comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rũ p̃feit᷑ eccłiis. atq ido suꝑse met̾politanũ hr̃e ñ pot̾. cardinales ꝙp̃i
ꝓculdubio met̾politami uice fungunt᷑. qui uidlicet electũ antistitem
honore ⁊ reuẽntia dilecti filii nr̃i henrici. qui in p̃sentiarũ rex habet᷑.
⁊ futurꝰ q̃ꝑator dõ concedente sꝑatur sic̃ iã sibi concessimꝰ. ⁊ fuccessorib
aliꝰ qͥ ab hac apłłca sede ꝑsonalit̾ ħ ius impetͣuerint. Etd sipͣuorũ atꝙ
miquoꝵ hominũ ita ꝑu̾sitas inualuerit. ut pura. fincera. atq gͣuita
electio fieri murbe ñ possit: cardinales ep̃i cũ religiosis cłicis catͥolicisq
laicis laris licet paucis. uis potestatis optineant. eligẽ apłicȩ sedis pon¬
tificem ũ ẽgruentius iudicauerint. Plane postquã dectio fuerit facta. si bal¬
bea tempestas uł qͣfatiq hoĩũ conat᷑ꝰ malignitatis studio restiterit. ut is qͥ
ectꝰ ⁊̃ in apłica sede ixta consuetudinẽ int̾nitari ñ ualeat. ddectustñ

Expanded text:
litanum habere non potest, cardinales episcopi procul dubio metropolitani vice fungantur, qui electum antistitem honore et reverentia dilecti filii nostri Henrici, qui in praesentiarum rex habetur, et futurus imperator Deo concedente speratur, sicut jam sibi concessimus et succes ab hac apostolica sede personaliter hoc ius impetraverint. Quod si pravorum atque iniquorum hominum ita perversitas invaluerit, ut pura, sincera atque gratuita electio fieri in Urbe non possit, cardinales episcopi cum religiosis clericis catholicisque laicis, licet paucis, ius potestatis obtineant eligere apostolicae sedis antistitem, ubi congruentius iudicaverint. Plane postquam electio fuerit facta, si bellica tempestas vel qualiscunque hominum conatus malignitatis studio restiterit, ut is qui electus est in apostolica sede iuxta consuetudinem intronizari non valeat, electus tamen
Abbreviated transcription (Latin):
lennib unꝰ in uesꝑtinis officiis. Nec diu̾sa sit ultͣ in nob̾ ecłia¬
stica consuetudo. qr in una fide continem᷑. ⁊ regno. Hoc enĩ
antiqui patres decreuer̃. ut una queq ꝓuincia ⁊ ministran
sus auctoritati cedat. Prauũ usum lex ⁊ iõ iuncat. Angustꝰ
consuetudo ueritati. Pane quis dubitet ueritati manife¬
statȩ consuetudinẽ cedere : Itẽ. Nemo consuetudinẽ rationi ⁊
neritati p̃ponat quia consuetudinẽ rõ ⁊ ũtas semꝑ excludit.

Expanded text:
emnitatibus, unus in vespertinis officiis, nec diversa sit ultra in nobis ecclesiaemnitatibus, unus in vespertinis officiis, nec diversa sit ultra in nobis ecclesiastica consuetudo, quia una fide continemur et regno. Hoc enim et antiqui Patres decreverunt, ut unaquaeque provincia sus auctoritati cedat; pravum usum lex et ratio vincat. Augusondeo . Quis dubitet veritati manifestatae debere consuetudinem cedere. Item. Nemo consuetudinem rationi et veritati praeponat, quia consuetudinem ratio et veritas semper excludit.
Abbreviated transcription (Latin):
baptizamꝰ. oleo ungimꝰ u̾bis abrenuntiare sathane ⁊ angłis eiꝰ
in formamꝰ. Uñ b ⁊ alia in hucͤ modũ ñ pauca. nͥ tacita ⁊ my¬
stica tͣlitione a patrib euangłoco more reue̾ntiori diligñ¬
tia sunt inministiis obseruaita silentio. quã publicata scͥpto
os c̃ uetustate ꝓbata consuetudo siue lex ñ scripta. Itẽ
Consuetudo aut̃ ẽ ius qͥdã morib institutũ. qd̾ ꝓ lege
suscipitur cũ deficit lex. Nec differt utrũ scriptura an rõne
ost recte fidei conũsionẽ uł confessionẽ quȩ in scã dĩ eccłia
p̃dicat᷑. placuit om̃s sacerdotes qui catholicȩ fidei unitate
complectimꝰ. ut nichil ułtra diuisũ aut dissonũ in eccłiasticis
sacramĩtis agamꝰ. ne quelibet nr̃a diu̾sitas ap̃ ignotos seu car¬
nales scismatis errorẽ uideat᷑ ostendere. ⁊ multis extet scanda¬
lũ uarietas eccłiarũ. Unꝰ gͥ ordo orandi atq psallendi a nob̾

Expanded text:
tiare Satanae et angelis ejus informamus. Unde haec, et alia in hunc modum non pauca, nisi tacita ac mystica traditione a Patribus ecclesiastico more reverentiori diligentia sunt in ministeriis observata silentio, quam publicata scriptoos est vetustate probata consuetudo, sive lex non scripta. Item consuetudo est jus quoddam moribus institutum quod pro lege suscipitur, cum deficit lex. Nec differt utrum scriptura an ratione ost rectae fidei confessionem quae in sancta Dei Ecclesia praedicatur, placuit omnes sacerdotes qui catholicae fidei unitate complectimur, ut nihil ultra diversum aut dissonum in ecclesiasticis sacramentis agamus, ne quaelibet nostra diversitas apud ignotos seu carnales schismaticis errorem videatur ostendere, et multis exstet scandalum varietas ecclesiarum. Unus ergo ordo orandi atque psallendi a nobis
Abbreviated transcription (Latin):
nate sunt. S ⁊ si qua sunt concilia a sc̃ĩs patrib hactenꝰ
instituta. p̃ter illoꝵ .iiiͦiͬ. auctoritatẽ. ⁊ custodienda⁊
recipienda decreuimus. ia nunc fubiciendũ ẽ. de opusculis scdu
patren que in eccłia catholica recipiuntur. Opuscła beati

Expanded text:
natae sunt. Sed et si qua sunt concilia a sanctis Patribus hactenus natae sunt. Sed et si qua sunt concilia a sanctis Patribus hactenus instituta, praeter illorum quatuor auctoritatem, et custodienda recipienda decrevimus. Jam nunc subjiciendum est de opusculis sanctorum Patrum quae in Ecclesia Catholica recipiuntur: Opuscula beati
Abbreviated transcription (Latin):
in doõi prina post nat̾ dñi ponunt epłas pauli. usq in septui¬
gesimã. In epyphania. lectiones tres. de ysaia. prima lectio su
incipit. Om̃s sicientes uenite. Scd̃a. Surge illuminare. Tercia
Gaudens gaudebo in dño. Dem̃ legunt᷑ sermones ł omeliȩ ad pi
riter suscipimꝰ. ⁊̃ has suscipi ñ ꝓhib& scripturas. Seĩm sy¬
nodũ niceã .ccc.xUiii. patrũ mediante maximo constantin
augusto. in qͣ arriꝰ hereticꝰ dampnatꝰ ẽ. Scãm synodũ con¬
stantinopolitanã. mediante theodosio seniore austusto.
in qua machedoniꝰ hereticꝰ debitã dampnationẽ excepit.
Scãm synodũ ephesinã. in qua nestoriꝰ dampnatꝰ ÷. cũ con
sensu beatissimi celestini .pp̃. mediante cyrillo alexandrui
sedis antistite. ⁊ archadio ep̃o ab italia destinato. Scãm
sẏnodũ calcidonensem. mediante martiano augusto
anacholio constantinopolitano ep̃o. in qua nestoriana
⁊ euthiciana heresis simul cũ dioscoro eiꝰq cõplicib dãs¬

Expanded text:
 post Nativitatem Domini, ponunt epistolas Pauli usque in Septuagesimam. In Epiphania lectiones tres de Isaia. Prima lectio sic incipit: Omnes sitientes. Secunda: Surge, illuminare. Tertia: Gaudens gaudebo; deinde leguntur sermones vel homiliae ad ipsum riter suscipimus, etiam has suscipi non prohibet Scripturas. Sanctam synodum Nicaenam 318 Patrum, mediante maximo Constantino Augusto, in qua Arius haereticus damnatus est. Sanctam synodum Constantinopolitanam, mediante Theodosio seniore Augusto, in qua Macedonius haereticus debitam damnationem excepit. Sanctam synodum Ephesinam, in qua Nsensu beatissimi Coelestini papae, mediante Cyrillo, Alexandrinae sedis antistite, et Archadio episcopo ab Italia destinato; sanctam synodum Chalcedonensem, mediante Martiano Augusto, et Anatolio Constantinopolitano episcopo, in qua Nestoriana et Eutichiana haereses simul cum Dioscoro ejusque complicibus dam
Abbreviated transcription (Latin):
uesti s̃ p̾tẽa quidã fr̃s. qd eẽnt aliqͥ epi ⁊ abbates. qͥ decinaᷤᷤ
ñ sinerent dare ad eccłias uͥ illi coloni missas audiunt.
Prom̃ decreũ sac̾ ille conuentꝰ. ut ep̃i ⁊ abb̃s de agris ⁊ uineis
ã ad suũ ł frm̃ stipendiũ hnͣt. decimas ad ęccłias deferri faci
ant. famniliȩ uͦ ibi dent decimas suas. uibi infantes eoꝵ bapti¬
zant᷑. ⁊ uͥ ꝑ totũ auni circulũ missas audiunt. Gñ pp̃.uii.
t nullus abbas decimas ⁊ pͥmicias ⁊ reliqua q̃ scd̃m statuta
canonũ ad epõs ꝑtinent sine autoritate romani pontifi-¬
cis. seu ep̃i c̃sensu in cuiꝰ diocesi habitat. detineat apostolica

Expanded text:
uesti sunt praeterea quidam fratres quod essent aliqui episcopi et abbates, qui decimas non sinerent dare ad ecclesias, ubi illi coloni missas audiunt. Proinde decrevit sacer iste conventus ut episcopi et abbates de agris et vineis, quae ad suum vel fratrum stipenant. Familiae vero ibidem decimas suas ferant, ubi infantes eorum baptizantur, et ubi per totum anni circulum missas audiunt. CAP. 199. t nullus abbas decimas et primitias et reliqua, quae secundum statuta canonum ad episcopos pertinent, sine auctoritate Romani pontificis seu episcopi consensu, in cuius diocesi habitat, detineat, apostolica
Abbreviated transcription (Latin):
ossessiones gͥ quas unꝰ qͥsq eccłię ꝓprio dedit aut Simachus.¬
reliquit arbitrio alienare quiblib tituł atq distrac¬
tionib uł sub qͦcũq argumento ñ patim᷑. nisi forsitan aut
clericis honoꝵ mitis. aut monast̾iis religionis intuitu. aut
certe ꝑegrinis si necessitas largiri suaserit. sic tañĩ ut his
aliquid iterato diffinire. tñ ut facilius cupioitas aut ĩꝓbitas

Expanded text:
ossessiones igitur quas unusquisque ecclesiae proprio dedit aut reliquit arbitrio, alienare quibuslibet titulis atque distractionibus vel sub quocunque argumento non patimur; nisi forsitan aut clericis honorum meritis, aut monasteriis religionis intuitu, aut certe peregrinis, si necessitas largiri suaserit, sic tamen, ut haec aliquid iterato definire, tamen ut facilius cupiditas, aut improbitas
Abbreviated transcription (Latin):
lacuit ⁊̃ ut res eccłie nemo uendat. Qd̾ si aliquai
Qd̾ si tanta necessitas urget ęccłiȩ. ut ñ possit ante ca¬
necessitates. Qd̃ si ñ fecerit. reus concilii uenditor ten
fuerit. ad potestatẽ epi reuocetur. Mrancipia uͦ monach
donata ab abbate ñ liceat manu mttcere. In iustũ eñ
putamꝰ. ut monachis cotidianũ rurale opꝰ facientib sti¬

Expanded text:
lacuit etiam ut rem Ecclesiae nemo vendat: quod si aliqua quod si tanta urget necessitas Ecclesiae ut non possit ante connecessitates; quod si non fecerit, reus concilii venditor tenfuerit, ad potestatem episcopi revocetur. » Idem etiam donata ab abbate non liceat manumitti. Injustum enim putamus, ut, monachis quotidianum rurale opus facientibus, ser
Abbreviated transcription (Latin):
i plures heredes c̃tendint de cõmuni ȩccłia. auferri iubeat
ep̃c reliquias sacͣs. ⁊ eccłiã claudi. donec cõmuni consensu⁊
e eccłiis quȩ int̾ coheredes st̃ diuisȩ ꝯsidatũ ẽ. qͣtinꝰ si sed̾m
ꝓuidentiã ⁊ ãmonitionẽ ep̃i ipsi coheredes eas uoluerint te¬
iere ⁊ honorare. faciant. Sin aũ b̃ ꝯtͣlixerint. in ep̃i potestate
maneat. utrũ eis ita ꝯsistere ꝑmitat. aut reliqͥas iñ auferre

Expanded text:
Si plures heredes contenderint de communi ecclesia, auferri jubeat episcopus reliquias sacras, et ecclesiam claudi, donec communi consensu et e ecclesiis, quae inter coheredes divisae sunt, quatenus, si secundum providentiam et admonitionem episcopi ipsi coheredes eas voluerint tenere, et honorare faciant. Sin autem hoc contradixerint, in episcopi potestate maneat utrum eas consistere permittat, aut reliquias inde auferre
Abbreviated transcription (Latin):
uimꝰ ⁊̃ quoties conductor a colono suo iniuste aliqͥd abstu¬
ditur. De qua re p̃cipimꝰ ut qͥcqͥd iuolent̃ cuilibet ex fami¬
ñ ꝓficiat. ne nos ipsi auctores uiolentiȩ ẽẽ uideam᷑. Ex ic̃ as¬
ibertos legitime a dñis suis factos. eccłia si thũsi. ꝙ̃ xxix.¬
necẽẽ fuerit tueatur. Qđ siqͥs añ audientiã aut ꝑuadere
eos aut expoliare uoluerit. uel p̾sũpserit. ab eccłia pellat

Expanded text:
uia quoties conductor aliquid a colono suo injuste abstust. De qua re praecipimus ut 74 quidquid violenter cuilibet ex fami nostrae non proficiat, ne nos ipsi auctores esse violentiae videamur. « Praibertos, legitime a dominis suis factos, Ecclesia, si necesse fuerit, tueatur. Quod si quis ante audientiam aut pervadere eos, aut exspoliare voluerit vel praesumpserit, ab Ecclesia repellat
Abbreviated transcription (Latin):
e saptorib femmarũ id ostituendũ eẽ censemꝰ. ut si ad
eccłiã raptor eũ rapta confugi̾t. ⁊ feminã ipsã uiolen¬
nã ꝑtulisse constiterit. statĩ liberetur de potestate. rapto.¬
ns. ⁊ parentib redoat᷑. ⁊ raptor mortis ł penarũ impune¬
tte concessa. liberã eundi habeat facultatẽ. Siuͦ parentes
mulieris eccłiasticis uiris obedire noluerint excõmunicent᷑.¬
culpa. si adño ꝓcõmissa culpa eccłiasticũ sac̾m̃tũ suceꝑĩt.
Anõ suo fuerit ꝯsignatꝰ. si aliqͥd ꝓ eadẽ culpa qui accusat᷑ ꝓ
batꝰ fuerit ꝑtulisse. ꝓ contẽptu ęccłiȩ ⁊ p̃uaricatione fidi̾ a
munione catholicoꝵ sic̃ suꝑiꝰ cõphensũ est. extͣneus hãtur.
Siuͦ ꝓ culpa sua seruus ab eccłia defensatꝰ. sacͣm̃tũ dni sui
clicis exigentib oe impunitate ꝑceꝑit. exire nolentẽ ad nõ
eũ ꝯfugientẽ ad eccłiã seu in atriũ eccłiȩ aut in officinas

Expanded text:
 autem feminarum id constituendum esse censuimus, ut si ad ecclesiam raptor cum rapta confugerit, et feminam ipsam violentiam pertulisse constiterit, statim liberetur de potestate raptoris, et parentibus reddatur, et raptor mortis, vel poenarum impunitate concessa, liberam habeat eundi facultatem. Si vero parentes mulieris ecclesiasticis viris obedire noluerint, excommunicentculpa, si a domino pro commissa culpa ecclesiasticum sacramentum susceperit, ramento domino suo fuerit consignatus; si aliquid pro eadem culpa qui accusatur, probatus fuerit pertulisse, pro contemptu Ecclesiae et praevaricatione fidei a communione Catholicorum, sicut sus, pro culpa sua ab ecclesia defensatus, sacramentum domini sui, clericis exigentibus, de impunitate perceperit, exire nolentem a domino lXV. Fugientem
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiasticę excõmiucationi subiaceat. ⁊ seu̾i̾tatis regiȩ fena
sententia. lpsos tũ qui ad eccłiã ꝯfugiũ fecer̃. si uixta pͥscor
cauonũ instituta. hi qui eos repetunt sacͣm̃ta reddider̃. ⁊l
cerdotes ȩccłie ipsius ab eccłiȩ ñ abstraxerint forib. aut sus
taliũ si euenit. sac̾doti q̃renda ẽ. aut dnõꝵ sententia scdi¬

Expanded text:
itatis regiae feriatur sententia. § 2. Ipsos autem, qui ad ecclesiam confugium fecerunt, si juxta priscorum canonum instituta hi, qui eos repetunt, sacramenta reddiderint, et sacerdos ecclesiae ipsius ab ecclesiae non abstraxerit foribus, aut fuga talium, si evenerit sacerdoti quaerenda est, aut damnorum sententia s
Abbreviated transcription (Latin):
tis sp̃itib loco cõpetenti dniͣ dep̃cetur. Sic̃ it nulla dies
fideliũ p̃ces dño inmissarũ sollẽnitatib fundantur. Anti¬
quas faciendas ꝓ omib in xp̃iana ⁊ catholica societate lauda
Defunctos⁊̃ tacitis nominib eoꝵ sub gnali cõmemoratione
suscepit eccłia. ut qͥb ad ista dest̃ parentes aut filii. aut qͥuꝰ
cognati uł amici. ab una eis exibeatur pia matre cõmun

Expanded text:
 spiritibus loco competenti Dominus deprecetur. Sicut enim nulla dies fidelium preces Domino in missarum solemnibus fundantur. Antiquas faciendas pro omnibus in Christiana et catholica societate laudamus. Defunctos etiam tacitis nominibus eorum sub generali commemoratione suscepit Ecclesia, ut quibus ad ista desunt parentes, aut filii, aut quicunque cognati vel amici, ab una eis exhibeatur pia matre commun
Abbreviated transcription (Latin):
elatũ ẽ aurib nr̃is quosdã ꝑu̾se agentes qui subu̾tere
monachi. qui ñ studio caritatis s zelo rapacitatis iniugilo
docent atq seduc̃e ñ cessant secłares hoĩes. qͦ illaq̃are po
ut res suas atq possessiones siue in uita siue in morte in mo¬
baptisimũ. penitentiã. eucharistiã. nec ñ pabulũ uitȩ cũ
lacte carnis acceper̃. uł accipiunt. nicħ de bonis suis reli¬
quant. Hanc deniq famã discordiȩ nos aĩadu̾tendo onł̃ib
modis in hibe̾ uoluniꝰ. ⁊ ne ãplius fiat oĩno ꝓhibemꝰ. ꝯsidas¬

Expanded text:
ere monachi, qui non studio charitatis, sed zelo rapacitatis invigilant, et docent atque seducere non cessant saeculares homines, quos illaqueare possent ut res suas atque possessiones, in vita, sive in morte in mobaptismum, poenitentiam, Eucharistiam, nec non pabulum vitae cum lacte carnis acceperunt vel accipiunt, nihil de bonis suis relinquant. Hanc denique famam discordiae nos animadvertentes, omnibus modis inhibere volumus, et ne amplius fiat omnino prohibemus, consideran
Abbreviated transcription (Latin):
iñ abstrabere. aut qd̃ cũq nocibilitatis ł damꝑni seu spolia¬
tionis residentib in loco sc̃o inferre: s eẽ potiꝰ his ipsis qͥ eccli
dant᷑. Sic tũ ut bi qui ad eã ꝯfugiunt. in extͣneis. ł longel
paratis ab eccłia domib nullo mͦ accedant. s in ħ scõ. xxx
passuũ numero absq domoꝵ extͣuearũ receptacło ꝓgͣdui¬
tes aditũ optinebunt. ut acqͥsitę naturȩ usũ debitis ere
locis. ⁊ nullo ceneant᷑ euentu necessitudinis. qͥse dnĩcis defri¬

Expanded text:
inde abstrahere, aut quodcunque nocibilitatis, vel damni, seu spolii, residentibus in loco sancto inferre; sed esse potius his ipsis, qui ecclesias ndatur, sic tamen, ut hi, qui ad eam confugiunt, in extraneis vel longe separatis ab ecclesiae domibus nullo modo accedant, sed in hoc sancto XXX passuum numero absque domorum extranearum receptaculo progredientes, aditum obtinebunt, ut acquisitae naturae usum debitum exeant locis, et nullo teneantur eventu necessitudinis, qui se dominicis def
Abbreviated transcription (Latin):
lacuit picturas in eccłia is fieri ñ debere. nec qd̃ colit᷑ auttp̃.i.
adoratur in parietib depingat᷑. GR Sedĩno in luso
liuo ẽ picturã adorare. aliud ꝑpicturȩ hystoriã qͥd sit ad¬
orandũ addiscere. Nã qd legñtib scripturã. ħ idiotis patet
picturã cernentib. quia in ipsa ignorantes uident qͥ seqͥ debe¬
ant. in ipsa legt̃ qui littãs nesciunt. uñ ⁊p̃cipue gentib pro
lectione pictura ẽ. Qd̃ magno oꝑe tu qͥ it̃ gͣs habitas attendẽ
debueras. ne dũ recto zelo incaute succendis. ferocib aninus
scandalũ generares. frangi gͦ ñ debuit qd̃ ñ ad adorandũ in
ȩccłiis. s ad instruendas solũmͦ m̃tes fuit nescientiũ colla¬
tũ. Et qr in locis uena̾bilib sc̃oꝵ depingi hystorias. ñ sine
rõne uetustas admisit. si zelũ discretione condiuisses. sin
qͣs dĩ dare ostituit. quia tiĩdũ ẽ ut qͥsqͥs dõ suũ debitũ
abstͣbit ne forte dĩ ꝑ peccatũ suũ auferat ei necessaria su

Expanded text:
lacuit picturas in ecclesiis fieri non debere, ne quod colitur aut adoratur, in parietibus depingatur. CAP. LVI. im picturam adorare, aliud per picturae historiam quid sit adorandum addiscere. Nam quod legentibus Scriptura, hoc idiotis praestat pictura cernentibus: quia in ipsa ignorantes vident quod sequi debeant, in ipsa legunt qui litteras nesciunt. Unde et praecipue gentibus pro lectione pictura est. Quod magnopere, tu qui inter gentes habitas, attendere debueras; ne, dum recto zelo incaute succendereris, ferocibus animis scandalum generares. Frangi ergo non debuit quod non ad adorandum in Ecclesiis, sed ad instruendas solummodo mentes fuit nescientium collocatum. Et quia in locis venerabilibus sanctorum depingi historias non sine ratione vetustas admisit, si zelum discretione condidisses, sine ipse Deus dari constituit, quia timendum est, ut quisquis Deo debitum suum subtrahit, ne forte Deus per peccatum suum auferat ei necessaria su
Abbreviated transcription (Latin):
e his que ad eccłiã a parrochianis offerunt᷑. int̾ris. inuineis.
in mancipiis. in peculus. antiquoꝵ canonũ instituta seruent᷑.¬
omĩa in ep̃i potestate ꝯsistant. De his aũ q̃ altarib offerunt᷑ t̾cia
pars fidelit̾ ep̃is deferat᷑. due cłicis. decime aut̃ scd̃ qͦsdã sm¬
głis annis tcia pars. aut int̾cio tota. S nos tũ seqñtes roma¬
nos. singłis annis quartã partẽ. aut in quarco anno totã¬

Expanded text:
e his quae ad ecclesiam a parochianis offeruntur in terris, in vineis, in mancipiis, in peculiis, antiquorum canonum instituta serventepiscopi potestate consistant. De his autem quae altaribus offeruntur, tertia pars fideliter episcopis offeratur, duae clericis. Decimae-autem secundum quosdam singulis annis, tertia pars, aut in tertio tota: sed tamen nos sequentes Romanos, singulis annis quartam partem, totum in quarto anno
Abbreviated transcription (Latin):
anonica insustentatioẽ pauperũ ⁊ restauratione eccłia¬
tũ ꝓficiant. Quattuor enĩ partes iusta canones fieri de fi¬
leliũ oblatioĩb debñt. ut una sit ep̃i. altã cłicoꝵ. tc̃ia pau
ũ. quarta ad restaurationẽ eccłłȩ. Augustinꝰ¬
ecimȩ fr̃s h̾mi tͥbuta s̃ egñtiũ animarũ. Redde gͦ tͥbuta
pauꝑib. offer libamina sac̃dotib. Qd̃ si decimas ñ habes
fructuũ t̾renoꝵ qd ht̃ agͥcola. qd̾cũq te pascit ingeniũ dĩ
uñ decimas excipis. uñ iuuis. de militia. de negocio tuo
artęficio tuo redde decimas. Gr̃ pp uii.¬
ecunas qͣs inusũ pietatis concessas eẽ canonica auctoritas
demonstrat. a laicis possidĩ apłica auctoritate ꝓhibemꝰ.

Expanded text:
undum statuta canonica in sustentationem pauperum, et restaurationem ecclesiarum proficiat. Quatuor enim partes juxta canones fieri de fidelium oblationibus debertia pauperum, quarta ad restaurationem ecclesiimi, tributa sunt egentium animarum. Redde ergo tributa pauperibus, offer libamina sacerdotibus. Quod si decimas non habes fructuum terrenorum, ut agricola; quodcunque te pascit ingenium Dei est, inde decimas expetit, unde vivis: de militia, de negotio, de artificio tuo redde decimas. Aliud eniecimas quas in usus pauperum concessas esse, canonica auctoritas demonstrat, a laicis possideri apostolica auctoritate prohibemus.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊oniiũ pͥmitiarũ dño darent. qͥ eos lib̾auat adecẽ plagisqͥ
ꝑcussit egyptios. ⁊ in nouissima plaga pͥmogenita cunctor
disꝑdidit. gramq suis p̾stitit. ut ĩpetͣtis pecuniis spoliaren
egyptũ. de qͥb decimis augustinꝰ doctor uenãbilis dic̃. din¬
me ex debito requirunt᷑. Qd si dicẽt ds̃. nẽpe nĩs ẽ hõ. mea
t̃ra quã colis. meast̃ senuina q̃ spargis. mea animalia qͦla
gas. m̃s ẽ solis calor. ⁊ cũ omĩa mea sint. tu qͥ minꝰ acõmod
solã decimã uix mẽbaris. s reseruo tͥ nouẽ. da mͥ decimã.
Si ñ dederis mͥ decimã. auferan tibi nouãe. Si uͦ dedĩs mͥ dil¬
mã multiplicabo nouẽ. Cũ itaq iudaicus ppłs p̃ceptũ decims¬
rũ tanta diligñtia obseruaret. ut de qͥbͦ minimis reb rit¬
uidelicet ⁊ m̃ta ⁊ cumino. ut ipse dñs testat᷑. decimã dareb
cur ñ maiori studio plebs euangłica eandẽ ĩpleat uisione

Expanded text:
et pecuniarum Domino darent, qui eos liberaverat a decem plagis quibus percussit Aegyptios, et in novissima plaga primogenita cunctorum disperdidit, gratiamque suis praestitit, ut impetratis pecuniis spoliarent Aegyptum. De quibus decimis, Augustinus doctor venerabilis dicit: Decimae ex debito requiruntur. Quid si diceret Deus: Nempe meus est homo, mea ra quam colis, mea sunt semina quae spargis, mea animalia quae fatigas, meus solis calor? Et cum omnia mea sint, tu qui manus accommodas, solam decimam merebaris; sed reserva tibi novem, da mihi decimam; si dederis mceptum decimarum tanta diligentia observaret, ut de quibusque minimis rebus, ruta et cimino, ut ipse Dominus testatur decimas daret, cur non majori studio plebs evangelica eamdem impleat jussionem, et
Abbreviated transcription (Latin):
lex diuina cur inferior eẽ debebit. cũ in ipsiꝰ iu̾tatis p̃sen¬
tia a zacheo collaudatũ sit. si aliquẽ defraudaret. in
n spectis legib Nomanis uͥ hãt᷑ de sacrilegiis. inuenimꝰ ibi
dã. que a karolo ẽ ostituta ꝑio pͥncipe. de cõpõne sacrile¬
abbatib siue ꝑsonis ad quos querimonia sacrilegii iuste ꝑti¬
nuerit. Et si ipse reus sacrilegii face̾ noluerit tam dui e¬
cõmunicationi subiaceat. usq quo p̃dictã cõpositionẽ sal¬
centoꝵ solidoꝵ ꝑsoluat. Et si in hac obstinatione mortis¬
fuerit. corpus ciꝰ cũ psalmis ⁊ ymnis ñ deferat᷑ ad seputa¬
rã. Et p̃cipimꝰ ut infine codqcis mundane legis scribatꝰ

Expanded text:
lex divina cur inferior esse debebit, quum in ipsius veritatis praesentia a Zachaeo collaudatum sit, ut, si aliquem defraudaret, in nspectis legibus Romanis ubi habebatur de sacrilegiis, invenimus ibi ndam, quae a Carolo est constituta pio principe de compositione sacrileabbatibus, sive personis ad quas querimonia sacrilegii juste pertinuerit; et si ipse reus sacrilegii facere noluerit, tandiu excommunicationi subjaceat, usquequo praedictam compositionem sexcentorum solidofuerit, corpus ejus cum psalmis et hymnis non deferatur ad sepulturam, et praecipimus ut in fine codicis mundanae legis scribatur
Abbreviated transcription (Latin):
t tp̃ralis necessitas nos ꝑurget. ⁊ imminutio exigit pso
narũ. ut destititis ȩccłus salubri ac ꝓuida debeamus
dispõne succurrere. Et iõ qm̃ ȩccłiã mint̾ineusẽ funditꝰ tã cleri
quã plebis destitutã desolationẽ cognouimꝰ. tuãq ꝓ ea peti¬
tionẽ. qͣtinꝰ formianȩ ȩccłiȩ in qua corpꝰ bĩ herasmi martỹris
requiescit. cuiq fr̃nitas tua p̃sidet adiungi debeat. ⁊piã eẽ
ac iustissimã p̃uidentes. necessariã duximꝰ. ꝯsulentes tã desola¬
tioni loci illiꝰ. ꝙͣ tuȩ eccłiȩ pauꝑtati. reditꝰ supͣdictȩ eccłiȩ min¬
tinensis. ł qͥcqͥd ei antiquo modernoq uire ł p̾uilegio potuit
pot̾ ue qͣlib rõne cõpetere. ad tuȩ eccłiȩ nis potestatẽq hacp̃¬
cepti nr̃i auctoritate concedimꝰ. ut ap̃senti tp̃r sicuti e ꝓͥa qͥppe¬

Expanded text:
temporis necessitas nos perurget, et imminutio personarum exigit ut destitutis Ecclesiis, salubri ac provida debeamus one succurrere. Et ideo quoniam Ecclesiam Minturnensem funditus tam cleri, quam plebis destitutam desolatione cognovimus: tuamque pro ea petitionem, quatenus Formianae Ecclesiae, in qua beati Erasmi martyris corpus requiescit cuique fraternitas tua praesidet, adjungi debeat, piam esse ac justissimam providentes: necessarium duximus, consulentes tam desolationi loci illius, quam tuae Ecclesiae paupertati, reditus supradictae Ecclesiae Minturnensis vel quidquid ei antiquo modernoque jure vel privilegio potuit potestve qualibet ratione competere, ad tuae Ecclesiae jus potestatemque hac praecepti nostri auctoritate migrare, ut a praesenti tempore sicuti de
Abbreviated transcription (Latin):
lationes ꝓ eis deferende ⁊ misse celebrande. anñ. Quib rel¬
pondemꝰ. Si omĩb de peccatis siuis purã confessionẽ agñti
extremã ꝑsoluunt ⁊ confitentur uł confiteri desid̾ant:
Scriptũ ÷ enĩ. ñ iudicabit ds̃ bis inidipsũ. Augustiuus.
illũ sumas quẽ admodũ gͣci in oriente facere osueues
Accipe cotidie qd cotidie tibi ꝓsit. sic uiue. ut cotidie men¬

Expanded text:
n? Quibus respondemus, si de omnibus peccatis suis puram confessionem agentibus extremam persolvunt, et confitentur et confiteri desiderant. Scriptum est enim: Non judicat Deus bis in idipsum . CAP. illum sumis, quemadmodum Graeci in Oriente facere consueverunt? Accipe quotidie, quod quotidie tibi prosit. Sic vive, ut quotidie mer
Abbreviated transcription (Latin):
u doginatib ⁊i scctatorib suis et̃uo anathemate dignos eẽ
decĩ epis factã. misit papa nicholaus ꝑ urbes italiȩ̨. gallię.
ure potuit. ut eccłiȩ quę priꝰ doluerant de auerso atꝙ
adũso. postea gauderent de reu̾so atq conu̾so. Ambrosiꝰ in¬
similitudinẽ ñ uideo carnis. ñ uideo sanguinis uerita¬
tẽ : Primo om̃iũ dico cibi de sermone xp̃i. qui oꝑatur ut
possit mutare ⁊ comiite̾ gña. ⁊ instituta nature. Deinde
tibi ñtuler̃ sermonẽ ap̃i discipłi eiꝰ. s audientes q carnẽ
suã daret mandere. ⁊ sanguinẽ suũ daret adbibenoit̃.

Expanded text:
cum dogmatibus et sectatoribus suis aeterno anathemate dignos esse episcopis factam misit Papa Nicolaus per urbes Italiae, Germaniae,ire ante potuit, ut ecclesiae, quae prius doluerant de averso atque perverso, postea gauderent de reverso atque converso. C. XLIIsimilitudinem non video carnis, non video sanguinis veritatem? Primo omnium dixi tibi de sermone Christi, qui operatupossit mutare et conuertere genera instituta nature. Deinde ubi non tulerunt sermonem Christi discipuli eius, audientes quod carnem suam daret manducare et sanguin
Abbreviated transcription (Latin):
Qsigurã gerit fidĩ sic̃ dictũ ẽ. tota ȩccłia ꝯsecranda ẽ. que
corrupta fide tota destructa ẽ. Motis uͦ parietib sola aqua
i salib tanꝙͣ. penitentiȩ sacͣmĩtis reformandae̾.Ex dẽ iginu pp̃. cp̃ .ui.¬

Expanded text:
quod figuram gerit fidei sicut dictum est, tota Ecclesia consecranda est, quae quod figuram gerit fidei sicut dictum est, tota Ecclesia consecranda est, quae corrupta fide tota destructa est. Motis vero parietibus sola aqua et salibus, tanquam poenitentiae sacramentis reformanda e
Abbreviated transcription (Latin):
ã altaria denuo st̃ ꝯsecͣnda. ħ d̃ motione altaris. deparietib
nobis inuestiganda uidet᷑. ad qd̃ nob̃ necessariũ iudet᷑ ut pͥmũ¬
attendamꝰ formã tẽpli in uisibilis. ut cũ ea postea c̃ferre pos¬
simꝰ figirrã tẽpli uisibilis. Dic̃ enĩ apłs. dĩ agͥcultaͣ estis. dĩ edi¬
ficatio estis. Ego ut sapiens architectꝰ fundam̃tũ posui. fun
oꝑa qͥb ꝓbatur dilectio ap̃i ⁊ꝑximi. tanꝙͣ parietes spũalis edi-¬
sicii. his oĩb suꝑ additur uice teͤsti celsitudo spei. q̃ ꝓcedit pene¬
tndo usq ad int̾ĩora uelaminis. Scͥptũ ẽ aũ ab eodẽ apło. Sine
side inpossibile ẽ placere dõ. Fides gͦ sieuellat᷑. tota edificatio
sp̃uał ꝓculdubio destruit᷑. Reliqua uͦ edificatio si aliq̾ uetu¬
state atterit᷑. aliqua lesione minuit᷑. sacͣm̃ta fidĩ neqͣquã¬
staͣnt᷑. s tm̃ qd̃ macłatũ ẽ asꝑitate penitentiȩ ⁊ cõpunctionis

Expanded text:
a altaria denuo sunt consecranda. Haec de motione altaris. De parietibus nobis investiganda: ad quod nobis necessarium videtur postea conferre possimus figuram templi visibilis. Dicit enim Apostolus: Dei agricultura estis, Dei aedificatio estis, ego ut sapiens architectus fundamentum posui , funopera, quibus probatur dilectio Dei, et proximi, tanquam parietes spiritualis aedificii. His omnibus superadditur vice tecti, celsitudo spei, quae procedit penetrando usque ad interiora velaminis. Scriptum est autem ab eodem Apostolo: Sine fide impossibile est placere Deo . Fides ergo si evellatur, tota aedificatio spiritualis procul dubio destruitur. Reliqua vero aedificatio, si aliqua vetustate atteritur, aliqua laesione minuitur, sacramenta fidei nequatantum quod macularum est, asperitate poenitentiae et compunctionis
Abbreviated transcription (Latin):
dine dilacerata absumant᷑. ñ iõ ł minꝰ integrã ł miiꝰ głosam
coꝵ resurrectionẽ futurã. hic roniniꝰ
argumtũ. lic cogñte abrahã. uau littã qͣ ap̃ illos ꝓ .o.
egr̃. ablata de eiꝰ noĩe ẽ. ꝓp ephron appellatꝰ ephian. significan¬
escͥptura. ñ eũ fuisse cłũmatȩ ⁊ ꝑfectȩ uircittis. qui potuerit
ñ cogunt᷑ ut accipiant p̾ciũ. s a nolentib qͦ extorquent mu-¬
ari nom̃ suũ ⁊ ꝑurx qͥd de mĩto eoꝵ. cũ ⁊̃ ille rephendat᷑

Expanded text:
dine dilacerata absumantur, non ideo uel minus integram uel minus gloriosam eorum resurrectionem futuram. Quod habent argento, licet cogente Abraham, vau litera, quae apud illos pro o legitur, ablata de ejus nomine est, et pro Ephron appellatus est Ephran, significante scriptura, non eum fuisse consummatae perfectaeque virtutis, qui potuerit n coguntur ut accipiant pretium, sed a nolentibus quidquam extorquent, mutari nomen suum, et perire quid de merito eorum, cum etiam ille reprehendatur
Abbreviated transcription (Latin):
ruis mercede sua. Iõq p̃cipimꝰ atq iubemꝰ. ut qͥcũq amͦn
monastĩo se ꝯũti uoluerit siue inuita siue in morte. ut
oĩũ rerũ ⁊possessionũ qͣs pro salute animȩ suę disponi
decreui̾t. medietatẽ eccłiȩ cui ipse ꝑtine̾ dinoscit᷑. reliue
⁊ sic demũ in monastio ꝓ ut sibi libitũ fuerit eundi o¬

Expanded text:
mercede sua, ideoque praecipimus, atque jubemus, ut quicunque amodo in monasterio converti voluerit, sive in vita sive in morte, ut omnium rerum et possessionum quas pro salute animae suae disponi decreverit, medietatem ecclesiae cui ipse pertinere noscatur relinquat, et sic demum in monasterium prout sibi libitum est eundi co
Abbreviated transcription (Latin):
uires ęccłiȩ petunt a regib. ⁊ horrendę cupiditatis in¬
pulsu egentiũ sub̃am rapunt. irrita hãnt᷑ quȩ op¬
nere uidentur. ⁊ a cõmunione eccłiȩ cꝰ facultatẽ auferre
cupiunt excludantur. GR ꝑꝑ . uii. c̃ .i.¬
eccłiastica a quocũq rege. seu secłari pͥncipe. ł ab ep̃is in¬
itis seu abbatib aut aliquib eccłiarũ rectorib suscepit¬
ationi subiaceat. Gelasiꝰ ꝑꝑ¬

Expanded text:
uerit ecclesiae, petunt a regibus, et corrumpendae pietatis instinctu egentium substantiam rapiunt, irrita habeantur quae obtinent, et a communione ecclesiae, cujus facultatem auferre cupiunt, excludantur. Item in cecclesiastica a quocunque rege, seu saeculari principe, vel ab episcopis invitis, seu abbatibus, aut aliquibus ecclesiarum rectoribus suscepcationi subjaceat. « Si
Abbreviated transcription (Latin):
tio fuerint male tctari. s incendio tradant᷑. cine̾s qͦ in¬
baptistiũ inferant᷑. ubi nullus tͣsitus h̃atur. ⁊ mpari¬
ete uł fossis pauimĩtoꝵ lactent᷑. ne int̾euntiũ pedib
in quinentur. Pallas uͦ ⁊ uela q̃ in sacrario sordida fu¬
mensȩ. ne forte puluis suꝑ dñicũ corpꝰ male decidat.
sindone foras delata. ⁊sit hoc oꝑaniti in peccatũ. le¬
circo in sacrario ministris p̃cipimꝰ cũ dilignͣtia cu¬
stodire. Palle in alia pelui lauentur. ⁊ in alia uela

Expanded text:
acrario fuerint, male tractari, sed incendio universa ntur, ubi nullus transitus habeatur, in pariete, aut in fossis pavimentorum jactentur, ne introeuntium pedibus inquinentur. Pallas vero et vela quae in sanctuarii sordidata fumensae, ne forte pulvis Dominici corporis male decidat, syndone foris delata, et erit hoc operanti peccatum. Idcirco in sacrario ministris praecipimus cum diligentia custodire. Pallae in alia pelvi laventur, in alia vela
Abbreviated transcription (Latin):
urȩ. ⁊ ut mag̃ eẽnt auctoritatiue. ⁊̃ uiuę uoces s¬
cesser̃. rogantes ut ordinẽ p̃fationũ quẽ scã Roma
eccłia hactenꝰ hab̾et. nrĩs litti̾s uobis mandaremꝰ.l
de ura uoluntate ⁊ studio tã bono multũ gauisi
mꝰ ⁊ sacrũ ordinẽ Romanũ sacraq ostituta nr̃oꝵ al
cessoꝵ sollert̃ relegentes. inueniniꝰ has nouẽ p̃fati¬
nes in sacro cathalogo tm̃mͦ recipiendas. qͥs longa
tro uetustas in Romana eccłia hactenꝰ seruauit:
unã in albis paschalib. aliã de ascensione dñĩ ĩl
Aepenteoste. qitã de natali dñi .6ͣ. de aparitione dñi.ui.
de apłis .uii. de scã t̾nitate. octauã de scã cruce. non am
de ieuinio in quadragesima tantũmꝰ dicendã. Has p̃fa¬
Nones tenet ⁊ custodit scã Romana ȩccłia. has tenendaᷤ
nobis mandamus. Sother p̃p.

Expanded text:
et ut magis essent auctoritativae, etiam vivae voces processerunt rogantes, ut ordinem praefationum quem sancta Romana Ecclesia hactenus haberet, nostris litteris vobis mandaremus. Tunc de vestra voluntate, et studio tam bono multum gavisi sumus, sacrum ordinem Romanum, sacraque constituta cessorum solerter relegentes, invenimus has novem praefationes in sacro catalogo tantummodo recipiendas, quas longa retro veritas in Romana Ecclesia hactenus servavit: unam in Albis paschalibus, aliam de Ascensione Domini, de Pentecosteeptimam de sancta Trinitate, octavam de sancta cruce, nonam de jejunio in quadragesima tantum dicendam. Has praefationes tenet et custodit sancta Romana Ecclesia, has tenendas vobis mandamus. CAP. 78.
Abbreviated transcription (Latin):
la facta a ꝑceptioe sacri mystii ꝓhib̾e ñ debet. s ab
imolatione sacri mystii abstinere ut arbtror humi¬
ñ concusserit. Nã s̃ qͥb ita plerũq illusio nascitur.
ut eoꝵ animꝰ ⁊̃ in sõno corporis positꝰ turpib ima¬
ginib ñ fedetur. Qua in re unũ ibi ostndr̾ ipsa meis¬
s rea. ⁊ ñ tñ fit uł suo iudicio lib̾a. cił se ⁊ dormi¬
enti corpore nichil meminit uidisse. ⁊ tam̃ ugiliis
corꝑis meminit in ingluuiẽ cecidisse. Si uͦ ex turpi
cogitõne uigilantis oritur illusio dormienti. pate
nõ reatꝰ siuuis. Uidet enĩ aqua radice inquinatio
illa ꝓcesserit. quia quod cogitauit sciens. ꝑtulit

Expanded text:
la facta, a perceptione sacri mysterii prohibere non debet; sed ab immolatione sacri mysterii abstinere, ut arbitror, humin concusserit. Nam sunt quibus ita plerumque inlusio nascitur, ut eorum animus, etiam in somno corporis positus, turpibus imaginationibus non foedetur. Qua in re unum ibi ostenditur, ipsa mens rea, non tamen vel suo judicio libera, cum se, etsi dormienti corpore, nihil meminit vidisse, tamen in vigiliis corporis, meminit in ingluviem cecidisse. Sin vero ex turpi cogitatione vigilantis oritur inlusio dormientis, patet animo reatus suus: videt enim a qua radice inquinatio illa processerit, quia quod cogitavit sciens, hoc pertulit
Abbreviated transcription (Latin):
eruenit ad noticiã nr̃am. qd quidã pb̃ri intantũ
parupendunt diuina mystĩa. ut laico ł femine
sacrũ dnĩ corpꝰ tradant ad deferendũ infirmis. ⁊ qͥb
ꝓhibetur. ne sacrariũ ing̃diant᷑. nec ad altare appi¬
pinquent. illis scã scõꝵ cõmittantur. Qd̃ quã sit b¬
ribile: quãq detestabile. om̃iũ religiosoꝵ aĩadito

Expanded text:
iam nostram, quod quidam presbyteri in tantum parvipendant divina mysteria, ut laico vel feminae sacrum corpus Domini tradant ad deferendum infirmis, et quibus prohibetur, ne sacrarium ingrediantur, nec ad altare appropinquent, illis sancta sanctorum committuntur. Quod quam sit horribile quamque detestabile, omnium religiosorum animadv
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid stillaui̾t in t̾rã. lingetur. ⁊ tabula radet᷑.
Si ñ fuerit tabula. ut ñ ꝯculcetur. locꝰ corradatur.
⁊ igne consumetur . ⁊ cinis meis intra altare recon¬
cetigit stilla minister abluat tribus uicib calice
subt̃ posito. ⁊ aqua ablutionis sumatur. ⁊ iuxta
faciat. si pꝰ mediã noctẽ. duas. si post matutinas.

Expanded text:
liquid stillaverit in terram, linguabitur, tabula radetur. Si non fuerit tabula, ut non conculcetur, locus corradetur, et in igne consumetur, et cinis intra altare recontetigerint stilla, minister abluat tribus vicibus calice subtus posito et aqua ablutionis sumatur, et juxta faciat. Si post mediam noctem, duas. Si post matutinas,
Abbreviated transcription (Latin):
t pbr eucharistiã semꝑ habeat paratã. ut qñ quis in¬
firmatꝰ fuerit. aut paruulus infirmꝰ fuerit. statĩ eũ
cõmunicet. ne sine cõmunione moriatur. Ex epła clem̃tis
tur. quanta popło suffice̾ debeant. qđ̾ remanserit. in
crastinũ ñ reseruetur. s cũ timore ⁊ tremore clericoꝵ di¬
eo ministrante oblationẽ ꝑciꝑe anathema sit. Nichai¬
ciscitantib uob̾ si a sac̾dote qͥ siue py ad consulta bulg.¬
tis cõmunionẽ reciꝑe nec ne: Respondemꝰ. Ñ pot̃ aliqͥs que¬
tũ cũq pollitꝰ sit sacͣm̃ta diina polluere. q̃ purgatori
cunctarũ remedia contagionũ existunt. Nec pot̃ solis radi
qualiscũq sac̾dos sit. q̃ scã sunt coinqͥnare ñ pot᷑. lecuro
ab eo quousq epõꝵ uidicio reꝓbetur cõmunio recipia¬
da ẽ. qm̃ mali bona ministrando seipsos tãtũ modo ledui

Expanded text:
per eucharistiam habeat paratam; ut quando quis infirmaverit, aut parvulus infirmus fuerit, statim 58 eum communicet, ne sine comtur quanta populo sufficere debeant. Quod remanserit in crastinum non servetur, sed cum timore et tremore clericorum dieo ministrante de oblatione percipere, anathema sit. Sicciscitantibus vobis si a sacerdote, qui sive contis conmunionem suscipere necne, respondemus: Non potest aliquis quantumcumque pollutus sit, sacramenta divina polluere, quę purgatoria cunctarum requaliscunque sacerdos sit, quae sancta sunt coinquinare non potest; idcirco ab eis, quousque episcoporum iudicio reprobentur, communio percipienda est, quoniam mali bona ministrando se ipsos tantummodo laedunt,
Abbreviated transcription (Latin):
mib ꝯsũptũ ad nichilũ deui̾t: tres quadragesimass
pane ⁊ aqua peñ. Si integrũ inuentũ fuerit in aliͥ
u̾me u̾mis cõburat᷑. ⁊ cinis sub altare condatur. ⁊qͥ
glexĩt. quat̾nis dieb suã negligñtiã soluat. Si cũ amisis
saporis decoborat᷑ sacrificiũ .xx. d̃ p̃. Conglutunatũs¬

Expanded text:
erit, III quadragesimas cum pane et aqua poeniteat. Si integrum inventum fuerit, in eo vermis comburatur, et cinis sub altare recondatur, et qui neglexerit, quaternis diebus suam negligentiam solvat. Sicut amissione saporis decoloratur sacrificium, XX dies expleantu
Abbreviated transcription (Latin):
cucharistia ñ detur. Scriptũ ẽ enĩ. Accipitẽ ⁊ edite .
cadauera aut̃ nec accipere possunt nec edere. ⁊ nec mor¬
tuos hoĩes baptizari faciat pƀ̃roꝵ ignauia. Cprianꝰ ep̃c ⁊mr̃.
yprianꝰ euchratio ꝯfr̃i salutẽ. ꝓ dilectione tua ⁊ re¬
uerentia consulendũ me existimasti fr̃ Rm̃e.
uos ostitutꝰ ad huc in artis suȩ d̾ dec ore ꝑseuerat. ⁊ ma¬
qł male didic̃ ceti̾s qͦ insinuat. an talib sacra cõ¬
munio cũ cetis apĩanis debeat dari. haud uob̾cũ
cõmunicare puto. nec maiestati diinȩ. nec euan¬
gllcȩ discipline ꝯgruere. ut pudor ⁊ honor eccłiȩ
tã turpi ⁊ infamĩ otagione fedetur. Augustiniꝰ.

Expanded text:
eucharistia non detur. Scriptum est enim: Accipite et comedite . Cadavera autem nec accipere possunt nec edere. Et nec jam mortuos homines baptizari faciat presbyterorum ignavia. CAP. 41.yprianus Eucratio confratri salutem. Pro dilectione tua et reverentia ut ad consulendum me existimasti frater chavos constitutus, adhuc in artis suae dedecore perseverat, et ma male didicit caeteris insinuat, an talibus sacra communio cum caeteris Christianis debeat dari. Haud vobiscum communicare puto nec majestati divinae nec evangelicae disciplinae congruere, ut pudor et honor Ecclesiae tam turpi et infami contagione foedetur. CAP. CLIII.
Abbreviated transcription (Latin):
botrus solus offertur. in quo uini efficientia tñ
onstratur. salutis nr̃e sacram̃tũ negligit᷑. q aqua
ificatur. Ñ enĩ pot̾ calix dni eẽ aquasola aut i
solũ. nͥ in utrũq misceat᷑. Et idõ quia iã ex ħ plu¬
la ⁊ multiplex maioꝵ manauit sententia. deinceps
s talis error atq p̾sũptio cessare debet. ne ꝑu̾soꝵ
ordinata cõpago statũ ueritatis eneruet. Et iõ
li deinceps licitũ erit aliud in diuinis sacris of¬
e n iuxta antiquoꝵ sententiã ꝯcilioꝵ. panẽ tm̃¬

Expanded text:
botrus solus offertur, in quo vini efficacia tantum designatur, salutis nostrae sacramentum negligitur, quod aqua significatur. Non enim potest calix Domini esse aqua sola, aut vinum solum, nisi utrumque misceatur. Et ideo, quia jam ex hoc plurima et multiplex majorum manavit sentenomnis talis error atque praesumptio cessare debet, ne perversorum inordinata compago statum veritatis enervet. Et ideo nullum deinceps licitum erit aliud in divinis sacris offerre, nisi juxta antiquorum sententiam conciliorum, panem t
Abbreviated transcription (Latin):
memoratur. Nã intinctũ panẽ aliis. xp̃m p̃buisse ñ leg
excepto illi tm̃ discipło quẽ intincta buccella na
stri ꝓditorẽ ostenderet. ñ ꝙ̃ sacͣm̃ti huiꝰ institutio
signaret. Nã qd de exp̃sso botro .i. de uuarũ granis
płs cõmunicat. ualde ẽ om̃ino ꝯfusũ. S si necess¬
erit. botrus. in calice cõpͥmat᷑. ⁊ aqͣ misceatur. ql
calix dñicus uxta canonũ p̃ceptũ. uino ⁊ aqua

Expanded text:
memoratur. Nam intinctum panem aliis Christum praebuisse non legimus, memoratur. Nam intinctum panem aliis Christum praebuisse non legimus, excepto illi tantum discipulo quem gistri proditorem ostenderet, non quae sacramenti hujus institutionem signaret. Nam quod de expresso botro, id est, de uvarum granis populis communicatur, valde est omnino confusum; sed, si necesse sit, botrus in calice comprimatur, et aqua misceatur: quia calix dominicus juxta canonum praecepta, vino et aqua
Abbreviated transcription (Latin):
qñ in ipsa sacrificii oblatione erratur : Audiuimꝰ
qͦ sclã scismatica ambitione detentos. t duunos ordine
i apłicas institutiones. lac ꝓ uino in diuinis sacrificii
dñici calicis offerre. alios uo̾ pannũ lineũ muston¬
tinctũ. ꝑ totũ annũ reseruare.⁊ in tp̃r sacrificũ aͥ¬
adu̾sũ. ñ difficile ab ipso fonte iũtatis ꝓbabit᷑. aq
ordinat᷑a ipsa sacram̃toꝵ mystĩa ꝓcesser̃. Cũ enĩ n¬
gist̃ ueritatis uerũ salutis nr̃e sacrificiũ suis cõma¬
daret discipłis. nulli lac. spanẽ tantũ ⁊ calicẽ suł
sacram̃to cognoscimꝰ dedisse. Legit᷑ enĩ in euangłica
ueritate. Accepit iħc panẽ ⁊ calicẽ. ⁊ bñdicens ded
discipłis suis. Cesset gͦ lac sacrificando offerri. qu
llud uͦ qͦd ꝓ cõplem̃to cõmunionis intinctã tradun
eucharistiã popłis. nec hoc ꝓlatũ ex euangło telli¬
niũ receper̃. ubi apłis corpus suũ ⁊ sanguinẽ cõno¬
dauit. Seorsũ enĩ panis. ⁊ seorsũ calicis. cõmendo

Expanded text:
ndo in ipsa sacrificii oblatione erratur? Audivimus enim, quosdam schismatica ambitione detentos contra divinos ordines et apostolicas institutiones lac pro vino in divinis sacrificiis n sacramento dominici calicis offerre, alios vero pannum lineum musto intinctum per totum annum reservare, et in tempore sacrificadversum, non difficile ab ipso fonte veritatis probabitur a quo ordinata ipsa sacramentorum mysteria processerunt. Cum enim magister veritatis verum salutis nostrae sacrificium suis commendaret dedisse. Legitur enim in evangelica veritate Accepit Jesus panem et calicem, et benedicens dedit discipulis suis. Cesset ergo lac sacrificando offerri, quillud vero, quod pro complemento communionis intinctam tradunt eucharistiam populis, nec hoc prolatum ex evangelio testimonium recipit, ubi apostolis corpus suum et sanguinem commendavit; seorsum enim panis et seorsum calicis commendatio
Abbreviated transcription (Latin):
ic gͦ bẽ inp̃senti uifa positos oportet uos agnoscere uolun¬
tatẽ ⁊ p̃ceptũ dĩ. uͥ ⁊ agendi ⁊ sac̾ficandi sit locꝰ. qm̃ in aliis
locis ⁊ sac̾ficare ⁊ missas celebrare ñ lic. nͥ in qͥb ꝓͥꝰ ep̃c uisse
issarũ sollẽnia ñ uͥcũq s in locis ab ep̃is ꝯsecratis. uł uli
ipse ꝑmiserit. celebranda eẽ censemus. Exꝯc̃ eod̃.ꝙ̃. eod̃¬
factũ a normãnnis. ⁊ flauis. ⁊ abulgaris. ⁊ amał. ap̃ianis
seu alio qualicũq mͦ ȩccłiȩ fuerint incensȩ ⁊ cõbustȩ. in capelł
cũ tabula ꝯsecͣta missas interim celebrare ꝑmittimꝰ. donec ipse
ȩccłȩ restaurari queant. Initinere uͦ positis. si eccłia defuerit.¬
ut sub diuo seu intentoriis. Si tabula altaris ꝯsecͣta cęt̾ãq sa¬
cra miystĩa ad id officiũ ꝑtinentia ibi affueruit. missarũ solli¬
nia celebrare ꝯcedimꝰ. alit̃ om̃ino cont̾dicimꝰ. Ex ꝯc̃ laodicensis

Expanded text:
in praesenti vita positos, oportet vos agnoscere voluntatem et praeceptum Dei, ubi agendi et sacrificandi sit locus, quoniam in aliis locis sacrificare, et missas celebrare non licet, nisi in hisissarum solennia non ubique, sed in locis ab episcopo consecratis, vel ubi ipse permiserit, celebranda esse censemus. C. XIII. factum a Normanis, et Sclavis, ab Ungaris, et a malis Christianis, seu alio qualicunque modo ecclesiae fuerint incensae et combustae, in capellis cum tabula consecrata missas interim celebrari permittimus, donec ecclesiae ipsae restaurari queant. In itinere vero positis, si ecclesia defuerit, sub dio, seu in tentoriis, si tabula altaris consecrata ceteraque sacra ministeria ad id officium pertinentia ibi affuerint, missarum solennia celebrari concedimus. Aliter omnino interdicimus. C.
Abbreviated transcription (Latin):
iscedit. si ꝑmanet in mał utrũq ꝑmanet. Si gͦ accep¬
itur baptisiꝰ quẽ ñ potuit amittẽ qui ab unitate
iscesserat. sic acceptandus. ẽ. baptismꝰ quẽ dedit ille
ni sacram̃tum dandi cũ discesserat ñ amiserat. Eg̾ qͥrio¬
ntiqua patruĩ institutione didicimꝰ. ut ep̃o ĩhibma
quiuibet ap̃ hesim intrinitatis nomine baptizant᷑.
i ad scam ȩccłiam redeunt aut unctione crismatis
ut in positione manꝰ. sola ꝓfessione fidei. ad sinũ matͥs
tełie reuocentur. Uñ arrianos ꝑ inpositionẽ manꝰ occi¬

Expanded text:
discedit, si permanet in malis, utrumque permanet. Si ergo acceptatur baptismus, quem non potuit amittere qui ab unitate discesserat; sic acceptandus est baptismus, quem dedit ille qui sacramentum dandi, cum discederet, non amiserat. Intiqua Patrum institutione didicimus ut quilibet qui apud haereticos in Trinitatis nomine baptizantur, cum ad sanctam Ecclesiam redeunt, aut unctione chrismatis, aut impositione manus, sola professione fidei ad sinum matris Ecclesiae revocentur. Unde Arianos per impositionem manus Occi
Abbreviated transcription (Latin):
ltaria si ñ sint lapidea. chrismatis uncti Ex ꝯ ẽ epaonensi¬
one ñ ꝯsecrent᷑. Ad celebranda aũt diuina officia ordin
uẽ metͦpolitam tenent. cõpiunciales eoꝵ obseruare debebi¬
brationib ñ alibi quã insacͣtis dño locis absq magna neco¬
sitate fieri debere. liquet oĩb qͥb st̃ nota noui ⁊ uet̾is testati p̾ci¬
ta.Tabernacłm uͦ moysen dño p̃cipiente fecisse ⁊ ꝯsecse cũ
m̃issa ⁊ altari eiꝰ ⁊ cetĩs uasis ⁊ utensilib ad diuinũ cultũ leg¬

Expanded text:
ltaria si non sint lapidea, chrismatis unctione non consecrentur. Ad celebranda autem divina officia ordinem quem metropolitani tenent, comprovinciales eorum observare debebnon alicubi quam in sacratis Domino locis absque magna necessitate fieri debere, liquet omnibus, quibus sunt nota Novi et Veteris Testamenti praecepta. Tabernaculum vero Moysen, Domino praecipiente, fecisse, et sacrasse cum mensa et altari ejus, et caeteris vasis utensilibus ad divinum cultum e
Abbreviated transcription (Latin):
nftetur ł cunctȩ familiȩ offerentiũ eã Binubo inureete¬
I scĩ noua sit creatitra in corpore creatoris ad nĩe repera¬
onis salutẽ. Uñ iuxã sublimis arã altaris semꝑ asstere
nptura teste ꝓbat᷑. ut ex eiꝰ ĩmolatione corpꝰ ⁊ sangiuinẽ
cipiam. cet̾ũ sacerdos qͥ uicẽ xp̃i iuisibili spẽ int̾ am̃ upo

Expanded text:
confitetur, vel cuncta familiae offerentium eam, sed in vei nova fit creatura in corpore Creatoris ad nostrae reparationis salutem. Unde juxta sublimis aram altaris semper assistere, Scriptura teste, probatur, ut ex ejus immolatione corpus et sanguinem percipiamus. Caeterum sacerdos qu