comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad lec̾tionẽ ñ ꝓniiciant᷑. Ad singłas orones nͥ ꝓ ir
deis flectamꝰ genua dr̃. ⁊ mox leuate sequit᷑

Expanded text:
ad Lectionem non pronuntiantur. Ad singulas Orationes nisi pro Judaeis, Flectamus genua dicitur et mox Levate subsequit
Abbreviated transcription (Latin):
epyphanie epłe pauli legunt᷑. siue dñica.
siue feriales dies sunt:
iduo festa c̃ pleno off: ĩ unũ diẽ que¬
nuit. dde uno plenit̾ agat᷑. Alt̾uis m̃tio
cu antipħa ⁊ oratione fiat. aut ĩ alt̾m die
ut festiuitas sc̃i pauli differat᷑. Nulliꝰ scĩ m̃ti¬
onẽ pꝰt missã facimꝰ. de qͦ tͥa respõsoria cam¬
mꝰ. In festo .ix. lect ad om̃s horas facimꝰ. In¬

Expanded text:
Epiphaniae Epistolae Pauli leguntur, sive Dominica, Epiphaniae Epistolae Pauli leguntur, sive Dominica, sive feriales dies sunt. Si duo festa cum pleno officio in unum diem conveerint, de uno pleniter agatur, alterius mentio cum antiphona et oratione fiat, aut in alterum diem ut festum sancti Pauli differatur, nullius sancti mentionem post missam facimus, de quo tria responsoria canimus. In festo novem lect
Abbreviated transcription (Latin):
canimꝰ. ⁊ in seq̃nti dnĩca idẽ repetimꝰ. In ocł.
tiui ẽ cantandũ. qͥa totũ off. illa die de scã
ratio. deus qͥ salutis et̾ue dt. Si uigilia epipha¬
ori diũca plemt᷑ obseruat᷑. si ĩ alia die idẽ ꝙͦ
herode cantat᷑:
N epyphania inuitatoriũ n canit᷑. s a psalmo
tundam̃ta.i. iͦ. uͦ. reseruat᷑. Si epyphania
⁊̃ cͥñica cuenit. doĩc ĩ octaua differt᷑. Si Aut̃
dñica infra oc̾t. occ̾rrerit. ĩ excelso throno
totũ cantabit᷑. qd̾ etia si necesse fuerit. ĩ seqñ¬
ti dm̃ca repetitur
A
d dñicam aut̃ infra oct᷑: psalmi dr̃ica¬
les cũ cantu de ephẏphania recitandi
st̃. Priuatis qͦ dieb nfra oct᷑ feriales noct᷑ue
c̃ antipħis de epiphania ⁊ resposoriis cantan¬
de funt. matutine laudes etiã de festo agen¬
ge st̃. Iuxta romanii ordinẽ nũqͣm noctna fe¬
rialem dimittimꝰ. c̃. iii. respõsoria dicimꝰ. nͥ
ĩ ebdonada pasche ⁊ pentecostes. Omi anno

Expanded text:
em repetimus. In VIII tuum est cantandum, quia totum officium illa die de sancta ratio, Deus qui salutis aeternae. Si vigilia Epiphaiori Dominica pleniter observatur. Si in alia die idem quoHerode cantatur. In Epiphania Invitatorium non cantatur, sed a psalmo piphania in Dominica evenerit, Dominica in octava differtur, si autem Dominica infra octavam occurrerit, In excelso throno, totum cantabitur. Quod etiam, si necesse fuerit, in sequenti Dominica repetitur, Ad Dominicam autem infra octavam psalmi Dominicales cum cantu de Epiphania recitandi sunt. Privatis quoque diebus infra VIII feriales nocturnae cum antiphonis de Epiphania et responsoriis cantandae sunt. Matutinae laudes etiam de festo agendae sunt. Juxta Romanum ordinem nunquam nocturnam ferialem dimittimus, cum tria responsoria dicimus, nisi in hebdomada Paschae et Pentecostes. Omni anno
Abbreviated transcription (Latin):
ost baptisma xp̃c tͤs annos p̃dicasse nar¬
rat᷑. de qͥb tͥa off. dñicalia instituta uiden¬
tur. Post tẽptationẽ qͥppe angłi accessert̃: ⁊ eimmi¬
nustrauer̃t. Uñ in intͦitu. In excelso throno ca¬
nit᷑. Quẽ adorat multitudo angłoꝵ. Epła dic.¬
ꝑ sc̃imoniã ꝯformem᷑. m̃bra eiꝰ efficiam᷑. Quẽ
eccłia in Gꝵx bñdicit. qͥ solus mirabilia facit. In
alła oi uibilat. de qͦ in eugłio legit᷑. qͦd parenti¬
b sui causa subditꝰ eiat. Id̾o in off. om̃is t̾ra ei
uibilare ⁊ in leticia ãmonet᷑ seruire. In com̃.
eiꝰ humanitas p̃dicat᷑. in qͣ ⁊ amat᷑ ut homo
Dcd̾m ostꝰ de miraculis xͥ instituit᷑. seda
unde ⁊ eugłmi in qͦ signa inchoauit legit᷑.
Quod off. sub ꝑsona humani genĩs cantat᷑.

Expanded text:
ost baptisma Christus tres annos praedicasse narratur, de quibus tria officia Dominicalia instituta videntur. Post tentationem quippe angeli accesserunt, et ei ministraverunt. Unde in Introitu: In excelso throno, cantatur, Quem adorat multitudo angelorum. Epictimoniam conformemur, membra ejus efficiemur . Quem Ecclesia in Graduali benedicit, qui solus mirabilia facit. In Alleluia ei jubilat, de quo in Evangelio legitur, quod parentibus sui causa subditus erat . In Offertorio, Omnis terra ei jubilare , et in laetitia admonetur servire. In Communione ejus humanitacium de miraculis Christi instituitur, unde et Evangelium, in quo signa inchoavit, legitur. Quod officium sub persona humani generis canitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ui. missas hac de causa celebrari. qͥa ꝯstat .ii.
tp̃a huiꝰ mundi ꝑ hanc singłarem natiita¬
tem saluari. ꝑ missam que in nocte canit᷑. tem¬
pꝰ ante legem designat᷑. qͦd tenebris ignoran¬
tie deuoluebat᷑. id̾o ad hanc missam legit᷑. po¬
sipłs qͥ ambulabat in tenebris. Int̾ius ortũ
uere lucis expͥmit. c̃ filiꝰ dĩ nascens mundo
ddicit. dñs dix adme. Gła in excelsis do. chorũ

Expanded text:
de causa celebrari, quia constat tria tempora hujus mundi per hanc singularem nativitatem salvari. Per missam quae in nocte cantatur, tempus ante legem designatur, quod tenebris ignorantiae involvebatur. Ideo ad hanc missam legitur, Populus qui ambulabat in tenebris . Introitus ortum verae lucis exprimit, cum Filius Dei nascens mundo dicit: Dominus dixit ad me . Gloria in excelsis, chorum
Abbreviated transcription (Latin):
er missam que in exortu lucis agit᷑. tẽpus
legis intelligit᷑. in qͦlux fidi ꝑ script᷑as mũ¬
do infundit᷑. Uñ sub hac significatione canit᷑
Lux fulgebit hodie. In or̃one eccł̃ia p̃cat᷑. ut q̃
noua luce ꝑfundit᷑. sic̃ fide ita oꝑe splendẽ ni̾e¬
at᷑. due lectiones legunt᷑. qͥa xp̃c ꝓduob ppłis

Expanded text:
er missam, quae in exortu legis agitur, tempus legis intelligitur, in quo lux fidei per Scripturas mundo infunditur. Unde sub hac significatione canitur: Lux fulgebit hodie . In oratione Ecclesia precatur, ut quae nova luce perfunditur, sicut fide ita opere splendere mereatur. Duae lectione
Abbreviated transcription (Latin):
t sica q̃ hanc sũ cantu seqͥt᷑. uͥ in eugłio mu¬
lier fluxũ sangͥnis .xii. amus patiens a
dño curata legit᷑. illd̾ tempꝰ sub selcuco rege iui¬
nuit. qͦ tota asia priꝰ.xii.annis sub alexandro
sangͥne belloꝵ fatigata lib̾ata fuit. Hec etia
cantu ñ iuofficiat᷑ qͥa mox tota t̾ra bellis t᷑ba¬

Expanded text:
 quae hanc sine cantu sequitur, ubi in Evangelio mulier fluxum sanguinis duodecim annis patiens a Domino curata legitur , illud tempus sub Seleuco rege innuit, quo tota Asia prius duodecim annis sub Alexandro sanguine bellorum fatigata, liberata fuit. Haec enim cantu non inofficiatur, quia mox tota terra bellis turba
Abbreviated transcription (Latin):
dat. qͦd regem rõnẽ c̃ serius posuisse ꝯmemo¬
rat. qͥa nabugo donosor qͥ ⁊ cambises c̃ sius ꝯfili¬
ũ habuit. qñ s uiiu̾sa regia subiugare dispo¬
suit. Qͥ decẽ milia talenta debuit. ihac lignifi¬
catione olofernis fuit. qͥ ꝓ magno honore sͥ
collato debitor regis extitit. hic eg̾ssus ꝯseruii
in carc̾em misit. dũ olofernis c̃ exercitu eg̾ss
omnẽ ppłm in angustia misit. Siue ꝯseruũ
in carcẽm misit. dũ achior ducẽ ꝑicło submi¬
sit. Off̃. Recordare mei d̾. orõnẽ iudith rep̃sen

Expanded text:
suisse commemorat Nabuchodonosor, qui et Cambyses, cum suis consilium habuit, quando sibi universa regna subjugare disposuit. Qui decem millia talenta debuit, in hac significatione Holofernes fuit, qui pro magno honore sibi collato debitor regis exstitit. Hic egressus conservum in carcerem misit, dum Holofernes cum exercitu egressus omnem populum in angustiam redegit. Sive conservum in carcerem misit, dum Achior ducem periculo submisit.
Abbreviated transcription (Latin):
u nc̃ legit᷑. qͥa ab hinc .u. dĩce ad natiuitatẽ dñi
ꝯputant᷑. qͦ qͦi qͥuq etates celesti pane fideles sa¬
tiant᷑. Ido &̃ nc̃ legr̃. qͥa semꝑ cͥca festũ sc̃i andre
at ofticus uł tp̃rib. In pͥma doĩc. dñe in tua. Alła
Inte d sꝑaui. In.uͥ. fãctus ẽ. diligã te. In .iii. des

Expanded text:
les ergo sic consolatur, Dicit Dominus ego cogito . Qui in Oratione mentes suas ad poenitentiam excitari postulant, quo remedia indulgentiae percipiant. In Lectione regnum Cad Christi judicium concurrent et ab eo qui est panis vivus reficientur. In Offe
Abbreviated transcription (Latin):
tulatꝰ. G̃ugłm optime ꝯgruit. in qͦ rex rõnem cũ
serius posuit. qͥa xp̃c rex uerus t̾c ad iudiciũ ue¬
net. Conseruũ ĩ carc̾ẽ mittet. qͥa cunctũ ppłm
diens citiꝰ lib̾abit. dũ antixp̃m intentorio fuo
examniabit. sic̃ olofernẽ ꝑ iudith ĩ tentorio su¬
o tricidauit. Com̃. uͦ gaudiũ innotescit. qͦiti
suꝑhis gauleb̾t. qͥ pꝰt int̾itũ antix ꝯũtendi er̃¬
Nica que officio cantus.
caret. ũ in eugłio dñs censũ cesari reddi
debet. iubet. illd̾ tempꝰ denotat. qͦ om̃is ppss sub
magno alexandro in luctu erat. quẽ uariis ip¬
se bellis opp̾ssit. ⁊ censũ sͥ dari ꝯpulit. Iilud &̃ tẽ¬
pus expͥmit. qͦ antixp̃c uniu̾sum ppłm fuo ser¬

Expanded text:
m optime congruit, in quo rex rationem cum servis ponit , quia Christus rex verus tunc ad judicium venet. Conservum in carcerem mittet, quia cunctum populum diens citius liberabit, dum Antichristum in tentorio suo exanimabit, sicut Holofernem per Judith in tentorio suo trucidavit. Communione vero gaudium innotescit, quo justi super his gaudebunt, qui post interitum Antichristi nica, quae officio cantus caret, ubi in Evangelio Dominus censum Caesari reddi jubet , illud tempus denotat quo omnis populus sub Magno Alexandro in luctu erat; quem ipse variis bellis oppressit, et censum sibi dari compulit. Illud enim tempus exprimit, quo Antic
Abbreviated transcription (Latin):
ec etiã dñica nr̃m tempꝰ expͥmere ui¬
det᷑. qͦ ppłs fideliũ ab ad ũsariis affligit᷑.
s oratione eccłie. ⁊ sapientũ labore ab hostib
eripit᷑¬
Resens diuca uidet᷑ de hystoria iudith
instituta. Popłs nãq dĩ dũ ab oloferno
in bethulia obsidetur. ad d̾m sic clamasse ĩ¬
telligit᷑. Si inqͥtates obseruauĩs. Oratio uͦ lar

Expanded text:
ec enim Dominica nostrum tempus exprimere videtur, quo populus fidelium ab adversariis affligitur, sed oratione Ecclesiae et sapientium labore ab hostibus eripitesens Dominica videtur de historia Judith instituta. Populus namque Dei dum ab Holoferne in Bethulia obsideretur, ad Deum sic clamasse intelligitur. Si iniquitates observaveris , Oratio ver
Abbreviated transcription (Latin):
duĩs ego cogito. Q in or̃one. Excita dñe p̾cant᷑.
ut eoꝵ nites ad diuinũ officiũ excitent᷑. Lectio
eis regem affut᷑m p̾dicat. qͥ eos ĩ iusticia iudi¬
& sanat contͥtos corde plaudint. Tugłm b̃n
asonat. qͦd qͥnq milia. qͥnq panib satiata
narrat. qͥa pꝰt qͥnq milia annoꝵ datꝰ est pa¬
nis angłorũ. ꝑ que refecte st̃ m̃tes beatorum.
ut ħ pane digni frant. In com̃. diuina uox dico

Expanded text:
Dominus ego cogito . Qui in Oratione, Excita, Domine, precantur ut eorum mentes ad divinum opus excitentur. Lectio eis regem affuturum praedicat, qui eos in justitia judiQui sanat contritos corde , plaudunt, Evannque panibus satiata narrat , quod post quinque millia annorum datus est panis angelorum, per quem refectae sunt mentes beatorum. ut hoc pane digni fiant. In communione, amen dico
Abbreviated transcription (Latin):
rercista dr adiurator. hi salomone docente.
demones adiurabant. ⁊ eos de obsessis homimi¬
S cepellebant. ut septẽ filii scene sacerdotis. faciebatł.
necłia aut̃ habent offm̾ infantes catecitandos exor¬
pna demonib int̾dice. ac de energuminis idẽ de
assessis corporib ꝑ exorcisinos demonia arcẽ. Et his
adex ab ep̃o tractit᷑. dũ ordinant᷑. ut iudeł moni¬
a librorũ impleant. qͦ demones ab aliis expesse ua
plo aecendebant. uł extinguebant. oleo reficientes lu¬
aruas nit̾ebant. Ex qͥb uadab ⁊ abui erant. In ec¬
cia aut̃ habent offm̃ ut lum̃ uł churibulũ coram
surrdote ad missam uł ad euangłm deferant. ad
inandũ altare uestib uł palliis inseruiant. His or¬
dmandis candelabriĩ ⁊ urceus uł ampulla ab ep̃o¬

Expanded text:
Exorcista dicitur adjurator: hi, Salomone docente, daemones adjurabant, et eos de obsessis hominibus expellebant, ut septem filii Scene sacerdotis faciebant. In Ecclesia autem habent officium infantes catechizandos, exorpora daemonibus interdicere, ac de energumenis, ideo de obsessis corporibus per exorcismos daemonia arcere. Et his codex ab episcopo traditur, dum ordinantur, ut videlicet monita librorum impleant, quo daemones ab aliis expellere vplo accendebant vel exstinguebant, oleo reficientes, lucernas nutriebant, ex quibus Nadab et Abiu erant . In Ecclesia autem habent officium, ut lumine vel thuribulum ante sacerdotem missam vel ad Evangelium deferant, ad ornandum altare vestibus vel palliis inserviant. His ornandis candelabrum et urceus vel ampulla ab ep
Abbreviated transcription (Latin):
apud hebreos nathinnei.
ide in humilitate seruientes scribunt᷑.
ipud nos subdiaconi suh ministri dicunt᷑. Horum
ofm̃ in lege erat. oblata sacrificia a ppło acciꝑe. ⁊ a
quã uł quelibet necessaria in ininistia templi defer¬
re. ex quib nathanael d̃r fuisse. In eccłia aut̃ hoc ha¬
dent offm̃n. ut eplam legant ⁊ calice ⁊ patena cũ cor¬
pnali aiacono ad altare offeranit. unde ⁊ ipodiacones
ide subdiatono ministrantes dicunt᷑. Cũ hii ordi¬
nant᷑. uasa sca. id ẽ calix ⁊ patena eis ab ep̃o dant᷑. qͥ
tur. ꝑ qͦs cuncta sacrificia sub sacerdotib ãmini¬
strabant᷑. Exquib cleatar & ythamar p̃dicant᷑. Hos ec¬
cłia chiacones. id ẽ ministros nuncupat. qͥa sacerdotib
ministrant. Horũ offm̾ est in eccłia euangłm legere. sa¬
cͥficiũ in altari ꝯponere. sangͥnem dñi diftbuere. ppłõ
ab eundi licentiã dare. & fi necesse est p̃dicare & bapti ra¬
re. His orddinandis ep̃c stolam dat. ut se lege dĩ ꝯstris¬

Expanded text:
apud Hebraeos Nachumei, id est in humilitate servientes scribuntur, apud nos subdiaconi, id est subministri dicuntur. Horum officium in lege erat, oblata sacrificia a populo accipere, et aquam vel quaelibet necessaria in ministeria templi deferre: ex quibus Nathanael dicitur fuisse . In Ecclesia autem hoc habent officium ut Epistolam legant, calicem et patenam cum corporali diacono ad altare offerant. Unde et hypodiacones, id est diacono ministrantes dicuntur. Cum hi ordinantur, vasa sancta, id est calix et patena eis ab episcopo danturtur, per quos cuncta sacrificia sub sacerdotibus administrabantur. Ex quibus Eleazar et Yttamar praedicantur. Hos Ecclesia diaconos, id est ministros nuncupat, quia sacerdotibus ministrant. Horum officium est in Ecclesia Evangelium legere, sacrificium in altari componere, sanguinem Domini distribuere, populo licentiam abeundi dare, et si necesse est praedicare et baptizare. His ordinandis episcopus stolam dat, ut se lege Dei constric
Abbreviated transcription (Latin):
gretis poderis dr: mũdiciã uite designat.
Hec descendit usq ad talos: ut qͥ ea se in¬
dunt: usq in finẽ uite munditiã carnis ser¬
uare admoneant᷑. Aiba & amictꝰ ñ nͥ de linofiunt.
qͦd młtiplici labore in candorem u̾tit᷑: qͥa q̃ ꝑ hec
duo sig̾cant᷑: magno labore adqͥrunt᷑. ⁊ adquisita

Expanded text:
Graecis poderis dicitur, munditiam vitae designat. Haec descendit usque ad talos, ut qui ea se induunt, usque in finem vitae suae munditiam carnis servare admoneantur. Alba et amictus non nisi de lino fiunt, quod multiplici labore in candorem vertitur, quia quae per haec duo signantur, magno labore acquiruntur et acquisita
Abbreviated transcription (Latin):
uolunt. qͦ illuminante letant᷑. Honorandi st̃
S martires ꝓpt̾ imitationẽ: ñ ab orandi ꝓpt̾
dedicationis eccłiarũ ex more ueterũ
celebrari. in euangłio legimꝰ: ubi dicit᷑. facta

Expanded text:
volunt, quo illuminante laetantur. Honorandi sunt volunt, quo illuminante laetantur. Honorandi sunt ergo martyres propter imitationem, non adorandi propter dedicationis ecclesiarum ex more veterum celebrari in Evangelio legimus, ubi dicitur: Facta
Abbreviated transcription (Latin):
tale offerimꝰ. aut offerendũ p̃cipimꝰ. uł cui¬
scõ angło. Et qͥs qͥs in hunc errorẽ dilabit᷑.
corripit᷑ ꝑ sanã doctrinam. siue ut corriga
homines uł angeli exhiberi sibi nolunt. qͦd¬
uni deo deberi nouerunt. Apparuit hoc in
paulo & barnaba: cũ moti miraculis que ꝑ e¬
os facta sunt lycaonii. tanqͣm diis ĩmolare
uoluert̃. Conscissis enĩ uestim̃tis suis: confi¬
tentes. ⁊ ꝑsuadentes se deos ñ eẽ: ista sͥ fieri
uetuert̃. Apparuit ⁊ in angłis: sic̃ ⁊ in apo¬
calipsi legimꝰ ange lũ se adhorari ꝓhiben¬
tem: ⁊ dicentẽ ado ratori suo. Uide ne
adhora. Recte itaq scribit᷑. homini ab
angelo ꝓhibitũ se adhorare: s unũ dm sub qͦ ei eẽt
ille conseruus. Non gͦ sit nobis ille diuine religi¬
onis cultus in angelis aut in martirib: qͥa ñ
sic habent᷑ ut tales querant honores ut ds. qr
nec ipsi uolunt se coli ꝓ deo. s illũ a nobis coli

Expanded text:
tale offerimus aut offerendum praecipimus, vel cuitale offerimus aut offerendum praecipimus, vel cuiuam angelo; et quisquis in hunc errorem delabitur, corripitur per sanam doctrinam, siue ut corrigat homines uel angeli, exhiberi sibi nolunt, quni Deo deberi norunt. 5. Apparuit hoc in Paulo, et in Barnaba, cuos facta sunt, Lycaonii tamquam diis immolare uoluerunt — conscissis enim uestimentis suis confitentes et persuadentes se deos non esse ista sibi fieri uetuerunt —: adparuit et in angelis sicut in apocalypsi legimus angelum se adorari prohibentem ac dicentem ora . Recte itaque scribitur homini ab angelo prohibitum esse adorare se, sed unum Deum, sub quo ei esset et ille conservus. 6. Non ergo sit nobis ille divinae religionis cultus in angelos, aut martyres, quia non sic habentur, ut tales quaerant honores ut Deus, quia nec ipsi volunt se coli pro Deo, sed illum a nobis coli
Abbreviated transcription (Latin):
a sanrerunt: uł ad excitanda mutatiorẽ. uł
no meritis eoꝵ ꝯsociem᷑. ati orationib adui¬
uemr qta tañ uet nulli martirũ. h ipsi deo
martirii sagficemꝰ: qͣmnus in memoris martirũ
offerimꝰ tͥ petre aut paule. aut exprianeo si
Qdoffertur. offertur aeo. qui martres corona¬
uit: apud memorias eoꝵ qͦs coronauiti ut ei
ipsoꝵ locoꝵ ammonitione maior affectus exur¬
gat. ad augendã caritatẽ: & in illos qͦs imita¬
ri possumꝰ. & in illũ qͦ adiuuante possimꝰ. Coli¬
mꝰ gͦ martires eo cultu dilectionis ⁊ societatiᷤ.
ꝙͣ sinhac uita colunt᷑ sc̃i homines dĩ. quoꝵ
cor ad talem ꝓ euangłica ueritate passionẽ
paratii eẽ sentimꝰ. S illos tanto deuotiꝰ. qͣnto
securiꝰ p̾t certamina omĩa suꝑata: qͦs etiã fi¬
dentiori laude p̃dicamꝰ: iam i illa uita felicio¬
re uictores: qͣm in ista adhuc usq pugnantes.
docemꝰ: nisi unũ dm. Cũ aut̃ ad hunc cul¬
tũ ꝑtineat oblatio sacͥficii. unde idolatre di

Expanded text:
el ad excitandam imitationem, vel ut meritis eorum consociemuv, atque orationibus adjuvemur, ita tamen ut nulli martyrum, sed ipsi Deo martyrum sacrificemus, quamvis in memoris martyrum Offerimus tibi, Petre, aut Paule, aut Cypriane? Sed quod offertur, offertur Deo, qui martyres coronavit, apud memorias eorum quos coronavit, quod ex ipsorum locorum admonitione major affectus exsurgat ad acuendam charitatem ri possemus, et in illo quo adjuvante possimus. Colimus ergo martyres eo cultu dilectionis et societatis, quo et in hac vita coluntur sancti homines Dei, quorum cor ad talem pro evangelica veritate passionem paratum sentimus, sed illos tanto devotius, quanto securius post incerta omnia superata, quanto etiam fidentiori laude praedicamus, jam in vita feliciore victores, quam in ista adhuc usque pugnantes. docemus, nisi unum Deum. Cum autem ad hunc cultum pertineat oblatio sacrificii, unde idololatria
Abbreviated transcription (Latin):
festiuitates ꝓ uarietate religionũ. diu̾saꝙ in
honore martirũ tempora ideo a uiris pru¬
dentib instituta sunt: neforte rara congre
rit̃ cõuenirent. & ex ꝯspectu mutuo. ⁊ fides
crescat: i leticia maior oriatuf:¬
eiunioꝵ tp̃a scd̃m scͥpturas sacras . iiii. sunt:
in qͥb ꝑ abstinentiam ⁊ lamentũ penitenti¬
e dño suplicandũ est. Et licet om̃ib dieb¬
ieuinare & abstine̾ cõueniat: his tam̃ tẽpori¬
b ampliꝰ ieiuniis ⁊ penitentie iuseriure o¬

Expanded text:
festivitates pro varietate religionum, diversaque in honorem martyrum tempora, ideo a viris prudentibus instituta sunt, ne forte rara congregriter convenirent, et ex conspectu mutuo, et fides crescat, et laetitia major oriatudum Scripturas sanctas, quatuor sunt, in quibus per abstinentiam et lamentum poenitentiae Domino supplicandum est; et licet omnibus diebus orare et abstinere conveniat, his tamen temporibus amplius jejuniis et poenitentiae servire o
Abbreviated transcription (Latin):
que impus dabituR : De pentecosten.
Nicium sane & causa festiuitatis pentecostes:
paulo altiꝰ repetenda ẽ. Pentec ostes enĩ di¬
es hiac cepit exordiũ: qñ dĩ uox in syna
monte desuꝑ intonantis audita ẽ: & lex mo
ysi data. In nouo aut̃ testamento pentecosten
exhibuit. quẽ ait non ẽẽ uenturũ: nͥ ipse as¬
cendẽt in celũ. Deniq dũ portã celi xp̃c in¬
trasset. decẽ dieb int̾positis. iutremuit subi
om̃iũ gentiũ. dĩ magnalia loquerentur.
misit in posteros: eaq de causa pentecosten
celebrat᷑. ⁊ dies ipse ꝓunde insignis habet᷑.
Concordat aut̃ festiuitas hec eurangłica festi¬
uitati legis. Iuic enĩ pꝰt ea qͣm agnus ĩmolatꝰ

Expanded text:
ime colitur. DE PENTECOSTE. Initium sane et causa festivitatis Pentecostes paulo latius repetenda est. Pentecostes enim dies hinc coepit exordium, quando Dei vox in Sina monte desuper intonantis audita est, et lex data est Moysi. In novo autem testamento Pentecoste exhibuit, quem ait non esse venturum, nisi ipse ascenderet in coelum. Denique dum portam coeli Christus intrasset, decem diebus interpositis, intremuit subitomnium gentium Dei magnalia loquerentur. misit in posteros, eaque de causa Pentecostes celebratur, et dies ipse proprie insignis habetur. Concordat autem haec festivitas Evangelii cum festivitate Legis. Illic enim posteaquam agnus im
Abbreviated transcription (Latin):
cha dicit᷑. ñ ẽ grecũ. s hebreũ. Neq enĩ a passio¬
hebreo uoͣbulo pascha appellat᷑. Eo & maxi¬
me euangłista exp̃ssit: cũ celebraret᷑ a dño
pascha cũ discipłis. Cũ uidisset inqͥt iħe qͥa
uenit hora eiꝰ: ut cnsiret de hoc uiundo ad
patrẽ. Transitꝰ gͦ de hac uita mortali in aliã
uitã inmortalem. hoc ẽ de morce ad uita. in
passione dñ celebrat᷑. & resurrectione ꝯmenda¬
tur. Hic transitꝰ a nobis mͦ agit᷑ ꝑ fidẽ que no¬
bis dat᷑ in remissionẽ peccatoꝵ: qñ consepeli
tes de peiorib ad meliora. de corporib ad sp̃u¬
alia. de conu̾satione huiꝰ uite. ad spẽ fute re¬
surrectionis & głe. ꝑyt̾ ipsũ datꝰ iiciũ no¬
ue uite. ad quã transimꝰ ⁊ ꝓpt̾ ipsũ hominẽ

Expanded text:
Graecum, sed Hebraeum est, neque a passioHebraeo verbo pascha appellatum est. Quod et maxime evangelista expressit, cum celebraretur a Domino pascha cum discipulis: Cum vidisset, inquit, Jesus quia venit hora ut transiret de hoc mundo ad Patrem . 3. Transitus ergo de hac vita mortali in aliam vitam immortalem, hoc est, de morte ad vitam, in passione et resurrectione Domini commendatur. Hic transitus a nobis modo agitur per fidem, quae nobis datur in remissione peccatorum, quando consepelites de pejoribus ad meliora, de corporalibus ad spiritualia, de conversatione hujus vitae ad spem futurae resurrectionis gloriae. Propter ipsum ergo initium novae vitae, ad q
Abbreviated transcription (Latin):
eũ in celũ euntẽ: id÷ in eadẽ carnis sp̾e atq
substantia. cuiꝰ ꝓfecto carni ĩmortalitatem
donauit: uat᷑am ñ abstulit. Dextera aut̃ pa¬
tͥs. ad quã idẽ filiꝰ sedere dr̃ nou ẽ corporea. qͦd
nefas ẽ de deo sentire: s dext̾a patͥs ẽ beatitu¬
do ꝑpetua. que scĩs in resurrectione ꝓmtti¬
t᷑. id ẽ uniu̾se eccłiȩ que ẽ corpꝰ xp̃i. sic̃ ⁊ sinistra¬

Expanded text:
em in coelum , id est, eadem carnis specie atque substantia, cui profecto carni immortalitatem dedit, naturam non abstulit. Dextera autem Patris ad quam idem Filius sedere creditur, non est corporea, quod nefas est de Deo sentire, sed dextera Patris, est beatitudo perpetua, quae sanctis in resurrectione promittitur, id est universae Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
Scensionis dmĩce. De ascensione dñi.
sollempnitas ideo celebrat᷑: quia eodẽ die
post mundi uictoriã. pꝰt inferni regressũ. as¬
cendisse xp̃c memorat᷑. ad celos: sic̃ scͥptũ est. As¬
cendit in altii cepit captiuitatẽ: dedit dona

Expanded text:
scensione Domini. Ascensionis Dominicae solemnitas ideo celebratur, quia eodem die post mundi victoriam, post inferni regressum, ascendere Christus memoratur ad coelos, sicut scriptum est: Ascendens in altum, cepit captivitate
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ tempꝰ apparuit: ideo resurrectio dñi tͥou¬
ana ẽ.Primũ ẽ enĩ tempꝰ ante lege. sed̾m sub
lege. teiũ sub gra: ibi iam manifestũ ẽ sa¬
occultũ. Hoc gͦ & in lunari numero signifi¬
cat᷑. Quia enĩ septenariꝰ numerꝰ solet inscͥo¬
turis ad quandã ꝑfectionẽ misticã apparere¬
in t̾tia ebclomada lune pascha celebrat᷑. idẽ
duies qui dehis occurrerit aqͥnto decimo in ui
undde incip̃ ebdomada t̾cia. s etiam ꝓpt̾ ipsã
conu̾sionẽ lune. Cunc eiũ illa. ab inferiorib
militudo assumit᷑. de uisibilib ad inuisibili¬
a. & de corporalib ad sp̃ualia sacram̃ta gran¬
sire. ut magis magisq huic scło uioriam᷑. ut¬
& uita nr̃a abscondat᷑. cũ xp̃o. omnẽ q lucẽ
studii nr̃i. que ad inferiora uergebat. ad
suꝑiora conu̾tamꝰ: ad illam scił et̾nam ꝯtempla¬
tionẽ ĩmutabilis ueritatis. Usq ad uigesimã
um qͦ uniu̾sitatis significatio sepe figurat᷑. qͥ

Expanded text:
 ideo resurrectio domini triduana est. primum enim tempus est ante legem, secundum sub lege, tertium sub gratia, ubi iam manifestatio est sanigmate. hoc ergo et in lunari numero significatur; quia enim septenarius numerus solet in scripturis ad quandam perfectionem mysticus apparere, tertia hebdomade lunae pascha celebratur, id est qui dies occuuia incipit hebdomada tertia, sed etiam propter illam conversionem lunae. Tunc enim illa ab inferioribus militudo assumitur, de visibilibus ad invisibilia, de corporalibus ad spiritualia sacramenta transire, ut magis magisque huic saeculo moriamur, et vita nostra abscondatur cum Christo, omnemque lucem studii nostri quae ad inferiora vergebat, ad superiora convertamus, ad illam scilicet aeternam contemplationem immutabilis veritatis. Usque ad vicesimam um quo universitatis significatio saepe figuratur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ẽ digitꝰ dĩ suꝑ centũ uiguiti discipłos. mo¬
ysaice etatis numero ꝯstitutos. Siqͥdem hec
festiuitas: aliud continet sacramentũ. Con¬
stat enĩ ex septimana septimanarũ. S di¬
erũ qͥdẽ septimane genant eandẽ pente¬
costen: in qua fit peccati remissio y sp̃m¬

Expanded text:
 est digitus Dei super centum 402 viginti discipulos Mosaicae aetatis numero constitutos, siquidem et haec festivitas aliud obtinet sacramentum. 4. Constat enim ex septimana septimanarum , sed dierum quidem septimanae generant eamdem Pentecosten, in qua fit peccati remissio p
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ in crucẽ xp̃c: ut ⁊ nobis passionis ⁊ resur¬
rectionis p̾beret exemplũ. Passi onis ad firmã¬
dam pacientiã. resurrectionis ad excitandã
beatã quã sperare debemus.
ercia causa suscepte crucis utt suꝑbia scłi.
et inflata sapientia. ꝑ crucis stultã ut
putat᷑ p̃dicationẽ. huiniliata corrueret: ut
pat̾et id qͦd stultũ dĩ ẽ. qͦnto sit homi¬
nib sapieutiꝰ: & qͦd infirmũ di ẽ. qͣuto sit fortiꝰ
tota homiũ fortitudine. Dicit aut̃ apłs pau¬
lus illuminatos nos hab̾e oculos cordis: ad in¬
telligendũ que sit latitudo. & longitudo. &¬
sum lignũ qͦ extendunt᷑ manꝰ. longitudo a
latitudiue deorsũ u̾sufq ad t̾ram: altitudo
a latitudine sursũ usq ad caput: ꝓfundum

Expanded text:
enim in crucem Christus, ut nobis passionis et resurenim in crucem Christus, ut nobis passionis et resurrectionis praeberet exemplum: passionis ad firmandam patientiam; resurrectionis, ad excitandam beatam, quam sperare debemus. 4. Tertia causa est susceptae crucis ut superba saeculi et inflata sapientia, per crucis stultam, ut putatur, praedicationem humiliata, corrueret; ut putaret id quod stultum Dei est quanto sit hominibus sapientius, et quod infirmum Dei est quanto sit fortius tota hominum fortitudine . 5. Docet apostolus Paulus , illuminatos debere habere oculos cordis ad intelligendum quae sit latitudo crucis, et longitudo, rsum lignum quo extenduntur manus. Longitudo a latitudine deorsum usque ad terram. Altitudo, ab altitudine sursum ad caput. Profundum
Abbreviated transcription (Latin):
ta monade: qͣm ex fut᷑i scłi figura p̃sũptã eẽ
maioꝵ tradit auctoritas. fit enĩ ipsa ⁊ octaua
semꝑ ⁊ pͥma: ĩmo ipsa ẽ semꝑ una. que ẽ omĩs
dies. Necesse ẽ enĩ sabbatisiũ animarũ ppłi dĩ
illic occurrẽ: atq ibi cõpleri. ubi dat᷑ pars his
qͥ octo: sic̃ quidã disserens salomonis dicta.
sapient̃ exposuit. Iccͥco aut̃ totiꝰ qͥnqͦgesime di¬
es pꝰt dñi resurrectionẽ. resoluta abstinenti¬
a insola leticia celebrant᷑: ꝓpt̾ figͣam fut᷑e re¬
surrectionis: ubi iã ñ labor. s reqͥes erit letici¬
e. Ideoq his dieb nec genua inoratione flec¬
tunt᷑: quia sic̃ qͥdam sapiens ait. in flexu
genuũ. penitentie ⁊ luctꝰ indiciũ ẽ. Unde
diu̾co die custodinꝰ: in qua maiores nr̃i
nec ieumũ agendũ. nec genua ee flectendat ob re¬
uerantia dñice resurrectionis tradiderumni qr¬

Expanded text:
de quam ex futuri saeculi figura praesumptam esse majorum auctoritas tradit. Fit enim ipsa et octava semper et prima, imo ipsa est semper una, quae est omnis dies. Necesse est enim sabbatismum animarum populi illuc occurrere atque ibi compleri ubi datur pars his qui octo, sicut quidam disserens Salomonis dicta sapienter exposuit . Idcirco autem totius quinquagesimae dies post Domini resurrectionem resoluta abstinentia in sola laetitia celebrantur, propter figuram futurae resurrectionis, ubi jam non labor, sed requies erit laetitiae. Ideo his diebus nec genua in oratione flectuntur, quia sicut quidam sapientum ait, in flexu genuum poenitentiae et luctus indicium est. Unde Dominico die custodimus, in qua majores nostri nec jejunium agendum, nec genua esse flectenda, ob reverentiam Dominicae resurrectionis, tradiderunt. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
longitudinem qͥa totũ corpus extendit̃. ipsaco¬
lerantia significat᷑: ut longanimes ꝑmaneai¬
ui ñ longamimes dicunt᷑ qͥ tolerant. ꝑ ꝑtũ¬
abdito defixa latet. s inde consurgit om̃e qͦd
eminet. inscrutabilia indicant᷑ uidicia di
uenatio hinc çelebrat᷑: ꝓeo qͦd eodem
die dñs in sepulcͦ reqͥeuit. Qnde ⁊ bene he
breo sermone sabbatũ reqͥes interp̾tat᷑. siuie

Expanded text:
longitudinem, qua totum corpus extenditur, ipsa tolerantia significatur, ut longanimes permaneamus, unde longanimes dicuntur qui tolerant. Per profunabdito defixa latet, sed inde consurgit omne quod eminet, inscrutabilia indicantur judicia Dei; veneratio hinc celebratur, pro eo quod eadem die Dominus in sepulcro quievit: unde et bene in Hebraeo sermone sabbatum requies interpretatur, sive
Abbreviated transcription (Latin):
or renouat ide die in diem: pasuo e eruicis. Eo
hec qdlem du sunt bona opa. tam̃ acbii labo¬
riosa: quoꝵ merces reqͥes ẽ. Ideo ꝙ aicit lpe
rauidentes: ut cogitantes scił reqͥem fiuisana
siulolaritate iu opib opemt᷑. Hanc hilariate
sguificat crucis latitudo cransũso liguo u
figunt᷑ manꝰ. ꝑ manꝰ enĩ opꝰ initelligit: ꝑ latiai¬
aine lularitas oꝑantis. qͥa cͥticia facit angl¬
Aas. Porro ꝑ altitudine crucis. eui capitt ad¬
uingitur. expectatio suꝑne rethutionis. qbn

Expanded text:
Et haec quidem dum sint bona opera, tamen adhuc laboriosa, quorum merces requies est. Ideoque dicitur spe gaudentes, ut cogitantes scilicet requiem futuram, cum hilaritate et laboribus operemur. Hanc hilaritatem significat crucis latitudo in transverso ligno, ubi figuntur manus; per manus enim opera intellegimus, per latitudinem hilaritatem operantis, quia tristitia facit angustias; per altitudinem autem, cui caput adiungitur, expectationem retributionis de
Abbreviated transcription (Latin):
idcirco feria qͥnta psallimꝰ nocturna. s aluĩ me
fac. in qua canimꝰ. Panẽ angłoꝵ manducauit ho.
Ga eciã nocte est comp̃hensus. Ideo canimꝰ. Deus de¬
reliquit eum. ꝑseqiuinini ⁊ cõprehendite eũ. In ues¬
ꝑa aut̃. oculis suis sominũ ñ dedit. donec tab̾na¬
culũ deo scił eccłiam ꝑ crucẽ inuenit. Sexta aittẽ¬
die est crucifixus. ideo feria. sexta. nocturnã exulta¬
te deo. canimꝰ. in qua dr. qͦd inimici eiꝰ sonuert̃. qͥ
tota dic p̾lia in die belli constituebant. Septi¬
ma die iacuit sepultꝰ. ideo sabbato nocturnã
cuntate dũo psallim̃. in qua cd̃. qͥd peustus sc̃
fenum aruerit. & sicut pelicanꝰ a parente occisus emar¬
cuerit. In uesꝑa aut̃ deo dicimꝰ. homo uanitati similis
factus est. dies eiꝰ sicut umbra pretereunt. In octa¬
ua die resurrexit. ideo dnĩca canimꝰ. ego dormui. &
exurrexi: ⁊ dñs suscep me. & animã meã in inferno de
adem in officio sc̃i B enedicti notant᷑: nocturins

Expanded text:
m; idcirco feria quinta psallimus nocturnum: Salvum me fac , in qua canimus, Panem angelorum manducavit homo . Ea nocte etiam est comprehensus; ideo canimus. Deus dereliquit eum, persequemini, et comprehendite eum . In Vespera autem oculis suis somnum non dedit, donec tabernaculum Deo scilicet Ecclesiam per crucem invenit. Sexta die est crucifixus, ideo feria sexta nocturnum: Exsultate Deo , canimus; in qua dicitur quod inimici ejus sonuerunt , qui tota die praelia in die belli constituebant Septima die jacuit sepultus, ideo Sabbato nocturnum: Cantate Domino psallimus, in qua dicitur quod percussus sicut fenum aruit , et sicut pelicanus a parente occisus emarcuerit. In Vespera autem: Homo vanitati similis factus est, dies ejus sicut umbra praetereunt . In octava die resurrexit, ideo Dominica canimus: Ego dormivi, et resurrexi, et Dominus suscepit me , et animam meam in inferno non adem in officio sancti Benedicti notantur. In
Abbreviated transcription (Latin):
meã: ⁊ ñ ꝓposuert̃ te in ꝯspectu suo. & ibi. Non es
auxiliatus ei in bello. In uesꝑa ut ibi. Considerabam
ad dexterã ⁊ uidebam. & non erat qui cognoscẽt
me. ꝑiit fuga a me. In sabbato sepultura ut ibi.
Sol cognouit occasum suũ. In uesꝑa ut ibi. Exibit
o ut ibi. Anima mea illi uiuet. In uesꝑa. ut ibi.
rortũ est lumen. Qͦd qͥbdam psalmis gła patͥ in¬
t̃posuit. hoc scd̃m hebreos fecit. qͥ quibdã psalmiᷤᷤ
dia psalma int̃ponunt. ut altiorem sensum in¬
telligant¬
ec utrũq de horis diximꝰ. nunc res¬
tat ut de sollempnitatib parica
duentuo itaq dñi obtres causas caes¬
mꝰ. Primo quia illud tempꝰ recolimꝰ ͥ
eũ ab antiqͥs scĩs p̾muiciatũ cognom¬

Expanded text:
me, et non proposuerunt te in conspectu suo ; et ibi Non ei auxiliatus es in bello . In Vespera, ut ibi. Considerabam ad dexteram, et videbam, et non erat qui cognosceret me . Sabbato. In Sabbato sepultura, ut ibi: Sol cognovit occasum suum . In Vespera, ut ibi: Exibit o, ut ibi: Anima mea illi vivet . In Vespera, ut ibi: Exortum est lumen . Quod quibusdam psalmis Gloria Patri interposuit, hoc secundum Hebraeos fecit, qui quibusdam Psalmis diapsalma interponunt, ubi altiorem sensum intelligunHaec utcunque de horis diximus, nunc restat de solemnitatibus pauca que Domini ob tres causas celebramus: Primo, quia illud tempus recolimus, quo eum ab antiquis sanctis praenuntiatum cogno
Abbreviated transcription (Latin):
tat᷑. qͥa iusti ante xͥ aduentũ in tͥsticia inferm te¬
nebant᷑. In hoc etiã dalmatica & subtile non portant
qͥa uestes innocentie & ĩmortalitatis nobis ꝑ xp̃m red¬
debant᷑. Hec cuncta ideo etiã int̾mitunt᷑. ut in na¬
tiuitate dñi festiuius amplectantur. ⁊ ut gr̃a noui

Expanded text:
isti Adventum in tristitia inferni tenebantur. In hoc etiam dalmatica et subtile non portantur, quia vestes innocentiae et immortalitatis nobis per Christum reddebantur. Haec cuncta ideo etiam intermittuntur, ut in Nativitate Domini festivius amplectantur, et ut gratia Novi
Abbreviated transcription (Latin):
cato non postulasti. ideo ecce uenio. Et pater. e¬
ructauit cor meũ u̾bũ bonũ. In uesꝑa aut̃. fiat
par in u̾tute tua. quia pax magna in mundo
tuit. dũ xp̃c pax nr̃a uenit. qui nobis uerã pacẽ
fecit. Quarta die est a uida traditus. ideo feria. qͥr¬
ta. nocturuã dixit insipiens canimꝰ. qͥa insipiens ui¬
da dixit. ⁊ Ion est css.si magus. de quo ipse in eadẽ
nocturna. cũ uͦ homo unanimis dux ms̃ ⁊ notꝰ
nis. qui simul mecũ dulces capiebas cibos. De ui¬
deis quoqi exacuerunt. ut gladiũ linguas siras.
intendert arcũ rem amarã. ut sagittent in occul

Expanded text:
cato non postulasti. Ideo ecce venio ; et Pater: Eructavit cor meum verbum bonum . In Vespera autem: Fiat pax in virtute tua , quia pax magna in mundo fuit dum Christus pax nostra venit, qui nobis veram pacem fecit. Quarta die a Juda proditus. Ideo feria quarta nocturnum, Dixit insipiens canimus, quia insipiens Judas dixit: Non est Deus , sed magnus. De quo ipse in eadem nocturna: Tu vero homo unanimis, dux meus, et notus meus. Qui simul mecum dulces capiebas cibos . De Judaeis quoque: Exacuerunt ut gladium linguas suas, intenderunt arcum, rem amaram, ut sagittent in
Abbreviated transcription (Latin):
Nc c on siderat᷑. qui septẽ etatib quasi diũsis horis
ei uinca dñ laborasse memorant᷑
reliquis instituit. qui abel & alios iustos de¬
ngnant. qui pͥma etate quasi mane uincã dm̃ in¬

Expanded text:
isse consideratur, qui sex aetatibus quasi diversis horis isse consideratur, qui sex aetatibus quasi diversis horis in vinea Domini laborasse memoranturreliquis instituit, quia Abel et alios justos designant, qui prima aetate quasi mane vineam Domini in
Abbreviated transcription (Latin):
uerit᷑ cur sc̃s s enedictus alit̃ monachis.
horas ordinauit. qͣm mos eccliȩ habuerit. uł q
precipnus apłicoꝵ gregoriuis. hoc sua auctoritate
ꝓbauerit. S sciendum est hoc sapientissima disꝑo¬
sitione ꝓiusum. ut puta a uiro pleno sp̃u omniũ iͦs¬
rũ. scilicet. ut contemplatiua uita sic̃ habitu. ita ena
officio ab actiua discerneret᷑. & monastice discipliuc¬
rdigis. hos priuilegio ꝯmendaret᷑. Monde bertꝰ¬
otgeius. om̃i sapientia p̃ditus. ꝑpendens uarũ
ao plemĩ cuncta sup̃dicta significatione ordiuas¬
i uire dlegit᷑ ea sua auctoritate roborasle. Liet eni
pdamos ꝑmitaũt. cunc̾ta t̾n sub eadem significitio¬
ne posiit. N empe quia sex dieb in hac uita quasi
ox eatib in uinea dñi laborat᷑. ut sicutt in dusca
requies ita inseptima etate denarius uite recipiat᷑.
iaeo ser dieb psalmos de illis uistis ad pͥmã institu¬

Expanded text:
eritur cur sanctus Benedictus aliter monachis eritur cur sanctus Benedictus aliter monachis horas ordinaverit quam mos Ecclesiae habuerit, vel cur praecipuus apostolicorum Gregorius hoc sua auctoritate probaverit. Sed sciendum est hoc sapientissima dispositione provisum, ut puto, a viro pleno spiritu omnium justorum, scilicet ut contemplativa vita, sicut habitu, ita etiam officio ab activa discerneretur, et monasticae disciplinareligio hoc privilegio commendaretur. Unde beatsapientia praeditus, perpendens virum Deo plenum cuncta sub praedicta significatione ordinasse, jure legitur ea sua auctoritate roborasse. Licet enim psalmos permutaverit, cuncta tamen sub eadem significatione posuit. Nempe quia sex diebus in hac vita, quasi sex aetatibus in vinea laboratur, ut sicut in Dominica requies, ita in septima aetate denarius vitae recipiatur. Ideo sex diebus psalmos de illis justis ad primam institu
Abbreviated transcription (Latin):
urna seruitis nr̃a ꝑ hoc complet᷑. Et quia corpus
nr̃m in nocte ab humanis sensib destituit᷑. ideo per
hanc horam intentiꝰ deo ꝯnittit᷑. Ideo aut̃ qͣtuor psal
nos sub signaculo diuine custodie quasi pupillã
oculi figillamus
pletorum cadem etiã dicimꝰ. quia ciuictas oꝑationes
nocte excipit᷑. illud tempus nobis ad memoriã re¬
ducit᷑. cũ uita nr̃a a morte precͥipitur. Ideo ꝑ conũte
nos inchoamꝰ. ut a malis conũtamur. & ira di a nobis
au̾tatur. Et quia de meritis desperamꝰ. dm ꝑ u̾sum
subumgimꝰ. quẽ de temptatione uł passione dñi ca¬
nimꝰ. quatuꝰ a timore nocturno ab aspidis & basilis¬
ci tẽptatione dñs nos eruat. ⁊ a leonis. ⁊ drachonis
incursione eripiat. Deinde. ecce nunc. psallimꝰ. qͥt¬
nꝰ in domo dñi bñdici possimꝰ. In hymno capitulo
⁊ u̾su. uictoriam poscimꝰ. ut in xp̃o qui uicit nrundũ
tumphemꝰ. In cantico symeonis pacẽ rogamꝰ. ut sic
ita nos ꝑ lumen fiłi intremꝰ pacẽ requiei.

Expanded text:
urna servitus nostra per hoc completur. Et quia corpus trum in nocte ab humanis sensibus destituitur, ideo per hanc horam intentius Deo committitur. Ideo autem quatuor psalmnos signaculo divinae custodiae quasi pupillam oculi sigillamus.Completorium eadem dicimus, quia diurnas operationes nocte excipitur, illud tempus nobis ad memoriam reducitur cum vita nostra a morte praecipitur. Ideo per Converte nos inchoamus, ut a malis convertamur, et ira Dei a nobis avertatur. Et quia de meritis desperamus, Deum per vsubjungimus, quem de tentatione vel passione Domini canimus, quatenus tempore nocturno ab aspidis et basilisci tentatione Dominus nos eruat, et a leonis et draconis incursione eripiat. Deinde Ecce nunc psallimus, quatenus in domo Domini benedici possimus. In hymno, capitulo et versu victoriam poscimus, ut in Christo, qui vicit mundum, triumphemus. In cantico Simeonis pacem rogamus, ut, sicut ita nos post lumen fidei intremus p
Abbreviated transcription (Latin):
tunc fut᷑e uite leticia designat᷑. quia axͥ resurrec¬
tione nox p̃cedit. dies sequit᷑ designans qͦd pꝰt mortẽ
carnis dies uite creidentib dabitur
ursum de sc̃a maria uł de om̃b scĩs nulla le¬
ge constricti. s ob deuotionẽ canimꝰ. ut qͥa ser¬
ui mutiles debitũ seruiciũ negligent̃ ꝑsoluimꝰ. mu¬
nera amicis dñi nr̃i offerimꝰ. ut ꝑ eos obsequrũ nr̃m ac¬
ceptabile faciamꝰ. ⁊ grãm dñi nr̃i obtineamus. De bñ
uł pt cibũ grãs agendi. ab ipso dño cepit.
qui quinq panes benedi᷑ xit. ⁊ pꝰt cenam hẏmirũ
dixit. Legere aut̃ adm̃ sam sc̃s augustmuꝰ instituit. qͥ
mentes c̃ corporib refici uoluit. quia ñ in solo pane
uod religiosi ad collationẽ conueniunt. hoc a
sc̃is patrib acceperunt. qui in uesperis sole¬
bant in unũ conuenire. & de scripturis insimul con¬
ferre. Et que ipsi tunc iuuicem contulerunt. colla¬

Expanded text:
tunc futurae vitae laetitia designatur, quia a Christi resurrectunc futurae vitae laetitia designatur, quia a Christi resurrectione nox praecedit, dies sequitur, designans quod post mortem carnis dies vitae dabitursum de sancta Maria vel de omnibus sanctis nulla lege constricti, sed ob devotionem canimus, ut, quia servi inutiles debitum servitium negligenter persolvimus; munera amicis Domini nostri offerimus, ut per eos obsequium nostrum acceptabile faciamus, et gratiam Domini nostri obtineamus. De benest cibum gratias agendi ab ipso Domino coepit, qui quinque panes benedixit, et post coenam hymnum dixit. Legere autem ad mensam sanctus Augustinus institituit, qui mentes cum corpQuod religiosi ad collationem conveniunt, hoc a anctis patribus acceperunt, qui in vesperis solebant in unum convenire, et de Scripturis insimul conferre, et quae ipsi tunc invicem contulerunt, colla
Abbreviated transcription (Latin):
insmuat. Dirigat᷑ oratio mea sicut incensum in ꝯspec¬
tu tuo. eleuatio manuũ mearũ sacͥficiũ uesꝑtinum.
Ouoclecina hora dies claudit᷑. & oꝑariis iã ꝑacto ope de¬
narius dabit᷑. finis aut̃ uniꝰcuꝰq intelligit᷑. cũ ꝓ trans¬
acta uita merces unicuiq reddit᷑. De
munerabunt᷑. Hymnꝰ qui subiungit᷑. laus uictorie ac¬
cipit᷑. qͥa sicut illi pꝰt laborem adepta mercede gratulã¬
tur. ita isti pꝰt deuictũ mundũ ꝓ et̾na gła iocundant᷑.
os capttulũ excitat: ut surgentes uenienti dño occur¬
rant. Qꝑ u̾sum qui sequit᷑ quasi hostiũ pulsant. ⁊ sͥ
aꝑiri postulant. Accensis aut̃ bonorum oꝑum lam¬
padib. gaudiũ dñi sui intrant. cũ qͥnq uͥginibus.
Cũ uesꝑa de p̃cedenti die cantatur. tunc p̾sentis uite
tempiis denotat᷑. quia ab micio mundi dies p̃cessit. nor
sequebat᷑. significans qͦd gaudiũ paradisi p̃cessit. mors
hominẽ heu sequebat᷑. Cũ uͦ de sequenti die celebrat᷑.

Expanded text:
 oratio mea sicut incensum in conspectu tuo. Elevatio manuum mearum sacrificium vespertinum . Duodecima hora dies clauditur, et operariis jam peracto opere denarius dabitur . Finis autem uniuscujusque intelligitur, cum pro transacta vita merces cuique redditur. De munerabuntur. Hymnus qui subjungitur, laus victoriae accipitur; quia sicut illi post laborem adepta mercede gratulantur, ita isti post devictum mundum pro aeterna gloria jucundantur. Hos capitulum excitat, ut surgentes venienti Domino occurrant; per versum, qui sequitur, quasi ostium pulsant, et sibi aperiri postulant. Accensis autem bonorum operum lampadibus gaudium Domini sui intrant cum quinque virginibus . Cum vespera de praecedenti die cantatur, tunc praesentis vitae tempus denotatur; quia ab initio mundi dies praecessit, nox sequebatur, significans quod gaudium paradisi praecessit: mors hominem, heu! sequebatur. Cum vero de sequenti die celebratur,
Abbreviated transcription (Latin):
s qͥ ambulant ĩ lege dñi. In retͥbue. consid̾abo mi¬
rabilia. delege tua. ⁊ delege tua miserẽ mei. In lege
pone. scrutabor legẽ tuã. In memor esto. a lege aut̃¬
tua ñ declinani ⁊ dixi custodire legẽ tuã. In bonita¬
tẽ. bonũ mͥ lexoris tui. In defecit. ñ ut lex tua. In
qͣmͦ dilexi legẽ tuã. In iniqͦs odio. legẽ tuã dilexi. In
mirabilia . t̃. ñ cutodum legẽ tuã. In clamaui. legẽ cu¬
am non sum oblitus. In pͥncipes. legem tuã dilexi. ⁊ lex
ham & alii patarche ante legem. sacerdotes & ꝓ¬
phete sub lege sacrificia ad uesꝑam offerebant. & dñs
in uesꝑa cenans corpus suũ discipulis tradebat. Qͥnq

Expanded text:
« qui ambulat in lege; » in Retribue, « Consideravi mirabilia de lege tua, » et « De lege tua miserere mei. » In Legem pone, « Scrutabor legem tuam. » In Memor esto, « A lege tua non declinav, » et « Dixi custodire legem tuam. » In Bonitatem, « Bonum mihi lex oris tui. » In Defecit, « Non ut lex tua. » In Quomodo, « Dilexi legem tuam. » In Iniquos, « Legem tuam dilexi. » In Mirabilia; « Non custodierunt legem tuam. » In Clamavi, « Legem tuam non sum oblitus. » In Principes, « Legem autem tuam dilexiham et alii patriarchae ante legem, sacerdotes et prophetae sub lege, sacrificia ad vesperam offererant; et dominus in vespera coenans corpus suum dis
Abbreviated transcription (Latin):
nona. ideo t̾nis psalmis celebrant᷑. quia in his tͥb ho¬
ris tͥnitas celebrat᷑. uenerat᷑. S querit᷑ cũ pͥma dica¬
tur. cur t̾cia. ⁊ non potius scd̃a sequat᷑. Item cũ t̾cia
ponatur. cur dem̃. sexta. ⁊ ñ quarta uł qͥnta dicat᷑.
tem cur sextã nona. ⁊ ñ magis septima uł octaua ꝓsẽ¬
horas diuidit᷑.⁊ ꝓ imaquaq hora. unũ capitu¬
lũ de psalmo beati inmaculati concinit᷑. Seati im¬
ro pͥma hora beati ĩmaculati. ꝓ scd̾a. nia cłati
retͥbue. ꝓ t̾cia. legẽ pone. & quarta.memor esto.
pqͥnta. bonitatẽ. ꝓ sexta. defecit. s septima. Quomͦ d̾.
ii.ꝓ undecima. principes. ꝑ hunc psalmũ lex dĩ. id ÷¬
pͥncipes claritas nobis ꝓnũciat᷑. in qua oꝑarii pro
et̾na uita cotidie oꝑantur. Unde ⁊ in singłis capui

Expanded text:
deo ternis psalmis celebrantur, quia in his tribus horis Trinitas veneratur. Sed quaeritur, cum Prima dicatur, cur Tertia et non potius secunda sequatur. Item cum Tertia ponatur, cur deinde Sexta et non quarta vel quinta dicatur. Itemque cur Sextam Nona, et non magis septima vel octava horas dividitur, et pro unaquaque hora unum capitulum de psalmo Beati immaculati, concinitur. Pro Prima hora Beati immaculati, pro secunda, Retribue: pro Tertia, Legem pone; pro quarta, Memor esto; pro quinta Bonitatem; pro Sexta, Defecit; pro septima, Quomodo divi; pro undecima, Principes; per hunc psalmum lex Dei, id est charitas nobis pronuntiatur, in qua operarii pro aeterna vita
Abbreviated transcription (Latin):
olent pastores locaunitare. ⁊ greges ad alia
pascua minare. Hos religiosi imitant᷑. dũ p̃¬
latum de eccłia sequentes in capitoliũ congregant᷑.
Ibi di animalib sal adlanbendũ dat᷑. dũ eis in mar¬
cyrologio passio uł uita scõꝵ. ꝓnuntiat᷑. Opilio uͦ
eis quasi pabulũ ponit. dũ ꝑ u̾sum preciosa patien¬
tia scõꝵ ꝓponit. Deinde diuiũ auxiliũ ter ꝑ ds̃ inad¬
nitoriũ inuocat. ut grex di ꝑiculum animarũ eua¬
dat. D enude quasi ouile bñdicit. dũ eos dirigri sc̃ĩfi¬
cari in lege di poscit. Post hec lectione reficunt᷑. ⁊ tc
singłi in oꝑa quasi uinee cultores dirigunt᷑. De t̾cia
Ium t̾cia cantat᷑. quasi a neuis oꝑariis in uine

Expanded text:
olent pastores loca mutare, et greges ad alia pascua minare. Hoc religiosi imitantur, dum praelatum de ecclesia sequentes in capitulum congregantur; ibi Dei animalibus sal ad lambendum datur, dum eis in Martyrologio passio vel vita sanctorum pronuntiatur. Opilio vero eis quasi pabulum ponit, dum per versum Pretiosa patientiam sanctorum proponit. Deinde divinum auxilium ter per Deus, in adjutorium invocat, ut grex Dei periculum animarum evadat. Deinde quasi ovile benedicit, dum eos dirigi et sanctificari in lege Dei poscit. Post haec lectione reficiuntur, et tunc singuli in opera quasi vineae cultores diriguntur. De Tertia. Dum Tertia cantatur, quasi a novis