comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iul in potens nihil intem porale nibl incognitum. omnia uera omnia possibi¬
lia omni in gentia omnia equalia patridicente saluatere. Ne monouit
filium nisi pater & nemonouit patrem nisi filius &cui uult filius reuelare . ui¬
desequalitatẽ fili ad patrem Cũ ergo patrem nouit filius inenar randum & in¬
comp̃hen sum diem nes cit & horam quam ipse fecit ab sit a sensib: nr̃is: Hoc ite¬
rum ipse saluator dicit: da illis pater ut honorificent filium si cut honorificant
patrem : e qualis igitur dõ ẽ. filius deita tedicente apostolo quicum informa
dĩ es s& rapinam non arbi tratus est . cum ess& equalis dõ sed se m& ipsum exina¬
niuit. formã serui accipiens humiliauit se . usque ad mortem mortẽ autẽ
crucissuudes quod utrum que scriptura non abnegat infilio dĩ . & quod dĩẽ.
iurtus & omini potentis om̃a scientes. om̃a complentis. Om̃a continentis: om̃a

Expanded text:
hil impotens, nihil temporale, nihil incognitum: omnia vera, omnia possibihil impotens, nihil temporale, nihil incognitum: omnia vera, omnia possibilia, omnia ingentia, omnia aequalia Patri, dicente Salvatore: Nemo novit Filium nisi Pater: et nemo novit Patrem nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare . Vides aequalitatem Filii ad Patrem? Cum ergo Patrem novit Filius, inenarrandum, et incomprehensum diem nescit et horam quam ipse fecit? Absit a sensibus nostris hoc. Iterum ipse Salvator dicit: Da illis, Pater, ut honorificent Filium sicut honorificant Patrem . Aequalis igitur Deo est Filius deitate, dicente Apostolo: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est cum esset aequalis Deo, sed semetipsum exinanivit formam servi accipiens, humiliavit se usque ad mortem, mortem autem crucis . Vides quod utrumque Scriptura non abneget in Filio Dei, et quod Dei est virtus omnipotentis, omnia scientis, omnia complentis, omnia continentis, omnia
Abbreviated transcription (Latin):
bemus ultro ei ẽẽ. ingrati & non solum non intellegentes. in suꝑ &iam iudaicomore.
& hominem estimantes eius dem a&atis &ignorantiae & inpotentiae. Par ticipẽ
iudicantes quam iudaei qđ non diuitans naturaliter patiebatur. sed caro ipse os¬
tendit iudaeis. dicens soluite hoc templum & in trilus diebus ego suscitabo eum & cui hoc
dubium est qđ dẽ hoc dicebat . Id est filius di a&ernus uerbum ueniens patris & sapi¬
entiã dĩ & uirtus dĩ a&erna & sempi terna. &imago dĩ in ui sibilis ad in uisibile
Natus non factus. facta autem est caro & blas phemata in quadserat. quam & in¬
dutus erat ꝓpt̃ inuisibilitatem in possibilitatem uisionis nestre neque enim intrin
secus erat solum sed extrinsecus & in trinsecus & incaelis & in terra Rom̃a con¬
tinens in plens sicut nihil: Nihil ergo in ꝑfectum infilio di. nihil in aequale ni¬

Expanded text:
bemus ultro ei esse ingrati: et non solum non intelligentes, insuper etiam Judaico more, bemus ultro ei esse ingrati: et non solum non intelligentes, insuper etiam Judaico more, et hominem aestimantes, ejusdem aetatis et ignorantiae et impotentiae participem judicantes quomodo Judaei. Quod non divinitas naturaliter patiebatur, sed caro, ipse ostendit Judaeis, dicens: Solvite hoc templum, et in tribus diebus ego suscitabo illud . Et cui hoc dubium est, quod Deus hoc dicebat, id est, Filius Dei aeternus, Verbum vivens Patris, et sapientia Dei, et virtus Dei aeterna et sempiterna, et imago Dei invisibilis, ab invisibili natus, non factus? Facta autem est caro et plasmata, in qua Deus erat, quam et indutus erat propter invisibilitatem et impossibilitatem visionis nostrae. Neque enim intrinsecus et intrinsecus, et in coelis et in terra, et omnia continens implensque omnia. Nihil ergo imperfectum in Filio Dei, nihil inaequale, ni
Abbreviated transcription (Latin):
nel d uent homi neni uenientem in hunc mundion. Et iteram ipse euan¬
gelista bcatus hie. est ili xp̃s liuerus at quod semꝑerat At ipsi n prin
cipio erat uerbum & uerbumerat apud dm̃ & dserat uerbum & quod omnipotensẽ
silius omnium creator. ait ipse euangelistabeatus om̃a ꝑ ipsum facta sunt. Siergo om̃a
ꝑ ipsum facta sunt uisi bilia & inuisibilia. quomododicit. antepassionem saluator. quod
dedic &ora nemonouit : Ne que angeli caelorum. Neq filius hominis nisi pater. at¬
ten dens igitur. uides qđ ꝓp̃t uti litatẽ hominum dixit se nescientem p̃finitionem. Ne
ne glegentiores efficiantur homines. Nam& humilitatis suae causa h dixit ꝓpt̃
carnem passionis quia quassihomo hominibus uidebatur & utilitates omnium ta¬
cuit. Res quidem gerendas insclo eis ad nuntians atque in numerans diem autem &
horam non eis apperiens quod ergo ꝓunlitate nr̃a. tacuit & se humili auit. Non de¬

Expanded text:
nat omnem hominem venientem in hunc mundum . Et iterum ipse Evangelista beatcipio erat Verbum et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Et quod omnipotens est Filius omnium creator, ait ipse Evangelista beatus: Omnia per ipsum facta sunt. Si ergo omnia per ipsum facta sunt, visibilia et invisibilia: quomodo dicit ante passionem Salvator, quod de die et hora nemo novit, neque angeli coelorum, neque filius hominis nisi Pater? Attendens igitur vides, quod propter utilitatem hominum, dixit se nescientem praefinitionem, ne negligentiores efficiantur homines. Nam et humilitatis suae causa hoc dixit propter carnem passibilem, quia quasi homo hominibus videbatur, et causa utilitatis omnium tacuit: res quidem gerendas in saeculo annuntians atque enumerans, diem autem et horam non eis aperiens. Quod ergo pro utilitate nostra tacuit, et se humiliavit, non de
Abbreviated transcription (French):
tempors Rtomres qpuia s cersum prnium &uno mum manieue sunqne Rediuerae
soipslnant bere ses hisque im pieactibus rreponti si t a pechoe auis cint E diuer tus
hos di upentibus moreleatur &ar cuato iulnere scorpius ueris hotis fgepe tepecut
nune librum. Et ante quam ingrediatur iuana ques bica uerbansuar: Lo uiet nt

Expanded text:
temporis et omnes, qui aduersus Arrium et Eunomium Manicheumque et diutemporis et omnes, qui aduersus Arrium et Eunomium Manicheumque et diuur i a serpentibus mordeatur et arcuato uulnere scorpionis uerberetur, legat prius hunc librum et, antequam ingrediatur uiam, quae sibi cauenda sint, nouerit
Abbreviated transcription (Latin):
eaiuosl uesterlt se gor por uiue re ꝑfnet ipsum & in peiore conditione ẽs quanddo coraro¬
ribers uestiebietur in meliori quando illa deponit N ulli dubium dꝑcerpora nm principa¬
liter sudsistere sed ꝑ inter ualla obuarios motus rationabilium ereatura rono nuncfi¬
epcut quihis in digent uesti antur &rursum cumilla deprauationel p sums cuaine¬
liora correxerunt dis sol uin nibil & ac semꝑ suc cessione uariari & nep arisum puttat r¬
boipiet atem ẽe eorum quȩ premiserat : Ineius demuoluminis finȩ conusigitomi
minat ones cacteras que uirtutes : Ipsum quo que hominem secundum anime dig¬
tu tessentit in te ror homo quadimaginem & simili tudinemdi conditus et ae ui
quo coneladitur dm̃ & haec quodam modo unius ee substantiae: Unum ad dit uer¬
boum quod ad no dort tantisutr legu crimen es fugisa Rqui in aliolo cofiliumusp
msa neuim potentis eũ angelis homnibus quaclar grtur cumhaec sertan abecut ep

Expanded text:
uerit se corpore, uiuere per semet ipsam et in peiori condicione esse, quando corporibus uestiebatur, in meliori, quando illa deponit, nulli dubium est corpora non principaliter subsistere, sed per interualla ob uarios motus rationabilium creaturarum nunc fieri, ut, qui his indigent, uestiantur, et rursum, cum illa deprauatione lapsuum se ad meliora correxerint, dissolui in nihil et hac semper successione uariari. et ne parum putaremus inpietatem esse eorum, quae praemiserat, in eiusdem uoluminis fine coniungit omneminationes ceterasque uirtutes, ipsum quoque hominem secundum animae digtutes, sentit interior homo, qui ad imaginem et similitudinem dei conditus est. ex quo concluditur deum et haec quodam modo unius esse substantiae. unum addit uerbum \'quodam modo\', ut tanti sacrilegii crimen effugeret, et, qui in alio loco filium et ram omnipotentis dei angelis hominibusque largitur. Cum haec se ita habeant, quae
Abbreviated transcription (Latin):
tieius ee noncarti aed serbantur. Sienim plus minus aut aliquid inueni turle x¬
cesto hoco quod genuit paterfiliũ fex cepto hoc quod filius non ersen dirsex
natus : sed de patre natus est ꝓprac. Non in tẽpore sed semꝑ. Nonaliunde sed
hortiledi scrptura .& execr&ur quomo dotemporalom dm̃ quem &dimodũ
gentiles uenerantur ipsi&iam similiter adorant. Nam temporalis est. Nec uetus
potest iẽt de si uon uerus neque potens omnia & quidiam huic talido. crededus
est. quierat aliquando quando non erat & exnihilonatus est dicente scrotĩ¬
ra. Si cuidieris me srł nonerit inte dĩrecens. Si ergorecens non deb& uerus credit

Expanded text:
ti ejus, non carni ascribantur. Si enim plus minusve aut tale aliquid invenitur, excepto hoc, quod genuit Pater Filium, et excepto hoc, quod Filius non a semetipso natus est, sed de Patre natus est proprie, non in tempore, sed semper, non aliunde, sed hoc vetet Scriptura et exsecretur: quomodo temporalem Deum, quemadmodum Gentiles venerantur, ipsi etiam similiter adorant? Nam si temporalis est, nec verus potest esse: et si non verus, nec potens omnia. Et quid jam huic tali Deo credendum est, qui erat aliquando, quando non erat, et ex nihilo natus est, dicente Scriptura: Si audieris me, Israel, non erit in te Deus recens ? Si ergo Deus recens, non debet verus cred
Abbreviated transcription (Latin):
Non intellegere in suꝑ &iam. periculo sis blas phemiis & adinritum eam ad duce¬
re atq ulto ei aduersa rii. dicentescriptura. Scitote enim gratiam dñi nr̃i ihũ xp̃i

Expanded text:
non intelligere, insuper etiam periculosis blasphemiis, et ad irritum eam adducenon intelligere, insuper etiam periculosis blasphemiis, et ad irritum eam adducere, atque ultro ei adversari, dicente Scriptura: Scitote enim gratiam Domini nostri
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃t nos & homo dicitur non debemus quȩ sunt carnis dõ ad scribere & quac sunt dĩcar¬
nis estimare propria. Si quid igitur minus autine quale aut in potens dicitur inscrip¬
tura aut subiectum aut humile carnis. eius. ẽ ad sumpte qui auere natus : de
carne & quia cum hominibus XXX &plus annos conuersatus ẽ. &uereh abeat pa¬
tri ideo &uerus homo ꝓp̃t carnem acupitur &uerus ds̃ incarnatus est. in carne
passus. natura passibili nondĩ tatis. haec enim quae patidebuerat. carohominis
trans gressis hominibus pati dignatus ÷ dĩ ꝑcarnem passibilem ut & diuinitatis
eius inenarandam potentiam. in reuisibili p̃dictã sentiamus & bonitatis eius diui¬
tias id÷ ꝑpassionẽ remissionem peccatorum credentes in eum consequamur
cit sehumilians ut mox ex altetur humanis sensibus & uoce heretica non solum

Expanded text:
propter nos et homo dicitur, non debemus quae sunt carnis Deo ascribere, et quae sunt Dei, carpropter nos et homo dicitur, non debemus quae sunt carnis Deo ascribere, et quae sunt Dei, carnis aestimare propria. Si quid igitur minus, aut inaequale, aut impotens dicitur in Scriptura, aut subjectum, aut humile, carnis ejus est assumptae. Quia vero natus est de carne, et quia cum hominibus triginta et plus annos conversatus est, et vere habebat pati: et ideo et verus homo propter carnem accipitur, et verus Deus incarnatus est, in carne passus natura passibili, non deitatis. Haec enim quae pati debuerat caro hominis transgressoris, pro hominibus pati dignatus est Deus per carnem passibilem: ut et divinitatis ejus inenarrandam potentiam in re visibili praedictam sentiamus: et bonitatis ejus divitias, id est, per passionem, remissionem peccatorum credentes in eum consequamur. cit se humilians, ut nos exaltemur, humanis sensibus et voce haeretica, non solum
Abbreviated transcription (Latin):
uuos &tmortuos. &inspũ sco quide patreꝓcessit proprie &ds est uerus suarisilis¬
us hos ainquidicunt. Erat tempus quando non erat filius natust prias duaminas¬
uer &ur nonerat: aut quod ex nhilo factussit aut natussit. aitroutab ilca onto
conuertibiem filium didicunt c̃ẽ. ho sanna thematizat catholica & aposto¬
litaetdesia quod sides inui sibilium rerum ẽ non ui sibilium undearriani sal¬
uatorem ui dentes in carne. putauerunt eius diuinitatem talem. c̃ẽ qualem
& carnem ꝑ assibilem mutabilem conuertibilem comp̃hensibilem & quasi for¬
midantem & quasi nescientem omnia & ꝓsicientem a&ate & sapientia &ni¬
hil facientem ex se& subiectum & orantem ad patrem & gratias agentem.
& edentem &patientem & lacrimantem & gementem & quiescentem &
postremoquȩ sunt creature propria. Haec carnicreate saluatoris ad sen¬
bentia sunt utique non diuinitat quia dñs dicitur inscribtura & homo. Qui a ergo

Expanded text:
 Spiritum sanctum, qui de Patre processit proprie, et Deus est verus sicut Filius. Hos autem qui dicunt, erat tempus quando non erat Filius natus, et priusquam nasceretur, non erat, aut quod ex nihilo factus sit, aut natus sit, aut mutabilem, aut convertibilem Filium Dei dicunt esse: hos anathematizat Catholica et Apostolica Ecclesia: quod fides invisibilium rerum est, non visibilium. Unde Ariani Salvatorem videntes in carne, putaverunt ejus divinitatem talem esse qualem et carnem, passibilem, et mutabilem, convertibilem, comprehensibilem, et quasi formidantem, et quasi nescientem omnia, et proficientem aetate et sapientia, et nihil facientem ex se, et subjectum, et orantem ad Patrem, et gratias agentem, et edentem, et patientem, et lacrymantem, et gementem, et quiescentem. Et postremo quae sunt creaturae propria, haec carni creatae Salvatoris ascribenda sunt utique, non divinitati, quia dicitur in Scriptura Deus et homo. Quia ergo
Abbreviated transcription (Latin):
confessi sunt quod negabatur tacuerunt. dequo ne mo querebat. quam quam laten¬
tem &ori ge nom sentem anipercusserunt damnantes enim cosqui filium depa¬
tns negantes se substantia ilum pariter arrium quedam nauerunt aleui
hoc argumentonec ualentinus nec marciono nec cata frigas nec manichcus dam¬
nardebent̃ debent quia sy nodus nrcena eos non nominat quos certe attesino¬
dumifuis sẽ non dubium ẽ quod s̃i quando erguri. ceperint & auit sub seribendum eis
sueret aut ex cundum deecdesi e mirasstro pafui deas sic uerbatem perant si cor
nemde neant utalite her&icus Aliter audiat catholicus quasi non eodem spu & ape
pari inludem ftrofa exempla causa subicitam. credimus inquiunt resurrectionem.
fucuram corporumibo si benedicatur pura confessio ẽ sed quia corpora sunt cades¬
tia doreriesti ossuer iste & aurcitenuis iuxta naturam suam corporanomina¬

Expanded text:
confessi sunt, quod negabatur; tacuerunt, de quo nemo quaerebat. quamquam latenconfessi sunt, quod negabatur; tacuerunt, de quo nemo quaerebat. quamquam latente et Origenem, fontem Arrii, percusserunt; damnantes enim eos, qui filium de patris negant esse substantia, illum pariter Arriumque damnarunt. alioquin hoc argumento nec Valentinus nec Marcion nec Cataphrygas nec Manicheus damnari debent, quia synodus eos Nicena non nominat; quos certe ante synodum fuisse non dubium est. quodsi quando urgueri coeperint et aut subscribendum eis fuerit aut exeundum de ecclesiis, miras strophas uideas. sic uerba temperant, sic ornem teneant, ut aliter hereticus, aliter audiat catholicus. quasi non eodem spiritu etpari inludens stropha. Exempli causa subiciam: \'credimus\', inquiunt, \'resurrectionem futuram corporum\'. hoc si bene dicatur, pura confessio est. sed quia corpora sunt caelestia et terrestria et aer iste et aura tenuis iuxta naturam suam corpora nomina
Abbreviated transcription (Latin):
at quemisteria in puplicum ꝓferam &ominis prudentia qua nos simpli cesludunt
in ꝓpatulo sit & qui ne ganti uocinon credunt credant saltem arguenti stilo. haec
enim uel maxime cauent. Nequan do contra auctorem suum eorum scriptate ne¬
antur. faciledicunt cum iuramento quod postea alio soluant ꝑ iuro a subscriptio¬
ne tergiuersantur querunt que suffragia alios non possum inquid damnare quod
nemodam nauit. alius nhil suꝑ hoc a patribus statum. est. ut dum totius orbispuocat᷑
auctoris subscribendi necessitas diffaeratur quidam constantius quomodoin quid
dam nabimus quod sinodus. Nicena non tetigit quaeenim dam nauit arrium dam¬
nas sed utique & orige mensuillius dogmata reꝓbasset : Scilic& uno medicamine omsi mul
tiam eius si lentium fuit Dearriotunc nonde orige ne questio erat desilio non despũ sco

Expanded text:
atque mysteria in publicum proferam et omnis prudentia, qua nos simplices ludunt, atque mysteria in publicum proferam et omnis prudentia, qua nos simplices ludunt, in propatulo sit, ut, qui neganti uoci non credunt, credant saltem arguenti stilo. hoc enim uel maxime cauent, ne quando contra auctorem suum eorum scripta teneantur. facile dicunt cum iuramento, quod postea alio soluant periurio; ad subscriptionem tergiuersantur quaeruntque suffugia. alius: \'non possum\' inquit, \'damnare, quod nemo damnauit\'; alius: \'nihil super hoc a patribus statutum est\', ut, dum totius orbis prouocatur auctoritas, subscribendi necessitas differatur; quidam constantius: \'quomodo\', inquiunt, \'damnabimus, quod synodus Nicena non tetigit? quae enim damnauit Arrium, damnasset utique et Origenem, si illius dogmata reprobasset\'. scilicet uno medicamine omnes simul tia eius silentium fuit. de Arrio tunc, non de Origene quaestio erat; de filio, non de spiritu sancto.
Abbreviated transcription (Latin):
correcto nec mirum putant enim me suum ee cronyciher & ꝓpter anima¬
les &cluteos nolle palam dogmata consiteri: ipsorum enim decretum .ẽ. non facile
margarita ante porcos mittendas necdandum. scm̃ canibus secum dauid dicere i¬
cordemeo abscondi eloquiatua. ut non peccentibi. & in aliolo cosuꝑiusto quiloquitur
ia quit ueritatem cumꝓximosuo. id ẽ cum his quid o mestici fidei sunt ex quo intellegi uo¬
lunt nosqui necdum inimiciati sumus debere audire mendacium. nepar uoli t que lacant
solidioris cibi edulio suffocemur quod autem ꝑuiriorum at que mendacii interseo rge¬
nis federentur sextus stro matum liber in quo platonis sententiae nr̃a dogma conponit
plenissime doc& quidigitur faciam negem me eiusdem dogmatis ẽẽ non credunt. iurem.
Ridebunt &dicent domi nobqista nascuntur faciam quod solum cauent ut sacra corum

Expanded text:
correcto. Nec mirum, putant enim me suum esse συμμύστην, et propter animacorrecto. Nec mirum, putant enim me suum esse συμμύστην, et propter animales et luteos nolle palam dogmata confiteri. Ipsorum enim decretum est, non facile margaritas ante porcos esse mittendas, nec dandum sanctum canibus , et cum David dicercorde meo abscondi eloquia tua, ut non peccem tibi; et in alio loco super iusto: qui loquitur, inquit, ueritatem cum proximo suo, id est cum his, qui domestici fidei sunt. ex quo intellegi uolunt nos, qui necdum initiati sumus, debere audire mendacium, ne paruuli atque lactantes solidioris cibi edulio suffocemur. quod autem periuriorum atque mendacii inter se orgiis foederentur, sextus Stromatum liber, in quo Platonis sententiae nostrum dogma conponit, planissime docet. Quid igitur faciam? negem me eiusdem dogmatis esse? non credent. iurem? ridebunt et dicent: \'domi nobis ista nascuntur\'. faciam, quod solum cauent, ut sacra eorum
Abbreviated transcription (Latin):
oportuni tate locorum gentilem sectam lacerant Quod aut̃e opponunt congregras se
melibro sillius suꝑcunctos homines utinam omnium tractatorum. haberem uolu¬
mina ut tarditatem ingenii eruditionis diligentia compensarem congregauilibros
cius fateor & ideo errores non sequor quia scio uni uersa que scripsit credie experto
qua si xp̃ianus xp̃ianis loquor uene nata sunt illius dogmata aliena abscripturis sc̃s
ium scripturis facientia. lege inquam legior riginem & si in legendo crimen est fateor
& nostrum marsupium alex andrine carte euacuauerunt. Si mihi creditis orri¬
genistes . num quam fui si non creditis nunc. ẽẽ cessaui. quod si nec fic ad ducimimad
fidem conpellitis me in defensionem mei cantra am masuim uestrum scribere ut si non
creditis neganti credatis saltim. accussanti sed libentius. mihi erraticreditur quam

Expanded text:
oportunitatem locorum gentilem sectam lacerant. quod autem opponunt congregasse oportunitatem locorum gentilem sectam lacerant. quod autem opponunt congregasse me libros illius super cunctos homines, utinam omnium tractatorum haberem uolumina, ut tarditatem ingenii lectionis diligentia conpensarem! congregaui libros eius, fateor; et ideo errores non sequor, quia scio uniuersa, quae scripsit. crediquasi Christianus Christianis loquor: Venenata sunt illius dogmata, aliena a Scripturis sanctis, vim Scripturis facientia. Legi, inquam, legi Origenem; et si in legendo crimen est fateor; et nostrum marsupium Alexandrinae chartae evacuarunt. Si mihi creditis, Origenistes nunquam fui; si non creditis, nunc esse cessavi. Quod si nec sic adducimini ad fidem, compellitis me ad defensionem mei, contra amasium vestrum scribere: ut si non creditis neganti, credatis saltem accusanti. Sed libentius mihi erranti creditur, quam
Abbreviated transcription (Latin):
lis meis faciomentionem. certe a pollinaris & dimidi. inter se dogia contrarium est rapiat
me ergo utraq: turmadiuersum al trinsecus qui a magistrum utrumque confiteor si expe¬
nem iudeum habuerim p̃ceptorem& aud& quidam ꝓferre litte ras addi dimumqua si
ad magistrum grande crimen discipuli si hominem eruditum & semen magistrum dixerim
& tamen uolo inspicere ipsamepistolam qu&anto tempore malumni amreseriiata est
Nihil p̃terhonorem & salutationem contin& : Inepta sunt haec & fribola. arguite pora¬
us ubiere sim defenderim ubi prauum origenis dogma laudauerim. in lectione i sa¬
ie in quoduo seraphim clamantia descributur. Illo inter p&ante filium & sp̃m sc̃m
non ne ego de testandam expositionem induo testa menta mutaui. hab&ur liber in
manibus. ante .xx. annoseditus tot opusculamea & maxime commentarii. iuxta

Expanded text:
lis meis facio mentionem. Certe Apollinarii et Didymi inter se dogma contrarium est. Rapiat lis meis facio mentionem. Certe Apollinarii et Didymi inter se dogma contrarium est. Rapiat me ergo utraque turma diversum altrinsecus, quia magistrum utrumque confiteor. Si expenem Judaeum habuerim praeceptorem? Et audet quidam proferre litteras meas ad Didymum, quasi ad Magistrum? Grande crimen discipuli, si hominem eruditum et senem magistrum dixerim. Et tamen volo inspicere ipsam Epistolam, quae tanto tempore in calumniam reservata est. Nihil praeter honorem et salutationem continet. Inepta sunt haec et frivola. Arguite potius ubi haeresim defenderim, ubi pravum Origenis dogma laudaverim. In lectione Isaiae , in qua duo Seraphim clamantia describuntur, illo interpretante Filium et Spiritum Sanctum, nonne ego detestandam expositmanibus ante uiginti annos editus. tota opuscula mea et maxime commentarii iuxta
Abbreviated transcription (Latin):
m ad uen bomumi dn fociunt amarim dulct &dulce amarumn terbonis aduer samoru
si honestum quid habuerinit. detrahendum est. Nec ami corum laudan da sunt uicia
Q uriuiri quo dque nonpsonarum sed rerum pondere tudicandum est sNdordecur &lucius
quodi nuor posito currat pede Eta mensales eius lepuis que laudantur. dumessemiu¬
aeiuis miro dis cem dliferebar ardoro Nec iuxta quorum dimpsiimptionier ipsẽ me
cutis pargelar caput. Rmagistrum pertius quam  iex sensu dos culi stn oeri la
tamenalexan driam audiui didimum in multis ei grauas ago. quod nes ciui didiu qđ
sciebam illo docente non ꝑdidi. putabant mehomines finem fecisse discendi uenirur sum
hie rosolime &b&hlem quo labore quo p̃tiobar ab anum noctur num habu p̃ceptorem ti mebat
enim iuda eos & mihi alterum exhibebat nichodinum. horum omnium frequenter in opuscu¬

Expanded text:
malum bonum, qui faciunt amarum dulce et dulce amarum. nec bonis aduersariorum, malum bonum, qui faciunt amarum dulce et dulce amarum. nec bonis aduersariorum, si honestum quid habuerint, detrahendum est nec amicorum laudanda sunt uitia et unumquodque non personarum, sed rerum pondere iudicandum est. mordetur et Lucilius, quod inconposito currat pede, et tamen sales eius leposque laudantur. Dum essem iuuenis, miro discendi ferebar ardore nec iuxta quorundam praesumptionem ipse me canis spargebatur caput, et magistrum potius quam discipulum decebat. Perrexi tamen Alexandriam, audivi Didymum: in multis ei gratias ago. Quod nescivi, didici: quod sciebam, illo docente, non perdidi. Putabant me homines finem fecisse discendi. Veni rursum Jerosolymam et Bethleem. Quo labore, quo pretio Baraninam nocturnum habui praeceptorem! Timebat enim Judaeos, et mihi alterum exhibebat Nicodemum . Horum omnium frequenter in opuscu
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ. Nihil ibi defide nihil dedocmatibus conprehensum est : Mora listantum
tractatur locus & allegriae nubilum serena expositione discutitur : Lau¬
dauiint̃ pr&em non dogmatisten. ingenium non fidem philo sophum non a posto¬
lum quod si uolunt superorginem meum scire iudicium. Legant in ecclesia¬
sten commen tario sreplient in epistola adephesiosiria uolumina& intellegant
me sempeius dogmatibus contraisse que enimstulticia ẽ si calicuius laudaredoc¬
trinam ut sequar &blasphemiam & beatus cyprianus tertuliano magistro uti¬
tur ut eius scripta probant cumque eruditi& ardentis iuri delectetur ingeni¬
o montanum cum eo maximillam que non sequitur fortissi mos libros contra
por firium seobit. dapolloraris ec desi asticam pulchre eu sebium istoriamtex¬
uscraliterieorum dimidia tam xp̃untroducit. eo coniocnuam altr impieta¬
tsarmiap ertis simus propugnatoreuat in quid estuas. quidicunt bonum malume

Expanded text:
ta est. nihil ibi de fide, nihil de dogmatibus conprehensum est. moralis tantum ta est. nihil ibi de fide, nihil de dogmatibus conprehensum est. moralis tantum tractatur locus et allegoriae nubilum serena expositione discutitur. laudaui interpretem, non dogmatisten, ingenium, non fidem, philosophum, non apostolum. quodsi uolunt super Origene meum scire iudicium, legant in Ecclesiasten commentarios, replime semper ejus dogmatibus contraisse. Quae enim stultitia est, sic alicujus laudare doctrinam, ut sequaris et blasphemiam? Et beatus Cyprianus Tertulliano magistro utitur, ut ejus scripta probant; cumque eruditi et ardentis viri delectetur ingenio, Montanum cum eo Maximillamque non sequitur. FoJ Porphyrium scripsit Apollinaris, ecclesiasticam pulchre Eusebius i historiam texuit; alter eorum dimidiatam Christi introducit οἰκονομίαν, alter inpietatis Arrii apertissimus propugnator est: uae, inquit Esaias, qui dicunt bonum malum et
Abbreviated transcription (Latin):
cedulas quas misistis honorisiieme afficere contumelia sic ingenium p̃dicante sut
fidei tollerent ui ritatem & quia cadem & in alexan driaecrome & in toco pene
orbeboni homines suꝑ meo nomine iactare consueuerunt. & tantum me
diligunt ut sine mehebreici es senonpossint. Omit tam personas rebusst an¬
tiim & criminibus respodebo: Neque enim ause prodest male dicentibus re¬
maledicere & aduersarios tallionemordere. cuipre cipturmalum promalo
non reddere sed uincere in bomalum saturari obpriis & alteram uerberantip̃¬
bere maxillam obicunt mihi quare originem aliquando laudauerim. Nisfal¬
lor duo loc a sunt p̃faciun uila ad damasum. in omeliis canticicanticoꝵ & pro¬
logus in libro hebraicorum nominum quidibi dedogmatibus ecde sie dicitur.
quid de patre & filio & spũ scõ quid de carnisresur rectione quid de animae
statu . atq substantia simplex int̃pretatio aque doctrina: simpliciuocelauda¬

Expanded text:
dulae, quas misistis, honorifica me adfecere contumelia sic ingenium praedicantes, ut fidei tollerent ueritatem. quia eadem Alexandriae et Romae et in toto paene orbe boni homines super meo nomine iactare consuerunt et tantum me diligunt, ut sine me heretici esse non possint, omittam personas et rebus tantum et criminibus respondebo. neque enim causae prodest maledicentibus remaledicere et aduersarios talione mordere, cui praecipitur malum pro malo non reddere, sed uincere in bono malum, saturari obprobriis et alteram uerberanti praebere maxillam. Obiciunt mihi, quare Origenem aliquando laudauerim. ni fallor, duo loca sunt : praefatiuncula ad Damasum in omeliis Cantici canticorum et prologus in libro Hebraicorum Nominum. quid ibi de dogmatibus ecclesiae dicitur? quid de patre et filio et spiritu sancto? quid de carnis resurrectione? quid de animae statu atque substantia? simplex interpretatio atque doctrina simplici uoce lauda
Abbreviated transcription (Latin):
loquor immo non nouam sedueerem que u&eris testamenti auccoritate sir¬
matur si reliquerit secundum uirum & reconciliari priori uoluerit non po¬
test. Scriptum est enim inde utero nomio si acceperit homo uxorem & abuerit
eam Anon inuenerit gratiam inconspectueius ꝓpter aliquam seditatem scri
bit. libellum repudu &dabitei & dimit& eam de domosuacumquȩ egressa
adulterum maritum dugxerit &ille quo que oderit eam & non inuenerit gra¬
tir de derit que ei libellum repudi & dimiserit de domo sua aut certe norbi¬
usfueri non poterit pri& maritus recipere eam inuxorem qnm polluta est &
abominabilis factaa coram dño ne peccare facias terramtuam. quam dñsiłitu¬
us tibi tradidit possidetlam unde obsccrote ut consoleris eam immoꝓ lo us
aedsaluteni sputri de cor nes ferroindigent & cauterionecem me dicine cul pa
sed uul neris cum eru delitate dementi nom par cit ut medicus partat seuit ut

Expanded text:
loquar, immo non nouam, sed ueterem, quae ueteris testamenti auctoritate firloquar, immo non nouam, sed ueterem, quae ueteris testamenti auctoritate firmatur. si reliquerit secundum uirum et reconciliari priori uoluerit, non potest. scriptum est enim in Deuteronomio: si acceperit homo uxorem et habuerit eam et non inuenerit gratiam in conspectu eius propter aliquam foeditatem, scribit in manus ejus; et dimittet eam de domo sua. Cumque egressa alterum maritum duxerit; et ille quoque oderit eam, dederitque ei libellum repudii, et dimiserit de domo sua, vel certe mortuus fuerit, non poterit prior maritus recipere eam in uxorem: quia polluta est, et abominabilis facta est coram Domino. Ne peccare facias terram tuam, quam Domius tibi tradidit possidendam. unde obsecro te, ut consoleris eam, immo prouoces ad salutem. putndae carnes ferro indigent et cauterio; nec est medicinae culpa, sed uulnelis, cum crudelitate clementi non parcit medicus, ut parcat, saeuit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
÷ quid sit quod dicere uoluit alio uiro peruim accepto congregata uideli c& mul¬
titudine nolentem rapuit &ui rum postea non postea non raptorem rapat dimi¬
sit. legat libros morsi & inueni& desponsa tam iuro: Si incitate suerit obp̃s¬
lere & uiolentum legibus subiacere. ergo &ista soror quȩ ut dicit uimpassa
est ut adulteri iungeretur. Suult xp̃i corpus accipere & non ad ultera repu¬
tari: agat penitentiam itadumtaxat ut secundo uiro qui non appellatur uir
sed adultera tempore penitentiae non copuletur . quod si ei durum ui detur &
se mel dilectum non potest derelinquere. nec p̃ferre dñm uoluptati audiat a¬
postolum conclamantem. Non potestis calicem dñibibere &calicem dȩ moni¬
oꝵ Non potestis mense dñi communicare & mense demonia rum & inalioloco
quȩ comniuni catiolucis ac tenebris. qui consensus xp̃o abeliae. Rem nouam

Expanded text:
i, quid sit, quod dicere uoluit: alio uiro peri, quid sit, quod dicere uoluit: alio uiro pertitudine, nolentem rapuit: et quare postea raptorem rapta non dimisit? Legat libros Moysi, et inveniet desponsatam viro, si in civitate fuerit oppresoxiam esse a scelere; et violentum legibus subjacere. Ergo et ista soror, quae, ut dicit, vim passa est, ut alteri jungeretur, si vult corpus Christi accipere, et non adultera reputari, agat poenitentiam: ita duntaxat, ut secundo viro, qui non appellatur vir, sed adulter, a tempore poenitentiae non copuletur. Quod si ei durum videtur, et semel dilectum non potest derelinquere, nec praeferre Dominum voluptati, audiat Apostolum conclamantem: « Non potestis calicem Domini bibere, et calicem daemoni non potestis mensae domini communicare et mensae daemoniorum, et in alio loco: quae communicatio luci ac tenebris? qui consensus Christo ac Belial? rem nouam
Abbreviated transcription (Latin):
Nolo mihi ꝓferas raptoris uiolentiam matris prestationem. patris aucto¬
ritatem propinquorum cateruam seruorum insidias parentum damna
rei familiaris quam diuiuueur. lic& adulter sit lic& sodomita lic&
flagiciis omnibus coopertus & abuxore ꝓpterhaec sclera derelictus mari¬
tus est reputatus cui alterum uirum accipere non lic&  Non hoc apostolus
propria aucto ritate decernit sed xp̃õ in selo quente xp̃i uerba sectatus ẽ¬
qui ait in euangelio qui mittt uxorem suam. excepta causa. fornicatio¬
miserituirum siue auiro dimis sasit adulter est qui eam acceperit : Vnde
& apostoli grauem coniugu sarcinam intelle gentes. sita ẽ in quiunt no
expedit hominiuxorem accipere. Ad quos dñs qui potest inquit capere
capiat statimque sub ex emplo trium e unuchorum. uirginitatis infert. bea¬
titudinem quaenulla carnis legerete netur. Ne satis enimaduertere potu¬

Expanded text:
nolo mihi -proferas raptorem et uiolentiam, matris persuasionem, patris auctonolo mihi -proferas raptorem et uiolentiam, matris persuasionem, patris auctoritatem, propinquorum cateruas, seruorum insidias atque contemptum, damna rei familiaris: quamdiu uiuit uir, licet adulter sit, licet sodomita, licet flagitiis omnibus coopertus et ab uxore propter haec scelera derelictus, maritus eius reputatur, cui alterum uirum accipere non licet. nec hoc apostolus propria auctoritate decernit, sed Christo in se loquente Christi uerba, qui ait in euangelio: qui dimittit uxorem suam excepta causa fornicatiomiserit uirum siue a uiro dimissa sit, adulter est, qui eam acceperit. unde et apostoli grauem coniugii sarcinam intellegentes: si ita est, inquiunt, non expedit homini uxorem accipere. ad quos dominus: qui potest, inquit, capere, capiat, statimque sub exemplo trium eunuchorum uirginitatis infert beatitudinem, quae nulla carnis lege retinetur. 4. Neque satis animaduertere potu
Abbreviated transcription (Latin):
membrorum genitalium & conpositio corporis. femine os querit amplexus
& rursus si homici da inegestate inquid eram in digebam cybate gumencor¬
poris non habebam . ideo alienum sanguinem fudi ne ipsae same & frigore mo¬
rerer Responde ique sorori quae a nobis suꝑ stratiis suiquerit. Non nr̃as sed a pos¬
toli sententias : Anignoratis. fratres scientibus enim legem loquor qm̃lex domi
natur homini quantotem pore uiuit. Mulierenim que sub uiro ẽ uiuente¬
uiro uincta ẽ. legi quod si moriturus fuerit uir eius liberata ẽ. alege uiri. er¬
go uiuente uiro adulteraerit si duxerit alium uirum & in alioloco Mulier alig¬
ta ẽ quanto tempore uiuit uireius. si autem dormierit uir liberata est cui
uult nubat tantum in dño omnes autẽ causationes apostolus amputans aꝑ¬
tissime desiniuit uiuente uiro ad ulteram eẽ mulierem si alter nupseru

Expanded text:
membrorum genitalium et conpositio corporis femineos quaerit amplexus\'; membrorum genitalium et conpositio corporis femineos quaerit amplexus\'; et rursus homicida: \'in egestate\', inquit, \'eram, indigebam cibo, tegumen corporis non habebam; ideo alienum sanguinem fudi, ne ipse fame et frigore morerer\'. responde itaque sorori, quae a nobis super statu sui quaerit, non nostra, sed apostolica sententia: an ignoratis, fratres, -sciennatur homini, quanto temuiro adstricta est legi. quodsi mortuus fuerit uir eius, liberata est a lege uiri. ergo uiuente uiro adultera erit, si duxerit alium uirum, et in alio loco: mulier alligata est, quanto tempore uiuit uir eius. si autem dormierit uir, liberata est: cui uult, nubat, tantum in domino. omnes igitur causationes apostolus amputans apertissime definiuit uiuente uiro adulteram esse mulierem, quae alteri nupserit.
Abbreviated transcription (Latin):
est peccare ꝑ corpus aliud incorpore. futurum homici dium & c&era absque forni¬
catione peccata manu administramus extrinsecus. fornicatio sola in corpo¬
turam uxo uiri corpussit & quicumque fuerit fornicatus percat in corpus suũ
hoc ẽ. inuxorem : Dum eã sua fornicatione commaculat. Efecit &iam non pec¬
Cantem sui conmixtione peccare: Repperi iunctam epistole conmentar lo
breuem cartulam in qua haec indita ferebantur quȩ rendum ab eo id estame .u
trum mulier relicto iuro. Mdultero. Rsodomita &salio ꝑuĩi accento posset
absque poenitentia communi care e desiae. uiuente adhuc eoquem prius reli¬
querat quod legens illius uersiculi. recoro datussum adexcusandas excusa¬
tiones in peccatis. omnes enim hominesuitiis nr̃is fauenius & quod propria
facimus uoluntate ad naturae refecerimus necessitatem. Quomodo sidicat
adulescens uimpatior corporis meadlibi dinemardor inpellit : Ipsaergana

Expanded text:
est peccare per corpus, aliud in corpore. furtum, homicidium et cetera absque forniest peccare per corpus, aliud in corpore. furtum, homicidium et cetera absque fornicatione peccata per manus administramus extrinsecus; fornicatio sola in corpoturam uxor uiri corpus sit et, quicumque fuerit fornicatus, peccet in corpus suum, hoc est in uxorem, dum eam sua fornicatione conmaculat et facit etiam non peccantem sui conmixtione peccare. breuem chartulam, in qua haec indita ferebantur: \'quaerendum ab eo — id est a me —, utrum mulier relicto uiro adultero et sodomita et alio per uim accepto possit absque paenitentia communicare ecclesiae uiuente adhuc eo, quem prius reliquerat.\' quod legens illius uersiculi recordatus sum: ad excusandas excusationes in peccatis. omnes enim homines uitiis nostris fauemus et, quod propria facimus uoluntate, ad naturae referimus necessitatem. quomodo si dicat adulescens: \'uim patior corporis mei, ad libidinem ardor inpellit, ipsa organa
Abbreviated transcription (Latin):
& haec & illa destru& consequenter uenit ad fornicationem &enim luxoria
mater libi dinis est uentrem que distentum cibo & uini. potionibus inrigatun
uoluptas genitalium sequitur atque ut alibi dictum est. pro mem brorum ordine
ordo uitiorum estomne itaque peciatum uerbi gratia furtum homicidium ra¬
pina ꝑ iurium. &cetera his similiap factum penitudinem abertt & lic& inuit&
lucrum tamen mor d& conscientiam uo luptas sola aclibido &iam inipsotempo¬
repenitendi. pr&ceritosstimulos patitur &titillationum carnis & incentiua
peccati & ꝑ haec que corrigi cupimus cogitantesrur sum sit materia. delinquen¬
di Aliter cetera peccatã forinsecussunt quicquid eñ egerimus in alios agimus
adherebit uxori sude &erunt una caro &iam ipse cum me reqice unium corpus
efficitur &peccati in corpussuum dum templum xp̃i fecit corpus eẽ meretritus
Dicamus &caliter ne ullam grecorum sententiam pr&erire . Lideamur aliud

Expanded text:
et hunc et illa destruet consequenter uenit ad fornicationem. etenim luxuria mater libidinis est uentremque distentum cibo et uini potionibus inrigatum uoluptas genitalium sequitur atque, ut ita dictum sit, pro membrorum ordine ordo uitiorum mutandus est. omne itaque peccatum, uerbi gratia furtum, homicidium, rapina, periurium et cetera his similia post factum paenitudinem habent et, licet inuitet lucrum, tamen mordet conscientia; uoluptas sola ac libido etiam in ipso tempore paenitendi praeteritos stimulos patitur et titillationem carnis et incentiua peccati, ut per haec, quae corrigi cupimus cogitantes, rursum sit materia delinquendi. aliter: cetera peccata forinsecus sunt — quidquid enim egerimus, in alios agimus —; adhaerebit uxori suae et erunt una caro, etiam ipse cum meretrice unum- corpus efficitur et peccat in corpus suum, dum templum Christi facit corpus- esse meretricis. dicamus et aliter, ne ullam Graecorum sententiam praeterire uideamur: aliud
Abbreviated transcription (Latin):
contentio se quis ducitur nolens cacia ad flictionem &angusti as sed malius¬
am. illo sensu explanandum est quomundus imalignohaec est in malop
situs sit & in dominica oratione dicimus liberanos amalo ut sufficiat nobis contrama¬
litiam huius seculi : pre sens habere certamen : In secundo quȩ siti loco. debeati a postoli
pauli prima adcorinthios epistola in qualoquitur. omne peccatum quod fecerit
homo extracorpus est qui autemfornicator in corpus suum peccat. Legamus es¬
go paultlum superius & sic ad haec uerbaueniamus. Nede extremis partibus &¬
ut itadicam cauda capituli tatam fertentiam nosse capiamus corpiis in qiud
non est fornicationi sed bĩo & dñs corpore: dsinitem qui dñm suscitauit &
ioscum illo suscitauit ꝑ iurtiuem sum nescitis qui acoe pora ur̃a menbra sunt xp̃i
tllens ergomen braxp̃ifaciam menbra mernicis absit annescitis quia qui con¬

Expanded text:
contentiose t quis ducitur nolens κακίαν adflictionem sonare et angustias, sed maliticontentiose t quis ducitur nolens κακίαν adflictionem sonare et angustias, sed malitiam, illo sensu explanandum est, quo mundus in maligno, hoc est in malo, positus sit — et in dominica oratione dicimus: Ii be rat nosamalo — et sufficiat nobis contra malitiam huius saeculi praesens habere certamen. In secundo proposuisti loco de beati apostoli Pauliprima ad Corinthios epistula, in qua loquitur: omne peccatum, quod fecerit homo, extra corpus est; qui autem fornicatur, in corpus suum peccat. legamus ergo paululum superius et sic ad haec uerba ueniamus, ne de extremis partibus eut ita dicam, cauda capituli totam sententiam nosse cupiamus. corpus, inquit, non fornicationi, sed domino, et dominus corpori. deus autem, qui dominum suscitauit, et nos cum illens membra Christi faciam membra meretricis ? absit. aut nescitis quia qui con
Abbreviated transcription (Latin):
concludens stringere uerbis quod sensibus dilatum est. in terro gasqui
signifi c& illud iñ euangelio iuxtamatheum. nolite solliciti esse de
crastino sufficit enim deimilicia sua. crastinum inscripturis scis fu¬
turum tempus significat sicut io cobinge nesiloquitur exaudiat mecras iustiti¬
amea & ubi altare extruitur aduabus tribubus ruben& gad & dimidia tribu
manasse & acuncto is rahel adeaslegatiomittitur cum si ne es pontificires por¬
dissent: Id cir coseal tare fecisse necras filii suis colendidm̃ possessio denegetꝰ
& multa istius mundi inueri reperies instrumento quiergo defuturis nos cogita¬
rephibuit concessit conices sit de presentibus ꝓpterhuma neuitȩ fragitatem
quod aut̃ ad dicitis sufficit᷑ nobis depresentibus huius seculi. angustus cogitare ꝑ
latinus uertit in maliciã apud grecos duos significat & malitiam & ad flictio s¬
nem quod casos greͣdicunt & hic magis ꝓmalitia tranferre debuit. quod si

Expanded text:
concludens, stringere verbis, quod sensibus dilatatum est. Interrogas, quid significet illud in Evangelio juxta Matthaeum: « Nolite solliciti esse de crastino; sufficit enim diei malitia sua » . Crastinum, in Scripturis sanctis, futurum tempus significat: sicut et Jacob in Genesi loquitur: « Exaudiet me cras justitia mea » . Et ubi altare exstruitur a duabus tribubus Ruben et Gad, et dimidia tribu Manasse, a cuncto Israele ad eas legatio mittitur, cum Phinees Pontifici respondissent, idcirco se altare fecisse, ne cras filiis suis colendi Deum possessio denegaretur . Et multa istiusmodi in veteri reperies Instrumento. Qui ergo de futuris nos cogitare prohibuit, concessit de praesentibus, propter humanae vitae fragilitatem. o intellege: sufficit nobis de praesentibus huius saeculi angustiis cogitare; qLatinus uertit in \'malitiam\', apud Graecos duo significat, et malitiam et adflictionem, quam κάκωσιν Graeci dicunt et hic magis pro malitia transferri debuit. quod si
Abbreviated transcription (Latin):
Se autẽ non possumus non quia lat& miseriae principium ideo ideo pigresceremi¬
sedi cordiae deb& officium aduersus eos autẽ qui sibi uidentur scire quod nesciunt
ocditioressum: quod hanc ignorantiam nra non igno ramus : Aliud ÷ enini
quod nescire malum ÷ aliud quod scire ł non potest uel non op ÷ uel adu tam quã
que rimus in differens: hoc uero quod de lateris a postoli ia cobi nuncrequiro in

Expanded text:
si autem non possumus, non, quia latet miseriae principium, ideo pigrescere misi autem non possumus, non, quia latet miseriae principium, ideo pigrescere misericordiae debet officium. aduersus eos autem, qui sibi uidentur scire, quod nesciunt, hoc tutiores sumus, quod hanc ignorantiam nostram non ignoramus. aliud est enim, quod nescire malum est, aliud, quod sciri uel non potest uel non opus est uel ad uitam, quam quaerimus, indifferens est. hoc uero, quod de litteris apostoli Iacobi nunc requir
Abbreviated transcription (Latin):
uertitur questio: Elegant̃ aut̃ dictum ẽẽ narratur quod huic reisatis apte coue¬
niunt. cum quidã ruiss& inputeum ubi aqua tanta erat ut eum magis exciper& ne
moreretur quam suffocar& neloqueretur accessit alius eoque uiso mi se trans ait:
uderim quere ita qm̃ fatemur & fidecat holi catenemus dereatũ peccatitam quam
deputeo &iam paruuli in fantis anim exp̃i ghatiae liberandam satis ÷ ei quod mo¬
dum. quo salua fiant nouimus &iam sinum quam quo modo in malum illud de¬
uenerit nouerimus si id eo putaui cẽquerendum ne forte ex illis opinio nibus in car¬
nationis anime aliquam tene amus incautius queliberandam prorsus animam
paruuli contradicat negans cam cẽ in istomalo. hoc igitur firmissime retento qđ
anima paruuli dereatu peccati liberandã ÷ nec alio modo liberanda nisi gratiadĩ
nilo quiis non disputatoribus silitigatoribus paratius in structius que resistimus

Expanded text:
uertitur quaestio. eleganter autem dictum esse narratur, quod huic rei satis apte conueuertitur quaestio. eleganter autem dictum esse narratur, quod huic rei satis apte conuenit. cum quidam ruisset in puteum, ubi aqua tanta erat, ut eum magis exciperet, ne moreretur, quam suffocaret ne loqueretur, accessit alius eoque uiso miserans ait: ciderim quaere. ita quoniam fatemur et fide catholica tenemus de reatu peccati tamquam de puteo etiam paruuli infantis animam Christi gratia liberandam, satis est ei quod modum quo salua fiat nouimus, etiam si numquam quomodo in malum illud deuenerit nouerimus. sed ideo putaui esse quaerendum, ne forte ex illis opinionationis animae aliquam teneamus incautius, quae liberandam prorsus animam paruuli contradicat negans eam esse in isto malo. hoc igitur firmissime retento, quod anima paruuli de reatu peccati liberanda est nec alio modo liberanda nisi gratia deiniloquis non disputatoribus sed litigatoribus paratius instructiusque resistimus;
Abbreviated transcription (Latin):
uodad ce scripsi honeran de mihi inxp̃õ frater heronime querens de anima
humana sinascentibus singulis noue singule iuncus que fiunt ubi peccati uni¬
culum contrahant quod ꝑ sacra mentum gratiae xp̃i &iam in in fantibus re¬
cens natis non dubitamus: eẽ soluendum cum non in paruũ uolumen ꝓcede r&
nolui ulla ali ahone rare questione s& quod urguet acrius multominus
est neglegendum ꝓ inde quero & ꝑdñm obsecro ut exponas mihi quod multis
ex istimo ꝓfuturum aut siiam ł asbte ł ab alio aliquo expositum habes dirigas nobis
quo modo accipiendum sit quod in epistolaia cobi a postoli ẽ. qui cum que enim totã
legem seruauerit offendat autẽ in uno. factus ÷ omnium reus que restalis actan¬
ta ÷ ut quod hinctibi non iam olim scripsi memultum peniteat: de agenda nam¬
que p̃senti uita quomodo ad uitã ꝑueni amus a&ernam non p̃terita ꝑscrutanda
quam penitus demer sit obliuio sicut ÷ illud quod de anima querendum putaui haec

Expanded text:
uod ad te scripsi, honorande mihi in Christo frater Hieronyme, quaerens de anima humana, si nascentibus singulis nouae singulae nunc usque fiunt, ubi peccati uinculum contrahant, quod per sacramentum gratiae Christi etiam in infantibus recens natis non dubitamus esse soluendum, cum in non paruum uolumen procederet, nolui ulla alia onerare quaestione. sed quod urguet acrius, multo minus est neglegendum. proinde quaero et per dominum obsecro, ut exponas mihi, quod multis existimo profuturum, aut, si iam uel abs te uel ab aliquo expositum habes, dirigas nobis, quomodo accipiendum sit, quod in epistula Iacobi apostoli est: qu icumque enim totam legem seruauerit, offendat autem in uno, factus est omnium reus. quae res talis ac tanta est, ut, quod hinc tibi non iam olim scripsi, me multum paeniteat. De agenda namque praesenti uita, quomodo ad uitam perueniamus aeternam, non de praeterita perscrutanda, quam penitus demersit obliuio, sicuti est illud, quod de anima quaerendum putaui, haec
Abbreviated transcription (Latin):
sumeum arbori uite. dauid que est in para diso conparare interceteras uir¬
tutes &iam hoc intulit in lege dñi uolunta seuis & in lege eius meditabitur
die ac nocte. Danihel infine sacratissi me uisionis iusti ait fulgent qua si stello & in
tellegentes h : docti quasi firmamentum uides quantum inter sedistent. iusta rusti¬

Expanded text:
cum eum arbori Dauid, quae est uitae in paradiso, conpararet, inter ceteras uircum eum arbori Dauid, quae est uitae in paradiso, conpararet, inter ceteras uirtutes etiam hoc intulit: in lege domini fuit uoluntas eius et lege eius meditabitur die acnocte. Danihel itelligentes, hoc est docti, quasi firmamentum . Patet quantum inter se distent justa rusti