comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
res que circũcidebant fi¬
lios suos: trucidabantur
scd̃m iussũ regis antiochi.
E suspendebas pueros acer¬
uicib ꝑ umuersas domos
earũ: et eos qͥ circuncidant
ilos trucidabant. Et multi
de populo isrł defimerũt
apud se: ut non mandu¬
carent immunda. Et ele¬
gerunt magis mori: quã
cibis comquinari ĩmun¬
dis & noluerunt infrin¬
gere legem dei sc̃am: et
trueidati sunt & facta ẽ
ira magna suꝑ ppłm ualde:
N illis diebus sur. Cap .ii.¬
rexit mathathias filius io¬
hannis. filii symeonis. sa¬
cerdos ex filiis io arim ab
Herusalem: et consedit in
monte modin & habebat
filios quinq. Iohannan qͥ
cognominabatur gaddis:
et symonem qui cogno¬
minabatur thasi: & iudam
qui cognominabatur ma-¬
chabeus: et eleaz aruo qui
cognominabatur abaron:
et ionathan qui cognomi¬
nabatur apphus.Hi uidert̃
mala que fiebant in ppło
iuda et mierłm: Et dixit ma¬
thathias. Ue mi hi Utquid
natus sum uidere contrici¬
onem populi mei ⁊ contri¬

Expanded text:
ant filios suos trucidabantur secundum iussum regis Antiochi et suspendebant pueros a cervicibus per universas domos eorum et eos qui circumciderunt eos trucidabant et multi de populo Israhel definierunt apud se ut non manducarent inmunda et elegerunt magis mori quam cibis coinquinari inmundis et noluerunt infringere legem Dei sanctam et trucidati sunt et facta est ira magna super populum valde in illis diebus surrexit Matthathias filius Iohannis filii Simeonis sacerdos ex filiis Ioarim ab Hierusalem et consedit in monte Modin et habebat filios quinque Iohannan qui cognominabatur Gaddis et Simeon qui cognominabatur Thasi et Iudas qui vocabatur Macchabeus et Eleazarus qui cognominabatur Abaron et Ionathas qui cognominabatur Apphus hii viderunt mala quae fiebant in populo Iuda et in Hierusalem et dixit Matthathias vae mihi ut quid natus sum videre contritionem populi mei et contri
Abbreviated transcription (Latin):
trans gredientes legis nr̃e
mandata: ut eamꝰ alia uia:
Et ut cessauit loqui uerba
hec: accessit quidam iudeuᷤ
m omnium oculis sacrifi¬
care ydolis suꝑ aram iN
ciuitate modin. scd̃m iussũ
regis. Et uidit mathathias:
et doluit. Et contremuerũt
renes erus: et accensus est fu¬
ror eius sedm iudiciũ legis:
Et insiliens: trucidaute eũ
suꝑ aram. Sed et uirũ quẽ
miserat rex antiochus. qui
cogebat timolare occidit
in ipso tempore: et aram
destruxit. Et delatus ẽ legẽ:
sicut fecit finees zameri fi¬
lio salomi & exclamauit
dicens. Omnis qui zelum
habet legis. statuens testa¬
mentum: exeat post me:
Et fugit ipse & filii eius in
montes: et reliquerunt quȩ¬
cumq habebant in eiuitate:
unc descenderunt
multi querentes iudi-¬
crum ⁊ iusticiam in deser-

Expanded text:
legis nostrae mandata ut eamus altera via et ut cessavit loqui verba haec accessit quidam Iudaeus in omnium oculis sacrificare idolis super aram in civitate Modin secundum iussum regis et vidit Matthathias et doluit et contremuerunt renes eius et ascendit furor eius secundum iudicium legis et insiliens trucidavit eum super aram sed et virum quem miserat rex Antiochus qui cogebat immolari occidit in ipso tempore et aram destruxit et zelatus est legem sicut fecit Finees Zambri filio Salomi et exclamavit dicens omnis qui zelum habet legis statuens testamentum exeat post me et fugit ipse et filii eius in montes et reliquerunt quaecumque habebant in civitate unc descenderunt multi quaerentes iudicium et iustiti
Abbreviated transcription (Latin):
simo et centesimo anno:
edificauit rex antiochus a¬
bominandũ ydolum deso¬
lationis. suꝑ altare dei. Et
per uniuersas ciuitates iu¬
dȩ in circuitu edificauẽrt
aras. Et ante ianuas domo¬
rum. et in plateis incende¬
bant thura: et sacrificabas.
Et libros legis dei cõbusse¬
runt igni: scindentes eos.
Et apud quemcũq inue¬
mebant᷑ libri testam̃ti dm̃i
et quicũq obseruabant le¬
gem dñi: scd̾m edictũ regi

Expanded text:
o et quadragesimo anno aedificavit rex Antiochus abominandum idolum desolationis super altare Dei et per universas civitates Iudae in circuitu aedificaverunt aras et ante ianuas domorum et in plateis incendebant tura et sacrificabant et libros legis Dei conbuserunt igni scindentes eos et apud quemcumque inveniebantur libri testamenti Domini et quicumque observabant legem Domini secundum edictum re
Abbreviated transcription (Latin):
pro reuerentia accedet tibi
bona gratia: Adolescens:
loquere in tua causa uix:
Sibis interrogatus fueris:
habeat caput responsum
tuum: In multis esto qua
si inscius: et audi tacens
simul et querens: In me¬
dio magnatorum non prȩ¬
sumas: et ubi sunt senes
non multum loquaris:
Ante grandinem preibit
corusc atio: et ante uere¬
cundiam preibit gratia:
et pro reuerentia accedet
tibi bona gratia: et hora

Expanded text:
pro reverentia accedet tibi pro reverentia accedet tibi bona gratia adulescens loquere in tua causa vix si bis interrogatus fueris habeat caput responsum tuum in musi inscius, et audi tacens simul et quaerens. In medio magnatorum loqui non praesumas; et ubi sunt senes, non multum loquaris. Ante grandinem praeibit coruscatio, et ante verecundiam praeibit gratia, et pro reverentia accedet tibi bona gratia. Pra
Abbreviated transcription (Latin):
nas multas facit: Ama ri¬
tudo animȩ:uinum mul¬
tum potatum: Ebrietatis
animositas imprudentis
offensio:minorans uirtu¬
tem. et faciens uulnera:In
conuiuio uni non argu¬
as proximum: et non
despicias eum in iucundi¬
tate ilius: Uerba impro¬
perii non dicas illi: et non
premas illum in repetendo:
posuerunt: noli extol¬
l Nesto in illis quasi u¬
nus ex ipsis: Curam illorũ
habe. et sic conside: et omni
cura tua explicita recumbe.
ut leteris propter illos: et
ornamentum gratiȩ accipi¬
as coronam: et dignationẽ
consequaris corrogationis:
Loquere maior natu: decet
enim te: Primum uerbum
diligenti scientiam: et non
impedias musicam: Ubi au-¬
ditus non est. non effun¬
das sermonem importune
nolli extolli in sapientia
tua: Gemmula carbunculi
in ornamento auri: et com¬
paratio musicorum in con¬
iuuio uini: Sicut in fabrica¬
tione auri signum est sma¬
ragdi: sic numerus musico¬
rum in iucundo et mode¬
rato uino: Audi tacens: et

Expanded text:
nas multas facit amarinas multas facit amaritudo animae vinum multum potatum ebrietatis animositas inprudentis offensio minorans virtutem et faciens vulnera in convivio vini non arguas proximum et non despicias eum in iucunditate illius verba inproperii non dicas illi et non premas illum in repetendo posuerunt noli extolli esto in illis quasi unus ex ipsis curam illorum habe et sic conside et omni cura tua explicita recumbe ut laeteris propter illos et ornamentum gratiae accipias coronam et dignationem consequaris conrogationis loquere maior natu decet enim te primum verbum diligenti scientiam et non inpedias musica ubi auditus est non effundas sermonem et inportune noli extolli in sapientia tua gemmula carbunculi in ornamento auri et conparatio musicorum in convivio vini sicut in fabricatione auri signum est zmaragdi sic numerus musicorum in iucundo et moderato vino audi tacens et
Abbreviated transcription (Latin):
usq in mane: et anima il.¬
lius cum ipso delectabitur.
Et si coactus fueris in eden¬
do multum. surge e medio
et uome: et refrigerabit
te: et non adduces corpori
tuo infirmitatẽ: Audi me
fili. et ne spernas me: et
in nouissimo inuenies uer
ba mea: In omnibus ope¬
ribus tuis esto uelox: et
omnis infirmitas non oe¬
curret tibi: Splendidum
in panibus benedicent la¬
bia multorum: et testimo¬
nium ueritatis illius fide¬
le: In nequissimo pane
murmurabit ciuitas: et
testimoniũ nequitiȩ illus
uerum est:Oiligentes in
uino noli prouocare: mil¬
tos enim exterminauit u¬
num: Ignis probat ferrũ
durum: sic uinum corda
superborum arguet in
ebrietate potatum: E qua¬
in sobrietate: Si bibas
illud moderate: eris sobruᷤ.¬
uino: Q uid defraudat ui¬
tam.mors..
inum in iucunditatẽ
creatum est non in e¬
brietatẽ: ab initio: Exulta¬
tio anime et cordis: uinũ
moderate potatum: Sani¬
tas est et corpori et animȩ:¬
multum potatum: irri¬
tationem et iram. et rui¬

Expanded text:
usque in mane et anima illius cum ipso delectabitur et si coactus fueris in edendo multum surge e medio et vome et refrigerabit te et non adduces corpori tuo infirmitates audi me fili et ne spernas me et in novissimo invenies mea verba in omnibus operibus tuis esto velox et omnis infirmitas non occurret tibi splendidum in panibus benedicent labia multorum et testimonium veritatis illius fidele in nequissimo pane murmurabit civitas et testimonium nequitiae illius verum est diligentes in vino noli provocare multos enim exterminavit vinum ignis probat ferrum durum sic vinum corda superborum arguet in ebrietate potatum aequanon in ebrietate: si bibas illud moderate, ut sis sobrus: quia defraudat uitam mors. inum in iucunditate creatum est non in ebrietate ab initio exultatio animae et cordis vinum moderate potatum sanitas est et corpori et animmultum potatum inritationem et iram et rui
Abbreviated transcription (Latin):
Precurre autem prior in
domum tuam: et illic
auocare. et illic lude. et
age conceptiones tuas: et
non in delictis et uerbo
superbo: Et in his omni¬
bus benedicito deum qui
fecit te: et inebriantẽ te
ab omnibus bonis suis:
Qui timet ds̃m excipi¬
et doctrinam eius: et qui
uigilauerint ad illum. in¬
uenient benedictionem:
Qui querit legem reple¬
bitur ab ea: et qui insidiose
agit. scandalirabitur in ea:
Qui timent dñm inueni¬
ent iuidicium iustum: et
iusticiam quasi lumen ac¬
cendent: Peccator homo¬
deuitabit correptionem:
et secundum uoluntatem

Expanded text:
praecurre autem prior in domum tuam et illic auocare et illic lude et age conceptiones tuas, et non in delictis et uerbo superbo. et super his omnibus benedicito deum, qui fecit te, et inebriantem te ab omnibus bonis suis. qui timet deum, excipiet doctrinam eius: et qui uigilauerint ad illam, inuenient benedictionem. qui quaerit legem, replebitur ab ea: et qui insidiose agit, scandalizabitur in ea. qui timent dominum, inuenient iudicium iustum et iustitiam quasi lumen accendent. peccator homodeuitabit correptionem, et secundum uoluntatem
Abbreviated transcription (Latin):
autem machabeus
septem miłib quti cũ ipso
erant. rogabat ne hostib
reconcitiarentur. neq me¬
tuerent inique uementiũ
aduersum se hostiũ mul¬
titudinem: sed fortiter con¬
tenderent:ante oculoᷤ ha¬
bentes contumetiam. quȩ
in locum sc̃m ab his iniu¬
ste esset illata. Itemq et lu-¬
dibrio habitȩ eiuitatis in¬
iuriam: adhuc etiam ue¬
terum instituta conuulsa:
Nam illi quidem ut armis
confidunt ait simul et
audatia: nos autem iN
onntpotente dño. qui

Expanded text:
autem Macchabeus septem milibus qui cum ipso erant rogabat ne hostibus reconciliarentur neque metuerent inique venientium adversum se hostium multitudinem sed fortiter contenderent ante oculos habentes contumeliam quae in locum sanctum ab his iniuste esset inlata itemque et ludibria habitae civitatis iniuriam adhuc etiam veterum instituta convulsa nam illi quidem armis confidunt ait simul et audacia nos autem in omnipotente Domino qui
Abbreviated transcription (Latin):
nedictione. et ossa eorum
pullulent de loco suo: et
nomen ipsorum perma¬
net in ȩternum: perma¬
nente ad filios illorum sc̃o¬
rum uirorum gloria
ilectus a deo samu el
propheta dñi renoua-¬
uit imperium: et unxit.
principes in gente sua: In
lege dñi iudicauit congre¬
gationem: et uidit deum
iacob: et in fide sua proba¬
tus est propheta: et cog¬
nitus est in uerbis suis fide¬
lis: quia uidit deum lucis:
potentem in oppugnando
hostes. circumstantes undi¬
q:: in oblatione uiri inuio¬
lati: Et intonuitde cȩlo do¬
minus. et in sonitu magno
auditam fecit. uocem suam:
et contriuit principes tyri-¬
orum. et omnes duces phy¬
ustiim: et ante tempus finis
uite suȩ et seculi. testimoniũ
prebuit in conspectu dñi

Expanded text:
nedictione et ossa eorum pullulent de loco suo et nomen eorum permanet in aeternum permanens ad filios illorum sanctorum virorum gloria dilectus a Domino suo Samuhel propheta Domini renovavit imperium et unxit principes in gente sua in lege Domini iudicavit congregationem et vidit Dominus Iacob et in fide sua probatus est propheta et cognitus est in verbis suis fidelis quia vidit Deum lucis potentem in obpugnando hostes circumstantes undique in oblatione viri inviolati et intonuit e caelo Dominus et in sonitu magno auditam fecit vocem suam et conteruit principes Tyriorum et omnes duces Philisthim et ante tempus finis vitae suae et saeculi testimonium praebuit in conspectu Domi
Abbreviated transcription (Latin):
simo quinto uenit deme¬
trius filius demetrii a cre¬
ta: in terram patrũ suoꝵ:
Et audiuit alexander rex.
et contristatus est ualde:
et reuersus ẽ antiochiã:
Et constituit demetrius

Expanded text:
simo quinto venit Demetrius filius Demetrii a Creta in terram patrum suorum et audivit Alexander rex et contristatus est valde et reversus est Antiochiam et constituit Demetrius
Abbreviated transcription (Latin):
in eum tustum d̾i iudiciy:
desperans scripsit ad iudȩ¬
os in modum deprecatio¬
nis epistolam hȩc conti¬
nentem. Optimis ciuibus
tudeis plurimam salutẽ
et bene ualere:⁊ esse felices:
rex & princeps antiochus:
Si bene ualetis:⁊ filii uri. ꝙ
ex sententia uobi cuncta
sint: maximas agimus
gr̃as. E ego in infirmitate

Expanded text:
in eum iustum Dei iudicium in eum iustum Dei iudicium desperans scripsit ad Iudaeos in modum deprecationis epistulam haec continentem optimis civibus Iudaeis plurimam salutem et bene valere et esse felices rex et princeps Antiochus si bene valetis et filii vestri et ex sententia vobis cuncta sunt maximas agimus gratias et ego in infirmitate
Abbreviated transcription (Latin):
uenire: ditina apomo.¬
nitus plaga: ꝑ mom̾̃ita
singula. doloribus suis
augmenta capientibus:
Et cum nec ipse iam fe¬
torem suum ferre posset:
ita ait. Iustum est subditũ
esse deo: et mortaleor non
paria deo sentire. Orabat
autem hic scelestus dñm:
a quo non esset misccłiam
consecuturus E eiuitatẽ
ad quam festinans uenie¬
bat. ut eam ad solum de-¬
duceret. ac sepulchrũ con¬
gestorum faceret/: nunc
optat liberam reddere: et
iudeos quos ne sepultitra
quidem se dignos habitur̃.¬
sed auibus ac feris diripi¬
endos tradititrum: ꝙ cũ
paruulis exterminatu¬
rum ctixerat: equales
nunc atheniensibus fa¬
ctitrum pollicetur. Tem¬
plum etiam scm̃ quod
prius expoliauerat. op¬
timis donis ornaturũ:
et sc̃a uasa multiplicatu¬
rum: et ꝑtinentes ad sacri¬
ficia sumptus de redditi¬
bus suis prestaturũ Suꝑ
hec & iudeum futurum:
et omnem locum terre ꝑ¬
ambulatitrum: et precti¬
caturum dei potestatem:
Sed non cessantibus dolo¬
ribus: suꝑuenerat entm

Expanded text:
enire divina admonitus plaga per momenta singula doloribus suis augmenta capientibus et cum nec ipse iam fetorem suum ferre posset ita ait iustum est subditum esse Deo et mortalem non paria Deo sentire orabat autem haec scelestus Dominum a quo non esset misericordiam consecuturus et civitatem ad quam festinans veniebat ut eam ad solum deduceret et sepulchrum congestorum faceret nunc optat liberam reddere et Iudaeos quos nec sepultura quidem se dignos habiturosed avibus ac feris diripiendos traditurum et cum parvulis exterminaturum dixerat aequales nunc Atheniensibus facturum pollicetur templum etiam sanctum quod prius expoliaverat optimis donis ornaturum et sancta vasa multiplicaturum et pertinentes ad sacrificia sumptus de reditibus suis praestaturum super haec et Iudaeum futurum et omnem locum terrae perambulaturum et praedicaturum Dei potestatem sed non cessantibus doloribus supervenerat enim
Abbreviated transcription (Latin):
acceptũ omne describe:
De disciplina
insensati et fatui: de
senioribus qui iudicant᷑
ab adolescentibus: Et e¬
ris eruditus in omnibus:
et probabilis in conspectu
omnium uirorum: ẜ ilia
patris abscondita est. ui¬
gilia et so licitudo eius ali-¬
ferit somnum:ne forte
in adolescentia sua adulte¬
ra efficiatur: et cõmoratã
cum uiro odibilis fiat: Ne¬
quando polluat᷑ inuirgini¬
tate sua: et in paternis
suis grauida inueniatuꝵ:
Ne forte cum uiro commo¬
rata transgrediatur: aut
certe sterilis efficiatur. Su-¬
per filiam luxuriosamꝰ fir¬
ma custodiam: nequando
faciat te in opprobrium
tione in ciuitate. et abiec¬
tione plebis: et confundat
te in multitudine populiz
Omni homini noli inten

Expanded text:
acceptum omne describe de disciplina insensati et fatui et de senioribus qui iudicantur ab adulescentibus et eris eruditus in omnibus et probabilis in conspectu omnium virorum filia patri abscondita est vigilia et sollicitudo eius auferet somnum ne forte in adulescentia sua adultera efficiatur et commorata cum viro odibilis fiat nequando polluatur in virginitate sua et in paternis suis gravida inveniatur ne forte cum viro commorata transgrediatur aut certe sterilis efficiatur super filiam luxuriosam confirma custodiam nequando faciat te in obprobrium atione in civitate et abiectione plebis et confundat te in multitudine populi omni homini noli inten
Abbreviated transcription (Latin):
pugnandum habentes:
machabeus ad horum ex¬
pugnationem relicto sẏ
tis: ipse ad eas quȩ ampliꝰ
ꝑurgebant pugnas con¬
uersus est. hi uero qui cũ
symone erant cupiditate
ducti. a quibusdam qui
in turribus erant suafi
sunt pecuma: et septua¬
gnita miłibus didraginis
acceptis. dimiserunt quoᷤᷤ.¬
ꝑdam effugere. Cum autem
machabeo nuntiatũ esset
quod factum est: congrega¬
tis principibus populi ac-¬
cusauit quod pecuma fra-¬
tres uendidissent: aduer-¬
sariis eorum dimissis. Hos
igitur ꝓditores facto ᷤ i¬
terfecit: et confestim du-¬
as turres occupauit. Ar-¬
mis autem ac manibus
omma ꝓspere agendo: in
duabꝰ munitionibꝰ plus ꝗͣ
inginti miłia peremit:¬
t timotheus .xxii

Expanded text:
pugnandum habentes Macchabeus ad eorum expugnationem relicto Simotis ipse ad eas quae amplius perurguebant pugnas conversus est hii vero qui cum Simone erant cupiditate ducti a quibusdam qui in turribus erant suasi sunt pecunia et septuaginta milibus didragmis acceptis dimiserunt quosdam effugere cum autem Macchabeo nuntiatum esset quod factum est congregatis principibus populi accusavit quod pecunia fratres vendidissent adversariis eorum dimissis hos igitur proditores factos interfecit et confestim duas turres occupavit armis autem ac manibus omnia prospere agendo in duabus munitionibus plus quam viginti milia peremit Timotheus qui
Abbreviated transcription (Latin):
sito legis: Non est sapien¬
tia nequiciȩ disciplina: et
rum prudentia: Est ne¬
quitia: et in ipsa execra¬
uo: Est insipiens. qui mi¬
niitur sapientia: Melior
est homo qui deficit sapi¬
entia. et deficiens sensu
in timore dei: quam qui
abundat sensu. et trans¬
greditur legem altissimi:
Est sollertia certa. et ipsa
iniqua: et est qui emit¬
tit uerbum certum enar¬
rans ueritatem: Est qui
nequiter humiliat se:et
interiora eius plena sunt
dolo: Et est iustus qui se
nimium submittit a mul¬
ta humilitate: et est iustus¬
qui inclinat faciem  et fin¬
git se non uidere quod ig¬
uetetur peccare: si inuene¬
rit tempus malefaciendi.
malefacit: Ex uisu cognos¬
citur uir: et ab occursu fa¬
ciei cognoscitur sensatus:
Amictus corporis. et risus
dentium. et ingressus ho¬
minis: enunciant de illo:
Est correptio mendax in
ira contumeliosi: et est ui¬
dicium quod non probat᷑
esse bonum: et est tacens.
et ipse est prudens: Cap .Xx.¬
uam bonum est argue¬
re quam irasci: et confi¬

Expanded text:
sitio legis. Non est sapientia, neque scientia, et rum prudentia est nequitia, et in ipsa execratio: et est insipiens, qui imminuitur sapientia. Melior est homo qui deficit sapientia, et deficiens sensu in timore Dei, quam qui abundat sensu, et transgreditur legem Altissimi. Est solertia certa, et ipsa iniqua: et est qui emittit verbum certum, enarrans veritatem. Est qui nequiter humiliat se, et interiora ejus plena sunt dolo. Est enim justus, qui se nimium submittit a multa humilitate: et est justuqui inclinat faciem: et fingit non videre se quod igvetetur peccare, si invenerit tempus malefaciendi, malefaciet. Ex visu cognoscitur vir, et ab occursu faciei cognoscitur sensatus. Amictus corporis, et risus dentium, et ingressus hominis enuntiant de illo. Est correptio mendax in ore contumeliosi: et est judicium, quod non probatur esse bonum: et est tacens, et ipse est prudens. Quam bonum est arguere, quam irasci, et confi
Abbreviated transcription (Latin):
magnitudinem. quam ꝓ
patrie certaminibus habe-¬
bant: sanguine iudicrũ
facere metuebat. Quãobrẽ
p̃misit possidonium:⁊ the-¬
odotͥum & mathiam: ut
darent dextras. atq acci-¬
perent. Et cum diu de his
consilium ageretir.: & ip¬
se dux ad multitudineo
retulisset: omnium una
fuit sententia amiciti is
annuiere.Itaq diem con¬
stituerunt: qua secreto
inter se agerent: ꝙ singu¬
lis sellȩ prolatȩ sunt. et
positȩ. Prȩcepit autem iu¬
das armatos esse locis o¬
portunis: ne forte ab ho¬
stibus repente mali aliqͥd
ortretur: et congritum
colloquium fecerunt. Mo¬
rabatur autem nicanor
erusoliimis: et ni hil in¬
ique agebat: gregesq tur¬
barum quȩ congregate
fuerant. dimisit. Habebat
autem semꝑ tudam carũ:¬
et ex antmo erat utro in

Expanded text:
magnitudinem quam pro patriae certaminibus habebant sanguine iudicium facere metuebat quam ob rem misit Possidonium et Theodotum et Matthathiam ut darent dextras atque acciperent et cum diu de his consilium ageretur et ipse dux ad multitudinem rettulisset omnium una fuit sententia amicitiis annuere itaque diem constituerunt qua secreto inter se agerent et a singulis sellae prolatae sunt et positae praecepit autem Iudas armatos esse locis oportunis ne forte ab hostibus repente mali aliquid oriretur et congruum conloquium fecerunt morabatur autem Nicanor Hierosolymis et nihil inique agebat gregesque turbarum quae congregatae fuerant dimisit habebat autem semper Iudam carum ex animo erat vero in
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitates quȩ additȩ sus
iudee ex regione samariȩ
cum tudea reputentur.
ut sint sub uno: et non
obectiant alie potestati.
nisi summi sacerdote. Pto¬
lemaida ⁊ confines eius:
quas decti donum sanctiˢ
qui sunt in ierłm. ad ne¬
cessarios sumptus sc̃orũ:
Et ego singulis annis da¬
bo quindecim miłia sy¬
dorum argenti: de ratiomi¬
bus regis quȩ me contin¬
gunt & omne quod reti¬
quum fuit. quod non red¬
ciderant qui suꝑ negoti¬
a erant annis prioribus:
ex hoc dabunt in opera
domus. Et suꝑ hec qͥnq¬
miłia syclorum argenti:
quȩ accipiebant de sc̃oꝵ
ratione ꝑ singulos annos:

Expanded text:
civitates quae additae sunt civitates quae additae sunt Iudaeae ex regione Samariae cum Iudaea reputentur ut sint sub uno et non oboediant aliae potestati nisi summi sacerdotis Ptolomaidam et confines eius quas dedi donum sanctis qui sunt in Hierusalem ad necessarios sumptus sanctorum et ego singulis annis dabo quindecim milia siclorum argenti de rationibus regis quae me contingunt et omne quod reliquum fuit quod non reddiderant qui super negotia erant annis prioribus ex hoc dabunt in opera domus et super haec quinqmilia siclorum argenti quae accipiebant de sanctorum ratione per singulos annos
Abbreviated transcription (Latin):
to etiam potestatem artis
quȩ est in ierłm: et do eam
summo sacerdoti: ut con¬
stituat in ea uiros quos¬
cumq ipse elegerit: qui
custodiant eam E omnem
antmam iudeorum quȩ
captiua est a terra iuda in
omni regno meo. relinqͦ
liberam gratis: ut omnes
a tributis asoluantur. eti¬
am pecorum suoꝵ & om̃s
dies so len nes ⁊ sabbat̾a.
et neonemȩ & dies  creti:
tres cdies ante diem so lem¬
nem ⁊ tres post cdiem so¬
munitatis ⁊ remissionis
omnib iudeis qui sunt
in regno meo E nemo ha¬
bebit potestatem agere a¬
liquid ⁊ mouere negocia
aduersus aliquem eorũ:
in omm causa. Et ut ascri¬
bantur ex tudeis in exerci¬
tu regis. ad triginta milla
utrorum: et dabuntur il¬
lis copie ut oportet om̃ibꝰ
exercitibus regis. E ex ipsis
ordmabuntur qui sint
in munitionibꝰ regis ma¬
gni: et ex his constituent᷑
suꝑ negotia regni quȩ a¬
guntur ex fide: et princi¬
pes sint ex eis: et ambu¬
lent᷑ legibus suis: sicut p̃¬
cepit rex in t̾ra iuda. Et tres

Expanded text:
to etiam potestatem arcis quae est in Hierusalem et do eam summo sacerdoti et constituat in ea viros quoscumque ipse elegerit qui custodiant eam et omnem animam Iudaeorum quae captiva est a terra Iuda in omni regno meo relinquo liberam gratis ut omnes a tributis resolvantur etiam pecorum suorum et omnes dies sollemnes et sabbata et neomeniae et dies decreti et tres dies ante diem sollemnem et tres post diem somunitatis et remissionis omnibus Iudaeis qui sunt in regno meo et nemo potestatem agere aliquid habeat et movere negotii adversus aliquem eorum in omni causa et ut adscribantur ex Iudaeis in exercitu regis ad triginta milia virorum et dabuntur illis copiae ut oportet omnibus exercitibus regis et ex ipsis ordinabuntur qui sint in munitionibus regis magni et ex his constituentur supra negotia regni quae aguntur ex fide et principes sint ex eis et ambulent legibus suis sicut praecepit rex in terra Iuda et tres
Abbreviated transcription (Latin):
um: et exaudias orationem
quam puer tuus orat in
hoc loco: Et exaudias pre¬
cationem pueri tui: et po¬
puli tui isra el: Si oraue¬
rit in loco isto: exaudias
in loco habitationis de celo:
et exaudias. et propicius

Expanded text:
um et exaudias orationem quam puer tuus orat in hunc locum et exaudias precationem pueri tui et populi tui Israhel si oraverint in loco isto et exaudias in loco habitationis de caelo et exaudias et propitius
Abbreviated transcription (Latin):
cata soluentur: homo ho¬
mini seruat iram: et a deo
querit medelam: In ho¬
minem similem sibi non
habet misericordiam: et de
peccatis suis deprecatur
sit reseruat iram: et pro¬
piciationem petit a dño:
Quis exorabit pro delictis
illius: Nemento nouissi¬
morum: et desine inimica

Expanded text:
cata solventur. Homo hocata solventur. Homo homini servat iram, et a Deo quaerit medelam? In hominem similem sibi non habet misericordiam, et de peccatis suis deprecatur sit reservat iram, et propitiationem petit a Deo? quis exorabit pro delictis illius? Memento novissimorum, et desine inimica
Abbreviated transcription (Latin):
tem amici misteria: despe¬
ratio est animȩ infelicis:
Annuens oculo fabricat
iniqua: et nemo eum abii¬
ciet: In conspectu oculorũ
tuorum condulcabit os su¬
um: et super sermones tu¬
os admirabitur: Nouissime
autem peruertet os suũ:
et in uerbis tuis dabit
scandalum: Multa audiui.
et non coȩquaui ei: et dñs
odiet illum: Qui in altum
mittit lapidem. super ca¬
put eius cadet: et plaga
offendet in eo: et qui laque¬
um alii ponit. peribit in
illo: Facienti nequissimum
consilium. super ipsum de¬
uoluetur: et non agnoscet
unde adueniat illi: Illusio
et improperiũ superborũ:
et uindicta sicut leo insidi¬
abitur illi: Laqueo peribũt
qui oblectantur casu iusto¬
rum: dolor autem consu¬
met illos ante quam mo¬
riantur: Ira et furor utraq
execrabilia: et uir peccator
continens erit illorum:
uult. a deo inueniet
undictam: et peccata illiꝰ
seruans seruabit:Relinq
proximo tuo nocenti te:
et tunc deprecanti tibi pec¬

Expanded text:
tem amici mysteria, despetem amici mysteria, desperatio est animae infelicis. Annuens oculo fabricat iniqua, et nemo eum abjiciet. In conspectu oculorum tuorum condulcabit os suum, et super sermones tuos admirabitur. Novissime autem pervertet os suum, et in verbis tuis dabit scandalum. Multa odivi et non coaequavi ei, et Dominus odiet illum. Qui in altum mittit lapidem, super caput ejus cadet, et plaga offendet in eo, et qui laqueum alii ponit, peribit in illo. Facienti nequissimum consilium super ipsum devolvetur, et non agnoscit unde adveniat illi. Illusio et improperium superborum, et vindicta sicut leo insidiabitur illi. Laqueo peribunt qui oblectantur casu justorum: dolor autem consumet eos antequam moriantur. Ira et furor utraque exsecrabilia, et vir peccator continens erit illorum . vult, a Domino inveniet vindictam, et peccata illius servans servabit. Relinque proximo tuo nocenti te, et tunc deprecanti tibi pec
Abbreviated transcription (Latin):
sanctus in sapientia ma¬
net sicut sol: nam stultus
sicut luna immutatur:
In medio insensatorũ ser¬
ua uerbum tempori: in
medio autem cogitantiũ
assiduus esto: Narratio per¬
cantium odiosa: et risus
illorum in delictis peccati:
Loquela multum iurans
horripilationẽ capitis stati¬
it: et irreuerentia ipsius
obturatio auriũ: Effusio
sanguinis in rixa superbi¬
rum: et maledictio illorũ
auditus grauis:
ui denudat arc ana
amici. perdit fidem:
et non inueniet amicum
ad animum suum: Oilige
proximũ: et coniungere
fide cum illo: Quod si de¬
nudaueris absconsa illue
non persequeris post eũ:
Sicut enim homo qui per¬
dit amicum suum: sie
qui perdit amicitiam
proximi sui: St sicut qui
dimitut auem de manu
sua: sic reliquisti proximũ
tuum. et non eum capies:
Non illum sequaris: qm̃
longe abest: Effugit enĩ
quasi caprea de laqueo:
qm̃ uulnerata est anima
eus: Ultra eum non pote¬
ris colligare: Maledicti est
concordatio: Oenudare au¬

Expanded text:
sanctus in sapientia masanctus in sapientia manet sicut sol: nam stultus sicut luna inmutatur. in medio insensatorum serua uerbum tempori: in medio autem cogitantium adsiduus esto. narratio peccantium odiosa, et risus eorum in delictis peccati. loquella multum iurans horripilationem capiti statuit, et inreuerentia ipsius obturatio aurium. effusio sanguinis in rixa superborum, et maledauditus gravis qui denudat arcana amici perdet fidem et non inveniet amicum ad animum suum dilige proximum et coniungere fide cum illo quod si denudaveris absconsa illius non persequeris post eum sicut enim homo qui perdit amicum suum sic qui perdit amicitiam proximi sui et sicut qui dimittit avem de manu sua sic reltuum, et non eum capies, non illum sequaris, quoniam longe abest. Effugit enim quasi caprea de laqueo: quoniam vulnerata est anima ejus, ultra eum non poteris colligare. Et maledicti est concordatio. Denudare au
Abbreviated transcription (Latin):
et qui querit locupletari
auertit oculum suũ: Si
in medio compaginis la
pidum palus figatur: sic
et inter mediũ uenditionis
et emptionis angustabit᷑
peccatis: Conteretur cum
delinquente delictum: Si
non in timore dñi tenueris
te instanter: cito subuerte¬
tur domus tua: Si in per¬
tusura cribri remanebit
puluis: sic aporia hominis
in cogitatu illius: Uasa fi¬
guli probat fornax: et ho¬
mines iustos tentatio tri¬
bulationis: Sicut rustica¬
tio de ligno ostendit fruc¬
tum illius: sic uerbum ex
cogitatu cordis hominis:
Ante sermonẽ non laudes
iurum: hȩc enim ten ta¬
tio est hominum: Si sequa¬
ris iustitiam apprehendes
illam: et indues quasi po¬
derem honoris: et inhabi¬
tabis cum ea: et proteget
te in sempiternũ: et in
die agnitionis inuenies
firmamentũ: Utolatilia ad
sibi similia conueniunt:
et ueritas ad eos qui ope¬
rantur illam reuertetur:
Leo uenationi insidiatur
semper: sic peccata operan¬
tibus iniquitates: Homo

Expanded text:
et qui quaerit locupletari et qui quaerit locupletari avertit oculum suum si in mpidum palus figitur, sic et inter medium venditionis et emptionis angustiabitur peccatum. Conteretur cum delinquente denon in timore domini tenueris te instanter, cito subuertetur domus tua. si in pertusura cribri remanebit stercus, sic aporia hominis in cogitatu illius. uasa figuli probat fornax, et homines iustos temptatio tribulationis. sicut rusticatio de ligno ostendit fructum illius, sic uerbum ex cogitatu hominis cordis. ante sermonem non conlaudes uirum: haec enim temptatio est hominum. si sequaris iustitiam, adprehendes illam et indues quasi poderem honoris: et habitabis cum ea, et proteget te in sempiternum, et in die agnitionis inuenies firmamentum. uolatilia ad sibi similia conueniunt, et ueritas ad eos qui operantur illam reuertetur. leo uenationi insidiatur semper, sic peccata operantibus iniquitatem. homo
Abbreviated transcription (Latin):
Nulier sensata et tacita:
non est immutatio eru¬
dite anime: Gratia super
gratiam mulier sancta et
pudorata: omnis autem
ponderatio non est digna
continentis animȩ: Sicut
sol oriens mundo in altis¬
simis dei: sic mulieris bo¬
nȩ species. in ornamentũ
domus eius: Lucerna
splendens super cande¬
labrum sanctũ: et species
faciei super ȩtatem stabilẽ:
Columne aureȩ super ba¬
ses argenteas: et pedes fir¬
mi super plantas stabilis
mulieris: Fundamenta ȩ¬
terna super petrã solidam:
et mandata dei in corde mu-¬
lieris sancte: In duobus cõ¬
tristatum est cor meum:
et intertio iracundia mi¬
hi aduenit: Uir bellator
deficiens per inopiam. et
uir sensatus contemptus:
Et qui transgreditur a
iusticia ad peccatum: deus
parauit eum ad rumphe¬
am: Ouȩ species difficiles
et periculose mi hi appa¬
ruerunt: Difficile exuitur
negocians a negligentia:
et non iustificabitur cau-¬
ꝑo a peccatis labiorum:¬
multi deliquerunt:

Expanded text:
mulier sensata et tacita mulier sensata et tacita non est inmutatio eruditae animae gratia super gratiam mulier sancta et pudorata omnis autem ponderatio non est digna continentis animae sicut sol oriens mundo in altissimis Dei sic mulieris bonae species in ornamentum domus eius lucerna splendens super candelabrum sanctum et species faciei super aetatem stabilem columnae aureae super bases argenteas et pedes firmi super plantas stabilis mulieris fundamenta aeterna super petram solidam et mandata Dei in corde mulieris sanctae in duobus contristatum est cor meum et in tertio iracundia mihi advenit vir bellator deficiens per inopiam et vir sensatus contemptus et qui transgreditur a iustitia ad peccatum Deus paravit eum ad rompheam duae species difficiles et periculosae mihi apparuerunt difficile exuitur negotians a neglegentia et non iustificabitur caupo a peccatis labiae pmulti deliquerunt
Abbreviated transcription (Latin):
illorum hylaris:Atribus
timuit cor meum: et in
quarto facies mea metutt
Delaturam ciuitatis: et
collectionem populi: et ca¬
lumniam mendacẽ: Supt
mortem omnia grauia: ui¬
lor cordis et luctus: mulier
zelotipa: In muliere infide¬
li flagellum linguȩ: omni¬
bus communicans: Sicut
iugum boum quod moue¬
tur: ita et mulier nequã
Qui tenet illam: quasi qͥ
apprehendat scorpionen
Mulier ebriosa. ira mag¬
na et contumelia: et tui¬
pitudo illius non eeatig¬
tur: Fornicatio mulieris
in extollentia oculorũ: et
in palpebris eius agnosti¬
tur: In filia non auertent
se firma custodiam:ne in¬
uenta occasione utatur se:
Ab omni irreuerentia o¬
culis etas caue: et ne mi¬
reris si te neglexerit: Si¬
cut uiator sitiens ad fontẽ
os aperiet. et ab omni a¬
qua proxima bibet: et
contra omnem palum
sedebit. et contra omnem
sagittam aperiet phare¬
tram: donec deficiat: Gra-¬
tia mulieris sedule delecta¬
bit uirum suum: et ossa
illius impinguabit: Dis¬
ciplina illius: datum dei :¬

Expanded text:
illorum hilaris a tribus timuit cor meum et in quarto facies mea metuit delatura civitatis et collectio populi et calumniam mendacem super mortem omnia gravia dolor cordis et luctus mulier zelotypa in muliere infideli flagellum linguae omnibus communicans sicut boum iugum quod movetur ita et mulierem nequam qui tenet illam quasi qui adprehendat scorpionem mulier ebriosa ira magna et contumelia et turpitudo illius non contegetur fornicatio mulieris in extollentia oculorum et in palpebris illius agnoscetur in filia non avertente se firma custodiam ne inventa occasione utatur se ab omni inreverentia oculis cave et ne mireris si te neglexerit sicut viator sitiens ad fontem os aperiet et ab omni aqua proxima bibet et contra omnem palum sedebit et contra omnem sagittam aperiet faretram donec deficiat gratia mulieris sedulae delectabit virum suum et ossa illius inpinguabit disciplina illius datus Dei
Abbreviated transcription (Latin):
cum de ullo negotio: nec
quisquam ei molestus sit
de ulla ratione. E factũ
est ut uiderunt qui in¬
ttrpellabant glam eiꝰ quȩ
rredicabatur. & opertum
um purpura: fugerunt
omnes & magnificauit e¬
um rex.⁊ scripsit eũ inter
primos amicos: & posuit
eum ducem & partietpem
pricipatus. Et reuersuˢ
est ionathas Serusalem:
cum pace & lȩticia
N anno centesimo sexage

Expanded text:
eum de ullo negotio nec eum de ullo negotio nec quisquam ei molestus sit de ulla ratione et factum est ut viderunt qui interpellabant gloriam eius quae praedicabatur et opertum eum purpura fugerunt omnes et magnificavit eum rex et scripsit eum inter primos amicos et posuit eum ducem et participem principatus et reversus est Ionathan in Hierusalem cum pace et laetitia in anno centesimo sexage
Abbreviated transcription (Latin):
tuorum: et sectisti in sede
regni eorum & nunc faci¬
am tibi queꝰ scripsisti. Sed
occurre ptolomaidẽ. ut
uideamus nos inuicem:
et spondeam tibi sicut dixi¬
sti & exiit ptolemeus de ȩ¬
gypto. ipse &. cleopatra filia
etus. ⁊uenit ptolomaideo:
anno centestmo sexagesi¬
mo secundo. E occurrit ei
alexander rex :⁊ dedit ei
cleopatram filiam suam:
et fecit nuptias ptolemal¬
de sicut reges in magna
gloria. E seripsit rex alex¬
ander ionathȩ:ut ueni¬
ret obuiam sibi & abnit
cum gloria ptolemaidã.
et occurrit duob regib¬
ibi: et dedit illis argentũ
multum & aurũ.⁊ dona:
etmuenit gr̃am in conpe¬
ctu eorum. Et contienerũt
aduersus eum utri pesti-¬
lentes ex ifrl̃. uiri iniqui
interpellantes aduersus
eum: et non intendit ad
cos rex. Et iussit spolia¬
ni ionathan uestimentis
sins: et inditi eum pur¬
pura: et ita fecerunt. Et
collocauit eum rex sedere
secum: cixitq principib
faite cum eo in media ei¬
uitatis: et predicate ut ne¬
mo interpellet aduersus

Expanded text:
tuorum et sedisti in sede regni eorum et nunc faciam tibi quae scripsisti sed occurre Ptolomaidae ut videamus nos invicem et spondeam tibi sicut dixisti et exiit Ptolomeus de Aegypto ipse et Cleopatra filia eius et venit Ptolomaidae anno centesimo sexagesimo secundo et occurrit ei Alexander rex et dedit ei Cleopatram filiam suam et fecit nuptias eius Ptolomaidae sicut reges in magna gloria et scripsit rex Alexander Ionathae ut veniret obviam sibi et abiit cum gloria Ptolomaidem et occurrit ibi duobus regibus et dedit illis argentum multum et aurum et dona et invenit gratiam in conspectu eorum et convenerunt adversus eum viri pestilentes ex Israhel viri iniqui interpellantes adversus eum et non intendit ad eos rex et iussit expoliari Ionathan vestimentis suis et induit eum purpura et ita fecerunt et conlocavit eum rex sedere secum dixitque principibus exite cum eo in medio civitatis et praedicate ut nemo interpellet adversus
Abbreviated transcription (Latin):
gentes E demoliti st̃ illud:
et reposuerunt lapides in
monte domus in loco ap¬
to: quo ad usq uemret ꝓph̃a
et responderet de eis E acce-¬
perunt lapides integros
scłm legem: et edificaue-¬
runt altare nouũ. sedm
illud quod fuit prius. Et
edificauerunt sancta. et
quȩ intra domũ intrinse¬
cus: et edem & atria sancti-¬
ficauerunt. Et fecerunt
uasa sancta noua E iN.¬
tulerunt candelabrum.
et altare incensorum. et
mensam: in templum. Et
incensum posuerunt suꝑ
altare: et accenderunt lu¬
cernas quȩ fuꝑ candelabiũ

Expanded text:
gentes et demoliti sunt illud gentes et demoliti sunt illud et reposuerunt lapides in monte domus in loco apto quoadusque veniret propheta et responderet de eis et acceperunt lapides integros secundum legem et aedificaverunt altare novum secundum illud quod fuit prius et aedificaverunt sancta et quae intra domum intrinsecus et aedem et atria sanctificaverunt et fecerunt vasa sancta nova et intulerunt candelabrum et altare incensorum et mensam in templum et incensum posuerunt super altare et accenderunt lucernas quae super candelabru
Abbreviated transcription (Latin):
sus uenirent in iudeãa
ixit autem iudas ⁊ fra¬
tres eius. Ecce contriti
sunt munici nr̃i. Ascen¬
damus nunc mundare sc̃a:
et renouare E congregatꝰ
est omnis exercitus: & as¬
cenderunt in montẽ syon:
Et ut uiderunt sc̃ĩficatio¬
nem desertam:⁊ altare ꝓ¬
fanatum & portas exustaᷤ:
et in atriis uirgulta nata
sicut in saltu uel montibꝰ:
et pastoforia diruta. sci¬
derunt uestimenta sua:
et planxerunt planctu
magno. Et imposuerũt ci¬
ceciderunt in faciẽ suꝑ terram:
et exclamauerunt tubis
signorum: et clamaue¬
runt in celum:
unc ordinauit iudas
uiros ut pugnarent
aduersus eos qui erant
in arce: donec mundaren
sc̃a & elegit sacerdotes sine
macula uoluntatẽ haben¬
¶tes
in lege der: et mundaueruis
sancta. Et tulerunt lapides
contammationis in locũ
timundum & cogitauit
de altari holocaustorum
quod ꝓphanatum erat: qͥd
de eo faceret & incidit illis
consilium bonum ut de-¬
struerẽt illud. ne forte e̾et
illis in opprobrium: quia
contammauerant illud

Expanded text:
sus veniret in Iudaeam dixit autem Iudas et fratres eius ecce contriti sunt inimici nostri ascendamus nunc mundare sancta et renovare et congregatus est omnis exercitus et ascenderunt in montem Sion et viderunt sanctificationem desertam et altare profanatum et portas exustas et in atriis virgulta nata sicut in saltu vel montibus et pastoforia diruta sciderunt vestimenta sua et planxerunt planctu magno et inposuerunt ciceciderunt in faciem super terram et exclamaverunt tubis signorum et clamaverunt in caelum tunc ordinavit Iudas viros ut pugnarent adversus eos qui erant in arce donec emundarent sancta et elegit sacerdotes sine macula voluntatem habentes in lege Dei et mundaversancta, et tulerunt lapides contaminationis in locum immundum. Et cogitavit de altari holocaustorum, quod prophanatum erat, quid de eo faceret. Et incidit illis consilium bonum, ut destruerent illud, ne forte esset illis in opprcontaminaverunt illud
Abbreviated transcription (Latin):
Qui placet deo effugiet eã:
qui autem peccator est capi¬
etur ab illa: Ecce hoc inue¬
ni dixit ȩcclesiastes.unum
et alterum: ut inuenirẽ
rationem quam adhuc que¬
rit anima mea: et non in¬
ueni: Uirum de mille unũ
re peri:mulierem ex om¬
nibus non inueni: Solum¬
modo hoc inueni quod fe¬
cerit deus hominẽ rectum:
et ipse se infinitis miscue¬
rit questionihus: Quis ta¬
lis ut sapiens: ẽt quis cog¬
nouit solutionẽ uerbi:
Cap.uIII

Expanded text:
qui placet Deo, effugiet illam: qui placet Deo, effugiet illam: qui autem peccator est, capietur ab illa. Ecce hoc inveni, dixit Ecclesiastes, unum et alterum, ut invenirem rationem, quam adhuc quaerit anima mea, et non inveni. Virum de mille unum reperi, mulierem ex omnibus non inveni. Solummodo hoc inveni, quod fecerit Deus hominem rectum, et ipse se infinitis miscuerit quaestionibus. Quis talis ut sapiens est? et quis cognovit solutionem verbi? Cap. VII
Abbreviated transcription (Latin):
Ne impie agas multum: et
noli esse stultus:ne moria¬
ris in tempore non tuo: Bo¬
num est te sustentare iustũr:
sed et ab illo ne subtrahasma¬
num tuam: quia qui deũ
timet. ni hil negligit: Sapl.¬
entia confortauit sapientẽ:
super decem principes ciui¬
tatis: Non est enim homo
iustus in terra: qui faciat
bonum et non peccet: Sed
et cunctis sermonibus qui
dicuntur ne acomodes cor
tuum:ne forte audias ser¬
uumtur maledicentem
tibi: Scit enim tua conscien¬
tia: quia et tu crebro male¬
dixisti aliis: Cuncta teri ta¬
ui in sapientia: Oixi: sapl¬
ens efficiar: et ipsa longius
recessit a me multo magis
quam erat: Et alta profun¬
ditas: Quis inueniet eame
Lustraui uniuersa animo
meo: ut scirem et consydera¬
rem et quȩrerem sapientiã
et rationem: et ut cognosce¬
rem impietatem stulti et er¬
rorem imprudentiũ: et in¬
ueni amariorẽ morte mu¬
lierem quȩ laqueus uena¬
torum est. et sagena cor eiꝰ
Uincula sunt manus illus.

Expanded text:
Ne impie agas multum: et Ne impie agas multum: et noli esse stultus, ne moriaris in tempore non tuo. Bonum est te sustentare justum, sed et ab illo ne subtrahas manum tuam: quia qui Deum timet, nihil negligit. Sapientia confortavit sapientem super decem principes civitatis. Non est enim homo justus in terra, qui faciat bonum, et non peccet. Sed et cunctis sermonibus, qui dicuntur, ne accommodes cor tuum: Ne forte audias servum tuum maledicentem tibi: scit enim tua conscientia, quia et tu crebro maledixisti aliis. Cuncta tentavi in sapientia. Dixi: Sapiens efficiar: Et ipsa longius recessit a me multo magis quam erat: et alta profunditas, quis inveniet eam? Lustravi universa animo meo, ut scirem, et considerarem, et quaererem sapientiam, et rationem: Et ut cognoscerem impietatem stulti, et errorem imprudentium: Et inveni amariorem morte mulierem, quae laqueus venatorum est, et sagena cor ejus, Vincula sunt manus illius:
Abbreviated transcription (Latin):
conturbat sapientem: et
perdet robur cordis illius:
Melior est finis orationis
quam principiũ: Melior est
patiens arrogante:
e uelox sis ad irascendũ:
quia ira in sinu stultire¬
quiescit: Ne dicas: quid pu¬
tas cause est. quod priora
tempora meliora fuere quã
nunc sunt: Stulta est enĩ
huiuscemodi interrogatio
Utilior est sapientia cum
diuitiis: et magis prodest
uidentibus solem: Sicut e¬
nim protegit sapientia: sie
protegit pecunia: Hoc aũt
plus habet eruditio et sapi¬
entia: quoduitam tribu¬
unt possessori suo: Conside¬
ra opera dei: quod nemo
possit corrigere quem ille
despexerit. In die bona fiu¬
ere bonis: et malam diem
prȩcaue: Sicut enim hans
sic et illam fecit deus: ut
non inueniat homo conta
eum iustas querimonias
hȩc quoq urdi in diebus
uanitatis meȩ: Iustus perit
in iusticia sua: et impius
multo uiuit tempore in ma¬
licia sua: Noli esse iustus mul¬
tum: neq plus sapias quã
necesse est: ne obstupescas:

Expanded text:
conturbat sapientem, et conturbat sapientem, et perdet robur cordis illius. Melior est finis orationis, quam principium. melior est patiens arrogante. Ne velox sis ad irascendum: quia ira in sinu stulti requiescit. Ne dicas: Quid, putas, causae est quod priora tempora meliora fuere quam nunc sunt? stulta enim est hujuscemodi interrogatio. Utilior est sapientia cum divitiis, et magis prodest videntibus solem. Sicut enim protegit sapientia, sic protegit pecunia. Hoc autem plus habet eruditio et sapientia, quod vitam tribuunt possessori suo. Considera opera Dei, quod nemo possit corrigere quem ille despexerit. In die bona fruere bonis, et malam diem praecave. Sicut enim hanc, sic et illam fecit Deus, ut non inveniat homo contra eum justas querimonias. Haec quoque vidi in diebus vanitatis meae: Justus perit in justitia sua, et impius multo vivit tempore in malitia sua. Noli esse justus multum: Neque plus sapias quam necesse est, ne obstupescas.
Abbreviated transcription (Latin):
et scitur quod homo sit: et
non possit contra fortiorem
se in iudicio contendere: Uer¬
ba sunt plurima: multãq
in disputando habentia uani¬
tatem.
Cap.uIi.
uid necesse est homini
maiora se querere.cum
ignoret quid conducat sibi¬
in uita sua. numero dierũ
peregrinationis suȩ: et tẽ¬
pore quod uelut umbra
preterit:Aut quis ei pote¬
rit indicare. quid post eum
futurum sub sole sit: Meliꝰ
est nomen bonum quam
unguenta preciosa: et di¬
es mortis die natiuitatis:
Melius est ire ad domum
luctus: quam ad domum
conuiuii. In illa enim finis
cunctorum ad. monetur
hominum: et uiuens cogi¬
tat quid futurũ sit:. Neliqr
est ira risu: quia per tristi¬
ciam uultus. corrigitur ani¬
mus delinquentis: Cor sa¬
pientium ubi tristicia est:
et corstultorum ubi lȩticia:
Melius est a sapiente corri¬
pi: quam stultorum adula¬
tione decipi: Quia sicut so¬
nitus spinarum ardentiũ
sub olla: sie risus stulte:. Seo
et hoc uanitas: Calumnia

Expanded text:
et scitur quod homo sit, et et scitur quod homo sit, et non possit contra fortiorem se in judicio contendere. Verba sunt plurima, multam in disputando habentia vanitatem. Cap. VII. Quid necesse est homini majora se quaerere, cum ignoret quid conducat sibi vita sua, numero dierum peregrinationis suae, et tempore quod velut umbra praeterit? Aut quis ei poterit indicare quid post eum futurum sub sole sit? Melius est nomen bonum, quam unguenta pretiosa: et dies mortis die nativitatis. Melius est ire ad domum luctus, quam ad domum convivii: In illa enim finis cunctorum admonetur hominum, et vivens cogitat quid futurum sit. Melior est ira risu: quia per tristitiam vultus, corrigitur animus delinquentis. Cor sapientium ubi tristitia est, et cor stultorum ubi laetitia. Melius est a sapiente corripi, quam stultorum adulatione decipi. Quia sicut sonitus spinarum ardentium sub olla, sic risus stulti: sed et hoc vanitas. Calumnia