comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dum cesor esset. Ibi ꝓbi cuiꝰdam tribuni filiã ꝑ a demonio liberauit.
uxoremq eius ab ydropisi morbo curauit. ip̃mq ꝓbum cum uxore
felicem ten̾et. Quem cum sollicite reqͥreret. et eidem ip̃m felicem in¬
t̾rogaret. si nosset ubi felix p̾sbiter lateret: hac inquit felix ꝑte abiit.
ꝑsecutore discedente: felix latebram petiit. Sed nec mora ꝑsecutor
ipse subsequitur. At martyr int̾ ꝑietes disruptos occultabatur. ubi
in ipso pͥmo domus introitu aranearum tele dependentes: intus nemi¬
nem tunt intrasse fidem fec̾ant. Qua uisione delusus inimicus abs¬
cessit. Sic martyr ad alium locum demigrans a muliere quadam ꝑ
tres menses depastus est. cuiꝰ tamen faciem dum eistem latibulis cela¬
retur mullo modo uidit. Postmnodum ũs apud nolam pontificem demono¬
rum ad M in conũtens: templum appolinis pͥus demone qui responsa

Expanded text:
dum caesor esset. Ubi Probi cujusdam tribuni filiam a daemonio liberavit, dum caesor esset. Ubi Probi cujusdam tribuni filiam a daemonio liberavit, uxoremque ejus ab hydropisi morbo curavit, ipsumque Probum cum uxore Felicem teneret. Quem cum sollicite requireret, et eumdem Felicem interrogaret si nosset ubi Felix presbyter lateret: Hac, inquit, Felix parte abiit. Persecutore discedente, Felix latebram petiit. Sed nec mora, persecutor ipse subsequitur. At martyr inter parietes dirutos occulebatur, ubi in ipso primo domus introitu araneorum telae dependentes, intus neminem tunc intrasse, fidem fecerunt. Qua visione delusus inimicus abscessit. Sic martyr ad alium locum demigrans, a muliere quadam per tres menses pastus est; cujus tamen faciem, dum iisdem latibulis celaretur, nullo modo vidit. Postmodum vero apud Nolam pontificem daemoniorum ad Christum convertens, templum Apollonis, prius daemone qui responsa
Abbreviated transcription (Latin):
dia angelus dñi confractis cathenis. scissaq trabe. qua pedes eius
condusi tenebantur: ait illi. Surge et egredere ac reqͥre. sacerdotem
tuũ: inuentumq reduc ad urbem et absconde. ne in edia et fame deꝑe¬
at: donec desinat ꝑsecutio. Cumq b̃s felix egressus sacerdotem et ep̃n
suum reqͥreret: inuenit illum solo ꝓstratum: dausis oculis. strictis ꝙ
dentib uix expirantem. Et cum auxie reqͥreret quid alimenti defecto
seni porrigeret. ecce subito de sentib uuam pendere miratur. De qͣ
aliquib granis in os confessoris expressis: paululum senior refocila¬
tus surrecit. Quem hum̾is impositum felix ad ciuitatem detulit: et sub
tugurium cuiusdam uidue cõmendatũ. alimentis pauit. Deinde captus¬
et in exilium deportatur beatus martyr in moutem qui uocatur circe¬
io. ubi lapides extidebantur. ut ip̃e cum dampnatis pari modo lapi¬

Expanded text:
dia angelus Domini, confractis catenis, scissaque trabe qua pedes ejus dia angelus Domini, confractis catenis, scissaque trabe qua pedes ejus conclusi tenebantur, ait illi: Surge et egredere, ac require sacerdotem tuum, inventumque reduc ad urbem, et absconde, ne inedia ac fame depereat, donec desinat persecutio. Dumque beatus Felix egressus sacerdotem et episcopum suum requireret, invenit illum solo prostratum, clausis oculis, strictisque dentibus vix spirantem. Et cum anxie requireret quid alimenti defecto seni porrigeret, ecce subito de sentibus uvam pendere miratur: de qua aliquibus granis in os confessoris Christi expressis, paululum senior refocillatus surrexit. Quem humeris impositum Felix ad civitatem detulit, et sub tugurio cujusdam viduae commendatum, alimentis pavit. Deinde captus, in exsilium deportatur beatus martyr, in monte qui vocatur Circeis, ubi lapides excidebantur, ut ipse cum damnatis pari modo lapi
Abbreviated transcription (Latin):
Anctus felix a quodam nolane urbis episcopo: p̾sbit̾ii
honore p̾ditus est. Cum autem imꝑatoꝵ decreta xp̃i¬
anos insequi p̾cepissent. maximus pontifex iam se¬
nio p̾grauatus putans se non posse ferre supplicia:
siluarum saltus a diit. Quos dum turbidus de ꝑsecu¬
tione ꝑerraret: affectus fame. gelu astrictus solo
corruit semiuiuus. At beatus felix p̾sbit̾ captus et in uinculis astͥ¬
de portentis deoꝵ qd̃ nichil essent disputasset. eumꝙ p̾fectus impelleret.
ut ĩmolaret: respondit. Inimici estis deoꝵ ur̃oꝵ. Ad quecunq enim deo¬
rum ur̃oꝵ templa me dux̾itis: hoc eis eueniet. qd̾ euenit illis: ad quẽ
meum fratrem felicem uos duxisse penituit. Sed si nultis ꝓbare uͥtu¬
rib suis: iussit eum fustib cedi. deinde eculei tormentis applicari. Inde
beatus confessor. carcere reduditur. In quo non mediocrib uinculis a¬
strictus: dodeis ac testulis superpositis extenditur. Et ecte nocde me¬

Expanded text:
 Hic a Maximo Nolanae urbis episcopo presbyterii honore praeditus est. Cum autem imperatorum decreta Christianos insequi praecepissent, maximus pontifex jam senio praegravatus, putans se non posse ferre supplicia, silvarum saltus adiit. Quos dum turbidus de persecutione pererrasset, affectus fame, gelu attritus, solo corruit semivivus. At beatus Felix presbyter captus, et vinculis astrde portentis deorum, quod nihil essent, disputaret, eumque praefectus immolare impelleret, respondit: Inimici estis deorum vestrorum. Ad quaecunque enim me deorum vestrorum templa duxeritis, hoc eis eveniet quod evenit illis ad quae meum fratrem Felicem vos duxisse poenituit. Sed si vultis probare virturibus suis, jussit eum fustibus caedi, deinde equulei tormentis applicari; inde carceri includitur, in quo non mediocribus vinculis astrictus, cochleis ac testulis suppositis extenditur. Et ecce nocte me
Abbreviated transcription (Latin):
Unus mendatii. cum hoc quod in baptismo abrenũtiare sachane. et om¬
nib oꝑib eius ꝓmiserunt. minime implent. Alter cupiditatis cum
nidi diuitias amori celestium ꝓponunit. Tercius defensionis cum ani¬
mas ꝓximoꝵ etiam insuꝑ nacuis reb offendere ñ formidant. Quartus
mpietatis cum infirmiores expoliare et eis fraudem fac̾e ꝓ nichilo ducũt.¬

Expanded text:
brenunciare nos Satanae et omnibus operibus ejus promisimus, minime implemus: alterum cupiditatis, cum mundi divitias amori caelestium praeponimus: tertium dissensionis, cum animos proximorum, etiam in supervacuis rebus offendere non formidamus: quartum impietatis, cum infirmiores spoliare, et eis fraudem facere pro nihilo duc
Abbreviated transcription (Latin):
br̃dicto fonte. Icẽ remigius a p̾sbit̾o loci illius ȩxorcatũ oleũ
et cuisiua quesunit. Qui simplex oleum se habere. sed oleume
eporiiaitum et cisma in ampulis in quib fu̾ant penitus iam defecuse
respondit. Sc̃o autem renigius ip̃as ampullas sibi attes i nt postuise
wasuas suꝵ alcure nisit et se i or̃onem ꝓstrauit. Singense utẽ ab
orone ampulam eni qua breuis habebatur olei exortizati. ets aliam am¬
pulam ñ qua breuis continebatur sacͥ cuismatis plenas imueui. Sit¬
⁊ infirinũ qui aute abremintiau̾at post abrenuntiationẽ oleo exoxĩ¬
rato ꝑiarriti. denũ ꝙ baptizatum. scd̾̃m traditionẽ eccliasticam crisma

Expanded text:
benedicto fonte, sanctus Remigius a presbitero loci illius exorcizatum oleum benedicto fonte, sanctus Remigius a presbitero loci illius exorcizatum oleum et chrisma quesivit. Qui simplex oleum se habere, sed oleum exorcizatum et chrisma in ampullis in quibus fuerant penitus iam defecisse respondit. Sanctus autem Remigius ipsas ampullas sibi afferri precepit, quas vacuas super altare misit et se in orationem prostravit . Surgens autem ab oratione, ampullam, in qua brevis habebatur olei exorcizati, et alteram ampullam, in qua brevis continebatur sacri chrismatis, plenas invenit. Sicque infirmum, qui ante abrenuntiaverat, post abrenuntiationem oleo exorcizato peruncxit, demumque baptizatum secundum tradicionem aecclesiasticam chrisma
Abbreviated transcription (Latin):
corpus iacebat exanine. ppłi obtentus dep̾catione regreditur. i¬
biq sc̃s remĩguis cum laccimis ad pauimenta scõꝵ in or̃one ꝓ¬
stemitur et reliquos ut ita fac̾ent adhortatur. Et esfuso lacoi¬
marum ymbre. consurgens suscitauit mortuam. qmͣ pͥus sana¬
uit egrotam. App̾hendens namq manũ eius dycit. Puella in¬
te sicut ip̃a postea fatebatur ab ip̃is inferni claustris surenit
et ad ꝓpͥa felicit̾ remeauit. Potest enim fragilitate camis exu¬
tus etꝰ choris angelicis sociatus plebem suam et ꝙ̃: libet cũ
p̾cib suis eripere. et quenicunq a malis ad bona con¬
de cuiuscimq pcc̃i morte resuscitare. sed et de futura
situs. uitai mortue ualuit restaurare. Deniq cũ quidaui egro¬
tus familie ñ ignobilis. nec dum baptizatus se a scõ remigeo
uistceri postulasset. et iam uelut in ultimo sp̃u positus credere
se faceretur. et baptizari deposce̾t. egroto abrenutiante et

Expanded text:
corpus iacebat exanime, populi obtentus deprecatione, regreditur, icorpus iacebat exanime, populi obtentus deprecatione, regreditur, ibique sanctus Remigius cum lacrimis ad pavimenta sanctorum in oratione prosternitur et reliquos, ut ita facerent, adhortatur. Et, effuso lacrimarum ymbre, consurgens suscitavit mortuam, quam prius sanavit aegrotam. Appte, sicut ipsa postea fatebatur, ab ipsis inferni claustris surrexit, et ad propria feliciter remeavit. XXVI. Potest enim fragilitate carnis exutus, et choris angelicis sociatus, plebem suam et quemlibet cum is, meritis et precibus suis eripere, et quemcunque a malis ad bona conde cujuscunque peccati morte resuscitare, sed et de futura positus, vitam mortuae valuit restaurare. Propterea quonitus familiae non ignobilis necdum baptizatus se a sancto Remigio visitari postularet et iam, velut in ultimo spiritu positus, credere se fateretur et baptizari deposceret, aegroto abrenuntiante et
Abbreviated transcription (Latin):
bolis. qmͣ p̾scierant confessione latronis. Peatissinuus autem remi¬
gnus cum diuturua reluctatione se non esse ad cantũ op dignum as¬
sereret. et consueta patientia repugnaret. pͥcib est ppłi supplican¬
tis euictus. ut or̃onem ꝓ ip̃a funderet. et parentũ lacrimis condo¬
leret. Tunc m̾itis sc̃itatis annatus u̾bi p̾ceꝑit imꝑio. ut iniquus
p̾do ꝑ ad̾̃ iungcessus fu̾at discederet. et xp̃ri famulare laxaret. Itaq
cum nunio uomnitu et obsceno fetore. ꝑ os quo intrauit egressus
est. Ded paulo post discedente pontifice. sub ip̃ius tamen hore
spatio. dui unuio labore fessa nutaret uite calore decepta. sp̃m
salutis amisit.Iteratis ergo p̾cib supplicantum turba recunt
ad ꝓrediciu. Uir autem sc̃s se actusat potius ꝑpetrasse facinus.
quͣ sauitatis pͥmiũ indulsisse et extitisse homicidii reum ñ con¬
tulisse remedium. Ad basilicam igitur scĩ iohannis baptiste ubi

Expanded text:
bolis, quam prescierant confessione latronis. Beatus autem Remibolis, quam prescierant confessione latronis. Beatus autem Remigius cum diuturna reluctatione se non esse ad tantum opus dignum assereret et consueta patientia repugnaret, precibus est populi supplicantis evictus, ut orationem pro ipsa funderet et parentum lacrimis condoleret. Tunc meritis sanctitatis armatus, verbi precepit imperio, ut iniquus predo per quod ingressus fuerat discederet et Christi famulam relaxaret. Itaque cum nimio vomitu et obsceno fetore per os quo intravit egressus est. Sed paulo post, discedente pontifice, sub ipsius tamen hore spatio, dum nimio labore fessa nutaret, vitae calore decepta, spiritum salutis amisit. Iteratis ergo precibus supplicantum turba recurrit ad medicum. Vir autem sanctus se accusat pocius perpetrasse facinus, quam sanitatis praemium indulsisse et extitisse homicidii reum, non contulisse remedium. Ad basilicam igitur sancti Iohannnis Baptistae, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
ns puelle parentes ad eimidem dei senuũ illam ꝑduxunt. Qui ml¬
tis ieuinis et m̃onib ꝓ ip̃ius emundatione ab infestissimo demo¬
ne loborane. dñi potentiam studuit ȩxorare. Qmͣ cum mlła po¬
tuisset int̾cessione purgare. nec ab ip̃a callidi demonis uinus ua
migii antistitis or̃onib posset expelli. Tunc ꝑentes
eut cũ ip̃iꝰ uiri dei bñdidi litt̾is hanc remoꝵ ciuitatẽ adire ceꝑ¬
unt. Et qm̃i apud alaricum regem gochoꝵ qui in tolosana ciui¬
tate sedem suam constitint. et una cum regno gothico magnã
ꝑtem galliarũ sibi optinuit p̾dc̃e puelle parentes ualde honora¬
ti aic familiares. et ut ferebatur carne ꝓpinqui eius erant. cum
littie ac legatis ip̃ius ad bm̃ remigiũ ꝓ emundatione sepe dicte
puelle ab antiquo hoste in hanc urbem illam secum uinctam ad¬
duceates reu̾iuit. ut xp̃ri ꝑ eum uͥtutem aguosc̾ent in purgatione so¬

Expanded text:
us puellae parentes, ad eundem Dei servum illam perduxerunt. Qui mulus puellae parentes, ad eundem Dei servum illam perduxerunt. Qui multis ieiuniis et orationibus pro ipsius emundatione ab infestissimo demone laborans, Domini potentiam studuit exorare. Quam cum nulla potuisset intercessione purgare nec ab ipsa callidi daemonis virus valRemigii antistitis, orationibus posset expelli. Tunc parentes eius cum ipsius viri Dei Benedicti litteris hanc Remorum civitatem adire coeperunt. Et quoniam apud Alaricum regem Gothorum, qui in Tolosana civitate sedem suam constituit et una cum regno Gothico magnam partem Galliarum sibi obtinuit, predictae puellae parentes valde honorati ac familiares et, ut ferebatur, carne propinqui eius erant, cum litteris ac legatis ipsius ad beatum Remigium pro emundatione sepe dictae puelle ab antiquo hoste in hanc urbem, illam secum vinctam adducentes, venerunt, ut Christi per eum virtutem agnoscerent in purgatione su
Abbreviated transcription (Latin):
cumi int̾iuinatione uindite qui illam p̾sim̾et aꝑire ꝓhibuit. sicut
et iosue imp̾catus est ultionem de eo. qui muros iherico dei uͥtute de¬
iectos denuo restauraret. Post quosdam autem annos cui quidam
nõie ferintus secus illam portam manens ꝑtusum in maceria qua
eadem porta obstrusa fuerat fecit. ꝑ quem finiũ sue curtis eiceret.
Quem mox tanta est uindicta secuta. ut non homo. ñ pecus. dade
suꝑueniente in eadem domo remanserit. In quo miraculo om̃ib dei
gr̃a dedarauit. qd̃ uir dei plenus fide plus igne diuini amoris ca¬
luit. qui seuitiam tante indignationis m̾itis scĩ euicit. expulit et
amore. dilig̾ent piissimi genitores. ad sc̃ petͥ sepulchrum in roma¬
uam urbem cum plurima multitudine. et multa deuotione dux̾unt.¬
Ii eistem namq ꝑtib tunc erat uir uite uen̾abilis gr̃a et nõie
benedidus plurimis effulgens uͥtutib. Cuiꝰ famani audientes ip̃i¬

Expanded text:
cum interminatione vindictae, qui illam presumeret aperire, prohibuit, sicut cum interminatione vindictae, qui illam presumeret aperire, prohibuit, sicut et Iosue inprecatus est ultionem de eo, qui muros Hiericho Dei virtute deiectos denuo restauraret. Post quosdam vero annos civis quidam nomine Fercintus secus illam portam manens pertusum in maceria, qua eadem porta abstrusa fuerat, fecit, per quem fimum suae curtis eiceret. Quem mox tanta est vindicta secuta, ut non homo, non pecus, clade superveniente, in eadem domo remanserit. In quo miraculo omnibus Dei gratia declaravit, quod vir Dei plenus fide plus igne divini amoris caluit, qui sevitiam tantae indignationis meritis sanctis evicit, expulit et amore diligerent piissimi genetoris ad sancte petri| sepulchrum in romana urbe cum plurima multitudi| nem et multa deuocione duxerintIn eisdem namque partibus erat tunc vir vitae venerabilis, gratia et nomine Benedictus, plurimis effulgens virtutibus. Cuius famam audientes ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
molle lutum in p̾ssa eius fuerunt uestigia. que hodieq ibi ad me¬
moriam diuini miraculi demonstrantur. Et sic celeri uelocitate
cucurrit. atq se igni opposuit. Statimq ut extenta dext̾a contra
iguem cum inuocatione xp̃ri nõis signum sc̃ẽ crucis fecit. totum
illud incendium uelut quodam reatu cognito. fracta et concisa at¬
q in sese relisa uͥtute. cepit aute uiri dei p̾sentiam fug̾e. Qd̾ uir
dei semꝑ insequebatur. et int̾ ignẽ et ea que adhuc erant resi¬
dua. cum signo scẽ crucis et inuocatione xp̃ri se opponebat. Sic¬
ꝙ totum flãmarum globũ ante se fugientem ꝑ patentem portã
sic enim tunc temporis uocabatur. quia portis alĩs cdausis ob
ciuitatis custodiam ꝓ exeuntium et introeuntium cõmoditate in die
patebat diuina potentia expulit. Et alia porta ad hoc officium de¬
putata p̾fatam portam dausit: et ut nunqmͣ ab aliquo aꝑiretur.

Expanded text:
molle lutum, inpressa eius fuerunt vestigia, que hodieque ibi ad memolle lutum, inpressa eius fuerunt vestigia, que hodieque ibi ad memoriam divini miraculi demonstrantur. Et sic celeri volocitate cucurrit atque se igni opposuit. Statimque ut extensa dextera contra ignem cum invocatione Christi nominis signum sanctae crucis fecit, totum illud incendium, velut quodam reatu cognito, fracta et concisa atque in sese relisa virtute, copit ante viri Dei presentiam fugere. Quod vir Dei semper insequebatur et inter ignem et ea que adhuc erant residua cum signo sanctae crucis et invocatione Christi se opponebat. Sicque totum flammarum globum ante se fugientem per Patentem portam, – sic enim tunc temporis vocabatur, quia, portis aliis clausis ob civitatis custodiam, pro exeuntium et introeuntium commoditate in die patebat, – divina potentia expulit, et alia porta ad hoc officium deputata, prefatam portam clausit, et ut numquam ab aliquo aperiretur,
Abbreviated transcription (Latin):
patͥs ac patroni nr̃i remigii. uas ñ modice qnͣtitatis de ꝑuo liquore
qd̾ in eo ecat. uinũ suꝑfusum. et iam in pauimentũ celłarii redũdauit.
uia humani gen̾is adu̾sarius ñ desistit ostendere nocendo ma¬
lignitatis sue potentiam. in missione sua surgentib subito
flãmarũ globis hanc ciuitatem remorum succendit. et mmia na¬
statione oborta. iam fere ꝑtem t̾ciam fauillis extantib concrema¬
tio ꝑacta consumpserat. et quod residuũ erat uictrix flãma lam¬
bebat. Cuius rei nuntius cum ad beatissimi remigii antistitis ꝑ¬
uenisset auditum. ilico adorationem in basilica beati nichasii urbis
hiuꝰ pontificis et martyris. nam ibi tunc morabatur se ꝓstrauit
Et surgens ab or̃one suspiciens in celum ingemuit et dixit. D̾s
d̾s m̃s adesto uoci mee. Et concito cursu ꝑ gradus aute ip̃am et¬
desiam petris compositos. ciuitatẽ petiit. In quib petris ac si si̾

Expanded text:
et patris ac patronis nostri Remigii vas non modice quantitatis de parvo liquore, et patris ac patronis nostri Remigii vas non modice quantitatis de parvo liquore, quod in eo erat, vinum superfusum etiam in pavimentum cellarii redundavit.uia humani generis adversarius non desistit ostendere nocendo malignitatis suae potentiam, immissione sua surgentibus subito flammarum globis, hanc civitatem Remorum succendit, et nimia vastatione oborta, iam fere partem tertiam, favillis extantibus, concrematio peracta consumpserat et quod residuum erat victrix flamma lambebat. Cuius rei nuntius eum ad beatissimi Remigii antistitis pervenisset auditum, ilico ad orationem in basilica beati Nicasii urbis huius pontificis et martyris, – nam ibi tunc morabatur, – se prostravit, et surgens ab oratione, suspiciens in caelum, ingemuit et dixit: 'Deus, Deus meus, adesto voci meae'. Et concito cursu per gradus ante ipsam aecclesiam petris compositos civitatem petiit. In quibus petris, acsi super
Abbreviated transcription (Latin):
uude ministrare ualerent. Sc̃s u̾o dĩ rediens ad p̾fatam sõbunã
suam. consolatus est eam dicens. Filia noli contristara. e s srenã
i dño et fac bonitatem. et pascens in diuitis eiis. Habe omnĩc
uinũ. letenur et exultemꝰ in dño. Qd̃ fcm cum ip̃a et homines eius ꝑ
cellerariũ cognouissent. quia ut scriptum est opera dñi narrare hono¬
rificum est: dixit ad eum sobrina sua. Nunc cognoui scẽ ꝑat̾ quia
diuina inspiratione ad hanc domũ hodie te nocaui. ꝓpt̾ea de hac ul¬
la te et eccł̃iam tuam ꝑpetuo heredem faciam. Et p̾sentialit̾ ip̃am
uillam ad remensem eccliam tradidit. et eidem scõ p̾suli inde cartam
et uestituram scd̃m morem legalem fecit. Miranur quia iuxta uͥ¬
miraiur qͥa iuxta u̾bum helisei de ꝑuo liquore olei magna uasa
infusa oleo fuere repleta. mirem᷑ quia bñdictione et or̃one domui

Expanded text:
unde ministrare valerent. Sanctus vero Domini rediens ad prefatam sobrinam unde ministrare valerent. Sanctus vero Domini rediens ad prefatam sobrinam suam, consolatus est eam, dicens: 'Filia, noli contristari, sed spera in Domino et fac bonitatem, et pasceris in divitiis eius. Habes nunc vinum; letemur et exultemus in Domino'. Quod factum cum ipsa et homines eius per cellerarium cognovissent, – quia, ut scriptum est, opera Domini narrare honordivina inspiratione ad hanc domum hodie te vocavi; propterea de hac villa te et ecclesiam tuam perpetuo haeredem esse faciam. Et praesentialiter ipsam illam ad Rhemensem ecclesiam tradidit, et eidem sancto praesuli inde chartam et vestituram secundum morem legalem fecit. XVII. Miramur quia, juxta vemiramur, quia iuxta verbum Helisaei de parvo liquore olei magna vasa infusa oleo fuere repleta; miremur, quia benedictione et oratione domni
Abbreviated transcription (Latin):
tus petitam pauꝑi tribuit. O meffabilis gratia pietatis a quo
dum substantia sola petitur triplex remediũ optinetur. Dictu
pauit egenum. num̾auit uisu cecatum. reddidit libertati captuuũ.
atq ita contigit ꝑ hoc insigne miraculũ scẽ trinitatis nusterũ
ut cũ apparuit unis in pauꝑe tͥuitatis se ostendit in salute.
erat setus pietem feat crucem suꝑ idem uasculum qdͣ erata non qos¬
dice qnͣtitatis et genua flectens adorationem orauit. uit uon mo
cepit uniũ ꝑ foramen suꝑius ꝑ quod eidem uasculo infusuu fuerat
adeo redindare. et suꝑ pauimentum ip̃ius dom largit᷑ nu suerat
Et uuo scõ adhuc decumbente ni or̃one. celerarius timore pculseis.
exlamauit dicens. In nõie xͥ quis unqmͣ tale iudit: Quod uim aus¬
diunt sc̃s remigius. sumerit ab or̃one. et pͥcepit ilłi ut nenuni hoc
indicaret sed dic̾et dñe sue ministris impetratum uiñ sehabbere

Expanded text:
ictus petitam pauperi tribuit. O ineffabilis gratia pietatis, a quo ictus petitam pauperi tribuit. O ineffabilis gratia pietatis, a quo dum substantia sola petitur, triplex remedium obtinctur! Victu pavit egenum, muneravit visu cecatum, reddidit libertati captivum, atque ita contigit per hoc insigne miraculum sancte Trinitatis mysterium, ut, cum apparuit unus in paupere, Trinitas se ostendit in salutErat enim hic presul beatissimus internorum curam in exteriorum occupadicae quantitatis, et genua flectens ad orationem, oravit diutius: et cepit vinum per foramen superius, per quod eidem vasculo infusum fuerat, adeo redundare, ut super pavimentum ipsius domus largiter inundaret. Et viro sancto adhuc decumbente in oratione, cellarius timore perculsus exclamavit, dicens: In nomine Christi, quis unquam tale vidit? Quod cum audivit sanctus Remigius, surrexit ab oratione, et praecepit illi ut nemini hoc indicaret, sed diceret dominae suae ministris, impetratum vinum se habere
Abbreviated transcription (Latin):
cadit autem quodam tempore cum pastorali sollertia ex mo¬
re ꝑrochias cirtuiret. ut si negligent᷑ aliquid in diuins culti¬
b ageretur fidelis xͥ seruus agnosceret. et ut bonus agricola q̃ ĩ¬
culta erant ad bone oꝑationis fructus excoleret ꝓferendos. ad ui¬
cum cui uocabulum est calmiciacus ꝑuenit. Ubi dum quidam ce¬
cus ꝑ int̾ualla tempoꝵ occultantis se demonis in uasione posses
ocultari non potuit. erat enim illius gen̾is de quo in emingelio
dñs dicit. quod non eicitur nͥ in or̃one et ieumo. cepit qua dudũ
captus fu̾at demonis in festatione isdem ceais corꝑis ueratione
torqueri. Tunc beatus remigius in or̃one qua semꝑ animo ad
dũm intendebat. corpore quod ieunus et bonoꝵ oꝑum exerritio
incessant̾ afficiebat. se humilit̾ ad t̾ram ꝓstrauit: statimꝰq lum̃
pͥstinum ceci oculis reddidit. et ab eo pestem ĩmundi sp̃s effiuga¬
uit. et ne ultra eum uexare p̾sum̾et in nõie xͥ p̾cepit. opem ꝙ u¬

Expanded text:
cidit autem quodam tempore, cum pastorali sollertia ex more parrochias circuiret, ut, si neglegenter illiquid in divinis cultibus ageretur, fidelis Christi servus agnosceret et ut bonus agricola quae inculta erant ad bonae operationis fructus proferendos excoleret, ad vicum cni vocabulum est Calmitiacus pervenit. Ubi dum quidam cecus, per intervalla temporum occultantis se daemonis invasione possessoccultari non potuit, – erat enim illius generis, de quo in euvangelio Dominus dicit, quod non eicitur, nisi in oratione et ieiunio, – cepit qua dudum captus fuerat daemonis infestatione isdem cecus corporis vexatione torqueri. Tunc beatus Remigius in oratione, qua semper anim o ad Dominum intendebat, corpore, quod ieiuniis et bonorum operum exercitio incessanter afficiebat, se humiliter ad terram prostravit, statimque lumen pristinum ceci oculis reddidit et ab eo pestem inmundi spiritus effugavit, et ne ultra eum vexare presumeret, in nomine Christi precepit opemque v
Abbreviated transcription (Latin):
sisti. Nespondit basilius. Non quidem qd̾ comedimꝰ tibi misimꝰ tu uero de¬
disti nobis. Unde bestias tuas nutris. Ad hec iulianus iratus respondit.
Cum ꝑsas subegero hanc urbem destruam et arabo ut farrifera magis
stantem et astantib dicentem uocate mͥ cito m̾curium qͥ iulianũ aposta¬
tam octidat qͥ me et filiũ meũ suꝑbe blasphemauit. Erat autem m̾cumiꝰ¬

Expanded text:
spondit Basilius: «Nos quidem quod comedimus obtulimus tibi; tu uero reddidisti nobis unde bestias tuas nutris». Ad hoc iratus Iulianus respondit: «Cum Persas subegero hanc urbem destruam et arabo ut fiat farrifera magis sedentem et astantibus dicentem: «Vocate michi Mercurium ut Iulianum occidat, qui me et filium meum superbe blasphemat». Statim Mercu
Abbreviated transcription (Latin):
afser ii medita. siumꝙ ouiuas fussent in p̾sentiam regis allata dixit.
feggo uos ofortisimi pugnatores. ut michi dare estuo llacudi non
qd eitbi bonum uidetur hoc fac. Nullus enun tue potestat usistere
aifenatione eleuara bipema.que alio nõie appellatus sens alu uo¬
uesst urceum ilum diens. Tu nichil hic accipies rer iusiussta aro
reus. acceptum anteum nuntio eclesiastico re didnt periais: suffe
i co de dbsconsam: Transado anno lucoincus rexut seniaus mano¬
rumi uito em indereq. ouinem exitum uisit tum umoriiun. arino
uenire in campo martio. sĩt enm conientũ illn aaoiers. app apaiar¬
te. queri pagaei di belli. credebant. a quo et martiũ mente a uci
teiai feci au diem marto appellai̾nt. Quem conuier meposte ro¬
res franci maicampũ. qͣdo reges solent ad bella ꝓcecerẽ:. poster¬

Expanded text:
afferri in medium. Cumque omnia fuissent in presentiam regis allata, dixit: afferri in medium. Cumque omnia fuissent in presentiam regis allata, dixit: 'Rogo vos, o fortissimi pugnatores, ut michi dare istum urceum non Quod tibi bonum videtur, hoc fac; nullus enim tuae potestati resistere ciferatione, elevata bipenna, quae alio nomine appellatur francisca, percussit urceum illum, dicens: 'Tu nichil hinc accipies, rex, nisi quod tirens, acceptum urceum nuntio aecclesiastico reddidit, servans iram in corde absconsam. Transacto anno, Hludowicus rex, ut omnium armorum nitorem videm in campo Marcio. Sic enim conventum illum vocabant a Marte, quem pagani deum belli credebant, a quo et Marcium mensem et tertiam feriam diem Martis appellaverunt; quem conventum posteriores Franci Mai campum, quando reges ad bella solent proceder
Abbreviated transcription (Latin):
introire. ne ab ex̾citu suo aliquod malum ibi fieret. Sine uolin¬
tate autem et conscientia ip̃ius. ꝑs quedam indiscipliatoꝵ. qm̃
non erat potestas temporalis inhabitantium. que eis resisteret.
eamdem ciuitatem intrauit. et quedam ornamenta atq sacra ua¬
sa inde rapientes. ut p̾dones solent asportau̾unt. Inter q urreum
mire magnitudinis atq pulchritudinis rapientes tulerunt. Sc̃s
autem remigius missos suos ad regem ludonicum direxit. dep̾cans
ut si aliud de sacris uasis eccłie recipere ñ meretur: uel illum inceũ
missis suis reddere iuberet. Hec audiens rex. ait ad missos eccłiasti¬
cos. Seqͥmini nos usq suessionis ciuitatem. quia ibi cuncta que
ad quisita sunt. diuidenda erunt. Cumꝙ mͥ urceus ille in ꝑtem ob¬
uenerit. que ep̃s postulat adimplebo. Ueniens autem suessionis
cuutatem. cunctam p̾dam que asportata uł ad qͥsita fuit rogat

Expanded text:
introire, ne ab exercitu suo aliquod malum ibi fieret. Sine volunintroire, ne ab exercitu suo aliquod malum ibi fieret. Sine voluntate autem et conscientia ipsius pars quaedam indisciplinatorum, – quoniam non erat potestas temporalis inhabitantium, quae eis resisteret, – eandem civitatem intravit, et quedam ornamenta atque sacra vasa inde rapientes, ut predones solent, asportaverunt. Inter que urceum mirae magnitudinis atque pulchritudinis rapientes tulerunt. Sanctus autem Remigius missos suos ad regem Chludowicum direxit, deprecans, ut, si aliud de sacris vasis aecclesiae recipere non meretur, vel illum urceum missis suis reddere iuberet. Haec audiens rex, ait ad missos aecclesiasticos: 'Sequimini nos usque Suessionis civitatem, quia ibi cuncta que adquisita sunt dividenda erunt. Cumque michi urceus ille in partem obvenerit, quae episcopus postulat adimplebo'. Veniens autem Suessionis civitatem, cunctam predam, quae asportata vel adquisita fuit, rogat
Abbreviated transcription (Latin):
cum hoste abuenit. atq deuicit. Quemq ab alarico apud quem in
tolosa fugiens ludouicum aliqmͣdiu habitauit. sibi transmissum rece¬
pit et octidi p̾cepit. et om̃ia que illius fuerant sue potestati sube¬
git. Eo tempore multe eccłie ab ludouici exercitu dep̾date sunt: erãt
enim sicut et rex illoꝵ fanatici et pagani. Attamen audientes
miracula que fiebant ꝑ beatum remigium reu̾ebantur ad eum.
Et licet pagaui diligebant eum. in quo lux celestis gr̃e om̃ib res¬
plendebat. et rex illoꝵ libent̾ illum audiebat. et audito eo multa
faciebat. et a multis nequitiis se choibebat. Erat enĩ sc̃s remi¬
uisum restituens. mort̾is uitam reparans. demonia eiciens. om̃ium¬
ꝙ infirmnitatum languorib medelam p̾bens. Transitum autẽ rex
faciens secus ciuitatem remis. ꝑ uiam que usq hodie ꝓpt̾ barba¬
roꝵ ꝑ eam it̾ barbarica nuncupatur. noluit in eamdem ciuitatem

Expanded text:
cum hoste advenit atque devicit; quemque ab Alarico, apud quem in cum hoste advenit atque devicit; quemque ab Alarico, apud quem in Tolosa fugiens Hludowicum aliquandiu habitavit, sibi transmissum recepit et occidi precepit et omnia que illius fuerant suae potestati subegit. Eo tempore multae aecclesiae ad Hludowici exercitu depredatae sunt. Erant autem, sicut et rex illorum, fanatici et pagani. Attamen audientes miracula, que fiebant per beatum Remigium, reverebantur eum, et licet pagani, diligebant illum, in quo lux caelestis gratiae omnibus resplendebat; et rex illorum libenter illum audiebat, et audito eo, multa faciebat et a multis nequitiis se cohibebat. Erat enim sanctus Remiirtutibus, cecis visum restituens, mortuis vitam reparans, daemonia eiciens omniumque infirmitatum languoribus medelam prebens. Transitum autem rex faciens secus civitatem Remi per viam, quae usque hodie propter barbarorum per eam iter Barbarica nuncupatur, noluit in eandem civitatem
Abbreviated transcription (Latin):
franei aoditi funti mero iungi. sicut a ualentiniano selehiimo nc̃ie
luigua uoati sunt franci. hoc est feroces. Cii anoi reapa prsi fttica
guator belicosissiũ arꝙ eppregius. In illis dieb uł tenspili cepunt
frante agripniam cuutatem suꝑ renum qm̃ coloniam noclũuer.ett
ta fuerat. sugendeutes ceꝑunt. In illo tempore in hiis ꝑtib acca
Durgundiones quoq arriani et gochi. habitabant iuxta iora¬
nũ tluuuũ itsq ad quutatem lus dimũ. et ei confies urbes ꝓuoꝵ
pͥnceps eratꝰ gundebaudus. Eo tempore mortuus est egidiuis et
successit in pͥncipatum romanoꝵ qui in galliis filius enuis siagnus.
Mortuo autem childerico qui aurelianis et andegauis ciuitates cum
suo exercitu francisco occupauit atq uastauit. et ludouicus eius filiꝰ
sagacit᷑ francoꝵ regnũ suscepit. Anno qͥnto ludouico regnante. sia¬
grius filius egidii dux romanoꝵ qui in galliis habitabat. in sues¬
sionis ciuitate qm pater eius tenuerat residebat. suꝑ quem ludouic̾

Expanded text:
Franci vocati sunt Merovingi; sicut a Valentiniano imperatore Attica lingua vocati sunt Franci, hoc est feroces. Cui Meroveo in principatum pugnator bellicosissimus atque egregius. In illis temporibus ceperunt Franci Agrippinam civitatem super Rhenum, quam Coloniam vocaverunt, cta fuerat, succedentes ceperunt. In illo tempore in his partibus circa Burgundiones quoque Ariani, ut et Gothi habitabant juxta Rhodanum fluvium usque ad civitatem Lugdunum et ei confines urbes, quorum princeps erat Gundebaudus. Eo tempore mortuus est Egidius, et successit in principatum Romanorum, qui habitabant in Galliis, filius eius Siagrius. Mortuo autem Childerico, qui Aurelianis et Andegavis civitates cum suo exercitu Francico occupavit atque vastavit, Hludowicus, filius eius, sagaciter Francorum regnum suscepit. Anno quinto Chludowico regnante, Siagrius, filius Egidii, dux Romanorum, qui in Galliis habitabant, in Suessionis civitate, quam pater eius tenuerat, residebat. Super quem Hludowicus
Abbreviated transcription (Latin):
entes quia quato austeriora causa salutis aliorũ
in huius uia seculi ꝑtuleritis tanto maiora a deo
rrcipiets celestiũ gaudia pͥmiorũ. Nec uos ullomͦ
resolutio huius nr̃i mestificet corpusculr: qmͣ pre¬
sentior uobis ero carnis de posito ouere ur̃iq per dei
grãm cooꝑator existã assiduus. Et hec dicens: dãs

Expanded text:
entes quia quanto austeriora, causa salutis aliorum, entes quia quanto austeriora, causa salutis aliorum, in hujus via saeculi pertuleritis, tanto majora a Deo recipietis coelestium gaudia praemiorum. Nec vos ullo modo resolutio hujus nostri moestificet corpusculi: quoniam praesentior vobis ero carnis deposito onere, vestrique per Dei gratiam cooperator existam assiduus. EPISTOLA S
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ karitatis nr̃e om̃imodis impendere debemus
his quib aliquomodo ca indigere cognoscimus. uͦ
nr̃a tantum quã alioꝵ querere. Qua propt̾: uos
amoris pat̾ni sollicitudine fletib ⁊ merore tempe¬
rare deposcimus. quia potens ẽ deus meliores uobis.
post huius depositionẽ corꝑis huic sc̃e inunittere cõ¬
gregationi: quoꝵ et exemplis ⁊ meritis longe pres¬
tancius quã nrĩs edificemini. S et illud sũmopere
nob̾ est procurandũ: ue uersucia antiqui hostis un¬
&e aluis salus ad quiritur in de nob̾ tristicie malo
detrimentũ ĩaliquo ingeratur. Nos et eñĩ quos
unitatis semel in sc̃a karitate iunxit concorcdia:
nunquã uel longissima diuident terrarũ spacia:
scd̃m imaginẽ eiꝰ qui croauit eũ nos quo aduxe¬
rimus tempore inuicẽ intuebunur uos autẽ frẽs¬
karissimi quos ad opus dñi cõstruendũ ad illas
diriginus partes: uiriliter agite ⁊ cõfortetur cor
urm̃ in sco proposito et religione procul dubio sci¬

Expanded text:
tatem charitatis nostrae omnimodis impendere debemus his quo aliquo modo ea indigere cognoscimus: nec nostra tantum, quantum aliena quaerere. Quapropter vos amoris paterni sollicitudine a fletibus et moerore temperare deposcimus, quia potens est Deus meliores nobis post hujus depositionem corporis huic sanctae immittere congregationi: quorum meritis et exemplis, longe praestantius quam nostris, aedificemini. Sed et illud summopere nobis procurandum est, ne versutia antiqui hostis, unde aliis salus acquiritur, inde nobis tristitiae malo, detrimentum in aliquo ingeratur. Non etenim quos unitatis semel in sancta charitate junxit concordia, nunquam vel longissima terrarum divident spatia: secundum imaginem ejus qui creavit eum, nos quoad vixerimus tempore invicem intuebimur. Post quae vecharissimi, quos ad opus Domini construendum, ad illas dirigimus partes, viriliter agite et confortetur cor vestrum in sancto proposito et religione: procul dubio sci
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Fr̃ maure curre: quia puer ille qui ad han¬
am  aquam perrexerat in lacũ cecidit esi
q longius iam unda ꝓtrahit. Res mira: et post p

Expanded text:
dicens: Frater Maure, curre, quia puer ille qui ad hauriendum aquam perrexerat, in lacum cecidit, jamque eum longius unda trahit. Res mira, et post P
Abbreviated transcription (Latin):
feliciter obiit subdie iduũ seꝓtembriũ. Ad cul¬
uis sepulchrum ut referre audiuimus. mul¬
ti infirmi postea sanitatẽ receperunt. his ergo
ita narratis: ad ea que omissa sunt reflectat᷑
stilus Audito itaq rex qd̃ taliter pat̾ tento
locum frc̃sq reliquiss tractare sollitite cum
uenerabilib. iuris burchardo scilicet atq ra¬
inalco p̾sule cep̾it quomodo ex dñi uolũtate
ipm̃ locum d̾dinare possent. Qui sollerti in¬
dusria cõmonite filium haimonis comitis
frem̃ ip̃ius ep̃i nomine teodebaldũ qui iã
cenobio cormaricensi p̾erat ad se uenire pre¬
cipuint. Cui rex donũ abbatie dedit: eumq
patrem monachorum fore constituit. quia ⁊
ip̃e ex clunia censib erat atq scĩ patris ma¬
ioli institutione edoctꝰ fuerat. Nobilitate au
sermo agitur uerũ etiam ꝑ multa monasd̾a Regi¬
ii frãcoꝵ multa bona contulit int que cenobris

Expanded text:
feliciter obiit sub die Iduum Septembrium. Ad cujfeliciter obiit sub die Iduum Septembrium. Ad cujus sepulcrum, ut referre audivimus, multi infirmi postea sanitatem receperunt. His ergo ita narratis, ad ea quae omissa sunt reflectatur stylus. Audito itaque rex quod taliter pater Teuto locum fratresque reliquisset, tractare sollicite cum venerabilibus viris, Burchardo scilicet atque Rainaldo praesule, coepit, quomodo ex Domini voluntate ipsum locum ordinare possent. Qui solerti industria commoniti, filium Haimonis comitis, fratrem ipsius episcopi, nomine Theobaldum, qui jam coenobio Cormaricensi praeerat, ad se venire praecipiunt. Cui rex donum abbatiae dedit, eumque patrem monachorum fore constituit, quia et ipse ex Cluniacensibus erat, atque sancti patris Maioli institutione edoctus fuerat. Nobilitate autsermo agitur, verum etiam per multa monasteria regni Francorum multa bona contulit, inter quae coenobium
Abbreviated transcription (Latin):
gentũ ꝓpe monastium ꝑuenit. Ibi dẽ ergo
figens gressũ: mẽdat frĩb se ad ẽẽ atq ad
eos se uelle uenire. Qd̃ multi audientes hãc
enis desiderii deuotionem pro hibuerunt:
dicentes suo loco iam abbem suscepisse nec
cebere eũ recipi: qͥa aĩarum curã penit᷑ re¬
liquerat. Cum aut̃ ip̃i di seruo hoc nũtia¬
tum fiues: ualde mestus efficitur ignoraus
quid agere aut quo se uertere deberet. Can¬
dem meditatus ĩcorde suo confortante illũ
dño qui speraites inse ñ deserit:salubre
at et seppẽrit. sam repente ad clumuatũ
nobii locum rediit: ibiq dnos abbates
qui post ipm in sibi cõmisso loco ordinati sũt
suꝑ uixit atq in sc̃a conu̾satione ut ceperat
ꝑmansit. Nlemo eĩ illorum dm ninere potu¬
it: quia dñi cdisponente inidicio potestatem re¬
giminis non nͥ quinq annus tenuerunt. Cõ¬
pleto autẽ t̾mino qui p̾teriri ñ potest: ibidem

Expanded text:
gentum prope monasterium peruenit. Ibidem ergo gentum prope monasterium peruenit. Ibidem ergo figens gressum, mandat fratribus se adesse, atque ad eos se velle venire. Quod multi audientes hanc eius desiderij deuotionem prohibuerunt, ddebere eum recipi, quia animarum curam penitus reliquerat. Cum autem ipsi Dei servo hoc nuntiatum fuisset, valde moestus efficitur, ignorans quid agere aut quo se vertere deberet. Tandem meditatus in corde suo, confortante illum Domino, qui sperantes in se non deserit, salubre consilium reperit. Nam repente ad Cluniacum sui coenobii locum rediit. Ibique duos abbates, qui post ipsum in sibi commisso loco ordinati sunt, supervixit, atque in sancta conversatione, ut coeperat, permansit. Nemo enim illorum diu vivere potuit, quia, Domini disponente judicio, potestatem regiminis nonnisi quinque annis tenuerunt. Completo igitur termino, qui praeteriri non potest, ibidem
Abbreviated transcription (Latin):
consernatũ. Aluc ergo iam dictus abb̃ arduã
ꝓ xp̃o ꝑagens uitã: multo tempore conu̾satus
est. Quo ꝑgẽs ibidẽq ꝑmanere desiderans:
baculum cure pastoralis persui seruitii mi¬
nistrum nomine uualterium. quem ip̃e in dñi
timore nutriuerat fr̃ib transmisit mandãs
ut sibi secundum xp̃i uoluntatẽ tlignũ pa.¬
storem eligerent. Hoc ergo cenobite audientes
ualde mirati atq tristes effecti comiti p̾cipno
ac eus filio parisioꝵ p̾sule ramaldo protinus
studuerunt innotescere. Illi autẽ hec omnia:
regis aurib innotuerunt. Henerabilis autẽ
pater tento inram dicta iulla multis di¬
eb cõmoratus: ĩ eiumis ⁊ or̃onib atq in
cũctis bonoꝵ operũ exhibitionib uiquan¬
tum homimi mortali possibile fuit: deo sibi
openi ferente solitariam per egit uitã. Post¬
modũ uͦ cupiẽs locum sibi cõmissũ fratres¬
q quos reliquerat renissere: usq ad noui¬

Expanded text:
conservatum. Illuc ergo jam dictus abbas, arduaconservatum. Illuc ergo jam dictus abbas, ardua peragens vitam, multo tempore conuersatus est. Quo pergens, ibidemque permanere desiderans, baculum curæ pastoralis per sui seruitij ministrū nomine Walterum, quem ipse in Domini timore nutriuerat, fratribus transmisit, mandans vt sibi secundum Christi voluntatem dignum Pastorem eligerent. Hoc ergo Cœnobitæ audientes, valde mirati atque tristes effecti, Comiti præcipuo ac eius filio Parisiorum Præsuli Raynaldo protinus studuerunt innotescere. Illi autem hæc omnia Regis auribus innotuerunt. Venerabilis autem Pater Teuto in iam dicta villa multis diebus commoratus, in ieiuniis & orationibus, atque in cunctis bonorum operum exhibitionibus in quantum homini mortali possibile fuit, Deo sibi opem ferente solitariam peregit vitam. Postmodum vero cupiens locum sibi commissum, fratresque quos reliquerat reuisere, vsque ad Noui
Abbreviated transcription (Latin):
hrattur. Uidens quoq odo muitũ suũ exercitũ
miniu ualdeq occisũ ꝑ campi planitiem
pare mala die penit᷑ posse uictorẽ existe
pauore ualido treme fẽs ualdeq effectus
contusus: tumebat minume inde euadere s
latenter auxiliũ fuge eitissime peciit. Sici¬
taq deo fidelis comes uctor existens: laudans
cum suis dũm ad propria cum gaudio re¬
u̾titur. Religiosus deniq abbas tento ieiu¬
niis ⁊ orationib iugiliarũq ꝑnoctationib
assidue intentus: do semper placere fideliter
desicerabat. Cũ gͦ inloco sibi cõmisso arluam
ut cupiebat uitam ob pastoralis custodie curã
minime seruare poss: remensis urbis pagũ
ad habitandũ sibi elegit. Habetur siquidem
illuc q̃dam possessi runcula quam glosus rex
karolus calis eccł̃ie fossatensi abb̃iq uene¬
rando godefredo refugii causa propter norti¬
uannoꝵ persecutionem dedit inqua etiam cor¬
pus sc̃i mauri mnultis anns renerent̾ tradit᷑

Expanded text:
tur. Videns quoque Odo multum suum exercitum minui, valdeque occisum per campi planitiem ere, nec illa die penitus posse victorem existere, pavore valido tremefactus valdeque effectus confusus, timebat minime inde evadere, sed latenter auxilium fugae citissime petiit. Sic itaque Deo fidelis comes, victor existens, laudans cum suis Dominum, ad propria cum gaudio revertitur. Religiosus denique abbas Teuto, jejuniis, et orationibus, vigiliarumque pernoctationibus assidue intentus, Deo semper placere fideliter desiderabat. cum ergo in loco sibi commisso arduam, ut cupiebat, vitam, ob pastoralis custodiae curam, minime servare posset, Remensis urbis pagum ad habitandum sibi elegit. Habetur siquidem illuc quaedam possessiuncula, quam gloriosus rex Carolus Calvus ecclesiae Fossatensi, abbatique Godofredo, refugii causa propter Normannorum persecutionem, dedit, in qua etiam corpus sancti Mauri multis annis reverenter traditur
Abbreviated transcription (Latin):
trum apłm inusitata sequuta est. Benedictione
et eñ postulata atq percepta: ad prĩs sui imꝑiũ
concitus ꝑrexit maurus. atq usq ad eũdẽ locũ
quo abunda ducebatur puer ꝑt̾ram se ire exu¬
mans suꝑ aquam cucurrit: eumq per capille
tetigit ad se ueu̾sus post terga respex̃: et quia suꝑ
aquas cucurriss agnouit. Et qd̃ p̾sumere nõ
potuiss ut fieret: miratus extremuit factũ. Re¬
u̾sus ꝙ ad patrẽ: rem gestã retunt. ħir aũ uen¬
rabilis benedictus hoc non suis meritis: s oli
diencie illius oeputare cepit. At contra mau¬
rus pro solo euis imꝑio factum. dicebat: seq
consciũ in illa uirtute ñ fuisse quã nesciẽs fecisꝰ
S inhac mutue humilitatis amica contempti¬
one:accessit arbiter puer qui ereptꝰ fuerat. Nã
dicebat. Ego cum ex aqua traherer suꝑ caput
meum abbatis melotam uidebam: atq ipsum

Expanded text:
trum apostolum inusitata. Benedictione etenim postulata atque percepta, ad Patris sui imperium concitus perrexit Maurus; atque usque ad eum locum quo ab unda deducebatur puer, per terram se ire existimans, super aquam cucurrit, eumque per capillos tetigit, ad se reversus post terga respexit, et quia super aquas cucurrisset agnovit, et quod praesumere non potuisset ut fieret, miratus extremuit factum. Reversus itaque ad Patrem, rem gestam retulit. Vir autem venerabilis Benedictus hoc non suis meritis, sed illius obedientiae deputare coepit. At econtra Maurus pro solo ejus imperio factum dicebat: seque conscium in illa virtute non esse, quam nesciens fecisset. Sed in hac mutuae humilitatis amica contentione accessit arbiter puer qui ereptus est; nam dicebat: Ego cum ex aqua traherer, super caput meum melotem abbatis videbam, atque ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
Cui illa respondit. Coce te rogaui ⁊ audire me
noluistr:. rogaui dnm̃ meum ⁊ audinit me.
Modo ergo si potes egredere ⁊ me dimissa admo¬
nast̾ium recede. Ipẽ aũ extra tectũ exire ñ ualẽs
qui remanere sponte noluit inloco mansit
inuitus. Sicq fcm est: ut totã noctẽ ꝑuigilẽ
ducerent: atq per sacra spũalic uite colloqͥa
sese iicaria relatõne saciarent. Qua cere di¬
xit eñ uoluisse aliquid: s minime potuisse

Expanded text:
Cui illa respondit: Ecce te rogavi, et audiri me Cui illa respondit: Ecce te rogavi, et audiri me noluisti; rogavi Dominum meum, et audivit me. Modo ergo si potes, egredere, et me dimissa ad monasterium recede. Ipse autem exire extra tectum non valens, qui remanere sponte noluit, in loco mansit invitus. Sicque factum est ut totam noctem pervigilem ducerent, atque per sacra spiritalis vitae colloquia sese vicaria relatione satiarent. Qua de re dixi eum voluisse aliquid, sed mi
Abbreviated transcription (Latin):
tenus possum. Tanta uero erat celi serenitas: ut
nuua maere nubes appareret. Sc̃imonialis autẽ
femina cũ u̾ba frĩs negantis audiss. in sertas
digitis manus super m̃sam posuit ⁊ caput unmil¬
uib onmpotentẽ dum rogatura declinauit.
Cũq leuaret de mensa caput tanta choruchati¬
onis ⁊ tonitrui uirtus tantaq mnundatio plu¬
lis quippe femina caput in manib declinans
lacrimarũ pluiias in mensam fucerat ꝑ qual
serenitatẽ aeris ad pluriam traxit. Nec paislo
tradius post orationem inundatio illa secuta est.
S tanta fuit conuenientia orationis. ⁊ mnun¬
dationis ut de mensa caput iam cũ toiitruo
leuaret. quatinus unum idemq eẽt momẽ¬
tum ⁊ lenare cap̃. et pluuiam de ponere. Tẽ
uir dei int̾ chorrscos ⁊ tointrua atq ingentis
plume inudationẽ indẽs se admonastiũ non
posse remeare: cepit conq̃ri cõtristatus dicens
Parcat tibi op̃s d̾s soror. Quid est qd̃ foristi:

Expanded text:
tenus possum. Tanta vero erat coeli serenitas, ut tenus possum. Tanta vero erat coeli serenitas, ut nulla in aere nubes appareret. Sanctimonialis autem femina, cum verba fratris negantis audisset, insertas digitis manus super mensam posuit, et caput in manibus omnipotentem Dominum rogatura declinavit. Cumque de mensa levaret caput, tanta coruscationis et tonitrui virtus, tantaque inundatio pullis quippe femina caput in manibus declinans, lacrymarum fluvios in mensam fuderat, per quas serenitatem aeris ad pluviam traxit. Nec paulo tardius post orationem inundatio illa secuta est, sed tanta fuit convenientia orationis et inundationis, ut de mensa caput jam cum tonitruo levaret: quatenus unum idemque esset momentum, et levare caput, et pluviam deponere. Tunc vir Dei inter coruscos et tonitruos atque ingentis pluviae inundationem videns se ad monasterium non posse remeare, coepit conqueri contristatus, dicens: Parcat tibi omnipotens Deus, soror; quid est quod fecisti?