comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rȩꝓbatam: non ẽ mee culpe quidixi: s eoꝵ qui legũt ¶Imꝓmp¬
soleant dicere. qui in me criminant᷑ stultũ se sin conphantã
ꝓbat . Non enĩ quid ipse sentirẽ: s qͥd illi contiano dicere so
seant: explicaui. Quoꝵ opinionissinon respondi in ꝓlogo breu¬
tati studens ne nõ p̃fationẽ s librũ uiderer scribere. Pato qͥ
A lioqͥn ⁊ exeo qdͥ asserui. parphiriũ. contrahunc ꝓpħam multa
dixisse : uocaui quę huiꝰ rei testes. methodiũ. eusebiũ. ⁊apol¬
linarẽ qui multis uersuũ milib illius uesanie responderũt.
me accusare pot̾it quare non in p̃faciuncła contra libioᷤ porphi¬
rii scripserim. Qui istusmodi uenias consectatur. scripture
hebraice u̾itatẽ nonuult reciꝑe: Audiat lib̾e ꝓclamantem
Nemo enĩ cogit legete: q non uult. Ego petentib scripsi: non
fastidiosis. Gratis ñ in uidis. Studiosis: non obscitantib s⁊̃
tam̃ miror quomͦ theodotionẽ hereticũ ⁊ uidaiz antẽ legit.

Expanded text:
reprobatam, non est meae culpae qui dixi, sed eorum qui legunt. In prompsoleant dicere, qui me criminatur, stultum se sycophantam probat. Non enim quid ipse sentirem, sed quid illi cnt, explicavi. Quorum opinioni, si non respondi in Prologo, brevitati studens, ne non praefationem, sed librum viderer scribere, puto quo» Alioquin et ex eo, quod asserui Porphyrium contra hunc prophetam multa dixisse, vocavique hujus rei testes Methodium, Eusebium, et Apollinarium, qui multis versuum millibus illius vesaniae responderunt, me accusare poterit, quare non in praefatiuncula contra libros Porphyrii scripserim. Qui istiusmodi naenia consectatur, et Scripturae Hebraicae veritatem non vult recipere, audiat libere proclamantem: 528 Nemo enim cogitur legere, quod non vult. Ego petentibus scripsi, non fastidiosis; gratis, non invidis; studiosis, non oscitantibus. Et tamen miror quomodo Theodotionem haereticum et judaizantem legit,
Abbreviated transcription (Latin):
euerbo uelsensum esensu uł exutirq commixtum ⁊ medie tem¬
ꝑatum. genus translationis exp̃sserunt ⁊ omnia uet̃is instru¬
menti uolumina. origeneᷤᷤ obeliᷤᷤ asteriscis quȩ distruixerit.
Quoᷤ uł additos uł detheodotione sumptos translationi antiq in¬
ruit : ꝓbans defuisse ꝗ̃ additum ẽ. Discant gͥ obtrectatores met
reciꝑe in toto ꝗd in partib fusciꝑunt: q int̾p̃tationẽ meam cuin as
t̃ĩcis suis addere Exeq enim fieri potest ut quoᷤᷤ plura int̾misisse
susceꝑint: ñ eosdẽ ⁊̃ inquibꝰdã errasse fateantur. P recipue in
iob cui si ꝗꝰ subastericis addita sint subtraxeris: pars maxima
detruncabitur. ẜ hoc dum taxat apud grecos. Cẽt̃um apud lati¬
nosante eam transtationem qm subastĩcis ⁊ obeliᷤᷤ nuꝑ edidimus.
feþtingenti ferme aut octingenti uersus sunt ut decurtatus ⁊

Expanded text:
e verbo, vel sensum e sensu, vel ex utroque commixtum, et medie teme verbo, vel sensum e sensu, vel ex utroque commixtum, et medie temperatum genus translationis expresserint: et omnia veteris Instrumenti volumina Origenes obelis asteriscisque distinxerit, quos vel additos, vel de Theodotione sumptos, translationi antiquae inseruit, probans defuisse quod additum est. Discant igitur obtrectatores mei recipere in toto, quod in partidere. Neque enim fieri potest, ut quos plura intermisisse perspexerint, non eosdem etiam in quibusdam errasse fateantur, praecipue in Job: cui si ea quae sub asteriscis addita sunt, subtraxeris, pars maxima voluminis detruncabitur: et hoc dumtaxat apud Graecos. Caeterum apud Latinos, ante eam translationem, quam sub asteriscis et obelis nuper edidimus, septingenti ferme aut octingenti versus desunt; ut decurtatus et
Abbreviated transcription (Latin):
udelicet ⁊ simmacum. theodotionem. ⁊ curiose legunt ⁊ ꝑ
origenis laborẽ. ĩnexarioes. eccłiis dedicarẽti. Quanto mnagi
latini grati ẽẽ debent. qd exultantẽ cernerent greciã ase aliqͥd
ꝯ monis ignari sunt : magis errabunt ignorantes: quis emultis ueriꝰ
dixit. Qđ ⁊̃ sapientissimo cuidã nuꝑ apud grecoᷤᷤ accidit: ut uit̃¬
dum scripture sensum relinquens unius cuiustibet int̃p̃ris se
habemus scientiam :i latinus nob̾ ut cumq sermo non de est.
Dide aliis magis possumus uidicare : ⁊ eque ipsi intelligimus:
int̃p̃tum editionẽ quem origenis obeliᷤᷤ asteriscisq distinxit :
ante ãnoᷤᷤ plurimoᷤ latino sermoni datum. cam rutsum iuxta
ipsum hebraicum uerterem: sic locutussum ¶Cogor ꝓsingłos
scripture diuine libroᷤᷤ adusarioꝵ respondere maledictis. qui
int̃p̃tationem meam rep̃hensionẽ. Lx intp̃tũ criminantur.¬
quasi ñ ⁊apud grecoᷤ aquila simmachu s ⁊ theodocio: uł uerbum

Expanded text:
Theodotionem, et curiose legunt, et per Origenis laborem in Ἐξαπλοῖς, Ecclesiis dedicarunt. Quanto magis Latini grati esse deberent, quod exsultantem cernerent Graeciam a se aliquid monis ignari sunt, magis errabunt, ignorantes quis e multis verius dixerit. Quod etiam sapientissimo cuidam, nuper apud Graecos accidit, ut interdum Scripturae sensum relinquens, uniuscujuslibet  Al. uniuscuhabemus scientiam, et Latinus nobis utcumque sermo non deest, et de aliis magis possumus judicare, et ea quae ipsi intelligimus, interpretum editionem, quam Origenes obelis, asteriscisque distinxit, ante annos plurimos Latino sermoni datum, cum rursum juxta ipsum Hebraicum verterem, sic locutus sum: « Cogor per singulos Scripturae divinae libros, adversariorum respondere maledictis, qui interpretationem meam, reprehensionem Septuagintquasi non et apud Graecos Aquila, Symmachus, et Theodotio, vel verbum
Abbreviated transcription (Latin):
si forte nontuus ẽ ⁊ desine flagitare rescriptũ ad ea que ñ sc̃plisti. aut
situus ẽ ingenue confitere. Ut si indefensionẽ mei aliqͣ scripsero. inte
culpa sit qui ꝓuocasti: non iume qͥ respondere conpulsus sũ. Addis p̃tea to¬
paratũ eẽ.ut siquid ine intius scriptis cõmou̾it. aut corrige uoluero fr̃ne
accipiaᷤᷤ. &. non solũ meã inte beniuolentiã gauisurũ. s tit ħ ipsiĩ faciago
dep̃caris. Rursũdico q sensio. & uocaᷤᷤ senẽ tacentẽ stimulaᷤᷤ uideris iactare
mirariᷤᷤ si intuus libriᷤ ⁊ maxime inscript᷑aꝵ expositione. que uel obscurissin
sunt quedam arectalinea discrepare uideant᷑. Ꝙ ħdico. nonqd in oꝑib tuis q̃dã
rep̃hendenda p̃ẽ censcã. Neq enĩ lectioni eoꝵ umꝗͣ oꝑã dedi. nec hoꝵ exem¬
plarioꝵ apud noᷤ copia ẽ.p̃t̾ soli loqͥoꝵ tuoꝵ libroᷤᷤ.⁊ quosdã cõmtariolos
inpsalmiꝰs: quo ᷤᷤ siuellẽ discute. non dicã ame qͥ nicħ sum s auetũ grecoꝵ

Expanded text:
si forte non tuus est, et desine flagitare rescriptum ad ea, quae non scripsisti, aut, si tuus est, ingenue confitere, ut, si in defensione mei aliqua scripsero, in te culpa sit, qui paratum esse, ut, si quid me in tuis scriptis mouerit aut corrigere uoluero, faccipias, et non solum mea in te benevolentia gavisurum; sed ut hoc ipsum faciam, deprecaris. Rursum dico quod sentio, provocas senem, tacentem stimulas, videris jactare miraris si in tuis libris, et maxime in Scripturarum expositione, quae vel obscurissimae sunt, quaedam a recta linea discrepare videantur? Et hoc dico non quod in operibus tuis quaedam reprehendenda jam censeam: neque enim lectioni eorum umquam operam dedi, nec horum exemplariorum apud nos copia est, praeter Soliloquiorum tuorum libros, et quosdam Comos, quos si uellem discutere, non dicam a me, qui nihil sum, sed a ueterum Graecorum
Abbreviated transcription (Latin):
tadixistis.⁊ ad tristiciã atq lacrimaᷤ ad dirxistis. non solũ aũt me. sed
ialios plurimoᷤᷤ hatolicoᷤᷤ qui uit̃ erãt. & ut intelligo. hec ẽ omnis
indignatio ⁊ uiste furor. ⁊ id cuto cominamini qd mitatis adu̾sũ me epłã. ⁊ buc
illucq sermo ur discurrat. & ꝓpt̾ deffensionẽ herȩos aduersũ me odia fusci¬
tantes. rũpitis laritatẽ ꝗ inuo̾ habumꝰ intantũ ut feceritis nos ⁊̃ peniten¬
tiã agere. quare uob comiuncaiumꝰ. ita origenis errores ⁊ dogiata defendẽteᷤ
implicit loquar. uos scãm q̃ scriptũ ẽ nec ocło nr̃o parcimꝰ ut non est̃dia¬
mꝰ eũ sinos scindalixau̾it. nec manui nec pedi siscandalũ nob̾ fecerĩt. & uoᷤ
g siue ocłi nr̃i. siue manꝰ siue pes fueritis. similia sustinebitis. Quis enĩ
cito licoꝵ possit equo am̃o sustinere. ⁊eoꝵ qui fidẽ suã bonis oꝑib exornã

Expanded text:
tradixistis et ad tristitiam atque lacrimas adduxistis, non solum autem me, sed tradixistis et ad tristitiam atque lacrimas adduxistis, non solum autem me, sed et alios plurimos catholicos, qui intererant. et, ut intellego, haec est omnis indignatio et iste furor et idcirco comminamini, quod mittetis aduersum me epistulas et huc illucque sermo uester discurrat, et propter defensionem hereseos aduersum me odia suscitantes rumpitis caritatem, quam in uos habuimus, in tantum, ut feceritis nos etiam paenitentiam agere, quare uobis communicauerimus, ita Origenis errores et dogmata defendentes. Simpliciter loquar: nos, secundum quod scriptum est, nec oculo nostro parcimus, ut non effodiamus eum, si nosscandalizauerit, nec manui nec pedi, si nobis scandalum fecerint. et uos ergo, siue oculi nostri siue mamis siue pes fueritis, similia sustinebitis. quis enim catholicorum possit aequo animo sustinere et eorum, qui fidem suam bonis operibus exornant,
Abbreviated transcription (Latin):
dix. quia cum ei pƀ̃r rusinis nescio que alia tratsitorie loqueret᷑. ⁊ iã
Ego aut epipluniꝰ nec audiui quicꝗ̃ nec respondi. Unde diłissime ñ te p̃ueniat
furor. nec occupet indignatio. nec fruistia mouearis.⁊ aliud dolens te
ꝓpħa dñm p̃catur dicens. Ne declines cor mm̃ in uerba malitie. ad excu¬
sandas excusationes inpeccatis. Illud qͦq audiens ammiratꝰ sũ. qd quid
qui solẽt ultra citiaq portare rumusculos: ⁊ his que audierĩt semꝑ ad¬
ut simplicit̾ fattar.nũꝗ̃ in alienas aures ꝓtuli. ne te uiderer parui
sio sermonis se tulerit. ⁊ habuerit oratio consequentiã. Qua ꝓpt̾ ob
sic̃ serpptũ ẽ ageneratione ꝑuersa.⁊ recede adheresi origenis. ⁊ aciuc
concitata sit. qd dixerĩ uob̾arrii patrẽ ⁊ aliaꝵ heresũ radicẽ ⁊ paten¬
tẽ laudate nondebetis. & cũ uos rograrẽ ne ita erraretis ⁊ monerẽ. con¬

Expanded text:
dixit, quia, cum ei presbyter Rufinus nescio qua alia transitone loqueretur, etiam dixit, quia, cum ei presbyter Rufinus nescio qua alia transitone loqueretur, etiam ego autem Epiphanius nec audiui quicquam nec respondi. unde, dilectissime, non te praeueniat furor nec occupet indignatio nec frustra mouearis et aliud dolens te ta deuitans dominum precatur dicens: ne declines cor meum in uerba malitiae ad excusandas excusationes in peccatis. Illud quoque audiens admiratus sum, quod quidam, qui solent ultro citroque portare rumusculos et his, quae audierunt, semut simpliciter fatear, numquam in alienas aures protuli, ne te uiderer parui sio sermonis se tulerit et habuerit oratio consequentiam. quapropter osicuti scriptum est, a generatione peruersa; et recede ab heresi Origenis et a cunctconcitata sit. quod dixerim uobis: \'Arrii patrem et aliarum hereseon radicem et parentem laudare non debetis\'. et cum uos rogarem, ne ita erraretis, et monerem, con
Abbreviated transcription (Latin):
annũ multos coꝵ queri audissẽ. cur ñ habent q̃ sibi dm̃ sacram̃ta coficeret. ⁊
illũ om̃s suo poscerẽt testimonio.⁊ gͣndẽ utilitatẽ in comime monastĩi testarẽt̃
quare tunc reꝑta oportimitate nonscripsissent nob̾. neq suꝑ ordinatione
eiꝰ aliqͥd popocissẽt. hec ita gesta sũt eut locutus sũ incaritate xp̃i. ꝗ̃
te gͣ paruitatẽ nr̃am hab̾e credebã. quãꝗͣ inmonastĩo ordinaium ⁊ non ĩpar¬
ia chia que tͥ subiecta sit. Ouete benedicta ep̃oꝵ cipri mansuetudo ⁊ bo¬
uitas. ⁊ nr̃a rusticitas sensu tuo ⁊ arbitratu digna miscdia dĩ. Nã multi
te ꝑsc̃m pbr̃m ⁊abbatẽ monachoꝵ gregoriũ mandasse mͥ. ut nequãꝗͣ
ordinarẽ. ⁊ ego hoc pollicitꝰ sũ dicens: numqͥd uuenis sũ aut canones ig¬
noro : Audi gͥ u̾itatẽ infermone dei. me hoc nec audisse nec nosse. nec

Expanded text:
annum multos eorum queri. audissem, cur non haberent, qui sibi domini sacramenta conficerent, et annum multos eorum queri. audissem, cur non haberent, qui sibi domini sacramenta conficerent, et illum omnes suo poscerent testimonio et grandem utilitatem in commune monasterii testarentur, quare tunc reperta oportunitate non scripsissent nobis neque super ordinatione eius aliquid poposcissent. Haec ita acta sunt, ut locutus sum, in caritate Chrierga paruitatem nostram habere credebam, quamquam in monasterio ordinauerim et non in paroecia, quae tibi subiecta sit. o uere benedicta episcoporum Cypri mansuetudo et bonitas et nostra rusticitas sensu tuo et arbitratu digna misericordia dei! nam mterum et abbatem monachorum Gregorium mandasse mihi, he quemquam ordinarem, et ego hoc pollicitus sim dicens: \'numquid iuuenis sum aut canones ignoro?\' audi igitur ueritatem in sermone dei, me hoc nec audisse nec nosse nec
Abbreviated transcription (Latin):
nollent debita nomini suo exercere sicͥficia. ⁊ laborare in hac parte monaᷤᷤ
ad nõ uenerit. cumdiaconib monastũi ⁊ cetis frĩb ut mͥsatis fac̾et. quia¬
uescio qͥd adu̾sꝰ eõ habebã tͥsticie. Cum gͥ celebiaret᷑ collecta in ecda uille
que ẽ tuxta monastiũ nr̃m. ignorantẽ eũ ⁊ullã penitꝰ habentẽ suspitionẽ
ꝑmultos diachonoᷤᷤ app̃hendi uissimꝰ ⁊ teneri hos eiꝰ. neforte lib̾are se cupiẽs
dĩ. ⁊ cõpellentes ut ministraret. Ualdeq obnitebat᷑. indignũ se ẽẽ conteᷤᷤ¬
tans. Uix gͦ compulimꝰ eũ ⁊ suad̾e potuimꝰ testimoniis scripturaꝵ.⁊ ꝓpasi¬
tione mandatoꝵ di. & cum inuustrass inscĩs sacrificiis. rursꝰ cũ ingenti
difficultate tento ore eiꝰ ordinauimꝰ prb̃m. ⁊ isde uerbis ql antea suasera¬
mꝰ impultmiꝰ ut sedet in ordine ꝓb̃rii. Post hec scripsimꝰ adscos pbroᷤᷤ mo¬
iasterii icet̾is frĩb. ⁊ increpiumꝰ cos quare nonscripsissent suꝑ eo icũ ante

Expanded text:
nollent debita nomini suo exercere sacrificia et laborare in hac parte monastead nos uenerit cum diaconibus monasterii et ceteris fratribus, ut mihi satilecta in ecclesia uillae, quae est iuxta monasterium nostrum, ignorantem eum et nullam penitus habentem suspicionem per multos diaconos adprehendi iussimus et teneri os eius, ne forte liberare se cupiens ei timorem dei et conpellentes, ut ministraret; ualdeque obnitebatur indignum esse se contestans. uix ergo conpulimus eum et suadere potuimus testimoniis scripturarum et propositione mandatorum dei. et cum ministrasset in sanctis sacrificiis, rursus cum ingenti difficultate tento ore eius ordinauimus presbyterum et isdem uerbis, quibus antea suaseramus, inpulimus, ut sederet in ordine presbyterii. post haec scripsimus ad sanctos asterii et ceteris fratribus et increpuimus eos, quare non scripsissent super eo, cum ante
Abbreviated transcription (Latin):
pacient̃ ferat origenẽ lubricis argum̃tationib refurrectionẽ cirnis huius
negantẽ. sic̃ declarat manifestissime in uolumine explanationũ pͥmi psalmi.
umnaliis multis locis : dut quis audiat intcio celo donantẽ nob origeneꝙ
paradisu.u llũ quẽ scriptura comemorat. det̾ra adcelestia trãs ferentem:
om̃s arboreᷤᷤ quę scribunt᷑ ingenesi allegorice intelligentẽ. scilicet qͥ arbo¬
res angłice fortitudiues sint. cũ hoc ueritaᷤᷤ nõ recipiat: N eq enĩ dix̃
bitare fec̃ contra paradisũ. ⁊ ñ abiec̃ eos subparadiso. & posuit rompheã
N omẽ un phison. ⁊ nom̃ sałp geon. Ecceego uidi aquis geon. aquas hisołiꝰ¬
carnis aspicetẽ. Iste ẽ geon.qͣm ieremias demonstrat dicens. Quid uobis
une egipti.ut bibatis aqͣm geon turbidã: Bibi ⁊ demagno flumine eu¬
fraten aqͣs simplicit̾ quas manu tangerẽ. ⁊ ore sorberẽ. non aq̃s sp̃uales. Ui

Expanded text:
patienter ferat Origenem lubricis argumentationibus resurrectionem carnis huius patienter ferat Origenem lubricis argumentationibus resurrectionem carnis huius negantem, sicut declarat manifestissime in uolumiue Explanationum primi psalmi et in aliis multis locis? aut quis audiat in tertio caelo donantem nobis Origenem paradisum et illum, quem scriptura commemorat, de terra ad caelestia transferentem et omnes arbores, quae scribuntur in Genesi, allegorice intellegentem, scilicet quod arbores angelicae fortitudines sint, cum hoc ueritas non recipiat? neque enim dixit bit are fecit contra paradisum, et non \'abiecit eos sub paradiso\'; et: posuit rumpheam nomen uni Phison et nomen secundi Geon. ego, ego uidi aqucarneis oculis aspexi. Iste est Geon, quem Jeremias demonstrat dicens: Quid vobis et viae Aegypti, ut bibatis aquam Geon turbidam? Bibi et de magno flumine Euphrate aquas simpliciter, quas manu potes tangere, ore sorbere, non aquas spiritales. Ubi
Abbreviated transcription (Latin):
futurũ eẽ qͥ fuerit. ⁊ademde rediturũ dignitatẽ. ⁊ conscensurua¬
int̾ multa ait. Ñ qͥd scoriariꝰ. aut
scorticariꝰ erat ds̃. ut cõfice̾t pelles
animaliũ. ⁊ cõsueret ex eis tumicas
pelliceas adam et ene:¬
coheredes fiant diaboli inregno celoꝵ . Pẽtro friuolã eiꝰ expositionẽ suꝑ tuniciᷤᷤ
pelliceis. quanto cnatu. quantisq egerit arguintis. ut tunicas pelliceas.¬
inã. adam loquentẽ non scđ̾m allegoriã s uere. hoc nũc os exossib meis. ⁊ caro
decarne inea: Aut unde assumpiũ ẽ illud qͥ diuinꝰ sermo testat᷑.⁊ in iecit
ds̃ soporẽ suꝑ adam.⁊ dormiuit. ⁊ sumpsit unã decostis eiꝰ. ⁊ adimpleuit ꝓea
carnẽ. ⁊ edificauit costã quam tulerat exeo illi inuxorẽ : Aut que conpora c̃õ¬
tegebat adam ⁊ eua foliis ficꝰ. pꝰꝗͣ comeđ̾unt de arbore uetita. Quis aũt

Expanded text:
futurum esse, quod fuerit, et ad eandem rediturum dignitatem et conscensurufuturum esse, quod fuerit, et ad eandem rediturum dignitatem et conscensuruinter multa ait: Numquid coriarius aut scortisarius erat Deus, ut conficeret pelles animalium, et consueret ex eis tunicas pelliceas Adam et Ecoheredes fiant diaboli in regno caelorum? praetereo friuolam eius expositionem super tunicis pelliciis, quanto conatu quantisque egerit argumentis, ut tunicas pelliciasinam Adam loquentem non secundum allegoriam, sed vere: « Hoc nunc os ex ossibus meis, et caro de carne mea » Aut unde assumptum est illud, quod divinus sermo testatur: « Et injecit Deus soporem in Adam, et dormivit: et sumpsit unam de costis ejus; et adimplevit pro ea carnem, et aedificavit costam, quam tulerat ex eo, illi in uxorem? » Aut quae corpora contegebat Adam
Abbreviated transcription (Latin):
istiꝰmodi nugas ⁊ delitam̃ta soleat ille scripturaꝵ int̾p̃tatione ꝑ uer¬
sa ⁊ aliud significate ꝗͣ uerũ ẽ iffirmare. dicens pͥꝗͣ amalitia humili¬
arer ego deliꝰqui Sillud Reu̾tere am̃a mea in reqͥẽ tuã nec non ⁊ illud
educ decarcere amam meã ⁊ in alio loco. Confitebor dño in regione
uiuoꝵ: cum alius ꝓculdubio sensus sit scripture diuine. ꝗͦ ille
inheresi suam maligna int̾p̃tatione detorquet. Quid faciunt ma
nichei: i gnostici. ⁊ hebionite.⁊ martionis. sectatores.⁊ alie hereses.
numero. Lexx. que depurissimo script᷑aꝵ fonte assum̃tes testimo¬
nia. ñ ita int̃p̃tant᷑ ut scripta st̃.s simplicitatẽ sermonis eccłastici. id
uolunt significare. qd ipse sentiunt. Illud quoq ꝗ asserere nititur. do¬
leãne.in rideã nescio. Doctor egregiꝰ audet docere diabolũ. id rursum

Expanded text:
istius modi nugas et deliramenta soleat ille scripturarum interpretatione perueristius modi nugas et deliramenta soleat ille scripturarum interpretatione peruersa et aliud significante, quam uerum est, adfirmare dicens: priusquam a malitia humiliarer, ego deliqui et illud: reuertere, anima mea, in requiem tuam nec non et illud: educ de carcere animam meam et in alio • loco: confitebor domino in regione uiuorum, cum alius procul dubio sensus sit scripturae diuinae, quam ille in heresim suam maligna interpretatione detorquet; quod faciunt et Manichei et Gnostici et Hebionitae et Marcionis sectatores et aliae hereses numero LXXX, qui de purissimo scripturarum fonte adsumentes testimonia non ita interpretantur, ut scripta sunt, sed simplicitatem sermonis ecclesiastici id uolunt significare, quod ipsi sentiunt. Illud quoque, quod adserere nititur, doleamne an rideam, nescio. doctor egregius audet docere diabolum id rursum
Abbreviated transcription (Latin):
muli cadau̾a mortuoꝵ. Ꝙ si hoc uerũ ẽ. ubiẽ fides nr̃a. ubi p̃coniũ
resurrectionis. ubi aplica doctrͥna.que inecoliis xp̃i huc usq ꝑdurat.
ubi illa benedictio ad adã ⁊ ad semen eius.⁊ ad noe.⁊ ad filio eiꝰ. crescite ⁊
multiplicamini ⁊ replete t̾rã:Iã enĩ ñerit benedictio s maledictio.
uixta origenẽ: qui angłoᷤᷤ uertit in am̃aᷤᷤ. ⁊ desublimi fastigio dignitatis.
facit ad inferiora descendẽ. quasi ds̃ gen̾i humano ñ possit am̃as ꝑbe
nedictionẽ dare. nisi angłi peccau̾intꝰ. ⁊ tot incelis rune sint. qͦt in
t̃ra natiuitates. Dimitienda nob̾ ẽ doctrina apłoꝵ. ⁊ ꝓpħaꝵ: legis ⁊ ipsiꝰ¬
dñi saluatans. in euangłio ꝑtonãtis. Econtrario origenes p̃cipit ⁊ legẽ
dat. ut nondicã ꝯstͥngit discipłoᷤ suos nequis oret inłm ascende. ne
peuiᷤᷤitũ peccaus ꝗ̃ intris ante pecau̾at. p̃cipitet᷑ umundũ. Quãqͣm

Expanded text:
muli cadauera mortuorum. et, si hoc uerum est, ubi est fides nostra? ubi praeconium resurrectionis? ubi apostolica doctrina, quae in ecclesiis Christi hucusque perdurat? ubi illa benedictio ad Adam et ad semen eius et ad Noe et ad filios eius: crescite et multiplicamini et replete terram? iam enim non erit benedictio, sed maledictio iuxta Origenem, qui angelos uertit in animas et de sublimi fastigio dignitatis facit ad inferiora doscendere, quasi deus generi humano non possit animas per nedictionem dare, nisi angeli peccauerint, et tot in caelis ruinae sint, quot in terra natiuitates. dimittenda nobis est doctrina apostolorum et pni saluatoris in euangelio pertonantis: e contrario Origenes praecipit et legem dat — ut non dicam: constringit discipulos suos —, ne quis oret in caelum: ascendere, ne peius iterum peccans, quam in terris ante peccauerat, praecipitetur in mundum. quamquam
Abbreviated transcription (Latin):
uidere filiũ. Illud quoq quis origene dicente paciat᷑. Iam̃e angłi fuerĩt
mulo ⁊ sepulc̃. sic ĩ corꝑa ista religataᷤᷤ penaᷤᷤ antiqͦꝵ luere peccatoꝵ: ⁊ coꝑa cre-¬
dentiũ nontẽpla xp̃i eẽ. s carceres dampuatoꝵ : Ex inueritatẽ hystorie al¬
legorie deprauans indatio. infinita uerba multiplicat. ⁊ simplices qͦq
uaria ꝑsuasione supplantas. nunc affert amãs uixta grecã etim ologiã¬

Expanded text:
uidere filium. illud quoque quis Origene dicente patiatur, quod animae angeli mulos et sepulchra sic in corpora ista relegatas poenas antiquorum luere peccatorum et corpora credentium non templa Christi esse, sed carceres damnatorum? exin ueritatem historiae allegoriae deprauans mendacio infinita uerba multiplicat et simplices quosque uaria persuasione subplantans nunc adserit animas iuxta Graecam sro
Abbreviated transcription (Latin):
eundẽ uerbi ꝓpͥetate significauit. Scio hominẽ inxp̃o ante annoᷤᷤ.xiiii. siue¬
celũ. O scio huiꝰ modi hominẽ suie incorpore siue extͣ corpꝰ. nesciods̃ scit. quia
raptus ẽ inparadisũ. & audiuit uerba mestabilia. que ñ licet homini loqͥ. alii
enim ꝓficientes. uit ita dicã gradientes admaiora crescebãt. donec fierent
uxta id qd scriptũ ẽ magniualde uimis. Uqͣsdã in celũ assumptoᷤᷤ legimꝰ: Paulꝰ
aut uaselectionis inĩtuĩ çȩlũ raptus ascendit. ⁊ id cuto audiuit uerba in¬
effabilia .Quomͦ aut hi qui rapiunt᷑. inmibib rapiunt᷑ obuia xp̃o. diligen¬
tiꝰ contẽplandũ ẽ. Scumis nubes ꝓpħaᷤᷤ qͥb p̾cep̃ ds̃ nepluerẽt suꝑ isrł imb

Expanded text:
eiusdem uerbi proprietate signauit: scio hominem in Christo ante annos queiusdem uerbi proprietate signauit: scio hominem in Christo ante annos qucoelum. Et scio hujusmodi hominem, sive in corpore, sive extra corpus nescio, Deus scit, quia raptus est in paradisum, et audivit verba ineffabilia, quae non licet homini loqui. » Alii enim proficiente \'magni ualde nimis, et quosdam in caelum adsumptos legimus. Paulus autem, uas electionis, in tertium caelum raptus ascendit et idcirco audiuit uerba ineffabilia. quomodo autem hi, qui rapiuntur in nubibus, rapiantur obuiam Christo, diligentius contemplandum est. scimus nubes p
Abbreviated transcription (Latin):
ti hominis p̃cursorẽ : uuderent arundinẽ uento agitatã. dequa facte
sunt tybie. ⁊ uocalis calamus. qui more pueroꝵ dusci sonat modula¬
mine.cnentiũ in plateis atq dicentiũ. Cantauimꝰ uobis.⁊ non salta ᷤ¬
us. Nunc aut inuoce archangłi p̃cedentis dñm descendentẽ de celis.
⁊ inclarissima tuba.unꝰqͥsq credentiũ uł adp̃liũ uł ad sacerdotalia ministeria ꝓ¬
uocatur. Legimꝰ inuumetoꝵ libro saerataᷤᷤ deo tubaᷤᷤ. que aute hostes ꝑsonẽt¬
S ui aut magna ẽ uox angłi ⁊ tub& archangłi. quanto maior erit tub& dĩquę
parat uias. pͥmũ dormientiũ ⁊ mortuoꝵ inxp̃o. deinde eoꝵ qui uiuunt ⁊¬
residui sunt. ⁊ sermonis dñi p̃stolant᷑ aduentũ : Forsitan simplicis tube dango
Quo uerbo ostendi puto subitũ admeliora transcensũ. ud curo raptũ uoluss
dicẽ. ut uelocitas transeuntis sensum cogitantis excederet. Qđ ⁊ in alio loco

Expanded text:
ti hominis praecursorem, et viderent arundinem vento agitatam , de qua factae ti hominis praecursorem, et viderent arundinem vento agitatam , de qua factae sunt tibiae, et vocalis calamus, qui in ore puerorum dulci sonat modulamine, canentium in plateis atque dicentium: Cantavimus vobis, et non saltastis; nunc autem in uoce archangeli praecedentis dominum descendentem de caelis et in clarissima tuba unusquisque credentium uel ad proelium uel ad sacerdotalia ministeria prouocatur. legimus in Numerorum libro sacratas deo tubus, quae ante hostias personent. sin autem magna est uox et angeli tubae et archangeli, quanto maior erit tubae dei, quae parat uias primum dormientium et mortuorum in Christo, deinde eorum, qui uiuunt et residui sunt et sermonis dei praestolantur aduentum! forsitan simplicis tubae clangillis rapiemur. quo uerbo ostendi puto subito ad meliora transcensum et idcirco raptum uoluisse se dicere, ut uelocitas transeuntis sensum cogitantis excederet. quod et in alio loco
Abbreviated transcription (Latin):
eius egressa sunt. Descendet g sermo diuinꝰ uoce arthangłi p̃cedente.
⁊ p̃parante sibi uã. inhis qui eiꝰ possunt ferre p̃sentiã. Quodut queamꝰ
intellig̾e. primi aduentꝰ mistĩa cognoscamꝰ. Scriptũ ẽ de ioħe. qui p̾cur¬
sor eius fuit. d in heremo dixeritꝰ. Ego uox clamantis indeserto. &rłꝗ¬
Q uid clamauit uox indeserto. Parate uiã dñi.rectas facite semitas
eiꝰ. Obqͣ p̃miũ: quã ue mercedẽ. Omnis uallis implebit᷑. ⁊ om̃is mon
⁊ collis humiliabit᷑. ⁊ er̃ praua indirecta. ⁊ asꝑa inuiasplanaᷤᷤ. & idebit
omnis caro salutare dei.hocaut ideo. quia uerbũ caro factũ ẽ ⁊ habita¬
uit in nob̾. Nunc aut nequaꝗͣ uox ꝓpħe indeserto erit. s uox arcan¬
głi parantis uias. nõ in carnis humilitate uenienti. s eiqͥ ẽ apud patrẽ
uerbũ dẽ. & runc quidẽ egrediebantur indeseriũ. ut audirent assũp

Expanded text:
eius egressa sunt. descendit igitur sermo diuinus uoce archangeli praecedente eius egressa sunt. descendit igitur sermo diuinus uoce archangeli praecedente et praeparante. sibi uiam in his, qui eius possunt ferre praesentiam. quod ut queamus intellegere, primi aduentus mysteria cognoscamus. scriptum est de Iohanne, qui praecursor eius fuit, quod in heremo dixerit: ego uox clamantis in deserto et reliqua. quid clamauit uox in deserto? parate uiam domini, rectas facite semitas eius. ob quod praemium quamue mercedem? omnis uallis inple bitet collis humiliabitur et erunt praua in directa et aspera in uias planas et uidebit omnis caro salutare d e i. hoc autem ideo, quia uerbum caro factum est et habitauit in nobis. nunc autem nequaquam uox prophetae in deserto erit, sed uox archangeli parantis uias non in carnis humilitate uenienti, sed ei, qui est apud patrem uerbum deus. et tunc quidem egrediebantur i
Abbreviated transcription (Latin):
dicens incorde suo. Si ascendã suꝑ stratũ ñm. sidedero sompnũ ocłis
meis. ⁊ palpebris meis dormitationẽ. donec inueniã locũ aña laud du¬
sitate uirtutis. s dispensatione udicis. ⁊ descendet ad eos quideorsum
st̃ uerbũ dei ⁊ sapientia ⁊ uitas atq usticia. & quãꝗ̃ mortui sint ad qͦs
dignatur descende. non tam̃ sunt abeo alieni. Mortui enĩ uocantur in
xp̃o. Qui aũt uiuũt. hoc hñt priuilegii: quia eligunt᷑ epluribꝰ. at¬
tam̃ utrumq agm̃ ⁊ mortuoꝵ uxp̃o ⁊ uiuentiũ. parit rapietꝰ innu¬
bibus obiuã dño. ut ñ eũ expectent donec adexĩten a descendat.
s p̃sentia illiꝰ ⁊ contubnio insublimib ꝑfruantur. Quantaq xp̃i de
mñtia. ut ꝓsalute nra nõ solũ caro factu̾sit. s admortuos usq descen¬
derit. ⁊ ipsa morte babeat signa uuientiũ. aqͣ enĩ ⁊ sangus delat̾e

Expanded text:
dicens in corde suo: si escendam super stratum meum, si dedero somnum oculis dicens in corde suo: si escendam super stratum meum, si dedero somnum oculis meis et palpebris meis dormitationem, donec inueniam locum domino — haud dursitate uirtutis, sed dispensatione iudicis, et descendet ad eos, qui deorsum sunt, uerbum dei et sapientia et ueritas atque iustitia. et quamquam mortui sint, ad quos dignatur descendere, tamen non sunt ab eo alieni; mortui enim uocantur in Christo. qui autem uiuunt, hoc habent priuilegium, quod eliguntur e pluribus. attamen utrumqbibus obuiam domino, ut non eum expectent, donec ad terrena descendat, sed praesentia illius et contubernio in sublimibus perfruantur. quantaque Christi clementia, ut pro salute nostra non solum caro factus sit, sed ad mortuos usque descenderit et in ipsa morte habeat signa uiuentium! aqua enim et sanguis de latere
Abbreviated transcription (Latin):
quis habitabit intabuacło tuo : & itũ. Quis cognouit sensũ dm̃. Residiu
gͦ erunt dacredentib patici. qui aduentũ dñi uideant. scđ̾m id q̃ ds uer¬
bũ ẽ nequaꝗͣ inuilitate carnis. s ingła triumphantis: ⁊ considandũ qͣmꝰ
primum dormientes appellauerit deinde inxp̃o mortuios. quos uiuentes
p̃uenire nõ potuer̃. Qui enim ñ custodierit qd seriptũ ẽ nedederis sõpnum
oclis tius. neq palpebris tiis dormitationẽ. ut saliuis fiat sic̃ caprea de
uinłis ⁊ sic̃ auis delaqueis dormiet ⁊ culpabili sopore torpescet. Cũq
dormierit transibit inmortẽ. Sic̃ enĩ moret᷑ quiuigilat. sic qui dormit
aũt xp̃q ssurrexit ⁊ mortius pͥmitie dormientiũ. q̃m ꝑ hominẽ mors. ⁊
ꝑhominẽ resurratio mortuoꝵ zipꝰ paululũ. Non om̃s dormiemꝰ. s om̃s imn
mutabimur. Inmom̃to inictu ocłi in nouissima tuba Canet enĩ  mortui
resugent incorrupti. et nos immutabim᷑. Cumgͦ hec dedormitione di¬

Expanded text:
quis habitabit in tabernaculo tuo? et iterum: quis cognouit sensum domini? residui ergo erunt de credentibus pauci, qui aduentum domini uideant secundum id, quod deus uerbum est, nequaquam in uilitate carnis, sed in gloria triumphantis. et considerandum, quomodo primum dormientes appellauerit, deinde in Christo mortuos, quos uiuentes praeuenire non poterunt. qui enim non custodierit hoc, quod scriptum est: ne dederis somnum oculis tuis nvinculis, et sicut avis de laqueis , dormiet, et culpabili sopore torpescet: cumque dormierit, transibit in mortem. Sicut enim movetur qui vigilat, sic qui dormit autem Christus surrexit ex mortuis, primitiae dormientium: quia per hominem mors, et per hominem resanet enim et mortui resurgent incorrupti et nos inmutabimur. cum ergo haec de dormitione di
Abbreviated transcription (Latin):
tant amici mei. S aduersꝰ silentẽ crasse sues grunniunt. Quaꝵ omne cdiis¬
studium c̃. immo scientie suꝑciliũ aliena carꝑe. ⁊i sic uetũ defenđe ꝑfidia a.
ut ꝑdant fidem suã. Meũ ꝓpositũ ẽ antiq̾s leg̾e. ꝓbare singła retinere que bo¬
na sunt. ⁊ afide eccłȩ oitolice non recede. Uolens Malias questiundas responde.
⁊ uel mea uł aliena dictare. extimplo afr̃e sisinnio ãmonitꝰ sum. ut ⁊ aduos
⁊ adcetos scos fr̃co qui nos amare dignant᷑. lntt̾as seribẽ. Cohibebo gͥ gradii.
⁊ siuita comes fuerit. futuro ine oꝑi reseruabo. ut ⁊ uob̾ ꝑpartes pateã: ifr¬
actũ ac senile corpuscłm bonus possit ferie mod̾atũ. Illud aũt breiuit infine

Expanded text:
rant amici mei, et adversum silentem, crassae sues grunniunt? Quarum omne rant amici mei, et adversum silentem, crassae sues grunniunt? Quarum omne studium est, immo scientiae supercilium, aliena carpere et sic ueterum defendere perfidiam, ut perdant fidem suam. meum propositum est antiquos legere, probare singula, retinere, quae bona sunt, et a fide ecclesiae catholicae non recedere. Uolens ad alias quaestiunculas respondere et uel mea uel aliena dictare extemplo a fratre Sisinnio admonitus sum, ut et ad uos et ad ceteros sanctos fratres, qui nos amare dignantur, litteras scriberem. cohibebo igitur gradum et, si uita comes fuerit, futuro me operi reseruabo, ut et uobis per partes paream et fractum ac senile corpusculum onus possit ferre moderatum. illud autem breuiter in fine
Abbreviated transcription (Latin):
cesaris ñ ht̃. nec signatꝰ moneta. publica. reꝓbetꝰ. Qui aũt xp̃i faciẽ clato
p̃fert lumine. incordis nr̃i marsupiũ tecondat᷑. & enĩ sidialeͤticã scire uolu¬
ero. aut philosophoꝵ doginata.⁊ ut ad nr̃aꝵ redeã scientiã scripturaꝵ. neqͣꝗ
simplices eccesiȩ uiros introgare debeo. quoꝵ alia gr̃aẽ. ⁊ unusquisq insuo sen¬
su babundat : ł tesertĩ cũ indomo magna uasoꝵ p̾atͥs familie diu̾sitas multa
dicat᷑. s eos qui artẽ didic̾e abartifice. ⁊ ulege dñi medĩant᷑ die acnocte. Ego
⁊ in adolescentia ⁊ in extrema etate ꝓfiteor ⁊ origenẽ ⁊ eusebiũ cesarien¬
sẽ. uiros eẽ doctissimoᷤ.s errasse indogmatũ ueritate. Iđ econtrario. aethe
odoro. atutio. apollinare. possumꝰ dicere. W tam̃ om̃s uex planationib scrip¬
turaꝵ.sudoris sui memoriã teliquer. Int̾ra aurũ querit᷑.⁊ defluuioꝵ al¬

Expanded text:
Caesaris non habet nec signatus moneta publica, reprobetur, qui autem Christi faciem claro Caesaris non habet nec signatus moneta publica, reprobetur, qui autem Christi faciem claro profert lumine, in cordis nostri marsuppium recondatur. etenim, si dialecticam scire uoluero aut philosophorum dogmata et-ut ad nostram redeam scientiam-scripturarum, nequaquam simplices ecclesiae uiros interrogare debeo, quorum alia gratia est— et unusquisque in suo sensu abundat, praesertim cum in domo magna uasorum patris familiae diuersitas multa dicatur —, sed eos, qui artem didicere ab artifice et in lege dei meditantur die ac nocte. ego et in adulescentia et in extrema aetate profiteor et Origenem et Eusebium Caesariensem uiros esse doctodoro, Acacio, Apollinario possumus dicere, et tamen omnes in explanationibus Scripturarum, sudoris sui nobis memoriam reliquerunt. In terra aurum quaeritur, et de fluviorum al
Abbreviated transcription (Latin):
trena dimittes. siue ille sit dormiens. siue in xp̃o mortuus. siue uiues. ⁊ in illiꝰ
p̃sentiã reseruatꝰ: semꝑ cũ illo erit. ⁊ fruet᷑ uerbo dei &. sapientia. ueritate
atq iusticia. hec celeri sermone dictaui. qͣcruditi uiri de utroq sentirẽt loco.
⁊ quib argum̃tis suas uellẽt ꝓbare sententias. uĩe prudentie exponẽs. eꝙ ii tau¬
ta ẽ meȩ pusillanimitatis auctoritaᷤ qui nig̾il sũ. ⁊ inuidoꝵ tantũ morsib pa¬
teo. quanta eoꝵ qui noᷤ indũo p̃cesser. Nec iusta phitate discipłoꝰ p̃iudicãda doc¬
toris opinio. s doctrine ratio ponderanda ẽ. Siqͥs aũt contrarie factionis
in murinurat. quare eoꝵ explanationes legã. quoꝵ doginatiꝰ ñ acqͥesco sciat
me illud apłi libent̃ audire. Omnia ꝓbate.⁊ q̃ bonũ ẽ tenete. & saluatoris
uerba dicentis. Estote ꝓbati numularii. ut siqͥs nũmꝰ ad ult̃ ẽ.⁊ figuram

Expanded text:
spiritalibus et terrena dimittens, siue ille sit dormiens siue in Christo mortuus siue uiuens et in illius praesentiam reseruatus, semper cum illo erit et fruetur uerbo dei et sapientia, ueritate atque iustitia\'. Haec celeri sermone dictaui, quid eruditi uiri de utroque sentirent loco et quibus argumentis suas uellent probare sententias, uestrae prudentiae exponens. neque enim tanta est meae pusillitatis auctoritas, qui nihil sum et inuidorum tantum morsibus pateo, quanta eorum, qui nos in domino praecesserunt, nec iuxta Pythagorae discipulos praeiudicata doctoris opinio, sed doctrinae ratio ponderanda est. si quis autem contrariae factionis inmurmurat, quare explanationes eorum legam, quorum dogmatibus non adquiesco, sciat me illud apostoli libenter audire: omnia probate, quod bonum est, retinete et saluatoris uerba dicentis: estote probati num mularii, ut, si quis nummus adulter est et figuram
Abbreviated transcription (Latin):
nibꝰiaqͥs siaut aqͣ queceruit᷑ uere aq̃ ẽ. necesse ẽ ut & ficꝰ uera sit. ⁊ alia
ligna. ⁊ adã uerꝰ. statim apͥncipio plasimatꝰ incorpore sic̃ eua.⁊ non in
fantasmate: ⁊ pꝰ ruma ut uult origeneᷤ ꝓpt peccatũ postea corpꝰ accep̃.

Expanded text:
ua, quae cernitur, uere aqua est, necesse est, ut et ficus uera sit et alia ligna et Adam uerus statim a principio plasmatus in corpore sicut Eua et non in phantasmate et post ruinam, ut uult Origenes, propter peccatum postea corpus acceperit.
Abbreviated transcription (Latin):
riȩ monasteriss. ut tã uirgo quã uidua.q̃ dõ se uouerint. ⁊ scło renunciantes om̃s de¬
licias scłi c̃̾eulcarint. criẽ monasterioꝵ matrib offerant: desecandũ. ñ intecto postea sađ
c̃suetudine uersiẽ ẽ in naturã. ł qr lauaera ñ adeunt. ł qr oleũ nec capite nec ore norunt.
⁊ cãpi. ũ ine sinũt pluscrade quã te uoluntate tantũ ⁊ anuno corruisse. Miser nonne q̃¬
do in spelunca cũ iuirgine stare cepisti. caligauer̃ oculi tui lingua torpuit. c̃iderunt bra¬
chia pectꝰ intremuit. Nutaũ uicessus. Post apłi petri basilieã. in qua & flameo c̃secita ẽ. pꝰ
erucis ⁊ resurretionis ⁊ ascensionis dnĩgȩ sacram̃ta. in qͥb rursũ in monasterio se uiclurã spo

Expanded text:
riae monasteriis, ut tam uirgo quam uidua, quae deo se uouerint et saeculo renuntiantes omnes delicias saeculi conculcarint, crinem monasteriorum matribus offerant desecandum consuetudine versum est in naturam, vel quia lavacrum non adeunt, vel quia oleum nec capite, nec ore norunt,  campi  non me sinunt plus credere, quam te voluntate tantum et animo corruisse. Miser: nonne quando in spelunca cum virgine stare cepisti, caligaverunt oculi, lingua torpuit, conciderunt brachia, pectus intremuit, nutavit incessus? Post Apostoli Petri Basilicam, in qua Christi flammeo consecrata est: post crucis et resurrectionis et ascensionis dominicae sacramenta, in quibus rursum in monasterio se uicturam spop
Abbreviated transcription (Latin):
diuit. ut nũꝗͣ pedẽ ꝓferret ĩ publicũ. miꝗͣ uiri nosset alloqͥũ. ⁊ qͣ magi sit ad mirandũ foro¬
ẽ uirginẽ amaret potiꝰ ꝗͣ uidet. Oꝑabat᷑ manib suiᷤᷤ scienᷤᷤ scriptũ eẽ ꝗ ñ oꝑat᷑ nec mandũ¬

Expanded text:
diit, ut numquam pedem proferret in publicum, numquam uiri nosset adloquium et. quod magis sit admirandum, sorodiit, ut numquam pedem proferret in publicum, numquam uiri nosset adloquium et. quod magis sit admirandum, sororem uirginem amaret potius, quam uideret. operabatur manibus suis sciens scriptum esse: qui non
Abbreviated transcription (Latin):
solũ ⁊ oraciõis locꝰ extitit ⁊ qͥetiᷤᷤ. Ieuinia ꝓ laude habuit in edia distinctiom. Et cũ eã ñ ues-¬
cendi defia̾iũ s hunana c̃fectio ad cibũ t̾eret. paue ⁊ sale aq̃ frigida c̃eitabat magiᷤᷤ esuriẽ ꝗͣ restĩ-¬
uebat. Et qr pene oblitꝰ sũ qͥ ĩ pͥncipio dic̃e debui. cũ pͥmũ ħ ꝓpositũ arripuit. aur̃ colł sui qͣ¬
murenã uulgꝰ uoeat qͥ scił metallũ ĩ uirgulaᷤᷤ ledescete qͣdã ordiniᷤᷤ flexuosi catena c̃teccit᷑ absq
paredib uendidit. ⁊ tunca fasciori ꝗͣ a matre ĩpet̾re ñ potãt. pia induta negotiatiõe auspicio
e repente dnõ c̃secraũ. ut ilelligeret uniũsa cognatio ñ posse ei aliud extorqͦri q̃ iã s
c̃dẽpnasset estib s ut dic̃e ceꝑamꝰ ita se sẽꝑ modate habuit. ⁊ ułra cubiculi sui secreta custo.¬

Expanded text:
solum et orationis locus extitit et quietis. ieiunium pro ludo habuit, inediam refectionem; et cum eam non uessolum et orationis locus extitit et quietis. ieiunium pro ludo habuit, inediam refectionem; et cum eam non uescendi desiderium, sed humana confectio ad cibum traheret, pane et sale et aqua frigida concitabat magis esuriem, quam restinguebat. et quia paene oblitus sum, quod in principio debui dicere, : cum primuosi catena contexitur, absque parentibus uendidit et tunicam fusciorem, quam a matre inpetrare non poterat, pio iuduta negotiationis auspicio se repente domino consecrauit, ut intellegeret uniuersa cognatio non posse ei aliud extorqueri, quae iam sdamnasset in uestibus. Sed, ut dicere coeperamus, ita se semper moderate habuit et intra cubiculi sui secreta custo
Abbreviated transcription (Latin):
adolesceilulȩ s̃ legere dignare. ut ad exẽplũ eiꝰ se instituentes. ꝯũsationẽ illiꝰ ꝑfectȩ utti
normã arbitred . Pret̃mitto q̃ ĩ matͥs ut̃o benedr̃ ait̃ ꝗͣ nascit᷑ ꝗͥ ĩ fila nastentiᷤᷤ uitri ⁊ oĩ spe-
culo purioriᷤᷤ patͥ inrgo t̃dit᷑ ꝑ qͥetẽ qd adhuc infantiȩ inuoluta panniᷤᷤ ⁊ uix annũ decim̾
tatiᷤᷤ excedenᷤᷤ hore fut᷑e bt̃itudimᷤᷤ c̃secrat᷑. sit gr̃ȩ oẽ qͣ anl laborẽ fuit. licet ds p̾sciꝰ futu¬
⁊ ieremiã sc̃ificet. ĩ utõ. ⁊ ioħm ĩ aluo matriᷤᷤ faciat exultare. ⁊ paulũ add̃ mundi c̃stitu
tionẽ separaret ĩ eigło filii sui. Ad ea uenio q̃ pꝰ duodecimũ annũ sudore ꝓpͥo erigit
irripuit. tenuit. cep̃. ĩpleũ. uniꝰ cellulȩ clausa angustis. latitudine ꝓgradisi fruebat᷑. Iđ t̃

Expanded text:
adolescentulae sunt, legere dignare, ut ad exemplum ejus se instituentes, conversationem illius, perfectae vitae adolescentulae sunt, legere dignare, ut ad exemplum ejus se instituentes, conversationem illius, perfectae vitae normam arbitrentur. 2. Praetermitto, quod in matculo purioris patri uirgo traditur per quietem, quod adhuc infantiae inuoluta pannis, uix annum decimum aetatis excedens honore futurae beatitudinis consecratur; sit gratiae omnieremiam sanctificet in utero et Iohannem in aluo matris faciat exultare et Paulum ante constitutionem mundi separet in euangelium filii sui: ad ea uenio, quae post duodecimum annum sudore proprio elegit, arripuit, tenuit. coepit, inpleuit. Unius cellulae clausa angustiis latitudine paradisi fruebatur. idem terrae
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ scił ita eã totã ad dñm fuisse cõusam. ut morast̾ĩi pͥncepᷤ mat̃ uignũ fieret. Post mollitie
uestiũ saceo m̃bra triuusse. orationib ducisse noctes. ⁊ comites suaᷤ plus exẽplo docusse ꝗͣ uerb̾.
militatiᷤᷤ taãȩ tãq subiectȩ ut qͦndã dna plurimoꝵ. aucilla hõĩs putaret᷑: nͥ qd ⁊ xͥ magiᷤᷤ ẽt auc
la dũ diia hoir ñ putaret᷑. Inculta uestiᷤᷤ uiliᷤᷤ cib neglectũ cap̃. Ita tam̃ ut cũ oĩa facẽt osterłatio¬
excipit᷑ angłoꝵ choriᷤᷤ abrahe sinib cfouet᷑ ⁊ cũ pauꝑe qͦndã lazaro diuitẽ purpuratũ ⁊ ñ palma¬
tũ csulẽ s aratu stillã digitiminoriᷤᷤceruit ĩqͥrere. Orer̃ qͣda mutatio. Ille ꝗͣ ant̃ paucoᷤ dies
plausu qͦndã ⁊ tͥpudio popłs romanꝰ eccepit. ad cuiꝰ ieritũ urbs uniũsa c̾mota ẽ. nẽ de¬
nr̃ȩ uita breuit̃ explicanda ẽ. Cui qͦͤso ne hanc epłam legaᷤᷤ gͣuat᷑ qͥppe laudib suiᷤᷤ s hiᷤ potiꝰ

Expanded text:
 ita eam totam ad dominum fuisse conuersam, ut monasterii princeps, mater uirginum fieret; post mollitiem uestium sacco membra triuisse; orationibus duxisse noctes et comites suas plus exemplo docuisse quam uerbis. humilitatis tantae tamque subiectae, ut quondam domina plurimorum ancilla la, dum domina hominum non putatur. inculta uestis, nilis cibus, neglectum caput, ita tamen, ut, cum omnia faceret, ostentatioexcipitur angelorum choris, Abrahae sinibus confouetur et cum paupere quondam Lazaro diuitem purpuratum et non palmatum consulem, sed sacratum, stillam digiti minoris cernit inquirere. o rerum quanta mutatio! ille, quem ante paucos dies plausu quodam et tripudio populus Romanus excepit, ad cuius interitum urbs uninersa commota est, nunc denostrae vita breviter explicanda est; cui quaeso ne hanc Epistolam legas: gravatur quippe laudibus suis: sed his potius quae
Abbreviated transcription (Latin):
cum hoc mundo dampnemur. Unde ⁊ dauid ait. Corripiet me iustus cum mc̃a¬
⁊ increpabit ie. oleum aũt peccatoriꝰ non inpinguet caput ieũ. Ita ⁊ insalomone sc̃p¬
t aũt om oiẽ filiũ quem reciꝑe dignatur:. disponendũ aduitã etuam. Deeo ⁊ apłs nõ
confundit᷑ nec atterit᷑ s magis głatut. ⁊ potens fit in infirmitatib suis. qui ut nos
io confortet exemplo fatetur ⁊ p̃dicat sibi ipsi cui xiã usq int̾ciũ celum patuera
ascensus. ⁊ quem neq ignea illa romphea abaditu exdude paradisi potuerat. ubi
⁊̃ in effabile omni lugue audierat archanũ angłoꝵ. s tam̃ ue extolleret᷑ ꝓpt̃ ex¬
cellentiã reuolationũ ia se ipsus aquo inͤantũ głificabat᷑ añi modamine gub̾natũ
reffe̾rt. ut apposito angło satane iustimulũ carnissue .i. intribulatione corporea de¬

Expanded text:
cum hoc mundo damnemur. unde et Dauid ait: corripiet me iustus in mcum hoc mundo damnemur. unde et Dauid ait: corripiet me iustus in m peccatoris non impinguet caput meum. ita et in Salomone scriplat autem omnem filium quem recipere dignatur disponendum ad uitam aeternam. de eo et apostolus non confunditur nec atteritur; sed magis gloriatur, et potens fit in infirmitatibus suis. qui ut nos suo confortet exemplo, fatetur et praedicat sibi ipsi, cui etiam usque in tertium caelum patuerat ascensus et quem neque ignea illa rumphaea ab aditu excludere paradisi potuerat, ubi etiam ineffabile omni linguae audierat angelorum; sed tamen ne extolleretur propter excellentiam reuelationum, ita se ipsius, a quo in tantum glorificabatur, domini moderamine gubernatum refert, ut apposito angelo Satanae in stimulo carnis suae id est in tribulationem corpoream de
Abbreviated transcription (Latin):
facit. qm̃ calix inmanu dñi. hunc humiliat ⁊ hunc exaltat. Qđ si iadomne
mistiũ regni ꝑtinere uideatur. at tam̃ ⁊ adtuã spetialit gr̃am referri potẽ.
que magno dñi miserantis consilio ⁊ exaltata es. ut humiliareriᷤᷤ ⁊ humi¬
ata es ut exaltareris. Nonũ. ignoramꝰ uenerabilis soror ⁊ benedicta filia tuã
p̃titã in hoc scło głam. Nam etiã uidunus te intpr̃e illo quo domũ tuam
ngalis affinitas ambiebat. eminere in his honorib qͥ destrunt᷑. quia ⁊i si psi
quoq adño altissimo tribuunt᷑. quia omnis potestaᷤ adõ ẽ. at tam̃ fragiles
⁊ caduci sunt qͥ subhoc mundo argaunt᷑ cuius figura uelut umbra p̃tit. Und
impensiꝰ admiramꝰ gr̃am que tibi data ẽ ⁊ magnificamur inte dñm qui te in
liboribus hominũ posuit ⁊ salutifero pat̾ne pietatis uerb̾e usitauit. ut inpau¬
cis uexatam in multis bene disponeret teste apło in hoc mundo corripimur. ne

Expanded text:
facit, quoniam calix in manu domini hunc humiliat et hunc exaltat. quod etsi ad omne mysterium regni pertinere uideatur, attamen et ad tuam specialiter gratiam referri potest, quae magno domini miserentis consilio exaltata es, ut humiliare?s, et humiliata es, ut exaltareris. Non enim ignoramus, uenerabilis soror et benedicta filia, tuam praeteritam in hoc saeculo gloriam. nam etiam uidimus te in tempore illo, quo domum tuam regalis affinitas ambiebat, eminere in his honoribus qui destruuntur, quia, etsi ipsi quoque a domino altissimo tribuuntur, quia omnis potestas a deo est, attamen fragiles et caduci sunt qui sub hoc mundo aguntur, cuius figura ut umbra praeterit. unde impensius admiramur gratiam, quae tibi data est, et magnificamus in te dominum, qui te in laboribus hominum posuit et salutifero paternae pietatis uerbere uisitauit, ut in paucis uexatam in multis bene disponeret teste et apostolo: in hoc mundo corripimur, ne
Abbreviated transcription (Latin):
rule manũ subtrahere sunt̃ paruuloᷤᷤ. ao nuoturuꝵĩ. arten
loquendi discere. Quã uis chroesoᷤᷤ quiᷤ spiret ⁊ darios Nuteremar:¬
supiĩ nonsecuntur: sudoris comites sunt. Laboris socie ieuini¬
oꝵ non saturitatis. Continentie: non luxurie¶De mostenes
plus olei qͣmuini ex pendisse. sedicit. & omnes opifices. no¬
turnis semꝑ uigiliis ꝑuenisse q̃ illa inuna littera fecit expͥ

Expanded text:
rulae manum subtrahere, et inter parvulos ἀθηνο γέρον artem loquendi discere. Quamvis Craesos quis spiret et Darios, litterae marsupium non sequuntur. Sudoris comites sunt et laboris: sociae jejuniorum, non saturitatis: continentiae, non luxuriae. Demosthenes plus olei quam vini expendisse dicitur, et omnes opifices nocturnis semper vigiliis praevenisse. Quod ille in una littera fecit exp
Abbreviated transcription (Latin):
tacere uelim. uocẽ ingaudiũ erumpentẽ tenere uon possỹ. Qs
enim ualeat digno caere p̃conio. auxentiũ med̾olano inculn¬
em: huiꝰ excubii ᷤ sepultum  anteꝗ̃ mortuũᷤ romanũ ep̃m um

Expanded text:
tacere uelim, i loce in gaudium erumpente non possim. quis enim tialeat digno canere praeconio Auxentium Mediolanii incubantem huius excubiis sepultum paene ante quam mortuum, Romanum ep
Abbreviated transcription (Latin):
seqͥt᷑ ꝗ ignorantes dĩ iusticiã.⁊ suã uolentes constituere : iusticie di nõ
sũt subierti. Deinde d post passionẽ ⁊ resurretionẽ. xp̃idato ac mani¬
sacram̃ta ñ exconsuerudine sollẽpnitatis. s ex necestitate salias ẽẽ cele¬
branda. Que tam̃ sinũꝗͣ fuissent necessaria. infructuosa atq ianit ꝓeis
machabei martres fierent. Postremo illud. qd p̃oicatore gr̃e xp̃iane. ui¬

Expanded text:
 uolentes constituere iustitiae dei non sunt subiecti; deinde, quod post passionem et resurrectionem Christi dato ac manisacramenta non ex consuetudine sollemnitatis sed ex necessitate salutis esse celebranda, quae tamen si numquam fuissent necessaria, infructuose atque inaniter pro eis Machabaei martyres fierent; postremo illud, quod praedicatores gratiae