comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
doctore. Quamius enĩ manifeste uera
eẽ non ignorent᷑ que docent᷑. tam̃e si
negligi ceperint a magistro: difficile
ꝓficicient audientibꝰ. Magis enĩ oꝑa
suadent quã uerba. Quã obrem magniꝰ
p̾miis remuerandi sũt qui negligen¬
tibꝰ magistris de solis uerbis ꝓficiunt
tam in oꝑe quã in sensu. Forma gͦ erat
his qui mediocres uł tenues erant sub¬
stantia inplebe. ut discerent qͣtenꝰ lib̾¬
tatẽ suã non amit̾ent. Unde ⁊ salomõ.
Raro inquit inferes pedẽ ad amicũ tu¬
um: ne saciatus tui oderit te. Qui enĩ
frequent̾ ad alienã mensã conuenit oci¬
o deditus: aduletur necesse ẽ pascenti
se. Cum religio nr̃a ad lib̾tatẽ homine̾
aduocet: idõ siquis inqͣt manducare
spuit cesset ab oꝑe: ut quia nullꝰ sine
cibo pot uiu̾e. det oꝑã laborandi: ut
arbitrio suo uiuens. dm̃ possit habere
ꝓpiciũ. Audiuimꝰ enĩ quosdã ambła¬
re int̾uos intẽꝑant̾. nchil oꝑantes. s

Expanded text:
doctore. Quamvis enim manifeste vera doctore. Quamvis enim manifeste vera esse non ignorentur, quae docentur; tamen si negligi coeperint a magistro, difficile proficient audientibus: magis enim opera suadent, quam verba. Quamobrem magnis praemiis remunerandi sunt, qui negligentibus magistris, de solis verbis proficiunt tam in opere quam in sensu. Forma ergo erat iis, qui mediocris vel tenuis erant substantiae in plebe; ut discerent quatenus libertatem suam non amitterent. Unde et Salomon: Raro, inquit, inferes pedem ad amicum tuum, ne saturatus tui oderit te . Qui enim frequenter ad alienam mensam convenit, otio deditus aduletur necesse est pascenti se; cum religio nostra ad libertatem homines advocet. Ideoque si quis, inquit, manducare spernit, cesset ab opere: sed quia nullus sine cibo potest vivere, det operam laborandi; ut arbitrio suo vivens Deum possit habere propitium. Audivimus enim quosdam ambulare inter vos intemperanter, nihi
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃m. nõ qr ñ habuerimꝰ potestatẽ.s
ut nosmnet ipsos formã daremꝰ uob ad
oꝑis ⁊ laboris sui quẽ sedulo exitu oꝑa¬
bantꝰ ne pane indigeret a lienout exẽ¬
plũ darec eis adimitandũ illũ. Neq e¬
nĩ rep̾hensibile eẽt si ꝑanẽ abhis acciꝑ¬
et ad corporis curam. qui animis illoꝵ
escam sp̃alem p̾bebat que etiã corpori
ĩmortalitatẽ cum gła ꝓcuraret. Guis
⁊ enim exerta potest ee lib̾tas. si sem
ipsum quisuenttis causa aut pecunie:
nulli subiciat. suo pane cont̾etꝰ Maxi
pot audientibꝰ se. Rcuerentiã enim
habebunt rigoris huiꝰ ⁊ ea que ab hoc
mandant᷑ p̾termitti ñ poter̃. Nã cũ
cemꝰ apud uos. hoc p̾cipiebamꝰ uob̾.
qd̾ siquis nõ uult oꝑari nec nec mãdu¬
cet. Non solum uerbis docebat. s hor¬
tabatur ⁊ factis. Idonei enĩ magistri
ẽ si ea que u̾bis docet oꝑibꝰ expleat. ẽc̃
⁊ enim ad discentes uera ẽẽ sciunt que
audiunt. si negligi illa nõ uiderint a

Expanded text:
um: non quia non habuerimus potestatem, sed ut nosmet ipsos formam daremus vobis ad  operis et laboris sui, quem sedulo exitu operabatur, ne pane indigeret alieno, ut exemplum daret eis ad imitandum illum. Neque enim reprehensibilis esset, si panem ab his reciperet ad corporis curam, qui animis illorum escam spiritalem praebebat, quae etiam corpori immortalitatem cum gloria procuraret. Tunc etenim exerta potest esse libertas, si semet ipsum quis ventris causa aut pecuniae nulli subjiciat, suo pane contentus; maxpotest audientibus se; reverentiam enim habebunt rigoris hujus, et ea quae ab hoc mandantur, praetermitti non poterunt. Nam cum essemus apud vos, hoc praecipiebamus vobis, quod si quis non vult operari, nec manducet. Non solum verbis docebat, sed hortabatur et factis; idonei enim magistri est, si ea quae verbis docet, operibus expleat. Tunc etenim addiscentes vera esse sciunt, quae audiunt, si negligi illa non viderint a
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ ⁊ apduos.⁊ lib̾emut ab inportunis
⁊ nequã hominibꝰ. Non enĩ om̃iũ est
fides. de cetero orandum hortatur. It
dignetur ds̃ doctrinã suã infatigabili
cursu dirigere.⁊ trãsfundere ꝑ hos apͥ
sui in aures audientiũ. ⁊ ut compesc̾et¬
⁊ se daret maloꝵ hominũ seditiones.
qui diffidunt ueritati.⁊ loquendi fi¬
dutia cresceret apło ad eiꝰ fructũ ⁊ ad
conu̾sionẽ multoꝵ. Fidelis aũt ds̃. qͥ
stabiliet uos ⁊ custodiet a malo. Qm̃ ds̃
fidelibꝰ ⁊ bone uite hominibꝰ auxiliũ
suũ non de futurũ in necessitate ꝓmi¬
sit ad confirmationẽ illoꝵ. Hi aũt tã
infide quam in oꝑe emulierant bono¬
rum: Idcuro fidelẽ dm̃ dic̃ in ꝓmissiser
quia ꝓuidentia eiꝰ eẽt cuta eos. Consi¬
dimꝰ aũt in dño de uob̾ qm̃i que p̾cepi
mus ⁊ facitis ⁊ facietis. Propt̾ qđ me¬
reri illos. ut dĩ defensione tutos pran
confid̾et. id curo ea que illis p̾cipiebat
ĩ nomine dñi fieri ab illis ⁊ futura eẽ

Expanded text:
s, et ut liberemur ab importunis et nequam hominibus; non enim omnium est fides. De caetero orandum hortatur, ut dignetur Deus doctrinam suam infatigabili cursu dirigere, et transfundere per os Apostoli sui in aures audientium, et ut compesceret et sedaret malorum hominum seditiones, qui diffidunt veritati, et loquendi fiducia cresceret Apostolo ad ejus fructum, et conversionem multorum. Fidelis autem Deus, qui stabiliet eos, et custodiet a malo. Quoniam Deus fidelibus et bonae vitae hominibus auxilium suum non defuturum in necessitate promisit ad confirmationem illorum, ii autem tam in fide quam in opere aemuli erant bonrum; idcirco fidelem Deum dicit in promissis ejus, quia providentia ejus esset circa eos. Confidimus autem inmus, et facitis, et facietis. Propter quod mereri illos, ut Dei defensione totus praestari confideret; idcirco ea quae illis praecipiebat in nomine Domini, fieri ab illis et futura esse
Abbreviated transcription (Latin):
płoᷤᷤ int̾fẽcit instigante patre suo diabo¬
lo usq ad diocletianũ ⁊ nouissime uilia¬
nũ. qui arte quadam ꝙ subtilitate ceptã
psecutionẽ implere ñ potuit qr de super
concessũ non fuerat. his enĩ ministris u¬
titur sathanas ut interim sub turba dõ¬
rum ad seducendos homines uniꝰ uen
dĩ manifestationẽ inludat quãdui ste¬
terit regnũ romanũ. ħ ẽ qd̃ dix̃. donec
de medio fiat. Et tunc reuelabit᷑ ille ĩ¬
iquus quẽ dñs iħs inter ficiet sp̃u oriꝰᷤ sui.

Expanded text:
postolos interfecit, instigante patre suo diabopostolos interfecit, instigante patre suo diabolo, usque ad Diocletianum, et novissime Julianum, qui arte quadam et subtilitate coeptam persecutionem implere non potuit, quia desuper concessum non fuerat. His enim ministris utitur Satanas, ut interim sub turba deorum ad seducendos homines unius veri Dei manifestationem illudat, quandiu steterit regnum Romanum. Hoc est, quod dixit: Donec de medio fiat. Et tunc revelabitur ille iniquus , quem Dominus Jesus inter
Abbreviated transcription (Latin):
rit innoĩe suo illũ accipietis. Quãobrẽ
ex circumcisione aut circũcisũ uenire il¬
lum sꝑandum est. ut sit uideis credendiil¬
li fiducia. Itaq cũ thessalonicensibꝰ scrib̾
apłs. docet om̃s in rem huiuscemodi cau¬
tos eẽ debe. Nonmeministis qd̾ me adhꝰ
apd̃ uos agente. hec dicebantur uobis:
Et nunc quid detineat scitis. ad hoc ut
reueletur ille in suo tp̃r. hoc suꝑeẽ dicit
ut reueletur ille qui ante dñm uentur ꝯ
ẽ. ut iam spetur ⁊ dñs uenturꝰ qđ supra
quasi sub uelamine factꝰ ẽ dicẽs. Nisi
priꝯuen̾it defectio. quã regni romani ab¬
olicionẽ suꝑiꝰ intelligendam memora¬
uiut cũ defecerit ⁊ uenerit antrxep̃s. tũc
aduentus dñi immin̾e credatꝰ. Nam mis¬
teriũ iam oꝑatur iniquitatis. tantum
ut qui nunc tenet teneat. quo adusq de
medio fiat. Misterium iã iniquitatis
anerone ceptum ẽ. qui zelo idoloꝵ et a¬

Expanded text:
rit in nomine suo, illum accipietis . Quamobrem rit in nomine suo, illum accipietis . Quamobrem ex circumcisione, aut circumcisum illum venire sperandum est; ut sit Judaeis credendi illi fiducia. Itaque cum Thessalonicensibus scribit Apostolus, docet omnes in re hujuscemodi cautos esse debere. Annon meministis quod me adhuc apud vos agente, haec dicebam vobis? Et nunc quid detineat, scitis: ad hoc ut reveletur ille in suo tempore. Hoc superesse dicit, ut reveletur ille, qui ante Dominum venturus est; ut jam speretur et Dominus venturus, quod supra quasi sub velamine factus est, dicens: Nisi venerit defectio primum; quam regni Romani abolitionem superius intelligendam memoravi; ut cum defecerit, et venerit antichristus, tunc adventus Domini venire credatur. Nam mysterium jaut qui nunc tenet, teneat, quousque de medio fiat. Mysterium iniquitatis et a Nerone coeptum est, qui zelo idolorum, et a
Abbreviated transcription (Latin):
posset. hoc idõ ne ipsa ꝑturbatione dũ
incauti inuenirent᷑ possẽt se duci ad ad¬
orandum diabolũ. qui idcuro hec iacta¬
bit ut sub saluato n omine apparẽs ac
fallens scõs. uelit se adorari ut decipiat
credentes in xp̃m. S ut locum aut occa¬
sionẽ fallendi quã se putat habe nõ ba¬
beat inpudentissimꝰ sathanas: Tempa
⁊ signa aduentꝰ dñi designauit. quia nõ
prius ueniet dĩs quã regni romani de foc¬
tio fiat. ⁊ appareat antixp̃s qui int̾ficiet
scõs reddit a romanis libtate. sub suo ta¬
men nomine. Sciens enĩ uenturũ dñm
ad se compͥmendũ. nom̃ine eiꝰ sibi usur¬
pabit.⁊ ut regnũ eiꝰ uerũ uideat᷑. ⁊ trahat
secũ qui simul cum eo peat̃. Ita ut in do
mo dñi in sede sedeat xp̃i. ut ipsum dm̃
se adserat ñ filiũ dĩ. Inde in euugłio
ad iudeos dñs ait. Ego ueni in nomine
patus mei.⁊ nõ me recepistis. si aliꝯ uene¬

Expanded text:
posset. Hoc ideo, ne ipsa perturbatione dum posset. Hoc ideo, ne ipsa perturbatione dum incauti invenirentur, possent seduci ad adorandum diabolum, qui idcirco haec jactabit, ut sub Salvatoris nomine apparens, ac fallens sanctos, velit se adorari, ut decipiat credentes in Christum. Sed ut locum aut occasionem fallendi, quam se putat habere, non habeat impudentissimus Satanas, tempus et signa adventus Domini designavit; quiaprius veniet Dominus, quam regni Romani defectio fiat, et appareat Antichristus, qui interficiet sanctos, reddita Romanis libertate, sub suo tamen nomine. Sciens enim venturum Dominum ad se comprimendum, nomen ejus sibi usurpabit, ut et regnum ejus verum videatur, et trahat secum qui simul cum eo pereant, ut in sede Domini, in sede sedeat Christi; ut ipsum Deum se asserat, non Filium Dei. Unde in Evangelio ad Judaeos Dominus ait: Ego veni in nomine Patris mei, et non me recepistis; si alius vene
Abbreviated transcription (Latin):
ces. uic quia deuoti sunt: dignet᷑ ds̃ adu¬
uare eos ut ꝑficiant opꝰ ceptum ad clari
cipłoꝵ: testimoniũ sit magistro ad głam.
Auctoritas enĩ magistri in discipłoꝵ est
fiducia. cum se in acceptagr̃a faciũt di¬
ur̃o neq conturbemn: neq ꝑ sp̃m. ne
missam quasi instet dies dñi. ne quiᷤ uos
seducat ullo modo. Quia nisi uenerit de¬
fectio pͥmũ. ⁊ reuelatus fu̾it homo ille
peccati filiꝰ ꝑdicionis. qui adu̾sat᷑ ⁊ ex
ta ut intẽplo dĩ sedeat ostentans se ip̃m
quasi sit ds̃. Obsecrat eos ne leuit̾ ⁊ faci¬
le deaduentu qͣsi immentis dñi opinio¬
nẽ reciꝑent. Et talia dat mandataut
etiã si ꝑ sp̃m aliquis uelut ꝓpħa fuerit lo¬
cutus credi ei ñ debeat: Neq si ꝑtractatũ
aut ꝑ eplam noĩe forte aploꝵ scriptam:
ad̾ seusũ tribuendũ. Solent enĩ tergiuer¬
satores ut fallant sub noĩe clari a licuiꝰ
uiri eplam fingere. ut auctoritas noĩs
possit cõmendare. qd̾ ꝑ se ipsum recipi ñ

Expanded text:
eces, ut quia devoti sunt, dignetur Deus adjuvare eos, ut perficiant opus coeptum ad claritcipulorum testimonium sit magistri ad gloriam. Auctoritas enim magistri in discipulorum est fiducia, cum se in accepta gratia faciunt divestro, neque conturbemini, neque pemissam, quasi instet dies Domini. Ne quis vos seducat ullo modo; quia, nisi venerit defectio primum, et revelatus fuerit homo ille peccati, filius perditionis, qui adversatur et ta ut in templo Dei sedeat, ostentans se ipsum, quasi sit Deus. Obsecrat eos ne leviter et facile de adventu quasi imminentis Domini opinionem reciperent: et talia dat mandata, ut etiamsi per spiritum aliquis velut propheta fuerit locutus, credi ei non debeat; neque si per tractatum aut per epistolam nomine forte apostolorum scriptam, assensum 286 tribuendum. Solent enim tergiversatores, ut fallant, sub nomine clari alicujus viri epistolam fingere; ut auctoritas nominis possit commendare, quod per se ipsum recipi non
Abbreviated transcription (Latin):
mentum gle corporis xp̃i. Sic̃ ⁊ in alia
epla ait. Ue crescant inquit om̃ia in
increm̃tum dĩ. Quiciumq enĩ deserto
diabolo confugiunt ad fidem xp̃i. aug¬
m̃tum faciunt dõ in corpore xp̃i. qui pͥ¬
us fecerant detrim̃tum. Itaq fr̃s state
⁊ tenete traditiones nr̃as quas didiciᷤ
intraditione euglii standũ ac ꝑseue¬
randũ monet. ut solliciti sint. ne desidi¬
a ⁊ otio torpentes inoꝑibꝰ dĩ.non im¬
pleant qd̾ ceꝑunt. Sic enĩ p̾scit crede
⁊ posse mane. si crebra admonitione

Expanded text:
mentum gloriae corporis Christi, sicut et in alia mentum gloriae corporis Christi, sicut et in alia epistola ait: ut crescant, inquit, omnia in incrementum Dei . Quicumque enim, deserto diabolo, confugiunt ad fidem Christi, augmentum faciunt Deo in corpore Christi, qui prius fecerant detrimentum. Itaque, fratres, state, et tenete traditiones nostras, quas didicistin traditione Evangelii standum ac perserandum monet; ut solliciti sint, ne desidia et otio torpentes in operibus Dei, non impleant quod coeperunt. Sic enim praescit credere et posse manere, si crebra admonitione
Abbreviated transcription (Latin):
diti sũt diabolo. Nolentes enĩ saluari
deseruntur adõ. Et idcuco mittet il¬
lis ds̃ oꝑationẽ erroris. in ħ ut credãt
m̃datio quatenꝰ iudicent᷑ om̃s qui nõ
crediderunt ueritati. s consenser̃ iniqͥ
tati. Oꝑatio erroris ẽ falsis fidem com¬
mittere. ut qui cdaritatẽ luminis diẽ
eẽ consentire noluer. putent tenebraᷤᷤ
diẽ dici debe. ut possĩt ꝓpensiori delic¬
tor ei facti sine contradictione dãnari
ueritatis inimici. fautores aũt iniqui
ds̃ a pͥncipio ad salutẽ inscificationẽ:
sp̃s ⁊ fidẽ ueritatis. inquã uocauit uos
nr̃i ihu xp̃i. Hoc loco p̾sentia dĩ ꝑsonat.
qui scit om̃iũ mentes ante natiuita¬
tem eoꝵ. Nec enĩ latet illum qui credi¬
turi sũt. Id cuto hos a pͥncipio scit fide¬
les fore. qui credentes augm̃tum facĩt¬
ñ detrim̃tum. Scĩficati enĩ ꝑfidẽ ueri¬
tatis eugłii filii dĩ. ad quiruntꝰ ad aug¬

Expanded text:
diti sunt diabolo; nolentes enim salvari, diti sunt diabolo; nolentes enim salvari, deseruntur a Deo. Et idcirco mittet illis Deus operationem erroris, in hoc ut credant mendacio; quatenus judicentur omnes, qui non crediderunt veritati. Operatio erroris est falsis fidem committere, ut qui claritatem luminis diem esse consentire noluerunt, putent tenebras diem dici debere; ut possint propensiori delicto rei facti, sine contradictione damnari veritatis inimici, fautores autem iniquiDeus a principio ad salutem, in sanctificationem spiritus, et fidem veritatis, in quam vocavit vossu Christi. Hoc loco praescientia Dei personat, qui scit omnium mentes ante nativitatem eorum. Nec enim latet illum qui credituri sunt. Idcirco hos a principio scit fideles fore, qui credentes augmentum finon detrimentum; sanctificati enim per fidem veritatis Evangelii Filii Dei, acquiruntur ad aug
Abbreviated transcription (Latin):
A quasi sit ds̃. Imitabitꝰ enĩ ut sic̃ filiꝰ
dĩ diuinitatẽ suã homo natꝰ uł factꝰ
signis ac uirtutibꝰ demonstrauit. Ita
⁊ sathanas in homine appareb̾.ut uͥ¬
tutibꝰ m̃datii ostendat se dm̃ sic̃ supͣ
dictum ẽ. Reuelatio uͦ misterii ini¬
quitatis Hec ẽ. cum enĩ apparuerit
antixp̃s cognoscetꝰ ipse ẽẽ quasi eoꝵ
ds̃ quos priꝰ nuni eiꝰ ut dõs coluit
uulgus. quoꝵ sit ipse pͥmꝰ aut sũmuᷤ.¬
qđ signoꝵ uirtutibꝰ faciet credibile.
Idõ m̃dacii portenta dix̃. Quia hoc se
uult credi ꝑ signa qd̾ ñ est. ut decipiat
quos circumuenturꝰ ẽ. qd̾ scĩs idõ pre¬
dictũ est. ut sciant quid caueant. In
om̃i fallatia iniquitatis his qui pere¬
unt ꝓ eo quod dilectionẽ uerit.atis
nõ suscepunt ad hut salui fierent.¬
his dic̃ fallatiã iniquitatis ꝓdigiorũ
eiꝰ ꝓficere qui ꝑituri sunt. quia ueri¬
tatis caritatem sp̾uerunt ꝑ quam sal¬
uari potuerant apłis p̾dicantibꝰ. tra¬

Expanded text:
 ut sicut Filius Dei divinitatem suam homo natus vel factus signis ac virtutibus demonstravit; ita et Satanas in homine apparebit, ut virtutibus mendacii ostendat se Deum, sicut supra dictum est. Revelatio vero mysterii iniquitatis haec est; cum enim apparuerit antichristus, cognoscetur ipse esse quasi eorum Deus, quos prius nutu ejus ut deos coluit vulgus, quorum sit ipse pquod signorum virtutibus faciet credibile. Ideo mendacii portenta dixit, quia hoc se vult credi per signa, quod non est, ut decipiat quos circumventurus est. Quod sanctis ideo praedictum est, ut sciant quid caveant. In omni fallacia iniquitatis his qui pereunt, pro eo quod dilectionem veritatis non suscepiniquitatis prodigiorum ejus proficere, qui perituri sunt; quia enim veritatis charitatem spreverunt, per quam salvari potuerant apostolis praedicantibus, tra
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m suꝑ uos indie illa aduentus dñi.
Duplicẽ continet sensũ. Adueniet enĩ
punire malos ⁊ głificare bonos. Ipse enĩ
clarꝰ ⁊ mirabilis uidebit᷑ in eos qui cre¬
dunt exemplo ⁊ fidi apłoꝵ. cum fuerĩt
coronati testimoniũ reddente eis euan
głio in die dñi. Seuerꝰ aũ apparebit.
inincredulos: cũ et̾nis penis ceperĩt
coartari. Corona enĩ discipłoꝵ magis¬
tri ẽ gła: ⁊ ueritas eiꝰ increduloꝵ ẽ pe¬
nos habeat uocatione sua ds̃ nr̃. ⁊ ii
pleat om̃i placito bonitatis. ⁊ oꝑe fidĩ¬
in uitute. ita ut clanficetꝰ nom̃ dm̃ nr̃i

Expanded text:
nostrum super vos in die illa adventus Domini. nostrum super vos in die illa adventus Domini. Duplicem continet sensum; adveniet enim punire malos, et glorificare bonos. Ipse enim clarus et mirabilis videbitur in eos, qui credunt exemplo et fidei apostolorum, cum fuerint coronati, testimonium gelio in die Domini. Severus autem apparebit in incredulos, cum aeternis poenis coeperint coarctari. Corona enim discipulorum magistri est gloria, et veritas ejus incredulorum est poenos habeat vocatione sua Deus noster, et impleat omni placito bonitatis, et opere fidein virtute; ita ut clarificetur nomen Domini
Abbreviated transcription (Latin):
soluent minteritũ et̾nũ. a facie dñi et
gla uirtutis eiꝰ. Qm̃ exemplũ iusti iu¬
dicui dĩ apparere dic̃ siue inbonos siue
in malos. idcuro subsecutꝰ ait. Si qͥdẽ
iustum ap̃ dm̃. ut reddat unicuiq se¬
cundũ oꝑa sua. Quid tam iustũ ut qui
in scło bonos dep̾munt ⁊ extorres faci¬
unt ꝑsecutionibꝰ in futuro eadẽ patiã¬
tur que facuit. Illi aũt ut sint inreqͥ¬
e cumcet̾is scĩs qui de magna retributi¬
one uenientes regnũ accipient et̾nũ
maduentu dñi de celo. cũ ceꝑit uenire
cũ celesti exercitu suo.⁊ ministro igne
addandã uindictã in paganos. qui ig¬
głio xp̃i. qd̾ dedit illi pat̾ ds̃ ut trad̾et
maiestatis eiꝰ ignis exuret. ut debitas
reddant penas interitꝰ inet̾num. semꝑ
sentientes ñ tam̃ penitꝰ deficientes. ut
ipsa pena illos quod ãmodo generet sẽ¬
ꝑ quo consumãt᷑. Cum uen̾it darifica¬
ri in scĩs sins ⁊ inirificari in om̃ibꝰ qͥ cre¬
dider̃ quia fidem habuit testimoniũ

Expanded text:
nteritum aeternum a facie Domini et gloria virtutis ejus. Quoniam exemplum justi judicii Dei apparere dicit sive in bonos, sive in malos, idcirco subsecutus ait: Siquidem justum apud Deum, ut reddat unicuique secundum opera sua. Quid tam justum, ut qui in saeculo bonos deprimunt, et extorres faciunt persecutionibus, in futuro eadem patiantur, quae faciunt; illi autem, ut sint in requie cum caeteris sanctis, qui de magna tribulatione venientes, regnum accipient aeternum in adventu Domini de coelo; cum coeperit venire cum coelesti exercitu suo et ministro igne ad dandam vindictam in paganos, qui igquod dedit illi Pater Deus, ut traderet majestatis ejus ignis exuret; ut debitas reddant poenas interitus in aeternum, semper patientes, non tamen penitus deficientes; ut ipsa poena illos quodammodo generet semper, quo consumantur. Cum venerit clarificari in sanctis suis, et mirificari in omnibus qui crediderunt; quia fidem habuit testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
bitores de hoꝵ ꝓfẽctu ingr̃arum actioe
ꝓficentur: ⁊ ut ñ qualecumq eẽ debitũ
ostend̾et. sic̃ dignũ est ait. ut ꝓtã infĩmi
to dono sat magnas grãs refẽrendaᷤᷤ dõ
testarent᷑. Po ost acceptam enĩ pͥmã epłã
meliores eẽ quã fuerant. ꝑstiterũt ita ut
meo copiosi ⁊ habundantes uiderent᷑.
qui pꝰ dñi ⁊ dĩ deuotionẽ habemꝰ mã¬
datum ut diligamꝰ nos inuicẽ. Ita ut
nosipsi in uob̃ głemur in ecdiis dĩ pro
bꝰ ur̃is ⁊ p̾ssuris quas sustinetis in exẽ¬
plum iusti uidicii dĩ. in ħut digni habe¬
amini regno dĩ ꝓ quo ⁊ pacimini. Glam
ẽẽ suã in hoꝵ conu̾satione ⁊ ꝑsecutione
tolerata testatꝰ. in tantũ ut ap̃ ceteras ec¬
clesias exempla eoꝵ ꝓferant᷑: ut imita¬
tione ipsoꝵ crescant in deuotione pas
se enĩ p̾ssure exempla sũt futuroꝵ me¬
ntoꝵ. in his qui paciunt᷑ adgłam. In illis
aũt qui ꝑsecunt᷑ ad ꝑditionẽ. Si quidẽ

Expanded text:
bitores de horum profectu in gratiarum actione profitentur; et ut non qualecumque esse debitum ostenderet: sicut dignum est, ait; ut pro tam infito dono satis grandes gratias referendas Deo testarentur. Post acceptam enim primam Epistolam, meliores esse, quam fuerant, perstiterunt; ita ut in eo copiosi et abundantes viderentur, quut nos ipsi de vobis gloriemur in Ecclesiis Dei pro vestris et pressuris, quas sustinetis in exemplum justi judicii Dei, in hoc ut digni habeamini regno Dei, pro quo et patimini. Gloriam esse suam in horum conversatione et persecutione tolerata testatur, in tantum ut apud caeteras Ecclesias exempla eorum proferantur; ut imitatione eorum crescant in devotione passsae enim pressurae exempla sunt futurorum meritorum in his, qui patiuntur, ad gloriam: in illis autem, qui persequuntur, ad perditionem. Siquidem
Abbreviated transcription (Latin):
huc dissimulas. ⁊ adhuc expectas ut
uiuas scło. ⁊ postea te reseruas dõ: Ig¬
noras qd̾ ꝓpterea displicuerit sacficiũ
cayn. qm̃ non pͥmitiua obtulit. s p̃¬
mituuis ipse ꝑfunctꝯ. de sequentibuᷤ
munꝰ dõ temptauit offerre: Abel
autẽ p̾miciarum oblatione placcatꝰ.

Expanded text:
huc dissimulas, adhuc expectas ut huc dissimulas, adhuc expectas ut uiuas saeculo, postea te reseruas deo? ignoras quod Cain propterea displicuerit sacrificium, quoniam non primitiua optulit, sed primitiuis ipse perfunctus de sequentibus munus deo temptauit offerre, Abel autem primitiarum oblatione praelatus
Abbreviated transcription (Latin):
Ia aũt tibi ostferã. non in dicis crasueni¬
m s iamerigis. Nemo differt nullꝰ
excusat. Redemptio anime ꝓmitti
nit̾. Bypum baptismatis demõstraũ
helias. ⁊ celum aꝑuit qd̾ fuit elausum
itibꝰ annis.⁊ ui. mensib. Quãto ma¬
iora mun̾a ueritatis sũt: Apuit utiz
celum nõ pluuia descendẽs. s ascen¬
cendit in regnũ celoꝵ. Clauserat ce¬
lũ hominibꝰ ꝑfidia s apuit fideᷤ. Pa¬
tebat ⁊ añ hoc celũ hominibꝰ. Deniq
enoch raptꝯ ad celũ est. iterũ clausum
est. S aꝑuit helias qui raptus ẽ cur¬
ru. & uos potestis ascende. si sacͣmen¬
ti gram consequamini. Quousq delec¬
tatione: quousq cõmessatione: instat
udicii dies. dũ differs grãm. mors ap¬
propinquat. Quis in dicit. nõ m̃nũc
uacat. occupatus sũ. nõ m demont᷑res
lum̃. nolo tam cito me redimas. nõ mͥ
adhuc opꝰ ẽ regnũ celeste: Nonne ħ
dicit qui excusat se abaptizate: ⁊ qͣn¬

Expanded text:
si aurum tibi offeram, non mihi dicis: cras uenisi aurum tibi offeram, non mihi dicis: cras ueniam, sed iam exigis. nemo differt, nullus excusat: redemptio animae promituitur. typum baptismatis demonstrauit Helias et caelum aperuit, quod fuit clausum tribus annis et sex mensibus. quanto maiora munera ueritatis sunt! aperuit utique caelum non pluuia descendens, sed ascenascendit in regnum caelorum. clauserat caelum hominibus perfidia, sed aperuit fides. patebat et ante hoc caelum hominibus. denique Enoch raptus ad caelum est. iterum clausum est, sed aperuit Helias. qui raptus est curru. et uos potestis ascendere, si sacramenti gratiam consequamini. quousque delectationes, quousque comissationes? instat iudicii dies: dum differs gratiam, mors adpropinquat. quis dicat: non mihi nunc uacat, occupatus sum, non mihi demonstres lumen, nolo tam cito me redimas, non mihi adhuc opus est regnum caeleste?\' nonne hoc dicit qui excusat a baptismate? et quan
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ baptizatꝯ securior conu̾tat᷑. remissio¬
nẽ accipiens peccatoꝵ. Uelut ignis
⁊ sp̃u baptizat. Deniq hunc typum
legis in regnoꝵ libris uͥ helias ligna sr̃
altare imposuit.⁊ dixit ut muterent
sup̃ de ydrus aquã. ⁊ dixit iterate. et
iterauerũt. ⁊ dix̃ iterate t̾cio: ⁊ iterate¬
runt tercio. & cũ manaret aqua. pre¬
catꝰ ẽ helias ⁊ ignis descendit decelo
bues homo suꝑ altare qui ablueris
aqua cuiꝰ exuritur culpa. ut uita re¬
nouetur. Lignũ ⁊ stipulã: cõsumit
ignis. Noli timere ignẽ. ꝑ quẽ illiũ¬
naris. Idõ t̾ dicit᷑. Accedite ad eũ et
illuminamim ⁊ suscipite iugũ xp̃i.
Nolite tuere qr iugum ẽ. festinate
qr leue est. Nonconterit colla sz hone¬
stat. Quid dubitatis: quid ꝓ crastiñ¬
tis: nõ alligat ceruicẽ uinculis. sed
mẽtẽ grã copulat nõ necessitate con¬
stringit. Quid negas adhuc ẽẽ tp̃ris
Om̃e tempꝰ oportunũ ad indulgetia

Expanded text:
est baptizatus, securior conuertatur remissioest baptizatus, securior conuertatur remissionem accipiens peccatorum...... uelut ignis n igne et spiritu baptizat. denique hunc typum legis in Regnorum libris, ubi Helias super altare ligna inposuit et dixit ut mitterent supra de hydriis aquam. et dixit: iterate, et iterauerunt. et dixit: iterate tertio, et iterauerunt et tertio et, cum manaret aqua, precatus est Helias, et ignis descendit e caelo. tu es homo super altare, qui ablueris aqua, cuius exuritur culpa ut uita renouetur; lignum enim et stipulam consumit ignis. noli timere ignem per quem inluminaris. ideo tibi dicitur: accedite ad eum et inluminamini. suscipite iugum Christi. nolite timere quia iugum est: festinate, quia leue est. non conterit colla, sed honestat. quid dubitatis, quid procrastinatis? non alligat ceruicem uinculis, sed mentem gratia copulat, non necessitate constringit, ..... quid negas adhuc esse temporis? omne tempus oportunum ad indulgentiam.
Abbreviated transcription (Latin):
delectationi. aut dolori erimꝰ qͥ nũc
erubescere. Sic̾eñ erit gaudiũ in
celo suꝑ uno peccatore penitenitiã
agente: ita erit mesticia suꝑ eo qui
nõ exorata uenia cursũ hiꝰ uite
fecerit. Castigemꝰ gͦ corpꝰ nr̃m. ie¬
iunzis. fugiamus in decoras cõmes¬
sationes: caueamꝰ ne nob̾ dicat᷑.
ululate a uino. ne ueniat moyses le¬
uitas ad uocet. Quicumꝙ paratus
ad dmĩn. armatã dexterã gerat. sepa¬
ret se abhis qui manducancio. ⁊ bibẽ¬
do grauia cõtraxerut pecca. Et hodi¬
e moy ses uenit. cũ lex recenset᷑. Moy¬
ses uocat. cũ lex p̾cipit. Apls docet
ut se paremꝰ nos ab om̃i fre in quiete
agente. ꝑcuciamꝰ eũ gladio spirita¬
li qui ẽ uerbũ di. Non frĩs nõ ꝓpinqui
accipiamꝰ ꝑsonã. s omnẽ in mũdum
a x̾ se cernamꝰ altaribꝰ. ut emendet ⁊¬
corrigat lapsus suos. quo qͦ ad sacram̃¬
ta xͥ redire mereatur. Siquis aũt nõ

Expanded text:
delectationi aut dolori erimus, qui nudelectationi aut dolori erimus, qui nuncipiant erubescere. sicut enim erit gaudium in caelo super uno peccatore paenitentiam agente. ita erit maestitia super eo qui non exorata uenia cursum uitae huius confecerit. castigemus ergo corpus nostrum ieiuniis, fugiamus indecoras comisationes. caueamus ne nobis dicatur: ululate a uino, ne ueniat Moyses, Leuitas aduocet. quicumque paratus ad dominum armatam dexteram gerat separet se ab iis qui manducando et bibendo grauia contraxere peccata. et hodie Moyses uenit, cum lex recensetur: Moyses uocat, cum lex praecipit. apostolus docet ut separemus nos ab omni fratre inquiete agente. percutiamus eum gladio spiritali, qui est uerbum dei. non fratris, non propinqui accipiamus personam, sed omnem inmundum a Christi secernamus altaribus, ut emundet et corrigat lapsus suos, quo ad sacramenta Christi redire mereatur. si quis autem non
Abbreviated transcription (Latin):
uͥ palina ꝓponit᷑. Nemo iterũ intidus
coronat᷑. Pulueruleutũ decz uictori¬
a. Ueni gͦ dñe ihu exeat corona tua.
Dimute uictores in requiẽ. uictosad
conpũctionẽ. ⁊ si disꝑdis orbẽ t̾rarũ.
plura sũc inuisibilia oꝑa tua. quã que
uidemꝰ. Qui angustioris ẽ animi. illa
nõ cernit. dolet qd̾ disꝑdas orbẽ t̾raꝵ.
S qui nouit spectare que uisibilia
sunt. gaudet ut uenias. ⁊ om̃s liberes.
Gaudẽt athlete qui possũt dice̾. Ueni¬
ac regnũ tuũ. fiat uoluntas tua. sicut
incelo ⁊ int̾ra. Gaudebit creat᷑a mun¬
di. ut auanitate mũdi liberet᷑. que
nũc congemiscit. ⁊ parturit. qr uani¬
tati etiã creatura illa subiecta ẽ. donͦ
multiplicet᷑ ad optio filioꝵ. ⁊ tocuis
corporis redemptio cõpleat᷑ in bono.
Ergo disꝑdet. orbem t̾rarũ. Urit ⁊ eĩ
celum nouũ. ⁊ nox nõ erit. ampliꝰ. De¬
niq reuelabit inqͥt faciẽ eiꝰ. ut reue¬

Expanded text:
ubi palma proponitur. nemo iterum nitidus ubi palma proponitur. nemo iterum nitidus coronatur, puluerulentum decet uictoria. ueni ergo, domine Iesu, exeat corona tua, dimitte uictores in requiem, uictos ad conpunctionem. etsi disperdis orbem terrarum, plura sunt inuisibilia opera tua quam quae uidimus. qui angustioris est animi illa non cernit, dolet quod disperdas orbem terrarum, sed qui nouit spectare quae inuisibilia sunt gaudet ut uenias et omnes liberes. gaudent athletae, qui possunt dicere: ueniat regnum tuum, fiat uoluntas tua sicut in caelo et in terra. gaudebit creatura mundi, ut a uanitate mundi istius liberetur, quae nunc congemiscit et parturit, quia uanitati etiam illa creatura subiecta est, donec multiplicetur adoptio filiorum et totius corporis redemptio conpleatur. in bono ergo disperdet orbem terrarum. erit etenim caelum nouum et nox non erit amplius. denique reuelabit, inquit, faciem eius, ut reue
Abbreviated transcription (Latin):
subscripsisti ad cõpeticionẽ corone. Me¬
ditare exerce. ungere oleo leticie. unguẽ¬
to exmnanito. Cibꝰ tuꝰ. cibꝰ sit sobrieta
tis. Nich habeat intẽꝑantie. nicħ luxu¬
rie. Potus tuꝰ patior. ne qͥd ebrietatis ob¬
repat. Custodi corporis castimoniã ut
possis ẽẽ habilis. ad coronã. nec existima¬
tio tua offendat spectatoris affẽctũ. ne
te fantores tui negligentẽ uideant ⁊ de¬
serãt. Spectant te archangłi ⁊ potesta¬
tes. ⁊ clominationes. ⁊ illa archangloꝵ
decẽ milia. decẽ miliũ. Sub tantis eru¬
besce. consid̃a quã dechoros sũpsit ĩgreᷤ¬
sus stadiũ. Uigoris anime tue excita
lacertos excute ꝓgresso. In scamma ne¬
cesse ẽ. exipias puluerẽ. subeas estiui
solis flagrantiã. Graus estus. s dulcis
uictoria. Molesta caligo pulueris. s
speciosa tolerantia. Nemo stadiũ pul¬
uerulentus ingredit᷑: s puluetulentũ
redlunt certamina. Ibi colligit᷑ plui.

Expanded text:
subscripsisti ad conpetitionem coronae: mesubscripsisti ad conpetitionem coronae: meditare, exercere, ungere oleo laetitiae, unguento exinanito. cibus tuus cibus sobrietatis sit, nihil habeat intemperantiae, nihil luxuriae, potus tuus parcior, ne quid ebrietatis obrepat, custodi corporis castimoniam, ut possis esse habilis ad coronam, ne existimatio tua offendat spectatoris affectum, ne te fautores tui neclegentem uideant et deserant. spectant te archangeli et potestates et dominationes et illa angelorum decem milia decem milium. sub tantis erubescere considera quam dedecorosum sit, ingressus stadium uigorem animae tuae excita, lacertos excute. progressus in scamma necesse est excipias puluerem, subeas aestiui solis flagrantiam. grauis aestus, sed dulcis uictoria: molesta caligo pulueris, sed speciosa tolerantia. nemo stadium puluerulentus ingreditur, sed puluerulentum reddunt certamina: ibi colligitur puluis,
Abbreviated transcription (Latin):
lempnitas feriet᷑. respondebit qui ago¬
ni pͥest. Oportet requiesc̾e athletis. opor¬
tet requiesc̾e̾ spectatores. Qui enĩ labo.
ris fructus. nͥ requies pꝯ laborẽ: Simi¬
lit̾ ⁊ orb̾ t̾rarĩm aliqñ soluendꝰ ẽ: ut
sit requies fatigatis. Athlete sumus.
inquodam stadio decemimꝰ spiritali.
Deniq bonꝰ athleta dicebat. facti su¬
mꝰ spectaculũ huiꝰ mundi. ꝙ alibi.
Sic curro ñ qͣsi mincertũ. Sic enitor:¬
ut enitor ñ ut aera cedens. s castigo
corpꝯmeũ. Et alibi. suꝑiora obliuiscẽ¬
brauiũ. Athlete gͦ sumꝰ. legitime cer¬
tandũ ẽ. Multa luctamina sũt. ⁊ qui
hodie uictꝰ ẽ cras se parat. Ante ad bra¬
uiũ contendit᷑. ad coronã post ea. Nũqͥ.
athleta ocio uacat. cũ se semel dederit
certamini: nom̃ suũ ex̾cetur. cotidie
ungitur. condie ipse cibꝰ ei agonisticꝰ¬
ei dat. disciplina erigit᷑. castimonia cus¬
toditꝰ. ⁊ tu dedisti nom̃ tuũ ad agonẽ xp̃i.

Expanded text:
lemnia feriantur? Respondebit qui agolemnia feriantur? Respondebit qui agoni praeest: \'oportet requiescere athletas, oportet requiescere spectatores. qui enim laboris est fructus nisi requies post laborem? similiter et orbis terrarum aliquando soluendus est, ut sit requies fatigatis. Athletae sumus, in quodam stadio decernimus spiritali. denique bonus athleta dicebat: facti sumus spectaculum huius mundi et alibi: sic curro non ut in incertum, sic enitor, non ut aera caedens, sed castigo corpus meum et alibi: suad brabium. athletae ergo sumus, legitime certandum est. multa luctamina sunt, et qui hodie uictus est eras se reparat. ante ad brabium contenditur, ad coronam postea. numquid athleta otio uacat, cum semel dederit certamini nomen suum? exercetur cottidie, unguitur cottidie. ipse cibus ei agonisticus datur, disciplina exigitur, castimonia custoditur. et tu dedisti nomen tuum ad agonem Christi,
Abbreviated transcription (Latin):
re cupiebat. ut nos ad conu̾sationẽ lo¬
nam aberrore reuocaret. Nec tam̃ qͥsꝙͣ
orbẽ t̾rarũ. ne forte dicat. esto. Hos gra¬
uiora pec̾ca cõmisimꝰ. Quid deliqͥd ce¬
lum. quid t̾ra. quid mare. ut ⁊ illa dis¬
ꝑdat: Cur perit pulcher ornatꝰ: An¬
gusti ẽ anumi istiꝰ modi opinio. Ceter̃
si alcius spectes. inuenies hoc eẽ ꝓnob:
qd̾ putas ẽẽ contra nos. Iudicabis ħ ẽẽ
ꝓmundo. qd̾ adu̾sus mũdũ arbitrariᷤᷤ
Non semꝑ stadiũ refertꝰ spectatoribꝰ. ñ
semꝑ certaminibꝰ inquietũ ñ semꝑ¬
cretũ pauore. S qñ certamina. tunc
popls inspectaculo. luctatꝰ in scã mare.
puluis instadio. Ibi decursa c̾tamĩa
cõuentus soluit᷑ discedit unusqͣsq aut
uictor ad gr̃am. aut uictꝰ adopprobriũ.
Euheit corona uictorẽ. uictũ p̾mit ue¬
recundia. angit iniuria. Siquis g̃ post¬
ea ingrediat᷑ stadiũ. iideat uacuũ cele¬
britatis diẽ ad agonithe te cur naccec
stadiũ. cur sileant certamina. cur sol¬

Expanded text:
are cupiebat, ut nos ad conuersionem ab errore reuocaret. nec tamen quisqorbem terrarum, ne forte dicat: esto, nos grauia peccata commisimus: quid deliquit caelum, quid terra, quid mare, ut et illa disperdat? cur perit tam pulcher ornatus?\' angusti est animi eiusmodi opinio. ceterum si altius spectes, inuenies hoc esse pro nobis quod putas esse contra nos, iudicabis hoc esse pro mundo quod aduersus mundum arbitrris. non semper stadium refertum est spectatoribus, non semconcretum pulvere: sed quando certamina, tunc populus in spectaculo, luctator in scammate, pulvis in stadio. Ubi decursa certamina, conventus solvitur, discedit unusquisque aut victor ad gratiam, aut victus ad opprobrium: evehit corona victorem, victum premit verecundia, angit injuria. Si quis ergo postea ingrediatur stadium, videat vacuum celebritatis, dicat agonothetae: Cur vacat stadium; cur silent certamina; cur so
Abbreviated transcription (Latin):
habebant ineuglio xp̃i. Nichil enĩ minꝰ
feci quã illi ualde apłi. Ualde hoc est ni¬
mis. sic̃ quib ꝯdam uidebat᷑. Nam ħ erãt
quod ⁊ apłs paulꝰ hoc gͦ dic̃. Quia mi¬
nor nõ est neq inp̾dicatione. neq in sig¬
nis faciendis apłis pͥdessoribꝰ sius nõ in
dignitate s tp̃r. Nam si de tp̃r p̾scriben¬

Expanded text:
habebant in Evangelio Christi. Nihil enim minus habebant in Evangelio Christi. Nihil enim minus feci, quam illi valde apostoli. Valde, hoc est nimis, sicut quibusdam videbatur; nam hoc erant, quod et apostolus Paulus. Hoc ergo dicit, quia minor non est neque in praedicatione, neque in signis faciendis, apostolis praecessoribus suis, non in dignitate, sed t
Abbreviated transcription (Latin):
tus dĩ. Aꝑtum ẽ quia tur głandũ docet
tolerandi p̾betur. ut quia priꝰ asꝑe ac ꝑ
hoc fastidiande inuirie uidebant᷑. Ptea
libent̾ suscipiende ut xp̃i auxilio lenirẽ¬
tur. Libent̾ ergo cedi sedic̃. dũ modo axp̃o
curetur. sciendo plus addere medicinam
xp̃i ad salutẽ quã infĩrmitas detrahit
sanitati. Quaꝓpt̾ placeo m̃ min firmita¬
tibꝰ in contumelus. cũ enĩ in firmor tũc
potens sũ. Uerum ẽ quia cunc uincit
dia cum se uicisse gratulat᷑. Plaudet gͣ
cũ illi insultat᷑. ⁊ surgit cũ p̾mitur. Factꝰ
su insipiens uos me coegistis. Con pul¬
sum se dic̃. ut quid eẽt ostend̾et. ⁊ ñ utiq
stultus ẽ.qui de se uera locutꝰ ẽ. S in¬
clinat se. ut manifestet quia ñ uolunta¬
te m̾ita sua ostendit. ego enĩ debui a ub̃
comindari. Manifestũ ẽ quia hu debu¬
erant testimoniũ ei ꝑhib̾e adu̾sus obtrec
cente il li eum defenderent quẽ patrem

Expanded text:
tus Christi. Apertum est quia tunc gloriandum docet, tus Christi. Apertum est quia tunc gloriandum docet, tolerandi praebetur; ut quia prius asperae, ac per hoc fastidiendae injuriae videbantur, postea libenter suscipiendae; ut Christi auxilio lenirentur. Libenter ergo caedi se dicit, dummodo a Christo curetur, sciendo plus addere medicinam Christi ad salutem, quam infirmitas detrahit sanitati. Quapropter placeo mihi in infirmitatibus, in contumeliis; cum enim infirmor, tunc potens sum. Verum est, quia tunc vincit dia, cum se vicisse gratulatur. Plaudit ergo, cum illi insultatur; et surgit, cum premitur. Factus sum insipiens, vos me coegistis. Compulsum se dicit, ut quid esset, ostenderet. Et non utique stultus est, qui de se vera locutus est: sed inclinat se, ut manifestet quia non voluntate merita sua ostendit. Ego enim debui a vobis commendari. Manifestum est, quia hi debuerant testimonium ei perhibere adversus obtrectcente, illi eum defenderent, quem patrem
Abbreviated transcription (Latin):
datum ẽ aplouit inuiniis p̾ssꝰ am̃o non
possit extolli magnitudine reuelationũ.
qr ociosum pectus necesse habebat inhis
que uiderat extolli. Propt̾ hoc dñm ro¬
gaui ut disced̾et ame. ⁊ ait mͥ. sufficit tͥ
gr̃a mea. nam uirtꝰ minfirmitate ꝑfici¬
tur. Stimuli diaboli quos ꝑfĩdie m̃tibꝰ
inserens ad nocendũ dĩ seruis instigat
ut cessarent abeo. Ter dñm dep̾catum
se fuisse. ⁊ ñ inpetrasse testatur. Nonqr
dispectum se dic̃. s qr insciꝰ contra se pe¬
tebat ut cessarent abeo temptationes.
ꝑ quas ꝑfectior se fiebat. Idõ ad iomanoᷤ
dic̃. Nam quid oremꝰ sic̃ oporcet nescimꝰ
.I
Unde hoc sibi dic̃ responsũ. ut sufficerec
sibi gr̃a clĩ quia aut uites tolerandi ad de¬
bantur: aut tempꝰ p̾ssure ad breuiabatꝰ
ut deuotio dum infirmitate p̾ssure ac¬
cidentis ñ frangitur ꝓbata uideat᷑. Li¬
bentissime itaq magis głabor minfir¬
mitatibꝰ meis. ut inhabitet inme uir¬

Expanded text:
datum est Apostolo, ut injuriis pressus, animo non datum est Apostolo, ut injuriis pressus, animo non possit extolli pro magnitudine revelationum; quia otiosum pectus necesse habebat in iis, quae viderat, extolli. Propter hoc ter Dominum rogavi, ut discederet a me; et ait mihi: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur. Stimuli diaboli, quos perfide mentibus inferens ad nocendum Dei servis instigat, ut cessarent ab eo, ter Dominum deprecatum se fuisse, et non impetrasse testatur: non quia despectum se dicit, sed quia inscius contra se petebat, ut cessarent ab eo tentationes, per quas perfectior se fiebat. Ideo ad Romanos dicit: Nam quid oremus, sicut oportet, nescimus . Unde hoc dicit sibi responsum, ut sufficeret sibi gratia Dei, qua aut vires tolerandi addebantur, aut tempus pressurae abbreviabatur; ut devotio dum infirmitate pressurae accidentis non frangitur, probata videatur. Libentissime itaque magis gloriabor in infirmitatibus meis, ut inhabitet in me vir
Abbreviated transcription (Latin):
meritum suũ ꝓfiteatur qd̾ ht apud dm̃.
non erit in prudens. Nera enĩ loquitur.
Cigo siquis ꝓmeritis suis que sͥ ostensa
sunt loquit᷑: non ẽ utiq stultus. Si aũ
tacear est etiã prudens. S qua causa h
nunc palam głatur. nũc subiec̃ dicens.
Parco aũt ne quis me existimet suꝑ id qͥ
uidet me. ul. audit. aliquis exme. Ostẽ¬
dit gͥ qua causa ñ aꝑte gletur. Ne quis
me existimet inquit ultra głam meam
tende quã limes m̾itoꝵ admittit. Hos
significat quos obtrectatores habebat
causa legis. sic̃ supͣ memoraui. Nã utiq
meritoꝵ głam bonũ est nõ tacere. ut in¬
uitentur credentes. Et ne sublimitate
reuelationũ extollar. datus ẽ mͥ stimulꝰ
carnis angłs sathane ut me colafizet.
ne extollar. Dm̃ bonis meritis ꝓuid̾e tes¬
tatur. dũ ꝑmittit temptationibꝰ hos de¬
pͥmi. ñ solum ne laboꝵ suoꝵ fructibꝰ ad¬
dicentꝰ. uerũ etiam ut augeant his ad cu¬
mulũ ꝓmissionis et̾ne. hoc gͦ remediũ

Expanded text:
teatur, quod habet apud Deum, non erit imprudens; vera enim loquitur. Ergo si quis pro meritis suis, quae sibi ostensa sunt, loquitur, non est utique stultus: si autem taceat, est etiam prudens. Sed qua causa hic non palam glorietur, nunc subjicit dicens: Parco autem, ne quis me existimet supra id, quod videt in me, aut audit aliquid ex me. Ostendit igitur qua causa non aperte glorietur: Ne quis me existimet, inquit, ultra, gloriam meam tendere, quam limes meritorum admittit. Hos significat, quos obtrectatores habebat causa Legis, sicut supra memoravi. Nam utique meritorum gloriam bonum est non tacere; ut invitentur credentes. 205 Et ne sublimitate revelationum extollar, datus est mihi stimulus carnis, angelus Satanae, ut me colaphiset, ne extollar. Deum bonis meritis providere testatur; dum permittit tentationibus bonos deprimi, non solum ne laborum suorum fructibus abdicentur, verum etiam ut augeantur his ad cumulum possessionis aeternae. Hoc ergo remedium
Abbreviated transcription (Latin):
implere uoluit ꝑ potentiã malã cogi¬
tationẽ illoꝵ. Ut ipse eum si possit cõ
p̾henderet. ut ⁊ ud̾is placeret. ⁊ ut di¬
ligens in officio s credico uidetur. si
tis interficeret. Hoc int̾ ipsa pͥmordia
tunc qñ apparuit illi inuia dñs eunti
damascũ. incensi sunt iuidei uidentes e¬
um qui uinctos credentes uixp̃m uene
uenerat condep̾nare. Sic factũ est ut a
disciplis ꝑfenestrã ꝑmurũ insporta di¬
missꝰ effugeret. Quod quidã indigne
factum dicunt. qr ñ dĩ auxilio libatus ẽ.
s qd̃ ab hominibꝰ fieri potuit. quid opuꝰ

Expanded text:
tentiam, malam cogitationem eorum, ut ipse si posset, eum comprehenderet, et ut Judaeis placeret, et ut diligens in officio sibi credito videretur, si tis interficeret. Hoc inter ipsa primordia, tunc quando apparuit illi in via Dominus eunti Damascum, incensi sunt Judaei, videntes eum, qui vinctos credentes in Christum venerat condemnare : et sic factum est ut a discipulis per fenestram per murum in sporta demissus effugeret. Quod quidam indigne factum dicunt; quia non Dei auxilio liberatus est. Sed quod ab hominibus fieri potuit, quid opus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcipite idẽ sapite. in pace agite.⁊ d̾s pa¬
cis ⁊ dilectionis erit uobcũ. Qaudium
hoc decm̃datione erit. unde ⁊ pot̾it ꝓue¬
nire ꝓfectio. S ante erit consolatio ut
gite. si concordes fuerint habebunt pacẽ
Et ds̃ pacis ⁊ dilectionis erit inquit uob̾¬
ã do uob̃. pacẽ meã relinquo uob. Ipse et

Expanded text:
percipite, idem sapite, in pace agite; et Deus papercipite, idem sapite, in pace agite; et Deus pacis et dilectionis erit vobiscum. Gaudium hoc de emendatione erit, unde et poterit provenire perfectio: sed ante erit consolatio, ut gite. Si concordes fuerint, habebunt pacem. Et Deus pacis et dilectionis erit, inquit, vobiam do vobis, pacem relinquo vobis . Ipse est
Abbreviated transcription (Latin):
cũ infirmamͦ uos aũt fortes estis. ħ
ẽ infirmariñ exercere potestatẽ. hos
aũt optat fortes eẽ. ut bene agentes
uitia uincant.⁊ ꝓhibeant a se uindie¬
tam aut correptionẽ. hoc ⁊ oramus
in ur̃am ꝯsũmationẽ. Petit orans
ut ineo ꝑ ficiant᷑ nec peccẽt. ꝯfunati
mu̾tute bone uite ⁊ mincorrupta fi¬
de. Id circo hec absens scribo. ut nõ pre¬
sens duriꝰ agã. Aꝑtum ẽ qr idõ ab sẽs̃
cõmonet. ut correctio rectiones illos
inueniat.⁊ ñ illic positꝰ increpet cũ
pudore: ut erubescat qui peccat ince¬
tu frat̾no. Scđm potestatẽ quã dñs
dedit mͥ. mnedificationẽ ⁊ in destructi¬
onẽ. Hec potestas ẽ quã suꝑiꝰ optat
ẽẽ ociosã. his bene agentibꝰ. Si quo
minꝰ ex̾cere se inhac ut hedificentur
correpti ñ mortificati peccatores. Nõ
enĩ destruunt᷑ qr arguuntur ut corri¬
gant. s edificantur ad uitã. De cet̾o
fĩs gaudete. ꝑfecti estote ꝯ solationem

Expanded text:
cum nos infirmamur; vos autem fortes estis. Hoc cum nos infirmamur; vos autem fortes estis. Hoc est infirmari, non exercere potestatem: hos autem optat fortes esse; ut bene agentes vitia vincant, et prohibeant a se vindictam aut correptionem. Hoc et oramus et vestram consummationem. Petit orans, ut in eo perficiantur, nec peccent consummati in virtute bonae vitae, et incorrupta fide. Idcirco haec absens scribo, ut non praesens durius agam. Apertum est quia ideo absens commonet, ut correctiores illos inveniat, et non illic positus increpet cum pudore; ut erubescat, qui peccat, in coetu fraterno. Secundum potestatem quam Dominus dedit mihi in aedificationem, et non in destructionem. Haec potestas est, quam superius optat esse otiosam, his bene agentibus: si quo minus, exercere se in hac, ut aedificentur correpti, non mortificati peccatores. Non enim destruuntur, qui arguuntur, ut corrigantur: sed aedificantur ad vitam. De caetero, fratres, gaudete, perfecti estote, consolationem
Abbreviated transcription (Latin):
li faciatis. ñ ut nos ꝓbati appareamꝰ.
s ut uos qd̃ bonum ẽ faciatis. nos aũt
quasi reꝓbi sumꝰ. Eo asfectu quo semꝑ
orat ꝓeis ut amalis temꝑent. Nlonut
nos inquit ꝓbati appareamꝰ. idẽ non
ut in auctoritate iuideamꝰ uob peccan¬
tib. s ut uos qd̾ bonũ est faciatis. Noꝰ
uͦ. ut quasi reꝓbi simꝰ. Quid est hoc:
orat. ut his bene agentibꝰ dum nõ au¬
derent corriꝑe quasi humilient᷑: ut
humiliati uł reꝓbi appareant. Pro¬
bati enĩ adõ uidentur dũ uidicant
peccatores auctoritate ꝯcessa. Si ergo
quos uidicent ñ sĩt cessante inhis auc¬
torita te quasi reꝓbi uident᷑. Non enĩ
possunt aliquid adu̾sꝰ ueritatẽ. s pro
ueritate. Hoc dic̃ quia potestas nõ ẽ
data contra ueritatẽ ut arguant bene
uiuentẽ: s ꝓueritate ut uindicent
ineum qui inmicꝰ ẽ legis. Idõq ces¬
sabit potestas. si quod bonũ est fecer
de ꝓbatur potestas. Gaudemꝯ enim

Expanded text:
li faciatis: non ut nos probati appareamus, li faciatis: non ut nos probati appareamus, sed ut vos quod bonum est, faciatis: nos autem, ut quasi reprobi simus. Eo affectu quo semper orat pro eis, ut a malis temperent. Non ut nos, inquit, probati appareamus, id est, non ut in auctoritate videamur, vobis peccantibus. Sed ut vos quod bonum est, faciatis: nos autem, ut quasi reprobi simus. Quid est hoc? orat, ut his bene agentibus, dum non auderent corripere, quasi humilientur, et humiliati vel reprobi appareant. Probati enim a Deo videntur, dum judicant peccatores, auctoritate concessa. Si ergo quos judicent, non sint, cessante in his auctoritate, quasi reprobi videntur. Non enim possumus aliquid adversus veritatem, sed pro veritate. Hoc dicit, quia potestas non est data contra veritatem, ut arguant bene viventem: sed pro veritate, ut vindicent in eum, qui inimicus est legis. Ideoque cessabit potestas, si quod bonum est feceride probatur potestas. Gaudemus enim,
Abbreviated transcription (Latin):
est qr si a ꝑfidis infurmabantur. a pud c̃¬
dentes ñ erat hec in firmitas s ꝓfectus.
quia hinc potentiores fiunt fideles dũ
re surgent: ut uiuant cũ xp̃o. Uosmet
ipsos tẽptate.si estis in fide ipsi uos pro¬
bate. Inuicem ut se fr̃s discutiant p̾ce¬
pit. Sollicitiores enĩ fiunt. si secũ inui¬
cem conferant. Gemptationẽ gͦ hanc
ꝓbationẽ uoluit intellegi. qr om̃is ꝓba¬
tio tẽptatio ẽ. non tam̃ om̃is ꝓbatio tẽp¬
tatio. Si enim ds̃ temptare dr̃. ꝓbatio
est. Si aũt diabolꝰ tẽptare dicatꝰ. temp¬
tatio ẽ qui euertere intitur. Et homo a
esse. nescire religionis ꝓfessionis sue fi¬
dem. Quia enĩ fidei sue sensũ incorde
cognituros uosqr nõ sumꝰ reꝓbi. Pro¬
uocat cos ad scientiã fidĩ ⁊ recte uite. Cũ
enĩ ceꝑuit scire apli sui certã auctorita¬
tem ⁊ meritũ apd̾ dm̃ poter̃ & circa se
eẽ solliciti. Oro aũt dm ne quicqmͣ ma¬

Expanded text:
est quia si a perfidis infirmabantur apud crest quia si a perfidis infirmabantur apud credentes: non erat haec infirmitas, sed profectus; quia hinc potentiores fiunt fideles, dumresurgent, ut vivant cum Christo. Vos ipsos tentate, si estis in fide: ipsi vos probate. Invicem ut se fratres discutiant, praecipit; sollicitiores fiunt enim, si secum invicem conferant. Tentationem ergo hanc probationem voluit intelligi; quia omnis probatio tentatio est; non tamen omnis tentatio probatio. Si enim Deus tentare dicitur, probatio est: si autem diabolus tentare dicatur, tentatio est; quia evertere nititur. Et homo alesse, nescire religionis et professionis suae fidem. Qui enim fidei suae sensum in corde cognituros vos quia non sumus reprobi. Provocat eos ad scientiam fidei, et rectae vitae. Cum enim coeperint scire apostoli sui certam auctoritatem et meritum apud Deum, poterunt et circa se esse solliciti. Oro autem Deum, ne quidquam ma