comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rent ⁊ a se inuicẽ mouent᷑ sicut precepit dñs moysi.
ecerunt quoq tunicam suꝑ hum̾ał totam iacindi-¬
nam et capuciũ in suꝑiori ꝑte contͣ mediũ. oram q
ꝑ gyrum capicii textilem deorsũ aũ ad pedes mala puni-¬
ca ex iacincto ppͦura uermicłõ ac bysso retorta ⁊ tintina-¬
bula de auro purissimo. q̃ posuerũt int̾ mala. gͣnata
in extrema ꝑte tunice ꝑ gyrum. tintĩnabulũ aureũ et
malũ punicũ quib ornatus incedebat pontifex. qnͣdo
ministerio fungebat᷑ situt precepit dñs moysi Cecerũt
et tunicas bissinas oꝑe textili aaron ⁊ filiis eiꝰ ⁊ mitras
cũ coronulis suis ex bysso. feminalia linea qͦ bissina. cĩ¬
gulum u̾o de bysso retorta iacincto. ppura ac uermiculo
distinctũ arce plumaria sicut precepit dñs moysi. Eece¬
runt ⁊ laminam sacre ueneratõnis de auro purissimo
eam cum mitra uicta iacinctina sicut precepit dñs mo¬

Expanded text:
rent et a se invicem moverentur sicut praecepit Dominus Mosi rent et a se invicem moverentur sicut praecepit Dominus Mosi fecerunt quoque tunicam superumeralis totam hyacinthinam et capitium in superiori parte contra medium oramque per gyrum capitii textilem deorsum autem ad pedes mala punica ex hyacintho purpura vermiculo ac bysso retorta et tintinabula de auro mundissimo quae posuerunt inter mala granata in extrema parte tunicae per gyrum tintinabulum aureum et malum punicum quibus ornatus incedebat pontifex quando ministerio fungebatur sicut praecepit Dominus Mosi fecerunt et tunicas byssinas opere textili Aaron et filiis eius et mitras cum coronulis suis ex bysso feminalia quoque linea byssina cingulum vero de bysso retorta hyacintho purpura ac vermiculo distinctum arte plumaria sicut praecepit Dominus Mosi fecerunt eam cum mitra vitta hyacinthina sicut praecepit Dominus Mo
Abbreviated transcription (Latin):
preceꝑat dñs moysi. Necit ⁊ rõnale oꝑe polimito iuxͣ
opus suꝑ hum̾ał ex̃ auro iacincto purpura cocco q bis
tincto et bysso retorta qͣdrangłm duplex mensure pal-¬
mi et posuit in eo geminaꝵ ordines .iiii. In primo uer-¬
su erat sardius. thopaciꝰ. smaragdus. In scdõ carbuncl̃s
saphyrus. iaspis. In tercio ligurns. achates. amethistꝰ.
In quarto: chusolitus. onichinus. berillus. curũdati:
et inclusi auro: ꝑ ordines suos. Ip̃i q lapides .xii. sculpti
erant nõib .xii. tribuũ isrł singuli ꝑ noĩa singuloꝵ
fecerũt ĩ rõnali et cathenulas sibi inuicẽ coherentes de
auro purissimo et duos uncinos totidẽq anulos aure¬
os. Porro anulos posuerũt in utroq latere rõnalis ex
quib penderent due cathenule auree qͣs inseruerũt un-
ante ⁊ retro ita ꝯueniebant sͥ ut suꝑ hum̾ale ⁊ rõnale
mutuo necterent᷑. stucta ad baltheũ et anulis forcius
copulata quos iungebat iuitta iacinctina. ne laxa flue¬

Expanded text:
olymito iuxta opus superumeralis ex auro hyacintho purpura coccoque bis tincto et bysso retorta quadrangulum duplex mensurae palmi et posuit in eo gemmarum ordines quattuor in primo versu erat sardius topazius zmaragdus in secundo carbunculus sapphyrus iaspis in tertio ligyrius achates amethistus in quarto chrysolitus onychinus berillus circumdati et inclusi auro per ordines suos ipsique lapides duodecim sculpti erant nominibus duodecim tribuum Israhel singuli per nomina Fecerunt in Rationali et catenulas sibi invicem cohaerentes, de auro purissimo, et duos uncinos, totidemque annulos aureos. Porro annulos posuerunt in utroque latere Rationalis, e quibus penderent dante et retro ita conveniebant sibi ut superumerale et rationale mutuo necterentur stricta ad balteum et anulis fortius copulata quos iungebat vitta hyacinthina ne laxe flue
Abbreviated transcription (Latin):
cũ oleo. altare aureũ et unguentũ. thimiama ex aro¬
matib et tentoriũ in introitu tabernacłi altare eneum.
retiaculũ uestes et uasa eiꝰ om̃ia. labrum cũ basi sua ten¬
toria atrii ⁊ columpnas cũ basib sius tentoriũ in introi-¬
tu atrii funicłos q illius et paxillos. Nichil ex uasis de¬
fuit que ĩ ministeriũ tabernacłi ⁊ in tectũ fedetis iussa
sũt fieri. uestes quoq quib sacerdotes utunt᷑ in scũ

Expanded text:
oleo, altare aureum, et unguentum, thymiama ex aromatibus, et tentorium in introitu tabernaculi: altare aeneum, retiaculum, vectes, et vasa ejus omnia: labrum cum basi sua: tentoria atrii, et columnas cum basibus suis, tentorium in introitu atrii, funiculosque illius et paxillos. Nihil ex vasis defuit, quae in ministerium tabernaculi, et in tectum foederis jussa sunt fieri. Vestes
Abbreviated transcription (Latin):
gam ꝯtraherent. Myst̾. u̾o fu-¬
qua salomon ait. funicl̃s tri-¬
plex difficile rumpitur qr scã¬
scriptura hystoria moralitate
⁊ allegoria ꝯstans nlłis hereti¬
coꝵ doginatib potest dirũpi.
paxilli in modũ lingue fc̃i lĩ¬
ram ppłis exponunt. Cortinas
qr subiectos docent sequi et i
to sibi socio ooliab filio achi sa¬
mach de tribu dan qui et ip̃e ar-¬
tifex lignoꝵ egregius fuit et poli¬

Expanded text:
gam contraherent. Mystice vero fuqua Salomon ait: Funiculus triplex difficile rumpitur : qScriptura, historia, moret allegoria constans, nullis haeretidogmatibus potest disrumpi. Paxilli in modum linguae facti lram exponunt. Cortinas quia subjectos docent sequi, et ito sibi socio Ooliab filio Ahisamach de tribu Dan: qui et ipse tifex lignorum egregius fuit, et pol
Abbreviated transcription (Latin):
.xl. et supͣ sidi equib fuse sũt bases ĩ introitu tab̾naculi
testimonii et altare eneũ. Cum craticła sua om̃ia q na-¬
sa que ad usum eiꝰ ꝑtinent et bases atrii tam ĩ cutuitu qͣ
in ingressũ eius et paxilli tabemacłi atq atrii ꝑ gyrũ.
De iacincto u̾o et purpura u̾micło ac bysso. fecit uestes qͥb
indueret᷑ aaron qñ ministrabat in scĩs sicut precepit do¬
minus moysi fecit gͥ suꝑ hum̾ale de auro iacincto purp̃a¬
coctoq bis tincto bysso retorta oꝑe polimitario. Incidit q
bracteas aureas et extenuauit ĩ fula ut posset torqueri.
cũ prioꝵ coloꝵ sub tegmine duas horas sibi inuicem copu¬
latas in utroq latere sũmitatũ et baltheũ ex eisdẽ colorib
sicut preceꝑat dñs moysi. parauit et duos lapides onic¬
hinos astristos et inclusos auro ⁊ sculptos arte gemma-¬

Expanded text:
 introitu tabernaculi testimonii et altare aeneum cum craticula sua omniaque vasa quae ad usum eius pertinent et bases atrii tam in circuitu quam in ingressu eius et paxilli tabernaculi atque atrii per gyrum de hyacintho vero et purpura vermiculo ac bysso fecit vestes quibus indueretur Aaron quando ministrabat in sanctis sicut praecepit Dominus Mosi fecit igitur coccoque bis tincto, et bysso retorta, opere polymitario: inciditque bracteas aureas, et extenuavit in fila, ut possent torqueri cum priorum colorum subtegmine, duasque oras sibi invicem copulatas in utroque latere summitatum, et balteum ex iisdem coloribus, sicut praeceperat Dominus Mosi. Paravit et duos lapides onychinos, astrictos et inclusos auro, et sculptos arte gemma
Abbreviated transcription (Latin):
bat faciens trium dieꝵ iter inter iacob ⁊ filios suos separa
uit ne quis dolus ex iucinitate pecons nasceretur. Ita iacob¬
nouam stropham Om̃tatus est ⁊ contra naturamꝰ albi et
nigri pecoris naturali aite pugnauit. tres enum iurgas po¬
uirgaꝵ fecit colorem ut ubicũq in uirga corticem reli

Expanded text:
bat faciens, trium dierum iter inter Jacob et filios suos separavit, 353 ne quis ex vicinitate pecoris nasceretur dolus. Inovam stropham commentus est, et contra naturam albi et nigri pecoris, naturali arte pugnavit. Tres enim virgas, povirgarum fecit colorem, ut ubicumque in virga corticem reli
Abbreviated transcription (Latin):
addat mͥ dñs filium alterũ. Dato aũ iosepħ dixit ia¬
cob socero suo dimitte me ut reuertar in pr̃am meam
et ad terram meam. Da mͥ uxores ⁊ liberos meos ꝓ qͥb
seruiui tibi ut habeam. Tu uero nosti semitutem qua
seriuiu tͥ. ait ei laban. Inueniam grãm in conspectu
tuo exꝑimento didici qd̃ benedixerit me deus pp̃ te. Con¬
stitue mercedem tuam quandẽ tibi at ille respondit tu
nosti quomͣ sermerim tͥ et quanta in manib meis
fuerit poslessio tua. sloditiun habuisti ante qm ue-¬
nirem ⁊ iiint diues effectus es.Benedixit q deus tibi
ad introitũ meũ. Iustum est gͥ ut aliqͣndo ꝓuideam
domiu mee. Dixit q laban. Quid dabo tibi: at ille
ait. nichil uolo sed si fecetis qd̃ postulo iterũ pͥascam
etͣ cuistodiam pecora tua. ira om̃s greges tuo̾ ⁊ se¬
para cunctas oues uarias ⁊ sꝑso¬

Expanded text:
minus filium alterum nato autem Ioseph dixit Iacob socero suo dimitte me ut revertar in patriam et ad terram meam da mihi uxores et liberos meos pro quibus servivi tibi ut abeam tu nosti servitutem qua servivi tibi ait ei Laban inveniam gratiam in conspectu tuo experimento didici quod benedixerit mihi Deus propter te constitue mercedem tuam quam dem tibi at ille respondit tu nosti quomodo servierim tibi et quanta in manibus meis fuerit possessio tua modicum habuisti antequam venirem et nunc dives effectus es benedixitque tibi Dominus ad introitum meum iustum est igitur ut aliquando provideamdomui mae. Dixitque Laban: Quid dabo tibi? At ille ait: Nihil volo: sed si feceris quod postulo, iterum pascam, et custodiam pecora tua. Gyra omnes greges tuos, et separa cunctas oves varias et s
Abbreviated transcription (Latin):
ĩnectitur. qr tunc castrimonia ad ꝑfectum mundicie can¬
dorem ducitur. cũ ꝑ abstinenciam caro fatigatur cũq ĩt
uututes ceteras ⁊̃ afflicte carnis meritũ ꝓficit qiͣ ĩ diuer¬
sa suꝑ humeralis sp̃c byssus torta candescit.¬

Expanded text:
innectitur; quia tunc castimonia ad perfectum munditiae candorem ducitur, cum per abstinentiam caro fatigatur. Cumque inter virtutes caeteras etiam afflictae carnis meritum proficit, quasi in diversa superhumeralis spec
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ hac conturbatione ad ficulnce
folia cõcurrerunt ⁊ sibi succinc-¬
toria ꝯsueuerũt qui gloriosa
culto instinctu ad hoc ꝯturba¬
tione impulsi sunt ut talis

Expanded text:
a conturbatione ad folia ficulnea cucurrerunt, succinctoria consuerunt, et quia glorianda culto instinctu ad hoc illa conturbatione compulsi sunt, ut etiam
Abbreviated transcription (Latin):
excessit tanqͣm uestunentũ ꝯccetum sanguine ño erit mũ¬
dus in hoc scł̃o nõ flagellatur ꝓ peccato. om̃ia enĩ seruant᷑¬
Redduntur aũ peccata in filios quos genuit ꝑ peccatũ.
qui in came positi flagellant᷑. qr ño nult deus. mor. pec.
qr diabolus ⁊ angłi eius qui ⁊̃ pres peccati efficiuntur
indigni sunt. qui in presenti corripiant᷑. filii eoꝵ ⁊ qui
ꝑ ip̃os ad societatẽ peccati ascinti sunt recipiunt in pre¬
senti: qd̃ gesserunt ut purgati diabolo socii in pena ñ
lans est ⁊ aĩam qͣm sibi dispondet in fide ño uult in con¬
⁊c̾. sciamus ergo in presenti corripi ut in futuro quiesca

Expanded text:
cretum in sanguine non erit mundus in hoc saeculo; non flagellatur pro peccato; omnia enim ei servants torquere nos? Redduntur autem peccata in filios quos genuit per peccatum, qui in carne positi flagellantur. Non vult Deus mortem peccquia diabolus et angeli ejus, qui etiam peccati patres efficiuntur, indigni sunt quod in praesenti corripiantur: filii eorum, et qui per ipsos ad societatem peccati asciti sunt, recipiunt in praesenti quod gesserunt, ut, purgati, diabolo in poena socii non lans est, et animam quam sibi despondet in fide non vult in conaledicti, in ignem aeternum, etc. Sciamus ergo nos in praesenti corripi, ut in futuro quiesca
Abbreviated transcription (Latin):
excitatur suꝑ eam
zelus eius ⁊ defen¬
dit ꝯiugii castitatẽ
si aũ uiderit eam te¬
iugii et occonem
querere pectandi.
dat ei libellũ repu¬
re et flagello cassi¬
gaberis ierłm ut ñ
ab cedat aĩa mea
a te. flagellat enĩ
om̃em filium quẽ
recipio. hoc aũ ter¬
ribile hoc extremũ
siue cormpimur
ꝓ peccatis. Cum .ii.
nõdum peccandi
excedimus aufert᷑
a uobis ⁊elus dei
nec ultra irascitur.

Expanded text:
excitatur super eam excitatur super eam zelus ejus, et defendit conjugii castitatem; si autem viderit eam tejura, et occasionem quaerere peccandi, dat ei libellum repure et flagello castigaberis, Hierusalem, ut non abscedat anima mea a te . Flagellat enim omnem filium quem recipit . Hoc autem terribile, hoc extremum, si non corripimur pro peccatis: cum enim modum peccandi excedimus, auferetur a nobis etiam zelus Dei, nec ultra irascitur.
Abbreviated transcription (Latin):
dei ut nos doceat
⁊ ꝑfectos faciat fra-¬
gilitatem hũanoꝵ
affectuum ñ recu-¬
sat. omnna ag̾ ⁊
patitur ꝓpter uos
notis ⁊ nsitatis af¬
⁊ c̾. om̃is mulier
aut sub iuro est ⁊
subiecta legib in¬
ri aut meretrix ẽ
et utitur liberta¬
te petcandi. qui ĩ¬
greditur ad mere-¬
tricem scit qd̃ ad
ꝓstitutam ⁊ cunc¬
tis patentem ingi̾¬
sus est. ideo de aliis
indignari ñ potest
qui legittimo utit᷑
matrimonio non
patitur uxorem.
peccare s ascendit᷑
zelo ad seruandã
castitatẽ matrimo¬
nii ut possit legit¬
timus pͥater fieri
sic om̃is aĩa aut
ꝓstituta est cum
demonib ⁊ habet
płes amatores ut
intrent ad eam mͦ
rimi. alter tñ alti
nõ inuident nec ⁊e¬
lotypia mouetur.
sed se inuicem in¬
uitant. unde addu
typiam amatoꝵ
suoꝵ patitur aĩa
que demonibz est
ꝓstituta. si uero
diuncta fuerit ni¬
ro legittimo .i. xp̃o
peccatrir ultra eñ
peccare nõ patit᷑
nec ferre potest ut
alludat adulteris

Expanded text:
Dei: ut nos doceat Dei: ut nos doceat et perfectos faciat, fragilitatem humanorum affectuum non recusat; omnia agit et patitur propter nos, notis et usitatis ibus. Omnis mulier aut sub viro est, et subjecta est legibus viri , aut meretrix est, et utitur libertate peccandi. Qui ingreditur ad meretricem, scit quod ad prostitutam et cunctis patentem ingressus est, ideo de aliis indignari non potest. Qui legitimo utitur matrimonio, non patitur uxorem peccare, sed accenditur zelo ad servandam castitatem matrimonii, ut possit legitimus fieri pater. Sic omnis anima aut prostituta est cum daemonibus, et habet plures amatores ut intrent ad eam, morimi; alter tamen alteri non invidet, nec zelotypia movetur, sed sese invicem invitant; unde, addutypiam amatorum suorum patitur anima quae daemonibus est prostituta; si vero conjuncta fuerit viro legitimo, id est peccatrix, ultra eam peccare non patitur, nec ferre potest ut alludat adulteris;
Abbreviated transcription (Latin):
boni dei sermo sit qd ꝓ peccatis alterius alterum dicat plecdi
di tñ legis instum᷑ dñt nec possunt ostendere qũo iniust
sit si alium alio peccante punit. s interior homo noster
aut dr habere dm̃ prem si scd̃m diñ uiuuit aut diabolũ s
deria pr̃s uestri facere uultis. sicut ergo semen dei ĩ nob
lo ad peccandũ suademur semen eius suscipimus cũ faci¬
mus qd̾ suadet iam genuit nos. Nascimur enĩ filii ꝑ pecca¬
tum s qr fere sine adiutorio ño peccamus sicut adulteri¬
um nemo solus ꝯmitait necce est adułteram ꝯsortem fieri
⁊t si nõ plures necesse est aliquem ł aliqͣm minsterio scełis
adinugi qui om̃s uelud unus ex altero sedm ꝑsuasionis or¬
dinem generati. ex diabolo ꝓgeniem ducd̾. ueluo in tradi¬
tione domini diabłs intrauit in cor iude. ⁊ primũ filium
peccatigenuit qui solus hoc facere ño potiut. abirt ergi
ad scilus et phaniseos ⁊ pontisices. nascitur engo ẽx iuda
uide beingnitatẽ

Expanded text:
boni Dei sermo sit, qui pro peccatis alterius alterum dicat plecti; Deum tamen legis justum dicunt, nec possunt ostendere quomodo injustus sit, si alium alio peccante punit. Sed interior homo noster aut dicitur habere Deum Patrem, si secundum Deum vivit; aut diabolum, si estis, et desideria patris vestri facere vultis. Sicut ergo semen Dei in nobilo suademur ad peccandum, semen ejus suscipimus; cum facimus quod suadet, jam genuit nos, nascimur enim ejus filii per peccatum. Sed quia fere sine adjutorio non peccamus, sicut adulterium nemo solus committit, necesse est adulteram consortem fieri, et si non plures, necesse est aliquem vel aliquam ministerio sceleris adjungi: qui omnes, velut unus ex altero, secundum persuasionis ordinem, generati, ex diabolo progeniem ducunt; velut in traditione Domini diabolus intravit in cor Judae, et primum filium peccati genuit, qui solus hoc facere non potuit; abiit ergo ad Scribas et Pharisaeos et pontifices; nascitur ergo ex Juda ide benignitatem
Abbreviated transcription (Latin):
id fuit dcm̃ est sed
deus tradidit ĩ ma¬
num eius. Cum u̾o
uolens occidit. et
ip̃e occidit. deus tra¬
didit in manũ eiꝰ.
hoc ergo inter est
deus hic aũ ⁊ deus
et homo ꝓpter uolũ¬
tatem facientis sed
ño sicut deus. ita¬
te homo pena dig¬
nus. ñ qr illum oc̃ci¬
dit ꝙ̃ deus nollet ec¬
tem ñõ enim miste¬
rium deo iubenti p̃
laudatur. et homo
de ꝓpria iniquitate
pinitur q ñõ enĩ

Expanded text:
id fecit, dictum est: sed deus tradidit in manus eius. cum uero uolens occidit, et ipse occidit et deus tradidit in manus eius. hoc ergo interest, . hic autem et deus et homo propter uoluntatem facientis, sed non sicut deus te, homo autem poena dignus: non quia illum occidit quem deus nollet octem. non enim ministerium deo iubenti pralaudatur et homo de propria iniquitate punitur. non enim
Abbreviated transcription (Latin):
s̾ iso ibi eiat necesse ficti hoc enĩ nõ erat ĩ condi¬
cione creature sed ĩ beneplacito creatoris cuius uo-
turum est qd̾ uułt ⁊ prescit. multa u̾o
scd̃m inferioꝵ causas futura sunt. ⁊ si
in presciencia dei futura nõ sunt si aũ
ibi aliter futura sunt pocuis futura st̃.
sicut ibi sunt ubi prescit. qui nõ pot̾

Expanded text:
 ita fieri necesse esse . hoc enim non erat in conditione creaturae, sed in placito creatoris, cuius uolturum est quod vult et praescit. Multa vero secundum inferiores causas futura sunt, sed in praescientia Dei futura non sunt. Si autem ibi aliter futura sunt, potius futura sunt sicut ibi sunt, ubi praescit ille qui non potest
Abbreviated transcription (Latin):
creatus est homo ĩmortalis qd̵ erat ei de lig¬
no uite. nõ de condicione nͨ. mortalis erat
condicione corporis aĩalis ĩmortalis bene¬
ficio conditoris. Non enĩ inmortale qd̃
fc̃m est ꝑ pecc̃m nõ mortale qd̃ erat sed
mortuum qd̃ nõ fieret nisi peccaret. aĩa¬
le enim est hoc corpus sicut primi hoĩs s¬

Expanded text:
creatus est homo immortalis, quod erat ei de ligno vitae, non conditione naturae. Mortalis erat de conditione corporis animalis, immortalis beneficio Conditoris. Non enim immortale erat quod factum est per peccatum non mortale, quod erat; sed mortuum, quod non fieret nisi peccaret. Animale enim non est hoc corpus, sicut primi hominis
Abbreviated transcription (Latin):
egressus continuit se et ait. ponrte
qui uescebantur simul seorsum. Illicitum enĩ egypciis¬
comedere cũ hebreis et ꝓphanũ putant huiustemodi cõ-¬
uiuiũ sederunt ergo coram eo primegenitus uicta pri-¬
ogenita sua ⁊ minimus uixta etatem suam et mi-

Expanded text:
egressus continuit se et ait ponite pqui vescebantur simul seorsum inlicitum est ecomedere cum Hebraeis et profanum putant huiuscemodi convivium sederunt coram eo primogenitus iuxta primogenita sua et minimus iuxta aetatem suam et mi
Abbreviated transcription (Latin):
platione numqͣm decrescere
semꝑ accrescere ⁊ numqͣm cor¬
de recedere stabili motu est sẽꝑ
uenire. ascendunt angli cre-¬
atorem ꝯspiciendo. descendũt

Expanded text:
platione nunquam decrescere, sed semper accrescere, et nunquam corde recedere, stabili motu est semper venire. Ascendunt angeli Creatorem conspiciendo, descendunt
Abbreviated transcription (Latin):
steria exculpuntur nec inueni¬
rentur nisi prins quedã radices
hystorie iacerentur nec de ramis
art̃oꝵ fructus legeres nisi tum

Expanded text:
steria exsculpuntur, nec invenirentur, nisi prius quaedam radices historiae jacerentur; nec de ramis arborum fructus legeres, nisi t
Abbreviated transcription (Latin):
Usaac ligatis pedib altari
suꝑponitur et xp̃c cruci affigi¬
tur. sed qd̃ figuratũ est ĩ ysa¬
ac translatũ est ad arietem qr
natus ares quia ĩmolatus ĩ
ueprib heret anes crux cornua
ht̃. si enim duo signa compĩ¬
gantur crucis sp̃es redditur.
crucifixus est. uepres autem
spine spine aũ sunt iniqui
qui dm̃i suspenderũt. Inter spi¬
nas enim peccatoꝵ suspensus
est. Uñ ier̾. spinis peccatoꝵ su¬
orum crcũdedit me ppłs hic.
alii hunc arietem in ueprib
ĩmolationem spinis coronatũ.¬

Expanded text:
saac ligatis pedibus altari superponitur, et Christus cruci affigitur. Sed quod figuratum est per Isaac, translatum est ad arietem, qunatus; aries, quia immolatus. In vepribus haeret aries, crux cornua habet. Si enim duo ligna compingantur, crucis species redditur. crucifixus est. Vepres autem spinae: spinae iniquae, quae Dominum suspenderunt. Inter spinas enim peccatorum suspensus est. Unde Jer.: « Spinis peccatorum suorum circumdedit me populus hic » Alii hunc arietem in vepribus immolationem spinis coronatu
Abbreviated transcription (Latin):
am uixta litceram pulcri¬
tudini celestis uisionis ħ
congruit. si enĩ decorem
flãmas q astroꝵ multi-¬
phariam nubiũ spẽm et
ip̃am yrim consideras mil¬
le trahentem uarios a u̾so
sole colores multo plures
et pulcriores ꝙͣ in uelo ta¬
bernacłi in celo picturas
notabis.

Expanded text:
am juxta litteram pulchritudini coelestis visionis hoc congruit. Si enim decorem flammasque astrorum, multifariam nubium speciem et ipsam irim consideras, mille trahentem et varios averso sole colores, multo plures et pulchriores quam in velo tabernaculi in coelo picturas notabis.
Abbreviated transcription (Latin):
tate custoditur. uñ ut oꝑaretur ⁊ custodiret. oꝑatur
bona agere ⁊ nos ab ip̃is bonis oꝑib caute ĩ cogitõne
custodire. Ne si mentem eleuent bona nõ sunt que nõ
auctori militant sed elationi de libris quoq nõ cano¬
adar in prelio elephantũ feriens straiit᷑ sub ip̃o u̾o ge

Expanded text:
tatis, ut operaretur et custodiret . Operatur  agere, et ab ipsis nos bonis operibus caute in cogitatione custodire, ne si mentem elevant, bona non sint, quae non auctori militant, sed elationi. Rec. XIII. 34. Manamque in praelio elephantem feriens stravit, sed sub ipso quem e
Abbreviated transcription (Latin):
pũarchaꝵꝵ nisi in terra qua il¬
le crucifyens est cuius sangui¬
ne fcã est remissio peccatoꝵ. mor¬
ham uocatur ubi condita st̃
eoꝵ corꝑa abẽẽ locum ubi cru¬
citixus est dñs fere .xxx. nulib¬

Expanded text:
patriarcharum nisi in ea terra ubi ille cruc-ifixus est, cuius sanguine facta est remissio peccatorum? mormium uocatur, ubi sunt ista corpora, abesse locum, ubi crucifixus est dominus, fere xxx milib
Abbreviated transcription (Latin):
dõccrina ⁊ sanguis
precio redimede mũ¬
dum. qd̾ aũ dicit
accipite semina et
serite agros ut fai¬
ges habere possitis
bum dei agri corꝑa
gelico exarata ⁊ se¬
mine sp̃uali semi¬
nata fructũ uirtu¬
tum germinant
quinta pars que
regi dabatur quin¬
q sensnum census
qui xp̃o regi soluen¬
dus quatuor reliq̃
in sementem ⁊ ci
uirtutũ oꝑa ⁊ fru¬
ctus iusticie metat
ĩ uitam eternam.
Quia xp̃o nõbis tri¬
buitur: uñ ioseph
dicitur salus nr̃a
ĩ manu tua ẽ quia
salus mundi ĩ po¬
testate xp̃i.¬
timi codices adora¬
uit suꝑ caput uir¬
ge sue uel in cacu¬
men uł suꝑ cacuõ
fallit enim eos gre¬
cum uerbũ qd̃ eisdẽ
ue eius sine sue sig¬
nificat sed accent
disꝑes sunt ⁊ ab as
qui ista nouerũt
in codicib nõ con¬
tempnuntur. ua-¬
lent enĩ ad magnã
discretionem qͣm¬
uis unam plus ha¬

Expanded text:
doctrina et sanguinis pretio redimere mundum. Quod autem dicit: « Accipite semina, et serite agros ut fruges habere possitis, bum Dei, agri corpora gelico exarata, et semine spirituali seminata, fructum virtutum germinant. Quinta pars, quae regi dabatur, quinque sensuum census, qui Christo regi solvendus. Quatuor reliquae in sementem et cibvirtutum opera, et fructus justitiae metat in vitam aeternam, qui a Christo nobis tribuitur. Unde Joseph dicitur: « Salus nostra in manu tua est, » quia salus mundi in potestate Chritini codices: et adorauit super caput uirgae suae siue in cacumen uel super cacumen. fallit eos enim graecum uerbum, quod eisdem ue eius siue suae: sed accentus dispares sunt et ah eis qui ista nouerunt in codicibus non contemnuntur. ualent enim ad magnam discretionem; quamuis et unam plus
Abbreviated transcription (Latin):
eꝵ. Et adorauit istł cõtra sũ¬
mitatem uirge eius. hoc ⁊̃ in
loco quidã frustra sumnlant ado-
illius adorauit cũ in hebreo mł¬
to ałr legatur ⁊ adorauit isral
ad caput lectuli qr post qm iu¬
rauit ei filius securus de petiti¬
one adorauit dm̃ ꝯuersus ad ca¬
put lectuli. sc̃s enim uir deo de¬
ditus senectute oppressus sic ha¬
bebat lectulũ positũ ut ip̃e iacẽ¬
tis habitus absq ulla difficulta-¬
te ad orationem ẽẽt paratus.
eꝵ. Et tulit duos filios secum
manasse ⁊ effraym. Ex hoc aꝑ¬
paret qd̃ supra diximus q ioseph
ad id locoꝵ duos tm̃ filios hũit
effraym ⁊ manassen. si aũ post
młtos annos moriente iacob du¬
os tiñ duxit ad benedictionem
illo utiq temꝑe cũ fili eius ge¬
nerare nequiuerant paruuili at¬
q lactantes in ingressu pũs et¬
fĩm nepotes ex hiis hr̃e nõ potuit.

Expanded text:
 Et adoravit Israel contra summitatem virgae ejus. » Hoc etiam in loco quidam frustra simulant adora potestatem illius adoraverit, cum in Hebraeo multo aliter legatur: « Et adoravit Israel ad caput lectuli; » quia postquam juravit ei filius, securus de petitione, adoravit Deum conversus ad caput lectuli. Sanctus enim vir et Deo deditus senectute oppressus, sic habebat lectulum positum, ut ipse jacentis habitus absque ulla difficultate ad orationem esset paratus.» Et tulit duos filios secum, Manassen et Ephraim. Ex hoc apparet quod supra diximus, quia Joseph ad id locorum duos tantum filios habuit, Ephraim et Manassen. Si autem post multos annos moriente Jacob duos tantum duxit ad benedictionem, illo utique tempore cum filii enerare nequiverant, parvuli atque lactentes, in ingressu patm, nepotes ex his habere non potuit.
Abbreviated transcription (Latin):
se inclinasse suꝑ
sic ferebat ut suꝑ
eam caput inclł¬
nando adoret dm̃.
Quid est ergo ado¬
uł cacumen uirge
ritatem ut nõ se¬
to sed dormiam cũ¬
patribz meis ⁊ au¬
feras me de hac ter¬
ra condas qz in se¬
pulchro maiorũ¬
meoꝵ Cui respon¬
dit. ioseph. Ego
faciam qd̃ iussis¬
ti. Et ille. Iura in
Quo iurante ado¬
uersus ad lectuli
caput. His itaq
transactis nunci¬
atum est ioseph
quo egrotaret pa¬
ter eius. Qui assũ¬
ptis duob filiis:
manasse ⁊ effra¬
ym ire prexit. Dit¬
tum q est sem. fi

Expanded text:
e fecisse super sic ferebat, ut super eam caput inclinando adoraret deum. quid est ergo: adoer cacumen uirgae ritatem ut non seto sed dormiam cupatribus meis et auferas me de hac terra condasque in sepulchro maiorum cui respondit Ioseph ego faciam quod iussisti et ille iura ergo quo iurante adoversus ad lectuli caput his ita transactis nuntiatum est Ioseph quod aegrotaret pater eius qui adsumptis duobus filiis Manasse et Ephraim ire perrexit dictumq
Abbreviated transcription (Latin):
⁊c̾. hoĩes qui nos insecũt᷑
equi sunt ⁊ om̃s qui ĩ car¬
ne nati sunt figuraliter eqͥ
sunt ⁊ hñt ascensores suos.
sunt quos dñs ascendit et
cirrueunt omnem terram
salus ⁊ alios ascendit diabo¬
lus ⁊ angłi eius. Iudas equ¬
us erat ⁊ cum ascensorem
hũit deum de equitatu salu¬
tis erat ⁊ cum ceceris enim
aplis missus egrotis salus¬
erat ⁊ languentib prestitit sai¬

Expanded text:
c. Homines qui nos insequuntur equi sunt; et omnes qui in carne nati sunt, figuraliter equi sunt, et habent ascensores suos. Sunt quos Dominus ascendit, et circumeunt omnem terram;salus. Alios ascendit diabolus et angeli ejus. Judas equus erat, et cum ascensorem habuit Dominum, de equitatu salutis erat: cum caeteris enim apostolis missus aegrotis salutem et languentibus praestitit sa
Abbreviated transcription (Latin):
A. Quadragita dies sepul¬
ture quos memorat scriptura
luiitur peccata. Non eni
oscituti quib moyses ⁊ helyas
cipuam obseruationem ieui¬
nioꝵ quadragesimam uocat
uñ in hebreo de niniuitis scrip
uercetur ut ꝑ tot dies accomo¬
se mĩam nec taritũ luctui pe¬
nitenciũ hic numus ꝯuenit.
Quadraguita enĩ dies post re¬
surrectionem fuit dñs cũ disci¬
pulis suis intrans ⁊ exiens mã¬
rasse credendi sũt qui dixecũt
triduũ ⁊ niuine subuertet᷑.
maiori aũ auctoritate p̃diti
qm interp̃tũ offm̃ est ꝓphetico¬
pretationib qd̃ magnũ mira¬
culũ fuit ꝯsonuisse firmant᷑
leu peccata qui traditus ẽ pp̃
delicta nr̃a ⁊ resurrecit ꝓꝑter¬
iustificationem nram. Clari¬
ficatio aũ dñi ĩ resirections¬
⁊ ascensione cognoscitur. uñ
triduum resurrexit post.xi.¬
dies ascendit unum hoꝵ quod
posterius fc̃m est ꝑ numerũ .xl.¬
dieium hebrei significant de

Expanded text:
. Quadraginta dies sepulturae, quos memorat Scriptura,liuntur peccata. Non enim constituti, quibus Moyses et Helias cipuam obseruationem ieiuniorum quadragesimam uocat. unde et in hebraeo de Nineuitis apvertetur , ut per tot dies, accommose misericordiam. Nec tantum luctui poenitentium hic numerus convenit. Quadraginta enim dies post resurrectionem fuit Dominus cum discipulis suis intrans et exiens, manrasse credendi sunt qui dixerunt: « Triduum, et Ninive subvertetur: » majore enim auctoritate praediti quam interpreturpretationibus, quod magnum miraculum fuit, consonuisse firmanturleri peccata, « qui traditus est propter delicta nostra, et resurrexit prjustificationem nostram. » Clarificatio autem Domini in resurrectiont ascensione cognoscitur. Unde st triduum resurrexit, post qdies ascendit; unum horum, posterius factum est, per codices hebraei signif
Abbreviated transcription (Latin):
memorant nõ inteip̃tatõnis
seruitute. s ꝓph̃ie auctoritate.
Non ergo dicamus unũ hoꝵ
falsum ẽẽ ⁊ ꝓ aliis interp̃tib¬
cc alios litiganus cũ illi qui ex
hebreo interp̃tantꝰ ꝓbant scrip
in eccl̃iis uetustate fumetur.
Aug̃. Qd̃ mandauit iosepħ
potentes egyyti ut dĩent pha¬
raoni noĩe eius pater meus ad¬
uirauit me dicens ĩ monum̃¬
to qd̃ fodi inͥ interra chanaã¬

Expanded text:
memorare, non interpretationis servitute, sed prophetiae auctoritate Non ergo dicamus unum horum falsum esse, et pro aliis interpretibus alios litigemus, cum et illi qui ex hebraeo interpretantur; probent nobis in ecclesiis uetustate firmetur. Quod mandauit Ioseph, potentes Aegypti ut dicerent Pharaoni nomine eius: pater meus adiurauit me dicens: in monumento quod ego fodi mihi in terra Chanaa
Abbreviated transcription (Latin):
ham cũ agro ab ephron echeo ĩ
possessione sepulcri. Ibi sepelieit̃
eum et saram uxorem euis. Ibi
sepultus est ysaac cũ rebecca con-
iuge. Ibi et lya condita iacet. fi¬
nitis q mandatis quib filios in¬
struebat collegit pedes suos suꝑ¬
de quo ppl̃o dicatur:
nam de prĩarchis nlł
la qõ est. Notum enĩ
qd̃ ad abraham et y¬
saat appositus ẽ. sed
ppls multitudo est.
Illi aũtam pauci ño
telligendũ ergo hoc
⁊de angelis dici ad
quoꝵ societatem de
mundo transemites
apponuntur scĩ. uñ¬

Expanded text:
ham cum agro ab Ephron Hetthaeo in possessionem sepulcri. Ibi sepelierunt eum, et Saram uxorem ejus: ibi sepultus est Isaac cum Rebecca conjuge sua: ibi et Lia condita jacet. Finitisque mandatis quibus filios instruebat, collegit pedes suos supde quo populo dicatur? Nam de patribus nulla quaestio est. Notum est enim quod ad Abraham et Isaac appositus est, sed populus multitudo est. Illi autem tam pauci non Intelligendum ergo hoc etiam de angelis dici, ad quorum societatem, de mundo transeuntes, apponuntur sancti. Un
Abbreviated transcription (Latin):
um sepelite me
cũ patrib meis
in spelunca dup¬
plici que est in a¬
gro ephron ethei
contra mambre
in tera chanaan
quam emut abra

Expanded text:
um sepelite me cum patribus meis in spelunca duplici quae est in agro Ephron Hetthei contra Mambre in terra Chanaan quam emit Abra
Abbreviated transcription (Latin):
tus in latitudine gad qiͣ leo re-¬
quieuit cepit qz brachiũ ⁊ uer¬
ticem ⁊ iudit puncipatũ suũ.
xp̃c enim in sepulcro quieuit.
uirtutem ⁊ suꝑbiam excelsoꝵ
hũiliauit ⁊ ei datus est punci-¬
patus ⁊ honor ⁊ regnum.
eꝵ. bad latiunculus latroci
mus ibi scciptũ est gadud ut
ad gad nomen alluderet quod
peditus exprimi potest. totum
illd̾ est qd añ ruben ⁊ dimidiã
tribum manasse ad filios qͦs
transiordanem ĩ possessionem
duiserat post .xiiii. annos re¬
uertens preliũ aduersũ eos gẽ¬

Expanded text:
s in latitudine Gad, quasi leo requievit: cepitque brachium et verticem, et vidit principatum suum. » Christus enim in sepulcro quievit, verticem et superbiam excelsorum humiliavit, et ei datus est principatus, et honor, et regnum.. Gad latrunculus latrocinmus, ibi scriptum est GEDUD  , ut ad GAD nomen alluderet, qui peditus exprimi potest. Totum autem illud est, quod Ruben, et dimidiam tribum Manasse, ad filios, quos trans Jordanem in possessionem dimiserat, post quatuordecim annos revertens, praelium adversum eos ge
Abbreviated transcription (Latin):
dotes mane immo¬
labant hostias et
ad uesꝑam diuide¬
bant eã que sibi a
pplo ex lege collata
sunt lupũ ueracem¬

Expanded text:
dotes mane immolant hostias, et ad vesperam dividunt ea, quae sibi a populo ex Lege collata sunt, lupum sa
Abbreviated transcription (Latin):
eR. ysachar. sonum desidera¬
lut requiescens inter medios
suit humerũ suum ad laborã¬
dum ⁊ fc̃s est uir agricola. In
sydonem q ⁊ reliquas pheni
chercimam̃ in galylea regionẽ
possessurus est benedictione ha-
bitatorem facit asinum osseum uocat ⁊ humerũ ad portã¬
que in suis finib nascetantur płimum laboraret regib E
tributa ꝯportans auiit hebrei ꝑ methaphoram sigcari qd̃
scripturas scãs die ac necte meditans studiũ suũ dedecit ad la¬
borandũ ⁊ ĩo ei om̃s trib seciuant qm si magr̃o dona portã
unum desceptris istł fiat dan
coluber in uia regulus in semi¬
ta mordens ungulam equi et
.d. sanson undex iltł de tribu
dan fuit hoc ergo dicit pre
uidens in sp̃u comam nu¬
trire sansonem na zareum ⁊
cesis hostib triumphare qui ĩ
similitudine colubu reguli¬
q obsidentis iuas nlłm ꝑ ter¬
ram isrł transire ꝑmctat᷑. si qͥs
⁊̃ temerarius uittͣute qiͣ equi
uelocitate ꝯfisus eũ uoluerit¬

Expanded text:
. Issachar bonum desideravit, requiescens inter medios suit humerum suum ad laborandum, et factus est vir agricola. In Sidonem quoque et reliquas Phoenicherrimam in Galilaea regionem possessurus est, benedictione sua habitatorem facit. Asinum autem osseum vocat, et humerum ad portanquae in suis finibus nascebantur, plurimum laboraret, regibus quoque tributa comportans. Aiunt Hebraei, per metaphoram significari, quod Scripturas sanctas die ac nocte meditans, studium suum dederit ad laborandum, et ideo ei omnes tribus serviant, quasi magistro dona portantunum de sceptris Israel. Fiat Dan coluber in via, regulus in semita, mordens ungulas equi, ut Domine . Samson judex Israel de tribu Dan fuit. Hoc ergo dicit, nunc videns in spiritu comam nutrire Samsonem Nazareum, tum, caesis hostibus triumphare, quod, in similitudinem colubri regulique obsidentis vias, nullum per terram Iis temerarius virtute sua, quasi equi velocitate confisus, eam voluerit
Abbreviated transcription (Latin):
luntati enũ enũciande ⁊ in no¬
ticiam ꝓferende opoitet uecta¬
seruire. fodisse aũ sibi iacõb
sepulchrũ nũqͣm suꝑius legi¬
tur. s forte nisi foduset non
modo diceretur.
tar. Dixit q ei pha¬
rao. ascende et sepeli pr̃em tuum sicut al¬
iuratus es. Quo ascendente ierũt cum eo
oms senes domus psonis cunict maionis¬

Expanded text:
luntati enim enuntiandae et in notitiam perferendae, oportet verservire. Fodisse autem sibi Jacob sepulcrum nusquam superius legirte, nisi fodisset, non modo diceretutar. Dixitque ei Pharao: Ascende et sepeli patrem tuum sicut adjuratus es. Quo ascendente, ierunt cum eo omnes senes domus Pharaonis, cuncti
Abbreviated transcription (Latin):
al nona dies uecabat᷑
qͣndo sepeliẽbant᷑ d̾i
cultores .uii. dieb
exequias celebant.
tus mortui .uii. dies
luctus aũ fatui õe
tempus uite eius.
septenanus enim
tuoꝵ optantes illos
cum drĩo requiesce
a laborib presentis
uite. hinic ergo d̾R
fleuit eũ egyptus
tui agitur a fidelib
ut aĩa que est tripli-¬
cis nature requies-¬
cat ita .uii. dies cele-¬
bratur ut aĩa corꝑi
reconcilietur que
came illiciente pec¬
cauit. In septenario
temnarius ꝑtinet ad
Quaternarius ad
corpus qr quatuor
ostat elementis.

Expanded text:
alis nona dies vocabatur, quando sepeliebantur. Dei cultores septem diebus exsequias celebrabant. tus mortui septem dies: luctus autem fatui omne tempus vitae ejus. » Septenarius enim tuorum, optantes illos cum Domino requiescere a laboribus praesentis vitae. Hinc ergo dicitur: « Flevit eum Aegyptustui agitur a fidelibus, ut anima, quae est triplicis naturae, requiescat; ita septimus dies celebratur, ut anima corpori reconcilietur, quae carne illiciente peccavit. In septenario ternarius pertinet ad quaternarius ad corpus, qui quatuor constat elementis.
Abbreviated transcription (Latin):
os. Quent᷑ cur iacob om̃s qͥͦs
de libenis ⁊ de ancillis genuit
equali honore filios ⁊ heredes
ciliantur pari honore ⁊ gl̾a:
celestia premia largitur. Nõ
est ibi discretio uideus sit an
grecus barbarus an scita seriˢ
an liber qr ꝑ om̃ia ⁊ ĩ om̃ib¬

Expanded text:
c. Quaeritur cur Jacob omnes quos de liberis et ancillis genuit, aequali honore filios et haeredeciliantur, pari honore et gloria coelestia praemia largitur. « Non est enim ibi discretio an Judaeus sit an Graecus, Barbarus an Scytha, servus an liber: quia per omnia et in omnib
Abbreviated transcription (Latin):
auditus est fremitꝰ
equoꝵ eius qui nõ so¬
lum coluber sed et
cerastes uocatur. Ce¬
rastes enun grece la¬
hic serpens cornutꝰ
esse phibetur ꝑ quẽ
scõs morsu pestifere
potestatis armabit᷑.

Expanded text:
auditus est fremitus equorum ejus . Qui non solum coluber, sed etiam cerastes vocatur. Cerastes enim Graece,ur. Serpens hic cornutus esse perhibetur, per quem sanctos morsu pestiferae potestatis armabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
muinus qui aspariu abraham. ysa¬
ac et iacob. in deo om̃ipotente et
nomen meũ adonay. non indi¬
ut darem illis terram chana i¬
tetiam pegiuniationis eoꝵ in q̃
fuerunt aduene. Ego audiui

Expanded text:
minus qui apparui Abraham Isaac et Iacob in Deo omnipotente et nomen meum Adonai non indut darem illis terram Chanaperegrinationis eorum in qua fuerunt advenae ego au
Abbreviated transcription (Latin):
utriusq orduus mi¬
stice uelit uiterpre¬
tari .xii. gemmas a¬
aron inpectore pre¬
ferebat ut significa¬
ret tempus instare

Expanded text:
utriusque ordinis mystice vult interpretari, duodecim gemmas Aaron in pectore praeferebat, ut significaret tempus instare
Abbreviated transcription (Latin):
Suo seriu dimissi ñ ꝑducti ad locum sacrfici indei ss̾¬
qui secuiliter uiuentes ⁊ carnaliter sapientes ñõ intelle¬
xerunt humilitatẽ ⁊ passionem xp̃i duo quidẽ qui ĩ duas¬
ꝑtes diuidendi qd̃ fc̃m est peccante salomone quando diuisus
est poło loco regni ño erpore impietatis quib d̾r aduensatrix

Expanded text:
uo servi dimissi, nec perducti ad locum sacrificii, Juqui, serviliter viventes et carnaliter sapientes, non intellexerunt humilitatem et passionem Christi. Duo quidem, quia in duastes dividendi, quod factum est peccante Salomone, quando divisus est populus loco regni, non errore impietatis, quibus dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
pienda presnia in eteram uitam rapi meruerũt. Unde
ta nocte usq ad mane. Ignis ex eodem altari erit. uestiet᷑
sacerdos tunica ⁊ feminalib lineis. tollens q cineres quos
uorans ignis exussit. et ponens iuxta altare spoliabitur
priorib uestimentis inditus q aliis efferet eos extra castra
et in loco mundissimo usq ad fauillam ꝯsumi faciet. Ig¬
nis autẽ in altari semꝑ ardebit. holocaustũ ergo crematur
mane futuri scl̃i. Ignis ex eodem altari erit qr ex illa solũ
filii aaron qr ignem alienũ deo offerre et nõ eum qui de¬
ceło semel datus est uoluerunt igne celesci ꝑempti sunt
qr qui oꝑa celestia nõ celestis intentione mercedis sed tem¬
poralis fauoris aut ꝯmodi faciunt sñia ire celestis feriunt᷑.
uestietur sacerdos tunica ⁊ feminalib lineis .i. xp̃o qui ĩ nob̃¬

Expanded text:
perum praemia in aeternam vitam rapi meruerunt. Quod ta nocte usque mane. Ignis ex eodem altari erit. Vestietur sacerdosvorans ignis exussit, et ponens juxta altare, spoliabitur prioribus vestimentis; indutusque aliis, efferet eos extra castra, et in loco mundissimo usque ad favillam consumi faciet. Ignis autem in altari semper ardebit. Holocaustum ergo cremabitur at operibus. Ignis ex eodem altari erit, quia illa solum filii Aaron, quia ignem alienum Domino offerre, et non eum qui semel de coelo datus est voluerunt, mox igne coelesti perempti suntque opera coelestia non coelestis intentione mercedis, sed temporalis intuitu favoris aut commodi faciunt, sententia irae coelestis feriuntur. Vestietur sacerdos tunica, et feminalibus lineis. Sacerdos qui o
Abbreviated transcription (Latin):
hanc amaritudinẽ dulcis fit aqua legis ⁊ potabilis. sap̃ia lig
missum fuerit in lege ostendens qũo debeat intelligi curũcisio.
sabb̃m lex lepie ⁊ huius amaritudo legis uertitur in dulcedinẽ
intelligentie sp̃nalis. ut ppłs bibere possit qui ydola reliquit. ⁊
ad deum confugit. si audiat legem de sacrificiis docentem con¬
tinuo fugio ⁊ bibere ño potest. In hanc ergo amaritudinẽ .i. lte
teram leg̃is posuit deus iusticiam ⁊ testimonia uelud .s. ĩ uascłe
istum. ĩ.i.s. ut ergo possit hec aqua bibi. ostendit deuc uignũ
qd mutitur in eam. ut qui bi¬
berit nõ moriatur nõ saritiat
amaritudinem. si quis ergo sñ
ligno uite et sine misterio c̃rucis.
sine fide xp̃i sñ intelligencia spi¬
rituali biberit amaritudine mo-¬
rietur. unde littera occidit .i. aqͣ
mara si bibatur nõ mutata
⁊ ĩ dulcedinem uersa.

Expanded text:
hanc amaritudinem, dulcis fit aqua legis et potabilis. Prov. III:hanc amaritudinem, dulcis fit aqua legis et potabilis. Prov. III:e Christi missum fuerit in lege, ostendens quomodo debeat intelligi circumcisio, sabbatum, lex leprae et hujusmodi, amaritudo legis vertitur in dulcedinem intelligentiae spiritualis, ut populus bibere possit qui idola reliquit et ad Deum confugit. Si audiat legem de sacrificiis docentem, continuo refugit et bibere non potest. In hanc ergo amaritudinem, id est litteram legis, posuit Deus justitias et testimonia, velut scilicet in vasculo rum istum in vasis fictilibus . Ut ergo possit haec aqua bibi, ostendit Deus lignum quod mittatur in eam, ut qui biberit non moriatur, non sentiat amaritudinem. Si quis ergo sine ligno vitae, id est, sine mysterio crucis, sine fide Christi, sine intelligentia spirituali biberit, amaritudine morietur. Unde: Littera occidit, id est, aqua Mara, si bibatur non mutata et in dulcedinem versa.
Abbreviated transcription (Latin):
Oꝵ. post transitũ maris tu¬
bri post choros ⁊ tympana pꝰ
triumphales hymnos uenitur
sitis. sed clamauit moyses ad
dñm et oscendit ei lignum qͦ
dulcis fca est aqua ⁊ ibi posu¬
it deus illi iusticias ⁊ iudiciũ
ubi .s. amaritudo ubi sitis ⁊ qd̾
rum alius nõ erat locus digni¬
or et apcior preterea qd̃ dig dixit
ostendit illi lignum deus ⁊ mi-¬
sit illum in aquam et fcã est
dulcis qiͣ nõ posset sine ligno
aquam facere dulcem. deus aut
moyses lignum nesciret s si lex
scd̃m luteram accipiatur ama-¬
ra est. ⁊ ip̃a mara. quid enĩ tam
amarum ꝙͣ ut puer octauo die
cutũcisionis iuilnus accipiat ⁊ rigorem sr̃itinera ꝑaciatur in¬
fancia amarũ est enĩ poculum legis ut ppłs dei no qui ĩ moy¬
se baptiratus est in nube ⁊ ĩ mari sed qui in sp̃u ⁊ aqua ñ pos¬
sit bibere ⁊ gustare nec hostiarum ferre amaritudinem nec sab¬
bati obseruanciam sed si deus oscendat lignum qd̃ mittatur in

Expanded text:
. Post transitum maris Rubri, post choros et tympana, post triumphales hymnos, venitur sitis. Sed clamavit Moses ad Dominum, et ostendit ei lignum, quo dulcis facta est aqua, et ibi posuit Deus illi justitias et judicium; ubi scilicet amaritudo, ubi sitis, et, rum, alius non erat locus dignior et aptior. Praeterea quod dicit, ostendit illi lignum Deus, et misit illud in aquam, et facta est dulcis, quasi non posset sine ligno aquam facere dulcere Deus, aut Moses lignum nesciret. Sed si lex secundum litteram accipiatur, amara est et ipsa Mara. Quid enim tam amarum quam ut puer octavo die circumcisionis vulnus accipiat, et rigorem ferri tenera patiatur infantia? Amarum est enim poculum legis, populus Dei, non qui in Mose baptizatus est in nube et in mari, sed qui in spiritu et aqua non possit bibere et gustare, nec hostiarum ferre amaritudinem, nec sabbati observantiam. Sed si Deus ostendat lignum quod mittatur in
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicatores xp̃i ascendentes ad¬
inteligendam diuinitatẽ om̃em
creatiuam ercedentes ut inue¬
niant in principio uerbum
descendentes ut inueniant eũ
fcm ex muliere. fc̃m sb̃ lege ⁊
c̾. In illa enim scala a terra us¬
sp̃m qr ĩ illa carnales ꝓficien¬
ad quos lacte nutriendos sp̃u¬
ales descendũt qr nõ possunt

Expanded text:
risti, ascendentes adintelligendam Divinitatem; omnem creaturam excedentes, ut inveniant in principio Verbum Descendentes ut inveniant eum, « factum ex muliere, factum sub lege, » etc. In illa etiam scala a terra us in illa carnales proficienAd quos lacte nutriendos spirituales descendunt, quia non possunt
Abbreviated transcription (Latin):
ad ip̃m ascendit᷑ ut ĩ excelsis ĩ¬
telligatur. ⁊ descenditur ut ĩ¬
ꝑ illum se ẽtigunt ut sublim̃
Exspectent. ⁊ hũiliant ut eũ¬
humiliter ⁊ temꝑanter ancĩ¬
cient.
go sum dñs deus abraham prĩs tui et¬

Expanded text:
xcelsis illigatur: et descenditur, ut r illum se erigunt, ut sublimem exspectent: et humiliant, ut eublimiter et temperanter annuntient. Ego sum Dominus Deus Abraham
Abbreviated transcription (Latin):
Aug̃. Cum de sabb̃o preciꝑet
quid est qd̃ adiunxit de sac̃io
temꝑe sacionis et messis an
forte ita obseruandã requiem
sabbati precepit ut nec illa tẽ¬
pora hant extusationem que
agricolis ualde sunt necc̃ia pp̃
multum urget oꝑatio ut re¬
quiescat᷑ in sabbo et sic ꝑ hec
temꝑa que opus płimum fla¬
gitant significatũ est om̃i tẽ¬
pore sabbati debere cessari.
ascenderet nec de terra sua sol¬
lititus esset deo ꝓmittente cus¬
todiam qd̃ nemo inde aliqͥd
ꝯcupisceret pp̃ illum qui ascẽ¬
dit ne suam iñ timeret absẽ¬
ciam et hic satis ostendit quid
supra dixerit nõ apparebis in
conspectu dei tui manis. qr ĩ
illo loco dixit ubi tabernacłm
uł templũ deus fuerat hĩtur᷑.¬

Expanded text:
 Cum de sabbato praecepisset, quid est quod adduxit, SationTempore sationis et messis. An forte ita observandam requiem sabbati praecepit, ut nec illa tempora habeant excusationem, quae agricolis valde sunt necessaria pmultum urget operatio, requiescatur in sabbato: ac sic per haec tempora, quae opus plurimum flagitant, significatum est, omni tempore sabbato debere cessari. ascenderet, nec de terra sua sollicitus esset, Deo promittente custodiam, quod nemo inde aliquid concupisceret, propter illum qui ascendit, ne suam inde timeret absentiam. Et hic satis ostendit quid supra dixerit, Non apparebis in conspectu Domini Dei tui inanis, quia in illo loco dixit ubi tabernaculum vel templum Deus fuerat habitur
Abbreviated transcription (Latin):
ca sua. quibz au¬
ditis moyses fecit
om̃ia que ille sug¬
gesserat et electis
niris isrł de cunctis
strenus constituet
eos principes pplĩ
tribunos centurio¬
nes quinquagena¬
rios et decanos qui
iudicabant plebẽ¬

Expanded text:
ce . Quibus auditis, Moyses fecit omnia quae ille suggesserat: et electis viris strenuis de cuncto Israel, constituit eos principes populi, tribunos et centuriones, et quinquagenarios et decanos, qui judicabant plebe
Abbreviated transcription (Latin):
de uestib tabularum ait. posterioris aũ parietis .ix. cubi¬
tos .ui. tabule faciebant quib ꝯuncte sunt due alie ta¬
bule ex medio cubito secte qͣs angłares posuerunt ad in¬
aureos ꝑ exteriorem frontem e¬
minentes uelud quibdam ra
et ꝑ eos deaurati uecces inmi¬
ssi smo quoq habente magni¬
tudinem cubitoꝵ quinq erãt¬
q ad ꝯiunctiones tãbulaꝵ ĩ
cuiusq in alio uectis capite
gum parietũ in longitudine
positoꝵ unus erat ordo ꝑta¬
bulas omnes uadens quõ per
u̾cinos utriusq parietis late
ut nec auentis moueretur neq
alia causa tabernacłm contur¬
baret. sed immobile secura qͥe¬
te seruaretur

Expanded text:
it, Posterioris autem parietis novem cubitos sex tabulae faciebant, quibus conjunctae sunt aliae duae tabulae, ex medio cubito factae, quas angulares posuerunt ad inaureos, per exteriores frontes eminentes, velut quibusdam radet per eos deaurati vectes immissi, unoquoque habente magnitudinem cubitorum quinque, erantque ad conjunctiones tabularum, cujusque in alio vectis capite, gum parietum in longitudine positorum erat ordo per tabulas omnes vadens, quo per uncinos utriusque parietis laterut neque a ventis moveretur, neque alia causa tabernaculum conturbaret, sed immobile secura quiete servaretur