comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ascendant. et ad illũ descendant:
nͥ et ibi sit qͦ ascendunt. & hic sic
qͦ descendunt. Qͦ modo ꝓbamꝰ et il¬
lic cum esse. et hic cum esse : Res¬
pondeat nobis paulus : qͥ pͥmo saulꝰ.
Cxꝑtus est illud ipse qn prius erat ꝑ¬
secutor. et pꝰtea factus ÷ p̾cdicator.
Priꝰ iacob p̾tea isrł. Qͥ erat et ipse de
geñe isrł : de tͥbu beniamin erat.
orsum. Pruo ipsa dñi uox de celo:. hoc
bat. ipsos occidendos trahebat: ipsos
ubiq latentes querebat: ipsis inuen¬
cis nulla racione parcebat. Cui ait
ap̃s clñs. Saule saule. Unde clamat:
De celo. Crgo sursum:÷ Qd me ꝑseque¬
ris: Ergo deoesũ ÷. Om̃ia et si bre¬
uiter: ut potui exposui. Caritati
ũre erogaui: qͦd adme ꝑtinet. Quod
autem ad uos ꝑtinet: pauperes cogi¬

Expanded text:
ad illum descendant; nisi et ibi sit quo ascendunt, et hic sit quo descendunt. Quomodo probamus et illic eum esse, et hic eum esse? Respondeat nobis Paulus, qui primo Saulus. Expertus est illud ipse, quando prius erat persecutor, et postea factus est praedicator: prius Jacob, postea Israel: qui erat et ipse de genere Israel, de tribu Benjamin erat .orsum. Primo ipsa Domini vox de coelo hoc bat, ipsos occidendos trahebat, ipsos ubique latentes quaerebat, ipsis inventis nulla ratione parcebat. Cui ait Dominus Christus, Saule, Saule. Unde clamat? De coelo. Ergo sursum est. Quid me persequeris? Ergo deorsum est. Omnia, etsi breviter, ut potui, exposui Charitati vestrae. Erogavi quod ad me pertinet: quod autem ad vos pertinet, pauperes cogi
Abbreviated transcription (Latin):
De hoc audistis modo eũgelium qd mo¬
uos faciens. & uolens cẽ expeditos ꝙ
paratos. ad expectanda nouissima:
ut pꝰt nouissima que sunt inhoc se¬
culo metuenda. succedat reqͥes que
non habet finem. Deati qui participeᷤ
facti fuerint. Crunt aut̃ tunc securi:
nolunt. Ad hanc expectationẽ. ⁊ ꝓpt̃
hanc spem: ap̃iani facti sumus. Nõne
spes nr̃a non ÷ de hoc seculo: Non a¬
memus scł̃m. Ab amore scłi huiꝰ uocati
sumꝰ: ut aliud scłm speremus & cdili¬
gamus. In hoc abstinere nos debemꝰ
ab om̃ib illicitis ꝯcupiscentiis. hoc est
lũbos accintos hab̃e debemius. & ferũe
⁊ lucere in oꝑib bonis: hoc est luc̃naᷤ
ardentes habere. Duit enuim ipse dñs
discipłis sius alio loco eũglii. Nemo ac¬
cendit luc̃nam & ponit eam sub m̃o¬
dio. s suꝑ candelabrũ: ut luceat om̃ib
qui indomo sunt. Ꝙ ut ostenderet

Expanded text:
udistis modo Evangelium, quid monos faciens, et volens esse expeditos et paratos ad exspectanda novissima: ut post novissima, quae sunt in hoc saeculo metuenda, succedat requies, quae non habet finem. Beati qui participes facti fuerint. Erunt autem tunc securi, nolunt. Ad hanc exspectationem et propter hanc spem christiani facti sumus. Nonne spes nostra est de hoc saeculo? Non amemus saeculum. Ab amore saeculi hujus vocati sumus, ut aliud saeculum speremus et diligamus. In hoc abstinere nos debemus ab omnibus illicitis concupiscentiis, hoc est, lumbos accinctos habere debemus: et fervere et lucere in operibus bonis, hoc est, lucernas ardentes habere. Dixit enim ipse Dominus discipulis suis alio loco Evangelii: Nemo accendit lucernam, et ponit eam sub modio, sed super candelabrum, ut luceat omnibus qui in domo sunt. Et ut
Abbreviated transcription (Latin):
tanto suꝑat ea que hic nascunt᷑. in eo
tur & Et sic forsitan non tnuenttur ali¬
qͦ similitudo natuitatis eius: qͥmo¬
do non muenit᷑ x substancia eius. ꝙ
inmutabilitas diuinitatis ac mages¬
tatis eiꝰ. Qd enim simile hic inueniri
potest: Sigͦ forsitan nec natiutatis
similitudo inueniat᷑. mĩqͥd inde op̃s¬
sus sum quia nõ inueni similitudine̾.
crentori om̃iũ. in creatum cupiens in

Expanded text:
tanto superat ea quae hic nascuntur in eo tanto superat ea quae hic nascuntur in eo tur. Et sic forsitan non invenitur aliqua similitudo nativitatis ejus, quomodo non invenitur et substantiae ejus, et immutabilitatis, divinitatis, majestatis ejus. Quid enim simile hic inveniri potest? Si ergo forsitan nec nativitatis similitudo inveniatur, numquid inde oppressus sum, quia non inveni similitudines Creatori omni
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Tam seruata illiꝰ maiestatis inef¬
sabilitate: nec cũ aliqͦs sunilitudines
cõtra illos dederimꝰ. putet nos aliqͥs ꝑ
istas similitudines iam puenisse. ad id qͦd
te. potest in eniginate: pot̾ ꝓspecłm.
nõdũ aut̃ facie. ad faciem : demus ⁊ nõ
aliqͣs similitudines adũsus illos. unde
illi refellant᷑. non unde illud capiat᷑.
ꝙ eium cũ dicimus ualde posse fieri. po̾¬
se uitelligi. ut ⁊ natus sit et coet̾ius
sit ei. aquo natus ẽ: ut hoc reppellant.
&. qͥsi falsum ẽe demõstrent. simititu¬
dines nobis dent. Unde : De creatura
⁊ dicunt nobis. Homo utiq erat ante¬
qͣm gen̾aret filiũ: maior ẽ filio suo.
ꝙ equus erat anteqͣm gen̾aret filium: ma¬
bis laborandũ est. ut et nos inueniamꝰ
similitudines earũ rerũ qͦs astriumus
Qͥd si nõ inuenirẽ e Nũ recte possent di¬
e̾e. natiuitas creatoris fortasse sũmilitu¬
dinẽ in cͤat᷑a nõ habet e nto enim
suꝑat ea que. hic sunt in eo qͦd ibi est:

Expanded text:
. Tamen servata illius majestatis ineffabilitate, ne cum aliquas similitudines contra illos dederimus, putet nos aliquis per istas similitudines jam pervenisse ad id quod nec te, potest in aenigmate, potest per speculum; nondum autem facie ad faciem; demus et nos aliquas similitudines adversus illos, unde illi refellantur, non unde illud capiatur. Etenim cum dicimus valde posse fieri, posse intelligi, ut et natus sit et coaeternus sit ei a quo natus est, ut hoc refellant et quasi falsum esse demonstrent, similitudines nobis dant. Unde? De creatura: et dicunt nobis, Homo utique erat antequam generaret filium, major est filio suo: et equus erat antequam generaret filium,bis laborandum est, ut et nos inveniamus similitudines earum rerum quas astruimus? Quid? si non invenirem, non recte possem dicere, Nativitas Creatoris fortasse similitudinem in creatura non habet? Quanto enim superat ea quae hic sunt in eo quod ibi est,
Abbreviated transcription (Latin):
non erit iacob s solus ifrł. Tunc eum in ꝑ¬
et dicet. Ecce uir israelita: in qͦ dolus nõ
mentem somniũ cius: in quo sonmio
scalam uidit a t̾ra usq ad cclum. do¬
minũ suꝑ inobentem. angłos dei as¬
cendentes ⁊ descendentes. Hoc solum¬
somnium iacob uictit. Post hoc au
lũ ueniens de mesopotamia. et agẽs
iter. Sic gͦ iacob uidit scalam qͥ: Et
israel appellatꝰ. est aut̃ ⁊ nathanael
iste uere ifraelita: in qͦ dolus nõ est.
Ideo cum miratꝰ esset quia dint ei
ctũs subarbore ficiuidite: dicit ei. Maiꝰ
Hiis uidebis. Et item dixit somnũ iacob.
Cui dixit : Cĩ qͦm appellauit isrłitã in qͦ
dolꝰ nõ esset. Quasi dic̃et. Euiꝰ nomine te

Expanded text:
um in pet dicet, Ecce vere Israelita, in quo dolus non mentem somnium illius, in quo somnio scalam vidit a terra usque ad coelum, Dominum superincumbentem, Angelos Dei ascendentes et descendentes. Hoc somnium Jacob vidit. Post hoc autst paululum veniens de Mesopotamia et agens iter. Si ergo Jacob vidit scalam, qui est et Israel appellatus; est autem et Nathanael iste vere Israelita, in quo dolus non est: ideo cum miratus esset quia dixit ei Dominus, Sub arbore fici vidi te; dixit ei, Majus his videbis. Et item dixit ei somnium Jacob. Cui dixit? Ei quem appellavit Israelitam, in quo dolus non esset. Quasi qui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħia erat. Hũc qͥd expectecis noui: qͥd
a me uelicis audire incelligo. Dicam
& hoc breuit: ut dñs donat. Ascendẽ¬
tes & descendentes angłos: ad filium
hominis. Eͦ modo si descendunt ad illũ
hic est. si ascendunt ad illũ sursum
ẽ : Si autẽ ad illũ ascendunt. ad illũ
descendunt: ⁊ sursum ÷: et hic ẽ.

Expanded text:
 est. Nunc quid exspectetis, novi: quid a me velitis audire, intelligo. Dicam et hoc breviter, ut Dominus donat: Ascendentes et descendentes Angelos ad Filium hominis. Quomodo si descendunt ad illum, hic est: si ascendunt ad illum, sursum est? Si autem ad illum ascendunt, ad illum descendunt, et sursum est, et hic est.
Abbreviated transcription (Latin):
ueniamus si nõctũ possimiꝰ uidere
uerbum dm̃ : audiamus u̾bũ carnẽ.
Quia cornales facti sumus: audiamꝰ
u̾bũ carnem factum. Ideo enim ue¬
uit: ideo suscepit infirmitatẽ. nr̃am.
ut possis sirmam locutionem cape
dei: portantis insirmitatẽ tuam.
E uere dictum est lac. lac entm dat
pariuilis: ut cibum sapientie: det
maiorib. lactare: pacienter: ut aii¬
de pascaris. ¶modo enim sit etiam
lac qͦ lactantur infantes: Nõne es¬
ca erat in meusa: Sed inualicdus est
infans ad comedendam escam: que
in mensa est. Qd facit mater : Incarnac
escam: & ꝯficit lac de ipsa. Conficit

Expanded text:
eniamus, si nondum possumus videre Verbum Deum, audiamus Verbum carnem: quia carnales facti sumus, audiamus Verbum carnem factum. Ideo enim venit, ideo suscepit infirmitatem nostram, ut possis firmam locutionem capere Dei portantis infirmitatem tuam. Et vere dictum est lac. Lac enim dat parvulis, ut cibum sapientiae det majoribus. Lactare patienter, ut avide pascaris. Quomodo enim fit etiam lac, quo lactantur infantes? Nonne esca erat in mensa? Sed invalidus est infans ad comedendam escam, quae in mensa est: quid facit mater? Incarnat escam, et conficit lac de ipsa. C
Abbreviated transcription (Latin):
am. Qͤrite inscripturis & uidebitis.
Suꝑius ante qͣm acciꝑet aliud nomen:
nõ uocatꝰ nͥ abrã. Postea qͣm accepit: ñ
y uocatus. nͥ abrahã. Iste autẽ iacob qñ
accepit aluid nomen: eadem ũba aucti¬

Expanded text:
 Quaerite in Scripturis, et videbitis superius antequam acciperet aliud nomen, non est vocatus nisi Abram: posteaquam accepit, non est vocatus nisi Abraham. Iste autem Jacob, quando accepit al
Abbreviated transcription (Latin):
Homo quidam descendebat ab iherłm
in iericho. Ostencdit eum qͦdãm israhe¬
litam. Et incidit in latͦnes. Cum expo¬
liassent. & plagas ei graues irrogassẽt
dimiser̃t eũ in uia semiuiutm. Eran¬
siit sacdos utiq geñe: ꝓximus: prete¬
riit iacentem. Transiit leuites: et ipse
pretatur. Ideo surgens a mortuis iam
non moritur: & mors illi ultra nõ do¬
minabit᷑: quia non dormit neq dor¬
mitat qui custodtit isrł. Deniq qͣndo
ꝯuitiis tantis blasphemabant iuder:
dixunt ei. Nõne uerũ dicimꝰ qͥa sama¬
ritanꝰ estu et demoniũ habes : Cum gͦ
duo cẽnt u̾ba cõuitiosa obiecta dño. dic¬

Expanded text:
Homo quidam descendebat ab Jerusalem in Jericho. Ostendit illum quodam modo Israelitam. Et incidit in latrones. Cum exspoliassent, et plagas ei graves irrogassent, dimiserunt eum in via semivivum. Transiit sacerdos, utique genere proximus, praeteriit jacentem. Transiit Levites, et hic rpretatur. Ideo surgens a mortuis, jam non moritur, et mors ei ultra non dominabitur : quia non dormit, neque dormitat qui custodit Israel . Denique quando conviciis tantis blasphemabant Judaei, dixerunt illi: Nonne verum dicimus, quia Samaritanus es, et daemonium habes? Cum ergo duo
Abbreviated transcription (Latin):
& factus ÷ cdaudus iacob. Ipse ÷ ille uic¬
tus. Tamtum potuit uictus ut femur
cangeret : et daudum fac̾et. Ergo si uolẽs
uictus ÷. pocestatem enim habuit ponẽ¬
di uirtutem suam: et podestatem habu¬
it assumendi eam. non trascitur uictus:
qui non trascitur crucifius. Nam et be¬
uedixit eum dicens: non uocaberis ia¬
cob: s isrł. Tunc subplantator factus ÷
uicdens dm : ⁊ tetigit sicud dixit femur

Expanded text:
e victus. Tantum potuit ille victus, ut et femur tangeret, et claudum faceret. Ergo volens victus est. Potestatem enim habuit ponendi virtutem suam, et potestatem habuit assumendi eam . Non irascitur victus, quia non irascitur crucifixus. Nam et benedixit eum, dicens, Non vocaberis Jacob, sed Israel. Tunc supplantator factus est videns Deum. Et tetigit, sicut dixi, f
Abbreviated transcription (Latin):
luit iusionem iacob. Nostis qͥ insco¬
la xp̃i eruditi estis iacob ipsum ẽe.
⁊ ifrael. Duo sunt nõia: nã homo
unus fuit. Prunum nomen iacob qũ
nacus est accepit qͦd interpretat᷑ subplã¬
tator. Qn autem illi gemini nati sunt
pͥor natus est fr̃ esau. ⁊ inuenta ÷ ma¬
nus illiꝰ minoris inpede maioris. Tene¬
bat pedem fracri suo p̾cedenti: nascen¬
do ptta ⁊ ipse secutus est. Et ꝓpt̾ hoc
factum quia plantam tenuit fratri
suo : oppellatus ÷ iacob id÷ supplanta¬
tor. Postea uͦ cum rediret de mesopo¬
tamia: luctatꝰ est cũ illo angłs inuia.
Quȩ uirtus conꝑari potest. angłi & ho¬
nim: etiam luctaminis modum. Dũ luc¬
catur: preualuit angelo iacob. Magna
significatio. Ꝙ cum preualiusset angło
homo : cenuit illum. Tamen ipse homo
eum quem uicerat tenuit : et aic illi Nõ
te cdunicto nisi benedixeris me. Qndo
uictor auicto benedicatur: ip̃c sigͣatur.

Expanded text:
lucta Jacob. Nostis qui in schola Christi eruditi estis, Jacob ipsum esse et Israel. Duo sunt nomina: nam homo unus fuit. Primum nomen Jacob, quando natus est, accepit, quod interpretatur Supplantator. Quando autem illi gemini nati sunt, prior natus est frater Esau, et inventa est manus illius minoris in pede majoris. Tenebat pedem fratri suo praecedenti nascendo, postea et ipse secutus est. Et propter hoc factum, quia plantam tenuit fratri suo appellatus est Jacob , id est, Supplantator. Postea vero cum rediret de Mesopotamia, luctatus est cum eo angelus in via. Quae virtus comparari potest angeli et honim etiam luctaminis modum. Dum luctatur, praevaluit angelo Jacob. Magna significatio. Et cum praevaluisset angelo homo, tenuit illum; tamen ipse homo eum, quem vicerat, tenuit. Et ait illi, Non te dimitto, nisi benedixeris mihi. Quando victor a victo benedicebatur, Christus
Abbreviated transcription (Latin):
illud qͦd damus : ut sit apł nos uid̾
qd ꝯparamus. Esqͥs precium inuenerit
qͦ emat aliqͥd: necesse est ut tale: inueni¬
at ut det qͦd habet .& accipiat qͦduõ
ħt. Maneat tñ ille a qͦ abscedit preciũ:
& accedat ill: ꝓ qͦ dat precium. Qui
autẽ uult ꝯparare ũbũ hoc. qͥ uult ha¬
bere: nõ querat extrase ipsum qͦd det.
Se ipsum det. Ed cum fecerit ñ se aiit¬
tit: sic̃ amittit᷑ precuim qͣn aliqͥd emit̃.
qͥ possunt. Possunt aut̃ qui pie uolu¬
erint. In illo enim ũbo pax: & pax in
terra hominib bone uoluntatis. Ergo
qui uult ꝯparare: det se ipsum. Qsi
precium ẽ hoc ũbi si dici aliqͦ modo põt̃.
qͣn nec se ꝑdit qui dat: & adqͥrit u̾bũ
ꝓqͦ se dat. et se ipsum in ũbo adqͥrit cui
se dat: Ꝙ qui dat ũbo nõ aliqͥd ab ip̃o
alienum. ꝓ quo se dat: s qͦd ꝑipsum

Expanded text:
illud quod damus, ut sit apud nos illud illud quod damus, ut sit apud nos illud quod comparamus. Quidquid pretii invenerit qui emit aliquid, necesse est ut tale inveniat, ut det quod habet, et accipiat quod non habet; maneat tamen ille a quo abscedit pretium, et accedat illud pro quo dat pretium. Qui autem vult comparare Verbum hoc, qui vult habere, non quaerat extra se ipsum quod det, se ipsum det. Quod cum fecerit, non se amittit, sicut amittit pretium, quando aliquid emit. qui possunt; possunt autem qui pie voluerint. In illo enim Verbo pax: et pax in terra hominibus bonae voluntatis . Ergo qui vult comparare, det se ipsum. Quasi pretium est hoc Verbi, si dici aliquo modo potest, quando nec se perdit qui dat, et acquirit Verbum pro quo se dat, et se ipsum in Verbo acquirit cui se dat. Et quid dat Verbo? Non aliquid ab ipso alienum, pro quo se dat; sed quod per ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
den¬
dam uniũsam creaturam sccłi¬
humanitatẽ ad reparandã lapsã
creat᷑am. eũgelizante ioħe. In ipso aut̃
eũgelio qͣlis & qͦͥntus uir ioħs fuerit in¬
uenimus: ut ex dignitate dispensatoriꝰ
intelligatur. quãti p̃cii sit ũbum qͦd ꝑ
talem dici potuit. inmo qͦm nulliꝰ p̾tii
sit. qͦd suꝑat om̃ia. Precio enim. aut cõ¬
paratur res uenalis: aut subicit᷑. aut ex¬
ualet: equatur precium rei que ꝯpara¬
tur: Qndo uiliꝰ subicit᷑ ei. Qn caruis su¬
ꝑat eam. Herbo autem dei. nec eqͣri ali¬
quid potest nec ad mutationem subici.
nec suꝑponi aliqͥd. Subici enum oĩa pos¬
sunt uerbo dei: qr omnia ꝑ ip̃m facta
sunt. Non tamen subitiuntur qͥsi p̃ciũ
sint ũbi: ut qͥsq det aliqͥd ut illeł accipi¬
at. Tamͣ si dici potest. ⁊ admittit nomen
aliqͥd emendũ est. querunus aliqd qͦd
demus. ut habeamus rem clato p̃cio
qͣm uolumꝰ emere: & extra nos est qͦd
damus.  il apud nos erat. fit extrano

Expanded text:
dendam universam creaturam, sechumanitatem ad reparandam lapsam creaturam, evangelizante Joanne. In ipso autem Evangelio qualis et quantus vir Joannes fuerit, invenimus, ut ex dignitate dispensatoris intelligatur quanti pretii sit Verbum, quod per talem dici potuit: imo quam nullius pretii sit quod superat omnia. Pretio enim aut comparatur res venalis, aut subjicitur, aut exvalet, aequatur pretium rei quae comparatur: quando vilius, subjicitur ei: quando carius, superat eam. Verbo autem Dei nec aequari aliquid potest, nec ad mutationem subjici, nec superponi aliquid. Subjici enim omnia possunt Verbo Dei, quia omnia per ipsum facta sunt: nsint Verbi, ut quisque det aliquid, ut illud accipiat. Tamen si dici potest, et admittit nomen aliquid emimus, quaerimus aliquid quod demus, ut habeamus rem dato pretio quam volumus emere. Et extra nos est quod damus; et si apud nos erat, fit extra nos
Abbreviated transcription (Latin):
clũs nr̃ iħs. ip̃s. nasci ex homine. id ẽ
ex maria uͥgine est dignatus : ⁊ a iudeiꝰ
crucifigi. ⁊ die t̾cia resurg̾e : ut nos tali
exemplo anunati. resurrectionem a
futuram: nec hoc qͥdem crectit. qͦd. ap̃s
resurrent a mortuis Qui autem clñm
ih̾m resurrexisse a mortuis ꝯficet᷑: nec
de sua pot̾it dubitare. Abstinete gͦ uos
ab omni oꝑe. malo: ab inumticiis. ab
ebrietate. a fornicatione. a furto. a ꝑui¬
rio. a falso testimonio. a decractione.
qr hec om̃ia octit deus. et eos qui ita fa¬
cuint puniet infuturo. Estote gͦ benig¬
ni. miscles. inuicem honorem habentes:
et ea semꝑ oꝑantes que in scĩs suis cdili¬
git ds̃: ut possitis cum sc̃is euis ad ẽt̃¬
nam ⁊ inmortalem głam ꝑuenire:

Expanded text:
us Christus nasci ex homine, id est, ex Maria virgine, est dignatus, et a Judaeis crucifigi, et die tertia resurgere; ut nos tali exemplo animati, resurrectionem exfuturam, nec hoc quidem credit, quod Christus resurrexerit à mortuis. Qui autem Dominum Jesum resurrexisse a mortuis confitetur, nec de sua poterit dubitare. Abstinete ergo vos ab omni opere malo, ab inimicitiis, ab ebrietate, a fornicatione, a furto, a perjurio, a falso testimonio, detractione: quia haec omnia odit Deus, et eos qui ista faciunt, puniet in futuro. Estote autem benigni, misericordes, invicem honorem habentes, et ea semper operantes, quae in sanctis suis diligit Deus, ut possitis cum sanctis ejus ad aeternam et immortalem g
Abbreviated transcription (Latin):
ueniamus si nõctũ possumꝰ uidere.
uerbum cdm̃ : audiamus u̾bũ carnẽ.
Quia carnales facti sumus: aucdiamꝰ
ũbũ carnem factum. Ideo enim ue¬
nit: ideo suscepit infirmitatẽ nr̃am
ut possis sirmam locutionem caꝑe
dei: portantis insirmitatẽ tuam.
Q uere dictum est lac. lac entm dat
parnulis : ut cibum sapientie det
maiorib. lactare pacienter: ut ain¬
de pascaris. Qmodo enim sit etiam
lac qͦ lactantur infantes: Nõne es¬
caerat in mensa: Sed iualictus est
infans ad comedendam escam: que
in mensa est. Qd facit mater : Incarnac

Expanded text:
erveniamus, si nondum possumus videre Verbum Deum, audiamus Verbum carnem: quia carnales facti sumus, audiamus Verbum carnem factum. Ideo enim venit, ideo suscepit infirmitatem nostram, ut possis firmam locutionem capere Dei portantis infirmitatem tuam. Et vere dictum est lac. Lac enim dat parvulis, ut cibum sapientiae det majoribus. Lactare patienter, ut avide pascaris. Quomodo enim fit etiam lac, quo lactantur infantes? Nonne esca erat in mensa? Sed invalidus est infans ad comedendam escam, quae in mensa est: quid facit mater? Incarnat
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscimꝰ. Uñ aũ cognose̾e possumꝰ q
mortui resurgt̃. eu̾adhuc amortuis
ne¬
mo surrexerit: osqͥs ħ dicis
surcctione dubitares. Tam̾ qͦmͦ potes
dubitare q nossumꝰ resurrecꝰturi a
mortuis. cũ ħ ꝓmictat ds qͥ nescit a¬
liq̃n mentiri. qui & potest facere qͥcqͥd
uult quia om̃ps est :& implet om̃ia qͥ

Expanded text:
cognoscimus; unde autem cognoscere possumus quia mortui resurgunt, cum adhuc a mortuis nemo surrexerit? Quisquis hoc dicis surrectione dubitares. Tamen quomodo potes dubitare, quia nos sumus resurrecturi a mortuis; cum hoc promittat Deus, qui nescit aliquando mentiri, qui et potest facere quidquid vult, quia omnipotens est; et im
Abbreviated transcription (Latin):
patitur : Non scdm peccata nra fecit
nobis. filii ciuis sumus. Ude hoc proba¬
mus : Mortuus ẽ pro nobis unicꝰ: ne
remañet unus. Holuit cẽ unus: qui
mortuꝰ ÷ unꝰ. Multos enim filios dei fe¬
cit unicꝰ filiꝰ dei. Cmit sibi fr̃s: sangͥne
suo. Probauit reꝓbatꝰ: rectemit uen¬
ditꝰ. honorauit inuriatꝰ: iuuficauit
occisus. Dubitas qͦd nõ clabit bona sua.
qui nõ declignatꝰ ÷ susciꝑe: mala tua :
Ergo fr̃s gaudete in dño: nõ inseculo.
Id est gaudete inueritate: non in iniqͥta¬
te. Gaudece in spe ec̾nitatis : nõ in flo¬
re uanitatis. Ita gaudete: ⁊ ubiq ⁊ qͣm

Expanded text:
patimur? Non secundum peccata nostra fecit patimur? Non secundum peccata nostra fecit nobis . Filii enim sumus. Unde hoc probamus? Mortuus est pro nobis Unicus, ne remaneret unus. Noluit esse unus, qui mortuus est unus. Multos enim filios Dei fecit unicus Filius Dei. Emit sibi fratres sanguine suo, probavit reprobatus, redemit venditus, honoravit injuriatus, vivificavit occisus. Dubitas quod dabit tibi bona sua, qui non dedignatus est suscipere mala tua? Ergo, fratres, gaudete in Domino, non in saeculo: id est, gaudete in veritate, non in iniquitate; gaudete in spe aeternitatis, non in flore vanitatis. Ita gaudete: et ubicum
Abbreviated transcription (Latin):
dignat᷑ castigare: Nam ius nossẽ qͣnta pe
na nulla ñt pena. Non tamen iusto sed pec¬
catori: cui est tẽporalis pena. ne suocelat
et̾na. uis ergo uosse. nulla pena qͣnta sit
pena : Psalmũ int̾roga. Irritauit dñm pec¬
cator. Gcclamauit uchiementer. Actendit.
ꝯsiderauit. exclamauit. irritauit cdñm pec¬
cator. Ere. e Obsecro quid uidisti: Quid
autem hoc exclamauit : Uidit peccatorẽ
impune lipuiriantem: male facientem.
bonis habundantẽ: &. exxlamauit. Irrita¬
uit dñm peccator Ere hoc clixisti: Quid
eium uidisti : Pre magnitudine ire sue
Qͥndo castigat mũdũ: nõ uult dãpnare
mundũ. Pre magnitudine. ire sue nõ
reqͥrit. Ideo non exqͥrit: quia multum
trascitur. Magna ÷ irt eiꝰ. Parcendo scuit:
s iuste seuit. Est enim seueritas qͣsi seua
ueritas. Si enĩ aliq̃n seuit parcendo:
bonum ẽ ut subueuiat castigando. ꝙ tũ
si facta gen̾is humani ꝯsideremus: qͥd

Expanded text:
dignatur castigare. CAPUT dignatur castigare. CAPUT na quanta sit poena, non tamen justo, sed peccatori, cui est temporalis poena, ne succedat aeterna? Vis ergo nosse, nulla poena quanta sit poena? Psalmum interroga: Irritavit Dominum peccator. Exclamavit vehementer, attendit, consideravit, exclamavit: Irritavit Dominum peccator. Quare, obsecro? quid vidisti? Qui autem hoc exclamavit, vidit peccatorem impune luxuriantem, male facientem, bonis abundantem, et exclamavit: Irritavit Dominum peccator. Quare hoc dixisti? Quid enim vidisti? Prae maQuando castigat mundum, non vult damnare mundum. Prae magnitudine irae suae non exquirit. Ideo non exquirit, quia multum irascitur. Magna est ira ejus. Parcendo saevit, sed juste saevit. Est enim severitas, quasi saeva veritas. Si ergo aliquando saevit parcendo, bonum est nobis ut subveniat castigando. Et tamen si facta generis humani consideremus, quid
Abbreviated transcription (Latin):
est : Gaudere de iniqͥtate. gaudere de
turpitudine. gaudere de decore: gauclẽ
de deformitate. De his gͦ om̃ibus gaudet se¬
culiun: que omnia non essent. nisi homi¬
nes uoluissent. Alia sunt que facunt ho¬
mines : alia que patiunt᷑. et si nolunt fert̃.
co fr̃s breuit̾ qͥntũ possum: qͦntũ deus ad¬
uiuat festinant̾ : breuit̾ dico. Sch leticiaẽ:
impinita neqͥcia. luxurient᷑ homines ⁊ for¬
ncentur: in spectacłis nugent᷑. ebriositate
in gurgitentur: turpicudine fedentur.
nichil mali patiant᷑: et uidete scłi gaudiũ
Ista mala que cõmemoraui non castiget
fames. nõ belli tumor. ñ aliqͥs tumor. non ali¬
qͥs morbus. non aliqͤ adu̾sitates. s sint om̃ia
inrerũ habundantia. in pace carnis. in se¬
citate male m̃tis. & uidete scdi gaudium.
S̾ed non cogitat cds̃ sic̃ homo. Alia est dei co-
impunitam nõ derelinq̃e : ⁊ ne cogatur
in extremo gehemine cdãpnare. mͦ flagellis

Expanded text:
est? Gaudere de iniquitate, gaudere de est? Gaudere de iniquitate, gaudere de turpitudine, gaudere de dedecore, de deformitate. De his omnibus gaudet saeculum. Quae omnia non essent, nisi homines voluissent. Alia sunt quae faciunt homines, alia quae patiuntur, etsi nolunt, feruntco, fratres, breviter quantum possum, quantum Deus adjuvat; festinanter, breviter dico. Saeculi laetitia est impunita nequitia. Luxurientur homines, fornicentur, in spectaculis nugentur, ebriositate ingurgitentur, turpitudine foedentur, nihil mali patiantur: et videte saeculi gaudium. Ista mala quae commemoravi, non castiget fames, non belli timor, non aliquis timor, non aliquis morbus, non aliquae adversitates; sed sint omnia in rerum abundantia, in pace carnis, in securitate malae mentis: ecce videte saeculi gaudium. Sed non cogitat Deus sicut homo: alia est Dei cogiimpunitam non relinquere: et ne cogatur in extremo gehennae damnare, modo flagello
Abbreviated transcription (Latin):
nos duo mala: Ille duo bona iusticiam
⁊ immortalitatem: nos duo mala. iniqͥ¬
tatem ⁊ mortalitatem. Si utrũꝙ malũ
nr̃m suscepisset. pater ñr factus esset:
& liberatore nobiscum opus haberet.
d ergo fecit. ut osset paimꝰ nobis : Pronmꝰ
non hoc qͦd nos : sed ꝓpe nos. Duo adten¬
de. Iustus est immortalis ÷. In duobus
tius malis: una est culpa. altera est pena.
Culpa est qͦd inuistus ẽ: pena est quod mor¬
talis ẽ. Ille ut ẽẽt ꝓximus suscepit penã
tuam: non suscepit culpam tuam. Et si
suscepit : clelendam suscepit non facien¬
dam. Iustus et immortalis: longe ab in¬
ustis ⁊ mortatibus. Peccator mortalis:
longe eras a iusto unmortali. Non est
factus ille peccator qͦd tu: s factus ÷ mor¬
talis qͦd tu. Manens uistus : factus ẽ mor¬
talis. Suscipiendo penam ⁊ non suscipi-
suꝑ om̃s celos ascendit corꝑe: non recessit
maiestate. Ubiq p̃sens est: qui fecit om̃ia.

Expanded text:
nos duo mala; ille duo bona, justitiam nos duo mala; ille duo bona, justitiam et immortalitatem; nos duo mala, iniquitatem et mortalitatem: si utrumque malum nostrum suscepisset, par noster factus esset, et liberatore nobiscum opus haberet. Quid ergo fecit, ut esset proximus nobis? Proximus non hoc quod nos, sed prope nos. Duo attende: Justus est, immortalis est. In duobus tuis malis, una est culpa, altera est poena: culpa est quod injustus es, poena est quia mortalis es. Ille ut esset proximus, suscepit poenam tuam, non suscepit culpam tuam: et si suscepit, delendam suscepit, non faciendam. Justus et immortalis, longe ab injustis et mortalibus. Peccator mortalis, longe eras a justo immortali. Non est factus ille peccator, quod tu: sed factus est mortalis, quod tu. Manens justus, factus est mortalis. Suscipiendo poenam et non suscipiensuper omnes coelos ascendit corpore, non recessit majestate. Ubique praesens est, qui fecit omnia.
Abbreviated transcription (Latin):
nec demoniũ habeo. Respõdit autẽ:
ego demoniũ nõ habeo. Qd respõilit
refutauit. Qđ tacuit ꝯfirmauit. Ne¬
gauit se habere demonium: qui se
nou̾at demonioꝵ exclusorem. nõ se
negauit infirmi cͥtodem. Ergo dñs in
pumo est: quia dñs factus est nobis
inprimo. Qͥo tam lõgincum. qͥd cã
remotũ. qͣm dm̃ ab homiuib. in mor¬
talem a mortalib. iustum a peccoribus. nõ
loco longe. sett similitudine.⁊ Nam sole di¬
inus etiam ita loqͥ: cum de duobus homi¬
nibus dicuis. Qͣntum diu̾si sunt mores.
iste longe est ab illo. Etiam ũ iusta stece¬
rint. ꝙ iam si uicinus inhabitet. etiam¬
si una cathena colligentur: longe est
pius ab impio. longe est innocens a reo:
longe est iustus abiniusto. Si hoc de du¬
obus hominib dicitur. quid de deo et
hominibus: Cum ergo longe eẽt a nob̾
unmortalis et iustus. tamqͣm a mortal¬
bus & peccatoribus : descendit ad nos ut
fieret nobis ꝓaimus ille longincꝰ. Et
qͥd fecit cum haberet ipse duo bona. et

Expanded text:
it autem, Ego daemonium non habeo . Quod respondit, refutavit: quod tacuit, confirmavit. Negavit se habere daemonium, qui se noverat daemoniorum exclusorem: non se negavit infirmi custodem. Ergo Dominus in proximo est; quia Dominus nobislonginquum, quid tam remotum, quam Deus ab hominibus, immortalis a mortalibus, justus a peccatoribus? Non loco longe, sed dissimilitudine. Nam solemus etiam ita loqui, cum de duobus hominibus dicimus, quando diversi sunt mores: Iste longe est ab illo. Etiamsi juxta steterint, etiamsi vicinius inhabitent, etiamsi una catena colligentur; longe est pius ab impio, longe est innocens a reo, longe est justus ab injusto. Si hoc de duobus hominibus dicitur, quid de Deo et hominibus? Cum ergo longe a nobis esset immortalis et justus, tanquam a mortalibus et peccatoribus, descendit ad nos, ut fieret nobis proximus ille longinquus. Et quid fecit? Cum haberet ipse duo bona, et
Abbreviated transcription (Latin):
m figͣum tempꝰ extendit᷑: ut qͦd
hic sucrimus cleo. alibi nos ser¬
uare lecemͣ. Hic enm nobis po¬
sita sunt certamina: s in futo secło cer¬
taminũ p̃mia reseruata. Iuste siqͥdem.
⁊ ꝓuide: quina sapientia seꝑauit tẽpꝰ

Expanded text:
 futurum tempus extenditur; ut quod hic servimus Deo, alibi nos servisse laetemur. Hic enim nobis posita sunt certamina; sed in futuro saeculo certaminum praemia reservata: juste siquidem et provide divina sapientia sepa
Abbreviated transcription (Latin):
eiq opitulandum tͣnsiens samaritanꝰ.
Ht auteinꝰ narret. iude causa descendit :
Qndã querentem que suit optimapre.¬
cepta. & sũma in lege: ammonuit duo
ẽȩ. Diliges dñm dm̃ tuũ eitoto corde
tuo. et ex tota anima tua: et diliges ꝓn¬

Expanded text:
eique opitulandum transiens Samaritanus. eique opitulandum transiens Samaritanus. Ut autem narraret hoc, unde causa descendit? Quemdam quaerentem quae sint optima praecepta et summa in Lege, admonuit duo esse: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex
Abbreviated transcription (Latin):
uoluerit amicꝰ eẽ huiꝰ mũch
sicud scͥptura dic̃: inunicꝰ dei
reputabit᷑. Sic̃ autem nõ potest homo
donec finiat᷑ gaudiũ in seculo. Gaudiũ
in dño semꝑ augeatur : gaudium inse¬
culo semꝑ minuat᷑. donec finiat᷑. Non
ideo ista dñr q̃m cum sumus in hoc se¬
culo semꝑ gaudere ñ debeamꝰ: s etiam
in hoc seculo ꝯstituti. iam indño gau¬
deamꝰ. S ait aliqͥs. In seculo utiq si gau¬
deo: ib gaudeo uͥsum. Quid enim :
Qͥa es inseculo. in dño non es: Audi eũ¬
dem apłm. ad athenienses loquentẽ.
mur ⁊ sumus. Qͥ enim ubiq ẽ. uͥ nõ
est ÷ Nõne aclhoc nos exortabat᷑ ⁊ bñs
in ꝓrimo est : nichil solicit fueritis.
Magnũ est hoc qͦd ascendit suꝑ om̃s ce¬
Quis est iste longineꝰ ⁊ ꝓximꝰ. nisi q.
nobis misccła factus est ꝓamus e locũ
iacebat in uia semi uiuus. a latͦnib¬
derelictus. quẽ ꝯtẽpsit tnsieus sac̃dtõ.
.&. leuites: et accessit ad eum curandũ

Expanded text:
voluerit amicus esse hujus mundi, sicut Scriptura dicit, inimicus Dei reputabitur . Sicut autem non potest homo donec finiatur gaudium in saeculo. Gaudium in Domino semper augeatur: gaudium in saeculo semper minuatur, donec finiatur. Non ideo ista dicuntur, quoniam in hoc saeculo cum sumus, gaudere non debemus; sed ut etiam in hoc saeculo constituti, jam in Domino gaudeamus. Sed ait aliquis: In saeculo sum; utique si gaudeo, ibi gaudeo ubi sum. Quid enim? quia es in saeculo, in Domino non es? Audi eumdem apostolum ad Athenienses loquentem, . Qui enim ubique est, ubi non est? Nonne ad hoc nos exhortabatur? Dominus in proximo est, nihil solliciti fueritis. Magnum est hoc, quod ascendit super omnes coeQuis est iste longinquus et proximus, nisi qui nobis misericordia factus est proximus? CAPUT jacebat in via semivivus a latronibus relictus, quem contempsit transiens sacerdos et Levites, et accessit ad eum curandum
Abbreviated transcription (Latin):
possumꝰ de recsurrectione dubitare.
qͣm se facturũ ẽẽ. ꝓmisit : qͥ ⁊ om̃ipotẽs
est: ⁊ mentiri nescit. Sed te appello
qͥcũq infideli animo de resurrectio¬
ne cdubitas : & putas mortuos nõ posse
suscitari. Qͥd ÷ ampliꝰ ex nichilo fac̾e
homines qui uiuant. an eos qui fci
suut atꝙ uix̃unt reꝑare pt mortems
Utiq plus est facere qͦd nũq̾m fuit : qͣm
reꝑare. qͦd fuerit. Qͦmodo ergo impos¬
sibile ẽẽ dicis. ut deus qui hominer
formauit ex nichilo reformet: qͦ mͦ
suscitare nõ potest ꝯũsos inpuluerem.
qui si etiam in nichilũ rectig̾em. fac̃e
qd̾ seminas noniuuificatur. nisi pͥ
moriat᷑ Et qđ seminas. ũ corpꝰ qd̾
fut᷑ũ ÷ seminas. s nudũ gͣnũ. ut

Expanded text:
possumus de resurrectione dubitare, possumus de resurrectione dubitare, quam se facturum esse promisit, qui et omnipotens est, et mentiri ntione dubitas, et putas non posse mortuos suscitari. Quid est amplius, ex nihilo facere homines qui vivant; an eos qui facti sunt atque vixerunt, reparare post mortem? Utique plus est facere quod nunquam fuit, quam reparare quod fuerit. Quomodo ergo impossibile esse dicis ut Deus, qui hominem formavit ex nihilo, reformet? Quomodo nos suscitare non potest conversos in pulverem, qui si etiam in nihilum rediremus, facere quod seminas non vivificatur, nisi prius moriatur: et quod seminas, non corpus quod futurum est seminas
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃s nos manifestari opoetet ante tͥbu¬
nal. ap̃i: ut recipiat unꝰqͥsq ꝓut gessit.
siue bonũ siue malum. Sicud hic mͦ
picinius. ita etiã post resurrectionẽ mor¬
tuoꝵ. adstat᷑ sumꝰ ante tͥbunal dei. Hãc
enim ipsam animã cunc ħabebumuis.
qͣm mͦ habemus: & in hoc ipso qͦ nunc
indium᷑ sumꝰ corꝑe suscitancd. Nõ enĩ
sic̃ muta animalia facti sumꝰ: non
sicud equi ⁊ boues. ut et̃na morte ꝑe¬
amus. qui postqͦm hic uix̾imus. alibi
uidicabim᷑ : ut aut ꝓ peccatis penas.
aut. ꝓ bonis oꝑib p̾mia ꝯseqͣmur eter
tione desꝑet: in qͦ xp̃ianoꝵ. spes tota
chil de resurrectione dubitantes ad
diem uidicii uos p̃parate. An forte
sicud inpii et increduli nõ putatis
fieri posse. ut a mortius resurgamꝰ
Plane dicat hoc qui om̃ipotentem nõ
crecdit c̃ẽ dm̃: qui hoc ꝓmitcit fut᷑ũ.
Nos aut̃ quiscimus dei om̃ipotentis ẽe
urtutem. qua ꝓmisisse eum legimꝰ qͦd
resurrectionẽ mortuoꝵ. faciat : non

Expanded text:
Omnes nos manifestari oportet ante tribunal Christi, ut recipiat unusquisque prout gessit, sive bonum, sive malum. Sicut hic modo picimus; ita etiam post resurrectionem mortuorum astaturi sumus ante tribunal Christi. Hanc enim ipsam aniquam modo habemus: et in hoc ipso, quo nunc induimur, sumus corpore suscitandi. Non enim sicut muta animalia facti sumus, non sicut equi et boves, ut aeterna morte pereamus: qui postquam hic vixerimus, alibi judicabimur; ut aut pro peccatis poenas, aut pro bonis operibus praemia consequamur tione desperet, in qua Christianorum spes tota nti: et nihil de resurrectione dubitantes, ad diem judicii vos praeparate. An forte sicut impii et increduli non putatis fieri posse ut a mortuis resurgamus? Plane dicat hoc, qui omnipotentem non credit esse Deum, qui hoc promittit futurum. Nos autem qui scimus Dei omnipotentis esse virtutem, quia promisisse eum legimus, quod resurrectionem mortuorum faciat, non
Abbreviated transcription (Latin):
et ea ex inchilo condidit. se creta sua
uirtute ꝓducit. Hinc iã ad cãpos. ꝑͣ
ta respice. que estate transacta herb̃
suis spoliant᷑ ac florib. ⁊nuda rema¬
nent̃ ip̃a spacia t̾rarũ. S it̾m ueris

Expanded text:
et ea ex nihilo condidit, secreta sua virtute producit? Hinc jam ad campos et prata respicite, quae aestate transacta herbis suis spoliantur ac floribus, et nuda remanent ipsa spatia terrarum; sed iterum veris
Abbreviated transcription (Latin):
dorem minus igne lucentem. aut sic̃¬
aut sicud effusam imaginem minꝰ
qͣm urgultũ existentem dicimus
Non. s equalitas om̃im est. Non credo
ait: qͥa non inuenisti similitucdinẽ.

Expanded text:
dorem minus igne lucentem, aut sicut effusam imaginem minus quam virgultum existentem dicimus? Non: sed aequalitas omnimoda est. Non credo, ait, quia non invenisti sim
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo iam plenus es. gͦ iam habundas.
gͦ iam non est quare dicas. dimitte no
nat gr̃am : Rep̃henditur : qͥa suꝑbe
am ꝓlatamq sententiam: ꝓcedunt &
tangench. Cui tangendti. nisi mnedico:
Certe sani. cui offerunt᷑ infantes tan¬
gench: ẽui e saluatori. Saluatori utiq
saluandi. Cui nisi illi qui uenit que¬
rere ⁊ saluare qͦd ꝑierat: Ubi isti pe¬
rierant: Quantum ad ipsos ꝓpͥe ꝓti¬
net ÷ innocentes uideo. Reatum qro:

Expanded text:
ergo jam plenus es; ergo jam abundas; ergo jam non est quare dicas, Dimitte nobnat gratiam, si reprehenditur qui superbe am prolatamque sententiam procedunt et tangendi. Cui tangendi, nisi medico? Certe sani: cui offeruntur infantes tangendi? Cui? Salvatori. Si Salvatori, utique salvandi. Cui, nisi illi qui venit quaerere et salvare quod perierat . Ubi isti perierant? Quantum ad ipsos proprie attinet, innocentes video, reatum quaero.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑimꝰ. fac nos beatos dete: qr beatus pͦpłs.
cuius est dr̃s deus ipsus. Nec mascit᷑ aut̃
na resfr̃s. Et hereditas ipsuis sumus:
& herectitas nr̃a ẽ: qͥa ⁊ colimꝰ eũ: ⁊ co¬
lit nos. Nulla ẽ iniuria illi. qr colit noꝰ:
qpe si colimus illum ut dm̃ nr̃m. ille co¬
lit nos ut agrum suum. Et ut sciatis
quia colit nos: audite eũ quem misit
nobis. Ego sum inqͥt uitis. uos estis pal-¬
mites. pat̾ meus agͥcola est. Ergo colit
nos. S si fructum recidamꝰ: parat hor¬
reum. Si autẽ sub tanto cultore steri¬
les eẽ uoluerimꝰ: c ꝓ frumento spinaᷤ
ꝓferimꝰ. nolo dicere qͦd seqͥtur: ad gau¬

Expanded text:
peribimus. Fac nos beatos de te, quia Beatus populus, peribimus. Fac nos beatos de te, quia Beatus populus, cujus est Dominus Deus ipsius. Nec irascitur na res, fratres, et haereditas ipsius sumus, et haereditas nostra est: quia et colimus eum, et colit nos. Nulla est injuria illi quia colit nos. Quia si nos colimus illum ut Deum nostrum, ille colit nos ut agrum suum. Et ut sciatis quia colit nos, audite eum quem misit nobis: Ego sum, inquit, vitis, vos estis palmites, Pater meus agricola est . Ergo colit nos. Sed si fructum reddamus, parat horreum. Si autem sub tanto cultore steriles esse voluerimus, et pro frumento spinas protulerimus: nolo dicere quod sequitur, ad gau
Abbreviated transcription (Latin):
płs beatus. cuiꝰ est dñs deus ipsius. Aliq̃n
transimus uiam & uidemus amenissi moᷤᷤ
& uberes fundos: et dicimus. Cuiꝰ ille fim¬
dus : Asserit᷑ illuis. Et nos dicimꝰ beatꝰ
homo. Hanitatem loqͥmur. Deatus cuis
est illa domꝰ ÷ beatus cuiꝰ est ille funduꝰ.
Deatus est cuiꝰ est illud pecus: beatus cuius
ds. Sccd aꝑtissime beatituhnem rerum
anmunties : cdices qͦd beatum de fecit sim¬
dus tuus. Quare: Qͥa inde uiuis. Nam
qͣu laudas ꝓ magno fundum tuũ: hoc
dicis. Ipse me pascit: inde uiuo. Adten¬
de unde uiuas. Ille unde uiuis : cui chi¬
cis. Apud te est fons uite. Beatus pͦpłs:
cuiꝰ est dñs ds̃ ipsius. O dñe ds̃ meus. odo¬
mine deus nr̃. ut ueniamꝰ ad te: facnos
beatos de te. Nolumus de auro. neq de
argento: nec de sundis. Nolumus de cer¬
nis istis ⁊ uanissimis: & caduce uite tͣn¬
sitoriis. Non loqͥtur os nr̃m uanitatem.
Fac nos beatos dete: qͥa non ꝑdemus te:
cum tenuerimꝰ te. Nec de ꝑdimꝰ: nec noͦꝰ

Expanded text:
pulus, cujus est Dominus Deus ipsius. Aliquando transimus viam, et videmus amoenissimos et uberes fundos, et dicimus: Cujus est ille fundus? Asseritur illius: et nos dicimus, Beatus homo: vanitatem loquimur. Beatus cujus est illa domus, beatus cujus est ille fundus, beatus cujus est illud pecus, beatus cujus Deus. Sed ut apertissime beatitudinem rerum annunties, dicis quod beatum te fecit fundus tuus. Quare? Quia inde vivis. Nam quando laudas pro magno fundum tuum, hoc dicis: Ipse me pascit, inde vivo. Attende unde vivas. Ille est unde vivis, cui dicis: Apud te est fons vitae . Beatus populus cujus est Dominus Deus ipsius. O Domine Deus meus, o Domine Deus noster, ut veniamus ad te, fac nos beatos de te. Nolumus de auro, neque de argento, nec de fundis: nolumus de terrenis istis, et vanissimis, et caducae vitae transitoriis. Non loquatur os nostrum vanitatem. Fac nos beatos de te, quia non perdemus te. Cum tenuerimus te, nec te perdemus, nec nos
Abbreviated transcription (Latin):
runt. Ueniant gͦ paruuli: ueniant.
Aucdiatur dñs ꝙ dicat. Sinite pariui¬
los uenire adme. Heniant parinili.¬
ueniant languidi ad medicũ ⁊ u eni¬
ant ꝑditi. ad redẽptor em ueniãt.
lemo ꝓhibeat. In ramo adhuc nichil
ꝯmiserunt: s uiradice ꝑierunt. Dene¬
dicat dñs pusillis cũ magnis: tangat
mecticꝰ & pusillos ⁊ magnos. Causã
pariuulorũ ꝯmendamꝰ maiorib. loqͥ¬
mini ꝓtacentibus: orate ꝓ flentibus.
Si non frustra estis maiores: estote tuto¬
res. Tuemini eos: qui adhuc causam
suã ag̾e non possunt. Cõmunis fuit
ꝑdico: sit ꝯmimis inuentio. Sumul
pieramꝰ: simul inueniam᷑ in xp̃o. Dis
par ẽ m̃itũ: s ꝯmunis ÷ gr̃a. Nichil
habent mahi: nisi qͦd de fonte tͣcxer̃t.
Nichil habent mali: nisi qͦt cde originie
traxerunt. Non eos impediant a salute:
qui ad id qͦd trarerunt multa addide¬
runt. Qͥ maior est etate: inaior ẽ &. mni¬
quitate. Sed gr̃a dei delet qͦd tͣristi: delet

Expanded text:
parvuli, veniant: audiatur Dominus, Sinite parvulos venire ad me . Veniant parvuli, languidi ad medicum, veniant perditi ad redemptorem: veniant, nemo prohibeat. In ramo adhuc nihil commiserunt: sed in radice perierunt. Benedicat Dominus pusillos cum magnis: tangat medicus et pusillos et magnos. Causam parvulorum commendamus majoribus. Loquimini pro tacentibus, orate pro flentibus. Si non frustra estis majores, estote tutores: tuemini eos qui adhuc causam suam agere non possunt. Communis fuit perditio, sit communis inventio: simul perieramus, simul  gratia. Nihil habent mali, nisi quod de fonte traxerunt: nihil habent mali, nisi quod de origine traxerunt. Non eos impediant a solute, qui ad id quod traxerunt multa addiderunt. Qui major est aetate, major est et iniquitate. Sed gratia Dei delet quod traxisti, delet et
Abbreviated transcription (Latin):
deficiat qͥ oramus: oremus. fides funcht
orationem: fusa oratio. fidei impetrat.
firmitatem. fides inqͣm sunht orationẽ:
fusa oratio. etiam ip̃s sidei impetrat fir¬
mitatem. Et enim ne intẽptati omibus
defic̾et fides: ꝓpterea dñs ait. Uigilace
inqͥt & orade : ne intrets intẽptaqo¬
nem. Qͥd est intẽpcationem : Higilace

Expanded text:
deficiat fides qua oramus, oremus. Fides fundit deficiat fides qua oramus, oremus. Fides fundit orationem, fusa oratio fidei impetrat firmitatem. Fides, inquam, fundit orationem, fusa oratio etiam ipsi fidei impetrat firmitatem. Etenim ne in tentationibus deficeret fides, propterea Dominus ait: Vigilate et orate, ne intretis in tentationem
Abbreviated transcription (Latin):
ectificat nos ad orandũ & creden¬
dum: et nonde nobis. s de dño p̃sumen¬
dum. atq orandum. Que maior oratio
qͦm ut nobis de uidice iniqͦ ꝓponecur
similitudo : Iulex enim mĩqus ñ cłm
timens nec hominem reuerens: audinit cñ
uiduam int̾pellantẽ. s uictus cedio: nõ
pietate indinatus. Si gͦ exaudiiit ꝗͥ ode¬
rat. qͦd rogabatur. qͦmodo exancht. qui
ut rogemus hortatur : Cum ergo nobis
ista econtͣrio cõꝑatione dñs suaderet.
qͥa oportet semꝑ orare & non defic̾e: ad¬
iecit. & ait. Uerutamen cum uen̾it filiꝰ
hominis: putas inueniet fidem in terta e
Sifides desigt: orago ꝑit. Qs enim orat
qͦd non crecht: Unde & apłs beatus cũ
ad oandum exhortaretur ait. Om̃is qͥ
inuocauerit nomen dñi : saliuus erit. Et
ut ostenderet fidem. fontem ẽe oratoniˢ
nec posse ire riuum. ubi capd aque sicca¬
t᷑: adiunxit atq ait. ¶ modo autẽ in¬
uocabunt. in quẽ nõ credidunt e Ergo
ut oremus credamus. Et ut ipsa fides ñ

Expanded text:
edificat nos ad orandum et credendum, et non de nobis, sed de Domino praesumendum. Quae ad orandum major hortatio, quam ut nobis de judice iniquo proponeretur similitudo? Judex enim iniquus, nec Deum timens, nec hominem reverens, audivit tamen viduam interpellantem se, victus taedio, non pietate inclinatus. Si ergo exaudivit qui oderat quod rogabatur, quomodo exaudit qui ut rogemus hortatur? Cum ergo nobis ista e contrario comparatione Dominus suaderet, Quia oportet semper orare, et non deficere; adjecit et ait, Verumtamen cum venerit Filius hominis, putas inveniet fidem in terra? Si fides deficit, oratio perit. Quis enim orat quod non credit? Unde et Apostolus beatus, cum ad orandum exhortaretur, ait: Omnis quicumque invocaverit nomen Domini, salvus erit. Et ut ostenderet fidem fontem esse orationis, nec posse ire rivum, ubi caput aquae siccatur, adjunxit atque ait: Quomodo autem invocabunt in quem non crediderunt . Ergo ut oremus, credamus; et ut ipsa non
Abbreviated transcription (Latin):
it silis unqͥtatis. quors os locutũ ẽ ua¬
nitatem: & dextera eors dȩxtera iniqͥta¬
tis. Ipsos ꝓposuit : ⁊ chixit felicitatẽ. eors
tamtum suꝑ terram. Et qͥd adiunxit:
ꝑtinentes ad semen abrahe: ipsi dix̾̃unt
abeis: quors os locutum ẽ uanitatem.
Ergo uanum est dicere beatos ẽȩ eos qͥbus
hec sunt: et camen cdr̾ ab eis quoꝵ os lo¬
cutum est uanitatem. Ab ipsis dñr iste
cum est uanitatem cdixerunt beatum
popłm cẽ. cui hec sunt : eu qͥd diciss fal¬
se sunt iste diuige: da mͥ ueras. Rep̃hen-¬
dis ista: ostende. qͦd laudas. Uis ut ꝯcẽp¬
nam hoc : Ostende qͦd p̃feram. Dicat
ipse psalmus. Qͥd cnuim dixit: Deatum
dixerunt p̾płm cui hec sunt. Tale nobis
dat responsum: quasi diceremus ill id ẽ
ipsi psalmo. Coce hoc nobis tulisti: & ni¬
chil nobis dedisti. Coce ista. ecce ista ꝯtẽp¬
nimus: unde uuimꝰ. unde beat eriꝰe
Qͥa qui locuti sunt: ipsi de se ipsis recipi¬
ent. Homines enim cdiuigas habentes:

Expanded text:
it filios iniquitatis. Quorum os locutum est vanitatem, et dextera eorum dextera iniquitatis. Ipsos proposuit, et dixit felicitatem eorum tantum super terram. Et quid adjunxit? ae, et non pertinentes ad semen Abrahae: ipsi dixerunt erunt? Quorum os locutum est vanitatem. Ergo vanum est, dicere beatos esse eos quibus haec sunt. Et tamen dicitur ab eis quorum os locutum est vanitatem. Ab ipsis dicuntur istae tum est vanitatem, dixerunt beatum esse populum cui haec sunt; tu quid dicis? Falsae sunt istae divitiae, da mihi veras. Reprehendis ista, ostende quod laudas. Vis ut contemnam hoc, ostende quod praeferam. Dicat ipse Psalmus. Qui enim dixit, Beatum dixerunt populum cui haec sunt; tale nobis dat responsum, quasi diceremus illi, id est, ipsi Psalmo, Ecce hoc nobis tulisti, et nihil nobis dedisti: ecce ista, ecce ista contemnimus, unde vivimus? unde beati erimus? Quia qui locuti sunt, ipsi de se ipsis recipient. Homines enim divitias habentes
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsuetudo que etiã ipsos inuoluit. ut
talia p̾dicarent. Et qͥd facimꝰ nos: Sile¬
bimꝰ: Utinã lic̃et. forsitan
enim silendo aliqͥł de re dig
in esfabili cogitaret᷑. Nam
quicqͥd pot̾ fari non est in¬
effabile. In effabilis autẽ ẽ ds. Si enim
qͣntomagis ipse. in effabilis qui talia cde¬
mõstrauit. que fari nõ possit. cui demõs¬
trata sunt e Itaq fr̃s meliꝰ erat: si pos¬
semus tace ꝙ dic̾e. Hoc habet fides: sic
credimꝰ. Non potes capere paruulus
es: pacient̾ es colerandus donec pemias
mit̾as. ne cũ uolare in plumis uolue¬
ris: non sit tͥ aura lib̾tatis. s casus tenie¬
ritatis. Qd ille ꝯtra: Osi haberet qͦd di¬
ceret: cdic̾et mͥ. Desicienti ista excusatio
est. Uictus est. ueris: qui respõdere uõ
uult. Ille cui hoc dicit᷑. si non respõde¬
at : ꝙ si inse ipso uictus non est. iunci¬
tur tñ intitubantibus fr̃ib. Audiuint
eium fr̃s infirmi : & putant re uera

Expanded text:
consuetudo, quae etiam ipsos insolvit, ut consuetudo, quae etiam ipsos insolvit, ut talia praedicarent. Et quid facimus nos? Silebimus? Utinam liceret. Forsitan enim silendo aliquid dignum de re ineffabili cogitaretur. Nam quidquid potest fari, non est ineffabile. Ineffabilis est autem Deus. Si enim lia verba ; quanto magis ipse ineffabilis, qui talia demonstravit, quae fari non possit cui demonstrata sunt? Itaque, fratres, melius erat si possemus tacere, et dicere: Hoc habet fides, sic credimus: non potes capere, parvulus es: patienter tolerandum, donec pennas nutrias; ne cum volare implumis volueris, non sit illa aura libertatis, sed casus temeritatis. Quid illi contra? O si haberet quod diceret, diceret mihi! Deficienti ista excusatio est. Victus est veris, qui respondere non vult. Ille cui hoc dicitur, si non respondeat, etsi in se ipso victus non est, vincitur tamen in titubantibus fratribus. Audiunt enim fratres infirmi, et putant revera