comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deceptꝰ acquiescat: Ecce ẽ ille ꝑdix.
congregans quȩ ñ peꝑit. Ita ne
eum nondũ relinquitis nos quos
congregat. ⁊ nondũ uob̃ apparet
insipiens. qͥui dicit hebreoꝵ testimo¬
nia nob̃̾ etiam si uera sint ante fidẽ
inutilia eẽ. post fidẽ suꝑuacua:
Abiciant gͦ qui credidert̃ om̃s libros:
ꝑ quos factum ẽ. ut crederent. Nã
si hoc uerũ ẽ: cur uel ipsũ eũgłiũ
xp̃i a fidelib legat᷑ non uideo. An¬
te fidẽ quippe inutile ẽ. qͥa ille gen¬
tilis quem ridentẽ ridendus. uel
potius flendus faustus inducit. ñ
credit. xp̃o: post fidem aũt suꝑua¬
cuũ. si etiam ueris de. xp̃o p̃coniis
iam suꝑfluo credit᷑ cũ m eũ credi¬
tũ fuerit. Hic forte dicetis. Sed
eũgłium debet legere iam fide¬
lis. he obliuiscat᷑ quod credidit.
Sic gͦ oinsani etiam ꝓpħarũ uera
testimonia: ne obliuiscat᷑ quare
crediderit. Quod si oblitꝰ fuerit:
firmũ apudeũ non poterat ẽẽ.

Expanded text:
deceptus adquiescat? ecce est ille perdix deceptus adquiescat? ecce est ille perdix congregans. quae non peperit. itane eum nondum derelinquitis uos, quos congregat, et nondum uobis adparet insipiens, qui dicit Hebraeorum testimonia nobis, etiamsi uera sint, ante fidem inutilia esse, post fidem superuacua. Abiciant ergo. qui crediderunt, omnes libros, per quos factum est, ut crederent. nam si hoc uerum est, cur uel ipsum euangelium Christi a fidelibus legatur, non uideo. ante fidem quippe inutile est, quia ille gentilis, quem ridentem ridendus uel potius flendus Faustus inducit, non credit Christo; post fidem autem superuacuum, si etiam ueris de Christo praeconiis iam superfiuo creditur, cum in eum creditum fuerit. hic forte dicetis: sed euangelium debet legere iam fidelis. ne obliuiscatur, quod credidit. sic ergo, insani, etiam prophetarum uera testimonia. ne obliuiscatur. quare crediderit: quod si oblitus fuerit, firmum apud eum non poterit esse,
Abbreviated transcription (Latin):
suis missurũ se paraclytũ. idẽ conso¬
latorẽ uel aduocatũ spm̃ ueritatis.
phane ꝓmissionis occasionẽ himc
paraclẏtum dicentes manicheum.
uel in manicheo: surrepunt in ho-¬
minũ mentes ignorantes. ille a xp̃o
ꝓmissus quando sit missus. Qui aũ
legerunt canonicũ librũ qui actꝰ
apłoꝵ inscribit᷑. uident illã xp̃i ꝓ
missionẽ: illic rursus cõmemoratã.
⁊ illic manifestissime impletã. Sed
mͦ querimꝰ: unde illigentili. fidẽ
faceret de xp̃o. Puto enĩ neminẽ
ẽẽ. tam cecum: qui uelit dicere
manicheo. credo. cũ dicat. xp̃o ñ
credo. Deinde si non ridens. saltẽ
stomachans diceret ita: nͥe ꝑsicis
libris me iubes credere. qui hebre¬
is me dicisti ñ credere: Quomͦ gͦ
capturus es heretice istũ hominẽ.
nͥ iam nomini xp̃i aliquo mͦ subdi¬
tũ inueneris: ut qͥa ia ille. xp̃ocre¬
dendũ ẽẽ non dubitat. tanquam
melius predicanti xp̃m manicheo

Expanded text:
suis missurum se paracletum, id est consosuis missurum se paracletum, id est consolatorem uel aduocatum, spiritum ueritatis, per hanc promissionis occasionem hunc paracletum dicentes esse Manichaeum uel in Manichaeo subrepunt in hominum mentes ignorantes, ille a Christo promissus quando sit missus. qui autem legerunt canonicum librum, qui actus apostolorum inscribitur, uident illam Christi professionem illic rursus commemoratam et illic manifestissime inpletam. sed modo quaerimus, unde illi gentili fidem faceret de Christo. puto enim neminem esse tam caecum, qui uelit dicere: Manichaeo credo, cum dicat, Christo non credo. deinde si non ridens, saltem stomachans diceret: itane Persicis libris me iubes credere, qui Hebraeis me dixisti non credere? quomodo ergo capturus es, haeretice, istum hominem, nisi iam nomini Christi aliquo modo subditum inueneris, ut quia ille iam Christo credendum esse non dubitat, tamquam melius praedicanti Christum Manichaeo
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o crederet de se ipso dicenti: cui ñ
crederet de aliis testificanti: Uere ri¬
diculũ ẽ hoc putare. Quẽ semel em̃
dignũ fide non duceret: aut om̃ino
nichil ei crederet. aut potiꝰ ꝓ aliis
quã ꝓseipso testificanti crederet. Hic
forte faustꝰ irrisus. sibillas homini
legeret ⁊ orpheũ ⁊ ceteros huiꝰmodi.
reperiret de xp̃o aliqͥd p̃nunciasse.
s non faceret. Eos quippe sibi in¬
cognitos fassus ẽ. dicens. Sane si
sint aliqua ut fama ẽ sibille de
xpo presagia: aut hermetis quẽ
dicunt trimegistrũ. aut orphei a¬
lioꝵq ingentilitate uatũ. Horũ
ergo iste litteras nesciens. quando¬
qͥdẽ ꝑfamã putet ẽẽ. aliquos tales:
non eas utiq legeret illi dicenti. nec
daret.xp̃m: Nunquã hoc fecerunt.
s potius de xp̃o cuiꝰ iam nomen ubi¬
q dulcit̃ clarũ ẽ. manicheũ semꝑ
cõmendare. conati sunt: ut hoc mel¬
le scilicet uenenati sui poculi labra
pungerent. Cũ enĩ. xp̃c ꝓmiserit

Expanded text:
to crederet de se ipso dicenti, cui non crederet de aliis testificanti? uere ridiculum est hoc putare. quem semel enim dignum fide non duceret. aut omnino nihil ei crederet aut potius pro aliis quam pro se ipso testificanti crederet. hic forte Faustus inrisus Sibyllas homini legeret et Orpheum et ceteros eiusmodi. reperiret de Christo aliquid praenuntiasse? sed non faceret; eos quippe sibi incognitos fassus est dicens: sane si sunt aliqua, ut fama est. Sibyllae de Christo praesagia aut Hermetis, quem dicunt Trismegistum, aut Orphei aliorumque in gentilitate uatum. horum ergo iste litteras nesciens. quandoquidem per famam putat esse aliquos tales. non eas utique legeret illi dicenti "nec ndaret Christum ? numquam hoc fecerunt, sed potius de Christo, cuius iam nomen ubique dulciter clarum est. Manichaeum semper commendare conati sunt. ut hoc melle scilicet uenenati sui poculi labra perungerent. cum enim Christus promiserit
Abbreviated transcription (Latin):
ne seducunt. ĩa ꝑ ipsius. xp̃i eũgłiũ
natos inueniunt: ⁊ faciunt illos diui¬
tias suassaneñ cũ iudicio s cũ teme¬
ritate inconsiderata. Non enĩ intel
ligunt ibi ẽẽ. ueram ⁊ salubrẽ ⁊ quo¬
anã societatẽ: unde istos superaue¬
rt̃ quos ad suas diuitias congrega¬
rt̃. Et quia de talib dicit apłs sic̃
enĩ iamnes ⁊ mambres restiterunt
moysi. sic ⁊ isti resistunt ueritati.
homines mente corrupti. reꝓbi
circa fidẽ s ultra non ꝓficient.
dementia enĩ eoꝵ manifesta erit
om̃ib. sicut ⁊ illoꝵ fuit: sequitur
⁊ hic ꝓpħa ⁊ dicit de ꝑdice. quȩ
congregauit que non peꝑit. In

Expanded text:
ne seducunt, iam per ipsius Christi euangelium ne seducunt, iam per ipsius Christi euangelium natos inueniunt et faciunt illos diuitias suas, non sane cum iudicio, sed cum temeritate inconsiderata. non enim intligunt ibi esse veram salubrem, et quoanam societatem, unde istos separaverunt, quos ad suas divitias congregarunt. Et quia de talibus dicit Apostolus, Sicut enim Jamnes et Mambres restiterunt Moysi, sic et isti resistunt veritati; homines mente corrupti, reprobi circa fidem: sed ultra non proficient, dementia enim eorum manifesta erit omnibus, sicut et illorum fuit : sequitur et hic Propheta, et dicit de perdice, qui congreg
Abbreviated transcription (Latin):
rꝓbans renes: ut dem unicuiq scđm
uiam eiꝰ ⁊ scđm fructũ studioꝵ eiꝰ. Por¬
nosi ꝑ hoc gentilis ille moueret᷑. cur
etiam ipsi qui appellant᷑ xp̃iani in
multas hereses uariasq disced̾t: neq
hoc a ꝓphis hebreis p̃t̾missũ ẽẽ. doce¬
remꝰ. Tanquã enĩ eẽt consequens.
ut iudeis in sua cecitate demonstra¬
tis. hoc illi ueniret in mentẽ. quod
etiam multi sub nomine xp̃iano ab
ipsa xp̃iana societate deuiarent: ip¬
se ieremias uelut cathe cizandi or¬
dinẽ nob̃ insinuans. continuo subie¬
cit. Clamauit ꝑdix. congregautt
quȩ non peꝑit: faciens diuitias suas
ñ cũ iudicio. ꝑdix enĩ nimis conten¬
tiosũ animal: notũ ẽ quanta auidi¬
tate ipsius contentionis. currat in
laqueũ. Non eñĩ disputare amant
hereticys quoquomͦ suꝑare impu¬
dentissima ꝑuicatia: ut congregent
sicut hic dixit quȩ non pepererunt
xp̃ianos enĩ quosmaxime xp̃i nomi¬

Expanded text:
probans renes, ut dem unicuique secundum probans renes, ut dem unicuique secundum uiam eius et secundum fructum studiorum eius. Porro si hoc gentilis ille moueretur, cur etiam ipsi, qui appellantur christiani, in multas haereses uariasque discedunt. neque hoc a prophetis Hebraeis praetermissum esse doceremus. tamquam enim esset consequens, ut Iudaeis in sua caecitate demonstratis hoc illi ueniret in mentem, quod etiam multi sub nomine christiano ab ipsa christiana societate deuiarent, ipse Hieremias uelut catechizandi ordinem nobis insinuans continuo subiecit: clamauit perdix, congregauit, quae non peperit, faciens diuitias suas non cum iudicio. perdix enim, nimis contentiosum animal, notum est, quanta auiditate ipsius contentionis currat in laqueum. non enim disputare amant haeretici, sed quoquo modo superare inpudentissima peruicacia, ut congregent, sicut hic dixit quae non pepererunt. christianos enim, quos maxime Christi nomi
Abbreviated transcription (Latin):
dit illis d̾s spm̃ compunctionis.
oculos ut non uideant. ⁊ aures
ut non audiant ⁊ non intelliga
⁊ multa huiꝰmodi: Quod si dich
quio gͦ pectauert̃ iudȩi. si ds illos exce¬
cauit. ne agnoscerent. xp̃m: quantũ
possemꝰ imbuendo. rudi homimi osten¬
deremꝰ ex aliis occultis peccatis d̃o cog¬
nitis uenire iustam penam huiꝰceci¬
tatis. Quod ñ solũ dixisse apłm de
quib dam. ꝓpter hoc tradidit illos ds
in concupiscentiã cordis eoꝵ. uel in re
ꝓbũ sensũ ut faciant quȩ ñ conueni-¬
unt. uolentẽ ostendere. quȩdã pecca¬
ta manifesta ex pȩna uenire quoꝵ¬
dam occultoꝵ: s nec ipsos hoc tacu¬
isse ꝓpħas demonstraremꝰ. Nã ne ꝑgã
longuis. idem ieremias eo ipso loco u¬
bi ait. ⁊ homo ẽ ⁊ quis agnoscit eum.
ne quasi hoc ipso excusati eẽnt uidi.
quia ñ cognouert̃. si eñi cognouissent
cifixissent: sequit᷑ ⁊ ostendit. occulti
eoꝵ meriti fuisse ut non cognoscerent.
dit enĩ. Ego dñs int̾rogans cordaeoꝵ

Expanded text:
spiritum conpunctionis, oculos, ut non uideant, et aures, ut non audiant et non intellegant et multa huiusmodi? quodsi diceret: quid ergo peccauerunt Iudaei, si deus illos excaecauit, ne agnoscerent Christum? quantum possemus, inbuendo rudi homini ostenderemus ex aliis occultis peccatis deo cognitis uenire iustam poenam huius caecitatis; quod non solum dixisse apostolum de quibusdam: propter hoc tradidit illos deus in conprobum sensum, ut faciant quae non conueniunt, uolentem ostendere quaedam peccata manifesta ex poena uenire quorundam occultorum, sed nec ipsos hoc tacuisse prophetas demonstraremus. nam, ne pergam longius, idem Hieremias eo ipso loco, ubi ait: et homo est, et quis agnoscet eum? ne quasi hoc ipso excusati essent Iudaei, quia non cognouerunt — si enim cognouissent, cifixissent — sequitur et ostendit occulti eorum meriti fuisse, ut non cognoscerent. ait enim: ego dominus interrogans corda et
Abbreviated transcription (Latin):
inquoꝵ libris hec inueniuntur eẽ
prenunciata. que nc̃ cermunt᷑ im¬
pleta. non nob̃cum tenent eiusdẽ
eũgłii societatẽ. Cũ uͦ doceretur
etiam hoc abeisdẽ ꝓpħis ẽẽ p̃dictũ.
quantũ moueretur ad fidẽ:. quis¬
tam demens ẽ ut non uideat. qͥs
tam inprudens ut se uidere disse¬
mulet: Quis enĩ dubitet hoc de
iudȩis fuisse ꝓpħatũ: cũ ysaias iͥ¬
cat agnouit bos possessorẽ suii
⁊ asinus presepe dñi sui. isrł auĩ
me non cognouit ⁊ popłs m̃s non
intellexit: Aut illud quod apłs

Expanded text:
in quorum libris haec inueniuntur esse in quorum libris haec inueniuntur esse praenuntiata, quae nunc cernuntur inpleta. non nobiscum tenent eiusdem euangelii societatem. cum uero doceretur etiam hoc ab eisdem prophetis esse praedictum, quantum moueretur ad fidem, quistam demens est, ut non uideat? quis tam inpudens, ut se uidere dissimulet? quis enim dubitet hoc de Iudaeis fuisse prophetatum, cum Esaias dicat: agnouit bos possessorem suum et asinus praesepe domini sui; Israhel autem me non cognouit et populus meus me non intellexit
Abbreviated transcription (Latin):
uerendũ erat. ne tantarerũ euiden¬
tia circumfusus. fortasse diceret pꝰt¬
ea quam ista ꝑmundũ fiericepe¬
rt̃. xp̃ianos has litteras cõposusse:
ut ante diuinitꝰ p̃dicta putaren¬
tur. ne quasi temere humanitus
ficta contẽpnerent᷑. Hoc uerendũ
erat. nisi ẽẽt late sparsus longeq
notꝰ popłs uidȩoꝵ. cam ille signo
accepto ne ab aliquo int̾ficiatur.
⁊ ille cayn seruus fratrũsuoꝵ: por¬
tando libros quib illi erudiantur
ipse houeretur. P eoꝵ quippe codices
ꝓbamꝰ non anab̃ tanquã de rerum
euentu cõmonitis ista eẽ conscript
sed olim in illo regno p̃dicta atq
seruata:. nunc aũt manifesta ⁊ im
sunt. quia infigura contingebant¬
in illis. scripta sunt aut̃ ꝓpt̾ nos in
quos finis scłoꝵ obuenit. iam nunc
illustrata soluunt᷑: & quȩ umbris fu¬
turarũ adhuc rerũ opacabant᷑. iam
factarũ luce manifestant᷑. Forte eus
hinc sediceret ꝑmoueri: quod ipsi

Expanded text:
uerendum erat, ne tanta rerum euidenuerendum erat, ne tanta rerum euidentia circumfusus fortasse diceret, posteaquam ista per mundum fieri coeperunt, christianos has litteras conposuisse, ut ante diuinitus praedicta putarentur, ne quasi temere humanitus facta contemnerentur. hoc uerendum est, nisi esset late sparsus lateque notus populus Iudaeorum, Cain ille signo accepto, ne ab aliquo interficiatur, et ille Cham seruus fratrum suorum portando libros, quibus illi erudiantur, ipse oneretur. per eorum quippe codices probamus non a nobis tamquam de rerum euentu commonitis ista esse conscripta, sed olim in illo regno praedicta atque seruata, nunc autem manifestata et perspicua sunt, quia in figura contingebant illis; scripta sunt autem propter nos, in quos finis saeculorum obuenit, iam nunc inlustrata soluuntur, et quae umbris futurarum adhuc rerum opacabantur, iam factarum luce manifestantur. Forte etiam hinc se diceret permoueri. quod ipsi,
Abbreviated transcription (Latin):
suris petrarũ⁊ in cauernis terrȩ.
a facie timoris domini. ⁊ a maiestate
uirtutis eius: cũ exurrexerit confrin¬
gere terr̃ã. Illa enĩ die ꝓiciet homo
abhominationes aureas ⁊ argenteas:
quas fecerunt ut adorarent super¬
uacanea ⁊ noxia. Et forte iste gentił
quẽ cathecizamus. quẽ dixit faustꝰ
cũ risu dicturũ. non credo ꝓpħis hȩ¬
breis. aliqua manu fabricata ydola
abscondit in spelunca. aut in scissu¬
ra petrȩ. aut in cauerna terre aut
aliquẽ amicũ suũ scit hoc fecisse.
aut in ciuitate uel infundosuo
scit factũ ẽẽ. a facie timoris dñi:
qui ꝑ reges terrȩ scđm eandẽ ꝓpħi¬
am iam sibi seruientes seq ad oran¬
tes. seuerissimis legib terrã confrin¬
git. id÷ t̾reni cordis frangit auda¬
tiam. Quomͦ gͦ dicat non credo ꝑ¬
phetis hebreis: cum ⁊ inseipso com¬
pletũ forte cognoscat. quod olim
predictũ ẽ. a ꝓphetis hebreis. Magis

Expanded text:
suris petrarum et in cauernis terrae suris petrarum et in cauernis terrae a facie timoris domini et a maiestate uirtutis eius, cum surrexerit confringere terram. illa enim die proiciet homo abominationes aureas et argenteas, quas fecerunt, ut adorarent superuacanea et noxia. et forte iste gentilis, quem catechizamus, quem dixit Faustus cum risu dicturum: "non credo prophetis Hebraeis," aliqua manu fabricata idola abscondit in spelunca aut in scissura petrae aut in cauerna terrae aut aliquem amicum suum scit hoc fecisse aut in ciuitate uel in fundo sue scit factum esse a facie timoris domini, qui per reges terrae secundum eandem prophetiam iam sibi seruientes seque adorantes seuerissimis legibus terram confringit, id est terreni cordis frangit audaciam. quomodo ergo dicat "non credo prophetis Hebraeis," cum et in se ipso conpletum forte cognoscat, quod olim praedictum est a prophetis Hebraeis ? Magis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ.⁊ habitauit in nob̃: & quis agno¬
scit eũ. quia inpͥncipio erat uerbũ.
⁊ uerbũ erat apuddm ⁊ ds erat uer¬
bũ. Et graue cor ꝑom̃ia. Nam et
indiscipłis eiꝰ ipsum graue cor erat:
cũ eis dicebat tanto tempore uob̃¬
cũ sum ⁊ ñ cognouistis me. Quid
ẽ eñi aliud tanto tempore uob̃cũ
sum. nͥ quod hic dicitur.⁊ homo
ẽ: Quid ẽ. aũt aliud ⁊ non cogno¬
iustis me. nͥ quod hic dicit᷑.⁊ quis
agnoscit eũ: Quẽ nͥ eñ qui dicit
qui me uidet. uidet ⁊ patrẽ. ut
spes nr̃a non sit in homine. ꝓpter
illud ꝑ ꝓpħiam editũ maledictũ.
s sit in ħomine do. id ẽ infilio dĩ
saluatore iħu. xp̃o mediatore dĩ¬
⁊ hominũ: ⁊ quo pat̾ maior ẽ. ꝓpt̃¬
formã serui.⁊ qui pat̾ equalis est.
ꝓpt̾ formã dĩ: Dicit ⁊ isayas. hu¬
miliabit᷑ ⁊ cadet contumelia ho¬
minũ. ⁊ exaltabit᷑ dñs solus in il¬
la die.⁊ manib fabricata omnia
abscondent in speluncis ⁊ in scis¬

Expanded text:
pondeatis non inuenientibus conspiciuntur tam multi et tam grandes et uerbum erat apud deum et deus erat uerbum. et uere graue cor per omnia; nam et in discipulis eius ipsum graue cor fuit, cum eis dicebat; tanto tempore uobiscum sum et non cognouistis me? quid est enim "tanto tempore uobiscum sum" nisi quod hic dicitur: et homo est? quid est autem aliud "et non cognouistis me?" nisi quod hic dicitur: et quis agnoscit eum? quem, nisi eum, qui dicit: qui me uidit, uidit et patrem? ut spes nostra non sit in homine propter illud per prophetam edictum maledictum, sed sit in homine deo, id est in filio dei saluatore Iaenotarentur, quae nunc expressa rebus agformam serui, et qui patri aequalis est propter formam dei. Dicit et Esaias: humiliabitur et cadet contumelia hominum et exaltabitur dominus solus in illa die; et manibus fabricata omnia abscondent in speluncis et in scis
Abbreviated transcription (Latin):
gentes sꝑabunt. ⁊ ecce uirgo cone¬
piet ⁊ pariet filiũ ⁊ uocabitur¬
m̃ eiꝰ emanuel. quod int̾p̃tatur
nob̃cũ ds: ne putent isti hominẽ
se faustus cum ait. xp̃m quidem
nr̃m filiũ di. quasi hebreix᷑ suũ fi
liũ non filiũ dicerent. dĩ. Ecce
nos ostendimꝰ dm xp̃m uirgiis fi¬
liũ: ex hebrea ꝓpħia. Nam utiq &
iudei carnales ne hoc solũ putarent
ẽẽ. xp̃m. quod ꝓpt̾ nos factus ẽ. homo
ex semine daiud: ammonet ipse do¬
minꝰ eos ex ꝓpħia eiusdẽ dauid. que¬
rens ab eis quid eis uideret᷑ de xp̃o.
cuius eũ ẽẽ dicerent filiũ. Qui cũ
respondissent dauid. ne hoc solum
ut dixi putaret᷑ ⁊ non respicerent
in spũ dicit. eũ dnm̃dicens. dixit
dñs dño meo sede a dextris meis.
donec ponã inimicos tuos scabel

Expanded text:
abunt, et: ecce uirgo concipiet et pariet filium, et uocabunt nomen eius Emmanuhel. quod interpretatur: nobiscum deus. ne putent isti hominem se Faustus. cum ait Christum quidem nostrum filium dei. quasi Hebraei Christum suum non filium dei dicerent. ecce nos ostendimus deum Christum uirginis filium ex Hebraea prophetia. nam utique et Iudaei carnales ne hoc solum putarent esse Christum. quod propter nos factus est homo ex semine Dauid, admonet eos ipse dominus ex prophetia eiusdem Dauid quaerens ab eis, quid eis uideretur de'" Christo. cuius eum esse dicerent filium. qui cum respondissent: Dauid, ne hoc solum, ut dixi. putaretur et non respicerent in spiritu dicit eum dominum: dixit dominus domino meo, sede ad dexteram meam. donec ponam inimicos tu
Abbreviated transcription (Latin):
inmodestiam corripere diuersa sentientes. ned ĩseruus prohibitionem
petulantiȩ occasionem putaret ẽẽ pigritiȩ. Uerum quia multi etipsã
correptionem quȩ modestefit uel peccatissuis fauentes uelquid respon¬
deant non inuenientes. nec tamen ueritati adquiescentes. onerosae
acmolesteferunt eosqui secum seduloagunt. nec abeorum conuincen¬
do errore dissimulant. litigiosos et contentiosos uocant. Falsitasenum
quenudari et redargui metuit eorum uitiorum nominequȩ ueritas.
damnat diligentiam ueritatis accusat. Num qui dideo tamen abhac instan

Expanded text:
in modestia corripere diuersa sentientes, ne dei seruus prohibitionem petulantiae occasionem putaret esse pigritiae. uerum quia multi et ipsam correptionem, quae modeste fit, uel peccatis suis fauentes uel quid respondeant non inuenientes nec tamen ueritati adquiescentes onerose ac moleste ferunt, eos, qui secum sedulo agunt nec ab eorum conuincendo errore dissimulant. litigiosos et contentiosos uocant. falsitas enim, quae nudari et redargui metuit, eorum uitiorum nomine, quae ueritas damnat, diligentiam ueritatis accusat. numquid ideo tamen ab hac instan
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum in sta opostune. inpostune argue. hostare in crepa inomni
longanimitate et doctrina. Quis hȩc audiens. sidõ fideliter seruit sido¬
losusoperarius non est abhacdiligentia etinstantia conquiescat: Quis sub
tanta testificatione segniseẽ audeat: Non itaque nobis obstrepat in hac
causa facundiatua: prȩdicamus omnino in adiutor iod ñidi nr̃ixp̃ianȩ

Expanded text:
uerbum, insta oportune inoportune, argue hortare increpa in omni longanimitate et doctrina. quis haec audiens, si deo fideliter seruit, si dolosus operarius non est, ab hac diligentia et instantia conquiescat, quis sub tanta testificatione segnis esse audeat? non itaque nobis obstrepat in hac causa facundia tua; praedicamus omnino in adiutorio domini dei n
Abbreviated transcription (Latin):
quitentuses acuratore et ordine utscripturas dares quomodo te liberasti
abipsis nisi quia dedisti autius sistidari quod cumq nam non tedimitte¬
bant passim: namego occidi et occido eos qui contrame faciunt⁊ i deo noli
meprouocare ut plusdicam: scismedeneumine tractare secundusmi¬
nor patruo suo secundo dixit: audisquȩdicat intep̾aratus est recedere
et schis ma facere non tantum ipse sed ecomnes quos arguis quos scio quia dimit¬
teretehabent etdare intesententiam . et rema nebis solus hereticus:deoquid
ad teꝑtinet quis quod egit᷑ dõ habet reddererationem: secundus felitiã roto

Expanded text:
qui tentus es a curatore et ordine. ut scripturas dares? quomodo te liberasti ab ipsis, nisi quia dedisti aut iussisti dari quodcumque ? nam non te dimittebant passim. nam ego occidi et occido eos qui contra me faciunt; ideo noli me prouocare ut plus dicam. scis me de nemine tractare. Secundus minor patruo suo Secundo dixit: audis quae dicat in te. paratus est recedere et schisma facere, non tantum ipse, sed et omnes quos arguis. quos scio quia dimittere te habent et dare in te sententiam et remanebis solus haereticus. ideo quid ad te pertinet quis quod egit? deo habet reddere rationem. Secundus Felici a Rot
Abbreviated transcription (Latin):
credo neabaliis intellegeretur nescio quib umbraculis id conatus obtegeredcargi¬
m̃tationis generedis putandũ putasti: Vnde&cũ aliãs siopus fuerit fostasse traci¬
buimus Ne tempus nȩcreb non necessariis insumamus: proinde attende utrum

Expanded text:
credo, ne ab aliis intellegeretur, nescio quibus umbraculis id conatus obtegere de argucredo, ne ab aliis intellegeretur, nescio quibus umbraculis id conatus obtegere de argumentationis genere disputandum putasti; unde tecum alias, si opus fuerit, fortasse tractabimus, ne tempus nunc rebus non necessariis insumamus. Proinde attende, utrum
Abbreviated transcription (Latin):
quos autagnoscente meruit absolui auenonmeruit abignorantedamnari aut
corrupto iudice contra quãmeruerat ab solutus non potuit aliis qui ñ iudicauerant
demonstrari uosigitur sacrilega separatione abunitate populorũ in nocentium.
tot tantorũq separam ini̾quicũ in haccausa iudices eẽñ possent aut nullas hinc
fuisseiudices aututrũ hincaliquid uel quidiudicatum sit nescierunt aut electis
iudicib: potius quãuitis ligatorib crediderunt hincdocetur in eo&iam quod
ex illa mca quadriꝑtita distributione ultimũtibineq enimaliud poteras
d egisti quam facilesu peremini dixienuimꝰ quod si documenta criminum traditionis fuc¬
rint exuttaq parte prolata aututraquesunt uera aut utraq falsa aut nr̃a uera etun
falsa autnrã falsa et urauera: etcum intrib: superiorib: facillimam nramuictoria
demonstrassem: inquasta quoq uos uinci aut minus intellexisti aut quodmagis

Expanded text:
quos aut ab agnoscente meruit absolui aut non meruit ab ignorante damnari aut corrupto iudice contra quam meruerat absolutus non potuit aliis, qui non iudicauerant, demonstrari. uos igitur sacrilega separatione ab unitate populorum innocentium tot tantorumque separamini, qui cum in hac causa iudices esse non possent, aut ullos hinc fuisse iudices aut utrum hinc aliquid uel quid iudicatum sit nescierunt aut electis iudicibus potius quam uictis litigatoribus crediderunt. Hinc docetur in eo etiam, quod ex illa mea quadripertita distributione ultimum tibi — neque enim aliud poteras — elegisti, quam facile superemini. dixi enim, quod, si documenta criminum traditionis fuerint ex utraque parte prolata, aut utraque sunt uera aut utraque falsa aut nostra uera et uestra falsa aut nostra falsa et uestra uera. et cum in tribus superioribus facillimam nostram uictoriam demonstrassem, in quarta quoque uos uinci aut minus intellexisti aut, quod magis
Abbreviated transcription (Latin):
uis in probefaciunt: quod cũ aꝑtissime dictum sit saltem ex positum attendant
quos fallereuoluisti:Neq enĩtequodtam aꝑtũ est non intellex isti arbitror. sed
breuitate sententiȩ meȩ facileputasti posse in caliginẽmittrubi quodlibet aliud
diceresẽ respondisseuidereris: Cur autẽdix erĩma los cõmunionis nre hocest
area edominicȩ paleam cũ in uos inique agunt a bonis nr̃is laudabilit̃ propace
tolerari quid opus est utipseostendam ipsedefendam cum promebeatuscrprianꝰ
aptissime et candidissime dicat etiã cumcernuntur ineclesia mali non propt̃
eos ecclesiam deserendam. hocest quod dixieos prounitatis pace tolerandos:
neq enimuos ampliusquãnos ꝑ sequuntur quiuos inique ꝑsequentes dant
uobis ad decipiendos imperitos licet falsam similitudinem gloriȩ nobis autẽ
uulnus grande tristitiȩ : Deinde cõmemorans etiã nescio quos mostuos quos

Expanded text:
uis inprobe faciunt\'. quod cum apertissime dictum sit, saltem expositum attendant quos fallere uoluisti; neque enim te quod tam apertum est non intellexisse arbitror, sed breuitate sententiae meae facile putasti posse in caliginem mitti, ubi, quodlibet aliud diceres, ei respondisse uidereris. cur autem dixerim malos communionis nostrae, hoc est areae dominicae paleam, cum in uos inique agunt, a bonis nostris laudabiliter pro pace tolerari, quid opus est ut ipse ostendam, ipse defendam, cum pro me beatus Cyprianus apertissime et candidissime dicat, etiam cum cernuntur in ecclesia mali, non propter eos ecclesiam deserendam, hoc est quod dixi eos pro unitatis pace tolerandos? neque enim uos amplius quam nos persequuntur, qui uos inique persequentes dant uobis ad decipiendos imperitos licet falsam similitudinem gloriae, uobis autem uulnus grande tristitiae. Deinde commemorans etiam nescio quos mortuos, quos
Abbreviated transcription (Latin):
ita neectã apta repugnantia posuisse non sentis. ut uix credibilesit quod unus
homo dicereutraq potuerit : tunẽ pedicis in eosom̃s qui inmaximiani schisma¬
te ꝑftitissent prolatam eẽ sententiã et placuisse dilationem temporis daruntra
quod siqui corrigiuoluisset in nocens haberetur: quomod oergo tuipsẽ item dicis¬
non eos ex ecclesiam baptiz asse antequam se abillo schismate correxissent. si

Expanded text:
itane te tam aperte repugnantia posuisse non sentis, ut uix credibile sit, quod unus homo dicere utraque potuerit? tu nempe dicis in eos omnes, qui in Maximiani schismate perstitissent, prolatam esse sententiam et placuisse dilationem tquod si quis corrigi voluisset, innocens haberetur . Qunon eos extra Ecclesiam baptizasse, antequam se ab illo schismate correxissent, si
Abbreviated transcription (Latin):
ut ipsequem ad modum uiuas inuenire non possis. dicente iohannesidi¬
xerimus quia peccatũ non habemus. nos ipsos decipimus etueritas in
nob non est: u tomnino non inuenias hominẽ a quobapti zeris.siomnẽ
peccatorem deuitare uolueris: quãquã sipror sus mostuũ ñ intellegeris
nisi her& icum uel schis maticum. ut quisquis apudeos baptizatur amor

Expanded text:
ut ipse quemadmodum uiuas inuenire non possis, dicente Iohanne: si diut ipse quemadmodum uiuas inuenire non possis, dicente Iohanne: si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus et ueritas in nobis non est, ut omnino non inuenias hominem a quo baptizeris, si omnem peccatorem deuitare uolueris. Quamquam si prorsus mortuum non intellegeres nisi haereticum uel schismaticum, ut, quisquis apud eos baptizatur, a m
Abbreviated transcription (Latin):
tu ad sanũ utin hoc testimonio deoleo peccatoris sicut superiora eiusde
psalmi uerba prȩscribunt blandã lenitudinem. fallaciam adlatori
intellegas: itaenim et nulluserit exceptus. et non in pingeturinangus¬
tias insuperabiles malus baptizator occultus: Sicetin alio testimo¬
nio ubidictũ est quibaptizatur amostuo quidei prodest lauatioeius:
aut inspicediligent codices antiquos et maxime grecos ne foste ipsa
uerba aliter conscripta ex prȩcedenti et consequenti contexTone
sermonis. alium sensum intiment. autceste mostuos intellegamus
sicut dixi inquorũ nominebaptizantur idolorũ cultores. ut ab illo
queq intellegas baptizatũ incuius nomine secredit ẽẽmundatum.
itaquim etillic nullus excipitur: nullus quippemostuus ds̃ paga¬
norũ mundare potest credentes in se: Si autẽ hocl oco omnẽ hominẽ
peccatorem intellexeris mostuũ tantaquȩ nonuis tesecuntur¬

Expanded text:
tu ad sanum, ut in hoc testimonio de oleo peccatoris, sicut superiora eiusdem tu ad sanum, ut in hoc testimonio de oleo peccatoris, sicut superiora eiusdem psalmi uerba praescribunt, blandam lenitudinem fallacis iam adulatoris intellegas. ita enim et nullus erit exceptus et non inpinget in angustias insuperabiles malus baptizator occultus. sic et in alio testimonio, ubi dictum est: qui baptizatur a mortuo quid ei prodest lauatio eius?, aut inspice diligenter codices antiquos et maxime Graecos, ne forte ipsa uerba aliter conscripta ex praecedenti et consequenti contextione sermonis alium sensum intiment, aut certe mortuos intellegamus, sicut dixi, in quorum nomine baptizantur idolorum cultores, ut ab illo quemque intellegas baptizatum, in cuius nomine se credit esse mundatum. ita enim et illic nullus excipitur; nullus quippe mortuus deus paganorum mundare potest credentes in se. si autem hoc loco omnem hominem peccatorem intellexeris mortuum. tanta quae non uis te secuntur
Abbreviated transcription (Latin):
cator inter omnes homines fuerit. iussibi baptismatis nonusurpet:
hecceste quȩ in serui uerbatua sunt ego cultorem idoli non excepi-
sed ipsos deos corũ mostuo scẽ dixi quorũ anullo baptizari aliquid prodest
abipsi senimdiis sibibaptizari uidentur : inquorũ nomine semundari
arbitrantur tuautẽ nullum peccatorem excepisti. quod si hoc loco pec¬
cator et mostalis homo quibaptizat intellegendus est nullũ peccato¬
rem excipiens. proculdubio nec occultũe xcepisti: aꝑte inquis p̃dic¬
tũ est ut non solus idolicultor. sed quisquis peccator int̃om̃s homine
fuerit ius sibibaptis matis nonusurpet. Audiergoteipsũ quisquis
peccator dixisti nec manifestum necoccultũ excepisti pro indequa
fronte cogunt baptitari post manifestum quinolunt postoccultũ.
ubi adserunt neminẽ exceptũ : fugeigitur frat̃ ab in santi intellec¬

Expanded text:
cator inter omnes homines fuerit, ius sibi baptismatis non usurpet. cator inter omnes homines fuerit, ius sibi baptismatis non usurpet. haec certe quae inserui uerba tua sunt. ego cultorem idoli non excepi, sed ipsos deos eorum mortuos esse dixi, quorum a nullo baptizari aliquid prodest; ab ipsis enim diis sibi baptizari uidentur, in quorum nomine se mundari arbitrantur. tu autem nullum peccatorem excepisti. quodsi hoc loco peccator et mortalis homo qui baptizat intellegendus est, nullum peccatorem excipiens procul dubio nec occultum excepisti: aperte, inquis, praedictum est, ut non solus idoli cultor, sed quisquis peccator inter omnes homines fuerit, ius sibi baptismatis non usurpet. audi ergo te ipsum. \'quisquis peccator\' dixisti, nec manifestum nec occultum excepisti. proinde qua fronte cogunt baptizari post manifestum qui nolunt post occultum, ubi adserunt neminem exceptum? fuge igitur, frater. ab insano intellec
Abbreviated transcription (Latin):
acsic rebaptizare coguntur quitetalia docuerunt omnesquos ab occul¬
tis malis baptizatos in hacuita reperirepotueri ñt. quidagis q̃uote
conuestis uerbatua tibi recitantur: non solumenĩ ea cumdicerem non
refellisti. sed nesciens quid meũ elegeris. aliis uerbis tãquã tuũ hocidem
ipsedixisti: et ut diligentius audiriec considerari posset scripsisti ut
tibi quotiens libuerit recit&ur. Audier gouerbatua nempeista suNTt.
quod siido licultorem inquis tantum tibi plac& excipere : quidilludde
quodicitur nolo oleum peccatoris unguat caput meum: utrũne ethic
peccator ille solus est quiidolũ colit. anquisquis quod non licet mittit:
quod si peccatorem tantũ cultorem idoliputas. Xp̃ianusergo siquid
contralegem gesserit peccasse nondicitur. quod sinihildicistultius necab¬
surdius potest apeste p̃dictũ ẽ ut non solus idoli cultor. sedquisquis pec¬

Expanded text:
ac sic rebaptizare coguntur, qui te talia docuerunt, omnes quos ab occulac sic rebaptizare coguntur, qui te talia docuerunt, omnes quos ab occultis malis baptizatos in hac uita repperire potuerint. Quid agis, quo te conuertis? uerba tua tibi recitantur. non solum enim mea cum dicerem non refellisti, sed nesciens quid meum legeris aliis uerbis tamquam tuum hoc idem ipse dixisti et, ut diligentius audiri et considerari posset, scripsisti, ut tibi quotiens libuerit recitetur. audi ergo — uerba tua nempe ista sunt —: quodsi idoli cultorem, inquis, tantum libi placet excipere, quid ille de quo dicitur: nolo oleum peccatoris ungat caput meum? utrumne et hic peccator ille solus, est qui idolum colit, an quisquis quod non licet admittit? quodsi et peccatorem tantum culto-rem idoli putas, r-hristianus ergo si quid contra legem gesserit peccasse non dicetur? quodsi nihil dici stultius nec absurdius potest, aperte praedictum est, ut non solus idoli cultor, sed quisquis pec
Abbreviated transcription (Latin):
cepisse cognouit: habet enim quid faciat adhuc baptizari iterum potest
postremo scieret nescierit amostuobaptizatus quidei prodest lauatio ei
ftricta sententia est. sicut et tuipse damas neminẽ excepit amostuo
inquam baptizatus est nihilei prodest lauatio eius. mundatehominem
baptirando quiuiuitis. aut uos ipsos potius ab hocerrore mundate. ne
t̃ alia sentiendo pereatis contendis enim uelut aduersus me. utnullũ ex¬
ceptũdicas in eo quod scriptũ est oleum peccatoris. et quibaptiratur
amostuo necte sentis nodum quoligatus es renitendo constringere: hoc
enimago hoc insto hincuos admutandam uanam puersamq sententia
urguent̃ in pinguo. ut inoleo peccatoris et mostui baptis monullus mor¬
tuus nullus peccator exceptussit: sicut᷑ prome uelut contrame loque¬
ris itaenim ñec occultus excipitur quo e uestitur omne quod loqueris

Expanded text:
cepisse cognouit. habet enim quod faciat, adhuc baptizari iterum potest. cepisse cognouit. habet enim quod faciat, adhuc baptizari iterum potest. postremo scierit nescierit a mortuo baptizatus, quid ei prodest lauatio eius? stricta sententia est, sicut et tu ipse clamas, neminem excepit. a mortuo, inquam, baptizatus est, nihil ei prodest lauatio eius. mundate hominem baptizando, qui uiuitis, aut uos ipsos potius ab hoc errore mundate, ne talia sentiendo pereatis. contendis enim uelut aduersus me, ut nullum exceptum dicas in eo quod scriptum est: oleum peccatoris et: qui baptizatur a mortuo, nec te sentis nodum quo ligatus es renitendo constringere. hoc enim ago, hoc insto, hinc uos ad mutandam nanam peruersamque sententiam urgenter inpingo, ut in oleo peccatoris et mortui baptismo nullus mortuus, nullus peccator exceptus sit, sicut tu pro me uelut contra me loqueris. ita enim nec occultus excipitur, quo euertitur omne quod loqueris,
Abbreviated transcription (Latin):
occultare flagitium. cum scriptura clamet amostuo uelut qui non sit per
confessio: itane quia fictus est mostuus nonest cũ magis propt̃ ipsã ficti¬
onem carendo sp̃uuitȩ penitus ex pirauerit: iterum dicente scriptura
sc̃senim sp̃s disciplinȩ fugiet fictum adhuc defendite istos mostuos.
et uiueredicite: ut &uos peius ipsa falsa defensione moriamini: mortui
inquis: sed quid faceret qui baptizandos ad eosignarus accessit : Nunc
ergo faciat. quando illo prodito. se agnouit a mostuo baptizatum sierũ
conscientia propterea lȩdi non potuit quia nesciuit: Nunc incipit lȩdi
quia sciuit: uelut situnica delatrocinio nesciens uestiretur ex illofit
iniquitatis uestis illa ex quo cognouerit etipse iniquus. nisi adiecerit:
et quinesciens ux oremduxerit alienam.: ex illo fit adulter ex quodi¬
dicerit. nisidiscesserit: abitiat ergo et istebaptis mũ quem se amostuo ꝑre¬

Expanded text:
occultare flagitium, cum scriptura clamet: a mortuo, uelut qui non sit, perit occultare flagitium, cum scriptura clamet: a mortuo, uelut qui non sit, perit confessio. itane, quia fictus est, mortuus non est, cum magis propter ipsam fictionem carendo spiritu uitae penitus expirauerit, iterum dicente scriptura: sanctus enim spiritus disciplinae fugiet fictum? adhuc defendite istos mortuos et uiuere dicite, ut et uos peius ipsa falsa defensione moriamini.. Mortui sunt, inquis. sed quid faceret, qui baptizandus ad eos ignarus accessit? nunc ergo faciat, quando illo prodito se agnouit a mortuo baptizatum. si enim conscientia propterea laedi non potuit, quia nesciuit, nunc incipit laedi, quia sciuit; uelut si tunica de latrocinio nesciens uestiretur, ex illo fit iniquitatis uestis illa, ex quo cognouerit, et ipse iniquus, nisi abiecerit, et qui nesciens uxorem duxerit alienam, ex illo fit adulter, ex quo didicerit, nisi discesserit. abiciat ergo et iste baptismum, quem se a mortuo per
Abbreviated transcription (Latin):
dixisti quibaptiza re non possit: adiungendo testimoniũ deoleo peccatoris
ut dixisti. tuscripsisti. teipsũ audi lege teipsũ : siomnis peccator tãquã
mostuus non potest baptizare: nec occultus potest: Ñ enĩ quia occultus
ideo uiuus est cũmulto ꝓfundius etiã mendacio simulationis absũptissit
minu senimostuus diceretur si saltem confiteretur. sed fit in illo quod al
loco scriptumest amostuo uelut qui non sit perit confessio abistomostuc
in tanta mostis pro funditate demerso quos baptizatos ẽẽ claruerit non
rebaptizatis et abeis baptizatos. quiinultimis terris. necceciliani. nec ma¬
iorini. Necdonati nomen audierunt. rebaptizare si possitis minine dubit.¬
tis obitientes cis quibaptizatur amostuo. quidei prodest lauatio eius:¬
mostuosdicentes ad quosa frorum cadauerum quorũ lib& illa fuerint
Necaura potuit ꝑuenire et mostuum non putantes qui propriũ potest

Expanded text:
dixisti qui baptizare non possit, adiungendo testimonium de oleo peccatoris. dixisti qui baptizare non possit, adiungendo testimonium de oleo peccatoris. tu dixisti, tu scripsisti: te ipsum audi, lege te ipsum. si omnis peccator tamquam mortuus non potest baptizare, nec occultus potest. non enim. quia occultus, ideo uiuus est, cum multo profundius etiam mendacio simulationis absumptus sit. minus enim mortuus diceretur, si saltem confiteretur, sed fit in illo quod alio loco scriptum est: a mortuo, uelut qui non sit, perit confessio. ab isto mortuo in tanta mortis profunditate demerso quos baptizatos esse claruerit, non rebaptizatis, et ab eis baptizatos, qui in ultimis terris nec Caeciliani nec Maiorini nec Donati nomen audierunt, rebaptizare, si possitis, minime dubitatis, obicientes eis: qui baptizatur a mortuo quid ei prodest lauatio eius?,mortuos dicentes ad quos Afrorum cadauerum, quorumlibet illa fuerint, nec aura potuit peruenire, et mortuum non putantes qui proprium potest
Abbreviated transcription (Latin):
citauit: et insuꝑ quod ego contra petilianum dixeram quasi contrame
dicens. uehementius etiã confir masti. sicut solent homines iniectam
sagittã nesciendo excludere altius etiam penitus quadefigere: ad seru.¬
istienĩmostuũ ñ intellegendũ nisi peccatorem baptistam etnullũ pec¬
catorem excipiendum : et ideo quod ego dicebam contrate condudit᷑:
nec occultum excipi posse ubinullus excipitur, rebaptizate igitur
tos. quos ab occultis peccatoribus baptizatos ẽẽ constiterit. quib potest
uiuentib et scientibus subueniri. ut eis solis non obsint qui uel ignorant᷑
uel antedefuncti sunt ut manifestatus postea malis baptizatorib suis.
iam baptizari non possint: baptizate inquã prodito adultero atq dã¬
nato quosabeo cum lateret. baptizatos ẽe constiterit: amostuo quippe
baptizati sunt omnẽ peccatorem sineulla exceptione intellegendũ ẽẽ

Expanded text:
citauit, et insuper, quod ego contra Petilianum dixeram, quasi contra me citauit, et insuper, quod ego contra Petilianum dixeram, quasi contra me dicens uehementius etiam confirmasti. sicut solent homines iniectam sagittam nesciendo excludere altius etiam penitusque defigere. adseruisti enim mortuum non intellegendum nisi peccatorem baptistam et nullum peccatorem excipiendum, et ideo quod ego dicebam contra te concluditur, nec occultum excipi posse ubi nullus excipitur. rebaptizate igitur eos, quos ab occultis peccatoribus baptizatos esse constiterit, quibus potest uiuentibus et scientibus subueniri, ut eis solis nunc obsint. qui uel ignorant uel ante defuncti sunt, ut manifestatis postea malis baptizatoribus suis iam baptizari non possint. baptizate, inquam, prodito adultero atque damnato, quos ab eo cum lateret baptizatos esse constiterit; a mortuo quippe baptizati sunt, omnem peccatorem sine ulla exceptione intellegendum esse
Abbreviated transcription (Latin):
lũ ministrum ꝑditis morib mostuum: non a mostuo baptizatur
abillo enuim baptizatur quiuiuit inȩternũ et dequodictũ ẽ in euange¬
lio. quod etiã ibi commemoraui. ipseest quibaptizat in spũ scõ: hoctu
inepistolamea quantũ indicant uerbatua non in telle x istiꝰ. nolo
erũdicere parum intellegens fraudar euoluisti miror aũt qđ uerba
illic mea consequentia non aduesteris. aut abeis dissimulandum puta¬
ueris: paulo post quippesubiecretdixi: nã si hocloco mostuũ intellexe¬
ro peccatorem baptizatorem eadem illa consequetur absurditas. ut
quisquis etiã alatente impio fuerit baptizatus. tãquã amostuo bapti¬
latus in aniter lotus sit : Non enim ait quibaptizatur amortuo mani¬
festo. sed absolutedixit mostuo. hȩc manifestatio uerborũ illic meorũ
quẽ non desomno. uel potius deipsa moste excitaret et tamente nonex¬

Expanded text:
malum ministrum perditis moribus mortuum, non a mortuo baptizatur. malum ministrum perditis moribus mortuum, non a mortuo baptizatur. ab illo enim baptizatur, qui uiuit in aeternum et de quo dictum est in euangelio, quod etiam ibi commemoraui: ipse est qui baptizat in spiritu sancto. Hoc tu in epistula mea, quantum indicant uerba tua, non intellexisti; nolo enim dicere: parum intellegens fraudare uoluisti. miror autem. quod uerba illic mea consequentia non aduerteris aut ab eis dissimulandum putaueris. paulo post quippe subieci et dixi: nam si hoc loco mortuum intellexero peccatorem baptizatorem, eadem illa consequetur absurditas, ut, quisquis etiam a latente impio fuerit baptizatus, tamquam mortuo baptizatus inaniter lotus sit. non enim ait: \'qui baptizatur a mortuo manifesto, sed absolute dixit: \'mortuo\'. haec manifestatio uerborum illic meorum quem non de somno uel potius de ipsa morte excitaret? et tamen te non ex
Abbreviated transcription (Latin):
pere arbitrantur scĩ ficationẽ quam putant. sed adiissuis quiquo
homines fuerunt. et it amostui sunt utneq suꝑ terras neq in re¬
quiescõrum uiuant. uereipsi a mostuis baptizantur :. Hucusq ex
epistolamea uerba ipsatrans scripsi inquib. iam ꝑspicis utopinor
sinunc saltem diligent̃ attendis non ñe ipsoscultores mostuos
appellas se. quamuis aliomodo etiã ipsi mostui sint. sed deos falsos quos
colunt. qui a homines fuerunt. et sicut homines decorpore exerunt
Necresurrexerunt. necuitȩ illũ meritum qui posthanc uitã promi¬
titur habuerunt: ab ipsi sergo diis quibaptitantur sicut dixi uere
amostuis baptizantur. id est qui in eorũ nominebaptitantur. quia
et ipsi non in nomine sacerdotũ suorum sed deorum dequib: uana
opinantur sescĩ ficariputant. Xp̃s autẽresurrexit etuiuit:
proinde qui abillobaptizatur non solum ꝑbonum uerum etiã ꝑm

Expanded text:
pere arbitrantur sanctificationem quam putant, sed a diis suis. qui quoniam pere arbitrantur sanctificationem quam putant, sed a diis suis. qui quoniam homines fuerunt et ita mortui sunt, ut neque super terras neque in requie sanctorum uiuant, uere ipsi a mortuis baptizantur. huc usque ex epistula mea uerba ipsa transcripsi, in quibus iam perspicis, ut opinor, si nunc saltem diligenter attendis, non me ipsos cultores mortuos appellasse, quamuis alio modo etiam ipsi mortui sint, sed deos falsos quos colunt, quia homines fuerunt et sicut homines de corpore exierunt nec resurrexerunt nec uitae ullum meritum, quae post hanc uitam promittitur, habuerunt. ab ipsis ergo diis qui baptizantur, sicut dixi, uere a mortuis baptizantur, id est, qui in eorum nomine baptizantur, quia et ipsi non in nomine sacerdotum suorum, sed deorum, de quibus uana opinantur, se sanctificari putant. Christus autem resurrexit et uiuit; proinde qui ab illo baptizatur, non solum per bonum, uerum etiam per
Abbreviated transcription (Latin):
neq enimhocreuera debaptismo inpsalmo positum est hacnonde assen¬
tatoris adulatione quod superiora uerba satis indicant: Nam tota sen¬
tentia ita conectitur : Emendabit meiustus inmisericordia et argu&
me. oleũ autẽ peccatoris non in pinguabit caput meum: maluit ergo
contundicaput suum ab arguente ueracit̃ quãungui a blandiente
fallaciter: trans latis uerbis. oleo etunctionelenitudinẽ significan¬
tibus adulantis: Quid autẽegiꝰ in illa epistola dehoc testimonio sense¬
rim ubidictũ est. quibaptizatur amostuo. ipsis ex ea repecitis uerbis.
satis quantũ opinor ostendam: cumenuim desererem quid respondere
debeat adista catholicus xp̃ianus cum audierit inquam quibaptizat
amostuo nonei prodest lauatio eius. respondebit uiuit xp̃set iam
non moritur et morsei ultra nondominabitur. Dequodictũ est ipse
tur in idolorum templis: Nonenimetipsi a sacerdotib suis seacci¬

Expanded text:
neque enim hoc re uera de baptismo in psalmo positum est ac non de assenneque enim hoc re uera de baptismo in psalmo positum est ac non de assentatoris adulatione, quod superiora uerba satis indicant; nam tota sententia ita conectitur: emendabit me iustus in misericordia et arguet me: oleum autem peccatoris non inpinguabit caput meum. maluit ergo contundi caput suum ab arguente ueraciter quam ungi a blandiente fallaciter, translatis uerbis oleo et unctione lenitudinem significantibus adulantis. Quid autem ego in illa epistula de hoc testimonio senserim, ubi dictum est: qui baptizatur a mortuo, ipsis ex ea repetitis uerbis satis, quantum opinor, ostendam. cum enim dissererem, quid respondere debeat ad ista catholicus christianus, cum audierit, inquam, \'qui baptizatur a mortuo non ei prodest lauatio eius\', respondebit: \'uiuit Christus et iam non moritur, et mors ei ultra non dominabitur\', de quo dictum est: \'iptur in idolorum templis. non enim et ipsi a sacerdotibus suis se acci
Abbreviated transcription (Latin):
testimonio quod scriptũ est. quibaptizatur a mostuo quid proficit lauatio
eius quã non intellexeris. quod ego in illa epistola posurquantumq me uer¬
bistuis adiuueris. paululũ adtende: cum enimputasses ame mostuũ hoc
loco intellegi cultorem idolorũ quasi eossolos exciperim quibaptiZare
non possint: elegistiquantũ potuisti. repetito illo deoleo testimonio qđ
nullum peccatorẽ baptitare uoluerit. Quidix oleũ peccatoris ñ inpin¬
guabit caput meum : Non excipiendo aliquem peccatorem: undeuos
magis urguemini sicut pauloantemonstraui: sierũ nullus peccator
exceptus est: pro indebaptizatos ab occultis malis cũ coniuncti fuerint
denuo baptizatehic iam conaberis occultũ e xcipere peccatorem quescã
scriptura non excepit: totus igitur isteuester intellectus falsus auerita¬
te conuincitur. cũ eturȩ intentioni similiter repugnare monstratur.

Expanded text:
testimonio, quod scriptum est: qui baptixatur a mortuo quid proficit lauatio testimonio, quod scriptum est: qui baptixatur a mortuo quid proficit lauatio eius?, quam non intellexeris, quod ego in illa epistula posui, quantumque me uerbis tuis adiuueris, paululum adtende. cum enim putasses a me mortuum hoc loco intellegi cultorem idolorum. quasi eos solos exceperim qui baptizare non possint, egisti. quantum potuisti, repetito illo de oleo testimonio, quod nullum peccatorem baptizare uoluerit qui dixit: oleum peccatoris non inpinguabit caput meum, non excipiendo aliquem peccatorem. unde uos magis urgemini, sicut paulo ante monstraui. si enim nullus peccator exceptus est, proinde baptizatos ab occultis malis, cum conuicti fuerint, denuo baptizate. hic iam conaberis occultum excipere peccatorem, quem sancta scriptura non excepit. totus igitur iste uester intellectus falsus a ueritate conuincitur, cum et uestrae intentioni similiter repugnare monstratur.