comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quocirca qm̃ significat quidẽ aliquid. scd ñfinitũ negatio uinc̃ta
cũ homine: infinitũ nomen uocetur. Addenda ẽ igitur diffinitioni
nominis differentia. scilic& ut nomensit quod eũ c&eris quȩ dicta sunt
finite sit significationis. Lã uero casus nominũ non altius intuenti¬
b: nomina uidentur. Quis enuĩ catonis & catoni atq huius modi uo¬
ces quȩ rectis nominib inflectuntur. nomina eẽ ñ estimet:  S hȩ quo¬
q uoces a nomine quadã differentia discrepabunt. Ome enĩ nomen
iunctũ cũ est uerbo. enuntiationẽ reddit. ac suscipit mendacu ueri¬
tatisq naturã. ut cato ẽ. uel dies est. At siẽ uerbũ casibus ad iunga¬
tur. neq enuntiatio fit neq plena sententia orationis. absoluitur.
ut catonis ẽ. uel quȩ sententia ñ habent absolutã. nec ueri aliquid pos¬
sunt notare uel falsi. atq id circo non nomina. sed casus nominũ nun¬
cupantur. Nã cũ id aquo quidq inflectitur primũ sit: illud uero

Expanded text:
quoniam significat quidem aliquid, sed non finitum negatio juncta cum homine, infinitum nomen vocetur. Addenda est ergo diffinitioni nominis differentia, scilicet ut nomen sit quod cum caeteris quae dicta sunt sit definitae significationis. Iam vero casus nominum non altius intuentibus nomina videantur. Quid enim Catonis, et Catoni, atque huiusmodi voces quae rectis nominibus inflectuntur, nomina esse non existimet? Sed hae quoque voces a nomine quadam differentia discrepabunt. Omne enim nomen iunctum cum est verbo, enuntiationem reddit ac suscipit mendacii veritatisque naturam, ut Cato est, vel dies est, at si est verbum casibus adiungatur, neque enuntiatio sit, neque plena sententia orationis absolvitur, ut Catonis est, nec sententiam habet absolutam, nec veri aliquid potest notare nec falsi, atque idcirco non nomina, sed casus nominum nuncupantur. Nam cum id a quo quidquam flectitur primum sit, illud vero
Abbreviated transcription (Latin):
uel indefinite. uel singularit᷑ ꝓferunt᷑. Inqualitate uero. cũ hȩ quidem
affirmatiue sunt. ille uero negatiuȩ. Siigitur duas differentias quȩ¬
mixtȩ sint cũ utrisq octo differentie erunt que simul qualitatem
quantitatẽq contineant. Sunt aũt mixtȩ hȩ. affirmatio uniuer¬
salis. negatio uniuersalis. affirmatio particularis. negatio particula¬
ris. affirmatio indefinita. negatio in definita. affirmatio singula¬
ris. negatio singularis. quarũ quidẽ indefinitas singularesq paulu¬
lũ segregemus & de uniuersalib: ac particularib disseremus. Descri¬
batur ergo uniuersalis primũ affirmatio. om̃is hono ustus ẽ cuius
aduersũ teneat locũ negatiua ꝓpositio uniuersalis. nullus homois¬
tus ẽ. Itẽ sub uni uersali affirmatione ponatur particularis affirma¬
tio quidã homo ustus ẽ. hane aduersa respiciat. sitq uniuersali ne¬

Expanded text:
vel indefinite, vel singulariter proferuntur, in qualitate vero cum hae quidem vel indefinite, vel singulariter proferuntur, in qualitate vero cum hae quidem affirmativae sunt, illae vero negativae. Si igitur duas affirmativas ris que octo differentiae, quae simul qualitatem quantitatemque contineant. Sunt autem mixtae hae, affirmatio universalis, negatio universalis, affirmatio particularis, negatio particularis, affirmatio indefinita, negatio indefinita, affirmatio singularis, negatio singularis. Quarum quidem indefinitas singularesque segregemus, et de universalibus ac particularibus disseramus. Describatur ergo universalis primum affirmatio, omnis homo iustus est, cuius adversum tenet locum negativa propositio universalis, nullus homo iustus est, item sub universali affirmatione ponatur particularis affirmatio, quidam homo iustus est, hanc adversa fronte respiciat, sitque universali ne
Abbreviated transcription (Latin):
titipant trib modis. uel cũ inuna ꝓpositione qui p̃dicat ĩnalte¬
ra subiectus est. uel cũ idem uiutrisq p̃dicat᷑. uelcũ idem inu¬
trisq subiectus ẽ. Et qm̃ om̃iũ sibi met conuenientiũ ꝓpositionũ¬
ordinatissimã fecimus diuisionẽ. nunc desingulis quibq trac¬
temus. Ac primũ deea ꝓpositionũ conuenientiai. quȩ cũ in¬
utrisq partitipet terminis. partitipandi tamen ordinẽ ser¬
uat. eaẽ huus modi. Om̃is hamo sapiensẽ. nullus lomosapiensẽ
Utraq enĩ ꝓpositio hominẽ subieit. & p̃dicat sapientẽ. & cũ u¬
troq termino congruant. sunt tam̃ diuerse qm̃ hȩc affirma¬
tio est illa negatio & hoc quidẽ exemipli grã dictũ sit . plenuis
uero fut detali partitipatione tractatus hoc modo. Cunctarũ simpliciũ
uimus. Inquantitate cũ uniuersalitatẽ ꝓnunciant. uel particularitatẽ.¬

Expanded text:
ticipant et tribus modis, vel cum in una propositione quod praedicatur in alteticipant et tribus modis, vel cum in una propositione quod praedicatur in altera subiectum est, vel cum idem in utrisque praedicatur, vel cum idem in utrisque subiectus est. Et quoniam omnium sibiordinatissimam fecimus divisionem, nunc de singulis quibusque tractemus, ac primum de ea propositionum convenientia, quae cum utrisque participet terminis, participandi tamen ordinem servent, ea est hujusmodi, omnis homo sapiens est, nullus homo sapiens est. Utraque enim propositio hominem subjicit, et praedicat sapientiam, et cum utroque termino congruant, sunt tamen diversae, quoniam haec affirmatio est, illa negatio. Et hoc quidem exempli gratia dictum sit, plenius vero fiet de tali participatione tractatus hoc modo. Cunctarum simplicium dimus; in quantitate cum universaliter pronuntiat F. pr
Abbreviated transcription (Latin):
bona ẽ. Utraq enĩ aliud quiddã de alio p̃dicant. neo habent ali¬
quid in ꝓponendi ratione cõmune Illa enĩ platonẽ philoso¬
plu dicit. illa uirtutẽ bonã cẽ ꝓnuntiat. Alie uero sunt quę
aliqua terminorũ partitipatione uinguntur. Id aut̃ duob
fieri modis potest. Aut enĩ utroq partitipant termno. aut
dẽ ordine. aut ꝑ ordinis cõmutationẽ. Codẽ uero ordine du¬
plici modo uel si simplices terminos iuitrisq constituas. uelsi
ꝑ oppositionẽ fiat partitipatio terminorũ quod trib: neq:
amplius continga modis Nã uel p̃dicato uel subiecto uelutris¬
q terminis negatio copulatur. Ordinis &iã cõmutatione
conueniunt duobus modis. aut enĩ ꝑ simplicẽ terminorũ dic¬
tionẽ aut ꝑ eorũ dẽ terminorũ oppositionẽ. Hec quoq opposi¬
tio terminorũ triplicẽ recipit modũ. cũ negatio. uel p̃dicato

Expanded text:
bona est; utraque enim aliud quiddam de alio praedicatur, nec habent alibona est; utraque enim aliud quiddam de alio praedicatur, nec habent aliquid in proponendi ratione commune. Illa enim Platonem philosophum dicit, illa virtutem bonam esse pronuntiat. Aliae vero sunt quae aliqua terminorum participatione iunguntur. Id autem duobus fieri modis potest, aut enim ordine eodem, aut dine eodem, aut per ordinis commutationem. Eodem vero ordine duplici modo, si vel simplices terminos in utrisque constituas, vel si per oppositionem fiat participatio terminorum: quod tribus neque amplius continget modis, nam vel praedicato, vel subjecto, vel utrisque terminis negatio copulatur. Ordinis etiam commutatione conveniunt duobus modis, aut enim per simplicem terminorum praedicationem, aut per eorumdem terminorum oppositionem. Haec quoque oppositio terminorum triplicem recipit modum, cum negatio vel praedicato
Abbreviated transcription (Latin):
indefinite ꝓpositioni conueniunt. Quodsiduab enunciatio ora
ii gemina fungitur. subiecti scilica & p̃dicati. Est enĩ uerbũ deso¬
crate uel die p̃dicatur. uel significatione qualitatis. Idem nanq
ẽ solũ positũ. affirmationẽ: Cũ negatiuo uero ad uerbio ꝑficit¬
ñ negationẽ. At sisint ꝓpositiones quȩ differentiassecũ habeant.
quantitatũ. ut sunt uni uersales ac particulares. eadẽ us ꝑman&¬
terminorũ. Om̃is enĩ ac nullus & quidã non termunis annume¬
rant᷑. sed eniuiciationũ significant quantitatẽ atq ideo recte
quod subicit᷑ ac p̃dicatur termini nuncupati sunt. qm̃ ineostan¬
tũ resoluit᷑ ꝓpositio. C& era eiũ quȩ simplicib enunciationib
ad uinguntur. aut qualitatẽ ꝓpositionũ retinent. aut signifi¬
cant quantitatẽ. Propositionũ ergo simpliciũ. alie sunt quę
sibi nulla parte conueniunt. ut plato philosophus ẽ. & uirtus

Expanded text:
in indefinita propositione conveniunt; quod si sinin indefinita propositione conveniunt; quod si sini gemina fungitur, scilicet praedicati, est enim verbum de Socrate et die praedicatum, et signi qualitatis, idem namque est solum positum affirmationem efficit, cum negativo adverbio negationem. At si sint propositiones quae differentias secum habeant quantitatum, ut sunt universales ac particulares, eadem vis permanterminorum; omnis enim ac nullus, et quidam, terminis non annumerantur, sed enuntiationum significant qualitatem. Atque ideo recte quod subjicitur ac praedicatur termini nuncupati sunt, quoniam in eos tantum resolvitur propositio. Caetera enim quae simplicibus enuntiationibus adjunguntur, aut qualitatem propositionum retinent, aut quanticant. Propositionum vero simplicium aliae sunt quae in nulla parte conveniunt, ut Plato philosophus est, et virtus
Abbreviated transcription (Latin):
contingit. Ipsa enĩ predicati natura minor eẽ non patitur: sed quod
e quale uel mauis ẽ. id semꝑ de equali uel minore p̃dicat᷑. Has ue¬
minos appellamus. termini uero dicuntur. quod in cosfit postrema
solutio. Itaq insingularib uel in definitis ꝓpositionib: duossemper
terminos inuenimus & uerbũ quod ꝓpositionũ de terminet quali¬
tatẽ. ut in ꝓpositione qua dicimus socrates sapiens ẽ. Socrates quidẽ
acsapiens terminos eẽ manifestũ ẽ. Est uero uerbũ. ñ est terminꝰ
sed designatio qualitatis. & enĩ qualis ꝓpositiosit negatiua anaffir¬
matiua significat. Et nunc quidẽ solo ẽ uerbo ꝓpositioni ad cõmo¬
aduinctũ. ita diceretur. socrates sapiens ñ ẽ. Adquȩ hoc modo mura¬
ta qualitate fier& ex affirmatione negatio. Est igit᷑ & non ẽ non
sunt termini. sed ut dictũ ẽ significatio qualitatis. Cadẽ oma anã

Expanded text:
contingit, ipsa enim praedicata natura minora esse non patitur. Sed quod contingit, ipsa enim praedicata natura minora esse non patitur. Sed quod aequale vel maius est, id semper de aequali vel minore praedicatur. Has veminos appellamus. Termini vero dicuntur quod in eos postrema sit resolutio: itaque in singularibus vel indefinitis propositionibus duos terminos semper invenimus, et verbum quod propositionis determinet qualitatem, ut in propositione qua dicimus, Socrates sapiens est, Socrates quidem ac sapiens terminos esse manifestum est. Est vero verbum non est terminus, sed designatio qualitatis, et qualis propositio sit negativa an affirmativa significat, et nunc quidem solo est verbo propositioni accommoset adjunctum, ita diceretur: Socrates sapiens non est, atque hoc modo mutata qualitate fieret de affirmatione negatio. Est igitur et non sunt termini, sed, ut dictum est, significatio qualitatis. Eadem omnia etiam
Abbreviated transcription (Latin):
de subiecto ut in eadẽ ꝓpositione piulo sophus. dr̃ enũ deplatone subiecto
Seniꝑ enĩ id qđ sub iectũ est. uel nunus uel equale ẽ p̃dicato. Mintis quidẽ
ut in ea ꝓpositione dequa paulo ante tractauimus. Plato enã philoso¬
phi nonien non potest exequare. neq enĩ solus plato philo sophuses ł.
A equalis uero ẽ subiectus terminus p̃dicato ut siquis dicat homo rifibilis
est. Homo enĩ qui subiectus ẽ terminus p̃dicato risibili coequat᷑. Unde
fit ut possit reddi recipea p̃dicatio. scilic& ut uices subiecstũ p̃dicatũ¬
q ꝑ mutent. fiatq fubiectũ quod erat antea p̃dicatũ. uersoq ordinȩ
predicetur quod fuerat ante subiectũ. ut si dicatur qđ risibi le est
homo ẽ. Om̃ã eiũ quȩ sunt ȩ qualia dese inuicẽ p̃dicantur. Ut uero id
quod subiectũ ẽ mauis possit eẽ p̃dicato nulla ꝓrsus enunciatione

Expanded text:
de subiecto, ut in eadem propositione, philosophus dicitur de Platone subiecto, de subiecto, ut in eadem propositione, philosophus dicitur de Platone subiecto, semper enim quod subiectum est vel minus est, vel aequale praedicato: minus quidem ut in ea propositione de qua paulo ante tractavimus. Plato enim philosophi nomen non potest aequare, neque solus Plato philosophus est; aequalis vero est subiectus terminus praedicato, ut si quis dicat, homo risibilis est, homo enim qui subiectus est terminus praedicato risibili coaequatur. Vnde fit ut possit reddi reciproca praedicatio, scilicet, ut vices subiectum praedicatumque permutent, subiectumque fiat quod erat antea praedicatum, versoque ordine praedicetur quod fuerat ante subiectum, ut si dicatur quod risibile est homo est; omnia enim quae sunt aequalia de se invicem praedicantur. Vt vero id quod subiectum est maius possit esse praedicato, nulla prorsus enuntiatione
Abbreviated transcription (Latin):
sumit. & quissit iste significat ut socrates sapiens ẽ. Unũ enum &
hunc socratẽ sapientẽ eẽ ꝓposuit. Amplius. Particularis om̃is uni
Sed quia dicitur quidã. ad unũ homo redigitur. quod uni uersale ꝑsis¬
teret nisi particularitas fuisset ad uncta Insingularib: uero ꝓpo¬
sitionib: p̃dicatio termino semꝑ indiuiduo suppontur. ut socrates
sapiens est. Socrates enũ singularis ẽ. atq in diuiduus. Ideirco igit᷑
illa particularis dr̃ ꝓpositio que partẽ ex uniuuersalitate decrahit¬
Hec singularis que insingularis atq indiuidui p̃dicatione consistit.
Simpliciũ uero enunciationũ partessunt. subiectũ atq p̃dicatum
Subiectũ ẽ quod p̃dicati suscipit dictionẽ. ut inea ꝓpositione quȩ ẽ.
plato philosophus ẽ. plato subiectũ ẽ. Deipso enĩ philosophus p̃dica¬
tur & ineo philosophi suscipit dictionẽ. Predicatũ uero ẽ quod dr̃

Expanded text:
sumit, et quis iste sit significat, ut Socrates sapiens est, unum enim et sumit, et quis iste sit significat, ut Socrates sapiens est, unum enim et hunc Socratem sapientem esse proposuit. Amplius particularis omnis univSed quia dicitur quidam, ad unum homo redigitur, qui universale persisteret, nisi particularitas fuisset adiuncta; in singularibus vero propositionibus praedicato termino semper individuum supponitur, ut Socrates sapiens est, Socrates enim singularis est atque individuus; idcirco igitur illa particularis prhaec singularis quae in singularis atque individui praedicatione consistit. Simplicium vero enuntiationum partes sunt subiectum atque praedicatum. Subiectum est quod praedicati suscipit dictionem, ut in ea propositione quae est, Plato philosophus est, Plato subiectum est, de ipso enim philosophus praedicatur, et in eo philosophi suscipit dictionem. Praedicatum vero est quod dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
qui uniuersaliter enunciant᷑. dũ ei om̃is uel nullus ad iungitur
Particulares uero. quȩ uel affirmando uel negando ambitum sub¬
iecti uniuersalis in partẽ redigunt. ut quidã homo sapiensẽ. quidã
homo sapiens non ẽ ł lic nanq uniuersitas hominis adiecta particu¬
lari determinatione minutata ẽ. atq in partẽ redacta. In definite
uero sunt quȩ absq uniuersalitatis & particularitatis de terminati¬
one dicuntur. ut ẽ homosapiens ẽ. homo sapiens nonẽ Singulares
uero sunt. quȩ desingulari aliquid & indiuiduo affirmando negan¬
doue ꝓponunt. ut soerates sapiens est. socrates sapiens nonẽ. Differt
aũt particularis ꝓpositio singulari. quod particularis quidẽ unaũ a¬
liquẽ subicit. nec quissit iste designat. ut quidã homo sapiensẽ. Quis
iste homo sit ꝓpositio non declarat. Singularis uero unũ aliquem

Expanded text:
qui universaliter enuntiantur, dum ei omnis vel nullus adiungitur. qui universaliter enuntiantur, dum ei omnis vel nullus adiungitur. Particulares vero quae vel affirmando vel negando ambitum subiecti universalis in partem redigunt, ut quidam homo sapiens est, quidam homo sapiens non est, hic enim universalitas hominis, adiecta particulari determinatione minuta est, atque in partem redacta. Indefinitae vero sunt quae absque universalitatis et particularitatis determinatione dicuntur, ut est homo sapiens, non est homo sapiens. Singulares vero sunt quae de singulari aliquid et de individuo affirmando negandove proponunt, ut Socrates sapiens est, Socrates sapiens non est. Differt autem particularis propositio a singulari, quod particularis quidem unum aliquem subiicit, nec quis sit iste designat, ut quidam homo sapiens est, quis iste homo sit, propositio non declarat. Singularis vero unum aliquem
Abbreviated transcription (Latin):
to doctus est philosophus. Cõposita uero que duob simplicib
tus est philosophus ẽ. Simpliciũ uero enuntiationũ alias inqua¬
litate sitas alias inquantitate differentias inuenimus. In quali¬
tate quidẽ quod alia affir matiua. alia negatiua ẽ enuntiatio
ffirmatiua enuntiatio aliquid dealiquo significans ut plato
philo sophus est. Philo sophũ enĩ deplatone p̃dicamus. Negati¬
uauero est enuitiatio aliquid ab ali quo p̃dicatione sc um gens
ut plato philosophus non est. Philosophũ enĩ aplatone talip̃di¬
catione sciunximus. Scđm quantitatẽ uero differentie enun¬
ciationũ sunt. quod aliȩ quidẽ uniuersales sunt. alie particulares aliȩ
indefinite. aliȩ singularis. Uniuersales sunt. que siue affirment si¬
ue negent. uniuersaliter tamen enuntiant uniuersale subiectũ
ut om̃is homosapiens ẽ. nullus homo sapiens ẽ. Homo enĩ uniũ¬
sale quiddã ẽ. Multos enĩ subse indiuiduos coerc& & continet.

Expanded text:
 philosophus est. Composita vero quae ex duabus simplicibus tus est, philosophus est. Simplicium vero enuntiationum alias in qualitate sitas, alias in quantitate differentias invenimus. In qualitate quidem quod alia affirmativa, alia negativa est. Enuntiatio affirmativa est enuntiatio aliquid de aliquo significans, ut Plato philosophus est, philosophum de Platone praedicamus. Negativa vero est enuntiatio aliquid ab aliquo praedicatione seiungens, ut Plato philosophus non est, philosophum enim a Platone tali praedicatione seiunximus. Secundum quantitatem vero differentiae enuntiationum sunt, quod aliae quidem universales, aliae particulares, aliae indefinitae, aliae singulares. Vniversales sunt quae sive affirment,gent, universaliter tamen enuntiant universale subiectum, ut: omnis homo sapiens est, nullus homo sapiens est, homo universale quiddam est. Multos enim sub se individuos coercet et continet,
Abbreviated transcription (Latin):
catiua. Ferte uiã uenti facilẽ & spirate secundi. Enuntiatiua. ut¬
est mibi disparib septẽ cõpacta cicutis fistula. Quarũ quidẽ p̃¬
ter enuntiationẽ. nulla uel eẽ aliquid uel ñ esse designat. C& e¬
rȩ nanq uel in terrogant. uel inuocant. uel imperant uel p̃cant
Enuntiatio uero semꝑ eẽ aliquid aut non eẽ significat. atq ideo
sola enuntiatio ẽ in qua ueritas uel falsitas inueniri queat. unde
&iã enuntiationis nascitur definitio. Est enĩ enuntiatio quȩ ue¬
rũ falsũ ue denuntiat. hanc &iã ꝓloquiũ uol ꝓpositionẽ tulli¬
us uocat. quȩ quidẽ partĩ simplex. partĩ cõpositaẽ. Simplex

Expanded text:
cativa, Ferte viam, venti, facilem, et spirate secundi. Enuntiativa, cativa, Ferte viam, venti, facilem, et spirate secundi. Enuntiativa, Est mihi disparibus septem compacta cicutis Fistula. Quarum quidem praeter enuntiationem nulla vel esse aliquid, vel non esse designat. Caeterae namque vel interrogant, vel invocant, vel imperant, vel precantur. Enuntiatio vero semper esse aliquid aut non esse significat. Atque ideo sola enuntiatio est in qua veritas vel falsitas inveniri queant. Vnde etiam enuntiationis nascitur diffinitio, est enim enuntiatio quae verum falsumve denuntiat. Hanc etiam proloquium vel propositionem Tullius vocat, quae quidem partim simplex, partim composita. Sim
Abbreviated transcription (Latin):
mationes eẽ manifestũ ẽ. At siminiitatĩ tota orationis mẽbra
carpamus: usq in nomina ac uerba postrena fiet resolutio. Dice
plate non sunt affirmationes sed tantũ modo dictiones. Om̃is uero
oratio qm̃ ex uerbis nominib: q consistit. in uerba & nomina sol¬
iu potest non uero omnẽ orationẽ in affirmatione cedi possibile
ẽ. ueluit siquis dicat liixẽ huuis partes sunt iux atq: ẽ quas ñ eẽ
affirmationes sed simplices dictiones nullus ignorat. Cũ igitur
oratio quidẽ non semꝑ infirmationes solui queat. semꝑ aut̃ insimpli¬
ces dictiones: uire dictũ ẽ orationis partes extra aliquid designare
non ut affirmationes sed potius ut dictiones Orationis aũt spe¬
cies ut artissime diuidamus sunt quinq: interrogatiua .ut quo
temeri pedes anquo uia ducit in urbẽ imperatiua ut suggere tela
mihi. inuocatiua ut du maris & terre tẽpestatũq potentes de pre¬

Expanded text:
mationes esse manifestum est. At si minutatim tota orationis membra mationes esse manifestum est. At si minutatim tota orationis membra carpamus, usque in nomina ac verba postrema fiet resolutio. Dicemer se prolata non sunt affirmationes, sed tantum dictiones. Omnis vero oratio, quoniam ex verbis nominibusque consistit, in nomina et verba solvi potest. Non enim omnem orationem in affirmationem cedi possibile est, veluti si quis dicat lux est, hujus partes sunt, lux atque est, quas non esse affirmationes, sed simplices dictiones nullus ignorat. Cum igitur oratio quidem non semper in affirmationem solvi queat, semper autem in simplices dictiones, iure dictum est orationis partes extra aliquid designare non ut affirmationes, sed potius ut dictiones. Orationis autem species ut arctissime dividamus sunt quinque, interrogativa, ut Quo te, Meri, pedes? an quo via ducit in urbem? Imperativa, ut Suggere tela mihi. Invocativa, ut Dii maris et terrae, tempestatumque potentes. Depre
Abbreviated transcription (Latin):
scđm placitũ ẽ. Separatĩ uero. cũ nomine quidẽ illi cõmuneẽ. qđ
aliquando sine tẽpore ẽ. ut uirgilianus quẽ supra diximus uersus.
Terinȩ galathea thimo mihidulcior hyblȩ & qui sequit᷑. Candi¬
dior cignis hedera formosior alba. Cũ uerbo aũt quod interdũ
cũ tẽporis significatione ꝓfertur. ut siqua tui coridonis hab&
tecura uenito Differt uero ab iitroq: quod partes orationis ato¬
ta separatȩ oratione significant. Sunt enim partes orationis
mus ostendimus. Significant igitur partes orationis. ut dictio
ñ ut affirmatio. qua quã &iã aliquotiens quidẽ ut affir matio.
sed ñ semꝑ tamen. sed semꝑ ut dictio. Est enĩ dictio simplex uer¬
bi ac nominis nuncupatio. Nã cũ dicimus sidies ẽ lux ẽ : hanc
totã orationẽ sidiuidere in partes uelimus. scilic& diesẽ & lux
ẽ utraq pars ut affirmatio significauit. Dies ẽ enĩ & lux ẽ affir¬

Expanded text:
secundum placitum est. Separatim vero cum nomine illi commune, est quod secundum placitum est. Separatim vero cum nomine illi commune, est quod aliquando sine tempore est, ut Virgilianus quem supra diximus versus: Nerine Galathea thymo mihi dulcior Hyblae, et qui sequitur: Candidior cygnis, hedera formosior alba. Cum verbo autem quod interdum cum temporis significatione profertur, ut: Si qua tui Coridonis habet te cura, venito. Differt autem ab utroque quod partes orationis a tota separatae oratione significant. Sunt enim partes orationis mus ostendimus. Significant igitur partes orationis ut dictio, non ut affirmatio, quanquam aliquoties quidem ut affirmatio, sed non semper tamen, semper autem ut dictio. Est enim dictio simplex verbi ac nominis nuncupatio. Nam cum dicimus, si dies est, lux est, hanc totam orationem si dividere in partes velimus, scilicet dies est, lux est, utraque pars ut affirmatio significabit, dies est, lux est, affir
Abbreviated transcription (Latin):
li. sed ad ponentis placitũ constituta. atq ideo neo inorationis partib
mnerabuntur. Oratio enĩ positionẽ significat. Nãsi naturaliter
significaret oratio: non diuersa gentes om̃s oratione loquerentur.
Sique uero inter iectionũ positione significant. qm̃ finitã sine tẽpo¬
re affectionẽ designant. recte nominib ad numerabuntur. Queͥ
uero ipsa quidẽ nulla ꝓpria significatione nitunt᷑. cũ aliis uero ume¬
ta designant ut coniunctiones atq p̃positiones ille ne partes qͥ¬
dẽ orationis eẽ dicende sunt. Oratio enũ ex significatuus partib:
uincta ẽ. Quocirea recte nomen ac uerbũ sole orationis partes
eẽ dicuntur. De oratione Gratio est uax designatiua scđm pla¬
citũ ciuus partes aliquid extra significent. Oratio igitus habet
simul cũ uerbo ao nomine cõmune. quoduox qđ designatiua. quod

Expanded text:
lia, sed ad ponentis placitum constituta, atque ideo nec in orationis partibus lia, sed ad ponentis placitum constituta, atque ideo nec in orationis partibus numerabuntur. Oratio enim positione significat, nam si naturaliter significaret oratio, non diversa gentes oratione loquerentur. Si quae vero interiectionem positione significant, quoniam finitam sine tempore affectionem designant, recte nominibus annumerantur. Quae vero ipsae quidem nulla propria significatione nituntur, cum aliis vero iunctae designant, ut coniunctiones atque praepositiones, illae ne partes qdem orationis esse dicendae sunt, oratio enim ex significativis partibus iuncta est. Quoesse dicuntur. Oratio est vox significativa secundum placitum, cuius partes aliquid extra significant ut dictio, non ut affirmatio. Oratio igitur habet simul cum verbo et nomine commune, quod vox est, quod
Abbreviated transcription (Latin):
adnumerant. Philosophi uero quoꝵ om̃is de nomine uerboq trac¬
tatus insignisi¬
catione ẽ constitutus : duas tantũ orationis
partes eẽ
docuerunt. quicquid plenã significationẽ
tenit.
Si quidẽ sine tẽpore significat. nomen uocan¬
tes
Verbũ uerosi cũ tẽpore. Atq: ideo ad uerbia qͥ¬
dem
atq ꝓnomina nominib: uingunt. Sine tẽpore
quiddã constitutũ diffinitũq significant nec interẽ
uod flecti casib: nequeunt . Nonẽ enĩ hoc nominũ ꝓpriũ ut ca¬
b inffectantur. Sunt enĩ nomina quȩ agrãmaticis aptota no¬
minantur. Participiũ uero quia tẽporis sigiuficationẽ trabit. & si¬
cũ casib: effertur. uerbo tamen recte coniungitur. Interiectiones be¬
aũt si quidẽ naturalit᷑ significent. nec uerbo nec nomini copulan¬
de sunt. Uerbi enĩ ac nomuus dissinitiones habent nonẽe anatura¬

Expanded text:
nnumerant. Philosophi vero, quorum omnis de nomine verboque tracnnumerant. Philosophi vero, quorum omnis de nomine verboque tractatus in significatione est constituta, duas tantum orationis partes esse docuerunt, quidquid plenam significationem tenet, siquidem sine tempore significat, nomen vocantes, verbum vero si cum tempore: atque ideo adverbia quidem atque pronomina nominibus iungunt, sine tempore quiddam constitutum definitumque significant, nec interest quod flecti casibus nequeunt, non est hoc nominum proprium ut casibus inflectantur. Sunt enim nomina quae a grammaticis monominantur, participium vero quia temporis significationem trahit, etsi casibus effertur, verbo tamen recte coniungitur. Interiectiones autem siquidem, naturaliter significent, nec verbo, nec nomini copulandae sunt, verbi enim ac nominis diffinitiones non habent esse natura
Abbreviated transcription (Latin):
orationẽ aut enuntiationẽ negatiuã. illa prorsus argumenta mons¬
trabunt. quȩ infinitũ nomen ab oratione aut negatione diuidebant
Sed qm̃ principaliter p̃sentia quęq sentimus. his aut̃ reb quas p̃sen¬
ti sensu concipimus indita eẽ a mortalib uocabula manifestũ ẽ. rec¬
te dicitur. uerbũ semꝑ significationẽ tẽporis habere p̃sentis. ut cur
uerba sed uerborũ casus. scilic& quod a p̃sentis tẽporis significatione
flectuntur. Est ergo uerbi plena diffinitio sic. Uerbũ est uox desig¬
natuia. scđm placitũ cũ tẽporis significatione p̃sentis. cuus nulla
tur. ut de oratione dicamus. sed prius uidetur esse monstrandũ.
utrũ ne nomen & uerbũ sola in partib orationis ponant᷑. anut
grã matiei uolunt. & relique partes orationis debrant aggregari.
ramaticienĩ considerantes uocũ figuras octo orationis partes¬

Expanded text:
orationem aut enuntiationem negativam illa prorsus argumenta monsorationem aut enuntiationem negativam illa prorsus argumenta monstrabunt, quae infinitum nomen ab oratione aut negatione dividebant. Sed quoniam principaliter praesentia quaeque sentimus, his autem rebus quas praesenti sensu concipimus indita esse a mortalibus vocabula manifestum est, recte dicis verbum semper significationem temporis habere praesentis, ut currerba, sed verborum casus, scilicet quia a praesentis temporis significatione flectuntur; est ergo verbi plena diffinitio sic: Verbum est vox significativa secundum placitum cum significatione temporis, cujus nutur ut de oratione dicamus, sed prius videtur esse monstrandum utrumne nomen et verbum sola in partibus orationis ponantur, an ut grammatici volunt et reliquae orationis partibus debeant aggregari. Grammatici enim considerantes vocum figuras, octo orationis partes
Abbreviated transcription (Latin):
ab his uoci¬
b: quȩ nomen negationẽq: conuinguntꝰ & no¬
mina fa¬
ciunt infinita. cũ ẽ uerbo faciens enuntiatio¬
nẽ. a
re atq explicare sententiã. In uerbo quoq: eadem¬
fere
cuncta conueniunt. nisi quod significatione tẽporis a nomine. sepa¬
ratur. Omẽ enĩ uerbũ actionẽ passionẽ ue designat. que ꝓferri
sine tẽporis notatione non possunt. Est itaq uerbi definitio hec. Uerbũ
est uox designatiua scđm placitũ cũ tempore. cuius nulla pars significa¬
tiua ẽ separata ut currit. uincit. Sedsi uerbis negatiua copulentur
ad uerbia fient infinita uerba. sicut fieri diximus nomina infinita.
tũq designet. ad dita negatio id quidẽ quod a uerbo designatur inter¬
cipit. quid uero aliud fieri dicat tali significatione non terminat.
Preterea negatione iuncta cũ uerbo siue ineo quod ẽ. siue in coquod ñ
est. recte dici potest. ut homo non uincit. Nonuncit aut̃. nonesse

Expanded text:
ab his vocibus quae nomen negationemque conjungunt et nomina faciunt infinita, cum est verbo faciens enuntiationem, are atque explicare sententiam. In verbo quoque eademfere cuncta conveniunt, nisi quod in significatione temporis a nomine separatur. Omne enim verbum actionem passionemve designat, quae fieri sine temporis notatione non potest. Est itaque verbi diffinitio haec: verbum est vox significativa secundum placitum cum tempore, cujus nulla pars significativa est separata, ut currit, vincit; sed si verbis negativa copulentur adverbia, fiunt infinita verba, sicut fieri nomina diximus infinita, tumve designet, addita negatione, id quidem quod a verbo designatur intercipit, quid vero aliud fieri dicat tali significatione non terminat; praeterea negatio juncta cum verbo sive in eo quod est, sive in eo quod non est, recte dici potest, ut homo non currit. Non esse autem
Abbreviated transcription (Latin):
sẽꝑ ambitũ lat&. Idemq: deuniuersali & particulari negatiua di¬
cendũ est. Sub alternȩ enĩ uocantur quod superior atq amplior uni¬
uersalis negatio intrase particularẽ negationẽ claudit & continet.
Iae igitur talipatione consentiunt. sienĩ uniuersales inueritate p̃¬
cedant. particulares ueras eẽ necesse ẽ. Ut siquis uniuersalit̃ affir¬
mando ꝓponat. omnẽ hominẽ eẽ animal. Quȩ cũ sit uera : parti

Expanded text:
semper ambitum latet; idemque de universali et particulari negativa disemper ambitum latet; idemque de universali et particulari negativa dicendum est, subalternae enim vocantur, quod superior atque amplior universalis negatio intra se particularem negationem claudit et continet. Haec igitur tali ratione consentiunt, si enim universales in veritate praecedant, particulares veras esse necesse est, ut si quis universaliter affirmando proponat, omnem hominem animal,
Abbreviated transcription (Latin):
gulariter consideratione cõmittas. si hȩc falsaẽ illã uerã eẽ contin¬
git. & si hȩc uera ẽ illã falsã necesse ẽ inueniri. atq id circo has inter
se oppositas & contra dictorias nuncupamus. Et hactenus quidẽ af¬
firmationes ac negationes ad uersis frontib: conferentes quid in eis
discordiȩ acdiuersitatis esset ostendimus. Nunc unuiuersalẽ affir¬
mationẽ particulari affirmatiue & uniuersalẽ negationẽ parti¬
culari negatiuȩ ad ueritatis uel falsitatis conuenientiã cõꝑarem.
Parũ nãq: interse nulla discordia ẽ. atq ideo ñ de earũ dissensur
sed deconsensu potius iudetur eẽ querendũ. Primũ igitur uniuer¬
salis affirmatio & particularis asfirmatio. sub alterne dicuntur:
qm̃ altera sub iac& alteri. id est particularis affirmatio uniuersa¬
li affirmationi supposita ẽ atq subiecta. ueluti pars intra totius

Expanded text:
i haec falsa, illam veram esse contini haec falsa, illam veram esse contingit, et si haec vera est, illam falsam necesse est inveniri, atque idcirco has inter se oppositas et contradictorias nuncupamus. Et hactenus quidem affirmationes et negationes aversis intentionibus conferentes, quid in eis discordiae ac diversitatis esset ostendimus; nunc universalem affirmationem particulari affirmativae, et universalem negationem particulari negativae ad veritatis falsitatisque convenientiam comparemus. Harum namque inter se nulla discordia est, atque ideo non de earum dissensu, sed de consensu potius videtur esse quaerendum. Primum igitur universalis affirmatio et particularis affirmatio subalternae dicuntur, quoniam altera subiacet alteri, id est particularis affirmatio universali affirmationi supposita est atque subiecta, veluti pars intra totius
Abbreviated transcription (Latin):
ci& omnẽ hominem eẽ animal. alius particulariter neg& quendã
bominẽ animal noneẽ affirmatio uniuersalis uerũ loquitur.
particularis negatiue falsa sententia ẽ. Itẽ siquis uniuersaliter
negando ꝓponat. nullũ hominẽ eẽ animal. aliusq particulari¬
ca sint que p̃dicantur. ut nũquã possint ad eẽ subiecto siue illȩ
uniuersaliter suie particularit᷑ ꝓponantur. negationes ornat¬
ueritas affirinationes falsitas decolorat. Siquis enĩ confirm& dicens
respondeat. uniuersalẽ affirmationẽ falsitas. particularẽ nega¬
tionẽ ueritas ten&. Quod si ita quis uniuers aliter neg& nullus
homo lapis est. & particulariter affirm& quidã homo lapis ẽ. uni¬
uersali constat negationi ueritas. particularis affirmatio non ca¬
r& falsitate. Quo quo igitur modo uel p̃dicata uel subiecta muta¬
ueris. si tamen uniuersalẽ affirmatiuam particulari negatiuȩ
uel uniuersalẽ negationẽ particulari affirmationi conserta. An

Expanded text:
m esse animal, aliusque particulariter neget, quemdam hominem non esse animal, affirmatio universalis verum loquitur, particularis negativae falsa sententia est. Item si quis universaliter negando proponat nullum hominem esse animal, particularsi sint quae praedicantur ut nunquam possint adesse subjecto, seu illae universaliter seu particulariter proponantur, negationes ornatveritas, affirmationes falsitas decolorat. Si quis enim confirmat dicens respondeat, universalem affirmationem falsitas, particularem negationem veritas tenet; quod si ita quis universaliter neget, nullus homo lapis est, et particulariter affirmet, quidam homo lapis est, universali constat negatione veritas, particularis affirmatio non caret falsitate. Quoquo igitur modo praedicata vel subiecta mutaveris, si tamen universalem affirmativam particulari negativae, vel universalem negativam part
Abbreviated transcription (Latin):
negooo f Et eã quidem circũstantiã quiȩ ẽ quando diuidit intr̃pus
ut inodo fecit & in occasionẽ ut ciuctis dormientib Cã uero cir¬
cũstantiã quȩ ẽ uibi. locũ dicit. ut incubiculo fecit. Quomodo uero
gecu cũ stantus modũ. ut clam fecite Quib auxiliis circũ stantiã fa¬
cultatẽ appellat. ut cũ multo exarcitu : Quor quidẽ loco & si excir¬
custantiarunatura discrctio clara ẽ nos tamen beniuolentius
cũ stantus alia .m. tullius ꝓposuerit eẽ continentia cũ ipso negotio.
alia uero ingestione negotii. atq: in continentib: cũ ipso negotio illũ
annumeraue locũ quẽ appellauit. dũ fit ex ipsa ꝓlationis signifi¬
catione idem uidetur eẽ locus hic dũ fit. ei quiẽ in gestione nego¬
tir : sed nonita ẽ . quia dũ fit: illud ẽ quod cotẽpore ad missũ est. dũ

Expanded text:
Et eam quidem circumstantiam, quae est quando, dividit in tempus, ut modo fecit; et in occasionem, ut cunctis dormientibus. Eam vero circumstantiam quae est ubi, locum dicit, ut, in cubiculo fecit; quomodo vero, ex circumstantiis modum, ut, clam fecit: 582 quibus auxiliis circumstantiam facultatem appellat, ut, cum multo exercitu. Quorum quidem locorum etsi ex circumstantiarum natura discretio clara est, nos tamen benevolentius cumstantiis, alias M. Tullius posuerit esse continentia cum ipso negotio, alias in gestione negotii. Atque in continentibus cum ipso negotio illum annumeravit locum quem appellavit dum fit, ex ipsa prolationis significatione idem videtur esse locus hic, dum fit, ei qui est in gestione negotii. Sed non est ita, quia dum fit illud est quod eo tempore admi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ particularis : quantitate discordant Itẽ neq infalsitate neq inue¬
ritate umquã poterunt conuenire. Siue enĩ de his terminis ꝓposia
non queunt segregari. siue dehis quȩ sub iecto ad ecẽ non possunt: unã
semꝑ uerã eẽ necesse ẽ. alterã falsam. Nã sitalis terminus predicatur
ut eũ uel adẽẽ subiecto uel ñ adẽẽ contingat. uniuersales semꝑ falsae
sunt particulares uerȩ. Siquis enĩ ita ꝓponat. om̃is homo uistus est
atq alius negat quidã homo uistus non ẽ imiuersalis affirmatio fal
sa particula ẽ uera negatio. Similiter aũt siquis ita ꝓnunci& nul

Expanded text:
 particularis quantitate discordant. Item neque in falsitate, neque in ve particularis quantitate discordant. Item neque in falsitate, neque in veritate unquam poterunt convenire. Sive enim de his quae a de his quae a subjecto abesse non possunt, unam semper veram esse necesse est, alteram falsam, nam si talis terminus praedicatur, ut cum vel adesse subjecto vel non adesse contingat, universales semper falsae sunt, particulares verae sunt, si quis enim ita proponat, omnis homo justus est, atque alius neget, quidam homo justus non est, universalis affirmatio falsa est, particularis est vera negatio, s
Abbreviated transcription (Latin):
tus non est. Ut uero utreq false sint : nulla poterunt exempla
congruere. Quo circa neiste quidẽ quassub contrarias appella¬
mus semꝑ sese in uicẽ perimunt quando quidẽ aliquotiens inue¬
ritate conconcordant. Atsi omĩb differentus dissidentes ac sese¬
inuieẽ destruentes in uenire conemur. respiciende sunt angu¬
lares. He uero sunt uni uersalis affirmatio & negatio particu¬
laris uel uniuersalis negatio & affirmagio particularis. Hisenim
tanta in terse discordia eẽ manifestũ est ut neq infalsitate uniqũã
neq inueritate conueniant. semꝑq necesse ẽ cũ ad firmatio uera
sit negationẽ ẽẽ mendacẽ. Cũ negationi ad sit ueritas affirmati¬
oni ec᷑ proximã falsitatẽ. Ac primum cũ geminas eẽ ꝓpositionũ dif¬
ferentias dixerimus in qualitate scilic& & quantitate: harũ & qua¬
litas diuersa eẽ ꝓbatur & quantitas. Nã quod hȩc affirmatio ẽ al¬
la negatio inqualitate disseitiunt. Quod uero hec uniuersalis. illa¬

Expanded text:
t; ut vero utraeque falsae sint, nulla poterunt exempla congruere. Quocirca ne ista quidem quas subcontrarias appellamus semper sese invicem perimunt, quandoquidem aliquoties in veritate concordant. At si omnibus differentiis dissidentes ac invicem destruentes invenire conemur, respiciendae sunt angulares; hae vero sunt universalis affirmatio et negatio particularis, vel universalis negatio et affirmatio particularis; his enim tanta inter se discordia manifesta est, ut neque in falsitate unquam, neque in veritate conveniant, semperque necesse est cum affirmatio sit vera, negationem esse mendacem, cum negationi adsit veritas, affirmationi esse propriam falsitatem. At primum cum geminas esse propositionum differentias dixerimus in qualitate scilicet et quantitate, harum et qualitas divisa esse probatur et quantitas: nam quod haec affirmatio est, illa negatio, in qualitate dissentiunt; quod vero haec universalis, illa
Abbreviated transcription (Latin):
Quidam homo iustus ñ est
P articularis affirmatio.
Particularis negatio.
arũ igitur affirmatio atq negatio uniuersalis qualitate quidẽ dis¬
crepant. sed quantitate concordant. Nã quod hȩc quidẽ affirmatiua
ẽ. illa uero negatiua : sunt inqualitate diuerse. quod uero utraq u¬
nuersalis ẽ. quantitate conueniunt. Harũ igitur uel utrasq fal¬
sas uel unã uerã alterã falsã repperire possibile ẽ. utreq enĩ simul
uere non queunt inueniri. Nã in p̃posita descriptione. affirmatio
que ẽ. om̃ĩs homo iuistus est. & negatio que ẽ nullus homo ustus est.
cũ utreq sint uniuersales. neutra tamen uera ẽ. Atsisit affirma¬
tio omis homo animal ẽ. eaq uni uersalit̃ denegeturita nullus
homo animal ẽ. uel ita om̃is homo lapis ẽ. nullus homo lapisẽ. unã
uerã alterã falsã eẽ necesse ẽ. atq ideo quotiensea p̃dicant᷑ quȩ¬

Expanded text:
tus non est, particularis affirmatio. particularis negatio. Harum igitur affirmatio atque negatio universalis qualitate quidem discrepant, sed quantitate concordant; nam quod haec quidem affirmatio est, illa vero negativa est, sunt in qualitate diversae, quia vero utraque universalis est, quantitate conveniunt. Harum igitur vel utrasque falsas, vel unam veram, alteram falsam recipere possibile est, utraeque autem simrmatio quae est, omnis homo justus est, et negatio quae est, nullus homo justus est, cum utraeque sint universales, neutra tamen est vera. At si sit affirmatio, omnis homo animal est, atque universaliter denegetur ita, nullus homo animal est, vel ita, omnis homo lapis est, nullus homo lapis est, unam veram, alteram falsam e
Abbreviated transcription (Latin):
uni uersalis quoq affirmatio falsa ẽ quȩ ꝓponit omnẽ eẽ hominẽ
lapidẽ. Itẽ si particularis est falsa negatio quȩ decernit quendã bomi¬
nẽ non eẽ amimal. falsa erit uniuersalis negatio. quȩ nullũ homi¬
nẽ animal eẽ contendit. At si particularis affirmatio uel nega¬
tio uere sint idq p̃dicent quod a subiecto diuidi ac segregari que¬
at. affirmatione negationẽq uniuersales nonẽ dubiũ posse men¬
tiri. ut qm̃ uerȩ sunt᷑ particulares quȩ ꝓponunt quendã hominẽ

Expanded text:
universalis quoque affirmatio falsa est quae proponit omnem hominem esse universalis quoque affirmatio falsa est quae proponit omnem hominem esse lapidem. Item si particularis est falsa negatio quae decernit quemdam hominem non esse animal, falsa erit universalis negatio quae nullum hominem animal esse contendit. At si particularis affirmatio vel negatio verae sunt, idque praedicatur quod a subjecto dividi ac segregari queat, affirmationem negationemque universales non est dubium posse mentiri, ut quoniam verae sint particulares quae proponunt quemdam hominem
Abbreviated transcription (Latin):
ne eẽ animal. Num id circo particularis erit uera negatio si pro¬
lib quidẽ inueritate manentib particulares necesseẽ uniuer¬
saliũ consentire ueritati. At si uniuersalib falsitas in berebit
particulares tum ueras tum etiã falsas eẽ possibile ẽ. ueras qui¬
dẽ siquid tale p̃dicetur. quod ad ẽẽ subiecto possit. & a subiecto ua
eo sit uniuersalis falsa affirmatio quod subiecto non potest conue¬
nire. negationẽ uero particularẽ suneo uniuersalis negatiom̃¬
tiatur. quod a subiecto ñ potest segregari. ut posita superius ex¬
empla declarant. Quod si adueritatis & falsitatis consequentiã
particulares ꝓpositiones locũ principẽ sorciant᷑ contraria eis
uniuersales ꝓpositiones ratione conueniunt. Nã sisint falsȩ par¬
ticulares. uniuersales falsas eẽ necesse ẽ. Sinuero particulares
uerȩ sint. tum uniuersales uere sunt. tũ &nã mentientur. Nãsi
particularis affirmatio falsaẽ quȩ dicit aliquẽ eẽ hominẽ lapidẽ.

Expanded text:
prolibus quidem in veritate manentibus, particulares necesse est universalium consentire veritati, at si universalibus falsitas inhaerebit, particulares tum veras, tum etiam falsas esse possibile est, veras quidem si quid tale praedicetur quod adesse subiecto possit, et aularem, si in eo sit universalis falsa affirmatio quod subjecto non potest convenire, negationem particularem, si in eo universalis negatio mentiatur quod a subjecto non potest segregari, ut posita superius exempla declarant. Quod si ad veritatis et falsitatis consequentiam particulares propositiones locum principem sortiantur, contraria eis universalis propositionis ratione conveniunt. Nam si sint falsae, particulares falsas esse necesse est; sin vero particulares verae sint, tum universalapidem,
Abbreviated transcription (Latin):
at siquid affirmatio particularis tale ꝓnunci& quosub iectũ carere
ñ possit. uera erit suꝑ posita affirmatio uniuersalis. ut cũ aliquis enun¬
ciat quendã hominẽ eẽ animal. huic uniuersalis affirmatio inuerita¬
te consentit. quȩ ẽ om̃is honio animal ẽ. At siquid particularis ne¬
gatio tale ꝓponat. quod subiecto nequeat inherere.ueritatẽ par¬
ticularis negationis uniuersalis negatiuȩ ueritas necesseẽ subse¬
quatur. ut cũ aliquis dicit quendam hominẽ lapidẽ non eẽ. con¬
sonat uniuersalis ueritas ꝓpositionis. quȩ nullũ homine lapidẽ
eẽ ꝓnuntiat. Quofit ut precedentib quidẽ uniuersalib ueris.
particulares ueras eẽ necessesit. Precedentib: uero infalsitate par
niuersalib particulares mendaciũ dicere nonsit necesse. Sicut
ne uera quidẽ particularib ꝓponentib uerã uniuersaliũ neces¬
sec̃ eẽ sententiam. Et hoc quidem exempla docuerunt. Ut aũt fir¬

Expanded text:
matio particularis pronuntiet quo subjectum carere non possit, vera erit superposita affirmatio universalis, ut cum aliquis enuntiat quemdam hominem esse animal, huic universalis affirmatio in veritate consentit, quae est omnis homo animal est. At si quid particularis negatio tale proponat, quod subjecto nequeat inhaerere, veritatem particularis negationis universalis negativae veritas necesse est consequatur, ut cum aliquis dicit quemdam hominem lapidem non esse, consonat universalis veritas propositionis quae nullum hominem lapidem esse pronuntiat: quo fit ut praecedentibus quidem universalibus veris, particulares veras esse necesse sit; praecedentibus vero in falsitate partniversalibus falsis, particulares mendacium dicere non sit necesse, sicut ne vera quidem particularibus proponentibus, veram universalium necesse est esse sententiam. Et hoc quidem exempla docuerunt: ut autem fir
Abbreviated transcription (Latin):
hoc uero ẽ oratio. quȩ partĩ inciuuli genere uersatur. partĩ minime Deea
aut̃ oratione loquimur. quȩ hab& aliquã questionẽ. uel quȩ ad finem
expediendȩ questionis ac cõmodatur. Caergo oratio quȩ in ciuiligene¬
re uersatur. continue decurritur. Cauero quȩ non ẽ inciuilib causis.
interrogatione & responsione explicatur. sed prior r&horica scđa di¬
alectica nuncupatur. Quȩ hoc superiore differt. primũ quod illa ciui¬
ne illa in tercisa ꝑ agitur & quodr&horica oratio hab& preter aduer¬
sariũ iudicẽ dialectica uero eodẽ iudice quod aduersario nititur. DTPAR¬
Nec igitur r&horica oratio. habet partessex. ꝓgemiũ TIDUS OUΑTIONI
quod exordiũ ẽ narrationẽ partitionẽ confirmationẽ . rep̃hensionem
porationẽ. Quȩ partes instrumenti r&horicȩ facultatis. qm̃ rethorica
in omĩb suisspecieb inẽ. eisdẽ inerunt. nec potius inerunt. quã hisdẽ

Expanded text:
Hoc vero est oratio, quae partim in civili genere versatur, partim minime. De ea Hoc vero est oratio, quae partim in civili genere versatur, partim minime. De ea autem oratione loquimur, quae habet aliquam quaestionem, vel quae ad finem expediendae quaestionis accommodatur. Ea ergo oratio, quae in civili genere versatur, continue decurrit; ea quae non est in civilibus causis, interrogatione et responsione explicatur. Sed prior, rhetorica; secunda, dialectica nuncupatur: quae hoc superiore differt, primum quod illa civiratio habet praeter adversarium judicem, dialectica vero eodem judice quo adversario utitur. Haec igitur rhetorica oratio habet partes sex: prooemium, quod exordium est, narrationem, partitionem, confirmationem, reprehensionem, perorationem, quae sunt partes instrumenti rhetoricae facultatis; et quoniam rhetorica in omnibus suis speciebus inest, ei dem inerunt. Nec potius inerunt quam eisdem