comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Q iu mactat pec̾: quasi qui excerebret canẽ.
Qui offert oblationẽ: q̃si qͥ sanguinẽ suillum
offerat. Qui recordat᷑ huris: qͣsi qui bene¬
dicat ydolo. Hȩc omã eleger̃ in uiis fins: ꝙ
in abominationib stus anma eoꝵ delecta¬
taẽ. Unde ⁊ ego eligã illusiones eoꝵ.⁊ quȩ

Expanded text:
Qui mancat pecus: quasi qui excerebret canem. Qui offert oblationem: quasi qui sanguinem suillum offerat. Qui recordatur thuris: quasi qui benedicat idolo. Hec omnia elegerunt in viis suis: et in abhominationibus suis anima eorum delectata est. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
abominatioibꝰ tus: ego qͦ ꝯfrigã ⁊ non parcet
ocłs m̃s: ce ñ misereboe. Terciatui pars
peste moriet᷑: ce fame consumet᷑ in me¬
dio tui. E tercia tur pars gladio cadet:
incircuitu tuo. Terciã uͦ tui partemi
omnẽ uentũ disꝑgam: &e gladũ eua¬
ginabo pꝰeos. E complebo furorẽ meũ.
et requiescere facrã idignationẽ meã
meis: ce consolabor. Et scient qr egoadñs
locut᷑ sum in zelo meo: cũ cõpleuer in¬
dignationẽ meã in eis. Et dabote mae¬
itu tuost̃: in conspectu omĩs p̃tere uorti̾.
Ct eris opꝓbriũ ⁊ blasphemia: exemplũ

Expanded text:
abominationibus tuis ego quoque confringam et non parcet oculus meus et non miserebor tertia tui pars peste morietur et fame consumetur in medio tui et tertia tui pars gladio cadet in circuitu tuo tertiam vero partem tuam in omnem ventum dispergam et gladium evaginabo post eoet requiescere faciam indignationem meam in eis, et consolabor: Et scient quia ego Dominus locutus sum in zelo meo, cum implevero indignationem meam in eis. Et dabo te in deitu tuo sunt, in conspectu omnis praetereuntis. Et e
Abbreviated transcription (Latin):
de t̃ra captiuitatis suȩ. & reu̾tet᷑ iacob
et quiescet : et ꝓsꝑabit᷑: ꝙ ñ erit qui
exterreat eũ. & tu nolitimere serue
ms tacob ait dñs ⁊ qr tecũ ego sum: quia
consumã ego cunctas gt̃s ad quas eieci
te. Te uͦ ñ consumã ⁊ s castigans castiga

Expanded text:
de terra captivitatis suae et revertetur Iacob et quiescet et prosperabitur et non erit qui exterreat eum et tu noli timere serve meus Iacob ait Dominus quia tecum ego sum quia consumam ego cunctas gentes ad quas eieci te te vero non consumam sed castigabo t
Abbreviated transcription (Latin):
annis agere dies istos .xxx.¬
t antiochi qͥdem qͥ appellatꝰ ẽ nobilis .ii.¬
de excesẜ itase habuit. Nunc aut̾ de eu¬
patore antiochifilio mpũ quȩ gesta st̃ nar¬
rabimꝰ: bretuantes mala quȩ in belli̾gestas.

Expanded text:
annis agere dies istos et Antiochi quidem qui appellatus est Nobilis vitae excessus ita se habuit nunc autem de Eupatore Antiochi filio impii quae gesta sunt narrabimus breviantes mala quae in bellis gesta
Abbreviated transcription (Latin):
illa die ad duomilia uiri. Et facta ẽ fuga
magna
inppło: q ñ audierunt iudam ⁊ fr̃s es:
existimantes se fortit᷑ facturos. Ipsi autẽ
ñ erant de semme uiroꝵ illoꝵ: ꝑquos
salus facta ẽ mifrł. Et rari nida magni¬
ficati s̃ ualde in conspectu oĩs isrł. ⁊ gen¬
tiũ omniũ. uͥ audiebat᷑ nom̃ eoꝵ⁊ et con

Expanded text:
milia viri et facta est fuga magna in populo quia non audierunt Iudam et fratres eius existimantes se fortiter facturos ipsi autem non erant de semine virorum illorum per quos salus facta est in Israhel et viri Iuda magnificati sunt valde in conspectu omnis Israhel et gentium omnium ubi audi
Abbreviated transcription (Latin):
phus ⁊ achariȩ fillꝰ. ⁊ azarias pͥnceps uir-¬
tutis res bene gestasce p̃lia quȩ facta st̃:
et dix̃. fãciamꝰ ⁊ ipsi nobis nom̃: ꝙ eamꝰ
pugnare adu̾ẜ gentes quȩ icircuitu
nrõ st̃. Q p̃cepit his qui erant mexer¬
citu suo: ꝙ abier̃ iamniã. E exunt gor¬
gras de ciuitate ⁊ uiri eiꝰ obtuam illis in
pugnã: et fugatist̃ iosephus ⁊ azarias

Expanded text:
e filius et Azarias princeps virtutis res bene gestas et proelia quae facta sunt et dixit faciamus et ipsi nobis nomen et eamus pugnare adversum gentes quae in circuitu nostro sunt et praecepit his qui erant in exercitu suo et abierunt Iamniam et exivit Gorgias de civitate et viri eius obviam illi in pu
Abbreviated transcription (Latin):
cynnamomũ ⁊ amomũ : et odoram̃toꝵ
et unguentoꝵ ⁊ thuris: &. uim ⁊ olei.⁊
discesser̃ ate. ⁊ om̃a pinguia ⁊ preclara
ꝑierunt a te: & ampliꝰ illa iam ñ inue¬
ment mercatores hoꝵ. Qui diuites fac

Expanded text:
cinnamomum et amomum et odoramentorum et unguenti et turis et vini et olei et discessit a te et omnia pinguia et clara perierunt a te et amplius illa iam non invenient merc
Abbreviated transcription (Latin):
it incęlo: mulier amicta sole. ⁊ luna sub
pedib eiꝰ : et in capite eiꝰ corona stellaꝵ du¬
odecim: ꝙ mutero habens: et damabat
parturiens: ꝙ. cruciat᷑ ut pariat. Et iu¬
sum ẽ aliud signũ incelo: ꝙ ecce draco mag¬
nus rufus. habens capita septẽ. ⁊ cormia
decẽ⁊ et in capitib eĩ. septem diade mata:
et cauda eiꝰ trahebat terciã partem stellaꝵ
celi: ꝙ misit eas int̾ram. Et draco stetit an¬
te mulierẽ quȩ erat paritura: ut cũ pe¬
perisset. filnĩ eiꝰ deuoraret. ¶ł peꝑit fi¬
liũ masculũ: qui rectutꝰ erat om̃s gc̃sm uir

Expanded text:
elo mulier amicta sole et luna sub pedibus eius et in capite eius corona stellarum duodecim et in utero habens et clamat parturiens et cruciatur ut pariat et visum est aliud signum in caelo et ecce draco magnus rufus habens capita septem et cornua decem et in capitibus suis septem diademata et cauda eius trahebat tertiam partem stellarum caeli et misit eas in terram et draco stetit ante mulierem quae erat paritura ut cum peperisset filium eius devoraret et peperit fili
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ad me. Surge. uade ad euphraten:
et tolle inde lũbare qͦa p̃cepi t̾ ut ab¬
sonderes illud ibi. & abii ad euphraten
et fodr: &e tuli lũbare de loco tibi abscõ¬
deram illud. Eł eat cõputruerat lũba¬
ie: ita ut nulli usui aptũ eẽt. Eł factũ
t̃ ũbum dñ ad me: ddicens. Hȩc dic̃ aũs¬

Expanded text:
nus: Surge, vade ad Euphraten, et tolle inde lumbare quod praecepi tibi ut absconderes ibi. Et abii, inquit, ad Euphraten et fodi, et tuli lumbare de loco, ubi absconderam illud, et ecce computruerat, ita ut nullo usui aptum esset. Et factum est verbum Domini ad me dicens
Abbreviated transcription (Latin):
Cterit : si eruditi didicerint uras ppłi m̃i.
ut iurent in nomine meo uiuit cdñs: si¬
cut ddocuer̃ ppłm meũ iurare inbaal:
edificabunt᷑ in medio ppłi mei. Esuod si
ñ audierint ⁊ euellã gentem illam euul¬
sone et ꝑditione: ait dñs.xxumi.¬
possedi lũbare iuxta u̾bum dñi: ꝙ po¬
si enrta lũbos meos. E factꝰ ẽ sermo dm̃i
ad me scdo: dicens. Tolle lũbare qͦapos.¬
sedisti quod ẽ circa lũbos tuos⁊ & surgẽs
uade ad euphraten: & absconde illud
ibi in foramine petrȩ. ł abii ⁊ abscõ¬
di illud in euphraten: sic̃ p̃cepat mͥ¬

Expanded text:
Et erit, si eruditi didicerint uias populi mei, ut iurent in nomine meo : uiuit dominus, sicut docuerunt populum meum iurare in Bahal. aedificabuntur in medio populi mei; quodsi non audierint, euellam gentem illam euulsione et perditione, ait dominpossedi lumbare iuxta uerbum domini et posui circa lumbos meos. et factus est sermo domini ad me secundo dicens: toll-e lumbaresedisti, quod est circa lumbos tuos, et surgens vade ad Euphratem, et absconde illud ibi in foramine petrae. Et abii, et abscondi illud in Euphrate, Sicut praeceperat m
Abbreviated transcription (Latin):
hec. Et accepta satisfactione ab iasone
et a ceteris: amiser̃ eos. fres uͦ confestim
ꝑ noctem dimiser̃ paulũ ⁊ sileã: in bero¬
eam. Qui cũ aduenissent: in synagogã
tudeoꝵ introier̃. Hi autẽ erant nobiles
eoꝵ qui s̃ thessalonice. qͥ susceꝑitnt u̾bũ¬

Expanded text:
haec. Et accepta satisfactione a Jasone, haec. Et accepta satisfactione a Jasone, et a caeteris, dimiserunt eos. Fratres vero confestim per noctem dimiserunt Paulum et Silam in Beroeam. Qui cum venissent, in synagogam Judaeorum introierunt. Hi autem erant nobiliores eorum, qui sunt Thessalonicae, q
Abbreviated transcription (Latin):
de carcere. introier̃ ad lidiã: ꝙ uisis fr̃ib
consolatis̃ eos: & ꝓfecti sunt xxxuiiii.¬
um autẽ ꝑambulassent amphipolĩ.
et apolloniã ⁊ uener̃ thessalonicam:
ubi erat synagoga iudeoꝵ. Sodm consue¬
tuamẽ autẽ paulus intronut ad eos ⁊ et
ꝑsalbata tria disserebat eis de scͥpturs :.¬
adaꝑiens ⁊ insinuans qr xp̃m oportuit
dam ex eis credider̃. ⁊ adnincti s̃ paulo
et sileȩ ⁊ et de colentib gentilibq mul¬
titudo magna: & mulieres nobiles non
paucȩ Selantes autẽ tudei asfum̃tesq
de uulgo inros qͣsdam malos: turba fac-¬
ta concitauer̃ ciuitatẽ. E assistentes do¬
nti iasonis: querebant eos ꝓduce̾ in
ppłm. Et cũ ñ iuenissent eos: t̾bebant
iasonem ⁊ qͦsdam frẽs ad pͥncipes citita¬
tis: clamantes. qm̃ his̃ qͥ urbem concitãt:¬
et huc uener᷑: quos fuscepit iãson. Et hi
om̃s contͣ decreta cesaris faciunt: regem
aliũ ddicentes eẽ iħm . C. oncitauer̃ autẽ
plebem ⁊ pͥncipesciuitatis: audientes

Expanded text:
cere introierunt ad Lydiam et visis fratribus consolati sunt eos et profecti sunt cum autem perambulassent Amphipolim et Apolloniam venerunt Thessalonicam ubi erat synagoga Iudaeorum secundum consuetudinem autem Paulus introivit ad eos et per sabbata tria disserebat eis de scripturis adaperiens et insinuans quia Christum oportuit s et quidam ex eis crediderunt et adiuncti sunt Paulo et Silae et de colentibus gentilibusque multitudo magna et mulieres nobiles non paucae zelantes autem Iudaei adsumentesque de vulgo viros quosdam malos et turba facta concitaverunt civitatem et adsistentes domui Iasonis quaerebant eos producere in populum et cum non invenissent eos trahebant Iasonem et quosdam fratres ad principes civitatis clamantes quoniam et huc venerunt, quos suscepit Jason, et hi omnes contra decreta Caesaris faciunt, regem alium dicentes esse Jesum. Concitaverunt autem plebem, et principes civitatis audientes
Abbreviated transcription (Latin):
masculmas: & fornicata es meis. Et̃ sup¬
sisti uestim̃ta tua multicoloria: ꝙ uestita
eseis. Qł oleũ meũ ⁊ thimiama meũ posu¬
Ilam
et oleũ. ⁊ mel quib enutruui te posu

Expanded text:
as, et fornicata es in eis. Et sumpsisti vestimenta tua multicoloria et operuisti illas: et oleum meum, et thimiama meum posuilam, et oleum, et mel, quibus enutrivi te, posu
Abbreviated transcription (Latin):
Et factũ ẽ ait añs als̃. E tulisti filios tuoset
fibias tuas quas genasti mͥ: & inmolastieiᷤ
ad deuorandũ. Sunqͥd parua ẽ forncatio
tua mimolantis filios meose & dedistuillõ
consecrans eis. C pꝰom̃s abommatione tuas
et foencationes nes rarddata cierũ adoles¬
centiȩ tuȩ ⁊ qͣndo eras nuda ⁊ confusione
plena: conculcata in sangume tuo. Et ac̃¬
cidit pꝰ omnẽ mabciã tuã. ueue tͥ: ait dñs
ds̃. ¶ł edisicasti tͥ lupanar: ꝙ fecistit᷑ ꝓsti

Expanded text:
s tuos et filias tuas quas generasti mihi et immolasti eis ad devorandum numquid parva est fornicatio tua immolantis filios meos et dedisti illos consecrans eis et post omnes abominationes tuas et fornicationes non es recordata dierum adulescentiae tuae quando eras nuda et confusione plena conculcata in sanguine tuo et accidit post omnem malitiam tuam vae vae tibi ait Dominus Deus et aedificasti tibi lupanar et fecisti ti
Abbreviated transcription (Latin):
pti uicinistius: magnaꝵ carniũ. Q mul.¬
tiplicasti forncationẽ tuã: ad irritandũ
me. E cce ego extendi manũ meã suꝑte. ⁊
auferã nistitũ: et dabote in aĩam odienti¬
um te filraꝵ palestmaꝵ: quȩ erubescũt
inuia tua scelerata. Qẜ fornicataes in filiis
assyrioꝵ: eo qͦd necdũ fueris expleta. Et
postꝗͣ forrcata es: nec sic es faciata. sł mul¬
tiplicasti fornicationẽ tuã int̾ra chanaan
cũ chaldeis: &. nec sic saciataes. In qͦ mun-
clabocortuũ ait dñs ds̃ ⁊ cũ facias omnia
hȩc oꝑa mulieris meretricis. ⁊ procacis:
Qura fabricasti lupanar tuũ i capite om̃is
iuȩ. ⁊ excelsũ tuũ fecisti momĩ platea: nec
factaes qͣsi meretrix fastidio augens p̃ciũ.
s qͣsi mulier adultera: quȩ suꝑuirũ suũ
inducit alienos. Omĩb meretricib dant᷑
mercedes. Tu autẽ delisti mercedescunc

Expanded text:
pti vicinis tuis magnarum carnium et multiplicasti fornicationem tuam ad inritandum me ecce ego extendi manum meam super te et auferam ius tuum et dabo te in animam odientium te filiarum Palestinarum quae erubescunt in via tua scelerata et fornicata es in filiis Assyriorum eo quod necdum fueris expleta et postquam fornicata es nec sic es satiata et multiplicasti fornicationem tuam in terra Chanaan cum Chadabo cor tuum, ait Dominus Deus; cum facias omnia haec opera mulieris meretricis, & procacis? 31. Quia fabricasti lupanar tuum in capite omnis viae, & excelsum tuum fecisti in omni platea: nec facta es quasi meretrix fastidio augens pretium 32. sed quasi mulier adultera quae super virum suum inducit alienos. 33. Omnibus meretricibus dantur merced
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ads̃ ierłm. Radix tua ⁊ genãtiotua:. de
tra chananea. Pat̃ tuus amorre᷑: ce matet
tua cethea. E qndo nataes. in die ortus tui
ñ ẽ precisꝰ tmbilicꝰ tuus: ꝙ inaqua ñ eslo¬
ta isalutẽ: nec sale sallita: nec inuoluta
pannis. Non peꝑcit suꝑte ocłs ut fac̾t
tͥ unũ de his misertꝰ ttu: s ꝓrecta es fuꝑ
faciemt̾ie in abiectione aĩẽ tuȩ: in die
qua nata es. T.ransiens autẽ ꝑte: iaite

Expanded text:
erusalem radix tua et generatio tua de terra chananea pater tuus Amorreus et mater tua Cetthea et quando nata es in die ortus tui non est praecisus umbilicus tuus et in aqua non es lota in salutem nec sale salita nec inpannis. Non pepercit super te oculus, ut faceret tibi unum de his, misertus tui: sed projecta es super faciem terrae in abjectione animae tuae, in die qua nata es. Transiens autem
Abbreviated transcription (Latin):
incarne uenisse: ex deo ẽ. E.t om̃is sp̃c
qui soluit ih̃m xp̃m: ex deo ñ ẽ. E t᷑ hicẽ
de quo audistis qm̃ uenit: et nuinc iam
imundo ẽ: Uosex deo estis filioli ⁊ et ui¬
cistis eũ: qm̃ maior ẽ qui muobis ẽ. ꝗͣ qui
in mundo. Ipsi de mundo s̃.Ideo de mun¬
do loquunt᷑: & mundus eos audit. Nos
ex dõ sumꝰ. Qui notut dm̃: auit nos.
Qui ñ ẽ ex deo: ñ audit nos. In hoc cognos

Expanded text:
ex deo est, et omnis spiritus, qui soluit Iesum, ex deo non est: et hoc est i, quod audistis quoniam uenit, et nunc iam in mundo est. uos ex deo estis, filioli, et uicistis eos, quoniam maior qui in nobis est quam qui in mundo. ipsi de mundo sunt: ideo de mundo locuntur, et mundus eos audit. nos ex deo sumus: qui nouit deum, audit nos: qui non est ex deo, non audit nos. in hoc cognos
Abbreviated transcription (Latin):
Nȩ uobis scribȩ ⁊ pharisei hypocritȩ⁊ qͥ mun¬
datis qͦd deforis est calicis ⁊ parapsidis: intus
autẽ plem estis rapma ⁊ immundicia. Pha¬
risce caꝑ: munda priꝰ qͦd int᷑ est caliciset pa¬
rap̃sidis: ut fiat & id quod deforis ẽ mundũ.
Lȩ uobis scribȩ ⁊ pbarisei hy pocritȩ: qr simi¬
les estis sepulchris dealbatis. quȩ a foris pa-

Expanded text:
ei hypocrite: quia mundatis quod de foris est calicis et parapsidis: intus autem pleni estis rapina et immundicia. Pharisee cece munda prius quod intus est calicis et parapsidis: ut fiat id quod de foris est mundum. Ve vobis Scribe et Pharisei hypocrite: quia similes estis sepulchris dealba
Abbreviated transcription (Latin):
Nunqͥd ñ audisti quȩ olim fecernn: Adieb
antiquis ego plasmaui illud: & ñc adduxi.
Et factum ẽ meradicatione collñi cõpugnan¬
tĩ: ce ciuitatũ minitaꝵ. Habitatores earũ
breuiata manu contremuer̃: ce consusi sunt.
Facti s̃ sic̃ fęnum agri. ⁊ gram̃ pascuȩ. ⁊ her¬

Expanded text:
Nunquid non audisti quae olim fecerim? Ex diebus antiquis ego plasmavi illud, et nunc adduxi; et factum est in eradicationem collium compugnantium, et civitatum munitarum. Habitatores eorum breviata manu contremuerunt et confusi sunt. Facti sunt sicut fenum agri, et gramen pascuae, e
Abbreviated transcription (Latin):
t tulit ezechias libros de manu mintioꝵ
et legit eos: et ascendit in domum am̃.
et expandit eos coram dño: et crauit ad dñm
ddicens. Oñe exercituũ dõ isre qͥ sedes suꝑche¬
rubm. tues as̃ solus omnũ regnoꝵ t̾rȩ: tu fȩ
cisti clũ ⁊ t̾ram. Inclina dñe aurem tuã ⁊ au¬
c̃r api ocłõs tuosa uide: ce audi om̃a u̾ba
sennacherib quȩ misit ad blasphemandũ
dm̃ uiuentẽ. Uere enĩ adñe desertas fȩcer᷑ re¬
ges assyrioꝵ tras. et regiones eaꝵ: ce dedert̃
dõseaꝵ igni. Nonenĩ erant dñ. s oꝑa manu¬
um hominũ lignũ ⁊ lapiaes: &e cominuer̃ eos.

Expanded text:
t tulit Ezechias libros de manu nuntiorum et legit eos, et ascendit in domum Domini et expandit eos coram Domino, et oravit Dominum dicens: Domine exercituum Deus Israel, qui sedes super cherubim, tu es Deus solus omnisti celum et terram: inclina Domine aurem tuam et audi, aperi oculos tuos et vide: et audi omnia verba Sennacerib, que misit ad blastemandum Deum vibentem. Vere enim Domine desertas fecerunt reges Assiriorum terras et regiones earum: et dederunt deos earum igni. Non enim erant dii, set opera manuum hominum ligna et lapis: et comminuerunt eos.
Abbreviated transcription (Latin):
et ocłos suos compresser̃: ne forte ocł̾is ui
deant. ⁊ aurib audiant. ⁊ corde intellig¬
ant: &e conu̾̃tant᷑ ⁊ sanem illos. Notum
gͦ sit uobis: qm̃ gentib missum ẽ hoc sa¬
lutare dei. Ipsi et audient. Mansit aut̃
bienno toto in suo conducto: et suscipi

Expanded text:
os suos conpresserunt ne forte videant oculis et auribus audiant et corde intellegant et convertantur et sanem illos notum ergo sit vobis quoniam gentibus missum est hoc salutare Dei ipsi et audient  mansit autem biennio toto in suo conducto et suscipi
Abbreviated transcription (Latin):
ubiq ei contradicit᷑. Cũ constituissent at̃i
ili diem: uener̃ ad eũ in hospicrũ plu¬
res: qͥb exponebat testificans regnum
dei. suadensꝙ de iħu ex lege moysr ⁊ ꝓ-¬
phetis: a mane usq ad uesꝑam. Et qͥ¬
dam credebant his quȩ dicebant᷑ ã pau¬

Expanded text:
cum constituissent autem illi diem venerunt ad eum in hospitium plures quibus exponebat testificans regnum Dei suadensque eos de Iesu ex lege Mosi et prophetis a mane usque ad vesperam et quidam credebant his quae dicebantur qu
Abbreviated transcription (Latin):
tem. Audnumꝰ de te quod uir potens sis¬
uirib̾: & aptꝰ es ut sis amicꝰ nr̃. Q nunc
constitumꝰ te hodie fũmũ sac̃aotem gen-¬
tis tuȩ: & ut amicꝰ uoceris regis. Qł misitͥ
purpurã ⁊ coronã aureã: ut quȩ ñã st̃
sentias nobiscũ: &e conserues amiciciaᷤᷤ ad
nos. Qł maiit se ionathas stola scã septi-¬
mo m̃se. anno centestmo sexagesimoidie

Expanded text:
te, quod vir potens viribus, et aptus es, ut sis amicus noster. Et nunc constituimus te hodie summum sacerdotem gentis tuae et ut amicus voceris regis et misit ei purpuram et coronam auream, et quae nostra sunt, sentias nobiscum et conserves amicicias ad nos'. Et induit se Ionathas stolam sanctam septimo mense, anno centesimo sexagesimo, i
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑib cõmixtionis: consid̾ans nullo
modo sͥ eẽ salutẽ neq accessũ ad altare:
uenit ad regẽ demetriũ centesimo qͥnq̃¬
gesimo anno: offerens ei aureã coronã
⁊ palmã. Suꝑhȩc ⁊ tallos qͥtẽplieẽ uideban.¬
tur. Ce ipsa qͥdem die siluit. Tempꝰ autẽ
oportunũ dem̃tiȩ suȩ nactus: conuocatꝰ
a demetrio ad consiliũ. ⁊ int̾rogatꝰ quib
reb & consiliis iudeinterent᷑: respondit.
Ipsi qui dicunt᷑ asside iuqeoꝵ qͥb preest
iudas machabeꝰ. bella nutriunt ⁊ seditio¬
nes mouent: nec patiunt᷑ regnũ ẽẽ qͥetũ.
Nam ⁊ ego defraudatꝰ parentũgła: dico au¬
tẽ ⁊ sũmo sac̾dotio: huc ueni. Orimoqͥdẽ
utilitatib regis fidẽ seruans: scdoaũ etiã ciui-¬
b consulens. Nã illoꝵ pͣuitate unu̾sum
genꝰ nr̃m ñ minime uerat᷑. S hissinguliꝰ
oro rex cognitis: & regiomi ⁊generi scdm
ꝑuulgatã omnib humanitatẽ tuã ꝓspice.
Nam q̃ dnu suꝑẽ iudas: impossibile ẽ pacẽ eẽ

Expanded text:
iderans nullo modo sibi esse salutem neque accessum ad altare venit ad regem Demetrium centesimo quinquagesimo anno offerens ei auream coronam et palmam super haec et tallos qui templi esse videbantur et ipsa quidem die siluit tempus autem oportunum dementiae suae nanctus convocatus a Demetrio ad consilium et interrogatus quibus rebus et consiliis Iudaei niterentur respondit ipsi qui dicuntur Asidei Iudaeorum quibus praeest Iudas Macchabeus bella nutriunt et seditiones movent nec patiuntur regnum esse quietum nam et ego defraudatus parentum gloria dico autem summo sacerdotio huc veni primo quidem utilitatibus regis fidem servans secundo autem etiam civibus consulens nam illorum pravitate universum genus nostrum non minime vexatur sed his singulis oro rex cognitis et regioni et generi secundum pervulgatam omnibus humanitatem tuam prospice nam quamdiu superest Iudas inpos
Abbreviated transcription (Latin):
natꝰ ndeos ddep̃cans fubditꝰq eis: nrat
de om̃ib quibꝰ tustũ uisũ ẽ. Et reconcili¬
atꝰ: obtulit sacrificiũ. Honorauit tẽplũ:
et munera posuit: machabeũ ãplexꝰ ẽ.
ecit eũ aptolomaide usq garrenos du-¬
cem ⁊ pͥncipẽ. Ut autẽ uenit ptoloma¬
idã: grauit̾ ferebant ptolom̃ses annici¬
ciȩ conuentionẽ: mdignantes ne forte
fȩdꝰ irrũpent. Tunc ascendit lysias tri¬
bunal⁊ et exposuit rationẽ: &e ppłm se¬
dauit. Regresẜq ẽ antiochiam. Et hoc
ed pꝰtrienniũ tempꝰ cognotut iudaᷤ
et qͥ cũ eo erant demetriũ selẽucicũ
inultitudine ualida ⁊ nauib ꝑ portum
trspolis ascendisse ad loca oportuna: et
denuise regiones adũs antiochũ ieius

Expanded text:
is iurat de omnibus quibus iustum visum est et reconciliatus obtulit sacrificium honorificavit templum et munera posuit Macchabeum amplexus est et fecit eum ab Ptolomaide usque Gerrenos ducem et principem ut autem venit Ptolomaidam graviter ferebant Ptolomenses amicitiae conventionem indignantes ne forte foedus inrumperent tunc ascendit Lysias tribunal et exposuit rationem et populum sedavit regressusque est Antiochiam et hoc post triennii tempus cognovit Iudas et qui cum eo erant Demetrium Seleuci cum multitudine valida et navibus per portum Tripoli ascendisse ad loca oportuna et tenu
Abbreviated transcription (Latin):
tates locoꝵ tẽptabat: & bethsure qͦd erat
ideoꝵ p̃sidnĩ munitũ: castra admoue¬
bat. S sugabat᷑: ipingebat᷑: miñebat᷑.
His autẽ qͥntꝰ erant: iudas necessaria mitte¬
bat. ẜ nuntiauit aut̃e mysteriahostibꝰ. rõ-¬
aocus qͥdam de tudaico exercitu. Qͥ requi-¬
situs: comp̃henso: concluss est. xl¬

Expanded text:
tates locorum temptabat et Bethsurae quod erat Iudaeorum praesidium munitum castra admovebat sed fugabatur inpingebat minuebatur his autem qui intus erant Iudas necessaria mittebat enuntiavit autem mysteria hostibus Rhodocus quidam de iudaico exercitu qui requisitus conprehensus conclusus est i
Abbreviated transcription (Latin):
prs q̃ rex aomoueret exercitũ ad iudeam
et obtieret cauitatẽ exire: ce dm̃ nidicood¬
mitere exitũ rei. Dansitaꝙ potestatẽ om̃ul
dõ mundi creatori: et hortatꝰ suosut fortit̃
dnnicarent. i usꝙ ad mortẽ ꝓ legib tẽ plo.
cunitate patria i ciul starent tntanal¬

Expanded text:
 rex admoveret exercitum ad Iudaeam et obtineret civitatem exire et Domini iudicio committere exitum rei dans itaque potestatem omnium Deo mundi creatori et hortatus suos ut fortiter dimicarent et usque ad mortem pro legibus templo civitate patria et civibus starent
Abbreviated transcription (Latin):
inuocarent. qͦsic̃ semꝑ ⁊ nunc ad iuuaret
eos: qͥppe qͥ lege ⁊ patria scõq templo pͥua¬
ri uererent᷑ : ac ppłm qͥ nuꝑ paululũ respi¬
rasset: ne sineret blasphẽmis rtirẜ nadioib
subdi. Omnib itaꝙ id simulfacientib̃. ⁊ pe¬

Expanded text:
adiuvaret eos quippe qui lege et patria sanctoque templo privari vererentur ac populum qui nuper paululum respirasset ne sineret blasphemis rursum nationibus subdi omnibus itaque id simul facientibus et pe
Abbreviated transcription (Latin):
habuerant. In leges enĩ diumas impie
agere: ĩpune ñ cedit. S hec sequens tẽp
nalis agon tyro celebraret᷑. ⁊rex p̃sens
eẽt: misit iason facmorose ab ierosolims
utiroᷤ peccatores: portãte augenti didragmastre¬
centas in sacrificiis herculis. Quasetiã
postulauer̃ hi qͥ appoetauerant ne insac̃¬
ficũs erogarent᷑: qr ñ oporteret: s in alios
sumptꝰ eas deputari. S hȩ oblatȩ st̃ qͥdem
ab eo qͥ miserat insacrificiũ herculis. Opt̃
p̃sentes autẽ ddatȩ st̃ in fabricam nauiũ
triremiũ. Misso autẽ in egyptũ apollo¬
mẽtoris regis. cũ cognouisset antiochus
alienũ se a negociis regni effectũ⁊ ꝓpriĩs
utilitatib consulens. ꝓfectꝰ inde uenit io¬
pen: ꝙ inde ierosolinia. & magnifice ab¬

Expanded text:
habuerant in leges enim divinas impie agere inpune non cedit sed haec sequens tempualis agon Tyro celebraretur et rex praesens esset misit Iason facinorosus ab Hierosolymis viros peccatores portantes argenti didragmas trecentas in sacrificiis Herculis quas postulaverunt hii qui adportaverant ne in sacrificiis erogarentur quia non oporteret sed in alios sumptus eas deputari sed haec oblata sunt quidem ab eo qui miserat in sacrificium Herculis propter praesentes autem datae sunt in fabricam navium triremis misso autem in Aegypto Apollometoris regis cum cognovisset Antiochus alienum se a negotiis regni effectum propriis utilitatibus consulens profectus inde venit Ioppen et inde
Abbreviated transcription (Latin):
ecce q̃si duo alii stabant unꝰ hinc supripã
flummis: & aliꝰ inde ex altera ripa flum¬
nis. Q dixi uiro qͥ mdut᷑ erat lineis: qui
stabat suꝑ aquas fluminis. Usꝙ qͦ fins
hoꝵ mirabiliũ: & audii uirũ qͥ maut̾¬

Expanded text:
ecce quasi duo alii stabant: unus hinc super ripam fluminis, et alius inde ex altera ripa fluminis. Et dixi viro qui indutus erat lineis, qui stabat super aquas fluminis: usquequo finis istorum mirabiliu
Abbreviated transcription (Latin):
scũarii. Et faciet: reu̾turq et cogitabit adu̾¬
sum eos qui dereliquer̃ testam̃tum scũariĩ.
Et brachia ex eostabunt: & polluent scũariũ
fortitudinis. & auferent iuge sacrificium:
et dabunt abominationes in desolationẽ:
et impii in testam̃tũ simulabunt fraudu¬
lent̃. Popłs autẽ sciens dm̃ suũ: obtinebit.
et faciet. Qł docti in ppło: docebunt pluri¬
mos. Qł ruent in gladio ⁊ in flãma. et in
captiutate:
et in rapina cdieꝵ. Cunq coeruerint: suble¬
uabunt᷑ auxilio paruulo: &. applicabunt᷑ eiꝰ
plitrimi fraudulent̃. Eł de eruditis ruent
ut confient᷑ ⁊ eligant᷑. ⁊ dealbent᷑. usꝙ ad
tempꝰ p̃finituni: qr adhuc aliud tempꝰerit.

Expanded text:
sanctuarii, et faciet: Reverteturque et cogitabit adversum eos, qui dereliquerunt testamentum sanctuarii, Et brachia ex eo stabunt, et polluent sanctuarium fortitudinis, et auferent juge sacrificium, et dabunt abominationem in desolationem, Et impii in testamentum simulabunt fraudulenter: populus autem sciens Deum suum, obtinebit et faciet. Et docti in populo docebunt plurimos: et ruent in gladio, et in flamma, et in captivitate, et in rapina dierum. Cumque corruerint, sublevabuntur auxilio parvulo: et applicabuntur eis plurimi fraudulenter. Et de eruditis ruent, ut conflentur, et eligantur, et dealbentur usque ad tempus praefinitum: quia adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
deoꝵ curabit: qr adu̾sũ umũsa consurget.
Diñ autẽ maorim: in loco suo uenerabit᷑ Et
dm̃ quẽ ignorauer̃ patres eiꝰ colet: auro et
argento ⁊ lapiae p̃cioso. reb q p̃ciosis. Et fa¬
ciet ut muniat maorim: cũ deo alieno qũe
cognouit. & multiplicabit głam ⁊ et dabit
eis potestatẽ inmultis: q t̾rã anudet gratu¬
ito. & in tp̃r prefinito preliabit᷑ adu̾sũ eũ
rex austri: ce q̃si tempestas uemet contͣ illũ

Expanded text:
um universa consurget. Deum autem Maozim in loco suo venerabitur: et Deum, quem ignoraverunt patres ejus, colet auro, et argento, et lapide pretioso, rebusque pretiosis. Et faciet, ut muniat Maozim cum Deo alieno, quem cognovit, et multiplicabit gloriam, et dabit eis potestatem in multis, et terram dividet gratuito. Et in tempore praefinito praeliabitur adversus eum rex aust
Abbreviated transcription (Latin):
quia adhuc finis i aliud tempꝰ.xxuii
t reu̾tetur intram suã cũ opib multio:
et cor eiꝰ adu̾sum testam̃tũ scm̃: ꝙ faciet. et
reu̾cetur in t̾ram suã. Statuto tp̃r reũtetur:
et ueniet ad austrũ: & ñ erit priorisimile no¬
uissimũ. Qł uenrent suꝑ eũ trieres ⁊ romani.
et ꝑcutiet᷑ : et reu̾tetur & maignabit᷑ contra

Expanded text:
 aliud tempus. Et revertetur in terram suam cum opibus multis: et cor ejus adversum testamentum sanctum, et faciet, et revertetur in terram suam. Statuto tempore revertetur, et veniet ad austrum: et non erit priori simile novissimum. Et venient super eum Trieres et Romani: et percutietur, et revertetur, et indignabitur contr
Abbreviated transcription (Latin):
at in ȩccła. Sibi autẽ loquat᷑ ⁊ dõ .Iu.
iophetȩ duo aut tres dicant: & cȩteri
anudicent. Quod si alii reuelatum
fuerit sedenti: prior taceat. Potestis enĩ¬
om̃s ꝑ singulos ꝓphetare: ut õs discant.

Expanded text:
at in Ecclesia. Sibi autem loquatur: et Deo. Prophete duo aut tres dicant: et ceteri dijudicent. Quodsi alii revelatum fuerit sedenti: prior taceat. Potestis per singulos prophetare: ut omnes discant:
Abbreviated transcription (Latin):
deb urtȩ eiꝰ. Et readiat ei captutatem
quã prierat predat᷑ de terra iuda: et reu¬
sus abiit in t̃ram suã. ñ apposuit ampliꝰ
uenire in fines eiꝰ:. ce cessauuit gladiꝰ ex isrł.
Et habitauit ionathas in machinas. Et cȩpit
ionathas ibi nidicare ppłm. Et ext̾minauit

Expanded text:
tatem quam prius erat praedatus de terra Iuda et conversus abiit in terram suam et non adposuit amplius venire in fines eius et cessavit gladius ex Israhel et habitavit Ionathas in Machemas et coepit Ionathas ibi iudicare populum et exterminavit
Abbreviated transcription (Latin):
situit uob̃ cibum ⁊ potũ. Qui siuderit
iult᷑ ur̃os macilentiores prȩ gteris adoles.¬
entib coeiuis ur̃is: conddemnabitis caput
neũ regi. Et chxit ddamhel ad malasar: quẽ

Expanded text:
cibum et potum qui si viderit vultus vestros macilentiores prae ceteris adulescentibus coaevis vestris condemnabitis caput meum regi et dixit Danihel ad Malassar que
Abbreviated transcription (Latin):
usq dũ cõpleat cogitationẽ cordis si
In nouissimis dieb intelligetis consil¬
um eiꝰ. Non mittebã ꝓpħas: & ipsi
currebant. Non loquebar ad eos et
ipsi ꝓpħabant. Si stetissent in confu
meo. ⁊ nota fecissent u̾ba mea ppłomo:
au̾tissem utiq eos auia sua mala. ⁊a
pessimis cogitationib suis. Putasne

Expanded text:
ogitationem cordis sui In novissimis diebus intelligetis consilium ejus. Non mittebam prophetas, et ipsi currebant: Non loquebar ad eos, et ipsi prophetabant. Si stetissent in consilio meo, et nota fecissent verba mea populo meo, avertissem utique eos a via sua mala, et a pessimis cogitationibus suis. Putasne
Abbreviated transcription (Latin):
na singuloꝵ: ꝙ sine mora reꝑtis muimẽris
quẽ ignaꝵ ex similituame intineroꝵ error
inuoluat: qͦd sicut in subnotatione canonũ
adistinctoꝵ in canone quolibet tres enangłistȩ
bis uł ter uel quater aut etiã ampliꝰ eundẽ
ex contͣrio discrepantes: quod id qͦdtres illi
meo loco semel dixerint. quartꝰ totiens in
corpore uoluminis fui ponat: quotiens di¬
uersi nimeri meiꝰ canone positi s̃. contra
p̃dictoꝵ numeroꝵ continuatas similitudi¬
nes.
Item si muno quolibet eoꝵ aut etiã duob¬
idem in canone nuimerꝰ bis ter aut eo am¬
pliꝰ reꝑiat᷑ m ordine collocat᷑: ꝙ dispares im¬
uemant᷑ in cȩteris: dubiũ non erit qͥn dqͣt
illiꝰ illoꝵ ue canones mimeris bis. ten repe¬
tunt. ab his in uolumme semel ddictumsit:
alteri uͦ eoꝵ totiens uno atq eodem senfulo¬
quant᷑. quotiens p̃tulerint in numenoꝵ
annotatione distantiã. Hoc ⁊ i omnũ nouẽ

Expanded text:
na singulorum, et sine mora repertis numeris, na singulorum, et sine mora repertis numeris, quis ignarum ex similitudine numerorum error involvat, quod, sicut in subnotatione canonum distinctorum, in canone quolibet tres evangelistae bis vel ter, vel quater aut etiam amplius eumdem e contrario discrepantes, quod id quod tres illi in eo loco semel dixerint, quartus toties in corpore voluminis sui ponat, quoties diversi numeri in ejus canone positi sunt, contra praedictorum numerorum continuatas similitudines. Item si in una quolibet eorum aut etiam duobus, ibidem in canone numerus bis, ter aut eo amplius reperiatur in ordine collocatus, et dispar is inveniatur in caeteris, dubium non erit quod id quod illius illorumve canones numeris bis vel ter repetitis ab his in volumine semel dictum sit; alteri vero eorum toties in uno atque eodem sensu loquantur, quoties praetulerint in numerorum adnotatione distantiam. Hoc et in omnium novem
Abbreviated transcription (Latin):
matheus. marcus. In septimo. duo: matħs.
ioħs. In octauo. quo: lucas marchus. Inno¬
no. duo: lucas. ioħ̃s. In decimo: ꝓpria unꝰ¬
quisq quȩ ñ habent᷑ in aliis ediderunt.
Singulis uͦ eugłis ab uno incipiens usq ad
finẽ libroꝵ dispar mimerus increscit. Hic
nigro colore prescriptꝰ. sub se habet alium
ex minio numerũ discolorẽ: qui ad decẽ
usꝙ ꝓcedens: indicat prior numerus in
quo sit canone reqͥrenctus. Cum gͥ aꝑtoco¬
dice uerbi grã illud siue illud capitulum
scire uolueris cuiꝰ canonis sit: statim ex sub¬
iecto numero aoceberis. Et recurrens ad
pͥncipia in quib canonũ est distincła con¬
geries : eodẽq statim canone ex titulo frõ.¬
tis inuento. illũ quẽ querebas mimerum
eiꝰdem eugł̃istȩ qui ⁊ ipse ex inscͥptione figna¬
tur: iuemes. Atq e uicmo ceteroꝵ t̃mitib
inspectis: quos intmeros e regione Dabeant
amotabis. Et cũ scieris: recurres ad uolumi¬

Expanded text:
Matthaeus, Marcus. In septimo duo, Matthaeus, Matthaeus, Marcus. In septimo duo, Matthaeus, Joannes. In octavo duo, Lucas, Marcus. In nono duo, Lucas, Joannes. In decimo propria unusquisque, quae non habentur in aliis, ediderunt. Singulis vero Evangeliis, ab uno incipiens usque ad finem librorum, dispar numerus increscit  Al. accrescit. Hic nigro colore praescriptus, sub se habet alium ex minio numerum discolorem, qui ad decem usque procedens, indicat prior numerus, in quo sit Canone requirendus. Cum igitur aperto codice, verbi gratia, illud sive illud capitulum scire volueris, cujus Canonis sit, statim ex subjecto numero doceberis, et recurrens ad principia, in quibus Canonum est distincta congeries, eodemque statim Canone ex titulo frontis invento, illum quem quaerebas numerum ejusdem Evangelistae, qui et ipse ex inscriptione signatur, invenies: atque e vicino caeterorum tramitibus inspectis, quos numeros e regione habeant, annotabis. Et cum scieris, recurres ad volumi
Abbreviated transcription (Latin):
biꝰ cesariensis ep̃c alexandrmũ secut᷑ ammo¬
niũ in decem numeros ordinauit. sic̃ in gre¬
co habent᷑ expressimꝰ: quod si quis de curi¬
osis uoluerit nosse quȩ i euglins uł eadem
uł uicma uel sola sint: eoꝵ distinc̾tione cog¬
noscat. Magnꝰ siqͥdem hic innr̃is codicib er¬
ror moleuit: dum qͦd in eademre alis euglista
plus dixit. in alio qr mnꝰ putauerit addi¬
der̃ ÷ uł dum eundem sensũ aliꝰ alit̃ exp̃ssit.
ille quiunũ e qͣtuor pͥmũ legerat: ad eiꝰ exẽ¬
plum cȩteros qͦq estimauerit em̃dandos.
Unde accidit ut apud nos mixta fint omma:
ernre sublato. ⁊ similra omiũ scies: ꝙ sin¬
gulis sua quieq restitues. In canone pͥmo.
concordant quatuor: Matheus. marcu̾:
lucas. ioħs. In scdõ. tres: matheus. marcꝰ.
lucas. In tercio tres: matheus. lucas. iob̃s.
In quarto tres: matheus. marcus. ioħs. In
qͥnto. duo: matheus. lucas. In sexto. duo:

Expanded text:
bius Caesariensis episcopus Alexandrinum secutus Ammobius Caesariensis episcopus Alexandrinum secutus Ammonium, in decem numeros ordinavit, sicut in Graeco habentur, expressimus. Quod si quis de curiosis voluerit nosse, quae in Evangeliis, vel eadem, vel vicina, vel sola sint, eorum distinctione cognoscat. Magnus siquidem hic in nostris codicibus error inolevit, dum quod in eadem re alius Evangelista plus dixit, in alio quia minus putaverint, addiderunt. Vel dum eumdem sensum alius aliter expressit, ille qui unum e quatuor primum legerat, ad ejus exemplum caeteros quoque aestimaverit emendandos. Unde accidit, ut apud nos mixta sint omnia,errore sublato, et similia omnium scies, et singulis sua quaeque restitues. In Canone primo concordant quatuor, Matthaeus, Marcus, Lucas, Joannes. In secundo tres, Matthaeus, Marcus, Lucas. In tertio tres, Matthaeus, Lucas, Joannes. In quarto tres, Matthaeus, Marcus, Joannes. In quinto duo, Matthaeus, Lucas. In sexto duo,
Abbreviated transcription (Latin):
loquor testam̃to: quod grecĩẽe ñ dubnamẽ.
excepto apło matheo: qui primꝰ in tucdea eu.¬
angłium xp̃i hebraicis litteris edidit. Hoc
certe cũ in nr̃o sermone discoedat. ⁊ ad diũ¬
sos riuuloꝵ tramites ducit: imo de fonte qͥ¬
rendtumẽ. Eret̃m̃itto eos codices quos aluci¬
ano ⁊ ysicio mincupatos paucoꝵ hommũ
asserit ꝑu̾sa contentio: quib utiq nec in ue¬
teri instrum̃to pꝰ septuaginta int̃p̃tes em̃da¬
re quio licuit: nec in nouo ꝓfuit em̃dassẽ:
cũ multaꝵ gentiũ lingitis scͥptitra ante tñs¬
lata: doceat falsa et̃ quȩ adcita s̃. Igit᷑ bec
p̃sens p̃faciuncula pollicet᷑ qͣtuor tantum
lucas: ioħs: codicũ grecoꝵ em̃data collatio¬
ne: s neterũ. Quȩ ne multũ alectionis lati¬
oms latinȩ consuetudme discreparent: ita
calamũ temꝑauimꝰ. ut his tantũ quȩ sensũ
iudebant᷑ muitare correptis: reliq̃ manere pa¬
tere mͣ ut suerant. Canones qͦq quoseuse¬

Expanded text:
: quod Graecum esse non dubium est, excepto apostolo Matthaeo, qui primus in Judaea Evangelium Christi Hebraicis litteris edidit. Hoc certe cum in nostro sermone discordat, et diversos rivulorum tramites ducit: uno de fonte quaerendum est. Praetermitto eos codices, quos a Luciano et Hesychio nuncupatos, paucorum hominum asserit perversa contentio: quibus utique nec in veteri Instrumento post Septuaginta Interpretes emendare quid licuit, nec in Novo profuit emendasse: cum multarum gentium linguis Scriptura ante translata, doceat falsa esse quae addita sunt. Igitur haec praesens praefatiuncula pollicetur quatuor tantum Lucas, Joannes, codicum Graecorum emendata collatione, sed Veterum. Quae ne multum a lectionis Latinae consuetudine discreparent, ita calamo temperavimus, ut his tantum quae sensum videbantur mutare, correctis, reliqua manere pateremur ut fuerant. Canones quoque, quos Euse
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sumptorib imꝑitis em̃data ꝑu̾ss: uel ali¬
brarñs dormitantib aut addita s̃ aut mu¬
tata coerigimꝰ: Neq uͦ ego de ueteri minc¬
duisputo testam̃to: qͦd a septuaginta semori¬
b in grecã linguã uersum: scio graduad noᷤ
usꝙ ꝑuenit. Non quero quid aquila. quio
symachus saprant: quare cheodocion inter
nouos ⁊ ueteres medĩ maedat. Sit illa uera

Expanded text:
s, vel a librariis dormitantibus addita sunt, aut mutata, corrigimus? Neque vero ego de veteri disputo Testamento, quod a Septuaginta senioribus in Graecam linguam versum, tertio gradu ad nos usque pervenit. Non quaero quid Aquila, quid Symmachus sapiant, quare Theodotion inter novos et veteres medius incedat. Sit illa vera
Abbreviated transcription (Latin):
eatissimo papeda¬
opus facere me cogiᷤ
ex uetere: ut post
exemplaria scrip¬
turaꝵ doto orbe disp¬
sa. quasi qͥdam arbiter sedeam⁊ et qr inter se
uariant: quȩ sint illa quȩ cũ greca consenti¬
ant ueritate decernã. Ptus labor⁊ s piculosa
p̃sumptio: iudicare de cteris. ipsũ ab omnib
ndicandũ: senis mutare linguã: et canescen
temmundũ ad mitia retrahere paruuloꝵ. n
Quis em̃ doctꝰ parit᷑ uel indoctꝰ cũ i manis uo¬
lum̃ assũpserit. ⁊ a saliua quã se mel imbi¬
bit uiderit disciepart qͦd lectitat. ñ statim
erũpat in uocem. me falsar iũ. me clamanseẽ
sacrilegũ qui audeam aliqͥd in ueteribꝰ libriᷤ
addere: mutare: corrigere: Adu̾sus quã in¬
udiã duplex causa me consolat᷑: qͦd ⁊tu qͥ
summꝰ sacenlos es fieri nibes: ꝙ uerum ñeẽ
qͦd uariat. etiã maledicꝵꝵ testimonio c̃pba

Expanded text:
eatissimo papae Daopus facere me cogis ex veteri, ut post exemplaria Scripturarum toto orbe dispersa, quasi quidam arbiter sedeam: et quia inter se variant, quae sint illa quae cum Graeca consentiant veritate, decernam. Plus labor, sed periculosa praesumptio, judicare de caeteris, ipsum ab omnibus judicandum: senis mutare linguam, et canescentem jam mundum ad initia retrahere parvulorum. Quis enim doctus pariter vel indoctus, cum in manus volumen assumpserit, et a saliva, quam semel imbibit, viderit discrepare quod lectitat, non statim erumpat in vocem, me falsarium, me clamans esse sacrilegum, qui audeam aliquid in veteribus libris addere, mutare, corrigere? Adversus quam invidiam duplex causa me consolatur: quod et tu, qui summus Sacerdos es, fieri jubes: et verum non esse quod variat, etiam maledicorum testimo
Abbreviated transcription (Latin):
Et dixi. qͥs a abit in pennas colt̃ibe. ut uolẽ ⁊ regͥescã: I ⁊ pcul aħeĩ.i
tionẽ in cruitate. cie ⁊ nocte oniletes muros eiͣ. Soelꝰ ⁊ dolor ⁊ dolor
in medio eiꝰ. insidie in tutalibꝰeł. ⁊ ñrecedit de plateis eiꝰ dãmĩ ⁊ frau¬
Anlentia. Non enĩ muinc ex ꝓbrabit mͥ ut scistineã. neq is qͥ me od̾at
suꝑ me magnifieat᷑ ẽ tit absc̃lat ab eo. S itu hõ unanimis m̃s. dtx

Expanded text:
Et dixi, quis dabit mihi pennas columbae, ut volem et requiescam. Ut procul abeam, et tionem in civitate. Die et nocte circumeuntes muros ejus. Scelus et dolor in medio ejus. Insidiae in vitalibus ejus, et non recedit de plateis ejus damnum et fraudulentia. Non enim inimicus exprobravit mihi, ut sustineam: neque is qui me oderat, super me magnificatus est, ut abscondar ab
Abbreviated transcription (Latin):
tũtino. ⁊ siguta eoꝵ c̾ceret᷑ tunferno pꝰ habitaculã fiã. Uerutam̃
dõ lib̾atut aiam meã demrnu inferi. cũ assũpserit me. Sẽ ꝑ Noliti¬
mere cũ ditat᷑ fuerit uir. cĩ maatiplicata fuerit gła comiͥ eiͦ. Neqꝑ it.
moriens toslet oĩa. nec descendet pꝰ cũ gła eiꝰ. Qura ase sue inuita
sua benedicit. landabt̃ te cũ bene fuerit t̾. Inͣtbit usi ad gen̾atio¬
nes patrsi suoꝵ. usq ad finẽ ñ iudebt̃ luaẽ: homo cũ i hõne ãt
rã eo uorabit. ⁊ mentuitu eĩ tẽpestas ualida. Uocabit glũ desursũ.
⁊ trã ut iudicet ppłm suũ. Congregate mͥscõs meos. qͥ ferrunt pactũ¬

Expanded text:
tutino, et figura eorum conteretur in inferno post habitaculum suum. Verumtamen Deus redimet animam meam, de manu inferni cum assumpserit me. SEMPER. Noli timere cum ditatus fuerit vir. cum multiplicata fuerit gloria domus ejus. Neque enim moriens tollet omnia: nec descendet post eum gloria ejus. Quia animae suae in vita sua benedicet: laudabunt te, cum bene fuerit tibi. Intrabit usque ad generationem patrum suorum: usque ad finem non videbunt lucem. Homo cum in honore ram eo vorabit, et in circuitu ejus tempestas valida. Vocabit coelum desursum, et terram, ut judicet populum suu
Abbreviated transcription (Latin):
hiũ opis testes citabo: me nichil duntarat scientt̃ de bebraica ue
ñ sufficiant: eur in solo studio scͥptataꝵ ueteri sapore contentid̃:
henaũ quoꝵtoͣsiadionẽ .filigentissime em̃d̾atã ołtm ince linguę
hominib aqqͥiim: s qͣd altcid fit in eccłis xp̃o credentiũ psal¬
mos legt̾. aliud inqeis sgigala u̾ba calũmantib responacir.

Expanded text:
hujus operis testes citabo, me nihil, dumtaxat scientem, 526 de Hebraica venon sufficiant: cur in solo studio Scripturarum, veteri sapore contenti sunrahendum, quorum translationem diligentissime emendatam, olim meae linguae hominibus dederim; sed quod aliud sit in Ecclesiis Christo credentium Psalmos le
Abbreviated transcription (Latin):
ap desilua: & os bestie agͣ depaste s̃ eã. D s̃ exerentuũ itu̾tere obsecto.
respice decelo ⁊ uide ⁊ uisita uineã hanc. Et radicẽ ꝗͣ plantaũ dexta
tua. ⁊ filiũ quẽ ẽsirmasti t᷑. Duccensa igne ⁊ aituta. ab increpatione
faciei tuȩ ꝑeant. F rat manꝰ tua suꝑ uirũ dexi̾ tae. ⁊ suꝑ filiũ hoĩs
quẽ c̾firmisti t̾. Ẽ t ñ iecedimꝰ ade. iuiuisicabis nos i ni nomine trio

Expanded text:
aper de silva, et omnes bestiae agri depastae sunt eam. Deus exercituum, revertere obsecro, respice de coelo, et vide, et visita vineam hanc. Et radicem quam plantavit dextera tua, et filium quem confirmasti tibi. Succensam igni, dirutam: ab increpatione faciei tuae pereant. Fiat manus tua super virum dexterae tuae, et super filium hominis quem confirmasti tibi. Et non reced
Abbreviated transcription (Latin):
et nos miquitates eoꝵ portauimꝰ. Seru
dñati sunt nr̃i: non fuit qui redimeret. de
manii eoꝵ. Deleth In aninab nr̃is affereba¬
mꝰ panem nobis: a facie gladii in deserto.
Pellis nr̃a quasi clybanꝰ exusta est: a facie
tempestatũ famiᷤ. Mulieit᷑ ĩ syonhumilrauer̃

Expanded text:
et nos iniquitates eorum portavimus. Servi dominati sunt nostri: non fuit qui redimeret de manu eorum. In animabus nostris afferebamus panem nobis, a facie gladii in deserto. Pellis nostra, quasi clibanus exusta est a facie tempestatum famis. Mulieres
Abbreviated transcription (Latin):
sorẽ gentis suȩ. ⁊ emulatorẽ legis qr̃ audebat
msidiatorẽ regni dicere. S cũ mimiciciȩ in
tantum
ꝓcecdent ut etiã ꝑ quosdã symonis neces¬
sarios homicidia fierent: considans omaᷤ

Expanded text:
sorem gentis suae et aemulatorem legis Dei audebat sorem gentis suae et aemulatorem legis Dei audebat insidiatorem regni dicere sed cum inimicitiae in tantum procederent ut etiam per quosdam Simonis necessarios homicidia fierent considerans O
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib magnalia dĩ ⁊ potestatẽ. Et hisdictis:
ñ comparuer̃. Heliodorꝰ atitẽ hostia dõ obla¬
ta. ⁊ uotis magnis ꝓmissis ei qͥ uiuere illicon¬
cessit.⁊ omȩ grãs agens: recepto exerciture¬
pedabat ad regẽ: Testabat᷑ autẽ om̃ib ea
quȩ sub ocłis suis uiderat oꝑa magnidei.
Cũ autẽ rex int̾rogasset heliodoꝵ ⁊ qͥsẽ aptus
ad huc semel ierosolimã mitti: ait. Si quẽ
habes hostem. aut regni tui insidiatorem ⁊¬
mitte illuc: ꝙ flageslatũ eũ recipies. sitam̃
euaserit: eo qͦd in loco uere sit dĩ quȩdam
uirtꝰ᷑. Nam ipse qͥ habet inaelis habitationẽ:
iuisitator ⁊ adnitor ẽ loci illł ꝙ uementes
ad malefaciendũ ꝓcutit ac ꝑdit. Igit᷑ de heli
odoro ce ȩrariĩ custodia ita se res habet.ix.¬
ymon aut̃ predict̃ pecumaꝵ ac patriȩ de¬
Ilator male loquebat᷑ cde oma: tanq̃ ipse
helioddoꝵ instigasset ad hȩo & ipse fitisset in¬
centor maloꝵ. Puisoremq cnuitatis ac defen¬

Expanded text:
et his dictis non conparuerunt Heliodorus autem hostia Deo oblata et votis magnis promisit ei qui vivere illi concessit et Oniae gratias agens recepto exercitu repedabat ad regem testabatur autem omnibus ea quae sub oculis suis viderat opera magni Dei cum autem rex interrogasset Heliodorum quis est aptus adhuc semel Hierosolymam mitti ait si quem habes hostem aut regni tui insidiatorem mitte illuc et flagellatum eum recipies si tamen evaserit eo quod in loco vere sit Dei quaedam virtus nam ipse qui habet in caelis habitationem visitator et adiutor est loci illius et venientes ad malefaciendum percutit ac perdit igitur de Helita se res habet Simon autem praedictus pecuniarum et patriae delator male loquebatur de Onia tamquam ipse Heliodorum instigasset ad haec et ipse fuisset incentor malorum provisoremque civitatis ac defen
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃is enĩ pontifex: ad offerenda muera
et hostras constituit᷑. Unde necesse est et
hunc habere aliqͥd qͦd offerat. Si gͦ esset
suꝑ t̾ram. nec eẽt sacerdos. cũ essent qui
offerrent soqm legẽ intinera ⁊ qͥ ext̃plan
et umbie deserurunt oelestrit: sic̃ resp̃õ¬
fum ẽ moysi. cũ consũmaret tab̃nałm¬

Expanded text:
omnis enim pontifex ad offerenda munera et hostias constituitur unde necesse est et hunc habere aliquid quod offerat si ergo esset super terram nec esset sacerdos cum essent qui offerrent secundum legem munera qui exemplari et umbrae deserviunt caelestium sicut responsum est Mosi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ godolram: ipse ẽ quẽ fec̃ rex asa ꝓpt̃
baasã regẽ isrł. Ipsũ repleit ismahel filiꝰ nathamȩ
occisis. Et captiuã dux̃ ismabel õs reliqͥas ppłiqͥerãt
in masphat filiã igis ⁊ umu̾sum ppłm qͥ reman¬
serat imaspbat: quos comm̃dau̾at nabuzanlan
pͥnceps militiȩ godoliȩ filio aicham. Et ce¬
pit eos ismahel filiꝰ nathaniȩ : & abñt ut
transiret ad filios ammon.xci.

Expanded text:
pter Godoliam ipse est quem fecit rex Asa propter Baasa regem Israhel ipsum replevit Ismahel filius Nathaniae occisis et captivas duxit Ismahel omnes reliquias populi qui erant in Masphat filias regis et universum populum qui remanserat in Masphat quos commendarat Nabuzardan princeps militiae Godoliae filio Ahicam et cepit eos Ismahel filius Nathaniae et abiit ut transiret ad filios Ammon
Abbreviated transcription (Latin):
mȩ silũ elisama de semine regali. ⁊ opti¬
mates regis. ⁊ decẽ uiri cũ eo ad godo¬
liam filiũ aicham in masphat: et come¬
dert̃ ibi panes simul in masphat. Sur¬
rexit autẽ ismahel filiꝰ nathaniȩ. ⁊ qͥecẽ
uiri qͥ erant cũ eo ⁊ et ꝑcusser̃ godoliam
filiũ aicham filii saphan gladio. ⁊ inter

Expanded text:
 Elisama de semine regali et optimates regis et decem viri cum eo ad Godoliam filium Ahicam in Masphat et comederunt ibi panes simul in Masphat surrexit autem Ismahel filius Nathaniae et decem viri qui erant cum eo et percusserunt Godoliam filium Ah