comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sia dñs murus nobis. & ꝓph&ae
eius ante murale s unt positi quia
adnos quos ipse perfecte ꝓtegit
etiam proph& arum uerba infi¬
dei constructione uemerunt :
Vnde& bene prius murus. & post
ante muraleponitur quia uocati
exgentibus Nisi prius dñmco¬
nosceremus ꝓph&arum illius
dicta minime sus cȩpissemuss
& notandum qđ istemurus spiri¬
talis aedificii ẽt forinsecus dici¬
tur.: Murus quippe qui ad mu¬
nitionem aedificu construitur.
non interius sed exterius poni
sol&, Quid ergo necessariũ fuit
ut dicer&ur forinsecus. dumnun¬
quã poni murus intrinsecus sole¬
at quianecesseest ut exterius po¬
situs eaq in tus sunt defendat s̃
Sed hoc uerbo quid a perte nisi
dominica in carnatio demoni¬
tratur. Murus enim nobis in¬
tus estdĩ: Murus uero foris ẽ
ds̃ homo: Vnde ci ꝑquendã pro¬
ph&am dicitur.⁊ existi insalutẽ
populitui : ut saluos facias xpos
tuos: Iste & enim murus incarna¬
tus uidelic& dñs murus nobis ñ

Expanded text:
sia Dominus murus nobis et prophetae sia Dominus murus nobis et prophetae ejus antemurale sunt positi, quia ad nos, quos ipse perfecte protegit, etiam prophetarum verba in fidei constructione venerunt. Unde et bene prius murus, et post antemurale ponitur, quia vocati ex gentibus, nisi prius Dominum cognosceremus, prophetarum illius dicta minime suscepissemus. Et notandum quod iste murus spiritalis aedificii esse forinsecus dicitur. Murus quippe qui ad munitionem aedificii construitur, non interius, sed exterius poni solet. Quid ergo necessarium fuit ut diceretur forinsecus, cum nunquam poni murus intrinsecus soleat? quia necesse est ut exterius positus ea quae intus sunt defendat. Sed in hoc verbo quid aperte nisi ipsa dominica incarnatio demonstratur? Murus enim nobis intus est Deus, murus vero foris est Deus homo. Unde ei per quemdam prophetam dicitur: Existi in salutem populi tui, ut salvos facias christos tuos . Iste etenim murus incarnatus, videlicet Dominus, murus nobis non
Abbreviated transcription (Latin):
es est huius seculi quia omnia
quae hic amantur cum festinati¬
one marcescunt: & parus nos
apostolus festinare ã amon& di¬
cens inhereditatem incorrupti¬
bilem in contaminatam & in mar¬
cescibilem Quae ergo iam in hor¬
tis habitat. o port& utsponsũ suũ
uocẽ suam audire faciate Idest
quantum bonȩ prȩdicationis emit¬
taaIn qua ille delect& urque
desiderat Quia amici auscultans
uidelic& omnes electi: quia ut ad
caelestem patriam reuiue scant uer¬
bauitȩ audiredes iderant. Sediã
ꝓph&a eanobis quar iudit ape
for insecus in circuitu domus un¬
dique: plerunque in sacro eloqui¬
oexprotectionis suae munere
murus dicaipse in carnatus dñs
sol& sicut descã ecclesia ꝑ proph&a
dicitur: Pon&ur in ea murus &
antemurale. : Ipse enim nobis mu¬
rus est : quinos undique custodien¬
do circumdat: Ante mura leautẽ
murinn proph&ȩ omnes fuerunz
qui prius quã diis apparer& in car¬
nead construendam fidem ꝓphe¬
tando missisunt: In scã ergoecle¬

Expanded text:
es est hujus saeculi, quia omnia quae hic amantur cum festinatione marcescunt; et Petrus nos apostolus festinare admonet, dicens: In haereditatem incorruptibilem, incontaminatam, immarcescibilem . Quae ergo jam in hortis habitat, oportet ut sponsum suum vocem suam audire faciat, id est canticum bonae praedicationis emittat, in qua ille delectetur quem desiderat, quia amici auscultant, videlicet omnes electi, qui, ut ad coelestem patriam reviviscant, verba vitae audire desiderant. Sed jam propheta ea nobis quae videt aperforinsecus in circuitu domus undique. 5. Plerumque in sacro eloquio ex protectionis suae munimine murus dici ipse incarnatus Dominus solet, sicut de sancta Ecclesia per prophetam dicitur: Ponetur in ea murus, et antemurale . Ipse enim nobis murus est, qui nos undique custodiendo circumdat. Antemurale autem muri nostri prophetae omnes fuerunt, qui priusquam Dominus appareret in carne, ad construendam fidem prophetando missi sunt. In sancta ergo Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
nere autem in carne necessari¬
um ꝓpter uos: & ꝓficientibus
discipulis dicit: Quae est enim
nr̃a spes aut gaudium autcorona
gloriar: Non ne uos ante dnm nrm
ihix p̃me hinc est quod idem tha¬
lamus un ocalamo in longũ & uno
calamo in latum dicitur mensus:
longitudo quippea dlonganimita¬
tẽ expectacionis ꝑtin&. latitu¬
do adamplitudinem caritatis :, taniũ
ergo unusquisque thalamus hab&
in longitudine : quantum & in lati¬
tudine haberepotuerit. Quamens
cȩlesti de siderio succensa quantũ
a morẽ habuerit ad colligendum
proximum tantam & longa nimi¬
tatem ex hib& ad expetandũ dm̃:
& patenter portat moras longitu¬
dinis. quia sem ꝓfectũ proximidi¬
latat amplitudo caritatis. Po¬
test &iam ipsa longitudo longa¬
nimitatem patientiae quȩ ex hi

Expanded text:
nere autem in carne necessarinere autem in carne necessarium propter vos . Et proficientibus discipulis dicit: Quae est enim nostra spes, aut gaudium, aut corona gloriae? Nonne vos ante Dominumsum? » Hinc est quod idem thalamus uno calamo in longum, et uno calamo in latum dicLongitudo quippe ad longanimitatem exspectationis pertinet, et latitudo ad amplitudinem charitatis. Tantum ergo unusquisque thalamus habet in longitudinem, quantum et in latitudinem habere potuerit; quia mens coelesti desiderio succensa, quantum amorem habuerit ad colliproximum, tantam et longanimitatem exhibet ad exspectandum Deum, et patienter portat moras longitudinis, qui se in profectum proximi dilatat amplitudine charitatis. Potest etiam ipsa longitudo longanim
Abbreviated transcription (Latin):
rio caelesti redolentes. & quid mala
defloribus nisi ꝑ fectȩ iambono¬
rummentes quaead fructumper¬
ueniunt bonioperis deinitio scãeꝓ
positionisQua eergo amore
languet. fulciri quaerit floribus
& stiparimalis: qulsi illum quẽ
desiderat uidere adhuc non per¬
mittitur. Magna eiest conso¬
latio sidealiorum profectib
leetur. Anima ergo scõ amore
languet. afloribus malis quae ful¬
citur : ut requiescat inbonoope¬
re proximi quae adhuc contem¬
plarinonual& uultumdi. Pense¬
musrogo qualis thalamus pauli
Mens fuerat. quidic ebat
crum. Omni potentidõ in quanto
seamore coniunserat. Qui sibi ui¬
tam xpm̃ tantum modo & mori
lucrum ee deput᷑at : Hinc est quod
iterum dicit ⁊ Desiderium habens
dis soliu & cumxp̃o esse multo
magis melius Sedecce quidis¬
solui desiderał quo amore lan¬
gue aT̃ uidemus. quia interim
differri conspicit. ful&triq
floribus ndn s requirit quȩrit
plane: uam sequitur Perma¬

Expanded text:
rium coeleste redolentes? Quid mala rium coeleste redolentes? Quid mala de floribus, nisi perfectae jam bonorum mentes, quae ad fructum perveniunt boni operis de initio sanctae propositionis? Quae ergo amore languet, fulciri quaerit floribus, et stipari malis, quia si illum quem desiderat, videre adhuc non permittitur, magna est ei consolatio si de aliorum provectibus laetetur. Anima ergo sancto amore languida, floribus malisque fulcitur, ut requiescat in bono opere proximi, quae adhuc contemplari non valet vultum Dei. 10. Pensemus, rogo, qualis thalamus Pauli mens fuerat, qui dicebat: crum ; omnipotenti Deo in quantum se amore conjunxerat, qui sibi vitam Christum tantummodo, et mori lucrum esse deputabat? Hinc est quod iterum dicit: Desiderium habens dissolvi, et cum Christo esse multo magis melius . Sed ecce qui dissolvi desideras quo amore langueas videamus. Quia interim differri te conspicis, fulciri quaeso floribus non requiris? Quaeris plane, nam sequitur: Perma
Abbreviated transcription (Latin):
Vnde & in canticis canticorum
dicit: Vulnerata caritate ego
sum: mala autem salus est
cordis. quae dolorẽ huius uulne¬
ris nescit Cum uero anhelare
iamin celeste desiderium & sen¬
tire uulnus amoris coeperit:
fit anima salubrior ex uulnere.
quae prius aegrotabat ex salu¬
te : Menti autem sponsũ suum
fortiter amanti deuotauitȩ
prȩsentis una sol& esse consola
differtur aliorũ animeeius
uerbo ꝓficiant & ad cȩ lestem
sponsum amoris facibus in ar¬
descant: Merito quia differri
seconspicit tristeest eiomne
quodas picit. quia illum adhuc
non uidet que muidere concu¬
piscit. Sedest ut dixinon par¬
ua consolatio si cũferuens
anima differtur ꝑ eãmultȩ
colliguntur : Vt tarde c̃umul¬
tisuideat quẽ sola uidereciti¬
us uolebat: Underursus in
cantico sponsadicit: fulcite
mefloribus. stipate memalis :
quia amore langueo: Quidnan¬
quesunt flores. nisi animȩ bo¬
num iamopus in choantb & deside¬

Expanded text:
Unde et in Canticis canticorum Unde et in Canticis canticorum dicit: « Vulnerata charitsum . Mala autem salus est cordis, quae dolorem hujus vulneris nescit. Cum vero anhelare jam in coeleste desiderium et sentire vulnus amoris coeperit, fit anima salubrior ex vulnere, quae prius aegrotabat ex salute. 9. Menti autem sponsum suum fortiter amanti, de mora vitae praesentis una solet esse consolatvisione differtur, aliorum animae ejus verbo proficiant, et ad coelestem sponsum amoris facibus inardescant. Moeret, quia differri se conspicit; triste est ei omne quod aspicit, quia illum adhuc non videt, quem videre concupiscit. Sed est, ut dixi, non parva consolatio, si cum fervens anima differtur, per eam multae colliguntur, ut tarde eum cum multis videat, quem sola videre citius volebat. Unde rursus in Cantico canticorum sponsa dicit: Fulcite me floribus, et stipate me malis, quia amore langueo . Quid namque sunt flores nisi animae bonum jam opus inchoantes et deside
Abbreviated transcription (Latin):
runt redemptorem nr̃m & pro¬
ph&ando & beneuiuendop̃ di¬
care tan quã sex cubitim ꝑ fecti¬
oneoperis. & palmum in incho¬
atione contem plationis habue¬
runt: Qui aenim torũ uitam
inunitate fidri & perfecta ope¬
ratio & inchoata contẽplatio
sublimem reddidit. in uno cala¬
momensura liminis fuit: Seꝙ
mosoleat. atque ex inde hoc qđ
in scã ecclesia agitur colligamus.
Inthalamo quippe sponsus & spo¬
nsa foederantur. sibiq: in amo¬
reiunguntur: quidergo sunt
in scã ecclesia thalami msieo¬
rum corda in quibus anima ꝑ
amore sponso inuis ibiliuingit᷑
ut eius desiderio ardeat. nulla
iam quȩ inmundosunt concu¬
piscat. p̃ sentis uitae longitudi¬
nempoenam deput&. ex ire
festin& & amoris am plexu in
cglestis sponsi uisione requiesce¬
re Mensitaq qugiam talis est
nullam prȩsentis uite consola¬
tionem recipit: sel ladillum
quem diligit medullitus sus¬
pirat feru&. anhelat. anxia¬
trans fixaest uulnere amoris :

Expanded text:
runt Redemptorem nostrum et prorunt Redemptorem nostrum et prophetando et bene vivendo praedicare, tanquam sex cubitos in perfectione operis, et palmum in inchoatione contemplationis habuerunt. Quia enim eorum vitam in unitatem fidei et perfecta operatio, et inchoata contemplatio sublimem reddidit, in uno calamo mensura liminis fuit. Sequmo soleat, atque exinde hoc quod in sancta Ecclesia agitur colligamus. In thalamo quippe sponsus et sponsa foederantur, 1334 sibique in amore junguntur. Quid ergo sunt in sancta Ecclesia thalami, nisi eorum corda in quibus anima per amorem sponso invisibili jungitur, ut ejus desiderio ardeat, nulla jam quae in mundo sunt concupiscat, praesentis vitae longitudinem poenam deputet, exire festinet, et amoris amplexu in coelestis sponsi visione requiescere? Mens itaque, quae jam talis est, nullam praesentis vitae consolationem recipit, sed ad illum quem diligit medullitus suspirat, fertransfixa est vulnere amoris.
Abbreviated transcription (Latin):
men unum. uisi quia aꝑte innu¬
it quod adhuc in ferius limen
aliud dicatur : Porta autemali¬
mine surgit: ut portasit. Siigi¬
tur porta dñs. quis huius portȩ
limenest nisi illi antiqui pa¬
tres exquorum ꝓgeniedñs in¬
carnari dignaturꝰ sicut ꝑ paulũ
dicit Quorum patres ex quib
xp̃s secundum carnem qui est sũ¬
ꝑ omni ads̃ benedictus in secula
notandum uero est in hac pauli
sententia quoddu &̧c&eri homi¬
nes sunt uocati Sicut mousi
dicitur Fonamte in dm̃ ꝑhara¬
onre & per psalmistã dñs dicit
Ego dixiduestis: & rursum: ds̃ste¬
tit insynagoga deorum: Sedali¬
ud est uoncupatue aliud natu¬
raliter dicidm̃:: & simoyses indm̃
pharaoniest positus: sed ds̃ intra
omnia non ds̃ supra omnia dicit᷑
Qui uero est intra uterum uirgi¬
nis incarnatus. ds̃ supra omnia
uocatur : Itaque limen portest
qui nobis aditum regnicarles¬
tis aperuit. Limenautẽ por¬
tȩ un o calamo mensuratur.
quia ipsi antiqui patres potue¬

Expanded text:
men unum, nisi quia aperte innumen unum, nisi quia aperte innuit quod adhuc inferius limen aliud dicatur? Porta autem a limine surgit ut porta sit. Si igitur porta Dominus, quis hujus portae limen est, nisi illi antiqui patres, ex quorum progenie Dominus incarnari dignatus est? Sicut per Paulum dicitur: Quorum patres, ex quibus Christus secundum carnemer omnia Deus benedictus in saecula . » Notandum vero est in hac Pauli sententia quod dii et caeteri homines sunt vocati, sicut Moysi dicitur: « Ponam te in deum Pharaoni . Et per Psalmistam dicitur: Ego dixi, dii estis . Et rursum: Deus stelit in synagoga deorum . Sed aliud est nuncupative, aliud naturaliter dici Deum. Et si Moyses in deum Pharaoni est positus, sed deus intra omnia, non deus super omnia dicitur. Qui vero est intra uterum Virginis incarnatus, Deus super omnia vocatur. Itaque limen portae squi nobis aditum regni coelestis aperuit. Limen autem portae uno calamo mensuratur, quia ipsi antiqui patres, qui potue
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenerat. quando ueniente desu
ꝑsp̃u & suammentemn illius a¬
more roborante ita solidatus ẽ.
ut uires ꝑ sequentium cȩsus dispi¬
cer& & redẽptorem suum libere
interflagella praedicar&: pullus
itaque qui adbonum ꝓpositum ad
huc inmentis teneritudine ei
conspicitur dispiciatur. quia fru¬
mentum dĩ abherba incipit ut
granum fiat Vir ergouestitus
lineis uenit ad portam: qui adñs
acredemptor noster membris
suis intrantibus perducitur adsẽ:
& ascendit ꝑgradus eius. quia nõ¬
bis proficientibus eo ampli¬
us exaltatur. quoaltus & in conp¬
bensibilis essec ognoscitur : In
uirtutum quippe nostrarum gra¬
dibus ipse ascendere dicitur. quia
tanto ipse sublimior nobis osten¬
ditur : quanto nr animus are¬
bus infimisse paratur: Sequit᷑:
E & mensusest limen portae cala¬
mouno latitudinem. idest limen
unum calamouno in latitudine.
Cur post quam dictum est limen
portae statim subiungitur li¬

Expanded text:
pervenerat, quando veniente desuper pervenerat, quando veniente desuper Spiritu, et suam mentem in illius amore roborante, ita solidatus est, ut vires persequentium caesus despiceret, et redemtorem suum libere inter flagella praedicaret. § 4. Nullus itaque, qui ad bonum phuc in mentis teneritudine esse conspicitur, despiciatur, quia frumentum Dei ab herba incipit, ut granum fiat. Vir ergo vestitus lineis, venit ad portam, quia Dominus ac Redemptor noster membris suis intrantibus perducitur ad se. Et ascendit per gradus ejus, quia, nobis proficientibus, eo nobis amplius exaltatur, quo altus et incomprehensibilis esse cognoscitur. In virtutum quippe nostrarum gradibus ipse ascendere dicitur, quia tanto ipse sublimior nobis ostenditur, quanto noster animus a rebus infimis separatur. Sequitur: IBID.-- Et mensus est limen portae calamo uno in latitudinem, id est limen unum calamo uno in latitudinem. 7. Cur postquam dictum est, Limen portae, statim subjungitur, Li
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ ad est tempus iessis : Omni po¬
tens enimds̃ producto fructu fal¬
cemmitt& & mes senisuã desecat.
quiacum unum quenque ado pe
raꝑfecta ꝑduxerit. ẽiustem po¬
ralem uitam per emissam senten¬
tiam incidit: At granum suũ
ad carlestia horrea perducat:
Cum igitur desideriabona conci¬
pimus. semen in terrãmittimus:
Cum uero operari recta incipimus.
herbasumus: Cum autẽ ad ꝓfec¬
tum bonioperis crescimus. ad spi¬
camꝑuenimus.: Cum in eiusdem
operationis ꝑfectione solidamur:
iam plenum frumentum in spica
proferimus : herba & enam p&rus
fuerat. qui passionis tempore per
amorem dñm sequens hunc confite¬
riante ancillȩ uocemtimebat
Erat enimi am uiriditas inmente.
quia credebat omnium redẽptorẽ:
Sedualde adhuc flexibilis pede
conculcabatur timoris : Iamspica
surrexerat. quando eum quẽ mori¬
turũ confiteri timuerat nuntian¬
teangelo ingalilea uiuentẽiude¬
bat: Sed adplenũ gramim inspica

Expanded text:
quoniam adest tempus messis. Omnipoquoniam adest tempus messis. Omnipotens enim Deus producto fructu falcem mittit, et messem suam desecat, quia, quum unumquemque ad opera perfecta produxerit, ejus temporalem vitam per emissam sententiam incidit, ut granum suum ad coelestia horrea perducat. Quum igitur desideria bona concipimus, semen in terram mittimus. Quum vero operari recta incipimus, herba sumus. Quum autem ad profectum boni operis crescimus, ad spicam pervenimus, quumque in ejusdem operationis perfectione solidamur, jam plenum frumentum in spica proferimus. § 3. Herba etenim Petrus fuerat, qui, passionis tempore per amorem Dominum sequens, hunc confiteri ante ancillae vocem timebat. Erat enim jam viriditas in mente, quia credebat omnium redemtorem; sed valde adhuc flexibilis pede conculcabatur timoris. Jam in spicam surrexerat, quando eum, quem moriturum confiteri timuerat, nunciante angelo in Galilaea viventem videbat. Sed ad plenum granum in spica
Abbreviated transcription (Latin):
statm mitt& falcem. qiñ ad estte¬
pusmessis Semen homo iactat
interrã: cumcordi suo bonã inten¬
tionem inserit: & post qua semen
iacta uerit dormit : quia inspebo¬
nioperis quiescit:. Nocte uero ex¬
spera proficit : & semen germinat¬
& crescit dumille mescit : quiadum
adhuc m&iri inorementa sua non
ual&. semel concepta uirtus ad p¬
fectum ducitur: & ultro terra fructi¬
ficat quia preueniente se gratia
mens hominis sponta nea ad fruc¬
tum boni operis surgit: Sedhȩx
eadem terra primum herbã de in¬
de spicam. deinde plenum frumen¬
tum producit inspica: herbam
quippe producereest inchoationis
bonȩ adhuc teneritudinem habere:
Ad spicam uero herba peruenit : cum
seuirtus animo concepta ad profeo
tum bonioperis pertrahit: plenũ
uero frumentum inspica fructi¬
ficat : quando iam in tantum uirtꝰ
proficit: utes sero busti & ꝑfȩcti
operis possit: Idcum exse produ¬
xerit fructus. statimmitt& falcẽ

Expanded text:
statim mittit falcem, quoniam adest temstatim mittit falcem, quoniam adest tempus messis. Semen homo jactat in terram, cum cordi suo bonam intentionem inserit. Et postquam semen jactaverit, dormit, quia jam in spe boni operis quiescit. Nocte vero exrsa et prospera proficit. Et semen germinat et crescit, dum ille nescit; quia et cum adhuc metiri incrementa sua non valet, semel concepta virtus ad profectum ducitur. Et ultro terra fructificat, quia praeveniente se gratia, mens hominis spontanea ad fructum boni operis assurgit. Sed haec eadem terra primum herbam, deinde spicam, deinde plenum frumentum producit in spica. Herbam quippe producere, est inchoationis bonae adhuc teneritudinem habere. Ad spicam vero herba pervenit, cum se virtus animo ctum boni operis pertrahit. Plenum vero frumentum in spica fructificat, quando jam in tantum virtus proficit, ut esse robusti et perfecti operis possit. Sed quum ex se produxerit fructus, statim mittit falcem,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt urtutum exordia aliudꝓ
fectus. aliud ꝑfectio: Sienim & ip¬
sa fides ad ꝑfectionem suam non ꝙ¬
busdam gradibus ducer&ur. Scĩ
a postoliminime dixissent. Auge
nobis fidem: & quidam uenitad
dnm. quicurare uoluit filiũ suũ :
sedrequisitus ancreder& Res¬
pondit: credo dñe. adiuua in credu¬
litatẽmmeam.: Pensa te rogo qđ
dicitur: si credebat. cur incredu¬
litatem dicebat Si uero incredu¬
litatem haberesouerat. quomo¬
docredebat. Sed quia peroccultã
inspirationem gratiȩ meritorũ
suorum gradibus fides crescit :
uno eodem que tempore. is qui
necdum ꝑfectae crediderat simul
& credebat. & incredulus erat: hosmi¬
mirum gradus dñs submes si no¬
mine describit dicens: Sic estreg¬
numdĩ. quem admodum si iact&
homo semen interram dormiat
& resurgat nocte& die& semen
germin& & crescat: Tum nescit
ille: ultroenim terra fructificat
Primum herbam. de indespicam:
dein deplenum frumentum in spi¬
ca & cum exseꝓduxerit fructus:

Expanded text:
sunt virtutis exordia, aliud sunt virtutis exordia, aliud provectus, aliud perfectio. Si enim ipsa fides ad perfectionem suam non quibusdam gradibus duceretur, sancti apostoli minime dixissent: Adauge nobis fidem . Et quidam venit ad Jesum, qui curari voluit filium suum, sed requisitus an crederet, respondit: Credo, Domine, adjuva incredulitatem meam . Pensate, rogo, quod dicitur. Si credebat, cur incredulitatem dicebat? Si vero incredulitatem habere se noverat, quomodo credebat? Sed quia per occultam inspirationem gratiae meritorum suorum gradibus fides crescit, uno eodemque tempore is qui necdum perfecte crediderat simul et credebat et incredulus erat. 5. Hos nimirum gradus Dominus sub messis nomine describit, dicens: Sic est regnum Dei, quemadmodum si jaciat homo semen in terram, et dormiat, et exsurgat nocte ac die, et semen germinet et crescat, dum nescit ille. Ultro enim terra frucam, deinde plenum frumentum in spica. Et cum se produxerit fructus,
Abbreviated transcription (Latin):
enim repente fit sũmus sed inbo¬
na conuersatione aminimis quis¬
que inchoat. ut ad magnaꝑ ueni¬
at De his gradibus ꝑsalmistam
dicitur: Ds̃ ingradibus eius dinos¬
cetur. dus uscipiet eam : dum enim
scamec clesiam dñs suscipit. ingra¬
dibus eius dinoscitur : quia riusglo¬
ria ꝑ illius incrementa declarat᷑
Quantum enĩ sca ec clesia ascen¬
dendo ꝑfłcerit. tantũ ds̃ hominib
ex eius uirtutibus in notescit
dehis quoque gradibus beatus
iob loqui tur dicens :: per singulos
gradus meos ꝓnuntiabo illũ: Om¬
ni potentem̃ quippedñm persin¬
gulos gradus suos ꝓnunciat : quiꝑ
incrementa uirtutum qua e accepit
ei semꝑ laudem suae pi&atis red¬
dit Si quidam gradus in cordis
ascensione non essent. psalmista
nondicer& Ambulabunt deum¬
tute muirtutem:. Nec mirumsi
deuirtute m uirtutem gradussanti
Quando ipsa unaquaeqque tartus
quasi quibusdam gradibus augd.
& sicꝑ incrementi meritorũ ad
sũma perducitur Alia nanop

Expanded text:
enim repente fit summus, sed in boenim repente fit summus, sed in bona conversatione a minimis quisque inchoat, ut ad magna perveniat. De his gradibus per Psalmistam dicitur: Deus in gradibus ejus dignoscetur dum ssanctam Ecclesiam Dominus suscipit, in gradibus ejus dignoscitur, quia ejus gloria per illius incrementa declaratur. Quantum enim sancta Ecclesia ascendendo profecerit, tantum Deus hominibus ex ejus virtutibus 1332 innotescit. De his quoque gradibus beatus Job loquitur, dicens: Per singulos gradus meos pronuntiabo illum . Omnipotentem quippe Dominum per singulos gradus suos pronuntiat, qui per incrementa virtutum quae accipit ei semper laudem suae pietatis reddit. Si quidam gradus in cordis ascensione non essent, Psalmista non diceret: Ambulabunt de virtute in virtutem . 4. Nec mirum si de virtute in virtutem gradus sunt, quando unaquaeque virtus quasi quibusdam gradibus augetur, et sic per incrementa meritorum ad summa perducitur. Aliud namque
Abbreviated transcription (Latin):
uia ueritas & uita : ipse &iamori¬
entalis uia dequoscriptum est: Eoce
uir.oriens nomen eius., Portaergo
uiam orientalem respicit : quia illũ
signat quinobis iter ad ortum
luminis fecit: potest &iamporgȩ
nomine unus quis que p̃dicator
intelleͥgi quiaquisquis nobis
ianuam regni caelestis oresuo a¬
perit. portaẽ. Vnde & duo deci
portȩ uel in iohannis apocalip¬
si uelin extrema huius ꝓph&ae
uis ione describuntur: potest&iam
portae nomine scripture sacrȩ
scientia Non in conuenienter in¬
telleͥgi quaedum nobis intellectũ
aperit : caelestis regni ianuam
pandit.: Possumus portȩnomine
& fidem accipere. qua primamcon¬
tingimus : ut aduirtutum aedifi¬
cia intremus: Vnde hic apte sub
tar. nisi merita uirtutum &ᷤ Siue
enim in cognitione mediato risdi
& hominum hominis xp̃iihũ seu
inscientia diuini eloqui seuin
ipsa fide quam deillo accȩpimus
Quibusdam gradibus adaltiora
incrementa peruenimus: Ne mo

Expanded text:
via, veritas et vita . Ipse etiam Orivia, veritas et vita . Ipse etiam Orientalis via, de quo scriptum est: Ecce vir, Oriens nomen ejus . Porta ergo viam Orientalem respicit, quia illum signat qui nobis iter ad ortum fecit luminis. 2. Potest etiam portae nomine unusquisque praedicator intelligi, quia quisquis nobis januam regni coelestis ore suo aperit porta est. Unde et duodecim portae vel in Joannis Apocalypsi , vel in extrema hujus prophetae visione describuntur. Potest etiam portae nomine Scripturae sacrae scientia non inconvenienter intelligi, quae, dum nobis intellectum aperit, coelestis regni januam pandit. Possumus portae nomine et fidem accipere, quam primam contingimus, ut ad virtutum aedificia intremus. Unde hic aperte sutae, nisi merita virtutum? Sive enim in cognitione Mediatoris Dei et hominum, hominis Jesu Christi, seu in scientia divini eloquii, seu in ipsa fide quam de illo accepimus, quibusdam gradibus ad altiora incrementa pervenimus. Nemo
Abbreviated transcription (Latin):
redemptor nr cum sca ecclesia
quiã redemit secundum carnem.
una substantia est: paulo testante.
quiait ⁊ Adimpleo raquȩ desunt pas¬
sio numxpi incarnemea. procorpo¬
reeius quod est ecclesia zillius capi¬
tis corpus ecclesia: & huius corporis
capudxp̃s: De quosuo capitae ex¬
ultat corpus: Idest sca ecclesia:
cumpsalmista dic ens: nunc autẽ
exaltauit caput meum super in imi¬
cos meos. Quia enim quandoq ip¬
sa & iam exaltataest : iammunc
caput suum super inimicos suos
exaltatum gaud& in caelis. Cũ er¬
go electi quique ad uitam per ur¬
niunt : quia membraeius pereũ
intrant ad eum ipse perse intrat
adse Ipse enim in suis membris
est quimtrat: ip̃se caput ad qđ
intrant iam membraq̃ ueniunt
Quodie⁊ echibel ꝓph&a multipli¬
citer in sinuat: quiuirum uenisse
dicit ad portam. & quge adempor¬
tasit ostendit dicens: Qugrespici¬
ebat aduiam orientalem ⁊ Ipse&
enim nobis est uia.quidixit. Egosũ

Expanded text:
Redemptor noster, cum sancta Ecclesia, Redemptor noster, cum sancta Ecclesia, quam redemit, secundum carnem una substantia est, Paulo attestante qui ait: Adimpleo ea quae desunt passionum Christi in carne mea pro corpore ejus, quod est Ecclesia . Hujus capitis corpus Ecclesia est, et hujus corporis caput Christus . De quo suo capite exsultat corpus, id est sancta Ecclesia, cum per Psalmistam dicit: Nunc autem exaltavit caput meum super inimicos meos . Quia enim quandoque ipsa etiam exaltanda est, jam nunc caput suum super inimicos suos exaltatum gaudet in coelis. Cum ergo electi quique ad vitam perveniunt, quia membra ejus per eum intrant ad eum, ipse per se intrat ad se. Ipse enim in suis membris est qui intrat, ipse caput ad quod intrantia membra perveniunt. Quod Ezechiel propheta multipliciter insinuat, qui virum venisse dicit ad portam, et quae eadem porta sit ostendit, dicens: Quae respiciebat ad viam Orientalem. Ipse etenim nobis est via, qui dixit: Ego sum
Abbreviated transcription (Latin):
quis uero alius portar huius appel¬
latione signatur nisupse dñs acredẽ¬
ptornoster.. Qui nobis ianua factus
est regnicaelestis sicut ipse aite
Nemouenit ad patrem nisi ꝑme .c
Sedcum eundem uirum lineis
indutum figuram diu tenere
dixerimus: quȩ rendum nobis ẽ
quaratione conueniat atudẽ
dñs & peruirum designari uale¬
at & ꝑportandum uirueniat
ad portã. Nun quid namipseue¬
nit ad sem& ipsum : an ata est. quia
& in. euangelio ipse testatur dicens
Quinon inerat ꝑostium inouile
ouium sed ascendit aliunde ille
fur est & latro Quiautem in¬
tat porostium pastorestouium. &¬
& paulo postdicit: Egosũ ostium:
atq: iterum sub iungit: ego supastor
bonus: Siergo pastor intrat ꝑ osti¬
um. & ipseostium est eipsepastor:
ipse ꝓcul dubio intrat ꝑsem& ipsum:
Eccedum leꝵechihel sensum
eno darecupimus : de euangelii &iã
questione ligamus : quaerendũ itaq¬
nobis qualiter &ipse intr&. & per
sem& ipsum intr&. Dñs & enim ac

Expanded text:
Quis vero alius portae hujus appellatione signatur, nisi ipse Dominus ac Redemptor noster, qui nobis janua factus est regni coelestis, sicut ipse ait: « Nemo venit ad Patrem nisi per me . » Sed cum eumdem virum lineis indutum figuram Domini tenere dixerimus, quaerendum nobis est, qua ratione conveniat ut idem Dominus per virum designare valeat et portam. Dum vir veniat ad portam numquidnam ipse venit ad semetipsum? an ita est, quia et in Evangelio ipse testatur, dicens: « Qui non intrat per ostium in ovile ovium, sed ascendit aliunde, ille fur est et latro. Qui autem intrat per ostium, pastor est ovium . Et paulo post dicit: Ego sum ostium . Atque iterum subjungit: Ego sum pastor bonus . Si ergo pastor intrat per ostium, et ipse est ostium, ipse pastor, ipse procul dubio intrat per semetipsum. Ecce dum Ezechielis sensum enodare cupimus, de Evangelio etiam quaestionem ligamus. Quaerendum nobis itaque est qualiter et ipse intret, et per semetipsum intret. Dominus enim ac
Abbreviated transcription (Latin):
eos ligant qui in ipsa sunt. quia
dum caelestia mysteria uentu¬
ra prȩdicant. hȩc postquam osten¬
sasunt credibilia omnibus fecerꝰ:
Vtergo intus columnȩ immobi¬
lesstent: foris paxilli funes con¬
tinent. quia ut sc̃i apli perfecte
in carnationis dominicae miste¬
rium crederent illorum p̃di¬
catio optinuit. qui hoc prius¬
quam fier& & uidere & prȩdice¬
re potuerunt. Unde rectae
quoque ipse primus a posto lox
magna scilic& columna ueri
taber naculi loquitur dicens
Habemus firmiorem ꝓfeticũ
sermonem: Cibene facitis in¬
tendentes quasi lucernȩ lucen¬
ti in caligoso loco: Inquibus

Expanded text:
eos ligant qui in ipsa sunt, quia eos ligant qui in ipsa sunt, quia dum coelestia mysteria ventura praedicant, haec postquam ostensa sunt, credibilia omnibus fecerunt. Ut ergo intus columnae immobiles stent, foris paxilli funes continent, quia ut sancti apostoli perfecte incarnationis dominicae mysterium crederent, illorum praedicatio obtinuit, qui hoc priusquam fieret, et videre et praedicere potuerunt. Unde recte quoque ipse primus apostolorum, magna scilicet columna veri tabernaculi, loquituHabemus firmiorem propheticum sermonem cui benefacitis attendentes, quasi lucernae lucenti in caliginoso loco . In quibus
Abbreviated transcription (Latin):
istaiam fidei sacramenta tenuert᷑:¬
Sicut enim nos in pr&erita pas¬
sione redemptoris nri. ita illi per
fidem in eadem uentura salua
tisunt Illiergo foris non ex¬
tra misterium sedextratẽpus:
Vnde & in constructione taber¬
naculi ut columnȩ argentear
interius starent̃ pax illi aerei
figi ꝑcircuitũ exterius iussisunt:
inquibus religatum taber nacu¬
lu tener&ur. Columnaentaq:
argentex interius pax illiue¬
ro aerei incircuitu figuntur
at que in ipsis funes ligatisunt
ut tabernaculũ fixum maner&:
Qui aui delic& ut scĩ a postoli in
luce sermonis sui solidistarent
ut totum taber naculum idest
scã ecclesia infidei in tegritate
consister&. tamquam pax illi
aerei patrestestamenti u& e¬
ris acproph&g exterius fixi
sunt qui uerborũ suorum fu¬
nibus prȩdicatorum mentes
in soliditate stringerent at¬
ꝙ hocdi habitaculum instatũ
fidei ligarent: extraergo pax illi
sunt : qui ante tepus huius scãe
ecdesiae fuerunt.: Sed tamen

Expanded text:
ista jam fidei sacramenta tenuerista jam fidei sacramenta tenuerSicut enim nos in praeterita passione Redemptoris nostri, ita illi per fidem in eadem ventura sunt salvati. Illi ergo foris non extra mysterium, sed extra tempus. 17. Unde et in constructione tabernaculi, ut columnae argenteae interius starent, paxilli aerei figi per circuitum exterius jussi sunt, in quibus religatum tabernaculum teneretur. Columnae itaque argenteae interius, paxilli vero aerei exterius figuntur, atque in ipsis funes ligati sunt, ut tabernaculum fixum maneret, quia videlicet ut sancti apostoli in luce sermonis sui solidi starent, ut totum tabernaculum, id est sancta Ecclesia in fidei integritate consisteret, tanquam paxilli aerei patres Testamenti Veteris ac prophetae exterius fixi sunt, qui verborum suorum funibus praedicatorum mentes in soliditate stringerent, atque hoc Dei habitaculum in statu fidei ligarent. Extra ergo paxilli sunt, qui ante tempus hujus sanctae Ecclesiae fuerunt. Sed tamen
Abbreviated transcription (Latin):
cuiusque animus &iam abillici¬
tis cogitationibus coere&ur: dũ
reatus esse ꝑfectus & in delibera¬
tione cordis ostenditur: Illi quip¬
pe afligitus. acrudelitatibus. ara¬
pinis auditorum animas prohi¬
berecurauerunt: istiue rodum
non solum per uersa opera sed &i¬
am il licita cogitationum rese¬
cant quid nobis aliud nisilimen
intrinsecus factisunt Vnde& ip¬
saueritas loquitur dicens: Audis¬
tis quia dictumest antiquis. non
occides: Quia utem occiderit. re
Recte quoque & exterius limen
illos patres designat: quiabip¬
sa in carnatione redemptoris nri
per inter ualla temporum lon¬
gius constiterunt: & quidt̃ ab
abel sanguine passio iam coepit
ecclesiat. & un aest ecclesia elet¬
torum prģcȩdentium atquese¬
quentium  ðedtamen quia disci¬
pulis dicitur multi reges & ꝓphe¬
tae uoluerunt uidere quȩũi de¬
tis & non uiderunt Antiquis
patrib quasiforis st&isse est. re
raliter non uidisse Sed tamen
quiamente. opere prȩdicatione

Expanded text:
cujusque animus etiam ab illicicujusque animus etiam ab illicitis cogitationibus coercetur, dum reatus esse perfectus et in deliberatione cordis ostenditur. Illi quippe a flagitiis, a crudelitatibus, a rapinis auditorum animas prohibere curaverunt; isti vero dum non solum perversa opera, sed etiam illicita cogitationum resecant, quid nobis aliud nisi limen intrinsecus facti sunt? Unde et ipsa Veritas loquitur dicens: Audistis quia dictum est antiquis: Non occides, qui autem te quoque exterius limen illos patres 1338 designat, qui ab ipsa incarnatione Redemptoris nostri per intervalla temporum longius constiterunt. Et quidem ab Abel sanguine passio jam coepit Ecclesiae, et una est Ecclesia electorum praecedentium atque sequentium. Sed tamen quia discipulis dicitur: Multi reges et prophetae voluerunt videre quae vos videtis, et non viderunt ; antiquis patribus quasi foris stetisse est, Redraliter non vidisse. Exterius quia mente, opere, praedicatione,
Abbreviated transcription (Latin):
Quia & quiinuir tutibus infir¬
mantur si ipsabona quȩ possunt
facerecum caritate non neglegan
adi ardificio alieni non suntꝰ :
modo describitur iux tauestibu¬
lum portae. intrinsecus esseme¬
moratur. a perte ostenditur
quia limen quod prius descriptũ
est extrinsecus fuit : Sed siporta
ẽ dñs quid silimen portȩ in trin¬
secus & extrinsecus requiramus
Perlimen & enim portam unus¬
quisque ingreditur : : & quȩ sunt
duo haet limina. nisi patres testa¬
menti uoeris & patrestestamen¬
tinoui Non solum quippe hide
quibus dñs incarnari dignatus
est sed omnes testamenti u&eris
patres portae huius limen fuer᷑
Quiahi qui eum prȩdicere & in eo
sperare moruerunt Cunctis
ad eum uenientibus a peruerunt
aditum fidei : & omnis quicredi
limen exterius & post limen
interius dicitur.: nis. quia prl¬
us testamenti u&ctis patres
designat. quia ꝑ eorum prȩdicatio¬
ne opera ꝑuersa punita sunt. Per
dicta uero nouorum patrum unius¬

Expanded text:
quia et qui in virtutibus infirquia et qui in virtutibus infirmantur, si ipsi bona quae possunt facere cum charitate non negligunt, a Dei aedificio alieni non sunt. Semodo describitur juxta vestibulum portae intrinsecus esse memoratur, aperte ostenditur quia limen quod prius descriptum est extrinsecus fuit. Sed si porta est Dominus, quod sit limen portae intrinsecus et extrinsecus requiramus. Per limen etenim portam unusquisque ingreditur. Et quae sunt duo haec limina, nisi patres Testamenti Veteris, et patres Testamenti Novi? Non solum quippe hi de quibus Dominus incarnari dignatus est, sed omnes Testamenti Veteris patres portae hujus limen fuerunt, quia hi qui eum praedicere et in eo sperare meruerunt, cunctis ad eum venientibus aperuerunt aditum fidei; et omnes qui per hlimen exterius et post limen interius dicitur, nisi quia prius Testamenti Vetdesignat, quia per eorum praedicationem opera perversa punita sunt. Per dicta vero novorum patrum unius
Abbreviated transcription (Latin):
redemptor enostro sanguine fun¬
derenonualemus: Quid ergo de
nobis agendũ est e qua&s peserit.
sinullus ad regnũ peruenit nisi
quisummis prȩditus uirtutibus
fuerit sed ad est quoquenra
consolatio Amemus inquan¬
tum possumus dm̃. diligamus ꝑ
latio Amemus inquantum
possumus dm̃ diliga mus ꝓximũ:
& simulquoque nos addł fercu¬
lum ꝑtinemus: Quia sicut illic
scriptumest media caritate con¬
strauit : habe quippe caritatem.
& ibisine dubio peruenis: ubi &
columna argentea erigitur.
& ascensus porpureus ten&ur
Nam quia hoc propter nostram
infirmitatemdicitur a perte
monstratur. cum illic ꝑtinus sub¬
dit᷑ Propterfilias hierusa¬
lem. Sermo & enidiqui
non filios sed filias dicit
Quid aliud per sexum femine¬
um quamentiũ infirma signa¬
uit quod ergo illic intercolu¬
nas argenteas. reclinatoriũ
aureum & ascensũ porpure¬
um in esse media caritas dici¬
tur propterfilias ierusale
hocahic inter thalatmos
perquinque cubitos designatur.

Expanded text:
Redemptore nostro fundere sanguinem non valemus. Quid ergo de nobis agendum est? quae spes erit, si nullus ad regnum pervenit, nisi qui summis praeditus virtutibus fuerit? Sed adest quoque nostra consolatio: Amemus inquantum possumus Deum, diligamus et latio. Amemus in quantum possumus Deum, diligamus et proximum, et simul quoque nos ad Dei ferculum pertinemus, quia sicut illic scriptum est: Media charitate constravit. Habe quippe charitatem, et ibi sine dubio pervenis, ubi et columnae argenteae eriguntur, et ascensus purpureus tenetur. Nam quia hoc propter nostram infirmitatem dicitur, aperte monstratur, cum illic protinus subdidit: Propter filias Jerusalem. Sermo etenim Dei qui non filios, sed filias dicit, quid aliud per sexum femineum quam mentium infirma signavit? Quod ergo illic inter columnas argenteas, reclinatorium aureum, et ascensum purpureum, inesse media charitas dicitur propter filias Jerusalem; hoc hic inter thalamos per quinque cubitos designatur,
Abbreviated transcription (Latin):
Et de medio eius quasi species electri. hoc est demedio ignis. Ipse enĩ angłis atq
archangłis om̃ibq uir tutib prȩsidens redemptor nr̃. qui uelut inesectri simi¬
litudine unus exutraq & inutraq natura & ds̃mansit cũ patre. & ad redẽptio¬
nẽ nrãm factus est mor talis cum hominib. in suo tunc terrore uidebitur.
eiq ignis iudicri in rȩꝓborũ uindicta famulatur Hinc enĩ scriptũ est.
Dies dni de clarabit. quia inigne reuelabitur. Hinc psalmista ait. Ds̃ mani¬
feste ueni&e. ds̃ nr̃ e non silebit. Ignis in conspectu euis ardebit. & incircuitu

Expanded text:
Et de medio ejus quasi species electri, » id est, de medio ignis. Ipse enim angelis atque Et de medio ejus quasi species electri, » id est, de medio ignis. Ipse enim angelis atque archangelis omnibusque virtutibus praesidens Redemptor noster qui velut in electri similitudinem unus ex utraque natura et Deus permansit in patre et ad redemptionem nostram factus est mortalis cum hominibus: in suo tunc terrore videbitur, eique ignis judicii in reproborum vindicta famulabitur. Hinc enim scriptum est: Dies Domini declarabit, quia in igne revelabitur . Hinc Psalmista ait: « Deus manifestus veniet, Deus noster et non silebit. Ignis in conspectu ejus ardebit, et in cir
Abbreviated transcription (Latin):
cuncta peccata ante oculos redeunt. ibi omĩa quȩ cũ de lec tatione ac ta sunt
ad memoriã cũ pauore reuocantur. Ibi caligo cogitationis miserȩ expoena
praximȩ dãpnationis erit. Vnde & subditurꝰ. Et nubes magna: Tunc quippe
expetcatoꝵ memoria sensũ mentis deprimit caligo cęcitatis. cũ unigenitũ
dĩ filiũ in forma diuinitatis conspicere reprobi non ꝑmittuntur. Uidebunt
subditur. Et ignis in uoluens: qui a uidelic& ignis ille iudicii qui cȩlum
aerum & terram concremat peccatores iã in sua suꝑbia non ꝑmittit erigi
sed in uoluit. quos procul dubio inpȩne suȩ dãpnationis consringit. Et isplen¬
dor incircuitu eius: quia sicut fulgur exit aboriente & par& usq ado entẽ.
ita erit ad uentus filii hominis. Ubi nullus aiudiciotunc in suamente latere
ꝑmittitur : quia ipso uidicis fulgore penetratur . De quo mox uidice subditur

Expanded text:
cuncta pecuncta pead memoriam cum pavore revocantur. Ibi caligo cogitationis miserae ex poena proximae damnationis. Unde et subditur: « Et nubes magna. » Tunc quippe ex peccatorum memoria sensum mentis deprimit caligo caecitatis, cum unigenitum Dei filium in forma divinitatis conspicere reprobi non permittuntur. « Videbunt  Ubi et aperte subditur, « Et ignis involvens. » Quia videlicet ignis ille judicii qui coelum, aerem et terram concremat, peccatores jam in sua superbia non permittit erigi, sed involvit, quos procul dubio in poenae suae damnatione confringit. « Et splendor in circuitu ejus. » Quia « sicut fulgur exit ab oriente, et paret usque in occidentem, ita erit adventus filii hominis , » ubi nullus tutus a judicio in sua mente latere permittitur, quia ipso judicis fulgore penetratur, de quo mox judice subditur. «
Abbreviated transcription (Latin):
scđo uelit accipere. celeri assensu sequendus est: quia sȩpe ꝓphoiȩ sp̃s in uno
quod loquitur multa simul intuetur  Uentus enĩ turbi nis ab aqui lone
uenit : quia nimirũ causa peccatox exigit. ut districti iudicii concussio omã
simul elementa ꝑtur be.t. Terror enĩ ꝑ turbationis ultimȩ inde uenire dicitur.
unde generatur. Nã quia ad feriendas frigidas peccatoꝵ mentes iudicium
ꝑ turbationis ultimȩ agitur : recte ab aquilone uentus turbinis uenire per¬
hib&ur. Quȩ uidelic& concussio apte uentus tur binis dicit᷑: quia in illo die
cunctoꝵ quitunc incar ne mortali inuenti fuerint in pauore nimio corda
cõmouenitur. Cũ enĩ cȩperit impleri qđ scriptũ est. sol obscurabitur & luna
non dabit lumen suũ & stellȩ cadent decęlo & uirtutes cȩloꝵ cõmouebuntur.
quȩ menserit hominis acterni uidicis sententias formidantis:: Ibi enĩ simul tunc

Expanded text:
secundo velit accipere, celeri assensu sequendus est, quia saepe prophetiae spiritus in uno secundo velit accipere, celeri assensu sequendus est, quia saepe prophetiae spiritus in uno quod loquitur multa simul intuetur. Ventus enim turbinis ab Aquilone venit, quia nimirum causa peccatorum exigit ut districti judicii concussio omnia simul elementa perturbet. Terror enim perturbationis ultimae inde venire dicitur, unde generatur. Nam quia ad feriendas frigidas peccatorum mentes judicium perturbationis ultimae agitur, recte ab Aquilone ventus turbinis venire perhibetur. Quae videlicet concussio apte ventus turbinis dicitur, quia in illo die cunctorum qui tunc in carne mortali inventi fuerint, in pavore nimio corda commovebuntur. Cum enim coeperit impleri quod scriptum est: Sol obscurabitur, et luna non dabit lumen suum, et stellae cadent de coelo, et virtutes coelorum commovebuntur , qu
Abbreviated transcription (Latin):
fulgoris potentia humanis se
oculis tẽperauit. ꝑ hoc quod humana
natura clarior factaest: quasi ꝑ aurũ creuit argentũ. Et quia diuinitas a
fulgore suo nrĩs est aspectib tẽperata: quasi aurũ nobis palluit ꝑ argentũ
Illa enĩ immutabilis quȩ insẽ manens natura in nouat omĩasiita ut est nobis
apparere uoluissae . fulgore suo nos incender& potius quã renouar&. Sed
claritatẽ suȩ magnitudinis tẽperauit nr̃is oculis ds̃. ut dũ nobis eius claritas
tẽperatur oam nrã infirmitas ꝑ eius similitudinẽ in euis luce clarescere:
& ꝑ acceptam gram ut itadicam suȩ habitudinis colorem mutar&. Quasi electrũ
intelligi : quia quatuor hȩc animalia scĩscilic& eu angłistȩ & ex euis dẽ dnĩ
incarnatione ad fidei uirtutẽ solidati sunt. & inigne ꝑsecutionis multis tribula¬
tionib afflicti. Quod siquis hȩc quȩ deprimo dnĩ aduentu diximus &iam de

Expanded text:
fulgoris potentia humanis se fulgoris potentia humanis se oculis temperavit, per hoc quod humana natura clarior facta est, quasi per aurum crevit argentum. Et quia divinitas a fulgore suo nostris est aspectibus temperata, quasi aurum nobis palluit per argentum. Illa enim natura immutabilis, quae in se manens innovat omnia, si ita ut est nobis apparere voluisset, fulgore suo nos incenderet potius quam renovaret. Sed claritatem suae magnitudinis temperavit nostris oculis Deus, ut dum nobis ejus claritas temperatur, etiam nostra infirmitas per ejus similitudinem in ejus luce claresceret, et per acceptam gratiam, ut ita dicam, suae habitudinis colorem mutaret. Quasi electrum intelligi, quia quatuor haec animalia, sancti scilicet evangelistae, et ex ejusdem Domini incarnatione ad fidei virtutem solidati sunt, et in igne persecutionis multis tribulationibus afflicti. 16. Quod si quis haec quae de primo Domini adventu diximus etiam de
Abbreviated transcription (Latin):
qui inuideae circuitu positi intenebris fuimus dono cęlestis grãe splendorem ueri
luminis uidemus. Vnde scriptũ est. Sedentib intenebris & umbra mortis
lux or taest eis Iste itaq ignis malitiȩ quia uidȩqꝵ cordib arsit in ꝑsecutione
priusquã scõs apłos sȩuiendo affliger& in ipso se exercuit auctore & redẽpto¬
re generis humani. Unde & subditur. Et oe mepio Cius guasi seecies
olect&i. id est oe medio iGNs. Quid electri species. nisi xp̃s ihc̃ mediator
dĩ & hominũ de signatur. Electrũ quippe ex auro & argento est. In elec¬
tro dũ aurd argentũq miscetur. argentũ ad claritatẽ crescit : aurũ uero
a suo fulgore pallescit. Illud ad claritatẽ ꝓficit : hoc a claritate tẽperatur
Quia igitur inunigenito dĩ filio naturȩ diuinitatis unitaest natura nrã
in qua adunatione humanitas in maiestatis gła excreuit. diuinitas uero a siu

Expanded text:
qui in Judaeae circuitu positi in tenebris fuimus, dono coelestis gratiae splendorem veri qui in Judaeae circuitu positi in tenebris fuimus, dono coelestis gratiae splendorem veri luminis vidimus. Unde scriptum est: Sedentibus in tenebris et umbra mortis, lux orta est eis . Iste itaque ignis malitiae qui a Judaeorum cordibus arsit in persecutione, priusquam sanctos apostolos saeviendo affligeret, in ipso se exercuit auctore ac redemptore generis humani. Unde et subditur: IBID.-- Et de medio ejus quasi species electri, id est de medio ignis. 14. Quid electri specie, nisi Christus Jesus Mediator Dei et hominum designatur ? Electrum quippe ex auro et argento est. In electro dum aurum argentumque miscetur, argentum ad claritatem crescit, aurum vero a suo fulgore pallescit. Illud ad claritatem proficit, hoc a claritate temperatur. Quia igitur in unigenito Dei Filio naturae divinitatis unita est natura nostra, in qua adunatione humanitas in majestatis gloriam excrevit, divinitas vero a sui
Abbreviated transcription (Latin):
undas in ꝑse cutione. seuiens: atq incrudelitate malitiȩ cogitationũ uoluens. quid¬
aliud quã olla suc censa fuit. Cuius facies a facie aquilonis dicitur: quia si se
ad uerso spũi ꝑ torporẽ mentis non sub der&. contra bonos intanta malitia
non arsiss&. Nubem itaq sequitur ignis in uoluens. quia ieis cȩcitatẽ mentis se¬
cuta est crudelitas ꝑ secutionis. Sienĩ  cognouissent: nũquã dnm głȩ cru¬
cifixissent. Sed iste ignis alibi arsit: atq alibi splenduit. Nam subditur
ET SPLENDOR ICIRCUITU EIUS. Dũ enĩ ꝑsecutio in uidȩa agitur. scã apłoꝵ p̃dicatio
uniuerso mundo dispersaest. sicut ipsi dicunt. Vobis missũ fuerat uerbũ dĩ. sed
quia indignos uos iudicastis. ecce imus ad gentes. De crudelitate ergo malitiȩ
quȩ mentẽ uidȩȩ concremauit. omp̃s ds̃ lucẽ gentib sparsit: quia ꝑ hoc quod illa

Expanded text:
in persecutione saeviens, atque in crudentate malitiae undas cogitationum volvens, quidin persecutione saeviens, atque in crudentate malitiae undas cogitationum volvens, quidaliud quam olla succensa fuit? Cujus facies a facie Aquilonis esse dicitur, quia si se adverso spiritui per torporem mentis non subderet, contra bonos in tanta malitia non exarsisset. Nubem itaque sequitur ignis involvens, quia in eis caecitatem mentis secuta est crudelitas persecutionis. Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Sed iste ignis alibi arsit, atque alibi splenduit. Nam subditur: IBID.-- Et splendor in circuitu ejus. 13. Dum enim persecutio in Judaea agitur, sancta apostouniverso mundo dispersa est, sicut ipsi dicunt: Vobis missum fuerat verbum Dei, sed quia indignos vos judicastis, ecce imus ad gentes . De crudelitate ergo malitiae, quae mentem Judaeae concremavit, omnipotens Deus lucem gentibus sparsit, quia per hoc quod illa