comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ro omnẽ fidem ut montes tͣnsferã caritatẽ naut̃
n̾habeam: nicħ sum. Qͥd gͦ eis ꝓdest si ꝙ liugũa in
saeris mist̾iis habeant angłicã &. ꝓphetsã. quẽ admo¬
dũ caiphas ꝙ saul ut aliquando ꝓpħent. qͦs faisse damp¬
nabiles scã scͥpt᷑a testat᷑: si sacram̃ta ñ tantũ sciant.
s ⁊ habeant sic̃ habuit symon magꝰ. si fidẽ. siẽ demo
na confessa s̃xp̃m . Neq enĩ ñ eredebant ẽ qiee̾nt:
qͥd nob̾ ꝙ tͥ ẽ fili dĩ. scimꝰ qͥs seis. Si disꝑtiant ꝙͣ ipsi
ꝑsecutione tͣlant ad fłamas nobisc̾ corpꝰ suũ ꝓfide
ꝗͣ parit̾ confitent᷑. tam̃ qͥa seꝑati hȩc agunt. ñ suf¬
ferentes in uicẽ in dilectione. neq studentes ser¬
uare unitatẽ Sp̃s inuincło pacis: caritatẽ utiq

Expanded text:
ntes transferam, charitatem autem non habeam, nihil sum. Quid ergo eis prodest, si et linguam in sacris mysteriis habeant angelicam, et prophetiam quemadmodum Caiphas et Saul, ut aliquando prophetent, quos fuisse damnabiles sancta Scriptura testatur? Si sacramenta non tantum sciant, sed et habeam; neque enim non credebant cum dicerent, Quid nobis et tibi est Fili Dei; scimus qui sis? si dispertiant etiam ipsi persecutione, tradant ad flammas nobiscum corpus suum pro fide, quam pariter confitentur? tamen quia separati haec agunt non sufferentes inuicem in dilectione neque studentes seruare unitatem spiritus in uinculo pacis, caritatem utique
Abbreviated transcription (Latin):
corde & extota anima ꝙ extota m̃te. ut om̃s cogi¬
tationes tuasꝙ omnẽ uit̾a. ꝙ omnẽ intellectũ in il¬
lũ conferas a qͦ habes ea ipsa que confers. Cũ aut̃
ait toto corde tota anima tota m̃te. nullam uite nr̃e
part̾e reliqͥd: q̃ uacare debeat ꝙ qͣsilocũ dare. ut
re alia uelit frui.: S qͥeqͥd aliud diligendũ uen̾it
in animũ: illuc rapiat᷑ qͦtotꝰ dilectionis impetꝰ cur¬
rit. Qsqͥs gͦ recte dilig̾ ꝓximũ. hoc cũ eo debet age¬
re. ut etiam ipse toto corde. tota anina. tota m̃te di
ligat am. Sic eni eũ diligens tanq̃u̾ase ipsũ.: tot̾a
diligenda sunt: s ea sola qͦ aut nob̾ẽ societate qͣdã
referunt᷑ ind̾m. sicuti ẽ homo uel angłus. aut ad
nos rele̾ta beneficio di ꝑnos indigent. sicuti ẽ corpꝰ.
Na̾utiq mr̃es ñ dilexer̃ scelus ꝑsequentiũ se: qͦtamen

Expanded text:
ex tota anima et ex tota mente, ut omnes cogitationes tuas et omnem uitam et omnem intellectum in illum conferas, a quo habes ea ipsa quae confers. cum autem ait: toto corde, tota anima, tota mente, nullam uitae nostrae partem reliquit, quae uacare debeat et quasi locum dare, ut re alia uelit frui, sed quidquid aliud diligendum uenerit in animum, illuc rapiatur quo totus dilectionis impetus currit. quisquis ergo recte diligit proximum, hoc cum eo debet agere, ut eligat Deum. Sic enim eum diligens tanquam se ipsum, totam diligenda sunt, sed ea sola quae aut nobiscum societate quadam referuntur ad deum, sicuti est homo uel angelus, aut ad nos relata beneficio dei per nos indigent, sicuti est corpus. nam utique martyres non dilexerunt scelus persequentium se, quo tamen
Abbreviated transcription (Latin):
cohabitatio a postoli pauli qui tamen si inter omner bonos habitar& non
dicer& quod superius memoraui. foris pugne intustimores: Nec di¬
cer& cum descitate & fide timothei loquer&ur: Neminem habeo qui
germane deuobis sollicitus sit : Omnes enim sua quaerunt non quae
cim boni ꝑfidum & furem iudam tolerauerunt : Aut melior sit pos¬
tremo quam cȩlum unde angeli ceciderunt:¬

Expanded text:
cohabitatio apostoli Pauli, qui tamen si inter omnes bonos habitaret, non cohabitatio apostoli Pauli, qui tamen si inter omnes bonos habitaret, non diceret, quod superius commemoraui: Foris pugnae, intus timores, nec diceret. cum de sanctitate et fide Timothei loqueretur: Neminem habeo, qui germane de uobis solliccim boni perfidum et furem Judam toleraverunt: aut melior sit postremo quam coelum, unde Angeli ceciderunt
Abbreviated transcription (Latin):
satoribur malis mala sua facientib bona eius loquentib: ubiait : quȩ di¬
cunt facite : quȩ autem faciunt nolite facere. dicunt enim & ñ faciunt:
Orate quidem prome ne foste aliis praedicans ipre reprobus inuen¬
ar : Veruni tamen cum gloriamini non in ine sed indño gloriamini:
uicurtũ lib& enim uigil& disciplina domus meȩ : Homosum &inter
Ahominer uiuo : Nec mihi adrogare audeo ut domus mea melior sit
quam arca noe : Vibi tamen inter octo homines reprobus unus inuen¬
tus est : aut melior sit quam domus abrahȩ ubi dictum est : Eice ancillã
& filium eius : aut melior sit quam domur isaac. cuiur deduobur gemi¬
nis dictum est: Iacob dilegi esau odio habui: Aut melior sit quam do¬
mus ipsius ia cob ubi lectum patris filius incestauit: Aut melior st
quam domur dđ cuius filius cum sorore concubuit: Cuius aliur filiur
contra patrir tam scũm man su&udinem rebellauit : aut melior qu

Expanded text:
satoribus malis mala sua facientibus et bona eius loquentibus, ubi ait: Quae disatoribus malis mala sua facientibus et bona eius loquentibus, ubi ait: Quae dicunt, facite, quae autem faciunt, facere nolite; dicunt enim et non faciunt. orate quidem pro me, ne forte aliis praedicans ipse reprobus inueniar; uerum tamen cum gloriamini, non in me sed in domino gloriamini. libet enim uigilet disciplina domus meae, homo sum et inter homines uiuo nec mihi adrogare audeo, ut domus mea melior sit quam arca Noe, ubi tamen inter octo homines reprobus unus inuentus est; aut melior sit quam domus Abrahae, ubi dictum est: Eice ancillam et filium eius; aut melior sit quam domus Isaac, cuius de duobus geminis dictum est: lacob dilexi, Esau odio habui; aut melior sit quam domus ipsius Iacob, ubi lectum patris filius incestauit; aut melior sit quam domus Dauid, cuius filius cum sorore concubuit, cuius alter filius contra patris tam sanctam mansuetudinem rebellauit; aut melior sit quam
Abbreviated transcription (Latin):
rum illorum diaconorum qui & paste donati uenerant tamquã dis¬
ciplinȩ proculiani insultauerant uelut gloriantes de nobis. quod ex
nostra disciplina nihiltale inclericis extitiss& : quod quicumq fecis¬
tis fateor uobis non bene fecistis: Ecce docuit uos dr. qui gloriatur
in dño glori&ur : nec obiciar is her&icis. nisi quia non sunt catholici.
ne similes illis sitis : qui non habendo quod in causa suȩ diuisionis defen¬
dant. Non nisi hominum colligere affectant & ea ipsa falsis sime iactant
ut quia ipsam diuinȩ scripturȩ ueritatem . qr ubiq diffusaxp̃i ecclesia
commendatur criminare &obscurare nam possunt. homines ꝑ quos pre¬
dicat᷑ adducunt in adium. De quib & fingere quicquid inientem uene¬
ritporsunt : Vos autem non ita didicistis xp̃m: si tamen illum audistir
x in illo doc tiestis : ipre quippe fidelessuos securos facit &iã dedispen¬

Expanded text:
rum illorum diaconorum, qui ex parte Donati uenerant, tamquam disrum illorum diaconorum, qui ex parte Donati uenerant, tamquam disciplinae Proculiani insultauerunt uelut gloriantes de nobis, quod ex nostra disciplina nihil tale in clericis extitisset. quod quicumque fecistis, fateor uobis. non bene fecistis. ecce docuit uos deus, ut, qui gloriatur, in domino glorietur. nec obiciatis haereticis, nisi quia non sunt catholici, ne similes eis sitis, qui non habendo, quod in causa suae diuisionis defendant. non nisi hominum crimina colligere affectant et ea ipsa plura falsissime iactant, ut quia ipsam diuinae scripturae ueritatem, qua ubique diffusa Christi ecclesia commendatur, criminari et obscurare non possunt, homines, per quos praedicatur, adducant in odium, de quibus et fingere, quicquid in mentem uenerit, possunt. nos autem non ita didicistis Christum, si tamen illum audistis et in illo docti estis. ipse quippe fideles suos securos fecit etiam de dispen
Abbreviated transcription (Latin):
plicare proquibus periglitamur omnihora. habenter foris pug¬
nas intus timores: periculis inciuitate. periculis indesesto: pericu¬
lis exgentibus periculis in falsis fratribus : scio quia dol&is: sed nũ¬
quid acrius quam ego : scio quia contristati estis : sed timeo neinter
linguas maledictorum deficiat & pereat infirmus propter quem
xp̃r mostuur est : non ex uobis increscat dolor noster quia non culpa
nostreo factus est uester : Nam hoc est quod prȩcauere conaturnĩ.
ut si fieri pors& hoc malum nec uitandum negleger&ur. Nec in
uestram notitiam ꝑfer&ur : ubi in frugtuose cruciarentur in¬
firnii & perieulo se turbarentur infirmi : sed qui hoc cognito ꝑ¬
misit uos temptari. d& uobis uires sustinendi &erudiat nos exlege sua
doceat uos & mitig& adiebus malignis donec fodeatur pec catori faue a
Audio non nullos uestrum hinc amplius contristari quod delapsu duo¬

Expanded text:
plicare, uos, pro quibus periclitamur omni hora habentes foris pugplicare, uos, pro quibus periclitamur omni hora habentes foris pugnas, intus timores periculis in ciuitate, periculis in deserto, periculis ex gentibus, periculis in falsis fratribus. scio, quia doletis, sed numquid acrius quam ego? scio, quia conturbati estis, sed timeo, ne inter linguas maledicorum deficiat et pereat infirmus, propter quem Christus mortuus est. non ex uobis increscat dolor noster, quia non culpa nostra factus est uester. nam hoc est, quod praecauere conatus sum. ut. si fieri posset, hoc malum nec uitandum neglegeretur nec in uestram notitiam perferretur, ubi infructuose cruciarentur firmi et periculose turbarentur infirmi. sed qui hoc cognito permisit uos temptari, det uobis uires sustinendi et erudiat uos ex lege sua, doceat uos et mitiget a diebus malignis, donec fodiatur peccatori fouea. Audio nonnullos uestrum hinc amplius contristari, quod de lapsu duo
Abbreviated transcription (Latin):
num eis uelle didicimur: ad quid enim aliud sedent isti. & quid aliud cap¬
tant. Nisi ut quis quis ep̃s. uel clericus uel monachus. uel castimonia¬
lis caeciderint omnes tales eẽ credent. Iactent contendant sed non
omnes posse manifestari : & tamen &iam ipsi cum aliqua mȩritata in¬
uenitur adulterenec proiciunt uxores suas. nec accuisant matrer
suas : Cũ autem dealiquib q: scm̃ nomen ꝓfitentur aliquid eriminis
uel falsi sonuerit uel ueri potueritnstant. satagunt. amibiunt. &deom¬
Hosergo denostris doloribus. suauitatem suae malȩ linguȩ captantes
facile est utillis canibus comparemus. si foste in malo intellegendi
sunt. ꝗͥ linguebant ulcera pauperis illius. qui ante ianuam diuitis ia¬
cebat : &us que quo uenir & ad requiem sinus abrahȩ laloriosa & in¬
digna omnia tolerabat : Vos me nolite amplius cruciare uialiquã
spem hab&is addm : Vos nolite ipsa uulnera quae illi lingunt multi¬

Expanded text:
num eis uelle didicimus. ad quid enim aliud sedent isti et quid aliud capnum eis uelle didicimus. ad quid enim aliud sedent isti et quid aliud captant, nisi ut, quisquis episcopus uel clericus uel monachus uel sanctimonialis ceciderit, omnes tales esse credant, iactent. contendant, sed non omnes posse manifestari? et tamen etiam ipsi, cum aliqua maritata inuenitur adultera, nec proiciunt uxores suas nec accusant matres suas; cum autem de aliquibus. qui sanctum nomen profitentur, aliquid criminis uel falsi sonuerit uel ueri patuerit, instant, satagunt, ambiunt, ut de omhos ergo de nostris doloribus suauitatem suae malae linguae captantes facile est ut illis canibus comparemus, si forte in malo intellegendi sunt, qui lingebant uulnera pauperis illius, qui ante ianuam diuitis iacebat et, quousque ueniret ad requiem sinus Abrahae, laboriosa et indigna omnia tolerabat. Vos me nolite amplius cruciare. qui aliquam spem habetis ad deum. uos nolite ipsa uulnera, quae illi lingunt, multi
Abbreviated transcription (Latin):
quod scriptuim est : Quȩ mani festar̃ uob̵ : quȩ aut̃ occulta dñõ dõ uestro :
Uanifestum ⁊ quidem
quia isto in ecclesia Non accidunt sine graui tristitia scorũ atq fideliũ:
ierum tameni consol&ur nos qui cuncta p̃dixit : atqiut abundantia ini¬
quitatis non refrigescamus. sed usq: infinem ꝑseueremus ut salui eẽ
possimus ammonuit : Nã quantum attin& si est inme quantula cumq
caritas xp̃i. Quis uestrũ infirmatur &ego non in firmor : quiscanda¬
lizatur &ego nonuror : Nolite itaq aͥgere cruciatds meor deficien¬
do uel insuspicionib falsis uel impeccatir alienis : Nolite obscerouos
nedicam deuobis & super dolapem uul perum ineorũips ad diderunt¬
Namilli quigaudent deistis doloribus nr̃is. dequib: in ꝑsona corporis. xp̃i
tanto ante praedictum est. Aduersus mein sultabant. quisedebant in.
postec & in mepsallebant quibibebant uinum:¬
alde tolerabilius sustinentur : pro quib: tamen &iam ipsis orare &bo¬

Expanded text:
: Quae manifesta sunt, uobis; quae autem occulta sunt, domino deo uestro. Manifestum est quidem, quia ista in ecclesia non accidunt sine graui tristitia sanctorum atque fidelium; uerum tamen consoletur nos, qui cuncta praedixit atque, ut abundantia iniquitatis non refrigescamus, sed usque in finem perseueremus, ut salui esse possimus, admonuit. nam quantum ad me adtinet, si est in me quantulacumque caritas Christi. quis uestrum infirmatur et ego non infirmor? quis scandalizatur et ego non uror? nolite itaque augere cruciatus meos deficiendo uel in suspicionibus falsis uel in peccatis alienis; nolite, obsecro uos, ne dicam de uobis: Et super dolorem uulnerum meorum addideruntnam illi, qui gaudent de istis doloribus nostris, de quibus in persona corporis Christi tanto ante praedictum est: Aduersus me insultabant, qui sedebant in porta, et in me psallebant, qui bibebant uinumalde tolerabilius sustinentur; pro quibus tamen etiam ipsis orare et bo
Abbreviated transcription (Latin):
ti aliquanta autem deopusculis scĩ conpresbiteri hieronimi ad iun¬
xisti. ut meam quȩstionem lectione eius operis descis scripturis ex¬
plere possem: & qr dignatus es id p&ere a nobis ut quid senserimus de
ipsis questionib: ꝑ litterastuae sincerissimȩ caritati in sinuaremus
adea quib scripta legi pro ut intellectur eiguus meae mediocrita¬
tis sentire potuit aut intellegere in fra scripsi: Cumdĩ omnipo¬
tentis conditoris totius creaturȩ arbitrio & potestate cuncta gerun¬
tur uel ea quae facta sunt. uel quȩ &iam futura sunt scõrũ ꝓph&arũ
uocib cognoscuntur qui prius quamfierent ea quie futura er ant

Expanded text:
ti. aliquanta autem de opusculis sancti conpresbyteri Hieronymi adiunti. aliquanta autem de opusculis sancti conpresbyteri Hieronymi adiunxisti. ut meam quaestionem lectione eius operis de sanctis scripturis explere possem. et quia dignatus es id petere a nobis, ut, quid senserimus de ipsis quaestionibus, per litteras tuae sincerissimae caritati insinuaremus, ad ea, de quibus scripta legi, prout intellectus exiguus meae mediocritatis sentire potuit aut intellegere, infra scripsi. Cum dei omnipotentis conditoris totius creaturae arbitrio et potestate cuncta geruntur, uel ea. quae facta sunt, uel quae etiam futura sunt, sanctorum prophetarum uocibus cognoscuntur, qui, priusquam fierent ea, quae futura e
Abbreviated transcription (Latin):
rit ꝓbari &periendo quamlegendo antequam fiat inueniri potest
hocme conpulit dicere cuiusdam opinio. quem presbiter quoq hie¬
ronimur temeritatis notat: quad ausus fuerit daniel ebdomadas
deaduentuxpi futuro nonde pr&erito eponere: siquid autem
promeritis potiorib scȩ humilitati cordistui dñs melius reuelauit
siue reuela uerit : p&o nobiscum communicare digneris. & haec
nostra rescripta sic accipere tamquam hominis: qui mallem qui¬
dem eorum quae ame in quisisti habere scientiam : quam ignorantiã
sed qr id nondum potui magis eligo cautam ignorantiam confiteri
quam falsam scientiam profiteri:¬
esiderunti et ex pectati mihi sanctus cõprȩsbiter nt̃
coronatus litteras ꝑtulit quodmimnustuae quae me la&i ficarunt
qr memoriam nõi bonam habere dignatures: qui & mihi paucis sermo¬
ne proprio scẽ mentistuȩ dehis quae p&ieram intransitu significas¬

Expanded text:
rit, probari experiendo quam legendo, antequam fiat, inueniri potest. rit, probari experiendo quam legendo, antequam fiat, inueniri potest. Hoc me compulit dicere cuiusdam opinio, quem presbyter quoque Hieronymus temeritatis notat, quod ausus fuerit Danihelis hebdomadas de aduentu Christi futuro, non de praeterito exponere. si quid autem pro meritis potioribus sanctae humilitati cordis tui dominus melius reuelauit siue reuelauerit, peto nobiscum communicare digneris et haec nostra rescripta sic accipere tamquam hominis, qui mallem quidem eorum, quae a me inquisisti, habere scientiam quam ignorantiam; sed quia id nondum potui, magis eligo cautam ignorantiam confiteri quam falsam scientiam profiteriesideranti et expectanti mihi sanctus conpresbyter noster Cornutus litteras pertulit beatitudinis tuae, quae me laetificarunt, quia memoriam nostri bonam habere dignatus es, qui et mihi paucis sermone proprio sanctae mentis tuae de his. quae petieram, in transitu significas
Abbreviated transcription (Latin):
a serus dĩ ꝑagr&ur orbis & quot quante que sint ad huc gentes
sine xp̃i euangelio fideliter renunti&ur : multo minus existimo
inscripturis posse conp̃hendi quanta usq ad finem futura sint
tempora quando quidem in eis legimus. Nemo potest cognoscere
tempora quae pater insua posuit potestate: Vnde sium nobis cer¬
tis sime renuntiatum fuis s& in omnib gentibus euangelium prȩ¬
dicare Nec possemus dicere quantum temporis remaner&
in fine sed magis magisq: iam propinquare merito diceremus: Nisi
quis foste respondeat. tanta celeritate prȩdicato euangeliõ roma¬
nas gentes & plerasq barbaras occupatas atq ita non nullas non
paulatim. sed subito ad fidem xp̃i fuis se conuersas : ut non sit incre¬
dibile paucis annis. & si nonuite nostrȩ quiiam senuimus: cesteiu¬
uenum qui uenturi sunt ad senectam uniuersas omnino residuas gen¬
tes euangelio posse conpleri: sed suta erit facilius cum factũ fue¬

Expanded text:
a seruis dei peragretur orbis et, quot quantaeque sint adhuc gentes a seruis dei peragretur orbis et, quot quantaeque sint adhuc gentes sine Christi euangelio, fideliter renuntietur, multo minus existimo in scripturis posse comprehendi, quanta usque ad finem futura sint tempora, quando quidem in eis legimus: Nemo potest cognoscere tempora, quae pater in sua posuit potestate. unde si iam nobis certissime renuntiatum fuisset in omnibus gentibus euangelium praedicari, nec sic possemus dicere, quantum temporis remaneret in fine, sed magis magisque iam propinquare merito diceremus, nisi quis forte respondeat tanta celeritate praedicato euangelio Romanas gentes et plerasque barbaras occupatas atque ita nonnullas non paulatim sed subito ad fidem Christi fuisse conuersas, ut non sit incredibile paucis annis etsi non uitae nostrae, qui iam senuimus. certe iuuenum, qui uenturi sunt ad senectam, uniuersas omnino residuas gentes euangelio posse compleri. sed si ita erit, facilius, cum factum fue
Abbreviated transcription (Latin):
quando sit finis huius scłi uel aduentus đni : Nihil mihi aliudid&ur
quam scire uelle quod ipseait. scire neminem posse Opostunitas ue¬
ro illius temporis ꝓfecto nonerit ante quam p̃dic&ur et iangelium
uniuer so orbe intestimonium omnib: gentibus: Apestissima eni
dehac relegitur sententia saluatoris dicentis & p̃dicabitur hoc euan¬
gelium regni in uniuerso orbe intestimonium omnibus gentibus.
Tunc ueni& finis tunc ueni& quid est nisi ante non ueni& quando post
ergo ueniat incestum nobis est : Ante tamen non esse uenturum dubii¬
tare utiq non debemus. siergo susciperent hunc laborem dĩ serui
ut ꝑ agrato orbe t̃rarũ quantũ possent colligerent. quid remansit
gentium ubi nondum est euangelium p̃dicatũ hnnc aduestere utrũ¬
q possemt quantum hoc tempus longesit ascłi fine: quod si propt̃
quȩdam loca inces sabilia & in hospita fieri posse non creditur: ut

Expanded text:
quando sit finis huius saeculi uel aduentus domini, nihil mihi aliud uidetur quando sit finis huius saeculi uel aduentus domini, nihil mihi aliud uidetur quam scire uelle, quod ipse ait scire neminem posse. Opportunitas uero illius temporis profecto non erit, antequam praedicetur euangelium in uniuerso orbe in testimonium omnibus gentibus. apertissima enim de hac re legitur sententia saluatoris dicentis: Et praedicabitur hoc euangelium regni in uniuerso orbe in testimonium omnibus gentibus et tunc ueniet finis. \'tunc ueniet\' quid est nisi \'ante non ueniet\'? quando post ergo ueniat, incertum nobis est; ante tamen non esse uenturum dubitare utique non debemus. si ergo susciperent hunc laborem dei serui. ut peragrato orbe terrarum, quantum possent, colligerent, quid remansit gentium, ubi nondum est euangelium praedicatum, hinc aduertere utcumque possemus, quantum hoc tempus longe sit a saeculi fine. quod si propter quaedam loca inaccessibilia et inhospita fieri posse non creditur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
neglegendam differentiam. IpOYC quippe appellant grecitem¬
pora quidem Non tamen quae inspaciorum uoluminib transeunt:
sed quae in rebus ad aliquid in postunis uel in postunis sentiuntur sic̃
merrs uindemia calor, frigus pax bellum & siqua similia¬
xp̃o uoye. autem ipsa spacia temporum uocant: Et cestehoc ipsi
a postoli non itaquȩ siuerunt. quasi unum nouissimum diem uel
horam: idest exiguam diei pastem scire uoluissent. sed utrum
iam es s& opostunum tempus. quo regnum reprȩsentar &ur isrł
Tunc audierunt: Nemo potest cagnoscere tempora quae paterpo¬
suit in sua potestate: id est. XP̃ONOYC EkApΟΥC: Quod silatine di¬
cer&ur tempora aut opostunitates nec sic qđ dictum est es s&
x pressum : Quia siue opostuna siue in postuna sint tempora. Kẽp̃i
dicuntur: Tempora ergo computare hoc est Xp̃ΟnΟΥC ut sciamus

Expanded text:
neglegendam differentiam. καιρούςquippe appellant Graeci temneglegendam differentiam. καιρούςquippe appellant Graeci tempora quidem, non tamen quae in spatiorum uoluminibus transeunt, sed quae in rebus ad aliquid importunis uel opportunis sentiuntur sicut messis. uindemia, calor, frigus, pax, bellum et si qua similia; χρόνους autem ipsa spatia temporum uocant. Et certe hoc ipsi apostoli non ita quaesiuerunt, quasi unum nouissimum diem uel horam, id est exiguam diei partem scire uoluissent, sed utrum iam esset opportunum tempus, quo regnum repraesentaretur Israhel. tunc audierunt: Nemo potest cognoscere tempora, quae pater posuit in sua potestate, id est χρόνους ἢ καιρούς. quod si Latine diceretur tempora aut opportunitates\', nec sic, quod dictum est, esset expressum, quia, siue opportuna siue importuna sint tempora. καιροὶ dicuntur. tempora ergo computare, hoc est χρόνους,ut sciamus,
Abbreviated transcription (Latin):
ualere quod ipsedñrait : Nemo potest cognoscere tempora quaȩ
pater posuit in sua potestate Quodenim alio loco ait. Dedie autem
& hora nemoscit sunt quisic accipiunt ut putant se posse tempora
conputare: Diem uero tantum modo ipsum &horam neminemscire
ubi omitto dicere quem ad modum soleant scripturȩ. Diem uel hor a
&iam ꝓtemporeponere : sed ceste illud: deignorantia temporum.
aꝑtis sime dictum est: Nam cum dñs hinc int̃rogatur ess& adisci¬
tempora: quae in breui spatio non solent dici sicut dies uelhoram.
maxime si grecum intueamur eloquium: ex qua lingua in nostrcon
eundem librum ubi hoc scriptum est scimur translatũ. quamuis
latine satis ex primȩ nom potuerit : Ibi enim grece dicitur Xp̃oNIC¬
elΜ. pΟΥCI nostri autem utrumꝗ hoc uerbum tempora appellant:
siue xp̃o NOΥC. siue chaĩ poy.c. cum habeant haec duo inter se non

Expanded text:
aeualere, quod ipse dominus ait: Nemo potest cognoscere tempora, quae aeualere, quod ipse dominus ait: Nemo potest cognoscere tempora, quae pater posuit in sua potestate. Quod enim alio loco ait: De die autem et hora nemo scit, sunt qui sic accipiunt, ut putent se posse tempora computare; diem uero tantum modo ipsum et horam neminem scire. ubi omitto dicere, quem ad modum soleant scripturae diem uel horam etiam pro tempore ponere. sed certe illud de ignorantia temporum apertissime dictum est. nam cum dominus hinc interrogatus esset a disci\'tempora\', quae in breui spatio non solent dici sicut dies uel hora, maxime si Graecum intueamur eloquium, ex qua lingua in nostram eundem librum, ubi hoc scriptum est, scimus esse translatum, quamuis Latine satis exprimi non potuerit. ibi enim Graece legitur χρόνούς. nostri autem utrumque hoc uerbum tempora appellant siue χρόνους siue καιρούς. cum habeant haec duo inter se non
Abbreviated transcription (Latin):
dsc̃itatemtuam filio tuo cam presbiter onro remecũTe
coronato ꝑquem litteras tuae uenerationis accepi: quib exigu¬
itatem meã uisitare dignatur es. tandem rescripta ꝑsoluo. & debi¬
tum resalutationis obsequium multum me commendans acceptis¬
simis dño precib tuis domine frater : Deproph&icis autem dictis
sȩpe praedictis dequib uoluisti ut aliquid scriberem: melius mihi uisu
est sc̃i hieronimi hominis doctis simi ex positiones eorundem uerbarũ.
neillas forte non habeas. deopusculis eiur &cerptas diriger ebeatitudi¬
nituae : si autem iam eas habebas nec in quisitionituae satis faciebant:
quid dehissentias. p&omihi rescribere non graueris: & quem am¬
modum ipse eadem ꝓph&ica oracula intellegas Ego enim maxime
illud de ebdo madib: danielis secundum tempus quod iam trans actũ
Nam de saluatoris aduentu qui expectatur
infine tempora dinumerare non audeo nec aliquem proph&am
dehac re numerum annorũ ecistimo prȩfinisse. sed illud potius p̃¬

Expanded text:
ctitatem tuam filio tuo conpresbytero nostro remeante Cornuto, per quem litteras tuae uenerationis accepi, quibus exiguitatem meam uisitare dignatus es, tandem rescripta persoluo et debitum resalutationis obsequium multum me commendans acceptissimis domino precibus tuis. domine frater. de propheticis autem dictis, saepe praedictis, de quibus uoluisti ut aliquid scriberem, melius mihi uisum est sancti Hieronymi. hominis doctissimi, expositiones eorundem uerborum, ne illas forte non habeas, de opusculis eius excerptas dirigere beatitudini tuae. si autem iam eas habebas nec inquiquid de his sentias, peto mihi rescribere non graveris; et quemadmodum ipse eadem prophetica oracula intelligas. Ego enim maxime illud de Hebdomadibus Danielis secundum tempus quod jam transactum nam de saluatoris aduentu, qui expectatur in fine, tempora dinumerare non audeo rec aliquem prophetam de hac re numerum annorum existimo praefinisse sed illud potius: pr
Abbreviated transcription (Latin):
postolis loquutus est dicens Nemo potest cognoscere tempora quȩ
pater in sua potestate posuit, Primum qr &inantiquissimis libris
ecclesiarum non ita seriptumest. Nemo potest. sed scriptum est.
Non est urum nos se tempora uel momenta quae pater posuit insua
potestate: Quaeratio sermonis sequenti uerbo recte compl&ur.
Cum dic̃ sed eritis mihi tester inhierus ał & iniudȩam & insamariam
&usq: adultimum t̃rae: Non ergo apostolos testes consummationis

Expanded text:
ora, quae pater in sua posuit potestate, primum quia et in antiquissimis libris ecclesiarum non ita scriptum est \'nemo potest\', sed scriptum est: Non est uestrum nosse tempora uel momenta, quae pater posuit in sua potestate, quae ratio sermonis sequenti uerbo recte completur, cum dicit: Sed eritis mihi testes in Hierusalem et in Iudaeam et in Samariam et usque ad ultimum terrae.
Abbreviated transcription (Latin):
biq quidem dr̃ est & nullo contin&ur. nec includitur loco. qui
condidit omnia & eum ueris adoratoribus in sp̃u & ueritate opost&
adorare ut in occulto exaudiat. in occulto &iam iustific& coron&:
Uerum tamen adista qua e hominib: usibiliter nota sunt. Quis potest
eius consilium ꝑscrutari. quare in aliis locis haec miracula fiant

Expanded text:
bique quidem deus est et nullo continetur uel includitur loco, qui condidit omnia, et eum a ueris adoratoribus in spiritu et ueritate oportet adorari, ut in occulto exaudiens in occulto etiam iustificet et coronet. uerum tamen ad ista, quae hominibus uisibiliter nota sunt, quis potest eius consilium perscrutari, quare in aliis locis haec miracula fiant,
Abbreviated transcription (Latin):
poribus cognoscendis ipse dñs mon&: Quisnam est fidelis seruus &
prudens quem constituit dñr suꝑ familiam suam. ut d& illis cibum in
tempore: beatus ille seruus quem ueniens dominus eius inuenerit
sic facientem : familia xp̃i uerbo praedicationis pascitur & fidelis
famulus inuenitur. Qui in tempore expectantib: dnm. necossariã
escam credentib prȩstat: malus enim seruus sic reprehenditur:
Quod sidixerit malus seruus. moram facit dnr̃ meur uenire : ueni&
dnr̃ eius indie quanescit. &hora qua ignorat & reliqua item asguit
quare tempus non cognoscatur dicendo : Hi pochritae faciem caeli
nostis ꝓbare temp̃hoc. quare non cognoscitis: Item a postolus: in no¬
uis simis temporibus instabunt tempora periculosa. & reliqua: Itẽ
apostolus: D&emporib autem & momentis non necesse habemus

Expanded text:
seruus et prudens, quem constituit dominus super familiam suam. ut det illis cibum in tempore? beatus ille seruus, quem ueniens dominus eius inuenerit sic facientem! familia Christi uerbo praedicationis pascitur et fidelis famulus inuenitur, qui in tempore expectantibus dominum necessariam escam credentibus praestat. malus enim seruus sic reprehenditur: Quod si dixerit malus seruns: \'Moram facit dominus meus uenire\', ueniet dominus eius in die, qua nescit, et hora, qua ignorat, et reliqua. item arguit, quare tempus non cognoscatur, dicendo: Hypocritae, faciem caeli nostis probare, tempus hoc quare non agnoscitis? item apostolus: In nouissimis temporibus instabunt tempora periculosa et reliqua. item apostolus: De tempo
Abbreviated transcription (Latin):
Quic quid paulatim fides causa ꝑsecutionis crescebat insclis. factis re¬
gibus xp̃ianis ubique in paruo tempore euangelium xp̃i pen&rauit:
Ixpositio sane beati danihelis de ebdomadib: quamuis sc̃s conpresbit̃

Expanded text:
quicquid paulatim fides, causa persecutionis, crescebat in saeculis, factis requicquid paulatim fides, causa persecutionis, crescebat in saeculis, factis regibus Christianis ubique in paruo tempore euangelium Christi penetrauit. Expositio sane beati Danihelis de hebdomadibus, quamui sanctus conpresbyt
Abbreviated transcription (Latin):
gelium inuniuersomundo. & tuncueni& finis. prius quod ipsius dñi
repromissio talis fuit ut ipsa a postoli eius nominis & resurrectionis
testes fierent In hierusał & iniudȩam & insamariam &usq ad extre¬
mumt̃rȩ : &apostolus hac auctoritate doc&, sed dico. Numquid non au¬
dierunt in omnem t̃ram eciuit sonuseorum. &infines orbisterrae
uerba eorum. Item propter spem quae repositaest uobis. quam ante
audistis in uerbo ueritatis euangelii quod aduenit inuos. sicut & in
omni mundo est. fructificans & crescens: seda postolis initiata fides
ingentib habuit multos ꝑsecutores ut r&enta tardius inuales cer& ut
illud impler &ur: Ante hȩc omnia primum inuos manus inmittent suas
& ꝑsequuntur. & tradent uos in sinagagis & incustodiis ducentes ad
reges & ad prȩsides propt̃ nomenmeũ : ut illud impler&ur quod
scriptum erat. & uelociter re aedificaberis quib: destructaes: Nã
ex quo clementis simi imperatores . xp̃iam dĩ uoluntate eẽ coeperunt

Expanded text:
gelium in uniuerso mundo et tunc ueniet finis, prius quod ipsius domini repromissio talis fuit, ut ipsi apostoli eius nominis et resurrectionis testes fierent in Hierusalem et in Iudaeam et in Samariam et usque ad extremum terrae, et apostolus hac auctoritate docet: Sed dico, numquid non audierunt? \'in omnem terram exiuit sonus eorum et in fines orbis terrae uerba eorum\'. item: Praudistis in uerbo ueritatis euangelii quod peruenit in uos, sicut in omni mundo est fructificans et cin gentibus habuit multos persecutores, ut retenta tardius inualesceret, ut illud impleretur: Ante haec omnia primum in uos manus inmittent suas et persequentur et tradent uos in synagogas et in custodias ducentes ad reges et ad praesides propter nomen meum, ut illud impleretur, quod scriptum erat: Et uelociter reaedificaberis. quibus destructa es. nam ex quo clementissimi imperatores Christiani dei uoluntate esse coeperunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Verum eam epor sic quo modo ista scripta est ad eor seribento
nõs solere ut &cito scribantur. & cesta teneatur commnodiur
cum leguntur. Ne foste istum mostem nostrum nescienr factã

Expanded text:
uerum etiam episcopos sic, quo modo ista scripta est, ad eos scribere uerum etiam episcopos sic, quo modo ista scripta est, ad eos scribere nos solere, ut et cito scribantur et charta teneatur commodius, cum leguntur, ne forte istum morem nostrum nesciens factam
Abbreviated transcription (Latin):
suos: uult autem monerenos quam sint haec fragilia & incestce. Qua
nim is diligunt homines aut solent ab eis uinculum cupiditatis per qđ
implicatos nos trahunt. & totum amorem nostrum consue facia mus in
eum currere inquo nulla damna timeamus ipse te hostatur ꝑministe¬
tum eẽ sanguine qui non solum a&esna sipientia. sed &iam mala prȩ¬
sentiã. Docuit nos temperanter prospera scłihuius contemnere &
fostiter aduersa tolerare eius felicitatis mercedem pollicens quȩ mne¬
mo nobis possit auferre: scripsi sane &iam aduirum laudabilem co¬
mitem quam epistulam intuo erit arbitrio utrum dari uelisnam per
uel quem lib&¬
bilem fratrẽ nostrũ maximum litte ras dedimus credentes eumgra¬
tanter eas sumsturum̃: utrum tamen aliqud proficerimur proxima
oecasi one quam repperire potueris dignare rescribere sciat r¬
ne prolixas epistclas ad familiarir simos nostror non solum laicor

Expanded text:
suos. uult autem monere nos, quam sint haec fragilia et incerta. quae suos. uult autem monere nos, quam sint haec fragilia et incerta. quae nimis diligunt homines, ut soluant ab eis uinculum cupiditatis, per quod implicatos nos trahunt, et totum amorem nostrum consuefaciamus in eum currere, in quo nulla damna timeamus. ipse te hortatur per ministetum esse sanguine, qui non solum aeterna sapientia sed etiam humana praesentia docuit nos temperanter prospera saeculi huius contemnere et fortiter aduersa tolerare eius felicitatis mercedem pollicens, quam nemo nobis possit auferre. scripsi sane etiam ad uirum laudabilem comitem, quam epistulam in tuo erit arbitrio utrum dari uelis; nam per uel quemlibbilem fratrem nostrum Maximum litteras dedimus, credentes eum gratanter eas suscepturum: utrum tamen aliquid profecerimus, proxima occasione, quam reperire potueris, dignare rescribere. Sciat sane prolixas epistolas ad familiarissimos nostros, n
Abbreviated transcription (Latin):
dentiamtuam &xp̃ianum animum parum cogitare terrenarum re¬
rum condicionem nullo modo aequarȩ posse caedestibus ubicor nostrũ
& spes nostra collocanda est: uir cordate : Num quid aut totum bonum
tuum in his rebus erat quas nunc uideris amittere aut tam magnambo¬
num illic deputabas ut eo subtracto sic tenebrescat mens niia tristita
quasi lumen eius non ds̃ sed terra sit : Audiui enim. iam dixi di faciat
ut falsum audierim quid tibi &iam manus uelles inferre. quod meli¬
us non credo aut ascendisse in costuum aut exisse deor&uo: sed tamen
quia ita ꝑturbatus es ut hoc d&e dici potuerit grauiter d&e contris¬
tatus hoc lit terarum allo quio putaui consolandam caritatem tuam
quam quam non dubitem dnmdm nostrum in cord&uo loqui meliora
Noui enim quam pio studio semper audieris uerbum eius: Erige itaq
animum frater in xp̃o carissime dr noster nec perit a suis nec perd&

Expanded text:
dentiam tuam et Christianum animum parum cogitare terrenarum redentiam tuam et Christianum animum parum cogitare terrenarum rerum condicionem nullo modo aequare posse caelestibus, ubi cor nostrum et spes nostra conlocanda est. uir cordate, numquid aut totum bonum tuum in his rebus erat, quas nunc uideris amittere, aut tam magnum bonum illic deputabas, ut eo subtracto sic tenebrescat mens nimia tristitia, quasi lumen eius non deus sed terra sit? audiui enim — iam dixi: deus faciat. ut falsum audierim! —, quod tibi etiam manus uelles inferre. quod melius non credo aut ascendisse in cor tuum aut exisse de ore tuo. sed tamen, quia ita perturbatus es. ut hoc de te dici potuerit, grauiter de te contristatus hoc litterarum alloquio putaui consolandam caritatem tuam, quamquam non dubitem dominum deum nostrum in corde tuo loqui meliora; noui enim, quam pio studio semper audieris uerbum eius. Erige itaque animum, frater in Christo carissime; deus noster nec perit a suis nec perdet
Abbreviated transcription (Latin):
dõ quod te debere cognoscis: sed sicum illa agere non potes seruia
saltim pudicitiam coniugalem & rogadm̃ qui denecessitatibus eruat.
ut quod non potes modo possis aliquando: Uerum tamen ut dm̃ dili¬
gas mundum ut in ipsis bellis si adhuc in eis te uersari opus est. fidẽ
teneas. pacem quaeras ut ex mundibonis facia soperabona. & ppt̃
mundibona non facias opera mala. Aut non impedit coniux. aut
inpedire non deb&. Haec adte fili dilecme ut scriberem caritas
ius sit quate secundum diñꝰ. Non secundum hoc sȩculum diligo quia &
cogitans quod scriptum est. corripe sapientem & amabitte corri¬
pe stultum & adici& odissie : Nonte utique stultũ sed sapientẽ debiu
omino uere acmerito carissimo et prȩdicando fra¬
tricrissimo augustinus in dño salutem : Rumor me d&ulit dĩ
faciat ut nonsicte animo ꝑturbatum. ut multum mirer pru¬

Expanded text:
deo, quod te debere cognoscis! sed si cum illa agere non potes, serua deo, quod te debere cognoscis! sed si cum illa agere non potes, serua saltem pudicitiam coniugalem et roga deum, qui te de necessitatibus eruat, ut, quod non potes modo, possis aliquando. uerum tamen, ut deum diligas, non diligas mundum; ut in ipsis bellis, si adhuc in eis te uersari opus est, fidem teneas, pacem quaeras; ut ex mundi bonis facias opera bona et propter mundi bona non facias opera mala, aut non impedit coniunx aut impedire non debet. haec ad te, fili dilectissime, ut scriberem, caritas iussit, qua te secundum deum, non secundum hoc saeculum diligo, quia et cogitans, quod scriptum est: Corripe sapientem et amabit te, corripe stultum et adiciet odisse te, non te utique stultum sed sapientem debui OMINO VERE AC MERITO CARISSIMO ET PRAEDICANDO FRATRI CRISIMO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Rumor ad me detulit — deus faciat, ut non sit! — sic te animo perturbatum, ut multum mirer pru
Abbreviated transcription (Latin):
ximus ut in castitate continentiae uiueres. adrem quod tunc fieri
prohibuimus. utiam tequantum nerum humanarum salua pace
potius ser ab istis bellicis rerum abstraherer & hiec uitae uacarer
& soci&atẽ scõrum cui tunc uacare cupiebas : ubi insilentio pugnã n
milites xp̃i. non ut occidant hominer sed ut expugnent princi¬
pes & potestates & sp̃italia nequitiae idest diabolum &angelos ei:
hos enim hostes scĩ uincunt quos uidere non possunt : & tamen
quos non uident uincunt ista uincendo quae sentiunt: sed utte ad
istc̃e uitam non exhorter coniux inpedimento est sine cuius con¬
sensione continenter tibi nonliceat uiuere: quia & si tueam post
illa tua uerba tubũnensia ducere non debebar : Illa tibi tamen ni¬
hil eorum sciens in nocenter & simpliciter nupsit : ut que utinaim
porsesei ꝑsuadere continentiam : & sine impedimento redderes

Expanded text:
ximus, ut in castitate continentiae uiueres; adderem. quod tunc fieri ximus, ut in castitate continentiae uiueres; adderem. quod tunc fieri prohibuimus, ut iam te, quantum rerum humanarum salua pace potuisses, ab istis bellicis rebus abstraheres et ei uitae uacares in societate sanctorum, cui tunc uacare cupiebas ubi in silentio pugnant milites Christi, non ut occidant homines, sed ut expugnent principes et potestates et spiritalia nequitiae, id est diabolum et angelos eius. hos enim hostes sancti uincunt, quos uidere non possunt; et tamen, quos non uident, uincunt ista uincendo, quae sentiunt. sed ut te ad istam uitam non exhorter, coniunx impedimento est, sine cuius consensione continenter tibi non liceat uiuere. quia, etsi tu eam post illa tua uerba Tubunensia ducere non debebas, illa tibi tamen nihil eorum sciens innocenter et simpliciter nupsit. atque utinam posses ei persuadere continentiam, ut sine impedimento redderes
Abbreviated transcription (Latin):
uis enim nesciat. quis ita sit stultus. ut non uideat quod salus hu¬
Cius mostoclis corporis & membrorum corruptibilium uistus
& uictoria de hominib: inimicis. & honor atq potentia temporalis
& c&era ista bona terrena & bonisdentur & malis . & bonis aufe¬
rantur & malis : salus uero animae cum in mostalitate corporis.
ustusq iustitiae & uictoria decupiditatibus inimicis. & gloria &
honor & pax in a &erna non dantur nisibonis¬
sta ergo dilige ista con cupisce. ista modis omnibus quere ꝑpt̃
haec ad quirenda & obtinenda fac elemosinas funde oratio¬
nes &erce ieiunia. quantum sine lesione tui corporis potes.
bona uero illa terrena. noli diligere quanta lib& tibi habun¬
dent. sic eis utere ut bona multa exillis. nullum autem malum
facias: propter illa omnia quippe talia peribunt. sed bona ope¬
ra non pereunt &iam que debonis pereuntibus fiunt:
enim coniugem non haberes dicerem tibi quod & tu bonis di¬

Expanded text:
Quis enim nesciat, quis ita sit stultns, ut non uideat. quod salus huQuis enim nesciat, quis ita sit stultns, ut non uideat. quod salus huius mortalis corporis et membrorum corruptibilium uirtus et uictoria de hominibus inimicis et honor atque potentia temporalis et cetera ista bona terrena et bonis dentur et malis et bonis auferantur et malis? salus uero animae cum inmortalitate corporis uirtusque iustitiae et uictoria de cupiditatibus inimicis et gloria et honor et pax in aeternum non dantur nissta ergo dilige, ista concupisce, ista modis omnibus quaere. propter haec adquirenda et obtinenda fac elemosynas, funde orationes, exerce ieiunia. quantum sine laesione tui corporis potes. bona uero illa terrena noli diligere, quanta libet tibi abundent. sic eis utere, ut bona multa ex illis nullum autem malum facias propter illa. omnia quippe talia peribunt, sed bona opera non pereunt, etiam quae de bonis pereuntibus fiunt. enim coniugem non haberes, dicerem tibi, quod et Tnbunis di
Abbreviated transcription (Latin):
necersitatibus implicatus.: Ora fostiter & dicdõ quod habes inpral¬
mo : De necessitatibus meis erueme : Tunc enim finiuntur istȩ
neces sitates quando uincuntur ille cupiditates qui exaudiuit te
& nos prote ut libereris d&ot tantis que periculis usibilium cor¬
poralium que bellorum : ubi sola ista uita quandoq finienda pe¬
riclitatur: Anima uero nom perit si non malignis cupiditatibus
captiua teneatur : Ipse te eaudi& ut interiores & inuisibiles hos¬
tes id est ipsas cupiditates. inuisibiliter & spiritaliter uincas & sic
ut aris hoc mundo tamquam non utens : ut ebonis eius bona facias
non malus fias quia & ipsabona sunt necdantur hominibus nisi ab
illo quihab& omnium caelestium & terrestrium potestaten
sed neputentur mala dantur &bonis: neputentur magna uel
sum mabona dantur &malis : Itemq auferuntur ista & bonis
ut prodentur & malis &crucientur.

Expanded text:
necessitatibus implicatus. ora fortiter et dic deo, quod habes in psalnecessitatibus implicatus. ora fortiter et dic deo, quod habes in psalmo: De necessitatibus meis erue me. tunc enim finiuntur istae necessitates, quando uincuntur illae cupiditates. qui exaudiuit te et nos pro te, ut libereris de tot tantisque periculis uisibilium corporaliumque bellorum, ubi sola ista uita quandoque finienda periclitatur, anima uero non perit, si non malignis cupiditatibus captiua teneatur, ipse te exaudiet, ut interiores et inuisibiles hostes, id est ipsas cupiditates inuisibiliter et spiritaliter uincas et sic utaris hoc mundo tamquam non utens, ut ex bonis eius bona facias, non malus fias, quia et ipsa bona sunt nec dantur hominibus nisi ab illo, qui habet omnium caelestium et terrestrium potestatem. sed ne putentur mala, dantur et bonis; ne putentur magna uel summa bona, dantur et malis itemque auferuntur ista et bonis, ut probentur, et malis, ut crucientur.
Abbreviated transcription (Latin):
apud me consilium quod ame audias: quid autem opus est ut aliud
dicam quam illud quod supra dixi : Noli diligere mundum nec ea
qua e inmundo sunt: siquis enim dilexerit mundum non est cari¬
tas patris in illo : Quõ omnia quae in mundo sunt. concupiscentia
carnis est. &concupiscentia oculorum & ambitio scłi. quae ñ ÷
apatre sed xx mundo est: & mundus transit & concupiscentia
eius. Qui autem fecerit uoluntatemdi man& inxernum. sic ut
& ds man& in aernum : Ecce consilium arripe &age hic ap¬
pareat si uir fortis es: uince cupiditates quib iste diligitur
mundus Agepaenitentiam depr&eritis malis. quando ab eis
cupiditatib uictus ꝑ desideria bona trahebaris hoc consilium
si acceperis sitenueris atq: seruaberis. & adbona illa cesta per¬
uenies &cũ salute anim&uȩ inter ista incesta uersalieris : sed for¬
te iterum quaeris ame quomodo ista faciar: tantir mundi huuir

Expanded text:
apud me consilium, quod a me audias. quid autem opus est, ut aliud apud me consilium, quod a me audias. quid autem opus est, ut aliud dicam quam illud, quod supra dixi: Noli diligere mundum nec ea. quae in mundo sunt. si quis enim dilexerit mundum, non est caritas patris in illo. quoniam omnia, quae in mundo sunt, concupiscentia carnis ests transit et concupiscentia eius; qui autem fecerit uoluntatem dei, manet in aeternum, sicut et deus manet in aeternum : ecce consilium; arripe et age. hic appareat, si nir fortis es; uince cupiditates, quibus iste diligitur mundus, age paenitentiam de praeteritis malis, quando ab eis cupiditatibus uictus per desideria uana trahebaris. hoc consilium si acceperis, si tenueris atque seruaueris, et ad bona illa certa peruenies et cum salute animae tuae inter ista incerta uersaberis. Sed forte iterum quaeris a me, quo modo ista facias tantis mundi huius
Abbreviated transcription (Latin):
perio romano quia &ipsum terrenum est. non caeleste nec po¬
est prȩstarenisi quod hab& in potestate: si ergo bona in te collata
sunt noli reddere mala probonis: si autem malatibi in rogata suił
Noli reddere mala promalis : quĩ istorum duorum sit : nec discutere
uolo nec ualeo iudicare: Ego xp̾iano loquar noli reddere uel
mala ꝓbonis uel mala promalis: Dicis mihi fostas se intanta neces¬
sitate quid uis ut faciam : si consilium ame secundum hoc sȩculũ
quaeris quomodo ista salustua transitoria tetus sit. & potentia
atq opulentia uel ista seru&ur quam nunc habes uel &iam ma¬
ior addatur. Quid tibi respondeam nescio. Incerta quippe ista
cestum consilium habere nompos sunt : si autem secundum din
me consulis ne ab animatua pereat: &times uerba ueritatis di¬
centis. Quid prodest homini si totum mundum lucr&ur ani¬
mae autem suae damnum patiatur. habeo plane quod dicam est

Expanded text:
perio Romano. quia et ipsum terrenum est non caeleste nec poperio Romano. quia et ipsum terrenum est non caeleste nec potest praestare, nisi quod habet in potestate, si ergo bona in te conlata sunt, noli reddere mala pro bonis: si autem mala tibi inrogata sunt, noli reddere mala pro malis. quid istorum duorum sit, nec discutere uolo nec ualeo iudicare; ego Christiano loquor: noli reddere uel mala pro bonis uel mala pro malis. Dicis mihi fortasse: \'In tanta necessitate quid nis ut faciam?\' si consilium a me secundum hoc saeculum quaeris, quo modo ista salus tua transitoria tuta sit et potentia atque opulentia uel ista seruetur, quam nunc habes, uel etiam maior addatur, quid tibi respondeam, nescio: incerta quippe ista certum consilium habere non possunt. si autem secundum deum me consulis, ne anima tua pereat, et times uerba ueritatis dicentis: Quid prodest homini, si totum mundum lucretur, animae autem suae damnum patiatur, habeo plane, quod dicam; est