comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tercedentib et precipue
interuentu antistitis leodega¬
rii eum ñ interficiunt. sed
lux ouio monasterio dirigit᷑
in exiliũ. ut facinora que per¬
petrauerat euadoret peniten¬
do. Sed quia terrene cupidita¬
tis puluere oculos cordis haᷝ¬
it cecos. ideo in anima maliuo¬
la spualis ñ profuit sapientia.
Cum enĩ childericus germanũ
suũ supra quẽ petitus uenerat
sibimet presentari iusuĩiet. ut
colloqui ei deberet. tunc qui¬
dam qui in regno uidebant᷑
esse primarii. et childericum
cupiebant a cede adulantium
placare. crinem sui dm̃ teme¬
ritatis ausu iusserunt ampu¬
tari. sicq fr̃i suo uum studuert
prosentare. Sed cum ab eo inter.¬
rogaretur quid dese agere uel¬
lit. illi uero hoc solum es qͦd
iniuste fuerat de loco regni
deiectus. iudiciũ sibi a deo ce¬
lere est expectare professus.
tuc ad monasterium sc̃i mar¬
tyris dionisii residere ẽ iussuꝰ
ibiq eo usq saluatus. donec
crinem quẽ amputauerãt
enutriret. sed deus celi quem

Expanded text:
tercedentibus et praecipue intervento antestitis Leodegarii eum non interficiunt, sed Luxovio monasterio dirigitur in exilium, ut facinora, quae perpetraverat, evadisset penitendo. Sed quia terrenae cupiditatis pulvere oculos cordis habuit cecos, et ideo in animam malivolam spiritalis non profuit sapientia. Cum enim Childericus germanum suum, supra quem petitus venerat, sibimet praesentare iussisset, ut adloqui ei deberet, tunc quidam, qui in regno videbant esse primarii et Childericum cupiebant a caede adulando placare, crinem sui domini temeritatis auso iusserunt amputare, sicque fratri suo eum studuerunt praesentare. Sed cum ab eo interrogaretur, quid de se age vellet, ille vero hoc solum, eo quod iniuste fuerat de loco regni deiectus, iuditium sibi a Deo celerem expectare professus. Tunc ad monasterium sancti martyris Dionisii resedere est iussus, ibique eo usque salvatus, donec crinem, quam amputaverunt, enutriret. Et Deus caeli, quem
Abbreviated transcription (Latin):
egregius. Erat quoq in disci¬
plina delinquentiũ inuictus.
qui carnis luxu nũquam exti¬
tit resolutus. Sagaci cura ꝑ¬
uigil in ecclesiasticoꝵs officiis.
strenuus in raciociniis: pru¬
dens in consiliis. rutilans in elo¬
quiis. Incubuit interim causa
necessitatis. ut in augustidunen¬
si urbe eum ordinare deberent
ep̃m. Si quidem nuper inter
duos contentio de eodem episco¬
pati exorta fuerat. et usq ad
sanguinis effusionẽ certa¬
tum. Cũq unus ibidẽ
occubuisset in mortẽ. et
alter pro perpetrato scelere datꝰ
fuisset in exilii retrusionẽ. tũc
balthiltis regina que cũ elotha¬
rio filio francoꝵ regebat pala¬
tiũ diuino ut credimꝰ inspira¬
ta consilio: ad memoratã ur¬
bem hunc strenuũ direxit ui¬
rum ibidem esse ep̃m. quiti
iam quasi uiduata in seculi
fluctuatione remanserat: hu¬
ius gubernatione uel fortitu¬
diniẽ tueretur. et ab his quib
impugnabat᷑ defensaret᷑.

Expanded text:
egregius. Erat quoque in disciegregius. Erat quoque in disciplina delinquentium vividus, qui carnis luxo numquam extitit resolutus; sagati cura pervigil in ecclesiasticorum offitiis, strinuus in ratiociniis, prudens in consiliis, rutilans in eloquiis. 2. Incubuit interim causa necessitatis, ut in Agustudunense urbę eum ordinare deberent episcopum. Siquidem nuper inter duos contentio de eodem episcopatu exorta fuerat et usque ad sanguinis effusionem certatum. Cumque unus ibidem occubuisset in morte, et alter pro perpetrato scelere datus fuisset in exilii etrusionem, tunc Balthildis regina, qui cum Chlothario filio Francorum regebant palatium, divinum, ut credimus, inspirata consilium, ad memoratam urbem hunc strinuum direxit virum ibidem esse episcopum, qiam quasi viduata in saeculi fluctuatione remanserat, huius gubernationem vel fortitudinem tueretur et ab his quibus inpugnabatur defensaret
Abbreviated transcription (Latin):
loriosus igitur łe .i.¬
ac preclarus leodega¬
rius urbis augusti¬
dunensis ep̃e. qui
in xp̃ianois temporib effectꝰ
est martyr nouus: ut fuit ge¬
nerositate terrena nobiliter ex¬
ortus. ita diuina gr̃a comitante
dũ primeua etate in uirili ro¬
bore accresceret. in quocũq gra¬
du uel ordine prouehebat᷑ exti¬
tit pre ceteris et rectus. Cum¬
q a didone auunculo suo pic¬
taui urbis ep̃o qui ultra affi¬
nes suos prudentia diuitiarũ¬
q opib insigni copia erat re¬
pletus fuisset strenue enutri¬
tus. et a di. uersis ftudiis qͥ¬
bus scłi potentes studere solent.
ad plene in omĩb discipline
lima politus. in eadem urbe
ad ministeriũ archidiaconatus
fuit electus. tantũq in eo subi¬
to fortitudinis atq sapientie
robur emicuit. ut impar pre
suis antecessorib appareret.
presertim cũ mundane legis
censuram ñ ignoraret secula¬
riũ terribilis iudex fuit. Et
dum canonicis doginatib esset
repletus extitit clericoꝵ doctor

Expanded text:
loriosus igitur ac praeclarus Leodegarius urbis Agustedunensis episcopus, qui christianorum temporibus effectus est martyr novus, ut terrena generositate nobiliter exortus, ita, divina gratia comitante, dum a primeva aetate in virili robore adcresceret, in quodcumque gradu vel ordine provehebatur, extitit prae ceteris erectus. Cumque a Didone avunculo suo Pectavi urbe episcopo, qui ultra adfines suos prudentia divitiarumque opibus insigne copia erat repletus, fuisset strinue aenutritus et ad diversis studiis, quae saeculi potentes studire solent, adplene in omnibus disciplinae esse lima politus, in eadem urbe ad onus archidiaconatus fuit electus. Tanta in eo subito fortitudinis atque sapientiae robor emicuit, ut inpar prae suis antecessoribus appareret; praesertim cum mundanae legis censuram non ignoraret, saecularium terribilis iudex fuit. Et dum canonicis dogmatibus esset repletus, extitit clericorum doctor
Abbreviated transcription (Latin):
Quod consiliũ qui tunc noluit
ad quiescere aut fugaciter eua¬
sit. aut cũ uite periculo incen¬
dio cõminatus. ad quieuit inui¬
tus. Cum enĩ om̃s ob ebromu
tirannicũ metũ childericum
induxissent tam in neustrico
quam burgundie regno.agnos¬
cens tiraimus suo hoc facino¬
re perpetratũ ad eccłie confu¬
git altariũ. eiusq in multis
partib subito fuit h thesaurus
direptus. et quod iniquus diu
congregauerat male. dispersũ

Expanded text:
Quod consilium qui tunc noluit Quod consilium qui tunc noluit adquiescere, aut fugaciter evasit, aut cum vitae periculum incendium comminatus, adquievit invitus. 6. Cum enim omnes ob Ebroinum tyrrannico metu Childericum induxissent tam Neustrico quam Burgundiae regnum, cognuscens tyrrannus suum hoc facinus perpetratum, ad ecclesiae confugit altare, eiusque in multis partibus subito fuit thesaurum direptum: et quod iniquus diu congregaverat male, dispersu
Abbreviated transcription (Latin):
rat tunc edictum. ut de
burgundie partib nullus pre¬
sumeret adire palatiũ. nisi qui
eius accepisset mandatũ. Tũc
de metu prioris fuerant om̃s
suspecti quod hoc excogitaret
ad suũ facinus cumulandum.
uit aut quosdam capitis amissi¬
one dampnaret. aut dispendia
facultatum infligeret. Interĩ
dum hec causa suspenditur. rex
clotharius a dño uocatus de
hac luce migrauit. Sed cum
ebroinus eius frẽm germanũ
nomine theodericũ conuocati
optimatib eum sollempniter
ut mos est debuisset sublimare
eos noluit conuocare. i deo ma.¬
gis ceperunt metuere eo quod
regem quẽ ad głam patrie pu¬
bricam debuerat sublimare. dũ
post se eum retineret pro nomi¬
ne. cui malum cupierat au¬
denter ualeret inferre. Cum¬
gͥ multitudo nobiliũ qui ad
regis noui properabant occur¬
sum mandante ebroino ite iti¬
neris accepissent repudiũ. ini¬
to incõmune consilio relicto
eo om̃s expetunt childericum
iuniorem eius frẽm. qui in au¬
strasios sortitus erat regnum.

Expanded text:
rat tunc edictum, ut de Burgundiae partibus nullus praesumeret adire palatium, nisi qui eius accepisset mandatum. Tunc de metu prioris fuerunt omnes suspecti, quod excogitaret ad suum facinus commulandum, ut aut quosdam capitis amissionem damnaret aut dispendia facultatum infligeret. 5. Interim donec causa suspenditur, rex Chlotharius a Domino vocatus de hac luce migravit. Sed cum Ebroinus eius fratrem germanum nomen Theodericum, convocatis obtimatis, cum solemniter, ut mos est, debuisset sublimare eos noluit deinde convocare. Ideo magis coeperunt metuere, eo quod regem, quem ad gloriam patriae publicae debuerat sublimare, dum post se eum retineret pro nomine, cui malum cupierat audenter valeret inferre. Cumque multitudo nobilium, qui ad regis novi properabant occursum, mandante Ebroino, iteneris accepissent repudium, inito in cummune consilium, relicto eo, omnes expetiunt Childericum, iuniorem eius fratrem, qui in Auster sortierat regnum.
Abbreviated transcription (Latin):
ad decollandum duceretur.
obuius fuit quidam xp̃ianus.
et dum se xp̃ianum sponte pro¬
fiteretur: mox cum eodem ep̃o
decollatur. Huius nom̃ xp̃iani

Expanded text:
ad decollandum duceretur, obvius ei fuit quidam Christianus; hic dum se Christianum sponte profiteretur, mox cum eodem pariter decollatus est. Hujus nomen
Abbreviated transcription (Latin):
et in ambitione pecunie deditꝰ.
ut illi coram eo iustam causã
tantum haberent. qui plus ei¬
pecunie detulissent. Cumq
alii timoris causa alii pro redi¬
menda iusticia eum auri ar-¬
gentiq inmensa replessent
pecunia. quoꝵdam animi ob
huius causam spolii dolore tac¬
ti contra eum fuerant iam
cominoti: et quia ñ solum ra¬
pacitatis exercebat cõmerciũ.
uerũ etiam pro leui offensa
sanguinẽ nobiliũ multorum
fundebat innoxium. Sc̃m
itaq leo degariũ epm̃ ideo ha¬
bebat suspectũ. quia eum su¬
perare ñ ualebat in uerbo:
nec adulationis ut oeteri eu m¬
pendebat obsequiũ. et contͣ
om̃s minas suas semꝑ eũ cog¬
nouerat permanere intrepi¬

Expanded text:
et in ambitionem pecuniae deditus, et in ambitionem pecuniae deditus, ut illi coram eo iustam causam tantum haberent, qui plus pecuniam detulissent. Cumque alii timoris causa, alii pro redimenda iustitia eum auri argentique inmensa replessent pecunia, quorundam animi ob huius causam expolii dolore tacti, contra eum fuerant iam commoti, et quia non solum rapatitatis exercebat commertium, verum etiam pro leve offensa sanguinem nobilium multorum fundebat innoxium. Sanctum itaque Leodegarium episcopum ideo habebat suspecum, quia eum superare non valebat in verbo, nec adulationis ut ceteri ei inpendebat obsequium, et contra omnes minas suas semper eum cognoverat permanere intrepi
Abbreviated transcription (Latin):
ec enim inmerito suã omp̃e
prius eius tota se deuouerat cus¬
todire mandata. Sed quia a¬
bona uoluntate semꝑ discordat
malicia. et antiquus serpens
inuidus semꝑ inuenit per qͦs
scandalũ seminet: aliqui hono¬
rati spũalia nescientes. sed potiꝰ
potentiam scłarem timentes:
uidentes hunc uirum inflexi¬
bilem per iusticie culmen exis¬
tere. inuido ceperunt liuore
torqueri. et statuunt si sit
aditus eius obuiare profectib.
Erat gͥ in illis temporib ebroi¬
nus ut diximus maior domus.
qui sub rege clotario tunc re¬
gebat palatium. Iam enĩ regi¬
na quam supradiximus in
monasterio quod sibi antea
preparauerat residebat. Prete¬
rea memorati inuidi adeunt
eius in furorẽ suscitant ani¬
mũ. Et dum ueritatiͤ accusa¬
tionẽ ñ inuenerunt. menda¬
cium falsitatis confingunt.
quasi dum om̃s ebroini iussio¬
nib obedirent. solus leodegariꝰ
ep̃c eiꝰ iussa contempneret. E¬
rat enĩ memoratus ebromꝰ
ita cupiditatis face succensus.

Expanded text:
Nec enim inmerito suam omnipoprius ipsi se totum devoverat custodire mandata. Sed quiabona voluntate semper discordat malitia et antiquus serpens invidus semper invenit, per quos scandalum seminet, aliquid honorati spiritalia nescientes, sed potius potentiam secularem timentes, videntes hunc virum inflexibilem per iustitiae culmen existere, invido coeperunt livore torquere et statuunt, si sit aditus eius obviare profectibus. 4. Erat enim in illis temporibus Ebroinus, ut dicimus, maiordomus, qui sub rege Chlothario tunc regebat palatium; nam regina, quam supra diximus, iam in monasterio, quod sibi antea praeparaverat, resedebat. Praeterea memorati invidi adeunt eius in furore suscitant animum, et dum veritatis accussationem non invenerunt, mendatium falsitatis confingunt, quasi dum omnes Ebroini iussionibus oboedirent, solus Leodegarius episcopus eius iussa contempneret. Erat enim memoratus Ebroinus ita cupiditatis face succensus
Abbreviated transcription (Latin):
urem fuisse antiquors. seu
modernors scriptoꝵ. ut cu¬
ius gesta erant relaturi. eius
prius et genus. et natiuum
exprimerent solum. etiamsim¬
plicib quibiisq patet. Quors
nos quoq non aspernentes usũ.
entib. C astrum blesense in la¬
cui contiguũ est littus ligerici
precer labens. preter piscium
copiam. quã illi loco ceteris sol¬
lempnis exhibet. aliarũ quoq
frugum. uini scilicet. et rei fru¬
mentarie. ceterumq humane
necessariarũ nature. magnã¬

Expanded text:
rem fuisse antiquorum seu modernorum scriptorum, ut cujus gesta erant relaturi, ejus prius et genus et nativum exprimerent solum, etiam simplicibus quibusque patet. Quorum nos quoque non aspernantes usum, Castrum Blesense  Blois  in lacui contiguum est littus Ligerici praeterlabens, praeter piscium copiam, quam illi loco solemnius caeteris exhibet, aliarum quoque frugum, vini scilicet et rei frumentariae caeterarumque humanae necessarium naturae magna
Abbreviated transcription (Latin):
familias fur domũ ꝑfodit. qͥa dũ
a sui custodia spiritus dormit:
ĩꝑuisa mors ueniens. carnis habi¬
taculũ irrũpit: et eũ quẽ dñm do-¬
mꝰ inuenerit necat. quia cũ uen
tura dãpna spiritus minime pre¬
iidet. hunc mors ad suppliciũ nes¬
cientẽ rapit. furi autẽ resisterẽt
si uigilaret: quia aduentũ iuidicis.
qui occulte animã rapit precauẽs
ei penitendo occurreret ne inpe¬
nitens periret. E

Expanded text:
familias fur domum perfodit, quia dum a sui custodia spiritus dormit, improvisa mors veniens carnis nostrae habitaculum irrumpit, et eum quem dominum domus invenerit tura damna spiritus minime praevidit, hunc mors ad supplicium nescientem rapit. Furi autem resisteret, si vigilaret, quia adventum judicis, qui occulte animam rapit, praecavens ei poenitendo occurreret, ne impoenitens periret.
Abbreviated transcription (Latin):
bat. Multi uero de longinquis
regionib ex ergastulis aut ex
uinculis liberati per ipsii. reqͥxe¬
bant in quo loco beatui lecrar¬
dus haberet hospiciũ. Qum¬
presentabant. Quamplures uero
ibi remanebant. et in morem fa¬
muloꝵ seruitutis obsequia pro¬
mittebant. Sed uir dei magis stu¬
debat illis seruire. distribuens eis
partẽ ex spaciosa latitudine silue.
quatinus consuescirent uiuere
potius ex agricultura quã scła¬
rib rapinis in hiantes: irrecrea¬
rentur irũ autẽ reclusione ob¬

Expanded text:
am. Multi vero de longinquis regionibus, ex ergastulis aut ex vinculis liberati per ipsum, requirebant, in quo loco beatus Leonardus haberet hospitium. Quospitium. Quam plures vero ibi remanebant et in morem famulorum servitutis obsequia promittebant. Sed vir Dei magis studebat illis servire, distribuens eis partem ex spatiosa latitudine silvae, quatinus consuescerent vivere potius ex agricultura, quam saecularibus rapinis inhiantes, inreciarentur iterum reclusione ob
Abbreviated transcription (Latin):
festim puteus recepit aquã inde¬
ficientẽ: que incolis potũ prestat
usq in diem presentem. Appella¬
uit preterea sẽs leonardus eun¬
dem locũ nobiliacũ eo quod a
nobilissimo rege sibi esse condo¬

Expanded text:
festim puteus recepit aquam indeficientem, quae incolis potum praestat usque in diem praesentem. Appellavit praeterea sanctus Leonardus eundem locum Nobiliacum, eo quod a nobilissimo rege sibi esset condo
Abbreviated transcription (Latin):
in castitate mentis et corporis
turturiꝰ mudicia preminens.
ec obliuiscetur in lege łc .uii.¬
illud animal mundũ de¬
cerni. quod ungulam findit
et ruminat. Ideoq ungule di¬
uisionẽ discretionem intellige¬
bat ñ solum boni et mali. sed
etiam interni hominis causã.
Porro in ruminatione. uerbi dei
tenebat assiduam meditationẽ:
scđm quod dñs dicit. Oportet
semꝑ orare et ñ deficere. Et psal¬
mista. Benedicam inquit do¬
minũ in omĩ tempore. semper
laus eius in ore meo.¬

Expanded text:
in castitate mentis et corporis in castitate mentis et corporis turturis munditia praeeminens: nec obliviscebatur in lege illud animal mundum decerni quod ungulam findit et ruminat : ideoque ungulae divisionem in discretione intelligebat, non solum boni et mali, sed etiam interni hominis causam. Porro in ruminatione verbi Dei tenebat assiduam meditationem, secundum quod Dominus dicit: Oportet semper orare, et non deficere . Et Psalmista: Benedicam, inquit, Dominum in omni tempore: semper laus ejus in ore meo
Abbreviated transcription (Latin):
tractatione talia postulat. rumor
beati uiri nũmoli abbatis floria¬
censis. eius aures occupat. fama
namq uite eius. longe lateq fe¬
rebatur.¬
ac audita opinione impiger
scm̃ uirum adiens au dire¬
quesiuiit. Quo audito. desideriũ¬
suum quo diu flagrabat aperu¬
it. et ut se numero eors quos in
scola xp̃i instituebat insereret.
humillima peticione postulauit.
Quod beatus uir audiens. more
discipline semꝑ amico. et regu¬
lari uite. solito dieb probati¬
onis transcensis. et probationiꝰ
competentib transcursis. cor¬
pori scẽ congregationis sue. ue¬
dem autẽ caule indemp łc.uiͣ.¬
tus monastice. mox operante
sp̃c scĩ uirtute. cepit monstra¬
re anmal se esse mundum.
et gregi aptum celesti. Enite¬
bat in eo. uelut in oue innocen¬
tie puritas. in imperio propri¬
orum menbroꝵ uera arietina
potestas. In bello demonib indic¬
to quodammodo taurina in¬
flexibilis auctoritas. in animi
puritate columbina dulcedo.

Expanded text:
tractationem talia postulant rumor tractationem talia postulant rumor beati viri Mummoli abbatis Floriacensis ejus aures occupat: fama namque vitae ejus longe lateque ferebatur.ac audita opinione impiger sanctum virum adire audireque quaesiit: quo adito, desiderium quo diu flagrabat aperuit, et ut se numero eorum quos in schola Christi instituebat insereret, humillima petitione postulavit. Quod beatus vir audiens, more disciplinae semper amico et regulari vitae solito, diebus probationis transcursis et probationis competentibus transcensis, corpori sanctae congregationis suae vedem autem caulae indeptus monasticae, mox operante sancti Spiritus virtute, coepit monstrare animal se esse mundum et gregi aptum coelesti. Enitebat in eo velut in ove innocentiae puritas, in imperio propriorum membrorum vera arietina potestas, in bello daemonibus indicto quodammodo taurina inflexibilis auctoritas, in animi puritate columbina dulcedo,
Abbreviated transcription (Latin):
presentat gratiam.
uius pagi et castri. incolas
fuisse. parentes beati aygul¬
fil certissima relatione didici¬
mus. Non quidem multum san¬
guinis alti uentositate sublimeᷤᷤ.
nec opum mundialium affluen¬
tia tumidos. tanta tamen pro¬
le felices. E rat enĩ unus eorum
de quib apłs ait. Infirma mun¬
egerit. narratu difficile est:
qualiter scilicet eccłie dulce ha¬
buerit assidue terere limina.
sacerdotum obsequiis inserui¬
re. uigiliarum excubiis oꝑam
dare. pauperũ necessitatib pro
uirib concurrere. totumq
se in dies singulos. hostiam ui¬
uam scãm deo placentem. in ara
iuuentutis. cepit ei esse
oneri. ñ modo uita. sed et ha¬
bitus secularis. Uersabatq am¬
mo quonam pacto eius. retina¬
culis abrutis. mutata ueste. xp̃i
compedib salubriter pedem in¬
necteret. Sed dum in his distende¬
retur. morasq innecteret moris:
mox consiliũ utile querendo. ne¬
q enim tanta res. precipiti se debet
credere uoluntati. sed multa re¬

Expanded text:
praesentat gratiam. Hujus pagi et castri incolas fuisse parentes B. Aigulfi, certissima relatione didicimus: non quidem multum sanguinis alti ventositate sublimes nec opum mundialium affluentia tumidos, tanta tamen prole felices. Erat enim unus eorum de quibus Apostolus: Infirma munegerit narratu difficile est; qualiter scilicet ecclesiae dulce habuerit assidue terere limina, sacerdotum obsequiis inservire, vigiliarum excubiis operam dare, pauperum necessitatibus pro viribus concurrere, totumque se in dies singulos hostiam vivam, sanctam, Deo placentem, in ara juventutis, coepit esse oneri non modo vita, sed et habitus saecularis: versabatque animo quonam pacto ejus retinaculis abruptis, mutata sorte, Christi compedibus salubriter pedem innecteret. Sed dum in his distenderetur, morasque innecteret moris, mox consili umutile quaerendo neque enim tanta res praecipiti se debet credere voluntati, sed multam re
Abbreviated transcription (Latin):
celebramus. quoꝵs multitu¬
do massam splendore candidam
fecit. Massa enĩ dicta est propter
numerũ. candida propter me¬
ritum. Nam quid aliud massa
candida. nisi multitudo intelli¬
genda est candidata: Sicuti cũ
apocalipsis legeretur audiuimꝰ.
quia uidit beatus discipulus et
suꝑ pectus: super turbas eandi¬
da ueste fulgentes. et paliis u¬
rentib triumphantes: et quod
fel eier uidit. nobis fideliter in¬

Expanded text:
celebramus, quorum multitudo massam, splendor candidam fecit. Massa enim dicta est propter numerum, Candida propter meritum. Nam quid aliud Massa Candida, nisi multituto intelligenda est martyrio candidata? Sicuti modo, cum Apocalypsis legeretur, audivimus, quia vidit beatus discipulus, etsuper pectus, martyrum turbas candida veste fulgentes et palmis virentibus triumphantes; et quod feliciter vidit, nobis fideliter in
Abbreviated transcription (Latin):
tus pre magnitudine sua
latere ñ potuit. confluebant ad¬
eum plurimi corporis animiq
remedia postulantes. Nec uero
ubi dator hylaris. et quod dare¬
tur habunde aderat spei sue
munere frustrabantur. Cũq
mira gesta laudum preconia

Expanded text:
tus prae magnitudine sua latere non potuit, confluebant plurimi, corporis animaeque beneficia postulantes. Nec vero, ubi dator hilaris et quod daretur abunde non aderat, suo munere frustrabantur. Cumque mira gesta laudum praeconia
Abbreviated transcription (Latin):
ra destrui. dum eum iam noue¬
rant per iusticie callem inflexi¬
biliter gradi. uirilitatẽ enim ce¬
lestis ciuis. senex mundus gra¬
uatus uiciis non ua¬

Expanded text:
ra destrui, dum enim iam noverant per iustitiae callem inflexibile iter gradire; virilitatem enim caelesti civi senex mundus, gravatus vitiis, non va
Abbreviated transcription (Latin):
unt. et ad reddendas gr̃as ob¬
uiam ei prosiliunt. R Euge ser.¬
magistri remigii. leonar¬
dus bonus discipulus: hoc ipsũ
expetiit a rege humillimis pre¬
cib. quatims om̃s qui in er-¬
gastuloꝵs ustodia detinerent᷑.
ũ eos ipse uoluisset uisitare.
omnino soluerenter. Qam
rem a rege cũ beniuolentia
impetrauit. et ubicũq . ncar¬
ceratos esse audiebat
tum. istud uerbũ euangolicũ.
In carcere eram. et uenistes ad
nie. Et quod uni ex minemis

Expanded text:
unt et ad reddendas gratias obunt et ad reddendas gratias obviam ei prosiliunt, – ad magistri Remigii Leonardus bonus discipulus hoc ipsum expetiit a rege humillimis precibus, quatinus omnes qui in ergastulorum custodia detinerentur, si eos ipse voluisset visitare, omnino solverentur. Quam rem a rege cum benivolentia impetravit, et ubicumque incarceratos esse audiebat,tum illud verbum euangelicum: In carcere eram, et venistis ad me; quod uni ex min
Abbreviated transcription (Latin):
pagan.. sed ꝑ pre .cationẽ
siuigii remensiũ archie¬
piscop. ad fideri api conuer¬
n q s. clm uerha testiũ ueridi¬
urum. mierũ leonardũ susce¬
pic de sacro fonte: ob parentũ
ronliũ carissimũ amorem.
huer autẽ leonardus postquã
o uũt inrementa puerilia.
a dolescens factus uixta consu¬
etudinẽ parentele. regali noke¬
it implicari milicia. sed sp̃u
diuino tactus. potius uoluit
sequi archipontificis remigii
u stigia. Suiꝰ saliraria moni¬
uAtn ut surdr auditor in¬
tondebat uerumi ut prudens
et fi iturus ĩeminator en secre¬
tari: cordis audita reponebat.
Nam sicut pridictus pontifen
heatus rem gius olim franci¬
guis sualtrat rrgib. ut tale
pro dei amore sanciretur edictũ:
quatinus quocienscũq in uin¬
culis seu in carcerib fuissent
detenti. con festim sine ullo un¬
pedimento dimitterentur libe¬
ri. Quod usq hodie conseruat᷑.
Si quando quippe rex gallie ad
predictam urbem diuertitur.
om̃s ex carcerib absoluti gre¬

Expanded text:
ganus, sed per praedicationem sancti Remigii Remensium archiepiscopi ad fidem Christi convernique secundum verba testium veridicorum puerum Leonardum suscepit de sacro fonte ob parentum nobilium carissimum amorem. 2. Puer autem Leonardus postquam evasit incrementa puerilia, adolescens factus, iuxta consuetudinem parentelae regali noluit implicari militia, sed Spiritu divino tactus, potius voluit sequi archipontificis Remigii vestigia. Cuius salutaria monita non ut surdus auditor intendebat, verum ut prudens et futurus seminator in secretarium cordis audita reponebat. Nam sicut praedictus pontifex beatus Remigius olim Francigenis suaserat regibus, ut tale pro Dei honore sanctirent edictum, quatinus quotienscumque inculis seu in carceribus fuissent detenti, confestim sine ullo impedimento dimitterentur liberi, – quod usque hodie conservatur; si quando quippe rex Galliae ad praedictam urbem divertitT omnes ex carceribus absoluti exe
Abbreviated transcription (Latin):
eatus egitur leeuar¬
dus demporibz acostatis
mperatoris in pinui uera gal¬
lirrũ clari parentib extitit
ues rrgñ ĩ rancie parentes etꝰ
erait. et riter satellites pala¬
tii smacũ milicie post regem
arebant. Ipse autẽ rex clodo¬

Expanded text:
eatus igitur Leonardus temporibus Anastasii imperatoris in provincia Galliarum claris parentibus extitit vei regis Franciae parentes eius erant et inter satellites palatii primatum militiae post regem habebant. Ipse autem rex Clodo
Abbreviated transcription (Latin):
armatus. prosequit᷑ iter initũ.
tandem intrauit quandam sil¬
uam cui uocabulũ est pauum.
Que deniq silua. satis erat habun¬
dans: et plena ferarũ. propterea¬
q reges gallie atq etiam duces
aquitanie consueuerant ire ue
natũ. In prefata uero silua rega¬
lis habebat᷑ sala. causa uenationiᷤ
antiquitus preparata. Non longe
quidem distabat a ciuitate lemo¬
nica. s fere decem intererant mi¬
liaria.
enebat gͥ rex singulis annis
cũ suis iuuenib. et sieut fer¬
tur sepius comitabat᷑ secũ uxor

Expanded text:
m . Prosequitur iter initum; tandem intravit quandam silvam, cui vocabulum est Pavum . Quae denique silva satis erat habundans et plena ferarum, proptereaque reges Galliae atque etiam duces Aquitaniae consueverant in ea ire venatum. In praefata vero silva regalis habebatur sala, causa venationis antiquitus praeparata; non longe quidem distabat a civitate Lemovica, sed fere decem intererant miliaria. igitur rex singulis annis cum suis iuvenibus et, sicut fertur, saepius comitabatur secum uxor
Abbreviated transcription (Latin):
rex accipiam. sed partẽ postquã
grinde tuam sentio largiendi uo¬
luntatẽ. Et addidit. Quantũcũq
gͥ ex hac silua cũ meo asello per¬
agrare potero. tantũ et ñ ampliꝰ
tua celsitudine mͥ concedi exop¬
to. Quod rex sub regali decreto
adimpleuit. et quicquid circui¬
tione sui aselli comprehendiss
sicut idem uir sc̃s expetierat. la¬
pideis terminis concludi precepit.
Non expedit gͥ licteris conscribere
quantũ tellurie ipse una nocte
oquitande ua luit coneludere.
Satis quippe habetur adhuc in
ricordatione quicquid compre¬
ne. postquã autẽ hec omnia gesta
sunt: remansit sc̃s leonardus in
eodem loco quẽ ei rex prebuerat.
ui delicet in ipsa nemoris solitudi¬
ne: ubi etiam construxit oratori¬
um in honore sc̃e dei genitricis
marie. In sinstro quidem
oratorii latere. collocauit ad me¬
moriam beati remigii alterũ al¬

Expanded text:
rex, accipiam, sed partem, postquam exinde tuam sentio largiendi voluntatem'; et adiecit: 'Quantumcumque igitur ex hac silva cum meo asello peragrare potero, tantum et non amplius a tua celsitudine mihi concedi exopto'. Quod rex sub regali decreto adimplevit, et quicquid ipse circuitione sui aselli comprehendisset, sicut idem vir sanctus expetierat, lapideis terminis concludi praecepit. Non expedit igitur litteris conscribere, quantum telluris ipse una nocte equitando valuit concludere; satis quippe habetur adhuc in recordatione, quidquid comprene. 6. Postquam autem haec omnia gesta sunt, remansit sanctus Leonardus in eodem loco, quem ei rex praebuerat, videlicet in ipsa nemoris solitudine. Ubi etiam construxit oratorium in honore sancte Dei genitricis Mariae; in sinistro quidem oratorii latere collocavit ad memoriam beati Remigii alterum al
Abbreviated transcription (Latin):
sua eccłia fere uno miliario dista¬
bat a flumine uinzenna: uide¬
batur suis monachis difficile esse
ad hauriendã aquã ire cotidie.
Currit quippe uimzennia in decli¬
na conualle. oratoriũ uͦ positum
est in montieuli uertice. Quocir¬

Expanded text:
sua ecclesia fere uno miliario distabat a flumine Vingenna, videbatur suis monachis esse difficile ad hauriendam aquam ire cottidie. Currit quippe Vingenna in decliva convalle; oratorium vero positum est in monticuli vertice. Co
Abbreviated transcription (Latin):
Post quã autẽ placuit altissimo ut
depresenti egrederetur scło. octa¬
uo idus nouembris scissima eius
anima recepta est in celum ab an¬
gelis: beatissimũ uero corpus eiꝰ
a fideliũ turbis sepultũ est in ec¬
clesia quã ipse construxerat. ad ho¬
norem sc̃e marcie dei genitricis et
perpetue uirginis. simulq etiã
in memoriam beati remigii rem̃¬

Expanded text:
Postquam autem placuit altissimo, ut de praesenti egrederetur saeculo, octavo Idus Novembris sanctissima eius anima recepta est in celum ab angelis; beatissimum vero corpus eius a fidelium turbis sepultum est in ecclesia, quam ipse construxerat ad honorem sanctae Mariae Dei genitricis et perpetuae virginis simulque etiam in memoriam beati Remigii Reme
Abbreviated transcription (Latin):
inegio. Igit᷑ post salutaria uer¬
ba melliflue predicationis. partitꝰ
est inter eos septẽ portiones sue sil¬
ue in funiculo distributionis. Erãt
iterũ sic locutus est eis. Homo

Expanded text:
nem. Igitur post salutaria verba mellifluae praedicationis partitus est inter eos septem portiones suae silvae in funiculo distributionis. Erant it
Abbreviated transcription (Latin):
ot ergo coactis sub uno uir¬
tutib ueluti pennis spiri¬
talib omniũ uernabat gra
uirtutum. Et ne aliquam tan¬
ta possent bona incurrere iac¬
turam. agebat quod de iuro
scribitur iusto. quia medita¬
bitur in lege dñi die ac nocte.
In huiꝰ exercitatione. ad id culmi¬
nis euasit. ut ñ modo cum pro¬
uincialib sed etiam procul po¬
sitis. eiꝰ doctrina miraculo floret.
iuinitati uero quod łe .ixͣ.¬
magnirpenderet eum cui
talia contulerat nmia signis
iam euidentib ostendere pla-
toto orbe celebratus atq canen¬
beneuentina prouincia mul¬
tis precedentib annis. uite hu¬
ius ultim am clauserat diem.
et in cafiro cassino acceperat
bardis captus. atq in heremũ
est redactus.

Expanded text:
ot ergo coactis sub uno virtutibus, veluti pinax spiritualis, omnium vernabat gratia virtutum; et ne aliquam tanta possent bona incurrere jacturam, agebat quod de viro scribitur justo, quia meditabitur in lege Domini die ac nocte . In cujus exercitatione ad id culminis evasit, ut non modo comprovincialibus, sed etiam procul positis ejus doctrina miraculo foret: Divinitati vero quod magnipenderet eum cui talia contulerat munia, signis jam evidentibus ostendere placutoto orbe celebratus atque canenBeneventana provincia multis praecedentibus annis vitae hujus ultimam clauserat diem, et in castro Cassino acceperat bardis captus atque in eremum est redactus.
Abbreviated transcription (Latin):
dicat sc̃i fimphoriani martyriᷤ
sepultura. seu trans latio sci
corporis gloriosa. Preterea innu¬
unt euis industriam eccłie
pauimenta uel laquearia et
atrii constructio noua. muro¬
rum urbis restauratio. domo¬
rum reparatio. et que erant
nitia uetustate consumpta
per se redintegrata uisa dant¬
uidentib testimonia. Suffici¬
ant hec in primis pauca de
plurimis. ad illud tempus con¬
uertamus eloquiũ. quo athle¬
ta xp̃i contra diabolum
dimicandi sumpsit ex ordium.
Sc̃s itaq pontifex leodega¬
rius dũ in augustidunensi ur¬
be felix in pace conuersatus
est ep̃c. postquam omnia qͤ
diruta fuerant innouasset.
et in diuinis officiis elericos
erudisset. predicationeq assi¬
duus celesti populũ cõmone¬
ret. elemosinarũ largitate
pauperes refoueret. et in dei
custodiendis mandatis eiꝰ ani¬
mus esset intentus. ita fuit effi¬
cax illius uoluntas in omĩbus.
ut queq implere decreuisset ei
a dño absq difficultate

Expanded text:
dicat sancti Simphoriani martyris dicat sancti Simphoriani martyris sepultura seu translatio sancti corporis gloriosa. Praeterea innuunt eius industriam ecclesiae pavimenta velaque aurea et atrii constructio nova, murorum urbis restauratio, domorum reparatio, et quae erant nimia vetustate consumpta per se reddentecrata, visa videntibus testimonia. Suffitiant haec inprimis pauca de plurimis. Ad illud tempus convertamus eloquio, quo adleta Christi contra diabolum dimicandi sumpsit exordium. 3. Sanctus itaque pontifex Leodegarius dum in Agustidunense urbe felix in pace conversavit episcopus, postquam omnia quae deruta fuerant innovassit et in divinis offitiis clericos erudisset praedicationemque assiduus caelestia populum commoneret, elymosinarum largitate pauperes refoveret et in Dei custodiendis mandatis eius animus esset totus intentus, ita fuit efficax illius voluntas in omnibus, ut quaeque implere decrevisset, ei a Domino absque difficultate
Abbreviated transcription (Latin):
debat presen tia ue luti deuouerat¬
in pueriei a estimans pro ni¬
chilo om ma prtier quod erat eter¬
ne sa lutis gratia. U̾ elestibus
Anumo in herens se se in holoc austum
uid multa: Ita in aduen¬
tu eius territi sunt om¬
nẽ
eccłie uel urbis illiuis
aduersarii. nec ñ et hii qͥ
inter se odiis et homicidiis inces¬
santer certabant. ut memoriã
transacti scandali ñ uellent au¬
dire: quia quos predicatio ad
concordiam ñ addixerat. iustici¬
a et terror cogebat. Iam enim
sumpto episcopatu dispensante
dño. quantũ in alimonia pau¬
perũ eiꝰ extitit precipua cura.
longũ est enarrare per singula.
Sed nobis ista tacentib eius testa¬
tur operalis matricula. que ab
eodem instituta residet ad eccłie
ianuam. uel specierũ pulchri-¬
tudo que aureo fulgore ruti-¬
lat in eccłie ministerio. nec ñ
et baptisterii ornamenta mi¬
ris operib fabricata. Quantũ¬
q in amorẽ martyrii eius mens
fuit deuota. silentib nobis in¬

Expanded text:
debat praesentia, veluti devoveratin pueritia, aestimans pro nihil omnia, praeter quod erat aeternae salutis gratia. Coelestibus animo inhiabat, sese in holocaustum uid multa? ita in adventum eius territi sunt omnes ecclesiae vel urbes illius adversarii, necnon et hii qui inter se odiis et homicidiis incessanter certabant, ut memoriam transacti scandali non vellent audire: quia quos praedicatio ad concordiam non adduxerat, iustitiae terror cogebat. Iam enim in episcopato, despensante Domino, quantum in alimonia pauperum eius extetit praecipua cura, longum est enarrare per singula. Sed nobis ista tacentibus eius testantur opera vel matricola, quae ab eodem instituta residet ad ecclesiae ianuam, vel specierum pulchritudo , quae aureo fulgore rutilant in ecclesiae ministerio, necnon et baptisteri ornamenta miris operibus fabricata. Quantumque in amore martyrum eius mens fuit devota, silentibus in
Abbreviated transcription (Latin):
d hec demiq beati uiri uerba
catholicus rex respondit. Sa¬
cratissine uoluntati tue homo dĩ
et amice religionis habundant̾
satisfacere possum. quia sub car¬
tulari precepto tradam tibi istud
nemus totum. Cui beatus leo¬

Expanded text:
d haec denique beati viri verba catholicus rex respondit: ' Sacratissimae voluntati tuae, homo Dei et amice religionis, habundanter satisfacere possum, quia sub cartulari praecepto tradam tibi istud nemus totum'. Cui beatus Leo
Abbreviated transcription (Latin):
riꝑet de manib eoꝵ. ligantes
ypodromũ ꝑtraxerẽ. & deinde
foris portã circũdantes ilłu ig¬
atus apłs pꝰ multos agones & diut᷑¬
tus. migrauit ad gaudia sempit̾na.
Imp̃ii autẽ udei. ñ saciati de nece
tissimũ corpꝰ eiꝰ. ⁊ in locello płubeo
recludentes. in mare p̃cipitare dis
rodone occulte nocturnis horis tuli

Expanded text:
ret de manibus eorum et ligantes ypodromium pertraxerunt et deinde foris portam et ibi circumdantes euatus apostolus, post multos agones et diututus migravit ad gaudia sempiterna. Impii autem Judaei, non satiati de nece t corpus ejus, et in locello plumbeo recludentes in mare disposuerunt Rod
Abbreviated transcription (Latin):
t ait quidam de seni lc¬
orib ad ioh̾em. Isti qui
sunt. et unde uenerunt : Io¬
tu scis. Ille autẽ qui ideo inter¬
rogauerat ut doceret. hii sunt
inquit qui uenerunt ex mas¬
na tribulatione. et lauerunt¬
nis infestatione uexatum ut stipen
dia petentem respexit ab inmutido¬
et ad orationem recumbens ut est¬
perfusus lacrimĩs cẽcũs lumen rẽ

Expanded text:
t ait quidam de senioribus ad Joannem: Isti qui sunt, et unde venerunt ? Jotu scis. Ille autem, qui ideo interrogaverat, ut doceret: Hi sunt, inquit, qui venerunt ex magna tribulatione, et laverunait quidam de senioribus ad Joannem: Isti qui sunt, et unde venerunt ? Jotu scis. Ille autem, qui ideo interrogaverat, ut doceret: Hi sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
exureret. ut postea uelut au¬
rum mundum diademate
sui regis impositus. ad instar
geminarũ fulgentiũ mira¬
culoꝵ uirtutib choruscaret:

Expanded text:
exureret, ut postea velud aurum mundum in diadema sui regis inpositus, ad instar gemmarum fulgentium miraculorum virtutibus coruscaret
Abbreviated transcription (Latin):
logio quod e usebii ⁊ iheromimi uo¬
cabulo insignitũ ẽ legitur .iiii. Rel̃das
non specialit᷑ ipsũ diem decollationis
eius. s diem pociꝰ quo caput eiꝰ in eadẽ
edessa ciuuitate reꝑtum ẽ. atq in eccl̃a¬

Expanded text:
logio, quod Eusebii et Hieronymi vocabulis insignitum est, legitur, quarto Kalend. non specialiter ipsum diem decollationis ejus, sed diem potius, quo caput ejus in eadem Edessa civitate repertum, atque in eccl
Abbreviated transcription (Latin):
raphie. ex more condito immacParo
thesaurũ sempit̾num. uł margari¬
tã pciosam reposuit in monum̃to
suo: quod sibi ipsa cũ sũmo studio
et ornatu fecerat. Et ñ cessabat ex
eo die clemosinas facere multas. ̃¬
ꝥhia. Studebat ãt cotidie uisitare
infirmos: ⁊ in carcerihꝰ reclusos. p̃stans
eis om̃ia que necessaria habebant ha-

Expanded text:
raphiae, et ex more condito immaculatothesaurum sempiternum uel margaritam pretiosam reposuit in monumento suo, quod ipsa sibi cum summo studio et ornatu fecerat. Et non cessabat ex eo die facere elemosinas multas, con Christi Seraphia. Studebat autem cotidie uisitare infirmos et in carceribus reclusos, prestans eis omnia, quae necessaria erant a
Abbreviated transcription (Latin):
dies zelo ducti ursacius ⁊ ualẽs¬
prb̃ri. rogauerunt constancium
augustũ. ut reuocaret liberiũ¬
papã de exilio. ut unã tantum¬
mꝰͥ communionẽ participaret.
excepto rebaptizare. Tunc missa¬

Expanded text:
dies zelo ducti Ursatius et Valens rogaverunt Constantium Augustum ut revocaret Liberium de exsilio, et unam tantum communionem participaret, excepto rebaptizari. Qui Li
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsuasiones insanas. ad p̃diolum
suum qd intuscie partibꝰ uideban¬
tur hab̾e basterne ꝑgebant uehi¬
culo. Quod audientes armenta¬
rius ⁊ uerinus. statim comiti ar¬
chisilao suggesserunt dicenteo.

Expanded text:
persuasiones insanas, ad praediolum suum, quod in Tusciae partibus videbantur habere, basternae pergebant vehiculo. Quod audientes Armentarius et Verinus, comiti Archesilao suggesserunt qua de
Abbreviated transcription (Latin):
tus. uissit eas in custodia redigi.
a se inuicem separatas: ⁊ diȩ t̾cio
in secretario adduci. In quibꝰ rufi¬
nam in gredi iubens: dixit adeã.
Cum nobilis sis nata. quid ẽ quod
ad ignobilitatem deuoluta es: et
cupis ẽẽ captiua in uinculis. ma¬
gisquam libera cum marito gaude¬
re: Ruphina respondit. Capti¬
uitas ista temporalis. cc̃nam cap¬
tiuitatem excludit. ⁊ uincula
temporalia. ꝑꝓetua uinculoꝵ li¬
gam̃ta dissoluunt. Prefectus aix̃.
Istas uanas fabulas. ⁊ aniles abice.
arum ꝑfrui. ⁊ usq ad senectutẽ
cum gaudio deliciarum atting̃e.
Rufina respondit. Duo sunt in¬
utilia que ꝑsuades. ⁊ unũ dubiũ
quod ꝓmittis. Nam dicis me ydo
lis sacrificare: ut in ꝑpetuũ ꝑeam.
Et post hec maritum accipe: ut
głam meȩ uirginitatis ammittã.
Post ista duo tam asꝑa tamq con¬
traria: ꝓmittis quodusq ad senec¬
tutem cum gaudio deliciarum
atting. am: cum de te ipso incer¬
tus sis. quod ad diem crastinum¬

Expanded text:
ui jussit eas in custodias redigi a se invicem separatas, et in die tertia in secretarium duci. In quo Rufinam ingredi jubens, dixit ad eam: Cum sis nobilis nata, quid est quod ad ignobilitatem devoluta es, et cupis esse captiva in vinculis, magis quam libera cum marito gaudere? Rufina respondit: Captivitas ista temporalis aeternam captivitatem excludit; et vincula temporalia, perpetua vinculorum ligamenta dissolvunt. Praefectus dixit: Istas vanas fabulas et aniles abjice, rfrui, et usque ad senectutem cum gaudio deliciarum attingere. Rufina respondit: Duo sunt inutilia quae persuades, et unum dubium quod promittis. Nam dicis me debere idolis sacrificare ut in perpetuum peream? et post hoc maritum accipere ut gloriam virginitatis amittam. Post ista duo tam contraria promittis, quod usque ad senectutem cum gaudio deliciarum attingam, cum de te ipso incertus sis, an ad diem crastin
Abbreviated transcription (Latin):
orrescunt. Qua de causa urbem¬
sceleratissimus archilaus cum iai¬
litibꝰ suis equestribꝰ iter agens. scas
dei uirgines in uia flamminea mi¬
atq reuocans eas adurbem romã.

Expanded text:
runt qua de causa Urbemsceleratissimus Archesilaus cum militibus suis equestribus iter agens, sanctas Dei virgines in via Flaminia miatque revoc
Abbreviated transcription (Latin):
tate beatus laurentiꝰ cepit ꝑ regi¬
ones curiose querere: ubicumq
scĩ clerici ⁊ pauꝑes ẽent absconsi. X
portans thesauros prout cuiq o¬
pus erat ministrabat. Uenit aut̃¬

Expanded text:
tate, beatus Laurentius coepit per regiones curiose quaerere, ubicunque sancti clerici vel pauperes essent absconsi, et portans thesauros, prout cuique opus erat, ministrabat. Igitu
Abbreviated transcription (Latin):
ros gła sublimari. quando hic eoꝵ be¬
ata cadauera tantis honorib extollunt᷑
ti diei huiꝰ sollempnitate. ur̃is auribus
non tam temere. quã felici deuotione¬
aliquid intimare curauimꝰ. scientes qr
habet quamuis ignara. pura tam̃ deuo¬
tio. ⁊ fida dilectio. iuste retributionis
mercedem. sic̃ ante et nos exꝑti sumus
et nr̃i ꝓbauerunt malores. Credimus
atq confidimꝰ int̾ omnes labores istiꝰ
deprimimur: tantũ eoꝵ sacris meritis

Expanded text:
ros gloria sublimari, quando hic eorum beros gloria sublimari, quando hic eorum beata cadavera tantis honoribus extolluntuti diei hujus solemnitate vestris auribus non tam temere quam felici devotione intimare curavimus, scientes quod habet quamvis ignara, pura tamen devotio et fidelis dilectio, justae retributionis mercedem, sicut ante et nos experti sumus, et nostri probaverunt majores. Credimus autem atque confidimus inter omnes labores istius deprimimur, tantum eorum sacris meritis
Abbreviated transcription (Latin):
liꝰ absoluta. Felix te gallia. quȩ tantoᷤᷤ
ac tales meriusti suscipere sacerdotes.
Felix te parisiꝰ. cuius glebȩ meruerũt
tantoꝵ mr̃m cruore rigari. Ecce trium
mr̃m gła polles. ecce rutilantib agmi-¬
nib eoꝵ te beata p̃mia ambierũt. et
quasi ex multarũ honore gemarũ con-¬
serto diademate coronarunt. De quoꝵ
p̃sidio dilectissimi fr̃s nob̃ ad exemplũ
patientiȩ et confirmationis fidei p̃para¬
tis animis. eoꝵ in quantũ possumus
imittem exempla. ut ibi sequant᷑ meri¬
ta gregis: ubi p̃cessit fortitudo pastoꝵ.
nitatib honoram. futuris ualeamus
scĩs eoꝵ consortiis copulari. Ecce fr̃s m̃i
ut aspicitis beatoꝵ mr̃m auri gẽmarũ¬
q copia beatoꝵ corpora tetigit. Et qͥ hic¬
ꝓ. xp̃o impioꝵ gladiis submiserunt col¬
la felicia: terrarum eos pͥncipes ꝓnis
adorant ceruicib. Quanta eos illic gͦ
putatis int̾ angłoꝵ. et archangłoꝵ cho¬

Expanded text:
lius absoluta. Felix es, Gallia, quae tantos lius absoluta. Felix es, Gallia, quae tantos ac tales meruisti suscipere sacerdotes. Felix es, Parisius, cujus glebae meruerunt tantorum martyrum cruore rigari. Ecce trium martyrum gloria polles; ecce rutilantibus agminibus eorum te beata praemia ambierunt, et quasi ex multarum honore gemmarum conserto diademate coronarunt. De quorum praesidio, dilectissimi fratres, nostris ad exemplum patientiae et confirmationis fidei praeparatis animis, eorum, in quantum possumus, imitemur exempla, ut illuc perveniant merita gregis quo praecepit fortitudo pastorum. ivitatibus honoramur, futuris valeamus sanctis eorum consortiis copulari. Ecce, fratres mei, ut aspicitis beatorum martyrum auri gemmarumque copia corpora teguntur, et qui hic pro Christo impiis submiserunt colla felicia, terrarum eos principes pronis adorant cervicibus. Quanta eos illic ergo putatis inter angelorum et archangelorum cho
Abbreviated transcription (Latin):
tanti patroni sacerdotis et m̃r̃is sol¬
lempnitatẽ. beatoꝵ. etiam rustici ⁊ eleu-¬
therii memoria recitet᷑. ut ubi uno die
ꝓ xp̃o subierunt mr̃ium: ibi in die eoꝵ
martirii sit ueneratio dignitatis. Nãq
tirum merito exultantiꝰ głandũ. quoᷤᷤ¬
gr̃a di in tantũ apicem uit̾ omnia ec¬
clesiȩ membra ꝓuexit. ut eos xp̃i gr̃a
et electio pares. et labor similes. et finiᷤ
fecerit ẽẽ equales. Isti sunt enĩ uiri scĩ
mat̾ erroris. facta es filla ueritatis. Isti
sunt scĩ patres tui. ueriq pastores. qui te
regni celestis tradiderunt aptandã. Quã¬
uis enĩ multis aucta uictoriis. ius reg¬
ni tui tr̃a mariq distenderis. minus ta¬
men ẽ qͦd tͥ bellicꝰ labor contulit. quam
subegit. Namq ignorans tuȩ dignitatiᷤᷤ
auctorem. cum cet̾is dñari gentib uide¬
reris. magnis nempe subacta seruiebas er¬
rorib. Nam qͣnto tenaciꝰ eras ꝑ dibł̃m
uincta. tanto es ꝑ eoꝵ passiones mirabi¬

Expanded text:
tanti patroni sacerdotis et martyris solemnitatem beatorum etiam Rustici et Eleutherii memoria recitetur, ut ubi uno die pro Christo subierunt martyrium, ibi in die eorum martyrii sit veneratione digna festivitas. Namque tyrum merito exsultantius glogratia Dei in tantum apicem inter omnia Ecclesiae membra provexit, ut eos Christi gratia et electio pares, et labor similes et finis fecisset aequales. XI. Isti sunt enim viri sanctmater erroris, facta es filia veritatis. Isti sunt sancti tui patres verique pastores, qui te regno coelesti tradiderunt aptandam, Quamvis enim multis aucta victoriis jus regni tui terrae marique distenderis, minus tamen est quod tibi bellicus labor contulit quam qsubegit. Namque ignorans tuae dignitatis auctorem, cum caeteris dominari gentibus videreris, magnis nempe subacta serviebas erroribus. Nam quanto tenacius eras per diabolum vincta, tantum es per eorum passiones mirabi
Abbreviated transcription (Latin):
ante gentilis utebatur. Et dixit de¬
tiam:⁊ esto nr amicus.:⁊ in conspec¬
tu nr̃o utere militia pristina. qͣm
semꝑ habuisti. Tunc beatus ypo¬
Unde cupio celeriter ad palmam
cundia plęnus. dixit ad ualerianũ
p̃fectum. Accipe om̃s facultates

Expanded text:
qua gentilis utebatur, et dixit etiam, et esto noster amicus, et in conspectu nostro utere militia pristina quam semper habuisti. Cumque beatus munde cupio ad celerem palmam cundia plenus Decius dixit Valeriano: « Accipe omnes facultates
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s adrianꝰ ꝑ somyniũ dicens. Bene
uenisti in pace ancilla. xp̃i ⁊ filia mar¬
tẏrum. Ueni ad nos in reqͥem tuã. ue¬
ni ꝑciꝑe ea que debentur tͥ. Et conti¬
nuo obdormiuit. Et statĩ sc̃a natalia
res que erant ibi ut eã excitarent. in¬
uenerunt eam defunctã. Exsurgenteᷤᷤ¬
u orauerunt. ⁊ accipientes cã posue¬
runt uixta corpora sc̃orum. Et dũ¬

Expanded text:
s . per somnium dicens. Bene| uenisti . in pace ancilla christi et filia martyrum. Veni| ad nos in requiem tuam . ueni percipe quae debentur tibi| Et cumob| dormiuit et statim sancta natalia res uel sorores qui erant ibi . ut eam excitarent| inuenerunt eam defunctam . et exsurgentes orauerunt .| et accipientes eam posuerunt iuxta corpora sanctorum.| Et du
Abbreviated transcription (Latin):
ex multo merore atq tristicia sopora
ti sumꝰ õĩum labor tuors quos exhi¬
buisti in nob̃. S staum ubi apparuim
dicit ei etiã ante nos ei apparuit. Sed
exurge ascende in nauicłam.:⁊ nauigãs
ueui uixta nos ubi sunt corpora nr̃a.
nos. Et dum uigilasset natalia. et in
semetipsa reuersa fuisset. exurgens re
liquit om̃ia sua. solumm᷑ manũ beati

Expanded text:
de multo maerore uel tristicia . soporti sumus labores tuos quos| exhibuisti in nos. Sed statim ubi apparuemuiam et ante nos apparuit ei Sed exsurgens| ascende in nauicula . et nauigans ueni iuxta nos ubi| sunt corpora nostra. nos . et dum euigilasset et in semet ipsam reuersa| fuisset. Exsurgens et relinquens omnia . solummodo| manu beatissimi