comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
&imo habeat cauũ. Adidautẽ ad fixũ sit exaere tympanũ habens foramen
ꝑ qđ ex castello inidaqua in fluat: In eoautẽminus tympanũ inludatur
cardinib &tornomasculo & femina int̃secoartatis itautiminus timpanũ quẽ admodum
epitoniũ in maioretircũ agendo astelenit̃q uersatur Maioresautẽ tỹpani labrum
equisintiullis cec lX X. puncta habeat signati minor uero orbiculus in ex trema circina¬
tione figxĩ habeat ligulã. cuiuscacumen dirigat ad punctorũ regiones. in quaeo orbicu-¬
lo tẽperatũ sit foramen: quia intympanũ aquainfluit. ꝑid & seruit administrationem
Cũ uitẽ in muoris tympani libro fuerint signorũ cdestiũ deformationes. Idautẽsit in motũ
& in sũmohabeit deformitũ cancri signorũ ad ꝑpendiculũ ei: inimo capricorni addextrã spec¬
tantis librȩ ad sinisbrã ari&issigni Ca&eriq int̾eorũ spatia designata sint utuincaelo uiden¬

Expanded text:
in imo habeat cavum. ad id autem adfixum sit ex aere tympanum habens foramen, in imo habeat cavum. ad id autem adfixum sit ex aere tympanum habens foramen, per quod ex castello in id aqua influat. in eo autem minus tympanum includatur cardinibus ex torno masculo et femina inter se coartatis, ita uti minus tympanum quemadmodum epitonium in maiore circumagendo arte leniterque versetur. Maioris autem tympani labrum aequis intervallis CCCLXV puncta habeat signata, minor vero orbiculus in extrema circinatione fixam habeat lingulam, cuius cacumen dirigat ad punctorum regiones, inque eo orbiculo temperatum sit foramen, quia in tympanum aqua influit per id et servat administrationem. cum autem in maioris tympani labro fuerint signorum caelestium deformationes, id autem sit inmotum et in summo habeat deformatum cancri signum, ad perpendiculum eius in imo capricorni, ad dextram spectantis librae, ad sinistram arietis signum, ceteraque inter eorum spatia designata sint, uti in caelo viden
Abbreviated transcription (Latin):
tympaniuersatio alia sefficit. utimaior pars circuli signiferi aliasminus inuersatio¬
nib: suis tẽporib: design& honorarũ propri&ates. Namq insingulis signis sui
usqm̃ sis dierũ numeri cauasuNt ꝑfecta cuius bulla que solis imaginẽ horologuis
tenereuidentur. significat horarũ spatia ea trans lata exterebratione interebrationẽ
m̃sis uertentis ꝑficit cursũ suũ. Itaq quẽ ad modũ solpersiderũ spatia uadens
dilatat contrahitq: dies &horas sicbulla in horologiis ingrediens peb puncta
contra centri tympani uersationẽ cotidie cũ transfertur aliis tẽporibus ꝑlati¬
ora aliis ꝑangustiora spatia menstruis finitionib imaginisefficit horarũ & dierũ
Deadministratione autẽ aque quẽ ad modũ se tẽper& adrationẽ. sicerit faciendũ
ostfrontẽ horologii intracon loc&ur castellũ in idquȩ ꝑfystulã saliata quae

Expanded text:
tympani versatio alias efficit, uti maior pars circuli signiferi, alias minor in versatiotympani versatio alias efficit, uti maior pars circuli signiferi, alias minor in versationibus suis temporibus designet horarum proprietates. namque in singulis signis sui cuiusque mensis dierum numeri cava sunt perfecta, cuius bulla, quae solis imaginem horologiis tenere videtur, significat horarum spatia. ea translata ex terebratione in terebrationem mensis vertentis perficit cursum suum. Itaque quemadmodum sol per siderum spatia vadens dilatat contrahitque dies et horas, sic bulla in horologiis ingrediens per puncta contra centri tympani versationem, cotidie cum transfertur aliis temporibus per latiora, aliis per angustiora spatia, menstruis finitionibus imagines efficit horarum et dierum. De administratione autem aquae, quemadmodum se temperet ad rationem, sic erit faciendum. Post frontem horologii intra conlocetur castellum in idque per fistulam saliat aqua et
Abbreviated transcription (Latin):
crescentias facere thorarũ. fiunt&iã aliogenere horologia hiberna qua eanapori¬
cadicuntur. ꝑficiuntq rationib: his. horae disponuntur exuirgulis aeneis exina¬
lemmatos descriptionse abcentro dispositȩ infronte ineec circuli sust circũdati
menstrua spatu finientes. posthasuirgulas tympanũ in quodescriptus & depictus
est munđ signiferq circulus descriptioq exxii cȩlestium signorũ figurita
cuius&centro deformatio unũ maius alterũ minus. Posteriori autem pasti tỹ¬
pano medio axis uersatilis ÷ inclusus. inquȩ eo axiȩnea mollis catena est inuoluta
ex qua pend& exuna parte phellos siuetympanũ quiabaqua subleuatur altero
aequopondere. phellis acomasa brumali. Ita quantũ abaqua phellos subleuat᷑
tantũ saburrȩ pondus infradeducens uersax axem. Axisautẽ tympinũ. cuius

Expanded text:
crescentias faciat horarum. Fiunt etiam alio genere horologia hiberna, quae anaphoricrescentias faciat horarum. Fiunt etiam alio genere horologia hiberna, quae anaphorica dicuntur perficiunturque rationibus his. horae disponuntur ex virgulis aeneis ex analemmatos descriptione ab centro dispositae in fronte; in ea circuli sunt circumdati menstrua spatia finientes. post has virgulas tympanum, in quo descriptus et depictus est mundus signiferque circulus descriptioque ex XII caelestium signorum fit figurata, cuius ex centro deformatio unum maius, alterum minus. posteriori autem parte tympano medio axis versatilis est inclusus inque eo axi aenea mollis catena est involuta, ex qua pendet ex una parte phellos sive tympanum, qui ab aqua sublevatur, altera aequo pondere phelli sacoma saburrale. Ita quantum ab aqua phellos sublevatur, tantum saburrae pondus infra deducens versat axem, axis autem tympanum. cuius
Abbreviated transcription (Latin):
autexemptus in singulis dieb & mensib ꝑficere cogit. Praeclusiones aquarũ ad tẽperin¬
dũ ita suNt constitutȩ m&efiuNt duȩ unasolida unacauã extorno itaꝑfecte. utalia
inaliam inire conuenireq possit. & eademregula laxatio earũ auteoastatio efficiat
autuehem̃tẽ autlenẽ in cauis aque influentẽ cursũ: Itahisrationib &michinatione
exaqui conponuntur horologiorũ adhibernum usum conlocationes Sinautem
cuncorũ adiectionib: & detractionib correptiones dierũ autcrescentiȩ ex cuneis
non ꝓbabuntur fieri qđ cunei sepissime uitia faciuNt siceritexplicandũ. Incolumel¬
la horae exanalẽmatos transuerse describant᷑ menstrueq lineȩ columella signent᷑
eaq colũna uersatilis ꝑficiatur. utiadsigillũ uirgulĩq quauirgula egrediens sigillũ
ostendit horas colũna uersantur continentur suis. cuiusq mensib breuitates &

Expanded text:
aut exemptus in singulis diebus et mensibus perficere cogit. praeclusiones aquarum ad temperanaut exemptus in singulis diebus et mensibus perficere cogit. praeclusiones aquarum ad temperandum ita sunt constitutae. metae fiunt duae, una solida, una cava, ex torno ita perfectae, ut alia in aliam inire convenireque possit et eadem regula laxatio earum aut coartatio efficiat aut vehementem aut lenem in ea vasa aquae influentem cursum. ita his rationibus et machinatione aqua componuntur horologiorum ad hibernum usum conlocationes. Sin autem cuneorum adiectionibus et detractionibus correptiones dierum aut crescentiae †ex cuneis non probabuntur fieri, quod cunei saepissime vitia faciunt, sic erit explicandum. in columella horae ex analemmatos transverse describantur, menstruaeque lineae columella signentur. eaque columna versatilis perficiatur, uti ad sigillum virgulamque, qua virgula egrediens sigillum ostendit horas, columna versando continenter suis cuiusque mensibus brevitates et
Abbreviated transcription (Latin):
horologiorũ exaqua conparationes explicuit. Primũq constituit cauum ex auro
ꝑfectum autex gẽma terebrata. Caenĩ necterunt᷑ percussuaque. nec sordes recipiuñt
ut obturent᷑: Namque ȩqualiter ꝑ id cauum influensaqua subleuat scaphum
inuersum qđ ab artificibus phellos siue tympanum dicitur in quocon locataest regula
uersaitile tympanũ denticulis aequalibussunt ꝑfecta. quidenticuli alius alium inpellentes
uersationes modicas faciuNt & motiones. Itẽ alieregulȩ aliaq tympana adeundem
modum denlata unamotione coactauersando faciuNTeffectus uarietatesq motionũ
inqͥb mouent᷑ sigillauertuntur metȩcalculi autoua ꝓiciuntur. bucin ecanunt reliqua¬
que ꝑerga. In his&iã autincolũna autparastatica horedescribunt᷑ quaesigillũ egrediens
abimouirgula significat indiẽ totũ. quorũ breuitates autcrescentias cuneorũ adiectͦ

Expanded text:
horologiorum ex aqua comparationes explicuit. primumque constituit cavum ex auro horologiorum ex aqua comparationes explicuit. primumque constituit cavum ex auro perfectum aut ex gemma terebrata; ea enim nec teruntur percussu aquae nec sordes recipiunt, ut obturentur. Namque aequaliter per id cavum influens aqua sublevat scaphium inversum, quod ab artificibus phellos sive tympanum dicitur. in quo conlocata est regula iuxta versatile tympanum. denticulis aequalibus sunt perfecta, qui denticuli alius alium inpellentes versationes modicas faciunt et motiones. item aliae regulae aliaque tympana ad eundem modum dentata una motione coacta versando faciunt effectus varietatesque motionum, quibus moventur sigilla, vertuntur metae, calculi aut ova proiciuntur, bucinae canunt, reliquaque parerga. In his etiam aut in columna aut parastatica horae describuntur, quas sigillum egrediens ab imo virgula significat in diem totum. quarum brevitates aut crescentias cuneorum adiectus
Abbreviated transcription (Latin):
sedelectare. Nam quecũ uoluiss& in taberna sui patris speculũ itapendere utcũ duoer&ur
sursumq: reducer&ur. linealatens pondusdeducer&. Ita conlocauit machinationem
Canalẽ ligneũ subtignofix̃. ibiq troclea sconlocauit. ꝑ canalẽ ligneã inangulũ dedux̃.
ibiq tubulos strux̃. in eospilã plũbeam ꝑ lineamdimit tendĩ curauit Itapondus cum
decurrendo inangustias tubulorũ premer& caelicrebritatẽ uehem̃tidecursu ꝑ faucesfre¬
quentum caeli confressione solidatam extrudensinaerem patentẽ offensionẽ tactu soni¬
tus expresserat claritatẽ. Ergodesbius cumanĩa duertiss& extractucaeli & expressionib:
spiritus uocesq nasci his principiis usus hydraulicas machinas primus instituit Item
aquarũ expressiones automato pictasq machinas multaq dilitiarũ genera in his &um

Expanded text:
se delectare. namque cum voluisset in taberna sui patris speculum ita pendere, ut, cum duceretur se delectare. namque cum voluisset in taberna sui patris speculum ita pendere, ut, cum duceretur susumque reduceretur, linea latens pondus deduceret, ita conlocavit machinationem. Canalem ligneum sub tigno fixit ibique trocleas conlocavit; per canalem lineam in angulum deduxit ibique tubulos struxit; in eos pilam plumbeam per lineam demittendam curavit. ita pondus cum decurrendo in angustias tubulorum premeret caeli crebritatem, vehementi decursu per fauces frequentiam caeli compressione solidatam extrudens in aerem patentem effusione acuti sonitus expresserat claritatem. Ergo Ctesibius cum animadvertisset ex tractu caeli et expressionibus spiritus sonitus vocesque nasci, his principiis usus hydraulicas machinas primus instituit. item aquarum expressiones automatopoetasque machinas multaque deliciarum genera, in his etiam
Abbreviated transcription (Latin):
siuclacunais qđ &iam inciroo flaminio est positũ scopinis syracusius prosta histo¬
rumena parmenion prospandema. theodosius & andrias patrocles pelecinum
dioniso: porusconium. Apollonius paretrã aliaq genera & qui su prascripti
suNt & alii plures inuentareliquer̃ uti conarchenen conatũ plinthiũ antiboraeum
Idemex his generib uiatoria penonsilia utifierent plures scriptareliquerunt.
ex quorũ libris siquiuelitsubiectiones inuenire poterit . dũ modosciat analẽmatos de¬
scriptiones Itẽ sunt ex aqua conquisite abeisdem scriptorib horologiorũ rationes. pri¬
mũq ac lesbio alexandrino. qui&um spiritus naturalis incũ atticasq res inuenit. sed uti
fuerintea exquisita dignũstudiosis agnoscere. Cles biusenĩ fuerat alex andrie natus.
pitie tonsore isingenio & industrimigna p̃t̃reliquos excellens dictus est artificiosis reb:

Expanded text:
sive lacunar, quod etiam in circo Flaminio est positum, Scopinas Syracusius; pro\s ta\ istosive lacunar, quod etiam in circo Flaminio est positum, Scopinas Syracusius; pro\s ta\ istorou/mena Parmenion, pro\s pa=n kli=ma Theodosius et Andrias, Patrocles pelecinum, Dionysodorus conum, Apollonius pharetram, aliaque genera et qui supra scripti sunt et alii plures inventa reliquerunt, uti conarachnen, conicum plinthium, antiboreum. item ex his generibus viatoria pensilia uti fierent, plures scripta reliquerunt. ex quorum libris, si qui velit, subiectiones invenire poterit, dummodo sciat analemmatos descriptiones. Item sunt ex aqua conquisitae ab eisdem scriptoribus horologiorum rationes, primumque a Ctesibio Alexandrino, qui et vim spiritus naturalis pneumaticasque res invenit. sed uti fuerint ea exquisita, dignum studiosis agnoscere. Ctesibius enim fuerat Alexandriae natus patre tonsore. is ingenio et industria magna praeter reliquos excellens dictus est artificiosis rebus
Abbreviated transcription (Latin):
siueꝑ aequi noctules. aut&iã ꝑmenstruas insubiectionib rationes horarũ erunt
exinallematios describende: subicunturq: in eo multe uari&ates & genera horo¬
logiorũ & describunt᷑ rationihis artificiosis. Omnium autẽ figurarũ descriptio¬
nũq carũ effectus unus utidies equi noctialis brumalisq idemq solstitialis induo¬
decĩ pastes equalitersitdiuisũ. Quas obres non pigritia deterritus pret̃missis.
sed nemulta scribendo offendã aquibusq inuenta sunt genera descriptionesque
horologiorũ exponã. Neq enĩ nunc nouagenera inuenire possũ. pecaliena ꝓ
meis predicandauidentur. Itaq qua eno bis tradita sunt &iquib sint inuentidica
Semicycliũ excauatũ exquadrato adexclimaq succisum berosus chaldeus dicit᷑
inuenisse scaphen siue hemisperiũ dicitur aristhareus samius. idem &ã discum
in planitu arachanen cudoxus astrologus non nullidicuNt apollonium panthiũ

Expanded text:
er aequinoctiales aut etiam per menstruas in subiectionibus rationes horarum erunt ex analemmatos describendae, subiciunturque in eo multae varietates et genera horologiorum et describuntur rationibus his artificiosis. omnium autem figurarum descriptionumque earum effectus unus, uti dies aequinoctialis brumalisque itemque solstitialis in duodecim partes aequaliter sit divisus. quas ob res non pigritia deterritus praetermisi, sed ne multa scribendo offendam, a quibusque inventa sunt genera descriptionesque horologiorum, exponam. neque enim nunc nova genera invenire possum nec aliena pro meis praedicanda videntur. itaque quae nobis tradita sunt et a quibus sint inventa, dicam. Hemicyclium excavatum ex quadrato ad enclimaque succisum Berosus Chaldaeus dicitur invenisse; scaphen sive hemisphaerium Aristarchus Samius, idem etiam discum in planitia; arachnen Eudoxus astrologus, nonnulli dicunt Apollonium; plinthium
Abbreviated transcription (Latin):
nas inuener̃ &easposteris explicatas reliquer̃ quorũ scientie suNt hominibus
suspiciendȩ qđ tantacura fueruNt ut &iã uideant᷑ diuinam̃te tempestatium
significatos postfuturos anteꝓnunture qua sobres haȩceorũcuris studiisq sunt
concedenda INobis autẽ ab hisse parandȩ s̃ rationes explicande menstruae die¬
rũ breuitates idemq depilationes: Namq sol equi noctiali tempore
ari& elibraq uersindo qua segnomone pastes habent nouẽ ea sumbrȩfacit uiii
Indelinatione cȩli quae estromae. idẽq athenis quemagnesuNt gnomonis partes .iiii¬

Expanded text:
nis invenerunt et eas posteris explicatas reliquerunt. quorum scientiae sunt hominibus nis invenerunt et eas posteris explicatas reliquerunt. quorum scientiae sunt hominibus suspiciendae, quod tanta cura fuerunt, ut etiam videantur divina mente tempestatium significatus post futuros ante pronuntiare. quas ob res haec eorum curis studiisque sunt concedenda. Nobis autem ab his separandae sunt rationes et explicandae menstruae dierum brevitates itemque dilatationes. namque sol aequinoctiali tempore ariete libraque versando, quas e gnomone partes habet novem, eas umbrae facit VIII in declinatione caeli, quae est Romae. itemque Athenis quam magnae sunt gnomonis partes
Abbreviated transcription (Latin):
est concedendum. qđ  pruesteorũ gentili logiȩ ratio. uti possint antefacta & futu¬
r exratiocinationib astrorũ explicare. E orũ autẽ inuentiones reliquer̃ inquȩ
sollertia acuminibq. fuer̃ magnis quiabipsa natione chaldeorũ ꝓfluxerunt.
primusq berosus in insula &ciuitate coo consedit ibiq aperuit disciplinam.
posteastudens antipat̃ iterũq achinapolus qui&ũ nonenascentiã sed excon¬
ceptione gentili logiȩ rationes explicatis reliquid: Denaturalibus autem re¬
bus thales milesius anadigoras gligomcus. pythagoras. samius. ⁊enophanes.
colophonius democritus. abderites ritiones quib erebus naturrerum guberna¬
rentur. quẽ ad modũ cũq effectus habeat ex cogitatus reliquer̃. quorũ inuenta
lophilippus hypparcus aratus. cȩteriq: exastrologia para pȩgmatorũ discipli¬

Expanded text:
est concedendum, quod propria est eorum genethlialogiae ratio, uti possint ante facta et futuest concedendum, quod propria est eorum genethlialogiae ratio, uti possint ante facta et futura ex ratiocinationibus astrorum explicare. eorum autem inventiones reliquerunt inque ea re sollertia acuminibusque fuerunt magnis, qui ab ipsa natione Chaldaeorum profluxerunt. primusque Berosus in insula et civitate Coo consedit ibique aperuit disciplinam, post ei studens Antipater iterumque Athenodorus, qui etiam non e nascentia sed ex conceptione genethlialogiae rationes explicatas reliquit. De naturalibus autem rebus Thales Milesius, Anaxagoras Clazomenius, Pythagoras Samius, Xenophanes Colophonius, Democritus Abderites rationes, quibus e rebus natura rerum gubernaretur quemadmodum quaeque effectus habeat, excogitatas reliquerunt. quorum inventa o, Philippus, Hipparchus, Aratus ceterique ex astrologia parapegmatorum discipli
Abbreviated transcription (Latin):
subcuNt sicircameridinũ cardinẽ quiest ꝓpter inclinationẽ mundi subiectus
terrȩsidera uersibunda latentiaq nonhabent egressus orientis supraterrã. Itaq
corũ figurationes ꝓpterobstantũ terrȩ nopsunt notȩ. huius autem rei
index est stella canopi quaehis regionibus est ignota. renuntiant. autem negotia¬
tores quiadex tremis aegrpti regiones ꝓximasq ultimis finib terrȩ terminati¬
ones fuerunt demundi crcaterrã ꝑuolitantia duodecĩq signorũ & septem triona¬
li meridiuniq: partesiderũ dispositione ut sit ꝑspectus docui. Namq exeamun¬
di uersitione & contrario solis persignacursũ gnominũq: ȩ qui noctulib umbri
analem natorũ inueniuNur descriptiones. ceteriexastrologia quoseffectus habent
signa xiistellȩ .v. solluna adhumanã uitȩ rationẽ chaldeorũ ratiocinationibus

Expanded text:
subeunt, sic circa meridianum cardinem, qui est propter inclinationem mundi subiectus subeunt, sic circa meridianum cardinem, qui est propter inclinationem mundi subiectus terrae, sidera versabunda latentiaque non habent egressus orientis supra terram. itaque eorum figurationes propter obstantiam terrae non sunt notae. huius autem rei index est stella Canopi, quae his regionibus est ignota, renuntiant autem negotiatores, qui ad extremas Aegypti regiones proximasque ultimis finibus terrae terminationes fuerunt. De mundi circa terram pervolitantia duodecimque signorum ex septentrionali meridianaque parte siderum dispositione, ut sit perspecta, docui. namque ex ea mundi versatione et contrario solis per signa cursu gnomonumque aequinoctialibus umbris analemmatorum inveniuntur descriptiones. Cetera ex astrologia, quos effectus habeant signa XII, stellae V, sol, luna ad humanae vitae rationem, Chaldaeorum ratiocinationibus
Abbreviated transcription (Latin):
caniiungit᷑. gemintis autẽ minusculos canis sequitur contraanguis caput maior.
Itẽ sequitur minorem. Orionuero transuersusest subiestus pressus ungula cen¬
canis paruo in t̃uallo insequens leporem ari&i &piscib coctus est subiectus. acuius
cristiordinate utrisq piscib dispositaest tenuisfusio stellarũ. quae greciuocitan¬
t̃ hermedonȩ magnoq int̃uallo introrsus pressusserpentiũ attingit sũmã
coeti cristã eẽ fuit ꝑspeciem stellarũ flum̃ ꝓfluit initiũ fontis capiens aleuopede
orionis Quaeuero aba quario fundimemorat᷑ aqua profluit int̾piscis austrini
caput & caudã co&i: qua figurata conformataq suNT siderũ inmundo simulacra
natura diuinaque mente designata. ut democerito fisico placuit exposui.¬
sed tantũca quorũ ortus & occasus possumus anĩ aduertert & oculis contueri
Nãq uti septentrionis circũ axis cardinẽ uersintur . nonoccidunt neq supterr

Expanded text:
cani iungitur. geminos autem minusculus canis sequitur contra anguis caput. maior item sequitur minorem. Orion vero transversus est subiectus, pressus ungula canis parvo intervallo insequens leporem. arieti et piscibus cetus est subiectus, a cuius crista ordinate utrisque piscibus disposita est tenuis fusio stellarum, quae graece vocitantur arpedo/nai. magnoque intervallo introrsus pressus nodus serentium attingit summam ceti cristam esse fuit. per speciem stellarum flumen profluit, initium fontis capiens a laevo pede Orionis. quae vero ab aquario fundi memoratur aqua, profluit inter piscis austrini caput et caudam ceti. Quae figurata conformataque sunt siderum in mundo simulacra, natura divinaque mente designata, ut Democrito physico placuit, exposused tantum ea, quorum ortus et occasus possumus animadvertere et oculis contueri. namque uti septentriones circum axis cardinem versantes non occidunt neque sub terram
Abbreviated transcription (Latin):
ubier̃ litterȩ. G P T R. I Hecerit linci ꝓ shorthas radio equinoctiali¬
Vocabitur autẽ hec linei mathematicis rationib axon. &abeisdem centris deducto circi¬
no ad extremas diametros describant᷑ ieyclia quorũ unũ erit aestiuum. alterũ hiber¬
nũ. Deindeinquib locis secantlineȩ parillelon & lineãeã quaedicit᷑ horizon. in
dexteriore paste eritdittera .e. Insinisteriore. &ablittera .S. ducatur linea
hemicielyi.: Itẽ parallelos lineaducatur adlittera X. haȩcautẽ parallelos lineȩ uo¬
citantur locothomus & tum circini centrũ conlocandũ ÷ eolociquosecat circinationẽ
aequi noctialis radius ubieridittera .e. & deducendũ ad eũ locũ quoseca turcinationem
estiuusradius ubiestlittera . h. aecentro equi noctiali in t̾uallo estiuo circinatio cir¬
culimenstrui agatur qui mana eusdicitur. Ita habebitur analematos deformatio

Expanded text:
ubi erunt litterae Q et R. haec erit linea pro\s orqa=s radio aequinoctialubi erunt litterae Q et R. haec erit linea pro\s orqa=s radio aequinoctialvocabitur autem haec linea mathematicis rationibus axon. et ab eisdem centris diducto circino ad extremas diametros describantur hemicyclia, quorum unum erit aestivum, alterum hibernum. Deinde in quibus locis secant lineae paralleloe lineam eam quae dicitur horizon, in dexteriore parte erit littera S, in sinisteriore T. et ab littera S ducatur linea hemicyclium item parallelos linea ducatur ad litteram X. haec autem paralleloe lineae vocitantur †locothomus. et tum circini centrum conlocandum est eo loci, quo secat circinationem aequinoctialis radius, ubi erit littera F; et diducendum ad eum locum, quo secat circinationem aestivus radius, ubi est littera H. e centro aequinoctiali intervallo aestivo circinatio circuli menstrui agatur, qui menaeus dicitur. ita habebitur analemmatos deformatio.
Abbreviated transcription (Latin):
cinatinationis. & ꝑcentrũ ꝑducendũ. ut equaduo hemyciclia sintdiuisa. Hacaũ
linea amathematicis diciturhorizon. Deinde circinationis totius sum̃ da parsest xv
& circini centrũ conlocandũ in linea circinationis. qđ locisecat eamlineam aequinoc¬
tialis radius ubierit lit tera .c. & signandũ dextrasinistra ubi suNt lit tere h.
ltaerit solis radius unus hibernus. alt̃ estiuus. Contra aũ littera .i. erit quisecat
circinationẽ linee quae est traiecta ꝑcentrũ ubier̃ littere I.R. L.M. & contra k¬
lineae er̃ K h .X.I. & contra .c. & f. &a eritittera .N. Tunc ꝑducendes diam&ro
ab .c. ad .i & ab . h. quae erit inferior pastis eritaestiuae superior hibernae. Aequȩ
diam& rosuNt eq medie diuidendȩ. ubier̃ littere O & P ibiq centra signan¬
da & ꝑ easigna & centrũ .c. lineȩ ad extremas lineȩ circinationes sunt ꝑducendae

Expanded text:
cinationis. et per centrum perducendum, ut aequa duo hemicyclia sint divisa. haec autem cinationis. et per centrum perducendum, ut aequa duo hemicyclia sint divisa. haec autem linea a mathematicis dicitur horizon. Deinde circinationis totius sumenda pars est XV; et circini centrum conlocandum in linea circinationis, quo loci secat eam lineam aequinoctialis radius, ubi erit littera F; et signandum dextra sinistra, ubi sunt litterae G H. unt, ubi erunt litterae I K. ita erit solis radius unus hibernus, alter aestivus. contra autem E littera D erit, qua secat circinationem linea, quae est traiecta per centrum, ubi est littera A; et contra ntra C et F et A erit littera N. Tunc perducendae sunt diame/trw ab G ad L et ab H ad M. quae erit superior, partis erit aestivae, inferior hibernae. eaeque diame/trw sunt aeque mediae dividendae, ubi erunt litterae O et P, ibique centra signanda. et per ea signa et centrum A lineae ad extrema lineae circinationis sunt perducendae,
Abbreviated transcription (Latin):
disparatȩ Itaq inquib cũq locis horologiaer̃ describenda eolocisumenda ÷
equi noctiali sumbra. & sier̃ quẽ ad modũ romȩ gnomonis partes nouem umbrȩ
quedicitur gnomon & alinea quaeerit planities: in linea gnomonis circini nouem
spatia demetiuntur & quolo cononae pastes signũ fuerit centrũ constituatur.
ubierit lit tera .a: & deducto circino ab cocentro ablinca planitia ubierit littera . b.
crcinatio circuli describatur. quaedicitur meridiana. Deinde ex nouem pastibus
que sunt in planitia adgnomonis centrũ UIII. sumant᷑. & signent᷑ in linea quae ÷
inplanitia ubierit lit tera .c. Haȩc autẽ erit gnomonis aequi noctialis umbra
&abeo signo & littera .c. ꝑcentrũ ubi est lit tera .a. lin ea ꝑducat᷑ ubieritsolis
aequinostialis radius. Tuncacentro diducto circino. ad lineam planitie aquilatatio
sign&ur ubierit lit tera .e. sinisteriore paste & inde alteriore in extremis lineis cir¬

Expanded text:
cumque locis horologia erunt describenda, eo loci sumenda est aequinoctialis umbra, et si erunt quemadmodum Romae gnomonis partes novem, umbrae quae dicitur gnomon. et a linea, quae erit planities, in linea gnomonis circino novem spatia dimetiantur; et quo loco nonae partis signum fuerit, centrum constituatur, ubi erit littera A; et diducto circino ab eo centro ad lineam planitiae, ubi erit littera B, circinatio circuli describatur, quae dicitur meridiana. Deinde ex novem partibus, quae sunt a planitia ad gnomonis centrum, VIII sumantur et signentur in linea, quae est in planitia, ubi erit littera C. haec autem erit gnomonis aequinoctialis umbra. et ab eo signo et littera C per centrum, ubi est littera A, linea perducatur, ubi erit solis aequinoctialis radius. tunc a centro diducto circino ad lineam planitiae aequilatatio signetur, ubi erit littera E sinisteriore parte et D ulteriore in extremis lineae cir
Abbreviated transcription (Latin):
nec essesit sequism m&riã & quib ad lociniturĩ aut mugnitudinẽ operisitẽ¬
perarit dunt enĩres quas & inpusillo &inmagnotheatro necesse est: cadem
mugnitudine fieri ꝓpt̃ usũ uti gradus dixumata pluteos itmeraascensulss
pulpita tribunalia & siquaalia int̾curr̃ ex quib necessitas cogit discedere. Nempedit᷑ usus

Expanded text:
necesse sit sequi symmetriam et quibus ad loci naturam aut magnitudinem operis temnecesse sit sequi symmetriam et quibus ad loci naturam aut magnitudinem operis temperari. sunt enim res, quas et in pusillo et in magno theatro necesse est eadem magnitudine fieri propter usum, uti gradus. diazomata, pluteos, itinera, ascensus, pulpita, tribunalia et si qua alia intercurrunt, ex quibus necessitas cogit discedere ab s
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑcilia. Itaenĩ satis altitudinẽ habebunt eorũ confornicationes. Scenelongitudo ador¬
chestrȩ diametron dupl& fierideb& podii altitudo ad librimento pulpiticũ corona & lysi
duo decimã orchestre diam&ri suprapodiũ colũne cũ capitulis & spiris altȩ quasta pistȩ
ciusdem diam&ri Epystilia &ornamenta earũ columnarũ altitudinis quinta paste
pluteũ insuper cũ unda &corona inferioris plutei dimidia paste supraid pluttũ colũnȩ
quasta paste minore altitudinesint quã inferiores. Epystiliũ &ornam̃ta carũ colũ na¬
rũ quintapaste Itẽsitertu episcenos futuraerit mediani plutei sũmũ sit dimi¬
quarta paste. Epystilia cũ coronis earũ colũnarũItẽ habeant altitudinis quin¬
tãpartẽ Nec tam̃ in omnib theatris symm&rie adomnisrationes &effectꝰ
possint respondere sed o portere architectũ anim aduertene quib ꝓportionib

Expanded text:
supercilia; ita enim satis altitudinem habebunt eorum confornicationes. Scaenae longitudo ad orsupercilia; ita enim satis altitudinem habebunt eorum confornicationes. Scaenae longitudo ad orchestrae diametron duplex fieri debet. podii altitudo ab libramento pulpiti cum corona et lysi duodecumam orchestrae diametri. supra podium columnae cum capitulis et spiris altae quarta parte eiusdem diametri; epistylia et ornamenta earum columnarum altitudinis quinta parte. pluteum insuper cum unda et corona inferioris plutei dimidia parte. supra id pluteum columnae quarta parte minore altitudine sint quam inferiores; epistylium et ornamenta earum columnarum quinta parte. item si tertia episcenos futura erit, mediani plutei summum sit dimiquarta parte; epistylia cum coronis earum columnarum item habeant altitudinis quintam partem. Nec tamen in omnibus theatris symmetriae ad omnes rationes et effectus possunt respondere, sed oportet architectum animadvertere, quibus proportionibus
Abbreviated transcription (Latin):
& unus medius contrase ualuis regus haberedeb& & quier̃ dex trasinistra hospitaliorũ designa¬
bun compositionẽ: Ex tremiduo spectabuNt itinera uersurarũ gradusspectaculorũ ubi
subsellia conponant᷑ građ neminus alti sint palmo pede & digito sex latitud ines corum
ueplus pedesduo semis neminus pedesduo constituant᷑ ITectũ porticus qđ futurũ est
in summa gradatione cũ scene altitudine libratũ ꝑspiciatur. ideo qđ uox crescens ae qualit̃
ad sũmas gradationes & testũ ꝑueni &. Namq sinonerit aequale quominus fuerit
altũ uox pieripietur adeã altitudinẽ quãperueni& primo. Orchestra int̃gradusimos
qđ diametron habuerit eius sex tapars sũmat᷑ & in cornib utrũq aditus eius mensuie
ꝑpendiculũ interiores sedes precidant᷑ . & quae precisio fuerit ibi constituant᷑ itinerũ

Expanded text:
et unus medius contra se valvas regias habere debet, et qui erunt dextra sinistra, hospitaliorum designaet unus medius contra se valvas regias habere debet, et qui erunt dextra sinistra, hospitaliorum designabunt compositionem, extremi duo spectabunt itinera versurarum. gradus spectaculorum, ubi subsellia componantur gradus ne minus alti sint palmopede, ne plus pedem et digitos sex; latitudines eorum ne plus pedes duo semis, ne minus pedes duo constituantur. Tectum porticus, quod futurum est in summa gradatione, cum scaenae altitudine libratum perficiatur, ideo quod vox crescens aequaliter ad summas gradationes et tectum perveniet. namque si non erit aequale, quo minus fuerit altum, vox praeripietur ad eam altitudinem, quam perveniet primo. Orchestra inter grados imos quod diametron habuerit, eius sexta pars sumatur, et in cornibus utrimque ad eius mensurae perpendiculum inferiores sedes praecidantur, et qua praecisio fuerit, ibi constituantur itinerum
Abbreviated transcription (Latin):
frons &ibeoloco ꝑcentrũ parillelos lineaducat᷑ quaedisiungat proscenu pulpitũ &or¬
chestreregionem uItalatius factũ fuerit pulpitũ quã grecorũ qđ om̃s artifices incȩ¬
nadant operĩ. In orchestraautẽ senatorũs̃ sedib loca designata & eiuspulpiti altitudo
sit peplus pedũ quinq uti quiinorchestra sederift̃ spectare possint omnium agentiũ
gestuscunci spectaculorũ intheatro itidiuidint᷑ utunguli trigonorũ quicurr̃ circũ curua¬
turã circinationes dirigant ascensus scalisq int̃cuneos ad primã precintionẽ. supra autẽ
alternis itinerib superiores cuncimedi dirigant᷑ Hiautẽ qͥ suñ inimo & dirigunt scalaria
er̃num ero septẽ. reliqui quinq scenedesignabuNt compositionẽ. & unus medius contrase
ualuas regus haberedeb&. &quier̃ dex trasinistra hospitabiorũ designibunt compositionẽ:

Expanded text:
frons, et ab eo loco per centrum parallelos linea ducatur, quae disiungat proscaenii pulpitum et orfrons, et ab eo loco per centrum parallelos linea ducatur, quae disiungat proscaenii pulpitum et orchestrae regionem. Ita latius factum fuerit pulpitum quam Graecorum, quod omnes artifices in scaena dant operam, in orchestra autem senatorum sunt sedibus loca designata. et eius pulpiti altitudo sit ne plus pedum quinque, uti, qui in orchestra sederint, spectare possint omnium agentium gestus. cunei spectaculorum in theatro ita dividantur, uti anguli trigonorum, qui currunt circum curvaturam circinationis, dirigant ascensus scalasque inter cuneos ad primam praecinctionem; supra autem alternis itineribus superiores cunei medii dirigantur. Hi autem, qui sunt in imo et dirigunt scalaria, erunt numero VII; reliqui quinque scaenae designabunt compositionem: et unus medius contra se valvas regias habere debet, et qui erunt dextra si
Abbreviated transcription (Latin):
quaerit᷑ in quotheatro easintfacta romae non possumꝰ ostendere. sed initalie re¬
giones & in plurimis grecorũ ciuitatib. &iãq auctorẽ habemus luciũ mũmiũ
qui diruto theatro corinthiorũ eaenca romã deportauit. &demanubiis ad aedẽ
lune dedicauit: Multi&ã sollertes architecti qui inoppidis non magnis the¬
atra constituer̃ ꝓpt̃ in opiãfictilib doleis itasonantib electis hacratiocinatione
compositis. perfecer̃ utilissimoseffectus : Ipsius autẽ theatri conformatio sic est
faciendi utiquã migna futura est ꝑ im&ros imicentro medio conlocato circum¬
agatur linea rotundationes in eaq: quat tuor scribant᷑ trigona pastib laterib
istrologi ex musica conuenientu astrorũ raticinaint᷑. Exhistrigonis cui: latus fue¬
ritꝓximũ scȩnaea regione quae precdit curuiturã circinationis ibi finiant᷑ scaene

Expanded text:
quaeritur, in quo theatro ea sint facta, Romae non possumus ostendere, sed in Italiae requaeritur, in quo theatro ea sint facta, Romae non possumus ostendere, sed in Italiae regionibus et in pluribus Graecorum civitatibus. etiamque auctorem habemus Lucium Mummium, qui diruto theatro Corinthiorum ea aenea Romam deportavit et de manubiis ad aedem Lunae dedicavit. multi etiam sollertes architecti, qui in oppidis non magnis theatra constituerunt, propter inopiam fictilibus doliis ita sonantibus electis hac ratiocinatione compositis perfecerunt utilissimos effectus. Ipsius autem theatri conformatio sic est facienda, uti, quam magna futura est perimetros imi, centro medio conlocato circumagatur linea rotundationis, in eaque quattuor scribantur trigona paribus lateribuum astrologia astrologi ex musica convenientia astrorum ratiocinantur. ex his trigonis cuius latus fuerit proximum scaenae, ea regione, qua praecidit curvaturam circinationis, ibi finiatur scaenae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑducere anĩ aduertat in extremo libro dugrãma musicaritione designatũ qđ aristo¬
xenis magnouigore & industriagenentĩ diuisis modulationib constitutũ reliquid
dequosi quiritiocinitionib his at tenderit adnitura s uocis & audientiũ delectationes
facilius ualuerit theitrorũ efficereperfectiones. Dic &aliquis forte multathea¬
tra qđ annisis me fictaeẽ neq ullã rationẽ harũ rerũ in his fuisse. sederrauit in eo
qđ omã publica lignettheatra tabulationes habent conplures quas necesseest sonare
hocuerolic& anĩaduertere &ũ ab cithiro edis qui superiore tono cũ uolun canere
auertunt se ad scencualuas &ita recipiurt ab earũ auxilio consonantiã uocis.
Cũ autẽ ex solidis reb theatra constituuNt id ÷ ex structura cem̃torũ lapidemar¬
more quasonare non possunt tuncexhis haerationessunt explicandȩ sinaut̃

Expanded text:
perducere, animadvertat in extremo libro diagramma musica ratione designatum, quod Aristoperducere, animadvertat in extremo libro diagramma musica ratione designatum, quod Aristoxenus magno vigore et industria generatim divisis modulationibus constitutum reliquit, de quo, si qui ratiocinationibus his attenderit, ad naturas vocis et audientium delectationes facilius valuerit theatrorum efficere perfectiones. Dicet aliquis forte multa theatra quotannis Romae facta esse neque ullam rationem harum rerum in his fuisse; sed errabit in eo, quod omnia publica lignea theatra tabulationes habent complures, quas necesse est sonare. hoc vero licet animadvertere etiam ab citharoedis, qui, superiore tono cum volunt canere, avertunt se ad scaenae valvas et ita recipiunt ab earum auxilio consonantiam vocis. cum autem ex solidis rebus theatra constituuntur, id est ex structura caementorum, lapide, marmore, quae sonare non possunt, tunc echeis hae rationes sunt explicandae. Sin autem
Abbreviated transcription (Latin):
inmediana autẽprima in ex tremis cornib adchromaticen hyꝑboleom habentia
sonitũ ponant᷑ in secundis ab his dutessiron ad chromaticendie ⁊ cumenu: inter¬
tis ditessaron ad chromaticen sym hemmenu. quastis diatessaron adchromiticen
meson: Quintus diatessiron ad chromaticen hypaton: sextis ad paramesen quod
& inchromaticen hyꝑbol eondiapente & ad chromaticen meson ditessiron habeanł
consonantiȩ cõmunitatẽ : In medionihil÷ conlocandũ ideo qđ sonitũ nulla alia
qualitas in chromatico genere sỹ phoniȩ consonantũ potesthabene : In summa
uero diuisione & regionecellarũ in cornib primis additoniũ hyperboleon fa¬
addutonon synhemenoꝵ. Quistis dutessiron ad dutonũ meson: quintis dutessiron ad di¬
atonũ hipaton seatisdutessiron ad ꝓslmbui nomenon dupson & addiatonũ hypaton du
penit hab& symphonurũ cõmunitites Hecuitẽ siquiuoluerit ad ꝑfectũ facire

Expanded text:
in mediana autem prima in extremis cornibus ad chromaticen hyperbolaeon habentia in mediana autem prima in extremis cornibus ad chromaticen hyperbolaeon habentia sonitum ponantur, in secundis ab his diatessaron ad chromaticen diezeugmenon, in tertiis ad chromaticen synhemmenon, quartis diatessaron ad chromaticen meson, quintis diatessaron ad chromaticen hypaton, sextis ad paramesen, quod et ad chromaticen hyperbolaeon diapente et ad chromaticen synhemmenon diatessaron habet consonantiae communitatem. In medio nihil est conlocandum, ideo quod sonitûm nulla alia qualitas in chromatico genere symphoniae consonantiam potest habere. in summa vero divisione et regione cellarum in cornibus primis ad diatonon hyperbolaeon fais ad diatonon synhemmenon, quartis diatessaron ad diatonon meson, quintis diatessaron ad diatonon hypaton, sextis diatessaronapente habet symphoniarum communitates. Haec autem si qui voluerit ad perfectum facile
Abbreviated transcription (Latin):
sinonerit amꝑla magnitudine theatrũ medialtitudinis transuersi regio desig¬
n&ur. & in catredecĩcellȩ . duod ecĩ equalib int̾uallis distantes confornicent᷑ uti haȩ
echo que su ꝑrascriptis ad necent hyꝑboleon sonentia incellis que sunt in cornib extre¬
menu: Quinti diatessaron ad mesen. sexta diatessaron adhypaten meson. in me¬
diounũ diatessaron adhxpaten hypaton. Ita hacratiocinatione uox ascena uti abcen¬
tro ꝓfusase circũ agens tactuq feriens singulorũ uasorũ cauaexcitauerit autam clari¬
titẽ ex concentu conuenientẽ sibi consonantiã: Sinautẽ ampliorerit magnitu¬
do theatri tuncaltitudo diuidat᷑ in pastes iiii. uti tresefficiantur regiones cellarũ
transuerse designatȩ: Una armoniȩ alterachromatos tertuditon & abimo
queerit prima ea ex armonia c̃loc&ur itauti inminore theatro suprascriptũ ÷

Expanded text:
si non erit ampla magnitudine theatrum, media altitudinis transversa regio desigsi non erit ampla magnitudine theatrum, media altitudinis transversa regio designetur et in ea tredecim cellae duodecim aequalibus intervallis distantes confornicentur, uti ea echea, quae supra scripta sunt, ad neten hyperbolaeon sonantia in cellis, quae sunt in cornibus extreinta diatessaron ad mesen, sexta diatessaron ad hypaten meson, in medio unum diatessaron ad hypaten hypaton. Ita hac ratiocinatione vox a scaena uti ab centro profusa se circumagens tactuque feriens singulorum vasorum cava excitaverit auctam claritatem et concentu convenientem sibi consonantiam. sin autem amplior erit magnitudo theatri, tunc altitudo dividatur in partes IIII, uti tres efficiantur regiones cellarum transverse designatae, una harmoniae, altera chromatos, tertia diatoni. et ab imo quae erit prima, ea ex harmonia conlocetur, Ita uti in minore theatro supra scriptum est.
Abbreviated transcription (Latin):
Ditessiron & dupente &excordine addis dupison conuenientit eunaturiuocis
congruentis habenfinitiones. & ci conuentus ꝓereantur he sctum ctics rtion
netii quig tee pͥeon gidicunt. lticxhis indigationibi mithematicis retionib
funt uisa erea ꝓratione magnitudinis theatri. caꝙ ita fabricentur utcũ tangantur
sonitũ ficere possiNt in t̃se dutessaron diapente exordine addis diapason. postea
int̃sedes theatri constitutis cellis ratione musica ibi collocentur. Itauti nullũ pari&ẽ
tingaNt circaq hibeant locũ uacuũ & absũ mocapite spatiũ ponantur quȩ in uersa
& habeaNt in paste quaespectat ad scȩnã suꝑpositoscuneos. neminus altos semipede
contraq cascellas relinquint᷑ aꝑture inferiorũ gracdib cubilib: longe pedesduo. altȩ
semipedȩ. Designationes autẽ eorũ qͥb in locis constituant᷑. sic ex ꝑlicentur

Expanded text:
diatessaron et diapente et ex ordine ad disdiapason convenientiae ex natura vocis diatessaron et diapente et ex ordine ad disdiapason convenientiae ex natura vocis congruentis haqui graece fqo/ggoi dicuntur. Ita ex his indagationibus mathematicis rationibus fiant vasa aerea pro ratione magnitudinis theatri, eaque ita fabricentur, ut, cum tangantur, sonitum facere possint inter se diatessaron, diapente et ex ordine ad disdiapason. postea inter sedes theatri constitutis cellis ratione musica ibi conlocentur ita, uti nullum parietem tangant circaque habeant locum vacuum et ab summo capite spatium, ponanturque inversa et habeant in parte, quae spectat ad scaenam, suppositos cuneos ne minus altos semipede; contraque eas cellas relinquantur aperturae inferiorum graduum cubilibus longae pedes duo, altae semipede. Designationes autem eorum, quibus in locis constituantur, sic explicentur.
Abbreviated transcription (Latin):
medunũ qđ appellatur meson. tertiũ coniunctũ ꝗđ si hemmenon dicitur iquir¬
tudisunctũ qđdie teigmenon nominait̾: Quintũ qđ ⁊acutissimũ grece ho ꝓbale¬
ondicit e &oncentus quosnaturihominis modulari potest grecȩ que sin phonie
dicunt᷑ suNł sex : Diatessiron. diapente. dupuson & disdia tes saron. &dusdupente
adisdupison Idcoq &anumero nominacoeper qđ eũ uox constiterit in una soro¬
rũ finitione ab eaque seflectens mutiuerit &ꝑuenerit inquartã t̃minauoriem
appedlatur dutessiron. in quintĩ dupente: insextĩ dupison inoctauũ ddimodiũ
dupison & dittesirom. innonĩ & dimidũ dupison dupente in&i disduapasouc
Non eniint duo interduo intualla cũ chordirũ sonitus autuocas cantus factusftie¬
etto luecinttu autsexeta autsept̃ possunt conso nantiefieri seduti supri seripoũs

Expanded text:
medianum, quod appellatur me/son, tertium coniunctum, quod sunhmme/non dicitur, quarmedianum, quod appellatur me/son, tertium coniunctum, quod sunhmme/non dicitur, quartum disiunctum, quod diezeugme/non nominatur, quintum, quod est acutissimum, graece uperbo/laion dicitur. concentus, quos natura hominis modulari potest, graece quae sumfwni/ai dicuntur, sunt sex: diatessaron, diapente, diapason, et disdiatessaron, et disdiapente, et disdiapason. Ideoque et a numero nomina ceperunt, quod, cum vox constiterit in una sonorum finitione ab eaque se flectens mutaverit et pervenerit in quartam terminationem, appellatur diatessaron, in quintam diapente in sextam diapason, in octavam et dimidiam diapason et diatessaron, in nonam et dimidiam diapason diapente, in XII disdiapason. Non enim inter duo intervalla, cum chordarum sonitus aut vocis cantus factus fuerit, nec inter tria aut sex aut septem possunt consonantiae fieri, sed, uti supra scriptum est,
Abbreviated transcription (Latin):
meson mesen &esyn exemmene. paramesen &edie reue menen&e hyperboleon
Mobilesautẽ suNt qui intetrachordo int̃ in motos dispositi ingenerib & locis locamuta f̃
Vocabula autẽ habent hec parhypatȩ hypateli chinos phalon ꝑarhypate meson
menutrite hxperbaleon parancte. hyꝑbolcon. Fuutẽ qua mouentur recipiunt
uirtutes alias : In teruillaenĩ & distantus habent crescentes. itaque parhypate quac
in armonu distat ab hypate hemitoniũ inchromatra mutati bib& hemitoniũ quili¬
chanus in irmonudicitur. ab hypate distat hemitoniũ inchroma trans latipro¬
gieditur:. duo hemitonia indito nodistit abhypite truhemitoniua. Itux sonitus
propter trins litiones ingencrib efficiunt triplicent modulationũ uiri&itedum
Teoachordi iute su ñ qumq. primũ grauissimũ qđ grecedicitur hypitom secundum

Expanded text:
meson, mese, nete synhemmenon, paramese, nete diezeugmenon, nete hyperbolaeon. meson, mese, nete synhemmenon, paramese, nete diezeugmenon, nete hyperbolaeon. mobiles autem sunt, qui in tetrachordo inter inmotos dispositi in generibus ex locis loca mutant; vocabula autem habent haec: parhypate hypaton, lichanos hypaton, parhypate meson, menon, trite hyperbolaeon, paranete hyperbolaeon. Ei autem qua moventur, recipiunt virtutes alias; intervalla enim et distantias habent crescentes. itaque parhypate, quae in harmonia distat ab hypate dimidium hemitonium, in chroma transmutata habet hemitonium. quae lichanos in harmonia dicitur, ab hypate distat hemitonium, in chroma translata progreditur duo hemitonia, in diatono distat ab hypate tria hemitonia. ita X sonitus propter translationes in generibus efficiunt triplicem modulationum varietatem. Tetrachorda autem sunt quinque: primum gravissimum, quod graece dicitur u/paton, secundum
Abbreviated transcription (Latin):
dutoniduos continuati tertiũ hemitoniũ finittr chordimignitudinem
la ireribi generib t&richorda exduobustonis & hemitonio perȩquata sedipsa
inuocediuustnitura. finitq terminationes corũ mensuris intiullorũ quaintiti¬
te madisq: cestis distintib consaituit qualitatos. quib &ũ artifices quiorgni
fabriofit o aratura constitutis utendo conpirant ad concentus corsuenienter
corui ꝑfectiones. Sonitus quigrete pthongi dicuntur in uno quoqi genere
sunt x. &XIIi. Equib uIIi. sunt in trib generib perpetui & stantes. Reliqui .x.
cũ cõmunit̃ modulintur suntiugantes. Stantes uitẽ suNt qͥ intermobiles sunt int̃ ꝑositi
continent tetrachordi coniunctionẽ &egenerũ discriminibus suis finib sunt ꝑ ma¬
nentes: Appellanturautẽsic iros lambi nomenos hypate hypato hyꝑateon

Expanded text:
m; diatono toni duo sunt continuati, tertium hemitonium finit tetrachordi magnitudinem. m; diatono toni duo sunt continuati, tertium hemitonium finit tetrachordi magnitudinem. ita in tribus generibus tetrachorda ex duobus tonis et hemitonio sunt peraequata, sed ipsa in voce divisit natura finîtque terminationes eorum mensuris intervallorum quantitate, modisque certis distantibus constituit qualitates, quibus etiam artifices, qui organa fabricant, ex natura constitutis utendo comparant ad concentus convenientes eorum perfectiones. Sonitus, qui graece fqo/ggoi dicuntur, in unoquoque genere sunt X et VIII, e quibus VIII sunt in tribus generibus perpetui et stantes, reliqui X, cum communiter modulantur, sunt vagantes. stantes autem sunt, qui inter mobiles sunt interpositi continent tetrachordi coniunctionem et e generum discriminibus suis finibus sunt permanentes; appellantur autem sic: proslambanomenos, hypate hypaton, hypate