comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pereclitari possunt hon labor auerint : Nos noncogitam
quia si neo pere. tor quebimur ingehenna: hoctotum quare
dixi quomodonunc scriptumẽ quia delectasti medñe in factu¬
ratua: quod cum que aspexero deleccatme: intellegtenim
faccorem & benedicodm. & in o peribus manuumtuan
exultabo : uid eo arborem & considero quomodo cortixẽ
arboris quasi tonica uestiatur quasi germen uireat. & de¬
indeuideo quomodo quasi flosit quomodof los cadit &ipsẽ
flesuertatur inpamum. uideo paulatim per singiilosdi¬
eis. insingula tempora mihinatur amoperari: &imme¬
osuboscresirre uid eo quomodods inomnibus inihilabo¬
rat ut nihilinibi desit : & propter ea exulto intedñe qua
magnificata sunto peratua dñe. iin hoc locomarcum & ma¬
nilinis erumpunt: Quidenim dicunt : Siomiã dsfecit
s inutilitatem hominum secit. quid neces sefiuit forini¬
cam facore. & pulicem ego tibibreuiter respondoo

Expanded text:
periclitari possunt, si non laboraverint periclitari possunt, si non laboraverint quia sine opere torquebimur in gehenna. Hoc totum quare dixi? Quoniam nunc scriptum est: Quia delectasti me, Domine, in factura tua. Quodcumque aspexero, delectat me. Intelligo enim factorem, et benedico Deum. Et in operibus manuum tuarum exsultabo. Video arborem, et considero quomodo cortex arboris est quasi tunica, qua vestitur, et quasi germen viret. Et deinde video quomodo flos fit: quomodo flos cadat, ipse et flos vertatur in pomum. Video paulatim per singulos dies, in singula tempora mihi naturam operari, et in meos cibos crescere. Video quomodo Deus in omnibus mihi laborat, ut mihi nihil desit. Propterea exsulto in te, Domine. Quam magnificata sunt opera tua, Domine! In hoc loco Marcion et Manichaeus erumpunt. Quid enim dicunt? Si omnia Deus fecit, et in utilitatem hominum fecit: quid necesse fuit cimicem facere et pulicem? Ego tibi breviter respondeo:
Abbreviated transcription (Latin):
ranr̃a. & corpus & anima & sp̃r omnibus cordis compontasim
Quiadelectastimehĩe in facturatua & in operibus manuum
tuarum exultabo xp̃ianis quodcum que uderitsem per
ȩdificadr : Monadim nihil deseru& nisipetcatum: quod cũ¬
que aspexeris edificium tuum est: uide siaelum uiderrolens
quae in tra sunt: & hoc confer ad animuruũ &edificate:
dic animotuo omnia insuo tempore currunt: Si quidem: uer
aestas: autumnus: & hrems :umquid mut ũ haec tempora.
sed secundum dispositionem dñs omnia seruint. Cdelum seruit.
&terra seruit: & infelixego homorionseruio : Veniamus ad mi¬
nuta animalia: dimittonunc de aelephantes dimicte deleonibus
pice apẽ. pespice formicam : udecorpus & inquire sapientiam
Maior est sapientia : quamcor poris magnitudo. A pes & formi¬
ce cogitant hyememeẽ uenturum & monacus & xp̃ianus
non cogitant iudicium eẽ. uentur um illecogitant qm̃ fame

Expanded text:
ra nostra, et corpus, et anima, et spiritus omnibus ra nostra, et corpus, et anima, et spiritus omnibus Quia delectastione, Domine, in factura tua, et in operibus manuum tuarum exsultabo. Christianus quodcumque viderit, semper aedificatur. Monachum nihil destruet, nisi peccatum. Quodcumque aspexeris, aedificium tuum est. Vides coelum, vides solemquae in terris sunt, et hoc confer cum animo tuo, et aedificat te, et dic animo tuo: Omnia in suo tempore currunt. Siquidem ver et aestas, autumnus et hyems, numquam mutantur haec tempora, sed secundum dispositionem Domini omnia serviunt. Coelum servit, et terra servit, et infelix ego homo non servio. Veniamus ad minuta animalia: dimitto nunc de elephantis, dimitto de leonibuspice apem, respice formicam: vide corpus, et inquire sapientiam . Major sapientia, quam corporis magnitudo. Apes et formicae cogitant hyemem esse venturam; et monachus et Christianus non cogitant judicium esse venturum. Illae cogitant quoniam fame
Abbreviated transcription (Latin):
tus in cordetuo fuerit & ueritatẽ tuam per noctom uer aa sahs̃
non adnunciatur nisi nocte indienor potest adnuntiari No
nui possunt inbicilles serrequae magnasunt pequetonũn
easustinore quae praeciosa sunt undedirtur &in alio loco de
do: posunttenebras latibulum suum hocẽ : dñsporuitte nebrus
latibulumsuum : & ueritaser god̃ ad nuncatur in nato
Quass quibusdam uerborum tenebris obuolutur iaenignina
Qm̃ueritas in nocte posita est : non indie: uulasscir.o qrm̃ uo
ritasdi in nocte est & qua suntenebris & inparabolis ponataẽ
Morses ascuendit in montem sena : & egressusest inquĩdintur bi¬
nem & caliginem & intenebras & ibi locutus entño Neque
enim poterat is rahes populus uidere mister iadi qusihicaligi¬
nemdi non intrauerat : indecacordo pralterio cumcantia
incrtara: Simpliciter dico : quociens tumque ieuamus n ino
cogitationibus & discepta cionibus indecacor dopsallimur
h̃o: indecacor depralterio cum cantico inchrtara: Inchita¬

Expanded text:
rde tuo fuerit. Et veritatem tuam per noctem. Veritas Domini non annuntiatur, nisi ad noctem: in die non potest annuntiari. Non enim possunt imbecilles ferre quae magna sunt: neque possunt ea sustinere quae pretiosa sunt. Unde dicitur et in alio loco de Deo: Posuit tenebras latibulum suum , hoc est, Dominus posuit tenebras latibulum suum. Et veritas ergo Domini annuntiatur in nocte: quasi quibusdam verborum tenebris obvolvitur. In aenigmt? Quoniam veritas in nocte posita est, non in die. Vultis scire quoniam veritas Dei in nocte est, et quasi in tenebris, et in parabolis posita est? Moyses ascendit in montem Sina, et ingressus est, inquit, in turbinem, et caliginem, et in tenebras, et ibi locutus est cum Domino : Neque enim poterat Israel populus videre mysteria Dei: quia in caliginem Dei non intraverat. In decachordo psa: Simpliciter dico: Quotiescunque levamus manus sine cogitationibus et disceptationibus, in decachordo psallimus Domino. In decachordo psalterio cum cithara. In citha
Abbreviated transcription (Latin):
quar edixi  qui a scribtũ est. Ad nuncia cededie in diem saluca¬
reeius : propterea & a postoli binimittuntur : propterea u
habemus unuoculum seduos. proptercaduas habenus aur
propter ea duas nares. propte readuã labra ÷ proptor caduas
manus duos pedes: Nihil in nobis habenius unum nisi qđ tur
pec̃ & corporis nostr imembra : Duor umtestestamtorum sa¬
cram̃tatestantur: Afferte dño patriegentium affertedñogl¬
riam & honorem De templo hrero solime dr̃ quid sibinonĩus¬

Expanded text:
quare dixi? Quia scriptum est: Annuntiate de die in diem salutaquare dixi? Quia scriptum est: Annuntiate de die in diem salutare ejus. Propterea et apostoli bini mittuntur: propterea non habemus unum oculum, sed duos. Propterea duas habemus aures, propterea duas nares, propterea duo labia, propterea duas manus, duos pedes. Nihil in nobis unum habemus, nisi quod turpe est. Et corporis nostri membra duorum Testamentorum sacramenta testantur. Afferte Domino, patriae gentium: afferte Domino gloriam et honorem. Si de templo Jerosolymae dicitur; quid sibi nu
Abbreviated transcription (Latin):
c& Nolice cumtantum laudare inueteritestam¬
tes tam̃to nestis maniche : Laudate illum dedieri dic̃
Hocest inueteri & nouotes tam̃to : quae duo diesunam
lucem faciunt : Propter eascribitur & in leuitico õ¬
ne autem animal qđ findit un gulã &ruminat
mundũ est̃: hocẽ sidlas ungulas hab& & ruminat
mundũ est Siergo unamihab & ungulam non estmu¬
dum iud eus hab& ungulam : & propterea imun du
Ethonuna hab&ungula non ruminat crbossuos. Sedid qđ se¬
mel inuentre miserit rursum reducit adguttor &ruminat
llud & tenue facit : ut quod grossum fuerat: rursum tenu
mit tatur hiuentrem: hoc quidem ꝑtin& ad sacram̃ta diuina
dicere :Omne animalquꝰ andit ungulam & ruminat mundum
est: iud ȩus unã ungulam hab& : in undenim tantum erediter¬
tamentum & nonruminat legitenim tant̃ modo litieramo
nihil considerat. nihilquerit intrinsecus edesiafficus uero un¬
rit : & quod cunq latec inlitera inspũ prosirt: hoctotum

Expanded text:
udari in veteri TestamTestamento, ne sitis Manichaei. Laudate illum de die in diem, hoc est, in veteri et in novo Testamento: quae duo dies unam lucem faciunt. Propterea scribitur et in Levitico: Omne autem animal quod findit ungulam et ruminat, mundum est . Hoc est, si duas ungulas habet, et ruminat, mundum est. Si ergo unam habet ungulam, non est mundum. Judaeus habet unam ungulam, et propterea immunduunam habet ungulam, non ruminat cibos suos: nec id quod semel in ventrem miserit, rursum educit ad guttur, et ruminat illud, et tenue facit: ut quod grossum fuerat, rursum tenue mittatur in ventrem: hoc quidem pertinet ad sacramenta divina dicere. Omne animal quod findit ungulam, ruminat, mundum est. Judaeus unam ungulam habet: in unum enim tantum credit Testamentum, et non ruminat. Legit enim tantummodo litteram, et nihil considerat: nihil quaerit intrinsecus. Ecclesiasticus vero unrit. Et quodcumque latet in littera, in spiritu profert. Hoc totum
Abbreviated transcription (Latin):
diei: hocest laudasti hodie : lauda &icrastino: cidet qui¬
dem sensuseẽ simplex sed itihiuidetur aliudsacram̃tũ
latere : Ad nunciate de diein diem saluta reeius: Nompo¬
test laudaris aluator : nisundiȩ : debuera tenim dicere:
laudate dñm die& nocte: Sideistadie dicerecur. de¬
bemus enim dicere hoo secundum. literam intellegim
Siergo indie laudamus dñm itr st innote laudare
nom possumus: uid & cergo quiddicat: Quando cum¬
que laudatis dñm. sempor illum in luce laudate
Nonin tenebrispeccatorum sed inluce uirtutem. Sem¬
permnanimatua sol xp̃i oriatur : ut semperintenas¬
catur. lumennouum: ad nunciate de dicindiem salu¬
tare eius. Dicamus & aliter⁊ duo st̃ dies nontres
nonquattuor non quinque: duo suntdies uetusces

Expanded text:
dies, hoc est, laudasti hodie, lauda et crastino. Videtur quidies, hoc est, laudasti hodie, lauda et crastino. Videtur quidem sensus esse simplex: sed mihi videtur aliquid sacramenti latere. Annuntiate de die in diem salutare ejus. Non potest laudari Salvator, nisi in die. Debuerat enim dicere: Laudate Dominum die ac nocte, si de ista die diceretur. Debemus enim dicere hoc, si secundum litteram intelligimus. Si ergo in die laudamus Dominum iterum in nocte laudare non possumus? Videte ergo quid dicat: Quandocumque laudatis Dominum, semper illum in luce laudate: non in tenebris peccatorum, sed in luce virtutum. Semper in anima tua sol Christi oriatur: ut semper in te nascatur lumen novum. Annuntiate de die in diem salutare ejus. Dicamus et aliter: Duo sunt dies, non tres, non quatuor, n
Abbreviated transcription (Latin):
rosolimȩ dicitur oiidȩi quomodo om̃s t̃raprouocat᷑
ad laudem e canta tedño om̃st̃ra : Iste locus : & iudeũ
uincit. & noua cidrium : Canta tedño om̃sterra
Nonhyerusolima sed uniuersus mundus hiciudȩ usos¬
ciditur: Canta te ch̃o om̃s terra: Nouatianus oca¬
ditur. quomodo : dic̃erum nouacianus: St̃ aliqua
peccata proquibus debernus a gerepenitenciam : uerbicau¬
sa. demendatio deperiurio defurtu: C&erum quifor¬
nicatus fuerit. qui homicidium fecerit : iste agere nonpo¬
te st̃ penitenciam : Audiquid dicat cantate d̃o om̃sterra:
Omnqͥs autemterra & adulterest & omicida : & omnia
pecca tater rona sunt. Qualecumque peccatum habue¬
ris dgo penitenciam & saluus eris: cantate dño & be¬
nedicitenomeneius : Nomendñisaluatorest : exeo qđ
innobis faccus est cantamus dño. adnunciate dedio
indiem salutareeius: Quiduultdicere ad nuncia¬
tededie indiem s alutareeius Qui simplexẽ : sicintelle¬
git: diebus omnibus lauda tedñm: hocẽ diesiuccedat

Expanded text:
erosolymae dicitur, o Judaee, quomodo omnis terra provocatur ad laudem? Cantate Domino, omnis terra. Iste locus et Judaeum vincit, et Novatianum. Cantate Domino, omnis terra. Non Jerusalem, sed omnis mundus. Hic Judaeus occiditur. Cantate Domino, omnis terra. Novatianus occiditur. Quomodo? Dicit enim Novatianus: Sunt aliqua peccata, pro quibus debemus agere poenitentiam. Ac si dicat: De mendacio, de perjurio, de furto. Caeterum qui fornicatus fuerit, qui homicidium fecerit: iste agere non potest poenitentiam. Audi quid dicat; Cantate Domino, omnis terra. Omnis autem terra, et adultera est, et homicida, et omnia peccata terrris, age poenitentiam et salvus eris. Cantate Domino, et benedicite nomini ejus. Nomen Domini Salvator est, ex eo quod in nobis factus est. Cantate Domino. Annuntiate de die in diem salutare ejus. Quid vult dicere: Annuntiate de die in diem salutare ejus? Qui simplex est: sic intelligit: Omnibus diebus laudate Dominum, hoc est, diei succedat
Abbreviated transcription (Latin):
Mult ide nobis captisunt multiductisunt in babelloniã . ault
iugum nabschodosor suis posta uereceruicibus
incitulo est. quandodomus aedificabatur post captiuitatẽ
canticũ dauid luda ei locum istum sic intellegunt: Quando
post babrlloniã captiuitatẽ. suberra & rorobabel: & lesc
filio losedech rursumaedificatũ est templũ canticum da uid:¬
Dauid inquid in spuante quingencos annos sciebatrur sum aedifican¬
dumes se templũ hocillidicunt: si hocitaese oiudacȩ ut in¬
t̃ pra&aris

Expanded text:
Multi de nobis capti sunt: multi ducti sunt in Babyloniam: multi jugum Nabuchodonosor suis portavere cervicibustitulo est. Quando domus aedificabatur post captivitatem Canticum David. Judaei locum istum sic intelligunt. Quando post Babyloniae captivitatem, sub Ezra et Zorobabel et Jesu filio Josedec rursum aedificatum est templum, David in spiritu ante quingentos annos sciebat rursum aedificandum esse templum. Hoc illi dicunt. Si hoc ita est, o Judaee, ut interpretaris
Abbreviated transcription (Latin):
nocentemcondem nabunt: Sufsitabio iusceconscientiatua. &
enim contradict̃ dñins aluatorem qđ factus dicitur Ecconosdi¬
cimus faccus ẽinihidñs irefugium. Nullidabium qui n depatre
hocinter practemur : Siautem depatre dicitur dr̃isfactue mi¬
hihire fugium: hocsensuintellegendumẽ : dñs qui smporerat
mihifactus ẽ hi refugium: Sic& raluator qui s emperac itiihi

Expanded text:
nocentem condemnabunt. Sufficit tibi, o juste, conscientia tua. Et nocentem condemnabunt. Sufficit tibi, o juste, conscientia tua. Et enim contradicunt Domino Salvatori, quod factus dicitur: ecce nos dicimus: Factus est mihi Dominus in refugium. Nulli dubium, quin de Patre hoc interpretemur. Si autem de Patre dicitur: Dominus factus est mihi in refugium, hoc sensu intelligendum est: Dominus qui semper erat, mihi factus est in refugium. Sic et Salvator qui semper erat, mihi
Abbreviated transcription (Latin):
qđ auris carnea norintellegit auris piritalis intellegt
Qudeedict quisingis laborem in p̃cepto proptere amque
laboramus inp̃ceptis cdñi dieb a noctibus uigilamus ora¬
us ieiunamus qm̃ multor habemus aduersarios qui captan
animã iusti. uid &equiddicat iusticaptant animiã nonuurta
Nonenĩ uoluriteos decipere quide cepti sunt sediuseos undedi¬
citur inabacuc: Escȩ erelecte & rangunem in nocertẽ
condem nabunt. Solentaliquidicere ille quioco sust
no noccideretur. nisi fprnicatus ẽei aut aliquid peca¬
deergo quid dicat scã fribtura & sanguineminnocentem
condeminabunt : quã diupustoseculo sumus omnia mã
mune patimur : iustus & peccator aequaliternaufra¬
gant. de qualem habent carnem : & ȩqua lesc̃diciones
carnis iustus & peccator : aequali terpercunt Sim¬
lisexi seddiuer sap̃iia iustus & peccator habent Aliusd eatir
adiehennam : aliusducitur ad regnacelorum & sanguinem in¬

Expanded text:
quod auris carnea non intelligit, auris spiritualis intelliget. Quid ergo dicit? Qui fingit laborem in praecepto. Propterea, inquit, laboramus in praeceptis Domini diebus ac noctibus, vigilamus, oramus jejunamus, quoniam multos habemus adversarios, qui captant animam justi. Videte quid dicat: justi captant animam; non injusti. Non enim volunt eos decipere qui decepti sunt, sed justos. Unde dicitur in Abacuc: Escae ejus electae . Et sanguinem innocentem condemnabunt. Solent aliqui dicere: Ille qui occisus est, non occideretur, nisi fornicator esset, aut aliquod peccaVidete ergo quid dicat sancta Scriptura: Et sanguinem innocentem condemnabunt. Quamdiu in isto saeculo sumus, omnia in commune patimur. Justus et peccator aequaliter naufragantur: Aequalem habent carnem, et aequales conditiones carnis. Justus et peccator aequaliter pereunt. Similis exitus, sed diversa praemia justus et peccator habent. Alius ducitur ad gehennam: alius ducitur ad regna coelorum. Et sanguinem in
Abbreviated transcription (Latin):
Subauditur ergo ipseñ hab& scienciam : dñs scitiogitatio¬
nes hominũ quoniauanes : Legint in poca. sȩculari cure
hominun. Oquantꝰ ẽ in reb: inane : & gentiles & philophi

Expanded text:
Subauditur, ergo ipse non habet scientiam? Dominus scit cogitatioSubauditur, ergo ipse non habet scientiam? Dominus scit cogitationes hominum: quoniam vanae sunt. Legimus in poeta saeculari: O curas hom
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ignoratuassuum quialium facitadire ergoipse ñ au¬
di& e quimihi deditoculos ergo ipsenonuid&: quia utorẽ
intellegentiaemeȩ. ipse non intellegit .: istelocus aduer¬
suseosmaxime facit s. qui antropoformite surt. Quidicunt
dm̃ haber emenbra : quae&iãnos habemus: uerbi causa
Dicurds habre oculos: Oculidñĩ respiciuntõma : Manusdi
facitomnia : & audiuit inquid ad amsonum pedum dñi de¬
ambulantis. inpara diso: haec simpliciter audiunt & hu¬
manas inbicillitates. ađimagniificentiã referurit: ⁊goauit̃
dico quod ds totusoculus est : totus manus ẽ totuspesẽ : Focuo
culusẽ. quia omnia uid& : totus ianus ẽ qui a õnia operatur:
ł otuspesẽ : qui aubiq est: Ergouid & equiddicat: Quiplantauit
auremnon audi&: ñ dix̃ quiplantauit aurẽ : Irgo ipse a urẽ
tauitaur emnon audi&. qui fingi toculo s ñ consideratsmẽbra
tulie : efficientias dedit: Qui corripit gentes ñ argu& : Quia
lios doce ergo ipseno nouit : quido c& hominẽ scientiam

Expanded text:
est, ignorat vas suum? Qui alium facit audire, ergo ipse non audiet? Qui mihi dedit oculos, ergo ipse non videt? Qui auctor est intelligentiae meae, ipse non intelligit? Iste locus adsus eos maxime facit, qui anthropomorphi sunt, qui dicunt deum habere membra, quae etiam nos habemus. uerbi causa dicitur deus habere oculos: oculi domini respiciunt omnia; manus domini facit omnia; et audiuit, inquit, Adam sonum pedum domini deambulantis in paradiso. haec simpliciter audiunt et humanas inbecillitates ad dei magnificentiam referunt. ego autem dico, quod deus totus oculus est, totus manus est, totus pes est. totus oculus est, quia omnia uidet; totus manus est, quia omnia operatur; totus pes est, quia ubique est ergo uidete, quid dicat: Qui plantauit aurem, non audiet? et non dixit qui plantauit, ergo ipse aurem ntauit aurem, non audiet? qui finxit oculum, non considerat? membra tulit, lios docet, ergo ipse non novit? Qui docet hominem scientiam.
Abbreviated transcription (Latin):
faciat: ex habundantia enim cordis os loquitur: Tibicumque
conscientia uulnerataest. ibi inorem fucde peccatur : popu¬
iumtuumd̃e humilia uerunt: Semperdipopulus humi¬
liatur dipopulus obprimitur : populũtuum dñe humilia¬
uerunt: populus di humiliatur : &immitatur dm̃. qui humi¬
liatus ruȩrit &mi tiscorde : uiduam & aduenam intornter
&pu pillo s occiderunt : & dixernon uidebit dñ slic& hoo ma¬
nifestum sit secundum historiam: Semperenim quicumquo
p̃sidio indig& facileo pprimit : & quanto aliquis humilior suerit
cantoille magis quiobprimit osfenditdm̃ xam̃ & secundũ tropologii
repente scandalicatus perit : stpupillo s occiderunt & drer̃
ñ uidebit dñs : Miramur sipupillidicuntur ubi uidua e ftr sc̃
enimuidua anima peccatoris est: sicpupillos illo seliciequi
patrem amiserunt haberedm̃: & dixerund quid dixerunt ⁊

Expanded text:
faciat. Ex abundantia enim cordis os loquitur . Ubicumque faciat. Ex abundantia enim cordis os loquitur . Ubicumque conscientia vulnerata est, ibi in ore facile peccatur. Populum tuum, Domine, humiliaverunt. Semper Dei populus humiliatur: Dei populus opprimitur: Populum tuum, Domine, humiliaverunt. Semper populus Dei humiliatur, et imitatur Deum qui humilis fuit, et mitis corde. Viduam et advenam interfecerunt, et pupillos occiderunt: et dixerunt, non videbit Dominus. Licet hoc manifestum sit secundum historiam, semper enim quicumque praesidio indiget, facile opprimitur, et quanto aliquis humilior fuerit, tanto ille magis qui opprimit, offendit Deum: tamen et secundum tropologiam repente scandalizatus perit. Et pupillos occiderunt, et dixerunt: non videbit Dominus. Miramur si pupilli dicuntur, ubi vidua est? sicut enim vidua, anima peccatoris est: sic pupillos illos dicit, qui Patrem amiserunt habere Deum. Et dixerunt. Quid dixerunt?
Abbreviated transcription (Latin):
mundabiseũ apet cato: uindicatbrenim crudelitas illi¬
us pacientia : Sisagitã dirigas in lapidem & lapisdu¬
rustuerit non solum ñ insigitur sedresilit : Sicini¬
iicustuus ste percuserit : & percussus non suerit pacien¬
ciatilisuperitus ad meliorarouertitur: uisque quopctato¬
res dñe us que quo petcator es glori abuntur : Inpacienti hu
dm̃i eẽ pacientent & inimicisinpacientem: Siquando pecamur
pacientem cupimus: Siquando aliquis in nosde uinquerit
i ipsonon uolumus eẽ pacientem hm̃ : usque quopeccatoresglo¬
riabuntur. Nomesufficit peccare : sedeciam in peccatisglor uan¬
tur primainfelictas est. peccare: Secundunsolicitas imim
nouissima nona gerepenitentiam: Istiergo peccatores non
solum non fl&tunt ceruicem sed liberepost̃ pectatum suum
glorantur ⁊sfabuntur & loquentur iniquitatem: propri
ehoodehereticis loquitur : Loquenturomnes quioperanturim¬
quitatem : Vid&es gnum: Quimaleloquituri necesset̃utinale

Expanded text:
mundabis eum a peccato. Vincitur enim crudelitas illimundabis eum a peccato. Vincitur enim crudelitas illius patientia tua. Si sagittam dirigas in lapidem, et lapis durus fuerit: non solum non infigitur, sed resilit. Sic inimicus tuus si percusserit, et repercussus non fuerit, patientia tua superatus, ad meliora convertitur. Usquequo peccatores, Domine, usquequo peccatoDeum esse patientem, et inimicis impatientem. Si quando peccamus, patientem cupimus Deum. Si quando aliquis in nos deliquerit, in ipsum non volumus esse patientem Deum. Usquequo peccatores gloriabuntur? Non eis sufficit peccare, sed etiam in peccatis gloriantur. Prima infelicitas est peccare: secunda infelicitas, immo novissima, non agere poenitentiam. Isti ergo peccatores non solum non flectunt cervicem, sed libere post peccatum suum gloriantur. Effabuntur et loquentur iniquitatem. Proprie haec de haereticis loquitur. Loquentur omnes qui operantur iniquitatem. Videte signum: Qui loquitur, necesse est ut male
Abbreviated transcription (Latin):
rehomo  habesultorem dñm: dicit hoc & płus : Siesuri¬
erit in imicustuus cybaillum: Sisitit dailli potum. hacc
faciens carbonesignis congregabis supor caputtius hocũ
uid&ur eẽpi&atis sedcrudelitatis: Si enimbene illifa¬
cio utillimalefaciat ds nonuenit hocdepietate sed decru¬
delitate m̃tis: quidenim dicit a postolus sie surierit inimi¬
custuus erbaillum: Sisitit da illi potum : hucusq uid&ur
miseri cordia: hocuero quod infert. hae cenimfaciens carbo¬
nesignis congregabis suꝑcaputeiu ĩuidet misericordieeẽ se d¬
bere : utille in sclistorq atur : & hocdicita płs : & misericordie
p̃dicator crudelita tem doc& Nonigitur sic est accipien¬
dum iedalio sensii: Site ꝑcutit inimicus tucipbe & alteram
max illam sitibulle malefact tuillis acbene : Sieni hotrece¬
ris carbones ignis e gregabisupcupuce ss guoddicithocã

Expanded text:
re, homo? Habes ultorem Deum. Dicit hoc et Apostolus: Si esurire, homo? Habes ultorem Deum. Dicit hoc et Apostolus: Si esurierit inimicus tuus, ciba illum. Si sitit, da illi potum. Haec enim faciens, carbones ignis congregabis super caput ejus . Hoc non videtur pietatis esse, sed crudelitatis. Si enim bene illi facio, ut illi malefaciat Deus; non venit hoc de pietate, sed de crudelitate mentis. Quod enim dicit Apostolus: Si esurierit inimicus tuus, ciba illum: si sitit, da illi potum: hucusque videtur misericordia. Hoc vero quod infert; Haec enim faciens, carbones ignis congregabis super caput ejus. Videtis enim bere, ut ille in saeculis torqueatur. Et hoc dicit Apostolus, et misericordiae praedicator crudelitatem docet? Non igitur sic accipiendum, sed alio sensu. Si te percutit inimicus, tu ei praebe et alteram maxillam . Si tibi ille malefacit, tu illi fac bene. Si enim hoc feceris, carbones ignis congregabis super caput ejus. Quod dicit, hoc est,
Abbreviated transcription (Latin):
psalmus dauid. quarta s abbati: inmedios abatiest̃ qua simcorde
sabbati: hocestin medio ebdomadis.: Diesenim quarta est & qua¬
tadies exirtroque latere ȩquales dies hab&: hab& enim exu¬
nolatere diemprimũ secundum tercium. & exaliolatere
hab& diem quintum. sextum septimum : uid ecisigitur:
qm̃dies quarta hocest quarta s abati. exu troquelatere dupli¬
citrinitate firmatur. Simulque considerandum quia
quartusnumerus uirtute decimusest: Quomosi enim com¬
putes & ordinem facies unumduotres quatt uon decimus
numerus efficitur : uid &isigitur qm̃ quartus numerus es¬
ficit decimum & considerate ex hocquia quattuor. euange¬
lia. indeca logo. conputantur.: ut quod cumque dicebat᷑
indeca logo: hoccompleatur inquattuor euangelia : ut non
bereegit.. Quiante ignor abatur. posteatriumpha¬
uit incruce : dsulcionum dñs : Sids ultionum dñ sest imi¬
hiuindictam & ego retribuam dicitdñs: quit ecupislimdica¬

Expanded text:
sabbati. Quarta sabbati, in medio sabbati est: quasi in corde sabbati, hoc est, in medio hebdomadis. Dies enim quarta est, et quarta dies habet ex utroque latere aequales dies. Habet enim ex uno latere diem primum, secundum, tertium: et ex alio latere habet diem quintum, sextum, septimum. Videtis igitur quoniam dies quarta, hoc est, quarta sabbati, ex utroque latere duplici trinitate firmatur. Simulque considerandum: quia quartus numerus, virtute decimus est. Quomodo? si enim computes, et ordinem facias: unum, duo, tres, quatuor, decimus numerus efficitur. Vidistis igitur quoniam quartus numerus efficit decimum, et considerate ex hoc: quia quatuor Evangelia in decalogo computantur, ut quodcumque dicebatur in decalogo hoc compleatur in quatuor Evangeliis, ut non bere egit. Quia antea ignorabatur, postea triumphavit in cruce. Deus ultionum Dominus. Si Deus ultionum Dominus est, mihi vindictam et ego retribuam, dicit Dominus, quid te cupis vindica
Abbreviated transcription (Latin):
& mona chorum est maxime in noctibus peccata sua c̃¬
fiteri: & quomodonunc dicit ad ad riunciandum ma¬
nemisericordiamtuiam : Quod dica hocest nom possumꝵ
consueridño & miseri cordimeius consiqui nisicepert in ar¬

Expanded text:
et monachorum est, maxime in noctibus peccata sua coet monachorum est, maxime in noctibus peccata sua confiteri. Et quomodo nunc dicit: Ad annuntiandum mane misericordiam tuam? Quod dicit, hoc est: Non possumus confiteri Domino, et misericordi
Abbreviated transcription (Latin):
onumest̃ conficerih̃o. & psaller enominituo altissi¬
meꝰ Non dixit bonumestpsallere & postea confittri
Seduideor dinem: Bonume si consiteri & bonumẽ
bus seddo Illi consĩteri peccata. quisanare potest: tepsal¬
lere nominituo altissime: Ad ad nunciandum ma nemi¬
sericor diamtuam. &uerita temtuam. per nocam. ꝓdili
genter. Incellegate quiddicitur: Adad nunciandum
mane misericordiam tuam & ueritatemtuam. pernoc¬
tem: Singuliuer siculi ad singulos reseruntur: Bonũ est
confiteridño ad adnuntiandũm a nemis ericor diam tuã
Si consiteris h̃o ad nuncians manemis ericordi as dñi &
psaller e nominituo altissime: istumuersiculumrefert
adhuncquis equitur. It uer ita tẽ tuam per noctem i quan¬
docnum consitemurdo speramus miscricordiam : quan¬
douero psallimus operamur uirtutes: Ad adnuncian¬
dummanemi sericor diamtuam: ubi sunt quisecundũ
liter amscripturas. intellegunt: media diȩ misericor¬
diãdĩ. ad niuntiar e non possumus & certe xp̃i anorum

Expanded text:
onum est confiteri Domino, et psallere nomini tuo, Altissime. Non dixit: bonum est psallere, et postea confiteri: sed vide ordinem: Bonum est confiteri, et bonum est bus, sed Deo; illi confitere peccata, qui sanare potest. Et psallere nomini tuo, Altissime. Ad annuntiandum mane misericordiam tuam, et veritatem tugenter intelligite quod dicitur: Ad annuntiandum mane misericordiam tuam, et veritatem tuam per noctem. Singuli versiculi ad singulos referuntur. Bonum est confiteri Domino: ad annuntiandum mane misericordiam tuam. Si confiteris Domino, annuntians mane misericordias Domini. Et psallere nomini tuo, Altissime. Istum versiculum refert ad hunc qui sequitur, et veritatem tuam per noctem. Quando enim confitemur Domino, speramus misericordiam. Quando vero psallimus, operamur virtutes. Ad annuntiandum mane misericordiam tuam. Ubi sunt qui secundum litteram Scripturas intelligunt? Media die misericordiam Dei annuntiare non possumus? Et certe Christianorum
Abbreviated transcription (Latin):
mus & qui post eum sequitur & occo gessimusno¬
pus & centesimus primus incentesimoprimo dr
oratio pauperis. cumanxius fuerit & inconspectudi effu¬
derit orationem suam̃ inisteoratio morsi hominiscłi:
Legimus canticum morsi in exodo. Eotesquandopo¬
pulus mare transiuit rubrum & demersopharao¬
ne & omne eius exercitu. maria cetinit &imor ses de¬
indelegimus. & deutero nomio qm̃ canticum illud
scripserat hideutero nomio : Sugitur psalmiisti
& cantica ista morsisunt quare in propriis uolu¬
minibus non habentur : diximu sergo quomodocen¬
te simus primus psalmus inscribitur oratio pau¬
peris & alius est quiscripsit deipso : & ille pauperqui
faccus est ꝓpt̃nos & cetera : Sic& hic mor sesqm̃
a principio generis humani historiam sc̃ripsit
ipseenim scripsit quomodocelum & terra facta sun
quomodo & homofactus sit : deconditione hominis
sit homo & quar enatus sit:: quiergo in genes in scrip¬

Expanded text:
mus et octogesimus quintus, et octogesimus nomus et octogesimus quintus, et octogesimus nonus, et centesimus primus. In centesimo primo dicitur: Oratio pauperis cum anxiatus fuerit, et in conspectu Dei fuderit orationem suam. Iste, Oratio Moysi hominis Dei. Legimus canticum Moysi, quod in Exodo eo tepulus mare transivit Rubrum, et demerso Pharaone, et omni ejus exercitu, Maria cecinit et Moyses . Deinde legimus et in Deuteronomio, quod canticum illud scripserat in Deuteronomio . Si igitur psalmi isti, et cantica ista Moysi sunt, quare in propriis voluminibus non habentur? Diximus ergo quomodo centesimus primus psalmus inscribitur, Oratio pauperis, et alius est qui scripsit de ipso, et ille pauper qui factus est propter nos, et caetera . Sic et hic Moyses, quoniam a principio generis humani historia ipse scripsit: ipse enim scripsit quomodo coelum et terra facta sint, quomodo et homo factus sit, de conditione hominis. sit homo, et quare natus sit. Qui ergo scripsit in Gene
Abbreviated transcription (Latin):
Cud&eergo qm̃ illa meretrix ađo concipit & parit. &¬
parit saluatorem : Sp̃ms alut istuȩ fecimus supert̃¬
ram. Ergo anima nr̃ a illara ab illameretrix potest
concipere & parere saluatorem : & homonatus est
hea. Siuolumus cotidie nascitur xp̃s: persingulas
& ipse funda uit eam altissimus: ipsequinascitur in
te ipse fundamentum datsiontuȩ: dñsnarrabitins¬
criptura populorum. Manifestume st qm̃ qđ dñslo
& tunc cumista om̃a fuerint. cumnatus fuerit in ea
xp̃s non est certa & secur a uiccoria sed semperinperi¬
culo sumus: Sicut lȩcantium omnium habitio inte
Quilȩtus est ex ipsdilaritate securus est qui autem secu¬
rus est cito decipitur : Qui autem insidiari formidat
cito potest euadere . Dño prestante ciu estgloria
insȩcula sȩculorum
ratiomorsi hominis đĩ, Quatuor sunt pfal¬
miquȩ orationẽ prenotatur sextus deci¬

Expanded text:
Videte ergo, quoniam illa meretrix a Deo concepit et partuVidete ergo, quoniam illa meretrix a Deo concepit et parturivit Salvatorem: Spiritum salutis tuae fecimus super terram. Ergo anima nostra illa Raab, illa meretrix, potest concipere, et parere Salvatorem. Et homo natus est in ea. Si voluimus, quotidie nascitur Christus. Per singulas Et ipse fundavit eam Altissimus. Ipse qui nascitur in te: ipse fundamentum dat Sion tuae. Dominus narrabit in scriptura populorum. Manifestum est, quoniam quod Et tamen cum ista omnia fuerint: cum natus fuerit in ea Christus, non est certa et secura victoria, sed semper in periculo sumus. Sicut laetantium omnium habitatio est in te. Qui laetus est, ex ipsa hilaritate securus est. Qui autem securus est, cito decipitur. Qui autem insidias reformidat, cito potest evadere, praestante Domino, cui est gloria in saecula saeculorum. Oratio Moysi hominis Dei. Quatuor sunt psalmi qui oratione praenotantur, sextus deci
Abbreviated transcription (Latin):
b& sion nostra plurimas portas : quassia peruerimus in¬
greditur ad nossponsus. & dormit nobiscum: deniq ipse
intrabo & cenabo cumipso: Clorios adicta sunt dececiui¬
tasdi : Ciuitasnonẽ unum aedificium. sed inmulti sȩdi¬
ficuis consistit : Sic ȩc clesia & sion nostra nisiplur es uir¬
tutes habuerit : ciuitas dĩ nonerit: Memorerora ab & ba¬
byllonis scientibus me: illaquȩ gondamerat in laticidin
peccatorum ascendic postea in memoria mdi : Num quid
sian dic& homo & homonatus ẽ in ea Nemuobis mirãlo¬
quor sedueram. Sonnir̃a inqua aliquotiens alienige¬
ne sunt &trrus & ahiopus illaspeculum illa meretrix
illara ab illababillon illaquȩ diuaricauit pedes suos
omnitranscunti secundume gechiel. illa meretrix
si uoluerit. uirgor epente efficitur : uirgostt & concipit
filiumdi & generat: Atimoretuo dñe concopimus &
parturiuimus. spmsalut istuȩ fecimus superterrã

Expanded text:
bet Sion nostra plurimas portas, quas si aperuimus, inbet Sion nostra plurimas portas, quas si aperuimus, ingreditur ad nos sponsus, et dormit nobiscum. Denique iintrabo et coenabo cum ipso . Gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei. Civitas non est unum aedificium, sed in multis aedificiis consistit. Sic et Sion nostra, nisi plures virtutes habuerit, civitas Dei non erit. Memor ero Raab et Babylonis scientium me. Illa quae quondam erat in latitudine peccatorum, ascendit postea in memoriam Dei. Numquid Sion dicet homo, et homo natus est in ea? Rem vobis miram loquor; sed veram. Sion nostra in qua aliquotiens alienigenae sunt, et Tyrus, et Aethiopes: illa specula: illa meretrix: illa Raab: illa Babylon: illa quae divaricavit pedes suos omni transeunti, secundum Ezechiel : illa meretrix si voluerit, virgo repente efficitur. Virgo fit, et concipit Filium Dei, et generat. A timore tuo, Domine, concepimus, et parturimus, spiritum salutis tuae fecimus super terram.
Abbreviated transcription (Latin):
tat iointe : hoccatum quaredixis qm̃ in presenti seculo quã¬
uis aliquis ic̃s sit quamuis renunciat sȩculo: non hab& perfec¬
tam uiccoriam. deniq dicitur in euangelio: Beatiquilugen
qm̃ ipsiconso labuntur : Sic autẽ dictum est. beatiquiflent
qm̃ ipsirideburit : Manifestum est qm̃ in presentisȩ culo ñẽ
cercel &litia: Ergo lȩticia nostra. quasi lȩticia ese habita¬
cio inte : uid& quid dicat ut aliquis num quã recedat de
eclesia : Sciredebemus qm̃quȩ inter p̃tatisumus deȩclesia
potest intellegi & inanima nr̃a : Sienimsion interpraeta¬
tur speculum: anima autem nostra non aliter nisi semꝑ.¬
insubliniore considerat : uera ȩ clesia. uerum templum
xp̃inonest nisi anima humana: eclesia xp̃inonẽ alia ni
scis : hocẽ difundamenta non sunt nisi in moncibus icũ. in
dogmatibus animȩ credentis : diligit dñ sportassion: ha¬

Expanded text:
tatio in te. Hoc totum quare dixit? Quoniam in praesenti saeculo quamtatio in te. Hoc totum quare dixit? Quoniam in praesenti saeculo quamvis aliquis sanctus sit, quamvis renuntiet saeculo, non habet perfectam victoriam. Denique dicitur in Evangelio: Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur . Si autem dictum est: Beati qui flent, quoniam ipsi ridebunt: manifestum est, quoniam in praesenti saeculo non est certa laetitia: ergo laetitia nostra quasi laetitia est. Habitatio in te. Videte quid dicat, ut aliquis numquam recedat ab Ecclesia. Scire debemus, quoniam quod interpretati sumus de Ecclesia, potest et intelligi de anima nostra. Si enim Sion interpretatur specula, anima autem nostra, non aliter, nisi semper sublimiora considerat: vera Ecclesia verum templum Christi non est, nisi anima humana. Ecclesia Christi non est alia, nisanctis, hoc est, Dei fundamenta non sunt, nisi in montibus sanctis, in dogmatibus animae credentis. Diligit Dominus portas Sion. Ha
Abbreviated transcription (Latin):
gunt eres hominres : ssti uero hoc ẽ principes aedesiȩ & principes
xp̃i. nonscripseruã paucis. sed uniuerso populo : & principum hoc
est ap̃łorum & euangeliorum horumqui fuerunt in ea uide¬
tequid dicat. Qui suerunt non quisunt ut exceptis a postolis qđ¬
cumque aliud postea dicitur abscidatur. non habeat poscea
auccoritatem: Quamuis ergo sc̃ sit aliquis posta postolos quã¬
uis dusertussit non hab& auccoritatem : Qm̃dñ snarratins
er iptura populorum & principum horum quifuerunt inet
Sicutletantium omniũ habitatio inte : propheta lo quitur
adȩclesiam& dicito: Sicut letantium omniab abita tionte
cut lecantiumomnium Dicitur in aliosalmo: in conuer¬
tendo dñs captiuitatẽ sion factisumusicut consolati Nondix̃
consolatiisic& sistolo codicit: Sicut letantium omnium habi¬

Expanded text:
gunt tres homines. Isti vero, hoc est, principes Ecclesiae et principes gunt tres homines. Isti vero, hoc est, principes Ecclesiae et principes Christi, non scripserunt paucis, sed universo populo. Et principum, hoc est, apostolorum, et evangelistarum, horum qui fuerunt in ea. Videte quid dicat: Qui fuerunt, non qui sunt: ut, exceptis apostolis, quodcumque aliud postea dicetur, abscindatur, non habeat postea auctoritatem. Quamvis ergo sanctus sit aliquis post apostolos: quamvis disertus sit, non habet auctoritatem. Quoniam Dominus narrat in scriptura populorum, et principum horum qui fuerunt in ea. Sicut laetantium omnium, habitatio est in te. Propheta loquitur ad Ecclesiam, et dicit ei: Sicut laetantium omnium habitatio est in tecut laetantium omnium? Dicitur in alio psalmo: In convertendo Dominus captivitatem Sion, facti sumus sicut consolati , et non dixit, consolati. Sic et in isto loco dicit: Sicut laetantium omnium habi
Abbreviated transcription (Latin):
mus: responde arriani : qm̃ dicunt altis simum solũ patrõ eẽ
Eccchic defiliodictur & ipse fundauit eam altis simus: Nondix̃ fili.¬
usdi quierat in principio apud patrem: Sed quid dicit̃ homo
natus est in ea & ipse fundauit eam altissimus dsaute maltis¬
simus dicitur quanto magis uerbumdi. Dñs narrabit in scriptu¬
runt in ea nondixit quȩ sunte a sed quifuerunt sed quisuerunt
inea : dñs narrabit : & quomodo narrabit non ubo sedscrip¬
principum dicit : & quorum principum : qui suntinea non dix̃
hoc sed qui suerunt in ea: uid & cergo quomodo scriptur a scã sa¬
cramentis plenã : Legimus a postolum paulum. legimus p&rũ
& loquitur inscripturis principum suorum: Dñsnarrabit
inscriptur a populorum inscripturis sc̃s q est scriptura po¬
non ut pauci intellegerent sedutomnes : Sed non sic scripsit pla¬

Expanded text:
mus. Respondeant Ariani: quoniam dicunt Altissimum solum Patrem esse: mus. Respondeant Ariani: quoniam dicunt Altissimum solum Patrem esse: ecce hic de Filio dicitur: Et ipse fundavit eam Altissimus. Non dixit: Filius Dei, qui erat in principio apud Patrem. Sed quid dixit? Homo natus est in ea, et ipse fundavit eam Altissimus. Si autem, Altissimus dicitur, quanto magis verbum Dei! Dominus narrabit in scripturunt in ea. Non dixit, qui sunt in ea, sed qui fuerunt in ea. Dominus narrabit: et quo modo narrabit? Non verbo, sed scriporum, sed etiam principum dicit. Et quorum principum? Qui sunt in ea. Non dixit hoc, sed qui fuerunt in ea. Videte ergo quomodo Scriptura sancta sacramentis plena est. Legimus apostolum Paulum: legimus Petrum, et loquitur, in scripturis principum suorum. Dominus narrabit in Scripturis populorum: in Scripturis sanctis. Quae Scriptura polia sua locutus est, non ut pauci intelligerent, sed ut omnes. Pla
Abbreviated transcription (Latin):
mo qm̃ filius natus dicitur. propter eaerrant in matris uocabulo
Dica musergo primum secundũ quoduul godicitur : Nequeenim debe¬
mus & illaminterp̃tationem dimittere : dicamu s ergo & nos
mater sion dic& homo & homonatus estinea: istiquinati fuer an
inedesia alienigene tprus & populus & hiopum ⁊stiquinas¬
cuntur in edesia credunt in eclesi a & nascuntur. in edesia
ni sienim baptigatisuerint filii ȩclesae nonerunt. ⁊stiueroqui
baptigati sunt in ȩlesia matrem apellant ȩclesia dicamus
& secundum hebraicam ueritatem : nun. quid siondic& homo
& homonatus ẽ inea: Quoddicit hocestsquis poterit nunci¬
aresion Qui sei poterit nuncia rehominum qm̃ homo nascot
in ea ut ipses alu& eam hocestnullus hominum poteste inun¬
ciare quia sion salu&ur in homine quiin eanasc&ur: & homo
natus est in ea: Quis estiste homo: quiipse fundauit eamaltisii¬

Expanded text:
mo, quoniam filius natus dicitur: propterea errant in matris vocabulo. mo, quoniam filius natus dicitur: propterea errant in matris vocabulo. Dicamus ergo primum secundum quod vulgo dicitur: neque enim debemus et illam interpretationem dimittere. Dicamus ergo et nos: Mater Sion dicet homo, et homo natus est in ea. Isti qui nati fuerunt in Ecclesia, alienigenae, Tyrus, et populus Aethiopum: isti sunt qui nascuntur in Ecclesia: credunt in Ecclesiam, et nascuntur in Ecclesia. Nisi enim baptizati fuerint, filii Ecclesiae non erunt. Isti vero qui baptizati sunt in Ecclesia, matrem appellant Ecclesiam. Dicamus, et secundum Hebraicam Veritet homo natus est in ea. Quod dicit, hoc est. Quis poterit nunare Sion? quis ei poterit nuntiare hominum: quoniam homo nascetur in ea, et ipse salvabit eam? Hoc est, nullus hominum potest ei nuntiare, quia Sion salvetur in homine qui in ea nascitur. Et homo natus est in ea. Quis est iste homo? Et ipse fundavit eam Altissi
Abbreviated transcription (Latin):
ne &trrus& populus a&iopum: Quod dicitur hocest: illiqui¬
ante alienier at. illiquiame erant intribulatione. quie¬
rant positi incordemaris : Dicitur enim detyro: Trrus
posita incordemaris : Illugitur qui prius erant in ma¬
ri& fluctibus tondebantur. postea inuenti sunt in ȩdesia
Et populus a & hiopum: Nos quondam & hiopes fuimus: & hio¬
pesuitiis ad que peccatis Qm̃ peccata nos nigros fecerant sed pos¬
tea audiuimus: Hauaminimun diestote: & diximus lauabis mo
& superniuem de albabor: Nosergo a& hiopes : uersi sumus in
candorem : Ecce alienigene &trrus& populus a&hiopum hufuer̃¬
illic hoces ł inciutatedi: Num quidĩ ondicit homo & homonatus ẽ
inea : Septuaginta inter pr&es itatranstulerunt : num quid
sion dicit homo : Speraueruntergo multinec intellexerunt.
i ant pͥut oc & hoc propterea dicunt qm̃ sequitur. & homona¬
tus est in ea .: Sperant &iam it adeberedicimatersiondic& ho¬

Expanded text:
nae, et Tyrus, et populus Aethiopum. Quod dicitur, hoc est: Illi quinae, et Tyrus, et populus Aethiopum. Quod dicitur, hoc est: Illi quiante alieni erant, illi erant in tribulatione: qui erant positi in corde maris. Dicitur enim de Tyro: Tyrus posita in corde maris. Illi igitur qui prius erant in mari, et fluctibus tundebantur, postea inventi sunt in Ecclesia. Et populus Aethiopum. Nos quondam Aethiopes fuimus, Aethiopes vitiis atque peccatis: quoniam peccata nos nigros fecerant, sed postea audivimus: Lavamini, mundi estote . Et diximus: Lavabis me, et super nivem dealbabor . Nos ergo Aethiopes versi sumus in candorem. Ecce alienigenae, et Tyrus, et populus Aethiopum, hi fuer te, civitas Dei. Numquid Sion dicet homo, et homo natus est in ea? Septuaginta interpretes ita transtulerunt: Numquid Sion dicet homo? Spreverunt ergo multi, nec intellexerunt  Et hoc propterea dicunt: quoniam sequitur: et homo natus est in ea. Speraverunt etiam ita debere dici: mater Sion dicet ho
Abbreviated transcription (Latin):
te quid dicat: Lic& aliquis raabsuerit. lic& babyllon fuerit : tamer
memorero quicum mescierit frgosi fuerimus ra ab & babellon:
&iam debemus ec̃ securi & dicere, dr̃dixit memor erora ab:
& babrllonis: Seduid &e quidiequitur: Scientibus me: fuer
raab & babellon sed postea conuersi sunt adme Memorerora ab
& babyllonis scientibus me: illa quae qoͥndam erat in latitudine
peccatorum s ascendit postea in memoriamdi ⁊ hulis que qua¬
siperenigmate locutus est. nuncuero apertius loquitur uocatio¬
nem gentium: cudeteenim quiddicat: ecce alienigene. &tr
rus& populus & hropum hufuerunt illic : Alienigenas uocat
addisticictionem isrł : Nosenimsumus alienigene &terus
Tyrus interp̃tatur tribulatio. hoc est sors& populus & ropũ
pigen &impeccatorũ sordibus inuolutius & populus a &iopum:
Hocest quod dicit a &iopia praeueni& manus eiusdo ꝓ ccc alionige¬

Expanded text:
te quid dicat: Licet aliquis Raab fuerit, licet Babylon fuerit: tamen te quid dicat: Licet aliquis Raab fuerit, licet Babylon fuerit: tamen memor ero quicumque me scierit. Ergo si fuerimus Raab, et Babylon, etiam debemus esse securi, et dicere: Deus dixit: memor ero Raab, et Babylonis. Sed videte quid sequitur: Scientium me. Fuerunt Raab et Babylon, sed postea conversi sunt ad me. Memor ero Raab et Babylonis scientium me. Illa quae quondam erat in latitudine peccatorum, ascendit postea ad memoriam Dei. Hucusque quasi per aenigma locutus est: nunc vero apertius loquitur ad vocationem gentium. Videte enim quid dicat: Ecce alienigenae et Tyrus, et populus Aethiopum, hi fuerunt illic. Alienigenas vocat ad distinctionem Israel. Nos enim sumus alienigenae, et Tyrus. Tyrus interpretatur tribulatio, hoc est, sor: et populus Aethiopum niger, et in peccatorum sordibus involutus. Et populus Aethiopum. Hoc est, quod dicitur: Aethiopia praeveniet manus ejus Deo . Ecce alienige
Abbreviated transcription (Latin):
& pose diestres: & quid dicit & nolite in quidire ꝑ cãpestria. sedira
montana conscendite. Ecclesic enimfides non est inuallibus sed in
montib: consticuta: Hiericoergo postea subuestitur abiesu. & ista
solamer&rix reseruatur in colbmis: Ergo hoc dicitur. Mlemor ero
raab hoc est quȩ suscepit exploratoresmeos: &ego indieiudicu me¬
iorero cius: Memorerora ab: Ra abquinterpr&atur  diximus
seuindum historiam dicamus & recundum nominis hterprac¬
tationem: &iuxta anagoren. Ra ab dupliciter interp̃tatur: Aut
interp̃tatur latitudo : a utterte interp̃tatur superbia: Ergouidece
quid dicat : Illaquae quondam. ambulabat in lata&spaciosa uia quȩ
ducit ad mortem. illa quae superbaerat & habebat imp&um. ad
ruinam : postea conuersa est inhumilitatem: Memorerora ab &
babyllonis: Babellon inter pr&a turconfusio: uid& equid dicat ñ
solum raab memorero : sed &iam & babellonis : Q cumque anima
uitus: peccatis que consus a est: & babellonis scientibus me:tude¬

Expanded text:
 post tres dies. Et quid dicit: Nolite, inquit, ire per campestria, sed in montana conscendite. Ecclesiae enim fides non est in vallibus, sed in montibus constituta. Jericho ergo postea subvertitur ab Jesu, et ista sola meretrix reservatur incolumis. Ergo hoc dicitur: Memor ero Raab, hoc est, quae suscepit exploratores meos, et ego in die judicii memor ero ejus. Memor ero Raab. Raab quid interpretatur? diximus secundum historiam: dicamus et secundum nominis interpretationem. Juxta anagogen Raab dupliciter interpretatur. Aut interpretatur latitudo: aut certe interpretatur superbia. Ergo videte quid dicat. Illa quae quondam ambulabat in lata et spatiosa via quae ducit ad mortem : illa quae superba erat, et habebat impetum ad ruinam, postea conversa est in humilitatem. Memor ero Raab, et Babylonis. Babylon interpretatur confusio. Videte quid dicat: Non solum Raab memor ero, sed etiam Babylonis: quaecumque anima a vitiis peccatisque confusa est. Et Babylonis scientium me. Vide
Abbreviated transcription (Latin):
hoc autem propterea dicit. necum uoluerit deã¬
bularein uianr̃ a in pingat pedem suum: ł api¬
des quimuia sunt. & proici iubentur. peccata
nostra sunt Non ambulat incorde nos troxp̃s
sipeccatum aliquid fuerit statim inpingit
inla pides & pon&inuia gressussuos pacia¬
mus uiam. & pon& inuia gressus suos ihs

Expanded text:
Hoc autem propterea dicit: ne cum voluerit deamHoc autem propterea dicit: ne cum voluerit deambulare in via nostra, impingat pedem suum. Lapides qui in via sunt, et projici jubentur, peccata nostra sunt. Non ambulat in corde nostro Christus, si peccatum aliquod fuerit, statim impingit in lapides. Et ponet in via gressus suos. Faciamus viam, et ponet in via gressus suos Jes