innocens. et hoc dicit sub int̾roga¬
tõẽ: ut attentos reddat. Qis ascendet
in montẽ dñi : ⁊c̃. Uł ad literã pos st̃
accipi suꝑiora. Dni ẽ. t̾ra: ꝙͣ creauit. et¬

Expanded text:
toto orbe terrarum est Domini, non tamen ibi est, nisi innocens. Et hic dicit sub interrogatione, ut attentos reddat. Quis ascendet in montem Domini? etc. Vel ad littera possunt accipi superiora. Domini est terra, quam creavit
Abbreviated transcription (Latin):
Ni est tra.Prima
Sabbati: dr dies pͥ¬
ma pꝰs abbatũ. He¬
breinãq: ꝓpt̾ digni¬
tatẽ sabbati. õs ali¬
os dies appellant nomine sabbati.
dicentes. pͥmã sabbati. Sed̾am sabbi.
et deinceps. Sic̃ gentiles: dies appella¬
bant nõib planetarũ. dicentes. diem
diuisa a tenebris. reb ꝯfusis atq infor¬
mib: accipientib formas. et eadem
die: xp̃c depositis mortalitatis tenebͥs:
clarificatꝰ ẽ. et homo: de pulsa pecẽoꝵ

Expanded text:
ma Sabbati dicitur dies prima post Sabbatum. Hebraei namque propter dignitatem Sabbati omnes dies alios appellant nomine Sabbati, dicentes primam Sabbati, secundam Sabbati, et deinceps, sicut gentiles dies appellabant nominibus planetarum, dicentes diem Ldivisa a tenebris rebus confusis, atque informibus accipientibus formas, et in eadem die Christus depositis mortalitatis tenebris, clarificatus est, et homo depulsa peccatorum
Abbreviated transcription (Latin):
qui in eo st̃. Uñ subdit. Et ip̃aẽ. orbis
trar̾. et ĩ ea st̃: uniu̾si qui habitant ĩ eo.
Eum enĩ clarificatꝰ dñs adnuntiatur
in fide omiũ gentiũ: tuc̃ et totꝰ orbis
fit eccłia eiꝰ .i. in toto orbe. et de totoor¬
be: fit eccłia eiꝰ. Et mto eccłia ẽ. dñi:¬

Expanded text:
it, et ipsa est orbis terrarum, et in ea sunt universi qui habitant in eo. Aug. Cum enim clarificatus Dominus annuntiatur in fidem omnium gentium, tunc et totus orbis fit Ecclesia ejus, id est in toto orbe, et de toto orbe fit Ecclesia ejus. Et merito Ecclesia est Domi
Abbreviated transcription (Latin):
religione declarata: suꝑsticiosos
a prauitate uocat. ut patefactis cor¬
nullus ascendit ł stat nͥ innocẽs &
purꝰ. gͦ ouos pͥncipes mali et suꝑ¬
Sticiosi ut sunt ꝙpocͥs iarche. attol¬
lite ł tollite .i. auferte ab animis ue¬
stris portas nequitie .i. mortis. q̃ a
pͥncipe diabolo posite sunt ꝑ quã
ip̃e ad corda intrat. Forte ille sunt.
uitia et pecc̃a. quib locꝰ fit diabolo
incordib hõiũ. Et ꝯtͣ illas portas mor¬
tis: eleuamini .i. exaltamini incordi¬
ueniente xp̃o data ẽ. qui spũ gr̃ȩ ple¬
nus: alios gr̃a rigauit. ut spũalia ne¬
quitiȩ de cordib suorũ repelłet. eleua¬
minidico: et sic: int̾ibit ad corda: rex
biam diaboli ut fortis athletha ex¬

Expanded text:
religione declarata superstitiosos a pravitate avocat, ut patefactis cornullus ascendit, vel stat, nisi innocens et purus: Ergo, o vos principes mundi, et superstitiosi, ut sunt hypocrisiarchae, attollite, vel, tollite, id est auferte ab animis vestris portas vestras, id est mortis; quae a principe diabolo positae sunt, per quas ipse ad corda intrat. Portae illae sunt vitia et peccata, quibus locus sit diabolo in cordibus hominum. Et contra illas portas mortis elevamini, id est exaltamini, in cordieniente Christo data est, qui spiritu gratiae plenus alios gratia rigavit, ut spiritualia nequitiae de cordibus suorum pelleret. Elevamini dico, et sic introibit ad corda rex gerbiam diaboli, ut fortis athleta ex
Abbreviated transcription (Latin):
notat ibi: Innocẽs.in.⁊ m. corde. mo
& qͥ ẽ. innoces u̾bis. Et hoc ẽ: qd̾ ibi suo¬
ait. nec uiraũ ĩ .d.p. suo.⁊c̃. & qui sͥ ipsi
Qrͣ dic̾et. Queritur quis ascendi et sta¬
bit. Ille utiq: qui ẽ. in nocẽs manib .i.¬
putaũ aĩã suã reb ñ ꝑmanẽtib et ca¬
ducis. s eã sentiens ĩmortalẽ: ȩt̾na desi
dauit. Et iõ: ñ uirauit in dolo ꝑximo suo.
Sieͣ enĩ simplicia: et ñ fallentia: sunt
uñ decipiat eum: ne dum peiꝰ fac̾e̾t.¬
& nota qd̵ ñ ait simpliciter ñ uirauit.
facturꝰ ẽ: quã ꝓmutit. cũ ꝑuiriũ sit: ne¬

Expanded text:
orde et qui est innocens in verbis. Et hoc est quod ibi ait, nec juravit in dolo, etc. et qui sibi ipsi asi dicat: Quaeritur quis ascendet et stabit? ille utique, qui est innocens manibputavit animam suam rebus non permanentibus et caducis, sed, eam sentiens immortalem, aeterna desideravit. Et ideo non juravit in dolo proximo suo. Sicut enim simplicia, et non fallentia sunt unde decipiat eum ne dum pejus faceEt nota quod non ait simpliciter, non juravit, facturus est quam promittit; cum perjurium sit, ne
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa doͣna.ł uirtutũ .i. trenorũ pͥncipũ.
ip̃e ẽ. rex głie. Uͥapud nos ẽ. uirtutũ in
hebreo habetur sabaoth qd̾ int̃ptatur
exerenu. ł militiar̃. ł uͥtutũ. ¶Aliter. At¬
tollite. ł tollite. et c̃. Priñcipes dicit: de¬
mones: qui pͥncipari hominib uolũt.
Ait gͦ. opͥncipes tenebrar̃. qͥ pͥmatũ in
hominib queritis: tollite portas ur̃as.
.i. auferte aditꝰ cupiditatis et timoris.
ne impediant dnm uenientẽ. qͦs sta¬
tuistis in animis hoĩũ. ut ꝑ eos ad deci¬
piendoᷤ homines. intretis dũ timent:
ñ tim̃da. et cupiunt ñ cupienda. Et uoᷤ

Expanded text:
ominus virtutum, id est terrenorum principum ipse est rex gloriae. Ubi apud nos est virtutum, in Hebraeo habetur sabaoth, quod interpretatur exercituum, vel militiarum, vel virtutum. Aliter attollite vel tollite, etc. principes dicit daemones, qui principari hominibus volunt. Ait ergo: O principes tenebrarum qui primatum in hominibus quaeritis, tollite portas principes, id est auferte aditus cupiditatis et timoris, ne impediant Dominum venientem, quos statuistis in animis hominum, ut per eos ad decipiendos homines intretis, Aug. dum timent non timenda, et cupiunt non cupienda. Et vos
Abbreviated transcription (Latin):
¶E ł aliter. Attollite portas. Frincipes:
estis genꝰ electũ regale sac̾dotiũ: ges̃
nullus ascendit nͥ innocẽs: et mũdꝰ.
gͦ ouos pͥncipes .i. fideles qui estis genꝰ

Expanded text:
el aliter, attollite portas, principes hestis genus electum, regale sacerdotium, gens nul vos, principes, id est fideles, qui estis genus
Abbreviated transcription (Latin):
Contͣrecta eicatͥees: et senties te repara¬
tam: ĩmortalitate reddita. Infirmitate
namq hoĩs soluta: quȩ t̾ris debebat᷑.
uͥ cum morte belligeratũ ẽ: firmata est
clarificatio dñi. s sequit᷑. Attollite. ł tolli¬
te. Egit supͣ ꝯtͣ demones. hinc iam itur
incelum .i. celestes angłos alloquit᷑. qͥ
solebant abhominib adorari. et eͣxcla
tes p̾ncipes: tollite portas ur̃as. qͣs ha¬
betis in animis hominũ. qui adorant
ad oratõe quȩ dulia ẽ. ñ latria. Ut sͥ po¬
tiꝰ quam mał angłis: reuerentia ex hib̾e¬
tur ab homĩb. s post incarnatõẽ: ex¬
humilitate atq subiectõe ꝙͣ debent do¬
mino suo: ꝓbibent homines adorare¬
se. ut intelligant humanã naturam:
in xp̃o: suꝑ omnẽ creat᷑am exaltatã. Uñ
in apocalipsi: angłs dixit iobi. Nolime
adorare. ꝯseruus enĩ tuus sũ et frm̃ tuoꝵ

Expanded text:
concreta cicatrice, et senties te reparatam immortalitate reddita. Infirmitate namque hominis soluta, quae terris debebatur, ubi cum morte belligeratum est, firmata est clarificatio Domini. Attollite, vel, tollite; egit supra contra daemones, hinc jam itur in coelum, id est coelestes angelos alloquitur, qui solebant ab hominibus adorari. Et exclamates principes tollite portas vestras quas habetis in animis hominum, qui adorant adoratione quae dulia est, non latria , ut sibi potius quam malis angelis reverentia exhiberetur ab homihumilitate atque subjectione, quam debet Domino suo prohibent homines se adorare, ut intelligant humanam naturam in Christo super omnem creaturam exaltatam. Unde in Apocalypsi angelus dixit Joanni: Noli me adorare, conservus enim tuus sum, et fratrum
Abbreviated transcription (Latin):
totus. scilicet sponsus et spon¬
sa. Intentio: homines in adam defor¬
matos: xp̃o nouo homini ꝯformare.
quando scdm utrumq. De xp̃o autem
scłm diuinitatẽ. Ut tecum pͥncipium.
Aliqñ. scd̾m humanitatẽ. Ut ego dor¬
miui ⁊ sompnũ cepi. Aliqñ: ꝑ transsũp¬
tionẽ. ut qñ utitur uoce m̃brorum. sic̃¬
alibi. Longe a salute mea ⁊ c̃. Et ibi. ds̃
tu scis insipientiam meã & c̃. Item: de
eccłia: tͥb modis. Aliquando: seđm ꝑfec¬
toꝰ. aliqñ: scdm imꝑfectos. In terdum:
scłm malos. qui sunt in eccłia corꝑe ñ
m̃te. nomine. ñ numine.
e ordine qͦ psalmorum queri

Expanded text:
tus, scilicet sponsus et sponsa. Intentio, homines, in Adam deformatos, Christo novo homini conformare. quando secundum utrumque. De Christo autem secundum divinitatem ut, Tecum principium , aliquando secundum humanitatem, ut, Ego dormivi et somnum coepi ; aliquando per transumptionem, ut quando utitur voce membrorum, sicut ibi, Longe a salute mea, etc. . Et ibi, Deus, tu scis insipientiam meam, etc. . Item de Ecclesia, tribus modis: Aliquando secundum perfectos, aliquando secundum imperfectos, interdum secundum malos qui sunt in Ecclesia corpore, non mente; nomine, non numine. De ordine quoque psalmorum, qu
Abbreviated transcription (Latin):
me exposuert̃: peccando. Dñs ã car¬
ne accepta: assumpsit me adiminor¬
talitatẽ. Hoc ad litterã potest ꝯuenire
dauid. qui cum ẽẽt frm̃ minimꝰ: et a
parentib ꝯtemptꝰ: a dño ꝑ samuhelẽ
est electus. Mystice qͦ pͭ accipi hoc. Pa¬
ter malus fuit regnũ scłi ł diabolus.

Expanded text:
me exposuerunt peccando: Dominus autem accepta carne assumpsit me ad immortalitatem. Hier. Hoc ad litteram potest convenire David, qui cum esset fratrum minimus, et a parentibus contemptus, a Domino per Samuelem est electus . Mystice quoque potest accipi hoc, pater malus fuit regnum saeculi, vel diabolus.
Abbreviated transcription (Latin):
qui̾a ego quãius liber: et in uia positꝰ.
michi ñ sufficio. Q̃ enĩ inueniã te: ni¬
si adiuues me: Sine te deficiam. Et iõ:
posuisti. s aberrabo si me relinqͥs. Uo¬
luntatem libam mͥ dedisti. s sine te ni¬
chil ẽ. conatꝰ ms: neq despicias me .i.
ñ ꝯtempnas: qd ego mortał: te ȩt̾̃num
audeo querere. qr tues ds̃ qui me crea¬
sti ⁊ recreasti et salutaris m̃s. qui sanaᷤᷤ
asti: si mortalẽ despicis. Od ñ debes:
hanc mortalitẽ decidi. et ħ ẽ. quod ait.

Expanded text:
quia ego quamvis liber et in via positus quia ego quamvis liber et in via positus mihi non sufficio. Quando enim inveniam te, nisi adjuves me? sine te deficiam. Et ideo posuisti, sed aberrabo si me relinquis. Voluntatem liberam mihi dedisti, sed sine te nihil est conatus meus; neque despicias me, id est non contemnas quod ego mortalis te aeternum audeo quaerere, quia tu es Deus qui me creasti; et salutaris meus, qui sanas asti si mortales despicis, quod non debes, hanc mortalitatem decidi.
Abbreviated transcription (Latin):
in futo᷑: in ira a seruo tuo. nẽ te querẽs:
in aliũ incurram. eues enĩ una: ꝙͣ peto.
nib aliud uolo hr̃e: ł timeo ꝑdere: nisi
unã. Uehem̃t̃ iste uir ses fixit desidium
et peticionẽ suã: in hac una. aliud ñ pe¬
tit. una sufficit ei. alius petit ħbona
temꝑalia a dõ. et de datis gaudet: hie :¬
tũ: netollat ea. Iste ñ putat iram: nisi
au̾tat ds̃ uultũ suũ ab eo. etiam siquid
seruo tuo. Qħ oro: ne au̾tas faciem in
futo᷑ ꝓpter qd̃: int̾im: ne declines in
ira a seruo tuo. ñ simpliciter dicit: ne
declines. s addit: in ira. Aquib dã enĩ:
declinat inira. a quibdã ñ in tra. Nõñ
in ira declinat: qñ a peccĩs faciẽ au̾tit:
ut ea deleat. ñ ab ip̃o ꝑeccante ut eũ
quẽ sinit: ut cautior et fortior surgat.
Scdm qd̃. sic expone. Ne declines ame
seruo tuo in ira.t.idẽ. ne me labi sinas
in ira .i. ita qd̃ et̃naliter punias. s ut
nr̃a infirmitas: cautior fiat. Ne decli¬

Expanded text:
uo, Aug. ne te quaerens in malum incurram. Tu es enim una quam peto, nil aliud volo habere nec timeo perdere nisi unam. Vehementer iste vir sanctus fixit desiderium et petitionem suam in hac una; aliud non petit, una sufficit ei. Alius petit haec bona temporalia a Deo et de datis gaudet; hic  iratum, ne tollat ea; iste non putat iram nisi si avertit vultum suum Deus ab eo. Etiam si quid quasi dicat: Oro ne avertas faciem in futuro: propter quod interim, ne declines in ira a servo tuo. Non simpliciter dixit, ne declines, sed addit, in ira, a quibusdam enim declinat in ira, a quibusdam non in ira. Non in ira declinat, quando a peccatis faciem avertit, ut ea deleat, non ab ipso peccante, ut eum quem sinit, ut cautior et fortior surgat. Secundum quod, sic expone: Ne declines a me, servo tuo, id est ne me labi sinas, in ira, ita quod aeternaliter punias, sed ut nostra infirmitas cautior fiat. Ne decli
Abbreviated transcription (Latin):
denti ad te: et iam in uia posito: odñe:
pone legem tuã .i. da correptionẽ. quȩ
non sinat aberrare. Iõ pone legemine
aberrantem disciplina tua deserat. ħ
sus ceptus audet dicere. pone mͥ.: clico
sapĩa: de qͣ scͥptum ẽ. legẽ et mĩam: in
lingua portat. Si enĩ offencłis in lege:
ipe qui ꝓ te sanguinẽ effudit: ꝯfitẽti
tibi ignoscit. Deinde de mĩa subdit.
dicens. Et dirige me ultiꝰ. in semutã
rectã .i. in rectitudinẽ angustiar̃. qm ñ
inimicos .m. qui in sidiari ñ cessant.
Nota qd duo dic̃ . s. legempone. ⁊ di¬

Expanded text:
denti ad te et jam in via posito, o Domine pone legem, id est da correctionem quae non sinat aberrare. Ideo, pone legem, ne aberrantem disciplina tua deserat. Hoc susceptus potest dicere, pone mihi, dico, sapientia, de qua scriptum est: Legem et misericordiam in lingua portat . Si enim offenderis in lege, ipse qui pro te sanguinem effudit, confitenti tibi ignoscit. Deinde de misericordia subdit, dicens et dirige me ulterius in semita recta, id est in rectitudine angustiarum, quoniam non inimicos meos, qui insidiari non cessant. Nota quod duo dicit, scilicet legem pone, et di
Abbreviated transcription (Latin):
dei ꝯtemplabor: cũ incorruptiõẽ ꝓtegar.
Antẽ ã quã gaudeat᷑ in illa una: ẽ. gemit᷑
miserorũ. et oratio indigentiũ. Et iõ: e¬
go int̾ alios gemens: et orans: clamo:
qua in illa una sim. et exaudime. De il¬
la una. p̾ces inculeat: cum ait: exau¬
di miserere mei. qr ꝙͣto plꝰ accep̃: tanto
ardentiꝰ appetit. De clesidio: enĩ: ñ ẽ. finis.
et sacietas. G iꝰ bi dixit cor meũ exqͥ
cordis. quod deo loquit᷑. ł. Ratio a te
docta: tibi ꝯfabulat᷑: de illa una et ñ
mea. qua sum notabił: exquisiuit tuã
que ẽ. una. de qͣ supͣ. ut ꝯtempler delec¬

Expanded text:
Dei contemplabor, cum in corruptione protegar, ante autem 55 quam gaudeatur in illa una, est gemitus miserorum, et oratio indigentium. Et ideo ego inter alios gemens et orans, clamo, qua in illa una sim, et exaudi me. Cassiod. De illa una preces inculcat, cum ait, exaudi, miserere mei, quia quanto plus accepit, tanto ardentius appetit: desiderio enim non est finis et satietas. cordis quod Deo loquitur. Vel ratio a te docta tibi confabulatur de illa una, non mea qua sum notabilis exquisivit tuam, quae est una, de qua supra, ut contempler delec
Abbreviated transcription (Latin):
do uidere bona dñi: in t̾ra uiuentium.
Credo uidere. Hic redit ad illam unã: ad
me undiq pulsant: s ego. inͣt hec ꝑieła
et difficultates: cdirigente dõ: Credo uid̾e
bona dñi. quͦi et ħ mala pͥor passꝰ ẽ ⁊ pꝰ

Expanded text:
do videre bona Domini in terra viventium. » Credo videre. Aug. Hic redit ad illam unam ad me undique pulsant, et ego inter haec pericula et difficultates, Deo dirigente, credo videre bona Domini, qui e