comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
BRaham libri huius ti¬
tulus ẽ. qm̃ ꝑ ordinẽ hu¬
ius ꝙͣqmͣ patri arche ges¬
ta. consid̾are animꝰ su¬
buit. De quo nob̃ moral
primo erit tractatꝰ ⁊ simplex. Nam
si altiora disputatione. ꝓcessꝰ qͥdã ⁊
forma uirtutis: ⁊ quedã species exp¬

Expanded text:
braham libri hujus titulus est, quoniam per ordinem hujus quoque Patriarchae gesta considerare animum subiit. De quo nobis moralis primo erit tractatus et simplex. Nam etsi altiori disputatione processus quidam et forma virtutis, et species
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝓcellis uicta loco succedit. Pulcre
aũt ait quia homo uiã nature sue cor¬
rũpit. Nan uia sua in paradiso erat
in illo beatitudinũ tramite: in illo u̾¬
tutum flore. in illa in corruptibili gła
quã uiã t̾renis inquinauit uestiguis
Alii habent uiam ipsiꝰ hoc ẽ dĩ. hoc
solet uerbꝯ dñi declarare

Expanded text:
et procellis uicta loco suo cedit. pulchre et procellis uicta loco suo cedit. pulchre autem ait quia homo uiam naturae suae corrupit. nam uia sua in paradiso erat in illo beatitudinum tramite, in illo uirtutum flore, in illa incorruptibili gratia, quam uiam terrenis inquinauit uestigiis. alii habent: uiam ipsius, hoc est dei. hoc solet uerbo \'domini\' declarare
Abbreviated transcription (Latin):
uate sũt reliquie geueris humani: ad
seminaniũ reparationis ⁊ renouatio¬
nis future: et iõ p̾misit hic. ẽ empus
om̃is hominis uenit: quia repleta est
t̾ra iniquitatib suis. hoc in fig̾a. In
ueritate aũt. ait. reliquie ꝑelectionem
gie salue facte sũt. Ideoq exclamat
ipłs dicens. Suꝑ habundauit pecc̾m
ut suꝑhabundaret gra. Corrupit in¬
quit omis caro uiam suã. Carnẽ hic
ꝓhomine posuit terreno. in quo carniᷤ
illecebra: uiam eiꝰ corruꝑit. Quis ĩ tel¬
lexiss. qd̃ munꝰ accepisse a dõ. nõ uti¬
q passus eẽt. ut caro obstaret amme
uirtutibꝰ. Itaq caro causa fuit corrũ¬
pende etiã anime: que uelut regioque¬
dam et locꝰ ẽ uoluptatis. ex qua uelut
a fonte pͥrumpunt ꝯcupiscentiarum
aliarũq passionũ flumina. lateq ex¬
undant. quibꝰ demergitur anime qd̾¬
dam excusso gub̃natore remigiũ. cũ
ipsa mens uelut quibꝰdam tẽpestatibꝰ

Expanded text:
ervatae sunt reliquiae generis humani ad ervatae sunt reliquiae generis humani ad seminarium reparationis et renovationis futurae, ideo praemisit hic: Tempus omnis hominis venit; quia repleta est terra iniquitatibus suis. Hoc in figura; in veritate autem ait: Reliquiae per dilectionem gratiae saluae factae sunt. ideoque exclamat apostolus dicens: superabundauit peccatum, ut superabundaret gratia. corrupit inquit omnis caro uiam suam. carnem hic pro homine posuit terreno, in quo carnis inlecebra uiam eius corruperit. qui si intellexisset quod munus accepisset a deo, non utique passus esset ut caro obstaret animae uirtutibus. itaque caro causa fuit corrumpendae etiam animae, quae uelut regio quaedam et locus est uoluptatis, ex qua uelut a fonte prorumpunt concupiscentiarum malarumque passionum flumina lateque exundant. quibus demergitur animae quoddam excusso gubernatore remigium, cum ipsa mens uelut quibusdam tempestatibus
Abbreviated transcription (Latin):
nobilitate. s iusticie ⁊ ꝑfectionis me¬
rito laudat᷑. Probati enĩ uiri genus.
nus hominũ homines. ita animarũ
genꝰ uirtutes sũt. Et enum familie ho¬
minũ. splendore generis nobilitant᷑. A¬
nimarũ aũt clarificat᷑ gr̃a splendore
uirtutis. Corrupta ẽ aũt t̾ra corã dõ.
et impleta ẽ inqͥt in iusticia. Causa t̾¬
rene corruptele manifestata ẽ. co quod
iniusticia hominiĩ t̾ram corruꝑit. ͫ
nit ante me. qr impleta ẽ terra iniqui¬
tatibꝰ sius. Tempꝰ quidẽ om̃iũ homi¬
nũ inconspectu dĩ: ⁊ in eiꝰ uoluntate
ẽ. Non enĩ ut uulgo aunt fatale decte¬
tum alligatur: s tam̃ hic specialit̾ dic¬
tum puto. qr in eugłio suo dñs redemp¬
turus genꝰ humanũ. passione sui cor¬
poris et em̃daturꝯ sanguine suo. sac̾me¬
to q baptismatis ait. Pat̾ uenit hora
clarifica filiũ tuũ. ut et filiꝰ clarificet
ce. Ergo quia in diluiio ꝑ archã noe f¬

Expanded text:
nobilitate, sed iustitiae et perfectionis menobilitate, sed iustitiae et perfectionis merito laudatur. probati enim uiri genus minum genus homines ita animarum genus uirtutes sunt. etenim familiae hominum splendore generis nobilitantur, animarum autem clarificatur gratia splendore uirtutis. Corrupta est autem terra coram deo et impleta est inquit iniustitia. causa terrenae corruptelae manifesta est, eo quod iniustitia hominum terram corruperit. nit ante me, quia impleta est terra iniquitatibus suis. tempus quidem omnium hominum in conspectu dei et in eius uoest. Non enim, ut vulgo aiunt, fatale decretum alligatur: sed tamen specialiter hic dictum puto; quia in Evangelio Dominus redempturus hominum genus passione sui corporis, et emundaturus sanguine suo, sacramentoque baptismatis, ait: Pater, venit hora, clarifica Filium tuum, ut et Filius tuus clarificet te . Ergo quia in diluvio per arcam Noe s
Abbreviated transcription (Latin):
aut passione ulla ꝓuocat: ad iracun¬
diam uideret᷑. minitatus ẽ p̾terea qđ
deleret hominẽ. Ab homine inquit¬
usq ad pecꝰ a reptilibꝰ usq ad uolati¬
lia delebo. quid leserant in rationabi¬
lia: S quia ꝓpt̾ hominẽ illa facta e¬
rant. eo utiq deleto ꝓpt̾ quẽ facta s̾
consequens erat ut etiã illa delerent᷑.
qr non erat qui his uteret᷑. Sensu aũt
altiore illud mani festat. quia homo
meus ẽ. que est rationis capax. Homͦ
enum diffinitur animal uuũ. mor¬
tale. rationale. Principali g̾ exticto.
etiam sensꝰ om̃is parit extinguit᷑. eo
qd̾ nichil relinq̃. ad salutẽ suꝑ sit. cum
salutis fundamentũ uirtꝰq defẽcerit
Ad condẽpnationẽ autẽ ceteroꝵ. ⁊ ad
exp̾ssionem pietatis diuine. dr̃ noe a¬
pud dm̃ inuenisse grãm. Simulq os¬
tendit᷑ qd̾ hominẽ ustũ ñ obumbret
alioꝵ offensio: qñ ipse ad totiꝰ seruat᷑
generis seminariũ. Qui ñ generatioĩs

Expanded text:
aut passione ulla, prouocatus ad iracunaut passione ulla, prouocatus ad iracundiam uideretur. Minitatus est praeterea quod deleret hominem. ab homine inquit ad pecus et a reptilibus usque ad uolatilia delebo. quid laeserant inrationabilia? sed quia propter hominem illa facta erant, eo utique deleto propter quem facta sunt consequens erat ut etiam illa delerentur, quia non erat qui his uteretur. sensu autem altiore illud manifestatur quia homo mens est, quae est rationis capax; homo enim definitur animal uiuum mortale rationabile. principali igitur extincto etiam sensus omnis pariter extinguitur, eo quod nihil reliqui ad salutem supersit, cum salutis fundamentum uirtus defecerit. ad condemnationem autem ceterorum et ad expressionem pietatis diuinae dicitur Noe apud deum inuenisse gratiam. simul ostenditur quod hominem iustum non obumbret aliorum offensio, quando ipse ad totius reseruatur generis seminarium, qui non generationis
Abbreviated transcription (Latin):
runt. dedit eis potestatẽ filios dĩ fieri:
qui credũt in nomine eiꝰ. Qui ñ ex sã¬
guinibꝰ neq ex uoluntate carnis. ne¬
q ex uoluntate uiri: s ex dõ nati st̃.
Ideo post ea habes quia iratꝰ ẽ dñs. qͦ¬
nam quãuis cogitaret hoc ẽ sciret.
quia homo in t̾re positꝯ regione carnẽ
portans. sine peccato ẽẽ non põt. Terra
enim uelut qͥdam tẽptationis locus ẽ.
caroq corruptele illecebra. Tam̃ cs̃
haberent intẽ rationis capacem. uir¬
tutẽq amme infusam corpori. sine cõ¬
sid̾atione aliqͣ in lapsũ ruerunt. ex qͦ
reuocare se nollent. Neq enun ds̃ co¬
gitat sic̃ homines. ut aliqͣ ei noua suc¬
cedat sententia. Neq irascit᷑ quasi mu¬
tabilis. s idõ hec leguntur ut exp̾mat᷑
peccatoꝵ nr̃oꝵ acerbitas. que diuinit᷑¬
tis meruerit offensam. tanꝙ̃ eousq
culpa increuerit: ut etiã ds̃ qui nat᷑¬
alit̾ nõ mouetur. aut ira. aut odio.

Expanded text:
runt, dedit iis potestatem filios dei fieri runt, dedit iis potestatem filios dei fieri qui credunt in nomen eius, qui non ex sanguinibus neque ex uoluntate carnis neque ex uoluntate uiri, sed ex deo nati sunt. ideo postea habes quia iratus est dominus, quoniam quamuis cogitaret, hoc est sciret quia homo in terrae positus regione carnem portans sine peccato esse non posset — terra enim uelut quidam temptationum locus est caroque corruptelae inlecebra —, tamen cum haberent mentem rationis capacem uirtutemque animae infusam corpori, sine consideratione aliqua in lapsum ruerunt, ex quo reuocare se nollent. neque enim deus cogitat sicut homines. ut aliqua ei noua succedat sententia, neque irascitur quasi mutabilis, sed ideo haec leguntur, ut exprimatur peccatorum nostrorum acerbitas, quae diuinitatis meruerit offensam, tamquam eo usque culpa increuerit, ut etiam deus, qui naturaliter non mouetur aut ira aut odio
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ illi qui de t̾ra scđm poeticã orti
fabulam mole corporis sui freti: ferũ¬
tur habuisse contẽptũ suꝑioꝵ. An
dispares estimandi sũt. qͥ cũ ex animͣ
constet corpore m̃tis ugore. qua nicħ
habet anima p̾ciosiꝰ auersatꝰ.ꝙ. Se
carnis huiꝰ imitatores uelut mat̾¬
ne exibent soliditatis heredes: Itaq
inuanũ laborant. celũ uotis usurpã¬
tes supbis. ⁊ t̾renis oꝑibꝰ incubãtes
qui electione inferioris ⁊ contẽptu
suꝑioris consortii. tamꝙͣ uoluntari¬
is obnorii peccatis. grauiore condẽp¬
nantur seueritate. Plerũq angłos
filios dĩ sc̃ptura uocat: qr ex nullo ho¬
mine generant᷑. Anime itaq uiros
fideles. filios suos dicere ds̃ ñ asꝑna¬
tus ẽ. Sic̃ gͦ uiri ꝓbabilis uite filii
uocantur di. ita quoꝵ carnalia sũt
oꝑa: hos filios carnis dicimꝰ. scriptu¬
rarũ auctoritate. Dic̃ enim ioħs euã¬
glista. Quia qͦt quot iħm dñm recepe¬

Expanded text:
sicut illi qui de terra secundum poeticam orti sicut illi qui de terra secundum poeticam orti fabulam mole corporis sui freti feruntur habuisse contemptum superorum. an dispares aestimandi sunt qui, cum ex anima constent ac corpore, mentis uigorem, qua nihil habet anima pretiosius, auersantur et se carnis huius imitatores uelut maternae exhibent stoliditatis heredes? itaque in uanum laborant caelum uotis usurpantes superbis et terrenis operibus incubantes, qui electione inferioris et contemptu superioris consortii tamquam uoluntariis obnoxii peccatis grauiore condemnantur seueritate. plerumque angelos filios dei scriptura uocat, quia ex nullo homine generantur animae. itaque uiros fideles filios suos dicere deus non aspernatus est. sicut ergo uiri probabilis uitae filii uocantur dei, ita quorum carnalia sunt opera hos filios carnis dicimus scripturarum auctoritate. dicit enim Iohannes euangelista quia quotquot Iesum dominum recepe
Abbreviated transcription (Latin):
onis. Habet gͦ sapientiã. habet ⁊ disci¬
plinam. Sic̃ et de beselehel qui sacrũ
tabnacłm. diuino oraculo uissꝰ ẽ fa¬
cere. ait scriptura. quia repletꝰ ẽ sp̃u
prudentie ⁊ discipline. Hic gͦ sp̃c dat᷑
hominibꝰ s nõ ꝑmanet. Qua ratione
aut ñ ꝑmaneat: causa ꝓdit᷑. Quia ca¬
ro sũt. Carnis enĩ natura. discipline
repugnat: quia uoluptati obtẽꝑat.
tizat sp̃u scõ. In eo enĩ manebat. quẽ
nulla corruptele carnał. impedim̃ta
reuocabant quominꝰ incorrupte &
inꝑmixte ordinẽ discipline teneret.
cuiꝰ caro ñ uidit corruptionẽ. Gigan¬
tes aũt erant ĩ terra: diebꝰ illis. Nõ
po̾tar̃ more gigantes illo t̾re filios ułt
uideri. diuine scripte̾ ꝯditor: s exan¬
głis ⁊ mulieribꝰ generatos asserit. q̃s
hoc appellat uocabulo: uolens expri¬
mere magnitudinẽ corporis. Et cõ¬
sid̾emus ne forte gigantũ similes sĩt
homines. cultui studentes carnis
sue: anime aũt nullã curã habenteᷤᷤ

Expanded text:
onis. habet ergo sapientiam:, habet et disciplinam, sicut et de Beseleel, qui sacrum tabernaculum diuino oraculo iussus est facere, ait scriptura quia repletus est spiritu prudentiae et disciplinae. hic ergo spiritus datur hominibus, sed non permanet. qua ratione autem non permaneat causa proditur quia caro sunt; carnis enim natura disciplinae repugnat, quia utizat spiritu sancto. in eo enim manebat quem nulla corruptelae carnalis inpedimenta reuocabant, quominus incorruptae et inpermixtae ordinem disciplinae teneret cuius caro non uidit corruptionem. tes autem erant in terra diebus illis. non poetarum more gigantas illos terrae filios uult uideri diuinae scripturae conditor, sed ex angelis et mulieribus generatos adserit quos hoc appellat uocabulo uolens eorum exprimere magnitudinem corporis. et consideremus ne forte gigantum similes sint homines cultu studentes carnis suae, animae autem nullam curam habentes,
Abbreviated transcription (Latin):
ratione: s etiã uniu̾sa se effudit. eo ꝙͣ
maxime tẽpore gen̾atio qd̃ ociosũ ui¬
detur. Secutõ enĩ diluuio nõ debuit
estimari de fuissẽ grãm fẽcunditatis
illi generatiom ꝙͣ diluuia absorbue¬

Expanded text:
ratione, sed etiam uniuersa se effudit eo quam ratione, sed etiam uniuersa se effudit eo quam maxime tempore generatio. quod non otiosum uidetur. secuturo enim diluuio non debuit aestimari defuisse gratiam fecunditatis illi generationi, quam diluuia absorbue
Abbreviated transcription (Latin):
uidentia ne illud in differens quod
uulgo scđm bonũ dicũt. uelut lococe¬
dat: cũ iã feruentimalo ñ possit resis¬
tere. Itaq ne latiꝰ se fundat uirꝯ no¬
xiũ. et plurimas inficiat corruptiois
bonũ ẽ: dum locũ mutat ordinem
mutat: ut quasi laboranti cornuio¬
pem ferat. et eam partẽ acie suscipi¬
at que plus laborat. Uirtus enĩ bel¬
latoris: difficilioribꝰ locis ẽ necessan¬
a. Sic̃ enĩ boni custodis p̾sentia ibi fre¬
quentior. ubi muri fragiliores: ac ne
qua pars sine defensore fit: dũ illã
bonũ inclinatiora sustentat. cunc
ulud in differẽs suꝑiorẽ locũ suscipit.
uelut deputante sibi eam partẽ per¬
fectiore bono. Nichil enĩ uirtute ꝑ¬
fectiꝰ. In diffẽrentie aũt ñ habent ro¬
bur ualide uirtutis: s eiꝰ augent et
diffundũt grãm. Unde iaphet dictꝰ
ẽ: qd̾ latitudo significatꝰ latine. Nec
solũ sc̃s noc habundauit filioꝵ gene¬

Expanded text:
rouidentia, ne illud indifferens, quod rouidentia, ne illud indifferens, quod uulgo secundum bonum dicunt, uelut loco cedat, cum iam feruenti malo non possit resistere. itaque ne latius fundat uirus noxium et plurimas inficiat generando cobonum est, dum locum mutat, ordinem mutat, ut quasi laboranti cornui opem ferat et eam partem acie suscipiat, quae plus laborat; uirtus enim bellatoris difficilioribus locis est necessaria, sicut etiam boni custodis praesentia ibi frequentior, ubi muri fragiliores. ac ne qua pars sine defensore sit, dum illud bonum inclinatiora sustentat, tunc illud indifferens superiorem locum suscipit uelut deputante sibi eam partem perfectiore bono; nihil enim uirtute perfectius. indifferentia autem non habent robur ualidae uirtutis, sed eius augent et diffundunt gratiam. unde Iapheth dictus est, quod \'latitudo\' significatur latine. Nec. solum sanctus Noe abundauit filiorum gene
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtulerit opmatur uiribꝰ: ne singula
eoꝵ uelut equatis fatigaret p̾liis. et
euadendi de angustiis naturalibꝰ ẜ
pendi latiꝰ facultatẽ haberet. S qui¬
a uͥ generant᷑: hic ordo ẽ. Ubi aũt ge¬
nerant: iaphet pͥmo loco scribit᷑. t̾cio
cham. Idõ ne qͥs contͣria nos posterio¬
ribꝰ dixisse arbitret᷑. etiã illiꝰ loci expla¬
nanda ratio ẽ. Bonũ quidẽ quod uelu̾
in quadã nature nobilitate ẽ p̾cedit.
malũ aũt sequit᷑. Sũt enĩ cogitatiõe¬
intis contrarie. que utiq oriunt᷑. Pt¬
e a hec quã diu uelut intꝰ clause sũt:
nec tanꝙ̃ in herbis germinãt. quodã
simi bone m̃tis fouent᷑. ne ꝓdeant. Nã
ꝙͣ diu in uolũtate ẽ malũ. ñ in ea tele¬
chia. hoc ẽ in oꝑe. atq effectu boĩtas
m̃tis gub̾natoris. uł aurige mͦ cohib
uł refrenat: maliciam tẽptantẽ ꝓrũ¬
pere. Cum uͦ efferbuerit atq inulcꝰ
erupit: ne possit latiꝰ serꝑe: et finici¬
ma ⁊taminare: tũc usta succedit ꝓ¬

Expanded text:
tulerit opprimatur uiribus, ne singula eorum uelut aequatis fatigaret proeliis et euadendi de angustiis naturalibus ac serendi latius facultatem haberet. Sed quia ubi generantur, hic ordo est, ubi autem generant, Iapheth primo loco scribitur, tertio Cham, ideo ne quis contraria nos posterioribus dixisse arbitretur, etiam illius loci explananda ratio est. bonum quidem quod uelut in quadam naturae nobilitate est praecedit, malum autem sequitur. sunt enim mentis cogitationes contrariae, quae utique oriuntur postea. haec quamdiu uelut intus clausae sunt nec tamquam in herbis germinant, quodam sinu bonae mentis fouentur, ne prodeant. nam quamdiu in uoluntate est malum, non in entelechia, hoc est in opere atque effectu, bonitas mentis gubernatoris uelut aurigae modo cohibet uel refrenat malitiam temptantem prorumpere, cum uero efferbuerit atque in ulcus eruperit, ne possit latius serpere et finitima contaminare, tunc iusta succedit p
Abbreviated transcription (Latin):
mĩam. Sic ⁊ in post̾ioribꝰ in uenies.
qd̾ secut᷑am egipti st̾ilitatem. p̾cessit
cotidem annoꝵ fẽcunditas. Pncipa¬
le ẽ enĩ uirtutis. inchoare beneficiis
cedit bene ficii gr̃a: sequit᷑ censura dis¬

Expanded text:
invenies, quod secuturam Aegypti sterilitatem praecessit totidem annorum fecunditas . Principale est enim virtutis inchoare a beneficiis, cedit beneficii gratia, sequitur censura s
Abbreviated transcription (Latin):
quo pamur. ipse nobis ad ẽ. consulens
nob ꝑlibationem: eripiens nos de pͥssu¬
ra int̾uentu maiestatis sue. Siue aũt p̾s¬
ꝓuob. quia scimꝰ qd̃ si socii estis passionũ
sic ⁊ consolationis eritis. Generalit̾ loqͥ¬
tur. ue quia credentiũ causa ꝑsecutioẽs
patiebant᷑ aꝑfidis subiecti inuirus ⁊ ce¬
dibꝰ: sic iterũ auxilio dĩ liberabantur
ad consolationẽ credentiũ. ne scandalũ
passi a fide exciderent: quia iniurie a¬
ploꝵ temptationes erant credentium
Sic̃ scrptum ẽ. in ꝓpħa zacharia. Pcuti¬
am pastorẽ. ⁊ disꝑgentur oues gregis. Qͣ¬
uis futura credant fideles: tam̃ uit̾ ipsa
pͥmordia p̾ssure nouellis faciunt scanda¬
lum. Putant enĩ in anẽ ẽẽ ꝓmissionẽ:
siue opp̾ssum uiderint p̾dicantẽ. S si iã
firimꝰ ẽ credens conpatitur. Non enĩ uo

Expanded text:
quo patimur, ipse nobis adest, consolans nos, per liberationem, eripiens nos de pressura interventu majestatis suae. Sive autem prespro vobis; quia scimus quod sicut socii estis passionum, sic et consolationis eritis. Generaliter loquitur; ut quia causa credentium persecutiones patiebantur a perfidis, subjecti injuriis et caedibus; sic iterum auxilio Dei liberarentur ad consolationem credentium, ne scandalum passi a fide exciderent; quia injuriae apostolorum tentationes erant credentium, sicut scriptum est in propheta Zacharia: Percutiam pastorem, et dispergentur oves gregis . Quamvis futura credant fideles, tamen inter ipsa primordia pressurae novellis faciunt scandalum: putant enim inanem esse promissionem, si vi oppressum viderint praedicantem. Sed si jam firmus est credens, compati
Abbreviated transcription (Latin):
hec que fit a pluribꝰ obuirgatio. Mag¬
nũ dolorẽ utiq patitur. qui delictũ su¬
um pluribꝰ uidet horrere. Ita ut e cõtra
magis donetis ⁊ consolemini. ne quomo¬
do abundantiore tristicia absorbeat᷑ qui
eis modi ẽ. Ad flicto homini pec̾ci ꝓprucã
subuenire p̾cepit. quia penitentia side
uero animo est. hoc est si correptꝰ statun
inamino doleat. ꝓtinꝰ habet fructũ. De¬
niq in regnoꝵ habetur. quia achab cũ
arguiss eũ ꝓpħa cõmotus animo statĩ
meruit ueniã. ⁊ dd̾ in causa uric& hei
correptus. quia cognouit peccasse se de¬
lictum eiꝰ deletum ẽ. Ita ⁊ apłs illũ qui
uicestum cõmiserat hiĩs uxorẽ patrisob¬
uirgatum.ꝙ abiectũ dolentẽ reuocari
iubet. Ne diu uidens se contristatũ sp¬
ni desꝑans de se dare: animum ad mun¬
dũ fruendũ quasi qui locũ apud deum
ia nõ haberet. Hoc ẽ maiore tristicia ab¬
sorben. Desꝑantẽ de se conu̾ti ad amitẽ¬
da peccata quibꝰ grauatꝰ absorbeatꝰ a se

Expanded text:
ec, quae fit a pluribus. Magnum dolorem utique patietur, qui delictum suum videt pluribus horrere. Ita ut e contra magis donetis, et consolemini; ne quomodo abundantiori tristitia absorbeatur, qui ejusmodi est. Afflicto homini peccati proprii causa subvenire praecipit; quia poenitentia, si de vero animo est, hoc est, si correptus statim in animo doleat, protinus, habet fructum. Denique in Regnorum libro habetur, quia Achab, cum arguisset eum propheta, commotus animo statim meruit veniam . Et David in causa Uriae Hethaei correptus quia cognovit se peccasse, delictum ejus deletum est . Ita et Apostolus illum, qui incestum commiserat, habens uxorem patris, objurgatum et abjectum, dolentem revocari jubet; ne diu videns se contristatum sperni, desperans de se, daret animum ad mundum fruendum, quasi qui locum apud Deum jam non haberet. Hoc est enim majori tristitia absorberi, desperantem de se converti ad admittenda peccata, quibus gravatus absorbea
Abbreviated transcription (Latin):
mare gg̃ in fidem ꝓmissa uideis.qr ipse
ẽ quifec̾ utraq unũ. Id ẽ circũcisionẽ &
ppuciũ inuno nouo homine faciẽs pacẽ
diis gͦ confirmat. Et ds̃ quiunxit nos id
ẽ qui dedit regiam honorificentiã. Sicut
dic̃ petrꝰ apłs. quia sumꝰ inquit genus
regale ꝑunctionẽ sp̃alẽ. cuiꝰ typus fuit ĩ
regibꝰ uideoꝵ qui ⁊ signauit nos dando
sp̃m suũ nob̃ pignꝰ. Ut ñ ambigamꝰ de
ꝓmissis eiꝰ. Si enĩ adhuc mortalibꝰ sp̃m
suũ credidit. dubiũ non ẽ quia iã in mor

Expanded text:
se est, qui fecit utraque unum , id est, circumcisionem et praeputium, in uno novo homine faciens pacem. Dominus ergo confirmat, et Deus qui unxit nos, id est, qui dedit regiam honorificentiam, sicut dicit Petrus apostolus: Quia sumus, inquit , genus regale per unctionem spiritalem, cujus typus fuit in regibus Judaeorum. Qui et signavit nos, dando Spiritum suum nobis pignus; ut non ambigamus de promissis ejus. Si enim adhuc mortalibus Spiritum suum credidit, dub
Abbreviated transcription (Latin):
paciuntur enĩ om̃a mẽbra uniꝰ merore
Si enĩ contristo nos ⁊ quisẽ qui me leti¬
fice: nisi qui concristatur ex me: Hec di¬
cit quia ñ uult eos contristare. s quia pꝰ¬
catis studuerant necesse erat illos contris¬
tari muito apło. Ita tam̃ut decreto ob¬
audientes facti letificarẽt eos qui contriᷤᷤ¬
tabantꝰ cũ eis ut qui corripiẽdo cõtrista¬
uerat eos letaretꝰ ex his dũ corrigũt. Idõ
⁊ scripsi hoc ipsũ ne cum uenissem tris¬
ticiã haberẽ a quibꝰ oportuetat me gau¬
ut post ea uemẽs ñ eẽt unde contristare¬
tur sublatis uicus. s gauderet cũ eis qͣi
cum kinis filiis. Ut qui ab in fidelibus
tribulationibꝰ ad ficiebatur. ab his uti¬
q gauderet qui crediderant. Qaudiũ
enĩ apli purificatio ẽ ppłi. Idõ enĩ gau¬
det quia uituꝑatio nõ est meis quos si

Expanded text:
untur enim omnia membra unius moerori. Si enim ego contristo vos, et quis est qui me laetificet, nisi qui contristatur ex me? Hoc dicit, quia non vult eos contristare: sed quia peccatis studuerant, necesse erat illos contristari, invito Apostolo; ita tamen ut de caetero obaudientes facti, laetificarent eos, qui contristabantur cum eis; ut qui corripiendo contristaverat eos, laetificaretur ex his, dum corriguntur. Ideo et scripsi hoc ipsum, ne cum venissem, tristitiam haberem, a quibus oportuerat me gauut postea veniens, non esset unde contristaretur, sublatis vitiis: sed gauderet cum eis, quasi cum charissimis filiis; ut quia ab infidelibus tribulationibus afficiebatur, ab his utique gauderet, qui crediderant. Gaudium enim Apostoli purificatio est populi; ideo enim gaudet, quia vituperatio non est in eis, quo
Abbreviated transcription (Latin):
tas lacrimas. ñ ut contristemini s ut ag¬
noscatis karitatẽ quã habeo habundã¬
tuis in uob. M anifestũ ẽ quia qñ hoc af¬
fectu quis aliquẽ corripit. ut plus illo do¬
leat peccatis eiꝰ. Non utiq ut illũ cõcris¬
tet corpit. s ut ostendat illi quo amo¬
re diligat eũ. qui enĩ in hoc affẽctu cor¬
ripit fiẽm contristat. Insultat enĩqui
non condolet fri. Si quis aũt contrista
uit nõ me cõtristauit. s ex parte ut̾ one¬
rem uos om̃s. Om̃s hos quos dic̃ scĩ sunt

Expanded text:
contristemini, sed ut cognoscatis quam charitatem habeam abundantius in vobis. Manifestum est quia quando hoc affectu quis aliquem corripit, ut plus illo doleat peccatis ejus; non utique ut illum contristet, corripit: sed ut ostendat illi, quo amore diligat eum. Qui enim non hoc affectu corripit, fratrem contristat; insultat enim, qui non condolet fratri. 174 Si quis autem contristavit me, non me contristavit, sed ex parte; ut non onerem vos omnes. Omnes hos quos
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ usq infinẽ cognoscitis sic̃ ⁊ cogno¬
uistis nos ex parte quia ur̃a sumus
ficere illos sꝑat ex eo qd̾ iam ceꝑant
meliores effici cognito affectu circa
suam uideri testatur ĩ filios obaudi¬
entes ⁊ tunc debe uideri qñ ꝓdest id
est in die uidicii di hoc dicẽs pseue¬
randum monet. Et hac fiducia uolu¬
eram pͥus uenire ad uos. ut scdam
grãm haberetis ⁊ ꝑ uos transirẽ ĩma¬
chedoniã ⁊ iterum amachedonia ue¬
nirẽ ad uos ⁊ a uob̾ deduci in iudeam
Hec fiducie mandata ẽ uita illoꝵ. iam
enĩ ⁊ desid̾are se illos significat. quos
añ indignũ erat uidẽ plenã gͦ grãm
habuissent deaduentu eiꝰ quia ima¬
go ẽ epła p̾sentia aũt ueritas. Non ẽ ita¬
q ociosumꝰ uolueriͣt ire ⁊ ñ iit. Intelle¬
gi enĩ uult ẽẽ aliqͦs int̾ eos quoꝵ cau¬
sa uoluntatẽ suã ñ impleuit. ut adhibi¬
ta oꝑa purificarent᷑. Hoc gͦ cogitans

Expanded text:
quod usque ad finem cognoscetis, sicut et cognoquod usque ad finem cognoscetis, sicut et cognovistisficere illos sperat, ex eo quod jam coeperant meliores effici, cognito affectu circa s gloriam suam videri testatur in filios obaudientes; et tunc debere videri, quando prodest, id est, in die judicii Dei. Hoc dicens, perserandum monet. Et hac fiducia volui prius venire ad vos ut secundam gratiam haberetis et per vos transire in Macedoniam et iterum a Macedonia venire ad vos et a vobis deduci in IudaeamHaec fiducia ex emendata est vita illorum; jam enim et desiderare illos se significat, quos ante indignum erat videre. Plenam ergo gratiam habuissent de adventu ejus; quia imago est epistola, praesentia autem veritas. Non est itaque otiosum quia voluerat ire, et non iit; intelligi enim vult esse aliquos inter eos, quorum causa voluntatem suam non implevit, ut adhibita opera purificarentur. Hoc ergo cogitans,
Abbreviated transcription (Latin):
de dĩ doctrina sũt adiecit. Nõ in sapien¬
tia carnali s ingr̃a dĩ. ut ostend̾et in
humane sapientie s euglice p̾dicatiõi
lib̾am se consciam exhibuisse p̾terita
refricat. hoc enĩ significat qđ in p̾ma e¬
pła arguit fuit fucatã pͥdicationẽ iuxta
humanũ sensũ aptatam cuiꝰ p̾dicato¬
res duplici genere in sapientia carna¬
li accusat. quia ⁊ iuxta mũdi sensũ p̾di¬
cabant. ne facile offenderẽt homines.
⁊questꝯ causa hoc agebant ꝓpriis luc̃s
carnalibꝰ studentes. Unde apłs nũꝙͣ
a cormthiis sũptus uoluit acciꝑe. ne hiᷤᷤ
occasionẽ daret eo qd̾ similis eiseẽt in
hac re. Hinc est qd̾ dic̃ habundantius
apd̃ uos simplicit̾ conu̾sati. quia cũ ab
aliis acceperit abhis noluit ne arguẽ¬
di eos auctoritatẽ amuteret. Nõ enĩ
alia scripsimꝰ uob̃ quã que legistis et
ta haberent. ut ꝓbaret ea que loqui¬
tur gestis se implere. quibꝰ uniꝰ cuiꝰ¬
q mens ⁊ ꝓpositũ discitꝰ. Sꝑo autẽ

Expanded text:
on in sapientia carnali, sed in gratia Dei; ut ostenderet non humanae sapientiae, sed evangelicae praedicationi liberam se conscientiam exhibuisse. Praeterita refricat; hoc enim significat, quod in prima epistola arguit fucatam praedicationem juxta humanum sensum aptatam , cujus praedicatores duplici genere in sapientia carnali accusat; quia et juxta mundi sensum praedicabant, ne facile offenderent homines: et quaestus causa hoc agebant, propriis lucris carnalibus studentes. Unde Apostolus numquam a Corinthiis sumptus voluit accipere; ne his occasionem daret, eo quod similis eis esset in hac re. Hinc est quod dicit: Abundantius apud vos simpliciter conversati; 172 quia cum ab aliis acceperit, ab his noluit, ne arguendi eos auctoritatem amitteret. Non enim alia scribimus vobis, quam quae legistis et ta haberent; ut probaret ea, quae loquitur, gestis se implere, quibus uniuscujusque mens et propositum discitur. Spero autem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ñ iit. Id cuco nũqͥd leuitate usus sũ
inquit. quia uidetur qui dic̾ aliquid
⁊ nõ facit leuitate uti. Idõ ne forte istã
de apło arbitrarent᷑. Hoc purgat quia
ñ istud leuit̾ s cum consilio fec̃. ut nõ
impleret qd̾ disposuerat. aut nũq̃d que
cogito inquit scđm carnẽ cogito: Qui eñ
scđm carnẽ cogitat: tũc ñ implet que
disponit. qnͣ aut ꝑsonis amplioribꝰ de¬
fert. aut certe lucris. aut apparatibꝰ uin¬

Expanded text:
n iit; idcirco numquid levitate usus sum, inquit, quia videtur, qui dicit aliquid, et non facit, levitate uti? Ideo ne forte istud de Apostolo arbitrarentur, hoc purgat; quia non istud leviter, sed cum consilio fecit, ut non impleret, quod disposuerat. Aut numquid quae cogito, inquit, secundum carnem cogito? Qui enim secundum carnem cogitat, tunc non implet quae disponit, quando aut personis amplioribus defert; aut certe lucris aut apparatibus vin
Abbreviated transcription (Latin):
de tantis mortibꝰ libauit nos inquo sꝑ¬
amꝰ. Quia ⁊ libauit accedente ꝓnobis
etiã ur̃a oratione: ut inmultoꝵ facie
donũ qd̃ in noscollatum ẽ. ꝑ multos
ingr̃arũ accione celebretur ꝓ nob̾. Hec
dicit quia gr̃a dĩ multoꝵ causa consola¬
ta ẽ apłs. id est om̃iũ credentiũ: quoꝵ
causa ⁊ p̾ssure eis ingerebant᷑. Ac pħ
quia om̃iũ cause̾ ẽ cuncti dõ grãs refe¬
ranc. cũ cessat temptatio aut cũ orit᷑
simul obsecrent. Gla nr̃a nr̃a enĩ hec
est testimoniũ ꝯscientie nr̃e. Hoc dic̃
qui de conscientia sua p̾sumebat. qui¬
a pura erat. ab om̃i simulatione: quã¬
obrem de dĩ auxilus nõ diffidebant:
quia insimplicitate ⁊ sinceritate non
in sapientia carnali. s in gr̃a dĩ conũ¬
sati sumꝰ in hoc mundo. habundantius
aũ apud uos. Hec ẽ gla conscientie ꝙͣ¬

Expanded text:
de tantis mortibus liberavit nos, de tantis mortibus liberavit nos,  quia et liberabit, accedente pro nobis etiam vestra oratione; ut quod multorum faciebus donum in nos collatum est, per multos in gratiarum actione celebretur pro nobis. Hoc dicit, quia gratia Dei multorum causa consolata est apostolos, id est, omnium credentium, quorum causa et pressurae eis ingerebantur: ac per hoc, quia omnium causa est, cuncti Deo gratias referant, cum cessat tentatio: aut cum oritur, simul obsecrentur. Gloria enim nostra haec est testimonium conscientiae nostrae. Hoc dicit, quia de conscientia sua praesumebant, quae pura erat ab omni simulatione; quamobrem de Dei auxiliis non diffidebant. Quia in simplicitate et sinceritate, non in sapientia carnali, sed in gratia Dei convsati sumus in hoc mundo: abundantius autem apud vos. Haec e
Abbreviated transcription (Latin):
mus sup̃ uires: ita desparemꝰ nos etiã
uiuere. Idõ passiones p̾ssurarũ indicat
ꝓpe usq ad mortẽ ullaas: ut ostendat que
mala salutis illoꝵ causa paciebantur:
ut ñ grauiꝰ ferrent si corripentur erro¬
res illoꝵ abhis qui hec tam asꝑa tolera¬
bant ꝓillis. Quis enĩ medicoꝵ ñ arguat
susceptum siiĩ neglegentiꝰ se tractantẽ
ne cura medicine eiꝰ sine esfẽctu rema¬
neat: S ipsi in nob̃ responsũ mortis h¬
abiumꝰ: ut ñ simus fidentes innobis:
s indõ qui suscitauit mortuos. ħ antã
insolentiã inquitatis significat ĩ sur¬
rexisse dtra fidĩ p̾dicatores: ut mortẽ
ante oclos habent. Deniq erepti de ip̃a
pͥssura: resuscitatos se dicunt. Sic enĩ
ad flicti fuerant. ut desparent dep̾sen¬
ti uita. S quia ds̃ p̾sidia sua ñ negat
innecessitate positis maxime suis. eri¬
puit illos desꝑantes de semetipsis: fi¬
dentes aũt de dõ. Nunia enĩ pͥssura de¬
ficere se ꝓfitebantur: nͥ ad eẽt d̃s. Iui

Expanded text:
aremus nos etiam vivere. Ideo passiones pressurarum indicat prope usque ad mortem illatas, ut ostendat quae mala salutis illorum causa patiebantur, ut non gravius ferrent, si corriperentur errores illorum ab iis, qui haec tam aspera tolerabant pro illis. Quis enim medicorum non arguat susceptum suum negligentius se tractantem; ne cura medicinae ejus sine effectu remaneat? Quin et ipsi in nobis responsum mortis accepimus; ut non essemus fidentes in nobis, sed in Deo, qui suscitat mortuos. Tantam insolentiam iniquitatis significat insurrexisse contra fidei praedicatores; ut mortem ante oculos haberent; denique erepti de ipsa pressura, resuscitatos se dicunt. Sic enim afflicti fuerant, ut desperarent de praesenti vita. Sed quia Deus praesidia sua non negat in necessitate positis, maxime suis, eripuit illos desperantes de semet ipsis, fidentes autem de Deo. Nimia enim pressura deficere se profitebantur, nisi adesset Deus. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
queritur cur momnibus
epłis contra usũ epłarũ
primo suũ nom̃ ponat. ꝙͣ
eorũ ad quos littere desti¬
nantur. S hoc auetori¬
tas aplici ordinis quia minoribꝰ sẽ
philipenses uͦ ubi nõ erat tanta auctoritaᷤ
ea nominant᷑: ne parũ intelleͥgontes cos
p̾missos eẽ putarent: cũ iam sint in eccła
ius ẽ metropolis corinthus: gr̃a uob̃ ⁊ pax

Expanded text:
Quaeritur cur in omnibus Epistolis contra usum epistolarum, primum suum nomen ponat, quam eorum ad quos litterae destinantur. Sed hoc ex auctoritate apostolici ordinis, quia minoribus scrPhilippenses vero, ubi non erat tanta auctoritas ea nominantur, ne parum intelligentes, eos praetermissos esse putarent. Cum sint in Ecclesia cujus est metropolis Corinthus. Gratia vobis et pax
Abbreviated transcription (Latin):
ut ⁊ nos alios consolari ⁊ de tristicia liba¬
re possimꝰ. aut ita formã nob̃ dat alios
ꝯsolandi: ut ꝑ exhortationẽ qua ipsi a
dõ consolamur: agnoscimꝰ qd̾ d̾s tuñ¬
cum se neminẽ derelinquat. ⁊ multom̃¬
gis in futuro remuneret. qͦs etiã in pre¬
sentiñ deserit. Qm̃ sic̃ habundant pass¬
ones xp̃i in nobis. id ẽ ꝓ nomine xp̃i: ita¬

Expanded text:
ut et nos alios consolari, et de tristitia liberare possimus. Aut ita formam dat nobis alios consolandi, ut per exhortationem, qua ipsi a Deo consolamur, agnoscamus, quod Deus timentium se neminem derelinquat, et multo magis in futuro remuneret, quos etiam in praesenti non deserit. Quoniam sicut abundant passiones Christi in nobis. Id est, pro nomine Christ
Abbreviated transcription (Latin):
dii ur̃i. hoc ẽ quia sic̃ inmalo oꝑe tris¬
ticia ẽ. Ita ⁊ in em̃datione gaudium.
huiꝰ gaudi adiutores sumꝰ inquit quia
uolentibꝰ eis eiñdare se offerunt cõmuni¬
ciones. ut qd uelle cepant possent imple¬

Expanded text:
dii vestri; hoc est, quia sicut in malo opere trisdii vestri; hoc est, quia sicut in malo opere tristitia est, ita et in emendatione gaudium. Hujus gaudii adjutores sumus, inquit; quia volentibus eis emendare se, offerunt commonitiones; ut quod velle coeperant, possint imple
Abbreviated transcription (Latin):
loco fecit m̃itionẽ. Om̃is enĩ suma ꝑfectiõĩ
intrinitate consistit. Ego uͦ testẽ dm̃ ĩuo¬
co manimã meã. qd parcens uob̃ ñ ueni co¬
rinthum. Nũc manifestar qua causa cũ
uoluiss ire ad illos distulit. ut cunciret
qñ iam ꝓpe om̃s em̃datos inueniret. his
enĩ nũc loquit᷑ qui uidebant̾ uelle se cor¬
rigere. s oꝑã ñ dabant. ut hoc implerẽt.
qr ergo corripe illos necesse erat. it̾ suũ
Ad alios conu̾tiꝰ ne contristaret multos.
⁊ hoc fuit illis parcere qd̾ ut m̃tibꝰ eoꝵ
comiñdet dm̃ testẽ dat. Ne putarent
indignos se eẽ. ⁊ contẽpni ab illo. quo cõ¬
ꝑto. ut p̾sentiã eius mererentur emẽda¬
rent se. Non qd̃ dñemur fidi ure. s et
adiutores sumꝰ gaudii urĩ. fidemenim
statis. qm̃ fides nõ necessitatis s uolun¬
tatis ros ẽ. Idõ dic̃. Non quod dñemur
fidĩ ur̃e. dominatus enĩ necessitatiꝰ cau
sa ẽ. Ad uitores aũt inquit sumꝰ gau¬

Expanded text:
loco fecit mentionem; omnis enim summa perfectionis in Trinitate consistit. Ego vero testem Deum invoco in animam meam, quod parcens vobis, nondum veni Corinthum. Nunc manifestat qua causa, cum voluisset ire ad illos, distulit; ut tunc iret, quando jam prope omnes emendatos inveniret. His enim nunc loquitur, qui videbantur se velle corrigere, sed operam non dabant, ut hoc implerent. Quia ergo corripere illos necesse erat, iter suum in alios convertit; ne contristaret multos, et hoc fuit illis parcere. Quod ut mentibus eorum commendet, Deum testem dat; ne putarent se indignos esse, et contemni ab illo: quo comperto, ut praesentiam ejus mererentur, emendarent se. Non quod dominemur fidei vestrae, sed adjutores sumus gaudii vestri; fide enim statis. Quoniam fides non necessitatis, sed voluntatis res est, ideo dicit: Non quod dominemur fidei vestrae; dominatu adjutores sumus, inquit, gau
Abbreviated transcription (Latin):
ne iret ad illos. In xp̃o enĩ iħu nõ fuit ẽ
⁊ non. s ẽ in illo fuit. quia nũquã aliud
uoluit quã est utile. Sem ꝑ enĩ uolũtas
eius cũ utilitate ẽ. ne inmutatus enĩ ut
faceret inuitus. sic̃ homo qd ẽ utile aut ũ

Expanded text:
ne iret ad illos. In Christo enim Jesu non fuit, Est ne iret ad illos. In Christo enim Jesu non fuit, Est et Non, sed Est in illo fuit; quia numquam aliud voluit, quam est utile. Semper enim voluntas ejus cum utilitate est: nec immutatus est, ut faceret invitus, sicut homo, quod est uti
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd ꝓsalute anime meditatur. Sic̃ et
apłs. idõ nõ impleuit quod uoluerat. u̾
ꝑ ħ ipsũ meliores efficerentur. scientes
idõ distulisse eĩ quidã adhuc int̾ eos flõ
se purificauerãt apccatis. Ut sit inqͥd
apd̾ me. est. est. nõ. nõ. hoc significat qͥa
ñ aliud egit quam sciit agendũ quia uti¬
litas ante ponenda ẽuolũtati. hic sensus
sp̃alisẽ. Carnal aũt sensus. sic mutatur.
nt añponat uoluntatẽ utilitati. Fidelis
ẽ qd dic̃ ⁊ adgalatas. Sique destruxi. hec
cadem edifico p̾uaricatorẽ me consticuo:
idõ gͦ fidelem nise dic̃ dĩ p̾uaricationem.
Nam hoc faciunt adulatores frequent᷑
emim ne homines offendant que ueras
lo fuit. Quantũ adidoneos p̾dicato res
ꝑtinet. hoc debet ẽẽ ut sit apd̃ illos ẽ. est.
non. non. ut nõ aliud faciant quã sciunt
utile. quia enĩ frequent̾ aliud uolumus
quã ẽ utile ne uoluntas uincat utilitatẽ.
Idõ apłs uoluntati sue utilitatẽ p̾posuit

Expanded text:
 salute animae meditatur; sicut et Apostolus ideo non implevit quod voluerat, ut per hoc ipsum meliores efficerentur, scientes ideo distulisse eum, quia quidam adhuc inter eos non se purificaverant a peccatis. Ut sit, inquit, apud me, Est, est; non, non. Hoc significat, quia non aliud egit, quam scivit agendum; quia utilitas anteponenda est voluntati. Hic sensus spiritalis est: carnalis autem sensus sic mutatur, ut anteponat voluntatem utilitati. Fidelis ec eadem aedifico, praevaricatorem me constituo . Ideo ergo fidelem in sedicit Dei praedicationem: nam illud faciunt adulatores. Frequenter enim, ne homines offendant, quae veralo fuit. Quantum ad idoneos praedicatores pertinet, hoc debet esse, ut sit apud illos, Est, est, non, non; ut non aliud faciant, quam sciunt utile. Quia enim frequenter aliud volumus, quam est utile; ne voluntas vincat utilitatem, ideo Apostolus voluntati suae utilitatem praeposuit,
Abbreviated transcription (Latin):
simplicitas excluꝰ at ypocrisim. gau¬
diũ uero frcͣtũ future spei lacet᷑ exam̃.
Dilectio sine similatione. Hiuc m̃e¬
ti que hoc meditatur. ut idõ diligat
frẽm: quia scit hoc placere auctori:
dõ nõ ut in adulatione p̾sentis uite
hoc agat. Subuenit sp̃sut quia hoc¬
deuotamente querit. obsequiis possit
tes bono: fr̃nitatis amorẽ inuicẽ be¬
nigni honorẽ mutuo p̾uenientes.
de amore. Nec benignũ ẽẽ nec fr̾nta¬
est qd̾ dic̃ ꝓpħa ieremias. Quia male¬
dictus qui fac̃ oꝑa dñi neglegent̾. Pi¬
ger enĩ inconu̾satione diuina sine
spe ẽ. Idõ subiec̃. Sp̃u feruentes. ħ
est mexercitio diuim oꝑis aut legiꝰ
ñ sit tepidꝰ. sic̃ dic̃ in apocalipsi ioħi

Expanded text:
simplicitas excludat hypocrisim, gaudium vero fretum futurae spei testatur examen. Dilectio sine simulatione. Huic menti, quae hoc meditatur, ut ideo diligat fratrem, quia scit hoc placere auctori Deo; ut non in adulatione praesentis vitae hoc agat, subvenit Spiritus; ut quia hocdevota mente quaerit, obsequiis possit tes bono, fraternitatis amore invicem benigni, honore mutuo praevenientes. de amore: nec benignum esse, nec fraternitaest, quod dicit propheta Jeremias, quia maledictus qui facit opera Domini negligenter ; piger enim in conversatione divina sine spe est; ideo subjecit: Spiritu ferventes. Hoc est, ut in exercitio divini operis aut legis non sit tepidus, sicut dici
Abbreviated transcription (Latin):
tione pacientes. Hoc ẽ. spe gaudere in
tribulatione ẽe pacientẽ. De gaudio e¬
nim spei tolerat tribulationẽ. sciens
multo maiora eẽ que ꝓmissa sũt ꝓhis
qui p̾ces suas exaudiri uult: emulus
debet ẽẽ uite sc̃oꝵ. Cum unitat᷑ enm
cõmunicat ut hoc sit memore ẽẽ ⁊ com¬
municare unitari actus illoꝵ. Et si fũ¬
ptib indigent cominunicandũ eis si¬
cẽmus. Hospitalitatẽ sectantes. Inni¬
tator ⁊ amator scõꝵ hospitalitatẽ secta
anos ꝑ om̃ia nouos faciat ꝙ iam ab illa
consuetudine. au fẽrre uult que omibus
cõmunis ẽ: ne irato animo incitati.ait

Expanded text:
tione patientes. Hoc est spe gaudere, in tione patientes. Hoc est spe gaudere, in tribulatione patientem esse; de gaudio enim spei tolerat tribulationem, sciens multo majora esse, quae pro his qui preces suas exaudiri vult aemulus debet esse vitae sanctorum; cum imitatur enim, communicat; ut hoc sit memorem esse et communicatorem, imitari actus illorum: et si sumptibus indigent, communicandum est eis, siessemus . Hospitalitatem sectantes. Imitator et amator sanctorum hospitalitatem sectatstianos per omnia novos faciat, etiam ab hac illos consuetudine auferre vult, quae omnibus communis est, ne irato animo incitati
Abbreviated transcription (Latin):
Iuid enĩ opꝰ erat sũmã hanc ponere
cociꝰ deuotionis: cũ qnͣdo singula m̃¬
bra que ad obsequia ⁊ seruicia dĩ ꝑti¬
nent memoret: mom̃ibꝰ enĩ his q̃
enumerat plenũ dõ seruiciũ exhi¬
betur. Seruire tp̃ri quid sit alibi sol¬
uit cũ dic̃. Redimentes tẽpꝰ quia di¬
es mali sũt. Ut sciatis quẽ admodum
unicuiq respondeatis. Qm̃ añt dixe¬
rat sp̃u feruentes. ne hoc sic accipent
ut passim ⁊ inportune uerba relioĩs
lum excitarẽt. statim subiec̃. tp̃re ẜ¬
uientes. ut modeste ⁊ cũ honestate
aptis ⁊ locis ꝙ ꝑsonis ⁊ apto tp̃re reli¬
gionis fidem loquerent᷑. Sunt enĩ
quidã ⁊ in hoc tp̃re quo pax ẽ. qui sic
phorrent uerba dĩ: ut audientes cũ
magna ira blasphemẽt uiam xp̃i. Spe
gaudentes. Postquã dix tp̃re seruien¬
tes: adiecit spe gaudentes. Ut si fõrte ꝓp¬
ter iniquitatẽ tpris ñ liceat de fide pu¬
blice. nõ loqui. s eẽ in metu gaudeat.qr
hec tristicia parit leticiam. In tribula¬

Expanded text:
Quid enim opus erat summam hanc ponere totius devotionis, cum quando singula membra, quae ad obsequia et servitia Dei pertinent, memoret? In omnibus enim iis quae enumerat, plenum Domino servitium exhibetur. Nam servire tempori quid sit, alibi solvit, cum dicit: Redimentes tempus, quoniam dies mali sunt; ut sciatis quemadmodum unicuique respondeatis . Quoniam autem dixerat: Spiritu ferventes; ne hoc sic acciperent, ut passim et importune verba religionis lum excitarent, statim subjecit: Tempori servientes, ut modeste et cum honestate aptis et locis et personis, et apto tempore religionis fidem loquerentur. Sunt enim quidam etiam in hoc tempore quo pax est, qui sic perhorrent verba Dei, ut audientes cum magnantes. Postquam dixit tempori servientes, adjecit, spe gaudentes, ut si forte propter iniquitatem temporis non liceat de fide publice loqui, sed esse in metu, spe gaudeat, quia haec tristitia parit laetitiam. In tribula
Abbreviated transcription (Latin):
morauit ostendisse ñ tam̃ cecidisse. quia
ad tempꝰ cecatos illos ostendit. Ac ꝑ ħ
seuerũ dm̃ in eos fuisse ut inꝑpetuũ ce¬
cati eeñt apostate. & illi si ñ ꝑmanẜuit
iincredulitate inserentur potens ẽ enĩ
d̾s iterii inserere illos. Ostendit iustici¬
am dĩ non in seueritate manere cura
illos quos obcecauit ad tempꝰ. Nec qͥ¬
illos possit iterũ inserere si conu̾tant᷑.
plantabo. Ut hoc scientes xp̃iam gen
tiles ñ insultent udeis. certi reserua¬
ri illis quasi lapsis miscd̾iam dĩ. Nã
si tu ex naturali excisꝰ es oleastro ⁊ cõ¬
tra naturã insertus es in bonã oleam

Expanded text:
moravit, offendisse, non tamen cecidisse; quia moravit, offendisse, non tamen cecidisse; quia ad tempus caecatos illos ostendit: ac per hoc severum Deum in eos fuisse, ut in perpetuum caecati essent apostatae. Sed et illi si non permanserint in incredulitate, inserentur; potens est enim Deus iterum inserere illos. Ostendit justitiam Dei non in severitate manere circa illos, quos excaecavit ad tempus; qillos possit iterum inserere, si convertantuplantabo ; ut hoc scientes gentiles Christiani non insultent Judaeis, certi reservari illis quasi lapsis misericordiam Dei. Nam si tu ex naturali excisus es oleastro, et contra naturam insertus es in bona
Abbreviated transcription (Latin):
nõ peꝑcit ne forte nec t̾ parcat. Nerum
ẽ quasi llos qui p̾rogatiua patrũ digni
erant quibꝰ etiã facta ꝓmissio ẽ. Deo
infilios adoptati in credulitatis eoscau¬
sa excecauit. Quid his si dubitau̾int
aut si se exaltauerint faciet qui nilla
cõmendatione sublimati sũt quiq cũ
nulliꝰ dignitatis eeñt honorati sunt.
Uide gͦ bonitatẽ ⁊ seueritatẽ dĩ. In eos
quidẽ qui ceciderũt seueritatẽ. inte ãt
bonitatẽ si ꝑmanseris in bonitate alio¬
quin ⁊ tuexcideris. Bonũ din gentibꝰ
ẽẽ testatur quia cum idola sequerent᷑
digni utiq morte pacientia sua expec¬
tauit illos. Et nec ad huc requirentes
s ultro uocauit illos. ⁊ peccata eis remi¬
sit. Iudeis aũt seuerꝰ ẽ excecauit enim
eos quia donũ dĩ sp̃uerunt. Hos tanẽ
mĩc significat uideos qui ꝓpt̾ maliuolẽ¬
tiã suã inꝑpetuum cecati sũt. Unde ⁊ ce¬
cidisse eos dicit. Illos aũt quos supͣ me¬

Expanded text:
non pepercit; ne forte nec tibi parcat. Verum non pepercit; ne forte nec tibi parcat. Verum est, quia si illos, qui praerogativa Patrum digni erant, quibus etiam facta repromissio est Deo in filios adoptari, incredulitatis causa excaecavit; quid his si dubitaverint, aut si se extulerint, faciet, qui nulla commendatione sublimati sunt: quippe cum nullius dignitatis essent, honorati sunt? Vide ergo bonitquidem qui ceciderunt, severitatem: in te autem, bonitatem; si permanseris in bonitate: alioquin et tu excideris. Bonum Deum gentibus esse testatur; quia cum idola sequerentur, digni utique mortis, patientia sua exspectavit illos, et nec adhuc requirentes se, ultro vocavit illos, et peccata eis remisit. Judaeis autem severus est; excaecavit enim eos, quia donum Dei spreverunt. Hos tamen nunc significat Judaeos, qui propter malevolentiam suam in perpetuum caecati sunt; unde et cecidisse eos dicit: illos autem quos supra me
Abbreviated transcription (Latin):
tes dĩ donũ unde occasionẽ dederĩt gẽ¬
tibꝰ ad salutẽ. Quam extollentiã repri¬
m uult ut magis saluti congaudeatur
ñ infirmitati in sultetur. facile enĩ deci
recte dicis quia fractis ramis insertuses.
S incredulitate fracti sunt. Hoc ẽ nõ
ꝓpt̾ te s suo uicio. Illis enĩ diffidentibꝰ
ad emulationẽ illoꝵ tuuocatus es ad
salutẽ. Idõ grãs debes agere dono dĩ per
xp̃m. Nlec illis in sultare s ⁊ petere si
malũ illoꝵ contulit tͥ salutẽ ut ⁊ ipsi
redeant ad originẽ. Tunc placebis deo
qui tu misertꝰ ẽ. Idõ enĩ te aduocauit
ut ꝑ tuã emulationẽ reduc̾et ⁊ illos ad
grãm. Guautẽ fide stas. uia uidĩ per
diffidentiã lapsi sũt hos fide dicit sta¬
te. quia cũ prius p᷑die causaiacerent cre¬
dendo stare ceꝑunt. Noli altum sape
s time. Idẽ noli suꝑbꝰ ẽẽ s caue ne ⁊ tu
offendas. Si enĩ d̾s naturalibꝰ ramis

Expanded text:
tes donum Dei; unde et occasionem dederunt gentes donum Dei; unde et occasionem dederunt gentibus ad salutem. Quam extollentiam reprimi vult, ut magis saluti congaudeatur, non aegritudini insultetur; facile enim decipst, recte dicis, quia fractis ramis insertus es: sed in incredulitate fracti sunt; hoc est, non propter te, sed suo vitio; quia illis diffidentibus, ad aemulationem illorum tu vocatus es ad salutem. Ideo gratias debes agere dono Dei per Christum, non illis insultare: sed et petere, si malum illorum tibi contulit ad salutem; ut et ipsi redeant ad originem. Tunc placebis Deo, qui tui misertus est; ideo enim te advocavit, ut per tuam aemulationem reduceret et illos ad gratiam. 92 Tu autem fide stas. Quia Judaei per diffidentiam lapsi sure; quia cum prius perfidiae causa jacerent, credendo stare coeperunt. Noli altum sapere, sed time; id est, noli superbus esse, sed cave ne et tu offendas. Si enim Deus naturalibus ramis