comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uenit pordegem ꝑ gratiam. quia pie¬
tatirniȩ prȩsentiam &hibendo monr¬
trauit: Seci tamen intribur annir
fructum se non inuenisse conqueritur.
quia quorundam prauorum mnenter
nec inspirata le naturalis corri¬
git : pec prȩcepta erudiunt. nec
in carnationis eius miracula
conuestunt: Qui uero ꝑcultor e
ficulneȩ nisi prȩpositorum or¬
do &primitur quidum prȩsunt
ecclesiȩ nimirum dominicȩ uineȩ
curam gerunt : Huius enimuineȩ
primuscultor p&rus apostolus¬
&titit: huncnos indigni sequimur
inquantum peruditione uestrao
docendo deprȩcando inerepan¬
do laboramus: gedcũmagnoiam
timore audiendum est. quod cul¬
toriuineȩ de infructuosa arbore
dicitur: succide eam ut quid &iã
terram occupat : Unus quis que
iuxta modum suum anquantulocũ
uitȩ prȩsentis ten&: sifructum
bonȩ operationis non &hib&. uelut
infructuora arbor terramoccu¬
pat. quia in eoloco in quo ipse est¬
& aliis operandqͥ occasionemnegat :

Expanded text:
Venit post legem per gratiam, quia pieVenit post legem per gratiam, quia pietatis suae praesentiam exhibendo monstravit. Sed tamen in tribus annis fructum se non invenisse conqueritur, quia quorumdam pravorum mentes nec inspirata lex naturalis corrigit, nec praecepta erudiunt, nec incarnationis ejus miracula convertunt. Quid vero per cultorem vineae, nisi praepositorum ordo exprimitur? Qui dum praesunt Ecclesiae, nimirum dominicae vineae curam gerunt. Hujus enim vineae primus cultor Petrus apostolus exstitit. Hunc nos indigni sequimur, in quantum pro eruditione vestra, docendo, deprecando, increpando, laboramus. 4. Sed cum magno jam timore audiendum est quod cultori vineae de infructuosa arbore dicitur: Succide illam; ut quid etiam terram occupat? Unusquisque juxta modum suum, in quantum locum vitae praesentis tenet, si fructum bonae operationis non exhibet, velut infructuosa arbor terram occupat, quia in eo loco in quo ipse est, et aliis operandi occasionem negat.
Abbreviated transcription (Latin):
in illa & noninuenit: Quid arbor fici
nisi humanam natura signat Quidmu¬
lier inclinata : nisi eandem naturam
significando denuntiat quȩ & benepla¬
tata est sicut ficur & bene creata sic ut
mulier: sed inculpam ꝓpria sponte lap¬
sa neque fructum seruat operationis
neque statum rectitudinis : Ad peccatũ
quippe & uoluntate corruens qui a
fructum oboedientiȩ ferre noluit:
statum rectitudinis amisit quȩ ad dĩsi¬
militudinem condita : dũ in sua dignita¬
temnon ꝑsteit. quod plantata uelcrea¬
ta fuerat seruare contemssit: Testio
dñs uineȩ adficulneam uenit : quia
naturam generis humani antelegem
sublege: subgratia & pectando ani¬
monendo uisitando requi siuit: Dixit
adcultorem uineȩ: ecce annitrersunt
ex quoueniꝰ fructum quȩrenr inficul¬
nea hac : & non inuenio: Venit antelege
quia ꝑnaturalem intellectũ quidunus¬
quisque gemplo sui qualiter enga
ꝓximum agere debiurr& in notuit:
uenit in lege quia prȩcipiendo docuit:

Expanded text:
in illa, et non invenit. Quid arbor fici, nisi humanam naturam designat? Quid mulier inclinata nisi eamdem naturam significando denuntiat? Quae et bene plantata est sicut ficus, et bene ta sicut mulier; sed in culpam propria sponte lapsa, neque fructum servat operationis, neque statum rectitudinis. Ad peccatum quippe ex voluntate corruens, quia fructum obedientiae ferre noluit, statum rectitudinis amisit. Quae ad Dei similitudinem condita, dum in sua dignitate non perstitit, quod plantata vel creata fuerat, servare contempsit. Tertio dominus vineae ad ficulneam venit, quia naturam generis humani ante legem, sub lege, sub gratia, exspectando, admonendo, visitando, requisivit. 3. Dixitad cultorem vineae: Ecce anni tres sunt ex quo venio fructum quaerens in ficulnea hac, 1583 et non invenio. Venit ante legem, quia per naturalem intellectum quid unusquisque exemplo sui qualiter erga proximum agere debuisset innotuit. Venit in lege, quia praecipiendo docuit.
Abbreviated transcription (Latin):
bella. Aut num quid te pater quia
non lent offendit aut idcircote of¬
fondit quice noulȩsit q̃ui forsitan
non offendera slȩ siss&: Red de
affectus & hibe piosatem tibi pastis.
dum capcetre nanus auoflis quem de feg¬
dere deberes siquod cudes alterum cude¬
nbi prgnouisses. Vbi iam solatium patres
ubi pres dium genitores inueniert sNl¬
os senserint paerricides. aut quco doex¬
ternatua sunt sidomestica nobis bisis¬
tunt: Bestiȩ & mutȩ pecudes pi&atir
iura conseruant: & quibus natura dene¬
gat rationem non tamen denegat pi&a¬
tem In nocentem perimere nefas est
patrem occidere scelus: ꝓph&cim iugu¬
lacre facinus incuditum: & ante hoc
cempus mortedibus cunctis ignotum
Cessa iam cbisto scelere cẽria inquam
ne ce semꝑboni omner exhor recent
ne ccudace sexte quod nonnouerant
discant: Cessa inquam nequi postte
taentum facinus ꝑperarit : teutatur
auctore: Curmundo nouum facinus
uit curcupis quod pi&as ipsa horres¬

Expanded text:
bellet; aut nunquid te pater, quia bellet; aut nunquid te pater, quia non laesit, offendit, aut idcirco te offendit, quia non laesit, qui forsitan non offenderet si laesisset. Redde affectus, exhibe pietatem; tibi parcis, dum a patre manus avertis, quem defendere deberes, si quod audes, alterum audentem cognovisses. Ubi jam solatium patres, ubi praesidium genitores invenient, si filios senserint parricidas, aut quando externa tuta sunt, si domestica nobis obsistunt. Bestiae et mutae pecudes pietatis jura conservant, et quibus natura denegat rationem, non tamen denegat pietatem. Innocentem perimere nefas est, patrem occidere scelus, prophetam jugulare facinus inauditum, et ante hoc tempus mortalibus cunctis ignotum. Sed cessa jam ab isto scelere, cessa; ne semper te boni omnes exhorreant, ne audaces ex te, quod non noverint, discant; cessa, inquam, ne qui post te tantum facinus perpetrarit, te utatur auctore. Cur mundo novum facinus vit? Cur cupis quod pietas ipsa horres
Abbreviated transcription (Latin):
impunitate peccatur: Dumenim In
abessalon fratris occisi facinus non
uindicatur in parricidium patris re¬
cidiuum facinus iteratur: Uos uos
inquam exercitus infelices admoneo : uos
affectu pi&atis exhortor: cur in alie¬
num facinus ruitis : curfurentis insa¬
niam adiuuatis. curparricidȩ similes
acdementes existitis. Deserite quȩso.
deserite reum: deserite nouo supplicio
moriturum : Forsitanenim sideseri¬
tis cessabit qui ut cuider& uester nu¬
merus ꝓuocauit : Ceste solus pereat
qui naturȩ iura debellat : solus conci¬
dat quipi&atem patris inpugnat:
Qut enim cessabit dumpenit& aut
ꝑseueraliit & peri&: Ego enim doleo
reum doleo impium doleo nouo sup¬
plicio moriturum: Quiste in hoc fa¬
cinus ꝓsilere parricida de terrime
docuit : quiste furor cudere tam
inonane facinus ꝓuocauit : si offen¬
dit. pater est silȩ̃ sit genitor : quin
inmo nec offendit nec lȩsit uincat
furorem pi&as affectus in saniã
super& crudelitatem natura de¬

Expanded text:
impunitate peccatum. Dum enim in impunitate peccatum. Dum enim in Absalom fratris occisi facinus non vindicatur, in parricidium patris recidivum facinus iteratur. Vos, vos, inquam, exercitus infelices, admoneo, vos affectu pietatis exhortor, cur in alienum facinus irruitis? Cur furentis insaniam adjuvatis? Cur parricidae similes ac dementes existitis? Deserite, quaeso, deserite reum, deserite novo supplicio moriturum. Forsitan enim si deseritis, cessabit, quem, ut auderet, vester numerus provocavit. Certe solus pereat qui naturae vim debellat, solus concidat qui pietatem patris impugnat. Aut enim cessabit, dum poenitet, aut perseverabit et periet. Ego enim doleo reum, doleo impium, doleo novo supplicio moriturum. Quis te in hoc facinus prosilire, parricida teterrime, docuit? Quis te furor audere tam immane facinus provocavit? Si offendit, pater est, si laesit, genitor, quin imo nec offendit, nec laesit; vincat furorem pietas, affectus insaniam superet, crudelitatem natura de
Abbreviated transcription (Latin):
lii demitis codit domo ꝑsequerntum
fugit declinat hostem rblinquit
affectus ne aut paricidȩ iteritus
cilnecum asserr& aut ꝑemptio
cun rerumfilium exiberarpt
Uult furorem fili fagiendo compẽs¬
cere desiderat declinando pore¬
delitas mente concepta tamo feda¬
ri non potuit. quam̃ immanis sȩ¬
uitia. ad ꝑficiendum fa c̃intis ꝓuoca¬
uit. Oinnocentia quantum apud
reos periculi suscipis̃ quantũ mo¬
lestȩ ꝑflagitiosos incurris. Da¬
uid scirsimus. tot dementes exer¬
citus quia non dereliquit offendrg
tot populorum rabiem quia non
lȩsit incurrit Ab essalon unus
trem conspirat exercitus:
Armantur incȩdem patris funestȩ mul¬
torum manus. prouocantur in in no¬
centem ulciscifacinus alienum
Vnius paricidȩ furor. tot milia insa¬
nire compellit. unus dementia de¬
mentes efficit multos: Offendit
enim dauid filium: quia fratris In
Semper enim sceleradum non rese¬
cantur increscunt: & in augmenta
facinorum ꝓsilitur . quotiens secura

Expanded text:
lis ac mitis cedit homini, persequentem fugit, declinat hostem, relinquit affectus ne aut parricidae interitus ei luctum afferret, aut peremptio ejus reum filium exhiberet. Vult furorem filii fugiendo compescere, desiderat declinando parrdelitas mente concepta tam sedari non potuit, quam immanis saevitia ad perficiendum facinus provocavit. O innocentia, quantum apud reos periculi suscipis, quantum molestiae per flagitiosos incurris! David sanctissimus tot dementes exercitus quia non reliquit offendit; tot populorum rabiem, quia non laesit, incurrit. Absalom unus trem spirat exercitus. Armantur in caedem patris funestae multorum manus; provocatur in innocentem ulcisci facinus alienum; unius parricidae furor, tot millia insanire compellit; unius dementia dementes efficit multos. II. Offendit enim David filium, quia fratris in Semper enim scelera, dum non resecantur, increscunt, et in augmenta facinorum prosilitur, quoties sedatur
Abbreviated transcription (Latin):
mate cras resipiscat. & defendere
cipiat ueritectem: Illud quoque quodse¬
quitur. sinite ut racque crescere usque
ad messem : uid&ur illi prȩcepto esse
contrarium aufeste malum demedio
uestrum : & nequaquam soci &ccem
habendam cum his. qui fractres nomi¬
nentur: & sint cadulteri acfornicatores
Sienim ꝓhib&ur eradicatio &usque cad
messem tenendacest patientia : quomo¬
do eiciendi sunt quidam demedio nostig¬
trum. Intestriticum &zizaniam quod
nos appellamus lolium quam diuherbo
est & nec dum culmus uenit adspicam.
grcondis similitudo est & in discernen¬
do aut nulla aut ꝑdifficilis distcentia:
Prȩmon& ergo dñs ne ubi quidambiguũ
est. cito sententiam ꝓferamus seł do
iudici terminum reseruemus : &cum
dies iudicii uenerit ille non suspicionõ
criminis sed mcnifestum reatum de
scõrum co&u eiciat: Quod autẽ dix̃
⁊iz aniorum fasciculos ignibus tradi
& triticum congregrari inhorrea:
manifestum est her&icus quos que &h

Expanded text:
mate, cras resipiscat et defendere mate, cras resipiscat et defendere incipiat veritatem. Illud quoque quod sequitur: Sinite utraque crescere usque ad messem , videtur illi praecepto esse contrarium: Auferte malum de medio vestrum ; et nequaquam societatem habendam cum his qui fratres 97 nominentur, et sunt adulteri et fornicatores. Si enim prohibetur eradicatio, et usque ad messem tenenda est patientia, quomodo ejiciendi sunt quidam de medio nostrum? Inter triticum et zizania, quod nos appellamus lolium, quamdiu herba esgrandis similitudo est, et in discernendo aut nulla, aut perdifficilis distantia. Praemonet ergo Dominus ne ubi quid ambiguum est, cito sententiam proferamus; sed Deo judicii terminum reservemus: ut cum dies judicii venerit, ille non suspicionem criminis, sed manifestum reatum de sanctorum coetu ejiciat. Quod autem dixit, zizaniorum fasciculos ignibus tradi, et triticum congregari in horrea, manifestum est haereticos quosque et
Abbreviated transcription (Latin):
it quoda germun dussit satorfilius
hominis bonum semen filii regni giga¬
nia filii pessimi zizaniorum sator dia¬
bolus messis consummatio mundi. mes¬
sores angeli: omnia scaendala referun¬
tur adinaania iusti reputantur infi¬
lios regni: Ergo ut supra dixi quȩ
exposita sunt e dño hirdebemus ad com¬
modare fidem : quȩ ccutem tacita &
nostrȩ intellegentiȩ derelicta per¬
stringenda sunt breuiter: Hom ines
qui dormiunt magistros ecclesiarum
intellege seruos patris f amilie ne
alios accipicos quam angelor qui cor¬
tidiȩ uident faciem pectris. Diabolus
mo semiptum est de eo : ex surge dñe
non confost&ur homo: Qucem obrem
non dormiat qui ecclenȩ prȩ positurest
ne pillius negle gentiam inimicurh¬
mo suꝑsemin&zitania hoc est heroieo¬
rum dogmata : Quod ccutem dicitur
ne forte colligentes nizania÷ eradi¬
c&is simul & frumentum : dectur locus
penitentiȩ & monemur necitoampo¬
temus fratrem quia fieri potest u
ille qui hodie noxio de precuctus est dox¬

Expanded text:
it quod ager mundus sit: sator, Filius hominis; bonum semen, filii regni; zizania, filii pessimi; zizaniorum sator, diabolus; messis, consummatio mundi; messores, angeli. Omnia scandala referuntur ad zizania; justi reputantur in filios regni. Ergo, ut supra dixi, quae exposita sunt a Domino, his debemus accommodare fidem. Quae autem tacita, et nostrae intelligentiae derelicta, perstringenda sunt breviter. Homines qui dormiunt, magistros Ecclesiarum intellige. Servos patrisfamilias, ne alios accipias quam angelos, qui quotidie vident faciem Patris . Diabolus mo scriptum est de eo: Exsurge, Domine, non confortetur homo . Quamobrem non dormiat, qui Ecclesiae praepositus est, ne per illius negligentiam inimicus homo superseminet zizania, hoc est, haereticorum dogmata. Quod autem dicitur: Ne forte colligentes zizania, eradicetis simul et frumentum, datur locus poenitentiae, et monemur ne cito amputemus fratrem: quia fieri potest, ut ille qui hodie noxio depravatus est dog
Abbreviated transcription (Latin):
lieius dicentes : dissere nobis ptrabo¬
lamniz aniorum agri Dimittit tur¬
bar ihs & domum reuestitur . ut acce¬
dacnt ad eum discipuli & secr&o int̃¬
rogent quȩ populus nec merebatur

Expanded text:
li ejus dicentes. Edissere nobis parabolam zizaniorum agri. Dimittit turbas Jesus, et domum revertitur, et accedunt ad eum discipuli, et secreto interrogant, quae populus nec merebatur
Abbreviated transcription (Latin):
eiurgatus & foris innotuitꝰ : quib: hunc
credamus nisi scĩs mastrribus sociatũ
quem attestantibus corporeis quoq
oculiraheatis spiritibus constaterse
susceptum ullo istegladio ꝑcussur
cccubuit & tamen coronam pati¬
entiȩ. quominmente tenuit inegres¬
sio e percepit: probamus cotidie
uerum erre qiuodante nos dictum est
quia scã ceclesia electorum floribus
plenaliab& inpace lilia. in bellorusas
acienduna prueroa est quod tribus mnodis
iunrtur peciantiȩ gerceri sol& : plia
namque fint quȩ ado : aliaquȩ ab an¬
tiquo aduorsamia aliaque aꝑcimo

Expanded text:
ejus exitus et foris innotuit? Quibus hunc ejus exitus et foris innotuit? Quibus hunc credamus nisi sanctis martyribus sociatum, quem, attestantibus corporeis quoque oculis, a beatis spiritibus constat esse susceptum? Nullo iste gladio percussus occubuit, et tamen coronam patientiae quam in mente tenuit in egressione percepit. Probamus quotidie verum esse quod ante nos dictum est, quia sancta Ecclesia, electorum floribus plena, habet in pace lilia, in bello rosas. 9. Sciendum praeterea est quod tribus modis virtus patientiae exerceri solet. Alia namque sunt quae a Deo, alia quae ab antiquo adversari
Abbreviated transcription (Latin):
recedenti suas animas commendarent h
Cumque cirea lectum illius qui conuene¬
rant omnes adsisterent : alicorporeis
oculis ingredientes angelos uderui
seddicere aliquid nullo modo potuer
alii omnino ihiluiderunt: sedomne
quia duerant . Itauehementis simus ta¬
mor pculit : ut nullus egrediente
illa sca anima. illic stare potiurs& :
Ehiergo quiuiderant. & hi qui om¬
ninonił uideraent uno omnestimore
pculsi & territi fierunt nullusq:
illic aclsistere illo moriente potuit :
Pensate igitur fr̃r : omni potens dr̃
qualiter terreat quando districtus
iude uenturus est : si sic terruit alsisten
tes : quando gratus remunera is ue¬
nit:  ut qualiter timeri potest cum
uideri potuerit: si sic mentes prȩser¬
tium strauit & quando uideri nur
& in ecclenastica pace patientia ael
quantum hunc rribucionis culmer
eugit: quiclhuic suus conditoratur de¬
dit. dequo nobis tanta mgloriam inhie

Expanded text:
oc mundo recedenti suas animas commendarent. oc mundo recedenti suas animas commendarent. Cumque circa lectum illius hi qui convenerant omnes assisterent, alii corporeis oculis ingredientes angelos viderunt, sed dicere aliquid nullo modo potuerunt; alii omnino nihil viderunt; sed omnes qui aderant ita vehementissimus timor perculit, ut nullus, egrediente illa sancta anima, illic stare potuisset. Et hi ergo qui viderant, et hi qui omnino nihil viderant, uno omnes timore perculsi et territi fugerunt, nullusque illic assistere illo moriente potuit. Pensate ergo, fratres, omnipotens Deus qualiter terreat quando districtus judex venturus est, si sic assistentes terruit quando gratus et remunerans venit; aut qualiter timeri potest cum videri potuerit, si sic mentes praesentium stravit et quando videri non  in Ecclesiastica pace patientia, ad quantum hunc retributionis culmen evexit. Quid huic suus conditor intus dedit, de quo nobis tantam gloriam in die
Abbreviated transcription (Latin):
mus: Non abre arbitror fr̃r lm̃i siunũ¬
uobirꝰ xemplum seruandȩ patientiȩ:
adȩdficationem loquor : uit quida
diebus nostris staphanus  nomine:
pater monasterii iuxta reatinȩ ur¬
bis moenia constituti: uirualde sc̃r. pa
tientiae uirtute singularis: & supersunt
multi qui illum nouerunt eiusq ueluitã
uel obitum narrant : Erat aute ⁊ huius
lingua rustica sed docta uit&: hic ꝓa
more cȩlestis patriȩ cuncta relinqͥuens.
possidere aliquid in hoc mundo fugie¬
bat: tumultus deuitabat hominu cre¬
brir ac prolixiorilur orationibur inten¬
tus erat: uistus tamen patientiȩ in ec
uehementer & creuerat. it aut eum sib
amicum creden quisibi molestiȩ ali¬
quid irrogarr&: Peldebat cantume¬
lus gratias. si quod ininra sua inopia¬
ei damnum fuifr& mlatum. hoc maxi¬
mumlucrum putaibat: omnessuos ad¬
uersarios: nilaliud quam aduitores
estimabat: Hunc cumdier mostis egre¬
di de corpore urgen conuenerunt

Expanded text:
mus. Non abs re arbitror, fratresmus. Non abs re arbitror, fratresobis exemplum servandae patientiae ad aedificationem loquar. 8. Fuit quidam diebus nostris Stephanus nomine, pater monasterii juxta Reatinae urbis moenia constituti, vir valde sanctus, virtute patientiae singularis. Et supersunt multi qui illum noverunt, ejusque vel vitam vel obitum narrant. Erat autem hujus lingua rustica, sed docta vita. Hic pro amore coelestis patriae cuncta despexerat, possidere aliquid in hoc mundo fugiebat; tumultus devitabat hominum, crebris ac prolixioribus orationibus intentus erat. Virtus tamen patientiae in eo vehementer excreverat, ita ut eum sibi amicum crederet, qui sibi molestiae aliquid irrogasset; reddebat contumeliis gratias; si quod in ipsa sua inopia damnum ei fuisset illatum, hoc maximum lucrum putabat; omnes suos adversarios nihil aliud quam adjutores aestimabat. Hunc cum dies mortis egredi de corpore urgeret, convenerunt
Abbreviated transcription (Latin):
inpublico aliud inmente simul & actio¬
ne . Itaq: esse martrres possumus &iã¬
sinullo ferro ꝑcutientium trucidemur
Mori quippe a ꝑsequente mastrrium
in aꝑto opere est : ferre uero contume¬
lias acentem diligere : mastrriumes
inoiculta cogitatione : Namquia duo
sint mastrru genero: unum i noc cul¬
toopere. aliud in publico: testatur
uerita quȩ ÷ebedei filios requirit
⁊ potestis bbere calicem. quemego bibi¬
sumus lico dñs res pondit dicens: calicem
quidem meum bib&is: Quidenim ꝑcalicem.
nisi dolorem passionis accipimus . dequo
aliãs dicit: pater sifier potes transe¬
at ame calix iste & zebedei filii id estia cob:
& iohannes. non uterq: ꝑmastyrium oc¬
cubuit : & tamen quodliterci calicem
biber& audiuit: ohannes name nec qua
quam ꝑmanti Irium uitam finiuit:
sed tamen martor etitit quia passio¬
nem quam non suscepit incorpore. ser¬
uauit inmente : & norergo hoc gemplo
sine ferro esse martrres possumus. si
patientiam ueraciter in animo ciodi¬

Expanded text:
in mente, aliud in mente simul et actione. Esse itaque martyres possumus, etiamsi nullo ferro percutientium trucidemur. Mors quippe a persequente, martyrium in aperto opere est: ferre vero contumelias, odientem diligere, martyrium est in occulta cogitatione. Nam quia duo sunt martyrii genera, unum in occulto opere, aliud in publico, testatur Veritas quae Zebedaei filios requirit, dicens: Potestis bibere calicem quem ego bibisumus; illico subsecutus est, dicens: Calicem quidem meum bibetis. Quid enim per calicem nisi dolorem passionis accipimus? De quo alio loco: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste . Zebet Iohannes, non uterque per martirium occubuit, et tamen, quod uterque calicem biberet, audivit. Iohannes namque non per martirium vitam finivit, sed tamen martir enem quam non suscepit in corpore servavit in mente. Et nos ergo hoc exemplo sine ferro esse possumus martyres, si patientiam veraciter in animo custodi
Abbreviated transcription (Latin):
camna econtum elias Ab antiquo e ñ
uur surio temptamenta: Adõ autẽ
flugui toleraomus: sedin omnib
tribus his modis uigilanti oculo.
sima ipsam deb& mens cirtum spice¬
re necontito mala ꝑximi ꝑtricha¬
tur adr&ribucionemmali piecon¬
tratemptamenta aduersarii sedu¬
catur ad delectationem uel consen¬
sum delicti: ne contra flagella opi
ficis ad&cessum proruat murmu¬
rationis : Perfecte enim aduersa¬
rius uincitur : quando mens nostyoe
lias ꝓximi custoditur ab odio & int̃
flagelladi compescitur amur muye¬
tione: nec hȩc agentes r ribui nobis
prȩsentia bona requiramus: nam
þlabore patientiȩ bona speranda
sunt sequentis uitȩ: ut tunc prȩmi¬
um nostri laboris incipiat quando
omnis iam labor funditus cessat:
Vnde & ꝑpsalmistaindicitur: non
infinẽ obliuioerit pauperif. pa¬
cientia pauperum non peribitł in
finẽ: Quasienim perisse patien¬
tia pauperum cennitur cumnibil
ƿilla in hac uita humilibus recom¬
pensatur : sed patientia pauperũ

Expanded text:
amna, et contumelias; ab antiquo enim adversario tentamenta, a Deo autem flagella toleramus. Sed in omnibus tribus his modis vigilanti oculo semetiipsam debet mens circumspicere: ne contra mala proximi pertrahatur ad retributionem mali, ne contra tentamenta adversarii seducatur ad delectationem vel consensum delicti; ne contra flageficis ad excessum proruat murmurationis. Perfecte enim adversarius vincitur quando mens nostra elias proximi custoditur ab odio, et inter flagella Dei compescitur a murmuratione. Nec haec agentes, retribui nobis bona praesentia requiramus; nam pro labore patientiae bona speranda sunt sequentis vitae, ut tunc praemium nostri laboris incipiat, quando omnis jam labor funditus cessat. Unde et per Psalmistam dicitur: Non in finem oblivio erit pauperis, patientia pauperum non peribit in finem . Quasi enim perisse patientia pauperum cernitur, cum nihil pro illa in hac vita humilibus recompensatur. Sed patientia pauperum
Abbreviated transcription (Latin):
ut sprser dabat eloꝗ illis Quã ue¬
loxest sermo sapientie. & ubi dyma
gister est quametto discitur quoel
docour. None adtubiter int̾ p̾tatio
ad audiendũ non consu&udo adusũ
non tempus adstudium sed spirante
euangelicȩ pꝰdicationis intonunt
ab hoc die imbres charir matũrlu¬
mina bene dictionũ omne desertum
&iimuersam aridam rigauerunt
gore corurcabant: cũmicanium splen¬
& eloquium conciper&ur ignitum : Cui
mirebilir. nec dubium sit in illo omniũ
humanarũ uocum gultante conuentu.
maiestatẽ sci sp̃r fuirse presentem
Nemo tamen in his que corporeis ui¬
sasunt oculir diuinam eus put& appa¬
ruirre substantiam: Naturtenĩ inui¬
sibilis. & cumpatre filioque communis.
qualitate muneris atque operis sui.
qua uoluit significatione monstracuit.
propri&atẽ uero es sentiȩ suȩ in sua di¬
tate continuit : quia sicut nec patrem
nec filium ita nec sp̃m scm̃ humanur po¬
test uisus attingere: Intrinitate
enim diuina: nihil dissi mile nihilim¬

Expanded text:
us dabat eloqui illis . O quam velox est sermo sapientiae, et ubi Deus magister est, quam cito discitur quod docetur! Non est adhibita interpretatio ad audiendum, non consuetudo ad usum, non tempus ad studium, sed spirante evangelicae praedicationis intonuit; ab hoc die imbres charismatum, flumina benedictionum, omne desertum et universam aridam rigaverunt;gura coruscabant, cum micantium splenet eloquium conciperetur ignitum, cui mirabilis, nec dubium sit, in illo omnium humanarum vocum exsultante concentu, majestatem Spiritus sancti fuisse praesentem, nemo tamen aestimet in iis quae corporeis visa sunt oculis divinam ejus apparuisse substantiam. Natura enim invisibilis, et Patri Filioque communis, qualitatem muneris atque operis sui, qua voluit significatione monstravit, proprietatem vero essentiae suae in sua Deitate continuit: quia sicut nec Patrem nec Filium, ita nec Spiritum sanctum humanus potest visus attingere. In Trinitate enim divina nihil dissimile, nihil im
Abbreviated transcription (Latin):
quedo cumentis. quib: in nu erebiliter
diuinorum eloquiorũ coruscat aucto¬
ritas adueneractionem pente costes un a¬
nimiter in citemur. &x ultantes in ho
ecclesi a scĩficatur. omnis anima ractio¬
nalir imburtur: qui inspirtrtor fidei doc¬
tor scientiȩ. fons dilectionis signaculũ
castitatis & totius ẽ causa uistutis: Caude¬
ant fideliũ mentes. quod intotamundo
linguarum confersione laudatur: quod¬
que illa significatio quȩ inspecie ignis ap¬
paruit. &opere ꝑseuerat & munere
Ipseeni sp̃r ueritatis. facit domũ glorie
ssuȩ luminis sui splendore fulgere: & in
templosuo noctenebrosũ uult aliquid
ẽẽ nec tepidum. De qua ope ates doctrina
&iam ieuiniorũ nabir. & elemosinarum
est conlata purgatio. Namhunc uene¬
rarbilom diem seꝗͥtur saluberrimo
obseruantiȩ consu&udo quã uti lissima
sedulo cȩlebrendam. pastorli uor sollici¬
tudine cohortimur: ut siquidmacularũ
ꝓximis dieb neglegentia in cautct
contraxit: id & ieiunii censura casti¬

Expanded text:
que documentis, quibus innumerabiliter divinorum eloquiorum coruscat auctoritas ad venerationem pentecostes unanimiter incitemur, exsultantes in honEcclesia sanctificatur, omnis anima rationabilis imbuitur, qui inspirator fidei, doctor scientiae, fons dilectionis, signaculum castitatis, et totius est causa virtutis. Gaudeant fidelium mentsanctus, omnium linguarum confessione laudatur; quodque illa significatio, 300 quae in specie ignis apparuit, et opere perseverat et munere. Ipse enim Spiritus veritatis facit domum gloriae suae luminis sui nitore fulgere, et in templo suo nec tenebrosum aliquid vult esse, nec tepidum. De qua ope atque doctrina etiam jejuniorum nobis atque eleemosynarum est collata purgatio. Nam hunc venerabilem diem sequitur saluberrimae observantiae consuetudo, quam utilissimam t ad quam sedulo celebrandam, pastorali vos sollicitudine cohortamur: ut si quid macularum proximis diebus negligentia incauta contraxit, id et jejunii censura casti
Abbreviated transcription (Latin):
tuno, Per manens namq in hac impie¬
tate si neuenia e. quia &clusit ase eum
ꝑque potenrt confiteri : Nec umquã ꝑue¬
nit adindulgentie remediũ quipatroc ina¬
turũ sibi non hab& aduocatũ. Abipsoeni
ẽ inuocatio patris. ab ipsosunt lacrinȩ
penitentiũ : ab ipso gemitus supplicantiũ:
& nemo potest dicere dñm ihm̃ nisi in spũscõ¬

Expanded text:
turo . Permanens itaque in hac impietate sine venia est, quia exclusit eum a se per quem poterat confiteri; nec umquam perveniet ad indulgentiae remedium, qui patrocinaturum sibi non habet advocatum. Ab ipso enim est invocatio Patris, ab ipso sunt lacrymae poenitentium, ab ipso sunt gemitus supplicantium; et nemo potest dicere Dominum Jesum, nisi in Sp
Abbreviated transcription (Latin):
tentie. uec uoluntatis nec operationis
est ulla diuersitas. Sicutergo de testa¬
mur annianos quiint̃ patrem & filiũ
aliquã uolunt ẽẽ distantiam ita&iam
macedoniã nos pariter deestamur
quilic& patri & filio tribuant & qualita¬
tem. spm̃ tamen scm̃ inferioris putant
eẽ naturȩ Non conside nrntes eamblar¬
plieniam seincidere. quȩ neque in p̾sen¬
tiseculo neque infuturo sit remitten¬
da iudicio dicente dño qucumq dicerit
uenbum contrrfilium hominir : remit it¬
tunr ei quiaũ dixerit contut spñ sem̃¬

Expanded text:
tentiae, nec voluntatis, nec operationis tentiae, nec voluntatis, nec operationis est ulla diversitas. CAP. IV. Sicut ergo detestamur Arianos, qui inter Patrem et Filium aliquam volunt esse distantiam, ita etiam Macedonianos pariter detestamur, qui licet Patri et Filio tribuant aequalitatem, Spiritum tamen sanctum inferioris putant esse naturae: non considerantes eam blasphemiam se incidere, quae neque in praesenti saeculo, neque in futuro sit remittenda judicio, dicente Domino: Quicumque dixerit verbum contra Filium Hominis, remittetur ei; qui
Abbreviated transcription (Latin):
fte panicut cum utroq uiuens &̃ potey
&sempiterne eeo quodẽ pater. filiusoni
subsistens. Undecumdm̃r ante passionis
suȩ diem dircipulis sus scĩ sp̃r spondera
aduentũ. Adhue inquit multa habeo uob
dicere : sed ĩ potestis illa modo portare : cũ
enim uenerit ille sp̃r ueritatis. ille dirig&
uos inomnem ueritatẽ. Non enim loque¬
tur asem&ipso. sed quecumq audierit
Nonergo alias̃ patris alia filii. alia sp̃r
fuit ista communio. quiahoce ibi omnia
habere quod semꝑ gistere. Nulla ibi te¬
ponr. nulli gradur: nulle differentiȩ co¬
gitentur: & si nemodedõ potest &plicare
quodẽ nemo audeat affirmare qđ non ẽ
Excu sabiliur enime denatura meffabili
non eboqui digna. quam definire controe¬
ria. Quiquid itaq desempitesha & im¬
commutabili gloria patris piaporsunT
corda concipere. hoc simul & defilio &
rent᷑ intellegant. Ideo enĩ hancbeatam
trinitatem unum confite murdm̃: quia
in his trib: ꝑsonis. nec substantiȩ nec po¬

Expanded text:
sed sicut cum utroque vivens et potens, et sempiterne ex eo quod est Pater Filiusque subsistens. Unde, cum Dominus ante passionis suae diem discipulis suis sancti Spiritus sponderet adventum, Adhuc, inquit, multa habeo dicere vobis, sed non potestis illa modo portare. Cum autem venerit ille Spiritus veritatis, diriget vos in omni veritate. Non enim loquetur a semetipso: sed quaecunque audierit Non ergo alia sunt Patris, alia Filii, alia Spiritus fuit ista communio, quia hoc est ibi omnia habere, quod semper existere. Nulla 299 ibi tempora, nulli gradus, nullae differentiae cogitentur: et si nemo de Deo potest explicare quod est, nemo audeat affirmare quod non est. Excusabilius enim est de natura ineffabili non eloqui digna, quam definire contraria. Quidquid itaque de sempiterna et incommutabili gloria Patris pia possunt corda concipere, hoc simul et de Filio,renter intelligant. Ideo enim hanc beatam Trinitatem unum confitemur Deum, quia in his tribus personis nec substantiae, nec po
Abbreviated transcription (Latin):
miraculo consecrauit Nam ab illo
die quo dñr suꝑ omnẽ celorum alti¬
tudinem. addeteram di patris
consersurus ascendit. decimus iste
ẽ quiabeius dem resur rectione quin¬
qua gesimus nobis in eo a quocoepit in¬
luxit magna misteria &uelerũ sacra
manifestissime delaratur & gracti¬
am p̃nuntiatũ fuisse ꝑlegem & lege
impl&am ẽe ꝑ gratiam Sicut enim
hebreo quonclam populo ab egrptis
libentto quinqua gensimo die postim¬
molatione agni ladataẽ in montesina
it a post passionem api quauerus dĩ
agnus oc̃cisus ẽ. quinquage simo
aresurrectione ipsiurdie. in apostolos
agnuscat. initia ueeris testamenti.
cuangelicis minis crarre principus.
& al eodem spũ conditũ foedus secun¬
historia. cũ conplerentur dies pente¬
costes essent que omnes paricer ineo¬

Expanded text:
miraculo consecravit. Nam ab illo die quo Dominus super omnem coelorum altitudinem ad dexteram Dei Patris consessurus ascendit, decimus iste est qui ab ejusdem resurrectione quinquagesimus nobis in eo a quo coepit illuxit, magna mysteria in se et manifestissime declaratur, et gratiam praenuntiatam fuisse per legem, et legem impletam esse per gratiam. Sicut enim Hebraeo quondam populo ab Aegyptiis liberato, quinquagesimo die post immolationem agni lex data est in monte Sina ; ita post passionem Christi, qua verus Dei Agnus occisus est, quinquagesimo a resurrectione ipsius die in apostolos agnoscat initia veteris Testamenti evangelicis ministrasse principiis, et ab eodem Spiritu conditum foedus secunhistoria, dum complerentur dies Pentecostes, essentque omnes disci
Abbreviated transcription (Latin):
perla narrauerat : Acsihumano generi
non uerbis dns sed rebus dicat: dequama¬
nii uobis inlatus est potus mostis. deipsa
suscipite poculum uitȩ: Hȩc de exposi¬
tione lectionis euangelicȩ. suc cincte
trcns currimus nunc opitulante eodẽ
dequo loquimurdno &resurrectionis
eius gloriam & pi&cctis uiscera considere¬
mus: Eitius enim a morte uoluit. Tur ge¬
re: ne nostra diuanima in infidelitatis
moste remaner & : Vndebene quoque
nis almistam dicitur: de torrente in
uabibet propterea exal tahit ca¬
put. In humano quipne genere. ab ipso
n diinitio torrens mostis effluxe¬
natꝰ sed de lotorrente dñs in ui abibit:
quia mostem in transitu gustauit atq
ideo exaltauit caput : quia hoc quodmori¬
endo insepulchro posuit. surgendo suꝑ
angelos leuauit: & inde antiquum hostẽ
i&ernum ꝑculit : unde sguire contra
semanus ꝑsequentium tempos aliter
pmisit: Quoda peste dñs beato iob indicat

Expanded text:
verba narraverat. Ac si humano generi verba narraverat. Ac si humano generi non verbis Dominus, sed rebus dicat: De qua manu vobis illatus est potus mortis, de ipsa suscipite poculum vitae. 7. Haec de expositione lectionis evangelicae succincte transcurrimus; nunc, opitulante eodem de quo loquimur Domino, et resurrectionis ejus gloriam, et pietatis viscera consideremus. Citius enim a morte voluit resurgere, ne nostra diu anima in infidelitatis morte remaneret. Unde bene quoque per Psalmistam dicitur: De torrente in via bibet, propterea exaltabit caput . In humano quippe genere ab ipso mundi initio torrens mortis effluxerat: sed de hoc torrente Dominus in via bibit, quia mortem in transitu gustavit. Atque ideo exaltavit caput, quia hoc quod moriendo in sepulcro posuit, resurgendo super angelos elevavit; et inde antiquum hostem in aeternum perculit, unde saevire contra se manus persequentium temporaliter permisit. Quod aperte Dominus beato Job indicat,
Abbreviated transcription (Latin):
quic subditus erat parentibus suis:
Qui dergo mirum si exhumanitate sua
minorem sepatri asserit incȩlo : ex qua
subiectus erat &iam parentibus in
terra : Ex qua hum anitate nunc mari¬
e dicitur: uade adfratresmeos & die
eis: ascendo adpatre meu & pactrem
Cum meum dicat &uestrum. quur
non communiter dicit nostrum : sed
distincte loquens indicat. quia eun¬
dem patrem &đm dissimiliter habeat
cendi addm uestrũ quia ascendiftis:
Quia enim &ego homo ds̃ mihi est: quia
uos aberrore liberati ds̃ est uolis
Distinctȩ ergo mihi pater & d̃est
quici quem ante sȩcula dm̃ genuit. ho¬
minem infine sȩculorum inemecum
creauit: Venit maria magda lene
ainuntians discipulis: quia uididñm. &
hȩc dixit mihi: Ecce humani generis
culpa ibi absciditur unde ꝓcessit:
quia enimin para diso muller uiro p¬
pinauit mortẽ a sepulchro mulier
uris et łnuntiat uit tom: & dicte sui uiuifica¬
toris nactrat. quȩ mostiferi serpentis

Expanded text:
quia subditus erat parentibus suis . quia subditus erat parentibus suis . Quid ergo mirum si ex humanitate sua minorem se Patre asserit in coelo, ex qua subjectus erat etiam parentibus in terra? Ex qua humanitate nunc Mariae dicitur: Vade ad fratres meos, et dic eis: Ascendo ad Patrem meum et Patrem Cum meum dicat et vestrum, cur non communiter dicit nostrum? Sed distincte loquens indicat quia eumdem Patrem et Deum dissimiliter habeat cendi; ad Deum vestrum, quia ascendetis. Quia enim et ego homo, Deus mihi est; quia vos ab errore liberati, Deus est vobis. Distincte ergo mihi Pater et Deus est, quia quem ante saecula Deum genuit, hominem in fine saeculorum mecum creavit. Venit Maria Magdalene annuntians discipulis quia vidi Dominum, et haec dixit mihi. Ecce humani generis culpa ibi absciditur unde processit. Quia enim in paradiso mulier viro propinavit mortem , a sepulcro mulier viris annuntiat vitam; et dicta sui vivificatoris narrat, 1550 quae mortiferi serpentis
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ erat uerbum omnia ꝑipsum facta
sunt : Tangit ergo dnm qui eum patri
&ernitate substantiȩ equalem credit
Sed fortusse aliquis. tacita quȩstione
pulsacur. quomodo filius patries se
e quclii possit. Quec inrehumana
natura quod ad mirando conprehen¬
dere nomial& restat ut hor libiesse
credibile ex ad miratione alic sciat.
hab& nam que. quod adhȩc sibi subbreu¬
tate respondeat: Constat enim qui a ip¬
se creauit matrem : incuius uirgineo ute¬
ro exhumanictte crear&ur: Quid igi¬
tur mirum seȩqualis est patri. qui pri¬
or est matre. Paulo quoque adtestan¬
te didicimus . xp̃m dĩ uistutem & dĩ sapi¬
entiamꝰ qui ergo filium minorem pu¬
tat : patrispecialitꝰ derogat. cuids
sapientiamesse ei inȩqualem facc&ur:
quis &enim homo potens ȩ quanimit
ferr& siquis eidicer& magnus qui¬
dem es sedt amen sapientia tua temi¬
nor est̃: Ipse quoque dñs dicit : ego &
pact unum sumus: sedrursus ait: pater
maior me est: De quo &iam scritumẽ

Expanded text:
Deum. Omnia per ipsum facta sunt . Tangit ergo Dominum, qui eum Patri aeternitate substantiae aequalem credit. Sed fortasse aliquis tacita quaestione pulsatur quomodo Filius Patri esse aequalis possit. Qua in re humana natura quod admirando comprehendere non valet, restat ut hoc sibi esse credibile ex admiratione alia sciat. Habet namque quod ad haec sibi sub brevitate respondeat. Constat enim quia ipse creavit matrem in cujus virgineo utero ex humanitate crearetur. Quid ergo mirum si aequalis est Patri, qui prior est matre? Paulo quoque attestante didicimus, Christum Dei virtutem, et Dei sapientiam . Qui ergo Filium minorem putat, Patri specialiter derogat, cujus sapientiam ei esse inaequalem fatetur. Quis etenim homo potens aequanimiter ferret, si quis ei diceret: Magnus quidem es, sed tamen sapientia tua te minor est? Ipse quoque Dominus dicit: Ego et Pater unum sumus . Et rursus ait: Pater major me est . De quo etiam scriptum est,
Abbreviated transcription (Latin):
dit Ille ergoihm ueracit tangit: qui
patri filium quo &ernum credit : In cor¬
de & enim pauli iamad patrem ihs as¬
cenderat : cum isdem paulus dicebat qui
cum in forma diess& nonr cipinã arbi¬
tractus est esse seȩ qudem dõ : Vnde io¬
hanne quoque. redemptorem nostrum

Expanded text:
dit. Ille ergo Jesum veraciter tangit, qui dit. Ille ergo Jesum veraciter tangit, qui Patri Filium coaeternum credit. In corde etenim Pauli jam ad Patrem Jesus ascenderat, cum idem Paulus dicebat: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo . Unde Joannes q
Abbreviated transcription (Latin):
Cui recte dicitur quia ex nomine sertur
acsiei apeste dñr dicat: nontegenera¬
liter ut c&eros sed speciadit scio
Mariccergo quia uocatur ex nomine re¬
cognoscit auctorem: atque eum ꝓtinus
recbboni idest magistrum uocat.
quico &ipse ertat qui querebactur ex¬
terius. &ipse qui eam interius ut quȩ¬
rer& docebat : Iam uero ab euange¬
lista non subditur quidmulier fecit :
sed exeo innuitur quod ecudiuit: cui di¬
citur: nolime tangere : nondum enim
ascendi ad pettrem meum : In his namq
uerbis ostenditur: quod maria amplecti
uoluit eius uestigia quem recognouit
sedei megister dicit. nolime tangere :
Non quiec postresurrectionẽ dñs. tactũ
re nuit feminarum : cum deduabus ad
runt & tenuerunt pedes eius sed quur
tanginon debeat . ratio quoque ad ditur
cum sub infestur: nondum enim aascendi
ad patrem meum : Incorde& enim nos
ȩqualis creditur patri Nam quis quis
eum ȩquelem patrinon credit : ad huc
in eius pectore ad patrem dñs non a scen¬

Expanded text:
cui recte dicitur quia ex nomine scitur, ac si ei aperte Dominus dicat: Non te generaliter ut caeteros, sed specialiter scio. Maria ergo quia vocatur ex nomine, recognoscit auctorem, atque eum protinus rabboni, id est magistrum vocat, quia et ipse erat qui quaerebatur exterius, et ipse qui eam interius ut quaereret docebat. Jam vero ab evangelista non subditur quid mulier fecit, sed ex eo 1549 innuitur quod audivit. Cui dicitur: Noli me tangere; nondum enim ascendi ad Patrem meum. In his namque verbis ostenditur quod Maria amplecti voluit ejus vestigia, quem recognovit. Sed ei magister dicit: Noli me tangere. Non quia post resurrectionem Dominus tactum renuit feminarum, cum de duabus ad runt, et tenuerunt pedes ejus . 6. Sed cur tangi non debeat ratio quoque additur cum subinfertur: Nondum enim ascendi ad Patrem meum. In corde etenim nostcum aequalis creditur Patri. Nam quisquis eum aequalem Patri non credit, adhuc in ejus pectore ad Patrem Dominus non ascen
Abbreviated transcription (Latin):
sibi prȩsentem uitam iu dicans quam
futuram: Meritoxp̃r offerentium
fidem respicit. & uȩ cordiam respuit
sic iacentis : ut fidei alienȩ suffragio
paralitici anima antecurar&ur quã
corpus: Respiciens in quit fidemillo
rum: Cernitis in hanclocum fratrer.
dm̃ non quȩrere insipientium uolunta¬
tes non & pectaro : ignorantium fidem
Non in firmi stulta desĩderia perscru¬
tare sed&ꝰ alteriur fidem subuenire:
&reuera fratres quando medicur
languentium aut querit aut rerpicit
uoluntates. cum semꝑ contraria cle¬
sider& & requirat infirmus. Hinc̃
est quod nuno fernum: nunc ignem
nune amara pocula ingerit & & pi¬
ponit inuitis. utcuram sani sentiant.
quam sentire non poterant ȩgrotan¬
tecic& s homo iniurias despicit ma¬
leclieta contemnit ut sauciatir ma¬
nibur sponte uitam conperat Ara
bonitate cliuina morbir sa uelon pec

Expanded text:
sibi praesentem vitam judicans, non sibi praesentem vitam judicans, non futuram. Merito Christus offerentium fidem non respicit, et vecordiam respicit sic jacentis, ut fidei alienae suffragio paralytici anima ante curaretur quam corpus. Respicirum. Cernite in hoc loco, fratres, Dominum non quaerere insipientium voluntates, non exspectare ignorantium fidem, non infirmi stulta desideria perscrutari, sed alterius fidei subvenire. Et revera, fratres, quando medicus languentium aut quaerit aut respicit voluntates, cum semper contraria desideret et requirat aegrotus? Hinc est quod nunc ferrum, nunc ignem, nunc amara pocula ingerit et apponit invitis, ut curam sani sentiant, quam sentire non poterant aegrotantes. Et si homo injurias despicit, maledicta contemnit, ut sauciatis manibus sponte vitam conferat et bonitate divina morbis sa
Abbreviated transcription (Latin):
indig& nauis indig& xp̃o quia sinecȩ¬
leste gubernatore: nauis ecclerȩ ꝑ
mundanum pelagurꝑtalia & tanta
discrimina. ad cȩlestem portum non
ual& ꝑuenire : Hȩc diximus fratrer
quantum ad intellegentiam spirita¬
lem uerum ipsius historiȩ ordinem
dñr portea quanse ꝓpt̃nos nortra
angust auit in carne : coepit habere
humanam patriam : cõepit ciuitatis uida¬
parentum omnium ipse parens : ut inuita¬
r& amor adtraher& caritas. uncir&
affectio suadere humanitas : quosfu¬
garat dominatio : m&us dis perserat
& fecerat uis potestatis & torres: Lienit
inciuitatem suam & obtulerunt ei pa¬
raliticum iacentem in lecto : &uidens
inquit ihr̃ fidem illorum dixit paroeli¬
tico confide fili dimittuntur tibi pec cata
tua : Auditueniam. & tac& paraliticus
nec ullam res pondet gratiam : quia plus
corporis quam animȩ tendebat al curẽ
& temporaler ȩrumnas resoluti corpo¬
ris sic deflebat ut &ernas  resolu
resoli¬
tiones animȩ non defler& gratio rem

Expanded text:
d navis indiget Christo, quia sine coelesti gubernatore navis Ecclesiae per mundanum pelagus, per tanta et talia discrimina, ad coelestem portum non valet pervenire. Haec diximus, fratres, quantum ad intelligentiam spiritualem, verum ipsius historiae ordinem Dominus, posteaquam se propter nos nostra angustavit in carne, coepit habere humanam patriam, coepit civitatis Judaparentum omnium ipse parens, ut invitaret amor, attraheret charitas, vinceret affectio, suaderet humanitas, quos fugarat dominatio, metus disperserat, et fecerat vis potestatis exteros. Venit in civitatem suam. Et obtulerunt ei paralyticum jacentem in lecto, et respiciens, inquit, Jesus fidem illorum, dixit paralytico: Confide, fili, dimittuntur tibi peccata tua. Audit veniam, et tacet paralyticus, nec ullam respondet gratiam, quia plus corporis quam animae tendebat ad curam: et temporales poenas resoluti corporis sic deflebat, ut aeternas poenas resolutionis animae non defleret: gratiorem
Abbreviated transcription (Latin):
noxias derpicit uoluntater & alsa¬
lutaria nor remedia ꝑtrabit &ꝑ
urgu& inuitos: Fili inquit remit¬
tuntur tibi peccatatua : Hȩc chicenr
dm̃ seuolebat intellegi : quiꝑhominẽ
oculir adhuc latebat humanis
Lurtutibus enim & signis compara¬
batur ꝓph&ir : quiperipsum feceratt
&ipsiuirtutes: peccatis autem dare
ueniam quia penes hominem non est
& est singulare dẽitatis insigne
dm̃ illum pectoribus inserebat huma¬
nis probathoc phariseicurs libor
riam cum dixirr& remit tuntur tibi
peccata res ponderunt pharisei:
hic blarphemat : quirenim potest
peccata dimittere nisisolus dr̃
Pharisee quisciendo nescis: consi¬
tendo negar. cum testaris inpug¬
nas sidr̃ est qui remittit peccata
curtibi xp̃r dr̃ non est quimuno in¬
dulgentiȩ suȩ munere. totius mundi
ꝓbatur abstulirse peccata ecce in¬
quit agnus dĩ qui tollit peccat a
mundi ÷ ut autem possis maior a
capere eius diuinitatis insignia.
audi eum pectoris tui penrarre

Expanded text:
noxias despicit voluntates, et ad salutaria nos remedia pertrahit, ut purget invitos. Fili, inquit, remittuntur tibi peccata tua. Haec dicens, Deum se volebat intelligi, qui per hominem oculis adhuc latebat humanis. Virtutibus etenim et signis comparabatur prophetis, quia per ipsum fecerant et ipsi virtutes. Peccatis, autem dare veniam, quia penes hominem non est, et est singulare deitatis insigne, Deum illum pectoribus inserebat humanis. Probat hoc pharisaicus livor; nam cum dixisset, remittuntur tibi peccata tua, responderunt Pharisaei: Hic blasphemat. Quis enim potest peccata dimittere, nisi solus Deus? Pharisaee, qui sciendo nescis, confitendo negas, cum testaris impugnas. Si Deus est qui remittit peccata, cur tibi Christus Deus non est, qui in uno indulgentiae suae munere, totius mundi probatur abstulisse peccata? Ecce, inquit, Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Ut autem possis majora capere divinitatis ejus insignia, audi eum pectoris tui penetrasse
Abbreviated transcription (Latin):
Scrurtator animorum preuenoe tuentiũ
uiscera frrmat uirtutem &grer¬
sur adcursum suscitat. in uiuocada¬
bere iam sepultor tollelectum tuum:
hoc est porta portantemoneris muta
uicer : ut quod fuit in firmitatir testi¬
monium. sit probatio sanitatir: udeo¬
tur doloris tui. sit meȩ curationis
inditium ut receptȩ fortitudinis mag¬
nita diñe : ponderis ad serat magnitudo:
inuus iudaicȩ ꝑfidiȩ lammoreris:¬

Expanded text:
Scrutator animarum praevenit mentium viscera firmat, virtutem et gressus ad cursum suscitat in vivo cadavere jam sepultos. Tolle, ait, lectum tuum: hoc est, porta vices, ut quod fuit infirmitatis testimonium, sit probatio sanitatis, ut lectus doloris tui, sit meae curationis indicium, ut receptae fortitudinis magnitudinem, ponderis asserat magnitudo. in viis Judaicae perfidiae jam moreris