comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
as per coitum genitus: sed
non per coitum generans:
Assumptus uero est dñs
neq per coitum generans:
neq per coitum generatus:
Consid erandum uero nobis
est: quid est quod marcus
ait sed et a dextris dei: et
stephanus dicit uideo cȩlos
apertos: et filium hommis
stantem a dextris dei: Quid
est quod hunc marcus seden¬
tem: stephanus uero stantẽ
se uidere testatur: Sed scitis
frẽs: quia sedere iudicantis
est: stare uero pugnantis
uel adiuuantis: Quia igitur
redemptor nr̃ assumptus in
celum: et nunc omnia uidi¬
cat et ad extremũ iudex
omnium uemiet: hunc post
assumptionẽ marcus sedere
describit: quia post ascensi¬
oms suȩ głam iudex in fine
uidebitur: stephanus uero
in laboris certamine posi¬
tus stantem uidit. quem ad¬
iutorem habuit: quia ut iste
in terra persecutorũ infide¬
litatem uinceret: pro illo
de cȩlo illius gr̃a pugnauit:
Sequitur: Illi autem profec¬
ti prȩdicauerunt ubiq do¬
mino cooperante. et sermo¬

Expanded text:
as per coitum genitus, sed as per coitum genitus, sed non jam per coitum generans. Assumptus vero est Dominus neque per coitum generans, neque per coitum generatus. 7. Considerandum vero nobis est quid est quod Marcus ait: Sedet a dextris Dei; et Stephanus dicit: Video coelos apertos, et Filium hominis stantem a dextris Dei . Quid est quod hunc Marcus sedentem, Stephanus vero stantem se videre testatur? Sed scitis, fratres, quia sedere judicantis est, stare vero pugnantis vel adjuvantis. Quia ergo Redemptor noster assumptus in coelum, et nunc omnia judicat, et ad extremum judex omnium venit, hunc post assumptionem Marcus sedere describit, quia post Ascensionis suae gloriam judex in fine videbitur. Stephanus vero in labore certaminis positus stantem vidit, quem adjutorem habuin terra persecutorum infidelitatem vinceret, pro illo de coelo illius gratia pugnavit. Sequitur: Illi autem profecti praedicaverunt ubique, Domino cooperante, et sermo
Abbreviated transcription (Latin):
celos penetrare potinisset:
Unde et ipse ordo. in eorũ
quoq utrorumq subleuati¬
one: per quȩbam incremen¬
ta distinguitur: Nam enoch
translatus: belyas uero ab
cȩlum subuectus esse me.¬
moratur: ut ueniret post¬
modum. qui nec transtatuᷤ
nec subuectus. cȩlum ethe-¬
reum sua uirtute penetra-¬
ret: Qui nobis in se creden¬
tibus quia carnis quoq mũ¬
ditiam largiretur: et sub eo
per incrementa temporum
uirtus castitatis extresceret:
in ipsa quoq eorum transla.¬
tione. qua ascensionẽ dñicã
ut uidelicet famuli designa.¬
uerunt: et in ipsose qui ad
cȩlum ascendit dñs ostendit:
Nam enoch quidem uxorẽ
et filios habuit: helyas ue.¬
ro neq uxorem neq filios
legitur habuisse: Pensate er¬
go quomodo per incremen¬
ditia sc̃itatis: quod et pen
transiatos famulos et per
ascendentis dñi personam.
patenter ostenditur: Transia.¬
tus namq est enoch et per
coitum genitus: et per conũ
generans: Raptus est hely¬

Expanded text:
coelos penetrare potuisset. coelos penetrare potuisset. Unde et ipse ordo in eorum quoque utrorumque sublevatione per quaedam incrementa distinguitur. Nam Enoch translatus , Elias vero ad coelum subvectus esse memoratur , ut veniret postmodum qui nec translatus, nec subvectus, coelum aethereum sua virtute penetraret. Qui nobis in se credentibus quia carnis quoque munditiam largiretur, et sub eo per incrementa temporum virtus castitatis excresceret, in ipsa quoque eorum translatione qui Ascensionem dominicam ut videlicet famuli designaverunt, et in seipso qui ad coelum ascendit, Dominus ostendit. Nam Enoch quidem uxorem et filios habuit; Elias vero neque uxorem; neque filios legitur habuisse. Pensate ergo quomodo per incremenditia sanctitatis, quod et per translatos famulos et per ascendentis Domini personam patenter ostenditur. Translatus namque est Enoch et per coitum genitus, et per coitum generans. Raptus est Eli
Abbreviated transcription (Latin):
riam ascendendo declarauit:
Notandum quoq quod he¬
has in curru legitur ascen¬
disse: ut uidelicet aperte
monstraretur: quia homo
purus adiutorio indigebat
alieno:Per angłos quippe
illa facta et ostensa sunt ad¬
umenta: quia nec ad celum
quidem aereum per se ascen¬
dere poterat: quem naturȩ
infirmitas grauabat: Redẽp¬
tor autem nr̃ non curru. nos
angelis subleuatus legitur:
quia is qui fecerat omnia:
omnia ferebatur: Illo etenĩ
reuertebatur ubi erat: et in¬
de redibat. ubi remanebat:
Quia cum per humanitatẽ
ascenderet in cȩlum: per di-¬
uinitatem suam et terrã pa-¬
riter continebat et cȩlũ: Sic
autem ioseph a frĩbus uen¬
ditus. uenditionẽ nr̃i redẽp¬
toris figurauit: sic enoch
transiatus. atq ad cȩlũ aere¬
um helyas subleuatus: as-¬
censionem dñicam designa¬
uit: Ascensionis ergo suȩ do¬
minus prȩnuntios et testes
habuit: unum ante legem.
alium sub lege: ut quando¬
q ueniret ipse. qui ueraciter

Expanded text:
riam ascendendo declaravit. riam ascendendo declaravit. Notandum quoque est quod Elias in curru legitur ascendisse, ut videlicet aperte demonstraretur quia homo purus adjutorio indigebat alieno. Per angelos quippe facta illa et ostensa sunt adjumenta, quia nec in coelum quidem aereum per se ascendere poterat, quem naturae suae infirmitas gravabat. Redemptor autem noster non curru, non angelis sublevatus legitur, quia is qui fecerat omnia irtute ferebatur. Illo etenim revertebatur ubi erat, et inde redibat ubi remanebat, quia cum per humanitatem ascenderet in coelum, per divinitatem suam et terram pariter continebat et coelum. 6. Sicut autem Joseph a fratribus venditus venditionem Redemptoris nostri figuravit, sic Enoch translatus, atque ad coelum aereum Elias sublevatus, Ascensionem dominicam designavit. Ascensionis ergo suae Dominus praenuntios et testes habuit, unum ante legem, alium sub lege, ut quandoque veniret ipse qui veraciter
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ possunt cum reprobis
haberi cõmunia: sed hȩc qͦ
modo diximus caritatis atq
pietatis miracula amate:
Quȩ tanto securiora sunt:
quanto et occulta: Et quibꝰ
apud dñm eo maior fit re¬
tributio: quo apud homi¬
nes minor est gła: Sequitur:
Et dñs quidem iħs postquã
locutus est eis. assumptus
est in celum: et sedet ad dex¬
teram dei: In ueteri testamen¬
to cognouimus: quod hely¬
as sit raptus in cȩlum: Sed
aliud est cȩlum aereũ: aliud
cȩlum ethereum: Cȩlum quip¬
pe aereum. terrȩ est proximũ
llnde et aues cȩli dicimus:
quia eas uolitare in aere ui.¬
demus: In cȩlum itaq aereũ
helyas subleuatus est. ut in
secretam quandam terrȩ re¬
gionem repente duceretur:
ubi in magna iam carnis et
sp̃s quietȩ uiueret: quousq
ad finem mundi redeat: et
mortis debitum soluat: Ille
enim mortem distulit: non
euasit: Redemptor autẽ ñ
quia non distulit. superauit:
Eamq resurgendo consumy¬
sit: et resurrectionis sue glo-¬

Expanded text:
quae possunt cum reprobis haberi communia; sed haec quae modo diximus charitatis atque pietatis miracula amate, quae tanto securiora sunt, quanto et occulta, et de quibus apud Dominum eo major sit retributio, quo apud homines minor est gloria. Sequitur: 5. Et Dominus quidem Jesus postquam locutus est eis, assumptus est in coelum, et sedet a dextris Dei. In Veteri Testamento cognovimus quod Elias sit raptus in coelum. Sed aliud est coelum aereum, aliud aethereum. Coelum quippe aereum terrae est proximum; unde et aves coeli dicimus, quia eas volitare in aere videmus. In coelum itaque aereum Elias sublevatus est, ut in secretam quamdam terrae 1572 regionem repente duceretur, ubi in magna jam carnis et spiritus quiete viveret, quousque ad finem mundi redeat, et mortis debitum solvat. Ille etenim mortem distulit, non evasit. Redemptor autem noster quia non distulit, superavit, eamque resurgendo consumpsit, et resurrectionis suae glo
Abbreviated transcription (Latin):
abachuc ait: Eleuatus est sol:
et luna stetit in ordine suo:
Quis enim solis nomine nisi
dñs: et quȩ lunȩ nomine.
nisi ȩccła designatur: Quo
mundi omni modo formida¬
uit: At postquã ascensione¬
eius roborata est: aperte
predicauit. quod occulte cre¬
didit: Eleuatus est ergo sol
et luna stetit in ordine suo:
quia cum dñs cȩlum petiit.
scã eius ȩccła in auctoritate
prȩdicationis excreint: hinc
ciusdem eccłȩ uoce per salo¬
monem dicitur: Ecce iste ue.¬
int saliens in montibus: et
transiliens colles: Considera¬
uit namq tantorũ operum
culmina: et ait. Ecce iste ue.¬
int saliens in montibus: Ue¬
mendo quippe ad redempti¬
onem nrãm: quosdamut ita
dixerim saltus dedit: Nultis
frẽs him̃i. et ipsos eius saltus¬
eis agnoscere: De cȩlo ue¬
nit in uterum: de utero ue¬
nit in presepiũ: de presepio
uenit in crucem: de cruce ue.¬
nit in sepulchrũ: de sepulchro
reduit in celum: Ecce ut nos
post se currere faceret: quos.¬

Expanded text:
abacuc ait: Elevatus est sol, et luna stetit in ordine suo . Quis enim solis nomine nisi Dominus, et quae lunae nomine nisi Ecclesia designatur? Quoumundi omnimodo formidavit; at postquam ejus Ascensione roborata 1574 est, aperte praedicavit quod occulte credidit. Elevatus est ergo sol, et luna stetit in ordine suo, quia cum Dominus coelum petiit, sancta ejus Ecclesia in auctoritate praedicationis excrevit. Hinc ejusdem Ecclesiae voce per Salomonem dicitur: Ecce iste venit saliens in montibus, et transiliens colles . Consideravit namque tantorum operum culmina, et ait: Ecce iste venit saliens in montibus. Veniendo quippe ad redemptionem nostram, quosdam, ut ita dixerim, saltus dedit. Vultis, fratres charissimi, ipsos ejus saltus agnoscere? De coelo venit in uterum, de utero venit in praesepe, de praesepe venit in crucem, de cruce venit in sepulcrum, de sepulcro rediit in coelum. Ecce, ut nos post se currere faceret, quos
Abbreviated transcription (Latin):
guis loquuntur.: Qui dum
bonis suis exortatiomibꝰ ma-¬
bitiam de alienis cordibus
auferunt: serpentes tollunt:
Et dum pestiferas suasiones
audiunt. sed tamen ad ope.¬
rationem prauam minime
pertrahuntur: mortiferum
quidem est quod bibunt:
sed non eis nocebit: Qui qͦ¬
tiens proximos suos in bono
opere infirmari conspiciunt:
dum eis tota uirtute concur¬
runt. et exemplo suȩ ope¬
rationis illorum uitam ro¬
borant qui in propria actio¬
ne titubabant: quid aliud
faciunt. nisi super egros ma-¬
nus imponunt ut bene ha-¬
beant.: Quȩ nimirum mi¬
racula tanto maiora sunt:
quanto spiritalia: Tanto ma.¬
iora sunt: quanto per hȩc
non corpora sed anime susci-
ħm̃i. auctore deo si uultis uos
facitis: Ex illis enim exterio¬
ribus signis: obtineri uita
ab hec operantibus non ua¬
let:Nam corporalia illa mi¬
racula. ostendunt aliquan¬
do scĩtatem: non autem fa¬
ciunt: Hȩc uero spiritalia
que aguntur in mente: uir¬
tutem uitȩ non ostendunt.

Expanded text:
guis loquuntur? Qui dum guis loquuntur? Qui dum bonis suis exhortationibus malitiam de alienis cordibus auferunt, serpentes tollunt. Et dum pestiferas suasiones audiunt, sed tamen ad operationem pravam minime pertrahuntur, mortiferum quidem est quod bibunt, sed non eis nocebit, quia quoties proximos suos in bono opere infirmari conspiciunt, dum eis tota virtute concurrunt, et exemplo suae operationis illorum vitam roborant, qui in propria actione titubabant, quid aliud faciunt, nisi super aegrotos manus imponunt, ut bene habeant? Quae nimirum miracula tanto majora sunt, quanto spiritaliora; tanto majora sunt, quanto per hnon corpora, sed animae suscitas charissimi, auctore Deo si vultis vos facitis. Ex illis enim exterioribus signis obtineri vita ab haec operantibus non valet. Nam corporalia illa miracula ostendunt aliquando sanctitatem, non autem faciunt; haec vero spiritalia, quae aguntur in mente, virtutem vitae non ostendunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ista signa non facitis: mini¬
me crebidistis: Sed hec neceᷤ¬
saria fuerunt in exordio ec¬
cdesiȩ: Ut enim ad fidem cres.¬
ceret: miraculis fuerat nu¬
trienda: Quia et nos cumar¬
busta plantamus: tam chu
eis aquam fundimus: quo¬
usq ea in terra conualuisse
uideamus: At si semel radi¬
cem fixerint: irrigatio cessa.¬
bit: Hinc est enim quod
paulus dicit: Lingue in sig¬
num sunt: non fidelibuᷤ sed
infidelibus: Habemus de his
signis atq uirtutibus: quȩ
adhuc subtilius considerare
debemus: Scã quippe ȩccl̃a
cotidie spiritaliter facit. qͦd
tunc per apłos corporaliten
faciebat: Nam sacerdotes
eius. cum per exorcisim gra¬
tiam manum credentibus
imponunt: et habitare sp̃s
malignos in eorum mente
contradicunt: quid aliud fa¬
ciunt. nisi demonia eiciunt:
Et sideles quiq qui iam ui¬
te ueteris secularia uerba
derelinquunt. scã autẽ my¬
steria insonant: conditoris
sui laudes et potentiã quan¬
tum pręualent narrant: qͥd
aliud faciunt. nisi nouis lin¬

Expanded text:
ta signa non facimus, minime credimus? Sed haec necessaria in exordio Ecclesiae fuerunt. Ut enim ad fidem cresceret, miraculis fuerat nutrienda, quia et nos cum arbusta plantamus, tam diu eis aquam fundimus, quousque ea in terra convaluisse videamus. At si semel radicem fixerint, irrigatio cessabit. Hinc est etenim, quod Paulus dicit: Linguae in signo sunt, non fidelibus, sed infidelibus . An habemus de his signis atque virtutibus, quae adhuc subtilius considerare debeamus? Sancta quippe Ecclesia quotidie spiritualiter facit quod tunc per apostolos corporaliter faciebat. Nam sacerdotes ejus cum per exorcismi gratiam manum credentibus imponunt, et habitare malignos spiritus in eorum mente contradicunt, quid aliud faciunt, nisi daemonia ejiciunt? Et fideles quique, qui jam vitae veteris saecularia verba derelinquunt, sancta autem mysteria insonant, conditoris sui laudem et potentiam, quantum praevalent, narrant, quid aliud faciunt, nisi novis lin
Abbreviated transcription (Latin):
ad exercenda praua opera.
ad concupiscendas mundi
pompas dilapsus est: Uidea¬
mus: si iam scit plangere qͦd
errauit: Apud misericordem
namq iudicem. nec ille fallax
habebitur: qui ad ueritatẽ
reuertitur etiam post quam
mentitur: Quia omp̃s deus
dum libenter nrãm peniten¬
tiam suscipit: ipse suo iudic¬
o hoc quod errauimus abscõ.¬
dit: Sequitur: Signa autem
eos qui crediturisunt: hec
sequentur: In nomine meo
demoma eicient: Linguis¬

Expanded text:
ad exercenda prava opera, ad exercenda prava opera, ad concupiscendas mundi pompas, dilapsus est; videamus si jam scit plangere quod erravit. Apud misericordem namque judicem nec ille fallax habebitur, qui ad veritatem revertitur, etiam postquam mentitur, quia omnipotens Deus dum libenter nostram poenitentiam suscipit, ipse suo judicio hoc quod erravimus abscondit . Sequitur: 4. Signa autem eos qui credituri sunt haec sequentur. In nomine meo daemo
Abbreviated transcription (Latin):
tur: fortasse unusquisq a¬
pud semet ipsumdicat: Ego
iam credidi: saluus ero: Ue¬
rum dicit: si fidem operibꝰ
teneat: Uera etemm fides
est: quȩ in hoc quod uer.¬
bis dicit. moribus non con¬
tradicit: Hinc est eñi: quod
de quibusdam falsis fide¬
libus paulus dicit: Qui con¬
fitentur se nosse deum: fa¬
ctis autem negant: hinc
iohes ait: Qui dicit se nos¬
se deum: et mandata enus
non custodit: mendax est:
Quod cum ita sit: fider nr̃e
ueritatẽ. in uitȩ nr̃e consi-¬
deratione debemus agnos¬
cere: Tunc enim ueraciter
fideles sumus: si quod uer¬
bis promittimus. operibuᷤᷤ
implẽmus:
n die quippe baptismatis:
omnibus nos antiqui hosts̃
operibus. atq omnibus põ¬
pis ab renuntiare promisi
mus: Itaq unusquisq ur̃m
ad considerationẽ suã men¬
tis oculos reducat: conside¬
Oret si seruat post baptismũ.
quod ante baptismũ spopos¬
dit: certus iam quia fidelis
est gaudeat: Sed ecce quod
promisit minime seruauit:

Expanded text:
tur. Fortasse unusquisque atur. Fortasse unusquisque apud semetipsum dicat: Ego jam credidi, salvus ero. Verum dicit, si fidem operibus tenet. Vera etenim fides est, quae in hoc quod verbis dicit, moribus non contradicit. Hinc est enim quod de quibusdam falsis fidelibus Paulus dicit: Qui confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hic Joannes ait: Qui dicit se nosse Deum, et mandata ejus non custodit, mendax est . Quod cum ita sit, fidei nostrae veritatem in vitae nostrae consideratione debemus agnoscere. Tunc enim veraciter fideles sumus, si quod verbis promittimus operibus implemus. In die quippe baptismatis omnibus nos antiqui hostis operibus atque omnibus pompis abrenumus. Itaque unusquisque vestrum ad considerationem suam mentis oculos reducat: consideet si servat post baptismum quod ante baptismum spopondit, certus jam quia fidelis est, gaudeat. Sed ecce quod promisit minime servavit, si
Abbreviated transcription (Latin):
dicatur euangłium: cum so¬
li homin predicatur: Quia
ille uidelicet docetur: prop¬
ter quem in terra cuncta cre.¬
ata sunt: et a quo omnia
per quãdam similitudinem
otest etiam omnis cre¬
aturemomine:omnis
natio gentium designari:
Antea etenim dictum fuerat.
in uiam gentium ne abieri¬
tis: snunc autem dicitur: pre.¬
aturȩ: Ut scilicet prius a
iudea apłorum repulsa prȩ¬
dicatio: tunc nobis in adiu¬
torium fieret: cum hanc il¬
la ad damnationis suȩ testi¬
monium superba reppulisset:
Sed cum discipulos ad pre¬
dicandum ueritas mittit.
quid aliud in mundo facit:
nisi grana seminis aspergit:
Et pauca grana mittit in se¬
mine: ut multarum messi¬
um fruges recipiat ex nr̃a
fide: Neq enim in uniuer¬
sum mundum tanta fideliũ
messis exsurgeret: si de manu
dñi super rationalẽ terrã. illa
electa grana prȩdicantiũ nos
uenissent: Sequitur: Qui
crediderit et baptitatus fũ.¬
erit: saluus erit: Qui uero
non crediderit: condemnabi¬

Expanded text:
dicatur Evangelium, cum sodicatur Evangelium, cum soli homini praedicatur, quia ille videlicet docetur, propter quem in terra cuncta creata sunt, et a quo omnia per quamdam similitudinem otest etiam omnis creaturae nomine, omnis natio gentium designari. Ante etenim dictum fuerat: In viam gentium ne abieritis . Nunc autem dicitur, Praeaturae, ut scilicet prius a Judaea apostolorum repulsa praedicatio tunc nobis in adjutorium fieret, cum hanc illa ad damnationis suae testimonium superba repulisset. Sed cum discipulos ad praedicandum Veritas mittit, quid aliud in mundo facit, nisi grana seminis spargit? Et pauca grana mittit in semine, ut multarum messium fruges recipiat ex nostra fide. Neque enim in universo mundo tanta fidelium messis exsurgeret, si de manu Domini super rationalem terram illa electa grana praedicantium non venisset. Sequitur: 3. Qui crediderit, et baptizatus fuerit, salvus erit, qui veronon crediderit, condemnabi
Abbreviated transcription (Latin):
unquid frẽs mei scm̃
euanglium uel insen¬
satis rebus uel brutis anma¬
libus fuerat predicandum:
ut de eo discipulis dicatur
creature: Sed omnis crea¬
turȩ nomine. signatur ho¬
mo: Sunt namq: lapides:
sed nec iiuunt nec sentiunt:
Sunt herbȩ et arbusta: ui.¬
uunt quidem. sed non senti.¬
unt: Uiuunt dico: non per
animam: sed per uiriditatẽ:
Qura et paulus dicit: Insi¬
piens: tu quod seminas nos
uiuificatur: insi prius mo-¬
riatur: Uiuit ergo: quod
moritur ut inuificetur: La¬
pides itaq sunt: sed non ui¬
uunt arbusta autem sunt:
uiuunt. sed non sentiunt:
Bruta uero animalia sunt:
uiuunt: sentiunt: sed non
discernunt: angeli etentmn
sunt: uiuunt: sentiunt: et
discernunt: Omnis autem
creature. aliquid habet ho¬
mo: Habet namq commu¬
ne. esse cum lapidibus: usue¬
re cum arboribus: sentire
cum anmalibus: intellige.¬
re cum angelis: Si igitur
commune habet aliquid cũ
omni creatura homo: iuxta
aliquid omnis creatura ho¬
mo: Omni ergo creature prȩ¬

Expanded text:
unquid, fratres mei, sanctum Evangelium vel insensatis rebus, vel brutis animalibus fuerat praedicandum, ut de eo discipulis dicatur: creaturae? Sed omnis creaturae nomine signatur homo. Sunt namque lapides, sed nec vivunt, nec sentiunt. Sunt herbae et arbusta; vivunt quidem, sed non sentiunt. Vivunt dico, non per animam, sed per viriditatem, quia et Paulus dicit: Insipiens, tu quod seminas non vivificatur, 1570 nisi prius moriatur . Vivit ergo quod moritur, ut vivificetur. Lapides itaque sunt, sed non vivunt. Arbusta autem sunt, et vivunt, sed non sentiunt. Bruta vero animalia sunt, vivunt, sentiunt, sed non discernunt. Angeli etenim sunt, vivunt, sentiunt, et discernunt. Omnis autem creaturae aliquid habet homo. Habet namque commune esse cum lapidibus, vivere cum arboribus, sentire cum animalibus, intelligere cum angelis. Si ergo commune habet aliquid cum omni creatura homo, juxta aliquid omnis creatura est homo. Omni ergo creaturae prae
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotes leprosos faciant
et inmundos: sed quod ha¬
possint discernere qui mũ¬
dus qui ue inmundus sit:
Quomodõ ergo ibi leprosũ
sacerdos inmundũ facit:
sic et hic alligat uel soluit
ep̃s et prb̃ter. non eos qui
insontes sunt et noxii: sed
pro officio suo cum peccato¬
rum audierit uarietates:
scrat qui ligandus sit qui

Expanded text:
sacerdotes leprosos faciant sacerdotes leprosos faciant et immundos, sed quod hapossint discernere qui mundus, quive immundus sit. Quomodo ergo ibi leprosum sacerdos immundum facit, sic et hic alligat vel solvit episcopus et presbyter, non eos qui insontes sunt vel noxii, sed pro officio suo, cum peccatorum audierit varietates, scit qui ligandus sit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tri largitus est nomen: Ac
scđm metaphorã petre. dici¬
tur ei edificabo eccłam me¬
am super te: et porte infe¬
ri non preualebunt aduer.¬
sus eam: Ego portas inferi
certe hereticorũ doctrinas:
per quas illecti homines
ducuntur ad tartarũ: Ne.¬
mo itaq putet de morte
dici: quod apłi conditioni
mortis subiecti non fuerint:
quorum martiria uideat
coruscare: Et tibi dabo cla¬
ues regni cȩlorum: Et quod¬
cumq ligaueris super terrã:
erit ligatum et in cęlis: Et
quod cumq solueris super
terram: erit solutum et in
cȩlis: Istum locum ep̃i et pre¬
sbiteri non intelligentes ali¬
quid sibi de phariseorũ su¬
munt supercilio: ut uel dã¬
nent innocentes. uel solue¬
re se noxios arbitrentur.
cum apud deum non sen¬
tentia sacerdotũ. sed reorũ
uita queratur: Legimus in
leuitico de leprosis: ubi iu¬
bentur ut ostendant se sa¬
cerdotibus: Et si lepram ha¬
buerint: tunc a sacerdote
immundi fiant: non quod

Expanded text:
tri largitus est nomen. At tri largitus est nomen. At secundum metaphoram petrae, recte dicitur ei: Aedificabo Ecclesiam meam super te. Et portae inferi non praevalebunt adversus eam. Ego portas inferi certe haereticorum doctrinas, per quas illecti homines ducuntur ad tartarum. Nemo itaque putet de morte dici, quod apostoli conditioni mortis subjecti non fuerint, quorum martyria videat coruscare. Et dabo tibi claves regni coelorum. Et quodcumque ligavererit ligatum et in coelis, et quodcunque solveris super terram, erit solutum et in coelis. Istum locum episcopi et presbyteri non intelligentes aliquid sibi de Pharisaeorum assumunt supercilio, ut vel damnent innocentes, et solvere se noxios arbitrentur, cum apud Deum non sententia sacerdotum, sed eorum vita quaeratur. Legimus in Levitico de leprosis, ubi jubentur ut ostendant se sacerdotibus, et si lepram habuerint, tunc a sacerdote immundi fiant, non quod
Abbreviated transcription (Latin):
barioanna hoc est filio ioħĩ.
bariona scriptum sit: una
detracta sillaba: Ioanna au¬¬
tem. interpretatur dei gr̃a:
Utrumq autem nomen my¬
stice intelligi potest: quod
dei donum significet spirita¬
le: Illud quoq quod ait.
caro et sanguis non reue¬
lauit tibi: apłicȩ narratio¬
in concordat. in qua ait:
continuo non ad quieu car¬
ni et sanguini: carnem ibi
sensu demonstraretur: quod
ei non per doctrinã phari¬
seorum: sed per dei gratiam
xp̃s dei filius reuelatus sit:
Et ego dico tibi: Quid est¬
hoc quod ait: et ego dico
tibi: Qura tu michi dixisti.
tu es. xp̃s filius dei uiur: et
ego dico tibi: non sermone
casso et nullum habente
opus: sed dico tibi: quia
meum dixisse fecisse est. quia
tu es petrus: et super hanc
petram edificabo ȩccł̃am meã
icut ipse nomen apłis
donauit ut lumen mũ.¬
di appellarentur: et cȩtera¬
quȩ ex dño sortiti uocabu¬
la sunt: ita et sẏmoni qui
credebat in petram xp̃m. pe¬

Expanded text:
Barjoanna, hoc est, filius Joannis, Barjoanna, hoc est, filius Joannis, Barjona scriptum sit una detracta syllaba. Joanna autem interpretatur Domini gratia. Utrumque autem nomen mystice intelligi potest, quod Dei donum significet spiritale. Illud quoque quod ait, quia caro et sanguis non revelavit tibi, apostolicae narrationi comparatur in qua ait, continuo non acquievi carni et sanguini, carnem ibi sensu demonstretei non per doctrinam Pharisaeorum, sed per Dei gratiam Christus Dei Filius revelatus sit. Et ego dico tibi. Quid est quod ait: Et ego dico tibi? Quia tu mihi dixisti: Tu es Christus Filius Dei vivi: et ego dico tibi, non sermone casso, et nullum habente opus, sed dico tibi: quia meum dixisse, fecisse est. Quia tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam. Sicut ipse lumen apostolis donavit, ut lumen mundi appellarentur, caeteraque ex Domino sortiti sunt vocabula: ita et Simoni, qui credebat in petram Christum, Pe
Abbreviated transcription (Latin):
filium hominis: subiecit:
Uos autem quem me esse
dicitis: Illis quia homines
sunt humana opinanti¬
bus: uos qui dii estis quẽ
me esse dicitis: Petrus ex
persona omniũ apłorũ pro¬
putantur dii: sed mortui
sunt: Saturnũ. iouẽ. cererẽ.
ra idolorũ portenta signifi.¬
cans: Respondens iħs: di¬
xit ei: Beatus es symon
bariona. quia caro et san¬
guis non reuelaiit tibi:
sed pater meus qui est in
celis: Testimonii de se apło
reddit uicem: Petrus dixe¬
rat: tu es xp̃s filius dei ui¬
ui: Mercedẽ recipit uera cos¬
fessio: beatus es symon bar¬
ex confessione sortitur uoca¬
bulum: quod reuelationẽ
ex scõ spũ habeat: cuius et
filius appellandus sit: Siqui¬
dem bariona: in lingua nr̃a
sonat filius colũbȩ
lii simpliciter accipiunt.
quod symon id est pe-¬
trus filius sit ioħis: iuxta
alterius loci interrogatio.¬
nem: symon ioħis diligis
me: qui respondit: dñe tu
scis: et uolunt scriptorum
uicio deprauatũ: ut pro

Expanded text:
Filium hominis, subjecit: Filium hominis, subjecit: Vos autem quem me esse dicitis? Illis quia homines sunt, humana opinantibus; vos qui estis dii, quem me esse existimatis? Petrus ex persona omnium apostolorum proputantur dii, sed mortui sunt: Saturnum, Jovem, Venerem, ra idolorum portenta significans. Respondens autem Jesus, dixit ei: Beatus es, Simon Barjona, quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus, qui in coelis est. Testimonio de se Apostoli reddit vicem. Petrus dixerat: Tu es Christus Filius Dei vivi; mercedem recepit vera confessio: Beatus es, Simon Barex confessione sortitur vocabulum, quod revelationem ex Spiritu sancto habeat, cujus et filius appellandus sit, siquidem Barjona in lingua nostra sonat filius columbae. lii simpliciter accipiunt quod Simon, id est, Petrus filius sit Joannis juxta alterius loci interrogationem: Simon Joannis, diligis me? Qui respondit: Domine, tu scis; et volunt scriptorum vitio depravatum ut pro
Abbreviated transcription (Latin):
ui corde: in hebreo dicitur
ulchre autem interro.¬
gat quem dicunt esse
homines filium hominis:
quia qui de filio hominis
locuntur. homines sunt:
Qui uero diumitatẽ eius
intelligunt: non homines
sed dii appellantur: At illi
dixerunt: Alii ioħem bap¬
tistam: alii heliam: alii ue.¬
ro iheremiã: aut unum ex
prophetis: Miror quosdã
interpretes causas errorũ
inquirere singulorũ: et di¬
sputationẽ longissimã texe.¬
re: quare dñm nr̃m iħm
xp̃m alii ioħem putauerint:
alii heliam. alii uero ihere.¬
miam: aut unum ex pro¬
pħis: cum sic errare potue.¬
rint in heliam aut ihere.¬
miam: quomodo herodes
errauit in iohem: dicens:
Quem ego decollaui ioħem:
ipse surrexit a mortuis: et
uirtutes operantur in illo:
Uos autem quem me esse¬
dicitis: Respondens symon
petrus: dixit: Tu es xp̃s: fi¬
rudens lector adtende:
quod ex consequentibꝰ
textuq sermonis. apłi nequa¬
quam homines sed dii appel-¬
lantur: Cum enim dixisset
quem dicunt homines esse

Expanded text:
i corde, in Hebraeo dicitur ulchre autem interrogat: Quem dicunt esse homines filium hominis, quia qui de filio hominis loquuntur homines sunt. Qui vero divinitatem ejus intelligunt, non homines, sed dii appellantur. At illi dixerunt: Alii Joannem Baptistam, alii Eliam, alii vero Jeremiam, aut unum ex prophetis. Miror quosdam interpretes causas errorum inquirere singulorum et disputationem longissimam texere, quare dominum nostrum Jesum, alii Joannem putaverunt, alii Eliam, alii Jeremiam, aut unum ex prophetis, cum sic errare potuerint in Elia et Jeremia, quomodo Herodes erravit in Joanne, dicens: Quem ego decollavi Joannem, ipse surrexit a mortuis, et virtutes operantur in illo . Vos autem, quem me dicitis? Respondit Simon Petrus, dixit: Tu es Christus Firudens lector, attende, quod ex consequentibus textuque sermonis, apostoli nequaquam homines, sed dii appellantur. Cum enim dixisset: Quem dicunt homines esse
Abbreviated transcription (Latin):
filio dei. iam unitas personȩ
ta in mysterio: Quod et ali¬
bi euidenter. qui elegit nos in¬
quit ante mundi constitutio¬
nẽ in ipso: Quia profecto quic¬
quid deus fecit ab mitio: xp̃s
fecit totum. per unitatẽ sacra¬
in deo semper fuisse non du¬
bitatur: Alioquin nisi ita cre¬
dideritis: aut xp̃s deus nos
erit omnino: aut contra pro¬
pham deus recens esse uidebi¬
tur: Sed ne talibus patiamur¬
scrutandȩ sunt scripture. m
quibus unitas in xp̃o cõmen¬
datur persone: quem non pre¬
sudicat tempus. ne unus
semper dicatur: hinc quoq
beatus petrus loquens dde
patribus: ait: Der grãm dñi

Expanded text:
Filio Dei jam unitas personae Filio Dei jam unitas personae erat in mysterio. Quod et alibi evidenter: Qui nos elegit, inquit, ante mundi constitutionem in ipso , quia profecto quidquid Deus fecit ab initio, Christus fecit totum per unitatem sacraitatem in Deo fuisse non dubitatur. Alioquin nisi ita credideris, aut Christus Deus non erit omnino, aut contra prophetam Deus recens esse videbitur. III. Sed, ne talibus quatiamscrutandae sunt Scripturae, in quibus unitas in Christo commendatur personae, quae non praejudicat tempus ne unus semper dicatur. Hinc quoque beatus Petrus loquens de patribus ait: Per gratiam Domi
Abbreviated transcription (Latin):
cens: Ecce odor filii mei: si¬
cut odor agri pleni quem
benedixit dñs: quamuis
putent parum intelligen¬
tes: quod priores scĩ minuᷤ
de. xp̃o intellexerint my¬
steriũ incarnationis: cum
et ipsi eadem saluati sint
grã: Unde constat tempus
non preiudicasse sacramen¬
to uniti hominis ac der:ta
ut iam esset in illo per per¬
qui necdum erat natus ex
maria uirgine: quod multiᷤ
scripturarũ declaratur ingi¬
ciis: Unde dñs ad iudeos
Antequã abraham fieret.
ego sum: Quibus utiq uer¬
bis. ostendit se qui loque¬
batur in eo semper fuisse
abrãham ante quam fieret.
humanitatis est breuitas:
ego sum autẽ. ȩternitatis na¬
tura declaratur: in qua ni¬
mirum eternitate iam se
fuisse qui loquebatur: per
sacramentũ suȩ incarnati
ppłm ex egypto saluans:
scđo eos qui non credide¬
runt perdidit: Et alibi ꝑall¬
lus: Neq tẽptemus xp̃ĩ:
sicut quidã eorum tempta¬
uerunt: Non quod iã esset
uirgine: sed qura in illo iumco

Expanded text:
cens: Ecce odor filii mei sicens: Ecce odor filii mei sicut odor agri pleni, cui benedixit Dominus : quamvis putent parum intelligentes, quod priores sancti minus de Christo intellexerint mysterium Incarnationis, cum et ipsi eadem salvati sint gratia. X. Unde constat tempus non praejudicasse sacramento uniti hominis ac Dei: ita ut jam esset in illo per uniqui nondum erat natus de Maria Virgine: quod multis Scripturarum declaratur indiciis. Unde Dominus ad Judaeos: Antequam Abraham fieret, inquit, ego sum. Quibus utique verbis ostendit se qui loquebatur, in eo semper fuisse Abraham antequam fieret, humanitatis est brevitas. Ego autem sum, aeternitas naturae declaratur: in qua nimirum aeternitate jam se fuisse qui loquebatur, per sacramentum suae incarnatiopopulum ex Aegypto salvans: secundo eos, qui non crediderunt, perdidit . Et alibi Paulus: Neque tentemus Christum, sicut quidam eorum tentaverunt : non quod jam esset virgine, sed quia in illo unico
Abbreviated transcription (Latin):
Ilere nouum: et om̃ium no¬
uitatũ supereminens nouitaᷤᷤ
uirtutũ: quando deus quẽ
ferre non potest mundus.
neq uidere aliquis et uiue
re: sic ingressus est hospiti¬
um uentris. ut corporis clau¬
stra nesciret: sicq gestatus.
ut totus deus in eo esset: Et
erit omnino clausa: Vnde
canitur in eisdem canticis
de ea: Ortus condusus: fons
signatus: Emissiones tuȩ pa-¬
radisus: Uere ortus delitia¬
rum: in quo consita sunt
uniuersa florum genera. et
odoramenta uirtutũ: Sicq
condusus. ut nesciat uiola¬
ri: neq corrumpi ullis insi¬
diarum fraudibus: Fons itaq
signatus sigillo totius trim¬
tatis: ex quo fonte iita ma-¬
nat: in cũius lumine om̃s
uidemus lumen: quia iuxta
ioħ̃em. ipse est qui illuminat
omnẽ hominẽ uenientẽ in
hunc mundũ: Cuius profe.¬
cto emissio uteri: superno¬
rum ciũnium om̃ium est pa¬
radisus: De isto nam̃q uen¬
tris agro. patriarcha ysaac
longe odorans:aiebat di¬

Expanded text:
Vere novum et omnium noVere novum et omnium novitatum supereminens novitas virtutum, quando Deus quem ferre non potest mundus, neque videre aliquis ut vivere possit sic ingressus est hospitium ventris, ut corporis claustrum nesciret: sicque gestatus, ut totus Deus in eo esset, et rta omnino clausa. Unde canitur in eisdem Canticis de ea: Hortus conclusus, fons signatus, emissiones tuae paradisus . Vere hortus deliciarum, in quo consita sunt universa florum genera et odoramenta virtutum: sicque conclusus, ut nesciat violari neque corrumpi ullis insidiarum fraudibus. Fons itaque signatus sigillo totius Trinitatis: ex quo fons vitae manat, in cujus lumine omnes videbimus lumen. Quia, juxta Joannem, Ipse est qui illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Cujus profecto emissio uteri, supernorum civium omnium est paradisus. De isto namque ventris agro patriarcha Isaac longe odorans, aiebat, di
Abbreviated transcription (Latin):
serpentes. et simplices sicut
columbe: ut ex prudentĩa
perfectȩ intelligentiȩ anulũ
fidei ur̃ȩ. et margaritã pro
qua omnia reliquistis inte¬
gram inuiolatãq seruetis:
ne dotem simul et arrã sp̃s
scĩ quod absit perdatis: Dili¬
gentius itaq procurate: si
quo modo simplicitas colũ¬
be quȩ fuit in maria: illesa
qua salomon in canticis qua¬
sim eius laude. ueni inquit
columba mea: immaculatã
mea: Iam enim hẏems tran¬
siit. ymber abiit: et reces¬
sit. Ac deinde inquit: lleni
uel candidatio interpretat᷑:
Erat enim candida multis
meritorũ uirtutibus: et de¬
albata mue candidius sp̃s
sc̃i muneribus: simplicitatẽ
columbe in om̃ibus represen¬
tans: Qm̃ quicquid in ea ge¬
stum est: totum puritas et
gr̃a fuit: totum miscłia et
iusticia quȩ de cȩlo prospexit:
Et ideo immaculata: quia in
nullo corrupta: Circumdedit
enim uirum in utero sicut
nheremias sc̃s testatur: et nos
mulier circumdabit uirum:

Expanded text:
serpentes, et simplices sicut serpentes, et simplices sicut columbae : ut ex prudentia perfectae intelligentiae, annulum fidei vestrae, et margaritam, pro qua omnia reliquistis, integram inviolatamque servitis: ne dotem simul et arrham Spiritus sancti quod absit perdatis. Diligentius itaque procurate, si quomodo simplicitas columbae, quae fuit in Maria, illaesaqua Salomon in Canticis quasi in laudem ejus: Veni, inquit, columba mea, immaculata mea: Jam enim hiems transiit, imber abiit, et recessit . Ac deinde inquit: Veni dcandidatio interpretatur. Erat enim candidata multis meritorum virtutibus, et dealbata nive candidior Spiritus Sancti muneribus, simplicitatem columbae in omnibus repraesentans: quoniam quidquid in ea gestum est, totum puritas et gratia fuit, totum misericordia, et justitia, quae de coelo prospexit: et ideo immaculata, quia in nullo corrupta. Circumdedit enim virum in utero, sicut Hieremias sanctus testatur, et non mulier circumdabit virum .
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃o recte confitemur na¬
tiuitates: unam uidelicet
de patre sine initio et sine
tempore. sempiternã et coeter¬
nam deo patri: alterã de ma¬
tre cum tempore: quando
miserationẽ induens et mis¬
cđiam: spontanea uoluntate
ad nos descendit natus homo
deus: Ac per hoc iuxta ueri¬
tatem. matris gestatur ute¬
ro: qui semper deus agnosci¬
tur: hinc etiam theothocon
eam ueraciter confitemur.
dei scilicet genitricẽ: necnoi
et xp̃othocon: non quod
uerbũ carnem secum detule.¬
rit: ne olim prefatȩ carni
copulatũ sit: sed tunc quan
atq humanitatis substan.
unitur: ut una persona sit
deus et homo xp̃s: Ex dua¬
bus siquidẽ naturis sine col¬
fusione alterius. non nisi usũ
inuenitur iħs dñs: manenᷤ
deus in forma dei: qui semet¬
ipsum exinanuit formam
serui accipiens: manens u¬
nus idemq in forma serui
quam suscepit: Totus quip¬
pe deus in carne uirginis
de qua natus est: et totus
liȩ prudentes estote sicut

Expanded text:
in Christo recte confitemur nain Christo recte confitemur nativitates. Unam videlicet de patre sine initio, et sine tempore sempiternam et coaeternam Deo Patri. Alteram de matre cum tempore, quando miserationem induens et misericordiam, spontanea voluntate ad nos descendit homo natus Deus: ac per hoc juxta veritatem et matris gestatur utero, qui semper Deus agnoscitur. Hinc etiam Theotocon eam veraciter confitemur, Dei scilicet genitricem, necnon et Christotocon: non quod Verbum carnem secum detulerit, neque olim praefatae carni copulatum sit: sed tunc quandtque humanitatis substantinitur, ut una persona sit Deus et homo Christus. Ex duabus siquidem naturis sine confusione alterius, nonnisi unus invenitur Jesus Dominus manens Deus in forma Dei, qui semetipsum exinanivit, formam servi accipiens : manens unus idemque in forma servi quam suscepit: totus quippe Deus in carne Virginis de qua natus est, et totus liae, estote prudentes sicut
Abbreviated transcription (Latin):
sibi testis est: cum ad iudeos
ait: Ego głam meam non
quero: est qui querat et iui¬
dicet: Sed honorifico patrẽ
meum: et uos inhonorastis
illis: Sed alia est natura qua
deus pater scđm se honora¬
tur: alia qua idem parentibꝰ
subditur: In utraq tamen u¬
nus idemq xp̃s recte credi¬
tur: eo quod uerbũ caro fa¬
ctum est et habitauit in no-¬
bis: unus emmantihel: quod
est nobiscũ deus: Hanc quiꝑ¬
pe unitionẽ diuinitatis atq
humanitatis. in confusam
indiuisãq fides catholica ser
uat: quam sane intelligen¬
do cognoscit naturalis atq
scd̃m subsistentiã conuentio
unitatis: ut neq conuersio
in alterutrũ duarũ substan¬
tiarũ partem recipiatur. neq
diuisio: Sic namq crebere.
honorare est matrem dñi:
quȩ et nobis dm̃ genuit et
sed deum et hominẽ: unũ
quin dei genitrix dici non
posset: quod multi hereti¬
corum negare conati sunt.
nisi dm̃ uere genuisset inear¬
natum: Et propterea duas

Expanded text:
 testis est, cum ad Judaeos  testis est, cum ad Judaeos ait: Ego gloriam meam non quaero: est qui quaerat et judicet: sed ego honorifico Patrem meum, et vos inhonorastis illis . Sed alia est natura, qua Deus Pater stur, alia qua idem parentibus subditur: in utraque tamen unus idemque Christus recte creditur, eo quod Verbum caro factum est, et habitavit in nobis : unus Emmanuel, quod est nobiscum Deus. Hanc quippe unionem divinitatis atque humanitatis, inconfusam indivisamque catholica fides servat. Quam sane intelligendo cognoscat naturalis, atque secundum substantiam conventio unitatis, ut neque conversio in alterutram duarum substantiarum partem recipiatur, neque divisio. Sic namque credere, honorare est matrem Domini, quae et Deum nobis genuit et sed Deum et hominem unum quin Dei genitrix dici non posset, quod multi haereticorum negare conati sunt, nisi Deum vere genuisset incarnatum: et propterea duas
Abbreviated transcription (Latin):
rita suorũ amplius cõpro¬
banda: tanta ac tala dig¬
natus est exhibere per suqs
ministros circa defunctos:
quantomagis credendum
est hodierna die militiam
cȩlorũ cum suis agminibus
festiue obuiam aduenisse ge¬
nitrici der: eamq ingenti lu¬
mine circũfulsisse: et usq
ad thronũ olim sibi etiam
ante mundi constitutionẽ
paratũ. cum laudibus et can
bium omnẽ illam cȩlestem
ibram tunc exultasse meffa¬
bili leticia: tunc iocundatã
esse inestimabili caritate:
tuncq cum omni gratulatio¬
ne iubilasse: Qm̃ festiuitas
hec quȩ nobis hodie reuol¬
uitur annua: illis omnibuᷤ
facta est continua: Nec mi¬
merito: Creditur enim: quod
saluator om̃ium. ipse quan¬
tum datur intelligi per se to¬
tus festiuus occurrit: et cũ
gaudio eam secum in thro¬
no collocauit: Alias autem
quomodo impleuisse creditur.
quod in lege precepit: ho¬
nora inquit patrem tuum
et matrẽ tuam: Porro quod
patrem honorauerit. ipse¬

Expanded text:
rita suorum amplius comprorita suorum amplius comprobanda, talia et tanta dignatus est exhibere per suos coeli ministros circa defunctos: quanto magis credendum est hodierna die militiam coelorum cum suis agminibus festive obviam venisse genitrici Dei, eamque ingenti lumine circumfulsisse, et usque ad thronum olim sibi etiam ante mundi constitutionem paratum, cum laudibus et cantbium, omnem illam coelestem Jerusalem, tunc exsultasse ineffabili laetitia, tunc jucundatam esse inaestimabili charitate, tuncque cum omni gratulatione jubilasse: quoniam festivitas haec quae nobis hodie revolvitur annua, illis omnibus facta est continua. IX. Nec immerito: creditur enim quod Salvator omnium ipse, quantum datur intelligi, per se totus festivus occurrit, et cum gaudio eam secum in throno collocavit. Alias autem quomodo implevisse creditur quod in lege ipse praecepit: Honora patrem tuum et matrem tuam ? Porro quod patrem honoraverit, ipse
Abbreviated transcription (Latin):
luna: quia iam sine defecti
sin coruscat: celestibus illustra¬
ta fulgoribus: Electa ut sol
fulgore uirtutũ: quia ipse eã
elegit sol iusticiȩ: ut nasceis.¬
tur ex ea: Ad cunus profeto
exsequias. quantũ fas est
credere famulabantur an¬
geli: et uniuerse cȩlorum coi¬
gratulab antur curiȩ: Nec mi¬
rum. quia honor maternus.
neratur: et ad orat super se
eleuatũ cum patre. in sede
maiestatis sue: Legimus
quam sepe ad funera et ad
sepulturas quorũlibet sc̃o¬
rum angłos aduenisse: et
ad exsequias eorum obsequi¬
a prestitisse: necnon et ani¬
mas electorũ usq ad cęlos
cum hymnis et laudibus
detulisse: ubi et utriusq se¬
xus chori. cõmemorantun
frequenter auditi laudes ce
est. multo nonnunquã lumi¬
ne eosdem resplenduisse: in¬
super et adhuc uiuentes in
carne. ibidem miri odori fra¬
grantiã diutius persensisse:
Quod si ad retreandã spem
dilectissime. et corroboran¬
am fidem interdũ astanti

Expanded text:
luna, quia jam sine defectu luna, quia jam sine defectu sui coruscat coelestibus illustrata fulgoribus; electa ut sol fulgore virtutum, quia ipse eam elegit sol justitiae, ut nasceretur ex ea. Ad cujus profecto exsequias, quantum fas est credere, famulantur angeli, et universae coelorum congratulantur curiae. Nec mirum, quia honor maternus neratur et adorat super se elevatum cum Patre in sede majestatis Domini. Legimus ergo quam saepe ad funera et ad sepulturas quorumlibet sanctorum angelos advenisse, et ad exsequias eorum obsequia praestitisse, nec non et animas electorum usque ad coelos cum hymnis et ldetulisse: ubi et utriusque sexus chori commemorantur frequenter auditi, laudesqueest, multo nonnumquam lumine eosdem resplenduisse; insuper et adhuc viventes in carne, ibidem miri odoris fragrantiam diutius persensisse. Quod si ad recreandam spem, dilectissimae filiae, et corroborandam fidem interdum astantiu
Abbreviated transcription (Latin):
tatis: Ut uirgula inquit fu¬
mĩ ex aromatibus: Nimirũ
quia repleta erat multis uir¬
tutũ odoribus: manans ex
ea fragrabat suauissimus
odor. etiam spiritibus ange
serto presentis scłi uirga de
radice iesse olim exorta: seb
mirabantur electorũ animȩ
pre gaudio: quęnam esset
quȩ etiam meritorũ uirtuti¬
bus. angłorũ uinceret digni¬
tatem: De qua rursus. dem
sp̃s sc̃s in eisdem canticis. quȩ
quasi aurora consurgens: pul
chra ut luna: electa ut sol.
terribilis. ut castrorum acies
ordinata: Ad miratur autẽ
sp̃s sc̃s. quia omnes de ascen¬
su huius uirginis ad miran¬
tes facit: quod quasi noui
diluculi aurora rutilans as¬
censu suo resplendeat: mul¬
tis freta et circũuallata scõ¬
rum agminibus: Unde dici¬
tur terribilis. ut castrorum
acies ordinata: Siquidẽ ter-¬
ribilis sinis facta uirtutibus.
ut castrorũ acies ordinata:
hinc inde scõrum angłorum
fulta presidiis: Pulchra ut lu.
na: Immo pulchrior quam

Expanded text:
tatis. Ut virgula, inquit, futatis. Ut virgula, inquit, fumi ex aromatibus: nimirum quia multis repleta est virtutum odoribus: manans ex ea fragrabat suavissimus odor etiam spiritibus angelserto praesentis saeculi, virga de radice Jesse olim exorta: sed mirabantur electorum animae prae gaudio, quaenam esset quae etiam meritorum virtutibus angelorum vinceret dignitatem. De qua rursus idem Spiritus sanctus in eisdem Canticis: Quae quasi aurora consurgechra ut luna, electa ut sol, terribilis ut castrorum acies ordinata ? Admiratur autem Spiritus sanctus, qui omnes de ascensu hujus virginis admirantes facit, quod quasi novi diluculi aurora rutilans ascensu suo resplendeat, multis freta et vallata sanctorum agminibus. Unde dicitur: Terribilis ut castrorum acies ordinata. Siquidem terribilis suis facta virtutibus, ut castrorum acies admodum ordinata, hinc inde sanctorum angelorum fulta praesidiis. Pulchra, inquit, ut luna, imo pulchrior quam
Abbreviated transcription (Latin):
xit discipulis. in ethereis
mansionibus locum: Hinc
gratulabundus xp̃o cant:
Asũmo inquit cȩlo egressio
eius: et occursus eius usq
ad sũmum eius: Ascendit er¬
go eandẽ głam resũpturus:
licet non amiserit quam pri¬
us habuerat. ante quã mun¬
dus fieret: Ascendit. et prȩ
talitatis: ut cum eo regnas¬
re possit in perpetuũ: Et hec
est eius presentis diei festiui¬
tas: in qua głosa et felix. ad
ethereũ peruenit thalamũ:
Quẽ profecto festiuitas. sicu¬
ti et uirgo incõparabilis est
ceteris uirginibus: ita incõ
etiam uirtutibus angłicis:
Propter quod ex persona su¬
pernorũ ciuium. in eius ascen¬
sionẽ admirans sp̃s sc̃s: ait
in canticis canticorũ: Quȩ est
ista quȩ ascendit per desertũ
quasi uirgula fumi ex aroma¬
tibus: Et bene quasi uirgula
fumi: quia gracilis et delica¬
ta: quia diuinis extenuata di-¬
sciplinis: et concremata in¬
tus in holocaustũ. incendio
pii amoris et desiderio cari¬

Expanded text:
sit discipulis, in aethereis sit discipulis, in aethereis mansionibus locum. Hinc gratulabundus Christo canit: A summo, inquit, coelo egressio ejus: et occursus ejus usque ad summum ejus . Ascendit ergo eamdem gloriam resumpturus, licet non amiserit, quam prius habuerat antequam mundus fieret. Ascendit et praepa immortalitatis, ut cum eo regnare pest praesentis ejus diei festivitas, in qua gloriosa et felix ad aethereum pervenit thalamum. Quae profecto festivitas, sicuti et virgo incomparabilis est caeteris virginibus, ita et incetiam virtutibus angelicis; propter quod ex persona supernorum civium in ejus ascensione admirans Spiritus sanctus ait in Canticis: Quae est ista quae ascendit per desertum, sicut virgula fumi ex aromatibus ? Et bene quasi virgula fumi, quia gracilis et delicata, quia divinis extenuata disciplinis, et concremata intus in holocaustum incendio pii amoris, et desiderio chari
Abbreviated transcription (Latin):
go maria. eo modo quamui
in cõparabilis dudũ esset. uni¬
uersis quȩ sub celo sunt uir¬
ginibus: ut decenter pos¬
fet in se suscipere diumita¬
tis admixtionẽ. salua utraq
natura: tamen cum gr̃a re¬
pletur. cum spũ scõ persim¬
ditur. cum uirtute altissi¬
mi obumbratur. sit preci¬
osior meritis: celsis subli¬
mior fastigis: pulbrior
scitate: głosior suorũ preroga¬
tiuis meritorũ: ita ut nulbiᷤ
iam usibus sit ipsa eademq
mancipanda nisi diuimis:
Unde o scĩssimȩ uirgines. etsi
imitari oportet tantã ac ta¬
lem uirginẽ. tamq prȩclarã:
uenerari multũ conuenit:
et ultra angłicã quodam mo¬
do dignitatẽ. quantũ fas est
cum gaudio laudibus dig¬
nissime efferre: Quȩ ut di¬
ximus non temere. xp̃i per
grãm super choros anglorũ
exaltata deuotissime hodie
predicatur.: quia precessit eã
dñs et saluator nr̃ ex ea uera
fide genitus ad cȩlestia: ut
pararet ei sicut ipse suis di¬

Expanded text:
go Maria eo modo, quamvis go Maria eo modo, quamvis dudum incomparabilis esset universis quae sub coelo sunt virginibus, ut decenter posset in se suscipere divinitatis admixtionem, salva utraque natura: tamen cum gratia repletur, cum Spiritu sancto perfunditur, cum virtute Altissimi obumbratur, fit pretiosior meritis, celsis sublimior fastigiis, pulchrior sanctitate, gloriosior suorum praerogativis meritorum: ita ut nullis jam usibus sit ipsa eademque mancipanda nisi divinis. Unde, o sanctissimae virgines, etsi imitari oportet tantam ac talem virginem, tamque praeclaram venerari: multum tamen convenit, et ultra angelicam quodammodo dignitatem, quantum fas est, cum gaudio laudibus eam dignissimis efferre: quae, ut diximus, non temere per Christi gratiam super choros angelorum exaltata, devotissime hodie praedicatur: quia praecessit eam Dominus et Salvator noster ex ea vera fide genitus ad coelestia: ut pararet ei, sicut ipse suis repromi