comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tauis i quaꝵ ortis fingunt
fabule draconem ꝑuigilem.
aurea mala seruantẽ. fẽrtur
ꝓtul. la psus angueos imitetur.

Expanded text:
us, in quarum hortis fingunt fabulae draconem pervigilem aurea mala servantem. Fertur isentibus procul lapsus angueos imitetur.
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ ad cottum. cuiꝰ ecłi oblididi¬
nem intnͣsuersum aspitiunt.
Unde nomen craxit. Nam irqui
domare ualent. solus huiꝰ cru¬

Expanded text:
semper ad coitum, cujus oculi ob libidinem in transversum aspiciunt: unde et nomen traxit. Nam hirqui domare valet, solus hujus cru
Abbreviated transcription (Latin):
xͦc uͦi demum anno quam fue-¬
rat enersa. Deductisq cunum
romanoꝵ familiis quieam in¬
colerent restituta ⁊ repleta est
magno ante ꝓdigio precedente.
Nam cum mensores ad lunitã¬
dum cartaginensem agrum
missi. sipites terminoꝵ iudiceᷤ
fixos nocte a lupis reurilsos mor¬
dicos corrososꝙ reppetissent ali¬
qͣmdui hesitatum est utrum
romane pati expediret cartagi¬
nem reformari.

Expanded text:
cundo demum anno, quam fuerat eversa, deductis civium Romanorum familiis, quae eam incolerent, restituta et repleta est, magno ante prodigio praecedente. Nam cum mensores ad limitandum Carthaginensem agrum missi, stipites terminorum indices fixos nocte a lupis revulsos mordicus, corrososque reperissent, aliquandiu haesitatum est utrum Romanae paci expediret Carthaginem reformari.
Abbreviated transcription (Latin):
Sinonimum est quociers inconera
oratione plurib uerbis unam
Re unde nomen a si noꝑe iube
accepit. Species eus tres sũt.
Rubra ⁊ minꝰ rubens ⁊ inter
has media.

Expanded text:
Synonymia est quoties in connexa oratione pluribus verbis unam est. Inde nomen a Sinope urbe accepit. Species ejus tres: rubra, et minus rubens, et inter has media.
Abbreviated transcription (Latin):
ne quo illa duo infructuosa
sunt uł in errorem mittunt.
Om̃ia tamen hec genera sp̃s
scs̃ moderatur. Habere ꝓphe

Expanded text:
nere illa duo vel infructuosa sunt, vel etiam in errorem mittunt. Omnia tamen haec genera Spiritus sanctus moderatur. Habere aute
Abbreviated transcription (Latin):
Istrologia partim naturalis.
partim suꝑstitiosa est natura¬
lis dum exequitur solis ⁊ lune
rum stationes. Suꝑstitiosa ue¬
ro est illa quamn mathematiti
cursu natiuitates hominum

Expanded text:
strologia partim naturalis partim superstitiosa est. Naturalis dum exsequitur Solis et Lunae rum stationes. Supersticiosa vero est illa quam mathematici cursu natiuitates m
Abbreviated transcription (Latin):
sursum nitendo inceclat. appe¬
titum tamen inceleste habens
insuꝑiorem tnͣquillitatem nõ
potest euadere. quia multo ae-¬
re suꝑat᷑ ⁊ in eũ conu̾sꝰ extinguit᷑.¬

Expanded text:
sursum nitendo indicet adpetitum, in caelestem tamen superiorem tranquillitatem non possit euadere, quia multo aere superatus et in eum conuersus extinguit
Abbreviated transcription (Latin):
quo⁊ bono ius constat qd̵ adue¬
ritatera ⁊ utilitatem cõmunem
uidetur ꝑtinere. Quod genus
ut maior amus. lx. ⁊ cui morb
cansa est. cognitorem det cauie
iuire nouum ius constit en¬
uenit ex tempore ⁊ ec homiue

Expanded text:
quo et bono ius constat, quod ad veritatem ‹et utilitatem› communem videtur pertinere, quod genus ut maior annis LX et cui morbus causa est, cognitorem det.  novum ius constitui convenit ex tempore et ex hominis
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ut incognitio aut infors
ante meridiem causam agete.
Sunt quedam que sine legibr
obseruantur ecconuerti. Qe
deuere ꝓrestare a iaintur.

Expanded text:
t,› in comitio aut in foro ante meridiem causam coicito. Sunt item pacta, quae sine legibus observantur ex convento quae iure praestare dicuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
tecedentes ueremur aut tilimꝰ¬
⁊ ueritatem ꝑ quam damul on¬
ram. ne quid aliter. quam confit¬
mauerimus. fiat aut factum ant
bit. Consuetudinis autem ius
esse putatur. id quod uoluntate
omnium sine lege uetustas com¬

Expanded text:
tecedentes veremur et colimus; veritatem, per quam damus operam, ne quid aliter, quam confirmaverimus, fiat aut factum aut dit « Consuetudinis jus esse putatur id quod voluntate omnium sine lege vetustas com
Abbreviated transcription (Latin):
thimologia est origo uocabulo¬
rum cum uis uerbi uł nomi¬
nis ꝑ int̾pretationẽ colligitur.
cero annotationem nomina¬
uit quia nomina terũ nota
fatit. exemplo posito ut puta
armen. qiuia sluendo creuit.
unde ortum est nomen. titius

Expanded text:
tymologia est origo vocabulorum, cum vis verbi vel nominis per interpretationem colligitur. cero adnotationem nominavit, quia nomina et verba rerum nota facit exemplo posito; utputa 'flumen', quia fluendo crevit, unde ortum est nomen, citius
Abbreviated transcription (Latin):
Mullits. genus pistis. dict̾us qd̾
mollis sit ⁊ tenerrimus culꝰ
cibum tradunt libidinem in¬
hibere. ccłorum aciem hebeta¬
re. inuint̃ necatus tedium
uini dat bibentib inde.

Expanded text:
li, genus piscis dictus sic quia mollis sit et tenerrimus, cuius cibum dicunt libidinem inibere et oculorum aciem hebetare, et in vino necatus tedium vini dat bibentibus inde;
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ab oriente tygrin habet.
ab occiduo eufraten.
Incipit autẽ a septetrione
inter montem taur ⁊ canta¬
sum. cuiꝰ meriliem sequitur
babyloma. inde chaldea noti¬
sime arabia.¬

Expanded text:
Nam ab Oriente Tigrim habet, ab Occiduo Euphratem; incipit autem a Septentrione inter montem Taurum et Caucasum, cujus a Meridie sequitur Babylonia, deinde Chaldea, novissime Arabia
Abbreviated transcription (Latin):
rior ticra citior anite anterior
uel ad comꝑatunum similiter ut
fortior fortiori ⁊ fortiorib. Uel ad fu¬
ꝑlatuiũ sic quoꝙ ut fortor. fortis¬
simo. ⁊ fortissimis. Cum ignur cõ¬
ꝑatuũ ꝓprie ad posituũ fiat. po¬
or acestes. ꝓ senex. Aliquando enĩ
minꝰ significat. ⁊ nulli comꝑatur.¬
⁊ mintis posituo sig̃cat ut melior
pilatus qmͣ uidas. Hec enim com¬
ꝑatio non ad bonum. s ad malum
facta ostendit pilatum parũ bont̃.
cetera maria .i. minus amartim.
Et sciendum qd̃ quedam comꝑatiua
apud latinos diminutionẽ accipi¬
unt ut granduisculus. maiusculii.
Et comꝑat᷑s quidem gradus ablati¬
uo tantum casiu utrisq numeri
uingitur. ut doctior illo. ⁊ ilł. Int̾lum
etiã nõiatiuo qͣndo qͣm sequitur ut
fortior hic qͣm ille. Siꝑlatuis uͦ ge¬
nitiue płali. uł etiam singłari cum
multitidinẽ sig̾cat ut fortissimus la¬
tinoꝵ ał latine gentis. Sequitur et¬
am castim si positun. ut amantissimꝰ

Expanded text:
rior", "citra, citerior", "ante, anterior", uel ad comparatiuum similiter, ut "fortior fortiori" et "fortioribus", uel ad superlatiuum sic quoque, ut "fortior fortissimo" et "fortissimis". 8 Cum igitur comparatiuum proprie ad positiuum fiat, poior Acestes" pro "senex". 9 Aliquando etiam "minus" significat et nulli comparet minus positiuo significat, ut "melior Pilatus quam Iudas". 11 Hic enim comparatio, non ad bonum sed ad malum facta, ostendit Pilatum parum bonum -cetera maria", id est "minus amarum". 13 Et sciendum quod quedam comparatiua apud Latinos diminutionem accipiunt, ut "grandiusculus", "meliusculus". 14 Et comparatiuus quidem gradus ablatiuo tantum casui utriusque numeri iungitur, ut "doctior illo" et "illis", interdum etiam nominatiuo, quando quam sequitur, ut "fortior hic quam ille"; superlatiuus uero genitiuo plurali, uel etiam singulari, cum multitudinem significat, ut "fortissimus Latinorum" uel "Latine gentis". 15 Sequitur etiam casum sui positiui, ut "amantissimus
Abbreviated transcription (Latin):
omꝑatiuum est qd̾ habet
sensum positiui. uł eius
participis cum magis aduer¬
bio ut fortior. magis fortis ittt̾i¬
or. qui magis ultra est. fuerit uͦ
comꝑatuia littera ⁊ significa¬
In us sunt neutra. In or. cõmu¬
nia. preter senior masculinum.
Deruantur uero uł a nõib ad¬
iectuis. scd̾̃e uł tercie declinatio¬
mala. melior. petor. maior. iinor.
multꝰ. plus. magnificus. centior.
uenior. dextri dexterior. sinistri.
sinisterior. nequam nequior.
Que u̾o habent uocalem ante
uocalem. in noĩatuo cum ma¬
gis aduerbio faciuint comꝑa¬
tionem ut pius. magis puis
ne fiat hyatus truim uocali¬
um. piior litet huiꝰcemodi cõ¬
ꝑatiomis quidam sunt usi. uł
dermantur auerbis. ut dec̾ior¬

Expanded text:
atiuum est quod habet sensum positiui uel eius participis cum magis aduerbio, ut "fortior = magis fortis", "ulterior = qui magis ultra est". 2 Fiunt uero comparatiua littera et significain us sunt neutra, in ior communia preter "senior" masculinum. 4 Deriuantur uero uel a nominibus adiectiuis secunde uel tercie declinatiomala: "melior", "peior", "maior", "minor", "multus, plus", "magnificus, magnificentior",iuuenis, iunior", "dextri, dexterior", "sinistri, sinisterior", "nequam, nequior". 5 Que uero habent uocalem ante uocalem in nominatiuo, cum magis aduerbio faciunt comparationem, ut "pius, magis pius", ne fiat hiatus trium uocalium "piior", licet huiuscemodi comparatiuis quidam sunt usi. 6 Vel deriuantur a uerbis, ut "deter
Abbreviated transcription (Latin):
quia iuim ⁊ sigc̃ationẽ hñt p̃posi¬
tionum ⁊ in ipsa compositione
semꝑ sunt p̃positiue ideo p̃positio¬
nib annumerate sunt ⁊ di. dis. eã¬
dem hñt sig̃cationẽ. sunt enum
seꝑatiue ut diuido. diduco distra

Expanded text:
quia uim et significationem habent prepositionum et in ipsa compositione semper sunt prepositiue, ideo prepositionibus annumerate sunt. 37 Et "di", "dis" eandem habent significationem; sunt enim separatiue, ut "diuido", "diduco", "distra
Abbreviated transcription (Latin):
Mendicus d̃i quia minus ht̃ unde
uitam degat. Siue quia mos
erat apud antiquos. egenum¬
os clandere. ⁊ manus excendere.
quasi manũ ducere dicunt.

Expanded text:
Mendicus dictus, quia minus habet unde vitam degat, sive quia mos erat apud antiquos os claudere egenum, et manum extendere, quasi manu dicere.
Abbreviated transcription (Latin):
uti. hortanua: ut eia age qd̾ singn¬
lari iungitur. Agite uero płi. Re¬
missiua suꝑiorib sunt contraria.
pedetentim paulatim. sensim. Qua¬
licatis sum: ut bene male. Qñtita¬
tis. nt numum. paꝵ. hec plerumq
a nõib adect̾uus. fuint. ut disertꝰ
diserte. celsis. celse. raro. fortit̾. facile
maximꝰ. iaxime. paulum paula
tim. Nec ñtiam a participiis siue ut̾¬
bis. ut curim. strictim minutatim.
tiua sunt seorsũ setus seꝑatim. secre¬
to utrimq diu̾se singullatim. uift¬
riam oiñfariam. Similitudinisit
ceu. qͣsi ulut ueluti. sic sicut sicuti ut
uti. Ordinatiua deinde contrauo¬
ꝓtinus postea p̃terea intentiua ut
ualdeniniũ ꝓrsus penitꝰ om̃ino.
Comꝑauia ut magis minus qua

Expanded text:
 Hortatiua, ut "eia", "age", quod singulari iungitur, "agite" uero plurali. 73 Remissiua superioribus sunt contraria, "pedetemptim", "paulatim", "sensim". 74 Qualitatis sunt, ut "bene", "male". 75 Quantitatis, ut "nimium", "parum"; hec plerumque a nominibus adiectiuis fiunt, ut "disertus, diserte", "celsus, celse", "raro", "fortiter", "facile", "maximus, maxime", "paulus, ptim, nec non etiam a participiis siue uerbis, ut cursim, strictim, minutatim. tiua sunt "seorsum", "seto, utrimque, diuise, singillatim, bifariam, omnifariam. similitudinis, ut ceu, quasi, uelut, ueluti, sic, sicuti, ut, uti. protinus, postea, praeterea. intentiua, ut ualde, nimium, prorsus, penitus, omnino. comparatiua, ut magis, minus. hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ausali conuinctione qm. ¶ Loca¬
la aduerbia alia sunt discreta. qͦꝵ¬
uatuor sunt spẽs ad locũ ut quo
uc illuc orsum deorsum sursu
apiam italiam uersus. Introfora᷑
iloco ubi hic illic. milicie. intus so¬

Expanded text:
causali coniunctione "quoniam". 63 Localia aduerbia alia sunt discreta, quorum IV sunt species: ad locum, ut "quo", "huc", "illuc", "orsum", "deorsum", "sursum Papiam", "Italiam uersus", "intro", "foras"; in loco, "ubi", "hic", "illic", "militie", "intus
Abbreviated transcription (Latin):
sasuis. In ens tociens a tot. quoci¬
en a quot multociens a multo.
spẽ non solum apositiuis s eti¬
amsi comꝑatuns ⁊ suꝑlatiuus fit.
belleprimulus pͥmulũ. Inuentun¬
tur q pauca a seip̃is. ut sepe sepus
sepissine. ultra ultius ultime. figu¬
re ad iͥoioꝵ sunt tres. simplex. com¬
posita decomposita. Simplex ut du
huc omposita ut interdiu. adhuc
indocti indocte. hoc tñ ⁊ compositũ
potest q⁊ similia. Significatio ad¬
uerbior diuersas h̃t spẽs. Que sist
temꝑali. localis de hortatua. ab ne¬
gatiuia. Portatiua. remissiua. qua¬
litatiua. qntitatiua dubitat᷑. uel
euẽtus congregatiua discretina si¬
militudĩs ordinatua intent cõꝑat̾¬
ctiua. Temꝑalia aliqn pretm tem¬
pus tantu sigcant ut prideꝵ. nu¬
ꝑ. antea nudius tertuis aliindo
tñ etiam ꝓ dum taxat. Aliq fu

Expanded text:
s". 51 In ens, "totiens" a "tot", "quotiens" a "quot", "multotiens" a "multo", species, non solum a positiuis, sed etiam a comparatiuis et superlatiuis fit, belle", "primulus, primulum"; inueniuntur tamen pauca a se ipsis, ut "sepe, sepius, sepissime", "ultra, ulterius, ultime". 57 Figure aduerbiorum sunt tres, simplex, composita, decomposita: simplex, ut "diu", "huc", composita, ut "interdiu", "adbuc", "indocto" "indocte" hoc tamen et compositum esse potest, et similia. 58 Significatio aduerbiorum diuersas habet species, que sunt: temporalis, localis, dehortatiua, abnegatiua, hortatiua, remissiua, qualitatiua, quantitatiua, dubitatiua uel euentus, congregatiua, discretiua, similitudinis, ordinatiua, intentiuactiua. 59 Temporalia aliquando preteritum tempus tantum significant, ut "pridem", "nuper", "antea", "nudius tercius"; aliquando  etiam pro "dumtaxat"; aliqu
Abbreviated transcription (Latin):
Ideoꝙ cor. uł sunt composita. ut in¬
terea. p̃cerea uel sunt ablati nomi¬
nũ ꝓaduerbiis ut una qua. neqͣ¬
roma. ⁊ sciendũ qd̾ ꝓpͥa ciuutatum
nõia si pͥme uł scd̾e sunt declinati¬
nis genicõ quidem casu ꝑ aduerbn
in loco accipiuntur ut rome sũ ta¬

Expanded text:
itur, uel sunt composita, ut "interea", "preterea", uel sunt ablatiui nominum pro aduerbiis, ut "una", "qRoma". 15 Et sciendum quod propria ciuitatum nomina, si prime uel secunde sunt declinationis, genitiuo quidem casu pro aduerbio "in loco" accipiuntur, ut "Rome sum", "Ta
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ loco aduerbioꝵ accipiuntur
manent indeclinabilia. Licet uin¬
gantur nõium ꝓnõium uł par¬
ticipioꝵ diuersis casib ut sublum
uolans. uolantis. uolãti. Sic gͥ disces¬

Expanded text:
autem loco aduerbiorum accipiuntur, manent indeclinabilia, licet iungantur nominum, pronominum uel participiorum diuersis casibus, ut "sublime uolans, uolantis, uolanti"; sic igi
Abbreviated transcription (Latin):
ut non cessai. ⁊ ferrea si m uox nõ
om̃a aicere possilnt. ⁊ temꝑe non
ado moneat. quis uellem finem
nũ soluindicatino. ad qd̾ ꝑtinet
interrogatio ut numqͣm menuni¬
sti: Accidit aduerbio spẽs. signi¬
ficatio. figura. spẽs pͥmitiua. ecest¬
uatiua. pmitiua que a se nasieir:
ut non ita. ceu. clam. sepe. Dermã¬
tuia. que uł ab aliis aduerbuis deri
feliciter. uł a uerbo. siue participio
siue partuipiali. ut sentio. sensis¬
sensus. sensim. sto. stas. statim. in¬
dulgens indulgenter. uł a nõie ⁊
auerbo ut a pede. ⁊ tempto. pedetemp¬
tim. uł a ꝓnomine. ut hic. illis abhic
ille uł a ppositione. uit ab ex. extra. a
aduerbialem constructionẽ suscipi¬
entia loco aduerbioꝵ suscipiuntur
ut multũ lactatus ⁊ primũ aspice
⁊ sublime uolans. ꝑ noĩatmn. ut fo¬
ris. ⁊ nota facit. ⁊ sole recens orto. ꝑ
genitm̃ ut rome domi. militie. ꝑ da¬

Expanded text:
 non omnia dicere possim" et "tempore non illo moneat conuellere funem". 7 "Num" soli indicatiuo, ad quod pertinet interrogatio, ut "num quid meministi?". 8 Accidit aduerbio species, significatio, figura. 9 Species primitiua et deriuatiua: primitiua que a se nascitur, ut "non", "ita", "ceu", "clam", "sepe"; deriuatiua que uel ab aliis aduerbiis deriufeliciter", uel a uerbo, siue participio seu participiali, ut "sentio, sensus, sensim", "sto, status, statim", "indulgens, indulgenter", uel a nomine et uerbo, ut a "pede" et "tempto" "pedetemptim", uel a pronomine, ut "hic", "illic" ab "hic", "ille", uel a prepositione, ut ab "ex" "extra", aduerbialem constructionem suscipientia, loco aduerbiorum suscipiuntur, ut "multum iactatus" et "primum aspice" et "sublime uolans": per nominatiuum, ut "fors et uota facit" et "sole recens orto"; per genitiuum, ut "Rome", "domi", "militie"; per da
Abbreviated transcription (Latin):
orationis cuius sigc̃atio uerbiᷤ
uł participiis additir sicut adiet.¬
tuia fiyxis ut prudens homo prudẽ¬
ter agit. Nec sine hus plenam ht sen¬
t̾entiam. ¶auład ante dc̃m ueibũ
refertur. uł ꝑ eclipsim. Ut siquis
te subauditur dicis. ⁊ non malus
homo est subauditur est ⁊alia si¬
milia. Unde ⁊ dc̃m aduer̾bium qd̾
uerbo innitatur. Sunt autẽ que¬
dam aduerbia que conuenienter
sociantur temꝑib ut sapienter
am. sunt que om̃ib sociantur mo¬
indicatõ non ungitur. s uł impe¬
ratiuo uł optatõ ut tu ne cedas
malis ⁊ utinam ne inmentẽ uenꝰ¬
ꝙ posuerunt. qmuis sig̃catio abne¬
gatiua aduerbiis ea magu appli¬
fet. ut nedici quidem opꝰ est son¬

Expanded text:
orationis, cuius significatio uerbis uel participiis additur, sicut adiectiua fixis, ut "prudens homo prudenter agit"; nec sine his plenam habet sententiam. 2 Nam uel ad ante dictum uerbum refertur uel per eclipsin: ut si quis >> subauditur dicis et << non malus homo >> subauditur est et alia similia: unde et dictum aduerbium, quod uerbo innitatur. 3 Sunt autem quedam aduerbia que omnibus conuenienter sociantur temporibus, ut "sapienter am"; sunt que omnibus sociantur moindicatiuo non iungitur, sed uel imperatiuo uel optatiuo, ut "tu ne cede malis" et "utinam ne in mentem uenique posuerunt, quamuis significatio abnegatiua aduerbiis ea magis applicat, ut "ne dici quidem opus est
Abbreviated transcription (Latin):
Apec pilleum subtile quo sat̾¬
dotes gentiles utebantur. ab
gula que inpilleo erat. con¬
nectebatur filo. qd̃ fiebat ex
lana hostie.

Expanded text:
Apex est pileum sutile, quo sacerdotes gentiles utebantur, appgula que in pileo erat connectebatur filo, quod fiebat ex lana hostie
Abbreviated transcription (Latin):
ntestata hereditas est. que te¬
stamento scripta non est aut
si scripta sit. uire tamen non.¬
ntestina diciuitur eo qd torpo¬
ris interiori parte cohibentur
loꝵ ordinata sunt mo-
tun egerant. ⁊ suꝑ additis eibys
non impecliantur.

Expanded text:
ntestata hereditas est quae testamento scripta non est, aut, si scripta sit, iure tamen nIntestina dicuntur, eo quod corporis interiori parte cohibentur,s coordinata sunt in ctim digerant, et superadditis cibis non impediantur.
Abbreviated transcription (Latin):
inficit. amicus inimicus. uł tranᷤ¬
latione ut theos deus. uox agreco
boo. uel cuphieate causa ut am¬
plocti pro amplecti olli. ꝑ illi.
Notandum autem cum casuom
nes littere mutentur. quinq tã¬
tum immobiles manent casu.
uir. uiri. lac. lactis. caput. tis. Per
tempus quoq uerboꝵ cetere mu¬
tantur .iiii. manent .l. ꝑ .s.x. celo.
turpo. casso. nexo. adlitur etiam.
f. fallo. aigitur mutatur in e. correp
i facit. inficit. In .o. marmoron mar¬
mor. In .u. salsus. in sulsis. Notan¬
dum uero quia inprincipio pre¬
titorum nulla uocalium. preter
a.⁊ e. transire. Correpta transit

Expanded text:
inficit", "amicus, inimicus"; uel translatione, ut "theos, deus", "uox" a Greco "BOO"; uel euphonie causa, ut "amplocti" pro "amplecti","olli" pro "illi". 2 Notandum autem quod cum casu littere omnes mutentur, V tantum immobiles manent casu "uir, uiri", "lac, lactis", "caput, capitis". 3 Per tempus quoque uerborum cetere mutantur, IV manent l, p, s, x: "celo", "turpo", "quasso", "nexo". 4 Additur etiam f, "fallo". 5 A igitur mutatur in e correptai, "facit, inficit"; in o, "marmaron, marmor"; in u, "salsus, insulsus". 6 Notandum uero quia in principio preteritorum nulla uocalium preter a et e transit. 7 E correpta transit
Abbreviated transcription (Latin):
Purgatio est cum fc̃m quidem cõ-¬
ceditur. s culpa remouetur. hec
tres habet partes. imprudentiã
casum. necessitatẽ.
urpura apud latinos. a purita¬
telucis dicta. Apud grecos auẽ
porphira d̾r. cum aspiratione.¬

Expanded text:
Purgatio est cum factum quidem conceditur, sed culpa remouetur; haec partes habet tres, imprudentiam, casum, necessitatem. urpura apud Latinos a puritate lucis vocata. Apud Graecos autem πορφύρα dicitur cum aspiratione
Abbreviated transcription (Latin):
utitur. eo qd̃ non occisorum s
mortuoꝵ animalium est mor¬
bida caro. nec apta ad salutẽ
corporis. cuiꝰ causa sumitur.¬
ut turdos uł minutiores aui¬
culas non attingat. nisi quaꝵ
sangus effusus est. aut lepo¬
rem non edat. s manu a ceri¬
ce ꝑcussus. nullo cruento uial¬
nere occisus est:¬

Expanded text:
quod non occisorum sed mortuorum animalium morbida caro est nec apta ad salutem corporis, cujus causa sumiut turdos uel minutiores auiculas non attingat, nisi quarum sanguis effusus est, aut leporem non edat, si manu a ceruice percussus nullo cruento uulnere occisus est
Abbreviated transcription (Latin):
iugatione tres ꝑsonas ht pares.
Supina que in xi. inctum. faciũt
ut iunxi uinctum. sanxi sc̃m sanc¬
tiui. uero sanctũ. In si uͦ .l. uł .x. an¬
decedentib mutant eam in tum.
it farsi. fartum. fulsi. fultũ alia

Expanded text:
iugatione, tres personas habet pares. 7 Supina, que in xi, in ctum faciunt, ut "uinxi, uinctum", "sanxi, sanctum", "sanciui" uero "sancitum". 8 In si uero, l uel r antecedentibus, mutant eam in tum, ut "farsi, fartum", "fulsi, fultum"; alia
Abbreviated transcription (Latin):
ries. Cuius medio fons prũ¬
pens. totum nemus irrigat
diuiditurq in iiiiͦ. nascentia
flumina. cuius loci aditus.¬
post peccatum homini inter¬
clusus est.

Expanded text:
ries. E cuius medio fons prorumpens totum nemus inrigat, dividiturque in quattuor nascentia flumina. Cuius loci post peccatum hominis aditus interclusus est
Abbreviated transcription (Latin):
tur. nunc in alborem nũc in ru
tes color diuersus appareat. aut
si ita se ubiq diffundat. ut om¬
ma unuis coloris qͣmiuis adil¬
teri faciat

Expanded text:
tur, nunc in alborem, nunc in rubtes color diversus appareat, aut si ita se ubique diffundat, ut omnia unius coloris quamvis adulteri faciat
Abbreviated transcription (Latin):
fracta. non tenera. nichilq femi¬
neum sonans. non cum motu
b enim ⁊ cordibz consulere de¬
bet lector non ocłis. ne potuis ex

Expanded text:
fracta, non tenera, nihilque femineum sonans, neque cum motu bus enim et cordi consulere debet lector, non oculis: ne potius ex
Abbreviated transcription (Latin):
uruim apponitur hiis dequi¬
b dubitatur. utrum tolli de¬
beant an apponi. Laniscus
est uirgula inter geminos
punctos iacens. appo¬
nitur hiis locis que sacre scrip¬
ture interpretes eodem sensu

Expanded text:
tus, ponitur in iisdem de quibus dubitatur, utrum tolli debeant, nec ne apponi. Liminiscus id est virgula inter geminos punctos iacens, apponitur in his locis, que sacre scripture interpretes, eodem sensu
Abbreviated transcription (Latin):
Dinus arboris species ab acumi¬
ne folioꝵ uocata.
Pinnum enim antiqui acutũ.
dicimꝰ eo qd̃ desudet picem. s
spetie differunt. pris. hec puiꝰ¬

Expanded text:
Pinus arbor picea ab acumine foliorum vocata: pinum enim antiqui acutum ndicimus, eo quod desudet picem: nam et specie differunt. In Germani
Abbreviated transcription (Latin):
issa tempore sacrificii est qñ¬
do cathetumini foras mit¬
tuntur clamante leuca. Si qͥs
cathetuminus remansit exeat
foras ⁊ inde missa. quia sacramñ¬
tis altaris interẽe non possunt.
quia nondum regenerati sũt.¬

Expanded text:
Missa tempore sacrificii est, quando catechumeni foras mittuntur, clamante Levita: Si quis catechumenus remansit, exeat foras, et inde missa, quia Sacramentis altaris interesse non possunt, qui nondum regenerati noscunt
Abbreviated transcription (Latin):
uti preeẽt ita etiam qͣi pͥncipiñ
sub eẽt reb. dum eis om̃ib oy¬
ciactay .i. subsistere submini¬
strat. s hec omnia idcuro sũt
dict̃a. ut differentiam natu
uo nomine unũ qd̃q oporteat
appellari. eccłiastice sit locutio¬
nis arbitrium. hoc interim cõ¬
scat differre naturam. atcꝑso

Expanded text:
uti praeesset ita etiam quasi principium subesset rebus, dum eis omnibus οὐσιῶσθαι uel subsistere subministrat. Sed haec omnia idcirco sint dicta, ut differentiam naturQuo uero nomine unumquodque oporteat appellari, ecclesiasticae sit locutionis arbitrium. Hoc interim constet quod inter naturam perso
Abbreviated transcription (Latin):
dedit. Deinde cum ppłs seditio¬
sos magistratꝰ ferre non posset
decem uiroz legib scribendis crca¬
uit. qui leges eclibris solonis
in latinum translatas duode¬
cun tabulis exposuerunt.

Expanded text:
didit; deinde cum populus seditiosos magistratus ferre non posset, Decemviros legibus scribendis creavit, qui leges ex libris Solonis in Latinum sermonem translatas duodecim tabulis exposuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ytella. orbiculus appellatur.
Unde enim oceanꝰ cireumfluẽs
eius inmedio ambit fines. ha¬
porientem usꝙ ad septemtri¬
onem ꝑuenit. Etuopa uero
a septemtrione usꝙ ad occiden¬
tem. Inde affrica ab occidente
usꝙ ad meridiem. Unde due¬

Expanded text:
rotella orbiculus appellatur. Undique enim Oceanus circumfluens eius in circulo ambit fines. per orientem usque ad septentrionem peruenit; Europa uero a septentrione usque ad occidentem, adque inde Africa ab occidente usque ad meridiem. Unde u
Abbreviated transcription (Latin):
midium sola asya. Sz ideoiste
due partes faste sunt. quia i¬
ter utramꝙ ab oceano mare
magnum ingreditur qd̾ eas
intersecat.

Expanded text:
midium sola Asia. Sed istae duae ideo partes factae sunt, quia inter utrasque ab Oceano mare Magnum ingreditur, quod eas intersecat.
Abbreviated transcription (Latin):
Solsticialis est annus est cum sol
oepleto ꝑ omnia signa crrcui
serat recurrit. Ip̃e ⁊ solaris an

Expanded text:
solstitialis est cum sol expleto per omnia signa circuitsus sui sumpsit, recurrit. Ipse est solaris an
Abbreviated transcription (Latin):
euantis .t. assumpsit. Et sciendũ
qd̾ in indesinentia etiam inis ꝓ¬
ductam finiuntur. Apud grefos
magis delfin ⁊ delfis. Eleusmn. eleu¬
sis. Inon quoq gretoꝵ seruant
regnlam. penł. scd̾m eos correpta.
tel ꝓcł̾. ut symon. symos symoniꝰ.
sccłm regulam latinam in o. ter¬
minantium declinant. ut anti

Expanded text:
Euantis" t assumpsit. 50 Et sciendum quod in in desinentia etiam in is productam finiuntur apud Grecos magis: "delphin" et "delphis", "Eleusin, Eleusis". 51 In on quoque Grecorum seruant regulam, penultima secundum eos correpta uel producta, ut "Symon, Symonos, Symonis", secundum regulam Latinam in o terminantium declinant, ut "Anti
Abbreviated transcription (Latin):
non p̾termittendum qd̾ ablatuiiᷤ
quibdam septimus casus ẽẽ uide¬
atur. cum sine p̃positione ꝓfertur.
ut dignus gloria excepto in com¬
parationib ut uir uiro uistiorẽ.
Quod fieri nequit. Prepositio
eram addita uł subtracta iuim ca¬
sus non mutat nec nisi uno casu
latini suꝑant grecos. Sciendũ
p̃positionib subuingitur ut ex il¬
lo. de illo. coram illo ⁊ quando com¬
paratur ut fortior illo ułsic sole
Est quando ꝓ datino. sient quando
ptota. que una t̾minatione ꝓ om¬
ni casu fungĩtur. ut nequam. cor¬
nu alfa. quatuor. Hec gͥ sensu et
non uoce declinantur. Nam apto¬
ta sunt ꝓp̾e que nec uoce nec sensu¬
nec uoce declinantur. ut iupiter.
fas. que tantũ in nõiatiuo ⁊ accu¬
satiuo reꝑuintur. Dedinabilia
uero uoce ⁊ significatione mutan¬
tur. ut pes. pedis. Diptota sunt
queduos tantum diuersos casus
habent. ut ueru ⁊ ueru ⁊ uerub.
fors. forte. Triptota quetres du̾

Expanded text:
non pretermittendum, quod ablatiuus non pretermittendum, quod ablatiuus quibusdam septimus casus esse uideatur cum sine prepositione profertur, ut "dignus gloria", excepto in comparationibus, ut "uir uiro iustior est"; quod fieri nequit: prepositio enim addita uel subtracta uim casus non mutat, nec nisi uno casu Latini superant Grecos. 14 Sciendum prepositionibus subiungitur, ut "ex illo", "de illo", "coram illo", et quando comparatur, ut "fortior illo", uel sic: "sole 15 Est quando pro datiuo, sicut quando ptota, que una terminatione pro omni casu funguntur, ut "nequam", "cornu", "alfa", "quatuor": hec igitur sensu et non uoce declinantur. 18 Nam aptota sunt proprie que nec uoce nec sensu declinantur, ut "Jupiter", "fas", que tamen in nominatiuo et accusatiuo reperiuntur. 19 Declinabilia uero uoce et significatione mutantur, ut "pes, pedis". 20 Diptota sunt que duos tantum diuersos casus habent, ut "ueru" et "ueribus", "fors, forte"; triptota que tres diu
Abbreviated transcription (Latin):
facio. quia hic magis ad imimitos
ꝑtinet. uocatuius etiam saluta¬
torius uocatur ⁊it oenea ⁊ salue
enea. Qui extremum locum apõ
grecos obtinuit. quia imꝑfectior
ceteris esse uideatur. nisi entm scd̃e
ꝑsone uingi non potest cum ceteri
omnes ꝑsonas complectantur fi¬
gurate adiuncti ꝓ nominib ut
ego pris. scribo. tu pris. scribis ille
pris. scribit mei prisciani eges.
tiu pͥsciani. egeo. illius p̾sciani
eget. Datiuo michi prisciano. ti¬
bi prisciano. illi prisciano. Accu¬
pris. Ablatuius quoq sic uingi¬
tur. Ame pͥsciano. te pͥsciano. illo
prisciano accepit. Tunc autem
nomina non egent. ꝓnominib
cum substantiuius aut uocati
uus uinguntur. ut uirgilus
caris. uirg̾. est uł uocatur. Ablats
uero nouit. alatinis inuentꝰ ue¬
tustati reliquoꝵ concessit. Ablat̾s
uł comꝑatuiis dictus. ut aufero.
ab hectore fortior hectore. Illud qͦ

Expanded text:
facio", quia hic magis ad inimicos facio", quia hic magis ad inimicos pertinet. 9 Vocatiuus etiam salutatorius uocatur, ut "o Enea" et "salue Enea". 10 Qui extremum locum apud Grecos obtinuit, quia imperfectior ceteris esse uideatur: nisi enim secunde persone iungi non potest, cum ceteri omnes personas complectantur, figurate adiuncti pronominibus, ut "ego Priscianus scribo", "tu Priscianus scribis", "ille Priscianus scribit", "mei Prisciani eges", "tui Prisciani egeo", "illius Prisciani eget", "datur michi Prisciano", "tibi Prisciano", "illi Priscian"; ablatiuus quoque sic iungitur: "a me Prisciano", "te Prisciano", "illo Prisciano accepit". 11 Tunc autem nomina non egent pronominibus, cum substantiuis aut uocatiuis uerbis iunguntur, ut "Virgilius caris", "Virgilius est" uel "uocatur". 12 Ablatiuus uero nouiter a Latinis inuentus uetustati reliquorum concessit; ablatiuus uel comparatiuus dictus, ut "aufero ab Hectore" "fortior Hectore". 13 Illud quoque
Abbreviated transcription (Latin):
uł alioꝵ casualium dictionũ
infectio. Noĩatus tñ appellatur
casus. uł ideo quia a generali nõie
inspetialia cadat licet rectus uł
abusitie d̾r casꝰ qd̾ ex ip̃o nascãt᷑ om̃s
alii casꝰ. uł qd̾ cadẽs a sua t̾minatiõe ĩ alia
faciat obliquos. Nõĩatunis aũt dr qͥa
ꝑ ip̃m sit nõiatio ut nominetur
iste iohannes. Unde u̾bis intͣnsiti¬
ue adheret. Qui rectus etiam d̾i
qd̃ ip̃e primis nascatur naturali
positione. ⁊ ab eo facta flexione ali¬
qui nascantur. Recte igitur pͥmꝰ
ponitur. Sequitur uero genitum.
qd̾ ex i omnes fere derinationes
matime apud grecos soleant fieri.
Appellatur quoq possessintis ⁊ pa-¬
demonstratur ut priameum. itel
priami regnũ ⁊ pamides. lit pͥami
filius. Post hunc datiius. quia cõ¬
mendamumꝰ. ut do tibi hant rem
cõmendo illi hancrem qui magis
ad amicos ꝑtinet. Quarto loco est
accusatuus. siue causatunis. ut
accuso hominẽ. incausa homine

Expanded text:
el aliarum casualium dictionum el aliarum casualium dictionum inflexio. 2 Nominatiuus tamen appellatur casus uel ideo quia a generali nomine in specialia cadat, licet rectus; uel abusiue dicitur casus quod ex ipso nascuntur omnes alii casus; uel quod cadens a sua terminatione in alia f ipsum fit nominatio, ut "nominetur iste Iohannes"; unde uerbis intransitiue adheret. 4 Qui rectus etiam dicitur, quod ipse primus nascitur naturali positione et ab eo facta flexione obliqui nascantur: recte igitur primus ponitur. 5 Sequitur uero genitiuusquod ex eo omnes fere deriuationes, maxime apud Grecos, soleant fieri. 6 Appellatur quoque possessiuus et paater demonstratur, ut "Priameium" uel "Priami regnum" et "Priamides" uel "Priami filius". 7 Post hunc est datiuus, qui et commendatiuus, ut "do tibi hanc rem", "commendo illi illam rem", qui magis ad amicos pertinet. 8 Quarto loco est accusatiuus siue causatiuus, ut "accuso hominem", "in causa hominem
Abbreviated transcription (Latin):
sueris ut ppls̃ꝙ romanꝰ. Et scien¬
dum qd̾ si ex duob obliquis cõ¬
ponantur in declinabilia sunt
ex utraq parte. Si uͦ ex piłlo et
obliquo uel contra ex parte rã
tm declinantur. Cum uero excclii¬
ob nõĩatuus componitur exut᷑¬
q parte declinatur ut res ꝑubli¬
ca. rei publite. Ubi sicut greti añt
ñ uidetur compositionis coniñt¬
tio ꝑmanere. cum compago q̃
coherent debeat immobilis esse.
s possumꝰ dicere ꝑ singłos casus
ex duob nõiatunis compositum
non tamen ex utroꝙ est declinatũ
alf̾utrius. quia om̃ia in ius geni-¬
tinũ terminantia hunc trium ge¬
nerum deberent habere cõmunem
composita absq int̾iectionib qͥ
sunt semꝑ semplices ⁊ absq par¬
uant. ut contigi. contractus a sim¬
plici tactus. coactus. collatus. Reli¬
qua sunt uł simplicia uuit fattẽs
uł decomposita ut efficiens. ab ef¬
ficio. Que eni ꝑ se componuntur
inium nominum transeunt ut

Expanded text:
sueris, ut "populusque Romanus". 12 Et sciensueris, ut "populusque Romanus". 12 Et sciendum quod si ex duobus obliquis componantur, indeclinabilia sunt ex utraque parte; si uero ex recto et obliquo, uel contra, ex parte recti tantum declinantur. 13 Cum uero ex duobus nominatiuis componitur, ex utraque parte declinatur, ut "res publica, rei publice", ubi, sicut Greci dicunt, non uidetur compositionis coniunctio permanere, cum compago qua coherent debeat immobilis esse, sed possumus dicere per singulos casus ex duobus nominatiuis compositum, non tamen ex utraque parte est declinatum, "alterutrius", quia omnia in ius genitiuum terminantia hunc trium generum deberent habere communem, composita, absque interiectionibus, que sunt semper simplices, et absque paruant, ut "contigi, contactus" a simplici "tactus", "coactus", "collatus". 16 Reliqua sunt uel simplicia, ut "faciens", uel decomposita, ut "efficiens", ab "efficio", 17 Que enim per se componuntur, in uim nominum transeunt, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ut impius. nugigerulꝰ. aliquande
uero ex trib uł ex ampliorib com¬
modi. Que tamen a compositis
etiam composita accipi possunt.
Componuntur igitur nõia cum
aliis nominib. ut om̃iparens. ul
cum uerbis ut armiger. uł cũ par¬
ticipiis ut senatus. decretum. ułcũ
ꝓ nominib. ut huiꝰ modi. uł crim
ppositionib ut impudens. uł ad
uerbiis ut beneficus. uł cum coniũ¬
romanus. uł ex duob obliquis ut
huiꝰmodi. uł ex recta ⁊ obliquo. ut
magister militũ. uł contra ut iurĩ¬
ꝑitus Componitur autẽ noĩatiuꝰ
cum om̃ib obliquis excepto noca¬
tiuo ut legis. lator. ur̃bi prefectus
de m̾ceps. rectus corde ⁊ maior na
tu ⁊ singłare cũ plurali. ut orbis
terre ⁊ terrae. Armipotens. magi¬
ster militum a secretis. a responsis
⁊ cetͥa. Possunt tamẽ hec eadem eci¬
am seꝑata ẽẽ si eis diu̾sos accentꝰ
dederis uł conunctionẽ interpo¬

Expanded text:
ut "impius", "nugigerulus". 6 Aliquando ut "impius", "nugigerulus". 6 Aliquando uero ex tribus uel ex amplioribus comuiuscumquemodi"; que tamen a compositis etiam composita accipi possunt. 7 Componuntur igitur nomina uel cum aliis nominibus, ut "omniparens", uel cum uerbis, ut "armiger", uel cum participiis, ut "Senatus decretum", uel cum pronominibus, ut "huiusmodi", uel cum prepositionibus, ut "impudens", uel cum aduerbiis, ut "beneficus", uel cum coniunRomanus", uel ex duobus obliquis, ut "huiusmodi", uel ex recto et obliquo, ut "magister militum", uel contra, ut "iurisperitus". 9 Componitur autem nominatiuus cum omnibus obliquis, excepto, uocatiuo, ut "legis lator", "urbi prefectus", e captus", "rectus corde" et "maior natu". 10 Et singulare cum plurali, ut "orbis terre" et "terrarum", "armipotens", "magister militum", "a secretis", "a responsis" et ceteris. 11 Possunt tamen hec eadem etiam separata esse, si eis diuersos accentus dederis uel coniunctionem interpo
Abbreviated transcription (Latin):
igura est cuiuislibet dictio ra.¬
nis simpliciter. uł exquib pla¬
cuit᷑ dict̾ionib ad inuenta fic̾tio
afingendo .i. cõ opponendo dicta.
hec quoq inquantitate cõprehen.¬
ditur. Uel eñ est simplex ut mag¬
nus. uł composita ut magnani¬
mus. uł decomposita ut magna¬
nmitas. est autem simples que
non potest diuidi in duas intelli¬
gibiles partes p̾oris sensus capa¬
cos. nec deriuatur a compositaut
mens ⁊ uistus. Composita uͦ que
diuditur in duas intelligibiles
uł plures partes prioris sensus
capaces. net deriuatur a composi¬
ta ut demens. De composita autẽ
que derinatur a composita ut de¬
mentia. Sunt tamen quedam de
quib dubitatur. composita. an
decomposita sint ut infelicitas
impietas. Notandum autẽ nõĩa
quatuor modis ex solis duab par¬
tib componi. ex duab integris ut
tribunus plebis suburbanus. ex
duob corruptis. ut benuiolus. effi¬
cax. ex integro ⁊ corrupto. ut intmmi¬
cus duodetim. excorrupto ⁊ integre

Expanded text:
igura est cuiuslibet dictionis simpliciter uel ex quibus placuit dictionibus adinuenta fictio, a fingendo, id est componendo, dicta. 2 Hec quoque in quantitate comprehenditur; uel enim est simplex, ut "magnus", uel composita, ut "magnanimus", uel decomposita, ut "magnanimitas". 3 Est autem simplex que non potest diuidi in duas intelligibiles partes prioris sensus capaces, nec deriuatur a composita, ut "mens", "iustus"; composita uero que diuiditur in duas intelligibiles uel plures partes, prioris sensus capaces, nec deriuatur a composita, ut "demens"; decomposita autem que deriuatur a composita, ut "dementia". 4 Sunt tamen quedam de quibus dubitatur composita an decomposita sint, ut "infelicitas", "impietas". 5 Notandum autem nomina IV modis ex solis duabus partibus componi: ex duobus integris, ut "tribunus plebis", "suburbanus"; ex duobus corruptis, ut "beniuolus", "efficax"; ex integro et corrupto, ut "inimicus", "duodecim"; ex corrupto et integro,
Abbreviated transcription (Latin):
pye. cis. dux cis. trux cis. conuuye¬
uł ps. desinentia interposita .i. fa¬
tuint genitm̃. ut urbs urbis hy¬
emps. hiemis. in ops. in opis. Q
sunt monosillaba. mutant etiã
e .ini. ut pͥnceps principis. telebs.
celibis. Acapite uero composita
etiã .ti. addunt ut anceps. cipitis.
Antiqui enĩ ancipes dycerunt.
In ns. uł rs. uł ls. ablata .s. addi¬
ta tis. ut mons. tis. sapiens. tis
duo causa differentie. frons. dis.
discordis. De declinationib.

Expanded text:
genitiuum, ut "Oedipoys, Oedipodos, Oeuel ps desinentia interposita i faciunt genitiuum, ut "urbs, urbis", "hiems, hiemis", "inops, inopis". 143 thous, Panthoi" et "Panthus, Panthi". e in i, ut "princeps, principis", "celebs, celibis". 144 A "capite" uero composita etiam ti addunt, ut "anceps, ancipitis"; antiqui enim "ancipes" dixerunt. 145 In ns uel rs uel ls ablata s additur tis, ut "mons, montis", "sapiens, sduo causa differentie, "frons, frondiscordis". 6. DE DECLINATIONIB
Abbreviated transcription (Latin):
quarte est declinationis. Excipi
tis. nix mitis. nex co uox cis.¬
uis a⁊ ninguis antiquit᷑ suppelle
supellectilis. senee nis ⁊ senetes an¬
tiquitus. nox noctis. Greca uero
illam seruant consonantẽ ante
is. qͣm apud grecos hñt ante. os
nationem secuntur. ꝑ nox ꝑnocu̾s.
exlex exlegis. Nota uero qd̾ si e cor¬
reptam habeant ante .x. si non sũt
monosillaba mutant e ini. cortep¬
tam. ut apex. cis. remex remigis
Similiter in ix masculina ⁊ lati¬
na .i. corripiunt penultimã. hic for¬
nix tis. Barbara quoq magis
corripiunt uolux. uoluris. Aliau

Expanded text:
quarte est declinationis. 119 Excquarte est declinationis. 119 Excipiuis" et "ninguis" antique, "suppellex, suppellectilis", "senex, senis" et "senecis" antique, "nox, noctis". 137 Greca uero illam seruant consonantem ante is, quam apud Grecos habent ante os, nationem sequuntur: "pernox, pernoctis", "exlex, exlegis". 139 Nota uero quod, si e correptam habeant ante x, si non sunt monosillaba mutant e in i correptam, ut "apex, apicis", "remex, remigis". 140 Similiter in ix masculina et Latina i corripiunt penultimam, "hic fornix, fornicis"; barbara quoque magis corripiunt: "Volux, Volucis". 141
Abbreviated transcription (Latin):
nosillaba cui̾cumꝙ sint generis
terlo sunt declinationis ⁊ ꝓdlucũ¬
tui hicmui muris. hoc plus plu¬
q cõmina fcie declinationis in¬
uenuntur. Duo monosillaba ⁊
duo dissillaba. hic ⁊ hec sus. suis.
grus gruis uetus ueteris. ligus
uł ligur liguris. Pret̾ea unus
ullus. nullus. solus. totꝰ. alius ꝓ¬
nominũ secuntur declinatione.¬

Expanded text:
oque, cuiuscumque sint generis, tercie sunt declinationis et producuntur: "hic mus, muris", "hoc plus, plue communia tercie declinationis inueniuntur, duo monosillaba et duo dissillaba "hic" et "hec sus, suis", "grus, gruis", "uetus, ueteris", "Ligus" uel "Ligur, Liguris". 115 Preterea "unus", "ullus", "nullus", "solus", "totus", "alius" pronominum declinatione
Abbreviated transcription (Latin):
tus. lutis. salus. tis. Eccipitur
tellus. luris. incus. incudis. palrr
paludis. Si uero correpta fuerint.
⁊ nomina sunt arboꝵ scd̾e sunt
declinationis. ut ornus. ni. fagus.
gi. Excipiunt᷑ quertus laurus pt¬
feminina correpta. quarte sunt
declinationis. ut hec nutꝰ rus. tribꝰ.¬

Expanded text:
"salus, salutis"; excipitur "tellus, telluris", "incus, incudis", "palus, paludis". 117 Si uero correpta fuerint et nomina sint arborum, secunde sunt declinationis, ut "ornus, orni", "fagus, fagi"; excipiuntur "quercus", "laurus", "pifeminina correpta quarte sunt declinationis, ut "hec nurus,
Abbreviated transcription (Latin):
Neuter tamen plerumq nentri
Propria uero appellatinis similia
eoꝵ secuntur declinationẽ. ut lib̾
ꝓprium ⁊ appellatm̃. liceri. sit caper.
pri. Reliqua uͦ om̃ia t̾rie sunt de¬

Expanded text:
Neuter" tamen plerumque "neutri" Propria uero appellatiuis similia eorum sequuntur declinationem, ut "Liber" proprium et appellatiuum "Liberi"; sic "caper, capri". 65 Reliqua uero omnia
Abbreviated transcription (Latin):
bet. In ir desmentia accepta .i. facuĩt
uantur seu componunt᷑ apmiturᷤ
equor equoris arcor.ris. a robore in¬
detor. indecoris. cet̾a ꝓducuntur. ut
algor algoris. Excipiunturtor. tor¬
dũ. ⁊ ador uire indeclinabile scd̾m
quosclam. Inui desinentia sumũt.

Expanded text:
ber". 67 In ir desinentia accepta i faciunt uantur, seu componuntur, a primi"equor, equoris", "arbor, arboris" a "robore", "indecor, indecoris"; cetera producuntur, ut "algor, algoris". 69 Excipiuntur "cor, cordis", et "ador", iure indeclinabile secundum quosdam. 70 In ur desinentia sumunt
Abbreviated transcription (Latin):
ebus boris. ferut ⁊ iecur. In as. la¬
tina. ablata .s. ⁊ addita tis. facurt
assis uas uasii qd tñ inplali scde
autẽ mnos. tminant genitm̃ gre¬
cũ .s. in i mutant apd̃ nos urcalcaᷤᷤ
calcantos. tis. qũauis ⁊ calce hic
pallas pallantos. tis. hec pallas.¬

Expanded text:
ebur, eboris", "femur" et "iecur". 72 In as Latina, ablata s et addita tis faciunt assis", "uas, uasis" quod tamen in plurali secunde autem in os terminant genitiuum Grecum, o in i mutant apud nos, ut "Calcas, Calcantos, Calcantis" quamuis et "Calce", "hic Pallas, Pallantos, Pallantis", "hec Pallas
Abbreviated transcription (Latin):
ut lupanar. lupanaris. Reliqua
farris. qd̾ etiam ÷ assumpsit. In .i.
desinentia .s. t. antecedentib uł q̃
agretis. uenientia. mutant. uos. in
er. cr. ri mutantia faciunt genitĩ
ut auster. austri. agror ager. agri.
pret̾ possessina quoꝵ feminina in.
is. faciunt ut palust̾. stris. campe¬
ater. atii. atra. niger nigri ngra.
Sic faber. fabri liber libri coluber.
bri. aper apri. culter. tri. cancer cri.
ꝓ animali. Excipiunt᷑ que habent
s. uł ps. uł .n. ⁊ a. ferendo uł gerendo
composita que accipuint .i. inge¬
nitiuo crescente. tit miser miseri.

Expanded text:
ut "lupanar, lupanaris"; reliqua farris", quod etiam r assumpsit. 58 In er desinentia st antecedentibus uel que, a Grecis uenientia, mutant ros in er, er in ri mutantia faciunt genitiuum, ut "Auster, Austri", "agros, ager, agri", preter possessiua, quorum feminina in is faciunt, ut "paluster, palustris", "campe"ater, atri, atra", "niger, nigri, nigra"; sic "faber, fabri", "liber, libri", "coluber, colubri", "aper, apri", "culter, cultri", "cancer, cancri" pro animali. 60 Excipiuntur que habent s uel sp uel n et a "ferendo" uel "gerendo" composita, que accipiunt i in genitiuo crescente, ut "miser, miseri"
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ. neutra. alfutra. Nam horum
masculina. feminina. neutra eos¬
dem habent genitiuos. inius⁊ da¬
tuuis ini. Scd̾m tam̃ ueteres etiã
Neutra uero frequentuis in mascu¬
lino ⁊ neutro genitm̃ ini ⁊ datuũ
ino. faciunt. feminina uͦ me. Ex
cipiuntur etiã greca neutra que
addita tis. faciunt genitm̃. ut hoc
Quidam etiam scd̃m tertiam to¬
reumatum. toreumati. Quedam
etiam feminina scd̃m grecos in as.
uida. antas. anta. Quedam etia
in oy. marsia. marsioy. Nam nõia
litteraꝵ in declinabilia sunt om̃ia.¬
ab .i. necnon ⁊ numeroꝵ a quatuor
usꝙ ad centum ⁊ mlle. a centum
uero composita declinanturut
p̃ter que greta sunt uł que gre¬
ce declinantur ut lybie .es. ub

Expanded text:
que", "neutra", "alterutra": nam horum que", "neutra", "alterutra": nam horum masculina feminina et neutra eosdem habent genitiuos in ius et datiuos in i. 27 Secundum tamen ueteres etiam er" uero frequentius in masculino et neutro genitiuum in i et datiuum in o facit, femininum uero in e. 29 Excipiuntur etiam Greca neutra, que addita tis faciunt genitiuum, ut "hoc quidam etiam secundum secundam, "toreumatum, toreumati". 30 Quedam etiam feminina secundum Grecos in as Iuda", "Antes, Anta"; quedam etiam in oy, "Marsya, Marsyoy". 31 Nam nomina litterarum indeclinabilia sunt omnia., necnon et numerorum a "quatuor" usque ad "centum" et "mille" ; a "centum" uero composita declinantur: "preter que Greca uero uel Grece declinantur, ut "Libie, Libies", uel
Abbreviated transcription (Latin):
solus. Ergo quedam deficiunt uo¬
eatuo ut iouis. quedam etia aliis
te. lati. cepe. fas. Primum gͥ de no¬
minatiuo ⁊ genitiuo dicendum.
quib inuentis. reliqui facile di¬
noscuntur casus. Quatuor detim
sunt littere nominũ terminales. qͥ¬
b latinus utitur sermo. a .e.i.o.ii.
roma. hoc poema. hic ⁊ hec aduena
hec europe. hoc mare. hoc gumi hic
hic ⁊ hec homo. hoc cornu. hic sol hec
tanaquil. hoc mel. hic ⁊ hec ugil.
hoc glicerium figurate. hoc regnũ.
hic ⁊ hec ⁊ hoc nequã. hic flamen.
het syren choc numen. hic ⁊ hectyꝰ¬
bicen. hic cesar. hec mater hiomhec
⁊ hoc prudens. hic rec hec pax hic ⁊
hec dux. hic ⁊ hec ⁊ hoc audax hoclac.
hoc aliud. hoc caput. In .a. igitur de¬
sinentia nomina declinabilia ⁊ sin¬
głaria ⁊ sic inceu̾s. addita faciunt
genitm̃ in ae. diptongo. ut hic scri¬
ga. ge. Excipiuntur feminina . uiii.¬
una. ulla. nulla. sola. tota. alia. ut¬
ta. altera ⁊ ab eis composita. utra¬

Expanded text:
s". 22 Ergo quedam deficiunt uocatiuo, ut "Iouis", quedam etiam aliis  "cepe". 23 Primum igitur de nominatiuo et genitiuo dicendum, quibus inuentis reliqui facile dinoscuntur casus. 24 XIV sunt littere nominum terminales, quibus Latinus utitur sermo: a, e, i, o, uRoma", "hoc poema", "hic" et "hec aduena", "hec Europe", "hoc mare", "hoc gummi", "hic" "hic" et "hec homo", "hoc cornu", "hic sol", "hec Tanaquil", "hoc mel", "hic" et "hec uigil", "hec Glicerium" figurate, "hoc regnum", "hic" et "hec" et "hoc nequam" "hic flamen", "hec Siren", "hoc numen", "hic" et "hec tibicen", "hic Cesar", "hec mater", "hoc prudens", "hic rex", "hec pax", "hic" et "hec dux", "hic" et "hec" et "hoc audax", "hoc lac", "hoc aliud", "hoc caput ". 25 In a igitur desinentia nomina declinabilia et singularia et sic in ceteris addita e faciunt genitiuum in ae diptongon, ut "hic scrigae". 26 Excipiuntur VIII feminina, "una", "ulla", "nulla", "sola", "tota", "alia", "utra", "altera", et ab eis composita, "utra
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ genituius in ius. facit. Sit
uero ⁊ nered. indeclinabilia sunt.
In al. addita. is faciunt genitm̃
In el. cor̾ addunt lis. mel mellis.
fel. lis. In el ꝓducta ⁊ in il . ol .ul.
is. Nichil. uero ⁊ nil. indeclinabi¬
lia sunt. In am. im. indeclinabi¬
lia sunt. nequam cim. Inum mu-¬
tant. um ini. ut templum. pli.

Expanded text:
quorum genitiuus in ius facit. 42 "Git" uero et "Nepet" indeclinabilia sunt. 43 In al addita is faciunt genitiuum In el correptam addunt lis: "mel, mellis", "fel, fellis". 45 In el productam et in il, ol, ul, is"; "nichil" uero et "nil" indeclinabilia sunt. 46 In am, im, indeclinabilia sunt: "nequam", "Cim". 47 In um mutant um in i: "templum, templi",
Abbreviated transcription (Latin):
Garum liquamen piscium sal¬
sus qui olimn confiriebatur ex
pisce garon. qmuis nunc exin¬
finito fiat genere. nom̃ tamen
prissinum retinet.¬

Expanded text:
Garum est liquor piscium salsus, quod olim conficiebatur ex pisce garon, quamvis nunc ex infinito genere fiat. Nomen tamen pristinum retinet
Abbreviated transcription (Latin):
orientalem plagam deserta ẽ
Cuiuis situs ab occiduo athlan¬
tis montis ad orientem usq in
egypti fines porrigitur ameri¬
die occeano a septentrione. nilo
flumine clauditur.¬

Expanded text:
orientalem vero plagam deserta: cuius situs ab occiduo Athlantis montis ad orientem usque in Aegypti fines porrigitur, a meridie Oceano, a septentrione Nilo flumine clauditur