comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i crrorem laus tibi dati muneris compensabit. Sed in om̃i re dif¬
ficillimum ẽ formam qđ caracter gracce dicit᷑ exponere optimi
quod aliud aluis udetur optimum. En nio delector ait quispiam
quod nõ discedit a comuni more uerboꝵ. Pacuio inquit alius.
omẽs apud hũc ornati claboratiq sunt u̾sus. młt̾a apud alterum
negligentius fac alium accio. Uaria enĩ sũt iudicia ut in graecis
nec facilis explicatio quae forma maxime excellat. Inpicturis
alius horrida in culta abdita & opaca. contra alius nitida lȩta
cõlustrata delectat. Quid est quo perscriptum aliquod aut for¬
mulam exprimas cum insuo quodq gnẽ praest& et gn̾a plura sũt.
Hac ego religione nõ sum abhoc conatu repulsus existimauiq in
om̃ib rebus ẽẽ aliquid optimum etiam si lateret. Idq ab co poᷤ¬
sc qui eiꝰ rei gnarus ess& iudicari. Sed qm̃ plura sũt orationum

Expanded text:
nostri errorem laus tibi dati muneris compensabit. sed in omni re difnostri errorem laus tibi dati muneris compensabit. sed in omni re difficillimum est formam, qui xarakth\r Graece dicitur, exponere optimi, quod aliud aliis videtur optimum. Ennio delector, ait quispiam, quod non discedit a communi more verborum; Pacuvio, inquit alius: omnes apud hunc ornati elaboratique sunt versus, multo apud alterum neglegentius; fac alium Accio; varia enim sunt iudicia, ut in Graecis, nec facilis explicatio quae forma maxime excellat. In picturis alios horrida inculta, abdita et opaca, contra alios nitida laeta conlustrata delectant. Quid est quo praescriptum aliquod aut formulam exprimas, cum in suo quidque genere praestet et genera plum sint? hac ego religione non sum ab hoc conatu repulsus existimavique in omnibus rebus esse aliquid optimum, etiam si lateret, idque ab eo posse qui eius rei gnarus esset iudicari. sed quoniam plura sunt orationum
Abbreviated transcription (Latin):
placatosq dimittas. Itaq efficis ut cum gr̃e causa nihil facias omĩa
tam̃ sint grata quaȩ facis. Ergo om̃ib terris. una gallia cõmuni nõ
ardet incendio: inqua frueris ip̃e te cum in italiae lucẽ cognosceris.
ũsarusq in optimoꝵ ciuium uł flore uel robore. Iam quãtum illud
est quod in maximis occupationib numꝗͣ int̾mittis studia doctrinae
semꝑ aut ip̃e scribis aliquid aut me uocas ad scribendum. Itaq hoc
sum aggressus statim catone ab soluto quem ipsum numqͥ attigissem
tempora timens inimica uirtuti nisi tibi hortanti & illius memoriam
mihi caram excitanti nõ parere nefas esse duxissem: sed testificor me
ate rogatum et recusandum hac scribere ausum. Uolo enĩ mihi tecũ
cõmune ẽẽ crimen ut si sustinere tantam quęstionem nõ potucro
in iusti oneris impositi tua culpa sit: mea recepti. In quo tam̃ iudicii

Expanded text:
placatosque dimittas. Itaque efficis ut, cum gratiae causa nihil facias, omnia placatosque dimittas. Itaque efficis ut, cum gratiae causa nihil facias, omnia tamen sint grata quae facis. Ergo omnibus ex terris una Gallia communi non ardet incendio; in qua frueris ipset te, cum in Italiae luce cognosceris versarisque in optimorum civium vel flore vel robore. Iam quantum illud est, quod in maximis occupationibus numquam intermittis studia doctrinae, semper aut ipse scribis aliquid aut me vocas ad scribendum! itaque hoc sum adgressus statim Catone absoluto—quem ipsum numquam attigissem tempora timens inimica virtuti, nisi tibi hortanti et illius memoriam mihi caram excitanti non parere nefas esse duxissem—, sed testificor me a te roga- tum et recusantem haec scribere esse ausum. Volo enim mihi tecum commune esse crimen, ut, si sustinere tantam quaestionem non potuero, iniusti oneris impositi tua culpa sit, mea recepti; in quo tamen iudici
Abbreviated transcription (Latin):
c̃tiã qui xenophontis similem ẽȩ se cuperet cuiꝰ sermo est ille qui¬
dem melle dulcior. sed adforensi strepitu remotissimus. Refera¬
mus gͥ nos ad cum quem uolumus inchoandum & eadem eloquẽ¬
tia informandum quã ĩnullo cognouit antonius. Magnum opuᷤ
omĩno et arduum brute conamur sed nihil difficile amanti puto.
Amo aut & semper amaui ingenium studia mores tuos. Incendi
porro cottidie magis nõ desiderio solum quo quidem conficior con¬
gressus nr̃os consuctudinẽ uictus doctissimoᷤ sermones reqrenᷤ tuoᷤ.:
sed etiam ammirabili fama uirtutum incredibilium quae specie di¬
spares prudentia coniungunt. Quid enim tam distans ꝗͣ aseuerita¬
te comitas: Quis tam̃ umquã te aut sanctior est habitus aut dul¬
cior: Quid tam difficile quã in plurimoꝵ controu̾siis diuidicãdis
ab om̃ib diligi : Consequeris tam̃ ut cos ip̃os quos contra statuas a qͦ

Expanded text:
etiam qui Xenophontis similem esse se cuperet, cuius sermo est ille quietiam qui Xenophontis similem esse se cuperet, cuius sermo est ille quidem melle dulcior, sed a forensi strepitu remotissimus. referamus nos igitur ad eum quem volumus incohandum et ea demum eloquentia informandum quam in nullo cognovit Antonius. magnum opus omnino et arduum, Brute, conamur; sed nihil difficile amanti puto. Amo autem et semper amavi ingenium studia mores tuos. Incendor porro cotidie magis non desiderio solum, quo quidem conficior, congressus nostros, consuetudinem victus, doctissimos sermones requirens tuos, sed etiam incredibili fama virtutum admirabilium, quae specie dispares prudentia coniunguntur. quid enim tam distans quam a severitate comitas? quis tamen umquam te aut sanctior est habitus aut dulcior? quid tam difficile quam in plurimorum controversiis diiudicandis ab omnibus diligi? consequeris tamen ut eos ipsos quos contra statuas aequos
Abbreviated transcription (Latin):
potest ad forensem usum & publicum. Ipse ille contiones ita multas
habent obscuris abditasq sententias uix ut intelligant᷑ qͥ est in or̃one
ciuili uicium uł maximum. Quac est aũt in hominib tanta perũsitas ui
inuentis frugib glande uescantur: An uictus hominũ atheniensium be¬
neficio ex coli poruit. oratio nõ potuit: Quis porro unquã grecor¬
rethoꝵ a thucydide quicꝗͣ duxit: at laudatus c̃ abhom̃ib. fa¬
teor: sed ita ut rerũ explicator prudens scucruᷤᷤ. grauis nõ ut in
iudiciis uersar& causas: sed ut inhystorus bella narrar&. Itaꝙ
numꝗ̃ ẽ numeratus orator. Nec uõ si hystoriam nõ scripsisset no¬
men cuis extaret cum praescrtm fuiss& honeratꝰ et nobilis. huiꝰ
tam̃ nemo neq ũboꝵ neq sententiarũ grauitatẽ imitatur sed
cum utilia quaedam & hi antea locuti sũt quȩ uł sine magistro
facere potuerũt germanos se putant eẽ thucydidas. Nactus sun

Expanded text:
potest ad forensem usum et publicum. Ipsae illae contiones ita multas potest ad forensem usum et publicum. Ipsae illae contiones ita multas habent obscuras abditasque sententias vix ut intellegantur; quod est in oratione civili vitium vel maximum. quae est autem in hominibus tanta perversitas, ut inventis frugibus glande vescantur? an victus hominum Atheniensium beneficio excoli potuit, oratio non potuit? quis porro umquam Graecorrhetorum a Thucydide quicquam duxit? 'at laudatus est ab omnibus.' fateor; sed ita ut rerum explicator prudens severus gravis; non ut in iudiciis versaret causas, sed ut in historiis bella narraret; itaque numquam est numeratus orator, nec vero, si historiam non scripsisset, nomen eius exstaret, cum praesertim fuisset honoratus et nobilis. Huius tamen nemo neque verborum neque sententiarum gravitatem imitatur, sed cum mutila quaedam et hiantia locuti sunt, quae vel sine magistro facere potuerunt, germanos se putant esse Thucydidas. Nactus sum
Abbreviated transcription (Latin):
pericles quidem dixit attice cui primae sine controu̾sia deferebantur.
Qui si tenui gne uteretur numꝗqͣ ab aristophane pocta fulgere tonare ꝓmi¬
scere greciam dictus ess&. Dicat igitur attice uestissimus ille scriptor ac
politissimus lysias. ouis cni id possit negare dum intelligamꝰ hoc esse
atticum in lysia nõ quod tenuis sit atq in ornatus: sed quod nihil hẽat
in solens aut ineptum. Ornate uo & grauiter ⁊ copiose dicere: aut at¬
ticoꝵ sit aut ne sit aeschines neue demosthenes atticus. Ecce autẽ
aliqui se thuerdidios ẽc̃ profuent᷑ Nouum quoddam impitors et in¬
auditum genus. Nam qui lisyam secuntur causidicum quendam sccunt᷑
nõ illum quidem amplum atq grandem subtilem & degantem tamen.
Nec qui inforensib causis possit p̾clare consistere. Thucydides au̾t res gestã
et bella narrat & proelia grauiter sane et probe sed nihil ab eo tran̾ferri

Expanded text:
Pericles quidem dixit Attice, cui primae sine controversia deferebantur; Pericles quidem dixit Attice, cui primae sine controversia deferebantur; qui si tenui genere uteretur, numquam ab Aristophane poeta fulgere tonare permiscere Graeciam dictus esset. Dicat igitur Attice venustissimus ille scriptor ac politissimus Lysias—quis enim id possit negare?—, dum intellegamus hoc esse Atticum in Lysia, non quod tenuis sit atque inornatus, sed quod non nihil habeat insolens aut ineptum; ornate vero et graviter et copiose dicere aut Atticorum sit aut ne sit Aeschines neve Demosthenes Atticus. ecce autem aliqui se Thucydidios esse profitentur: novum quoddam imperitorum et inauditum genus. Nam qui Lysiam sequuntur, causidicum quendam sequuntur non ilium quidem amplum atque grandem, subtilem et elegantem tamen et qui in forensibus causis possit praeclare consistere. Thucydides autem res gestas et bella narrat et proelia, graviter sane et probe, sed nihil ab eo transferri
Abbreviated transcription (Latin):
cum beluam appellet utrum illa uerba. Anportenta sint. ut aeschi¬
ni. ne demosthenes quidem uideat᷑ atice dicere. facile est eñ ũbũ
aliqued ardens ut ita dicam notare. Idq restinctis iam animoꝵ in¬
cendus irridere. Itaq se purgans iocatur demosthenes negat ineo
Q uonam igitur modo audiretur mysus aut phryx athenis. Cum etiam
de mosthenes exagitet᷑ ut putidus: Cum uõ inclinata ululantiq uoce
more asiatico canere corpiss&. quis cum ferret aut potius quis nõ u¬
beret auferri. Ad acticoꝵ iguur aures tereteᷤ et religiosas qui se accõ¬
modant. ii sũt existimãdi attice dicere Quoꝵ gn̾a plura sũt. hi unũ mo
quale sit suspicant᷑. futant enĩ qui horride incultq dicat. modo id
cleganter enuecleateq faciat cum solum atuce dicere. Errant quod
solum. qͥ attice. nõ fallunt᷑ Istoꝵ eni iudicio si solum illud ẽ atticũ ne

Expanded text:
eum beluam appellat, utrum illa verba an portenta sint; ut Aeschieum beluam appellat, utrum illa verba an portenta sint; ut Aeschini ne Demosthenes quidem videatur Attice dicere. facile est enim verbum aliquod ardens, ut ita dicam, notare idque restinctis iam animorum incendiis inridere. Itaque se purgans iocatur Demosthenes: negat in eo Quonam igitur modo audiretur Mysus aut Phryx Athenis, cum etiam Demosthenes exagitetur ut putidus? cum vero inclinata ululantique voce more Asiatico canere coepisset, quis eum ferret aut potius quis non iuberet auferri? ad Atticorum igitur auris teretes et religiosas qui se accommodant, ei sunt existimandi Attice dicere. Quorum genera plura sunt; hi unum modo quale sit suspicantur. Putant enim qui horride inculteque dicat, modo id eleganter enucleateque faciat, eum solum Attice dicere. Errant, quod solum; quod Attice, non falluntur. istorum enim iudicio, si solum illud est Atticum, ne
Abbreviated transcription (Latin):
et mysia quod minime polite minimeq clegantes sũt adsciucrũt ap¬
tum suis aurib opimum quoddam et tamqͣ adipale dictionis genus
quod eoꝵ uicini nõ ita lato interiecto mari rhodii numquã probauer.
Graecia autem mlt̾o minus athenienses uõ funditus repudiauerũt quoꝵ
semper fuit prudens sincerũq iudicium: nihil ut possent nisi incorrup¬
tum audire & elegans. Eorum religioni cũ seruiret orator nullum
ũbum insolens nullum odiosum ponere audebat. Itaq hic quẽ prȩ¬
stitisse diximus cocteris in illa pro ctesiphonte oratione longe oprima
summissius a primo deinde dum de legib disputat praessius post
sensim incẽdens iudices ut uidit ardentis in reliquis exultauit auda¬
cius. Ac tamen in hoc ip̃o diligent̃ examinante uerboꝵ omĩum pon¬
dera reprehendit aeschines quaedam & exagitat illudensque dura odi¬
osa intollerabilia esse dicit. Quinctiam querit abipo cum quidem

Expanded text:
et Mysia, quod minime politae minimeque elegantes sunt, asciverunt apet Mysia, quod minime politae minimeque elegantes sunt, asciverunt aptum suis auribus opimum quoddam et tamquam adipatae dictionis genus, quod eorum vicini non ita lato interiecto mari Rhodii numquam probaverunt Graecia autem multo minus , Athenienses vero funditus repudiaverunt; quorum semper fuit prudens sincerumque iudicium, nihil ut possent nisi incorruptum audire et elegans. Eorum religioni cum serviret orator, nullum verbum insolens, nullum odiosum ponere audebat. itaque hic, quem praestitisse diximus ceteris, in illa pro Ctesiphonte oratione longe optima summissius a primo, deinde, dum de legibus disputat, pressius, post sensim incendens iudices, ut vidit ardentis, in reliquis exsultavit audacius. Ac tamen in hoc ipso diligenter examinante verborum omnium pondera reprehendit Aeschines quaedam et exagitat inludensque dura odiosa intolerabilia esse dicit; quin etiam quaerit ab ipso, cum quidem
Abbreviated transcription (Latin):
dare adeam quam sentiam eloquentiam nõ ad eam ꝗͣ in aliquo ip̃e
cognouerim. Hoc nec grauior extiuit quisquã nec callidior: nec tempe¬
ratior. Itaq noħ monendi sũt ii quoꝵ sermo imperitus in crebruit ꝗ
aut dici se desiderant acticos. aut ipsi attice uolunt dicere ut mirent᷑
hunc maxime quo athenas quidem ip̃as magis credo fuisse atticas. qd
enim sit atticum discant eloquentiamq ipsius uirib nõ inbecillitate
sua mentiant᷑. nũc enim tantum quisq laudat quãtum se posse sperat
imitari. Sed tam̃ cosstudio oprimo iudicio minus firmo pręditos doce
quac sit propria laus atticoꝵ nõ alienũ puto. Semper oratoꝵ eloquẽ¬
tiae moderatrix fuit auditors prudentia. Omnes enĩ qui probari uo¬
lunt uoluntatẽ eoꝵ qui audiunt intuent᷑ adeamq &: ad corum ar¬
bitrium et nutum tos se fingunt & accomodant Itaq caria &: phryga

Expanded text:
dare ad eam quam sentiam eloquentiam, non ad eam quam in aliquo ipse dare ad eam quam sentiam eloquentiam, non ad eam quam in aliquo ipse cognoverim. Hoc nec gravior exstitit quisquam nec callidior nec temperatior. Itaque nobis monendi sunt ei quorum sermo imperitus increbruit, qui aut dici se desiderant Atticos aut ipsi Attice volunt dicere, ut mirentur hunc maxime, quo ne Athenas quidem ipsas magis credo fuisse Atticas; quid enim sit Atticum discant eloquentiamque ipsius viribus, non imbecillitate sua metiantur. nunc enim tantum quisque laudat quantum se posse sperat imitari. Sed tamen eos studio optimo iudicio minus firmo praeditos docere quae sit propria laus Atticorum non alienum puto. semper oratorum eloquentiae moderatrix fuit auditorum prudentia. Omnes enim qui probari volunt voluntatem eorum qui audiunt intuentur ad eamque et ad eorum arbitrium et nutum totos se fingunt et accommodant. itaque Caria et Phrygia
Abbreviated transcription (Latin):
superioꝵ. Uicinus amboꝵ in eutro excellens utriusq particeps:
uel utriusq siuerum quęrimus potius expers. Isq uno tenore
ut aiunt indicendo fluit nihil afferens practer facultatem etȩ¬
qualitatem aut addit aliquos ut incorona toros. omnemq: orati¬
onem ornamentis modicis uerboꝵ sententiarũq distinguit.
Horum singuloꝵ generum quicumq uim singulis consecuti sunt
magnum inoratorib nomen habuerunt. Sed quaerendum ẽ satis¬
ne id quod uolumus effecerint. Uidemus eñi fuisse. quosdam qui
idem ornate ac grauiter: idem uersute & subtiliter dicerent.
Atq utinam in latinis talis oratoris simulach reperire possemus.
Esset egregium non quaerere externa domesticis esse contentos.
Sed ego idem qui in illo sermone nr̃o qui est expositus inbruto młtũ
tribucrim latinis uel ut hortarer alios. uł quod amarem meos
recordor longe om̃ib unum ante ferre. demostenemq ium accomo¬

Expanded text:
superiorum, vicinus amborum, in neutro excellens, utriusque particeps superiorum, vicinus amborum, in neutro excellens, utriusque particeps vel utriusque, si verum quaerimus, potius expers; isque uno tenore, ut aiunt, in dicendo fluit nihil adferens praeter facilitatem et aequabilitatem aut addit aliquos ut in corona toros omnemque orationem ornamentis modicis verborum sententiarumque distinguit. horum singulorum generum quicumque vim in singulis consecuti sunt, magnum in oratoribus nomen habuerunt. Sed quaerendum est satisne id quod volumus effecerint. videmus enim fuisse quosdam qui idem ornate et graviter, idem versute et subtiliter dicerent. Atque utinam in Latinis talis oratoris simulacrum reperire possemus! esset egregium non quaerere externa, domesticis esse contentos. sed ego idem, qui in illo sermone nostro qui est expositus in Bruto multum tribuerim Latinis, vel ut hortarer alios vel quod amarem meos, recordor longe omnibus unum me anteferre Demosthenem, quem velim accommo
Abbreviated transcription (Latin):
non possumus. quod idem ille uix deo concessum c̃e dicebat at qͣlis
esse debeat poterimus fortasse dicere ¶Tria sunt omnino gnͣa dicen¬
di quib insingulis quidam floruerunt peracq aũt id quod uolumꝰ.
perpauci in omnib. Nam & grandiloqui ut ita dicam fuerunt cũ
ampla et sententiarum grauitate & maiestate uerboꝵs uehem̃tes.
uari copiosi graues. ad permouendos & conuertendos animos instru¬
cti et parati. quod ip̃m alii aspera tristi horrida oratione neq per
tenues acuti omia docentes et dilucidiora nõ ampliora facientes.
subtuli quadam & pressa oratione limata in codemq gn̾e alii ca¬
lidi sed impoliti & in consulto rudium similes et imperitoꝵ: alui
in cadem iciunitate concionniores id est faceti florentes etiam &
leuiter ornati. Est autem quidam intericctus intermedius et
quasi temperandus: nec acumine posterioꝵ: nec fulmine utẽs

Expanded text:
non possumus, quod idem ille vix deo concessum esse dicebat, at qualis non possumus, quod idem ille vix deo concessum esse dicebat, at qualis esse debeat poterimus fortasse dicere. tria sunt omnino genera dicendi, quibus in singulis quidam floruerunt, peraeque autem, id quod volumus, perpauci in omnibus. Nam et grandiloqui, ut ita dicam, fuerunt cum ampla et sententiarum gravitate et maiestate verborum, vehementes varii, copiosi graves, ad permovendos et convertendos animos instructi et parati—quod ipsum alii aspera tristi horrida oratione neque perftenues acuti, omnia docentes et dilucidiora, non ampliora facientes, subtili quadam et pressa oratione limati; in eodemque genere alii callidi, sed impoliti et consulto rudium similes et imperitorum, alii in eadem ieiunitate concinniores, id est faceti, florentes etiam et leviter ornati. est autem quidam interiectus inter hos medius et quasi temperatus nec acumine posteriorum nec fulmine utens
Abbreviated transcription (Latin):
est et ab alus rerum ab alus uerboꝵ doctrina quaerit᷑. Itaq. M. an¬
tonius cui uel primas eloquentiae patrum nr̃oꝵ tribuebat actas. uir
natura peracutus & prudens in eo libro quem unũ reliquit disertoᷤ
ait se uidisse multos eloquentem omnino neminem. Insidichat
uidelic& in eius mente species eloquentiae quam cernebat animo
re ip̃a non udebat uir autẽ acerrimo ingenio sic enim fuit mlta
et inse & in alus desiderans neminem plane: qui recte appellan
cloquens posse uidehat. Quod si ille nec se nec. L. crassum do¬
quentẽ putauit. habuit profecto comprehensam aĩo quandam
formam eloquentiae cui quoniam nihil de erat eos quib aliquid
aut plura de erant incam formam non poterat includere. Inue¬
stigmus hũc igitur brute si possumuꝰ quem numq̃ uidit antoniꝰ¬
aut qui omĩno nullus umquam fuit. Quęm si imitari atq exprimẽ

Expanded text:
est et ab aliis rerum ab aliis verborum doctrina quaeritur. itaque M. Anest et ab aliis rerum ab aliis verborum doctrina quaeritur. itaque M. Antonius, cui vel primas eloquentiae patrum nostrorum tribuebat aetas, vir natura peracutus et prudens, in eo libro quem unum reliquit disertos ait se vidisse multos, eloquentem omnino neminem. Insidebat videlicet in eius mente species eloquentiae, quam cernebat animo, re ipsa non videbat. Vir autem acerrimo ingenio—sic enim fuit—multa et in se et in aliis desiderans neminem plane qui recte appellari eloquens posset videbat; quod si ille nec se nec L. Crassum eloquentem putavit, habuit profecto comprehensam animo quandam formam eloquentiae, cui quoniam nihil deerat, eos quibus aliquid aut plura deerant in eam formam non poterat includere. Investigemus hunc igitur, Brute, si possumus, quem numquam vidit Antoniaut qui omnino nullus umquam fuit; quem si imitari atque exprimere
Abbreviated transcription (Latin):
quod est eloquẽtiae maximum quib orationiᷤ modis quaq animoꝵ
partes pellerent᷑ quod idem de demosthene existimari potest. Cuius ex
epistolis intelligi porost. licet quam frequens fuerit platonis auditor. Nec
uo sine philosophoꝵ disciplina genus & speciem cuiuꝰq rei cernere neq
eam definiendo explicare nec tribuere in partes possumus nec iudica¬
re quae uera quae falsa sint neq cernere consequentia repugnantia
uidere ambigua distinguere. Quid dicam denatura rerum cuius cogni¬
tio magnam orationis suppeditat copiam: De uita de offitus de uir¬
intelligi posse. Ad has tot tantaꝰq res adhibenda sũt ornamta in¬
numerabilia quac sola tum quidem tradebantur abhis qui dicendi di
numerabant᷑ magistri. Quo fit ut ueram illam & absolutam eloquen¬
tiam nemo consequatur quod alia intelligendi alia dicendi disciplina

Expanded text:
quod est eloquentiae maximum, quibus orationis modis quaeque animorum quod est eloquentiae maximum, quibus orationis modis quaeque animorum partes pellerentur; quod idem de Demosthene existimari potest, cuius ex epistulis intellegi licet quam frequens fuerit Platonis auditor;—nec vero sine philosophorum disciplina genus et speciem cuiusque rei cernere neque eam definiendo explicare nec tribuere in partis possumus nec iudicare quae vera quae falsa sint neque cernere consequentia, repugnantia videre, ambigua distinguere. Quid dicam de natura rerum, cuius cognitio magnam orationi suppeditat copiam, de vita, de officiis, de virintellegi. potest? ad has tot tantasque res adhibenda sunt ornamenta innumerabilia; quae sola tum quidem tradebantur ab eis qui dicendi numerabantur magistri; quo fit ut veram illam et absolutam eloquentiam nemo consequatur, quod alia intellegendi alia dicendi disciplina
Abbreviated transcription (Latin):
spreta aphilosophis & repudiata multis quidem illa adiumentis ma.¬
gnisq caruit sed tamen ornata uerb̾ atq sententus iactationem.
habuit inpopulo nec paucoꝵ iudicium reprehensione m łpertimuit
Ita & doctis cloquentia ppłaris et disertis elegans doctrina de fuit. Fo¬
situm aut sit igitur in primis quod post magis intelligst᷑ sine philosophia
non posse effici quem quaerimuꝰ eloquentem. Non ut inea tamen
omĩa sit sed sic adiuuet ut palestra histrionem. Parua enĩ magnis
scepe recrissime conferuntur. Nam nec latius atq copiosius de magnis
uirusq reb sine philosophia pote st quisquam dicere. siquidem etiam
I1
inphedro platonis hoc periden pretitisse ceteris dicat oratorib socrates
quod is anaxagore phisici fuerit auditor aquo censet tum cum alia precla¬
ra quaedam & magnifica didiciss&. uberem et fecundum fusse gnarũq:

Expanded text:
spreta a philosophis et repudiata multis quidem illa adiumentis maspreta a philosophis et repudiata multis quidem illa adiumentis magnisque caruit, sed tamen ornata verbis atque sententiis iactationem habuit in populo nec paucorum iudicium reprehensionemque pertimuit: ita et doctis eloquentia popularis et disertis elegans doctrina defuit. positum sit igitur in primis, quod post magis intellegetur, sine philosophia non posse effici quem quaerimus eloquentem, non ut in ea tamen omnia sint, sed ut sic adiuvet ut palaestra histrionem; parva enim magnis saepe rectissime conferuntur. Nam nec latius atque copiosius de magnis variisque rebus sine philosophia potest quisquam dicere;— si quidem etiam in Phaedro Platonis hoc Periclem praestitisse ceteris dicit oratoribus Socrates, quod is Anaxagorae physici fuerit auditor; a quo censet eum, cum alia praeclara quaedam et magnifica didicisse tum uberem et fecundum fuisse gnarumque,
Abbreviated transcription (Latin):
mirationis habituram. Nam aut mirabuntur quid hec pertincant ad ea
quae querimus quib satisfaci& res ip̃a cognita ui non sine causa alte repe¬
tita uideatur aut reprehendet quod inusitas uias indagemus tritas relin¬
quimus. Ego autem et me saepe noua uideri dicere intelligo cum per¬
uetera dicam sed inaudita plerisq. ⁊ fateor ine oratorem simodo sim
iut etiam quicumq sim no exrhetors officinis. sed ex academię spa¬
tus extitisse. Illa enim sunt curricula multiplicum uarioꝵq sermonũ
inquib platonis primum sut impressa uestigia. Sed & huius et aliors
philosophoꝵ disputationib & exagitatus maxime orator est & ad¬
iutus. Omnis enim ubertas et quasi silua dicendi ducta est ab illis.
Uec satis tamen instructa ad forenses causas quas ut illi ip̃i dicere sole¬
bint agrestiorib musis relinquerũt. Sic eloquentia hacc foreniis

Expanded text:
mirationis habituram. Nam aut mirabuntur quid haec pertineant ad ea mirationis habituram. Nam aut mirabuntur quid haec pertineant ad ea quae quaerimus—quibus satis faciet res ipsa cognita, ut non sine causa alte repetita videatur—aut reprehendent, quod inusi- tatas vias indagemus, tritas relinquamus. ego autem et me saepe nova videri dicere intellego, cum pervetera dicam sed inaudita plerisque, et fateor me oratorem, si modo sim aut etiam quicumque sim, non ex rhetorum officinis sed ex Academiae spatiis exstitisse; illa enim sunt curricula multiplicium variorumque sermonum, in quibus Platonis primum sunt impressa vestigia. Sed et huius et aliorum philosophorum disputationibus et exagitatus maxime orator est et adiutus; omnis enim ubertas et quasi silva dicendi ducta ab illis est nec satis tamen instructa ad forensis causas, quas, ut illi ipsi dicere solebant, agrestioribus Musis reliquerunt. sic eloquentia haec forensis
Abbreviated transcription (Latin):
dam quam intuens in caq defixus ad illius similitudinem artem & manũ
dirigebat. Ut igitur informis ⁊ figuris est aliquid perfectum & excelles.
cuius ad cogitatam speciem imitando referuntur caquae sub oculos ip̃a
non cadunt sic perfecte eloquaentie speciem animo uidemus effigiem
auribus quacrimus. Has rerum formas appellat ideas ille nõ intelligendi
solum sed etiam dicendi grauissimus auctor & magister plato. cas que gigni
negat et uit semper esse ac ratione ⁊ intelligentia cõtineri. Cetera nasci
occidere fluere labi nec diutius esse uno & codem statu. Quicquid ẽ igit᷑
de quo ratione & uia disputetur id est adultimam sui gn̾is formam speciemq
redigendum. Ac uideo hãc primam ingressionem meam non exoratoris di¬
sputationib ductam sed emedia philosophia repetitam & eam quidem cũ
antiquam tum sub obscuram: aut reprehensionis aliquid aut certe am¬

Expanded text:
dam, quam intuens in eaque defixus ad illius similitudinem artem et manum dam, quam intuens in eaque defixus ad illius similitudinem artem et manum dirigebat. vt igitur in formis et figuris est aliquid perfectum et excellens, cuius ad cogitatam speciem imitando referuntur eaque sub oculos ipsa non cadit, sic perfectae eloquentiae speciem animo videmus, effigiem auribus quaerimus. has rerum formas appellat ide/as ille non intellegendi solum sed etiam dicendi gravissimus auctor et magister Plato, easque gigni negat et ait semper esse ac ratione et intellegentia contineri; cetera nasci occidere fluere labi nec diutius esse uno et eodem statu. Quicquid est igitur de quo ratione et via disputetur, id est ad ultimam sui generis formam speciemque redigendum. ac video hanc primam ingressionem meam non ex oratoriis disputationibus ductam sed e media philosophia repetitam, et eam quidem cum antiquam tum subobscuram aut reprehensionis aliquid aut certe ad
Abbreviated transcription (Latin):
ego insummo oratore fingendo talem informabo qualis fortasse nemo
fuit. Non enim quaero quis fuerit sed quod sit illud quo nihil possit cẽ¬
prestantius quod inperpetuitate dicendi nõ sȩpe atq haud scio an
umꝗͣ. in aliqua autẽ parte eluccat aliquando. idem apud alios densiuᷤ.
apud alios fortasse raruis. Sed ego sic statuo nihil esse in ullo gne tam
pulchrum quo nõ pulcrius id sit unde illud ut exore aliquo quasi imago
exprimat᷑ quod neq oculis neq aurib neq ullo sensu percipi potest
cogitatione tantum et mente complectimꝰ. Itaq & phidiac simulaeriᷤᷤ
quib nihil in illo gñe perfectius uidemꝰ et his picturis quas nominaui co¬
gitare tamen possumus pulchriora. Nec uõ ille artifex cum faceret io¬
uis formam aut mineruȩ contemplabat᷑ aliquem. e quo similitudinẽ
duceret. sed ip̃ius inmente insidebat species pulchritudinis eximia quae¬

Expanded text:
ego in summo oratore fingendo talem informabo qualis fortasse nemo ego in summo oratore fingendo talem informabo qualis fortasse nemo fuit. Non enim quaero quis fuerit, sed quid sit illud, quo nihil esse possit praestantius, quod in perpetuitate dicendi non saepe atque haud scio an numquam, in aliqua autem parte eluceat aliquando, idem apud alios densius, apud alios fortasse rarius. sed ego sic statuo, nihil esse in ullo genere tam pulchrum, quo non pulchrius id sit unde illud ut ex ore aliquo quasi imago exprimatur; quod neque oculis neque auribus neque ullo sensu percipi potest, cogitatione tantum et mente complectimur. Itaque et Phidiae simulacris, quibus nihil in illo genere perfectius videmus, et eis picturis quas nominavi cogitare tamen possumus pulchriora; nec vero ille artifex cum faceret Iovis formam aut Minervae, contemplabatur aliquem e quo similitudinem duceret, sed ipsius in mente insidebat species pulchritudinis eximia quae
Abbreviated transcription (Latin):
lum ab optimiꝰ studus excellentes uiri deterriti nõ sũt sed ne opifices
quidem se artib suis remouerũt qui aut hyalirsi quẽ rhodi uidimuˢ
nõ potuerũt aut coae ueneris pulcritudinẽ imitari. Naee simulacro
iouis olimpii aut doryphori statue deterriti reliqui minus experti suit
quid efficere aut quo progredi poss&. Quoꝵtanta multitudo fuit tata
in suo cuiuꝰq genere laus ut cũ summa mirarem᷑ inferiora tamen pro¬
baremꝰ. In oratorib uero graccis ꝗdem ammirabile ẽ quantum inter
om̃is unus excellat. At tamen cum ess& de mosthenes multi oratores
magni ⁊ elari fuerunt et antea fuerant nec postea de fecerinit. Quare nõ
est cur eoꝵ qui studiose eloquentiae dediderũt spes infringat aut lan¬
guescat industria. Nam neq illud ip̃m quod est optimũ desperandũ
est & in presentib rebus magna sũt ca quae sunt optimis proxima ẽ. Atq:

Expanded text:
lum ab optimis studiis excellentes viri deterriti non sunt, sed ne opifices lum ab optimis studiis excellentes viri deterriti non sunt, sed ne opifices quidem se ab artibus suis removerunt, qui aut Ialysi, quem Rhodi vidimus, non potuerunt aut Coae Veneris pulchritudinem imitari, nec simulacro Iovis Olympii aut doryphori statua deterriti reliqui minus experti sunt quid efficere aut quo progredi possent; quorum tanta multitudo fuit, tanta in suo cuiusque genere laus, ut, cum summa miraremur, inferiora tamen probaremus. in oratoribus vero, Graecis quidem, admirabile est quantum inter omnis unus excellat; ac tamen, cum esset Demosthenes, multi oratores magni et clari fuerunt et antea fuerant nec postea defecerunt. Qua re non est cur eorum qui se studio eloquentiae dediderunt spes infringatur aut languescat industria; nam neque illud ipsum quod est optimum desperandum est et in praestantibus rebus magna sunt ea quae sunt optimis proxima. atque
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ perfectissimum iudicem. Inquo uereor ne si id qđ uis efficero. cũq
oratorem quem quaeris expressero tardẽ studia młtoꝵ qui despera¬
tione debilitati experiri id nolent q se asse qui posse diffidant sed
par ẽ omĩa om̃ib experiri qui res magnas ⁊ magnope expetendas cõcu¬
piucrũt Qđ si quẽ aut natura sua aut illa prestãtis ingenu iusfor¬
te deficiet: aut minus instructus erit magnaꝵ artium disciplic̃is:
tencat tam̃ cũ cursum quẽ poterit. Prima eñi sequẽtem honestũ
est insecũcus tertiꝰq consistere : An inpocti nõ homeri soli locus ẽ
ut degrȩcis loquar aut archilocho aut sophocli aut pindaro:
sed horũ uł scđis. uł etiã infra scđos: Nec uõ aristotllen inpħi a
deterruit ascribendo amplitudo platonis. Nace ip̃e aristoteles am¬
mirabileͥs quadam scientia & copia ceteroꝵ studia restinxit Na̧c so¬

Expanded text:
et perfectissimum iudicem. In quo vereor ne, si id quod vis effecero eumque et perfectissimum iudicem. In quo vereor ne, si id quod vis effecero eumque oratorem quem quaeris expressero, tardem studia multorum, qui desperatione debilitati experiri id nolent quod se assequi posse diffidant. sed par est omnis omnia experiri, qui res magnas et magno opere expetendas concupiverunt. quod si quem aut natura sua aut illa praestantis ingeni vis forte deficiet aut minus instructus erit magnarum artium disciplinis, teneat tamen eum cursum quem poterit; prima enim sequentem honestum est in secundis tertiisque consistere. Nam in poetis non Homero soli locus est, ut de Graecis loquar, aut Archilocho aut Sophocli aut Pindaro, sed horum vel secundis vel etiam infra secundos; nec vero Aristotelem in philosophia deterruit a scribendo amplitudo Platonis, nec ipse Aristoteles admirabili quadam scientia et copia ceterorum studia restinxit. nec so
Abbreviated transcription (Latin):
Rum difficilius aut maius esset negare tibi sapuꝰ
idem roganti an efficere id quod rogares diu mł¬
tumq brute dubitaui: Nam & negare ei quem
unice dilige rem cuiq me carissimũ ẽẽ sentirem
presertim et iusta petenti ⁊ plara cupienti durũ
ad modum michi uidebat᷑. et suscipere tantã rem
quãtam nõ modo facultate cõsequi difficile esset sed etiam cogita¬
tione complecti uix arbitrabar esse eiuꝰ qui uereret᷑ reprehensiõem
doctoꝵ atq prudentiũ Quid enĩ est maius quã cum tanta sit inter o-¬
ratores bonos dissimilitudo iudicare que sit optima species et quasi
figura dicendi : quod qm̃ me sępuꝰ rogas aggrediar nõ tam ꝑficiũdi
spe ꝗͣ experiundi uolũtate. Malo eñi cũ studio tuo sim obsecutus
desiderari ate prudentiã meã quã si id nõ fecerim beniuolentiam..
Quaeris igitur idq iam sacpuiꝰ qđ eloquentiae genus probem maxiẽ
& quale mihi uideat᷑ illud quoi nihil addi possit quod ego sũmum

Expanded text:
RVM difficilius aut maius esset negare tibi saepius idem roganti an efficere id quod rogares diu multumque, Brute, dubitavi. Nam et negare ei quem unice diligerem cuique me carissimum esse sentirem, praesertim et iusta petenti et praeclara cupienti, durum admodum mihi videbatur, et suscipere tantam rem, quantam non modo facultate consequi difficile esset sed etiam cogitatione complecti, vix arbitrabar esse eius qui vereretur reprehensionem doctorum atque prudentium. quid enim est maius quam, cum tanta sit inter oratores bonos dissimilitudo, iudicare quae sit optima species et quasi figura dicendi? quod quoniam me saepius rogas, aggrediar non tam perficiendi spe quam experiendi voluntate; malo enim, cum studio tuo sim obsecutus, desiderari a te prudentiam meam quam, si id non fecerim, benevolentiam. quaeris igitur idque iam saepius quod eloquentiae genus probem maxime et quale mihi videatur illud, quo nihil addi possit, quod ego summum
Abbreviated transcription (Latin):
reo mitigandi. Atq hoc utriq quidẽ maxime inporatiõe fa¬
ciendum alteri frequentatiõe argum̃toꝵ. et cohaceruatiõe sub¬
lata. Alteri siplane cam redarguendo explicata enumeratione

Expanded text:
reo mitigandi. Atque hoc quidem utrique maxime in peroratione fareo mitigandi. Atque hoc quidem utrique maxime in peroratione faciendum; alteri frequentatione argumentorum et coacervatione universa; alteri, si plane causam redarguendo explicarit, enumeratio
Abbreviated transcription (Latin):
potius quã criminis. aut sibi cũ accatione cõia esse propiculo poriꝰ
quã cõtra salutem ualere debere. Testiumq et questionum genus
uniu̾sum & qđ poterit insimgulis exreprehensiõis locis de quib an
dictum refella. Harũ cãꝵ p̾ncipia suspitiosa acerbitate ab acc̃ato¬
re ponent denumpti abrq coue insidiarũ piculũ excitabũturq aĩ
ut actendant. Areo aũt querele cõflati criminis collectaꝵq su¬
spitionum ⁊ accusatoris insidie. et idem cõc piculum proferct᷑. aĩq
ratio aut accũatoris erit. qi m̃branti gesti negotii suspitiosa expli¬
catio. sparsis om̃ib argumitis obscuratis defensionis. De fensoriᷤ
aut pteritis. aut obscuratis suspitionũ argumtis. reꝵ ip̃aꝵ euentꝰ
casus crũtq narrandi. Inconfirmãdis autẽ nr̃is argumtationib
infirmandisq cõtrarus. sepe erũt acc̾atori motus aĩoꝵ incitadi.

Expanded text:
potius quam criminis, aut sibi cum accusatore communia esse et pro periculo potius potius quam criminis, aut sibi cum accusatore communia esse et pro periculo potius quam contra salutem valere debere; testiumque et quaestionum genus universum et quod poterit in singulis ex reprehensionis locis de quibus ante dictum est refellet. harum causarum principia suspiciosa ad acerbitatem ab accusatore ponentur, denuntiabiturque commune insidiarum periculum excitabunturque animi, ut attendant. A reo autem querella conflati criminis conlectarumque suspicionum et accusatoris insidiae et item commune periculum proferetur animiqratio autem accusatoris erit quasi membratim gesti negoti suspiciosa explicatio, sparsis omnibus argumentis, obscuratis defensionibus. Defensori aut praeteritis aut obscuratis suspicionum argumentis, rerum ipsarum eventus erunt casusque narrandi. in confirmandis autem nostris argumentationibus infirmandisque contrariis saepe erunt accusatori motus animorum incitandi,
Abbreviated transcription (Latin):
facienda fides diligent̃ ẽe et sine cupiditate quesitum. dictaq
quois arguintis & corectura ponderandam Atq haee acc̃ationis
fere menbra sũt. De fensiõis aũt primum infirmatio caꝵ. aut ñ
fuisse. aut nõ tanta aut nõ sibi soli: aut comodius potuisse idem
consequi nõ hus se ẽe morib. nõ ea uita. Aut nullos animi motꝰ.
aut nõ tam inpotentis fuisse. Facultatum autẽ infirmatioe utet᷑.
si aũt uires. aut ainimũ. aut copias aut opes ab fuisse: demostrabit.
aut alienũ tempꝰ. aut locum no rdoneum. aut arbitros multos.
quoꝵ crederet nemini. aut nõsc tam aptum ut id suscipet quod
occultare nõ poss&: neq tam am̃tem ut penam aut uidicia con¬
tẽpneret. Consequentia aut dilu& exponendo nõẽe illa certa
inditia facti. que ctiã nullo admisso cõsequi possent. Consistetq
in simgulis et ea aut eoꝵ quae ip̃e facta diceret propͥa ẽẽ de fendet

Expanded text:
facienda fides diligenter esse et sine cupiditate quaesitum dictaque facienda fides diligenter esse et sine cupiditate quaesitum dictaque quaestionis argumentis et coniectura ponderanda. Atque haec accusationis fere membra sunt. defensionis autem primum infirmatio causarum, aut non fuisse aut non tantas aut non sibi soli aut commodius potuisse idem consequi, aut non eis se esse moribus, non ea vita, aut nullos animi motus aut non tam impotentis fuisse. Facultatum infirmatione autem utetur, si aut vires aut animum aut copias aut opes afuisse demonstrabit, aut alienum tempus aut locum non idoneum aut multos arbitros, quorum crederet nemini, aut non se tam apertum, ut id susciperet, quod occultare non posset, neque tam amentem, ut poenas ac iudicia contemneret. consequentia autem diluet exponendo non esse illa certa indicia facti, quae etiam nullo admisso consequi possent, consistetque in singulis et ea aut eorum, quae ipse facta esse dicet, propria esse defendet
Abbreviated transcription (Latin):
falsum posse rectũ credi. uiro bono & firmo sine uitio iudicis nõ
posse nõ credi. Atq ẽt si obscuri testes erũt. aut tenues dicendũ
erit nõ esse exfortuna fidem ponderandam aut cos ẽe huiꝰ rei lo¬
cupletissimos testes qui id de quo agit᷑ facilescire possũt. Si questi¬
ones hĩte postulationes ut habcãtur cau̾am adiuuabut. confirmã¬
dum pͥmũ questionum genus erit dicendum de ui doloris de op¬
pinione maioꝵ quirem totam nisi probassent certe repudiassent.
de institutis athenensiũ rhodiors doctissimoꝵ homium apudd
quos ctiã id qđ a cerbissimũ ẽ libi ciuesq torquent᷑. De nr̃ors
ctiã prudentissimoꝵ hoium institutis qui cum indños de scrus
queri noluissent. tn de incesto de cõuratione que facta me con¬
sule c̃. querendũ putauerũt. Irridenda & disputatio ẽ qua solent
uti ad infirmandas questiones et meditata pucriliq dicenda. tñ

Expanded text:
falsum est, posse recte non credi; viro bono et firmo sine vitio iudicis non falsum est, posse recte non credi; viro bono et firmo sine vitio iudicis non posse non credi. Atque etiam, si obscuri testes erunt aut tenues, dicendum erit non esse ex fortuna fidem ponderandam aut eos esse cuiusque rei locupletissimos tests, qui id, quod agatur, facillime scire possint. Sin quaestiones habitae aut postulatio, ut habus erit quaestionum; dicendum de vi doloris, de opinione maiorum, qui rem totam, nisi probassent, certe repudiassent; de institutis Atheniensium, Rhodiorum, doctissimorum hominum, apud quos etiam—id quod acerbissimum est—liberi civesque torquentur, de nostrorum etiam prudentissimorum hominum institutis, qui cum in dominos de servis quaeri noluissent, tamen de incestu et de coniuratione, quae facta me consule est, quaerendum putaverunt. Inridenda etiam disputatio est , qua solent uti ad infirmandas quaestiones, et meditata puerilisque dicenda. Tum
Abbreviated transcription (Latin):
postea suspitiosum crimen efficiãt. Que si nõ erũt tam̃ caĩs ip̃is
et efficiendi facultatib niti opportebit. Aduicta illa disputatiõe
cõi id fuisse illum tam am̃tem ut inditia facti aut effugere aut oc¬
cultare nõ poss&. aut si areo dici poterit id alia ratione cõmodiuᷤ
effugere aut occultare nõ possit: ut ita apertus c̃ẽt ut locum crimi¬
ni relinquẽnt. Comunis ille contra locus audaciam temeritati
nõ prudentie eẽ coniũctam. Sequitur aut ille locus ad augendũ
nõ esse expectandum dum fateant᷑ arguintis peccata cõiuncta
et hic etiã exempla ponent᷑. Atq hec quidem de argumtis. Sin.
aut erit etiam testium facultas. Primũ genus ip̃m crit laudandũ
dicendumq ne argumtis tencret᷑ reus. ip̃m cautione sua efficis se
testes effugere nõ posse deinde simguli laudentꝰ. Que aut essen
laudabilia dictum est. Deinde argumto etiã firmo. ꝗa tam̃ sepe

Expanded text:
postea suspiciosum crimen efficiant. quae si non erunt, tamen causis ipsis postea suspiciosum crimen efficiant. quae si non erunt, tamen causis ipsis et efficiendi facultatibus niti oportebit, adiuncta illa disputatione communi, non fuisse ilium tam amentem, ut indicia facti aut effugere aut occultare non posset, ueffugere aut occultare non posset, ut ita apertus esset, ut locum crimini relinqueret. Communis ille contra locus, audaciam temeritati, non prudentiae esse coniunctam. sequitur ille autem locus ad augendum, non esse exspectandum, dum fateatur; argumentis peccata convinci; et hic etiam exempla ponentur. atque haec quidem de argumentis. Sin autem erit etiam testium facultas, primum genus erit ipsum laudandum dicendumque, ne argumentis teneretur reus, ipsum sua cautione effecisse, testis effugere non posse; deinde singuli laudentur—quae autem essent laudabilia dictum est—; deinde argumento etiam firmo, quia tamen saepe
Abbreviated transcription (Latin):
ritur ut aut spes aut metus inpulisse uideat᷑: aut aliꝗd ripitur ãi
motus: qui etiã citius infraudem quod ratio utilitatis inpellit.
Quã obrem sint hec dicta decausa .C. senco & quero qui sint illi euẽ¬
tus quos ex causis. efficidixisti: s. Consequentia quedam signa pͥ¬
teriti et quasi in pressa facti uestigia: que quidem uł maxime
suspitionẽ mouet: ⁊ quasi tacita sũt criminũ testimonia: Atq
posse quoꝵ modo int̾fuerit aliꝗd. Haec ꝓpric attimgũt cos ipos
qui arguunt᷑ ut celum : ut uestigium ut cruor: ut de prehensum
aliquid quod ablatum creptum ue uideat᷑ ut rnsum in c̃stantes.
ut hesitatũ ut titubatum. ut cum aliquo usus exquo suspictio
oriatur: ut eo ip̃o inloco uisus. in quo facinus: ut pallor. ut tre¬
mor. ut scriptum aut obsingnatũ. aut depositũ quippiã. Hac¬
et enĩ talia sũt que aut inre ip̾̃a aut etiã ante quã factũ sit aut

Expanded text:
ritur, ut aut spes aut metus impulisse videatur aut aliquis repentinus animi ritur, ut aut spes aut metus impulisse videatur aut aliquis repentinus animi motus, qui etiam citius in fraudem quam ratio utilitatis impellit. Quam ob rem haec sint dicta de causa. C. Teneo et quaero qui sint illi eventus quos ex causis effici dixisti. P. Consequentia quaedam signa praeteriti et quasi impressa facti vestigia; quae quidem vel maxime suspicionem movent et sunt quasi tacita criminum testimonia atque posse, quorum modo interfuerit aliquid, haec proprie attingunt eos ipsos qui arguuntur, ut telum, ut vestigium, ut cruor, ut deprehensum aliquid quod ablatum ereptumve videatur, ut responsum inconstanter, ut haesitatum, ut titubatum, ut cum aliquo visus ex quo suspicio oriatur, ut eo ipso in loco visus in quo facinus, ut pallor, ut tremor, ut scriptum aut. obsignatum aut depositum quippiam. Haec enim talia sunt, quae aut in re ipsa aut etiam ante quam factum est aut
Abbreviated transcription (Latin):
litatis coniectura mouet᷑ si illud q̃ arguitur. aut spebonoꝵ aut
maloꝵ metu fecisse dicatur. Quod fit acrius quod illa in utroq
gnẽ maiora ponunt᷑. Spectant᷑ ẽt ad cam facti: motus animoꝵ. si
ira recens. si odium uctus. si ulciscendi studium. si in urge dolor. si
honoris: sigłie. simꝑii. si pecunie cupiditas. siꝑiculi timor. si es
alienũ si amgustic rei familiaris. si audax. si leuis. sicrudelis: si in¬
potens. si incuratus. si insipiens. si amens. si cõmota m̃te. si uiolentis
sicum spe efficiendi. sicum oppinionemeelandi: aut si patefactũ ẽc̃t
depellendi criminis uł pumpendi piculi: uł in lõginquũ tempus
differendi: aut si uidicii poena leuior quã facti primũ: aut si facino¬
ris uoluptas maior quã dapationis dolor. Hiis enĩ fere reb facti su¬
spitio confirmat᷑. cum & uoluntatis in reo cause reꝑiunt᷑: et facul¬

Expanded text:
litatis coniectura movetur, si illud quod arguitur aut spe bonorum aut litatis coniectura movetur, si illud quod arguitur aut spe bonorum aut malorum metu fecisse dicitur; quod fit acrius, quo illa in utroque genere maiora ponuntur. Spectant etiam ad causam facti motus animorum, si ira recens, si odium vetus, si ulciscendi studium, si iniuriae dolor, si honoris, si gloriae, si imperi, si pecuniae cupiditas, si periculi timor, si aes alienum, si angustiae rei familiaris, si audax, si levis, si crudelis, si impotens, si incautus, si insipiens, si amans, si commota mente, si vinolentus, si cum spe efficiendi, si cum opinione celandi aut, si patefactum esset, depellendi criminis vel perrumpendi periculi vel in longinquum tempus differendi; aut si iudici poena levior quam facti praemium; aut si facinoris voluptas maior quam damnationis dolor. his enim fere rebus facti suspicio confirmatur, cum et voluntatis in reo causae reperiuntur et facul
Abbreviated transcription (Latin):
Quod ꝗͣꝗͣ satis ẽ ei qui uidet quid in quo locolateat. quiq illoᷤ locoᷤ
tamꝗͣ tesauros aliquos argum̃toꝵ notatos hẽt: tñ ea que sũt cer¬
taꝵ causaꝵ propͥa tangemus. In coiectura gͥ cum ẽ inficiando reus.
acc̃ationi haec duo pͥma sũt. Set accusatorem ꝓ om̃i actore ⁊ petito¬
re appello: possũt cĩm etiam sine accusatore in causis hec cadem
cõtrau̾siaꝵ gn̾a uersarii. sed hac duo sũt. Prima & cã ⁊euentus
Causam appello rationẽ efficiendi. euentum id quod est effectum
Atq ip̃a quidem ꝑtitio causaꝵ paulo añ insuasionis locis distribu¬
ta ẽ. Que eñĩ inconsilio capiendo futi tempois p̃cipienbant᷑. quã
obrem aut utilitatem uident᷑ habitura: aut efficiendi facultatem
cadem qui defacto argum̃tabit᷑ colligere debebit. Quam obrẽ uti¬
la illi quem arguit fuisse. & abeo effici potuisse demostret uti¬

Expanded text:
Quod quamquam satis est ei qui videt quid in quoque loco lateat quique illos locos Quod quamquam satis est ei qui videt quid in quoque loco lateat quique illos locos tamquam thesauros aliquos argumentorum notatos habet tamen ea quae sunt certarum causarum propria tangemus. in coniectura igitur, cum est in infitiando reus, accusatori haec prima duo sunt—sed accusatorem pro omni actore et petitore appello; possunt enim etiam sine accusatione in causis haec eadem controversiarum genera versari—, sed haec duo sunt ei prima, causa et events. Causam appello rationem efficiendi, eventum id quod est effectum. Atque ipsa quidem partitio causarum paulo ante in suasionis locis distributa est. quae enim in consilio capiendo futuri temporis praecipiebantur, quam ob rem aut utilitatem viderentur habitura aut efficiendi facultatem, eadem, qui de facto argumentabitur, conligere debebit, quam ob rem et utilia illi, quem arguet, fuisse et ab eo effici potuisse demonstret. Vti