comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
accipias hunc sangũinẽ. qr qͥeũ bene accipit: ac-¬
cipit benedictionẽ. Qui uͦ eũ male accipit : iudi¬
cũ sibi bibendo ad quirit. Hoc figuratũ ẽ. et nullo
enĩ ut diceret᷑. Fiat uilla eiꝰ deserta. Bieiũ ad
uidã ꝑtines sifactaeiꝰ imitaris. si sanguinẽ xp̃i nõ
cũtimore ⁊ tremore accipis : eris uilla deserta. ma-¬
ledicta. reꝓba. ⁊ spinosa.Diaut̃ sangunt̃ xpĩ tota
cũ reucrentia ꝑcipiens. cognoscis ꝑillũ tua t dimit¬

Expanded text:
accipias hunc sanguinem: quia qui eum bene accipit, accipit benedictionem, qui vero eum male accipit, judicium sibi bibendo acquirit. Hoc figuratum est et in illenim ut diceretur, Fiat villa ejus deserta . Si enim ad Judam pertines, si facta ejus imitaris, si sanguinem Christi non cum timore et tremore accipis; eris villa deserta, maledicta, reproba et spinosa. Si autem sanguinem Christi tota cum reverentia percipis, cognosces per illum tua t
Abbreviated transcription (Latin):
sopdsil Quia nec ille aliqͣndo nõpat̃. nec
ste aliqͣndo ñfiliꝰ. No enĩ ut pat̾ generarae
filiũ miniut seipsum. sedita genu̾it dese alte
Sec minuit eĩ ꝓce̾dendo : nec aũgr herenoo
qr hec triã unꝰ ds̃ de quo ꝓpħa dicit. Tues dsꝰ
rit dicemꝰ. Audi ce de spũ scõ quẽ minorẽ uis
ce patrt & filio ẽpe st̃s scs. cipse spsẽ. dei¬

Expanded text:
s; quia nec ille aliquando non Pater, nec iste aliquando non Filius. Non enim ut Pater generaret Filium, minuit se ipsum: sed ita genuit de se altenec minuit eum procedendo, nec auget haerendo. Et haec tria unus Deus, de quo propheta dicit: Tu es Deurit, diximus: audi et de Spiritu sancto, quem minorem vis esse Patre et Filio. Nempe S
Abbreviated transcription (Latin):
apur ics Melius illis erat ñ cognoscere
uia salutis: qua cognoscentes retro respicere.
retro respex : qiod euaserat ꝑdidit. Nec in merito
instatuã salis repente c̾uersa ẽ : n ut fatuos suo
&iã exẽplo c̃dire. Quist̃ & aberrantes  om̃s
heretici. qͥrelicta ueritatis uia erraudo ꝑdeser¬
tẽ latrocinant᷑ ꝙ animas captant inpeccatis. pre¬
pediuntq neqͥs adpatriã ualcat puenire.
Effecti lupi semitaris induti ouina pelle: cũ sint
untꝰ lupi rapaces. Predicantes xp̃m uiã. & qͥ eos
sequunt᷑ ducentes ad mortẽ. I ic si aliqͥs dicat. qͥd¬
ego faciã ñ inuenio : ecce homo xp̃m p̃dicat. uiam
p̃dicat. Xp̃i sedicit eẽ. discipłm. ueritatẽ sedicit
annunciare. Quare ñsequar talia p̃dicantem :
A espondeo. quia aliud ei habae lingna. aliuq
cs̃cientia. Unde noui inquis: Nũqui ego ẽscien¬
tas discitere possũ :. Ap̃m abeo audio. Quođ audio
hoc csedo. hoc teneo. Nõ te seducat filiꝰ falsititisa

Expanded text:
, dicens: Melius illis erat non cognoscere viam salutis, quam cognoscentes retro respicere .retro respexit, quod evaserat perdidit. Nec immerito in statuam salis repente conversa est , nisi ut fatuos suo etiam exemplo condiret. Qui sunt et aberrantes? Omnes haeretici, qui relicta veritatis via errando per desertum latrocinantur, et animas captant in peccatis, praepediuntque ne quis ad patriam valeat pervenire: effecti lupi semitarii induti ovina pelle, cum sint intus lupi rapaces; praedicantes Christum viam, et qui eos sequuntur ducentes ad mortem. CAPUT V. 5. Qego faciam non invenio: ecce homo Christum praedicat, viam praedicat, Christi se dicit esse discipulum, veritatem se dicit annuntiare, quare non sequar talia praedicantem? respondeo, Quia aliud ejus habet lingua, aliud conscientia. Unde novi, inquis? numquid ego conscientias discutere possum? Christum ab eo audio: quod audio, hoc credo, hoc teneo. Non te seducat filius falsitatis,
Abbreviated transcription (Latin):
turpeest dicere : sed uos ñ quiescitis agere. Ma.¬
nifestaẽ. ignominia ura : nuoa ÷ ti pitudo
urã. E&c̃fes sione simul & scriptura ur̃a .
om̃ib palã ẽ. facta turpis doctrina ur̃a.
Utiiã aliqͣndo corrigantur corda ur̃a. A li i
itur adpatrẽ: scđm diuiniate nolunt
et̃. eqͣlẽ patri. Et cũ ipse dicat ego & pat̾ unũ
sumꝰ: illidict̃. Simissus ẽ ap̃s: minorest. maiae
est utiq qͥmittit : illo qͥmuttie᷑ hec argum¬
tatio ÷ humana : ñ auotoritas duuna alia
est oꝑatio trinitatis quã tu heretice non
ad sequeris ÷ quia carnalit̃ sapis. Mundũ
enĩ cor nhabes. nec ad dm̃i. Aeps eni inqͣntõ
hominẽ suscepit missus dr̃ Inquantũ dsẽ¬

Expanded text:
turpe est dicere, sed vos non quiescitis agere. Maturpe est dicere, sed vos non quiescitis agere. Manifesta est ignominia vestra, nudata est turpitudo vestra; ex confessione simul et scriptura vestra, omnibus palam facta est turpis doctrina vestra: utinam aliquando corrigantur corda vestra! CAPUTitur ad Patrem, secundum divinitatem nolunt esse aequalem Patri. Et cum ipse dicat, Ego et Pater unum sumus ; illi dicunt, Si missus est Christus, minor est: major est utique qui mittit, illo qui mittitur. Haec argumentatio est humana, non auctoritas divina. Alia est operatio Trinitatis, quam tu, haeretice, non assequeris, qui carnaliter sapis. Mundum enim cor non habes, nec ad Deum. Christus enim in quantum hominem suscepit, missus dicitur: in quantum D
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m dic eẽ. fallace. Nõ habuit inqͥc uerũ corpꝰ
fantarsma fuit. sp̃s fuit. E hoc in illo necat¬
fuisse inigͥssimꝰ manicheus. Opessime heretice
manichee. Si crede ñiuis ueritatẽ dicentem
crucifigenti. Nã cũ tudicis xp̃s ds̃ fuit non
homo : iudeus dic̃. Nõ fuit ds̃ sed homo.
Catholica utrosq c̾uincens : ego ait uerum
accepit. spineã sp̃s coronã portauit. sp̃s sibi
crucẽ bauilauit. : Hi sp̃s fuit. cuiꝰ uestim̃ta
exanimẽ pependit incruce.: Si sp̃s fuit
aioseph sepeliendꝰ  quomͦ sepulchro ẽ. c̃ditꝰ.
Omĩa ista sp̃s pati ñpotest. Sicut deeo ante ꝑ
retice. ut doces ueritas m̃tita ẽ. & tũ uerum
p̃dicas. ⁊ & ubi hoc p̃dicas.: in absc̃so. inocul¬
to. Siueritate fulcit᷑ p̃dicatiotua : publica
sit doctrina tua. Demonstra mͥ eccłam
tuã. Ded nouiniꝰ quid agatis deceptĩ & decepto¬
res. Apłs paulꝰ uos ꝓdidit dic̃s. Quȩ enim
ocuite fuint ab eis. ÷ turpeest ꝙiã dicere. Nob

Expanded text:
Non habuit, inquit, verum corpus: phantasma fuit, spiritus fuit. Et hoc in illo fuisse negat nequissimus manichaeus. O pessime haeretice manichaee, si credere non vis Veritatem dicentem crucifigenti. Nam cum tu dicis, Christus Deus fuit, non homo; Judaeus dicit, Non fuit Deus, sed homo. Catholica utrosque convincens, Ego, ait, verum accepit? spiritus spineam coronam portavit? spiritus sibi crucem bajulavit? Si spiritus fuit, cujus vestimenta exanime pependit in cruce? Si spiritus fa Joseph sepeliendus, quomodo sepulcro est conditus? Omnia ista spiritus pati non potest. Sicut de eo antea retice, ut doces, Veritas mentita est, et tu verum praedicas? Et ubi hoc praedicas? In absconso, in occulto. Si veritate fulcitur praedicatio tua, publica sit doctrina tua. Demonstra mihi Ecclesiam tuam. Sed novimus quid agatis decepti et deceptores. Apostolus Paulus vos prodidit dicens: Quae enim occulte fiunt ab eis, turpe est etiam dicere . Nobis
Abbreviated transcription (Latin):
re tẽpora ꝑquẽ facta st̃ tepra. dipatreia
cfiteris dm̃ dm̃filiũ. odnũq credis patre
e filiũ : noli minorẽ facere filiũ teo qđͣ
fecit te. qula idõ minor factasest ut redi¬
meraete. Sed ipse inqͥs dixit. Patꝰ maior
mae. Intellige scđm susceptũ hominẽ :÷ &e depo¬
nis errorẽ. Dcđm hoc dic̃ pat̾maior meẽ:¬

Expanded text:
re tempora per quem facta sunt tempora. Si Patrem confiteris Deum, Deum Filium, aeternumque credis et Patrem et Filium; noli minorem facere Filium in eo quod fecit te, quia ideo minor factus est, ut redimeret te. Sed ipse, inquis, dixit, Pater major me est . Intellige secundum susceptum hominem, et deponis errorem. Secundum hoc dicit, Pater major me
Abbreviated transcription (Latin):
sum. alius tardiꝰ abulat. alius celeriꝰ abulat.
sam abulant. Q xcitandi st gͦ renantes. retro
redeuntes reuocandi errantes inuiã ducendi
ard exhortandia celeres imitandi Quinꝑsic̃
denaa adis qđ deteriꝰ reliquerat re uersus
ieco & uifide deserit: auia errauit. Cũ tar¬
qi dicit quȩ reto oblitꝰ inet quȩ antesiuit extentꝰ¬
scđm intentione sequor adpalmã uocationis dĩ.
in xep̃o iħu & urrente secdix̃. sequentẽ sedix̃.
oremansit. ñ retro respex̃ : Absit ut erraueret
quia uiã ipsã docebat. quãm & tenebat & osten-¬
debat. Celeritatẽ autẽ eiꝰ ut imitarem̃: ait
nuidacores mei estote : sicut: iego xp̃i. arbi¬
tram ÷ nos dilectis simi. inuia nobiscũ abula¬
re Bi tardi sumꝰ. puenite nos : ñ inuidemis
querimꝰ quos sequam. bi autẽ nosputatis cele¬
ue imtdi: currite nobiscũ. Unũ ẽ. adia
Qui st̃ aretro redeuntes qͥ exc̃tinentia
rosertunt inimunditiã qͥ exscõ &ȩ sindari
bono ꝓposito uirginitatisi: de uertunt᷑ intur

Expanded text:
sumus, alius tardius ambulat, alius celerius ambulat, tamen ambulant. Excitandi sunt ergo remanentes, retro redeuntes revocandi, errantes in viam ducendi, tardi exhortandi, celeres imitandi. Qui non pclinat ad id quod deterius reliquerat, reversus est retro: qui fidem deserit, a via erravit. Cum tarqui dicit, Quae retro oblitus, in ea quae ante sunt extentntionem sequor ad palmam vocationis Dei in Christo Jesu . Currentem se dixit, sequentem se dixit; non remansit, non retro respexit: absit ut erraverit, quia viam ipse docebat, qui et tenebat et ostendebat. Celeritatem autem ejus ut imitaremur, ait: Imitatores mei estote, sicut et ego Christi . Arbitramur ergo nos, dilectissimi, in via vobiscum ambulare: si tardi sumus, praevenite nos; non invidemus, quaerimus quos sequamur. Si autem nos putatis celeriter ingredi, currite nobiscum: unum est ad quQui sunt et retro redeuntes? Qui ex continentia revertuntur in immunditiam, qui ex sancto et singulari bono proposito vir
Abbreviated transcription (Latin):
ipsefecisti. Siqͥs forte ut adsol& refugit
nauigiũ. &insolitos fluctꝰ maris orrescit.
desideratq it̃ c̃ficere. quo & si tardius ad
patriã ucileat ꝑuenire : demonstrabo uiã
immo ipsã ddemonstrat uia. Ecce in euangłio
clamat saluator. Egosũ uia. h abes uiãm
ambula: sollicitꝰ tam̃: doma ium̃tũ tuũ
caruẽ tuã : ipsi enĩ insidae animatua.
Quomodo sunhac uia mortali ium̃to insidẽs
qui te gestiendo uelloe p̾cipitare. ñne ut secur
it̃ ageres. cibaria ferocienti subtraberes.
& fame domares quẽ freno ñ posses :: Caro
nos rapit : & deuia coñat᷑ excludẽ. Tale ergo
ium̃tũ. cohibeamꝰ ieiuni is. Uide illũ guber¬
natorẽ eundẽq uiatorẽ apłm paulũ.: uide
& inseruitutẽ redigo. Ita gͦ & duqͥ ambulare
desideras. doma carnẽ tuã & ambula. Am¬
bulas enĩ :: si amas. Non enĩ ad dm̃ passib
sed affectib currimꝰ. Uiagͦ istanrã: ambu¬

Expanded text:
portuno. Si quis forte, ut assolet, refugit navigium, et insolitos fluctus maris horrescit, desideratque iter conficere, quo, etsi tardius, ad patriam valeat pervenire; demonstrabo viam, imo ipsa se demonstrat via. Ecce in Evangelio clamat Salvator, Ego sum via . Habes viam, ambula, sollicitus tamen doma jumentum tuum, carnem tuam; ipsi enim insidet anima tua. Quomodo si in hac via mortali jumento insideres, quod te gestiendo vellet praecipitare; nonne ut securus iter ageres, cibaria ferocienti subtraheres, et fame domares quod freno non posses? Caro nos rapit caro, et de via conatur excludere. Tale ehibeamus jejuniis. Vide illum gubernatorem eumdemque viatorem apostolum Paulum, vide et in servitutem redigo . Ita ergo et tu, qui ambulare desideras, doma carnem tuam, et ambula. Ambulas enim, si amas. Non enim ad Deum passibus, sed affectibus currimus. CAPUT IV. 4. De ambu
Abbreviated transcription (Latin):
Nõnegligamꝰ nr̃a peccata. Minutas : sed iulta
st̃. Fluctꝰ unus ualidꝰ irruens obruit nauim.
minaturq naufragiũ : humoꝵ autẽ ꝑrimas
influens & insentinã ueniens. nͥ subinde siccetur.
hoc idẽ facit. Ergo exhauriat᷑ sentina. ñnegli¬
gat᷑ misericordia. quiã eleinosina amorte liberat.
& ipsa purgit peccata. A dsĩt nr̃a tutela xpisti
grã. celeuma ñm dulce cantemꝰ alleluia:
ut leti acsecuri igrediañ sẽpit̾nã acfelicis simã
patriã. Nonmetuat anima mare hoc magnũ.
scłm scilicoo: cuiꝰ fluctꝰ ac turbines sentimus
inimicas scłi potestates. Indõ sperantes multi
iã scĩ hos fluctus spreuer. : multi calcauert᷑.
multi suꝑ eiꝰ aqͣs ambulantes securi. ad patriã
ꝑuener unt. Bed & surgit uentꝰ ualidus et
magna tẽpestas: sua cuiꝰq cupiditas. li tubat
fides ĩmari . clam& inte petrus. Unẽ pereo
Dabit manũ mergenti .. nec sĩnit ꝑire ille qui

Expanded text:
Non negligamus nostra peccata: minuta sunt, sed multa Non negligamus nostra peccata: minuta sunt, sed multa sunt. Fluctus unus validus irruens obruit navem, minaturque naufragium: humor autem per rimas influens et in sentinam veniens, nisi subinde siccetur, hoc idem facit. Ergo exhauriatur sentina, non negligatur misericordia; quia eleemosyna a morte linerat, et ipsa purgat peccata . Adsit nostra tutela Christi gratia, celeuma nostrum dulce cantemus Alleluia; ut laeti ac securi ingrediamur sempiternam ac felicissimam patriam. Non metuat anima mare hoc magnum, saeculum scilicet, cujus fluctus ac turbines sentimus inimicas saeculi potestates. In Deo sperantes multi jam sancti hos fluctus spreverunt, multi calcaverunt, multi super ejus aquas ambulantes securi ad patriam pervenerunt. Sed exsurgit ventus validus et magna tempestas, sua cujusque cupiditas. Titubat fides in mari, clamet in te Petrus, Domine, pereo: dabit manum mergenti, nec sinit perire ille qui
Abbreviated transcription (Latin):
ardent̃ desidemꝰ ꝓpͥã patriã : pegrinationem
istã que nos abea adhuc detinae toleͣmꝰ ñ amemꝰ.
Festinemꝰ tam̃ ñ ÷ hic quare hic stare. nec inuenis
in scło qđ iã possis amare. Ipse enĩamor paren.¬
tũ cõuigum. filiorũ. facultatũ. aut magnũ qͥbrs¬
dã incusser̃ laborẽ: aut magnũ pariunt timorẽ.
lõ ÷quare hic s tare. Melius festinando appeti¬
mꝰ sẽpit̾nã : quã hic remanendo scłi nos app̃hen¬
dat̃ ruina. Preparemꝰ sitartiã: app̃hendam us
& ascendamꝰ nauẽ. fidẽ. simul & trucem. Nec
desit anchora spes ur̃c salutis. extendãmus
fiies diuersas hisas uirtutes. uela karitatis
collocemꝰ. inuocemꝰ uentũ ꝓsperũ u̾bũ dei.
Exͥauriamꝰ sentinã apeccatis: ꝑhelȩmosinas mun¬
detur conscientia. ñ impȩdiat᷑ huiꝰ nr̃i cursus
nauigi ĩ. Oꝑemꝰ manib. i ut hoc possimꝰ. Manib.
sius sentinã exhauriebat : qui dicebat. Que.¬
siui manib meis corã eonocte :. & ñsũ deceptꝰ.

Expanded text:
ardenter desideremus propriam patriam; peregrinationem istam, quae nos ab ea adhuc detinet, toleremus, non amemus: festinemus tamen. Non est quare hic stare; nec invenis in saeculo, quod jam possis amare. Ipse enim amor parentum, conjugum, filiorum, facultatum, aut magnum quibusdam incusserunt laborem, aut magnum pariunt timorem: non est quare hic stare. Melius enim festinando appetimus sempiterna, quam hic remanendo saeculi nos apprehendat ruina. Praeparemus sitarciam, apprehendamus et ascendamus navem fidem simul et crucem, nec desit anchora spes nostrae salutis, extendamus funes diversas virtutes, vela charitatis colligamus, invocemus ventum prosperum verbum Dei; exhauriamus sentinam a peccatis, per eleemosynas mundetur conscientia. Non impediatur hujus nostri cursus navigii, operetur manibus ut possumus. Manibus suis sentinam exhauriebat qui dicebat: Manibus meis coram eo nocte, et non sum deceptus .
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑquẽ mͥ mundus crucifixus :: & ego mundo
nauĩ ascendebat. Quando dicebat inducte uos
sicut electi dei. benignitate. hi imilitate. mansue
do dicebat. manae fides. spes: karitas. maior aut̃¬
orũ kearitas : uela locabat. Quando dicebat

Expanded text:
quem mihi mundus crucifixus est, et ego mundo ; navem ascendebat. Quando dicebat, Induite vos sicut electi Dei, benignitate, humilitate, longanimido dicebat, Manet fides, spes, charitas; major horum charitas ; vela colligebat. Quando dice
Abbreviated transcription (Latin):
homo missus ecelo. Transiit uetustas ĩtiũ :
accessit nouitas credentiũ. Transiit uita car¬
nalis : succes sit spãlis. An parua ẽ. nouidas
hȩc ita de monstrata ꝑ hominẽ dm̃. ut morien¬
do susciꝑa uecustatẽ tuã. resurgendo osten.¬
der& nouitatẽ tucĩ. ascendendo firmarꝙ
accesser. Que nona.: Qđ efficimini filudei.
filii sp̃ales. Ueta tnsier̃. Terra eratis. ecce noua
factast̾. celi iãpene effectiestis. Celienĩ enai¬
rant głam dei. Nõuobis in possibile uide̾t᷑ qđ̾
cũ sitis terrestres : efficinuni cȩlestes. De terra
ñfacit cȩlũ. qͥ denichilo fecit t̾rã. & cęlũ : Ueca
insier̃. Lapioes colebatis. Noua accesser: dm̃
noua accesser̃. ꝓmissa ẽ. in mortalitas ueca tͥnsier

Expanded text:
homo missus e coelo. Transiit vetustas mentium, accessit novitas credentium: transiit vita carnalis, successit spiritualis. An parva est novitas haec, ita demonstrata per hominem Deum, ut moriendo susciperet vetustatem tuam, resurgendo ostenderet novitatem tuam, ascendendo firmaretaccesserunt: quae nova? Quod efficimini filii Dei, filii spirituales. Vetera transierunt; terra eratis: ecce facta sunt nova; coeli jam pene effecti estis. Coeli enim enarrant gloriam Dei . Non vobis impossibile videatur, quod cum sitis terrestres, efficiamini coelestes. De terra non facit coelum, qui de nihilo fecit terram et coelum? Vetera transierunt; lapides colebatis: nova accesserunt; Dnova accesserunt; promissa est immortalitas. Vetera transier
Abbreviated transcription (Latin):
secro responde ꝓme. Ecce audi apłm. Qud
queris carnalis auditor pocłos carnis respice¬
re.: Erige m̃tis aciẽ ut qđ dr̃ possis intell¬
gere. uetera tͥnsier̾ ecce factast᷑ noua. Aue ue¬
tera tͥnsier que factast̃ noua: : Prinꝰ homo

Expanded text:
secro, responde pro me. Ecce audi Apostolum: Quid secro, responde pro me. Ecce audi Apostolum: Quid quaeris, carnalis auditor, per oculos carnis respicere? Erige mentis aciem, ut quod dicitur possis intelligere, Vetera transierunt, ecce facta sunt nova. Quae vetera transierunt? quae facta sunt nova? Primus homo
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ. induite nouũ. Q alibi. Uet̾a tran¬
sier̃.i eccẽ factast̃ noua. Quȩ uet̃a tͥnsier̃.
que factast̃ noua: Si adsit spĩtalis auditor.
iñ solũ intelligit. uerũ &iã uidoe quȩ facta
stĩs noua. Ss alit carnalis adsit qͥtotũ ꝓocłos
carnis nidul. ꝑ aciẽ m̃tis intelligit.⁊ irri¬
cclens respondst. Nogote dic quȩ facta sunt
noua. Nũquiqͥ aliud celũ respicio quam
antea: Aut sidera in nouũ splencdorem mi¬
cantia. ÷ Nonne eisdẽ cursib sol ꝑagit
inelrẽ. eisdẽ curriculiso luna ꝑagit nõctẽ:
Nũ qͥd mare. t̾minossuos fine ult̾nsgres¬
sũ ẽ auõrꝑofacies nmutata ẽ: & alĩa
iusiccit expnitio ouis duodecĩ ꝑagrã dies
eisdẽq ancrem̃tis ꝑbstãtis tẽpus. qͥhtis
detrimitis hieme ꝑagunt᷑ : ołgemes quoq ipse
mortaliũ aliis decedentib aliis succedentibus
t̃minatos fimunt dies Cũgͦ omĩa sicut exini
renti. Et qr minꝰ ualeo ad exponendũ. tẽ ob¬

Expanded text:
nduite novum : et alibi, Vetera transierunt, ecce facta sunt nova . Quae vetera transierunt? quae facta sunt nova? Si adsit spiritualis auditor, non solum intelligit, verum etiam videt quae facta sunt nova. Si autem carnalis adsit, qui totum per oculos carnis, nihil per aciem mentis intelligit, irridens respondet: Rogo te, dic quae facta sunt nova? Numquid aliud coelum respicio quam antea, aut sidera in novum splendorem micantia? Nonne iisdem cursibus sol peragit diem, eisdemque curriculis luna peragit noctem? Numquid mare terminos suos finesque transgressum est, aut terrae facies immutata alia sicut ex initio horis duodecim peragitur dies, eisdemque crementis aestatis tempus, quibus detrimentis hiems peragitur? Progenies quoque ipsa mortalium aliis decedentibus, aliis succedentibus terminatos finiunt dies. Cum ergo omnia, sicut ex inirenti; et quia minus valeo ad respondendum, te ob
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ oꝑantes ꝓpriis manib urĩs. qͥd aliud
qua sentinam ex haurii e p̃cipiebat.: Quau
ebatdo grã salu facti estis: tutelã exorabat
Quando dicebat in ꝑsalmis & yminis cantantes
incordib ur̃ is dño : celeuma sanctũ docebat¬
& dicebat. Q tando dicebat spe salui facti estis.
anchorã incordib crecdentiũ figebat. Quando
dicebat ierłm quȩ sursũ ẽ. lib̾a est que ÷ mat̾¬

Expanded text:
antes propriis manibus vestris : quid aliud quam sentinam exhauriri praecipiebat? Quando dicebat, Gratia salvi facti estis ; tutelam exorabat. Quando dicebat, Iu psalmis et hymnis cantantes in cordibus vestris Domino ; celeuma sanctum docebat. Quando dicebat, Spe salvi facti sumus ; anchoram in cordibus credentium figebat. Quando dicebat, Jerusalem qua sursum est, lib
Abbreviated transcription (Latin):
obfecrationẽ defensorẽ sibi atque atccła
sicę dm̃ parabat. Et quis eũ umquã siuis
machinis aut obpugnationib qui uerit de¬
terrere : qui auxiliatrieẽ dexterã xp̃i sẽꝑ tutus

Expanded text:
obsecrationem defensorem sibi atque Ecclesiae obsecrationem defensorem sibi atque Ecclesiae suae Deum parabat. Et quis eum unquam suis machinis aut oppugnationibus quiverit deterrere, qui auxiliatrice dextra Christi semper tutus
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ peccatoris : quantũ ut conuertatur & uiuat:
Iuo rex audito nimio de terretur metu. Et tanto¬
s pauore concutitur. ut statim agnita culpa luens
delictũ cũ lacrimis. regali absque fastigio. penitudi¬
ab oletur census : de scriptiore scinditur impia
salus tribuitur popło Et uelud post nimiã tẽpes¬
tatẽ ac si solis spbendor. redditus fuiss& pace aeccbe¬
sus clata sacerdotũ gaudia cumularunt
Mirabilit̾ quoq rex adiecit ut generailis
daretur auctoritas. ne in posterũ impra ex fecutio :¬
iteraretur inplebẽ. Assessorẽ uero atrocẽ qui
cũ emendationi regis asfẽnsũ non prebuit. dig¬
na ꝑculit ultio: & uitã qua fruebatur. indig̾¬
ne amisit ilico cũ dedecore Nec enĩ tanti p̃ia¬
culi minister inpunitus euadere. Obeatũ per
om̃a uirũ : qui nũquã sedeaduersariorũ furo¬
ribus manu defendebat aut telo sedieranus
continiusq uigiliis sub altare positus per

Expanded text:
mortem peccatorum, quantum ut convertantur et vivant. mortem peccatorum, quantum ut convertantur et vivant. Quo rex audito, nimio deterretur metu, et tanto pavore concutitur, ut statim agnita culpa lugens delictum cum lacrymis, regali absque fastigio poenitudiaboletur census, descriptio rescinditur impia, salus tribuitur populo; et velut post nimiam tempestatem solis splendor redditus fuisset, pace Ecclesiae data, sacerdotum gaudia cumulantur. Mirabiliter quoque rex adjecit, ut generalis daretur auctoritas, ne imposterum impia exsecutio iteraretur in plebe. Assessorem vero atrocem, qui commendationi regis assensum non praebuit, digna perculit ultio, et vitam qua fruebatur indigne amisit illico cum dedecore. Nec enim poterat tanti piaculi minister impunitus evadere. O beatum per omnia virum! qui nunquam se de adversariorum furoribus manu defendebat aut telo, sed jejuniis, continuisque vigiliis, sub altari positus, per
Abbreviated transcription (Latin):
adnõ. qđ a p̃side neqͥuerat obtinere. Et sciens nõ minorẽ
animi eẽ urtutẽ ꝓ inimico exorare dnm̃ quã ꝓcũ bere
ꝓ dño. cõuersionẽ inimicoꝵ potius petut quã ꝑniciem.
Et qͥdẽ ilico si petissae in modati pͥncipis ⁊ seuissisni ad ses¬
soris digna ꝑcellens ad fuerat pena. Sed erat uir beatꝰ
cõtra suos ad u̾sarios mitis seꝑ ac pius. Unũ interea nut¬
tit e suis solitariuĩ quendã ebregisilũ nomine.
isermone adexemplũ beati iuri erat p̾stantior
cȩteris. ut seuiciam principis redaruena: Qui nisi¬
se melioris uite emundatione mutassa : in de¬
ritũ repentinũ ei imminere nuntiara. Adele¬
bat etiã beatus cse qui peda principẽ de cõmis¬
sis impietatib scclerũ monens. si forte possa com¬
missi penitudinẽ gerere si possa flere ꝓscelere.
& ultrices poenarũ flammas. lacrimarũ uberta¬
te restinguere. Quia non uult ds̃ tantũ

Expanded text:
a Domino quod a praeside nequiverat obtinere. Et sciens non minorem a Domino quod a praeside nequiverat obtinere. Et sciens non minorem animi esse virtutem pro inimico exorare Dominum, quam procumbere pro Domino, conversionem inimicorum potius petiit quam perniciem. Et quidem illico si petisset, immoderati principis et saevissimi assessoris digna praecellens adfuerat poena; sed erat vir beatus contra suos adversarios mitis semper et pius. 25. Unum interea mittit e suis solitarium quemdam, Ebregisilum nomine et sermone ad exemplum beati viri erat praestantior caeteris, ut saevitiam principis redargueret. Qui nisi melioris vitae emendatione mutasset, interitum repentinum ei imminere nuntiaret. Addebat etiam beati sequipeda, principem de commissis impietatibus scelerum monens, si forte posset commissi poenitudinem gerere, si posset flere pro scelere, et ultrices flammarum poenas lacrymarum ubertate restinguere; quia non vult tantum Deus
Abbreviated transcription (Latin):
inmaximo p̃cipue certamine nunqu̾a deserit suos: mul¬
titudinẽ xp̃ianã ꝑmanentẽ ascłis liberã. cũ nefandus mi¬
nister sub crudelitate regia cogeret deseruire. uniuer sis
afflictionẽ inpiã ñ ferentib tanta multitudo ad piũ
cõflux̃ auctorẽ : tantꝰq plangentiũ eleuatis uocib. in¬
crepuit fragor. ut putaret᷑ audientiũ t̃ribile. eẽ. tonitruũ
Hoc solũ uoces om̃iũ cõclamabant. Pius pasto .. subueni
gregi. quẽ usq nc̃ pastorali fouisti affectu. Age ne ꝑeat
grex tͥ cõmissus a dõ. Defende alupo. quẽ rabido lacerat dente.
Unde ille nimia pietate ꝑmotꝰ. uniuersis indicto ie ui¬
nio assessorẽ alloqͥt᷑ blande ut impiã desinat ꝓ sequi
iussionẽ. Sed ubi mens dura fastu nõ frangeret᷑. ac spretis
affatib sac̃dotis acrior magis magisq feruescer&. cellulã
petit beatꝰ t̾re ꝓsternit᷑. scm̃ tundit uerbe pectus. secit

Expanded text:
in maximo certamine praecipue nunquam deserit suos, mulin maximo certamine praecipue nunquam deserit suos, multitudinem Christianam permanentem a saeculis liberam cum nefandus minister sub crudelitate regia cogeret deservire; universi afflictionem impiam non ferentes, tanta multitudo ad pium confluxit pastorem, tantusque plangentium elevatis vocibus increpuit fragor, ut putaretur audientium terribile esse tonitruum. Hoc solum voces omnium conclamabant: Pie pastor, subveni gregi, quem usque nunc pastorali fovisti affectu. Age ne pereat grex tibi commissus a Deo: defende a lupo quem rabido lacerat dente. Unde ille nimia pietate permotus, universis indicto jejunio, assessorem alloquitur blande, ut impiam desinat prosequi jussionem. Sed ubi mens dura fastu non frangeretur, ac spretis affatibus sacerdotis acrior magis magisque fervesceret, cellulam petit beatus, terrae prosternitur, sanctum tundit verbere pectus, petit
Abbreviated transcription (Latin):
nequaqu̾a corruptele mortalitatis obnoxia. Abstinentie
uͦ ac sobrictatis ⁊ honestatis gr̃ã. qͣnta int̃ easdẽ pulcro
decore refulgeat iuires edicere superant. Hunc ad
succidere inmanẽ. Quo actu : succisa corruit uelox
Unꝰ ex pueris m̃ te detentꝰ. in aliud attonitꝰ sistens. mortẽ
ñ resugit demens. tinꝰ sacerdos manũ cũ crucis eleuat
abstraxit sospitẽ de mortis periculo
Et iã refulgentib qũe ad modũ clarissimoꝵ siderũmfi¬
nitis signoꝵ miradis uigente fide q ubiq cuncti parit̃ indnm
crediderant saluatorẽ. ille totiꝰ bonitatis emulus & humani
generis deceptor antiquus. malignis qͥbusdã uiris int̾nobello
eccłam in pace qͥescente cũ om̃i plebe nitit᷑ inpugnare. &
pͥncipẽ quendã galliarũ ꝓunciarũ cupiditatis ardore in¬
linguis diabolica uenena uibrantẽ ex suis fautorib unũ.
memoratã plebẽ quatteremittit. S& qͥ diuina uirtꝰ & gr̃a

Expanded text:
nequaquam corruptelae mortalitatis obnoxia; abstinentiae nequaquam corruptelae mortalitatis obnoxia; abstinentiae vero ac sobrietatis et honestatis gratia quanta inter easdem pulchro decore refulgeat, vires edicere superant. Nunc ad succidi immanem; quo actu succisa corruit velox, unus ex pueris mente detentus in aliud attonitus sistens, mortem non refugit demens. Protinus sacerdos manum cum crucis elevat que abstraxit sospitem de mortis periculo. 24. Et jam refulgentibus quemadmodum clarissimorum siderum miraculis, vigente fide, qua ubique cuncti pariter in Dominum crediderant Salvatorem, ille totius bonitatis aemulus et humani generis deceptor antiquus, malignis quibusdam viris interno bello Ecclesiam in pace quiescentem cum omni plebe nititur impugnare, et principem quemdam Galliarum provinciarum cupiditatis ardore unum, memoratam plebem quatere mittit. Sed quia divina virtus et gratia
Abbreviated transcription (Latin):
uere laudes Addamꝰ t̾eiũ miraculoꝵ simile gestum.
Monasteriũ qđdã in eadẽ urbe uirdĩ sumo construxerat nisu
in qͣ iurginũ ac cõtinentiũ feminarũ ĩ cluserat agmen. Ubistrue¬
tura lapidũ grandenis extulit ⁊edib Casu cuiꝰdã de incautis
cu noctis silentia ficrent abigne pariete p̃repto paulatĩ erescets
extendit᷑. Mox domo p̃rupta uicinas attingere ꝓꝑat. Iamq
moles flãnarũ in magnũ excreuerat montẽ. Landẽ di sacer
ouiꝰ suarũ accincta. occurrit ad caulas. Inm̃se alticudinis
cũ erucis signo flãmis resistere parat. Ilico medio rogo auxi
tingere domos. Ereptis oiub pastor. salutarib instruit
monitis. ꝑcuiꝰ doctrinã int̃ easdẽ hodie castitatis ꝓpositũ
fulga: Que dudũ sapientie stuhosem& gestiunt. ñ solũ
copora s& ⁊ animas uirginitatis grã consecrant. p̃parani¬
tesuasa munda ad sapientia: Ex qͥb dͥumi uerbi concubitꝰ

Expanded text:
vere laudes. 22. Addamus tertium miraculorum simile gestum. vere laudes. 22. Addamus tertium miraculorum simile gestum. Monasterium quoddam in eadem urbe vir Dei summo construxerat nisu, in quo Virginum ac continentium feminarum incluserat agmen: ubi structuram lapidum grandaevis extulit aedibus. Casu cujusdam de incautis, cum noctis silentia fierent, ab igne parieti praerepto paulatim crescens extenditur: mox domo praerupta vicinas attingere praeparat. Jamque moles flammarum in magnum excreverat montem. Tandem Dei sacerdos ovium suarum accitu occurrit ad caulas; immensae altitudinis cum crucis signo flammis resistere parat Illico medio rogo auxiltingere domos. Ereptas oves pastor salutaribus instruit monitis, per cujus doctrinam inter easdem hodie castitatis propositum fulget. Quae dum sapientiae studio semet gestiunt, non solum corpora, sed et animas virginitatis gratia consecrant, praeparantes vasa munda ad sapientiam, ex quibus Divini verbi concubitus
Abbreviated transcription (Latin):
ita flãmarũ globi extĩplo restinctist̃. ante quã manũ
suã dĩ seruuꝰ retrahene. ac si aquarũ magni fluminis
impetu undiq fuissent uallati. Referamꝰ huic simile
gestũ. Inframenia urb quedã de illustrib.
femina spicis segetũ horreũ repleuerat magnũ. Intẽ¬
pesta nocte furti scelestꝰ ingredit᷑. igm cõiecto max flãme¬
undiq eircũdant. Flec latere qui uit qđ luctꝰ om̃iũ
manifestat. tumultꝰ increpuit. Ubi uir beatꝰ sopore
de pͥmit᷑ in sucto. tandẽ ꝑdiscpłm causã repꝑit gesti.
Cursu p̃peti ꝑgens flãmarũ globũ cũ canticis spũalib
circuit. Miris modis cũ baculo t̃rã defigit. igneus
collis quẽ nõ transgredi queat. Omm ex parte uicinos
adherentes quedomos dũ tangerent ad se rtuerse restringunt᷑
flame in imũ. Chaos fugiunt. qđ nõ transgredi audent. Iripu¬
dians pat᷑ acdae ccłamremeat canens matutinis horis debitas ꝑsol¬

Expanded text:
ita flammarum globi extemplo restincti sunt, antequam manum ita flammarum globi extemplo restincti sunt, antequam manum suam Dei servus retraheret, ac si aquarum magni fluminis impetu undique fuissent vallati. 21. Referamus huic simile gestum. Infra moenia urbis quaedam de illustribus femina spicis segetum horreum repleverat magnum. Intempesta nocte furtim scelestus ingreditur, ignique conjecto mox flammae circumdant. Nec latere quivit, quod luctus omnium manifestat: tumultus increpuit, ubi vir beatus sopore deprimitur consueto. Tandem per discipulum causam reperit gesti, cursu praepeti pergens flammarum rogum cum canticis spiritualibus circuit. Miris modis cum baculo terminum defigit, igneus collis quem non transgredi queat. Omni ex parte vicinas adhaerentes domos dum tangerent, ad se reversae restringuntur flammae in unum, chaos fugiunt quo non transgredi audent. Tripudians Pater ad ecclesiam remeat gaudens, matutinis horis debitas persol
Abbreviated transcription (Latin):
ab oratione surgit. & suo conspectui ex anim̃e
p̃cipit sisti. Cieuataq manu. crucis mp̃s sit
imagine. Resũpto spiritu. passim de functim̃bra
mouentur. & fic ad uocẽ antistitis. uelocit̃ surgit
in colomis: & recepto uigore ꝓpriis remeat gres¬
sib Quodã tẽpore quidã de obtimãtib
nomine teodegisilus. iusendi gr̃a ad beatũ uenit
antistitẽ. dilẽctionẽ adibet: quã nouerat oñub
inꝑtiri. & cũ eẽt hyemps. nimia congeruntur
pabula igni. & qͥc ministroꝵ mentes fortasse
detente erant in aliud: de casu ignis nemo follicitꝰ¬
affuit Tandẽ flamia uelocit̃ deuorat tecta
Iãq resꝑsa ceper̃ quati uniuersa. Et minante
ruina. ualidas repꝑiunt flammas. Copiosus ignis in
pauorẽ reddiderat uniuersos. Ob difficultatẽ nimiã
cũ nemo audera ascende tecta. p̃sidio despati fugã
arripiunt uniuersi. Cũ crucis uexillo. manu sa¬
cerdos resistere nitit᷑ flãmis. Et mirantib om̃ib.

Expanded text:
ab oratione surgit, et suo conspectui exanimem ab oratione surgit, et suo conspectui exanimem praecepit sisti, elevataque manu crucis impressit imaginem, resumptoque spiritu passim defuncti membra moventur: et sic ad vocem antistitis velociter surgit incolumis, et recepto vigore propriis remeat gressibus. 20. Quodam tempore quidam de optimatibus, nomine Theodegisilus, visendi gratia ad beatum venit antistitem. Dilectionem adhibet quam noverat omnibus impertiri; et cum esset hiems, nimia congeruntur pabula igni. Ministrorum mentes fortasse detentae erant in aliud, de casu ignis nemo sollicitus fuit. Tandem flamma velociter devorat tecta, jamque ea respersa coeperunt quati universa, et minante ruina validas reperiunt flammas: copiosus ignis in pavorem reddiderat universos. Ob difficultatem nimiam cum nemo auderet ascendere tecta, praesidio desperati fugam arripiunt universi. Cum crucis vexillo manu sacerdos resistere nititur flammis, et mirantibus omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
citate ex tunc uniuersi transeant. & piscium
copiã in littore trahant. & nemopericulũ sentiat
Reddita . ẽ. igitur popło salus: ab lata .ẽ. infirmitas
aque. Nonlongũ post tẽpus. sequitur non longe
clarior uirtus. Cũ unꝰ ex rusticisob
hic locus ñ longe abasilice ponitur domo. ubi dĩ sc̃s
in cuiusdã exedre loci refectionis grã cũ fr̃ib dis¬
it manu ministris qͥ in conspectu beati antistitis sis¬
tebant. Atilli ꝑ unũ de conseruis. indiciũ rei ꝑcon¬
tari nituntur. & dũ uentũ .ẽ. ad locũ. indicat
mulier quendã in una demersũ. spũ caruisse
Tũ socios euocat. & pontifici nunciat. Qui iub&
abstractũ corpus. ad nonã usq seruari. & refec¬
tis om̃ib orationis adut locũ. & quidẽ statim
ut poposcerat. uiuificationẽ exanimis elicuerat
Sed idõ asexta tres credidit int̾reders horas.
ut nulli dubiũ eẽt uere fuisse defunctũ. Tandẽ

Expanded text:
citate ex tunc universi transeant, et piscium citate ex tunc universi transeant, et piscium copiam in littore trahant, et nemo periculum sentiat. Reddita est igitur populo salus, ablata est infirmitas aquae. 19. Non longum post tempus sequitur longe clarior virtus. Cum unus ex rusticis obHic locus non longe a basilicae ponitur domo, ubi Dei sanctus in cujusdam exedrae loco refectionis gratia cum fratribus disit manu ministris qui conspectu antistitis sistebant. At illi per unum ex conservis indicium rei percunctari nituntur, et dum ventum est ad locum, indicat mulier quemdam in ima demersum spiritu caruisse. Tum socios evocat, et pontifici nuntiat qui jubet abstractum corpus ad Nonam usque servari. Et refectis omnibus, orationis adiit locum. Et quidem statim ut poposcerat, vivificationem ex animis elicuerat; sed ideo a Sexta tres credidit intercedere horas, ut nulli dubium esset vere fuisse defunctum. Tandem
Abbreviated transcription (Latin):
git ruborẽ. Sic a famis ꝑnitie tutus. hodie credi¬
t᷑ suꝑesse. & enĩ tẽpore multo apud nos cõmorat
ẽ. deinceps. Nondũ tẽporib multis
emissis memoratur illud etiã ab eo aliud
duumtꝰ gestũ. Gurges erat quedã in utrisionensiũ
sitꝰ agello. aquarũ mole copiosiis. ut pote demo¬
nib consecratꝰ. & si aliquis causa qualiba
ingrederet᷑ eundẽ : repente funib demonicis cireũ¬
plexus. amittebat crudelit̃ uitã. Sed dĩ auxiliũ
ad fuit aliquando. aduentu beati sulpicii. Tũ indi¬
gene loci genib adherentes scĩ: exorant ut suis
sacerdos subueniat. quia multos ꝑpinquos. famu¬
losq ibidẽ amisisse plangebant. at ille ut sẽꝑ ita
toto affectu miseratꝰ. crisma cũ oleo & aquã con¬
Hec dicit dñs. Sanaui aquas has. & nerit in eisultra
mors neq sterilitas. qđ cũ factũ fuissec. subito
pessimꝰ hostis ex eodẽ loco ita fugatus. ẽ. ut subfeli¬

Expanded text:
git robur. Sic a famis pernicie hodie credigit robur. Sic a famis pernicie hodie creditur superesse: etenim tempore multo apud nos commoratus est deinceps. 18. Nondum temporibus multis emensis, memoratur etiam ab eo aliud divinitus gestum. Gurges quidam erat in Virisionensium situs agello, aqua rum mole copiosus, utpote daemonibus consecratus: et si aliquis causa qualibet ingrederetur eumdem, repente funibus daemonicis circumplexus amittebat crudeliter vitam. Sed Dei auxilium adfuit aliquando adventu B. Sulpicii. Tum indigenae loci genibus adhaerentes sanctis exorant, ut suis sacerdos subveniat, quia multos propinquos famulosque ibidem se amisisse plangebant. At ille, ut semper, ita toto affectu miseratus, chrisma cum oleo et aqua comHaec dicit Dominus: Sanavi aquas has, et non erit in eis ultra mors, neque sterilitas. . Quod cum factum fuisset, subito pessimus hostis ita fugatus est, ut sub feli
Abbreviated transcription (Latin):
cat iħm: ut tandẽ suis obtutib redderet᷑. Intantũ
enĩ durx acceperat que audierat. talesq fletꝰ cũ
uotib emittebat. quasi ꝓpͥũ facinꝰ lugens. acsi iã
ante tribunal et̃ni uidicis anima defuncti de eiꝰ
manib reqͥreret᷑. Interea cui officiũ erat: ad for¬
nacẽ ꝓperat succendendam. & reꝑto cadauere
rigida menbra retraherent᷑. agnitoq ex animi
beato pontifici nunciat. Rursũ ille t̾re ꝓstratꝰ
ingemuit: fundit p̃ces. diu in suspiriis ꝑmanet
Cleuatoq capite. suꝑ exanimi ossa calidã iubet
ꝑfundi aquã. Interea dĩ sacerdos sine int̾missi¬
one ꝓ eodẽ tunso pectore dñm postulabat. Ceper̃¬
se defuncti menbra mouere paulati. & famulan¬
tia usib iofficiũ pͥstinũ ossa redire. & licet tenuis¬
in officiũ pͥstinũ in oratione durante beato post ad
pedes eiꝰ euoluitur. & tacta uestigia. pͥstinũ colle¬

Expanded text:
cat Jesum, ut suis obtutibus redderetur. Intantum cat Jesum, ut suis obtutibus redderetur. Intantum enim dure acceperat quae audierat, talesque fletus cum vocibus emittebat, quasi proprium facinus lugens, ac si jam ante tribunal aeterni Judicis anima defuncti de ejus manibus requireretur. Interea is cujus officium erat, ad fornacem properat succendendam et reperto cadavere rigida membra retrahere nititur agnitoque exanimi beato pontifici nuntiat. Rursum ille terrae prostratus ingemuit, fundit preces, diu in suspiriis permanet, elevatoque capite super exanimis ossa, calidam jubet perfundi aquam. Interea Dei sacerdos sine intermissione pro eodem, tunso pectore, Dominum postulabat. Coeperunt defuncti membra se movere paulatim, et famulantia usibus in officium pristinum ossa redire. Et licet tenuis, in oratione durante beato, post ad pedes ejus evolvitur, et tacto vestigio pristinum colle
Abbreviated transcription (Latin):
ei inpressit. llico lingua resoluit᷑. ⁊ uariis sermonũ
responsis usq hodie mirabilit̃ loquitur. Preclaris
cias depopulata . ẽ. puer qͥdã fame p̃mortuus.
eũ qͥ perat domui: hunc inquid sũmostudiosub
testimonio  xp̃i tibi cõmendo. Tum ille sicut p̃cipi¬
ebat adhibiturũ se diligentiã pollicet᷑. &dũ huc
atq illuc occupationib uariis teneret᷑. paulo
indulgentiꝰ habere cepit. Quifrigore inediaq¬
simul consuptꝰ. infornacẽ balnearũ iniecit¬
Et cũ sp̃u tenui menbra iã fessa trahere ne¬
quiuisset : tandẽ exanimatus interiit: Per¬
cunctatis om̃ib aliquando minister cuncta
penetrat. ⁊ nusqũa indicia de puero repperit
Sed antistes beatus : aministro reposcit cõmendatũ
atille eiꝰ genib obuolutꝰ. eũ se ꝑdidisse fatet᷑. Protin
uir beatꝰ ingredit᷑ cellulã. ꝓsternit᷑ terre: fundit
uberes fletus. Geminat alta suspiria. dñm suppli¬

Expanded text:
 impressit. Illico lingua resolvitur, et variis sermonum  impressit. Illico lingua resolvitur, et variis sermonum responsis usque hodie mirabiliter loquitur. Praeclaris vincias populata est, puer quidam fame praemortuus, eum qui praeerat domui: Hunc, inquit, summo studio sub testimonio Christi tibi commendo. Tum ille sicut praecipiebat adhibiturum se diligentiam pollicetur: et dum huc atque illuc occupationibus variis teneretur, paulo indiligentius habere inopem coepit. Qui frigore inediaque consumptus, in fornacem se balnearum injecitet cum spiritu tenui membra jam fessa trahere nequivisset, tandem exanimatus interiit. Percunctatisque omnibus aliquando minister, cuncta penetrat, et nusquam indicia de puero reperit. Sed antistes beatus a ministro reposcit commendatum. At ille ejus genibus obvolutus, eum se perdidisse fatetur. Protinus vir beatus ingreditur cellulam, prosternitur terrae, fundit uberes fletus, geminat alta suspiria, Dominum suppli
Abbreviated transcription (Latin):
bat᷑ : ut naminus ꝑ eũ signiͣ quã dudũ ꝑ aplos fie.¬
rent: Nãcũ paulo superius diximꝰ: qđ demones uer¬
bofugaret. & egros oracione curaret : addidit ds̃ nr̃
magnificari in scõsuo: ita ut in ꝓcessu tẽporis. cecis
uisũ. surdis auditũ. locutionẽ redderet mutis
uitã mortius. mancis dexteras. claudis restituer&¬
gressus. & alia quã plura. que longũ ẽ. en arrare
ꝑsingła. Deqͥb si dĩ fauor adiuuerit. obtamꝰ ꝑstrin
gere pauca. Eia age sermo qdđ spondes
Gonto aldus quidã filiũ suũ annorũ circit̃
decẽ. cuiꝰ gutturi ita adeserat lingua ut sermo for¬
matꝰ nunquã de ore eiꝰ fuisset ꝓlatũs : ante pedes be¬
ati uiri exposuit. causã innotuit om̃em. at ille
humano miseratꝰ affectu : cũ gemitu & suspirus
om̃ia ds̃. tota fide fusis lacrimis in uocans & oratione
p̃missa. lingũa pueri contrectauit. & sigñu crucis¬

Expanded text:
batur, ut non minus per eum signa quam dudum per apostolos fiebatur, ut non minus per eum signa quam dudum per apostolos fierent. Nam cum paulo superius dixerimus quod daemones verbo fugaret et aegros oratione curaret, addidit Deus noster magnificari in sancto suo, ita ut in processu temporis caecis visum, surdis auditum, locutionem redderet mutis, vitam mortuis, mancis dexteras, claudis gressuplura, quae longum est narrare per singula, de quibus, si Dei favor adjuverit, optamus gere pauca. Eia age, sermo, quod spondes. 16. Gunthoaldus quidam filium suum annorum circiter decem, cujus gutturi ita adhaeserat lingua, ut sermo formatus nunquam de ore ejus fuisset prolatus, ante pedes beati viri exposuit, causam innotuit omnem. At ille, humano miseratus affectu, cum gemitu et suspiriis est super omnia Deus, tota fide fusis lacrymis invocans, et, oratione praemissa, linguam pueri contrectavit, et signum ei crucis
Abbreviated transcription (Latin):
rentur Et cũ religionis doctor multaquidem
uerbis. plurimatam̃ docer& exẽplis. nec uide¬
ret᷑ ab eodiscipłis imperari qđ noipͥus ipse fecis¬
s&: nullũ sinemora absq baptis mi grã inurbe
sibi cȩlitꝰ traditit uidȩũ habitare ꝑmisit:
N ã cũ ꝑ eoꝵ coruersione dnm iugiter p̾caret᷑.
acdoceret eos ꝑbaptismũ habere peccatoꝵ re¬
missionẽ. et non alit̾ posse eos intrare intra¬
re in regnũ dĩ : quasi ueri solis in eoꝵ corda
resplenduis sent radii. obstupescentes ac reue¬
lata facie. di głam coituentes. antiquos peniten¬
tes errores. fidelique coifessione uenientes.
ab ipso poitifice baptitatisunt: Diuino igitur
munerebellacor ȩgregius p̃dã inimicoabs¬
trax̃: auctori restituit. depenetradib cordis
xp̃i amore. infidelicatis maculã expulit:
Noinulli ex ipsis : sub nr̃e fidei religione hodi¬
e degunt:
Rere exeñ posttẽpus canta ineo uirtutũ grã auge¬

Expanded text:
rentur. Et cum religionis doctor multa quidem rentur. Et cum religionis doctor multa quidem verbis, plura tamen doceret exemplis, nec viderent ab eo discipulis imperari quod non prius ipse fecerit, nullum sine mora absque baptismi gratia in urbe sibi coelitus tradita Judaeum habitare permisit. Nam cum pro eorum conversione Dtismum habere peccatorum remissionem, et non aliter eos posse intrare in regnum Dei; quasi veri solis in eorum corda resplenduissent radii, obstupescentes, ac revelata facie Dei gloriam contuentes, antiquos poenitentes errores, fideli cum confessione venientes, ab ipso pontifice baptizati sunt. Divino igitur munere bellator egregius praedam inimico abstraxit, Auctori restituit, de penetralibus cordis Christi amore infidelitatis maculam expulit. Nonnulli ex ipsis sub nostrae fidei religione hodie degunt. 15. Breve etenim post tempus tanta in eo virtutum gratia auge
Abbreviated transcription (Latin):
no coisensu federaret Decꝰ igitur poitificale nanc
tus : oneri succubuit noihonori Factus ẽ. deniq
om̃ib om̃ia. noiquerens quesibi utilia essent.
sedque multis ut saluifierent Et subito uelut
lã padã quandã: sacerdotẽsuũ dñs accendere
properat Integre .x. enĩ uirbeatꝰ tradidit semet¬
ipsũ in abstinencia plurima inie iuniis indesi¬
nentib: inuigiliis peneuigilus : Itt ut siquando
parũ aliquit soni necessittas naturadis exigeret:
hunc noisupra stratꝰ molliciem : quã nuquam
dependeret suꝑficiem Uenerabilis uir & dõdig.¬
nus. cũeet in om̃ib puritate uite ⁊ anime uir¬
fuerat coicessa. Augens cotidiȩ p̃dicationem
uerbi dĩ. ⁊ salutaria semina regnicȩloꝵ. ꝑ om¬
nẽ terrã lacius serens Morquiden
Morquidem
incantũ ad em̃dandum: Aindũ popłm
iudeoꝵ. uetuscis infectũ uenenis ꝓfecit: ut
quasi nouellã lucẽ ueriaitis sibia spicere uide¬

Expanded text:
uno consensu foederaret. 13. Decus igitur pontificale nactuuno consensu foederaret. 13. Decus igitur pontificale nactus B. Sulpicius, oneri succubuit non honori; factus est denique omnia omnibus, non quaerens quae sibi utilia essent, sed quae multis, ut salvi fierent. Et subito velut lampadem quamdam sacerdotem suum Dominus accendere properat. Integre etenim vir beatus tradidit semetipsum in abstinentia plurima, jejuniis indesinentibus, in vigiliis pene jugibus; ita ut si quando parum aliquid somni necessitas naturalis exigeret, hunc non supra strati mollitiem, qua nunquam udependeret superficiem. Vir venerabilis et Deo dignus, cum esset in omnibus puritate vitae et animae virfuerat concessa, augens quotidie praedicationem verbi Dei, et salutaria semina regni coelorum per omnem terram latius serens. 14. Mox quidem intantum ad emendandum populum Judaeorum vetustis infectum venenis profecit, ut quasi novellam lucem veritatis sibi aspicere vide
Abbreviated transcription (Latin):
nũ dequib dicit᷑ beatispũ pauperes. qm̃ ipsoꝵ¬
est regnũ cęloꝵ regis aurib patefiunt: Cũq is
ut solet plerũq humanitas. cupiditatis uene.¬
no infectus ad copiosã inlatã pecuniã animũ
haber& inflexũ : uxor ei amore sucensa diui¬
no. uirũ suũ monebat dignũ iustũq clamitans
fore. post tali tantiq uiri excessũ. hunc sue
p̃mittere sedi . qͥ pari merito ac nuracłoꝵ signis
⁊ urtutũ grã. eẽt decore similis fultus. & illud
mulier głosa. ad uiri memoriã reuocabat. quo
labore & oracionesua eũ paulo antedemortis
trarerat p̃cipio Landẽ cȩlesti indulgen¬
cia pͥnceps altius oretrax̾ consiliũ. cupidi¬
tatisq represso ueneno. spretis maloꝵ suasio
copalis apicis emeruit. prine aqͥcanice sedẽ:
D ĩ enĩ fuit uoluntatis: ut diuersantes int̾sẽpo¬
płos & amos dissidentes. ad amorẽ pontisi¬
cis ueloxcoiuersio reuocaret. et subito mui

Expanded text:
unum de quibus dicitur: Beati pauperes sunum de quibus dicitur: Beati pauperes sest regnum coelorum , regis auribus patefaciunt. Cumque is ut solet plerumque humanae cupiditatis veneno infectus, ad copiosam illatam pecuniam animum haberet inflexum, uxor ejus, amore succensa divino, virum suum monebat, dignum justumque clamitans fore, post talis tantique viri excessum hunc suae permittere sedi, qui pari merito ac miraculorum signis et virtutum gratia, esset decore simili fultus. Et illud mulier gloriosa ad viri memoriam revocabat, quo labore, oratione sua eum paulo ante de mortis traxerat praecipitio. Tandem coelesti indulgentia princeps altius ore traxit consilium, cupiditatisque represso veneno, spretis malorum suasicopalis apicis meruit primam Aquitaniae sedem. Dei enim fuit voluntatis, ut diversantes inter se populos et animos dissidentes ad amorem pontificis velox conversio revocaret, et subito in