comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nee subdit̾ iusticie ẽ ⁊ ido ĩmortalis
ͥ om̃ino uisticia. nec ĩ illa beatitudi¬
ne ẽe desmnet s tal ac tãta erit ut per¬
tissis ⁊ alie tres u̾ͥtutes. pdentia sñ ul¬
lo ꝑicło iã ertoris. fortitudo sĩ moles¬
pugnat̾one libidinũ erũt in illa fe¬
licitate. ut prudẽtie ibi sit nlłin boñ
do p̃pon̾e uł equare. fortitudis ei fir¬
missime cohere. Teꝑantie ulło deffcli
noyio delectari. Qd̾ u̾o nẽ agit iusti¬
da ĩ subue̾iendo miẜis. Qd̾ prudẽtia

Expanded text:
 justitiae est, immortalis est omnino justitia, nec in illa beatitudine desinet, sed talis et tanta erit, ut pertassis et aliae tres virtutes; prudentia sine ullo jam periculo erroris; fortitudo sine molespugnatione libidinum, erunt in illa felicitate. Ut prudentiae sit nullum bonum Deo praeponere vel aequare; fortitudinis, ei firmissime cohaerere; temperantiae, nullo defectu noxio delectari. Nunc autem quod agit justitia in subveniendo miseris, quod pru
Abbreviated transcription (Latin):
ter ⁊amplectit᷑ facit oia quatinꝰ ad prio¬
it̾ ireuocet stitũ. qd̾q est adhuc p̾stanciꝰ
⁊ emirẽtiꝰ ⁊ si nõ potait quis explere om̃ez
tendit. Ind̾ ãt mirabile ẽ qd̾ angło feri
rendo sese pro plebis errore poc̃a dilu¬
erit. Hiis aliisꝙ płib testimoniiseui¬

Expanded text:
facit omnia quatenus ad priorem revocet statum. Quodque est adhuc praestantius et eminentius, etiamsi non potuerit quis explere omnem tendit. Illud autem mirabile est, quod angelo ferierendo se pro plebis errore, peccata diluerit. His aliisque testimoniis
Abbreviated transcription (Latin):
is ⁊ leprosi ut qnͣtũcũq polluti in¬
qͥ uare nõ possit. Sol qͦ radios sñ sui
pollutõne efundit suꝑ loca ⁊ corꝑa
nõ solũ mũda s ⁊ ĩmũda ac sordib
fetencia. quoꝵ ꝯtactu hoĩes ⁊ q̃dam
alie res ĩficiunt᷑. Sol u̾o radii ĩpollu¬
ti ⁊ ĩ contaminati ea otĩgentes exi̾
tunt. Non est gͥ mirand si eẽntia di¬
replet loca ⁊ in o̾ĩb creaturis ee̾ntĩa¬
lr̃ in est nec tñ cuiꝰꝙͣ iei sordib cõta¬
nat᷑a boni. Cũ in deo inꝙͥ u̾nt oĩa¬

Expanded text:
oris etiam leprosi, vel quantumcunque polluti inquinari non possit. Sol quoque radios sine sui pollutione effundit super loca et corpora non solum munda, sed etiam immunda ac sordibus fetida, quorum contactu homines, et quaedam aliae res inficiuntur; solis vero radii impolluti et incontamintunt. Non est ergo mirandum si essentia direplet loca, et omnibus creaturis essentialiter inest, nec tamen cujusquam rei sordibus contaNatura boni: Cum in Deo, in
Abbreviated transcription (Latin):
da iuisibilib imũdis ꝯtingi possun
⁊ non inqͥnari qnͣto mag̾ luisibst.
ĩ cõmurabił u̾itas. postremo respõ¬
deant qͥd pociꝰ de deo respõdend en sti
ẽ alicubi ꝙ nõ ubiꝙ gͦ locał est. Es

Expanded text:
a visibilibus immundis contingi possunt, et non inquinari, quanto magis invisibilis et incommutabilis veritas. Postremo respondeant quid potius de Deo respondendum existod alicubi
Abbreviated transcription (Latin):
d̾it. Nã si illd̾ dic̾et. sibi ip̃i ut ait¬
aug̃. p̾uidicaret qͥ cupiebat uẽire ad
ses ut supplerz que illoꝵ fidei deetãt
s qui supplet qd minꝰ erat addit ni
qd̾ merat tollit. qui at̾ pret̾gred̃ fidi
regłam nõ accedit in ina s recedit

Expanded text:
is. Nam si illud diceret, sibi ipsi praejudicaret, qui cupiebat venire ad hessalonicenses, ut suppleret quae illorum fidei deerant. Sed qui supplet, quod minus erat addit; non quod inerat, tollit. Qui autem praetergreditur fidei regulam, non accedit in via, sed recedit
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ dñr tũc inciꝑe diligi adeo. Nõ qd̾ de¬
us noua dilcõne quẽꝙͣ possit dilige.
ĩmo sẽpit̾na dilcone dilexit ante mu̾¬
di ꝯstitutõnẽ quosc̾i diligit. s tũc di¬
cũt᷑ incipe diligi ab eo cũ er̾ne dilc̃o¬

Expanded text:
tur tunc incipere diligi a Deo; non quod Deus nova dilectione quemquam possit diligere, imo sempiterna dilectione dilexit ante mundi constitutionem quoscumque diligit. Sed tunc dicuntur incipere diligi ab eo, cum aeternae D
Abbreviated transcription (Latin):
fcã puiũt᷑ ut furta cẽdesq aut dẽa ut ꝯui¬
cia ⁊ ĩficeles aduocatõnes. aũ scͥpta ut fal
si ⁊ famosi libelli. aũ ꝯ silia. ut ouirato¬
sita ꝯsid̾anda sũt .uii. modis. Causa . ꝑͭ.
loco. tpre. qͣłtate. qnͣtitate. euẽtu. Causa

Expanded text:
facta puniuntur, ut furta cedesque, aut dicta, ut convitia et infide advocationis, aut scripta, ut falsa charta et famosi libelli, aut consilia, ut coniuratioconsideranda sunt VII modis: causa, persona, loco, tempore, qualitate, quantitate, eventu. Causa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ filias suas uolũ ꝓstitt̾ie ut uiros hos¬
pites lib̾ar. It̾ ꝑ furorẽ. It̾ ꝑ eb̾etatẽ. ⁊ hoc
intelligas si ex toto sũt alienate mẽtis
ita qd̾ ĩ nlło sũt ꝯpotes sui ⁊ nicħ intelligt̃
ałr excusatẽt᷑ nõ a toto s atãto. pretea qͥ

Expanded text:
quod filias suas voluit prostituere, ut viros hospites liberaret. Item per furorem; item per ebrietatem et hoc intelligas si ex toto sunt alienate mentis, ita quod in nullo sunt compotes sui et nihil intelligunt; alias excusarentur non a toto, sed a tanto. T
Abbreviated transcription (Latin):
e̾ piũ̾a ĩponẽda s leuior ꝙͣ si sani tale qͥd
comi sissẽt. ħ at fit ad cautelã ⁊ ne dicipli¬
na ecc̃e deẜap᷑. It excusat aculpa ⁊ apena
coact̾o a toto si fu̾it absoluta atato si fu¬
it oditional. It̃ excusat decept̾o si forte aͥs
deceptꝰ ꝑ fraude uł dolũ alt̾iꝰ ul ꝑ errorẽ

Expanded text:
entia imponenda, sed levior quam si sani tale quid commississent. Hoc autem fit ad cautelam et ne disciplina ecclesie deseratur. Item excusat a culpa et a pena coactio, a toto, si fuerit absoluta, a tanto, si fuerit conditionalis. Item excusat deceptio: si forte aliquis deceptus per fraudem vel dolum alterius vel per errorem
Abbreviated transcription (Latin):
su̾ariũ p̾paratio in sac̾rio. Ip̃e cereum
potas. Ipẽ .s. iuteolũ cũ uino ⁊ aqͣ sug¬
gisti ꝓ eucanstia subdiaconis p̃parat
hii cũ ordinãt᷑ cũ eaocti fu̾int ab ep̃o q̃¬
st̃ in officio suo ag̾e debeant ab arcͥdi¬
acono accipiũt candelabrũ cũ ceroot
urcolũ uacuũ ¶ Hoc officiũ se ħe¬

Expanded text:
arium in sacrario. Ipse cereum portat, ipse urceolum cum vino et aqua suggesta, pro Eucharistia, subdiaconis praeparat. Hi cum ordinantur, cum edocti fuerint ab episcopo qualiter in officio suo agere debeant, ab archidiacono accipiunt candelabrum cum cereo, et urceolum vacuum. Hoc officium
Abbreviated transcription (Latin):
iniqͥtas sua ut nlłãtenꝰ ab eis possis
uł diligi uł desid̾ari iusticia. uolũtas
eĩ eo tal erĩt ut habeat sẽꝑ in se ma¬
lignitatis sue suppliciũ. nũꝙͣ cñ reci¬
ꝑe possit bonitatis affcm. Quia sicud
illi qui cũ xp̃o regnabũt ullas ĩ se ma¬
le uolu̾tatis reliqͥas habebũt. ita illi
qui erũt ĩ supplicio ignis et̾ni cũ dia¬
bolo ⁊ eiꝰ angłi deputati sic̃ ulłam habe¬

Expanded text:
iniquitas sua, ut nullatenus ab eis possit vel diligi, vel desiderari justitia. Voluntas enim eorum talis erit, ut habeat semper in se malignitatis suae supplicium, nunquam tamen recipere possit bonitatis affectum. Quia sicut illi, qui cum Christo regnabunt, nullas in se malae voluntatis reliquias habebunt, ita illi qui erunt supplicio ignis aeterni cum diabolo et angelis ejus deputati, sicut nullam ulte
Abbreviated transcription (Latin):
sortibꝰ diaboli cumulabit ip̃a maligͥ¬
tas penã qñ ext̾iorib depucati tene¬
inferno sic pniam gesturos ut ꝑ eã
pͣuã uolũtatẽ nõ desant ⁊ illa malig¬
na uolũtas erit eis ad cumulũ pene
nisi ĩ hac uira
Quare dicũtur tenebre

Expanded text:
sortibus diaboli cumulabit ipsa malignitas poenam, quando exterioribus deputati teneinferno poenitentiam sic gesturos, ut per eam pravam voluntatem non deserant; et illa maligna voluntas erit eis ad cumulum poenae, nisi in hac vita. 2. Quare dicuntur tenebr
Abbreviated transcription (Latin):
hãc ymaginẽ ab eadẽ simili
trinitate fcam ita ei ꝯparet tudo
ut om̃o existimet similẽ s pociꝰ un
qualicũq ista silitudie magna d ds¬
similituoinẽ disc̾nat
Prima dissim

Expanded text:
hanc imaginem ab eadem Trinitate factam ita ei comparet, ut omnino existimet similem, sed potius in qualicumque ista similitudine magnam quoque dissimilitudinem cernat. 16. Prima dissim
Abbreviated transcription (Latin):
eint ante ire. Caueat ⁊ aute oia aduoca¬
tus ne petat emolum̃tã sũ salariũ cũ
gͣui dãpno litigatõnis. Itẽ ex qͦ causa est
incepta nlłin faciat pactũ cũ litigatore ꝙ̃
ꝑicłi ħ ⁊̃ intrepide teneas qd̾ adhibitis cͥc̾¬

Expanded text:
et taxari. Caveat etiam ante omnia advocatus, ne petat emolumentum sive salarium cum gravi damno litigatoris. Item ex quo causa est incepta, nullum faciat pactum cum litigatore, quem etiam intrepide teneas, quod adhibitis circu
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ simł eodẽq tp̃re poc̃a fec̾it ⁊ iusta oꝑa
s diu̾sis tp̃ribꝰ uttaq egisse. Ni si eĩ bonꝰ
foret qñ bona fecit nõ seminasse ĩt̾ra dice̾
tia mala mortificarãt. peĩtencia de ilł mͣ¬
lis habita iuificat᷑ ⁊ remun̾ant᷑. uñ¬

Expanded text:
eodemque tempore peccata fecerit et justa opera; sed diversis temporibus utraque fecisse. Nisi enim bonus foret quando bona fecit, non seminasse diceretur in tia mala mortificaverunt, poenitentia de illis malis habita vivificantur et remunerantur. Un
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c ⁊ uĩłm pacis quo eccłã ꝯuectit᷑ in a¬
liquo scismate ꝯstitutꝰ ne xp̃m neget
patit᷑ tribulatones famẽ ꝑsecutonẽ uł flã¬
mas uł bestias uł ip̃am cruce̾ tũnore geb¬
enne: nlło mͦ ista culpãda sũt ĩmo ⁊ hic lau¬

Expanded text:
vinculum pacis quo Ecclesia connectitur, in aliquo schismate constitutus, ne Christum neget patitur tribulationes, famem, persecutionem, vel flammas, vel bestias, vel ipsam crucem, timore gehennae, nullo m
Abbreviated transcription (Latin):
factõ p̾cedẽs uiuificat᷑ que fu̾at mortus¬
a. sic̃ bap̃s illi qui ficte accedit tõ pri
dir ẽi augͥ. pm̃ est crede ⁊ nt̃a fides b pos¬
tulat ut cũ gr̃a xͥ ĩ hoĩe destrux̾it mala
pora ⁊ remun̾et bona. ⁊ cũ destruit ꝙ su¬
ũ nõ inueĩt diligit boñ qd̾ in peccãte

Expanded text:
factio praecedens vivificatur, quae fuerat mortua; sicut Baptismus illi qui ficte accedit tunc pri Pium est credere, et nostra fides hoc postulat, ut, cum gracia Cristi in homine destruxit mala priora, eciam remuneret bona, et cum destruit, quod suum non invenit, diligit bonum, quod in peccante
Abbreviated transcription (Latin):
simplt flamines. alios atehiflami¬
nes. alios ꝓthoflamies appellãt. Sa¬
c̾dotes eĩ gentilisi flamines uocabã¬
t̾ qui habebãt in capite pilleũ. in
Nudis eĩ capitibꝰ inced̾e nephas ẽei
uiĩ ⁊ a filo quo utebãt᷑ flamie̾s dã
sũt qͣi flamines. s festis diebꝰ filo de¬
posito pilleũ ĩponebãt ꝓ sac̾docii e¬

Expanded text:
hiflamines, alios protoflamines appellabant. Sacerdotes enim gentilium flamines dicebantur, qui habebant in capite pileum, in tus eos capitibus incedere nefas erat. Unde a filo, quo utebantur, flamines dicti sunt, quasi filamines. Verum festis diebus filo deposito pilleum inponebant pro sacerdotii e
Abbreviated transcription (Latin):
iu sciens qd̾ ẜuus eẽt habeat eũ qr õs
unũ patrẽ habemꝰ in ceł. una lexerit
uiro ⁊ femine. cũ dẽ sciens illũ ẜuũ dat᷑ in¬
telligi qd̾ si nescieric illũ ẜuũ e̾e nõ eogit᷑
man̾e cũ ip̃o. Si eĩ conditionis dolũ patit᷑
nͦ cogit ad here ei cuiꝰ fiaude decepta est. Si
ãt scierit uir ꝯditonẽ mulieris uł eꝯͦ nõ ua¬

Expanded text:
s unum Patrem habemus in coelis, una lex erit viro et feminae. Cum dicitur sciens illum servum, datur intelligi quod si nescierit illum servum esse, non cogitur manere cum ipso. Si enim conditionis dolum patitur, non cogitur adhaerere ei cujus fraude decepta est. Si autem scierit vir conditionem mulieris, vel e
Abbreviated transcription (Latin):
ludicre ⁊ mimice ⁊ ioclatic̾ agͥet᷑ utẽ
approbãdꝰ ee̾t bap̃s qui sic daret᷑ diui
nũ iudiciũ ꝑ alicuiꝰ reuelat̾onis nu¬
racłm or̃one ĩplorãdũ cẽ cẽ serẽ. ui¬
det᷑ tñ sapiẽtib nõ fuisse bap̃a ut c̃
in hoc ⁊ in aliis sacͣmẽtis sic̃ forma
ẽ ẜuanda. ita ⁊ intẽcio illd̾ celebrã¬
di ẽ habenda. Ilid ⁊ nõ te mouert

Expanded text:
ludicre, mimice, joculatorie agitur, utrum approbandus esset baptismus qui sic daretur, divielationis miraculum oratione implorandum esse censerem. Videtur tamen sapientibus non fuisse baptisma, ut cum in hoc et in aliis sacramentis sicut forma est servanda, ita et intentio illud celebradi
Abbreviated transcription (Latin):
di maia. simł aũ patiendi ⁊ moriẽ¬
di in carne. un hãc ncc̾itatẽ nõ habu¬
it es nocitare sue ꝯditonis qr a poc̃o im¬
munis s ex soia uolũtate a ccepit de no¬
na infirmitate ponẽs tab̃naclin suũ

Expanded text:
 patiendi et moriendi in carne. Verum hanc necessitatem non habuit ex necessitate suae conditionis, quia a peccato immunis, sed ex sola voluntate accipit, de nostra infirmitate ponens tabernaculum suum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑis uicia a quib oĩno ĩmunis exticit
Quos eĩ deffe̾s habuit uł adostẽsionẽ
u̾e huanitatis ut timorẽ ⁊ tͥsticiã. ut
ad ĩpletõnẽ oꝑis ad qd̾ uen̾at ut passi¬
bilitatẽ ⁊ mortalitatẽ. uł ab ĩmorrali¬
tatis desꝑat̾one spẽ nramerigendam
ut mortẽ. suscepit. hos at deffcu̾s ñ
ꝯditonis sue nc̃citate s miẜatonis¬
sue uolũtate suscepit. reros qͥdẽ ha¬
buit deffeu̾s sic̃ ⁊ nos s nõ eadẽ ca.

Expanded text:
is vitia, a quibus omnino immunis extitit. Quos enim defectus habuit, vel ad ostensionem verae humanitatis, ut timorem et tristitiam; vel ad impletionem operis ad quod venerat, ut passibilitatem et mortalitatem; vel ab immortalitatis desperatione spem nostram erigendam, ut mortem, suscepit. Hos autem defectus non conditionis suae necessitate, sed miserationis voluntate suscepit. Veros quidem habuit def
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑alt̃ habuiss nũꝙͥ eent in eo deffeus
⁊ pene. Si deffes ul pena indita ei fu¬
isses ante poc̾m inuiste cũ eo agi uide¬
r᷑ si ante culpa sentirz penã. Ob hoc
fuit hoĩ ante pec̾ni nõdũ gram adep¬
to deffe̾s siue pena nõ posse ꝓ fic̾e.s

Expanded text:
ent in eo defectus et poenae? Si defectus, vel poena ei indita fuisset ante peccatum, injuste cum eo agi videretur, si ante culpam sentiret poenam. Ob hoc fuit homini ante peccatum nondum gratiam adepto defectus sive poena, non posse proficere. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾iam posse ꝯseqͥ. Si habu̾is poõaitu¬
a ĩmẽte otinue nũꝙͣ malsi adu̾sus
dicito ut deleas illa. S si cõfu̾deris
alicui dic̃e dicito ea cotidie ĩ aĩa tua
nõ dico ut ꝯfitearis ea ꝯẜuo tuo ut
ea p̾sto erat. cũ ad mit̾es ea cognou̾¬
care nõ erubiisti. ⁊ ꝯsit̾i etubescisͦ
dicito ĩ hac uita ut ĩ alia reqẽ habe¬
as. dicito ĩgemiscẽs ⁊ lacͥmãs. In co¬
dice scͥpta sũt pcc̃a tua.Spõgia por̃orũ¬
manã noticiã latẽt. ni ab ip̃is ofessa.
nͨ ab aliis publicata. si ea ofit̾i uł em̃¬
dare nolu̾int. dm̃ quẽ habẽt testẽ
ip̃i iudices fiat ⁊ ueluti sue iniquicris
ultores. hͥ ĩ se uolũtatiã penã seuerissi̾e
aĩadilsionis ex̾ceãt. tp̃ralibꝰ penis mu
dm̃ placcabũt illi qui aut ꝓp̾rs ofes¬
sionibꝰ crimẽ ꝓdũt. aut nesciẽtibus
bãt nõ animo s officio seꝑati uitã
suã qiͣ mortuã plãgũe. Certi qd̾ re¬

Expanded text:
diam posse consequi. Si habueris peccata tua in mente continue, nunquam malum adversus ua quotidie dicito, ut deleas illa. Sed si confunderis alicui dicere, dicito ea quotidie in animo tuo; non dico ut confitearis ea conservo tuo, ut ea, praesto erat; cum admitteres ea, cognovecare non erubuisti, et confiteri erubescis? Dicito in hac vita, ut in illo requiem habeas. Dicito ingemiscens et lacrymans. In codice scripta sunt peccata tua: spongia peccatorumana notitia latent, nec ab ipsis confessa, nec ab aliis publicata, si ea confiteri vel emendare noluerint, Deum, quem habent testem, ibi judices fiant, et veluti suae iniquitatis ultores, hic in se voluntariam poenam severissimae animadversionis exerceant, temporalibus poenis mutDeum placabunt illi, qui aut propriis confessionibus crimen produnt, aut nescientibus bant, non animo, sed officio separati, vitam suam quasi mortuam plangunt; certi quod re
Abbreviated transcription (Latin):
scitos eẽ. nõ p̃paratos: penã ãt̃ ẽẽ p̾para¬
taini p̾parauit eĩ deue ut ait aug̾ ulr
de bono ꝑ seu̾ancie. In p̾scĩa sua quib
uoluit bona sua. ⁊ qͥbusc̃q donat ꝓcul
dubio se donatm c̃e p̃sciuit preꝑauit
eĩ deus ut ait fulgenciꝰ mał igͦnẽ et̾nũ
ill uriq qͦs iuiste p̾parauit ad luendas
supplicia. nõ tñ p̾parauit ad facienda pr̃ca
Preparauit el deus ꝙ dĩua eqͥtas redeer

Expanded text:
aratos, poenam autem esse praeparatam. Praeparavit enim Deus, ut ait Aug., in lib. de Bono perseverantiae, in praescientia sua, quibus voluit bona sua, et quibuscumque donat, procul dubio se donaturum esse praescivit. Praeparavit etiam Deus, ut ait Fulgentius, malis ignem aeternum; illis utique, quos juste praeparavit ad luenda supplicia, nec tamen praeparavit ad facienda peccata. Praeparavit enim Deus quod divina aequitas redder
Abbreviated transcription (Latin):
uł huane. aliq̾n initatẽ ꝑsone. ali¬
qñ notat habitũ. aliqñ cam̾. cuꝰ dis¬
tinctonis r̾one̾ diligẽt̾ lotor aiaduer¬
tat atq insinu memorie recõdat ne
rerit.

Expanded text:
l humanae; aliquando unitatem personae, aliquando notat habitum, aliquando causam. Cujus distinctionis rationem diligenter lector animadvertat, atque in sinu memoriae recondat, ne rerit.
Abbreviated transcription (Latin):
utrũq licet. heresis uitũq nõ habet.
uis eĩ hoc solis ꝑmissũ est sac̃dotibus
Recte gͥ ecc̃a hõc uẽdicat que ueros h¬
abet sac̃dotes. Resis uẽdicare nõ pocest
que ueros sa c̾dotes nõ habet

Expanded text:
siae licet, haeresis autem utrumque non habet. Jus enim hoc solis promissum est sacerdotibus. Recte ergo Ecclesia hoc vindicat, quae veros habet sacerdotes, haeresis vindicare non potest, quae veros sacerdotes non habet
Abbreviated transcription (Latin):
ata młiere̾ mox trasgressio fc̾a ⁊
eiecti sũt de paradiso. uł qr d̾s nõdũ
Deus uͦ nõ iusserat qr casũ eoꝵ p̾sci¬
ebat de qͥbꝰ ly ꝓpagãdꝰ erat. Ecce ex¬
de t̾¬
mino illiꝰ ĩfrtioris uite utr̾ natis fi¬

Expanded text:
ata muliere, mox transgressio facta est, et ejecti sunt de paradiso. Vel quia nondum Deus vero jusserat, quia casum eorum praesciebat, de quibus homo propagandus erat. Ecce exDe termino illius inferioris vitae; utrum, natis fi
Abbreviated transcription (Latin):
lauĩtis nõ inuisibil gr̾a dei int̾ius oꝑã¬
tis. S tũ ⁊ illa iohis oꝑato̾ a deo erat ⁊
homo. Si u̾o queri an sacram̃tũ fu̾it
poc̾ satis coedi ex eo sensu quo legaka sig¬
na dũr sacͣmẽta. Signabat ei babtismi

Expanded text:
lavantis, non invisibilis gratia Dei interius operantis. Sed tamen et illa Joannis operatio a Deo erat, et homo. Si vero quaeritur an sacramentum fuerit, satis potest concedi, ex eo sensu quo legalia signa dicuntur sacramenta. Significabat enim baptismus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗd huanaͣ ꝑ sona p̾dicet᷑ cassyodorꝰ osten¬
de uidetꝰ dicens fẽs est ut ita dix̃inm
umanatus deus. qui ⁊ in assũptone
carnis. d̾s ce̾ nõ destitit. Qd̃ tñ uarie
accipi potest ut dicat᷑ d̾s frs humanatus

Expanded text:
 humanata praedicetur, Cassiodorus ostendere videtur dicens: Factus est, ut ita dixerim, humanatus Deus, qui etiam in assumptione carnis Deus esse non destitit. Quod tamen varie accipi potest, ut dicatur Deus factus humanatus,
Abbreviated transcription (Latin):
tructus ẽ adu̾saria uirtus pellat. Ex¬
ecismꝰ de greco in latiñ dẽ adiurat᷑o
cathcisinus instructo. Catħzisare
ẽ instru̾e ut de cĩbolo ac rudimẽtis
fidei. Exorcisare ÷ aduirare ut exiab
eo sp̃e ĩmũde. Sĩbolũ eĩ dr᷑ signũ¬
uł collat̾o uł collato̾. Sigñ qr eo fide¬
les ab ĩfidelib disc̾m̃tur. Collacio
qr ibi tociꝰ fidei sufficientia integri
tis collata ẽ. Carhcismꝰ ⁊ exorcismꝰ

Expanded text:
. Exorcismus de Graeco dicitur in Latinum adjuratio; catechismus, instructio: catechizare est instruere, ut de Symbolo ac rudimentis fidei. Exorcizare est adjurare, ut: Exi ab eo, spiritus immunde. Symbolum est signum vel collatio. Signum, quia eo fideles ab infidelibus discernuntur; collatio, quia ibi totius fidei sufficientia et integritas est collata. Catechis
Abbreviated transcription (Latin):
s tñ tͥnitas. Ecce habes qͣłr u̾ba ylarii
p̾missa accipienda sũt. l tãte sint
ꝓfũditatis ut ⁊ adhibita ex põne uix
aliqͣtenꝰ ea intellig̾e ualeat humanus
seusꝰ Est ⁊ ip̃a eoꝵ explanato quã ħͥ

Expanded text:
 Trinitas. Ecce habes qualiter verba Hilarii praemissa accipienda sunt, licet tantae sint profunditatis, ut etiam adhibita expositione vix aliquatenus ea intelligere valeat humanus sensus; cum et ipsa eorum explanatio, quam hic
Abbreviated transcription (Latin):
 mẽbra ĩ opꝰ mouẽdi uł aboꝑe cohibẽ¬
di male actõni cedat. n sane cũ sola
cogitatõne mẽs oblectar᷑ illicitis: non
qͥde descͥ̾nẽs eẽ facienda. tenãs tñ ⁊ uoluẽs
libẽter. q̃ statĩ ut attigͥunt aim̃ respui

Expanded text:
opus movendi, vel ab opere cohibendi, malae actioni cedat. §. Nec sane cum sola cogitatione mens oblectatur illicitis, non quidem decernens esse facienda, tenens tamen et volens libenter quae statim ut attigerunt animum respui
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ filiꝰ s ur ext̾iorib uisis corda corai¬
hoĩnũ cõmota atp̃rali manifestatõ¬
ne uenientis ad occultã et̾nitatẽ tẽ
bis aꝑit aug̾ illu modũ missionis
in sui nara nõ uideat᷑. ꝙ nͨ in ilł cre

Expanded text:
et Filius; sed ut exterioribus visis corda hominum commota a temporali manifestatione venientis, ad occultam aeternitatem semper rbis aperit Aug. illum modum missionis, in sui natura non videatur: qui nec in illis cre
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt par gaudin.ut ⁊ par eĩt cognitio.
s qr hoc nõerit nõ faciet paritas gui¬
diĩ paritatẽ beatitudĩs. pot̾ ⁊̃ sic accipi
par gaudiũ ut nõ iefet̾ar᷑ paritas ad
intecionẽ affconis gaudẽtiũ s adues¬

Expanded text:
esset par gaudium, ut etiam par esset cognitio: sed quia hoc non erit, non faciet paritas gaudii paritatem beatitudinis. Potest etiam sic accipi par gaudium, ut non referatur paritas ad intensionem affectionis gaudentium, sed ad un
Abbreviated transcription (Latin):
ħ̾t in se pat̾nitatẽ. ⁊ filiatõnẽ. ip̃a ge¬
n̾at ⁊ gen̾at᷑. qd̾ dicentes ĩ sabellia¬
nã ħesim ꝑ tͣhunt̾ extendẽtes prẽm
infiliũ cũ ip̃m sibi filiũ ip̃m ꝓponãt
⁊ prẽm. si u̾o negau̾int in una dei
e̾entia patͥnitatẽ ẽẽ.⁊ filiatõnẽ quõ¬

Expanded text:
 filiationem, ipsa generat et generatur: quod dicentes, in Sabellianam haeresim pertrahuntur, extendentes Patrem in Filium, cum ipsum sibi Filium proponant et Patrem. Si vero negaverint in una Dei essentia paternitatem esse et filiationem, quo
Abbreviated transcription (Latin):
suau̾it fẽs adultus teneb ip̃e uł spõ¬
sor: sane dici pot̾ ibi spõderi ꝓ paruu¬
Io qd̾ ad maiorẽ eratẽ si uen̾it ⁊ pom¬
pis diaboli renũciabit ⁊ sanã fidẽ te¬
nebit cuiꝰ tũc sacͣmẽtũ recipit. Hac
ãc spõsione ꝑuulꝰ ꝓ quo fit tenebit᷑
nõ spõsor si tñ ut cauto̾ impleat᷑ qͣn¬
tͥo diligens cͥca eũ ꝓ quo respõdit
sollicitudo. De hoc aug̾. Certissimã
emisisti cautõnẽ qua renũciare põ¬
pis diaboli spopõdisti.
De eathecis

Expanded text:
tus, tenebitur ipse, vel sponsor? Sane etiam dici potest ibi sponderi pro parvulo, qui ad majorem aetatem, si venerit, et pompis diaboli renuntiabit, et sanam fidem tenebit, cujus tunc sacramentum recipit. Hac autem sponsione parvulus pro quo fit, tenebitur, non sponsor, si tamen ut cautio impleatur, quant diligens circa eum pro quo spondit sollicitudo. De hoc Aug.: Certissimam emisistis cautionem, qua renuntiare pompis diaboli spopondistis. 8. De catechis
Abbreviated transcription (Latin):
extͣ dm̃ nͥ esse ĩ sũma cecitate. Siqͥdẽ¬
deus habitat lucẽ in accessibilem. Hee
ãt tenebre hͥ iã incipiũt in peccãte cũ
ab int̾iori dei luce secluds s nõ pẽitus
dũ in hac uita ẽ. ¶ Ecoe quare ibi pec¬
cator dr̃ pati ext̾iores tenebras ⁊ nõ hic

Expanded text:
extra Deum, nisi esse in summa caecitate, siquidem habitat Deus lucem inaccessibilem? Hae autem tenebrae hic jam incipiunt in peccante, cum ab interiori Dei luce secluditur, sed non penitus dum in hac vita est. Ecce quare ibi peccator dicitur pati exteriores tenebras, et non hic,
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ ⁊ int̾iorũ ⁊ ext̾ioꝵ doloribus adeo
efficient᷑ ⁊ turbabũt᷑. ut ab ilł ad co¬
gitandũ ad de deo uix ⁊ raro uł nũ¬
ꝙͣ mẽtẽ reuocẽt: ut qui nimio pode
tit̾ uis doloris s inhac uita rlłs
adeo malꝰ est ut penitꝰ secludat᷑ acogi¬
tatõne dei. ꝙ nͦ ꝑdit appetitũ beatitudi

Expanded text:
adeo afficientur et turbabuntur, ut ab illis ad cogitandum aliquid de Deo vix, vel raro, vel nunquam mentem revocent. Ut qui nimio premutitur vis doloris. Sed in hac vita nullus adeo malus est, ut penitus secludatur a cogitation
Abbreviated transcription (Latin):
mi uolũt potestas dimitẽdi pcc̃a in bap¬
tisio. S potestas dinuttẽdi pcc̾a que¬
ẽ in deo est deus. Ideo alii oñt hac̃ potes¬
tatẽ nõ potuisse dare alicui ẜuoꝵ quia
nlłi potuit dare ur ee̾t qd̾ ip̃e ẽ uł ut
hab̾et eb̾ntiã quã ip̃e habet cui hoc ẽ
ẽe qd̃ posse. Dicũt ⁊ si hãc potẽtiã a¬
licui dare potuit. potuit ei dare creare
creat᷑as qr nõ est ħ maioris potẽrie ꝙͣ¬
illd̾. ad qd̾ dici pot̃ qd̾ potuit ilł tinie pot̾
ip̃e potens ẽ s potẽciã creatam qua ẜuus
fac̾ deo actore qui cũ eo ⁊ ĩ eo oꝑar᷑ illd̾ ꝙ¬
ꝑ auctorẽ s mi̾strũ cũ quo ⁊ ĩquo oꝑar¬
t᷑. sic̃ in bonis oꝑib nr̃is ip̃e oꝑat ⁊ po¬

Expanded text:
mi volunt, potestas dimittendi peccata in Baptismo: sed potestas dimittendi peccata quae in Deo est, Deus est. Ideo alii dicunt hanc potestatem non potuisse dare alicui servorum, quia nulli potuit dare ut esset quod ipse est, vel ut haberet essentiam quam ipse habet, cui hoc est esse quod posse. Dicunt enim: Si hanc potentiam alicui dare potuit, potuit ei dare creaturas creare, quia non est hoc majoris potentiaillud. Ad quod dici potest quia potuit eis dareipse potens est, sed potentiam creatam qua servus facit Deo auctore, qui cum eo operatur illud eam auctorem, sed ministrum cum quo et in quo operaretur, sicut in bonis operibus nostris ipse o
Abbreviated transcription (Latin):
tũ aug̾ insinuat. Michi inqͥt uidetur
om̃e mẽdaciũ ee̾ pcc̃m. s mltũ intͥest
quo aĩo ⁊ de qͥb reb qͥsq mẽtiat᷑. Non
añ sic peccat qui ꝯsulẽdi ut qͥ nocẽdi uo¬
iuntate mẽtie᷑. nec tm̃ noc qui uiato¬
ñ mẽtiendo in diu̾so un̾e mutit qnͣ¬
t̾ qui uiã uite mẽdacio deprauat. p̾or¬
ro om̃e mẽdaciũ ideo dicẽdũ est pcc̃m¬

Expanded text:
videtur omne mendacium esse peccatum: sed multum interest quo animo et de quibus rebus quisque mentiatur. Non enim sic peccat qui consulendi, ut qui nocendi voluntate mentitur; nec tantum nocet qui viatorem mentiendo in diverso itinere mittit, quantum qui viam vitae mentiendo depravat. Porro omne mendacium ideo dicendum est
Abbreviated transcription (Latin):
c̃q uͦ rogat hoĩem ĩ quẽ peccauit si pec¬
cato suo mouet᷑ ut roget nõ est adhuc de¬
puta dꝰ inimieꝰ ut eũ dilig̾e sit difficile
sic̃ erat qñ inimicicias eẋcebat. Quis¬
qͥs u̾o rogiti ⁊ penitẽti non dimutit nõ
estim adno sua poc̾a dimitti qr m̃ci¬
ri u̾itas nõ pot̾. Que ẽ docuiss orõnẽ

Expanded text:
vero rogat hominem in quem peccavit, si peccato suo movetur ut roget, non est adhuc deputandus inimicus, ut eum diligere sit difficile, sicut erat quando inimicitias exercebat. Quisquis vero roganti et poenitenti non dimittit, non existimet a Domino sua peccata dimitti, quia mentiri Veritas non pot
Abbreviated transcription (Latin):
gor in ulło eoꝵ sit iudicandꝰ que ĩ aliõ
iudicare est ꝓnitꝰ. Iudicãs enĩ alium
qui est iudicandꝰ ꝯdẽpnat se ip̃m . Co¬
noicat gͥ se ⁊ purget s̃ se qd̾ alios ui¬
det sibi offerre. caueat ut a se ꝓiet̾it
quicꝙͥ ĩ aliquo tũpnosũ reꝑit. ani̾ad¬
u̾tat qd qui sine pcc̃o est primꝰ in il

Expanded text:
guor, in nullo eorum sit judicandus, quae in alio judicare est promptus. Judicans enim alium, qui est judicandus, condemnat seipsum. Cognoscat ergo se, et purget in se quod alios videt sibi offerre; caveat ut a se projecerit quicquid in alio damnosum reperit. Animadvertat quod qui sine peccato est, primus i
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Cclũ mͥ sedes ÷ t̾ra ãt scabellum
pedũ meoꝵ. qr in elẽtis qui sũt celũ
habitat deus ⁊ regnat qui eiꝰ uolun¬
cati deuoti optẽꝑant. Malos ãt̃ quis
t̾ra iudicii districrone calcat: ui a

Expanded text:
ait: Coelum mihi sedes est, terra autem scabellum pedum meorum, quia in electis qui sunt coelum, habitat Deus et regnat, qui ejus voluntati devoti obtemperant; malos vero qui sunt terra, judicii districtione calcat. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
sidens ꝯauas ꝑtes p̾łer ubi fluctuãtes
aq̃s reciꝑet. pot̾ ⁊ credi pͥmarias aqͣs
rariores fuisse q̃ sic̃ nebula teg̾ent t̾raᷤᷤ
s ꝯgregatõne ẽẽ spissatis ⁊ ido facile
ĩ im̃ posse redigi loc̾. Cũ mlta ꝯstare̾e̾
maria ⁊ fluĩa. ĩ un̾ tñ loc̃ dic̾ aqͣs ꝯͤ¬

Expanded text:
s concavas partes praeberet, ubi fluctuantes aquas reciperet. Potest etiam credi primarias aquas rariores fuisse, sic ut nebula tegeret terras, sed congregatione esse spissatas, et ideo facile in unum posse redigi locum. Cumque multa constet esse maria et flumina, in unum tamen locum dicit aquas
Abbreviated transcription (Latin):
matͥcẽ. ur lux q̃ p̾terito biduo aqͣs cla¬
ra luce illustrau̾at ĩ puro aere clarior
fulgea ꝰ ⁊ appareat t̾ra q̃ cooꝑta la tebaat
⁊ q̃ aqͥs limosa erat fier arida ⁊ gͣmi¬
ibꝰ apta . Eo cĩ die ꝓtulit t̾ra ħbamui¬
rẽtẽ ligñq faciens fruct̾ ¶ Si at̃ q̃rã¬

Expanded text:
matricem, ut lux quae praeterito biduo aquas clara luce lustraverat, in puro aere clarior fulgeat, et appareat terra quae cooperta latebat, et quae aquis limosa erat fieret arida et germinibus apta. Eodem enim die protulit terra herbam virentem, lignumque faciens fructum. Si autem q
Abbreviated transcription (Latin):
sũma ⁊ exellẽtissima cũ modestia ⁊
timore agendũ est ⁊ attẽtusini au¬
rib atq deuotis audiend̾. ubi qr u
& ineffabili ⁊ in accessibili deiratis lu
qdito querete. nͨ pigebit sicubi etro diꝰ¬
aie. Quisqͥs gͦ ħ audit ul legit ubi
esirat querat mec̾. ubi erroxẽ suũ cognoᷤ¬
qr ueddeit ad me. ubi meũ. reuocet me
It ingrediamĩ simł caritatis uiã tẽden¬
tes ad eũ de quo dem̃ est querite faciẽ eiꝰ

Expanded text:
summa et excellentissima, cum modestia et timore agendum est, et attentissimis auribus atque devotis audiendum, ubi quaeritur  ineffabili et inaccessibili Deitatis luce haesito, quaerere; nec pudebit me, sicubi erro, discere. Quisquis ergo hoc audit vel legit, ubi certus est, pergat mecum; ubi errorem suum cognoscit, redeat ad me; ubi meum, revocet me. Ita ingrediamur simul charitatis viam, tendentes ad eum de quo dictum est: Quaerite faci
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ests de qua gͥg̾ ait. porro de affinita¬
te quã dicitis parentelam eẽ que ad uir̃
ex parte uxoris seu que ex parte uiri ad ux¬
siua ego ⁊ uxor mea sumꝰ una caro ꝓfc̾o
mͥ ⁊ illi mea suaq ꝑentela ꝓpĩquitas
una efficr̾. Quocͥca ego ⁊ soror uxoris
inee ĩ uno ⁊ pͥmo gͣduerimꝰ filii u̾o eiꝰ¬

Expanded text:
dum est, de qua Gregorius ait: « Porro de affinitate, quam dicitis parentelam esse, quae ad virum ex parte uxoris, seu quae ex parte viri ad uxiam ego et uxor mea sumus una caro, profecto mihi et illi mea suaque parentela propinquitas una efficitur. Quocirca ego et soror uxoris meae in uno et primo gradu erimus, filius
Abbreviated transcription (Latin):
bił d̾s ĩ demutabilẽ gignes dm̃ nͨ na¬
tam suã deẜit ex indemutabili deo in¬
demucabił dei ꝑfc̃a natiuitas. Subsis¬
tert̾ gͥ in eo dei nam intelligamꝰ cũ in
do deus insit nec p̃t̾ eũ qui ẽ deus qͥs

Expanded text:
bilis Deus indemutabilem Deum gignens, nec naturam suam deserit ex indemutabili Deo indemutabilis Dei perfecta nativitas. Subsistente mergo in eo Dei naturam intelligamus, cum in Deo Deus insit, nec praeter eum qui Deus es
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ ꝓ spicit ⁊ ꝙͣ magñ sit in ea. uñ pot̾
li cõspici ꝯcupisci. reminiscr̾ eĩ per
memoriã. intuet̾ ꝑ intelligentiam
amplectit᷑ ꝑ dilcõnẽ. ꝓ fc̃o repperit aliꝰ su¬
mie tͥnitatis ymaginẽ¬

Expanded text:
t, et quam magnum sit in ea, unde potest li, conspici, concupisci, reminiscitur per memoriam, intuetur per intelligentiam, amplectitur per dilectionem, profecto reperit illius summae Trinitatis imagine
Abbreviated transcription (Latin):
nire nõ possũt. ꝙ aug̃ l obscure in
eodẽ li. ita dicit. hoc solũ de eis dia nõ
potest illd̾ de illo. ꝙ simł ambo nõ simi
.i. illo solo noĩe nõ possumꝰ uti ad osĩ¬
dedũ uũ de uno ꝙ simł ambob na

Expanded text:
nire non possent. Quod Aug., licet obscure, in eodem lib. ita dicit: Hoc solum de eis dici non potest illud de illo, quod simul ambo non sunt, id est, illo solo nomine non possumus uti ad ostendendum unum de uno, quod simul ambobus non
Abbreviated transcription (Latin):
.s quo ꝓhibet᷑ fidel cum ĩfideli copla¬
ie ꝯiugiũ. Iam sũt ꝯiuges ⁊ ambo ad¬
huc sũt in fideles. Tales sũt adhuc qͣles
credidit eoꝵ unꝰ uł una. Set ita ut ĩfide¬
lis cũ fideli habitare ꝯsentiat. Non iub
dñs ut fidel in fidelẽ dimutat tali ꝯiũc¬

Expanded text:
 quo prohibetur fidelis cum infideli copulare conjugium. Jam sunt conjuges, et ambo adhuc sunt infideles. Tales sunt adhuc qualescredidit eorum unus vel una, sed ita ut infidelis cum fideli habitare consentiat, non jubet Dominus ut fidelis
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ent s unꝰ uł una ⁊ ĩfidel cũ infideli con¬
sentir habitare nͦ ꝓhiberi a dño meruit
adeł infidelẽ dinurt̾e nec iuberi. Idb̾ nõ¬
ꝓhib̃i q iusticia ꝑmutit afornicãte diᷤ¬
ced̾e ⁊ ĩfideł hoĩs fornicatõ est maioe in
corde. nec u̾a eiuꝰ pudicicia cũ ouige dici
infideli ꝯiuge que nõ habet u̾am. Ido
tiles fu̾nt ambo ouĩcti. Licitũ gͦ erat

Expanded text:
derent, sed unus aut una et infidelis cum fideli consentiret habitare, nec prohiberi a domino debuit fidelis infidelem dimittere nec iuberi: ideohiberi, quia iustitia permittit a fornicante discedere et infidelis hominis fornicatio est maior in corde, nec uera eius pudicitia cum coniuge dici infideli coniuge, qui non habet ueram. ideo les
Abbreviated transcription (Latin):
uisit d̾s lucẽ a tenebris. Nã ur air augͥ
it anꝙͣ formaret᷑ ĩ amore ꝯditoris. for
q ꝓbabile ÷ corpꝰ lucid̾ fuisse ĩtelligb̾
uld̾ lucida mubes. ꝙ ñ de nichilo ser
de p̾iacẽti mat̾ia formałr ÷ fc̃m uͥ lux¬

Expanded text:
bris. Nam, ut ait Aug. it antequam formaretur in amore Conditoris. Formque probabile est, corpus lucidum fuisse intelligitur, velut lucida nubes; quod non de nihilo, sed de pra
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾ dedit nõ iam existenti ⁊ nõdũ ha¬
benti s qͥcꝙͥ unigenito u̾bo dedie gig¬
nẽdo dedit. Sic gͦ eũ genuit ut ⁊ de il
gis ꝓoedat a patre ꝙͣ a filio s q cũ pro¬
ce dit a filio. Hoc ip̃m hab filiꝰ a pa

Expanded text:
m existenti, et nondum habenti; sed quidquid unigenito Verbo dedit, gignendo dedit. Sic ergo eum genuit, ut etiam de illgis procedat a Patre quam a Filio, sed quia cum procedat a Filio, hoc ipsum habet Filius a Patre.
Abbreviated transcription (Latin):
ut mitt̾etur .i. incarnatus hõib appa¬
retet. nõ enĩ missꝰ ÷ cõmutado lociun
qr ĩ mũdo erat. Quapp̃ pat̾ inusibil
unia cũ filio sec̃ inuisibili. cundẽ filiũ
uisibilẽ faciendo misisse eũ dẽs est. ꝙr si
ita insibił fieret ut cũ patre muisibił ee

Expanded text:
ut mitteretur, id est, incarnatus hominibus appareret. Non enim missus est mutando locum, quia in mundo erat. Quapropter Pater invisibilis una cum Filio secum invisibili, eumdem Filium visibilem faciendo, misisse eum dictus est, qui si ita visibilis fieret, ut cum Patre invisibilis esse
Abbreviated transcription (Latin):
sa ꝓpt̾ odiũ frat̾nũ ad penã resuarĩ
ꝓbãt᷑ ⁊ si ille qͥ arbit̾ sue uolutatis ꝯsti¬
tutus ẽ. nõ pof inchoare nouã uitam
ut ait auꝰ nisi pẽiteat eñ uot̾is uite qͦ¬
mͦ ad nouitatẽ indulgẽtie ꝑuẽiet qui
odii uetustatẽ nõ deposuit. Iud ⁊ qdͥ
⁊c̃. Non de fide intelli qua credr̃ in de¬

Expanded text:
 ad poenam reservari probantur. Et si ille qui arbiter suae voluntatis constitutus est, non potest inchoare novam vitam, ut ait Augustinus, nisi poeniteat eum veteris vitae, quomodo ad novitatem indulgentiae perveniet qui odii vetustatem non deposuit? Illud etiac., non de fide intelligitur qua creditur in De
Abbreviated transcription (Latin):
uiebat mͦ cessat nõ qd̾ eiꝰ uẽiam habe¬
at. uocat᷑ q pluuia illa tal ꝯtinẽtia
qua ab oꝑe pcc̃i reuocat᷑ q ex fõte grẽ
dei io cordi in stillat᷑ ut uł sic paulatĩ
ad pñiam ueniat uł eo minꝰ adeo pu¬
niat᷑ qui diutnion delectat᷑one ⁊ actu
pec̃i. maiꝰ sibi accumulass corm̃tũ.
Si u̾o ad ĩdulgẽtiã reatus pluuia re¬

Expanded text:
eniam habeat. Vocaturque pluvia illa talis continentia quae ab opere peccati revocatur, quia ex fonte gratiae Dei id cordi instillatur, ut vel sic paulatim ad poenitentiam veniat, vel eo minus a Deo puniatur qui diuturniori delectatione et actu peccati magis sibi accumulasset tormentum. Si vero ad indulgentiam reatus pluvia re
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ que ĩmẽtes ꝑft̾oꝵ nõ cadũt ⁊ si aliã
uẽialia ad mittãt. In cordibꝰ uo mi¬
noꝵ int̾dũ durãt usq in finẽ quicũ
ralibꝰ edificiis trãseut s dissolue̾tur
in igne ip̃i u̾o metito fũdam̃ti salui
erũt. grauissinã tñ penã sẽtient. ex

Expanded text:
 quae in mentes perfectorum non cadunt, etsi alia venialia admittant. In cordibus vero minorum interdum durant usque in finem, qui cum talibus aedificiis transeunt, sed dissolvuntur in igne. Ipsi vero merito fundamenti salvi erunt, gravissimam tamen poenam sentient. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾ dici. qm̃ lux illa forte suꝑiores ꝑtes
illustrabat. ⁊ ad illiu̾atõnẽ infioꝵ solẽ
fi oportebat. uł pociꝰ id̾o qr fc̃o sole diei
fulgor auctꝰ: Ampliori eĩ młto luce ra
au̾ de ea corpꝰ sot format̾ aut ĩ ea ꝑte ce¬
l

Expanded text:
forte superiores partes illustrabat, et ad illuminationem inferiorum solem fieri oportebat. Vel potius ideo, quia facto sole diei fulgor auctus est. Ampliori enim multo luce radaut de ea corpus soli formatum, aut in ea parte coel
Abbreviated transcription (Latin):
mom̃toꝵ redeu̾tib oi̾b que dimissa
sũt. hoc at ut supͣdiximꝰ nõ sub asseri¬
one dixit qd ostẽdr᷑ ex eo qd̾ ait in eod̾
libro sic. Si ad ĩm fictus accedit dimiᷤ¬
sa sũt ei pcc̃a an nõ sũt dimissa: eligat
qd̾ uolu̾it. Ecce aꝑte cͥnis si tñ inte̾dis
id orxisse aug̾ nõ asẜendo s querẽdo ⁊
alioꝵ opĩonẽ reffetẽdo. Ade e ait. Tũc

Expanded text:
 quae dimissa sunt. Hoc autem, ut praediximus, non sub assertione dixit; quod ostenditur ex eo quod ait in eodem libro sic: Si ad baptismum fictus accedit, dimissa sunt ei peccata, aut non sunt dimissa; eligant quod voluerint. Ecce aperte cernis, si tamen attendis id dixisse Aug. non asserendo, sed quaerendo, et aliorum opi
Abbreviated transcription (Latin):
fide aliena qui ꝓpͥam habe nequeu̾t
dat᷑ in lb̃o remissio. Si qͥs gͦ ficte acce¬
dat non habens u̾am cordis otͥcionem
sacͣmẽtũ sine re accipit. uidet᷑ tñ au¬
t̾nũ odiũ in ip̃o mom̃to quo babtiza¬
nõ hoc asseiẽdo dic̃ ĩmo hãc opinioñ
natenꝰ dimittũt᷑ qr sp̃e s. dicipline
effugiet fict̾ aut ĩ ip̾o tp̃ris pũcto ꝑ uĩ
sacͣmẽti dimissa it̾m ꝑ fictõne̾ repli¬
fictonis. Nam rediue dimissa pcc̃a ubr
frat̾na caritas nõ est aꝑte dñs doc in

Expanded text:
fide aliena, qui propriam habere nequeunt, datur in baptismo remissio. Si quis ergo ficte accedit, non habens veram cordis contritionem, sacramentum sine re accipit. Videtur tamen Audatur in baptismo remissio. Si quis ergo ficte accenon hoc asserendo dicit, imo hanc opinionem atenus dimittuntur, quia spiritus disciplinae effugiet fictum, aut in ipso temporis puncto per vim sacramenti dimissa iterum per fictionem replifictionis. Nam redire dimissa peccata, ubi fraterna charitas non est, apertissime Domin
Abbreviated transcription (Latin):
sũt q̃dã ꝑ qͥb indistĩcte tenẽ qͥs restitu̾e
qͥcꝙ ab eis luctꝰ ÷ in alea. ut furiosi. ꝓdigi.
ininores .xxu. ãnis ⁊ maxie̾ pupilli. Icẽ
m̃te capti. surdi. in uti. ceci. ⁊ qͥ morbo ꝑ¬
petuo laborãt qr tales reb suis sr̃ ee̾ non

Expanded text:
sone quibus indistincte tenetur quis restituere, quicquid ab eis lucratus est in alea, ut furiosi, prodigi, minores XXV annis et maxime pupilli. Item mente capti, surdi, muti, ceci et qui morbo perpetuo laborant, quia tales rebus suis superesse non
Abbreviated transcription (Latin):
diligentiꝰ ꝑscrutatis ac tractatis uai¬
at uł nõ ualeat reperiri: tem̾e affir¬
mare nõ audeo. Ecce ꝑspicuũ fit les¬
tori aug̃ sr̃iora dixisse nõ assento set
diu̾soꝵ opiõnes referẽdo
ostẽdit aAugͥ

Expanded text:
diligentius perscrutatis ac tractatis, valeat vel non valeat reperiri, temere affirmare non audeo. Ecce perspicuum fit lectori Augustinum superiora dixisse non asserendo, sed diversorum opiniones referendo. 5. Ostendit Aug
Abbreviated transcription (Latin):
de qͣꝵ distĩctõne scd̃m ꝓpͥetares i
seq̃nti tractab᷑. Nũc u̾o ad ĩcepti
red̾amꝰ que dẽã sũe repetẽtes ut su¬
ꝑiꝰ u̾sando familiariꝰ innotescant
Qd̾ una ꝑsona nõ est maior alia¬
Ici nec tres simł ꝙͣ una ⁊ hpo

Expanded text:
de quarum distinctione secundum proprietates in sequenti tractabitur. Nunc vero ad incoeptum redeamus, quae dicta sunt repetentes, ut saepius versando familiarius innotescant. 17. Quod una persona non est major alia, nec tres simul quam una; et ho
Abbreviated transcription (Latin):
uap̃s młtomag̾ suffic̃ fides adultis
nolẽtib s nõ ualẽtib baptizari. uñ
lug̾. Queris qͥd sit maiꝰ. fides an a¬
qua. Nõ dubito qͥn respõdeã fidẽ. Si
qͦ qd̾ minꝰ est sc̾i̾ficare pot̾. nõne qd̾ ma

Expanded text:
us, multo magis sufficit fides adultis volentibus, sed non valentibus baptizari; unde Aug.: Quaeris quid sit majus, fides an aqua? non dubito quin respondeam, fides. Si ergo quod minus est sanctificare potest, nonne quod ma
Abbreviated transcription (Latin):
geminus ÷ affeũs. unꝰ tõnis caritate ĩ for¬
matus quo pp dm̃ qͥs mori uult. alt̾ sẽ¬
sualitatis carnis infirmitati ꝓpĩqus
cũ ꝓp̃o. sensu ãt carnis refugit ⁊ recu
affen petiit
auctoritatiẜ ꝓbat diu̾saᷤᷤ

Expanded text:
geminus est affectus: unus rationis charitate informatus, quo propter Deum quis mori vult; alter sensualitatis, carnis infirmitati propinquus cum Christo, sensus autem carnis refugit et recusaffectum petiit. 3. Auctoritatibus probat diversa
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Cũ senu̾is extẽdes manꝰ tuas
⁊ aliꝰ preciget te ⁊ ducet te quo tu non
petrus ad illã molestiã nolẽs est ductꝰ. no¬
ilens ad eam uei̾t. s uolẽs eam uic̃ ⁊ reli¬
quid affcm̃ infirmitatis quo nemo ułt

Expanded text:
 Cum senueris, extendes manus tuas, et alius praecinget te, et ducet te quo tu non Petrus ad illam molestiam nolens est ductus, nolens ad eam venit, sed volens eam vicit; et reliquit affectum infirmit
Abbreviated transcription (Latin):
tinet sac̃mẽtũ corporis ⁊ sangĩs dni
in altaridei ⁊fic̾e orõnes dic̾e ⁊ dona
dei benedic̾e. Qui cũ ordinat ĩmgũ¬
tͦ ei manꝰ ut in celligat se accepisse
grãm osecrãdi ⁊ caritatis oꝑa debere ad¬

Expanded text:
tinet sacramentum corporis et sanguinis Domini in altari Dei conficere, orationes dicere, et dona Dei benedicere; qui cum ordinantur, inunguntur eis manus, ut intelligant se accepisse gratiam consecrandi, et charitatis o
Abbreviated transcription (Latin):
tia ⁊ qñ post cenã panc̾ uł uin̾ incor¬
pus suũ ⁊ sanguinẽ cõmutauit. Et¬
ce de .uii. ecclẽ gͣdibꝰ breuit̾ elocu¬
ti quid ad quẽq ꝑtineat in sinua¬
cri excellent̾ tñ canones duos tm̃ saͥs
ordines appellari censent. diaconatꝰ .s.¬

Expanded text:
ost coenam panem et vinum in corpus suum et sanguinem commutavit. Ecce de septem Ecclesiae gradibus breviter elocuti, quid ad quemquam pertineat insinuacri, excellenter tamen canones duos tantum sacros ordines appellari censent, diaconatus
Abbreviated transcription (Latin):
sũt. De leuienz leuite exorti sũt aqͥbꝰ in
tẽplo inistici sacͣmẽti mist̾i̾a explebant᷑
Hii grece diacones. latine ministͥ dicũ¬
t᷑. qr sic̃ in sac̾dote o sectato̾ ita ĩ diacono
mi̾st̾i dispẽsat̃o habet̾. ad diacoñ ꝑti¬

Expanded text:
s: de Levi enim levite exorti sunt, a quibus in templo Dei mistici sacramenti ministeria explebantur. Hii grece diacones, latine ministri dicuntur, quia, sicut in sacerdote consecratio, ita in diacono ministerii dispensatio habetur. Et i
Abbreviated transcription (Latin):
uł in altari ee̾. S hiis u̾itas apłos et
in eis nos instruxit qd ip̃iꝰ corpꝰ nõ
ꝑ partes discerptũ ur putau̾ũt illy
dicipłi qui retꝰ ierũt s ĩtegr̃. uͨ uisi¬
biłr ĩforma hũana s ĩinsibiłr sub¬

Expanded text:
vel in altari esse, sed his Veritas apostolos, et in eis nos instruxit, quod ipsius corpus non per partes discerptum, ut putaverunt illi discipuli qui retroierunt, sed integrum, nec visibiliter in forma humana, sed invisibi
Abbreviated transcription (Latin):
siquis in auro ligno ul alia re faciat
spͥ̾em ẜpẽtis ul auis uł aliꝰ rei ⁊ statu¬
at ad adorãdũ non ydolũ s silituoinẽ
fecit. Qui uo facit sp̾em quã nõ uidit
occłs s aimꝰ sibi fingit ut siqͥs huma

Expanded text:
si quis in auro vel in ligno vel alia re faciat speciem serpentis vel avis vel alterius rei, et statuat ad adorandum, non idolum sed similitudinem fecit. Qui vero facit speciem quam non vidit oculus, sed animus sibi finxit
Abbreviated transcription (Latin):
liis quã qͥ loc̃ eoꝵ tenẽt ꝑfici pot̃ aũ
deb Nlã si ałr presũptũ fi̾nt irrit̾ ha¬
betꝰ ⁊ uacuũ nͨ int̾ eccͣstica reputabr᷑
in pͤtore s nõ crismate signare ĩ fr̃õ¬
te. ¶Uirtus u̾o hꝰ sacramẽti ẽ cona¬
tõ spc̃ sc̃ ad robur qͥ in bap̃o datꝰ ẽ ad
remissionẽ. uñ rabanꝰ. asũmo sac̾to

Expanded text:
orum tenent, perfici potest aut debet. Nam si aliter praesumptum fuerit, irritum habetur et vacuum, nec inter ecclesiastica reputabituin pectore, sed non chrismate signare in fronte. Virtus autem sacramenti est donatio Spiritus sancti ad robur, qui in Baptismo datus est ad remiss
Abbreviated transcription (Latin):
der symo̾iacos oi̾no dãpnãdos ac
deponendos: sub intelligẽdũ est ni¬
si molẽt̾ quis attractus fuit de his
de etate

Expanded text:
 simoniacos omnino damnandos ac deponendos, sub intelligendum est; nisi violenter quis attractus fuerit. De his9. De aetate
Abbreviated transcription (Latin):
p̾stari deb pauis ille corꝑał ppłm ãtiqu̾
ad t̾rã ꝓmissionis ꝑ destũ eduxit. ħ eca
in celo subuchit. unde iͤte uiatic appis¬
lat᷑ qr nos ĩ uia resficiens usq in pat̾am
deducit. Sicud gͦ ininari rubro figabi
tismi p̾cessit ita ĩ mãna sigͥcato dñici
corꝑis. ħ duo sacͣmẽta demõstrata sũt
ubi ce lat̾e xͥ sanguis ⁊ aqua fuix̾unt

Expanded text:
stari debet. Panis ille corporalis populum antiquum ad terram promissionis per desertum eduxit. Haec esca in coelum subvehit. Unde recte viaticum appellatur, quia in via nos reficiens, usque in patriam deducit. Sicut ergo in mari Rubro figura Baptismi praecessit, ita in manna significatio dominici corporis. Haec duo sacramenta demonstrata sunt ubi de la
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m a se fugare. De ꝑuuł u̾o qui
uondũ iõne utũt᷑ qͥstio est an ĩ bãpo it
ceꝑint gr̾am qua ad maiorẽ ueniẽ¬
tes etarẽ possint uelle ⁊ oꝑari bonũ
adiuuat. S qͥs dix̾it eis eos accepisse
fidẽ ⁊ carititẽ. Si u̾o gt̾a nõ receꝑ¬
ñt quabene oꝑari possint cũ fu̾it ad¬
utti. Non gͦ suffic̃ eis in hoc statu gr̾a
in bapo data nͦ ꝑ illã possũt mͦ bom ee̾
nͥ alia addat̾ que si nõ addr᷑ nõ est ex

Expanded text:
ipsum a se fugare. De parvulis vero qui nondum ratione utuntur, quaestio est an in Baptismo receperint gratiam, qua ad majorem venientes aetatem possint velle et operari bonum. adjuvat. Sed quis dixerit eos accepisse fidem et charitatem? Si vero gratiam non receperint, qua bene operari possunt cum fuerint adulti; non ergo sufficit eis in hoc statu gratia in Baptismo data, nec per illam possunt modo boni esse, nisi alia addatur; quae si non additur, non est ex
Abbreviated transcription (Latin):
et płibꝰ scõꝵ testimoniis indubi¬
tant̾ mõstratur qd̾ potestas mali
a deo est a quo est om̃is potestas. ait
li intelligi oportet. cum pilato u̾itas¬
dieat. non habes in me potestatẽ nisi
datũ eẽt tibi de suꝑ. malicia nẽpe hoĩnũ
ut ait augꝰ cupiditarẽ nocendi sẽꝑ ex se
habet. potestatẽ ãt nocendi si ille non
eis regem in ira mea. Nocendi enĩ uo¬
luntas potest eẽ ab hoĩs animo. potes¬
tas at̾ non esb nisi a deo ⁊ hoc abdita ab¬
ta q iusticia. Nam ᷑ potestarẽ diabolo da¬
tam iustos deus facit suos. De hoc ⁊ gg̃
in moralibꝰ ait. tumoris elacio nõ põ¬
testatis ordo incͥmine est. potẽciam d̾s
tribuit. elacionem u̾o potencie malicia
nr̃e mẽtis ĩuenit. Tollamꝰ gͦ qd̾ de nr̃o

Expanded text:
ed pluribus sanctorum testimoniis indubitanter monstratur quod potestas mali a Deo est, a quo est omnis potestas. Ait li intelligi oportet, cum Pilato etiatestatem, nisi datum esset tibi desuper. Malitia nempe hominum, ut ait August., cupiditatem nocendi per se habet; potestatem autem, si ille non eis regem in ira mea. Nocendi enim voluntas potest esse ab homine, potestas autem non est nisi a Deo, et hoc abdita aptaque justitia; nam per potestatem diabolo datam justos Deus facit suos. De hoc etiam Gregor. in Mor. ait: Tumoris elatio, non potestatis ordo in crimine est. Potentiam Deus tribuit, elationem vero potentiae malitia nostrae mentis invenit. Tollamus ergo quod de no