comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hostis mala cordibus hominũ lacent̃ suggerit. Eua delectata:. qr carnalis
sansus ad uerba serpentis mox se delectationi subs t̾nit. Assensum uͦ adam
mulieri prepositus p̃buit: qr dum caro in delect̾ationem rapit᷑. ⁊ a sua
recticudine sp̃c infirmatus fnclinat᷑. Et requisicus adam conficeri culpam no¬
luit: qr uidelicet sp̃c qui peccando a uericate disiungit᷑. eo in ruine sue duud oe¬
ciam suam absconsus iacet ꝑ nequitiam: a se ip̃o foras exeat ꝑ confessionem.
Mortuo enim ueni foras dicitur. ut ab excusatione atq occutacionenp e tepes
ad accusationem suam ore ꝓpͥo exire ꝓuocetur ¶ Pectore ⁊ uent repei¬
Malum luxurie aut cogitatione ꝑpetrat᷑ aut oꝑe. E allidus namis adũ¬
larius tñ. cum ab effectu oꝑis excluditur: secretas polluere eoqutaeiones

Expanded text:
hostis mala cordibus hominum latenter suggerit: Eva delectata est, quia carnalis hostis mala cordibus hominum latenter suggerit: Eva delectata est, quia carnalis sensus ad verba serpentis mox se delectatione substernit. Assensum vero Adam mulieri praepositus praebuit, quia dum caro in delectationem rapitur, etiam a sua rectitudine spiritus infirmatus inclinatur. Et requisitus Adam confiteri culpam noluit, quia videlicet spiritus quo peccando a veritate disjungitur, eo in ruinae suae audatiam suam absconsus jacet per nequitiam, a seipso foras exeat per confessionem. Mortuo enim, veni foras dicitur, ut ab excusatione atque occultatione peccati ad accusationem suam ore proprio exire provocetur. Unde David pMalum luxuriae aut cogitatione perpetratur, aut opere. Callidus namque adversarius noster cum ab effectu operis expellitur, secretas polluere cogitationes
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ carnem. t̾cium ꝑ sꝑm ꝑpetiat᷑. Insidiator eñi praua suggerit carose delecta¬
cioni subicit. atq ad extremum sp̃c uictus delect̾ationi consentit. Uñ ⁊ serpens
praua suggessic. eua aut̃ẽ qͦsi card se delectationi subdidit. Adam uͦ qͣi sꝑc
in corde. quatuor consummat᷑ in oꝑe. In corde namq suggestione. delectaciõ e.
consensu. ⁊ defensionis audatia ꝑpecrat᷑. fit enim suggestio ꝑ adu̾sariũ. delec¬
tacio ꝑ carnem. consensus ꝑ sp̃m. defensionis audatia ꝑ elacionem. Culpa eñĩ
que terrere debuit mentem extollit. ⁊ deitiendo eleuat. s grauius eleuando sup¬
plantat. Nsñ ⁊ illam pͥmi hominis rect̾itudinem antigus hostis his iiͦii. icc̾ibus
fregit. Nam serpens suasit. eua delectata ÷. Adam consensit. Sͥ etiã requisitus.
conficeri culpam ꝑ audatiam noluit. hoc uͦ in humano gen̾e cotidie agitur.
qͦd act̾um in pͥmo parente nr̃i gen̾is non ignorat᷑. Serpens suasit. qr occultꝰ

Expanded text:
ritum perpetratur. Insidiator enim prava suggerit, caro se delectationi subjicit, atque ad extremum spiritus victus delectatione consentit. Unde et serpens prava suggessit : Eva autem quasi caro se delectationi subdidit; Adam vero velut iconsensu, et defensionis audacia perpetratur. Fit enim suggestio per adversarium, delectatio per carnem, consensus per spiritum, defensionis audacia per elationem. Culpa enim quae terrere mentem debuit, extollit, et dejiciendo elevat, sed gravius elevando supplantat. Unde et illam primi hominis rectitudinem antiquus hostis quatuor his ictibus fregit. Nam serpconfiteri culpam., per audaciam noluit. Hoc vero in humano genere quotidie agitur, quod actum in primo parente nostri generis non ignoratur. Serpens suasit, quia occultus
Abbreviated transcription (Latin):
ͥua lignum uecicũ non contigisset: nͥ hoc prius incaute respic̾et. hinc gͦ pen¬
sandum: quanto debemꝰ moderamine gͣ illicita uisum restͥngere nos qͥ morta¬
lit̃ uuimꝰ. si mat̾ uiuentiũ ꝑ oculos ad mortem uenit. Hinc ÷̃ sub iudee uoce
que ext̾iora uidendo concupiscens. bona int̾iora ꝑdiderat: ꝓpħa dicit. Oculꝰ¬
meus dep̃÷. a. meam x oncupisceus eñi uisibilia: inuisibiles u̾ͥtutes amisit. Que
int̾iorem fructum ꝑ ext̾iorem uisum ꝑdidit: ꝑ ocłm corꝑis ꝑtulit p̃dam cord
Inde nobis ad custodiendam cordis munditiam: ext̾iorũ quoq sensuũ disci¬
plina seruanda÷. Nam quantalibet uͥtute mens polleat. qͣntalibet grauitate
iugeat: carnales tam̃ sensus puerile quiddam ꝑstrepunt. Et nͥ int̾ioris grã¬
uitatis pondere ⁊ quasi iuuenili quodam uigore frenent᷑: ad flura queq ⁊ le¬

Expanded text:
a lignum vetitum contigisset, nisi hoc prius incaute respiceret. Hinc ergo pena lignum vetitum contigisset, nisi hoc prius incaute respiceret. Hinc ergo pensandum, quanto debemus moderamine erga illicita visum restringere, nos qui moraliter vivimus, si et mater viventium per oculos ad mortem venit. Hinc etiam sub Judaeae voce, quae exteriora videndo concupiscens bona interiora perdiderat, propheta dicit: Ocultutes amisit. Qui ergo interiorem fructum per exteriorem visum perdidit, per oculum corporis pertulit praedam cordis. Unde nobis ad custodiendam cordis munditiam, exteriorum quoque sensuum disciplina servanda est. Nam quantalibet virtute mens polleat, quantalibet gravitate vigeat, carnales tamen sensus puerile quiddam exterius perstrepunt; et nisi interioris gravitatis pondere, et quasi juvenili quodam vigore frenentur, ad fluxa quaeque et le
Abbreviated transcription (Latin):
reges plebi iudeorũ ceꝑunt de tͥbu uida nonfieri. Et id̾o erat quidẽ filiꝰude. S. eñ
maritũ thamar non accipiebat: qr erat ead̾ tbus iuda s iã popło in uemo regnabat.
cui ꝓpħando scient̃ ucles fuerũt qualis dauid fuit
Sallid̃us humani geñis inimicꝰ qd̵ in paradiso egit. hoc cotidie ag̃e ñ desistit.
uerba quippe dĩ dẽ cordibus hominũ molitur euelłe. atq in eis ficta ꝓmissiõis
sue blandimenta radicare. Cotidie id qͦd ds minat᷑ leuigat. ⁊ ad hoc credendũ
leiuget: que deus minat᷑ et̾na. Ham cũ p̾sentis uite głam spondet. qͥd aliud
dicit. qͣm qustate. ⁊ ericissicut dii: Acsi aꝑte dicat. G̃emꝑalem concupiscentiã
cangite. ⁊ in hoc mundo sublimes apparete. Et cum diuine timor̾e sententie a mo
uere conat᷑. qͥd aliud loquit᷑. qͣm id qͦd pͥmis hominibꝰ dixit cur p̃. uͭ. ut ñco. de olpͥ

Expanded text:
reges plebis Judaeorum coeperunt de tribu Juda non fieri, et ideo erat quidem filius Judae, sed eum reges plebis Judaeorum coeperunt de tribu Juda non fieri, et ideo erat quidem filius Judae, sed eum maritum Thamar non accipiebat, quia erat eadem tribus Juda, sed jam populo inde nemo regnabat, cui prophetando scienter utiles fuerunt, qualis amque humani generis inimicus, quod in paradiso egit, hoc quotidie agere non desistit. Verba quippe Dei de cordibus hominum molitur evellere, atque in eis ficta promissionis suae blandimenta radicare. Quotidie id quod Deus minatur levigat, et ad hoc credendum leviget, quae Deus minatur aeterna. Nam cum praesentis vitae gloriam spondet, quid aliud dicit: Gustate et eritis sicut dii? ac si aperte dicat: Temporalem concupiscentiam tangite, et in hoc mundo sublimes apparete. Et cum timorem divinae sententiae a corde amovere conatur, quid aliud loquitur quam id quod primis hominibus dicit
Abbreviated transcription (Latin):
uł seuus ante dñm. alt in t̾ram fundebat ne semen daret ad fecundandã thamar. Hec sunt
ampliꝰ qtñ duo gña hominũ inucilia gũi humano. Inũ nocenciũ. altm̃ pr̃are nolencium.
⁊ si qͥd boni hñt in hac t̾rena uica ꝑdenciũ. camꝗͣ in t̾ram fundentis̃. Et qm̾i in malo pͥor
t̾ram. Nom̃ quoq maioris qui uocabat᷑ her interpr pellicius. qualibꝰ cunicis induci sũt
tͥmi hoĩes. in pena dãpnatiõis sue duissi ex paradiso. Sequentis aut̃ noif̃i qͥ uocabat᷑
onam. incerpr̃ meror eoꝵ. Quorũ nͥ quibꝰ nichil ꝓdest cũ hãt um ꝓdẽã possit. acq id ꝑdat
in t̾ra: Mauis porro malũ÷ ablace uite qd̾ significat pellicius. qͣm nõ ad uite qd̾ sigus¬
ficat meror corũ. D̾t tam̃ ambos occidisse dict̾us: ubi figurat᷑. regnũ calibꝰ hominibꝰ
abstulisse. Tercius uͦ filius iude qd̾ ili mulieri non iungit᷑: significat cenipꝰ ex quo¬

Expanded text:
 saevus ante Dominum, alter in terram fundebat ne semen daret ad fecundandam Thamar. Nec sunt amplius quam duo genera hominum inutilia generi humano: unum nocentium, alterum praestare nolentium, et si quid bonterram. Nomen quoque majoris, qui vocatur Her, interpretatur pellicius, qualibus tunicis induti sunt primi homines in poena damnationis suae, dimissi ex paradiso. Sequentis autem nomen, qui vocatur Onan, interpretatur moeror eorum: quorum nisi quibus nihil prodest, cum habeat undin terra? maius porro malum est ablatae uitae, quod significat pellis, quam non adiutae, quod significat maeror eorum. deus tamen ambo occidisse dictus est: ubi figuratur regnum talibus hominibus abstulisse. tertius uero filius Iudae quod illi mulieri non iungitur, significat temp
Abbreviated transcription (Latin):
uuo claudicauit pede. Quia scilicet om̃ps d̃s cum iam ꝑdesiderium ⁊ uuitelꝰ¬
leteum cognoscitur. omnem in nobis uoluptatem carnis aresaim cenerx
elaudicat : da necesse : ut debilitato amore scłi. solus in nobis cornol¬
coriis omenes quiope qui uno pede claudreaem soliilla rxedi innitit᷑
quen sanum habet: & a ⁊ cui desid̃ium terrenum nem arefapelta
u pedem a moris scli quem ponere in tertami ios uieueruti aum a ci

Expanded text:
uno claudicavit pede. Quia scilicet omnipotens Deus, cum jam per desiderium et inteluno claudicavit pede. Quia scilicet omnipotens Deus, cum jam per desiderium et intellectu cognoscitur, omnem in nobis voluptatem carnis arefacit, et quclaudicat. Quia necesse est ut debilitato amore saeculi solus in nobis amor concarnis. Omnis quippe qui uno pede claudicat, soli illi pedi innititur quem sanum habet, quia hic cui desiderium terrenum jam arefactum stat, quia pedem amoris saeculi, quem ponere in terra consueverat, jam a terra
Abbreviated transcription (Latin):
tentiam patris ore ionathan meruit. qͥa in gustu mellis constauitũ
edendi tempiis antecessit. Et ex egipto popusus ecduct̾us in heremo oceu¬
buit: qr despecto manna cibos carnium petut. quos lautiores putauit.
Et pͥma filioꝵ heli culpa suborta÷. qͦd ex eoꝵ uoto sacerdotis puer non
antiquo more eoctas uellet de sacrificio carnes acciꝑe s crudas quereret. El
ꝑdiddit: q cum suꝑbie uicio mensuram moderate refect̾ionis excessit. hinc
pͥmogenitorum głam esau amisit: qi magno estu desid̾ĩ uilem cibumi
lenticulam concupiuit. Quam dum uenditis ÷ pͥmogenitis pretuili in quto
in illam appetitũ anhen̾atet indicauit. Neq enim cibus s appetitusin uitio
Nnde⁊ sautiores cibos plerumq sine culpa sunumꝰ ⁊ abiectiores s ore fuue
femoris uacob tenuit eumq marcescere stacim fecit: acq ab eo compe lacob

Expanded text:
tentiam patris ore Jonathas meruit, quia in gustu mellis constitutum tentiam patris ore Jonathas meruit, quia in gustu mellis constitutum edendi tempus antecessit . Et ex Aegypto populus eductus, in eremo occubuit, quia, despecto manna, cibos carnium petiit, quos lautiores putavit . Et prima filiorum Heli culpa suborta est, quod ex eorum voto sacerdotis puer, non antiquo more coctas vellet de sacrificio carnes accipere, sed crudas quaereret, quas perdidit, quia cum superbiae vitio mensuram immoderatae refectionis excessit. Hinc primogenitorum gloriam amisit, quia magno aestu desiderabilem cibum, id est, lenticulam concupivit: quam dum venditis primogenitis praetulit, quomodo in illo appetitu anhelaret, indicavit. Neque enim cibus, sed appetitus in vitio est. Unde et lautiores cibos plerumque sine culpa sumimus, et abjectiores non sine femoris Jacob tenuit, eumque marcessere statim fecit atque ab eo Jacob tempore
Abbreviated transcription (Latin):
pllem accepuer s nimirũm constat. qr p̾destinacio p̾̃cibus implet᷑.
quando is in quo ds multiplicare semen abrahe ꝓdestinanas er m¬
tione obtinuit. ut filios habere potuisset: Iacos uir simplex in¬
tab̾naculis uł in domo habitare ꝑhibetur: qr om̃s nimirura qui io
curis ext̾ioribus spargi refugiunt. simplices in cogitatione aces in
conscientiesue habitacione consistunt. In tabnaculis enim aut in
domo habitare ÷ : se intra mentis secreta restͥngere. ⁊ nequaqͣm ent̾ius
ꝑ desid̾ia dissipare. Nedum ad multa foras inħiant: aseip̃is alienat. coogi¬
namq indigentie temꝑa p̾uenit aliqñ uͦ tempꝰ non p̾uenit s cibos
lautiores querit. aliqnͣ quelibet sumenda sunt. p̃parari accuratius ex¬
petit aliqñ autẽ ex qualicate ciboꝵ ⁊ temꝑe congruit. s in tp̃a quanti¬
tate sumendi mensuram refect̾ionis excedit.
peccat. Que uitiorum tempora melius ostendimus: si hec exemplis euiden¬
tioribus approbemus. Plortis quippe sen  mõan tiat.

Expanded text:
rilem accepit? Sed nimirum constat quia praedestinatio precibus impletur, quando is in quo Deus multiplicare semen Abrahae praedestinaverat, oratione obtinuit ut filios habere potuisset. Prtabernaculis vel in domo habitare perhibetur, quia nimirum omnes, qui in curis exterioribus spargi refugiunt, simplices in cogitatione atque in conscientiae suae habitatione consistunt. In tabernaculis enim aut in domo habitare, est se intra mentis secreta restringere, et nequaquam exterius per desideria dissipare, ne dum ad multa foras inhiant, a semetipsis alienatis coginamque indigentiae tempora praevenit; aliquando vero tempus non praevenit, sed cibos lautiores quaerit; aliquando quaelibet sumenda sint, praeparari accuratius expetit; aliquando autem et qualitati ciborum, et tempori, congruit, sed in ipsa quantitate sumendi mensuram refectionis excedit. Npeccat. Vitiorum tempora melius ostendimus, si haec exemplis evidentioribus approbemus. Mortis quippe sententiam
Abbreviated transcription (Latin):
cupiscentia uictꝰ intraret. hanc sue libidinis intencionẽ gerebat. ut m̃ aliqͥd sig̾caretur.
qt̾ ad salutẽ hominũ ꝑtin̾et. sicut nec iudas ille quidũm tradidit hoc intendit. ut aliqͥd
in gereret᷑ qd̾ ad eand̾em salutem hominũ ꝑtiñet. Porro si de cam malo oꝑe uide illꝰ tam
doceret. Ea quiipe hominũ fact̾a sancto spu disponente atq inspirante collegit ꝓpħa nar¬
rator: quorũ int̾posicio non uacarit ad p̃signationẽ rerũ. quas intend̾at ꝓpħare. Ad sigui¬
ficanda aut̃ aliqua bona nichil int̾est. facta illa quibꝰ ea significant᷑ seu bona seu mala sint.
& senim mea int̾ est cũ uolo aliqͥd legendo cognosc̾e. utrũ ex minio reꝑiam scͥptos uigrosethiope
⁊ ex atramento candidos gallos : Ueruntñ si non scͥpturã s pict̾urã calem uid̾em: sñ dubica¬
cione rep̃hend̾em. Ita infactis hominũ que ad imicandũ uicandũ ue ꝓponunt᷑. magni int̃:

Expanded text:
libidinis intentionem gerebat, ut inde aliquid significaretur, quod ad salutem hominum pertineret, sicut nec ludas ille, qui dominum tradidit, hoc intendit, ut aliquid inde gereretur, quod ad eandem salutem hominum pertineret. porro si de tam malo opere Iudae illius tam doceret? ea quippe hominum facta sancto spiritu disponente atque inspirante collegit propheta narrator, quorum interpositio non uacaret a praesignatione rerum. quas intenderat prophetare. ad significanda autem aliqua bona nihil interest, facta illa, quibus ea significantur, seu bona seu mala sint. quid enim mea interest, cum uolo aliquid legendo cognoscere. utrum ex minio reperiam scriptos nigros Aethiopes et ex atramento candidos Gallos ? uerumtamen, si non scripturam. sed picturam talem uiderem, sine dubitatione reprehenderem. ita in factis hominum, quae ad imitandum uitandumue proponuntur, magis interest,
Abbreviated transcription (Latin):
in hac ip̃a ambiguitate sententie uidet qͥd ꝓpbe porcis ꝓiciant. qͥd hominibꝰ innuant. Sta¬
cimq illi occũreit uita hominũ xꝑc pendens. eiq non credentes iudei. ob hoc ip̃m qr pen¬
Q te illud qs popło ebrio dixit. uidebis uitã cuã pen ⁊ u̾oc ui tue non soli de xortit

Expanded text:
in hac ipsa ambiguitate sententiae videt quid prophetae porcis projiciant, quid hominibus innuant, stain hac ipsa ambiguitate sententiae videt quid prophetae porcis projiciant, quid hominibus innuant, statimque illi occurrit vita hominum Christus pendens, eique non credentes Judaei ob hoc ipsum quia penquare illud, quod populo Hebraeo dixit: uidebis uitam tuam pendentem et non credes uit
Abbreviated transcription (Latin):
hec autem sepe inueniunt in sermone sc̃or. sieut a pł̃e paulus. alexand̾ inqͥt herarius
multa mala mͥ os tendit. reddet illi dñs scd̾̃m oꝑa sua. Nam illud tamiꝗͣ stomachat᷑
⁊ indignatꝰ ⁊̃ male optasse uidet᷑ apłt. utinã ⁊ abscidant᷑ qui uos concurbant. Qd̾utiq
si consedes ꝑsonam scbentis: magis eũ elegantissimo aubiguo bũ optase uitelliges. Suut enun
spadoues qui seip̃os abscidunt ꝓpt̃ regnũ celoꝵ. Q̾ in his quoq ũbis faustus sapuiset: si piũ
palatũ ar escas dmĩcas actuibisset. Sĩc eñi sonuit fortasse uideis qd dictũ: uidebis uicam
tua hendente ⁊ non credes uite tue: ut int̾ minas uł dolos hostiũ suoꝵ uidentes uicã suam
ex incerto pendere. inccuros se eẽ uon cred̾ent. S̃ filiꝰ engłi cũ audit. ille eñĩ de me scͥpsit:

Expanded text:
haec autem saepe inueniuntur in sermone sanctorum; sicut apostolus Paulus: Alexander, inquit, aerarius haec autem saepe inueniuntur in sermone sanctorum; sicut apostolus Paulus: Alexander, inquit, aerarius multa mala mihi ostendit; reddet illi dominus secundum opera sua. nam illud tamquam stomachatus et indignatus etiam male optasse uidetur apostolus: utinam et abscidantur qui uos conturbant quod utique, si consideres personam scspadones qui se ipsos absciderunt propter regnum coelorum. Quod in his quoque verbis Faustus sapuisset, si pium palatum ad escas dominicas attulisset, sic enim sonuit fortasse Judaeis quod dictum est, Videbis vitam tuam pendentem, et non credes vitae tuae, ut inter minas et dolos hostium suorum vitam suam videntes ex incerto pendere, victores esse non crederent. Sed filius Evangelii cum audit, Ille enim de me scripsit,
Abbreviated transcription (Latin):
uera morte corꝑis mortuus ÷. Nec ido moisi famulo dĩ derogau̾is: qr eũ pec¬
catorem fuisse. ⁊ osfenso dõ suo in monte occisum ẽẽ dixisti. Nou̾at eñi ⁊
ip̃e in dño głari. ut ab eo saluus fieret. a quo ⁊ ille qui dicit. xꝑc ih̃c ueñ in hũc m.¬
p.s.f. quor pͥ.e. sum. Arguit᷑ enim moises uoce diuina. qd̾ eiꝰ fides ad aqͣm de
petra eitiendã aliqͣntũ titubaũit. Sd̾ ei cũ peccato petͥ pot̃ ẽẽ cõmune: qui in
mediis fluctibꝰ simili fidi̾ defectu dubitauit. uerũ absit ut credamꝰ hinc eũ ẽẽ
alienatũ ab et̾na sotietate sanc̾toꝵ. qui cũ sc̃o helia sicut eugłm loquit᷑ m̾uit
clarificato in monte dño assistere.
Maledicta cum ex ꝓpħia dicunt᷑. uon sunt de malo uoto imp̃cantis s de sp̃u
prescio denũtiantis. Nam illa que de malo uoto sũt ꝓhibent᷑ cũ dĩ. bñdicite. ⁊ nõlice m

Expanded text:
uera morte corporis mortuus est. Nec ideo Moysi famulo dei derogaueris, quia eum 'pecuera morte corporis mortuus est. Nec ideo Moysi famulo dei derogaueris, quia eum 'peccatorem fuisse et offenso deo suo in monte occisum esse dixisti. nouerat enim et ipse in domino gloriari, ut ab eo saluus fieret: a quo et ille, qui dicit: Christus Iesus s ego sum. arguitur enim Moyses uoce diuina. quod eius fides ad aquam de petra eiciendam aliquantum titubauerit: quod ei cum peccato Petri potest esse commune. qui in mediis fluctibus simili fidei defectu dubitauit. uerum absit, ut credamus hinc eum esse alienatum ab aeterna societate sanctorum. qui cum sancto Helia. sicut euangelium loquitur, meruit clarificato in monte domino adsistere.a enim cum ex prophetia dicuntur. non sunt de malo uoto inprecantis, sed de praescio spiritu denuntiantis. nam illa, quae de malo uoto sunt, prohibentur, cum dicitur: benedicite et nolite m
Abbreviated transcription (Latin):
quem̃ in eiꝰ p̃uuntiationẽ ꝑ ipm moisen p̃cepit d̾s manducari a popło suo.
eiꝰq sanguinẽ ad tutelam salutis adhiberi. ⁊ pascha appellari : ꝗd̾ nũc ui xͦ
de scͥpt᷑is uecũ agnosce ⁊ tu similem. Non inde similem unde dissimilem. s alia
causa illud. alia illud. dũ tam̃ utrunq demonstrem. Dissimilis homini xꝑc:¬
qr dt̃. Scriptũ ÷ enum de illo. Q ͥ ÷ suꝑ omĩa d̾s bñdict̾us in scła. Et similis
homini xͦ. qr homo. Quia de illoitidẽ scͥptum ÷. mediator dĩ ⁊ hominũ ho ͤ
dissimilis xͦ. in quant̃ ex uirginenatꝰ: S homini nato similis xͦ: in qͣnt̃
⁊ ip̃e ex femina natus ÷ cui dictũ:. Qd̾ nascet᷑ ex ce sanct̾ũ uocabit᷑ filiꝰ dĩ.
homini ꝓpt̾ peccatũ suũ mortuo dissimilis xꝑc: in quant̃ sñ peccato. ⁊
ꝓpͥa potestate mortuus ÷. S rursus homini mortuo similis xͦ. in qͣntũ ⁊ ip̃e

Expanded text:
quam in ejus praenuntiationem per ipsum Moysen praecepit Deus manducari a populo suo, quam in ejus praenuntiationem per ipsum Moysen praecepit Deus manducari a populo suo, ejusque sanguinem ad tutelam salutis adhiberi, et Pascha appellari , quod nunc in Chde Scripturis mecum agnosce et tu similem: non inde dissimilem unde similem; sed alia causa illud, alia illud; dum tamen utrumque demonstrem. Dissimilis homini C Deus; scriptum est enim de illo, Qui est super omnia Deus benedictus in saecula : et similis homini Christus, quia homo; quia de illo itidem scriptum est, Mediator Dei et hominum, homo dissimilis Christus, in quantum ex Virgine natus; sed homini nato similis Christus, in quantum et ipse ex femina natus est, cui dictum est: « Quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei . homini propter peccatum suum mortuo dissimilis Christus. in quantum sine peccato et propria potestate mortuus est, sed rursus homini mortuo similis Christus, in quantum et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
Mctit᷑ helyas pascendiis ad aliengenam uduam. que uolebat duo ligna col¬
uenit ip̃e. coniuing̃ se ⁊ coaptat morti eiꝰ. ⁊ reuiuiscit. Misit sermo dĩ legem ꝑ
seruũ suũ. nec ꝓfuit in peccatis mortuo geñi humano. Que cam̃ nõ sñ causa
missa ÷. Ille enĩ misit qui sciret eam ꝑtius ĩẽ mutendã. Nenit ip̃e. confor¬
mauit se nobis. fact̾us particeps mortis nr̃e. ⁊ uiuificati sum. Cum securibꝰ
ligna cederent᷑. de ligno ferrũ exiliens: in ꝓfundũ fluminis mersũ ÷. atq in
lignũ desuꝑ ab heliseo ꝓiect̾ũ reũsũ ÷. Ita cura impios udeos ꝑ corpꝰ oꝑata p̾sen¬
tia xͥ camꝗͣ infruct̾uosas arbores cederet. qr de illo iohs dix̾at. ecce securis ad radices
arborũ posita ÷: ab eis int̾ueniente passione corpus ip̃m deseruit. ĩ infn̾i ꝓfunda desñdẽs.
Quo in sepult᷑a desuꝑ posito: tamꝗͣ ad manubriũ suũ sp̾u redeunte surrexit

Expanded text:
titur Helias pascendus ad alienigenam uiduam. quae uolebat duo ligna coluenit ipse, coniungit et coaptat se morti eius et reuiuescit: misit sermo dei legem per seruum suum nec profuit in peccatis mortuo generi humano. quae tamen non sine causa missa est ; ille enim misit, qui sciret eam prius esse mittendam. uenit ipse, conformauit se nobis factus particeps mortis nostrae, et uiuificati sumus. cum securibus ligna caederentur, de ligno ferrum exiliens in profundum fluminis mersum est atque in lignum desuper ab Heliseo proiectum reuersum est: ita cum inpios Iudaeos per corpus operata praetanquam infructuosas arbores caederet, quiade illo Joannes dixerat, Ecce securis ad radices arborum posita est, ab eis interveniente passione corpus ipsum deseruit in inferni profunda descendens, quo in sepultura desuper posito, tanquam ad manubrium suum spiritu redeunte surrexit
Abbreviated transcription (Latin):
serit uxorem suam det illi libellũ repudũ. si diligent̃ intueam̃: uidebimꝰ nõ ẽẽ concra¬
rium. Exposuit eñi dñs qͥd lex uoluerit. cũ passim dimitenti uxorẽ iusserit libellũ
repudũ clare. Neq enĩ ait. qui uoluent dimictat uxorẽ suã. cui ẽẽt contͦriũ non
dimict̾ẽ: s utiq nolebat dimicti uxorẽ a uiro qui hane int̾posuit morã. ut ĩ discidnũ

Expanded text:
serit uxorem suam, det illi libellum repudii, si diligenter intueamur, uidebimus non esse contraserit uxorem suam, det illi libellum repudii, si diligenter intueamur, uidebimus non esse contrarium. exposuit enim dominus, quid lex uoluerit, cum passim dimittenti uxorem iusserit libellum repudii dare. neque enim ait: qui uoluerit, dimittat uxorem suam — cui esset contrarium non dimittere — sed utique nolebat dimitti uxorem a uiro. qui hanc interposuit moram, ut in discidium
Abbreviated transcription (Latin):
cit᷑. S sicut in uirando ⁊̃ qui uerũ urat ꝓpinquat ꝑuirio. uñ longe÷ qui oĩno non¬
uirat. ⁊ ꝗͣuis non peccet qui uerũ iurat. remotior tam̃ a pectato÷ qui nõ iurat. uñ ad mo¬
uitio nõ urandi conseruatio ÷ a peccato ꝑuirii: ita cũ peccet qͥ ꝑ ĩ moderacionẽ inite uult
uindicari. non peccet autẽ qui modũ adhibens iꝰte undicari uult: remotior: a peccato
iniꝰte undicte qui nõ uult oĩno uindicari. Peccat eñi qui exigit ultra debitũ. nõ peccat
auc̃ẽ qui exigit debitũ. S tutius longe : a peccato iniꝰti exact̾oris qui õmo no exigit ede¬
bitũ. p̃sertim ne cogat᷑ ⁊ ip̃e redd̾e debitũ ab eo qui nullum ht̃ debitum.
lboo cle uxore nondimitenda qd̾ dñs precepit. cũ antiqͥs dictũ sit. quic̃q dimi¬

Expanded text:
titur. sed sicut in iurando etiam qui uerum iurat, propinquat peiurio, unde longe titur. sed sicut in iurando etiam qui uerum iurat, propinquat peiurio, unde longe iurat; et quamuis non peccet qui uerum iurat, remotior tamen a peccato est qui non iurat — unde admonitio non iurandi conseruatio est a peccato peiurii\': — ita cum peccet qui per immoderationem iniuste uult uindicari, non peccet autem qui modum adhibens iuste uult injustae vindictae qui non vult omnino vindicari. Peccat enim qui exigit ultra debitum, non peccat autem qui exigit debitum; sed tutius longe est a peccato injusti exactoris qui omnino non exigit debitum, praesertim ne cogatur et ipse reddere debitum ab eo qui nullum debet debitum.lud de uxore non dimittenda, quod dominus praecepit, cum antiquis dictum sit: quicumque dimi
Abbreviated transcription (Latin):
illi ⁊ alt̾am. ⁊ cet̾a. qñ quid̾ ⁊ illud anciquũ ad rep̾tiendas flamias odioꝵ. seuientiũt
l mobatos anumnos resrenandos. ica p̃ceptum:: Ql eñĩ tandem facile content .i cant en
mponie uindicte. qntũ accepit in uirie: Nonne uideiꝰ hoĩes leuit̾ lesos moliri ce deor.
sitire langinẽ. uixq inuenire in malis inimiei uñ sacient᷑: Et pugno ꝑaussus. non
aut iuditia concitatin dãpnatione eiꝰ qui ꝑeusserit. aut si ip̃c reꝑcud̾e ueliro torura
hoienis si uons ⁊ cillo aliq̃uo artipto. pugnis calcibusq contundit: huic g l̃moderate
ac ꝑ hoc inius te ultioni. lex iustum modum figens: penam talionis instituit. hoc est.
ꝓ dente. non fomes s limes furoris. non ut id qd̾ sopitum erat hinc accenderet᷑. s
ne id qd ardebat ultra extenderet᷑. ÷ positus. Est eñi quedam iusta uindicta iꝰceq
debet᷑ ei qui fuerit passus inuriam. Nñ utiq cum ignoscimꝰ. de nr̃o quodamm̾ uire

Expanded text:
ad reprimendas flammas odiorum saeuientiumque inmoderatos animos refrenandos ita praeceptum est? quis enim tandem facile contentus est tantum reponere uindictae, quantum accepit iniuriae? nonne uidemus homines leuiter laesos moliri caedem, sitire sanguinem uixque inuenire in malis inimici unde satientur? quis pugno percussus non aut iudicia concitat in damnationem eius, qui percusserit, aut, si ipse repercutere uelit, totum hominem, si non etiam telo aliquo arrepto. pugnis calcibusque contundit? huic igitur inmoderatae ac per hoc iniustae ultioni lex iustum modum figens poenam talionis instituit, hoc est,  dentem pro dente non fomes, sed limes furoris est, non ut id. quod sopitum erat, hinc accenderetur, sed ne id. quod ardebat, ultra extenderetur, inpositus. est enim quaedam iusta uindicta iusteque debetur ei, qui fuerit passus iniuriam. unde utique cum ignoscimus, de nostro quodam modo iure
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ poctata cont᷑ nat᷑am. alia cont᷑mores. alia cont᷑ p̃cepca. Que cũ ica sint: qͥd candẽ
cͥminis : qd̾ de płibꝰ simulhabicis uxoribꝰ obicit᷑ scõ uiro iacob: Si natam consulas: nõ
lascuiendi s gignendi causa illis mulieribꝰ utebat᷑. Si morẽ: illo temꝑe atq in illis t̾ris
hoc faca̾itabat᷑. Si p̃ceptũ: nulla lege ꝓhibebat᷑. Nũt uͦ cur c̾men ÷ si qͥs hoc fatiat. nͥ qr
sit feminis płibus. peccat cñ ⁊ ipãm uiolat h umanã societatẽ cui necesaria: ꝓpagatio

Expanded text:
a contra praecepta. quae cum ita sint, quid tandem criminis est, quod de pluribus simul habitis uxoribus obicitur sancto uiro Iacob ? si naturam consulas, non lasciuiendi, sed gignendi causa illis mulieribus utebatur; si morem, illo tempore atque in illis terris hoc factitabatur: si praeceptum, nulla lege sit feminis pluribus, peccat tamen, et ipsam violat humanam societatem, cui necessaria est propagatio
Abbreviated transcription (Latin):
in sexta ꝑ eugłm disfamat᷑  Sd̾ eiꝰ altitudo tͥginta cubitis surgit. qũe num̃ũ deties
eugłicam consecrauit. contestans legem non se uenisse solũe s implere. Legis aut̾ cor
in x. preceptis agnoscitͤ. uñ decies tͥcenis arte longicudo ꝑficit᷑. uñ ⁊ ip̃e noe ab ad a b ᷤ ͤ ᷤ.
computat᷑. Qd̾ biciuine glucinant᷑ arce ligna uitusecꝰ ⁊ excͥnsecꝰ. ut in compage pinitacie.
sig̾cet᷑ colerautia caritatis. ne scandalis ecc łam temp tancibꝰ. siue ab eis qui intꝰ siue ab eis
qui forissũt. cedat frat̾na iuncturi. ⁊ soluat᷑ uincłm pacis : Est eñi bicum̃ feri̾ecissimã
⁊ uiolentissim̃ glucen. sigc̾ans dilectiõis ardorẽ. iii magna forcicudinis ad ceuendã sociecatẽ⁊

Expanded text:
in sexta per Evangelium diffamatus. Quod ejus altitudo triginta cubitis surgit, quem numerum decies euangelicam consecrauit contestans legem non se uenisse solvere, sed inplere. legis autem cor in decem praeceptis agnoscitur: unde decies tricenis arcae longitudo perficitur; unde et ipse Noe ab Adam decimus conputatur. quod bsignificetur tolerantia charitatis; ne scandalis Ecclesiam tentantibus, sive ab eis qui intus, sive ab eis qui foris sunt, cedat fraterna junctura, et solvatur vinculum pacis; est enim bitumen ferventissimum et violentissimum gluten, significans dilectionis ardorem, vi magnae fortitud
Abbreviated transcription (Latin):
ciaret ꝑu̾sicatẽ. Aliud enĩ ille ut hoc fac̾ent uteudert̃: ald̾ d̾s qui hoc fieri ꝑmaisitiut ⁊̃
ĩ aliqͥd demonstraret. manẽte recto udicio suo suꝑ peccat᷑ hoĩum cũe p̃scntiũ ⁊̃ euidilante
in illoꝵ uica qui hoc cõmisert̃ consicł̾at᷑. flagitiũ:. Hec rursus cauta repre hensiõe ate
accusatiõe res digna ÷: qͣncã in eã faustꝰ iimicꝰ ⁊ cecꝰ euomuit. Consulit᷑ eñ ec̃na lex
lias nefaria libidine exarserit. ut ear̃ incestato corꝑe fiueret᷑. aut̃ eaf hr̃et aptores. S
nec de illis feminis. acsi in sui patͥs carñe execrabili amore ft agralsent sateo. qͥipe iꝰti¬
equicatis examinet. Cũ gͥ ille ad conseruatõnẽ gn̾is. plem quererẽt. qr utiq in eis huctia¬
nus erat⁊ nat̾alis asfectꝰ. nec se cred̾ent inuenire posse alios uitos uelut exusto illa
conflagraciõe orbe c̾rar̃. neq enĩ disc̾nere pot̾ant quousq ignis ille seuierit: miscere

Expanded text:
aenuntiaret. Aliud enim illae ut hoc facerent intenderunt, aliud Deus qui hoc fieri permisit, ut etiam inde aliquid demonstraret, manente recto judicio suo super peccatum hominum tunc praesentium, et vigilante . Nec rursus tanta reprehensione atque accusatione res digna est, quantam in eam Faustus inimicus et caecus euomuit. consulitur enim aeterna lex lias nefaria libidine exarserit, ut earum incestato corpore frueretur aut eas haberet uxores, sed nec de illis feminis, ac si in sui patris carnem execrabili amore flagrassent. ratio quippe iustiaequitatis examinet. Cum igitur illae ad conservationem generis prolem quaererent, qui utique in eis humanus erat et naturalis adfectus, nec se crederent inuenire posse alios uiros uelut exusto illa conflagratione orbe terrarum - neque enim discernere poterant, quousque ignis ille saeuierit — miscere
Abbreviated transcription (Latin):
curã. ut eũ inueniant in pͥncipio dm̃ ap̃ dm̃. ꝑ quẽ omnia fact̾a sunt. Descẽdẽtes
enĩ scale a t̾ra usq ad celũ. a carne usq ad sp̃m. Quia in illo caruales ꝓfitiendo.
uelut ascendendo sꝑuales fiunt. Ad quos lacte nutͥendos ⁊̃ ip̃i spũales descendũt¬
quodãmͦ. cũ eis nõ possunt loqui qͣsi sp̃ualibꝰ. s qͣsi carnalibꝰ. Sic ascendit᷑ ⁊ descen¬
sum uia. Ad ipm gͦ ascendit᷑. ut in excelsis intelligat᷑. ⁊ ad ipm descendit᷑. ut
in menbris suis paruuli nutͥant᷑. Et ꝑ illũ ascendit᷑ ⁊ descendit᷑. Ex emplum
quiipe eiꝰ sequentes smutatores eiꝰ : non solũ se erigũt ut eũ sullimit̾ expectent.

Expanded text:
 ut eum inueniant in principio deum apud deum, per quem facta sunt omnia; descendentes enim scalae a terra usque ad caelum, a carne usque ad spiritum, quia in illo carnales proficiendo uelut ascendendo squodammodo, cum eis non possunt loqui, quasi spiritualibus, sed quasi carnalibsum uia. ad ipsum ergo ascenditur, ut in ecclesiis intellegatur; et ad ipsum descenditur, ut in membris suis paruulis nutriatur; et per illum ascenditur et descenditur. exemplum quippe eius sequentes praedicatores eius no
Abbreviated transcription (Latin):
qͣd maiora crimina ⁊ tarde credenda sunt cum audiunt᷑. ⁊ citꝰ pu
domum loth reducit᷑ ⁊ munit᷑. nͥ qͦd ustus quisq dum prauorior
insidias sustinet. ad mentem reũcitur. ⁊ imꝑterritus manet: Sodomite
autẽ uiri in domo loch inuenire hostium nequeunt. qr corruptores.
mentium contra uitam uisti nullum aditum accusationis dephendũt.
Peussi enim cecitate quasi domum circumeunt. qui inuidentes face̾t
dictaq ꝑscrutant᷑. S qr eis de uita uisti fortis undiq ac laudabilis act̾io
obuiat: errantes nil aliud qͣm parietem palpant:¬

Expanded text:
quod majora crimina et tarde credenda sunt cum audiuntur, et ciquod majora crimina et tarde credenda sunt cum audiuntur, et cidomum Loth reducitur et munitur, nisi quod justus quisque dum pravorum insidias sustinet, ad mentem revertitur, et imperterritus manet? Sodomitae autem viri in domo Loth invenire ostium nequeunt, quia corruptores mentium contra vitam justi nullum accusationis aditum deprehendunt. Percussi enim caecitate, quasi domum circumeunt, qui, invidentes, facta dictaque perscrutantur. Sed quia eis de vita justi fortis undique ac laudabilis actio obviat, errantes nil aliud quam parietem palpant
Abbreviated transcription (Latin):
tnicatis lausura caris excedde ⁊ quali cogitationis infime la nac enrtire
loat ꝓcacit detegi s uerecunde moderari. Ena cam̃ sepe cum elltẽ atc
de se minime p̃sumat. ⁊ cotam se in diuine spei fidutiam consseia
denctam nabe desierte. contra spem er diuma ꝓmassione a cripit. qo habi¬
turam se ex humana racione dusrdaton¬
proponat. ne mala hominum ante p̃sumams credẽ qͣmͣ probare:
et ecce ꝑ angłos ad cognoscenda mala descendit. mex facinorosos ꝑcucit.
atq illeꝰ patiens. ille mitis. ille de quo scriptum ÷ t uaut̾ a. euitrangllicate
uudicas es. dñs ÷ patiens reddicor. in tanto crimine inuolutos inueniens.
qͣsi patientiam p̃cermisit. ⁊ diem excremi iuditii expectare ad uindictam
noluit: s eosigne iudicũ ance iuditũ diem p̾ueuit. Ecce malum ⁊ qͣsi
cum difficultate creosdit cum audiuit. ⁊ tam̃ sñ tarditate ꝑeussit
cum uere cognoscendo repꝑit. It uidelicet nob̾ daret exempliuo.

Expanded text:
Trinitatis claustra carnis excedere, et quasi habitationis infimae januam exire? sciat procaciter detegi, sed verecunde moderari. Cui tamen saepe cum dicitur ut de se minime praesumat, et totam se in divinae spei fiduciam transferat, fecundatur, et contra spem ex divina promissione accepit, quod habituram se ex humana ratione dubitproponat, ne mala hominum ante praesumamus credere quam probare? Ecce per angelos ad cognoscenda mala descendit, moxque facinorosos percutit, atque ille patiens, ille mitis, ille de quo scriptum est: Tu auteum est: Dominus patiens est redditor , in tanto crimine involutos inveniens, quasi patientiam praetermisit, et diem extremi judicii exspectare ad vindictam noluit, sed eos igne judicii ante judicii diem praevenit: et ecce malum et quasi cum difficultate credidit, cum audivit, et tamen sine tarditate percussit, cum verum cognoscendo reperit; ut nobis videlicet daret exemplum
Abbreviated transcription (Latin):
Han concupiscentiam nesciebam. ñ lex dicet. uou concupisces. Ibi de patientia ño resiltenadi
laus at uat p bens ce ꝑcutient maxisam. ⁊ sacurat᷑ ꝯpbrĩ. Ior de uianeo diligerdo dicits

Expanded text:
Nam concupiscentiam nesciebam, nisi Lex diceret, Non concupisces . Ibi de patientia non resistendi Nam concupiscentiam nesciebam, nisi Lex diceret, Non concupisces . Ibi de patientia non resistendi laudatur vir praebens percutientise maxillam et saturatus opprobriis . Ibi de inimoco dilig
Abbreviated transcription (Latin):
iustus ⁊ sapiens. qualem in illa ꝓfessione ẽt̃ op̾cebat: ad quẽ ut ueniret᷑. discordima¬
rito libellus consc̾bendus p̃ceptꝰ ÷. Sũe uir bonꝰ prudensq nõ scͥb̾et: nͥ in animo
numis aũso atq ꝑuerso consilium concordie non ualeret OMnia uł pene oĩa
Andatũ nouium do uob̾. ut uos inuicẽ diligatis. Itaq omnia uł pene oĩa
que monuit᷑ scu p̃cepit. ubi ad uingebat. ego aut̃ dico uob̾ inueniunt᷑ ⁊ t̃ ilit
uet̾ibus lib̾s. Ibi cont᷑ itam dictũ:. Turbat᷑ ÷ pre ira oculus meus. Et. melior: q̃
uiicit uam qm qui capit ciuitatẽ. Ibi cont᷑ uerbũ durũ. Plaga flagelli liuorem
facit. plaga autem lingue confringet ossa. Ibi cont᷑ mechiam cordis. Hon cõcupisces i¬
ꝓrt cui. hon enĩ ait. ue adult̾es. s̃ ne cõtupiscas. Nñ apłt hoc ex lege cõmemorat oicenc

Expanded text:
justus et sapiens, qualem in illa professione esse oportebat: ad quem ut veniretur, discordi majustus et sapiens, qualem in illa professione esse oportebat: ad quem ut veniretur, discordi marito libellus conscribendus praeceptus est: quem vir bonus prudensque non scriberet, nisi in animo nimis averso atque perverso consiliandatum nouum do uobis, ut uos inuicem diligatis. Itaque uel omnia uel paene omnia, quae monuit seu praecepit, ubi adiungebat "ego autem dico uobis", inueniuntur et in illis ueteribus libris. ibi contra iram dictum est: turbatus est prae ira oculus meus et: melior est, qui uincit iram quam qui capit ciuitatem. ibi contra uerbum durum: plaga flagelli liuorem faciet; plaga autem linguae confringet ossa; ibi contra moechiam cordis: ne concupiscas tui . Non enim iat, Ne adulteres; sed; Ne concupiscas. Unde Apostolus hoc ex Lege commemorat, dicens,
Abbreviated transcription (Latin):
cant̃ ꝓfic̾ent᷑: uerũ ⁊̃ sectarent᷑. Ad hos gͥ quos opͦteret ẽẽ prudences legis inc̃̾p̃tes
⁊ iustos discidũ dissuasores. lex mict̾e uoluit cũ quẽ ussit libellũ repudu dare.
si dimisisset uxorẽ. Hon enĩ ei poc̾at scͥbi libellus: nͥ ab ip̃is ꝑ que hãt occasionẽ
ex necessitate uenient̾ẽ quodã mͦ in manꝰ suas bono cõsilio regerẽt. atq int̾ ip̃m ⁊
urorẽ pacifice agendo. dilectionẽ cõcordiãq suad̾ ent. Qd̾ si tant᷑ int̾ces̾et odiũ.
ut excingui emendariq nõ posset: cũc utiq sc̃b̾et᷑ libellus. qr frustra ño dimict̾et
qm sic odisset: ut ad debit̃a coniugũ caritat᷑e nulsa pͥdenciũ ꝑsuasione reuocaret᷑. Sĩ eñi
ño diligit᷑ uxor: dimictenda t. Qa gͦ dimittenda ño: diligenda÷. Dilectio aut̃ monĩso
atq suadendo componi. nõ aut̃ inuit̃ cogendo unponi pot᷑. Hoc fac̾e seͥba debebat

Expanded text:
tantum profiterentur, uerum etiam sectarentur. ad hos igitur, quos oporteret esse prudentes legis interpretes et iustos discidii dissuasores, lex mittere uoluit eum, quem iussit libellum repudii dare, si dimisisset uxorem. non enim ei poterat scribi libellus nisi ab ipsis, qui per hanc occasionem ex necessitate uenientem quodam modo in manus suas bono consilio regerent atque inter ipsum et uxorem pacifice agendo dilectionem concordiamque suaderent. quodsi tantum intercederet odium, ut extingui emendarique non posset, tunc utique scriberetur libellus, quia frustra non dimitteret, quam sic odisset, ut ad debitam coniugio caritatem nulla prudentium persuasione reuocaretur. si enim non diligitur uxor, dimittenda est. quia ergo dimittenda non est, diligenda est. dilectio autematque suadendo componi, non invitum cogendo imponi potest. Hoc facere Scriba debebat
Abbreviated transcription (Latin):
nolentis ẽẽ sub lege s sub gr̃a. lege. ut ẽet ab eccła maledictꝰ .i. u̾t eum
incellig̾et ⁊ ostend̾et ecc ła maledict̾ũ. dicente apło. Quicũq eni ex oꝑibꝰ legis
sunt. sub maledict̾o sunt legis. Eõ posuit dñs d̾s cam signũ. ne cũ occidat
om̃is qui inuen̾it. hoc reu̾a multũ mirabile ÷. quẽadmod̾ om̃s gences que
a romanis subiugate sunt in ricũ romanoꝵ sacroꝵ cͣnsierint. eaq sacͥlegia
obseruanda ⁊⁊ celebranda susceꝑint. gens aut̃ iudea siue sub paganis regibꝰ
siue sub xꝑianis non amiserit signum legĩ sue quo ã cet̾is gentibꝰ popłisq
distinguit᷑. Et om̃is imꝑacor uł rex qui cos in regno suo inuenit. cũ ipso
signo eos inuenit nͦ occidit .i. non esficit ut non sint uidi. certo quodam ⁊
ꝓpͥo sue obseruatiõis signo ã cet̾arũ genciũ cõmuniõe discreci. nͥ quic̃q eoꝵ
ad xꝑmi transierit. ut iam non inueniat᷑ cam. nͨ ereat a facie dĩ. ne habitec¬

Expanded text:
nolentis esse sub gratia, sed sub lege, ut esset ab Ecclesia maledictus, id est ut eum intelligeret et ostenderet Ecnum, ne eum occidat omnis, qui inuenerit. hoc reuera multum mirabile est, quemadmodum omnes gentes, quae a Romanis subiugatae sunt, in ritum Romanorum sacrorum tansierint eaque sacrilegia obseruanda et celebranda susceperint, gens autem Iudaea siue sub paganis regibus siue sub christianis non amiserit signum legis suae, quo a ceteris gentibus populisque distinguitur; et omnis imperator uel rex, qui eos, in regno suo inuenit, cum ipso signo eos inuenit nec occidit, id est non efficit, ut non sint Iudaei, certo quodam et proprio suae obseruationis signo a ceterarum gentium communione discreti, nisi quicumque eorum ad Christum transierit, ut iam non inueniatur Cain nec exeat a facie dei nec habite
Abbreviated transcription (Latin):
turpibꝰ ꝑsonis eis qͥ uosoccidũt. ꝑ ip̃as eñi exhibitiões uoluptatũ intͥficiũt aĩas
ur̃as. ⁊ insanicis qͥs plus donec. Sĩ insauiretis qͥs plus seruet: nõ ẽẽtis ferendi.
Qͥc plus seruet insanire: auaritie:. Et plus donet insanire: ꝓfusionis : hͥ auarũ
seminãtis. Ip̃e in me pon̾e dignat᷑ quod uobis spargat. Nolice gͦ accend̾e̾ ad
uilitatẽ cofini. s aa caritatẽ seminis. ⁊ potestatem seminatoris
Non es cu ip̃e facile dimictẽdus. cui÷ ꝓximꝰ comittendꝰ. Non tͣnsicorie cecũ agend̾:
Tu unꝰ homo es. ꝓximi tui multi sũc. Non eñi pͥmo sic debes intellig̾e ꝓximum.

Expanded text:
uptatum interficiunt animas vestras; et insanitis quis plus donet. Si insaniretis quis plus servet, non essetis ferendi. Quis plus servet insanire, avaritiae est; quis plus donet insanire, profusionis est. Nec avarum seminantis. Ipse in me ponere dignatur quod vobis spargat. Nolite ergo attendere ad vilitatem cophini, sed ad charitatem seminis et ad potestatem seminatorisNon es tu ipse facile dimittendus, cui est proximus committendus: non transitorie tecum agendum est. Tu unus homo es, proximi tui multi sunt. Non enim primo sic debes intelligere proximum,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si qͣ sũt alia que rerũ pͥuatiõe nichil ẽẽ nͥ nom̃ inueniũt᷑ Opiner nãq ĩo mors¬

Expanded text:
et si qua sunt alia quae rerum privatione nihil esse nisi nomen inveniuntet si qua sunt alia quae rerum privatione nihil esse nisi nomen inveniunt
Abbreviated transcription (Latin):
Dt̃ Amandus ÷ non sicut aliqͥd quod uidet᷑ ocłis. s sicut amatur
hõibus. s q̃ admođ̾ sunt in ip̃o fonte incorruptibił ⁊ ĩ cõmutabilis
homo factꝰ : ut ẽẽt mediator. dĩ ⁊ hominũ recõcilieris dõ. Homines
auc̃ẽ ꝑu̾sos ⁊̃ si intrẽt parietes eccłe. nõ eos arbitreris intrat᷑os in
regno celoꝵ. qr suo tp̃r seꝑabunt᷑ si se in meliꝰ commutat̾unt. hoĩes gͦ
bonos imitare. malos colera. Om̃s ama. qm̃ nescis qͥd cras fut᷑us sit. qͥ hodie
malus ÷. tͦs eoꝵ ames iniꝰticiam. s ip̃os ĩo ama ut app̃hendant iusticiam. qr
non solũ dilectio d̾i nobis p̾̃cepta ÷. s ⁊̃ dilectio ꝓximi. in quibus duobꝰ
preceptis tota lex pendet ⁊ prophetg
Mors nichil÷ nͥ nom̃ recedũte uica. sicuti fames escar̃ defectꝰ. sicis egencia potꝰ. ceneb
absentia lutis. st̾ilitas defectꝰ fet᷑ silentiũ uocis absentia. mnopia pͥuacio facultatũ.

Expanded text:
d amandus est, non sicut aliquid quod videtur oculis, sed sicut amatur hominibus, sed quemadmodum sunt in ipso fonte incorruptibilis et incommutabilis homo factus est, ut esset mediator Dei et hominum, reconcilieris Deo. Homines uersos, etiam si intrent parietes ecclesiae, non eos arbitreris intraturos in regnum caelorum, quia suo tempore separabuntur, si se in melius non commutauerint. homines ergo bonos imitare, malos tolera, omnes ama, quia non scis quid cras futurus sit qui hodie malus est. nec eorum ames iniustitiam, sed ipsos ideo ames, ut apprehendant iustitiam, quia non solum nobis dilectio dei praecepta est sed etiam dilectio proximi, in quibus duobus praeceptiso nihil est nisi nomen recedente vita: sicuti fames, escarum defectus; sitis, egentia potus; tenebrae, absentia lucis; sterilitas, defectus fructus; silentium, vocis absentia; inopia, privatio facultatum;
Abbreviated transcription (Latin):
Qcudoit᷑ abei minor natu a fratre maiore natu. Ee libro sont᷑ faustuco:
Occidit᷑ xͦ capud populi minoris natu. a popło iudeoꝵ maiore natu. Ille in campo. iste
in caluarie loco. Inc̾rogat d̾c c̃am. non tamꝗͣ ignarꝰ eum a quo discat. s tamꝗͣ iudex
reum quem puniat. ubi sitfrat̃ enis. Respondet ille nescire se. nͨ eiꝰ seẽe̾ custodem.
iisq adhuc quid nob̾ respondent uidĩ. cum eos dĩ uoce .i. sc̃arũ sqͥpturar̃ uoce iuit̾ro¬
gatio. Essent autẽ quodã mͦ xͥ custodes: si xꝑianã fidem acciꝑe ⁊ custodire uolu¬
issent. Nam qui custodit in corde suo xͫ. non dicit qd̾ cam. Nũqͥd ego custos sũ
accepto ab om̃ibꝰ gentibus respondet᷑. Am̃. ħ ÷ uox clata sangͥnis. qm sangͥs
ip̃e expͥmit ex ore fideliũ eod̾ sangͥne redemptoꝵ. Dicit d̾s ad cam. Et nẽ male¬

Expanded text:
ciditur Abel minor natu a fratre maiore natu: occiditur Christus, caput populi minoris natu, a populo Iudaeorum maiore natu; ille in campo, iste in Caluariae loco. Interrogat deus Cain non tamquam ignorans eum, a quo discat, sed tamquam iudex reum, quem puniat, ubi sit frater eius. respondit ille nescire se nec eius se esse custodem: usque adhuc quid nobis respondent Iudaei cum eos dei uoce hoc est sanctarum scripturarum uoce, interrogatio. essent autem quodam modo Christi custodes, si christianam fidem accipere et custodire uoluissent. nam qui custodit in corde suo Christum, non dicit quod Cain: numquid ego custos sum accepto ab omnibus gentibus respondetur: amen. haec est clara uox sanguinis, quam sanguis ipse exprimit ex ore fidelium eodem sanguine redemtorum. Dicit deus ad Cain: et nunc male
Abbreviated transcription (Latin):
ertũ e̾e̾ numerum electoꝵ neq augendũ neq minuendum. quanuis a
iohes baptista significet ubi dicit. facite gͦ fruccũ dignũ pęnitentie.
⁊ nolite dice̾ ap̃ uosinet ipsos pacrẽ habemꝰ abraham: pocens ÷ enĩd̾s de lapi¬
dib istis suscitare filios abrahe. ut ostendat sic e̾e̾. istos amputandos si ñ fece¬
rint fructũ. ut ũ desit numerus qui ꝓmissus : abrahȩ: cam̃ aꝑtius in a po¬
calipsi dr̃. Teue ꝙ habes. ne alius accipiat coronam cuam. Si enĩ ñ ÷ alius
accepturus uisi iste ꝑdiderit: certus ÷ numerus. Qd̾ aut̃ &̃ ꝑseuerat᷑is scĩs
ista dicunt᷑. quasi eos pseuerat᷑os habeat᷑ incertũ: nec aut̾ hec audire de¬
bent. quib expedit ñ altũ sapere s tuere. Quis enĩ ex mulcitudine fide¬
lioꝵͫ quamdiu in hac morcalitate uiuitur. in uumero p̾destinatoꝵ se

Expanded text:
ero esse numerum electorum, neque augendum, neque minuendum quamvis et ero esse numerum electorum, neque augendum, neque minuendum quamvis et Joannes Baptista significet, ubi dicit: Facite ergo dignum fructum poenitentiae, et nolite dicere apud vosmetipsos: Patrem habemus Abraham. Potens est enim Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae , ut ostendat sic esse istos amputandos si non fecerint fructum, ut non desit numerus qui promissus est Abrahae; tamen apertius in Apocalypsi dicitur: Tene quod habes, ne alius accipiat coronam tuam . Si enim alius non est accepturus nisi isteista dicuntur, quasi eos perseueraturos habeatur incertum, non aliter haec audire debent quibus expedit non altum sapere, sed timere. quis enim ex multitudine fidelium, quamdiu in hac mortalitate,\' uiuitur, in numero praedestinatorum se