comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Pilu rachel. ioseph & beniamin: Pilu
bale ancillȩ rachelis. dan & neptalĩ
Filii zelphȩ ancillȩ liȩ. gad & aser.
Hi filii iacob qui nati sunt ei in meso¬
potamia sẏriȩ. Uenit etiam ad isa ac
patrem suum in mambre ciuita tem
arbeȩ hȩc est chebron. in qua pere¬
grinatus est abraham & isaac. Et cõ¬
pleti sunt dies isaac centum octo¬
gintã annoꝵ. consumptusq ętate
mortuus est & appositus populo suo
senex & plenus dierum. & sepelierunt
edom: Esau accepit uxores de filia¬
bus chanaan. ada filiam edom ethei.
& oolibama filiam anȩ filu sebeon
euei. basemath quoq filiam ismahel
sororem nabaioth. Peperit autẽ ada
eliphar. basemath genuit rauhel.
oolibama edidit hicus & hielom &
uxores suas & filios & filias & omnẽ
animam domussuȩ & substantiam
& pecora & cuncta quȩ habere pote¬
rat in terra chanaan. & abut in alte¬
ram regionem. recessitq a fratre suo
iacob Diuites enim erant ualde. &

Expanded text:
filii Rahel Iosefilii Rahel IoseBalae ancillae Rachelis, Dan et Nephtali. Filii Zelphae ancillae Liae, Gad et Aser; hi filii Jacoh, qui nati sunt ei in Mesopotamia Syriae. Venit etiam ad Isaac patrem suum in Mamre, civitatem Arbee, haec est Hebron; in qua peregrinatus est Abraham et Isaac. Et completi sunt dies Isaac centum octoginta annorum. Consumptusque aetate mortuus est: et appositus est populo suo senex et plenus dierum: et sepelierunt Edom. Esau accepit uxores de filiabus Chanaan; Ada filiam Elon Hetthaei, et Oolibama filiam Ana, filiam Sebeon Hevaei: Basemath quoque filiam Ismael sororem Nabajoth. Peperit autem Ada, Eliphaz: Basameth genuit Rahuel: Oolibama edidit Jesus et Jalam  uxores suas et filios et filias, et omnem animam domus suae, et substantiam, et pecora, et cuncta quae habere poterat in terra Chanaan: et abiit in alteram regionem, recessitque a fratre suo Jacob. Divites enim erant valde, et
Abbreviated transcription (Latin):
in loco quo locutus fuerat ei ds̃. libans
suꝑ eum libamina & fundens oleũ.
uocansq nomen loci illius bethel
ad terram quȩ ducit ephratã: In qua
cum parturiret rachel. ob difficul¬
tatem partus periclitari coepit. Di¬
xitq ei obstetrix. Noli timere. qͥa
& hunc habebis filium: Egrediente
autẽ anima prȩ dolore & imminen¬
te iam morte. uocauit nomen filii
sui benoni idest filius doloris mei
Pater uero appellauit eum beniamin
id est filium dexterȩ: Mortua est
rachel. & sepulta in uia quȩ ducit
ephratam hȩc est bethleem: Erexit¬
q iacob titulum super sepulchrum
eius. hic est titulus monumenti ra¬
chel usq in prȩsentem diem: Egres¬
sus inde. fixit tabernaculũ trans
turrim gregis. Cunq habitaret in
illa regione. abut ruben & dormi¬
uit cum bala concubina patris sui.
quod illũ minime latuit Erant
autẽ filii iacob duodecim. Pilu lię
primogenitus ruben. & symeon &
leui & udas & isachar & zabulon

Expanded text:
in loco quo locutus fuerat ei Deus: libans in loco quo locutus fuerat ei Deus: libans super eum libamina et effundens oleum: vocansque nomen loci illius, Bethel.ad terram quae ducit Ephratam; in qua cum parturiret Rachel, ob difficultatem partus periclitari coepit. Dixitque ei obstetrix: Noli timere, quia et hunc habebis filium. Egrediente autem anima prae dolore, et imminente jam morte, vocavit nomen filii sui Benoni, id est, filius doloris mei: pater vero appellavit eum Benjamin, id est, filius dextrae. Mortua est ergo Rachel, et sepulta in via quae ducit Ephratam, haec est Bethlehem. Erexitque Jacob titulum super sepuleius hic est titulus monumenti Rahel usque in praesentem diem egressus inde fixit tabernaculum trans turrem Gregis cumque habitaret in illa regione abiit Ruben et dormivit cum Bala concubina patris sui quod illum minime latuit erant autem filii Iacob duodecim filii Liae primogenitus Ruben et Symeon et Levi et Iudas et Isachar et Zabulon
Abbreviated transcription (Latin):
Cunq profecti essent. terror dñi in¬
uasit om̃s per circuitum ciuitates. &
non sunt ausi persequi recedentes.
Uenit igitur iacob luzam L xi.¬
quae est in terra chanaan cognomen¬
to bethel ipse & omnis populus cũ eo.
ȩdificauitq ibi altare. & appellauit
nomen loci domus dĩ Ibr enĩ apparu¬
it ei ds̃. cum fugeret fratrem suum:
Eo tempore mortua est debbora nu¬
trix rebeccȩ. & sepulta est ad radices
bethel subter quercũ. Uocatumq ẽ
nomen loci quercus fletus. Apparu¬
it autẽ iterum ds̃ iacob postquam
reuersus est de mesopotamia syriae.
benedixitq ei dicens. Non uocaberis
ultra iacob. sed isrł erit nomen tuũ
Et appellauit eum isrł. Dixitq ei
Ego ds̃ omp̃s. Cresce. & multiplicare
Gentes & populi nationũ erunt exte:
Reges de lumbis tius egredientur. ter¬
ramꝰq quam dedi abraham & isa ac
dabo tibi & semini tuo post te Et
recessit ab eo
lle uero erexit titulum lapideum

Expanded text:
cumque profecti essent terror Dei incumque profecti essent terror Dei invasit omnes per circuitum civitates et non sunt ausi persequi recedentes venit igitur Iacob Luzam quae est in terra Chanaan cognomento Bethel ipse et omnis populus cum eo aedificavitque ibi altare et appellavit nomen loci Domus Dei ibi enim apparuit ei Deus cum fugeret fratrem suum eodem tempore mortua est Debbora nutrix Rebeccae et sepulta ad radices Bethel subter quercum vocatumque est nomen loci quercus Fletus apparuit autem iterum Deus Iacob postquam reversus est de Mesopotamiam Syriae benedixitque ei dicens non vocaberis ultra Iacob sed Israhel erit nomen tuum et appellavit eum Israhel dixitque ei ego Deus omnipotens cresce et multiplicare genreges de lumbis tuis egredientur. Terramque quam dedi Abraham et Isaac, dabo tibi et semini tuo post te. Et recessit ab eo. C. Ille vero erexit titulum lapideum
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ in domib & in agris erant. paruu¬
los quoq & uxores eorum duxerunt
captiuas. Quib patratis audacter. ia¬
cob dixit ad sẏmeon & leui: Turba¬
stis me. & odiosum fecistis chananeis
& pherezeis habitatoribus terrȩ huiꝰ
Nos pauci sumus. illi congregati ꝑcu¬
tient me. & delebor ego & domus mea
Responderunt. Nunquid ut scorto
abuti debuere sorore nr̃ax.
Nterea locutus est ds̃ ad iacob Sur¬
ge & ascende bethel & habita ibi. facq
altare dõ qui apparuit tibi quando
fugiebas esau fratrem tuum. Iacob
uero conuocata omni domo sua. ait
Abicite deos alienos qui in medio
urĩ sunt. & mundamini ac mutate
uestimenta urã: Surgite & ascenda
mus bethel. ut faciamus ibi altare
dõ qui exaudiuit me in die tribula¬
tionis meȩ. & fuit socius itineris mei
Dederunt ergo ei omnes deos alienos
quos habebant. & inaures quȩ erant
in aurib eoꝵ. At ille infodit ea sub
terebintum quȩ est post urbẽ sychẽ

Expanded text:
quae in domibus et in agris erant parvuquae in domibus et in agris erant parvulos quoque et uxores eorum duxere captivas quibus patratis audacter Iacob dixit ad Symeon et Levi turbastis me et odiosum fecistis Chananeis et Ferezeis habitatoribus terrae huius nos pauci sumus illi congregati percutient me et delebor ego et domus mea responderunt numquid ut scorto abuti debuere sorore nostra interea locutus est Deus ad Iacob surge et ascende Bethel et habita ibi facque altare Deo qui apparuit tibi quando fugiebas Esau fratrem tuum Iacob vero convocata omni domo sua ait abicite deos alienos qui in medio vestri sunt et mundamini ac mutate vestimenta vestra surgimus in Bethel ut faciamus ibi altare Deo qui exaudivit me in die tribulationis meae et fuit socius itineris mei dederunt ergo ei omnes deos alienos quos habebant et inaures quae erant in auribus eorum at ille infodit ea subter terebinthum quae est post urbem Sychem
Abbreviated transcription (Latin):
bat enim puellam ualde. & ipse erat
inclitus in omni domo patris sui Ingres¬
si portam urbis. locuti sunt populo.
Uiri isti pacifici sunt. & uolunt habi¬
tare nobiscum. Negotientur in terra
& exerceant eam. quȩ spatiosa & lata
cultorib indiget Filias eoꝵ accipie¬
mus uxores. & nr̃as illis dabimꝰ Vnũ
est quo differtur tantum bonum.
si circuncidamus masculos nros ritũ
gentis imitantes. Et substantiae eoꝵ
& pecora. & cuncta quȩ possident nr̃a
erunt: tantum in hoc adquiescamus.
& habitantes simul unum efficiamꝰ
populum. Assensi sunt om̃s. circun¬
eisis cunctis maribus : Et ecce die
tertio quando grauissimus uulnerũ
dolor est. arreptis duo iacob filusy¬
meon & leui fratres dinę gladus in¬
gressi sunt urbem confidenter. Int̃
mo sychem sororem suam: Quib
egressis. irruerunt super occisos cȩ¬
teri filii iacob. & depopulati sunt ur¬
bem in ultione stupri. Oues eoꝵ & ar¬
menta & asinos cunctaq uastantes

Expanded text:
bat enim puellam valde et ipse erat bat enim puellam valde et ipse erat inclitus in omni domo patris sui ingressique portam urbis locuti sunt populo viri isti pacifici sunt et volunt habitare nobiscum negotientur in terra et exerceant eam quae spatiosa et lata cultoribus indiget filias eorum accipiemus uxores et nostras illis dabimus unum est quod differtur tantum bonum si circumcidamus masculos nostros ritum gentis imitantes et substantia eorum et pecora et cuncta quae possident nostra erunt tantum in hoc adquiescamus et habitantes simul unum efficiemus populum adsensi sunt omnes circumcisis cunctis maribus et ecce die tertio quando gravissimus vulnerum dolor est arreptis duo Iacob filii Symeon et Levi fratres Dinae gladiis ingressi sunt urbem confidenter interfmo Sychem sororem suam quibus egressis inruerunt super occisos ceteri filii Iacob et depopulati sunt urbem in ultionem stupri oves eorum et armenta et asinos cunctaque vastantes
Abbreviated transcription (Latin):
accipite. & habitate nobiscum: Terra
in potestate urã est. exercete & negoti¬
amini & possidete eam: Sed & sychẽ
ad patrem & ad fratres eius ait Inue¬
niam gr̃am coram uobis. & quȩcunq
statueritis dabo Augete dotem. mu¬
nera postulate. libens tribuam quod
petieritis. tantũ cdate mihi puellam
hanc uxorem. Responderunt filii
iacob sychem & patri eius in dolo. sȩ¬
uientes obstuprũ sororis. Non possu¬
mus facere quod petitis. nec dare so¬
rorem nr̃am homini incircunciso.
quod illicitum & nefarium ẽ apud nos.
Sed in hoc ualebimus foederari si esse
uolueritis nostri similes. & circuncida¬
tur in uobis omnȩ masculini sexus.
Tunc dabimus & accipiemus mutuo
filias nostras ac uestras. & habitabimꝰ
uobiscum. erimusq unus populus.
Sin autẽ circuncidi nolueritis tolle¬
mus filiam nostram & recedemꝰ: Pla¬
cuit oblatio eorũ emor & sychem filio
eius. Nec distulit adolescens. quin sta¬
tim quod petebatur expleret Ama¬

Expanded text:
accipite et habitate nobiscum terra accipite et habitate nobiscum terra in potestate vestra est exercete negotiamini et possidete eam sed et Sychem ad patrem et ad fratres eius ait inveniam gratiam coram vobis et quaecumque statueritis dabo augete dotem munera postulate libens tribuam quod petieritis tantum date mihi puellam hanc uxorem responderunt filii Iacob Sychem et patri eius in dolo saevientes ob stuprum sororis non possumus facere quod petitis nec dare sororem nostram homini incircumciso quod inlicitum et nefarium est apud nos sed in hoc valebimus foederari si esse volueritis nostri similes et circumcidatur in vobis omne masculini sexus tunc dabimus et accipiemus mutuo filias nostras ac vestras et habitabimus vobiscum erimusque unus populus sin autem circumcidi nolueritis tollemus filiam nostram et recedemus placuit oblatio eorum Emor et Sychem filio eius nec distulit adulescens quin statim quod petebatur expleret ama
Abbreviated transcription (Latin):
tum agnis. Et erecto ibi altari. in¬
uocauit suꝑ illud fortissimum dm̃
ifrł: Egressa est autem dina filia
liȩ. ut uideret mulieres regionis illi¬
us. Quam cũ uidisset sychem filius
emor euei princeps terrȩ illius. ad¬
amauit & rapuit & dormiuit cum
illa ui opprimens uirginem: Et con¬
glutinata est anima eus cum ea.
tristemq blanditus deliniuit.
Et pergens ad emor patrem suum
accipe mihi inquit puellam hanc
coniugem. Quod cum audisset ia¬
cob absentibus filus & in pastu occu¬
patis pecorum. siluit donec redirent.
Egresso autẽ emor patre sychem
ut loqueretur ad iacob. ecce filii eiꝰ
ueniebant de agro: Auditoq quod
acciderat irati sunt ualde. eo quod
fȩdam rem esset operatus in ifrahel.
& iuolata. filia iacob rem illicitã
ꝑpetrasset: Locutus est itaq emor
ad eos. Sychem filii mei adhesit
anima filiȩ uestrȩ. date eam illi uxo¬
rem. & ungamus uicissim conubia.
Filias urãs tradite nobis & filias nostras

Expanded text:
tum agnis et erecto ibi altari intum agnis et erecto ibi altari invocavit super illud Fortissimum Deum Israhel egressa est autem Dina filia Liae ut videret mulieres regionis illius quam cum vidisset Sychem filius Emor Evei princeps terrae illius adamavit et rapuit et dormivit cum illa vi opprimens virginem et conglutinata est anima eius cum ea tristemque blanditiis delinivit et pergens ad Emor patrem suum accipe mihi inquit puellam hanc coniugem quod cum audisset Iacob absentibus filiis et in pastu occupatis pecorum siluit donec redirent egresso autem Emor patre Sychem ut loqueretur ad Iacob ecce filii eius veniebant de agro auditoque quod acciderat irati sunt valde eo quod foedam rem esset operatus in Israhel et violata filia Iacob rem inlicitam perpetrasset locutus est itaque Emor ad eos Sychem filii mei adhesit anima filiae vestrae date eam illi uxorem et iungamus vicissim conubia filias vestras tradite nobis et filias nostras
Abbreviated transcription (Latin):
soeuis itineris tiui. Dixit iacob Nosti
dominemi. quod pariuilos habeã
teneros & oues ac boues foctas me¬
cum. Quas si plus in ambulando fe¬
cero laborare. morientur una die
cuncti greges. Precedat dominus
meus ante seruum suum. & ego se¬
quar paulatim uestigia enis sicut
iudero posse paruulos meos. donec
ueniam ad dominum meum inserr
Respondit esau Orote. ut de popu¬
lo qui mecum est saltem socu rema¬
neant uiae tuae: Non est inquit
necesse. Hoc uno indigeo. ut inueni¬
am grãm in conspectu domini mei
Reuersus est itaq illo die esauiti¬
nere quo uenerat.
Et iacob uenit in socoth. Ubi ȩdifi¬
cata domo & fixis tentorus. appel¬
iauit nomen loci illius socoth idest
tabernacula: Transiuitq in salem
urbem sychimorum quȩ est in terra
chanaan postquam reuersus est de
mesopotamia syriȩ. & habitauit
iuxta oppidum: Emitq partem
agri inqua fixerat tabernaculum¬
suum a filus emor patris sychem cen¬

Expanded text:
socius itineris tui. Dixitque Jacob: Nosti socius itineris tui. Dixitque Jacob: Nosti domine mi, quod parvulos habeam teneros, et oves, et boves foetas, mecum: quas si plus in ambulando fecero laborare, morientur una die cuncti greges. Praecedat dominus meus ante servum suum: et ego sequar paulatim vestigia ejus, sicut videro parvulos meos posse, donec veniam ad dominum meum in Seir. Respondit Esau: Oro te, ut de populo qui mecum est, saltem socii remaneant vitae tuae. Non est, inquit, necesse: hoc unum tantum indigeo, ut inveniam gratiam in conspectu tuo, domine mi. Reversus est itaque illo die Esau itinere, quo venerat in Seir. Et Jacob venit in Socoth: ubi aedificata domo et fixis tentoriis, appellavitque nomen loci illius, Socoth, id est, tabernacula. Transivitque in Salem urbem Sichimorum, quae est in terra Chanaan, postquam reversus est de Mesopotamia Syriae: et habitavit juxta oppidum. Emitque paagri in qua fixerat tabernaculum a filiis Emor patris Sychem cen
Abbreviated transcription (Latin):
ram septies. donee appropinquaret
frater eius. Currens itaq esau ob¬
uiam fratri suo amplexatus est eũ.
stringensq collum & osculans fleuit
Leuatisq cculis indit mulieres & par¬
uulos earum .& ait. Quid sibi uolunt
isti. & si ad te ꝑtinent: Respondit
Paruula sunt. quos mih donauit ds̃
seruo tuo Et appropinquantes an¬
cillȩ & filii earum incuruati sunt
cum similiter adorassent. extremi
ioseph & rachel ad orauerunt. Et ait¬
esau. Quȩ nam sunt inquit istę tur¬
me quas obiuam habuie Respondit
Ut inuenirem grãm coram domino
meo: Et ille. habeo ait plurima
fratermi. sint tua tibi: Decrt iacob
Noli ita obsecro. sed si inueni grãm
ir oculis tuis accipe munusculum
de manibus meis. Sic enim uidi fa¬
ciem tuam. quasi uiderem uultum
dr̃ Efo mihi propitius. & suscipe
benedictionem quam attuli tibi.
& quã donauit mihi qs tribiens
omnia. Uix fratre compellente susci¬
piens. ait Gradiamur simul. & ero

Expanded text:
ram septies, donec appropinquaret ram septies, donec appropinquaret frater ejus. Currens itaque Esau obviam fratri suo, amplexatus est eum: stringensque collum ejus et osculans flevit. Levatisque oculis, vidit mulieres et parvulos eisti? et si ad te pertinent? Respondit: Parvuli sunt, quos donavit mihi Deus servo tuo. Et appropinquantes ancillae et filii earum, incurvati sunt. cum similIoseph et Rahel adoraverunt quaenam sunt inquit istae turmae quas obvias habui respondit ut invenirem gratiam coram domino meo et ille habeo ait frater mi, sint tua tibi. Dixitque Jacob: Noli ita, obsecro: sed si inveni gratiam in oculis tuis, accipe munusculum de manibus meis: sic enim vidi faciem tuam, quasi viderim vultum Dei: esto mihi propitius, et suscipe benedictionem quam attuli tibi, et quam donavit mihi Deus tribuens omnia. Vix fratre compellente suscipiens, ait: Gradiamur simul, eroque
Abbreviated transcription (Latin):
dit Iacob Atile. nequa quam in¬
quit iacob appellabitur nomen tu¬
um. sed ifrahel Quoniam si contra
dm̃ fortis fusti. quantomagis con¬
tra homines pręualebis: Interroga¬
uit eum iacob Dic mihi. quo appel¬
laris nomine Respondit Cur quȩ¬
ris nomen meum: Et benedixit eũ
in eodem loco: Uocauitq iacob no¬
men loci illius phanuhel dicens.
Uidi dm̃ facie ad faciem. & salua
facta est anima mea: Ortusq est
eistatim sol. postquam transgressus
est phanuhel. Ipse uero claudicabat
pede. Quam obcausam non come¬
dunt filu isrł neruum: qui emar¬
cuit infoemore iacob usq in prȩsen¬
tem diem. eo quod tetigerit nerũu
nientem esau. & cum eo quadrin¬
gentos uiros. Diuisitq filios liae
& rachel ambarumq famularum
& posuit utranq ancillam & liberos
earum in principio. liam uero &i li¬
beros eius in secundo loco. rachel
autem & ioseph nouissimos: Et ipse
prȩgrediens adorauit pronus in ter¬

Expanded text:
dit: Jacob. At ille, Nequaquam, indit: Jacob. At ille, Nequaquam, inquit, Jacob appellabitur nomen tuum, sed Israel: quoniam si contra Deum fortis fuisti, quanto magis contra homines praevalebis! Interrogavit eum Jacob: Dic mihi, quo appellaris nomine? Respondit: Cur quaeris nomen meum? Et benedixit ei in eodem loco. Vocavitque Jacob nomen loci illius Phanuel, dicens: Vidi Deum facie ad faciem, et salva facta est anima mea. Ortusque est ei statim sol, postquam transgressus est Phanuel: ipse vero claudicabat pede. Quam ob causam non comedunt filii Israel nervum, qui emarcuit in femore Jacob, usque in praesentem diem: eo quod tetigerit nervum nientem Esau, et cum eo quadringentos viros, divisitque filios Liae et Rachel, ambarumque famularum; et posuit utramque ancillam, et liberos earum, in principio; Liam vero, et filios ejus, in secundo loco; Rachel autem et Joseph, novissimos. Et ipse progrediens adoravit pronus in ter
Abbreviated transcription (Latin):
& interrogauerit te cuius es aut quo
respondebis. Serui tui iacob mune¬
ra misit domino meo esau: Ipse qͦq
post nos uenit. Similiter mandata
dedit secundo actertio. & cunctis qui
sequebantur greges dicens: Isdem uer¬
bis loquimini ad esau cum ueneri¬
tis ad eum: Et addetis. Ipse quoq
seruus tuus iacob iter nostrum inse¬
quitur. Dicit enim Placabo illũ
muneribus quȩ prȩcedunt & postea
Prȩcesserunt itaq munera ante eũ.
Ipse uero. mansit nocte illa in castris.
Cunq mature surrexisset. tulit du¬
as uxores suas & totidem famulas
cum undecim filus. & transiuit ua¬
dum iaboch. Transductisq om̃ib
quȩ ad se pertinebant. remansit so¬
lus. Et ecce uir luctabatur cum eo
usq mane Qui cũ uideret quod eũ
superare non posset. tetigit neruum
focmoris eius. & statim emarcuit
Dixitq ad eũ Dmutte menam enĩ
ascencit aurora. Respondit Non
dimittã te.nisi benedixeris mihi Ait
ergo Quod nomen est tibi: Resuon¬

Expanded text:
et interrogaverit te, Cujus es? aut, Quet interrogaverit te, Cujus es? aut, QuRespondebis: Servi tui Jacob, munera misit domino meo Esau: ipse quoque post nos venit. Similiter mandata dedit secundo, et tertio, et cunctis qui sequebantur greges, dicens: Iisdem verbis loquimini ad Esau, cum inveneritis eum. Et addetis: Ipse quoque servus tuus Jacob iter nostrum insequitur: dixit enim: Placabo illum muneribus quae praecedunt, et postea Praecesserunt itaque munera ante eum, ipse vero mansit nocte illa in castris. Cumque mature surrexisset, tulit duas uxores suas, et totidem famulas, cum undecim filiis et transivit vadum Jebboc. Transductisque omnibus quae ad se pertinebant, remansit solus: ecce vir luctabatur cum eo usque mane. Qui cum videret quod eum superare non posset, tetigit nervum femoris ejus, et statim emarcuit. Dixitque ad eum: Dimitte me, jam enim ascendit aurora. Respondit: Non dimittam te, nisi benedixeris mihi. Ait ergo: Quod nomen est tibi? Respon
Abbreviated transcription (Latin):
abraham & ds̃ patris mei isaac. dñe
qui dixisti mihi reuertere in terram
tuam & in locum natiuitatis tuae
& benefaciam tibi. minor sum cun
explesti seruo tuo. In baculo meo tran¬
siui iordanem istum & nunc cũ dua¬
bus turmis regredior: Erue me de
ualde eum timeo. ne forte ueniens
ꝑcutiat matrem cum filus. Tu locu¬
tus es quod bene mihi faceres. & dila¬
tares semen meum sicut arenã ma¬
ris quȩ prȩmultitudine numerari
non potest. Cunq dormisset ibi noc¬
te illa. separauit dehis quȩ habebat
munera esau fratrisuro: Capras du¬
centas. hyrcos uiginti. Ques ducentas.
arietes uiginti Camelos foetas cum
pullis sius triginta. uaccas quadragin¬
ta. & tauros decem: Asinas iugintiꝰ.
& pullos earum decem: Et misit ꝑ
manus seruoꝵ suoꝵ singulos seorsum
greges. Dixitq pueris suis Antece¬
dite me. & sit spatium inter gregem
& gregem: Et prȩcepit priori dicens.
Si obuiam habueris esau fratrẽ meũ

Expanded text:
Abraham, et Deus patris mei Isaac: Domine, Abraham, et Deus patris mei Isaac: Domine, qui dixisti mihi, Revertere in terram tuam, et in locum nativitatis tuae, et benefaciam tibi: minor sum cuncexplesti servo tuo. In baculo meo transivi Jordanem istum: et nunc cum duabus turmis regredior. Erue me de valde eum timeo: ne forte veniens percutiat matrem cum filiis. Tu locutus es quod benefaceres mihi, et dilatares semen meum sicut arenam maris, quae prae multitudine numerari non potest. Cumque dormisset ibi nocte illa, separavit de his quae habebat, munera Esau fratri suo, capras ducentas, hircos viginti, oves ducentas, et arietes viginti, camelos fetas cum pullis suis triginta, vaccas quadraginta, et tauros decem, asinas viginti, et pullos earum decem. Et misit per manus servorum suorum singulos seorsum greges: dixitque pueris suis: Antecedite me, et sit spatium inter gregem et gregem. Et praecepit priori dicens: Si obvium habueris Esau fratrem meum,
Abbreviated transcription (Latin):
uero de nocte consurgens osculatus
est filios & filias suas. & benedixit illis
reuertens in locum suum: Iacob qͦq
abiit itinere quo cȩperat. LUIII.¬
N ueruntq ei obuiam angeli dĩ quos
cum uidisset ait. Castra dĩ sunt hȩc
Et appellauit nomen loci illius ma¬
nam id est castra Misit autẽ & nun¬
tios ante se ad esau fratrem suum in
mino meo esau. Haec dicit frater tu¬
us iacob Apud laban peregrinatus
sum. & fui usq in prȩsens. Habeo bo¬
ues & asinos. oues & seruos atq ancil¬
las. Mittoq legationem ad domi¬
num meũ. ut inueniam grãm in con¬
spectu tuo. Reuersi sunt nuntu di
tuum. & ecce ꝓperat in occursum tibi
cum quadringentis uiris: Timuit
ia cob ualde. & ꝑterritus diisit po¬
pulum qui secum erat. greges quoq
& oues & boues & camelos in duas
turmas dicens. Si uenerit esau ad
unam turmam & percusserit eam.
alia turma quȩ reliqua est saluabi¬
tur. Dixitq iacob Ds̃ patris mei

Expanded text:
vero de nocte covero de nocte coest filios et filias suas et benedixit illis reversus in locum suum Iacob quoque abiit itinere quo coeperat fueruntque ei obviam angeli Dei quos cum vidisset ait castra Dei sunt haec et appellavit nomen loci illius Manaim id est Castra misit autem et nuntios ante smino meo Esau: Haec dicit frater tuus Jacob: Apud Laban peregrinatus sum, et fui usque in praesentem diem. Habeo boves, et asinos, oves, et servos, atque ancillas: mittoque nunc legationem ad dominum meum, ut inveniam gratiam in conspectu tuo. Reversi sunt nuntii adtuum, et ecce properat in occursum tibi cum quadringentis viris. Timuitque Jacob valde: et perterritus divisit populum qui secum erat, greges quoque et oves et boves et camelos, in duas turmas, dicens: Si venerit Esau ad unam turmam, et percusserit eam, alia turma, quae reliqua est, salvabitur. Dixitque Jacob: Deus patris mei
Abbreviated transcription (Latin):
tumulum. comederuntq super eũ
Quem uocauit laban tumulus testis
& iacob aceruum testimonii. uterq
uixta ꝓprietatem lingue suȩ. Dixit¬
q laban. Tumulus iste testis erit in¬
ter me & tehodie. Et iccirco appel¬
latum est nomen eius galaad. idest
tumulus testis. Intueatur dñs & iu¬
dicet internos. quando recesserimꝰ
a nobis siaffuxeris filias meas. & si in¬
troduxeris uxores alias super eas
Nullus sermonis nrĩ testis est absq
dõ qui pręsens respicit. Dixitq rur¬
sus ad iacob En tumulus hre & la¬
pis quem erexi. interme & te testis e¬
rit. Tumulus inquam iste & lapissint
in testimonium. si aut ego transiero
illum pergens ad te. autꝰ tu prȩterie¬
ris malum mihi cogitans. Ds̃ abra¬
ham & ds̃ nahor udicet internos.
ds̃ patris eorum: Iurauit iacob ꝑti¬
morem patris sui isaac. Immolatis¬
q uictimis in monte. uocauit fratres
suos ut ederent panem. Qui cum co¬
medissent. manserunt ibi. Iaban

Expanded text:
tumulum: comederuntque super eum. tumulum: comederuntque super eum. quem vocavit Laban: tumulus testis. Et Jacob: acervum testimonii. uterque juxta proprietatem lingue sue. Dixitque Laban. Tumulus iste testis erit inter me et te hodie. Et idcirco appellatus est nomen ejus Galaad: id est tumulus testis. Intueatur Dominus et judicet inter nos: quando recesserimus a vobis. Si afflixeris filias meas: et si introduxeris uxores alias super eas: nullus sermonis nostri testis est absque Deo: qui presens respicit. Dixit rursus Jacob. En tumulus hic et lapis quem erexi inter me et te: testis erit tumulus inquam iste et lapis sit in testimonium. Si aut ego transiero illum pergens ad te: aut tu preterieris: malum mihi cogitans: Deus Abraam: Deus Nachor: judicet inter nos Deus patris eorum. Juravit Jacob per timorem patris sui Isaac: immolatisque victimis in monte: vocavit fratres suos: ut ederent panem. Qui cum comedissent: manserunt ibi. Laban
Abbreviated transcription (Latin):
& fr̃ibus tius. & iudicent interme
& te. Iecirco uiginti annis fui tecũ.
oues tuȩ & caprę steriles non fuerunt
Arietes gregis tui non comedi. nec
captum abestia ostendi tibi. Ego
damnum omne reddebam:. Quicqͥd¬
furto perierat. ame exigebas. Die
noctuq ęstu urebar & gelu Pugie¬
bat somnus ab oculis meis. Sic per
uiginti annos in domo tua seriui
tibi. quatuordecim profiliabus. &
sex pro gregibus tius. Immutasti qͦq
mercedem meam decem uicibus.
Nisi ds̃ patris mei abraham & timor
isaac affuisset mihi. forsitan modo
nudum me dimisisses: Afflictionẽ
meam & laborem manuum mearũ
respexit ds̃. & arguit te heri Respon¬
dit ei laban. Pilię meȩ & filii & gre¬
ges tui & om̃a quȩ cernis mea sunt.
Quid possum facere filuis & nepotibus
meis: ueni ergo & in eamus foedus. ut
sit testimonium interme & te Tulit
itaq iacob lapidem. & erexit illum
intitulum: Dixitq frĩbus suis. Affer¬
te lapides. Qui congregantes fecert̃

Expanded text:
et fratribus tuis, et judicent inter me et fratribus tuis, et judicent inter me et te. Idcirco viginti annis fui tecum? oves tuae et caprae steriles non fuerunt, artetes gregis tui non comedi: nec captum a bestia ostendi tibi, ego damnum omne reddebam: quidqfurto perierat a me exigebas die noctuque aestu urebar et gelu fugiebat somnus ab oculis meis sic per viginti annos in domo tua servivi tibi quattuordecim pro filiabus et sex pro gregibus tuis inmutasti quoque mercedem meam decem vicibus nisi Deus patris mei Abraham et Timor Isaac adfuisset mihi forsitan modo nudum me dimisisses adflictionem meam et laborem manuum mearum respexit Deus et arguit te heri respondit ei Laban filiae et filii et greges tui et omnia quae cernis mea sunt quid possum facere filiis et nepotibus meis veni ergo et ineamus foedus ut sit testimonium inter me et te tulit itaque Iacob lapidem et erexit illum in titulum dixitque frte lapides. Qui congregantes: feceruntque
Abbreviated transcription (Latin):
meos: Respondit iacob Quod inscio
te ꝓfectus sum. timui ne uiolenter
auferres filias tuas. Quod autẽ fur¬
ti me arguis. apud quemeunq iue¬
neris deos tuos necetur coram frĩbus
nostris. Serutare quicquid tuorum
apud me inueneris. & aufer. Haec
dicens. ignorabat quod rachel furata
esset idola. Ingressus itaq laban in¬
tabernacula iacob & liȩ & utriusq
famulȩ non inuenit: Cunq intras¬
set in tentorium rachelis. illa festinass
ab scondit idola subter stramen came¬
li. & sedit desuper. Scrutantiq ome
tentorium & nihil inuenienti. ait
Ne irascatur dominus meus qͦd corã
te assurgere nequeo. quia uixta
consuerudinem feminarũ nunc ac¬
cidit mihi. Sic delusa sollicitudo
querentis est: Tumensq iacob cum
uirgio ait. Quam ob culpam meam
& ob quod peccatum meum sic exar¬
sisti postme. & scrutatus es omnem
suppellectilem meam: quid inue¬
nisti de cuncta substantia domus tu¬
ae Pone hic coram fratrib meis

Expanded text:
meos? Respondit Jacob: Quod inscio meos? Respondit Jacob: Quod inscio te profectus sum, timui ne violenter auferres filias tuas. Quod autem furti me arguis, apud quem cumque inveneris deos tuos, necetur coram fratribus nostris. Scrutare quidquid tuorum apud me inveneris, et aufer: haec dicens, ignoesset idola ingressus itaque Laban tabernaculum Iacob et Liae et utriusque famulae non invenit cumque intrasset tentorium Rahelis illa festinans abscondit idola subter stramen cameli et sedit desuper scrutantique omne tentorium et nihil invenienti ait ne irascatur dominus meus quod coram te adsurgere nequconsuetudinem feminarum nunc accidit mihi: sic delusa sollicitudo quaerentis est. Tumensque Jacob, cum jurgio ait: Quam ob culpam meam, et ob quod peccatum meum sic exarsisti post me, et scrutatus es omnem supellectilem meam? Quid invenisti de cuncta substantia domus tuae? pone hic coram fratribus meis
Abbreviated transcription (Latin):
fugeret. Cuq abisset tam ipse quã
omnia quȩ iuris eius erant. & amne
transmisso ꝑgeret contra montem
gala ad. nuntiatum est laban die
tertio quod fugeret iacob Qui assũ¬
ptis fr̃ibus suis ꝑsecutus est eum die¬
bus septem. & comprehendit in mon¬
te galaad Uiditq in somnis dicentẽ
sibi dm̃. Caue. ne quicquã aspere lo¬
quaris contra iacob Iamq iacob ex¬
tenderat in monte tabernaculum:
Cum ille consecutus fuisset eũ cum
frĩbus suis. in eodem monte gala ad
fixit tentorium: Et dixit ad iacob
Quare ita egisti ut clam me abigeres
filias meas quasi captiuas gladio: cur
ignorante me fugere uoluisti. nec indi¬
casti mihi ut persequerer te cum gau¬
dio & canticis & tẏmpanis & cythara:
Non es passus ut oscularer filios meos
ac filias. Stulte operatus es. Nunc
quidem ualet manus mea reddere
tibi malum. sed ds̃ patris uestri heri
os ire cupiebas & desiderio tibi erat
domus patris tui. cur furatus es deos

Expanded text:
fugeret. Cumque abiisset tam ipse quam fugeret. Cumque abiisset tam ipse quam omnia quae juris ejus erant, et amne transmisso pergeret contra montem Galaad, nuntiatum est Laban die tertio quod fugeret Jacob. Qui, assumptis fratribus suis, persecutus est eum diebus septem: et comprehendit eum in monte Galaad. Viditque in somnis dicentem sibi Deum: Cave ne quidquam aspere loquaris contra Jacob. Jamque Jacob extenderat in monte tabernaculum: cumque ille consecutus fuisset eum cum fratribus suis, in eodem monte Galaad fixit tentorium. Et dixit ad Jacob: Quare ita egisti, ut clam me abigeres filias meas quasi captivas gladio? Cur ignorante me, fugere voluisti, nec indicare mihi, ut prosequerer te cum gaudio, et canticis, et tympanis, et citharis? Non es passus ut oscularer filios meos ac filias: stulte operatus es: et nunc quidem valet manus mea reddere tibi malum: sed Deus patris vestri heri os ire cupiebas, et desiderio tibi erat domus patris tui: cur furatus es deos
Abbreviated transcription (Latin):
sum. Qui ait. Lieua oculos tuos. & ui¬
de uniuersos masculos ascendentes suꝑ
feminas uarios. respersos atq macu¬
losos. Uidi enim omnia quę fecit tibi
laban. Ego sum ds̃ bethel. ubi unxi¬
sti lapidem & uotum uorusti mihi
Nunc ergo surge & egredere de t̾ra
hac. reuertens in terram natiuitatis
tuȩ. Responderunt rachel & lia. Nun¬
quid habemus residui quicquam in
facultatibus & hereditate domus pa¬
tris nostri: nonne quasi alienas re¬
putauit nos & uendidit. comeditq
pretium nostrum : Sed ds̃ tulit opes
patris nrĩ. & nobis eas tradidit ac filus
nrĩs. Vnde omnia quae prȩcepit fac
Surrexit itaq iacob. & impositis li¬
beris & conuigib suis suꝑ camelos. a¬
but. Tulitq omnem substantiam &
greges & quicquid in mesopotamia
adquisierat. ꝑgens ad isaac patrem su¬
um in terram chanaan. Eo tempore
laban ierat ad tondendas oues. & ra¬
chel furata est idola patris sui: Nolu¬
itq iacob confiteri socero suo quod

Expanded text:
sum qui ait leva oculos tuos et visum qui ait leva oculos tuos et vide universos masculos ascendentes super feminas varios respersos atque maculosos vidi enim omnia quae fecit tibi Laban ego sum Deus Bethel ubi unxisti lapidem et votum vovisti mihi nunc ergo surge et egredere de terra hac revertens in terram nativitatis tuae responderunt Rahel et Lia numquid habemus residui quicquam in facultatibus et hereditate domus patris nostri nonne quasi alienas reputavit nos et vendidit comeditque pretium nostrum sed Deus tulit opes patris nostri et nobis eas tradidit ac filiis nostris unde omnia quae praecepit fac surrexit itaque Iacob et inpositis liberis et coniugibus suis super camelos abiit tulitque omnem substantiagreges, et quidquid in Mesopotamia acquisierat, pergens ad Isaac patrem suum in terram Chanaan. Eo tempore Laban ierat ad tondendas oves, et Rachel furata est idola patris sui. Noluitque Jacob confiteri socero suo quod
Abbreviated transcription (Latin):
ri & nudius tertius. maxime dicente
sibi dnõ reuertere in terram patrũ
tuorum & ad generationem tuam
eroq tecum. misit & uocauit rachel
& liam in agru ubi pascebat greges.
Dixitq eis Uideo faciem patris urĩ.
quod non sit erga me sicut heri &nu¬
dius tertius. Ds autem patris mei fuit
mecum. & ipse nostis : quod totis uirib
meis seruierim patri uestro: Sed pat᷑
uester circumuenit me. & mutauit
mercedem meam decem uicibus: Et
tamen non dimisit eum ds̃. ut noceret
mihi. Si quando dixit uariȩ erunt
mercedes tuȩ: pariebant om̃s oues uari¬
os foetus. Quando uero econtrario ait.
alba quȩq accipies pro mercede. om̃s
greges alba. pepererunt. Tulitq dẽ
substantiam patris urĩ. & dedit mihi
Postquã enim conceptus ouium tempꝰ
aduenerat. leuaui oculos meos & uidi
in sominis ascendentes mares suꝑ femi¬
nas uarios & maculosos & diuersorum
colorum. Dixitq angelus dñi ad me
in somnis. Iacob Et ego respondi. Ad¬

Expanded text:
ri et nudius tertius maxime dicente ri et nudius tertius maxime dicente sibi Domino revertere in terram patrum tuorum et ad generationem tuam eroque tecum misit et vocavit Rahel et Liam in agrum ubi pascebat greges dixitque eis video faciem patris vestri quod non sit erga me sicut heri et nudius tertius Deus autem patris mei fuit mecum et ipsae nostis quod totis viribus meis servierim patri vestro sed pater vester circumvenit me et mutavit mercedem meam decem vicibus et tamen non dimisit eum Deus ut noceret mihi si quando dixit variae erunt mercedes tuae pariebant omnes oves varios fetus quando vero e contrario ait alba quaeque accipies pro mercede omnes greges alba pepererunt tulitque Deus substantiam patris vestri et dedit mihi postquam enim conceptus ovium tempus advenerat levavi oculos meos et vidi in somnis ascendentes mares super feminas varios et maculosos et diversorum colorum dixitque angelus Dei ad me in somnis Iacob et ego respondi ad
Abbreviated transcription (Latin):
cum uenissent greges ad bibendũ
ante oculos haberent uirgas. & in
aspectu earum conciperent. Factũ¬
q est ut in ipso calore coitussques
intuerentur uirgas. & parerent ma¬
culosa. & uaria & diuerso colore re
autem alba quęq & nigra laban. cę¬
tera uero iacob. separatis interse gre¬
gibus. Igitur quando primo tempo
re ascendebantur oues ponebat ia¬
cob uirgas in canalibus ante oculos
arietum & ouium. ut in earum con¬
templatione conciperent quando
uero serotina ammissura erant &
conceptus extremus. non ponebat eas.
Factaq sunt ea quȩ erant serotina la¬
ban. & quȩ primi temporis iacob
Ditatusq est homo ultra modũ. &
habuit greges multos. ancillas & ser¬
uos. camelos & asinos. LUII.¬
ostquam autem audiuit uerba fili¬
Iorum laban dicentium. tulit iacob
omnia quȩ fuerant patris nostri. &
de illius facultate ditatus factus est
inclitus. animaduertit quoq faciem
laban quod non esset erga se sicut he¬

Expanded text:
cum venissent greges ad bibendum, cum venissent greges ad bibendum, ante oculos haberent virgas, et in aspectu earum conciperent. Factumque est ut in ipso calore coitus oves intuerentur virgas, et parerent maculosa, et varia, et diverso colore resautem alba quaeque et nigra Laban: caetera vero, Jacob, separatis inter se gregibus. Igitur qure ascendebantur oves ponebat Iacob virgas in canalibus aquarum ante oculos arietum et ovium ut in earum contemplatione conciperent quando vero serotina admissura erat et conceptus extremus non ponebat eas factaque sunt ea quae erant serotina Laban et quae primi temporis Iacob ditatusque est homo ultra modum et habuit greges multos ancillas et servos camelos et asinos postquam autem audivit verba filiorum Laban dicentium tulit Iacob omnia quae fuerunt patris nostri et de illius facultate ditatus factus est inclitus animadvertit quoque faciem Laban quod non esset erga se sicut he
Abbreviated transcription (Latin):
rufum & maculosum uariumq fu¬
erit tam in oribus quã in capris. erit
merces mea: Respondebitq mihi
eras iustitia mea quando placiti tẽ¬
pus aduenerit coramte: & omã quȩ
non fuerint uaria & maculosa & ru¬
fa tam in ouibus quã in capris. furti
me arguent. Dixit laban Gratum
habeo quod petis. Et separauit indie
illo capras & oues. hyrcos & arietes ua¬
rios atq maculosos. Cunctum autẽ
gregem unicolorem id est albi & ni¬
gri uelleris. tradidit in manu filioꝵ
suorum : Et posuit spatium ĩtineris
interse & generũ trium dierũ. qui pa¬
scebat reliquos gregeseius. Tollens
ergo iacob uirgas populeas uirides
& amigdalinas & explatanis. ex par¬
te decorticauit eas. Detractisq cor
ticibus. ihis quę spoliata fuerant
candor apparuit. Iua uero quȩ in¬
tegra eranit. uiridia permanserunt
Atq in hunc modum. color effec¬
tus est uarius. Posuitq eas in cana¬
libus ubi effundebatur aqua. ut

Expanded text:
furvum et maculosum variumque fufurvum et maculosum variumque fuerit tam in ovibus quam in capris erit merces mea respondebitque mihi cras iustitia mea quando placiti tempus advenerit coram te et omnia quae non fuerint varia et maculosa et furva tam in ovibus quam in capris furti me arguent dixit Laban gratum habeo quod petis et separavit in die illo capras et oves hircos et arietes varios atque maculosos cunctum autem gregem unicolorem id est albi et nigri velleris tradidit in manu filiorum suorum et posuit spatium itineris inter se et generum dierum trium qui pascebat reliquos greges eius tollens ergo Iacob virgas populeas virides et amigdalinas et ex platanis ex parte decorticavit eas detractisque corticibus, in his quae spoliata fuerant candor apparuit: illa vero quae integra fuerant, viridia permanserunt: atque in hunc modum color effectus est varius. Posuitque eas in canalibus, ubi effundebatur aqua: ut
Abbreviated transcription (Latin):
rit filium dicens: Abstulit ds̃ oppro¬
brium ame Et uocauit nomen eiꝰ
ioseph dicens: Addat mihi dñs filiũ
alterum Nato autem ioseph. dixit
ia cobsocero suo. Dimitte me ut re¬
uertar in patriam & ad terrã meam:
Da mihi uxores & liberos meos pro
quibus seruiui tibi. ut ab eam: Iu
nosti seruitutem qua seruiui tibi
Ait eilaban: Inueniam gratiam in
conspectu tuo. Experimento didi
ci. quod benedixerit mihi ds̃ ꝓpt̃
te. Constitue mercedem tuam quã
dem tibi: At ille respondit Tu
nosti quomodo sermerim tibi. &
quanta in manib meis fuerit pos¬
sessio tua. Modicum habiusti antę¬
quam uenirem. & nunc diues effectꝰ
es. Benedixitq tibi dñs ad introitũ
meum: Iustum est igitur. ut aliquan¬
do prouideam etiam domui meȩ
Dixitq laban: quid dabo tibr:
At ille ait. Nihil uolo. sed sifeceris
quod postulo. iterum pascam & eu¬
stodiam pecora tua Gira omnes
greges tuos. & separa cunctas oues
uarias & sparso uellere. & quodcunq

Expanded text:
rit filium, dicens: Abstulit Deus opprorit filium, dicens: Abstulit Deus opprobrium meum. Et vocavit nomen illius Joseph, dicens: Addat mihi Dominus filium alterum. Nato autem Joseph, dixit Jacob socero suo: Dimitte me ut revertar in patriam, et ad terram meam. Da mihi uxores, et liberos meos, pro quibus servivi tibi, ut abeam; tu nosti servitutem quae servivi tibi. Ait ei Laban: Inveniam gratiam in conspectu tuo; experimeci quod benedixerit mihi Deus propter te constitue mercedem tuam quam dem tibi at ille respondit tu nosti quomodo servierim tibi et quanta in manibus meis fuerit possessio tua modicum habuisti antequam venirem et nunc dives effectus es benedixitque tibi Dominus ad introitum meum iustum est igitur ut aliquando provideam etiam domui meae dixitque Laban quid dabo tibi at ille ait nihil volo sed si feceris quod postulo iterum pascam et custodiam pecora tua gyra omnes greges tuos et separa cunctas oves varias et sparso vellere et quodcumque
Abbreviated transcription (Latin):
detulit. Dixitq rachel. Da mihi par¬
tem de mandragoris filii tui. Illa re¬
spondit Parum ne tibi uidetur quod
preripueris maritum mihi. nisi etiã
mandragoras filu mei tuleris: Et¬
ait rachei:. Dormiat tecum hac noc¬
te. pro mandragoris filii tui Redeun¬
tiq aduesperam de agro iacob egres¬
sa est in occursum eiuslia: Ad me in¬
quit intrabis. quia mercede conduxi
te pro mandragoris filii mei. Dormi¬
uit cum ea nocte illa. & exaudiuit
as preces eius. Concepitq & peperit
filium quintum. & ait. Dedit ds̃
mercedem mihi. quia dedi ancillam
meam uiro meo: Appellauitq nom̃¬
illius isachar Rursum lia concipiens
peperit sextum filium. & ait Dota¬
uit me dñs dote bona: Etiam hac
uice mecum erit maritus meus. eo.
quod genuerim ei sex filios Et iecir¬
co appellauit nomen eius zabulon
Post quem peperit filiam nomine dinã:
rachelis exaudiuit eam. & aperuit
uuluam eius. Quȩ concepit. & pepe¬

Expanded text:
detulit. Dixitque Rachel: Da mihi pardetulit. Dixitque Rachel: Da mihi partem de mandragoris filii tui. Illa respondit: Parumne tibi videtur, quod praeripueris maritum mihi, nisi etiam mandragoras filii mei tuleris? Ait Rachel: Dormiat tecum hac nocte pro mandragoris filii tui. Redeuntique ad vesperam de agro Jacob, egressa est in occursum ejus Lia: et, Ad me, inquit, intrabis: quia mercede conduxi te pro mandragoris filii mei. Dormivit cum ea nocte illa. Et exaudivit Deus preces ejus: concepitque et peperit filium quintum, et ait: Dedit Deus mercedem mihi, quia dedi ancillam meam viro meo, appellavitque nomen ejus, Issachar. Rursum Lia concipiens, peperit sextum filium, et ait: Dotavit me Deus dote bona: etiam hac vice mecum erit maritus meus, eo quod genuerim ei sex filios: et idcirco appellavit nomen ejus, Zabulon. Post quem peperit filiam, nomine Dinam.Rachelis, exaudivit eam, et aperuit vulvam ejus. Quae concepit et pepe
Abbreviated transcription (Latin):
Cernens autẽ rachel quod infoecunda
esset inuidit sorori. & ait marito suo
Da mihi liberos. alicquin moriar.
Cui iratus respondit iacob Num ꝓ
dõ egosum qui priuauit te fructu
uentris tui:t illa. habeo inquit sa¬
mulam balam. ingredere ad illam
ut pariat suꝑ genua mea. & habram
ex ea filios. Deditq illi balam incon¬
iugium. Que ingresso ad se uiro. con¬
cepit & peperit filium Et dixit ra¬
chel. Iudicanit mihi dñs & exaudiuit
uocem meam. dans mihi filium. Et
iceirco appeliauit nomen illius dan
Rursumq bala concipiens peperital¬
terum: Pro quo ait rachel. Compa
Sentiens lia quod parere Iu¬
desisset. zelpham ancillam suam
marito tradidit. Qua post conceptũ
edente filium. dixit Feliciter: Et
iccirco uocauit nomen eiusgad. Pe¬
perit quoq zelpha alterumꝰ. dixitq
lia: Hoc ꝓ benedictione mea. beatã
quippe me dicent mulieres. Propt̃ea
appellauit eum aser. Egressus autẽ
ruben tempore messis triticeȩ in agrũ
reperit mandragoras. quas matri liȩ

Expanded text:
Cernens autem Rachel quod infecunda esset, invidit sorori suae, et ait marito suo: Da mihi liberos, alioquin moriar. Cui iratus respondit Jacob: Num pro Deo ego sum, qui privavit te fructu ventris tui? At illa: Habeo, inquit, famulam Balam: ingredere ad illam, ut pariat super genua mea, et habeam ex ea filios. Deditque illi Balam in conjugium, quae, ingresso ad se viro, concepit, et peperit filium. Et dixit Rachel: Judicavit mihi Deus, et exaudivit vocem meam, et dedit mihi filium: et idcirco appellavit nomen illius, Dan. Rursumque Bala concipiens peperit alterum pro quo ait Rachel: Compari. C. LV. Sentiens Lia quod parere desiisset, Zelpham ancillam suam marito tradidit. Qua post conceptum edente filium, dixit: Feliciter: et idcirco vocavit nomen ejus, Gad. Peperit quoque Zelpha alterum. Dixitque Lia: Hoc pro beatitudine mea: Beatam quippe me dicent mulieres. Propterea appellavit eum, Aser. Egressus autem Ruben tempore messis triticeae in agrum, reperit mandragoras: quas matri Liae
Abbreviated transcription (Latin):
spectu dnĩ dĩ tui: Quando disꝑdide¬
rit dñs ds̃ tuus ante faciem tuam gen¬
tes adquas ingredieris possidendas &
possederis eas atq habitaueris in terra
earum. caue ne imiteris eas postquã
te fuerint introeunte subuersȩ. & re¬
quiras cerimonias earum dicens. Si¬
cut coluerunt gentes istȩ deos suos. ita
& ego colam: Non facies similiter
dño dõ tuo. Om̃s enim abhominati¬
ones quas aduersatur dñs fecerunt
dus suis. offerentes filios & filias &

Expanded text:
spectu Domini Dei tui quando disperdespectu Domini Dei tui quando disperderit Dominus Deus tuus ante faciem tuam gentes ad quas ingredieris possidendas et possederis eas atque habitaveris in terra earum cte fuerint introeunte subuersae, et requiras caerimonias earum, dicens: sicut coluerunt gentes istae deos suos, ita et ego colam. non facies similiter domino deo tuo. omnes abominationes, quas auersatur dominus, fecerunt diis suis off
Abbreviated transcription (Latin):
autem quem elegerit dñs ds̃ tuus ut
sit nomen eius ibi si procul fuerit.
occides de armentis & pecoribus
quae habueris sicut prȩcepit tibi.
& comedes in oppidis tuis ut placet¬
tibi. Sicut comeditur caprea & cer¬
uus ita uesceris eis. & mundus & im¬
mundus in cõmune uescentur. Hoc
solum caue. ne sanguinem comedas.
Sanguis enim eorum ꝓ anima est
Et iccirco non debes animam come¬
dere cum carnibus. sed suꝑ terram fun¬
des quasi aquam. ut sit tibi bene & fi¬
lus tuis post te. cum feceris quod
placet in conspectu dñi. Quȩ autẽ
scĩficaueris & uoueris dño. tolles & ue¬
nies ad locum quem elegerit dñs. &
offeres oblationes tuas carnem & san¬
guinem suꝑ altare dni dĩ tui :. Sangui¬
nem hostiarum fundes in altari. car¬
nibus autem ipse uesceris: I UII¬
Obserua & audi omnia quȩ ego prȩ¬
cipio tibi. ut bene sit tibi & filiis tuis
post te in sempiternum: cum feceris
quod bonum est & placitum in con¬

Expanded text:
autem, quem elegerit Dominus Deus tuus, ut autem, quem elegerit Dominus Deus tuus, ut sit nomen ejus ibi, si procul fuerit, occides de armentis et pecoribus, quae habueris, sicut praecepi tibi, et comedes in oppidis tuis, ut tibi placet. Sicut comeditur caprea et cervus, ita vesceris eis: et mundus et immundus in commune vescentur. Hoc solum cave, ne sanguinem comedas. Sanguis enim eorum pro anima est: et idcirco non debes animam comedere cum carnibus: sed super terram fundes quasi aquam, ut sit tibi bene et filiis tuis post te, cum feceris quod placet in conspectu Domini. Quae autem sanctificaveris et voveris Domino tolles et venies ad locum quem elegerit Dominus et offeres oblationes tuas carnem et sanguinem super altare Domini Dei tui sanguinem hostiarum fundes in altari carnibus autem ipse vesceris observa et audi omnia quae ego praecipio tibi ut bene sit tibi et filiis tuis post te in sempiternum cum feceris quod bonum est et placitum in con