comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fulneris abstergit mala & plagȩ in secretioribus
lientris : Quiacũ exterius ꝑcutim ad peccatoꝵ
in rõꝵ memoriã tacitia fflictique uocam̃ : Atqd
ante oculosnrõscuncta qͣ a nobsunt male gesta e¬
educimus et ꝑ hoc qđ foris patim magis intus quõd
fecimus dolemꝰ : Vndesit ut int̃aꝑta uulnera cor¬
poris: am plius nos abluat plaga secreta uentris:
Quia sanat neqͥtias prauioperis: occultũ uulnus
diloris: Am monen dis̃ a egrĩ quatenus sic pati¬
entiae uirtutẽ seruent : ut incessant̃ quanta re¬
demptor nr abhis quos creauerat ꝑtulit mala con¬
siderent: Qđ tot obiecta conuitior ũ ꝓbra sus¬
tenuit : qđ de manu antiqͥ hostis captiuorũ qoti
dieanimas rapiens: insultantiũ alapas accepit :
Qđ aqua nos salutis diluens a perfidorũ spu¬
tis faciẽ ñ abscondit: Quod ad uocatione sua nos
ab aet̃nis supplicus liberans: tacitus flagellato¬
lerauit : Qđ int̃ angelorũ choros pͥennes nob ho¬

Expanded text:
vulneris abstergit mala, et plagae in secretioribus vulneris abstergit mala, et plagae in secretioribus ventris; quia cum exterius percutimur, ad peccatorum nostrorum memoriam taciti afflictique revocamur, atque ante oculos nostros cuncta quae a nobis sunt male gesta reducimus, et per hoc quod foris patimur, magis intus quod fecimus dolemus. Unde fit ut inter aperta vulnera corporis amplius nos abluat plaga secreta ventris, quia sanat nequitias pravi operis occultum vulnus doloris. Admonendi sunt aegri quatenus patientiae virtutem servent, ut incessanter quanta Redemptor noster ab his quos creaverat, pertulit mala, considerent; quod tot abjecta conviciorum probra sustinuit; quod de manu antiqui hostis captivorum animas quotidie rapiens, insultantium alapas accepit; quod aqua salutis nos diluens, a perfidorum sputis faciem non abscondit; quod advocatione sua nos ab aeternis suppliciis liberans, tacitus flagella toleravit; quod inter angelorum choros perennes nobis ho
Abbreviated transcription (Latin):
nisdonũ id circobalaã ñ obtinuit : qͥa ad maledi¬
cendũ pergens: uocẽ ñm̃te muta uit: Am mone
dis̃ gri utc̃siderent qͣnti s it muneris molestia corp¬
ralis: quȩ & admissa peccata diluit : & eaquȩ potera
admixti conpescit : Quȩ sũpta ab exter ioribus pl¬
gis c̃cussȩ m̃ti penitentiae uulnera infligit Vn
uul neris abstergit qr flagellor ũ dolor uł coritas¬
tas usl ꝑ paeratas neqͥtias diluit: Sola uero uent¬
trisa opellatione mens accipi : Quia sic̃ uent̃
c̃sumit ȩscas: ita mens ꝑtractando exquoquit
curas. Quia enĩ uent̃ mens dicit᷑ : ea sententiu do¬
cedir qͣasoriptũ ẽ : Hucernadñi spiraculũ homi¬
minis : quȩ in uestigat om̃a sec reta uentris: Ac si
diper& : Diuina fflatus iilluminatio : cũ in m̃tẽ ho¬
nis uenerit eã sib: metipsi iillumin ansostendi
Qiȩ ante sc̃is p̃s aduentũ cogitationes prauas et
Iorta repoterat: et pensa re nesciebat : Liuorͦ

Expanded text:
nis donum idcirco Balaam non obtinuit, quia ad maledinis donum idcirco Balaam non obtinuit, quia ad maledicendum pergens, vocem non mentem mutavit. CAPUT gri, ut considerent quanti sit muneris molestia corporalis, quae et admissa peccata diluit, et ea quae poterant admitti compescit, quae sumpta ab exterioribus plagis concussae menti poenitentiae vulnera infligit. In vulneris abstergit, quia flagellorum dolor vel cogitatas, vel perpetratas nequitias diluit. Solet vero ventris appellatione mens accipi; quia sicut venter consumit escas, ita mens petractando excoquit curas. Quia enim venter mens dicitur, ea sententia docetur qua scriptum est: Lucerna Domini spiraculum hominis, quae investigat omnia secreta ventris Ac si diceret: Divini afflatus illuminatio, cum in mentem hominis venerit, eam sibimetipsi illuminans ostendit, quae ante Spiritus sancti adventum cogitationes pravas et portare poterat, et pensare nesciebat. Livor ergo
Abbreviated transcription (Latin):
salus abicit infirmitatis momoria reformdi
Vtanim qͥ extru semelationẽ ducitur euist̃
donditioni subditus: ꝙ ꝑcussa quã suscin& car¬
nememor et : quođ recte ꝑbalaã si tam̃ uo¬
cemdĩ subsequi oboediendo uoluisset : in ipsa
eu tineris retardatione signãt: Balaam nãq ꝑ ueni¬
re ad ꝓpositũ tendit: sed eius uotũ animalcui p̃seͥ¬
dee prȩpedit: Prohibitione quippe immo¬
rata asina angłm uidit quẽ humana mensñ
uidit : Quia plerũq: caro ꝑmolestias tarda: fla¬
gello suo m̃ti dm̃ indicat: qu ẽ mens ipsa carni p̃¬
sidensñ uidebat.. Ita ut anxieta tẽ sp̃s ꝓficere
In hoc mundo cupientis uel ut it̃ tendentis ir¬
pediat . donecei inuisibil ẽ qͥsibi obuiat in notes¬
it suȩ uxsanie sũbiugale mutũ : Quod hominis:
uoceloquens ꝓhibuit ꝓphetȩ insi pientiã : Insa:¬
nusqͥppe homo a subiugalim uto corripit᷑ qͣndoelꝰ¬
ta mons humilitatis bonũ qđ tenere debeat : ab
afflicta carne memoratur: Sedhuicorreptio¬

Expanded text:
iam reformat, ut animus qui extra se in elationem ducitur, cui sit conditioni subditus, ex percussa quam sustinet carne memoretur. Quod recte per Balaam si tamen vocem Dei subsequi obediendo voluisset in ipsa ejus itineris retardatione signatur . Balaam namque pervenire ad propositum tendit, sed ejus votum animal cui praesidet praepedit. Prohibitione quippe immorata asina angelum videt, quem humana mens non videt; quia plerumque caro per molestias tarda flagello suo menti Deum indicat, quem mens ipsa carni praesidens non videbat, ita ut anxietatem spiritus proficere in hoc mundo cupientis, velut iter tendentis impediat, donec ei invisibilem qui sibi obviat innotese vesaniae, subjugale, mutum: quod in hominis voce loquens, prohibuit prophetae insipientiam . Insanus quippe homo a subjugali muto corripitur, quando elata mens, humilitatis bonum quod tenere debeat, ab afflicta carne memoratur. Sed hujus correptio
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ datorẽ diligitds̃ No eximpenso munere tran¬
si toriã laudem quȩrant : Audiañ qđ scriptũ est
Nesciat sinistrutua quid faciat dex terutua Id
c̃piȩ dispensationi neqͥquã segloria uitȩ psentisa¬
misceat : sed o pꝰrectitudinis ippetitio ignor &
fauoris Neimpesegrae uicissi tudinẽ req uirant :
Audiam qđ scriptũ est : Cũ facis prandi ãut cȩnã
noliuocar ea micostuos neq fr̃stuos neq corna

Expanded text:
enim datorem diligit Deus . Ne ex impenso munere transitoriam laudem quaerant, audiant quod scriptum est: Nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua ; Id est, piae dispensationi nequaquam se gloria vitae praesentis admisceat, sed opus rectitudinis appetitio ignoret favoris. Ne impensae gratiae vicissitudinem requirant, audiant quod scriptum est: Cum facis prandium aut coenam, noli vocar
Abbreviated transcription (Latin):
dũ nãq: ẽ. flagella timtibus : ut & bona teporaliu ne¬
isi qͣquã ꝓmagno desideren quȩ adẽe &iam prauis ui¬
fladect ⁊ Etmala p̃sentia neq̃ quã uel ut intolerabiliu¬
me fugiant : qͥbus hic plerũq: &iã bonosafficiñ ignorat:
Ammonendis ut simalis uera cit̃ carere dosi derut¬
inno a et̃na supplicia ꝑorrescant: Neq: in hoc supplici¬

Expanded text:
ralia nequaquam pro magno desiderent, quae adesse etiam pravis vident; et mala praesentia nequaquam velut intolerabilia fugiant, quibus hic plerumque etiam bonos affici non ignorant. Admonendi sunt ut si malis veraciter carere desiderant, aeterna supplicia perhorrescant, neq
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ serpentẽ time ant : nehosti scallidus et in decepti¬
ane pꝰmodũ maiori exultatione gaudeat qd illa du¬
idũ c̃traserigida colla uictorũ calcat Plit̃ apmo
aeꝓpria c̃cupiscant : Si cpxi morũ facta diligendo
laud &no : ut ea etiã ĩmitan domultiplicento
nesi in pͦsentis uitȩ sta dio ad certam̃ alunun
deuoti fauores sed pigri speotatoresadsis¬
tant : eo post certam̃ sine briui orem a nentt
quonunc incertamine non laborant: ceetu
eorũ palmas afflicti respiciant in quorũ
nunclaboribus otiosi ꝑdurant: Ude
qui ppe peccamisi aliena benegesta ñtili¬
gimus:Sed nihil mercedis agim : sicaquȩ¬

Expanded text:
reserpentem timeant, ne hostis callidus eo in deceptireserpentem timeant, ne hostis callidus eo in deceptione postmodum majori exsultatione gaudeat, quo illa dudum contra se rigida colla victorum calcat. CAPUT propria concupiscant. Sic proximorum facta diligendo laudent, ut ea etiam imitando multiplicent, ne si in hoc praesentis vitae stadio ad certamen alienum devoti fautores, sed pigri spectatores assistant, eo post certamen sine bravio remaneant, quo nunc in certamine non laborant; et tunc eorum palmas afflicti respiciant, in quorum nunc laboribus otiosi per durant. Valde quippe peccamus, si aliena bene gesta non diligimus. Sed nil mercedis agimus, si e
Abbreviated transcription (Latin):
uere in ipsa c̃tumeliarũ i aculatione ñ potuit: ab aꝑtocer¬
tamine interĩꝗͥescens: & secreta suggestionẽ cogitatio
descit : Qui etis nãq: lã tẽpore aduictoris animũ
redit : & uł rerũ dam pnał in iuriarũ i acula ad me¬
moriã reduc̃ : cunctaquȩ sibi inlata s̃ uehem̃ t̃ exag¬
geransintolerabilia ostendit : tantoq: m̃tẽ mȩ¬
rore c̃turbat ut plerũq: uirpatiens illa se ȩqͥni¬
mit̃ tolerasse p̾uictoriã captusus erubescat:
seq: ñ redidissec̃tu melias doleat & deteriora repen¬
dero sioccasio p̃bet quȩrat: Quib ergo istissimiles:
nisi his qͥꝑ fortitudinẽ in cãpouictates s̃. Sed ꝑne
glegentiã pͥmodũ intra urbisclaustra capiuntur:
quibus r̃ similes nisihisquos inruens grauis inguo
auita non subtrahit sed lenit̃ ueniens rediuiua fe¬
uictoriã muniant : ut hostẽ publico bellosuperatd̃
insidiar moenis mtis intendant: ut languorẽ plus

Expanded text:
vere in ipsa contumeliarum jaculatione non potuit, ab aperto cervere in ipsa contumeliarum jaculatione non potuit, ab aperto certamine interim quiescens, et secreta suggestione cogitationedescit. Quietis namque tempore jam ad victoris animum redit, et vel rerum damna, aut injuriarum jacula ad memoriam reducit, cunctaque quae sibi illata sunt, vehementer exaggerans, intolerabilia ostendit; tantoque mentem moerore conturbat, ut plerumque vir patiens illa se aequanimiter tolerasse post victoriam captivus erubescat, seque non reddidisse contumelias doleat, et deteriora rependere, si occasio praebeatur, quaerat. Quibus ergo isti sunt similes, nisi his qui per fortitudinem in campo victores sunt, sed per negligentiam postmodum intra urbis claustra capiuntur? Quibus isti sunt similes, nisi his quos irruens gravis languor a vita non subtrahit, sed leviter veniens recidiva fevictoriam muniant, ut hostem publico bello superatum insidiari moeniis mentis intendant; ut languorem plus
Abbreviated transcription (Latin):
eo quidẽ tempore quo uł ad uersa patiuntur
ł c̃tu meliã saudiuntiñ ullo dolore pulsentur:
& sic patientiã exhibeant : utcustodire &iã
cordis in nocentiã non amittant: Sed cũ p̾pau¬
lulũ hȩc ipsa quȩ ꝑtulerint ad memoriã reuo¬
cant Igne sedoloris in flãmanta rgum̃ta ultio¬
nis in qͥrͦ & mansuecudinẽ quãtoller antes habu¬
er̃ retractantes in malitiã uertunt : qͥb: citius
causa pandat᷑ : Callidusnãq: adũ sariusbellũ con¬
tra duos mou&̾: Vnũ uidelic& in flã mansutcon¬
tumelias prior inferat: alterũ ꝓuocansũ taontu¬
melias lȩsus reddat: Sed plerũq dũ huiꝰ iã uic¬
tor ẽ qͥ in iuriã ꝑsuasus in rogat : ab illo uincit᷑
qͥ iillatã sibi equanimit̃ portat : Vn ergo uictor q̃ẽ
cõmouendo sub iugauit : tota c̃tra alterũ uirtuteseeri¬
git : eũq: obsistentẽ fortit̃ ec uincentẽ dol& : Quȩ ꝗl cõmo¬

Expanded text:
eo quidem tempore quo vel adversa patiuntur, eo quidem tempore quo vel adversa patiuntur, vel contumelias audiunt, nullo dolore pulsentur, et sic patientiam exhibeant, ut custodire etiam cordis innocentiam non omittant; sed cum post paululum haec ipsa quae pertulerint, ad memoriam revocant, igne se doloris inflammant, argumenta ultionis inquirunt, et mansuetudinem quam tolerantes habuerunt, retractantes in malitiam vertunt. Quibus citius causa pandatur. Callidus namque adversarius bellum contra duos movet, unum videlicet inflammans ut contumelias prior inferat, alterum provocans ut contumelias laesus reddat. Sed plerumque dum hujus jam victor est qui injuriam persuasus irrogat, ab illo vincitur qui illatam sibi aequanimiter portat. Unius ergo victor quem commovendo subjugavit, tota contra alterum virtute se erigit, eumque obsistentem fortiter et vincentem dolet; quem quia commo
Abbreviated transcription (Latin):
corã honiinib: adũsariostolera resed uirtꝰ corã
dõ diligere: & hoc solũ ds̃ sacrificiũ accipit:
qđ ante eiꝰ oculos in alta rebonioperis flãmuca¬
nitatis incendit: hincc̃qđ rursum qͥb: dã pati¬
entib: nec tam̃ diligentibus dic̃ : quidaũt fides
fistucã inoculo fristuiẽt trabẽ i noculotuoñ uidese
ꝑurbatio quippeiipatientiȩ fiftucaẽ malitia
uero in corde: trabesi noculo : Illãnãq aura tẽp¬
tationi s agitat: hanc aũ õsũmata nequitia pene
immobilit̃ pontat: Recteuͦ illic subiungitur:
Hypocrita eice primũ trabẽ deoculo tuo &
tunc uide bisoiere fistucã deoculo frĩstuỹ Ac
si ꝑdicat᷑ m̃ti iniquȩ interius dolenti : ec scãm se
exterius ꝑpatienttã de monstranti : Priusatẽ
molẽ malitiȩ excute : & tuno alios deimpatientiȩ
leuitate rep̃hende ⁊ nedũ ñstudes simula¬
tionẽ uincere : peiustibi sitaliena prauatole¬
rare : Euenire &i ã plerũq patientib sol& ut

Expanded text:
adversarios tolerare; sed virtus coram Deo, diligere; quia hoc solum Deus sacrificium accipit, quod ante ejus oculos in altari boni operis flamma charitatis incendit. Hinc est quod rursum quibusdam patientibus, nec tamen diligentibus dicit: Quid autem vides festucam in oculo fratris tui, et trabem in oculo tuo non vides ? Pertubatio quippe impatientiae festuca est; malitia vero in corde, trabes in oculo. Illam namque aura tentationis agitat, hanc autem consummata nequitia pene immobiliter portat. Recte vero illic subjungitur: Hypocrita, ejice primum trabem de oculo tuo, et tunc videbis ejicere festucam de oculo fratris tui . Ac si dicatur menti iniquae interius dolenti, et sanctam se exterius per patientiam demonstranti: Prius a te molem malitiae excute, et tunc alios de impatientiae levitate reprehende, ne dum non studes simulationem vincere, pejus tibi sit aliena prava tolerare. Evenire etiam plerumque patientibus solet ut
Abbreviated transcription (Latin):
Adca in u̾& ad muneru illius ñ respex Iratusq est
fratricidii seminariũ fuit: Nã quẽ meliorẽ se ẽẽ do¬
luit: noutcũq: eã ãputauit: Dicendũ ẽ inuidis. quiu
dũ seista Intrin sec uspeste c̃sumunt : &iã quicquid in
se aliud bonihabere uident᷑ interimunt: Vnde
scriptũ ẽ : Vita carniũ sanitascordispi¬
do ossi u inuidiu: Quidenĩ ꝑcar
nisi infirma quȩdã acteneru  et ꝗͥd
nisi fortia acta signant᷑ : Etplerũq c̃tingit ut
quidã cũ cordis in nocentiu in ñ nullis suis actib
infirmi uideant᷑ : quidã uͦiã quȩdã anteliuma nos
oculos roliusta exerceant : sed ta m̃ erga alioꝵ bonu
Intꝰ inuidiȩ pestilentia tabescunt: Bene ergo dr̃:
uita carniũ sanitascordis: Qui a sim̃tis in nocen¬
tiacustodit᷑ &iã siqͣ foris infirmas qndoq raborant᷑ Et
recte illic subdit᷑: putredo ossi ũ ĩnuidia: Quia ꝑliuo¬
ris uitiũ ante dĩ oculospereunt &iã quȩ humanis

Expanded text:
Ad Cain uero et ad munera illius non respexit: iratusque est um fuit. Nam quem meliorem se esse doluit, ne utcunque esset, amputavit. Dicendum est invidis, quia dum se ista intrinsecus peste consumunt, etiam quidquid in se aliud boni habere videntur interimunt. Unde scriptum est: Vita carnium sanitas cordis: pudo ossuum invidia. Quid enim per carnem nisi infirma quędam ac tenera et quid per ossa nisi fortia acta signantur? Et plerumque contingit, ut quidam cum vera cordis innocentia in nonnullis suis actibus infirmi videantur, quidam vero iam quidam ante humanos oculos robusta exerceant, sed tamen erga aliorum bona intus invidiae pestilentia tabescant. Bene ergo dicitur: vita carnium sanitas cordis, quia si mentis innocentia custoditur, etiamsi qua forecte illic subditur: Putredo ossium invidia, quia per livoris vitium ante Dei oculos pereunt etiam quae humanis
Abbreviated transcription (Latin):
tor egregius suꝑstitionẽ humilitatis speciem
iungit : qi dũ plus quã necesse ẽ palstinentiã
caro adterit humilitas foris ostenditur: Sed
dehacipsa humilitate grauit̃ interius suꝑ¬
bitur: & nisialiquando mensex abstmentiȩ
uirtute intu mescer& nequaquã hanc uł ut
intermagna merita pharisȩusarrogansstu¬
diose numerare dicens : leiu nobsin sabbato:
A monendis fgulȩ deditine in eo qđ ȩscarũ
delectatiome incubant luxuriȩ iemucro ne
trans figant: quanta sibi ꝑesũ loquacitas
quanta m̃tis leuitasinsidietus aspiciant: ne
dum uentri mollit̃ seruiunt uitiorũ laquei s

Expanded text:
stitioni humilitatis speciem jungit, quia dum plus quam necesse est per abstinentiam caro atteritur, humilitas foris ostenditur, sed de hac ipsa humilitate graviter interius superbitur. Et nisi aliquando mens ex abstinentiae virtute tumesceret, nequaquam hanc velut inter magna merita Pharisaeus arrogans studiose numeraret, dicens: Jejuno bis in Sabbato . Ammonendi sunt gulae dediti, ne in eo, quod escarum delectationi incumbunt, luxuriae se mucrone transfigant. Quanta sibi per esum loquacitas, quanta mentis levitas insidietur, aspiciant, ne, dum ventri molliter serviunt, vitiorum laqueis
Abbreviated transcription (Latin):
sunt uniuersi consistentes infide : sic̃ multa mem¬
Ori auditus auriũ seruiat: & ad U sũsuũ aurib
oris lingua c̃currat: Suffraget᷑ manibusuent :¬
uentrioperent᷑ manꝰ : In ipsa igit᷑ corporis positi¬
one accipimꝰ : qđ inactione seruemus : Nimisitaq
ritas qͥntȩ uirtutis ẽ quȩ alien ilaborisopera nr̃o
liuore minime cusadiuntꝰ In antiquã uersutihos¬
tis neqͥtiã di mergunt᷑ : deillonãq: scriptũ ẽ : Inui¬
diadi abolemons intrauit in orbẽtrarũ : qlenĩ
ipsecelũ ꝑdiditõdito hochomini Inuidit: eidãs¬
nationẽ suã ꝑditus: ad huc alios ꝑdendo ł mulaui
Ammonendi s̃ inuidi ut cognoscant qͥntis lap¬
sb suc crescent sru inȩ subiaceant: & dũ lło¬
rem corde ñ ꝑiciunt: ada ꝑtas operũ ned tia sde

Expanded text:
sunt universi consistentes in fide, sicut multa memsunt universi consistentes in fide, sicut multa memori auditus aurium serviat, et ad usum suum auribus oris lingua concurrat; suffragetur venter manibus, ventri operentur manus. In ipsa igitur corporis positione accipimus, quod in actione servemus. Nimis itaqueritas quantae virtutis est, quae alieni lalivore minime custodiunt, in antiquam versuti hostis nequitiam demerguntur. De illo namque scriptum est: Invidia autem diaboli mors intrarit in orbem terrarum . Quia enim ipse caelum perdidit, condito hoc homini invidit, et damnationem suam perditus adhuc alios perdendo cumulavit. Admonendi sunt invidi ut cognoscant quantis lapsibus succrescentis ruinae subjaceant, quia dum livorem a corde non projiciunt, ad apertas ope
Abbreviated transcription (Latin):
cendũnoq: ẽ beniuolis q silmitaribond
mini me fectirant quȩ laudanes apobant
Dic ei suirtutũ scitas. sic̃ stultis peccatmbus
ludicrarũ artiũ uanitas plac& : Illi nãq:
rigarũ acstrionũ gesta fauoribus effer nei
tam̃ tales ẽẽ desiderant qͣles illos c̃spiciun
eẽ quos laudant : Mirant᷑ eosplacita e isso
sed tam̃ similit̃ deuitant placere : Dicendum
suũ corredeant: & dealienis actib: ñ p̃sumant
nebon alaudent & agerer ecusent: Qt gnut
qui ꝑpo extrema ultione feriendis ꝗ iibus plas¬
di ut ꝑpendant qͣntȩ cȩcitatis s̃. qͥ alienopsio¬
te deficiunt aliena exultatione contabestunt
Quantȩ infelicitatis s̃ ꝗͣ melio ratione ꝑ¬
ximi deteriores fiunt : Dũq: augm̃ta dio¬
nȩ ꝓsperitatis aspiciunt : apud semetipsosan¬
xie afflicti cordis sui ptemoriuntur: Quidisis
infelicius : quosdũ c̃specta felicitasapp&it.
poena nequiores reddit: Alioꝵ uͦbona quȩ
habereñposs: sidiligerent sua fecissent : Sic qui ppe

Expanded text:
imitari bona minime festinant quae laudantes approbant, sic eis virtutum sanctitas, sicut stultis exspectatoribus ludicrarum artium vanitas placet. Illi namque aurigarum ac histrionum gesta favoribus efferunt, nec tamen tales esse desiderant quales illos conspiciunt esse quos laudant. Mirantur eos placita egisse, sed tamen similiter devitant placere. Dicendum esuum cor redeant, et de alienis actibus non praesumant, ne bona laudent, et agere recusent, gravius quippe extrema ultione feriendi sunt quibus pladi, ut perpendant quantae caecitatis sunt, qui alieno provectu deficiunt, aliena exsultatione contabescunt. Quantae infelicitatis sunt, qui melioratione proximi deteriores fiunt; dumque augmenta alienae prosperitatis aspiciunt, apud semetipsos anxie afflicti, cordis sui peste moriuntur. Quid istis infelicius, quos dum conspecta felicitas afficit, poena nequiores reddit? Aliorum vero bona quae habere non possunt, si diligerent, sua facerent. Sic quippe
Abbreviated transcription (Latin):
ditus ñ poꝑcit:ꝰ honorẽ itaq: suũ alieni sdat : qui addĩ
imaginẽ acsimilitudinẽ c̃ditus: uitȩ suȩ tempora
malignorũ spũum uoluntatibus athministrat:
Annos &eiã suos crudeli tradit : qui ad uolunta¬
tõ male dominantis adũ sarii accepta uiuen dispa¬
tia expendit : Ubibene subditur : Neforte im¬
pleantur ex traneiui ribustuis : & laborestui siat

Expanded text:
ditus non pepercit? Honorem itaque suum alienis dat, qui ad Dei ditus non pepercit? Honorem itaque suum alienis dat, qui ad Dei imaginem et similitudinem conditus, vitae suae tempora malignorum spirituum voluptatibus administrat. Annos etiam suos crudeli tradit, qui ad voluntatem male dominantis adversarii accepta vivendi spatia expendit. Ubi bene subditur: Ne forte impleantur extranei viribus tuis, et labores tui sint
Abbreviated transcription (Latin):
uob qđ timebatis aduenerit : łtrursũ : Tunc in uoca¬
bunt me & non exaudiã : mane consurgent & non in ue¬
nient me : Salus itaq: corporis qͣndo adbeneo perin¬
dum accepta dispicitur : qͣnti sit muneri samis sa senti¬
t̃ : Et infructuose adultimũ querit᷑ : quȩ c̃gruoc̃cessatẽ¬
pore utilit̃ non habetur : In debene ꝑsalomonẽ rur¬
surdicit᷑: Nedes alienis honorẽ tuum : & annostuos
crudeli : Neforte impleant᷑ extranei uiribustuis : &
laborestui sint indomoaliena : Etemas in nouissi¬
mis quando consũpseris carnes et corpustuũ : Qui¬
nãq: a nob alieni sunt : nisi malignisp̃s : quia cȩlestis
sunt patriȩ sorte separati : Quis uero honor nr̃t ẽ
nisi &iam quod in luteis corporibus conditi: ad con
ditoris tamen nr̃i sumꝰ i maginẽ et similitudinẽ
creati: Vł quis alius crudelis ee Nisi ille a posta
ta angelus qui et semetipsum pꝰena mortis suꝑbien¬
do ꝑculit : etinferre mortẽ humanogeneri & iãper¬

Expanded text:
 timebatis advenerit . Et rursum: Tunc invocabunt me, et non exaudiam; mane consurgent, et non invenient me . Salus itaque corporis quando ad bene operandum accepta despicitur, quanti sit muneris amissa sentitur. Et infructuose ad ultimum quaeritur, quae congruo concessa tempore utiliter non habetur. Unde bene per Salomonem rursum dicitur: Nextranei viribus tuis, et labores tui sint in domo aliena, et gemas in novissimis, quando consumpseris carnes et corpus tuum . Quinamque a nobis alieni sunt, nisi maligni spiritus, qui a coelestis sunt patriae sorte separati? Quis vero honor noster est, nisi quod etiam in luteis corporibus conditi, ad conditoris tamen nostri sumus imaginem et similitudinem creati? Vel quis alius crudelis est, nisi ille angelus apostata, qui et semetipsum poena mortis superbiendo perculit, et inferre mortem humano generi etiam per
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ  atunȩsuȩ quȩ qualit̃ s̃ cũ seruis conditi memo¬
Dñiqq̃ ãmonendis : quia contradm̃ demuner eeiꝰ suꝑbi¬
unt : si eos quosper conditionẽ tenent subditos aeqͣ¬
les sibi ꝑnaturȩ c̃sortiũ non agnoscunt: Istiammo¬
nendis ut sciant se seruos eẽ dominorum : illiãmo¬
nendis ut cognoscant se consenuos eẽ seruorum:
Istis nãq: dicit᷑: Serui oboedite carnalib domi¬

Expanded text:
ut naturae suae qua aequaliter sunt cum servis conditi, memodomini quoque admonendi sunt, quia contra Deum de munere ejus superbiunt, si eos quos per conditionem tenent subditos, aequales sibi per naturae consortium non agnoscunt. Isti admonendi sunt ut sciant se servos esse dominorum: illi admonendi sunt ut cognoscant se conservos esse servorum. Istis namque dicitur: Servi, obedite domi
Abbreviated transcription (Latin):
pescant. At contra ã monendis̃ impuri : ut qͣmgra¬
uis sit quẽcũ culpa sustinent duplicitãs laborco¬
noscant : Dũ enĩ dȩphendi metuunt : semꝑ imtbis
defensiones quȩr̃ : Sẽ ꝑpauidis suspicionib ab
nilil ad dicendũ ueria te facilius : Nadũ fauas¬
oiã suã tueri cogit᷑: durocor labore fatigat  Hano
nãq s̃ notuen oł abor labiorũ ipsorũ operialas

Expanded text:
pescant. At contra admonendi sunt impuri, ut quam grapescant. At contra admonendi sunt impuri, ut quam gravis sit, quem cum culpa sustinent, duplicitatis labor agnoscant. Dum enim deprehendi metuunt, semper improbas defensiones quaerunt, semper pavidis suspicionibus anil ad dicendum veritate facilius. Nam dum fallaciam suam tueri cogitur, duro cor labore fatigatur. Hinc namque scriptum est: Labor labiorum ipsorum operiet eos
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ lȩsit : ita ñ nũqum qͥb: dã audita uera nocuerꝰ :
Vnde corã discpłis dñs locutionẽ suã silentio tẽpe¬
ransait : Multa habȩo uobdicere : sed nunc ñ po¬
testis illa portare .IAmmonendis igit᷑ simplices
ut sic̃ fallaciã semꝑ utilit̃ uitant: ĩta ueritatẽ sẽ ꝑ uti¬
lit̃ ꝓferant .: Am monen dĩs ut simplicitatis bono
prudentiã adiungant stenꝰsic securitatẽ de simpli¬
citate possideant : uicircũ spectionẽ prudentiȩ non
amittant ÷ hinc nãq: ꝑdoctorẽ gentiũ dicit᷑: Vo¬
lo aũt uos sapientes eẽ inbono : sim plicesaũt in ma¬
lo łhincelectos suos ꝑsemetipsã ueritasam mon&
dicens : ł stote ergo prudentes sic̃ serpentes : et sim¬
plices sic̃ colũ bȩ: Qui a uidelic& inelectorum
cordibus deb& et simplicitatẽ colũbȩ astutia ser¬
pontis acuere : et serpentis astutiã colũbȩ simpli¬
citas tẽperare: Qua tenus nec sed uoti ꝑprudentiã
calleant: nec ab intellectus studio exsim plicitate tor¬

Expanded text:
 ita nonnunquam quibusdam audita vera nocuerunt. Unde coram discipulis Dominus locutionem suam silentio temperans, ait: Multa habeo vobis dicere, sed nunc non potestis illa portare . Admonendi sunt igitur simplices, ut sicut fallaciam semper utiliter vitant, ita veritatem semper utiliter proferant. Admonendi sunt ut simplicitatis bono prudentiam adjungant, quatenus sic securitatem de simplicitate possideant, ut circumspectionem prudentiae non amittant. Hinc namque per doctorem gentium dicitur: Volo vos sapientes esse in bono, simplices autem in malo . Hinc electos suos per semetipsam Veritas admonet, dicens: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae . Quia videlicet in electorum cordibus debet et simplicitatem columbae astutia serpentis acuere, et serpentis astutiam columbae simplicitas temperare, quatenus nec seducti per prudentiam calleant, nec ab intellectus studio ex simplicitate tor
Abbreviated transcription (Latin):
terius portant interius doleart peta ntȩ
uirtutis sacrificiũ qđ integrũ forasimmolant.
Intꝰ malitiȩ peste corrũ pant : & cũ ab homini¬
b: ñ agnoscit᷑ sed tam̃ subdiuina examinatio¬
ne peccat᷑ : Tantodeterior culpa dolorisfia
quanto sibi ante homines uirtutis soeciem
uindicat: Dicendũ itaq ẽ patientibusut
studeant diligere quos sibi nec esse ẽ tolo e¬
rare: nesi patientiã dilectio ñ seqͣtisnterore¬
culpã odii uirtꝰ ostensa uentat᷑ : Vnde paul¬
lus cũ dicen& caritas patiensẽ. llico adiuo¬
x̃: benignaẽ : Vi delic& ostendensq quos expatien¬
tia tolerat : amare &&iã exbenignitato non ces¬
sat: Vndeidem doctor erenuscũpatientiã
discipulissu ader& dicens : om̃isa maritudo &
ira & indignutio & clamor&blapsemia tollat᷑
a uob qͣsi cunctis exteriusi ãbene compositis adi¬
terior a c̃uertit᷑ dũ subiungit : Cũ omnima¬
lituo : Qui animirũ frustra indignatio ela¬

Expanded text:
terius portant, interius doleant, ne tantae terius portant, interius doleant, ne tantae virtutis sacrificium quod integrum foras immolant, intus malitiae peste corrumpant; et cum ab hominibus non agnoscitur, sed tamen sub divina examinatione peccatur, tanto deterior culpa doloris fiat, quanto sibi ante homines virtutis speciem vindicat. Dicendum itaque est patientibus, ut studeant diligere quos sibi necesse est tolerare; ne si patientiam dilectio non sequaturtatur. Unde Paulus cum diceret: Charitas patiens est , illico adjunxit: Benigna est; videlicet ostendens quia quos ex patientia tolerat, amare etiam ex benignitate non cessat. Unde idem doctor egregins, cum patientiam discipulis suaderet, dicens: Omnis amaritudo et ira, et indignatio et clamor, et blasphemia tollatur a vobis; quasi cunctis exterius jam bene compositis ad interiora convertitur, dum subjungit: Cum omni malitia; quia nimirum frustra indignatio, cla
Abbreviated transcription (Latin):
possidebitis animas ur̃as: Sic enimẽditimirabilit̃
sumus : ut ratio animã & anima possideat corpus
Ius uͦ animȩ acorporis posessione repellit᷑ si non pri¬
usanima aratione possidet᷑: Custodẽ igit᷑ c̃dtio¬
nis nrȩ patientiã dñs eẽ monstrauit qr mipsi nosi
possidere nosmetipsos docuit: Quanta ergosit
impatientiȩ culpa cognoscim : ꝑ quã & hoc ipsũ
amittimꝰ possidere qđ sum : Aud iant in patien¬
tes qđ ꝑs alomonẽ rursũ dicit᷑ : totũ spm̃suũ ꝓfer
rum : Impatientia quippe impellente agitus.
ut totus foras sp̃s ꝑferatur : quẽ idcircocitius ꝑ¬
turbatio eicioq nulla interius disciplina sa¬
pientiȩ circ ũ cludit: Sapiens a ũt differt etreser¬
uat in posterũ : Lesus enim in p̃s enꝰ seulcisciñ
desiderat : & &iã tolerans parci obtat : sed tam̃ uste
uindicare omã extremo iudicio ñ ignorat: Ad
contru atimonendis patientes ncineo qđ ex¬

Expanded text:
possidebitis animas vestras . Sic enim conditi mirabiliter possidebitis animas vestras . Sic enim conditi mirabiliter sumus, ut ratio animam, et anima possideat corpus. Jus vero animae a corporis possessione repellitur, si non prius anima a ratione possidetur. Custodem igitur conditionis nostrae patientiam Dominus esse monstravit, qui in ipsa nos possidere nosmetipsos docuit. Quanta ergo sit impatientiae culpa cognoscimus, per quam et hoc ipsum amittimus possidere quod sumus. Audiant impatientes quod per Salomonem rursus. Impatientia impellente agitur ut totus foras spiritus proferatur. Quem idcirco citius perturbatio ejicit, quia nulla interius disciplina sapientiae circumcludit. Sapiens autem differt et reservat in posterum. Laesus enim in praesens ulcisci se non desiderat, quia etiam tolerans parci optat; sed tamen vindicari omnia extremo judicio non ignorat. At contra admonendi sunt patientes, ne in eo quod ex
Abbreviated transcription (Latin):
liat: qͣsi moreso uee hanc inimopositã dem¬
strat: Fossa ȩrgo in altarefiat ne suꝑpositũ
sa crificium aura disꝑgat: Id est electorũ
mens patientiã custodiat : ne cõmota uento
impatientiȩ & hoc ađbene operata ẽ amit¬
tat̃ : Beneaut hec eadem fossa unius cubiti
eẽ monstratur & nimirũ si patientia ñ de¬
serit᷑ unitatis m̃suraerua t᷑: Vnde & paulus
ait : Inuicẽ onera urã portate & sic ad im
plebitis legẽ xp̃i : Lex quippexp̃ĩ ẽ caritas
anitatis : quã soliꝑficiunt qui nec cũgra¬
tũ ẽ: melior ẽ. patiens uiro forte: & qͥdo¬
minat᷑ animo suo expugnator firbium :
Minor ẽ enimuictoria urbiũ q extres
quȩ subi gunt᷑: Valde aũt maius est qued
opatientiã uincit᷑ ql ipseaseanimꝰ superatur :¬
& semetipsũ sibi metipsi subi c̃: quando cũ patꝰ.¬
entia intruse frenare conpellit: Audiant impa¬
tientes qđ electis suis ueritas dic̃ : In patientia ur̃a:

Expanded text:
liat, quasi more foveae hanc in imo positam demonliat, quasi more foveae hanc in imo positam demonstrat? Fossa ergo in altari fiat, ne superpositum sacrificium aura dispergat: id est, electorum mens patientiam custodiat, ne commota vento impatientiae, et hoc quod bene operata est amittat. Bene autem haec eadem fossa unius cubiti esse monstratur ; quia nimirum si patientia non deseritur, unitatis mensura servatur. Unde et Paulus ait:plebitis legem Christi. » Lex quippe Christi, est charitas unitatis, quam soli perficiunt, qui nec cum gratum est: Melior est patiens viro forti, et qui dominatur animo suo, expugnatore urbium . Minor enim est victoria urbium, quia extra sunt quae subiguntur; valde autem majus est quod patientiam vincitur, quia ipse a se animus superatur, et semetipsum sibimetipsi subjicit, quando eum patientia intra se frenare compellit. Audiant impatientes quod electis suis Veritas dicit: In patientia vestra
Abbreviated transcription (Latin):
q: inpatientiȩ uitium plerũq: m̃tẽ arrogantiȩ
culpa trans figit : Quia dũ dispici inmundo hoc
conat᷑ : Atq: sic ꝑ impatͥientiã usq ad arrogan¬
tiã ducit᷑ : dũqr ferre dispectionẽ ñ potest dete¬
gendo semetipsum in ostentatione gloriat᷑: Vn¬
descrintũ ẽ : melior ẽpatiens arrorante : qr uide¬
lic& elsgit patiens quȩ lib& mala ꝑ peciquã ꝑos
tentationis uitiũ bonasua occulta cognoscu at
contua elsgit arrogans bona dese aut falsa iac¬
tari nemala possit uł minima ꝑ p&i : Qui aigit᷑
cũ patientia relinqͥtur : &iã bona reliq quȩiã
pasita holo causta seruentur : Sienim in altare
sssa ñ estom ne qđ in eo sacrificiũ reppergrst suꝑ¬
ueniens aura disꝑger& : Quiduͦ accipimꝰ alta¬
rednĩnisi animã iustiꝰ quȩqͥ bone egerit tot
suꝑse ante eiꝰ oculos sacrificia imponit :
Quid aũt ẽ altaris fossa nisibonorũ patien¬
na qu edũtem ad aduersa tolerand ahumi¬

Expanded text:
que impatientiae vitium plerumque mentem arrogantiae culpa transfigit: quia dum despici in mundo hoc conatur, atque sic per impatientiam usque ad arrogantiam ducitur; dumque ferre despectionem non potest, detegendo semetipsum in ostentatione gloriatur. Unde scriptum est: Melior est patiens arrogante . Quia videlicet eligit patiens quaelibet mala perpeti quam per ostentationis vitium bona sua occulta cognosci. At contra eligit arrogans bona de se vel falsa jactari, ne mala possit vel minima perpeti. Quia igitur cum patientia relinquitur, etiam bona reliqua quae jam superposita holocausta serventur . Si enim in altari fossa non esset, omne quod in eo sacrificium reperiret, superveniens aura dispergeret. Quid vero accipimus altare Dei, nisi animam justi, quae quot bona egerit, tot super se ante ejus oculos sacrificia imponit? Quid autem est altaris fossa, nisi bonorum patientia, quae dum mentem ad adversa toleranda humi
Abbreviated transcription (Latin):
la inte fuerant benȩ gesta consundunt: Et ipuso
impulsu destruunt quicquid forsitandiu labor e
ꝓuido c̃stu xer̃: Ipsa nãq quȩ mat̃ ẽ omnium
custosq: uirtutũ ꝑ impatiene uitiũ uirtus cari¬
ntis amittit᷑: Scriptũ quippe ẽ: caritas pati¬

Expanded text:
la mente fuerant bene gesta confundunt, et improviso 43 la mente fuerant bene gesta confundunt, et improviso 43 impulsu destruunt, quidquid forsitan diu labore provido construxerunt. Ipsa namque quae mater est omnium custosque virtutum, per impatientiae vitium virtus amittitur charitatis. Scriptum quippe est: Charitas pati
Abbreviated transcription (Latin):
Sgitenim uerus doctor : ut prius ꝗudirent lauda
oarentur : Quatenꝰ eoꝵ m̃ tẽ neã manitio subiunc¬
pta c̃outer& laus p̃missa solida ro: Vt qͥ cõmotoseos
suicini finis suspicione cognouerat : Noniã red¬
Parguebat motos. sed ꝗͣ si transacta nesciens ad¬
erhuc cõmoueri ꝓhibebat : utdũ ipsa leuitate mo¬
ationis p̃dicatoris uosẽ in cognitos crederent:
Tanto rep̃hensibiles fieri qͦnto & cognosoi abil¬
sunt in patientes alit̃ paxientes : Dicendũ nã¬
uue ẽ impatientibus ꝗi dũ frenare spm̃ ne¬
glegunt: ꝓmulta &iam quȩ non a pp& untmi¬
quitatum abrupta rapiunt᷑. ꝓ uidelic& m̃te
impellit furor quoñ trahit desideriũ : &
cõmote uelut nesciens unde post doleat sciens : Di¬
cendũ quoq: inpatientibus quia dũ motionis ispul¬
supcipites quȩdã uel ut alienatiꝑagunt : uix mala sua
postquã fuerint ꝑpaerata cognoss quidũ ꝑturbati¬
qni suȩ minine obsistum: & iã siqua asẽ tranquil¬

Expanded text:
Egit enim verus doctor, ut prius audirent laudatrentur; quatenus eorum mentem ne admonitio subjuncta concuteret, laus praemissa solidaret; et qui commotos eos vicini finis suspicione cognoverat, non jam redarguebat motos, sed quasi transacta nesciens, adhuc commoveri prohibebat; ut dum de ipsa levitate motionis praedicatori suo se incognitos crederent, tanto reprehensibiles fieri, quanto et cognosci ab ilDicendum namque est impatientibus quia dum refrenare spiritum negligunt, per multa etiam quae non appetunt iniquitatum abrupta rapiuntur, quia videlicet mentem impellit furor quo non trahit desiderium; et agit commota velut nesciens, unde post doleat sciens. Dicendum quoque impatientibus, quia dum motionis impulsu praecipites, quaedam velut alienati peragunt, vix mala sua postquam fuerint perpetrata cognoscunt. Qui dum perturbationi suae minime obsistunt, etiamsi qua a se tranquil
Abbreviated transcription (Latin):
dit᷑ int̃ uos fornication talisfornicatio quãlis nec
int̃gentes ĩ tautuxor ẽ patrisquis habeat: & uos
in flati esti secũ magis luctũ habuistisut tolleret᷑
uos ꝑpt̃ uiã huiꝰ uł illius dicitis  ꝑdissolutionẽ
neglegentiȩ nullius uoseẽ monstratiss At c̃tra
pusillanimes aptius ad it̃ benea gendi reducimꝰ :
p̃hendendo corripimus : alia amplertendo
liudemus: Qu atenꝰ eorũ teneritudinẽ lausau¬
dita nutriat: quã culpa increpata castigat: ẜle¬
rũq: aũt ut ilius a pud illos ꝓficimsi& eoru
benegesta memoramꝰ: & siqͣ ab eis in ordinateges
neꝑ petraridebeant ꝓhibemꝰ: Ut & illa quȩ ni .o¬
bamus illatꝰ fauor augeat & c̃tra ea quȩrep̃ hen¬
dimꝰmagis apud pusillanimes exortatio uere¬
cund a c̃ualescat: Vnde ide. paulus cũ thessa¬
lonicenses in accepta p̃dicatione ꝑdurantes. qͣsi
deuicinomundi termino qͣdã cogoscer& pusissa¬

Expanded text:
ditur inter vos fornicatio, et talis fornicatio, qualis nec ditur inter vos fornicatio, et talis fornicatio, qualis nec inter gentes, ita ut uxorem patris quis habeat. Et vos inflati estis, et non magis luctum habuistis, ut tolleretur terviam, hujus vel illius dicitis, qui per dissolutionem negligentiae, nullius vos esse monstratis? At contra, pusillanimes aptius ad iter bene agendi reducimus, prehendendo corripimus, alia amplectendo laudemus, quatenus eorum teneritudinem laus audita nutriat, quam culpa increpata castigat. Plerumque autem utilius apud illos proficimus, si et eorum bene gesta memoramus. Et si qua ab eis inordinate gesne perpetrari debeant prohibemus, ut et illa quae approbamus, illatus favor augeat, et contra ea quae reprehendimus magis apud pusillanimes exhortatio verecunda convalescat. Unde idem Paulus cum Thessalonicenses in accepta praedicatione perdurantes, quasi de vicino mundi termino quadam cognosceret pusilla
Abbreviated transcription (Latin):
ros dedignant᷑. Isti aũt̃ dũ nunis infirmitatis suȩ sunt c̃¬
scii plerũq indisperationẽ cadunt : Illi singularit̃sũ¬
maȩstimant cunctaquȩ agunt: Istidis pecta uehem̃ t̃
putant eẽ quȩ faciunt : & idcirco indisperationẽ frar¬
guntur Subtilit̃ itaq ab arguente discutienda s̃ ope
runter uorũ : Vtinquosibi place ant ostendant᷑ qͥ adõ
displicent: Tunc enĩ ꝓteruos melius corrigimus. cũe
quȩ bene egisse credunt maleacta monstramꝰ: Vt
unde adepꝰtagł a credũt Indentilis cfusio sub sequat᷑ :
niunt : si alteriusculpȩ manifestioris et ex latere
requisitȩ lieꝓperio c̃ funduntur : Vtex eo qđ defin¬
dere nequeunt : cognoscant setenere m ꝓbequod
defendunt : Vndecũ ꝓtue pauluscorinthiosad¬
uorsũ se inuicẽ uider& inflatos : utalius apollo
alius pauli. aliuscephȩ. alius xp̃i eẽ sedicerae :
Incestusculpã in medio dedux̃: quȩ apud eos e ꝑpe¬
trata fuerat : & in correctaremanebat dicens: Au¬

Expanded text:
ros dedignantur; isti autem dum nimis infirmitatis suae sunt conscii. plerumque in desperationem cadunt. Illi singulariter summa aestimant cuncta quae agunt, isti vehementer despecta putant esse quae faciunt, et idcirco in desperatione franguntur. Subtiliter itaque ab arguente discutienda sunt opera protervorum, ut in quo sibi placent, ostendantur quia Deo displicent. Tunc enim protervos melius corrigimus, cum ea quunde adepta gloria creditur, inde utilis confusio subsequatur. Nniunt, si alterius culpae manifestioris, et ex latere requisitae in proprio confunduntur; ut ex eo quod defendere nequeunt, cognoscant se tenere improbe quod defendunt. Cum proterve Paulus Corinthios adversum se invicem videret inflatos, ut alius Apollo, alius Pauli, alius Cephae, alius Christi esse se diceret , incestus culpam in medium deduxit, quae apud eos et perpetrata fuerat, et incorrecta remanebat, dicens: Au
Abbreviated transcription (Latin):
hebrȩorũ quosdã sapientes quosdã uero &iã tardio¬
res ãd moner& : illgs de cõpletione testam̃ti uete¬
ris loquenseorũ sapientiã argum̃to superauit dicas
Qđ enĩ antiquat᷑ & nescit: ꝓpe interitũ est Cũuisolis
exemplis quos dã trahendos cerner& in eadenepła

Expanded text:
Hebraeorum quosdam sapientes, quosdam vero etiam tardioHebraeorum quosdam sapientes, quosdam vero etiam tardiores admoneret, illis de completione Testamenti Veteris loquens, eorum sapientiam argumento superavit, dicens: Quod enim antiquatur et senescit, prope interitum est . Cum vero solis exem
Abbreviated transcription (Latin):
liter ammonendis sapientes huius scłi : atq alt̃
ebetes: Sapientes quippe ãmonendis : utamit¬
tant scire quȩ sciunt: ebetesqq ã monendis. ut
appetant scire quȩnesciunt : In illis hoc primũ de¬
struendũ ẽ : qđ se sapientes arbitrantur: In istisiam
aedificium corda parauerunt : Cũ ilꝓs laboran¬
duntẽ : ut sapientius stultifiant : Stultum sa¬
pientiam deserant : et sapientẽ dĩ stultitiã dis¬
eant: Istis uero p̃dicandũ ẽ. ut ab ea quȩputa t᷑
stultitia adueram sapientiã uiciniu ꝑtranse¬
piens eẽ in hoc scło : stultus fiat utsit sapiens:
ꝑtrursu: quȩstulta s mundiclegitalsi utc̃fundat sapientes
illos plerũq ratiocinationis argum̃ta : istos nonnũ quã
melius exempla conuertunt: illas nimirũ ꝓdestut insuis
alligationisus uicti iaceant : Istis uero aliquando suf¬
ficit V laud ab ilia aliorũ facta cognoscant: Vnde magis¬
ter egregius sapientibus & insipientibus deluitor: cum

Expanded text:
liter admonendi sunt sapientes hujus saeculi, atque aliter hebetes. Sapientes quippe admonendi sunt, ut amittant scire quae sciunt; hebetes quoque admonendi sunt, ut appetant scire quae nesciunt. In illis hoc primum destruendum est, quod se sapientes arbitrantur; in istis jamaedificium corda paraverunt. Cum illis laborandum est, ut sapientius stulti fiant, stultam sapientiam deserant, et sapientem Dei stultitiam discant; istis vero praedicandum est, ut ab ea quae putatur stultitia, ad veram sapientiam vicinius transepiens esse in hoc soeculo, stultus fiat, ut sit sapiens ; rursum: Quae stulta sunt mundi elegit Deus, ut confundat sapientes . Illos plerumque ratiocinationis argumenta, istos nonnunquam melius exempla convertunt. Illis nimirum prodest, ut in suis allegationibus victi jaceant; istis vero aliquando sufficit ut laudabilia aliorum facta cognoscant. Unde et magister egregius, sapientibus et insipientibus debitor , cum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ꝑ hor rescat: Nã cũ p̃positis delinquimus. eiꝰ
ordinationi quieos nob̵ p̃tulit obuiamus: Vnde &¬
mov ses quoq: cũ contrase eta a ronc̃queri popłm
cognouiss& : ait: Nos enĩ quid suinus nec con¬

Expanded text:
est, perhorrescat. Nam cum praepositis delinquimus, ejus est, perhorrescat. Nam cum praepositis delinquimus, ejus ordinationi, qui eos nobis praetulit, obviamus. Unde Moyses quoque cum contra se et Aaron conqueri populum cognovisset, ait: Nos enim quid sumus? nec con
Abbreviated transcription (Latin):
tationis abstinentes p̃positor ũ uitã nullo linguȩ
gladio ꝑcutiunt. & iam cũ deimꝑfectione nep̃hen¬
dundi & ui eisiquando ꝓ infirmitate sese abstinere uix
possun ut extremu quȩdã atq exterioru p̃posito&
mala. sedta m̃ humilit loquantur quasi orãclami¬
dissilent̃ incidunb Quia uidelicae dũ p̃latȩ di¬
gnitati saltim in noxie celatent̃ derogant : quasi
regis suꝑ positi uestẽ foedant: Sedtam̃ ad semetipo¬
sosredeunt : seque uehem̃tissime uł de tenuissim a
uerbi laceratione rep̃hendunt: Vn debene et
illicscriptũ .ẽ.: Post hȩc đđ ꝑcussit corsũũ eo qđ
ab scidiss& orã clamidis saul Facta quippe p̃¬
positorum oris gladio ferienda non sunt : & iam
cũ recte rep̃hendenda iudicant᷑: Siquando uͦ
c̃traeosul in minimis lingualabitur : nec esse
ẽ utł fflictionẽ penitentiȩ corͦͥmat urs Qua¬
tenus adsemetipsũ redeats eccũ p̃positȩ potesta¬
ti deliquerit: ei c̃trase iudicium a quo sibi p̃lata

Expanded text:
itam nullo linguae gladio percutiunt, etiam cum de imperfectione reprehendunt. Qui et si quando pro infirmitate sese abstinere vix possunt ut non extrema quaedam, atque exteriora praepositorum mala, sed tamen humiliter loquantur, quasi oram clamidis silenter incidunt, videlicet dum praelatae dignitati saltem innoxiae et latenter derogant, quasi regis superpositi vestem foedant. Sed tamen ad semetipsos redeunt, seque vehementissime vel de tenuissima verbi laceratione reprehendunt. Unde bene et illic scriptum est: Post haec David percussit cor suum, eo quod abscidisset oram chlamydis Saul . Facta quippe praepositorum oris gladio ferienda non sunt, etiam cum recte reprehendenda judicantur. Si quando vero contra eos, vel in minimis lingua labitur, necesse est ut per afflictionem poenitentiae cor prematur, quatenus ad semetipsum redeat, et cum praepositae potestati deliquerit, ejus contra se judicium a quo sibi praelata
Abbreviated transcription (Latin):
quiꝰ dominabitur tui qͥ fec̃ te: Impudentes qq̃ de¬
linquentes galat has a ꝑ te paulus increpatdicens:
Oinsensatigala thȩquis uos fascinauit s & rursum
sic stulti estis. ut cũ spũ cȩperitis nunc carne c̃suma¬
mini : Culpas uero uerecundantiũ ꝗsi cõnpatiens

Expanded text:
quia dominabitur tui qui fecit te . Impudenter quoque dequia dominabitur tui qui fecit te . Impudenter quoque delinquentes Galatas aperte Paulus increpat, dicens: O insensati Galatae, quis vos fascinavit ? Et rursum: Sic stulti estis, ut cum spiritu coeperitis, nunc carne consummamini ? Culpas vero verecundantium quasi compatiens
Abbreviated transcription (Latin):
p̃positorũ ur̃oꝵ qui uob locutis uerbũ dĩ: quoꝵ in¬
tuentes exitũ c̃uersationis: Imitamini fidẽ : qͣte¬
nus & illos uictrix ratio franger& : et istos ad maiora
c̃scendere imitatioblanda su ader&: AUI
Illosnãq ab impudentiȩ uitio ñ nisi increpatio
dura c̃pescit : Istos aũt plerũq ad melius exortatiomo¬
desta c̃ponit: Illia ũt se delinquere nesciunt:
nisi eiam apluribus increpentur : Istis plerũq ud
conũsationẽ suffic̃ qđ eis doctor malasua saltĩlenit̃
ad memoriã reducit: Illos melius corrigit qui in¬
uehendo rep̃hendit : Istis añt maior ꝓfectus ad duci¬
tur : si hoc qđ in eis rep̃hendit᷑ qua si exlatere tanzo¬
t᷑: Impudentẽ quippe iudȩorum plebẽ dñsaꝑre
inciepansait: Fronsmuli eris mereti cis factaẽ
Itibi noluistierubescere: Etrursũ uerecandantẽ
cro fou&e dicens: Confusions adolescentiȩ tuȩ obli¬
uisceris & obꝓbriiuiduitatis tuȩ ñ recordaberis.

Expanded text:
i vobis locuti sunt verbum Dei, quorum intuentes exitum conversationis, imitamini fidem ; quatenus et illos victrix ratio frangeret, et istos ad majora conscendere imitatio blanda suaderet. 41 CIllos namque ab impudentiae vitio non nisi increpatio dura compescit; istos autem plerumque ad melius exhortatio modesta componit. Illi se delinquere nesciunt, nisi etiam a pluribus increpentur; istis plerumque ad conversionem sufficit quod eis doctor mala sua saltem leniter ad memoriam reducit. Illos melius corrigit qui invebendo reprehendit; istis autem major profectus adducitur, si hoc quod in eis reprehenditur quasi ex latere tangatur. Impudentem quippe Judaeorum plebem Dominus aperte increpans, ait: Frons mulieris meretricis facta est tibi, noluisti erubescere . Et rursum verecundantem refovet, dicens: Confusionis adolescentiae tuae oblivisceris, et opprobrii viduitatis tuae non recordaberis,
Abbreviated transcription (Latin):
ta ammonitio adspẽ reducat: Districte itaq con¬
tra illos diuine sententia e ꝓferendȩ s̃ : ut ad corniti¬
onẽ sui considerata ȩt̃na anim aduersione reuo¬
centurꝰ Audiant enĩ inselmpletũ eẽ quod scriptum
est: Sicantun deris stultu inpila qͥsiptisa nasfe¬
niente de suꝑ pilo: nona uferetus ab eo stultitia

Expanded text:
ta admonitio ad spem reducat. Districte itaque conta admonitio ad spem reducat. Districte itaque contra illos divinae sententiae proferendae sunt, ut ad cognitionem sui considerata aeterna animadversione revocentur. Audiant enim in se impletum esse quod scriptum est: Si confuderis stultum in pila, quasi ptisanas ferienti desuper pilo, non auferetur ab eo stultitia