comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
max monacbus ꝑueniet. Uere dulcis et suauiᷤ
cibꝰ caritas q̃ fessos alleuat. debiles roborat.
mestos letificat. Iugũ deniq u̾itatis fac̃ suaue.
⁊ onꝰ leue. Bonus cibꝰ caritas. q̃ media in fer
culo salomonis consistens. diu̾sarũ odore uir.¬
tutũ uelut diu̾si gen̾is fraglantia pigm̃torũ
esurientes reficit: iocundat refitientes. Ibi si¬
quidẽ apponit᷑ pax. patientia. benignitas. lon¬
ganimitas. gaudiũ in sp̃u sco. et sique sunt a¬
lie u̾itatis. seu sapientie gen̾ationes apparant᷑
in illa. Habet ⁊ humilitas in eodẽ fercło sua ᷤᷤ
epulas: panẽ scilicet doloris & uinum conpu̾c¬
cionis. quas pͥmo u̾itas incipientibꝰ offert: qͥb
utiq dr. Surgite postquã seditis qͥ manduca¬
tis panẽ doloris. Habet ibidẽ contemplatio ex
adipe frum̃ti solidum sapientie cibum. cũ uino
qͦ letificat cor hominis: ad quẽ u̾itas ꝑfectos
inuitat dicens. Comedite amici mei et bibite.

Expanded text:
us monachus mox perveniet . Vere dulcis et suavis us monachus mox perveniet . Vere dulcis et suavis cibus charitas, quae fessos allevat, debiles roborat, moestos laetificat. Jugum denique Veritatis facit suave, et onus leve. 4. Bonus cibus charitas, quae media in fesistens , diversarum odore virtutum, velut diversi generis fragrantia pigmentorum, esurientes reficit, 561 jucundat reficientes. Ibi siquidem apponitur pax, patientia, benignitas, longanimitas, gaudium in Spiritu sancto: et si quae sunt aliae veritatis seu sapientiae generationes, apparantur  al. apponuntur in illa. Habet et humilitas in eodem ferculo suas epulas, panem scilicet doloris et vinum compunctionis, quas primo Veritas incipientibus offert, quibus utique dicitur: Surgite postquam sederitis, qui manducatis panem doloris . Habet ibidem contemplatio ex adipe frumenti solidum cibum sapientiae, cum vino quod laetificat cor hominis, ad quae Veritas perfectos invitat, dicens: Comedite, amici mei, et bibite;
Abbreviated transcription (Latin):
uitas app̃henddat᷑. Illud quoq qd̾ in scala illa qͥ
in typo humilitatis iacob monstrata ẽ dus de¬
suꝑ intixus apparuit: quid nob̾ aliud miuit:
nisi qd in eubmine humilitatis. cognitio cons
ttint᷑ u̾itatis: Dñs quippe de sũmitate scale
ꝓspitiebat suꝑ filios hominũ tanquã u̾itas
cuiꝰ ocłi tanquã falłe nolunt. ita falli nõ noru̾t.
ut ind̾et si sit intelligens. aut requirens q̃m.
An nõ tibi de alto uidet᷑ clamare ac dic̾e requi¬
rentib se. nouit enim qui sunt eiꝰͥ transite ad
me qui concupiscitis me ⁊ a gn̾ationibꝰ meis
implemini : Et illud. Uenite ad me qͥ labora¬
tis & on̾̃ati estis: ego nos refitiã. Uenite in¬
quit. Quo: ad me u̾itatẽ. Qua: ꝑ humilitatẽ.
Quo fructu: Ego uoᷤ refitiã. S que ẽ refectio qͣm
u̾itas ascendentibꝰ ꝓmittit. ꝑuenientibꝰ reddit.
An focte ipsa ẽ caritas: Ad hanc qͥppe ut ait bea¬
tus benedictꝰ ascensis om̃ib humilitatis gradibꝰ¬

Expanded text:
veritas apprehendatur. Illud quoque quod in scala illa, quae in typo humilitatis Jacob monstrata est, Dominus desuper innixus apparuit , quid nobis aliud innuit, nisi quod in culmine humilitatis constituitur cognitio veritatis? Dominus quippe de summitate scalae prospiciebat super filios hominum tanquam Veritas, cujus oculi sicut fallere nolunt, ita falli non norunt, ut videret si est intelligens aut requirens Deum. An non tibi de alto videtur clamare ac dicere requirentibus se novit enim qui sunt ejus: Transite ad me, omnes qui concupiscitis me, et a generationibus meis implemini? et illud: Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego vos reficiam . Venite, inquit. Quo? Ad me veritatem. Qua? Per humilitatem. Quo fructu? Ego vos reficiam. Sed quae est refectio, quam Veritas ascendentibus promittit, pervenientibus reddit? An forte ipsa est charitas? Ad hanc quippe, ut ait beatus Benedictus, ascensis omnibus humilitatis gradib
Abbreviated transcription (Latin):
himilibꝰ. Et in hoc apparet qd̾ n̾itas que
suꝑbis abscondit᷑ humilibꝰ reuelat᷑. Hu
militatis uͦ tał pot̾ ẽẽ diffinitio. H umilitas
ẽ urtus qua homo uerissima sui cognitione
uilescit ipse sibi. Et ec antẽ conuenit his qui
ascensionibꝰ in corde suo dispositis. de uirtute
miurtutẽ id ẽ de gradu in gradũ ꝓfitiunt do¬
nes ad eulm̃ humilitatis ꝑueniunt. in quo

Expanded text:
in hoc apparet quod veritas, quae superbis absconditur, humilibus revelatur. 2. Humilitatis vero talis potest esse definitio: Humilitas est virtus, qua homo verissima sui agnitione sibi ipsi vilescit. Haec autem convenit his qui ascensionibus in corde suo dispositis, de virtute in virtutem, id est de gradu in gradum proficiunt, donec
Abbreviated transcription (Latin):
legis lator. Quia qui dedit lege̾: dab̾ ⁊ bene¬
dictionẽ. Hoc ẽ qͥ uissit humilitatẽ: ꝑducet
ad u̾itatẽ. Quis uͦ ẽ hic legis lator nisi dulcis et
nuia quippe delinquunt: qui u̾itatẽ derelui¬
quunt. S nunqͥd uł fic a dulci dno derelu¬
quunt᷑: Ipsis gͦ duleis et rectꝰ dns lege aner
uiã humilitatis ꝑ quã redeant ad cognitionem
u̾itatis. Dat occasionẽ recuꝑande salutis. quia
auleis ẽ: nõ tam̃ absq disciplina legis quia
rectꝰ ẽ. Dulcis: quia ꝑire nõ patit᷑. rectꝰ quia

Expanded text:
legislator , » quia qui dedit legem, dabit benedictionem; qui jussit humilitatem, perducet ad veritatem. Quis vero hic est legislator, nisi dulcis et  via? In via quippe delinquunt, qui veritatem derelinquunt. Sed nunquid vel sic a dulci Domino derelinquuntur? Ipsis ergo dulcis et rectus Dominus legem dat viam humilitatis, per quam redeant ad cognitionem veritatis. Dat occasionem recuperandae salutis, quia dulcis est; non tamen absque disciplina legis, quia rectus est. Dulcis, quia perire non patitur; rectus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ascenddendoᷤ ꝓponit: pͥus ostendo si possũ qͦ ꝑ
illoᷤ ꝑueniendũ sit: ut audito fructu ꝑuentio¬
nis. minꝰ grauet labor ascensionis. P roponat
itaq d̾ns nob̃ uie laborẽ: laboris mercedẽ. Ego
sum inquit iua et u̾itas & uitã. Uiã dicit hu¬
militatẽ. que ducit ad u̾itatẽ. Aita la¬
bor alt̾a fructꝰ laboris ẽ. Unde sciam
inquis qd̾ ibi de humilitate loquitꝰ sit
cum indet̾minate dix̃ ego sum uia: Au¬
di aꝑtiꝰ. Discite a me quia mitis sũ: et
humił corde. Se gͦ ꝓponit humilitatis exem¬
plum: mansuetudinis formã. Si mitaris eũi.
hominẽ uenientẽ in hunc mundũ: ostendit
ubi sit uera uita. Ideo cũ dixisset ego sum uia
& u̾itas: subdit ⁊ uita. Acsi dic̾et. Ego sũ iua:
que ad u̾itatẽ duco. Ego sum u̾itas: que uitã

Expanded text:
ascendendos proponit , prius ostendo, si possum, quo per ascendendos proponit , prius ostendo, si possum, quo per illos perveniendum sit, ut audito fructu perventionis, minus gravet labor ascensionis. Proponit itaque Dominus nobis viae laborem, laboris mercedem Ego sum, inquit, via, veritas, et vita . Viam dicit humilitatem, quae ducit ad veritatem. Altera labor, altera fructus laboris est. Unde sciam, inquis, quod ibi de humilitate locutus sit, cum indeterminate dixerit: Ego sum via? Audi apertius: Discite a me quia mitis sum et humilis corde . Se ergo proponit humilitatis exemplum, mansuetudinis formam. Si imitaris eum, hominem venientem in hunc mundum, ostendit ubi sit vera vita? Ideo cum dixisset, Ego um via et veritas, subdidit, et vita: ac si diceret: Ego sum via, quae a
Abbreviated transcription (Latin):
ori tibi tractatu dissererẽ. Cui tue petieioni
digne ut dignum erat. ⁊ uolens satisfac̾e &
timens ne possẽ: eugłici consilii memor nõ pͥu
fateor inciꝑe ausus sũ qͣm sedens computa.iii.
si sufficerent sumptꝰ ad ꝑfitiendũ. Cum autem
caritas foras hunc misisset timorẽ qͦ mͥ timebã
illudi de oꝑe nõ consumando: subintrauit aliꝰ
timor de contrario qͦ cepi tim̾e grauiꝰ ꝑicłm de
gła si ꝑfecissẽ. qͣm de ignominia si defecissem.
nde int̾ hunc timorẽ ⁊ caritatẽ uelut in qͦdam
biuio positꝰ dui hesitaui. cui uiaꝵ tuto me cre¬
derẽ: metuens aut loquendo utilit̾ de humili¬
tate ipse humilis nõ inueniri: aut tacendo
me solum portu silentii. Simul fidutiã habens
siquid forte qd̾ approbes dixerim. tius p̃cib posse
nõ suꝑbire: sin autẽ qd̾ magis puto nil tuo stu¬
dio dignũ effecerim de nichilo suꝑbire ñ posse.
oquuturꝰ gͦ de gradib humi¬
litatis quos beatꝰ benedictꝰ nõ numerandos s

Expanded text:
ori tibi tractatu dissererem. Cui tuae petitioni digne, ut dignum erat, et volens satisfacere, et timens non posse, evangelici consilii memor, non prius, fateor, incipere ausus sum, quam sedens computavi, si sufficerent sumptus ad perficiendum . Cum autem charitas hunc foras misisset timorem, quo mihi timebam illudi de opere non consummando, subintravit alius timor de contrario, quo coepi timere gravius periculum de gloria si perfecissem, quam de ignominia si defecissem. Unde inter hunc timorem et charitatem, velut in quodam bivio positus, diu haesitavi, cui viarum tuto me crederem; metuens aut loquendo utiliter de humilitate, ipse humilis non inveniri; aut tacendo me solum portu silentii: simul fiduciam habens, si quid forte, quod approbes, dixerim, tuis precibus posse me non superbire; sin autem quod magis puto nihil tuo studio dignum effecerim, de nihilo superbire non posse.ocuturus ergo de gradibus humilitatis, quos beatus Benedictus non numerandos, sed
Abbreviated transcription (Latin):
misisti iħm xp̃m. Uł sic quasi tu dicas. Uiam
considero idẽ humilitatẽ: fructũ desiđo u̾ta¬
tẽ .S quid si tantꝰ ẽ labor iue. ut adoptatum
luerũ nõ possim ꝑuenire : Respondet. Ego sũ
uita idẽ uaticũ. qͦ sustentaris in iua. Clamat
igit᷑ errantibꝰ & iam ignorantibꝰ: ego sũ uia.
Dubitantibꝰ ⁊ nõ credentibꝰ: ego sum ĩutas. Iam
ascendentibꝰ s lascescentibꝰ ego sum uita. Sa

Expanded text:
istum . Vel sic, quasi tu dicas: Viam considero, id est humilitatem: fructum desidero, veritatem. Sed quid si tantus est labor viae, ut ad optatum lucrum non possim pervenire? Respondet: Ego sum via, id est viaticum, quo sustenteris in via. Clamat igitur errantibus, et viam ignorantibus, Ego sum via: dubitantibus, et non credentibus, Ego sum veritas: jam ascen
Abbreviated transcription (Latin):
imitando. u̾itatẽ agnoui. ipsa qͥdẽ exaltata ẽ
in me. ex mea confessione. s ego humiliatus
Humiliatꝰ sũ ego inqͥt ꝓpħa in hoc pͥmo gradu
u̾itatis ut ait in alio psalmo ⁊ in u̾itate tua
humiliasti me. semet ipsũ attendat. ⁊ ex ꝓ¬
pria miseria gen̾alẽ ꝑpendat. sicq ad scdđ̃m
transiens dicat in excessu suo. om̃ĩs homo
m̃dax. In qͦ excessu suo: In illo ꝓculdubio q̃
se se excedens ac u̾tati adherens se ipsum diui¬
dicat. In illo gͦ excessu suo dicat nõ indignando
aut insultando. s miserando.s ⁊ compatiendo
om̃is homo m̃dax. Qͥd ẽ om̃is homo indax:
Omis homo infirmus. om̃is homo miser et in¬
Sic d̃r fallax equus ad salutẽ. No̾ qd̾ equus
aliquẽ fallat. s quia is se ipsum fallit qui in
fortitudine eiꝰ confidit. sic om̃is homo ddicit᷑
m̃dax. id ẽ fragił. mutabił. a qͦ salꝰ nõ possit
sua uł aliena sꝑari. quin potius maledictio

Expanded text:
imitando, veritatem agnovi; ipsa quidem exaltata est imitando, veritatem agnovi; ipsa quidem exaltata est in me ex mea confessione: sed ego humiliatus Humiliatus ergo Propheta in hoc primo gradu veritatis, ut ait in alio psalmo: Et in veritate tua humiliasti me ; semetipsum attendat, et ex propria miseria generalem perpendat: sicque ad secundum transiens dicat in excessu suo, Omnis homo mendax. In quo excessu suo? In illo procul dubio, quo sese excedens, ac veritati adhaerens, seipsum dijudicat. In illo ergo excessu suo dicat, non indignando aut insultando, sed miserando et compatiendo: Omnis homo mendax. Quid est, Omnis homo mendax? Omnis homo infirmus, omnis homo miser et im Sicut dicitur: Fallax equus ad salutem , non quod equus aliquem fallat, sed quia is seipsum fallit, qui in fortitudine ejus confidit: sic omnis homo dicitur mendax, id est fragilis, mutabilis, a quo salus non possit vel sua, vel aliena sperari: quin pot
Abbreviated transcription (Latin):
a.h.s. n. ascendat homo ad cor altum ut ex
in excessu suo om̃is homo m̃dax. P utas hũc
sentimꝰ: C redidi inquit u̾itatẽ dicenti qui seiit
me nõ ambulat in tenebris. Credida gͦ sequen¬
do. ꝓpt᷑ qd loquutꝰ sum confitendo. Q uid con¬
sitendo: Ueritatẽ qͣm cognoui credendo. bĩ¬
quã autẽ x eredidi ad iusticiã ⁊ loquutꝰ sum
ad salutẽ humiliatus sũ nimis. id ẽ ꝑfecte. Tan¬
quã dic̾et. Qͥa u̾itatẽ cognitã in me. confiteri
cont᷑ me nõ erubui: ad ꝑfectionẽ humilitatis
ꝓfeci. Nunis enim ꝓ ꝑfecte pot̾ intelligi ut ibi.
n mana̾atis eiꝰ uolet nimis. Qd̾ fiquis conten¬
dat nimis hic ꝓ ualde positum ẽẽ nõ ꝓ ꝑfecte:
quia et expositores id ipsum uident᷑ astruere:
neq hoc discordat a sensu ꝓpħe. ut sic sentianꝰ
eum dixisse. Ego quidẽ eum adhuc u̾itatẽ nõ
nossẽ: aliqͥd me putabã cũ nichil eẽm. At p̾t¬
quam in xp̃m credendo id ẽ eiꝰ humilitatem

Expanded text:
s: ascendat homo ad cor altum, ut exin excessu suo: Omnis homo mendax . Putas, hunc sentimus! Credidi, inquit, Veritati dicenti: Qui sequitur me, non ambulat in tenebris . Credidi ergo sequendo, propter quod locutus sum confitendo. Quid confitendo! Veritatem quam cognovi credendo. Postquam autem et credidi ad justitiam, et locutus sum ad salutem, humiliatus sum nimis, hoc est perfecte. Tanquam diceret: Quia veritatem cognitam in me confiteri contra me non erubui, ad perfectionem humilitatis profeci. Nimis enim pro Perfecte potest intelligi; ut ibi: In mandatis ejus volet nimis . Quod si quis contendat, nimis hic pro Valde positum non pro Perfecte, quia et expositores id ipsum videntur astruere; neque hoc discordat a sensu Prophetae, ut sic sentiamus eum dixisse: Ego quidem, cum adhuc veritatem non nossem, aliquid me putabam esse, cum nihil essem. At postquam in Christum credendo, id est ejus humilitatem
Abbreviated transcription (Latin):
nus ꝑ contrariũ. humilitatẽ ꝓpͥe excellentie
ẽẽ contẽptũ. Amor uͭ sic̃ nec odiũ u̾itatis nes¬
eit iuditium. Uis uiditium u̾itatis audire : si¬
cut audio sic uidico. Non sic̃ odi. nõ fic̾ amo. ñ
sic̃ timeo. Est uiditiũ odii ut illud. noᷤ lege̾ ha¬
bemꝰ. ⁊ scãm lege̾ nr̃am debet mori. Est et ti¬
moris ut illud. Si dimiitimꝰ eũ sic: uenient
romani & tollent locũ nr̃m ⁊ gentẽ. Iudici¬
um uͦ amoris ut dauid de filio parricida. Par¬
cite inquit puero absolon. De legib humanis
statutum ⁊ in causis tã eccłiasticis qͣm scła¬
ribꝰ seruatũ scio spetiales amicos causantiũ
nõ deb̾e admuiti in uiditiũ. ne uł fallant uł
fallant᷑ amore suoꝵ. Qd̾ si culpã amici tuo
uiditio amor illiꝰ aut minuit. aut ꝓrsus ab ᷤ¬
condit. qͣntomagis amor tui tuum contra
te iuditiũ fallit: Eͥ gͦ plene u̾itatẽ in se cog¬
nosõe curat. neceẽ ẽ ut semota turba suꝑbie
que ocłm arcet a luce. ascensiones in corde

Expanded text:
excellentiae esse contemptum. Amor vero, sicut nec odium, veritatis judicium nescit. Vis judicium Veritatis audire! Sicut audio, sic judico . Non sicut odi, non sicut amo, non sicut timeo. Est judicium odii, ut illud: Nos legem habemus, et secundum legem nostram debet mori . Est et timoris, ut illud: Si dimittimus eum sic, venient Romani et tollent nostrum locum et genem . Judicium vero amoris, ut David de filio parricida: Parcite, inquit, puero Absalon . Et legibus humanis statutum, et in causis, tam ecclesiasticis, quam saecularibus servatum scio, speciales amicos causantium non debere admitti ad judicium: ne vel fallant, vel fallantur amore suorum. Quod si culpam amici tuo judicio amor illius aut minuit, aut prorsus abscondit: quanto magis amor tui tuum contra te judicium fallit! 15. Qui ergo plene veritatem in se cognoscere curat, necesse est ut semota trabe superbiae, quae oculum arcet a luce, ascensiones in corde
Abbreviated transcription (Latin):
habu̾it p̃ om̃ib tam̃ unã id ẽ humilitatem
nob in se cõm̃dauit cum ait. Discite a me qr
in mei nerui contractione ut tua uirtꝰ id ẽ
humilitas ꝑfitiat᷑ in me. Nã sufficit mͥ gr̃a
tua eum defecerit uirtꝰ mea. ł edẽ ꝓfecto gr̃e
fretit̾ figens et meũ qui infirmꝰ ẽ leuit̃ tra¬
hens securꝰ ascendã ꝑ scalã humilitatis. donec
uitati adherens ad latitudinẽ tͣnseã caritatiᷤ.
unc psallam cum gr̃aꝵ actione & dicamasta.¬
tuit in loco spatioso pedes meos. Sic auta uia
pedetentim ascendit᷑. sic miro mͦ ad u̾tatẽ licet

Expanded text:
habuerit, prae omnibus tamen unam, id est humilitatem, habuerit, prae omnibus tamen unam, id est humilitatem, nobis in se commendavit, cum ait: Discite a me quiin mei nervi contractione, ut tua virtus, id est humilitas, perficiatur in me. Nam sufficit mihi gratia tua, cum defecerit virtus mea. Pedem profecto gratiae fortiter figens, et meum qui infirmus est, leniter trahens, securus ascendam per scalam humilitatis: donec veritati adhaerens, ad latitudinem transeam charitatis. Tunc psallam cum gratiarum actione, et dicam: Statuisti in loco spatioso pedes meos . Sic arcta via pedetentim ascenditur; sic miro modo licet
Abbreviated transcription (Latin):
S quid de illoꝵ capite: quid de illo qui dicitͦ
eit suꝑbientẽ. et illã in me t̾ribilẽ intonat
uocẽ. Cu quidẽ filiꝰ excelsi eras. s sic̃ homo mo¬
rieris. ⁊ sic̃ unus de pͥncipibꝰ cades. Iuis nõ ab
huiꝰ tonitrui uoce formidet : O quã salubrius
ad tactũ angłi neruus femoris iacob emarcu¬
it. qͣm angłi suꝑbientis intumuit. euanuit.
ruit. Utinã ⁊ meũ neruum angłs tangat ut
marcescat. si forte ex hac infirmitate incipiã
ꝓfic̾e: qui ex mea firmitate nõ possum nisi de¬
fice. Lego ꝓfecto. Qd̾ infirmũ ẽ di fortiꝰ ẽ
quẽ angl̃s dni nõ sathane colafizabat respon¬
sum audiuit. Sufficit tͥ gr̃a mea. Nã uirtus
in infirmitate ꝑficit᷑. Que uirtꝰ: Ipse apłs
respondeat. Libent̃ głabor in infirmitatib
meis: ut inhabitet in me uirtꝰ xp̃i. S non¬
dum forsitan intelligis de qua spetialit̾ dix̾it:
quia dep̃c om̃s uirtutes habuit. S cũ om̃s

Expanded text:
Sed quid de illorum capite? quid de illo, qui dicitur Sed quid de illorum capite? quid de illo, qui dicitur cit, superbientem; et illam in me terribilem intonet vocem: Tu quidem filius Excelsi eras, sed sicut homo morieris, et sicut unus de principibus cades . Quis non ab hujus tonitrui voce formidet? O quam salubrius ad tactum angeli nervus femoris Jacob emarcuit , quam angeli superbientis intumuit, evanuit, ruit. Utinam et meum nervum angelus tangat ut marcescat, si forte ex hac infirmitate incipiam proficere, qui ex mea firmitate non possum nisi deficere. Lego profecto: Quod infirmum est Dei, fortius est responsum audivit: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur. Quae virtus? Ipse Apostolus respondeat: Libenter gloriabor in infirmitatibus meis, ut inhabitet in me virtus Christi . Sed nondum forsitan intelligis, de qua specialiter dixerit, quia Christus omnes virtutes habuit. Sed, cum omnes
Abbreviated transcription (Latin):
gis suꝑflua loquacitate quã sp̃s uiuacitate du¬
os celos suꝑiores ꝑcurro qui manibꝰ pedibꝰq re¬
pens adhuc sub inferiore laboro. Ad qd̾ tam̃ rã
ipso uiuante. qͦ et uocante mͥ scalã erexi. Illic si¬
quidẽ it̃ ẽ qd̾ ostendit mͥ salutare di. lã dnm
aesuꝑ iniuxum suscipio. iã ad uocẽ u̾itatis ex¬
ulto. Uocauit me et ego respondi illi. Oꝑi ma
sor fessꝰ uator dui̾ticła quero. Ueh mͥ si tene¬
bre me comphendant. aut si fuga mea fiat¬
bato dũ munc ad lucẽ cum tempꝰ acceptabile &
aies salutis sunt ꝓficisei dissimulo. Ed moror:
Oro ꝓ me fili fr̃ sotie. ⁊ particeps ꝓfectꝰ mei.si
quis ẽ in aͣno. Ora ommipotentẽ quatinꝰ sie
pigrũ roboret pedẽ. ut tam̃ ñ ueniat m pes
luꝑbie. Et si enim pes piger ut ad u̾itatẽ als
cendat ydoneus nõ ẽ: tolerabilior tam̃ ẽ isto
qui i ea stare nõ pot̾. ut habet ibi expulsi
funt nec potuer̃ stare. Et hoc quidẽ de suꝑbͦ.

Expanded text:
erflua magis loquacitate, quam spiritus vivacitate duos coelos superiores percurro, qui manibus pedibusque repens adhuc sub inferiore laboro? Ad quod tamen jam, ipso juvante, quo et vocante, mihi scalam erexi. Illic siquidem iter est, quo ostendat mihi salutare Dei. Jam Dominum desuper innixum suspicio, jam ad vocem veritatis exsulto. Vocavit me, et ego respondi illi: Operi msor, fessus viator, diverticula quaero. Vae mihi, si tenebrae me comprehendant, aut si mea fubato: dum nunc ad lucem, cum tempus acceptabile et dies salutis sunt, proficisci dissimulo. Quid moror? Ora pro me, fili, frater, socie, et particeps profectus mei, si quis est, in Domino. Ora Omnipotentem, quatenus sic pigrum roboret pedem, ut tamen non veniat mihi pes superbiae. Etsi enim pes piger, ut ad veritatis gradum ascendat, idoneus non est: tolerabilior tamen est isto, qui in ea stare non potest, ut habes ibi: Expulsi sunt, nec potuerunt stare . 25. Et hoc quidem de superbis.
Abbreviated transcription (Latin):
sio ẽ. Et inditium commisse: & causa ẽ cõmit¬
tende. Te enim intenta ad aliud latent̾ int̾mm
in cor tuum serpens illabit᷑. blande alloquit᷑.
Bianditiis rationẽ. m̃datiis timorẽ compescit.
nequaqͣm inquiens morieris. Auget curam
dum mcitat gulã. Aeuit curiositatẽ: Añ sug¬
gerit cupiditatẽ. Offert tandẽ ꝓhibitum :¬
⁊ aufert concessum. P orrigit pomũ: ⁊ sub¬
paritura. ꝑ it sał. nõ destitit partꝰ. Nascim̃.
morim᷑. ideoq nascim᷑ morit᷑i: quia pͥus mori¬
mur nascit᷑i. P ropt̾ea graue ugũ suꝑ omnes
filioᷤ tuos usq in hodiernũ diẽ.  ⁊ tu
signacłm similitudinis ñ in paradiso s in aeli

Expanded text:
sio est, et indicium commissae, et causa est commitsio est, et indicium commissae, et causa est committendae. Te enim intenta ad aliud, latenter interim in cor tuum serpens illabitur, blande alloquitur. Blanditiis rationem, mendaciis timorem compescit. Nequaquam, inquiens, morieris . Auget curam, dum incitat gulam: acuit curiositatem, dum suggerit cupiditatem. Offert tandem prohibitum, et aufert concessum: porrigit pomum, et subparitura. Perit salus, non destitit partus. Nascimur, morimur: ideoque nascimur morituri, quia prius morimur nascituri. Propterea grave jugum super omnes filios tuos usque in hodiernum diem. 31. Sed et tu, signaculum similitudi
Abbreviated transcription (Latin):
posita ẽs. ut cum uiro tuo oꝑeris ⁊ custodias
illud si mnumetum ꝑfeceris qñq tnsitura ad
meliꝰ uͥ nec opꝰ sit te in aliqͦ oꝑe occupari. nec
de custodia sollicitari. Omne lignum para
& sapiunt bonum: quid opꝰ ẽ ed̃e de ligno
qd̾ sapit etiã malũ: Nõ plꝰ saꝑe qͣm oportet
sape. Sape enĩ malũ. saꝑe nõ ẽ. s desiꝑe. Ser¬
ua gͦ cõmissum. expecta ꝓmissum. caue ꝓhibi¬
tum: ne ꝑdas concessum. Eͥd tuã mortẽ tam
intente intueris: Quid illo tã crebro uagan¬
cia lumina iacis: Qd inspectare libet qd̾ man¬
aucare ñ licet: Dcłos inquis tendo ñ manũ.
N õ ẽ int̾dictũ ne uideã: s ne comedã. An non
potestate: Ad qd̾ apłs. Omina michi licent
s nõ omĩa expediunt. Et si culpa ñ ẽ. eul¬
pe tam̃ inditium ẽ. Nisi enim mens minus
curiose seruaret. tua curiositas tempꝰ uacu¬
um nõ hab̾et. Et si culpa ñ ẽ: culpe tam̃ occa¬

Expanded text:
posita es, ut cum viro tuo opereris et custodias posita es, ut cum viro tuo opereris et custodias illum: si injunctum perfeceris, quandoque transitura ad melius, ubi nec opus sit te in aliquo opere occupari, nec de custodia sollicitari. Omne lignum parad sapiunt bonum, quid est opus edere de ligno, quod sapit etiam malum? Non plus sapere, quam oportet sapere . Sapere enim malum, sapere non est, sed desipere. Serva ergo commissum, exspecta promissum; cave prohibitum, ne perdas concessum. Quid tuam mortem tam intente intueris? Quid illo tam crebro vagantia lumina jacis? Quid spectare libet, quod manducare non licet? Oculos, inquis, tendo, non manum. 572 Non est interdictum ne videam, sed ne comedam. An non potestate? Ad quod Apostolus: Omnia mihi licent, sed non omnia expediunt . Etsi culpa non est, culpae tamen indicium est. Nisi enim mens minus se curiose servaret, tua curiositas tempus vacuum non haberet. Etsi culpa non est, culpae tamen occa
Abbreviated transcription (Latin):
uita ꝓcedit. Quo enĩ a te o curiose recedisͦ
Cui te uit̾m cõmitis: Ut qͥd audes oełos le¬
uare ad celũ ⁊ qͥ peccasti in celũ Terrã a¬
tuere. ut cognoseas te ipsum. Ipse te tͥ reũ¬
suos a in montes ut peteret. leuauit ⁊ d̃ns
suꝑ turbas ut impendet. Ait̾ miserabilit̾. alt̃
miscd̃it᷑. ambo inculpabilit̾. Tu quoq si locũ
tempꝰ. ⁊ causam. consid̾ans tua uł fr̃is necessita¬
te ocłos leuas. nõ solum nõ culpo. s ⁊ plurimũ
laudo. Hoc enim excusat miseria. illud cominen¬
rim. Dina nãq dũ ad pascendoᷤᷤ hedos egredit᷑.
ipsa pat̾ ⁊ sua sibi uirginitas rapit᷑. O dina
quid necesse ẽ ut uideas mulieres alienigenaᷤᷤ
Qua necessitate : Qua utilitate: An sola cu.¬
riositate: Et si tu otiose uides: s nõ otiose
iuđis. Tu curiose spectas: s curiosiꝰ spectariᷤ.
Quis credet illam tuã curiosã otiositatẽ. uł otio¬
sam curiositatẽ fore pꝰt. sic ñ otiosã s tͥ. tuis

Expanded text:
ustodiendum. Quo enim a te, o curiose, recedis? Cui te interim committis? Utquid audes oculos levare ad coelum, qui peccasti in coelum? Terram intuere, ut cognoscas teipsum. Ipsa te tibi repraeDavid in montes, ut peteret : levavit et Dominus super turbas, ut impenderet . Alter miserabiliter, alter misericorditer, ambo inculpabiliter. Tu quoque si locum, tempus et causam considerans, tua vel fratris necessitate oculos levas; non solum non culpo, sed et plurimum laudo. Hoc enim excusat miseria, illud commenrim. Dina namque dum ad pascendos haedos egreditur, ipsa patri, et sua sibi virginitas rapitur . O Dina, quid necesse est ut videas mulieres alienigenas? Qua necessitate? qua utilitate? An sola curiositate? Etsi tu otiose vides, sed non otiose videris. Tu curiose spectas, sed curiosius spectaris. Quis crederet tunc illam tuam curiosam otiositatem, vel otiosam curiositatem, fore post sic non otiosam, sed tibi, tuis,
Abbreviated transcription (Latin):
trix. testis ⁊ index contra se u̾itatis funga¬
tur offitio. Ex qua pͥma comunctione u̾bi
& rationis humilitas nascit᷑. Aliã deinde pir¬
tẽ que dr uoluntas ueneno quidẽ carnis infec¬
tam. s iã ratione cuscussam sp̃s sc̃s dignant̃
nisitans suauit̾ purgans ardent̾ affrciens
fusedem fac̃ ita ut more pelł que uncta exten¬
aitur. ipsa quoq unctione ꝑfusa celesti usꝙ
ad inimicos ꝑ affectum dilatet᷑. Et sic ex hae
conunctione sp̃s ai sed̾a ⁊ uoluntatis huma¬
ne caritas efficit᷑. U trãq uͦ partẽ rationem

Expanded text:
trix, testis, et judex, contra se Veritatis fungatrix, testis, et judex, contra se Veritatis fungatur officio. Ex qua prima conjunctione Verbi et rationis humilitas nascitur. Aliam deinde partem, quae dicitur voluntas, veneno quidem carnis infectam, sed jam ratione discussam, Spiritus sanctus dignanter visitans, suaviter pugnans, ardenter afficiens, misericordem facit: ita ut more pellis, quae uncta extenditur, ipsa quoque unctione perfusa coelesti usque ad inimicos per affectum dilatetur. Et sic ex hac secunda conjunctione Spiritus Dei et voluntatis humanae, charitas efficitur. Utramque ver
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ compassionẽ ꝓxuni sub magisterio sp̃s scĩ ꝑ
ueniant. Audi et de patre. B̾eatꝰ es symon
illud. ł at̾̃ filiis notã faties u̾itatẽ tuã. Et con¬
fiteor tibi pat̾. quia abscondisti hec a sapientibꝰ¬
& prudentibꝰ ⁊ reuelasti ea paruulis. Uides
tandẽ in gła patͥs recepit.I. iliꝰ facit discipłoᷤ.
paraclitꝰ consolat᷑ amicos. pat̾ exaltat filios.
Quia uͦ nõ solum filiꝰ. s ⁊ pat̾ et sp̃s sẽs uera
cit̾ u̾itas appellant᷑. constat qd̾ una eademq
u̾itas seruata ꝓpͥetate ꝑsonaꝵ tͥa hec in tͥb
ut filios pat̾. Dei quippe filiꝰ u̾bum scił ac
sapientia patͥs. pͥmum quidẽ: illam anime
mee potentiã que ratio dicit᷑ cũ reꝑit carne
dep̃ssã peccato captuiã. ignorantia cecã. ext̾io¬
rib deditã. clem̃t̾ assumens potent̾ erigens
prudent᷑ instruens. introrsum trahens ãmira
reu̾entia u̾bi eni conuingit᷑. ipsa sui accusa¬

Expanded text:
per compassionem proximi, sub magisterio Spiritus sanper compassionem proximi, sub magisterio Spiritus sancti perveniant. Audi et de Patre, Beatus es, Simon  et, Confiteor tibi, Pater, quia abscondisti haec a sapientibus, et revelasti ea parvulis : Vides tandem in gloria Pater recepit? Filius facit discipulos, Paraclitus consolatur amicos, Pater exaltat filios. Quia vero non solum Filius, sed et Pater et Spiritus sanstat quod una eademque Veritas, servata proprietate personarum, tria haec in tribus ut filios pater. 568 21. Dei quippe Filius, Verbum scilicet ac sapientia Patris, primum quidem illam animae nostrae potentiam, quae ratio dicitur, cum reperit carne depressam, peccato captivam, ignorantia caecam, exterioribus deditam; clementer assumens, potenter erigens, prudenter instruens, introrsum trahens, ac mirreverentia Verbi cui conjungitur, ipsa sui accusa
Abbreviated transcription (Latin):
u̾itatis. ad pͥmũ ascendimꝰ ꝑ laborẽ humilita¬
tis. ad scđ̾m ꝑ affectũ compassionis. ad t̃eium
ꝑ excessum contẽplationis. In pͥmo u̾itas repi¬
tur seuera. in sed̾o pia. in t̾cio pura. Ad pͥmũ
ratio ducit qͣ noᷤ discitimꝰ. ad scd̃m affectꝰ ꝑdu¬
eit qͦ aliis miserem᷑. ad t̾cium puritas rapit.
qua ad inuisibilia subleuam᷑. Int̾luoet michi
atio. si quom᷑ tam̃ ab homine sedente in tene¬
bris ineffabilis illa possit capi eooꝑantiũ sibi
ꝑsonaꝵ cunsio. In pͥmo siquidẽ gͣdu filiꝰ. in se
audire filii oꝑationẽ: Si ego inquit laui
ur̃os pedes dns et magist᷑ quantomagis et
uos debetis alt̾ alt̾ius lauare pedes. Trade¬
bat discipłis humilitatis formã u̾itatis ma¬
gist᷑ que in pͥmo gͣdu pͥmũ u̾itas innotesee¬
ret eis. Attende ⁊ opꝰ sp̃s scĩ. Caritas diffu
ut qui sub disciplina filii ꝑ humilitatẽ ad pri¬
mum usq gradũ u̾itatis iam ꝓfecer̾t ad scđm

Expanded text:
itatis, ad primum ascendimus per laborem humilitatis, ad secundum per affectum compassionis, ad tertium per excessum contemplationis. In primo veritas reperitur severa; in secundo, pia; in tertio, pura. Ad primum ratio ducit, qua nos discutimus; ad secundum affectus perducit, quo aliis miseremur; ad tertium puritas rapit, qua ad invisibilia sublevamur. CAPUT VIIatio, si quo modo tamen ab homine sedente in tenebris ineffabilis illa possit capi cooperantium sibi personarum divisio. In primo siquidem gradu Filius, in secaudire Filii operationem? Si ego, inquit, lavi vobis pedes Dominus et magister, quanto magis et vos debetis alter alterius lavare pedes? Tradebat discipulis humilitatis formam veritatis Magister, qua in primo gradu primum eis veritas innotesceret. Attendut qui sub disciplina Filii per humilitatem ad primum usque gradum veritatis jam profecerunt, ad secundum
Abbreviated transcription (Latin):
tum uł locũ uł sensum ꝑtrahat᷑ : ita ut
dice possit. Nõ autẽ ego s gr̃a dei mecũ.
Cuͦ rapit᷑ nõ suis uirib s alienis innixus
tanq̃m nesciꝰ quocũq portat᷑. nec toto in
se. nec de parte głat᷑. quia nec ꝑ se nec eum alio

Expanded text:
tum locum vel sensum pertrabatur, ita ut tum locum vel sensum pertrabatur, ita ut dicere possit: Non autem ego, sed gratia Dei mecum . Qui vero rapitur, non suis viribus, sed alienis innixus, tanquam nescius quocunque portatur, nec de toto in se, nec de parte gloriatur, ubi nec per se, nec cum alio
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa quidẽ dormit. s cor eiꝰ nigilat qͦ utiq t̾tũ
u̾itatis archana rimat᷑. quoꝵ pꝰtmodum me¬
moria. statim ad se reditura pascat᷑. Ibi udet
minsibilia. audit ineffabilia que nõ licet ho¬
mini loqui. Eaxcedunt quippe omnẽ illã. qͣm
nooc nocti indicat scientiam. Dies diei eruc¬
tat u̾bum: ⁊ int̾ sapientes sapientiã loqui
gradꝰ paulus nõ transierat qui usq ad t̾cium
celum se raptum fuisse dicebat. S quare rap¬
tum & nõ potuis ductum: Ut uideł si tan¬
tus apłs raptum se dic̃ fuisse. qͦ nec doctus
seuut. nec ductꝰ potuit ire. me qui ꝓculdubio
minor sum paulo. ad ĩcium celũ nulla mea
uirtute nullomͦ labore ꝑuenire posse p̾sumã
ne uł de uirtute confidam. uł ꝓ labore diffi¬
dam. Qui enim docet᷑ aut ducit᷑ ex hoc ipso
qd̃ docentẽ uł ducentẽ sequit᷑ labore con¬
tuncit᷑. ⁊ aliquid ex se agit. ut ad destina¬

Expanded text:
ipsa quidem dormit, sed cor ejus vigilat, quo utique interim ipsa quidem dormit, sed cor ejus vigilat, quo utique interim veritatis arcana rimatur: quorum postmodum memoria statim ad se reditura pascatur. Ibi videt invisibilia, audit ineffabilia, quae non licet homini loqui. Excedunt quippe omnem illam, quam nox nocti indicat, scientiam: dies tamen diei eructat verbum, et inter sapientes sapientiam loqui gradus Paulus non transierat, qui usque ad tertium coelum se raptum fuisse testatur? Sed quare raptum, et non potius ductum? Ut videlicet si tantus Apostolus raptum se dicit fuisse, quo nec doctus scivit, nec ductus potuit ire; me, qui procul dubio minor sum Paulo, ad tertium coelum nulla mea virtute, nullo meo labore pervenire posse praesumam: ne vel de virtute confidam, vel pro labore diffidam. Qui enim docetur aut ducitur, ex hoc ipso quod docentem vel ducentem sequitur, laborare convincitur, et aliquid ex se agit, ut ad destina
Abbreviated transcription (Latin):
dere iã ꝑfectã animã ꝓpt̾ humilitatẽ sine ma.¬
cula ꝓpt caritatẽ sine ruga. eum nec uolunta
rationi repugnat. nec ratio u̾itatẽ dissunulat.
głosam sibi sponsã pat̾ conglutinat ia nec ra¬
cio de se nec uoluntas de ꝓocimo cogitare dig¬
natur. s hoc solum beata illa anima dic̾e dẽ¬
lectet᷑. Introduxit me rex in cubicłm suum.
Digna certe que de scola humilitatis in qur
pmum sub magistro filio ad se ipsã utrare
didicit nixta comminationẽ ad se facta si
ignoras te egred̾e. ⁊ pasce hedos tuoᷤ. Digi¬
na gͦ que de scola illa humilitatis duoe sp̃u
scõ in cellaria caritatis que nmiru ꝓecimoꝵ
pectora intelligenda sunt. ꝑ affectionẽ intro¬
ducet᷑. ũn sufflata floribꝰ ac stipata malis.
bonoꝵ scił moribꝰ & uirtutibꝰ scĩs. ad regis demũ
cubicłm quia amore languet admiteret᷑. Ibi
modicũ hora uidel̃ quasi dimidia silentio facto
in celo. int̾ desidatos amplexus suauit̾ quiescẽs

Expanded text:
dem jam perfectam animam, propter humilitatem sine macula, propter charitatem sine ruga; cum nec voluntas rationi repugnat, nec ratio veritatem dissimulat, gloriosam sibi sponsam Pater conglutinat: ita ut nec ratio de se, nec voluntas de proximo cogitare sinatur, sed hoc solum beata illa anima dicere delectetur, Introduxit me Rex in cubiculum suum. Digna certe, quae de schola humilitatis, in qua primum sub magistro Filio ad seipsam intrare didicit, juxta comminationem ad se factam, Si ignoras te, egredere et pasce haedos tuos ; digna ergo, quae de schola illa humilitatis duce Spiritu sancto in cellaria charitatis quae nimirum proximorum pectora intelligenda sunt per affectionem introduceretur; unde suffulta floribus, ac stipata malis, bonis scilicet moribus et virtutibus sanctis, ad Regis demum cubiculum, cujus amore languet, admitteretur. Ibi modicum, hora videlicet quasi dimidia, silentio facto in coelo, inter desideratos amplexus suaviter quiescens,
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ desunt deduc me dͥne in iia tua. ⁊ ingre¬
diar in u̾itate tua. ⁊ u̾itas libabit me. ueb
mn qd̾ de illa descendi. Nisi enm pͥus leuiter
mnanit descendissẽ: in ascendendo tamlui gra.¬
iter nõ laborassẽ. S quid dixi descendi:Nã
fortasse cecidi rectiꝰ dix̾im. insi quia forte licust
nemo repente fit summꝰ. s gradatim quisꝙ al¬
cendit sic nemo repente fit pessimuo: s paula¬
timi descendit. Alioqum quomͦ stabit illud im¬
ine que iudent᷑ hominib bone :nł tam̃ ad ma

Expanded text:
m desunt, deduc me, Domine, in via tua, et ingrediar in veritate tua, et veritas liberabit me. Vae mihi quod de illa descendi. Nisi enim prius leviter, inaniter descendissem; in ascendendo tamdiu, tam graviter non laborassem. Sed quid dico, Descendi? nam fortasse rectius Cecidi dixerim. Nisi quia forte sicut nemo repente fit summus, sed gradatim quisque ascendit; sic nemo repente fit pessimus, sed paulatim descendit. Alioquin quomodo stabit illud: Imviae, quae videntur hominibus bo
Abbreviated transcription (Latin):
Hanc autẽ talib maitus dep̾hendes.
Si indis monachũ de qͦ pͥus bene confidebas ubi¬
eiuiq stat. ambulat. sedet. ocłis incipientem
uagari. caput erectum aures portare suspen¬
sas. e motib ext̾ioris hominis int̾iorẽ inmutae¬
tum agnoscas Uir qͥppe ꝑu̾sus miunit oeloite.¬
rit pede. digito loquitur. ⁊ ex insolenti eorꝑis
motiũ recens amime motꝰ depbendit᷑. Quã Aũ
a sui cire ũspectione torpeseit incuria sua eu¬
riosã in alioꝰ fac̃. Quia emm se ipsã ignorat:
foras mitat᷑ uthedoᷤ pascat. Hedoᷤ qͥppe qui pec.¬
catum significant recte ocłoᷤ auresꝙ appella¬
fenestras intrat ad m̃tẽ. In his gͦ pascendis
se dceuipat euriosꝰ. dñ seire nõ curat qualẽ se
peliquerit intꝰ. Et uͥe si te iugilant hõ aiten¬
datꝰ mirũ ẽ si ad aliquid unquã intendas.
Audi citriose salomonẽ. audi stulte sapientena.
m̃i enstodia inquit custodi eor tuum utros¬

Expanded text:
Hanc autem talibus indiciis deprehendes. videris monachum, de quo prius bene confidebas, ubicunque stat, ambulat, sedet, oculis incipientem vagari, caput erectum, aures portare suspensas; e motibus exterioris hominis interiorem immutatum agnoscas. Vir quippe perversus annuit oculo, terit pede, digito loquitur ; et ex insolenti corporis motu, recens animae morbus deprehenditur: quam, dum a sui circumspectione torpescit incuria sui, curiosam in alios facit. Quia enim seipsam ignorat, foras mittitur, ut haedos pascat . Haedos quippe, qui peccatum significant, recte oculos auresque appellafenestras intrat ad mentem. In his ergo pascendis se occupat curiosus, dum scire non curat qualem se reliquerit intus. Et vere si te vigilanter, homo, attendas, mirum est si ad aliud unquam intendas. Audi, curiose, Salomonem; audi, stulte, Sapientem. Omni custodia, inquit, custodi cor tuum : ut o
Abbreviated transcription (Latin):
uitus. Deniq nõ currꝰ uehicło. ñ angłi amini¬
culo s ꝓpͥa uirtute subnixum suscepit eũ mi¬
bes ab ocłis eoꝵ. Cur hoc: Anfessum uiuit:
An pigrũ impulit: An cadentẽ sustinuit: Ab¬
sit. S suscepit eum ab ocłis carnalibꝰ discipło¬
sp̃s aggregat. ad t̾cium ꝑ contẽplationẽ pat̾
exaltat. Primo humiliant᷑ in u̾itate ⁊ dic̃t.¬
& in u̾itate tua humiliasti me. dcd̾o congau¬
dent u̾itati. ⁊ psallunt. E cce qͣm bonum &¬

Expanded text:
jutus. Denique non currus vehiculo, non angeli adminiculo, sed propria virtute subnixum suscepit eum nubes ab oculis eorum . Cur hoc? An fessum juvit? an pigrum impulit? an cadentem sustinuit? Absit. Sed suscepit eum ab oculis carnalibus discipuloSpiritus aggregat, ad tertium per contemplationem Pater exaltat. Primo humiliantur in veritate, et dicunt, In veritate tua humiliasti me . Secundo congaudent veritati, et psallunt, Ecce quam bonum
Abbreviated transcription (Latin):
uł aduitus ascendẽ apłs potuit: ad t̾euum autẽ
ut ꝑueniret rapi oportuit. Nam et filiꝰ ad hoe
legit᷑ descendisse ut uocaret uiuaret ascensũ¬
oꝑet᷑ nunqͣm tam̃ aut de celo descendisse. auit
ad t̾ras legit᷑ missus fuisse. Lego certe qd̾ mĩa
uenit plenitudo tp̾ris misit ds̃ filium suum.
Et apse filiꝰ loquit᷑ de se. SSp̃s dm mifit me ue

Expanded text:
us Apostolus ascendere potuit: ad tertium autem ut perveniret, rapi oportuit. Nam ad hoc et Filius legitur descendisse, ut vocaret et juvaret ascensueretur, nunquam tamen aut de coelo descendisse, aut 569 ad terras legitur missus fuisse. Lego certe, quod misvenit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum . Et ipse Filius loquitur de se, Spiri
Abbreviated transcription (Latin):
enuin̾at. Nã subdnit inusti raptores. Non fruᷤ¬
tra ut arbitror excessũ a ꝓposito feci. si utr iꝰ̃ꝙ¬
redeamꝰ. Quos itaq u̾itas iã innotescere sibi
ac ꝑ hoc ulesc̾e fecit. neceẽ ẽ ut cuucta que a¬
mare solebant. et ipsi sibi amarescant. Sti¬
tuentes minirum se ante se. tales se uid̾e cogͥt.
quales a se uicd̃i erubescunt. Dumq sibi displi¬
cet qd̾ sunt. ⁊ ad id suspirant qd̾ nõ funt. qd̾
utiq ꝑse fore diffidunt uehem̃t ꝑ se lugente
id solum consolationis inueniunt. ut seueri
uidices sui qd̾ scił amore ueri esuriant et fici¬
ant iusticiam. usq ad contẽptum sui distric¬
tissimã exagitant satisfactionẽ. ⁊ decet̾o e¬
mendationẽ. S eum se ad id suffic̾e non
posse conspitiunt. eũ enim fecerint om̃ia qͦ
mandata fi̾nt sibi seruos se mutiles dicitt
de iusticia ad misccłiã fugiunt. Ut autẽ illã
consequant᷑ consilium u̾itatis sequunt᷑. B ea¬

Expanded text:
enumerat. Nam subdit: Injusti, captores . Non frusenumerat. Nam subdit: Injusti, captores . Non frustra, ut arbitror, excessum a proposito feci, si utriest. Quos itaque veritas sibi jam innotescere, ac per hoc vilescere fecit, necesse est, ut cuncta, quae amare solebant, et ipsi sibi amarescant. Statuentes nimirum se ante se, tales se videre cogunt, quales vel a se videri erubescunt. Dumque sibi displicet quod sunt, et ad id suspirant quod non sunt, quod utique per se fore diffidunt; vehementer sese lugentes id solum consolationis inveniunt, ut severi judices sui, qui scilicet amore veri esuriant et sitiant justitiam, usque ad contemptum sui districtissimam de se exigant satisfactionem, et de caetero emendationem. Sed, cum se ad id sufficere non posse conspiciunt cum enim fecerint omnia quae mandata fuerint sibi, servos se inutiles dicunt , de justitia ad misericordiam confugiunt. Ut autem illam consequantur, consilium Veritatis sequuntur: Bea
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾q i se lugebat udens uialiis. dũ apponit
scientiã apponit et dolorẽ ac gen̾alit̾ s u̾acit̾
dieatom̃is homo m̃dax. Uide quam longe aliud
senserit de se phariseus ille suꝑbꝰ. Quid deꝓmp¬
sit in excessu suo: Ds̃ gr̃as ago tibi: quia nõ
sum sic̃ cet̾i hoi̾um. Dum in se singłarit᷑ exul¬
tat: aliis arrogant̾ insultat. D auid alit̾. Ait
enim. Om̃is homo m̃dax. Neminẽ excipit
nequẽ decipiat. sciens quia om̃s peccauerunt
quẽ solum excipit. dum cet̾os damnat. ł pħa
se nõ excipit a cõmuni miseria. ne excipiat᷑
a miscdia. P hariseus exsufflat misericordiã
dũ dissimulat miseriã. ꝓ pħa affirmat tã de
om̃ib quã de se. ominis homo m̃dax. ł hari¬
seus confirmat de om̃ib pt̾ se. ñ sũ inquiens
sic̾ cet̾i hoium et gr̃as agit nõ quia bonus.
s quia solꝰ nõ tã de bonis que habet. quam
de malis que in aliis uidet. Nondũ de suo on¬
culo trabem eiecerat. ⁊ festucas in ocłis fr̃m

Expanded text:
 aliis, dum apponit scientiam, apponat et dolorem, ac generaliter, sed veraciter dicat: Omnis homo mendax. 17. Vide quam longe aliud senserit de se Pharisaeus ille superbus. Quid deprompsit in excessu suo? Deus, gratias ago tibi, quia non sum sicut caeteri hominum . Dum in se singulariter exsultat, aliis arroganter insultat. David autem aliter. Ait enim: Omnis homo mendax. Neminem excipit, ne quem decipiat: sciens quia omnes peccaveruntquem solum excipit, dum caeteros damnat. Propheta se non excipit a communi miseria, ne excipiatur a misericordia: Pharisaeus exsufflat misericordiam, dum dissimulat miseriam. Propheta affirmat tam de omnibus, quam de se: Omnis homo mendax: Pharisaeus confirmat de omnibus praeter se, Non sum, inquiens, sicut caeteri hominum Et gratias agit, non quia bonus, sed quia solus: non tam de bonis quae habet, quam de malis quae in aliis videt. Nondum de suo trabem ejecerat, et festucas in oculis fratrum
Abbreviated transcription (Latin):
pofuit. spͣuales uͦ discipłos de sua ditate int̾ro¬
gans nõ filiũ hominis s signant̾ me dixit.
d̾ deniq petrus intelligens qͥd ꝑ hoc qd̾ dice¬
rat me requisiti fuissent sua responsione aꝑ¬
uit. tu es inquiens nõ iħc filiꝰ uirginis. s xp̃c
filiꝰ dĩ. Qd̾ utiq si respondisset: nicħ ominꝰ
uitatẽ dixisset. S in u̾bis int̾rogationis
sensũ uit̾rogantis prudent̾ adu̾tens compe¬
tent᷑ ꝓpͥeq ad int̾rogata respondit dicens.

Expanded text:
posuit: spirituales vero discipulos de sua divinitate interroposuit: spirituales vero discipulos de sua divinitate interrogans, non Filium hominis, sed signanter me dixit. Quod denique Petrus intelligens, quid per hoc quod dixerat, me. requisiti fuissent, sua responsione aperuit: Tu es, inquiens, non Jesus filius Virginis, sed Christus Filius Dei . Quod utique si respondisset, nihilominus veritatem dixisset: sed in verbis interrogationis sensum interrogantis prudenter advertens, competenter proprieque ad interrogata respondit, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
di funt audierat iã ocłis sue carnis oues he¬
dosq qui ab inuicẽ segregandi sunt ꝑspexe¬
rat. Deniq ut intelligas qd̾ illa tam̃ eogniei¬
one que ꝑ carnẽ fit. se illum diẽ nescire ꝑbibu¬
erit uigilant᷑ respondens nõ ait nec ego scio.
s nec ipse inquit filiꝰ hominis scit. Quid ẽ fiuliꝰ
hominis: nͥ nom̃ assumpte carnis: Quo siqͥ¬
dẽ nomine intelligi dat᷑. quia dicens se aliqͥd
uł filium hominis. s ego. uł me sepiꝰ pon̾e con¬
sueuit. ut ibi. Am̃ dico uob̃ antequam abra¬
ham fieret ego sũ. Ego sũ ait nõ filiꝰ hominis
ẽ. Nec dubiũ quin de illa eẽntia dic̾e̾t qua
ante abrahã & sine initio ẽ. nõ qͣ pꝰt abrahã
et ex abrahã factꝰ ẽ. Alibi quoq hoĩum de
se opimonẽ a discipłis inquirens. quẽ dicũt
gans. uos autẽ quẽ filium hominis. s quẽ me
carne inquirens nom̃ carnis qd̾ ꝓpͥe ẽ filiꝰ hoĩs

Expanded text:
di sunt, audierat: jam oculis suae carnis oves haedi sunt, audierat: jam oculis suae carnis oves haedosque, qui ab invicem segregandi sunt, perspexerat. 11. Denique ut intelligas, quod illa tantum cognitione, quae per carnem fit, se illum diem nescire perhibuerit, vigilanter respondens, non ait: Nec ego scio, sed nec ipse, inquit, Filius hominis scit . Quid est Filius hominis, nisi nomen assumptae carnis? Quo siquidem nomine intelligi datur, quia dicens se aliquid vel Filium hominis; Sed ego, vel Me, saepius ponere consuevit, ut ibi: Amham fieret, ego sum . Ego sum, ait: non, Filius hominis est. Nec dubium, quin de illa essentia diceret, qua ante Abraham et sine initio est, non qua post Abraham et ex Abraham factus est. Alibi quoque hominum de se opinionem a discipulis inquirens, Quem dicunt,s autem, non quem Filium hominis, sed quem me, carne inquirens, nomen carnis, quod proprie est Filius hominis,
Abbreviated transcription (Latin):
in tp̃re didicisse ꝑ carnẽ. Uide ne et sumili mo¬
tibꝰ de die ultimo discipłis se nescire respondit.
N am quom᷑ diẽ illũ ille nesciebat. in qͦ omnes
Cur gͦ se scire negabat. qd̾ certum ẽ quia nesci¬
re non pot̾at: Nunquid forte eis uoluit men
dacit᷑ celare: qd̾ utilit̾ nõ ualuit innotescere:
absit. Sic̃ nichil ignorare pot̾at. cum sapien¬
tia sit. sic nec ñctiri cũ u̾itas sit. S uolens
discipłos abinutilis inquisitionis curiositate
compesc̾e. qd̾ inquirebant se scire negauit ñ
om̃imodo quidẽ s tali quodã mͦ qͦ negare ue.¬
racit̾ potuit. Nam et si sue dinitatis intiu¬
ꝑlustrando cͥiẽ quoq illum palã habebat. nõ
tam̃ ullis earnis sue sensib exꝑiendo agnou̾at.
Alioqum iã sp̃u oris sui antixp̃m intfecerat. iã
auribꝰ sui corꝑis archangłm uociferantẽ. et
tubã sonantem in qͦ strepitu mortui suscitan¬

Expanded text:
in tempore didicisse per carnem. Vide ne et similiin tempore didicisse per carnem. Vide ne et similiis de die ultimo se nescire respondit. Nam quomodo diem illum ille nesciebat, in quo omnesti? Cur ergo se scire negabat, quod certum est quia nescire non poterat? Numquid forte mendaciter eos voluit celare, quod utiliter non valuit innotescere? Absit. Sicut nil ignorare poterat, cum sapientia sit: sic nec mentiri, cum veritas sit. Sed volens discipulos ab inutilis inquisitionis curiositate compescere, quod inquirebant, se scire negavit: non omnino quidem, sed tali quodam modo, quo negare veraciter potuit. Nam, etsi suae divinitatis intuiiem quoque illum palam habebat; non tamen ullis carnis suae sensibus experiendo agnoverat. Alioquin jam spiritu oris sui Antichristum interfecerat, jam auribus sui corporis archangelum vociferantem, et tubam sonantem, in quo strepitu mortui suscitan
Abbreviated transcription (Latin):
exꝑtꝰ nõ erat. sic miscdiã uł obedientiã ex
ꝑim̃to nõ nou̾at. Sciebat quidẽ ꝑ naturã
nõ autẽ sciebat ꝑ exꝑientiã. At ubi mino¬
ratꝰ ẽ nõ solum a se ipso s etiã paulominꝰ ab
angłis qͥ et ipsi impassibileᷤ sunt ꝑ gr̃am nõ
ꝑ naturã usq ad illã formã in qͣ pati et su¬
biei possit qd̾ utiq sic̃ dictum ẽ in sua non¬
iectione obedientiã. Per quã tam̃ exꝑientiã
nõ illi ut dixi scientia s nob̃ fidutia creuit.
dum ex misero gen̾e cognitionis is a qͦ longe
ex raueramꝰ factꝰ ẽ ꝓpior nob̃. Quando enim il¬
fidutia ad ire thronũ gle ipsiꝰ quẽ nimirum
sic̃ alibi scͥptum ẽ langores nr̃os tulisse. et
dolores portasse cognoscimꝰ. et in eo qd passꝰ
ẽ ipse nob̃ compati posse nõ dubitamꝰ. Nõ gͦ de¬
scire cepisse qd̾ aliqͣndo nescierit scire tam̃ alio
modo misciam ab et̃no ꝑ diuinitatẽ. ⁊ aliter

Expanded text:
expertus non erat, sic misericordiam vel obedientiexpertus non erat, sic misericordiam vel obedientiimento. Sciebat quidem per naturam, non autem sciebat per experientiam. At ubi minoratus est non solum a seipso, sed etiam paulo minus ab Angelis, qui et ipsi impassibiles sunt per gratiam, non per naturam, usque ad illam formam, in qua pati et subjici posset, quod utique sicjectione obedientiam. Per quam tamen experientiam, non illi ut dixi scientia, sed nobis fiducia crevit, dum ex hoc misero genere cognitionis, is a quo longe erraveramus, factus est propior nobis. Quando enim ilfiducia adire thronum gratiae ipsius , quem nimirum, sicut alibi scriptum est, languores nostros tulisse, et dolores nostros portasse cognoscimus , et in eo quo passus est ipse, nobis compati posse non dubitamus. 10. Non ergo descire coepisse, quod aliquando nescierit; scire tamen alio modo misericordiam ab aeterno per divinitatem, et aliter