comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dunt: atq aliter qua cusant praua nectamen deuitant: Ammonendiemsnt
quillicta quae faciunt &iam laudant ut considerent quod plerumq plus ore
qua opere delinquant : Operenamq perse m& ipsossolos praua perpetrant
oreaut pertot personas iniquitatẽ exhibent: quot audientiũ mentes iniqua
lauidartes docent : Ammonen diergo sunt ut sieradicare mala dissimulant :
saltin seminare pertimescant: Am monendi sunt u tes perditio priuata sufficiat
Rursum qe am monendi sunt ut simali ẽe non me uunt : erubescant saltĩ uideri
quod sunt : Plerumq enim culpadum abscondit effugatur : qui a dũmenseru¬
bescit uidem quod ta menẽe non metuit : erubes cit quandoq ẽe quo d fugit
uideri Cum uero prauus quisq in pudent᷑ in notescit : quod liberius omne facin:
perpotrat eoetiã licitũ putat: It quodlicitũ sus picat᷑ In hocpro culdubiomul¬
tiplicius mergit᷑ : Vnde scriptumẽ : Peccatum suũ sicut sodoma praedicauer

Expanded text:
dant; atque aliter qui accusant prava, nec tamen devitant. Admonendi sunt enim qui illicita quae faciunt etiam laudant, ut considerent quod plerumque plus ore quam opere delinquant. Opere namque per semetipsos solos prava perpetrant; ore autem per tot personas iniquitatem exhibent, quot audientium mentes iniqua laudantes docent. Admonendi ergo sunt, ut si eradicare mala dissimulant, saltem seminare pertimescant. Admonendi sunt, ut eis perditio privata sufficiat. Rursumque admonendi sunt, ut si mali esse non metuunt, erubescant saltem videri quod sunt. Plerumque enim culpa dum absconditur, effugatur, quia dum mens erubescit videri quod tamen esse non metuit, erubescit quandoque esse quod fugit videri. Cum vero pravus quisque impudenter innotescit, quo liberius omne facinus perpetrat, eo etiam licitum putat; 89 et quod licitum suspicatur, in hoc proculdubio multiplicius mergitur. Unde scriptum est: Peccatum suum sicut Sodoma praedicaverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
& quidã in meliori ordine deteriores sunt : & quidãm deteriori melioresquia
&isti sortemex tremi habitus beneuiuendo transcendunt : & illi superioris
locimeritũ moribus nonex sequendo deminuunt:¬

Expanded text:
et quidam in meliori ordine deteriores sunt, et quidam in deteriori meliores, quia et quidam in meliori ordine deteriores sunt, et quidam in deteriori meliores, quia et isti sortem extremi habitus bene vivendo transcendunt, et illi superioris loci meritum moribus non exsequendo diminuunt
Abbreviated transcription (Latin):
penitentem: quã supernonaginta nouẽ iustos quibus nonopus est poenitentiam :
Q uodcitius & exipso u sucolligimus : sinrae mentis udiciapensemus : Plus namq ter¬
ram diligimus: quae post spinas ex arata fructus uberes producit: quamq nullas
spinas habuit: sed tamen exculta sterilem segotem gignit: Ammonen disunt pecca¬
ta carnis ignorantes nesuperioris ordinis celsitudineseceteris preforant : cun ablri¬
ferioribus quanta semelius agantur ignorant: In eocamine namq rectiiudicis.
mutat merita ordinũ qualitas actionum Quisenim consideratis ipsis rerum
imaginibus nesciat. quod innatura gemmarũ carbunculus praefertur hracinto
sed tamen caerulei coloris hracntus praefertur pallenti carburi culo: Quia
& illi quodordo naturae subtrahit : species decoris adiungit : & hunc quem
naturalis ordo praetulerat : coloris qualitas foedat : Si cergo in huma nogenere

Expanded text:
enitente, magis quam super nonaginta novem justis, quibus non opus est poenitentia . enitente, magis quam super nonaginta novem justis, quibus non opus est poenitentia . Quod citius ex ipso usu colligimus, si nostrae mentis judicia pensemus. Plus namque terram diligimus quae post spinas exarata fructus uberes producit, quam quae nullas spinas habuit, sed tamen exculta sterilem segetem gignit. Admonendi sunt peccata carnis ignorantes, ne superioris ordinis celsitudine se caeteris praeferant, cum ab inferioribus quanta se melius agantur ignorant. In examine namque recti judicis mutat merita ordinum, qualitas actionum. Quis enim consideratis ipsis rerum imaginibus, nesciat quod in natura gemmarum carbunculus praeferatur hyacintho? Sed tamen caerulei coloris hyacinthus praefertur pallenti carbunculo; quia et illi quod naturae ordo subtrahit, species decoris adjungit; et hunc quem naturalis ordo praetulerat, coloris qualitas foedat. Sic ergo in humano genere
Abbreviated transcription (Latin):
Cum & illiultra habitum assumunt opera. & isti iuxta ordinem proprium non eci¬
tant corda : Vndebeneperpro phetamdicitur : erubes cosidon: Aitenĩ mare: quasi
enimperuo cemmaris Ad uerecundiam sidon adducitur: quando perconparationẽ
uitae secularium adq in hoc mundo fluctu antunceius quimunitus & quasistabi¬
lis cernitur. uͥita reprobatur : Sepeerũ non nulli addnm postcarnis peccatare deuntes
T anto seardentius in bonis operibus exhibent: Quanto damnabiliores sedomalis
uident: & sepequidam in carnis integritate perdurantes : Cum minus seres piciunt
habere quod defleant: pleno sibi suf ficere uitae suae innocentiamputant. Atq
ad feruorem sp̃s ullis seardoris stimulis inflãmant : Et sit plerumq dogratior a moro
ardens uita postculpam : qua securitate torpens in nocentia : Vnde & uoce uudicis dicit᷑:
Remittuntir ei peccata multa : qͥuia dilexit multũ : & gaudium erit incaelosuꝑurũ

Expanded text:
cum et illi ultra habitum assumunt opera, et isti juxta ordinem proprium non excicum et illi ultra habitum assumunt opera, et isti juxta ordinem proprium non excitant corda. Unde bene per prophetam dicitur: Erubesce, Sidon, ait mare . Quasi enim per vocem maris ad verecundiam Sidon adducitur, quando per comparationem vitae saecularium atque in hoc mundo fluctuantium, ejus qui munitus et quasi stabilis cernitur, vita reprobatur. Saepe enim nonnulli ad Dominum post carnis peccata redeuntes, tanto se ardentius in bonis operibus exhibent, quanto damnabiliores se de malis vident. Et saepe quidam in carnis integritate perdurantes, cum minus se respiciunt habere quod defleant, plene sibi sufficere vitae suae 84 innocentiam putant, atque ad fervorem spiritus nullis se ardoris stimulis inflammant. Et fit plerumque Deo gratior amore ardens vita post culpam, quam securitate torpens innocentia. Unde et voce judicis dicitur: Remittuntur ei peccata multa, quia dilexit multum . Et: Gaudium
Abbreviated transcription (Latin):
draginta quat tuon tilia Singulariter quippe canticum. cantareest: cumeo lra
perp&uũ praecunctis fidelibus. Et lam decarnus incorruptione gaudere: quod tamen
eleoti de tericanticum audire possunt : Lic& dicereneq unt:: qui a percaritatem qui¬
deminuillorũ celsitudine laeti sunt : quam uis ad eorũ praemia non ad surgunt : Au¬
diant petcatorum carnis ignari quod persem & ipsam dehac integritatẽ uerita sdicat:
Nonomines cpunt uerbum hoc: Quod eob notiuit sum mum quo denegauit omnium:
& dum praedicit quia difficilecapitus. Audientibus in notuit. ceptum . Cum qua
caute lateneatur : Ammonendi itaque sunt peccata carnis ignorantes. ut & praemi¬
nere iungini tatem coniugus sciant : & tamense super coniuges non extollant: quateͥ
nus dum& urginitatem praeferunt & postponunt. & illud nondeserant. qđ esseme¬
lius aestimant : & secustodiant quos in aniter non exaltant : Am monendi sunt ut
considerent : quod plerumq actione sȩcularium uita confunditur continentum:

Expanded text:
draginta quatuor millia. Singulariter quippe canticum Agno cantare, est cum eo in perpetuum prae cunctis fidelibus etiam de incorruptione carnis gaudere. Quod tamen electi caeteri canticum audire possunt, licet dicere nequeant, quia per charitatem quidem in illorum celsitudine laeti sunt, quamvis ad eorum praemia non assurgant. Audiant peccatorum carnis ignari quod per semetipsam de hac integritate Veritas dicit: Non omnes capiunt verbum hoc . Quod eo innotuit summum, quo denegavit omnium; et dum preadicit quia difficile capitur, audientibus innuit captum cum qua cautela teneatur. Admonendi sunt itaque peccata carnis ignorantes, ut et praeeminere virginitatem conjugio scinus dum et virginitatem praeferunt, et se postponunt, et illud non deserant quod esse melius aestimant, et se custodiant quo se inaniter non exaltant. Admonendi sunt ut considerent quod plerumque actione saecularium vita continentium confunditur,
Abbreviated transcription (Latin):
dicatoris specie In loquutione sua dñs adsum sit: cumiam edere cantus
parat Prius alas excutit : & sem& ipsumferiens uigilantiorem reddit
Quianmirum necesseest ut hi quiuerba scãe praedicationis mouent : Prius
studio boneactionis euigilent : Nein sem & ipsistorpentes opere. alios
excitent uoce : Prius seper sublimia facta excuciant: Et tunc ad bene
uiuendd̃ alios sollicitis reddant : Prius cogitationũ alis sem& ipsos ferian:
Quic quid inse inutiliter torp&. sollicita lnuestigatione deprehendant
Districta animaduersione corrigant : Et tum demum aliorum uitiam
loquendo componant: srius puniri propria fletib: curent : Et tunc quaealio¬
rum sunt punien dadenuncient : Et antequam uerba exhortationis insonens
Omne quod locuturi sunt operib clament xLII auo¬

Expanded text:
dicatoris specie in locutione sua Dominus assumit, cum jam edere cantus dicatoris specie in locutione sua Dominus assumit, cum jam edere cantus parat, prius alas excutit, et semetipsum feriens vigilantiorem reddit, quia nimirum necesse est ut hi qui verba sanctae praedicationis movent, prius studio bonae actionis evigilent, ne in semetipsis torpentes opere, alios excitent voce; prius se per sublimia facta excutiant, et tunc ad bene vivendum alios sollicitos reddant; prius cogitationum alis semetipsos feriant; quidquid in se inutiliter torpet, sollicita investigatione deprehendant, districta animadversione corrigant; et tunc demum aliorum vitam loquendo componant; prius punire propria fletibus curent, et tunc quae aliorum punienda sunt denuntient; et antequam verba exhortationis insonent, omne quod locuturi sunt, operibus clament. QU
Abbreviated transcription (Latin):
fluenta perueniens : Cũ haec apud bruta audientium cordanon conte git :
poenȩreus addicitur : Siperuer ba eius inscandalum siue munda seumens
in munda capiatur: Hincad beatum iob dicitur: Quis dedit gallo intelle¬
gentiam: praedicator & enim sc̃sdum caligoso hocclamat intem pore: Quasi
gallus cantat In nocte Cum dicit: Horaest iam nos desom nosurgere : & rursus:
Euigilateiusti : & nolite peccare : Gallus autem profun diorib. horis noctis
altos edere cantus sol& : Cum uero matutinũ iamtem pus in proximoest
Minutas actenues uoces format: Quianimirum quirecte predicat. obscuris
adhuccor dib: aperta clamat : Nihil deoccultis misteruis indicat: Vt tunc¬
Caritatisstudio retor quemur : Vt predicator quisq plus actib quã uocibus
in son& t beneuiuendo uestigia sequacib in primat : Quam loquendo quo
gradi antur ostendat : Quia & gallus istequem pro exprimen da boniprae¬

Expanded text:
fluenta perveniens, cum haec apud bruta audientium corda non contegit, fluenta perveniens, cum haec apud bruta audientium corda non contegit, poenae reus addicitur, si per verba ejus in scandalum, sive munda sive immunda mens capiatur. Hinc ad beatum Job dicitur? Quis dedit gallo intelligentiam ? Praedicator etenim sanctus dum caliginoso hoc clamat in tempore, quasi gallus cantat in nocte, cum dicit: Hora est jam nos de somno surgere . Et rursum: Evigilate justi, et nolite peccare . Gallus autem 100 profundioribus horis noctis altos edere cantus solet; cum vero matutinum jam tempus in proximo est, minutas ac tenues voces format, quia nimirum qui recte praedicat, obscuris adhuc cordibus aperta clamat, nil de occultis mysteriis indicat, ut tunccharitatis studio retorquemur, ut praedicator quisque plus actibus quam vocibus insonet, et bene vivendo vestigia sequacibus imprimat potius, quam loquendo quo gradiantur ostendat. Quia et gallus iste, quem pro exprimenda boni prae
Abbreviated transcription (Latin):
animum ultrauires nontrã hat  Neudta dicamdum plus quam ualet tendit᷑ :
mentis cordarum patur : Aita & enim quaeq: debent ultis audientib: con¬
tegr: & uis paucis aperire : H incnamq persem& ipsam ueritas dicit : Quis
putas est fidelis dis pensator . It prudens quem cons tituit dns super familiam
suam : ut detillis intem pore triticimensuram Permen suram quip pe tritici
ex primitur modus uerbi : Necum angusto corde in ca pabile ali quid trihui¬
tur. extra fundatur: Hinc paulus ait: Non potui uobis loquiquasi spiritalib
Sed quasicarnalib tam quam paruulis inxp̃o. Lacuobis potum dedinonesca
Eicmorses a secreto dĩ eociens. corus cantem coram populo faciem uelat
Quianimirum turbis claritatis intimȩ archana non indicat: H ee pereum
diuina uoce praecipitur : Ut is quicisternã foderit si o perire neglegat:
corruente in ea boue uelasino priecium reddat: Quia ad alta scientiae

Expanded text:
animum ultra vires non trahat, ne, ut ita dicam, dum plus quam valet tenditur, animum ultra vires non trahat, ne, ut ita dicam, dum plus quam valet tenditur, mentis chorda rumpatur. Alta enim quaeque debent multis audientibus contegi, et vix paucis aperiri. Hinc namque per semetipsam Veritas dicit: Quis putas est fidelis dispensator et prudens, quem constituit dominus super familiam suam, ut det illis exprimitur modus verbi, ne cum angusto cordi incapabile aliquid tribuitur, extra fundatur. Hinc Paulus ait: Non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus. Tanquam parvulis in Christo lac vobis potum dedi, non escam . Hinc Moyses a secreto Dei exiens, coruscantem coram populo faciem velat , quia nimirum turbis claritatis intimae arcana non indicat. Hinc per eum divina voce praecipitur , ut is qui cisternam foderit, si operire neglexerit, corruente in ea bove vel asino, pretium reddat; quia ad alta scientiae
Abbreviated transcription (Latin):
abstinentiae Interim arrogantia contrauiuentẽ crescat: neeum per inglu
uiem auita funditus luxoͥra extinguat: Hincest quod paulus cum infir¬
mum audito rem suum per pender& aut praua adhuc uelle agere:
aut de actione recta humanȩ laudes retributione gaudere : ait : Uis non
timere potestatem : bonum fac: & habebis laudem exilla : Neq enim ideo
bona agenda sunt ut potestas huius mundi nullatime atur: Aut per haec
gloria transitoriae laudes sumatur sed cum infirmammentẽ ad tantũ
rohdrascendere non posse pensaret. Vt & prauitatem simul uit aret¬
& laudem : praedicator egregius ei admonendo aliquid obtulit : & aliquid
tulit: Conce dendoenimꝰ lenia sub traxit acriora : ut quia ad deserenda
cuncta simul non ad surger& EDum in quoddam suum animus. familiariter
re linquetur : a quodam suo sinedolore tolleretur:¬
CI EN DUM UEROPREDICATORIEST UTAU DITORISSUI

Expanded text:
abstinentiae interim arrogantia contra viventem crescat, ne eum per ingluabstinentiae interim arrogantia contra viventem crescat, ne eum per ingluviem a vita funditus luxuria exstinguat. Hinc est quod Paulus, cum infirmum auditorem suum perpenderet, aut prava adhuc velle agere, aut de actione recta humanae laudis retributione gaudere, ait: Vis non timere potestatem? bonum fac, et habebis laudem ex illa . Neque enim ideo bona agenda sunt ut potestas hujus mundi nulla timeatur, aut per haec gloria transitoriae laudis sumatur. Sed cum infirmam mentem ad tantum robur ascendere non posse pensaret, ut et pravitatem vitaret simul et laudem; praedicator egregius ei, admonendo aliquid obtulit, et aliquid tulit. Concedendo enim lenia, subtraxit acriora; ut quia ad deserenda cuncta simul non assurgeret, dum in quodam suo vitio animus familiariter relinquitur, a quodam suo sine labore tollereturciendum vero est praedicatori, ut auditoris sui
Abbreviated transcription (Latin):
ineuit : hoc lenius illud fortassegrauius premit : Etnimirũ uitio rectids
subceleritate subuenitur : per quod festine ad interitum tenditur::
& si hoc auitimorterestringi non potest. nisi illudetiã quod exsistit con¬
trarium crescat : Tolerandum praedicatoriest . ut perexortationem suã
artificioso moderamine unum patiat᷑ crescere : quatenus possit aliud
auicina morte retinere : Quod cum agit non morbum exagerat : sed
uul nerati sui cui medicamentũ adhib& uitam seruat : ut ex quirende
salutis congruũ tem pus inueniat : Sae peenim quis aciborũ selngluuie
minime temperans : lamq. pene superantis luxbriaestimulis p̃mitꝰ
Quihuius pugne me tuterritus dum seperabstinentiã restringere nititur ::
tenus ex tinguet᷑: Nisi aliud nutriatur: Quaeigit᷑ pestis ardentius in se¬
quendaẽ : nisi quae periculosius premit: Tolerandum namq: est : ut peruirtute

Expanded text:
irruit, hoc levius, illud fortasse gravius premit; ei nimirum vitio rectius irruit, hoc levius, illud fortasse gravius premit; ei nimirum vitio rectius sub celeritate subvenitur, per quod festine ad interitum tenditur. Et si hoc a vicina morte restringi non potest, nisi illud etiam quod existit contrarium crescat tolerandum praedicatori est, ut per exhortationem suam artificioso moderamine unum patiatur crescere, quatenus possit aliud a vicina morte retinere. Quod cum agit, non morbum exaggerat, sed vulnerati sui, cui medicamentum adhibet, vitam servat, ut exquirendae salutis congruum tempus inveniat. Saepe enim quis a ciborum se ingluvie minime temperans, jamjamque pene superantis luxuriae stimulis premitur, qui hujus pugnae metu territus, dum se per abstinentiam restringere nititenus extinguitur, nisi aliud nutriatur. Quae igitur pestis ardentius insequenda est, nisi quae periculosius premit? Tolerandum nunquam est ut per virtutem
Abbreviated transcription (Latin):
Plerumq enim debile corpus opprimit languor inmanis: cui langorisci¬
lic& obui ari adiutoriis fortib deb&: sed tamen corpus debile adiutori¬
um forte nonsus tin& : Stud&igit᷑ qui mecletur : quatenus sic super ex¬
sistentem morbum subtrahat: Ut nequaquã sub posita corporis debili¬
tas crescat. nefortasselanguor: cum uita deficiat: ł antaergo ad iutori¬
um dis cretione conponit : Vt uno eodemq tepr & languori obui&. &
debilitati : Siigit᷑ medicina corporis in diuise adhibita seruire diuisibi¬
liter potest : tuncenim uere me dicinaẽ quando sicpereã uicio suꝑ exsis¬
tenti succurrit᷑. Ut etiam sub positȩ consparsioni seruiatur : Quur
medicina mentis una eademq. predicatione oppositamorũ morbis diuer¬
so ordine obuiare non ualeat : quaetanto subtilior agit᷑. quanto de in¬
uisibilibus tractat
EDQUIADMDAUO DUMDUORUMUITIORUM LANOUOR

Expanded text:
Plerumque enim debile corpus opprimit languor immanis, cui languori 98 sciPlerumque enim debile corpus opprimit languor immanis, cui languori 98 scilicet obviari adjutoriis fortibus debet, sed tamen corpus debile, adjutorium forte non sustinet. Studet igitur qui medetur, quatenus sic superexistentem morbum subtrahat, ut nequaquam supposita corporis debilitas crescat, ne fortasse languor cum vita deficiat. Tanta ergo adjutorium discretione componit, ut uno eodemque tempore et languori obviet et debilitati. Si igitur medicina corporis indivise adhibita servire divisibiliter potest tunc enim vere medicina est, quando sic per eam vitio superexistenti succurritur, ut etiam suppositae conspersioni serviatur, cur medicina mentis una eademque praedicatione apposita, morum morbis diverso ordine obviare non valeat, quae tanto subtilior agitur, quanto de invisibilibus tractaterumque dum duorum vitiorum languor
Abbreviated transcription (Latin):
itaq praedicatoriẽ : quatͥenꝰ sic tergatur tristitiaqsienit extempore :
ut non augeatur laetitia quae suppetit exconsparsione : & sic effrenet᷑
laetitia quaeex cons parsione est : ut tamen non crescat tristitia quae ue¬
nit extepr: Iste grauat᷑ usu in moderate praecipitationis : & aliquando
tamen abeo quod festine a gendumẽ eum uis praepedit subitane e formi¬
dinis: Ille grauat᷑ usu inmoderate formidinis : & aliquando tamenmeo
quod appetit temeritate inpellit᷑ praecipitationis: sic ltaq in istore pri¬
matur. subito oborta formido : ut tamennonex crescat enutrita diu
praecipitatio : Sic inillo reprbatur repente oberta praecipitatio : ut
tamen non conuales cat in pressa ex consparsione formido : Qui dautem
mirum simentium medici istacustodiunt . dũ medici corporum tanta
discretionis arte setem perant : qui non corda sed corpora medentur

Expanded text:
est itaque praedicatori quatenus sic tergatur tristitia quae venit ex tempore, est itaque praedicatori quatenus sic tergatur tristitia quae venit ex tempore, ut non augeatur laetitia quae suppetit ex conspersione; et sic frenetur laetitia quae ex conspersione est, ut tamen non crescat tristitia quae venit ex tempore. Iste gravatur usu immoderatae praecipitationis, et aliquando tamen ab eo quod festine agendum est, eum vis praepedit subito natae formidinis. Ille gravatur usu immoderatae formidinis, et aliquando tamen in eo quod appetit, temeritate impellitur praecipitationis. Sic itaque in isto reprimatur subito oborta formido, ut tamen non excrescat enutrita diu praecipitatio. Sic in illo reprimatur repente oborta praecipitatio, ut tamen non convalescat impressa ex conspersione formido. Quid autem mirum si mentium medici ista custodiunt, dum tanta discretionis arte se temperant, qui non corda sed corpora medentur?
Abbreviated transcription (Latin):
minime laxent᷑ : Sic prodigis predice parcitas: ut tamen tenacib. peritura
rerum cus todia non augeatur: Sic incontinentib laudeturconiugium :
ut tamen iam continentes non reuocentur adluxum : Siccontinentib. lau
detur uirginitas corporis: ut tamen in coniugib. despecta nonfiat fecun¬
ditas carnis : Sic praedicanda sunt bona: nelatere iubeant᷑ & mala: Sic
laudan da sunt bona summa : nedespiciant᷑ ultima: Sic nutrienda sunt
ultima : ne dum creduntur sufficere nequaquã tendat᷑ ad sum ma
TGRAUIS QUIDEM PRAEDICATORI LABOREST IN COM¬
munis praedicationis uoce ad occultos singulorũ motuf Causasq. uigila¬
re. &pales trarum more in diuersi lateris arteseuertere : Mlulto tameN
acriori labore fatigatur : Quando uni& contraniis uiciis seruienti praedica¬
ri conpellit᷑ : Plerumq enim quis lae taenimis consparsionis existit : sed
ta meneum repente obor tatristitia in maniter de primit: Curandum

Expanded text:
minime laxentur. Sic prodigis praedicetur parcitas, ut tamen tenacibus periturarum minime laxentur. Sic prodigis praedicetur parcitas, ut tamen tenacibus periturarum rerum custodia non augeatur. Sic incontinentibus laudetur conjugium, ut tamen jam contidetur virginitas corporis, ut tamen in conjugibus despecta non fiat fecunditas carnis; sic praedicanda sunt bona, ne ex latere jubeantur et mala; sic laudanda sunt bona summa, ne despiciantur ultima, sic nutrienda sunt ultima, ne dum creduntur sufficere, nequaquam tendatur ad summagravis quidem praedicatori labor est, in communis praedicationis voce, ad occultos singulorum motus causasque vigilare, et palaestrarum more in diversi lateris arte se vertere; multo tamen acriori labore fatigatur, quando uni e contrariis vitiis servienti praedicare compellitur. Plerumque enim quis laetae nimis conspersionis existit; sed tamen eum repente tristitia oborta immaniter deprimit. Curandum
Abbreviated transcription (Latin):
ut cum diuersa sint auditorũ uitia : & singulis in ueniant᷑ congrua & tamen
sibim & ipsi non sint diuersa: Vt interpassiones medias uno quidem ductu tran¬
seat : sedmore bicipitis gladiitumores cogitationũ carnaliũ exdiuerso latere
incidat : Quatȩnus sic superbis praedicet᷑ humilitas : ut tamentimidis non
augeatur m&us : Sic timi dis infundat᷑ auctoritas : ut tamen superbis non¬
on crescat esfrenatio: Sic otiosis ac torpentib. predicoiur sollicitu doboni
operis : ut tamen in quietis inmoderate licentia non augeat᷑ actionis : Sic in¬
quietis inponat᷑ modus: ut tamen otiosis non fiat torpor securus: Sic ab in pa¬
tientib: extinguat᷑ ira : ut tamen remissis aclenibus non crescat neglegentia.
Siolenes accendant᷑ ad caclũ : ut tamen iracundis non addat᷑ incendium: Sic
tenacib. infundat᷑ tribuendi largitas: ut tamen prodigis effusionis frena

Expanded text:
ut cum diversa sint auditorum vitia, et singulis inveniantur congrua, et tamen ut cum diversa sint auditorum vitia, et singulis inveniantur congrua, et tamen sibimetipsis non sint diversa, ut inter medias passiones uno quidem ductu transeat, sed more ancipitis gladii, tumores cogitationum carnalium ex diverso latere incidat, quatenuaugeatur metus, sic timidis infundatur auctoritas, ut tamen superbis non crescat effrenatio. Sic otiosis ac torpentibus praedicetur sollicitudo boni operis, ut tamen inquietis immoderatae licentia non augeatur actionis. Sic inquietis ponatur modus, ut tamen otiosis non fiat torpor securus. Sic ab impatientibus exstinguatur ira, ut tamen remissis ac lenibus non crescat negligentia. Sic lenes accendantur ad zelum, ut tamen iracundis non addatur incendium. Sic tenacibus infundatur tribuendi largitas, ut tamen prodigis effusionis frena
Abbreviated transcription (Latin):
& percutientes consuentiã eorũ infirmã : Mxp̃o peccatis : Hincest quod morsescũ
dicer& non maledices surdo : protinus adiunxit : nec corã caeco pones offendiculũ:
Surdo quippemale dicere est : absenti ac non audienti derogare: Coram uero cȩ¬
coꝰ offendiculum ponereest : dis cretã quidem rem agere : sed tameneĩ quilum¬
dis cretionis non hab& scandali occasionem prebere :
diuersitate cus todiat : ut sollicitus congrua singulorum uul neribus medica¬
mina ad ponat : Sedcum magnisit studi ut exhortandis singulis seruiatur
ad singula : cum ualde laboriosum sit unum quẽq depropriis subdispensatio
ne debitae considerationis in struere : Longetamenẽ laboriosius auditores in nu¬
meris ac diuersis passionib laborantes uno eodemq tep̃r uoce unius & com¬
munis exhortationis ammonere : Ibi quippe tanta arte uox tẽperanda ẽ

Expanded text:
et percutientes conscientiam eorum infirmam, in Christum peccatis . Hinc est quod Moyses cum et percutientes conscientiam eorum infirmam, in Christum peccatis . Hinc est quod Moyses cum diceret: Non maledices surdo, protinus adjunxit: Nec coram caeco pones offendiculum . Surdo quippe maledicere, est absenti et non audienti derogare: coram caeco vero offendiculum ponere, est discretam quidem rem agere, sed tamen ei qui lumdiscretionis non habet, scandali occasionem praebere. diversitate custodiat, ut sollicitus congrua singulorum vulneribus medicamina opponat. Sed cum magni sit studii ut exhortandis singulis serviatur ad singula, cum valde labone debitae considerationis instruere, longe tamen est laboriosius auditores innumeros ac diversis passionibus laborantes, uno eodemque tempore, voce unius et communis exhortationis admonere. Ibi quippe tanta arte vox temperanda est,
Abbreviated transcription (Latin):
et nullus fortasse uidet q̃d exhibuit. & tam̃ hoc corã hominib fecit qr tot testes
in bonoopere secũ duc̃ : quot humanas laudes incorderequisiuit : Cũ uero praua
aestimatio in quantũ sinepecca to ualet : ab intuentiũ mente fitergit᷑ : cunctis ma
lacredentib ꝑ ecemplũ culpa ꝓpinat᷑ : Vnde & plerumq contingit ut quine¬
gl oͥgenter desemala opinari ꝑ mittunt : persemot ipsos quidem palla iniqua
faciant : sed tam̃ pereos qui seimitati fuerint multiplicius delinquant : Elinc
est q̃d a postolus inmunda quaedã si nepollutione comedentib: sedin perꝰfectis
teptationis scandalũ sua hac commes satione mouentib dicit : llid ete nefor¬
te haecdicentia ur̃a offendiculũ fiat infirmis : It rursum : Et peribit in firmus
intua scientia frater propter quem xp̃s mortuus ẽ : sic aut̃ peccantes infratres

Expanded text:
et nullus fortasse vidit quod exhibuit, et tamen hoc coram hominibus fecit, quia tot testes et nullus fortasse vidit quod exhibuit, et tamen hoc coram hominibus fecit, quia tot testes in bono opere secum duxit, quot humanas laudes in corde requisivit. Cum vero prava aesla credentibus per exemplum culpa propinatur. Unde plerumque contingit, ut qui negligenter de se mala opinari permittunt, per semetipsos quidem nulla iniqua faciant, sed tamen per eos qui se fuerint imitati multiplicius delinquant. Hinc est quod Paulus non munda quaedam sine pollutione comedentibus, sed imperfectis tentationis scandalum sua hac comessatione moventibus dicit: Videte ne forte haec licentia vestra, offendiculum fiat infirmis. Et rursum: Et peribit infirmus in tua conscientia frater, propter quem Christus mortuus est. Sic autem peccantes in fratres,
Abbreviated transcription (Latin):
da sunt neipsi laudemur : & tam̃ ostendenda sunt ut laudem caelestis patris
augeamus : Nã cumnos iustitiã nram coram hominibus facere dnsꝓhiberet
ilico adiunxit ut uideamini ab eis : It cumrursus uidenda ab hominibus bona
opera nr̃a praeciperet ꝓtinus subdidit : ut glorificent patreurm qui ince¬
lis est : Qualiter igitur uidenda essent. uel qualiter non uidenda ex sen¬
tentiarum finemons trauit : Quatenus operantis mens opussuum & propt̃
seuideri nonquaereret : & tam̃ hoc propt̃ caelestis patris gloriam non c ela¬
ret : Vndefit plerũq ut bonũ opus et inoccultosit cũ fit publice : & rursus
in publico cũ agit᷑ occulte : Quienĩ inpublico bonoopere non suã sed suꝑnipa¬
tris gloriã quaerit . qd fecit abscondit : quia illũ solũ teste habuit cuiplacere
curauit : Et qui in secretosuo bono opere deprehendi aclaudari concupiscit

Expanded text:
da sunt, ne ipsi laudemur, et tamen ostendenda sunt, ut laudem coelestis Patris da sunt, ne ipsi laudemur, et tamen ostendenda sunt, ut laudem coelestis Patris augeamus? Nam cum nos justitiam nostram coram hominibus facere Dominus prohiberet, illico adjunxit: Ut videamini ab eis. Et cum rursus videnda ab hominibus bona opera nostra praeciperet, protinus subdidit: Ut glorificent Patrem vestrum qui in coelis est . Qualiter igitur videnda essent, vel qualiter non videnda, ex sententiarum fine monstravit, quatenus operantis mens opus suum et propter se videri non quaereret, et tamen hoc propter coelestis Patris gloriam non celaret. Unde fit plerumque ut bonum opus et in occulto sit, cum fit publice; et rursus in publico, cum agitur occulte. Qui enim in publico bono opere non suam, sed superni Patris gloriam quaerit, quod fecit abscondit; quia solum illum testem habuit, cui placere curavit. Et qui in secreto suo bono opere deprehendi ac laudari concupiscit;
Abbreviated transcription (Latin):
tione mentibus pestiferum ueneni poculum fundant : Hinimirum in un apora¬
morũ uitam minus adiuuant : In altero multum grauant : Dumstudent & rec¬
ta occulte agere : & quibusdam factis ad exemplũ desepraua seminare : Quis¬
quis eñĩ laudis concupiscentiã calcare lam sufficit : aedificationis fraudẽ
perpetrat : si bonaqua eagit occultat : It quasi iactato semine germinandi
radices subtrahit : qui opus quodimitandum est non ostendit : Hincnamq
in euangelio ueritas dicit : Vt uideant operaura bona & glorificent patrom
urm qui in caelis est : lbiilla quoq sententia promitur quae longe aliud prae¬
copisse uideatur dicens : Ađ tendite neiustitiã urãm faciatis corã hominibus:
ut uid eaminiabeis : Quid est ergo quod opus nostrum & ita faciendũ est neui¬
deatur. & tam̃ ut debeat uideri praecipitur : Nisiq̃d ea qua eagimus occultan¬

Expanded text:
tione mentibus pestiferum veneni poculum fundant. Hi nimirum in uno proxitione mentibus pestiferum veneni poculum fundant. Hi nimirum in uno proximorum vitam minus adjuvant, in altero multum gravant, dum student et recta occulte agere, et quibusdam factis, ad exemplum de se prava seminare. Quisquis enim laudis concupiscentiam calcare jam sufficit, aedificationis fraudem perpetrat, si bona quae agit, occultat; et quasi jactato semine germinandi radices subtrahit, qui opus quod imitandum est, non ostendit. Hinc namque in Evangelio Veritas dixit: Videant opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est . Ubi illa quoque sententia promitur, 96 quae longe aliud praecepisse videtur, dicens: Attendite ne justitiam vestram faciatis coram hominibus, ut videamini ab eis . Quid est ergo quod opus nostrum et ita faciendum est ne videatur, et tamen ut debeat videri praecipitur, nisi quod ea quae agimus, et occultan
Abbreviated transcription (Latin):
bona sua diudicant : quiad eorũ mercedẽ sufficere fauores huma nos putant:
Cũ enimprorecto opere laus transitoria quaeritur : aeterna retributione
res dignauili precio uenundatur: Dequo uidelicet ꝑcepto pretio. ueritas
dicit  Amendico uobis receperunt mercedẽ suã : Ad monendi sunt ut con¬
siderent : qui adũ prauosse in occultis eochibent : sed tam̃ exempla de sepubli¬
ce in bonis operib praebent : ostendunt sequenda quae fugiunt : clamant
a manda qua eoderunt : uiuunt pos tremo alus & sibimoriunt᷑: At contra
ad monendis̃ quibona occultȩ faciunt : & tam̃ quib.dã factis publice desema¬
la opinari ꝑmittunt : necũ seipsos actionis reccaeuir tute uiuificant.
in sealios pereaemplũ priuae aestimationis occidant : Nneminus quam seproxi¬
mos diligant : & cũ ipsi salubrẽ potum uinisorbeant : intentis in sui considera¬

Expanded text:
bona sua dijudicant, qui ad eorum mercedem sufficere humanos favores putant. bona sua dijudicant, qui ad eorum mercedem sufficere humanos favores putant. Cum enim pro recto opere laus transitoria quaeritur, aeterna retributione res digna vili pretio venundatur. De quo videlicet pretio percepto Veritas dicit: Amen dico vobis, receperunt mercedem suam . Admonendi sunt ut considerent quia dum pravos se in occultis exhibent, sed tamen exempla de se publice in bonis operibus praebent, ostendunt sequenda quae fugiunt, clamant amanda quae oderunt, vivunt postremo aliis, et sibi moriuntur. At contra admonendi sunt qui bona occulte faciunt, et tamen quibusdam factis publice de se mala opinari permittunt, ne cum bona semetipsos actionis rectae virtute vivificant, in se alios per exemplum pravae aestimationis occidant; ne minus quam se proximos diligant, et cum ipsi salubrem potum vini sorbeant, intentis in sui considera
Abbreviated transcription (Latin):
mana iudicia quanta uelocitate euolant : diuinaeñi quanta lmmobi¬
litate ꝑdurant : Ad monendisunt ut infinẽ rerũ mentisoculos figaint
quia & humanaẽ laudis ad testatio praeterit & suꝑna sententia quaer
abscondita penetrat ad recributionem ꝑ petuam conualesat: Duigiur
occulta mala suadiuinis iudiis recta aut̃ sia humanis oculis anteponunt.
& sincte steest bonũ quod publice faciunt: & non sinea eterno teste est. qͥ uod
latenter delinquunt: Culpas itaq suas occultando hominib uirtutesq
pandendo & undepuniri debeant abscondentes detegunt : & underomu¬
nerari poterant decogentes non abscondunt: Quos rectesepulchra de al¬
bata speciosa exterius sed mortuorũ ossib plonaueritas uocat: Quia uiti¬
orũ mala intus conterunt : humanis uero oculis quorundã de monstrationȩ
operũ desoloforas iustitiae colore blandiuntur : Admonendi sunt itaq:
ne quȩagunt recta despiciant : sed ea meriti meliori scredant: Naldenãq

Expanded text:
mana judicia quanta velocitate evolant, divina autem quanta immobilitate perdurant. Admonendi sunt ut in fine rerum mentis oculos figant, quia et humanae laudis attestatio praeterit, et superna sententia, quae et abscondita penetrat, ad retributionem perpetuam convalescit. Dum igitur occulta mala sua divinis judiciis, recta autem sua humanis oculis anteponunt, et sine teste est bonum quod publice faciunt, et non sine aeterno teste est quod latenter delinquunt. Culpas itaque suas occultando hominibus, virtutesque pandendo, et unde puniri debeant abscondentes detegunt, et unde remunerari poterant, detegentes abscondunt. Quos recte sepulcra dealbata speciosa exterius, sed mortuorum ossibus plena Veritas vocat , quia vitiorum mala intus contegunt, humanis vero oculis quorumdam demonstratione operum, de solo foris justitiae colore blandiuntur. Admonendi itaque sunt, ne quae agunt recta despiciant, sed ea meriti melioris credant. Valde namque
Abbreviated transcription (Latin):
necrecta quaeegit sed qua eagere neglexit aspiciat : ut dumcor ex memoria in¬
firmitatis adteritur: Apud humilitatis auctorem robustius inuis. tute solidotur
quia & plerumq omp̃s ds̃ idcircorectorum mentes quamuis ex magna parte
perficit inperfectas tamenex parua aliqua parte derelinquit : ut cũ miris uir¬
tutibus ritilant : inperfectionisuae tedio tabescant : & nȩquaquã se demagnis
erigant : cum adhuc contraminima innitentes laborant: Sed quia extrema non
uilent uingere : deprecipins actibus non aude ant superbire: Ecceboneuir reprer¬
hensionis meae necessitate conpulsus idum monstrare qualis ẽẽ debeat pastor inaui¬
gilo: pulchrum de pin excihõminẽ pictorfoedus : Aliosq ad perfectionis litus di¬
rigo: qui adhuc in delictorũ fluo tibus uersor : sed in huius quae souitae naufragiꝰ
orationis tuae m& abula sustineat : ut quia pondus proprium deprimit tui¬
mem& merit manus leu&.¬

Expanded text:
nec recta quae egit, sed quae agere neglexit aspiciat; ut dum cor ex memoria innec recta quae egit, sed quae agere neglexit aspiciat; ut dum cor ex memoria infirmitatis atteritur, apud humilitatis auctorem robustius in virtute solidetur. Quia et plerumque omnipotens Deus idcirco Rectorum mentes quamvis ex magna parte perficit, imperfectas tamen ex parva aliqua parte derelinquit; ut cum miris virtutibus rutilant, imperfectionis suae taedio tabescant, et nequaquam se de magnis erigant, dum adhuc contra minima innitentes laborant; sed quia extrema non valent vincere, de praecipuis actibus non audeant superbire. Ecce, bone vir, reprehensionis meae necessitate compulsus, dum monstrare qualis esse debeat Pastor invigilo, pulchrum depinxi hominem pictor foedus; aliosque ad perfectionis littus dirigo, qui adhuc in delictorum fluctibus versor. Sed in hujus quaeso vitae naufragio orationis tuae me tabula sustine, ut quia pondus proprium deprimit, tui meriti manus me
Abbreviated transcription (Latin):
contur batus : Acsia pertedicat . Fortem me inter uirtutes credidi: Sed quan¬
telufirmitatis simde relictus agnout: Hincrursum dicit: Iuraui & statui
custodire : iudicia iustitia etuae: Sed quia eius uinũ nonerat manere incus¬
todia quam iura hat: debilitatẽ suam. protinus turbatus inuenit: Vnde
superna moderatio : Prius quã permunere proueat. infirmitatis memorã
admentẽ reuocat : Nede acceptis uirtutib Intuimes cat: Vnde etechiel
propheta quotiens ad contem planda caelestiaducitur: Prius filius
hominis uocatur: Acsi hunc aperte dñs ammoneat dicens : Nede his
qua euides inelatione corsubleuos : caute perpende quod es. ut cum sumna penetras
r̃e tehominem recognos cas auateͥnus dumultrateraperis . ad tem& ipsũ solicitus
in firmitatis tuae frenore uieris:. Vndenecesse est ut cum uirtutũ nobis copradan¬
ditur ad infirmasia mentis oculus redeat. seseq: salubriter deorsum praomat

Expanded text:
conturbatus .» Ac si conturbatus .» Ac si tae infirmitatis sim derelictus agnovi. Hinc rursum dicit: Juravi et statui custodire judicia justitiae tuae . Sed quia ejus virium non erat manere in custodia quam jurabat, debilitatem suam protinus turbatus invenit. Unde superna moderatio priusquam per munera provehat, infirmitatis memoriam ad mentem revocat, ne de acceptis virtutibus intumescat. Unde Ezechiel propheta quoties ad contemplanda coelestia ducitur, 102 prius filius hominis vocatur; ac si hunc aperte Dominus admoneat, dicens: Ne de his quae vides, in elatione cor subleves, cautus perpende quod es; ut cum summa penetras, esse te hominem recognoscas, quatenus dum ultra te raperis, ad temetipsum sollicitus infirmitatis tuae freno revoceris. Unde necesse est ut cum virtutum nobis copia blanditur, ad infirma sua mentis oculus redeat, seseque salubriter deorsum premat;
Abbreviated transcription (Latin):
Omnebonũ quod ut largitoris praeconio seruir& accepit: Opinionissuae
gloriam dilatare desiderat: Satagit ut mirabilis cunctis. in notescat : in suoergo
nomine fornicatur : Quaelegalistora foncibiũ deserens corruptori spiritui
in laudis appetitũ substernitur:. F linc dd ait : Tradidit incaptiuitatẽ uirtutes
corũ : & pul chritudines eorũ inmanus inimici. In captiuitatẽ & enim uirtus
& pulchrgudo inmanus in imici traditur : Cum deceptȩmenti antiquus hostis
exbonioperis elattone dominatur: Quae tamen uintutis elatio quãuis
plene non superat : Vt cumq tamen & electorum sepeanimum temptat:
Sedcum subleuatus destituitur : distitutus ad formidinem reuocatur¬
E mno& enim dauid iterum dicit : Egpautem dixilnmea abundantia:
nonmouebor inecernum i: Sedqui ad confidentiã uirtutis intumuit
Paulo post quod pertulit ad unxit. Auertistificiem tuam ame: & factus sũ

Expanded text:
omne bonum, quod ut largitoris praeconio serviret accepit; opinionis suae omne bonum, quod ut largitoris praeconio serviret accepit; opinionis suae gloriam dilatare desiderat, satagit ut mirabilis cunctis innotescat. In suo ergo 101 nomine fornicatur, quae legalis thori connubium deserens, corruptori spiritui in laudis appetitu substernitur. Hinc David ait: Tradidit in captivitatem virtutem eorum, et pulchritudinem eorum in manus inimici . In captivitatem etenim virtus, et pulchritudo in manus inimici traditur, cum deceptae menti antiquuex boni operis elatione dominatur. Quae tamen virtutis elatio, quamvis plene non superat, utcunque tamen et electorum saepe animum tentat, sed cum destituitur, destitutus ad formidinem revocatur. Hinc enim David iterum dicit: «Ego dixi in mea abundantia: Non movebor in aeternum .» Sed quia de confidentia virtutis intumuit, paulo post, quid pertulit, adjunxit: «Avertisti faciem tuam a me, et factus sum
Abbreviated transcription (Latin):
apud se erigit apud humilitatis auctorem cadit : Hincnamq super¬
bienti ammedicitur : Quod pulchriores : descende surge & dormicum in¬
circum cisis : acsia pertediceretur : Quia exuirtutum decore teeleuas.
ipsatua pulchritudine in pelleris utcadas: Hinc sub herusalem specie
uirtute superbiens animareprobatur Cumdicitur :Perfectaeras
indecoremeo : quem posueram superte dicit dñs It habens fiduciam
in pulchritu dinetua : fornicataes in nomine tuo: Fiducia quippesuȩ
pulchritudinis animus attollitur: Cum deuir tutum meritis laeta
apudse securitate gloriatur : Sed perhanc eandem fiduciam a forni¬
cationẽ ductur : quia cum inter ceptã mentẽ cogitationessuae decipiunt:
hanc mnaligni sp̃s per innum erantia seducendo corempunt : Notandum
uero quod diatur. Fornicataes in nominetuo : qui a cum res. pectũ menssuꝑ ni
rectoris deserit. laudem protinus priuatim quaerit: & sibi arrogare incipit

Expanded text:
apud se erigit, apud humilitatis auctorem cadit. Hinc namque superapud se erigit, apud humilitatis auctorem cadit. Hinc namque superbienti animae dicitur: Quo pulchrior es, descende, et dormi cum incircumcisis . Ac si aperte diceretur: Quia ex virtutum decore te elevas, ipsa tua pulchritudine impelleris ut cadas. Hinc sub Jerusalem specie, virtute superbiens anima reprobatur, cum dicitur: Perfecta eras in decore meo, quem posueram super te, dicit Dominus; et habens fiduciam in pulchritudine tua, fornicata es in nomine tuo . Fiducia quippe suae pulchritudinis animus attollitur, cum de virtutum meritis laeta apud se securitate gloriatur. Sed per hanc eamdem fiduciam ad fornicationem ducitur; quia cum interceptam mentem cogitationes suae decipiunt, hanc maligni spiritus per innumera vitia seducendo corrumpunt. Notandum vero quod dicitur: Fornicata es in nomine tuo; quia cum respectum mens superni rectoris deserit, laudem protinus privatam quaerit, et sibi arrogare incipit
Abbreviated transcription (Latin):
EOQUIASAEPE DUM PRAEDICATIO MODIS
congruentib ubertim funditur: Apud semet ipsum deos tensione siioceul¬
talaetitia loquentis animus subleuatur : magnacura Neces seest ut ti¬
moris laceratione semordeat. E Nequialiorum uulnera medendo ad salute
reuocat : Ipseperne glegentiã. suaes alutis intumes cat : Neproximos ui¬
uando sedeserat. Nealios erigens cadat: nam quib: dã sepe magnitudo
uirtutis occasio perditionis fuit : Vtcum de confidentia uirium inordinate
securi sunt : Per neglegentiam inopinate morerentur : Virtus namq cum
uitus renititur : qͣuadam delectatione eius sibin & ipsi animus blandit᷑ :
Fitq ut bene agentis mens metum suae circdis pectionis abiciat. atq
in sui confidentia securarequiescat: Cuiiam torpenti seductor callidus
omne quod beneges sit enumerat : eamq quasi praeceteris prȩpollentem
intumore cogitationis exaltat : Vnde agitur : ut ante iusti iudicis oculos
fouea mentis sit memoria uirtutis : Quia reminiscendo quod gessit dũse

Expanded text:
quia saepe dum praedicatio modis congruentibus ubertim funditur, apud semetipsum de ostensione sui occulta laetitia loquentis animus sublevatur, magna cura necesse est ut timoris laceratione se mordeat, ne qui aliorum vulnera medendo ad salutem revocat, ipse per negligentiam suae salutis intumescat, ne proximos juvando se deserat, ne alios erigens cadat. Nam quibusdam saepe magnitudo virtutis occasio perditionis fuit; ut cum de confidentia virium inordinate securi sunt, per negligentiam inopinate morerentur. Virtus namque cum vitiis renititur, quadam delectatione ejus sibimetipsi animus blanditur; fitque ut bene agentis mens metum suae circumspectionis abjiciat, atque in sui confidentia secura requiescat; cui jam torpenti seductor callidus omne quod bene gessit enumerat, eamque quasi prae caeteris praepollentem in tumore cogitationis exaltat. Unde agitur, ut ante justi judicis oculos, fovea mentis sit memoria virtutis; quia reminiscendo quod gessit, dum se
Abbreviated transcription (Latin):
non suã gloriã sed subditorũ iustitiã quaerunt : In eo enim quod metum
sibia peruerse uiuentib. exigunt : quasi non hominib sed animalib: domi¬
nantur : Qui aui delic& exqua parte bestia lessunt subditi: exeadebent &iam
formidine iacere substrati: Sed plerũq rector eo ipso quoc&leris praeminet. ela

Expanded text:
non suam gloriam, sed subjectorum justitiam, quaerunt. In eo enim quod metum non suam gloriam, sed subjectorum justitiam, quaerunt. In eo enim quod metum sibi a perverse viventibus exigunt, quasi non hominibus, sed animalibus dominantur, quia videlicet ex qua parte bestiales sunt subditi, ex ea debent etiam formidini jacere
Abbreviated transcription (Latin):
ditionis ne prae ẽẽ hominibus gaudeant sed prodesse : Antiqui& enim patres nr̃i.
non reges hominũ sed pastorespecorũ fuisse memorant᷑ : Ettum noe dñs filiis¬
qulgeius dicer& crescite & multiplicamini & repleteterram. protinus adiunx
Etterror uester actremorsit supercuncta animalia terrae : Quorũ uide lic& ter¬
ror actremor quia ẽe suꝑ animali aterrae praecipit᷑. profecto ẽe suꝑ homines ꝓ
hibetur : Hlomo quippe brutis animalib non aut hominib c&eris. natura p̾latus
est & idcirco ei dr̃ ut ab animalib & non ab homine timeatur : Quia contra
naturã suꝑ bire est : ab aequali uelle timeri : Et tamen necesse est ut rectores
a subditistimeant᷑ quando ab eis dm̃ minime timeri deprehendunt :
Vthumana saltim formidine peccare metuant : qui diuina iudicia ñ formi¬
dant : Ne quaquã namq praepositi exhocquesito timore suꝑbiunt. in quo

Expanded text:
ditionis; nec praeesse se hominibus gaudeant, sed prodesse. Antiqui etenim patres nostri ditionis; nec praeesse se hominibus gaudeant, sed prodesse. Antiqui etenim patres nostri non reges hominum, sed pastores pecorum fuisse memorantur. Et cum Noe Dominus filiisque ejus diceret: Crescite et multiplicamini, et replete terram , protinus adjunxit: Et terror vester ac tremor sit super cuncta animalia terrae. Quorum videlicet terror ac tremor, quia esse super animaprohibetur Homo quippe brutis animalibus, non autem hominibus caeteris natura praelatus est: et idcirco ei dicitur, ut ab animalibus, et non ab hominibus, timeatur. Quia contra naturam superbire est, ab aequali velle timeri; et tamen necesse est ut rectores a subditis timeantur, quando ab eis Deum minime timeri deprehendunt, ut humana saltem formidine peccare metuant, qui divina judicia non formidant. Nequaquam tamen praepositi ex hoc quaesito timore superbiant, in quo