comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
donum habeat ne uelit amplislec ido̾ liberũ arbitrium
non habebunt: quia peccata eos delectari non poterunt.
Magis quippe erit liberum adelectatione peccandi usq ad
desectationem non peccandi: indecliu abilem liberatum.
Nam primum liberum arbitrium quod homini datum est
quando primum creatus ẽ rectꝰ potuit non peccare:. sed
potuit & peccare. Hoc aut̾e nouissimum eo potentiꝰ erit:
quo peceare non poterit. Nerum hoc quoq di munere:
suȩ possibilicate nature. aliud ẽ enim ẽc̃ d̾m: aliud par¬
ticipem di. ds nacura peccare non potest. Particeps uͦ di
ab illo accepit ut peccare non possit.seruandi autem
gradus erant diuini muneris. ut pͥmum daretur lib̾um
arbitrium quon peccare homo poss. seonisimũ qͦ pecca¬
re non posset: atq illudꝰ iͦ c̃oparandum mericũ. hoc adre¬
cipiendum p̾mium ꝑtiner&. s qr peccauit ista natura cũ

Expanded text:
donum habeat, ne uelit amplius. Nec ideo liberum arbitrium donum habeat, ne uelit amplius. Nec ideo liberum arbitrium non habebunt, quia peccata eos delectare non poterunt. Magis quippe erit liberum a delectatione peccandi usque ad delectationem non peccandi indeclinabilem liberatum. Nam primum liberum arbitrium, quod homini datum est, quando primum creatus est rectus, potuit non peccare, sed potuit et peccare; hoc autem nouissimum eo potentius erit, quo peccare non poterit; uerum hoc quoque Dei munere, non suae possibilitate naturae. Aliud est enim esse Deum, aliud participem Dei. Deus natura peccare non potest; particeps uero Dei ab illo accipit, ut peccare non possit. Seruandi autem gradus erant diuini muneris, ut primum daretur liberum arbitrium, quo non peccare. homo posset, nouissimum, quo peccare non potest, adque illud ad conparandum meritum, hoc ad recipiendum praemium pertineret. Sed quia peccauit ista natura cum
Abbreviated transcription (Latin):
& omia bona ꝰ. Sic enum & illud recte intelligit᷑ qͦd ait apłs:
ut sit d̾s om̃ia in omnibus. Ipse finis erit desiderioꝵ nr̃oꝵ
qui sine fine uidebitur: sine fastidio amabit᷑. sine fatigatiõe
laudabitur. hoc muitus. hic affectus hicaclus ꝓfecto erit
ꝓmentis p̾mioꝵ eciam gradus honoru atq głarũ: quis ẽ
idoneus cogitare. quantomagis dicere: Qͦ d tam̃ futuri
suit non ẽ ambigendum. atq id etiabeata illa euutas mag¬
nũ inse bonum uidebit. qͦd nulli suꝑiori ullus inferior
iuidebit: sicut nuno non inuident archangłis. eecert
angłi. Tamq nolet ẽe unus quisq quod ñ accepit qua uis
sit pacatisimo concordie uinculo ei qui accepit obstebꝰ.
quam nec in cocpore uult oculus ẽẽ quiẽ digitus. eum
menbrum utrumq contineat totius carius paccata c̾̃pa¬
go. Sicitaq habebit donum alius alio minus. ait hoc qͦq

Expanded text:
et omnia bona\'? Sic enim et illud recte intellegitur, quod ait apostolus: et omnia bona\'? Sic enim et illud recte intellegitur, quod ait apostolus: Ut sit Deus omnia in omnibus. Ipse finis erit desideriorum nostrorum, qui sine fine uidebitur, sine fastidio amabitur, sine fatigatione laudabitur. Hoc munus, hic adfectus, hic actus profecto erit pro meritis praemiorum etiam gradus honorum adque gloriarum, quis est idoneus cogitare, quanto magis dicere? Quod tamen futuri sint, non est ambigendum. Adque id etiam beata illa ciuitas magnum in se bonum uidebit, quod nulli superiori ullus inferior inuidebit, sicut nunc non inuident archangelis angeli ceteri; tamque nolet esse unusquisque quod non accepit, quamuis sit pacatissimo concordiae uinculo ei qui accepit obstrictus, quam nec in corpore uult oculus esse qui est digitus, cum membrum utrumque contineat totius carnis pacata conpago. Sic itaque habebit donum alius alio minus, ut hoc quoque
Abbreviated transcription (Latin):
dent qui motus illic talium corporum sint futuri. temere
definire non audeo. quod excogitare non ualeo: tam̃ ꝙ motꝰ
& status sicut ipsa speties decens erit. quicumq erit. ubiqͦd
non decebit non erit. Certe uͥ uolet sp̃s. ibi erit ꝓtinꝰ eoepꝰ
Nec uolet aliquid sp̾̃s quod nec sp̃m possit decere nec corpꝰ:
uera ibi gła erit. ubi laudantis nec errore quisqua nec ad¬
ullatione laudabitur. uerus honor qͥ nulli negabit᷑ digna.
nulli deferetur indigno. S nec ad eũ ambi& nullus indig¬
nus. uͥ nullus ꝑmittetur ẽẽ nͥ dignus. Hera par uͥ nuchil
aduersi nec a se ipsonec ab aliquo quisq patiet᷑. Premium
uirtutis erit ipse qui uirtutem dedit: eiq se ipsũ quo melius
& mauis nichil posset eẽ ꝓmisit. Quid ẽ enim aliud qͦd per
ero unde satientur. Ego ero quec̃q ab hominib honeste desi¬
derant᷑. uita & salus & uictus & copia & gła & honor & pax

Expanded text:
dent. Qui motus illic talium corporum sint futuri, temere dent. Qui motus illic talium corporum sint futuri, temere definire non audeo, quod excogitare non ualeo; tamen et motus et status, sicut ipsa species, decens erit, ubi quicumque erit, quod non decebit non erit. Certe ubi uolet spiritus, ibi erit protinus corpus; nec uolet aliquid spiritus, quod nec spiritum possit decere nec corpus. Vera ibi gloria erit, ubi laudantis nec errore quisquam nec adulatione laudabitur; uerus honor, qui nulli negabitur digno, nulli deferetur indigno; sed nec ad eum ambiet ullus indignus, ubi nullus permittetur esse nisi dignus; uera pax, ubi nihil aduersi nec a se ipso nec ab aliquo quisque patietur. Praemium uirtutis erit ipse, qui uirtutem dedit eique se ipsum, quo melius et maius nihil possit esse, promisit. Quid est enim aliud quod per honeste desiderantur, et uita et salus et uictus et copia et gloria et honor et pax
Abbreviated transcription (Latin):
De et̾na felicitate eiuitatis dĩ sabbatoq ꝑpetuo:
UAN¬
ca
erit il¬
la felici
tasubi
nullum
erit ma¬
lum.
nullũ
latebit
bonu.
uacabi¬
tur di¬
I
laudib qui erit omĩa ĩ om̃¬
nibͦ Ilam quid aliud agat᷑ ubi neq
ulla cdesidia cessabitur. neq ulla inidigentia laborabit᷑
nescio. amoneor etiam sc̃o eantico uͥ lego ł audiõ beati qͥ
habitant in domo tua. in seła scłorum laudabunt te. Omĩa
menbra & co uiscera incorruptibilis corporis quȩ nunc
uidemus per usus necessitatis uarios distributa. q̃m tẽ
non erit ipsa necessitas. Sed plena. gerta secura. sempit̾¬
na felicitas: ꝓficient laudibus łi. Om̃s qͥppe illi ile quib
sum iam locutus. qui nunc latent armorue corporalis
numeri. non latebunt intrinsecus & excrinsecus ꝑ cor¬
poris cuncta dispositi. a cum ceteris reb quȩ ibi magne
atq mirabiles udebuntur rationales mentes. in tanti arti¬
ficis laudẽ rationabilis pulebritudiniꝰᷤ delectatione succe¬

Expanded text:
De aeterna felicitate Civitatis Dei, Sabbatoque perpetuo, Quanta erit illa feltas, ubi nullum erit malum, nullum latebit bonum, uacabitur Dei laudibus, qui erit omnia in omnibus! Nam quid aliud agatur, ubi neque ulla desidia cessabitur neque ulla indigentia laborabitur, nescio. Admoneor etiam sancto cantico, ubi lego uel audio: Beati, qui habitant in domo tua, in saecula saeculorum laudabunt te. Omnia membra et uiscera incorruptibilis corporis, quae nunc uidemus per usus necessitatis uarios distributa, quoniam tunc non erit ipsa necessitas, sed plena certa, secura sempitema felicitas, proficient in laudibus Dei. Omnes quippe illi, de quibus iam sum locutus, qui nunc latent, harmoniae corporalis numeri non latebunt, intrinsecus et extrinsecus per corporis cuncta dispositi, et cum ceteris rebus, quae ibi magnae adque mirabiles uidebuntur, rationales mentes in tanti artificis laudem rationabilis pulchritudinis delectatione succen
Abbreviated transcription (Latin):
mea dedi eis insignũ int̾ me ꝙ int̾ eos: ut scirent
te uidebimꝰ q ipse ẽ ds. Ipse et iã numerꝰ etatũ ueluti
dierũ si sedm eos articłos tẽꝑis cõputet᷑. qͥ inscͥpt᷑is
uident᷑ exp̃ssi: iste sabbatismus euidentꝰ apparebit. qm̃
septimꝰ inuenit᷑. ut pͥma etas t̾aꝗͣ pͥmꝰ dies sit abadã usq
ad diluuiũ. scda inde usq ad abraham. ñ eqͣlitate tẽpoꝵ.
s num̃o gen̾ationũ: denas qͥppe hab̾e reperiunt᷑. hinc¬

Expanded text:
mea dedi eis in signum inter me et inter eos, ut scirent te uidebimus quia ipse est Deus. Ipse etiam numerus aetatum, ueluti dierum, si secundum eos articulos temporis conputetur, qui scripturis uidentur expressi, iste sabbatismus euidentius apparebit, quoniam septimus inuenitur, ut prima aetas tamquam primus dies sit ab Adam usque ad diluuium, secunda inde usque ad Abraham, non aequalitate temporum, sed numero generationum; denas q
Abbreviated transcription (Latin):
subsequunt᷑ aduentũ: qͣ singule denis ꝙ qͣternis gen̾atio¬
nib explicant᷑. Ababrahan usq ad dauid una: alt̾a in¬
de usq ad tͣnsiigͣtionẽ inbabiloniã. t̃tia inde usq ad ꝯp̃i¬
carualem uatiuitate. fiunt itaq om̃s qͥnq. Sexta gͥ¬
nunc agit᷑. nullo gen̾ationũ numero metenda ꝓpt̃ id¬
qđ dictũ est. ñ est ur̃m scire temꝑa q̃pat̾ posuit in
sua potestate. Post hanc tãꝗͣ indie septimo reqͥeses as:
cũ eũde diem septinũ qd̾ nos erimꝰ uide ipso dõ faciet
reqͥescere. De istis porro exatib singulis nunc diligent᷑
longũ ẽ disputare. hȩc tam̃ septima erit sabb̾ni nr̃m
cuiꝰ finis ñ erit uesꝑa: s dñicᷤ dies uelut octauus ȩt̃nus.
qͥxp̃i resurrectione sactus ẽ. et̾nam. ñ solũ sp̃e. uerũ etiã
corꝑis reqͥem p̾figurans. Ibi uacabimus ꝙ uidebimꝰ. uide¬
bimꝰ ⁊ amabimꝰ. amabimꝰ ⁊ laudabimꝰ. Ecce qd̾ erit in fine:

Expanded text:
subsequuntur aduentum, quae singulae denis et quaternis generationibus explicantur: ab Abraham usque ad Dauid una, altera inde usque ad transmigrationem in Babyloniam, tertia inde usque ad Chricarnalem natiuitatem. Fiunt itaque omnes quinque. Sexta nunc agitquod dictum est: non est uestrum scire tempora, quae pater posuit in sua potestate. post hanc tamquam in die septimo requiescet deus, cum eundem diem septimum, quod nos erimus, in se ipso deo faciet requiescere. de istis porro aetatibus singulis nunc diligenter longum est disputare; haec. autem septima erit sabbatum nostrum, cuius finis non erit uespera, sed dominicus dies uelut octauus aeternus, i resurrectione sacratus est, aeternam non solum spiritus, uerum etiam corporis requiem praefigurans. Ibi uacabimus et uidebimus, uidebimus et amabimus, amabimus et laudabimus. Ecce quod erit in fine
Abbreviated transcription (Latin):
quar quȩ licet cuiq ñ credere. si hodie por gen¬
tes populosq predicatur. In pͥncipio erat u̾bũ
& uerbũ erat apud dm̃. & d̾s erat uerbũ. hoc
erat in pͥncipio apud dm̃ om̃ia ꝑipsum factast̾.
& sine ipso factũ est nichil. Si autem ad hoc ꝑ¬
cipiendum. diligendum. ꝑfruendũ. ut anima
sanetur. & tante lucis hauriende mentis aues
conualescat. dicitur auaris. nolite uob̾ conde¬
re thesauros in terra. ubi tiea & rubigo exter¬
minat. & ubi fures effodiunt & furantur. sed the
exterminat. neq fures effodiunt. Ubi enĩ ẽ thes¬
aurus tuus. ibi ẽ & cortuum. Dicitur luxuriosis.
Qui seminat in carne. de carne metet corrup¬
tionem: qui seminat in sp̃u. de sp̃u metet uitã
eternam. Dicitur suꝑbis. Qui se exaltat humi¬
liabitur. & qui se humiliat exaltabitur. dicit᷑
iracundis. Accepisti alapam: para & alteram
maxillam. Dicitur discordiosis. Diligite inimi

Expanded text:
quar, quae potest quisque non credere, si hodie per genquar, quae potest quisque non credere, si hodie per gentes populosque praedicatur: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc erat in principio apud deum; omnia per ipsum facta sunt et sine ipso factum est nihil; si ad ho percipiendum, diligendum, perfruendum, ut anima sanetur e tantae luci hauriendae mentis acies conualescat, dicitur auaris nolite uobis condere thesauros in terra, ubi tine et rubigo exterminat et ubi fures effodiunt et furantur; sed thes neque rubigo exterminat neque fures effodiunt; ubi enim est thesaurus tuus, ibi est et cor tuum; dicitur luxuriosis: qui seminat in carne de carne metet corruptionem; qui seminat in spiritu de spiritu metet uitam aeternam; dicitur superbis: qui se exaltat humiliabitur, et qui se humiliat exaltabitur; dicitur iracundis: accepisti alapam, para et alteram maxillam; dicitur discordiosis: diligite inimic
Abbreviated transcription (Latin):
nestaret gr̃a tanta firmitate roboraret. tanta de¬
nique maiestate subueheret: ut om̃ia contẽpnen¬
do quȩ praui homines cupiunt. &. om̃ia ꝑpetien¬
do quȩ horrescunt. & om̃ia faciendo quȩ miran¬
tur. genus humanũ ad tam salubrẽ fidem su̾mo
amore atq auctoritate conuerteret. De honori¬
bus uͦ eius frustra se consuli. cũ facile possit ex¬
istimari quanti honores debeantur sapientiȩ
dei. quȩ gestante ille & gub̾nante ꝓ uera salu¬
te generis humani magnũ aliquid propͥum.
&. quod supra homines esset mereretur. Que
si facta sunt si luteris mon m̃itisq celebrant᷑.
si abuna regione terrarũ in qua sola unus cole¬
batur ds. &ubi talem nasci oportebat. ꝑ totũ
orbẽ terrarũ missi electi uiri uirtutibꝰ atq ser¬
monibus. diuini amoris incendia concitart̃.
si confirmata salub̾rima disciplina illuminatã
terras posteris reliquerunt. & ne de p̃teritis lo¬

Expanded text:
nestaret gratia, tanta firmitate roboraret, tanta denestaret gratia, tanta firmitate roboraret, tanta denique majestate subveheret, ut omnia contemnendo quae pravi homines cupiunt, et omnia perpetiendo quae horrescunt, et omnia faciendo quae mirantur, genus humanum ad tam salubrem fidem summo amore atque auctoritate converteret. De honoribus vero ejus frustra se consuli, cum facile possit existimari quanti honores debeantur Sapientiae Dei, qua gestante et gubernante ille pro vera salute generis humani, magnum aliquid proprium, et quod supra homines esset, mereretur. 4. Quae si facta sunt, si litteris monumentisque celebrantur, si ab una regione terrarum, in qua sola unus colebatur Deus, et ubi talem nasci oportebat, per totum orbem terrarum missi electi viri, virtutibus atque sermonibus divini amoris incendia concitarunt; si confirmata saluberrima disciplina, illuminatas terras posteris reliquerunt; et, ne de praeteritis lo
Abbreviated transcription (Latin):
platione ꝑfruatur. atq afficiatur ex ea. et̾nãq ui¬
tam possit mereri. S dũ nascentiũ atq transeun¬
tiũ rerũ amore ac doloresauciat᷑. & dedita con¬
suetudini huius uite atq sensib corꝑis mani¬
bus uanescit. uri det eos qui dicuis
esse aliquid quod neq istis uide atur oculis
nec ullo phantasmate cogitetur. s m̃te sola
& intelligentia cerni queat. cũ hec gͦ sibi ama¬
gistro ꝑsuaderentur. si ex eo quereret ille disci¬
pulus. utrũ siquisquã existeret uir magnus atq
diuius. qui talia popłis ꝑsuaderet credenda. sal¬
tem si percipere non ualerent. ut si quispossent
ꝑciꝑe. non prauis opinionibꝰ multitudinis impli¬
cati uulgarib obruerentur erroribꝰ. eũ diuinis
honorib dignũ uidicarent: responderet credo ille
non posse hoc abhomine fieri. nisi quẽ forte ipsa
dĩ uirtus atq sapientia ab ipsa rerum natura
exceptũ nec hominũ magisterio. sed intima in¬
luminatione acunabulis inlustratũ. tanta ho¬

Expanded text:
platione perfruatur atque afficiatur ex ea aeternamque uitam possit mereri; sed dum nascentium atque transeuntium rerum amore ac dolore sauciatur et dedita consuetudini huius uitae atque sensibus corporis inanibus uanescit imaginibus, inridet eos qui dicunt esse aliquid quod neque istis uideatur oculis nec ullo phantasmate cogitetur, sed mente sola et intellegentia cerni queat; cum haec ergo sibi a magistro persuaderentur, si ex eo quaereret ille discipulus, utrum, si quisquam exsisteret uir magnus atque diuinus, qui talia populis persuaderet credenda saltem, si uere percipere non ualerent, ui, si qui possent percipere, non prauis opinionibus multitudinis implicati uulgaribus obruerentur erroribus, eum diuinis honoribus dignum iudicaret: responderet, credo, ille non posse hoc ab homine fieri nisi quem forte ipsa dei uirtus atque sapientia ab ipsa reruexceptum, nec hominum magisterio, sed intima illuminatione ab incunabulis illustratum, tanta ho
Abbreviated transcription (Latin):
uoluerit uoluntates. S puto ꝓpt̃ regnũ celoꝵ: ñ ꝓpt̃ regnũ
t̾renũ ẽ̾eᷤᷤ dictũ. Inclina cormeũ intestimonia tua: uel a
dño gressꝰ hominis dirigunt᷑. uel parat᷑ uoluntas a dño. uel
dabo eis cor aliud. ꝙ sp̃m nouĩ dabo eis. Audiant etiã illud
spm̃ meũ dabo in uob̾: ꝙ faciã ut iniustificationib meis am¬
buletis. Audiant. a dño corrigunt᷑ gressus uiri. Audiant. om̃s
uir uidet᷑ sibimet ipsi iustꝰ. dirigit aut̃ corda dñs. Audiant.
credider̃ qͦt qͦt erant p̃ ordinati inuitã et̾nã. Audiant hec.¬
ꝙ alia quec̃q ñ dixi qͥb ostenar as̾ ad regñ etiã celoꝵ. ꝙ ad
uitã et̃nam parare ꝙ ꝯu̾t̾e hoĩnũ uoluntates. Cogitate aut̃
qͣle sit ut credamꝰ ad constituenda regna t̾rena hoĩnĩruo¬
luntates oꝑari dm: ꝙ ad capescendũ regñ celoꝵ hoĩnes ope¬
rari uoluntates suas

Expanded text:
voluerit voluntates? sed ut puto propter regnum coelorum, non propter regnum voluerit voluntates? sed ut puto propter regnum coelorum, non propter regnum terrenum esse dictum: inclina cor meum in testimonia tua, uel: a domino gressus hominis diriguntur, uel: paratur uoluntas a domino, uel: dabo eis cor aliud, et spiritum nouum dabo eis. audiant etiam illud: spiritum meum dabo in uobis et faciam, ut in iustificationibus meis ambuletis; audiant: a domino corriguntur gressus uiri; audiant: omnis uir uidetur sibimet ipse iustus, dirigit autem corda dominus; audiant: crediderunt quotquot erant praeordinati in uitam aeternam a m. audiant et alia, quaecumque non dixi, quibus ostenditur deus ad regnum etiam caelorum et ad uitam aeternam parare et conuertere hominum uoluntates. cogitate autem, quale sit, ut credamus ad constituenda regna terrena hominum uoluntates operari deum et ad capessendum regnum caelorum homines operari uoluntates suas
Abbreviated transcription (Latin):
tio. etiã ipsũ initũ fid̾i e̾ẽᷤdonũ ai : Nenĩ orando pet̾etur
abeo. nͥ abipso tͥbin ereqet᷑. hoc donũ celestis gr̃ȩ in ilła pur¬
aperuerat sensũ eiꝰ. ꝙ intendebat in ea q̃ apaulo diceban¬
t᷑: sic enĩ uocabat᷑ ut creder ꝙ. Agit qͥppe ds qd̾iult in cor¬
dib hominũ. uel adiuuando uel iudicando: ut etiã ꝑ eos im¬
pleat᷑ qd̾ manꝰ eiꝰ ꝙ consiliũ p̃destinaũ fieri. frustra itaq
etiã illud qd̾ regnoꝵ & paralipomenon scͥpt᷑a teste ꝓbauimꝰ.¬
c̃ ds uult fieri qd̾ ñ nͥ udentib hoĩb oportet fierianclina¬
ri eoꝵ corda. ut hoc uelint: eo scilicet inclinante. qͥ in nob̾
mirabili mͦ ꝙ in effabili oꝑat᷑ ꝙ uelle. ad causam de qͣ aisse¬
rimꝰ ñꝑtinere dixer̃. Qͥd ẽ aliud nicħ dic̃e ꝙ tam̃ cont᷑ di¬
cere. nͥ forte existimant ad regna t̾rena facienda dm incli¬
nare. ͥAd regnũ uͦ celeste optinendũ q̃m ñ in clinare quoꝵ

Expanded text:
im orando peteretur ab eo, nisi ab ipso tribui crederetur. hoc donum caelestis gratiae in illam purtolorum, deus aperuerat sensum eius et intendebat in ea quae a Paulo dicebantur. sic enim uocabatur, ut crederet. agit quippe deus quod uult in cordibus hominum uel adiuuando uel iudicando, ut etiam per eos impleatur quod manus eius et consilium praedestinauit fieri. Frustra itaque etiam illud, quod Regnorum et Paralipomenon teste scricum Deus vult fieri, quod non nisi volentibus hominibus oportet fieri, inclinari eorum corda, ut hoc velint, eo scilicet inclinante, qui in nobis mirabili modo et ineffabili operatur et velle, ad causam de qua disserimus, non pertinere dixerunt. Quid est aliud nihil dicere, et tamen contradicere? nisi forte existimant ad regna terrena facienda, Deum inclinare, ad regnum vero coeleste obtinendum, Deum non inclinare, quorum
Abbreviated transcription (Latin):
& ad corinthios ait. ẜmanebo aut̃ ephesrusq adpente cos¬
ten. Ostiũ enĩ mͥ aꝑtũ ẽ magnũ & euidens. ꝙ adũsarii
multi. Qd hic aliud potest intelligi. nͥ p̾dicato ibi ꝑ eũ
pͥmitꝰ eungłio credidisse multos. ꝙ multos eiꝰdem fid̾i ad¬
u̾sarios extitisse c: scd̾m illud dm̃i nemo uenit adme nͥ
cuidatũ fuerit a patre meo.: ꝙ uob̾ datũ ẽ nosse misteri

Expanded text:
hios ait: permanebo autem Ephesi usque ad pentecosten; ostium enim mihi apertum est magnum et euidens, et aduersarii multi. quid hic aliud potest intellegi nisi praedicato ibi per eum primitus euangelio credidisse multos et multos eiusdem fidei aduersarios extitisse secundum illud domini: nemo uenit ad me, nisi cui datum fuerit a patre meo, et: uobis datum est nosse myst
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit oportunitas teꝑalis atq causalis: prũpunt inspe¬
ties debitas siuis modis & finib & sic ñ dicunt᷑ angłi qr
ista faciunt animaliũ creatores. sic̃ nec agͥcole segetũ. uł
arboꝵ. uł quoꝵq in t̾ra ginnentiũ creatores dicendi ft̾:
quãuis noui̾nt p̃b̾ẽ qͦsdã uisibiles oportunitates & causaᷤ
ut illa nascantu. Quod aut̾e isti faciunt uisibilit̾. hoc
angłi inusibilit̾. Ds uͦ solus unꝰ creator ẽ. qͥ causas ipsas
& rationes seminarias reb inseͥuit. Resbreuit̾ dicta est.
Quȩ si exemplis & copiosa disputatione explicet᷑ ut fa¬
ciliꝰ intelligat᷑ longo sermone opꝰ est: aqͦse ratio nr̃e fe¬
stinationis excurrat.

Expanded text:
fuerit oportunitas temporalis atque causalis, prorumpunt in spefuerit oportunitas temporalis atque causalis, prorumpunt in species debitas suis modis et finibus. et sic non dicuntur angeli, qui ista faciunt, animalium creatores, sicut nec agricolae arborum uel quorumque in terra gignentium creatores dicendi sunt, quamuis nouerint praebere quasdam uisibiles oportunitates et causas, ut illa nascantur. quod autem isti faciunt uisibiliter, hoc angeli inuisibiliter; deus uero solus unus creator est, qui causas ipsas et rationes seminarias rebus inseuit. res breuiter dicta est: quae si exemplis et copiosa disputatione explicetur, ut facilius intellegatur, longo sermone opus est, a quo se ratio nostrae festinationis excusat.
Abbreviated transcription (Latin):
t absorbuit uirga aaron uirgas illoꝵ. Si dictũ ẽẽt
absorbuit draco aaron uirgas illoꝵ. intelligeret᷑
uerꝰ draco aaron fantastica illa figm̃ta ñ absor¬
buisse s uirgas. Hoc eñi potuit absorbere qͦd erant: ñ qͦd ẽẽ
uidebant᷑ & ñ erant. S qm̃ dix̃ absorbuit uirga aaron uir¬
gas eoꝵ: draco utiq potuit uirgas absorbere ñ uirga s
pͥncipalit̾ erat. Qd gͦdicendũ ẽ de uirgis magoꝵ. utrũ
& ipsi ueri dracones facti fuerant. s earatione uirge ap¬
pellate st̃. qua & uirga aaron. an potiꝰ uidebant᷑ ẽẽ qd̾
ñ erant. ludificatione ueneficaᷤ. Curgͦ ex utraq parte
& uirge dicunt᷑ & dracones. ut defigm̃tis illis nichil
differat loquendi modus. S demonstrare difficile ẽ. qͦmͦ
etiã si ueri dracones facti st̃ ex uirgis magoꝵ. N fuert̃
stris illa oꝑabant᷑. Insunt enĩ reb corporeis ꝑ om̃ia elem̃¬
ta mundi quedã occultȩ seminariȩ rationes. qͥb cũ data

Expanded text:
t absorbuit uirga Aaron uirgas illorum. si dictum esset: „absorbuit draco Aaron uirgas illorum", intellegeretur uerus draco Aaron phantastica illa figmenta non absorbuisse, sed uirgas; hoc enim potuit absorbere quod erant, non quod esse uidebantur et non erant. sed quoniam dixit: absorbuit uirga Aaron uirgas illorum, draco utique potuit uirgas absorbere, non uirga. sed principaliter erat. quid ergo dicendum est de uirgis magorum? utrum et ipsae ueri dracones factae fuerant, sed ea ratione uirgae appellatae sunt qua et uirga Aaron? an potius uidebantur esse quod non erant ludificatione uenefica? cur ergo ex utraque parte et uirgae dicuntur et dracones, ut de figmentis illis nihil differat loquendi modus? sed demonstrare difficile est quomodo, etiam si ueri dracones facti sunt ex uirgis magorum. non fuestris illa operabantur. insunt enim rebus corporeis per omnia elementa mundi quaedam occultae seminariae rationes, quibus cum data
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃as est incõmutabili ueritate. Cũ gͦ de ipsa
dñi di nr̃i luce non contendamꝰ: cur de ꝓximi
cogitatione contendimꝰ : Quã sic uidere non poᷤ¬
sumus ut uidetur incõmutabilis ueritas: qͦn¬
do si ipse moyses apparuisset nob̾ atq dixiss&e
hoc cogitaui. nec sic ea uideremus. s crederemꝰ.
Non itaq supra quã scriptũ ẽ. unus ꝓ altero in¬
fletur aduersus alterum. Diligamꝰ dñm dm̃
ipsos. Propter quȩ duo p̾cepta carrtatis sensis¬
se moẏsen quicquid in illis libris . nisi credide¬
rimus. mendacem faciemꝰ dnm̃. cũ de animo
conserui aliter quam ille docuit opinamur.¬
Iam uide quã stultũ sit intanta copia uerissima¬
rũ sententiarũ. quȩ de illis uerbis erui possunt.
temere affirmare quã earum moyses potissimũ
senserit: & ꝑnitiosis contentionib ipsam offende¬
re caritatem. propter quã dix̃ om̃ĩa. cuiꝰ dicta
conam᷑ exponere
Ite ex eodẽ pͥncipio quod magis

Expanded text:
nostras est inconmutabili ueritate. cum ergo de ipsa nostras est inconmutabili ueritate. cum ergo de ipsa domini dei nostri luce non contendamus, cur de proximi cogitatione contendimus, quam sic uidere non possumus, ut uidetur inconmutabilis ueritas, quando, si ipse Moyses apparuisset nobis atque dixisset: "hoc cogitaui", nec sic eam uideremus, sed crederemus? non itaque supra quam scriptum est unus pro altero infletur aduersus alterum. diligamus dominum ipsos. propter quae duo praecepta caritatis sensisse Moysen, quidquid in illis libris sensit, nisi crediderimus, mendacem faciemus dominum, cum de animo conserui aliter quam ille docuit opinamur.iam uide, quam stultum sit in tanta copia uerissimarum sententiarum, quae de illis uerbis erui possunt, temere adfirmare, quam earum Moyses potissimum senserit, et perniciosis contentionibus ipsam offendere caritatem, propter quam dixit omnia, cuius dicta conamur exponereItem de eodem principio, quod magis
Abbreviated transcription (Latin):
nolo. non amo: quia & si ita ẽ. tamen ipsa temeri
tas non scientiȩ. s audatiȩ est. nec uisus. sed tipꝰ
eam peꝑit. Idoq dñe tremenda sunt uidicia tua.
terribilit̾ ammonens nos. ut eã nolimꝰ habere pͥ¬
uat᷑a. ne pͥuemur ea. Nam quis qͥs id quod tu om¬
nibꝰ ad fruendum proponis. sibi ꝓpͥum uendicat
& suũ uult esse quod om̃iũ est: a cõmuni propel¬
litur ad suaͥ hoc ẽ aueritate adm̃datiũ. Q enĩ
loquitur mendatiũ de suo loquitur. attende
uidex optime d̾s. ipsa ueritas: attende quid di¬
cam contradictori huic attende. Corã te enim
dico & coram fr̾ibꝰ meis. qui legitime utuntur
lege usq ad finẽ caritatis. Attende & uide qͥd
ei dicam: si tibi placet. hanc enim uoluntatẽ
huic refero. fr̃nam & pacificã. Si ambo uidemꝰ
uerũ essesdicis. & ambo uidemꝰ uerũ esse qͦd
dico. ubi queso id uidemus. Nec ego utiq inte.
nec tu in me: s ambo inipsa quȩ supͣ mentes

Expanded text:
nolo, non amo, quia etsi ita est, tamen ista tnolo, non amo, quia etsi ita est, tamen ista ttas non scientiae, sed audaciae est, nec uisus, sed tyfus eam peperit. ideoque, domine, tremenda sunt iudicia tua, terribiliter admonens nos, ut nolimus eam habere priuatam, ne priuemur ea. nam quisquis id, quod tu omnibus ad fruendum proponis, sibi proprie uindicat et suum uult esse quod omnium est, a communi propellitur ad sua, hoc est a ueritate ad mendacium. qui enim loquitur mendacium, de suo loquitur. Adtende, iudex optime, deus, ipsa ueritas, adtende, quid dicam contradictori huic, adtende; coram te enim dico et coram fratribus meis, qui legitime utuntur lege usque ad. finem caritatis; adtende et uide, quid ei dicam, si placet tibi. hanc enim uocem huic refero fraternam et pacificam: si ambo uidemus uerum esse quod dicis et ambo uidemus uerum esse quod dico, ubi, quaeso, id uidemus? nec ego utique in te nec tu in me, sed ambo in ipsa quae supra mentes
Abbreviated transcription (Latin):
lestus sit. dicendo michi. Non hoc sensit
moyses quod tu dicis: s hoc sensit quod
ego dic̾o. Si enĩ mͥ diceret unde scis hoc sensisse
moysen. quod de his uerbis eius loqueris. ȩquo
animo ferre deberẽ. & responderem fortasse quȩ
suꝑius respondi. uł aliquanto uberius. siesset
durior. Cum uͦ dicit ñ hoc ille sensit quod tu di¬
cis. s quod ego dico. neq tam̃ negat quod ut̾q
nr̃m dicit utrũq uerũ esse. Ouita pauꝑum tłs
m̃s in cuius sinu ñ est contradictio. plue mͥ
mitigationes in cor. ut patient̾ tales ferã qͥ ñ
michi hoc dicunt quia diuini sunt. & in cor¬
de famuli tui uiderunt quod dicunt. S qͥa
suꝑbi sunt. nec nouerunt moysi sententiã. sed
amant suam: non quia uera ẽ. sed quia sua es ł.
Alioquin & aliam uerã pariter amarent sicut
ego amo qͦd dicunt:. quando uerũ dicunt. qͥa uerũ¬
tis amatoꝵ. Illud aut̾ẽ quod contendunt ñ hoc
sensisse moysen quod ego dico. s quod ipsi dicunt.

Expanded text:
lestus sit dicendo mihi: "non hoc sensit Moyses, quod tu dicis, sed hoc sensit, quod ego dico." si enim mihi diceret: "unde scis hoc sensisse Moysen, quod de his uerbis eius eloqueris?" aequo animo ferre deberem et responderem fortasse, quae superius respondi uel aliquanto uberius, si esset durior. cum uero dicit: "non hoc ille sensit, quod tu dicis, sed quod ego dico" neque tamen negat, quod uterque nostrum dicit, utrumque uerum esse, o uita pauperum, deus meus, in cuius sinu non est contradictio, plue mihi mitigationes in cor,; ut patienter tales feram; qui non mihi hoc dicunt, quia diuini sunt et in corde famuli tui uiderunt quod dicunt, sed quia superbi sunt nec nouerunt Moysi sententiam, sed amant suam, non quia uera est, sed quia sua est. alioquin et aliam ueram pariter amarent, sicut ego amo quod dicunt, quando uerum dicunt, non qutis amatorum. Illud autem quod contendunt, non hoc sensisse Moysen quod ego dico, sed quod ipsi dicunt,
Abbreviated transcription (Latin):
.xͥ. & c̃formes imaginis filii di. nec in sexu femi¬
neo refurrecturas feminas credunt. s ĩ uirili õs aunt:
Qm̃ d̾s solu̾ urũ fec̃ exlimo. feminã ex iuro s mͥ meliꝰ sa¬
ꝑe uident᷑ : qͥutrũq sexũ resurrecturũ ẽẽ ñ dubitant.
Non enĩ libido ibi erit. ꝗͣ efusionis ẽ causa. Nã pͥusꝗͣ. peccas¬
sent. nudi erant: & ñ c̃fundebant᷑ uir & femina. Corporib
gͦ illis uitia detͣhent᷑: nat᷑a seruabit᷑. Nonẽ aut̃ uitiũ sexus
femineus s nat᷑a: qͣ tẽ qͥd̾e & a c̾cubitu & a partu ĩ munis
erit. Prt̾ cam̃ m̃bra feminea. ñ acc̃modata usui uet̾i. s de¬
cori nouo. qͦ ñ alliciat᷑ aspicientis c̾cupiscentia. qͣ nulla
erit. s d̾i laudet᷑ sapientia atq clem̃tia. qͥ & qͦd ñ erat fec̃:¬
o lib̾auit a corruptiõe qͦd fec̃. Ut eni in exordio gen̾is hu¬
mani de lat̾e dormientis uiri costa detͣcta femina fiera:
ille uiri. mors erat .xͥ. cuiꝰ exanimis ĩ eruce pendentis

Expanded text:
 Conformes imaginis filii Dei, nec in sexu femineo resurrecturas feminas credunt, sed in uirili omnes aiunt, quoniam Deus solum uirum fecit ex limo, feminam ex uiro. Sed mihi melius sapere uidentur, qui utrumque sexum resurrecturum esse non dubitant. Non enim libido ibi erit, quae confusionis est causa. Nam priusquam peccassent, nudi erant, et non confundebantur uir et femina. Corporibus ergo illis uitia detrahentur, natura seruabitur. Non est autem uitium sexus femineus, sed natura, quae tunc quidem et a concubitu et a partu inmunis erit; erunt tamen membra feminea non adcommodata usui ueteri, sed decori nouo, quo non adliciatur adspicientis concupiscentia, quae nulla erit, sed Dei laudetur sapientia adque clementiaet liberabit a corruptione quod fecit. ut enim in exordio generis humani de latere uiri dormientis costa detracta femina fieret,ille uiri mors erat Christi, cuius exanimis in cruce pendentis
Abbreviated transcription (Latin):
utrũq serũ ĩstituit. utrũq ressitu&. Deniq ipse iħc int̾rogatꝰ
a saduceis qͥ negalunt resurrectionẽ. cuiꝰ septẽ frm̃ erit uroe
ꝗͣ singuli habuert̃. dũqͥsq eoꝵ uell& defuncli sem̃ sic̃ lex p̾ceꝑit
excitare: erratis ĩqͥt nescientes scͥpt᷑as neq uirtutẽ diꝰ. Sẽ
locꝰ e̾ẽt ut dicera deqͣ enĩ me ĩt̾rogatis uir erit ipsa etiã ñ
mulier: ñ hoc dixit.s dir̃ in resurrectione enĩ neq nubent
neq urores ducent. s st̾ sic̃ angłi dĩ in celo. eqͣles utiq angłis
ĩmortalitate ac felicitate. ñ carne sic̃ nec resurretiõe. ꝗͣ
ñ indiguert̃ angłi. qm̃ nec mori potuert̾. Nuptias gͦ dñs fut᷑as
negaũ ẽẽ ĩ resurrectiõe. ñ feminas: & ibi negauit il talis qͤstio
lttebat᷑. ut eã negato sexu milieb̾ celeriore facilitate dissolu̾a.
si eũ ibi p̾noscer& ñ fut᷑u. Immo etiã futuru firmauit dicendo
ñ nubent qͦd ad feminas ꝑtina. nec uxores ducent qͦd ad iuros.

Expanded text:
. denique ipse Iesus interrogatus a Sadducaeis, qui negabant resurrectionem, cuius septem fratrum erit uxor, quam singuli habuerunt, dum quisque eorum uellet defuncti semen, sicut lex praeceperat, excitare: erratis, inquit, nescientes scripturas neque uirtutem dei; et cum locus esset, ut diceret: "de qua enim me interrogatis, uir erit etiam ipsa, non mulier", non hoc dixit, sed dixit: in resurrectione enim neque nubent neque uxores ducent, sed sunt sicut angeli dei in caelo. aequales utique angelis immortalitate ac felicitate, non carne, sicut nec resurrectione, qua non indiguerunt angeli, quoniam nec mori potuerunt. nuptias ergo dominus futuras negauit esse in resurrectione, non feminas; et ibi negauit, ubi talis quaestio uertebatur, ut eam negato sexu muliebri celeriore facilitate dissolueret, si eum ibi praenosceret non futurum; immo etiam futurum esse firmauit dicendo: non nubent, quod ad feminas pertinet, nec uxo res ducent, quod ad uiros
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ eritis popłs dĩ int̾ miqͦs egyptios. illis hȩc in cor¬
de patientib uob̾ aut̃ incolumib in ipsis int̾i̾oribꝰ ho¬
minib ur̃is. donec educat᷑ popłs de egypto qͦdã exo¬
do suo. qͦd & fit. Nã illud semel factũ ẽ: hoc ñ cessat fieri.

Expanded text:
enim eritis populus Dei inter iniquos Aegyptios, illis haec in corenim eritis populus Dei inter iniquos Aegyptios, illis haec in corde patientibus, vobis autem incolumibus in ipsis interioribus hominibus vestris, donec educatur populus de Aegypto quodam exodo suo; quod et fit: nam illud semel factum est, hoc non cessat fieri. 13.
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i. pͥmogenita fides ẽ. Nemo enĩ bene oꝑat᷑. nͥ fides p̾ces¬
cerit. Omĩa oꝑa tuabona. filii tui st̾ sp̾itales. S int̾ hos :¬
tibi pͥmogenita ẽ fides. Quisqͥs r̾e alienã occulte c̾cu¬
pisces int̾i̾us fidẽ ꝑdis. Eris enĩ pͥmo sine dubio simu¬
lator: obsequens ñ caritate s fraude. ueluti amans eu̾
a quo te cupis fieri heredẽ. Amando eũ: mori queris.
Et ut in re eiꝰ de uideas possessorẽ: illi iuides succes¬
sorẽ. Cia fr̃s decurs iꝰ decẽ p̃ceptiꝰ & decẽ plagis. cõ¬
paratos cont̾ẽptores p̾ceptoꝵ contumatiȩ ȩgyptioꝵ cau¬
tos uos fecimꝰ: ut habeatis securi res ur̃as in p̾ceptis di.
res ur̃as. inquã res ur̾as. inti̾oris ur̃e arce. interioris
thesauris ur̃i. res ur̃as. quas uob̾ nec fur. nec latro.
nec uicinꝰ potens possit auferre. ubi nec tinea. nec ru
bigo metuenda ẽ: cũ qͥb dues existet naufraguis. Sic

Expanded text:
nostri primogenita fides est. nemo enim bene operatur, nisi fides praecesnostri primogenita fides est. nemo enim bene operatur, nisi fides praecesserit. omnia opera tua bona filii tui sunt spiritales; sed inter hos tibi primo nata est fides. quisquis rem alienam occulte concupisces, interius fidem perdes. eris enim primo sine dubio simulator, obsequens non caritate, sed fraude, ueluti amans eum a quo te cupis fieri heredem; amando eum mori quaeris et, ut in re eius te uideas possessorem, illi inuides successorem. Heia, fratres, decursa decem praecepta et decem plagas, comparatos contemtores praeceptorum contumaciae Aegyptiorum ! cantos uos fecimus, ut habeatis securi res uestras in praeceptis dei: res uestras, inquam, res uestras interioris arcae uestrae, interioris thesauri uestri; res uestras, quas nobis nec fur nec latro nec uicinus pbigo metuenda est: cum quibus dives exit et naufragus. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
dere. hab̾e uire cõmuni: qͥd apud te fac̃ homo. dimis¬
sũ ẽ mͥ. hereditatẽ consecutꝰ sũ testam̃tũ lego. nichil uidet᷑
iustiꝰ ista uoce auaritie. Tu laudas quasi uire possiden
t̾e: ds dãpnat inuiste concupiscent̾e. Uide qualis es.
qui optas te ab aliqͦ heredẽ fieri. Nuis ut habeat here¬
des. In heredib aute: nichil cariꝰ pͥmogenito. Pmde in
pͥmogenitis tuis puniris. qͥ concupiscendo res alienas.
id qđ tibi ure ñ debȩat᷑. quasi uiris umbrã ꝑqͥris. Et
facile ẽ quidẽ fr̃s. corꝑalit̾ amittere pͥmogenitos. Mo¬
riunt᷑ enĩ homines siue ante parentes suos. siue pꝰ paren¬
tes suos. mortui moriunt᷑. Illud molestũ ẽ ne ꝑ hanc
occultã & iniuistã concupiscentiã. pͥmogentta cordis
tui ꝑdas. Primogenitꝰ enĩ in nob̾ imaginẽ habet gr̃e
di. nouus natus. pͥor natꝰ. int̾ om̃s tanquã natos cordis

Expanded text:
dere, habere iure communi ? quid aput te facit, homo? dimisdere, habere iure communi ? quid aput te facit, homo? dimissum est mihi; hereditatem consecutus sum; testamentum lege.a nihil uidetur iustius ista uoce auarititem, Deus damnat injuste concupiscentem. Vide qualis es qui optas te ab aliquo haeredem fieri. Non vis ut habeat haeredes. In haeredibus autem nihil charius primogenito; proinde in primogenitis tuis puniris, qui concupiscendo res alienas, id quod tibi jure non debebatur, quasi juris umbra perquiris. Et facile est quidem fratres corporaliter amittere primogenitos. Moriuntur enim homines, sive ante parentes suos, sive post parentes suos mortui, moriuntur. occultam et iniustam concupiscentiam primogenita cordis tui perdas. primogenitus enim in nobis imaginem habet gratiae dei; nonus natus, prius natus inter omnes tamquam natos cordis
Abbreviated transcription (Latin):
ñ possessionẽ. ñ subiugiũ. ñ aliqͥd om̃ino ꝓximi tui concu¬
piscas. huie malo plaga contͣria ẽ decima. mors pͥmoge¬
nitoꝵ. in qͣ plaga cũ cõꝑatione qͥndã quero. Nichil mͥ in¬
aufert. &. qͥfurat᷑ aliqͥd pximi: ñ potest nͥ re ꝑximi fura¬
ri. S de furto suꝑiꝰ ĩa p̾ceptũ ẽ: ubi intelligas & rapmã.
N enĩ de furto p̃ciꝑet. & de rapina taceret script᷑a. nͥ
te intelligere uoluisset. qͥ penale ẽ clancło auferre. Mul¬
to maioris pene ẽ uiolent̾ criꝑe. Auferre gͦ nolenti
siue occulte. siue palã. habet p̾ceptũ suũ. Concupiscere
aut̾e rẽ ꝓximi qđ notat ds in corde. etiã suuistã ibi suc¬
cessionẽ queras ñ licet: Deniq qͥ uolunt res alienas
tanqͣm iuste possidere. heredes se quert̾ fieri amorienti¬
b Quid enĩ tã iustũ idetͣ qͣm rem sibi derelictã possi¬

Expanded text:
non possessionem, non subiugium; non aliquid omnino proximi tui concunon possessionem, non subiugium; non aliquid omnino proximi tui concupisces. huic malo plaga contraria est decima, mors primogenitorum. in qua plaga cum comparationem quandam quaero, nihil mihi inaufert et qui furatur aliquid proximi non potest nisi rem proximi furari. sed de furto superius iam praeceptum est; ubi intellegas et rapinam; non enim de furto praeciperet et de rapina taceret scriptura, nisi te intellegere uoluisset, quia si poenale est clanculo auferre, multo maioris poenae est uiolenter eripere. auferre ergo nolenti sine occulte siue palam habet praeceptum suum. concupiscere autem rem proximi, quod notat deus, in corde, etiam si iustam ibi successionem quaeras, non licet denique qui nolunt res alienas tamquam iuste possidere, heredes se quaerent fieri a morientibus. quid enim tam iustum uidetur quam rem sibi derelictam possi
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ nocere mordendo: & consumere m̃tiendo. Deniq am
petant. si mordetis inquit & comeditis inuic̾e. uidete
ne abinuicẽ consumamini. Nonũ p̾ceptũ: ñ concupi¬
sces uxorẽ pximi tui. Nona plaga: dense tenebre. Et eni̾
ẽ quedam mȩchia. contra quã supͣ p̃ceptũ est: etiã in
ñ appetenda castitate uxoris aliene. Mecꝰ ẽ enĩ . &. qui
ñ it aduxorẽ alienã tantũ: qr ñ contentꝰ ẽ sua. Iã uͦ
ñ solũ pꝰ suã peccare. s etiã alienã adt̾ȩłare. ueredende st̃¬
tenebrȩ. Nichil enĩ sic dolet: incorde patientis. Et qͥ hoc fac̃
altĩ: nichil sic uolet pati. Ad alia paratior ẽ om̃is homo. hoc
autẽ nescio utru̾ne ẽ qͥ tolerabilit̾ ferat. Odensas tene¬
bras ista facientiũ: talia concupiscentiũ. Uere excecant᷑.
furore horribili. furor enĩ indomitꝰ ẽ concalcari uiri uxo¬
rẽ. Decimũ p̃ceptũ ẽ. ñ concupisces ullã rẽ pximi. ñ pecus

Expanded text:
nisi nocere mordendo et consumere mentiendo? denique adnisi nocere mordendo et consumere mentiendo? denique adpetant: si mordetis, inquit, et comeditis inuicem, uidete, ne ab inuicem consumamini. Nonum praeceptum: non concupisces uxorem proximi tui, nona plaga: densae tenebrae. etenim est quaedam moechia, contra quam supra praeceptum est, etiam in non appetenda castitate uxoris alienae. moechus est enim et qui non it ad uxorem alienam, tantum quia non contentus est sua. iam uero non solum ptenebrae: nihil enim sic dolet in corde paalteri, nihil sic uolet pati. ad alia paratior est omnis homo; hoc autem nescio utrumne est qui tolerabiliter ferat. o densas tenebras ista facientium, talia concupiscentium! uere excaecantur furore horribili furor enim indomitus est conculcare uiri uxorem. Decimum praeceptum est: non concupisces ullam rem proximi tui, non pecus,
Abbreviated transcription (Latin):
eẽnt de cȩlo. Dracones & om̃s abyssi. Ignis. gͣndo . nix. gla
ties. sp̃e ꝓcellarũ: quȩ faciunt u̾bũ eiꝰ. Ergo qͥ suo malo de¬
sidio foruisecꝰ furant᷑. d̃i uidicio intͥnsecꝰ gͣndinant᷑. Osi poᷤ¬
sent inspicere agrũ cordis sui: ꝓfecto lugerent. dũ ibi ñ in¬
uenirent: qͦd in os m̃tis mitterent. Et si infurto suo inue¬
nirent qͦd in auiditatẽ uentͥs mitt̾ent: maior famis c̾e̾t.
hominis int̾i̾oris. Maior famisest. ꝑiełosior plaga. & gͣuior
mors. Multi mortui ambulant: & multi facinorosi de
uanis diuitiis exultant. Peniq seruũ di script᷑a intꝰ locu¬
plet̾e: absconditꝰ inqͥt cordis ur̃i. homo qͥ ẽ ante dm̃ diueᷤ.
siubi homo uidet furaris. & ubi deus uidet gͣndinaris:
Octauũ p̾ceptũ: falsũ testimoniũ ñ dices. Octaua plaga
locusta: animal dente noxiũ. Quid aut̾e uult falsus testiᷤ

Expanded text:
essent de caelo — dracones et omnes abyssi, ignis, grando, nix, glaessent de caelo — dracones et omnes abyssi, ignis, grando, nix, glatus tempestatis, quae faciunt uerbum eius. ergo qui suo malo desiderio forinsecus furantur, dei iudicio intrinsecus grandinantur. o si possent inspicere agrum cordis sui, profecto lugerent, dum ibi non inuenirent quod in os mentis mitterent; et si in furto suo inuenirent quod in auiditatem uentris mitterent, maior fames esset hominis interioris, maior fames et periculosior plaga et grauior mors. multi mortui ambulant et multi facinorosi de uitiis exsultant. denique seruum dei scriptura intus dicit locupletem: absconditus, inquit, cordis uestri homo, qui est ante deumdiues. ? ubi homo non uidet furaris, et ubi deus uidet grandinaris. Octauum praeceptum: falsum testimonium non dices. octaua plaga: lucusta, animal dente noxium. quid autem uult falsus testis
Abbreviated transcription (Latin):
to. ille morbo. Ille bonis oꝑibꝰ. ille saniosis ulceribꝰ. Si posse¬
mus uicdẽ animas homicidarũ: plus plangeremꝰ qͣm pu¬
trescentia corꝑa ulceratoꝵ. Seqͥt᷑ ñ furaberis: p̃ceptũ ii.
celo ꝑdis. Nemo enĩ habet iniustũ luchrũ. sine iusto dan¬
no. Uerbi gr̾a. qͥfurat᷑. adqͥrit uestẽ. s celesti uidicio amit¬
tit fidẽ. Ubi lucrũ. ibi dãpnũ. Uisibilit̾ lucrũ: inuisibilit̾
dãpnũ. Lucrũ de sua cecitate. dãpnũ de dñ nube. Neq
enĩ aliqͥd sine ꝓuidentia carissimi: aut uere putatis
ea quȩ patiunt᷑ homines. dormiente d̾o pati. Passi uiden¬
tur fieri hec: nubes colligi. imbres infundi. gͣndin̾e iaci.
tonitrus t̾ra concuti. coruscatione t̾reri. Passĩ uident᷑ fieri:
& qͣsi addiuinã ꝓuidentiã ñ ꝑtine. Cont᷑ tales cogitatioes:
uigilat ille psalmꝰ. Laudate dñm de t̾ra: cũ laudes dicte

Expanded text:
to, ille morbo; ille bonis operibus, ille saniosis ulceribus. si posseto, ille morbo; ille bonis operibus, ille saniosis ulceribus. si possemus uidere animas homicidarum, plus plangeremus quam putrescentia corpora ulceratorum. Sequitur: non furaberis, praeceptum secaelo perdes; nemo enim habet iniustum lucrum sine iusto damno. uerbi gratia, qui furatur adquirit uestem, sed caelesti iudicio amittit fidem. ubi lucrum, ibi damnum; uisibiliter lucrum, inuisibiliter damnum; lucrum de sua caecitate, damnum de domini nube. neque enim aliquid sine prouidentia, carissimi. aut uere putatis ea quae patiuntur homines dormiente deo pati? passim uidentur fieri haec, nubes colligi, imbres infundi, grandinem iaci, tonitruis terram concuti, coruscatione terreri; passim putantur fieri et quasi ad diuinam prouidentiam non pertinere. contra tales cogitationes uigilat ille psalmus: laudate dominum de terra — cum laudes dictae
Abbreviated transcription (Latin):
& imaginẽ dĩ in qͣ fec̃ te neglexeris: uictꝰ cupiditate insi¬
nuatarũ rerũ. tanqͣm amisso homine eris pecꝰ. ñ quasi con¬
u̾sus in nat᷑a peccoris. s in hominis forma habens similitu¬
dinẽ peccoris. Qui ñ audis dicentẽ. nolite ẽẽ sic̃ equus & mu¬
lus. ñ habentes intellectũ. s forte diligis tͥ ẽẽ peccꝰ. & lib̾a
uagari libidine. nulla lege appetitũ carnis ad continentiã
refrenando. Attende plaga. Si pecꝰ es ñ times. saltẽ mori timeᷤ.
Sextũ p̃ceptũñ occides. Sexta plaga. pustulȩ in corꝑe. &
uesice bullientes & scatentes. & incendia uulnerũ exfabilla
fornacis. Tales st̃ anime homicidales. ardent ira: qr ꝑ rrã
homicidii fr̃nitas deꝑiit. Ardent homines ira: ardent
& gr̃a. s aliꝰ ẽ feruor sanitatis: aliꝰ feruor ulceris. arden¬
tes papule ꝑ totũ concepta homicidia scatent. & sanũ ñẽ.

Expanded text:
et imaginem Dei in qua fecit te neglexeris, victus cupiditate insiet imaginem Dei in qua fecit te neglexeris, victus cupiditate insinuatarum rerum, tanquam amisso homine eris pecus, non quasi conversus in naturam pecoris, sed in hominis forma habens similitudinem pecoris, qui non audis dicentem: Nolite esse sicut equus et mulus non habentes intellectum. sed forte eligis tibi esse pecus et libera uagari libidine nulla lege appetitum carnis ad continentiam refrenando. attende plagam: si pecus es, non times; saltem mori times. Sextum praeceptum: non occides. sexta plaga: pustulae in corpore et uesicae bullientes et scatentes et incendia uulnerum ex fauilla fornacis. tales sunt animae homicidales: ardent ira, quia per iram homicidii fraternitas deperiit. ardent homines ira, ardent et gratia; sed alius est feruor sanitatis, alius feruor ulceris. ardentes papulae per totum concepta homicidia scatent et sanum non est;
Abbreviated transcription (Latin):
dñans frenare debet. ñ immoderate & illicite passi uageq
laxare. idoq ipsis peccorib nat᷑a datũ ẽ. instituente crea¬
tore. ut ñ moueant᷑ ad feminas & ad concubitũ. nͥ certis
t̾eꝑib Neq enĩ ratione se cohibet alio tẽꝑx pecꝰ. s om̃ino
ipso motu frigescente torpescit. Homo aut̾e id̃o se̾ꝑ mouĩ
potest. qr & refrenare motũ potest. Tibi dñatione rationis
creator dedit ł p̃cepta continentie. tanquã in bestias in¬
feriores lora concessit. Tenes tu qd̃ pecꝰ ñ potest. Et ideo
sꝑas tu qd̃ pecus ñ potest. laboras aliquantũ in laborande:
ñ laborat pecꝰ. S gaudebis sẽꝑ in et̾nitate: ad qͣm ñ ꝑue¬
nit pecꝰ Ñ opꝰ fatigat. merces consoletun. Et ipsa enĩ patien¬
tia ẽ. intiorẽ motũ frenare. & qđ habes cõmune cũ peccore:
ñ tanqͣm peccꝰ in omĩa laxare. Quod si contẽpseris te inte.

Expanded text:
dominans frenare debet, non immoderate et illicite passim vageque dominans frenare debet, non immoderate et illicite passim vageque laxare, ideoque ipsis pecoribus natura datum est, instituente Creatore, ut non moveantur ad feminas et ad concubitum nisi certis temporibus, neque enim ratione se cohibet alio tempore pecus, sed omnino ipso motu frigescente torpescit. Homo autem ideo semper moveri potest, quia et refrenare motum potest. Tibi dominationem rationis Creator dedit, tibi praecepta continentiae tanquam in bestias inferiores lora concessit; tenes tu quod pecus non potest, et ideo speras tu quod pecus non potest; laboras aliquantum in continendo, non laborat pecus, sed gaudebis semper in aeternitate, ad quam non pervenit pecus; si opus fatigat, merces consoletur, et ipsa enim patientia est interiorem motum frenare, et quod habes commune cum pecore, non tanquam pecus in omnia laxare. Quod si contempseris te in te,