comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diuidens. substantiã suam gaudebat sociare cum xp̃o:
faciens eũ sibi possessionũ terrestriũ participẽ. ut &e xp̃c
faceret illum sibi regnoꝵ celestiũ coheredem. Illi scilice
alsignabat facultates. ut ipsi eẽt custos ꝑpetuus. sciens qͣd¬
patrimoniũ deo creditũ. nec res publica eripit. nec fiscus inua¬
dit. nec calumpnia aliqua forensis eu̾tit: sciens etiam scrip¬
tum ẽe. quod ea bene hereditas reconditur. que deo custode
seruatur. Huiꝰ namq apud suos monita: nichil fuerunt
aliud qͣm magisteria diuina. fundam̃ta scilicet corroboran¬
de fidei: nutrimenta fouende anime. Gub̾nacula dirigen¬
di itineris: p̾sidie obtinende salutis. Dignũ gͦ est. ut eum
boni imitent᷑ & diligãnt: plebs colat. noxii timeant: quen
ita diuina uirtus illustrauit. ut sub laicali etiam habitu.
habuerit a deo collata dona: doctrinãq mellifluã. & sp̃u

Expanded text:
dividens, substantiam suam gaudebat sociare cum Christo, dividens, substantiam suam gaudebat sociare cum Christo, faciens eum sibi possessionum terrestrium participem ut et Christus faceret illum sibi regnorum coelestium cohaeredem. Illi scilicet assignabat facultates, ut ipsis esset custos perpetuus, sciens qupatrimonium Deo creditum nec respublica eripit, nec fiscus invadit, nec calumnia aliqua forensis evertit: sciens etiam scriptum esse, quod ea bene haereditas reconditur, quae Deo custode servatur. Hujus namque apud suos monita nihil fuerunt aliud, quam magisteria divina, fundamenta scilicet corroborandae fidei, nutrimenta fovendae animae, gubernacula dirigendi itineris, praesidia obtinendae salutis: dignum ergo est, ut eum boni imitentur et diligant, plebs colat, noxii timeant, quem ita divina virtus illustravit, ut sub laicali etiam habitu habuerit a Deo collata dona doctrinamque mellifluam, et Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
tas suppeditauit. negauit auxiliũ.s omnib miscłiter con¬
sulens. miseris semꝑ p̾buit adminicłm. Quẽ enĩ cecum ñ
fuum uocauit heredẽ: aut quem debilẽ non eiꝰ sustenta¬
uit manus: Fores quippe eiꝰ iugit̾ a miseris obsesse: expedi¬
tum ei ad bellum p̾parabant solatium. Hoc ugit̃ comita¬
tis incedebat exercitu: in his xp̃m conspiciens. se amplecti
gestiebat. atq his indum̃ta tribuens. xp̃i sub inopis ueste
se tegere membra credebat. Hoc certe se reputabat ꝑdere.
quicquid elemosina non absumeret: id se tutissime congau¬
debat recondere: quod egentium sibimet dura necessitas au¬
serret. Ualde quippe deuotus. in eoꝵ usib substantie exag¬
gerabat pondꝰ. ut quo pauꝑior scł̃o eẽt:. locupletior deo
fieret. Considerabat qͥdem. quia cotidie deesse ñ potest qd
peccetur: ideo nec cotidiane elemosine ñ deessent. quib
piamina t̃gerentur. Et ob hoc cum dño suo pecuniam

Expanded text:
tas suppeditavit, negavit auxilium, sed omnibus misericorditer contas suppeditavit, negavit auxilium, sed omnibus misericorditer consulens, miseris semper praebuit adminiculum. Quem enim caecum non suum vocavit haeredem, aut quem debilem non ejus sustentavit manus? fores quippe ejus jugiter a miseris obsessae, expeditum ei ad bellum praeparabant solatium: hoc jugiter comitatus incedebat exercitu, in his Christum conspiciens se amplecti gestiebat, atque his indumenta tribuens, Christi sub inopis veste se tegere membra credebat: hoc certe se reputabat perdere quidquid in eleemosyna non assumeret, id se tutissime congaudebat recondere, quod egentium sibimet dura necessitas auferret: valde quippe devotus in eorum usibus substantiae exaggerabat pondus, ut quo pauperior saeculo esset, locupletior Deo fieret; considerabat quidem quia quotidie deesse non potest quod peccetur, ideo nec quotidianae eleemosynae non deessent, quibus piamina tergerentur; et ob hoc cum Domino suo pecuniam
Abbreviated transcription (Latin):
iocunditate nichil seueriꝰ. nichil risu grauiꝰ. nͥl ꝓrsus tristitia
suauiꝰ. Si pauꝑem uidisset. sustentabat. si diuitẽ. ad benefaci¬
endũ cohortabat᷑. deũ testem inuocans. ꝓ eiꝰ se noĩe cuncta
hec facere. Nemo enĩ ab eo pauꝑm.aiacuus reu̾sul ẽ aliqͣndo.
illud iugit̾ mente replicans. qd̾ dñs in eugłio dicit. Beati mise¬
ricordes: qm̃ ipsi miscłiam consequent᷑. Ne non & illud. Sicut
aqua extinguit ignẽ: ita elemosina extinguit peccatũ. Et illud.
uerumptam̃ date elemosinã: & ecce omnia munda ft̃ uobis.
Nam sicut de beato iob dicit᷑ ianue eiꝰ omni aduenienti pa¬
tebant. iit & ipse cũ iob posset uoce libera ꝓclamare: ostium
meũ uatori patuit. Eratq pes claudoꝵ. & oculus cecoꝵ:
orphanoꝵ pater. ac uiduarũ consolator. Quiq ñ carcere
clausis. ñ egritudine fatigatis. umqͣm suum in qͣntũ facul¬

Expanded text:
jocuncunditate nihil severius, nihil risu gravius, nihil prorsus tristitia jocuncunditate nihil severius, nihil risu gravius, nihil prorsus tristitia suavius: si pauperem vidisset, sustentabat; si divitem, ad benefaciendum cohortabatur, Deum testem invocans pro ejus se nomine cuncta haec facere; nemo enim ab eo pauperum vacuus reversus est aliquando, istud jugiter mente replicans quod Dominus in Evangelio dicit: Beati misericordes, quoniam ipsi misericordiam consequentur , necnon et illud: Sicutem, ita eleemosyna exstinguit peccatum. Et illud: Verumtamen date eleemoysnam, et ecce omnia munda sunt vobis . Nam sicut de beato Job dicitur, januae ejus omni advenienti patebant, ut et ipse cum Job posset voce libera proclamare: Ostium meum viatori patuit . Eratque pes claudorum, et oculus caecorum, orphanorum pater, ac viduarum consolator, quique non carcere clausis, non aegritudine fatigatis, unquam suum, in quantum facul
Abbreviated transcription (Latin):
is itaq transactis iugit̾ uir sc̃s intentꝰ manebat diuinis
officiis. Erat enĩ in elemosinis largꝰ. in uigiliis sedulus.
in oratione deuotꝰ in caritate ꝑfectꝰ. in humilitate ꝓfusus. in
doctrina p̾cipuus. in sermone paratꝰ. in locutione cautꝰ. in con¬
u̾satione scĩssimꝰ: in nullo mundi cõpede catenatꝰ in obsequis
seruoꝵ dei succinctꝰ. in redemptione captiuoꝵ sollicitꝰ. in egeno¬
rum largitione diffusus: in duris passionib fortis. in bonis
oꝑib hylaris: in temptatione tutissimꝰ. in hospitalitate latissi¬
mus: int̾ oꝓpbria securꝰ. int̾ odia beneficꝰ. in ꝓsꝑis etiã & in ad
u̾sis. celo semꝑ intentꝰ. Non enĩ poterat in eo inuenire humani
genis inimicꝰ. nͨ qͦd fraus deciꝑet. nec qͦd simulatio fuscaret.
Sinceritatẽ qͥdem mentis. uultꝰ serenitate monstrabat: e pie¬
tatem clem̃tissimi cordis. ostendebat in lenitate sermonis. Ni¬
chil quippe eiꝰ animo clementiꝰ: nichil illiꝰ seueritate iocundiꝰ.

Expanded text:
is itaque transactis jugiter vir sanctus intentus manebat divinis officiis; erat enim in eleemosynis largus, in vigiliis sedulus, in oratione devotus, in charitate perfectus in humilitate profusus, in doctrina praecipuus, in sermone paratus, in locutione cautus, in conversatione sanctissimus, in nullo mundi compede catenatus, in obsequiis servorum Dei succinctus, in redemptione captivorum sollicitus, in egenorum largitione diffusoperibus hilaris, in temptatione tutissimus, in hospitalitate latissimus, inter odia beneficus, in versis coelo semper intentus; non enim poterat in eo invenire humani generis inimicus nec quod fraus deciperet, nec quod simulatio fuscaret. Sinceritatem quidem mentis vultus serenitate monstrabat, et pietatem clementissimi cordis ostendebat in lenitate sermonis; nihil quippe ejus animo clementius, nihil illius severitate jocundius,
Abbreviated transcription (Latin):
uaibus ñ ferro. Cunctis autẽ dieb cunctis hors di sagita¬
uat p̃sidium: ut dignꝰ post mundi luẽ. possec ꝑuenire aobra¬
uarm. Nes temꝑalias tribuebat egenis: ut ꝓisdem mereatet
paradysi delitias. Deuitabat qͥdem suꝑbiã. amplectebatur
humilitatẽ: dei semꝑ auxiliũ roganẜ fine iugit̃ felicẽ po¬
tulans. Qins enĩ illo temꝑe humilitatẽ ci cernenl non
protinus compungeret᷑: Aut quis amator pecunie. eiꝰ hu¬
manitatẽ ac parsymoniã. deuotionẽ quoq &e studium as¬
piciens: ñ confestim admirando obstupesceret: Nam qͥcqͥd
bonoꝵ in pͥncipio arripuit. usq ad finẽ uite nullis negoti¬
is passus est implicari.s integrũ & sc̃m ꝓpositum seruans:
in nullo ceptã regulã commutauit. Sub habitu enĩ alt̾ius.
semꝑ alt̾i militauit: & qͥcquid habere potuit in mundo:
xp̃o tradidit ex toto

Expanded text:
n telo; precibus, non ferro. Cunctis autem diebus, cunctis horis, Dei flagitan telo; precibus, non ferro. Cunctis autem diebus, cunctis horis, Dei flagitabat praesidium, ut dignus post mundi luem posset pervenire ad bravium. Res temporales tribuebat egenis, ut pro eisdem mercaretur paradisi delicias. Devitabat quidem superbiam, amplectebatur humilitatem: Dei semper auxilium rogans, finem jugiter felicem postulans. Quis enim illo tempore humilitatem protinus compungeretur? aut quis amator pecuniae ejus humanitatem ac parcimoniam, devotionem quoque et studium aspiciens, non confestim admirando obstupesceret? Nam quidquid bonorum in principio arripuit, usque ad finem vitae nullis negotiis passus est implicari; sed integrum et sanctum propositum servans, in nullo coeptam regulam commutavit. Sub habitu enim alterius semper alteri militavit, et quidquid habere potuit in mundo, Christo tradidit ex toto
Abbreviated transcription (Latin):
rabat ac sic alienã miseriã. tanqͣm suam lugebat. Prte. ei
moesgssu simplicitas. in motu puritas: in gestii grauitas in
incessu honestas: in ieninio hilaritas. Animꝰ eni eĩ in mode¬
stessimo corꝑpis habitii aꝑparehat. Erat etiã parcis in sermo¬
ne olandꝗ in eloquio. Erstẽ inmoq dolente: dulti conso¬
labat᷑ affatu. Hoc ꝓfȩrebat ex labus: qd mentẽ edificaret
anisie eit s febatq eiꝰ sermor ex pectationi eccłie irtilis. Esichl
enuim ex omnib que egisset. bonis meritis suis tribuebat
chileo inuirib suis umqͥm psumebat: s omne op̃ siũi ad
din semꝑ conferens: in cunctis actib eiꝰ auxiliũ implorabat.
en ai u est laude dignũ qͦđ docet quis. nisi dictis facta
conunxerit s potiꝰ si quod docet &e facit tunc głosus habe¬
Dt Unde & apłs dicit. Ne cum aliis p̃dicauerim: ipse repobs
siciar. Hostem p̃terea iniusibil ẽ. orationib ⁊ p̃cib repellere

Expanded text:
rabat, ac sic alienam miseriam tanquam suam lugebat; eratque ei rabat, ac sic alienam miseriam tanquam suam lugebat; eratque ei in ingressu simplicitas, in motu puritas, in gestu gravitas, in incessu honestas, in jejunio hilaritas; animus enim ejus in modestissimo corporis habitu apparebat: erat etiam parcus in sermone, blandusque in eloquio, tristem imoque dolentem dulci consolabatur affatu. Hoc proferebat ex labiis quod mentem aedificaret audientis; fiebatque ejus sermo exspectationi Ecclesiae utilis; nihil enim ex omnibus quae egisset bonis meritis suis tribuebat, nihilque in viribus suis unquam praesumebat, sed omne opus suum ad Deum semper conferens, in cunctis actibus ejus auxilium implorabat. t, sciens quoniam non est laude dignum quod docet quis, nisi dictis facta conjunxerit, sed potius si quod docet et facit, tunc gloriosus habebitur; unde et Apostolus: Ne cum aliis praedicaverim, ipse reprobus efficiar . Hostem praeterea invisibilem orationibus et precibus repellere
Abbreviated transcription (Latin):
mandabat. Existebat utiq in cunctis casib firmꝰ: om̃iaq
adu̾sa patient̾ ferebat. ꝑicula aliena in se ꝑtimescebat: ali¬
oꝵq casus suos ẽẽ laqueos iuidicabat. finem qͦ uite sollici¬
te semꝑ considerabat: metuens ne se tanqm fur. hora illa
mermẽ ꝯp̃henderet. Cũ oꝑe etiam lectioni uacabat: s ci¬
ens qͦd lectione sensus auget᷑. & intellectꝰ tribuit᷑: &e quod
lectio docet. quid caueat᷑. Erat uͦ erga om̃s humilis. nimi¬
umq in humilitate fundatꝰ. nulli se p̃ponens. nulli suꝑi¬
orem se deputans. siens &e illud. quia siquis ꝑfecta contentus
mer it huumlitate: h abebit ex illa głam. Et qͣnto qrrs nu¬
milior fuerit: tanto eũ altitudo głe sequet᷑. Habebat eiim
terpamtum in pspis. patientiã in adusis. menteq ñ gaulio
nec uierore. a xp̃i umqͣm amore reuocabat. Prascentẽ quoq
patentia deliniebat: & blandim̃to uracundiã furentis tempe¬

Expanded text:
mandabat; existebat utique in cunctis casibus firmus, omniaque mandabat; existebat utique in cunctis casibus firmus, omniaque adversa patienter ferebat; pericula aliena in se pertimescebat, aliorumque casus suos esse laqueos judicabat. Finem quoque vitae sollicite semper considerabat, metuens ne se tanquam fur hora illa inermem comprehenderet. Cum opere etiam lectioni vacabat, sciens quod lectione sensus augetur et intellectus tribuitur, et quod lectio docet quid caveatur. Erat vero erga omnes humilis nimiumque in humilitate fundatus; nulli se praeponens, nulli superiorem se deputans; sciens et illud, quia si quis perfecta contentus fuerit humilitate, habebit ex illa gloriam, et quanto quis humilior fuerit, tanto eum altitudo gloriae sequetur. Habebat enim temperamentum in prosperis, patientiam in adversis, mentemque nec gaudio nec moerore a Christi unquam amore revocabat. Irascentem quoque patientia deliniebat, et blandimento iracundiam furentis tempe
Abbreviated transcription (Latin):
tota uirtute. Erat quoq tͣnqͥllus morib : & serenꝰ aspectu.
Gerebat uultũ planũ. mod̾atã speciem: ornatũ aspectum.
quietũ sensũ: animũ letum. humilẽ sapientiã. Semꝑ oꝑa
bona. factis ampliꝰ quam u̾bis ostendebat: corpꝰ fame castĩ¬
gans ieuiniũ potiꝰ quã epulas amans:. dolentẽ consolans.
spẽ suã deo ꝯmittens: orationi frequent᷑ incũbens. nichilq
amori xp̃i p̃ponens. Quod credebat docens. qͦd docebat um¬
tans. Semꝑ enĩ ante oculos eiꝰ. dies ultimꝰ uersabat᷑ semꝑq
mens eiꝰ p̃cepta celestia meditabatur. Orabat autẽ freq̃nter.
qͥa didicerat. qͦd oportet sine cessatione dnm rogare. Sata¬
gebat magnoꝑe: ne scds cuiqm in oꝑib bonis inueniret᷑.
Erat etiã erga famulos dei ualde humanꝰ: atq benignus.
Caritatẽ uͦ suꝑ omnia &e ipse diligebat: &e om̃ib seruare

Expanded text:
tota virtute: erat quoque tranquillus moribus, et serenus aspectu, tota virtute: erat quoque tranquillus moribus, et serenus aspectu, gerebat vultum planum, moderatam speciem, ornatum aspectum, quietum sensum, animum laetum, humilem sapientiam, semper opera bona factis amplius quam verbis ostendebat. Corpus fame castigans, jejunium potius quam epulas amans; dolentem consolans, spem suam Deo committens, orationi frequenter incumbens, nihilque amori Christi praeponens, quod credebat docens, quod docebat imitans; semper enim ante oculos ejus dies ultimus versabatur, semperque mens ejus praecepta coelestia meditabatur: orabat autem frequenter, quia didicerat quod oportet sine cessatione Dominum rogare: satagebat magnopere ne secundus cuiquam in operibus bonis inveniretur. Erat etiam erga famulos Dei valde humanus atque benignus; charitatem vero super omnia et ipse diligebat, et omnibus servare
Abbreviated transcription (Latin):
tro auri. uł gẽmaꝵ. absq ulla pensa arege acciꝑet. Crescebat¬
ꝙ ei honor cũ magno fauore de die in diẽ: & om̃i ex parte ꝓ¬
batus. u̾nabat in aula deuotꝰ. Mortuo int̾ea clotario rege
francoꝵ: dagob̃tus filiꝰ eius. monarchiã regni solꝰ obtinuit:
aquo eligiꝰ tant̾a familiaritate habitꝰ est. iit plurimoꝵ eus
felicitas. ingens gigueret odiũ. Siqͥdem oderant eũ praui
quiq : qm̃ magnoꝑe oderat ipse suꝑbiam. diligebat ueritatẽ.
Et cum ẽẽt stremiꝰ. iugis ei erat contra eoꝵ uesaniã pugna:. ꝑ̃¬
petuũq certam̃. S plane illũ boni homines admirabant᷑
& diligebant: qͥa nouerant catholicã hominis scientiã. ac pa¬
trie celesti mente iugit̾ intentã: semꝑq actib bonis p̃paratã
Sectabat᷑ itaq uigit̾ caritatẽ: mansuetudinẽ. & longanimi
tatẽ. Diligebat d̃m ex toto corde. & ex tota anima: atq ex

Expanded text:
ti et auri vel gemmarum absque ulla pensa a rege acciperet: crescebatti et auri vel gemmarum absque ulla pensa a rege acciperet: crescebatque ei honor cum magno favore de die in diem, et omni ex parte probatus vernabat, in aula devotus. Mortuo interea Clotario rege Francorum, Dagobertus filius ejus monarchiam regni solus obtinuit, a quo Eligius tanta familiaritate habitus est, ut plurimorum ejus felicitas ingens gigneret odium. Siquidem oderant eum pravi quique, quoniam magnopere oderat ipse superbiam, diligebat veritatem, et cum esset strenuus, jugis ei erat contra eorum vesaniam pugna, perpetuumque certamen; sed plane illum boni omnes admirabantur et diligebant, quia noverant catholicam hominis scientiam, ac patriae coelesti mentem jugiter intentam, semperque actibus bonis praeparatam. Sectatem, diligebat Deum ex toto corde, et ex tota anima, atque ex
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc gͦ fuit iniciũ uirtutũ eiꝰ. ĩmo om̃ipotentis dr̾. ꝑ quẽ om̃s
omĩa possunt. Qd cũ uir sc̃s sodali suo audoeno noĩe. cogno¬
m̃to dadoni. quẽ sicut aiãm suã diligebat. secretiꝰ enarrasset:
uicissim ab eo exegit. ne usqͦ ipse in corꝑe maneret. eadẽ cuiꝗͣ
ndicaret. Atille hec audiens. cepit continuo animo cõpun¬
gi: cepitq secreta archanoꝵ eiꝰ. uis quedã int̾ni amoris accen¬
dere. Iamq ex hoc spretis scł̃i blandim̃tis. cupiebat ex studio
eligiũ emulari ad bonũ: accito etiã germano suo adone in
consilio ꝯmuni. erant enĩ uiri incliti. optimates aule ᷑ filii sci¬
que ab eligio gerebant᷑: eratq eis familiare consortiũ: & cor u¬
nũ in dño. atq anima una.
Nuenit gͦ eligiꝰ grãm corã deo. & corã regib francoꝵ: & fere¬
bat᷑ eiꝰ ab omnib testimoniũ: in tantũ ut copiosã molẽ argẽ¬

Expanded text:
Hoc ergo fuit initium virtutum ejus, imo omnipotentis Dei, per quem omnes Hoc ergo fuit initium virtutum ejus, imo omnipotentis Dei, per quem omnes omnia possunt. Quod cum vir sanctus sodali suo Audoeno nomine, cognomento Dadoni, quem sicut animam suam diligebat, secretius enarrasset, vicissim ab eo exegit ne usquequo ipse in corpore maneret, eadem cuiquam indicaret. At ille haec audiens coepit continuo animo compungi, coepitque secreta arcanorum ejus vis quaedam interni amoris accendere; jamque ex hoc spretis saeculi blandimentis cupiebat ex studio Eligium aemulari ad bonum; accito etiam germano suo Adone in consilio communi; erant enim viri inclyti optimates aulae, filii, sciri quae ab Eligio gerebantur; eratque eis familiare consortium et cor unum in Domino atque anima una.go Eligius gratiam coram Deo, et coram regibus Francorum, et ferebatur ei ab omnibus testimonium in tantum, ut copiosam molem argen
Abbreviated transcription (Latin):
nocte. Quo nimirũ in loco.cũ ex more qͣdam noc̾te in oratõe
ꝓstratꝰ. suꝑciliũ incũberet: sompno ingruente opp̾ssus. ueluti
tͣnseundo in mom̃to obdormiuit. Uisũq ẽ ei astitisse repente
quendã: atq dixisse. Ecce eligi exaudite st̃ p̾ces tue: indiciaq
olim quelitaaĩc tibi ocessa. Mox ille excitatꝰ odorẽ hausit gra¬
tissimũ: sensit etiã ex gerulo reliquiaꝵ. guttas suauissimas iuꝑ
suũ lenissime defluere caput. Ex qͦnimis attonitꝰ. surrexit ue¬
locit̾: & sollicite conspiciens. udit quasi balsamũ distillare de
chrismario: &e pallio qͦ erat oꝑtꝰ. Tanta qͥppe fraglancia odoris
suauissimi. totũ illud repleuerat cubicłm. ut ipse uix ibi sub¬
sistere quiuisset. Tunc memor sue petitionis. nimiũq largi¬
tatẽ bonitatis di miratꝰ. altiꝰ ingemiscens. fidelẽ retͥbutorem
ex imo corde benedicebat xp̃m: qͥ ñquã dereliqͥt sꝑantes inse.

Expanded text:
nocte; quo nimirum in loco, cum ex more quadam nocte in oratione nocte; quo nimirum in loco, cum ex more quadam nocte in oratione prostratus super cilicium incumberet, somno ingruente oppressus veluti transeundo in momento obdormivit, visumque est ei astitisse repente quemdam, atque dixisse: Ecce, Eligi, exauditae sunt preces tuae, indiciaque olim quaesita nunc tibi concessa. Mox ille excitatus odorem hausit gratissimum, sensit etiam ex gerulo reliquiarum guttas suavissimas super suum lenissime defluere caput; ex quo nimis attonitus surrexit velociter, et sollicite conspiciens vidit quasi balsamum distillare de chrismario et pallio quo erat opertus, tanta quippe fragrantia odoris suavissimi totum illud repleverat cubiculum, ut ipse vix ibi subsistere quivisset. Tunc memor suae petitionis, nimiumque largitatem bonitatis Dei miratus, altius ingemiscens fidelem retributorem ex imo corde benedicebat Christum, qui nunquam dereliquit sperantes in se.
Abbreviated transcription (Latin):
sublimari a dño meruit. O ꝓfunda benignitas di. fit uelocior
uenia: qm offensa. Ofelix penitentia: que tã uelocit̾ ad se xp̃i
traxit miscłiã. Queq ñ priꝰ assiduo fletu. delictoꝵ fłamas ex¬
tinguendo. frequentiq ieunio peccatoꝵ uirꝰ excludendo desti¬
tit: qͣm miscdiã qm poscebat. a dño impetraret. De talib qͥppe:
ꝑ malachiã ꝓpħam dñs dicit. Dedi ei timorẽ & timuit me: &e
a facie nõis mei pauebat. Hinc it̃m scriptũ est. Timor dñi ex¬
pellit peccatũ. Et rursus. Qui timet dñm nichil trepidabit:
& ñ pauebit. qm̃ ipse est spes eiꝰ.
ut si eẽt accepta a deo eiꝰ penitentia: qͦ quo mͦ dignaret᷑
dare notitiã. Habebat itaq in cubicło. ubi assidue cubitare so¬
litꝰ erat. multoꝵ pignera scõꝵ in sup̾mis dependentia. sub qͦꝵ
sacro uelamine reclinato in cilicio capite. oareconsueuerat

Expanded text:
sublimari a Domino meruit. O profunda benignitas Dei! fit velocior sublimari a Domino meruit. O profunda benignitas Dei! fit velocior venia, quam offensa! O felix poenitentia, quae tam velociter ad se Christi traxit misericordiam! quaeque non prius assiduo fletu delictorum flammas exstinguendo, frequentique jejunio peccatorum virus excludendo destitit, quam misericordiam quam poscebat a Domino impetraret. De talibus quippe per Malachiam prophetam Dominus dicit: Dedi ei timorem, et timuit me; et a facie nominis mei pavebat . Hinc item scriptum est: Timor Domini expellit peccatum. Et rursus: Qui timet Dominum nihil trepidabit, et non pavebit, quoniam ipse est spes ejus ut si esset accepta Deo ejus poenitentia, quoquo ei modo dignaretur dare notitiam. Habebat itaque in cubiculo, ubi assidue cubitare solitus erat, multorum pignora sanctorum in supremis dependentia, sub quorum sacro velamine reclinato in cilicio capite orare consueverat
Abbreviated transcription (Latin):
me fluctꝰ: timui dm. Ad dñi sui pedes noctib iacebat: mani¬
biis pectꝰ tundens. genas lacͥmis irrigas. Moderatoq suspi¬
rio: oculis ad celũ leuatis: illũ semꝑ respiciebat. quẽ fortassẽ
delinquendo offendisse timebat: ac lacͥmabili uocehȩc tre¬
brius uerba geminabat. Tibi soli peccaui:. miserere mei scđm mag¬
nã miscđiam tuã. Et illud beati iob. Mem̃to inquiens qͥa uen¬
tus ẽ uita mea: &e parte mͥ. Nichil enĩ sunt dies mei. Et ex se quo¬
damͦ egrediens. illud ante suã pingebat mentẽ: qd nec ocłs ui¬
dit nec auris audiuit. nec in cor hominis ascendit. que p̃̾parauit¬
ds diligentib se. Idcirco ista iugit̃ meditando. quanto plus
ꝓficiebat. tanto plꝰ humiliabat᷑: ut quanto plꝰ humiliatꝰ fuis¬
set. tanto ampliꝰ ꝓficeret. Cuiꝰ quanta fuit in estitia: tanta
fuit & uenia. Et quantũ se humilit̾ afflixerat: tantũ clem̃ter

Expanded text:
me fluctus timui Deum. Ad Domini sui pedes noctibus iacebat, manime fluctus timui Deum. Ad Domini sui pedes noctibus iacebat, manibus pectus tundens, genas lacrimis rigans, moderatoque suspirio, oculis ad caelum levatis, illum semper respiciebat, quem fortasse delinquendo offendisse timebat, ac lacrimabili voce haec crebrius verba geminabat: Tibi soli peccavi; miserere mei secundum magnam misericordiam tuam; et illud beati Iob: Memento, inquiens, quia ventus est vita mea; et: Parce mihi, nihil enim sunt dies mei. Et ex se quodam modo egrediens, illud ante suam pingebat mentem: Quod nec oculus vidit nec auris audivit nec in cor hominis ascendit, quae pDeus diligentibus se . Idcirco ista jugiter meditando quanto plus proficiebat, tanto plus humiliabatur; ut quanto plus humiliatus fuisset, tanto amplius proficeret. Cujus quanta fuit moestitia, tanta fuit et venia; et quantum se humiliter a flixerat, tantum clementer
Abbreviated transcription (Latin):
bat luxurie. Orabat uigit᷑ ꝓ donis celestib:. p̃cabat᷑ d̾m dieb
ac noctib. illud ex libro iob crebrius reuoluens. Ego inquit
dep̾cabor dñm: & ad d̾m ponã eloqͥum meũ: qui fecit mag¬
na & inscrutabilia. & mirabilia absq numero. Qui ponit
humiles in sublime: & merentes erigit sospitate. Adimebat
sibi saturitatẽ panis: uit celestẽ posset ꝓmereri panẽ. Ora qͥdẽ
eius ieiuniis pallebant. corpꝰ aridũ marcescebat: s mens acriꝰ.
semꝑ et̾ne patrie amore estuabat. Et unde grauiora recorda¬
bat᷑: inde patientiꝰ leuiora portabat. Semꝑ enĩ p̃sentis uite
t̃mĩnũ intuens. futãm dĩ sententiã. ac metuenda uidicia for¬
midabat: sciens scriptũ. Beatꝰ homo: qui semꝑ ẽ pauidꝰ. Et
illud apłi. Cum timore & tremore: ur̃am salutẽ oꝑemini.
Hecnon ce illud iob dictũ. Semꝑ enĩ quasi tumentes suꝑ

Expanded text:
bat luxuriae. Orabat iugiter pro donis caelestibus, praecabatur Deum diebus bat luxuriae. Orabat iugiter pro donis caelestibus, praecabatur Deum diebus ac noctibus, illud ex libro Iob crebrius revolvens: Ego, inquit, deprecabor Dominum et ad Deum ponam eloquium meum, qui facit magna et inscrutabilia et mirabilia absque numero, qui ponit humiles in sublime et merentes erigit sospitate. Adimebat sibi saturitatem panis, ut caelestem possit promerere panem. Ora quidem eius ieiuniis pallebant, corpus aridum marcescebat, sed mens acrius semper aeternae patriae amore aestuabat; et unde graviora recordabatur, inde patientius leviora portabat. Semper enim praesentis vitae terminum intuens, futuram Dei sententiam ac metuenda iudicia formidabat, sciens scriptum: Beatus homo, qui semper est pavidus; et illud apostoli: Cum timore et tremore vestram salutem operamini; necnon et illud Iob dictum: Semper enim quasi tumentes super
Abbreviated transcription (Latin):
dere. metuens scilicet regẽ offendere: septuplũq pauens. scĩs
pignerib manꝰ imponere. Intuens itaq rex eiꝰ morem. simul¬
q mirans tantã uiri deuotionẽ: desiit eũ ultra cogere. Sed
magis blande lenit̾q demulcens: letissimo eũ uultu dimisit:
pollicens se plus eũ ex hoc iam crediturũ: qm si multimoda tc̃
dedisset uramenta.
on pt longũ spatiũ cum iam eligiꝰ uirilẽ ageret etatẽ:
cupiens se uas deo exhibere sc̃ificatum. ac metuens ne
aliqua suũ delicta pectꝰ fuscarent. omnia ab adolescentia sua.
corã sacerdote confessus ẽ acta. Sicq sibi austerã imponens
penitentiã: cepit fortit̾ colluctationi carnis. sp̃c feruore re¬
in castitate. in patientia multa: atq in caritate ñ ficta.
ꝓponebat nãq sibi adu̾sus p̾sentes carnis ardores. futuri
supplicii ignes: ac memoria ardoris gehenne. ardorẽ exclude¬

Expanded text:
dere, metuens scilicet regem offendere septuplumque pavens sanctis dere, metuens scilicet regem offendere septuplumque pavens sanctis pignoribus manus inponere. Intuens itaque rex eius timorem simulque mirans tantam viri devotionem, desiit ultra eum cogere, sed magis blande liniterque demulcens laetissimo illum vultu dimisit, pollicens se plus eum ex hoc iam crediturum, quam si multimoda tunc dedisset iuramenta. 7. Non post longum spatium cum iam Eligius virilem ageret aetatem, cupiens se vas Deo exhibere sanctificatum ac metuens, ut ne aliqua suum delicta pectus fuscarent, omnia adulescentiae suae coram sacerdote confessus est acta; sicque sibi austeram inponens paenitentiam, coepit fortiter conluctatione carnis spiritus fervore ren ieiuniis, in castitate, in patientia multa atque in caritate non ficta. Proponebat namque sibi adversus praesentis carnis ardores futuri supplicii ignes ac memoria ardoris gehennae ardorem exclude
Abbreviated transcription (Latin):
etiã in maximis credi poteris. Porro hoc fuit initiũ. necnon ce
testimoniũ in palatio regis: honorandi. ĩmoq credendi eligiũ.
Ex hoc nempe adaltius consurgens. factꝰ est aurisex ꝑitissimꝰ:
atq in omni fabricandi arte doctissimꝰ. Inuenitq gr̃ãm in
oculis regis. & corã cunctis optimatib eiꝰ: dñoq iuuante. robo¬
rabat᷑ in fide. & a rege ꝓuocatꝰ. crescebat cotidie in melius.¬
e gͥ p̾sente. nescio quam ob causã. nisi qd̾
facile datur intelligi. fidelitatis obtentir. dũ apud regẽ
puerulꝰ habitarẽ: quadã die rotoilo in agro. accito rex eligio
corã reliqͥis scõꝵ: p̾cipiebat ei. ut ĩpolitione manuũ. sacrispig¬
nerib donaret sacram̃tũ. S ille diuinũ intuitũ uerens: re¬
cusare humilit̾ omni nisu temptabat. Cũq instantiꝰ id facere
cõpelleret᷑: ancius ualde. cepit mox ubtim lacͥmas ꝓfun¬

Expanded text:
etiam in maximis credi poteris. Porro hoc fuit initium, necnon et etiam in maximis credi poteris. Porro hoc fuit initium, necnon et testimonium in palatio regis, hEx hoc nempe adauctius consurgens factus est aurifex peritissimus atque in omni fabricandi arte doctissimus, invenitque gratiam in oculis regis et coram cunctis obtimatibus eius, Domino iuvante, roborabatur in fide, et a rege provocatus, crescebat in meliuse praesente, nescio quam ob causam, nisi quod facile datur intellegi fidelitatis obtento, dum apud regem puerolus habitarem, quadam die Rotoilo in agro accito rex Eligio quoram reliquias sanctorum praecipiebat ei, ut inpositione manuum sacris pignoribus donaret sacramentum; sed ille divino intuitu vereng, recusare humiliter omni nisu temptabat. Cumque instantius id facere conpelleretur, anxius valde coepit mox ubertim lacrimas profun
Abbreviated transcription (Latin):
ĩminutione. cõmissũ sibi patrauit opꝰ. ñ ceteroꝵ fraudulenti¬
am sectans. ñ mordacis lime fraginen culpans: ñ foci eclacem
flãmam incusans: s omnia fidelit̾ complens. geminã felicit᷑ me¬
ruit felix remunerationẽ. Opꝰ gͦ ꝑfectum. defert ꝓtinus ad pa¬
latiũ: traditq regi. quã donauerat sellã. alt̾a penesse quam
gratuitu fecerat reseruata. Cepit tunc pͥnceps mirari simul &e
efferre. tantã oꝑis elegã tiã: iussitq ilico fabro tribuere m̃cedem
laboris dignam. Cunc eligius altera ex occulto in medio pro¬
lata: qͦd suꝑfuit inquit ex auro. ne negligens ꝑderẽ. huic operi
aptaui. Confestĩ stupefaetꝰ clotariꝰ. & maiori admiratione deten¬
tus: sciscitabat᷑ oꝑificẽ. si cuncta ex eodẽ penso facere potuisset.
Et cum consequent iuxta id qͦd fuerat sciscitatꝰ responsũ acce¬
pisset: ingeniũ eiꝰ sublimi fauore attollens. ex hoc iam inquit.

Expanded text:
imminutione commissum sibi patravit opus, non caeterorum fraudulentiimminutione commissum sibi patravit opus, non caeterorum fraudulentiam sectans, non mordacis limae fragmina culpans, non foci edacem flammam incusans, sed omnia fideliter complens, geminam feliciter meruit felix remunerationem. Opus ergo perfectum defert protinus ad palatium, traditque regi quam donaverat sellam, altera penes se quam gratuito fecerat, reservata. Coepit tunc princeps mirari simul et efferre tantam operis elegantiam, jussitque illico fabro tribuere mercedem laboris dignam. Tunc Eligius altera ex occulto in medio prolata: Quod superfuit, inquit, ex auro ne negligens perderem, huic operi aptavi. Confestim stupefactus Glotarius, et majori admiratione detentus, sciscitabatur opificem si cuncta ex eodem penso facere potuisset, et cum consequenter juxta id quod fuerat sciscitatus responsum accepisset, ingenium ejus sublimi favore attollens: ex hoc jam, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
taru francoꝵ regis: huiꝰmodi ex causa. uolebat enĩ idem
rex. sellã urbane auro gẽmisq fabricare: s non inueniebat᷑ in
eiꝰ palatio.qui huiꝰmodi opꝰ sicut m̃te conceꝑat. posset oꝑe ꝑfi¬
cere. Cũ sciret gͦ p̾fatus regis thesaurariꝰ. eligii industriã: cepit
eum explorare. si quominꝰ opꝰ optatũ posset ꝑficere. Et cum fa¬
cile id apud eũ fieri intellexisset: ing̾ssus adpͥncipẽ. indicauit
ei inuenisse se artificẽ industriũ: qui dispositũ sine cunctami¬
copiosã auri impensã: s & ipse nichilominꝰ tradidit eligio
fltille acceptũ opꝰ. cum celeritate inchoauit: atq cũ diligentia
celerit̾ consũmauit. Deniq qͦd ad uniꝰ opificii acceꝑat usum:
ita ex eo duo composuit. uit incredibile foret. om̃ia ex eodem
pondere fieri potuisse. Nã absq ulla fraude. uel uniꝰ etiã siliqͦ

Expanded text:
tarii Francorum regis hujusmodi ex causa. Volebat enim idem tarii Francorum regis hujusmodi ex causa. Volebat enim idem rex sellam urbane auro gemmisque fabricare, sed non inveniebatur in ejus palatio qui hujusmodi opus, sicut mente conceperat, posset opere perficere. Cum sciret ergo praefatus regis thesaurarius Eligii industriam, coepit eum explorare si quominus opus optatum posset perficere, et cum facile id apud eum fieri intellexisset, ingressus ad principem indicavit ei invenisse se artificem industrium, qui dispositum sine cunctamicopiosam auri impensam, sed et ipse nihilominus tradidit Eligio: at ille acceptum opus cum celeritate inchoavit, atque cum diligentia celeriter consummavit. Denique quod ad unius opificii acceperat usum, ita ex eo duo composuit, ut incredibile foret omnia ex eodem pondere fieri potuisse; nam absque ulla fraude, vel unius etiam siliquae
Abbreviated transcription (Latin):
plantaret᷑ insidiis. Dignum quoq in cunctis habens
ingenium: & facile loquebatur & pure. Ecclesiarum¬
etiam conuenticulis frequenter intererat: & quecumq ibi ex
oiuinis scripturis recitabantur. aurem libenter accomodans
auidissime hauriebat: atq ita in cordis sui memoriam re¬
condebat:ut etiam cum absens eẽt. ea que didicerat. me¬
ditatione intentissima ruminaret. II.
Nterea post aliquot annos extitit quedam causa. diuina
uerbo gubernante prouidentia: ut relicta patria & parenti¬
b. francoꝵ adiret solum. Ubi paucis degens dieb. factꝰ est no¬
tus cuidã regiꝰ thesaurario. bobboni uocabulo: iuro honesto. ⁊
mansueto. Quiꝰ se patͦcinio cõmittens: sub eiꝰ ditione degebat.
Strenue enĩ ad om̃e opꝰ se aptabat: &e om̃s cum quib colloqui
potuisset. in suo amore adnectebat.
ost aliqͦd autẽ temꝑis int̾uallũ. ꝑuenit ad notitiã clo¬

Expanded text:
plantaretur insidiis; dignum quoque in cunctis habens plantaretur insidiis; dignum quoque in cunctis habens ingenium, et facile loquebatur et purae. Ecclesiarumetiam conventiculis frequenter intererat, et quaecumque ibi ex divinis scripturis recitabantur, aurem libenter accommodans, avidissime hauriebat atque ita in cordis sui memoriam recondebat, ut etiam, cum absens esset, ea quae didicerat meditatione intentissima ruminaret. 4. Interim post aliquod annos extitit quaedam causa, divina, credo, gubernante providentia, ut, relicta patria et parentis, Francorum adiret solum. Ubi paucis degens diebus factus est notus cuidam regis thesaurario Bobone vocabulo, viro honesto et mansueto, cuius se patrocinio committens, sub eius tuitione degebat. Strenue enim ad omne opus se abtabat et omnis cum quibus vel loqui potuisset in suo amore adnectebat. 5. Post aliquo autem temporis intervallo pervenit ad notitiam
Abbreviated transcription (Latin):
quasi ꝓphetico mox usurpans uerbo. ait ad illam. Noli
inquiens mater timere: qm̃ benedictum partum tibi dñs
oignabitur largiri. Erit enim uir sanctus. ac de gente
sua electus: uocabiturq magnus in ecclesia xp̃i sacerdos.
recta:atq imbutus a parentib xp̃i anis. religione catholica.
Ex inde igitur pueritie annos excedens: euum adolescentie
cum industria gerebat. Et quicquid oꝑis sue etati congru¬
um arripuisser: mira agilitate ꝑficiebat. Cum ergo uide¬
ret pater eius tantum filui ingenium: tradidit eum ad
imbuendum honorabili uiro. ab. boni uocabulo. fabro au¬
rifici probatissimo. qui eo temꝑe in urbe lemouicina.pu¬
blicam fiscalis monete officinam gerebat. A quo in breui
huiꝰ officii usu plenissime doctus :cepit inter uicinos &
propinquos. in dño laudabiliter honorari. Gerebat e¬
nim simplicitatem columbe: ne cuiquam machinaret᷑¬
dolos. Habebat & serpentis astutiam: ne aliorum sup¬

Expanded text:
quasi prophetica mox usurpans verba, ait ad illam: Noli, quasi prophetica mox usurpans verba, ait ad illam: Noli, inquiens, mater, timere, quoniam benedictum partum tibi Dominus dignabitur largiri; erit enim vir sanctus ac de gente sua electus, vocabiturque magnus in Ecclesia Christi sacerdorecta, atque imbutus a parentibus Christianis religione catholica; exinde igitur pueritiae annos excedens, aevum adolescentiae cum industria gerebat, et quidquid operis suae aetati congruum arripuisset, mira agilitate perficiebat. Cum ergo videret pater ejus tantum filii ingenium, tradidit eum ad imbuendum honorabili viro, Abboni vocabulo, fabro aurifici probatissimo, qui eo tempore in urbe Lemovicina publicam fiscalis monetae officinam gerebat: a quo in brevi hujus officii usu plenissime doctus, coepit inter vicinos et propinquos in Domino laudabiliter honorari; gerebat enim simplicitatem columbae, ne cuiquam machinaretdolos; habebat et serpentis astutiam, ne aliorum sub
Abbreviated transcription (Latin):
pater eucherius: mater uero terrigia uoci¬
tat est. Ipse autem diuina gr̃a presciente.
congruum sibi ac ueluti speculum mentis
sue: eligius nomen accepit. Ergo cum ꝓpo¬
situm sit. de his que gessit. immo ea que
dñs ꝑ eum oꝑari dignatus est. sicut gesta
constant narrare: tamen id quod priusqͣm
nasceretur. ad indicium sanctitatis eius
ostensum est: quodq magnoꝵ uirorum
testimonio didici: omittere non debeo.
matris eset aluo inditus: uidit genitrix eiꝰ uisionem. que
huiusmodi habet ordinem. Tidebat quasi aquilam ualde
pulchram. supra suum uolitantem stratum : ac se tercio in¬
clamantem: sibiq quid nescio pollicentem. Cumq ex recip¬
ca uoce euigilasset: ꝑterrita nimis cepit mirari. quenam
esset hec uisio. Interea uenit tempus pariendi: & p̃ mag¬
nitudine doloris.cepit mater ꝑiclitari. Uocauerunt autẽ
quendam religiosum presbiterum. boni testimonii uirum:
ut pro eadem orare deberet. Qui cum uenisset ad eam:

Expanded text:
pater Eucherius, mater vero Terrigia vocipater Eucherius, mater vero Terrigia vocitata est. Ipse autem, divina gratia praesciente, congruum sibi ac veluti speculum mentis suae Eligius nomen accepit. Ergo cum propositum sit de his quae gessit, imo ea quae Dominus per eum operari dignatus est, sicut gesta constant, narrare: tamen id quod priusquam nasceretur ad indicium sanctitatis ejus ostensum est, quodque magnorum virorum testimonio didici, omittere non debeo. matris esset alvo inditus, vidit genitrix ejus visionem, quae hujusmodi habet ordinem. Videbat quasi aquilam valde pulchram supra suum volitantem stratum, ac se tertio inclamantem, sibique quid nescio pollicentem, cumque ex reciproca voce evigilasset, perterrita nimis coepit mirari quaenam esset haec visio. Interea venit tempus pariendi, et prae magnitudine doloris coepit mater periclitari; vocaverunt autem quemdam religiosum presbyterum boni testimonii virum, ut pro eadem orare deberet; qui cum venisset ad eam,
Abbreviated transcription (Latin):
De ceco ce claudo sanatis.
De leuita sanato.lx
De monacho a dolores pedr is
De miraculis ad lectum eiꝰ
lotarii &e dolore ab eo sublato.
Ubi puella ꝑiurans defungit᷑.
nis que cotidie ad eiꝰ ostendũ¬
tur memoriam.
pologeticum in calce libri xpliciunt utuli libri sełi.
Gitur eliguis. lemouigas galliarum urbe. que
ab occeano britannico fere ducentoꝵ milium
spatio seiungitur: in uilla catalacense. que a
predicta urbe sex circiter milib. ad septemtri¬
onalem plagam uergit: oriundus fuit. Est
itaq p̾fata ciuitas. partib sita armoricanis:
in ulteriore gallia. primaq aquitania. que
ad plagam respicte occidentalem. Qui conti¬
gua est ab oriente prouintia lugdunensis:
galliaq belgica. Habet etiam ab euro & me¬
ridie prouintiam narbonensem: a circio au¬
tẽ ambitur occeano. Porro ab occasu:
habet hispanias. In hac ergo regione. pa¬
rentib ingenuis. atq ex longa prosapia
xp̃ianisi eligius natus atq al tus est. Cuiꝰ

Expanded text:
De caeco et clodo sanatis. 74. De caeco et clodo sanatis. 74. De levita sanato. 75. De monacho a dolore pedis De miraculis ad lectum eiusLotharii et dolore ab eo sublato. 78. Ubi puella periurans defungitur.nis, quae cottidie ad eius ostenduntur memoriam. 81. Apologiticum in calce libri, paratum opus lectori.Igitur Eligius Lemovicas Galliarum urbe, quae ab oceano Britannico fere ducentorum millium spatio sejungitur, in villa Catalanense quae a praedicta urbe sex circiter millibus ad septentrionalem plagam vergit, oriundus fuit. Est itaque praefata civitas partibus sita Armoricanis in ulteriore Gallia, primaque Aquitania, quae ad plagam respicit occidentalem, cui contigua est ab oriente provincia Lugdunensis, Galliaque Belgica; habet etiam ab euro et meridie provinciam Narbonensem: a circio autem ambitur Oceano: porro ab occasu habet Hispanias. In hac ergo regione parentibus ingenuis, atque ex longa prosapia Christianis, Eligius natus atque altus est: cujus
Abbreviated transcription (Latin):
De miracło in cicendillo ostenso.
De puero contracto sanato.
De fenuna muta ce ceca sanata.
De alia puella similit̾ lu
De clade parisius ce uocatione
auree abbatisse. liiii.
De portento G arifrido p̾ostenso.
De puero ebroini filio. Lu¬
sanato.
De uiro ꝑiuro cuiꝰ uscera dif¬
fusa sunt.¬
De int̾itu uari qui agrum ba¬
silice inuasit.
tem de alio ꝑiurante mortuo.
De homine rabioso
sanato.
De muliere apustula sanata.
e int̾itu filii qui pa¬
trẽm criminabat᷑.
e leproso mundato.
De claudo sanato.
De fure in basilica ꝯp̃henso.
bi uir beatus cuidã
nimis anxio & auxilium a se
poscenti apparure.
e monaco apustula sanato.
e miraculo reliquiaꝵ lxIIII.
turonis ostenso.
tem simillimũ Nouiomo sig¬
num p̾monstratum.
De monacho ꝑ amphibalũ
a morbo sanato.
tem de alio a t̾ciano typo
sanato.lxxi.
bi cłicus quidam sc̃i pignora
uenditans incendio circũ¬
uallatur.

Expanded text:
De miraculo in cecindillo ostenso. 51. De miraculo in cecindillo ostenso. 51. De puero contracto sanato. 52. De femina muta et caeca sanata. 53. De alia puella similiter De clade Parisius et vocatione Aureae abbatissae. 55. De portento Garifredo praeostenso. 56. De puerulo Ebroini filio sanato. 57. De viro periuro, cuius viscera diffusa sunt.De interitu viri, qui agrum basilicae invasit. 59. Item de alio periurante mortuo. 60. De homine rabioso sanato. 61. De muliere a pustula sanata. 62. De interitu filii, qui patrem criminabatur. 63. De leproso mundato. 64. De clodo sanato. 65.De fure in basilica comprehenso. 66. Ubi vir beatus cuidam nimis anxio et auxilio a se poscenti apparuit. 67. De monacho a pustula sanato. 68. De miraculo reliquiarum Turonis ostenso. 69. Item simillimum Noviomo signum praemonstratum. 70. De monacho per amphibalum a morbo sanato. 71. Item de alio a tertiano typo sanato. 72. Ubi clericus quidam sancti pignora venditans incendio vallatur. 73.
Abbreviated transcription (Latin):
De gr̃a ꝓphetie eidem collata
& de morte ercenoaldi.
De morte flauadi ab eo ante p̃
ep̃atus simplicii.
De uisione disꝑsionis cenobii.
Ubi cuidam dei famulo
futura predixit.
bi ortum lotaru regis olim pre¬
dixit & alia complura.
uanta moderatione sese uir
scs dispensabat: &e qd̃ ppłis ex¬
emplũ dabat.
bi obitum suũ dudũ p̃dixit.
migrauit. xx
aledictio & oratio ultima &
miraculo egredientis amme
ex narib eiꝰ fluxit &e corpus¬
eiꝰ magno pondere aggrauat᷑.
beatitudinis.UIIII
e uirtutib quib post obitũ
claruit.xl
bi cuidam cellano apparens
reginam cõmonere p̃cepit
de sepulchro eiꝰ sudante.
De medicina ex eodẽ liquore
prouisa.iii.
biquidam uinitor suꝑ eius
morte exultans ꝑcussus est.
uod uincti rei contra
eiꝰ basilicã soluant᷑.
De cathena ante eiꝰ sepulcrum
De miraculis in transmi¬
gratione corꝑis eiꝰ ostensis.
De cecis & puella sanata.xl

Expanded text:
De gratia prophetiae eidem conlata De gratia prophetiae eidem conlata et de morte Herchenoaldi. 28. De morte Flavadi ab eo ante praopatus Simplicii. 30. De visione dispersionis coenobii. 31. Ubi cuidam Dei famulo futura praedixit. 32. Ubi ortum Hlotharii regis olim praedixit et alia complura. 33. Quanta moderatione sese vir sanctus dispensabat, et quod populis exemplum dabat. 34. Ubi obitum suum dudum praedixit. 35. migravit. 36. Valedictio et oratio ultima et miraculum egredientis animae ex naribus eius fluxit et corpus magno pondere aggravatur. beatitudinis. 39. De virtutibus, quibus post obitum claruit. 40. Ubi cuidam cellano apparens reginam commonere praecepit. 42. De sepulchro eius sudante. 43. De medicina ex eodem liquore provisa. 44. Ubi quidam vinitor super eius morte exultans percussus est. 45. Quod vincti regi contra eius basilicani solvantur. 46. De catena ante eius sepulchrumDe miraculis in transmigratione corporis ostensis. 49. De caecis et puella sanata. 50.
Abbreviated transcription (Latin):
uanta instantia plebem sibi
cõmissam traxit ad uiam salu¬
prolixe descripta.
e cenobio Nouiomo constructo.
e multis ab eo scõꝵ
prolatis corporib & de in¬
uentione mirabili sc̃i quin¬
baros desudauit.
Qua doctrina in ppło polleret.
quib p̾cipue floreret uir¬
tutibus.
n ꝓuincie partes demonia¬
cum liberauit.
Quomͦ in uilla ampuno demo¬
niosam lib̾auit.
Ubi cognitã in sp̃u causam
furti indicauit.
Qua demũ institutione se¬
met ip̃m excoluit.
bi patriam reuisens bituri¬
cas reos cartere liberauit.
Quam pulchre exhortationem t̃¬
minans ppło contestabat᷑.
De miraculo uini ubi uas uacuũ
post repletũ inuenitur.
Quanta seueritas eiꝰ uerbũ
comitaret᷑. & de int̾itu infausti uiri.
De potentatu u̾bi
& de demoniacis lib̃atis.
Quod in basilira quadam cursũ
uel oblationem int̾lici cebrari.
De arbuscula nu caru
bi demoniaci ad eiꝰ imꝑium
bi leuitam a lat̾is
dolore absoluit.
Le p̾sbit̾o ab eo excõmunicato

Expanded text:
uanta instantia plebem sibi commissam traxit ad viam saluprolixe descripta. 5. De coenobio Noviomo constructo. 6. De multis ab eo sanctorum prolatis corporibus et de inventione mirabili sancti Quinbaros desudavit. 9. Qua doctrina in populo polleret. 10. Quibus praecipuę floruerit virtutibus. in partes daemoniacum liberavit. 12. Quomodo in villa Ampucio daemoniacam liberavit. 13.Ubi cognitam in spiritu causam furti indicavit. 14. Qua demum institutione semet ipsum excoluit. 15. Ubi patriam revisans Bituricas reos carcere liberavit. um. 17. Quam pulchre exortationem terminans populo contestabat. 18. De miraculo vini, ubi vas vacuum post repletum reperitur. 19. Quanta severitas eius verbum comitaretur, et de interitu infausti viri. 20. De potentatu verbi et de daemoniacis liberatis. 21. Ubi in basilica quadam cursum vel oblationem interdicit celebrari. 22. De arbuscula nucarii bi daemoniaci ad eius imperiUbi levitam a lateris dolore absolvit. 26. De presbitero ab eo excommunicato
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑatꝰ sit. si uita comes fuit. & si facultatẽ dñs tͥbuerit. int̾cessionib¬
sc̃ĩtatis eiꝰ adiuti. alio libello explere desideramꝰ. Confidimꝰ enĩ non
nr̃is s ipsiꝰ meritis. opꝰ ceptũ felicit̾ atq fidelit̾. ad finẽ usq ꝑduc̃e
nere meruit tanta mirabilia oꝑari in t̾ris. ꝑ eundẽ dñm . n .i.¬

Expanded text:
operatus sit, si vita comes fuerit, et si facultatem Doperatus sit, si vita comes fuerit, et si facultatem D. Confidimus enim non nostris, sed ipsius meritis opus coeptum feliciter adque fideliter ad finem usque perducere, nere meruit tanta mirabilia operare in terris per eundem domi
Abbreviated transcription (Latin):
re: p̾sertim cum & lib̃ iam supͣmodũ refert. finẽ postulãs
sermonẽ reiciat: et ariditas nr̃i sermonis attenuata. ueluti que
longo tͣmite pene defessa succũbat: non qͦd omnia que de eligio¬
narranda erant expleuerit: quippe qui nec ad centesimũ eiꝰ ut
ita dixerĩ. attingere potuit: quanta in eo bonoꝵ omniũ orna¬
mta. que st̃ uel p̾tiosa uel maxima suꝑne remu̾ationis contu¬
lerit p̾rogatiua. s qͦ uelut quidã eminens in sublum scopulus.
magna iam ex parte adultꝰ: ipsa sui ꝓlixitate. fronti se narran¬
as opponat. Nunc gͦ int̾im illa solũmodo que sub laico habitu
gessit : presenti libello transcurrere fecimus. Cui etiam
rminum iam libenter ĩponimꝰ: ne sui ꝓlixitate audien¬
tib fastidiũ irrogemꝰ. Ceterũ ea qͤ adhuc restant. queq in ep̃atu
gesserit. qͦ ordine de hoc scło migrauerit: qͥsq etiã pꝰt obitũ uirtutes

Expanded text:
re; praesertim cum liber jam supra modum refertus finem postulans re; praesertim cum liber jam supra modum refertus finem postulans sermonem rejiciat, et ariditas nostri sermonis attenuata, velutique longo tnarranda erant expleverit: quippe qui nec ad centesimum ejus, ut ita dixerim, attingere potuit quanta in eo bonorum omnium ornamenta, quae sunt vel pretiosa vel maxima, supernae remunerationis contulerit praerogativa, sed quo velut quidam eminens in sublimi scopulus magna jam ex parte adultus, ipsa sui proclivitate fronti se narrantis opponat. Nunc ergo interim illa solummodo quae sub laico habitu gessit, praesenti libello transcurrere fecimus, cui etiam terminum jam libenter imponimus, ne sui prolixitate audientibus fastidium irrogemus: caeterum ea quae adhuc restant, quaeque in episcopatu gesserit, quo ordine de hoc saeculo migraverit, quasque etiam post obitum virtutes