comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tamen non longe amuris fontes. ex quibus.
furtimuidebantur haurire aquam adrefocilan¬
dumpotius quam ad potandum sed filiiammon
et moabacces serunt adholo fernem dicentes:
filiisrł non in lancea nec in sagitta confidunt sed
montes defendunt illos et muniunt illos colles in p̃¬
cipitio constituti: ut ergo sine congres sionepug¬
nae possis superare eos ponecus todes fontium
ut non hauriant exeis et si negladio interficies eos
uelcertefatigati tradent ciuitatẽ suam quam pu¬
tant ciuitatem montibus positã superari non posse
et placuerunt uerba haec corãholoferne. et corã
omnib: sa tellitib eius. Et constituit pergrrũ cen¬
tenarios persingulos fontes: cumq ista custodia
perdies uiginti fuis set expleta. Defecerunt cister¬
nae et collectiones aquarum omnib in babitantib
in bethuliam it aut non esset intraciuitatemunde
satiarentur uel unadie. qnmad mensurã daba¬
tur populis aqua cotidie: tunc adoriam congre¬

Expanded text:
tamen non longe a muris fontes, ex quibus tamen non longe a muris fontes, ex quibus furtim videbantur haurire aquam, ad refocillandum potiet Moab accesserunt ad Holofernem dicentes filii Israhel non in lancea nec in sagitta confidunt sed montes defendunt illos et muniunt illos colles in praecipitio constituti ut ergo sine congressione pugnae possis superare eos pone custodes fontium ut non hauriant ex eis et sine gladio interficies eos vel certe fatigati tradent civitatem suam quam putant civitatem montibus positam superari non posse et placuerunt verba haec coram Holoferne et coram omnibus satellitibus eius et constituit per gyrum centenarios per singulos fontes cumque ista custodia per dies viginti fuisset expleta defecerunt cisternae et collectiones aquarum omnibus inhabitantibus in Bethuliam ita ut non esset intra civitatem unde satiarentur vel una die quoniam ad mensuram dabatur populis aqua cotidie tunc ad Oziam congre
Abbreviated transcription (Latin):
liam: erant autem pedites bellatorum centum
praeparationes uirorum illorum quos occupa¬
uerat captiuitas et ad ducti fuerant de prouin¬
cus et urbibus uniuersae iuiuentutis. omnes
pariter parauerunt se adpugnã contra filios
isrł . et uenerunt per crepi dinem montis. us quae
adapicem quires picit dothaim aloco quidicitur
bel mausq adcel mõqui ẽ contrahes drelon
filii autem isrł. ut uiderunt multitu dinem
illorum pros trauerunt se superterram mitten¬
tes cinerem super capita sua unanimes orantes.
ut ds̃ isrł misericor diam suam ostenderet super
populum suum: et ad sumentes arma sua bellica
sederunt perlo caquae angusti iteneris tra¬
mite dirigunt intermontuosa. et erant custo¬
dientes ea totadie et nocte: Porro holofer¬
nis dum circuit pergrrum repperit quod
fons qui in fluebat aquae ductum illorum
a parte australi ex traciuitatem dirigeret incĩ¬
di praecepit aquae ductum eorum: Erant.

Expanded text:
liam. Erant autem pedites bellatorum centum liam. Erant autem pedites bellatorum centum praeparationes virorum illorum, quos occupaverat captivitas, et abducti fuerant de provinciis et urbibus universae juventutis. Omnes paraverunt se pariter ad pugnam contra filios Israel, et venerunt per crepidinem montis usque ad apicem, qui respicit super Dothain, a loco qui dicitur Bolma, usque ad Chelmon qui est contra Esdrelon. Filii autem Israel ut viderunt multitudinem illorum, prostraverunt se super terram, mittentes cinerem super capita sua, unanimes orantes, ut Deus Israel misericordiam suam ostenderet super populum suum. Et assumentes arma sua bellica, sederunt per loca, quae ad angusti itineris tramitem dirigunt inter montosa  Al. montuosa, et erant custodientes ea tota die ac nocte. Porro Holofernes, dum circuit per gyrum, reperit quod fons, qui influebat, aquae ductum illorum a parte australi extra civitatem dirigeret: et incidi praecepit aquae ductum illorum. Erant
Abbreviated transcription (Latin):
bi am illorum etrespice ad nostram humilitatem:
Et faciemtuorum scõrũ adtende et ostende quia
non derelinques p̃sumentes dete et p̃sumentes dese
Et desuauirtute gloriantes humilias. finito itaq
fletuet pertotũ diempopulorũ oratione conple¬
ta consolatisunt achior dicentes: Ds̃ patrum nos¬
trorum cunius tuuirtutem p̃dicastiipse tibi hanc dabit
uicis situdinem ut eorum magistu interitum uideas.
Cum uero dñs ds̃ noster dederit hanc libertatem
seruis suis. sit et tecum ds̃ inmedionos trisicut placu¬
erit tibi itaut cum tuis omnib: conuerseris. Tunc
otias finito concilio sus cepit eum indomum suam
et fecit caenam magnã etuocatis omnib presbite¬
ris simul expleto ieiunio refecerunt: postea uero
conuocatus omnis populus. et pertotam noctem
intra ecclesiam orauerunt. petentes auxilium
a dõ isrł: holo fernis autem altera die praece
pit exercitibus suis. ut ascenderent contrabethui¬

Expanded text:
biam illorum et respice ad nostram humilitatem biam illorum et respice ad nostram humilitatem et faciem tuorum sanctorum adtende et ostende quia non derelinquis praesumentes de te et praesumentes de se et de sua virtute gloriantes humilias finito itaque fletu et per totum diem populorum oratione conpleta consolati sunt Achior dicentes Deus patrum nostrorum cuius tu virtutem praedicasti ipse tibi hanc dabit vicissitudinem ut eorum magis tu interitum videas cum vero Dominus Deus noster dederit hanc libertatem servis suis sit et tecum Deus in medio nostri ut sicut placuerit tibi ita cum tuis omnibus converseris tunc Ozias finito consilio suscepit eum in domum suam et fecit cenam magnam et vocatis omnibus presbyteris simul expleto ieiunio refecerunt postea vero convocatus omnis populus et per totam noctem intra ecclesiam oraverunt petentes auxilium a Deo Israhel Holofernis autem alpit exercitibus suis, ut ascenderent contra Bethu
Abbreviated transcription (Latin):
uenerunt ad eũ quẽ soluentes duxerunt ad behu¬
liã atq: in medio populullũ statuentes per con¬
tatisunt quidrerũ esset quodillũ uinctũ assirii
reliquis sent : In dieb illis erantillic̃principes
orias filius micha de tribus tmeonet carmiqui
Et gothonihel in medioitaq: seniorũ et in cons¬
pec tuomnium achior dixit omnia quaelocutus
ipsefuerat ab holo ferne interrogatus et qualit̃
populus holo fernis uoluis s& propterhoc uerbum iu¬
terficere eũ quem ad modũ ipseholo fernis iratus ius¬
seriteũ israhelitis ac decausa tradiut dũ uinceret filios
isrł tunc etiam ipsũ achior diuersis iubeat supplicus
interire: propterhoc quod dixis seo ds̃ caeli defensor
eorum ẽ: Cumq uniuersa achior ex posuis set omnis
populus cecidit in faciemadorantes et communila¬
mentatione et fletu unanimes p̃cessuas dño effu¬
derunt dicentes dñe dẽ caeliet terrae intuere super¬

Expanded text:
venerunt ad eum quem solventes duxerunt ad Bethuvenerunt ad eum quem solventes duxerunt ad Bethuliam atque in medio populi illum statuentes percontati sunt quid rerum esset quod illum vinctum Assyrii reliquissent in diebus illis erant illic principes Ozias filius Micha de tribu Symeon et Carmi qui et Gothonihel in medio itaque seniorum et in conspectu omnium Achior dixit omnia quae locutus ipse fuerat ab Holoferne interrogatus et qualiter populus Holofernis voluisset propter hoc verbum interficere eum quemadmodum ipse Holofernis iratus iusserit eum Israhelitis hac de causa tradi ut dum vinceret filios Israhel tunc etiam ipsum Achior diversis iubeat suppliciis interire propter hoc quod dixisset Deus caeli defensor eorum est cumque universa Achior exposuisset omnis populus cecidit in faciem adorantes Dominum et communi lamentatione et fletu unianimes preces suas Deo effuderunt dicentes Domine Deus caeli et terrae intuere super
Abbreviated transcription (Latin):
et confixus cades inter uulneratos isrł et non
res pirabis ultra donec extermineris cumillis
porro autem si prophetiamtuam ueram existi¬
mas non concidat uultus tuus. et pallorquifa¬
ciẽ tuã optinuit abscedatatẽ. si uerba mea haec
putas impleri non posse: ut autem nõueris quia
simul cum illis haec experieris. ecce ex hachora
illorũ populo sociabieris. ut dũ dignas meigla dii
poenas exciperint ips esimulultioni subiaceas. t unc
holo fernis p̃cepit seruis suis ut conp̃henderent
achior et ducerent eũ in bethuliam et traderenteũ
inmanu filiorũ isrł et accipientes eũ seruiholofernis
profecti sunt percã pestria: sed cũ ad propinquas¬
sent ad montana exierunt contraeos fundiba larii:
illi autẽ diuertentes a lateremontis. ligauerunt
achior ad arborẽ manib: et pedib et sic uinctum
derestib dimiserunt eũ et reuersi sunt ad dominũ
suũ porrofiluis rł des cendentes debethuliar

Expanded text:
et confixus cades inter vulneratos Israhel et non et confixus cades inter vulneratos Israhel et non respirabis ultra donec extermineris cum illis porro autem si prophetiam tuam veram existimas non concidat vultus tuus et pallor qui faciem tuam obtinuit abscedat a te si verba mea haec putas impleri non posse ut autem noveris quia simul cum illis haec experieris ecce ex hac hora illorum populo sociaberis ut dum dignas mei gladii poenas exceperint ipse simul ultioni subiaceas tunc Holofernis praecepit servis suis ut conprehenderent Achior ut ducerent eum in Bethuliam et traderent eum in manu filiorum Israhel et accipientes eum servi Holofernis profecti sunt per campestria sed cum adpropinquassent ad montana exierunt contra eos fundibalarii illi autem divertentes a latere montis ligaverunt Achior ad arborem manibus et pedibus et sic vinctum de restibus dimiserunt eum et reversi sunt ad dominum suum porro filii Israhel descendentes de Bethulia
Abbreviated transcription (Latin):
ficere eũ Dicentes ad alterutrũ quis iste ẽ qui
filios is rłpossedicat resistere reginabuchodo¬
nosor et exercitib eius. Homines iner mes et sine
uirtute et sineperitia artis pugnae . ut ergo agnos¬
catachior qnm̃n fallitnos ascendemus in montana
et cũ captifuerint potentes eorũ tunc cũ eisdẽ
gladio trans uerberabitur ut scat omnis gens
qͥnm̃ nabuchodonosor deus t̃rae ẽ et p̃teripsum
alius non ẽ factum ẽ autẽ cũ cessas sent loqui
indignatus holofernis uehementer. Dixit ad
achior: qñm pro phetastinobis dicens quod gens
isrł defendatur a dõsuo ut ostendã tibi quia non
ẽds̃ nisi nabuchodonosor cũ percus serimus eos
omnes sicut hominem unum : Tunc et ipse cum
illis assrriorũ gladio interibis et omnis isrł
tecũ perditione dis periet et probabis qnmnabu¬
chodonosordominus sit uniuersae t̃rae : tuncq
gladius militiae meae transiet perlatera tua

Expanded text:
ficere eum dicentes ad alterutrum quis iste est qui ficere eum dicentes ad alterutrum quis iste est qui filios Israhel posse dicat resistere regi Nabuchodonosor et exercitibus eius homines inermes et sine virtute et sine peritia artis pugnae ut ergo agnoscat Achior quoniam fallit nos ascendemus in montana et cum capti fuerint potentes eorum tunc cum eisdem gladio transverberabitur ut sciat omnis gens quoniam Nabuchodonosor deus terrae est et praeter ipsum alius non est factum est autem cum cessassent loqui indignatus Holofernis vehementer dixit ad Achior quoniam prophetasti nobis dicens quod gens Israhel defendatur a Deo suo ut ostendam tibi quia non est deus nisi Nabuchodonosor cum percusserimus eos omnes sicut hominem unum tunc et ipse cum illis Assyriorum gladio interibis et omnis Israhel tecum perditione disperiet et probabis quoniam Nabuchodonosor dominus sit universae terrae tuncque gladius militiae meae transiet per latera tua
Abbreviated transcription (Latin):
peccas sent in conspectu dĩsuierant cumillis
bona Ds̃ enim illorum odit iniqui tatẽ : Nam
et ante hos annos cum recessissent auia qu
dederat illis ds̃ ut ambularent in ea exter¬
minati sunt proelii samultis nationib: et pluri¬
mieorũ captiui ad ductis in t̾rã non suã. Nuper
autẽ reuersi ad dñm dm̃suũ ex dispersione
quadis persi fuerant ad unatis ẽtascenderunt
montana haec omnia: etiterũ possident hie¬
rus alẽ ubis scã eorũ : Nuncergomeus domine
ꝑquire si ẽ aliquami quitas eorũ incons pectu
dĩ eorũ ã scendamus ad illos qnm̃tradens tra¬
det illos ds̃ eorũ tibret subiugatier̃ subiugopo¬
tentiae tuaesi autẽ ñ ẽ offensio populihuius
coram dõsuo non poterimus resistereillis
qnm̃ ds̃ eorũ defendet illos. et erimus in obpro¬
brium uniuersae terrae : Et factũ ẽ cumces¬
sas set loqui achior uerba haec irati suntom¬
nes magnates holo fernis. et cogitabant inter¬

Expanded text:
peccarent in conspectu Dei sui, erant cum illis peccarent in conspectu Dei sui, erant cum illis bona: Deus enim illorum odit iniquitatem. Nam et ante hos annos, cum recessissent a via, quam dederat illis Deus, ut ambularent in ea, exterminati sunt praeliis a multis nationibus, et plurimi eorum captivi abducti sunt in terram non suam. Nuper autem reversi ad Dominum Deum suum, ex dispersione, qua dispersi fmontana haec omnia et iterum possident Hierusalem ubi sunt sancta eorum nunc ergo meus domine perquire si est aliqua iniquitas eorum in conspectu Dei eorum ascendamus ad illos quoniam tradens tradet illos Deus eorum tibi et subiugati erunt sub iugo potentiae tuae si autem non est offensio populi huius coram Deo suo non poterimus resistere illis quoniam Deus eorum defendet illos et erimus in obprobrium universae terrae et factum est cum cessasset loqui Achior verba irati sunt omnes magnates Holofernis et cogitabant inter
Abbreviated transcription (Latin):
seq retur itaaquis coopertus ẽ ut non rema¬
neret uelunus qui factũ posteris nuntiaret :¬
egressus etiã marerubrum deserta sinamon¬
tis occurrer̃ inquib: nũ quã homo habitare po¬
tuit uel filius hominis requieuit illic fontes
amari obdulcatis eis adbibendum : Et perannos
si sunt sine arcuet sagitta et absq scuta et gladio
ds eorũ ꝑeis pugnauit et uicit et ñ fuit quimn sul¬
taret populo istinisi quandorecessit acultura
dñidĩsui: quotienscũq autẽ p̃t̃ ipsũ dm̃suum
alterũ coluer̃ datisunt in p̃dã etingladiũ et
inobprobriũ : Quotiens cũ q autẽ paenituer
serecessisse acultura dĩ sui. Dedit eis ds̃ caeli
uir tutẽ resistendi: Deniq chanana eũ regẽ
et iebusaeũ et ferȩ racũ et hec theum eteu
haeum. et amorraeũ. et omnes potentes inese¬
bon prostrauerunt Et terra seorum et ciui¬
tates eorum ipsipossiderunt : etusq: dumnon

Expanded text:
sequeretur ita aquis coopertus est ut non remasequeretur ita aquis coopertus est ut non remaneret vel unus qui factum posteris nuntiaret egressis etiam mare Rubrum deserta Sina montis occurrerunt in quibus numquam homo habitare potuit vel filius hominis requievit illic fontes amari obdulcati sunt eis ad bibendum et per annos qsi sunt sine arcu et sagitta et absque scuta et gladio Deus eorum pro eis pugnavit et vicit et non fuit qui insultaret populo isti nisi quando recessit a cultura Domini Dei sui quotienscumque autem praeter ipsum Deum suum alterum coluerunt dati sunt in praedam et in gladium et in obprobrium quotienscumque autem paenituerunt se recessisse a cultura Dei sui dedit eis Deus caevirtutem resistendi. Denique Chananaeum regem, et Jebusaeum, et Pherezaeum, et Hettaeum, et Hevaeum, et Amorrhaeum, et omnes potentes in Esebon prostraverunt, et terras eorum, et civitates eorum ipsi possederunt: et usquedum non
Abbreviated transcription (Latin):
trũ suorũ quierant in t̃rachalda eorũ Deserentes
itaq caerimonias patrũ suorũ quae in multitudine
deorumerant unum dm̃ caeli coluerunt: qui
et p̃cepit eis ut exirent indeet habitarent in
charra: Cũq cooperuis sec omnem t̃rã fames
descenderunt in aegrptum illicq perqua drin¬
gentos annos sic multi plicati sunt udinume¬
rarieorũ nonpos sit exercitus : cũq grauas set
eos rex aegrpti atq in aedificationib urbiũ
suarũ in luto et latere subiugas set eos clamau
rad dm̃suũ et percus sit totã terrã aegrpti
plagisuariis : Cũq eiecissent eosase aegrptii
et cessaretplaga ab eis et iterũ uellent eos cape¬
reetad suũ seruitiũ reuocare fugientib his
Ds caelimare a peruit itaut hinc inde aq: quas
muri solidarentur ec istipede sic cõfundum
maris perãbulando transirent: in quolo co
dũ innumerabilis exercitus agyptiorũ eos per¬

Expanded text:
trum suorum qui erant in terra Chaldeorum deserentes trum suorum qui erant in terra Chaldeorum deserentes itaque caerimonias patrum suorum quae in multitudine deorum erant unum Deum caeli coluerunt qui et praecepit eis ut exirent inde et habitarent in Charam cumque cooperuisset omnem terram fames descenderunt in Aegyptum illicque per quadringentos annos sic multiplicati sunt ut dinumerari eorum non possit exercitus cumque gravaret eos rex Aegypti atque in aedificationibus urbium suarum in luto et latere subiugasset eos clamaverunt ad Deum suum et percussit totam terram Aegypti plagis variis cumque eiecissent eos a se Aegyptii et cessasset plaga ab eis et iterum eos vellent capere et ad suum servitium revocare fugientibus his Deus caeli mare aperuit ita ut hinc inde aquae quasi murus solidarentur et isti pede sicco fundum maris perambulando transirent in quo loco dum innumerabilis exercitus Aegyptiorum eos per
Abbreviated transcription (Latin):
ut uisitaret populũ suũ is rł ꝓuntiatũq ẽ
holo ferni principimilitiae assrriorũ quod filii
isrł p̃paras sentse adresistendũ ac montiumite¬
nera conclusissent et furore nimio ex arsitira¬
cundia magna uocauitq: omnes principesmoab
et duces ammon: et dix̃eis: Dicite mihi quis sit po¬
pulus iste quimontana obsidet autquȩ et quales
et quantae sintciuitates eorũ q: et iam sit uirtus
eorũi autq sit multitudo eorũ. uel qui rex militiae
illorũ quare p̃omnib qui habitant in orienteisti
contẽpser̃ et nonexier̃ obuiam nobis ut sus¬
ciperent nos cum paceTUNCACHIOR
Dux omniũ filiorũ ãmonires pondens ait si digne¬
ris audiredominemeus : dicã ueritatẽ in cons¬
pectutuo depopuloistoquimmontanis habitat
et ñ egredietur uerbũ falsũ ex oremeo: popu¬
lus iste ex progenie chaldeorũ ẽ hic primũ i me¬
sopͥotamiã habitauit qnm̃noluer sequide ospa¬

Expanded text:
ut visitaret populum suum Israhel nuntiatumque est ut visitaret populum suum Israhel nuntiatumque est Holoferni principi militiae Assyriorum quod filii Israhel praepararent se ad resistendum ac montium itinera conclusissent et furore nimio exarsit iracundia magna vocavitque omnes principes Moab et duces Ammon et dixit eis dicite mihi quid sit populus iste qui montana obsidet aut quae et quales et quantae sint civitates eorum quae etiam sit virtus eorum aut quae sit multitudo eorum vel quis rex militiae illorum quare prae omnibus qui habitant in oriente isti contempserunt et non exierunt in obviam nobis ut susciperent nos cum pace tunc Achior dux omnium filiorum Ammon respondens ait si digneris audire domine meus dicam veritatem in conspectu tuo de populo isto qui in montanis habitat et non egredietur verbum falsum ex ore meo populus iste ex progenie Chaldeorum est hic primum in Mesopotamiam habitavit quoniam noluerunt sequi deos pa
Abbreviated transcription (Latin):
nimiter nedarentur in p̃dã in fanteseorũ. et uxo¬
res eorũ induisionemetciuitates eorũ in ex t̃mini¬
umetscã eorũ in pollutionibus : T unchelia cimsa¬
cerdos dñimagnus circuiuit omnemisrahel.
Ad locutusq ẽ eos dicens : sci tote qnm̃ exaudi¬
uit dñs p̃ces uestras: simanentes permanseritis
inie iuniis et orationib inconspectu dñii memo¬
res es totemorsi serui dñi quiamalech confiden¬
tem in uirtute sua. et in potentia sua et in exerci¬
tusuo et indrpeis suis. et incurrib sins et in equi¬
tibus suis : non inferropugnan do sed p̃cibus sc̃is
orando deiecit sicer uniuersi hostes isrł si per¬
seuera ueritis in hoc opere quocoepistis Ad
hancigitur exhortationẽ cius dep̃cantes dñm̃
permanebant in conspectudñi itaut et iamhi
qui holocaus tad ño offerebant p̃cincticiliciis
offerrent sacrificiadõ : et erat cinis supercapita
eorũ etex toto cordesuo omnes orabant dm̃

Expanded text:
nimiter ne darentur in praedam infantes eorum et uxonimiter ne darentur in praedam infantes eorum et uxores eorum in divisionem et civitates eorum in exterminium et sancta eorum in pollutionibus tunc Heliachim sacerdos Domini magnus circuivit omnem Israhel adlocutusque est eos dicens scitote quoniam exaudivit Dominus preces vestras si manentes permanseritis in ieiuniis et orationibus in conspectu Domini memores estote Mosi servi Domini qui Amalech confidentem in virtute sua et in potentia sua et in exercitu suo et in clypeis suis et in curribus suis et in equitibus suis non ferro pugnando sed precibus sanctis orando deiecit sic erunt universi hostes Israhel si perseveraveritis in hoc opere quo coepistis ad hanc igitur exhortationem eius deprecantes Dominum permanebant in conspectu Domini ita ut etiam hii qui holocausta Domino offerebant praecincti ciliciis offerrent sacrificia Domino et erat cinis super capita eorum et ex toto corde suo omnes orabant Deum
Abbreviated transcription (Latin):
nehoc faceret hierusalem et templo dñi
quod fecerat ceterisciuitatibus et templis
earum: et miserunt in omnem samariam
percircuitum us quae hiericho: et p̃occupaue¬
runt omnes uertices montium: et muris
circum dederunt uicos suos. et congregaue¬
runt frumenta in p̃parationem pugna esacei¬
dos etiã helia cĩ scripsit aduni uersos qui erant
contrahes draelon quae ẽ contrafaciem cãpi
magniuxta dothaim et uniuersis per quos
transiais ẽẽ. poterat ut optinerent a scensus mon¬
tium per quos uia essepoterat adhierusalem:
ut illic custo dirent ubiangustumi tereẽ
poterat intermontes : et fecerunt filii isrł:
secundum quod constituerat eis sacerdos
qni beliacim etclamauit omnis populus
ad dñm in stantiamagna. et humiliauer̃ ani
duerunt se sacerdo tescilicus et in fantes pros¬
trauer contra faciẽ tẽplidñi : et alta redñi ope¬
ruerunt cilicio: et clamauerunt ad dm̃isrł una¬

Expanded text:
ne hoc faceret Hierusalem et templo Domini ne hoc faceret Hierusalem et templo Domini quod fecerat ceteris civitatibus et templis earum et miseruper circuitum usque Jericho et praeoccupaverunt omnes vertices montium: et muris circumdederunt vicos suos, et congregaverunt frumenta in praeparationem pugnae. Sacerdos etiam Eliacim scripsit ad universos qui erant contra Esdrelon, quae est contra faciem campi magni juxta Dothain, et universos, per quos viae transitus esse poterat, ut obtinerent ascensus montium, per quos via esse poterat ad Jerusalem, et illic custodirent ubi angustum iter esse poterat inter montes. Et fecerunt filii Israel, secundum quod constituerat eis sacerdos Domini Eliacim. Et clamavit omnis populus ad Dominum instantia magna, et humiliaverunt anduerunt se sacerdotes ciliciis, et infantes prostraverunt contra faciem templi Domini, et altareruerunt cilicio et clamaverunt ad Deum Israhel unia
Abbreviated transcription (Latin):
electos ad bellum: tantus qu e metus ꝓ: uincus
illius incubuit : et uniuersarum urbium habitaro¬
res principes ethonoratisimul cum populis
Exirent in obuiam uenienti. excipientes eum
Cum coronis et lampadibus ducentes choros
in tibus et trmpanis: nec ista tamen facientes
ferocitatem eius pectoris mitigare potuerunt:
Nam et ciuitates eorum destruxit. et lucos
eorum excidit: Praeciperat enimilli
nabuchodonosorrex ut omnes deos terrae
exterminaret uidelicet ut ipse solus dicere tur
deus abhis nationibus quae potuis sent olofer¬
nis potentia subiugari: pertransiens autem
srriam subal et omnem a pamiam ioninemq
mesopotamiam uenit adiduma eos interra gaba
accepitq ciuitates eorum. et sed it ibi perxxx
dies : in quibus dieb adunare praecepit uni uersu
exercitum uir tutis suae : TUNC
audientes haec filii isrł qui habitabant terrã
iuda timuerunt ualde a facie eius: tremor
etiam et horror inuasit sensus eorum

Expanded text:
electos ad bellum tantusque metus provinciis electos ad bellum tantusque metus provinciis illius incubuit ut universarum urbium habitatores principes et honorati simul cum populis exirent in obviam venienti excipientes eum cum coronis et lampadibus ducentes choros in tibiis et tympanis nec ista tamen facientes ferocitatem eius pectoris mitigare potuerunt nam et civitates eorum destruxit et lucos eorum excidit praeceperat enim illi Nabuchodonosor rex ut omnes deos terrae exterminaret videlicet ut ipse solus diceretur deus ab his nationibus quae potuissent Holofernis potentia subiugari pertransiens autem Syriam Subal et omnem Apamiam omnemque Mesopotamiam venit ad Idumeos in terra Gabaa accepitque civitates eorum et sedit ibi per triginta dies in quibus diebus adunari praecepit universum exercitum virtutis suae tunc audientes haec filii Israhel qui habitabant in terra Iudaeae timuerunt valde a facie eius tremor etiam et horror invasit sensus eorum
Abbreviated transcription (Latin):
tentes sibi occidit in oregladii: et post haec des¬
cendit in cãposdamasci indiebus melsis : et succen¬
dit omnia sata omnesq arbores acuineas fecit in¬
cidi Et cecidit timor illius super omnes in habitan
Desinat indignatio tua circanos melius ẽ enimut
uiuentes seruiamus nabucho donosor regimagno
et sub ditisimus tibi quam morientes cuminteritu¬
nostro ipsi seruitutis nostrae damnapatiamini:
omnis ciuitas nostra. omnisqu. ÷ possessio
omnes colles et montes et campi armentabouũ
greges ouium. caprarum qu e equorum
camelorumq et uniuersae facultates nostrae
atq familiae in conspectutuo sunt: sint omnia
sublege tua: nos et iam et filii nostri seruitu sumi
ueni nobis pacificus dominus et utere seruitia
nostra sicut placuerit tibi: tunc descendit
demontibus cum equitibus inuirtute magna
et optinuit omnem ciuitatem. et omnem
in habitantem terram : De uniuersis autem urbi¬
bus ad sumpsit sibi auxiliarios uiros fortes et

Expanded text:
tentes sibi occidit in ore gladii. Et post haec destentes sibi occidit in ore gladii. Et post haec descendit in campos Damasci in diebus messis, et succendit omnia sata, omnesque arbores et vineas fecit incidi: et cecidit timor illius super omnes inhabitanteDesinat indignatio tua circa nos: melius est enim ut viventes serviamus Nabuchodonosor regi magno, et subnostro ipsi servitutis nostrae damna patiamini omnis civitas nostra omnisque possessio omnes colles et montes et campi armenta boum greges ovium caprarumque equorum camelorumque et universae facultates nostrae atque familiae in conspectu tuo sunt sint omnia sub lege tua nos iam et filii nostri servi tui sumus veni nobis pacificus dominus et utere servitia nostra sicut placuerit tibi tunc descendit de montibus cum equitibus in virtute magna et obtinuit omnem civitatem et omnem inhabitantem terram de universis autem urbibus adsumpsit sibi auxiliarios viros fortes et
Abbreviated transcription (Latin):
copiose. boum quoq: armenta greges que
ouium quorum non erat numerus frumentũ
ex omni syria intransitusuo parari constituit :
Aurum uero et argentũ dedomoregis
ad sumpsit multum nimis: et profectus ẽ
ipse et omnis exercitus. cum quadrigis et equi¬
tibus et sagittariis quicooperuerunt faciem
terrae sicit locustae: Cumq per transissec
fines assrriorum uenit ad magnos montes
ange qui sunt asinis trociliciae. Ascendit que
omnia castella eorum et optinuit omnem
munitionem: effregit autem ciuitatem opina¬
tissimam melothi p̃dauitquie omnes filios
deserti: et ad austrum terrae caeleon et tran¬
sut eu fraten et uenit ad me sopotamiam. Et
fregit omnes ciuitates excelsas quae erant
toi a torrente mambrae usq: quo peruenia¬
tur admare : et occupauit terminos eius
aciliciausq: ad fines ia feth qui sunt ad austrũ
ab duxitq: omnes filiosmadian a cp̃dauit
omnẽ locupletationemeorum. omnesq resis¬

Expanded text:
copiose, boum quoque armenta gregesque copiose, boum quoque armenta gregesque ovium, quorum non erat numerus. Frumentum ex omni Syria in transitu suo parari constituit. Aurum vero et argentum, de domo regis assumpsit multum nimis. Et profectus est ipse, et omnis exercitus, cum quadrigis, et equitibus, et sagittariis qui cooperuerunt faciem terrae, sicut locustae. Cumque pertransisset fines Assyriorum, venit ad magnos montes Ange, qui sunt a sinistro Ciliciae, ascenditque omnia castella eorum, et obtinuit omnem munitionem. Effregit autem civitatem opinatissimam Melothi, praedavitque omnes filios deserti, et ad austrum terrae Cellon. Et transivit Euphratem, et venit in Mesopotamiam: et fregit omnes civitates excelsas, quae erant ibi, a torrente Mambre usquequo perveniatur ad mare: et occupavit terminos ejus, a Cilicia usque ad fines Japheth, qui sunt ad austrum. Abduxitque omnes filios Madian, et praedavit omnem locupletationem eorum, omnesque resis
Abbreviated transcription (Latin):
defenter do decimonabuchodonosor regis
uicesima et secunda diȩ mensis primi factũ ẽ
uerbum indomunabucho donosor regis assr̃¬
riorum ut defenderetse : Vocauit q om̃nes
maiores omnesq: duces bellatores suos: et habuit
cum eis mrs terium consilii sui: Dixitq cogitatio¬
nem suam in eo esse ut omnem terram suo subiu¬
garet imperio: quod dictum cum placuis sec
omnibus uocauit nabucho donosorrex olofer¬
nem principem militiae suae : et dixitei:
e gredere ad omnem regnum occidentis. et
contra eos p̃cipue qui contempserunt imperiũ
meum non parcetoculus meus ulli regno.
omnemq urbem munitam subiugabis mihi :
tunc holo fernis uocauit duces et magis tratus
uirtutis as srorum: et dinumerauit uiros in ex¬
peditione sicut p̃cepit eirex : Centum uiginti
milia peditum pugnatorum et equites sagittarios
duo decimmilia: omnem qu e expeditionem suã
fecit p̃ire inmultitu dine innumerabilium camelo¬
rum cumhis quae exercitibus sufficerent

Expanded text:
tertio decimo Nabuchodonosor regis, vicesima et secunda die mensis primi, factum est verbum in domo Nabuchodonosor regis Assyriorum ut defenderet se. Vocavitque omnes majores natu, omnesque duces et bellatores suos, et habuit cum eis mysterium consilii sui. Dixitque cogitationem suam in eo esse, ut omnem terram suo subjugaret imperio. Quod dictum cum placuisset omnibus, vocavit Nabuchodonosor rex Holofernem principem militiae suae, et dixit ei: Egredere adversus omne regnum Occidentis, et contra eos praecipue, qui contempserunt imperium meum. Non parcet oculus tuus ulli regno, omnemque urbem munitam subjugabis mihi. Tunc Holofernes vocavit duces, et magistratus virtutis Assyriorum: et dinumeravit viros in expeditionem, sicut praecepit ei rex, centum viginti millia peditum pugnatorum, et equitum sagittariorum duodecim millia. Omnemque expeditionem suam fecit praeire in multitudine innumerabilium camelorum, cum his qui  Al. quae exercitibus sufficerent
Abbreviated transcription (Latin):
Annoigitur duo decimo regnisui nabuchodono¬
sorrex as srriorum qui regnabat innine ue
ciui tate magna pugnauit contra arfaxat. et
obtinuit eum in campomagno quiappellatur
ra gaur circa eufraten et tigrin et rada san
incampo eriochregis elycorum: Tunc exalta¬
tum ẽ regnumnabucho donosor etcoreius
eleuatum ẽ : et misit ad omnes qui habitabant
incilicia et damasco et libano et ad gentes
quae sunt incarmelo. et cedar et in habitan¬
tes galileam incampomagno hes draelon
et ad omnes quierat insamaria. et trans flum̃
ior dane usque in hierus alem et omnem terrã
ies se quousq perueniatur ad montes aethiopiae
Ad hos omnes misitnuntios nabucho dono¬
sorrex assiriorum: quiomnes uno animo con¬
tradixerunt et remiserunt eos uacuos. Ac
sine honore abiecerunt: tunc in dignatus nabu¬
chodonosorrex ad omnem terram illam. et
iurauit per regnum et thronum suum. quod

Expanded text:
anno igitur duodecimo regni sui Nabuchodonoanno igitur duodecimo regni sui Nabuchodonosor rex Assyriorum qui regnabat in Nineven civitatem magnam pugnavit contra Arfaxat et obtinuit eum in campo magno qui appellatur Ragau circa Eufraten et Tigrin et Hyadas in campo Erioch regis Elicorum tunc exaltatum est regnum Nabuchodonosor et cor eius elatum est et misit ad omnes qui habitabant in Cilicia et Damasco et Libano et ad gentes quae sunt in Carmelo et Cedar et inhabitantes Galileam in campo magno Hesdraelon et ad omnes qui erant in Samaria et trans flumen Iordanem usque Hierusalem et omnem terram Iesse quousque perveniatur ad montes Aethiopiae ad hos omnes misit nuntios Nabuchodonosor rex Assyriorum qui omnes uno animo contradixerunt et remiserunt eos vacuos ac sine honore abiecerunt tunc indignatus est Nabuchodonosor rex ad omnem terram illam et iuravit per regnum et thronum suum quod
Abbreviated transcription (Latin):
Huic unam lucubratiunculam dedimagis sensum
esensu quam ex uerbo uerbum trans ferens
Multorum codicum uarie tatem uitiosissimum
amputaui sola ea quae intellegentia inte gra
in uerbis chaldeis inuenire potui. latinis ex¬
pressi : Accipite iudith uiduam. castitatis
exemplum : et trium phali laudeperpetuis cam
prae conus declarate : Hanc enimnon solum
feminis. sed et uiris imitabilem deditquic sci¬
tatis eius remunerator uirtutem talem tribuit:
ut inuic tum omnibus hominibus uinceret.
aedificauit c̃iuitatem potentis simã quam
apellauit igbathanis : Ex lapidibus quadratis
et sectis fecit muros eius: In alti tudinem cubito
rum Lxx. Et in latitudine cubitorum .xxx
Turres uero eius posuit in altitu dinem cubitorum
Centum: per qua dirum uero eorum latus
utrum que uicenorum pedums patio tenebatur:
posuit quae portas eius in altitudine turrium.
Et gloriabatur quasi potens in potentia exer¬
citus suret ingloria quadĩgarum suarum

Expanded text:
huic unam lucubratiunculam dedi, magis sensum huic unam lucubratiunculam dedi, magis sensum e sensu, quam ex verbo verbum transferens. Multorum codicum varietatem vitiosissimam amputavi: sola ea, quae intelligentia integra in verbis Chaldaeis invenire potui, Latinis expressi. Accipite Judith viduam, castitatis exemplum, et triumphali laude, perpetuis eam praeconiis declarate. Hanc enim non solum feminis, sed et viris imitabilem dedit, qui castitatis ejus remunerator, virtutem ei talem tribuit, ut invictum omnibus hominibus vinceret, aedificavit civitatem potentissimam, quam appellavit Ecbatanis, ex lapidibus quadratis et sectis: fecirum septuaginta et in latitudine cubitorum triginta turres vero eius posuit in altitudinem cubitorum centum per quadrum vero earum latus utrumque vicenorum pedum spatio tendebatur posuitque portas eius in altitudine turrium et gloriabatur quasi potens in potentia exercitus sui et in gloria quadrigarum suarum
Abbreviated transcription (Latin):
et filiorum filiis : Et reuersus est ad socrus suos
inuenit quae eos in colomes insenec tute bona
Et curam eorum gessit: et ips eclausit oculos
eorum. et omnem hereditatem domus raguhel
ipse percepit . Vi dit quae quintam generationem in
filios filiorum suorum. et completis annis non a¬
ginta et nouem intimore dñi : cum gaudio sepeli¬
erunt eum omnis cognatio eius et omnis geratio
eius: In bon auita et in scã conuersationẽ per¬
mansit it aut acceptus es set tam dõ quam homi¬
nibus et cunctis habitantibus terrã
EXPIT UBERTOBIA NM̃S DCCCO¬
pud he sraeos lioer iudith ixer
agiograsa legitur cuius auctoritas ad
roboranda illa quae in contentione ueniunt
minus idonea iudicatur chal deo tamensermone
Cons criptus in terhistorias conputatur sed quia
hunc librum si nodus nicena innumero sca rum
scripturarum legitur computasse ad qui eui
pos tulationis uestrae immo ex actioni. Et positis
occupationibus. uehementer ar tabar :

Expanded text:
et filiorum filiis, et reversus est ad soceros suos. et filiorum filiis, et reversus est ad soceros suos. Invenitque eos incolumes in senectute bona: et curam eorum gessit, et ipse clausit oculos eorum: et omnem haereditatem domus Raguelis ipse percepit: viditque quintam generationem, filios filiorum suorum. Et completis annis nonaginta novem in timore Domini, cum gaudio sepelierunt eum. Omnis autem cognatio ejus, et omnis generatio ejus in bona vita, et in sancta conversatione permansit, ita ut accepti essent tam Deo, quam hominibus, et cunctis habitantibus in terra. Explicit liber TobiaApud Hebraeos liber Judith inter apocrypha legitur: cujus auctoritas ad roboranda illa quae in contentionem veniunt, minus idonea judicatur. Chaldaeo tamen sermone conscriptus, inter historias computatur. Sed quia hunc librum Synodus Nicaena in numero sanctarum Scripturarum legitur computasse, acquievi postulationi vestrae, immo exactioni: et sepositis occupationibus, quibus vehementer arctabar,
Abbreviated transcription (Latin):
nos triquidis persis unt a terra is rahel reuertentur
adeam : Omnis autem deserta terraeius replebitur
et domus dĩ quae in ea incensa ẽ. iterum reaedifi¬
cabitur. ibi quae reuertentur omnes timentes
dm̃: et relinquent gentes idolasua : et uenient
in hierus alem et in habitabunt eam. et gaudebun
in ea omnes reges terrae: ad orantes regemis rł :
Audite ergofilii mei patremues trum. serui te
dño inueritate. et in quiri te ut faciatis quae sunt¬
placita illi : et filiis uestrismandate ut faciant
iustitias et elemosrnas. ut sint memores dĩ : et
benedi cant dm̃ in omni tempore inuerita te
etintota uir tutesua : Nunc ergo filii auditeme.
Et nolite manere hic sed quacum quae die sepe¬
lieritis matrem uestram circame in unosepul¬
chro. ex eo dirigite gressus uestros ut ex eatis hinc
uideo enim : quia iniquitas eius finem dabit ei
factum ẽ autem post obitum matris suae. tobias
absces sit exnineue cumuxore sua et filiis

Expanded text:
nostri, qui dispersi sunt a terra Israel, revertentur nostri, qui dispersi sunt a terra Israel, revertentur ad eam. Omnis autem deserta terra ejus replebitur, et domus Dei, quae in ea incensa est, iterum reaedificabitur: ibique revertentur omnes timentes Deum, et relinquent gentes idola sua, et venient in Jerusalem, et inhabitabunt in ea, et gaudebunt in ea omnes reges terrae, adorantes regem Israel. Audite ergo, filii mei, patrem vestrum: Servite Domino in veritate, et inquirite ut faciatis quae placita sunt illi: et filiis vestris mandate ut faciant justitias et eleemosynas, ut sint memores Dei et benedicant eum in omni tempore in veritate, et in tota virtute sua. Nunc ergo, filii, audite me, et nolite manere hic; sed quacumque die sepelieritis matrem vestram circa me in uno sepulcro, ex eo dirigite gressus vestros ut exeatis hinc: video enim quia iniquitas ejus finem dabit ei. Factum est autem post obitum matris suae, Tobias abscessit ex Ninive cum uxore sua, et filiis,
Abbreviated transcription (Latin):
superpacem tuam: Animamea. Bene dic dnm
qnm̃ liberauit hierusalem ciuitatem suam: Beatus
ero si fuerint reliquiae seminis mei aduidendam clari¬
tatem hierusalem: portae hierus alem exsapphrro
etsmaragdo aedificabuntur. et ex lapide p̃tioso
omnis circuitus murorum eius ex lapide candido
et mundo omnes plateae eius sternentur. et per
uicos eius alł cantabitur. Benedictus dñs quiex¬
altauit eam at sit regnum eius insaecula sae cu¬
lorum super eam amen: Et consum mati sunt
sermones tobin: Et post eaquam inluminatus: ẽ
est honorifice innineue: quinquagintanam quae
sex annorum oculorum lumen amisit : sexaginari¬
us uerorecepit : reliquum uero uitae suae ingau¬
dio fuit : Et cum bono profectu timoris dĩ perrexit
in pace : In hora autem mortis suae. uocauit ad se
tobiamfilium suum. et septem iuuenes filios eius
nepotes suos. Dixit quae eis: prope erit interitus
innine ue: non enim excidit uerbum dĩ et fratres

Expanded text:
super pace tua anima mea benedic Dominum super pace tua anima mea benedic Dominum quoniam liberavit Hierusalem civitatem suam beatus ero si fuerint reliquiae seminis mei ad videndam claritatem Hierusalem portae Hierusalem ex sapphyro et zmaragdo aedificabuntur et ex lapide pretioso omnis circuitus murorum eius ex lapide candido et mundo omnes plateae eius sternentur et per vicos eius alleluia cantabitur benedictus Dominus qui excitavit eam ut sit regnum eius in saecula saeculorum super eam amen et consummati sunt sermones Tobi et posteaquam inluminatus est est honorifice in Nineven quinquaginta namque et sex annorum oculorum lumen amisit sexagenarius vero recepit reliquum vero vitae suae in gaudio fuit et cum bono profectu timoris Dei perrexit in pace in hora autem mortis suae vocavit ad se Tobiam filium suum et septem iuvenes filios eius nepotes sNinive: non enim excidit verbum Domini: et fratres
Abbreviated transcription (Latin):
culorum exaltate in operibus uestris : Ego autem
interra captiuitatis meae confitebor illi : q nm̃ostendit
maies tatem suam ingentem pec ca tricem: Conuertimini
ita quae peccatores. et facite iustitiam coram dõ.
Creden tes quod faciat uobis cum mis ericordiam suã:
ego autem et anima mea ineolaetabimur: Bene¬
dicite dnm omnes electieius : Antedies laetitiae
et confitemimiilli : Hierusalem ciuitas dĩ castiga¬
uit te dñs in operibus manuum tuarum. confitere
dño inbonis et benedic dm̃ saeculorum: ut reaedi¬
ficet inte tabernaculum suum. et reuocet ad te
omnes captiuos. et gaudeas in omnia saecula scłorũ:
Luce splendida fulgebis. et omnes fines terrae
ad orabunt te : Nationes ex longinquo ad teuenient:
et munera deferentes ad orabunt dñminte . et terrã
tuam in scĩficatione habebunt : Nomen magnum inuo¬
cabunt inte : maledictierunt qui contempserint te:
beatiomnes qui diligunt te Et qui gaudent

Expanded text:
culorum exaltate in operibus vestris. Ego autem culorum exaltate in operibus vestris. Ego autem in terra captivitatis meae confitebor illi: quoniam ostendit majestatem suam in gentem peccatricem. Convertimini itaque, peccatores, et facite justitiam coram Deo, credentes quod faciat vobiscum misericordiam suam ego autem et anima mea in eo laetabimur benedicite Dominum omnes electi eius agite dies laetitiae et confitemini illi Hierusalem civitas Dei castigavit te Dominus in operibus manuum tuarum confitere Domino in bonis et benedic Deum saeculorum ut reaedificet in te tabernaculum suum et revocet ad te omnes captivos et gaudeas in omnia saecula saeculorum luce splendida fulgebis et omnes fines terrae adorabunt te nationes ex longinquo ad te venient et munera deferentes adorabunt Dominum in te et terram tuam in sanctificatione habebunt nomen magnum invocabunt in te maledicti erunt qui contempserint te ebeati omnes qui diligunt te et qui gaudent
Abbreviated transcription (Latin):
sed ego cibo inuisibili et potuquiab hominibus uideri
non potest utor: tempus ẽ ergo ut reuertar ad eum
qui memisit uos autem benedicite dñme tnarrate¬
ablatus ẽ et ultra eum uidere non potuerunt: Tunc
pros tratiperhoras tres in faciem benedixerunt dm̃ :
et exsurgentes narrauerunt omnia mirabilia eius
Magnus es dñe in a&ernum. et in omnia saecula
regnum tuum : qnm̃tuflagellas et saluas. deducis
adinferos. et reducis. et non ẽ. quieffugiat manum
tuam: confitemini dño filii is rahel : et in conspectugen¬
tium laudate eum. qnm ideo dispersituos intergen¬
tes quae ignorant eum : ut uos narretis mirabilia eius
et faciatis scire eos quia non ẽ alius ds̃ omni potens
prae ter eum : Ipse catigauit nos propter iniqui tates
nos tras. et ipse saluabit nos proptermiseri cordiam
suam : As picite ergo quae fecit uobiscum. et cum
timore et tremore confitemini illi : regem quae sa&¬

Expanded text:
sed ego cibo invisibili et potu qui ab hominibus videri sed ego cibo invisibili et potu qui ab hominibus videri non potest utor tempus est ergo ut revertar ad eum qui me misit vos autem benedicite Deum et narrateablatus est et ultra eum videre non potuerunt tunc prostrati per horas tres in faciem benedixerunt Deum et exsurgentes narraverunt omnia mirabilia eiusMagnus es, Domine, in aeternum, et in omnia saecula regnum tuum, quoniam tu flagellas et salvas: deducis ad inferos, et reducis: et non est qui effugiat manum tuam. Confitemini Domino, filii Israel, et in conspectu gentium laudate eum: quoniam ideo dispersit vos inter gentes, quae ignorant eum, ut vos enarretis mirabilia ejus, et faciatis scire eos, quia non est alius Deus omnipotens praeter eum. Ipse castigavit nos propter iniquitates nostras: et ipse salvabit nos propter misericordiam suam. Aspicite ergo quae fecit nobiscum, et cum timore et tremore confitemini illi: regemque sae
Abbreviated transcription (Latin):
dere : qn melemosrna amorte liberat. et ipsa ẽ quae pur¬
gat peccata Et facitinueni reuitã aeternã: qui autem
faciunt peccatũ et iniquitatem hos tes sunt animaesuae :¬
manifesto ergo uobis ueritatem: et non abscondam
a uobis sermonem occultũ : : quando orabas cum lacri¬
mis et sepeliebas mortuos. et derelin quebas prandiũ
et mortuos abscondebas perdiem in domotua. et noc¬
te sepeliebas : ego optuli orationemtuam dño. et quia
acceptus eras dõ neces se fuit ut temptio probarette :¬
Et nunc misit medñs ut curaremtẽ : et sarram uxorẽ
filiitui ad ae monio liberarem: ego enim sum ra fahel
angelus unus ex septem qui adstamus ante dñm ÷
Cumq haec audissent turbati sunt: et trementes
ceciderunt superfaciem suam: Dixitq: eis agelus:
pax uobis nolite timere Et enimcumes sem uobiscum
peruoluntatem dĩ ipsum benedicite. Et cantate illi
Videbar quidem uobis cummanducare. Etbibere:

Expanded text:
dere quoniam elemosyna a morte liberat et ipsa est quae purdere quoniam elemosyna a morte liberat et ipsa est quae purgat peccata et faciet invenire vitam aeternam qui autem faciunt peccatum et iniquitatem hostes sunt animae suae manifesto ergo vobis veritatem et non abscondam a vobis sermonem occultum quando orabas cum lacrimis et sepeliebas mortuos et derelinquebas prandium et mortuos abscondebas per diem in domo tua et nocte sepeliebas ego obtuli orationem tuam Domino et quia acceptus eras Deo necesse fuit ut temptatio probaret te et nunc misit me Dominus ut curarem te et Sarram uxorem filii tui a daemonio liberarem ego enim sum Rafahel angelus unus ex septem qui adstamus ante Dominum cumque haec audissent turbati sunt et trementes ceciderunt super faciem suam dixitque eis angelus pax vobis nolite timere etenim cum essem vobiscum per voluntatem Dei ipsum benedicite et cantate illi videbar quidem vobiscum manducare et bibere
Abbreviated transcription (Latin):
meduxit et reduxit sanũ: pecuniamagabelo ipsesuscepit.
Vxoremipse mehabere fecit. et demonium ab ea ipse con¬
pescuit. gaudium parentib eius fecit meipsũ ad euoratione
piscis eripuit łe quoq fecit uiderelumen caeli. et bonis
omnib: per eum repletisumus : quid illi adhaec dignum¬
poterimus dare: sed petote pater. ut roges eũ si for tedig¬
nabitur medie tatem de omnib: quae allata sunt sibias su¬
mere : Et uocantes eum pater. et filius. tulerunt eum
in partem. et rogare coeperunt ut dignaretur dimediã
partemomniũ quae ad tulerant acceptam habere : Tunc
dixit eis occulte: Benedicite dm̃ caeli et cora momnibus
uniuentib Confiteminiei qnm̃fecit uobis cummiseri cordiã:
Et enĩ sacramentũ regis absconderebonum ẽ. Opera autẽ
dĩ reuelare. et confiterihonori ficum ẽ :Bona ẽ oratio
cũ ieiunio et ele mosyna magisquam thesauros auri con¬

Expanded text:
Me duxit et reduxit sanum, pecuniam a Gabelo ipse recepit, Me duxit et reduxit sanum, pecuniam a Gabelo ipse recepit, uxorem ipse me habere fecit, et daemonium ab ea ipse compescuit, gaudium parentibus ejus fecit, me ipsum a devoratione piscis eripuit, te quoque videre fecit lumen coeli, et bonis omnibus per eum repleti sumus. Quid illi ad haec poterimus dignum dare? Sed peto te, pater mi, ut roges eum, si forte dignabitur medietatem de omnibus, quae allata sunt, sibi assumere. Et vocantes eum, pater scilicet et filius, tulerunt eum in partem: et rogare coeperunt, ut dignaretur dimidiam partem omnium, quae attulerant, acceptam habere. Tunc dixit eis occulte: benedicite deum caeli, et coram omnibus uiuentibus confitemini illi, quoniam fecit uobiscum misericordiam suam. etenim sacramentum regis abscondere bonum est: opera autem Dei revelare et confiteri honorificum est bona est oratio cum ieiunio et elemosyna magis quam thesauros auri con