comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
na D fr̾s nsiquisinatus fuent denuo terenã ẽ.
Spͥs abiuult spirat. & uocem eius audis & nercir un¬
deueniat & quoeat : Terenuiꝰ ẽ. Si enĩ deistouen¬
todicers sicat nonnullu n tellexerant. camqae¬
rerecur abeis quid terr enũ dixentdñs dumait. Si s¬
itrrena dixiuobis & ñ creditis. quomodo sicaelestia
dixerocreditis : Cumergo querer&ur a quibus da
qui daerenũ dixent d̃t angastias passi dinerrnt
quod ait. Sp̃s ubiuult spirat & uocem eius audis
& nescis unde ueniat autquo eat. Deistouentos
.x. quid ensnominanit ctersenũ . Soquebatur
degeneratione spintali setatur art. Sicdom̃s
qumatur ẽ despt̃i. Demde fratres ꝗuis nt̃m non
uideat uunbigra tiar austrũ euntem amenddie
adaquilõne. autaltum uen̾tum ueniente ab:
onente adoccidentẽ: quom odo ergonescimtis
undeueniat & quo eatꝰ Quidergod terreni.
quod ñ credebant homines. Anilla quodde
tempꝰoresuscitando dixerat. corpus enĩ suũ d&lerra

Expanded text:
 Nisi quis natus fuerit denuo, terrenum est? Spiritus ubi vult spirat, et vocem ejus audis, et nescis unde veniat, et quo eat, terrenum est? Si enim de isto vento diceret, sicut nonnulli intellexerunt, cum quaereretur ab eis quid terrenum dixerit Dominus, dum ait, Si terrena dixi vobis, et non creditis; quomodo, si coelestia dixero, credetis? Cum ergo quaereretur a quibusdam, quid terrenum dixerit Dominus, angustias passi dixerunt, Quod ait, Spiritus ubi vult spirat, et vocem ejus audis, et nescis unde veniat, et quo eat, de isto vento dixit. Quid enim nominavit terrenum? Loquebatur de generatione spirituali: secutus ait, Sic esqui natus est ex Spiritu. Deinde, fratres, quis nostrum non videat, verbi gratia, austrum euntem de meridie ad aquilonem; aut alium ventum venientem ab oriente ad occidentem? quomodo ergo nescimus unde veniat et quo eat? Quid ergo dixit terrenum, quod non credebant homines? An illud quod de templo resuscitando dixerat? Corpus enim suum de terra
Abbreviated transcription (Latin):
aduersis nefrangat. qui tibi deditfelicitate
huius saeculi ad consolationentua dedit
ñ ad corruptione. Rursus quite flagellat
in isto saeculo adaemendatione n adda¬
nationem facit. ferato patre erudiente :
nesentias iudice puniente. Haec cotaidie
dicimus uob & saepae dicenda sunt quiabona
& salutana sunt.

Expanded text:
adversis ne frangat. Qui tibi dedit felicitatem adversis ne frangat. Qui tibi dedit felicitatem hujus saeculi, ad consolationem tuam dedit, non ad corruptionem. Rursus qui te flagellat in isto saeculo, ad emendationem, non ad damnationem facit. Ferto patrem erudientem, ne sentias judicem punientem. Haec quotidie dicimus vobis, et saepe dicenda sunt, quia bona et salutaria sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
dies xpsẽ dies paratus e ignoscere
sed agnoscentibus. punire au defenden¬
tes se. & iustasse iactantes. & putantes
sece aliquid cum nihilsint. Indilec¬
tionem aũ eius & inmis en cordia eius
qui ambulatRia liberatur ab ills dae¬
talibus & grandib̵ꝓ eccatis qualia sun
facinora homicidia furca adultena
ꝓ̃pilla qua e minuta uidentur eẽ peccata
linguae aut cogitationũ aut inmodera¬
Qm̃minuta plura peccata si neglegantur
occidunt. Minutae sunt gutaae quod flu¬
mina implent ininuta suntgrana hare¬
nae. sed simultaharena inponatur p̃mit
atq: opp̃mit. H cfacit sentina neglista
quod fluctus irruens paulatim sentina
merat. sed diuintrando & n ex aunendo
mergit nauem Quid est au ex aunres nisibo¬
is openb agere niobruant peccat ap̃men¬
do ieiunando tnbuendo ignorcendo Tter
auhuius saeculi molestum eiplenũ ẽ temp¬
tationibus. in reb ꝓspens ne ex tollat. in reb

Expanded text:
s est dies. Paratus est ignoscere, sed agnoscentibus; punire autem defendentes se, et justos se jactantes, et putantes se esse aliquid, cum nihil sint. In dilectione autem ejus et in misericordia ejus qui ambulat, etiam liberatus ab illis lethalibus et grandibus peccatis, qualia sunt facinora, homicidia, furta, adulteria; propter illa quae minuta videntur esse peccata linguae, aut cogitationum, aut immoderabus bonis: quoniam minuta plura peccata si negligantur, occidunt. Minutae sunt guttae quae flumina implent: minuta sunt grana arenae; sed si multa arena imponatur, premit atque opprimit. Hoc facit sentina neglecta, quod facit fluctus irruens: paulatim per sentinam intrat; sed diu intrando et non exhauriendo, mergit navim. Quid est autem exhaurire, nisi bonis operibus agere ne obruant peccata, gemendo, jejunando, tribuendo, ignoscendo? Iter autem hujus saeculi molestum est, plenum est tentationibus; in rebus prosperis ne extollat, in rebus
Abbreviated transcription (Latin):
pens : quid est hoc adctenditur mors. ut nihiluali¬
quia dicipotest mirabilit̃dicitur Sednũqui
n ent dicenoꝰ quod fuit faciendEgo dubitem
dicere quod dns ꝓme dignatur ẽ facere. Nonr¬

Expanded text:
pens. Quid est hoc? Attenditur mors, ut nihil valepens. Quid est hoc? Attenditur mors, ut nihil valequia dici potest, mirabiliter dicitur. Sed numquid non erit dicendum quod fuit faciendum? Ego dubitem dicere quod Dominus pro me dignatus est facere? Non
Abbreviated transcription (Latin):
sedhabeat uita a&erna. Magnił sacram̃¬
tum & quilegerunt nouerunt. Deinde
audiant uel quinon legerunt. uel qui for¬
te lestumsiue auditũ obhtisunt ꝓsterna¬
batur inheremopopulurihł morsib serpen¬
tũ. fiebat magnastrages multorũ morauorx
Plaga enĩ dĩ erat compientis & flagellantir
ut heru dir& De monstratu ẽ ibi magnu sacra¬
mentã reifuturae. Ipsedns testatur in aclecio
ut nemopossit aliud int̃pꝰtan qua quod ipsauo¬
tas dese indicat. Dictu e enĩ admorsen ad no ur
facer& aeneum serpentem & exaltar& in ligno
iNheremo & admoner& populũ ihł ut siquis mo¬
adtender& Factũ ẽ mordebantur homines ing¬
ebantur sanabantur. Quid sunt serpentes mor¬
dentes ẜeccata admoritalitate carnis. Quis es
serpens exaltatur mors dñi incruce. quia enĩ
a serpente mors : ꝓserpentis esfigiem figurata
emors: morsus serpentis lo& alis mors dñiui
talis. Adgenditur serpens ut nihil ualeat ser¬

Expanded text:
sed habeat vitam aeternam. Magnum sacramesed habeat vitam aeternam. Magnum sacramentum, et qui legerunt, noverunt. Deinde audiant vel qui non legerunt, vel qui forte lectum sive auditum obliti sunt. Prosternebatur in eremo populus Israel morsibus serpentum, fiebat magna strages multarum mortium: plaga enim Dei erat corripientis, et flagellantis, ut erudiret. Demonstratum est ibi magnum sacramentum rei futurae, ipse Dominus testatur in hac lectione, ut nemo possit aliud interpretari quam quod ipsa veritas de se indicat. Dictum est enim ad Moysen a Domino ut faceret aeneum serpentem, et exaltaret in ligno in eremo, et admoneret populum Israel, ut si quis moattenderet. Factum est: mordebantur homines, intuebantur, et sanabantur . Quid sunt serpentes mordentes? Peccata de mortalitate carnis. Quis est serpens exaltatus? Mors Domini in cruce. Quia enim a serpente mors, per serpentis effigiem figurata est. Morsus serpentis lethalis, mors Domini vitalis. Attenditur serpens, ut nihil valeat ser
Abbreviated transcription (Latin):
inuidia intrauit in mund. Di moraem ñ fet
Senpturaloquitur. Necletatur in quidmꝑ
ditione uiuorum. Creauitenĩ ut eent omnia
Sed quidibiait. Inuidia audiabul morsintro¬
iuit morbemterrarũ ad moraem adaboloꝵ
pinata nꝰuenir& homo ui adactur ñ eñc̃o¬
gendi potentia diabolus habebat. sed ꝓsuia den¬
diuersutia nꝰ consentires : Nihil inuexeratdia¬
bolus consensiotua.te ohomo ꝑduxit admor¬
tem. amoraali mortales nati. ex inmoraa¬
lib̵ moriales facdi. Ab adã omnes homines
moraaler. Ihs aũ filius di uerbum di ꝑquod
facta suntomnia : unicur a equales patii
moraalis factus ẽ : quia uerbũ caro factue
& habitauit in nobis. Siergo moraem sur¬
copit & moritem suspendit incruce. de ipsa
morte liberantur moraales quod infigura
facta e apud antiquos cõmemorat illud
dñs & sic inquit morses ex altauit serpen¬
teminheremo. ita exaltan oporas filiũ
hominis ut omnis qui creditineuꝰ n pereat

Expanded text:
invidiam intravit in mundum. Deus mortem non fecit, invidiam intravit in mundum. Deus mortem non fecit, Scriptura loquitur; nec laetatur, inquit, in perditione vivorum: creavit enim ut essent omnia . Sed quid ibi ait? Invidia autem diaboli mors intravit in orbem terrarum . Ad mortem a diabolo propinatam non veniret homo vi adductus: non enim cogendi potentiam diabolus habebat, sed persuadendi versutiam. Non consentires, nihil invexerat diabolus: consensio tua, o homo, te perduxit ad mortem. A mortali mortales nati, ex immortalibus mortales facti. Ab Adam omnes homines mortales: Jesus autem Filius Dei, Verbum Dei, per quod faalis factus est; quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . 11. Ergo mortem suscepit, et mortem suspendit in cruce; et de ipsa morte liberantur mortales. Quod in figura factum est apud antiquos, commemorat illud Dominus: Et sicut, inquit, Moyses exaltavit serpentem in eremo, ita exaltari oportet Filium hominis; ut omnis qui credit in eum non pereat,
Abbreviated transcription (Latin):
inpralmis aliquando plures. cantant utos¬
tendatur quia deplubcis. fitunae Aliquando
unuscantat ut ostendatut qued fiat deplunb̵
ꝓpterea unus sanabaturmilla piscina & quic¬
quis alius des dendebat non sanabatur. Ergosi
commendat unitatem ecclesae: uae
illis quioderunt imitatem ecclenaet & parTes
sibi facumt in hominib. Audiantillum quiuole¬
bateor facere unuꝰ inuno. Adunũ auediantillũ
dicente nolite uos facero multor Egoplantaui
apollongauit seddds incrementu dedit. Sed¬
neq qui plantataliquid. neq quingat sedqui
incrementũ datd̃. Illidicebant ero sum pauli
ego apollo. ego caephae: & illediui sus ẽ xp̃s
inuno estote unũ estote unus estote : Nemo
ascendit incaelũ nisi quid&ȩ caelo descendit
Ecce uolumur ẽẽ tui. dicebant paulo. & ille nolo
sitis pauli sedenis estote cinur e uobiscum pau¬
lus descendit enĩ & montuus ẽ & ipramorte
liberauit amorae : Morie occisus mortẽ
occiit: & nostir fis quia morsista ꝑchaboli

Expanded text:
in Psalmis aliquando plures cantant, ut ostendatur quia de pluribus fit unus; aliquando unus cantat, ut ostendatur quid fiat de pluribus. Propterea unus sanabatur in illa piscina ; et quisquis alius descendebat, non sanabatur. Ergo iste unus commendat unitatem Ecclesiae. Vae illis qui oderunt unitatem, et partes sibi faciunt in hominibus! Audiant illum qui volebat eos facere unum in uno ad unum: audiant illum dicentem, Nolite vos facere multos: ego plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum deditsed qui incrementum dat Deus . Illi dicebant: Ego sum Pauli, ego Apollo, ego Cephae. Et ille: Divisus est Christus ? In uno estote, unum estote, unus estote: Nemo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit. Ecce volumus esse tui, dicebant Paulo. Et ille: Nolo sitis Pauli, sed ejus estote cujus est vobiscum Paulus. 10. Descendit enim et mortuus est, et ipsa morte liberavit nos a morte: morte occisus, mortem occidit. Et nostis, fratres, quia mors ista per diaboli
Abbreviated transcription (Latin):
in resurectione quando iam tnumphantes tan¬
tauimus. ubi e mors. contentio tira ubie moris
aculeus tuus. Inten modo fus ut a peccato sane¬
mur. xp̃m crucifixũ intueamur . Quia sicut
morses inquit ex altauit serpente in heremo¬
S sicexaltan opora& filium hominis. ut ominis
qui credit in eũ n pereat. sedhabeatuitam
&erna Quomodo qui intuebantur illum
serpentem n penbant morsibus ferpentũ :
Si quuntuentur fide moratem xp̃isanantur
amorsib: pexcatorum. Sed illis anabantur
amorte aduita temporale. Hic auait utha¬
beantuita &erna: Hoceni intere int̃siguritꝰ
imaginem & remipsa .Figura prestabat uita
temparalem res ipsa ciuius illa figura erat :
prestatuita Rerna . Nonenĩ misit dr̃filiũ suũ
inmunđ ut iudic& munđ sed at salu&urmun¬
dus ꝑipsum. Ergi quantum in medico e sanare
uenit aegrotum ipsese interimit qui p̃ceptame¬
dici serũare nꝰ uult. Venitraluator ad munduꝰ
quare saluator dictur ẽ mundi : nis iut salu&¬

Expanded text:
in resurrectione, quando jam triumphantes cantabimus, Ubi est, mors, contentio tua? ubi est, mors, aculeus tuus ? Interim modo, fratres, ut a peccato sanemur, Christum crucifixum intueamur; quia sicut Moyses, inquit, exaltavit serpentem in eremo, ita exaltari oportet Filium hominis; ut omnis qui credit in eum, non pereaaeternam. » Quomodo qui intuebantur illum serpentem, non peribant morsibus serpentum: sic qui intuentur fide mortem Christi sanantur a morsibus peccatorum: sed illi sanabantur a morte ad vitam temporalem, hic autem ait, ut habeant vitam aeternam. Hoc enim interest inter figuratam imaginem et rem ipsam: figura praestabat vitam temporalem, res ternam. 12. Non enim misit Deus Filium suum in mundum, ut judicet mundum, sed ut salvetur mundus per ipsum. Ergo quantum in medico est, sanare venit aegrotum. Ipse se interimit, qui praecepta medici observare non vult. Venit Salvator ad mundum: quare Salvator dictus est mundi, nisi ut sal
Abbreviated transcription (Latin):
Nonergo illũ uytera ancillae eicerunt ftras Sed
ceruix seruilis & si lib̵ suꝑbus sit seruus est
& quod phusẽ malae dominae ipsiur suꝑbiae
posse rursus nascihomine quicquit ĩ terum
sit lusus ẽ : Is mahelludit foras mitattur
Animadueriat enĩ eossara ludentes. ait
scyptura. &dhabrahae. Cice ancillam
& filium eius. Displicuit rarae lusus pue¬
rorum. Aliquid nouũ uidit pueros ludere
Nonne optant hoc quae filios habent uide¬
re ludentes filios suoseliditilla & imꝓba¬
uit. Nescio quid uidit inlusio. Inlusionem
uidit in illoluso. Animaduerait serui suꝑbia.
displicuitilh eiecit foras. Natiergo deancillis
libera mitaitur foras esau. Nemoergo p̃sumat:
quia debonis nascitur. Nemo p̃sumat quia ꝑ
bire ut site sau faras mititenđ qua uis natur exli¬
bera. Haec fratres ten&e nꝰ uos palpamus.
nulla spes ura in nobissit. Nec uob̾ blandimir.
n&c nob unus quisq sua sarcina pora&. nr̃m

Expanded text:
. Non ergo illum viscera ancillae ejecerunt foras, sed . Non ergo illum viscera ancillae ejecerunt foras, sed cervix servilis. Et si liber superbus sit, servus est; et quod pejus est, malae dominae, ipsius superbiae. posse rursufit, lusus est. Ismael ludit, foras mittatur. Animadvertit enim eos Sara ludentes, ait Scriptura, et dixit Abrahae, Ejice ancillam et filium ejus. Displicuit Sarae lusus puerorum; aliquid novum vidit pueros ludere. Nonne optant hoc quae filios habent, videre ludentes filios suos? Vidit illa, et improbavit. Nescio quid vidit in lusu: illusionem vidit in illo lusu, animadvertit servi superbiam; displicuit illi, ejecit foras. Nati de ancillis libera mittitur foras Esau. Nemo ergo praesumat quia de bonis nascitur, nemo praesumat quia ctos et superbire, ut sit Esau foras mittendus, quamvis natus ex libera. Haec, fratres, tenete. Non vos palpamus, nulla spes vestra in nobis sit: nec nobis blandimur, nec vobis; unusquisque suam sarcinam portat. Nostrum
Abbreviated transcription (Latin):
redire in matiis uiscera &iterum renas ci. Sed
deancilla nescio quisnatus ẽ Num quid tunc
qua natisunt de ancillis redierunt inuterum
liberarũ ut denuonascerentur Semen habraa
um deancilla uxorauctor fuit. Natus e exse¬
mine uin & nutero. sed salo placito uxons
Num quid quia de ancilla ideo exhereq& sattis.
Si ꝓpterea exheredatus quia de ancilla nat
ẽ. nulli ancillarum fihi admitaerentur ad
hereditate. filiuia cob ad missi s̃ adheredita¬
te is mahelaunꝰ quia exancilla natur ex¬
heredatus seo quia suꝑbus matii suꝑbus infilũ
matys. Mat̃ enĩ eius magirs arra quã agar
illiu uterus ad commodatur illius uolantas
accenit. Non facer& habraa quod sara noll&
Aagisergo ille filiur sarrae. sed quia suꝑbus in
fratrem & suꝑb inludendo quia deludendo
quit ait sarra. Eice ancilla & filiis eius. n enĩ
heres entsilius anoillae cumfilio meo isdac

Expanded text:
redire in matris viscera, et iterum nasci. Sed redire in matris viscera, et iterum nasci. Sed de ancilla nescio quis natus est? Numquid tunc qui nati sunt de ancillis, redierunt in uterum liberarum, ut denuo nascerentur? Semen Abraham um de ancilla, uxor auctor fuit. Natus est ex semine viri, et non utero, sed solo placito uxoris . Numquid quia de ancilla, ideo exhaeredatus? Si propterea exhaeredatus quia de ancilla natus est, nulli ancillarum filii admitterentur ad haereditatem. Filii Jacob admissi sunt ad haereditatem: Ismael autem, non quia ex ancilla natus, exhaeredatus, sed quia superbus matri, superbus in filium matris; mater enim ejus magis Sara quam Agar. Illius uterus accommodatus, illius voluntas accessit; non faceret Abraham quod Sara nollet: magis ergo ille filius Sarae. Sed quia superbus in fratrem, et superbus ludendo, quia deludendo; quid ait Sara? Ejice ancillam et filium ejus; non enim haeres erit filius ancillae cum filio meo Isaac
Abbreviated transcription (Latin):
impl&ui ẽ uidere nꝰ uolunt. Sed quidillis ꝓdest
quiauidere nolunt. uident uelint nolint aꝑła
haber senptum multicrediderunt in nomine
cius uidenter signa quae faciebat. Ipse aui hr
ñ secredebat sem& ipsum illis ñ enĩ opus habe¬
bat utquisqua testimonium ꝑhrber& de homine.
pse aũ sciebat quide& in homine. Ecceiamilli
credebant inihm & ipse ilis nͥ secredebat eis
Quare quia ñ dũ erant renati exaqua & spusco.
Vnde horitati sumus & hortamur sũs nrer ca¬
ticuminor. Si eni in terro ges eos iamcrediderx
inihm Sed quia ñdum carnem eius & sanqui¬
ne accipiunt nꝰdum se illis crediditihr quĩ dfa¬
ciant ut se ills credatihs̃ renas cantur ex aqua
& spu. ꝓferat &clesia quod paraunt. concepłi
sunt edantur inluce habent ubera quibur
nutnantur nꝰ timeant nenatisuffocentur. ab
ubenb̵ mat̃nis ñ recedant. Nullus potest homo

Expanded text:
impletum est videre nolunt. Sed quid illis prodest impletum est videre nolunt. Sed quid illis prodest quia videre nolunt? Vident, velint nolint; aperta habes scriptum: « Multi crediderunt in nomine ejus, videntes signa quae faciebat. Ipse autem Jesus non credebat semetipsum illis. Non enim opus habebat ut quisquam testimonium perhiberet de homine; ipse enim sciebat quid esset in homine » . Ecce jam illi credebant in Jesum, et ipse Jesus non se credebat eis. Quare? Quia nondum erant renati ex aqua et Spiritu. Inde hortati sumus, et hortamur fratres nostros catechumenos. Si enim interroges eos, jam crediderunt in Jesum: sed quia nondum carnem ejus et sanguinem accipiunt, nondum se illis credidit Jesus. Quid faciant, ut se illis credat Jesus? Renascantur ex aqua et Spiritu, proferat Ecclesia quos parturit. Concepti sunt, edantur in lucem: habent ubera quibus nutriantur, non timeant ne nati suffocentur, ab uberibus maternis non recedant. 4. Nullus potest homo
Abbreviated transcription (Latin):
semel quisq baptiz&ur. ꝓpterea nequis farce
dicat sed iste inheresi natus ẽ. & iste in scis iatena¬
tus ẽ. amputata sunt onnia si meministis quae
pl&a ẽ in tegnitas significandi populi futum: Inue¬
nimus tam̃ natum de ancilla exheredeaatum
natum delibera herede. Rursũ inuenimur natũ
delibera exhered&atũ. natũ exancilla heredem
Natur de ancilla exheredatus ismahel naturdeli¬
bera herer iraac. Natur delibera ex hered&atus
esau. Natide ancillis heredes filii ia cob In illisitaq
nb̃ patib omnes futun popul figura ꝑfecta ẽ
Magis memineremus quid ꝓmissũ sit ipsi ha¬
brahȩ. Hoc enĩ ꝓmissũ ẽ isaac hocꝓmissũ ẽ &
iacob. Quid inuenimus in semini tuo benedicen¬
tur omnes gentes. Credidit aunc unur quod
nͥ dũuidebat uident hominer & excaecantur:
Compl&us ẽ ingentib: quod ꝓmissue uni& se
parantur a communionegentium: Qui& quod

Expanded text:
semel quisque baptizetur. Propterea ne quis forte semel quisque baptizetur. Propterea ne quis forte dicat, Sed iste in haeresi natus est, et iste in schismate natus est; amputata sunt omnia, si meministis, quaepleta est integritas significandi populi futuri. Invenimus enim natum de ancilla exhaeredatum, natum de libera haeredem: rursum invenimus natum de libera exhaeredatum, natum de ancilla haeredem. Natus de ancilla exhaeredatus Ismael , natus de libera haeres Isaac ; natus de libera exhaeredatus Esau , nati de ancillis haeredes filii Jacob . In illis itaque tribus patribus, omnis futuri populi figura perspecta est: . Magis meminerimus quid promissum sit ipsi Abrahae: hoc enim promissum est Isaac, hoc promissum est et Jacob. Quid invenimus? In semine tuo benedicentur omnes gentes . Credidit tunc unus quod nondum videbat: vident homines, et excaecantur. Completum est in gentibus quod promissum est uni: et separantur a communione gentium, qui et quod
Abbreviated transcription (Latin):
Ax eo quod hesterno die intenta fecimus can¬
tatem ur̾a: intellegimus uos a lacnur &nume¬
¶ Deinde audi& cantas ura depace &cclesiae:
uel quid egeremus uel quidadhuc agenđ spe¬
remur. Nunc ergo tota intentio cordis adeuangeliũ
feratur. Nemoenim aliunde cogr&. Sienĩ quito¬
tus adest uix capit. quise ꝑ cogitationes diuersas di¬
uidit. ñ ne & quod coeperat fundit Ueminit au̾
cantas ur̃a dominico p̃tento quantum dñs adiuba¬
redignatus ẽ direruisse nos despintali regenera¬
Veru.d̾. quia ñ potest homo cũ sit senex redirerur¬
sũ inuterũ matissuae & nasci. Illequidemd quia
homo cu sit senex hocnꝰ potest quasi & sunfans e&
poss& omnino eniꝰ ñ potest. Siue recens ab utero
siue annosa ia a&cate redire rursus in mat̃na uir¬
cera & nasci. Sed sicut adhatiuitatem carnalem
ualent muliebna uiscera ad semel panendum. sic
adnatiuitate spintale ualent uiscera ecclesi ae: ut

Expanded text:
x eo quod hesterno die intentam fecimus Charitatem vestram, intelligimus vos alacrius et numet; deinde audiet Charitas vestra de pace Ecclesiae vel quid egerimus, vel quid adhuc agendum speremus. Nunc ergo tota intentio cordis ad Evangelium feratur, nemo aliunde cogitet. Si enim qui totus adest, vix capit; qui se per cogitationes diversas dividit, nonne et quod ceperat fundit? Meminit autem Charitas vestra Dominico praeterito, quantum Dominus adjuvare dignatus est, disseruisse nos de spirituali regeneraverum dixit, quia non potest homo cum sit senex, redire rursum in uterum matris suae, et nasci. Ille quidem dixit, quia homo cum sit senex, hoc non potest, quasi, et si infans esset, posset. Omnino enim non potest, sive recens ab utero, sive annosa jam aetate, redire rursum in materna viscera, et nasci. Sed sicut ad nativitatem carnalem valent muliebria viscera ad semel pariendum; sic ad nativitatem spiritualem valent viscera Ecclesiae, ut
Abbreviated transcription (Latin):
demur& dei. Quamodo possunt haec fiens &
reuera carnalit̃ in tellegebat: In illo fiebat quod
dixerat dñs uocem sp̃r audiebat. & nesciebat
quio putamus dninhuic magistro iuda eorum
quasi in sultare uoluisr& nouerat. Dñs quid
agebat uolebatillum nasci exspũ Nemo exspu
licuius mam̃ti sibi eẽ uidebatur. quia doetor
erat iuddaeorum : De ponitei suꝑbiam ut par¬
sit narcidespũ. Insultat aamꝗ indocto na
quia supenor uult uiden dñs. quid magnum
dr̃ adhamine. uentas admendacium : Ma
ior xp̃s quã nichodemus dicideb& dicipo¬
test cogitanđ ẽ si diceretur maior xp̃s que
angel ridenđerat in conparabilit̃ enĩ maior
omni creatura ꝑ quem facta e omnis creaturi
Sed exagitat suꝑbia hominis. Tuer magister in
iħł & haecignorar. Tamqua dicens. eccenihil
nosti prncẽps suꝑbus narcere ex sp̃u. Si enim
natur fuens ex sp̃a uiardĩ tenebir ut humilita¬

Expanded text:
dixit ei: Quomodo possunt haec fieri? Et revera carnaliter, non intelligebat. In illo fiebat quod dixerat Dominus, vocem Spiritus audiebat, et nesciebat quid, putamus Dominum huic magistro Judaeorum quasi insultare voluisse? Noverat Dominus quid agebat, volebat illum nasci ex Spiritu. Nemo ex Spiritu licujus momenti sibi esse videbatur, quia doctor erat Judaeorum: deponit ei superbiam, ut possit nasci de Spiritu: insultat tanquam indocto; non quia superior vult videri Dominus. Quid magnum, Deus ad hominem, veritas ad mendacium? Major Christus quam Nicodemus dici debet, dici potest, cogitandum est? Si diceretur major Christus quam Angeli, ridendum erat: incomparabiliter enim major omni creatura, per quem facta est omnis creatura. Sed exagitat superbiam hominis, Tu es magister in Israel, et haec ignoras? Tanquam dicens, Ecce nihil nosti, princeps superbus, nascere ex Spiritu: si enim natus fueris ex Spiritu, vias Dei tenebis, ut Christ
Abbreviated transcription (Latin):
habita inuentus uthomo Numiliatt̃ sem& ipsũ
sastis oboediens usq ad morte ÷ & ne montas geuus:
nbialiquod placeat morgemaũ crucis pendebat &
insultabature de crucedes cendere potorat sed
differebat ut desepulchro refurger & ꝑtulit suꝑbos
seruos dñs medicus aegrotas. si hoc ille uerũs ma¬
gis quid illi quos opora& nasciex spũ Nib ocille

Expanded text:
habitu inventus ut homo: humiliavit semetipsum, factus obediens usque ad mortem et ne mortis genus tibi aliquod placeat, mortem autem crucis . Pendebat, et insultabatur ei. De cruce descendere poterat; sed differebat, ut de sepulcro resurgeret. Pertulit superbos servos Dominus; medicus aegrotos. Si hoc ille, quid illi qu
Abbreviated transcription (Latin):
talefecit discipulos suos paulũ audi apostolũ.
dicente. Nra enĩ conuersatio in caelire. Si
homopaulus a postolus ambulabat incarnȩ in
terra & conuersabatur incaelo. Dr caelies
terae ñ poterat ẽẽ & in caela & intera. S
ergo nemonisi illȩ descendit & ascendit quaee
spesẽ caectens : Easpesẽ ca&ensquiille ꝓp¬
ter eadecendit ut in illo & cumillo uii ureen

Expanded text:
Tales fecit discipulos suos. Paulum audi apostolum Tales fecit discipulos suos. Paulum audi apostolum dicentem, Nostra autem conversatio in coelis est . Si homo Paulus apostolus ambulabat in carne in terra, et conversabatur in coelo, Deus coeli et terrae non poterat esse et in coelo et in terra? 9. Si ergo nemo, nisi ille, descendit et ascendit, quae spes est caeteris? Ea spes est caeteris, quia ille propterea descendit ut in illo et cum
Abbreviated transcription (Latin):
& incaeloertit᷑. Hicerat in carne incaelo
erat diuinitate. immo ubiꝗ diuinitate. na¬
tur dematre : m̃ ecedens apatre. Duaenati¬
uitates xp̃a intelleguntur una dicuna altera
hũmana ahra ꝑqua efficeremur alitra
ꝑqua reficeremur: Ambae mirabiler illa
sine matre ⁊stas inẽpatre. Sed qui a deada
corpus acciperat quia mana deada ipsumꝗꝗ
corpus suscitaturus erat: Terenũ quidda
dixerat. soluite aempł hoc & trib diebus
suscitabo illud. Caclesteau quidda & Nisi¬
Nemo ascendit incaelis. nsiqui decaelo descen¬
dit. Nonergo ascensun sunt incaelũ quos fa¬
citfilios di Ascensun sunt plane haco nob̵ ꝓmis¬
sio ẽ. erunta equał es angelisdi. Quo madoer¬
go nemoascendit nisi quĩ descendit quia unus
ðescendit. unus ascendit : quid d&c& ens quid
intellegenđ nisi quia membra eius erunt Vnx
ascendit. ꝓpterea sequiturꝰ. Nemo ascenditꝰ
incaelũ nisiquidecaelo descendit fihus hominis
quiẽ incaelo. Miransquia & hic erat in caelo

Expanded text:
in coelo erat: hic erat carne, in coelo erat divinitate; imo, ubique divinitate. Natus de matre, non recedens a Patre. Duae nativitates Christi intelliguntur; una divina, altera humana: una per quam efficeremur, altera per quam reficeremur: ambae mirabiles; illa sine matre, ista sine patre. Sed quia de Adam corpus acceperat, quia Maria de Adam, ipsumque corpus suscitaturus erat: terrenum quiddam dixerat, Solvite templum hoc, et in tribus diebus suscitabo illud . Coeleste autem quiddam dixiNemo ascendit in coelum, nisi qui descendit de coelo. Non ergo ascensuri sunt in coelum quos facit filios Dei? Ascensuri plane: haec nobis promissio est, Erunt aequales Angelis Dei . Quomodo ergo nemo ascendit, nisi qui descendit? Quia unus descendit, unus ascendit. Quid de caeteris? quid intelligendum, nisi quia membra ejus erunt, ut unus ascendsi qui de coelo descendit, Filius hominis qui est in coelo. Miraris quia et hic erat et in coelo?
Abbreviated transcription (Latin):
inregnũ dĩ  Tu inquid carnalem generatione
intellegir cũdicis Num quid pgtest homo
redire inuiscera matiis suae : exaqua & sp̃u
opora& ut narcatur ꝓpfegnũ dĩ. Si ꝓphe
reditate patnis hominis temporalem nasertur
Nascatur &x uis cenb matircarralis ꝓshecea¬

Expanded text:
 Dei. Tu, inquit, carnalem generationem intelligis, cum dicis, Numquid potest homo redire in viscera matris suae? ex aqua et Spiritu oportet ut nascatur propter regnum Dei. Si propter haereditatem patris hominis temporalem nascitur, nascatur ex visceribus matris carnalis: si pr
Abbreviated transcription (Latin):
dpiritalit̃ ergo nascimur & in sp̃unascimur uer¬
bo&sa cram̃to ad est spr ut narcamur. Sp̃r inui¬
sibilit̃ ad est undenascens. quia & tu inuis ibilt̃
nascens: Sequiturenĩ & dic Nonmirens quia
dixitibi opora& uos narcidenuo. Sp̃s ubi uult

Expanded text:
piritualiter ergo nascimur, et in spiritu nascimur verbo et sacramento. Adest Spiritus, ut nascamur: Spiritus invisibiliter adest unde nasceris, quia et tu invisibiliter nasceris. Sequitur enim, et dicit: Non mireris quia dixi tibi, oportet vos nasci den
Abbreviated transcription (Latin):
Solamanus operatur in corpore sednũ¬
quid sibisol operatun& oculo operatur
Nã siictus aliquis ueniens n eat in manũ
sedtantũ in faciem : Nũ quiddĩc man¬
nꝰ me moueo quiantendit ad meisi epes
ambulando omnibus membry militat
membracaecteratacent & linqua om¬
nib loquitur. Habemus ergo sp̃mnsem
dona dandiuersis hominib: tamꝰq offi¬
cia quorumq membrorũ. adhucinquid
sup eminentiarem uia uob demonstro
& coepitloquide cantate. Preposuit
ea linguis hominũ & angelorum p̃po

Expanded text:
sola manus operatur in corpore; sed numquid sibi soli operatur? Et oculo operatur; nam si ictus aliquis veniens non eat in manum, sed tantum in faciem, numquid dicit manNon me moveo, quia non tendit ad me? Sic pes ambulando omnibus membris militat: membra caetera tacent, et lingua omnibus loquitur. Habemus ergo Spiritum dona dari diversis hominibus, tanquam officia quorumque membrorum, Adhuc, inquit, supereminentiorem viam vobis demonstro, et coepit loqui de charitate. Praeposuit eam l
Abbreviated transcription (Latin):
confunderentur aludocerentur. Nouis simo
festiuitatir illiurdie tunceni ista agebant᷑
qua e appellatur stenophegia idestaaberna¬
culorum constructio. Dequafestiuitate .i am
antea memunit cantas ur̃a fuisse diireraũ¬
Uocatdns xp̃r & hocnꝰ utcumq loquendos ed
Edmando ut quisstit ueniatadeum. Sisitimo¬
N ueniamus & ñ pedib sedaffectib migrando
sed amanda ueniamur quamqua. secund̃
Iintenorem hamine & quia mat migrat.¬
& aliud estmnigrare corpore aliud corde
Migrat corpore qui motucorponr mutat
locum Migrat corde qui motu cordis
mutat affectũ. Si aliud amar aliud
amabas ñibier ubieras clamatergo nob
dñs. stabatenĩ &clamabat. Si qͥ sititueniat
tura flumina deuentre eiur fluent¬
aquae iiuae Quidhoce& quando euan¬
gelista exposuit in moran ñ debemus unde

Expanded text:
confunderentur, alii docerentur; novissimo festivitatis illius die tunc enim ista agebantur, quae appellantur Scenopegia, id est, tabernaculorum constructio, de qua festivitate jam antea meminit charitas vestra fuisse dissertuChristus, et hoc non utcumque loquendo, sed clamando, ut qui sitit veniat ad eum. Si sitimus, veniamus; et non pedibus, sed affectibus; nec migrando, sed amando veniamus. Quanquam secundum interiorem hominem, et qui amat migrat. Et aliud est migrare corpore, aliud corde: migrat corpore qui motu corporis mutat locum; migrat corde, qui motu cordis mutat affectum. Si aliud amas, aliud amabas, non ibi es ubi eras. 2. Clamat ergo nobis Dominus: Stabat enim, et clamabat, Si quis sitit, veniat tura, flumina de ventre ejuaquae vivae. « Quid hoc esset, quando evangelista exposuit, immorari non debemus. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
spũ. aludonatiocurationũ in uno spu alu
operatio uirttutum in eod spñAusta enĩ
dantur admanifestatione sed tuforsita
eoru momniũ quaedixinihil habess
amasn nihil habes Sienimamas unita
tem &iant tibihab&: quisquis inilla al¬
quidhab& Tolle inuidia & tuum est
quodhabeo Tollẽ inuidiat & incume qđ
habes. Liborseparit sanitas iunqit oc u

Expanded text:
u, alii donatio curationum in uno Spiritu, alii operatio virtutum in eodem Spiritu. Multa enim dantur ad manifestationem, sed tu forsitan eorum omnium quae dixi nihil habes. Si amas, non nihil habes: stem, etiam tibi habet, quisquis in illa aliquid habet. Tolle invidiam, et tuum est quod habet. Tolle invidiam, et meum est quod habes. Livor separat, unit
Abbreviated transcription (Latin):
d quicreditinme ueniat&bibat & flumina
deuentre eius fluent a quae uiuae. Uitam
a cc̃na ꝓmisit ubinihiltimeamus ubi nꝰ cqn¬
turbemur Vnde ninigre mus ubia monamir
Vbi n& decessor plangitur. nec successor spas Rur
Qia ergo talee quod nob ꝓmusit amantibus
noluitdare nisicu e& glonficatus ut in suoco¬
pore ostender& uitamqua modon habem
Sed in resurectione speramus Xxiii
XXIII
ad eolocotisiait ex illa encotunBa
cum acidiss ext hos sencoones eius

Expanded text:
dixit, Qui credit in me, veniat, et bibat; et flumina dixit, Qui credit in me, veniat, et bibat; et flumina de ventre ejus fluent aquae vivae. Vitam aeternam promisit, ubi nihil timeamus, ubi non conturbemur, unde non migremus, ubi non moriamur; ubi nec decessor plangatur, nec successor speretur. Quia ergo tale est quod nobis promisit amantibus,noluit dare, nisi cum esset glorificatus: ut in suo corpore ostenderet vitam, quam modo non habemus, sed in resurrectione speramus. TRACTATUS XXXIII. Ab eo loco Evangelii, Ex illa ergo turba cum audissent hos sermones ejus
Abbreviated transcription (Latin):
mus siuiuimus si in ipsum credimur qu
auhocminus amant : quanto illu pluraman
Sed uideamur quod n ab̾ ꝓmisit nꝰ diuita
Terrenar & temporaler n honores & potesta¬
tes in sacculo isto. Alid&nsenĩ omma haec dan
& hominib: malis nem agnipendantur a bonis
Non ipsa postremo corponssanitatem nꝰ quia
tis & peconb̵ dat nͥuita longa. Quidẽ et iꝰlon¬
gum quod aliquando finitur n ꝓmagno nabir
uredentib ꝓmisit longe uitatem aut decrepi¬
tam sen& tutẽ quã omne soptant antequa
ueniant omnes deilla cũ uenent inurmuran
Vonpulchistudine corpons quam uel corpons
morb: uel ipsasenectur quaeoptatur ex t̃mi¬
nat. Vult ẽẽ pulcher &uult ee sen ex astaduo
desidena sibi inuicem concordare n possun
Sisenixens pulchernens quandos enectus uene¬
nt pulchitudo fugi& & inunohabitare non
possunt. Vigor pulchntudinis & gemitus
senectutis. omnia ergdista nꝰ nab̵ ꝓmisit qui

Expanded text:
mus. Si vivimus, si in ipsum credimus quiautem hoc minus amant, quanto illum plus amant. Sed videamus quid nobis promisit: non divitias terrenas et temporales, non honores et potestates in saeculo isto; videtis enim omnia haec dari et hominibus malis, ne magnipendantur a bonis. Non ipsam postremo corporis sanitatem: non quia tis, et pecoribus dat. Non vitam longam. Quid est enim longum quod aliquando finitur? Non pro magno nobis credentibus promisit longaevitatem, aut decrepitam senectutem; quam omnes optant antequam veniat, omnes de illa cum venerit murmurant. Non pulchritudinem corporis, quam vel corporis morbus, vel ipsa senectus quae optatur exterminat. Vult esse pulcher, et vult esse senex: ista duo desideria sibi invicem concordare non possunt: si senex eris, pulcher non eris: quando senectus venerit, pulchritudo fugiet; et in uno habitare non possunt vigor pulchritudinis, et gemitus senectutis. Omnia ergo ista non nobis promisit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
flagr& & ab amare saeculi separ&ur
& totacurrat indm̃ hic enĩ nascimur
& moniur. hoc nameitius cantatemi¬
gremius cantatesursum habitemus ca¬
ntate illa quadiligimus dm̃ nihilal¬
udinhacuita nrde perecninatiane
meditemur nisi quia&chic n̾ semper
enmus & ibi nob locũ beneuiuendo p̃pa¬
rabimus undenunꝗ nugremnus. Dñr¬

Expanded text:
flagret, et ab amore saeculi separet, ut tota currat in Deum. Hic enim nascimur et morimur, hoc non amemus: charitate migremus, charitate sursum habitemus, charitate illa qua diligimus Deum. Nihil aliud in hac vitae nostrae peregrinatione meditemur, nisi quia et hic non semper erimus, et ibi nobis locum bene vivendo praeparabimus, unde nunquam migremus. Dom
Abbreviated transcription (Latin):
amus & dic quia cubibenmus flumina
a qua e uiuae fluent deuentre nrouent᷑
intenons hominis conscientia coredis esti
Bibito ergo isto liquare uiuesoit purgała
conscientia & haunens fante habebit
&ia ipsa fonrent. Quid estfons &tquio
est fluius quimanatdeuentre inteno¬
nrhominis beniuolentia qua uultcon¬
sulere ꝓximo. Si eniput& quia quodbi¬
bit solupsideb& sufficeres ñ flu& aqua
uiua deuentre eius. Si auꝓximo festinat
consulere. ideo nsiccat quia manat lli¬
debimus nuno quid sit quodbibunt qui
credunt indño: qui autiq xpianisumus
& si credimus bibimus &unus quisq in se¬
ipso deb& agnoscere sibibit& siuiuit exeo
quodbibit Ñ enĩ nos desent fonssin de¬
seramus fontẽ. Ex posuit euangelista
ut dixi undedur clamasr& ad qualem
potuminuitass& & quidbibentibus ꝓ¬
pinass& dicens. hoc au dicebat despũ
quemacceptun eraant credentes in eam. N¬

Expanded text:
amus; et dicit quia cum biberimus, flumina amus; et dicit quia cum biberimus, flumina aquae vivae fluent de ventre nostro. Venter interioris hominis conscientia cordis est. Bibito ergo isto liquore vivescit purgata conscientia; et hauriens, fontem habebit; etiam ipsa fons erit. Quid est fons, et quid est fluvius qui manat de ventre interioris hominis? Benevolentia, qua vult consulere proximo. Si enim putet quia quod bibit soli ipsi debet sufficere; non fluit aqua viva de ventre ejus: si autem proximo festinat consulere; ideo non siccat, quia manat. Videbimus nunc quid sit quod bibunt, qui credunt in Domino; quia utique Christiani sumus, et si credimus, bibimus. Et unusquisque in seipso debet agnoscere si bibit, et si vivit ex eo quod bibit: non enim nos deserit fons, si non deseramus fontem. 5. Exposuit Evangelista, ut dixi, unde Dominus clamasset, ad qualem potum invitasset, quid bibentibus propinasset, dicens, Hoc autem dicebat de Spiritu quem accepturi erant credentes in eum. N
Abbreviated transcription (Latin):
amas quiancaro sed animus amat. Ideo
enimamar quia teamat. Quer cundete
ama & uides quid amer. plus ergo a matꝰ
magis appareat dilectioniunie. quantum
am& uranimur & quẽ ad mod corpon p̃¬
ponatur. Illi ipsilas ciui amatorerqui
pulentudine corporum delectant᷑ & for¬
mamembrorũ accenduntur. Tuncaman
ampliur quando amantur: Na siam&
& sentiat quia odio hab&ur maqisirar¬
citur quã diligit. Quare maqis irascitur
quã diligit: quia ñ et redditur quodim pen
siamentur. Quales sunt amatoresani¬
morum &simagni sunt amatores ani¬
marum quales sunt dĩ amatores qui
pulchros animos facitꝰ Sicutenimanimos
facit decus incorpore: sicin animorõ
enim facit corponundea m&urnisi ani¬
mus qui cũ migrauent. cadauerharescis
& quantũ cuq plllchrailla membradilexe¬
ns sepellire festinas. decus ergo corpanr
animus decus animidr̃ Clamatergo
ds utueniamus &bibamus suintussiti¬

Expanded text:
amas; quia non caro, sed animus amat. Ideo amas; quia non caro, sed animus amat. Ideo enim amas, quia te amat: quaere unde te amet, et vide quid ames. Pius ergo amatur,magis appareat Dilectioni vestrae quantum ametur animus, et quemadmodum corpori praeponatur. Illi ipsi lascivi amatores, qui pulchritudine corporum delcetantur, et forma membrorum accenduntur, tunc amant amplius quando amantur. Nam si amet et sentiat quia odio habetur, magis irascitur quam diligit. Quare magis irascitur quam diligit? Quia non ei redditur quod impendsi amentur; quales sunt amatores animorum? Et si magni sunt amatores animorum, quales sunt amatores Dei, qui pulchros animos facit? Sicut enim animus facit decus in corpore, sic Deus in animo. Non enim facit corpori unde ametur nisi animus: qui cum migraverit, cadaver horrescis; et quantumcumque pulchra illa membra dilexeris, sepelire festinas. Decus ergo corporis, animus: decus animi, Deus. 4. Clamat ergo Dominus ut veniamus et bibamus, si intus siti
Abbreviated transcription (Latin):
qlonficatus. ẽ ergo sitis intenor &uent̃
intenor quia ẽ homo intenar. &ille qui¬
demintenor inuisibilis extenorauui sibils
Sed melior intenor. qua extenor & quod ñ
cant. uiuereaa tfiuolunt quod ne̾ nisi ani¬
mimagis qrscipsos indicantquiregi
qua illa quaeregunt. Regunteni animire¬
guntꝰ corpora . gaud& quisq uoluptate:
& capitdecr̃pore uoluptatem sed separa
anima nihilrestat in corpore : quod gau¬
deat: & sidecorparegaud& animus gaud&
si gaudit dedo mosua desenꝰ deb& ãuderero
& sihab& animurundeoblecteaur exain¬
secus sin edelicus man& intrusecur om¬
nino constat plus amarchonune anima
sua qua m corpussuum. Sed & in alioho¬
mine plus amathomo anima quã corpi
Quid enimamatur in amico ubi ẽ amor
sincenor & castiors quid amatur in ami¬
co animus ancorpus. Sisides amator
animus amatur: Sibeneuolentia amatir.
beneuolentiae sedes animur ẽ. Si hoc amas
in altero quia & ipseamatite. animum

Expanded text:
s interior et venter interior, quia est homo interior. Et ille quidem interior invisibilis, exterior autem visibilis: sed melior interior quam exterior. Et quod non cant; vivere tamen volunt, quod non est nisi animi, magisque seipsos indicant qui regunt, quam illa quae reguntur. Regunt enim animi, reguntur corpora. Gaudet quisque voluptate, et capit de corpore voluptatem: sed separa animum, nihil restat in corpore quod gaudeat; et si de corpore gaudet, animus gaudet. Si gaudet de domo sua, de se non debet gaudere? et si habet animus unde oblectetur extrinsecus, sine deliciis manet intrinsecus? Omnino constat plus amare hominem animam suam quam corpus suum. Sed et in alio homine plus amat homo animam quam corpus. Quid enim amatur in amico, ubi est amor sincerior et castior? Quid amatur in amico; animus, an corpus? Si fides amatur, animus amatur: si benevolentia amatur, benevolentiae sedes animus est: si hoc amas in altero, quia et ipse amat te, animum
Abbreviated transcription (Latin):
penmisencordie quo suaquae porsid&
distybuit quisq paupenb̵ & ad extremũ
p̃posuit eam&ua corponspassionibus
Lisomnib tammagnis reb p̃posuitca¬
ntatem ipsamhab&o. & cunaahabe¬
bis quia sineilla nihilꝓdent quicquid

Expanded text:
sua quae possidet distribuit quisque pauperibus; et ad extremum praeposuit etiam corporis passionibus omnibus . Tam magnis rebus praeposuit charitatem: ipsam habeto, et cuncta habebis, quia sine illa nihil proderit si quid
Abbreviated transcription (Latin):
omnium loquiturrenunti& sibinthal&:
Uã si hab& d& signũ quodtunc dabatiara
Quidestd& signũ quod tuncdabacur
loquatur om̃nib̵ linguis. Responditmihi
quid eni tulo quen s omnib linquo Toquor
plane quia omnis linqua mea ẽ id est eius
corpons cuius inembrum sum diffesa
ecclesia ꝑgentes loquitur omnib lingius
ecclesi a cor̃pus e xp̃i in hoc corporemom¬
brumes. cumerga membrumsis eiur
corpons quod loquituromnib linguis cre¬
de cceloquiomnib linguis unitas enim
membrorum cantate concordati& ip¬
sainitas loquitur quomodo tuncunus
mine & fide gaudemus Credamu ps
quantũ quisq amat ecdesiamxpitantũ

Expanded text:
oquitur, renuntiet sibi; non habet. oquitur, renuntiet sibi; non habet. Nam si habet, det signum quod tunc dabatur. Quid est, det signum quod tunc dabatur? Loquatur omnibus linguis. Respondet mihi: Quid enim, tu loqueris omnibus linguis? Loquor plane, quia omnis lingua mea est, id est, ejus corporis cujus membrum sum. Diffusa Ecclesia per gentes loquitur omnibus linguis; Ecclesia est corpus Christi, in hoc corpore membrum es: cum ergo membrum sis ejus corporis quod loquitur omnibus linguis, crede te loqui omnibus linguis. Unitas enim membrorum charitate concordat; et ipsa unitas loquitur quomodo tunc unus mine et fide gaudemus. Igitur quantum quisque amat Ecclesiam Christi,
Abbreviated transcription (Latin):
flatupymu homine uiuificauit& delimoere¬
Nit qua flatuanima membns dedit significans
eũ se eẽ qui insuf flauit in faciemillorũnutalui¬
to exurgerent & luteisopenb renun tiarent.
tuncprmum postresurectionem suã dñr qua
dic euangelista glon ficatione dedit discipulis
str̃at. Ipsi suidentib & uidendo deducentit᷑ ax¬
cenditincadum ibi pastis decim di eb diepen¬
fuerant uno in loco congregati accepta impl&u
nloquitur omniumgentium linquis ne creden¬
letur cornrm. Certi sumus omne hominem
accipere sed quantumuas fid ad tulent ad
fontem tantũ impl& Cumergo & modo acci¬
piatur dixent aliquis quare nemoloquitur
inquis omniũ gentiũ quia ia mipsa Recdesi alin¬
uisꝰ omnuĩ gentium loquitur. Antea inunagen¬
eerait eccles a ubiomnium luquis loquebant᷑:
quendo linguis omniũ significat futuram
t erescendo ꝑgentes loquereitur lingus omni¬
um. In hac ecclesia quiñe nec modo acee¬

Expanded text:
flatu primum hominem vivificavit, et de limo crexit, quo flatu animam membris dedit ; significans eum se esse qui insufflavit in faciem eorum, ut a luto exsurgerent, et luteis operibus renuntiarent. Tunc primum post resurrectionem suam Dominus, quam dicit Evangelista glorificationem, dedit discipulis strat, ipsis videntibus, et videndo deducentibus, ascendit in coelum . Ibi peractis decem diebus, die Penfuerant in uno loco congregati, accepto implet in Christum, non loquitur omnium gentium linguis, non est credentatur cor nostrum. Certi sumus omnem hominem accipere: sed quantum vas fidei attulerit ad fontem, tantum implet. Cum ergo et modo accipiatur, dixerit aliquis, quare nemo loquitur linguis omnium gentium? Quia jam ipsa Ecclesia linguis omnium gentium loquitur. Antea in una gente erat Ecclesia, ubi omnium linguis loquebatur. Loquendo linguis omnium, significabat futurum ut crescendo per gentes, loqueretur linguis omnium. In hac Ecclesia qui non est, nec modo acci
Abbreviated transcription (Latin):
camus ut possumus prius querenđ ẽ nequẽ
forue mobeat. quomodo nꝰ dus eraat xprinho¬
minibus scĩs. cũ deipso dño recens natolegatur
medangelium quod eum inspuscõ agnouent.
simeon agnouerat&ia anna uidua ꝑ ph&ora.
Agnouerat iohannes ipsequi eum baptiz auit

Expanded text:
sumus, prius quaerendum est, ne quem forte moveat, quomodo nondum erat Spiritus in hominibus sanctis, cum de ipso Domino recens nato legatur in Evangelio, quod cum in Spiritu sancto agnoverit Simeon, agnoverit etiam Anna vidua prophetissa ; agnoverit Joannes ipse, qui eum baptizavit :
Abbreviated transcription (Latin):
istumde quo loqui murnis: postresurectione
sua & hoc n sinecausa & forcesiqueram
annu& ut inueniamur. & sipulsemur apent
ut intremur pi& as pulsatnꝰ manus quo¬
quae pulsat & manus. si ab openb̵ misencor¬
diae nꝰ cesset manus. Quȩigit causa est

Expanded text:
isi post resurrectionem suam; et hoc non sine causa. Et forte si quaeramus, annuet ut inveniamus; et si pulsemus, aperiet ut intremus. Pietas pulsat, non manus: quanquam pulsat et manus, si ab operibus misericordiae non cesset manus. Quae igitur causa est
Abbreviated transcription (Latin):
scire nꝰ possumur quidagatur indõ Ds auscit
innobis & quod ipsi nescimus in nob̵ NC̃ In¬
firmitate sua p&rus nesciebat quando ad
dñm quod ter e& negaturus audi ebat¬
& aeger seignorabat medicur aeqrum sciebat
Suntergo queda quae dr̃ nouit in nob: nescien¬
tib nobiss tam̃ quantũ ad hamin es ꝑtina
nemosio nouit quo moda ipsehamo Alius
nescit quidinillo agatur. Sed sp̃reius nouit
ñ totum quia n accepimus totum depignoreo
Multa nouimus pignus enĩ accepimus & huiui
pignonr plenitudo postea dabitur: Intenm
in hac pereginatiane pignus n consolecur
quia quinaꝰ dignatus ẽ obpignerare : mnultu

Expanded text:
scire non possumus quid agatur in Deo. Deus autem scit in nobis et quod ipsi nescimus in nobis. Nam infirmitatem suam Petrus nesciebat, quando a Domino quod ter esset negaturus audiebat , et aeger se ignorabat; medicus aegrum sciebat. Sunt ergo quaedam quae Deus novit in nobis, nescientibus nobis. Tamen quantum ad homines pertinet, nemo sic se novit quomodo ipse homo: alius nescit quid in illo agatur, sed spiritus ejus nn totum, quia non accepimus totum. De pignore multa novimus: pignus enim accepimus, et hujus pignoris plenitudo postea dabitur. Interim in hac peregrinatione pignus nos consoletur, quia qui nos dignatus est oppignerare, multu
Abbreviated transcription (Latin):
sic fec& gentib Noncum didic imus in car¬
ne & meruim carnẽ eius manducare : & in
carne gius membraee. quare qui amisit
tossuos quoscreauit sed quos & redemitꝰ
fratres suor totũ parum dixi meitibras ua
seipsum Misit enimadnorme mbrasua
& fec nos membra sua tam̃ secunđ sp&cie
corpons qua iuda ei uiderunt & contemp¬
serunt. Non apudnor fuitxp̃s quia& hoc¬

Expanded text:
: sic fecit et Gentibus. Non eum didicimus in car: sic fecit et Gentibus. Non eum didicimus in carne, et meruimus carnem ejus manducare, et in carne ejus membra esse. Quare? Quia misittos suos quos creavit, sed quos et redemit fratres suos: totum parum dixi: membra sua, seipsum; misit enim ad nos membra sua, et fecit nos membra sua. Tamen secundum speciem corporis quam Judaei viderunt et contempserunt, non apud nos fuit Ch