comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eo qđ cencies facit mala & ꝑ pacientiã sustentat᷑ Ego cognoui qđerit bonũ
tim̃tib dm̃ quiuerent᷑ faciẽ eiꝰ. Nonsit bonũ ipio: nec ꝓlongent᷑ diqsdꝰ
qui ita securis quasiiustorũ facta habeant. sed ethocuanissimũ iudico łaudaui
igit᷑ latitiã qđ ñ eẽt. hominibonũ subsole. Nisi qđ comederet etbiberet atq gau¬
deret. Et hoc solũ secũ auferet delabor esuo. indieb: uitȩ quos dediteids̃ subsole
Et apposui cormeũ ut scirẽ sapientiã et intellegerẽ distentionẽ. Est homoquidi eb:
et noctib: sõnus oculis ñ capit. et intellexi qđ omniũ operũ dĩ. nullã possit inuenire
homorationẽ eorũ quae fiunt subsole. Et quanto plus labor auerit ad quaerendũ
tantominꝰ inueniat. Etiã sidixerit sapiens senos señ poterit repperire. Omnia¬
*vIIII haec tractaui incorde meo ut curiosae intellegerẽ. Qunt iustiatq sapientes
et opera eorũ in manudĩ et tam̃ nescit homo utrũ amore an odio dignꝰ sit. sed om̃a

Expanded text:
num timentibus Deum, qui verentur faciem ejus. Non sit bonum impio, nec prolongentur dies ejus, qui ita securi sunt, quasi justorum facta habeant: sed et hoc vanissimum judico. Laudavi igitur laetitiam, quod non esset homini bonum sub sole, Nisi quod comederet, et biberet, atque gauderet: et hoc solum secum auferret de labore suo, in diebus vitae suae quos dedit ei Deus sub sole. Et apposui cor meum, ut scireac noctibus somnum oculis non capit et intellexi quod omnium operum Dei nullam possit homo invenire rationem eorum quae fiunt sub sole et quanto plus laboraverit ad quaerendum tanto minus inveniat etiam si dixerit sapiens se nosse non poterit repperire omnia haec tractavi in corde meo ut curiose intellegerem sunt iusti atque sapientes et opera eorum in manu Dei et tamen nescit homo utrum amore an odio dignus sit sed omnia
Abbreviated transcription (Latin):
expandantes manꝰ extuler̃ ad caelũ et scs dñs ds̃ audiuit cito uocẽ ipsorũ .N. ẽ.
cõmemoratus peccatorũ illorũ neq dedit illos in imicissuis. Sed purgauit
illos inmanues aiȩ scĩ prophetȩ. Subiecit castra assiriorũ et contriuit illos
angelusdĩ. Nã fecit ez echias quod placuit dõ et fortit̃ iuit inuia dauid patris
sui. Quã mandauit illi esaias propheta . magnus et fidelis inconspectudĩ.
Indieb ipsius retrorediuit sol. et ad didit regiuitã. Spumagnouidit ulti¬
ma et consolatꝰ ẽ. lugentes sion usq: in sempit̃nũ. Ostendit futura et abscon¬
dit ante quã euenirent : c̃¬

Expanded text:
et patentes manus extulerunt ad caelum et sanctus Dominus Deus audivit cito vocem ipsorum non est et patentes manus extulerunt ad caelum et sanctus Dominus Deus audivit cito vocem ipsorum non est commemoratus peccatorum illorum neque dedit illos inimicis suis sed purgavit illos in manu Esaiae sancti prophetae subiecit castra Assyriorum et conteruit illos angelus Dei nam fecit Ezechias quod placuit Deo et fortiter ivit in via David patris sui quam mandavit illi Esaias propheta magnus et fidelis in conspectu Dei in diebus ipsius retro rediit sol et addidit regi vitam spiritu magno vidit ultima et obsecratus est lugentes in Sion usque in sempiternum ostendit futura et abscondita antequam evenirent me
Abbreviated transcription (Latin):
Nheliseo cõpletus ẽ. sp̃s eiꝰ. Indieb suis ñ ꝑtimuit principẽ . et in potentiã nemouicit
illũ Nec superauit illũ uerbũ aliquod et mortuũ prophetauit corpus eiꝰ. Inuita sua
fecit monstra et in mortemirabilia operatus ẽ. In omnib: isti ñ paenituit populus.
et ñ recesser̃ apeccatissuis . usq dũ abiectis de t̃rasua et disꝑsis i nomnẽ trã . etrelicta
ẽ gens ꝑ pauca et princeps indomodauid. Quidã ipsorũ fecer̃ quodplaceret dõ
Alii autẽ multa cõmiser̃ peccata.
Ezechias minuit ciuitatẽ suã. et induxit
in mediũ ipsius aquã et fodit ferrorupẽ. et aedificauit alaquã puteũ. Ix dieb:
ipsius ascendit cherib: et misit rapsacen et sustulit manũ suã contraillos. et extu¬
lit manũ suã insion. et suꝑbus factus .ẽ. potenti a sua. Tunc motascorda et manis
ipsorũ et doluer̃ quasi parturientes mulieres et inuocauer̃ dñm miseric orde

Expanded text:
Heliseo conpletus est spiritus eius in diebus suis non pertimuit principem et potentia nemo vicit illum nec superavit illum verbum aliquod et mortuum prophetavit corpus eius in vita sua fecit monstra et in morte mirabilia opera ipsius in omnibus istis non paenituit populum et non recesserunt a peccatis suis usque dum deiecti sunt de terra sua et dispersi sunt in omnem terram et relicta est gens perpauca et princeps in domo David quidam ipsorum fecerunt quod placeret Deo alii autem multa commiserunt peccata Ezechias munivit civitatem suam et induxit in medium ipsius aquam et fodit ferro rupem et aedificavit ad aquam puteum in diebus ipsius ascendit Sennacherim et misit Rapsacen et sustulit manum suam contra illos et extulit manum suam in Sion et superbus factus est potentia sua tunc mota sunt corda et manus ipsorum et doluerunt quasi parturientes mulieres et invocaverunt Dominum misericordem
Abbreviated transcription (Latin):
pauperẽ .I ΛMCC Nontimebit domuisuae afrigoreniuis om̃s enĩdo¬
mesticieiꝰ uestitis duplicibus. MEMS
MEM Stragula uestẽ fecit sibi brssus et pur

Expanded text:
pauperem lameth non timebit domui suae a frigoribus nivis omnes enim domestici eius vestiti duplicibus mem stragulam vestem fecit sibi byssus et pur
Abbreviated transcription (Latin):
et post hoc nullũ signũ inuenituritineris illius aut tã quã sagitta emissa in
locũ destinatu diuisus aer continuo insereclusus ẽ ut ignoretur transi¬
tus illius Sicet nos nati continuo desiuimus eẽ et uirtutis quidẽ signum nullũ
ualuimus ostendere Inmalignitate autẽ nr̃a consũpti sumus talia dixerunt

Expanded text:
et post hoc nullum signum invenitur itineris illius; aut tamquam sagitte emisse in et post hoc nullum signum invenitur itineris illius; aut tamquam sagitte emisse in locum destinatum, divisus aer continuo in se reclusus est, ut ignoretur transitus illius. Sic et nos nati continuo desinimus esse, et virtutis quidem signum nullum valuimus ostendere. In malignitate autem nostra consumpti sumus. Talia dixerunt
Abbreviated transcription (Latin):
tiã agentes et p̃angustiã sp̃s gementes. Hisunt quos habuimus aliquando
inderisu. et in similitudine in properii: Nos in sensatiuitã illorũ aestimaba¬
mus in saniã et finẽ illorũ sinehonore. Quomodo cõputati s unt in t̃filiosdĩ.
et int̃scõssors illorũ est: Ergo errauimus auia ueritatis et iustitia e lum̃ ñ lux̃ nob̵
et sol intelligentiae ñ ẽ ortus nob. Lassatisumus inuia in iqͥtati set ꝓditionis et ambulauimusuias
difficiles uiã aut̃ dñ iignorauimus qͥd nob ꝓfuit suꝑbia aut quid diuiti arũi a ctantia conculit
nob̵ transier omnia illa tã quãum braettã quã nuntius praecurrens et tam quã nauis quae
pertransit fluctu antẽ aquã cuius cũ p̃terierit nonẽ uestigium in uenire :¬
neq semitã carinae illius in fluctib: Aut auis quae trans uolat in aere nullũ
inuenit᷑ argumentum itineris illius. sed cantũ sonitus a larum uerberans
leuemuentũ . Et scindens suꝑuim it inerisaerẽ. Cõmotis ali stransuolauit.

Expanded text:
tiam habentes et per angustiam spiritus gementes: hi sunt quos habuimus aliquando in risu et in similitudine inproperii. nos insensati uitam illorum aestimabamus insaniam et finem illorum sine honore. quomodo conputatie subsequuntur. Ergo erravimus a via veritatis, et justitiae lumen non luxit nobis, et sol intelligentiae non ortus est nobis. Lassati sumus in via iniquitatis et perditionis; et ambulavimus vias difficiles, viam autem Domini ignoravimus. Quid nobis profuit superbia, aut quid divitiarum jactanobis? Transierunt omnia illa tamquam umbra et tamquam nuntius preteriens et tamquam navis, que pertransit fluctuantem aquam, cuius, cum preterierit, non est vestigium invenire neque semitam carine illius in fluctibus. Aut avis, que transvolat in aere, nullum invenitur argumentum itineris illius, sed tantum sonitus alarum verberans levem ventum et scindens per vim itineris aerem. Commotis alis transvolavit,
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ ds̃ ut diligat᷑ in imicꝰ et tam̃ rogat᷑ ds̃ ut occidatinimicũ. Quisquisitaq sic¬
orat : in ipsissuis p̃cib: contraconditor ẽ pugnat. Vnde et subiudae speciedicit᷑
fiat oratio ei in peccatũ. Oratio quippe in peccatũ ẽ : ille peterequaȩ ꝓhibet ipse
quipetit᷑ Hincueritas dic̃ Cũ statis adorandũ remittite si quid habetis incordib:

Expanded text:
autem Deus ut diligatur inimicautem Deus ut diligatur inimicorat, in ipsis suis precibus contra conditorem pugnat. Unde et sub Judae specie dicitur: Fiat oratio ejus in peccatum . Oratio quippe in peccato est illa petere quae prohibet ipse qui petitur. Hinc Veritas dicit: Cum statis ad orandum, dimittite si
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽmartrris conuenistis. genua flectitis pectꝰtunditis uoces orationis ac confes¬
sionisemittitis. faciẽ lacrimisrigatis sed pensate quȩ sopetitiones ur̃as. Videte
si in nomineihũ petitis. id .ẽ. sigaudia salutis ae t̃nae postulatis. Indomoenĩ
ihũ ihm ñ quaeritis : si in ae t̃nitatis tẽplo in portunaȩ ꝓtẽporalib: oratis. Ecce
alius inoratione quaerit uxorẽ. alius petit uillã. alius postulatuestẽ Alus
daresibi dep̃cat᷑ alim̃tũ. Et quidẽcũ haec des ab omni potentidõ petenda sunt¬
sed ineminis se continue debemꝰ qđ exmandato eiꝰdẽnr̃i redẽptoris accepimus
quariteprimũ regnũ di etiustitia eiꝰ et haec om̃ a adicient᷑ uob. Ethaecitaq
postulat mortẽ inimici. eũq quẽ gladioñ potest ꝑsequi. ꝑsequit᷑ orationẽ . Etui¬
uit adhuc qui maledicit᷑. et tam̃ is quimaledic̃ lã demorte illiu s reustenet᷑. Iub&

Expanded text:
tatem martyris convenistis, genua flectitis, pectus tunditis, voces orationis ac confestatem martyris convenistis, genua flectitis, pectus tunditis, voces orationis ac confessionis emittitis, faciem lacrymis rigatis. Sed pensate, quaeso, petitiones vestras; videte si in nomine Jesu petitis, id est si gaudia salutis aeternae postulatis. In domo enim Jesu Jesum non quaeritis, si in aeternitatis templo importune pro temporalibus oratis. Ecce alius in oratione quaerit uxorem, alius petit villam, alius postulat vestem, alius dari sibi deprecatur alimentum. Et quidem cum haec desri Redemptoris accepimus, Quaerite primum regnum Dei, et justitiam ejus, et haec omnia adjicientur vobis . Et haec itaque s, alius postulat mortem inimici, eumque quem gladio non potest persequi, persequitur oratione. Et vivit adhuc qui maledicitur, et tamen is qui maledicit jam de morte illius reus tenetur. Jubet
Abbreviated transcription (Latin):
eundẽ euangelistã dic̃. Si quid petieritis patrẽ in nomine meo : dabit uob usq
sufficit tibi gratiamea . Nã uirtꝰ in in firmitate ꝑ ficit᷑. Nũ quid ille tã egregius p̃¬
dicator infilii nomine petiit quare autẽñ accepit qđ petiit: Quom odoergo ue¬
rũ ẽ. quia quicquid petierimꝰ in nomine filudat nob̵pat̃ si auferria s eangelũ¬
satanȩ petiit apłsinnomine filii et tam̃ qđ petitt ñ accepit : Sed quia nom̃
filiibs ẽ. ihs autẽ saluator uł etiã salutaris dicit᷑ . Illeergo in nomines aluatoris
petit qui illud petit qđ aduerã salutẽ ꝑtinet. Nã siid qđ ñ expediat pecit᷑ ñ in no¬
mine ihũ petit᷑ pat̃. Vnde eteis dẽ apłis adhuc in firmantib: dñsdic̃. Vsq modo non¬
petistis quicquã in nominemeo. Acsi a ꝑtediceret Npetistis in nomine s alutaris¬
qui a nescistis quaerere aet̃nãs alutẽ. Hinc ẽ qđ paulus ñ ex audit᷑ : quiasi libe

Expanded text:
listam dicit: Si quid petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis. Usque Sufficit tibi gratia mea, nam virtus in infirmitate perficitur ? Nunquid ille tam egregius praedicator in Filii nomine non petiit? Quare autem non accepit quod petiit? Quomodo ergo verum est quia quidquid petierimus Patrem in nomine Filii, dat nobis Pater, si auferri a se angelSatanae petiit Apostolus in nomine Filii, et tamen quod petiit non accepit? Sed quia nomen Filii Jesus est, Jesus autem salvator, vel etiam salutaris dicitur, petit qui illud petit quod ad veram salutem pertinet. Nam si id quod non expedit petitur, non in nomine Jesu petitur Pater. petistis quidquam in nomine meo . Ac si aperte diceretquia nescitis quaerere aeternam salutem. Hinc est quod et Paulus non exauditur quia si libe
Abbreviated transcription (Latin):
uita agic etiã pmortẽ seruat᷑. It tuncapparere incipii cũ laborũ carnaliũ
fruct coeperit ñ uideri Ibiergo illare tributio inchoat. ubiis tatminat : Quis quisigit᷑
iã aet̾nacognouit apudei animũ tẽporales fructꝰuilescant. Tales fructꝰ operem qui
maneant tales fructꝰ operemꝰ quicũ morscunc ta int̃imat ipsi exordiũ amor esumant
Nã qđ a morte incipiat fructꝰdĩ testat᷑ ꝓpeta quidic̃ Cũ dederit dilectissuis sonũ
haec ẽ hereditas dñi. Omnis quidormit in mortẽ ꝑdit hereditatẽ Sed cũ dederit¬
dilectissuis sonũ haecest hereditas dñi : quia electp̃dĩ post quã uenerint ad mortẽ

Expanded text:
iam 1563 post mortem servatur; et tunc apparere incipit, cum laborum carnalium fructus coeperit non videri. Ibi ergo illa retributio inchoat, ubi ista terminatur. Quisquis ergo jam aeterna cognovit, apud ejus animum temporales fructus vilescant. Tales fructus operemur qui maneant; tales fructus operemur qui, cum mors cuncta interimat, ipsi exordium a morte sumant. Nam quod a morte incipiat fructus Dei, testatur Propheta, qui dicit: Cum dederit dilectis suis somnum, haec est haereditas Domidilectis suis somnum, haec est haereditas Domini, quia electi Dei postquam pervenerint ad mortem,
Abbreviated transcription (Latin):
positurũ se animã ꝓinimicis dicebat. Vt ꝓfectonobostender et : qui a dũdiligen¬
admortẽ nemo ꝑsequit᷑. Vnde ergo ꝓbare possumꝰ Andiligimꝰ amicos: Sed est
qđ in pace scãe eccł aefieridebeat. undeclarescat si psecutioni s tẽpore momꝓ
dilectioneualeamꝰ. Certeisdẽ ioħ dic̃. Quihabuerit substantiã mundi etiu¬
derit fratrẽ suu necessehabere et clauserit uiscera sua ab eo quomodo caricas
dimanet in eo: Hinc etiã ioħ baptistaait. Qui habet duastunicas detñ habenti
quiergo tranquillitatis tẽporeñdat ꝓdõtuni cã suã quando in ꝑsecutione datu¬

Expanded text:
micis dicebat, ut profecto nobis ostenderet quia dum diligenad mortem nemo persequitur. Unde ergo probare possumus an diligamus inimicos? Sed est quod in pace sanctae Ecclesiae fieri debeat, unde clarescat si persecutionis tempore mori pro dilectione valeamus. Certe idem Joannes dicit: Qui habuerit substantiam mundi iderit fratrem suum necesse habere, et clauserit viscera sua ab eo, quomodo charitas Dei manet in eo . Hinc etiam Joannes Baptista ait: Qui habet duas tunicas, det non habenti. Qui ergo tranquillitatis tempore non dat pro Deo tunicam suam, quando in persecutionis t
Abbreviated transcription (Latin):
seruitdicens. Dimit te nob debitanra : sicut et nos dimittimꝰ debitorib: nr̃is. Quia
ergo ipse iudexuenit quia duocatꝰ excitit. ipse p̃cẽ exaudit qui fec̃. Autergoñ facien¬
tes dicimꝰ dimitte nob debita nr̃a sicut et nosdimittimꝰ debitorib: nr̃iset nos metipsos
hocdicendo amplius ligamꝰ : aut fortassehanc conditionẽ in oratione in t̃mittimꝰ
et aduocatꝰ nr̃ p̃cẽquã composuit ñ recognoscit. Atq: apud se ꝓtenꝰ dic̃ Scio quid monui¬

Expanded text:
seruit, dicens: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris! Quia seruit, dicens: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris! Quia ergo ipse iudex venit, qui advocatus existit, ipse precem exaudit, qui fecit. Aut ergo non facientes dicimus: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nhoc dicendo amplius ligamus, aut fortasse hanc conditionem in oratione intermittimus, et advocatus noster precem quam composuit non recognoscit, atque apud se
Abbreviated transcription (Latin):
magne uirtutis merito orare etiã pinimicisscio. Virtꝰergo uereorationis ẽ celsitu¬
do caritatis. Et tuncquisq qđ rectepetit adipiscit᷑ : cũ eiꝰ animꝰ inpetitione necini mici
odio fuscat᷑. Sed plerũq reluctantẽ animũ uincimꝰ : sietiã ꝓinimicis oramꝰ fundimꝰ
inpendimꝰ sed hanc ex p̃ceptione potius fundimꝰ quã ex caritate . Nã etuitã in imicorũ
petimꝰ et tam̃ neex audiam̃ timemꝰ. Sed qui a int̃nus iud exm̃tẽpotius quã uerba con¬
siderat : ꝓinimi conihil postulat qui ꝓeo excaritate ñ orat. Sed ecce in nob̵ in imicͥ grauit᷑¬
deliqui T dãna intulit iuuantes lesit amantes ꝑsecut᷑ .ẽ. Retinenda haec essent si re¬
mittenda nob delictañessent. Ad uocatꝰ et enĩ nr̃t p̃cẽ nob̵ in causanra composuit:
et ipse eĩ dẽ causae udex .ẽ. qui aduocat᷑ꝰ. Praeciautẽ quã composuit : conditionẽ in¬

Expanded text:
magnae virtutis merito orare etiam pro inimicis scio. Virtus ergo verae orationis est celsitumagnae virtutis merito orare etiam pro inimicis scio. Virtus ergo verae orationis est celsitudo charitatis. Et tunc quisque quod recte petit, adipiscitur, cum ejus animus in petitione nec inimici odio fuscatur. Sed plerumque reluctantem animum vincimus, si etiam pro inimicis oramus. Effundimpendimus, 1565 sed hanc ex praeceptione potius fundimus quam ex charitate. Nam et vitam inimicorum petimus, et tamen ne exaudiamur timemus. Sed quia internus judex mentem potius quam verba considerat, pro inimico nil postulat, qui deliquit, damna intulit, iuvantes laesit, amantes persecutus est. Retinenda haec essent, si remittenda nobis / delicta non essent. Advocatus etenim noster precem nobis in causa nostra composuit, et ipse eiusdem causae iudex est, qui advocatus. Preci autem, quam composuit, condicionem in
Abbreviated transcription (Latin):
ne dñ s ꝓhibet dicens. Nad sumas laudẽ e torationẽ ꝓeis. Si morses et samuhel sceteriNt
corame ñ .ẽ anima mea ad populũ istũ : Quid ẽ qđ in t̃missi srelictisq totpatrib: soli
morses et samuhel et mediũ deducunt᷑ : Quorũ mira obtinen diuirt᷑ ostendit᷑ dũ nec
ipsi posse int̃cederedicunt᷑. Acsi aꝑte dñs dicat. Nec illos audio : quos ꝓpt̃ magnũ petitio¬
nis suae meritũ minime contẽno. Quidergo ẽ qđ morses et samuhel ceteris patrib:
in postulationȩ ꝓferent᷑ nisi qđ hiduo tatũ modo in cunctatestam̃tiueteris serce etiã
pinimicissuis legunt᷑ exorasse : Vn a populo lapidib: inpetit᷑ et tam̃ plapidatore
suo dñin dep̃cat᷑ Alt̃ ex principatu deicit et tam̃ petitꝰ ut ex oraret fatet᷑ dicens: Absit
a me hoc peccatũ indño quominꝰcesseorare ꝓuob̵. Si morses et samuhel steterintcorã me
ñ ẽ animamea ad populũ istũ. Acsi a ꝑtedicat. Nec illos modo ꝓamicis audio quos¬

Expanded text:
 eis . Si Moyses et Samuel steterint coram me, non est anima mea ad populum istum . Quid est quod intermissis relictisque tot patribus, soli Moyses et Samuel ad medium deducuntur, quorum mira obtinendi virtus ostenditur, dum nec ipsi posse intercedere dicuntur? Ac si aperte Dominus dicat: Nec illos audio quos propter magnum petitionis suae meritum minime contemno. Quid ergo est quod Moyses et Samuel caeteris patribus in postulatione praeferuntur, nisi quod hi duo tantummodo in cuncta Testamenti Veteris serie etiam pro inimicis suis leguntur exorasse? Unus a populo lapidibus impetitur , et tamen pro lapidatore suo Dominum deprecatur; alter ex principatu dejicitur, et tamen petitus ut exoraret, fatetur dicena me hoc peccatum, ut cessem orare pro vobis. Si Moyses et Samuel, inquit, steterint coram me, non est anima mea ad populum istum . Quasi diceret: Nec illos modo
Abbreviated transcription (Latin):
Cinuitasua Numenedierũ peregrinationis suae et tẽporeqdis
lut umbrapterut. Autoiuisei poterit indicare quid peũ futurũ subsole
si Melius ẽ nom̃ bonũ quã unguenta p̃tiosa. et diesmortis dienatiui

Expanded text:
sibi in vita sua numero dierum peregrinationis suae et tempore quo sibi in vita sua numero dierum peregrinationis suae et tempore quo velut umbra praeterit aut quis ei poterit indicare quid post eum futurum sub sole sit melius est nom
Abbreviated transcription (Latin):
libentset uicerit multos annos et plures dies aetatis habuerit. et anima illius
n uttrebonis substantiae suȩ sepulturaq careat: De hocego pronuntio qđ melior
illo sit auortiuus frustra enĩ uenit et ꝑgit ad tenebra secobliuionedel edit nom̃¬
el Nuidit soleneq cognouit distantiã boniet mali. Etiã si duobi milili annisuige¬
tic etn fucrit ꝑfru it bonis. Ñneadunũ locũ properantomnia Qnnilabor
hominis inoreti. etanimaillius ñimplet. Quidhabet ãplius sapieni abstila
et quid pauꝑnisi ut ꝑgat illucubi ẽ uita: Melius ẽ uidereqđ cu piasquã¬
desiderareqđ nescias. Sedhocuanitas .ẽ. et p̃sũptio sp̃s. qui futurus e iam
uocatũ titiũmei et scit̃ qđ bomosicetñ possit contra fortior ẽ seinuidicio com¬
tendere. Verbasplurimamultãq indisputando habentia uani tate
Quid necesse .ẽ. hominimaiora sequȩ rere cũ ignor et quid eonduca

Expanded text:
liberos, et vixerit multos annos, et plures dies aetatis habuerit, et anima illius liberos, et vixerit multos annos, et plures dies aetatis habuerit, et anima illius non utatur bonis substantiae suae, sepulturaque careat, de hoc ego pronuntio quod melior illo sit abortivus. Frustra enim venit, et pergit ad tenebras, et oblivione delebitur nomn vidit solem, neque cognovit distantiam boni et mali: Etiamsi duobus millibus annis vixerit, et non fuerit perfruitus bonis: nonne ad unum locum properant omnia? Omnis labor hominis in ore ejus: sed anima illius non implebitur. Quid habet amplius sapiens a stulto? et quid paui futurus est iam vocatum est nomen eius et scitur quod homo sit et non possit contra fortiorem se in iudicio contendere verba sunt plurima multa in disputando habentia vanitatem quid necesse est homini maiora se quaerere cum ignoret quid conducat
Abbreviated transcription (Latin):
dest ei ꝗđ laborauit inuentũ cunctis didnuita esuae comedie unter lrisetincuris
multis etineruna atq trisatia. hocita ꝙ mibi iusũ ẽ bonũ a comedat quis et
bbat e fruat lactita ex laboresuo qđ labora ũ ipsesubsole Numerodieru uta
si loquos dadit cidñs ethacc ẽ parsillius et omnibomini cu idedit ds diuiiasatq
suilscaista. potestutq ei tribuit ut comedat exeis et fruat partescaetdecet
iel aboresuo hoc ẽ donũdĩ. Neñi satis recordabit̃ dierũ uitesux eo qd adi oceu¬
UIsoet ddicuscorci Est et aliud malũ qđ uidis absole etquide frequensa puedro¬
mines. Vircuidedut d̃ s̃ diuitias et substantiã ethonore mnihilderẽ animȩ ẽĩ exom¬
nib: quȩ desiderat Nec tribuit ei potestatẽ ds̃ ut comedatexeo sed honuextra
neus uorabit illud . Hocuanitas et magnamiseria .ẽ. Si genuerit quispia centũ

Expanded text:
odest ei quod laboravit in ventum, cunctis diebus vitae suae? Comedit in tenebris et in curis odest ei quod laboravit in ventum, cunctis diebus vitae suae? Comedit in tenebris et in curis multis, et in aerumna atque tristitia. Hoc itaque mihi visum est bonum, ut comedat quis, et bibat, et fruatur laetitia ex labore suo, quo laboravit ipse sub sole, Numero dierum vitae suae, quos dedit ei Deus: et haec pars illius. Et omni homini, cui dedit Deus divitias, atque substantiam, potestatemque ei tribuit ut comedat ex eis, et fruatur parte sua, et laetetur de labore suo: hoc est donum Dei. Non enim satis recordabitur dierum vitae suae, eo quod us. Cap. VI. Est et aliud malum, quod vidi sub sole, et quidem frequens apud homines: Vir, cui dedit Deus divitias, et substantiam et honorem, et nihil deest animae ejus, ex omnibus quae desiderat: Nec tribuit ei potestatem Deus ut neus vorabit illud. Hoc vanitas, et magna miseria est. Si genuerit quispiam centum
Abbreviated transcription (Latin):
ubimultas somnia plurima euanitates ec sermones innumeri. tuue rodm̃
time. Siuideris calũnias egenorũ etiuolenta iudicia. et sub uertiiuisti¬
tia in prouintia. Nmireris suꝑ hocnegotio. quia excels o alius e xccdsior
e e suꝑhos quoq: eminentior es salii. et in suꝑumuersae traereximperan
seruient: XII
uarus ñ implebit᷑ pecunia: et quiamat diuitias fruc¬
usñ capieceo
Las. et hocergnuanitas. Ub multaes opes. multi
et quicomedunt eas. Et qui prodestpassessorin siđcernit diuitias ocũ
usu as: Dulcis .e. sonus operanti siue parũ siuemultũ comedat. Saturi¬
Diuitiae conseruate in malũ dominisii. pereunt enĩ inafsleo
pessara Generao filiũ quiin suma aegestateerit. sicut egnessus .e. mnudus
balis pro susinstemitas quonodonenit sicreuertat᷑. Quidero pt¬

Expanded text:
Ubi multa sunt somnia, plurimae vanitates, et sermones innumeri: tu vero Deum Ubi multa sunt somnia, plurimae vanitates, et sermones innumeri: tu vero Deum time: Si videris calumnias egenorum, et violenta judicia, et subverti justitiam in provincia, Non mireris super hoc negotio: quia excelso alius excelsior est, Et super hos quoque eminentiores sunt alii, et insuper universae terrae rex imperat servienti. Avarus non implebitur pecunia: et qui amat divitias, fructus non capiet ex eis, et hoc ergo vanitas. Ubi multae sunt opes, multi et qui comedunt eas. Et quid prodest possessori, nisi quod cernit divitias oculis suis? Dulcis est somnus operanti, sive parum, sive multum comedat: saturi sub sole: divitiae conservatae in malum domini sui: pereunt enim in afflictione pessima: Generavit filium, qui in summa egestate erit: sicut egressus est nudus prorsus infirmitas: quo modo venit, sic revertetur. Quid ergo pr
Abbreviated transcription (Latin):
uniculus triplex difficilerũpit Melior ẽ puerpauꝑ sapiens. regesene
stulto. Quinescit p̃uidereim posterũ qđ et decarcere catenisq int̃dũquis
crediatꝰ adregnũ: et alius natus in regno inopia consumatur: Nidicune¬
suiuentes qui ãbulant subsolecũ adoliscente secundo qui consurget pro
boedientia quastultorũ uictimae.
uinesciunt quid faci¬
nt mali. ne temerequidlo quaris. neque cortuũ sit uelox ad pro¬
sit uel ox adpro¬
fonendũ sermonẽ coradño. Dsenĩ incaelo et tusuꝑtrã. Idcirco sint pau¬
ci fermonestui. Multascuras secunt᷑ sõnia. et inmultis sermonib: in¬
uenit᷑ stultitia.
iquiduo uistidõ nemoreris reddere. Displica
aeniei infidelis et stulta
promissio. Sed quodcũq: uoueris redde. muls¬
q: inelius ẽ ñuere quã postuotũ promissa non reddere. Nedederis
õs tiũ ut peccare facias carnetuã. neq dicascorã angdo ñ .e. prouidenti
neforte iratus ds̃ suꝑsermonestuos. dissipercuncraopera manuũ tuarũ

Expanded text:
difficile rumpitur. Melior est pauper et sapiens, rege sene et stulto, qui nescit praevidere in posterum. Quod et de carcere catenisque interdum quis egrediatur ad regnum: et alius natus in regno, inopia consumatur, Vidi cunctos viventes, qui ambulant sub sole cum adolescente secundo, qui consurget pro eo. oboedientia quam stultorum victimae qui nesciunt quid faciant mali ne temere quid loquaris neque cor tuum sit velox ad proferendum sermonem coram Deo Deus enim in caelo et tu super terram idcirco sint pauci sermones tui multas curas sequuntur somnia et in multis sermonibus invenitur stultitia si quid vovisti Deo ne moreris reddere displicet enim ei infidelipromissio: sed quodcumque voveris, redde. Multoque melius est non vovere, quam post votum promissa non reddere. Ne dederis os tuum, ut peccare facias carnem tuam: neque dicas coram angelo: Non est providentia: Ne forte iratus Deus super sermone tuo, dissipet cuncta opera manuum tuarum.
Abbreviated transcription (Latin):
Accipedis ciplinã mea et ñpef̃ania doctrinã magisquã auru eligite
Molior ie. em̃ sapieacta cunedis p̃tȩosissims. et opinedesideraluile eiñ potest con¬
panari ł gasapienua babito irconsilio. eterulitis inter sũ cogitatiomibus
Timor dñ odit malũ. arrogantiã tosuꝑbia etuiã prauã et osbilinguae
imperant. et potentes decernunt iustitiã. Egodligentes mediligo et qui mane

Expanded text:
magis quam aurum eligite melior est enim sapientia cunctis pretiosissimis et omne desiderabile ei non potest conparari ego sapientia habito in consilio et eruditis intersum cogitationibus timor Domini odit malum arrogantiam et superbiam et viam pravam et os bilingue imperant et potentes decernunt iustitiam ego diligentes me diligo et qui mane
Abbreviated transcription (Latin):
eã sequitꝰ. quasibos aduictimã ductus. et quasi agnus lasciuiens et ignorans.
et nescit quod ad uincula stultus trabat. Donec transfigat sagretasiecur eius
uelut siauis festinet adlaqueũ. et nescit qui adepericulo anĩmae uilliu sagitur
Nuncergo fili audime. et adtende uerbor ismei. nea bstrahat̃ inuiis illius
menscua. Neq: decipiaris semitis eius. Multo senĩ uulneratos deiecit. et forus¬
simi quiq: int̃fecti sabea. Viaei feridom eius. penetrantes in inferiora mortis
Nũ quid ñ sapientia clamitat et prudentia dacuorẽ suã In sũ mis excelsisq:
uerticib: suꝑuiã in mediis semitis stans iuxta partasciuitatis. in ipsis forib. loqͦitur
dicens. Ouiri aduosclamito. et uoxmea adfilios hominũ. Intelligite paruuli astu¬
tiã et insipientes animaduertite. Auditeqñmn dereb: inagnis lacutura sũ. et
aperient̃ labia mea ut reeca p̃dicent. Uerita tẽmedi tabit᷑ guttꝰmeũ : et labia

Expanded text:
eam sequitur quasi bos ad victimam, ductus, et quasi agnus lasciviens et ignorans, et nescit quod ad vincula stultus trahatur, donec transfigat sagitta jecur ejus, veluti si avis festinet ad laqueum, et nescit quia de periculo animae inunc ergo fili audi me et adtende verba oris mei ne abstrahatur in viis illius mens tua neque decipiaris semitis eius multos enim vulneratos deiecit et fortissimi quique interfecti sunt ab ea viae inferi domus eius penetrantes interiora mortis numquid non sapientia clamitat et prudentia dat vocem suam in summis excelsisque verticibus super viam in mediis semitis stans iuxta portas civitatis in ipsis foribus loquitur dicens o viri ad vos clamito et vox mea ad filios hominum intellegite parvuli astutiam et insipientes animadvertite audite quoniam de rebus magnis locutura sum et aperientur labia mea ut recta praedicent veritatem meditabit
Abbreviated transcription (Latin):
et ad ñorecesser̃. Sapientiã añietdiscplinã qui a baac̃in filix e etuacusp
illarũ et laboressine fructu et inhabitabilia opera illorũs. Mulieres eora in sensatis.
et nequissum filucorĩ Mla ledicta creatura illorũ quin felix sterilis et eomquinata
noperatus iẽ ꝓmanussua siniquitatẽ. Neccogitauit aduersus dm̃ nequissima. Dabit
enulli fideidonũ electũ et sorsintẽplodi acceptissima. Bonorũeni laborũ gloriosus
ẽ fnuctus et qua e uoccidat radix sipientiae. Filii autẽ adulterorũ in consum¬
cõputabunt᷑ et sinehonoreerit nouissima senectus illorũ : et sicelerius defuneti fue¬
rant ñ habebunt spem nec ndie agnitionis alloquutionẽ. Nationes eni iniquae
diraes consũmationis. Opulobea ẽ casta generatio cũ claritate. In mortalis .ẽ

Expanded text:
 recesserunt sapientiam enim et disciplinam qui abicit infelix est et vacua est illorum et labores sine fructu et inhabitabilia opera illorum sunt mulieres eorum insensatae sunt et nequissimi filii eorum maledicta creatura illorum quoniam felix sterilis incoinquinata  per manus suas malum, nec cogitavit adversus Dominum nequissima: dabitur enim illi fidei donum electum, et sors in templo Domini acceptissima. Bonorum enim laborum gloriosus est fructus, et quae non excidet radix sapientiae. Filii autem adulterorum in consumconputabuntur et sine honore erit novissima senectus illorum et si celerius defuncti fuerint non habebunt spem nec in die agnitionis adlocutionem nationis enim iniquae dirae sunt consummationes melior est generatio cum claritate inmortalitas e
Abbreviated transcription (Latin):
lex iniustitiae : qđ enĩ in firmũ ẽ in utileinuenit᷑ : Circũ ueniamꝰ ergo iustũ qm̃ inutilis
ẽ. nob et centrarius ẽ.operibi nr̃ĩs. etimꝓperat nobis peccatalegis ec diffamat
in nospeccata disciplinae nrãe ÷ promittit se scienti ã dĩ habere. et filiũ dĩ senominat ⁊
factꝰ ẽ nob intraductione cogitationũ nr̃arũ : Grauis ẽ nob etiã aduidendũ qm̃dissimił
se auus nr̃is tãquã ab inmunditiis. et p̃fert nouissima iustorũ et gloriat᷑ patrẽdm̃ se

Expanded text:
ircumveniamus ergo justum, quoniam inutilis est nobis, et contrarius est operibus nostris, et improperat nobis peccata legis, et diffamat in nos peccata disciplinae nostrae. Promittit se scientiam Dei habere, et filium Dei se nominat. Factus est nobis in traductionem cogitationum nostrarum. Gravis est nobis etiam ad vidense a uiis nostris quasi ab inmunditiis et praefert nouissima iustorum et gloriatur patrem deum se
Abbreviated transcription (Latin):
illorũ. Cũ stultone multũ loquaris et cũ insensato neabieris
Seruate ab illo ut non molestiã habeas et non comquina ueris
inpeccato illius. Deflete abillo et inuenies requiem et nonacidu¬
ueris instultitiã illius. Superplũbũ quidgrauabitur. et
quod illi aliudnomen quã fatuus. harenã t salẽ et massã
ferrifacilius ẽp ortare quã hominẽ in prudentem etfatuũ
et impium Ioramentũ ligneũ conligatũ fundamento
aedificii nondis soluetur. sic et cor confirmatũ in cogi¬
tatione consilii. Cogitatus sensati in omni tẽpore uel
metu non de prauabitur. sicut paleae in excelsis et cem̃ta
sine in pensa posita contra faciem uenti non perma nebunt
sic et cortimidũ in cogitatione stulti. Contra impetum
timoris non resistit sicet cortrepidũ incogitatione fatui
Omni tempore non metue sic. et qui in preceptis dĩꝑma net sa
pungens oculũ deducens lacrima s etquipungit corꝓfert sensũ¬

Expanded text:
illorum cum stulto non multum loquaris et cum insensato ne abieris illorum cum stulto non multum loquaris et cum insensato ne abieris serva te ab illo ut non molestiam habeas et non coinquinaberis in inpactu illius deflecte ab illo et invenies requiem et non acediaberis in stultitiam illius super plumbum gravabitur et quod illi aliud nomen quam fatuus harenam et salem et massam ferri facilius est portare quam hominem inprudentem et fatuum et impium loramentum ligneum conligatum fundamento aedificii non dissolvetur sic et cor confirmatum in cogitatione consilii cogitatus sensati in omni tempore vel metu non pravabitur sicut pali in excelsis et cementa in inpensa posita contra faciem venti non permanebunt sic et cor timidum in cogitatione stulti contra impetum timoris non resistit sic et cor trepidum in cogitatione fatui omni tempore non metuebit sic et qui in praeceptis Dei permanet semper pungens oculum deducens lacrimas et qui pungit cor proferet sensu
Abbreviated transcription (Latin):
tus hon orabitur
Nlapide luteo lapidatus ẽ piger et omnes loquenter super
aspernationẽillius. Destercore boum lapidatus ẽ piger et om̃s
quiteti gerit eũ excutiet manus. Confusio patris ẽ defilio
in disciplinato infilia autẽ indiminoratione fict. filia prudens
hereditas uiro suo. Nã quae confundit in contumelia fit genitor is.
Patrẽ et uirũ confundit audax. et abimpiis nonminorabit᷑.
ab utriusq autẽ in honorabit᷑ Musica in luctu in portuna
narratio. flagella et doctrina in omni tempore sapientia. Quido¬
cet fatuũ quasi qui conglutinet testam
uin arrat uerbumnon audienti quas qui excitat dormientem
de graui somno: Qui enumerat stuleo et in fine dicit quisest hicc¬
supra mortuũ plora. Deficit enĩ lux eius et supra fatuum
plora. De ficitenĩ sensu. modicũ plora supra mortuũ qnm
requieuit. Nequissimienĩ. Nequis sima uita supermortẽ fatui.
Luctus mortui. septẽ diebus fatui autẽ et impii. Om̃s dies uitae

Expanded text:
tus honorabitur in lapide luteo lapidatus est piger et omnes loquentur super aspernationem illius de stercore boum lapidatus est piger et omnis qui tetigerit eum excutiet manus confusio patris est de filio indisciplinato in filia autem in deminoratione fiet filia prudens hereditas viro suo nam quae confundit in contumeliam fit genitoris patrem et virum confundit audax et ab impiis non minorabitur ab utrisque autem inhonorabitur musica in luctu inportuna narratio flagella et doctrina in omni tempore sapientia qui docet fatuum quasi qui conglutinet testam ui narrat uerbum non adtendenti quasi qui excitat dormientem de graui somno, qui enumerat stulsuper mortuum plora defecit enim lux eius et super fatuum plora defecit enim sensus modicum plora supra mortuum quoniam requievit nequissimi enim nequissima vita super mortem fatui luctus mortui septem dies fatui autem et impii omnes dies vitae
Abbreviated transcription (Latin):
uestib sordidis et lapidẽ oculorũ .vii. Candelabrũq aureũ cũ totidẽ lucernis
albos et dissipatas qua drigas exeffraĩ et eqͥũdhierus alẽ paupereregẽuati¬
cinet et p̃diceret sedentẽ suꝑpullũ filiũ asinae subiugał. Malachiasa ꝑte et
infineõniũ ꝓphetarũ deabiectionei srł et uocationegentiũ N.e. mait uolun

Expanded text:
uestibus sordidis indutum et lapidem oculorum septem candelabrumque aureum cum totidem lucernis,albos et nigros et dissipatas quadrigas ex Effraim et equum de Hierusalem pauperem regem uaticinetur et praedicet sedentem super pullum filium asinae subiugalis. Malachias aperte et in fine omnium prophetarum de abiectione Israhel et uocatione gentium: non
Abbreviated transcription (Latin):
regnat ebrietas . Nefortebibant et obliuicant̃ iudiciorũ e muten
causa filiorũ pauperis. Datesicerã merentib: et uinũ hisqui amaro sunt
animo. Bibant et obliuiscantur aegestatissuae. et dolores non recor
dentur amplius. Aperiostuũ muto et causis omniũ filiorũ quiꝑ tran¬
seunt. Aperi ostuũ decerne quodiustũ .e. et iudica in openiet pauperem
ulierẽ fortẽquis inueniet procul.¬
aleph et deultimis finibus oraecumeius. Beth¬
Co.fidit incaconuirisui et spoluis non in digebit. GINEL Red deteibonũ
etimala comnib diebus uitaesuae
dELETI

Expanded text:
regnat ebrietas, ne forte bibant et obliviscantur iudiciorum et mutent regnat ebrietas, ne forte bibant et obliviscantur iudiciorum et mutent causam filiorum pauperis. Da siceram merentibus et vinum his, qui amaro sunt animo: bibant et obliviscantur egestadentur amplius aperi os tuum muto et causis omnium filiorum qui pertranseunt aperi os tuum decerne quod iustum est et iudica inopem et pauperem mulierem fortem quis inveniet procul et de ultimis finibus pretium eius bethri sui et spoliis non indigebit gimel reddet ei bonum et non malum omnibus diebus vitae suae delet
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝑ ancillã cũ heres fuerit dominaesuae. Quattuor s̃ minima trae. et ipsas
sapientiorasapientib: formicepopulus infirmus. qui p̃parat in mes secibum
sibi. Lepusculus plebs inualida qui collocat in petracubilesuũ. Regem
Leo fortis simꝰ bestiarũ. ad nullius pauet occursũ. Gallus suc cinctus lũbos¬
et aries nec ẽ rex qui resistat ei. Et quistultus apparuerit p̃quã eleuatus
est in sublime. Sienĩ intellexis set oriin posuis set manu. Qui autẽ fortit̃
p̃mit ubera a deliciendũ lac. ex primit butrrũ. Et qui uehem̃ter emungit᷑
elicit sanguinẽ. Et qui prouocat iras. producit discordias.
UERBALA AUELIS RESISUISIOQUAERIDINITEU MATERSIA
Quid dilectemi quid dilecte uterimei: Quid dilecte uotorũ meorum
Nedederis mulierib: substantiã tuã et diuiciastuas addelendos reges
Noli regib: olamuhel. noli regib: dareuinũ qui a n ullũ secretũ ẽ. ubi

Expanded text:
et per ancillam cum haeres fuerit dominae suae. Quatuor sunt minima terrae, et ipsa sunt et per ancillam cum haeres fuerit dominae suae. Quatuor sunt minima terrae, et ipsa sunt sapientiora sapientibus. Formicae populus infirmus, quae praeparant in messe cibum sibi: Lepusculus plebs invalida, qui collocat in petra cubile suum: Regem leo fortissimus bestiarum a nullius pavebit occursu; gallus succinctus luet aries nec est rex qui resistat ei et qui stultus apparuit postquam elatus est in sublime si enim intellexisset ori inposuisset manum qui autem fortiter premit ubera ad eliciendum lac exprimit butyrum et qui vehementer emungitur elicit sanguinem et qui provocat iras producit discordias verba Lamuhel regis visio qua erudivit eum mater sua quid dilecte mi quid dilecte uteri mei quid dilecte votorum meorum ne dederis mulieribus substantiam tuam et vias tuas ad delendos reges noli reg
Abbreviated transcription (Latin):
habet et cõmanditꝰ molarib: suis. ut comedat in õpes deterra et pauperes
ex hominib Sanguisugaeduaes filia edicentis affer affer. Tria sunt in sa¬
turabilia et quartũ qđ nũ quã dicit sufficit. Infernus et os uuluae et terra
qua eñ satiabit᷑ aqua Ignis uero numquã dic̃ sufficit. Oculũ qui subsannat
patrẽ et dispicit partũ matris suae effodiant eũ corui decorrentib: et co¬
medantillũ filii ͭ aquilae. LUIII¬
ria sunt difficilia mihi et quartũ pae¬
nitus ignoro. Viã aquilae incaelo.uiã col¬
uiã colubri suꝑ petrã. uiã nauis in
mediomari. et uiã uiri in adoliscentia . Talis ẽ et uia mulieris adulteraequae
comedit et tergit ossuũ . dicit non sũ operatamalũ. Pertria mouetur
terra. et quartũ ñ potest sustinere . Perseruũcũ regnauerit. ꝑstultũ cum
saturatus fuerit cibo. Pero dios ã mulierẽ cũ in matrimonio fuerit as sũp̃ta.

Expanded text:
habet, et commandit in molaribus suis, ut comedat inopes de terra, et pauperes habet, et commandit in molaribus suis, ut comedat inopes de terra, et pauperes ex hominibus. Sanguisugae duae sunt, filiae dicentes: Affer, affer. Tria sunt insaturabilia, et quartum, quod numquam, dicit: Sufficit, Infernus, et os vulvae, et terra, quae non satiatur aqua: ignis vero numquam dicit: sufficit. Oculum, qui subsannat patrem, et qui despicit partum matris suae: Effodiant eum corvi de torrentibus, et comedant eum filii aquilae. Tria sunt difficilia mihi, et quartum penitus ignoro: Viam aquilae in coelo, viam colubri super petram, viam navis in medio mari, et viam viri in adolescentia. Talis est et via mulieris adulterae, quae comedit, et tergens os suum dicit: Non sum operata malum. Per tria movetur terra, et quartum non potest sustinere: Per servum cum regnaverit: per stultum cum saturatus fuerit cibo: Per odiosam mulierem, cum in matrimonio fuerit assumpta:
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiã et nouiscorũ scientiã. Quis asgendit incaelũ atq descendet
Quis conunu spm inmanib: suis Quis conligauit aquas quasi in uesti¬
m̃to uis suscitau nom̃s cerminos terrae quod nom̃ e et et quod¬
nom filuei sinosti : LUII Nmnis sermodi ignitus lipeas ẽ spe¬
rantilinse Neaddas quicqiã uerbis illius et arguaris inueniarisq
necdax: Duorogauite nede neges mihi antequã moriar. Vanitatẽ
et ue bamñ deuã longesu ame mendicitatẽ et diuicias ed ederis mihi
tribuetantũ uicuumeoecessaria N fortesaturatus inliciarad
negndũ aeedicã quĩs ẽ dns  ec acgesta tecopulsus furer et piurẽ
nom̃ dĩ mei Neaccusesseruũ ad dominũ suũ nefortem a ledicattibi et corruas
Generatio quaepatrisuomaledicit et quae matrissuae ñbenedicit. Generatio
quae sibi mundauide it et tam̃ ñ .ẽ. lota sordibsuis. Generatiocuiꝰ excelsis
oculi et palpebraeciꝰ ialta subrectae. Generatio quae prodentibi gladios

Expanded text:
apientiam et non novi sanctorum scientiam quis ascendit in caelum atque descendit quis continuit spiritum manibus suis quis conligavit aquas quasi in vestimento quis suscitavit omnes terminos terrae quod nomen enomen filii eius si nosti omnis sermo Dei ignitus clypeus est sperantibus in se ne addas quicquam verbis illius et arguaris inveniarisque mendax duo rogavi te ne deneges mihi antequam moriar vanitatem et verba mendacia longe fac a me mendicitatem et divitias ne dederis mihi tribue tantum victui meo necessaria ne forte saturatus inliciar ad negandum et dicam quis est Dominus et egestate conpulsus furer et peierem nomen Dei mei ne accuses servum ad dominum suum ne forte maledicat tibi et corruas generatio quae patri suo maledicit et quae non benedicit maquae sibi munda videtur, et tamen non est lota a sordibus suis. Generatio, cujus excelsi sunt oculi, et palpebrae ejus in alta surrectae. Generatio, quae pro dentibus gladios
Abbreviated transcription (Latin):
habiui plantatã in uineasua. aptas inago ge arboris istius c̃paratio ẽ quiasicea
arbor folus redundansa fluentib: spẽposses sores suicausa speratorũpuentuũ
expectatione desticui ita etiãin synagogadũ doctores eĩoperib: in fecundis uerbta
uelud solis redundantib: gloriant᷑ in anis ubralegis exuberat S pesaute falsi ex¬
pectata puent̃ populi uota credentis inludit. Eccemulier quaehabebat sp̃m in firmi¬

Expanded text:
us protulit grossos suos. Apta Synagogae arboris istius comparatio est, quia sicut arbor ista foliis redundans fluentibus, spem possessoris sui cassa speratorum proventuum exspectatione destituit: ita etiam in Synagoga, dum doctores ejus operibus infecundi, verbis tantum velut foliis redundantibus gloriantur, inanis umbra Legis exsuperat; spes autem falsi exspectata proventus, populi vota credentis illudit. 51. Est etiam in
Abbreviated transcription (Latin):
priuꝰuers ab ant in lege et sicin x p̃m crediderant ut arbi trarent᷑ se in legeiustificandos
Vocaũitaq duos deplurimis debitorib Primũ quideebatcentũ chadosolei. Eosuidelic&¬
taiuibileũ. Et illã in euangelio parabolã inqua alteri quinqͥaginta denaru remittunt᷑.

Expanded text:
prius uersabantur in lege et sic in Christo crediderant, ut arbitrarentur se in lege iustificandos, rcora. uocauit itaque duos de pluribus debitoribus. primum, qui debebat centum batos olei, eos uidelicjuxta jubilaeum, et illam in Evangelio parabolam, in qua alteri quingenti, alteri quinquaginta denarii dimittuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
illi. Vinũ nouũ amicus nouus. ueterescat et cũ suauitate
bibes illud. Non zeles gloriã etopes peccatoris. non enim
scis quae futura sitillius sub uersio. Non placeat tibi in iuria
iniustorũ sciens qmusq: adinferos non placebit impius. Lon¬
ge abesto abhomine potestatẽ habente occidendi et non sus¬
pica ueristimor ẽ mortis. et si accesseris ad illũ nolialiquidco¬
mit terene forte auferat uitãtuã Cõmunionẽ mortis scio
qm̃ in mediolaqueorũ in gredieris. et suꝑ dolentiũ arma
ambulabis secundum uirtutẽ tuam cauete a ꝓximotuo et
cũ sapientib et priadentib tracta

Expanded text:
illi. uinum nonum amicus nouus: ueterescet et cum suauitate illi. uinum nonum amicus nouus: ueterescet et cum suauitate bibes illud. non zeles gloriam et opes peccatoris: non enim scis quae futura sit ipsius subuersio. non placiniustorum sciens quoniam usque ad inferos non placebit impius longe abesto ab homine potestatem habente occidendi et non suspicaberis timorem mortis et si accesseris ad illum noli aliquid committere ne forte auferat viquoniam in medio laqueorum ingredieris, et super dolentium arma ambulabis. Secundum virtutem tuam cave te a proximo tuo; et cum sapientibus et prudentibus tracta
Abbreviated transcription (Latin):
onteles mulierẽ sinus tui neostendat suꝑ temalitiã doctrine
nequã : Non desmulieri potestatẽ animaetuae : ue in grediatur
inuirtu te tua et confundaris : uerespicias muliere multiuolã :
Neforte incidas in laqueo illius : Cũ salta triceneas siduussis
uec audias illã. neforte pereas in efficacia illius : Virginẽ necons¬
picias. ne fortescandaliteris in decoreillius : Nondes fornicariis
animã tuã innullo : Neꝑdaste et hereditatẽ tuã : Noli circũ spicere
inuicis ciui tatis. nec oberraueris in plateis illius: Auerte faciẽ tuã
amuliere comptacetñ circum spicias speciem alienã: propt̃ speciẽ
mulieris. multi perierunt : et exhoc concupiscentia quasi ignis
exardescit : Omnis mulier quae ẽ. fornicaria: quasi stercus
inuia conculcabitur: Speciem mulieris alien ae multi ammira
cubi tu etñ alt̃ ceris cũ illa inuinone forte declinet cortuum
in illã et sanguine tuolabaris inꝑditione :
ederelinquas amicũ antiquum. nouus eñĩ nonerit similis

Expanded text:
on zeles mulierem sinus tui: ne ostendat super te maliciam doctrine nequam. Non des mulieri potestatem anime tue: ne ingrediatur in virtute tua: et confundaris. Ne respicias mulierem multivolam: ne forte incidas in laqueos illius cum psaltrice ne adsiduus sis nec audias illam ne forte pereas in efficacia illius virginem ne conspicias ne forte scandalizeris in decore illius non des fornicariis animam tuam in nullo ne perdas te et hereditatem tuam noli conspicere in vicis civitatis nec oberraveris in plateis illa muliere conposita, et non respicias speciem alienam. omnis mulieris multi perierunt et ex hoc concupiscentia quasi ignis exardescit omnis mulier quae est fornicaria quasi stercus in via conculcatur speciem mulieris alienae multi admirati cubitum et non alterceris cum ea in vino ne forte declinet cor tuum in illa et sanguine tuo labaris in perditionem ne derelinquas amicum antiquum: nouus enim non erit similis