comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& mihi non uultis credere o perib cre¬
diteut sciatis & cognoscatis quoniã pa¬
nis causa obiectae eiblas phemiȩ intulit :
id enĩ ad crimen de putabat᷑ quod se
cum homo es s& dm̃ facer&: dm̃ autẽ
sefacereperid arguebatur quod dixiss &
ego & paterunum sumus de mons¬
traturus itaq hoc quod ipse& paterunũ
essent exnatiuitatis usurpatum rẽna¬
tura ineo primum in eptiã ridiculio ppro¬
brii confutat cur in reatũ uocaretur
quod secum homo e ẽ tdm̃ faceret᷑cum
enim lexhuius nominis ad pellationẽ
sanctis hominib: decerner& & sermo
dĩ in dissolubilis confirmarethanc in ꝑ¬
titi nominis professionem quomodo hic
quem patersc̃i ficas set & quem in hunc
mundum mississ& blasphemus ẽẽtdĩ
sefilium confitendo cũ cognominatos
perlegem deos indis solubilis ds̃ fermo
statuis sec̃ iam ergo non ẽ criminis qđ
sedm̃cum homo sit faciatcũ eos quibo¬
mines sint lex deos dixerit& siaceteris
hominib non inreligios a huius nominis

Expanded text:
ris agnosce; et eorum te intellige esse consortem, quorum in te refers perfidiae exemnis causa objectae ei blasphemiae intulit. Id enim ad crimen deputabatur, quod se cum homo esset Deum faceret. Deum autem se facere per id arguebatur, quod dixisset: Ego et Pater unum sumus. Demonstraturus itaque hoc, quod ipse et Pater unum essent, ex nativitatis usurpatum esse natura; in eo primum ineptiam ridiculi opprobrii confutat, cur in reatum vocaretur, quod se cum homo esset Deum faceret. Cum enim lex hujus nominis appellationem sanctis hominibus decerneret, et sermo Dei indissolubilis confirmaret hanc impertiti nominis professionem; quomodo hic, quem Pater sanctificasset, et quem in hunc mundum misisset, blasphemus esset Dei se filium confitendo; cum cognominatos per legem deos indissolubilis Dei sermo statuisset? Jam ergo non est criminis, quod se Deum cum homo sit faciat; cum eos, qui homines sint, lex deos dixerit. Et si a caeteris hominibus non irreligiosa hujus nominis
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ alterũ effluant naturȩ tamen
uirtute intrase inuicem manendũ &
perda tamnaturȩ eius demoriginẽ
nascentẽ sequit᷑ ille qui gigniitacceptã
natiuitatẽ cuius uirtus & sid friuetur :
non tam̃ austretur ingignente sẽ ma¬
n& illequina scit᷑ & hoc quidẽ tantũ ad
humanȩnatiuitatis intellegentiã com¬
memoratũ a nobsit non &iã ad perfec
tũ in unigenitodõ natiuitatis exemplẽ.
quianaturȩ humanȩ infirmita sexdis¬
parib. conparat᷑ & ex inanimiscontine¬
tur aduitam nec statĩ in ea qđ gignitur

Expanded text:
hominem alterum effluant, naturae tamen hominem alterum effluant, naturae tamen virtute intra se invicem manent: dum et per datam naturae ejusdem originem, nascentem sequitur ille qui gignit; et per acceptam nativitatem, cujus virtus etsi derivetur, non tamen aufertur, in gignente se manet ille qui nascitur. Et hoc quidem tantum ad humanae nativitatis intelligentiam commemoratutum in Unigenito Deo nativitatis exemplum, quia naturae humanae infirmitas ex disparibus comparatur, et nec ex inanimis continetur ad vitam, nec statim in ea qui gignitur
Abbreviated transcription (Latin):
ret᷑ cui perdilectionẽ patrisoperũ pat̃¬
norũ quȩ pereũ efficiuelletesse con¬
nata cognatio: porro aut perdemons¬
trationis profesiionẽ ignorantis ineona¬
turȩ diuersitas crederetur ea ipsaquȩ
profite tur demonstranda nonnescit us¬
q: ad eo non de exempli auctoritategessu¬
rus ẽ utuiui fic& quosuelit. uelle enim
naturȩ libertas. ẽ quȩ ad perfectae
uirtutis beatitudinem cum arbitru

Expanded text:
retur, cui per dilectionem Patris, operum pateretur, cui per dilectionem Patris, operum paternorum, quae per eum effici vellet, esset connata cognitio. Porro autem ne per demonstrationis professionem, ignorantis in eo naturae diversitas crederetur; ea ipsa quae profitetur demonstranda, non nescit. Usque adeo non de exempli auctoritate gesturus est, ut vivificet quos velit. Velle enim naturae libertas est, quae ad perfectae virtutis beatitudinem cum arbitrii
Abbreviated transcription (Latin):
mortuos &uiui ficat sic & filius quos
uult uiuificat. demonstratio ergo
futuri operis non ignoratur a filiocui hoc
demonstrandum ẽ. ut exemplo paternȩ
naturȩ mortuo suiui fic& ea enĩ patrẽ
demonstraturum filio dicit quȩ miren¬
tur. & quȩ eadem essent mox docuit.
sicut enĩ pater suscitat mortuos & uiui¬
ficat sic & filius quos uult uiuificat.
exaequata uirtus ẽ. pernaturȩ indis si
milis unitatem & demonstratio operũ
non ignorationis instructio ẽ sed nr̃ae
fideiquȩ non filio scientiam ignorato
rum sed nobis confessionẽ natiuitatis
inuexit confirmans eã perid quod sibi
omnia essent demonstrata quȩ poss& ne¬
q enim non circum spectũ secȩlestis
sermo egit ne forte diuersȩ naturae
significatio sub occasione dictiambigiu
subreper& demonstrata e nĩ ei potius ope¬
rapatris ẽẽ ait : quam ad operationẽ eorũ
naturã uirtutis adiectamut demonstra¬
tio ipsanatiuitatis esse substantia doce¬

Expanded text:
mortuos et vivificat, sic et Filius quos mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat. Demonstratio ergo futuri operis non ignoratur a Filio, cui hoc demonstrandum est, ut exemplo paternae naturae mortuos vivificet. Ea enim Patrem demonstraturum Filio dicit, quae mirentur: et quae eadem essent illa, mox docuit: Sicut enim Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat . Exaequata virtus est per naturae indissmilis unitatem, et demonstratio operum non ignorantionis instructio est, sed nostrae fidei quae 512 non Filio scientirum, sed nobis confessionem nativitatis invexit, confirmans eam per id, quod sibi omnia essent demonstrata quae posset. Neque enim non circumspectum se coelestis sermo egit, ne forte diversae naturae significatio sub occasione dicti ambigui subreperet. Demonstrata 190 enim ei potius opera Patris esse ait, quam ad operationem eorum naturam virtutis adjectam: ut demonstratio ipsa nativitatis esse substantia doce
Abbreviated transcription (Latin):
ram : & signific& natiuitatem: hor nã¬
q: sequitur. paterenim diligitsi¬
lium & omnia de monstratei quarip¬
sefacit & maiora horum opera demons¬
trabitei ut uos admireminisi cut enĩ
monstratio operum aludhic nobis prẽt
quã natiuitatis fidem ingerit ut subsis¬
tentem filium ex subsistente dõ patre
credamus nisi forte perignorationem
credendus ẽ unigenitus didoctrinade¬
monstrationis eguisse sed tae meritas¬
impiȩ huius existimationis non ad mit¬
titur: non enim doceri aeget quaquid quid
docendus sit scat qiã postea quam ait
paterdiligit filiũ & omniademon stratei
quae ipsefacit. ut hostender& omnem
hanc patris demonstrationem fidei
nostrae essed octrinam ut scilic& & pa¬
ternobis inconfessione ess& & filius &
ne quahicignoratio infilio poss& intelle¬
gicui pater opera omnia quaeipse fa¬
cer& monstrar& continuo ait. & ma¬
iorahorum opera demonstrabit ei ut uos
admiremini sicut enim pater suscitat

Expanded text:
ram, et significet nativitatem. Hoc namram, et significet nativitatem. Hoc namque sequitur: Pater enim diligit Filium, et omnia demonstrat ei quae ipse facit; et majora horum opera demonstrabit ei, ut vos monstratio operum aliud hic nobis praeter quam nativitatis fidem ingerit, ut subsistentem Filium ex subsistente Deo patre credamus? Nisi forte per ignorationem credendus est unigenitus Deus doctrina demonstrationis eguisse; sed temeritasimpiae hujus existimationis non admittitur. Non enim doceri eget qui quidquid docendus sit sciat. Nam postea quam ait: Pater diligit Filium, et omnia demonstrat ei quae ipse facit: ut ostenderet omnem hanc Patris demonstrationem fidei nostrae esse doctrinam, ut scilicet et Pater nobis in confessione esset et Filius, et ne qua hic ignoratio in Filio posset intelligi, cui Pater opera omnia, quae ipse faceret, demonstraret; continuo ait: Et majora horum opera demonstrabit ei, ut vos admiremini. Sicut enim Pater suscitat
Abbreviated transcription (Latin):
similiter & illud ad significationem na¬
tiuitatis adiecit. om̃a uero & eadẽ ad hos¬
tendendȩnaturȩ ueritatẽ locutus ẽ : in
his enim quȩ & quȩ cumq & eadem sunt
nec diuersitas potest ẽẽ necre liquum. at¬
q: ita innatura eademẽ. cui eademom¬
nia possenaturȩ sit : ubi uero similiter
perfiliũ eadẽ omnia fiunt similitudo
operum similitudinem operantis exdu¬
situt om̃ ãquȩ pater facit eademom̃a simi¬
literfaciat & filius hȩc ẽ uerȩnatiuitatis
intellegentia & fidei nr̃ȩ quȩ exenatu¬
rȩdiuinȩ unitatȩ unius indifferentis¬
que diuinitatis uerita tẽ in pa tre&filio
confitetur ab solutissimũ sacram̃tũ ut ea¬
dẽ faciendo filius similiter faciat. & simi¬
liter faciendo ẽadem sint ipsaquȩ fa¬
uat quia subima hac significatione testen¬
tur & similiter facta natiuitatẽ & eadẽ
nis dominicȩ ordo ecclesiasticae sidei
integrũ ordinem ut nec discernat natu¬

Expanded text:
er Ibidem. Similiter illud ad significationem naer Ibidem. Similiter illud ad significationem nativitatis adjecit: omnia vero et eadem ad ostendendae naturae veritatem locutus est. In his enim, quae et quaecumque et eadem sunt, nec diversitas potest esse, nec reliquum. Atque ita in natura eadem est, cui eadem omnia posse naturae sit. Ubi vero similiter per Filium eadem omnia fiunt, similitudo operum solitudinem operantis exclusit: ut omnia quae Pater facit, eadem omnia similiter faciat et Filius. Haec est verae nativitatis intelligentia, et fidei nostrae, quae ex naturae divinae unitate, unius indifferentisque divinitatis veritatem in Patre et Filio confitetur, absolutissimum sacramentum, 189 ut eadem faciendo Filius similiter faciat, et similiter faciendo eadem sint ipsa quae faciat: quia sub una hac significatione testentur et similiter facta nativitatem, et eadem nis dominicae ordo ecclesiasticae fidei integrum ordinem, ut nec discernat natu
Abbreviated transcription (Latin):
auferr&ait filiũ absefacere nihil posse
nisi qđ patrẽ facientẽ uidiss&. & ut
maner& salutaris inpatre & filio con¬
fessionis nostrȩ ordonaturam natiui¬
tatis hostenditquȩ potestatem efficien¬
di nom per incrementa indultarũ ad unũ¬
quodq opusiuriũ sumer& sedde cogni¬
tione prȩsumer&: prȩsumeretautẽ
nonde aliquo operis corporalis exem¬
plo utaliqui prius paterfacer& ad id quod
di innaturamdi substitis set id est expatre
filius natus ess& peruirtutis acnaturȩ
insepaternȩ conscientiam nihil ab seni¬
si quod patrem facientem uidiss& fili¬
ũ facere posse testatus ẽ. & cum unige¬
nitus ds̃ pater nae uirtutis operationi¬
b. operaretur tantum sibiad faciendũ prȩ¬
sumer& quantum in conscientia sua es¬
s& inseparabilem a sedĩ patris quã per
legitimamnatiuitatẽ optinebat possena¬
turã non enĩ corporalib: modis ds̃ uid&
sed uisus eiomnis inuirtutenaturȩ est :

Expanded text:
auferret; ait Filium ab se facere nihil posse, auferret; ait Filium ab se facere nihil posse, nisi quod Patrem facientem vidisset. Et ut maneret salutaris in Patre et Filio confessionis nostrae ordo; naturam nativitatis ostendit, quae potestatem efficiendi non per incrementa indultarum ad unumquodque opus virium sumeret, sed de cognitione praesumeret: praesumeret autem non de aliquo operis corporalis exemplo, ut aliquid prius Pater faceret ad id, quod Dei in naturam Dei substitisset, id est, ex Patre Filius natus esset; per virtutis ac naturae in se paternae conscientiam nihil ab se, nisi quod Patrem facientem vidisset, Filium facere posse testatus est: et cum unigenitus Deus paternae virtutis operationibus operaretur, tantum sibi ad faciendum praesumeret, quantum in conscientia sua esset, inseparabilem a se Dei patris, quam per legitimam nativitatem obtinebat, posse naturam. Non enim corporalibus modis Deus videt, sed visus ei omnis in virtute naturae est.
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc operatur & ego operor
& hin comnis accendebatur inuidia qđ
sedõ ex ȩquas set & pater ni nominis u¬
surpatione uolens itaq & natiuitatẽ suã
confirmare &naturȩ uirtutẽ profiteri:
ait. non potest quicquam facere abse
filius nisi quod uiderit patrem facien¬
tem : exordium responsionis aduer¬
sum uidȩ orum impium motum ꝑquẽ
usq ad uoluntatem inferendȩ mortis
exagitabantur aptatum ẽ: namaduo¬
lantis abbatiobictum sibireatũ dixerat.
pater meus usq ad huc operatur & ego
operor. ut usurpasse hoc ex auctoritate
intellegeretur exempli significanstam̃
hoc qđ ipseager& patris eẽ opus intelle¬
gendum quia ipse in seo peraretur ope¬
rante & rursum aduersum eã inuidiã
qua seperpaternum nomendõ ex ȩ¬
quass& hȩc subdidit. amenamen
dico uobis non potest filius absefacere quic¬
quam nis quod uiderit patrem faci¬
entem. neigitur exequatio illa ꝑ no¬
mennaturamq filiifidem natiuitatis

Expanded text:
adhuc operatur, et ego operor adhuc operatur, et ego operor . Et hinc omnis accendebatur invidia, quod se Deo exaequasset paterni nominis usurpatione. Volens itaque et nativitatem suam confirmare, et naturae virtutem profiteri, ait: Non potest quidquam facere ab se Filius, nisi quod viderit Patrem facientem . Exordium responsionis adversum Judaeorum impium motum, per quem usque ad voluntatem inferendae mortis exagitabantur, aptatum 188 est. Nam ad violati sabbati objectum sibi reatum dixerat, Pater meus usque adhuc operatur, et ego operor: ut usurpasse hoc ex auctoritate intelligeretur exempli; significans tamen hoc, quod ipse ageret. Patris esse opus intelligendum, quia ipse in se operaretur operante. Et rursum adversum eam invidiam, qua se per paternum nomen Deo exaequasset, haec subdidit: Amen, amen dico vobis, non potest Filius ab se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Ne igitur exaequatio illa per nomen naturamque filii fidem nativitatis
Abbreviated transcription (Latin):
norificent filium sicut honori ficant pa¬
trem qui non honorificat filium non ho¬
nori ficã patrem quimisit illum:
propositionis quidem ordoit᷑ exigebat ut
singula queque genera singularũ quarũ¬
tiuitatenaturã potestate professionede¬
dicis semus demonstrationostra gradus
singulos dispositionis propositȩ percur¬
rer& sed natiuitatis id natura non patitur
quȩ in se& nom̃ & naturam & potesta¬
tem & professionem sola conplectitur si¬
ne his enimnatiuitas non erit quia in sehȩc
omnianascendo contineat: hancigit᷑ trac¬
tantes incidimus in eã necessitatem ut
superius comimemorata ad ordi nemirac¬
tatus propriidis ferre non liceat. res¬
pondens enim dñs adiudaeos quod eũ
interficere obhoc magis uellent quia pa¬
trẽ suũ dicens dm̃ ȩqualem dõ fecisset
omne sacramentum fidei nostrȩdum in¬
piis eorum motibus contradicit exposuit.
dixeratenim superius cum paralrtico cu¬
rato uiolati sabbati reus &iam mortis
iudicio constitueretur. patermeus usq

Expanded text:
rificent Filium sicut honorificant Patrem. Qui non honorificat Filium, non honorificat Patrem, qui misit illum . Propositionis quidem ordo id exigebat, ut singula quaeque genera singularum quarumtivitate, natura, potestate, professione didicissemus, demonstratio nostra gradus singulos dispositionis propositae percurreret: sed nativitatis id natura non patitur, quae in se et nomen, et naturam, et potestatem, et professionem sola complectitur. Sine his enim nativitas non erit; quia in se haec omnia nascendo contineat. Hanc igitur tractantes, incidimus in eam necessitatem, ut superius commemorata ad ordinem tractatus proprii differre non liceat. pondens enim Dominus ad Judaeos, quod eum interficere ob hoc magis vellent, quia patrem suum dicens Deum, aequalem se Deo fecisset, omne sacramentum fidei nostrae, dum impiis eorum motibus contradicit, exposuit. Dixerat enim superius, cum, paralytico curato, violati sabbati reus etiam mortis judicio constitueretur, Pater meus usque
Abbreviated transcription (Latin):
manisensus opinione communia sintut
& natiuitas naturȩ habeatȩ qualitatẽ.
& ubiȩ qualitas ẽ. neq alienũ aliquid
a sepossit ẽẽ nec solum tam̃ exipsis dic¬
tis dominicis huius quoq sermonis nos¬
tri fides ad firmanda ẽ nȩtȩmeritas con¬
tradicendi sublibertate diuersem ho
minibus intellegentiȩ audeat professi¬
onib: diumidese testimoni contraire.
respondis enim dñs. non potest filius ab
se facere quicquã nisi quodiuderit pa¬
tremfacientem quȩcumq enimille

Expanded text:
mani sensus opinione communia sint, ut mani sensus opinione communia sint, ut et nativitas naturae habeat aequalitatem, et ubi aequalitas est, neque 187 alienum aliquid a se possit esse, nec solum; tamen ex ipsis dictis dominicis hujus quoque sermonis nostri fides affirmanda est, ne temeritas contradicendi, sub libertate diversae in nominibus intelligentiae, audeat professionibus divini de se testimonii contraire. Respondit enim Dominus: Non potest Filius ab se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem: quaecu
Abbreviated transcription (Latin):
potius hȩc euangelistȩ ẽ causam demons¬
trantes curd̃m interficere iudȩi uellent :
cessatergo perimpietatem blas pheman¬
tium uitio sae intellegentiȩ excusatio.
cumpera postoli auctoritatem subsig¬
nificationenatiuitatis proprietasnatu¬
ralis hostensa sit. patrem suum dicebat
dm̃ ȩqualem se faciens dõ:
annenaturalis natiuitas nonẽ. ubi per
nomem patris propriinatur ȩ ȩ qualitas
demonstratur non enũ ambigitur quin
ȩqualitas nihil differatquis porrodu¬
bitabit quin in differentem naturã
natiuitas consequatur᷑ hinc enimẽ sola
illa quȩ uere eẽpossit ȩqualitasquiana¬
turȩ ȩqualitatẽ sola possit prȩstarenati¬
uitas ȩ qualitas uero nusquã ibi t̃ẽ cre¬
detur ubi unio est nec tamen illic reppe¬
rietur ubi differtita similitudinis ȩqua¬
litas nec solitudinẽ hab& nec diuersita¬
tem quia om̃is equalitas ne. diuersa nec
intellegentiȩ nostrae iuditiacũ hu¬

Expanded text:
potius haec Evangelistae est, causam demonspotius haec Evangelistae est, causam demonstrantis cur Dominum interficere Judaei vellent. Cessat ergo per impietatem blasphemantium vitiosae intelligentiae excusatio; cum per Apostoli auctoritatem, sub significatione nativitatis, proprietas naturalis ostensa sit: Patrem suum dicebat Deum, aequalem se faciens Deo. Anne naturalis nativitas non est, ubi per nomen patris proprii, naturae aequalitas demonstratur? Non enim ambigitur, quin aequalitas nihil differat. Quis porro dubitabit, quin indifferentem naturam nativitas consequatur? Hinc enim est sola illa quae vere esse possit aequalitas: quia naturae aequalitatem sola possit praestare nativitas. Aequalitas vero numquam ibi esse credetur, ubi unio est: nec tamen illic reperietur, ubi differt. Ita similitudinis aequalitas nec solitudinem habet, nec diversitatem: quia omnis aequalitas nec diversa, nec intelligentiae nostrae judicia cum hu
Abbreviated transcription (Latin):
coeptũ ẽe potest non idipsũ ẽẽ quod nas¬
cidum omne coeptũ autexnihilo in ali¬
quid existit aut exalio in aliutꝰ proficit.¬
& desinit ut exterra aurũ ut exsolidis
liquid aut ex frigidis feruenti aut ex al¬
bis punice aut exaliquis animantiaut
ex animis uiuentiadĩ aũt̃ filius neq exnihilo
ds coepitẽo sed natus ẽ : neque aliut ali¬
quid fuitante quã ds̃ ẽ: atq it aquindm̃
natusẽ nec coepit quod ds̃ ẽ. nec pro fi¬
citten& itaquenatiuitaseã exquas ubsti¬
tit naturã & filius dĩ non aliutquã qđ
ds̃ ẽ. substititaut quisque hint ambigit:¬
discata uideis intellegentiã naturȩ
uel potius cognoscat ab euangelio ueri¬
tatẽ natiuitatis in quo scriptum ẽ
propter hoc magis quȩ rebant eũ iu¬
dȩi interfice reqm̃ non solum solue¬
bat sabbatũ sed & quod proprium si¬
bi patrẽ dicebatdm̃ ȩqualẽ sefaciens
dũ non nuncut inceteris sol& iudȩo¬
rũ sermo abhis dictus refertur. expositio

Expanded text:
coeptum esse, potest non id ipsum esse quod nasci, dum omne coeptum aut ex nihilo in aliquid exsistit, aut ex alio in aliud proficit et desinit; ut ex terra aurum, ut ex solidis liquida, ut ex frigidis ferventia, ut ex albis punicea, ut ex aquis animantia, ut ex inanimis viventia: Dei autem filius neque ex nihilo Deus coepit esse, sed natus est; neque aliud aliquid fuit ante quam Deus est . Atque ita qui in Deum natus est, nec coepit quod Deus est nec profecit. Tenet itaque nativitas eam ex qua substitit naturam, et filius Dei non aliud quam quod Deus est subsistitdiscat a Judaeis intelligentiam naturae, vel potius cognoscat ab Evangelio veritatem nativitatis, in quo scriptum est, Propter hoc magis quaerebant eum Judaei interficere, quoniam non solum solvebat sabbatum, sed et quod proprium sibi patrem dicebat Deum, aequalem se faciens Deo . Non nunc, ut in caeteris solet, Judaeorum sermo ab his dictus refertur: expositio
Abbreviated transcription (Latin):
consummauitaut̃ totius fide mostrae
sacramentum unigenitidĩ sermonãq
cum responsum adidfuis s&curse cum
homo eẽtdm̃ facer& ut dictum illut
ego & pater unum sumus. ab solute &
perfectȩ intellegentiȩ ordinẽ sume¬
rethȩc consequenter subiecit. uosdici¬
tis quia blas phemaui quoniã dixi filius¬

Expanded text:
Consummavit autem totius fidei nostrae sacramentum unigeniti Dei sermo. Namque cum responsum ad id fuisset, cur se cum homo esset Deum faceret; ut dictum illud, Ego et Pater unum sumus, absolutae et perfectae intelligentiae ordinem sumeret, haec consequenter subjecit: Vos dicitis, quia blas
Abbreviated transcription (Latin):
quam quamigitur inplurimis acpene
omnib: dictis sacramenti huius prestite¬
rit ab solutionem nequando confessus
dm̃ patrem ab eius seunitate discer¬
nerot neq seinunitate ipsius conlocans
eundem tamen unum & solitarium
profitetur tamen &iam ex hoc uel maxi¬
me intellegeretur sa cramentum &
unitatis & diuinitatis doceri cumait
egoaũt habeo testimonium maius lo¬
hanne : opera enim quae de ditmibi pat̃
ut perficiam ea ipsa opera quȩ faciotes¬
timonium perhibent deme quõ pater

Expanded text:
Quamquam igitur in plurimis ac pene omnibus dictis sacramenti hujus praestiterit absolutionem, ne quando confessus Deum patrem, ab ejus se unitate discerneret; neque se in unitate ipsius collocans, eumdem tamen unum et solitarium profiteretur: tamen etiam ex hoc vel maxime intelligitur sacramentum et unitatis et nativitatis doceri, cum ait, Ego autem habeo testimonium majus Joanne. Opera enim quae dedit mihi Pater ut perficiam ea, ipsa opera quae facio, testimonium perhibent de me, quonia
Abbreviated transcription (Latin):
cemeius umquam audistis neq figurã eꝰ
uidistis & uerbum eius non habetis inuob
manentem. extra crimenergosunt
ignorantes testimonium patris quunhis
num quam auditus acuisus sit & in his
non maneat uerbum eius sed non sunt
subuenia in cogniti sibi testimonii quia
testimonium desepatris operum suorũ
testimonium eẽ. profitetur: operaigit᷑
de eo testantur quod a patre sitmissus
sod hocoperum testimonium patris est
& cum operatio filii patris testimoniũ sit¬
ea necesse ẽ operari luxp̃onaturam
intellegendam esse perquam testisi&
ra patertestans ostendunt in separabui¬
lis secundum natiuitatom essenaturȩ
cumdĩ dexp̃o testimonium eaips axp̃i
eẽ significetur operatio: Non sunt¬
itaq: extrareatum nomcogniti sibi tes¬
timonii cumopus xp̃i testimonio de eo
patrissit neq in eo quod testantis uo¬
cem non audierint & figuram noniu¬
derint & uerbum eius manens non habu

Expanded text:
cem ejus umquam audistis, neque figuram ejus cem ejus umquam audistis, neque figuram ejus vidistis, et verbum ejus non habetis in vobis manens. Extra crimen ergo sunt ignorantes testimonium Patris, qui in his numquam auditus ac visus sit, et in his non maneat verbum ejus? Sed non sunt sub venia incogniti sibi testimonii: quia testimonium de se Patris operum suorum testimonium esse profitetur. Opera igitur de eo testantur quod a Patre sit missus; sed hoc operum testimonium Patris est. Et cum operatio Filii Patris testimonium site est operari in Christo naturam intelligendam esse, per quam testis etin ejus opere Pater testans, ostenduntur inseparabilis secundum nativitatem esse naturae; cum Dei de Christo testimonium, ea ipsa Christi esse significetur operatio. 21. Juitaque extra reatum non cogniti sibi testimonii; cum opus Christi testimonium de eo Patris sit. Neque in eo, quod testantis vocem non audierint, et figuram non viderint, et verbum ejus manens non habu
Abbreviated transcription (Latin):
creditis patrem testatum eẽ defilio
quomodo uere intelle getur cumneo
ipseuisus sit necuox audita sit: memini
quidem decȩlis auditam uocem fuisse
dicentem hicẽ filius meus dilectus in quo
bene placuihunc audite. & quomodo
uoxdĩ auditanonẽ cum paternȩ uocis
significationem in seuox audita contineat
sed farte hieros olrmis manentes nonau¬
dierunt quia indesertis lohannes solus au¬
dierit: quȩ rendum ergo m hiero solimis
quomod otestatus ẽ: pater: nonenĩ test¬
moniam lam lohannis utitur uocem ecelo
audientis sed hab&testononium mauis
iohanne & quod boc ess& continuo sub¬
iecit: opera enim quȩ dedit mihi pater ut
perficiam ips a operaquȩ facio testimoni¬
um perhibent deme quõ patermemisit
agnosce testimonii auctoritatem: neq
enimquis quam nisi filius apatremis sus
haccager& opus ergosuum testimoniũ ẽ
sed quid tandem sequitur & quimisitme
pater ipsetestificatus ẽ deme neq uo¬

Expanded text:
eqq.. Patrem testatum esse de Filio quomodo vere intelligitur, cum nec ipse visus sit, nec vox ejus audita sit? Memini quidem de coelis auditam vocem fuisse, dicentem: Hic est filius meus dilectus, in quo bene 273 complacui: hunc audite . Et quomodo vox Dei audita non est, cum paternae vocis significationem in se vox audita contineat? Sed forte in Jerosolymis manentes non audierunt, quia in desertis Joannes solus audierit. Quaerendum ergo in Jerosolymis quomodo testatus est Pater? Non enim testimonio jam Joannis utitur vocem e coelo audientis, sed habet testimonium majus Joanne, et quod hoc esset, continuo subjecit: Opera enim quae dedit mihi Pater ut perficiam ea, ipsa opera quae facio, testimonium perhibent de me, quoniam Pater me misit. Agnosco testimonii auctoritatem: neque enim quisquam nisi Filius a Patre missus haec ageret. Opus ergo suum testimonium est. Sed quid tandem sequitur? Et qui me misit Pater, ipse testificatus est de me. Neque vo
Abbreviated transcription (Latin):
nobspater rogatur nobis pater loquitur
totum ad effectum fit nr̃ae. confessionis
& darificationis responsio non obsecrationi
claritatis sit iupensa sedignorationi au¬
dientium: quomodo que rellae passionis
in summa exultatione patiendi poncon¬
fessionis nr̃ae eruditioni prestitalntel¬
legitur xp̃s propersequentib: rogat quia
quod agunt nesciunt xp̃s decruce para
ceconsummassese om̃ a aceti poculo gra¬
tulatur qui a moriturus impleuerit
profetiam nobisnatus ẽ nobis passus ẽ
nobis mortuus ẽ. nobis resurrexit : &cũ
nobis haec sola sitproprietas ad salutẽ
ut dĩ filium confiteamur ex mortius cur
uero in haec ipreligiositatem moriamur
utcum xp̃s intra fidutiam diuinitatis suȩ
manens mori sepro significationem ad¬
sumti hominis cum securitate morientis
ostenderit hoc maxime ad abnegandũ
eum dm̃ proficiat. quod senobis dĩfilius
& hominis filium .ẽ. professus & mortuũ¬

Expanded text:
Nobis Pater rogatur, nobis Pater loquitur: Nobis Pater rogatur, nobis Pater loquitur: totum ad effectum sit nostrae confessionis. Et cum clarificationis responsio non obsecrationi claritatis sit impensa, sed ignorationi audientium, quomodo querela passionis, in summa exsultatione patiendi, non confessionis nostrae eruditioni praestita intelligetur? Christus pro persequentibus rogat, quia quod agunt nesciunt. Christus de cruce paradce consummasse omnia aceti poculo gratulatur , quia moriturus impleverit prophetiam. Nobis natus est, nobis passus est, nobis mortuus est, nobis resurrexit. Et cum nobis haec sola sit proprietas ad salutem, ut Dei filium confiteamur ex mortuis; cur, rogo, in hac irreligiositate moriamur, ut cum Christus intra fiduciam divinitatis suae manens, mori se per significationem assumpti hominis cum securitate morientis ostenderit, hoc maxime ad abnegandum eum Deum proficiat, quod se nobis Dei filius et hominis filium est professus et mortuu
Abbreviated transcription (Latin):
ignorationem nr̃am dicta sunt ad oc¬
cansionem in religiositatis usurp& cog¬
noscendus enim ih̃s̃ xp̃s mortuus erat
gentiam mortissuae ait. d̃ ds̃m̃s
quareme dereliquisti : pater commen¬
do inmanustuas spm̃ meum: Num¬
quid confessioninr̃ȩ consulens in firmũ
se eẽ potius confessus ẽ quamnos am¬
biguos nop reliquid excitaturus nãq
lazarum orat ad patrem num quid
prece eguit dicens. pater gratia sago
tibi quia ex audistime & egosciebam
quia semꝑ me exaudis. sed propt̃ turbã
dixi ut credant quia tu memisisti: pobitaq
orauit nefilius ignoraret & cum sibi ũ ꝓficer&
de precationis sermo ad profectum tamep
nr̃ae fidei loquebatur non in obsergotum
auxilii ẽ. seonos sumus inopes doctrine:
clarificari se quoq deprȩcatur acmoꝵ
decaelo uoxdĩ patris clarificantis auditꝰ
sed ad auditȩ uocis ad mirationem ait
non propt̃ine uenituoxista sed propteruos

Expanded text:
ignorationem nostram dicta sunt, ad ocignorationem nostram dicta sunt, ad occasionem irreligiositatis usurpet. Cognoscendus enim Iesus Christus mortuus erat, gentiam mortis suae ait: Deus, Deus meus, quare me dereliquisti? et, Pater, commendo in manus tuas spiritum meum : numquid confessioni nostrae consulens, infirmum se esse potius confessus est, quam nos ambiguos non reliquit? Excitaturus namque Lazarum orat ad Patrem: numquid prece eguit dicens: Pater, gratias ago tibi quia exaudisti me: et ego sciebam quia semper me exaudis, sed propter turbam dixi, ut credant quia tu me misisti ? Nobis itaque oravit, ne filius ignoraretur: et cum sibi non proficeret 372 deprecationis sermo, ad profectum tamen nostrae fidei loquebatur. Non inops ergo tum auxilii est: sed nos sumus inopes doctrinae. Clarificari se quoque deprecatur, ac mox de coelo vox Dei patris clarificantis auditur. Sed ad auditae vocis admirationem ait: Non propter me venit vox ista, sed propter vos .
Abbreviated transcription (Latin):
tius saluaberis. pieta se non ambigere :¬
& iustitia ẽ credere & salus confiteri:
non lncerta diffluere. neq ad stultilo¬
quia efferuere neq: ratione aliqua uir¬
tutis dĩ uentilare . neq modo circumscri¬
bere potestatem neq: causas inuestiga¬
bilium sacramentorum retractare dnm
ihm̃ confiteri & adõ suscitatum amor¬
tuis credere salus. ẽ: quae uero ins aniȩ ẽ
niari cums alus sola sit hoc solum scire
quod dñs sit tumporro quihumanȩ
inanitatis error ẽ deresurrectione eiꝰ
lites mouere cum sufficiat aduitam
quod a dõ suscitatus sit credidisselsim
plicitateltaq fides .ẽ in fide iustitia ẽ:
in confessione pietas ẽ : non perdiffici¬
les nosdr̃ ad beatam utam quaeftionis
uocat nec multiplici eloquentis facuni¬
diȩ genere sollicitat. In absoluto nobis ac
facile ẽ a uernita sihm & suscitatũ
amortuis perdm̃ credere. &ipsum ẽẽ
dnm confiteri: nemo itaq: eaquȩ ob

Expanded text:
tuis, salvaberis .Pietas est non ambigere, etuis, salvaberis .Pietas est non ambigere, et justitia est credere, et salus est confiteri. Non in incerta diffluere, neque ad stultiloquia effervere, neque ratione aliqua virtutes Dei ventilare, neque modo circumscribere potestatem, neque causas in investigabilium sacramIesum confiteri, et a Deo suscitatum a mortuis credere, salus est. Quae vero insania est, niari: cum salus sola sit, hoc solum scire quod Dominus sit? Tum porro qui humanae inanitatis error est, de resurrectione eius lites movere: cum sufficiat ad vitam, quod a Deo suscitatus sit, credidisse? In simplicitate itaque fides est, in fide iustiti: est, in confessione pietas est. Non per difficiles nos Deus ad beatam vitam quaestiones vocat, nec multiplici eloquentis facundiae genere solicitat. In absoluto nobis ac facili est aeternitas: Iesum suscitatum a morcuis per Deum credere, et ipsum esse Dominum confiteri. Nemo itaque ea quae ob
Abbreviated transcription (Latin):
in abrssum Acmox dictiratio subiecta ẽ
redeundiincaelum ex discendendi
interram libertate ẽ: ambigendi
aũt sublata cunctatio ẽ : suentia
iufide ẽ: ratio inuirtute ẽ : effectus
ipreb: ẽ : causa lñ potestate. ẽ : sed pon¬
nutante adidopus .e. conscientia : a pos¬
tolus enĩ totũ scrbturȩ mysterium¬
exsequens ait iuictate ẽ uerbumtuũ
in oretuo & in cordecuo Non tardo opus ẽ
petitoq longe uerbo confessionis. peciuter¬
uallo aliquo intertor ađq os relicto ut
quod a pro testationem religionis loquen¬
dum sit perqifidelem ambiguitatem
cogitetur. sed & iuxtanos eẽ oport&
& in nobis ne aliqua inter regionem cor¬
dis adq oris mora fides fortenr̃a nonita
insensusit se d inuerbis sed conexaori
ađq cordilncunctantem habeat & sentiep¬
di & loquendi religionem & huius quidẽ
dicti profecici ut inc &eris rationem a pos¬
tolus subiecit. hoc est uerbun fidei quod
cordetuo quia dĩillum suscitauit amor¬

Expanded text:
in abyssum? Ac mox dicta ratio subjecta est, in abyssum? Ac mox dicta ratio subjecta est, redeundi in coelum, ex descendendi in terram libertate est. Ambigendi autem sublata cunctatio est: scientia in fide est, ratio in virtute est, effectus in rebus est, causa in potestate est. nutante ad id opus est conscientia. Apostolus enim totum Scripturae mysteriumexsequens, ait: Juxta est verbum tuum in ore tuo et in corde tuo . Non tardo opus est petitoque longe verbo confessionis, nec intervallo aliquo inter cor atque os relicto, ut quod ad protestationem religionis loquendum sit, per infidelem ambiguitatem cogitetur. Sed et juxta nos esse oportet, et in nobis: ne aliqua inter regionem cordis atque oris mora, fides forte nostra non ita in sensu sit, ut in verbis; sed connexa ori atque cordi, incunctantem habeat et sentiendi et loquendi religionem. Et hujus quidem dicti prophetici, ut in caeteris, rationem Apostolus subjecit: Hoc est verbum fidcorde tuo quia Deus illum suscitavit a mor
Abbreviated transcription (Latin):
incertae ađ qlifide ambiguitatis lp¬
religiositatem remouit uetans curam
sollicite incor cogitationis ad mitti
dicti &iam profotici ratione monstrata :
aitenim nedixeris incorte tuo quis
ascendit in caelo: haec a pro fetadicta suit
subiectȩ sententiae absolutione prosequit
religiosa fides ambigit. noneguit xp̃s hu¬
manȩ uirtutis auxilio ut exilla beatitu¬
dinis suae sede ascendentis ciuius quam
caelum ope duceretur ln corpus nonexte¬
rior potestas eum egit ad terras credendus ẽ
uenisse qualis & uepit & uera pieta sẽ
xp̃m nondeductum sed dis celentem
confiteri sacra mentum suum ẽ. & intem¬
pore &inopere neq qui amodouenit
deductus peralterum. ẽẽ credendus ẽ
ne temporalis eius aduentus potestatis
deducentis subditus intellegendus ẽ:
sed ne alterius quidem ambiguitatis ln¬
fidelitassinitur : nam continuo exdicto
profetico subditur : uel quis descendit

Expanded text:
incertae atque infidae ambiguitatis irincertae atque infidae ambiguitatis irreligiositatem removit, vetans curam sollicitae in cor cogitationis admitti, dicti etiam prophetici auctoritate monstrata. Ait enim: Ne dixeris in corde tuo, quis adscendit in coelum ? Haec a Propheta ita dicta, subjectae sententiae absolutione prosequitureligiosa fides ambigit. Non eguit Christus humanae virtutis auxilio, ut ex illa beatitudinis suae sede adscendentis cujusquam in coelum ope deduceretur in corpus: non exterior potestas eum egit ad terras. Credendus est venisse qualis et venit: et vera pietas est, Christum non deductum, sed descendentem confiteri. Sacramentum suum est, et in tempore, et in opere. Neque quia modo venit, deductus per alterum esse credendus est: nec temporalis ejus adventus potestati deducentis subditus intelligendus est. Sed ne alterius quidem ambiguitatis infidelitas sinitur. Nam continuo ex dicto prophetico subditur, Vel quis descendit
Abbreviated transcription (Latin):
dideris incordetuo quiads̃ illum susci¬
tuit a mortius salualeris. iustũ fides
consumat secundum quod dictũ ẽ.
credidit abraham dõ & deputatũ ẽ¬
illi adiustitiam. Numquid ab raham
calumniatus ẽ dõ cum ei here ditatẽ
gentium & secundum stellarum adq
harenȩ multitudinem mansurȩ exse
subolis numerositatem pollicebatur
de omni potentiam enĩ dĩfides religio¬
samnon ambigens humanȩ infirmita¬
tis nonẽ. detenta naturis. sed id quod
ipseerat caducum terrenumq dspi¬
ciens diuinȩ sponsionis fidem. ultramo¬
dum corporeae constitutionis excepit.
qui a nequa quam di uirtute slexpos¬
sit humana moderari. tantũ ln effi¬
ciendo liberalitatis dõ prõtȩ quantũ
inspondendo osten der& uoluntatis :
puhiligitur iustius fide ẽ quia cum
aequitas ađq moderatio terrenorũ
actuum sit probabilis. pihiltam erho
miniiustius sit quam omnipotentiam
dĩ infinitȩ potestatis intellegentia
fide ẽ iustitiam a postolus expectans

Expanded text:
dideris in corde tuo quia Deus illum suscitavit a mortius, salvaberis . Justum fides consummat, secundum quod dictum est: Credidit Abraham Deo, et deputatum est ei ad justitiam . Numquid Abraham calumniatus est Deo, cum ei haereditatem gentium, et secundum stellarum atque arenae multitudinem mansurae ex se sobolis numerositatem pollicebatur? De omnipotentia enim Dei Fides Religiosa non ambigens, humanae infirmitatis non est detenta naturis; sed id quod in se erat caducum terrenumque despiciens, divinae sponsionis fidem ultra modum corporeae constitutionis excepit: quia nequaquam Dei virtutes lex possit humana moderari, tantum in efficiendo liberalitatis Deo promente, quantum in spondendo ostenderet voluntatis. Nihil igitur justius fide est: quia cum aequitas atque moderatio terrenorum actuum sit probabilis, nihil tamen justius homini sit, quam omnipotentiam Dei indefinitae potestatis intelligentia fide est, justitiam Apostolus exspectans,
Abbreviated transcription (Latin):
Non enĩ alius ẽ moriens & regnans neque
alius est commendans spm̃ & expirans pe¬
q: alius est sepultus et surgens neq non
unus est descendens & ascendens. audi bi hoc
a posto licae doctrinae eruditam non car¬
nis sensu sed donosps̃ fidẽ cumgrecis sapi¬
entiam & iudeis signa poscentib: loquitur
nos autem predicamus xpm ihm̃ crucifixũ
iudaeis quidẽ scandalum gentibus au¬
tem stulticiam ipsis autem uocatis lu

Expanded text:
Non enim alius est moriens et regnans, neque alius est commendans spiritum et exspirans, neque alius est sepultus et resurgens, neque non unus est descendens et adscendens. 366 64. Capostolicae doctrinae eruditam non carnis sensu, sed dono Spiritus fidem, cum Graecis sapientiam et Judaeis signa poscentibus loquitur: Nos autem praedicamus Christum Jesum crucifixum, Judaeis quidem scandalum, gentibus autem stultitiam; ipsis autem
Abbreviated transcription (Latin):
recepit : mortuus ẽ sed secundum scribtu¬
ras resurgons ad dextris dñi dñs ad sedit :
inhiuus igitur sacramenti fideuita ẽ ca¬
xp̃snatus passus mortuus. resurgens
quomodo quauirtute. qua diuisione
quib: partib quis lacrimans . ẽ quis gau¬
dens quisconquerens quis discendens
quis discendens sed fidei in hoc meritũ
perconfessionẽ incuntantis tantũ reli¬
gionis ostendens ait : exfide aũt iustia sic
dicit ne dixeris incordetuo qui sascen¬

Expanded text:
recepit. Mortuus est: sed secundum Scripturecepit. Mortuus est: sed secundum Scripturas 369 resurgens a dextris Domini Dominus assedit. In hujus igitur sacramenti fide vita est: caChristus natus, passus, mortuus, resurgens quo modo, qua virtute, qua divisione, quibus partibus? quis lacrymans est, quis gaudens, quis conquerens, quis descendens, quis adscendens? Sed fidei in hoc meritum per confessionem incunctantis tantum religionis ostendens, ait, Ex fide autem justitia sic dicit: Ne dixeris in corde tuo, quis adscen
Abbreviated transcription (Latin):
tum & scripturarum urtutib ad monens
confitendũ ut haeq rã ess& lneius morte
intellegentia quae ess& insignificationẽ
scribturarum in firmas enim cogitationes
& scrupulosas fidei calumnias pon relinquens
finem hunctantum se cunidum scribturas
praedicaptȩ mortis & resux rectionis ad¬
iecit neianiũ disputationũ uento circũ¬
acti uel fallatiũ quaestionũ ineptis argutuis
ippediti in fermaremur seo lnhunc sesem ꝑ
religionis suae portum fides inlaesa reuo
creder& & confitereturpia aduersus
calumnia resistendi securitatem pro¬
pia professio inocculto sacramentodi tu¬
ta ẽ natus exiurginex p̃s. ẽ sed secundũ
scribturas coriceptus despus c̃o. & fleuitxp̃s
sed secundum scripturas. ut ieo quo d flaut
gratulatus sit & esuriuitxp̃s. sed secun¬
dum scribturas sinecibo io ponhabentẽ
tutis uenturus ẽ dere linqui. sed mortẽ
quaestus.ẽ sed secundũ scribturas tunccon¬
fessorem suum secumi uregnopara dssi

Expanded text:
tum et Scripturarum virtutibus admonens tum et Scripturarum virtutibus admonens confitendum: ut haec nostra esset in ejus morte intelligentia, quae esset in significatione Scripturarum. Infirmas enim cogitationes, et scrupulosas fidei calumnias non relinquens, finem hunc tantum secundum Scripturas praedicandae mortis et resurrectionis adjecit: ne inanium disputationum vento circumacti, vel fallacium quaestionum ineptis argutiis impediti infirmaremur: sed in hunc se semper religionis suae portum fides illaesa revoccrederet et confiteretur; pia adversus calumniam resistendi securitate propia professio in occulto sacramento Dei tuta est. Natus ex Virgine Christus est: sed secundum Scrised secundum Scripturas; ut in eo quod flevit, gratulatus sit. Et esurivit Christus: sed secundum Scripturas sine cibo in non habentem tutis sessurus est. Derelinqui se ad mortem questus est: sed secundum Scripturas tunc confessorem suum secum in regno paradisi
Abbreviated transcription (Latin):
fidem a poftolus formans ita confessionis
huus sacramentũ locutus ẽ nam& si
crucifixus ẽ ex infirmitate sediuuit
exuirtute dt prȩdicans enimfiliũ ho¬
minis dĩ filiũ quicum ex dispensatione
homo es s&maner& tamepexnatura
ds̃ eumdem ex infirmitatem crucifixũ
ait qui ex uirtut e dĩiuuer&. uttumin¬
firmitas ess& exformaseriu & naturama¬
ner& exdiforma & quicũ ess& informa
dĩ ad sumpsiss& formam serui. nom ãbi¬
guũ ess& inquo sacramento & passus
infirmitas ad passionem es aduitã di
ginitus dĩ quae homines patipossunt sed
ut amur a postolifide adq dicto Tradidi
enĩ uob̵ in primis quia xp̃s mortuus ẽ ꝓ
peccati snris secundũ scribturas. & qui a sepul¬
tus ẽ & qui are surrtxt die tertiosetundũ sonbruras
quonnu disusus ẽ aderroris otasionem dic¬
torum definitionib: seomortis & resurrec¬
tionis modum p̃tantũ rerum nomuinib: quap¬

Expanded text:
fidem Apostolus formans, ita confessionis fidem Apostolus formans, ita confessionis hujus sacramentum locutus est: Nam etsi crucifixus est ex infirmitate, sed vivit ex virtute Dei . Praedicans enim filium hominis Dei filium, qui cum ex dispensatione homo esset, maneret tamen ex natura Deus; eumdem ex infirmitate crucifixum ait, qui ex virtute Dei viveret: ut cum infirmitas esset ex forma servi, et natura maneret ex Dei forma, et qui cum esset in forma 368 Dei assumpsisset formam servi; non ambiguum esset, in quo sacramento et passus infirmitas ad passionem, et ad vitam Dei genitus Deus quae homines pati possunt: sed utamur Apostoli fide atque dicto: Tradidi enim vobis in primis, quia Christus mortuus est pro peccatis nostris secundum Scripturas, et quia sepultus est, et quia resurrexit die tertio secundum Scripturas . Non nudis usus est ad erroris occasionem dictorum definitionibus, sed mortis et resurrectionis modum, non tantum rerum nominibus, quan
Abbreviated transcription (Latin):
as dit superomnes caelos utimpleat om̃a
quousq: impietatis nr̃ȩ extendimus
stultiloquam ignorationẽ. ut quod
ipsa cramento dt absconsũ ẽ id expli¬
cari anobis posse profiteamur. quides¬
cenditipse ẽ qui& ascendit Num quid ãbi¬
gitur quinihs̃ xp̃s homo exmortuisre¬
surgens suꝑ om̃s caelos ascendens adextris
dĩ sitnum quid discendisse adinferoscor¬
pus quod in sepulchro lacuit. dicetur sutaq
corpus descendisse adipferos creditur
& resurgens ex mortius corpus ascendis se
acprincipib: saeculi fides relicta ẽ utcũ
upus adq idem sitdis discendens & ascendens
& passus & mortuus & sepultus & resurgens¬
& incaeloreceptus & sedens addextredẽ
habens in seuno eodemq: ꝑ dispensationẽ
adq: innaturam in diformã & inseriu
forma sine aliqua siu ex partitione quod
homo ẽ diuisione quod ds̃ ẽ. In caute¬
igitur adq lgnorantis opinionis nr̃ae

Expanded text:
adscendit super omnes coelos, ut adimpleat omnia adscendit super omnes coelos, ut adimpleat omnia : quo usque impietatis nostrae extendimus stultiloquam ignorationem, ut quod in sacramento Dei absconsum est, id explicari a nobis posse profiteamur? Qui descendit, ipse est et qui adscendit. Numquid ambigitur, quin Jesus Christus homo ex mortuis resurgens, super omnes coelos adscendens, a dextris Dei sit? Numquid descendisse ad inferos corpus, quod in sepulcro jacuit, dicetur? Si itascendit, et neque corpus descendisse ad inferos creditur, et resurgens ex mortuis corpus adcendisse ac principibus saeculi fides relicta est, ut cum unus atque idem sit descendens et ascendens, et passus et mortuus et sepultus, et resurgens in coelum receptus, sedens a dextris Dei, habens in se uno eodemque per dispensationem atque naturam in Dei forma et in forma servi sine aliqua separatione quod homo est, et divisione quod Deus est, non ambigitur atque ignorantis opinionis nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
fixus aliusdĩ sapientia alius sepultus
alius discendens & alius filius hominis
alius filius dĩ non intellegentes doce¬
mus & nescientes arguimus & dicta dĩ ho¬
mines emendamus & non dignamur
secundum a postolum. itacredere quiscri¬
min abitur electos dt̃ ds̃ ẽ quilustificat
quis ẽ qui condempnat xp̃s qui mortuus
ẽ. immo &liam qui rosurrexit qui ẽ in
dexteradĩ qui & postulat pronobis
Aine alius pronobis postulat quã qui
iud extera dt̃ ẽ uel qui indextera dĩ ẽ
pon ipse ẽ quiresurrexit: uelquire sur¬
rexit nonidem mortuus uel quimor¬
tuus ẽ. nonidem condemnat. uel qui
condemnat. nonidem ẽ quilustificat
ds̃ separomus ergo sclic& alustificante dõ¬
xp̃s mortuus alius sepultus aut alius des¬
cendens ad inferna. & alius ascendens
incaelos secundum illud a postoli. Ascen¬
dit aũt quid ẽ nisi quidescendit in in¬
feriora terre quidescenditipse ẽ qui

Expanded text:
fixus, alius Dei sapientia; alius sepultus, fixus, alius Dei sapientia; alius sepultus, alius descendens; et alius filius hominis, alius filius Dei. Non intelligentes docemus, et nescientes arguimus, et dicta Dei homines emendamus: et non dignamur secundum Apostolum ita credere: Quis criminabitur electos Dei? Deus est qui justificat: quis est qui condemnat? Christus qui mortuus est, imo etiam qui resurrexit, qui est in dextera Dei, qui et postulat pro nobis . Anne alius pro nobis postulat, quam qui in dextera Dei est? vel qui in dextera Dei est, non ipse est qui resurrexit? vel qui resurrexit, non idem mortuus est? vel qui mortuus est, non idem condemnat? vel qui condemnat, non idem est qui justificat Deus? Separemus ergo, si licet, a justificante D alius est Christus mortuus, alius sepultus; aut alius descendens ad inferna, et alius adscendens in coelos, secundum illud Apostoli: Adscendit autem quid est, nisi qui descendit in inferiora terrae? Qui descendit, ipse est et qui
Abbreviated transcription (Latin):
est xp̃s ut alius sit ihs̃ crucifixus ali¬
us xp̃s uirtus & sapientia dĩ sed hoc est
scandalumiudae is & stulticia gentibus
nec intellec ta prudentib: seculi & quam
non intellec tasit disce eodem beato apło
dicente sed lo quimur di sa pientiam quae
in sacramento absconsa est quam prȩfini¬
uit dĩ antesclã ingloria nostra : quã nemo
principibus huius sđi cognouit. sie¬
nim cogno uissent num quam dnm̃
gboriae crucifixis sent Apne a posto¬
Apne a posto¬
lus ignorat hancdĩ sapientiam insa¬
cramento eẽ absconsam & esse princi¬
pibus scłi ignorabilem : anne diuidit
xp̃m ut alius sit dñs maiestatis alius
ihs̃ crucifixus sed stultis simae huicatq
in pussimae opinioni contradicit dicens
non enĩ iudi caui quic quam scire in uob̾
Aliud a postolus nescit neq aliud scirese
ludicat. nos autem & infir mis ingeni¬
mus diuidimus duplicamus arbitri mite¬
riorum & occultisa cramenti calumnia¬
res alius enim nobis est xp̃s cruci¬

Expanded text:
sit Jesus crucifixus, alius Christus virtus et sapientia Dei? Sed hoc et scandalum Judaeis, et stultitia gentibus nec intellecta prudentibus saeculi. Et quam non intellecta sit, disce eodem beato Apostolo dicente: Sed loquimur Dei sapientiam, quae in sacramento absconsa est, quam praefinivit Deus ante saecula in gloriam nostram, quam nemo ex principibus hujus saeculi cognovit: si enim cognovissent, numquam Dominum gloriae crucifixissent . Anne Apostolus ignorat, hanc Dei sapientiam in sacramento esse absconsam, et esse principibus saeculi ignorabilem? Anne dividit Christum, ut alius sit Dominus majestatis, alius Jesus crucifixus? Sed stultissimae huic atque impiissimae opinioni contradicit, dicens: Non enim judicavi me quidquam scire in vobis, Aliud Apostolus nescit, neque aliud scire se judicat: nos autem et infirmis ingeniscindimus, dividimus, duplicamus, arbitri mysteriorum et occulti sacramenti calumniatores. Alius enim nobis est Christus cruci