comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aro inillo mortua ẽ non ipse mortuus .ẽ quantũ ad dm̃ꝑtin&
quantũ ad diuinitatem adtin& quõ xqualis c̃ patri sienim
homunib: ait. Nolit&i mereeos quicorpus occidunt & postea
non habent qđ faciant. quia anima mori non potest : Ver¬
bum dĩmori potest : sapientia đi mori potest : unigenitus ille
non ad sumpta carnemori potuit. A sumpta autẽ carne
qua factus ẽ homo sicut xqualem senouit quandodicit.
ego & pater unum sumus sic se nouit minorem quia uerbũ
caro factum ẽ & habitauit innobis Non rapina arbitratus
est esse xequalis dõ. Natura enum erat non rapina
Nonenim usurpauithoc sednatus ẽhoc uerumtonen senia ip¬
sum &x inamuit: formam serui accipiens. Ag norusti xqualem. ian
incipe agnoscere minorem. Formã serui accipiens in simlitudi
monente inmortaliter diunutate. Et non erras in uerbis quȩ
multũ amas dicere &x ea non dignaris rapere proficcontduc

Expanded text:
caro in illo mortua est, non ipse mortuus est quantum ad Deum pertinet, caro in illo mortua est, non ipse mortuus est quantum ad Deum pertinet, quantum ad divinitatem attinet, qua aequalis est Patri. Sic enim hominibus ait, Nolite timere eos qui corpus occidunt, et postea non habent quid faciant : quia anima mori non potest; Verbum Dei mori potest? Sapientia Dei mori potest? Unigenitus ille non assumpta carne mori potuit? Assumpta autem carne qua factus est homo, sicut aequalem se novit quando dicit, Ego et Pater unum sumus ; sic se novit minorem, quia Verbum caro Factum est, et habitavit in nobis . Non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Natura enim erat, non rapina: non enim usurpavit hoc, sed natus est hoc. Verumtamen semetipsum exinanivit, formam servi accipiens: agnovisti aequalem, jam incipe agnoscere minorem: formam servi accipiens, in similitudmanente immortaliter divinitate, et non erras in verbis, quae multum amas dicere, et ea non dignaris sapere. Profiteor autem,
Abbreviated transcription (Latin):
mam & carnẽ humanã sine ulla peste contagii: & utr ũq id
est & animã humanã & carnehumanam. In se ipsosaluare
dignatus ẽ sed quia de eius inui sibilitate ueritati quantũ uideo
nonuis adquiescere. Rogote ut cogites secundum carnem
secundũ hominem fuisse ui sibilem xp̃m Nam secundũ id
tia dĩ ẽ xp̃s: humana sapientia in uisibilis ẽ & dĩ rapientia
uisibilis erit : quanto ergo adtin& adillam naturã in qua x¬
qualis ẽ. patri. pariter est dr̃. ꝑariter ẽ dĩ. pariter omnp̃s.
pariter inuisibilis pariter inmortalis. dixisti&iam quan¬
toaduerti sic accipiendum cẽ quod ait apostolur Quisolur
hab& in mortalitatem. ut in hac sententia solus patꝰ accipide¬
beat: Ergo uerbumdi mostale uis et̃ : sapientiadi non ẽ inmor¬
talis secundumte : Non intellegir quia non potuiss& ullo modo
mori filiur Nisicarnem mortalem susce pissa a nob: Deniq

Expanded text:
humanam, et carnem humanam sine ulla peste contagii: et utrumque, id humanam, et carnem humanam sine ulla peste contagii: et utrumque, id est et animam humanam et carnem humanam, in se ipso salvare dignatus est. Sed quia de ejus invisibilitate veritati, quantum video, non vis acquiescere, rogo ut cogites secundum carnem et secundum hominem fuisse visibilem Christum. Nam secundum id istus: humana sapientia invisibilis est; et Dei sapientia visibilis erit? Quantum ergo attinet ad illam naturam in qua aequalis est Patri, pariter est Deus, pariter omnipotens, pariter invisibilis, pariter immortalis. Dixisti etiam, quantum adverti, sic accipiendum esse quod ait Apostolus, Qui solus habet immortalitatem ; ut in hac sententia solus Pater accipi debeat. Ergo Verbum Dei mortale vis esse? Sapientia Dei non est immortalis secundum te. Non intelligis quia non potuisset ullo modo mori Filius, nisi carnem mortalem suscepisset a nobis? Denique
Abbreviated transcription (Latin):
spmscm patri. Dic rogo habeme discipulum prosequere
defilio quod filius sit innatur quod sit sine origine: si xequa¬
les utiquetalis : sitalis utique innatus: si innatus utique
nec uidit eum quis quã hominum: Da testimonia. & instrue &
doce & habebisme discipulum: Augustinus dix̃ A uobis
unum dm̃ coli dixisti. sicui teloquente aduerter epotui. con¬
sequens est ut autꝰ colatis xp̃m . Aut non unumdm̃ colatis seo
duos Dixisti &uiam de patre quod ad humana contagia. Nec
adhumanam carnem non descenderit: si forte nescis con¬
gia ubi dicunturba. liquã contaminationem significant
Uoluistier goxpm s intellegi uenisse adhumana conta¬
gia: Ergohumanan carne inquinatum ꝓfessus es xpm̃
ego autem dico immo catholica sides quãcũ ecde ra xp̃ite
nulla dehumano genere & dehumana carne contagia patere¬
tur: Uenit enĩmundare non in quinari. suscepit ergo& ani

Expanded text:
Spiritum sanctum Patri. Dic, rogo, habe me discipulum. Prosequere Spiritum sanctum Patri. Dic, rogo, habe me discipulum. Prosequere de Filio, quod Filius sit innatus, quod sit sine origine. Si aequalis, utique talis: si talis, utique innatus: si innatus, utique nec vidit eum quisquam hominum. Da testimonia, et instrue, et doce, et habebis me discipulum. 14. AUG. dixit: A vobis unum Deum coli dixisti, sicut te loquente advertere potui: consequens est ut aut non colatis Christum, aut non unum Deum colatis, sed duos. Dixisti etiam de Patre, quod ad humana contagia et ad humanam carnem non descenderit. Si forte nescis, contagia ubi dicuntur, aliquam contaminationem significant: voluisti ergo Christum intelligi venisse ad humana contagia: ergo humana carne inquinatum professus es Christum. Ego autem dico, imo catholica fides, quam cum Ecclesia Christi nulla de humano genere et de humana carne contagia pateretur. Venit enim mundare, non coinquinari. Suscepit ergo animam
Abbreviated transcription (Latin):
Beatus & solur potens. Re& regum & dñs dominantium. qui
solus hab& inmor talitatem & lucem habitat in acces sabilem quẽ
dithominum. Nemone que uidere potest. cuihonor & potestas in
secula amen: Dehi ne iterũdicit: soli sapientidõ ꝑ iħm xp̃m cui
ẽ suꝑ omnia dr̃. Innatus infectus. ut ꝓsecuti sumus: Filiũ autẽ natũ
si paulo noneredisdicenti. primo genitũ uniuer Pe creatura: uel
ipsifilio crede dicenti adpilatum cũ eidicer&, ergoturex es
ait xp̃s: egom hocnatursum: Natum lego profiteor qđ lego
Primogenitum lego non discredo: unigenitum lego &iam siad
eculeum suspendar. Aliter non sum dicturus. nisi qđ docent
nos scã scripture profiteor: Tuenim quidicis qđ unus st
pater & filius. dic patrẽ unigenitũ. dic primogenitũ. Dic qui
sunt patris infilio . Dic filium ingenitum dic innatũ. dic qui
nemo uidit umquam neque uidere potest: prosequer ede spũ
scõ. talia qualia de patrelegimus ut patrẽ aequalem ostendas

Expanded text:
ui solus habet immortalitatem, et lucem habitat inaccessibilem; quem vidit hominum nemo, neque videre potest; cui honor et potestas in saecula. Amen . De hoc iterum dicit: Soli sapienti Deo, per Jesum Chrest super omnia Deus innatus, infectus, ut prosecuti sumus. Filium autem natum si Paulo non credis dicenti, primogenitum universae creaturae: vel ipsi Filio crede dicenti ad Pilatum, cum ei diceret, Ergo tu rex es? Ait Christus, Ego in hoc natus sum . Natum lego, profiteor quod lego: primogenitum lego, non discredo: unigenitum lego, etiamsi ad equuleum suspendar, aliter non sum dicturus: quod docent nos sanctae Scripturae, profiteor. Tu enim qui dicis quod unus sit Pater et Filius, dic Patrem unigenitum, dic primogenitum: dic quae sunt Patris in Filio, dic Filium unigenitum, dic innatum, dic quia nemo eum vidit unquam, neque videre potest. Prosequere de Spiritu sancto talia qualia de Patre legimus, ut aequalem ostendas
Abbreviated transcription (Latin):
sumi patrir uectam̃ id quod est uullidebere sed patri ex quo omnia neduo
constituamus principa Principio qđ fal pirrimũ & ab surdirrimue: & non
caholica fidei sed quorundam her &i corum errori proprium. aut si sunt
tamer quiipsam cõmunionem patris &e filis ad que ut itadicam deitatem qua
tas qua sibi copulantur : & illegignendo filium & ille patri coherendo ẽra quo
est genitur aequetur. Hancergo deitatem : quã &iã dilectionẽ insemuicẽ
mborũ caritatõ uolunt intellegi sp̃m scm̃ appellatũ dicunt &ix̃ multirque

Expanded text:
summi patris nec tamen id quod est nulli debere, sed patri, ex quo omnia, ne duo summi patris nec tamen id quod est nulli debere, sed patri, ex quo omnia, ne duo constituamus principia sine principio, quod falsissimum et absurdissimum est et non catholicae fidei, sed quorundam haereticorum errori proprium. ausi sunt tamen quidam ipsam communionem patris et filii atque, ut ita dicam, deitatem, quam tas, qua sibi copulantur et ille gignendo filium et ille patri cohaerendo, ei a quo est genitus aequetur. hanc ergo deitatem, quam etiam dilectionem in se inuicem amborum caritatemque uolunt intellegi, spiritum sanctum appellatum dicu
Abbreviated transcription (Latin):
in aequalitatẽ significent ne falr int illa Ego & rat̃ unũ sumꝰ. Et qui me
sũ facta sunt: & non rapinã arbitratus ẽ erse xqualisdõ : & c&era alia
sed illa posita s̃ pastim ꝓpt̃ administrationẽ suscepti hominis quadicit
sem& ipsũ &x inaniuit non quia mutata ẽ illa sapientia : cũ sit omnino in¬
cõmutabilis sed quiatã humilit̃ humilib in notescere uoluit pastim ergo
ꝓpt̃ hanc ad ministrationẽ illa. Ita scripta sunt. de quib hereuici calũniant:
pastim ꝓpt hoc quia filiur patrideb& qđ est. hoc &ũ debens utique
patri qđ eidem patri Nequalis acpar est pat̃ autẽ nullideb& quic quid ẽ
Despu autẽ sc̃o nondũ tam copiose acdiligent̃ disputatũ ẽ. adoctis &
magnis diuinarũ scripturarũ tractatorib ut intellegi facilepossit a¬
eiur ꝓpriũ quo ꝓprior fit : ut cũ neq siliũ neq patrẽ dicere porsimus

Expanded text:
inaequalitatem significent, ne falsa sint illa: ego et pater unum sumus, et: qui meinaequalitatem significent, ne falsa sint illa: ego et pater unum sumus, et: qui meipsum facta sint — et: non rapinam arbitratus est esse aequalis deo et cetera talia, sed illa posita sunt partim propter administrationem suscepti hominis, qua dicitur: semet ipsum exinaniuit — non quia mutata est illa sapientia, cum sit omnino incommutabilis, sed quia tam humiliter hominibus innotescere uoluit — partim ergo propter hanc administrationem illa ita scripta sunt, de quibus haeretici calumniantur, partim propterea, quia filius patri debet, quod est, hoc etiam debens utique patri, quod eidem patri aequalis aut par est; pater autem nulli debet quidquid est. De spiritu autem sancto nondum tam copiose ac diligenter disputatum est a doctis et magnis diuinarum scripturarum tractatoribus, ut intellegi facile possit eius proprium, quo proprio fit, ut eum neque filium neque patrem dicere possimus,
Abbreviated transcription (Latin):
quid filiur insinuare conati sunt: qđ illegenitor Illegenitus: ille non de fi¬
lis et omnino in different̃ xqualis : tractantib: haeclatiur abeis qui nontã
breuiter quã nos : potius xp̃ianx fide: ꝓsessonẽ uolunt &plicare Itaq
inquantũ filius ẽ:de patreaccepit ut sit cũ ille defilio id non acceperit
Et in quantũ mutabile hominẽ scilic& creaturã in melius cõmutandi inef¬
fabili misericor dia temporali dispensatione suscepit : multadeillo in
scripturis inueniunt. Itadicta ut in pias her&icorũmentes prius. uo¬
lentes docere quã nos se inerrorẽ miserint: ut putarent cũ non a¬
qualẽ patri. Nec eiurdem eẽ substantia : qualia sunt illa quõ pater maior
me ẽ : Et caput mulierisuir caput uiri xp̃s, Caput aũxpids̃: & tunc &¬
Et non nulla huius inodi quae omnia posita sunt ñ ut naturae adq substantiȩ

Expanded text:
quid filius, insinuare conati sunt: quod ille genitor, ille genitus; ille non de fiquid filius, insinuare conati sunt: quod ille genitor, ille genitus; ille non de filis et omnino indifferenter aequalis. tractantur haec latius ab eis, qui non tam breuiter quam nos totius Christianae fidei professionem uolunt explicare. itaque, in quantum filius est, de patre accepit, ut sit, cum ille de filio id non acceperit: et in quantum hominem mutabilem, scilicet creaturam in melius commutandam, ineffabili misericordia temporali dispensatione suscepit, multa de illo in scripturis inueniuntur ita dicta, ut inpias haereticorum mentes prius uolentes docere quam nosse in errorem miserint, ut putarent eum non aequalem patri nec eiusdem esse substantiae, qualia sunt illa: quoniam pater maior me est, et: caput mulieris uir, caput uiri t nonnulla huius modi: quae omnia posita sunt, non ut naturae atque substantiae
Abbreviated transcription (Latin):
pleantꝰ possedicitria pocula : Tresautẽ aquas ñ porredici sed omnino un¬
a quã : quã de singulis poculis introgatur in quolib& horũ aquã eẽ respon¬
deas quã uis nullushic transitus fiat. sic̃ de fonte in fluuiũ dicebamus: sedhȩc
ñ ꝓpt̃ illius diuinae naturȩ similitudinẽ: sed ꝓpt̃ uisibilẽ &iã unitatẽ cor¬
poralia exempladicta sunt : ut intellegeret ficriposse : ut aliquatria
tantũ singillatim: sed &iã simul singulare nom̃ optineunt: Nec quisquã
mir&ur & absurdũ put&. qđ dm̃ dicimus patrẽ dm̃ filiũ dm̃ sp̃m scm¬
Nectam̃ tres deos inista trinitate sed unũ colamus: unã quãq substantiã:
& de patrequidem ac filio multis libris disseruerunt docti & spitales
uiri quib: tantũ homines hominib: poterant : & quẽ ad modũ non unus
essa pater & siliur. sedunum errent : & quid ꝓprie pater ess& &

Expanded text:
pleantur, posse dici tria pocula, tres autem aquas non posse dici, sed omnino unpleantur, posse dici tria pocula, tres autem aquas non posse dici, sed omnino unam aquam, quamquam de singulis poculis interrogatus in quolibet horum aquam esse respondeas, quamuis nullus hic transitus fiat, sicut de fonte in fluuium dicebamus. sed haec non propter illius diuinae naturae similitudinem, sed propter uisibilium etiam unitatem corporalia exempla data sunt, ut intellegeretur fieri posse, ut aliqua tria non tantum singillatim, sed etiam simul singulare nomen obtineant, ne quisquam miretur et absurdum putet, quod deum dicimus patrem, deum filium, deum snec tamen tres deos in ista Trinitate, sed unum Deum unamque substantiam . 18. Et de Patre quidem ac Filio multis libris disseruerunt docti et spiuiri, quibus, quantum homines hominibus poterant, et quemadmodum non unus esset pater et filius, sed unum essent, et quid proprie pater esset et
Abbreviated transcription (Latin):
Itaque fieri potest ut eadem aquas nunc ad fontis appellationẽ ꝑtineat:
nunc ad fluuii nunc ad pͦtionis cũ in illa trinitate dixerimus non porr
fieri ut pat̃ aliquando sit filius aliquando sp̃s sc̃s sicut in arborenonẽ
radix nisiradix Nec robur est aliquid quã robur Nec ramꝰ nisi ramos
pos sumus dicere : Non enĩ qđ dicit radix. Id potest dici robur & rami
nec lignũ qđ ꝑtin& ad radicem potest aliquotransitu. nunc in radice eẽ.
nunc in robore : nunc in ramis sed tantũ modo mnradice : cũ illa regula no¬
minis maneat. Vt radix lignũ sit : & roburlignũ : & ramilignũ nec tam̃ti
ligna dicant᷑ sed unũ. Aut sihac habent aliquã dissimilitudineut pos sint
non absurde trialigna nominari. ut &uã trialigna dicipossint ꝓpt̃ firmi¬
tatis diuer sitatẽ : Illudceste omnes concedunt si&x uno fonte tria pocula im¬

Expanded text:
itaque fieri potest, ut eadem aqua nunc ad fontis appellationem pertineat, itaque fieri potest, ut eadem aqua nunc ad fontis appellationem pertineat, nunc ad fluuii, nunc ad potionis, cum in illa trinitate dixerimus non posse fieri, ut pater ipse aliquando sit filius, aliquando spiritus sanctus. sicut in arbore radix non est nisi radix nec robur est aliud quam robur nec ramos nisi ramos possumus dicere; non enim quod dicitur radix, potest dici et robur et rami; nec lignum, quod pertinet ad radicem, potest aliquo transitu nunc in radice esse, nunc in robore, nunc in ramis, sed tantummodo in radice, cum illa regula nominis maneat, ut radix lignum sit et robur lignum et rami lignum, nec tamen tria ligna dicantur, sed unum. aut si haec habent aliquam dissimilitudinem, ut possint non absurde tria ligna nominari, ut etiam tria ligna dici possunt propter firmitatis diuersitatem, illud certe omnes concedunt, si ex uno fonte tria pocula in
Abbreviated transcription (Latin):
poreo sensudiiudicamur Taleali quid accednt: Nancũ de fonte int̃¬
rogati non porsimur dicere qđ ipsc sit fluuius : nec de fluuiom t̃rogiti
possumur eum sontẽ uocare: Rursus potionẽ quae defonte uel
fluuio e Nec fluuiũ possumus appellare nec sontem : tam̃ in hac
trinitate aquã nominamur. et cũ desingulis quaeritar : singillatim
aquã respondem us: Nãquae ro utrũ aqua in fontesit. Respondetur
aqua : & si quae ramus utrũ aqua sit in fluuio nihil aliud respondet: & in
illa potione non poterit alia esseresponsio: Nectam̃ eastres aquas sed
unã dicimus: Sanecauendũ ẽ: nequis quã in effabilẽ illius maiestatis sul¬
stantiã sic̃ fontẽ istũ uisibilem ad que corporeuuel fluuũ uel potionẽ cogi¬
t&: In his enĩ aquailla qua nunc infonteo &it in fluuiũ nec in seman&:
& cũ de fluuo uel de sonte in potionẽ transit: Non ibi ꝑman& unde sumit᷑.

Expanded text:
s et corporeo sensu diiudicamus, tale aliquid accidat. nam cum de fonte inters et corporeo sensu diiudicamus, tale aliquid accidat. nam cum de fonte interrogati non possumus dicere, quod ipse sit fluuius, nec de fluuio interrogati possumus eum fontem uocare, rursus potionem, quae de fonte uel fluuio est, nec fluuium possumus appellare nec fontem, tamen in hac trinitate aquam nominamus et cum de singulis quaeritur, singillatim aquam respondemus. nam si quaero, utrum in fonte aqua sit, respondetur aqua; et si quaeram, utrum aqua sit in fluuio, nihil aliud respondetur, et in illa potione non poterit alia esse responsio; nec tamen eas tres aquas, sed unam dicimus. sane cauendum est, ne quisquam ineffabilem illius maiestatis substantiam sicut fontem istum uisibilem atque corporeum uel fluuium uel potionem cogitet. in his enim aqua illa, quae nunc in fonte est, exit in fluuium nec in se manet; et cum de fluuio uel de fonte in potionem transit, non ibi permanet, unde sumitur.
Abbreviated transcription (Latin):
dicit quiẽ & qui fuit : & quiuenturur ẽ : Di gesta itaque fideiq cõmendata
& diuina generatione dm̃i nõi : & humana dirpenratione a diungitur confer¬
quia istatrinitar unur ẽ ds̃. Non ut idem sit pater qui& filiur & sp̃r
sr sedut pater sit pater : & siliur sit filiur : & sp̃rrõr sit sp̃sror
unus ẽ : Tam̃ suntrogemur de singulis. & dicatur nob: dr̃ est pater
Respondebimur dr̃ : s. qua ratur utrũ dr̃ sit filiurhoc rerpondebi¬
mur: nec si suerit despusco talis interrogatio aliud eũ eẽ debemur
Rerpondere quã dm̃ uehem̃ter cauentersic accipero quomodo deho¬
minib: dictũ ẽ duestis: Nonenim sunt naturalit̃ di quicũq sunt
facti aque conditi ex patre ꝑ filium dono sp̃rsc̃i : Ipraenim signi ficat᷑¬
Quĩ quã ergode singulis interregati respondeamur dm̃. eẽ dequoqua¬
a nob coli quirquã & istimauerit . Nec mirũ qđ hȩc demesfabilina

Expanded text:
dicit qui est et qui fuit et qui uenturus est. Digesta itaque fideique commendata dicit qui est et qui fuit et qui uenturus est. Digesta itaque fideique commendata et diuina generatione domini nostri et humana dispensatione adiungitur confesquia ista trinitas unus est deus: non ut idem sit pater, qui est filius et spiritus sanctus, sed ut pater sit pater et filius sit filius et spiritus unus est. tamen si interrogemur de singulis et dicatur nobis: deus est pater? Respondebimus: deus. si quaeratur, utrum deus sit filius, hoc respondebimus. nec si fuerit de spiritu sancto talis interrogatio, aliud eum esse debemus respondere quam deum, uehementer cauentes sic accipere, quomodo de hominibus dictum est: dii estis. non enim sunt naturaliter dii, quicumque sunt facti atque conditi ex patre per filium dono spiritus sanctquamquam ergo de singulis interrogati respondeamus deum esse, de quo quaea nobis coli quisquam existimauerit. Nec mirum, quod haec de ineffabili na
Abbreviated transcription (Latin):
mẽbrorũ positionẽ. sed iudiciarã significat potestatẽ : quailla maiestas
nũ quã car& semꝑ dignis digna tribuendo : quã uis extremo iudicio mul¬
tomani festius int̃homines unigeniti filuidĩ iudicis uiuorũ atq mostuo¬
rũ daritas indubitata futurasit: CRedimꝰ &iã indeuenturũ conue¬
nientissimotẽ pore : & iudicaturũ uiuor & mostuos: siueistis nominib:
iusti& peccatores significentꝰ : siue quos tunc antemostẽ interris in¬
uenturus ẽ appellati sint iuui: Mortui uero quiicius aduentu
resurrecturi sunt:. Iec dir penratio temporalit. non tantũ est . sicut illa gene¬
ratio secundũ dm̃ sed &iam fuit &erit : Nam suit dñrnt̃ intrir. &nunc¬
apcendit : secundũ auctoritatẽ qurea posto lorũ actib contin&ur : & hacita¬
que temporali dir pensatione loquitur in a pocalr priubi reriptum ẽ: hxeo

Expanded text:
membrorum positionem, sed iudiciariam significat potestatem, qua illa maiestas membrorum positionem, sed iudiciariam significat potestatem, qua illa maiestas numquam caret, semper dignis digna tribuendo, quamuis in extremo iudicio multo manifestius inter homines unigeniti filii dei iudicis uiuorum atque mortuorum claritas indubitata fulsura sit. Credimus etiam inde uenturum conuenientissimo tempore et iudicaturum uiuos et mortuos. siue istis nominibus iusti et peccatores significentur, siue quos tunc ante mortem in terris inuenturus est, appellati sint uiui, mortui uero, qui in eius aduentu resurrecturi sunt, haec dispensatio temporalis non tantum est sicut illa generatio secundum deum, sed etiam fuit et erit. nam fuit dominus nostascendit, secundum auctoritatem, quae apostolorum actibus continetur. ex hac itaque temporali dispensatione loquitur in Apocalypsi, ubi scriptum est: haec
Abbreviated transcription (Latin):
honesta sentire : CRȩdimꝰ &iã qđ sed& addexterã patris. Nec ideotam̃
quasihumana sorma circũ scriptũ eẽ dm̃ patrẽ arbitrandũẽ.: ut de illo co¬
gitantib dextru aut sinistrũ latus animo occurrat : aut idipsum qđ sedere
at̃ dicitꝰ flexis poplitib fieriputandũ ẽ: Ne illud incidamus sacrilegiũ
in quo execratꝰ a posto lds eos qui cõmutauerunt gloriã in corruptibilir
dĩ In similitudinẽ corruptibilis hominis : Taleenĩ simulacrũdõ ne fas :
xp̃iano intem ploconlocire: multo magis incordene farium ẽ ubiue
re tẽplũdi est : siater renacupiditate at quecrrore mund&ur:
Addexterĩ ergo intellegendũ ẽ. sic dictũ eõ insũmabeatitud ine. ub
iustitia & pax & giudiũ ẽ : sicut ad sinistrã hedi constituunt: Id÷ in mise¬
ria : ꝓpt̃ iniquitatis labores atq: cruciatus : Sedereergo qđ dicit ds̃. ñ

Expanded text:
honesta sentire. Credimus etiam, quod sedet ad dexteram patris. nec ideo tamen honesta sentire. Credimus etiam, quod sedet ad dexteram patris. nec ideo tamen quasi humana forma circumscriptum esse deum patrem arbitrandum est, ut de illo cogitantibus dextrum aut sinistrum latus animo occurrat; aut id ipsum, quod sedere pater dicitur, flexis poplitibus fieri putandum est, ne in illud incidamus sacrilegium, in quo exsecratur apostolus eos, qui commutauerunt gloriam incorruptibilis dei in similitudinem corruptibilis hominis. tale enim simulacrum deo nefas est christiano in templo conlocare; multo magis in corde nefarium est, ubi uere est templum dei, si a terrena cupiditate atque errore mundetur. ad dexteram ergo intellegendum est dictum esse in summa beatitudine\', ubi iustitia, pax et gaudium est, sicut ad sinistram haedi constituuntur, id est in miseria, propter iniquitatis labores atque cruciatus. sedere ergo quod dicitur deus, non
Abbreviated transcription (Latin):
sophorũ argumentis nob̵cũ agere student : ut dicant t̃renũ aliquid in
caelo eẽ non porse : Nostra senĩ scripturas non nouerunt. Nesciunt
quomodo dictum sit : seminatur corpuranimale. surgit corpus
nunc corpus nr̃m qđ animale dicitur : Non in animã uersũ ẽ & anima factũ
sed sp̃itale corpus intellegit : qđ ita spiritui subditũ ẽ : ut cxlestihabitatiani
conueniat : omni fragilitate ac labe terrena: in calestẽ puritaitẽ & stabilit.¬
tẽ mutata : adq conuerse hxo ẽ in mutatio : dequaitẽ dic̃ apostolus: om̃s
re surgimus: sed non om̃ s in mutabimur : quã in mutationẽ non ind&erius
sed in melius fieridoc& Itẽ cũ dicit : & nos in mutabimur: sed ubi. & quomodo
tantũ modo ineoelo eẽ credendum ẽ : Non enĩ ẽ fragilitas nr̃ae caeloru
secr & a discutere : sed ẽ nr̃a fideidedominicicorporis dignitate : sublimia &

Expanded text:
sophorum argumentis nobiscum agere student, ut dicant terrenum aliquid in sophorum argumentis nobiscum agere student, ut dicant terrenum aliquid in caelo esse non posse. nostras enim scripturas non nouerunt nec sciunt quomodo dictum sit: seminatur corpus animale, surgit corpus  quia et nunc corpus nostrum, quod animale dicitur, non in animam uersum est et anima factum; sed spiritale corpus intellegitur, quod ita spiritui subditum est, ut caelesti habitationi conueniat, omni fragilitate ac labe terrena in caelestem puritatem et stabilitatem mutata atque conuersa. haec est inmutatio, de qua item dicit apostolus: omnes resurgemus, sed non omnes inmutabimur. quam inmutationem non in deterius, sed in melius fieri docet idem, cum dicit: et nos inmutabimur. sed ubi et quomodo tantummodo in caelo esse credendum est. non enim est fragilitatis nostrae caelorum secreta discutere, sed est nostrae fidei de dominici corporis dignitate sublimia et
Abbreviated transcription (Latin):
uitẽ crucis : Nequisquã nr̃m &iã simortẽ posr& nontimere : Aliqđ ge¬
nus mortis qđ homines ignominio sissimũ arbitrantꝰ horrer&:
Redimus itaq in eũ qui subpontio pilato crucifixure: & sepultus: Ad den¬
dũ enĩ erat iudicis nomen: ꝓpt̃ teporũ cognitionc̃: sepultur a uero ill.
cũ credit fit recordatio noui monumenti: quod resurrecturo ad uita
nouitatẽ. p̃ber& testimoniũ : sicut nascituro : uterus uirginalis: Nã
sic̃ in illo monumto nullus alius mostuus sepultus.ẽ nec ante nec postea
sic in illo utero. nec ante nec postea quic quã mortale conceptũ ẽ:
Redimus &iã illũ testiodie resurrexisseamostus primogenitũ con¬
cuturis fratrib: quos inadoptionẽ filiorũ di uocauit : quos conpastici¬
pes & coheredes suos eẽ dignatur ẽ: Rȩdimus incaelũa scendirse
credamus ad sumptũ t̃renũ corpus in celũ. sed gentiles plerũ philo¬

Expanded text:
autem crucis, ne quisquam nostrum. etiamsi mortem posset non timere, aliquod geautem crucis, ne quisquam nostrum. etiamsi mortem posset non timere, aliquod genus mortis, quod homines ignominiosissimum arbitrantur, horreret. credimus itaque in eum, qui sub Pontio Pilato crucifixus est et sepultus. addendum enim erat iudicis nomen propter temporum cognitionem. sepultura uero illa cum creditur, fit recordatio noui monumenti, quod resurrecturo ad uitae nouitatem praeberet testimonium, sicut nascituro uterus uirginalis. nam sicut in illo monumento nullus alius mortuus sepultus est nec ante nec postea, sic in illo utero nec ante nec postea quidquam mortale conceptum est. Credimus etiam illum tertio die resurrexisse a mortuis, primogenitum consecuturis fratribus, quos in adoptionem filiorum dei uocauit, quos conparticipes et coheredes suos esse dignatus est. Credimus in caelum ascendissecredamus adsumptum terrenum corpus in caelum. sed gentiles plerumque philo
Abbreviated transcription (Latin):
f&ores & quxcũq horribilia us que quaq: difsundi: et in his operari
secundũ naturã suã : Nec tam̃ indealiqua contaminatione sordescere.
cũ uisibilir lux iusibilib: sordib: sit nitura coniunctior:
Quantominus igitur poterat pollui uerbũ dĩ: non corporeũ neque
uiꝰ sibile defemineo corpore ubi humanã carnẽ suscepit cũ anima &
sp̃u : quib: inter uenientib: habitat maiestas uerbi : adhumanicorpori
fragilitatẽ secr &iur : V demani festũ c̃. nullo modo potuirso uerbũ dimi¬
cularihuma nocor pore: quo nec ipsa anima humana maculata ẽ : Non
enĩ cũ regit corpus adq: uiuificat : sed cũ eiurbona mortalia concupiscit
Decorpore anima maculatur: quod sianima maculas illiuitare uel¬
lent: haec mendacia potius & sacrilegia formihrent. Sed parua
erit ꝓnob dñi nõi humilitas innascendo accessit Etiam utmoriꝓmo
lib: dignar&ur: humiliauit enĩse factus subditur urq: ad mostẽ moste

Expanded text:
fetores et quaeque horribilia usquequaque diffundi et in his operari fetores et quaeque horribilia usquequaque diffundi et in his operari secundum naturam suam nec tamen inde aliqua contaminatione sordescere, cum uisibilis lux uisibilibus sordibus sit natura coniunctior: quanto minus igitur poterat pollui uerbum dei non corporeum neque uisibile de femineo corpore, ubi humanam carnem suscepit cum anima et spiritu, quibus interuenientibus habitat maiestas uerbi ab humani corporis fragilitate secretius! unde manifestum est nullo modo potuisse uerbum dei maculari humano corpore, quo nec ipsa anima humana maculata est. non enim cum regit corpus atque uiuificat, sed cum eius bona mortalia concupiscit, de corpore anima maculatur. quodsi animae maculas illi uitare uellent, haec mendacia potius et sacrilegia formidarent., Sed parua erat pro nobis domini nostri humilitas in nascendo; accessit etiam, ut mori pro mortalibus dignaretur. humiliauit enim se, factus subditus usque ad mortem, mortem
Abbreviated transcription (Latin):
dit quax mihi mater aut qui fr̃s. &c&era sed potius doceat ministeriũ
nr̃m quo uerbũ di fratrib ministramus : Parentes cũ inpediunt. Non
eos debere cognosti : Nam si ꝓpt̃ ea quisq putauerit non eũ habiur rema¬
trẽ intris quia drẽ qux mihimat cogitur necerse ẽ & a postolor ne¬
gare habuisse putres interris . qum̃ p̃cepit eis dicens: Ndite uob patrẽ
dicere interris : Vnus ẽ enim pat̃ uester qui in cxlis c̃: nec nob fidem
istã minuat cogitatio muliebriũ uiscerũ : ut rpt̃ ea recusanda uideat᷑
talis dñinõi generitio : qđ cã sor didi sordidĩ putant : Qiuia & stultũ
dĩ sapientiu rẽ hominib: : & oninia mundamundis. uerissime aposto¬
urdicit: Debent igit intueri qui haec putant: solir huius radios. quẽ
ceste nontãquã ereaturam di laudant. sed tã quã dm̃adorant: ꝑclaacarũ

Expanded text:
dit: quae mihi mater aut qui fratres et cetera? sed potius doceat ministerium dit: quae mihi mater aut qui fratres et cetera? sed potius doceat ministerium nostrum, quo uerbum dei fratribus ministramus, parentes cum inpediunt, non eos debere cognosci. nam si propterea quisque putauerit non eum habuisse matrem in terris, quia dixit: quae mihi mater? cogatur necesse est et apostolus negare habuisse patres in terris, quoniam praecepit eis dicens: nolite nobis patrem dicere in terris; unus est enim pater uester, qui in caelis est. Nec nobis fidem istam minuat cogitatio muliebrium uiscerum, ut propterea recusanda uideatur talis domini nostri generatio, quod eam sordidi sordidam putant, quia et \'stultum dei sapientius est hominibus> et omnia munda mundis uerissime apostolus dicit. debent igitur intueri, qui hoc putant, solis huius radios, quem certe non tamquam creaturam dei laudant, sed tamquam deum adorant, per cloacarum
Abbreviated transcription (Latin):
cũ pecore. Illud autẽ non surcoperit qđ mlustratur luce sapientia
rũq sexum & masculinũ & femininũ honorauerit : & adcurã dĩ ꝑtine¬
re monstrauerit : Non solũ quẽ suscepit : sed illũ &uã ꝑquẽ suscepit
uerũ gerendo nascendo defemina : Necnos ad negandã xp̃imatrẽ
cogit qđ ab eodictum .ẽ quid mmihi & tibiẽ mulier. nondũ uenit horimea:
Sedadmon& potiur ut intellegamus. secundũ dm̃ non eũ habuissema¬
rẽcuius maiestatis ꝑsonam parabat ostendereaquã inuinũ uestendo:
Quod autẽ crucifixur ẽ secundũ hominẽ grucificur ẽ: & illa eratho¬
ra quae nondũ uenerat quando dictum e mihi & tibi quis est nondũuenit
horamea. Id est quate cognoscam : sunc enĩ ut homo crucifixus cognouitho¬
minẽ matrẽ : & dilectissimo discipulo humanis sim e cõmenduit:
Nec illud nos moueat. qđ cũ ei nuntia r&ur mater cius & fr̃s. Respon¬

Expanded text:
cum pecore, illud autem non susceperit quod illustratur luce sapientiae, cum pecore, illud autem non susceperit quod illustratur luce sapientiae, trumque sexum, et masculinum et femininum, honorauerit et ad curam dei pertinere monstrauerit non solum quem suscepit, sed illum etiam, per quem suscepit, uirum gerendo, nascendo de femina. nec nos ad negandam Christi matrem cogit, quod ab eo dictum est: quid mihi et tibi est, mulier? nondum uenit hora mea, sed admonet potius, ut intellegamus secundum deum non eum habuisse matrem, cuius maiestatis personam parabat ostendere aquam in uinum uertendo. quod autem crucifixus est, secundum hominem crucifixus est; et illa erat hora, quae nondum uenerat, quando dictum est: mihi et tibi quid est? nondum uenit hora mea, id est, qua te cognoscam. tunc enim ut homo crucifixus cognouit hominem matrem et dilectissimo discipulo humanissime commendauit. nec illud nos moueat, quod, cum ei nuntiaretur mater eius et fratres, respon
Abbreviated transcription (Latin):
salubrit̃ ꝓ nobir gestarũ adiungimur sidem: credenter incũ dĩ filiũ.
cesra nob ẽ tanta humilitar. tantidĩ ut totũ hominẽ suscipere digna ret
inutero uirginis. maternũ corpus integrũ in habitans: integrũ de se¬
rens : ciutem porali dis pensationi: multis modis insidiant her &ici:
sed siquis tenuerit catholicim sidem. ut totũ hominẽ eredat uerbodi
eẽ susceptũ. Idest corpusanimã srm : sitis contraillos munitus .ẽ. quis¬
pe cũ ista susceptio: ꝓsalutenra sit gesta: Cauendũ ẽ autẽ necum ere¬
diderit aliquid nostrũ non ꝑtinere adistã susceptionẽ: non ꝑtineat
dsalutẽ : & cũ homo &cepta forma mẽbrorũ quae diuersis gene¬
rib animantiũ diuer satributa ẽ Non dist& apecore nisirano¬
nalisp̃u. qua mens &iã nominatur: quomodo sinaẽ sides qua
creditur. qđ id nr̃m iusceperit dĩ sapientia qđ habemur cõmune

Expanded text:
salubriter pro nobis gestarum adiungimus fidem, credentes salubriter pro nobis gestarum adiungimus fidem, credentes cessa nobis est tanta humilitas tanti Dei, ut totum hominem suscipere dignaretur in utero virginis, maternum corpus integrum inhabitans, integrum deserens. Cui temporali dispensationi multis modis insidiantur haeretici. Sed si quis tenuerit catholicam fidem, ut totum hominem credat a Verbo Dei esse susceptum, id est corpus, animam, spiritum, satis contra illos munitus est. Quippe cum ista susceptio pro salute nostra sit gesta, cavendum est ne cum crediderit aliquid nostrum non pertinere ad istam susceptionem, non pertineat ad salutem. Et cum homo excepta forma membrorum, quae diversis generibus animantium diversa tributa est, non distet a pecore nisi rationali spiritu, quae mens etiam nominatur; quomodo sana est fides qua creditur quod id nostrum susceperit Dei Sapientia quod habemus commune
Abbreviated transcription (Latin):
is isrł: Quiẽ insitme aduor: ex quoram sp̃italib animir petẽreconfido
nullã naturamdõ eẽ pos secontrariã : Sienim ille ẽ & de solodõ ꝓpric dici
potest hoc uerbum. qđ eñ uereẽ in cõmutabiliter man& : quo qdđ mutatur.
fuit aliquid qđ iamñ ẽ. &erit quod nondũ est. Nihilergohab& dĩ contra¬
rium : sienĩ quaerer&ur a nob quid sit albo contrariũ : Responderem
nigrũ : Siquȩ rer&ur quid sit calido contrariũ : Responderem frigidũ
Si quaereraur quid ue loci contrariũ : Rsponderemus tardũ & quae cũq
similia: Cũ uitẽ quȩritur quid sit contrariũ ei quod est: Recte respon¬
dour quod non est : sed ꝑtemporalem ut dixi dispenrationem quo ad
nrãm saluitẽ & reparationem operantedi benignitate ab illa incõmuta
dĩ sapientia natura mutabilis nr̃a susceptaest Temporiliũ rerũ

Expanded text:
is Israhel: qui est, misit me ad uos. Ex quo iam spiritalibus animis patere confido is Israhel: qui est, misit me ad uos. Ex quo iam spiritalibus animis patere confido nullam naturam deo esse posse contrariam. si enim ille est et de solo deo proprie dici potest hoc uerbum — quod enim uere est, incommutabiliter manet, quoniam quod mutatur, fuit aliquid, quod iam non est, et erit, quod nondum est — nihil habet deus contrarium. si enim quaereretur a nobis, quid sit albo contrarium, responderemus nigrum; si quaereretur, quid sit calido contrarium, responderemus frigidum; si quaereretur, quid sit ueloci contrarium, responderemus tardum, et quaecumque similia. cum autem quaeritur, quid sit contrarium ei quod est, recte respondetur: quod non est. Sed per temporalem, ut dixi, dispensationem quoniam ad nostram salutem et reparationem operante dei benignitate ab illa incommutabili dei sapientia natura mutabilis nostra suscepta est, temporalium rerum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑeiur primatũ in dĩ gratiã renascuntur : ꝑ adoptionem filior ũ sic̃¬
⁊ postolica disciplina cõmendat: Naturalis ergo filiur deipsapa¬
tris substantia unicus natur ẽ Io existenr quod pater ẽ. dr̃dedõ
umen delumine : Nos autẽ nonlum̃ naturaliter sumur. sed ab
illo lumine inluminamur ut sapientia lucereporsimus Er at enĩ
in quid iumen uerũ qđ inluminat omnẽ hominẽ uenientẽ in hune mur¬
dum : Ad dimus itaque fidererũ a&narum : &iamtem poralem
ƿotest dici fuit. & erit: sed tantũ ẽ: quia & qđ fuit iamnon est.
& qđ erit nondũ ẽ: Illcergo ẽ in cõmutabilir. sine conditione
remporulliriaeto Nec adliunde arbitror maniere illud qđ samulo suo
inorNtale nomen suũ insinuauit: Namncum abieo quac rere p repopi¬
lds adquẽ mittebatur contemner& a quo se dicer& eẽ mirrimpr¬
ponsi dicentis accepit : Ego sum qui sum : Dein de subiungit q̃h raec dicer fili¬

Expanded text:
eius primatum in dei gratiam renascuntur per adoptionem filiorum, sicut apostolica disciplina commendat. naturalis ergo filius de ipsa patris substantia unicus natus est, id existens, quod pater est, deus de deo, lumen de lumine; nos autem non lumen naturaliter sumus, sed ab illo lumine inluminamur, ut sapientia lucere possimus; erat enim, inquit, lumen uerum, quod inluminat omnem hominem uenientem in hunc mundum. addimus itaque fidei rerum aeternarum etiam temporalem  filius, non potest dici: fuit et erit, sed tantum: est, quia et quod fuit, iam non est, et quod erit, nondum est. ille ergo est incommutabilis sine condicione temporum et uarietate. nec aliunde arbitror manare illud, quod famulo suo Moysi tale nomen suum insinuauit. nam cum ab eo quaereret, si se populus, ad quem mittebatur, contemneret, a quo se diceret esse missum, responsum dicentis accepit: ego sum, qui sum. deinde subiunxit: haec dices fili
Abbreviated transcription (Latin):
sitem plũ alicui scõ angelo excellentir simo. delignis & lapidib face¬
ereaturae exhiberemus eam seruitutem qux̧ unitantum deb&ur
dõ : siergo sacrilegies semus faciendo templũ cuicumquec reaturs
quomodo non ẽ dr̃ uerur cuitemplũ facimus: sed nos ipritem plũ
sumur . Quo modo autem dixeritxp̃s. sicut hab& pat uitam in re¬
m&ipso sc dedit filio habereuitam in sem& ipso. supe riur re¬
pond concor duautem & caritate quia dicis sactum seuim
ut unum sint pater & filiur. quandomihi protuleris dictume
qđ unum sint quae sunt diuerse substantre: Tunc cogitabo
quid debeam respondere Legimusenim quiplantos orie
tinat unum sunt sedambo hominer erant e uisdem sub stants
suerant non diuerse: Item legimur ipsox podicente. uor umnu
unum sicut & nor unum sumur Nondexit ut ipsi di nor unun

Expanded text:
si templum alicui sancto angelo excellentissimo de lignis et lapidibus faceDei; quoniam creaturae exhiberemus eam servitutem, quae uni tantum debetur Deo? Si ergo sacrilegi essemus faciendo templum cuicumque creaturae, quomodo non est Deus verus cui non templum facimus, sed nos ipsi templum sumus? Quomodo autem dixerit Christus, Sicut habet Pater vitam in semetipso, sic dedit Filio habere vitam in semetipso , superius respondi. Concordia autem et charitate, quia dicis factum fuisse ut unum sint Pater et Filius; quando mihi protuleris dictum esse quod unum sint quae sunt diversae substantiae, tunc cogitabo quid debeam respondere. Legimus enim, Qui plantat et qui rigat unum sunt : sed ambo homines erant, ejusdem substantiae fuerant, non diversae. Item legimus ipso Christo dicente, Ut sint unu
Abbreviated transcription (Latin):
Ipraopera qua ego facio testi ficantur deme quia pater memisit : &
qui memisit pater ipse testifica tur deme : Quistam stultus ẽ
ut non intellegat. quõ alius dealio testimonium ꝑhibuit pater
defilio cuiutique & dicebat: Hic est filius meus dilectur in quobe¬
ne conplacui ipsum audite. Dilectum lego & credo quod pater ẽ¬
quidiligit & filius quidiligitur: Vnigenitũ audiox pͥm & non dubito.
quia unus ab uno est genitus: Primogenitum paulus clamat di¬
cens ⁊ Quiest imagodi inuisibilis primogenitur uniuer se creatu¬
rae: & ꝓfiteor secundum sententiam diuinarum scripturarum
quod est filius primogenitur & non ingenitus & quia millo oreata
sunt omnia. quae sunt incaelir & quae sunt interra. uisibilia &
inuisibilia. siue throni siue dominationer siue principatus¬

Expanded text:
ipsa opera quae ego facio, testificantur de me, quia Pater me misit. Et ipsa opera quae ego facio, testificantur de me, quia Pater me misit. Et qui misit me Pater, ipse testificatur de me . Quis tam stultus est, ut non intelligat quoniam alius de alio testimonium perhibuit, Pater de Filio, qui utique et dicebat: Hic est Filius meus dilectus, in quo bene complacui; ipsum audite ? Dilectum lego, qui diligit, et Filius qui diligitur. Unigenitum audio Christum, et non dubito quia unus ab uno est genitus. Primogenitum Paulus clamat, dicens: Qui est imago Dei invisibilis, primogenitus universae creaturae. Et profiteor secundum sententiam divinarum Scripturarum, quod est Filius primogenitus, et non ingenitus: et quia in illo creata sunt omnia quae sunt in coelis, et quae sunt in terra, visibilia et invisibilia
Abbreviated transcription (Latin):
ratur &scolit: Acratione unum profitemur: Nontam̃ qda
polatio uel ꝑmixtio fili cum patre. aut uel cesto sp̃rsci cum fil
uel cum patri faciat unumdm̃. Sed quia ille solur unur ꝑ fa
silio dedit iuo exemplo habero uitam in sem& ipso. Aopbltti
quudedi licimur in caritate & inconcordia Iam ut superus
reddidimus rationem salterũ cẽpatrẽ & non ipsum filuer
Ipsenos instruit saluutor dicendo⁊ sie gotestimoniũ dicodeme.
testimoniũmeũ non est uerum. Alius e qui testificator de
me: & ne prae sumptorio spũ quidam putarent qđ aut deo
hanne baptista dixerit alium. aut fostedeparoa postaloue
paulo Ipseenini ꝓsequutur est : Vor minstir adiohationc
teftimonium reddidit ueritati. Ego autem testimonium ab
homine: non accipio. sed haecdico ut uor ralucmini Ille in¬
quidlucorna fuit ardens &lucenr uor autem uoluistir
horam exultare in luminequr. ego autem habeo testimons
maius iohanne: Opera quae deditmihi pater ut ꝑficia mecc

Expanded text:
ratur et colit: hac ratione unum profitemur. Non tamen quod copulatio vel permistio Filii cum Patre, aut vel certe Spiritus sancti cum Filio vel cum Patre, faciat unum Deum. Sed quia ille solus unus perfeFilio dedit suo exemplo habere vitam in semetipso: copulatos quidem dicimus in charitate et in concordia. Jam ut superius reddidimus rationem, alterum esse Patrem, et non ipsum Filium, ipse nos instruit Salvator, dicendo: Si ego testimonium dico de me, testimonium meum non est verum; alius est qui testificatur de me. Et ne praesumptorio spiritu quidam putarent, quod aut de Joanne Baptista dixerit alium, aut forte de Petro apostolo vel Paulo; ipse prosecutus est: Vos misistis ad Joannem, et testimonium reddidit veritati. Ego autem testimonium ab homine non accipio: sed haec dico, ut vos salvemini. Ille, inquit, lucerna fuit ardens et lucens; vos autem voluistis ad horam exsultare in lumine ejus. Ego autem habeo testimonium majus Joanne. Opera quae dedit mihi Pater ut perficiam ea,
Abbreviated transcription (Latin):
anteomnes & omnia ipsi constant : & iste filiusdi. ds̃ unigeni¬
tus cum Nit omnes. Ipscenim dicit. Quod uidia pũt patrẽmcũ
loquor Iste filius &iam quoduor carnali ad reribitir in sc̃o
ꝓfitemur secundum apostolum quod cum omnia subiecta
sint ut magnodõ. Iste enim magnur dĩ quẽ talem genuit pat̃
ut ipseꝓsecutus est : utique maiorem patrẽ conferss est
ut statuat illum unum dm̃ incuius & sinu describitur
iohanne einngł: Audiui utique ipsum clamantem & dicen¬
tem. De inuisibilitate omnipotentir .ou. di. quod dm̃ nemo
uidit umquam. Vnigenitus filius qui est in sinupatrir

Expanded text:
nstant : et iste Filius Dei, Deus unigenitus, cum sit ante omnes. Ipse enim dicit: Quod vidi apud Patrem meum, loquor . Iste Filius etiam, quod vos carni ascribitis, in sancto profitemur secundum Apostolum, quod ei omnia subjecta sint ut magno Deo . Iste enim magnus Deus, quem talem genuit Pater, ut ipse prosecutus es, utique majorem Patrem confessus est, ut statuat illum unum Deum, in cujus et sinu describitur a Joanne evangelista. Audi utique ipsum clamantem et dicentem de invisibilitate omnipotentis Dei, quod Deum nemo vidit unquam; unigenitus
Abbreviated transcription (Latin):
aliud semꝑ gemens quã semꝑ misor Id eonos gemimus quia nos mise¬
risumus & gratia sp̃ui scõ quia caritate a &ernisedi facit nos geme¬
re. Propt̃ quod dictus ẽ gemeꝑse : facit nordamare propt̃ qđ
dictus ẽ damans facitnos agnoscer edm̃ Propt̃ qđ dictum ẽ immo
gnitiadõ Facit abrahamdr̃ cognoscentem ꝓpt̃ qđ cidix̃ nunom¬

Expanded text:
aliud, semper gemens, quam semper miser? Ideo nos gemimus, quia misealiud, semper gemens, quam semper miser? Ideo nos gemimus, quia miseri sumus. Et gratias Spiritui sancto, quia charitate aeterni saeculi facit nos gemere, propter quod dictus est gemens. Facit nos clamare propter quod dictus est clamans. Facit nos cognoscere Deum, propter quod dictum est, Imo cogniti a Deo. Facit Abraham Deus cognoscentem, propter quod ei dixit, Nun
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ Immo cognitiadõ. sinunc eos cognouit dr̃ non eos nouerat. Non
elegerat Non p̃destinauerat ante mundi constitutionem: sed sic
dixit. Nunc autẽ cognoscentesdm̃. Immo cognitiadõ: ut intellege¬
rent dm̃ fecis seieis cognitionem suã cognoscentes dm̃: quidest
cognoscentes dm̃ : Nolite uob adrogare nolite suꝑbire. cognitiestis
ado Quid est cogniti estis adõ: cognitores suos. ds̃uos fecit ds̃ uob
dedit ut cognoscatis : Quomodo est & illud dñi: Nunc cognoui dicit
brabae dñs. Nunc cognoui qñmtimeas dñm. Quando adtulit filiũ si¬
ũ adholo caustum abraham. dicit eidĩ. Nunc cognoui: Ipra est totadĩ
prascientia. tunc cognouit quando dixit nunc cognoui: sed quid est
nunc cognoui: Nuncte feci cognoscere: siergohasloquutiones sicut li¬
bris diuinis eruditur agnosceres. Degemitib illis quib: dictum ẽ

Expanded text:
Deum, imo cogniti a Deo . Si nunc eos cognovit Deus, non eos noverat, non Deum, imo cogniti a Deo . Si nunc eos cognovit Deus, non eos noverat, non elegerat, non praedestinaverat ante mundi constitutionem. Sed sic dixit, Nunc autem cognoscentes Deum, imo cogniti a Deo; ut intelligerent Deum fecisse in eis cognitionem suam. Cognoscentes Deum. Quid est, Cognoscentes Deum? Nolite vobis arrogare, nolite superbire: Cogniti estis a Deo. Quid est, cogniti estis a Deo? Cognitores suos Deus vos fecit: Deus vobis dedit ut cognoscatis. Quomodo est et illud Domini: Nunc cognovi, dicit Abrahae Dominus, Nunc cognovi quoniam timeas Dominum . Quando attulit filium suum ad holocaustum Abraham, dicit ei Deus, Nunc cognovi. Ipsa est tota Dei praescientia? tunc cognovit, quando dixit, Nunc cognovi? Sed quid est, Nunc cognovi? Id est, Nunc cognoscere te feci. Si ergo has locutiones sicut Libris divinis eruditus agnosceres, de gemitibus illis quibus dictum est
Abbreviated transcription (Latin):
tisumus sineuita & ꝑ indulgentiã & gratuã accepimus uitam:
Ille uitã accepit apatre : quiauita ẽ natus apatre: ac ꝑhoc tu ñ
potiustidicere subiectum eẽ. filio sp̃mscm̃: nisi quia gemitib
inter pellat pronob uid&ur enim tibi illa ꝑfectio sc̃itatis in
gemitib: semꝑ eẽ Nec respirare agemendo. Oa &erna mise¬
ria intellege loquutionem & blas femiam deuitabis: sic enĩ dic¬
tum ẽ. gemitib: interpellat : ut intellegeremus gemitib: inter¬
pella renos facit : Adest enim nob & in fundendo caritatẽ nob
Facitnos inter pella regemitib : Denique alio lococum dicit
tẽ abba pater. dicendo in quoclamamus Ae ꝑ hoc quid est cla¬
mantem nisiclamare facientem : Do exemplũ loquutionis hu¬
ius. Non neds̃ omnium ẽ praescius futurorum: Quis hoc
negabit insanus : Tamen ait apostolus. Nunc autẽ cognoscentes

Expanded text:
cti sumus sine vita, et per indulgentiam et gratiam accepimus vitam: cti sumus sine vita, et per indulgentiam et gratiam accepimus vitam: ille vitam accepit a Patre, quia vita natus est a Patre. Ac per hoc tu non potuisti dicere subjectum esse Filio Spiritum sanctum, nisi quia gemitibus interpellat pro nobis. Videtur enim tibi illa perfectio sanctitatis in gemitibus semper esse, nec respirare a gemendo. O aeterna miseria! Intellige locutionem, et blasphemiam devitabis. Sic enim dictum est, Gemitibus interpellat; ut intelligeremus, Gemitibus interpellare nos facit. Adest enim nobis, et infundendo charitatem nobis, facit nos interpellare gemitibus. Denique alio loco cum dicit tem, Abba, Pater; dicendo, In quo clamamus. Ac per hoc quid est, Clamantem, nisi, clamare facientem? Do exemplum locutionis hujus. Nonne Deus est omnium praescius futurorum? Quis hoc negabit insanus? Tamen ait Apostolus, Nunc autem cognoscentes