comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tum datds: Quc̃c rehabeo meas habestutuas:
Subi estxp̃s. illo cantmeae : qui a non sunt meae
Si hic estxp̃s. huc eanttuae : quia non sunt tuae: prop¬
ter possessiones osculentur nob caput & manus.
& ꝑgaent filu alieni Non estmea possessio inquit:
Quidest hoc iuideamus sinon est tua possessio uidea¬
mus sinon tibiillam uindicas. Ego nominixp̃ilabo¬
ro tunomini donati: Nocm sixp̃m aodtendas ubi¬
est. Laudatepueridñm. lauda te nomen dñi . Vnde
laudent. us que quo laudant. a solis ostuus queced
occisum. laudate nonen dñi. Eccequã ecclesiam os¬
tendo eccequid emit xpͥs. eccequid redemit. ecce
pio quo sanguinem dedit. Sedtu quiddicis Et ego
iAlicolligo. Quimecum inquit non colligit. spargit
iuidis unitatem. possessionestucs quaeris:
tquarehabent nomenxp̃i: qui addefensionem
pos sessionistuae. titulos xp̃i posuistii non ne hoc fa¬

Expanded text:
entum dat Deus . Quare habeo meas, habes tu tuas? entum dat Deus . Quare habeo meas, habes tu tuas? Si ibi est Christus, illo eant meae, quia non sunt meae: si hic est Christus, huc eant tuae, quia non sunt tuae. Propter possessiones osculentur nobis caput et manus, et pereant filii alieni. Non est mea possessio, inquit. Quid est hoc? Videamus si non est tua possessio, videamus si non illam tibi vindicas. Ego nomini Christi laboro, tu nomini Donati. Nam si Christum attendas, ubiest. Laudate, pueri, Dominum, laudate nomen Domini. Unde laudant? Usquequo laudant? A solis ortu usque ad occasum laudate nomen Domini . Ecce quam Ecclesiam ostendo, ecce quid emit Christus, ecce quid redemit, ecce pro quo sanguinem dedit. Sed tu quid dicis? Et ego illi colligo. Qui mecum, inquit, non colligit, spargit . Dividis unitatem, possessiones tuas quaeris. Et quare habent nomen Christi? Quia ad defensionem possessionis tuae titulos Christi posuisti. Nonne hoc fa
Abbreviated transcription (Latin):
quia finesterre dixit: non dix̃ omnes fines trȩc
legemus ergo quo modo lectum est: cõmemora¬
ountur & conuestentur cddñm uniuersi fines
terrȩ: Et adorabunt in conspectucius uniuer sae
patriȩ gentium : qnm dñiest reguum: Et ipsedomina¬
bitur gentium. Ipsius est: non uestrum: Agnoscite
dñm agnoscite possessionem dni. Sed atuos quia
priuata uestrac uultis possidere: Et non communicu
xp̃o unitate. Nomin areͥenim uultis in terra cumilo
incelo regnare: possid&is domos uestras. Et aliquon¬
do uenimus ccdillos dicentes: Quȩramus uerum in¬
ueniamus uerum. Et illi. Vos ten&e quod ten&is
ouestuas hebes: ouesmeas habeo: Nolies semoles
tus ouibus meis: quia & ego nonsum molestus ouib:
tuis. Dõ gratias meȩ sunt oues. illius sunt oues
Ap̃s quidemit: immo nec mee sint nectuȩ sed illiussũ
qui illasemit: illius sint quullocs signauit: Neq qui
plantat est aliquiti neque quirigant: sed qui incris¬

Expanded text:
quia fines terrae dixit, non dixit omnes fines terrae? quia fines terrae dixit, non dixit omnes fines terrae? Legamus ergo. Quomodo lectum est? Commemorabuntur, et convertentur ad Dominubunt in conspectu ejus universae patriae gentium. Quoniam Domini est regnum, et ipse dominabitur gentium. Ipsius est, non vestrum. Agnoscite Dominum: agnoscite possessionem Domini. 31. Sed et vos, quia privata vestra vultis possidere, et non communi cum Christo unitate; dominari enim vultis in terra, non cum illo in coelo regnare, possidetis domos vestras. Et aliquando venimus ad illos dicentes, Quaeramus verum, inveniamus verum. Et illi, Vos tenete quod tenetis: oves tuas habes, oves meas habeo; noli molestus esse ovibus meis, quia et ego non sum molestus ovibus tuis. Deo gratias: meae sunt oves, illius sunt oves: Christus quid emit? Imo nec meae sint, nec tuae: sed illius sint qui illas emit, illius sint qui illas signavit. Neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui increm
Abbreviated transcription (Latin):
noster: non sine testremento nos dimi sit pater
Qui fecit testamentum uidit in ęterrum: audit uo¬
ces nostras: cognoscit succm: Legamus quidlitiga¬
mus ubi inuenta fuerithereditas: ipsamteneamus
A peritestamentum: lege in primo capite ipsius psil¬
teri. Postola ame. Sed quis dicit: forte nonxpͥs
ibi habes. dñsdixit ad mefilius meus estu: ego ho¬
die genuite: Firgo filius dĩ dicit uel cdfilium suũ
pater dicit: Ergo quid dicit ad filium: postola
ame & dabi gentes hereditatemtuã & possessio¬
nemtuã finesterre: Sol& fierifrs ut quando
quȩritur depossessione quȩrantur aqfines:
nter csfines illum &illum neerit heres: autcui
fines nullos dimisit cqfines. Quocumq teueste
ris xp̃s est finesterrae. Habes hereditatem huc
ueni: totam mecum posside: Quare litigando uocas
ad patremi huc ueni bonotuo uinceris totã habe¬
bis. an adhuc calumnaris lam egotestomentũ
legi: ettu calumniaris  an adhuc calummaris

Expanded text:
noster, non sine testamento nos dimisit pater. noster, non sine testamento nos dimisit pater. Qui fecit testamentum, vivit in aeternum: audit voces nostras, agnoscit suam. Legamus, quid litigamus? Ubi inventa fuerit ipsa haereditas, ipsam teneamus. Aperi testamentum, lege in primo capite ipsius Psalterii, Postula a me . Sed quis dicit? Forte non Christus. Ibi habes, Dominus dixit ad me, Filius meus es tu, ego hodie genui te . Ergo Filius Dei dicit, vel ad Filium suum Patabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam fines terrae. Solet fieri, fratres, ut quando quaeritur de possessione, quaerantur affines. Inter affines illum et illum, quaeritur haeres, aut cuifines, nullos dimisit affines. Quocumque te verteris, Christus est. Fines terrae habes haereditatem, huc veni, totam mecum posside. Quare litigando vocas ad partem? Huc veni: bono tuo vinceris, totum habebis. An adhuc calumniaris? Ego jam testamentum legi, et tu calumniaris. An adhuc calumniaris,
Abbreviated transcription (Latin):
tur & recusas. Cuius mccnus misit in flocmmã quero¬
dit & sequitur: an quidol& quia est quodlegatur
uolo scire qui seruauerit: undecumq inuentus est
codex testocmentũ patris nostri exut dequalib& ca¬
uernanescio qui fures tollere uolebant. nescio qu
ꝑ secutar incedereuolebaent. Undecumque platum
est. legatur. Quccrelitigaes. fr̃s surmus: Quareli¬
tigacmus Non intestatus mostuus est pater  fecittes¬
teementũ & sic mostuus est Et mostuus est & resurrã
Tam diu contenditur hereditate mortuorum: quã dͥu
testam̃tum ꝓferatur inpublicum: Et cum testam̃tũ
platum fuerit in publicum : tacent omnes ut tabule
aperiantur recitentur .: Iudex intentus audit ad
uocati silent: prȩcones silentium fiunt uni uer¬
sus populus suspensus est : ut legantur uerba mostui
non sentientis in monumento : Ille sine sensu iac& in
monumento &ualent uerba ipsius: sed & xps incelo
sumus. Quare contendimus plac&ur ccnimus

Expanded text:
tur, et recusas. Cujus manus misit in flammam? Qui cretur, et recusas. Cujus manus misit in flammam? Qui credit, et sequitur; an qui dolet quia est quod legatur? Nolo scire quis servaverit: undecumque inventus est codex, testamentum patris nostri exiit de qualibet caverna: nescio qui fures toliere volebant, nescio qui persecutores incendere volebant: undecumque prolatum est, legatur. Quare litigas? Fratres sumus, quare litigamus? Non intestatus mortuus est pater. Fecit testamentum, et sic mortuus est: mortuus est, et resurrexit. Tamdiu contenditur de haereditate mortuorum, quamdiu testamentum proferatur in publicum; et cum testamentum prolatum fuerit in publicum, tacent omnes, ut tabulae aperiantur et recitentur: judex intentus audit, ocati silent, praecones silentium faciunt, universus populus suspensus est, ut legantur verba mortui, non sentientis in monumento. Ille sine sensu jacet in monumento, et valent verba ipsius: sedet Christus insumus, quare contendimus? Placetur animus
Abbreviated transcription (Latin):
currunt omnes edecclesicm: hodieomnes intentiaudi¬
unt psalmum : omnes suspenso cordeaudiunt: Sed fac
quia non sunt intenti. Numquid unus uersus est: com¬
morabuntur & conuertentur cddnm: uniuersi fines
terrae. Euigilas. sed adhuc fricas oculos. Et adora¬
bunt in conspectueius. uniuer sȩpatriae gentium.
Excutite somnum : Adhuc grauaris Audi : qmd ñi est
regnum: & ipsedominecbitur gentium. Si est cedhuc
quod dicant nescio. litigent cum scripturis. non nobis¬
cum. Ecce codex ipse contra illum ceste tibi & lingua
onseruauimus scriptur as. nearderent : seruate s̃
undetu ardeas. Quid seruastir a perilege : tuser uas¬
n & tuoppugnas. Quid seruasti a flecmina quod delere
us lingua Noneredo noneredo quia seruasti pror¬
sus noncredo non seruasti: ueris simedicunt nostri
quiatutra didisti. Ille ꝓbatur traditor : qui lectotes¬
tocmento non sequitur. s: cdelegitur & sequor: legi¬

Expanded text:
currunt omnes ad ecclesiam, hodie omnes intenti audicurrunt omnes ad ecclesiam, hodie omnes intenti audiunt Psalmum, omnes suspenso corde audiunt. Sed fac quia non sunt intenti: numquid unus versus est, Commemorabuntur, et convertentur ad Dominum universi fines terrae? Evigilas, sed adhuc fricas oculos: Et adorabunt in conspectu ejus universae patriae gentium. Excute somnum, adhuc gravaris, audi: Quoniam Domini est regnum, et ipse dominabitur gentium. 30. Si est adhuc quod dicant, nescio: litigent cum Scripturis, non nobiscum. Ecce codex ipse, contra illum certent. Ubi est lingua, Nos servavimus Scripturas, ne arderent? Servatae sunt, unde tu ardeas. Quid servasti? Aperi, lege: tu servasti, et tu oppugnas. Quid servasti a flamma, quod delere vis lingua? Non credo, non credo quia servasti: prorsus non credo, non servasti. Verissime dicunt nostri, quia tu tradidisti. Ille probatur traditor, qui lecto testamento non sequitur. Ecce legitur, et sequor; legi
Abbreviated transcription (Latin):
quia sermomeus aliquidual& : solum adtendite solum
legite: Eccexp̃s passus est. sanguis eius fusus est
Ecceredemptor noster: ecceprequm nr̃m: Quid emit.
dicatur mihi quid: interrogamus: simihi aliquis dica
Ostulte quid interrogas: codicem postaes: simihi aliqͥs¬
dicat Ibihabes undeemit: ibiquȩre quidemit. Ecce
ibi habes. comemorabuntur & conuestentur cddnm
uniuer si sinesterrȩ . si ines enim terrȩ cõmemorantur
sedher&ici obliti sunt. Et ideo audiunt omni annoputas
ubi ponunt aures quandolector ipsorũ dicit cõme¬
morabuntur & conuestent addñm: uniuersi fines t̃¬
rȩ̃. Heia forteunus uersus est . Aliunde cogitebas:
um fratretuo fabulcbaris quando illud dixit: adtende :
quia rep&it & surdospulsat: ET MORABVNI INCONS PEC
cantatisunt & ibi: aut forte deleuerunt illas. Credite
mihi fr̃ smei itec ȩstuo itauimpatior : ut mirer nescio
quam surditatem & duritiam cordis ipsorum: ut aliquan¬
do dubitem : utrum habeant illud incodicibus. Hodie

Expanded text:
quia sermo meus aliquid valet: Psalmum attendite, Psalmum legite. Ecce Christus passus est, sanguis ejus fusus est: ecce redemptor noster, ecce pretium nostrum. Quid emit, dicatur mihi. Quid interrogamus? Quid si mihi aliquis dicat: O stulte, quid interrogas? Codicem portas, ibi habes unde emit, ibi quaere quid emit. Ecce ibi habes, Commemorabuntur, et convertentur ad Dominum universi fines terrae. Fines enim terrae commemorabuntur. Sed haeretici obliti sunt, et ideo audiunt omni anno. Putas ibi ponunt aures, quando lector ipsorum dicit: Commemorabuntur, et convertentur ad Dominum universi fines terrae? Eia, forte unus versus est: aliunde cogitabas, cum fratre tuo fabulabaris, quando illud dixit: attende, quia repetit, et surdos pulsat: Et adorabunt in conspeccantati sunt et ibi, aut forte deleverunt eos. Credite mihi, fratres mei, ita aestuo, ita vim patior, ut mirer nescio quam surditatem et duritiam cordis ipsorum, ut aliquando dubitem utrum habeant illud in codicibus. Hodie
Abbreviated transcription (Latin):
quod in hoc psalmodictum est. fiducialiter agam in eo
am uulant: Id est in tempor alium rerumcupiditatem
quae septem dierum rep&itionũ circuitu tãquã rota
uol uitur. Et ideonon ꝑueniunt inoctauum: idest. in ȩ¬
ternum: ꝓ quo istepscelmus titulatur est. Itoc & ꝑsalomo¬
nem dicitur : uenti lator enim est impiorũ rex sapiens:
et mittt illis rotã malorum: SECVNDUNTIIUDINE TU¬
am: mulnplicastifilios hominũ. Quia est. & in
temporalib: multiplicatio: quae auertit abunitatedĩ.
unde corpus qđ corrumpitur ad grauat cenimem: &
de primitterrena in hecbitatio: sensummultac cogitantẽ
Dultiplicantur autem iusti secundũ altitudinem dĩ

Expanded text:
quod in hoc psalmo dictum est, Fiducialiter agam in eoquod in hoc psalmo dictum est, Fiducialiter agam in eon circuitu impii ambulant: id est, in temporalium rerum cupiditate, quae septem dierum repetito circuitu, tanquam rota volvitur; et ideo non perveniunt in octavum, id est in aeternum, pro quo iste psalmus titulatus est. Ita et per Salomonem dicitur: Ventilator enim est impiorum rex sapiens, et immittit illis rotam malorum . Secundum altitudinem tuam multiplicasti filios hominum. Quia est et in temporalibus multiplicatio, quae avertit ab unitate Dei; unde corpus quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem : multipl
Abbreviated transcription (Latin):
quiauendunt illcm pr&io comoditatũ huius sȩculi.
D&cclibus dicit apostolus. quod xp̃m adnuntiarent non
caste. ARCENIUIN IGNEEXAMINXTUM TTRRI¬
psa eloquiadni: ꝑtribulationes probata peccatoribus.
pientiam : Nam septem sunt &iam beatitudinis gradus
quos in eodem sermone quem hab̾it inmontedñs ex se¬
quitur cata mattheum. heati pauperes sp̃u. beatimi¬
tes beatilugentes beatiquiesuriunt & sitiunt iustra¬
cm. Peatimiseri cordes beatimundo cordes. beatipa¬
cifici. Dequib sententiis septem: totũ illũ sermonẽ ꝓ¬
lixum: ꝓductum eẽ. anim aduesti potest. Nom octa¬
ua ubidictum est: beati quiꝑ secutionem patiuntur ꝓpt̃
iustitiã: ipsum ignem significat: qđ septem pliciter ꝓ¬
batur argentum. Qui sermo cum terminatus essa
dictum est: erat enim docens eos tam quã potestaetem
habens. non tãquam scribecorum: quod ꝑten& &did.

Expanded text:
quia vendunt illam pretio commoditatum hujus saeculi: quia vendunt illam pretio commoditatum hujus saeculi: de talibus dicit Apostolus, quod Christum annuntiarent non caste . Argentum igne examinatum terrae. Ipsa eloquia Domini per tribulationes probata peccatoribus.  intellectum, per sapientiam . Nam septem sunt etiam beatitudinis gradus, quos in eodem sermone quem habuit in monte Dominus exsequitur κατὰ Matthaeum: Beati pauperes spiritu, beati mites, beati lugentes, beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, beati misericordes, beati mundo corde, beati pacifici : de quibus sententiis septem totum illum sermonem prolixum dictum esse animadverti potest; nam octava, ubi dictum est, Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam, ipsum ignem significat, quo septempliciter probatur argentum. Qui sermo cum terminatus esset, dictum est, Erat enim docens eos tanquam potestatem habens, non tanquam Scribae eorum : quod pertinet ad id
Abbreviated transcription (Latin):
critae significantur in sermone suo spemponentes: ad
quod rectorem non haber&. cumbenepos seobtempe
pauci. Hoc autem ex ꝑsonadĩ patris accipiendum:
qui ꝓpterea cedinopes & pauperes idest inopia &
pauꝑtatebonorum spiritaliũ egentes. filium suum
dignatus est mittere. Indeautem incipit sermoeius
apud mattheũ inmonte cum dicit: Beati pauperes
sp̃u qnm ipsorum est regnũ cȩlorum: PONA IN
SAlulari. Non dixit quidponat sed in salutari
in xp̃o accipiendum est. secundum illud. qm̃ uide¬
runt oculimei salutar &ud̃. Et ideo intellegitur in
illo posuisse: qđ admiseriã inopum auferendam. Et
consolandum gemitum pauperum ꝑtin&. FIDUCINITER
AGA IXTO. Secundum illud in euangelio. Erat enim do¬
cens eos tamquã potestatem habens: non tãquã scribe eorũ:¬
FLOQUIANIELOGVΙCΙΛ. Haec ꝑsona ipsius ꝓph& eest:
eloquiadñi eloquia casta. Castacdicit: sinecorruptione
simulationis. Nultienim predicant ueritatem non caste

Expanded text:
critae significantur, in sermone suo spem ponentes ad quod rectorem non haberet, cum bene posset obtempauci . Hoc autem ex persona Dei Patris accipiendum est, qui propter inopes et pauperes, id est inopia et paupertate bonorum spiritualium egentes, Filium suum dignatus est mittere; inde autem incipit sermo ejus apud Matthaeum in monte, cum dicit: Beati pauperes spiritu, quoniam ipsorum est regnum coelorum . Ponam in salutari. Non dixit quid ponat; sed in salutari, in Christo accipiendum est, secundum illud, Quoniam viderunt oculi mei salutare tuum : et ideo intelligitur in illo posuisse quod ad miseriam inopum auferendam et consolandum gemitum pauperum pertinet. Fiducialiter agam in eo; secundum illud in Evangelio: Erat enim docens eos tanquam potestatem habens, non tanquam Scribae eorueloquia casta. Haec persona ipsius Prophetae est. Eloquia Domini, eloquia casta: casta dicit, sine corruptione simulationis. Multi enim praedicant veritatem non caste,
Abbreviated transcription (Latin):
trexulrauir lixeuamra: Propt̃hoc & incogitatio¬
nib: meis iocunditas. Et in uerbis exultatio. In. Suꝑ
et carointa REQuitSeΙr inspt. In suꝑ& caromea
non defici& interitum. sed insperesurrectionis obdor
NE. QUE MABIS Sc̃M TUŨ UIDERE CORRUPTIONEM
Neque s̃i ficatum corpus ꝑ quod & alii sci ficandis̃
homines : unde ꝑ suꝑbiam ceciderunt: In quib qr
egosum mihi fecisti. AIMpLEBIS MELETITIX CṼ
uulruruo. Adimplebis eos leitia ut non ultraque¬
rant aliquid : cum faciead faciem te uiderint:
nquib: quia egosum : meccdimplebis

Expanded text:
t exsultavit lingua mea: propter hoc et in cogitationibus meis jucunditas, et in verbis exsultatio. Insuper et caro mea requiescet in spe: insuper et caro mea non deficiet in interitum, sed in spe resurrectionis obdormNeque dabis sanctum tuum videre corruptionem: neque sanctificatum corpus, per quod et alii sanctificandi sunt, homines, unde per superbiam ceciderant; in quibus quia ego sum, mihi fecisti. Adimplebis me laetitia cum vultu tuo: adimplebis eos laetitia, ut non ultra quaerant aliquid, cum facie ad faciem te viderint; in quibus quia ego sum, me adimplebis.
Abbreviated transcription (Latin):
nas & temporales portio scorum dñs a&ernus est.
Bibant. alii mostiferas uoluptates: postio calicis mei
dñs̃ est: Quod di comei adiugo ecclesiam: qui aubicaput
ibi & corpus. Nam inhereditatem congregabo conuen¬
ticula eorum & ꝑcalicis ebri&atẽ obliuiscar nomimi
remintam. Vt nota sit & his quos libero claritas que¬
erat apudte priusquã mundus fier&: Non enĩ res¬
titues mihi quod non amisi: sed restitues his qui amise¬
runtꝰ claritatis notitiã in quib quia egosum: mihires
imites possessionis meae : intuã claritatem tã quam
sorte ceciderunt. uelut possessio sacerdotũ & le¬
uitacrum ds̃ est: Er exun heraorraginea preclara t̃
mihi: Eit enimhereditas mea prelara est non omnib:
sed uidentib in quib: quia egosum: mihiest BEΝEI¬

Expanded text:
nas et temporales: portio sanctorum Dominus aeternus est. nas et temporales: portio sanctorum Dominus aeternus est. Bibant alii mortiferas voluptates: portio calicis mei Dominus est. Quod dico, mei, adjungo Ecclesiam; quia ubi caput, ibi et corpus: nam in haereditatem congregabo conventicula eorum, et per calicis ebrietatem obliviscar nomina tem meam: ut nota sit et his quos libero, claritas queram apud te, prius quam mundus fieret : non enim restitues mihi quod non amisi, sed restitues his qui amiserunt ejus claritatis notitiam; in quibus quia ego sum, mihi resraeclaris: limites possessionis meae in tua claritate, tanquam sorte ceciderunt, velut possessio sacerdotum et Levitarum Deus est. Etenim haereditas mea praeclara est mihi: etenim haereditas mea praeclara est, non omnibus, sed videntibus: in quibus quia ego sum, mihi e
Abbreviated transcription (Latin):
nices: Qnmbonis meis non ex pectas tuficribea
uiuentium spem suã posuerunt ciuib hierusalem
caclestis quorum conseruatio spiritalis ꝑ ancorã¬
oram speiinilla patria figitur : quaerectediterra
uominatur quãuis adhuc in histerris carne uer
tes meas in puectueorum : quo senserunt quid eis ꝓ¬
fuerit & humanita .s. mneae diuinitatis ut morerer
Et diuinitas humanitatis ut surgerem: MUl tipli
in firmitate seorum nonced ꝑnitiem. sed ut medicũ
desiderarent. POSΙEΑ ΛCCTIRΙrΩ
teeque postmultiplicatees in firmitates: accelera¬
uerunt ut sanarentur: NONCONCREGABOCONVEN¬
TIcuLAEORŨ pESACUINIB Brunt ergoconuenticula¬
eorum non carnalia nec desanguinib: pecorum : ꝓpi¬
tiatus congregibo eos. NECMEΟRERΟ. NOMΙNV¬
ill oiũ. ꝑlabianta. Sed spiritalimutatione obliuiscen¬
tur quid fuerunt: nec ame iam: uel peccatores uel ini¬
mici uel homines. sediusti & fratresmei. Et filudĩ uo ca¬
ipsumdm̃ Eligant sibi alui pastes quib: fruantur terre¬

Expanded text:
niam bonis meis non exspectas tu fieri be viventium spem suam posuerunt, civibus Jerusalem coelestis, quorum conversatio spiritualis per anchoram spei in illa patria figitur, quae recte Dei terra nominatur; quamvis adhuc et in his terris carne verstes meas in provectu eorum, quo senserunt quid eis profuerit et humanitas meae divinitatis ut morerer, et divinitas humanitatis ut resurgerem. 4. vers. infirmitates eorum: non ad perniciem, sed ut medicum desiderarent. Postea acceleraverunt: itaque post multiplicatas infirmitates acceleraverunt, ut sanarentur. Non congregabo conventicula eorum de sanguinibeorum non carnalia, nec de sanguinibus pecorum propitiatus congregillorum per labia mea: sed spirituali mutatione obliviscentur quid fuerint; nec a me jam vel peccatores, vel inimici, vel homines, sed justi et fratres mei et filii Dei vocaipsum Dominum. Eligant sibi alii partes quibus fruantur, terre
Abbreviated transcription (Latin):
rare. Sed hac eius maledictione: osplenum est
Non enim hacbebit effectum ista cupiditas. sed in fra
os eius tantum ualebit ad eum ꝑdendum. qui hȩc sibi
ausus est pollicere. Cum amaurrumNttr pol.o.
dest ira & insidus: quib: in suas partes conuert&
multitudinem. SUBLINCUATIUS LABOREI UOLOR
Nihil est leboriosius iniquitate &impiecate que labo¬
rem sequitur dolor: quia non solum sine fructu sed
&iam cedꝑniciem laboratur: Quilabor & dolor ad
illud refestur quod dixit incordesuo: non mouebor
degeneratione ingenercctionẽ sine mado. Et ꝓpterea
sublingua eius non in lingua: qm̃ tacite istacogitatu
rus est: hominibus aut̃ alialoquuturus: utbonus.
munerib cum molauit: Et ideo minsidiis cumhis se¬
deredictus est. qm̃ falsam felicitatem ipsorum.
ad decipiendos homines ostentaebit: qui praua uo¬
luntatedum tales. eẽ cupiunt. Et bona e ternanon
querunt in la queos eius incident Inocculris:

Expanded text:
rare. Sed hac ejus maledictione os plenum est: rare. Sed hac ejus maledictione os plenum est: non enim habebit effectum ista cupiditas, sed intra os ejus tantum valebit ad eum perdendum, qui haec sibi ausus est polliceri cum amaritudine et dolo, id est, ira et insidiis quibus in suas partes conversurus est multitudinem. Sub lingua ejus labor et dolor. Nihil est laboriosius iniquitate et impietate: quem laborem sequitur dolor; quia non solum sine fructu, sed etiam ad perniciem laboratur. Qui labor et dolor ad illud refertur quod dixit in corde suo, Non movebor de generatione in generationem sine malo: et propterea, sub lingua ejus; non, in lingua; qrus est, hominibus autem talia locuturus, ut bonus muneribus cumulabit? Et ideo in insidiis cum his sedere dictus est, qad decipiendos homines ostentabit. Qui prava voluntate dum tales esse cupiunt, et bona aeterna non quaerunt, in laqueos ejus incident. In occultis
Abbreviated transcription (Latin):
nã ut apud posteros &iamcelebr&ur. Et qui non pos
sunt benein notescere: cuprunt uel male desehomi¬
nes loqui: dũmodonom̃ eorum latissime ꝑuagetur.
uod hic arbitror dictum esse. nonmouebor dege¬
neratione in generationẽ sinemelo. Est. & alius in¬
tellectus. side generatione mostali : ad ernitatis
generationẽ se uenire non posseaianus &erroris
plenus cenimus arbitratur : Nisi artib malis. quod
quidem iam desimone diffamatũ est: Etcũ sceleratis
astib: celum seputass& adepturum. Et dehumanage¬
neratione in diuinã generationẽ reb magicis transi¬
turũ quid ergomirum: si&iã ille homo peccati quia
totã ne quitiã &impiaatem quã omnes. pseudo ꝓph&ȩ
inchoauerunt impl&urus est: & tanta signa facturus.
ut decipiat si fieripotest &iam electos. dicturus est
incordẽ suo. nonmouebor de generatione in genea¬
Et ad capiendam aceruocin sedem : talia merita compa¬

Expanded text:
nam, ut apud posteros etiam celebretur. Et qui non ponam, ut apud posteros etiam celebretur. Et qui non posunt bene innotescere, cupiunt vel male de se homines loqui, dummodo nomen latissime pervagetur. Quod hic arbitror dictum esse: Non movebor de generatione in generationem sine malo. Est et alius intellectus. Si de generatione mortali ad aeternitatis generationem se venire non posse vanus et erroris plenus animus arbitratur, nisi artibus malis; quod quidem etiam de Simone diffamatum est , cum sceleratis artibus coelum se putasset adepturum, et de humana generatione in divinam generationem rebus magicis transiturum: quid ergo mirum, si etiam ille homo peccati, qui totam nequitiam et impietatem, quam omnes pseudoprophetae inchoaverunt, impleturus est, et tanta signa facturus, ut decipiat, si fieri potest, etiam electos, dicturus est in corde suo: Non movebor de generatione in geneet ad capiendam aeternam sedem talia merita compa
Abbreviated transcription (Latin):
tempore. Iest cogitationes & consilia eius in munda
sint. AupeRuxrur iubicIxTua: AFACIE UIUS:
Animus enimmcdesibi conscius. dum sibi uid&ur nullam
poenam pati. credit quod non iudic& di. Et sic auferun¬
tur iudiciadi a facieeius.: cum hec ipsa sit magna cdãnatio
Ocnxiũixinicorũsuorum omNas TUR. Itec enĩ
traditur. quod reges omnes superaturus sit. et solus
regnum obtenturus. Quando &iã secundũ apostolum
quide illo predicat. in templodi sedebit. extollens se
ditus in concupiscentiam cordis sui. & damnationiulti¬
me destinatus ꝑ nefarias artes ccdillud uanũ & in¬
ane culmen dominationem que uenturus est prop
Idest fama mea & nomen meum: dehac generatione
ingenerationem posterorum nontran seat: nisi astib:
meclis adipiscar tam excel sum principatum dequo
posteri tacere non possint : Animus enim ꝑditus. &&x¬
persbonarũ astium : atque aiustitielimine alienus:
malis astibus sibi aditum molitur ad famã tam diutur¬

Expanded text:
tempore, id est cogitationes et consilia ejus immunda tempore, id est cogitationes et consilia ejus immunda sint? Auferuntur judicia tua a facie ejus. Animus enim male sibi conscius, dum sibi videtur nullam poenam pati, credit, quod non judicet Deus: et sic auferuntur judicia Dei a facie ejus, cum haec ipsa sit magna damnatio. Omnium inimicorum suorum dominabitur. Ita enim traditur, quia omnes reges superaturus sit, et solus regnum obtenturus . Quando etiam secundum Apostolum, qui de illo praedicat, In templo Dei sedebit, extollens se ditus in concupiscentiam cordis sui, et damnationi ultimae destinatus, per nefarias artes ad illud vanum, et inane culmen damnationemque venturus est: propId est, fama mea et nomen meum de hac generatione in generationem posterorum non transiet: nisi artibus malis adipiscar tam eposteri tacere non possint. Animus enim perditus et expers bonarum artium, atque a justitiae lumine alienus; malis artibus sibi aditum molitur ad famam tam diutur
Abbreviated transcription (Latin):
PURINQUIT PECEXTOR IN UESIOERUIS ANUESUE
Adolantium linguȩ : alligant ccnimas inpeccatis.
lectat enim ea facere: in quib non solũ non m&uitur
rephensor sed&iã laudator auditor. ET QUIINI¬
inuia sua cuius peccatis deest ultor & adest. laudator
M aior hec iradm̃iest. Irritauit enim dnm peccator
ut ista patiatur: idest : ut correptionis flagellanon
patiatur. Irritauit dñm peccator: SECVNũmulii¬
TUINE IRESVENONEXQVIPII Multũ irascitur dũ
non ex quirit : dumquasi obliuiscitur. & non adten¬
ditpeccata Et ꝑ fraudes eos celera. addiuitias hono¬
resque ꝑuenitur. quod maxime millo antixp̃o
euenturum est: quiusq ad eobeatus uidebitur
tũ mclum sit lucem deseriueritatis. Cũmagnũ mcclũ
homines putent oculorũ corporaliũ cecitatem: qualux
istec r&rahitur. Quantã ergopoenã patitur quisecumn¬
dis reb peccatorũ suorum eo ꝑducitur. ut non sit ds
in conspectueius. Et contaminentur uiȩ eius inomni

Expanded text:
inquit, in desideriis animae suae. Adulantium linguae alligant animas in peccatis: delectat enim ea facere, in quibus non solum non metuitur reprehensor, sed etiam laudator auditur. Et qui iniin via sua, cujus peccatis deest ultor, et adest laudator: major haec ira Domini est. Irritavit enim Dominum peccator, ut ista patiatur, id est, ut correptionis flagella non patiatur. Irritavit Dominum peccator: secundum multitudinem irae suae non exquiret. Multum irascitur, dum non exquirit, dum quasi obliviscitur et non attendit peccata, et per fraudes et scelera ad divitias honoresque pervenitur: quod maxime in illo Antichristo eventurum est, qui usque adeo beatus videbitur tum malum sit luce deseri veritatis; cum magnum malum homines putent oculorum corporalium caecitatem, qua lux ista retrahitur: quantam ergo poenam patitur, qui secundis rebus peccatorum suorum eo perducitur, ut non Deus sit in conspectu ejus, et contaminentur viae ejus omni
Abbreviated transcription (Latin):
DIT ADUSURU TEMVNTUA SUPERINNOCENPESR
accepit. Ista non sunt magna sel quiner ista potest
multominus potest loqui ueritatem in corde suo
& nondolum agerein lingua sua sed ut est in cor¬
deuerum. ita ꝓferre et habereinore. est est uo
non : & non facere ꝓximosuomalum. Idest. nulli
homini. Et obꝓbriũ non accipere aduersus ꝓxi¬
mũ suũ. Quae sunt ꝑfectorũ. inquorũ conspectu
adnihilum deductus ẽ malignus : Tamen &iã ista
minora ita condudit: QUIΡAIΛTHEC NONI¬
ra in quib estmagna & in concus sa stabilitas
Nam & ipsatempora non sine causa fortasse sic
uariata sunt ut in superior e condusione prae¬
teritũ tempus poner&ur in hac autẽ futur ũ.
am ibidictum est. adnihilum deductus estincol¬
pectueius malignus. hic autem non mouebitur in&er¬
ex noster in hoc psalmoloquitur ex ꝑsona sus¬
ceptionis humane: De quotitulus regalis tempo¬
repassionis. inscriptus eminuit: Dicit autem hȩc¬

Expanded text:
dit ad usuram, et munera super innocentes non accepit. Ista non sunt magna: sed qui nec ista potest, multo minus potest loqui veritatem in corde suo, et non dolum agere in lingua sua, sed ut est in corde verum ita proferre, et habere in ore, Est est, Non non ; et non facere proximo suo malum, id est nulli homini; et opprobrium non accipere adversus proximum suum: quae sunt perfectorum, in quorum conspectu ad nihilum deductus est malignus. Tamen etiam ista minora ita concludit: Qui facit haec, nonra, in quibus est magna et inconcussa stabilitas. Nam et ipsa tempora non sine causa fortasse sic variata sunt, ut in superiore conclusione praeteritum tempus poneretur, in hac autem futurum: nam ibi dictum est, Ad nihilum deductus est in conspectu ejus malignus; hic autem, Non commovebitur in aeterRex noster in hoc psalmo loquitur ex persona susceptionis humanae, de quo titulus regalis tempore passionis inscriptus eminuit. 2. ve
Abbreviated transcription (Latin):
bent ueritatem. & in cordenon habent: Tam quã na
liquis dolos e ostendat uiam. sciens in ea errlatrones
Et idicat. Si hac ieris a latronibtutus eris: et contin
illelocutus est. sed non incor de suo. Aliud enim pui¬
dut et nesciens uerum dixit. Ergoparum est
uerumloqui uisidicm incorde itasit. QuIXON
uor iulium ixlixcuadua lingua agitur dolus
nun aliud oreꝓfertur. aliud pectore tegitur
RiCTtEit puoaiinos uoialũ: proximũ om¬
malignus. Ut hoc sit incons pectueius idest cer¬
is sime nouerit malignũ non esse. nuisicũamimus
abspecie sui creatoris. &erna & in cominutrebili ad
creaturę speciẽ auestitur. qua edenihilo facta est:
simexris airrran oxin clori picat Utiqueipse
dñs: In itium autem sapientiae timordni. Sicut
ergo illa superiora ꝑtinent ccdꝑfectos. Ita eaqiniunc
dicturus est ꝑtinent ad incipientes: Quiiuratꝓ¬

Expanded text:
bent veritatem, et in corde non habent: tanquam si aliquis dolose ostendat viam, sciens in ea esse latrones, et dicat, Si hac ieris, a latronibus tutus eris; et contingille locutus est, sed non in corde suo; aliud enim putabat, et nesciens verum dixit: ergo parum est verum loqui, nisi etiam in corde ita sit. Qui non egit dolum in lingua sua: lingua agitur dolus, cum aliud ore profertur, aliud pectore tegitur. Nec fecit proximo suo malum: proximum ommalignus; et ut hoc sit in conspectu ejus, id est, certissime noverit malignum non esse, nisi cum animus a specie sui Creatoris aeterna et incommutabili, ad creaturae speciem avertitur, quae de nihilo facta est. Timentes autem Dominum glorificat: utique ipse Dominus. Initium autem sapientiae timor Domini : sicut ergo illa superiora pertinent ad perfectos, ita ea quae nunc dicturus est pertinent ad incipientes.
Abbreviated transcription (Latin):
eonem incubilidicit : cum inquo. &uis &dolus o¬
perabitur : Prima enim ꝑsecutio eclesaeiuolen¬
ed sacri ficandum cogerentur. Altera ꝑsecutio frau¬
dolenta est: quaenunc ꝑhuiuscemodi her&icos & fal¬
quanihil estpericulosius qm̃ & uiolenta & fraudo¬
lenta erit: uim habebit imperio dolum in miracu¬
lis. Aduim. relatum est quod dictum est leo: addolos
quod dictum est incubilisuo: & rursum ipsa rep&itee
sunt conuersoordine. ISIbITUR IQut ur rapi¬
At pauprytmn. Hoc addolum ꝑtin&. Quod autẽ sequi¬
tur Rapert ƿauptreco bun Aðrpalire cum
Tholentiȩ deputatur. Adtrahit enim significat
quib: potest erutiatibus. affligendo ad seadducit
Item duo quae sequuntur : ipsa sunt. ININVSCIpVlMV

Expanded text:
eonem in abscondito dicit eum, in quo et vis et dolus operabitur. Prima enim persecutio Ecclesiae violenad sacrificandum cogerentur. Altera dulenta est, quae nunc per hujuscemodi haereticos et falqua nihil est periculosius, quoniam et violenta et fraudulenta erit. Vim habebit in imperio, dolum in miraculis. Ad vim relatum est, quod dictum est Leo: ad dolos, quod dictsunt converso ordine. Insidiatur, inquit, ut rapiat pauperem; hoc ad dolum pertinet: quod autem sequitur, Rapere pauperem dum attrahit eum, violentiae deputatur; attrahit enim significat, quibus potest cruciatibus affligendo ad se adducit. 28. vers. 10. Item duo quae sequuntur, ipsa sunt. In muscipula
Abbreviated transcription (Latin):
singulos dies in paste uestra tenesciente committi¬
tur. imperatorum constuationes frustra obiei¬
entem cattholicis . cum inuestris caseris priuati
sustes ignes que sic scuiant: s. ccequolcepsisunt quicũ
uiderent incatholica peccatores non potuerunt di¬
cere indño confido Et spemsuã in homine posuer̃
Quod omnino dicerent: sinon aut ipsi aut ipsitedes
essent: quales illos potabant: aquib sacrilega suꝑ¬
bia separari seuelle finxerunt. Dicat ergo anima¬

Expanded text:
singulos dies in parte vestra te nesciente committisingulos dies in parte vestra te nesciente committitur, imperatorum constitutiones frustra objicientem Catholicis, cum in vestris castris privati fustes ignesque sic saeviant. Ecce quo lapsi sunt, qui cum viderent in Catholica peccatores, non potuerunt dicere, In Domino confido, et spem suam in homine posuerunt. Quod omnino dicerent, si non aut ipsi, aut et ipsi tales essent, quales illos putabant, a quibus sacrilega superbia separari se velle finxerunt. 6. vers.
Abbreviated transcription (Latin):
si &dantis & accipientis est meritum: sit dantir di-
& accipientis conscientiȩ meȩ. Hec enim duo non mi¬
hi incerta sunt. bonitas illius. & fides mea. Quidte
interponis. dequocestum scirenihil pos sumi sine
medicere. indiio confido. Si inte confido: unde con¬
fidor sinil maclusta nocte fecisti : postremosiuis. ut
credamtibi : num quid possum cemplius quã de te
credere undeergo confidomeis. quib heri commu¬
nicasti. et hodie communicas. Et cras communi cabis.
utrum uel istotriduo nihil mali commiserint: quod
sinecte nec mepolluit quod nescimus: quae causa est
ut rebaptizes eos. qui tempor atraditionis. & macha¬
riane in uidienonnouerunt. quae causa est. ut xp̃i¬
anos de mesopotecinie uenientes. qui celiciani. & do¬
natine nomen audierunt rebaptizar eaudecos
Et neges essexp̾ianos. si autem illos polluunt alie¬
napeccata quaenesciunt tenerecum: quid quid ꝑ

Expanded text:
si et dantis et accipientis est meritum, sit dantis Dei, si et dantis et accipientis est meritum, sit dantis Dei, et accipientis conscientiae meae: haec enim duo non mihi incerta sunt, bonitas illius, et fides mea. Quid de interponis, de quo certum scire nihil possum? Sine me dicere, In Domino confido. Nam si in te confido, unde confido si nihil mali ista nocte fecisti? Postremo si vis ut credam tibi, numquid possum amplius quam de te credere? Unde ergo confido in eis quibus heri communicasti, et hodie communicas, et cras communicabis, utrum vel isto triduo nihil mali commiserint? Quod si nec te nec me polluit quod nescimus, quae causa est ut rebaptizes eos qui tempora traditionis et Macarianae invidiae non noverunt? Quae causa est ut christianos de Mesopotamia venientes, qui Caeciliani et Donati nec nomen audierunt, rebaptizare audeas, et neges esse christianos? Si autem illos polluunt aliena peccata quae nesciunt, tenet te reum quidquid per
Abbreviated transcription (Latin):
in mepone quid sinon est sẽs. aut ostendecor ituum
Quod sinon potest ubi uidebo quod sc̃ses. anforte
dicis quod scriptũ est: Ex operib: eorum cognosc&is
cos: Video plane mira opera: cotidianas uiolentias cir¬
cum cellionam. sub episcopis & prȩsbiteris ducib: circum¬
qua que uolitare & terribiles fustes israhelis uocare
quaehomines quinunc uiuunt cotidieuident & sentiunt.
Haceriana uero tempora dequib inuidiã faciunt: Et
plurimum uiderunt & nemonunc uid& & quisquis ea
uid&. cattholicus. potuit dicere. sidi seruus esse uell&
indno confido. Quod &nipic dicit: cũ multaquȩ non
uult in ecclesia uid& quise intraillar&ia plena pis¬
cibusbonismclis natar ecedhuc sentit: donec ad fi¬
nemmicris ueniatur ubimali segregentur abonis
Isticcutem quid respondent si alicui eorum dicat ille
quẽ baptizant: quomodomeiubes prȩsumere nã

Expanded text:
in me pone? Quid si non es sanctus? Aut ostende cor tuum. in me pone? Quid si non es sanctus? Aut ostende cor tuum. Quod si non potes, ubi videbo quod sanctus es? An forte dices quod scriptum est, Ex operibus eorum cognoscetis eos Video plane mira opera, quotidianas violentias Circumcellionum sub episcopis et presbyteris ducibus circumquaque volitare, et terribiles fustes Israeles vocare, quae homines qui nunc vivunt, quotidie vident et sentiunt. Macariana vero tempora, de quibus invidiam faciunt, et plurimi non viderunt, et nemo nunc videt: et quisquis ea vidit catholicus, potuit dicere, si Dei servus esse vellet, In Domino confido; quod et nunc dicit, cum multa quae non vult, in Ecclesia videt, qui se intra illa retia plena piscibus bonis et malis natare adhuc sentit, donec ad finem maris veniatur, ubi mali segregentur a bonis. Isti autem quid respondent, si alicui illorum dicat ille quem baptizant: Quomodo me jubes praesumere? Nam
Abbreviated transcription (Latin):
qui confidunt in homine & de pastehominis seesse
negare non possunt. ꝑcuius canos iurant: Et cum in
sermone ab eis quaeritur cuius cumunionis sint : Ni¬
si de pacste illius scessedicant: non possunt agnosci.
Dic quid isti faciunt . cum illis cõmemoratur tã innu¬
merabilia & cotidiana peccata & scelera corũ: quib
plena est illa soci&as. Num quid pos sunt dicere in
dño confido: quomodo dicitis anime mee: transmigra
inmontes sicut passer : Non enim considunt indno
quitunc es sedicunt scã sacramenta: si ꝑscos homines
dentur. Itecquecum ab eis quaeritur qui sint sc̃i e¬
rubescunt dicere nossumus Qui&iam sullinoneru¬
bescunt hoc dicere hi qui audiunt ꝓipsis crubescunt.
Itecque isticogunt eos qui accipiunt sacramenta spem
suam in homine ponere Cuius cor uidere non possunt
Et maledictus omnis. quispem suam in homine ponit.
Quidest enĩ dicere ego quoddo scm est nisi spemtuã

Expanded text:
qui confidunt in homine, et de parte hominis se esse qui confidunt in homine, et de parte hominis se esse negare non possunt, per cujus canos jurant: et cum in sermone ab eis quaeritur, cujus communionis sint, nisi de parte illius se esse dicant, non possunt agnosci. Dic quid isti faciunt, cum illis commemorantur tam innumerabilia et quotidiana peccata et scelera eorum, quibus plena est illa societas? Numquid possunt dicere. In Domino confido; quomodo dicitis animae meae: Tramsmigra in montes sicut passer? Non enim confidunt in Domino, qui tunc esse dicunt sancta sacramenta, si per sanctos homines dentur. Itaque cum ab eis quaeritur, qui sint sancti, erubescunt dicere, Nos sumus; quin etiam si illi non erubescant hoc dicere, hi qui audiunt pro ipsis erubescunt. Itaque isti cogunt eos qui accipiunt sacramenta, spem suam in homine ponere, cujus cor videre non possunt. Et maledictus omnis qui spem suam ponit in homine . Quid est enim dicere, Ego quod de sanctum est; nisi, Spem tuam
Abbreviated transcription (Latin):
Potest & dehis pectoribi intellegi quos ecclesia con¬
tin&. quod tunc inuenta occasionehuius lunȩ obscurȩ
multa commiserint. quȩ nobis obꝓbria nunc obiciun¬
tur abher&icis: cum eorũ auctor ȩs. ea fecis sedican¬
tur: Sed quomodo sehabeat quod in obscuraluna fac¬
tũ est. nunc catholiconomine toto orbediffuso. ati
celebrato quid mihi est in cognitis ꝑturbari indño
enim confido: nec audio dicentes animȩ mee trans¬
migra inmontem sicut paesser: qum eccepeccatores
intenderunt arcum: ut sagittent inobscuraluna.
rectos corde: Autsi & nunc illis lunauid&ur obscu¬
ra quia incesto uolunt efficere quaesit catholica &
eam peccatis carnaliũ hominum quos multos contin&
conantur arguere. quid ad eũ ꝑtin& qui ueredicit.
indño confido: Quauoce sequisq & frumentũ esse
ostendit & usq aduentilationis tempus paleas tole¬
rabiliter sustina: Indnoergo confido. llitimeant.

Expanded text:
Potest et de his peccatoribus intelligi, quos Ecclesia conPotest et de his peccatoribus intelligi, quos Ecclesia continet, quod tunc inventa occasione hujus lunae obscurae, multa commiserint, quae nobis opprobria nunc objiciuntur ab haereticis, cum eorum auctores ea fecisse dicantur. Sed quoquo modo se habeat quod in obscura luna factum est, nunc catholico nomine toto orbe diffuso atque celebrato, quid mihi est incognitis perturbari? In Domino enim confido; nec audio dicentes animae meae: Transmigra in montes sicut passer. Quoniam ecce peccatores intenderunt arcum, ut sagittent in obscura luna rectos corde. Aut si et illis nunc luna videtur obscura, quia incertum volunt efficere quae sit catholica, et eam peccatis carnalium hominum, quos multos continet, conantur arguere; quid ad eum pertinet qui vere dicit: In Domino confido? Qua voce se quisque et frumentum esse ostendit, et usque ad ventilationis tempus paleas tolerabiliter sustinet. 5. In Domino ergo confido. Illi timeant
Abbreviated transcription (Latin):
est quid in hoc psadmoaccipiatur. obscuraluna inqua
peccatores sagitta reparauerunt rectos corde.
Non enĩ unomodo dici: obscuraluna potest : Nam. &
cum finitur menstruis cursib: Et cum eius fulgor
nubilo inter pelatur . Et cum plenadeficit dicipotest
obscuraluna: Potest ergo & deꝑsecutorib: mastrrũ
intellegi quod sagittare uoluerint in obscuraluna
rectos corde: siueadhuc in ecclesiȩ nouitate: quia non¬
dum terrismaior effulserat: Et gentilium suꝑstitio¬
num tenebras uicerat. Si ue linguis blas phemorum.
& xp̃ianorũ nomen male diffamantiũ : quasi nebulis
cum terra obteger&ur uideri perspicualuna non po¬
terat id est ecclesia siue ipsorũmar trrum cȩdib
& tanta effusione sanguinis: tamquã illa adefectu &
obscuratione: quaeruentam faciem luna iud &ur
ostendere: A nomine xp̃iano de terrebantur infir¬
mi in quo terrore uerba dolosa & sacrilega iacule¬
bantur peccatores. ut &iã rectoscordeꝑ uesterent:

Expanded text:
est quid in hoc psalmo accipiatur obscura luna, in qua est quid in hoc psalmo accipiatur obscura luna, in qua peccatores sagittare paraverunt rectos corde. Non enim uno modo dici obscura luna potest: nam et cum finitur menstruis cursibus, et cum ejus fulgor nubilo interpolatur, et cum plena deficit, dici potest obscura luna. Potest ergo et de persecutoribus martyrum intelligi, quod sagittare voluerint in obscur a luna rectos corde: sive adhuc in Ecclesiae novitate, quia nondum terris major effulserat, et gentilium superstitionum tenebras vicerat: sive linguis blasphemorum et christianum nomen male diffamantium, quasi nebulis cum terra obtegeretur, videri perspicua luna non poterat, id est Ecclesia: sive ipsorum martyrum caedibus et tanta effusione sanguinis, tanquam illo defectu et obscuratione qua cruentam faciem luna videtur ostendere, a nomine christiano deterrebantur infirmi; in quo terrore verba dolosa et sacrilega jaculabantur peccatores, ut etiam rectos corde perverterent.
Abbreviated transcription (Latin):
reũ & uisibilem : qđ communelumen est carnis. homiuĩ
at quemus carum sensus simplicium conantur aueste¬
re Et non nullorum auestunt: Quiquã diu non possuũ
interiorem lumen ueritatis mente contueri: simplie
fide cattholice contenties senolunt: quacuna pariui¬
lis salus est & quo unolacteced firmitatem solidioris ci¬
bi cesto robore ꝑuenitur. Quaclib& ergoduarũ istec¬
rum opinionum uerant: congruenter accipitur
alligoriceluna ecclesia. Aut siinistis obscuritactibus
magis negotiosis quã fructuosis exercere animum aut
non liba. aut non uacat : aut cnimus ipsenonual&
satis est lunã popularib oculis intueri & nonquere¬
re obscurus causas sed cum omnib: & incrementaei
& conplementa Et darimenta sentire. Quae si pp¬
terea de ficit ut renouetur: &iam ipsa imperitȩ
multitudini demonstrat ecclesie figuram. in quacre¬
ditur resurrectio mostuorum: De in dequȩrendum

Expanded text:
reum et visibilem, quod commune lumen est carnis hominum reum et visibilem, quod commune lumen est carnis hominum atque muscarum, sensus simplicium conantur avertere, et nonnullorum avertunt, qui quamdiu non possunt interiorem lucem veritatis mente contueri, simplici fide catholica contenti esse nolunt, quae una parvulis salus est, et quo uno lacte ad firmitatem solidioris cibi certo robore pervenitur. Quaelibet ergo duarum istarum opinionum vera sit, congruenter accipitur allegorice luna, Ecclesia. Aut si in istis obscuritatibus, magis negotiosis quam fructuosis exercere animum aut non libet, aut non vacat, aut animus ipse non valet, satis est lunam popularibus oculis intueri, et non quaerere obscuras causas, sed cum omnibus et incrementa ejus et complementa et detrimenta sentire. Quae si propterea deficit ut renovetur, etiam ipsi imperitae multitudini demonstrat Ecclesiae figuram, in qua creditur resurrectio mortuorum. 4. Deinde quaerendum
Abbreviated transcription (Latin):
non inlustratur: Et ideonihil in ea lucis uideri
Cũ autem incipit ab illorecedere: in lustrariabea
&iã paste quã heb& adterrã: & necessario incipe¬
re a cornibus: donec fiat quinta decima contra
solem: Tunc enim sole occidente oritur utquis¬
quis occidentem solem obseruauerit: cũ eum coe¬
perit non uidere conuersus adorientem lunam
surgereuideat atque inde ex alia pcestecum ei coe¬
perit ppinquare illam paestem adnos conuestere
quanos in lustratur. donec ad cornua redeat: atque
inde omnino non appareat. quia tunc illo pars quȩ
in lustratur sursum ẽ cedodum ad tram autẽ illce
quã radiare sol non potest. Firgo & secundum hanc
opinionem luna intellegitur ecclesia quod suũ lu¬
men non hecbeat. sed ecbuni genito di filio quim ul¬
tis locis in scis scripturis allegorice sol appella¬
tus est in lustratur. quemnescientes & cernere
non ualentes herici: quidam cdistum solem corpo¬

Expanded text:
non inlustratur, et ideo nihil in ea lucis uideri; non inlustratur, et ideo nihil in ea lucis uideri; cum autem incipit ab illo recedere, inlustrari ab ea etiam parte, quam habet ad terram, et necessario incipere a cornibus, donec fiat quinta decima contra solem — tunc enim sole occidente oritur, ut quisquis occidentem solem obseruauerit, cum eum coeperit non uidere, conuersus ad orientem lunam surgere uideat — atque inde ex alia parte, cum ei coeperit pqua non illustratur donec ad cornua redeat atque inde omnino non appareat, quia tunc illa pars quae illustratur, sursum est ad coelum, ad terram autem, illa quam irradiare sol non potest. Ergo et secundum hanc opinionem luna intelligitur Ecclesia, quod suum lumen non habeat, sed ab unigenito Dei Filio, qui multis locis in sanctis Scripturis allegorice sol appellatus est, inlustratur. quem nescientes et cernere non ualentes haeretici quidam