comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tiam. ipsa pietate plena. pro mercede et̾ne retribu¬
tionis ꝓhibuit: & ut in ꝑpetuum dampnaretur. le¬
gib tradidit. Ex quo facto: copiosa ei ualde m̾ces
a dño redidita manet. Quis enim ualet enarrare.¬
quanta &e quam magna commoda ꝑ religiosorum
aenobia uiroꝵ. sacraꝵq uirginum. largiendo integra
predia. & siluarum aditus: ad cellulas seu monasteria
construenda concessit: cui etiam non uidebatur libe¬
ralitas. magnarum rerum quam ꝑ diu̾sa cenobia
conferebat. ad uotum sui desiderii esse sufficiens:. si ñ
a ipsa inter ceteras &e peculiares dei casas. monaste¬
num construeret: qd̾ celum ẽẽt aspicier. Pro qua re.
quasi iam pelagus scłi calcans: cenobium Rale scĩmo¬
malium uirginum. in pago parisiaco unda circũ¬
suente mat̾ne fluminis: decentissime edificauit. Quẽ
locum uillis affluentissimis. & qͣmplurib cum earũ
redditib amplificauit & exornauit: & in potestate

Expanded text:
tiam ipsa pietate plena pro mercede aeternae retributiam ipsa pietate plena pro mercede aeternae retributionis prohibuit et, ut in perpetuum dampnaretur, legibus tradidit. Ex quo facto copiosa ei valde merces a Domino reddita manet. A. 7. quanta et quam magna commoda per religiosorum coenobia virorum sacrarumque virginum largiendo integra predia et silvarum aditus ad cellulas seu monasteria construenda concessit? Cui etiam non videbatur liberalitas magnarum rerum, quam per diversa coenobia conferebat, ad votum sui desiderii esse suffitiens, si non et ipsa inter ceteras et peculiares Dei casas monasterium construeret, quod caelum esset aspitiens. Pro qua re, quasi iam pelagus seculi calcans, coenobium Kale sanctaemonialium virginum in pago Parisiaco, unda circumfluente Maternae fluminis, decentissime edificavit. Quem locum villis affluentissimis et quam pluribus cum earum reditibus amplificavit et exornavit et in potestate
Abbreviated transcription (Latin):
tempore einuieu eredimus quia deo gubnante. h¬
a domire baltechildis magnam sidem accidite. ir¬
sa ÷na recenenque antea dissidebant discordra auin
inẽ se tenerent pacis concordiam. factum est ꝑ feta
perent nutu dei. exhortantib sanctis sacerdo pbda
heresis symoniaca que prauo usu maculabat t
ecclesiam dei. dando scilicet contra instituta cano¬
num. pro adipiscendis & conferendis. ep̃atꝰ. uel pbsa¬
tus. seri reliquoꝵ gradib p̾mioꝵ muneras a eathol¬
cis uiris penitꝰ pelleretur: & hoc impium nefas pis¬
hiberetur: ne ullus p̾sul pro ꝑcipiendis uel dandi
sacris gradib. daret aliquid aut acciꝑet. Ordinaut
etiam immo ꝑ eam dñs. ut & alia pessima ⁊ impra
consuetudo cessaretur: pro qua multo plures ho¬
mines. filios suos magis mori quam nutrire opta¬
bant: dum de eis uidebant exactiones publicas qͣ
ex antiqua consuetudine mala ingerebantur acci¬
pere: unde grauissimum rerũ suaꝵ paciebantur
dampnum. Quam nequissime cupiditatis auari¬

Expanded text:
ti. Et credimus, quia, Deo gubernante, iuxta domne Balthildis magnam fidem accidit, ut ipsa tria regna, que antea dissidebant discordia, tunc inter se tenerent pacis concordiam. 6. Factum est preterea per eam nutu Dei, exortantibus sanctis sacerdotibus, ut heresis Symoniaca, quae pravo usu maculabat tunc ęcclesiam Dei, dando scilicet contra instituta canonum pro adipiscendis et conferendis episcopatus vel pseu reliquorum gradibus premiorum munera, a catholicis viris penitus pelleretur, et hoc impium nefas prohiberetur, ne ullus presul pro percipiendis vel dandis sacris gradibus daret aliquit aut acciperet. Ordinavit etiam, immo per eam Dominus, ut et alia pessima et impia consuetudo cessaret, pro qua multo plures homines filios suos magis mori quam nutrire obtabant, dum de eis videbant exactiones publicas, que ex antiqua consuetudine mala ingerebantur, accipere, unde gravissimum rerum suarum patiebantur dampnum. Quam nequissime cupiditatis avari
Abbreviated transcription (Latin):
apparuit: & caput eiꝰ utraq manu amplexatus est.
ac disparuit. Miles uͦ euigilans. ab eo qui fuerat om¬
nino alium se sentiens: gr̃as egit deo: &e eiꝰ sc̃o marty¬
ri. Et mane monachoꝵ capitulum ingressus: audien¬
tib cunctis. se toto corpore melioratum. clara uoce as¬
seruit: acceptaq fr̃m societate. in sua gaudens. ⁊ ex¬
ultans est regressus.
ulier quedam cuiꝰ oculi diuima caligauerart
cecitate: oculos liniuit sanguine sc̃i. lumenq¬
¶ recepit.¬
lia mulier languore
graui biennio pressa: lectulum fouerat. Que
modicum sanguinis sci thome aque inmiscuit. Qꝰ
hausta: continuo totam morbi sui mat̾iam euomuit
ecus & mutꝰ natꝰ. eadem usus medicina: cum o¬
culoꝵ acumine. integram ꝑfectamq recepit loq̃lã.
ecus qͥdam in ciuitate cantuarie bene notꝰ.quẽ ce
pseuidr:panniculo sanguine martyris intincto ocu¬
los fricuit. eademq hora est illuminatus

Expanded text:
apparuit, et caput ejus utraque manu amplexatus est apparuit, et caput ejus utraque manu amplexatus est ac disparuit. Miles vero evigilans ab eo qui fuerat omnino alium se sentiens, gratias egit Deo et ejus sancto martyri, et mane monachorum capitulum ingressus, audientibus cunctis, se toto corpore melioratum clara voce asseruit, acceptaque fratrum societate, in sua gaudens et exsultans est regressus. Mulier quaedam cujus oculi diutina caligaverant caecitate, oculos linivit sanguine sancti, lumenque recepit.lia mulier languore gravi biennio pressa, lectulum foverat: quae modicum sanguinis sancti Thomae aquae immiscuit, qua hausta continuo totam morbi sui materiam evomuit. Caecus et mutus natus, eadem usus medicina, cum oculorum acumine integram perfectamque recepit loquelam. Caecus quidam in civitate Cantuariae bene notus quem et ipse vidi, panniculo sanguine martyris intincto oculos fricuit, eademque hora est illuminatus
Abbreviated transcription (Latin):
omnipotentis dei. ꝑ eum multa & magna fiunt
miracula: cateruatim confluentib populis. utt i¬
deant in aliis &e sentiant in se: potentiam & clemer¬
tiam eiꝰ. qui semꝑ in sanctis suis mirabilis &e glosus
est. Nam & in loco passionis eius. & ubi ante maiꝰ
altare ꝑnoctauit humandus. & tandem sepultis
est: paralytici curantur: ceti uident. surdi audiut
locuntur muti: claudi ambulant. euadunt febrici¬
tantes: arrepti a demonio liberantur: & a uarus mor¬
bis sanantur egroti. blasphemi arrepti a demonio con¬
funduntur: & qd̃ a dieb patrum nr̃oꝵ non est au¬
ditum. mortui resurgunt: illo hec & plura que refer¬
re ꝑlongum est oꝑante. qui solus est suꝑ omnia be¬
nedictus in scła. AmeN.¬
iles quidam nobilis genere ac diues. Walterꝰ
nomine de enicort ꝑcussus lepra: cantuariã
uenit. Acceptaq licentia a priore: tribus noctib sepul¬
chrum scĩ thome frequentauit. Cui in sompnis sc̃s

Expanded text:
omnipotentis Dei per eum multa et magna fiunt omnipotentis Dei per eum multa et magna fiunt miracula catervatim confluentibus populis, ut videant in aliis et sentiant in se potentiam et clementiam ejus, qui semper in sanctis suis mirabilis et gloriosus est. Nam et in loco passionis ejus, et ubi ante maius altare pernoctavit humandus, et ubi tandem sepultus est, paralytici curantur, caeci vident, surdi audiunt, loquuntur muti, claudi ambulant, leprosi mundantur, evadunt febricitantes, arrepticii a daemonio liberantur, et a variis morbis sanantur aegroti, blasphemi a daemonio arrepti confunduntur. Et quod a diebus patrum nostrorum non est auditum, mortui resurgunt, illo haec et plura, quae referre perlongum est, operante, qui solus est super omnia benedictus in saeiles quidam nobili genere ac dives Walterus nomine de Enicurt, percussus lepra, Cantuariam venit: acceptaque licentia a priore, tribus noctibus sepulcrum sancti Thomae frequentavit. Cui in somnis sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcrebuere miracula: quo uidebantur impiis stu¬
diosius occultanda. Homo uidet in facie: solus deus ẽ.
qui renes & corda scrutatur. Nam cum beati marty¬
ris corpus. sepulture tradendum esset. & de more pon¬
tificali bus indueretur: quod ad modum pauci
famili ares eius nouerant. inuentum est cilicio
pedunculis & uermib referto inuolutum: ipsaq
femoralia eiꝰ interiora usq ad poplites. cilicina: qd̾¬
antea apud nr̃ates fuerat in auditum. reꝑta sunt
ror: dicentium corpꝰ proditoris. inter sanctos pon¬
tifices non esse human dum: s proiciendum ẽe
in paludem uiliorem: uel suspendendum esse pa¬
tibulo. Unde sancti uiri qui aderant. uim sibi
timentes inferri: eum in cripta antequam mini¬
stri sathane. qui ad sacrilegia perpetranda con¬
uocati fuerant. conuenirent. ante altare sc̃i io¬
hannis baptiste. & sancti angustini anglorũ apł̃i
in sarcofago marmoreo sepelierunt. Ubi ad głam

Expanded text:
percrebuere miracula, quo videbantur impiis stupercrebuere miracula, quo videbantur impiis studiosius occultanda. Homo videt in facie, solus Deus est qui renes et corda scrutatur. Nam, cum beati martyris corpus sepulturae tradendum esset, et de more pontificalibus indueretur, quod admodum pauci familiares ejus noverant, inventum est cilicio pediculis et vermibus referto involutum, ipsaque femoralia ejus interiora usque ad poplites cilicina, quod apud nostrates antea fuerat inauditum, reperta suntror dicentium corpus proditoris inter sanctos pontifices non esse humandum, sed projiciendum esse in paludem viliorem vel suspendendum patibulo. Unde sancti viri qui aderant vim sibi timentes inferri eum in crypta, antequam satellites Satanae, qui ad sacrilegia perpetranda convocati fuerant, convenirent, ante altare sancti Joannis Baptistae et sancti Augustini Anglorum apostoli in sarcophago marmoreo sepelierunt. Ubi ad gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
& nece prophanare eccłiam: & diem sacratissimum ĩ¬
cestare. nisi corona capitis quam sacri crismatis unc¬
tio deo dicauerat. amputata: quod etiam dictu horribi¬
le est. funestis gladiis iam defuncti eicerent cerebrum:
& ꝑ pauimentum cum cruore & ossib. crudelissime spar¬
gerent: inmaniores xp̃i crucifixorib. qui eiꝰ crura quẽ
obisse uiderant: sicut adhuc uiuentium non censuert̃
esse frangenda. S in his omnib cruciatib. inuicti a¬
nimi & admirande constantie martyr. non uerbum
non clamorem emisit: non edidit gemitum. nec bra¬
chium aut uestem opposuit ferienti.: s caput incli¬
natum quod gladiis exposuerat: donec consumma¬
retur. tenebat immobile. Deniq in terram ꝓcidens
recto corpore. non pedem mouit aut manum: sicari¬
is insultantib. se in strage proditoris pacem patrie
reddidisse. Ceterum frustra quis obnubilare deside
rat: qd̃ đs clarificare disponit. Eo enim amplius

Expanded text:
et nece profanare ecclesiam, et diem sacratissimum inet nece profanare ecclesiam, et diem sacratissimum incestare, nisi corona capitis, quam sacri chrismatis unctio Deo dicaverat, amputata, quod etiam dictu horribile est, funestis gladiis jam defuncti ejicerent cerebrum, et per pavimentum cum cruore et ossibus crudelissime spargerent: immaniores Christi crucifixoribus, qui ejus crura, quem obiisse viderant, sicut adhuc viventium, non censueresse frangenda. Sed in his omnibus cruciatibus, invicti animi et admirandae constantiae martyr, nec verbum vel clamorem emisit, non edidit gemitum, nec brachium aut vestem opposuit ferienti, sed caput quod inclinatum gladiis exposuerat donec consummaretur tenebat immobile. Denique in terram procidens recto corpore, non podem movit aut manum sicariis insultantibus se in strage proditoris pacem patriae prodidisse. Crat, quod Deus clarificare disponit. Eo enim amplius
Abbreviated transcription (Latin):
a causa. Non enim illis s michi imputandum ełt
si qui eoꝵ laborantis ecclesie causam. susceperunt.
Mortem libenter amplector: dum modo ecclesia i
effusione sanguinis mei. pacem consequaturall
bertatem. Quis isto uidetur in caritate feruentio.
qui dum se pro lege dei ꝑsecutorib offerebat: in
id solum erat sollicitus. ne proximi in aliquo lede
tur. in passione dicentem: si me queritis. sinite hos
abire: His dictis uidens carnifices eductis gladiis:
m modum orantis inclinauit caput. hec nouissima
proferens uerba. Deo & beate marie. & scĩs huiꝰ eccle¬
sie patronis. & beato dyonisio: commendo me ipsum. &
ecclesie causam. Cetera quis sine suspiruis singultibus
& lacrimis referat: Singula prosequi pietas non ꝑmit¬
tit: que carnifices in manissimi. dei timore contempto
& tam fidei quam totius humanitatis immemores. cõ¬
miserunt. Non enim suffecit eis. sanguine sacerdotis

Expanded text:
a causa; non enim illis, sed mihi imputandum est, a causa; non enim illis, sed mihi imputandum est, si qui eorum laborantis Ecclesiae causam susceperunt: mortem libenter aeffusione sanguinis mei pacem consequatur et libertatem. Quis isto videtur in charitate ferventior? qui dum se pro lege Dei persecutoribus offerebat, in id solum erat sollicitus ne proximi in aliquo laedemere in passione dicentem: Si me quaeritis, sinite hos abire? His dictis, videns carnifices eductis gladiis, in modum orantis inclinavit caput, haec novissima proferens verba, Deo et sanctae Mariae et sanctis hujus ecclesiae patronis et beato Dionysio: Commendo me ipsum et Ecclesiae causam. Caetera quis sine suspiriis, singultibus, et lacrymis referat? singula persequi pietas non permittit, quae carnifices immanissimi, Dei timore contempto, et tam fidei quam totius humanitatis immemores, commiserunt. Non enim suffecit eis sanguine sacerdotis
Abbreviated transcription (Latin):
retur. Passurus autem in ecclesia ut dictum est.
coram altari xp̃i martyr: antequam feriretur. cũ
se audisset inquiri:. militib qui adhoc uenerant.
in turba clericoꝵ & monachoꝵ uociferantib. ubi
est archiep̃c: occurrit eis ex gradu.quem ex maxima
parte ascenderat: uultu intrepido dicens. Ecce ego:
quid uultis: Cui unus funestoꝵ militumtin spiritu
furoris intulit. Ut modo moriaris. Impossibile est
enim: ut amplius uiuas. Respondit autem archie¬
piscopus. non minori constantia uerbi quam animi:
quia quod omnium martyrum pace. ex animi mei
sententia fidenter dixerim: nullus uidetur isto con¬
stantior fuisse. Et ego pro deo meo mori paratussũ.
&e pro assertione iustitie. & ecclesie libertate. Sed si
caput meum queritis: ꝓ. hibeo ex parte ommpotun¬
tis dei. & sub anathemate. ne cuiquam alii siue mo¬
nacho. siue clerico uel laico. maiori uel minori. in al¬
quo noceatis.s sint inmunes a pena. sicut extitere

Expanded text:
retur. retur. coram altari Christi martyr, antequam feriretur, cum se audiisset inquiri a militibus, qui ad hoc venerant in turba clericorum et monachorum vociferantibus: « Ubi est archiepiscopus? » occurrit iis ex gradu quem ex magna parte ascenderat, vultu intrepido dicens: « Ecce ego: quid vultis? » Cui unus funestorum militum in spiritu furoris intulit: « Ut modo moriaris: impossibile enim est ut amplius vivas. » Respondit archiepiscopus non minori constantia verbi quam animi, quia quod omnium martyrum pace ex animi mei sententia fidenter dixerim nullus videtur isto constantior fuisse: « Et ego pro Deo meo paratus sum mori, et pro assertione justitiae et Ecclesiae libertate. Quod si caput meum quaeritis, prohibeo ex parte omnipotentis Dei, et sub anathemate, ne cuiquam alii, sive monacho, sive clerico, sive laico, majori vel minori, in aliquo noceatis, sed sint immunes a poena sicut exstiterunt
Abbreviated transcription (Latin):
men sempiterno macularent obprobrio. Si enim
ꝑsonas hincinde intueri & metiri placuerit: occur¬
rit hinc religiosus archiep̃c. britanniarum primas.
secdis apłice legatus. iuidex in corruptissimus utpote
nec acceptor ꝑsonarum nec munerum: assertor
ecclesie libertatis. & quasi turris erecta in hierusalẽ
contra faciem damasci. malleus impioꝵ: sed paupe¬
rum & merentium consolator. Nec licuit ministris
cio licet iniquo predampnatus. equalem pro se alli¬
gandi acceperat facultatem: & ab urbe eductus. ex¬
tra portam crucifixus est: ministerio utiq genti¬
lium. qui deum non nouerant. & auctoritate pu¬
blice potestatis: hiis reum deferentib. quoꝵ legem
fidiam procurante. At iste non modo in urbe. s
II tra ecclesiam: non tempore prophano.s die quẽ
natiuitatis dominice sollempnitas consecrabat. Ct om¬
ni iure decuit: ut natalis eiꝰ qͥ innocenter & sanctis¬
sime uixerat. natalem scorum innocentium seque¬

Expanded text:
men sempiterno macularent opprobrio. Si enim men sempiterno macularent opprobrio. Si enim personas hinc inde intueri et metiri placuerit: occurrit hinc religiosus archiepiscopus, Britanniarum primas, sedis apostolicae legatus, judex incorruptissimus, utpote nec acceptor personarum, nec munerum, assertor ecclesiasticae libertatis, et quasi turris erecta in Jerusalem contra faciem Damasci, malleus impiorum, sed pauperum et moerentium consolatcio licet iniquo praedamnatus, qualemcunque allegandi pro se acceperat facultatem, et ab urbe eductus extra portam crucifixus est, ministerio utique gentilium, qui Deum non noverant, et auctoritate publicae potestatis, his reum deferentibus quorum legem  proditionis perfidiam procurante. At iste non modo in urbe, sed intra ecclesiam, non tempore profano, sed die quem nativitatis Dominicae solemnitas consecrabat. Et omni jure decuit ut natalis ejus, qui innocenter et sanctissime vixerat, natalem sanctorum Innocentium seque
Abbreviated transcription (Latin):
rerum. uerum etiam salutis subire iacturam: quam
iustitiam dei &e eccłie libertatem. absq subuentione
uel saltem reclamatione. ꝑiclitari. Pace sanctoꝵ om¬
nium dixerim:. si tantum quisq deo immolat. quan¬
tum pro ipsius amore relinquit: non facile inuenit᷑
qui thomam antecedat. Nam pro xp̃o sua & suos cõ¬
tempsit: contempsit mundum: contempsit & seipsim
It quia stilus ad confessoris proꝑat passionem. cui
auctores & causa. ex multis & magnis patent in dicuis:
in ea mͥ non censui immorandum. presertim cũ iam
fere ꝑ orbem latinum. ex relatione plurimoꝵ sit no¬
ta &e uulgata materia. Hoc tamen in tanto diuine
dispensationis munere. silendum esse non credidi: qd̃
ad dei et Imartytiris sui głam uniuersi mirant᷑:
quia sic omnes circumstantie concurrerunt in ago¬
ne pontificis. ut pacientis titulum perpetuo illustͣ¬
rent: & ꝑsequentium reuelarent impietatem: ⁊ no¬

Expanded text:
rerum, sed et salutis subire jacturam quam rerum, sed et salutis subire jacturam quam justitiam Dei et Ecclesiae libertatem absque subventione vel saltem reclamatione periclitari. Pace omnium sanctorum dixerim, si tantum Deo quisque immolat, quantum pro ipsius amore relinquit, non facile invenitur, qui Thomam antecedat. Nam pro Christo sua et suos contempsit, contempsit mundum, contempsit et se ipsum. Et quia stylus ad confessoris properat passionem, cujus auctores et causa ex multis et magnis patent indiciis, in ea mihi non censui diutius immorandum; praesertim cum jam fere per orbem Latinum ex relatione plurimorum sit nota et divulgata materia. Hoc tamen in tanto divinae dispensationis munere silendum esse non credidi: quod ad Dei et martyris sui gloriam universi mirantur, quia sic omnes circumstantiae concurrerunt in agone pontificis, ut patientis titulum perpetuo iliustrarent et persequentium revelarent impietatem, et no
Abbreviated transcription (Latin):
siam suam rege sibi prestante conductum. septimo ex¬
ilii sui anno reuersus est: & a clero & populo receptꝰ
tanquam angłs domini. Cum uͦ dominus papa p̾¬
fatam iam dicti eboracensis. & ep̃oꝵ qui ei astiterant
presumptionem. sc̃o thoma conquerente audisset. tã
ebora censem archiẽpm quam fauentes ei episcopos
ab episcopali suspendit officio: & Gillebertum lundo¬
niensem. & Iocelinum saresberiensem: in sententiam
anathematis euocauit. Que sententia in sancti tho¬
me ingressu publicata. regem amplius exacerbauit:
lin guas toxicatas detrahentium. efficatiores reddidit
ad nocendum. Iterum gͦ dampnis. iterum atrociori¬
bus mniuriis. supra modum & numerum athleta xp̃i
affectus est: & edicto publico prohibitus. ecclesie sue
septa exire. Quisquis ei uel alicui suoꝵ. faciem hylarẽ
pretendebat: hostis publicus censebatur. S hec om̃ia
uir dei multa patientia sufferebat:malens non solũ

Expanded text:
siam suam rege sibi praestante conductum, septimo exsiam suam rege sibi praestante conductum, septimo exsilii anno reversus est et a clero et populo receptus tanquam angelus Domini. Cum vero dominus papa praefatam jam dicti Eboracensis et episcoporum qui ei astiterant praesumptionem, sancto Thoma conquirente audiisset, tam Eboracensem archiepiscopum quam faventes ei episcopos ab episcopali suspendit officio, et Gilbertum Londoniensem et Jocelinum Saresberiensem in sententiam anathematis revocavit. Quae severitas, in sancti Thomae ingressu publicata, regem amplius exacerbavit et linguas toxicatas detrahentium efficaciores reddidit ad nocendum. Iterum ergo damnis, iterum atrocioribus injuriis supra modum et numerum athleta Christi affectus est et edicto publico prohibitus ecclesiae suae septa exire. Quisquis ei vel alicui suorum faciem hilarem praetendebat, hostis publicus censebatur. Sed haec omnia vir Dei in multa patientia sufferebat, malens non modo
Abbreviated transcription (Latin):
Interim procurantib his qui ecclesie patem oderant.
Rogerus eboracensis archiep̃e. in prouincia cantua¬
riensi. post prohibitionem domini pape contra dig¬
nitatem cantuariensis ecclesie. & antiquam consue¬
tudinem. primogenitum regis coronare presumpsit:
gis in regem & suos. multiplex & certa. & cita comini¬
natio procedebat. Instabatq ꝑemptorius dies: ut sen¬
tentia ulterius differri non posset. Artatus itaq rex se¬
ueritate canonica: tandem adquieuit. ut pax angli¬
cane ecclesie reformaretur. Regna itaq gauisa sunt:
cunctis credentib negotium ueraciter agi. quam con¬
cipi simulate: s quid ageretur a quibusdam. rei extt¬
declarauit. Pontifex enim xp̃i. ex fide sua metiens alios:
de contrahentib secum. meliora sꝑabat. Et licet multi dis¬
suaderent. ne redire presumeret. nisi pax certius firma¬
retur: ꝑiculum tamen metuens animarum. ad eccle¬

Expanded text:
Interim procurantibus his, qui Ecclesiae pacem oderant, Interim procurantibus his, qui Ecclesiae pacem oderant, Rogerus Eboracensis archiepiscopus in provincia Cantuariensi post prohibitionem domini papae contra dignitatem Cantuariensis Ecclesiae et antiquam consuetudinem, Henricum filium regis coronare praesumpsit, gis in regem et suos multiplex et certa et cita comminatio procedebat. Instabatque peremptorius dies, ut sententia ulterius differri non posset. Arctatus itaque rex severitate canonica, tandem acquievit ut pax Anglicanae Ecclesiae reformaretur. Regna itaque gavisa sunt, cunctis credentibus negotium potius veraciter agi quam concipi simulate; sed quid ageretur a quibusdam rei exdeclaravit. Pontifex enim Christi ex fide sua metiens alios, de contrahentibus secum meliora sperabat. Et licet multi dissuaderent ne redire praesumeret, nisi pax certius firmaretur, periculum tamen metuens animarum, ad Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
transuerberauit. plusquam martyr legitur extitisse
sic. ce xp̃i confessor. dum in se & suis multa magna
&e inaudita. & longa supplicia ꝑtulit. meritum &d
ronam martyrii głosus illustrauit. Timens auten
occasione sui. uris sanctis imminere dispendium. spon¬
de discessit: & ad francorum xp̃ianissimum regem ludo¬
uicum se contulit:. qui eum reuerenter excipiens. doñ
pax reformaretur humanissime necessaria ministrauit
S ollicitauit etiam summum pontificem. in uirtute a¬
moris. & sub impensi protestatione obsequii: ne ulteriꝰ¬
in dilationes frustratorias prorogaret. sicut regnum
francorum diligebat. & honorem apłice sedis. Miseratꝰ
etiam anglicane ecclesie desolationem. Willelmus seno¬
nensium uenerandus antistes: sedem apłicam petiit.
&̧ a romano papa impetrauit. ut rex angloꝵ omni
appellatione cessante. subiceretur anathemati:⁊ regno
interdicto. nisi cantuariensi ecclesie pax redderetur.

Expanded text:
transverberavit, plus quam martyr legitur exstitisse, transverberavit, plus quam martyr legitur exstitisse, sic et Christi confessor dum in se et suis multa, magna et inaudita et longa supplicia pertulerit, meritum et coronam martyrii gloriosius illustravit. Timens autem occasione sui juris sanctis imminere dispendium, sponte discessit, et ad Francorum christianissimum regem Ludovicum se contulit, qui eum reverenter excipiens, donec pax reformaretur, humanissime necessaria ministravit. Sollicitavit etiam summum pontificem in virtute amoris et sub impensi protestatione obsequii, ne ulterius dilationes frustratorias prorogaret: sicut regnum Francorum diligebat et honorem apostolicae sedis. Miseratus etiam Anglicanae Ecclesiae desolationem, Willelmus Senonensis venerandus antistes, sedem apostolicam petiit et a Romana Ecclesia impetravit, ut rex Anglorum omni appellatione cessante subjiceretur anathemati et regnum interdicto, nisi pax Cantuariensis Ecclesiae redderetur.
Abbreviated transcription (Latin):
uuli uagientes in cunis: in exilium acti sunt. Proces¬
sit ulterius furor inmanis: & piis aurib horrenda cru¬
delitas. Cum enim catholica etiam pro hereticis. &
scismaticis. & ꝑfidis iudeis. oret ecclesia: prohibitum
est. ne quis eum uł orationum suffraguis adiuuaret.
Ministri quoq publice potestatis. om̃s adultos iurare
cogebant: quod pontiniacum contristandi archiep̃i
causa. peterent. Ibi enim se uir sanctus diu ieiuniis ⁊
orationib macerauit: orans iugiter pro ecclesia. &¬
pro rege. & regno angloꝵ. donec eum inde rex ꝑ
abbates cystercienses. qui de terra sua ad capitulũ
generale conuenerant.proturbare curauit. S an¬
tequam inde progrederetur. diuina reuelatione con¬
fortatus est: celitus sibi ostenso inditio. quod ad &¬
clesiam suam rediturus erat cum gła: & ꝑ marty
rũ palmam migraturus ad dominum. Et sicut bea¬
ta uirgo. cuiꝰ animam in filii passione doloris gladi

Expanded text:
vuli vagientes in cunis, in exsilium acti sunt. Procesvuli vagientes in cunis, in exsilium acti sunt. Processit ulterius furor immanis et piis auribus horrenda crudelitas. Cum enim Catholica etiam pro haereticis et schismaticis et perfidis Judaeis oret Ecclesia, prohibitum est ne quis eum vel orationum suffragiis adjuvaret. Ministri quoque publicae potestatis omnes adultos jurare cogebant, quod Pontiniacum contristandi archiepiscopi causa peterent. Ibi enim se vir sanctus diu jejuniis et orationibus maceravit, orans jugiter pro Ecclesia, pro rege et regno Anglorum, donec eum inde rex per abbates Cistercienses, qui de terra sua ad capitulum generale convenerant, proturbare curavit. Sed antequam inde progrederetur, divina revelatione confortatus est, coelitus sibi ostenso indicio, quod ad Ecclesiam suam rediturus erat cum gloria, et inde post martyrii palmam migraturus ad Dominum. Et sicut beata Virgo, cujus animam in Filii passione doloris gladius
Abbreviated transcription (Latin):
in fragil cimbula. a duob sacerdotib traiectus est in
papa alexandro senonis honorifice susceptus: & ab eo
in monasterio pontiniacensi commendatus est. S rȩx
angloꝵ ep̃os ae proceres suos. ad romanam curiam¬
in ecclesiam destinauit: multa promittens dum modo
legati mitterentur. qui causam cantuariensis archiep̃i.
quem instantissime remitti postulabat. omni appella¬
tione remota diffinirent. Uidebatur enim qd cardi¬
nales flecti possent: & testium copia in omni cause ai¬
aitulo. facillime procurari. S cum se in hac petitiõe
redeuntib nuntiis. didicisset fuisse repulsum: ecclesiam
& omnia bona archiep̃i & suoꝵ. precepit confiscari. &
& omnes qui eum familiaritate aut quouis titulo con¬
tingebant. proscriptos addixit exilio: sine dilectu digni¬
tatis. aut ordinis. conditionis. aut fortune: etatis aut
sexus. Nam & mulieres in puerperio decubantes & par¬

Expanded text:
in fragili cymbula a duobus sacerdotibus transvectus est in in fragili cymbula a duobus sacerdotibus transvectus est in papa Alexandro Senonis honorifice susceptus est, et ab eo in monasterio Pontiniacensi commendatus est. Sed rex Anglorum episcopos et proceres suos ad Romanam destinavit Ecclesiam, multa promittens dummodo legati mitterentur, qui causam Cantuariensis archiepiscopi, quam instantissime remitti postulabat, omni appellatione remota definirent. Videbatur enim quod cardinales flecti possent, et testium copia in omni causae articulo facillime procurari. Sed, cum se in hac petitione redeuntibus nuntiis didicisset fuisse repulsum, ecclesiam et omnia bona archiepiscopi et suorum praecepit confiscari; etet omnes qui eum familiaritate aut quovis titulo contingebant, proscriptos addixit exsilio sine delectu dignitatis, aut ordinis, conditionis aut fortunae, aetatis aut sexus. Nam et mulieres in puerperio decumbentes, et par
Abbreviated transcription (Latin):
seruus agnosceret: fere undiq audiebat. Crucisige crucifige
eum. Ipse autem transiensꝑ medium illoꝵ ibat. Cum au¬
tem se in hospicio recepisset: duo magni & fidelissimi pro¬
ceres. ad eum in ipso noctis conticinio accesserunt. itul¬
tu miserabiles & lacrimosi. tundentes pectorasua: ⁊ con¬
sitentes & protestantes ꝑ tremẽdum iudicium der:qd
indubitanter sciebant uiros magnos & malefactis in sig¬
nes uitpote multis pollutos facinorib. in illius necẽ coñ¬
spirasse: & se ad eum occidendum. mutuis inuicem a¬
strinxisse iuramentis. Ne gͦ causa ecclesie que nondum
plene innotuerat. in morte eiꝰ pateretur occasum. Eadẽ
nocte fugam aggressus est: & uno dumtaxat fratre se¬
pe ferente solatium. dieb delitescens. & noctib iter ꝑa¬
grans. post diem sextumdecimum. ad portum sãdwici
ꝑuenit: & cum potiores uectores non haberet ad manũ:

Expanded text:
servus agnosceret, fore undique audiebat: « Crucifige, crucifige servus agnosceret, fore undique audiebat: « Crucifige, crucifige eum. » Ipse autem transiens per medium illorum ibat. Cum autem se in hospitium recepisset, duo magni et fidelissimi proceres ad eum in ipso noctis conticinio accesserunt, vultu miserabiles et lacrymosi, tundentes pectora sua, et confitentes ac protestantes per tremendum judicium Dei, quod indubitanter sciebant viros magnos, et malefactis insignes, utpote multis pollutos facinoribus, in illius necem conspirasse, et se ad eum occidendum mutuis invicem astrinxisse juramentis. Ne ergo causa Ecclesiae, quae nondum plene innotuerat, in morte ejus pateretur occasum, eadem nocte fugam aggressus est, et uno duntaxat fratre sibi ferente solatium, diebus delitescens et noctibus iter peragens, post diem decimum sextum ad portum Sandvici pervenit, et cum potiores vectores non haberet ad manum,
Abbreviated transcription (Latin):
quib contra ius & fas adeo uexatus est: ut eum oportu¬
erit aduersus ep̃os. ne eum iniusto iudicio condempnarea
ut sic regi blandirentur. sedem apłicam appellare. & ab eis iti¬
dem sit ad domini pape audientiam appellatus. Proceres
tamen licet aduersus eos processerit appellatio. & sub ana¬
themate prohibiti sint in patrem & iudicem suum ferri
sententiam: nichilominus tamen in eum nec confessum ne
conuictum. s priuilegium ecclesie & suum dumtaxat pro¬
testantem. & inuocantem publici iuris auxilium. p̃sump¬
serunt ad cumulum dampnationis sue. non tam dictar
sententiam: quam concepti furoris insaniam uomere. Qn
cum in publicum proferre uellent: uir sc̃s crucem xp̃
quam manu tenebat. & quam iugit̾ cirtumferebat in
corde & corpore suo. in altum erigens: a funesta discesst
curia:. subclamantib impiis eum rapiendum ut proditorem
& merito suspendendum. & ut titulum domini sui fidelis

Expanded text:
quibus contra jus et fas adeo vexatus est, ut eum oportuquibus contra jus et fas adeo vexatus est, ut eum oportuerit adversus episcopos, ne eum injusto judicio condemnarent, ut sic regi blandirentur, sedem apostolicam appellare, et ab eis itidem sit ad domini papae audientiam appellatus. Proceres tamen, licet adversus eos processerit appellatio, et sub anathemate prohibiti sint in patrem et judicem suum ferre sententiam, nihilominus tamen in eum, nec confessum nec convictum, sed privilegium Ecclesiae et suum duntaxat protestantem et invocantem publici juris auxilium, praesumpserunt, ad cumulum damnationis suae, non tam dictare sententiam, quam concepti furoris insaniam vomere. Quam cum in publicum proferre vellent, vir sanctus crucem Christi, quam manu tenebat et quam jugiter circumferebat in corde et corpore suo in altum erigens, a funesta discessit curia, succlamantibus impiis eum capiendum ut proditorem, et merito suspendendum et ut titulum Domini sui fidelis
Abbreviated transcription (Latin):
indumentis: grauius cepit affligere. & se ab officio sus¬
pendit altaris. donec ꝑ confessionem ce condignos peni¬
tentie fructus. a romano pontifice absolutus. meruit re¬
laxari. Porro nec sic regis quieuit indignatio: s minis e
terrorib ampliorem intentabat seuitiam: nisi consuetu¬
dines quas contra ecclesiam nitebatur inducere archie¬
piscopoꝵ & episcopoꝵ auctoritate firmarentur. & scriptis.
Cuius conatib quia confessor xp̃i. futurus martyr. se op¬
ponere ausus est: multis interim appetitus dampnis. con¬
tumeliis lacessitus. & affectus iniuriis. tandem nortamto¬
niam iure iniquo trastus. se licet ꝑ iniquam sententiam.
in quadam causa pecuniaria. satis pacienter sustinuit
condempnari: & regi uidicatum solui. sufficientissime ca¬
uit. Inde in eum non ad hoc utiq citatum. sub pretextu
de cominissis sibi tempore amministrate cancellarie ne¬
gotiis reddende rationis. alias calumpnias intorserunt:

Expanded text:
indumentis gravius coepit affligere, et se ab officio susindumentis gravius coepit affligere, et se ab officio suspendit altaris, donec per confessionem et dignos poenitentiae fructus a Romano pontifice absolutus meruit relaxari. Porro nec sic regis quievit indignatio, sed minis et terroribus ampliorem intentabat saevitiam, nisi consuetudines, quas contra Ecclesiam nitebatur inducere, archiepiscoporum et episcoporum auctoritate firmarentur et scriptis. Cujus conatibus quia confessor Christi, futurus martyr, se opponere ausus est, multis interim appetitus damnis, contumeliis lacessitus et affectus injuriis, tandem Northamptonam jure iniquo tractus, se licet per iniquam sententiam in quadam causa pecuniaria satis patienter sustinuit condemnari, et regi judicatum solvi sufficientissime cavit. Inde in eum non ad hoc utique citatum sub praetextu de commissis sibi tempore administratae cancellariae negotiis reddendae rationis alias calumnias intorserunt,
Abbreviated transcription (Latin):
pax ecclesie & incolumitas uite. certis erat obiecta ꝑi¬
culis. Nec iusta timendi causa deerat: cum scđm salo¬
monem. sicut fremitus leonis. ita & ira regis. Pondus au¬
tim belli in archiep̃m uersum est: sine cuius tanquam
sine capitis sui consilio. nichil audebant ep̃i. & ei ut ad¬
quiesceret. consulere non audebant. Is autem de quoꝵ¬
dam ep̃orum. quib dispendium membrorum & salu¬
tis ab antiquo regis odio impendẽre uidebatur: magil
quam de propriis. licet plurima ce grauissima immine¬
rent. anxiabatur ꝑiculis: & tam pro instanti necessita¬
te. quam ꝑsuasibilib magnoꝵ uiroꝵ religionis habi¬
tum preferentium uerbis deceptus: petitionem regis
fieri uerbotenus annuit. Et sic & ipse & ep̃i quib time¬
batur: licet cum dispendio cause. corporis euasere ꝑi¬
culum. S archiep̃c in hac liberatione corporũ. ruinã
metiens animarum: se ipsum austeriorib alimentis &

Expanded text:
pax Ecclesiae et incolumitas vitae certis erat objecta peripax Ecclesiae et incolumitas vitae certis erat objecta periculis. Nec justa timendi causa deerat, cum secundum Salomonem: Sicut fremitus leonis, ita et ira regis. Pondus autem belli in archiepiscopum versum est, sine cujus tanquam sine capitis sui consilio nihil audebant episcopi et ei ut acquiesceret consulere formidabant. Is autem de quorumdam episcoporum, quibus dispendium membrorum et salutis ab antiquo regis odio impendere videbatur, magis quam de propriis licet plurima et gravissima imminerent, anxiabatur periculis, et tam pro instanti necessitate quam pro suasibilibus magnorum virorum religionis habitum proferentium verbis deceptus, petitionem regis verbo tenus fieri annuit. Et sic et ipse et episcopi, quibus timebatur, licet cum dispendio causae, corporis evasere periculum. Sed episcopus in hac liberatione corporum ruinam metuens animarum, seipsum austerioribus alimentis et
Abbreviated transcription (Latin):
uerso. se ponens murum solidissimum pro domo ssrł:
qui nec minis frangi poterat. nec blandiciis. emolliris
Maluit enim pauꝑ pauꝑem sequi xp̃m. quam derelin¬
quere legem dei : quo consolante adiutus est. paupe¬
rum compacientium breui numero. Eum uͦ post in¬
numeras uexationes &e iniurias. tandem apud cla¬
pendonam. regia uoluntate ep̃i & proceres conuenissent
cerigt rex instantius ut regni consuetudines quas scałm
aentiones procerum. auus suus obseruasse uidebat ior
ꝯiblice recenserentur: & expresso & absoluto omnium epis¬
copoꝵ assensu firmarentur: nulla omnino conditione a¬
esta. Quod archiep̃c & ep̃i attendentes. quantum licu¬
i impedire. aut saltem differre conati sunt: metientes
yiculum. quod hincinde ineuitabilit̾ imminebat. Si
enim uitus prauitate molitis consentirent. sequebat̾
ine dubio. fidei salutisq discrimen. Si uͦ aduersarent᷑:

Expanded text:
verso opponens se murum solidissimum pro domo Israel, verso opponens se murum solidissimum pro domo Israel, qui nec minis frangi poterat nec blanditiis emolliri. Maluit enim pauper pauperem sequi Christum, quam derelinquere legem Christi, quo consolante adjutus est pauperum compatientium brevi numero. Cum vero post innumeras vexationes et injurias tandem apud Clarendonam regia voluntate episcopi et proceres convenissent, exegit rex instantius ut regni consuetudines quas secundum assentationem procerum avus suus observasse videbatur, publice recenserentur, et expresso et absoluto omnium episcoporum assensu firmarentur, nulla omnino conditione adjecta. Quod archiepiscopi et episcopi attendentes, quantum licuit impedire aut saltem differre conati sunt, metientes periculum quod hinc inde inevitabiliter imminebat. Si enim vitiis pravitate inolitis consentirent, sequebatur sine dubio fidei salutisque discrimen. Si vero adversarentur,
Abbreviated transcription (Latin):
naturus. Conuenientib autem episcopis & procerib ex
mandato regis. ad expediendas regni necessitates: orta
forte contentio est. inter regem & ecclesiam: que protea¬
cta diutius instigante diabolo. magis ac magis augeba¬
tur in dies. Et quia ep̃i cum archiepiscopo suo. unani¬
miter in eo om̃s erant proposito. ut regi in his que di
deuotissime parerent: ne aliquam facerent promissio¬
nem. aut obligationem cum eo inirent. nisi quatinus
possent saluo ordine suo. multis modis procuratum est.
ut inita ecclesie unitas scinderetur. ꝑ quoslam ponti¬
fices qui fidei &e religionis columpne uidebantur: ut
aut cum eis ꝑuerteretur archiep̃c. aut si solus staret.
facile contereretur. Nitebantur plurimi supplantare
uirum dei: s hostes familiares. ꝑniciosissime ꝑurge¬
bant. Recolit uir iuicte constantie. hominem cui ds
assistit non esse solum : &e eo inspirante ascendit ex ad¬

Expanded text:
naturus. Convenientibus autem episcopis et proceribus, ex naturus. Convenientibus autem episcopis et proceribus, ex mandato regis, ad expediendas regni necessitates, orta forte contentio est inter regem et Ecclesiam, quae protracta diutius, instigante diabolo, magis ac magis augebatur in dies. Et quia episcopi cum archiepiscopo suo unanimiter omnes in eo erant proposito, ut regi in his quae Dei sunt devotissime parerent, nec aliquam facerent promissionem aut obligationem cum eo inirent, nisi quatenus possent salvo ordine suo, multimodis procuratum est ut inita Ecclesiae unitas scinderetur, per quosdam pontifices qui fidei et religionis columnae videbantur, ut aut cum iis perverteretur archiepiscopus, aut si solus staret, facile contereretur. Nitebantur plurimi supplantare virum Dei; sed hostes familiares perniciosissime perurgebant. Recolit vir invictae constantiae, hominem cui Deus assistit non esse solum, et eo inspirante securus ascendit ex ad
Abbreviated transcription (Latin):
luum inclinare consensum: s uir dei fundatus in petco
& solidatus. nec blandiciis emollixi potuit. nec minisde
dextere excelsi maligna inter pretatione conati sunt uos¬
pi obfuscare: suꝑstitioni ascribentes. quod iuitam ebce¬
bat artiorems ⁊ elum iustitie crudelitatem mentiebate
quod ecclesie procurabat utilitates. auaricie actribue¬
bant. contemptum mundani fauoris. uenationem gle¬
esse dicebant. Curialis magnificentia. fungebatur elatio:
quod diuinitus edoctam uoluntatem sequebatur in
plurimis. nota suꝑtilii inurebant᷑: quod antecessoꝵ me¬
tae. ĩ tuendo iure sepe uidebatur excedere: temeritatis
quod non malicia infelicium hominum deprauaret: ado
quidem ut regi ꝑsuaderent. quod si archiep̃i potestas pro¬
cederet. regia dignitas esset proculdubio ꝑitura: & nisisi¬
bi & heredib suis prospiceret. is demum futurus erat rex
quem clerus eligeret: & quamdiu placeret archiep̃o. reg¬

Expanded text:
suum inclinare consensum. Sed vir Domini, fundatus in petra suum inclinare consensum. Sed vir Domini, fundatus in petra et solidatus, nec blanditiis emolliri potuit, ut a cultu jnem dexterae Excelsi maligna interpretatione conati sunt impii offuscare, superstitioni ascribentes, quod vitam duceret arctiorem. Zelum justitiae crudelitatem mentiebantur: quod Ecclesiae procurabat utilitates, avaritiae attribuebant: contemptum mundani favoris dicebant esse venationem glem gloriae: curialis magnificentia fingebatur elatio; quod divinitus edoctam voluntatem sequebatur in plurimis, nota supercilii inurebatur; quod antecessorum metas in tuendo jure saepe videtur excedere, temeritatis poterat, quod non malicia infelicium hominum depravaret; adeo quidem, ut regi persuaderent, quod, si archiepiscopi potestas procederet, regia dignitas esset procul dubio peritura; et nisi sibi et haeredibus suis prospiceret, is demum futurus esset rex, quem clerus eligeret, et quandiu placeret archiepiscopo, reg
Abbreviated transcription (Latin):
ques in corde regis & curialium. ocli seminari ren sparisi
dua siquidem his procurantib questione. suꝑ regni consii¬
etudinib & iure ecclesi astico: filios ꝑdlitionis in ꝑnicieni sc̃
uirs eterauit: qui subuertere moliebantur eclesie liberta¬
dem S cum omnes opprimerentur. cantuariensis ecclia
ipsum magis angebat. cuiꝰ potestati honori. d riulitati
qurimum derogabatur: in surgentib in eam. primĩa fe¬
sro eboracensi archiep̃o. deinde ꝓcerib mult. sbeniorũ
his qui fidelitate & beneficus ecclesie tenebant obnoxu.
Alpso rege prohibente sepius & ꝑtinatius. ne m subde¬
coꝵ su lpis exigentib canonicam iustitiam exercertules¬
testas enim laica in res & ꝑsonas. omnia pro libitar et¬
ddesiastico iuire contempto: tacentib aut murmuranti¬
bus episcopis potius quam resistentib usurpabat.
natus est ergo rex archiep̃m promissis & blandicus cid

Expanded text:
quos in corde regis et curialium odii seminarium sparsit. quos in corde regis et curialium odii seminarium sparsit. Orta siquidem his procurantibus quaestione super regni consuetudinibus et jure ecclesiastico, filios perditionis in perniciem sancti viri excitavit qui subvertere moliebantur Ecclesiae libertatem. Sed cum omnes opprimerentur, Cantuariensis Ecclesia ipsum magis angebat, cujus potestati honori et utilitati plurimum derogabatur, insurgentibus in eum primum Rogero Eboracensi archiepiscopo, deinde proceribus multis, et his qui fidelitate et beneficiis Ecclesiae tenebantur obnoxii et ipso rege prohibente saepius et pertinacius ne in subditos culpis exigentibus canonicam justitiam exerceret. Potestas enim laica in res et personas omnium pro libito ecclesiastico jure contempto, tacentibus aut murmurantibus episcopis, potius quam resistentibus usurpabat. Conatus est ergo rex archiepiscopum promissis et blanditiis ad
Abbreviated transcription (Latin):
derent eum hostes. & deriderent sabbata eiꝰ. Quod autẽ
nocturno sompno. sine graui dispendio corporis didu¬
cere poterat: lacrimas &e orationib indulgebat: ⁊ me¬
ditationib sanctis. castimoniam sectans in corpore. serũat
in corde pudicitiam: modestiam in sermone. in opere
iustitiam. ut quos eruditurus erat uerbo: sanctitatis
sue potius moneret exemplo. Hereticos scismaticosq ĩ¬
fatigabiliter expugnabat: & numquam induci potu¬
it. ut ex cominunicatis communicaret: & quisquis sa¬
ne doctrine aduersabatur: eum sibi hostem futurum
in xp̃o. non dubitabat. Iustitie quoq zelo feruens. qd
suum erat cuiq seruare nitebatur: ꝑsonarum prorsus
& munerum ꝑceptione diducta. Uidens autem hos¬
tis antiquus. tantum uirum ecclesie dei plurimũ
profuturum. inuidit: & ne sꝑata pace terra diutiui
fueretur. multos & magnos elegit discordre incentoresi. per

Expanded text:
derent eum hostes, et deriderent Sabbata ejus. Quod autem derent eum hostes, et deriderent Sabbata ejus. Quod autem nocturno somno sine grandi dispendio corporis deducere poterat, lacrymis et orationibus indulgebat, et meditationibus sanctis, castimoniam sectans in corpore, servans in corde pudicitiam, modestiam in sermone, in opere justitiam ut quos erat eruditurus verbo, sanctitatis suae potentius moveret exemplo. Haereticos schismaticosque infatigabiliter expugnabat, et nunquam induci potuit, ut cum excommunicatis communicaret. Quisquis sanae doctrinae adversabatur, eum sibi hostem futurum in Christo non dubitabat. Justitiae quoque zelo fervens, quod suum erat cuique servare nitebatur, personarum prorsus et munerum acceptione diducta. Videns autem hostis antiquus tantum virum Ecclesiae Dei plurimum profuturum, invidit, et ne sperata pace terra diutius frueretur, multos et magnos elegit discordiae concitatores: per
Abbreviated transcription (Latin):
plenus. Semꝑ enim sobrius se cohabitantib conforma¬
bat: apłm sequens. qui saluberrima dispensatione. om¬
nib omnia factus est: ut lucrifaceret uniuersos. lib̾¬
abat pauperem a potente: ut qui reuera erat datus a dño. pan¬
ꝑum pater. & merentium consolator. Arguebat libere. qua¬
rumcumq uitia potestatum: sciens quia ubi sp̃c domini.
ibi consequenter est etiam lib̾tas. Pensabat tamen uir di¬
scretus mores hominum. quos arguebat aut monebatine
sc̃m daret canib. aut margarteas spargeret ante porcos
Et quia eum celestis docebat unctio: siue litteratis siue il¬
literatis colloqueretur. mirum ĩmodum eruditus & elo¬
quens apparebat:. & predicatio eiꝰ tam pondere sententia¬
rum quam puritate u̾borum. placens erat & efficax. P̃t
pensum horarum. aut negotiis aut scripturis. aut hone¬
stis colloquiis insistebat:. ocium summoꝑe fugiens: ne u¬

Expanded text:
plenus, semper enim sobrius permanens, se cohabitantibus conformaplenus, semper enim sobrius permanens, se cohabitantibus conformabat, apostolum sequens qui saluberrima dispensatione omnibus omnia factus est, ut lucrifaceret universos. Liberabat pauperem a potente, ut qui revera erat datus a Domino pauperum pater et moerentium consolator. Arguebat libere quarumcunque vitia potestatum, sciens quod ubi spiritus Domini, ibi consequenter est etiam libertas. Pensabat tamen vir discretus mores hominum quos arguebat aut monebat, ne sanctum daret canibus aut margaritas spargeret ante porcos. Et quia eum coelestis docebat unctio, sive litteratis sive illitteratis colloquebatur: mirum in modum eruditus et eloquens apparebat, et praedicatio ejus tam pondere sententiarum quam puritate verborum placens erat et efficax. Post pensum horarum, aut negotiis, aut scripturis, aut honestis colloquiis insistebat, otium summopere fugiens, ne vi
Abbreviated transcription (Latin):
uenerari. In exercenda hospitalitate. & aliis liberalita¬
tis oꝑib. sic pollebat: ut quicquid erat in facultatibus
domus eius pro more gentis. utensilib preciosis. & ge¬
rendoꝵ uaruis instrumentis. nobilitaretur: diuitias ta¬
men & opes. & omnem mundi supellectilem. pro. xp̃o
contempnebat ut stercora. transitoriis potius utens
ad expediendas necessitates: quam fruens adexplen¬
das concupiscentie uoluntates. In cybis &e potib dem¬
perantie medium tenuit: ne prorsus abstinens. argu¬
eretur suꝑstitionis: aut inmodice sumens. crapula gra¬
uaretur: Notam enim crim mosi & hypocrite fere pari¬
ter uitans: id optimum ieuinũ genus arbitratus est:
sobrietatis tenere mensuram. Et quidem in ueste pre¬
tiosa sp̃u pauꝑ. in facie leta corde contritus. in mensa
lauta penuriam eligens: non numquam uentre ma¬
gi uacuus. quam refectus: sepius magis refocillatus ꝙͣ

Expanded text:
venerati. In exercenda hospitalitate et aliis liberalitavenerati. In exercenda hospitalitate et aliis liberalitatis operibus sic pollebat, ut quidquid erat in facultatibus domus ejus pro more gentis utensilibus pretiosis et gerendorum variis instrumentis nobilitaretur, divitias tamen et opes et omnem mundi supellectilem pro Christo contemnebat, ut stercora; transitoriis potius utens ad expediendas necessitates, quam fruens ad explendas concupiscentiae voluptates. In cibis et potibus temperantiae medium tenuit, ne prorsus abstinens argueretur superstitionis, aut immodice sumens crapula gravaretur. Notam enim criminosi et hypocritae fere pariter vitans, id optimum jejunii genus arbitratus est, sobrietatis tenere mensuram. Et quidem in veste pretiosa spiritu pauper, in facie laeta corde contritus, in mensa lauta penuriam eligens, nonnunquam ventre magis vacuus quam refectus, saepius magis refocillatus quam