comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lit: qm̃ quidem multi inquit co-¬
nati sunt ordinare uartationem.
Multos uidelicet: nõ tam nume¬
rositate quam hereseos multifa¬
re diu̾sitate commnendans. Qui nõ
spc̃ scĩ muere donati. s uacuo labo¬
re conati: magis orclinarent nar¬
rationem. quam historie texerent
uitatem. Idecq aliis complendũ
opus: in quo frustra sudauere re¬
liquerint. Illis nimirum qui cũ:
te pulchertima. consonum edide¬
runt. E diderunt enim sicut tra¬
diderunt illi qui ab mitio ipsi:
uiderunt. et ministri fuerunt ser¬
monis. Qua sentencia non soli
lucas et marcꝰ. qui p̃sentem in
came dnm̃ non uiderant. atqi
ideo que scrib̾ent aucditu discere
debebant: uerum matheus quoq
et iohannes apłi sunt designati.
Et ip̃i enim iiultis que scribe¬
rent. abhis qui infantiam. pue¬
ritiam. genealogiamq eiꝰ scire.
gestis intesse potuerant: opus:¬
auclire habebant. Quod autem
uisum etiam sibi scribere dicit:
quod: in epła sua dicunt apłi. ui

Expanded text:
lit. Quoniam quidem multi inquit colit. Quoniam quidem multi inquit conati sunt ordinare narrationem. Multos videlicet eos non tam numerositate quam haereseos multifariae diversitate connumerans, qui non Spiritus sancti munere donati, sed vacuo labore conati magis ordinarint narrationem, quam historiae texuerint veritatem, ideoque aliis complendum opus, in quo frustra sudavere reliquerint. Illis nimirum, qui cum te pulcherrima consonum ediderunt. Ediderunt enim sicut tradiderunt illis qui ab initio ipsi viderunt, et ministri fuerunt sermonis. Qua sententia non soli Lucas et Marcus, qui praesentem in carne Dominum non viderant, atque ideo quae scriberent auditu discere debebant, verum Matthaeus quoque et Joannes apostoli sunt designati. Et ipsi enim in multis quae scriberent ab iis qui infantiam, pueritiam, genealogiamque ejus scire et gestis interesse potuerant, audire opus habebant. Quod autem visum etiam sibi scribere dicit, quod in epistola sua dicunt apostoli:
Abbreviated transcription (Latin):
ex ordine tibi scribere optime the¬
ophile: ut cognoscas eorum ũbo¬
rum de quibꝰ eruditus es uitatẽ.
Quo manifessime pͥemio signifi¬
cat: eam sibi maxime causã euã¬
gelii fuisse scribendi. ne pseudo:¬
euangelistis facultas eẽt falsa p̾¬
dicandi. Qui ut eorum hodieq.
monimenta testantur: sub nomi¬
ne apłorum ꝑfidie conati sunt
inducẽ sectas. Deniq nõ nulli:
chome. alii bartholomei: quidaz
p̃notasse. S et basilites atq ap¬
pelles. quorum unus trecentos
sexaginta quinq celos. alt̃ duos
inuicem contrarios deos. int alia
nefanda doginatizabant: euan¬
gelia sui nominis ertore feta de
reliquisse. Int̾q notandum: quod
dicitur euangelium iuxta hebre¬
os nõ int apoctiphas. s int̾ ecc̃as¬
ticas numerandũ hystorias. Hã
et ip̃e sacre scripture interp̃tator
iheronimus. pletaq ex co testi-¬
monia usurpare: et ip̃m inlati-¬
num grecumq uisum ẽ transfer¬
re sinonem. Falsa u̾o euangelia
lucas prima mox p̾fatione refel¬

Expanded text:
bere, optime Theophile, ut cognoscas eorum verborum de quibus eruditus es veritatem. Quo manifestissime prooemio significat eam sibi maxime causam Evangelii fuisse scribendi, ne pseudoevangelistis facultas esset falsa praedicandi, qui, ut eorum hodieque monumenta testantur, sub nomine apostolorum perfidiae conati sunt inducere sectas. Denique nonnulli Thomae, alii Bartholomaei, quidam praenotasse. Sed et Basilides atque Apelles, quorum unus trecentos sexaginta quinque coelos, alter duos invicem contrarios deos inter alia nefanda dogmatizabant, Evangelia sui nominis errore foeda reliquisse. Inter quae notandum, quod dicitur Evangelium juxta Hebraeos, non inter apocryphas, sed inter eccticas numerandum historias. Nam et ipsi sacrae Scripturae interpreti Hieronymo pleraque ex eo testimonia usurpare, et ipsum in Latinum Graecumque visum est transferre sermonem. Falsa vero Evangelia, Lucas prima mox praefatione refel
Abbreviated transcription (Latin):
AIcas euangelista de
oumibꝰ que cepit ih̾s
face et docere usq indiẽ
qua assumptus ẽ sermo¬
nem factinus: primo eo¬
rum qui falsa de illo:
scripsere redarguere curauit auda¬
tiam̾ lectorem uidelicet tacite:
ammonens. ut nõ solum que p̃¬
dicat ip̃e sequenda. uerum que
alit̾ sonuerint. nouerit penitus
de testanda. et ne errorum forte
infirmis oriretur occasio: suꝑfluã
passim scribentium lectionem pr¬
sus adusandam. Heq enim de oĩ-¬
bus genaliter. s de quibdam spe¬
tiali fidei uł scientie untute p̃di-¬
tis dici potuit. et si mortiferũ quid
biberint: non eos nocebit. Sic gͦ
incrpit lucas.

Expanded text:
atus evangelista Lucas de omnibus quae coepit Jesus facere et docere, usque in diem qua assumptus est, sermonem facturus; primo eorum qui falsa de illo scripsere, redarguere curavit audaciam. Lectorem videlicet tacite admonens, ut non solum quae praedicat ipse sequenda, verum quae aliter sonuerint, novit penitus esse detestanda. Et ne errorum forte infirmis oriretur occasio, superflua passim scribentium lectionem prorsus aversandam. Neque enim de omnibus generaliter, sed de quibusdam speciali fidei vel scientiae virtute praeditis dici potuit; Etsi mortiferum quid biberint, non eis nocebit . Sic ergo incipit Lucas.
Abbreviated transcription (Latin):
nõ potãmus. Pet fabrum eĩ
xp̃m creatus es. ut esses: ꝑ me¬
dicum xp̃m recreatus es. ut
post uulnera sanus eẽs. Qui
ab iridentib quidẽ ciuibus
se ip̃m curare. hoc ẽ. in sua pat̾a
uirtutes facẽ ammonetur:
s non ociose ab euangelista
alio excusatur. quia nõ potãt
ibi uirtutem ullam facẽ. nisi
paucos infirmos impositis:
manibus curauit
Tmirabatur ꝓpt̃ incre
dulitatẽ illorum. Ne for¬
te quis uiliorem nob̾ fieride¬
bere patrie putaret affectũ:
amabat itaq ciues. s ip̃i se

Expanded text:
non poteramus. Per fabrum ergo non poteramus. Per fabrum ergo Christum creatus es, ut esses; per medicum Christum recreatus es, ut post vulnera sanus esses. Qui ab irridentibus quidem civibus seipsum curare, hoc est, in sua patria virtutes facere monetur, sed non otiose ab evangelista alio excusatur , quia non poterat ibi virtutem ullam facere, nisi paucos infirmos impositis manibus curavit. Et mirabitur pdulitatem illorum, ne fortasse quis viliorem nobis fieri debere patriae putaret affectum. Amabat itaque cives, sed ipsi se
Abbreviated transcription (Latin):
insana ꝑfidia sanam licet nes¬
xp̃m fabrum. cognominat et
medicum. faber ẽ enim uerus:
quia omnia ꝑ ip̃m facta sunt.
Medicus ẽ: quia om̃ia ꝑ ipsu
restaurata sunt incelis ⁊ ĩt̾ra.
Et sicut de se. ip̃e testatur: nõ
habent op sani medico. s ma¬
le habentes. Et quia diximus
quo instrumento fabricandi:¬
dicamus et quo utebatur ge¬
nere medicandoͥ. Preteriens
uidit cecum anatiuitate. expu¬
it int̾ra. et fecit lutum desputo:
limuitq suꝑ oculos eius ⁊ dix̃
ei. Uade laua innatatoria siloe.
quod interp̃tatur missus. Abiit
ergo et lauit: et uenit uidens.
agnosce igitut magne moduz
medicine et gaude: quia per
hanc illuminari meruisti lu¬
tum de tr̃a caro xp̃i ẽ: sputum
de ore diuinitas eius ẽ. quia
caput xp̃i deus ẽ. Sputum lu¬
to immixtum nos illuminat:
innatatoria syloe baptizamur.
quia u̾bum caro factum ẽ: et
habitauit in nob̾. Et uidimꝰ
głam eius: quam prius tene¬
bris arcentilꝰ comp̃hendere

Expanded text:
insana perfidia sanam licet nesinsana perfidia sanam licet nesminum Christum fabrum cognominat et medicum. Faber est enim verus, quia omnia per ipsum facta sunt ; medicus est, quia omnia per ipsum restaurata sunt in coelis et in terra . Et sicut de se ipse testatur, non habent opus sani medico, sed male habentes . Et quia diximus quo instrumento fabricandi,dicamus et quo utatur genere medicandi. Praeteriens vidit caecum a nativitate, exspuit in terram, et fecit lutum de sputo, linivitque super oculos ejus, et dixit ei: Vade lava in natatoria Siloe , quod interpretatur missus. Abiit ergo et lavit, et venit videns. Agnosce igitur magnae modum medicinae, et gaude, quia per hanc illuminari meruisti. Lutum de terra, caro Christi est sputum de ore, divinitas ejus est, quia caput Christi Deus. Sputum luto immistum, nos illuminat in natatoria Siloe baptizatos, quia Verbum coro factum est, et habitavit in nobis, et vidimus gloriam ejus , quam prius tenebris arcentibus comprehendere
Abbreviated transcription (Latin):
typus tamen integer ẽ. quia
pater xp̃i igne oꝑatur et spũ.
Unde et de ipõ tãq̃m de fabri¬
filio: precursor suus ait. Ipse
uos baptizabit in sp̃u sco et
igne. Qui indomo magna.
huius mundi. diu̾si generis
uasa fabricat: immo uasa ire
ua commutat. Unde bene mala¬
chias cum ex ꝑsona patris dice¬
ret. ecce mitto angelum meuz
et pparabit uiam ante faciem
meam. et statim ueniet ad tem¬
plum suum dominator quem
uos queritis: pot pauca subiux̃
atq ait. Et sedebit conflans
et emundans argentum.⁊ pur¬
gabit filios leui: et conflabit:
eos quasi aurum et quasi argẽ¬
tum. S huius sactamenti iudi
ignari: diuine uirtutis oꝑa. pro¬
sapie carnalis contemplatiõe
despiciunt. sicut non solum ex
p̃cedentib ip̃orum. s etiam ex
sub sequentib dñi u̾bis appa¬
ret cum subditur.
Tait illis. Itiq dicetis
michi hanc similitudie.
Medice. cura te ipsum. Quãta
audiuimus fcã incapharnaum:
fac et hic inpacria tua. Quorũ

Expanded text:
typus tamen integer est, quia typus tamen integer est, quia pater Christi igni operatur et spiritu. Unde et de ipso tanqfilio Praecursor suus ait: Ipse vos baptizabit in Spiritu sancto et igne hujus mundi diversi generis vasa fabricat. Imo vasa irae ordiae vasa commutat. Unde bene Malachias, cum ex persona Patris diceret: Ecce mittam angelum meum, et praeparabit viam ante faciem meam, et statim veniet ad templum suum dominator quem vos quaeritis, post pauca subjunxit atque ait: Et sedebit conflans, et emundans argentum, et purgabit filios Levi, et conflabit eos quasi aurum et quasi argentum. Sed hujus sacramenti Judaei ignari, divinae virtutis opera prosapiae carnalis contemplatione despiciunt, sicut non solum ex praecedentibus ipsorum, sed etiam ex subsequentibus Domini verbis apparet cum subditur: Et ait illis: Utique dicitis mihi hanc similitudinem: Medice, cura teipsum: quantaaudivimus facta in Capharnaum, fac et hic in patria tua. Quorum
Abbreviated transcription (Latin):
legia ꝑfidorum. qui alium dm̃
dicunt ueteris testamenti. aliũ
noui: uł qui initium x dicunt
ẽẽ de uirgine. Quomodo eĩ cepit
ex uirgine: qui ante uirginem
loquebatur..
da
Testimonium illi dabant. at¬
testando illum uere ut dix̾at.
gere muneribus.
Tdicebant. Nonne hic ẽ
filius ioseph: Quanta na¬
zarenorum cecitas. qui eum ꝙ̃
inuerbis factisq xp̃m eẽ cognos¬
cunt. ob generis tantum notici¬
am contempnunt: quorum
tamen ertor salus nr̃a ẽ. et he¬
reticorum condempnatio. In
tantum enim cernebant homi
nem ihm xp̃m. ut hunc filium
ioseph: et iuxta alios euange¬
listas fabrum uł fabri clama¬
rent filium. Inter que intuẽdũ.
quare xp̃c incarne apparens fa¬
bri filius. immo faber appella¬
ri uoluerit: sanoq intellectu
sentiendum: quod etiam ꝑ hoc
se eius ante secula filium ẽẽ do¬
cuerit. qui fabricator om̃ium.
in principio creauit deus celũ
et t̾r̃am. Nam et si humana:
nõ sunt comꝑanda diuinis.

Expanded text:
legia perfidorum, qui alium Deum legia perfidorum, qui alium Deum dicunt veteris Testamenti, alium novi, vel qui initium Christi dicunt esse de Virgine. Quomodo enim coepit ex Virgine, qui ante Virginem loquebatur? EdabTestimonium illi dabant, attestando illum vere, ut dixerat gere muneribus. Et dicebant: Nonne hic est filius Joseph? Quanta Nazarenorum caecitas, qui eum quem in verbis factisque Christum esse cognoscunt, ob generis tantum notitiam contemnunt. Quorum tamen error salus nostra est, et haereticorum condemnatio. In tantum enim cernebant hominem Jesum Christum, ut hunc filium Joseph, et juxta alios evangelistas fabrum, vel fabri clamarent filium. Inter quae intuendum quare Christus in carne apparens, fabri filius, imo faber appellari voluerit. Sanoque intellectu sentiendum quod etiam per hoc se ejus ante saecula filium esse docuerit, qui fabricator omnium in principio creavit Deus coelum et terram. Nam et si humana non sunt comparanda divinis,
Abbreviated transcription (Latin):
scłi uidex manifestus apparebit.
Simul exemplum mistice ꝓponẽs:
nt ubi quisq p̃dicator. eiꝯdẽ sit
etiam factor. Surgat. legat. et re¬
sideat. hoc ẽ. oꝑetur. p̃dicet: et sic
p̃mia quietis expectet. Et notã¬
dum quia librum ip̃e reuolutũ
legit: ministro autẽ plicatum
teddidit. Quia et ecc̃am suam
misso apatre sp̃u ueritatis do¬
cuit omnem ueritatem: et tñ
nõ omnib om̃ia dicenda. sed
ꝓ captu audientium u̾bum doc¬
tori dispensandum. suo p̾mone¬
bat exemplo cum ait. Multa:
habeo nob̾ dicere: s non potestis
illa portare modo.
E
Tomnium insynagoga:
oculi erant intendentes ĩ
eum. Cepit autẽ dicere ad illos:
quia hodie impleta ẽ hec script̾a
in aurib ur̃is. In eo utiq imp¬
leta. quia sicut illa p̾dixerat:
et magna faciebat. et maiora
dominus euangelizabat. Qdͥ
ergo maius querimus testimo¬
nium: quam quod se fuisse qui
loquutus ẽ in ꝓpħis: Propria
uoce signauit temouens sacri¬

Expanded text:
saeculi judex manifestus appareat. saeculi judex manifestus appareat. Simul exemplum mystice proponens, ut verbi quisque praedicator ejusdem sit etiam factor. Surgat, legat, et resideat: hoc est, operetur, praedicet, et sic praemia quietis exspectet. Et notandum quia librum ipse revolutum legit, ministro autem plicatum reddidit. Quia et Ecclesiam suam misso a Patre spiritu veritatis, docuit in omnem veritatem, et tamen non omnibus omnia dicenda, sed pro captu audientium verbum doctori dispensandum suo praemonebat exemplo, cum ait: Multa habeo vobis dicere, sed non potestis illa portare modo. Et omnium in synagoga oculi erant intendentes in eum. Coepit autem dicere ad illos: Quia hodie impleta est haec Scriptura in auribus vestris. In eo utique impleta, quia, sicut illa praedixerat: Et magna faciebat, et majora Dominus evangelizabat. Quod igitur majus quaerimus testimonium, quam quod se fuisse, qui locutus est in prophetis, propria voce signavit? Removens sacri
Abbreviated transcription (Latin):
enim hominis uenturus ẽ. ĩ gła
sua cum angelis suis: et tunc
reddet imicuiq scd̃m opꝰ eius.
Ad cuncta igitur hec. euangeli-¬
missum. quia sp̃c̃ dñi est suꝑ eũ.
T̃ complicuisset
librum: reddidit minis¬
tro et sedit. Librum dominus
omnibꝰ qui aderant audientibꝰ
legit: lectum uo ministto reddi¬
dit: quia sicut ip̃e alibi testat᷑.
cum cẽt in mundo palam locutꝰ
ẽ mundo: semꝑ docens insỹna¬
goga et intemplo. quo omnes
iudei conuenire consueuerant.
S ad celestia regssuus. his qͥ
ab initio ip̃i uiderunt et minis¬
tri fuerunt finonis: euangeli¬
zandi officium tradidit. Et
bene stans quidem legit: s libro
reddito recedit. Stare enim o¬
de se erat scripta patefeͬceret: ad
tempus incarne clignatus est
oꝑari. Per acto autem pie dis¬
pensationis officio: discipulos
sue doctrine sequaces elegit. se¬
q suꝑne quietis solio testitu¬
it. Unde et minc occulto iuditõ
cuncta dispensat: et infine totiꝯ

Expanded text:
enim hominis venturus est in gloria enim hominis venturus est in gloria sua cum angelis suis, et tunc reddet unicuique secundum opus ejus . Ad cuncta igitur haec evangelimissum, quia spiritus Domini est super eum. Et cum plicuisset librum, reddidit ministro, et sedit. Librum Dominus omnibus qui aderant audientibus legit, lectum vero ministro reddidit. Quia sicut ipse alibi testatur, cum esset in mundo, palam locutus est mundo, semper docens in synagoga et in templo, quo omnes Judaei convenire consueverant. Sed ad coelestia regressurus, his qui ab initio ipsi viderunt, et ministri fuerunt sermonis, evangelizandi officium tradidit. Et bene stans quidem legit, sed libro reddito resedit. Stare enim, oentiae quae de se erat scripta patefaceret, ad tempus in carne dignatus est operari. Peracto autem piae dispensationis officio, discipulos suae doctrinae sequaces elegit, seque supernae quietis solio restituit, unde et nunc occulta judicio cuncta dispenset, et in fine totius
Abbreviated transcription (Latin):
retributionis. Sacrifitium in qͥt
deo sp̃c contribulatus: cor contri¬
tum et humiliatum deus non
spuit. Atq ideo missum siue:
unctum se dicit: ad medendũ
confractis siue contritis corde.
Iuxta quod et psalmista de illo.
qui sanat inquit contritos cor¬
de: et alligat contritiones eoꝵ.
uel certe dimittete confractos
in remissionem: eos qui legis
pondere graui atq importabi¬
li fuerant de p̾ssi releuare: atq
in remissionem uenit gr̃e spi-¬
ritualis ad mittere: et hoc ip̃m
ẽ p̃dicare annum dñi acceptũ.
Cunc enim uerus iubelei. itest
lib̾tatis annus aderat: tempꝯ
iudelicet ecc̃e quo in corpore uer¬
sata pegrinatur a domino. De
quo psalmista canit. Benedi¬
ces corone anni benignitatis
tue. Heq enim ille quo dñs :
p̃dicabat solus fuit acceptabił:
sed etiam iste quo p̃dicat apls¬
dicens. Ecce nunc tempꝯ accep¬
tabile: ecce nunc dies salutis.
Post annum sane dñi accepta¬
bilem: etiam diem retributio¬
nis extreme p̃dicat dicens. Fili

Expanded text:
ionis. Sacrificium, inquit, Deo, spiritus contribulatus, cor contritum et humiliatum Deus non spernit . Atque ideo missum sive unctum se dicit, ad medendum confractis, sive contritis corde; juxta quod et Psalmista de illo: Qui sanat, inquit, contritos corde, et alligat contritiones eorum . Vel certe dimittere confractos in remissionem eos qui legis pondere gravi atque importabili fuerant depressi relevare, atque in remissionem venit gratiae spiritalis admittere. Et hoc ipsum est praedicare annum Domini acceptum. Tunc enim verus Jubilaei, id est, libertatis annus aderat tempus, videlicet, Ecclesiae, quo in corpore versata peregrinatur a Domino. De quo Psalmista canit: Benedices coronam anni benignitatis tuae . Neque enim ille, quo Dominus praedicabat, solus fuit acceptabilis, sed etiam iste quo praedicat Aposdicens: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis . Post annum sane Domini acceptabilem, etiam diem retributionis extremae praedicat, dicens: Filius
Abbreviated transcription (Latin):
Epit autem dicere ad ple¬
bem parabolam hanc. Ho¬
mo plantauit uineam. et locauit
et euangelizante. conuenerunt
principes sacerdotum et scribe cũ
semoribus. et int̾rogauerunt
temptantes. in qua potestate
signa facetet. Quibus sua arte
suꝑatis: dominus que cepetat exe¬
quitut. Si quidẽ et illis audiẽ¬
tibus. plebem magis quod ũba:
sua libentius audiat alloquitur.
parbolam scilicet inferens. qua
et illos impietatis arguat: et ad
gentes regnum dei doceat trans¬
ferendum. Homo ergo qui
plantauit uineam: ip̃e ẽ qui ur̃
aliam parabolam: conduxit oꝑa¬
nos inuineam suam. Uinea enĩ
diũ saboth. domus istł ẽ. Coloni¬
autem idem sunt oꝑarii: qui ad
ex colendam uncam hora pͥma.
c̾cia. sexta. et nona dicuntur eẽ:
conducti. Ipe aut ꝑegre fuit: non
loci mutatione. Ham deus unde
ab eẽ pot̾: qui loquitur celum et
t̾ram ego impleo: et alibi: ego ds
appropinquans. et non de longĩ¬
quo: dicit dominus. S abire dr

Expanded text:
. Coepit autem dicere ad ple. Coepit autem dicere ad plebem parabolam hanc: Homo plantavit vineam, et locavit et evangelizante, convenerunt principes sacerdotum et scribae cum senioribus, et interrogatentantes in qua potestate signa faceret. Quibus sua arte superatis, Dominus quae coeperat exsequitur, siquidem et illis audientibus, plebem magis quod verba sua libentius audiat, alloquitur, parabolam, scilicet, inferens, qua et illos impietatis arguat, et ad gentes regnum Dei doceat transferendum. Homo ergo qui plantavit vineam, ipse est, qui, juxta aliam parobalam, conduxit operarios in vineam suam . Vinea enim Domini Sabaoth, domus Israel est ; coloni, iidem sunt operarii, qui ad excolendam vineam hora prima, tertia, sexta et nona, dicuntur esse conducti. Ipse autem peregre fuit, non loci mutatione; nam Deus unde abesse potest, qui loquitur: Coelum et terram ego implebo? Et alibi: Ego Deus appropinquans, et non de longinquo, dicit Dominus. Sed abire dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
in laqueum se casuros. timentes
lapidationem: s magis timẽtes
ueritatis confessionem. et respõ¬
derunt se nescire unde ẽẽt.
Tih̾e ait illis. Heq ego
dico uobis: in qua potes¬
tate hec facio. Hon uobis dico
quod sclo: quia non uultis fate¬
ri quod scitis. Iustissime repulsi:
utiq confusi abscesserunt. Et ĩ¬
pletum ẽ. quod in psalmo ꝑ pro¬
phetiam dicit deus patet. Paraui
lucernam xp̃o meo. idest. ipsum iobã¬
nem: inimicos eius uiduam confu¬
sione. Hotandum autem quia du¬
as obcausas. maxime scientia ue¬
titatis ẽ occultanda querentibus.
cum uidelicet his qui querit aut
minus capax ẽ ad intelligendũ
quod querit: aut oclio uł contẽp¬
tu ip̃ius ueritatis indignus ẽ: cui
debeat apiri quod quent. Quorũ
ꝓpt̃ unum dominus ait. Adhuc
multa habeo uobis dicete: s non
potestis illa portare modo. Prop¬
ter aliud ũo discipulis p̾cepit no¬
lite dare scm̃ canibus: neq mit¬
tatis margaritas uras ante por

Expanded text:
in laqueum se casuros, timentes in laqueum se casuros, timentes lapidationem, sed magis timentes veritatis confessionem. Et responderunt se nescire unde esset. Et Jesus ait illis: Neque ego dico vobis in qua potestate haec facio. Non vobis dico quod scio, quia non vultis fateri quod scitis. Justissime repulsi utique confusi abscesserunt, et impletum est quod in psalmo pphetam dicit Deus Pater: Paravi lucernam Christo meo , id est ipsum Joannem: Inimicos ejus induam confusione . Notandum autem quia duas ob causas maxime scientia veritatis est occultanda quaerentibus, cum videlicet is qui quaerit aut minus capax est ad intelligendum quod quaerit, aut odio vel contemptu ipsius veritatis indignus est cui debeat aperiri quod quaerit. Quorum propter unum Dominus ait: Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis illa portare modo . Propter aliud vero discipulis praecipit: Nolite dare sanctum canibus neque mittatis margaritas vestras ante porcos
Abbreviated transcription (Latin):
testate hec facis: de dei dubitãt
potestate. et sub intelligi uolunt.
diaboli ẽẽ quod facit. Addẽtes.
quoq aut quis ẽ qui dedit tibi
hanc potestatem: manifestissĩẽ¬
dei filium negant. quem putant
non suis s alienis uiribus hec sig¬
na facere.
E fpondens autem: dixit
ad illos. Int̾togabo uos et
ego unum ubum. Respondente
michi. Baptismum iohannis de
celo erat. an ex hominibus: Po¬
terat dominus apta responsione
temptatorum calumpniam con¬
futare: s prudent interrogat ut
suo silentio uł sententia condẽp¬
nentur.
Tilli cogitabant inter se
dicentes. quia si dixerimꝰ
de celo. dicet. Quare autem nõ cre¬
didistis ei: Quem confitemini
de celo habuisse ꝓphiam. michi tes¬
timonium phibenti: et ab illo au¬
distis inqua ego ista faciam po¬
testate.
autem diximus ex ho-¬
minibus: plebs uniũsa:
lapidabit nos. Certi sunt enim.
iohm ꝓpham ẽẽ .A. idetunt ergo:
quod libet horum respondissent.

Expanded text:
testate haec facis? de Dei dubitant testate haec facis? de Dei dubitant potestate, et subintelligi volunt diaboli esse quod faciat. Addentes quoque: Aut quis est qui dedit tibi hanc potestatem? ManifestissimeDei Filium negant, quem putant non suis, sed alienis viribus signa facere. Respondens autem dixit ad illos: Interrogabo vos et ego unumio: Baptismum Joannis unde erat, e coelo an ex hominibus? Poterat Dominus aperta responsione tentatorum calumniam confutare, sed propterea interrogat, ut suo vel silentio, vel sententia condemnentur. At illi cogitabant inter se dicentes: Quia si dixerimus, de coelo, dicet: Quare ergo non credidistis ei? Quem confitemini de coelo habuisse prophetiam mihi testimonium perhibuit, et ab illo audistis in qua ergo ista faciam potestate. Si autem dixerimus: ex hominibus: plebs universa lapidabit nos. Certi sunt enim Joannem prophetam esse. Viderunt ergo quodlibet horum respondissent,
Abbreviated transcription (Latin):
hedum qui insultantes quere¬
bant caꝑe aliquid ex ore eius. ut
acusarent eum. At u̾o quarta deci¬
ma die completa. idest declinata
in uesꝑam. pot quam corporis et
sanguinis sui celebranda disci¬
pulis sactamenta contra dicdit.
uenientibꝰ qui cum comprehen¬
sum uincirent: cepit impleti qd̾
sequitur. Et immolabit eum
om̃is multitudo filiorum istł
aduespam. Stabant enim uiͣx
crucem iħu non solum impii qͥ
mortem eius deridetent: s etia
scĩ qui lugerent. Hec paucis per¬
strinxisse libuit: quo monemus
lectorem omnia que de inceps
ad passionem usq dñi secuntur.
ad agni in domo retenti. et ad
ram.
templo et euangelizante. conue¬
nerunt principes sacerdotum
et scribe cum senioribus: et aiũt
dicentes ad illum. Dic nobis.
inqua potestate hec facis. Diuer¬
sis modis eandem quam supra
calumpniam struunt: quando
dixerunt. in beelzebub prĩcipe
demoniorum eicit hic demonia.
Quando. enim dicunt inqua po¬

Expanded text:
haedum, qui insidiantes quaerehaedum, qui insidiantes quaerebant capere aliquid ex ore ejus ut accusarent eum. At vero quarta decima die completa, id est, declinata in vesperam, postquam corporis et sanguinis sui celebranda discipulis sacramenta contradidit, venientibus qui eum comprehensum vincirent, coepit impleri quod sequitur: Et immolabit eum omnis multitudo filiorum Israel ad vesperam . Stabant enim juxta crucem Jesum non solum impii qui mortem ejus deriderent, sed etiam sancti qui lugerent. Haec paucis perstrinxisse libuit, quo moneremus lectorem omnia quae deinceps ad passionem usque Domini sequuntur, ad agni in domo retenti et ad oram. templo, et evangelizante, convenerunt principes sacerdotum et scribae cum senioribus, et aiunt dicentes ad illum: Dic nobis in qua potestate haec facis? Diversis modis eamdem quam supra calumniam struunt, quando dixerunt: In Beelzebut principe daemoniorum, ejicit daemonia . Quando enim dicunt: In qua po
Abbreviated transcription (Latin):
milias domus sue. Iuxta quem
ritum tolletis et hedum. et serua¬
bitis eum usq ad quartum deci¬
num diem eiusdem mensis. De¬
cima enim die mensis primi. id
est. ante quinq dies pasche. sicut
iohannes euangelista testatur.
egrediens omnis ppłs inmõtẽ
oliuarum. tulit inde dnm̃ qui
agnus ẽ: quia uenit ut poc̃a tol¬
leret. et pcc̃m in eo non ẽ. Hedus:
quia pcc̃ori similatus ẽ. Agnũ
domi intuletunt qui canentes
gaudebant. benedictus qui ueĩt
innomine dñi. hedum qui cõ-¬
tra zelantes aiebant. maies ma¬
gister increpa discipulos tuos.
Agnum. ppłs omnis suspensus
etat audiens illum. hedum. prĩ¬
cipes qui eum ꝑdete cupiebant.
Quinq autẽ dies ante pascha.
id ẽ. a decima luna usq ad quar¬
tam decimam. agnum siue hedũ
immolaturi seruabant. Quia
licet etiam tunc eius sanguinez
sitirent: nemo tanien ineũ misit
manus. quia nec dum uenerat
hora eius. Agnum seruabant. qͥ
libent eius dicta auscultabant.

Expanded text:
milias domus suae. Juxta quem milias domus suae. Juxta quem ritum tolletis et haedum, et servabitis eum usque ad quartum decimum diem ejusdem mensis . Decima enim die mensis primi, id est, ante quinque dies Paschae, sicut Joannes evangelista testatur, egrediens omnis populus in montem Olivarum, tulit inde Dominum. Qui agnus est, quia venit ut peccata tolleret, et peccatum in eo non est, haedus, quia peccati insimulatus est. Agnum domi intulerunt, qui gaudentes canebant: Benedictus qui venit Rex in nomine Domini; haedum, qui contra zelantes aiebant: Magister, increpa discipulos tuos; agnum, populus omnis qui suspensus erat audiens illum; haedum, principes qui eum perdere cupiebant. Quinque autem dies ante Pascha, id est, a decima luna usque ad quartam decimam, agnum sive haedum immolaturi servabant. Quia licet etiam tunc ejus sanguinem sitirent, nemo tamen in eum misit manus, quia necdum venerat hora ejus. Agnum servabant, qui libenter ejus dictis auscultabant;
Abbreviated transcription (Latin):
tem sidelium ad cauenda mala
subtiliter erudit: cotidie ueritas
in templo docet.
Qucipes autẽ sacerdotũ
et sctibe. et principes pleb̾.
querebant illum ꝑdere: et non
inueniebant quid facent illi. Uel
quia cotidie docebat intemplo::
uł quia latronem eiecetat de tẽ¬
plo: uł quia ueniens illo quasi rex
et dominus. atanta credentium
turba laudem ymni celestis ac¬
cepit: inuidi principes eum per¬
dere querebant.
Muis enim populus. sꝯ¬
pensus erat audiens illũ.
Dũobus modis potest intelligi.¬
quia uł timentes ppłi tumultu
non inueniebant quid facetent
iħu. quem ꝑdere disposuerant:
uł ideo iħm ꝑdete querebant.
quia suo magisterio neglecto.
plures ad eum audiendũ cõflue¬
cernebant. Libet intẽa paucis in¬
tueti. quam pulchre legalis um¬
bra pasche. nr̃o ũo pasche in quo im¬
molatus est xp̃c: non tantum mis¬
terii. s et temporis ratione cõcordet.
Decinia inquit die mensis primi.
tollat iusquisq agnum pet fa-¬

Expanded text:
tem fidelium ad cavenda mala tem fidelium ad cavenda mala subtiliter erudit, quotidie Veritas in templo docet. Principes autem sacerdotum, et scribae, et principes plebis quaerebant illum perdere, et non inveniebant quid facerent illi. Vel quia quotidie docebat in templo, vel quia latrones ejecerat de templo, vel quia veniens illo quasi Rex et Dominus a tanta credentium turba laudem hymni coelestis accepit, invidi principes eum perdere quaerebant. mnis enim populus suspensus erat audiens illum. Duobus modis potest intelligipuli tumultum non inveniebant quid facerent Jesu quem perdere disposuerunt; vel ideo Jesum perdere quaerebant, quia suo magisterio neglecto plures ad eum audiendum confluecernebant. Libet interea paucis intueri quam pulchre legalis umbra Paschae, nostro vero Paschae in quo immolatus est Christus, non tantum mysterii, sed et temporis ratione concordet. Decima, inquit, die mensis primi tollat unusquisque agnum per fa
Abbreviated transcription (Latin):
emunt pcc̃m. Quibus bene dr.
Omus mea
domus orationis ẽ: uos
autem fecistis eam speluncam
latronum. Quia dum nõ nũꝙͣ
pũsi homines locum teligionis
tenent: ibi malicie sue gladiis
occidunt: ubi uiuificare ꝓximos
orationis sue int̾cessione debue¬
rant. Templum quoq et domꝯ
dei ẽ. ip̃a mens et conscientia fi¬
delium. que si quando in lesio¬
ne ꝓximi ꝑu̾sas cogitationes
ꝓfert. quasi inspelunca latrones
resident: et simplicit᷑ gradiẽtes
intficiunt: quando eos qui ĩ nul¬
lo rei sunt. lesionis glacdios defig¬
unt. Mens enim fidelium non
iam domus orationis. s spelũca
latronis ẽ: quando relicta in no¬
centia et simplicitate scĩtatis. il¬
lud conatur agere unde ualeat
pximis nocere. S quia contra:
pũsa hec omnia u̾bis tedempto¬
ris nr̃i ꝑ sactas paginas indesi¬
nent̃ instruimur: nunc usq hoc
agitur. quod factum fuisse pethi¬
betut. cum licitur.
Terat docens cotidie in
templo. Cum enum nie¬

Expanded text:
emunt peccatum. Quibus bene dicitur, emunt peccatum. Quibus bene dicitur, Domus mea domus orationis est; vos autem fecistis eam speluncam latronum. Quia dum nonnunquam perversi homines locum religionis tenent, ibi malitiae suae gladiis occidunt, ubi vivificare proximos orationis suae intercessione debuerunt. Templum quoque et domus Dei est ipdelium, quae si quando e laesione proximi perversas cogitationes profert, quasi in spelunca latrones resident, et simpliciter gradientes interficiunt, quando in eos qui in nullo rei sunt, laesionis gladios defigunt. Mens enim fidelium non jam domus orationis, sed spelunca latronis est, quando, relicta innocentia et simplicitate sanctitatis, illud cognatur agere unde valeat proximis nocere. Sed quia contra perversa haec omnia verbis Redemptoris nostri per sacras paginas indesinenter instruimur, nunc usque hoc agitur quod factum fuisse perhibetur, cum dicitur: Et erat docens quotidie in templo. Cum enim men
Abbreviated transcription (Latin):
aliquando autem flagello. ali¬
quando u̾o miraculo. ut et ue¬
ra que nesciebat audiat: et ta¬
men adhuc suꝑbiens atq cõ¬
tempnens. aut dolore compũc¬
ta redeat aut beneficiis deuic¬
ta. malum quod fecit erubescat.
S quia uisitationis sue tẽpꝯ
minime cognoscit: illis ĩ extre¬
te colligatur.
Tingressus intemplum: ce¬
pit eicere uendentes in illo
et ementes. Sicut templum dei
inciuitate ẽ: ita inplebe fideli uita
religiosorum. Et sepe non nulli
teligionis habitum sumunt: s
dum sacrorum ordinum locum
pcipiunt: sce religionis officium.¬
in commercium t̾rene negociatio¬
nis tribuunt. Uendentes quip¬
pe intemplo sunt: qui hoc quod
quibdam uire competit. ad pre¬
mium largiuntur. Iusticiam eĩ
uendete ẽ: hanc ꝓ p̃mii acceptioẽ
fuare. E mentes u̾o intemplo
sunt: qui dum hoc ꝑsoluete ꝓxi¬
mo quod iustum ẽ nolunt: dũq
rem uire debitam facete contẽp¬
nunt: dato patronis premio:

Expanded text:
aliquando autem flagello, alialiquando autem flagello, aliquando vero miraculo, ut et vera quae nesciebat audiat, et tamen adhuc superbiens atque contemnens, aut dolore compuncta redeat, aut beneficiis devicta, malum quod fecit erubescat. Sed quia visitationis suae tempus minime cognoscit, illis in extrete colligatur. Et ingressus in templum, coepit ejicere vendentes in illo, et ementes. Sicut templum Dei in civitate est, ita in plebe fideli vita religiosorum. Et saepe nonnulli religionis habitum sumunt, sed dum sacrorum ordinum locum percipiunt, sanctae religionis officium, commercium terrenae negotiationis tribuunt. Vendentes quippe in templo sunt, qui hoc quod quibusdam jure competit, ad praemium largiuntur. Justitiam enim vendere est, hanc pro praemii acceptione servare. Ementes vero in templo sunt, qui dum hoc persolvere proximo quod justum est nolunt, dumque rem jure debitam facere contemnunt, dato patronis praemio,
Abbreviated transcription (Latin):
te: et filios tuos q̃ inte
sunt. Cunc anima ꝑ cognitiõe
teatus sui ad tr̃am consternit᷑.
cum caro quam uitam suam cre¬
didit. redire ad pulũem urgetur.
Tunc in morte filii eius cadũt.
cum cogitationes illicite que mͦ
ex illa ꝓdeunt. in extrema uite
ultione dissipantur. sicut scrip¬
tum ẽ. in illa die ꝑibunt omnes
cogitationes eorum. Que scilic
dure cogitationes: intelligi etiã
ꝑ lapidum significationem ua¬
lent. Ham sequitur.
T non relinquent inte
lapidem suꝑ lapidem. ꝑ¬
ñsa etͥ enim mens cum ꝑuerse
cogitationi adhuc pũsiorem ad¬
icit: quid aliud quam lapidem
suꝑ lapidem ponit: S in destruc¬
ta ciuitate suꝑ lapidem lapis
non relinquitur. quia cum ad
ultionem suam anima deluci¬
tur. omnis abilla cogitationũ
suarum constructio dissipatur.
O quod non
cognoueris tempus uisi¬
tationis tue. Peruersam quãq
animam. om̃pc deus moclis:
multis uisitare consueuit. Hã
assidue hanc uisitat p̃cepto:

Expanded text:
te, et filios tuos qui in te te, et filios tuos qui in te sunt. Tunc anima per cognitionem reatus sui ad terram consternitur, cum caro, quae in vitam suam credidit redire ad pulverem urgetur. Tunc in morte filii illius cadunt, cum cogitationes illicitae, quae modo ex illa prodeunt, in extrema vitae ultione dissipantur, sicut scriptum est, in illa die peribunt omnes cogitationes eorum. Quae scilicet durae cogitationes intelligi etiam per lapidum significationem valent: nam sequitur, et non relinquent in te lapidem super lapidem. Perversa etenim mens, cum perversae cogitationi adhuc perversionem adjicit, quid aliud quam lapidem super lapidem ponit, sed in destructa civitate super lapidem lapis non relinquitur, quia cum ad ultionem suam anima deducitur, omnis ab illa cogitationum suarum constructio dissipatur. Eo quod non cognoveris tempus visitationis tuae, perversamanimam omnipotens Deus modis multis visitare consuevit. Nam assidue hanc visitat praecepto,
Abbreviated transcription (Latin):
rebus p̃sentib delita. int̾renis
uoluptatibus resoluta. abscon¬
dit sibi mala sequentia. quia
p̃uidere futura refugit. que p̃sen¬
tem leticiam ꝑturbent. Dumq
inp̾sentis uite oblectatione se
in serit: quid aliud quã clausis
oculis adignem uadit:
Uia uenient dies inte:
et circumdabunt te inimi¬
ci tui uallo. Qui unquã sunt
acorpore exeuntem obsident.
quam incarnis amore positam
deceptoriis delectationibus fo¬
uent: Quam uallo circumdãt:
quia ante mentis elꝰ oculos re¬
ductis iniquitatibus quas per¬
petrauit. hãc ad societatẽ sue
dampnationis trahentes coar¬
etant¬
Tentum dabunt te: et
coangustabunt te un¬
diq. Maligni sp̃c undiq aĩa
coangustant: quando ei nõ so¬
lum oꝑis. uum etiam loquutio¬
nis. atq in suꝑ cogitationes ini¬
quitatis replicant: ut que priꝯ
se ꝑ multa dilatauit inscelere:
ad extremum de om̃ibus an¬
gustetur intribulatione.
Tad t̾ram consternẽt

Expanded text:
rebus praesentibus dedita in terrenis rebus praesentibus dedita in terrenis voluptatibus resoluta abscondit sibi mala sequentia, quia praevidere futura refugit, quae praesentem laetitiam perturbent. dumque in praesentis vitae oblectatione se deserit, quid aliud, quam clausis oculis, ad ignem vadit: Quia venient dies in te, et circumdabunt te inimici tui vallo. Qui unquam sunt a corpore exeuntem obsident, quam in carnis amore positam deceptoriis delectationibus fovent: quam vallo circumdant, quia ante mentis ejus oculos reductis iniquitatibus quas perpetravit, hanc ad societatem suae damnationis trahentes coarctantcircumdabunt te, et coangustabunt te undique. Maligni spiritus undique animam coangustant, quando ei non solum operis, verum etiam locutionis, atque insuper cogitationis iniquitates replicant, ut quae prius se per multa dilatavit in scelere, ad extremum de omnibus angustetur in retributione. Et ad terram consternent
Abbreviated transcription (Latin):
illam dicens. quia si cog-¬
nouisses et tu. Lyoc semel egit. cũ
ꝑituram ciuitatem ẽẽ nunciauit.
hoc cotidie redemptor ñr ꝑ elctos
dam ex bona uita ad mores tepro¬
bos ꝑuenisse considerat. Plãgit
enim eos qui nesciunt cur plan
guntur: quia iuxta salomõis
uerba. letantur cum male fecint.
et exultant in reb pessimis. Qui
si dampnationem suam q̃ eis
imminet agnouissent: semetipẽs
cum lacrimis electorum plange-¬
rent.
Tquidem in hac die tua:
que ad pacem tibi. Suu
hic diem habet anima pũsa. que
transitorio gaudet intempore.
Ciri ea que sunt ad pacem sunt:
quia dum ex tebus temporalib
letatur. dum honoribus extollit̾.
dum in carnis uoluptatem resol¬
uitur. dum nulla uenture pene
formidine tetretur: pacem hab
in die sua: que graue dampna¬
tionis sue scandalum in die ha¬
bebit aliena. Ibi enim affligẽda
ẽ uͥ iusti letabũtur.
TInc aute abscondita sũt
ab oculis tuis. Peruersa anima

Expanded text:
illam, dicens: Quia si cogillam, dicens: Quia si cognovisses et tu. Hoc semel egit, cum perituram civitatem esse nuntiavit. Hoc quotidie Redemptor noster per eldam ex bona vita ad mores reprobos pervenisse considerat. Plangit enim eos qui negantur, qui juxta Salomonis verba laetantur cum male fecerunt, et exsultant in rebus pessimis, qui, si damnationem suam, quae eis imminet, agnovissent, semetipsos cum lacrymis delictorum plangerent. Et quidem in hac die tua, quae ad pacem tibi sunt, suam hic diem habet anima perversa, quae transitorio gaudet in tempore, cui ea quae adsunt ad pacem sunt, quia dum rebus temporalibus laetatur, dum honoribus extollitur, dum in carnis voluptate resolvitur, dum nulla venturae poenae formidine terretur, pacem habet in die sua, quae grave damnationis suae scandalum in die habebit aliena. Ibi enim affligenda est ubi justi laetabuntur. Nunc autem abscondita sunt ab oculis tuis, perversa anima
Abbreviated transcription (Latin):
et ementes eiceret: ꝓfecto inno¬
tuit. quia ruma ppłi maxime
culpa sacerdotum fuit. Euersi¬
onem quippe describens. s uẽdẽ¬
tes et ementes intemplo feriẽs:
in ip̃o effectu sui opetis ostendit.
unde tacdix ꝓdiit ꝑdicionis.
Ds autẽ fecistis illam spe¬
luncam latronum. Qui
ad accipienda mũa intemplo
residebant: ꝓfecto quia quibus¬
dam non dantibus lesiones ex¬
quirerent dubium non etat.
Domus ergo orõnis spelunca
latronum facta fueta: quia ad
hoc in templo assistere nou̾ant:
ut aut non dantes munera stu¬
derent corporalit̾ psequi: aut
dantes sp̃ualit necare. Quia
ũo redemptor mr p̃dicationis
ũba nec in dignis et ingratis
subtrahit. postquam discipli¬
ne iugorem eiciendo puersos
tenuit: donum mox grẽ osten¬
dit. Nam subditut.
Terat docens cotidie in
templo. Hec iuxta histo¬
riam breuiter tractando trans¬
currimus: nunc eadem morali
in tellectu discutienda repeta¬
mus.
Idens ciuitatem fleuit sr̃.

Expanded text:
et ementes ejiceret, profecto innoet ementes ejiceret, profecto innotuit quia ruina populi maxime ex culpa sacerdotum fuit. Eversionem quippe describens, sed vendentes et ementes in templo feriens, in ipso effectu sui operis ostendit unde radix prodiit perditionis. Vos autem fecistis illam speluncam latronum. Qui ad accipienda munera in templo residebant, profecto quia quibusdam non dantibus laesiones exquirerent dubium non erat. Domus ergo orationis spelunca latronum facta fuerat, quia ad hoc in templo assistere noverant, ut aut non dantes munera studerent corporaliter persequi, aut dantes spiritaliter necare. Quia vero Redemptor noster praedicationis verba, nec indignis et ingratis subtrahit, postquam disciplinae vigorem ejiciendo perversos tenuit, donum mox gratiae ostendit; nam subditur: t erat docens quotidie in templo. Haec juxta historiam breviter tractando transcurrimus, nunc eadem morali intellectu discutienda repetamus. idens civitatem, flevit super
Abbreviated transcription (Latin):
lapidem suꝑ lapidem. etiã
ipa ial lapidem ciuitatis crans¬
migratio testatur. quia dũ mĩc
in eo loco constructa ẽ. ubi extra
portam dominus crucifixus fue¬
tat: prior illa ihrłm funditus ẽ
euersa. Cui ex qua culpa ener¬
sionis sue pena fuerit illata. sb̾¬
iungitur.
O quod non cognou̾is
tempus uisitationis
tue. Creator quippe om̃ium. ꝑ
incarnationis mistium. hanc
uisitare dignatus ẽ: s ip̃a timo¬
ris et amoris illius recordata:
non ẽ. Unde etiam  ꝓpham ĩcre-¬
patione cordis humani. aues ce¬
li ad testimonium deducuntur:
dum dicitut. Miluus in celo
cognouit tempus suum. turtur
et irundo. et ciconia. custodierũt
tempus ad uentus sui: populus
autem meus non cognouit iu¬
dicium dñi.
Tingressus intemplũ:
cepit eicete uendentes ĩ
illo etlementes dicens illis. Ecͥp¬
tum ẽ: quia domus mea domꝰ
orationis ẽ. Qui enarrauit ma¬
la uentura. et ꝓtinus templũ
ingssus ẽ. ut de illo uendentes

Expanded text:
lapidem super lapidem. Etiam lapidem super lapidem. Etiam ipsa jam ejusdem civitatis transmigratio testatur, quia dum nunc in eo loco constructa est ubi extra portam Dominus crucifixus fuerat: prior illa Jerusalem funditus est eversa. Cui ex qua culpa eversionis suae poena fuerit illata, subjungitur: Eo quod non cognoveris tempus visitationistuae. Creator quippe omnium per Incarnationis mysterium hanc visitare dignatus est, sed ipsa timoris et amoris illius recordata non est. Unde etiam per prophetam increpatione cordis humani aves coeli ad testimonium deducuntur, dum dicitur: Milvus in coelo cognovit tempus suum, turtur et hirundo et ciconia custodierunt tempus adventus sui, populus autem meus non cognovit judicium Domini Et ingressus in templum, coepit ejicere vendentes in illo et ementes, dicens illis: Scriptum est quia domus mea domus orationis est. Qui enarravit mala ventura, et protinus templum ingressus est, ut de illo vendentes
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. quia si cognouisses ⁊ tu.
fleuit et enim pus redemptor
tuinam ꝑfide ciuitatis: quam ip̃a¬
s ciuitas non cognoscebat ẽẽ uẽ¬
turam. Cui aflente domino rec¬
te dicitur. quia si cognouisses et
tu. sub audis fleres: que modo qr
nescis quod imminet exultas.
Unde et subditur.
¶quidem in hac die tua:
que ad pacem tibi. Cum
entini se carnis uoluptatibus:
daret. uentura mala nõ ꝓspice¬
tet: indie sua que ad pacem ei
ẽẽ potant habebat. Quod u̾o
bona p̾sentia ad pacem habuit.¬
manifestatur cum subditut.
Unc autem abseõdita¬
sunt ab ocules tuio. Di
que rmminerent absconlita
non eent. leta in p̃sentibus ꝓs¬
peris non fuissz. Cuius mox:
etiam pena. que de romanis sicut
pdixi principibus imminebat
ad iuncta ẽ: cum dicitur.
et cirtumdabunt te mi¬
Imici tui uallo: et cirtuidabunt
te. et coangustabunt te undiq.
et ad t̾r̃am ꝓstement te: et fili¬
os tuos qui inte sunt. Hoc quoq
quod adlitur.
T non relinquent inte

Expanded text:
dicens: Quia si cognovisses et tu. dicens: Quia si cognovisses et tu. Flevit etenim pius Redemptor ruinam perfidae civitatis, quam ipsa civitas non cognoscebat esse venturam. Cui a flente Domino recte dicitur: Quia si cognovisses et tu, subaudis: fleveras quae modo, quia nescis quod imminet, exsultas. Unde et subditur: Et quidem in hac die tua, quae ad pacem tibi. Cum enim carnis voluptatibus se daret, ventura mala non prospiceret, in die sua, quae ad pacem ei esse poterant, habebat. Cur vero bona praesentia ad pacem habumanifestatur, cum subditur: Nunc autem absconditasmminerent abscondita non essent, laeta in praesentibus prosperis non fuisset. Cujus mox etiam poena, quae de Romanis, sicut praedixi, principibus imminebat adjuncta est, cum dicitur: et circumdabunt te inimici tui vallo, et circumdabunt te, et coangustabunt te undique: et ad terram prosternent te, et filios tuos qui in te sunt. Hoc quoque quod additur: Et non relinquent in te
Abbreviated transcription (Latin):
tra mota ẽ. et pette scisse sunt: et
monumenta aꝑta sunt. Quẽq
homines. uł timore uł ꝑficlia cõ¬
fiteri trepidant: hunc durissima
etiam elementa dñi ac mundi
altiori misterio gentium natio¬
nes: incredulas aliquando. ac
duri cordis lapidum nomine
demonstrat. Quibus ablato cor¬
de lapideo dedit cor carneum. hoc
ẽ. sensibile et humanum: quo i¬
deum creatoremq suum credere.
laudare. et ceruere possent. Et¬
si gͦ turbe tacuerint hominum.
lapides clamabunt. quia cecitas
ex patte contigit in istł. donec ple¬
omnis isrł saluus fieret.
Tut appropinquauit ui¬
dens ciuitatem: fleuit:
suꝑ illam dicens. quia si cogno¬
uisses. et tu. Quod flente dño.
illa iherosolimorum sub uersio
desctibatur. que auespasiano et
tito romanis principibꝰ. facta ẽ:
nullus qui historiam euersioĩs
eiꝯdem legit ignorat. S querẽ¬
dum prius ẽ. quid sit quod dicit᷑.
uidens ciuitatem. fleuit suꝑ illaz

Expanded text:
terra mota est, et petrae scissae sunt, et terra mota est, et petrae scissae sunt, et monumenta aperta sunt: quemque homines vel timore vel perfidia confiteri trepidant, hunc durissima etiam elementa Deum mundi ac altiori mysterio gentium nationes incredulas aliquando ac duricordes lapidum nomine demonstrat, quibus ablato corde lapideo dedit cor carneum , hoc est, sensibile et humanum, quo Deum Creatoremque suum credere, laudare, et cernere possent. Etsi ergo turbae tacuerint hominum, lapides clamabunt, quia caecitas ex parte contigit in Israel, donec pleomnis Et ut appropinquavit, videns civitatem, flevit super illam, diceus: Quia si cognovisses et tu. Quod flente Domino illa Jerosolymorum subversio describatur, quae a Vespasiano et Tito Romanis principibus facta est, nullus qui historiam eversionis ejusdem legit ignorat. Sed quaerendum prius est quid sit quod dicitur: Videns civitatem, flevit super illam,
Abbreviated transcription (Latin):
simul et t̾rena concinunt. Quo
enim nascente celestium uirtu¬
tum agmina deum laudantia
decantant gła in excelsis deo. et
int̾ra pax hominibus: ideo mũ¬
di principe triumphaturo. mox¬
q se celis tedituro mortales:
uicem laudis rependunt. pax ĩ
celo. et gła in excelsis.
Tquidam phariseorum de
curbis: dixerunt ad illum.
Magister inctepa discipulos tu¬
os. Mira in iudeorum clementia.
Quem magr̃m appellandum nõ
dubitant. quia uera docentem
nouerant: huiꝰ ip̃i discipulos qr
melius edocti redarguendos au¬
tumant: eosq corrigere quos ĩs¬
tituit suadent: quem signis ap¬
probantibus dm̃ clarescere uidẽt.
Nibus
ip̃e ait. Dico uobis: quia si
hii tacuerint. lapides clamabũt.
Crucifixo domino. stabant om̃s
noti eius a longe. dñi confiteri ti¬
mebant: quem fixum in ligno :¬
uidebant. O his tacentibus: la¬
pides et saxa regem qui uenit ĩ
nomine dñi magno clamore ca¬
nebant. E misit enim sp̃m ⁊ ecce

Expanded text:
simul et terrena concinunt. Quo simul et terrena concinunt. Quo enim nascente coelestium virtutum agmina Deum laudantia decantant: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus, eo de mundi principe triumphaturo, moxque se coelis reddituro, mortales vicem laudis reponunt. Pax in coelo, et gloria in excelsis. Et quidam Pharisaeorum de turbis dixerunt ad illum: Magister, increpa discipulos tuos. Mira invidorum dementia, quem Magistrum appellandum non dubitant, quia vera docentem noverant, hujus ipsi discipulos, quasi melius edocti redarguendos autumant, eumque corrigere, quos instituit, suadent, quem signis approbantibus Deum clarescere vident. Quibus ipse ait: Dico vobis quia si hi tacuerint, lapides clamabunt. Crucifixo Domino stabant omnes noti ejus a longe, Deum confiteri timebant, quem fixum ligno videbant, sed, his tacentibus, lapides et saxa Regem qui venit in nomine Domini magno clamore canebant. Emisit enim spiritum, et ecce