comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
s in iniquitate populi
confisurus ẽ. qͥa eos
scit offendisse dm̃. ⁊ peccata patrũ
nouis cumulasse delictis. et p̃uarica¬
tiones eoꝵ om̃ib patuisse. Et id cir¬
co non dubitabit de uictoria: quia
confidet de iniquitate ierłm. Hȩc
iuxta hebraicum. A quo lxx. ñ tam
sensu quã uerbis in plerisq discordatł.
u autẽ ꝓphane impie dux ifrł. cuiꝰ
uenit dies in tempore iniquitatis p̃¬
finito: hȩc dicit dñs ds̃. Aufer cyda¬
rim. tolle coronam. Nonne hȩc est.
qui humilẽ subleuauit. et sublimẽ
humiliauit : Iniquitat̾e iniqͥtatẽ
iniqͥtatẽ ponam eam : et hoc ñ fiet.¬

Expanded text:
sed in iniquitate populi sed in iniquitate populi confisurus est, qua eos scit offendisse Deum, et peccata patrum novis cumulasse delictis, et praevaricationes eorum omnibus patuisse, et idcirco non dubitavit de victoria, quia confidet de iniquitate Jerusalem. Haec juxta Hebraicum, a quo LXX non tam sensu quam verbis in plerisque discordant. « u autem, profane, impie dux Israel, cujus venit dies in tempore iniquitatis praefinita: Haec dicit Dominus Deus: Aufer cidarim, tolle coronam: nonne haec est, quae humilem sublevavit, et sublimem humiliavit? Iniquitatem, iniquitatem, iniquitatem ponam eam: et hoc non fact
Abbreviated transcription (Latin):
do centũ oc toginta qͥnq milia una
nocte st̃ &esa. formidabit ad partẽ
dex terã declinare. ⁊ ire contra mu¬
nitissimã ierłm. S stabit in ipso cõ¬
peto. ⁊ ritu gentis suȩ oraculũ ẽsub.
ut mittat sagitas in pharetrã. ⁊ cõ¬
misceat eas inscriptas. siue signatas
nominib singuloꝵ. ut uideat cuiꝰ
sagitta exeat. ⁊ quã priꝰ ciuitatem
debeat oppugnare: hanc aut̃ greci¬
nominant. Int̾rogauit igit᷑ idola: ex¬
ta consuluit. Ad dexteram facta ẽ
diuinatio eiꝰ. ut ꝑgeret contra ierłm.
et oppugnaret eam. aggeres compor¬
taret. arietes poneret. ȩdificaret mu¬
nitiones. urbemq concluderet: ⁊ in
cede aꝑiret ossuum. et fremitũ exul¬
tantis et ululantis exercitꝰ concitaret.
Hoc inquit faciens. uidebit᷑ habitato¬
rib ierłm oraculũ frustͣ c̃sulere. ⁊ qͣsi
sabbatoꝵ ocium tenere. ludere ui¬
delicet et nichil oꝑis ꝑ petrare. Rex
aut̃ babylonis ñ in sua fortitudine.

Expanded text:
do centum octoginta quinque millia una do centum octoginta quinque millia una nocte sunt caesa, formidabit ad partem dexteram declinare, et ire contra munitissimam Hierusalem, sed stabit in ipso compito, et ritu gentis suae oraculum consulet, ut mittat sagittas in pharetram, et commisceat eas inscriptas sive signatas nominibus singulorum, ut videat cujus sagitta exeat, et quam prius civitatem debeat oppugnare. Hanc autem Graecinominant. Interrogavit igitur idola, exta consuluit. Ad dexteram facta est divinatio ejus, ut pergeret contra Jerusalem et oppugnaret eam, aggeres comportaret, arietes poneret, aedificaret munitiones, urbemque concluderet. Et in caede aperiret os suum, et fremitum exsultantis et ululantis exercitus concitaret. Hoc, inquit, faciens videbitur habitatoribus Jerusalem oraculum frustra consulere, et quasi sabbatorum otium tenere, ludere videlicet et nihil operis perpetrare. Rex autem Babylonis non in sua fortitudine,
Abbreviated transcription (Latin):
quitates eoꝵ qui in ęccła cõmorant᷑.
immo malis oꝑib reducunt aduersa¬
rias potestates in memoriã scelerũ pri¬
stinorũ : patefiunt omĩa peccata po¬
puli. et cogitationes eoꝵ. Et id circo
capiunt᷑. quia nouis uetera delicta cu¬
mularunt.
ȩc alius dixerit: nobiscepta historiȩ
ueritas ꝑ sequenda est. Cũ inquit di¬
xisset mͥ sermo diuinus. ꝓpheta fili ho¬
minis. et loquere ad gladiũ. et dic.
gladius gladiꝰ. et cȩtera quȩ ꝓphetia
gladii c̃tinent᷑: scđo factꝰ ẽ sermo am̃ ad
&. aꝑtiꝰ ꝑsonã discere gladii seuestaat
Ausculta q̃ dico. Pone dua uiaꝰ. ut sii
las gladius ueniat regis babylonis.
Qui egrediet᷑ quidẽ uno itmere chas¬
deoꝵ: sed cũ uenerit pͦsertũ ⁊ solitu¬
dinẽ adbiuiũ terrȩ arabiȩ. quȩ ap¬
pellatur filioꝵ amon. quarũ una
phia nominatur. memor inquit in¬
t̃nitionis quȩ accidit regi assyrio qͣn¬

Expanded text:
quitates eorum, qui in Ecclesia commorantur, quitates eorum, qui in Ecclesia commorantur, immo malis operibus reducunt adversarias potestates in memoriam scelerum pristinorum, patefiunt omnia peccata populi et cogitationes eorum, et idcirco capiuntur, quia novis vetera delicta cumularunt. Haec alius dixerit, nobis coeptae historiae veritas 249 persequenda est. Cum, inquit, dixisset mihi sermo divinus: Propheta, fili hominis, et loquere ad gladium et dic: Gladius, gladius, et caetera quae prophetia gladii continentur; secundo factus est ad et apertius pesonam discere gladii saevientis? Ausculta quae dico: pone duas vias, ut per illas gladius veniat regis Babylonis, qui egredietur quidem uno itinere Chaldaeorum, sed cum venerit per desertum et solitudinem ad bivium terrae Arabiae, quae appellatur filiorum Ammon, quarum una phia nominatur. Memor, inquit, internecionis quae accidit regi Assyrio, quan
Abbreviated transcription (Latin):
dn ds̃. Peo qđ ĩ memoriã reuocastĩ iniqͥtateᷤ
ur̃a. ⁊ reuelastiꝰ p̃uaricationeᷤᷤ ur̃as. et appa¬
ruert peccata ur̃a in om̃ib cogitatio¬
nib ur̃is: ꝓ eo in quã qđ in memoriã
reuocastis: manu capiemini.
cio me in hoc loco iuxta hex int̃pre¬
tes multiplicẽ legisse expositionẽ. ra¬
bath filioꝵ amon referentis ad gentiũ
popłm. iudam uͦ et ierłm ad eos qͥ sub
xp̃i nomine congregant᷑. et factis de i¬
corant nominis dignitatẽ. Regemq
confusionis diabolum stare in omni
uiarũ capite. et insidiari in occulto.
impleriq illũ uersiculũ: iuxta semi¬
tam scandalũ posuert̃ mͥ. Et stare
eũ in biuio: uł eos qui sui sunt tenere
cupient̾ẽ. uł nouũ sibi ad quirere ser
adeos scilicet qui in dextera parte st̃i
positi. ut ex pugnet eos. ut exultet in
cede. ut arietib et congestione oꝑũ
t̾renoꝵ capiat miseram ierłm. Et pri¬
mo quidẽ uideatur ei nichil agere.n
frustra conari. Illo uͦ recordante mi¬

Expanded text:
 pro eo quod in memoriam revocastis iniquitates vestras, et revelastis praevaricationes vestras, et apparuerunt peccata vestra in omnibus cogitationibus vestris; pro eo, inquam, quod in memoriam revocastis, manu capiemini. » Scio me in hoc loco juxta LXX interpretes multiplicem legisse expositionem Rabbath filiorum Ammon referentis ad gentium populum, Judam vero et Jerusalem ad eos qui sub Christi nomine congregantur, et factis dent nominis dignitatem, regemque confusionis diabolum stare in omni viarum capite, et insidiari in occulto; implerique illum versiculum: Juxta semitam scandalum posuerunt mihi ; et stare eum in bivio, vel eos qui sui sunt tenere cupientem, vel novum sibi acquirere servad eos scilicet qui in dextera parte sunt positi, ut expugnet eos, ut exsultet in caede, ut arietibus et congestione operum terrenorum capiat miseram Jerusalem; et primo quidem, ut videatur ei nihil agere, et frustra conari. Illo vero recordante ini
Abbreviated transcription (Latin):
pulus sententiã flagitabat: id circo dñs
id qd ꝑ metaphorã siue parabolam. ⁊ ut
alii uertere ꝓ uerbiũ ẽ locutꝰ. nc̃ mani¬
festius loquit᷑ saltus nageb. et darom.
et theman. esse ierłm. et tẽplũ illiꝰ. scã
scõꝵ. et omnẽ terrã iudeȩ. flãmãq quȩ
cõbustura sit saltũ intelligigladiũ de¬
uorantẽ: qui eductꝰ sit de uagina sua.
ut int̾ficiat iustũ ⁊ impiũ: hoc ẽ enĩ
lignũ uiride et aridũ. Unde & dñs.
Si in ligno ait uiridi tanta faciunt: in
sicco quid facient: ꝑquo nescio quid¬

Expanded text:
bat, idcirco Dominus id quod per metaphoram sive parabolam, et, ut alii vertere, proverbium, est locutus, nunc manifestius loquitur, saltus Nageb et Darom et Theman esse Jerusalem, et templum illius sancta sanctorum, et omnem terram Judeae flammamque quae combustura sit saltum intelligi gladium devorantem, qui eductus sit de vagina sua ut interficiat impium et justum, hoc est enim lignum viride et aridum. Unde et Dominus: « Si in ligno, ait, viridi tanta faciunt, in sicco quid facient? » Quodqu
Abbreviated transcription (Latin):
multiplicauert in medio illiꝰ. Sacer¬
dotes eiꝰ contepsert̃ legẽ meã: ⁊ pollu¬
ert̃ scũaria mea. Int̾ sc̃m et ꝓphanũ ñ
habuere distantiã: et int̾ pollutũ. ⁊ mun-¬
dũ ñ intellexer̃t. Et a sabbatis meis auer¬
tert oculos suos: ⁊ inquinabar in me¬
dio eoꝵ. Principes eiꝰ in medio illiꝰ qͣsi
lupi rapientes predã: ad effundendũ
sanguinẽ et ꝑdendas an imas. et aua
ebant eos absq tẽperam̃to. uidentes
uanan diuinantes eis mendatiũ dicen¬
tes. hȩc dicit dñs ds̃: cũ dñs non sit locu¬
tꝰ. Popłm t̾rȩ calumniabant᷑ calunia:
et rapiebant uiolent̃. Egenũ et pau¬
perẽ affligebant. ⁊ aduenã oppͥmebaił
calũpnia: absq iudicio. Et quęsiui de
eis uirũ qui in t̾poneret maceriã. ⁊ sta¬
ret oppositus contra me ꝓ terra ne dis¬
ꝑderẽ eam: et ñ inueni. Et effudi suꝑ
eos indignationẽ meã: in igne irȩ meȩ
consũpsi eos: uiã eorũ in caput eoꝵ red¬
didi ÷ ait dñs deus.

Expanded text:
edio illius. Sacerdotes ejus contempserunt legem meam, et polluerunt sanctuaria mea. Inter sanctum et profanum non habuere distantiam, et inter pollutum et mundum non intellexerunt, et a sabbatis meis averterunt oculos suos, et coinquinabar in medio eorum. Principes ejus in medio illius quasi lupi rapientes praedam ad effundendum sanguinem, et peebant eos absque temperamento, videntes vana, et divinantes eis mendacium, dicentes: Haec dicit Dominus Deus, cum Dominus non sit locutus. Populi terrae calumniabantur calumniam, et rapiebant violenter: Egenum et pauperem affligebant, et advenam opprimebant calumnia absque judicio. Et quaesivi de eis virum, qui interponeret maceriam, et staret oppositum contra me pro terra, ne dissiparem eam, et non inveni. Et effudi super eos indignationem meam, in igne irae meae consumpsi eos. Viam eorum in caput eorum reddidi,
Abbreviated transcription (Latin):
ne dr̃.: inuisione contra babylonẽ. Ecce
ego suscitabo contra eos medos. Et pꝰ
paululũ. Et erit babylon illa głosa in
regnis. in clẏta in suꝑbia chadeorũ.
sicut sub uertit ds̃ sodomã et gomor¬
rã: non habitabitur usq infine̾. Et
quia semel sub ꝑ sona gladii. de rege
immo regno babylonis loquebatur:
seruat metdphorã. In igne inquit fu¬
roris mei sufflabo in te: ut faciã te igne
consumi. ⁊ tradã manib hominum
stultoꝵ et imꝑitoꝵ. qui artẽ ñ habed
cudendi gladios et acuendi. ut nequaꝗͣ
ultra acuaris. limeris. &. fulgeas ad oc¬
cidendũ. s sis ignis cib. sanguisq tuus
quẽ fudisti cunc tis spectantib in te
potius redundet. et tradaris ȩternȩ
obliuioni. et pereas in ꝑpetui. quia
ego dñs locutus sũ: cuiꝰ dixisse fecisse ẽ.
t factũ est uerbũ dñi ad me dicens.

Expanded text:
ne dicitur, in visione contra Babylonem: « Ecce ne dicitur, in visione contra Babylonem: « Ecce ego suscitabo super eos Medos. » Et post paululum: « Et erit Babylon illa gloriosa in regnis, inclyta in superbia Chaldaeorum, sicut subvertit Deus Sodomam et Gomorrham: non habitabitur usque in finem . Et quia semel sub persona gladii de rege, immo regno Babylonis loquebatur, servat μεταφοράν. In igne, inquit, furoris mei sufflabo in te; ut faciam te igne consumi, et tradam te in manibus hominum stultorum et imperitorum, qui artem non habent cudendi gladios et acuendi; ut nequaquam ultra acuaris, limeris, et fulgeas ad occidendum; sed sis ignis cibus, sanguisque tuus, quem fudisti cunctis spectantibus, in te potius redundet; et tradaris aeternae oblivioni, et pereas in perpetuum, quia ego Dominus locutus sum, cujus dixisse, fecisse est. Et factum est verbum Domini ad me, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
et sacerdotiũ eius in ęt̃nũ periisse pre¬
nuntiat. Residuũ erat. filiis ammon:
et ipse diuisionis ordo poscebat. qͥd de
sinistra uia factũ esset. Unde imꝑat᷑
ꝓphete: ut loquat᷑ ad filios ammon
et ad opꝓbriũ eoꝵ. qđ et ipsi capien¬
di sint: & ad eundẽ gladiũ sermonẽ
dirigit. O mucro. iucro qui paratꝰ
es ad cȩdem. qui limatꝰ ut fulgeas
I int̾ficias. licet tͥ idola responde¬
rint. et uanũ sit om̃e qđ a dȩmoni¬
b respondetur. ut uidelicet uul¬
neratoꝵ cer uicib immineres. et
ꝑ te compleret᷑. qđ multo dñs tẽpo¬
re fuerat cõminatus: tamen exple¬
to opere tuo qđ egisti contra filios
am mon reuertere inuaginã tuã idẽ
in babylonẽ. ad locum in quo factus es
⁊ creatus. ut in t̾ra natiuitatis tuȩ ui¬
dicẽ te. et effundã suꝑ te in dignatio¬
nẽ meã. ⁊ medoꝵ atq ꝑ sarũ uirtute
capiaris. Qđ plenius in isaiȩ uolumi¬

Expanded text:
et sacerdotium ejus in aeternum perisse praeet sacerdotium ejus in aeternum perisse praenuntiat. Residuum erat filiis Ammon, et ipse divisionis ordo poscebat, quid de sinistra via factum esset. Unde imperatur prophetae ut loquatur ad filios Ammon et ad opprobrium eorum, quod et ipsi capiendi sint, et ad eumdem gladium sermonem dirigit. O mucro, mucro, qui paratus es ad caedem, qui limatus ut fulgeas et interficias? Licet tibi idola responderint et vanum sit omne quod a daemonibus respondetur, ut videlicet vulneratorum cervicibus immineres, et per te compleretur quod multo Dominus tempore fuerat comminatus, tamen expleto opere tuo, quod egisti contra filios Ammon, revertere ad vaginam tuam, id est in Babylonem, ad locum in quo factus es et creatus, ut in terra nativitatis tuae judicem te et effundam super te indignationem meam, et Medorum atque Persarum virtute capiaris. Quod plenius in Isaiae volumi
Abbreviated transcription (Latin):
Ttu fili hominis: ꝓpheta ⁊ dic. Hȩc di¬
cit dñs ds̃ ad filios ammon: et ad oppro¬
briũ eoꝵ. Et dices. Mucro. mucro. eua¬
gina te ad occidendũ: limate ut int̾fici¬
as et fulgeas. Cum tͥ uiderent᷑ uana et di¬
uinarentur m̃datia. ut dareris suꝑ col¬
la uulneratoꝵ impioꝵ. quoꝵ uenit dieᷤ¬
in tẽpore iniquitatis p̃finta: reuertere
ad uaginã tuã in loco in quo creatꝰ es: in
t̾ra natiuitatis tuȩ iudicabo te. Et ef¬
fundã suꝑ te in dignationẽ meã : in ig¬
ne furoris mei sufflabo inte: daboq in
manib hominũ stultoꝵ. ⁊ fabricantiũ¬
corruptionẽ. Ignis eris cib. sanguis tuus ͥ¬
erit in medio t̾rȩ: obliuioni traderis. qr
ego dñs locutus sum.
ladium regis babylonis stetisse incapi¬
te duarũ uiarũ in cõpeto dextere. ⁊ sini¬
strȩ. quarũ altera ducebat ierłm. alt̾a
ad rabath filioꝵ ammon. et exisse sortẽ
ut ꝑgeret pͥuꝰ contͣ ierłm: supͣ legimꝰ.
Qua ex pugnata ⁊ capta: regnũ quoq

Expanded text:
tu, fili hominis, propheta, et dic: Haec dicit Dominus Deus ad filios Ammon, et ad opprobrium eorum, et dices: Mucro, mucro, evagina te ad occidendum, lima te, ut interficias, et fulgeas, Cum tibi viderentur vana, et divinarentur mendacia, ut daretis super colla vulneratorum impiorum: quorum venit dies tempore iniquitatis praefinita. Revertere ad vaginam tuam, in loco in quo creatus es, in terra nativitatis tuae judicabo te, et effundam super te indignationem meam: In igne furoris mei sufflabo in te, daboque te in manus hominum corruptionem. Ignis eris cibus, sanguis tuus erit in medio terrae, oblivioni traderis, quia ego Dominus locutus sum. » Gladium regis Babylonis stetisse in capite duarum viarum, in compito dexterae et sinistrae, quarum altera ducebat Jerusalem, altera ad Rabbath filiorum Ammon, et exisse sortem ut pergeret prius contra Jerusalem, supra legimus, quia expugnata et capta regnum quoque
Abbreviated transcription (Latin):
mari. habitatores quoq om̃iũ in¬
sularũ. Si tamen uoluerimꝰ ad bo¬
nam partẽ referre quȩ dicta sunt :
obstupescent suꝑ contritione tẏri:
Et reges insularũ om̃iũ uł ipsi quasi
tempestate ꝑculsi. mutabunt uultꝰ.
uł certe cordis merorem fletu ⁊ lacͥ¬
mis indicabunt. stuporisq magni¬
tudinẽ ad miratione & sibilo tes¬
tabunt᷑: quomͦ nichili facta ẽ &
ꝑierit. quȩ salutẽ multis gentibus
ꝓmittebat. &. ultra non erit. neqͦͣꝗͣ¬

Expanded text:
mari. Habitatores quoque omnium inmari. Habitatores quoque omnium insularum si tamen voluerimus ad bonam partem referre quae dicta sunt obstupescent super contritione Tyri, et reges insularum 326 omnium, vel ipsi quasi tempestate perculsi, mutabunt vultus, vel certe cordis moerorem fletu, et lacrymis indicabunt, stuporisque magnitudinem, admiratione et sibilo testabuntur quomodo nihili facta sit, et perierit quae salutem multis gentibus promittebat. Et ultra non erit
Abbreviated transcription (Latin):
bueris sed uoluntatẽ. Et ñeris. Q
si huc usq dixisset: magna quȩstio
nascebatur. quomͦ ñ essy. quã nunc ui¬
demus exstructã. S ex eo qđ sequit᷑
Nusq in scłm. unius scłi tempꝰ ostendit:
culo supputat᷑. Siue ñ eris. dõ: dicente
apło. Qui uocauit ea quȩ non erant.
Et isaia ꝓpheta. Ecce confundent᷑ & eru¬
bescent om̃s aduersarii tui: ert̃ enĩ qͣsi
Ne tradas sceptrũ tuũ his qui ñ st̃. Et in
psalmis. Dimitte mͥ ut refrigerer pri-¬
usquã ab eam : &. ampliꝰ non ero. Quȩ
testimonia quo sensu accipienda sunt:
supra diximus.
mnia autẽ hec adhereticoꝵ possumꝰ
referre ꝑsonam. qui in contritione
tyri atq naufragio. sentient errorẽ
suum: ⁊ in medio maris positi libe¬
rare suas animas concupiscent. plan¬
gentq male diuitias congregatas. qͥb
multos dictauerant reges. patriar¬
chas uidelicet suos.&. uulgus igno¬
bile. quoꝵ opes in medio corruent

Expanded text:
bueris, sed voluntatem. Et non eris. Quod bueris, sed voluntatem. Et non eris. Quod si hucusque dixisset, magna quaestio nasceretur, quomodo non esset, quam nunc videmus exstructam. Sed ex eo quod sequitur: Usque in saeculum, unius saeculi tempus ostendit, culo supputatur. Sive non eris Deo, dicente Apostolo: Qui vocavit ea quae non erant . Et Isaias propheta: Ecce confundentur, et erubescent omnes adversarii tui. Erunt enim quasNe tradas sceptrum tuum his qui non sunt . Et in Psalmis: Dimitte mihi ut refrigerer priusquam abeam, et amplius non ero. » Quae testimonia, quo sensu accipienda sint, supra diximus. Omnia autem haec ad haereticorum possumus referre personam, qui in contritTyri atque naufragio, 325 sentient errorem suum, et in medio maris positi, liberare suas animas concupiscent, plangentque male divitias congregatas, quibus multos ditaverant reges, patriarchas videlicet suos, et vulgus ignobile, quorum opes in medio corruent
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ dixit ds̃. quare tu enarras iusti¬
cias meas. ⁊ assumis testamentũ meũ
ꝑ os tuum : Quid tantis mercib õ
tyre ditata es.&. quid tanto labore
quȩsisti: ut dieb ac noctib ꝑitura
naufragio congregares: Implesti
quidem popłos multos.&. opib tuiᷤᷤ
locupletasti reges: de quib scriptũ ẽ.
Astiterunt reges terrȩ. ⁊ principes ẽ¬
uenert̃ in unũ: ad uersus dñm ꝙ.
aduersus xp̃m eius. Sed nc̃ contͥta
es in mari. et in aquarũ ꝓfundis :
iuxta illud qđ de pharaone scrip
in ꝓfundũ quasi lapis. & dicere po¬
terats̃: ueni in ꝓfundũ maris. ⁊ tẽpe¬
stas demersit me. Om̃s insulȩ uł ha
Sbitatores insularũ quȩ scłi huiꝰ fluc¬
tib uerberant᷑. stupebunt suꝑ te :
&. reges earũ tempestate ꝑculsi. sen¬
tient interitũ suũ imitantesq uo¬
cem colubri. sibilabunt & dicent. ad
nichilũ deducta es. siue facta ꝑdi¬
tio es: ut non naturã ꝑditionis ha¬

Expanded text:
autem dixit Deus, Quare tu enarras justiautem dixit Deus, Quare tu enarras justitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum ? Quantis mercibus, o Tyre, ditata es? Et quid tanto labore quaesisti, ut diebus ac noctibus peritura naufragio congregares? Implesti quidem populos multos, et opibus tuis locupletasti reges, de quibus scriptum est: Astiterunt reges terrae, et principes convenerunt in unum, adversum Dominum et adverses in mari, et in aquarum profundis, juxta illud, quod de Pharaone scriptin profundum quasi lapis , » et dicere poterat: « Veni in profundum maris et tempestas demeatores insularum, quae saeculi hujus fluctibus verberantur, stupebunt super te, et reges earum, tempestate perculsi, sentient interitum suum, imitantesque vocem colubri, sibilabunt et dicent: Ad nihilum deducta es, sive facta perditio es; ut non naturam perditionis ha
Abbreviated transcription (Latin):
ue conticuit̾ ĩmedio maris. Qđ in lxx¬
tionũ tuarũ. siue quã inuenisti mer¬
cedemꝰ. de mari implesti popłos mul¬
tos in multitudine diuitiarũ tuarũ.
&. popłoꝵ. ditasti reges multos. Nunc
contrita es a mari. siue in mari. in
ꝓfundis aquarũ. O pes tuȩ. siue nego¬
tiatio tua. ⁊⁊ om̃is multitudo tua qͣ
erat in medio tui: ceciderunt. Uniu̾si
habitatores insularũ obstupuerunt
siue contriti sunt̾ suꝑ te: ⁊ reges eaꝵx
om̃s tempestate ꝑcussi sunt. siue uer¬
si in amentiam. mnutauerunt uultꝰ
uł fleuerunt. Negociatores gentiũ
siue p̾opłoꝵ. sibilauerunt suꝑ te. Ad
nichilum deducta es. siue facta ꝑdi¬
tio es: &. non eris ultra usq in scłm.
siue in perpetuum.
Ubernatores. remiges. proretȩ atq
uectores. in planctu tyri ista memo¬
rabt̃. Quȩ alia ciuitatũ ita conti¬
cuit. ut loquendi fiduciam ñ hab̾&.
& audiret illud ȩuangłicũ. tace.⁊
ob mutesce.&. de psalmis. peccatori

Expanded text:
ve conticuit in medio maris? Qve conticuit in medio maris? Qtionum tuarum  sive quam invenisti mercedem de mari, implesti populos multos. In multitudine divitiarum tuarum, et populorum ditasti reges multos. Nunc contrita es a mari  sive in mari in profundis aquarum opes tuae  sive negotiatio tua et omnis multitudo tua, quae erat in medio tui ceciderunt. Universi habitatores insularum obstupuerunt  sive contriti sunt super te, et reges earum omnes tempestate perculsi sive versi in amentiam mutaverunt vultus  vel fleverunt. Negotiatores gentium  sive populorum sibilaverunt super te, ad nihilum deducta es  sive facta perditio es: et ue in saeculum. » Gubernatores remiges proretae atque vectores in planctu Tyri ista memorabunt, quae alia civitatum ita conticuit, ut loquendi fiduciam non haberet, et audiret illud Evangelicum: « Tace et obmutesce . » Et de Psalmis: « Peccatori
Abbreviated transcription (Latin):
domũ conuiuii. ut plangant tyrũ:⁊
carmen lugubre congeminent: qđ
sequens scriptura sub iungit. Ut aut̃
sciamꝰ ꝓfectũ esse eoꝵ qui plangunt
ruent̾e . &. qui prius in maris corde
&. in medio illius uersabant᷑: ꝓpħȩ
nos doceat exemplũ. qui &. ipse iube¬
tur plangere tyrũ: ut ex pleto tem¬
pore pęnitentiȩ restituat᷑ in anti¬
quũ statum. ⁊ assumpta cythara dño
ꝑsonet. Lege isaiam. Quidã ridicule
prbos: proretas archidiaconos: remi¬
ges atq nautas diaconos interp̃tant᷑:
uectores quoq ad cunctũ popłm re¬
ferunt. Si addidissent nauclerũ dia
bolum: implessent tragediam. Qui
om̃s eiulabunt pariter .&. flebunt
a marissimȩ &. agent penitentiã.
post ꝗͣ. naufragium senserint nauis
suȩ .&. in terra steterint. omnẽq
tiȩ .&. ꝓgaudio atq leticia in cor¬
dis a maritudine penitentiã merore¬
I signauerint:
Ue est ut tyrus. quȩ obmutuit. si¬

Expanded text:
domo convivii . » Ut plangant Tyrum, et domo convivii . » Ut plangant Tyrum, et carmen lugubre congeminent, quod sequens Scriptura subjungit. Ut autem sciamus profectum esse eorum qui plangunt ruentem, et qui prius in maris corde et in medio illius versabantur, prophetae nos doceat exemplum, qui et ipse plangere jubetur Tyrum, ut expleto tempore poenitentiae restituatur in antiquum statum, et assumpta cythara Domino personet. Lege Isaiam. Quidam ridicule presbyteros, proretas archidiaconos, remiges atque nautas diaconos interpretantur: vectores vero ad cunctum populum referunt. Si addidbolum, implessent tragoediam. Qui omnes ejulabunt pariter, et flebunt amarissime, et agent poenitentiam, postquam naufragium senserint navis suae, et in terra steterint, omnemquet pro gaudio atque laetitia, in cordis amaritudine poenitentiam moerore signaverint. Quae est ut Tyrus, quae obmutuit si
Abbreviated transcription (Latin):
tur: uł certe substernent cinerem
sibi. iuxta illud qđ dicitur ad ierłm.
Sparge terrã suꝑ caput tuũ. & cinerẽ
substerne tͥ. &. fac planctũ. Et in e¬
uangłio scriptũ est. Si in tẏro ⁊ sẏdo¬
ne facta essent hȩc signa: olim in sacco
& cinere egissent pęnitentiam. Et
psalmista dicit. cinerẽ quasi panẽ man¬
ducaui. Radentq suꝑ tyro caput: ⁊¬
facient caluiciũ. Qđ in luctu fieri
solet: eo tempore quo magnitudo do
loris omnẽ excluserit lȩticiã. Apłoꝵ
uͦ capilli numerati erant : quia cri¬
nẽ suũ instar natarenoꝵ dñõ conse¬
crarant. Et saison quãdiu crines ha¬
buit. possedit fortitudinẽ: ablata ce¬
in deliciis. post ea pęnitentes uiuant.
In austeritate atq duricia. niniuite
Plange ad me quasi sponsa accincta ci¬
licio: suꝑ uirũ tuũ uirginalẽ. Et plo¬
rabunt inquit te in amaritudine
animȩ : ploratu a marissimo. Melius
ẽ enĩ ingredi in domũ luctꝰ. quã in

Expanded text:
tur: vel certe substernent cinerem tur: vel certe substernent cinerem sibi, juxta illud quod dicitur ad Jerusalem: Sparge terram super caput tuum, et cinerem substerne tibi, et fac planctum . Et in Evangelio scriptum est: Si in Tyro et Sidone facta essent signa haec, olim in sacco et cinere egissent poenitentiam . Et Psalmista dicit: Cinerem quasi panem manducavi . Radentque super Tyro caput, et facient calvitium, quod in luctu fieri solet, eo tempore quo magnituloris omnem excluserit laetitiam. Apostolorum vero capilli numerati erant, quia crinem suum instar Nazaraenorum Domino consecrarant. Et Samson quamdiu crines habuit, possedit fortitudinem: ablata caein deliciis postea poenitentes, vivant in austeritate atque duritia. Ninivitae Plange ad me quasi sponsa, accincta cilicio super virum suum virginalem . » « Et plorabunt te, inquit, in amaritudine animae ploratu amarissimo. » « Melius est enim ingredi in domum luctus, quam in
Abbreviated transcription (Latin):
tȩ et uniuersi gub̾natores maris. Siue¬
uectores et proretȩ in terra stabunt
& eiulabunt suꝑ te uoce magna. &
clamabunt a mare .&. suꝑ iacient pul¬
uerem capitib suis. et cinere consꝑgen¬
tur. siue cinerem sternent sibi. Quod
aut̃ sequit᷑ et radent suꝑ te caluitiũ.
& accingentur ciliciis .&. plorabunt
te in amaritudine animȩ ploratu a¬
marissimo .&. assument suꝑ te carmen
lugubre. & plangent te. in lxx ñ ha
gubernatores illiꝰ turbabunt᷑. descen¬
dentq declassib & remiges uectore̾q
ac ꝓretȩ. siue nautȩ. & uniuersi gu¬
bernatores maris. iactati fluctibus.
stabili aliquando consistent gradu.
Euilabunt suꝑ eam uoce magna. quã
priꝰ suis locupletabant mercib ⁊ m̃
tis a maritudinẽ clamore signabunt.
Puluerẽ quoq siue terrã iacient suꝑ
capita sua : ꝓ terrenis oꝑib peniten
tiam agentes. Et cinere consꝑgent᷑.
uł uitulȩ iuxta legem ut purificen¬

Expanded text:
tae, et universi gubernatores maris tae, et universi gubernatores maris vectoresque et proretae in terra stabunt, et ejulabunt super te voce magna, et clamabunt amare: et superjacient pulverem capitibus suis, et cinere conspergentur  sive cinerem sternent sibi. Quod autem sequitur: Et radent super te calvitium, et accingentur ciliciis: et plorabunt te in amaritudine animae ploratu amarissimo, et assument super te carmen lugubre, et plangent te, in Septuagintgubernatores illius turbabuntur, descendentque de classibus, et remiges vectoresque ac proretae sive nautae, et universi gubernatores maris jactati fluctibus, stabili aliquando consistent gradu; et ejulabunt super ea voce magna, quam prius suis locupletabant mercibus, et mentis amaritudinem clamore signabunt: pulverem quoque sive terram jacient super capita sua, pro terrenis operibus agentes poenitentiam. Et cinere conspergentur vel vitulae, juxta Legem , ut purificen
Abbreviated transcription (Latin):
uersa multitudine tua. quȩ ẽ in me¬
dio tui. cadent in corde maris in die
ruinȩ tuȩ.
emiges siue nautas urbis tẏriȩ. sydo¬
nios legimus et aradios. de quib iã
dictũ est: et iuxta ȩditionẽ lxx. con¬
siliarios bibli. quȩ hebraice appellat᷑
gebal. Uiros quoq bellatores eiꝰ. ꝑsas
lydos.⁊ lybias. Qui om̃s cadent. &e.
esse nichili monstrabunt᷑: cũ cȩcidit
tẏrus. ⁊ uniuersa gła eiꝰ finẽ habuerit
ruinarum. Multitudinẽ aut̃. quam
cõmixtionẽ lex transtulert̃. ex ceptis
principib uulgus significat : qui
absq nomine dignitatũ. simili iu¬
dicio conterent᷑. Mixtaq ꝓphetia
ẽ int̾ urbẽ ⁊ nauẽ. ut ex altero al¬
terũ intelligas: et tam̃ utrũq ad
consũmationẽ seculi ꝑtineat atq
naufragium.
Sonitu clamoris gub̾natoꝵ tuoꝵ c̃¬
turbabunt᷑ classes: ⁊ descendent de na¬
uib suis om̃s qui tenebant remũ. nau¬

Expanded text:
versa multitudine tua quae est in meversa multitudine tua quae est in medio tui, cadent in corde maris in die ruinae tuae. Remiges sive nautas urbis Tyriae, Sidonios legimus et Aradios, de quibus jam dictum est; et juxta editionem Septuaginta consiliarios Bybli, quae Hebraice appellatur GEBAL  : viros quoque bellatores ejus Persas, Lydos, et Libyas, qui omnes cadent, et esse nihili monstrabuntur, cum ceciderit Tyrus, et universa gloria ejus finem habuerit ruinarum. Multitudinem autem quam commixtionem Septuaginta transtulerunt, exceptis principibus, vulgus significat; qui absque nomine dignitatum, 322 simili judicio conterentur. Mixtaque prophetia est inter urbem et navem, ut ex altero alterum intelligas: et tamen utrumque ad consummationem saeculi pertineat, atque in naufragium. A sonitu clamoris gubernatorum tuibus suis omnes qui tenebant remum. Nau
Abbreviated transcription (Latin):
ti sunt ⁊ non contriti. Unde ⁊ spon¬
sa dicit in cantico. Nigra sũ & for¬
mosa: quia despexit me. siue ut me¬
lius in hebraico continetur. de colora¬
uit me sol.
iuitiȩ tuȩ & thesauri tui. ⁊ multi:¬
plex instrumentum tuum.
Ulti ita legunt: in corde maris diuitiȩ
posita .&. scłi fluctib obruatur. nichilq
habeant stabile habitatores eiꝰ atq ꝑ¬
petuum. impleto illo ȩuangłico.
Stulte hac noc te auferent animã tuã
ate: quȩ autẽ p̾parasti cuiꝰ erunt.
Et illo aplico. Qui uolunt diuites fi¬
eri incidunt in temptationẽ. ⁊ mu¬
scipulas multas. et detrahunt᷑ in ꝓ¬
fundũ. Manifesta est historia. Et
ꝓpt̾ea singulis penȩ uersiculis. breues
sententiolas coaptamus. lam enĩ ad fi¬
nem libri festinat oratio.
autȩ siue remiges tui. ⁊ gub̾nato¬
res tui qui tenebant suppellectilem
tuã. ⁊ popło tuo prȩerant. uiriq
bellatores tui qui erant in te cũ uni¬

Expanded text:
ti sunt, et non contriti. Unde et sponti sunt, et non contriti. Unde et sponsa dicit in Cantico: Nigra sum, sed formosa, quia despexit me sol : sive, ut melius in Hebraico continetur, decoloravit me sol. Divitiae tuae et thesauri tui, et multiplex instrumentum tuum. ulti ita legunt: In corde maris divitiae posita, et saeculi fluctibus obruatur, nihilque habeant stabile habitatores ejus atque perpetuum, impleto illo Evangelico: Stulte, hac nocte auferent animam tuam a te, quae autem praeparasti cujus erunt ? Et illo apostolico: Qui volunt divites fieri, incidunt in tentationem et muscipulas multas, et trahuntur in profundum . Manifesta est historia; et propterea singulis pene versiculis breves sententiolas coaptamus. Jam enim ad finem libri festinat oratio. . Nautae sive remiges tui, et gubernatores tui, qui tenebant supellectilem tuam, et populo tuo praeerant: virique bellatores tui qui erant in te, cum uni
Abbreviated transcription (Latin):
upra remiges tyriȩ ciuitatis sydonios
legimus &. aradios: quoꝵ alteri uena¬
tores. alteri int̾pretantur deponentes.¬
Uenant᷑ enĩ eoꝵ animas: quos in ter
scłi huiꝰ fluctus. suo ducunt arbitrio.
Et non excelsas subleuant. s in ꝓfunda
demergunt: nec imitant᷑ eos qui usq
ad matutinam uigiliã nauigantes. fre¬
gerunt in sanos maris fluctus. ⁊ dñm
saluatorẽ susciꝑe meruerunt. statĩq
tali uectore ⁊ comite ꝑuenert̃ ad por¬
tum quietis: de quo in ȩuangelio ple¬
nius scribitur.
entꝰ auster c̃triuit te in medio maris.
m̃s diuitiȩ tẏri. austro flante dispe¬
reunt. Qui significantus hebraice ca
nos inuentum urentẽ transferre posn¬
sumus: de quo dicebat & sc̃s. ꝑ diem
ñ contritꝰ : dũ loquitur. fui ꝑ diem
ex ustus ȩstu: et gelu noctis. Illi quoq
qui abhora prima conducti sunt:
totiꝰ diei calorem ⁊ estus tulerunt.⁊
tam̃ accipiunt denarium. quia ex us¬

Expanded text:
» Supra remiges Tyriae civitatis Sidonios » Supra remiges Tyriae civitatis Sidonios legimus et Aradios, quorum alteri venatores, alteri intVenantur enim eorum animas, quos inter saeculi hujus fluctus suo ducunt arbitrio, et non ad excelsa sublevant, sed in profunda demergunt: nec imitantur eos qui usque ad matutinam vigiliam navigantes, fregerunt insanos maris fluctus, et Dominum Salvatorem suscipere meruerunt, statimque tali vectore et comite pervenerunt ad portum quietis. De quo in Evangelio plenius scribitur. Ventus Auster contrivit te in corde maris . 321 Omnes divitiae Tyri, Austro flante dispereunt, qui significantius CADIM  nos in ventum urentem transferre possumus. De quo dicebat sanctus David: non contritus, dum loquitur: Fui per diem exustus aestu, et gelu noctis . Illi quoque qui ab hora prima conducti sunt, totius diei calorem et aestus tulerunt, et tamen accipiunt denarium, quia exus
Abbreviated transcription (Latin):
quisq constringitur. Nec habuerunt
negociationẽ liberã:. s cuncta peccatoꝵ¬
uinculis nexuerunt. Inuolucla iacinc
tina ꝓpt̾ coloris similitudinẽ. refera¬
mus ad aerias potestates: quȩ thesau¬
ros suos scłi nundinis larguintur.¬
edros quoq habebant in negociatiõib
tuis: naues maris. siue ut in hebraico
continetur: tharsis: principes tui in
negotiatione tua.
Et quia supra de utroq diximus:
suꝑ fluum ẽ lectoris augere fasti
t repleta es &. glorificata:diũ.¬
siue aggrauataᷤ nimis. in corde ma
Iichil inquit tͥ defuit: qđ ad ris.
diuitias ꝑtinet insularũ. Quȩ tam̃
glorificatio fuit aggrauatio possiden¬
tis. dum ñ potest moderate ferre diui¬
tias: quãquã &. pauꝑtas sepe temptatio
sit.Unde & salomon necessaria tantũ.
postulat: & diuitias aut pauꝑtatem
parit de testat᷑. ne in altero suꝑbia in alt̾o
sub repat impatientia atq m̃dacium.
N aquis multis adduxert̃ te remigeᷤᷤ tui.

Expanded text:
squisque constringitur . Nec habuerunt squisque constringitur . Nec habuerunt negotiationem liberam, sed cuncta peccatoruhina propter coloris similitudinem referamus ad aereas potestates, quae thesauros suos sCedros quoque habebant in negotiationibus tuis. Naves maris sive ut in Hebraico continetur, Tharsis, principes negotiatione tua. Et quia supra de utroque diximus, superfluum est lectori augere fastidium. « Et repleta es et glorificata sive aggravata nimis in corde maris. » Nihil, inquit, tibi defuit, quod ad divitias pertinet insularum, quae tamen glorificatio, fuit aggravatio possidentis, dum non potest moderate ferre divitias: quanquam et paupertas saepe tentatio sit. Unde et Salomon necessaria tantum postulat, et divitias ac paupertatem pariter detestatur: ne in altero superbia, et in altero subrepat impatientia atque mendacium. « In aquis multis adduxerunt te remiges tui.
Abbreviated transcription (Latin):
ut lxx dixere charran: in nr̃a lingua
sonat foramina. Chenne. p̃paratio¬
quid sonet ignoramꝰ : et ficti nominiᷤᷤ
ethimologiam quȩrere ñ debemus.
In negotiatione gͦ tyri: ꝑ carneoᷤᷤ sen¬
sus. qui indicantur in foraminibus.
tota scłi hominũ p̾paratio ẽ. Quiso¬
las delicias putant: si augeant tyriȩ
urbis cõmercia. De saba: supra dixi¬
mus. Assur int̾pretatur dirigens.
Chelmad. siue ut in quib dã exempla¬
rib continetur cherma. transfert᷑
in uineas: haud dubiũ quin sodomo¬
rũ : qui ueniunt in mercato tẏri. ut
praua dirigant immo arguant pęniᷤ
& corrigant quȩ fuerant de prauata.
iuxta illud qđ in psalmis dicit᷑. Ut de¬
struas inimicũ &. ultorem. Habentq
multifariam suppellectilẽ. ⁊ in credi¬
bili uarietate distinctã: quȩ in uolucliᷤᷤ
iacincti astricta est. Siue thesauri eoꝵ
funib constringunt᷑: quos thesaurita¬
uerunt sibi in terra iuxta illud quod
scriptũ est. funib peccatoꝵ suoꝵ unꝰ¬

Expanded text:
ta dixere, Charran, in nostra lingua sonat foramina: Channe, praeparatiohabetur, qui sonet ignoramus: et ficti nominis etymologiam quaerere non debemus. In negotiatione ergo Tyri per carneos sensus qui indicantur in foraminibus, tota saeculi hominum praeparatio est qui solas delicias putant si augeant Tyriae urbis commercia. 320 De Saba supra diximus. Assur interpretatur, dirigens: Chelmad, sive ut in quibusdam exemplaribus continetur, Cherma, transfertur in vineas: haud dubium quin Sodomorum, qui veniunt in mercatu Tyri, ut prava dirigant, immo arguant poenis, et corrigant quae fuerant depravata, juxta illud quod in Psalmis dicitur: Ut destruas inimicum et ultorem . Habentque multifariam supellectilem, et incredibili varietate distinctam, quae involucris hyacinthi astricta est; sive thesauri eorum funibus constringuntur, quos thesaurizaverunt sibi in terra, juxta illud quod scriptum est: Funibus peccatorum suorum unu
Abbreviated transcription (Latin):
accipiunt nec gͣtis tribuunt. s uniu̾sa
mercant᷑. cũ regeᷤᷤ arabũ ⁊ saba gͣtiᷤᷤ xp̃o
mun̾a offeratł. Hi st̃ qͥ oĩa tͣpis lucri cau-¬
sa faciunt: ⁊ ab eo hȩc munera susce¬
perunt. qui dicit in ȩuangłio. Hȩc
in nullo alio scripturarũ loco inue¬
nire potui. nec quȩ regio sit. quid ue
significet: nͥ qđ magnifestũ ẽ ex eo
qđ iungitur saba. uicinã huic ꝓ uin¬
ciȩ esse regionem.
Ran &. chenne. &. eden. negociatores
tui. saba. assur: chelmad uenditores
tui. ipsi negociatores tui multifa¬
riam in uoluclis iacincti .&. poly¬
mitoꝵ. gazarũq p̃ciosarũ: quȩ ob uo¬
lutȩ et asstrictȩ erant funib. Lxx.
haRRan .&. channa.&. ȩthniȩ: isti nego¬
ciatores. Saba. assur. &. chalmad. in¬
stitores tui: deferentes negociationẽ
in machalim. &. in galima. iacintum.
&. polimita. thesauros electos funib
colligatos.
locoꝵ nomina continentes. Qd autẽ
de theodotione in lex additũ est. in

Expanded text:
ribuunt, sed universa mercantur, cum reges Arabum, et Saba gratis Christo munera offerant. Hi sunt qui omnia turpis lucri causa faciunt: et ab eo haec munera susceperunt, qui dicit in Evangelio: Haec in nullo alio Scripturarum loco invenire potui, nec quae regio sit, quidve significet; nisi quod manifestum est, et ex eo quod jungitur, Saba vicinam huic provinciae esse regionem. Aran, et Channe, et Eden, negotiatores tui Saba, Assur, Chelmad, venditores tui: ipsi negotiatores tui multifariam involucris hyacinthi, et polymitorum gazarumque pretiosarum, quae obvolutae et astrictae erant funibus. LXX: Charran, et Chana, et Edne, isti negotiatores tui: Sabba, Assur, et Chalman, institores tui, deferentes negotiationem + in Machalim, et in Galima ⁑ hyacinthum, et + polymita ⁑ thesauros electos funibus colligatos. corum nomina continentes. Quod autem de Theodotione
Abbreviated transcription (Latin):
S quia inde lanȩ p̃cipuȩ deferunt᷑: ꝓ soor
senserunt miletũ hi qui int̾pretati sunł.
Ex quo ꝑspiciendũ. qđ tyrus lacte uescat᷑
infantiȩ: et uestũta ñ habeat ꝓpria.
s aliunde. et ex uariis congesta ꝓuinciis.
Illud aut̃ qđ damascus interp̃tat᷑ sangͥs
cilicii & sanguis osculi: p̃senti loco non
conuenit. frequenter eñi hebrea nomi¬
na. ꝓ diuersitate accentuũ. &. muta¬
tione litterarũ. uocaliũq uł maxime.
quȩ apud illos habent ꝓprietates suas:
uarie interpretantur.
aN &. grecia & morel. in nundinis tu¬
&. calamus in negociatione tua. Lxx.
an & iauan.&. moezel in nundinis
tuis. Quȩ in ȩditione eoꝵ de theodo¬
tione addita sunt. ferrũ factũ opere.
& rota in cõmixtione tua est.
x nomine patriarchȩ dan .& tribus
&. locus in quo habitauit trib nom̃
accepit. Ubi hodie ẽ paneas : quȩ qͦn¬
dam cȩsarea philippi uocabatur. Uñ
& iordanis fluuius sortitus uocabulũ.¬

Expanded text:
lanae praecipuae deferuntur, pro SOOR, Miletum interpretati sunt. Ex quo perspicuum, quod Tyrus lacte vescatur infantiae, et vestimenta non habeat propria, sed aliunde et ex variis congesta provinciis. Illud quod Damascus interpretatur sanguis cilicii, et sanguis osculi, praesenti non convenit loco. Frequenter enim Hebraea nomina pro diversitate accentuum, et mutatione litterarum vocaliumque, vel maxime quae apud illos habent proprietates suas, varie interpretantur. Dan et Graecia et Mozel in nundinis tuet calamus in negotiatione tua. » LXX, « Dan, et Javan, et Mozel, in nundinis tuis, » quae in editione eorum de Theodotione addita sunt. « Ferrum factum opere et rota in conmixtione tua est. » Ex nomine patriarchae Dan et tribus et locus in quo habitavit tribus, nomen accepit, ubi hodie Paneas, quae quondam Caesarea Philippi vocabatur. Unde et Jordanis fluvius sortitus est vocabulu
Abbreviated transcription (Latin):
cȩcideruntq squamȩ draconis ex oculiᷤᷤ
eius. quib lumen ꝑdiderat ueritatis.
ut iret ad uicum qui appellatur rectꝰ.
⁊ inueniret ananiam qui in lingua
nr̃a int̾pretat᷑ obȩdiens. De hac igit᷑
cui dictũ ẽ. maledicta terra. quȩ ape¬
ruit ossuũ. ⁊ hausit sanguinẽ frĩs tui.
tẏri nundinȩ congregant᷑. &. uinũ
pingue siue lanȩ splendentes: ꝓpinqͥ.
chelbon. qđ interp̾tat᷑ lacteus. Et ꝓ

Expanded text:
cecideruntque squamae draconis ex oculis cecideruntque squamae draconis ex oculis ejus, quibus lumen perdiderat veritatis, ut iret ad vicum qui appellatur rectus, et inveniret Ananiam, qui in lingua nostra interpretatur obediens . De hac igitur terra, cui dictum est: Maledicta terra quae aperuit os suum, et hausit sanguinem fratris tui . Tyri nundinae congregantur, et vinum pingue, et lanae splendentes: sive vinum de Chelbon quod interpretatur lacteus
Abbreviated transcription (Latin):
rat consecuta est.
amascenus negotiator tuus: in multi
amascus negociator tuus in multitu¬
dine oꝑũ tuoꝵ. ex multitudine om̃is
fortitudinis tuȩ : uinũ de thelbon. ⁊
lanas de mileto.
Ro uino pingui qđ int̾pretatꝰ ẽ sym¬
machus: ⁊ apud aquilam et theodotio¬
nẽ & in ipso hebraico habet uinũ de
helbon. Rursũq ubi nos posuimꝰ lanis
coloris optimi. siue splendentib aqͥla
⁊ theodotio transtulerunt in lanis so¬
or. Significat aut̃ qđ int̾ cęteras nego¬
tiationes tyri. ad nundinas eiꝰ defere¬
⁊ lanȩ p̃cipuȩ qđ usq hodie cernimꝰ.
Sin aut̃ damascus int̾pretat᷑ sanguine
bibens. ⁊ hebreoꝵ uera traditio ẽ. cãpũ
in qͦ int̾fectꝰ est abel a parricida caim
fuisse in damasco: unde ⁊ locus hoc in¬
signitꝰ uocabulo sit iuste. Et paulus
post int̾fectionẽ stephani primi in
xp̃o martyris ꝑ rexit damascũ. ut cre¬
dentes in xp̃o uinctos duceret ierłm.
oculos carnis amisit. ut mentis acciꝑi.

Expanded text:
rat consecuta est. Damascenus negotiator tuus in multituamascus negotiator 316 tuus in multitudine operum tuorum, ex multitudine omnis fortitudinis tuae: vinum ex Chelbon, et lanas de Mileto. Pro vino pingui, quod interpretatus est Symmachus, et apud Aquilam et Theodotionem, et in ipso Hebraico habet, vinum de HELBON  . Rursumque ubi nos posuimus lanis coloris optimi, sive splendentibus, et Aquila et Theodotio transtulerunt in lanis Soor. Significat autem quod inter caeteras negotiationes Tyri, ad nundinas ejus de Daet lana praecipua: quod usque hodie cernimus. Sin autem Damascus interpretatur sanguinem bibens, et Hebraeorum vera traditio est, campum in quo interfectus est Abel a parricida Cain fuisse in Damasco, unde et locus hoc insignitus vocabulo sit, juste et Paulus post interfectionem Stephani primi in Christo martyris perrexit Damascum, ut credentes in Christo vinctos duceret Jerusaloculos carnis amisit, ut mentis acciperet:
Abbreviated transcription (Latin):
ioth. ⁊ saba. deferentes aurũ &thus.
Quoꝵ duo ultima: etiã a magis offe¬
runtur dño. Istiq cameli. deposito one¬
re peccatoꝵ: possunt intrare artã ⁊ an
tui cũ uniuersis primis a romatib. &.
&. saba munera offerent tͥ: inhebreo
habet regessaba ⁊ saba. munera offe¬
rent tͥ. Quoꝵ unũ saba. ꝑ sen litteram
scribit᷑: alterũ ꝑ sameth. quȩ nr̃ȩ litt̾ȩ
similis est. Quia gͥ saba int̾pretat᷑ con¬
uersio: hoc dicendũ est. qđ inp̃senti
loco ñ conuersionẽ significet. s auer¬
I sionẽ. de qua tẏro munera deferunt᷑.
Cũ uniuersis aromatib .& odorib op¬
timis .&. lapide p̾cioso u auro: quȩ
om̃ia in tyri nundinis ꝓponuntur.
Et ipsi enĩ m̃tiunt᷑ odorem optimum.
lapidẽq p̃ciosũ. qͦmͦ extruere ꝑu̾sitatis
suȩ nitunt᷑ eccł̃as. ⁊ aurũ qđ pollicent᷑ in¬

Expanded text:
joth, et Saba deferentes aurum et thus: joth, et Saba deferentes aurum et thus: quorum duo ultima etiam a Magis offeruntur Domino . Istique cameli, deposito onere peccatorum, possunt intrare arctam et atui cum universis primis aromatibus, et et Saba munera offerent tibi , in Hebraeo habet, reges Saba et Saba munera offerent tibi: quorum unum Saba per SIN litteram scribitur, alterum per SAMECH, quae nostrae litterae similis est. Quia igitur Saba interpretatur conversio, hoc dicendum est, quod in praesenti loco non conversionem significet, sed aversionem, 319 de qua Tyro munera deferuntur cum universis aromatibus, et odoribus optimis, et lapide pretioso, et auro quae omnia in Tyri nundinis proponuntur. Et ipsi enim mentiuntur odorem optimum, lapidemque pretiosum, quo exstruere perversitatis suae nituntur Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
abundant his animantib agnis ui¬
delicet & arietib &. hedis. ⁊ tẏri
nundinas hac illatione multiplicatł
temperiẽ: quib hoc animal delectat᷑.
Arabia aut̃ int̾pretat᷑ uesꝑa: & cedar
tenebrȩ. De quo ⁊ in psalmis dr̃. Habi¬
taui cũ habitantib cedar. Quȩ regi¬
ones deferunt tẏro camelos. grauissimis
peccatoꝵ onerib p̃grauatos: siue agnoᷤ
⁊ arietes &. ȩdos quos immolant altarib
suis. quȩ de iniquo ⁊ rebelli corde simu¬
larunt. S ⁊ in hoc eodẽ ꝓpħa inuisione
pastoꝵ. arietes aquas purissimas contur¬
bantes. &. impingentes laterib oues. ⁊
cornib dimicantes legimus. Hedos qͦq
qui adsinistrã stare consuert̃: &. agnoᷤᷤ
qui m̃tiunt᷑ agnũ de quo scriptũ est.
Ecce agnꝰ di. ecce qui tollit peccata mundi.
In bonã autẽ partẽ camelos scribit isaiaᷤ.
De madian qđ int̾pretatur dñi iudiciũ.
uenire ierłm. & gepha &. arietes naba-¬

Expanded text:
abundant his animantibus, agnis viabundant his animantibus, agnis videlicet, et arietibus, et haedis, et Tyri nundinas hac illatione multiplicant temperiem, quibus hoc animal delectatur. Arabia autem interpretatur vespera: et Ctenebrae. De qua et in Psalmis dicitur: « Habitavi cum habitantibus Cedar ; » quae regiones deferunt Tyro camelos gravissimis peccatorum oneribus praegravatos, sive agnos et arietes, et haedos quos immolant in altaribus suis, quae de iniquo rebelli corde simularunt. Sed et in hoc eodem propheta in visione pastorum arietes aquas purissimas conturbantes et impingentes lateribus oves et cornibus dimicantes, legimus haedos quoque qui ad sinistram stare consuerunt, et agnos, qui mentiuntur agnum, de quo scriptum est: « Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . » In bonam partem camelos scribit Isaias, de Madian, quod interpretatur Domini judicium, venire Jerusalem, et Epha, et arietes de Naba
Abbreviated transcription (Latin):
qui interp̃tat᷑ in calamo ⁊ stacten
odoris optimi reꝓmittat. siue ferrũ
fabrefactũ. et rotam quȩ uerborũ
cõpositione uoluatur. et cursũ ha¬
beat orationis.
adan institores tui: in tapetib ad
edan negotiatores tui: cũ ium̃tis
electis adcurrus.
pe distantia. in tapetib ad sedendũ:
& iumentis electis ad currus. Nec
dubiũ. quin qͣdrigȩ. currus ⁊ eqͥ in
malã partẽ accipiant᷑ : si t̾reni siđ.
Alioquin decęlestib. & helias curru
⁊ equos uideat sine ascensorib sessi¬
oni dñi p̃paratos. In tapetib autẽ
sermonũ pulchritudo monstratur.
in quib uehunt᷑ &. requiescunt in¬
stitores dedan: sessione cõposita ueni¬
entes ad nundinas tyri.
Rabia et uniuersi principes cedar.
ipsi negociatores manus tuȩ : cũ agnis
&. arietib & hedis uenerunt ad te.
a rabia autẽ ⁊ principes cedar. quȩ ho¬
die sarracenoꝵ regio est. sicut in iere¬
miȩ sermone. qui aduersum cedar
scribitur plenissime demonstratũ ẽ:

Expanded text:
 stacten odoris optimi repromittat, sive ferrum fabrefactum, et rotam quae verborum compositione volvatur, et cursum habeat orationis. Dadan institores tui, in tapetibus ad edan negotiatores tui, cum jumentis electis ad currus. pe distantia in tapetibus ad sedendum, et jumentis electis ad currus. Nec dubium quin quadrigae currus et equi in malam partem accipiantur, si terreni sint, alioquin de coelestibus, et Elias curru et equos videat sine ascensoribus, sessioni Domini praeparatos. In tapetibus autem sermonum pulchritudo monstratur in quibus vehuntur et requiescunt institores Dedan sessione composita venientes ad nundinas Tyri. Arabia et universi principes Cedar, ipsi 318 negotiatores manus tuae, cum agnis, et arietibus et haedis venerunt ad te. Arabia autem et principes Cedar quae hodie Sarracenorum regio est, sicut in Jeremiae sermone, qui adversum Cedar scribitur, plenissime demonstratum est
Abbreviated transcription (Latin):
libano. lauan aut̃ greciã sonat : quȩ
in terp̃tat᷑ ut diximꝰ. ẽ. ⁊ ñ ẽ. P moerel
quoq symmachus transtulit defereis:
ut sit sensus. Uan ⁊ grecia detulerunt
in nundinis tuis ferrũ fabrefactũ: &
cȩtera. Aquila uͦ ꝓ moezel. posuit dẽ
uertal. De quib credendũ est regionib
ferrũ et stacten &. calamũ. ad tẏri
nundinas deportata. Dicamꝰq qđ gre¬
cia id ẽ iauan ferrũ habeat fabrefac¬
tũ .&. ad bella ꝓmptissimũ. dialecticaq
arte constructũ: iactans se cuncta iu¬
dicio ⁊ ratione ꝓferre. uocalemq sonũ

Expanded text:
. Javan autem Graeciam sonat, quae interpretatur, ut diximus, est, et non est. Pro Mozel quoque Symmachus transtulit deferens, ut sit sensus: Dan et Graecia detulerunt in nundinis tuis ferrum fabrefactum, et caetera. Aquila vero pro Mozel, posuit de Uzal. De quibus credendum est regionibus, ferrum et stacten et calamum ad Tyri nundinas deportata. Dicamusque quod Graecia, id est, Javan, ferrum habeat fabrefactum, et ad bella promptissimum, dialecticaque arte constructum jactans se cuncta judicio et ratione