comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nde ego ꝓ oppressione sc̃e ecclie a rege atrocissimo ce blas¬
pͥhemo. &e nec dicendo haistulfo. adoptimum &e scĩ petri fi¬
clelem clompnum pipinum. xp̃ianissimũ regem in frantiã
ueni. ubi egrotaui usq ad mortemi. & mansi aliqd̃ tempus
abud ꝑagum parisiacum. in uenerabili monasterio sc̃ĩ mar¬
Diio eũ medici desꝑarent. fui sic̃ in oratione in eccłia eiꝰcdẽ
beati mr̃is subtus campanas: & uidi añ altare bonũ pas¬
torem cdomnũ petrũ. & magr̃m gentium dõnum paulũ.
ce nota iñte illos recognoui de illoꝵ surcariis &e t̾ beatũ¬
dõnum dyonisium ad dexteram dompni petri subtilem ce
longiorem. Pulera facie capillis candidis. colobio indutũ can¬
didissimo purpura clauato. pallio toto purpureo. auro ĩter¬
ixitq bonus pastor dõpnꝰ petrus. Hic frat nr in
postulat sanitatem. E dix̃ beatus cdõpnus paulus. Moclo
sanabitur. Q appropinqns misit manum suam ad pectus
dopni lyonisii amicabiliter. respexitq ad dompnũ petrum.

Expanded text:
nde ego pro oppressione sanctae Ecclesiae a rege atrocissimo et blasphemo et nec dicendo Haistulfo, ad optimum et sancti Petri fidelem domnum Pippinum Christianissimum regem in Franciam veni, ubi egrotavi usque ad mortem, et mansi aliquod tempus apud pagum Parisiacum in venerabili monasterio sancti mare medici desperarent, fui in oratione in ecclesia ejusdem beati martyris subtus companas, et vidi ante altare bonum pastorem dominum Petrum, et magistrum gentium dominum Paulum et nota mente illos recognovi de illorum surtariis et ter beatudominum Dionysium ad dexteram domini Petri, subtilem et longiorem, pulchra facie, capillis candidis, colobio indutum candidissimo, purpura clavato, pallio toto purpureo, auro interixitque bonus pastor dominus Petrus: Hic frater noster postulat sanitatem; et dixit beatus dominus Paulus: Modo sanabitur; et appropinquans misit manum suam ad pectus domini Dionysii amicabiliter, respexitque ad dominum Petrum,
Abbreviated transcription (Latin):
in uia dĩ ꝑfectus. &e hõ ce uitulꝰ. &e leo simł ⁊ aqͥla ẽ. Hõ
enĩ rationale animal ẽ: uitulus aut̃ in sacrificio mactari
solet. Leo uͦ fortis ẽ bestia sic̃ scriptũ est leo fortissimꝰ bestiaꝵ:
ad nulliꝰ pauebit occursum. Aquila adsullimia eriolat. o
irreuerb̾atis ocłis solis radiis intendit.  Similitudo. U Et uuit̃¬
semet ip̃m ab huiꝰ uoluptate carnis mortificat: uitulꝰ ẽ.¬
Quia uero ip̃a spontanea sua mortificatione contͣ om̃ia
adũsa fortitudinẽ securitatis habet. unde scriptuni ẽ:
iustus aut̃ qͣsi leo confidens. absq terrore erit: leo ẽ. O
uͦ subtilit̾ contemplatur ea que celestia atq eterna st̃aqͥla
tificationis sue uitulus. ꝑ fortitudinem securitatis leo.
ꝑ contanplationẽ uͦ efficitur aqͥla. recte ꝑ hec sc̃a aĩalia
signari unuqͥsq ꝑfectus potest. R Quatuor aĩalia. u Erat añ.¬

Expanded text:
tus, et homo et vitulus, leo simul et aquila est. Homo enim rationale est animal, vitulus autem in sacrificio mactari solet, leo vero fortis est bestia, sicut scriptum est: Leo fortissimus bestiarum ad nullius pavebit occursum . Aquila ad sublimia evolat, et inreverberatis oculis solis radiis intendit. Omnis itaqusemetQuia vero ipsa sua spontanea mortificatione contra adversa omnia fortitudinem securitatis habet, unde scriptum est: « Justus autem quasi leo confidens absque terrore erit , leo est. Qui vero sublimiter contemplatur ea quae coelestia atque aeterna sunt, aquila tificationis suae vitulus, per fortitudinem securitatis leo, per contemplationem vero efficitur aquila: recte per haec sancta animalia signari unusquisque perfectus potest. Quod idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
quam iuistum mirumq diuine equitatis iudiciũ.¬
ut qui ml̃tos xp̃i martires ad celoꝵ regna proꝑantes. ig¬
ne interemerat cruciatos. ip̃e ad eterui ignis ꝑpetuos
cruciatus. igne p̃cipitaretur consumptus. Hec uictores
uidentes martires deuote dño p̾cem fuderunt. ut eos de
colluctatione sui certaminis ereptos. ad se uenire iuberet
ꝓpitius. Quib nocte eadem ꝑ reuelationem ostensum est.
qd illucescente die ꝑcepturi laborem ac conffessionis sue
p̃mium. tumphatores inditi reciꝑentur a dño. Rsti sunt¬

Expanded text:
quam ius| tum mirumque diuinae aequitates iudicium.ut qui multos christi martyres . ad celorum regna prope| rantes . igne interemerat cruciatos . ipsi ad aeterni| ignis perpetuos cruciatos igni praecipitaretur con| sumptus. Haec uictores uidentes martyres . deuote| domino precem fuderunt . ut eos de conluctationi sui cer| taminis ereptos . ad se uenire iuberet propitius. Quibus| nocte eadem per reuelationem ostensum est quod| inluciscente die precepturi laborum ac confessionis| suae premium triumphatures incliti rece
Abbreviated transcription (Latin):
nequaqͣm. Tunc ille. Diligenter inquit ausculta. Llec̃tio¬
Rchidiaconus autẽ cepit sursum collum extendẽ:
aures erigere: ce suꝑ sũmos articulos baculo sustentante
stare. S credo eũ ñ fuisse eqͣlis meriti a quo hec ñ mere¬
cdep̃cantur: ut hoc ei diuina pietas audire ꝑmuteret.
Erectis aut̃: rursum interrogat senex. lectio tertia¬
Quid audis: Qui ait. Noces psallentium tanqͣm in cȩlo
auclio: s quid sit prosus ignoro. Cui ille. Ego tibi quiꝰ sit
narrabo. Dumpnus meus marcinus ep̃c migrauit ex
hoc mundo: & nẽ angłi canendo enm deferunt in excel¬
sum. Q ut paruꝑ mõra eẽt ut hec audirent᷑: diabolus¬

Expanded text:
'Nequaquam'. Tunc ille: 'Diligenter', inquid, 'ausculta'. A'Nequaquam'. Tunc ille: 'Diligenter', inquid, 'ausculta'. Archidiaconus autem coepit sursum collum extendere, aures erigere et super summis articulis, baculo sustentante, stare. Sed credo, eum non fuisse aequalis meriti, a quo haec non merescopus, Dominum deprecantur, ut hoc ei divina pietas audire permitteret. Erectis autem, rursum interrogat senes: 'Quid audis?' Qui ait: 'Voces psallentium tamquam in caelo audio, sed quid sit prorsus ignoro'. Cui ille: 'Ego tibi quid sit narrabo. Domnus meus Martinus episcopus migravit ex hoc mundo, et nunc angeli canendo eum deferunt in excelsum.
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad mortem cubitauit. Saccum quo semel inlu¬
tus fuerat nunqͣm lauans. s suꝑfluum esse dicens
mundieias in cilicio querere. Nlec mutauit aliam tunicã:
nisi cũ pͥor penitus scissa ess. Scripturas qͦ sc̃as memorit̃
tenens post oratiões. psalmos quasi cło p̃sente recitabat.
Nde cum se uicderet corpore defatigatum. lectio terci¬
&e pꝑinquã putaret ĩminere mortem. a sexagesimo qͣrto
anno usq acl octogesinũ pane abstinuit. Iamq moclicꝰ
calor tepebat in pectore. nec p̃ter sensum quioqm uiui ho¬
anima. Quid times : Egrelere anina. Quid dubitasͤ
Septuaginta ꝓpe annis seruisti xp̃o. & mortẽ times: In
te uite &e ꝑ cuncta lauclabilis. dũ die cłirico loca sc̃a
ex consuetudine pꝰ matutinos cũ suis clerieis circuiret: il¬
la hora qua uir beatus obiit. audiuit chorum canentiũ
in sublimi. Locato q archicliacono interrogat si aures eiꝰ
ꝑcuterent uoces: quas ille adtentius audiret. Respondit.

Expanded text:
usque ad mortem cubitavit. Saccum quo semel fuerat indutus, numquam lavans: et SUPERFLUUM ESSE dicens munditias in cilicio quaerere. Nec mutavit alteram tunicam, nisi cum prior penitus scissa esset. Scripturas quoque sanctas memoriter tenens, post orationes et psalmos quasi Deo praesente recitabat.nc cum se videret corpore defatigatum, et propinquam putaret imminere mortem, a sexagesimo quarto anno usque ad octogesimum pane abstinuit, incredibili calor tepebat in pectore, nec praeter sensum quidquam vivi hoanima, Septuaginta prope annis seruisti Christo, et mortem times? In per cuncta laudabilis, dum die dominico loca sancta ex consuetudine cum suis clericis circuiret, illa hora qua vir beatus obiit audivit chorum canentium in sublimi. Vocatoque archidiacono, interrogat, si aures eius percuterent voces, quas ille adtentus audiret. Respondit:
Abbreviated transcription (Latin):
uod enim qͣtuor hec pennata aĩalia scõs qͣtuor lẽ secłã¬
euͣngłistas designent. ip̃a unuis cuiꝰq libri euangłici exor¬
lia testantur. Nã q ab humana gen̾atione cepit. iure ꝑ
diuinitate ũbi cepit digne ꝑ aquilam significat᷑ ioħs. qͥ
dicens in pͥncipio erat ũbñ & uerbũ erat apud cłm. oe cłs
erat ũbum. dum in ip̃a cliuinitatis substantia intenc̾̃it.
quasi more aquile ocłos in solem fixit.  Quatuor.u Sub peñ.¬
qđ menbra eiꝰ figurata sunt: nil obstat si etiam ⁊ inhis
om̃ib & ip̃e signetur. Ip̃e enĩ unigenitꝰ cłi filus ueraci¬
ter factus ẽ homo ip̃e in sacriticio redemptionis nr̃e dig¬
natus ẽ mori ut uitulus. ip̃e ꝑ uirtute sue fortitudi¬

Expanded text:
uod enim quatuor haec pennata animalia sanctos quatuor Evangelistas designent, ipsa uniuscujusque libri evangelici exordia testantur. Nam quia ab humana generatione coepit, jure per divinitate Verbi coepit, digne per aquilam significatur Joannes, qui dicens: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum , dum in ipsam Divinitatis substantiam intendit, quasi more aquilae ocquod membra ejus figurata sunt, nil obstat, si in his omnibus etiam ipse signetur. Ipse enim unigenitus Dei Filius veraciter factus est homo: ipse in sacrificio redemptionis nostrae dignatus est mori, ut vitulus: ipse per virtutem suae fortitudi
Abbreviated transcription (Latin):
ũbi illi qui incõmertio sanguinis illiꝰ morte intercedente de
captiuitate cliaboli & mortis perpetue baptitati fuerint re-¬
dimantur. Cõmutationem uͦ precis tu xp̃i pauꝑib largieriᷤ.
qui te illi deuotissime obtulisti. His ita expletis eccłiam illie
cłi om̃ipotentis semꝑ in om̃ib ce ubiq comitante auxilio. iuxra
facultatem suarũ uirium utq nouus adhuc aduena poterat
erat construxit: ac officia deuote cdõ seriuentium clericorũ
ex more constituit. ꝓbatasq ꝑsonas honire sccli orelinis am¬

Expanded text:
ubi illi, qui in commercio sanguinis illius, morte intercedente, de ubi illi, qui in commercio sanguinis illius, morte intercedente, de captivitate diaboli et mortis perpetuae baptizati fuerint, redimantur. Commutationem vero pretii tu Christi pauperibus largieris, qui te illi devotissime obtulisti. CAPUT XXII. His ita expletis, ecclesiam illic, Dei se omnipotentis semper in omnibus et ubique comitante auxilio, juxta facultatem virium suarum, utque novus adhuc advena poterat,erat, construxit, ac officia devote Domino servientium clericorum ex more constituit, probatasque personas honore sec
Abbreviated transcription (Latin):
matis conseerat᷑. & cotidie fidelium numerus augnientat᷑.
uisum ẽ mͥ agrum secretarii tui p̃tio a tua fraternitate
susciꝑe. & domũ baptismatis ibi construere ac consecrare:¬
quo ad laudes diuinas sacramentoꝵ ministris celebrautib.
ppłs do dignus possit confluere. oe carismata diuina ꝑciꝑe.
Qui lisbius. Gratis inqͥd eum pater beatissime offeram ꝑ
scitatem tuam cłño iħu xp̃o. Non ait beatus conisius ita
in huiꝰmoc̾i negotio ẽ agenlum. Quia cls oe dñs nr̃ iħe¬
xp̃c ꝑ salute nr̃a oꝑante sp̃u scõ ex beata maria semꝑ uͥ¬
gine cũ ip̃e fecerit mundum. in łocato ẽ diuersorio natꝰ.
Qu aꝑpt̾ non uiclet᷑ equũ ut gratis accepto agro preparem
cdonum in qua ei filii adoptionis ꝑ nr̃m ministerium re¬
nascantur. S ce le eiꝰ precio captiuoꝵ ẽ sepultura cõparata.¬
Propterea rationabile indicatur ut p̃cio sumam agrum

Expanded text:
matis consecratur, et quotidie fidelium numerus augmentatur, matis consecratur, et quotidie fidelium numerus augmentatur, visum est mihi secretarii tui agrum pretio a tua fraternitate suscipere, et domum baptismatis ibi construere, et charquo ad laudes divinas sacramentorum ministris celebrantibus, populus Deo dignus posset confluere, et charismata divina percipere. Cui Lisbius: Gratis, inquit, eum, pater beatissime, offero per sanctitatem tuam Domino Jesu Christo. Non, ait, beatus Dionysius, ita nobis in hujusmodi negotio est agendum, quia Deus et Dominus  salute, operante Spiritu sancto, ex beata Maria semper virgine, cum ipse fecerit mundum, in locato est diversorio natus. Quapropter non videtur aequum, ut gratis accepto agro, praeparem domum, in qua ei filii adoptionis per nostrum ministerium renascantur. Sed et de ejus pretio captivorum est sepultura comparataPropterea rationabile judicatur, ut pretio sumam locum,
Abbreviated transcription (Latin):
Retiosus deniq dionisius cum arcis lectioes. ꝑ ebelom̃¬
romane meniis sui auspice xp̃o p̾sentiam intulit. qm̃
fidei necessitas. &e acl suscipiendum dĩ uerbum euidentis
in gentib quas ꝑtransierat ostii aꝑtio morosiris eum cle¬
atheniensium archiep̃e dionisius. mox ut se potuerunt
inuicem salutare. digno ẽ cũ honore receptus: &e ꝓscĩta is
ac eruditionis sue reuerentia. seu anterioris fraternita¬
tis conuinctione. loco maxie uenationis ẽ habitus. Cũ
quo etiam ꝑ mutua colloeutione apłicaꝵ sanctionum.
&e dulcedinẽ spiritalis dilectionis. aliqndii familiarissune
Quia gͦ de om̃ib catholice pietatis es sufficienter edloctꝰ.
& om̃i xp̃iana uirtute ac religione admodũ roboratus ꝓge
in noĩe dñi. partes aggrediens occidentis: & ut bonus mi¬
tantia roboratus accessiss intrepidꝰ. atq ibidẽ deductiori tẽ
adeptus quendã lisbium uirũ honoratissimũ ciuitatis
incredulitate ce confessione sui scĩ nõis benedictione baptis¬

Expanded text:
retiosus denique Dionysius, cum arcis Romanae moenibus sui auspice Christo praesentiam intulit, quoniam fidei necessitas, et ad suscipiendum Dei verbum, evidentis in gentibus, quas pertransierat, ostii apertio eum morosius deAtheniensium archiepiscopus Dionysius mox, ut se potuerunt invicem salutare, digno est cum honore susceptus, ac pro sanctitatis ac eruditionis suae reverentia seu anterioris fraternitatis conjunctione loco maximae venerationis est habitus. Cum quo etiam pro mutua collocutione apostolicarum sanctionum, et dulcedine spiritualis dilectionis, aliquandiu familiarissime quia ergo de omnibus catholicae pietatis es sufficienter edoctus, et omni Christiana virtute ac religione admodum roboratus, perge in nomine Domini, partes aggrediens Occidentis, et ut bonus mitantia roboratus accessisset intrepidus, quemdam Lisbium, dus, quemdam Lisbium, virum honoratissimum civitatis in credulitate et confessione sui sancti nominis, benedictione baptis
Abbreviated transcription (Latin):
imbre consurgens: suscitauit mortuam. qͣm pͥus sanauit
egrotam. Que ꝑtinus apprehensa manu pontificis cũ inre¬
gra columitate surrexit: & ad propͥa feliciter remeauit.¬
soporis exciꝑe. ꝓcellam mundi senio iam uergente deserere.
ta ad sui corꝑis patrocinia fidelib remedia tribuuntur: ut
solis agnoscitur uiuere meritis. qui tantis refulget exemplis.¬

Expanded text:
imbre consurgens . sus| citauit mortuam . quam prius sanauit imbre consurgens . sus| citauit mortuam . quam prius sanauit egrotam| que protenus adpraehensam manum pon| tefecis cum integra incolomitate surrexit et ad| propria filiciter remeauitaetiferi soporis excipiens procellas mundi senio iam vergente deserere eta ad sui corporis patrocinia fidelibus remedia tribuuntur, ut solis agnuscetur vivere meritis qui tantis fulget exemplis
Abbreviated transcription (Latin):
amore diligerent piissimi genitores: ad scĩ petri sepulchrum
in romanam urbem cum płima multitudine & młta deuo¬
implebat płĩma signa uirtutum. Hanc tam̃ puellam cũ nulla
potuiss intercessione purgare: nec ab ip̃a callidi demonis uirꝰ.
uoluiss expellere: responsum hostis antiquus reddidit cliui¬
ni nõis obsecratione constrictus. qđ non qm alteriꝰ de eodem
habitaclõ eici. nisi beati remigii antistitis intercessione poss
unc sc̃s remigns meritis scĩtatis armatus. uerbi p̃cepit. im¬
perio ut iniquus p̃do ꝑ qđ ingressus fuerat discederet. & sp̃m
tamule relaxaret. Itaqͥ cum nimio uomitu &e obsceno fetore
ꝑos quo fuerat intromissus abscesit. S paulo post disee¬
nus: qͣm sauitatis p̃mium indulsisse. & extitisse homicidis reum:
pauimenta scõꝵ in oratione prosternitur. & reliquos ut ita
facerent aclhortatur. Tunc sanctus remigius effuso lacͥmaꝵ

Expanded text:
amore diligerent piissimi genitores, ad sancti Petri sepulchrum amore diligerent piissimi genitores, ad sancti Petri sepulchrum in Romanam urbem cum plurima multitudine et multa devoimplebat signa virtutis. Hanc tamen puellam cum nulla potuisset intercessione purgare, nec ab ipsa callidi daemonis virus valuisset expellere, hinc responsum hostis antiquus reddidit, divini nominis obsecratione constrictus, quod nunquam ab alterius de eodem habitaculo, nisi hujus beatissimi Remigii antistitis emundatione possit unc sanctus Remigius, meritis sanctitatis armatus, verbi praecepit imperio ut iniquus praedo, per quod ingressus fuerat, discederet, et Christi famulam relaxaret. Itaque cum nimio vomitu et obsceno fetore per os, quo fuerat intromissus, abscessit. Sed paulo post discenus, quam sanitatis praemium indulsisse, et exstitisse homicidii reum, pauimenta sacrum in oracione pruster| nitur et reliquos ut idem facerent adortatur. Tunc sanctus| remedius effuso lacrimarum
Abbreviated transcription (Latin):
Quod ilico cõpleuit imꝑium. oe fecondissime genitrici solus
gandia ꝯcepture sobolis nuntiauit. Illa uͦ sic̃ credulitatis fidei
ñ apparuit dubia. rta suscepit in partu. quẽ p̃scierat in utero.
priꝰ ore concepit. In quo assidue uenture etatis mita. dulcis
infantia clesignabat. E qd añ ꝯceptum mater agnouerat:
Etuclebat teneros annos moꝵ maturitate uince. & beni uo¬
lentiam cordis caritate condire. Quid plura: Cum sodis suc¬
cessib certatim sc̃e ꝯuersationi stuclens adolescens iucesimi
sccli anni istud sumpsit exordium. In hac urbe rem̃sium. omi¬
um genaliter uotis ad pontificale culm̃ raptus fuisse dinoᷤ¬
citur: potius qͣm electus. In quo sic statini apparuit aptus &¬
uit namq in elemosinis largus. in irigiliis sedulus in or̃oe
cdeuotus. in caritate ꝑfectus. in humilitate ꝓfusus. in cloc¬
trina p̃cipuus. in sermone paratus. in conuersatione scĩssimꝰ.¬
Quedam u puella ab urbe tholosa p̃claris orta natalib acdo

Expanded text:
quod illico impleuit imperium et fe| cundissime genetric concepturae subolis gaudia nunciauit. Illa uero sicut fidein apparuit dubia, ita suscepit in partu, quem praescierat in utero. prius corpore concepit. 2. In quo assidue venturae aetatis merita dulcis infantia designabat, et quod ante conceptum mater agnoverat, ebat teneros annos morum maturitate vincere, et benevolentia cordis, charitatis melle condire. Quid plura? cum secundis successibus certatim sanctae conversationis studiis adolescens vigesimi secundi anni justus sumpsisset exordium, in hac urbe Rhemensium omnium generaliter votis ad pontificii culmen raptus fuisse dignoscitur potius quam electus. In quo statim itaque in elemosinis largus, in vigiliis sedulus, in oratione devotus, in caritate perfectus, in humanitate profusus, in doctrina precipuus, in sermone paratus, in conversatione sanctissimQuaedam puella ab urbe Tolosa, preclaris orta natalibus, ab
Abbreviated transcription (Latin):
dionisium credicłant. eadẽ die cũ illo & incireurtu ciuitati᷑
ꝑ xp̃i nõie cesa. & diuersisimis ac antea mauclrtis supplitiis
ẽ affecta. ut parisius uicleretur impletum. qd̃ de ierłm ꝑphico
uaticinio fuerat p̾dictum. Posuerunt mortalia seruoꝵ tu¬
Rusticꝰ & eleutherius in hac gͦ fidei ꝯstantia ꝑmanentes reddentes ⁊erre cor.¬
pora beatas animas celo cũ gaudio intulerunt. U̾ Beatoꝵ aĩe scõꝵ dyoni

Expanded text:
eum crediderat, eadem die cum illo, et in circuitu civitatis pro Christi nomine caesa et diversissimis ac antea inauditis suppliciis est affecta, ut Parisiis videretur impletum quod de Hierusalem prophetico vaticinio fuerat peroratum: posuerunt mortalia servorum tuRusticus et Eleutherius, in hac ergo fidei pertinacia permanentes, reddentes terrae corpora, animas coelo cum gaudio intulerunt. Vers. Tali namque ad Domi
Abbreviated transcription (Latin):
Paximianus dixit. Sufficiat hactenus. ur̃is plures peris¬
ignoras dm̃. qui te regnare impium ꝑmisit indebite. cuiꝰ
regnum uane in terris detestans. conaris destruere his
auditis maximianꝰ furens indignatione. rictionam eos
sub conuirationis uincłõ dure tradidit cruciandos eli¬
cens. ꝑ uirtutes diane coniuro ut hos furciferos diu̾sis¬

Expanded text:
aximianus dixit suffici| at actinus uestris plures perisigno| ras deum . qui te regnare impium permisit indebitae.| Cuius regnum uane in terris decertans conares dis| truere. His auditis maximianus . furens indignacionem| Riciouaro eos sub coniurationis uinculo. dure tradedit| cruciandos dicens. Per uirtute i
Abbreviated transcription (Latin):
ibi xp̃e splendor patris. uita uirtus cordium in conspectu
angeloꝵ uotis uoce psallimus. alternantes cõcrepanclo melos
damiis uocibus. Collaudamus uenerantes oms celi milites.
s p̃cipue pͥmatem celestis exercitus michaelem in uirtute con¬
terentem ⁊ abulon. Quo custode ꝓcul pelle rex xp̃e prissime
om̃e nefas inimici mundos corde &e corpore paracliso redele tuo
nos sola clementia Oloriã patͥ melodis ꝑsonemus uocib glam¬

Expanded text:
iste, splendor Patris, vita, virtus cordium, In conspectu angelorum votis, voce psallimus, Alternantes concrepando melos damus vocibus. Collaudamus venerantes omnes celi milites, Sed precipue primatem celestis exercitus, Michaelem in virtute conterentem Zabulon. Quo custode procul pelle, rex Christe piissime, Omne nephas inimici mundo corde et corpore, Paradiso redde tuo nos sola clementia. Gloriam Patri melodis personemus vocib
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ tuam noticiam accepimꝰ ds uirtutũ & om̃is creature
ac totus humani generis creator. te benelico. te głifico. qͥ me
clignatus es ad hanc certaminis diem ꝑducere. rogo deprecorq
dñe ut ip̃e in me iubeas misccłiam pietatis tue largire. & meri¬
tis scõꝵ tuoꝵ me clignũ facias participem. &e uite eterne consor¬
tem. &e tͥbue indulgentiam his qͥ me tribulant. qñ ego ꝑeos in
conspectu tuo credo clementissime pater głificatus fieri. Cum
hec diceret: ꝑcussor extendens gladium. amputauit caput eiꝰ
Et erectum corpus eiꝰ substitisse quasi uniꝰ hore spatiũ dicitirr.

Expanded text:
quem tuam notitiam accipimus, Deus virtutum et omnis creaturae ac totius generis humani creator, te benedico, te glorifico, qui me dignatus es ad hunc certaminis diem perducere. Eogo deprecorque, Domine, ut ipse in me iubeas misericordiam pietatis tuae largire et meritis sanctorum tuorum me dignum facias participem et vitae aeternae consortem, et tribue indulgentiam his, qui me tribulant, quoniam ego per eos in conspectu tuo credo, clementissime pater, glorificatus fieri'. 20. Cum haec diceret, percussor extendens gladium, amputavit caput eius, et erectum corpus huius substetisse quasi unius ore spatium dicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
eatus hylarion ortus uico thabata. qui & ꝯf łe i
circiter quinq milib a gata urbe palestine acl aus¬
triu situs est: eĩi parentes ħ aberet ydolis delitos. rosa
ut dicitur de spiis floruit. A quib missus alexanriã.
gͣmatico traditus ẽ: ibiq qͣntum illa paciebatur etas.
magni ingenii &e morum documenta prebuit. Erat in
breui carus om̃ib. &e loquendi arte gnarus. qđ his qͦ

Expanded text:
 Hilarion ortus vico Tabatha, qui circiter quinque millia a Gaza urbe Palaestinae ad Austrum situs est, cum haberet parentes idolis deditos, rosa, ut dicitur, de spinis floruit. A quibus missus Alexandriam, grammatico traditus est: ibique quantum illa patiebatur aetas, magna ingenii et morum documenta praebuit; in brevi charus omnibus et loquendi arte gnarus. Quodque his
Abbreviated transcription (Latin):
U bi post ea culmen appositum &e altari impositum: ip̃a eccł̃ia
obsigna uestigioꝵ oppodonia ẽ uocata. Deinde młta clubita¬
tio cepit ẽẽ inter sepontinos quid de hoc loco agerent. & si in¬
trari uł dedlicari illic deberet eccłia. Unde collatione facta ad
orientem loci illius beati petri apłoꝵ pͥncipis noie condunt ec¬
cłiam ce dedicant. In qua etiam in beate semꝑ uirgiins marie

Expanded text:
ubi postea culmen appositum, et altare impositum, ipsaque ecclesia ob signa vestigiorum. Oppidania est vocata. Multa dubitatio erat inter Sepontinos quid de loco agerent, et si intrare vel dedicare illic ecclesiam debeant. Unde collatione facta, ad orientem loci illius beati Petri apostolorum principis nomine condunt ecclesiam et dedicant, in qua etiam beatae semper virginis Mariae
Abbreviated transcription (Latin):
in acdiutorium uenerit xpianis: nam & sexcentos ferme suoꝵ
fulmine uidebant interemptos. regi regum xp̃o continuo colla
submittentes armis meluuntur fidei. Cuniq doniũ reuersi iuc¬
tores uota dño grãrum ad templum referrent archangłir ui¬
dent mane iuxta ianã septemtrioualẽ qͣm p̃dixi instar ar
p̃sentie sue signum uoluisse monstrare. R In tempore illo consurgen

Expanded text:
in adiutorium venerat christianis – nam et sexcentos ferme suorum fulmine videbant interemptos –, regi regum Christo continuo colla submittentes, armis induuntur fidei. Cumque domum reversi victores vota Domino gratiarum ad templum referebant archangeli, videntes mane iuxta ianuam septemtrionalem, quam predixi, instar popresentiae suae signum voluisse monstrare. Ubi postea culmen
Abbreviated transcription (Latin):
cłũ in se cursus tempoꝵ uoluitur: nr̃is desicłiis innouatur.
Hic itaq pͥmis ortus natalib parentum nobilitate fulgebat.
priusqͣm nasceretur. s etiam anteqͣm conciꝑetur elegit: in tan¬
tum ut montanus quidã monachus dũ leuissimo sopore qͥes¬
ceret: tercia fuisset ammonitione pulsatus. ut matͥ sue benelie¬

Expanded text:
um| in se cursus temporum uoluetur nostris| disideriis innouatur. Hic itaque primis ortus| natalebus parentum nobilitate fulgebat | as| ceretur sed antequam conciperetur elegit . In| tantum ut monthanus quidam monachus dum| leuissimo sopore quiescerit tercia fuisset admo| nicione pulsatus ut matri sue benedi
Abbreviated transcription (Latin):
sciens meritũ ip̃ius: in gradum p̃sbiteris eum oreliauit.
Cuiꝰ uoluntati młtum resistere uoluit. s sp̃u scõ eũ cõpellen¬
te p̃ceptis scĩ presulis obediuit. factusq sacerdos. qño cłõ pla¬
Dergens gͦ ad scm̃ audoenum. sic eũ allocutus ẽ. Deprecor te
scẽ pater ut orationẽ ad dñm ꝓ me facias mnq locum ad ha¬
bitandũ tuis p̃cib demonstres. Confido enĩ qđ ds te exau¬
oratiõib positis appariuuit ꝑuisum utͥsq angls dñi dicens eis
ad locum qͥ flauiacus ñcupatur: & ibi inuenietis desicłium
Qeͥ gr̾as agentes dño: tendunt acl locum p̃dictum ab anglõ. Cĩ
aut̃ ñ longe ẽẽnt a uico. mutu clĩ & uoluntate. deiiati sunt a¬
a recto tramite. Et girantes uaste solitudinis desertum. ꝑuene-¬
quid agerent: ecce nebula descendit de celo: &e circuidedit
totum locum ubi construendũ erat monasteriũ. & cũ nebii¬
la suꝑna uox dicens. Clecti cĩ ecce iste lociis metuendus ẽ:¬

Expanded text:
sciens meritum ejus, in gradum presbyterii eum ordinavit; cujus voluntati multum resistere voluit, sed Spiritu sancto eum compellente pergensque ad S. Audoenum, sic eum allocutus est: « Deprecor te, sancte Pater, ut orationem ad Dominum pro me facias, mihique locum ad habitandum tuis precibus demonstres: confido enim quod Deus te exauorationibus positis, apparuit per visum utrisque angelus Domini, dicens eis; ad locum qui Flaviacus nuncupatur, et ibi invenietis desideriumet gratias agentes Domino, tendunt ad locum praedictum ab angelo. Cum autem non longe essent a vico, nutu Dei et voluntate deviati sunt a recto tramite, et gyrantes vastae solitudinis desertum, pervenent, nescientes quid agerent, ecce nebula descendit de coelo et circumdedit totum locum ubi construendum erat monasterium; et cum nebula superna vox dicens: Electi Dei, ecce locus iste metuendus e
Abbreviated transcription (Latin):
Nter hec neapolite paganis adhuc ritib oberrantib lẽ .ui
sepontinos ce beneuentanos qui ducentis quinquaginita mili¬
bus a seponto clistant. bello lacescere temptant. Qui antistitiᷤᷤ
sui monitis edocti tͥluo petunt indutias. ut triduano ieui¬
mo liceret quasi fidele patroc nium sc̃ĩ michaelis implorare
p̃sidium. Quo temꝑe pagani ludis scenicis falsoꝵ in uitant
auxilia cdõꝵ. Ecce aut̃ ip̃a nocte que belli p̃cedẽt diem: in ni
sione sc̃s michael antistiti p̃ces dixit ẽẽ exauditas. uictoriam spo¬
pondit affuturaui: ce qͣrta diei hora bello p̃monet hostib occur¬

Expanded text:
nter haec Neapolitani paganis adhuc ritibus aberrantes, Sepontinos et Beneventanos, qui centum quinquaginta milliaribus a Seponto distant, bello lacessere tentant. Qui antistitis sui monitis edocti, tridui petunt inducias, ut triduano jejunio liceret quasi fidele patrocinium sancti Michaelis implorare et praesidium. Quo tempore, pagani ludis scenicis falsorum invitant auxilia deorum. Ecce autem nocte ipsa quae belli antecedebat diem, adest in visione sanctus Michael antistiti, preces dixit exauditas, victoriam spopondit adfuturam, et quarta diei hora bello praemonet hostibus occur
Abbreviated transcription (Latin):
contempta deuotio fidelium. qͥn natiuitatis sollempne super-¬
adeleret hodiernũ. hac itaq die speculiarit᷑ in eccłia recitan¬
dus ẽẽ uidebatur ille liber qui de ortu eiꝰ atq uita scriptus ĩ¬
ueniebatur. si ñ indicassent eũ patres inter apocripha nunie¬
s ñ aliena legentes. eccłiasticũ morẽ debitis officiis exequam᷑
tiata ẽ: &e cdesignata miracłis. Nata uͦ ꝓgenie diuinitus. ordina¬
ta pͥuilegio uͥtutum insignis enituit. saluatorẽ edidit. a quo
głificata in celo nũqm terrigenis ꝑ atrocinari desistit. R Ad mi

Expanded text:
o fidelium, quin nativitatis solemne superadderet hodiernum. Hac itaque die peculiariter in Ecclesia recitandus esse videtur ille liber, qui de ortu ejus et vita scriptus inveniebatur, si non judicassent eum Patres inter apocrypha numequaedam, sed non aliena legentes, ecclesiasticum morem debitis officiis exsequamur. ciata est: et designata miraculis. Nata vero progenies divinitus ordinata: privilegio virtutum insignis enituit: Salvatorem edidit: a quo glorificata in celo nunquam terrigenis patrocinari desistit. Proposi
Abbreviated transcription (Latin):
obuiant xp̃iam paganis. atq in pͥmo belli paratu mons gar
ganus imm̃so tremore concutitur: fulgura crebro uolant. et
caligo tenebrosa totum montis cacum̃ obcluxit. Impleta ẽ ꝓphetia
que cłñm laudans dicit. Qui facit anglos suos spiritꝰ. de minis¬
tros suos flãmam ignis. fugiunt pagami partim ferro hostiũ.
partim igniferis pulsi sagittis. &e neapolim usq sequentib
atq extrema qͦq ceclentib aduersariis menia tande̾ sue ur.¬

Expanded text:
obviant Christiani paganis, atque in primo belli apparatu Garganus mons immenso tremore concutitur, fulgura crebra volant, et caligo tenebrosa totum montis cacumen obduxit. Impletur prophetia quae Deum laudans, ait: Qui facit angelos suos spiritus, et ministros suos flammam ignis ; fugiunt pagani, partim ferro hostium, partim igniferis impulsi sagittis, ut Neapolim usque sequentibus, atque extrema quaeque cedentibus adversariis, moenia tandem suae ur
Abbreviated transcription (Latin):
tre bethleemitica. quas urbes xp̃i natiuitati destinatal.
quẽ ds̃ ꝓpt̃ notam sibi ꝑbitatem egregia laude sublimauit
e regali namq stirpe simł &e sacerlotali duxit le uiix.¬
originem. quȩ summũ regem atq pontificem erat paritu¬
ra. Non tamen hec iccireo clixerimꝰ qđ dñs qui peccatores
uocare uenerat. declignatꝰ sit matrem suam pecoores ha¬
bere cognatos inter quos spetiosa uelud inter spinas liliũ
Qec itaq electa &e insignis inter filias. non fortuitu quicl̃e
aut solo placito parentum ut pleriq s diuina dispensati¬
oue nomen accepit. ita ut ipsa quoq uocabuli sui figura.
magnũ quiddam innueret. Interpretatur enĩ stella maris.
Quicl s̾ mysticum hec int̾pretatio gerat. ꝑ similitudinem
ostenclamus. Nautis quippe mare transeu̾ntib. notare op
ẽ stellam. hau̾t longe a sũmo celi cardine choruscantem.
ce ex respectu illius estimare atq dirigere cursum suum:
ut portum destinatum asp̃hendere possint.R Soleni nisticie¬

Expanded text:
ationi destinatas quem Deus propter notam sibi probitatem egregia laude sublimavit, e regali nempe tribu simul et sacerdotali duxit originem, quae summum Regem atque Pontificem erat paritura. Non tamen haec idcirco dixerimus, quod Dominus qui peccatores vocare venit, dedignatus sit matrem suam peccatores habere cognatos, inter quos speciosa velut inter spinas lilium ecta et insignis inter filias, non fortuitu quidem, aut solo placito parentum ut plerique, sed divina dispensatione nomen accepit, ita ut ipsa quoque vocabuli sui figura magnum quiddam innueret: interpretatur enim maris stella. Quid ergo mysticum haec interpretatio gerat, per similitudinem ostendamus. Nautis quippe mare transeuntibus, notare opus est stellam hanc, longe a summo coeli cardine coruscantem, et ex respectu illius aestimare atque dirigere cursum suum, ut portum destinatum apprehendere possint. Simili
Abbreviated transcription (Latin):
Dostera autẽ lie cum paulus ageret iter. cecus quiclã cep̃
eu m obsecrationis uocib compellare. Sanctus aut̃ apłs cru-
cis signum clausis a natiuitate eiꝰ ocłis ĩposuit dicens. xp̃e¬
dñs ⁊ mag̃r nr̃ qui ocłĩs lirtum imposurt ceci nati. & lum̃¬
ei restiturt: ip̃e te potentia sua illuminet. Quẽ mox uiden¬
tem his ẽ uerbis affatꝰ. Uade inqͥens ad chonisium & clic
ei qr paulus seruus ihu xͥ ad te me misit. ut menior sponsi¬
ouis tue ad eũ uenire ñ differas. qͦ baptismũ salutis accipi¬
ens. ab om̃ib possis absolui nexib delictoꝵ. R Gr̃as tibi dñe
qͥ infestantis ininuci iacła ꝓbationẽ ficleliũ tuoꝵ prestitisti ẽẽ ce ñ uul¬
nera s talem tuis martirib tribuis ꝓ labore mercedẽ ut nulłũ tuoꝵ fuis¬

Expanded text:
Postero autem die, cum Paulus ageret iter, caecus quidam coepit eum obsecrationis vocibus compellare. Sanctus autem apostolus, crucis signum clausis a nativitate ejus oculis imposuit, dicens: noster, qui oculis lutum imposuit caeci nati, et lumen restituit ei , ipse te potentia sua illuminet. Quem mox videntem his est verbis affatus: vade, inquiens ad Dionysium, et dic ei quia Paulus servus Jesu Christi ad te me misit, ut memor sponsionis tuae, ad eum venire non differas, quo baptismum salutis accipiens, ab omnibus possis absolvi nexibus delictorum. Is autequi infestantis inimici jacula probationem fidelium tuorum praestitisti esse, et non vulnera, et talem tuis martyribus tribuis pro labore mercedem, ut nullum tuorum fuis
Abbreviated transcription (Latin):
bera tua uino. & olor unguentorũ tuoꝵ suꝑ om̃ia aromata.
fauus distillans labia tua sponsa. mel ce lac sub liugua tua
&e odor uestim̃torum tuoꝵ sic̃ odor turis. Hortus conclusus
soror mea sponsa. hortus conclusus. fons signatus. Emissio¬
nes tue paradisus maloꝵ punicoꝵ cum pomoꝵ fructibus
Cipri eũ nardo nardus cũ crocco. fistule & cynamonum.
cum uniuersis lignis lybani. Mirra ce aloe. cum uniuersiᷤᷤ
primis unguentis. fons hortorum. puteus aquarũ uiuen¬
tium. que fluuirt impetu de libauo. Surge aquilo & ue-¬
tum pomoꝵ suoꝵ. Ueni in hortum meum soror mea sponsa
miessui myrram meam cũ aromatib meis. Comedi fauũ
cum melle meo. bibi uinum meum cum lacte meo. Come¬
dite amiei ⁊ bibite. &e mnebriamini carissimi. Ego dornuo.
ce cor meum iugilat. Nox dilecti mei pulsantis. Aperi mͥ
soror mea. amica mea: columba mea. in macłata mea qͥa
caput meũ plenum ẽ rore. & ciemni mei gutris noctium.
Expoliaui me cunica mea. quomͦ inluar illam: Laui

Expanded text:
romata favus distillans labia tua sponsa mel et lac sub lingua tua et odor vestimentorum tuorum sicut odor turis hortus conclusus soror mea sponsa hortus conclusus fons signatus emissiones tuae paradisus malorum punicorum cum pomorum fructibus cypri cum narcum universis lignis Libani, myrrha et aloe cum omnibus primis unguentis. Fons hortorum: puteus aquarum viventium, quae fluunt impetu de Libano. Surge, Aquilo, et vetum pomorum suorum. Veni in hortum meum, soror mea sponsa, messui murram meam cum aromatibus meis comedi favum cum melle meo bibi vinum meum cum lacte meo comedite amici bibite et inebriamini carissimi ego dormio et cor meum vigilat vox dilecti mei pulsantis aperi mihi soror mea amica mea columba mea inmaculata mea quia caput meum plenum est rore et cincinni mei guttis noctium expoliavi me tunica mea quomodo induar illa lavi
Abbreviated transcription (Latin):
go enim sum michael archangłs qui in lectio U uosenĩ¬
conspectu dñi semꝑ a̾sisto. locumq hunc in terris in coli ri
tuq seruare instituens. Hoc uolui ꝓbare inditio. me om̃iũ
que ibi geruntur. ip̃ius q loci ẽẽ inspectorem atq eustocłẽ.
hac reuelatione ꝯꝑta consuetudinem fecer̃t ciues illic do¬
minum p̃cib. scntq deposcere michaelem. Quas quidẽ ia¬
nuas ibi cernentes. quaꝵ australis que oe maior erat aliqͦt
graclib in occursum uergentib acliri poterat: s iutra crip¬

Expanded text:
go enim sum Michael archangelus, qui in conspectu Domini semper assisto, locumque hunc in terris incolere, tutumque servare instituens, hoc volui indicio probare, omnium quae ibi geruntur, ipsius quoque loci me esse inspectorem atque custodem. Hac revelatione comperta, consuetudinem fecerunt cives hic Dominum precibus per sanctum deposcere Michaelem. Duas quippe januas ibi cernentes, quarum australis, quae et major erat, aliquot gradibus in occasum vergentibus, adiri poterat, s
Abbreviated transcription (Latin):
Neatus leodegarius ex ꝑgenie celsa francoꝵ ac nobilissima
Dexortus. a prime etatis infantia a parentib in palatio.
clothario francoꝵ regi traditus. Ab eodem uͦ rege non post
ad imbuendum litterarum stucdiis traclitus ẽ. lectio scda.¬
nerant ad eum ꝑimendũ: erant quatuor numero. Tres &e enĩ
ex hiis ꝓuoluti ad pedes eiꝰ. dep̃cantes ut eis indulgentiam cdaret.
oe benedictionẽ suam suꝑ eos dignaretur tradere. Quartus uͦ
suꝑb astabat. euaginato glaclio paratꝰ ad eũ int̾inencłũ. lectio¬
ł postqͣm benedictionem suꝑ eos tradidit: & suis in tercia

Expanded text:
beatus Leodegarius ex progenie celsa Francorum ac nobilissima exortus, a primaevae aetatis infantia a parentibus in palatio Lothario Francorum regi traditus, ab eodem vero rege non post ad imbuendum litterarum studiis datus est. Quem idnerant ad eum perimeadum erant quattuor numero. Tres etenim ex his provoluti ad pedes eius, deprecantes, ut eis indulgentiam daret et benedictionem suam super eos dignaretur tradere; quartus vero superbus adstabat, evaginato gladio, paratus ad eum interimendum. Et postquam benedictio
Abbreviated transcription (Latin):
ppls ueneraretur. omĩum q iudicio dignꝰ eẽ sũmo sacerdotio
discerneretur. Quilam clĩcoꝵ monachoꝵ q ordinib ꝓ petu¬
lantia ꝓ q ingluuia discursantes. ad effugand urbẽ ieroni¬
muni qui utroꝵq eoꝵ scbens uitium deprehendat: insitliã
parauerunt. Uerũ ip̃e ꝓpt̃ celoꝵ regna. doniũ. parentes. so¬
rores. cognatos. roma egressus cdereliqͥd &e ierosolimã milita¬
turus xp̃o ꝑgens. pͥmo ad gregorium nazanzenũ tẽ cõstanti¬
nopolitane urbis ep̃m supplex docilis q discipłs accessit. ut
searum scͥpturarũ studiis erudiretur. lectio nͦ¬
Nde in syriam ꝑrexit in possessione euagrii p̃sbiteri aliqͣnͣtu¬
lum ꝯmoratus. Ad deserta deinde ita letus accintus q acces¬
sit. ut uolasse eum magis qͣm measse crederes. Quadrienniũ
itaq in illa uasta solitudine que exusta solis ardorib horricłũ
dum remeauit. ubi prudens animal ad p̃sepe dñi se obtu¬

Expanded text:
e summo sacerdotio decerneretur, quidam ex clericorum monachorumque ordinibus, pro petulantia, proque ingluvie discursantes, ad effugandum Urbe Hieronymum, qui utrumque eorum scribens vitium deprehenderat, insidias paraverunt. Verum ipse propter coelorum regna, domum, parentes, sororem, cognatos, Roma egressus, dereliquit, et Hierosolymam militaturus Deo pergens, primo ad Gregorium Nazianzenum, tunc Constantinopolitanae urbis episcopum, supplex docilisque discipulus accessit, ut sanctarum Scripturarum studiis erudiretur. Inde in Syriam perrexit, in possessione Evagrii presbyteri aliquantulum commoratus. Ad deserta deinde loca ita laetus accinctusque accessit, ut volasse eum magis quam measse crederes. Quadriennium itaque in illa vasta solitudine, quae exusta solis ardoribus horridum dum remeavit, ubi ut prudens animal ad Praesepe Domini se obtu
Abbreviated transcription (Latin):
nium ꝑhibet. interpretatur enĩ adlitus. siue assumptus.
Significans qr assumptꝰ ẽ ꝑ electionem a łño & adlitꝰ acd¬
numerum ad numerum gralus apłici. Hoc aut̃ illũ nõie
marcus &e lucas in hac lectione magis appellare uoluerunt.
ne ꝯsortem oꝑis eungłiei de prisca ꝯũsatione pałã notabilẽ
redelerent. R Audiebam sonum alarum sic̃ sonũ aquaꝵ multaꝵ quasi so-¬

Expanded text:
r enim additus, sive assumptus, significans quia assumptus est per electionem a Domino, et additus ad numerum gradus apostolici. Hoc autem illum nomine Marcus et Lucas in hac electione magis appellare voluerunt, ne consortem operis evangelici de prisca conversatione palam notabilem redderent. A
Abbreviated transcription (Latin):
Ranscensis gͥ alpib maximianꝰ cesar octodoꝵ uenit. ibiq
sacͥficaturus ydolis suis ꝯuenire exercitum iussit. a trocip¬
posita nissione. ut ꝑaras demonib c̃osecratas iurarent. cõeq¬
lib sibi animis ꝯtra bagaudaꝵ turbas esse pugnandum.
xp̃ianos uͦ uelut inimicos diis suis ab om̃ib ꝑsequenlos. Qt̃
ubi pͥmum ꝑuenit ad noticiam thebaide legionis: p̃teriens
octodorense opidum. ad locum cui aganno nom̃ ẽ. celeriter
ꝓperauit. ut octo milium spatio ab octodoro seꝑata. necessita¬
ut ꝯmeauli facultate subtracta. constratis pontib uam
fieri itineris necessitas imꝑaret. Undiq tam̃ inminentib saxi̾
paruus quidẽ. s amenus irrigiis fontib campꝰ meluditur.
ubi fessi milites legionis thebee pꝰ laborẽ tanti itineris resedant.¬
Mauximianus cesar dum ad sacͣmenta suꝑius memorata
cunctos in exereitu suo cogeret. agnouit p̃tergressã ut ddiximꝰ
legionem. Qui subrto iracundie furore conplexus. sateslites

Expanded text:
ranscensis igitur alpibus.| Maximianos caesar octodorum uenit ibique sacri| ficaturus idolis suis conuenire exercitum iussit.| Atroci proposita iussione . ut per aras demonibus| consecratas iurarent aequalibus sibi animis| contra bacaudarum turbas esse pugnandum chris| tianosque uelut inimicos diis suis ab omnibus persequendos| quod ubi primum peruenit ad noticiam thehaide| legionis praeteriens octodorum oppidum . ad locum cui| acauno nomen est celeriter properauit. Vt duodicem| milium spacio ab octodoro seperata necessitaut cum eandem facultate subtracta constra| tis pontibus uiam fieri iteneris necessitas imperaret.| Vndique tamen inminentibus saxis . paruus quidem sed “a”| oenus inrigiis fontibus campus includitur ubi fessi mili| tes legionis tebeae post laborem tanti iteneres resedmaximianos caesar. Dum ad sacramenta superius| memorata cunctos in exercito suo cogeret . agnouit| pratergressam ut diximus legionem subito iracundie| furorae conpletus satelletes
Abbreviated transcription (Latin):
Ilor quoꝙ suauissimus. qui uoluntate diuinitus aura
de ꝑsarum ꝑiuntia ꝑ longa terrarum spatia hierosolimis
fuerat illapsus. momento eodẽ quo de fano cosddroe sancta
crux fuerat eraclio baiulante egressa. tẽ recliit. oe ꝑ pectora¬
se gratanter infudit. Uincebat enĩ aromata omĩꝙ therebin¬
ti naturam. uł balsama. atq myrram. Confestim g ppłaris
gaudii fauor in altum sublatus: diuinam laudabat poten¬

Expanded text:
Odorque suavissimus qui, volitante divinitus aura Persarum provincia, per longa terrarum spatia Hierosolymis fuerat illapsus momento eodem quo de fano Chosroe sancta crux fuerat Graccho bajulante egressa, tunc rediit, omniumque pectora gratanter infudit. Vincebat enim aromata omnia terebinthi natura vel balsami atque myrrhae. Confestim igitur popularis gaudii favor in alto sublatus Dei laudabat poten
Abbreviated transcription (Latin):
exunglari. beatam uͦ iustinam pꝰ alapas crudis neruis
ĩmaniter cedi. cleincle sc̃m ep̃m in carcere retrudi. &e sanctã
uirginẽ in domo cuicdã matrone custodiri. lectio sccła¬
Quos post aliqͣntos dies in sui p̃sentiam recluctos. in sarta-¬
gine ferrea iussit torreri. picem. adipem & ceram desuꝑ infũ
sacerdos ydoloꝵ postulauit conutem clicens. Iubeat claritas
t cũ appropinquass ad sartaginem erupit ignis &e ꝯsũpsit

Expanded text:
exungulari; beatam vero Justinam post alapas, crudis nervis immaniter caedi; deinde sanctum episcopum in carcere recludi, et sanctam virginem in domo cujusdam matronae custodiri. Qui post aliquot dies in sui praesentiam reductos, in sartagine ferrea jussit torreri, picem, adipem et ceram desuper minsacerdos idolorum postulavit comitem, dicens: Jubeat claritas t cum appropinquasset ad sartaginem, erupit flamma et consumpsit
Abbreviated transcription (Latin):
interne miserationis aspectib. quib oe petrũ negantẽ. ut rea-¬
tum suũ cognoscere ac deflere poss. respicere dignatui ẽ quib
ppłm suum egyptia seruitute depressum. ut eriꝑet aspexit. di¬
cens ad moysen. Uidens uidi afflictionem ppłi mei qui ẽ in
egipto. & gemitũ eoꝵ audiui. & descendi liberare eos.  Cum

Expanded text:
internae miserationis aspectibus, quibus et Petrum negantem ut reatum suum cognoscere ac deflere posset, respicere dignatus est: quibus populum suum Aegyptia servitute depressum, ut eriperet aspexit, dicens ad Moysen: Videns vidi afflictionem populi mei, qui est in Aegypto, et gemitum ejus audivi, et descendi liberare
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ ponere uulgatum. Ip̃e aut̃ math̃s iuxta illud qd scͥp¬
tum est. iustus accusator sui ẽ: in pͥrmordio sermonis ma¬
thu se ⁊ publicanũ noĩat. ut ostendat legentib nullum de¬
bere ꝯuersum de salute diffidẽ. cum ip̃e de publicano in
apł̃m. de theloneario in euuangłistam sit repente mutatꝰ.¬
formam tbuens ñ solum luera reliquit uectigalium. ser &e
ꝑicłm contempsit. qđ euenire poterat a principib scł̃i. qr uecti¬
galium rationes imꝑfectas atq in conpositas reliquerit. Can¬
ta nãq cupiditate sequendi dñm ductus ẽ: ut in nullo ꝑr¬

Expanded text:
nt vulgatum. Ipse autem Matthaeus, juxta illud quod scriptum est, justus accusator sui est: in primordio sermonis Matthaeum se et publicanum nominat; ut ostendat legentibus nullum debere conversum de salute diffidere, cum ipse de publicano in apostolum, de teloneario in evangelistam sit repente mutatusformam tribuens, non solum lucra reliquit vectigalium, sed et riculum contempsit, quod evenire poterat a principibus saeculi, quia vectigalium rationes imperfectas atque incompositas reliquerit. Tanta enim cupiditate sequendi Dominum ductus est, ut in nullo pr
Abbreviated transcription (Latin):
rat gͥ in ea ciuitate p̃diues quicdã nõie garganus qui ex
noĩe suo monti uocabulum indidit. Huitꝰ cdũ peccora quoꝵ inifinita
mltitudine pollebat passim ꝑcuexi montis latera pascerentur.
contigit taurũ armenti gregis consortia sꝑnentem singlarem¬
incecłe solito &e ud extremum redeunte pecore cloniũ ñ eẽ regreᷤ¬
quirens. inuenit tandem in uertice montis forib euiꝰcdam
assistere spelunce. Qui arrepto arcu appetit illum sagitta toxi¬
cata. Que uelut uẽti flamine retorta: eum a quo iacta ẽ mox

Expanded text:
rat in eadem civitate predives quidam nomine Garganus, qui et ex eventu suo monti vocabulum indidit. Huius dum peccora, quorum infinita multitudine pollebat, passim per divexi montis latera pascerentur, contigit, tauruincedere solitum, et ad extremum redeunte pecore domum non revequirens invenit tandem in vertice montis foribus cujusdam assistere speluncae, qucata, quae, velut venti flamine retorta, eum a quo jacta est mox
Abbreviated transcription (Latin):
depositis imꝑii insignib discalciatꝰ ꝑtinꝰ linea tantum zona
p̃cinctus erucem dm manu suscipiens. ꝑfusa facie lacri¬
mis. ad celum ocłos erigens. ꝓperabat ad portam usq ĩtꝰ¬
ꝓgrediens. Mox illo humiliter ꝑꝑmosnte. duricia lapicdũ
celeste ꝑsensit inꝑium. statunqͣ porta se subrigens libe¬
rum intrantib patefecit ingressum. RAcloramꝰ re xp̃e &e be¬

Expanded text:
depositisque imperii insignibus, discalceatus, protinus, lintea tantum zona praecinctus, crucem Domini manu suscipiens, perfusus facie lacrymis, ad coelum oculum erigens properabat, ad portam usque progrediens. Mox illo humiliter propinquante, duritia lapidum coeleste persensit imperium, statimque porta se subrigens liberum intrantibus patefecit ingressum. Odorque