comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ispta dixerit nullũ generati
anquã nisi signũ ionȩ dandũ.
anaquã tamen lucis sue clar¬
mn fidelib occultandam. Ipse
sippe lucernã accendit: qui
am humane naturȩ flãma sue
pinitatis impleuit. Quã ꝓfecto
tutnã nec eredentib ab scondere¬
Ee sib modio ponere. hoc est sub
pensura legis includere. uel intra
puis uides gentis terminos uo¬
Ee cobibere: sea supra candela¬
tim inquit. ut qͥ ingrediuntur
inen uideant. Candelabrum
pam dicit. cui lucernã suꝑposuit.
u nr̃is in frontib fidem suȩ in¬
mationis affixit. ut qͥ eccłam
uliter ingredi uoluerint. lumen
entatis palam queant intueri.
sententia iudeoꝵ quoq ꝓceres
indep̾nat. qui signa querentes
iterius aꝑtam lucis ianuam no¬
berunt intrare credendos Deniq
rorpit. nec oꝑa tantum. sed &
ptationes & ipsas etiã cordis in¬
intiones mundare & castigare
ieminerint. Nlam sequitur. Lu¬
rna corporis tui est oculus tuus.
ryus quippe dicit oꝑa. quȩ palã

Expanded text:
pra dixerit nullum generationi nequam nisi signum Jonae dandum, nequaquam tamen lucis suae claritatem fidelibus occultandam. Ipse quippe lucernam accendit, qui testam humanae naturae flamma suae divinitatis implevit. Quam profecto lucernam nec credentibb mensura legis includere, vel intra unius Judaeae gentis terminos voluit cohibere. Sed supra candelabrum, inquit, ut qui ingrediuntur, lumen videant. Candelabrum Ecclesiam dicit, cui lucernam superposuit, quia nostris in frontibus fidem suae incarnationis affixit, ut qui Ecclesiam fideliter ingredi voluerint, lumen veritatis palam queant intueri. Qua sententia Judaeorum quoque proceres condemnat, qui signa quaerentes exterius, apertam lucis januam noluerint intrare credendo. Denique praecipit ne opera tantummodo, sed et cogitationes, et ipsas etiam cordis intentiones mundare et castigare meminerint. Nam sequitur: Lucerna corporis tui est oculus tuus. Corpus quippe dicit opera quae palam
Abbreviated transcription (Latin):
terram: fornicationẽ. immundiciã.
libidinẽ. & cȩtera talia. Si gͥ ipse
bonũ bona intentione patraueris.
non habens intua conscientia ali¬
quam partẽ tenebrosȩ cogitationiꝰ:
etiam si contigerit aliquẽ ꝓximoꝵ
tua bona actione noceri. uerbi
gr̃a an de peccunia quã ate indi¬
gens & petens acceperat facere uel
pati aliquid mali. aut de uerbo ex¬
hortationis quo errantẽ corrige¬
re uolebas. forte ꝑnitiosius errare:
tu tamen ꝓ tuo simplici & lucido
corde hic & in futuro lucis gr̃a ddo¬
naberis. Hec contra hẏpochrisim
phariseoꝵ subdole signa queren¬
tium specialiter dicta. nos iuxta
sensum moralem generaliter

Expanded text:
nicationem, immunditiam, libidinem , et caetera talia. Si igitur ipse bonum bona intentione patraveris, non habens in tua conscientia aliquam partem tenebrosae cogitationis, etiamsi contigerit aliquem proximorum tua bona actione noceri, verbi gratia, aut de pecunia quam a te indigens et petens acceperat, facere vel pati aliquid mali, aut de verbo exhortationis quo errantem corrigere volebas, forte perniciosius errare, tu tamen pro tuo simplici et lucido corde et hic et in futuro, lucis gratia donaberis. Haec contra hypocrisin Pharisaeorum subdole signa quaerentium specialiter dicta, nos juxta sensum moralem generaliter
Abbreviated transcription (Latin):
ne lumen qͦd inte est tenebre sint:
hoc est ne ipsa cordis intentio que
lumen est animȩ. uitioꝵ caligine
fuscetur. sedula discretione ꝑpende
uuxta quod alibi precipitur. om̃i
custodia serua cor tuũ.: qm ex ipso

Expanded text:
ne lumen quod in te est tenebrae sint; hoc est, ne ipsa cordis intentio, quae lumen est animae, vitiorum caligine fuscetur, sedula intentione perpende, juxta quod alibi praecipitur: omni custodia serva tuum cor, quoniam ex ipso
Abbreviated transcription (Latin):
noratur. Et alter uenit dicens. Dñe
ecce mna tua. quã habui repositã
in sudario. Timui enĩ. quia homo
austerus es: tollis qͦd ñ posuisti. &
metis qͦd non seminasti. Seruus
qui negociari iussus acceptam dñi
peccuniã insudario reposuit. osten¬
ceptum digne gerere detrectant.
Peccuniã quippe in sudario ligare
est. ꝑcepta dona sub otio lenti tor¬
poris abscondere. Sunt enͣi homi¬
nes hac sibi ꝑuersitate blandientes.
ut dicant. Sufficit ut de se unusqͥsq.
rationem reddat. Quid opus est
aliis predicare ut etiam de ipsis ra¬
tionem reddere quisq cogatur: cũ
apud dm̃ etiã illi in excusabiles sint.
quib lex data non est. neq audito
euangelio dormierunt. quia ꝑ
creaturã poterant creatorẽ cognos¬
cere: Hoc est enĩ quasi metere
ubi non seminauit. etiam eos
pietatis reos tenere quib uers
legis aut euangelii non minis¬
tum est. Hoc autẽ ueluti perig¬
lum iudicii deuitantes. pigro

Expanded text:
noratur. Et alter venit, dicens: Domine, noratur. Et alter venit, dicens: Domine, ecce mina tua, quam habui repositam in sudario. Timui enim, quia homo austerus es, tollis quod non posuisti, et metis quod non seminasti. Servus qui, negotiari jussus, acceptam Domini pecuniam in sudario reposuit, ostenceptum digne gerere detrectant. Pecuniam quippe in sudario ligare est, percepta dona sub otio lenti torporis abscondere. Sunt enim homines hac sibi perversitate blandientes, ut dicant: Sufficit ut de se unusquisque rationem reddat. Quid opus est aliis praedicare, ut etiam de ipsis rationem reddere quisque cogatur, cum apud Dominum etiam illi sint inexcusabiles, quibus lex data non est, neque audito Evangelio dormierunt, quia per creaturam poterant creatorem cognoscere? Hoc est enim quasi metere ubi non seminavit, id est, etiam eos impietatis reos tenere, quibus verbum legis aut Evangelii non ministratum est. Hoc autem veluti periculum judicii devitantes, pigro
Abbreviated transcription (Latin):
Quinq eñi ciuitates in terra egẏpti.
quinq sunt corporis sensus. quib
in hoc mundo utitur: uidelicet
uisus. auditus. gustus. olfatus &
tactus. Et qui uiderit mulierem
ad concupiscendũ eam: qui auertit
aures suas ne audiat pauperem.
qui inebriatur uino in quo est
luxuria: qui coronare se gaudet
rosis antequã marcescant: cuius
sanguine plenȩ manus & dextera
est repleta muneribus: huius
quinq ciuitates loquuntur lingua
egy pti id est uniuersi sensus faci¬
unt oꝑa tenebrarũ. Egyptus enĩ
tenebre sonat. At qui obturat au¬
res suas ne audiat sanguinẽ. & elau¬
dit oculos suos ne uideat malũ.
qui gustat & uidet qm̃ suauis est¬
añs. qui castigat corpus suũ & ser¬
uituti subicit. qui potest dicere
huius ciuitates loquuntur lingua
muta. quod interpretatur chanaan.
Et qui eas atenebris docendo com¬
mutauerat. recte quinq ciuitatib
prefici memora tur. quia non de
quos ad lucẽ uocauit ꝓfectibus ho¬

Expanded text:
Quinque enim civitates in terra Aegypti Quinque enim civitates in terra Aegypti quinque sunt corporis sensus, quibus in hoc mundo utimur, videlicet visus, auditus, gustus, olfactus, et tactus. Et, qui viderit mulierem ad concupiscendum eam ; qui avertit aures suas, ne audiat pauperem ; qui inebriatur vino, in quo est luxuria ; qui coronare se gaudet rosis antequam marcescant ; cujus sanguine plenae manus, et dextera est repleta muneribus , hujus quinque civitates loquuntur lingua Aegypti, id est, universi sensus faciunt opera tenebrarum. Aegyptus enim tenebras sonat. At qui obturat aures suas, ne audiat sanguinem, et claudit oculos suos, ne videat malum , qui gustat et videt qDominus, qui castigat corpus suum, et servituti subjicit , qui potest dicere hujus civitates loquuntur lingua mutata, quod interpretatur Chanaan. Et qui eas a tenebris docendo commutaverit, recte quinque civitatibus praefici mereatur, quia non de m suorum, quos ad lucem vocavit, profectibus ho
Abbreviated transcription (Latin):
lreparte est. Ciuitates autẽ decẽ
En animȩ ꝑlegis uerbũ ad gram
tuingelii uenientes: quib tunc
pri glorificandus ille pͣponitur.
tn eus peccuniã uerbi digne dõ
pnodauerit. Unde quidã nego¬
nutor egregius ciuitates quibus
prerat. hoc est animas quas gene¬
pmdas acceperat alloquens. que
e at nr̃a spes aut gaudiũ. aut
tona głȩ. Nonne uos ante anm
mna tua. fecit quinq mnas. Ser¬
uis iste.cetus est eoꝵ. qui prepu¬
tũ euangelizare missi sunt: cui
iñs adpredicandũ eunti unam
pnã. hoc est unam eandẽq. fidẽ.
uȩ & circũcisioni credita est pͣsti¬
trat. Sed hȩc quinq mnas fecit.
qua gentes corporis sensib antea
mncipatas. ad fidei euangelice
grãm conuercit. Et huic ait. Et
tu esto supra quinq. ciuitates.
hoc est ex earum quas imbueras
animarũ fide & conuersione.
magnus sublimisq. fulgeto. De
quib mẏstice dicit ysaias. In die
illa erunt quinq. ciuitates int̾ra
egypti. loquentes lingua chanaan.

Expanded text:
est . Civitates autem decem sunt, animae per legis verbum ad gratiam Evangelii venientes. Quibus tunc jure glorificandus ille praeponitur, qui eis pecuniam verbi, digne Deo commodaverit. Unde quidam negotiator egregius, civitates, quibus praeerat, hoc est, animas quas regendas acceperat, alloquens: Quae est, ait, nostra spes aut gaudium, aut corona gloriae? nonne vos ante Dommina tua fecit quinque minas. Servus iste coetus est eorum qui praeputio evangelizare missi sunt, cui Dominus ad praedicandum eunti unam minam, hoc est, unam eamdemque fidem, quae et circumcisioni credita est, praestiterat, sed haec quinque minas fecit, quia gentes corporis sensibus antea mancipatas ad fidei evangelicae gratiam convertit. Et huic ait: Et tu esto supra quinque civitates. Hoc est, ex earum quas imbuerat animarum fide et conversione, magnus sublimisque fulgeto. De quibus mystice dicit Isaias: In die illa erunt quinque civitates in terra Aegypti, loquentes lingua Chanaan .
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i munere manus excutit.
quando in diuinis rebus ñ solum
nullam peccuniã sed etiam huma
tenet. cũ qͦ nr̃a sint cognoscitis.
mentis oculos ad urã reuocate. Cun¬
cta erga uos uicissim gratis agite.
Nolite oꝑis ur̃i in hoc mundo retri¬
butionem querere. que̾ cũ tanta
iam cernitis uelocitate defecisse.

Expanded text:
omni munere manus excutit, omni munere manus excutit, quando in divinis rebus non solum nullam pecuniam, sed etiam humantenet, cum quae sint nostra cognoscitis, mentis oculos ad vestra revocate. Cuncta erga vos vicissim gratis agite. Nolite operis vestri in hoc mundo retributionem quaerere, quem cum tanta jam cernitis velocitate defecisse.
Abbreviated transcription (Latin):
onem manus edita miracula
concupiscens. ꝑcipere donum
sp̃s scĩ peccunia uoluit. scilicet ut
deterius uenderet qͦd male cõpa¬
rasset. Hinc de templo redeptor
nr̃ flagello de resticulis facto t̾bas
eiecit. cathedras uendentiũ colũbas
euertit. Columbas quippe uendere
est. impositionẽ manus qua sp̃s
sc̃s accipitur. non ad uitȩ meritũ.
sed ad premiũ dare. Sed sunt non¬
nulli qui quidẽ nũmoꝵ pͣmia
ex ordinatione non accipiunt.¬
& tamen sacros ordines ꝓ humana
gr̃a largiuntur: atq. de largitate
eadem laudis solũmodo retribu¬
tionem querunt. Hi nimirũ qͦd
gratis acceptũ est gratis non tri¬
buunt. quia de impenso officio
Unde bene cũ iustum uirũ deseri¬
nere. sed adiunxit ab om̃i: quia
aliuã est munus ab obsequio. ali¬
ud munus amanu. aliud munus
a lingua. Munus quippe ab obse¬
quio est. subiectio indebite impen¬
sa. Munus amanu. peccunia est.
Munus alingua. fauor. Qui ergo
sacros ordines tribuit. tunc ab

Expanded text:
impositionem manus edita miracula impositionem manus edita miracula conspiciens, percipere donum Spiritus sancti pecunia voluit , scilicet ut deterius venderet quod male comparasset. Hinc de templo redemptor noster flagello de resticulis facto turbas ejecit, cathedras vendentium columbas evertit . Columbas quippe vendere est impositionem manus qua Spiritus sanctus accipitur, non ad vitae meritum, sed ad praemium dare. Sed sunt nonnulli qui quidem nummorum praemia ex ordinatione non accipiunt , et tamen sacros ordines pro humana gratia largiuntur, atque de largitate eadem laudis solummodo retributionem quaerunt. Hi nimirum quod gratis acceptum est gratis non tribuunt, quia de impenso officio Unde bene cum justum virum descrinere, sed adjunxit ab omni, quia aliud est munus ab obsequio, aliud munus a manu, aliud munus a lingua. Munus quippe ab obsequio est subjectio indebite impensa, munus a manu pecunia est, munus a lingua favor. Qui ergo sacros ordines tribuit, tunc ab
Abbreviated transcription (Latin):
utus ext inctũ. coram cunctis
nidelib orando suscitauit. Mili¬
tr ueniens. & plenam infidelib
puilim sciens. patrẽ publi dis.¬
irem timotheũ ex infirmitate
machi lassescentẽ ñ uerbo curat.
i medicinali arte medere parat.
uens. Modico uino utere ꝓpter
machũ. & frequentes tuas in¬
mitates. Qui gͦ infirmũ infi¬
lem una prece saluat. cur egro¬
im sociũ prece ñ roborat: Quia
nimirũ ille foris ꝑ miraculum
sanandus erat. qui uiuus interiꝰ
non erat. ut ꝑ hoc qͦd exterior
potestas ostenderet. hunc ad uitã
interius uirtus animaret. Egro¬
tanti autẽ fideli socio exhibenda
foris signa non fuerant. qui salu¬
briter intus uiuebat. Sed concessa
potestate predicationis. concessis
uirtutũ miraculis: quid redẽptor
nr subiungat audiamus. Gratis
accepistis. gratis date. Presciebat
namq. non nullos hoc ipsũ donũ
accepti sp̃s. in usum negociationis
inflectere: & miraculoꝵ signa ad
auaritiȩ obsequiũ declinare.

Expanded text:
ditus exstinctum, coram cunctis infidelibus orando suscitavit . Meliten veniens, et 1449 plenam infidelibus insulam sciens, patrem Publii dysenicationis adjutorem Timotheum, ex infirmitate stomachi lassescentem, non verbo curat, sed medicinali arte reparat, dicens: Modico vino utere, propter stomachum et frequentes tuas infirmitates . Qui ergo infirmum infidelem una prece salvat, cur et aegrotum socium prece non roborat? Quia nimirum ille foris per miraculum sanandus erat, qui interius vivus non erat, ut per hoc quod exterior potestas ostenderet, hunc ad vitam interior virtus animaret. Aegrotanti autem fideli socio exhibenda foris signa non fuerant, qui salubriter intus vivebat. 4. Sed concessa potestate praedicationis, concessis virtutum miraculis, quid Redemptor noster subjungat audiamus: Gratis accepistis, gratis date. Praesciebat namque nonnullos hoc ipsum donum accepti Spiritus in usum negotiationis inflectere, et miraculorum signa ad avaritiae obsequium declinare.
Abbreviated transcription (Latin):
dicare cȩloꝵ regnũ inuisibile
mitebantur. cũ longe lateq.
om̃s cernerent florere regna
terrarũ. Unde & adiuncta sun
predicatorib scis miracula. unt
fidem uerbis daret uirtus ost¬
sa. & noua facerent. qui noua
predicarent. sicut in hac eaden
lectione subiungitur. In firmo
curate. mortuos suscitate. lep¬
sos mundate. demones eiciter
Florente mundo. crescente bi¬
mano genere. dui in hac uit
subsistente carne. exuberante
rerum opulentia. quis cum
audiret. uitam esse aliam ere¬
ret: Quis inuisibilia uisibiis
preferret: Sed ad salutem ra¬
untibus infirmis. ad uitam ne¬
surgentib mortuss. carnisi
diciam recipientib leprosi d
tis a iure immundoꝵ sp̃uss
demoniacis. tot uisibilib mi¬
culis exactis. quis ñ credert¬

Expanded text:
aedicare coelorum regnum invisibile aedicare coelorum regnum invisibile mittebantur, cum longe lateque omnia cernerent florere regna terrarum. 3. Unde et adjuncta sunt praedicatoribus sanctis miracula, ut fidem verbis daret virtus ostensa, et nova facerent qui nova praedicarent, sicut in hac eadem lectione subjungitur: Infirmos curate, mortuos suscitate, leprosos mundate, daemones ejicite. Florente mundo, crescente humano genere, diu in hac vita subsistente carne, exuberante rerum opulentia, quis cum audiret vitam esse aliam crederet? Quis invisibilia visibilibus praeferret? Sed ad salutem redeuntibus infirmis, ad vitam resurgentibus mortuis, carnis munditiam recipientibus leprosis, ereptis a jure immundorum spirituum daemoniacis, tot visibilibus miraculis exactis, quis non creder
Abbreviated transcription (Latin):
dicatorib quid precipiatur audia¬
mus. Cuntes predicate dicentes.
quia apꝓpinquabit regnũ cȩloꝵ.
Hoc iam fr̃s dilectissimi etiam si
euangłm taceat. mundus clamat.
Ruinȩ namq illius. uoces eiꝰ sunt.
Qui eñi tot attritus ꝑcussionibus
agła sua cecidit. quasi iam nobis
e ꝓximo regnũ aliud qͦd sequit᷑
ostendit. Ipsis iam & a quib amat᷑.
a marus est. Ipsȩ eiꝰ ruinȩ predi¬
cant. qͦd amandus non est. Si eñi
ruinam sui domus quassata mina¬
retur: quisqͥs in illa habitaret fu¬
geret: & qui stantem dilexerat.
recedere quãtocius acadente festi¬
naret. Si gͥ mundus cadit. & nos
eum amando amplectimur. op¬
primi uolumus potius quã habi¬
tare. quia nulla nos ratio aruina
illius separat. quos eiꝰ passionib
amor ligat. Eacile gͦ est nunc iã
cũ destructura om̃ia cernimus.
animũ nr̃m ab eiꝰ dilectione dis¬
iungere. Sed hoc illo in tempore
difficillimũ fuit. quo tunc yp¬

Expanded text:
dicatoribus, quid praecipiatur audiadicatoribus, quid praecipiatur audiamus. Euntes praedicate, dicentes, quia appropinquavit regnum coelorum. Hoc jam, fratres charissimi, etiam si Evangelium taceat, mundus clamat. Ruinae namque illius voces ejus sunt. Qui enim tot attritus percussionibus a gloria sua cecidit, quasi jam nobis e proximo regnum aliud quod sequitur ostendit. Ipsis jam et a quibus amatur amarus est. Ipsae ejus ruinae praedicant quod amandus non est. Si enim ruinam sui domus quassata minaretur, quisquis in illa habitaret fugeret; et qui stantem dilexerat, recedere quantocius a cadente festinaret. Si igitur mundus cadit, et nos cum amando amplectimur, opprimi volumus potius quam habitare, quia nulla nos ratio a ruina illius separat, quos ejus passionibus amor ligat. Facile est ergo nunc jam cum destructa omnia cernimus animum nostrum ab ejus dilectione disjungere. Sed hoc illo in tempore difficillimum fuit, quo tunc pr
Abbreviated transcription (Latin):
asia cuncta iam credidit. Idcirco
gͦ prius ꝓhibuit qͦd postmodũ
fecit. quia tunc in illa erant qui
saluandi non erant: tunc in illa
erant qui necdũ ad uitam repa¬
rari merebantur. nec tamen gra¬
uius de contempta predicatione
iudicari. Subtili gͦ occultoq iudicio
a quorũdam auribus predicatio
scã subtrahitur. quia suscitari ꝑ
grãm non merentur. Unde necesse
nraͣ exterius fusa asua se uolup¬
tate non reuocat. intus contra
eam iudex terribiliter aduersa
disponat. Quod bene psalmista
intuens ait. Uenite & uidete oꝑa
ani. quã terribilis in consilus suꝑ
filios hominũ. Uidit namq. qͦd
alius misericorditer uocatur.
aliuis iustitia exigente repellitur.
&e quia alia parcendo. alia ans
irascendo disponit: expauit quod
penetrare non potuit. & quẽ non
solum inuestigabilem in quib dã
suis sententiis. sea etiam inflexibi¬
lem uidit: terribilem in consilus
esse memorauit. Missis autẽ pre¬

Expanded text:
Asia cuncta jam credidit. Idcirco Asia cuncta jam credidit. Idcirco ergo prius prohibuit quod postmodum fecit, quia tunc in illa erant qui salvandi non erant. Tunc in illa erant qui necdum ad vitam reparari merebantur, nec tamen gravius de contempta praedicatione judicari. Subtili ergo occultoque judicio a quorumdam auribus praedicatio sancta subtrahitur, quia suscitari per gratiam non merentur. Unde necesse nostra, exterius fusa, a sua se voluptate non revocat, intus contra eam judex terribiliter adversa disponat. Quod bene Psalmista intuens, ait: Venite et videte opera Domini, quam terribilis in consiliis super filios hominum . Vidit alius misericorditer vocatur, alius justitia exigente repellitur: et quia alia parcendo, alia Dominus irascendo disponit, expavit quod penetrare non potuit; et quem non solum investigabilem in quibusdam suis sententiis inflexibilem vidit, terribilem in consiliis esse memoravit. 2. Missis autem prae
Abbreviated transcription (Latin):
cone gentiũ uenit. cũ samaritanos
andic ad fidem uocari conspicimꝰ.
aus est qͦd in predicatione disci¬
pios mittens dicit. in uiam gen¬
aum ne abieritis. & in ciuitates
amairitanoꝵ ne intraueritis. sed
ptus ite ad oues quȩ perierunt
aontis isrł: nisi hoc qđ ex facti
sni colligimus. quia prius soli
udce uoluit. & postmodũ cunctis
gntib predicari. ut dum illa
onuerti uocata renueret. predi¬
rtores sc̃i ad uocationẽ gentium
pordinẽ uenirent. quatinus re¬
ãtoris nr̃i predicatio aꝓprus
rpulsa. gentiles popłos quasi ex¬
maneos quereret. & qͦd uidee fiebat
in testimoniũ. hoc gentib gr̃ȩ eẽt̃
incrementũ: Erant etiã tunc qͥii
de uuidea uocandi essent. & de gen¬
ginus & prius hebreoꝵ tria milia.
e postea quinq milia credidisse.
Et cum predicare apłi gentibus in
esse memorantur. & tamen ipse
sps qui prius predicationẽ ꝓhibu¬
it. hanc asianoꝵ cordibus postmo¬
dum infudit. Nam diu est qͦd

Expanded text:
tione gentium venit, cum Samaritanos quotidie ad fidem vocari conspicimus, quid est quod in praedicationem discipulos mittens, dicit: In viam gentium ne abieritis, et in civitates Samaritanorum ne intraveritis, sed potius ite ad oves quae perierunt domus Israel? Nisi hoc quod ex facti fine colligimus, quia prius soli Judaeae voluit, et postmodum cunctis gentibus praedicari, ut dum illa converti vocata renueret, praedicatores sancti ad vocationem gentium per ordinem venirent, quatenus Redemptoris nostri praedicatio a propriis repulsa, gentiles populos quasi extraneos quaereret; et quod Judaeis fiebat in testimonium, hoc gentibus gratiae esset incrementum. Erant enim tunc qui de Judaea vocandi essent, et de gengimus et prius Hebraeorum tria millia, et postea quinque millia credidisse . Et cum praedicare apostoli gentibus in esse memorantur ; et tamen ipse Spiritus qui prius praedicationem prohibuit, hanc Asianorum cordibus postmodum infudit. Nam diu est quod
Abbreviated transcription (Latin):
non est ut onus scłariũ nego cie
portet. ne dum hoc eiꝰ colla depͥs
ad predicanda celestia ñ assurga
Nec debet stultoꝵ oꝑum exempli
conspicere. ne sua oꝑa quasi ex
mortuis pellib credat muniri
S unt eteñi multi qui prautaten
suã ex alienis prauitatib tuenti
quia eñi alios talia fecisse considie¬
rant: se hec facere licenter putas
Hi qͥd aliud faciunt. nisi pedes sue
ex mortuoꝵ animaliũ munue
pellibus conantur. Om̃is uͦ qu
salutat in uia. ex occasione saliqͥ
itineris. non ex studio optand
eiusdẽ salutis. Qui gͥ ñ amoreqͥ

Expanded text:
non est ut onus saecularium negotiorum non est ut onus saecularium negotiorum portet, ne dum hoc ejus colla deprimit, ad praedicanda coelestia non assurgat. Nec debet stultorum operum exempla conspicere, ne sua opera quasi ex mortuis pellibus credat munire. Sunt etenim multi qui pravitatem suam ex alienis pravitatibus tuentur. Quia enim alios talia fecisse considerant, se haec facere licenter putant. Hi quid aliud faciunt, nisi pedes suos ex mortuorum animalium munire pellibus conantur? Omnis vero qui salutat in via, ex occasione salutat itineris, non ex studio optandae ejusdem salutis. Qui igitur non amore
Abbreviated transcription (Latin):
te portare sacculũ. neq perã. neq
calciamenta. & neminẽ ꝑ uiam
salutaueritis. Predicatori enim
tanta debet in dõ esse fiducia. ut
presentis uitȩ sup̾tus quauis ñ
ꝓuideat tamen sibi hos nͣ deesse
certissime sciat. ne dum mens eius
occupatur ad temporalia minus
aliis ꝓuideat ȩterna. Cui etiam
ꝑ uiam neminẽ salutare concedi¬
tur. ut sub quanta festinatione
iter predicationis ꝑagere debeat
ostendatur. Quȩ si quis uerba etiã
ꝑ allegoriam uelit intelligi. in
sacculo peccunia clausa est. Peccu¬
nia uͦ clausa est. sapientia occulta.
Qui gͥ sapientiȩ uerbũ habet. sed
hoc erogare ꝓximo negligit. qͣsi
peccuniã in sacculo ligatã tenet.
Unde scriptũ est. Sapientia absen¬
dita & thesaurus occultus. qui
utilitas in utrisq: Quid uͦ per
peram. nisi onera scłi: Et quie
hoc loco ꝑcalciam̃ta. nisi mort
oꝑum exempla signantur: Q
gͦ officiũ pͣdicationis suscipit a

Expanded text:
te portare sacculum, neque peram, neque te portare sacculum, neque peram, neque calceamenta, et neminem per viam salutaveritis. Praedicatori etenim tanta debet in Deo esse fiducia, ut praesentis vitae sumptus quamvis non provideat, tamen sibi hos non deesse certissime sciat, ne dum mens ejus occupatur ad temporalia, minus aliis provideat aeterna. Cui etiam per viam neminem salutare conceditur, ut sub quanta festinatione iter praedicationis pergere debeat ostendatur. Quae si quis verba etiam per allegoriam velit intelligi, in sacculo pecunia clausa est; pecunia vero clausa est sapientia occulta. Qui igitur sapientiae verbum habet, sed hoc erogare proximo negligit, quasi pecuniam in sacculo ligatam tenet. Unde scriptum est: Sapientia abscondita, et thesaurus occultus, quae utilitas in utrisque? Quid vero per peram, nisi onera saeculi; et quid hoc loco per calceamenta, nisi mortuorum operum exempla signantur? Qui ergo officium praedicationis suscipit, dignum
Abbreviated transcription (Latin):
secus seuiunt. De quib alias ueritas
dicit. Ueniunt ad uos in uestimͣtis
ouiũ. intrinsecus autẽ sunt lupi
rapaces. Contra quȩ om̃ia consi¬
derandũ nobis est. quia sicut agni
inter lupos mittimur. & sensum
seruantes innocentiȩ. morsum
malitiȩ non habeamus. Qui eñi
locũ predicationis suscipit. mala
inferre non debet sed tolerare:
ut ex ipsa sua mansuetudine iram
seuuentiũ mitiget. & peccatoꝵ uul¬
nera in aluis ipse afflictionibus
uulneratus sanet. Quẽ & si qͥndo
zelus rectitudinis exigit: ut erga¬
subiectos seuiat. furor ipse de amo¬
re sit. non de crudelitate: quatinꝰ
& iura disciplinȩ exhibeat. & intꝰ
paterna pietate diligat quos foris
quasi insequendo castigat. Quod
tunc rector bene exhibet. cũ se¬
ipse diligere ꝑ amorẽ priuatũ
nescit: cũ nulla quȩ mundi sunt
appetit. cũ terrenȩ cupiditatis
oneribus nequaquã mentis colla
subponit. Unde & subditur. oli¬

Expanded text:
secus saeviunt. De quibus alias Veritas secus saeviunt. De quibus alias Veritas dicit: Veniunt ad vos in vestimentis ovium, intrinsecus autem sunt lupi rapaces . Contra quae, omnia considerandum nobis est quia sicut agni 1498 inter lupos mittimur, ut, sensum servantes innocentiae, morsum malitiae non habeamus. Qui enim locum praedicationis suscipit, mala inferre non debet, sed tolerare, ut ex ipsa sua mansuetudine iram saevientium mitiget, et peccatorum vulnera in aliis ipse afflictionibus vulneratus sanet. Quem et si quando zelus rectitudinis exigit ut ergasubjectos saeviat, furor ipse de amore sit, non de crudelitate, quatenus et jura disciplinae foris exhibeat, et intus paterna pietate diligat, quos foris quasi insequendo castigat. Quod tunc bene Rector exhibet, cum seipsum diligere per amorem privatum nescit, cum nulla quae mundi sunt appetit, cum terrenae cupiditatis oneribus nequaquam mentis colla supponit. 5. Unde et subditur: Noli
Abbreviated transcription (Latin):
ingua tuã adherescere faciam pa¬
ro tuo. & eris mutus nec quasi
ur obiurgans. quia domus exaspe¬
nns est. Ac si aꝑte dicat. Idcireo tͥ
redicationis sermo tollitur. quia
lũ me in suis actibus plebs exasꝑat.
ion est digna cui exhortatio ue¬
itatis fiat. Ex cuius gͦ uitio pre¬
ieatori sermo subtrahatur. non
xile agnoscitur. Quia uͦ pastoris
aciturnitas aliquando sibi. semꝑ
ute subiectis noceat. certissime
scitur. Sed utinã si ad predicatio¬
nis uirtutẽ ñ sufficimus. loci
nr̃i officiũ ꝑ innocentiã uitȩ te¬
neamus. Nlam subditur. Ecce ego
mitto uos sicut agnos inter lupos.
Multi autẽ cũ regiminis iura susci¬
piunt. ad lacerandos subditos in ar¬
descunt. terrorem potestatis exhi¬
bent. & quib ꝓdesse debuerant
nocent. Et quia caritatis uiscera ñ
habent. dñi uideri appetunt. patreᷤᷤ
se esse minime recognoscunt. hu¬
militatis locũ in elatione domina¬
tionis immutant: & si quando
extrinsecus blandiuntur. intrin¬

Expanded text:
inguam tuam adhaerescere faciam palato tuo, et eris mutus, nec quasi vir objurgans, quia domus exasperans est . Ac si aperte dicat: Idcirco tibi praedicationis sermo tollitur, quia dum me in suis actibus plebs exasperat, non est digna cui exhortatio veritatis fiat. Ex cujus ergo vitio praedicatori sermo subtrahatur, non facile cognoscitur. Quia vero Pastoris taciturnitas aliquando sibi, semper autem subjectis noceat, certissime scitur. 4. Sed utinam si ad praedicationis virtutem non sufficimus, loci nostri officium in innocentia vitae teneamus. Nam subditur: Ecce ego mitto vos sicut agnos inter lupos. Multi autem cum regiminis jura suscipiunt, ad lacerandos subditos inardescunt, terrorem potestatis exhibent, et quibus prodesse debuerant, nocent. Et quia charitatis viscera non habent, domini videri appetunt, patres se esse minime recognoscunt, humilitatis locum in elationem dominationis immutant, et si quando extrinsecus blandiuntur, intrin
Abbreviated transcription (Latin):
sui. in actu. in locutione. in cogit¬
tione sua semꝑ circũspiciat: &
quȩ mundi sunt ꝑfecte desera
& qͦd ostendit humanis oculis
habitu. hoc ante dĩ oculos mor
pretendat. Iste itaq iam sc̃s est.
ammoneatur ut crescat: lle uͦ¬
qui adhuc iniquus est. ammone¬
atur ut corrigatur: quatinus
quisquis se ad sacerdotem iunre
sale sermonis illius conditus ra¬
dat. Hec fr̃s uobiscũ sollicite cogi¬
tate. hec ꝓximis ur̃is impenate
om̃ipotenti dõ fructũ uos reddeꝵ
de negocio qͦd accepistis parate.
Sed̃ ista quȩ dicimus. meliuis apuie
uos orando quã loquendo obas
in tiuis oculis esse ualeamus. qd¬

Expanded text:
sui in actu, in locutione, in cogitsui in actu, in locutione, in cogitatione sua semper circumspiciat, ut ea quae mundi sunt perfecte deserat, et quod ostendit humanis oculis habitu, hoc ante Dei oculos moribus praetendat. Iste itaque jam sanctus est, admoneatur ut crescat; ille vero adhuc iniquus est, admoneatur ut se corrigat, quatenus quisquis se ad sacerdotem junxerit, sale sermonis illius conditus recedat. Haec, fratres, vobiscum sollicite cogitate, haec et proximis vestris impendite; omnipotenti Deo fructum vos reddere de negotio quod accepistis parate. Sed ista quae dicimus melius apud vos orando quam loquendo obtinin tuis oculis esse valeamus.
Abbreviated transcription (Latin):
cotidie alios soluit. Consideremꝰ
sine cessatione quid sumus. pen¬
semus negociũ nr̃m. pensemus
pondus qđ̃ suscepimus. faciamꝰ
cotidie nobiscũ rationes quas cũ
nr̃o udice habemus. Et sic debe¬
mus agere curam nrͣi. ut ñ negli¬
gamus curam ꝓximi: ut qͥsquis
ad nos iungitur. ex linguȩ nr̃e
sale condiatur. Cũ uacantem
quẽpiam & lubricũ uidemus.
ammonendus est ut coniugio fre¬
nare studeat iniquitatẽ suã. qua¬
tinus ꝑ hoc qͦd licet discat suꝑare
qͦd non licet. Cum coniugatum
uidemus. ammonendus est ut sic
exerceat curam scłi. ne post ponat
amorẽ dĩ: sic placeat uoluntati
coniugis. ut non displiceat condi¬
tori. Cũ clericũ uidemus. ammo¬
nendus est quatinus sic uiuat.
ut exemplũ uitȩ sue secularibus
prebeat. ne si quid in illo iuste re¬
prehenditur. ex eiꝰ uitio ipsa re¬
ligionis nr̃ȩ estimatio grauetur.
Cũ monachũ uidemus. ammoner¬
dus est ut reuerentiam habitu

Expanded text:
quotidie alios solvit. Consideremus quotidie alios solvit. Consideremus sine cessatione quid sumus, pensemus negotium nostrum, pensemus pondus quod suscepimus. Faciamus quotidie nobiscum rationes, quas cum nostro judice habemus. Et sic debemus agere curam nostri, ut non negligamus curam proximi, ut quisquis ad nos jungitur ex linguae nostrae sale condiatur. Cum vacantem quempiam et lubricum videmus, admonendus est ut conjugio frenare studeat iniquitatem suam, quatenus per hoc quod licet discat superare quod non licet. Cum conjugatum videmus, admonendus est ut sic exerceat curam saeculi, ne postponat amorem Dei; sic placeat voluntati conjugis, ut non displiceat conditori. Cum clericum videmus, admonendus est quatenus sic vivat, ut exemplum vitae saecularibus praebeat, ne si quid in illo juste reprehenditur, ex ejus vitio ipsa religionis nostrae aestimatio gravetur. Cum monachum videmus, admonendus est ut reverentiam habitus
Abbreviated transcription (Latin):
negociũ uacui redimus. qui
pastoꝵ nomen habuimus. & oues
quas ex nutrimento nr̃o debuimꝰ
ostendere non habemus: Hic
pastores uocati sumus. & ibi gregẽ
non ducimus: Sed nunquid si
nos negligimus. omp̃s ds̃ deserit
oues suas: Nullo modo. Nam ipse
eas sicut ꝑ ꝓpħam pollicitus est.
ꝑ seipsum pascit: om̃sq quos pre¬
ordinauit ad uitam. flagelloꝵ sti¬
mulis cõpunctionis sp̃u erudit.
Et ꝑnos quidẽ fideles ad scm bap¬
tisma ueniunt. nr̃is precibus be
Ingredientur electi sacerdotum
manib expiati celestem patriam.
& sacerdotes ipsi ꝑ uitam reꝓbam
ad inferni supplicia festinant.
Cui gͦ rei cui similes dixerim sacer¬
doces malos. nisi aque baptismatis
quȩ peccata baptiratoꝵ diluens.
allos ad regnũ cȩleste mittit. &
ipsa in cloacas descendit: Timeam̃
hȩc fr̃s. conueniat actioni nr̃e
ipsum ministeriũ nr̃m. De pecca¬
gite mus. ne nr̃a uita peccato obli¬
gata remaneat. ꝑ quã omp̃s dis̃

Expanded text:
negotium vacui redimus, qui negotium vacui redimus, qui pastorum nomen habuimus et oves quas 1505 ex nutrimento nostro debeamus ostendere non habemus? Hic pastores vocati sumus, et ibi gregem non ducimus. 18. Sed nunquid si nos negligimus, omnipotens Deus deserit oves suas? Nullo modo; nam ipse eas, sicut per prophetam pollicitus est, per semetipsum pascit , omnesque quos praeordinavit ad vitam, flagellorum stimulis, compunctionis spiritu erudit. Et per nos quidem fideles ad sanctum baptisma veniunt, nostris prIngrediuntur electi, sacerdotum manibus expiati, coelestem patriam, et sacerdotes ipsi per vitam reprobam ad inferni suCui ergo rei, cui similes dixerim sacerdotes malos, nisi aquae baptismatis, quae peccata baptizatorum diluens, illos ad regnum coeleste mittit, et ipsa postea in cloacas descendit? Timeamus haec, fratres, conveniat actioni nostrae ipsum ministerium nostrum. De peccacogitemus, ne nostra vita peccato obligata remaneat, per quam omnipotens Deus
Abbreviated transcription (Latin):
pumn dicit. Negociamini dum
ao ẜ cce iam uenit. ecce de nr̃o
ipcio lucrũ requirit. Quale
imimarũ lucrũ de nr̃a negocia¬
ant monstrabimus: Quot eiꝰ
tnus: Ponamus ante oculos
m̾̃s illũ tantȩ districtionis diem.
po udex ueniet & rationẽ cum
hus quib talenta credidit ponet.
een maiestate terribili inter an¬
suo atq archangeloꝵ choros ui¬
lnitur. In illo tanto examine
letoꝵ om̃ium & reꝓboꝵ multi¬
uas deducetur: & unusquisq
na sic oꝑatuts ostendetur. Ibi
itrus cũ iudȩa conuersa quam
ut se traxit apparebit: ibi paulꝰ
mnuersũ ut ita dixerim mundũ
licens: ibi andreas post se achaiam.
wannes asiam: thomas indiam
nconspectu sui regis conuersam
lucet: ibi om̃s dñici gregis arie¬
as cũ animarũ lucris apparebt᷑.
ni scis suis predicationib dõ post
li subditũ gregem trahunt. Cũ
ͥtot pastores cũ gregibus suis
nte eterni pastoris oculos uene¬
rint. quid nos miseri dicturi
sumus qui ad dnm nr̃m post

Expanded text:
us dicit: Negotiamini dum venio. Ecce jam venit, ecce de nostro negotio lucrum requirit. Quale ei animarum lucrum de nostra negotiatione monstrabimus? Quot ejussumus? Ponamus ante oculos nostros illum tantae districtionis diem, quo judex veniet, et rationem cum  quibus talenta credidit ponet . Ecce in majestate terribili, inter angelorum atque archangelorum choros videbitur. In illo tanto examine electorum omnium et reproborum multitudo deducetur, et unusquisque quid sit operatus ostendetur. Ibi Petrus cum Judaea conversa, quam post se traxit, apparebit. Ibi Paulus conversum, ut ita dixerim, mundum ducens. Ibi Andreas post se Achaiam, ibi Joannes Asiam, Thomas Indiam, in conspectum sui regis conversam ducet. Ibi omnes dominici gregis arietes cum animarum lucris apparebunt, qui sanctis suis praedicationibus Deo post se subditum gregem trahunt. Cum igitur tot pastores cum gregibus suis ante aeterni pastoris oculos venerint, nos miseri quid dicturi sumus, qui ad Dominum nostrum post
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓximoꝵ custodia non auerta.
enĩ ꝓdest si amantes nosmetips
relinquamus ꝓximos: Uel qua
rursũ ꝓdest si amantes uel teli
ꝓximos relinquamus nosmet ipꝰ
In ornam̃to quippe tabernaculi
bis tinctus coccus offerri pͣcipt
ut ante dĩ oculos caritas nr̃a dĩ
ꝓximi amore coloretur. Ille ai
uere se diligit. qui pure diligi
ctorem. Tunc gͦ bis tinguitur ͦ

Expanded text:
proximorum custodia non avertat. Quid proximorum custodia non avertat. Quid enim prodest, si, amantes nosmetipsos, relinquamus proximos? Vel quid rursum prodest, si, amantes vel zelantes proximos, relinquamus nosmetipsos? In ornamento quippe tabernaculi bis tinctus coccus offerri praecipitur , ut ante Dei oculos charitas nostra Dei et proximi amore coloretur. Ille autem vere se diligit, qui pure diligit auctorem. Tunc ergo coccus bis tingitur,
Abbreviated transcription (Latin):
quasi penitentes uultus uelut ex
reddita imagine cõponunt. quia
dũ preceptis dominicis sollerter
quid displiceat agnoscunt. Que
quãdiu in hac uita sunt. etͣnum
tabernaculũ ingredi nequaquam
possunt. Sed tamen adostiũ taber¬
naculi mulieres excubant. quia scę
animȩ etiam cũ infirmitate adhuc
carnis grauantur. amore tamen
continuo ingressum etͣni introitꝰ
obseruant. Moyses gͦ labrũ sacer¬
dotibus de speculis mulierũ fecit.
qutia lex dĩ lauacrũ cõpunctionis
peccatoꝵ nr̃oꝵ maculis exhibet. dũ
ea ꝑ quȩ scȩ animȩ suꝑno sponso
placuerunt. intuenda nobis cȩlestia
precepta prebet. quib si diligenter
intendimus. internȩ nr̃e imagi¬
nis maculas uidemus. Uidentes
autẽ maculas in penitentie do¬
lore compungimur. compune
uero. quasi in labrũ de speculis
mulierũ lauamur. Est autẽ uiss
necessariũ ut cũ de nobis in cos¬
ctione afficimur. etiã cõmissoꝵ
cõpunctionis afficiat. ut tamens

Expanded text:
quasi renitentes vultus velut ex quasi renitentes vultus velut ex reddita imagine componunt, quia dum praeceptis dominicis solerter quid displiceat agnoscunt. Quae quandiu in hac vita sunt, aeternum tabernaculum ingredi nequaquam possunt. Sed tamen ad ostium tabernaculi mulieres excubant, quia sanctae animae etiam cum infirmitate adhuc carnis gravantur, amore tamen continuo ingressum aeterni introitus observant. Moyses ergo labrum sacerdotibus de speculis mulierum fecit, quia lex Dei lavacrum compunctionis peccatorum nostrorum maculis exhibet, dum ea per quae sanctae animae superno sponso placuerunt intuenda nobis coelestia praecepta praebet. Quibus si diligenter intendimus, internae nostrae imaginis maculas videmus. Videntes autem maculas. in poenitentiae dolore compungimur; compuncti vero, quasi in labro de speculis mulierum lavamur. 11. Est autem valde necessarium ut cum de nobis in compunctione afficimur, etiam commissorucompunctionis afficiat, ut tamen a
Abbreviated transcription (Latin):
nobis oculis nr̃a uita sordescat.
Tunc uere cõpungimur. cũ p̃cepta
dĩ studiose ꝑscrutamur. & ꝑ hec
ꝓficere ipsi contendimus. ꝑ que
iam ꝓfecisse nouimus. quos uene¬
ramur: Hinc est eni qͦd de moy se
scriptũ est. Posuit & labrũ eneum
in quo lauarentur a aron & filii eiꝰ.
cũ ingrederentur in scascõꝵ. Quod
fecit de speculis mulierũ. quȩ ex cu¬
babant in ostio tabernaculi. Labrũ
quippe eneũ moyses ponit. in quo
sacerdotes lauari debeant. & scãsc̃oꝵ
ingredi. quia lex dĩ prius nos laua¬
ri ꝑ cõpunctionẽ p̃cipit. ut nr̃a
immundicia ad penetrandam secre¬
toꝵ dĩ mundiciam ñ sit indigna.
Quod bene labrũ de speculis mulie¬
rum ꝑhibet factũ. que ad taberna¬
culi ostium indesinenter excuba¬
bant. Specula quippe sunt mulie
rum precepta dĩ. in quib se scę ani¬
mȩ semꝑ aspiciunt. & si quȩ in eis
sunt feditatis maculȩ dep̃hendunt.
cogitationũ uitia corrigunt. &

Expanded text:
nobis oculis nostra vita sordescat. nobis oculis nostra vita sordescat. Tunc vere compungimur, cum praecepta Domini studiose perscrutamur, et per haec proficere ipsi contendimus, per quae jam profecisse novimus quos veneramur. Hinc est enim quod de Moyse scriptum est: Posuit et labrum aeneum in quo lavarentur Aaron et filii ejus, cum ingrederentur in sancta sanctorum, quod fecit de speculis mulierum quae excubabant in ostio tabernaculi . Labrum quippe aeneum Moyses ponit, in quo sacerdotes lavari debeant et sancta sanctorum ingredi, quia lex Dei prius nos lavari per compunctionem praecipit, ut nostra immunditia ad penetrandam secretorum Dei munditiam non sit indigna. Quod bene labrum de speculis mulierum perhibet factum quae ad tabernaculi ostium indesinenter excubabant. 1501 Specula quippe mulierum sunt praecepta Dei, in quibus se sanctae animae semper aspiciunt, et si quae in eis sunt foeditatis maculae, deprehendunt. Cogitationum vitia corrigunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
fopuci fructũ in filioꝵ suoꝵ cor¬
ius querere. Debemus namꝙ
s etis sal terre. Si gͥ sal sumus.
tndir mentes fideliũ debemus.
s: gtur qui pastores estis. pensate
na dñ animalia pascitis. De qͥb
feo animalib dõ ꝑ psalmistam
rutis animalib ponitur. ut ex
idem salis petra lambere debeant.
meliorari. Quasi gͦ inter bruta
tumalia petra salis debet esse sacer¬
us in popłis. Curare namq sacer¬
item necesse est que singulis dicat.
nũ quẽq qualiter moneat. ut qͥsq
uerdoti iungitur. quasi ex salis
pedi terne uite sapore condiat᷑
ꝓfecto condimentũ ille ueraciter
ꝓximo impendit. qui predicatio
aliis recte predicamus. si dicta reb
ostendimus. si ipsi nos diuino amo¬
re cõpungimur. & humane uite
quȩ sine culpa nequaquã transiri
potest cotidianas maculas lacrimis
lauamus. Tunc autẽ de nobis
uere cõpungimur. si studiose pa¬
trum precedentiũ facta pensamꝰ.

Expanded text:
simplici fructum in filiorum suorum corsimplici fructum in filiorum suorum cordibus quaerere. Debemus namque Vos estis sal terrae . Si ergo sal sumus, condire mentes fidelium debemus. Vos igitur, qui pastores estis, pensate quia Dei animalia pascitis. De quibus profecto animalibus Deo per Psalmistam brutis animalibus anteponitur, ut ex eadem salis petra lambere debeant, et meliorari. Quasi ergo inter bruta animalia petra salis debet esse sacerdos in populis. Curare namque sacerdotem necesse est quae singulis dicat, unumquemque qualiter admoneat, ut quisquis sacerdoti jungitur, quasi ex salis tactu, aeternae vitae sapore condiaturprofecto condimentum ille veraciter proximo impendit qui praedicationaliis recta praedicamus, si dicta rebus ostendimus, si nosipsi divino amore compungimur, et humanae vitae, quae sine culpa transpotest, quotidianas lacrymis maculas lavamus. Tunc autem de nobis vere compungimur, si studiose patrum praecedentium facta pensamus,
Abbreviated transcription (Latin):
stipendia amittant: Sed & nos qͥ
ex oblationib fideliũ uiuimus. qͥs
illi ꝓ suis peccatis obtulerunt.
comedimus & tacemus. eoꝵ pe
dubio peccata manducamus Q¬
semus gͦ cuius sit apud dm̃ ey
agere. Audiamus quid beati ios
uoce dicitur. Si aduersũ me tes
mea clamat. & cum ipsa sulci eu
pastorem suũ iuste eccła murme
Cuius etiam sulci deflent si corl
audientiũ quȩ a precedentibus
sunt patrib predicationis uocq
& uigore inuectionis exarata us
aliquid qͦd lugeant de uita paste
Cuius uidelicet terrȩ fructus pes¬
sessor bonus sine peccunia noi
manducat: quia discretus pit
p̃rogat talentũ uerbi. ne ad a¬
nationẽ suã de eccła stipendius
sumat alimenti. Tunc eñi dq
dimus. quando sumentes cals
onderandũ nobis est. ut in qͦn
qu una eademq exhortationis
oe non sufficit. simul cunctos
ꝑmonere: debet singulos in
untũ ualet instruere. priuatis
ationib edlificare. exhortatione

Expanded text:
stipendia amittant. Sed et nos qui stipendia amittant. Sed et nos qui ex oblationibus fidelium vivimus, quas illi pro suis peccatis obtulerunt, si comedimus et tacemus, eorum procul dubio peccata manducamus. Pensemus ergo cujus sit apud Dominumagere. Audiamus quid beati Job voce dicitur: Si adversum me terra mea clamat, et cum ipsa sulci ejupastorem suum juste Ecclesia murmurat. Cujus etiam sulci deflent, si corda audientium, quae a praecedentibus sunt patribus praedicationis voce et vigore invectionis exarata, vident aliquid quod lugeant de vita pastoris. Cujus videlicet terrae fructus possessor bonus sine pecunia non manducat, quia discretus pastor praerogat talentum verbi, ne ad damnationem suam de Ecclesia stipendium sumat alimenti. Tunc enim de medimus, quando sumentes ecclesiastica considerandum nobis est ut, in quanqui una eademque exhortationis voce non sufficit simul cunctos admonere, debet singulos, in quantum valet, instruere, privatis locutionibus aedificare, exhortatione
Abbreviated transcription (Latin):
quimur. & tamen oꝑarui nequa¬
quam sumus : Fructus quippe
scȩ̃ eccłe instipendio cotidiano ꝑci¬
pimus. sed tamen ꝓ etͣna ȩccła mi¬
nime in predicatione laboramus.
Pensemus cuius dapͥnationis sit.
sine labore hic ꝑcipere mercedem
laboris. Ecce ex oblatione fidelium
uiuimus. sed nunquid ꝓanimab
fideliũ laboramus: Illa in nr̃m sti
peccatis suis fideles obtulerunt. nec
tamen contra peccata eadem uel ora¬
tionis studio uel predicationis ut
dignũ est insudamus. Ure ꝓ culpa
sua quẽpiam aꝑta uoce reprehendi¬
mus: & adhuc qͦd est grauius. ali¬
quando si ꝑsona in hoc mundo po¬
tens sit. eiꝰ forsitan & errata laudan¬
tur: ne si aduersetur ꝑ iracundiã.
munus subtrahat qͦd impendebat.
Sed debemus sine cessatione meminis¬
se qͦd dequibusdam in osee scriptũ
est. Peccata popłi mei comedent.
Cur autẽ peccata popłi comedere
dicuntur. nisi quia peccata delin
quentiũ fouent. ne temporalia

Expanded text:
quimur, et tamen operarii nequaquimur, et tamen operarii nequaquam sumus? Fructus quippe sanctae Ecclesiae in stipendio quotidiano percipimus, sed tamen pro aeterna Ecclesia minime in praedicatione laboramus. Pensemus cujus damnationis sit sine labore hic percipere mercedem laboris. Ecce ex oblatione fidelium vivimus, sed quid pro animabus fidelium laboramus? Illa in stipendiupeccatis suis fideles obtulerunt, nec tamen contra peccata eadem vel orationis studio, vel praedicationis, ut dignum est, insudamus. Vix pro culpa sua quempiam aperta voce reprehendimus. Et adhuc quod est gravius aliquando si persona in hoc mundo potens sit, ejus forsitan errata laudantur, ne, si adversetur, per iracundiam munus subtrahat quod impendebat. Sed debemus sine cessatione meminisse quod de quibusdam scriptum est: Peccata Populi mei comedent . Cur autem peccata populi comedere dicuntur, nquentium fovent, ne temporalia
Abbreviated transcription (Latin):
Una inuia. altera in patria. Una que
nos in labore sustentat. alia quȩ nos
in resurrectione remunerat. Merces
itaq quȩ in presenti recipitur. hoc
in nobis debet agere ut ad sequentẽ
mercedẽ robustius tendatur. Uerꝰ
gͦ quisq predicator ñ ideo predicare
debet ut in hoc tempore mercedem
recipiat: sed ideo mercedẽ recipere
ut predicare subsistat. Quis qͥs namq
ideo predicat. ut hic uel laudis uel
muneris mercedẽ recipiat. eterna
ꝓculdubio mercede se priuat. Quis¬
quis uͦ uel ea quȩ dicit ideo placere
hominib appetit. ut dum placet qͦd
dicitur ꝑ eadem dicta non ipse sed
añs ametur. uel ideirco terrena sti¬
pendia in predicatione consequitur
ne apredicationis uoce ꝑ indigentiã
lassetur. huic ꝓculdubio ad recipi¬
endam mercedẽ nichil obstat in
patria quia sũptus supͣsit in uia.
Sed quid nos qͦd tamen dicere sine
dolore non possum. quid nos o pasto¬
res agimus. qui & mercedẽ conse¬

Expanded text:
una in via, altera in patria; una quae una in via, altera in patria; una quae nos in labore sustentat, alia quae nos in resurrectione remunerat. Merces itaque quae in praesenti accipitur: hoc in nobis debet agere, ut ad sequentem mercedem robustius tendatur. Vetus ergo quisque praedicator non ideo praedicare debet, ut in hoc tempore mercedem recipiat, sed ideo mercedem recipere, ut praedicare subsistat. Quisquis namque ideo praedicat ut hic vel laudis vel muneris mercedem recipiat, aeterna procul dubio mercede se privat. Quisquis vero vel ea quae dicit, ideo placere hominibus appetit, ut, dum placet quod dicitur, per eadem dicta non ipse, sed Dominus ametur, vel idcirco terrena stipendia in praedicatione consequitur, ne a praedicationis voce per indigentiam lassetur, huic procul dubio ad recipiendam mercedem nil obstat in patria, quia sumptus sumpsit in via. 8. Sed quid nos quod tamen sine dolore dicere non possum quid nos, o Pastores, agimus, qui et mercedem conse