comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Tceꝑunt simul omnes¬
excusare. Offert deus
quod bogari debuit: nõ rogatꝰ
dare uult quod uix spari pote¬
rat. quia clignaretur largiri pos¬
tulatus: contempnitur uo pa¬
ratus. Uelicias refectionis eter¬
ne denuntiat: et tamen simul
omnes excusant. S dicunt:
aliqui. Excusare nolumus: ad
illud enim suꝑne refectionis cõ¬
uiuium. et uocari et puenire:
gratulamur. Qui uerum pro¬
fecto dicunt. si non plus terte¬
na quam celestia diligunt: si nõ
amplius rebus corporalibus quã
sp̃ualibus occupantur. Unde hic
quoq ip̃a excusantium causa sb̾¬
iungitur: cum ꝓtinus sub infer-
Rimus dixit ei. uillam
emi: et necesse habeo exi¬
pe. et uidere illam. Rogo te:ha

Expanded text:
Et coeperunt simul omnesEt coeperunt simul omnesexcusare. Offert Deus quod rogari debuit, non rogatus dare vult quod vix sperari poterat. Quia dignaretur largiri postulatus, contemnitur vero paratus, delicias refectionis aeternae denuntiat, et tamen simul omnes excusant. Sed dicunt aliqui, Excusare nolumus; ad illud enim supernae refectionis convivium et vocari et pervenire gratulamur. Qui verum profecto dicunt, si non plus terrena quam coelestia diligunt, si non amplius rebus corporalibus quam spiritualibus occupantur. Unde hic quoque ipsa excusantium causa subjungitur, cum protinus subinfertur: Primus dixit ei: Villam emi, et necesse habeo exire et vide
Abbreviated transcription (Latin):
uiuio male uiuendo contradicũt.
Tmisit seruum suum
hora cene dicere inuita¬
tis ut uenirent: quia iam para-¬
ta sunt omnia. Quid hora cene.
nisi finis ẽ mundi: in quo nimi¬
rum nos sumus sicut iam dudũ
paulus testatur dicens. nos su¬
mus. inquos fines scłorum deue¬
nerunt. Si ergo iam hora cene
ẽ cum uocamur: tantominus de¬
bemus excusari a conuiuio dei :
quanto ꝓpinquasse iam cernimꝰ
finem scłi. Idcirco autẽ hoc con¬
uiuium dei. non prandium sed
cena uocatur: quia pot prandi¬
um cena restat: post cenam u̾o
conuiuium nullum restat. Et
quia et̃num dei conuiuium nob̾
in extremo pparabitur: rectum
fuit ut hoc non prandium. s ce¬
na uocaretur. S quis ꝑ hunc
seruum qui apatre familias ad
inuitandum mittitur: nisi pre¬
dicatorum ordo signatur: Ad
repellendum autẽ fastidium:
nr̃m. iam parata sunt omnria.
quia ad abstergendum mẽtis
nr̃e teporem. ille incena dei nb̾
singularis agnus occiditur. qͥ
tollit pcc̃a mundi.

Expanded text:
vivio male vivivio male viEt misit servum suum hora coenae dicere invitatis ut venirent, quia jam parata sunt omnia. Quid hora coenae nisi finis est mundi? in quo nimirum nos sumus sicut jamdudum Paulus testatur, dicens: Nos sumus, in quos fines saeculorum devenerunt . Si ergo jam hora coenae est cum vocamur, tanto minus debemus excusare convivio Dei, quanto propinquasse jam cernimus finem saeculi. Idcirco autem hoc convivium Dei non prandium, sed coena nominatur, quia post prandium coena restat, post coenam vero convivium nullum restat. Et quia aeternum Dei convivium nobis in extremo praeparabitur, rectum fuit ut hoc non prandium, sed coena vocaretur. Sed quis per hunc servum qui a patrefamilias ad invitandum mittitur, nisi praedicatorum ordo signatur? Ad repellendum autem fastidium nostrum jam parata sunt omnia, quia ad abstergendum mentis nostrae teporem in coena Dei ille nobis singularis agnus occisus est, qui tulit peccata mundi.
Abbreviated transcription (Latin):
bus: dixit ei. Beatus qui mã¬
ducabit panem: in regno dei.
Panis qui manducatur ĩ reg¬
no dei. non iuxta cherintũ cor¬
poralis intelligendus ẽ cibus.
s ille utiq qui ait: ego sum
di. si quis manducauit ex hoc
pane uiuet in et̾̃nim: id ẽ si qͥs
mee incarnationis sacramẽto
ꝑfecte incorporatus mee diui-¬
ne maiestatis uisione frui me¬
ruerit: hic ppetua uite immor¬
talitatis beatitudine gaude¬
bit. S quia non nulli hunc
panem fidetenus quasi aͦdorã¬
do ꝑcipiunt. dulcedinem uero
eius attingere ueraciter gustã¬
do fastidiunt: subiecta parabo¬
la dominus talium torporem
celestib epulis dignum nõ ẽẽ
redarguit. Sequitur enim.
Tipẽ dixit ei. homo qͥ¬
dam fecit cenã magnã:
et uocauit multos. Quis iste ẽ
homo. nisi ille de quo ꝑ ꝓpħam
dicitur: homo ẽ. et quis cognos¬
cet eum: Qui fecit cenã mag¬
nam: quia sacietatem nobis in¬
t̃ne dulcedinis pparauit. Qui
uocat multos. s pauci ueniunt.
quia non nũqͣm ip̃i qui ei sub

Expanded text:
bus, dixit ei: Beatus qui manducabit panem in regno Dei. Panis qui manducatur in regno Dei, non juxta Cerinthum, corporis intelligendus est cibus, sed ille utique qui aidi, Si quis manducaverit ex hoc pane, vivet in aeternum . Id est, si quis meae Incarnationis sacramento perfecte incorporatus meae divinae majestatis visione frui meruerit, hic perpetua vitae immortalis beatitudine gaudebit. Sed quia nonnulli hunc panem fide tenus, quasi adorando percipiunt, dulcedinem vero ejus attingere veraciter gustando fastidiunt, subjecta parabola Dominus talium torporem coelestibus epulis dignum non esse redarguit. Sequitur enim: At ipse dixit ei: Homo quidam fecit coenam magnam, et vocavit multos. Quis iste est homo, nisi ille de quo per prophetam dicitur: Et homo est, et quis cognoscit eum? Qui fecit coenam magnam, quia satietatem nobis internae dulcedinis praeparavit. Quia vocat multos, sed pauci veniunt, quia nonnunquam ipsi qui ei per
Abbreviated transcription (Latin):
sarios nr̃os debemus. qui semꝑ
nr̃is oꝑibus intendunt: semper
ex nr̃o defectu gratulantur. Qͦs
pph̾a intuens ait. Deus meus:
inte confido non erubescam: ne¬
q irrideant me inimici mei. In
bonis enim oꝑibus intenti. nͥ
contra malignos spẽ sollicite ui¬
gilemus: ipsos irrisores patim̃.
quos ad malum ꝑsuasores ha¬
bemus. S quia de consttuẽdo
edificio comꝑatio data ẽ: nunc
ex minori ad maius similitu¬
do subditur. ut ex rebus mini¬
mis maiora pensentur. Ham
sequitur.
Ut quis tex iturus com¬
mittẽ bellum ad u̾sus :¬
alium regem. non sedens pͥ

Expanded text:
sarios nostros debemus, qui semper sarios nostros debemus, qui semper nostris operibus intendunt, semper ex nostro defectu gratulantur. Quos Propheta intuens ait: Deus meus, in te confido, non erubescam, neque irrideant me inimici mei . In bonis enim operibus intenti, nisi contra malignos spiritus sollicite vigilemus, ipsos irrisores patimur quos ad malum persuasores habemus. Sed quia de construendo aedificio comparatio data est, nunc ex minori ad majus similitudo subditur, ut ex rebus minimis majora pensentur. Nam sequitur: Aut qui rex iturus committere bellum adversum alium regem, non
Abbreviated transcription (Latin):
prius sedens computat sumptꝰ
qui necessarii sunt. si habet adꝑ
ficiendum: Omne qd̾ agimus:
p̃uenire ꝑ studium considetatio¬
nis debemus. Ecce enĩ iuxta
uitatis uocem qui turrem edifi¬
cat: prius edificii sumptus pa¬
rat. Si igitur humilitatis tur¬
rem construere cupimus: prius
nos pparare ad adũsa huiꝯ scłi
debemus. Hoc enim int̾ t̾renum
et celeste edificium distat. qd̾
trenum edificium expensas col¬
ligendo construitut: celeste uͦ
edificium expensas disꝑgendo.
Ad illud sumptus facimus si
nõ habita colligamus: ad istud
sumptus facimus. si et habita
telinquamus. Consid̾andum
ũo quod dicitur.
Epzea quam posuerit fũ¬
damentum. et non potue¬
tit ꝑficete: omines qui uiderint¬
incipiant illudere ei dicentes.:
quia hic homo cepit edificare:
et non potuit consummare. Qa
iuxta pauli uocem spectaculum
facti sumus mundo: angelis et
hominibꝰ. Et momine qd̃ agi¬
mus. considerare occultos aduer¬

Expanded text:
prius sedens computat sumptus prius sedens computat sumptus qui necessarii, sunt si habeat ad perficiendum? Omne quod agimus, praevenire per studium comparationis debemus. Ecce enim, juxta Veritatis vocem, qui turrim aedificat, prius aedificii sumptus parat. Si igitur humilitatis turrim construere cupimus, prius nos praeparare ad adversa hujus saeculi debemus. Hoc enim inter terrenum et coeleste aedificium distat, quod terrenum aedificium expensas colligendo construitur, coeleste autem aedificium expensas dispergendo. Ad illud sumptus facimus, si non habita colligamus; ad istud sumptus facimus, si et habita relinquamus. Considerandum vero quod dicitur: Ne posteaquam posuerit fundamentum, et non poterit perficere, omnes qui nt illudere ei dicentes, quia hic homo coepit aedificare et non potui consummare. Quia, juxta Pauli vocem, spectaculum facti sumus mundo, angelis et hominibus. Et in omni quod agimus considerare occultos adver
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃am putamus. Quuenim dolo¬
tem exhibet in aliena necessi¬
tate: crucem portat in mente.
Sciendum u̾o ẽ. qd̾ sunt nõ nulli
qui carnis abstinentiam nõ pro
deo. s ꝓ in ani gła exhibent. Et
sunt pleriq qui compassionem:
pximo nõ sp̃ualit. s carnaliter ĩ¬
pendunt: ut ei non ad uirtutẽ.
s quasi misetando ad culpam fa¬
ueant. Hii itaq ctucem quidem
uidentur ferre: s dñm non secͥũt᷑.
unde et recte hec eadem u̾itas:
dicit. Qui nõ baiulat crucẽ. suã
et uenit pot me: non potest m̃s
ẽẽ discipulus. Baiulare et enim
crucem. et pot dñm ire ẽ: uł car¬
nis abstinentiam. uł compassicẽz
pximo. studio et̾ne intentionis
exhibete. Hani quisquis hec pro
temporali intentione exhibet.
crucem quidem baiulat. s ire p
dñm recusat. Quia uo sublimia
ꝓcepta data sunt: ꝓtinus compa¬
ratio edificande sublimitatis ad¬
iungitur cum dicitur.
uis enim ex uob̾ uolens
turtem edificare: non ne

Expanded text:
nostram putamus. Qui enim dolonostram putamus. Qui enim dolorem exhibet in aliena necessitate, crucem portat in mente. Sciendum vero est quod sunt nonnulli qui carnis abstinentiam non pro Deo, sed pro inani gloria exhibent; et sunt plerique qui compassionem proximo non spiritaliter, sed carnaliter impendunt, ut ei non ad virtutem, sed quasi miserando ad culpas faveant. Hi itaque crucem quidem videntur ferre, sed Dominum non sequuntur. Unde et recte haec eadem Veritas dicit: Qui non bajulat crucem suam et venit post me, non potest meus esse discipucrucem, et post Deum ire, est vel carnis abstinentiam, vel compassionem proximo studio aeternae intentionis exhibere: nam quisquis haec pro tempcrucem quidem bajulat, sed ire post Dominum recusat. Quia vero sublimia praecepta data sunt, protinus comparatio aedificandae sublimitatis adjungitur, cum dicitur: Quis enim ex vobis volens turrim aedificare, nonne
Abbreviated transcription (Latin):
usarios in uiam dei patimur. odi¬
endo et fugiendo nesciamus. Ut
autẽ dominus demonstraret lx
erga ꝓximos odium nõ de affecti¬
one ꝓcedere. s de karitate: addi¬
dit ꝓtinus dicens. Adhuc autẽ
et animam suamn: Tunc et enim
bene animam nr̃am odimus: cũ
eius carnalibus desideriis nõ ad¬
quiescimus. cum cius appetitum
frangimus: eius uoluptatibus
reluctamur. Que ergo contemp¬
ta ad melius ducitur: quasi per
odium amatur. Sic sic nimitũ ex¬
hibere ꝓximis nr̃is odii disctetio¬
nem debemus: ut meis et diliga¬
mus quod sunt. et habeamus o¬
dio quod indei nobis itine ob¬
sistunt. hoc ip̃m uo anime odiu
qualit exhibeti debeat: subdẽdo
ueritas manifestat dicens.
Tqui non baiulat cruicẽ
suam et uenit pꝯt me: nõ
potest meus eẽ discipulus. Crux
quippe: a cruciatu dicitur. Et:
duobus modis crucem dm̃i ba¬
iulamus. cum aut ꝑ abstinẽtiã
carnem afficimus: aut ꝑ compas¬
sionem ꝓximi necessitatem illiꝰ

Expanded text:
versarios in via Dei patimur odiversarios in via Dei patimur odiendo et fugiendo nautem Dominus demonstraret, hoc erga proximos odium non de inaffectione procedere, sed de charitate, addidit protinus, dicens: Adhuc autem et animam suam. Tunc etenim bene animam nostram odimus, cum ejus carnalibus desideriis non acquiescimus, cum ejus appetitum frangimus, ejus voluptatibus reluctamur. Quae ergo contempta ad melius ducitur, quasi per odium amatur. Sic nimirum exhibere proximis nostris odii discretionem debemus, ut in eis et diligamus quod sunt, et habeamus odio quod in Dei nobis itinere obsistunt. Hoc ipsum vero animae odium qualiter exhiberi debeat, subdendo Veritas manifestat dicens: Et qui non bajulat crucem suam et venit post me, non potest meus esse discipulus. Crux quippe a cruciatu dicitur. Et duobus modis crucem Domini bajulamus, cum aut per abstinentiam carnem afficimus, aut per compassionem proximi necessitatem illius
Abbreviated transcription (Latin):
cat. plerumq ꝑ flagella uocat.:
aliquando ꝑ mundi huius ꝓsꝑa
uocat: aliquando ꝑ adusa. Heo
contempnat: ne dum uocatus ex¬
cusat: cum uoluerit inttare non
ualeat.
Bant autẽ turbe multe cum
eo: et coniisus dixit ad illos.
Siquis uenit ad me et non odit
patrem suum. et matrem. et uxorẽ.
et filios et fr̃s. et sorores. adhuc at̾
et animam suam: non pot meus
quomodo parentes. et carnaliter
ꝓpinquos p̃cipimur odisse: qui:
iubemur et inimicos diligere.
Quod deus iunxit: homo nõ se¬
paret. Et paulus ait. Uii dili¬
gite uxores ur̃as: sicut et xp̃s
eccłiam. Ecce discipulus uxorẽ
diligendam p̾cipit: cum magist̃
dicit. Qui uxorem non odit: nõ
pot̾ meus ẽẽ discipulus. Nũqͥd
aliuid uidex nuntiat. aliud preco
clamat: An simul et odisse possu¬
mus et diligere: S si uim pre¬
cepti ppendimus: utrumq agẽ
ꝑ discretionem ualemus: ut eos
qui nob̾ camis cognatione con¬
iuncti sunt. et quos ꝓximos no¬
uimus diliganius. et quos ad¬

Expanded text:
 flagella vocat, aliquando per mundi hujus prospera vocat, aliquando per adversa. nemo contemnat, ne dum vocatus excusat, cum voluerit intrare non valeat. Ibant autem turbae multae cum eo, et conversus dixit ad illos: Si quis venit ad me, et non odit patrem suum, et matrem, et uxorem, et filet animam suam, non potest meus quomodo parentes et carnaliter propinquos praecipimur odisse, qui jubemur et inimicos diligere? Quod Deus conjunxit, homo non separet . Et Paulus ait: Viri, diligite uxores vestras, sicut et Christus Ecclesiam . Ecce discipulus uxorem diligendam praedicat, cum magister dicat: Qui uxorem non odit, non potest meus esse discipulus. Nunquid aliud judex nuntiat, aliud praeco clamat? An simul et odisse possumus, et diligere? Sed si vim praecepti perpendimus, utrumque agere per discretionem valemus, ut eos qui nobis carnis cognatione conjuncti sunt, et quos proximos novimus, diligamus, et quos ad
Abbreviated transcription (Latin):
tunt. Qui ergo huiꝯ mundi ad¬
usitatib fracti. ad dei amorem te¬
deunt: atq ap̃sentis uite deside¬
riis corriguntur: quid isti nisi:
compelluntur ut intrent: Sed
ualde ẽ tremenda sententia: qua
ꝓtinus sub infeitur. Ait enim.
Ico autẽ uobis.
qd̾ nemo uirorum illoꝵ
qui uocati sunt: gustabit cenam

Expanded text:
tunt. Qui ergo hujus mundi adtunt. Qui ergo hujus mundi adversitatibus fracti ad Dei amorem redeunt, atque a praesentis vitae desideriis corriguntur, quid isti nisi compelluntur ut intrent? Sed valde est tremenda sententia quae protinus subinfertur. Ait enim: Dico autem vobis quod nemo virorum illorum qui vocati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
iam frequentia iudeorum: sed
adhuc locus uacat in regno. uͥ
suscipi debeat numerositas gẽ¬
tium. Unde et eidem seruo dt̃.
Ui in uias
et sepes. et compelle in¬
trare ut impleatur domus:
mea. Cum de uicis et plateis
ad cenam dominus inuitat.
illum uidelicet ppłm designat.
qui tenere legem sub urbana
comũsatione nouerat. Cum uͦ
conuiuas suos colligi ex uiis
et sepibus p̃cipit: nimirum a¬
grestem ppłm colligete. idest
gentilem querit. Hotandum
u̾o qd̾ in hac inuitatione tercia
nõ dicitur inuita: s compelle ĩ¬
trare. Ham sunt non milli qui
bona facienda intelligunt: sed
hec facere desistunt. His ut supe¬
rius diximus plerumq contĩ¬
git: ut eos in carnalibus deside¬
riis suis: mundi huiꝰ adu̾sitas
feriat. Sepe namq aut longa
egritudine tabescunt. aut afflic¬
ti in iuriis cõcidunt. aut pcussi
grauiorib dampnis affligunt᷑.
se qͦuod ip̃os insuis desideriis te-¬
p̃hendentes: ad dñm corda conũ¬

Expanded text:
jam frequentia Judaeorum, sed jam frequentia Judaeorum, sed adhuc locus vacat in regno, ubi suscipi debeat numerositas gentium. Unde et eidem servo dicitur: Exi in vias et sepes, et compelle intrare, ut impleatur domus mea. Cum de vicis et plateis ad coenam Dominus invitat, illum videlicet populum designat, qui tenere legem sub urbana conversatione noverat. Cum vero convivas suos colligi ex viis et sepibus praecipit, nimirum agrestem populum colligere, id est gentilem quaerit. Notandum vero quod in hac invitatione tertia, non dicitur, Invita, sed Compelle intrare. Nam sunt nonnulli qui bona facienda intelligunt, sed haec facere desistunt. His, ut superius diximus, plerumque contingit ut eos in carnalibus desideriis suis, mundi hujus adversitas feriat. Saepe namque aut longa aegritudine tabescunt, aut afflicti injuriis concidunt, aut percussi gravioribus damnis affliguntur, seque ipsos in suis desideriis reprehendentes, ad Dominum corda conver
Abbreviated transcription (Latin):
Claudi quoq sunt: qui rectos
gressus in oꝑatione non habẽt.
S dum morum uicia in mẽ¬
brorum debilitate signantur:
pfecto liquet quia sicut illi pec¬
catores fuerunt. qui uocati ue¬
nire noluerunt: ita hii quoq¬
pocõres sunt qui inuitantur et
ueniunt. S pcc̃ores suꝑbi respu¬
untur: et pcc̃ores humiles eligũ¬
tur. Hos itaq eligit quos des¬
picit mundus: quia pletumq
ip̃a despectio. hominem reuocat
ad semetipsum. Paupes ac de¬
biles. ceci et claudi uocantur ⁊
ueniunt: quia infirmi quiq at¬
q in hoc mundo despecti. plerũq
tanto celerius uocem dei audi¬
unt: quanto et in hoc mundo
non habent ubi delectentur. S
ductis ad cenam pauperibus:
quid puer subiungat audiamꝰ.
Omine factum ẽ
ut imperasti: et ad huc
locus ẽ. Multi tales ad dñicã
cenam ex iudea collecti sunt:
sed multitudo que ͦ i srłitico po¬
pulo credidit. locum suꝑni cõ¬
uiuii non impleuit. Intrauit

Expanded text:
Claudi quoque, qui rectos Claudi quoque, qui rectos gressus in operatione non habent. Sed dum morum vitia in membrorum debilitate signantur, profecto liquet quia sicut illi peccatores fuerunt qui vocati venire noluerunt, ita hi quoqcatores sunt qui invitantur et veniunt; sed peccatores superbi respuuntur, et peccatores humiles eliguntur. Hos itaque eligit quos despicit mundus, quia plerumque ipsa despectio hominem revocat ad semetipsum. Pauperes et debiles, caeci et claudi vocantur quod veniunt, quia infirmi quique, atque in hoc mundo despecti, plerumque tanto celerius vocem Dei audiunt, quanto et in hoc mundo non habent ubi delectentur. Sed, ductis ad coenam pauperibus, quid puer subjungat audiamus: Domine, factum est ut imperasti, et adhuc locus est Multi tales ad dominicam coenam ex Judaea collecti sunt, sed multitudo quae ex Israelitico populo credidit, locum superni convivii non implevit. Intravit
Abbreviated transcription (Latin):
hunc t̾rena cura occupat. illum:
alieni actus sagax cogitatio de¬
uastat: alterius etiam mentem
uoluptas carnalis inquinat: fas¬
tidiosus quisq ad et̾ne uite epu¬
las non festinat.
Treuetsus seruus: nunci¬
auit hec domino suo. Te
uatus pat̾ familias: dixit fuo
fuo. Exi cito inplateas et uicor
ciuitatis: et paupes et debiles.
cetos et claudos introtuc huc.
Ecce qui trene substantie plꝯ
iusto incubat: uenire ad dñicã
cenam recusat. Qui labori curio¬
sitatis insudat: p̃parata uite
alimenta fastidit. Qui carna¬
libus desideriis in heserit: spi¬
ritualis conuii epulas respu¬
it. Quia g uenire supbi renu¬
unt: paupes eliguntut. Cur
hoc: Quia iuxta pauli uocem
infirma mundi elegit deus: ut
confundat forcia. Paupes aut̃
et debiles dicuntur: qui iudi-¬
cio suo apud semetipsos ĩfirmi
sunt. Ham paupes et quasi for¬
tes sunt: qui et positi in paup¬
tate suꝑbiunt. Ceci u̾o sunt qͥ
nullum ingenii lumen habẽt.

Expanded text:
hunc terrena cura occupat, illum hunc terrena cura occupat, illum alieni actus sagax cogitatio devastat, alterius etiam mentem voluptas carnalis inquinat, fastidiosus quisque ad aeternae vitae epulas non festinat. t reversus servus nuntiavit haec domino suo. Tunc iratus paterfamilias dixit servo suo: Exi cito in plateas et vicos civitatis, et pauperes ac debiles, et caecos et claudos introduc huc. Ecce qui terrenae substantiae 1622 plus justo incubat, venire ad dominicam coenam recusat; qui labori curiositalimenta fastidit; qui carnalibus desideriis inhaeret, spirituales convivii epulas respuit. Quia ergo venire superbi renuunt, pauperes eliguntur. Cur hoc? quia, juxta Pauli vocem, infirma mundi eligit Deus, ut confundat fortia . Pauperes autem et debiles dicuntur, qui judicio suo apud semetipsos infirmi sunt. Nam pauperes et quasi fortes sunt, qui et positi in paupertate superbiunt. Caeci vero sunt, qui nullum ingenii lumen habent.
Abbreviated transcription (Latin):
uenire contempnit: humilitas
sonat in uoce: suꝑbia in actione.
Et ecce hoc diuidicat prauus
quisq cum audit: nec tamen
ea que diiudicat agete desis¬
tit. Ham dum cuilibet puerse
agenti dicimus. conũtere. dm̃
sequere. mundum telinque: uͥ
hunc nisi ad dñicãn cenam uo¬
camus: S cum respondet ora
ꝓ me quia pcc̃or sum. hoc facẽ
non possum: quid aliud agit.
nisi togat. et excusat: Dicens
namq pcc̾or sum. humilitatẽ
insinuat. subiungens autem
conũti non possum. suꝑbiam de¬
monstrat.
Talius dixit. Uxorem
duxi: et ideo non possum
uenire. Quid ꝑ uxorem. nisi uo¬
luptas carnis accipitur: Hã
quamuis bonum sit coniugiũ.
atq ad ꝓpagandam sobolem ꝓ¬
uidentia diuina constitutum:
non nulli tamen non ꝑ hoc fe-¬
cunditatem ꝓlis. s desideria ex¬
petunt uoluptatis. Et ideo pet
rem iustam: significari potest
non in congrue tes in uista. Ad
cenam nos etni conuiuii sumꝰ
pat̾ familias inuitat: sed dũ

Expanded text:
venire contemnit, humilitas venire contemnit, humilitas sonat in voce, superbia in actione. Et ecce hoc dijudicat pravus quisque cum audit, nec tamen ea quae dijudicat agere desistit. Nam dum cuilibet perverse agenti dicimus: Convertere, Deum sequere, mundum relinque, ubi hunc nisi ad dominicam coenam vocamus? Sed cum respondet: Ora pro me, quia peccator sum, hoc facere non possum, quid aliud agit nisi rogat et excusat? Dicens namque, Peccator sum, humilitatem insinuat, subjungens autem, Converti non possum, superbiam demonstrat. Et alius dixit: Uxorem duxi, et ideo non possum venire. Quid per uxorem nisi voluptas carnis accipitur? Nam quamvis bonum sit conjugium, atque ad propagandam sobolem providentia divina constitutum, nonnulli tamen non per hoc fecunditatem prolis, sed desideria expetunt voluptatis, et idcirco per rem justam significari potest non incongrue res injusta. Ad coenam ergo vos aeterni convivii summus paterfamilias invitat;
Abbreviated transcription (Latin):
la exteriora cogitat ꝓpt̾̃ substã¬
ciam
Talter dixit. Iuga bou¬
boum emi quinq: ⁊ eo
barellla. Rogo te: habe me:
excusatum. Quid inquinq iu-¬
gis boumi: nisi quinq sensus :¬
corporis accipimus: Qui recte
quoq iuga uocati sunt: quia
utroq sexu geminantut. Qui
uidelicet corporales sensus. qr
comphendere nesciunt interna.
s sola exteriora agnoscunt. et
deserentes intima ea que exͣ
sunt tangunt: ꝑ eos recte curi¬
ositas designatur. Graue nãq
curiositatis ẽ uicium. que dum
cuiuslibet mentem ad inuesti¬
gandam uitam ꝓximi exteriꝰ.
clucit: semꝑ ei sua intima abscõ¬
dit. Propt̃ hoc namq et te:
eisdem̃ quinq iugis boum dr.
eo ꝓbare illa: quia uidelicet ali¬
quando ꝑtinere ꝓbatio ad curi¬
ofitatem solet. S notandum¬
quod et is qui ꝓpt̃ uillam. et is
qui ꝓpt̾ ꝓbanda iuga boum a
cena sui inuitatoris excusat:
ũba humilitatis ꝑmiscet dices.
rogo te habe me excusatum.
Dum enim dicit rogo. et tamẽ

Expanded text:
pter substantiam. alter dixit: Juga boum emi quinque, et eo probare illa. Rogo te, habe me excusatum. Quid in quinque jugis boum, nisi quinque corporis sensus accipimus? Qui recte quoque juga vocati sunt, quia in utroque sexu geminantur. Qui videlicet corporales sensus, quia comprehendere nesciunt interna, sed sola exteriora cognoscunt, et deserentes intima ea quae extra sunt tangunt, recte per eos curiositas designatur. Grave namque curiositatis est vitium, quae dum cujuslibet mentem ad investigandam vitam proximi exterius ducit, semper ei sua intima abscondit. Propter hoc namque et de eisdem quinque jugis boum dicitur: Eo probare illa, quia videlicet aliquando pertinere probatio ad curiositatem solet. Sed notandumquod et is qui propter villam, et is qui propter probanda juga boum a coena sui invitatoris excusat, verba humilitatis permiscet, dicens: Rogo te, habe me excusatum. Dum enim dicit rogo, et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
portam. sue mortis inditia ꝓ¬
fert. Qui fabulis ociosis ob¬
se̾nis ue carminibꝰ. uel de trac¬
tionib aurem libenter appe-¬
rit: hanc anime sue portã mor¬
tis efficit. Cet̃osq qui nõ ser¬
uat sensus: mortis sibi ip̃e te¬
serat aditus.
Bsecto domine ih̾u cunc¬
tas mec ciuitatis portas.
portas iusticie facias: ut ing̾ssꝰ
in eas confitear nomini tuo:
tueq magestati cum minists¬
eam celestibus eam crebrius
in uisenti. non fetor elatis ca¬
daueris occurrat: s octupet sa¬
lus muros illius. et portas eiꝯ
laudatio.
Thec uidua etat: ⁊ tur

Expanded text:
portam suae mortis indicia proportam suae mortis indicia profert. Qui fabulis otiosis, obscenisve carminibus, vel detractionibus, aurem libenter aperit, hanc animae suae portam mortis efficit, caeterosque qui non servat sensus, mortis sibi ipse dit aditus. Obsecro, Domine Jesu, cuncta meae civitatis portas justitiae facias, ut ingressus in eas confitear nomini tuo , tuaeque majestati, cum ministris coelestibus eam crebrius invisenti, non fetor elati cadaveris occurrat, sed occupet salus muros illius, et portas ejus laudatio. Et haec vidua erat, et tur
Abbreviated transcription (Latin):
porte ciuitatis: ecce defunctus.
efferebatur filius unicus ma¬
ttis sue. Defunctus hic qui:
extra portam ciuitatis multis
ẽ. intuentibꝯ elatus. significat¬
hominem letali criminũ fũe
soporatum. eandemq in suꝑ ani¬
me mortem non cordis adhuc
cubili degentem: s ad multo¬
rum noticiam ꝑ loquutionis
operis ue inditium. quasi per
sue ciuitatis ostia pro palantẽ.
Qui bene filius inicus ma¬
tris sue fuisse phibetur: quia
licet emultis collecta ꝑsonis.¬
una sit ꝑfecta et in maculata
uirgo mater ecc̃a÷ singuli qui¬
q tamen fidelium uniusalis
se ecc̃e filios tectissime fatẽret᷑.
Nam et electus quilibet qñ
ad fidem imbuitur filius ẽ:
quando alios imbuit. mater.
An non materno erga pariui¬
los angebatur affectu qui ait:
aliquem de sensibꝯ ẽẽ corpore¬
is. Qui enim seminat inter
fr̃s discordias: qui iniquitatẽ
in excelsum loquitut: per oris
portam extrahitur mortuus.
Qui uiderit mulierem ad
concupiscendum eã: ꝑ oculoꝵ

Expanded text:
mortis efficit. Ecce defunctus efferebatur filius unicus matris suae. Defunctus hic, qui extra portam civitatis multis est intuentibus elatus, significathominem lethali criminum funere soporatum, eamdemque insuper animae mortem non cordis adhuc cubili tegentem, sed ad multorum notitiam per locutionis operisve sui indicium, quasi per suae civitatis ostia propalantem. Qui bene filius unicus matris suae fuisse perhibetur, quia licet e multis collecta una sit perfecta et immaculata virgo mater ecclesia, singuli quique tamen fidelium universalis se ecclesiae filios rectissime fatentur. Nam et electus quilibet, quando ad fidem imbuitur, filius est, quando alios imbuit, mater. An non materno erga parvulos agebat affectu, qui ait: aliquem de sensibus esse corporeis. Qui enim seminat inter fratres discordias, qui iniquitatem in excelsum loquitur, per oris portam extrahitur mortuus. Qui viderit mulierem ad concupiscendum eam , per oculorum
Abbreviated transcription (Latin):
nos: Qui tamen prius cũ hũc
passibilem cerneret. cum posse
mortalia ꝑpeti humanitus ui¬
deret: omne quod de eius cliui¬
nitate suspicatus ẽ. ei fastu sue
suꝑbie indubium uenit. Nichil
quippe nisi suꝑbum saꝑiens:
dum eẽ hunc humilem conspi¬
cit. dm̃ ẽẽ dubitauit. Unde ad
temptationum se argumenta
conũtit. S non sicut nos qui
puri homines sumus. irruente
sepe temptatione concutimur:
ita redemptoris nr̃i anima:
temptationis ẽ necessitate tur¬
bata. Hostis namq ñr et si in
excelsum montẽ eum ꝑmissꝰ
assumpsit : si daturum se reg¬
na mundi ꝑhibuit. si quasi in
panem uertendos lapides ostẽ¬
dit. mentẽ tamen mediatoris
dei et hominũ. temptatione
quassare non ualuit. Sic enĩ
dignatus ẽ. hec exterius cunc¬
ta suscipe: ut tamen eius mẽs
interius diuinitati sue ĩhetẽs.
inconcusa ꝑmaneret. Qui et
si quando turbatus sp̃ũ infre¬
muisse dicitur: ip̃e diuinitꝰ¬
disponebat. quantum ip̃e huma¬

Expanded text:
nos ? Qui tamen prius cum hunc nos ? Qui tamen prius cum hunc passibilem cerneret, cum posse mortalia perpeti humanitatis videret, omne quod de ejus divinitate suspicatus est, ei fastu suae superbiae in dubium venit. Nihil quippe, nisi superbum sapiens, dum esse hunc humilem conspicit, Deum esse dubitavit. Unde ad tentationum se argumenta convertit. Sed non sicut nos qui puri homines sumus, irruente saepe tentatione concutimur, ita Redemptoris nostri anima tentationis est necessitate turbata. Hostis namque noster, et si in excelsum montem eum permissus assumpsit, si daturum se regna mundi perhibuit, si quasi in panem vertendos lapides ostendit, mentem tamen Mediatoris Dei et hominum tentatione quassare non valuit. Sic enim dignatus est haec exterius cuncta suscipere, ut tamen ejus mens interius divinitati suae inhaerens inconcussa permaneret. Qui et si quando turbatus spmuisse dicitur , ipse tamen divinitdisponebat, quantum ipse huma
Abbreviated transcription (Latin):
nos agere ostencdit. dicens.
Spe gaudentes: intribulatiõe
patientes. Tãq̃m illud eẽt ĩcibo:
hoc in ieiunio. Simul enim
cum uiam clñi carpimus: et a
uanitate p̾sentis scłi ieiunamꝰ.
et futuri ꝓmissione reficimur.
Hic nõ apponentes cor: illic pas¬
centes sursum cor. Quod autẽ
dominus consummatis ieiun¬
ii diebꝰ esuriit. cum de moyse
uł helia ieiumnantibꝰ nichil tale
sit scriptum: ideo factum ẽ ne ab
eo temptando pauens hostis:
au fugeret. quem cum tot sig¬
nis celestibꝰ p̾conatum. tum ⁊̃
uiris excellentissimis in absti¬
nendo uideret equatum. E su¬
riit enim humilis deus homo:
ne mimico innotescat sublim¬
is homo deus.
hxit autẽ illi chyabolus.
Si filius dei es: dic lapidi isti
ut panis fiat. Antiquus hostis
redemptorem humani gene¬
ris. debellatorem suum in mũ¬
cdum uenisse cognouit. Unde
et ꝑ obsessum hominem clixit.
Quid nobis et tibi fili dei : ue¬
nisti huc ante tempꝯ torquete

Expanded text:
nos agere ostendit, dicens: nos agere ostendit, dicens: Spe gaudentes, in tribulatione patientes . Tanquam illud esset in cibo, hoc in jejunio. Simul enim cum viam Domini carpimus, et a vanitate praesentis saeculi jejunamus, et futuri promissione reficimur, hic non apponentes cor, illic pascentes sursum cor. Quod autem Dominus consummatis jejunii diebus, esuriit, cum de Moyse, vel Elia jejunantibus nihil tale sit scriptum, ideo factum est, ne ab eo tentando pavens tristis aufugeret, quem cum tot signis coelestibus praeconatum, tum etiam viris excellentissimis in abstinendo videret aequatum. Esuriit enim humilis Deus homo, ne inimico innotescat sublimis homo Deus. Dixit autem illi diabolus: Si Filius Dei es, dic lapidi huic ut panis fiat. Antiquus hostis redemptorem humani generis debellatorem suum in mundum venisse cognovit, unde et per obsessum hominem dixit: Quid nobis et tibi, Fili Dei, venisti huc ante tempus torquere
Abbreviated transcription (Latin):
suam consolationem. Quadra¬
genis dieb utrumq definiẽs:
quo numero quadragesime :¬
huiꝯ scłi significare uidetur ex¬
cursus. in his qui uocantur per
grãm ad eum qui non uenit
legem soluere s ad implere. De¬
cem naniq p̾cepta sunt legis:
et quadriꝑtitus ẽ mudus. et
decem quadruplicata. xl faci
domino. de regionibꝰ cõgrega¬
uit eos: ab oriente. et occidente.
et aquilone. et mari. Ieiunans
itaq quadraginta diebꝰ ante
mortem carnis: uelut clamabat.¬
abstinete uos a desiceriis huius
scłi. Manclucans autẽ et bibens
.xl. diebus pot resuirectionem
carnis: uelut clamabat. E cce
ego uob̾cum sum: usq ad con-¬
summationem scłi. Ieimium
quippe ẽ intribulatione certam¬
inis: qm̃ qui in agone ẽ ab oĩb
abstinens ẽ. Cib autẽ inspe pa¬
cis: que ꝑfecta non erit. nisi cor
demptionem induerit in mor¬
talitatem. Quod nondum ad¬
ipiscendo głamur: s sꝑando iã
pascimur. Utrumq apl̃s simul

Expanded text:
suam consolationem, quadrasuam consolationem, quadragenis diebus utrumque definiens. Quo numero quadragesima hujus saeculi significare videtur excursus in his qui vocantur per gratiam ad eum, qui non venit legem solvere, sed adimplere . Decem namque praecepta sunt legis et quadripartitus est mundus, et decem quadruplicata quadraginDomino, de regionibus congregavit eos. Ab Oriente, et Occidente, et Aquilone, et mari. Jejunans itaque quadraginta diebus ante mortem carnis velut clamabatAbstinete vos a desideriis hujus saeculi . Manducans autem et bibens XL diebus post resurrectionem carnis velut clamabat: Ecce ego vobiscum sum, usque ad consummationem saeculi . Jejunium quippe est in tribulatione certaminis, quoniam qui in agone est, ab omnibus abstinens est. Cibus autem in spe pacis, quae perfecta non erit, nisi cum demptionem, induerit immortalitatem, quod nondum adipiscendo gloriamur, sed sperando jam pascimur. Utrumque Apostolus simul
Abbreviated transcription (Latin):
matis illis esuriit. Quadrage¬
sima ieiuniorum ħt auctori¬
tatem: et inueteribꝰ libris
ex ieumio moysi. et helie. et
ex euangelio quia totidem
diebꝰ dominꝰ ieimauit : de¬
monstrans euangelium nõ
dissentire a lege et ꝓph̾is. In
psona quippe moysi lex: in
ꝑsona helie ꝓph̾e accipiuntur. In¬
ter quos inmonte głosus appa-¬
ruit: ut euidentius emineret.
quod de illo dicit apłs. testimo¬
nium habens a lege et ꝓphetis.
Inqua autẽ parte anni cõgru¬
entius obseruatio quadrage¬
sime constitueretur: nisi confi¬
nis atq contigua dominice:
passionis. quia in ea significat᷑
hec uita laboriosa. cui opꝰ ẽ con¬
tinentia. ut ab ip̃ius munli a¬
micitia ieiunetur: Aliter. Ieiu¬
nauit dominus cum temptare¬
tur ante mortem. cibo ad huc ĩ¬
digens: manducauit autẽ et
bibit. cum glorificaretur pot re¬
surrectionem iam cibo nõ indi¬
gens. Hic enim ostendebat ĩse
nr̃m laborem: illic autẽ in nob̾

Expanded text:
matis illis, esuriit. Quadragematis illis, esuriit. Quadragesima jejuniorum habet auctoritatem, et in veteribus libris ex jejunio Moysi et Eliae , et ex Evangelio, quia totidem diebus Dominus jejunavit, demonstrans Evangelium non dissentire a lege et prophetis. In persona quippe Moysi lex, in persona Eliae prophetae accipiuntur: inter quos in monte gloriosus apparuit, ut evidentius emineret quod de illo dicit Apostolus: Testimonium habens a lege et prophetis . In qua autem parte anni congruentius observatio Quadragesimae constitueretur, nisi confinis atque contigua dominicae passionis, quia in ea significatur haec vita laboriosa cui opus est continentia ut ab ipsius mundi amicitia jejunetur. Aliter, jejunavit Dominus cum tentaretur ante mortem, cibo adhuc indigens. Manducavit autem et bibit cum glorificaretur post resurrectionem, jam cibo non indigens. Hic enim ostendebat in se laborem nostrum, illic autem in nobis
Abbreviated transcription (Latin):
dubium a quo eum sp̃u duc¬
tum. siue expulsum dicerent
in desertum: consulte lucas :¬
primo posuit. quia ih̾s plenꝰ¬
sp̃u scõ reg̃ssus ẽ aiordane: ac
deinde intulit: et agebatur ĩs
piritu in desertum: ne quid cõ¬
tra eum ualuisse spc̃ putaret᷑
inmundus: qui plenus sp̃u:
et infra ubi manifeste a dẏa¬
bolo assumptus. siue statutꝰ
asseritur: non eius inbecillitas
s inimici suꝑbia. qui uolunta
tem saluatoris necessitatem
putat arguitur. Non gͦ uirtu¬
te sp̃c mali. iħc agitur indeser¬
tum: s uoluntate sui sp̃c boni.
locum certaminis quo ad uer¬
gditur. Ubi nob̾ pariter ordi¬
nem recte conũsandi p̃mons¬
trat: ut post acceptam uidelic
in baptismo remissionẽ pcc̃oꝵ.¬
sp̃sq scĩ grãm: artius contra
nouas antiqui hostis insidi¬
as. accingi mente. scłm desere¬
re. et quasi mãgna deserti. so¬
la et̾ne uite gaudia discamꝯ
esurire.
T nichil manclucauit
in illis diebꝰ: et consũ¬

Expanded text:
dubium a quo eum spiritu ducdubium a quo eum spiritu ductum, sive expulsum dicerent in desertum, consulte Lucas primo posuit, quia Jesus pleniritu sancto regressus est a Jordane, ac deinde intulit, et agebatur in Spiritu in desertum, ne quid contra eum valuisse spiritus putaretur immundus, qui plenus Spiritet infra ubi manifeste a diabolo assumptus sive statutus asseritur, non ejus imbecillitas, sed inimici superbia qui votem Salvatoris necessitatem putat, arguitur. Non ergo virtute spiritus mali Jesus agitur in desertum, sed voluntate sui spiritus boni locum certaminis, quo advercertus ingreditur. Ubi nobis pariter ordinem recte conversandi praemonstrat, ut post acceptam videlicet in baptismo remissionem pecsancti gratiam, arctius contra novas antiqui hostis insidias accingi, mente saeculum deserere, et quasi manna deserti sola aeternae vitae gaudia discamus esurire. t nihil manducavit in illis diebus: et consum
Abbreviated transcription (Latin):
consummant. Ubi mistice ut
diximus innuitur. totam ecc̃e
ꝑfectionem in xp̃i fide et gr̃a cõ¬
sistere: que apatriarchis primo
agnita. apłorum ẽ latius uoce
diffamata. Hec ẽẽ nomẽ aliud
sub celo inquo oporteat nos
saluos fieri: quomodo inqua¬
draginta duobꝰ nulla ẽ parti¬
cula. que non equalibꝰ trige¬
narii numeri contineatur in
partibꝯ. Trigenarius gͦ nume¬
rus. suis partibꝰ quadragesim¬
mum complet et scđm: quia
dominus ecc̃am sui baptisma¬
tis sacramentis. et nunc labo¬
rantem temporalit nunit: ⁊¬
finitis laborib ad requiem:
etnaliter ꝑducit.
ħ̾s autem plenus sp̃u scõ.
regssus ẽ a iordane: et age¬
batur in sp̃u indeserto diebus
quadraginta. Hec baptizato
domino confestim facta: ma¬
theus marcusq designant.
Quorum unus descripto elꝰ
baptismate: mox ita subiũx̃.
Tunc ih̾s ductus ẽ indesertũ
a sp̃u: ut temptaretur adya¬
bolo. Alter ita. Et statim sp̃s
expulit eum indesertum: et

Expanded text:
consummant. Ubi mystice ut consummant. Ubi mystice ut diximus innuitur totam Ecclesiae perfectionem in Christi fide et gratia consistere, quae a patriarchis primo agnita, apostolorum est latius voce diffamata. Nec esse nomen aliud sub coelo in quo oporteat nos salvos fieri , quomodo in quadraginta duobus nulla est particula quae non aequalibus tricenarii numeri contineatur in partibus. Tricenarius ergo numerus suis partibus quadragesimum complet et secundum, quia Dominus Ecclesiam sui baptismatis sacramentis, et nunc laborantem temporaliter munit, et finitis laboribus ad requiem aeternaliter perducit.s autem plenus Spiritu sancto regressus est a Jordane, et agebatur in Spiritu in desertum diebus quadraginta. Haec baptizato Domino confestim facta Matthaeus Marcusque designant. Quorum unus, descripto ejus baptismate, mox ita subjunxit: Tunc Jesus ductus est in desertum a Spiritu ut tentaretur a diabolo . Alter ita: Et statim Spiritus expulit eum in desertum, et
Abbreviated transcription (Latin):
de uictis hostibꝯ a dit. Sicut
et dominus ih̾c quadragesi¬
ma sccla geñatione. ex quo:
mundus cecitatis prisce tene¬
bras abraham credente liscu¬
ssit. ad ueniens incarne: bap¬
tismi nobis lauacto celi ianu¬
as pandit. Et ip̃i ꝑfecto uir¬
tutum cursu. in quo quod nõ
uidemus sꝑantes ꝑ pacientiã
expectamus: sub eiꝯdem ut
dictum ẽ numeri sacramento.
pꝯt siccatum duce xp̃o leti flu¬
uium: ꝓmissa patrie celestis:
ꝑueniamus ad regna. Qui qm̃
ip̃o quo trigenarius ĩ choauit
baptismo. tociꝰ sit ecc̃e sordes
expiaturus: eorudem quoq:
numerorum mistica cognitio
declarat. Quia uidelicet trigi¬
ta equalib suis partibꝰ com¬
putata: pariunt amplius duo¬
decim quidem pattiarcharũ
et apłorum numeros. ⁊ fiunt
quadraginta duo. Habent eĩ
partes trigesimam unam::
quintam decimam. duo. deci¬
mam tria: sextam. quinq ÷:
quintam. sex: t̃ciam. decem÷
dimidiam. quindecim: se si¬
mul iuncta. quadragm̃ta duo

Expanded text:
devictis hostibus, adit. Sicut devictis hostibus, adit. Sicut et Dominus Jesus, quadragesima secunda generatione, ex quo mundus caecitatis priscae tenebras Abraham credente discussit, adveniens in carne baptismi nobis lavacro coeli januas pandit. Et ipsi perfecto virtutum cursu, in quo quod non videmus sperantes, per patientiam exspectamus sub ejusdem ut dictum est numeri sacramento, post siccatum Christo duce laeti fluvium promissa patriae coelestis perveniemus ad regna. Qui quoniam ipso quod tricenarius inchoavit baptismo, totius sit Ecclesiae sordes expiaturus, eorumdem quoque numerorum mystica cognatio declarat. Quia videlicet triginta aequalibus suis partibus computata pariunt amplius duodecim, qui est patriarcharum et apostolorum numerus, et fiunt quadraginta duo. Habent enim partes, tricesimam, unum; quintam decimam, duo; decimam, tria; sextam, quinque; quintam, sex; tertiam, decem; dimidiam, quindecim. Quae simul juncta, quadraginta duo
Abbreviated transcription (Latin):
et reconciliauit nos deo ad ꝙ¬
quem nunc iste numerus per
spetie in hoc baptismo ubi nu¬
merus iste commemoratur
apparuit.
Erum p̾missa supius
expositione. siquis resul¬
tare uoluerit dicendo. mathe¬
um non quadraginta unam.
s quadraginta duas genera¬
tiones posuisse: quia iuxta fi¬
dem paralipomenon. iecͥonias
ꝓ duabꝰ ꝑsonis patre scilicet
et filio debeat computari: in¬
telligat eundem nichominꝰ
numerum p̾sens ecc̃e tempꝰ.
quo domino co oꝑante inspẽ
futuri sabbati laborat intima¬
tur. Septies enim seni: qua¬
draginta duo faciunt. Et sex
quidem ad oꝑa: septem uero
ad requiem significandam:
ꝑtinere rarus qui dubitet .
Unde bene ppls de t̾ra egypti
saluatus: quadraginta qͥde
annis moratur in desetto. S
quia sub spe intrandi ĩ requi¬
em sedulus exercetur: septies
sena. idest quadraginta duo
uie arcissime castra metatur.
Quorum ultimo dum ihm:
ducem suscepit: no mox aꝑto
iordane ꝓmissas olim sedes

Expanded text:
et reconciliante nos Deo, ad et reconciliante nos Deo, ad quem nunc iste numerus pervumbae specie in hoc baptismo, ubi numerus iste commemoratur, apparuit. Verum praemissae superius expositioni, si quis resultare voluerit, dicendo Matthaeum non quadraginta unam, sed quadraginta duas generationes posuisse, quia, juxta fidem Paralipomenon, Jechonias pro duabus personis, patre scilicet et filio, debeat computari, intelligat eumdem nihil ominus numerum praesens Ecclesiae tempus quo Domino cooperante in spem futuri Sabbati laborat, intimare. Septies enim seni quadraginta duo faciunt. Et sex quidem ad opera, septem vero ad requiem significandam pertinere, rarus est qui dubitet. Unde bene populus de terra Aegypti salvatus quadraginta quidem annos moratur in deserto, sed quia sub spe intrandi in requiem sedulus exercetur, septies sena, id est quadraginta duo viae arctissimae castrametatur. Quorum ultimo dum Jesum ducem suscipit, mox aperto Jordane promissas olim sedes,
Abbreviated transcription (Latin):
septies ꝓptẽa ducitur: ut motu
hominis facta significetur il¬
la transgressio. Ternario autẽ
numero: in corporea pars hoĩs
significatur. Y.nde ẽ: quod ex
toto corde. ex tota anima. ex
tota mente. diligẽ iubemur:
lm̃. Quat̾nario uero: corpus.
Multis enim modis: quadri¬
ꝑtita inuenitur natura corpo¬
ris. Ex his ergo coniunctis
homo constans: nõ absurde
septenario numero significa¬
tur. Motus autẽ innumieris
nõ exprimitur: cum dicimus
unum duo. tria quatuor. ⁊c̃.¬
et undecim. s septies undecim.
significatur transgressioq̃:
motu facta ẽ hominis peccã¬
tis. hoc ẽ ꝑfectionis sue stabili¬
tatem transgreclientis: cupi¬
ditate amplius aliquid habẽdi.
Conuenient igitur undenatio
septies multiplicato: ad nume¬
rum septuagesimum et septi¬
mum. cuncta pcc̃a ꝑueniunt.
In quo numero etiam fit ple¬
na remissio pccõrum: expiãte
nos carue sacerdotis nr̃i. a qͦ
nunc iste numetus incipit:

Expanded text:
septies propterea ducitur, ut motu septies propterea ducitur, ut motu hominis facta significetur illa trannumero incorporea pars hominis significatur. Unde est quod ex toto corde, ex tota anima, ex tota mente diligere jubemur Deum . Quaternario vero corpus; multis enim modis quadripartita invenitur natura corporis. Ex his ergo conjunctis homo constans, non absurde septenario numero significatur. Motus autem in numeris non exprimitur, cum dicimus unum, duo, tria, quatuor, etc. non septem et undecim, sed septies undecim significatur transgressio, quae motu facta est hominis peccantis, hoc est perfectionis suae stabilitatem transgredientis cupiditate amplius aliquid habendi. Convenienter igitur undenario septies multiplicato, ad numerum septuagesimum et septimum cuncta peccata perveniunt. In quo numero etiam fit plena remissio peccatorum, expiante nos carne sacerdotis nostri, a quo nunc iste numerus incipit,
Abbreviated transcription (Latin):
pccĩs frĩs in t̾rogass. Ait enĩ.
Hon solum septies: s septuagi¬
es septies ẽẽ limittendum.
Unde recte creditur: cõmemo¬
ratione huius numeri. om̃ia
pcc̃a iussisse dimitti. Hec tenĩe
dominus et frustra septuage¬
sima et septima genatione
uenit aboliturus omnia pcc̃a:
nisi quia in illo numero ali¬
quid latet. qd̾ ad significatio¬
nem ꝑtineat om̃ium poc̃oru.
Hoc aut̃ in undenario numeto¬
et septenano considerandũ ẽ:
quia numeri ꝑ se multiplica¬
ti. ad tantum ꝑueniunt. Hã
undecies septem. uł septies
denarii significant. Ac si inde¬
nario numero ꝑfectio beatitu¬
dinis significatur. unde ẽ etiã
illud qd̾ conducti ad uineam
denario tenumerantur. quod
fit cum sepnaria creatura trini¬
tati creatoris ad iungitur: ma¬
nifestum ẽ quod transgressio
denarii pccm significat᷑ ꝑ suꝑ¬
biam plus aliquid habere cu¬
pientis: et integritatem ꝑfec¬
tionemq amittentis. Hoc at̾

Expanded text:
peccatis fratris interrogasset. Ait enim: peccatis fratris interrogasset. Ait enim: non solum septies, sed septuagies septies esse dimittendum . Unde recte creditur commemoratione hujus numeri omnia peccata jussisse dimitti. Nec temere Dominus et frustra septuagesima et septima generatione venit aboliturus omnia peccata, nisi quia in illo numero aliquid latet, quod ad significationem pertineat omnium peccatorum. Hoc autem in undenario et septenario considerandum est: qui numeri per se multiplicati, ad tantum perveniunt; nam undecies septem vel septies denarii significant: ac si in denario perfectio beatitudinis significatur, unde est etiam illud, quod omnes conducti ad vineam, denario remunerantur , quod fit cum septenaria creatura Trinitati Creatoris adjungitur; manifestum est quod transgressio denarii peccatum significat per superbiam plus aliquid habere cupientis, et integritatem perfectionemque amittentis. Hoc autem
Abbreviated transcription (Latin):
tuagenarius quippe numemꝰ.
ꝓpt̾ septimam sabbati ad re¬
quiem eorum significandam.
qui iuuante xp̃i grã de calo¬
gum legis impleuerint. aptis¬
sime congruit: et intempore
resurrectionis. immutabili
dei sapientie contemplande
ꝑ scła monstret ẽẽ iungendos.
Ui fuit seth: qui fuit a¬
dam: qui fuit dei. Quia
sxp̃o aliqua miquitas. qͥ nullã
habuit. non ẽ utiq cominicta.
iniquitatibꝰ hominimi. quas
in sua carne suscepit. ideo num¬
erus penes matheum excepto
xp̃o est quadragenarius. Quia
uo iusticie sue. patrisq nos ex¬
piatos ab om̃i pcco purgatos
coniungit. ut fiat quod ait ap¬
ostolus. qui autẽ adheret dño
qui ẽ penes lucam. et ip̃e xp̃c
a quo incipit enumeratio. et
deus ad quem ꝑuenit connu¬
merantur. et fit numerus .Lxx.¬
UII: quo significatur. omniu
prsus remissio et abolitio poc̃o¬
rum. Ham et huius numeri
mentionẽ dominus fecit: cũ
cum petrus de dimittendis:

Expanded text:
tuagenarius quippe numerus tuagenarius quippe numerus propter septimam Sabbati, ad requiem eorum significandam qui, juvante Christi gratia, decalogum legis impleverint, aptissime congruit et in tempore resurrectionis, indemutabili Dei sapientiae contemplandae per saecula monstret esse jungendos. Qui fuit Seth, qui fuit Adam, qui fuit Dei. Quia Christi aliqua iniquitas, qui nullam habuit, non est utique conjuncta iniquitatibus hominum, quas in sua carne suscepit; ideo numerus penes Matthaeum, excepto Christo, est quadragenarius. Quia vero justitiae suae Patrisque nos expiatos ab omni peccato et purgatos conjungit, ut fiat quod ait Apostolus: Qui autem adhaeret Domiqui est penes Lucam, et ipse Christus a quo incipit enumeratio, et Deus ad quem pervenit, connumerantur, et fit numerus LXXVIII, quo significatur omnium prorsus remissio et abolitio peccatorum. Nam et hujus numeri mentionem Dominus fecit, cum eum Petrus de dimittendis