comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
turba obsistit: qͥa sepe anima pꝰ corporis desidi¬
am suꝑna gra renouari cupiens. pͥsca consuetu¬
oine peccato retardat᷑: sepe inter orationes
& suaue colloquiũ cũ dño turba cogitatioñi
aciem m̃tis ne xp̃c uideat᷑ intercludit. Tunc
gͦ tectum domus in qua xp̃c docet. ẽ ascenden-¬
dum. io÷ sacrȩ scͥpturȩ sublimitas appetenda:
lexq dñi die nocteq meditanda. Patefacto te-¬
cto eger ante iħm summittit᷑: qͥa reseratis sen¬
ficat ab homine adhuc in ista carne constituto
xp̃m debere cognosci. De lecto surgere ẽ: anim̃a
se a carnalib desideriis abstrahere. Dicit gͦ. Surꝰ¬
ge de torpore negligentiȩ: & corpus in cuiꝰ desi-¬
deriis iacuisti. in exercitia bonoꝵs oꝑum atolle:
& sic domũ habitationis eternȩ ingredere. hel
qe in dom̃ai ẽ: tedite ad interña sui custodiam.

Expanded text:
turba obsistit, quia saepe anima post corporis desiditurba obsistit, quia saepe anima post corporis desidiam superna gratia renovari cupiens prisca consuetudine peccatorum retardatur, saepe inter orationes et suave colloquium cum turba Domino cogitationum aciem mentis ne Christus videatur intercludit. Tunc ergo tectum domus in qua docet Christus est ascendendum, id est sacrae Scripturae sublimitas appetenda, lexque Domini die noctuque meditanda. Patefacto tecto, aeger ante Jesum submittitur, quia reseratis Scrficat ab homine adhuc in ista carne constituto Christum debere cognosci. De lecto surgere est animam se a carnalibus desideriis abstrahere. Dicit ergo: Surge de torpore negligentiae, et corpus in cujus desideriis jacuisti in exercitia bonorum operum attolle et sic domum habitationis aeternae ingredere. Vel ire in domum est redire ad internam sui custodiam,
Abbreviated transcription (Latin):
S& magnificabant dm̃. Et repleti sunt tunore
dicentes: qͥa udimus mirabilia hodie. Et gli¬
ficauerunt dm̃: qͥ dedit potestatẽ talẽ homi¬
nib. Magna dĩ uirtus ostendit᷑: ubi sine
mora salus in iussu eiꝰ complet᷑. Unde mertts
qͥ aderant relictis blasphemiis stupentes ad
laudẽ conuertunt᷑ tantȩ maiestatis: nec timȩ¬
rent si crederent sane. & diligerent ꝑfecte. Cura¬
tio paralitici: indicat animȩ saluationẽ suspi¬
rantis ad xp̃m. pꝰ illecebrȩ carnis in erciam. Que
pͥmo indiget ministris qͥ eam xp̃o afferant .i
doctorib: qͥ spem intercessionis suggerant:
Marco narrante qͣtuor portitores fuerunt: fue
qͥa quatuor ęuangłistis predicantiũ uirtus
firmat᷑: siue qͣtuor uirtutib fidutia m̃tis ad
ꝓmerendũ sospitatẽ erigit᷑. De quib in eternȩ
sapientiȩ laude dicit᷑. Sobrietatẽ & sapientiã
docet: & iusticiam & uirtittẽ. Has ñnulli pru
appellant. Desiderantib paraliticũ offerre xp̃o

Expanded text:
 magnificans Deum. Et repleti sunt timore, dicentes quia vidimus mirabilia hodie. Et glorificaverunt Deum qui dedit potestatem talem hominibus. » Magna Dei virtus ostenditur, ubi sine mora salus in jussu ejus completur. Unde merito qui aderant relictis blasphemiis stupentes ad laudem convertuntur tantae majestatis, nec timerent si crederent sane et diligerent perfecte. Curatio paralytici indicat animae salvationem suspirantis ad Christum post illecebrae carnis inertiam. Qui primo indiget ministris, qui eam Christo afferant, id est doctoribus, qui spem intercessionis suggerant. Marco narrante quatuor portitores fuerunt, sive quia quatuor evangelistis praedicantium virtus firmatur, sive quatuor virtutibus fiducia mentis ad promerendam sospitatem erigitur. De quibus in aeternae sapientiae laude dicitur: « Sobrietatem, et sapientiam docet, et justitiam, et virtutem . » Has nonnulli prudvirtutem appellant. Desiderantibus paralyticum offerre Christo;
Abbreviated transcription (Latin):
me. Ille autẽ dixit. Dñe ꝑmitte me primũ rre:
ꝙ sepelire patĩ meũ. Ille magistrũ. hic dñm¬
uocat. ñ discipulatũ respuens. s ꝓ pietate pat̃t
sepelire desiderans: dignus in quo xp̃e reclinet
caput. idest in qͦ diuinitas maneat. Uel recdi¬
natio capitis humilitatẽ. xp̃i significat: quȩ
in hoc. ñ illo simulatore ac suꝑbo locum ha¬
bebat. Iħe autẽ ait illi. Sequere me: & di¬
mito mortuos sepelut mortios uen uauterabo
ac anmnurtia legñ clꝰ D ores añs minorabo

Expanded text:
me. Ille autem dixit: Domine, permitte me primum ire, me. Ille autem dixit: Domine, permitte me primum ire, et sepelire patrem meum. vocat, non discipulatum respuens, sed pro pietate patrem sepelire cupiens, dignus in quo Christus reclinet caput, id est, in quo divinitas maneat. Vel reclinatio capitis, humilitatem Christi significat, quae in hoc, non illo simulatore ac superbo locum habebat. Jesus autem ait illi: Sequere me, et dimitte mortuos sepelire mortuos suos. Tu autem vade et annuntia re
Abbreviated transcription (Latin):
legis qͥ tantũ literã nouerat: ñ erat sp̃ualis audi¬
tor dñi. S putabat eum ẽẽ unũ de magistris lit¬
teratorib: & ideo ñ habuit locum uͥ dñs capit
suũ reclinaret. Uersutus uidelico erat. ñ simylex
ꝙ humilis: qũe diuinitas familiari mansione
inhabitaret. fu̾it autẽ ob hoc repudiatus: quod
uisa magnitudine signoꝵ uoluit sequi saluato¬
rem. ut lucra ex miraculis quereret: sic̃ symon
magus. Iuste gͦ a dño condempnat᷑: qͣsi dicente.
Qͥd me ꝓpt̾ diuicias cupis sequi: cũ tam paupte
sim: ut nec hospiciolum habeam: Uel miracu¬
lis motus ꝓpt̾ inanem iactantiam seqͥ uoluit
qua significant aues: & finxit obsequiũ discipħi
se facturũ. quȩ fictio ꝑ uulpem figuratur: Ausi
Iulpis enĩ ẽ animal fallax. insidiis intentum.
rapinas fraudis exercens: & int̾ ipsa hominĩ
hospicia in foueis habitans. Ita hereticus domũ
fibei ñ habens. alios in suam fraudem trahit: q
a fioe seducit. Ait aut̃e ad alterum. Sequere

Expanded text:
legis: qui tantum litteram noverat, non erat spiritualis auditor Domini, sed putabat eum esse unum de magistris litteratioribus et ideo non habuit locum ubi Dominus caput suum reclinaret. Versutus videlicet erat, non simplex et humilis, quem divinitas familiari mansione inhabitaret. Fuit autem ob hoc repudiatus, quod visa magnitudine signorum, voluit sequi Salvatorem, ut lucra ex miraculis quaereret, sicut Simon magus. Juste ergo a Domino condemnatur quasi dicente: Quid me propter divitias vis sequi, cum tam pauper sim, ut nec hospitiolum habeam? BEDA. Vel miraculis motus: propter inanem jactantiam sequi voluit, quam significant aves, et finxit obsequium discipuli se facturum, quae fictio per vulpem figuratur ALBINUS. Vulpes enim est animal fallax, insidiis intentum, rapinas fraudis exercens, et inter ipsa hominum hospitia in foveis habitans, ita haereticus domum fidei non habens, alios in suam fraudem trahit, et a fide seducit. Ait autem ad alterum: Sequere
Abbreviated transcription (Latin):
Utiq holocaustis ñ delectaberis. Et illud.
Numqͥo manducabo carnes tauroꝵ: aut san¬
guinẽ hẏicoꝵ potabo: Erant autẽ sacrificia
legis instituta ut eeñt significatio & accessus
ad uerũ sacrificiũ crucis. in quo salus mundi:
& ut ppłm dĩ reuocarent ab ydolatria. Demo¬
niis namq si ñ deo: uictimas immolarent. Uel
ita potest intelligi. Miscd̃iam uolo peccata con¬
donando: ꝙ ñ sacrificium. ioest ꝑemptionẽ
peccatoꝵ. Inde alibi. Nolo morte peccatoris:
s ut magis conuertat᷑ et uiuat. ꝙ hoc qͦ sie
legi potest. Non ueni uocare tustos in peniten
tiam: s peccatores. Uocat enĩ peccatores ut ꝑ pe¬
nitentiã corrigant᷑: uocat iustos sic̃ nathana¬
elem. & ioħem baptistam. ut magis iustifi-¬
cent᷑. At illi dixerunt ad eum. Quaredis¬
cipuli iohis ieunant frequent̾ q obsecrati¬
Sones faciunt. similit̾ et phariseoꝵ÷ tui aut̾e
edunt ꝙ bibunt. & ñ ieiunant:

Expanded text:
Utique holocaustis non delectaberis . Et illud: Utique holocaustis non delectaberis . Et illud: Nunquid manducabo carnes taurorum, aut sanguinem hircorum potabo ? Erant autem sacrificia legis instituta, ut essent significatio et accessus ad verum sacrificium crucis, in quo salus mundi; et ut populum Dei revocarent ab idololatria, daemoniis namque, si non Deo, victimas immolarent. Vel ita potest intelligi: Misericordiam volo, peccata condonando, et non sacrificium, id est, peremptionem peccatorum. Unde alibi: Nolo mortem peccatoris, sed ut magis convertatur et vivat . Et hoc quoque sic legi potest: Non veni vocare justos ores. Vocat enim peccatores, ut per poenitentiam corrigantur; vocat justos, sicut Nathanaelem et Joannem Baptistam, ut magis justificentur. At illi dixerunt ad eum: Quare discipuli Joannis jejunant frequenter et obsecrationes faciunt, similiter et pharisaeorum, tui autem edunt et bibunt, et non jejunant.
Abbreviated transcription (Latin):
aũtẽ: discite qͥd ẽ miscdiam uolo ꝙ ñ sacͥficiũ.
Non enĩ ueni uocare itistos: s peccatores in
penitentiã. Magister ꝓ uiscipulis respon¬
dit: seipsũ medicũ dicens. qͥa enis liuore sana-¬
ti sumus. Sanos & iustos appellat ignoran¬
tes dĩ iusticiam. et suam constituentes: male
uͦ habentes & peccatores uocat eos qui suȩ
fragilitatis conseii. & iudentes ñ ꝑ legem se
posse iustificari. gr̃ȩ xp̃i se penitendo sum¬
mittunt: Tale ẽ gͦ qͦd dicit: in suggillatio¬
nẽ scͥbarũ et phariseoꝵ. Ideo uos suꝑbos de¬
clino. qͥa ñ putatis egere medieo: hos autem
humiles iuuo. qͥa penitendo dant locũ gr̃ȩ:
S si uos sanari uultis: euntes a temeritate
uttuꝑationis diseite diligentiꝰ dicta ꝓpħarũ:¬
gligitis ꝓdesse ꝑximo. ñ confidatis ꝑ sacrificia
legis placare dm̃. Unde illud. Holocaustũ etiã
ꝓ peccato delendo ñ postulasti: tunc dixi ecce
uenio. ad faciendũ scilicor miscdiam. Et alibi:

Expanded text:
am volo et non sacrificium . Non enim veni vocare justos, sed peccatores in poenitentiam. Magister pro discipulis respondit, seipsum medicum dicens, quia ejus livore sanati sumus . Sanos et justos appellat, ignorantes Dei justitiam et suam constituentes; male vero habentes et peccatores, vocat eos qui suae fragilitatis conscii, et videntes non per legem se posse justificari, gratiae Christi se poenitendo sumittunt. Tale est ergo quod dicit in sugillationem Scribarum et Pharisaeorum. Ideo non super vos declino, quia non putatis egere medico, hos autem humiles juvo, quia poenitendo dant locum gratiae. Sed et si vos sanari vultis, euntes a temeritate vituperationis, discite diligentius dicta prgligitis prodesse proximo, non confidatis per sacrificia legis placare Deum. Unde illud: Holocaustum etiam pro peccato delendo non postulasti; tunc dixi: Ecce venio , ad faciendam scilicet misericordiam. Et alibi:
Abbreviated transcription (Latin):
iħu. Et uiso eo inuenerunt hominẽ sedentẽ a
quo demonia exierant uestitũ. ac sana m̃te ad
pedes eiꝰ: &r timuerunt. Et rogabant: ut traĩb
transeat. ñ de suꝑbia faciunt. s de humilitat
qua se presentia dñi indignos iudicabant:¬

Expanded text:
iso eo, invenerunt hominem sedentem a quo daemonia exierant, vestitum ac sana mente ad pedes ejus, et timuerunt, et rogabant eum ut trantranseat, non de superbia faciunt, sed de humilitate, qua se praesentia Domini judicabant
Abbreviated transcription (Latin):
liquerant.  Manũ cuilibet in aratrũ mittere ẽ: qͣsi
quod̾a cõpunctionis instrumento ligno & ferro do-¬
minicȩ passionis duriciã sui cordis atterere: atq
ad ꝓferendos oꝑum bonoꝵ fructus aꝑire. Qõ si
qͥs excolere incipiens cũ uxore loth ad relicta uicia
respicere delectetur: futuri regni munere pruratur:¬

Expanded text:
liquerant? Manum cuilibet in aratrum mittere, est quasi liquerant? Manum cuilibet in aratrum mittere, est quasi quodam compunctionis instrumento, ligno et ferro Dominicae passionis duritiam sui cordis atterere, atque ad proferendos operum bonorum fructus aperire. Quod si quis excolere incipiens, cum uxore Lot ad relicta vitia respicere delectetur , futuri regni munere privatur
Abbreviated transcription (Latin):
¶uenũ ẽ gͦ ne dum sollicitͥ sumus de mortuis.
N ilũ patiẽ de quo dicit᷑. obluscere domũ patris
u. ¶ystice ñ reuocatꝰ᷑ ab officio pats discipulus
sut᷑: s fioelis secernit᷑ a cõmunione ꝑfiooꝵ. quoꝵs
muitur ẽ sepulchrũ patens: qualis etiã erat hereticꝰ
sulpib comparat᷑ & auib. Est ꝓpͥa iustors sepul¬
lura: dẽ qua dicit᷑. Hec enĩ mittens hoc unguentũ
in drpus meũ: ad sepeliendũ me fecit. Et ideo qͥ
hona in se fioe sepelit xp̃m. ut cũ eo resurgat: dia¬
mortui sepeliunt: cũ peccatores quiq sui similes
aoulando demulcent. & congesta molȩ pessimȩ
atulationis eos opprimunt: exi.
⁊ ait alter. Sequar te dñe: s pͥmũ ꝑmitte mͥ
renuntiare his qͥ domi sunt. Ait ad illum ihe.
slemo mttens manũ suam ad aratrũ or respiciens
nt᷑: aptus ẽ regno ł̃i. Si discipulus dñm sequu¬
turus arguit᷑ de renuntiatione domi: qͥd fiet illis
qͥ milla utilitate domũ reuisere ñ timent quã re¬

Expanded text:
Cavendum est ergo ne dum solliciti sumus de mortuis, um, illum patrem de quo dicitur: Obliviscere domum patris tui Mystice, non revocatus ab officio patris discipulus fuit, sed fidelis secernitur a communione perfidorum, quorum guttur est sepulcrum patens : qualis etiam erat haereticus, vulpibus comparatus et avibus. Est propria justorum sepultura, de qua dicitur: Haec enim mittens hoc unguentum in corpus meum, ad sepeliendum me fecit Et ideo qui bona in se fide sepelit Christum, ut cum eo resurgat, dia Mortuos vero mortui sepeliunt, cum peccatores quique sui similes adulando demulcent, et congesta mole pessimae adulationis eos opprimunt. L. 106X Et ait alter: Sequar te, Domine; sed primum permitte mihi renuntiare his qui domi sunt. Ait ad iNemo mittens manum suam ad aratrum, et aspiciens retro, aptus est regno Dei. BEDA. Si discipulus Dominum secuturus arguitur de renuntiatione domus, quid fiet illis, qui nulla utilitate domum revisere non timent, quam re
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ satellites sunt: s tam demones quã diabo¬
lus magis suspicant᷑ filiũ dĩ ẽẽ qua noscant:
Dic qͦd tͥ nomen ẽ. At ille dixit. Legio: qͥa in-¬
trauerunt multa demonia in eum. Non uelut
inscius nom̃ inquirit: s ut confessione uirtus¬
curari: nͥ quantũ saꝑe possunt. omne qͥdab
in mundis spiritib uigilantes. dormientes
ꝑtulerunt confitendo exponant. Et losi¬
illũ ne expelleret eos extra regionẽ: & ne mo¬
raret illis ut in abyssum irent: Nouerant
demones se aliquando mittendos in abystrs.
recolentes dicła ꝓpħarum Erat aittemi
⁊ longe ab illis grex porcors multoꝵs pasens s¬
⁊ mones autẽ: rogabant eum dicentes. Si cici p

Expanded text:
cujus satellites sunt; sed tam daemones quam diabocujus satellites sunt; sed tam daemones quam diabolus magis suspicantur Filium Dei esse, quam noscant. Dic, quod tibi nomen est? At ille dixit: Legio, quia intraverunt daemonia multa in eum. Non velut inscius nomen inquirit, sed ut confessione curari, nisi quantum sapere possunt, omne quod ab immundis spiritibus vigilantes dormientesve pertulerunt, confitendo exponant. Et rogabant eum ne expelleret eos extra regionem, et ne imperaret illis ut in abyssum irent. Noverant daemones se aliquando mittendos in abyssum, recolentes dicta prophetarum. Erat autem non longe ab illis grex porcorum multorum pascens. Daemones
Abbreviated transcription (Latin):
⁊mo manebat. s in monum̃tis. Et neq eathe¬
nis iam quisqũa eũ poterat ligare: qm̃ sepe com¬
pedib & cathenis uinctus dirupisset cathenas.
& compedes cõminuisset. Et nemo poterat eũ¬
⁊ domare: & semꝑ nocte ac die in montib erat
clamans. et concidens se lapidibz. Utoens autẽ
iħm alonge: occurrit & adorauit eum. Et cla-¬
mans uoce magna dixit. Qd nobis & tͥ iħu fili
dĩ altissimi: Uenist ante tempus torquere nos:
dicunt in pͥncipe demoniors eicere demones.
qũe demonia negant aliqͥd secũ cõmune habe¬
dei. Non tam̃ uoluntatis ista confessio est.
quã premiũ sequit᷑ confitendi: s necessitatis
extorsio. cogens inuitos. Presentia saluatoris tor-¬
mentũ ẽ demonũ: magnũq tormentũ ẽ eis. a le¬
sione hominũ cessare: ꝙ tanto grauius dimittũt.
quanto diutiꝰ posscoent. Ridicule putant quid̾a
demonia nosse filiũ dei. & diabolum ignorare:
eo qͦo minoris maliciȩ sint satellites qũa ille

Expanded text:
 in monumentis, et neque catenis jam quisquam eum poterat ligare, quoniam saepe compedibus et catenis vinctus, dirupisset catenas, et compedes comminuisset, et nemo poterat eum domare, et semper nocte ac die in montibus erat clamans, et concidens se lapidibus. Videns autem Jesum a longe, occurrit et adoravit eum, et clamans voce magna dixit: Quid nobis et tibi, Jesu, Fili Dei altissimi? venisti ante tempus torquere nos? dicunt, in principe daemoniorum ejicere daemones, quem daemonia negant aliquid commune secum habeDei. Non tamen voluntatis ista confessio est, quam praemium sequitur confitendi, sed necessitatis extorsio cogens invitos. Praesentia Salvatoris, tormentum est daemonum, magnumque tormentum est eis, a laesione hominis cessare: et tanto gravius dimittunt, quanto diutius possident. Ridicule putant quidam daemonia nosse Filium Dei et diabolum ignorare, eo quod minoris malitiae sint satellites, quam ille
Abbreviated transcription (Latin):
rũ dicunt scͥbȩ: qͥa ipse solus potest dimittẽ. qͥ ꝑ
eos qͦ dimittit. quib potestatẽ dimitcendi tͥbuit.
Putabant dñm blasphemare arrogando sͥ qͦd d̃ĩ
ẽ: s eors cogitationes reuelando.&. signo uisibi¬
li qͦs constat equȩ diuinȩ potentiȩ ẽẽ sic̃ pecca¬

Expanded text:
rum dicunt Scribae quia ipse solus potest dimittere qui per rum dicunt Scribae quia ipse solus potest dimittere qui per eos quoque dimittit quibus potestatem dimittendi tribuit. Putabant Dominum blasphemare arrogando sibi quod Dei est, sed eorum cogitationes revelando et signo visibili quod constat aequum divin
Abbreviated transcription (Latin):
martyres: aut ad custodiam uirtutũ ne suꝑbiat.
ut paulus ait. Ne magnitudo reuelationũ ex-¬
tollat me: datus ẽ mͥ stimulus carnis meȩ angłs
sathanȩ qͥ me colaphiret. Aut ad corrigenda per¬
cata. sic̃ maria soror aaron in heremo ob uerba
demeritatis ꝑcussa ẽ lepra. ꝙ paraliticus iste ÷ aut
ad głam dĩ saluantis. siue ꝑ seipsũ. siue ꝑ famu¬
los suos. sicut cecus natus. qͥ nec peccauit. nec
parentes eiꝰ. s ut manifestent᷑ oꝑa dĩ in illo. et
lararus cuiꝰ infirmitas ñ fuit ad mortẽ. sed ut
glificaret᷑ filius dĩ ꝑ eum: aut ad inchoationẽ
antiochus & herodes: qͥ afflictionũ miseria osten¬
derunt qͦd passuri eeñt ꝑpetuo in gehenna. Qͥb
congruit illut ꝓpħȩ. Dupplici contritione con¬
tere eos. Et ceperunt cogitare scbȩ & phari
sei dicentes. Qius ẽ hic qͥ loquit᷑ blasphemias:
Quis potest dimittere peccata nisi solus ds̃  Ue¬

Expanded text:
martyres; aut ad custodiam virtutum, ne superbiant, martyres; aut ad custodiam virtutum, ne superbiant, ut Paulus ait: Ne magnitudo revelationum extollat me, datus est mihi stimulus carnis meae angelus Satanae ut me colaphizet . » Aut ad corrigenda peccata, sicut Maria soror Aaron in eremo ob verba temeritatis percussa est lepra, et paralyticus iste aut ad gloriam Dei salvantis, sive per ipsum sive per famulos suos, sicut caecus natus qui non peccavit, nec parentes ejus, sed ut manifestarentur opera Dei in illo . Lazarus quoque cujus infirmitas non fuit ad mortem, sed ut glorificetur Filius Dei per eum , aut ad inchoationem Antiochus et Herodes, qui afflictionum miseria ostenderunt, quid passuri essent perpetuo in gehenna. Quibus congruit illud prophetae: « Duplici contritione contere nos . » « Et coeperunt cogitare Scribae et Pharic qui loquitur blasphemias? Quis potest dimittere peccata nisi solus Deus? » Ve
Abbreviated transcription (Latin):
ba: ascenderunt supͣ tectũ & ꝑ tegulas summi¬
serunt illũ cũ lecto in mediũ ante iħm. Quoꝵ fi¬
dem tit uidit: dixit. Confioe fili: remittunt᷑ tͥ pec¬
cata tua. P araliticũ quẽ sanauit ñ ꝓ sua fide
cũ sensu careret. s ꝓ fioe offerentiũ uocauit fili¬
um: ideo. qͥa dimissa st̃ ei peccata sua: Intuen¬
dũ quantũ ualet fioes ꝓpͥa: si tantũ ualuit alie¬
na. Qui gͦ peccato grauat᷑: adhibeat ȩccłiã quȩ
ꝓ eo precet᷑. hic dat᷑ intelligi plerasq corpors de¬
bilitates euenire: ꝓpter pecrata. Et id eo forsitan
pͥus dimittunt᷑ peccata: ut causis debilitatis
ablatis. sanitas restituat᷑. Hhinc ẽ qu̾ hic parali¬
ticus in luca uocat᷑ homo quasi peccator: ꝙ alii
paralitico ad piscinã dicit᷑. Ecce sanus factus es
iam noli peccare: ne deteriꝰ tͥ aliquis contingat:
enĩ ad merita augenda ꝑ patientiã. iusti infir-¬
mitate corporis grauant᷑. ut iob. & thobias. et

Expanded text:
cenderunt supra tectum, et per tegulas submiserunt illum cum lecto in medium ante Jesum. Quorum fidem ut vidit, dixit: Confide, fili, remittuntur tibi peccata tua. Paralyticum, quem sanavit non pro sua fide, cum sensu careret, sed pro fide offerentium vocavit filium ideo, quia dimissa sunt ei peccata sua. Intuendum quantum valet fides propria, si tantum valuit aliena. Qui ergo peccato gravatur, adhibeat Ecclesiam quae pro eo precetur. Hic datur intelligi, plerasque corporum debilitates evenire propter peccata. Et ideo forsitan prius dimittuntur peccata, ut causis debilitatis ablatis, sanitas restituatur. Hinc est quod hic paralyticus in Luca vocatur homo, quasi peccator, et alii paralytico ad piscinam: Ecce sanus factus es, jam noli peccare, ne deterius tibi contingat . enim ad merita augenda per patientiam, justi infirmitate corporis gravantur, ut Job et Thobias et
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ urbs arabiȩ iuncta monti galaad
in tͥbu manasse: ñ longe a stagno tyberiadis in
quo porci precipitati sunt: Augͣ de ꝯcordia ȩũ¬
atħs duos. marcus & lucas unũ occurrisse star̃.¬
memorant: qͥa unus eoꝵ celebrioris ꝑsonȩ
& maioris insaniȩ fuit: & ideo eiꝰ curatio famo¬

Expanded text:
e trans Jordanem, juncta monti Galaad in tribu Manasse, non longe a stagno Tiberiadis, in quod porci praecipitati sunt. Matthaeus duos, Marcus et Lucas unum occurrisse memorant; quia unus eorum celebrioris personae et majoris insaniae fuit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊potestatẽ in terra dimittenoi peccata: ait parali¬
tico. Tibi dico surge: tolle lectum tuũ & uade in
domũ tuam. Utrum sint paralitico peccata¬
dimissa: solus nouerit qͥ dimitcebat. Surgere
autẽ & ambulare manifestum erat: omnib qͥ
uidebant. Etc gͥ uisibile signũ: ut ꝓbetur inui-¬
sibile. Lectum tolle: ut qͦd fuit testimoniũ in¬
firmitatis. sit ꝓbatio sanitatis: Ut autẽ sci¬
atis ꝙ cetera usq illuc ait paralitico: uerba sũt
ȩuangłiste. Quasi dicat lectorib ȩuangelii. Illi
murmurabant de hoo qͦo dixerat dimitiunt᷑ tͥ
peccata÷ s ego dico uob̃. eũ dixisse paralitico sur¬
ge: ut ꝑ sanationẽ eiꝰ sciatis qͥa filiꝰ hominis
q tunc habuit & habet potestatẽ dimittendi
peccata. Uel uerba xp̃i possunt ẽẽ tta. Nos M
gitatis qͦo ñ possim dimittere peccata: s ut
sciatis qͥa filiꝰ hominis. id est ego hoc potest
ait. to ÷ dicit. ipse filiꝰ hominis paralitico lir¬
ge Et confestim surgens coram illis tuit

Expanded text:
et in terra dimittere peccata, tunc ait paralytico: Tibi dico: Surge, tolle lectum tuum, et vade in domum tuam. » Utrum sint paralytico peccatdimissa solus noverat qui dimittebat. Surgere autem et ambulare manifestum erat omnibus qui videbant. Fit igitur visibile signum ut probetur invisibile. Lectum tolle ut quod fuit testimonium infirmitatis sit probatio sanitatis. « Ut autem sciatis, » etc. usque illuc: « ait paralytico; » verba sunt evangelistae, quasi dicat lectoribus Evangelii: Illi murmurabant de hoc quod dixerat: « Dimittuntur tibi peccata; » sed ego dico vobis eum dixisse paralytico: « Surge, » ut per sanationem ejus sciatis quia Filius hominis, et tunc habuit, et habet potestatem dimittendi peccata.ogitatis quod non possim dimittere peccata, sed ut sciatis quia Filius hominis id est, ego hoc potest, ait hoc est, dicit ipse Filius hominis paralytico: Surge. Et confestim surgens coram illis, tulit
Abbreviated transcription (Latin):
At illi exeuntes abierunt in porcos. Et magu
impetu grex precipitatus ẽ in mare ad duon
lia: & suffocati sunt in mare. Permisit fiua
qͦo petebant: ut porcoꝵ ꝑditio hominib ẽt
toris: ut nouerimus eos multo mintis possesi¬
a potestate nocere hominib. Aug̃ de ꝯcordia eũt¬
Non repugnat qͦd marcus circa montẽ fusse
porcos narrat: lucas autẽ in monte. Grer eñ
tam magnus fuit: ut aliqͥd eiꝰ eẽt in monte.
aliqͥd circa montẽ: Demones ante tempus u¬
bita sͥ tormenta formidantes petunt in porcos
mitti:q mittunt᷑. Sic peccator unusqͥsq ipse
sͥ auctor ẽ penȩ. Unde in ysaia. Intrate flam̃a¬
⁊ qũa accẽdistis uob̃. Qui autẽ pascebant ar¬
⁊ fugerunt: ꝙ nuntiauerunt in ciuitatẽ &. ii¬

Expanded text:
erunt in porcos, et magno impetu grex praecipitatus est in mare ad duo millia, et suffocati sunt in mari. Permisit fieri quod petebant, ut porcorum perditio hominibus esset toris, ut noverimus eos multo minus posse sua potestate nocere hominibus. AUGUST. Non repugnat quod Marcus circa montem fuisse porcos narrat, Lucas autem in monte. Grex enim tam magnus fuit, ut aliquid ejus esset in monte, aliquid circa montem. Daemones ante tempus debita sibi tormenta formidantes, petunt in porcos mitti, et mittuntur. Sic peccator unusquisque ipse sibi actor est poenae. Unde in Isaia: Intrate in flammam quam accendistis vobis . Qui autem pascebant eos, fugerunt, et nuntiaverunt in civitatem
Abbreviated transcription (Latin):
factum gentilem ppłm ꝑ portas fidei ad celestem
iherłm induxit. Ecce uidaicus iunior ppłs ꝑ ꝑfi¬
diam defunctus effert᷑: quẽ mat̾ ȩccł̃ia nil in mun-¬
do quasi ꝓprium possidens. multis ppłors turbis
cirtũsepta pio affectu plorat. & ad uitam reuocare la¬
borat: qͦd ꝙ interim in paucis uideoꝵ conu̾sis
& tand̃e in plenitudine impetrat. Locus quo de-¬
fert᷑ corpus ẽ humanũ÷ portitores sunt malimores
qͥ ad mort̾ẽ trahunt: s iħc loculum tangit. cũ fra-¬
gilem naturã in cruce erigit. Uel tangit᷑ locus mor¬
tui hominis a deo. ioest lignũ crucis: qͥa periit
homo ꝑ lignum paradisi. Portitores mortui sũt
quatuor elementa: qũoꝵ intȩmperantia ẽ irrita¬
mentũ peecandi in homine. Stant portitores: qͥa
ñ ualent sicut prius ad mort̾ẽ trahere. Loqͥ ib̃u
ẽ. monita salutis infundere. unde languidus ad
uitã erigit᷑ bonis actib: & sic redoit᷑ matͥ eccliȩ.

Expanded text:
factum, gentilem populum per portas fidei ad coelestem factum, gentilem populum per portas fidei ad coelestem Jerusalem induxit. Ecce Judaicus junior populus per perfidiam defunctus effertur, quem mater Ecclesia nil in mundo quasi proprium possidens, multis populorum turbis circumsepta, pio affectu plorat, et ad vitam revocare laborat: quod et interim in paucis Judaeorum conversis, et tandem in plenitudine impetrat; loculus quo defertur, corpus est humanum; portitores, sunt mali mores, qui ad mortem trahunt; sed Jesus loculum tangit, cum fragilem naturam in cruce erigit. Vel tangitur locus mortui hominis a Deo, id est, lignum crucis; quia periit homo per lignum paradisi. Portitores mortui, sunt quatuor elementa, quorum intemperantia est irritamentum peccandi in homine. Stant portitores, quia non valent sicut prius ad mortem trahere. Loqui Jesu, est monita salutis infundere: unde languidus ad vitam erigitur bonis actibus, et sic redditur matri Ecclesiae.
Abbreviated transcription (Latin):
erat mortuus: & cepit loqui &e dedit illũ matͥ
suȩ. Restoet qͥ erat mortuus: cũ interna compun¬
ctione reuiuiscit peccator. Incipit loqui: cũ osten¬
dit se redire ad ueram uitã. Reddit᷑ matͥ: cũ ꝑ sacer¬
dotale iudicium cõmunioni sociat᷑ eccl̃iȩ Ac¬
cepit aut̾ẽ om̃s tuorꝰ & magnificabant dm̃ di¬
centes: qͥa ꝓpha magnus surrexit in nob̃: & quia
ds iusttauit plebem suam. Om̃s magnificabãt
it est laudabant dm̃: qͥa qnͣto grauior ẽ casus. tan¬
to pietas erigentis gratior:. & spes salutis peniten¬
tib ẽ cercior. Uisitauit ds plebem suam. & dum
uerbũ suũ semel incorporari constituit: & cotidie
spm̃ sc̃m in corda nr̃a mittendo ut suscitemur:
⁊ exut hic sermo in uniuersã l lxuiii.¬
iudeam de eo. & omñe circa regionẽ. iõ est in
omnẽ regionẽ cura uideam. Allegorice fuit ap
ꝓpinquare iħm portȩ cuuitatis: qͦo uerbũ caro

Expanded text:
erat mortuus, et coepit loqui. Et dedit illum erat mortuus, et coepit loqui. Et dedit illum suae. Resedit qui erat mortuus, cum interna compunctione reviviscit peccator. Incipit loqui, cum ostendit se redire ad veram vitam. Redditur matri, cum per sacerdotale judicium communioni sociatur Ecclesiae. Accepit autem omnes timor, et magnificabant Deum, dicentes: Quia propheta magnus surrexit in nobis, et quia Deus visitavit plebem suam. » Omnes magnificabant, id est laudabant Deum, quia quanto gravior est casus, tanto pietas erigentis gratior et spes salutis poenitentibus est certior. Visitavit Deus plebem, et dum Verbum suum semel incorporari constituit, et quotidie Spiritum sanctum in corda nostra mittendo ut suscitemur. « Et exiit hic sermo in universam Judaeam de eo, et omnem circa regionem, id est in omnem regiopinquare Jesum portae civitatis, quod Verbum caro
Abbreviated transcription (Latin):
miraculi multi fuerunt testes: ut multi fierent
cł̃i laudatores. Quam cũ uidisset dñs: miscdia
motus suꝑ eam dixit illi. Noli flere. Pulchre
euangłista dñm pͥus miscdia motũ eẽ suꝑ ma-¬
tr̃e ac sic filium suscitare testat᷑: ut in uno nobis
exemplu umitandȩ pietatis ostenderet: in altero
fid̃e mirandȩ potestatis astrueret. Et accessit et
detigit loculũ. Hii aut̃e qͥ portabant stecerunt:
Loculus in quo mortuus efferebat᷑: male secura
desꝑati peccatoris conscientia ẽ. Qui uͦ sepelien-¬
dum portant. uł in munda sunt desiberia quȩ
hominẽ rapiunt in interitum⁊ uł uenenata
lenocinia blandientium: quȩ peccantes quasi
aggere t̾iȩ obruunt. Dño loculũ tangente fu¬
neri baiuli steterunt: qͥa conscientia attada
formidine suꝑni iudicii. reuertit᷑ ad seipsam coher¬
cens carnales uoluptates. & in iustos laudatores:
t ait. Adolescens tͥ dico surge. Et resedit qui

Expanded text:
miraculi multi fuerunt testes, ut multi fierent miraculi multi fuerunt testes, ut multi fierent Dei laudatores. « Quam cum vidisset Dominus, misericordia motus super illam, dixit illi: Noli fiere. » Pulchre evangelista Dominum prius misericordia motum esse super matrem, ac sic filium suscitare testatur, ut in uno nobis exemplum imitandae pietatis ostenderet; in altero fidem mirandae pietatis astrueret. « Et accessit et tetigit loculum. Hi autem qui portabant steterunt. » Loculus in quo mortuus efferebatur, male secura desperati peccatoris conscientia est. Qui vero sepeliendum portant vel immunda desideria sunt quae homines rapiunt in interitum, vel venenata lenocinia blandientium, quae peccantes quasi aggere terrae obruunt. Domino loculum tangente funeris bajuli steterunt, quia conscientia attacta formidine superni judicii revertitur ad seipsam, coercens carnales voluptates et injustos laudatores. « Et ait: Adolescens, tibi dico, surge. Et resedit qui
Abbreviated transcription (Latin):
signat criminalit̾ peccantẽ: & multoꝵ noticiȩ
ꝑ uerba. ꝙ oꝑa. quasi ꝑ ostia suȩ ciuitatis pecca¬
tum ꝓpalanten. Qͥ bene unicus matͥs suȩ ꝑhi-¬
betur: qͥa licet mat̾ eccłia multos habeat filios
bonos & malos: ꝓ una tam̃ ꝑsona mali accipiun¬
tͣ quantũ ad maliciã ꝑtinet: qũeadmodũ etiam
boni una ꝑsona accipiunt᷑ scd̃m bonitatẽ. Et
electus qͥlibet quando imbutt᷑ ad fidem filius ẽ:
quando alios imbuit mat̾. Uñ paulus. filioli me¬
i. qͦs iterũ parturio. Cum gͥ boni unanimit̾ stu¬
deant reuocare malos: & boni mat̾. & mali filius
unieus nuncupant᷑. Porta eiuitatis qua defurctꝰ
effert᷑. aliquis ẽ de sensib quo aliquis in peccatũ
corruit: ut qͥ uidet ad concupiscendũ. qͥ aurem
ociosis uel turpib audiendis. qͥ lingũa cõmodat
litigiis. Ceterosq qͥ ñ seruat sensus: mortis sͥ rese¬
rat aditus. Om̃is qͥ meminit ȩccłiam sponsi sui
morte redempt̃a: agnoscit eam ẽẽ uiduam. Huiꝰ

Expanded text:
peccantem, et multorum notitiae per verba et opera quasi per ostia suae civitatis peccatum propalantem. Qui bene unicus matris suae perhibetur, quia licet mater Ecclesia multos habeat filios bonos et malos, pro una tamen persona mali accipiuntur, quantum ad malitiam pertinet; quemadmodum etiam boni una persona accipiuntur secundum bonitatem. Et electus quilibet quando imbuitur ad fidem, filius est; quando alios imbuit, mater est. Unde Paulus: Filioli mei, quos iterum parturio . Cum igitur boni unanimiter studeant revocare malos, et boni mater et mali filius unicus nuncupantur. Porta civitatis qua defunctus effertur, aliquis est de sensibus quo aliquis in peccatum corruit, ut qui videt ad concupiscendum, qui aurem otiosis vel turpibus audiendis, qui linguam commodat litigiis, caeterosque qui non servat sensus, mortis sibi reserat aditus. Omnis qui meminit Ecclesiam sponsi sui morte redemptam, agnoscat eam esse viduam Hujus
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ infirmi: quando scilico granũ tritici in terra
morit᷑. Solis occubitus qͦd lucas ponit mortẽ¬
significat illiꝰ qͥ dixit: quãdiu in mundo sũ. Iix
sum mundi. Plures egroti sanant᷑ pꝰ morte ap̃i
qũa antea: qͥa calcato regno mortis ꝑtotũ orse
dona fidei transmisit ꝑministros suos. Unde
psalmista cantt. Iter facite ei qͥ ascendit suꝑ den¬
sum. Suꝑ occasum dñs ascendit: qͥa unde in pas¬
sione occubuit: in de maiorẽ suam glam resue
do manifestauit. Ad litteram scđm presenten
locũ infirmitates leuiores accepit. roest sananda
abstulit: & egrotationes diuturnas portautt
qͣsi asportando remouit. Mystice. Infirmitates
nrãs in cruce accepit. & egrotationes portauit.
qͥa passionẽ ꝓ minorib & maiorib peccatis.
nr̃is sustinuit. Uidens autẽ ih̃e turbas us

Expanded text:
tur infirmi quando scilicet granum tritici in terra moritur. Solis occubitus, quod Lucas ponit, mortsignificat illius qui dixit: Quandiu in mundo sum, lux sunt mundi . Plures aegroti sanantur post mortem Christi quam antea; quia calcato regno mortis, per totum orbem dona fidei transmisit per ministros suos. Unde Psalmista canit: Iter facite ei qui ascendit super occasum . Super occasum Dominus ascendit, quia unde in pass RABAN. Ad litteram secundum praesentem locum infirmitates leviores accepit, id est, sanando abstulit; et aegrotationes diuturnas portavit, quasi asportando removit. Mystice infirmitates nostras in cruce accepit, et aegrotationes portavit, quia passionem pro minoribus et majoribus peccatis nostris sustinuit.
Abbreviated transcription (Latin):
rib pulsũ de euria: io eo qͦd meretriculȩ quȩ
ntnqũa iuidisse se diceret hominẽ decollatũ
assensꝰ sit. ut reus quid̾a capitalis cͥminis in
conuiuio truncaret᷑. Quanto sceleratior hero¬
des ꝙ herodias. et puellas Hȩc iuxta litteram.
Nos autẽ usq hodie cernimus in capite ioħis

Expanded text:
ribus pulsum de curia, ideo quod meretriculae quae ribus pulsum de curia, ideo quod meretriculae quae nunquam vidisse se diceret hominem decollatum, assensus sit, ut reus quidam capitalis criminis in convivio truncaretur. HIERON. Quanto sceleratior Herodes et Herodias et puella? Haec juxta litteram. Nos autem usque hodie cernimus in capite Joanni
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinerent demoliri: s ad pͥmã intercessionem
abigail prudentis feminȩ nabal. remisit mi¬
nas. Non solũ autẽ in uirando. s etiã in omni
qͦd agimꝰ hȩc moderatio sollertius ẽ obseruan¬
da:᷑ ut si talem forte lapsũ incioerimꝰ ex quo
sine aliquo peccato surgere ñ possimus. illum
potiꝰ euadendi aditum pet amꝰ. in quo minus
ꝑiculum eẽ cernimus: iuxta illos qui hostilib
clausi muris. cũ euaddere desiderantes portarũ ac¬
cessum sͥ interdictũ considerant. ibi necesse ẽ it
desiliendi locum eligant. uͥ muro existente bre¬
uiore minimũ ꝑiculi cadentes incurrant. Id ler̃
cirto dicit & contristatus ẽ rex: qͥa consuetudi-¬
nis ẽ ut opinionẽ multoꝵ sic narret hystori¬
acus. qͦmꝰ eo tẽport ab omnib credebat᷑. Ubi di¬
eit᷑ et ꝑpter simul recumbentes: uult herodes sui
sceleris om̃s ẽẽ consortes. Legimus in romana
hystoria flaminiũ ducem romanoꝵ a censo¬

Expanded text:
pertinerent demoliri; sed ad primam intercessionem pertinerent demoliri; sed ad primam intercessionem Abigail, prudentis feminae, Nabal remisit minas. Non solum autem in jurando, sed et in omni quod agimus, haec moderatio solertius est observanda, ut si talem forte lapsum inciderimus, ex quo sine aliquo peccato surgere non possimus, illum potius evadendi aditum potamus, in quo minus periculum esse cernimus: juxta illos qui, hostilibus clausi muris, cum evadere desiderantes, portarum accessum sibi interdictum considerant, ibi necesse est ut desiliendi locum eligant, ubi muro existente breviore, minimum periculi cadentes incurrant. HIERON. Idcirco dixit, et contristatus est rex; qnia consuetudinis est ut opinionem multorum sic narret historicus, quomodo eo tempore ab omnibus, credebatur. Ubi dicitur, et propter simul recumbentes, vult Herodes omnes sui sceleris esse consortes. Legimus in Romana historia Flaminium ducem Romanorum, a censo
Abbreviated transcription (Latin):
&s sumul recumbentes: noluit eam contristarez
Misit spiculatorem. et decolla uit iohem in
cuiere : r allatũ ẽ caput eiꝰ in diseo: ꝙ datũ ẽ
puellȩ et dedit matͥ suȩ. Et accedentes discipu¬
li eiꝰ tulerunt corpus eiꝰ: et sepelierunt illud
i monum̃to. Ꝙ uenientes nuntiauert̃ iħu
imens herodias ne aliquande
herodes iohe monente resipisceret: optabat
in potestate lingũa habere quȩ illiettas nuptias
excusat: qͥ ad hoc forte iurauit ut futurȩ occi¬
sioni machinas p̃pararet. Alio qum si ob ius¬
iurandũ se dicit fecisse: qͥd si matͥs filia postu¬
lasset interitũ: Sane si aliqued forte nos
meautiꝰ iurasse contigerit. qͦd obseruatũ uer¬
gat in peiorem exitũ. libere illud consilio sa¬
lubriore mutandũ nouerimus: ac magis
instante necessitate ꝑiurandũ nob̃. quam ꝓ
uitando ꝑuirio in alud erimen grauiꝰ ẽẽ di¬
uertendũ. Iurauit dauco ꝑ dñm occid̾ẽ nabal.
uirũ stultũ et impiũ. atq om̃ia quȩ ad illum

Expanded text:
 simul recumbentes: noluit autem eam contristare, misitque spiculatorem, et decollavit Joannem in carcere. Et allatum est caput ejus in disco, et datum est puellae, et dedit matri suae. Et accedentes discipuli ejus tulerunt corpus ejus, et sepelierunt illud in monumento. Et vanieTimens Herodias, ne aliquando Herodes, Joanne monente, resipisceret, optabat in potestate linguam habere, quae illicitas nuptias excusat, qui ad hoc forte juravit, ut futurae occasioni machinas praepararet. Alioquin si ob jusjurandum se dicit fecisse, quid si matris filia postulasset interitum? Sane si aliquid forte nos incautius jurasse contigerit, quod observatum vertat in pejorem exitum, libere illud consilio salubriore mutandum noverimus ac magis instante necessitate perjurandum nobis, quam pro vitando perjurio, in aliud crimen gravius esse divertendum. Juravit David per Dominum occidere Nabal virum stultum et impium , atque omnia quae ad illum
Abbreviated transcription (Latin):
ceptus ꝙ nutritus. Quasi dicant. Non credi¬
mus qͥd incerta fama unlganit: cũ apito noᷤ
nichil tale feceris: quib conuenientiꝰ talia un¬
pendenda erant beneficia. Nerus medicus
ẽ xp̃c: qͥa restaurat lapsos. ut post uulnera
men dico uob: qͥa nemo ꝓpħ̃a acceptus
ẽ in patria sua. et in domo sua. Et non
fecit ibi uirtutes multas ꝓpter incredulitatẽ¬
÷ illoꝵ: nisi paucos infirmos impositis ma¬
nib curauit. Et mirabat᷑ ꝓpt̾ in credulitarẽ

Expanded text:
ceptus es et nutritus. Quasi dicant: Non crediceptus es et nutritus. Quasi dicant: Non credimus quod incerta fama vulgavit, cum apud nos nihil tale feceris, quibus convenientius talia impendenda erant beneficia. Verus medicus est Christus, quia restaurat lapsos, ut post vulnera Amen dico vobis, quia nemo propheta acceptus est in patria sua et in aomo sua. Et non fecit ibi virtutes multas propter incredulitatem illorum, nisi paucos infirmos impositis manibus cura
Abbreviated transcription (Latin):
potuit: credebant enĩ eo ẽẽ fabrũ quo fabri
filiũ. At uͦ in illoꝵ errore ueritas lacet:
AOsere enĩ erat filius fabri: qͥ ꝑ ipsũ in pͥnci¬
qui fabricatus ẽ aurorã & solam. eccłiam
in magna domo hutus mundi diu̾si gene¬
ris uasa fabricant: & uasa irȩ igne sp̃c mol¬
liendo in misccłiȩ uasa cõmutant. Unde ma¬
lachias ex ꝑsona patris ait de filio. Et se¬
debit conflans & emundans argentũ: et
purgabit filios leui: & conflabit eos qͣsi
aurũ ct argentum. Manifestũ ẽ cognatoᷤ
more scͥpturȩ frẽs seu sorores nuncupari
os sepe uilitas originẽ comitat᷑. ut de dd̃
despectiue dictum ẽ. Quis ẽ filius ysaiꝰ s
humilia dñs respicit: & alta alonge cogno
scit. l. xx. Et ait illis. Utiq dicetis mͥ
hanc similitudmẽ. Medice cura te ipsum.
Quanta audiuimus facta in capharnaũ.
fac & hic in patria tua. Quia in caphar¬
naum plures te curasse audiuimꝰ: cura & te
ipsũ. idẽ. fac similiter in tua ciuiitate. uͥ con¬

Expanded text:
potuit: credebant enim eo esse fabrum, quo fabri filium. At vero in illorum errore veritas latet. Vere enim erat filius fabri, qui per ipsum in princiqui fabricatus est auroram et solem, Ecclesiam istus in magna domo hujus mundi, diversi generis vasa fabricant; et vasa irae igne spiritus molliendo in misericordiae vasa commutant. Unde Malachias ex persona Patris ait de Filio. Et sedebit conflans et emundans argentum, et purgabit filios Levi, et conflabit eos quasi aurum et argentum . Manifestum est cognatos, more Scripturae, fratres seu sorores nuncupari: et saepe vilitas originem comitatur, ut de David despective dictum est: Quis est iste filius Isai? Sed: Humietis mihi hanc similitudinem: Medice, cura teipsum. Quanta audivimus facta in Capharnaum, fac hic et in patria tua. Quia in Capharnaum plures te curasse audivimus, cura et te ipsum, id est, fac simile in tua civitate, ubi con
Abbreviated transcription (Latin):
male seruantib gentes rapuere. ꝓ saluss
baptisma saluat. qͦd septiformi spũ Regeie¬
rat. Unde caro eiꝰ post lauachrũ uelit eM
Partem sc̃ȩ terrȩ secũ tulisse dicit᷑: qͥa oporer
baptiratos dñici corporis participatione on¬
firmari. Et repleti sunt om̃s in sẏnagos¬

Expanded text:
male servantibus gentes rapuere pro salute, male servantibus gentes rapuere pro salute, baptisma salvat, quod septiformi Spiritu regenerat. Unde caro ejus post lavacrum velut caro Partem sanctae terrae secum tulisse dicitur, quia oportet baptizatos Dominici corporis participatione conformari
Abbreviated transcription (Latin):
cus sermo ad eccł̃iam ut receptus pasceret᷑: ꝙ re¬
ficeret corda credentium. Uͥ pͥus erat panis spi¬
ritualis angustia: ibi farma oleumq ore pro¬
phetico benedictt᷑: toẽ fructus & hilaritas ca¬
ritatis. uel gr̃a dñici corporis. et unctio chrisma¬
tis indefectiuo uerbi celestis munere fecundat᷑:
& hactenus hȩc munera apid eccl̃iam ñ defi¬
ciunt. Qd̃ hȩc mulier mysticũ panẽ factura
duo se ligna colligere uelle testat᷑. lignũ eru¬
cis expͥmit: quo nobis ẽ p̾paratus uitȩ eternȩ
Et multi leꝑsi erant in isrł Spanis:
sub helyseo ꝓpħa: ꝙ nemo eoꝵ mundatus ẽ.
nisi naaman syrus. Naaman eñ syrus.
cuiꝰ nomen interp̃tat᷑ decor. ppłm demonsiͣt
nationũ quond̾a ꝑfidiȩ lepra maculosũ: s
ꝑ sacramentũ baptismatis ab omni feditate
postea purgatũ. Qui capte consilio puellȩ
hoc ẽ inspirationis suꝑne gr̃a. qũa tudes

Expanded text:
cus sermo ad Ecclesiam, ut receptus pasceretur, et recus sermo ad Ecclesiam, ut receptus pasceretur, et reficeret corda credentium. Ubi prius erat panis spiritualis angustia, ibi farina oleumque ore prophetico benedicitur, id est, fructus et hilaritas charitatis, vel gratia Dominici corporis et unctio charismatis indefectivo verbi coelestis munere fecundatur, et hactenus haec munera apud Ecclesiam non deficiunt. Quod haec mulier mysticum panem factura, duo se ligna velle colligere testatur, lignum crucis exprimit, quo nobis est praeparatus vitae aeternae panis. Et multi leprosi erant in Israel sub Eliseo propheta, et nemo eorum mundatus est, nisi Naaman Syrus. Naaman etiam Syrus, cujus nomen interpretatur aecor. populum demonstrat nationum, quondam perfidiae lepra maculosum, sed per sacramentum baptismatis ab omni foeditate postea purgatum. Qui captae consilio puellae, hoc est, inspirationis supernae gratia, quam Judaeis
Abbreviated transcription (Latin):
urouam: Quod diuina fastidiosis ciuib
helyȩ dignus hospitio. s extere gentis udua
ẽ quesita: & sic̃ multis ibidem lepsis naamani
fẏrus ab helyseo solus curari ꝓmeruit: sic ce
uos ꝑfidiȩ causa suꝑno munere pͥuabit. uidu¬
a ad quam helỹas missus ẽ. gentiũ designat
ȩccłiam: quȩ a suo conditore diu deserta. ppłm
fioei nescium qͣsi pauꝑem filiũ egena stipe
tilitatis fructu docebat. Unde bene hȩc udu¬
a in sarepta sy domȩ dicit᷑ ẽẽ morata. Sydoni-¬
a quippe uenatio inutilis: sarepta uͦ incendiũ
uł angustia panis interp̾tat᷑. His autẽ geni¬
litas exprimit᷑. quȩ inutili uenatiomi dedita.
idẽ. lucris & negotiis seculi seruiens incendiũ
carnaliũ cupiditatũ. panisq sp̃ualis angustia .
patiebat᷑: donec helyas. id est ꝓpheticus sermo
ad eam mitcit᷑. qͥ in iudea fame ꝑiclitabatur.
clausa celi ianua. idẽ. cessante scripturars in¬
telligentia. ꝓ ꝑfidia uideors. Uenit gͦ ꝓpheti¬

Expanded text:
A. Quod divina fastidiosis civibusEliae dignus hospitio , sed exterae gentis vidua est quaesita, et sicut multis ibidem leprosis, Naaman Syrus ab Eliseo solus curari promeruit : sic et vos perfidiae causa superno munere privabit. Vidua ad quam Elias missus est, gentium designat Ecclesiam, quae a suo Conditore diu deserta, populum fidei nescium, quasi pauperem filium egena stipe tilitatis fructu docebat. Unde bene haec vidua in Sarepta Sidoniae dicitur esse morata. Sidonia quippe venatio inutilis; Sarepta vero incendium vel angustia panis interpretatur. His autem gentilitas exprimitur, quae inutili venationi dedita, id est, lucris et negotiis saeculi serviens, incendium carnalium cupiditatum, panisque spiritualis angustias patiebatur, donec Elias, id est propheticus sermo, ad eum mittitur, qui in Judaea fame periclitabatur, clausa coeli janua id est, cessante Scripturarum intelligentia pro perfidia Judaeorum. Venit ergo propheti
Abbreviated transcription (Latin):
as. ceteriq ꝓphȩ minores in patria qũa in
esteris cuitatib habiti sunt. Mos enĩ est
ciues ciuib inuidere: & ñ presentia iuirio¬
ꝑa ñ uirtittẽ considerare: s infartiȩ fragili¬
tatẽ recordari. Iccireo autẽ paucas uirtutes
fecit ibi ÷ quia si nillas faceret increduli a
quib deridebat᷑ forsan excusabiles putaren¬
⁊r ut s multa cernerent signa. penitus in¬
extusabiles fierent. & eo magis dampna
xp̃o qũe presentem cernunt: illoꝵs incredu¬
utatem mirat᷑: ũ quasi rem improuisam:
s mirari se coram hominib ostendit qͦd uult
intimare miradũ hominib.Lxxii.
N ueritate dico uob̃. multȩ uiouȩ er̾ant in
dieb helyȩ in isrł. quando clausũ ẽ celum.

Expanded text:
as, caeterique prophetae, minores in patria quam in exteris civitatibus habiti sunt. Mos enim est cives civibus invidere, et non praesentia viri opera, non virtutem considerare, sed infantiae fragilitatem recordari. Idcirco autem paucas virtutes fecit ibi; quia, si nullas faceret, increduli a quibus deridebatur, forsan excusabiles putarentur; vel si multa cernerent signa, penitus inexcusabiles fierent, et eo magis damnareChristo quem praesentem cernunt, illorum incredulitatem miratur, non quasi rem improvisam, sed mirari se coram hominibus ostendit, quod vult intimare mirandum hominibus. L. 22X In veritate dico vobis: Multae viauae erant in diebus Eliae in Israel, quando cla
Abbreviated transcription (Latin):
bat cum. Et audito eo meti facieb at de lies¬
tar ci audiebat. r on. Etcum dis aportunis¬
aceailet: hergoes natalis sui ceña fecit pͥnci
oei lebunis et pͥmis galleş. N ualũ aliũ
pibienum obscruasse diem natalis sui. iusi hero¬
oera ar ꝑ haraoñe: ite quoꝵ erat una impietaᷤᷤ
cet una sollempnitas. N os autẽ ñ matuntta¬
cis diem luxuriando celebremꝰ: s diem mortis
cemꝑ cõ memorando timeamꝰ. homo etum ad
saborem nascit᷑: ꝙ sẽĩ transeunt ꝑ morte ao
bebout sscomq intidisset filia ipsius hero

Expanded text:
bat eum. Et audito eo, multa faciebat, et libenbat eum. Et audito eo, multa faciebat, et libenter eum audiebant. t, Herodes natalis sui coenam fecit principibus et tribunis et primis Galilaeae. Nullum alium invenimus observasse diem natalem sui, nisi Herodem et Pharaonem, ut quorum erat una impietas, esset una solemnitas. Nos autem non nativitatis diem luxuriando celebremus, sed diem mortis semper commemorando timeamus. Homo enim ad laborem nascitur , et sancti transeunt per mortem ad regnum. Cumque introisset filia ipsiu