comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uiuisicantẽ : quodei post oboedientiae. meri¬
tũ seruabat̃: Ideo corpꝰ ẽĩ qđ cibo acpotuegebat
nefaine assicer et̃ acsiti etñi mortalitate illa abso¬
luta atq in disso lubili sed ligno uitae amortis
necessitate ꝓhibebat̃ atq iniuuentutis flore
tenebat̃ ñ sp̃ale sedanimale fuisse ñ dubiume.¬
Nequaquã tam̃ moriturũ. nisi indĩ p̃dicentis
minantisq sententiã delinquendo corruiss&
et alimentis quidẽ etiã extra para dysũ non
negatis aligno tam̃ uitae ꝓhibitꝰ traditꝰ essettem¬
pori uetustatiq finiendus: In ea dũ taxat uita
quã incorpore licet animali. donec sp̃ale obȩdien¬
tiae meritofieret : posset in para dr̃so nisi peccas¬
set habere ꝑpetuam : Quaꝓpt̃ etiã simortẽ istã
manifcestã quasit animae acorpore separatio
intellegamꝰ simul significatã in eo qđ đsdixe¬
rat : quadie ederitis exillo mortemoriemini:

Expanded text:
uiuificantem, quod ei post oboedientiae meriuiuificantem, quod ei post oboedientiae meritum seruabatur. Ideo corpus eius, quod cibo ac potu egebat, : ne fame adficeretur ac siti, et non inmortalitate illa absoluta adque indissolubili, sed ligno uitae a mortis necessitate prohibebatur adque in iuuentutis flore tenebatur, non spiritale, sed animale fuisse non dubium enequaquam tamen moriturum, nisi in Dei praedicentis minantisque sententiam delinquendo conruisset et alimentis quidem etiam extra paradisum non negatis, a ligno tamen uitae prohibitus traditus esset tempori uetustatique finiendus, in ea dumtaxat uita, quam in corpore licet animali, donec spiritale oboedientiae merito fieret, posset in paradiso nisi peccasset habere perpetuam. Quapropter etiamsi mortem istam manifestam, qua fit animae a corpore separatio, intellegamus simul significatam in eo quod Deus dixerat: Qua die ederitis ex illo, morte moriemini:
Abbreviated transcription (Latin):
credendũ ẽ quando eos homines hospiciosusce¬
per̃. Quãuis ut rũ angeli ẽẽnt ignorantib cũ si¬
mili nob̵ indigentia uesciuiderentur. undeẽ.
qd aitangelus in libro tobiae : Videbatisme
resiciendi corporis. sic̃ uosfacitis mecibũ sumtre
putabatis. Sed siforte de angelis aliud credibilius¬
carne sediam̃ ueratibũ acpotũ cũdiscipulis sũpsit
Noneni potestas. edegestas edendi a ebibendi. talib
sunt sed corpora. lta illa spalia uocant᷑ corpora
Absit tam̃ ut sp̃s eacredamus futura sed corpora :¬
carnis habitura fubsistentiam tam sednullã substan¬
tarditatẽ corruptionẽq carnale spu uiuisicante
passura Tunciam ñ terrenus sed caelestis homo
erit nonqui a corpus qđ deterra factũ ẽ ñ ipsum
erit: sed qui adono caelestirã tale erit: ut etiam
caelo incolendo ñ amissa natura. sedmutata
qualitate conueniat: Primus aũt homo deterra
terrenus: In animã uiuentẽ factus ẽ. ñ in sp̃m

Expanded text:
credendum est, quando eos homines hospitio suscecredendum est, quando eos homines hospitio susceperunt : quamvis utrum Angeli essent ignorantibus, consimili nobis indigentia vesci viderentur. Unde est quod ait angelus in libro Tobiae, Videbatis me reficiendi corporis, sicut vos facitis, me cibum sumere putabatis. Sed si forte de Angelis aliud credibiliuscarne, sed tamen vera, cibum ac potum cum discipulis sumpsit . Non enim potestas, sedsunt, sed corpora, ita illa spiritalia vocantur corpora. Absit tamen ut spiritus ea credamus futura, sed corpora carnis habitura substantiam, sed nullam tarditatem corruptionemque carnalem spiritu vivificante passura. Tunc jam erit; non quia corpus, quod de terra factum est, non ipsum erit; sed quia dono caelesti iam tale erit, ut etiam caelo incolendo non amissa natura, sed mutata qualitate conueniat. Primus autem homo de terra terrenus in animam uiuentem factus est, non in spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
amans donat̃ sibi utin atimoribꝰ me poribusq
conpletus tantet in psalmo. si tamen mala suasentit.
ad meipsũ turbata ẽ anima mea: Correctusq ia
dicat. Fortitudinẽ meã ad tecustodiã. Haec etsi
qua alia cõmodius dicipossunt demtellegendo.
spalit para drso. neminȩ ꝓhibente dicant᷑ dũtam̃
et illius lustoriȩ ueritas sidelissima rerũ gestarũ
narratione cõmendata credat̃ : Corpora ergoius
torũ quaemresurrectione futura s̃. neq ullo
ligno indigebunt quosiat: ut nullo morbo. uel
senectutẽ in ueterata moriant᷑ neq ulis corpo
cũq molestia deuitet᷑ : Emcerto tomnimodo
in uio labilimunere in mortalitatis induentur :
sutũnisi uelint possibilitate n qiecessitate uescant᷑
Quodangeli quoq uisibilit̃ et rractabilit̃ appa¬
rentes ñꝗa in digebat sed ꝗa uolebant etpoterant
ut hominib: c̃gruor et. suiminis teruquada humani¬
ate fecer̃ Neq enĩ in phantas mate angelosedisse

Expanded text:
amans donatur sibi, ut inde timoribus moeroribusque amans donatur sibi, ut inde timoribus moeroribusque completus cantet in Psalmo, si tamen mala sua sentit, Ad me ipsum turbata est anima mea : correctusque jam dicat: Fortitudinem meam ad te custodiam . Haec, et si qua alia commodius dici possunt de intelligendo spiritualiter paradiso, nemine prohibente dicantur: dum tamen et illius historiae veritas fidelissima rerum gestarum narratione commendata credatur. torum, quae in resurrectione futura sunt, neque ullo ligno indigebunt, quo fiat ut nullo morbo uel senectute inueterata moriantur, neque ullis alcumque molestia deuitetur; quoniam certo et omni modo inuiolabili munere inmortalitut nonnisi velint, possibilitate, non necessitate vescantur. Quod Angeli quoque visibiliter et tractabiliter apparentes, non quia indigebant, sed quia volebant et poterant, ut hominibus congruerent sui ministerii quadam humanitate, fecerunt. Neque enim in phantasmate Angelos edisse
Abbreviated transcription (Latin):
apłus. aut ideo denulla petra morse ꝑcutiente
aqua defluxerit qui a potẽ illic sigurata signific¬
tione etiã xp̃s intellegi eodẽ apło dicente Petra
aut̃ eratxp̃s Nemo itaq ꝓhibet intellegere.
para dr̃ sũ uitãbeatorũ quattuor e flumia quat¬
tor uirtutes prudentiã fortitudẽ temperan¬
ꝑsambonort omniũmatre sapientia etligrtã
scientia eboni et ma ranigressimandati experi¬
mentũ: Poenã enĩ peccatorib bene utiq qmiuisse
constituit dẽ sed ñ suobonoceperit̃ homo. Possunt
haec etiã in eđa intellegi : utea melius accipiamꝰ.
tã quã ꝓfetica indicia p̃cedentia futurorũ Para¬
drsũ scilicet ipsam ecłam sic̃ de illa legit᷑ in cantico¬
oi canticorũ : Quattuor aut parady si flumin quat¬
di uma uoluntate contẽpta nisi ꝑnicioseutipotest:
Atq ita discit. quid intersit. utrum in haereat com¬
muni ominib bono: an ꝓprio delectet̃ sequippe

Expanded text:
apostolus; aut ideo de nulla petra Moyse percutiente apostolus; aut ideo de nulla petra Moyse percutiente aqua defluxerit, quia potest illic figurata significatione etiam Christus intellegi, eodem apostolo dicente: Petra autem erat Christus. Nemo itaque prohibet intellegere paradisum uitam beatorum, quattuor eius flumina quattuor uirtutes, prudentiam, fortitudinem, temperanipsam bonorum omnium matrem sapientiam; et lignum scientiae boni et mali, transgressi mandati experimentum. Poenam enim peccatoribus bene utiqueconstituit Deus, sed non bono suo experitur homo. Possunt haec etiam in Ecclesia intelligi, ut ea melius accipiamus tanquam prophetica indicia praecedentia futurorum: paradisum scilicet ipsam Ecclesiam, sicut de illa legitur in Cantico canticorum : quatuor autem paradisi flumina, quadivina voluntate contempta nisi perniciose uti potest: atque ita discit, quid intersit, utrum inhaereat communi omnibus bono, an proprio delectetur. Se quippe
Abbreviated transcription (Latin):
tute confecta decursis tẽporũ spatus interirent tãquã
cetera eẽnt alim̃to illud sacramento: utsic fuisse
accipiat̃ lignũ uitae in para drso corporali: sic in sp̃ali
hoc ẽ intellegibili para drso sapientia đi. de quaserip¬
tum ẽ: Lignũ uitȩ ẽ amplectentib: eã Vnden nulli
totũ ipsũ para drsũ ubi primi homines parentes
generis humani scãe scripturae ueritate fuisse
narrant̃ ad intellegibilia referun: arboresq: illas
&l ligna sructifera: inuirtutes uitae moresq
conutunt tã quã uisibilia et corporalia illañ fue¬
rint sed intellegibiliũ significandorũ causa eomodo
dicta uel scripta sint : quasi ꝓptere a ñpotiuꝰ arit
cẽ para drsus corporalis qui a potẽ eti ã sp̃alis inte¬
legi Tamquã id eo ñ fuerint duacmulieres agar
tsaria etexeis duo silii abralcĩmnus deanc illa.
alius delibera ga duo testam̃ta in eisfigurata dicit

Expanded text:
tute confecta decursis temporum spatiis interirent; tamquam tute confecta decursis temporum spatiis interirent; tamquam cetera essent alimento, illud sacramento; ut sic fuisse accipiatur lignum uitae in paradiso corporali, sicut in spiritali, hoc est intellegibili, paradiso sapientia Dei, de qua scriptum est: Lignum uitae est amplectentibus etotum ipsum paradisum, ubi primi homines parentes generis humani sanctae scripturae ueritate fuisse narrantur, ad intellegibilia referunt arboresque illas et ligna fructifera in uirtutes uitae moresque conuertunt; tamquam uisibilia et corporalia illa non fuerint, sed intellegibilium significandorum causa eo modo dicta uel scripta sint. Quasi \' propterea non potuerit esse paradisus corporalis, quia potest etiam spiritalis intellegi; tamquam ideo non fuerint duae mulieres, Agar et Sarra, et ex eis duo filii Abrahae, unus de ancilla, alius de libera. quia duo testamenta in eis figurata dicit
Abbreviated transcription (Latin):
in primis hominib: ante percati qlicet morituri nonẽen
nisi peccassen. alim̃tis tam̃ utdiomines ut ebant̃ ñdũ sp̃ala:
sed ad huc animalia corpora trenagestantes: Quaelicet senio
ñ ueterescerent : ut necessitate ꝑducerent̃ ad mortẽ ꝗsta¬
tus eis deligno uite quod inmedio para drsocũ arbore
uetita simulerat. mirabili łi gr̃a praestabat̃ Iameneta¬
lios sumebant cibos. ꝓterunã arborẽq fueratint̃ dicta
Nongaipsa erat malu. sed ꝓpt̃ cõmendandũ puraeet
simplicis oboedientiae bonũ. quae magna uirtusẽ rati¬
onalis ereaturae subereatore dño constituie: Nam
ubi nullũ malũ tangebat̃ ꝓfecto s ꝓhibitũ tangeretur.
sola in obo edientia peccabat̃. Alebant̃ ergo aliis quae
sumebant neanimalia corpora molestiȩ aliquid esti¬
riendo acsitiendo sentirent. Deligno aut uite ꝓpterea
gustabat̃ nemors eis unde cũq subreperet. uel senec¬

Expanded text:
in primis hominibus ante peccatum, qui licet morituri non essent, in primis hominibus ante peccatum, qui licet morituri non essent, nisi peccassent, alimentis tamen ut homines utebantur, nondum spiritalia, sed adhuc animalia corpora terrena gestantes. Quae licet senio non ueterescerent, ut necessitate perducerentur ad mortem qui status eis de ligno uitae, quod in medio paradiso cum arbore uetita simul erat, mirabili Dei gratia praestabatur, tamen et alios sumebant cibos praeter unam arborem, quae fuerat interdicta, non quia ipsa erat malum, sed propter commendandum purae et simplicis oboedientiae bonum, quae magna uirtus est rationalis creaturae sub Creatore Domino constitutae. Nam ubi nullum malum tangebatur, profecto, si prohibitum tangeretur, sola inoboedientia peccabatur. Agebatur ergo aliis quae sumebant, ne animalia corpora molestiae aliquid esuriendo ac sitiendo sentirent; de ligno autem uitae propterea gustabatur, ne mors eis undecumque subreperet uel senec
Abbreviated transcription (Latin):
corpor obliuionẽ desiderant sed potius ꝗa memi¬
ner̃ quid sibi ab eo sit ꝓmissũ ꝗ neminẽ fallit: ꝗeis eniã
decapillorũ suorũ integritate securitatẽ dedit
resurrectione corporũ inꝗb multa dura ꝑpessi
sunt. nihuil in eis ulcerius tale sensuri desiderabilit
ptpatent̃ expectant : Sienĩ carnẽ suã ñoderant
quando ea suaementi in firmitate resistenten spali¬
ure cohercebant. quanto magis eã diliguntetiã
ipsam sp̃alemfuturã Sicut enũ sp̃s carneseriuens
non in congrue carnalis Ita caro sp̃ii serdieas
corpus animalen surget et corpus sꝑale seel quaa
sp̃iu summa et murabili obtemperandi facibitan
subo seemma es quor dinpldncłi iiimortalitatis indis¬
solubilis sec urissum a uoluntatẽ omnimo lesras
sensu oinni corsupti bilitite et tarditate detraeta
suusis auimna moreirit daile quale nunc ẽ inquaus
optinso u qit udine secinec tale quidẽ quale fuit

Expanded text:
corpora obliuione desiderant, sed potius, quia memicorpora obliuione desiderant, sed potius, quia meminerunt quid sibi ab eo sit promissum, qui neminem fallit, qui eis etiam de capillorum suorum integritate securitatem dedit, resurrectionem corporum, in quibus multa dura perpessi sunt, nihil in eis ulterius tale sensuri desiderabiliter et patienter expectant. Si enim carnem suam non oderant, quando eam suae menti infirmitate resistentem spiritali iure cohercebant, quanto magis eam diligunt etiam ipsam spiritalem futuram! Sicut enim spiritus carni seruiens non incongrue carnalis, ita caro spiritui seruiens corpus animale, surget corpus spiritale, sed quia spiritui summa et mirabili obtemperandi facilitate subdetur usque ad inplendam inmortalitatis indissolubilis securissimam uoluntatem, omni molestiae sensu, omni corruptibilitate et tarditate detracta. Non solum enim non erit tale, quale nunc est in quauis optima ualetudine, sed nec tale quidem, quale fuit
Abbreviated transcription (Latin):
ineliores Quaꝓpt̃ si ñ audebuntisti sic̃ eosaus urosẽt ñar¬
bitror dus beatissimis: et tam̃ in e t̃nis corporib con¬
stitutis. huma nasanimas ante ponere: cureis uidet̃
ab surdũ qđ si de sxp̃iana p̃dicat setprimos homines
ita suis se conditos: utsi ñ peccassent: nulla morte asuis
corporib soluerent᷑ sed ꝑmeritis oboedientiȩ custo¬
ditȩ immortalitate donati: cũessuiuer entinaeternũ
ettalia scõs iire surrectione habituros ea ipsa inꝗb
hic laborauer̃corporasutriec eorũ carniali quideor¬
raptionis uel difficultatis nec eorũbeatitud incali¬
quid doloris et infelicitatis possitaccidere. Pro inde
nunc sc̃orũ animaedefunctorũ deo ñ habent grauẽ
mortẽ : quia separata es a corporib: suis quia caro eorũ
requiescit inspe: quas lib et sineullo iam sensucon¬
tumelias accepisse uideat̃: ñ enũ sicut platoniuisu ẽ

Expanded text:
meliores? Quapropter, si non audebunt isti, sicut eos ausuros esse non armeliores? Quapropter, si non audebunt isti, sicut eos ausuros esse non arbitror, dis beatissimis et tamen in aeternis corporibus constitutis humanas animas anteponere: quur eis uidetur absurdum, quod fides Christiana praedicat, et primos homines ita fuisse conditos, ut, si non peccassent, nulla morte a suis corporibus soluerentur, sed pro meritis oboedientiae custoditae inmortalitate donati cum eis uiuerent in aeternum; et talia sanctos in resurrectione habituros ea ipsa, in quibus hic laborauerunt, corpora, ut nec eorum carni aliquid corruptionis uel difficultatis nec eorum beatitudini aliquid doloris et infelicitatis possit accidere? nunc sanctorum animae defunctorum ideo non habent grauem mortem, qua separatae sunt a corporibus suis, quia caro eorum requiescit in spe. quaslibet sine ullo iam sensu contumelias accepisse uideatur. Non enim, sicut Platoni uisum est,
Abbreviated transcription (Latin):
taliter uiuerent: ut neq incorporib ꝑmanere :¬
neq si ne his possint inaet̃ napuritate durare.
Dequo platonico do amate.ia in libris superio¬
rib diximꝰ xp̃i anotẽpore rubuisse porphy¬
niue t non solũ ab animis humanis remouisse
corporabestiarũr uerũ etiã sapientiũ animas ita
uoluissedecorporeis nexib: liberari. ut corpͥomne
fugentes beatȩ apud patrẽ sine fine teneantur.
Itaq nea xp̃o uinci uidere t᷑: uitã scĩs pollicente
ꝑpetuã etiã ipsepurgata sanimas sine ullo
admiserias pristinas reditu in act̾na felicitate
biliũ corporũ neginsi t solũ sine terrens. sed sineullis
omnino corporib eas asseruit in sampit̃nũ ẽẽ uicturas
nec tam̃ ista qualicũq opinione p̃cepit saltẽ neduscor¬
poratis religionis obsequio subderent̃ : quiditanis.
quia eas quãuis nullicorpori sociatas non creditis illis et̃

Expanded text:
taliter uiuerent, ut neque in corporibus permanere taliter uiuerent, ut neque in corporibus permanere neque sine his possint in aeterna puritate durare. De quo Platonico dogmate iam in libris superioribus diximus Christiano tempori erubuisse Porphyrium et non solum ab animis humanis remouisse corpora bestiarum, uerum etiam sapientium animas ita uoluisse de corporeis nexibus liberari, ut corpus omne fugientes beatae aput Patrem sinItaque ne a Christo vinci videretur vitam sanctis pollicente perpetuam, etiam ipse purgatas animas sine ullo ad miserias pristinas reditu in aeterna felicitate bilium corporum negans non solum sine terrenis, sed sine ullis omnino corporibus eas adseruit in sempiternum esse uicturas. Nec tamen ista qualicumque opinione praecepit saltem ne dis corporatis religionis obsequio subderentur. Quid ita, nisi quia eas, quamuis nulli corpori sociatas, non credidit illis esse
Abbreviated transcription (Latin):
sinũ Scilicet in memores. suꝑ aut conueca reui¬
sant rursus et incipiant incorpora uellereũti:¬
Quod uergilius explatonico doginate dixisse
laudatur. Ita quippe animas mortaliũ nec
insuis corporib semꝑ cẽposse existimat sed
mortis necessitate dissolui nec sinecorporibus
durare ꝑpetuo: Sed al ternantib uicib in desi¬
nent̃ uiuos exmortuis: et exiuus mortuosfieri
putat: utaceteris hominib hocuid eant̃ differre
sapientes quod post morte ferunt̃ ad sidera uta¬
liquanto diutius in astrosibi congruo ꝗsq reꝗ¬
escat : atq inderursus miseriae pristinȩ oblitus:
etcupiditate habendi corporis uictus redeat
adlabores acrumnasq mortaliũ: Illi uero ꝗstula
duxerint uitã ad corpora suis meritis debita
siuehominũ si uebestiarũ de ꝓximore uolu¬
antur. in hacitaq durissima conditione consti¬
tun etiã bonas atq sapiente s animascꝗbi ñtalia
corpora dis tributas̃. cũ quib semꝑ atq in mor¬

Expanded text:
no, scilicet inmemores supera ut conuexa reuisant rursus et incipiant in corpora uelle reuertiquod Vergilius ex Platonico dogmate dixisse laudatur. Ita quippe animas mortalium nec in suis corporibus semper esse posse existimat, sed mortis necessitate dissolui, nec sine corporibus durare perpetuo, sed alternantibus uicibus indesinenter uiuos ex mortuis et ex uiuis mortuos fieri putat; ut a ceteris hominibus hoc uideantur differre sapientes, quod post mortem feruntur ad sidera, ut aliquanto diutius in astro sibi congruo quisque requiescat adque inde rursus miseriae pristinae oblitus et cupiditate habendi corporis uictus redeat ad labores aerumnasque mortalium; illi uero, qui stultam duxerint uitam, ad corpora suis meritis debita siue hominum siue bestiarum de proximo reuoluantur. In hac itaque durissima condicione constituit etiam bonas adque sapientes animas, quibus non talia corpora distributa sunt, cum quibus semper adque inmor
Abbreviated transcription (Latin):
de caelo et terra Aut si non possunt miseri iudi¬
cent̃ Sed neutrũ isti uolunt. quineq a corpo¬
rib separatione audent dare diissuis. neillos
mortales colereu deant̃ necbeattudinis pra¬
uationẽ nein felices eoseẽ fateant᷑ nonergo
adbeatitu dinẽ c̃sequenđa om̃a fugunda s̃ cor¬
łpora sed corruptibilia molesta grauia. moribunda
non qualia fecit primis hominib botitas dei
sed qualia ct̃ compulit poena peccati:

Expanded text:
de caelo et terra; aut si non possunt, miseri iudide caelo et terra; aut si non possunt, miseri iudicentur. Sed neutrum isti uolunt, qui neque a corporibus separationem audent dare dis suis, ne illos mortales colere uideantur, nec beatitudinis priuationem, ne infelices eos esse fateantur. Non ergo ad beatitudinem consequendam omnia fugienda sunt corpora; sed corruptibilia molesta, grauia moribunda; non qualia fecit primis hominibus bonitas Dei, sed qualia esse conpulit poena peccati.
Abbreviated transcription (Latin):
ab intimo terrae medio: qđ geo metrȩcentronuocant
ꝑomne s partes ẽĩ usq ad caelisũma ex extrema diffun¬
di et extendi ꝑnumeros musicosopinat̃ Utsitiste
mundus animal maximũ beatissimũ sempiternũ.
Cuiusanima et ꝑfectã sapientia e felicitatẽ teneret
et corpus ꝓpriũ ñ relinqueret : Cuius que corpus
& in ȩt̃nũ exilla uiueret. et eã quãuis ñ simplex sed
tot corporib tantisq conpactũ hebetare atq tar¬
darem̃ possetꝰ cũigit̃ suspicionib suis ista ꝑmittant
curnolunt credere diuina uoluntateatq potentia:
immortalia corpora fieri posse terrena : in quib
anima e nulla ab eis morte separatȩ nullis eorũ
onerib aggrauatae. sempit̃nȩ acfelicit̃ uiuant:¬
quod de ossuos posse asser̃ Incorporib igneis ioueq
ipsũ eora rege: in omnib: corporeis lem̃tis. Nam
si animae abeatasit corpus ẽ. omne: fugiendũ:
fugiant dueorũ deglabissiderũ fugiat iuppit̃

Expanded text:
ab intimo terrae medio, quod geometrae centrum vocant, ab intimo terrae medio, quod geometrae centrum vocant, per omnes partes ejus usque ad coeli summa et extrema diffundi et extendi per numeros musicos opinatur, ut sit iste mundus animal maximum, beatissimum, sempiternum, cujus anima et perfectam sapientiae felicitatem teneret, et corpus proprium non relinqueret; cujusque corpus et in aeternum ex illa viveret, et eam quamvis non simplex, sed tot corporibus tantisque compactum, hebetare atque tardare non posset. Cum igitur suspicionibus suis ista permittant, cur nolunt credere, divina voluntate atque potentia immortalia corpora fieri posse terrena, in quibus animae nulla ab eis morte separatae, nullis eorum oneribus aggravatae, sempitquod deos suos posse adserunt in corporibus igneis Iouemque ipsum eorum regem in omnibus corporeis elementis? Nam si animae, ut beata sit, corpus est omne fugiendum, fugiant di eorum de globis siderum, fugiat Iuppiter
Abbreviated transcription (Latin):
constitutȩ necumquã ea deserant etcuess
immortalitate acsempit̾ nabeatitudine ꝑ¬
sruant possedm̃ facere confitet᷑plato: Curergo
ñ possit ut nec terrestria moriant᷑ : ands
s̃ ÷̃ potens quo usq xp̃iani eredunt selquorisq
et contrario di ꝓphetas adenuntia ndã ei quanruti
dignatus ei uoluntatẽ p̃sseĩ docuerit philaso pͥosaute
in ea cognoscenda coniectura hiumanadec eperto
uer ũ ñ usq ad eodecipi debuer̃ ñsoluignorantia ueruis
etiã ꝑuicatia: ut et sibi aꝑtissime resrangent̃ magis
disputationũ uirib asserentes: anima uebrata es pesst
nterrenũ tantũ sed omnecorpus eẽ fugiendu. et dio
rursus dicentes haberebeatissimas animas. et tam
aet̃nis corporib: inligatas. caelastes quidẽ igneis.
iouis aut̃ ipsius animã quaemundũ istũ nolunt am¬
nib omnino corporeis elem̃tis quib: haoc tota moles
aterra incelũ surgit indusam. Hanc enĩ anumna plato

Expanded text:
constitutae nec umquam ea deserant et cum eis constitutae nec umquam ea deserant et cum eis inmortalitate ac sempiterna beatitudine perfruantur, posse Deum facere confitetur Plato? Quur ergo non possit, ut nec terrestria moriantur? An Deus non est potens quo usque Christiani credunt, sed quo usque e contrario Dei prophetas ad enuntiandam eius, quantum dignatus est, uoluntatem Spiritus eius docuerit, philosophos autem in ea cognoscenda coniectura humana deceperit. Verum non usque adeo decipi debuerunt, non solum ignorantia, uerum etiam peruicacia, ut et sibi apertissime refragentur magnis disputationum uiribus adserentes animae, ut beata esse possit, non terrenum tantum, sed omne corpus esse fugiendum, et deos rursus dicentes habere beatissimas animas et tamen aeternis corporibus inligatas, caelestes quidem igneis, Iouis autem ipsius animam, quem mundum istum uolunt, omnibus omnino corporeis elea terra in coelum surgit, inclusam. Hanc enim animam Plato
Abbreviated transcription (Latin):
tã quã mediũ membrũ aet̾nasit t̃ra: & alioruani¬
mantũ terrestriu corpora. sidsficut illud uelita t̃na
eẽ ñ possił : sed terrȩ inqluunt terra reddenda ẽ.
unde anim aliũ terrestriũ sumptas̃ corpora ex quo
fit inquiint: ut ea sit necesse dissolui & emori. teo
modo terrae stabili ac sempitna. unde fucrantis
sumpta restitui: Siquis hoc etiã deignesimiliter
qua ein desumpta s̃. ut caelestia fierentanimalia.
non ne inmortalitas quã talib: duis uolut do sũmo
loquente ꝓmisitplato tã qua uiolentia dispu¬
tationis huius intercidet anibi ꝓptertausit
ꝗaħ ñ uult cuius uoluntatẽ utait platonulla uis
uincit: Quidergo prohibet ut hoc etiã deter¬
resirib corporib: dspossit efficere : quando qdẽ
ut nec ea qua e ortas. occidant nec ea quae sunit
uincta soluant̃ : nec ea quae sunt exelem̃tis
sumpta reddant᷑ : atq: ut animae incorporib

Expanded text:
tamquam medium membrum aeterna sit terra, et aliorum anitamquam medium membrum aeterna sit terra, et aliorum animantium terrestrium corpora, si Deus sicut illud uelit, aeterna esse non possint? Sed terrae, inquiunt, terra reddenda est, unde animalium terrestria sumta sunt corpora; ex quo fit, inquiunt, ut ea sit necesse dissolui et emori et eo modo terrae stabili ac sempiternae, unde fuerant sumta, restitui. Si quis hoc etiam de igne similiterquae inde sumta sunt, ut caelestia fierent animalia: nonne inmortalitas, quam talibus dis, uelut deo summo loquente, promisit Plato, tamquam uiolentia disputationis huius intercidet? An ibi propterea non fit, quia Deus non uult, cuius uoluntatem, ut ait Plato, nulla uis uincit? Quid ergo prohibet, ut hoc etiam de terrestribus corporibus Deus possit efficere, quandoquidem, ut nec ea quae orta sunt occidant nec ea quae sunt uincta soluantur nec ea quae sunt ex elementis sumta reddantur adque ut animae in corporibus
Abbreviated transcription (Latin):
uelut aerum noso uinculo colligatã : cueorũauo¬
tor et magister plaro donũ ado summo disabillo
factis dicat ẽe concessũ nealiquando moriantur.
ldẽ acorporib: quib: eos conex uit separentur:
terna eẽ nom posse e tõpsasii uniũsã terrã disui
ñ quidẽ summi sed tam̃ magni: Idẽ totius huius mun¬
di mombrũ in medio positũ et sempit̃nũ eẽ non dubi
tent: Cũ ergo ds̃ ille summus:fecerit eis alterũ quẽ
putant dm̃ Idẽ istũ mundũ ceteris dus qui infia eũ
s. praeferendũ ed indeq eẽ existimaent animantẽ ani¬
ma scilicet sic̃ asserrationali uel intellectuali. In tam
magna mole corporis eĩ inclusx. ipsiusq corporis tã¬
quã membra suis locisposita atq digesta quattuor
constituerit elem̃ta quorũ unctura neuinquã ds
eorũ tã magnus mnoriat̃ in solubilẽ ac sempiternã
uelint: quid causaeẽ ut in corpore maioris animantis.

Expanded text:
uelut aerumnoso uinculo conligatam; cum eorum aucuelut aerumnoso uinculo conligatam; cum eorum auctor et magister Plato donum a deo summo dis ab illo factis dicat esse concessum, ne aliquando moriantur, id est a corporibus, quibus eos conexuit, separentur. terna esse non posse, cum ipsam uniuersam terram dei sui, non quidem summi, sed tamen magni, id est totius huius mundi, membrum in medio positum et sempiternum esse notent. Cum ergo Deus ille summus fecerit eis alterum quem putant deum, id est istum mundum, ceteris dis, qui infra eum sunt, praeferendum, eundemque esse existiment animantem, anima scilicet, sicut adserunt, rationali uel intellectuali in tam magna mole corporis eius inclusa, ipsiusque corporis tamquam membra locis suis posita adque digesta quattuor constituerit elementa, quorum iuncturam, ne umquam deus eorum tam magnus moriatur, insolubilem ac sempiternam uelint: quid causae est, ut in corpore maioris animantis
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ desiderib dicat alia quaestio ẽ. Neq enĩ
ei continuo concedendũẽ globos istos luminũ
siue orbiculos luce coporea suꝑt̾ras seu die seu¬
Sa nocte fulgentes suis quib:dã ꝓprus animis utuere:
eisq intelle ct ualib etbeatis: quod enã deipsouni¬
ũsomundo : tãquã uni animali maximo quocuncta
cetera continerent᷑ animalia instanter affirmat.
Sedhaec ut dixi alia quaestio ẽ. quãnunc discu¬
tiendã non suscepimus Noc tantũ constra istos
cõmemorandũ putaui: qui seplatonicos uocari
uel ẽẽ gloriant̃: cuius suꝑbia nominis erubes¬
cunt esse xp̃iani ne cõmune illis cũ uulgo uoca¬
bulũ uile faciat palliatoru Tantomagis infliea
quanto magis exiguã paucitatẽ : et qua erentes
quidin doctrina xp̃iana rephendant exagi¬
tant aeternitatẽ corporũ tã quã haec sintint̃
secontraria ut etbeatitudinẽ quaeramus
animae: et eã semꝑ eẽ uelimus incorpore

Expanded text:
uerum de sideribus dicat, alia quaestio est. Neque enim uerum de sideribus dicat, alia quaestio est. Neque enim ei continuo concedendum est globos istos luminum siue orbiculos luce corporea super terras seu die seu nocte fulgentes suis quibusdam propriis animis uiuere eisque intellectualibus et beatis, quod etiam de ipso uniuerso mundo, tamquam uno animali maximo, quo cuncta cetera continerentur animalia, instanter adfirmat. Sed haec, ut dixi, alia quaestio est, quam nunc discutiendam non suscepimus. Hoc tantum contra istos commemorandum putaui, qui se Platonicos uocari uel esse gloriantur, cuius superbia nominis erubescunt esse Christiani, ne commune illis cum uulgo uocabulum uilem faciat palliatorum tanto magis inflatam, quanto magis exiguam paucitatem; et quaerentes, quid in doctrina Christiana reprehendant, exagitant aeternitatem corporum, tamquam haec sint inter se contraria, ut et beatitudinem quaeramus animae et eam semper esse uelimus in corpore,
Abbreviated transcription (Latin):
potẽ Sed haud quã quã bonũẽ ratione uinctũ uelle
dissoluere Sed qm̃ estisorti lumortales uosquidem
ẽe &uindossolubiles ñ potestis neuti quã tam̃ dissolu¬
emini neq uos ulla mortis fata periment. necer̃
ualenti ora quã consiliũ meuĩ quod mauis ẽ. uincu¬
lũ ad perpet uitatẽ urãm : quã illa quib eflistum
cumgignebamini colligati eccedeos plato dicit
et corporis animȩq conligatione mortales:
& tam̃ in mortales di aquo factis̃ uoluntateatq
consilio: Siergo animae poona ẽ. in qualicũq cor¬
pore conligari : quidẽ quod eos allo quens dstã quã
sollicitos neforte moriant̃ idẽ dissolu ant̃ a cor¬
pore desua facit inmortalitate securos: non propt̃
eorũ naturã quaesit conpacta non simplex sec ꝓpt̃
suã inuictissimã uoluntatẽ qua potens ẽ facere.
umec orta occidant ne conexa soluant sed incor¬
ruptibilit̾ ꝑseuerent: & hoc quidẽ utrũplato

Expanded text:
potest; sed haudquaquam bonum est ratione uinctum uelle potest; sed haudquaquam bonum est ratione uinctum uelle dissoluere. Sed quoniam estis orti, inmortales uos quidem esse et indissolubiles non potestis; ne utiquam tamen dissoluemini, neque uos ulla mortis fata periment, nec erunt ualentiora quam consilium meum, quod maius est uinculum ad perpetuitatem uestram, quam illa quibus estis tum, cum gignebamini, conligati. Ecce deos Plato dicit et corporis animaeque conligatione mortales, et tamen inmortales dei a quo facti sunt uoluntate adque consilio. Si ergo animae poena est in qualicumque corpore conligari, quid est quod eos adloquens deus tamquam sollicitos, ne forte moriantur, id est dissoluantur a corpore, de sua facit inmortalitate securos; non propter eorum naturam, quae sit conpacta, non simplex, sed propter suam inuictissimam uoluntatem, qua potens est facere, ut nec orta occidant nec conexa soluantur, sed incorruptibiliter perseuerent? Et hoc quidem utrum Plato
Abbreviated transcription (Latin):
uat animã: Addendoutiq corruptibileñ qualicũq
corpore sed quale factũ ẽ. axpeccato: consequente uindicta
animã ꝑhibuit aggrauari: Quod etiã siñ ad didisse
nihil aliud intellegere debeamꝰ. Sed cũ aꝑtissime
plato doos asumodo factos habereui mortalia cor¬
pora praedicet . eisq: ipsũ dm̃ aquo factis̃ inducat
ꝓmagnobeneficio pollicentẽ : qđ uitnũ cũ suiscorporib
ꝑmanebunt nec abeis ulla morte soluent᷑: quid est
quo disto ad exigenda christianã sidẽ fingunt. sene
scire quod sciunt: Autetiã sibi repugnantes ad ũsus
seipsos malunt dicere :dt̃ nob ñ desinant contra¬
dicere: Nempeplatonis haec ũba s̃ sic̃ eacicero unlatinũ
p̃tit : quib inducit sum mũ dñt deos quosfecit alloquentẽ
acdicentẽ : Nos ꝗd eorũ satu ortiestis: attendite :
quorũoperũ ego parens effectorq sũ. Haec s̃ indis¬
solubila meĩnuito quã quã omne colligatũ solui: ame¬

Expanded text:
uat animam. Addendo utique corruptibile non qualicumque uat animam. Addendo utique corruptibile non qualicumque corpore, sed quale factum est ex peccato consequente uindicta, animam perhibuit adgrauari. Quod etiamsi non addidisset, nihil aliud intellegere deberemus. Sed cum apertissime Plato deos a summo Deo factos habere inmortalia corpora praedicet eisque ipsum Deum, a quo facti sunt, inducat pro magno beneficio pollicentem, quod in aeternum cum suis corporibus permanebunt nec ab eis ulla morte soluentur: quid est quod isti ad exagitandam Christianam fidem scire quod sciunt; aut etiam sibi repugnantes adversum se ipsos malunt dicere, dum nobis non desinant contradicere? Nempe Platonis haec verba sunt, sicut ea Cicero in latinum vertit, quibus inducit summum Deum deos quos fecit alloquentem ac dicentem: Vos qui deorum satu orti estis, attquorum operum ego parens effectorque sum, haec sunt indissolubilia me inuito, quamquam omne conligatum solui
Abbreviated transcription (Latin):
illi accidit cũ deserit̃ suauita idẽ anima Vnde constat
in t̃xp̃i nos ueraciter catholicã tenentes fidẽ : etiã ipsa
nob̵ corporis mortẽ : ñ legenaturae quanulla mortẽ
homini ds̃ fecit : sed merito inflictã eẽpeccati: qm̃pec
catũ uindicans đs dixitliomini. In quo tunc omnes
calumnias defendimꝰ ciuitatẽ di. hocẽ eĩ ecłam:
sapient̃ sibi uident᷑ in ridere. qđ dicimꝰ animaeacor¬
poreseparationẽ interpoenas eĩ ẽẽdeputand̃. Quia
ui delicet eĩ ꝑfectãbeatitudinẽ . tunc illi fieriexti¬
mant cũ onini ꝓrsus corpore ex uta addm̃ simplax :¬
etsola & quodammodo nudare dierit. ubi sinihl
quoista refeller et̃ opinio in eorũ litteris inuenirẽ
operosius inihi disputandũ eẽt quode monstrarẽ :¬
ñcorpͥ esseaniniae sed corruptibile corpusonerosũ.
unde illudẽ qđ descripturis nr̃ is in superiore libro
cõmemorauinus. Corpus enĩ corruptibileagra¬

Expanded text:
illi accidit, cum deseritur sua uita, id est anima. Unde constat illi accidit, cum deseritur sua uita, id est anima. Unde constat inter Christianos ueraciter catholicam tenentes fidem etiam ipsam nobis corporis mortem non lege naturae, qua nullam mortem homini Dcatum vindicans Deus, dixit homini, in quo tunc omnes uitatem Dei, hoc est eius ecclesiam, sapienter sibi uidentur inridere, quod dicimus animae a corpore separationem inter poenas eius esse deputandam, quia uidelicet eius perfectam beatitudinem tunc illi fieri existimant, cum omni prorsus corpore exuta ad Deum simplex et sola et quodam modo nuda redierit. Ubi si nihil, quo ista refelleretur opinio, in eorum litteris inuenirem, operosius mihi disputandum esset, quo demonstrarem non corpus esse animae, sed corruptibile corpus onerosum. Unde illud est quod de scripturis nostris in superiore libro commemorauimus: Corpus enim corruptibile adgra
Abbreviated transcription (Latin):
deserueritis ꝑ in oboedientiã deseram uos ꝑuis¬
titiã Profecto in ea morte etiã cȩterȩ denun¬
tiatae sunt: qua e ꝓcul dubio fuerant sec uturae.
Namineo quod in oboediens motꝰ in carne
animae u oboedientis exortuse : ꝓpt̃ quẽ pudentate texer̃
sensaẽ mors: una in qua deseruitds̃ anima ea significata ẽ
uerbis eĩ quando timore dementis ac sose abscondenti
homini dix̃. Ad amubies ñutiq ignorando quaerens:
sed increpando admonens ut adtenderet ubiesset in quo
ds̃ ñesset: Cũ uero corp nima ipsa deferuit: actate cor¬
ruptũ et senatute confectũ uenit in experimtũ mors
altera dequa ds peccatũ adhuc puniens homini dixerat
Terra es & interrã ibis utexhis duab: morsilla prima quȩ
totius ẽ homini conpleret᷑ : quã secunda in ultimoseꝗt.
nisi homo ꝑgratiam liberetur : Neq
enĩ corpꝰqd de t̃raẽ rediret int̃rã nisisua morte quae

Expanded text:
deserueritis per inoboedientiam, deseram uos per iusdeserueritis per inoboedientiam, deseram uos per iustitiam: profecto in ea morte etiam ceterae denuntiatae sunt, quae procul dubio fuerant secuturae. Nam in eo, quod inoboediens motus in carne animae inoboedientis exortus est, propter quem pudenda texerunt, sensa est mors una, in qua deseruit animam Deus. Ea significata est uerbis eius, quando timore dementi sese abscondenti homini dixit: Adam, ubi es? non utique ignorando quaerens, sed increpando admonens, ut adtenderet ubi esset, in quo Deus non esset. Cum uero corpus anima ipsa deseruit aetate corruptum et senectute confectum, uenit in experimentum mors altera, de qua Deus peccatum adhuc puniens homini dixerat: Terra es et in terram ibis; ut ex his duabus mors illa prima, quae totius est hominis, conpleretur, quam secunda in ultimo sequitur, nisi homo per gratiam liberetur. Neque enim corpus, quod de terra est, rediret in terram nisi sua morte, quae
Abbreviated transcription (Latin):
remꝰ sediam erat natura seminalis. exqua ꝓpaga¬
remur. Quascilicet ꝓpt̃ peccatũ uitiata etuinculo
mortis obstricta iusteq daminata ñ alterius condi¬
tionis homo ex homine nasceret᷑. Ac ꝑhoc aliberi
arbitrii malo ususeries calamitatis huius exortaẽ
qua ehumanũ genus origine deprauata uelut
liberant᷑ mniseriarũ conexione ꝑducit: quam
obrem etiã si in eo qđ dictũ ẽ morte moriemini
qm̃ non ẽ dictum mortib eam solã intelle¬
gamus quaesit cũ anima deseritur suauita
quodilli ds̃ ẽ Non enĩ deserta ẽ ut desereret
sed ut desereret̃ deseruit: Ad malũ quippe eius
priorẽ uoluntas eĩ. Adbonũ uero eĩ priorest
uoluntas creatoris ei: Siue ut eã facer et quae
nulla erat: siue ut reficiat qui alapsa perierat.
etiam si hanc in tellegamus dm̃ denuntiasse
mortẽ in eo quodau: quadie ederitis ex illo:
morte moriemini tã quã diceret: quadie me

Expanded text:
remus; sed iam erat natura seminalis, ex qua propagaremus; sed iam erat natura seminalis, ex qua propagaremur; qua scilicet propter peccatum uitiata et uinculo mortis obstricta iusteque damnata non alterius condicionis homo ex homine nasceretur. Ac per hoc a liberi arbitrii malo usu series calamitatis huius exorta est, quae humanum genus origine deprauata, uelutliberantur, miseriarum conexione perducit. CAob- rem etiamsi in eo quod dictum est: Morte moriemini, quoniam non est dictum: Mortibus, eam solam intellegamus, quae fit cum anima deseritur sua uita, quod illi Deus est non enim deserta est ut desereret, sed ut desereretur deseruit; ad malum quippe eius prior est uoluntas eius; ad bonum uero eius prior est uoluntas Creatoris eius; siue ut eam faceret, quae nulla erat, siue ut reficiat, quia lapsa perierat, — etiamsi ergo hanc intellegamus Deum denuntiasse mortem in eo quod ait: Qua die ederitis ex illo, morte moriemini, tamquam diceret: Qua die me
Abbreviated transcription (Latin):
po enã in obedientiȩ suae. lam qui ppeani¬
malibtate in ꝑuersũ ppria delectata:
et dõ de dignata seriuire : pristino corporis seruitio
destituebat̃ . Et ꝗa superiorẽ dñm suo arbitrio deserue¬
irat inferiorẽ famulũ adsuũ arbitriũ ñ tenebat nec
omnimodo habebat subditã carnẽ sicut semꝑ habere
potuis set sidõ subdita ipsa mansisset. Tuncergo coepit
caro concupiscere aduersus sp̃m : cumqua controuar¬
sia nati sumꝰ: trahentes originẽ mortis. et in memibris nr̃is
uitiataq natura. contentionẽ eĩ siue uictoriã depri¬
ua p̃uaricatione gestantes: Ds̃ enĩ creauit hominẽ
deprauatus iusteq damnatus: deprauatos damna¬
fosq generauit : Omnes enĩ fuimus in illo uno:
fuimus ille unꝰ ꝗꝑfeminã lapsus ẽ in peccitũ quaede
illo facta ẽ. ante peccatũ nondũ erat nob̵ singilla¬
tim creata & distributa forma inqua singuli uiue¬

Expanded text:
poenam inboedientiae suae. Iam quippe anipoenam inboedientiae suae. Iam quippe anima libertate in peruersum propria delectata et Deo dedignata seruire pristino corporis seruitio destituebatur, et quia superiorem dominum suo arbitrio deseruerat, inferiorem famulum ad suum arbitrium non tenebat, nec omni modo habebat subditam carnem, sicut semper habere potuisset, si Deo subdita ipsa mansisset. Tunc ergo coepit caro concupiscere aduersus spiritum, cum qua controuersia nati sumus, trahentes originem mortis et in membris nostris uitiataque natura contentionem eius siue uictoriam de prima praeuaricatione gestantes. CAPUT XIIII. Qualis homo deprauatus iusteque damnatus deprauatos damnatosque generauit. Omnes enim fuimus in illo uno, qui per feminam lapsus est in peccatum, quae de illo facta est ante peccatum. Nondum erat nobis singillatim creata et distributa forma, in qua singuli uiue
Abbreviated transcription (Latin):
mae : altera corporis Vt sit prima totius ho¬
minis mors: cũ anima sinedõ etsinecorpore
ad tempus poenas luit.: Secunda uero ubi
anima sine dõ cũ corpore poenas act̃nas luit:
Quando ergo dix̃ dẽ primo illi homini quẽ in
para drso constituerat: decibo uetitoquacũq
die ederitis. exillo morte moriemini nontantũ
primae mortis partẽ priore : abi anima pri¬
uaturdõ nec tantũ posteriore : ubi corpus pri¬
uatanima. nec solã ipsã totã prima : abi anima
etadõ eta corpore separa tapunit. sed quicꝗd
mortis ẽ usq: ad nouissimã quae secunda
dicit̃ quaẽ nulla posterior cominatio illa
trans gressio ẽ : confestim gra deserente¬
diuina decorporũ suorũ nuditate confu
sis. unde etiã folus sic ulneis. quae forte
aꝑturbatis prima conꝑta s̃ pudendatex¬
eriunt : Quaeprius eade membra erani s ed Nombri g¬
pudenda nonerant. Senser ergononu morꝰ
mobo edientis carnis suae aqua rec ipro¬

Expanded text:
mae, altera corporis: ut sit prima totius homae, altera corporis: ut sit prima totius hominis mors, cum anima sine Deo et sine corpore ad tempus poenas luit; secunda vero, ubi anima sine Deo cum corpore poenas aeternas luit. Quando ergo dixit Deus primo illi homini, quem in paradiso constituerat, de cibo vetito, Quacumque die ederitis ex eo, morte moriemini : non tantum primae mortis partem priorem, ubi anima privatur Deo; nec tantum posteriorem, ubi corpus privatur anima; nec solum ipsam totam primam, ubi anima et a Deo et a corpore separata punitur: sed quidquid mortis est usque ad novissimam, quae secunda dicitur, qua est nulla posterior, comminatio illa transgressio est, confestim gradiuina de corporum suorum nuditate confusi sunt. Unde etiam foliis ficulneis, quae forte a perturbatis prima conperta sunt, pudenda texerunt; quae prius eadem membra erant, sed pudenda non erant. Senserunt ergo nouum motum inoboedientis carnis suae, tamquam recipr
Abbreviated transcription (Latin):
practeriti tẽporis ponit᷑ nom̃: Conuenient
itaq factũe utquem ammodũ id quodsies¬
uficat ñ potẽ agendo taipsũ uerbum
npossedoquendo declinari agi tum̃ pote
đinaduitorio gratiae redemptoris nostri
uts altem secunda mortem declinare possimus: Illa
enĩ grauior: et omniũ malorũ pessima: quae nonfit
separatione animae ei corporis. sed inaetnã poenae
potius utriusq cõplexu. Ibi econtrario noner
homines ante morte atq post mortẽ sed sẽꝑ inmorte.
Acꝑhocnũquã uiuentes nũqua mortui sed sine
sine morientes: Nũ quã erũ erit hominipeius inmor¬
te : quã ubi erit morsipsa sine morte. Cũergo
cõminatus: si ab eo mandatũ trans grederent᷑
acceptũ nec oboedientiã custodirent. ut rum
animae ancorporis: antotius hominis. anillã
quac appellatur secunda respondendũ ẽ. oms.
Prima eiũ constat ex duab: ex omnib: tota. Sicut
enĩ uniuersa terra exmultis terris. et uniũ s a ȩđa
nibus. Cm̃ prima constat exduabus Una am

Expanded text:
 Conuenienter itaque factum est, ut, quem ad modum id quod significat non potest agendo, ita ipsum uerbum non posset loquendo declinari. Agi tamen potest in adiutorio gratiae Redemtoris nostri, ut saltem secundam mortem declinare possimus. Illa est enim grauior et omnium malorum pessima, quae non fit separatione animae et corporis, sed in aeternam poenam potius utriusque conplexu. Ibi e contrario non erunt homines ante mortem adque post mortem, sed semper in morte; ac per hoc numquam uiuentes, numquam mortui, sed sine fine morientes. Numquam enim erit homini peius in morte, quam ubi erit mors ipsa sine morte. CAPUT comminatus, si ab eo mandatum transgrederentur acceptum, nec obedientiam custodirent, utrum animae, an corporis, an totius hominis an illam quae appellatur secunda? Respondendum est: omnes. Prima enim constat ex duabus, ex omnibus tota. Sicut enim universa terra ex multis terris et universa Ecclesia nibus; quoniam prima cons
Abbreviated transcription (Latin):
tatis arbitrio resistebat. Puibnda texer quo
modo eẽnt silios ꝓpagaturi si ut creati fuerant
sine p̃uaricatione mansissent: Sed quia et liber
iste claudendus ẽ. nec tanta quaestio insermo¬
mnis angustias co artanda. in eũ ꝗ seꝗt cõmodiore
dispositione differtur

Expanded text:
tatis arbitrio resistebat, pudenda texerunt: quo tatis arbitrio resistebat, pudenda texerunt: quo modo essent filios propagaturi. si, ut creati fuerant, sine praeuaricatione mansissent. Sed quia et liber iste claudendus est nec tanta quaestio in sermonis angustias coartanda, in eum qui sequitur commodiore dispositione differtur
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ ñsic mori potuer: ut omni modo desisterent
iuiuere atqi sentire : Qm̃ in mortales creatis : atq
ita in secundã mortẽ postultunũ praccipi tabunt
iudiciũ. ut nec illicuita careant: Quando quidẽ
minas ad digrãna ꝑtiuentes. ciuesscorũ angelorũ :¬
inbeata uita manentium. lta sp̃alib corporibus
induent̃ utneq peccentam pliusneq moriant᷑:
Catam̃ in mortalitate uestiti : uaesicut & angeloꝵ
nec peccato possetauferri Natura qdẽ manente
carnis: sed nulla omnino carnali corguptibilitate:
uel tarditateremanente Seꝗt̃ aũt quaestio ie¬
cessario ꝑtractanda. et dñ odo ueritatis adiuiian¬
te soluenda silibido membrorũ in oboedientiã:
expeccato n oboedientia e inillis primis hominibꝰ
cũ illos diuina gra deseriusset exorta ẽ unde
iniuã nuditatẽ oculos a peruer̃. Idẽ eã curiosi¬
us aduerter̃ & quiaimpudens motus uolan¬

Expanded text:
tamen non sic mori potuerunt, ut omni modo desisterent tamen non sic mori potuerunt, ut omni modo desisterent uiuere adque sentire, quoniam inmortales creati sunt; adque ita in secundam mortem post ultimum praecipitabuntur iudicium, ut nec illic uita careant, quando quidem mines ad Dei gratiam pertinentes, ciues sanctorum angelorum in beata uita manentium, ita spiritalibus corporibus induentur, ut neque peccent amplius neque. moriantur; ea tamen inmortalitate uestiti, quae. sicut angelerum, nec peccato possit auferri; natura quidem manente ca s, sed nulla omnino carnali corruptibilitate uel tarditate remanente. Sequitur autem quaestio necessario pertractanda et Domino Deo ueritatis adiuuante soluenda: Si libido membrorum inoboedientium ex peccato inoboedientiae in illis primis hominibus, cum illos diuina gratia deseruisset, exorta est; unde in suam nuditatem oculos aperuerunt, id est eam curiosius aduerterunt, et quia inpudens motus uolun
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃ale ẽ sed quod animale poste spale: Primusho¬
modet̃ra t̃renꝰ secundus homo de caelocaelestis:
Qualis trenꝰ tales et terreni. Et qualis caelestis
tales et caelestes. et quom odo induimus imaginẽ
terreni. induamus & imaginẽ eĩ quidaecaelo est:
De quib: omnib: apostolicis uerb̵superius locuti
sumus corpus igit̃ animale in quo primũ hominẽ
ada factũ ẽẽ dicitaplũs sic eratfactũ ponut̃
mori omnino ñ posset sed ut ñ moreret᷑ nisi
homo peccasset: Nam illud qđ sp̃u uiuificante
sp̃aleerit et in mortale mori omnino ñ pote¬
rit si c̃ anima creata ẽ in mortalis. quaelicet
peccato mortu a ꝑhibeat̃. carens quadã uita
stia hoc ẽ. di spũ quoetiã sapient̃ etbeat euiuert
poterat Tam̃ ꝓpria quađã licet mnisera uita suañdo
sinit iiuere: quiammortalis ẽ. creata. Sicut etiã
desertor es angel licet secundũ quendã modum
ed iẽi que potando sapient etbeate poterant ui uere:

Expanded text:
d animale, postea spiritale. Primus homo de terra terrenus, secundus homo de caelo caelestis. Qualis terrenus, tales et terreni, et qualis caelestis, tales et caelestes. Et quo modo induimus imaginem terreni, induamus et imaginem eius qui de caelo est. De quibus omnibus apostolicis uerbis superius locuti sumus. Corpus igitur animale, in quo primum hominem Adam factum esse dicit apostolus, sic erat factum, non ut mori omnino non posset, sed ut non moreretur, nisi homo peccasset. Nam illud, quod spiritu uiuificante spiritale erit et inmortale, mori omnino non poterit, sicut anima creata est inmortalis, quae licet peccato mortua perhibeatur carens quaiam uita sua, hoc est dei Spiritu, quo etiam sapienter et beate uiuere poterat, tamen propria quadam, licet misera, uita sua non desinit uiuere, quia inmortalis est creata; sicut etiam desertores angeli, licet secundum quendam modum  qui Deus est, quem potando sapienter et beate poterant uiuere,
Abbreviated transcription (Latin):
iximus iam superiorib: librisadhuma¬
nũgenus ñ solũ naturac similitudine
sociandũi uerũ etiã quadã cognatio¬
nis ne cessitadine in umnitate concorde picis
lonloneoligandũ exhomiue uno rim pauis

Expanded text:
Diximus iam superioribus libris ad humanum genus non solum naturae similitudine sociandum, uerum etiam quadam cognationis necessitudine in unitatem concordem pacis uinculo conligandum ex hom