comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rrum dictum quod farra idest semina frugum terrȩ condat. Idem
& cali bs a calibe flumine ubi ferrum optima acie temperatur unde
postalia metalla repertus est cuius postea uersa in oppro brium species
Namunde pridem tellus tractabatur indemodo cruor effunditur nullum
autem corpus tamdensis interse coherentibus & implicitis elementis quam
ferrum undeinest illi duritia cum frigore. ferriautem metallum pene ubiq
reperitur sed ex omnibus generibus palma serico ferrodatur. Seres enim hoc
cum uestibus suis pellibq mittunt. Secunda partichoneq alia genera ferriex
mera acietem perantur. Ceteris enima dmiscetur mollior com plexus. Differentia
ferri plurima iuxta terraegenus. Nam aliud molle plumboq uicinum rotarũ
& clauorum usibus aptum. Aiud fragilȩ &ero sum culturae terrae conueniens
Aliud breuitate sola plac& clauisq caliganiis. aliud rubiginem senuit celerius.
Stricturae uocantur hae omnes quodin aliis metallis ad stringendȩ apteuoca

Expanded text:
rrum dictum quod farra, id est semina frugum, terrae condeat. Idem et chalybs a Chalybe flumine, ubi ferrum optima acie temperatur. Undepost alia metalla repertus est. Cuius postea versa in opprobrium species. Nam unde pridem tellus tractabatur, inde modo cruor effunditur. Nullum autem corpus tam densis inter se cohaerentibus et inplicitis elementis quam ferrum; unde inest illi duritia cum frigore. Ferri autem metallum pene ubique reperitur, sed ex omnibus generibus palma Serico ferro datur. Seres enim hoc cum vestibus suis pellibusque mittunt. Secunda Parthico; neque alia genera ferri ex mera acie temperantur; ceteris enim admiscetur mollior conplexus. Differentia ferri plurima iuxta terrae genus. Nam aliud molle plumboque vicinum, rotarum ut clavorum usibus aptum; aliud fragile et aerosum, culturae terrae conveniens; aliud brevitate sola placet clavisque caligariis; aliud rubiginem celerius sentit. Stricturae vocantur hae omnes, quod
Abbreviated transcription (Latin):
utrea &iam esset sacerdos. uel pontifex unde &romani imperatores. pontifices
dicebantur. Vates aui. mentes appellatos cuius significatio multiplex est.
Nam modo sacerdotem modo proph&am significat. modo po&am. Antestes
sacerdos dictus ab eoquodante stat: Primus estenim in ordine ecclesiae¬
& supra senullum hab&. Sacerdos autem . nomen habet compositum. ea
greco &latino quasi sa crumdans sicut enimrex aregendo ita sacerdos
asa crificando uocatus est consecrat enim & scĩficat. Sacerdotes autem.
gentilium flamines dicebantur hi in capite habebant pilleum in quo erat
breuis uirga de superhabens lanealiquid quod cum peraestum ferrenon
possent filo tantum capita religare coeperunt Namnudis penitus eos.
capitibus incedere nefas erat. unde a filo quo utebantur flam ines dicti sunt.
quasi filamines uerum festis diebus filo deposito pilleum inponebant pro

Expanded text:
ut rex esset etiam sacerdos vel pontifex. Unde et Romani imperatores pontifices ut rex esset etiam sacerdos vel pontifex. Unde et Romani imperatores pontifices dicebantur. Vates a vi mentis appellatos, cuius significatio multiplex est. Nam modo sacerdotem, modo prophetam signisacerdos dictus est, quod ante stat: primus est enim in ordine Ecclesiae; supra se nullum habet. § 11. Sacerdos autem nomen habet compositum ex graeco et latino, quasi sacrum dans; sicut enim rex a regendo, ita sacerdos a sacrificando vocatus est: consecrat enim et sacrificat. Sacerdotes autem gbrevis virga desuper habens lanae aliquid. Quod cum per aestum ferre non possent, filo tantum capita religare coeperunt. Nam nudis penitus eos capitibus incedere nefas erat. Unde a filo, quo utebantur, flamines dicti sunt, quasi filamines. Verum festis diebus filo deposito pilleum inponebant pro
Abbreviated transcription (Latin):
subiecti sunt sine quibus nihil reliquis ep̃is agerelic& sollicitudo enim
totius prouinciae ipsis commissa est: Omnes autem superius designati
ordinesuno eodemque uocabulo ep̃i nominantur. sedideo priuato
nomine quidam utuntur . pp̃t distinctionem potestatum quam
singulariter acceperunt. Patri archapater principum. archon enĩ
super intendẽt. curam scilic& subditorum gerens. Scopin enim latine
intendere dicitur. Ep̃i autem grecelatine speculatoyesinterp̃tantur
Nam speculator estp̃positus in ecclesia dictus eo quod speculetur atque
prespiciat. populorum infrase
positorum mores &uitam:
Pontifex princeps sacerdotum est quasi una sequentium ipse & summus sacerdos
ipse pontifex maximus nuncupatur ipse enim efficit sacerdotes atqueleuitas ipse
omnes ordies ecclesiasti cos disponit iprequod unusquis que facere debeat ostendit
Antea autem pontifices &reges erant Nammaiorum haec erat consuetudo:

Expanded text:
subjecti sunt, sine quibus nihil reliquos agere licet episcopos; sollicitudo enim subjecti sunt, sine quibus nihil reliquos agere licet episcopos; sollicitudo enim totius provinciae ipsis commissa est. § 5. Omnes autem superius designati ordines uno eodemque vocabulo episcopi nominantur; sed ideo privato nomine quidam utuntur propter distinctionem potestatum, quam singulariter acceperunt. Patriarcha pater principum. Archon enim superintendat, curam scilicet subditorum gerens. Scopin enim Latine intendere dicitur. Episcopi autem Graece, Latine speculatores interpretantur. Nam speculator est praepositus in Ecclesia dictus: eo quod speculetur atque praespiciat populorum infra se positorum mores et vitam. Pontifex princeps sacerdotum est, quasi via sequentium: ipse et summus sacerdos, ipse pontifomnes ordines ecclesiasticos disponit: ipse quod unusquisque facere debeat ostendit. Antea autem pontifices et reges erant. Nam maiorum haec erat consuetudo,
Abbreviated transcription (Latin):
primum perapostolos legimus ordinatum. Cleros enim grece
sors uel hereditas dicitur. propterea ergo dicti dericiquia. desorte sunt
dñi uel quiadñĩ partem habent. generaliter autem clerici nuncupantur
omnes qui in ecclesia xp̃i deseruiunt. quorum gradus & nomina haec
sunt : Hostiarius ꝓsalmista lector Exorcista. Accolitus Subdiaconꝰ
Diaconus. Praesbiter. Ep̃s. Ordo episcoporum quadripertitus est.
id est in patriarchis. Archi episcopis. metropolitis atque ep̃is. Patri archa
grece lingua summus patrum interp̃tatur quia primum id esta postolicũ.
retinet locum &ideo quia summo honore fungitur talinomin ecense tur
sicut romanus antio chenus & alexandrinus : q̃ui in esdra natbanei.¬
quod sit sum mus episcoporum tenet enim uicem a postolicam & piȩ¬
uinciis prae eminet quorum auctoritati& doctrinae ceterisa cerdotes.

Expanded text:
primum per Apostolos legimus ordinatum. Κλῆρος enim Graece primum per Apostolos legimus ordinatum. Κλῆρος enim Graece sors vel hereditas dicitur. Propterea ergo dicti clerici, quia de sorte sunt Domini, vel quia Domini partem habent. Generaliter autem clerici nuncupantur omnes qui in ecclesia Christi deserviunt, quorum gradus et nomina haec sunt: ostiarius, psalmista, lector, exorcista, acolythus, subdiaconus, diaconus, presbyter, episcopus. Ordo episcoporum quadripertitus est, id est in patriarchis, archiepiscopis, metropolitanis atque episcopis. Patriarcha Graeca lingua summus patrum interpretatur, quia primum, id est apostolicum, retinet locum; et ideo, quia summo honore fungitur, tali nomine censetur, sicut Romanus, Antiochenus et Alexandrinus. Archiepiscopus Graequod sit summus episcoporum, tenet enim vicem apostolicam, et praevinciis praeeminent, quorum auctoritati et doctrinae ceteri sacerdotes
Abbreviated transcription (Latin):
sed grecemartyres appellamus familiarius hoc grecum uerbum
Martyrum primus in nouo testamento stephanus fuit. qui
hebreo sermone interp̃tatur norma quod prior fuerat
in martyrio ad emitationem fidelium. idem autem ea
greco sermone in latinum uertitur coronatus & hoc
pro ph&icae ut quod sequeretur in seuaticinio quodam
futuri prius in uocabulo resonaret. Passus estenum & quod
uocabatur accepit. stephanus enim coronadicitur humiliter lapidatus.
sed sublimiter coronatus. Quo sunt autem martyrii genera unum
in aperta passione. Alterum inocculta animi uirtute . nam multi
hostis insidias tolerantes. & cunctis carnalibus desideris resistentes. per
hoc quod seomnipotentidõ in corde mactauerunt. &iam pacis tempore
martyies facti sunt qui &iam sipersecution estempus ex isteret martyres
esse potuerunt : UII. DE CLERICIS:
leros & clericos hincappellatos quia mathias sorte electus est quem

Expanded text:
sed Graece martyres appellamus: familiarius Ecclesiae auribus sed Graece martyres appellamus: familiarius Ecclesiae auribus Martyrum primus in Novo Testamento Stephanus fuit, qui Hebraeo sermone interpretatur norma, quod prior fuerit in martyrio ad imitationem fidelium. Idem autem ex Graeco sermone in Latinum vertitur coronatus; et hoc prophetice ut, quod sequeretur in re, vaticinio quodam futuri prius in vocabulo resonaret. Passus est enim, et quod vocabatur accepit. Stephanus enim corona dicitur; humiliter lapidatus, sed sublimiter coronatus. Duo sunt autem martyrii genera, unum in aperta passione, alterum in occulta animi virtute. Nam multi hostis insidias tolerantes, et cunctis carnalibus desideriis resistentes per hoc, quod se omnipotenti Deo in corde mactaverunt, etiam pacis tempore martyres facti sunt, qui etiam si persecutionis tempus existeret, martyres esse potuerunt. § 12 De clericis. Cleros et clericos hinc appellatos, quia Matthias sorte electus est, quem
Abbreviated transcription (Latin):
inde duo inunum. Vnus autem a tomus est quia in secabilis est. sic
& littera nam orationem diuidis in uerba uerbum autem insylla
bas. syllabas in litteras. littera parsminima atomus nec diuidi
potest Atomus ergo est quod diuidi non potest ut ingeo merica

Expanded text:
inde duo in unum. Unus autem atomus est, quia insecabilis est. Sic inde duo in unum. Unus autem atomus est, quia insecabilis est. Sic et in littera; nam orationem dividis in verba, verba autem bas, syllabam in litteras. Littera, pars minima, atomus est, nec dividi potest. Atomus ergo est quod dividi non potest, ut in geometria
Abbreviated transcription (Latin):
nem recipiant Vnde &atomi dictisunt. Hiper inane
totius mundi in requi&is motib: uolitare &huc atq: illuc ferri
dicuntur sicuttenuissimi pulueres qui in fusi ꝑfenestras
radiisolis uidentur. Exhis arbores & herbas & fruges
omnes oriri &exhis ignem &aquam & uni uersa gigni atque constare
Quidam philosophi gentium putauerunt. sunt autem atomi aut in cor¬
pore. aut in tempore aut innumero . Incorpore ut lapis diuidiseum
in partes & partes ipsas diuidis in grana ueluti sunt harenȩ rursumq:
ipsa harenȩ grana diuide inminutissimum puluerem donec sipotes ꝑueni¬
in corporibus. In tempore autem sic atomus intelligitur. Aunũ uerbi
gratia diuidis inmenses menses in dies dies in horas adhuc partes hora¬
rum admittunt diuisionem quo usque uenias ad temporis tantum punc¬
possit &ideo iam diuidi non potest hicest atomus temporis. In numeris
ut puta octo diuiduntur inquattuor. Nursus quattuor induo . de¬

Expanded text:
nem, recipiant; unde et ἄτομοι dicti sunt. Hi per inane totius mundi inrequietis motibus volitare et huc atque illuc ferri dicuntur, sicut tenuissimi pulveres qui infusi per fenestras radiis solis videntur. Ex his arbores et herbas et fruges omnes oriri, ex his ignem et aquam et universa gigni atque constare quidam philosophi gentium putaverunt. Sunt autem atomi aut in corpore, aut in tempore, aut in numero. In corpore, ut lapis. Dividis eum in partes et partes ipsas dividis in grana, veluti sunt harenae; rursumque ipsa harenae grana divide in minutissimum pulverem, donec, si possis, perveniin corporibus. In tempore vero sic intellegitur atomus. Annum, verbi gratia, dividis in menses, menses in dies, dies in horas; adhuc partes horarum admittunt divisionem, quousque venias ad tantum temporis punctum epossit, et ideo jam dividi non potest. Haec est atomus temporis. 4. In numeris, ut puta octo dividuntur in quatuor, rursum quatuor in duo, de
Abbreviated transcription (Latin):
stantiã. in uisibilẽ sed percreaturã corporalem perquã &ĩ & hominibus.
apparereuoluit quando locutus est. Dicit &iam apłs. silinguis hominum lo¬
quar & angelorũ. Vbi queritur qualingua angeli loquuntur non quodongeloꝵ¬
aliqua el inguaesint. sed hoc pera ggerationẽ dicitur. Item queritur qua
lingua homines infuturũ loquantur nusquã reperitur. Nãdicit. apłr. siue

Expanded text:
stantiam invisibilem, sed 399 per creaturam corporalem, per quam, et hominibus stantiam invisibilem, sed 399 per creaturam corporalem, per quam, et hominibus apparere voluit quando locutus est. Dicit etiam Apostolus: Si linguis hominum loquar et angelorum. Ubi quaeritur: Qua lingua angeli loquantur, non quod angeloaliquae linguae sint, sed hoc per exaggerationem dicitur. Item quaeritur qua lingua in futurum homines loquantur: nusquam reperitur. Nam dicit Apos
Abbreviated transcription (Latin):
omniũ linguarũ scientia difficilis sit cui quã nemotamen tam dissidiosus est
utinsuagente positus suaegentis linguã nesciat. Nãquid aliud putandus est
nis animalium. brutorũ deterior. illa enim propriae uocisclimorẽ exprimunt
Iste deterior qui propriae caret linguae notitiam: Cuiusmodi autem
lingualocutus ẽ. ds. in principio mundi. dumdiceret fiatlux inuenire difficile
est. nondũ enim erant linguae. Item qua lingua in sonuit postea exterioribus.
hominũ aurib. maxime ad primũ hominẽ loquens uelad proph&as ueldum
corporaliter sonuit uoa dicentis di tues filius meus dilectus ubia quibusdam.
creditur illa lingua una. & sola quaefuit. antequam eẽt. linguarũ diuersitas.
Indiuersis quippegentib creditur quod eidem lingua illis dr̃ loquatur quamipsi
hominesutuntur ut abeis intellegitur. Loquitur autẽ dr̃ hominib. non persub

Expanded text:
omnium linguarum scientia difficilis sit cuiquam, nemo tamen tam desidiosus est omnium linguarum scientia difficilis sit cuiquam, nemo tamen tam desidiosus est ut in sua gente positus suae gentis linguam nesciat. Nam quid aliud putandus est nisi animalium brutorum deterior? Illa enim propriae vocis clamorem exprimunt, iste deterior qui propriae linguae caret notitiam. Cuiusmodi autem lingua locutus est Deus in principio mundi, dum diceret: 'Fiat lux,' inveniri difficile est. Nondum enim erant linguae. Item qua lingua insonuit postea exterioribus hominum auribus, maxime ad primum hominem loquens, vel ad prophetas, vel dum corporaliter sonuit vox dicentis Dei: 'Tu es Filius meus dilectus'; ubi a quibusdam creditur illa lingua una et sola, quae fuit antequam esset linguarum diversitas. In diversis quippe gentibus creditur quod eadem lingua illis Deus loquatur quam ipsi ho
Abbreviated transcription (Latin):
pluitus ennius uirgilius po&ae : & exoratoribus graccus cato & cicero.
uel ceteri effulserunt. Mixta quae post imperium latius promotũ. simul
& barbarismos. corrumpens : Om̃s autẽ orientis gentes inguitura e linguã.
& uerba conlidunt. sicut hebrei &siri. Om̃s medi terranegentes. inpalato.
sermones feriunt. sicut greci &assiani : Omnes occidentis gentes. uerba
indentib frangunt sicuthitali & hispani. sirus & caldeus uicinus hebreogest.¬
insermone consonans. inplerisq & litterarũ sono. Quidã autẽ arbi trintur.
linguam ipsi ẽẽ. caldeam. quia abraham decaldeis fuit quod si hoc recipitur.
quomodo indanihelo hebreicipueri lingiã quã non nouerant doceri iubentur.
Omnẽ autẽ linguã omniũ hominũ siuegrecã si uelatinã siueceterarũ gentium
aut audiendo potest teneri. autlegendo ex p̃ceptore accipere : Cũ autem¬

Expanded text:
Plautus, Virgilius, poetae, et ex oratoribus Gracchus et Cato et Cicero Plautus, Virgilius, poetae, et ex oratoribus Gracchus et Cato et Cicero vel caeteri effuderunt. Mista, quae post imperium latius promotum simul cet barbarismos corrumpens. Omnes autem Orientis gentes in gutture linguam et verba collidunt, sicut Hebraei et Syri. Omnes Mediterraneae gentes in palato sermones feriunt, sicut Graeci et Asiani. Omnes Occidentis gentes verba in dentibsermone, consonans in plerisque et litterarum sono. Quidam autem arbitrantur linguam ipsam esse Chaldaeam, quia Abraham de Chaldaeis fuit. Quod si hoc recipitur, quomodo in Daniele Hebraei pueri linguam quam non noverant, doceri jubentur. Omnem autem linguam unusquisque hominum sive Graecam, sive Latinam, sive caeterarum gentium, aut audiendo potest tenere, aut legendo ex p
Abbreviated transcription (Latin):
sermo unius linguae attulerit :
gentium clarior habetur. estenim &latinis & omnibus linguis sonantior
cuius uarietas inquinq partibus discernitur. Quarum prima dicitur
c̃õenõdõ. idestinixta siue communis quam omnes utuntur. Secunda
attica uidelicet atheniensis qua usi sunt omnes greciae auetores.
Tertia dorica quam habent egiptii &siri. Quarta ionica. Quinta
colica. qua eolenses locutos dixerunt . & sunt in obseruatione grecae
linguȩ eius modicerta discrimina sermo enim eorum ita est dispertitus:
Latinitas autẽ linguas quattuor ẽẽquidam diocerunt. id estpriscam latinã
romanam mixtã. Prisci ẽ quã uetus tissimi italiae subiano. & saturno suntusi
in condita ut sehabent carmina sabinorũ : Latinaquam sublatino & iegib.
tusci. & ceteri inlati osunt locuti exquafuerunt duodecim tabulȩ scripta e
Romana qua e post reges ex actos apopul oromano coepta ẽ. qua ne uius

Expanded text:
sermo unius linguae attulerit. Gsermo unius linguae attulerit. Graeca autem lingua inter caeteras gentium clarior habetur. Est enim et Latinis et omnibus linguis sonantior, cujus varietas in quinque partibus discernitur. Quarcoine, id est, mista sive communis, qua omnes utuntur. Secunda Attica, videlicet Atheniensis, qua usi sunt omnes Graeciae auctores. Tertia Dorica, quam habent Aegyptii et Siculi. Quarta Ionica. Quinta Aeolica, qua sunt Aeoles locuti, et sunt in observatione Graecae linguae ejusmodi certa discrimina. Sermo enim eorum ita est dispertitus. Latinas autem linguas quatuor esse quidam dixerunt, id est, priscam, Latinam, Romanam, mistam. Prisca est, qua vetustissimi Italiae sub Jano et Saturno sunt usi, incondita, ut se habent carmina Saliorum. Latina, quam sub Jano et regibus Tusciae, caeteri in Latio sunt locuti, ex qua fuerunt duodecim tabulae scriptae. Romana, quae post reges exactos a populo Romano gesta est, quam Naevius,
Abbreviated transcription (Latin):
Diuersitas ex orta est. in aedificatione turris post diluuium. Nam prius¬
quam superbiaturris illius indiuersos signorum sonos humanam diuideret.
societatem. Vna omnium nationum lingua fuit qua e hebrea uocatur.
uam patri archae. & proph&aeusi sunt. non solum in sermonibus sui
uerum &iam in litteris seris. Intio autem quot gentes todinguae
fuerunt. de inde. plures gentes quam linguae quia exuna lingua multae
sunt gentes exortae. Linguae autem dictae in hoc loco prouerbis quae
perlinguam fuinti genere locutionis illo quo is. quiefficit perid quod
efficitur. nominatur. Sicut os dicisolet prouerbis manus: prolitteris.
Tres sunt autem linguae sacrae. hebrea greca & latina. quae toto orbe
maxime excellunt. his autem tribus linguis supercrucem ch̃i apilato
tatem harum trium linguarum cognitio necessaria est utad alteram.
recurratur dumsiquam dubitationem nominis uel in terpͣtationis.
sermo unius linguae attulerit: Creca autem lingua interceteras.¬

Expanded text:
diversitas exorta est in aedificatione turris post diluvium. Nam priusquam superbia turris illius in diversos signorum sonos humanam divideret societatem, una omnium nationum lingua fuit, quae Hebraea vocatur; quam Patriarchae et Prophetae usi sunt non solum in sermonibus suis, verum etiam in litteris sacris. Initio autem quot gentes, tot linguae fuerunt, deinde plures gentes quam linguae; quia ex una lingua multae sunt gentes exortae. Linguae autem dictae in hoc loco pro verbis quae per linguam fiunt, genere locutionis illo quo is qui efficit per id quod efficitur nominatur; sicut os dici solet pro verbis, sicut manus pro litteris. Tres sunt autem linguae sacrae: Hebraea, Graeca, Latina, quae toto orbe maxime excellunt. His enim tribus linguis super crucem Domini a Pilato ripturarum harum trium linguarum cognitio necessaria est, ut ad alteram recurratur dum siquam dubitationem nominis vel interpretationis sermo unius linguae adtulerit. Graeca autem lingua inter ceteras
Abbreviated transcription (Latin):
siue inuii ab ineundo passim cum animalibus. unde & incubi dicuntur ab incubando
hoc est stuprando sepeenim in probi &istunt &iam mulieribus & earũ peragunt
concubitum quos demones galli cdusios nuncupant : quia ad sidue hanc in¬
munditiam peragunt. Quem autem uulgo incubonem uocant huncromans
faunum ficarium dicunt. At quem horatius dicit faunenim pbarũ fugientium
amator permeos fines &a pricarura lenis incedas:

Expanded text:
sive Invi ab ineundo passim cum animalibus, unde et Incubi dicuntur ab incumbendo, sive Invi ab ineundo passim cum animalibus, unde et Incubi dicuntur ab incumbendo, hoc est, stuprando: saepe enim improbi existunt etiam mulieribus et earum peragunt concubitum, quos daemones Galli Dusios nuncupant, quod assidue hanc immunditiam peragunt. Quem autem vulgo Incubonem vocant, hunc Romani Faunum ficarium dicunt. Ad quem Horatius dicit: Faune, Nympharum fugientum amator, Per meos fines et aprica rura Lenis incedas
Abbreviated transcription (Latin):
Penates gentiles dicebant omnesdeos quoidomicolebant & p
essent inpene trabilibus. id estin secietis. Hidii. quomodo uocabantur uel quae
nomina habuerunt ignorantur. Manes deos mortuorum dicunt quorum
potestatem interlunã & terrã adserunt. A quib & manedictũ existimant quos
putant abaerequimanos id est rarus &manes dictos siuequia late manant perauras.
uel quia mites sunt inmanibus contrario nomine hocappellantur.: Apuleius autẽ
ait eos cata anti frasindicimanes. hoc estmites acmodestoscum sint terribiles &in¬
mane sutparcas ut eumenides . Laruas ex hominibus factosdaemones aiuntqui
meritimali fueriit quarũ natura eẽdicitur terrere paruulos & in angulis garrire
tenebrosis. Lamias quas fabulae tradunt in fantes corripere aclaniare solitas
aliniando specialiterdictas. Pilosi qui grece panitelatine incubi appellantur.

Expanded text:
Penates gentiles dicebant omnes deos, quos domi colebant: etPenates gentiles dicebant omnes deos, quos domi colebant: et penates dicti, quod essent in penetralibus, id est, in secretis. Hi dii quomodo vocabantur, vel quae nomina habuerint, ignoratur. Manes deos mortuorum dicunt, quorum potestatem inter lunam et terram asserunt: a quibus et mane dictum existimant, quos putant ab aere, qui manus, id est, rarus est: manes dictos, sive quia late manant per auras, sive quia mites sunt immanibus, contrario nomine hoc appellantur. Apuleius autem ait eos cata antiphrasin dici manes, hoc est, mites ac modestos, cum sint terribiles et immanes, ut Parcas, ut Eumenides. Larvas ex hominibus factos daemones aiunt, quod meriti mali fuerint, quarum natura dicitur terrere parvulos, et in angulis garrire tenebrosis. Lamias, quas fabulae tradunt infantes corripere ac laniare solitas, a laniando specialiter dictas. Pilosi, qui Graece Panitae, Latine Incubi appellantur,
Abbreviated transcription (Latin):
culi sui respectũ. haberepermittant. iraq uindicta cupit. Cupiditas quae
desiderat opes. Libido quae uoluntates appetit. Qua ei deo furiae appellant.
quod stimulissuis mentem feriant & qui &am ẽẽ nonsinant : Nimphasdeas.
aquarũ putant. dictas anubibus nam ex nubibus aquae. un dediriuatum est
nimphas deas aquarũ quasinumina limpharum . Ipsas autemdicunt & musas quas
&nimphas. nec in merito nam aquae motus musicen efficit. Nimpharum apud
gentiles. uaria sunt uocabula Nimphas quippe montium orea desdicunt.
Siluarũ driades. fontiuma madriades. camporum maides maris naides :¬
Eroasdicunt. aunone traxisse nomen grece enĩ iunoaera appellatur. &ideonescio
quis filius eius secundum grecorum fabulam eros fuit nuncuratus hocui delicet.
uelut misticum significante fabula quod aeriunoni deputetur ubi uolunt ero as.
habitare quonomine appellant alicuius meriti animas defunctorum quasi ero as.
id estiuros aerios &caelodignospp̃t sapientiam & fortitudinem:

Expanded text:
culi sui respectum habere permittant. Ira, quae vindictam cupit; cupiditas, quae desiderat opes: libido, quae appetit voluptates. Quae ideo Furiae appellantur, quod stimulis suis mentem feriant et quietam esse non sinant. Nymphas deas aquarum putant, dictas a nubibus. Nam ex nubibus aquae, unde derivatum est. Nymphas deas aquarum, quasi numina lympharum. Ipsas autem dicunt et Musas quas et nymphas, nec inmerito. Nam aquae motus musicen efficit. Nympharum apud gentiles varia sunt vocabula. Nymphas quippe montium Oreades dicunt, silvarum Dryades, fontium Hamadryades, camporum Naides, maris Nereides. Heroas dicunt a Iunone traxisse nomen. Graece enim Iuno Ἥρα appellatur. Et ideo nescio quis filius eius secundum Graecorum fabulam ἥρως fuit nuncupatus; hoc videlicet velut mysticum signhabitare, quo nomine appellant alicujus meriti animas defunctorum, quasi aeroas, id est, viros aerios et coelo dignos propter sapientiam et fortitudinem.
Abbreviated transcription (Latin):
Secundus in quibus i.i. matheus marcus lucas. Tertiu sinquibus .iii. matheus lucas
iohannes. Quartus inquibus .III. matheusmarcus iohannes. Quintus inquibus
duo matheus lucas. Sex tus inquibus duo matheus marcus. Septimus inquibus
duo matheus iohannes. Octauis in quibus duo lucas marcus : Nonus in quib
duo lucas & iohannes. Necimus inquib. singuli eorum quaedam propria
dixerunt Quorum expositio haec est persingulos enim euan gelistas.
numerus quidam capitulis ad fixus adiacetquibus numeris subdita est
a era quaedam minio notata quae indicatrai quoto canone positus sit
numerus cui subiecta ẽ aera uerbi gratia si estaerauna in primocanone sidua e
insecundo. sitres in tertio & sie perordinem usque ad deconum perueni es.¬
iigitur a perto quolib& euangelio placuit scire quireliquorum euangelis¬
tarum similia dixerunt ad sumes ad iacentem numerum capituli &
requires i p̃sum numerum

Expanded text:
Secundus, in quibus tres: Matthaeus, Marcus, Lucas. Tertius, in quibus tres: Matthaeus, Lucas, Secundus, in quibus tres: Matthaeus, Marcus, Lucas. Tertius, in quibus tres: Matthaeus, Lucas, Iohannes. Quartus, in quibus tres: Matthaeus, Marcus, Iohannes. Quintus, in quibus duo: Matthaeus, Lucas. Sextus, in quibus duo: Matthaeus, Marcus. Septimus, in quibus duo: Matthaeus, Iohannes. Octavus, in quibus duo: Lucas, Marcus. Nonus, in quibus duo: Lucas, Iohannes. Decimus, in quibus singuli eorum propria quaedam dixerunt. Quorum expositio haec est. Per sinnumerus quidam capitulis affixus adjacet, quibus numeris subdita est aera quaedam mininumerus, cui subiecta est aera. Verbi gratia: Si est aera .I., in primo canone; si secunda, in secundo; si tertia, in tertio; et sic per ordinem usque ad decimum perveniens. Si igitur, aperto quolibet Evangelio, placuerit scire qui reliquorum Evangelistarum similia dixerunt, adsumes adiacentem numerum capituli, et requires ipsum numerum
Abbreviated transcription (Latin):
estenim ut diximus auium. folia autem librorum appellata siue exsimi¬
litũ dine foliorum arborum seuquia ex follibus fiunt ið est expellibus. quaei
deoccisis pecddibus detra hisolent. Cuius partespaginae dicuntur eoquo dibi¬
inuicem conpaginantur: Uersus autem uocati uulgo quia sic seribebant Antiq
suce inetn terran a sinistraenim ad deateram primnum declucebaniqu
stdum diende conuertebantur. ab inferiore. &rarsus ad dextera mues sqieuos
inlibeserdsttume &t est nomen grecum sicut & thomus¬
anones eiungeliorum ammonius al exandriae primus ex eogitauit.
quem postea eusebius caesariensis secutus plenius conposuit qui ideo factisunt
ut pereos inuenire. &scire possimus quireliquorum euangelistarum similia.
aut propria dixerunt᷑. suntautem numero decim : Quorum primus continet
numerus inquibus iid. eadem dixerunt. matheus marcus lucas iohanues.

Expanded text:
Est enim, ut diximus, avium. 262 6. Folia autem librorum appellata, sive ex simiEst enim, ut diximus, avium. 262 6. Folia autem librorum appellata, sive ex similitudine foliorum arborum, seu quia ex follibus fiunt, id est, ex pellibus quae de occisis pecinvicem conpingantur. Versus autem vulgo vocati quia sic scribebant antiqui sicut aratur terra. A sinistra enim ad dexteram primum deducebant stilum, deinde convertebantur ab inferiore, et rursus ad dexteram versus; quosin libris redactum est; et est nomen Graecum, sicut et tomusanones Evangeliorum Ammonius Alexandriae primus excogitavit, quem postea Eusebius Caesariensis secutus plenius conposuit. Qui ideo facti sunt, ut per eos invenire et scire possimus qui reliquorum Evangelistarum similia aut propria dixerunt. Sunt autem numero decem, quorum primus continet numeros in quibus quattuor eadem dixerunt: Matthaeus, Marcus, Lucas, Iohannes.
Abbreviated transcription (Latin):
uolum ina fiebant. id est conpaginabantur unde&scriptores a libris arborũ
librario suocauerunt. DelipRARIIs Et EORu ingrumenuis
ubrarios antebiblio polas dictos. librum enim grecibiblum uocant:
librarii autem idem & antiquarii. uocantur. Sed librarii sunt qui &noua
scribunt & uetera: Antiquarii : qui tantum modo ueteraunde & nomen.
sumpserunt. Ascribendo autem scriba nomen accepit. officium ex primens.
uocabuliqualitate : Instrumenta sunt scribendicalamus & penna exhis enĩ
uerba paginis. infiguntur sed calamus arboris est penna. Auiscuius
acumen indiaie diuiditur in toto corpore unitate seruata. credo
pp̃t misterium ut induobus apicibus uetus & nouum testamentum
significaretur quibus ex primitur uerbis sacramentum sanguin epassio¬
nis effusum: Dictus autem calamus quod liquorem ponat unde Rapud
nautas calare poneredicitur. Penna autem apendendo uorata id est uolando

Expanded text:
volumina fiebant, id est conpaginabantur. Unde et scriptores a libris arborum volumina fiebant, id est conpaginabantur. Unde et scriptores a libris arborum librarios vocaverunt. De librariis et eorum instrumentis . Librarios antea bibliopolas dictos. Librarii autem, id est, antiquarii vocantur: sed librarii sunt, qui et nova scribunt et vetera: antiquarii, qui tantummodo vetera: unde et nomen sumpserunt. 2. A scribendo autem scriba nomen accepit, officium exprimens vocabuli qualitate. 3. Instrumenta scribae calamus et penna. Ex his enim verba paginis infiguntur, sed calamus arboris est, penna avis, cujus acumen in duo dividitur, in toto corpore unitate servata credo propter mysterium, ut in duobus apicibus Vetus et Novum Testamentum signaretur, quibus exprimitur verbi sacramentum sanguine passionis effusum. 4. Dictus autem calamus quod liquorem ponat. Unde et apud nautas CALARE ponere dicitur. 5. Penna autem a pendendo vocata, id est, volando.
Abbreviated transcription (Latin):
uel in membranis sed&iam & homentis helifantinis. textilibusq maluarũ
multum inũigilata lucernis carmina qui s ignes nouimafert sleuis
inaridulo maluae discripta libello prusia caueximuners naui cua
circum cidi libros sicilia e primum increbruit. Nam initiopumicabant᷑
unde & catullus ait cuidono lepidum nouum libellum aridomodo
poͬmice expolitum: DELIBRORUMI UOCABULIS
Uodex multorum librorum est. Liber unius uoluminis & dictus
codex. pertrans lationẽ a codicibus arborum seu uitium quasi caudex
quod ex se multitu dinẽ librorum quasi ramorum contineat. uolumen
luber est. a uoluendo dictus sicut apudhebreosuolumina legis uolumina pro¬
ph&arum. Liber est interior tonica corticis quã eligno cohȩret dequo
uirgilius nec sic cum moriens alta liber aret in .ulmo unde & liberdicitur
in quo scribimus quia anteusum cartȩ uel membranarum delibris arboꝵ

Expanded text:
vel membranis, sed etiam et in omentis elephantinis textilibusque malvarum vel membranis, sed etiam et in omentis elephantinis textilibusque malvarum i Arateis multum invigilata lucernis carmina, quis ignis novimus aerios, levis in aridulo malvae descripta libello Prusiaca vexi munera navicula. Circumcidi lbros Siciliae primum increbuit. Nam initio pumicabantur. Unde et Catullus ait 1, 1: Cui dono lepidum novum libellum arido modo pumice expolitum? De librorum vocabulis . Codex multorum librorum est; liber unius voluminis. Et dictus codex per translationem a codicibus arborum seu vitium, quasi caudex, quod ex se multitudinem librorum quasi ramorum contineat. Volumen liber est a volvendo dictus, sicut apud Hebraeos volumina Legis, volumina Prophetarum. Liber est interior tunica corticis, quae ligno cohaeret. De quo Vergilius sic Ecl. 10, 67: Alta liber haeret in ulmo. Unde et liber dicitur in quo scribimus, quia ante usum cartae vel membranarum de libris arborum
Abbreviated transcription (Latin):
candida membrana. reperta sunt quod apparuit in habile eẽ quod & facile
sordescant. Aciemq legentium laedant cum peritiores archi tecti neque
aurea lacunaria. ponenda. inbibliothecis putent. Neq pauimenta. alia
quam eu charisteo marmore. quod aurifulgor hebetat. & eu charisti.
uiriditas reficiat oculos: Nam & qui nummulariam discunt denariorum
formis inmyrteos pannos subiciunt & gemmarum sculptores. scara¬
beorum terga quibus nihil est uiridius sub inde. respiciunt &pictores.
embrana autem aut candida aut lutea autpurpurea sunt: Candida
naturaliter existunt:. Luteum membranum bicolor est quod a confector
membraina capillis purpurea uero inficiuntur colore purpureo in
quibus. aurum &argentum liquescens patescat in litteras :
uaedam nomina librorum apud gentiles certismo dolis confici¬
esantur breuiore forma certamina atq epistolae Acuero
hnstoriae inaiore modulo scribebantur : & non solum in carta

Expanded text:
candida membrana reperta sunt; quod apparuit inhabile esse, quod et facile candida membrana reperta sunt; quod apparuit inhabile esse, quod et facile sordescant, aciemque legentium laedant; cum peritiores architecti neque aurea lacunaria ponenda in bibliothecis putent neque pavimenta alia quam e Carysteo marmore, quod auri fulgor hebetat et Carystei viriditas reficiat oculos. Nam et qui nummulariam discunt, denariorum formis myrteos pannos subiciunt, et gemmarum sculptores scarabaeorum terga, quibus nihil est viridius, subinde respiciunt, et pictoresembrana autem aut candida aut lutea aut purpurea sunt. Candida naturaliter existunt. Luteum membranum bicolor est, quod a confectore membrana capillis. Purpurea vero inficiuntur colore purpureo, in quibus aurum et argentum liquescens patescat in litteris. Dciendis . Quaedam nomina librorum apud gentiles certis modulis conficiebantur. Breviori forma carmina atque epistolae. At vero historiae maiori modulo scribebantur, et non solum in carta
Abbreviated transcription (Latin):
pueris premnordia sensus quarum studium primigreci tradidisse produntir
greciautem & tusci primum ferro in caeris seripserunt. Postesrom aniiussert
negra phiui ferreũ quis haberet undea pud seribas dicebutur caerĩ ferro nec aedito
grecdauns a scrptoriũ dicitur nã graphia scripturat
lortarun usom priomum aegeptus ministrauit coeptum Mut nei¬
cugenert qu nplura sunt prima &p̃cipła augustea rega ma ioris
formae in honorem oc tauiani augusti appellata: Secundilibꝰana ob
honorem libyae prouintiae : Tertia heraticadicta quod adsa crossibros
el eͥgebatur similis augusteȩ sed sub colorata. Quarta teoneoteca a lo co
alex andriae qui ita uocatur fiebat. Quinta saltica ab oppido salo.
Sex  corneliana a cornelio gallo praefecto aegipti primum confecta . Septima
emp oritica quodea. mercedes in uoluuntur cumsit scripturis minus idonea
est haec & membrana dicuntur quia ex membris pecðdũ detrahuntur.
Fiebant autẽ primũ coloris. lutei. id est crocei. Postea uero romae

Expanded text:
pueris, primordia sensus. Quarum studium primi Graeci tradidisse produntur. Graeci autem et Tusci primum ferro in ceris scripserunt; postea Romani iusserunt ne graphium ferreum quis haberet. Unde et apud scribas dicebatur: 'Ceram ferro ne caedito.' Graece, Latine scriptorium dicitur. Nam γραφή scriptura est. Cartarum usum primum Aegyptus ministravit, coeptum apud MemCuius genera quam plura sunt. Prima et praecipua Augustea regia, maioris formae in honorem Octaviani Augusti appellata. Secunda Libyana, ob honorem Libyae provinciae. Tertia heligebatur, similis Augustaeae, sed subcolorata. 4. Quarta Taeniotica, a loco Alexandriae, qui ita vocatur, ubi fiebat; quinta Saitica ab oppido Sai. 5. Sexta Corneliana, a Cornelio Gallo, praefecto Aegypti, primum confecta; septima emporetica, quod ea merces involvuntur, cum sit scripturis minus idonea.est. Haec et membrana dicuntur, quia ex membris pecudum detrahuntur. Fiebant autem primum coloris lutei, id est crocei, postea vero Romae
Abbreviated transcription (Latin):
tam quam delegitimis hereditatibus decretionibus de tutelis deusucaptionibus
qua eiura apud nullum alium populum reperiuntur sed propria sunt.
romanorum & in eosdem solos constituta. Constat autem iusquiritum exle¬
gib explebis scitis constitutionibus principum &edictissiue prudentiũ responsif :
Quid

Expanded text:
tamquam de legitimis hereditatibus, de cretionibus, de tutelis, de usucapionibus; tamquam de legitimis hereditatibus, de cretionibus, de tutelis, de usucapionibus; quae iura apud alium nullum populum reperiuntur, sed propria sunt Romanorum et in eosdem solos constituta. Constat autem ius Quiritum ex legibus et plebiscitis, constitutionibus principum et edictis, sive prudentium responsis. § 10 Quid
Abbreviated transcription (Latin):
Ius ciuile est quod quisq populus uelciuitas sibi proprium humana diuina que
Acausa constituit .ui. quid srt ius gentium.
Ius gentium sedium occupatio aedificatio munitio bella captiuitates serui tutes¬
I postlimin a foedera paces indutiae legatorum non uiolandorum relegio. conubia
inter alienigenas prohibita & dein deius gentium quod eo iureom nes feregentes
utuntur:
quidsrrius: Milrtare.
us militare est belli in ferendi sollemnitas foederis faciendi nexus signodato egressio
in hostem uel commissio. Item signodato receptio. Item flagitii militaris disciplina
silocus deseratur. Item stipendiorum modus dignitatum gradus praemiorum
honor ueluti cum corona ueltorques donantur. Item praedae decisio & pres
personarum qualitatibus & laboribus iusta diuisio ac principis portio:
UIII. Quidsit ius puslicum.
Ius quiritum est proprie romanorum quod nullitenent nisi quirites idromani

Expanded text:
civile. 1. Jus civile est, quod quisque populus, vel civitas sibi proprium, humana divinaque civile. 1. Jus civile est, quod quisque populus, vel civitas sibi proprium, humana divinaque causa constituit. CAPUT VI. Quid sit jus gentium. Jus gentium est sedium occupatio, aedificatio, munitio, bella, captivitates, servitutes, postliminia, foedera, paceinter alienigenas prohibita. Et inde ius gentium, quia eo iure omnes fere gentes utuntur. § 7 Quid sit ius militare. Ius militare est belli inferendi sollemnitas, foederis faciendi nexus, signo dato egressio in hostem vel commissio. Item signo dato receptio; item flagitii militaris disciplina, si locus deseratur; item stipendiorum modus, dignitatum gradus, praemiorum honor, veluti cum corona vel torques donantur. Item praedae decisio, et pro personarum qualitatibus et labori iusta divisio; item principis portio. § 8 Quid sit ius publicum. Ius Quiritum est proprie Romanorum, quo nulli tenentur nisi Quirites, id est Romani,
Abbreviated transcription (Latin):
alegendo uocata quia scripta est. Mos autem longa consuetudo est demorib
quod prolegȩ suscipitur cum deficit lex nec differt scriptura anratione con
sistat quando & legem ratio commendet. Porro siratione lex constat. lexerit
omneim quodratione constterit duntaxat. quodieligioni congruat quod
disciplinae conueniat quod saluti proficiatꝰ uocata autẽ consuetudo quia in com¬
us aut naturale est aut ciuile aut gentium. iusnaturale est commune
omnium nationum eo quodubiq instinctunaturȩ non constitutionealiqua
habetur ut uiri & feminae coniunctio. Liberorum successio & educatio
communis omnium possessio & omnium una libertas adquisitio eorum
quae caelo terra mariq capiuntur. Item depositae rei. uel commendatae
pecuniae restitutio uiolentiae peruimrepulsio. Nam hoc aut siquid huic
simile estnum quam in iustũ est sed naturale aequum que habetur:

Expanded text:
a legendo vocata, quia scripta est; mos autem longa consuetudo de moribus a legendo vocata, quia scripta est; mos autem longa consuetudo de moribus quod pro lege suscipitsistat, quando et legem ratio commendeomne quod ratione constiterit, dumtaxat quod religioni congruat quod discipline conveniat, quod saluti proficiat. Vocata autem consuetudo, quia in comIus autem naturale est, aut civile, aut gentium. Ius naturale est commune omnium nationum, et quod ubique instinctu naturae, non constitutione aliqua habetur; ut viri et feminae coniunctio, liberorum successio et educatio, communis omnium possessio, et omnium una libertas, adquisitio eorum quae caelo, terra marique capiuntur. Item depositae rei vel commendatae pecuniae restitutio, violentiae per vim repulsio. Nam hoc, aut si quid huic simile est, nunquam injustum, sed naturale, aequumque habetur. C
Abbreviated transcription (Latin):
leges uetustate atque. incuria ex oluerunt quarum &si iam nullus usus estnoritia
tamen uidetur necessaria. Noue x constantino caesare coeperunt & peliquis
succedentibus erantque permixtae & in ordinatȩ. Postea theo dosius.
minor augustus adsimilitudinem gregoriani &ermoginiani codicem factum
constitutionum a constantini temporibus subproprio cuiusq imperatoris
titulo disposuit quem a suonomine theodosianum uocauit:
delEGibus diuinis et humanis.
mnes autem leges aut diuinaesunt authumanae . Diuinaenatura humanae
morib constant. Ideoq haec discrepant qnm alia e aluis gentib. placent. fas lex diuina ẽ.
iuslexhumana transire peralienum fas est ius non est :¬
Quid dip perunt Inter se ius Leci
Aquodiustum. Omneautem ius legib. & morib constat. Lex est constitutio
scripta. Mos est uetustate probata consuetudo siuelex non scripta namlex

Expanded text:
leges vetustate atque incuria exoleverunt, quarum etsi nullus iam usus est, notitia leges vetustate atque incuria exoleverunt, quarum etsi nullus iam usus est, notitia tamen necessaria videtur. Novae a Constantino Caesare coeperunt et reliquis succedentibus, erantque permixtae et inordinatae. Postea Theodosius minor Augustus ad similitudinem Gregoriani et Hermogeniani codicem factum constitutionum a Constantini temporibus sub proprio cuiusque imperatoris titulo disposuit, quem a suo nomine Theodosianum vocavit. De legibus divinis et humanis . Omnes autem leges aut divinae sunt, aut humanae. Divinae natura, humanae moribus constant; ideoque haec discrepant, quoniam aliae aliis gentibus placent. Fas lex divina est, ius lex humana. Transire per alienum fas est, ius non estQuid differunquia justum. Omne autem jus legibus et moribus coscripta; mos est vetustate probata consuetudo, sive lex non scripta. Nam lex
Abbreviated transcription (Latin):
PEACTORIDIS LEGUM
Noyses gentis hebreicae primus omnium diuinas leges sacris litteris
explicauit. Foroneus pex grecis primus leges iudiciaq constituit:
Mercurius trimegestus primus leges aegyptis tradidit: Solon primus
leges a theniensibus dedit : Ligurcus primus lacedemonus iura exa¬
pollinis auctoritate confinxit. Numa pampilius qui romulo successit
in regno primus leges romanis edidit: De indecum populus seditiosos
magistrates ferre nom posset decem uiros legibus scribendis creauit quileges
ex libris solonis in latinum sermonem trans latas duo decim tabulis exposuert̃
fuerunt autem hi apius. claudius. genucius. ueterius. iulius. manilius.
sulpicius. seatius curatius romilius postumius. Hidecim uiri legum con¬
scribendarum electsunt. Leges autem redigere in libris primus consul
pompeius insttuere uoluit sed nomperseuerauit obtractatorum metu :
Deinde caesar coepit id facere sedante interfectus est. Paulatim autem antiquȩ

Expanded text:
auctoribus legum . Moyses gentis Hebraeaeo primus omnium divinas leges sacris litteris explicavit. Phoroneus rex Graecis primus leges iudiciaque constituit. Mercurius Trimegistus primus leges Aegyptiis tradidit. Solon primus leges Atheniensibus dedit. Lycurgus primus Lacedaemoniis iura ex Apollinis auctoritate confinxit. Numa Pompilius, qui Romulo successit in regno, primus leges Romanis edidit; deinde cum populus seditiosos magistratus ferre non posset, Decemviros legibus scribendis creavit, qui leges ex libris Solonis in Latinum sermonem translatas duodecim tabulis exposuerunt. Fuerunt autem hi: Appius Claudius, Genucius, Veterius, Iulius, Manlius, Sulpicius, Sextius, Curatius, Romilius, Postumius. Hi Decemviri legum conscribendarum electi sunt. Leges autem redigere in libris primus consul Pompeius instituere voluit, sed non perseveravit obtrectatorum metu. Deinde Caesar coepit id facere, sed ante interfectus est. Paulatim autem antiquae
Abbreviated transcription (Latin):
nus hoc conficiebatur i insula telo quae est una excidadib
Tunt & quaedam ab inuentorum nomine ut amaracinũ¬
nam quidam tradunt regium quendam puerum aman¬
racum nomine cum plura unguento rum genera feren¬

Expanded text:
mus. Hoc conficiebatur in insula Telo, quae est una ex Cycladibus. mus. Hoc conficiebatur in insula Telo, quae est una ex Cycladibus. Sunt et quaedam ab inventorum nomine, ut amaracinuNam quidam tradunt regium quendam puerum Amaracum nomine complura unguentorum genera fer
Abbreviated transcription (Latin):
sic &arith meticam propter numerum inactionibus
& perhiodis dierum. Non aliter & geometricã propter quali¬
tates regionum & locorum situs inquibus doceat quid quiq.
orteat. Porro musica in cognita illi non erit
nammulta sunt quaemaegris hominibus perhanc discipli¬
nam facta leguntur sicut dedauid legitur. qui ab sp̃u in¬
mundo saulem arte modulationis eripuit. Asclepia des
quoq medicus. freniticum quendam persim phoni am
pristinae sanitati restituit. Postremo & astronomiã
notam habebit perquam contempletur rationem astro¬
rum & motationes temporum. Nam sicut ait quidam¬
medicorumcum ipsorum qualitatibus & nostra corpora
cõmotantur. Hinc est quod medicina secunda philosophia dr̃
utraq enim disciplina totum hominem sibi undicat
Nam sicut per illã anima ita ꝑhane corpus curatur
Un guenta autẽ quaedã dicuntur a locis ut telinum cuius
iulius caesar meminit dicens corpusq suauitelino ungui¬

Expanded text:
Sic et Arithmeticam propter numerum horarum in acSic et Arithmeticam propter numerum horarum in accessionibus et periodis dierum. Non aliter et Geometriam propter qualitates regionum et locorum situs, in quibus doceat quid quisque orteat. Porro Musica incognita illi non erit, nam multa sunt quae in aegris hominibus per hanc disciplinam facta leguntur; sicut de David legitur, qui ab spiritu inmundo Saulem arte modulationis eripuit. Asclepiades quoque medicus phreneticum quendam per symphoniam pristinae sanitati restituit. Postremo et Astronomiam notam habebit, per quam contempletur rationem astrorum et mutationem temporum. Nam sicut ait quidmedicorum, cum ipsorum qualitatibus et nostra corpora commutantur. Hinc est quod Medicina secunda Philosophia dicitur. Utraque enim disciplina totum hominem sibi vindicat. Nam sicut per illam anima, ita per hanc corpus curaturUnguenta autem quaedam dicuntur a locis, ut telinum, cuius Iulius Caesar meminit, dicens: Corpusque suavi telino ungui