comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nem plumem pullum conculc&
qui transeunt uiam & mitte
ange lum tuum qui eum reponat
innido ut uiuat donec uol&.
NAlii uero quib haec uerbu nan iam
nidus sed o paca frutecta sunt
Vider in eis latent̃ fructus &uo¬
litant la&antes. & garriunt scru¬
tantes & carpunt eos. uident enĩ
cum hȩc uerba legunt uelaudiunt
tua ds u&ern e stabili ꝑ mansione
cuncta p̃terita & futura tempora
superari. Nec tam̃ quic quam esse
tempor alis creaturae qđ tuñ seceris
Cuius uoluntas quia idẽ quod tu nul¬
lomodo mutata uł quae anteu fu
iss& exorta uoluntate fecistiom̃a
Non d&o similitudinem tuã recur¬
rens inte unum procaptu ordinato
quantũ cuiq rerum in suo genere
dutum ẽ & fierent om̃a bonu ualde
siue maneant circate siue gradactim
remotiore distantia ꝑtempora & locos
pulchras narrationes facicent aut pa¬
tianturs Vident haec & gaudent in⁊g.
luce ueritatistuae quantulum hic
ualent & alius eorum intendit

Expanded text:
ne inplumem pullum conculcent ne inplumem pullum conculcent qui transeunt uiam, et mitte angelum tuum, qui eum reponat in nido, ut uiuat, donec uolet. Alii uero, quibus haec uerba non iam nidus, sed opaca frutecta sunt, uident in eis latentes fructus et uolitant laetantes et garriunt scrutantes et carpunt eos. uident enim, cum haec uerba legunt uel audiunt, tua, deus, aeterne stabili permansione cuncta praeterita et futura tempora superari nec tamen quicquam esse temporalis creaturae, quod tu non feceris, cuius uoluntas, quia id est quod tu, nullo modo mutata uel quae antea non fuisset, exorta uoluntate fecisti omnia, non de te similitudinem tuam rens in te unum pro captu ordinato, quantum cuique rerum suo genere datum est, et fierent omnia bona ualde, siue maneant circa te, siue gradatim remotiore distantia per tempora et locos pulchras uariationes faciant aut patiantur. uident haec et gaudent in luce ueritatis tuae, quantulum hic ualent. Et alius eorum intendit
Abbreviated transcription (Latin):
alu enim cum hȩc uerba legunt
uel audiunt : cogitant dm̃ quasi hominẽ
aut quasi aliqua mole in mensar p̃ditã
potestate nouo quodã & repentino
placito extraseipsam tamquã locis
distantib: fecisse caelum & terram
duo magna corpora. Supͣ & infraquib
om̃a continerent & cum audiuit.
Dixit ds. fiat illud & factum est illud
Coguant uerbu coeptu & finita
Sonantiu temporib: atq: transeuntuo
post quorũ transitũ. statim ex istese
quod iussumẽ ut ex ister& & siquid
forte aliud hoc modo ex familiaritate
carnis opinantur. Inquib: ad huc
paruulis animalib dumisto humil¬
lino genere uerborum tam quam
materno sinu eorum gesta tur
in firmitas. salubrit ȩdificat᷑ fides
Qua certũ habeant & teneant dm̃
fecisse om̃s naturas quas eorum
sensus mirabili uari&ate circũ¬
spicit. Quorum si quispiam quasi
ui ilitatem dictorum asꝑnatus.
extra nutritorias tunas superba
in becillitate se extenderit. heu
cad& miser & dñe ds̃ miserere

Expanded text:
Alii enim cum haec verba legunt Alii enim cum haec verba legunt vel audiunt; cogitant Deum quasi hominem, aut quasi aliquam molem immensa praeditam potestate, novo quodam et repentino placito, extra seipsam tanquam locis distantibus fecisse coelum et terram, duo magna corpora supra et infra, quibus omnia continerentur. Et cum audiunt, Dixit Deus, Fiat illud, et factum est illud; cogitant verba coepta et finita, sonantia temporibus atque transeuntia, post quorum transitum statim existeret quod jussum est ut existeret: et si quid forte aliud hoc modo ex familiaritate carnis opinantur. In quibus adhuc parvulis animalibus, dum isto humillimo genere verborum tanquam materno sinu eorum gestatur infqua certum habeant et teneant deum fecisse omnes naturas, quas eorum sensus mirabili uarietate circumspicit. quorum si quispiam quasi uilitatem dictorum aspernatus extra nutritorias cunas superba inbeccillitate se extenderit, heu! cadet miser et, domine deus, miserere,
Abbreviated transcription (Latin):
ergo situnc e go essem quod ille.
& mihi abste geneseos. li ber
scribendus Punger&ur talẽ
mihi eloquendi ficultatẽ dari.
& eum te extendi sermonis modũ
Vt neq: illi quȩ non dum que unt
intellegere quem ad modũ creat
đs. tam quã excedentia iures suus
dicta recusurent. & illiqui hociã
possunt inquã lib& uerã sententiũ
cogitando uenissent eam ñ p̃ter¬
missam enpuucis uerbistui famuli
rep̃perirer̃. & sialius aliam uidiss&
in luce ueritatis. nec ipsa in eisdem¬
N uerbis intellegendu de eẽs Sic ut enĩ
fons in paruulo loco uberior est plu¬
ribusque riuis in ampliorie spatia
fluxum ministrat quã qui lib& eoꝵ
riuorũ qui ꝑmulta locorũ ab eodẽ
fonte deducitur. ita narratio dispen¬
satoristui sermocinaturis plurib
pro futura paruo sermonis modulo
scat& fluenta liquidȩ ueritatis.
Vnde sibi quisq: uerum qđ dehis reb
potest hic illud ille illud ꝑ longiores
lo quaelarũ anfractus traat

Expanded text:
ergo, si tunc ego essem quod ille ergo, si tunc ego essem quod ille et mihi abs te Geneseos liber scribendus adiungeretur, talem mihi eloquendi facultatem dari et eum texendi sermonis modum, ut neque illi, qui nondum queunt intellegere quemadmodum creat deus, tamquam excedentia uires suas dicta recusarent et illi, qui hoc iam possunt, in quamlibet ueram sententiam cogitando uenissent, eam non praetermissam in paucis uerbis tui famuli reperirent, et si alius aliam uidisset in luce ueritatis, nec ipsa in eisdem uerbis intellegenda deesset. Sicut enim fons in paruo loco uberior est pluribusque riuis in ampliora spatia fluxum ministrat quam quilibet eorum riuorum, qui per multa locorum ab eodem fonte deducitur, ita narratio dispensatoris tui sermocinaturis pluribus profutura paruo sermonis modulo scatet fluenta liquidae ueritatis, unde sibi quisque uerum, quod de his rebus potest, hic illud, ille illud, loquelarum anfractus trahat.
Abbreviated transcription (Latin):
quae de illis uerbis erui possunt
temere affirmare quam ecrum
moy ses potissimũ senserit. & ꝑnici¬
osis contentionib: ipsam offendese
caritatem. propt̃ quam dixit om̃a
cuius dicta conamur ex ponere
et tam̃ ego ds̃ m̃s celsitudo humi¬
litatis mece & requies laboris mei
qui audis confessiones mecs & di¬
mittis pec catamea. qm tumi hi
p̃cipis ut diligã ꝓximtuũ sicut
meip sum non possum mincredere
demoyse fidelissimo famulo tuo
quammihi obtarem ac desiderasẽ
abste durimuneris. si tem pore illo
natus essem quo ille eoq: locime
constitius ses ut ꝑserui tutẽ corđ
ac linguae mȩe litterȩ ille dispen¬
sarentur. Quae tanto post essent
omnib: gentib: profuturȩ & ꝑ
uniuersum orbem tanto aucto¬
ritatis cul mine omniũ fulsarũ
suꝑbacrumq doc trinarũ uerba
suporaturȩ. Uellem quippe situnc
ego essem moyses. ex eudem namq
massa om̃s uenimꝰ & quid ẽ homo
nisi quia memor es eius. Uellem

Expanded text:
quae de illis uerbis erui possunt, quae de illis uerbis erui possunt, temere adfirmare, quam earum Moyses potissimum senserit, et perniciosis contentionibus ipsam offendere caritatem, propter quam dixit omnia, cuius dicta conamur exponere. Et tamen ego, deus meus, celsitudo humilitatis meae et requies laboris mei, qui audis confessiones meas et dimittis peccata mea, quoniam tu mihi praecipis, ut diligam proximum meum sicut me ipsum, non possum minus credere de Moyse fidelissimo famulo tuo, quam mihi optarem ac desiderarem abs te dari muneris, si tempore illo natus essem quo ille eoque loci me constituisses, ut per seruitutem cordis ac linguae meae litterae illae dispensarentur, quae tanto post essent omnibus gentibus profuturae et per uniuersum orbem tanto auctoritatis culmine omnium falsarum superbarumque doctrinarum uerba superaturae. uellem quippe, si tunc ego essem Moyses — ex eadem namque massa omnes uenimus; et quid esthomo, nisi quia memor es eius? — uellem
Abbreviated transcription (Latin):
fraternam & pacificam: si am bo
uidemus uerum eẽ quod dicis &
ambo uidemus uerum ẽe quod dico
Vbi quaeso id uidemꝰ nec ego utiq
inte nectu in me sed ambo in ipse
quȩ sup̃mentes nr̃as est in commuta¬
bili ueritate : Cum ergo de ipsa
dñi dinri luce non conten damus¬
Cur de ꝓximi cogitatione contendimus¬
quam sic uidere ñ possum ut uidet᷑
in commutabi leͥs ueritas. quando
si ipse moyses apparuiss& nob atque
dixiss& hoc cogitaui nec sic etem¬
uideremus sed credemus nonitaq
suꝑ quã scriptum est unus pro altero¬
infl&ur uduersus alterum diliga¬
mus dñm dm̃ nr̃m ex toto corde & ex
tota anima & ex totamente nr̃a
& proximũ nr̃m sicut nos m&ipsos
Propt̃ quaeduo p̃cepta caritatis sen¬
sis se moysen quicquid in illis libris
sensit nisi crediderimꝰ mendacem
facimus dñm cum de animo conser¬
ui alit̃ quam ille docuit opinamur
am ude quam stultumsiꝑ intanta
copia uerissimarũ sententia rũ¬

Expanded text:
fraternam et pacificam: si ambo fraternam et pacificam: si ambo uidemus uerum esse quod dicis et ambo uidemus uerum esse quod dico, ubi, quaeso, id uidemus? nec ego utique in te nec tu in me, sed ambo in ipsa quae supra mentes nostras est inconmutabili ueritate. cum ergo de ipsa domini dei nostri luce non contendamusroximi cogitatione contendquam sic uidere non possumus, ut uidetur inconmutabilis ueritas, quando, si ipse Moyses apparuisset nobis atque dixisset: "hoc cogitaui", nec sic euideremus, sed crederemus? non itaque supra quam scriptum est unus pro alteroinfletur aduersus alterum. diliganum deum nostrum ex toto corde, ex tota anima, ex tota mente nostra et proximum nostrum sicut nosmet ipsos. propter quae duo praecepta caritatis sensisse Moysen, quidquid in illis libris sensit, nisi crediderimus, mendacem faciemus dominum, cum de animo conserui aliter quam ille docuit opinamur. iam uide, quam stultum sit in tanta copia uerissimarum sententiaru
Abbreviated transcription (Latin):
tas amatorum. Illud aũt quod conten¬
dunt non hoc sensisse moysen quod
ego dico sed quod ipsidicunt nolo ñ
amo quia & suta est. tamen ista
temeritas non scientiȩ sed audatiȩ ẽ
nec uisus sed typhus eam peperit
Ideoque dñe tremenda sunt iudicia
tua qm̃ ueritastua nec mea est nec
illius aut illius. sed omnium nr̃m
quos ad eius communionẽ publicȩ
uocas terribilit̃ ammonens nos ut¬
eam nolimus habere priuatam
ne priuemur eu nam quis quis id
quodtu omnib: ad fruendum¬
proponis sibi propraeuindicat &¬
suum uult esse quod omnium est
a cominuni propellitur ad sua hoce
aueritate admendaccum. Qui enin
loquitur mendatium de suo loquit᷑¬
s attende iudex obtime ds̃ ipsa ueritas
attende quid dicam contradictori
huic ad tende. coramte enim dico
& coram fratrib: meis qui legitime
utuntur lege usq: infinẽ caritatis
Ad tende & uide quid ei dicã si placa
tibi hanc enim uoce huic refero

Expanded text:
tatis amatorum. illud autem, quod contentatis amatorum. illud autem, quod contendunt non hoc sensisse Moysen, quod ego dico, sed quod ipsi dicunt, nolo, non amo, quia etsi ita est, tamen ista temeritas non scientiae, sed audaciae est, nec uisus, sed tyfus eam peperit. ideoque, domine, tremenda sunt iudicia tua, quoniam ueritas tua nec mea est nec illius aut illius, sed omnium nostrum, quos ad eius communionem publice uocas, terribiliter admonens nos, ut nolimus eam habere priuatam, ne priuemur ea. nam quisquis id, quod tu omnibus ad fruendumproponis, sibi proprie uindicat et suum uult esse quod omnium est, a communi propellitur ad sua, hoc est a ueritate ad mendacium. qui enim loquitur mendacium, de suo loquitur. Adtende, iudex optime, deus, ipsa ueritas, adtende, quid dicam contradictori huic, adtende; coram te enim dico et coram fratribus meis, qui legitime utuntur lege usque ad. finem caritatis; adtende et uide, quid ei dicam, si placet tibi. hanc enim uocem huic refero
Abbreviated transcription (Latin):
Sienim mihi dicerent unde scis hoc
sensisse moysen ꝗđ dehis uerbis eius
loqueris: Ae quo animo ferre debere
łtresponderem fortasse quae supe¬
rius respondi uel aliquanto uberius
sic ess& durior Cum uero dicit¬
non hoc ille sonsit quod tu dicis sed
quod ego dico Neque tam̃ negat
quod uterq: nr̃m dicit utrum que
uerum esse. Ouita pauperum
dsm̃s in cuius sinu non est contra¬
dictio plue mihi mitigationes in cor
ut patienter tales feram qui ñ mihi
hoc dicunt quia diuini sunt & in corde famu¬
litui uiderunt quod dicunt : sed quia suꝑbis.
Nec nouerunt moysi sententiã sed amar̃
suam non quia uera e sed quia suu est
alioquin & aliam ueram parit̃ amarent
sicut ego amo quod dicunt quando uerum
dicunt non quia ipsorum est. sed quia
uerum est & id circo umnec ipsorumẽ
quia uerum est Siaũt ideo ament illud
quia uerum est : iam &ipsorum est & m̃m
est Qm̃ in commune omnium est ueri¬

Expanded text:
si enim mihi diceret: "unde scis hoc si enim mihi diceret: "unde scis hoc sensisse Moysen, quod de his uerbis eius eloqueris?" aequo animo ferre deberem et responderem fortasse, quae superius respondi uel aliquanto uberius, si esset durior. cum uero dicit"non hoc ille sensit, quod tu dicis, sed quod ego dico" neque tamen negat, quod uterque nostrum dicit, utrumque uerum esse, o uita pauperum, deus meus, in cuius sinu non est contradictio, plue mihi mitigationes in cor,; ut patienter tales feram; qui non mihi hoc dicunt, quia diuini sunt et in corde famuli tui uiderunt quod dicunt, sed quia superbi sunt nec nouerunt Moysi sententiam, sed amant suam, non quia uera est, sed quia sua est. alioquin et aliam ueram pariter amarent, sicut ego amo quod dicunt, quando uerum dicunt, non quia ipsorum, sed quia uerum est: et ideo iam nec ipsorum est, quia uerum est. si autem ideo ament illud, quia uerum est, iam et ipsorum est et meum est, quoniam in commune omnium est ueri
Abbreviated transcription (Latin):
mutabili om̃a te fecisse in uisibilia
& uisibilia Num quidtã fidenter dico
non aliud quam hoc attendisse moysen
cum scriber&. In principio fecit ds̃ caelũ
& terram : Quia non sicut in tua ueritate
hoc certum uideo. Ita in eius mente
uideo in eum cogitasse cumhȩc scriber& q̃
Potuit enim cogitase in ipso faciendi ex¬
ordio cum dicer& in principio. potuit
& caelum & terrã hoc loco nullum
iam formatam ꝑ fectamque naturam
Siue spiritalem siue corporalem
sod utramq inchoatam & adhuc infor¬
mem uelle in tellegi Video quippe
uere potuisse dici quicquid horum
dicer&ur. Sed quid horum in his uerb
ille cogitauerit nonita uideo Quam¬
uis siue aliquid aliud quod ame com¬
memoratũ non est tantus uir ille
mente conspexerit cum hȩc uerba
promer&: uerum eum uidisse apte¬
quod id cednuntia uisse non dubitem
Onemo iam mihi molestus sit dicendo
mihi Non hoc sensit moyses quod tu
dicis sed hoc sensit quod ego dico

Expanded text:
mutabili omnia te fecisse, inuisibilia mutabili omnia te fecisse, inuisibilia et uisibilia, numquid tam fidenter dico non aliud quam hoc adtendisse Moysen, cum scriberet: in principio fecit deus caelum et terram, quia non, sicut in tua. ueritate hoc certum uideo, ita in eius mente uideo id eum cogitasse, cum haec scriberet? potuit enim cogitare in ipso faciendi exordio, cum diceret: in principio; potuit et caelum et terram hoc loco nullam iam formatam perfectamque naturam siue spiritalem siue corporalem, sed utramque inchoatam et adhuc informem uelle intellegi. uideo quippe uere potuisse dici, quidquid horum diceretur, sed quid horum in his uerbis ille cogitauerit, non ita uideo, quamuis siue aliquid horum siue quid aliud, quod a me conmemoratum non est, tantus uir ille mente conspexerit, cum haec uerba promeret, uerum eum uidisse apteque id enuntiauisse non dubitem. Nemo iam mihi molestus sit dicendo mihi: "non hoc sensit Moyses, quod tu dicis, sed hoc sensit, quod ego dico."
Abbreviated transcription (Latin):
legere lectorem auditoremq: uolu¬
erit In illo primo genere discedant
ame om̃s quiea quae fulsu sunt sescire
arbitrantur. In hoc item altero
discedant ame om̃s quiea quae falsa¬
sunt moysen dixiss arbitrantur
coniungar aũt illis dñe inte & delecter
cum eis inte qui ueritat &ua pascunt᷑
inlatitudine caritatis. & ac ced amus
simul aduerba libritui & quaeram
in eis uoluntatem tuam ꝑuo luntatẽ
fumulitui cuius calamo dispensastieu
Sed quis nr̃m sic inuenit in ea intertam 2ꝗ.¬
multa uerba quae in illis uerbis aliter
atq: aliter intellectis occurrunt. Quȩren¬
tibus. ut tam fident̃ dicat hoc sensis se
morsen atq: hoc in illa narratione
uoliusse intellegi quam fidenter dicit
hoc uerum ẽe Siue ille hoc senserit
siue aliud: ecce enim dsm̃s ego seruustuus¬
qui uouitibi sacrificium confessionis
in his litteris. Et oro ut ex misericordia
tua reddam tibi uota mea Et ce ego
quam fident̃ dico intuo uerbo in com¬

Expanded text:
legere lectorem auditoremque uolulegere lectorem auditoremque uoluerit. in illo primo genere discedant a me omnes, qui ea, quae falsa sunt, se scire arbitrantur. in hoc item altero discedant a me omnes, qui ea quae falsasunt Moysen dixisse arbitrantur. coniungar autem illis, domine, in te et delecter cum eis in te, qui ueritate tua pascuntur in latitudine caritatis, et accedamus simul ad uerba libri tui et quaeramus in eis uoluntatem tuam per uoluntatem famuli tui, cuius calamo dispensasti ea. Sed quis nostrum sic inuenit eam inter tam multa uera, quae in illis uerbis aliter atque aliter intellectis occurrunt quaerentibus, ut tam fidenter dicat hoc sensisse Moysen m atque hoc in illa narratione noluisse intellegi, quam fidenter dicit hoc uerum esse, siue ille hoc senserit siue aliud? ecce enim, deus meus, ego seruus tuusqui uoui tibi sacrificium confessionis in his litteris et oro, ut ex misericordia tua reddam tibi uota mea, ecce ego quam fidenter dico in tuo uerbo incom
Abbreviated transcription (Latin):
cisse quod tamen dm̃ fecisse nec sana
fides nec certus ambigit intellectus
Nec ideo ulla sobria doctrina dicese
audebit istus aquas co adernas do
quia in libro geneseos comme mora¬
tas quidem audiuimus Vbi autem
factȩ sint non inuenimus Curnon
in formem quoq: illam materiam
quam scriptura huec terrã in uisi¬
bilem & in conpositam tenebrosam¬
quiȩ abyssum appellat. docente
ueritate intellegamus exđo facta
esse denihilo: Ideoq: illi non esse
co uelernam quam uis ubi facta sit
Omi is erit enuntiase ista narratio
his ergo auditis atq ꝑspectis procaptu
infirmitatis meue quaitibi confiteor
scienti dõmeo duo uideo dissensionũ
genera oboriri posse cum aliquid
anuntus ueracib: ꝑ signa enuntiat᷑
Vnum sideueritate rerum alterum
si de ipsius qui enuntiat ueritate
dissensio est aliter enim quȩrimꝰ
decreatuse conditione quid uerũ sit
Aliter aũt quid in his uerbis moyses
egregius domesticus fideituae intel¬

Expanded text:
cisse, quod tamen deum fecisse nec sana cisse, quod tamen deum fecisse nec sana fides nec certus ambigit intellectus, nec ideo ulla sobria doctrina dicere audebit istas aquas coaeternas deo, quia in libro Geneseos commemoratas quidem audimus, ubi autem factae sint, non inuenimus, cur non informem quoque illam materiem, quam scriptura haec terram inuisibilem et inconpositam tenebrosamque abyssum appellat, docente ueritate intellegamus ex deo factam esse de nihilo ideoque illi non esse coaeternam, quamuis ubi facta sit omiserit enuntiare ista narratio?" His ergo auditis atque perspectis pro captu infirmitatis meae, quam tibi confiteor scienti deo meo, duo uideo dissensionum genera oboriri posse, cum aliquid a nuntiis ueracibus per signa enuntiatur, unum, si de ueritate rerum, alterum, si de ipsius qui enuntiat uoluntate dissensio est. aliter enim quaerimus de creaturae conditione, quid uerum sit, aliter autem quid in his uerbis Moyses, egregius domesticus fidei tuae, intel
Abbreviated transcription (Latin):
& seraphim & quae a postulus distinc¬
te ait. Sedes dominationes princi¬
patus. potestates. quae tamen om̃a
dm̃ fecisse manifestum est. Aut
si in eo quod dictum est fecit caelũ
& terram conpraehensa sunt om̃a
quid de aquis dicimus superquas
ferebatur sp̃sdi : Sienim terra
nominata simul intelleguntur
quomodo iam terrȩ nomine mate¬
ries in formis accipitur quando tã
speciosas aquas uidemus: Aut si
ita accipitur cur ex eadem infor¬
mitate scriptum est ł actum
firmamentum &uocatũ caelum:
Neq scriptum est factas esse aquas
Non enim adhuc in formes sunt & in uise
quas ita decora specie fluere cernimus
Aut situnc acceperunt istam speciem
cum dixit ds̃ congreg&ur aqua quae est
sub firmamento ut congregatio sit
ipsa formatio Quid respondebitis dea¬
quis quae suꝑ firmamentum sunt:
quia neq: in formes tam honorabi lem
sedem accipere meruissent: nec
scriptum est qua uoc e formatȩ sint.
Vnde si aliquid genesis tacuit dm̃ fe¬

Expanded text:
et Seraphim, et quae apostolus distincet Seraphim, et quae apostolus distincte ait, sedes, dominationes, principatus, potestates, quae tamen omnia deum fecisse manifestum est. aut si in eo, quod dictum est: fecit caelum et terram, conprehensa sunt omnia, quid de aquis dicimus, super quas ferebatur spiritus dei? si enim terra nominata simul intelleguntur, quomodo iam terrae nomine materies informis accipitur, quando tam speciosas aquas uidemus? aut si ita accipitur, cur ex eadem informitate scriptum est factum firmamentum et uocatum caelum neque scriptum est factas esse aquas? non enim adhuc informes sunt et inuisae, quas ita decora specie fluere cernimus. aut si tunc acceperunt istam speciem, cum dixit deus: congregetur aqua, quae est sub firmamento, ut congregatio sit ipsa formatio, quid respondebitur de aquis, quae super firmamentum sunt, quia neque informes tam honorabilem sedem accipere meruissent nec scriptum est, qua uoce formatae sint? unde si aliquid Genesis tacuit deum fe
Abbreviated transcription (Latin):
uult istam in formitatem materiem caeli
& terrȩ nomine appellatam uideri Erat
ergo aliquid qđ non fecerat ds unde caelũ
& terram facer&. Neque enim scriptura
narrauit quod istam materiem ds̃ fece¬
rit. Nisi ut intellegamus eã caeli & terre
aut solius terre uocabulo significantẽ
cum dicer&ur. In principio fecit dscaelũ
& terram Vt id quod sequitur terra aũt
erat in uisibilis & in composita quamuis
in formem materiem sic placuerit ap¬
pellase. Non tam̃ intellegamus nisi eã
quã fecit ds in eo qđ ꝑ scriptum est fecit¬
ds̃ caelum & terram Respondebunt
ad sertores ducrũ istarum sententiarũ
quas extremas posuimꝰ aut illius aut¬
illius cum haec audierint & dicent¬
Informem quidem istam materiam non
bonum esse quod creatũ atq formatũ ẽ
Ita fatemur minus bonum esse quod
factum est creabile atq: formabi le
sed tam̃ bonum Non aũt comme mo¬
rasse scriptura quod hanc in formi¬
tatem fecerit ds̃ sicut alia multu
ñ commemorauit. ut cherubim

Expanded text:
uultis hanc informitatem materiae caeli et terrae nomine appellatam uideri, erat ergo aliquid, quod non fecerat deus, unde caelum et terram faceret; neque enim scriptura narrauit, quod istam materiem deus fecerit, nisi intellegamus eam caeli et terrae aut solius terrae uocabulo significatam, cum diceretur: in principio fecit deus caelum et terram, ut id, quod sequitur: terra autem erat inuisibilis et inconposita, quamuis informem materiam sic placuerit appellare, non tamen intellegamus nisi eam, quam fecit deus in eo, quod perscriptum est: fecit caelum et terram," respondebunt assertores duarum istarum sententiarum, quas extremas posuimus, aut illius autillius, cum haec audierint, et dicentnformem quidem istam materiam non bonum esse quod creatum atque formatum est, ita fatemur minus bonum esse quod factum est creabile atque formabile, sed tamen bonum: non autem conmemorasse scripturam, quod hanc informitatem fecerit deus, sicut alia multa non commemorauit, ut Cherubim
Abbreviated transcription (Latin):
est in commutabile quod ẽ incommuta¬
biliter & scit in commutabilit᷑ & uult
in commutabiliter & utrum propt̃
triahaec &ibi trinitas : an insingulis
haec tria : ut terna singulorum sunt
anutrumq: miris modis simplicit & mul¬
tiplicit infinito in sesibi finem quo ẽ
& sibi notumẽ & sibi sufficit incom¬
mutabi lit id ipsum copiosa unitatis
magnitudine quis facile cogita uerit:
Iiuis ullomodo dixerit : quis quo lib& modo
fessione fides mec dic dño dõtuo. Sc̃e sc̃e

Expanded text:
ista est incommutabile, quod est incommutaista est incommutabile, quod est incommutabiliter, et scit incommutabiliter, et vult incommutabiliter: et utrum propter tria haec et ibi Trinitas; an in singulis haec tria, ut terna singulorum sint; an utrumque miris modis simpliciter et multipliciter infinito in se sibi fine quo est, et sibi notum est, et sibi sufficit incommutabiliter idipsum copiosa unitatis magnitudine; quis facile cogitaverit? quis ullo modo dixerit? quis quolibet modo fessione, fides mea; dic Domine Deo tuo: Sancte
Abbreviated transcription (Latin):
lux ess& Qui potest intellegat. a to
p&at ut qui mihi molestus est quasi
ego in luminem ullum hominem
uenientem in hunc mundumss tri¬
nitatem omni potentem quis in¬
tellegit : & quis non loquitur eccm
Si tam̃ eccm raraanima quaedum
deilla loquitur scit quod loquit
& contendunt & dimicant & nemo
sine pace uid& istam uisionem
Vellem ut haec tria cogitarent
homines inseipsis. Longe aliud sunł
ista tria quaem illa trinitas. Seddico
ubi se exerceant & probent & sentian
quam longesunt dico aut haectria
esse nosse uelle sum enim & nou
& uolo. Sum sciens & uolens & scio
c̃e me auelle & uolo ee & scire
In his igit᷑ trib quoenisit insepaera¬
bilis uita & una uita &unamens
&una essentia. Quam denique
in separabilis distinctio & tamer
distinctio: uidecet qui potest¬
& ceste coram seest ad tendect
in se & uidecet &dicat mihi
ed cum in uenerit in his aliquis & dixerit
non iam seputa inuenis seillud quod supͣ

Expanded text:
lux esset. qui potest, intellegat, a te lux esset. qui potest, intellegat, a te petat. ut quid mihi molestus est, quasi ego inluminem ullum hominem uenientem in hunc mundum? Trinitatem omnipotentem quis intelleget? et quis non loquitur eam, si tamen eam? rara anima, quaecumque de illa loquitur, scit quod loquitur. et contendunt et dimicant, et nemo sine pace uidet istam uisionem. uellem, ut haec tria cogitarent homines in se ipsis. longe aliud sunt ista tria quam illa trinitas, sed dico, ubi se exerceant et probent et sentiant, quam longe sunt. dico autem haec tria: esse, nosse, uelle. sum enim et scio et uolo: sum sciens et uolens et scio esse me et uelle et uolo esse et scire. in his igitur tribus quam sit inseparabilis uita et una uita et una mens et una essentia, quam denique inseparadistinctio, videat qui potest. Certe coram se est; attendat in se et videat et dicat mihi. Sed cum invenerit in his aliquid et dixerit, non jam se putet invenisse illud quod supra
Abbreviated transcription (Latin):
ordinata in qui&a sunt. ordinant᷑
& qui escunt. Pondus m̃m amorm̃s
eoferor quocumq: feror donotuo
accendimur & sursum ferimur
in ardescim̃ &imꝰ ascendimus
ascensi ones in corde & cantamus
canticum graduum igne tuo igne
sursumimus ad pacem hieru sale
qm iucandatus sum in his quidixer
mihi indomum domini ibimus
Ibinos conlocabit uoluntas bona
ut nihil uelim̾ aliud quã ꝑmane¬
re illic in a&ernums. beccta crece¬
tura quȩ non nouit aliud cum
ess& ipsu aliud nisi donotuo
quod suꝑ fert᷑ suꝑ omne muta¬
bile mox ut factuẽ adtoller&
nullo inter uallo temporis
inece uocatione qua dix isti.
fiat lux & fier& lux. In nobis
enim finguitur tempore qđ ta
tenebrae fuimꝰ & lux efficim̃
In illauero dictum e quid ecc̃
nisi in luminar& ur. & ita dic¬
tum est. Suasi prius fuerit
fluxa & tenebrosa ut appec¬
rer& causa qua factum est
ut aliter ess&. Id est ut ad
lum̃ indeficiens conuersu¬

Expanded text:
ordinata inquieta sunt: ordinantur ordinata inquieta sunt: ordinantur et quiescunt. pondus meum amor meus; eo feror, quocumque feror. dono tuo accendimur et sursum ferimur; inardescimus et imus. ascendimus ascensiones in corde et cantamus canticum graduum. igne tuo, igne sursum imus ad pacem Hierusalem, quoniam iucundatus sum in his, qui dixerunt mihi: in domum domini ibimus. ibi nos conlocabit uoluntas bona, ut nihil uelimus aliud quam permanere illic in aeternum. Beata creatura, quae non nouit aliud, cum esset ipsa aliud, nisi dono tuo, quod superfertur super omne mutabile, mox ut facta est attolleretur nullo interuallo temporis in ea uocatione, qua dixisti: fiat lux, et fieret lux. in nobis enim distinguitur tempore, quod tenebrae fuimus et lux efficiemur: in illa uero dictum est, quid esset, nisi inluminaretur, et ita dictum est, quasi prius fuerit fluxa et tenebrosa, ut appareret causa, qua factum est, ut aliter esset, id est ut ad lumen indeficiens conuers
Abbreviated transcription (Latin):
desit mihi amoris adid quod sat est
hoc tantũ scio quia male mihiest p̃ter
te non solum extrame sed & in me
ioso & omnis mihi copia quaed sm̃s ta
non est egestus est Numquid aut .q.¬
pat̃ aut filius non suꝑ fere̾bae̾t suꝑ
aquces : Si tamquã loco sicut corp
suꝑ aquas. Curergo tantum desputuo
dictumẽ hoc Curdeillo tantum dictũ
est quasi locus ubiess& qui nonẽ locus
Dequo dictumẽ quod sit donum tuu̾
indo notuo requiescimꝰ ibite fruim̃
Requies nr̃a locus nr̃ amor illuc
attollit nos & sp̃s tuus bonꝰ exaltat
humilitatem nr̃am deportis mor¬
tis. in bona uoluntate peex nob est
corpus pondere suo nitit᷑ ad locum
suum pondus non adima tantumẽ
sed ad locum suum Ignis sur sum
tendit deorsum lacpis. ponderib:
suis aguntur loca sua p&unt oleũ
in fra aquam fusum suꝑ aquam
at tollitur. Aqua suꝑ oleum fusa
infracoleum demergitur Ponderib
suis aguntur. locasua p&unt minꝰ

Expanded text:
desit mihi amoris ad id quod sat estdesit mihi amoris ad id quod sat esthoc tantum scio, quia male mihi est praeter te non solum extra me sed et in me ipso, et omnis mihi copia, quae deus meus non est, egestas est. Numquid aut pater aut filius non superferebatur super aquas? si tamquam loco sicut corpus, super aquas. cur ergo tantum de spiritu tuo dictum est hoc? cur de illo tantum dictus est quasi locus, ubi esset, qui non est locus, de quo solo dictum est, quod sit donum tuum? in dono tuo requiescimus: ibi te fruimur. requies nostra locus noster. amor illuc attollit nos et spiritus tuus bonus exaltat humilitatem nostram de portis mortis. in bona uoluntate tua pax nobis est. corpus pondere suo nititur ad locum suum. pondus non ad ima tantum est, sed ad locum suum. ignis sursum tendit, deorsum lapis. ponderibus suis aguntur, loca sua petunt. oleum infra aquam fusum super aquam attollitur, aqua supra oleum fusa infra oleum demergitur: ponderibus suis aguntur, loca sua petunt. minus
Abbreviated transcription (Latin):
tui adtollens nos superius amore securita¬
anima nr̃a cequas quae sunt sine subs¬
Stantia : defluxit angelus defluxit
anima hominis & indicauerumt
abyssum uniuersȩ sp̃itales creatur
in ꝓfundo tenebroso nisi dixisses abi¬
nitio ficet lux & factaõ lux & in he¬
rer& tibiomnis oboediens intellegentiş
caelestis ciuitatistue & requiescera
insputuo qui suꝑ fertur in commuta¬
bilit̃ suꝑ omne mutabile. alioquin
& ipsum caelum caeli tenebrosa abys¬
sus ess& inse nunc aut lux est indño
sham &in ipsa misera inquidudine de 8.¬
fluentium spirituum & indicantiũ
tenebras suas nudectas ueste luminis
tiu satis ostendis. Quam magnã ratio¬
nalem creaturam feceris cui nullo
modo sufficit ad beatam requiem
qud teminus est. acꝑ hoc nec ipsa sibi. q̃
tuenim ds nr in laminab tenebras
nras. exte oriunt᷑ uestimenta nostra
x tenebraenrae sicut meridies erunt
non possum m&iri ut sciam quantũ

Expanded text:
tui attollens nos superius amore securitatui attollens nos superius amore securitaanima nostra aquas, quae sunt sine substantia. Defluxit angelus, defluxit anima hominis et indicauerunt abyssum uniuersae spiritalis creaturae in profundo tenebroso, nisi dixisses ab initio: fiat lux, et facta esset lux, et inhaereret tibi omnis oboediens intellegentia caelestis ciuitatis tuae et requiesceret in spiritu tuo, qui superfertur inconmutabiliter super omne mutabile. alioquin et ipsum caelum caeli tenebrosa abyssus esset in se; nunc autem lux est in domino. nam et in ipsa misera inquietudine defluentium spirituum et indicantium tenebras suas nudatas ueste luminis tui satis ostendis, quam magnam rationalem creaturam feceris, cui nullo modo sufficit ad beatam requiem, quidquid te minus est, ac per hoc nec ipsa sibi. tu enim, deus noster, inluminabis tenebras nostras: ex te oriuntur uestimenta nostra, et tenebrae nostrae sicut meridies erunt.non possum metiri, ut sciam, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ ferri & ñ poss& hoc dici nisi prius
illud commemorar&ur. Cui suꝑ ferri
sp̃stuus poss& intellegi. Nec patrienim
nec filio suꝑferebatur nec suꝑ ferri
recte dicer&ur sinulli rei suꝑ ferr&
Prius ergo dicendum erat cui suꝑ ferr&
&deinde ille quemnon oportebat
aliter commemorari. nisi ut super¬
ferri dicer& Cum ergo alit̾eum in¬
test intellectu apłm tuum dicentẽ
Diuia caritus tua diffusaest incordib¬
ritalib: docentem & demonstrante
suꝑ eminentemuium caritatis & fleo¬
tentem genua ꝓ nobadte ut cognoscam¬
suꝑ aquas cuidicam quomodo dicam
depondere cupiditatis in abruptam
abyssum & desub leuatione caritatis
ꝑ sp̃m tuum qui suꝑ fere batur suꝑ aquas
cuidicam quomodo dicam neque enim
loca sunt quib: mergimur &emergim
Quid similius & quid dissimilius: affectꝰ
sunt amores sunt Inmunditia sp̃s nri de¬
fluens inferius amore curarum & scitas

Expanded text:
superferri; et non posset hoc dici, nisi prius superferri; et non posset hoc dici, nisi prius illud commemoraretur cui superferri Spiritus tuus posset intelligi? Nec Patri enim nec Filio superferebatur; nec superferri recte diceretur, si nulli rei superferretur. Prius ergo dicendum erat cui superferretur, et deinde ille quem non oportebat aliter commemorari, nisi ut superferri diceretur. Cur ergo aliter eum intest intellectu Apostolum tuum dicentem, quia charitas tua diffusa est in cordibritalibus docentem et demonstrantem supereminentem uiam caritatis et flectentem genua pro nobis ad te, ut cognoscamquas. cui dicam, quomodo dicam de pondere cupiditatis in abruptam abyssum et de subleuatione caritatis per spiritum tuum, qui superferebatur super aquas? cui dicam? quomodo dicam? neque enim loca sunt, quibus mergimur et emergimus. quid similius et quid dissimilius? affectus sunt, amores sunt, inmunditia spiritus nostri defluens inferius amore curarum et sanctitas
Abbreviated transcription (Latin):
aequa listibi & coa&erna Idest infi¬
liotuo fecisti caclum & terram¬
Et multa diximꝰ decaelo caeli & de
terra in ui sibili & in conposita
& de cbysso tenebrosa socundum
spiritalis in formitatis uaga bundu
deliquia nisi conuerter&lur adẽu
a quo erat qualis cumq uita & in¬
luminatione fier& speciosa uita
& essol caelum caelieius & filium
in principio in homine in quo fecit
haec & trinitatem credens dm̃ñm
sicut credebam quue rebam in
eloquiis sc̃is eius et ecce sp̃s tuus
suꝑ ferebatur suꝑ aquas. ec ce
trintas ds meus pater & filius
creature ssed quae caus fuerat olum̃¬
ueridicum tibi ammoueo cormeum ne
me uana doceat. discute tenebras eius &
dic mihi obsecrote ꝑmatrem caritatem
Obsecroto dicmihi quae causa fuerat
ut post nominatũ caelum & terram
in uisibilem & in campositam & tene¬
bras suꝑ abyssum tum demum scriptu¬
ratua nominar& sp̃mtuum. Anquia
oportebat sic eum insinuari ut dicer&

Expanded text:
aequalis tibi et coaeterna, id est in fiaequalis tibi et coaeterna, id est in filio tuo, fecisti caelumetterramet multa diximus de caelo caeli et de terra inuisibili et inconposita et de abysso tenebrosa secundum spiritalis informitatis uagabunda deliquia, nisi conuerteretur ad eum, a quo erat qualiscumque uita, et inluminatione fieret speciosa uita et esset caelum caeli eius, in principii nomine, in quo fecit haec, et trinitatem credens deum meum, sicut credebam, quaerebam in eloquiis sanctis eius, et ecce spiritus tuus superferebatur super aquas. ecce trinitas deus meus, pater et filius creator veridicum! tibi admoveo cor meum; ne me vana doceat, discute tenebras ejus, et dic mihi, obsecro te per matrem charitatem; obsecro te, dic mihi quae causa fuerat, ut post nominatum coelum, et terram invisibilem et incompositam, et tenebras super abyssum, tum demum Scriptura tua nominaret Spiritum tuum? An quia oportebat sic eum insinuari, ut diceretur
Abbreviated transcription (Latin):
beccte uiuere quiatua beatitudo tues
uid ergo tibi deess& quod tutibies . ꝗł¬
&iam si ista uel omnino nulla essert
uel in formia semanerent quae non
exdigentia fecisti sed ex plenit udine
bonitatistuae: cohibens atq: conuer¬
uns ad formam. Non ut tamquam
tuum gaudium compleatur ex eis
ꝑfecto enim tibi displic& eorum
inꝑfectio ut exte ꝑ ficiant & tibi ꝑfi¬
rebatur suꝑ equas non ferebat᷑
abeis tamquã in eis requi escero
nquib: enim requi escere dicitur
sp̃stuus bonus hos insere quiescere
facit. Sed suꝑ ferebat̃ incorruptibi¬
lis & in commutabilis uoluntastua
ipsa in se sibi sufficiens suꝑ eccm
quam feceras uitam. cuinon hoc
ẽẽ uiuere quod beate uiuere quic
uiuit &iam fluitans inoscufitate¬
sua ciu restat conuerti adeum a quo
factu est & maegis mugisq: uiuere
apud fontem uitȩ & in lumine eius
uidere lumon & ꝑfici & in lustrari
abeuri Vecce appar& mihi inenig +¬
quod est tua supientia d&le nata

Expanded text:
beate uiuere, quia tua beatitudo es. beate uiuere, quia tua beatitudo es. Quid ergo tibi deesset ad bonum, quod tu tibi es, etiamsi ista uel omnino nulla essent uel informia remanerent, quae non ex indigentia fecisti, sed ex plenitndine bonitatis tuae cohibens atque connertens ad formam, non ut tamquam tuum gaudium conpleatur ex eis? perfecto enim tibi displicet eorum inperfectio, ut ex te perficiantur et tibi plarebatur super aquas, non ferebatur ab eis, tamquam in eis requiesceret. in quibus enim requiescere dicitur spiritus tuus, hos in se requiescere facit. sed superferebatur incorruptibilis et inconmutabilis uoluntas tua, ipsa in se sibi sufficiens, super eam quam feceras uitam; cui non hoc est uiuere, quod beate uiuere, quia uiuit etiam fluitans in obscuritatesua; cui restat conuerti ad eum, a quo facta est, et magis magisque uiuere apud fontem uitae et in lumine eius uidere lumen et perfici et inlustrari et beari. Ecce apparet mihi in aenigquod est tua sapientia de te nata,
Abbreviated transcription (Latin):
a uersione lum̃ amittat. & relabat
inuitam tenebrosae abysso similẽ
Na m&nos qui secundum animam
creatura spiritalis sumꝰ auersi ate
nr̃o lumine in eauita fuimꝰ aliquan¬
dotenebrae & in reliquiis obscurita¬
tis nrae laboramꝰ donec sumꝰ iustitia
tua unicotuo sicut montes dĩ
Nam iudicia tua fuimꝰ sicut multa
abyssus  Non in congruent hoc in¬
tellego in creatura sp̃itali quia
erat iam qualis cumq: uita quam
in luminares sed sicut non te ꝓmeru¬
erat ut ess&talis uita quae in lumi¬
nuri poss& : Ita nec cum iam ee
promeruitte ut in lumina relus
Neque enim eius informitas pluce¬
retibi sinonlux̧ fier& non exster¬
do sed intuendo in luminantem
lucem eiq: cohȩrendo Vt & quod
cumq: uiuit & qđ beate uiuit ñ
deber& nisi gratiatua conuersa
pomimutationẽ meliorem adid quod
neq in melius neq: ind&orius mutari
potest quod tusolus es quia solus simpli¬
citer es cui nonẽ aliud uiuese aliud

Expanded text:
auersione lumen amittat et relabatur auersione lumen amittat et relabatur in uitam tenebrosae abysso similem. nam et nos, qui secundum animam creatura spiritalis sumus, auersi a te, nostro lumine, in ea uita fuimus aliquando tenebrae et in reliquiis obscuritatis nostrae laboramus, donec simus iustitia tua in unico tuo sicut montes dei: nam iudicia tua fuimus sicut multaest lux, non incongruenter hoc intellego in creatura spiritali, quia erat iam qualiscumque uita, quam inluminares. sed sicut non te promeruerat, ut esset talis uita, quae inluminari posset, ita nec cum iam esset promeruit te, ut inluminaretur. neque enim eius informitas placeret tibi, si non lux fieret non existendo, sed intuendo inluminantem lucem eique cohaerendo, ut et quod utcumque uiuit et quod beate uiuit, non deberet nisi gratiae tuae, conuersa per conmutationem meliorem ad id, quod neque in melius neque in deterius mutari potest. quod tu solus es, quia solus simpliciter es, cui non est aliud uiuere, aliud
Abbreviated transcription (Latin):
in forme praestantius quamsi formatũ corpẽas
corporade aut in forme prȩstantius quam si
uerbo in formia nisiꝑidem uerbum reuo¬
carentus adunitatem tuã & forma¬
rentur & essent ab unote Sum mo
bono uniuersa bona ualde quid tey
meruerunt ut essent saltem nisi
ralis ut ess& saltem in uisibilis & in¬
composita : Quia neq: hoces s& nisi quia
fecisti eu Ideoq: te quia non erat pro¬
mereri ut ess& non paterat. Aut
quidte promeruit inchoatio creatu¬
rȩ spiritalis ut saltem tenebro sa
fluitaro similis abysso tui dissi¬
milis nisiꝑidem uerbum conuerte¬
re adidem a quo factu ẽ atq: abeo
in luminata lux fier&: quamuis
ñ aequalit̃ tamen comformis formȩ
aequali tib Sicut enim corpori
non hoc est esse qđ pulchirum esso
Alioquin deforme ẽe non posset.
lta & iam creccto sp̃u non idest
uiuere quod sapienter uiuere
Alioquin in commutabilit sceper&
bonum aut̃ illiest hȩrere tibi semp
ne quod ad eptus est conuersione

Expanded text:
informe praestantius, quam si formatum corpus esset, corporale autem informe praestantius, quam si uerbo informia, . nisi per idem uerbum reuocarentur ad unitatem tuam et formarentur et essent ab uno te summo bono uniuersa bona ualde. quid te promeruerant, ut essent saltem inforralis, ut esset saltem inuisibilis et inconposita, quia neque hoc esset, nisi quia fecisti? ideoque te, quia non erat, promereri ut esset non poterat. aut quid te promeruit inchoatio creaturae spiritalis, ut saltem tenebrosa fluitaret similis abysso, tui dissimilis, nisi per idem uerbum conuerteretur ad idem, a quo facta est, atque ab eo inluminata lux fieret, quamuis non aequaliter et tamen conformis formae aequali tibi? sicut enim corpori non hoc est esse, quod pulchrum esse — alioquin deforme esse non posset — ita etiam creato spiritui non id est uiuere, quod sapienter uiuere: alioquin inconmutabiliter saperet. bonum autem illi est adhaerere tibi semper, ne quod adeptus est conuersione
Abbreviated transcription (Latin):
nales ocłae suue & torra nr̃a
ante quamaccipere formã doctri¬
nȩ in uisibilis erat & in conꝰ posita
&ignorantiace tenebris tegebam
qm̃ pro iniquitate erudisti hominẽ
et¬
& iudiciatua sicutꝰ multa abyssus sod
quia sp̃stuus suꝑ ferebatur suꝑ aquam
non relinquit miseriam nram misdicctua¬
&dixisti ficclux Penitentiã agite
ad propinquabit enim regnum caeloꝵ
penitentium agite: ficet lux & q̃m
sed pccruo propt̃ nos & displicuer
nobis tenebrae nr̃ae & conuersi sum
adte & factu est lux. &ecce fuimꝰ
aliquando tenebrae nunc aũt lux
indño sEt tamen ad huc ꝑfidem
nondum ꝑspeciem. Speenim salui
facti sum spes aũt quue uid&ur
ñ est spes ad huc abyssus abyssum
inuocat sed icm inuoce catarac¬
tarum tuccrum Ad huc &ille qui
dicit non potui uob loqui qua si
sp̃italibus sed quasi carnalibus

Expanded text:
terra nostra antequam acciperet formam doctrinae, inuisibilis erat et inconposita, et ignorantiae tenebris tegebamur, quoniam pro iniquitate erudisti hominem, et iudicia tua multa abyssus. sed quia spiritus tuus superferebatur super aquam, non reliquit miseriam nostram miseric fiat lux; paenitentiam agite, appropinquauit enim regnum caelorum. paenitentiam agite; fiat lux. et quoniam sed paruo propter nos, et displicuerunt nobis tenebrae nostrae, et conuersi sumus ad te, et facta est lux. et ecce fuimus aliquando tenebrae, nunc autem lux in domino. Et tamen adhuc per nondum per speciem. spe enim salui facti sumus. spes autem, quae uidetur, non est spes. adhuc abyssus abyssum inuocat, sed iam in uoce cataractarum tuarum. adhuc et ille qui dicit: non potui uobis loqui quasi spiritalibus, sed quasi carnali
Abbreviated transcription (Latin):
uequale tibiessa ẜtamen quiua exte
promeruerunt sp̃itualis corporalisq
natura quas fecisti in sapientia tuac
ut dep̃enderent &iam inchoata
& informi quȩq: ingenere suo
Vł sp̃ituli uł corporuli euntia in in¬
moderationem & in longinquam
dissimili tudinem tuã spiritale

Expanded text:
aequale tibi esset, tamen quia ex teaequale tibi esset, tamen quia ex tepromeruerunt spiritualis corporalisque natura, quas fecisti in Sapientia tua, ut inde penderent etiam inchoata et informia quaeque in genere suo, vel spirituali vel corporali, euntia in immoderationem, et in longinquam dissimilitudinem tuam; spirituale
Abbreviated transcription (Latin):
nuo co teds̃ meus misericordia meawe&¬
qui fecistime. & oblitum tui ñ oblit̾
es inuocote in animam meam. quã
p̃puras ad capiendumte Ex desiderio
quod inspirasti. & nunc inuocantem
te nedeseras qui prius quam in uoca¬
rem p̃uenisti & institisti crebrescens
multimodis uocib: ut audirẽ delon¬
ginquo & conuerterer & uocantem
me inuocaremte. Ruenim dñe
deleuisti om̃a mala ueritas mea
Nere tribueris manib: meis inquib:
ate defeci & preuenisti om̃a bona
merita mea ut raribueres manib:
tius quib me fecisti. Quia &prius¬
quam essem tueras. Nec eram cui prȩs¬
tares ut essem . & tam̃ eccesum ex bonitate
enim eguistime aut ego talebonum sũ
Non ut tibi sic seruiã quasi ne fatigeris
inagendo. aut ne minor sit potestastua
carens obsequiomeo. Neque ut sic te
colum quasi terrã ut sis incultus.
sinonte colam sed ut seruiam tibi
& columte ut detemihibene sit
a quo mihiest ut sim cui bene sitfex 2
crecctura tuc subsistit. ut bonum
quod tibi nihil prodess& nec d&e

Expanded text:
misericordia mea,qui fecisti 15 me et oblitum tui non oblitus es. inuoco te in animam meam, quam praeparas ad capiendum te ex desiderio, quod inspirasti: nunc inuocantem te ne deseras, qui priusquam inuocarem praeuenisti et institisti crebrescens multimodis uocibus, ut audirem de longinquo et conuerterer et uocantem me inuocarem te. etenim, domine, delenisti omnia mala merita mea, ne retribueres manibus meis, in quibus a te defeci, et praeuenisti omnia bona merita mea, ut retribueres manibus tuis, quibus me fecisti, quia et priusquam essem tu eras, nec eram, cui praestares ut essem, et tamen ecce sum ex bonitate enim eguisti me, aut ego tale bonum sumnon ut tibi sic serviam quasi ne fatigeris in agendo, aut ne minor sit potestas tua carens obsequio meo; neque ut sic te colam quasi terram, ut sis incultus si non te colam; sed ut serviam tibi et colam te, ut de te mihi bene sit, a quo mihi est ut sim cui bene sit. CAPUcreatura tua subsistit, ut bonum quod tibi nihil prodesset, nec de te
Abbreviated transcription (Latin):
seđ tompus ibat. persuum qui ppe
spatium temporis quod ei sufficer &
illa pugna gesta atque finita est
Viden igitur tempus quandcm esse
distontionem sed uideo anuidere

Expanded text:
sed tempus ibat. per suum quippe spatium temporis, quod ei sufficeret,, illa pugna gesta atque peracta est. uideo igitur tempus quandam esse distentionem; sed uideo an uidere
Abbreviated transcription (Latin):
Nni sec matermea uel natrices mȩȩ
sibi ubera implebant sed tumihi ꝑ
eccs dabas cclimentum in fantiae
secundum institutionemtuam & di¬
perum dispositas tu&icam mili
dabces nole amplius quam decbas
& nutrientibis medu remili uelle qđ
cis dechas dereenim mihi perordi¬
uactum affectum uolebant quo abun¬
dabant exte. nambonumerat eis
bonumm̃m ex eis. quod exeis nonꝰ
sed ꝑecserat : Exte quippebona om̃a
ds̃ & exdõmeo scclus mihiuni uersa.
quod anim ciduerti postmodũ clac¬
mante temihi perhȩc ipsa quȩ tribius
intus & foris: ncmtunc su gere

Expanded text:
ni, nec mater mea uel nutrices meae ni, nec mater mea uel nutrices meae sibi ubera implebant, sed tu mihi per eas dabas alimentum infantiae secundum institutionem tuam et direrum dispositas. tu etiam mihi dabas nolle amplius, quam dabas, et nutrientibus me dare mihi uelle quod eis dabas: dare enim mihi per ordinatum affectum nolebant quo abundabant ex te. nam bonum erat eis bonum meum ex eis, quod ex eis non, sed per eas erat: ex te quippe bona omnia, deus, et ex deo meo salus mihi uniuersa. quod animaduerti postmodum clamante te mihi per haec ipsa, quae tribuis intus et foris. nam tunc sugere