comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
obsecra. in crepa in omĩ patientia & doctrina. Quid ẽ qđ uni imperiũ
&aliqͥ patientiã praecipit. nisi qđ unũ lenioris alterũ uero feruenti¬
oris sp̃s eẽ conspexit: Leni ꝑ auctoritatẽ imperii in uingenda erat
se ueritas uerbi. Is aut̃ qui ꝑ spm feruebat ꝑ patientiã tẽperandus
fuerat. ne si plus iusto ferurscer & ñ ad salute uulnera reducer&. sed
sana uulnerar&. Curandũ quoq quantũ loquamur. ne si ei qui multa
ferre ñ ual& uerbũ uel eahortationis uel increpationis longius tra¬
himꝰ. auditorẽ nrm ad fastidiũ ꝑducamꝰ. Vnde eisdẽ praedicator
egreguis hebreis loquitur dicens. Obsecro uos fr̃s ut sufferatis uer¬
bum solatu. & enĩ ꝑpaueis scripsi uobis hoc tamen infirmis prȩ
cipue congruit. ut pauca qui dt̃ & quae capere prarualent audiant:
sed quat eor̃ mentem in parnitentiat dolore cõpungant. Nã si eis uno

Expanded text:
obsecra, increpa in omni patientia et doctrina . Quid est quod uni imperium, obsecra, increpa in omni patientia et doctrina . Quid est quod uni imperium, et alii patientiam praecipit, nisi quod unum lenioris, alterum vero ferventioris spiritus esse conspexit? Leni per auctoritatem imperii injungenda erat severitas verbi, is autem qui per spiritum fervebat per patientiam temperandus fuerat, ne si plus justo infervesceret, non ad salutem vulnerata reduceret, sed sana vulneraret. 16. Curandum quoque quantum loquamur, ne si ei qui multa ferre non valet verbum vel exhortationis vel increpationis longius trahimus, auditorem nostrum ad fastidium perducamus. Unde idem praedicator egregius Hebraeis loquitur, dicens: Obsecro vos, fratres, ut sufferatis verbum solatii, etenim perpaucis scripsi vobis . Hoc tamcipue congruit, ut pauca quidem, et quae capere praevalent, audiant, et quae eorum mentem poenitentiae dolore compungant. Nam si eis in
Abbreviated transcription (Latin):
tur increpatio: p̃ost modũ benigne recipitur: Et ñ nũquã langues¬
cit si hoc qđ ante ꝓferri debuit tẽpus amiserit. Nã & sapiens muler
nabal ebriũ uidens increpare deculpa tenacix noluit: quẽ digesto ui¬
no increpationis suae uerbis utilit̃ ꝑ cussit. Ex ꝓpheta adulantiũ
linguas ñ eẽ in subsequenti tẽpore differendas adnuntiat. qui ait.
Confundantur statim erubescentes. qui dicunt mihi euge euge: Adula¬
tio & eni siuel ad tẽpus patient̃ suscipit᷑ augetur. & paulisper demulc&
animũ. ut arigore suae rectitudinis mollescat in delectatione sermo¬
nis. Sed necrescere debeat. statim ẽ & sine mora ferienda. Pensandum
quoq nobis ẽ. qualit̃ loquamut. Nã sȩpe uerba quȩ hunc ad salutẽ re¬
uocant. aliũ uulnerant. Unde paulus quoq apłus quititũ ammon&
dicens. Argue cũ om̃ĩ imperio: timotheũ exhortatur dicens. Arguȩ

Expanded text:
tur increpatio, postmodum benigne recipitur. Et nonnunquam languestur increpatio, postmodum benigne recipitur. Et nonnunquam languescit, si hoc quo ante proferri debuit tempus amiserit. Nam et sapiens mulier Nabal ebrium videns , increpare de culpa tenaciae noluit, quem digesto vino increpationis suae verbis utiliter percussit. Et Propheta adulantium linguas non esse in subsequenti tempore differendas annuntiat, qui ait: Confundantur statim erubescentes, qui dicunt mihi, Euge, euge . Adulatio etenim si vel ad tempus patienter suscipitur, augetur, et paulisper demulcet animum, ut a rigore suae rectitudinis mollescat in delectatione sermonis. Sed ne crescere debeat, statim est et sine mora ferienda. 15. Pensandum quoque nobis est qualiter loquamur. Nam saepe verba quae hunc ad salutem revocant, alium vulnerant. Unde Paulus quoque apostolus qui Titum admonet, dicens: Argue cum omni imperio , Timotheum exhortatur, dicens: Argue,
Abbreviated transcription (Latin):
tũ quippeẽ. Sirecte offeras. recte aut̃ ñ diuidas. peccasti. Reste aut̃
offcrimus. cũ bono studio bonũ opus agimꝰ. Sedrecte ñ diuidim̃. si
habere discretionẽ in bono opere postponamꝰ. Considerare & enira
debemꝰ quidloquamur. ut uxta pauli uocẽ sermo nr̃ semꝑ ingrae
salesit conditꝰ. Pensandũ uero nobis ẽ ciui loquam᷑. qr sȩpe inerepa¬
tionis uerbũ qđ hȩc admittit ꝑsona altera ñ admittit. Et sepe ipsa
adem ꝑsona sccundũ factũ fit altera. Vnde nathan ꝓpheta dđ
post adulteriũ forti increpationis sententia ꝑcussit. quicũ derapto¬
feouis dicer& filius mortis ẽ uir qui fecit hoc:e ꝓtinus respondit
dicens. Tuts illeuir. Cui tam̃ cũ desalomonis regno loqueretur. qr
sona quia causa dispar extitit. &iã sermo ꝓpheticus dissimilis
fuit. Pensandũ quoq ẽ quando loqui debramus. quia sype cesi diffec¬

Expanded text:
tum quippe est: Si recte offeras, recte autem non dividas, peccasti . Recte autem tum quippe est: Si recte offeras, recte autem non dividas, peccasti . Recte autem offerimus cum bono studio bonum opus agimus; sed recte non dividimus, si habere discretionem in bono opere postponamus. Considerare etenim debemus quid loquamur, ut juxta Pauli vocem, Sermo noster semper in gratia sale sit conditus . 13. Pensandum vero nobis est cui loquamur quia saepe increpationis verbum quod haec admittit persona, altera non admittit. Et saepe ipsa eadem persona secundum factum fit altera. Unde Nathan propheta David post adulterium forti increpationis sententia percussit. Qui cum de raptore ovis diceret: Filius mortis est vir qui fecit hoc, ei protinus respondit, dicens: Tu es ille vir . Cui tamen cum de Salomonis regno loqueretur , quia o eademque persona quia causa dispar exstitit, etiam sermo propheticus dissimilis fuit. 14. Pensandum quoque est quando loqui debeamus, quia saepe etsi differ
Abbreviated transcription (Latin):
A IESE QUDE IN INI QITAIE SUA MORITTUR. TUAUIT
ANIAA TUÃ LIBERASTI. Tunc ergo subiectus moritur sinete.
quando incausa mortis contradictorẽ ꝑtulerit te. Nã morti ciun
contradicis adiuingeris. E tnotandũ quȩ sint quȩ debeant abspeculatore
predicari: nimirũ fides &e operatio. Nã ait. Siaut̃ tu adnuntiaueris im¬
pio. & ilłe ñ fuerit conuersus ab impietate sua &uia sua impia. Im pie¬
tas quippe ad fidelitatẽ ꝑtin&. uia uero impia ad prauã actionẽ. Et
omis speculator hoc habere deb&studii. ut prius ad pictatẽ fidei. post¬
modũ adpiã uiã idest adbonã actionẽ trahat. Sed quia ad eochortatio¬
nẽ sermo se intulit. innotescere breuit̃ debemꝰ more pastoris quant
eẽ debrat ordo atq consideratio locutionis. Pensare & enĩ doctor
deb& quidloquatur. cui loquatur. quando loquatur. qualit loquat
& quantũ loquatur. Si enĩ unũ hor̃ defuerit. locutio apta ñ erit. Scrip¬

Expanded text:
; ipse quidem in impietate sua morietur, tu autem animam tuam liberasti. 11. Tunc enim subjectus moritur sine te, quando in causa mortis contradictorem pertulerit te. Nam morti, cui non contradicis, adjungeris. Et notandum quae sunt quae debeant a speculatore praedicari, nimirum fides et operatio. Nam ait: Si autem tu annuntiaveris impio, et ille non fuerit conversus ab impietate sua, et a via sua impia. Impietas quippe ad infidelitatem pertinet, via vero impia ad pravam actionem. Et omnis speculator hoc habere debet studii, ut prius ad pietatem fidei, postmodum ad piam viam, id est ad bonam actionem trahat. 1286 12. Sed quia de exhortatione sermo se intulit, innotescere breviter debemus in ore pastoris quantus esse debeat ordo atque consideratio locutionis. Pensare etenim doctor debet quid loquatur, cui loquatur, quando loquatur, qualiter loquatur, et quantum loquatur. Si enim unum horum defuerit, locutio apta non erit. Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
PONÃ OEFEN DICU LŨ CORÃTO Inpeccato suo morietur. & non
erunt in memoria iustitiae eiꝰ quaffecit. sanguinẽ uero eiꝰ demanu
tua requirã. Quia iusto qui in precato cecidit prȩdicator tacuit.
eius sanguinis reus tenetur. Et qui sollicitus eẽ non studuit in prę¬
dicatione. factus ẽ particeps indãpnatione. Sed cũ dicitur inpec¬
cato suo morietur & ñ erunt in memoria iustitiȩ eiꝰ quas fecitꝰ.
hoc nobis maxime considerandũ est. quia cũ mala cõmittimus
sine causa ad memoriã bona nrã trans acta reuocamus. qm̃ in ꝑ
petratione malor̃ nulla deb& ẽt̃ fiducia bonor̃ praeteritorũm.
Sed quęri potest utrũ uisto postquã ceciderit prȩdicandũ sit. an
priusquã cadat inuigilare prȩdicator debeat nead easũ ueniat
UIRIT. UIUENS UIUET QUIA ADNUNII¬
ATẼ ANIMA TUÃ LIBERASTE Siergo¬

Expanded text:
etur, et non erunt in memoria justitiae ejus quas fecit; sanguinem vero ejus de manu tua requiram. 21. Quia justo qui in peccato cecidit praedicator tacuit, ejus sanguinis reus tenetur. Et qui sollicitus esse non studuit in praedicatione, factus est particeps in damnatione. Sed cum dicitur: In peccato suo morietur, et non erunt in memoria justitiae ejus 1289 quas fecit, hoc nobis maxime considerandum est , quia cum mala committimus, sine causa ad memoriam bona nostra transacta revocamus, quoniam in perpetratione malorum nulla debet esse fiducia bonorum praeteritorum. Sed quaeri potest utrum justo postquam ceciderit praedicandum sit, an et priusquam cadat? Invigilare praedicator debet, ne ad casum veniat ille non peccauerit, uiuens uiuet, quia adnuntiet animam tuam liberasti
Abbreviated transcription (Latin):
prius terrae qualitatẽ prȩuid& quib seminib apta uideatur. &
postquã qualitatẽ preuiderit terrae tunc semina spargit. Sedqr
dequalitate doctrine locutionẽ longius traximꝰ. oport& ut adeũ
quem coepimus exponendi ordinẽ redeamus. SEB ETSI CoN¬

Expanded text:
prius terrae qualitatem praevidet quibus seminibus apta videatur, et prius terrae qualitatem praevidet quibus seminibus apta videatur, et postquam qualitatem praeviderit, tunc semina spargit? Sed quia de qualitate doctrinae locutionem longius traximus, oportet ut ad eum quem coepimus exponendi ordinem redeamus. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
abipso epłe suae ex ordio inuthendo redarguit. Nã premissa salu¬
tatione. sic coepit. Miror qđ sic tã cito transferimini abeo quiuos uo¬
cauit ing̾ra xp̃i. Quibus &iã inaꝑta increpatione post eꝑtera subiun¬
git. Oinsensati galatͥe. quisuos fascinauit. Mlentes & enĩ durȩ nisi aꝑ¬
ta essent increpatione ꝑcusse: nullomodo malũ cognoscerent quod
egissent. Nã sy̧pe hi qui impudentessunt tantũ se prccasse sentiunt.
quantũ depeccatis quae fecerint increpantur. utminores culpassu¬
as aestiment. quas minor inuectio castigat. Et quas uehement̃ obiur¬
gari uiderint maiores ẽẽ dep̃hendant. Unde necesse ẽ. ut sermo
semꝑ prȩdicantis cũ auditorũ debrat qualitate formari. neaut ue¬
recundis aspera aut impudentib lenia loquatur. Quid aut̃ mirũ
si hoc uerbi dĩ rrogator faciat. cũ & agricola qui semen in t̾rã mittut

Expanded text:
ab ipso epistolae suae exordio invehendo redarguit. Nam praemissa saluab ipso epistolae suae exordio invehendo redarguit. Nam praemissa salutatione, sic coepit: Miror quod sic tam cito transferimini ab eo qui vos vocavit in gratia Christi . Quibus etiam in aperta increpatione post caetera subjungit: O insensati Galatae, quis vos fascinavit ? Mentes etenim durae nisi aperta essent increpatione percussae, nullo modo malum cognoscerent quod egissent. Nam saepe hi qui impudentes sunt tantum se peccasse sentiunt, quantum de peccatis quae fecerint increpantur, ut minores culpas suas aestiment, quas minor invectio castigat, et quas vehementer objurgari viderint, majores esse deprehendant. Unde necesse est ut semper sermo praedicantis cum auditorum debeat qualitate formari, ne aut verecundis aspera, aut impudentibus lenia loquatur. Quid autem mirum si hoc verbi Dei erogator faciat, cum et agricola qui semina in terram mittit
Abbreviated transcription (Latin):
int̾corinthios quidã omi grã repleti. & erant quidã inꝑsonarũ fauo¬
ribus exccisi: corpit a laudib ꝑ fector̃ ut modesta inuectione ad rep̃¬
hensionẽ ꝑtinger& infirmor. & in hoo quoq ad medicinã cordis ame¬
dicina corporis usũ trahens. Nã cũ feriendũ uulnus medicus aspicit.
prius ea mẽbra quae circa uulnus sana sunt palpat. ut post adra quae
uulnerata sunt lenit̾ palpando ꝑueniat. Cũ ergo paulus ꝑfectos in co¬
rinthuis laudauit. sana mẽbra iuxcta uulnus tetigit. Cũ uero infir¬
mos de diuisione rep̃hendit: uulnus incorpore ꝑcussit. Videamus
tam̃ hunc ipsũ qui tanta modestia atq mansuetudine ad corripi¬
endos corinthios ducit᷑. qualit̾ contra galathas quia fide discesse¬
rant excercetur. Nulla enĩ modestiat patientia prȩmissa. nulla lo¬
cutionis dulcedine prȩrogata. eos quos afide discessisse cognouit.

Expanded text:
inter Corinthios quidam omni gratia repleti, et erant quidam in personarum favointer Corinthios quidam omni gratia repleti, et erant quidam in personarum favoribus excisi, coepit a laudibus perfectorum, ut modesta invectione ad reprehensionem pertingeret infirmorum. Et in hoc quoque ad medicinam cordis a medicina corporis usum trahens. Nam cum feriendum vulnus medicus aspicit, prius ea membra quae circa vulnus sana sunt palpat, ut post ad ea quae vulnerata sunt leniter palpando perveniat. Cum ergo Paulus perfectos in Corinthiis laudavit, sana membra juxta vulnus tetigit; cum vero infirmos de divisione reprehendit, vulnus in corpore percussit. 20. Videamus tamen hunc ipsum qui tanta modestia atque mansuetudine ad corripiendos Corinthios ducitur, qualiter contra Galatas, qui a fide discesserant, exercetur. Nulla enim modestiae patientia praemissa, nulla locutionis dulcedine praerogata, eos quos a fide discessisse cognovit,
Abbreviated transcription (Latin):
es : qui a contentiones int̾uossint. Hoc aut̃ dico. qđ unusquisq urm̃
dicit. Ego quidẽ sũ pauli ego aut̃ apollo. ego urro cephae.ẽgo aut̃ xp̃i
cce quos in omĩ uerbo & inomĩ scientia laudauerat. quibus nil de eẽ
inulla grã dixerat. paulisꝑ loquens. adincrepandũ lenit̃ ueniens.
diuisos erga seipsos rep̃hendit. Et quor̃ prius salutẽ narrauerat. post¬
modũ uulnera patefacit. Peritus enĩ medicus uulnus secandũ uiders
sed aegrũ timidũ eẽ conspiciens: diu palpauit. & subito ꝑcussit. Pri¬
us blandã manũ laudis posuit. & postmodũ ferrũ increpationis ficit.
Iisi enĩ uerecundȩ mentes fuerint palpando rep̃hensȩ. ita ut exalus
rebus audiant qđ inconsolationẽ sumant: ꝑ increpationẽ ꝓtinus
addesperationẽ cadunt. Sed nisquid mentitus ẽ paulus ut prius nil
de ẽẽ monũ gr̃ã dicer&. quib postmodũ dicturus erat unitatẽ de¬
er᷑. Absit hoc. ut quis deillo talia uel desipiens credat. Sed quia eranT¬

Expanded text:
itur: Hoc autem dico quod unusquisque vestrum dicit: Ego quidem sum Pauli, ego autem Apollo, ego vero Cephae, ego autem Christi . Ecce quos in omni verbo et in omni scientia laudaverat, quibus nil deesse in ulla gratia dixerat, paulisper loquens ad increpandum leniter veniens, divisos erga seipsos reprehendit, et quorum prius salutem narraverat postmodum vulnera patefecit. Peritus enim medicus vulnus secandum videns, sed aegrum timidum esse conspiciens, diu palpavit et subito percussit. Prius blanda manu laudes posuit, et postmodum ferrum increpationis fixit. Nisi enim verecundae mentes fuerint palpando reprehensae, ita ut ex aliis rebus audiant quod in consolatione sumant, per increpationem protinus ad desperationem cadunt. Sed nunquid mentitus est Paulus, ut prius nil deesse in omni gratia diceret quibus postmodum dicturus erat unitatem deesse? Absit hoc ut quis de illo talia
Abbreviated transcription (Latin):
post scõrũ miracula uerba sacri eloquii intra scam eccłam libere¬
& licent̃ audiuntur. Quae rotȩ animalia sequuntur. quia sicut supe¬
rius dictũ ẽ. post quã in honore uenit uita scõrũ: Ueneranda quoq
quia inscõrũ patrũ uita cognoscimꝰ quid insacrȩ scripturȩ uolumi

Expanded text:
post sanctorum miracula verba sacri eloquii intra sanctam Ecclesiam liberepost sanctorum miracula verba sacri eloquii intra sanctam Ecclesiam libere licenter audiuntur. Quae rotae animalia sequuntur, quia, ut superius dictum est, postquam in honorem venit vita sanctorum, veneranda quoquequia in sanctorum Patrum vita cognoscimus quid in sacrae Sc
Abbreviated transcription (Latin):
nus habetis. in ꝓacimis uero hoc quod uobis amplius accepert̃.
quatinus dũ suꝑ uos i&ipsos eos ꝓbono qđ ipsi
habent & uos non
habetis aspicitis. ad hoc quoq optinendũ &iam
uos eochumilita¬
te crescatis. Si enĩ & uos in illis accepta bona ꝑ¬
penditis. & illi m
uobis considerant dona quȩ habetis. uicissim
uos alis tangitis.
ut excitati semꝑ ad caelestia uoletis. Sequitur
signari superi¬
us diximꝰ. Vox igitur rotarũ ẽ. sermo testam̃tor̃.
Post uocẽ itaq
alarũ animaliũ Auditur &iã uox rotarũ. quia p̃¬
sermone suscepto dũ uirtutes scõrũ ad altiora agenda euolan.
seq uicissim ad ꝓuectũ pulsant: scãe eccłae status erigitur.
ut ꝑ uniuersum mundũ saerorũ testamentor̃ paginẽ legan¬
tur. Ubiq enĩ iã scm̃ euangłm. ubiq apostolor̃ dicta. ubiq lex
& ꝓphetȩ resonant. Post alarũ ergo uocẽ uox rotarũ sequitur. qr

Expanded text:
nus habetis, in proximis vero hoc quod vobis amplius acceperunt, nus habetis, in proximis vero hoc quod vobis amplius acceperunt, quatenus dum super vosmetipsos eos pro bono quod ipsi habent et vos non habetis aspicitis, ad hoc quoque obtinendum etiam vos ex humilitate crescatis. Si enim et vos in illis accepta bona perpenditis, et illi in vobis considerant dona quae habetis, vicissim vos alis tangitis, ut excitati semper ad coelestia voletis. Sequitur:signari superius diximus . Vox igitur rotarum est sermo Testamentorum. Post vocem itaque alarum animalium auditur etiam vox rotarum, quia psermone suscepto, dum virtutes sanctorum ad altiora agenda evolant, seque vicissim ad provectum pulsant, sanctae Ecclesiae status erigitur, ut per universum mundum sacrorum Testamentorum paginae legantur. Ubique etenim jam sanctum Evangelium ubique apostolorum dicta, ubique lex et prophetae resonant. Post alarum ergo vocem vox rotarum sequitur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
tione praeferant. seq illis inhumilitate substernant. ita reꝓborũ
mens niłquã considerat quid alt̾ boni amplius quã ipsa: sedquid bo¬
ni ipsa amplius quã alt̾ habeat. Neq enĩ pensant quȩ bona sps alt̃
accȩperit & ipsis desint. sed quaebona ipsis & quae mala assint alteri.
Etcũ omp̃s ds̃ ad hoc uirtutes singulis diuidat ut alterũ alteri
cogitatione humili&. ad hoc reꝑbi ꝑtrahunt bonũ qđ accȩperuts.
ut exeo in elatione ꝑdantur dũ semꝑ considerant bona quae
ipsi habent & alii non habent. & niłquã ꝑpendere student quan¬
ta bona alu habeant &ipsi nonhabeant. Quod ergo diuina pietas
in augm̃tũ disponit humilitatis: hoc mentes reꝓbe in argumul
uertunt elationis. & ex diuersitate munerũ abono deficiunt. ul¬
de crescere inhumilitatis bono debuerunt. Propt̾ hoc ergo Al¬
cesse ẽ fr̃s carissimi ut in uobis hoc semꝑ debeatis aspicere qđ iill¬

Expanded text:
tione praeferant, seque illis in humilitate substernant, ita reproborum tione praeferant, seque illis in humilitate substernant, ita reproborum mens nunquam considerat quid alter boni amplius quam ipsa, sed quid boni ipsa amplius quam alter habeat. Neque enim pensant quae bona spiritus alter acceperit et ipsis desint, sed quae bona ipsi, et quae mala adsint alteri. Et rum omnipotens Deus ad hoc virtutes 1277 singulis dividat, ut alterum alteri in cogitatione humiliet, ad hoc reprobi pertrahunt bonum quod acceperunt, ut ex eo in elatione perdantur, dum semper considerant bona quae ipsi habent et alii non habent, et nunquam perpendere student quanta bona alii habeant et ipsi non habeant. Quod ergo divina pietas in augmentum disponit humilitatis, hoc mentes reprobae in augmentum vertunt elationis; et ex diversitate munerum a bono deficiunt, unde crescere humilitatis bono debuerunt. 36. Propter hoc ergo necesse est, fratres charissimi, ut in vobis hoc semper debeatis aspicere quod mi
Abbreviated transcription (Latin):
lo sapientiã. Alis ergo setangunt. qui indese uicissim ad ꝓurctũ exci
in regionibus terrarũ. Poterat nãq uni cuilib
om̃s tribuere. sedsi una quaelib& regio alterius regionis fructib nor
indiger&. cõmunionẽ cũ altera ñ habuiss& Vndefit ut hic uini. alio
uero olei abundantiã tribuat. Hanc multitudine pecudũ. illã uero
ubertate abundare faciat frugũ. ut illa defert qđ ista ñ hab& oista
reddit qđ illa ñ detulit. ꝑ cõmunionẽ grãe sibi simul &iã diuisaet̃¬
rae conuinctae sint. Sicut enĩ regiones terrarũ. ita sunt mentes sc̃or
Quardũ uicissim sibi conferunt qđ accepert̃. quasi fructus suos re¬
giones regionib iã pandunt : ut in una om̃s caritate iungantur
Sed int̾ haec sciendũ est quia sicut ebecti quiq hoc semꝑ inaliis at¬
tendunt qđ adõ melius accȩperunt quã ipsi. ut eos Sibi in cogita¬

Expanded text:
lo sapientiam. Alis ergo se tangunt qui inde se vicissim ad provectum excitlo sapientiam. Alis ergo se tangunt qui inde se vicissim ad provectum excitfacit in regionibus terrarum. Poterat namque unicuilibomnes tribuere; sed si una quaelibet regio alterius regionis fructibus non indigeret, communionem cum altera non habuisset. Unde fit ut huic vini, alii vero olei abundantiam tribuat; hanc multitudine pecudum, illam vero ubertate abundare faciat frugum, ut cum illa defert quod ista non habet, et ista reddit quod illa non detulit, per communionem gratiae sibi simul etiam divisae terrae conjunctae sint. Sicut ergo regiones terrarum, ita sunt mentes sanctorum, quae dum vicissim sibi conferunt quod acceperunt, quasi fructus suos regiones regionibus impendunt ut in una omnes charitate jungantur. 35. Sed inter haec sciendum est quia sicut electi quique hoc semper in aliis attendunt quod a Deo melius acceperunt quam ipsi, ut eos sibi in cogita
Abbreviated transcription (Latin):
nimus apłor̃. qui non sum dignus uocari apłus: quia ꝑsecutus sũ eccle¬
siã dĩ. Considerauit queppr apłorum innocentiã. & propt̃ prȩcȩ¬
dentẽ malitiã uilis in eius oculis facta ẽ omĩs quã exhibebat in rcc¬
sia sollici tudo sua. Et quã multos exaccepto intellectu prȩcȩde¬
ra non adtendit. quia illorũ in nocentiã pensans ꝑ secutorẽ ali¬
quando fuisse se doluit. Seduideamꝰ siquis eoapostolis eũ qui pau¬
lodatus ẽ intellectũ miratur. Ipse nobis apłor primus requiren¬
dus ẽ. q̃ui discipulos am̃monens ait sicut & carissimus frater
nr̃ paulus scdm̃ datã sibi sapientiã scripsit uobis sicut & in
om̃ib epistolis. loquens in eis dehis. ĩnquibus sunt quȩdã difficilia
intellectu. quat indocti & instabiles deprauant. Miratur itaq in
aplĩs om̃ib paulus innocentiã. miratur apłorum primus in pau¬

Expanded text:
nimus apostolorum, qui non sum dignus vocari apostolus, quia persecutus sum Ecclenimus apostolorum, qui non sum dignus vocari apostolus, quia persecutus sum Ecclesiam Dei . Consideravit quippe apostolorum innocentiam, et propter praecedentem malitiam vilis in ejus oculis facta est omnis quam exhibebat in Ecclesia sollicitudo sua; et quam multos ex accepto intellectu praecederet non attendit, quia, illorum innocentiam pensans, persecutorem aliquando fuisse se doluit. Sed videamus si quis ex apostolis eum qui Paulo datus est intellectum miratur. Ipse nobis apostolorum primus requirendus est, qui discipulos admonens ait: Sicut et charissimus frater noster Paulus secundum datam sibi sapientiam scripsit vobis; sicut in omnibus epistolis, loquens in eis de his in quibus sunt quaedam difficilia intellectu, quae indocti et instabiles depravant . Miratur itaque in apostolis omnibus Paulus innocentiam, miratur apostolorum primus in Pau
Abbreviated transcription (Latin):
tamen quid seipsum paulo post sequatur ignorat. Mira itaq dispensa¬
tione omnips ds̃ sic inelectis suis suadonã disponit. Ut & istid& quod
illi denegat. & alteri maius qđ alteri minus tribuat : quatinus dũ uel
iste habere illũ conspicit qđ ipse ñ hab&. uel ille hunc mauis accȩpis¬
se considerat qđ sibi minus ad esse pensat. dona dĩ alt̾ in altero idẽ.
uicissim om̃s ammirentur. atq exhac ipsa ammiratione humilietur¬
alt̃ alteri. Et quẽ uid& habere qđ non hab& eũ diuino iudicio prȩ
latũ put&. Alis ergo suis uicissim se animalia feriunt. cũ seę men¬
tes alt̾nis se uirtutibus tangunt: & tangendo excitant. atq excita¬
ta ad ꝓfectũ uolant. Uideamꝰ paulũ quomodo apłorum alis tactꝰ
ad poenitentiã excitatus fuerat. qui mala prȩterite ꝑsecutionis suar
&apostolorum innocentẽ uitã considerans dicebat. Ego eni summi¬

Expanded text:
tamen quid seipsum paulo post sequatur ignorat. Mira itaque dispensatamen quid seipsum paulo post sequatur ignorat. Mira itaque dispensatione omnipotens Deus sic in electis suis sua dona dispensat, ut et isti det quod illi denegat, et alteri majus quod alteri minus tribuat, quatenus dum vel iste habere illum conspicit, quod ipse non habet, vel ille hunc majus accepisse considerat, quod sibi minus adesse pensat, dona Dei alter in altero, id est, vicissim omnes admirentur, atqalter alteri, et quem videt habere quod non habet, eum divino judicio sibi praelatum putet. Alis ergo suis vicissim se animalia feriunt cum sanctae mentes alternis se virtutibus tangunt, et tangendo excitant, atque excitata ad provectum volant. 33. Videamus Paulum quomodo apostolorum alis tactus, atque ad poenitentiam excitatus fuerat, qui, mala praeteritae persecutionis suae et apostolorum innocentem vitam considerans, dicebat: Ego enim sum mi
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutẽ ꝑfectȩ abstinentię apphendere conatur & non ual&. Huc
libertas uocis tribuitur. ut oppressis quibusq ꝓtectionis solatia i¬
pendens ad defensionẽ iustitiȩ libere loquatur. sed tam̃ ad huc mul¬
ta in hoc mundo possidens. relinquere omã uult & non ual&. Illi
uero iã datũ ẽ omã terrena relinquere ut nihil in hoc mundo el¬
piat habere. sed tam̃ adhuc auctoritat̾ẽ uocis contra precantes quosq
non prȩsumit exerere: Et qui ideo plus loqui libere debuit. quia iã ñ hab&
unde in hoc mundo tenratur. loqui contra alios libere recusat. ne ipsã
uitae suȩ quiettẽ ꝑdat. Isti uirtus ꝓphetiȩ data ẽ.: multa iã quȩ uen¬
tura sunt prȩuid&. sed tam̃ prȩsentis proximi argritudinẽ conspici¬
ens atq cõpatiens non ual& curare. Illidata ẽ curationis grã. atq ẽcor¬
pore proximi molestiã quae in prȩsenti ẽ orationibus repellit. sed

Expanded text:
virtutem perfectae abstinentiae adprehendere conatur et non valet. Huic virtutem perfectae abstinentiae adprehendere conatur et non valet. Huic libertas tribuitur vocis, ut oppressis quibusque protectionis solatium impendens, ad defensionem justitiae libere loquatur; sed tamen adhuc multa in hoc mundo possidens, relinquere omnia vult et non valet. Illi vero jam datum est omnia terrena relinquere, ut nihil in hoc mundo cupiat habere, sed tamen adhuc auctoritatem vocis contra peccantes quosque non praesumit exercere, et qui ideo plus loqui libere debuit, quia jam non habet unde in hoc mundo teneatur, loqui contra alios libere recusat, ne ipsam vitae suae quietem perdat. Isti virtus prophetiae data est, multa jam, quae ventura sunt praevidet, sed tamen praesentis proximi aegritudinem conspiciens atque compatiens, non valet curare. Illi data est curationis gratia, atque a corpore proximi molestiam quae in praesenti est orationibus repellit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
suis animalia feriunt. & altera ad alterã ala ꝑcutitur singulor: Huius
quoq descriptionis largiente dño sensus patae. Quid ẽ ergo qđ haco
pennata animalia uicissim alas alterã ad alterã alã ꝑcuti. nisi qđ
om̃s scĩ se inuiet̃ suis uirtutib tangunt. & se se ad ꝓuectũ excitant
ex consideratione uirtutis alienat: Non enĩ uniclantur om̃a ne
insuꝑbiã elatus cadat. sed huic datur qđ tibi nondatur. & tibi da¬
tur qđ illi denegatur. ut dũ iste considerat bonũ qđ habes eipse
non hab& te sibi incogitatione preferat Etrursũ dũ tu habere
illũ conspicis qđ ipse non habes te illi intua cogitatione post¬
ponas. Et fiat qđ scriptũ est. Superiores sibi inuicẽ arbitrantes
Vt enĩ pauca ea multis loquar. isti mirȩ abstinentiȩ uirtus tribuit
& tam̃ uerbũ scientiȩ non hab&. Illidatur uerbũ scientiȩ. & tam̃

Expanded text:
suis animalia feriunsuis animalia feriunquoque descriptionis, largiente Domino, sensus patet. Quid est ergo quod haec pennata animalia vicissim alas alteram ad alteram feriunt, nisi quod omnes sancti se invicem suis virtutibus tangunt, et sese ad provectum excitant ex consideratione virtutis alienae? Non enim uni dantur omnia, ne in superbiam elatus cadat, sed huic datur quod tibi non datur, et tibi datur quod illi denegatur, ut dum iste considerat bonum quod habes et ipse non habet, te sibi in cogitatione praeferat; et rursum dum tu habere illum conspicis quod ipse non habes, te illi in tua cogitatione postponas, et fiat quod scriptum est: Superiores sibi invicem arbitrantes . Ut enim pauca ex multis loquar, isti mirae abstinentiae virtus tribuitur, et tamen verbum scientiae non habet. Illi autem datur verbum scientiae; et ta
Abbreviated transcription (Latin):
misedĩã uiuificame. Mandata & enĩ dĩ ꝓiussione factre. seruientis
&e obordientis ẽ: diligendo aut̃ facere: oboedientis & amantis. Nuia
ergo & ꝑscientiã caritas misedãt discitur. & ꝑ caritatẽ miscdãt in
corde cõpuncto screntia multiplicatur. Ala in nobis alã ꝑcutit. q
uirtus uirtutẽ excitat. Sic qui castitatis bonum incorpore custodit
contra luxuriantes zelo accenditur. ut ab ii munditiae maculis
expientur. Et sȩpe dũ quosdã in lapsibus inuenit: edomat. affligit.
atq ad castitatis munditiã restringit. Cuius Si fortemens deuimun¬
ditia luxuriȩ fuerit tẽp̃tata. exipso zelo quo alios correxit sem&¬
ipsã conuenit. & erubescit inmunda cogitare quȩ se malus reco¬
lit correxisse. In hoc ergo ala alã ꝑcutitꝰ. dũ uirtus uirtutẽ pulsat.
& abnimunditia custodit. Sin uero ut prȩfati sumus uicissim se alis

Expanded text:
misericordia vivifica me . Mandata enim Dei pro jussione facere servientis misericordia vivifica me . Mandata enim Dei pro jussione facere servientis et obedientis est, diligendo autem facere obedientis et ama scientiam charitatis misericordia discitur, et per charitatem misericordiae in corde compuncto scientia multiplicatur, ala in nobis alam percutit, quia virtus virtutem excitat. Sic qui castitatis bonum in suo corpore custodit contra luxuriantes zelo acceexpientur. Et saepe dum quosdam in lapsibus invenit, edomat, affligit atque ad castitatis munditiam restringit. Cujus si forte mens de immunditia luxuriae fuerit tentata, ex ipso docet zelo quo alios correxit, semetipsam convenit et erubescit immunda cogitare, quae se in aliis recolit correxisse. In hoc ergo ala alam percutit, dum virtus virtutem pulsat, et ab immunditia custodit. Sin vero, ut praefati sumus, vicissim se alis
Abbreviated transcription (Latin):
rã ꝑcutit. nisi qđ aꝑte datur intelligi quia scã animalia cũ efficim᷑
uirtus in nobis uirtutẽ excitat. dũ una alterã ad ꝑfectionẽ pulsat :
Ecex enĩ quis hab& iã uerbi dĩ scientiã. discit ut uiscera &iã miseđȩ
habeat. Perscientiã quippe uerbi dĩ discit. Date elemosinã. & ecce ꝯmña
munda sunt uobis. Cũb iã ẽẽ misericors in elemosinis coeperit. uerbascȩ
auctoritatis legit. & quic quid in eis demi sericordia dicitur. uberius ꝑ
experimentũ intelligit Ibienĩ scriptũ ẽ. Pat̾ erã pauperũ. Quod fortassi
antea legebat & preterubat. sed cũ in eius corde iã misedã corperit imi¬
tari naturã.: quid ẽ patrẽ ẽẽ pauperũ legit & cognoscit. quia introrsus
rediens in sem& ipso intelligit qđ foris audit. Aliud nãq ẽ elemosinã
nauirtute ꝑ psalmistã dr̃. Uide quia mandatatua dilexi dñe. in tua

Expanded text:
ram percutit, nisi quod aperte datur intelligi qua, si sancta animalia efficimur, ram percutit, nisi quod aperte datur intelligi qua, si sancta animalia efficimur, virtus in nobis virtutem excitat, dum una alteram ad perfectionem pulsat? Ecce etenim quis habet jam verbi Dei scientiam, discit ut viscera etiam misericordiae habeat. Per scientiam quippe verbi Dei discit: Date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis . Cumque jam esse misericors in eleemosynis coeperit, verba sanctae auctoritatis legit; et quidquid in eis de misericordia dicitur, ulterius per experimentum intelligit. Ibi enim scriptum est: Pater eram pauperum . Quod fortasse antea legebat, et praeteribat. Sed cum in ejus corde jam misericordia coeperit imitari naturam, quid sit patrem esse pauperum, legit et recognoscit, quia introrsus rediens, in semetipso intelligit quod foris audit. Aliud namque est eleemosynam na virtute per Psalmistam dicitur: Vide quia mandata tua dilexi, Domine, in tua
Abbreviated transcription (Latin):
AD ALTERAM: Audit post se ꝓpheta uocẽ cõmotionis magnȩ. qr
sicut dictũ est uerbũ predicantiũ luctus pęnitentiũ Sequitur.
Audit post se uocẽ alarũ animalium. quia exipso luctu pęnitentiũ
oriuntur uirtutes sc̃õrum: Ut tantomagis in scã actione ꝓficiant.
quanto se ante cognitionẽ uitȩ nequit̃ egisse meminerint. Sed est
in his uerbis magna dubitatio. quia ñ aꝑte ꝑ ꝓphetã dicitur utrũ
unũ quodq animal alassuas insem& ipsis ꝑcutiat. ancerte hȩc ea-¬
dẽ scã animalia alissuis seuicissim feriant᷑. Ut ala huius alterũ
& ala alterius istud animal tangat. Sed quia plerũq insaero elo¬
quio ideo aliquid obseure dicitur. ut dispensante mirabiliter dõ
multi plicit̾ exponat᷑. Nos caritati uraẽ utraq racponere largiente
dño debemꝰ. Sȩpe iã alas animaliũ uirtutes dixcimus esse sc̃orum
Iuomodo ergo unũ quodq animal alassuas excutiens alterã ad alte¬

Expanded text:
se propheta vocem commotionis magnae, quia, sicut dictum est, verbum praedicantium luctus poenitentium sequitur. Audit post se vocem alarum animalium, quia ex ipso luctu poenitentium oriuntur virtutes sanctorum, ut tanto magis in sancta actione proficiant, quanto se ante cognitionem vitae nequiter egisse meminerunt. Sed est in his verbis magna dubitatio, quia non aperte per prophetam dicitur utrum unumquodque animal alas suas in semetipsis percutiat, an certe haec eadem sancta animalia alis suis se vicissim feriant, ut ala hujus alterum, et ala alterius istud animal tangat. 31. Sed quia plerumque in sacro eloquio ideo aliquid obscure dicitur, ut dispensante mirabiliter Deo multipliciter exponatur, nos charitati vestrae utraque exponere largiente Domino debemus. Saepe jam alas animalium virtutes diximus esse sanctorum . Quomodo ergo unumquodque animas alas suas excutiens alteram ad alte
Abbreviated transcription (Latin):
morituri tã grauit̃ reus tenetur. quoreatu demorte animȩ subiector
constringitur. quae potiussee semꝑ uiuere si uerba correptionis audiss& x
S ed melius possunt sanguinis nomine peccata signari: unde quidã cũ
peccata carnis deflero dix̃. Libera me desanguinib ds̃ds̃ salutis incȩ.
sanguis ergo morientis demanu speculatoris requirit᷑. quiꝗ peccatũ
subditi culpe ppositi si tacuerit reputat᷑. Est ergo qđ faci&e ut dion
moriente subdito seliberũ reddat. Surgat. inuigil&. malis actib. con¬
tra dicat: sic̃ scriptũ ẽ. Discurre. festina. suscita amicũ tuũ. nedederis

Expanded text:
morituri, tam graviter reus tenetur, quo reatu de morte animae subjectorum morituri, tam graviter reus tenetur, quo reatu de morte animae subjectorum constringitur, quae potuisset semper vivere si verba correptionis audisset? Sed melius possunt sanguinis nomine peccata signari. Unde quidam cum peccata carnis defleret, dixit: Libera me de sanguinibus, Deus, Deus, salutis meae . Sanguis ergo morientis de manu speculatoris requiritur, quia peccatum subditi, culpae praepositi, si tacuerit, reputatur. Est ergo quod faciat ut etiam moriente subdito se liberum reddat. Surgat, invigilet, malis actibus contradicat, sicut scriptum est: Discurre, festina, suscita amicum tuum, ne
Abbreviated transcription (Latin):
&iã exnr̃o hoc reati ẽ. q̃uos obsistentes atq reclamantes in prauis
desideriis ñ habetis. Cobis ergo & nobis parcitis. si a prauo opere ces¬
satis. Uobis & nobis parcimꝰ. quando hoc qđ displic& ñ tacem. Oquã li¬
ber a cõmissor sibi sangune fuerat prȩdicator egregius. qui dicebat.
llundus sũ asanguine om̃iũ. non enĩ subt̃ fugi quo minus ad nuntiarẽ
omẽ consiliũ dĩ uobis. Si enĩ ñ ad nuntiassa. mundus asanguine ñ¬
fuiss&e. Sed quibus omẽ consiliã dĩ admntiare studuit. ab eor sangui¬
ne mundus fuit. Inqua uoce nos conuenimur. nos constringimur. nos
rei eẽ ostendimur: qui sacerdotes uocamur. qui suꝑ ea mala quȩ ꝓpria
habemꝰ aliena quoq mortes addimꝰ. quia tot occidimꝰ quot ad mortẽ
signatur. ualde nobis de nr̃o silentio augetur metus. quia sunsubiec¬
tis suis is qͥ pręlatꝰ ad speculandũ ẽ &iã de morte corporis quandoq

Expanded text:
etiam ex nostro hoc reatu est, quos obsistentes atque reclamantes in pravis etiam ex nostro hoc reatu est, quos obsistentes atque reclamantes in pravis desideriis non habetis. Vobis ergo et nobis parcitis, si a pravo opere cessatis. Vobis et nobis parcimus, quando hoc quod displicet non tacemus. O quam liber a commissorum sibi sanguine fuerat praedicator egregius qui dicebat: Mundus sum a sanguine omnium; non enim subterfugi quominus annuntiarem omne consilium Dfuisset; sed quibus omne consilium Dei annuntiare studuit, ab eorum sanguine mundus fuit. In qua voce et nos convenimur, nos constringimur, nos rei esse ostendimur, qui sacerdotes vocamur, qui super ea mala quae propria habemus, alienas quoque mortes addimus, quia tot occidimus quot ad mortem signatur, valde nobis de nostro silentio augetur metus; quia si in subjectis suis is qui praelatus ad speculandum est, etiam de morte corporis quandoque
Abbreviated transcription (Latin):
UIRAM. Inquibus uerbis quid nobis notandũ ẽ. quid sollicite co¬
itandũ. nisi quia nec subiectus exculpa prȩpositi moritur. nec prepo¬
situs sine culpa ẽ. quando uerba uitat ñ audiens. ex sua culpa moritur
subiectus. Impio & tnĩ mors debetur. sed ei aspeculatore uia uitat nun¬
tianda ẽ. & eius impietas increpanda. Siuero speculator taceat. ipse
impius in iniquitate sua morietur. quia impietatis eius meritũ fuit.
ut dignus ñ ess& ad quẽ speculatoris sermo fier&. Sed sanguinẽ eiꝰ
dñs demanuspeculatoris requir&. quia ipse hune occidit. q̃ui eũ¬
mortitacendo ꝓdidit. In quib utrisq pensandũ ẽ. quantũ sibi cone¬
xasint peccata subditoratq prȩpositor. quia ubi subiectus roc sua culpa
moritur. ibi is qui prȩ est qm̃ tacuit reus mortis tenetur. Pensate ergo
fr̃s km̃i. pensate quia & qđ nos digni pastores ñ sumꝰ &iã exurã culpa
ẽ. quibus tales praelatisumus. Et si quando uos ad iniquitatẽ defluitis

Expanded text:
quibus verbis quid nobis notandum est, quid sollicite cogitandum, nisi quia nec subjectus ex praepositi culpa moritur, nec praepositus sine culpa est, quando verba vitae non audiens ex sua culpa moritur, subjectus? Impio etenim mors debetur, sed ei ab speculatore via vitae nuntianda est, et ejus impietas increpanda. Si vero speculator tacet, ipse impius in iniquitate sua morietur, quia impietatis ejus meritum fuit, ut dignus non esset ad quem speculatoris sermo fieret; sed sanguinem ejus Dominus de manu speculatoris requirit, quia ipse hunc occidit, qui eum tacendo morti tradidit. In quibus utrisque pensandum est quantum sibi connexa sunt peccata subditorum atque praepositorum, quia ubi et subjectus ex sua culpa moritur, ibi is qui praeest, q fratres charissimi, pensate quia et quod nos digni pastores non sumus, etiam ex vestra culpa est quibus tales praelati sumus. Et si quando vos ad iniquitatem defluitis,
Abbreviated transcription (Latin):
motae sunt. quia dũ iudei a fide caderent. ad cognitionẽ fidei cor¬
da fideliũ cucurrerunt. Quae uidelic & gentes insacre lectionis pa¬
bulo os cordis aperiunt. & inocculto sicut pauꝑ cõmedunt: qr
cũ festinatione & silentio uerba uitar legentes sumunt. Sedsciendũ
ẽ. quia quanto auditores in caritate atq intellectu ꝓficiunt. tanto
scĩs prȩdicatorib maior grã sp̃s datur. Vnde cũ prius ꝓpheta di¬
xiss&. assupsit me Sp̃s. & audiui post me uocẽ cõmotionis magnas.
Post uocẽ cõmotionis magnae uocẽ alarũ atq rotarũ audit. atq
rat. Iterũ eleuatũ & assup̃tũ narrat: Sed ad altiora mens prȩdi¬
cantiũ ꝓficit. cũ ꝑ eos sensus audientium
ad om̃potentis dĩ deside¬
riũ cõmouetur. Qui uidelic& prȩdicatores
scĩ idcirco ꝓficiunt. ut

Expanded text:
motae sunt, quia dum Judaei a fide caderent, ad cognitionem fidei cormotae sunt, quia dum Judaei a fide caderent, ad cognitionem fidei corda gentilium cucurrerunt. Quae videlicet gentes in sacrae lectionis pabulo os cordis aperiunt, et in occulto sicut pauper comedunt, quia cum festinatione et silentio verba vitae legentes sumunt. 40. Sed sciendum est quia quanto auditores in charitate atque intellectu proficiunt, tanto sanctis praedicatoribus major gratia spiritus datur. Unde cum prius propheta dixisset: Assumpsit me spiritus, et audivi post me vocem commotionis magnae, post vocem commotionis magnae alarum atque rotarum, atque rat iterum elevatum et assumptum narrat? Sed ad altiora mens praedicantium proficit cum per eos sensus audientium ad omnipotentis Dei desiderium commovetur. Qui videlicet praedicatores sancti idcirco proficiun
Abbreviated transcription (Latin):
ab omĩ potentis dĩ facie plangimus. Post primã er¬
go uoeẽ cõmotio¬
nis magnȩ adextremũ quoq uox magnȩ cõmotio¬
nis fit. quiaqui
cognoscendo dm̃ coepimꝰ peccata plangere. iã dili¬
gendo quem
cognoscimꝰ ñ cessamus cũ cũ fletibus desiderare. Post
rotarum
itaq uocẽ uox magnȩ cõmotionis sequitur. quia cũ testa¬
m̃ta
dĩ inaure cordis sonare ceperint. audientiũ sp̃s examore
compunctus ad lamenta cõmouetur. Hinc ẽ enĩ qđ scripturar
uerba fiunt in corde legentiũ sapida Hinc ẽ qđ ab amantib plerũ¬
q insilentio quasi furtiue & tacitr leguntur. Vnde ꝑ ꝓphetã quoq
aliũ dicitur. Praccidisti in alirnatione capita potentium. mouebun¬
tur inea gentes ad aꝑtiora sua. sicut pauper edens in occulto. Om̃ĩ¬
potens enĩ ds̃ malienatione capita potentiũ prȩcidit. quia iudea
suꝑbiã asem&ipso alienando reppulit. In qua alirnatione gentes

Expanded text:
ab omnipotentis Dei facie plangimus. Post primam erab omnipotentis Dei facie plangimus. Post primam ergo vocem commotionis magnae ad extremum quoque vox magnae commotionis fit, quia qui cognoscendo Deum coepimus peccata plangere, jam diligendo quem cognovimus non cessamus eum cum fletibus desiderare. Post rotarum itaque vocem vox magnae commotionis sequitur, quia cum Testamenta Dei in aure cordis sonare coeperint, audientium spiritus ex amore compunctus ad lamenta commovetur. Hinc est enim quod Scripturae sacrae verba fiunt in corde legentium sapida, hinc est quod ab amantibus plerumque in silentio quasi furtive et tacite leguntur. Unde per prophetam quoque alium dicitur: Praecidisti in alienatione capita potentium, movebuntur in ea gentes, adaperient ora sua sicut pauper edens in occulto . Omnipotens enim Deus in alienatione capita potentium praecidit, quia Judaeorum superbiam a semetipso alienando repulit. In qua alienatione gentes
Abbreviated transcription (Latin):
nobis ẽ. cur post quã superius dictũ ẽ audiui post me uocẽ cõmoti¬
onis magnȩ . post uo eẽ quoq alarũ atq rotarũ subditur. & uocẽ
cõmotionis magnȩ. Quod si diligent̃ aspicitur. inueniri potest qr
non otiose reprtitur. Duȩ quippe sunt cõmotiones. quib corda
nrã cõmouentur. Vna quippe cõmotio extimore ẽ: altera exca¬
ritate: Vna fit eacluctu penitentiũ. alia ex feruore amantiũ. Post
praedicationes ergo prima cõmotio ẽ: cũ plangimꝰ mala quȩ fe¬
cimus. Post uocẽ uero alarũ &rotarũ secunda cõmotio ẽ: dum
magnis fletibus
querim caelestia bona quar audimꝰ. Eccetnĩ quia
intra scãm ecclãm
demultis patrib uirtutũ exẽ pla cognoscimus.
quasi alarũ Sonitũ
cotidie audimꝰ: qui a ubiq Sacra eloquia ꝑsonant.
quasi rotarũ uoci¬
b exccitamur. Et quia ꝑ eadẽ sacra eloquia ad amo¬
rẽ nr̃i conditoris
accendimur. magnis feruoris ignib ardentes ẽẽ
nos longe adhuc

Expanded text:
ocem commotionis magnae, post vocem quoque alarum atque rotarum subditur: Et vocem commotionis magnae. Quod si diligenter aspicitur, inveniri potest quia non otiose repetitur. 39. Duae quippe sunt commotiones magnae, quibus corda nostra commoventur. Una quippe commotio ex timore est, altera ex charitate; una fit ex luctu poenitentium, alia ex fervore amantium. Post praedicationis ergo verbum prima commotio est, cum plangimus mala quae fecimus; post vocem vero alarum et rotarum, secunda commotio est, dum magnis fletibus quaerimus coelestia bona quae audimus. Ecce enim quia intra sanctam Ecclesiam de multis Patribus virtutum exempla 1278 cognoscimus, quasi alarum sonitum quotidie audimus, quia ubique sacra eloquia personant, quasi rotarum vocibus excitamur. Et quia per eadem sacra eloquia ad amorem nostri conditoris accendimur, magni fervoris ignibus ardentes, esse nos longe adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
Sed iuxta superiorẽ sensũ sciendũ ẽ. quia cui sermodĩ in ore cor¬
dis dulcis eẽ coeperit. huius ꝓculdubio contra sem& ipsum
animus amarescit. Quo enĩ in illo subtilit̾ discit qualit̾ se rep̃hen¬
dere debrat. eo se durius ꝑ amaritudinẽ pęnitentię castigat. quia tan¬
to sibi magis displic&. quanto in sacro uolumine amplius deomĩpoten¬
te dõ uid& qđ am&. Sed quia ad ista proficere sua uirtute ñ ual&
homo. recte nunc dicitur. Manus enĩ dni erat mecũ confortansme.
Manus aut̃ dñi insacro eloquio aliquando &iam unigenitus filius
appellatur. quia omã ꝑ ipsum facta sunt. & deciiuis ascensione ꝑ
morsen pat̾ omp̃s loquitur dicens. Tollã in caelũ manũ meam.
haec est manus. quȩ elector suor̃ corda confortans discipulis dice¬
bat: sine me mhil potestis facere. In omĩ ergo qđ cogitamꝰ. in omĩ

Expanded text:
Sed juxta superiorem sensum sciendum est quia cui sermo Dei in ore corSed juxta superiorem sensum sciendum est quia cui sermo Dei in ore cordis dulcis esse coeperit, hujus procul dubio contra semetipsum animus amarescit. Quo enim in illo subtiliter discit qualiter reprehendere se debeat, eo se durius per amaritudinem poenitentiae castigat, qui tanto sibi magis displicet, quanto in sacro volumine amplius de omnipotente Deo videt quod amet. Sed quia ad ista proficere sua virtute non valet homo, recte nunc dicitur: Manus Domini erat mecum, confortans me. Manus enim Domini in sacro eloquio aliquando etiam unigenitus Filius appellatur, quia omnia per ipsum facta sunt . Et de cujus ascensione per Moysen Pater omnipotens loquitur, dicens: Tollam in coelum manum meam . Haec manus 1281 quae electorum suorum corda confortat, discipulis dicebat: Sine me nihil potestis facere . In omne ergo quod cogitamus, in omne
Abbreviated transcription (Latin):
afflictio ꝓculpis in eis quiplacent. si haec ad tẽpus placuit & in eo qͥ
displicebat. Sed sciendũ ẽ. quia nullus haec ꝓamore omĩpotentis
dñi ex toto corde agere prȩual&. nisi is cuiꝰ animũ sp̃ssc̃s assump¬
serit: Na quando homo ex sua uirtute sufficiat terrena despicere
caelestia amare. pacẽ cũ dõ quȩrere . secũ rixã subire. in cogita¬
tione sem& ipsũ rep̃hendere. & gemitib punire  Nullus hec agere
nisi quẽ diuina gr̃a roborauerit ual&. Unde & subditur. M ANUS
ENI ONI ERATꝰ MECŨ CONFORTANIS MT. Adbona quippe ad¬
surgere ꝑfecte ñ possum. nisinos sp̃s & prxueniendo eleu&. &
subsequendo confort&. Sed quȩrendũ ẽ. cũ superius deuolumine
qđ accȩperat scriptũ sit & factũ ẽ in oremeo sicut meldulce. qua
ratione post modũ dicitur: abii amarus in indignatione sp̃s mei:
Sirũ quippe ualde ẽ : sidulcedosimul &a maritudo conueniant

Expanded text:
afflictio pro culpis in eis qui placent, si haec ad tempus placuit et in illo qui afflictio pro culpis in eis qui placent, si haec ad tempus placuit et in illo qui displicebat? Sed sciendum quDomini ex toto corde agere praevalet, nisi is cujus animum Spiritus sanctus assumpserit. Nam quando homo ex sua virtute sufficiat terrena despicere, coelestia amare, pacem cum Deo quaerere, secum rixam subire, in cogitatione semetipsum reprehendere et gemitibus punire? Nullus haec agere, nisi quem divina gratia roboraverit, valet. Unde et subditur: « Manus Domini erat mecum confortans me. » Ad bona quippe assurgere perfecte non possumus, nisi nos spiritus et praeveniendo elevet, et subsequendo confortet. Sed quaerendum est, cum superius de volumine quod acceperat scriptum sit: Et factum est in ore meo sicut mel dulce, qua ratione postmodum dicitur: Abii amarus in indignatione spiritus mei? Mirum quippe valde est si dulcedo simul et amaritudo conveniant.