comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃e opes sunt sp̃ualium oꝑum
ftuctus: de quibꝰ salomon ait.
Retemptio anime uiri. ꝓprie
diuicie eius. Arguit etgo pha-¬
tiseos fraudis et auaricie: qui:
quo infacultatibus suis fideles
nõ fuerint. cõmunia conditoris
bona priuatim h̾re malentes ÷
nec xp̃m accipe meruerunt: ꝙ̃
publicanus ille cuius paulo añ
memini zacheus. ut adͦ quirere
poss dimidiam partem bonoꝵ
suorum obtulit.
Emo setuus potest ducbꝰ
dñis setuire. Quia non
ualet simul transitoria et et̾na
diligete. Si enim et̾nitatẽ dili¬
gimus: cuncta temporalia in÷
usu non in affectu possidemus.
Ut enim
unum odiet. et alterum
diliget: aut uni adhetebit. et

Expanded text:
rae opes sunt spiritalium operum fructus. De quibus Salomon ait: Redemptio animae viri, propriae divitiae ejus . Arguit ergo Pharisaeos fraudis et avaritiae, qui quoniam in facultatibus suis fideles non fuerunt, communia Conditoris bona privatim habere malentes, nec Christum accipere meruerunt, quem publicanus ille, cujus paulo ante memini, Zachaeus, ut acquirere posset, dimidiam partem bonorum suorum obtulit. emo servus potest duobus dominis servire. Quia non valet simul transitoria et aeterna diligere. Si enim aeternitatem diligimus, cuncta temporalia in usu, non in affectu possidemus. Aut enim unum odiet, et alterum diliget; aut uni adhaerebit, et
Abbreviated transcription (Latin):
ne mento sue sterilitatis ĩ ignẽ
mitterentur. dignos penitentie
stuctus eẽ faciendos: mox consili¬
um salutis sue quetentibꝰ ad¬
iunxit atq ait. Qui habet duas
tunicas. det non habenti. et qui:
habet escas. similit faciat. Et itẽ
pharisei ac sctibe nõ minus aua¬
ricie quam suꝑbie peste lãguen¬
tes: sicut penitentib ueniam. sic
et egentibus peccuniam dare.
negabant. Uerum ille qui uult
omnes homines saluos fieri. et
ad agnitionem uitatis uenire:
nunc ad eos. nunc eis audientibꝰ
ad discipulos suos u̾ba faciendo.
consuete pietatis dona benignꝰ
impendete non cessat. S uenia¬
mus ad textum.
pulos suos. Homo quida.
erat diues: qui habebat uillicũ.
Et hic diffamatus ẽ apd̾ illu:
quasi dissipass bona ip̃ius. Et

Expanded text:
ne merito suae sterilitatis in ignem ne merito suae sterilitatis in ignem mitterentur, dignos poenitentiae fructus esse faciendos, mox consilium salutis suae quaerentibus adjunxit, atque ait: Qui habet duas tunicas, det non habenti, et qui habet escas similiter faciat . Et iidem Pharisaei ac scribae, non minus avaritiae quam superbiae peste languentes, sicut poenitentibus veniam, sic et egentibus pecuniam dare negabant. Verum ille qui vult omnes homines salvos fieri, et ad agnitionem veritatis venire , nunc ad eos, nunc eis audientibus ad discipulos suos verba faciendo consuetae pietatis dona benignus impendere non cessat. Sed veniamus ad textum. pulos suos: Homo quidam erat dives, qui habebat villicum, et hic diffamatus est apud illum, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
murmurantes
potiꝰ penitẽtũ
receptione. eos
qui sibi iusti
uidebantur tribus continuis pa-¬
rabolis. de quibus supra dispu-¬
tatum ẽ saluator redarguit: do¬
cens salutem resipiscentium deo
quidem et angłis gratissimam:
s inuidis hominibus ad esse:
grauissimam: quartam mox qͥn¬
tamq de helemosina danda et
parsimonia sequenda subiun-¬
gens. pia iustaq disctetione
manifestat. eos qui bona trena
enda. illos autẽ qui in his solum
luxuriari desidetant. in inferno
sepeliendos. et nec stillam aque
ꝑ modicam qua phennes tormẽ l¬
torum ardores. uł ad momentũ
restigetare queant: ẽẽ naucturos.
Quia uidelicet et ordo p̃dicandi
aptissimus ẽ: ut pꝯ penitentiam
elemosina. idẽ opus miscdie sug¬
geratur. Ille enim iuste a deo:
penitens ut sui misereatur im¬
petrat: qui ꝓximi indigentis
quantum ualet ip̃e misereri nõ
tardat. At qui aũtit autẽ suã
ne audiat legen: matio eius:
erit exectabilis. Unde et ioħes
baptista cum turbis suaderet.

Expanded text:
murmurantes murmurantes potius poenitentium receptione, eos qui sibi justi videbantur tribus continuis parabolis, de quibus supra disputatum est, Salvator redarguit, docens salutem resipiscentium Deo quidem et angelis gratissimam, sed invidis hominibus esse gravissimam, quartam mox quintamque de eleemosyna danda et parcimonia sequenda subjungens, pia justaque discretione manifestat eos qui bona terrena endos. Illos autem qui in his soli luxuriari desiderant, in inferno sepeliendos, et nec stillam aquae permodicam, quae perennes tormentorum ardores vel ad momentum refrigerare queant, esse nacturos. Quia videlicet et ordo praedicandi aptissimus est, ut post poenitentiam eleemosyna, id est, opus misericordiae suggeratur. Ille enim juste a Deo poenitens ut sui misereatur impetrat, qui proximi indigentis quantum valet ipse misereri non tardat. At qui avertit aurem suam ne audiat pauperem, oratio ejus erit exsecrabilis. Unde et Joannes Baptista cum turbis suaderet,
Abbreviated transcription (Latin):
patri supplicans ueritas dicat.
et mea omnia tua sunt.⁊ tua
mea: cui simile uidetur sona¬
re qd huic filio dicitur. ⁊ om̃ia
mea tua sunt: sciat unigeniti
filii ẽẽ omnia que patris sunt.
ꝑ hoc qd etiam ip̃e deus ẽ. et de
pacte natus patri ẽ equalis.:
Ham et illud qd de spũ sco lo¬
quens ait omnia que habet
pat̾ mea sunt: ꝓptẽa dixi quia
de meo accipiet. et annuntiabit
uobis: de his dixit. que ad ip̃a
patris ꝑtinẽt diuinitatẽ: ĩqͥbꝰ
ille  equalis. omnia que habet
pat̾ habendo. Heq enim spc̃ sc̃s
de cteatura que patri ẽ subiecta.
et filio erat accepturus quod ait
de meo accipiet. s utiq de patre
de quo ꝓcedit sp̃c̃. de quo natus
ẽ et filius. Siue itaq duos fili¬
os hos ad utrumq ppłm. siue:
ut quibꝯdam placet ad duos
quoslibet homines. penitentẽ
uidelicet et iustum. uel qui sibi
iustus uideatur teferte uoluetis:
congaudeat maior frat. quia :
Ostquam:

Expanded text:
quomodo patri supplicans veritas dicat: quomodo patri supplicans veritas dicat: Et mea omnia tua sunt, et tua mea, cui simillimum videtur sonare quod huic filio dicitur: Et omnia mea tua sunt, sciat unigeniti Filii esse omnia quae Patris sunt, per hoc quod etiam ipse Deus est, et de Patre natus, Patri est aequalis. Nam et illud quod de Spiritu sancto loquens ait: Omnia quae habet Pater mea sunt: propterea dixit, quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis, de his dixit quae ad ipsam Patris pertinent divinitatem, in quibus illi est aequalis omnia quae habet Pater habendo. Neque enim Spiritus sanctus de creatura quae Patri est subjecta et Filio, erat accepturus quod ait: De meo accipiet, sed utique de Patre, de quo procedit Spiritus, de quo natus est Filius. Sive taque duos filios hos ad utrumque populum, sive ut quibusdam placet ad duos quoslibet homines, poenitentem videlicet et justum, vel qui sibi justus videatur, referre voluerit, congaudeat major frater, quia UM. Postquam
Abbreviated transcription (Latin):
natum. Meretrices sunt genti¬
lium suꝑsticiones. cum quibus
substantiam dissipare ẽ: relicto
uno conubio ũbi del. cũ turba
demonum cupiditate turpissĩa
fornicarl.
Tip̃e dixit illi. fili tu sẽꝑ
mecum es: et omnia mea
tua sunt. E pulari autẽ et gau¬
dere oportebat: quia frat̃ tuus
hic mortuus fuerat et reuixit.
perierat et inuentus ẽ. Qd̃ dicit
et omnia mea tua sunt: nõ pu¬
tandum ẽ. ita dictum quasi nõ
sint et frĩs. ut tãqͣm int̾rena:
heteditate paciaris angustias.
Quomodo possint ẽẽ omnia:
maioris: si habet ibi etiam iu¬
nior partem suam: Sic enim
aꝑfectis et ꝑpurgatis ac iam
in mortalibus filiis habentur
omnia: ut sint et omniũ sĩgu-¬
la. et omnia singulorum. Ut eĩ
cupiditas nichil sine angustia:
ita nichil cum angustia karitas
tenet. Cum gͦ beatitudinem
illam obtinuerimus: nr̃a erũt
ad conuiuendum equalia::
nr̃a erunt ad dñandum infe¬
riora. Si quidem autẽ mouet

Expanded text:
natum. Meretrices sunt gentinatum. Meretrices sunt gentilium superstitiones, cum quibus substantiam dissipare est, relicto uno connubio verbi Dei cum turba daemonum cupiditate turpissima fornicari. At ipse dixit illi: Fili, tu semper mecum es, et omnia mea tua sunt, epulari autem et gaudere oportebat, quia fratrer tuus hic mortuus erat, et revixit, perierat, et inventus est. Quod dicit: Et omnia mea tua sunt, non putandum est ita dictum quasi non sint et fratris, ut tanquam in terrena haereditate patiaris angustias. Quomodo possint esse omnia majoris, si habet ibi etiam junior partem suam? Sic enim a perfectis et perpurgatis ac jam immortalibus filiis habentur omnia, ut sint et omnium singula, et omnia singulorum. Ut enim cupiditas nihil sine angustia, ita nihil cum angustia charitas tenet. Cum ergo beatitatem illam obtinuerimus, nostra erunt ad convivendum aequalia, nostra erunt ad dominandum inferiora. Si quem autem movet
Abbreviated transcription (Latin):
epulari ex hedi oocisione. quod
ẽ de antixp̃i ꝑdicione letari: qͦ¬
modo dicit filius quem recipit
pater. hoc sibi non fuisse cõcessũ.
cum omnes filii dei de illius ad
ũsarii dampnatione letaturi sĩt:
Himirum gͦ ip̃m dnm s̃ nega¬
tum. ad epulandum cõquerit᷑.
dum eum pcc̃orem putat. Cũ
enim hedus ẽ illi genti. id est.
cum eum sabbati uiolatorem:
et ꝓfanatorem legis existimat:
iocundari epulis eius nõ me¬
ruit. Et quod ait nũquã de¬
disti michi hedum. ut cũ ami¬
cis meis epularet: tale sit. ac
si diceret. Eum qui michi hedꝰ
uidebatur: niiquã m dedisti:
ad epulandum. Eo ip̃o michi :
illum non concedens: quo michi
hedus uidebatur. Quod autem
dicit cum amicis meis: aut ex
psona principum cum plebe ĩ¬
telligitur: aut ꝑsona ppłi iheto¬
solimitani. cum ceteris populis
iuda.
Ed pꝯtquã filius tuus
hic qui deuorauit sub-¬
stantiam suam cum meretricib
uenit: occidisti illi uitulum sagi¬

Expanded text:
epulari ex haedi occisione, quod epulari ex haedi occisione, quod est de Antichristi perditione laetari, quomodo dicit Filius, quem recipit pater, hoc sibi non fuisse concessum, cum omnes fversarii damnatione laetaturi sint? Nimirum ergo ipsum Dominum sibi negatum ad epulandum conqueritur, dum eum peccatorem putat. Cum enim haedus est illi genti, id est, cum eum sabbati violatorem et profanatorem legis existimat, jucundari epulis ejus non meruit, ut quod ait: Nunquam dedisti mihi haedum, ut cum amicis meis epularer, tale sit, ac si diceret: Eum qui mihi haedus videbatur, nunquam mihi dedisti ad epulandum, eo ipso mihi illum ipsum non concedens, quo mihi haedus videbatur. Quod autem dicit Cum amicis meis, aut ex persona principum cum plebe intelligitur, aut persona populi Hierosolymitani cum caeteris populis Juda. ed postquam filius tuus hic qui devoravit substantiam suam cum meretricibus venit, occidisti illi vitulum sagi
Abbreviated transcription (Latin):
facile illud occurrit. Heq de oĩ
mandato dictum ẽẽ: s de uno
maxime necessario. quo nulluz
alium deum colete iussus est .
Heq iste filius in omnibꝰ isrłi¬
tis: s in his intelligitur habete
ꝑsonam. qui nũquã ab uno d̾o
adsimulacra conũsi sunt. Quã¬
uis enim tãquã in agro positꝰ.
iste filius terrena desideraret.
ab uno tamen deo ista deside¬
rabat bona. Quod etiam prĩs
ip̃ius testimonio approbatur
cum dicit: tu mecum sẽp es.¬
Hon enim quasi mentientem
redarguit. s secum ꝑseũantiam
eius approbans ad ꝑfruitione
pocioris atq iocundioris exul¬
tationis inuitat.
Tnũqͣm dedisti michi he¬
dum: ut cum amicis me¬
is epularer: Pccor ꝓfecto hedi
nomine significari solet: s ab¬
sit ut antixp̃m intelligam. Mł¬
cui dicitur. tu mecum es sẽper.
hoc apatre optasse ut antixp̃o
udeorum. qui antixp̃o creditu¬
ri sunt: istum filium fas est
intelligi. Quomodo autẽ ex illo

Expanded text:
facile ille occurrit, neque de omni facile ille occurrit, neque de omni mandato dictum esse, sed de uno maxime necessario, quia nullum alium Deum colere jussus est. Neque iste filius in omnibus Israeliticis, sed in his intelligitur habere personam, qui nunquam ab uno Deo ad simulacra conversi sunt. Quamvis enim tanquam in agro positus iste filius terrena desideraret, ab uno tamen Deo ista desiderabat bona. Quod etiam patris ipsius testimonio comprobatur, cum dicit: « Tu mecum es sNon enim quasi mentientem redarguit, sed perseverantiam ejus approbans, ad perfectionem potioris atque jucundioris exsultationis invitat. Et nunquam dedisti mihi haedum, ut cum amicis meis epularer. » Peccator profecto haedi nomine significari solet, sed absit ut Antichristum intelligam. Abcui dicitur: « Tu mecum es semper, » hoc a patre optasse, ut Antichristum Judaeorum, qui Antichristo credituri sunt, istum Filium fas est intelligi. Quomodo autem epularet
Abbreviated transcription (Latin):
ticum nouum. quia laus eius
ab extremis t̾re. Et ꝓpt̃ eum qͥ
absens erat. occisus ẽ ille cui dic¬
tum ẽ. et holocaustum tuum pĩ¬
gue fiat.
Hdignatus ẽ autẽ: et nole¬
bat inttoire. ⁊dat gͣ illius
eg̃ssus: cepit rogare illum. Indig¬
natur etiam nunc: et adhuc non
uult introire. Cum etgo plenitu¬
do gentium intrauerit: egtedie¬
tur oportuo tempore pat̾ eius.
ut et iam omnis isrł saluus fiat.
Ex cuius parte cecitas facta ẽ:
uelut absentia in agrum. donec
plenitudo filii iunioris longe
in ydolatria gentium constituti
reductus ad manducandum ui¬
tulum intraret. Erit enim qñ¬
q apta uocatio iudeorum in sa¬
lute euangelii. qm̃ manifestatio¬
nem uocationis tãqͣm eg̃ssum
pattis. appellat ad togandum:
maiorem filium.
Tille respontens: dixit
patri suo. Ecce tot annis
seruio tibi: et nunquã manda¬
cum tuum p̃terii. Queritut qͦ¬
modo ille populus. nũquã mã¬
datum dei p̃terisse dicatur. sed

Expanded text:
ticum novum, quia laus ejus ticum novum, quia laus ejus ab extremis terrae . Et propter eum qui absens erat occisus est ille cui dictum est: Et holocaustum tuum pingue fiat . Indignatus est autem, et nolebat intessus coepit rogare illum. Indignatur etiam nunc, et adhuc non vult introire. Cum ergo plenitudo gentium intraverit, egredietur opportuno tempore pater ejus, ut etiam omnis Israel salvus fiat, ex cujus parte caecitas facta est, velut absentia in agrum, donec plenitudo filii minoris longe in idololatria gentium constituti redux ad manducandum vitulum intraret . Erit enim quandoque aperta vocatio Judaeorum in salute Evangelii, quam manifestationem vocationis tanquam egressum patris appellat ad rogandum majorem f« At ille respondens, dixit patri suo: Ecce tot annis servio tibi, et nunquam mandatum tuum praeterivi. » Quaeritur quomodo ille populus nunquam mandatum Dei praeteriisse dicatur. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
diens ꝑ ꝓph̾am. si uolueritis et au¬
dietitis me: bona t̾re comedetis.
Tcum ueniret
et appropinquaret domui:
audiuit simphoniam et chorum.
Appropinquat filius domui: cũ
ppłs ille in quibuscumq isrłitis
considerationib. nam multi ta¬
les muenti sunt in eis. et sepe
inueniuntur labore seruilis ope¬
ris imꝓbato. exͥ isdem scripturis
ecc̃e lib̾tatem considerat. Auoit
simphoniam et chorum. scilicet
spu plenos. uocibus consonis:
eugłium p̃dicare. Quibus dic¬
tum ẽ. Obsecto uos fr̃s: ut idem
dicatis omnes. Et concorditet
conũsantium: animam et cor:
unum in laudes dei.
Tuccauit unum de ser
cum sumit ad legendum aliquẽ
ppharum. et in eo quetens quo¬
dammodo. int̾rogat unde ista
festa in ecc̃a celebrantur. inqͥb
se ẽẽ non uidet. Respondeat ei :¬
setuus patris ꝓph̾a.
Rater tuus uenit: et occi¬
dit pat̾ tuus uitulum
sagmatum. quia saluum illum
tecepit. In exttemis enim terre
fuit frater tuus: s inde maior ex¬
ultatio cantantium domino cã¬

Expanded text:
is et audieritis me, bona terrae comedetis . Et cum veniret et appropinquaret domui, audivit symphoniam et chorum. Appropinquat filius domui, cum populus ille in quibuscunque Israelitis considerationibus nam multi tales inventi sunt in eis, et saepe inveniuntur labore servilis operis improbato, ex iisdem Scripturis Ecclesiae libertatem considerat. Audit symphoniam et chorum, scilicet, spiritus plenos vocibus consonis Evangelium praedicare, quibus dictum est: Obsecro vos, fratres, ut idipsum dicatis omnes et concorditer, conversantium animam et cor unum in laudes Dei.  vocavit unum de servcum sumit ad legendum aliquem Prophetarum, et in eo quaerens quodammodo interrogat, unde ista festa in Ecclesia celebrantur, in quibus se esse non videt. Respondeat ei servus patris, propheta: Frater tuus venit, et occidit pater tuus vitulum saginatum, quia salvum illum recepit. In extremis enim terrae fuit frater tuus, sed inde major exsultatio cantantium Domino can
Abbreviated transcription (Latin):
filio. patris dedignaretur audi¬
re uocabulum. Surgam etgo ĩ¬
quit. quia me iacere cognoui :
et ibo quia longe recessi ad pattẽ
meum: quia sub principe porcoꝵ
miserabili egestate tabesco. Pec¬
caui autẽ incelum. coram spiriti¬
bus angłicis. scĩsq animabus
inquibus sedes dei ẽ significat.
Coram te uo: in ip̃o conscientie
interioris conclaui: quam dei
solius oculi penetrare ualebant.
Tiam non sum dignus
uocari filius tuus. fac :¬
me sicut unum de mertennariis
tuis. Adfilii quidem affectum qͥ
omnia que patris sunt sua esse
non ambigit. aspirare nequaꝙͣ
p̃sumit: s mercennarii statum iã
p mercede seruiturus desiderat.
uerumne hunc quidẽ nisi pat̾¬
na dignatione se mereri posse tes¬
tatur. Ubi sunt ergo pelagianis¬
te qui sua uirtute saluari posse
confidunt. contra aꝑtissimam ue¬
ritatis sententiam que ait: sine
me nichil potestis facere:
Tsurgens. uenit ad patrẽ
suum. uenire ad patrẽ ẽ:

Expanded text:
filio patris dedignetur audifilio patris dedignetur audire vocabulum. Surgam ergo, inquit, quia me jacere cognovi; et ibo, quia longe recessi, ad patrem meum, quia sub principe porcorum miserabili egestate tabesco, Peccavi autem in coelum, coram spiritibus angelicis sanctisque animabus, in quibus sedes est Dei, significat; coram te vero, in ipso conscientiae interioris conclavi, qua Dei solius oculi penetrare valebant. Et jam non sum dignus vocari filius tuus. Fac me sicut unum de mercenariis tuis. Ad filii quidem affectum, qui omnia quae patris sunt sua esse non ambigat, aspirare nequaquam praesumit, sed mercenarii statum jam pro mercede serviturus desiderat. Verum ne hunc quidem nisi paterna dignatione se mereri posse testatur. Ubi sunt ergo Pelagianistae, qui sua se virtute salvari posse confidunt, contra apertissimam veritatis sententiam quae ait: Sine me nihil potestis facere ? t surgens venit ad patrem suum. Venire ad patrem,
Abbreviated transcription (Latin):
ta erat obliuio dei sicut ĩ om̃ib
ydolatrs fuit: nisi quia ista te¬
cogitatio iam tesipiscentis ẽ. cũ
euangłium p̃dicaretur: Metcen¬
narii ergo patris habundant pa¬
nibꝰ: quia qui future mercedis
intuitu digna opari sataginit:
cotidianis suꝑne gr̃e reficiunt᷑
alimoniis. At uo fame peunt. qͥ
extra patris edes positi. uentrem
cupiunt implere de siliquis: idẽ.
qui sine fide uiuentes: uitam be¬
atam in anis philosophie studi¬
is inquirunt. Sicut enĩ panis
qui cor hominis confirmat uer¬
bo dei quo mentem reficiat assi¬
milatur: ita et siliqua que et
ip̃e intus in anis foris mollis ẽ.
et corpus non reficit. s implet:¬
ut sit ma̾ius oͥneri quam usui. se¬
culari sapientie non in merito:
comparatur. Cuius sermo fa¬
cundie plausu sonorus: s uirtu¬
te utilitatis ẽ uacuus.
UIrgam et ibo ad patrẽ
meum: et dicam illi. Pa¬
ter peccaui incelum. et coram te.
Quam misccłem piumq noue¬
rat patrem: qui nec offensus a

Expanded text:
ta erat oblivio Dei, sicut in omnibus ta erat oblivio Dei, sicut in omnibus idololatris fuit, nisi quia ista recogitatio jam resipiscentis est, cum Evangelium praedicaretur? Mercenarii ergo Patris abundant panibus, quia qui futurae mercedis intuitu digna operari satagunt quotidianis supernae gratiae reficiuntur alimoniis. At vero fame pereunt qui, extra Patris aedes positi, ventrem cupiunt implere de siliquis. Id est, qui, sine fine viventes, vitam beatam inanis philosophiae studiis inquirunt. Sicut enim panis, qui cor hominis confirmat, verbo Dei quo mentem reficiat assimilatur, ita siliqua quae et ipsa intus inanis, foris mollis est, et corpus non reficit, sut sit magis oneri quam usui, saeculari sapientiae non immerito comparatur, cujus sermo facundiae plausu sonorus, sed virtute utilitatis est vacuus. urgam et ibo ad patrem meum, et dicam illi: Pater, peccavi in coelum et coram te. Quam misericordem piumque noverat patrem, qui nec offensus a
Abbreviated transcription (Latin):
qua in alia parabola. quidam spũ¬
ales epulas ad quas inuitabat᷑
fastidiens: dixit. Uillam emi: et
necesse habeo exire et uidere illã.
Porcos uo pascete ẽ: ea quibus
inmundi sp̃c̃ gaudeant opari.
Tcupiebat implere uentrẽ
suum. de siliquis quas por¬
ci manducabant. Silique quibꝰ
porcos pascebat. sunt doctrine se¬
culares sterili suauitate resonan¬
tes. de quib laudes ydolorum:
fabularumq ad eos gentium ua¬
rio sermone. atq carminibus ꝑ¬
strepunt: quib demonia delectã¬
tur. Unde cum iste saturari cupie¬
bat. aliquid solidum et rectum
quod ad beatam uitam ꝑtineret.
inuenire uolebat in talib. et nõ
potãt. hoc ẽ enim quod ait. et ne¬
mo illi dabat.
ab eis que for insecus frus¬
tra illiciunt. et seducunt in consci¬
entie int̾iora reducere faciens
intentionem suam dixit.
Uanti mercennarii ĩdo¬
mo patris mei habũdãt
panibus:. ego autẽ hic fame ꝑeo:
Unde hoc scire poterat. in quo tã¬

Expanded text:
De qua in alia parabola quidam spirDe qua in alia parabola quidam spirituales epulas, ad quas invitabatur, fastidiens, dixit: « Villam emi, et necesse habeo exire et videre illam . » Porcos vero pascere, est ea quibus immundi spiritus gaudeant operari. Et cupiebat implere ventrem suum de siliquis, quas porci manducabant. » Siliquae quibus porcos pascebat, sunt doctrinae saeculares sterili suavitate resonantes, de quibus laudes idolorum fabularumque ad deos gentium vario sermone atque carminibus perstrepunt, quibus daemonia delectantur. Unde cum iste saturari cupiebat, aliquid solidum et rectum, quod ad beatam vitam pertineret, invenire volebat in talibus, et non poterat. Hoc est enim quod ait: « Et nemo illi dabat. ab eis, quae forinsecus frustra illiciunt et seducunt, in conscientiae interiora reducem faciens intentionem suam, dixit: « Quanti mercenarii patris mei abundant panibus, ego autem fame hic pereo. Unde hoc scire poterat, in quo tan
Abbreviated transcription (Latin):
nescentem: cum ea quisq sequit᷑
que ab illa ꝓcecdunt: et relinquit
eum qui sibi ẽ exterior ĩterior.
dissipass. facta ẽ fames
ualida in regione illa. Omnia
que dissipauit: ornamenta nate̾
que consumpsit significat. Fam¬
es in regione longinqua: indigẽ¬
tia ũbi ueritatis ẽ. in obliuione.
cteatoris. De qua dictum ẽ. ĩ pro¬
phetis: quia mittet dominus fa¬
mẽ int̾ra. non fam panis. neq si¬
tim aque: s audiendi ubum d̾i.
Tip̃e cepit egete.¬
Et abiit et adhesit uni:
ciuumm regionis illius. Merito
egere cepit: qui thesauros sapiẽ¬
tie dei. diuiciarumq celestium
altitudinem dereliquit. Unus
autẽ ciuium regionis illius cui:
egens adhesit: ille ẽ utiq qui cõ¬
cupiscenciis t̾renis merito sue per¬
u̾sitatis p̃positus. princeps huius¬
mundi inus uocatur. Et de qͦ
excecauit mentes infidelium.
Tmisit illum in uillã suã.
ut pasceret porcos. In uil¬
lam mlitti ẽ: substantie mundia

Expanded text:
nescentem, cum ea quisque sequitur nescentem, cum ea quisque sequitur quae ab illa procedunt, relinquit eum qui sibi est interior. onsummasset, facta est fames valida in regione illa. » Omnia quae dissipavit, ornamenta naturae quae consumpsit significant. Fames in regione longinqua, indigentia verba veritatis est in oblivione Creatoris, de qua dictum est in Prophetis, quia « mittet Dominus famem in terra, non famem panis, neque sitim aquae, sed audiendi verbum Dei . Et ipse coepit egereet abiit, et adhaesit uni civium regionis illius. Merito egere coepit, qui thesauros sapientiae Dei, divitiarumque coelestium altitudinem dereliquit. Unus autem civium regionis illius, cui egens adhaesit, ille est utique, qui concupiscentiis terrenis merito suae perversitatis praepositus, princeps humundi a Domino vocatur. Et de quo excaecavit mentes infidelium . » « Et misit illum in villam suam, ut pasceret porcos. » In villam mitti, est substantiae mundi
Abbreviated transcription (Latin):
fubstantiam. fidelibus scilicet
fue gr̃e ꝓtectionem quam desi¬
detabant imꝑtiendo: in fidelib
ũo naturalis solum ingenii qͦ
contenti etant beneficium cõce¬
dento
Tnon po multos dies cõ¬
gregatis omnib ad oles¬
bentior filius pegre ꝑfectus est
in regionem longinquam. et
ibi dissipauit substantiam suã.
uiuendo luxiniose. Longe pro¬
fectus ẽ: nõ locum mutando s
animum. Quanto et enim qͥs¬
q plus in prauo oꝑe delĩquit:
tanto a dei grã longius tece¬
dit. Quod nõ pꝯt multos dies
dixit factum. ut congregatis
omnibꝰ ꝑegre ꝓfiscisceretur in
regionem longinquam: quia
non multo pꝯ institutionem:
humani generis: placuit aĩe.
per libetum arbitrium ferre se¬
cum quandam uelut potentiã
nature sue. et deserere eũ aq̃
condita ẽ: p̃sidens uiribus suis.
Quas uires tanto consumit ciciꝰ.
quanto eum deserit aquo date s̃.
Itaq hanc uitam ꝓdigam uocat.
pompis exterioribus intus ma¬

Expanded text:
substantiam, fidelibus scilicet substantiam, fidelibus scilicet suae gratiae protectionem, quam desiderabant, impertiendo: infidelibus vero naturalis solum ingenii, quo contenti erant, beneficium concedendo. « Et non post multos dies cogregatis omnibus, adolescentior filius peregre profectus est in regionem longinquam. Et ibi dissipavit substantiam suam, vivendo luxuriose. » Longe profectus est, non locum mutando, sed animum. Quanto ecce nunc quisque plus in pravo opere delinquit, tanto a Dei gratia longius recedit. Quod non post multos dies dixit factum, ut congregatis omnibus proficisceretur peregre in regionem longinquam, quia non multo post institutionem humani generis, placuit animae per liberum arbitrium ferre secum quamdam velut potentiam naturae suae, et deserere eum a quo condita est, praevidens viribus suis, quas vires tanto consumit citius, quanto eum deseruit a quo datae sunt. Itaque hanc vitam prodigam vocat, pompis exterioribus, intus ina
Abbreviated transcription (Latin):
rantib de pcc̃orum susceptione
sctibis et phariseis: tres ex ordiẽ
parabolas saluator posuit. duabꝰ
primis de quibus disputatũ ẽ.
quantum ip̃e cum angelis de
penitentum salute gaudeat ĩ¬
sinuans. Tertia uo que sequit᷑.
Non suum tantum modo suoꝵ¬
q gaudium demonstrans. sed
et inuidentium murmut tepre¬
hendens. homo itaq qui duos
filios habuisse dicitur. deus pat̾
intelligitur. duorum uidelicet
genitor ppłorum: et quasi duar̃
genetis humani stirpium auctor
atq creator. Maior enĩ filius.
eos qui in unius dei ꝑmanete
cultura: minor qui usq ad co¬
lenda ydola deum deseruere sig¬
nificat. Pars substantie que
minorem filium contigit: ipse
sensus in homine rationalis ẽ.
Uiuere enim. intelligete: memi¬
nisse. in genio a lacri excellere:
diuini mimeris substantia est.
Quam minor filius expeciit a
patre. cum homo sua potestate:
delectatus ꝑ libum se se arbitri¬
um regere. atq a dñio quesiuit
exire conditoris: diuisitq illis

Expanded text:
rantibus de peccatorum susceptione scribis et Pharisaeis, tres ex ordine parabolas Salvator posuit: duabus primis, de quibus disputandum est, quantum ipse cum angelis de poenitentium salute gaudeat, insinuans; tertia vero, quae sequitur, non suum tantummodo suorumque gaudium demonstrans, sed et invidentium murmur reprehendens. Homo itaque qui duos filios habuisse dicitur, Deus Pater intelligitur, duorum videlicet genitor populorum, et quasi duarum generis humani stirpium auctor atque creator. Major enim filius eos, qui in unius Dei permansere cultura: minor eos, qui usque ad colenda idola, Deum deseruere, significat. Pars substantiae, quae minori filio contigit, ipse sensus in homine rationalis est. Vivere enim, intelligere, meminisse, ingenio alacri excellere, divini substantia muneris est, quam minor filius expetit a patre, cum homo sua potestate delectatus, per liberum sese arbitrium regere, atque a Domino quaesivit exire conditore. Divisitque illis
Abbreviated transcription (Latin):
tur: decem dragmas habuisse
et hominũ naturam: ad cognos
cendum se dominus condidit.
Quam dum consiste ad et̾nita¬
tem uoluit: eam ꝓculdubio ad
suam similitudinem creauit.
Detem uo draginas habuit
mulier: quia nouem sunt or¬
dines angłorum. S ut comp¬
letetur electorum numerus:
homo decimus creatus ẽ.Qi
a conditore suo pꝯ culpam non¬
periit: quia hunc etna sapiẽtia
ꝑ carnem miraculis coruscans.
ex lumine teste reparauit .
Ta dico uobis: gaudiũ erit
coram angłis dei suꝑ uno:
pccore penitentiam agente. Pe
nitentiam quippe agẽ est. et ppe¬
trata mala plangere. et plangẽ¬
da non ppetrare. Nam qui sic:
alia deplorat. ut tamẽ alia com¬
mittat: ad huc penitentiam agẽ.
aut ignorat aut dissimulat.
Quid enim ꝓdest si pcc̃a quis:
luxurie defleat: et tamen adhuc¬
auaricie estibus anhelet: Aut
quid ꝓdest si ire culpas iam luge¬
at. et tamen adhuc inuidie faci¬
bus tabescat: S minus ẽ ualde
qd̾ dicimus: ut qui pcc̃a deplorat.

Expanded text:
tur, decem drachmas habuisse et hominum naturam ad cognoscendum se Dominus condidit, quam dum consistere ad aeternitatem voluit, eam procul dubio ad suam similitudinem creavit. Decem vero drachmas habuit mulier, quia novem sunt ordines angelorum, sed ut compleretur electorum numerus, homo decimus creatus est, qui a conditore suo nec post culpam periit, quia hunc aeterna Sapientia per carnem miraculis coruscans ex lumine testae reparavit. Ita, dico vobis, gaudium erit coram angelis Dei super uno peccatore poenitentianitentiam quippe agere est, et perpetrata mala plangere, et plangenda non perpetrare. Nam qui sic alia deplorat, ut tamen alia committat, adhuc poenitentiam agere aut ignorat aut dissimulat. Quid enim prodest si peccata quis luxuriae defleat, et tamen avariadhuc aestibus anhelet? aut quid prodest si irae culpas jam lugeat, et tamen adhuc invidiae facibus tabescat. Sed minus est valde quod dicimus, ut qui peccata deplorat,
Abbreviated transcription (Latin):
sententia iude scariothis socios.
ip̃inq designari non immerito
dñm tradere non dubitauit.
Eq int̾ram. neq instet¬
quilinium utile ẽ: s foris
mittetur. Sicut sal infatuatum
cum ad concliendos cibos. car¬
nesq siccandas ualete desierit.
nullo iam usui aptum erit: ne¬
q enim int̾ra utile est. cuius ĩ¬
iectu germinare ꝓhibetur: ne¬
q insterquilinium agritulture
p futuum. quod inuacibus li¬
cet glebis immixtum. non fe¬
tare semina frugum. s extin¬
guete solet. sic omnis qui post
agnitionem ueritatis retto te¬
dit: neq ip̃e fructum boni ope¬
ris ferre. neq allos ex colete
ualet. s foris mittendus. hoc ẽ.
ab ecc̃e ẽ. unitate secemendus.
ut iuxta p̾̃missam parabolam
irridentes eum inimici dicãt.
quia hic homo cepit edificare.
et non potuit consummare. Et
toeo multum utilis exhortatio
sub infertur: cum dicitur.
Ui habet autes audiedi
audiat: idest qui habet
aures intelligentie quib dei

Expanded text:
sententia Judae Iscariot socios sententia Judae Iscariot socios ipsumque designari non immerito Dominum tradere non dubitavit. Neque in terram, neque in sterquilinium utile est, sed foras mittetur. Sicut sal infatuatum cum ad condiendos cibos carnesque siccandas valere desierit, nullo jam usui aptum erit neque enim in terram utile est, cujus injectu germinare prohibetur, neque in sterquilinium agriculturae profuturum, quod vivacibus licet glebis immistum non fetare semina frugum, sed exstinguere solet, sic omnis qui post agnitionem veritatis retro redit, neque ipse fructum boni operis ferre, neque alios excolere valet, sed foras mittendus, hoc est ab Ecclesiae est unitate secernendus, ut, juxta praemissam parabolam, irridentes eum inimici, dicant quia hic homo coepit aedificare, et non potuit consummare. Et ideo multum utilis exhortatio subinfertur, cum dicitur: Qui habet aures audiendi audiat. Id est, qui habet aures intelligentiae, quibus Dei
Abbreviated transcription (Latin):
omnia. curas mundi pꝯponere.
solis desideriis et̾nis in hiare .:
Cunctorum enim fidelium ẽ.
tenunciare omnibus que possi¬
dent. hoc ẽ. sic tenete que mũdi
sunt: ut tamen ꝑ ea non teneãt᷑
mundo: habere rem tempora¬
lem in usu: et̃nam indesiderio.
Sic trena gerere. ut tamen to¬
ta mente ad celestia tendant.
Ouum est sal. Si autẽ
sal quoq euanuerit. in
quo condietur: Ad supiora res¬
picit. ubi turrem uirtutum nõ
solum inchoandam. s etiam p̃¬
ceꝑat ẽẽ consummnandã. Bonũ
quippe ẽ. ubum dei audire fre¬
quentius. Sale sapientie sp̃ua¬
lis cordis archana condire:
tibus sufficere. At si quis semel
condimento ueritatis illumi-¬
natus ad apostasiam redierit.
quo alio doctore corrigitur: qͥ
eam quam ip̃e gustauit sapiẽ¬
tie dulcedinem. uł adiisis scłi
ptritus uł illecebris allectus ab
iecit: Iuxta hoc qd quidam sapi¬
ens ait. Quis me debitur incan¬
tatori a serpente ꝑcusso: Qua

Expanded text:
omnia, curas mundi postponere, omnia, curas mundi postponere, solis desideriis aeternis inhiare. Cunctorum autem fidelium est renuntiare omnibus quae possident, hoc est sic tenere quae mundi sunt, ut tamen per ea non teneantur in mundo; habere rem temporalem in usu, aeternam in desiderio; sic terrena gerere, ut tamen tota mente ad coelestia tendant. Bonum est sal: Si autem sal quoque evanuerit, in quo condietur? Ad superiora respicit, ubi turrem virtutum non solum inchoandam, sed etiam praeceperat esse consummandam. Bonum quippe est Dei verbum audire, frequentius sale sapientiae spiritalis cordis arcana condire, tibus sufficere. At si quis semel condimento veritatis illuminatus ad apostasiam redierit, quo alio doctore corrigitur, qui eam quam ipse gustavit sapientiae dulcedinem, vel adversis saeculi perterritus, vel illecebris allectus ababjecit? Juxta hoc quod quidam sapiens ait: Quis medebitur incantatori a serpente percusso ? Qua
Abbreviated transcription (Latin):
sericordie oꝑa. mactemus ĩ ara
eius hostias placationis: cognos¬
camus nos cum eo in iudicio
nõ posse contendere.I Densemꝯ
legatio: que regem uenientem
placat
Ic ergo omnis ex uobis¬
qui non renuntiat oĩbꝰ
que possidet: non pot meus eẽ
discipulus. Manifessime dñs
hac conclusione docet. quid sit
edificare turrem. uł cum rege
forciore facete pacem. suum ui¬
delicet ẽẽ discipulum. Prepa¬
rare autẽ sumptus ad ꝑficiendã
turrem. et mittere legationem
ad impetrandam pacem: nõ eẽ
aliud quam renunciare õib
que possidemus. Int̃ que oĩa
et amor ꝓximorum de quo pre¬
dictum ẽ et ip̃a anima nr̃a quã
quidam pro temporali hac ui¬
ta dictum putant intelligatur:
necesse ẽ quam sic possidere ad
tempus oportet: ut non nos im¬
pediat ab et̾na: siquis eam fue¬
tit auferte minatus. Pistat sa¬
ne int̾ renuntiare omnibus:
et telinquere omnia. Paucoꝵ
enim ꝑfectorumq ẽ. telinq̃re

Expanded text:
sericordie opera, mactemus in ara sericordie opera, mactemus in ara eius hostias placationis! Cognoscamus nos cum eo in iudicio non posse contendere, pensemus legatio, quae regem venientem placat. Sic ergo omnis ex vobisqui non renuntiat omnibus quae possidet, non potest meus esse discipulus. Manifestissime Dominus hac conclusione docet quid sit aedificare turrem, vel cum rege fortiore facere pacem: suum videlicet esse discipulum; praeparare autem sumptus ad perficiendam turrem, et mittere legationem ad impetrandam pacem, non esse aliud, quam renuntiare omnibus quae possidemus. Inter quae omnia et amor proximorum, de quo praedictum est, et ipsa anima nostra, quam quidam pro temporali hac vita dictam putant, intelligatur necesse est, quam sic possidere ad tempus oportet, ut non nos impediat ab aeterna, si quis eam fuerit auferre minatus. Distat sane inter renuntiare omnibus et relinquere omnia; paucorum enim perfectorumque est relinquere
Abbreviated transcription (Latin):
lib occurt̾e ei. qui cum uigĩti
milibus uenit ad se: Alioqͥn
adhuc illo lõge agente: legatio¬
nem mittens: rogat ea que :
pacis sunt. Rex contra regem
ex equo uenit ad plium: et ta¬
men si se ppendit non posse suf¬
ficere legationem mittit: et ea
que pacis sunt postulat. Quib
ergo nos lacrimis spare ueni¬
am debemus: qui in illo ttem̃¬
do examine cum rege nr̃o ex
equo adiudicium nõ uenimꝰ:
Quos nimirum conditionis
infirmitas: et causa inferiores
exhibet. S fortasse iam mali
opetis culpas abscidimus: iã¬
praua queq exterius declina¬
mus. Humquid ad reddendã
rationem nr̃e cogitationis suf¬
ficimus: Cum duplo ergo ex¬
ercitu contra simplum uenit:
qui nos uix in solo oꝑe ppara¬
tos: fimul de oꝑe et cogitatione
discutit. Et ideo dum ad huc
longe ẽ. legationem mittamꝯ:
rogemus ea que pacis sunt. Lõ¬
ge enim eẽ dicitur: quia ad huc
p̃sens piudicium nõ uidetut.
Mittanius adhuc legationem
lactimas nr̃as mittamus mi-¬

Expanded text:
m viginti millibus venit ad se? Alioquin adhuc illo longe agente legationem mittens, rogat ea quae pacis sunt. Rex contra regem ex aequo venit ad praelium, et tamen si se perpendit non posse sufficere, legationem mittit, et ea quae pacis sunt postulat. Quibus ergo nos lacrymis sperare veniam debemus, qui in illo tremendo examine cum rege nostro ex aequo ad judicium non venimus, quos nimirum conditio, infirmitas et causa inferiores exhibet? Sed fortasse jam mali operis culpas abscidimus, jaquaeque exterius declinavimus, nunquid ad reddendam rationem cogitationis nostrae sufficimus? Cum duplo ergo exercitus contra simplum venit, qui nos vix in solo opere praeparatos, simul de opere et cogitatione discutit. Et ideo dum adhuc longe est, legationem mittamus, rogemus ea quae pacis sunt. Longe enim esse dicitur, qui adhuc / praesens per iudicium non videtur. Mittamus ad hunc legationem – lacrimas nostras! Mittamus mi
Abbreviated transcription (Latin):
go exprimitur in dragma: mu¬
lier draginam ꝑdidit. qñ homo
qui conditus adimaginem d̾i
fuerat: peccando a similitudine
sui conditoris recessit. S accen¬
dlit mulier lucernam: quia sa¬
pientia dei apparuit ĩ humani¬
tate. Lucerne quippe lumen:
intesta ẽ. Lumen uo intesta ẽ:
diuinitas in carne. Accensa at̃
lucerna eũtit domum: quia mox
ut eius diuinitas ꝑcarnem cla¬
ruit: omnis se nr̃a conscientia:
concussit. Uomus namq eũtit᷑:
cum consideratione reatus sui.
humana conscientia ꝑturbat᷑.
Eusa uo domo in uenitut dra¬
gina: quia dum pturbatur cõ¬
scientia hominis. reparatur ĩ
homine similitudo conditoris.
Tcum inuenent: con¬
uocat amicas et uicinas. dicens.

Expanded text:
go exprimitur in drachma, mugo exprimitur in drachma, mulier drachmam perdidit, quando homo, qui conditus ad imaginem Dei fuerat, peccando a similitudine sui Conditoris recessit. Sed accendit mulier lucernam, quia sapientia Dei apparuit in humanitate. Lucerna quippe lumen in testa est. Lumen vero in testa est divinitas in carne. Accensa autem lucerna evertit domum, quia mox ut ejus divinitas per carnem claruit, omnis se nostra conscientia concussit. Domus namque evertitur, cum consideratione reatus sui humana conscientia perturbatur, eversa vero domo invenitur drachma, quia dum perturbatur conscientia hominis, reparatur in homine similitudo conditoris. Et cum invenerit, convocat amicas et vicina
Abbreviated transcription (Latin):
fortiter fecit. S inter hec scien¬
dum ẽ. quia sunt pleriq iusti
in quorum uita tantum ẽ gau¬
dium: ut eis quelibet pcc̃orum
penitentia p̃poni nullatenus
possit. Nam multi et nullorũ
malorum s̃ sunt conscii. et tam̃
intanti ardoris afflixione se:
exerunt: ac si poc̃is omnibus
angustentur. Cuncta etiam li¬
cita respuunt. ad despectũ mũ¬
di sublimiter accinguntur: la¬
mentis gaudent: in cunctis se¬
met ipos humiliant. Et sic̃ nõ¬
nulli pcc̃a oꝑum: sic ip̃i pcc̾a cogi¬
tationum deplorant. Hinc ergo
colligendum ẽ. quantum deo:
gaudium faciat. quando humi¬
lit̃ plangit iustus. si facit incelo
gaudium. quando hoc qd male
gessit. ꝑ penitentiam dampnat
iniustus.
Ut que mulier habens
draginas decem. si ꝑdidit
draginam unam. nonne accẽdit
lucernam. et eũtit domum et
querit diligenter donec inueni¬
at: Qui signatur ꝑ pastorem:
ipẽ et ꝑ mulierem. Ipe enim ds̃:
ip̃e et dei sapientia. Et quia ima¬

Expanded text:
fortiter fecit. Sed inter haec scienfortiter fecit. Sed inter haec sciendum est quia sunt plerique justi in quorum vita tantum est gaudium, ut eis quaelibet peccatorum poenitentia praeponi nullatenus possit. Nam multi et nullorum sibi malorum sunt conscii, et tamen in tanti ardoris afflictione se exerunt ac si peccatis omnibus angustentur, cuncta etiam licita respuunt, ad despectum mundi sublimiter accinguntur, lamentis gaudent, in cunctis semetipsos humiliant, et sicut nonnulli peccata operum, sic ipsi peccata cogitationum deplorant. Hinc ergo colligendum est quantum Deo gaudium faciat, quando humiliter plangit justus, si facit in coelo gaudium, quando hoc quod male gessit per poenitentiam damnat injustus. Aut quae mulier habens drachmas decem, si perddrachmam unam, non accendit lucernam, et evertit domum, et quaerit diligenter donec inveniat? Qui signatur per pastorem, ipse et per mulierem. Ipse enim Deus, ipse et Dei sapientia. Et quia ima
Abbreviated transcription (Latin):
gaudium erit incelo
suꝑ uno pcc̃ore penitentiam
agente: cum suꝑ nonaginta
nouem iustis qui nõ inligent
penitentia. Plus de conu̾sis
pocoribus quam de stantibus
iustis gaudium erit in celo:
quia plerumq hii qui nullis
se opp̾ssos pcc̃orum molibus sci¬
unt. stant quidem in uia iusti¬
cie. nulla illicita ꝑpetrant: sed
tamen ad celestem patriam an¬
xie non anelant. Cantoq nõ¬
sͥ in rebus licitis usum p̾bent:
quanto se ppetrasse illicita nul¬
la meminerunt. Et pletumq
pigri temanent ad exercenda
bona p̃cipua: quia ualde securi
sunt qd̾ nulla commisetint
mala grauiora. At contra nõ¬
nũq̃m hii qui se aliqua illici¬
ta egisse meminerunt. ex ip̃o
suo dolore compuncti mar¬
descunt ad amorem dei: se seq
in magnis untutib exertent.
Maius ergo de pc̃core conuerso.
quam de stante iusto gaudium
fit incelo: quia et dux mplio plꝰ
eum militem diligit. qui post
fugam reu̾sus hostem fortiter
terga p̾buit. et numꝙͣ aliquid¬

Expanded text:
erit in coelo super uno peccatore poenitentiam habente, quam super nonaginta novem justis qui non indigent poenitentia. Plus de conversis peccatoribus quam de stantibus justis gaudium erit in coelo, quia plerumque hi qui nullis se oppressos peccatorum molibus sciunt, stant quidem in via justitiae, nulla illicita perpetrant, sed tamen ad coelestem patriam anxie non anhelant, tantoque sibi in rebus licitis usum praebent, quanto se perpetrasse illicita nulla meminerunt, et plerumque pigri remanent ad exercenda bona praecipua, quia valde securi sunt, quod nulla commiserint mala graviora. At contra nonnunquam hi qui se aliqua illicita egisse meminerunt, ex ipso suo dolore compuncti inardescunt ad amorem Dei, seseque in magnis virtutibus exercent. Majus ergo de peccatore converso quam de stante justo gaudium fit in coelo, quia et dux in praelio plus eum militem diligit, qui post fugam reversus hostem fortiter terga praebuit et nunqua
Abbreviated transcription (Latin):
turam suscipiens pcc̃a nr̃a ip̃e
portauit .
Tueniens domum cõ¬
uocat amicos et uicinos.
dicens illis. Congratulami¬
ni michi: quia inueni ouem
meam que perietat. In uẽta
oue ad domum rediit quia :¬
pastor nr̃ teꝑato homine. ad
regnum celeste rediit. Ibi a¬
micos et uicinos inuenit: illos
uidelicet angłorum choros. qͥ
amici eius sunt. quia uolun¬
tatem eius continue in sua
stabilitate eo custodiunt. ui¬
cini quoq eius sunt: quia la¬
claritate uisionis illius sua
assiduitate ꝑfruuntur. Et no¬
tandum qd̾ nõ dicit congra-¬
tulamini oui inuente: s michi.
Quia uidelicet eius ẽ gaudi¬
um uita nr̃a: et cum nos adce¬
lum teducimur: sollempnita

Expanded text:
turam suscipiens peccata nostra ipse turam suscipiens peccata nostra ipse portavit. t veniens domum, convocat amicos et vicinos, dicens illis: Congratulamini mihi quia inveni ovem meam quae perierat. Inventa ove ad domum rediit, quia pastor noster, reparato homine ad regnum coeleste rediit. Ibi amicos et vicinos invenit, illos videlicet angelorum choros. Qui amici ejus sunt, quia voluntatem ejus continue in sua stabilitate custodiunt. Vicini quoque ejus sunt, quia claritate visionis illius sua assiduitate perfruuntur. Et notandum quod non dicat, Congratulamini ovi inventae, sed Mihi, quia videlicet ejus est gaudium vita nostra, et cum nos ad coelum reducimur, s
Abbreviated transcription (Latin):
recognoscetet: et tamen hec spe¬
cialiter ad ip̃m auctorem hom¬
mum ꝑtineret. Quia enim cẽ¬
tenarius numerus ꝑfectus ẽ.
ip̃e centum oues habuit: cum
angłorum substantiam et ho-¬
minum creauit. S una ouis
tunc periit: quando peccando
homo pascua uite dereliquit.
Dimisit autẽ nonaginta no¬
uem oues indeserto: quia illos
summos angłorum choros re¬
liquit in celo. Cur autẽ celũ
desertum uocatur: nisi quod:
desectum dicitur derelictum:
Tunc autẽ homo celum dese¬
ruit: cum peccauit. In deserto:
aute nonaginta nouem oues
remanserant: quando ĩtr̃am:
dominus unam ouem quere¬
bat. Quia rationalis numerꝯꝰ
creatute angłorum udelicet
et hominum. que ad uidẽdũ
dm̃ condita fuetat: ꝑ eunte ho¬
mine erat inminutꝰ. Et ut pet¬
fecta summa ouium redintegra¬
retur incelo: homo poitus que¬
rebatur int̾ra.
Tcum inuenerit illam.
imponit in humetos suos gau¬
dens. Ouem in humeris suis
imposuit: quia humanam na¬

Expanded text:
recognosceret, et tamen haec sperecognosceret, et tamen haec specialiter ad ipsum auctorem hominum pertineret. Quia enim centenarius est numerus perfectus, ipse centum oves habuit, cum Angelorum substantiam et hominum creavit: sed una ovis tunc periit: quando peccando homo pascua vitae dereliquit. Dimisit autem nonaginta novem oves in deserto, quia illos summos Angelorum choros reliquit in coelo. Cur autem coelum desertum vocatur, nisi quod desertum dicitur derelictum, tunc autem coelum homo deseruit, cum peccavit. In deserto autem nonaginta novem oves remanserant, quando in terra Dominus unam quaerebat: quia rationalis creaturae numerus angelorum videlicet et hominum, qui ad videndum Deum conditi fuerant pereunte homine erat imminutus, et ut perfectius summa ovium integraretur in coelo: homo perditus quaerebatur in terra. Et cum invenerit illam imponit in humeros suos gaudens. Ovem in humeris suis imposuit quia humanam na
Abbreviated transcription (Latin):
non solum iustus pectare per
merciam. s et pcc̃or resipiscete
ꝑ solleitiam potest. postquam
sal infatuatum foras mitti de¬
bere narratum ẽ. mox peniten¬
tum cohors uitus admissa des¬
ctibitur. qui ad audiendum di
ũbum appropinquantes: nõ
solum ad colloquendum. s etiã
ad conuescendum recepti funt.
Quod uidentes phariser: dedi¬
gnati sunt. Quia uera iustici¬
a compassionem habet. falsa
iusticia dedignationem: quã
typo suꝑbie. aliud quod zelo:
discipline. S quia egri erant.
ita ut egros se ẽẽ nescirent: qua¬
tinus quod erant agnoscent.
celestis eos medicus blandis
fomentis curat: benignum pa¬
racdignia obicit: et in eorum
corde uulneris tumorẽ p̾̃mit.
Ait namq.
uis ex uobis homo qui
habet centum oues. et si ꝑdide¬
rit unam ex illis: nonne dimi¬
ttit nonaginta nouem in deser¬
to. et uadit ad illam que pierat
donec mnueniat illam: E cce:
mira dispensatione pietatis
similitudinem u̾itas dedit.
quam et inse ip̃e homo reeog¬

Expanded text:
non solum justus peccare per inertiam, sed et peccator, resipiscere per solertiam potest, postquam sal infatuatum foras mitti debere narratum est, mox poenitentum cohors intus admissa, describitur, qui ad audiendum Dei verbum appropinquantes, non solum ad colloquendum, sed etiam ad convescendum recepti sunt, quod videntes Pharisgnati sunt, quia vera justitia compassionem habet, falsa justitia dedignationem, quamvtypo superbiae, aliud quod zelo disciplinae, sed qui aegri erant ita, ut aegros se esse nescirent: quatenus quod erant agnoscerent coelestis eos medicus blandis fomentis curat, benignum paradigma objicit, et in eorum corde vulneris tumorem premit. Ait namque: uis ex vobis homo, qui habet centum oves, et si perdiderit unam ex illis, nonne dimittit nonaginta novem in deserto, et vadit ad illam quae perierat donec inveniat illam? Ecce mira dispensatione pietatis similitudinem Veritas dedit, quam et in se ipse homo