comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
certo diuitiarum: ñ suꝑbe sapuuit. Si ñ altum
sapiunt: tument. Si timent: ñ altum sapiunt.
Quam multi heri diuites: hodie pauꝑes. Quam
multi dormiunt diuites: & subito uenientibus
latronib & cuncta auferentib eiugilant pau¬
ꝑes. Ergo ñ sꝑare inincerto diuitiarum. s ind̾o
uiuo: qui p̃stat nob̃ omnia habundant̾ ad fruen
dum. temporalia & et̃naꝰ s magis ad fruenda et̾na.
ad utendum temporalia. Temporalia tanquam
uiatorib: et̾na tanguã habitatorib. T̃emporalia
unde faciamus bona: et̾̃na unde boni efficianiui:
Ergo hoc faciant diuites: ñ suꝑbe sapiant. neq
sꝑent in incerto diuitiarum. s indo̾ uiuo: qui
prestat nob̾ omina habundant̃ ad fruendum: hoc
faciant. Exeo aut̾ quod habent quid facient:
Audi quid. Diuites sint moꝑib bonis. facile tribu¬
ant. Facile enun. habent erum uuide. Quare uon
faciunt: Pauꝑtas difficultas ẽ faciie tribuant:

Expanded text:
certo divitiarum, non superbe sapiunt. Si non altum certo divitiarum, non superbe sapiunt. Si non altum sapiunt, timeant. Si timent, non altum sapiunt. Quam multi heri divites, hodie pauperes? Quam multi dormiunt divites, et venientibus latronibus et cuncta auferentibus, evigilant pauperes? Ergo non sperare in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, qui praestat nobis omnia abudum temporalia et aeterna. Sed magis ad fruendum aeterna, ad utendum temporalia. Tempviatoribus; aeterna, tanquam habitatoribus. Temporalia, unde bona faciamus; aeterna, unde boni efficiamur. Ergo hoc faciant divites: non superbe sapiant, neque sperent in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, qui praestat nobis omnia abundanter ad fruendum: hoc faciant. Ex eo autem quod habent quid faciant? Audi quid: Divites sint in operibus bonis, facile tribuant. Habent enim unde. Quare non faciunt? Paupertas difficultas est. Facile tribuant,
Abbreviated transcription (Latin):
qui de diuitib natus ẽ: non quia uoluit. Duies ẽ.
quia multi hereditates dimiserunt: uideo facui¬
tates. ñ int̾rogo uoluptates. Hic cupiditas ac¬
cusatur: ñ aurum. ñ argentum: ñ diitiȩ: sed
cupiditas. Nam qui uolunt diuites fieri: uel qui
non curant. ñ ardent cupiditatib. ñ auaritiȩ
facib. accenduntur. s diuites sunt: audiant apłm
hodie lectum ẽẽ: precipe diuitib huius mundi.
Precipe: Quid precipe: Ante omnnia ñ suꝑbe
saꝑe. Nichil enim quod sic generent diuitiȩ. qͦ¬
modo suꝑbiam. Omne pomum. omne granum.
omne frumentum. omne lignum: habet ũmem
suum. & aluid ẽ uermis mal: alius pyriꝰ aliꝰ fabe⁊
aliuis triticiꝰ uerinis diuit̾iarum suꝑbia. Ergo p̃
ciys diuitib huius mundi non suꝑbe  pere.
Exclusit uiciumn: doceat usumꝰ. ñ suꝑbe sapere. Un¬
de autẽ suꝑbe sapere: De eo quod sequitur: neq
sꝑare in incerto diuitiarum. Qui ñ sꝑant in in¬

Expanded text:
qui a divitibus natus est: non quia voluit, dives est, qui a divitibus natus est: non quia voluit, dives est, sed quia multi haereditates dimiserunt. Video facultates, non interrogo voluptates. Hic cupiditas accusatur, non aurum, non argentum, non divitiae, sed cupiditas. Nam qui nolunt divites fieri, vel qui non curant, vel non ardent cupiditatibus, non avaritiae facibus accenduntur, sed divites sunt, audiant Apostolum. Hodie lectum est, Praecipe divitibus hujus mundi. Praecipe. Quid? Praecipe ante omnia, non superbe sapere. Nihil enim est quod sic generent divitiae, quomodo superbiam. Omne pomum, omne granum, omne frumentum, omne lignum habet vermem suum. Et alius est vermis mali, alius pyri, alius fabae, alius tritici. Vermis divitaecipe divitibus hujus mundi, non superbe sapere. Exclusit vitium, doceat usum. Non superbe sapere. Unde autem non superbe sapere? De eo quod sequitur, Neque sperare in incerto divitiarum. Qui non sperant in in
Abbreviated transcription (Latin):
& mulier pauꝑ. Non attendant quod paruint:
discedant paululumꝰ redeant & coguoscant. Ecce
diues nichil attulisti ihunc mundiun: s nec aufer¬
re hinc aliquid potes. Quod dixi de natis: hoc dico
de mortius. Certe quando aliquo casu uetera se¬
pulchra frangunitur: ossa diuitis ñ agnoscuntur:
Ergo diues audi apłm: nichil intulimtis in hunc
imundum. Agnosce uerum ẽ. S nec auferre
aliquid possumiis. Agnosce: & hoc uerum ẽ. Quio¬
gͦ sequitur: Nictum & tegumentum habentes:
his contenti simus. Nam qui uolunt diuites fieri.
noxia: quȩ mergunt hominem in int̾itum. &
ꝑdicionem. Radix enim omnium malorum aua
nitia: quam quidam sequentes a fide ꝑ errauert.¬
aitende quid dimiserunt: Doles quia hoc dimi¬
serunt: unde quo se inseruerunt. Audi. afide ꝑ¬
erraueriut: & inseruerunt se dolorib multis.
S qui : Qui uoluerunt diuites fieri. Aliud ẽ
esse diuitem: aliud uelle fieri diuitem. Diues ẽ

Expanded text:
et mulier pauper: non attendant quod pariunt, et mulier pauper: non attendant quod pariunt, discedant paululum, redeant et agnoscant. Ecce, dives, nihil attulisti in hunc mundum: sed nec auferre hinc aliquid potes. Quod dixi de natis, hoc dico de mortuis. Certe quando aliquo casu vetera sepulcra franguntur, ossa divitis agnoscantur. Ergo dives audi Apostolum: Nihil intulimus in hunc mundum. Agnosce, verum est. Sed nec auferre aliquid possumus. Agnosce, et hoc verum est. sumus: victum et legumentum habentes, his contenti simus. Nam qui volunt divites fieri, noxia, quae mergunt homines in interitum et perditionem. Radix enim omnium malorum est avaritia; quam quidam Attende quid dimiserunt. Doles quia hoc dimiserunt: vide quo se inseruerunt. Audi: A fide pererraverunt, et inseruerunt se doloribus multis. Sed qui? Qui volunt divites fieri. Aliud est, esse divitem; aliud, velle fieri divitem. Dives est,
Abbreviated transcription (Latin):
ssitior
sed quales nati fuerttis. Ambo nudi. ambo infirni:
ambo miseram uitam inchoantes. id̾o ambo plo¬
rantes. E cce recole diues pͥmordia tua: uide utrũ
huc aliquid attuleris. Iam uenisti: & tanta in ue¬
nisti. Dic rogo te quid attulisti: dic quid attuleris :
aut si dicere erubescis: apłm audi. Nichil inquit¬
intulimus in hunc mundum. S forte quia nicħ
attulisti. et multa iuenisti: aliquid hinc tecura
ablaturus es: & hoc fortasse amore diuitiarum¬
trepidas confiteri: Audi ꝙ hoc. & hoc apłs dicat᷑:
qui te non palpat. Nichil intulimus in hunc
mundum. utiq quando nati sumus. s nec aufer¬
re aliquid possumus: utiq quando de mundo
eximus. Nichil actulisti. nichil hinc auferesꝰ qͥd te
uflas contra pauꝑem: Quando nascuntur in¬
fantes: recedant demedio parentes: serui. clien¬
tes. Recedant de medio turbȩ obsequentes: et
agnoscuntus. pueri diuites flentes. Pariant si¬
mul diues & pauꝑ: pariant simui mulier diues

Expanded text:
sitis, sed quales nati fueritis. Ambo nudi, ambo infirmi, ambo miseram vitam inchoantes, ideo ambo plorantes. Ecce recole dives primordia tua, vide utrum huc aliquid attuleris. Jam venisti, et tanta invenisti . Dic, rogo te, quid attulisti? Dic quid attuleris? Aut si dicere erubescis, Apostolum audi: Nihil intulimus in hunc mundum . Sed forte quia nihil attulisti, et hic multa invenisti, aliquid hinc tecum ablaturus es? Et hoc fortasse amore ditrepidas confiteri: audi et hoc. Et hoc Apostolus dicat, qui te non palpat. Nihil intulimus in hunc mundum, utique quando nati sumus; sed nec auferre aliquid possumus, utique quando de mundo exiemus. Nihil attulisti, nihil hinc auferes: quid te inflas contra pauperem? Quando nascuntur infantes, recedant de medio parentes, servi, clientes; recedant de medio turbae obsequentes, et agnoscantur pueri divites flentes. Pariant simul dives et pauper, pariant simul mulier dives
Abbreviated transcription (Latin):
nouetur uirginitas & non exhibetur: Uouet᷑
enim adusus cħi: ñ ad usus ħominum. Quid
ẽ quod dixi adusus di: Qiua de scis ds̃ facit sͥ
domum: facit sͥ templum in quo habitare dig¬
netur. Et utiq scm̃ uult ꝑmanere templũ
suum. Potest gͦ uirgini sc̾imoniali nubenti
dici. quod ait petrus depecuma. uirguntas
tua miquid nͣ manens tibi manebatꝰ & ante¬
quam eam uotieres. intua fuerat potestate:
Quȩcumq aut̃ hoc fecerunt uouerunt talia. &iͣ
reddidunt: non se putent temporalib mortib cor¬
ripiꝰ. sed ȩterno igne dampnari.

Expanded text:
vovetur virginitas, et non exhibetur? Vovetur vovetur virginitas, et non exhibetur? Vovetur enim ad usus Dei, et non ad usus hominum. Quid est quod dixi, ad usus Dei? Quia de sanctis Deus facit sibi domum, facit sibi templum, in quo habitare dignetur: et utique sanctum vult permanere templum suum. Potest ergo virgini sanctimoniali nubenti dici, quod ait Petrus de pecunia: Virginitas tua numquid non manens tibi manebat, et antequam eam voveres, in tua fuerat potestate? Quaecumque autem hoc fecerint, voverint talia, et non reddiderint; non se putent temporalibus mortibus corripi, sed aeterno igne damnari.
Abbreviated transcription (Latin):
S ꝑ illorum temporalem penã: ds sciri uoluit
discipliuam. Credendum ẽ autẽ quod ptꝰ hanc
uitã eis ꝑceꝑit d̾s. Magna ẽ enim eiꝰ miscdia.
De mortib aut̃ quȩ contingnite ex uiudicta.
ait quodam loco apłs paulus corripiens eos qui
male tractabant corpꝰ & sangiunem xp̃i. & di¬
cens. Propt̾ea iiuobis multi infirmi & egri. &
dormiunt sufficient̃: id ẽ quantum sufficit.
addiscipliuam imponendã multi in uobis dor¬
miunt: hoc ẽ moriunt᷑. Flagello enmi dñi corri¬
piebant᷑: egrotabant & moriebantur. Et sub¬
iecit post hȩc u̾ba & ait. Si enim nos ipsos tudi¬
carennis: a dño ñ iudicaremur. Cnm uidica¬
mur aut̃ adño corripimui: ne cum mundo
dampnemtr. Quid si ergo huic uiro & prori
eius tale aliquid contigitꝰ correpti sunt mor¬
tis flagello: ne supplicio punirentur ȩterno.
displicuit de trahere de pecuuia quã uone
fuerat necessaria: quo mͦ irascitur ds̃. quando
uouetur castitas & non exhibetur:. Quando

Expanded text:
ri voluit disciplinam. Credendum est autem quod post hanc vitam eis pepercerit Deus: magna est enim ejus misericordia. De mortibus autem quae contingunt ex vindicta, ait quodam loco apostolus Paulus, corripiens eos qui male tractabant corpus et sanguinem Christi, et dicens, Propterea in vobis multi infirmi et aegri, et dormiunt sufficientes: id est, quantum sufficit ad disciplinam imponendam. Multi in vobis dormiunt, hoc est, moriuntur. Flagello enim Domini corripiebantur; aegrotabant, et moriebantur. Et subjecit post haec verba, et ait: Si enim nos ipsos judicaremus, a Domino non judicaremur. Cum judicamur autem, a Domino corripimur, ne cum mundo damnemur . Quid si ergo huic viro et uxori ejus tale aliquid contigit? Correpti sunt mortis flagello, ne supplicio punirentur aeterno. displicuit detrahere de pecunia quam voverfuerat necessaria: quomodo irascitur Deus, quando vovetur castitas, et non exhibetur; quando
Abbreviated transcription (Latin):
um lectio legeret᷑ delibro
qui inscribitur actus apo¬
stolorum: ammadũ tistis.
quid contigerit eis: qui
cum uillam uendidissent.
subtraxerunt de precio
quasi totum posuerunt.
Continuo correpti expi¬
rauerunt ambo: iuir & uxor eius. Nonniulis uidet᷑
nuius ista seuera fuisse correptio: ut ꝓpt̾ pecuiiã
de re sua subtractani homines morerentur. Non
puniuit. Nam u̾ba audistis beatissum petri
dicentis. Nonne manens tͥ manebat & uenditũ
erat intua potestate: Si nolles uendere: quiste
cogeret: Si uelles offerre dinuidium: quis exig̾et
totum: Si enim dimidiuni offerendum erat:
dimidium dicendum erat. Pro toto dimidium:
hoc ẽ puniendum m̃dacium. Nontam̃ uideat᷑¬

Expanded text:
um lectio legeretur de libro qui inscribitur Actus Apostolorum, animadvertistis quid contigerit eis, qui cum villam vendidissent, subtraxerunt de pretio quasi totum pretium, posuerunt. Continuo correpti exspiraverunt ambo, vir et uxor ejus. Nonnullis videtur nimis severa ista fuisse correptio, ut propter pecuniam de re sua subtractam, homines morerentur. Non punivit. Nam verba audistis beatissimi Petri, dicentis: Nonne manens tibi manebat, et venditum in tua erat potestate? Si nolles vendere, quis te cogeret? Si velles offerre dimidium, quis exigeret totum? Si enim dimidium offerendum erat, dimidium dicendum erat. Pro toto dimidium, hoc est puniendum mendacium. Non tamen videat
Abbreviated transcription (Latin):
cingebas te: & ibas quo uolebas cum aut̃ se
nueris. extendes manus tuas: & alt̾ te cinget.:
& feret quo tu nͣ uis.  uuangłista nob̃ exposu¬
it quid dixerit ap̃s: hoc aut̃ dicebat inquit
extendes manꝰ tuas. Ubiẽ ille negator: Deinde
ptͦ hec ait ei dñs xp̃s. sequere me. Non sie quo¬
mͦ prius quando nocauit discipłas. nam & cẽ
dixit sequere me: S tunc ad doctrnam: mͦ
ad coronam. Numquid nͣ quando negauit
xpͣm: occidi timuit: Hoc timuit pati. quod
passus ẽ ap̃s: s iam timere ñ debuit. Uidebat
enmi incarne uiuentem: quẽ uiderat it
ligno pendentem. Restrgendo ap̃s abstulit
mortis timorem: & qmͣ abstulerat mortis ti¬
morem merito int̾rogabat pecri amorem.
Ter negauerat timor: ter confessus ẽ amor.
Trinitas negationis. deserno ueritatis:. tri¬
nitas confessioms. testimonium dilectionis.

Expanded text:
cingebas te, et ibas quo cingebas te, et ibas quo alter te cinget, et feret quo tu non vis. Evangelista nobis exposuit quid dixerit Christus. Hoc autem dicebat, inquitExtendes manus tuas. Ubi est ille negator? Deinde post haec ait Dominus Christus: Sequere me . Non sic quomodo prius, quando vocavit discipulos. Nam et tunc dixit, Sequere me: sed tunc ad doctrinam, modo ad coronam, Numquid non quando negavit Christum, occidi timuit? Hoc timuit pati, quod passus est Christus. Sed jam timere non debuit. Videbat enim in carne viventem, quem viderat in ligno pendentem. Resurgendo Christus abstulit mortis timorem: et quoniam abstulerat mortis timorem, merito interrogabat Petri amorem. Ter negaverat timor, ter confessus est amor. Trinitas negationis, desertio veritatis: trinitas confessionis, testimonium dilectionis.
Abbreviated transcription (Latin):
petrus mendax erat: aut amare dñi se m̃dacit̾
aut̃ dixerat animam meã ꝓte ponam: de fu¬
turis uoluit p̃sumere u̾bis. Onnus aut̃ homo
qualis sit. tunc cum loquitur forte stit. Qualis
crastino futuris sit quis scit: Reuocabat gͦ
oculos ad cor suum petrus quando int̾rogabat᷑
a dño: & fidens respondebat qͦd ibi uidebat. Fti¬
am dñe. tu scis quia amo te quod tͥ dico tuscis:
quod hic uideo incorde meo. uides & tu. Non
adderat plus his diligis me: idẽ plus me ditigis
quã isti: de aliis discipulis. Ille ñ potuit dicere
nisi amote: ñ ausus ẽ dicere plus his. Noluit ite¬
rum ẽẽ mendax. Sufficere ei testimorium ꝑhi¬
bere cordi suo: non debuit ẽẽ udex cordis alie¬
& innentus ẽ homo petrus. Quando antẽ pla
Petra enim erat ap̃s. & quid ei minciauit. qnͣdo
tercio respondit. amare se xp̃m. & tercio adñs
petro suas ouiculas commendauit: pͣnuciaute
eipassionem suam. Cun esses inquit iunior

Expanded text:
Petrus mendax erat, aut amare se Dominum mendacautem dixerat, Animam meam pro te ponam, de futuris voluit praesumere viribus. Omnis autem homo qualis sit tunc cum loquitur, forte scit; qualis crastino futurus sit, quis scit? Revocabat ergo oculos suos ad cor suum Petrus, quando interrogabatur a Domino, et fidens respondebat quod ibi videbat: Etiam, Domine, tu scis quia amo te. Quod tibi dico, tu scis: quod hic video in corde meo, vides et tu. Non is me? sed addiderat, Plus his diligis me? id est, Plus me diligis quam isti? De aliis discipulis dicebat: ille non potuit dicere nisi, Amo te: non ausus est dicere, Plus his. Noluit iterum esse mendax. Suffecerat ei testimonium perhibere cordi suo: non debuit esse judex cordis alieet inventus est homo Petrus: quando autem placPetra enim erat Christus . Et quid ei nuntiavit, quando tertio respondit amare se Christum, et tertio Dominus Petro suas oviculas commendavit? Praenuntiavit ei passionem suam. Cum esses, inquit, junior,
Abbreviated transcription (Latin):
primum omiriumapłorum.
meministis in dñi passione
prius audax presuuptor:
& postea factus ẽ timidus
negator. Pro miserat se
pro dño moriturum: cuͣ
prius ꝓillo esset dñs mori¬
turus. Quando gͦ dicebat.
tecum ero usq adinortem. & aniã meam prote
ponam. respondit ei dñs. Anuinam tuã ꝓme po¬
negabis. Uentum ẽ adhoram: & quia dñs erat
xp̃s. homo erat petrusꝰ impleta ẽ scriptura.
Ego dixi in pauore meo: omnus homo mendax.
quid: Int̾rogat eum dñs sicut audistis. cum
euuangłium legeretui: & dicit ei. Symon io¬
hannis diligis me pluis his: Respondit ille.
Etiam dñe. Tuscis quia amote. Ꝙ iterum
dñs hoc int̾rogauit & t̾cio. Hoc interrogauit:
pasce ouiculas meas. In uno petro figurabat᷑
unitas omnium pastoꝵ s bonoꝵ: qui sciant
oues ap̃i pascere. xp̃o non sibi. Ntinquid m
petrus
adðerat

Expanded text:
primum omnium Apostolorum meministis in Domini passione prius audax praesumptor, et postea factus est timidus negator. Promiserat se pro Domino moriturum, cum prius pro illo esset Dominus moriturus. Quando ergo dicebat, Tecum ero usque ad mortem; et, Animam meam pponam. respondit Iesus: animam tuam pro me ponegabis . Ventum est ad horam: et quia Deus erat Christus, homo autem Petrus, impleta est Scriptura, Ego dixi in pavore meo, Omnis homo mendax .quid? Interrogat eum Dominus, sicut audistis cum Evangelium legeretur, et dicit ei: Simon Joannis, diligis me Etiam, Domine, tu scis quia amo te. Et iterum Dominus hoc interrogavit, et tertio hoc interrogavit. pasce oviculas meas. In uno Petro figurabatur unitas omnium pastorum, sed bonorum, qui sciant oves Christi pascere Christo, non sibi. Numquid modo Petrus ax erat
Abbreviated transcription (Latin):
lo bi qui ista dependunt. qui oꝑentur intelligunt.
Lami dicente dño. uisi manducaueritis carnem fi¬
li hominis. & biberitis eius sanguinem. non ha¬
bebitis uitani in uobrs: sic sacre mense comnum¬
carx debetis. ut nichil prorsts de ueritate corpo¬
ris xp̃i & sanguinis ambigetis. Hoc enim oresu¬
mitur. quod fide creditur & frustra abilis am̃
respondetur a quib contra id quod accipitur dis
putatu Dicente aut̃ ꝓpħa beatus qui intelligit
suꝑ egenum & pauꝑem: ille circa iopes uestañ¬
torum & ciborum laudabilis distributor est. qui se
xrp̃m uindigentib & uestire nouit & pa scere.
qm̃i ipse ait. quam diu fecistis uni ex frib meis
& dona diffundens: particeps mortalium & it¬
uificatio mortuorum: ut ninomi ne ĩu
xp̃i omne genu flectatur. celestium terrestrium

Expanded text:
ando ii qui ista dependunt, quod operantur intelligunt. ando ii qui ista dependunt, quod operantur intelligunt. Nam dicente domino: Nisi manducaueritis carnem filii hominis et biberitis sanguinem eius non habebitis uitam in uobis, sic sacre mense communicare debetis ut nichil prorsus de ueritate corporis Christi et sanguinis ambigatis. Hoc enim ore sumitur, quod fide creditur. Et frustra ab illis amen respondetur, a quibus contra id quod accputatur. Dicente autem propheta: Beatus qui intelligit super egenum et pauperem , ille circa pauperes vestimentorum et ciborum laudabilis distributor est, qui se Christum in indigentibus et vestire novit et pascere: quoniam ipse ait: Quamdiu fecistis uni ex fratribus met dona diffundens, particeps mortalium et vivificatio mortuorum: ut in nomine Jesu Christi omne genu flectatur, coelestium, terres
Abbreviated transcription (Latin):
futat atmpnans nestorium diuina ab homine
auudentem. detestans euthicen. diuiuis huma¬
na uacuantem. Qm̃ ueri dĩ filuis ds uerus iuntta¬
tem habens et equalitatem. cum patre et cum spũ¬
scõ. idem uerꝰ homo ẽẽ dignatur: nec conceptu ur.¬
guis inatris se iunctus acarne nec partu. sicut
huinanitateni fibi uniens. ut ds in cominutabi¬
liter ꝑmaneret: sic deitatem homini imꝑtiens. ut
eum glificatione non consuieret. sed augeret.
Qui enim factusẽ forma serui: formadi ẽẽ non
destitit: nec alt̾ cum alto. s unus inutroq est:
Nuluis difpensationum uarietatib fides nra turbe¬
tur. s siue inmiraculis uirtutum. siue in contu¬
meliis passiouum. & dm̃ qui homo ẽ & homnẽ
mi toto corde promentes. impia hereticorum com¬
menta respuite: ut ieiunia ura & elemosine nuilliꝰ
erroris contagio polluantur Tune enum et sac̃¬
ficũ miunda est oblatio: & misccłie sc̃a largitio. qu¬

Expanded text:
futat, damnans Nestorium divina ab homine futat, damnans Nestorium divina ab homine dividentem, detestans Eutychen in divinis humana vacuantem: quoniam veri Dei Filius, Deus verus, unitatem et aequalitatem sancto, idem verus homo esse dignatus est, nec conceptu virginis matris sejunctus a carne, nec partu: sic humanitatem sibi uniens, ut Deus incommutabiliter permaneret: sic Deitatem homini impertiens, ut eum glorificatione non consumeret, sed augeret. Qui enim factus est in forma servi, in forma Dei esse non destitit; nec alter in altero, sed unus in utroque est. Nullis dispensationum varietatibus fides nostra turbetur, sed sive in miraculis virtutum, sive in contumeliis passionum et Deum qui homo est, et hominem mi toto corde promentes, impia hereticorum commenta respuite, ut ieiunia uestra et elemosine nullius erroris contagio polluantur. Tunc enim et sacrificii munda est oblatio, et misericordie sancta largitio, qu
Abbreviated transcription (Latin):
apło. in di uidete nequis uos decipiat ꝑ philoso¬
phiam. & manem fallaciamꝰ scđm traditionem
hominiun. C ontinendum ẽ gͦ a cibis: s multoma¬
es aberrorib ieninandum: ut mens nusli carnali
dedita uoluptati. nullius sit captiua mendaci.
quia sicit inp̃ceritis. ita etiam in nr̃as dieb non
desirsi ueritatis mimieiꝰ qmi intra cacholicam eccłiam
monere audeant bella ciuilia: ut in consensum
impiorum dogiatum. imꝑitos quosq ducentes.
glorientur sibi accrescere. quos a ap̃t corpore po¬
tuerunt separare. Quidenim tan aduersatur
ꝓposis. tam repugnat euuangłus. tam deniq est
maria uirgine genito. & sempit̾no patri intempo¬
ralit̾ coet̾uo. unam ac siuigularẽ p̃dicare uatua.
Quia si hominis intelligenda ẽ. ubi ẽ quȩ saluat
Aeitas: Si tantum modo di: ubi ẽ quȩ saluatir
humanitas : Fides aut̾ catholica quȩ omnibus
resistit errorib: etiam istas simuil impietates re¬

Expanded text:
Apostolo: Videte ne quis vos decipiat per philosoApostolo: Videte ne quis vos decipiat per philosophiam et inanem fallaciam secundum traditionem hominum . CAP. II. Continendum ergo est a cibis, sed multo magis ab erroribus jejunandum: ut mens nulli carnali dedita voluptati, nullius sit captiva mendacii: quia sicut in praeteritis, 356 ita etiam in nostris diebus non desunt veritatis inimici qui intra catholicam Ecclesiam movere audeant bella civilia, ut in consensum impiorum dogmatum imperitos quosque ducentes, sibi glorientur accrescere quos a Christi corpore potuerint separare. Quid enim tam adversatur prophetis, tam repugnat Evangeliis, tam denique est isto ex Maria virgine genito, et sempiterno Patri intemporaliter coaeterno, unam ac singularem praedicare naturam? Quia si hominis tantum intelligenda est, ubi est quae salvat Deitas? si tantummodo 398 Dei, ubi est quae salvatur humanitas? Fides autem catholica, quae omnibus resistit erroribus, etiam istas simul impietates re
Abbreviated transcription (Latin):
euotionem fidelium di¬
lectissimi: nichil ẽ in quo
prouidentia diuina
non adiuri et. Siquidẽ
exercendis ad scimoniã
mentib atq corporib
ipsa quoq mundi ele¬
menta famulanturꝰ
dum dierum ac m̃siũ
distincte uariata resolutio. quasdam nobis pagi¬
nas aꝑit p̃ceptorumꝰ: tit quod sacra ammionent
instituta. hoc quodam modo loquantur & tẽpora.
Unde cum septimum mensem nobis anni rectir¬
sus attulerit: non ignoro obseruantiam ur̃am ad
celebrandum sollerapne ieuinium spiritaliter
incitarił qm̃ exꝑiendo didicistis. quantum hec
preparatio et exteriora hominum & inceriora pu¬
rificet: ut cum alicitis abstinetur: facilius illicitis
resistaturꝰ Continentiȩ autẽ ratio duectissimi. ñ
in sola castigatione corporum: nec in diminutione
tantum habetur escarum. Maiora enim uirtutis
istibona adillam aniini ꝑtinent castitatem: quȩ
non solum carins concupiscentias conterit: s etiam
mundane sapientiȩ uana contempint: dicente

Expanded text:
evotionem fidelium, dilectissimi, nihil est in quo providentia divina non adjuvet. Siquidem exercendis ad sanctimoniam mentibus atque corporibus, ipsa quoque mundi elementa famulantur, dum dierum ac mensium distincte variata revolutio quasdam nobis paginas aperit praeceptorum, ut quod sacra admonent instituta, hoc quodammodo loquantur et tempora. Unde cum septimum mensem nobis anni recursus attulerit, non ignoro observantiam vestram ad celebrandum solemne jejunium spiritaliter incitari: quoniam experimento didicistis quantum haec praeparatio et exteriora hominum et interiora purificet, ut cum a licitis abstinetur, facilius illicitis resistatur. Continentiae autem ratio, dilectissimi, non in sola castigatione corporum, nec in diminutione tantum habeatur escarum. Majora enim virtutis istius bona ad illam animae pertinent castitatem, quae non solum carnis concupiscentias conterit, sed etiam mundanae sapientiae vana contemnit, dicente
Abbreviated transcription (Latin):
niuoꝰ & uos uiuetis. Ego uiuo presentis temporis
uerbo posuit: & uos unuetis fucuri: nimrum
in proximo ad esse cernebat: idõq quasi p̃sen¬
tem nominabat horam. in qua ipsa morte de¬
structa. inet̾nam resurgeret uitam. Illorum
uͦ uitam in futur ñ nouerat ẽẽ differendam:
Ait gͦ. Adhuc modicum. & inundꝰ me iam non
uidet. uos aut̾ inidetisme: quia ego uiuo & uos
uiuetis. Ac si aꝑte dicat. Adhuc modicum. & mũ¬
di amatores me mortalem ultra uidere desistunt
resurgentẽ uͦ amortuis cernere nequeunt: quia
illam nesciurt uitam. cuuis soli amatores głam
meȩ resurrectionis merent᷑ intueri. Uos autẽ sdo
me pt᷑ hȩc uidere ualetis. quia & ego uino resus¬
citatus a mortius. et uos digni estis mes̨ resurrectio¬
nis exemplo confortari: quia & ipsi ad ꝑpetuaui
uitam & beatę resurrectionis estis gaudra uentͣi.
In illo ãie uos cognoscetis: quia ego inpatre meo:. &

Expanded text:
vivo, et vos vivetis. Ego vivo praesentis temporis vivo, et vos vivetis. Ego vivo praesentis temporis verbo posuit, et vos vivetis futuri, quia nimirum in proximo esse cernebat: ideoque quasi praesentem nominabat horam, in qua ipse, morte destructa, in aeternam resurgeret vitam: illorum vero vitam in futurum noverat esse differendam, Ait ergo: Adhuc modicum, et mundus me jam non videt: vos autem videtis me, quia ego vivo, et vos vivetis. Ac si aperte dicat: Adhuc modicum, et mundi amatores me mortalem ultra videre desistunt, resurgentem vero a mortuis cernere nequeunt: quia illam nesciunt vitam, cujus soli amatores gloriam meae resurrectionis merentur intueri. Vos autem ideo me post haec videre valetis, quia et ego vivo resuscitatus a mortuis, et vos digni estis meae resurrectionis exemplo confortari, qui et ipsi  Al., quia ipsi ad perpetuam vitam, et beatae resurrectionis estis gaudia venturi. In illo die vos cognoscetis quia ego in Patre meo, et
Abbreviated transcription (Latin):
sionem suam in multis argumentis. ꝑ dies quadra¬
ginta: & p̾t dies decen assumptionis suę. hoc ẽ ho
dierna die sp̃s scĩ illis de celo carismata donauit.
ubi ipsum xp̃m ad eos uenisse nullus ambigit: qui
inseꝑabilem sc̃e trinitatis naturam. uirtutem. &
oꝑationem ẽẽ cognouit. Quod ipsum latius exse¬
quens. quantum causa illorum de gente ñ sc̃a sit
discreta de nunciat. Adhuc mnodicum: & mundꝰ
me iam ñ uidet. Uos aut̃ udetis me: quia ego
uiuo & uos iiuetis. Namguia hȩc ad passionem
iturus loquebatur: modicum erat usq adtempꝰ
explete passionis : ex quo illum reꝓbi uidere nu¬
quam ualebant. Soli et enim iusti qui morte illiꝰ
erant contristati: gaudrum resurrectionis eius ui-¬
dere meruerunt. At qui itisa morte eius exulta¬
bant: nequaquam ipsi iusa eius resurrectione
letari. s audita conturbari ac dolere ꝓut decebat
habebant. Uos aut̃ uidetis me inquit: quia ego

Expanded text:
sionem suam in multis argumentis per dies quadrasionem suam in multis argumentis per dies quadraginta et post diesdierna die, Spiritus sancti illos de coelo charismate donavit. Ubi ipsum Christum ad eos venisse nullus ambigit, qui inseparabilem sanctae Trinitatis naturam, virtutem et operationem esse cognovit. Quod ipsum latius exsequens, quantum causa illorum de gente non sancta sit discreta denuntiat. Adhuc modicum, et mundus me jam non videt. Vos autem videtis me, quia ego vivo, et vos vivetis. Nam quia haec ad passionem iturus loquebatur, modicum erat usque ad tempus expletae passionis, ex quo illum reprobi nunquam videre valebant. Soli etenim justi qui morte illius erant contristati, gaudium resurrectionis videre meruerunt. At qui visa morte ejus exsultabant, nequaquam ipsi visa ejus resurrectione laetari, sed audita conturbari ac dolere prout decebat, habebant. Vos autem videtis me, inquit, quia ego
Abbreviated transcription (Latin):
quia non uidet eum nec scit eum. Uos autem
cognoscetis eum: quia apud uos manebit. & inuo¬
bis erit. Dnm namq saluatorem. & in fideles an
te passionem incarne uiderunt: s quia dĩ filius
esset. quia paraclytus a dõ missus in mund un. ñ
infideles scire potuerunt. Spmͣ autẽ scm neque
oculis uidere infideles: neq animo ualebant cog¬
noscere. quia ñ indutus humanitate discipulis
apparuit: s ita ad eos uenire. ita apud eos maluit
manere. ut inipsis eoꝵ cordib gratissimam sibi
sedem consecraret. Hoc ẽ enim qͦd ait. Uos autem
cognoscetis eum: quia apud uos manebit: & in uob̃
erit. Qui aut̃ iusibilit̾ in hac uita manet cumele
ctis: in uisibilit̾ utiq eis gr̃am suȩ cognitionis exhi¬
bet. Non relinquam uos orphanos: ueniam ad uos.
uidebatur infidelib quia moriens incruce dñs dis¬
cipulos relinqueret orphanos: s non reliquit eos¬
orphanos: quib & p̃buit seipsum uiuum p̾t pas¬

Expanded text:
Quia non vidit eum, nec scit eum. Vos autem Quia non vidit eum, nec scit eum. Vos autem cognoscetis eum, quia apud vos manebit, et in vobite passionem in carne viderunt; sed quia Filius Dei esset, quia Paraclitus a Deo missus in mundum, non nisi fideles scire potuerunt: Spiritum autem sanctum neque oculis videre infideles, neque animo valebant cognoscere, quia non indutus humanitate discipulis apparuit, sed ita ad eos venire, ita apud eos maluit manere, ut in ipsis eorum cordibus gratissimam sibi sedem consecraret; hoc est enim, quod ait: Vos autem cognoscetis eum, quia apud vos manebit, et in vobis erit. Qui autem invisictis, visibiliter utique eis gratiam suae cognitionis exhibet. Non relinquam vos orphanos: veniam ad vos. Videbatur infidelibus, quod moriens in cruce Dominus discipulos relinqueret orphanos, sed non reliquit orphanos quibus et praebuit se ipsum vivum post pas
Abbreviated transcription (Latin):
dicere. Scd̾m multitudinem dolorum meorum in
corde meo. paraclysis. idẽ consolatiores tue dñe. leti¬
acciꝑe. Mundum aut̃ appellat homines. mundi
huius amori deditos: sicut econtra scĩ qui celesti
desiderio flagrant. celi recte uocant᷑ dicente psil¬
mista. Et annunciabiuit celi iusticiam eiꝰ ̃pło
qui nasceturꝰ Quod ẽ aꝑte dicere. Annunciabt᷑
excelsi mente. uoce. actione. doctores iusticiã eiꝰ
ppło: qui ad fidem ueniendo nuꝑ in illo nasci de¬
siderat. Quis quis gͥ consolationẽ foris in mundi
reb inquirit: Hic diunnȩ consolationis munere
intus reformarinon ualet. Quisquis infumis de¬
lectationib inhiat: ñ potest sp̃m accipere uerita¬
tis. Fugit enimi sp̃s ueritatis cor quod uanitati
subditum cerint: solosq eos quos mandata ue¬
ritatis ꝑdilectionem oꝑari conspicit. aduentus
sui luce reficit. Unde bene cum diceret quem
mundꝰ non potest accipere: inox addidit dicens:

Expanded text:
dicere: Secundum multitudinem dolorum meorum in dicere: Secundum multitudinem dolorum meorum in corde meo paracleses id est consolationes tuae, Domine, laeti non potest accipere. Mundum autem appellat homines mundi hujus amori deditos, sicut e contra sancti qui coelesti desiderio flagrant coeli recte vocantur, dicente Psalmista: Et annuntiabunt coeli justitiam ejus populo qui nascetur , quod est dicere: Et annuntiabunt excelsi mente, voce, actione, doctores justitiam ejus populo, qui ad fidem veniendo nuper in illo nasci desiderat. Quisquis igitur consolationem foris in mundi rebus inquirit, hic divinae consolationis munere intus reformari non valet. Quisquis infimis delectationibus inhiat, non potest accipere Spiritum veritatis. Fugit enim Spiritus veritatis cor quod vanitati subditum cernit, solosque hos quos mandata veritatis per dilectionem operari conspicit, adventus sui luce reficit. Unde bene cum diceret, Quem mundus non potest accipere, mox addidit dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ nob̾ patrem: & alium paraclytum dabit uobis
pater. Rogabit patrem ꝑhumanitatem: qui da¬
bit cum patre ꝑdiuinitatem. Neq putandum
ẽ quia ante passionẽ suam tantum modo ꝓ eceb̾a
rogauerit: & non etiam ninc post ascensionẽ roget:
cum dicat de illo apłs. Qui ẽ ad dext̾am di: qui etiã
int̾pellat ꝓ nobis. Habenus etiam et nos paracly
nequimus: ea tam̃ quȩ incorpore gessit & docuit.
n euuangeluis scͥpta tenemiis. & sihis audiendis.
legendis. inucem confereudis. corde & oꝑe conser¬
uandis. curam impendimus: constat nimirum
quod erumpnas scł facillime quasi dño nobiscum
ꝑpetuo commorante. ac nos consolante unicamus.
Sigͦ hunc ꝑaclytum diligius. euisq inandata
seruamus. rogabit patrem. & alium paraclytum
infundet. quȩ nos nt̾ adu̾sa p̾sentis exitii. patrie ce¬
lestis exultatione letificet: ita ut cum ꝓpħa possiniꝰ

Expanded text:
pro nobis Patrem, et alium Paracletum dabit nobis pro nobis Patrem, et alium Paracletum dabit nobis Pater. Rogabit Patrem per humanitatem, qui dabit cum Patre per divinitatem. Neque enim putandum est quia ante passionem suam tantummodo pro Ecclesia rogaverit, et non etiam nunc post ascensionem roget, cum dicat de illo Apostolus: Qui est ad dexteram Dei, qui etiam interpellat pro nobis . Habemus autem et nos Paracletaliter videre nequimus, ea tamen quae in corpore gessit et docuit, in Evangeliis scripta tenemus. Et si his audiendis, legendis, invicem conferendis, corde et opere conservandis curam impendimus, constat nimirum quod aerumnas saeculi facillime, quasi Domino nobiscum perpetuo commorante ac nos consolante, vincamus. Si ergo hunc Paracletum diligimus, ejusque mandata servamus, rogabit Patrem, et alium Paracletum us clementer infundet, quae nos inter adversa praesentis exsilii, patriae coelestis exspectatione laetificet, ita ut cum Propheta possimus
Abbreviated transcription (Latin):
Quod gͦ ait. si diligitis me mandata mea seruate.
& ego rogabo patrem. & alium ꝑaclytum dabit
uobis: in ipsis quidem discipulis qui eum uere
dilexisse. uere maudatis eius obedisse ñ dubitan
naculo orantib repente sp̃s sc̃s in igneis lingius
apparuit: eosq et inore ꝑdiu̾sitatem linguaꝵ
docuit: & in corde ꝑamoris fui consolationem
roborauit. Habebant aut̃ & prius paraclytũ
ipsum udelicet dñm̃i secum in carne commorantẽ:
cuius & miraculorum dulcedine & ope p̃dicatio¬
nis. uc infidelium ꝑsecutione scandalirari possent.
erigi et confortari solebant. Uerum quia ille post
resurrectionẽ suam ascendens incelum eos corpora¬
liter deseruit: quib tam̃ diuinȩ p̃sentia maiestatis
nunqͦm abfuitꝰ recte de hoc paraclyto. idẽ spũ scõ
subiunxit. ut maneat uob̾cum inet̾num. In eter¬
num namq mnanet cum sc̃is: quos & in hac uta
semꝑ inuisibiliter intus illustrat: & infuturo ad
contemplandam ꝑpetrio speciem suȩ maiestatis

Expanded text:
mea servate. Et ego rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis, in ipsis quidem discipulis, quos eum vere dilexisse, vere mandatis ejus obediisse non dubitanaculo orantibus, repente Spiritus sanctus in igneis linguis apparuit, eosque et in ore per diversitatem linguarum docuit, et in corde per amoris sui consolationem roboravit. Habebant autem et prius Paracletum, ipsum videlicet Dominum secum in carne commorantem, cujus et miraculorum dulcedine, et ope praedicationis, ne infidelium persecutione scandalizari possent, erigi et confortari solebant. Verum quia ille post resurrectionem ascendens in coelum eos corporaliter deseruit, quibus tamen divinae praesentia majestatis nunquam abfuit, recte de hoc Paracleto, id est, Spiritu sancto subjunxit: Ut maneat vobiscum in aeternum. In aeternum namque manet cum sanctis, quos et in hac vita semper invisibiliter intus illustrat, et in futuro ad contemplandum perpetuo speciem suae majestatis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectam. s et in p̃senti maximam iustis quietemi
tribuit: cum eorum mentes celestis igne caritatis
accendit. Dicit enim apłs. Spes aut̃ ñ confundit
caritas dĩ diffusa ẽ incordib nr̃is: ꝑ spm̃ scm qui
datus ẽ nob̾. Whȩc ẽ uera. inimo hȩc ẽ sola in huac
uita requies animarũ: diunia dilectione repleri.:
spe suꝑne retributionis prosꝑa mundi simul &
adu̾sa contempnere: t̾rena a se desid̾ia funditusex¬
stirpare: concupiscentiis renunciare scłarib: illa¬
tis ꝓap̃o contumeliis & ꝑsecutionib gaudere. &
cum apło dicere posse. & głamur inspe głe filioꝵ
aĩ.: non solum aut̃. s & głamur intribulationib.
Nam qui in mundanarum rerum delectationib
& opulentia se requiescere posse confidit fallitu.
Etenim & creb̾rimis enusdem mundi ꝑturbatio¬
nib & ipso fine comuncit᷑: quia suꝑ harenam fim¬
damentum sue quietis posuerit. Atquicumq

Expanded text:
perfectam, sed et in praesenti maximam justis quietem perfectam, sed et in praesenti maximam justis quietem tribuit, cum eorum mentes coelesti igne charitas accendit. Dicit namque Apostolus: Spes autem non confundit, quia charitas Dei diffdatus est nobis . Et haec est vera, imo haec est sola in hac vita requies animarum, divina dilectione repleri, spe supernae retributionis prospera mundi simul et adversa contemnere, terrena a se desideria funditus exstirpare, concupiscentiis renuntiare saecularibus, illatis pro Christo contumeliis et persecutionibus gaudere, et cum Apostolo diceri; non solum autem, sed et gloriamur in tribulationibus. Nam qui in rerum mundanarum delectationibus et opulentia se requiescere posse confidit, fallitur, etenim et creberrimis ejusdem mundi perturbationibus, et ipso fine convincitur quia super arenam fundamentum suae quietis posuerit. At quicunque
Abbreviated transcription (Latin):
nec in cor hominis ascendit. quȩ p̃parauit qͥs
diligentib se. Cuius p̃mii cognitionẽ qura i
cor hominis idẽ humana adhuc sapientis ascen¬
dere sĩ posse testatur: aꝑit subsequent̃: unde ha
diligentib dm̃ possit ostendi. Nobis aut̃ inquit
implet. appetitu inuisibilium inflaminat: eadem
bona inuisibilia quã sint p̃clara. quam terrenis
omnib p̃serenda manifestat. Unde bene eusd̃e
sp̃s gr̃a septiformis a ꝓph̾a describitur: quia uinu¬
rum & ꝑeiuis inspirationem ad requiem ꝑuenit᷑.
& in euis plena ꝑceptione ac uisione requies uera
possidetur. Porro ipse dies uel annus quinquagesi¬
ius qui septem septimanis suꝑ ẽ. & maiore pre
cetis erat sollempuitate uenerabilis: tempus fu¬
ture resurrectionis indicat: in quo illa requies qua
nunc animȩ fruuntur electorum. corporũ quaq
receptoꝵ. gła cumulabit᷑. Ubi sollicitius intuen¬
dum ẽ fr̾s mei. quia sp̃s sc̃s nori solum infuturo

Expanded text:
nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se . Cujus praemii cognitionem quia in cor hominis, id est, humana adhuc sapientis, ascendere non posse testatur, aperit subsequenter unde hoc diligentibus Deum possit ostendi: Nobis autem, inquiimplet appetitu invisibilium inflammat, eadem bona invisibilia quam sint praeclara, quam terrenis omnibus praeferenda, manifestat. Unde bene ejusdem Spiritus gratia septiformis a propheta describitur, quia nimirum et per ejus inspirationem ad requiem pervenitur, et in ejus plena perceptione ac visione requies vera possidetur. Porro ipse dies vel annus quinquagesimus, qui septem septimanis superest, et majore prae caeteris erat solemnitate venerabilis, tempus futurae resurrectionis indicat, in quo illa requies qua nunc animae fruuntur electorum, corporum quoque receptorum gloria cumulabitur. Ubi sollicitius induendum est, fratres mei, quia Spiritus sanctus non solum in futuro
Abbreviated transcription (Latin):
torum celestium. & sp̃s sci donum ꝑtingitur: re¬
cte & legim decalogi. & eiusdem sp̃s grãm meo
dierum numero. qui requiem designaret. cdari
decebat. Neq hoc p̃tereundum: quod ideo num¬
rus quinquagesimis. significationi int̾nȩ quie¬
tis aptatur: quia ex septen septimanis & monas
ꝑficitur. Sex quippe dieb in lege ppłs oꝑari. sep¬
tima quiescere. sex annis arare & metere: septin
iussus ẽ cessare: quia & dñs sex dieb mundi ora¬
tum ꝑ fecerit: septimo ab oꝑe suo cessauerit. Qns
ominib mystice ammonemur: quod hiqui in
hoc scło quod sex etatib constat. bonis oꝑib
ꝓdño instant: in sabbatũ infuturo. id ẽ iurequ¬
em adño inducuntur ȩt̃am. Quod autẽ septẽ
dies. uel anni septies ducitur multiplicem
ciusdem requiei habundantiam designant:.
in qua p̃mium illud sublune datur electis. deqͥ
apłs ait. quod oculus ñ uidit. nec auris auduit.

Expanded text:
torum coelestium ac Spiritus sancti donum pertingitur, retorum coelestium ac Spiritus sancti donum pertingitur, recte et legem decalogi, et ejusdem Spiritus gratiam in eo dierum numero qui requiem designaret, dari decebat. Neque hoc praetereundum quod ideo numerus quinquagenarius significationi internae quietis aptatur, quia ex septem septimanis et monade perficitur. Sex quippe diebus in lege populus operari, septima quiescere; sex annis arare et metere, septimo jussus est cessare, quia et Dominus sex diebus mundi ornatum perfecerit, septimo ab opere suo cessaverit. Quibus omnibus mystice admonemur quod hi qui in hoc saeculo, quod sex aetatibus constat, bonis operibus pro Domino instant, in Sabbatum in futuro, id est, in requiem a Domino inducuntur aeternam. Quod autem septem dies vel anni septies ducuntur, multiplicem ejusdem requiei abundantiam desiin qua primum illud sublime datur electis, de quo Apostolus ait: Quod oculus non vidit, nec auris audivit,
Abbreviated transcription (Latin):
te uel legis decalogus mandatur: ut sp̃s scĩgr̃a da
ad ueram ꝓfecto requiem tendunt. Qma enum¬
quinquagesmius agnus in lege iubeleus. id est
dimittens siue mutatus appellari iussus ẽ: inquio
ppł ab onĩ oꝑatione quiesceret. omnium debi¬
ta laxarentur. serui liberi redirentꝰ agnus ipse
ma iorib sollempniis ac laudib diuinis eminẽ¬
tior ceteris existeret: merito ꝑhunc numerum
illa summȩ pacis tranquillitas indicatur⁊ qͣndo
sicitt apls ait. canente nouissima tuba mortui resur¬
gent: & nos immutabimur ingłam. Ubi cessan¬
tib hiuus scłi laborib & erumpns: diiissis om̃i¬
uni culparum debitis. in sola diuinȩ uisionis con¬
templatione cunctus electoꝵ ppłs in et̾̃uum gati¬
debit: impleto illo desiderabil dñi ac saluatoris
nr̃i mandato. uacate & uidete qm̃ ego sum ds
Ad quam ꝓfecto uacationẽ & uisionẽ incomuri
tabilis ueritatis: quia ñ nisi ꝑ obseruatiam p̃cep¬

Expanded text:
te vel legis decalogus mandatur, vel Spiritus sate vel legis decalogus mandatur, vel Spiritus saad veram perfectamque requiem tendunt. Quinquagesimus etenim annus in lege Jubilaeus, id est dimittens sive mutatus, appellari jussus est , in quo populus ab omni operatione quiesceret, omniumque debita laxarentur, servi liberi redirent, et annus ipse majoribus solemniis ac laudibus divinis eminentior caeteris existeret: unde et merito per hunc numerum illa summae pacis tranquillitas indicatur, quando, sicut Apostolus ait, canente tuba novissima: mortui resurgent et nos immutabimur intibus hujus saeculi laboribus et aerumnis, dimissis omnium culparum debitis, in sola divinae visionis contemplatione cunctus electorum populus in aeternum gaudebit, impleto illo desiderabili Domini ac Salvatoris nostri mandato, Vacate et videte quoniam ego sum Deus. Ad quam profecto vacationem tabilis Veritatis, quia non nisi per observantiam praecep
Abbreviated transcription (Latin):
innouetur. s et in nouam reuatorum sobolem
noua paraclyti apatre missio celebretur: Norui
in ea sacrificium dũo ipsi quoq apħ mox accep¬
to dono sp̃s obtulerunt: cum euuangłirautes.
his qui conuenerant plurimos conuerterunt ad
fidem. & hos fonte baptisniatis renatos. Ac
sp̃s scĩ gra scĩficatos. uiuas utiq noui testamenti
primicias ad communionẽ dominici altaris ob¬
tulerunt. Bene aut̃ duo pͥmiciarum panes de
nouis frugib ubebantur offerri: quia nimi¬
rum ȩccłia de utroq ppło. uideorum scilicet &¬
gentium collegit: quos in nouam suo redemp¬
tori familiam consecret. Int̾ hȩc uͦ sollerter
intuendum ẽ.: quod ñ sine magno mysterio
quinquagenarius numerus indatione uel gr̃e
uel legis obseruatus ẽ. Nam quinquagesuma die
pasche & illa inmonte data ppło: & hȩc discipulis
incenaculo missa ẽ. S hoc nimir uin numero:
ꝑpetuitas futurȩ quietis ostenditur Inquo rec¬

Expanded text:
innovetur, sed et in novam renatorum sobolem, innovetur, sed et in novam renatorum sobolem, nova Paracleti a Patre missio celebretur. Novum in ea sacrificium Domino ipsi quoque apostoli, mox accepto dono Spiritus obtulerunt, cum evangelizantes his qui convenerant, plurimos converterunt ad fidem, et hos fonte baptismatis renatos, ac Spiritus gratia sanctificatos vivas utique Novi Testamenti primitias ad communionem Dominici altaris obtulerunt. Bene autem duo panes primitiarum de novis frugibus jubebantur offerri, quia nimirum Ecclesia de utroque populo, Judaeorum scilicet et gentium colligit, quos in novam sui Redemptoris familiam consecret. Inter haec vero solerter intuendum est quod non sine magno mysterio quinquagenarius numerus in datione vel legis vel gratiae observatus est. Nam quinquagesima die Paschae, et illa in monte populo data, et haec discipulis in coenaculo missa est. Sed hoc nimirum numero perpetuitas futurae quietis ostenditur, in quo rec
Abbreviated transcription (Latin):
cum auditu sonitus. affuit uircus doni celestis:
quȩ intus sine sonitu discipulorum corda decera.
Ibi auditis legalib edictis. respondit ouinus ppls
una uoce dicens. omnia u̾ba quȩ locutus ẽ dñs.
& audiemus & faciemus: hic accepta illustratioie
sp̃s nascentis eccłie: cȩtus ominum nationum liu¬
guis cłi magnalia loquebatur: Certe utiq discre¬
tionis grã. quia legis obseruatio uni tantum gen¬
tiuidee data sit. ũbum uͦ euuangłii cunctis per
orbem grirtib p̃dicandum.: eunctorum linguis
ppłorum xp̃ianȩ fidei ẽẽnt p̃conia dicenda. mi¬
pleta ꝓpħia quȩ dicit. a solis ortu usq ad occasũ
agi. ex accepte gr̾e tempore nunquam desũt.
Nouum quippe inea sacrificium offert ȩccłia:
cum sabbato incipientis sc̃ȩ pentecostes. nouũ
ad optionis ipłmi ꝑ baptisina dño consecrat.
Ritu uere decentissimo sicut & supra monuiuiꝰ.
ut ñ solum ppłis xpĩanis ueteris facti memioria

Expanded text:
cum auditu sonitus adfuit virtus doni coelestis, cum auditu sonitus adfuit virtus doni coelestis, quae intus sine sonitu discipulorum corda doceret. Ibi, auditis legalibus edictis, respondet omnis populus una voce, dicentes: Omnia verba quae locutus est Dominus, et audiemus et faciemus . Hic accepta illustratione spiritus nascentis Ecclesiae, coetus omnium nationum linguis Dei magnalia loquebatur, certe utique discretionis gratia: quia legis observatio uni tantum genti Judaeae data sit, verbum vero Evangelii cunctis per orbem gentibus praedicandum, cunctorum linguis populorum Christianae fidei essent praeconia dicenda, impleta prophetia quae dicit: A solis ortu usque ad occasumiritualiter agi ex acceptae gratiae tempore nunquam desiit. Novum quippe in ea sacrificium offert Ecclesia, cum sabbato incipientis sanctae Pentecostes, novum adoptionis populum per baptisma Domino consecrat ritu vere decentissimo, sicut et supra monuimus, ut non solum populis Christianis veteris facti memoria