comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
siuenditor seꝑiculo sp̃irnt iuid tempꝰ
Ꝙsinondesimuit dempus extenuꝰ
eit. ieatenus sustinebit aut nonꝯ ut¬
arc̃esustinebit s sinon sunt degusta¬
tasignatatũ abemptore uasauł col
i⁊ sequentic dicemuis ad huc piculũ
stodiãaa diem m̃sure uẽditor pͥstart
ds. priusquam enim ad meciatur iuũ.
ꝓpe qlnondum uenit. post monsuran
stamuenditoris desinit eẽ peritulum
⁊ ante mansuxam ꝑitino ubrrantiro si
non admensutam uendiderit. s forit am
ampboras.ł⁊̃ sitiguia dobca. ¶Sidolium
signatum sit ab empiore. trebatiusint.
soiert. ꝙͣ inttriditum uideatur. ¶lt
autem uenditorius effimdere in hum
sidiem admetiendum p̃stituit tͤu in¬
tridiem ad m̃sumest⁊. effundereaut̃
nonstatun potecit. pͥus quam testait
demuciet emptcer antiit tollat
uinumaut sciat futrirum ut uinũ
effimdecetur. Sitam̃ cumposs effim¬
iar ñeffudit. landãdus est pocius en

Expanded text:
n id tempus quod si non designauit tempus, eatenus neat, et eatenus sustinebit, aut non coationem sustinebit. sed si nondum sunt degustata, signata tamen ab emptore uasa uel dolia, consequenter dicemus adhuc periculum stodiam ad diem mensurae venditor praestare debet: priusquam enim admetiatur vinum, prope quasi nondum venit. post mensuram factam venditoris desinit esse periculum: et ante mensuram periculo liberatur, si non ad mensuram vendidit, sed forte amphoras vel etiam singula dolia. Si dolium signatum sit ab emptore, Trebatius ait solere, quam ut traditum uideatur. Licet autem uenditori uel effundere uinum, si diem ad metiendum praestituit nec intra diem admensum est: effundere autem non statim poterit, priusquam testando denuntiet emptori, ut aut tollat uinum aut sciat futurum, ut uinum effunderetur. si tamen, cum posset effundere, non effudit, laudandus est potius: ea
Abbreviated transcription (Latin):
Qanis H oc itautrum cet siis sit uendi¬
torcinsint noua uinidinia nons̃t isti
uasa nccessarta Sin nero mercatorest. qͥ
custodiã antem ante admctiendi diẽ q̃¬
iem p̃stare uenditorem oportet. utrum
entiam uenditorem exibere debert. nt fa
re debet quam p̃stão ͭ hii quib res ꝯm¬
odata est ⁊nt diligenciam p̃stet. exactõre.
quam iisiuis reb ad hiberet:

Expanded text:
rerum Hoc ita verum est, si is est venditor, cui sine nova vindemia non sint ista vasa necessaria: si vero mercator est, quCustodiam autem ante admetiendi diem qualem praestare uenditorem oporteat, utrum entiam uenditorem exhibere debere, ut fatr‹e› debet, quam praestant hi quibus res commodata est, ut diligentiam praestet exactiorem, quam in suis rebus adhibere
Abbreviated transcription (Latin):
tradiem certum degustanda di idam
quominus dggustartutur litri
preteritum dum tarat ꝑiculum acoris.
ad uend irorem ꝑtineat. anuero magis¬
magis empcõ sit soluta qĩ sb̃ ꝯdp̃oneue¬
nicrit. ħ est siante diem illum fuissẽt
degustata ⁊ inter erit qud actum sit
ego autem arbitror si hoc in octulto
sit debere dni emptõem manere. ꝑuulũ
aũ adnenditorem respuore. ⁊̃ ratra
diem degustandᷤ definitum q ꝑ ip̃m fcũ
ẽ ¶Si ĩ adu̾sione uinum urent. cnsto¬
diatantum p̃standa est. ⁊ ħ apparet si
non ita uinum uenit. ut degustaretur.
n acoremn mutorem uaditorem
p̃stare debere s om̃e ꝑuulum adem¬
ptore ꝑtinere difficle autem est ut
qui quis quam sic emat ut ne degust
quare sidies degustarõi adicitus noner¬
itͥ quando degustare emptor poterit.
⁊ quo degustau̾it ꝑicistam ac dris ⁊
mutoris aduenditorem ꝑtinebit. U¬
ies autem deyustatõi p̃stĩtiis meliorõ
ꝯditõnem empioris fac̃. ¶uino aũ ꝑad

Expanded text:
diem certum de‹g›ustanda dixerit, minus degustarentur, utrum praeteritum dumtaxat periculum acoris et ad uenditorem pertineat, an uero magis emptio sit soluta quasi sub condicione uenierint, hoc est si ante diem illum fuissent degustata? et intererit, quid actum sit: ego autem arbitror, si hoc in occulto sit, debere dici emptionem manere, periculum autem ad uenditorem respicere etiam ultra diem degustando praefinitum, quia per ipsum factum est. Si auersione uinum uenit, custodia tantum praestanda est. ex hoc apparet, si non ita uinum uenit, ut degustaretur, neque acorem neque mucorem uenditorem praestare debere, sed omne periculum ad emptorem pertinere: difficile autem est, ut quisquam sic emat, ut ne degustet. quare si dies degustationi adiectus non erit, quandoque degustare emptor poterit et quoad degustauerit periculum acoris et mucoris ad uenditorem pertinebit: dies enim degustationi praestitutus meliorem condicionem emptoris facit. Uino autem
Abbreviated transcription (Latin):
crturus ea scã fuiss uł sintesse hũit.
duciinsa net reddiuinum iurum nͥ¬
quant̃ ⁊ duxent ab emptore reddat᷑.
inꝙͣ minimo decamento sit: ea res
emꝑtori: ¶ Sidouare uinum einer¬
is uet detrahendo eo ut quidquamꝯ
uenert. idiudenactum ut añeuatua¬
rentur quam ad uindciuam. peracoꝵ¬
sit nctessara ꝙ sinõ sĩt euacuata facien¬
dum est̃ꝙ neteris putacierunt. ꝑ corbẽ

Expanded text:
sse habuit duci vasa nec reddi vinum, nisi quanti conduxerit ab emptore reddatur,quam minime detrimento sit ea res emptori. Si doliare vinum emeris nec de tradendo eo quicquam conuenerit, id uideri actum, ut ante euacuarentur quam ad uindemiam opera eosit necessaria: quod si non sint euacuata, faciendum, quod ueteres putauerunt, per corbem
Abbreviated transcription (Latin):
emptis ce. Rnon priusꝙ̃ emptori
dum eẽt ab emptors souitum uiuet¬
non ̃c soluiss res inempta fieret se¬
nis parit p̃cip̃sente die soita de¬
functo uenditore. filiis. cuis puꝑil

Expanded text:
espondit non prius, quam emptori dum esset ab emptore solutum, in vecnon solvisset, res inempta fieret. Seius parte pretii praesenti die soluta, defuncto vendito
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ C Ium emptor ueditori ⁊ empiori
uen ditor aite ptum faciat. uolun¬
tas. uriusq ostenditur id agentis
habẽatur. atsicumueniss interctã ur
nenter ab altero quicꝙͣ peteret s ut.
eidencuis appareat acceptilatõ uihat tã
nonsuanaturas potestate ꝯuentẽis.
ualet. ¶ em̃ptõ nuda ꝯuentc̃e oisomt¬
tur sies sccuta nonfu̾it mormno autẽ
homine ꝑisi hñea est uenditõat si teid¬
itus finssiut pore cum uenditor libere¬
tut. ⁊ emptira homo pereat. Quare nisi
iusta ꝯuencio internenent acbões exe¬
mptoertudito manebunt.
suntrabenum tẽ pꝰ dis plitnss redde¬
retur ex ẽpto actõest. ut Sabinus p¬
uemat qͥ ait sine tutoris actorita¬
te deuice turore dei. aucbore enut ꝙͣ¬
nis uenditor iamei obligatus fu̾at
tamen q pupillus ñ tenebatir on¬
telrr renouata uenditõ efficit. ut in¬
uitem obligatisimt E si ante tutoris
actoritas interuenit. deiñ sine tuitee
actore enit inthil actũ: est posteriore

Expanded text:
 Cum emptor uenditori uel emptori uenditor acceptum faciat, uoluntas utriusque ostenditur id agentis, habeatur, ac si conuenisset inter eos, ut neuter ab altero quicquam peteret, sed ut euidentius appareat, acceptilatio in hac causa non sua natura, sed potestate conuentionis ualet. Emptio nuda conuentione dissoluitur, si res secuta non fuerit. Mortuo autem homine perinde habenda est uen‹ditio› ac si traditus fuisset, utpote cum uenditor liberetur et emptori homo pereat: quare nisi iusta conuentio interuenerit, actiones ex empto et uendito manebunt.si intra certum tempus displicuisset, redderetur, ex empto actio est, ut Sabinus puenit, qui ante sine tutoris auctoritate, deinde tutore auctore emit, quamuis uenditor iam ei obligatus fuit, tamen quia pupillus non tenebatur, renouata uenditio efficit, ut inuicem obligati sint: quod si ante tutoris auctoritas interuenerit, deinde sine tutore auctore emit, nihil actum est posteriore
Abbreviated transcription (Latin):
nint̾ in ħ uendiderit ⁊ tradiderit eum:
ut manumateres mllius monituti
est traditõ quamꝙ eam̃te tradiderit.
ut cum xx annos ip̃e expless mar¬
mitt̾esno cuim ułtum facit. ꝙ dis¬
stulit libectatis p̃statc̃em lex quippe.
urbe ⁊̃ interdam ẽẽ uidetur. Q qui¬
dam aliascũ principum mandanᷤ

Expanded text:
in hoc uendiderit et tradiderit, ut eum manumitteres, nullius momenti est traditio, quamquam ea mente tradiderit, ut, cum uiginti annos ipse explesset, manumitteres: non enim multum facit, quod distulit libertatis praestationem: lex quippe Urbe etiam interdictum esse uidetur. quod quidem alias cum principum mandatis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtum enuiiiatim aut liberauidi¬
tctum ⁊ epstipilatu pem petitur doli
exeptt̃em quidam obstaturam ꝑu¬
Test. Nam increoibile est d actum¬
animmintentis acs̃potuis or effcctu
beueficuextogittatimiᷤs ceterum sine ꝓ¬

Expanded text:
ptum euincatur aut libera iudicetur, et ex stipulatu poena petatur, doli exceptionem quidam obstaturam puxceptum est: nam incredibile est de actu manumittentis ac non potius de effectu beneficii cogitatum. ceterum si ne
Abbreviated transcription (Latin):
desietint fidi cẽs si ignora uit emp¬
tordeiectis cõ arborsuenditrautem
scit. uctanmonint quantiemptori
interfũit rencrumandam esse si
ut res ꝑicino emptoris scruaretur pu
emptoꝵ agere non potest. cum priu̾¬
ꝙ mensuri fleret inundatt̃e aquat̾
autu caemate alio ut quo casup
cum intendium sint culga fł nonpos¬

Expanded text:
ignorauit emptor deiectas esse arbores, uenditor autem scit nec admonuit, quanti emptoris interfuerit rem aestimandam esse, siut res periculo emptoris seruaretur, puemptor agere non potest, cum, priusquam mensura fieret, inundatione aquarum aut chasmate alioue quo casu pcum incendium sine culpa fieri non pos
Abbreviated transcription (Latin):
que ꝓponeremtur inemptã iuderi:
¶emptoe p̃dioꝵ cum suspitaretur mi¬
.turas pactus cum uenditore uter
patio aliqua simina apudse remane¬
ret dours emptori fidenissor daretur
auenditore. post cauenditor eam log¬
eminseruit. ut sierdit pcuma om̃is
soruta noncẽt et utuditor ea p̃dra u¬
enisse noslet inuenditacaĩt interea
aendusariis alteram mulierem uendi¬
torsuꝑauit cum altora transsogit ita.
ut sine ulla questione emptor p̃dia
possideret quesitum est cum neque
bidcuisor oatus est nec om̃is peciia
sc̃om legem suis dicd sosuta fit an

Expanded text:
quae proponerentur inemptam videri. Emptor praediorum cum suspicaretur Nuturas, pactus est cum venditore, ut ex pretio aliqua summa apud se maneret, donec emptori fideiussor daretur a uenditore: postea uenditor eam legem inseruit, ut, si ex die pecunia omnis soluta non esset et uenditor ea praedia uenisse nollet, inuendita essent: interea de aduersariis alteram mulierem uenditor superauit, cum altera transegi‹t›, ita ut sine ulla quaestione emptor praedia possideret: quaesitum est, cum neque fideiussor datus est nec omnis pecunia secundum legem suis diebus soluta sit, an
Abbreviated transcription (Latin):
hanc difensionẽ nõ potist ¶ Si lib̾tis
sius tesseras frum̃tarias emiuoluit. ꝙͣ¬
tus inuior pars heditatis inprouinciasit.
tñ rome debert fidei ꝯmissimi solui di¬
cendum est. zappeit id testatoremsen¬
sisse. ex gn̾e ꝯ paratõis ¶s ⁊si proponas qͥ¬
bus dam cdarissimis uiris argent susł au¬
ripõdo. relicta. ⁊ si sufficicus ad huismodi
fideiꝰ missum. rome patrimomumr li¬
cet maior pars totius patrimonu inpro¬
uintia sit. dicoporter rome cẽ p̃stand̾.
nec enuim uenssimilt est testatorem qͥ
honceẽ haditũ uoluit. is quib reliquͥt

Expanded text:
hanc defensionem non potest.Si libertis suis tesseras frumentarias emi uoluerit, quamuis maior pars hereditatis in prouincia sit, tamen Romae debere fideicommissum solui dicendum est, cum apparet id testatorem sensisse ex genere comparationis.Sed et si proponas quibusdam clarissimis uiris argenti uel auri pondo relicta et sit sufficiens ad huiusmodi fideicommissa Romae patrimonium: licet maior pars totius patrimonii in prouincia sit, dici oportet Romae esse praestandum: nec enim uerisimile est testatorem, qui honorem
Abbreviated transcription (Latin):
crmog̾ Ib ixtertis excausis adasus do¬
minos seruis ⁊ sistert ꝑmissũ estħidẽ
siqui supssas tabursas testam̃ti dicant
in quib ub̃taitin sibi ttlictam asscũ¬
anthitem arcioris amone popłi rom¬
anicensus nli falsc monete crimimᷤ

Expanded text:
m.Uix certis ex causis aduersus dominos seruis consistere permissum est: id est si qui suppressas tabulas testamenti dicant, in quibus libertatem sibi relictam adseuerant. item artioris annonae populi Romani, census etiam et falsae monetae criminis
Abbreviated transcription (Latin):
oscriptum autem diui marcisi loquit᷑
qͣ om̃s creditores debeant ⁊uenne quid
ergo siquidam ab scntti sunt. nu bͣͫ e¬
plũ ꝑsenciũ absentes sequidleant s
i an p̾nileguriis ab sentib ꝟ pactõnõ¬
trat: eleganter tractatut. Simo co
naiet pactõ ⁊ un contn ab scuts⁊
it pco ante form adiuo marco datam
diũ pium rescripsisse frscum quo
inhis cassib inquib ypolethas uo ha¬
brat et ceĩos primlcgiatos exemplum
treditoꝵ sequi oportere. ħ enim omĩa in
his creditorib. qui ꝓppthetas nõ hant
seruanda sunt. ¶ Sipacto sbiccta sit
putat ꝙ est uerius istraq ia uti pes¬
st pront elegent quistipulatus eigsi
tamen extansa pactiexceptone urat᷑
equum crit ac repto oum. stipulat¬
em ferre. ¶ plerumꝙ: solemus dr̃ẽdo¬
liexceptõirem. sp̾siomncẽ pacti extep¬
tõius quosdam demq qui excepite ꝑ¬
acti im non possunt. douiexit pit̃ne us

Expanded text:
scriptum autem diui Marci sic loquitur, quasi omnes creditores debeant conuenire. quid ergo si quidam absentes sint? num exemplum praesentium absentes sequi debeant? sed an et priuilegiariis absentibus haec pactio noceat, eleganter tractatur: si modo ualet pactio et contra absentes. et repeto ante formam a diuo Marco datam diuum Pium rescripsisse fiscum quoque in his casibus, in quibus hypothecas non habet, et ceteros priuilegiarios exemplum creditorum sequi oportere. haec enim omnia in his creditoribus, qui hypothecas non habent, conseruanda sunt. Si pacto subiecta sit putat, quod est uerius, utraque uia uti posse prout elegerit qui stipulatus est: si tamen ex causa pacti exceptione utatur, aequum erit accepto eum stipulationem ferre. Plerumque solemus dicere doli exceptionem subsidium esse pacti exceptionis: quosdam denique, qui exceptione pa
Abbreviated transcription (Latin):
debete. patisei debitori to etistimãs
pactus sis nt. ab coprteres n iure ip̃o li¬
babitur debit or. n te petentem sẜm¬
iussisti soluete ftio. cuucgatũ falso de¬
bere enstimas debitde pictus sit itio.
suo debit ore isticuto. neq tibr adueqsus
s umnidebi orem neq ip̃i t  ad u̾sus suu¬

Expanded text:
debere pacisci debitori tuo existimas, pactus sit ne ab eo peteres: neque iure ipso liberatur debitor neque petentem summiussisti soluere Titio, cui legatum falso debere existimas, et debitor pactus sit cum Titio suo debitore constitu‹to›: neque tibi aduersus tuum debitorem neq
Abbreviated transcription (Latin):
itoris cc iactabat. minimo transegit
postea testamento ꝓlato septitium ce¬
ħcdam apparuit. que situm est. siagat

Expanded text:
se iactabat, minimo transegit: postea testamento prolato Septicium heredem esse apparuit. quaesitum est, si agat
Abbreviated transcription (Latin):
Iaþe tur pactum ⁊ uentum qr melio¬
xeri oitõnem inm suam facere
Iñ sint tutoris actoritate. ci cessumẽ
uat¶ Siturator furiosiaut. ꝓdigip¬
actus sit ne afurioso ant ꝓ᷑ digõ pete¬
retur : iõngͣe utx̾ ẽ curatoris accipiat¬
tõnes s nõ nra ¶ Sifiliusant sera
ꝑactus est ntͣ petecet. ini ule est pactũ
petecetitrita pactõ coꝵrata hñda critad¬
ueisus patrem dnm̃ ne. silib̾amꝓecunii
adminstraionem hãt et ea res ecquap¬
actisunt ꝑtimuaris sit quod et pũi nõ
est exͣpͣeditim Nam ꝯuum est. ꝙ uuli¬
ano platet ⁊̃ si marime quisad min¬
istratõnem petulii hãt tessam. donand̃i
denõ petenta petimia pactus s. nondebeat

Expanded text:
entum: quia meliorem condicionem suam facere ei etiam sine tutoris auctoritate concessum est. Si curator furiosi aut prodigi pactus sit, ne a furioso aut prodigo peteretur, longe utile est curatoris recipi pactiones: sed non contra. Si filius aut servus pactus sit, ne ipse peteret, inutile est pactum. si peteretur, ita pactio eorum rata habenda erit adversus patrem dominumve, si liberam peculii administrationem habeant et ea res, de qua pacti sint, peculiaris sit. quod et ipsum non est expeditum: nam cum verum est, quod Iuliano placet, etiamsi maxime quis administrationem peculii habeat concessam, donandi de non petenda pecunia pactus sit, non debeat
Abbreviated transcription (Latin):
uginti soitimum ⁊ stipulantispo¬
pondent. postea uenditor cauit. sibi
ad coꝵ solutõntm iucntus. pactusẽ.¬
ut sit᷑a soluta int p̃finitum temꝑ¬
uis nonceñt. iit ex pͥma cancione ab

Expanded text:
 soluturum et stipulanti spoponderat: postea uenditor cauit sibi cad eorum solutionem conuentus pactus ‹est›, si ea soluta intra praefinitum tempus non essent, ut ex prima cautione ab
Abbreviated transcription (Latin):
gentanis iocuis ¶Personaie pactũad
altm non ꝑtinere que madinoditi
nec ad h̾edem iabco at s quamnis fide¬
iussoris pactum reo non prosit: płm¬
rant iulianus stribuz¬

Expanded text:
gentariis sociis. Personale pactum ad alium non pertinere, quemadmodum nec ad heredem, Labeo ait. Sed quamvis fideiussoris pactum reo non prosit, plerumram Iulianus scrib
Abbreviated transcription (Latin):
iorencius Q uiinfutucumusuras ade¬
uit dre sͤcepct̃at tatite pactus inseturare
itraid smpus sortem ꝑeciti ¶ Siexł
ltera parte inreni ex alteta inꝑsonamp¬
actum ꝯceptum falit uelun ne crtrib¬

Expanded text:
ionum Qui in futurum usuras a debitore acceperat, tacite pactus videtur, ne intra id tempus sortem petat. Si ex altera parte in rem, ex altera in personam pactum conceptum fuerit, veluti ne
Abbreviated transcription (Latin):
Nata est ⁊ postenus pactum ad actõnẽ pa¬
Irandam inefficax ẽ Non enim: expae¬
to murarum actõ nastitur s ex ⁊tunt¬
ctu uentim totamobligatõnem sus¬
tulerit: utlut trpti. Honenim exͥ no¬
lio pacto: obligatõ p̾ͥce resuscitatu.
sꝑfuiet pactum ad nouum ccͣtum
actum ꝯuentum iñtessit. Rut diminu¬
erite osterius pactuipat tenouare pͥ¬
nis ꝓcedere potesti putapactam mulier¬
epuet̃. iptͥp̃sentidie dos coderetur dcin pa¬
cisci uei ip̃r iegib damo dos ceddatim in¬
xipiet dosredire: ad ius sum Nic di¬
icendum ẽ decĩorem ⁊ ditõne dotis fĩꝑ
pactum᷑. Quotit᷑ns enm ad iusꝙ icx
nature cuis tribuit. dedott actõre dit:
nõ fit causa dotis acterioꝵ s forme sue.¬

Expanded text:
blata est et posterius pactum ad actionem parandam inefficax est: non enim ex pacto iniuriarum actio nascitur, sed ex contconuentum totam obligationem sustulerit, ueluti empti: non enim ex nouo pacto prior obligatio resuscitatur, sed proficiet pactum ad nouum contractactum conuentum intercessit, sed ut imminueret, posterius pactum potest renouare prnis procedere potest. puta pactam mulierut praesenti die dos redderetur, deinde pacisci, ut tempore ei legibus dato dos reddatur: incipiet dos redire ad ius suum. nec dicendum est deteriorem condicionem dotis fieri per pactum: quotiens enim ad ius, quod lex naturae eius tribuit, de dote actio redit, non fit causa dotis deterior, sed formae su
Abbreviated transcription (Latin):
toris gertret. emecit placuit ut lia¬
liquum debetur. fundus debipori restit
mas. ꝓter tributõnet p̃dii pignorii
exi fcas creditor soliuss a debir ore re¬
ciperet: ⁊̃ ut tribnta enisoem p̃duide¬
¶De inosfrõso pairis testamento artu¬
rus. itei cecta quintitas quo ad uiue¬
ret hrcs p̃staretur. pactus est. ꝑduci ad
ꝑpetuam p̃statõnt̃ id pactum postul¬

Expanded text:
gereret emerit, placuit ut hareliquum deberetur, fundus debitori restitumas propter tributiones praedii pignori nexi factas creditor soluisset, debitore reciperet, et ut tributa eiusdem praedii deDe inofficioso patris testamento acturis, ut eis certa quantitas, quoad uiueret heres, praestaretur, pactus est: produci ad perpetuam praestationem id pactum postul
Abbreviated transcription (Latin):
pittus iudc ar nt ancio petat quesitũ
est. iulimuis. itasẜinouendim putit.
sistipilatori indñm n ip̃ius serui. dept¬
cutio. actq̃damdac r id t̃ siiustam cãm
unercedendi scrinis ħuit q forte. tantũ¬

Expanded text:
tur, ne a Titio petat, quaesitum est. Iulianus ita summouendum putat, si stipulatori in dominum istius serui de peculio actio danda est, id est si iustam causam intercedendi seruus habuit, quia forte tantan
Abbreviated transcription (Latin):
une̾ heditatemi̾ter se diuissecirat instr¬
unitntus̃ inter possits quib diuississe
mater uam ħeditatem dixerit. nicħ¬
ꝙ sibi cõmume remansisse cauerut
absentes erant. tempore morus mati̾s
suc cognouerumt. ꝓecumam aureana
ftatie suoct subirattam cuiiis nuslam̃¬
cio instrmãto diuissionis diinebaturs

Expanded text:
unem hereditatem inter se diviserunt instrumentis interpositis, quibus divisisse maternam hereditatem dixerunt nihilque sibi commune remansisse caveruntabsentes erant tempore mortis matris suae, cognoverunt pecuniam auream a fratre suo esse substractam, cuius nulla mentio inst
Abbreviated transcription (Latin):
pdi. scdmea i que ꝓponerentur p¬
sse ¶Luiciuis titius. seui ẜ̃ aium t̃su¬
larium cumquo ratõnem inplititã
ħebat᷑ ꝓter accepra idatadebit orent
sibio ffituit iabto epsam accepitĩ
ħ uerba. exratõne mense. ꝙͣ metumꝰ

Expanded text:
dum ea, quae proponerentur, posse. Lucius Titius Gaium Seium mensularium, cum quo rationem Implicitam habebat propter accepta et data, debitorem sibi constituit et ab eo epistulam accepit in haec uerba: 'Ex ratione mensae, quam mecum
Abbreviated transcription (Latin):
scgtrat. non souitauidicatis sĩsatis fa¬
cturimrenidex appłatõnis muslo aliost
principalitausa discuso. ust ampuen¬
cioneiuxluti ⁊fessi scquetur ¶ post
diursiontm uonoꝵ ⁊ tris alicni sin¬
guli creditoris. asingłis ħedib. nõ m¬
teipossiris des̃ dolegatõnib i solidum:
ut suenerat isuras atttptauet

Expanded text:
segerat, non soluta iudicatis se satisfacturum: iudex appellationis nullo alio de principali causa discusso iustam conventionem velut confessi sequetur. Post divisionem bonorum et aeris alieni singuli creditores a singulis heredibus non interpositis delegationibus in solidum, ut convenerat, usuras accepta
Abbreviated transcription (Latin):
ctat᷑ Ab emptt̃e. uendicione iocatõeo¬
ductõlit̃ ceteris q similib obligatõni¬
l quin integris om̃ibrosensu coꝵ qui
unnterse obligati sint. recedi possitd
ubir non ea  aristoni. ħampluisit¬
idebatur siea que me eyempto pstare
nem admittit nec quic qm̃ int̃tst u¬
trum integris om̃ib inque obligatiet̃¬
mus ⁊ueniretiut ab eo negocio oisted¬
crerman ĩ ĩ tegrum restitutisis que¬

Expanded text:
anarum Ab emptione venditione, locatione conductione ceterisque similibus obligationibus quin integris omnibus consensu eorum, qui inter se obligati sint, recedi possit, dubium non est. Aristoni hoc amplius videbatur, si ea, quae me ex empto praestare onem admittit. nec quicquam interest, utrum integris omnibus, in quae obligati essemus, conveniret, ut ab eo negotio discederetur, an in integrum restitutis his, qu
Abbreviated transcription (Latin):
rtm pactus lit attinoccix tartum enim
ꝯstintum est: ut solidum dlter denet Ne¬
ꝙ trcdiccrant. licet nouart nõ possut
ꝙ est utru demq induob reis stipulan¬
di dicendume ¶sicumreo ad tertum
tempus pactõ siã sit ułtranireo neq fide¬
issoripdent. ¶ Qsi sũ ꝑsona suareus
popigent nc a ficeussorẽ petatur nichi
ꝙͣ quam idrel intsit q cademura ⁊pect¬

Expanded text:
rem pactus sit, alteri nocere: tantum enim constitutum, ut solidum alter petere poquod crediderint, licet novare non possint. quod est verum. idemque in duobus reis stipulandi dicendum est. Si cum reo ad certum tempus pactio facta sit, ultra neque reo neque fideiussori prodest. quod si sine persona sua reus pepigerit, ne a fideiussore petatur, nihil quamquam id rei intersit: quia ea de
Abbreviated transcription (Latin):
cułꝰ. ałꝙ ⁊ͣ rede dicitur huipacisce¬
do id actimi sietm si ꝑacis car ne aͥtiti¬
o petas. ddmñ actõntm adu̾sus me nõie
cuii institius nõ ẽ pac̾ta danda pacti
ncc defen llorr ipetit ¶ pilianus quos
scrbit st paret ꝑactus sit ne a se. utno
qͥ fͣioͣ ptatur mig̾ est. ut pac̾tiercep¬

Expanded text:
uod ita recte dicitur, si in paciscendo id actum sit. ceterum si paciscar, ne a Titio petas, deinde actionem adversus me nomine eius instituas, non est danda pacti nec defensori competit. Iulianus quoque scribit, si pater pactus sit, ne a se neve a filio petatur, magis est ut pacti excep
Abbreviated transcription (Latin):
hñt ĩnpdiende nõ trunt sinonsingͥłi
ꝓfide relgestt᷑ totum debitun singn
Roffcrant ¶ pater qui doctraꝑ nssĩt
pactꝰ ẽ utpost mortenisuam inmatri¬
monio salbis defuncta filia portio dotiꝰ
apud ẜedem suũ. sratiem remane ci
actim sit᷑ int ħ edib ꝯsulatim. ⁊ illote¬
inpore quo pat̃ alios fuios ñ habu n.
in fratorm suliudicium siqpmũ

Expanded text:
nt, impediendae non erunt, si non singuli pro fide rei gestae totum debitum singulis offerant. Pater, qui dotem promisit, pactus est, ut post mortem suam in matrimonio sine liberis defuncta filia portio dotis apud heredem suum fratrem remaneret. ea actum sit, ut heredibus consulatur et illo tempore, quo pater alios filios non habuit, in fratrem suum iudicium supremum
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ ⁊ isihactum est utͥ dũ raxͣat apco
non petatur ꝗ fide iussore petaturat̃
turz Paulus
derit ret qr nichil anl mterest a dcbi¬
tore picumia nõ petrimmonet ꝯ fide¬

Expanded text:
i hoc actum est, ut dumtaxat a reo non petatur, a fideiussore petatur: tur. Paulus derit reo, quia nihil eius interest a debitore pecuniam non peti. immo nec confide
Abbreviated transcription (Latin):
pactiduenti inpotumm obstaturaninã
ut so lutõne ⁊ petrrõnx ⁊ acceptilitõe
imius res tota obligatõ sclueretur: ita
quo pacto ꝯuento. deunare nopeten¬
da interpossito.totam obligatõnenis¬
mdͥueras siid actum inter noł sitͫ ne
acem michis stichus p̃stetur possimiet¬
ficaciter destico agere. nulla exceptõne
sticum quidem per endo pacti exccͣp
nichi oponeturs alium autem hoĩcn
sipetam recte agam¶Itẽ: si pactus nt
ħ̾coitatem peterem singułas res ut ħes
petam. excoꝙ pactũ erit: pacti ꝯuenticy¬

Expanded text:
nam ut solutione et petitione et acceptilatione ‹un›ius rei tota obligatio solueretur, ita pacto quoque conuento de una re non petenda interposito totam obligationem summoueri. sed si id actum inter nos sit, ne decem mihi, sed Stichus praestetur: possum efficaciter de Sticho agere, nulla exceptione Stichum quidem petendo pacti exceptio mihi opponetur, alium autem hominem si petam, recte agam. Item si pactus, ne hereditatem peterem, singulas res ut heres petam: ex eo, quod pactum erit, pacti conuenti e
Abbreviated transcription (Latin):
quam celebrem cuutatemus ꝓiuncie
cip̃ aduenerit pati debet ꝯmendaiisi¬
bitiuitatem laudesq ut suas non gͣ r am
indigeant et si quacepta sunt rat sũme
redebet. curattres quo oꝑũ digentis
sollempniter ꝓponere ministorquo
res ad iuuandos oart ¶ Sũ pacanssum.

Expanded text:
quam celebrem civitatem vel provinciae caput advenerit, pati debet commendari sibi civitatem laudesque suas non gravate indigeant, et si qua coepta sunt ut consummere debet curatoresque operum diligentes sollemniter praeponere, ministeria res adiuuandos dare.Cum plenissimam
Abbreviated transcription (Latin):
rescupsit ꝓcumisuli nctessitatem in possita
ꝓuiniam mandarniuris dcõnem ĩtgato
suo debet net hec hoc aute factre quimfut
ꝓuniciam ingressus est .n. ꝑquam ab sur¬
dum auit quam ip̃t uiris ditõnis natisca¬
tur. nec enim prius competit ꝙͣ incam

Expanded text:
rescripsit proconsuli necessitatem impositam provinciam mandare iurisdictionem legato suo debet nec hoc ante facere, quam fuerit provinciam ingressus; est enim perquam absurdum, antequam ipse iurisdictionem nanciscatur nec enim prius ei competit, quam
Abbreviated transcription (Latin):
suffragio titarent refeit s smitidubunute
anromulo einsima itregnantib questorfier¬
it ita tullo hostilio rege questores fuisse cer¬
tumest etsanc crobrior ap̃uiteresopinio
est tullium hostilum primumiuranp. ĩ
ibunt ex questorib quidam soluebant pro¬
ti erant candidan prinipis hui etenim
solis libris printipalib insenatu legerid¬
isuacabãt hoditq oprinuit indifferent̃
questores creari tã parroͥs ꝙͣ plebeios
ingressus esteminictq̃ e p̃ primorenim
gerendoꝵ honoꝵ siñe que inscuatum dit¬
endeex his sicut diximus quidam sunt qͥ
candidan principis dicebantur qui q ep¬
istolȩaᷤᷤ euis insenatu ligunt
uł Apud uetustiores incendᷤs arcendis¬
trium uiri p̃erant quiab eoꝙ excubiͥs age¬
bant noturm dictisunt ĩnf̃ueiebant ñ il¬
ꝙͣ etedn̾es et tͥbuni plebiserant autems
amilia publica ccͣ portam et muros dispo¬
ssita unsiopus ec̃t uocabantur Fuerant
eiprinate familicqne intendia uł merte¬

Expanded text:
suffragio crearent, refert. sed sicuti dubium est, an Romulo et Numa regnantibus quaestor fuerit, ita Tullo Hostilio rege quaestores fuisse certum est: et sane crebrior apud veteres opinio est Tullum Hostilium primum in ibunt. Ex quaestoribus quidam solebant proti erant candidati principis: hi etenim solis libris principalibus in senatu legendis vacant. Hodieque optinuit indifferenter quaestores creari tam patricios quam plebeios: ingressus est enim et quasi primordium gerendorum honorum sententiaeque in senatu dicendae. Ex his, sicut dicimus, quidam sunt qui candidati principis dicebantur quique epistulas eius in senatu leguntlum Apud vetustiores incendiis arcenditriumviri praeerant, qui ab eo, quod excubias agebant nocturni dicti sunt: interveniebant nonnumquam et aediles et tribuni plebis. erant autem familia publica circa portam et muros disposita, unde si opus esset evocabatur: fuerant et privatae familiae, quae incendia vel merce
Abbreviated transcription (Latin):
teuit᷑ eommcmorate ncce est un ꝯstatuen¬
d pfcctorum p̃torio offꝙͣ origo mailiut adui¬
cem magñ equitum p̃ fectos ꝑterro antici¬
uitus instituts et̃ aquib dam sccptorib¬
cess ftaditum est᷑ nam cum apud ucters dictato¬
to łm adtammpus simina porestas alccetur etm¬
lsipali curo milicie grãscoam post eospores̃t¬
magr̃ꝵ equitum p̃fecti p̃torie aprintipi¬
b escctisunt datacis pleuiors littncia ad
discipline publice emendatõnem ¶hiscu¬
nabił p̃fectoꝵ auttoritas initata intan¬
⁊ iononpossit Namcumaña quesitum fu¬
iss ansit̾et ap̃sectis p̃torio appellarietui¬
re licerexet etexstarent exempla illoꝵqui¬
didit eium princepseos qmobsingłat̃
andustriam explorata eoꝵ fide etgrãuita¬
i̾tt ad huus officu magnitud inem ad hibẽ¬
tur nom aliter uditaturos cẽ ꝓsapiẽtͥaet
luce dignitatis sue ꝙͣ ip̃c forait iudicatu

Expanded text:
euiter commemorare necesse est, unde constituendi praefectorum praetorio  offic‹i› origo manauerit. ad uicem magistri equitum praefectos praetorio antiquitus institutos esse a quibusdam scriptoribus traditum est. nam cum apud ueteres dictatoribus ad tempus summa potestas crederetur et mae ad militiae gratia secundam post eos potestmagistrorum equitum praefecti praetorio a principibus electi sunt. data est plenior eis licentia ad disciplinae publicae emendationem. His cunabulis praefectorum auctoritas initiata in tanio non possit. nam cum ante quaesitum fuisset, an liceret a praefectis praetorio appellare et iure liceret et exdidit enim princeps eos, qui ob singularem industriam explorata eorum fide et grauitate ad huius officii magnitudinem adhibentur, non aliter iudicaturos esse pro sapientia ac luce digni
Abbreviated transcription (Latin):
admituntus uerum eaquoq q̃ exͣ uꝰbẽ
itraitaliam eͣ płid iui seu̾i ad fabulcilo¬
nom p̾fccõurbis missa declaratur scruoᷤ
qͥ ad statias ifuginit uł sua pitunia cnp¬
tos utmanumittantur deddminꝰ q̃rt̃¬
tes audut setpatronos augentes asius
ub̃tis querentes audiet maxĩe ꝙꝰ ggu
seet̃ dicant desiderat: a lib̾tis suiserte
¶Relcgandi de portandiqr minisiilam
qmimꝑster assignau̾it licentiam ht n
inͥcio eiusdam epłeita scciptum estsꝯ ũbẽ
uram sideitus ꝯmisseriiꝰ quidquid igit᷑

Expanded text:
admittuntur, verum ea quoque, quae extra urbem intra Italiam, epistula divi Severi ad Fabium Cilonem praefectum urbi missa declaratur. Servos qui ad statuas confugerint, vel sua pecunia emptos ut manumittantur, de dominis querentes audiet. Sed et patronos egentes de suis libertis querentes audiet, maxime si aegros se esse dicant desiderentque a libertis exhiberi. Relegandi deportandique in insulam, quam imperator adsignaverit, licentiam habet. Initio eiusdem epistulae ita scriptum est: "cum urbem
Abbreviated transcription (Latin):
is ¶ fficium consus est ꝯtium pbere ma¬
ꝯsisles et seorsum et singłi manummitnuit
s non pot̃ quiapud aliesum noñ cdidat aꝑ¬
ud alttrum mantmittere seꝑdite emrusũt
manumissiones sane si quaçitausa collega
manimitters nongotenit insirttatel
aliqua iustacausa inpeditus colcgam posse
ĩmanurissionem expedire senatus censuit
Tonsistes apud seferiuios suos manumi⁊teie

Expanded text:
is Officium consulis est consilium praebere masules et seorsum singuli manumittunt: sed non potest is, qui apud alterum nomina ediderit, apud alterum manumittere: separatae enim sunt manumissiones. sane si qua ex causa collega manumittere non poterit infirmitate vel aliqua iusta causa impeditus, collegam posse manumissionem expedire senatus censuit. Consules apud se servos
Abbreviated transcription (Latin):
ast p̃turacum fictũ eitũ iudeamus siẜ
uns quamdiulatuit dignitate p̃torra fũt¬
tus sit quid ditemus que eoitit qͣue detu u¬
int millus fore momenti anfobexp̃p umt¬
utarem eoꝵ qui aꝑudeum egeruit ut lcpͥ ͫ¬

Expanded text:
est praetura eum functum. et tamen videamus: si servus quamdiu latuit, dignitate praetoria functus sit, quid dicemus? quae edixit, quae decrevit, nullius fore momenti? an fore proptitatem eorum, qui apud eum egerunt vel lege v
Abbreviated transcription (Latin):
es nourefficere licet sñprincipisuł psidis
antoritat net aliquid nimeis conuus¬
cre uł supponere. ¶Ressactanon recipit
ficatum sit fieret ꝑauarum itatꝑinari
ie puginatus sicuti huqui transcendũt
scał admotis uł aua qualitare uet ratõne
Nam cuies romanos alias ꝙħ ł portas egni¬
dinonlicet cumullud hostilt᷑ abominãnd̃
sitnam romulifr̃ remus occisus traditur
obidꝙ murum trrscendese uolerit¬
fenũt utiq consularemuirum p̃feren¬
dumi nerno anbigit s uar p̃fectorius an
ꝯsularifanine p̃ feratur uidendum est

Expanded text:
les nec reficere licet sine principis uel praesidis auctoritate nec aliquid eis coniungere uel superponere.Res sacra non recipit ficatum sit, fieret priuatum, ita quod mari e punitur, sicuti si quis transcendet scalis admotis uel alia qualibet ratione. nam ciues Romanos alia quam per portas egredi non licet, cum illud hostile et ab‹omi›nandum sit: nam et Romuli frater Remus occisus traditur ob id, quod murum transce‹n›dere uole utique consularem uirum praeferendum nemo ambigit. sed uir praefectorius an consulari feminae praeferatur, uidendum. put
Abbreviated transcription (Latin):
tincre uidetur ⁊ sant debet ctram dispossitos
milites statronarios hr̃e adtuendã ppłari
quietatem ⁊adreftrendum sibiquidubiq
agatur eturbent̃dit̾t p̃fectus urbis ctqr¬
a alia solitarium regionim põt eaigocia¬
tiont epꝓ fessione ttaduotatõnib etforo

Expanded text:
videtur: et sane debet etiam dispositos milites stationarios habere ad tuendam popularium quietem et ad referendum sibi quid ubi agatur. Et urbe interdicere praefectus urbi et qua alia solitarum regionum potest, et negotiatione et professione et advocationibus et foro, et
Abbreviated transcription (Latin):
ies sũ adoptuusit lib̃i senaorimexqui¬
b iatidituturr. s et siex filia senatoris natꝰ
sit spectate debemus patriseius ꝯdinonem.
indeantur tamen et ibi uñ oriundisunt bẽẽ
domitilium intesligunitur q dignitas dom¬
itilii ad iccͥtõnem pocuis dedisse ꝙͣ ꝑmuitasse
uidetur U lp̃¬
upte prius ꝯsulari uiro inpetraresollent
apirintipe quamuis ꝑraro irtnupte pfmn
nugnoris dignitatis urro nichilominus
unconsulari matitant dignitate ut scio
antonium augustum ulie magne oso¬
bruic sue indusisse ¶ Senatoras autem
accipitud̾ est eos qui aputriciis et ꝯsulari¬

Expanded text:
es sive adoptivi sint liberi senatorum, ex quibus nati dicuntur. sed si ex filia senatoris natus sit, spectare debemus patris eius condicionem.videantur, tamen et ibi, unde oriundi sunt, habere domicilium intelleguntur, quia dignitas domicilii adiectionem potius dedisse quam permutasse videtur. Vlpuptae prius consulari uiro impetrare solent a principe, quamuis perraro, ut nuptae iterum minoris dignitatis uiro nihilominus in consulari maneant dignitate: ut scio Antoninum Augustum Iuliae Mamaeae consobrinae suae indulsisse.Senatores autem accipiendum est eos, qui a
Abbreviated transcription (Latin):
grecoꝵ fc̃ĩt eaq̃ uocantur ccricia ¶Im
untipiis quo muros ct̃ scdos sabmum
retit reddidisse casius refeit philru q o¬
deditata sit intiuitate sunt suic inagro
¶Sciendum est locum publitumtinc
satrum fĩ posse cum prunceps eumdedita¬
u̾it uł dedicandi dederit potestatem ¶ Il¬
ud notandum est aliud cẽ satrum io cuni
aliud sacrarium sac̾ locus est lotuscon¬
sttratus satrarium est locus in quo satrate¬
ponitur ꝙ etiam incedifficio priuato ã
põt et sollent qui lib̾are tum locum ir¬
ligiont uolunt sacra inde enocait¶ ꝓpͥe
leges scc̾ sunt sanctõne enimquadam
sunt sb̾̃nixt ꝙ enim sanctõt quadam
sccrinim et int̃dum tuhis sanctõnib ad

Expanded text:
antur cerycia. In municipiis quoque muros esse sanctos Sabinum recte respondisse Cassius refert, prohiberique odedicata, sive in civitate sint sive in agro. Sciendum est locum publicum tunc sacrum fieri posse, cum princeps eum dedicavit vel dedicandi dedit potestatem. Illud notandum est aliud esse sacrum locum, aliud sacrarium. sacer locus est locus consecratus, sacrarium est locus, in quo sacra reponuntur, quod etiam in aedificio privato esse potest, et solent, qui liberare eum locum religione volunt, sacra inde evocare. Proprleges sanctae sunt, sanctione enim quadam sunt subnixae. quod enim sanctione quadam secratum: et interdum in
Abbreviated transcription (Latin):
ismonuimentis abstintat᷑ qr nonsinit iure¬
ĩgcntium sicut ctmate idq crdnius pus
ꝑistatorib formiaus ci capenatis resccipsit
bet aumina pent om̃ia et portus publicis¬
unt Gauis¬
Iuparum quo uisis publitus est unt gentiũ
Isitut ip̃ius feriuisset̃ aꝙ naues ad cas apoli¬
cait fimes arborib ibinatis ce ligare rettiasit¬
ntre cunlib lib̾um cst situti ꝑipmfimñ¬

Expanded text:
mentis abstineatur, quia non sunt iuris gentium sicut et mare: idque et divus Pius piscatoribus Formianis et Capenatis rescripsit. Sed flumina paene omnia et portus publica sunt. Gailicus est iure gentium sicut ipsius fluminis. itaque navem ad eas appellere, funes ex arboribus ibi natis religare, retia sicnere cuilibet liberum est, sicuti p
Abbreviated transcription (Latin):
huuisqucri potent anquaminis qĩ senato¬
ñ farisnon intelugatur qincpos tantũ
qntellihi debeat et mag̾ est ut debeat ut
⁊ipotuis cidignatas ꝓ sit ꝙͣ obsit casus
patris. I dem¬

Expanded text:
ri poterit an, quamvis quasi senatoris filius non intellegatur, quasi nepos tamen intellegi debeat: et magis est ut debeat, ut avi potius ei dignitas prosit, quam obsit casus patris.
Abbreviated transcription (Latin):
cre possit ad alium ꝑuenictut ⁊ demo
⁊ si alter dolo nõ ficit ⁊ id ciro sit abso¬
uitus nam ⁊ alium puenietur
S ⁊ si duo deposuerut ⁊ amboagant
siquidam fit deposuecunt ut uł inius
tollat totum poterit insolidum agͥe
siucro ꝓparte ꝓ qua coꝵ interest cunt
dicendum est inꝑtem ꝯdempnatõanĩ
facitudam ¶ Sisit deposuero apudit
de tuo possum deposit ag̾e possum emm
mutare uolumptatem̃ ⁊ añ mortem
tiami depositum repetere ꝓm̃ ⁊ sisit depo¬
suero ut post mortem mea̾m reodatrgo
teto ⁊cgo ⁊ hes meus agere depossti egomu¬
Itata uõiumptate  E aũt dolusdimta¬
rat inhant actc̃em uenit quesitumest

Expanded text:
ere possit, ad alium peruenietur: idemque et si alter dolo non fecerit et idcirco sit absolutus, nam ad alium peruenietur. Sed si duo deposuerint et ambo agant, si quidem sic deposuerunt, ut uel unus tollat totum, poterit in solidum agere: sin uero pro parte, pro qua eorum interest, tunc dicendum est in partem condemnationem faciendam. Si deposuero apud tede tuo possum depositi agere: possum enim mutare uoluntatem et ante mortem tuam depositum repetere. Proinde et si sic deposuero, ut post mortem meam reddatur, potero et ego et heres meus agere depositi, ego mutata uoluntate. Quia autem dolus dumtaxat in hanc actionem uenit, quaesitum est,
Abbreviated transcription (Latin):
es restiruenda est queuenit s op un ͦ¬
tet eim arbitratu uidicis apudedem a¬
liquam deponi Paul
ditce castodiendum rrodendum que tra¬
lm causam magũꝙͣ accipere ¶ Patur
actõ depositi inhedem exdolo deficti ins¬
olidum ꝙ̃ꝙͣ cnim alias exdolodesuctinõ
soramnus tenerinonpro ea parte que ad
cdurriꝙ ꝓsecatt̃r descendit ⁊ deoq insoli¬
dum imus ħci tenctur plures uero ꝓ eaꝑ
it quaquisque ħescst ¶ Quociens ifaco
cedunt numimuilaru solet primolocori
dummoso coꝵ qui postea usuras acceꝑu
deposuerunt anucro simul õiumdepositi¬
noꝵ his habeatur rat̃o ⁊ ostit simul ad¬
mittendos ħ qum rescripto principali si¬
gnificatur ꝰ auł¬
suobpruilegium etetut nd inea tantũ
quaninate que inbonis argentaru expe¬
b frandatoris facultati b idqui
pp̃ netessarium insum argentarioꝵ ꝑtib¬
tate publita receptum est plane sumptꝰ
causa quinecessaro st̃s eit semꝑp̃ccdit nam
deducto eo bonoꝵ calcuł sb̃buci solet

Expanded text:
es restituenda est qui venit, sed oportet eam arbitratu iudicis apud aedem aliquam deponi. Paulndicione custodiendum reddendumque tralem causam quam decipere. Datur actio depositi in heredem ex dolo defuncti in solidum: quamquam enim alias ex dolo defuncti non solemus teneri nisi pro ea parte quae ad cutione descendit ideoque in solidum unus heres tenetur, plures uero pro ea parte qua quisque heres est. Quotiens foro cedunt nummularii, solet primo loco rdummodo eorum qui uel postea usuras acceperdeposuerunt an uero simul omnium depositariorum ratio habeatur. et constat simul admittendos: hoc enim rescripto principali significatur. uod priuilegium exercetur non in ea tantum quantitate, quae in bonis argentarii ex peus fraudatoris facultatibus: idque propter necessarium usum argentariorum ex utilitate publica receptum est. plane sumptus causa, qui necessarie factus est, semper praecedit: nam deducto eo bonorum calculus subduci solet
Abbreviated transcription (Latin):
ris incertumẽurãti suiturratur¶S¬
i tista signata depossita sit ut rumcis¬
ta tamtum petatur anet spẽsꝯ p̃¬
hendende sut etait trebatius cist¬
am repetendam ñ singnlarum rerũ
depossiti agendũ ꝙ sires ostense su¬
rit etsit depossire adiuende sunt its¬
peties etuestes lalit auteiait cum
quicistam deponit fingłas quo res
iuderi deponire gͥ et dereb cum ag̾
e oportet quid gͥ si ignorau̾it qm
depossitũ sus cipiebat res ibi ẽe nõ

Expanded text:
ris incertum est, iuranti succurratur. Sris incertum est, iuranti succurratur. Si cista signata deposita sit, utrum cista tantum petatur an et species comprehendendae sint? et ait Trebatius cistam repetendam, non singularum rerum depositi agendum: quod et si res ostensae sunt et sic depositae, adiciendae sunt et species vestis. Labeo autem ait eum qui cistam deponit singulas quoque res videri deponere: ergo et de rebus agere eum oportet. quid ergo si ignoraverit is, qui depositu
Abbreviated transcription (Latin):
cait enuumsidepossitor decesserit etduo
existant quiint̃ se ⁊rendant uinuis qui¬
rem quiparatus ẽ adnsus alt̃m reum
defendere hest eum qui de possitun su¬
dissi diͣci ait nonẽẽ cogendum ap̃tort
nimede aliqua donec de h̾editate idice¬
tur ¶ Siquis tabulas testam̾ti apudse
depossitas plurib p̃sentib legͥit ait la¬
leo depossitiattõe recte detabuł agipos¬
se ego arbitror et iaiuriarums agipo¬
se si ħ amumo recitatum testatum eti
iub dam p̃sentib ut iuditia secuta ẽ
qui testatus est duulgatentur / sip̃dio
uel fur depossucrit ut marcelł ł̃ .ui.
dig̾i putat recte depossiti acturos mã
inter est coꝵ eo ꝙꝑ teneantur¶ Si qui
argentumul aucum depossiturfiat u¬
trum sptiem anet pondus ꝯplecti
dcbeit et mag̾ est ut utrumqueci
iis plectatur ciphum forte uł tañ¬
cem uł pacherem didendo et mat̾iam
⁊pondus ditendo s et si purpura sitĩ
fcã uł lana pondus similirer ad iciẽ¬
dum saluo eo ut side ꝙͣ trtare pande¬

Expanded text:
ait enim, si depositor decesserit et duo existant, qui inter se contendant unusquirem, qui paratus est aduersus alterum reum defendere, hoc est eum qui depositum sudissime dici ait non esse cogendum a praetor rem deponi in aede aliqua, donec de hereditate iudicetur. Si quis tabulas testamenti apud se depositas pluribus praesentibus legit, ait Labeo depositi actione recte de tabulis agi posse. ego arbitror et iniuriarum agi posse, si hoc animo recitatum testamentum est quibusdam praesentibus, ut iudicia secreta eius qui testatus est diuulgarentur. Si praedo uel fur  putat recte depositi acturos: nam interest eorum eo, quod teneantur. Si quis argentum uel aurum depositum petat, utrum speciem an et pondus complecti debeat? et magis est, ut utrumque complectatur, scyphum forte uel lancem uel pateram dicendo et materiam et pondus addendo. fecta vel lana, pondus similiter adiciendum salvo eo, ut, si de quantitate ponde
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ heditir agere dełeo siuero exsuo delit
to ꝓparte nonago m̃ito qr extunatõ re¬
positum ałt serut rectissime raddet ex bona
ade nec enim ꝯuenit bone fidciabuear
D ꝙ quis accepit s debebit tedaie q
uoꝵ ⁊que accepit sit tamen fissie do
quidam suspitõ sit demop sabinus ħ ex¬
plitauit ad dendo uł ulla causainterutuit
quare putari posit dmñ resdi nule hoc su¬
scepta cit si potuit suspitari iusti s rattr¬

Expanded text:
te hereditaria agere debeo: si uero ex suo delicto, pro parte non ago: merito, quia aestimatio repositum est seruo rectissime reddet ex bona fide: nec enim conuenit bonae fidei abnegare id quod quis accepit, sed debebit reddere ei a quo accepit, sic taquidem suspicio sit. denique Sabinus hoc explicuit addendo: 'nec ulla causa interuenit, quare putare possit dominum reddi nolle'. hoc ita est, si potuit suspicari, iusta s
Abbreviated transcription (Latin):
rem tẽ alienam ⁊ sũpferit ⁊dampnabi¬
tur. qr dolo fecit quominus possideret.¶ cle¬
dam egoque dedero antenear depossitiet¬
uił .ł. xiir. digͥ scribit siquidam sit decero
qi ad ħ ptnes me depossitam itq certio¬
rauero nõꝯpetere tͥdepossiri actõnem qr
scians recepistime carco.gͥ. dolosiuero
ut te abuncio hat lege depossita sit ut si¬
pe eueninit utres depossitautnõ sit nũmi
ꝑitino sĩt euis apud ꝙͣ deponuntur ut
puta siħnoĩatim ꝯuenit. s et si sequis de¬
possito optulit Idera uił scribit ꝑiculo
sede possitaligasse ita tam̃ut non sollũ
nõtam̃um casus fortuitos ¶Si petum¬
a insactulo signato depossita sit ccumiꝰ
ex ẜedib euis qui depossint ueniat ut repe¬
tens qmͣ admodum satis fiat idendum
utiuentid honestis ꝑsonas exsoluenda ꝓ¬

Expanded text:
esse alienum, consumpserit, condemnabitur, quia dolo fecit quo minus possideret. Elebertate eius dem, egoque dedero, an tenear depositiimo digestorum scribit, si quidem sic dedero quasi ad hoc penes me depositam teque certiorauero, non competere tibi depositi actionem, quia sciens recepisti, careo igitur dolo: si ueud te ab initio hac lege deposita sit, ut sipe euenit, ut res deposita uel nummi periculo sint eius, apud quem deponuntur: ut puta si hoc nominatim conuenit. sed et si se quis deposito obtulit, idem Iulianus scribit periculo se depositi illigasse, ita tamen, ut non solum non tamen casus fortuitos. Si pecunia in sacculo signato deposita sit et unus ex heredibus eius qui deposuit ueniat repetens, quemadmodum ei satisfiat, uidendum ruenientibus honestis
Abbreviated transcription (Latin):
ens extãis sup̾scrptis ꝑiilum ¶ hec
autem seꝑatõ cãrum istam ratone ht̃
quippe cumquis fidem ebegit nrc depo¬
ssitum reditur. ꝯtẽptus it decet siplo.
cun nero exigente necessitate dcpo¬
nat᷑ crescit ꝑ fidie crim̃ erpublita u¬
tilitate coendũẽ uidicande rei pub¬
fidem frangere ¶ Que depostas rebus
auedunt non sunt deposita ueluti
sihꝰ uestutis deponitur. uestis etumt̃
est depossita net siecmus cum capiftr¬
o nã soius equis depossitus: ¶ Sitũ
net sequanda daẽ ¶ Siuestunenta
terreri et dolumdum taxat p̃stareie¬
bere puto ꝙ siacceꝑit exꝯducto
Siquis seruutti tustodiendum cõirt̾it
forte inpͥstinum siquidam merces
tõnem ad u̾sus pͥstinarium ex cõduc¬
to siuero mercedam accipiebam eg
o ꝓħ scruuo quẽ inp̾stinum accipiet¬
atͦ e locato meag̾e posse ꝙ siopert eꝰ
seriucium custo di pensarbbentttitt

Expanded text:
ens ex causis supra scriptis periculum. Haec autem separatio causarum iustam rationem habet: quippe cum quis fidem elegit nec depositum redditur, contentus esse debet simplo, cum uero extante necessitate deponat, crescit perfidiae crimen et publica utilitas coercenda est uindicandae rei pubfidem frangere. Quae depositis rebus accedunt, non sunt deposita, ut puta si homo uestitus deponatur, uestis enim non est deposita: nec si equus cum capistro, nam solunec sequenda est. Si uestimenta teneri et dolum dumtaxat praestare debere puto: quod si accepit, ex conducto. Si quis seruum custodiendum coniecerit forte in pistrinum, si quidem merces tionem aduersus pistrinarium ex conducto: si uero mercedem accipiebam ego pro hoc seruo, quem in pistrinum accipiebat, ex locato me agere posse: quod si operae eius serui cum custodia pensabantur,