comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
spitalis necessitudiuis. iura custo¬
diant. alienũ ap̃dicatore regni ce¬
lestis ad struens cursitare ꝑdomos
et inuio labilis. hospicii uira ami¬
legenda deteruitur ut mitandi¬

Expanded text:
spitalis necessitudinis iura custodiant, alienum a praedicatore regni caelestis adstruens cursitare per domos et inuiolabilis hospitii iura muferenda
Abbreviated transcription (Latin):
onsuetudinis scripturarũ ẽ ut
opineionem multorum sic uar¬
ret istoricꝯ quomodo eo tempore
ab omuilꝯ credebatur. sicut iose¬
ph abipã quoq maria appellatꝰ
pater ihii. Ita et ninc herodes di¬
citur contristatꝰ. quia hoc discum¬
bentes putabant. Uissimulator
enu mentis sue et artifex homi¬
cida tusticiam p̾ferebat infacie
cumi leticiam haberet inmente.
sce lꝯ que excusat uramento ut
sb̾ occasione pietatis impiꝯ fierz.
Quod autem sb̾icit. et propter
simul recum bentes nult onis

Expanded text:
onsuetudinis Scripturarum est, ut opinionem multorum sic narret historicus, quomodo eo tempore ab hominibus credebatur, sicut Joseph ab ipsa quoque Maria appellatur pater Jesu, ita et nunc Herodes dicitur contristatus, quia hoc discumbentes putabant. Dissimulator enim mentis suae et artifex homicida tristitiam praeferebat in facie, dum laetitiam haberet in mente, scelusque excusat juramento, ut sub occasione pietatis impius fieret. Quod autem subjecit, et propter simu
Abbreviated transcription (Latin):
Etrus narrat historia philippu
herodis maioris filiun sb̾ quo do¬
nunꝯ fugit egiptum. fratrem huiꝯ
herodis sb̾ quo passꝰ est xp̃e. duxisse ux¬
orem herodiadem filiam regis arath
Postea uero socerum eiꝯ exortis qͥ¬
buidam contra generum simulta¬
tibꝰ tulisse filiam suam. Et indo lo¬
reu mariti prioris mĩciis eius iui¬
ptiis copulasse. Quisit aut hic ph¬
iliipꝰ enuange lista lucas ꝑlenꝯ dõ¬
cet. Auno quinto decimo imperii
lato uideam. Setrarc ha aut gali¬
lee herode. philippo autẽ fratrem eiꝰ
tetrarcha iturie. et traconitidis re¬
gionis. Ergo iohannes baptista.
qui uenit inspñ et iurtute he lie
eadem auctoritate qua illa ab cor¬
ripuerat hiezabel. arguit herodem
et herodiadem quod illicitas iipci¬
as feceruit. Et non liceat fratre ui¬
uente germano illuis uxorem duce¬

Expanded text:
etus narrat historia Philippum Herodis majoris filium, sub quo Dominus fugit in Aegyptum, fratrem ejus Herodis sub quo passus est Christus, duxisse uxorem Herodiadem, filiam regis Aretae. Postea vero, socerum ejus, exortis quibusdam contra generum simultatibus, tulisse filiam suam, et in dolorem mariti prioris, inimici ejus nuptiis copulasse. Quis sit autem hic Philippus, Evangelista Lucas plenius docet? Anno quintodecimo imperii eam; tetrarcha autem Galilaeae Herode; Philippo vero fratre ejus tetrarcha Ituraeae et Traconitidis regionis . Ergo Joannes Baptista qui venerat in spiritu et virtute Eliae, eadem auctoritate qua ille Achab corripuerat, et Jezabel , arguit Herodem et Herodiadem, quod illicitas nuptias fecerint, et non liceat, fratre vivente germano, uxorem
Abbreviated transcription (Latin):
da precepta. Animalis eni homo.
non pepcit ea que sumꝯ sp̃e dei. at¬
que ido dominꝯ prosuis cuiq uri¬
b dona tribuens semꝑque ad per¬
feciora prouexaus. Primo quique
pambꝰ quinq milia secundo septe
pauib quatuor homunũ nulta re¬
ficit. Tertõ discipulis sue carnis et
sangninis nuistium credit. Adultõ¬
mumi magnũ mue̾redat electis ut
edant et bibant suꝑmensam su¬
am iregno

Expanded text:
da praecepta. Animalis enim homo da praecepta. Animalis enim homo non percipit ea quae sunt spiritus Dei . Atque ideo Dominus pro suis cuique viribus dona tribuens, semperque ad perfectiora provocans, primo quinque panibus quinque millia, secundo septem panibus quatuor hominum millia reficit, tertio discipulis suae carnis et sanguinis mysterium credit: ad ultimum magno munere dat electis, ut edant et bibant super mensam suam in regno
Abbreviated transcription (Latin):
tuit. Per duos uero pisces ꝑ saliui
sunt et ꝓpħete figurati quierudit᷑
nlege dei. ppłui depmusione duice
incarnatõnis noua gre dulcedine
pasce bant. Qua trina scripture
sacre distuctone totam ueteris in¬
strumenti seriem comp̃ hendi dnĩ¬
ca auctoritate docenur. Apparens
enim poit resurectõnem discipuł
ait domnꝯ ipe quia oportebat ui¬
p leri omnnia que scriptura sunt in
lege moysi et ꝓphetis et psaluus
deme. Et cum apperuit illis se suz
ut intelligeret scripturas et intel¬
lecta spiritalit fidelib traderent au¬
ditorib quasi benedicens paub apo¬
sto licis ac piscib. hosque interne su¬
auitatis dono. Multiplicans tur¬
bis dispertiti p̃cepit. Bene aũt uix¬
ta enuangelium iohannec. Pa¬
nes qui legeni designat ordeacii.
fuisse referuntur. Qui iumentoꝵ
maxime rusticorum que eit cibos
seruorum quia incipientib nec¬
dumq ꝑfectis auditorib asperior¬
a et quasi grossiora sunt comiten¬

Expanded text:
tuit. Per duos vero pisces, psalmi tuit. Per duos vero pisces, psalmi sunt, et prophetae figurati, qui eruditum in lege Dei populum de promissione Dominicae incarnationis nova gratiae dulcedine pascebant. Qua trina Scripturae sacrae distinctione, totam veteris instrumenti seriem comprehendi Dominica auctoritate docemur. Apparens enim post resurrectionem discipulis ait Dominus ipse, quia oportebat impleri omnia quae scripta sunt in lege, Moysi, et prophetis, et Psalmis de me . Et cum aperuit illis sensum ut intelligerent Scripturas, et intellectas spiritaliter fidelibus traderent auditoribus, quasi benedicens panibus apostolicis ac piscibus, hosque internae suavitatis dono multiplicans, turbis dispertiri praecepit. Bene autem juxta Evangelium Joannis, panes qui legem designant, hordeacei fuisse referuntur, qui jumentorum maxime rusticorumque est cibus servorum, quia incipientibus necdumque perfectis auditoribus, asperiora et quasi grossiora sunt committen
Abbreviated transcription (Latin):
post culpe uicune perditum. Per¬
latum est enussam a balus. Et in
quodam specuinurna sb̾ t̾ra non
pauco tempore ignobilit recondi¬
tum. Uonec deuuo idem iohãnes
sese suum que caput ostendit i¬
arcello cuidaui religioso abbati
ac p̾wbitero. dum meodem specu
habitare quod uidelicet caput
luliuramo eiusdem episco cuuta¬
inuentum. Exquo tempore cep̃
meadem ciuitate lrati pcur so¬
ris docollato ip̃o ut arbaitraremur
diequo caput inuentum siue ele¬
uatum est celebrari. Uequibus
latius iup̃fato chronicorum libro
scriꝑtum repperies
t dicet eis quot paues habetis
ite et uidete et cum cogno ni¬
ssent dicunt quinque et duos pis¬
ce.PEr quinque paues aposto lo¬
rum et duos pisces testamenti ue¬
teris scriptura signatur. Perquiq
uide licet panes quinq musaice le¬
gis scripture libri quibꝰ diuine et̾¬
nitatis cognido mundi creatõ. pcur¬
ius seculi labentis et uera deo serui¬
endi re ligio genen humano inuo¬

Expanded text:
post culpa incuriae perditum, perpost culpa incuriae perditum, perlatum est Edessam ab aliis, et in quodam specu in urna sub terra, non pauco tempore ignobiliter reconditum, donec denuo idem Joannes sese suumque caput ostendit arcello cuidam religioso abbati ac presbytero, dum in eodem specu habitaret. Quod videlicet caput Lulioramo ejusdem civitainventum. Ex quo tempore coepit in eadem civitate beati praecursoris decollatio, ipso ut arbitramur die quo caput inventum sive elevatum est celebrari. De quibus latius in praefato Chronicorum libro scriptum reperies. Et dicit eis: Quot panes habetis? Ite et videte. Et cum cognovissent, dicunt: Quinque, et duos pisces. Per quinque panes Apostolorum, et duos pisces, tota Testamenti veteris scriptura signatur. Per quinque videlicet panes, quinque Mosaicae legis libri, quibus divinae aeternitatis cognitio, mundi creatio, procursus saeculi labentis, et vera Deo serviendi religio generi humano inno
Abbreviated transcription (Latin):
le rediret mist̾i̾um dominice pas¬
sionis eẽ comp letum. Et ꝓpter¬
ea quod inlibro sacramentorum
uatale eius quarto kalendarum
septembrium die necatũ est. Et
inmarturi legio quod ense bii et
ie hronimi uccabulis insign̾atu
est legitur. quarto kalendas sep¬
tembris menussa ciuitate fenice
prouincie natale ihoannis bap¬
tute die quo decollatꝰ e. Nouspe¬
cialit̾ ipiñ diem decollatõnis eiꝯ
set diem pocius quo caput eiꝯ iue¬
adem emissa cnuitate repertum at¬
que mneccͣa est conditum designũ
Siquidem ut chronica marcellĩ
comitis testant᷑ tempore marcia¬
ni principis duo monachi orien¬
tales uenerant adorare iuihoso li¬
mus et loca sancta uidere quib ꝑ
reue la tõnem ad sistens idem pre¬
cursor domiui p̃cepit ut ad hero¬
dis quondam regis habitaculu
accedentes caput suum ibi requi¬
rerent. Et inuentũ digno hono¬
re reconderent quo ibi abeis ĩ uẽ¬
tum et ad sumptũ s no multo:

Expanded text:
le rediret, mysterium dominicae pasle rediret, mysterium dominicae passionis esse completum. Et propterea quod in libro Sacramentorum, natale ejus quarto Kalendarum Septembrium denotatum est, et in Martyrologio, quod Eusebii et Hieronymi vocabulis insignitum est, legitur, quarto Kalend. Septemb. in Edessa civitate Phoeniciae provinciae, natale Joannis Baptistae, die quo decollatus est: non specialiter ipsum diem decollationis ejus, sed diem potius, quo caput ejus in eadem Edessa civitate repertum, atque in ecclesia est conditum, designat. Siquidem ut Chronica Marcellini comitis testantur, tempore Marciani principis, duo monachi orientales venerant adorare in Jerosolymis, et loca sancta videre; quibus per revelationem assistens idem praecursor Domini praecepit, ut ad Herodis quondam regis habitaculum accedentes, caput suum ibi requirerent, et inventum digno honore reconderent. Quod ibi ab eis inventum et assumptum, sed non multo
Abbreviated transcription (Latin):
tempo dicit lucha teste qui ait.
dies aute ceperat decliuare. Et ac¬
cendentes duodecim dixunt illi
dinutte tur bas et cet̾a. Bies aũt
decliuata turbas saluator refĩcit
Quia uł fiuem scłorum ꝓpinquͣ¬
te. uł cum sol iusticie prono bis
accubuit ad utiua spiritalis medie
sumo tabe saluti.
t respondens ait illis date eis
manducare et cet̾a. PRo¬
nocat apostolos ad fractonem pa¬
nis ut illis se non hr̃e testantibꝯ
magnitudo signi notor fiat. sin¬
niul iusiuuat quia cotidie ꝑ eos
cenda. Uide licet cum eorum uel
exemplis uł literis ad amanda ce¬
lestia suscitamur. Norandii aut
quod hoc miracłm panem scrͥpt᷑¬
ris euan gelista iohanues p̾misit
Quia xximiii. eet pascha dies
festꝯ uideorum. Matheus uero n
mairhꝰ hoc iuuterfecto io hanne cõ¬
tinuo factum eẽ cominemorant
Unde colligitur ioh̾m iminente
eadem festinitate pasc hali fuisse de¬
collatum. Et amno post hunc se¬
quente cum denuo tempꝯ pascha¬

Expanded text:
tempus dicit, Luca teste, qui ait: tempus dicit, Luca teste, qui ait: Dies autem coeperat declinare, et accedentes duodecim dixerunt illi: Dimitte turbas, etc. . Die autem declinata turbas Salvator reficit, quia vel fine saeculorum propinquante, vel cum sol justitiae pro nobis occubuit, a diutina spiritalis inediae sumus tabe salvati. Et respondens ait illis: Date eis manducare, etc. Provocat apostolos ad fractionem panis, ut illis se non habere testantibus, magnitudo signi notior fiat: simul insinuans, quia quotidie per eos cenda, videlicet cum eorum vel exemplis vel litteris ad amanda coelestia suscitamur. Notandum autem quod hoc miraculum panum scripturus evangelista Joannes, praemisit, quod proximum esset Pascha, dies festus Judaeorum. Matthaeus vero et Marcus, hoc, interfecto Joanne, continuo factum esse commemorant. Unde colligitur Joannem, imminente eadem festivitate paschali, fuisse decollatum, et anno post hunc sequente, cum denuo tempus pascha
Abbreviated transcription (Latin):
nem ansequi curent exploret illo
sequendo et non iniumentis aut
ne hiculis diuersis set ꝓprio labore
pedum ampiendo deserti. Quã¬
tam salutis sue curam gerant
ostendunt. Rursum ip̃e iupo¬
tens pioq saluator ac medicus
exicipiendo fatigatos docendo ĩ¬
scios sauando egrotos recreando
ieuinos. Quantũ deuotonẽ cre¬
dencium de leccetur insinuiat.
Iuxta uero leges allegorie petẽ¬
tem deserta gencim xp̃m multe
fide lium caterne relictis menibꝰ
Prisce conuersatonis nec lectoq
nariorum docmatum. Profidio
secunt᷑ et qui pridem notꝰ iuiu¬
dea deus. Postquam dentes iude¬
orum arma et sagute et liugna
eorum macera acuta facta ẽ. Ex¬
altato est suꝑ celos deus et suꝑ oẽz
t̾rami gloria eius.
E cum iaui hora multa fie¬
ret accesserunt discipuli eiꝯ
dicentes desertus est locus etiam
hora p̾tereunt dimitte illos ut e¬
mites inpximas uillas et uicos
emant ubi cibos quosmanducẽt
HOram multam uesti pertunuũ

Expanded text:
nem an sequi curant explorat. Illae nem an sequi curant explorat. Illae sequendo, et non in jumentis aut vehiculis diversis: sed proprio labore pedum iter arripiendo deserti, quantam salutis suae curam gerant ostendunt. Rursum ipse, ut potens piusque salvator ac medicus, excipiendo fatigatos, docendo inscios, sanando aegrotos, recreando jejunos, quantum devotione credentium delectetur, insinuat. Juxta vero leges allegoriae, petentem deserta gentium Christum, multae fidelium catervae relictis moenibus priscae conversationis, neglectoque variorum dogmatum praesidio, sequuntur. Et qui primum notus in Judaea Deus, postquam dentes Judaeorum arma et sagittae, et lingua eorum machaera acuta facta est , exaltatus est super coelos Deus, et super omnem terram gloria ejus. Et cum jam hora multa fieret, acceet jam hora praeteriit. Dimitte illos ut euntes in proximas villas et vicos, emant sibi cibos quos manducent. Horam multam, vespertinum
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt multi et pedes tres et
uni pedes eos tres p̾uenisse dicunt᷑
ostenditur quia non aliaui maris
siue iordanis ripam nauigio p̾ue¬
nerunt discipuli cum domino s
transito naui aliquo freto autstã¬
gno ꝓrimos eiusdem regionis
lccos adierunt quo etiam indig¬
ne pedes tres ꝑuenire potant.
t exiens uidit tur bam mul¬
tam ihuis et misertꝰ est suꝑ
eos quierant sicut oues non ha¬
bentes pastorem et cepit illos co
cere multa. Quomodo miserto
sit iuꝑ eos matheꝰ exponit pleniꝰ
dicens et miserta est eis et curau¬
it languidos eorum. Hoc ẽ euĩ
ueracit᷑ paupum et non habenci¬
um pastorem miserere et mam
eis uenitatis docendo aperire et mo¬
lestias corporales medicando aufe¬
re. S et ieuinos reficiendo ad lau¬
dem supne largitatis aminare.
Q uod etiam sequencia lectõ ins
huiꝰs eum fecisse comnemorant
Temptat autem fidem turbaruz
et probatam digna mercede recõ¬
pensat. Petendo enim sollicitudi¬

Expanded text:
verunt multi, et pedestres de verunt multi, et pedestres de um pedestres eos praevenisse dicuntur, ostenditur quod non in aliam maris sive Jordanis ripam navigio pervenerunt discipuli cum Domino, sed cum transito navi aliquo freto aut stagno, proximos ejusdem regionis locos adierunt, quo etiam indigenae pedestres pervenire potuerunt. Et exiens, vidit turbam multam Jesus et misertus est super eos, qui erant sicut oves non habentes pastorem, et coepit docere illos multa. Quomodo misertus sit super eos, Matthaeus exponit plenius dicens: Et misertus est eis, et curavit languidos eorum. Hoc est enim veraciter pauperum et non habentium pastorem misereri, et viam eis veritatis docendo aperire; et molestias corporales medicando auferre; sed et jejunos reficiendo ad laudem supernae largitatis animare. Quod etiam sequentia lectionis hujus eum fecisse commemorant. Tentat autem fidem turbarum, et probatam digna mercede recompensat. Petendo enim solitudi
Abbreviated transcription (Latin):
discipulis sb̾sequent᷑ ostenditur.
cum dicitur
uant eniu qui uuiebant
et redie baut nulti et nec
manducandi spacium habebat
Bi magna temporis illiꝯ feli¬
citer de labore decencium simul
et dicenciũ studio demostratur
que utiuam nostro meuo redirz
ut tanta ministris uerbi frequ̾¬
cia fidelium muĩstit ad ditorum
Quenec li berum eis curandi cor¬
poris spacium concedat. Nami
quib necessaria curandi corꝑis
hora negatur. Quauto minꝰ ĩ¬
lecebris amune siue carius studẽ¬
di facultas ad est. Qumpocius
aquib uerbum fidei et salutare
minist̾ui oportune inportune ex¬
igitur horum aniniꝰ consequent᷑
ad agenda semꝑ et cogitanda ce¬
lestia succenditur nec a ea que u̾bis
decent factis inpugnent. et ascẽ¬
dentes¬
inde sertum locum seorsum
Non discipuli soli set assumpto⁊
domuno ascenderunt innauẽ et lo¬
cum peciere de sertum ut euange¬
lista. matheꝰ apte demonitrat.
T uiderunt abeiutes et cogno¬

Expanded text:
discipulis, subsequenter ostenditur, discipulis, subsequenter ostenditur, cum dicitur: Erant enim qui veniebant, et redibant multi, et nec manducandi spatium habebant. Ubi magna temporis illius felicitas de labore docentium simul et discentium studio demonstratur, qui utinam nostro in aevo rediret, ut tanta ministris verbi frequentia fidelium desistat auditorum, quae nec liberum eis curandi corporis spatium concedat. Nam quibus necessaria curandi corporis hora negatur: quanto minus illecebris animae sive carnis studendi facultas adest? Quin potius a quibus verbum fidei et salutare ministerium opportune importune exigitur, horum animus consequenter ad agenda semper et cogitanda coelestia succenditur, ne ea quae verbis docent, factis impugnent. Et ascendentesin desertum locum seorsum. Non discipuli soli, sed assumpto Domino ascenderunt in navem, et locum petiere desertum, ut evangelista Matthaeus aperte demonstrat. Et viderunt eos abeuntes, et cogno
Abbreviated transcription (Latin):
e conuenientes apostoliad
ih̃i renuinciauerunt illi
omnia que agerant et decuerãt
Honsolum que ipĩ agerant ⁊
docuerant apli domino renunci¬
ant set etiam que iohannes eis
indocendo eccupatis sit passꝰ uł
sui uł enisdem iohaunis ei disci¬
puli reminclant sicut mateus
describit. unde ẽ hoc quod se quit᷑
Tait illis uenite seor sum ĩ
desertum locum et requies¬
citẽ pusillum et c̾ H Onsolum¬
tantumi clausa facit requisitõ¬
nis ip̃orum sedet nustice gracia
significatõnis. Quia indelicet de¬
relicta uidea que prophecie ũbi
caput noncredendo abstulerat.
uide serto ecceͣ que uirum non
habuerat uerbi esse cibaria cre¬
dentib quali epulas pauum lar¬
gituro cepiscium. Ibi et enim
p̾dicatores sancti qui aput iu¬
deani noncredentem et contra¬
dicentem. Aliquandiu graui t¬
tribulatõnũ sarcina p̃mebantur
requiem uactisunt decollata gẽ¬
tib gracia fidei. Que autem ne¬
ceilĩtas fuerit concedende requiei

Expanded text:
t convenientes apostoli ad t convenientes apostoli ad Jesum, renuntiaverunt illi omnia quae egerant et docuerant. Non solum quae ipsi egerant, et docuerant, apostoli Domino renuntiant; sed etiam quae Joannes eis in docendo occupatis sit passus, vel sui, vel ejusdem Joannis ei discipuli renuntiant, sicut Matthaeus describit. Unde hoc quod sequitur: Et ait illis: Venite seorsum in desertum locum, et requiescite pusillum, etc. Non solum causa facit requietionis ipsorum: sed et mysticae gratia significationis, quia videlicet derelicta Judaea, quae prophetiae sibi caput non credendo abstulerat, in deserto Ecclesiae quae virum non habuerat, verbi esset cibaria credentibus, quasi epulas panum largiturus et piscium. Ibi etenim praedicatores sancti, qui apud Judaeam non credentem, et contradicentem, aliquandiu gravi tribulationum sarcina premebantur, requiem nacti sunt de collata gentibus gratia fidei. Quae autem necessitas fuerit concedendae requiei
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt et tulerunt corpo
eis et posuerunt inmonumeto
Parrat iosephus uictum io hez
uicastelluui macheronta. ad duc¬
tum ibiq truncatum. Narrat
istoria eccastica sepultũ enm ĩ
sa baste urbe palastina quequõ¬
dam samaria dicta est . at teni¬
pore iuliani principis inuiden¬
tes xpianis qui sepulcrũ eius pi¬
a sollicitudine frequenta baut
Pagauos inuasis semonume tũ
ossa dispsisse ꝑ campos. Et rurs¬
sum collecta igni cremasse. Ae
deno dupsuse pagros. Ad fuisse
tunc temporis. ibidem deieroso li¬
nuis manaches qui nuxti pagaĩs
ossa legentibꝰ. maxiam eorum ꝑ¬
tem congregauerint. et ad patr¬
em suũ philippum hiesoro limã
detulerunt at ille mserint ea be¬
ato anastasio alexandrie ep̃o quã¬
do iubente teodosio principe oĩa
genciũ faua destincta sunt. Tñc
expurgato asordib templo sera¬
phis ibidem inlata et basi lica p̃
dicula serap his ihonorem scĩ
io hannis eẽ consecratam lege un¬
decumũ hutorie eccastice librum¬

Expanded text:
nerunt, et tulerunt corpus nerunt, et tulerunt corpus ejus, et posunarrat Josephus vinctum Joannem in castellum Macheronta adductum, ibique truncatum. Narrat Historia ecclesiastica, sepultum eum esse in Sebaste urbe Palaestinae, quae quondam Samaria dicta est, et tempore Juliani principis invidentis Christianis, qui sepulcrum ejus pia sollicitudine frequentabant, paganos in via invasisse monumentum, ossa dispersisse per campos, et rursum collecta igne cremasse, ac denuo sparsisse per agros; adfuisse tunc temporis ibidem ab Jerosolymis monachos, qui misti paganis ossa colligentibus, maximam eorum partem congregaverunt, et ad patrem suum Philippum Jerosolymam detulerunt. At ille miserit ea beato Athanasio, Alexandrinae udo, jubente Theodosio principe, omnia gentium fana destructa sunt. Tunc expurgato a sordibus templo Serapis, ibidem illata, et basilicam pro aedicula Serapis in honorem sancti Joannis esse consecratam. Lege undecimum Historiae ecclesiasticae librum
Abbreviated transcription (Latin):
T atrulit caput eius iudis¬
co et dedit illut puelle et
puella de dit matri sue hoc antẽ
cum iuxta lit̾am factum sit.
Nosautem usque hodie cernuinꝰ
perdidisse alit. Decollatõ iohis¬
qua xp̃c apopulo credebatur in¬
simuit sicut et exaltadõ incruce
dnisaluatoris ꝑfectum de signa¬
bat fidei quia ip̃e quipriꝯ aturbis
pp heta eẽ putabatur domino ꝓph̾e¬
delib est aguitꝰ. Minutꝰ ergo
capite iohaunes exaltatꝰ est in
cuice dominꝰ. Quia sicut idem
io haunes ait. Illum oporteba¬
t crescere lo haunem aut ĩ uii
Illii aut qui ꝓpheta estiuiabat᷑
esse ꝓp hetam et pcursorem dece¬
bat uitelligi. Qued ip̃am quo¬
que dutuictonem temporis quo
utq illorum nato est satis aꝑte
signatum est quia iohannes qͥ¬
dem queni oportebat minui.
cum diurnuz lumen decresc̾e
incipit natꝰ est. Uominꝯ aut
qui uera lux mundiest. eo anmi
tempore quodies crescere incip¬
iuunt luci flua nobis sua doua
natiuitatis exibuit
Uo audito discipuli eiꝯ ne¬

Expanded text:
t caput ejus in disco, et dedit illud puellae, et puella dedit matri suae. Hoc juxta litteram factum sit, nos autem usque hodie cernimus perdidisse. Aliter: Decollatio Jqua Christus a populo credebatur, insinuat, sicut exaltatio in cruce Domini Salvatoris, profectum designabat fidei, quia ipse prius a turbis propheta esse putabatur Dominus prophedelibus est agnitus. Minutus ergo capite Joannes, exaltatus est in cruce Dominus, quia, sicut idem Joannes ait, illum oportebat crescere, Joannem autem minui. Illum autem qui propheta aestimabatur esse prophetam, et praecursorem decebat intelligi. Quod ipsum quoque distinctione temporis quo uterque illorum natus est, satis aperte signatum est, quia Joannes quidem, quem oportebat minui, cum divinum lumen decrescere incipit, natus est. Dominus autem, qui vera lux mundi est, eo anni tempore quo dies crescere incipit, luciflua nobis suae dona nativitatis exhibuit. Quo audito, discipuli ejus ve
Abbreviated transcription (Latin):
cum dixisset et erumpne seculi. ⁊ de¬
ceptõ diuiciarum. ad clit et cuta re¬
liqua concupiscencie. Precipit enĩ
scriptura. Concupiscens sapiencia.
serua maudata. et deus p̾bet illam tͥ
Et iterum dicit. Beatus uir qui ti¬
met dnim in mandatis eius miuis.
Qui contra qui neglecra sapiencia
mandatis q diu contemptis ce̾ reliqͣ
concupiscens a berrat nefiuctum ac¬
cipere sapiencie nec ad gaudium pot̾
uere beatitudiuis adtingere. Susfo¬
cant huiꝰ modi contupiscencie uerbũ
qr inportunis cogitatõnib suis gut᷑
mentis strangulant. Et duni bonñ
desiderm̃ uitrare adcor uonsimunt qiͣ
ad itum flictus utalis necant. Cui
uisto iudicio contingit. ut quantu
cura reliqͥua concupiscit tantu lon¬
ge ad sit ab illo paupum spũ desid̾io
quo cupiunt disolui et esse cum xͦ
quin pocius tumet miserꝙ reuera eue¬

Expanded text:
erumnae saeculi, et deceptio divitiarum, addidit: Et circa reliqua concupiscentiae. Praecipit enim Scriptura: Concupiscens sapientiam, serva mandata, et Deus praebet illam tibi. Et iterum dicit: Beatus vir qui timet Dominum, in mandatis ejus cupit nimis . Cui contra, qui, neglecta sapientia mandatisque Domini contemptis, circa reliqua concupiscens aberrat, nec fructum accipere sapientiae, nec ad gaudium potest verae beatitudinis attingere. Suffocant enim hujusmodi concupiscentiae verbum, quia importunis cogitationibus suis guttur mentis strangulant. Et dum bonum desiderium intrare ad cor non sinunt, quasi aditum flatus vitalis necant. Cui justo judicio contingit ut quantum circa reliqua concupiscit, tantum longe absit ab illo pauperum spiritu ac desiderio, quo cupiunt dissolvi, et esse cum Christo . Quin potius timet miser quod revera even
Abbreviated transcription (Latin):
de excutite puluerem depedibus¬
excutit᷑ depededib intestimoniũ
laboris sui quod ingressi sint cnu¬
tatem et predicatõ apostolica ad
illos uiq puenerit. siue excutit᷑
puluis ut nich habeis accipiant
nec ad iuctum quidẽ necessariu
qui enuangeliu sp̃ueruit.

Expanded text:
 excutite pulverem de pedibexcutitur de pedibus, in testimonium laboris sui, quod ingressi sint civitatem, et praedicatio apostolica ad illos usque pervenerit. Sive excutitur pulvis, ut nihil ab eis recipiant, ne ad victum quidem necessarium, qui
Abbreviated transcription (Latin):
gebaut oleo multas egrotos et
firmat᷑ quis innobis inducat p̃s¬
biteros eccẽ et intͦrent suꝑ ip̃m.
Longentes eum o leo innomine
domini et si inpeccatis sit dimit¬
tent᷑ ei. unde patet ab ip̃is apłis
hune sancte eccłe morem eẽ tradit

Expanded text:
gebant oleo multos aegrotos et nfirmatur quis in nobis, inducat presbyteros Ecclesiae, et orent super ipsum, ungentes eum oleo in nomine Domini, et si in peccatis sit, dimittentur ei. Unde patet ab ipsis Apostolis nunc sanctae Ecclesiae morem esse contradit
Abbreviated transcription (Latin):
humane fragilitatis infirma. ho¬
minem eẽ uenum nouerat. Ad
contra nominis ad miranda na¬
zarenorum infĩdelitatis. qui et
doctorib a buudantes et eloqui¬
is diuinis in quib xp̃i predicaba¬
tur. Ad uentꝰ ip̃m etiam p̃ sen¬
tem abentes xp̃m agnitõnem. su
illis auerbi ingerentem et signis
nichil hominꝯ increduli durabãt
set inuno eorum indeorum mirã¬
da uotat᷑ cecitas qui nec prophetiᷤᷤ
suis credere de xp̃o. nec ipĩ interce
natũ uoluerunt credere xp̃i: In
altero fides coronatur gencuini
qui int̾ indeos natum set expul¬
sum ipi cum oraculis sacris media¬
torem dei et hominiiez ihin xp̃m

Expanded text:
humanae fragilitatis infirma hohumanae fragilitatis infirma hominem esse verum noverat. At contra, non minus admiranda Nazarenorum infidelitas, qui et doctoribus abundantes, et eloquiis divinis in quibus Christi praedicabatur adventus, ipsum etiam praesentem habentes Christum, agnitionem sui illis et verbis ingerentem et signis, nihilominus increduli durabant. Sed in uno eorum, Judaeorum miranda notatur caecitas, qui nec prophetis suis credere de Christo, nec ipsi inter se nato voluerunt credere Christo. In altero fides coronatur gentium, qui inter Judaeos natum, sed expulsum ipsi cum oraculis sacris mediatorem Dei et hominum, hom
Abbreviated transcription (Latin):
nou poti̾i̾t nirtutes multas. s quo
non multas. faciens iucredulos ciueᷤ¬
commendaret . Potest aut et alit̾
intelligi quod ihu̾s dispiciatur in
domo et inpatria sua. hoc ẽ in popu¬
lo iudeorum. Et ideo eibi panca sig
na fecerit ne penitꝰ exusabiles fie¬
rent maiora autem signa ingen
natõnem corporum quam᷑ uani¬
maru salute. Quod aute mirari
dicitur dũs incredulitatẽ illorum.
Non quasi mopinatam et inpro¬
uisam miratur qui nouit om̃ia:
antequam fiant sicut nec fidem
centurionis. Quasi nouam et añ
incegnitam mirari tunc cepit. Q̾¬
uando audiens. uerba pie confessi¬
onis eiuis ait. Quia nec misrł tan¬
tam fidem inueni. s qui nouit ce¬
culta cordis ꝙ mirandũ intimare
uult. hominib mirari se coram ho¬
minib ostendit. Miranda enm
erat fides centurionis. qui sine ho¬
mine doctore. sine eloquiis scriptu¬
tarum. sine oraculis angelorum.
bantum naturali sensu diuinitꝰ
in luminato cognouit ꝑmirac¬
cula dñ eẽ ca uerum. quem ꝑ

Expanded text:
uo ne multas faciens, cives incredulos condemnaret. Potest autem et aliter intelligi, quod Jesus despiciatur in domo et in patria sua, hoc est in populo Judaeorum, et ideo pauca signa ibi fecerit, ne penitus inexcusabiles fierent. Majora autem signa quotidnatione corporum, quam in animarum salute. Quod autem mirari dicitur Dominus incredulitatem illorum, non quasi inopinata et improvisa miratur, qui novit omnia antequam fiant, sicut nec fidem Centurionis, quasi novam et ante incognitam mirari tunc coepit, quando audiens verba piae confessionis ejus ait: Quia nec in Israel tantam fidem inveni , sed qui novit occulta cordis, quod mirandum intimare vult hominibus, mirari se coram hominibus ostendit. Miranda enim erat fides Centurionis, qui sine homine doctore, sine eloquiis Scripturarum, sine oraculis angelorum, tantum naturali sensu divinitus illuminato cognovit per miracula Deum esse verum quem per
Abbreviated transcription (Latin):
nt precipitur. Iuuenis extra porta
turba multa comitaute atq iutuẽ¬
te suscitatur. Lazarus de monumẽto
uctato itantũ populis innotuit
t ab eorum qui uidere testimno¬
mum pluume domino turbe cum
psaliuis cociurerunt. Et multi ppt̾
illum abirent exuideis et traderent
iuih̾m. Quartũ uero mortunĩ nuĩci¬
ante discipulo diis audiuit. set qr qͥ
pro eius exitatõnem p̃carentur. Unĩ
fuerant dinutte inquit ut mortui
sepeliant mortuos suos. It est ma¬
li malos norus laudib grauent. Et
qui a nou ad est iustꝰ qui corripiat
immis ericordia oleo pecis pectatoris
bantur illum discipuli iui et facto
sabato cepit insmagoga docere et
multi audientes ad mirabant᷑ iudec¬
trina eius dicentes. Unde huic hec

Expanded text:
nt praecipitur. Juvenis extra portam, nt praecipitur. Juvenis extra portam, turba multa comitante atque intuente, suscitatur: Lazarus de monumento vocatus in tantum populis innotuit, ut ob eorum qui videre testimonium plurimae Domino turbae cum palmis occurrerent, et multi propter illum abirent ex Judaeis, et crederent in Jesum. Quartum vero mortuum nuntiante discipulo Dominus audivit, sed quia qui pro ejus excitatione precarentur, vivi defuerant: Dimitte, inquit, ut mortui sepeliant mortuos suos , id est mali malos noxiis laudibus gravent: et quia non adest justus, qui corripiat in misericordia, oleum peccatoris  suam, et sequebantur illum discipuli sui; et facto sabbato coepit in synagoga docere. Et multi audientes admirabantur in doctrina ejus
Abbreviated transcription (Latin):
P euitentis feruor insistat: Na
lemores et cotidiani erratis le uio¬
ris penitencie possunt remedio cu¬
rari. Quod ecculte uolens ostende̾
diũs iacentemi uiconc laui mortu¬
au facillua hac breuissima uoce
resucitat dicens. Puella surge quã
etiam obfacilitatẽ resuscitandi iã
mortuam fuisse ne gauerat. Ue¬
latum autem foras. Iuuenem mo¬
rtuum pluribꝰ ut reuiscere debeat.
dictis corro borat. Cum ait iuueĩs
tibi dico surge. Quadriduanꝯ ue¬
to mortuus ut louga prementis
sepulcri. claustra euadere posset.
fremuit spi ihus turbauit se ip̃ni
lacrimas fudit. Bursum fremuit
ac magna uoce clamauit. lazare
ueni foras. Et sic tandem qui erat
dispatus discusso tene brarum. pon¬
dere uite luci que redditur. se det¬
hec notantum. quod quia publica no¬
xa. P ublico eget remedio. leuia aut̃
poc̾a lemori et secreta. Queunt pe¬
itencia delere. puella indomo iaces
paucis arbritriis exurgit eusdemq
nehement ut nemini id manifeste¬

Expanded text:
poenitentis fervor insistat: nam poenitentis fervor insistat: nam leviores et quotidiani erratus levioris poenitentiae possunt remedio curari. Quod occulte volens ostendere Dominus jacentem in conclavi mortuam, facillima ac brevissima voce resuscitat dicens: Puella, surge. Quam etiam ob facilitatem resuscitandi jam mortuam fuisse negaverat. Delatum autem foras juvenem mortuum, pluribus, ut reviviscere debeat, dictis corroborat, cum ait: Juvenis, tibi dico, surge. Quatriduanus vero mortuus, ut longa praementis sepulcri claustra evadere posset, fremuit spiritu Jesus, turbavit seipsum, lacrymas fudit, rursum fremuit, ac magna voce clamavit: Lazare, veni foras. Et sic tandem qui erat desperatus, discusso tenebrarum pondere, vitae lucique redditur. Sedhoc notandum, quod quia publica noxa publico eget remedio, levia autem peccata leviori et secreta queunt poenitentia deleri, puella in domo jacens paucis arbitris exsurgit, eisdemque vehementer ut nemini id manifeste
Abbreviated transcription (Latin):
gerentem. Alii non solum norie
de lecratõni consençiendo sedet
ip̃in malum quo delectantur ex¬
ꝑ lendo mortuum siui quasi extra
portas esferunt. Et hos et ñpenite¬
aut resucitare demonstrans. susci¬
tauit iuuenem filiũ iudue extra
portas cuutatis elatum et reddidit
matri sue. Quia resipicentem a
pectati tenebris. animani uuita¬
ti restituit eccẽ. Quidam uero ñ
solum cogitando uel faciendo illi¬
cita sedet ip̃a. pectandi consuetu¬
dine sequasci sepeliendo corrum¬
punt. Uerum nec ad hos erigẽ¬
dos. ninor fit iurtꝰ et gratia sal¬
uatoris. si tanen ad suit cogitatõ¬
nes. sollicite que suꝑ eoriu sa lu¬
te ne lut deuote xpo sorores inui¬
te orent. Nani ad hoc intimaudũ
resusscitauit. lazarum quatuor
dies imonumento habentem
et sorore a testante iain ferentem
Qui iumirum pessima noxis ac¬
tus solet fama comitari. Notã¬
dum aut̃ quod quanto grauior
anime mors ingerit. tanto actõr
nccͣe est ut resurget mereatur.

Expanded text:
tegentem. Alii non solum noxiae tegentem. Alii non solum noxiae delectationi consentiendo, sed et ipsum malum, quo delectantur exempla mortuum suum quasi extra portas efferunt. Et hos se si poeniteant resuscitare demonstrans, suscitavit juvenem filium viduae extra portas civitatis elatum, et reddidit matri suae, quia resipiscentem a peccati tenebris animam unitati restituit Ecclesiae. Quidam vero non solum cogitando, vel faciendo, illicita, sed et ipsa peccandi consuetudine se quasi sepeliendo corrumpunt. Verum nec ad hos erigendos minor fit virtus et gratia Salvatoris, si tamen adsint cogitationes sollicitae, quae supete, velut devotae Christo sorores, invint. Nam ad hoc intimandum resuscitavit Lazarum, quatuor dies in monumento habentem, et sorore attestante jam fetentem; quia nimirum pessima noxios actus solet fama comitari. Notandum autem quod quanto gravior animae mors ingruerit, tanto acrior necesse est, ut resurgere mereatur,
Abbreviated transcription (Latin):
proficere de bet operib uide licet.
iuxta psalmistam iugrediens
siue macula exponere excercens
iusticie
bobstupuerunt stupore in¬
agno rimo et precepit illis
uehement̾ ut nemo id sciret et di¬
xit date illi manducare. Adtesti¬
monium quidem uere resuscita¬
tõnis olari puelle manducare:
p̃cepit: Nenon uentas set fant¬
tasina quod aꝑpebat. ab incredu¬
lis putaretur. set det siquis aspiri¬
tali morte surrexit ce lestis necesse
est. mox pane sacietur et diuini
scilic uerbi et sacro sancti altaris
particeps esfectus. Nam iuxta mo¬
ralem intellectum tres illi mor¬
tui. quos saluator incorporibꝰ sus¬
citauit. Exia genera resurectonis
amimaxu significant. si quidem
non nulli consensum maledilec¬
toni prebendo latente tantii ecgi¬
tatone peccati sibi mortem con¬
ciscunt set tales se uinificare sig¬
nficarens saluator resuscitauit
filiam archi sinagogi: Nondii
foris electatam s indomo mortu¬
am quasi uitium secreto incorde

Expanded text:
proficere debet operibus, videlicet, proficere debet operibus, videlicet, juxta Psalmistam, ingrediens sine macula, et opera exercens justitiae . Et obstupuerunt stupore maximo. Et praecepit illis vehementer, ut nemo id sciret; et jussit dare illi manducare. Ad testimonium quidem verae resuscitationis dari puellae manducare praecepit, ne non veritas, sed phantasma quod apparebat ab incredulis putaretur. Sed etsi quis a spiritali morte surrexerit, coelesti necesse est mox pane satietur, et divini, scilicet, verbi et sacrosancti altaris particeps effectus. Nam, juxta moralem intellectum, tres illi mortui quos Salvator in corporibus suscitavit tria genera resurrectionis animarum significant. Siquidem nonnulli consensum malae delectationi praebendo latente tantum cogitatione peccati sibi mortem consciscunt. Sed tales se vivificare significans Salvator, resuscitavit filiam archisynagogi nondum foras elatam, sed in domo mortuam, quasi vitium secreto in corde
Abbreviated transcription (Latin):
puella tibi tibi dico surge Qua¬
erat diligens lector quare uerax e¬
uange lista dtm̃n saluatoris exponẽs
inter posuerit de suo tibi dico cum
infito sermone queui posuit noplꝯ
sit dictum quam puella surge. Ni¬
si forte propt exprimendam. Uun
dominice usonis hoc augendum
putauit. magis sensum loquentis
quam ip̃a nerba suis curans ĩ tima¬
re leccorib. Ni et familiare cẽ.¬
stat eẽ euuangelistis. Atq apłis cũ
deueter testamento testimonia ad¬
sumunt. Magis sensum prophe¬
ticum ponenere curare quam u̾ba.
tenents autem manũ puelle. do¬
nunꝯ suscitauit eam. quia nisi
prius mundate fuerint manus
iudeorum que sanguine plena
sunt siuagega eorum mortuaͥ
nonconsurgit.
⁊ confestin surrexit puella
et ambulabat. P Ene sur¬
rexit et ambulabat quenicumq
enim pocis mortuu suꝑne mauꝰ
miseratõnis resliscitatura tetig̾it
Nonsolum asordib etno sce leꝵ
exurgere. sedet inbonis contuuio

Expanded text:
PUELLA, tibi dico, SURGE. QuaPUELLA, tibi dico, SURGE. Quaerat diligens lector, quare verax evangelista dictum Salvatoris exponens, interposuerit de suo Tibi dico, cum in Syro sermone quem posuit, non plus sit dictum quam Puella, surge. Nisi forte propter exprimendam vim dominicae jussionis, hoc agendum putavit, magis sensum loquentis, quam ipsa verba suis curans intimare lectoribus. Nam et familiare constat esse evangelistis atque apostolis, cum de Veteri Testamento testimonia asumunt, magis sensum propheticum ponere curare, quam verba. Tenens autem manum puellae Dominus, suscitavit eam, quia nisi prius mundatae fuerint manus Judaeorum, quae sanguine plenae sunt, Synagoga eorum mortua non consurget. Et confestim surrexit puella, et ambulabat. Bene surrexit, et ambulabat. Quemcunque enim peccatis mortuum supernae manus miserationis resuscitatura tetigerit, non solum a sordibus et veterno scelerum exsurgere, sed et in bonis continuo
Abbreviated transcription (Latin):
tur sicut apostolꝰ. No lumꝯ inquit
uos ignorare fratres de dormientibꝰ¬
quis spem non bñt. set et inparte
allegorie cum aiina que pecauit
ipã morietur. Tamen eam quam
diis resuscitandam atque ad uita
quidem mortua fuisse set ei obdor¬
misse dici non incongrue potest.
t irti debant eum ip̃e uero e¬
iectis onnbus ad sinuit pa¬
trem et matrem puellae et cet̾a
Quia uerbum resuscitantis in ri¬
dere quani credere ma le baut. Me¬
uto foras excludinit᷑ ut pote indig¬
ni qui potenciam resuscitantis ac
resurgentis nustium uiderent: Itẽ
foras turba eicitur ut puella susciꝰ¬
tetur. Quia sinon prius ac secretõ¬
rib cordis expellitur: Importuna se¬
cularium multitudo curarum:
amia que iutrinsecus lacet mor¬
tua non resurgit. Nam dum ꝑ se̾
iuimera terenorum desid̾ioru
cogitadõnes. spargit ad consid̾a tõ¬
nem sui se nulla tenus colligit
t tenens manũ puelle ait illi
tabita cumꝙ est int̾ ptatum

Expanded text:
tur; sicut Apostolus: Nolumus, inquit, tur; sicut Apostolus: Nolumus, inquit, vos ignorare fratres de dormientibqui spem non habent . Sed et in parte allegoriae cum anima quae peccaverit ipsa moriatur , tamen ea quam Dominus resuscitandam atque ad vitam quidem mortua fuisse, sed ei obdormivisse dici non incongrue potest. Et irridebant eum. Ipse vero, ejectis omnibus, assumit patrem et matrem puellae, etc. Quia verbum resuscitantis irridere, quam credere malebant, merito foras excluduntur, ut pote indigni qui potentiam resuscitantis ac resurgentis mysterium viderent. Item foras turba ejicitur, ut puella suscitetur, quia si non prius a secretioribus cordis expellitur importuna saecularium multitudo curarum, anima quae intrinsecus jacet mortua, non resurget. Nam dum se per innumeras terrenorum desideriorum cogitatione spargit, ad considerationem sui sese nullatenus colligit. Et tenens manum puellae, ait illi: Tabitha, cumi, quod est interpretatum:
Abbreviated transcription (Latin):
dram moysi sederunt scuibe et pha¬
nssei. quisi credere ipẽ no lirerit. et¬
iam sbiecta eĩ synagega salũ erit
t uenerunt indonii archi sina¬
gogͥa et uident tumultũ et
flentes et hem lantes. Et letentur
nquit omues quis sperent inte ĩ
et̾mĩ exultabunt et habitabis in
eis. Quia uero sinagoga leticiam
hanc dominice iuhabitatõnis meri¬
to infidelitatis auusit quasi int̾ flẽ¬
tes et heiulantes mortua iacet. nͨ
tamen suꝑna pietas. funditꝰ eam
interire patitur quin pociꝰ circa fi¬
nem scłi. Reliquias eius secundu
ele tonem gre saluti et iuute restitu¬
it unde apte ib̾iungitur. Et ingres¬
sus ait illis quit turbanumi et plo¬
ratis puella non est mortua s dor¬
mit. His mortua quis suscitare
nequinerant deo dormiebat: In
cuius dispositõnem et anima rece¬
pta iuuebat et caro resuscitanda
quiescebat.Unde mos xpĩanꝰ ob¬
tmuit ut mortui qui resurecturi:
esse nondubitant᷑ dormentes uecẽ¬

Expanded text:
dram Moysi sederunt Scribae et Phadram Moysi sederunt Scribae et Pharisaei . Qui si credere ipse voluerit, etiam subjecta ei Synagoga salva erit. Et veniunt in domum archisynagogi, et vident tumultum, et flentes et ejulantes multum. Et laetentur, inquit, omnes qui sperant in te, in aeternum exsultabunt, et inhabitabis in eis. Quia vero Synagoga laetitiam hanc dominicae inhabitationis merito infidelitatis amisit, quasi inter flentes et ejulantes mortua jacet. Nec tamen superna pietas funditus eam interire patitur, quin potius circa finem saeculi reliquias ejus secundum electionem gratiae saluti et vitae restituit. Unde apte subjungitur: Et ingressus ait eis: Quid turbamini et ploratis? Puella non est mortua, sed dormit. Hominibus mortua qui suscitare nequiverant, Deo dormiebat, in cujus dispositione et anima recepta vivebat, et caro resuscitanda quiescebat. Unde mos Christianus obtinuit ut mortui qui resurrecturi esse non dubitantur, dormientes vocen
Abbreviated transcription (Latin):
tua est. quid ultra uexas magis¬
trum. Saluata apflumo sangui¬
nis nuliere mox filia archisina¬
gegi mortua nuiciatur. Quia
dum eccla auitorum labe et ob¬
ficei meritum. filia est cegnomi
doluit. Scriptum namq ẽ in actibꝰ
aplorum. Sequenti autẽ salbõ pe¬
ne inuu̾sa ciuitas conuenit audi¬
re uerbum diũ. Uidentes autem
turbas uidei repletisunt zelo et cõ¬
tradicebant his que apaulo dice ba¬
tur. Male dicentes et qui agebat
nunci arsynagego quid ultra ue¬
cas magistiu. Pꝰ eos hodie qui di¬
citur. Quia dõ destitutum synago¬
ge statutum uident ut restaurari
posse non credant Ideoqz ꝓresurec¬
tõne illiꝯ supplicaudunu esse.Nõ¬
ment uestiment. set q in possibilĩ
sunt apud homines possibilia sut
apud diñ ide apte sequitur
hesus autẽ uerbo quod dice bat᷑
audito altarchi synagego: No¬
lituere tantũ modo crede. Ar¬
chisinagogis cetus doctorum legis
accipitur. de quo dñs ait suꝑ cat he¬

Expanded text:
tua est, quid ultra vexas Magistua est, quid ultra vexas Magistrum? Sanata a profluvio sanguinis muliere, mox filia archisynagogi mortua nuntiatur, quia dum Ecclesia a vitiorum labe mundafidei meritum filia est cognomindoluit. Scriptum namque est in Actibus apostolorum: Sequenti autem Sabbato pene universa civitas convenit audire verbum Domini. Videntes autem turbas Judaei, repleti sunt zelo, et contradicebant his quae a Paulo dicebantur, maledicentes . Et quod aiebant nuntii archisynagogo, Quid ultra vexas Magistrum? per eos hodieque dicitur quia adeo destitutum Synagogae statum vident, ut restaurari posse non credant; ideoque pro resuscitatione illius supplicandum esse non aestiment. Sed quae impossibilia sunt apud homines, possibilia sunt apud Deum ; unde apte sequitur: Jesus autem verbo quod dicebatur audito, ait archisynagogo: Noli timere, tantummodo crede. Archisynagogus coetus doctorum legis accipitur, de quo Dominus ait: Super cathe
Abbreviated transcription (Latin):
quid sit ip̃m ueracit᷑ tangere patͥ
scilicet aqualem credere.
t circum spicie bat uidere eam
que hoc feceratꝭOno bluu¬
scitur fidelium suorum dñs nec in
se spantes intueri desistit set om̃s
qui saluari merentur suos dignoᷤ
intuiru ac museratõne iudicat.
Iste autem pauꝑ clamauit et do¬
mins exaudiuit eum. mulier at̃
tuuens et tremens sciens ꝙ fc̃m
esset. inse uenit et ꝓcidit aute en
et dixit ei omnem ueritatem.
E cre quo interogatõ diũ tende¬
bat. ut uidelicet confitente palã
muliere ueritatem sue diuine in¬
firmitatis subite credulitatis di
donate sibi sanatõnis et ipa certiꝰ
confirmaretur. Infĩde et plurbꝰ
salutis et uite p̃beretur exemplũ
pace et esto sana aplagua
tua. deo filia qui fides tua te
saluam fecit: Nec dixit fides tua
te saluam factura est set saluã
fecit: In eo eum quid credidisti
lam saluam fãcta es. ad huc eo lo¬
quente ueniunt ad archi sinago¬
gum dicentes quia filia tua mor¬

Expanded text:
quid sit ipsum veraciter tangere, Patri, quid sit ipsum veraciter tangere, Patri, scilicet, aequalem credere. Et circumspiciebat videre eam quae hoc fecerat. Non obliviscitur filiorum suorum Dominus, nec in se sperantes intueri desistit, sed omnes qui salvari merentur, suo dignos intuitu ac miseratione judicat. Iste autem pauper clamavit, et Dominus exaudivit eum . Mulier autem timens et tremens, sciens quod factum esset in se, venit et procidit ante eum, et dixit ei omnem veritatem. Ecce quo interrogatio Domini tendebat, ut, videlicet, confitente palam muliere veritatem suae diutinae infirmitatis, subitae credulitatis, donatae sibi sanationis, et ipsa certius confirmaretur in fide, et pluribus salutis et vitae praeberetur exemplum.pace, et esto sana a plaga tua. Ideo filia, quia fides tua te salvam fecit. Nec dixit Fides tua te salvam factura est, sed salvam fecit. In eo enim quod credidisti, jam salva facta es. Adhuc eo loquente, veniunt ad archisynagogum dicentes: Quia filia tua mor
Abbreviated transcription (Latin):
Quasi uirtutem exsicandi fontis
obsceni suis uestumentis indidit.
t statum ihus cognoscens in
semetipo uirtutem que exie¬
rat deeo conuersus ad turbam aie¬
bat quis tetigit uestimenta mea.n
Nonut ip̾e que uesciat doceatur.
introgat. s ut irtus quam bene
nouerat Inmo quam ipe dederat
in nuiliere dec laretur. Et dec lara¬
ta agnita que uirtute fidei multi
ad salutem pueniant
t discebant ei discipuli sui ui¬
des turbam comprimentem
te et dicit quime tengit. Quem t᷑¬
ba passim comitaus conpriut ma
credula mulier duum tangit. Quia
qui diui̾sis mordinate glomeranciũ
uatur solo catholice ecce̾ fidelit̾ cor¬
de ueneratur. Nan sicut quidam
uidentes nonuident et audiente nõ
audiunt. Ita etiam tangentes nõ
tangunt. Quinõ supplici s dubio
uł sĩmulato corde xp̃m tangunt.
Unde cuidam amauti quidem set
nondum plene credenti dicit ipẽ.
Noli me tangere. nondum enun
ascendi ad parrem meuz. aꝑte dice̾s

Expanded text:
quasi virtutem exsiccandi fontis quasi virtutem exsiccandi fontis obsceni suis vestimentis indidit. Et statim Jesus cognoscens in semetipso virtutem quae exierat de eo, conversus ad turbam aiebat: Quia tetigit vestimenta mea? Non ut ipse quae nesciat doceatur interrogat, sed ut virtus quam bene noverat, imo quam ipse dederat, in muliere declararetur, et declarata agnitaque virtute fidei, multi ad salutem perveniant. Et dicebant ei discipuli sui: Vides turbam comprimentem te, et dicis quis me tetigit? Quem turba passim comitans comprimit, una credula mulier Dominum tangit, quia qui diversis inordinate glomeratium ribus gravatur, solo catholicae Ecclesiae fideliter corde veneratur. Nam sicut quidam videntes non vident, et audientes non audiunt, ita etiam tangentes non tangunt, qui non simplici, sed dubio, vel simulato, corde Christum tangunt. Unde cuidam amanti quidem, sed nondum plene credenti, dicit ipse: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem meum , aperte dicens