comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eius incunctis t̾minis ꝑcireuitum abͣ¬
he inpossc̾em uidentib cuntis filiis
dech. et cunttis qui intrabant portam
cinitatis illius. Atq tra sepeliiit abra¬
ham satram uxorem suam inspelim¬
cam agri duplici que respiciebat mã¬
bre ħ est ebton in t̾ra chanaan. et ꝯfir¬
matus ẽ ager ⁊ antrum qd̃ erat ineo
nedixerat ei uixitq ad sernũ seno¬
rem domus sne qui p̾erat omnib q̃
habebat. pone mantim tirã suꝑ fem̾

Expanded text:
s in cunctis terminis per circuitum Abrahae in possessionem videntibus filiis Heth et cunctis qui intrabant portam civitatis illius atque ita sepelivit Abraham Sarram uxorem suam in spelunca agri duplici qui respiciebat Mambre haec est Hebron in terra Chanaan et confirmatus est ager et antrum quod erat in eo nedixerat ei dixitque ad servum seniorem domus suae qui praeerat omnibus quae habebat pone manum t
Abbreviated transcription (Latin):
abrham. sanauit deus abymalech. ⁊ ur
oreni ancillasq enis. ⁊ peperunt. condu¬
serat enim deiis omnem uuluam domuᷤꝰ
abymalech pp̃ sarram uxorem abrahe.
isitauit ã dominus sarram sicut ꝓmi¬
serat. et implenit que locirtis ẽ. Conce¬
pit ⁊ peꝑit filium insenectite sua tem¬
pore quo p̾dixerat ei deus.uocauitq a¬
braham nomen filii qͤm genuit ei sa¬
rra ysaac. et circumudit eum octano
die sicut p̾ceꝑat ei deus. sum centum
eẽt annoꝵ hac quippe etate patris natꝰ
est ysadc. Dixitq sarra. Risum mͥ fecit
deus quitumq audierit uridebit mi¬
chi. Ruirsumq aic. Quis auditurus cre¬
deret abraham qd̃ sarra lactaret filiũ
qͣm peꝑit ei tam seniCreuit gͥ puer. et
ablactatus ẽ. fecitq abraham grande
ꝯuiuium indic ablactationis euis. Cũ¬
q uidiss sarra filium agar egiptie
ludentem tum ysaac. dixit ad abrahã.
eice ancillam hñc. ⁊ filium eius. Non a
erit heres filius ancille cum filio me

Expanded text:
Abraham sanavit Deus Abimelech Abraham sanavit Deus Abimelech ererunt concluserat enim Deus omnem vulvam domus Abimelech propter Sarram uxorem Abraham visitavit autem Dominus Sarram sicut promiserat et implevit quae locutus est concepitque et peperit filium in senectute sua tempore quo praedixerat ei Deus vocavitque Abraham nomen filii sui quem genuit ei Sarra Isaac et circumcidit eum octavo die sicut praeceperat ei Deus cum centum esset annorum hac quippe aetate patris natus est Isaac dixitqDeus quicumque audierit conridebit mihi rursumque ait quis auditurum crederet Abraham quod Sarra lactaret filium quem peperit ei iam seni crevit igitur puer et ablactatus est fecitque Abraham grande convivium in die ablactationis eius cumque vidisset Sarra filium Agar Aegyptiae ludentem dixit ad Abraham eice ancillam hanc et filium eius non enim erit he
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ. timueruntq omnes uiri ualde.
uecauit ã abymelech ⁊̃ abraham et
dixit ei. Eitid fecisti nob. Quid peccaui mꝰ
inte. Qiia induxisti suꝑ me. ⁊ suꝑ reg¬
num meum pcc̃m grande. que nõ de¬
buisti facere fecisti nob̾. Aursumq ex¬
postulans ait. quid uidisti ut ħ faceres
xespondit abraham. cogitaui mecum
dicens. forsitan ñ ẽ timor dei in loco isto
⁊ int̾ficient me pp̃ uxorem meã. alias
a ⁊uere soror mea est filia patris mei
et ñ filia matris meẽ. ⁊ duxi eã uxorẽ¬
postqͣm ã eduxit me dominus de domo
patris mei diri ad eam. hanc mĩam
ingrediens dices qd̾ frͣ tinis sum. Tu¬
lit gͥ abrmalech oues ⁊ boues seruos ⁊
autillas. ⁊ dedit abreshe. Reddiditq illi
sarram itrorem suam ⁊ait. Terra co¬
ram uobis ẽ ubitumq placuerit tibi¬
habita. sarre a dixit. ecte nuille argenteos
dedi fr̃i tuo. ħ erit tibi inuelamen ocłorum
ad omnes qui tecum sunt. ⁊ quetumii ꝑ¬
rex̾is. mremento te dep̾hensam. orante aũ

Expanded text:
iri valde. Vocavit autem Abimelech etiam Abraham, et dixit ei: Quid fecisti nobis? quid peccavimus in te, quia induxisti super me et super regnum meum peccatum grande? quae non debuisti facere, fecisti nobis. Rursusque expostulans, ait: Quid vidisti, ut hoc faceres? Respondit Abraham: Cogitavi mecum, dicens: Forsitan non est timor Dei in loco isto: et interficient me propter uxorem meam: alias autem et vere soror mea est, filia patris mei, et non filia matris meae, et duxi eam Postquam autem eduxit me Deus de domo patris mei, dixi ad eam: Hanc faciesingrediemur, dices quod frater tuus sim. lit igitur Abimelech oves et boves et servos et ancillas et dedit Abraham reddiditque illi Sarram uxorem suam et ait terra coram vobis est ubicumque tibi placuerit habita Sarrae autem dixit ecce mille argenteos dedi fratri tuo hoc erit tibi in velamen oculorum ad omnes qui tecum sunt et quocumque perrexeris mementoque te deprehensam orante autem
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ram ⁊ cognationem meam ꝓficiscat is
et m̃ accipias irporem filio meo ysaac.
Responditq sermus. si uolu̾it mulier
uenire mecum int̾ram hanc. nũ redui¬
cere dedeo filum tirum ad locum de qͦ
egressus es dixit ab raham. caue neq̃n
redncas filium meum sslnc. Dominuꝰ
dens celi qui tilie me de domo pr̃is mei
et de t̾ra natinitatis mee qui iocutus ẽ

Expanded text:
meam proficiscaris, et inde accipias uxorem filio meo Isaac. Respondit servus: Si noluerit mulier venire mecum in terram hanc, num reducere debeo filium ad locum, de quo tu egressus es? Dixit Abraham: Cave ne quando reducas filium meum illuc. Dominus Deus coeli, qui tulit me de domo patris mei, et de terra nativitatis meae, qui locutus
Abbreviated transcription (Latin):
minus mens. at illa tollens scito perru¬
nm oꝑuit se. seruus ã cuncta q̃ gesse¬
rat narraitit ysaac. Om introduxit e¬
am intab̾nad̾m sarre mt̃is sue. ⁊ acce¬
pit eam muxorem.ou
It int̃m dilexit eam. ut dolorem qui ex
morte mris acciderat temꝑaret. Abra¬

Expanded text:
. At illa tollens cito pallium, operuit se. Servus autem cuncta, quae gesserat, narravit Isaac. Qui introduxit eam in tabernaculum Sarae, matris suae, et accepit eam uxorem, et in tantum dilexit eam, ut dolorem, qui ex morte matris ejus acciderat, temperaret.
Abbreviated transcription (Latin):
miuitq cum pr̃e suo. At ille ñ sensit
qñ accubuit filia. nec q̃n surrexit. Ai¬
teraqͦ die dixit maior ad minorem. Ecce
dormifui heri cum patre meo.demus ei
bibere ninum ⁊̃ in hac nocte ⁊ dormies
cum illo ut saluemus semen de patre
nr̃o . Ded̾tintq illa nocte patri nũ.
Ingressaq minor filia dormiuit cũ eo
et nec quid tunc sensit qͣn ꝯcubuerit
nec qn illa surrexerit. conceꝑunt ergo
dite filie loch de patre suo. peꝑitq maior
filium. ⁊ uocarut nomen enis modb.
ip̃e ẽ pater moabitarum usq inp̾sentẽ
diem. minorqͦ peꝑit filium. ⁊ uocauit no¬

Expanded text:
 cum patre: at ille non sensit,  cum patre: at ille non sensit, nec quando accubuit filia, nec quando surrexit. Altera quoque die dixit major ad minorem: Ecce dormivi heri cum patre meo, demus ei bibere vinum etiam hac nocte, et dormies cum eo, ut salvemus semen de patre nostro. Dederunt et illa nocte patri vinum, ingressaque minor filia, dormivit cum eo, et nec tunc quidem sensit quando concubuerit, vel quando illa surrexerit conceperunt ergo duae filiae Loth de patre suo peperitque maior filium et vocavit nomen eius Moab ipse est pater Moabitarum usque in praesentem diem minor quoque peperit filium et vocavit no
Abbreviated transcription (Latin):
gitur domintis pluit suꝑ sodom̃am ⁊ gom¬
orram susphtir ⁊ignem adomino de celo et
subt̾rut ciuitates has. ⁊ omnem cura re¬
gionem unn̾isos habitatores urbium
et cuncta t̾re uirentia. Respiciens uxor eꝰ¬
post se. nersa ẽ instatuam salis. Adraham
ã consurgens mane ubi stet̾it prius co¬
ram domtno inturtus ẽ sodomam ⁊go¬
morram. et untusam t̾ram regionis il¬
lius uiditq ascendentem fauillam de
t̾ra qiͣ fornatis fumum. Cum a subuer¬
t̾et deus tiuitates regionis allius recor¬
datus adrahe ⁊ lib̾auit loch de subu̾sio¬
ne urbium inquib habitau̾at.Ascen¬
ditq loch de segor. et mansit inmonte
dueqͦ filie etus cum eo. ẽ iinuerat enim
manere insegor.⁊mansit inspelunca.
ip̃e ⁊due filie euis. Dixitq maior ad mi¬
norem. pater nr̃ senex est. ⁊ nisslus ui¬
rorum remansit int̾ra qui possit ingre¬
diadnos iuxͣ morem uniri̾se t̾re. ueni
meberamus eum uino. Dormiamusq
cum eo. ut seruare possimus ex pr̃e nr̃o

Expanded text:
gitur Dominus pluit super Sodomam et Gomorram sulphur, et ignem a Domino de celo, et subvertit has civitates et omnem circa regionem, universos habitatores urbium et cuncta terre virentia". Si non  in statuam salis Abraham autem consurgens mane ubi steterat prius cum Domino intuitus est Sodomam et Gomorram et universam terram regionis illius viditque ascendentem favillam de terra quasi fornacis fumum cum enim subverteret Deus civitates regionis illius recordatus est Abrahae et liberavit Loth de subversione urbium in quibus habitaverat ascenditque Loth de Segor et mansit in monte duae quoque filiae eius cum eo timuerat enim manere in Segor et mansit in spelunca ipse et duae filiae eius dixitque maior ad minorem pater noster senex est et nullus virorum remansit in terra qui possit ingredi ad nos iuxta morem universae terrae veni inebriemus eum vino dormiamusque cum eo ut servare possimus ex patre nostro
Abbreviated transcription (Latin):
nirta eos sub arbore stabat. Cumq cõ¬
medissent dixerunt adeum ubi est
sarra uxor tua. Ie Respondit. ecce inta¬
b̾naculo ẽ cui dixit. Reu̾tens ueniam
ad te temꝑe isto uita comite. ⁊ habebrt
filium sarma uxor tua. Quo audito sar

Expanded text:
ta eos sub arbore cumque comedissent dixerunt ad eum ubi est Sarra uxor tua ille respondit ecce in tabernaculo est cui dixit revertens veniam ad te tempore isto vita comite et habebit filium Sarra u
Abbreviated transcription (Latin):
bit sibi nictimam holocausti fili mi
ꝑgebant ergo ꝑiter. uen̾ut ad locũ
qͣm ostenderat ei deus. in quo edifica¬
uit alcare. et desuper ligna ꝯposuit Cũ¬
q colligass ysaac filuim suũ posint
eum maltart suꝑ struem lignorum.
extendroq manum sitam. ⁊ arripure
gladitm ut immolaret filium suũ
et ecce anglits domtni de celo danraũ¬

Expanded text:
olocausti fili mi. Pergebant ergo pariter: veneruntque ad locum: quem ostenderat ei Deus. In quo edificavit altare: et desuper ligna composuit. Cumque conligasset Isaac filium suum: posuit eum in altare super struem lignorum. Extenditque manum et arripuit gladium: ut immolaret filium suum. Et ecce angelus Domini de celo
Abbreviated transcription (Latin):
abram ⁊ dixit ei. Quid nam est ꝙ fe¬
cisti michi. Quare t̃ indicasti michi ꝙ¬
uX¬
uror tua eẽt Qmͣ ob cãm dixisti ẽẽ sororẽ
tuam. ut tollerem eam michi muxorẽ
Nunc gͥ ecce coniux tua ẽ accipe eam et
uade. precepitq pħo suꝑ ab tam niris
et deduxerunt eit̾m ⁊ ny̾orem illiis et
omnia que habebat.
scendit ergo abram de egipto ip̃e ⁊ ux¬
or eins. ⁊ omnia que habebat. ⁊ loch cũ
eo ad australem plagam. erat ã diueᷤᷤ
sixerat tab̾naculum int̾ bechel ⁊ ha
ym in loco altaris qd fecerat prius. et
iuocanit sbi nomen domini. s Noch
qui erat cumi abram fuerunt greges
ouium ⁊ armenta. et tab̾natusa. nec
pot̾at eos capere t̾ra irt habitarent simł.
erat qiuppe substantia eorum missta ⁊
ñ quibant habitare ꝯmimit̃. uñ ⁊ fc̃a
ẽ rixa iter pastores gregum abram ⁊
loth. eo ã temꝑe chananens ⁊ pharis enꝰ
habrtabatir int̾ra ilła. Dixit etgo abrã
ad loch. Nequeso sit turgium inrter me¬

Expanded text:
est quod fecisti mihi? quare non indicasti quod uxor tua esset? Quam ob causam dixisti esse sororem tuam, ut tollerem eam mihi in uxorem? Nunc igitur ecce conjux tua, accipe eam, et vade. Praecepitque Pharao super Abram viris: et deduxerunt eum, et uxorem illius, et omnia quae habebat. Ascendit ergo Abram de Aegypto, ipse et uxor ejus, et omnia quae habebat, et Loth cum eo, ad australem plagam. Erat autem fixerat tabernaculum inter Bethel et Ai in loco altaris quod fecerat prius et invocavit ibi nomen Domini sed et Loth qui erat cum Abram fuerunt greges ovium et armenta et tabernacula nec poterat eos capere terra ut habitarent simul erat quippe substantia eorum multa et non quibant habitare communiter unde et facta est rixa inter pastores gregum Abram et Loth eo autem tempore Chananeus et Ferezeus habitabant in illa terra dixit ergo Abram ad Loth ne
Abbreviated transcription (Latin):
enerunt duo angłi sodomam uespere
secente inforib loch cinitatis. Qui cum
uidiis surrexit⁊ init obuiam eis. et ad¬
orauit ꝓmis int̾ram ⁊ dixit. Obsecro dñi¬
mei. declinate indomum pueri nr̃i. et
manete ibi.lauarte pedes itros ⁊mane ꝑ¬
ficiscimini innam nr̃am. Qui dixert.
minime. s inplatea manebinis. cõ¬
pulit illos oppido ir din̾terent ad eum.
Ingressusq domum illius fecit ꝯniniũ
cubitum. Uiri tinitatis uallauerunt
domuri apuero usq ad senem omnis
ppłus simul. uocaueruntq loch. ⁊ dixe¬
rinr ei. ubi sunt uiri qui introierunt
ad te nocte. edue illos huc ut cognosca¬
mus illos Ingressus aid eos loch post ter¬
gum aca udens hostutm ait. Nolite que¬
so fres met.nolite ħ malum facere.ha¬
beo duas filias. que necdũ cognouert̃
uirum educam eas aduos. ⁊ ab irtimi¬
ni eis.sĩ complacuerre uobis. dumimo¬
doniris istis nich faciatis mali. qr ingre

Expanded text:
enerunt duo angeli Sodomam vespere, sedente Lot in foribus civitatis; qui, cum vidisset eos, surrexit et ivit obviam eis, et adoravit pronus in terram, et dixit: Obsecro, domini, declinate in domum pueri vestri, et manete ibi; lavate pedes vestros et mane proficiscemini. Qui dixerunt: minime sed in platea manebimus conpulit illos oppido ut deverterent ad eum ingressisque domum illius fecit conviviucubitum viri civitatis vallaverunt domum a puero usque ad senem omnis populus simul vocaveruntque Loth et dixerunt ei ubi sunt viri qui introierunt ad te nocte educ illos huc ut cognoscamus eos egressus ad eos Loth post tergum adcludens ostium ait nolite quaeso fratres mei nolite malum hoc facere habeo duas filias quae necdum cognoverunt virum educam eas ad vos et abutimini eis sicut placuerit vobis dummodo viris istis nihil faciatis mali quia ing
Abbreviated transcription (Latin):
tiss ab officio suneris. lociraus ẽ ad fili¬
oi bech dicens. Aduena ium ⁊ ꝑegrinus
apd̾ uos Date mͥ ins sepulcri nob̾cum.
ut sepeliam mortitũ metim. Responde¬
ruritq falii beth. Andi domine prince¬
ps dei es apd̾ uos mełctis sepulcris nr̃is
sepeli moramm tuũ. suillusq ꝓbibere
te potint quin mmonirm̃to enus sepelt¬
as mortuum tuũ. surrexit abraham ⁊
adorantt ppłm t̾re filios iudel beth dixrap
ad ees. Si placet anime ur̾e it sepelã
mortum meum audite me⁊ inrterce¬
dite apd̾ ephron filmm soror ue det mͥ spel¬
untam diplicem qͣm ht̃ mertrema ꝑte
agcei sui pecciinia digna tradett michi eã

Expanded text:
uneris locutus est ad filios Heth dicens advena sum et peregrinus apud vos date mihi ius sepulchri vobiscum ut sepeliam mortuum meum responderuntque filii Heth audi nos domine princeps Dei es apud nos in electis sepulchris nostris sepeli mortuum tuum nullusque prohibere te poterit quin in monumento eius sepelias mortuum tuum surrexit Abraham et adoravit populum terrae filios videlicet Heth dixitque ad eos si placet animae vestrae ut sepeliam mortuum meum audite me et intercedite apud Ephron filium Soor ut det mihi speluncam duplicem quam habet in extrema parte agri sui pecunia digna
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Quia semel cepi loqͣr ad dñm meũ.
cum sim puluis ⁊ cinis. Q si minus qͥn¬
quaginta iustis quinq fi̾tint. delebis q̃¬
ait. Non delebo si inuen̾o ibi quadragin¬
ta quinq xursumq locutiis ẽ ad eum.
Si & quadraginta tiuenti fiu̾nt quid fa¬

Expanded text:
ait quia semel coepi loquar ad Dominum meum ait quia semel coepi loquar ad Dominum meum cum sim pulvis et cinis quid si minus quinquaginta iustis quinque fuerint delebis ait non delebo si invenero ibi quadraginta quinque rursumque locutus est ad eum sin autem quadraginta inventi fuerint quid fa
Abbreviated transcription (Latin):
nationes t̾re. scio enim qd̾ p̾cepturus sre
filiis tuis. ⁊ domui sue post se. nt custodi¬
ant uiam domini.⁊ fatiant ustitiam ⁊
iuditium. ut adducat dominus p̃o abra¬
hani omnia que locutus est ad eum. Di¬
xit reaq domimus. clamor sodomoꝵ ⁊ gom
aggranatum ẽ. Descendam ⁊ iudebo utr̃
damorem qui uenit ad me oꝑe ꝯpleue¬
rint an ñ est ita ut ĩciam. conu̾teruntu
se inde. ⁊ abierunt sodomam. Ab rahani
u̾o adhuc stabat coram domino.⁊ appin¬
quans art. Numquid ꝑdes iustum cũ
impio. si fu̾int quinquaginta iusti ĩ
ciuitate ꝑibunt simul ⁊ ñ ꝑtes loco il¬
li pp̃ quitiquagnnta nistos si fu̾int in
ea. Absit ade ut rem hanc facias ⁊ occidaᷤᷤ
iustum cum impio. fiatq iustiis sicut
impius. Non ẽ entm ħ tuum qui uidi¬
cas omnem t̾ram. neqͣqͣm faties iudi¬
tiuni. Uixitq dominiis ad eum. si ĩue¬
nero insodomis quinquaginta itstos
inmedio ciuitatis. dimittam om̃i loco¬
omni loco pp̃ eos. Respondens abraham

Expanded text:
us sit filiis suis, et domui suae post se, ut custodiant viam Domini, et faciant judicium et justitiam: ut adducat Dominus propter Abraham omnia quae locutus est ad eum. Dixit itaque Dominus: Clamor Sodomorum et Gaggravatum est nimis. Descendam et videbo, utrum clamorem qui venit ad me opere conpleverint an non est ita ut sciam converteruntque se inde et abierunt Sodomam Abraham vero adhuc stabat coram Domino et adpropinquans ait numquid perdes iustum cum impio si fuerint quinquaginta iusti in civitate peribunt simul et non parces loco illi propter quinquaginta iustos si fuerint in eo absit a te ut rem hanc facias et occidas iustum cum impio fiatque iustus sicut impius non est hoc tuum qui iudicas omnem terram nequaquam facies iudiium dixitque Dominus ad eum si invenero Sodomis quinquaginta iustos in medio civitatis dimittam omni loco propter eos respondens Abraham
Abbreviated transcription (Latin):
mium mearumi feci ħ. Dixitq ad eũ
deus. et ego scio qd̃ simplici corde feceri
⁊ ego custodini de ne peccares in me. et
ñ dimisi ut tangeres eam. Mnc gͥ red
to qd̾ morte morieris tu ⁊ omnia que
tim sunt. statimq de nocte ꝯsurgens
abymelech uocauit omnes sernos suo

Expanded text:
nuum mearum feci hoc dixitque ad eum Deus et ego scio quod simplici corde feceris et ideo custodivi te ne peccares in me et non dimisi ut tangeres eam nunc igitur to quod morte morieris tu et omnia quae tua sunt statimque de nocte consurgens Abimelech vocavit omnes ser
Abbreviated transcription (Latin):
abitur p̃multitudine deinceps.ecte a¬
it concepisti ⁊̃ paries filium uocab̾q nom
euis ysmael eo qd̾ audierit dominus affuc¬
tionem tuam. hic erit ferus lomo. manꝰ
euis contra omnes. ⁊ manus ominini
contra enm. et eregione nniu̾sorũ fr̃̾m
suorum figet tabernatula . uocauit aũ
agar nomen domini qui loquebatur
et uidentis me. Ip̃e ẽ int̾ cades. ⁊ barad. pe¬
ꝑitq agat abrae filium qui nocauit
nomen ens ysmael octoginta ⁊sex an¬
norum erat abtam. q̃n peꝑtt ei agar

Expanded text:
bitur prae multitudine. Ac deinceps: Ecce, ait, concepisti, et paries filium: vocabisque nomen ejus Ismael, eo quod audierit Dominus afflictionem tuam. Hic erit ferus homo, manus ejus contra omnes et manus omnium contra eum: et e regione universorum fratrum suorum figet tabernacula. Vocavit autem Agar nomen Domini qui loquebatet videntis me ipse est inter Cades et Barad peperitque Abrae filium qui vocavit nomen eius Ismahel octoginta et sex annorum erat quando peperit ei Agar
Abbreviated transcription (Latin):
inualle manbre amoret fr̃is eschol ⁊
frĩs aner. hii u pepigerant fedus cum
abram. Ꝙ cum andiss abram captũ
indel loch fr̃em suum numeraurt
expeditos uernaculos suos. ccc. decem
⁊octo. et ꝑsetiris ẽ eos usq dan ⁊ diui¬
sis sociis irrurt suꝑ eos nocte ꝑcitssitq
que est ad leuam damasci.Reduxroq
ẽ ã rex sodomoꝵ in occursum eius pꝰ¬
qͣm reu̾sus ẽ acede chadorlaomor.⁊ re¬
gum qui cum eo erant inualle sabe
que ẽ uallis regis. At u̾o mechisedech
rex salem ꝓferens panem ⁊ iunũ erat

Expanded text:
ris Escol, et fratris Aner: hi enim pepigerant foedus cum Abram. Quod cum audisset Abram, captum videlicet Lot fratrem suum, numeravit expeditos vernaculos suos trecentos decem et octo, et persecutus est eos usque Dan. Et divisis sociis, irruit super eos nocte: percussitque quae est ad laevam Damasci. Reduxitque est autem rex Sodomorum in occursum eius postquam reversus est a caede Chodorlahomor et regum qui cum eo erant in valle Save quae est vallis Regis at vero Melchisedech rex Salem proferens panem et vinum erat
Abbreviated transcription (Latin):
semini tuo dabo t̾ram hanc afinuio egi¬
pti. usq ad fluiuum magnum eufraten.
syneos. ⁊denezeos. ⁊ ceomodeos. et echeos ⁊
ferezeos. raphaunqͦ et amoreos ⁊ chana¬
neos. ⁊ gergeseos. ⁊ gebuseos. ¶UI¬
gitur saray uror abiam ñ genu̾at liboᷤᷤ
s hñs ancillam egiptiam nomine agar
dixit marito suo. ecce condusit me dñs
ne paretem.Ingredere ad ancillam me¬
am si forte saitem ex illa siscipiam fi¬
los. Cum gͦ ille ad quiesceret dep̾canti
tulit agar egiptiam ancillam suam pͥ¬
atinos decem qͣm habitare ceꝑant ĩ t̾ra
chanaan. et dedit eam itro suo inuxo¬
rem qui ingressus ẽ ad eam. At illa cõ¬
cepisse se uidens despexit dñam suam.¬
uiritq saray ad abram. Iniq agis cõ¬
tra me ego dedi ancillam meam in si¬
num duum. Que indens qd̾ ꝯceperit
despectui me hab. Iudicet dominus ĩ¬
ter me. ⁊te. cin respondens abram. ec¬
ce ait Ancilla tua in mann tua est
eam angłus domini uirta fontem aq̃
sur dixit ad eam gar ancilla sarai

Expanded text:
hanc a fluvio Aegypti usque ad fluvium magnum flumen Eufraten Cineos et Cenezeos et Cedmoneos et Hettheos et Ferezeos Rafaim quoque et Amorreos et Chananeos et Gergeseos et Iebuseos igitur Sarai uxor Abram non genuerat liberos sed habens ancillam aegyptiam nomine Agar dixit marito suo ecce conclusit me Dominus ne parerem ingredere ad ancillam meam si forte saltem ex illa suscipiam filios cumque ille adquiesceret deprecanti tulit Agar Aegannos decem, quando habitare coeperat in terra Chanaan, et dedit eam viro suo uxorem, qui ingressus est ad eam; at illa concepisse se videns, despexit dominam suamDixitque Sarai ad Abram: Inique agis contra me. Ego dedi ancillam meam in sinum tuum: quae videns quod conceperit, despectui me habet: judicet Dominus inter me et te. Cui respondens Abram: Ecce ait ancilla tua in manu tua est, eam angelus sedentem juxta fontem aquae Sur, dixit ad eam: Agar, ancilla Sarai,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ abram sicire p̾ceꝑat ei dominus.⁊
iuit cum eo loth. Septuaginta qͥnq
annorum erat abram tum egrede¬
uir de aran. tilitq saray uxorem si ã
et loth filium fr̃is sui tmiu̾samq sb̃¬
stantiam qͣm possiderant. ⁊ aninias qͥͣs

Expanded text:
e Abram sicut praeceperat ei Dominus et ivit cum eo Loth septuaginta quinque annorum erat Abram cum egredeur de Haran tulitque Sarai uxorem suam et Loth filium fratris sui universamque subst
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ ad generos sios. qui accepturi e¬
rant filias euis ⁊ dixit. surgite ⁊egre¬
bimini de loco isto. qr delebit dominus
ciuitatem hanc. et isits ẽ eis qiͣ iudẽs
loqni. cumq eẽt mane cogebant eum
angli dicentes. surge. ⁊ educ uxorem
tuam. ⁊ duais filias tuas quas habes. ne
⁊ tu ꝑiter ꝑeas inscelere tiuitatis. Dissi
et edux̾unt eum. ⁊ posuernntq eum
extra cinitatem. sbi lociti sunt ad eũ¬

Expanded text:
 ad generos suos qui accepturi erant filias eius et dixit surgite egredimini de loco isto quia delebit Dominus civitatem hanc et visus est eis quasi ludens loqui cumque esset mane cogebant eum angeli dicentes surge et tolle uxorem tuam et duas filias quas habes ne et tu pariter pereas in scelere civitatis dissiet eduxerunt eum, posueruntque extra civitatem . » Ita super eu
Abbreviated transcription (Latin):
sui. Atq ita diuisit eos ex illo loco in
imiu̾sas t̾ras. ⁊ cessauerunt edificare
ciuitatem. ⁊ idtirco uocatum ẽ nom̃
enis babel quia ibi ꝯfusum ẽ labtũ
uniu̾se t̾re et in de disꝑsit eos dominꝰ
suꝑ faciem cunctarum regionum.
hee gen̾ationes sem. sem centum an¬
norum erat qñ genuit arpharat bi¬
ennio post diluuitim. uixit a̾ sem pꝰ¬
qͣm genuit arpharat quingentis an¬
nis. ⁊ genuit filios ⁊ filias. porro arph¬

Expanded text:
s ex illo loco in universas terras, et cessaverunt aedificare civitatem. Et idcirco vocatum est nomen ejus Babel, quia ibi confusum est labium universae terrae - et inde dispersit eos Dominus super faciem cunctarum regionum. Hae sunt generationes Sem: Sem centum annorum erat, quando genuit Arphaxat, biennio post diluvium. Vixitque Sem postquam genuit Arphaxat, quingentos annos: et genuit filios et filias. Porro Arph
Abbreviated transcription (Latin):
duritq eum foras ⁊ ait illi. Snspite celũ
et numera stellas si potes ⁊ dixit et. sic er̾
semen tuum. sredidit deo abram ⁊ repu¬
tatum ẽ ei adiustitiam. Dixitq ad eum.
ego dominus qui eduxi te de ur chaldeoꝵ
ut darem tibi t̾ram istam. ⁊ possid̾es eam
elt ille ait. domine deus un de scire possũ
qd̃ possessurus sum eam.Respondens
dominus. snme in quid tibi ⁊ mͥ uaccã
triennem.⁊capram tͥmam.⁊ arietem.
annortin trium turturremqͦ ⁊ colum¬
bam qui tollens nniu̾sa hec. duusitq
ea ꝑmedium. ⁊ irtraiq ꝑtes ꝯtra se alt̾n¬
secus posurt. Auesq aut̃ ñ diuisit. Ues¬

Expanded text:
duxitque eum foras et ait illi suspice caelum duxitque eum foras et ait illi suspice caelum et numera stellas si potes et dixit ei sic erit semen tuum credidit Domino et reputatum est ei ad iustitiam dixitque ad eum ego Dominus qui eduxi te de Ur Chaldeorum ut darem tibi terram istam et possideres eam at ille ait Doquod possessurus sum eam? Et respondit Dominus: Sume, inquit, mihi vaccam triennem, et capram trimam, et arietem annorum trium, turturem quoque et columbam. Qui tollens universa haec, divisit ea per medium, et utrasque partes contra se altrinsecus posuit: aves autem n
Abbreviated transcription (Latin):
celum ⁊ t̾ram. et bñdictus dens exceliuꝰ
quo teꝓtegente hostes in manib tuis tͣ di
sunt. ⁊ dedit ei decimas ex omnib. Uix̾
ã rex sodomoꝵ ad abram. da michi a¬
minas cet̾a coile tibi eni respondit ei.
leuo manu meã ad dñm d̾m excel¬
sum possessorem celi ⁊ t̾re qd̾ a filo sub¬
regiminis usq ad corigiam calige. ñ
accipiam ex omnib que tua lũnt Ne
dicas ego ditaui abium. exceptis hiis que
comederitut iuuenes. ⁊ ꝑtib uiroꝵ qui
uenerunt metum a ner̾ eschol ⁊ iambͦ
Isti accipiant ꝑtes fuas.
iis ã tansactis fcũs ẽ sermo domini ad
abram ꝑuisionem dicens. Noli timere
abram. ego ꝓtector muus sum ⁊ merces tu¬
a magna nimis. Diricq abram. Domine
deus quid dabis michi ego uadam abs
ditq abram. mithi ã̾ ñ dedisti semen. et
ce uernatulus meus heres meus erit.
statinq sermo domini fc̃us ẽ ad eum
dicens. Non erit hic heres tuus. s qui egͦ¬
dietur de ut̾o tuo ip̃m habebis heredem. e¬

Expanded text:
m et terram, et benedictus Deus excelsus, quo protegente, hostes in manibus tuis sunt. Et dedit ei decimas ex omnibus. Dixit autem rex Sodomorum ad Abram: Da mihi animas, caetera tolle tibi. Qui respondit ei: Levo manum meam ad Dominum Deum excelsum, possessorem coeli et terrae, quod a filo subtegminis usque ad corrignt ne dicas ego ditavi Abram exceptis his quae comederunt iuvenes et partibus virorum qui venerunt mecum Aner Eschol et Mambre isti accipient partes suas his itaque transactis factus est sermo Domini ad Abram per visionem dicens noli timere Abram ego protector tuus sum et merces tua magna nimis dixitque Abram Domine Deus, quid dabis mihi? Et ego vado sine xit Abram: Ecce mihi non dedisti semen: et filius vernaculae meae haeres meus eritmo Domini factus est ad eum dicens non erit hic heres tuus sed qui egredietur de utero tuo ipsum habebis heredem e
Abbreviated transcription (Latin):
ad campestria pbaran que ẽ insolitu¬
dine. Ren̾siq sunt ⁊ uenerunt usq¬
ad fonren mesphat ip̃e ẽ cades. et per¬
cusserunt omnem regronem amale¬
chitaꝵ ⁊ amoretim qui habttant in
asason de thamar.⁊egressi sunt rex so¬
domortm. et rex gomorre. ⁊ rex seboim
gentium. ⁊ ammphael regem senndar
⁊ arioch regem ponchi. enattior reges
adu̾̃stis quinq. uaiis ã siluestris ha¬
bebat puteos multos briminis. Itaq
rex sodomoꝵ ⁊ gomorre terga u̾terunt

Expanded text:
ad Campestria Pharan, quae est in solitudine. Reversique sunt, et venerunt ad fontem Mesphat, ipsa est Cades: et percusserunt omnem regionem Amalecitarum, et Ammorhaeum qui habitabat in Asason Thamar. Et egressi sunt rex Sodomorum et rex Gomorrhae, rexque AdamGentium, et Amraphel, regem Sennaar, et Arioch, regem Ponti: quatuor reges adversus quinque. Vallis autem Silvestris habebat puteos multos bituminis. Itaque r
Abbreviated transcription (Latin):
istram ꝑgam. eieuatis itaq loch ocłis
uidit omnem cura regionem tordant
que nun̾isa irrigadatur anteqͣm sub¬
uerceret domius sodomam. et gomor¬
ram sicut ꝑadisus d̾ni. ⁊ sicut egiptiis
gionem circa tordanem. ⁊ recessit abo¬
tiente. diuisiq sunt alt̾utrum a fr̃e
suo. Abram habitranit int̾ra chanaan.
loth moratus ẽ moppidis que erant circa
tordanem. ⁊ habitauit insodomis. homi¬
nes a̾ sodomite erant pessami ⁊ pectatores
coram dominonimis Dixit dominus ad
abram postqͣm diuisus loth ẽ ab eo leua o¬
culos mos ⁊ inde a loco in quo minc et ad
aquilonem ⁊ ad meridtem. ⁊ ad orientem

Expanded text:
S. 10.-- Elevatis itaque Loth oculis vidit omnem circa se regionem Jordanis, quae universa irrigabatur, antequam subverteret Deus Sodomam et Gomorrham, sicut paradisus Domini et sicut Aegyptus gionem circa Iordanem et recessit ab oriente divisique sunt alterutrum a fratre suo Abram habitavit in terra Chanaan Loth moratus est in oppidis quae erant circa Iordanem et habitavit in Sodomis homines autem Sodomitae pessimi erant et peccatores coram Domino nimis dixitque Dominus ad Abram postquam divisus est Loth ab eo leva oculos tuos et vide a loco in quo nunc es ad aquilonem et ad meridiem
Abbreviated transcription (Latin):
ficatt ibi altare domtno qui appar¬
et inde gradiens ad montem qui erat
contra orientem bethel retendit ibi
tab̃natulum suum. Ab occidente ha¬
bens bechel ab oriente haym. edifi¬
cauitq ibi artare domino ⁊ inuoca¬
int nomen enis. ꝑrexitq ab ram ite

Expanded text:
ficavit ibi altare Domino, qui appartransgrediens ad montem, qui erat contra orientem Bethel, tetendit ibi tabernaculum suum, ab occidente habens Bethel, ab oriente Hai: aedificavit quoque altare Domino, invocavitque nomen ejus. R
Abbreviated transcription (Latin):
odellum. ⁊ lapis onichinus. et nomen
scd̃i flunui geon. ip̃e ẽ qui cireuit om¬
nem t̾ram echiopie. Nomen u̾o fluini
t̾cii tigris ip̃e uadit ꝯt̾ra assirios. flum¬
tis a qrͣtus ip̃e ẽ eufrates. T̃ulit gͦ dens

Expanded text:
chinus et nomen fluvio secundo Geon ipse est qui circuit omnem terram Aethiopiae nomen vero fluminis tertii Tigris ipse vadit contra Assyrios fluvius autem quartus ipse est Eufrates tulit ergo
Abbreviated transcription (Latin):
t̾mini chanaan uenientib asydone
gerarom usq gazam.donec ingredia¬
ris sodomani. ⁊ gomorram.⁊ adamam
⁊ seboim usq iesa. hii filii cham in
cognationib sius ⁊ linguis.⁊ genera¬
tionib t̾risq ⁊gentib suis. De semqͦ
nati sunt patres omniũ filiorũ heber
frater̾ iaphet maiore. filii sem.cham.¬
filii aram hus ⁊hul. et gecher. ⁊ mes.
At u̾o arpharat geniit sale.de quo
ortus ẽ heber. Natiq sunt heber filii
duo nom̃ uni phalet. eo qd̾ indieb
suis diuisa sit t̾ra. et nom̃ fr̃is eius ie¬
ctan.Ou iectan genuit helmodab.⁊
saleph ⁊ assar moth. iarech. ⁊ adurã
⁊ zuzal. dedai ⁊ ebal. et abimael.saba.
et ophir.⁊ enila. ⁊ iobab omnes isti falii
iectan. et habitatio fc̃a ẽ eorum de mes¬
sa ꝑgentib usq adsophar montem
tognationem suam. Nlinguas ⁊ regi¬
ones suas ingentib suis. hee famili¬
e noe uixta ppłos. et nationes fitas ab¬

Expanded text:
mini Chanaan venientibus a Sidone Geraram usque Gazam, donec ingrediaris Sodomam et Gomorram, et Adamam, et Seboim, usque Lesa. Hi filii Cham in cognationibus, et linguis, et generationibus, terrisque et gentibus suis. De Sem quoque nati sunt, patre omnium filiorum Heber, fratre Japhet majore. Filii Sem: AFilii Aram: Hus, et Hul et Gether, et Mes. At vero Arphaxad genuit Sale, de quo ortus est Heber. Natique sunt Heber filii duo nomen uni Faleg eo quod in diebus eius divisa sit terra et nomen fratris eius Iectan qui Iectan genuit Helmodad et Saleph et Asarmoth Iare et Aduram et Uzal Decla et Ebal et Abimahel Saba et Ophir et Evila et Iobab omnes isti filii Iectan et facta est habitatio eorum de Messa pergentibus usque Sephar montem cognationes et linguas et regiones in gentibus suis hae familiae Noe i
Abbreviated transcription (Latin):
rilm̃e ut quia tm̃ opusme subire
fecisti. ⁊ agenesi exordium capere: ora¬
tionib inues quo possim eodem sp̃u
quoscripti sint ubri in latinũ eos trãs¬
ferre sermonem.

Expanded text:
ime, ut quia tantum opus me subire fecisti, et a Genesi exordium capere, orationibus juves: quo possim eodem spiritu quo scripti sunt libri, in latinum eos transferre sermonem.
Abbreviated transcription (Latin):
no cum didiciss que fecerat ei filius su¬
us uinior att. maledictus chamnisernuᷤᷤ
dictus dominus deussem. sit cham ser¬
nus eiis.Uilatet deus iaphet.⁊habi¬
tet intab̾natulis sem. sitchan᷑asernuᷤᷤ

Expanded text:
no, cum didicisset quae fecerat filius suus minor, ait: Maledictus Chanaan, servus dictus Dominus Deus Sem, sit Chanaan servus ejus. Dilatet Deus Japheth, et inhabitet in tabernaculis Sem, sit Chanaan servus
Abbreviated transcription (Latin):
ram ⁊ t̾ror ur̃ ac tremor sit suꝑ tuncta a¬
nimalia t̾re. et suꝑ omnes uolutres celi
cum inuu̾sis q̃ mouentur int̾ra. omnes
pistes maris manin ur̃e traditi sunt ec
omne qd̃ mouetur. ⁊ nuit erit nobis in
cibum. Quasi olera inrentia tradidi nob̃
ur̃arum requiram de manu ciictarũ
bestiarum.et de manu hominis de ma¬
nu uiri et fr̃is enis regnurã antmnam
hominis. Qinicumq effunõit saugni¬

Expanded text:
r ac tremor sit super cuncta animalia terrae et super omnes volucres caeli cum universis quae moventur in terra omnes pisces maris manui vestrae traditi sunt et omne quod movetur et vivit erit vobis in cibum quasi holera virentia tradidi vobis arum vestrarum requiram de manu cunctarum bestiarum et de manu hominis de manu viri et fratris eius requiram animam hominis quicumque effuderit huma
Abbreviated transcription (Latin):
abhiis diuise sunt insule gentium. ĩ
regionid sins. ⁊ inusqiisq scd̃ lingͣm
⁊ familias innationib suis. filii aitt̃
aan. filii chus. saba. et enila. ⁊ sabata
et regina. et sabataga.filii regina sa¬
ba. et dadan. porro chus genuit mem¬
proth. Ip̃e cepit ẽẽ potens int̾ra. ⁊ erat ro¬
bustuis uenator coram domino. fuit pͥn¬

Expanded text:
ab his divisae sunt insulae gentium in regionibus suis unusquisque secundum linguam et familias in nationibus suis filii autem aan filii Chus Saba et Hevila et Sabatha et Regma et Sabathaca filii Regma Saba et Dadan porro Chus genuit Nemrod ipse coepit esse potens in terra et erat robustus venator coram Domino ab
Abbreviated transcription (Latin):
ergo eos. uͥ ħ scͥpta suit. ⁊ cum dr̃e non
pot̾ũint de libris hebraicis ꝓferamus.
pͥmũ testimoniũ ẽ mosde. scd̾m in ysa¬
ia. t̾cium in zacharia. qͣrtum in pro¬
uerbiis. quintũ eque in ysara. quod
multi ignorantes. apocufoꝵ delira¬
menta sectantur: ⁊ hiberas uenias
libris autenticis ꝓreferunt ¶ ausas
erroris: ñ est meũ exponere. Iudi. pni
denti dicunt fcm̃ ẽẽ consilio. ne t̾ho¬
lomeus muꝰ diei cultor ꝙ̃ apd̾ hebre¬
os lupplicem diuiuitatem dep̾hen¬
deret. ꝙ maxime idcirco faciebant: q
in platonis dogna cadere uidebatur.
Deniq uͥcumq sacratum aliqͥd scrip¬
tura testatur. de patre ⁊ filio. ⁊ sp̃u sc̃õ:
aut alit̾ int̾p̾tati sunt. aut oĩota¬
tuerunt. ut ⁊ regi satisfat̾ent: ⁊ arͣ

Expanded text:
um dicere non potuerint, de libris Hebraeis proferamus. Primum testimonium est in Osee. Secundum in Isaia. Tertium in Zacharia. Quartum in Proverbiis. Quintum aeque in Isaia. Quod multi ignorantes, apocryphorum deliramenta sectantur, et Iberas naenias libris authenticis praeferunt. Causas erre consilio, ne Ptolemaeus unius Dei cultor, etiam apud Hebraeos duplicem divinitatem deprehenderet. Quod maxime idcirco faciebant, quia in Platonis dogma cadere videbatur. Denique ubicumque sacratum aliquid Scriptura testatur de Patre et Filio et Spiritu sancto, aut aliter interpretati sunt, aut omnino tacueru
Abbreviated transcription (Latin):
o donec res̾taris in t̾ram de qua sũp¬
tus es qr puiluis es ⁊ ipulu̾em reu̾teriꝰ.
et uocanit adam nomen uxoris sue e¬
tium. fecitqͦ dominus deus ade ⁊ uxori
enis timicas pelliceas. ⁊ induit eos ⁊ ait.

Expanded text:
 donec revertaris in terram de qua sumptus es: quia pulvis es, et in pulverem reverteris. Et vocavit Adam nomen uxoris suae, Hetium. Fecit quoque Dominus Deus Adae et uxori ejus tunicas pelliceas, et induit eos: et ait:
Abbreviated transcription (Latin):
multos dies ut offerrer cham defru¬
dib t̾re munera domino. Abelq op
tulit de pͥmogenius gregis sui.⁊de ad¬
ipib eorum. et respexit dominusad
abel ⁊ ad munera eins. Ad mam u̾o
et ad muumera eius ñ respexit. Iratus¬

Expanded text:
multos dies ut Cain offerret de fructibus terrae munera Domino: Abel quoque obtulit de primogenitis gregis sui, et de adipibus eorum, et respexit Dominus ad Abel, et ad munera ejus: ad Cain vero, et ad munera ejus non respexit.
Abbreviated transcription (Latin):
nuit loch. mortiuisq ẽ aran ante
thare pr̃em suum int̾ra natinitatis
suo mur caldeorum uuxerunt ab
ram ⁊nachor uxores. nomen uxoris
abram saray. ⁊ nomen uroris nachor
melca filia aran patrũ melche. ⁊ p̃a¬
tris iesche erat ã saray sterilis. nec ha¬
bebat lib̾os. tulit itaq thare abr̾am
filutm suum. ⁊ loch filium aran filiũ
faii sui.⁊ saray nurum suã uxorem
abrem filii sui ⁊ duxie eos de ur cha
ldeorum ut irent int̾ram chanaan
uen̾untq usq aran ⁊ habitauert̃
ibi. ⁊ fc̃i sunt dies chare ducentorũ
t̾ra tua.⁊de cognationib tuis.⁊de do¬
mo patris tui ⁊ ueni int̾ram qͣm
dabo tibi. factam te trescere ingentẽ

Expanded text:
usque est Aran ante Thare patrem suum in terra nativitatis suae in Ur Chaldaeorum. Duxerunt autem Abram et Nahor uxores: nomen uxoris Abram, Sarai, et nomen uxoris Nahor, Melcha, filia Aran, patris Melchae et patris Ieschae. Erat autem Sarai sterilis, nec habebat liberos. Tulit itaque Thare Abram filium suum, et Lot filium Aran, filium filii sui, et Sarai nurum suam, uxorem Abram filii sui, et eduxit eos de Ur Chaldeorum ut irent in terram Chanaan veneruntque usque Haran et habitaverunt ibi et facti sunt dies Thare ducentorum terra tua et de cognatione tua et de domo patris tui in terram quam monstrabo tibi facia
Abbreviated transcription (Latin):
famosi. uidens ã deus qd̾ mautta mł¬
ta hominum ẽẽt in t̾ra. et cuncta co¬
griatio cordis intenta ẽẽt ad malum
omni temꝑe. peniturt eum qd̾ homi¬
nem feciss in t̾ra ⁊ tactus dolore cordis ĩ¬

Expanded text:
 Videns autem Deus, quod multa malitia hominum esset in terra, & cuncta cogitatio cordis intenta esset ad malum omni tempore: poenituit eum, quod hominem fecisset in terra, & tactus dolore cordis in
Abbreviated transcription (Latin):
quinq annis. ⁊ genuit enos õctingen¬
tis uii. annis. genuitq filios et filias. ⁊
fc̃i sunt omnes dies sech nongentorum
cuius ortum iuxit octingentis. ⁊ qͥndecĩ
annis. et genint filios ⁊ filias. et fc̃i sũt
omnes dies enos nongentoꝵ quinq
annoꝵ. ⁊ mortuus ẽ. uixitqͦ caynan. lxx.¬

Expanded text:
postquam genuit Enos octingentis septem annis genuitque filios et filias et facti sunt omnes dies Seth nongentorum cuius ortum vixit octingentis quindecim annis et genuit filios et filias factique sunt omnes dies Enos nongentorum quinque annorum et mortuus est vixit quoque Cainan
Abbreviated transcription (Latin):
quos añ ꝓpħas int̾ sp̃ualia carismata
positos lego. In quib ultimũ pene gra¬
dum: int̾pretes tenent. Quidliuorẽtor¬
queris: Quid imꝑitoꝵ animos contra
me concitas: Sicubi tͥ intranslatione
udeoꝵ errare. Interroga hebreos di¬
usarum urbium magr̃os consule. Qd̃
illi hñt dexp̃o: tui codices ñ habent.
Auud ẽ. si contra se post ea ab apłi̾s u

Expanded text:
quos ante prophetas inter spiritalia charismata positos lego: in quibus ultimum pene gradum interpretes tenent . Quid livore torqueris? quid imperitorum animos contra me concitas? Sicubi in translatione tibi videor errare, interroga Hebraeos, diversarum urbium magistros consule. Quod illi habent de Christo, tui codices non habent. Aliud est, si contra se postea ab apos
Abbreviated transcription (Latin):
gentis .lx. annis ⁊genint filios ⁊ filias.
et fc̃i sunt omnet dies caynan nongẽ¬
ti decem anni.⁊ mortiuis ẽ. uixit antẽ
malaieel sexagiita quinq annis et
genuit iared. et nirit malaieel post¬

Expanded text:
ginta annos genuitque filios et filias et facti sunt omnes dies Cainan nongenti decem anni et mortuus est vixit autem Malalehel sexaginta quinque annos et genuit Iared et vixit Malalehel post
Abbreviated transcription (Latin):
deus ad serpentem. Quia fecisti hoc. ma¬
ledictus es inter omnia animaritia
⁊ bestias t̾re. suꝑ pectus tuum gradieri
et t̾ram comedes cuntis dieb uite tu¬
e. Inimicitias ponam int̾ te ⁊ młierẽ

Expanded text:
Deus ad serpentem: Quia fecisti hoc, maledictus es inter omnia animantia et bestias terrae: Super pectus tuum gradieris, et terram comedes cunctis diebus vitae tuae.
Abbreviated transcription (Latin):
rili portione in tab̾natulo dei offerce
que possim. nec opes alterius: alioꝵ
paupertate fedari ¶Qd̃ ut audecem:
origenis me studium prouocauit. qͥ
edicioni antiq̃ tnͣslationem theodo
illucescere facit que minus añ fuerant
aut suꝑflua queq iugulat ⁊ ꝯ fodit.

Expanded text:
naculo Dei offerre quae possim, nec opes alterius, aliorum paupertate foedari. Quod ut auderem, Origenis me studium provocavit, qui editioni antiquae translationem Theodotillucescere facit quae minus ante fuerant, aut superflua quaeque jugulat, et confodit
Abbreviated transcription (Latin):
ctib. In artitulo diei illius ingressus
ẽ noe ⁊ sem ⁊chani ⁊taphet filii eis
uxor illius. ⁊ iores filiorum enus cum
eis in archam. Ip̃e ⁊ omne aninial sco
genus suum. iniu̾saq iumenta in
gen̾e suom ⁊omne qd̾ mouetur suꝑ
t̾ram ingenere suo. cunctumq uola¬
tile scd̾m genꝰeresuum. uniu̾se aues
omnesq uolutres ingresse sunt ad noe
in archam.bina etbina exomni catne
inqua erat sp̃c uite. et que ingressa ft̃
masculis ⁊femina ex omni carne
introierunt. sicirt p̾ceꝑat ei deus ⁊ in¬
clusit eum dominus deroris. fcm̃q ẽ di

Expanded text:
ticulo diei illius ingressus est Noe et Sem et Cham et Iaphet filii eius et uxor illius et uxores filiorum eius cum eis in arcam, ipsi et omne animal secundum genus suum, universaque iumenta in genere suo, et omne quod movetur super terram in genere suo, cunctumque volatile secundum genus suum. Universae aves omnesque volucres ingressae sunt ad Noe in arcam, bina et bina ex omni carne, in qua erat spiritus vitae. Et quae ingressa sunt masculus et femina ex omni carne introierunt, sicut praeceperatei Deus, et inclusit eum Dominus deforis. β Factumque est di
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ absq illo. ip̃a epła prefeirbat. festina
quesote: ⁊ herenti insalo nauitule funẽ
magis p̾cide qͣm solue. Nemorenuntia¬
turus seculo: bene potest uend̾e que
tempsit ut uenderet. quicquid in sũp¬
tus detuotuleris. ꝓ liuͦꝯputa. Antiquũ

Expanded text:
 absque illo ipsa epistula praeferebat. festina, quaeso te, et haerentis in salo nauiculae funem magis praecide, quam solue. nemo renuntiaturus saeculo bene potest uendere, quae contempsit, ut uenderet. quidquid in sumptus de tuo tuleris, pro lucro conputa. antiquum
Abbreviated transcription (Latin):
mali ne comedas. Inqͣcumq enim̃ die
deus. ñ ẽ bonum ẽẽ hominem solum
faciamus ei adurcormm simile sui.
animantib t̾re ⁊ imiu̾sis uolatilibus
teli. Ad duxit ea ad adam. ut uideret ꝙͥ
uocaret ea.omne n qđ uocauit adam᷑
anime uiuentis. ip̃m ẽ nomen eus.
Applłauitq adam nominib suis cun¬
cta animantia. et muu̾sa uolatilia
celi ⁊omues bestias t̾re. Adam u̾o nõ
inuenibatur aduitor similis eius. In¬
misit ergo dominus deus soporem in
adam. Cumq obdormiss. tiart unam
de costis eins.⁊ impleuit carnem ꝑea.
et edtficauit dominus deus costom ꝙͣ
tułat de adam inmłierem ⁊ adduxit᷑
eam ad adam. Dixitq adam. hoc nẽ
ex ossib meit.⁊caro decarne mea est

Expanded text:
e Deus: Non est bonum esse hominem solum: faciamus ei adjutorium simile sui animantibus terrae, et universis volatilibus coeli, adduxit ea ad Adam, ut videret quid vocaret ea: omne enim quod vocavit Adam animae viventis, ipsum est nomen ejus. Appellavitque Adam nominibus suis cuncta animantia et universa volatilia caeli et omnes bestias terrae Adam vero non inveniebatur adiutor similis eius inmisit ergo Dominus Deus soporem in Adam cumque obdormisset tulit unam de costis eius et replevit carnem pro ea et aedificavit Dominus Deus costam quam tulerat de Adam in mulierem et adduxit eam ad Adam dixitque Adam hoc nunc os ex ossibus meis et caro d
Abbreviated transcription (Latin):
cos fiatus sã sꝑ̃ ꝑduxerit. p̃aulus apłs
ad .uii. scribit eclias. Setania .ii. adhe¬
breos apleris q exͣ num ponitur. Timo¬
theum iustruit at tytum. philomonem
ꝓsugitiuo famislo dep̾catur. Suꝑ citiome¬
lius tatere puto: qͣm panca scribere. Acfꝰ

Expanded text:
itus sancti perduxerit. PAULUS Apostolus ad septem scribit Ecclesias: octava enim, ad HEBRAEOS, a plerisque extra numerum ponitur. TIMOTHEUM instruit ac TITUM, et PHILEMONEM pro fugitivo famulo deprecatur. Super quo melius tacere puto q
Abbreviated transcription (Latin):
pranare sr̃as.⁊ ad uoluntatem snã.
scripturam trahere repuignantem.
Quasi ñ leg̾imus homerocentenas
uł iurgiliocentenas acñ sic ⁊̃ maro¬
scripserit. Iam redit ⁊ irgo: redeunt
saturnia regna. Iam noua ꝓgenies:
celo duitiitur alto. Et pat̾rẽ loq̃ntẽ
ad filium. Nate mee uires: mea mag¬
na potentia solus. Et post uerba sai¬
uatoris intruce. Talia ꝑstabat meno¬
rans. fixusq manebat. Puerilia ħ̾¬
sunt. & curtulatoꝵ ludo similia. dõ¬
cere ꝙ ignores. mmo ut cum stoma¬
cho loquar: nec ħ quid̃ scire ꝙ nescias
uidelicet manifestissima est gene¬
sis inqua de creatura mundi. de ex
ordio geñis humani. de diuisione
terre de confusione linguax ⁊ geñ¬
tium: usq adexitum scribit᷑ hebreorũ.
patet exod̾us tum .x. plagis. cum deca¬
lago. misticis. diuinis q p̾ceptis. In pp̃¬
tũ est leuiticus liber inquo singula cat᷑¬
ficia mimo singłe pene siłe. ⁊ uestes a a¬

Expanded text:
prauare sententias et ad uoluntatem suam prauare sententias et ad uoluntatem suam scripturam trahere repugnantem. quasi non legerimus Homerocentonas et Uergiliocentonas ac non sic etiam Maroscripserit: iam redit et uirgo, redeunt Saturnia regna, iam noua progenies caelo demittitur alto, et patrem loquentem ad filium: nate, meae uires, mca magna potentia solus, et post uerba saluatoris in cruce: talia phs tab at memorans fixusque manebat. puerilia sunt haec et circulatorum ludo similia, docere, quod ignores, immo, ut cum Clitomacho loquar, nec hoc quidem scire, quod nescias. Uidelicet manifestissima est Genesis, in qua de creatuordio generis humani, de divisione, terrae, de confusione linguarum et gentium, usque ad exitum scribitur Hebraeorum. Patet EXODUS cum decem plagis, cum decalogo, cum mysticis divinisque praeceptis. In promptu est LEVITICUS liber, in quo singula sacrificia, immo singulae pene syllabae, et vestes Aa
Abbreviated transcription (Latin):
rum. lignoꝵ q cesores lanarii quoq
⁊ fullones ⁊ ceti qui uanam suppel¬
lectilem ⁊ ulia opuscula. fadritant.
Qd̾ medicoꝵ ẽ ꝓmiitunt medici. te¬
tant fabrilia fabri. Sola scripiuraꝵ
scribimus indocti. doctiq poemata i¬
passim. Hanc garula amis. hant de¬
lirus senex. hanic sophista uerbosus
hant uniucesi p̾sumrant. laterant
docent añꝙͣdiscant. alii adducto sr̃¬
tilio granda uerba trutinantes: int̾
mulierculas de sacris litc̾is philosoph¬
antur. alii liscunt. ꝓpudor a femmiᷤ.
qd̃ uros doceant. st ne paruũ hoc sit.
quadam facilitate uerboꝵ. umo
audatie: disserunt aliis. ꝙ ip̃i ñ in¬
telligunt. Taceo de mei similib. qui
si forte adscripturas scas post scłares
litt̾as uen̾int. ⁊ sermone ꝯpoĩto au¬
res ppłi uulserunt: quicquid dixe¬
rint hoclegem deputant. nec scire
serunt: s ad sensum suũ mꝯgrua
aptant testimonia. qͣi grande sit.
⁊ ñ niciosissimũ dicendi genus: de¬

Expanded text:
rum lignorumque cesores, lanarii quoque rum lignorumque cesores, lanarii quoque et fullones et ceteri qui variam supellectilem et vilia opuscula fabricant, d medicorum est, promittunt medici, tractant fabrilia fabri. Sola scripturarum scribimus indocti doctique poemata passim. hanc garrula anus, hanc delirus senex, hanc soloecista uerbosus, hanc uniuersi praesumunt, lacerant, docent, antequam discant. alii adducto supercilio grandia uerba trutinantes inter mulierculas de sacris litteris philosophantur, alii discunt — pro pudor! — a feminis, quod uiros doceant, et, ne parum hoc sit, quadam facilitate uerborum, immo audacia disserunt aliis, quod ipsi non intellegunt. taceo de meis similibus, qui si literas venerint et sermone composito aures populi mulserint, quicquid dixerint, hoc legem dei putant, nec scire serint, sed ad sensum suum incongrua aptant testimonia, quasi grande sit et non uitiosissimum dicendi genus de