comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uniuersa mundiest creatura formata. Vbi recte memorat quod non pluis s& ds̃
superterram. & homononess& qui operaretur terram: ut intellegamus quan¬
tum prima terrae germinatio. amoderno distar&: Nam modo & inrigatione
pluuiarum terra sponte germinat. & industria cultuque hominum multa in hor¬
tissatis acnemoribus procreantur. Sed longe aliterprima herbarum & arborũ
est perfecta creatio. In qua nouos summi opificis imperio terra quae arida parebat
absque pluuia & absque o pere humano. repente longe lateque multifariis fructuũ
repleta generibus. sed fons inquit ascendebat eterra : inrigans uniuersam superfici¬
emterrae : De hoc fonte & ascensueius interram dicturi primo uideamus quia
prima illa germinatio terrae cuius praemissa sententia meminit sineulla inrigatio¬
ne aquarum dõ iubente facta est. Huius autem fontis qualiscumque erat inrigatio
postuestitam herbis aclignis terram superuenit. quod ipsis &iam scripturae sylla¬

Expanded text:
universa mundi est creatura formata, ubi recte memorat quod non pluisset Deus super terram, et homo non esset qui operaretur terram, ut intelligamus quantum prima terrae germinatio a moderno distaret. Nam modo et irrigatione pluviarum terra sponte germinat, et industria cultuque hominum multa in hortis satis ac nemoribus procreantur; sed longe aliter prima herbarum et arborum est perfecta creatio, in qua novo summi opificis imperio terra, quae arida parebat, absque pluvia et absque opere humano, repente longe lateque multifariis fructuum repleta est generibus; sed fons, inquit, ascendebat e terra irrigans universam superficiem terrae. De hoc fonte et ascensu ejus in terram dicturi, primo videamus quia prima illa germinatio terrae, cujus praemissa sententia meminit, sine ulla irrigatioe, facta est. Hujus autem fontis, qualiscunque erat, irrigatio post vestitam herbis ac lignis terram supervenit, quod ipsis etiam Scripturae sylla
Abbreviated transcription (Latin):
femina condebatur in locum ossis nonos sed caro suppleretur. Nisi quia fi¬
gurabatur quod xp̃s propter ecclesiam infirmus a tuero ecclesia peripsum
ess& firma futura: Vnde eiusdem mysterii gratia. trpico quoque uerbo usa est
scriptura ut non dicer& fecit aut formauit autcreauit sicut in omnibus supra
operibus. sed aedificauit inquit dñs ds̃ costam quam tulerat deadam inmuli¬
erem non tantum corpus humanum sedtamquam domum. Quae domus nos
sumus sifiduciam &gloriam speiusque ad finem firmum retine amus. Talit̃
enim decebat ut humani generis origo dõ operante proceder&. quatenus redẽp¬
tioni ipsius quae infine erat saeculi pereundem uentura conditorem concinen¬
tibus figuris testimonium dar&

Expanded text:
femina condebatur, in locum ossis non os, sed caro suppleretur, nisi quia fifemina condebatur, in locum ossis non os, sed caro suppleretur, nisi quia figurabatur quod Christus propter Ecclesiam infirmus, at vero Ecclesia per ipsum esset firma futura? Unde ejusdem mysterii gratia typico quoque verbo usa est Scriptura, ut non diceret: fecit, aut formavit, aut creavit, sicut in omnibus supra operibus; sed aedificavit, inquit, Dominus Deus costam, quam tulerat de Adam in mulierem, non tanquam corpus humanum, sed tanquam domum, quae domus nos sumus, si fiduciam et gloriam spei usque ad finem firmam retineamus. Taliter enim decebat, ut humani generis origo, Deo operante, procederet, quatenus redemptioni ipsius quae in fine erat saeculi per eumdem ventura conditorem concinentibus figuris testimonium dar
Abbreviated transcription (Latin):
dñs dĩ soporem in adam : cum que obdormiss& tulit unam decostis eius & repleuit
carnem proea & aedificauit dñs ds̃ costam quam tulerat deadam inmulierem
Quod mulier uiro delaterae facta est: propter ipsius coniunctionis iim cõmen¬
dandam. Ita fierioportuisse credendumest: Quod autem dormienti illi
factum est quod osse detracto Incuius locum caro superetur. altioris mysterii
gratia factum est: significabatur enim quod de laterexp̃i incrucepermortẽ
sopiti sacramenta essent salutis exitura uidelic& sanguis & aqua de quibus
sponsa illi conderetur ecclesi a. Namsi tanti sacramenti non ess& figura in
creatione feminȩ premittenda : quidopuserat dormisse adam & costam illi
ds̃ dequa feminam fecerat toller&. qui & uigilanti acnondolenti idem fa¬
cere poterat : Quid necessarium ut cum os quod deuiri latere sumptum est

Expanded text:
Dominus Deus soporem in Adam, cumque obdormisset, tulit unam de costis ejus, et replevit Dominus Deus soporem in Adam, cumque obdormisset, tulit unam de costis ejus, et replevit carnem pro ea, et aedificavit Dominus Deus costam quam tulerat de Adam in mulierem. Quod mulier viri de latere facta est, propter ipsius conjunctionis vim commendandam ita fieri oportuisse credendum est. Quod autem dormienti illi factum est, quod osse detracto in cujus locum caro suppleretur, altioris mysterii gratia factum est. Significabatur enim quod de latere Christi in cruce per mortem sopiti sacramenta essent salutis exitura, videlicet sanguis et aqua, de quibus sponsa illi conderetur Ecclesia, nam si tanti sacramenti non esset figura in creatione feminae praemittenda, quid opus erat dormisse Adam, ut costam illi Deus, de qua feminam faceret, tolleret, qui et vigilanti ac non dolenti idem facere poterat? Quid necessarium ut cum os quod de viri latere sumptum est, unde
Abbreviated transcription (Latin):
mantibus per singulas gentes iuxta suum placitum indidisse uocabula & niunc
&iam inde resolere. Denique depiscibus adductis ad adam uteis nomina in po¬
ner&. nihil scriptura refert: quibus tamen credibile est paulatim cognitis pro
diuersi tategentium nomina ab hominibus essediuersa inposita. Prima
autem lingua fuisse generi humano hebrea uidetur: ex ea quod nomina
cuncta quousque ad diuisionem linguarum ingenesi legimus illius constatesse
loquelae. Causa autem adducendi adadam cuncta animantia terrae &
uolatilia caeli ut uider& quidea uocar& &eis nomina inponer&. haec est
ut sic demonstrar& ds̃ homini quanto melior ess& omnibus inrationabi libus
animantibus. Ex hoc enim appar& ipsa ratione hominem meliorem esse quam
pecora. quod dis tinguere & nominatim ea discernere non nisi ratio potest quȩ
meliorest. Adam uero non in ueniebatur adiutor similis eius. In misit ergo

Expanded text:
mantibus per singulas gentes juxta suum placitum indidisse vocabula, et nunc mantibus per singulas gentes juxta suum placitum indidisse vocabula, et nunc etiam indere solere. Denique de piscibus adductis ad Adam, ut eis nomina imponeret, nihil Scriptura refert: quibus tamen credibile est paulatim cognitis pro diversitate gentium nomina ab hominibus esse diversa imposita. Prima autem lingua fuisse generi humano Hebraea videtur, ex eo quod nomina cuncta quae usque ad divisionem linguarum in Genesi legimus, illius constat esse loquelae. Causa autem adducendi ad Adam cuncta animantia terrae et volatilia coeli, ut videret quid ea vocaret, et eis nomina imponeret, haec est, ut sic demonstraret Deus homini quanto melior esset omnibus irrationabilibus animantibus. Ex hoc enim apparet ipsa ratione hominem meliorem esse quam pecora, quod distinguere et nominatim ea discernere non nisi ratio potest quae melior est Adam vero non inveniebatur adjutor similis ejus. Immisit ergo
Abbreviated transcription (Latin):
uenisse eamque in trasse leguntur. nescientibus quidem ipsis adquid uenirent.
scienti autem homine quiea uenientia in arcam dõ adducente aciubente susci¬
piebat Omne enim quod uocauit adam animae uiuentis ipsum est̃ nomeni
eius. Appellauitque adam nominibus suis cuncta animantia terrae. & uni¬
uersa uolatilia caeli & omnes bestias terrae. Constat adam in ea linguaqua
Constat adam in ea lingua qua
totum genus humanum usque ad constructionem turris inqua linguae diuis ae sunt
loquebatur animantibus terrae & uolatilibus caeli nomen in posuisse. caeterũ
indeiectione turriscum ds̃ suam cui que genti propriam atquediuersam tribue¬
r& linguam. tunc eis credendusest etiam animantium uocabula quo modo & re¬
rum caeterarum uxta suam cuique distinxisse loquelam: quam uis &iam nan
lat& homines postea plurimis quaesiue noua forte occurrerunt rebus siue ani¬

Expanded text:
venisse, eamque intrasse leguntur, nescientibus quidem ipsis ad quid venirent, venisse, eamque intrasse leguntur, nescientibus quidem ipsis ad quid venirent, sciente autem homine, qui ea venientia in arcam, Deo adducente ac jubente, suscpiebat. Omne enim quod vocavit Adam animae viventis, ipsum est nomen ejus, appellavitque Adam nominibus suis cuncta animantia terrae, et universa volatilia coeli, et omnes bestias terrae. Constat Adam in ea lingua, quaConstat Adam in ea lingua, qua totum genus humanum usque ad constructionem turris, in qua linguae divisae sunt, loquebatur, animantibus terrae et volatilibus coeli nomen imposuisse. Caeterum in dejectione turris, cum Deus suam cuique genti propriam atque diversam tribueret linguam, tunc eis credendus est etiam animantium vocabula quomodo et rerum caeterarum juxta suam cuique distinxisse loquelam: quamvis etiam non latet homines postea plurimis, quae sive nova forte occurrerunt rebus, haec ani
Abbreviated transcription (Latin):
omnes abyssi quae tam de terra laudant dñm. ubi &iam reptilia & uolatilia pen¬
nata quaenihi lominus de terra laudant dm̃: secundum istam uniuersalem
appellationem terrae secundum quae &iam detotomundo dicitur. ds̃ quife¬
cit caelum & terram. siuede arida siuedeaquis quaecum que creata sunt. de
quiduo car& ea. Non est cogitandum carnaliter quodita ad duxerit ds̃ ani¬
mantia terrȩ uelaues adadam. quo modo solet pastor gregem minare suum
deloco ad locum: sed magis intellegendum quia sicut diuina potentia cum uoluit
haec de aquis uel creauit. Ita &iam occulto nutusuae potentiae quando uoluit
ad hominem conspicienda perduxit. Quomodo &iam ad arcam noe cunctis
d hominem conspicienda perduxit Quom
Quomodo &iam ad arcam noe cunctis
generis uolatilia uel quadrupedia non hominis manu congregata sed diuinitus acta

Expanded text:
omnes abyssi, quae tamen de terra laudant Dominum. Ibi etiam reptilia et volatilia penomnes abyssi, quae tamen de terra laudant Dominum. Ibi etiam reptilia et volatilia pennata, quae nihilominus de terra laudant Deum secundum istam universalem appellationem terrae, secundum quam etiam de toto mundo dicitur: Deus qui fecit coelum et terram, sive de arida, sive de aquis quaecunque creata sunt, de ret quid vocaret ea. Non est cogitandum carnaliter, quod ita adduxerit Deus animantia terrae vel aves ad Adam, quomodo solet pastor gregem minare suum de loco ad locum; sed magis intelligendum, quia sicut divina potentia, cum voluit, haec de aquis vel de terra creavit; ita etiam eadem occulto nutu suae potentiae quando voluit, ad hominem conspicienda perduxit. Quomodo etiam ad arcam Noe cuncti d hominem conspicienda perduxit, quomodo etiam ad arcam Noe cunctis generis volatilia vel quadrupedia non hominis manu congregata, sed divinitus acta
Abbreviated transcription (Latin):
Smo cunctis animantibus terrae. & uniuersis uolatilibus caeli adduxit ea ad
adam Siquem mou& quiadixit formatis dehumo cunctis animantibus ter¬
rae & deaquis uni uersis uolatilibus caeli. sed tam quam ut raque genera
de terra formauerit: formatis igitur inquit dñs ds̃ dehumo cunctis animan¬
tibus terrae & uniuersis uolatilibus caeli. Videat modis duobus esse intellegen¬
dum autta cuisse nuncunde formauerit uolatilia caeli. qui a & tacitum poss&
occurrere ut non de terra utrumque accipiatur dnm formasse : sed tantũ modo
animantia terrae & uolatilia caeli &iam tacente scriptura intellegamus unde
formauerit: aut terram uniuersa liter sic appellatum simulcum aquis quem¬
ad modum appellatae st̃ in illo psalmo ubi caelestium laudibus terminatis adter¬
ram facta est conuersio sermonis & dictum. lauda tednm de terra. dracones
& omnes abyssi & c&. Nec postea dictum est laudatednm̃ deaquis. Vlbi enim st̃

Expanded text:
mo cunctis animantibus terrae, et universis volatilibus coeli, adduxit ea ad mo cunctis animantibus terrae, et universis volatilibus coeli, adduxit ea ad Adam. Si quem movet quia non dixit, formatis de humo cunctis animantibus terrae et de aquis universis volatilibus coeli, sed tanquam utraque genera de terra formaverit, Formatis igitur, inquit, Dominus Deus de humo cunctis animantibus terrae et universis volatilibus coeli; videat dum: aut tacuisse nunc unde formaverit volatilia coeli, quia et tacitum possit occurrere, ut non de terra utrumque accipiatur Deum formasse; sed tantummodo animantia terrae et volatilia coeli, etiam tacente Scriptura intelligamus, unde formaverit aut terram universaliter sic appellatam simul cum aquis, quemadmodum appellata est in illo psalmo, ubi coelestium laudibus terminatis ad terram facta est conversio sermonis et dictum: Laudate Dominum de terra, dracones et omnes abyssi, et caetera ; Nec postea dictum est: Laudate Dominum de aquis. Ibi enim sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ut sine ulla morte animalia corpora conuersa Inaliam qualitatem eo quod
ad omnem nutum regentise spiritui deseruirent & solo spũ uiuificante.
sineullis alimentorum corporalium sustentaculis uiuerent spiritalia uoca¬
rentur. Nam sie noch &helias in adam non mortui mortisque propaginẽ
incarne gestantes. quod debitum ut soluant creduntur &iam redituri ad hanc
uitam¬
n Et quodtam diu dilatumest morituri. nunc tantum Inalia uita
sunt ubi ante resurrectionem carnis antequam animale corpus inspiritale
mutetur nec morbo. nec senec tute deficiunt quanto iustius atque probabi lius
primis illis hominibus prestaretur. sineullo suo parentum uepeccato uiuen¬
tibus ut in meliorem aliquem statum filiis genitis cederent unde saeculo finito
cum omni posteritate scõrum in angelicam formam: nonpercarnis mortem
ssed perdĩ uirtutem multo felicius mutarentur. Formatis igitur dñs ds̃ dehu¬

Expanded text:
ut sine ulla morte animalia corpora conversa in aliam qualitatem, eo quod ut sine ulla morte animalia corpora conversa in aliam qualitatem, eo quod ad omnem nutum regenti se spiritui deservirent, et solo spiritu vivificante sine ullis alimentorum corporalium sustentaculis viverent, spiritalia vocarentur. Nam si Enoch et Elias in Adam non mortui, mortisque propaginem in carne gestantes, quod debitum ut solvant creduntur etiam redituri ad hanc vitam, et, quod tandiu dilatum est, morituri, nunc tantum in alia vita sunt ubi, ante resurrectionem carnis, antequam animale corpus in spiritale mutetur, nec morbo nec senectute deficiunt, quanto justius atque probabilius primis illis hominibus praestaretur sine ullo suo parentumve peccato viventibus, ut in meliorem aliquem statum filiis genitis cederent, unde saeculo finito cum omni posteritate sanctorum in angelicam formam, non per carnis mortem, sed per Dei virtutem multo felicius mutarentur. Formatis igitur Dominus Deus de hu
Abbreviated transcription (Latin):
ius. Quaeratio conditionis & coniunctionis masculi & femi¬
nae atque benedictionis nec post peccatum hominis poenam quedefecit. Ipse enim
est secundum quamnunc terra hominibus plena est dominantibus eius: Quam quã
enim iam emissi deparadyso conuenisse & genuisse commemorentur. tamen non uideo
quid pro hibere potuerit ut essenteis &iam in para dyso honorabiles nuptiȩ & thorꝰ
in maculatus hocdõ prestante fideliter iusteque uiuentibus eique oboedienter
instanterque seruientibus ut sineullo inquieto ardore libidinis. sin eullo labore
acdolore pariendi foetus. ex eorum semine gigneretur: Non ut morientibus paren¬
tibus filii succederent. sed & illis quigenuissent In aliquo formȩ statumanentib
& ex ligno uitae quod ibi plantatum erat corporalem uigorem sumentibus &
illi quigignerent ad eundem perducerentur statum doneccerto numero
impleto si iuste omnes oboedientesque uiuerent tuncfier& illa commutatio

Expanded text:
us. Quae ratio conditionis et conjunctionis masculi et feminae atque benedictionis nec post peccatum hominis poenamque defecit. Ipsa enim est secundum quam nunc terra hominibus plena est dominantibus ejus. Quanquam enim jam emissi de paradiso convenisse et genuisse commemorentur; tamen non video quid prohibere potuerit, ut essent eis etiam in paradiso honorabiles nuptiae et thorus immaculatus, hoc Deo praestante, fideliter justeque viventibus, eique obedienter instanterque servientibus, ut sine ullo inquieto ardore libidinis, sine ullo labore ac dolore pariendi, fetus ex eorum semine gigneretur, non ut morientibus parentibus filii succederent, sed ut illis qui genuissent in aliquo formae statu manentibus, et ex ligno vitae quod ibi plantatum erat corporalem vigorem sumentibus, et illi qui gignerent ad eumdem perducerentur statum, donec certo numero impleto, si juste omnes obedientesque viverent, tunc fieret illa commutatio,
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑ soliũ dauid et superregnũ ei: ut confir mes il lud
et corroboret. In iudicio et iuftitiaamo do etusq:
insempiternũ : Zelus dñi exercitu um faciet hoei
Verbum misit dñs iniacobetcecidit in isrł¬
Consolamini consolam ini populus m̃s edicit dñs ds̃ uester:
Loquiminiadcor hierus alem& aduocate eam: qm̃ com
pl&a est malitiaeius : Dimis sa est iniquitas illius: suscepit
demanu dñi duplitia pro omnib: pec catissuis : Vox claman¬
tis in deserto parateui am dñi: rectas facite semitas dĩ pri:
et erunt parua in directa & asperalnui as planas. et reuela¬
bitur gloria dña : et ui debit omnis caro pariter quod os
chiilocutumest: Vox dicentis. clama et dixi: qui dela¬
mabo : Omnis caro foenum &omnis gloria eius quasi flos agri:
Ex sic catum est faenum : et cecidit flos. qui a sp̃s dĩsufflauit
Supermonte mex celsũ as cendetu qui euuangelit assi ori :
Exalta in fortitudine uocemtuam qui euuan gelitas hieru
salem: Exalta nolitimere : Dic ciuitatibus iudae : Ecce

Expanded text:
 sedebit et super regnum eius, ut confirmet illud et corroboret in iuditio et iustitia amodo et usque in sempiternum. Zelus Domini exercituum faciet hoc. Verbum misit Dominus in Iacob, et cecidit in Isrconsolamini consolamini populus meus dicit Deus vester loquimini ad cor Hierusalem et avocate eam quoniam conpleta est malitia eius dimissa est iniquitas illius suscepit de manu Domini duplicia pro omnibus peccatis suis vox clamantis in deserto parate viam Domini rectas facite in solitudine unt prava in directa, et aspera in vias planas. Et revelabitur gloria Domini, et videbit omnis caro pariter quod os Domini locutum est. Vox dicentis: Clama. Et dixi: Quid clamabo? Omnis caro foenum, et omnis gloria ejus quasi flos agri. Et siccatum est foenum, et cecidit flos; verbum autsuper montem excelsum ascende tu quae evangelizas Sion exalta in fortitudine vocem tuam quae evangelisalem: Exalta, noli timere. Dic civitatibus Judae: Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
cos decem significat quȩ primalittera nom̃ dnĩ itũ sũma p̃scri¬
bit. quȩ res ut diximus om̃s gentes ꝑ ipsũ saluandas & benedi¬
cendas eẽ demonstrant : Nedubite ergo quis quã hȩc ut dicta
sunt credere cũ uideat uni uersa & abmitio figuris anteceden¬
tibus prȩcurrisse. & ꝑ aduentum dñi manifesta e ad impleta
sic esse : It quae suꝑ sunt hoc modo ꝑficienda i ueritate consonan¬
tibus omnib & uocibus figuris scãrum scripturarũ quȩ ad hn¬

Expanded text:
cos decem significat. Quae prima littera nomen Domini Jesu summopere scricos decem significat. Quae prima littera nomen Domini Jesu summopere scribit. Quae res, ut diximus, omnes gentes per ipsum salvandas ac benedicendas esse demonstrat. Nec dubitet ergo quisquam haec ut dicta sunt credere cum videat universa, et ab initio figuris antecedentibus praecucurrisse, et per adventum Domini manifeste adimpleta sic esse, et quae supersunt hoc modo perficienda in veritate, consonantibus omnibus et vocibus et figuris sacrarum Scripturarum: quae adim
Abbreviated transcription (Latin):
se : & perseuerantibus his quimissi erant. et h qui rentibus
quis es sac. respondit. Ego uox clamantis indeserto: Nouis¬
sime confitetur de dno ipsedicens. qui hab& sponsam sponsus
est: se autem amicumsponsi manifestat cum adicit. Amicus
adutem sponsi est quistat & au dit eum & laetatur propter uocem
quemomniũ ꝓph&carum oracula cecinerant dignatus . ẽ. ec clesiã
as sumere & ex omnib: gentib: pertotũ orbem terrarũ dõ pa¬
triminumeros populos offerre: Quod uero ex caltiat se cog̃na¬
tus ille. ueterum consuetudo erat ut si sponsa sponsum repudia¬
reuella discaltiaret᷑ ille. & hoc essec signum repudii. proi de¬
lex ex caltiari iub&ur. nead ecclesiam quasi sponsus caltiatus
acceder&. hoc enim xp̃o seruabat᷑ quiuerus sponsus erat : Decẽ
autem maiorum natubenedictio hoc ostendit. in nomineitiũ
om̃s eẽ gentes saluandas acbenedicendas. lota enim apud gre¬

Expanded text:
se . Et perseverantibus his qui missi erant, et inquirentibus se . Et perseverantibus his qui missi erant, et inquirentibus quis esset, respondit: Ego sum vox clamantis in deserto . Novissime etiam confitetur de Domino ipse dicens: Qui habet sponsam, sponsus est . Se autem amicum sponsi manifestat, cum adjecit: Amicus autem sponsi est qui stat, et audit eum, et laetatur propter vocem e est, quem prophetarum omnium oracula cecinerant, dignatus est Ecclesiam assumere et ex omnibus gentibus per totum orbem terrarum Deo Patri innumeros populos offerre. Quod vero excalceat se cognatus ille, veterum consuetudo erat, ut si sponsam sponsus repudiare vellet, discalcearetur ille, et hoc esset signum repudii. Proinde excalceari jubetur, ne ad Ecclesiam quasi sponsus calceatus accederet. Hoc enim Christo servabatur, qui verus sponsus erat. Decem autem majorum natu benedictio: hoc ostendit in nomine Jesu omnes esse gentes salvandas ac benedicendas. Iota enim apud Grae
Abbreviated transcription (Latin):
populo patri archis ac ꝓpheis consociandam decorum societate quod
scĩs exstirpe abra he imnminentib: consociaretur : Moyses incantico os¬
tendit dicens. le taminigentes cum plebe eius: Id est hi qui ex gentib:
estis credituri cumillis qui prim electi sunt aeterna lȩtitia exultate :
ingressa autem ruth cum socrusua iterram isrł. obmerita obsequi¬
orum suorum ꝓui detur ut homini coniungeretur ex habrahe stirpe
uenienti: & primũ quidem huic quem ipsa propin quum magis
eẽ credebat quinegat seposse illi nubere & recedente illo pertesti¬
monium decemmaiorum bo or illi coniungitur. & ab ipsis seniorib
benedicitur : Sed qđ ille prius cognatus confitetur se eadem nube¬
renon posse. hoc loco io hannis baptistȩ figuram ostendi ȩstima¬
mus quia uimipse a populo isrł xp̃s putaretur & interroga retur
quis ess&. non negauit. sed confessus est dicens xpm̃ senon es¬

Expanded text:
populo, patriarchis scilicet, prophetis, consociandam. De quorum societate quod populo, patriarchis scilicet, prophetis, consociandam. De quorum societate quod sanctis ex stirpe Abrahae venientibus consociaretur, Moyses in cantico ostendit dicens: Laetamini, gentes, cum plebe ejus. Id est, vos qui ex gentibus estis credituri, cum illis qui primi electi sunt aeterna laetitia exsultate. Ingressa autem Ruth cum socru sua in terram Israel, ob merita obsequiorum suorum providetur, ut homini conjungeretur ex Abrahae stirpe venienti, et primum quidem huic quem ipsa propinquum magis esse credebat: qui negat se posse illi nubere offertur; et recedente illo per testimonium decem majorum, Booz illi conjungitur, et ab ipsis decem senioribus benedicitur, quia prior ipse ex cognatis confitetur se eidem nubere posse. Hoc loco Joannis Baptistae figuram ostendi existimamus, quia cum ipse apostolo Christus putaretur, et interrogaretur quis esset, non negavit, sed confessus est dicens, Christum se non es
Abbreviated transcription (Latin):
coma diabolus in ludit: Sed ꝗd est quod sam son ille ab allo fi¬
ls captus postquam oculos ꝑdidit admolam deputatus est : qui¬
animirum maligni sp̃s postquam temptationũ stimulis hitus
aciem contemplationis effodiunT : foris hominem ii circuitu
laborum mittunt. Quod si aliquando idem homo a gendo peni¬
tentiam redeat illi uelut coma reducitur. id est gratiare florescente
reparat᷑ ad uirtutẽ : De indecupiditatis & luxuriae subuersis colũnis uicto¬
res hostes deiecit. & reparato certamine i finem fortissi me a demoni
primũ qđ alienigena e st. & expopulo gentili quaerelicta patria & om¬
moriar. quȩ uox sine dubio trpũ i illa fuis se ecłae manifestat: Sic
enim ecła ex gentib addm̃ conuocata relicta patria sua qđ est ido la¬
tria & omissa uni uersa conuersatione terrena: ꝑfitetur dnm̃ suũ
ascendit & obeius nomine hi hoc scło patiusq ad mortem & cũ scõrum

Expanded text:
coma diabolus illudit. Sed quid est quod Samson ille ab allophycoma diabolus illudit. Sed quid est quod Samson ille ab allophylis captus, postquam oculos a nimirum maligni spiritus, postquam tentationum stimulis intus aciem contemplationis offodiunt, foris hominem in circuitum laborum mittunt. 9. Quod si aliquando idem homo agendo poenitentiam redeat, illi velut coma reducitur, id est, gratia reflorescente, reparatur ad virtutem; deinde cupiditatis ac luxuriae subversis columnis, victores hostes 504 dejicit, et reparato certamine in finem fortissime de daemonibPrimum, quod alienigena est ex populo gentili, quae, relicta patria, et ommoriar. Quae uxor sine dubio typum in illa fuisse Ecclesia manifestat. Sic enim Ecclesia ex gentibus ad Dominum convocata, relicta patria sua, quod est idololatria, et omissa universa conversatione terrena, profitetur Dominum ascendit, et ob ejus nomen in hoc saeculo pati usque ad mortem, et cum sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
tẽplo hostes inu meros commorer&ur occidit : Qui a nimirum
mñs ab elationem fidelitatis paucos cum uiuere. plures uero cũ
templum sui corporis solueretur extinx. Atq. elatos ex genti¬
b: quos uiuendo sustinuit simul om̃s moriendo prostrauit: lam¬
uero reliqua eius qđ ei mulier subdola caput raserit & allo filis
illudendum tradiderit quod captiuatus est. quod cecatus est.
quod admolam deputatus .ẽ. in his enimnon xp̃s. sed illi figu¬
rantur qui solotantũ in ecclȩsi a xp̃i nomi neglori ant᷑ & malis
actibus iugi ter implicant᷑: Virenim in nobis sensus rationa¬
bilis intellegitur. Caro autem quasi in trpomulieris accipitur:
Sienim mulieri id est carnis nrae blandiente libi dine uel re¬
li quis malis operibus consenserimus: gratia spiũ quae naza rei
crine significat᷑. nudati expoliamuratq decipimur. Ita enim
suꝑbis & pec catoribus uiolata xp̃i gratia si cut sam son hi cisa

Expanded text:
templo, hostes multos cum moreretur occidit? Quia nimirum templo, hostes multos cum moreretur occidit? Quia nimirum Dominus ab elatione infidelitatis paucos cum viveret, plures vero cum templum sui corporis solveretur, extinxit, atque elatos ex gentibus, quos vivendo sustinuit, simul omnes moriendo prostravit. Jam reliqua ejus quod ei mulier subdola caput raserit, et allophylis illudendum tradidequod ad molam deputatus est: in his non Christus, sed illi figurantur qui solo tantum in Ecclesia Christi nomine gloriantur, et malis actibus jugiter implicantur. Vir enim in nobis sensus rationalis intelligitur, caro autem quasi in typo mulieris accSi enim mulieri, id est, carni nostrae blandiente libidine, vel reliquis malis operibus consenserimus, gratiam spiritus, quae Nazaraei crine significatur, nudati exspoliamur atque decipimur. Ita enim superbis et peccatoribus violata Christi gratia sicut Samson incisa
Abbreviated transcription (Latin):
saluum facia populũ suũ apec catis eorum: Sam son autem hit̃ p̃ta¬
t᷑ sol: sed quia & redemptor nrt̃ sol appellat᷑ : Audi ipsum dnm̃¬
itim̃ ꝑ ꝓphetã eo nomine uocari: Ori&ur uobsoliustitiae. & sani¬
tas in pennis eius: Vere enim hic soliustitiȩ est quia omnium
credentium mentes caelesti lumine clarificat. hic uero naza reus &
ergocum tendere adminis terium nuptiarũ leo rugiens occurrit
ei : Sed quis primũ erat i sam son obuium leonẽ necans cumpe¬
ten de uxoris causa. ad alieni genas tender&. Nisi xp̃s qui
quid sibi uult exore eius leonis occisi. fauus extractus. Nisi ꝗ aut
conspicimus leges ipsas regniterreni quae aduersus xp̃m apte
fremuerant : Nunciam ꝑempta feritate dulcedine euangelice
prȩdicande eiã munim̃ta prebent : Ita quid ex sem& ipso ex¬
pres sit qđ paucos quidem dũ uiuere ht̃emit: Destructo autem

Expanded text:
salvum faciet populum suum a peccatis eorum . Samson autem interpretasalvum faciet populum suum a peccatis eorum . Samson autem interpretatur sol. Sed quia et Redemptor noster sol appellatur, audi ipsum Domper prophetam eo nomine vocitari: Orietur vobis sol justitiae, et sanitas in pennis ejus . Vere enim hic sol justitiae est qui omnium credentium mentes coelesti munimine clarificat: hic vere Nazaraeus esergo, cum tenderet ad mysterium nuptiarum, leo rugiens occurrit ei. Sed quis primum erat in Samson obvium leonem necans, cum petendae uxoris causa ad alienigenas tenderet, nisi Christus, qui, Quid sibi vult ex ore ejusdem leonis occisi favus mellis extractus, nisi quia ut conspicimus leges ipsas terreni regni, quae adversus Christum fremuerunt, nunc jam, perempta feritate, dulcedini evangelicae praedicandae etiam munimina praebent? Item quid in semetipso expressit quod paucos quidem dum viveret interemit, destructo autem
Abbreviated transcription (Latin):
& quasi filiam ita carnem propriã prosalute is rahelis dño obtulit:
lurasse enim patriac uouis se unigenitũ. Legimꝰ psalmo dicente.
Si cut iurauit d̃o. uotũ uouit dõia cob: Scilic& ut sacram̃tum re¬
ligionis in carnis suae passi one ꝓsalute generis humaniex¬
sunt ut uideant᷑ ꝓreligione qua iurauerat essecom pleta :
eius adnuntiatur. deinceps qm̃ naza reus dicitur. & ipselibe¬
rat isrł dehostibus: Postremo qđ tem plum illorũ sub uertit &
perierunt multa milia hominũ qui illum in luserant : Natiui¬
tas ista samson quȩ ꝑ angelum ad nuntiat᷑ similitudi nẽ hab&.
primũ ꝓphacarum. qui natiuitatem dnĩ scđm carnẽ aduntia¬
uerunt: Dem ceps &iã angelus qui ad mariam loquit᷑ dicens.¬
maria in uenisti gratiam ante conspectum dm̃i e accepistihi
utero & paries filium & uocabis nom̃ eius emma nuhel hic enim

Expanded text:
t quasi filiam, ita carnem propriam pro salute Israelis Domino obtulit. t quasi filiam, ita carnem propriam pro salute Israelis Domino obtulit. 502 3. Jurasse enim Patrem, ac vovisse Unigenitum legimus, Psalmista dicente: Sicut juravit Domino, votum vovit Deo Jacob , scilicet ut sacramentum religionis in carnis suae passione pro salute generis humani exsunt, ut videantur pro religione, quam juraverat, esse completa. ejus annuntiatur; deinde quoniam Nazaraeus dicitur, et ipse liberat Israel de hostibus; postremo quod templum illorum subvertit, et perierunt multa millia hominum qui illum illuserant. 2. Nativitas ista Samson, quae per angelum annuntiatur, similitudinem habet primum prophetarum, qui nativitatem Domini secundum carnem annuntiaverunt; deinceps angeli etiam qui ad Mariam loquitMaria, invenisti gratiam ante conspectum Domini, et accepisti in utero, et paries filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel. Hic enim
Abbreviated transcription (Latin):
cut enĩ ioatã ꝑ figuram recessit & reliqui interfecti sunt fratres.
sic nemo euadere poterit ꝑsecutionẽ anticristi. nisi ꝗ ꝑfugam
recesserit. & i montẽ benedictionis ascenderit : hic ẽ mons
quẽ scĩ circum dabunt . quẽ sc̃s moyses ibene dictionibus. sicuti
iam superius dictum est in deuteronomio posuit : Ad lecerunt¬
dehidefilii isrł deserui rebaalim & diis alienis tradent᷑q in
manus filiorũ ãmon: Tunc ieptegala ditis fugiens a facie frm̃
suorũ constituit᷑ in principem obpugnã filiorũ ammon: Quire¬
diens posttrium phum immolauit filiam quae sibi uictorie pri¬
ma occurrerat. Sic enim uotũ spoponderat. ut quic quid si bi
primũ reuertenti occurr& d̃o imolare: Quis ergo iniepte
suorum id ẽ iudȩorum abscedens igentib: principatũ acce¬
pit : qui omã humanȩ salutis sacram̃ta tam quã iuratis ex ploũ.¬

Expanded text:
cut enim Jonathan per fugam recessit, et reliqui interfecti sunt fratres, cut enim Jonathan per fugam recessit, et reliqui interfecti sunt fratres, sic nemo evadere poterit persecutionem Antichristi, nisi qui per fugam recesserit, et in montem benedictionis ascenderit. Hic est mons, quem sancti circumdabunt, quem et sanctus Moyses in benedictionibus, sicut jam superius dictum est, in Deuteronomio posuit. Thola, quigitur filii Israel deservire Baalim et diis alienis, tradebanturque in manus filiorum Ammon. Tunc Jephte Galaadites, fugiens a facie fratrum suorum, constituitur in principem ob pugnam filiorum Ammon, qui rediens post triumphum immolavit filiam, quae sibi victori prima occurrerat: sic enim votum spoponderat, ut quidquid sibi primum revertenti occurreret, Domino immolaret. Quia ergo in Jephte suorum, id est, Judaeorum abscedens, in gentibus principatum accepit? Qui omnia humanae salutis sacramenta, tanquam juratus, explevit
Abbreviated transcription (Latin):
sum sic̃ apłs dix̃. futurus est populus ille qui anticristo est ser¬
uiturus. quem ligna siluȩ appellat. & necesse .ẽ ut credat
m̃ dacio idẽ anti cristo qui ueritati xpo noluit credere.
ficu id est diuinȩ legis dulcedine reꝓbatus uenit ad ramnum:
Ramnũ autẽ genus rubi quã uulgo senticẽ ursinã appellant as¬
perũ nimis. & spinosum: ꝑ quod merito typũ anti cristi signi¬
ficat᷑. qui omnia as peritate & efferitate. humanũ genꝰ est uas¬
taturus. Sed exi& i quit ignis deram no id est iiꝗtas deanti¬
cristo &om̃s qui i eo c̃fident cum ipso parit̃ deuorabit: Vlidet᷑
ergo gedeon xp̃i inaginẽ habuisse. septuaginta uero filii lxx
nerationem filii dĩ es semeruerunt : Abi me lech uero filius ancil¬
nũ sibi in probe usurpabit. om̃sq scõs ui & ꝑsecutione. omniq
crudelitate trucidabit: Ioatã uero iunior figura scõrũ fuit: si¬

Expanded text:
sum, sicut Apostolus dixit, futurus est populus ille, qui Antichristo est sersum, sicut Apostolus dixit, futurus est populus ille, qui Antichristo est serviturus, quem ligna silvae appellat; et necesse est ut credat mendacio, id est, Antichristo, qui veritati Christo noluit credere .ficu, id est, divinae legis dulcedine reprobatus, venit ad rhamnum. Rhamnus est genus rubi quam vulgo senticem ursinam appellant, asperum nimis et spinosum, per quod merito typus Antichristi significatur, qui omni asperitate et efferitate humanum genus est vastaturus. Sed exiet, inquit, ignis de rhamno, id est, iniquitas de Antichristo, et omnes qui in eo confidunt cum ipso pariter devorabit. Videtur ergo Gedeon Christi imaginem hnerationem filii Dei esse meruerunt. Abimelech vero filius ancilnum sibi improbe usurpabit, omnesque sanctos vi et persecutione, omnique crudelitate trucidabit. Jonathan vero junior figura sanctorum fuit. Si
Abbreviated transcription (Latin):
cat : ficus autẽ sa crȩlegis imaginẽ habe si c̃ ieuangelio scrip¬
tum .ẽ. quidam pat̃ familias plantauituineã & iuineã suam
plantauit ficum : Quis pater familias . nisi ds̃. qui familiȩ suȩ id est
omnium credentiũ pater . ẽ : Plantauit ergouineã idẽ populũ
quia uineã exegypto transtulisti & utiq populum ñ uineam
exegypto transtulerat : in hac uinea plantauit ficũ. hoc est
hi populo suo posuit legem: Quia lex primitiuũ populũ uelut
ficus grossos aridos & in utiles deieut in terrã: It postea alios
fructus generauit . id est populũ xp̃i anorũ quẽ ad debitã euan¬
gelii disciplinȩ maturitatẽ & sua uissimã pinguedinẽ xp̃i cum
gloria & honore ꝑdux̃ : Sed uitis in quit noluit regnare eis : Vi¬
tẽ autem saluatoris trpum habere manifestum est. sic̃ ipse he¬
uangelio. ait : Egosum uitis uera : Igitur quia iam i reꝓbũ sen¬

Expanded text:
cat. Ficus autem sacrae legis imaginem habet, sicut in Evangelio scripcat. Ficus autem sacrae legis imaginem habet, sicut in Evangelio scriptum est: Quidam paterfamilias plantavit vineam et in vinea sua plantavit ficum . Quis paterfamilias, nisi Deus, qui familiae suae, id est, omnium credentium pater est? Plantavit ergo vineam, id est, populum, quia vineam ex Aegypto transtulit. Et utique populum, non vineam ex Aegypto transtulerat. In hac vinea plantavit ficum, hoc est, in populo suo posuit legem, quae lex primitivum populum, velut ficus, grossos aridos et inutiles dejecit in terram, et postea alios fructus generavit, id est, populum Christianorum, quem ad debitam evangelicae disciplinae maturitatem, et suavissimam pinguedinem Christi cum gloria et honore perduxit. Sed vitis, inquit, noluit regnare eis. Vitem autem Salvatoris nostri typum habere manifestum est, sicut in Evangelio ait: Ego sum vitis vera . Igitur quia jam in reprobum sen
Abbreviated transcription (Latin):
dixeruntq oliuȩ impera nobis: quaeres pondit : pum quid pos¬
sum amitte repinguedinẽ meã qua dii utunt᷑. & homines e& ueni¬
re ut int̃ ligna promouear : Dixeruntq ligna ad arbo rẽ ficũ i¬
ueni e su ꝑ nos regnũ accipe : Quaeres ponditeis : nũ ꝗd possum
deserere dulcedinẽ meã fructus que sua uissimos. & ireutint̃ cȩtera
ligna commouear : locuta sunt quoq: ligna aduitẽ : uenie impe¬
ra nobis : quae res pondit : Num quid possum deserere uinũ meum
quod lȩtificat dm̃ & homines & hntcetera ligna commoueri: Cũ
ergo repudiata fuissent ligna siluȩoliua & ficu & uite : uenert̃
adramnũ ut eũ sibi facerent regem: Sed prius uideamus curoliua¬
& ficus & uitis su ꝑ ligna regnare noluerunt : Ligna qui ppesil
ergo meritonoluit nec oliua nec ficus regnare nec uitis quia ñ
merebant᷑ : Oliua enĩ gratiã sp̃s scĩ . & unctionẽ pacis signifi¬

Expanded text:
dixeruntque olivae: Impera nobis. Quae respondit: Nunquid posdixeruntque olivae: Impera nobis. Quae respondit: Nunquid possum amittere pinguedinem meare ut inter ligna promoVeni, et super nos regnum accipe. Quae respondit eis: Nunquid possum deserere dulcedinem meam, fructusque suavissimos, et ire ut inter caetera ligna promovear? Locuta sunt quoque ligna ad vitem: Veni, et impera nobis. Quae respondit: Nunquid possum deserere vinum meum, quod laetificat Deum et homines, et inter caetera ligna promoveri? Cum ergo repudiata fuissent ligna silvae ab oliva, et ficu, et vite, venerunt ad rhamnum, ut eum sibi facerent regem. Sed prius videamus, cur oliva, ficus et vitis super ligna regnare noluerint. Ligna quippe silvergo merito noluit, nec olea, nec ficus regnare, nec vitis, quia non merebantur. Olea enim gratiam Spiritus sancti et unctionem pacis signifi
Abbreviated transcription (Latin):
lius ancillȩ idest sinago gȩ illius peccatricis. quia qui pec catũ inquit
facit . seruus est peccati: Hic in quam congregatis sibi impiis sicut
abi me ledfecit regnũ iꝓbeu surpabit : In terfectisq nobilib: filiis
idest his qui ex diuersis nationib & linguis inxp̃o credentes adõ
super septuaginta in quit fuit iunior. filius ex nobilimatrimonio
quise abs conderat : hic i quit ascendit i uerticẽ montis garizim.
& exclamauit uocemagna ad populũ. si comori ponens eis para¬
bolã : Hic ergo iunior filius qui fugit ut gladium iimici euade¬
r& : figura est resi dui populi i srł praedi cante helia ex tremis tem¬
poribus credituri & anticristi gladii eua suri: Ascenditiste iiter
ascenderit : hic est enim mons garitim quia morse i bene dic¬
tionẽ deputatur : Itaq cũ ascendis sec eleuata uoceclamauit &
dix̃ audite uiri sichem: lerunt ligna ut ungerent suꝑseregẽ.

Expanded text:
lius ancillae, id est, Synagogae illius peccatricis, quia qui peccatum, inquit, lius ancillae, id est, Synagogae illius peccatricis, quia qui peccatum, inquit, facit, servus est peccati. 4. Hic, inquam, congregatis sibi impiis, sicut Abimelech fecit, regnum improbe usurpavit; interfectisque nobilibus filiis, id est, his qui, ex diversis nationibus et linguis, in Christum credentes, a Deo super septuaginta, inquit, fuit junior filius ex nobili matrimonio, qui se absconderat. Hic, inquit, ascendit in verticem montis Garizim, et exclamavit voce magna ad populum Sichimorum, componens eis parabolam. 5. Hic ergo junior filius, qui fugit, ut gladium inimici evaderet, figura est residui populi Israel, praedicante Elia, extremis temporibus credituri, et Anticascenderit: hic est enim mons Garizim qui a Moyse in benedictionem deputatur . 6. Itaque cum ascendisset, elevata voce clamavit et dixit: Audite me, viri Sichem. lerunt ligna, ut ungerent super se regem,
Abbreviated transcription (Latin):
re scriberetur utrũ gedeon septua ginta filios & multas uxores
habuis s& : Sed et concubinã dequa unũ & malũ filiũ suscepis¬
s&c qđ cum turpe factum sit. Tunc &iã turpius essec. Si haec pos¬
teris ad exemplum in diuinis libris scripta uiderent᷑. Nisi
magna alicuius rei imaginẽ earũ rerũ gesta ꝑtypos & figuras
ostenderent : Ged eon lgit᷑ ut superius dictũ ẽ tipũ dñi portendebut:
Plurimȩ uxores eius multȩ sunt nationes quae ꝑfĩdem xp̃o ad hȩ serup
septua ginta uero filii eius. septuaginta linguȩ sunt i hoc mundo
diffusȩ in quibus perfidem filios sibi dñs generaturus erat : Concubi¬
nam hoc in locosi nagogam uocat quȩ nouis simis tẽporib: antix p̃oest
creditura: De quo io hannes apłs i apocalipsi ait. quidicunt se lu¬
deos esse & non sunt : sed sunt sinago gȩ satanȩ : Dequa ultimis tem¬
porib: nequissimus filius id est anti xp̃s est generandus : Eritq fi¬

Expanded text:
re scriberetur utrum Gedeon septuaginta filios et multas uxores re scriberetur utrum Gedeon septuaginta filios et multas uxores habuisset, sed et concubinam, de qua unum et malum filium suscepisset? Et quod cum turpe factum sit, tunc etiam turpius esset, si haec posteris ad exmagnae alicujus rei imaginem earum rerum gesta per typos et figuras ostenderent. Gedeon igitur, ut superius dictum est, typum Domini tenebat, plurimae uxores ejus multae sunt nationes, quae per fidem Christo adhaeserunt. Septuaginta vero filii ejus septuaginta linguae sunt in hoc mundo diffusae, in quibus sibi per fidem Dominus filios generaturus erat. 3. Concubinam hoc in loco Synagogam vocat. Quae in novissimis temporibus Antichristo est creditura, de qua Joannes apostolus in Apocalypsi ait: Qui dicunt se Judaeos esse, et non sunt, sed sunt Synagoga Satanae . De qua ultimis temporibus nequissimus filius, id est, Antichristus est generandus. Eritque fi
Abbreviated transcription (Latin):
fidei praedi catorib: ad huc ii corpore positis restiterunt: Post
solutionem uero corporum apparentib: miraculis infugam uer¬
sĩ sunt : Quia pauore conterritiaꝑ secutione fideliũ cessauerun:
intuendum est &iã id qđ illic scriptũ est. quia indextera tubas.
lago enas autẽ hsinistratenu erunt : ꝓdextro enĩ habere dici¬
ducimus : bene ergo illic scriptũ est qđ indextera tubas & isi¬
nistralago enas tenuerunt . quia xp̃i marty resꝓmagno habent
tubã atq hidextera lago enãten& : Si enimpriore locogratia p̃¬
dicationis adtendit᷑ & posteriori utilitas corporis. certũ est quia
condux̃ sibi uiros uagos & abi erunt postillũ & itrauit in domũ
patris sui. et occidit fratres suos septua ginta uiros suꝑlapidẽ
unũ & reman sit ioatã iunior qm̃ abs consus erat. & cȩtera : Hoc
factũ sini hil ꝓph&icum indicar&. quid opus erat ut magnope¬

Expanded text:
fidei praedicatoribus adhuc in corpore positis restiterunt. Post fidei praedicatoribus adhuc in corpore positis restiterunt. Post solutionem vero corporum, apparentibus miraculis, in fugam versi sunt, quia, pavore conterriti, a persecutione fidelium cessaverunt. Intuendum est etiam id quod illic scriptum est, quia in dextera tubas, lagenas autem in sinistra tenuerunt. Pro dextera enim habere diciducimus. Bene ergo illic scriptum est quod in dextera tubas et in sinistra lagenas tenuerunt, quia Christi martyres pro magno habent tubam atque in dextera lagenam tenet. Si enim priori loco gratia praedicationis accenditur, et posteriori utilitas corporis, certum est quia conduxit sibi viros vagos, et abierunt post illum, et intravit in domum patris sui, et occidit fratres suos septuaginta viros, super lapidem unum, et remansit Jonatham junior, quoniam absconsus erat. » etc. Hoc factum si nihil propheticum indicaret, quid opus erat ut magnope
Abbreviated transcription (Latin):
nerunt subducesuo adp̃lium martrres nri. sed tubis sed lagoenis
sedlã padibus qui sonuerunt tubis dũ pͣdicant: Confregerunt
lago enas dum soluendai passi one sua corpora hostilibus gladiis
opponunt : Resplenduerunt lã padib: dumpost solutionẽ corpo
rum mira culiscorus carunt: Moxq hostes hfugã uersi sunt. quia
dũ mortu orum martyrũ corpora mira culis corus care conspiciuñ
luce ueritatis fracti quod ipugnauer̃ crediderunt: Cecinerunt
ergo tubis ut lago ȩne frangerentur : lago ȩne fractȩ sunt ut lam¬
pades apparerent: Apparuerunt lampades : ut hostes infugam
uerterentur : Id est p̃dicauerunt martyres: donec eorũ corpora
in morte soluerentur : Corpora eorum in morte soluta sunt : ut mi¬
raculis coruscarent : Corus cauerunt miraculis ut hostes suos ex di¬
uina luce pros ternerent : & notandũ quod steterunt hostes ante
lago enas fugerunt ante lam pades : Qui a nimirũ ꝑ secutores scȩ

Expanded text:
nerunt sub duce suo ad praelium martyres nostri, sed tubis, sed lagenis, nerunt sub duce suo ad praelium martyres nostri, sed tubis, sed lagenis, sed lampadibus. Qui sonuerunt tubis, dum praedicant; confregerunt lagenas, dum solvenda in passione sua corpora hostilibus gladiis opponunt; resplrum miraculis coruscaverunt. Moxque hostes in fugam versi sunt; quia dum mortuorum martyrum corpora miraculis coruscare conspiciunt, luce veritatis fracti, quod impugnaverant, crediderunt. Cecinerunt ergo tubis, ut lagenae frangerentur; lagenae fractae sunt ut lampades apparerent; appverterentur, id est, praedicaverunt martyres, donec eorum corpora in morte solverentur. Corpora eorum in morte soluta sunt, ut miraculis coruscarent; coruscaverunt miraculis, ut hostes suos ex diina luce prosternerent. Et notandum quod steterunt hostes ante lagenas, fugerunt ante lampades, quia nimirum persecutores sanctae
Abbreviated transcription (Latin):
genu flexis se ꝑhibent᷑ & ab ellorũ certamine ꝓhibiti reces serunt : Hi
sunt qui doctrinam cũ operib rectis non hauriunt : Qui uero doctri¬
nȩ fluenta ita hauriunt ut nequaquã i prauis operib: carnalit̃ inflec¬
tant᷑ : Hi xp̃o duce contra hostes fidei ad pͤlium ꝑgunt : Vadunt ergo
cũ tubis cũ lãpadib cũ langoenis. tq iste ut diximꝰ fuit ordo plian¬
di : Cecinerunt tubis intralago enas autẽ sunt mis sȩlampades : Con¬
fractis uero lago enis lampadȩ costensȩ sunt quarũ corus cante luce
hostes territi infugã uertunt᷑ : De signat᷑ itaq: in tubis clamorp̃di¬
cationum : inlãpadib caritas mira culorũ : in lago enis fragilitascor¬
porum : Tales quippedux nr̃t secum ad pͣdicationis pͦliũ duxit :
Qui despecta salute corporum hostes suos moriendo prosternerenteo¬
rũq gladios non armis sed pauentia superarent: armatiem̃ ue¬

Expanded text:
genu flexisse perhibentur, et a bellorum certamine prohibiti recesserunt, hi genu flexisse perhibentur, et a bellorum certamine prohibiti recesserunt, hi sunt qui doctrinam cum rectis operibus non hauriunt. Qui vero doctrinae fluenta ita hauriunt, ut nequaquam in pravis operibus carnaliter inflectantur, hi Christo duce contra fidei hostes ad praelium pergunt. « Vadunt ergo cum tubis, cum lampadibus, cum lagenis; » atque iste, ut diximus, fuit ordo praeliandi: « Cecinerunt tubis, intra lagenas autem sunt missae lampades; confractis vero lagenis, lampades ostensae sunt, quarum coruscante luce, hostes territi in fugam vertuntur. » Designatur itaque in tubis clamor praedicantium, in lampadibus claritas miraculorum, in lagenis fragilitas corporum. Tales quippe secum dux ad praedicationis praelium duxit, qui, despecta salute corporum, hostes suos moriendo prosternerent, eorumque gladios non armis, sed patientia superarent. Armati enim ve