comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ela pro longitudine staminum
dicta. cuius diminutiuũ est te¬
laria. Insubuli. quia in fra et supra
sunt. uł quia insubulantur: Nadii
dicti. quia radendo siunt. pectines
quia pexa fila reddant. et imprimat᷑:
Colum. quod sit in longitudine et ro-¬
tunditate. quasi colunna: fusum¬
per quod ipsum sundatur. quod ne-¬
tum est. Alibrum. qd̃ in eo librant᷑
fila .i. soluantur. Calathum. leue
gestamen ex liͦno uel canna aut ex
iunco factum. in quo uel pensa po-¬
nuntur uł leguntur flores. Cala
enĩ grece lignum est. a quo diriuatũ
calathum : Nam latine quassillum
dicitur. Cicero in philippicis. Aut
uero inter quassilla pendatur lau-¬
rum: ensum mulierũ a pendendo
dictum. Unde. pensa et inpensa netũ:
fila dicta quia ex pilis animalium
sunt. uł quia lanesicium silis tenu¬
ibus constat in modum pilorũ. id:
quasi silorum Mataxa. quasi meta¬
xa. a cireuitu scł filorum. Nlam me:¬
ta circuitus. uel quod transferatur.
Globellum corrupte a globa dictũ

Expanded text:
ela pro longitudine staminum dicta, cuius dirivativum est telaria. Insubuli, quia infra et supra sunt, vel quia insubulantur. Radii dicti quia radendo fiunt. Pectines, quod pexa fila reddant et inpremant. Colum, quod sit in longitudine et rotunditate quasi columna. Fusum, quod per ipsum fundatur quod netum est. Alibrum, quod in eo liberantur fila, id est solvantur. Calathum leve gestamen ex lino vel canna aut ex iunco factum, in qua vel pensa ponuntur vel leguntur flores; κᾶλα enim Graece lignum est, a quo dirivatum est calathum. Nam Latine quasillum dicitur. Cicero in Philippicis 3, 10: 'Aut vero inter quasilla pendatur aurum.' Pensum mulierum a pendendo dictum; unde pensa et inpensa. Netum. Fila dicta sunt, vel quia lanificium filis tenuibus constat in modum pilorum, id est, quasi filorum. 6. Mataxa, quasi metaxa, a circuitu, scilicet, filorum. Nam 468 meta circuitus dicitur, vel quod transferatur. Gubellum, corrupte a globo dictum
Abbreviated transcription (Latin):
hocenim & necturac & lege est in estitutum ut laedentem similis uindicta sequeetꝰ
ficentiae. Igno mini um eoꝙ desineet hecbere nñ honestctir is qu in celiqued cimen dep̃¬
benditur dictumau ignominium quel sine nomine sicut ign cerus sine scientia sicutignobi¬
lis sine nobilitecte hocquo que: infecmiũ quebsi ne bo ncefeemce feemecaũ dictee quicefeendo

Expanded text:
Hoc enim et natura et lege est institutum, ut 'laedentem similis vindicta sequatur.riae et beneficentiae. Ignominium, eo quod desinat habere honestatis nomen is qui in aliquo crimine deprehenditur. Dictum est autem ignominium quasi sine nomine, sicut ignarus sine scientia, sicut ignobilis sine nobilitate. Hoc quoque et infamium, quasi sine bona fama. Fama autem dict
Abbreviated transcription (Latin):
quasi capitolium. Cuiꝰ ant̾erior pars gu¬
la uocatur. posterior ceruix. Ceruixaũ
uocata qd ꝑ eam parte̾ cerebrũ ad me¬
dullã spine dirigit᷑. quasi cerebri uia:
ueteres aũ tantũ plurali numero. cerui¬
ces dicebant. ꝓriꝰ ortensius ceruicẽ. sin.¬
gulari numero dixit: Ceruix aũ nume-¬

Expanded text:
quasi capitolium, cujus anterior pars guquasi capitolium, cujus anterior pars gula vocatur, posterior cervix. 61. Cervix autem vocata, quod per eam partem cerebrum ad medullam spinae dirigitur, quasi cerebri via. Veteres autem plurali tantum numero cervices dicebant; primus Hortensius cervicem singulari
Abbreviated transcription (Latin):
discernit qualitas sexiis: Nã in uiris plureᷤᷤ.
in feminis pauciores existunt. Gingiue
aũ ad decorem dentiũ. ne nudi horrori
per diriuacionẽ S et g̾ti similit̾ palatũ
uranon appellant. eo qd pro sui concaui.¬
tate celi sim ilitudinẽ habeat: fauces a
fundendis uocib nominate. eo qđ ꝑ eas
famur uoces: Artherie uocate siue quia
retineant unde uocis sonũ emittant qui soni
uno mͦ sonarent. nͥ lingue motiis distantias
uocis efficerent. Tolles gallica lingua dicũt᷑
tͣhit cuius meatus ad oset nares ꝑten¬
dit. habens uiã qua uox ad linguam
transmittit᷑. ut possit uerba collide:
gulioni. qͦ cib et pocio deuorant᷑. Nĩc
bestie que cibũ reuocant ac remandt᷑
ruminare dicunt᷑ Sublinguiũ oꝑculũ
gurgulionis quasi parua lingua que
foram̃ lingue recludit operit ue. Col¬
lũ dictũ qd̾ sit rigidum et teres. ut
colunna bauilans capt̃. et sustentans

Expanded text:
discernit qualitas sexus. Nam in viris plures, discernit qualitas sexus. Nam in viris plures, in feminis pauciores existunt. 54. Gingivae tem sunt, etiam ad decorem dentium, ne nudi horrori per derivationem. Sed et Graeci similiter palatum οὐρανὸν appellant, eo quod pro sui concavitate coeli similitudinem habeat. 56. Fauces, a fundendis vocibus nominatae, vel quod per eas famur voces. Arteriae vocatae, sive quod retineant, unde vocis sonos emittunt, qui soni uno modo sonarent, nisi linguae motus distantias vocis efficeret. 57. Tolles Gallica lingua dicunturtrahit, cujus meatus ad os et nares pertendit, habens viam, qua vox ad linguam transmittitur, 11 ut possit verba collidere, gulioni, quo cibus et potio devoratur. Hinc bestiae quae cibum revocant ac remandunt, ruminare dicuntur. Sublinguium, operculum gurgulionis, quasi parva lingua, quae foramen linguae recludit operitve. 60. Collum dictum, quod sit rigidum et teres, ut columna bajulans caput, et sustentans,
Abbreviated transcription (Latin):
sermones: Labia a lambendo nominata:
qd grossius sit. labrũ: Alii uiroꝵ labra.
mulierũ labia dicunt: Lingue alingue̾¬
do cibo uarro putat nom̃ impositum.
Alis quod ꝑ articulatos sonos uerba ligat.
Sic̃ enĩ plectrũ cordis: ita lingua illidit᷑
elentib et uocalẽ esse efficit sonũ Den¬
nũ trahere nom̃ uident᷑. Norũ pͥmi p̃ciso.¬
res dicunt᷑ quia om̃e qđ accipit᷑: ipsi pͥ
incidunt: Sequentes canini uocant᷑. qͦrũ
IͦI in dextera maxilla. et uͦ in sinistra st̃.
Dicticanini quia in similitudinẽ cani¬
noꝵ existunt. Et canis ex ipsi ossa confrin¬
git. sicut et homo. ut quod ñ possunt pͥo¬
res p̃cidere: illis tracdant ut confringant:
Ho uulgus pro longitudine et rotundi¬
tate colomellos uocant Ultimi stͣ mola¬
res qui concisa a priorib: atq cõfracta
subigt̃ et molunt. adq in massant . Un ⁊
molares. uocati st̃. Dentiũ aũ numerũ.

Expanded text:
sermones. Labia a lambendo nominata. sermones. Labia a lambendo nominata. quod grossior sit, labrum. Alii virorum labra, mulierum labia dicunt. Linguae a ligando cibo putat Varro nomen impositum. Alii, quod per articulatos sonos verba ligat. Sicut enim plectrum cordis, ita lingua inliditur dentibus et vocalem efficit sonum. Dennum trahere nomen videntur. Horum primi praecisores dicuntur, quia omne, quod accipitur, ipsi prius incidunt. Sequentes canini vocantur, quorum duo in dextra maxilla et duo in sinistra sunt. Et dicti canini quia ad similitudinem caninorum existunt, et canis ex ipsis ossa frangit, sicut et homo; ut quod non possunt priores praecidere, illis tradunt ut confrangant. Hos vulgus pro longitudine et rotunditate colomellos vocant. Ultimi sunt molares, qui concisa a prioribus atque confracta subigmolares vocati sunt. 53. Dentium autem numerum
Abbreviated transcription (Latin):
a uocib hauriendis Uñ et uirgiliꝰ Uo¬
cẽq his aurib hausi Aut quia uocẽ
cditu : ꝓinmoͥtacionẽ enĩ littere. aureᷤᷤ
quasi audes nuncupate st̃. Uox enĩ re¬
ꝑcussa ꝑ ãfractus earũ sonũ facit. qͦ
sensum excipiant audieneli: Pinnu¬
la summa pars auris. ab acumine cli¬
cta : Pinnũ enĩ antiqͥ acutũ dicebat.
Uñ et bipennis. et pinna Pares id cir
manare ñ desinit. siue quia et nos odo.¬
re admonent ut odoremꝰ aliquied ⁊
sciamꝰ. Uñ et contra inscii ac rudes ig¬
nari dicunt᷑ Olfccisse enĩ ueteres
qd equalit̃ sit in longitudine et ra¬
cunditate porrecta colunna uocat᷑. Extre¬
mitas enis. pirula ac formula pomi piri.
Que uͦ dextera leua q st̃: pennule ab alari
similitudine: Medium au̾ in t̾sinium:
Os dictũ. qd ꝑ ipsum quasi ꝑ ostiũ et ciboᷤᷤ
intꝰmittimꝰ et sputũ foris proicimꝰ uł
quia in de ingrediunt᷑ cibi. iñ egͦdiũt᷑

Expanded text:
a vocibus hauriendis, unde et Virg.: Voa vocibus hauriendis, unde et Virg.: Vocemque his auribus hausi. Aut quia vocem ditu. Per immutationem enim litterae aures, quasi audes, nuncupatae sunt. Vox enim repercussa per anfractus earum sonum facit, quo sensum excipiant audiendi. Pinnula, summa pars auris, ab acumine dicta. Pinnum enim antiqui acutum dicebant; unde et bipennis et pinna. 47. Nares idcirco itus nare non desinit; sive quia nos odore admonent, ut norimus aliquid, 9 et sciamus. Unde et e contra inscii ac rudes ignari dicuntur. Olfecisse enim scisse quod aequaliter sit in longitudine et rotunditate porrecta, columna vocatur; extremitas eius pirula, a formula pomi piri; quae vero dextra laevaque sunt, pinnulae, ab alarum similitudine: medium autem interfinium. Os dictum, quod per ipsum quasi per ostium et cibos intus mittimus et sputum foris proicimus; vel quia inde ingrediuntur cibi, inde egrediuntur
Abbreviated transcription (Latin):
Lacrimas a laceracione m̃tis qui¬
dam putant dictas Alii putant.
ideo quod greci larsiria uocant. Cilia st̃
tegmina quib cooperiunt᷑ ocłi. et dicta
cilia quod celent oculoᷤᷤ tegantq tuta cꝰ¬
todia : Supercilia dicta. quia suꝑposita
st̃ ciliis. que id circo pilis uestita sunt.
ut oculis munim̃ta p̾tendant. et su.¬
dorem a capite depellant defluent̾ẽ.
Interciliũ uͦ est mediũ illud int̾ suꝑcilia.
genos. barbe: Hinc et gene. qd̾ inde incipr¬
ant barbegigni. Male st̃ eminentes sub
oculis partes ad protectionẽ eorũ subpo-¬
site. Nocate aũ male siue qd infra ocłos
prominent in rotunditatẽ. que greci ma¬
la appellant. siue qd̾ sint supra maxilla̾.
Maxille ꝑcliminutionem a malis. sicut
paxillus a palo. taxillus a talo: Mandi¬
bule st̃ maxillarũ partes. ex ꝗͣ et nom̃
factũ. Parbã ueteres uocauert̃. qd uiror
sit ñ mulierũ. Aurũrinde dictũ nom̃¬

Expanded text:
Lacrimas quidam a laceratione mentis Lacrimas quidam a laceratione mentis putant dictas; alii existimant ideo quod Graeci δάκρυα vocant. Cilia sunt tegmina quibus operiuntur oculi, et dicta cilia quod celent oculos tegantque tuta custodia. Supercilia dicta, quia superposita sunt ciliis; quae idcirco pilis vestita sunt ut oculis munimenta praetendant, et sudorem a capite defluentem depellant. Intercilium vero est medium illud inter supercilia γένειον barbae. Hinc et genae, quod inde incipiant gigni barbae. Malae sunt eminentes sub oculis partes ad protectionem eorum suppositae. Vocatae autem malae sive quod infra oculos prominent in rotunditatem, quam Graeci μῆλα appellant, sive quod sint supra maxillas. Maxillae per diminutionem a malis; sicuti paxillus a palo, taxillus a talo. Mandibulae sunt maxillarum partes, ex quo et nomen factum. Barbam veteres vocaverunt, quod virorum sit, non mulierum. Aurium indi
Abbreviated transcription (Latin):
rituros ante triduũ non hab̾e.
quib ñ uisis certa est desperacio:
Circulus uͦ quo apupilla albe par¬
tes oculi separant᷑ discreta nigre¬
dine: corona dicit᷑. quod rotun¬
ditate sua ornet ambitũ pupil¬
le: Uoluos aũ quidã appellant
ipsos uertices oculoꝵ a similitu.¬
sinꝰ oculoꝵ a palpitacione dicte.
quia semꝑ mouent᷑. concurrunt
enim inuice᷑. ut assiduo motu
reficiant obtutũ: Munite sunt
aũ uallo capilloꝵ. ut et aꝑtis ocuł
si quid inciderit : repellat᷑. et sõno
cohibentib tanꝗͣ inuoluti quies¬
cant latentes In sũmitate aũ pal¬
pebrarũ locis quib se clausa ut᷑q:
contingunt extant ad noti ordine
seruato capilli tutelã ocuł minis¬
trantes. ne irruentes facile in iu-¬
riaᷤ excipiant. et ex eo noceantur.
ut pulueris uł cuius ꝗͣ crassioris
materie arceant contactũ. aut ip
sũ aerem concidendo mitificent.
ꝗͦ tenuẽ adq serenũ faciant uisũ.

Expanded text:
rituros ante triduum non habere, rituros ante triduum non habere, quibus non visis certa est desperatio. 38. Circulus vero quo a pupilla partes albae oculi separantur discreta nigredine, corona dicitur, quod rotunditate sui ornent ambitum pupillae. Volvos autem quidam appellant ipsos vertices oculorum ex similitusinus oculorum, a palpitatione dictae, quia semper moventur. Concurrunt enim invicem, ut assiduo motu reficiant obtutum. Munitae sunt autem vallo capillorum, ut et apertis oculis si quid inciderit repellatur, et somno coniventibus tamquam involuti quiescant latentes. In summitate autem palpebrarum locis, quibus se utraque clausa contingunt, extant adnati ordine servato capilli tutelam oculis ministrantes, ne inruentes facile iniurias excipiant et ex eo noceantur, ut pulveris vel cuiusquam crassioris materiae arceant contactum, aut ipsum quoque aerem concidendo mitificent, quo tenuem atque serenum faciant visum.
Abbreviated transcription (Latin):
Uultꝰ aũ animori qualitatẽ signi¬
ficat: Frons ab oculoꝵ foraminib:
dũ uel leta. uł tristis ÷ Oculi uo.¬
cati. siue quia cilioꝵ tegmina oc¬
cultant. ne qua incidentis in iurie
offensione ledant᷑. siue quia occul¬
tũ lum̃ habent. id ÷ secretũ uł int̾
positũ Nii int̾ omnes sensus uicini¬
ores anime existunt. In oculis enĩ
omne m̃tis indiciũ ÷ Unde et aĩ
perturbacio uł hilaritas. in oculis
apparet: Oculi aũ ide et lumina.
et dicta lumina. qd ex eis lum̃ manat.
uel quod ex inicio sui clausam te¬
neant hicem. aut extrinsecus ac¬
ceptã uisui preponendo refundãt:
Pupilla est mednis punctus ocłi.
in quo uis est uidendi ubi quia
parue nob̾ imagines uident᷑: prop¬
terea pupille appellant᷑ Nã paruu¬
li pupilli dicunt᷑: Hanc plurima.
pupulã uocant: uocat᷑ aũ pupilla
quod sit pura adq impulluta. ut
sunt puelle Fisici dicunt easde
pupillas quas uidemꝰ in ocuł mo¬

Expanded text:
vultus autem animorum qualitates signivultus autem animorum qualitates significat. Frons ab oculorum foraminibdum vel laeta vel tristis est. Oculi vocati sive quod eos ciliorum tegmina occultant ne qua incidentis injuriae offensione laedantur, vel quia occultum lumen habent, id est, secretum, vel intus positum. Hi inter omnes sensus viciniores animae existunt; in oculis enim omne mentis indicium est, unde et animi perturbatio vel hilaritas in oculis apparet. 7 Oculi autem iidem et lumina. Et dicta lumina quod ex eis lumen manat, vel quod initio sui clausam teneant lucem, aut extrinsecus acceptam visui proponendam refundant. 37. Pupilla est medius punctus oculi, in quo vis est videndi, ubi, quia parvae imagines nobis videntur, propterea pupillae appellantur. Nam parvuli pupilli dicuntur. Hanc plerique pupulam vocant; vocatur autem pupilla, quod sit pura, atque impolluta, ut sunt puellae. Physici dicunt easdem pupillas, quas videmus in oculis, mo
Abbreviated transcription (Latin):
sic ut et pilum dicitur a pila ubi pig¬
mentum contundit᷑: Cesaries a ce¬
dendo uocata. Ideoq: tantũ uirorũ ÷
Uirum enim tonsum esse decet. mulie¬
rem non decet Come sunt proprie.
non cesi capilli. Et est. grecus sermo.
Nam comas greci. Raixcoca secando
nominant. Unde et gipin tondere
dicunt: Unde et cirri uocant᷑. quod
Crines proprie. mulierum sunt Dicti
aũ crines eo quod uittis discernunt᷑.
Unde et liscriminalia dicunt᷑. A
quib diuisi religant᷑: Timpora st̃
que caluaria dextera leua q subia¬
cent. que icło sic nuncupant᷑. quia
mouent᷑. ipsaq mobilitate quasi
tempora quibuscła in t̾uallis mo¬
tant᷑: Facies dicta ab affigie. ibi est
enim tota sigura hominis. et uniꝰ¬
cuiꝰq ꝑsone cognicio. Uultus uͦ dictꝰ.
eo qd̃ per eũ animi uoluntas ostendr.
Secũcłu uoluntatem enĩ in uarioᷤ
utraq Nã facies simplicit᷑ accipit᷑.
de uniuscuiꝰq naturali aspectu.

Expanded text:
sicut et pilum dicitur a pila, ubi pigsicut et pilum dicitur a pila, ubi pigmentum contunditur. 29. Caesaries, a caedendo vocata, ideoque tantum virorum est. Virum enim tonsum decet, mulierem non decet. 6 30 Comae sunt proprie non caesi capilli, et est Graecus sermo. Nam comas Graeci caimos a secando nominant, unde, et κείρειν tondere dicunt. Unde et cirri vocantur, quod Crines, proprie mulierum sunt. Dicti autem crines, eo quod vittis discernantur. Unde et discriminalia dicuntur, a quibus divisae religantur. Tempora sunt, quae calvariae dextra laevaque subiacent. Quae ideo sic nuncupantur quia moventur, ipsaque mobilitate quasi tempora quibusdam intervallis mutantur. Facies dicta ab effigie. Ibi est enim tota figura hominis et uniuscuiusque personae cognitio. Vultus vero dictus, eo quod per eum animi voluntas ostenditur. Secundum voluntter se, nam facies simpliciter accipitur de uniuscujusque naturali aspectu,
Abbreviated transcription (Latin):
pore oritur: Unicuiq autem. sen¬
sui propriam naturam datam:
Nã quod uidendum est oculis
capitur. quod audiendum ÷ au
ribus. Mollia ac dura tactu esti¬
mantur: Sapor gustu. oclor na¬
ribus ducitur: Prima pars cor¬
poris capud. datumq illi hoc
nomen. eo quod sensus omnes et
nerui inde inicium capiant. atq
ex eo omnis uigendi causa oriat᷑.
ibi enim omnes sensus. apparent.
Unde ipsus anime que consulre
corpori: quolammͦ personam ge¬
rit. Uertex est ea pars qua cappil¬
li capitis colligunt᷑. et in qua ce¬
saries uertitur. unde et nuncu¬
patur: Caluaria ab ossib caluis
dicta per defectionem. et neutͣ¬
liter pronuncͥat᷑ Occipiciũ capi¬
tis pars posterior. quasi contra ca¬
picium. uel quod sit capitis re¬
trorsum: Capilli uocati quasi capi¬
tis pili. facti. ut clecorem prestent.
et cere brum aduersus frigus mu¬
niant. adq a sole defendant. Pilo
autẽ dictos a pelle. qua prodeunt.

Expanded text:
pore oritur. Unicuique autem senpore oritur. Unicuique autem sensui propriam naturam datam. Nam quod videndum est, oculis capitur, qribus, mollia et dura tactu aestimantur, sapor gustu, odor naribus ducitur. 25. Prima pars corporis caput, datumque illi hoc nomen, eo quod sensus omnes et nervi inde initium capiant, atque ex eo omnis vigendi causa oriatur. Ibi enim omnes sensus apparent. Unde ipsius animae, quae consulit corpori, quodammodo personam gerit. 26. Vertex est ea pars qua capilli capitis colliguntur, et in qua caesaries vertitur, unde et nuncupatur. 27. Calvaria, ab ossibus calvis dicta, per defectionem, et neutraliter pronuntiatur. Occipitium, capitis pars posterior, quasi contra capitium, vel quod sit capiti retrorsum. 28. Capilli vocati, quasi capitis pili, facti ut et decorem praestent, et cerebrum adversus frigus muniant, atque a sole defendant. Pili autem dicti a pelle, e qua prodeunt,
Abbreviated transcription (Latin):
a cerebro uenientes. adq penetratis
tunicis in aere exeuntes. et tunc cõ-¬
mixtione similis materie uisum
cdantes Uisis dictus quod uiua¬
cior sit ceteris sensibus. ac prestan¬
tior. siue uelocior. ampliusq: ue
getet. quantum memoria inter
cetera mentis officia Uicinior est
enim cerebro. unde omma ma¬
nant. Ex quo fit ut ea que ad
alios pertinent sensus. uide dica¬
mus. ueluti cum dicimus Uiele
quomodo sonat. Uide quomodo
sapit:. Sic et cetera: Auditus ap¬
pellatur. quod uoces hauriat.
ħ ÷ aere uerberato suscipit sonoᷤ.
Odorat᷑os quasi aeris odor attactꝰ.
Tacto enim aere sentitur: Sic et
olfactus. quoel ocloribus afficiat᷑
Gustus a gutture dictus. Tactus eo qd
pertractet et tangat. et per om¬
nia menbra ingorem sensus asper¬
gat. Nã tacti probanniis. qui el qͥd
ceteris sensibus iuclicare non
possumus. Duo autem genera: ta¬
ctus esse Nã et extrinsecus uenit
quod feriat. aut intus in ipso cor¬

Expanded text:
a cerebro venientes atque penetratis a cerebro venientes atque penetratis tunicis in aerem exeuntes, et tunc commistione similis materiae visum dantes. Visus dictus, quod vivacior sit caeteris sensibus, ac praestantior sive velocior, ampliusque vigeat, quantum memoria intcetera mentis officia. Vicinior est enim cerebro, unde omnia manant; ex quo fit ut ea quae ad alios pertinent sensus, 'vide' dicamus; veluti cum dicimus: 'Vide quomodo sonat,' 'vide quomodo sapit,' sic et cetera. Auditus appellatus, quod voces auriat; hoc est aere verberato suscipiat sonos. Odoratus quasi aeris odoris adtactus. Tacto enim aere sentitur. Sic et olfactus, quod odoribus adficiatur. Gustus a gutture dictus. Tactus, eo quod pertractet et tangat et per omnia membra vigorem sensus aspergat. Nam tactu probamus quidquid ceteris sensibus iudicare non possumus. Duo autem genera tactus esse; nam aut extrinsecus venit quod feriat, aut intus in ipso cor
Abbreviated transcription (Latin):
masculi. uncde et animalium et¬
hominum corpora concipiunt᷑:
Hinc et parentes creatores uocãt᷑.
Ignis. in calore uitali: Nabent enĩ
corpus. diuersa significant: In
carne semper corpus est. non sẽꝑ
in corpore caro: Nã caro est. que
unnt. Idem et corpus Corpus
quod non uiuit. idem non caro.
Nã corpus dici aut quod post uitã
est mortuum. aut sine uita est con¬
clitum. Interclum et cum uita cͣpꝰ.
et non caro. ut herba. et lignum.
Sensus corporis. quinq sunt. uisus.
auditus. gustus. oloratus. et tactꝰ.
Ex quib duo aperiuntur. et clau¬
duntur: Duo semper. patentes sũt.
Sensus dicti quod per eos anima
subtilissime totum corpus agitat
uigore sentiendi Unde et presen¬
tia nuncupantur. quod sint pre
sensibus. sicutꝰ oculis que presto st̃
oculis: Uisus est: qui a philosophis
humor uitreus appellatur: Uisũ
autem sieri quidam asseuerant.
aut extrema ȩtheria luce. aut
interno spũ lucido. per tenues uiaᷤ

Expanded text:
masculi, unmasculi, unhominum corpora concipiuntur, hinc et parentes creatores dicuntur. ignis in calore vitali. Habent enim corpus diversa significant. In carne semper corpus est, non semper in corpore caro. Nam caro est quae vivit, idem et corpus. Corpus, quod non vivit, idem non caro. Nam corpus dici aut quod post vitam est mortuum, aut sine vita est conditum. Interdum et cum vita corpus, et non caro, ut herba et lignum. Sensus corporis quinque sunt: visus, auditus, odoratus, gustus et tactus. Ex quibus duo aperiuntur et clauduntur, duo semper patentes sunt. Sensus dicti, quia per eos anima subtilissime totum corpus agitat vigore sentiendi. Unde et praesentia nuncupantur, quod sint prae sensibus; sicut prae oculis, quae praesto sunt oculis. Visus est qui a phihumor vitreus appellatur. Visum autem fieri quidam asseverant aut extrema aetherea luce, aut interno spiritu lucido per tenues vias
Abbreviated transcription (Latin):
animam .s. anime̾ uite est. animꝰ
consilii Unde dicunt philosophi
etiam sine animo uitam mane.¬
re. et sine mente animam du¬
rare Unde et amentes: Nam m̃tẽ
uocari ut sciat. animum ut uelit:
Mens autem uocata. quod emineat
in anima. uel quod meminit Un¬
de et inmemoniores amentes: Qua¬
propter non anima .s. quod excel¬
lit in anima mens uocatur: tan¬
quã capud eius uel oculus Unde
et ipse homo. secundum mentem i¬
mago cłi dicitur: Ita autem hec
omnia adiuncta sunt anime: ut
una res sit: Pro efficientiis enim
causarum. diuersa nomina sorti¬
ta est anima. Nam et memoria.
mens ÷ Unle et immemores am̃tes
Pum ergo uiuificat corpus anima
est: Dum uult. animus ÷ Dum seit.
mens est: Dum recolit: memoriꝰ :
Dum rectum iudicat: racio est. Nũ
spirat: spiritus est: Dum aliquid
sentit. sensus est. Nam inde animꝰ
sensꝰ dicitur pro his que sentit Unde
perit. Solubile enim adq mor¬
tale est. et aliquando soluendũ.

Expanded text:
animam; sed anima vitae est, animus animam; sed anima vitae est, animus consilii. Unde dicunt philosophi etiam sine animo vitam manere, et sine mente animam durare: unde et amentes. Nam mentem vocari, ut sciat: animum, ut velit. Mens autem vocata, quod emineat in anima, vel quod meminit. Unde et inmemores amentes. Quapropter non anima, sed quod excellit in anima mens vocatur, tamquam caput eius vel oculus. Unde et ipse homo secundum mentem imago Dei dicitur. Ita autem haec omnia adiuncta sunt animae ut una res sit. Pro efficientiis enim causarum diversa nomina sortita est anima. Nam et memoria mens est, unde et inmemores amentes. Dum ergo vivificat corpus, anima est: dum vult, animus est: dum scit, mens est: dum recolit, memoria est: dum rectum iudicat, ratio est: dum spirat, spiritus est: dum aliqsentit, sensus est: nam inde animus sensus dicitur pro his, quae sentit, unde perit; solubile enim atque mortale est, et aliquando solvendum.
Abbreviated transcription (Latin):
ut terram intendat. ueluti pe¬
cora que natura prona et uen¬
tri obedientia finxit: Duplex
est autem homo interior et ex¬
terior: Interior homo anima
exterior homo corpus: Anima
autem a gentilib nomen accepit.
eo quod uentus sit Unde et grece
uentus animos dicit᷑. quod ore tra¬
hentes aerem uiuere uideamur:
S. apertissime falsum est. qui a
multo prius gignitur anima. quã
concipi aer ore possit. que iam in
genitricis utero uiuit. Non est gͥ
aer anima. quod putauerunt qui¬
clam. qui non potuerunt in corpo¬
ream eius cogitare naturam: Sp̃m
ielem esse quod animan euuange¬
lista pronuntiat dicens: Potestatẽ
et rursus. potestatem habeo iterũ¬
sumendi eam De hac quoq ani
ma ipso dñi passionis tempore me¬
moratus euuangelista. ita protu
nisi animan ponere:S: anima di¬
cta propter quod uiuit. Spiritus
autem uel pro spirituali natura
uel pro eo quod inspiret in cor¬
pore: Item animum ilem esse qd

Expanded text:
ut terram intendat veluti peut terram intendat veluti pecora, quae natura prona et ventri oboedientia finxit. Duplex est autem homo: interior et exterior. Interior homo anima, et exterior homo corpus. Anima autem a gentilibus nomen accepit, eo quod ventus sit. Unde et Graece ventus ἄνεμος dicitur, quod ore trahentes aerem vivere videamur: sed apertissime falsum est, quia multo prius gignitur anima quam concipi aer ore possit, quia iam in genetricis utero vivit. Non est igitur aer anima, quod putaverunt quidam qui non potuerunt incorpoream eius cogitare naturam. Spiritum idem esse quod animam Evangelista pronuntiat dicens Ioh. 10,18et rursus potestatem habeo sumendi eam.' De hac quoque ipsa Domini anima passionis tempore memoratus Evangelista ita protulnisi quod animam ponere? Sed anima dicta propter quod vivit: spiritus autem vel pro spiritali natura, vel pro eo quod inspiret in corpore. Item animum idem esse quod
Abbreviated transcription (Latin):
atura dicta. ab eo quod nasci ali¬
quid faciat. gignendi enim et
faciendi potens est: Hanc quida
d̾m esse clixerunt. a quo omnia cre¬
ata sunt et existunt. Genus a
gignendo dictum. cui diriuatũ
nomen a terra. ex qua omnia
gignuntur : G. enim grece. terra
dicitur. Uita dicta propter uigo¬
rem. uel quod uim teneat nascen¬
di acq crescendi Unde et arbo¬
res uitam habere dicuntur. qui-¬
a gignuntur et crescunt Nomo
dictus quia ex humo est factus.
sicut et in genesi dicitur Et cre¬
auit d̾s hominem de humo terre:
Abusiue enim pronunciatur ab u¬
traq substantia homo. iel est ex
societate anime et corporis: Nã
proprie homo ab humo Greciau¬
tem hominem anthropum ap¬
pellauerunt. eo quod sursum
aspectet. subleuatus ab humo ad¬
comtemplacionem artificis sui:
Qd̾ ouidius. poeta designat. cum
malia cetera terram: os homi¬
nis sublime dedit. celumq ui¬
dere uissit. et erectos ad sidera tol¬
lere uultus: Qui ideo erectus
celum aspicit. ut deũ querat. ñ

Expanded text:
atura dicta ab eo, quod nasci aliquid faciat. Giguendi enim et faciendi potens est. Hanc quidam Deum esse dixerunt, a quo omnia creata sunt et existunt. Genus a gignendo dictum, cui derivatum nomen a terra, ex qua omnia gignuntur; Ge enim Graece terram dicunt. Vita dicta propter vigorem, vel quod vim teneat nascendi atque crescendi. Unde et arbores vitam habere dicuntur, quia gignuntur et crescunt. Homo dictus, quia ex humo est factus, sicut et in Genesi dicitur: Et creavit Deus hominem de humo terrae . Abusive enim pronuntiatur ex utraque substantia totus homo, id est, ex societate animae et corporis. Nam proprie homo ab humo dicitur. Graeci autem hominem anthropon appellaverunt, eo quod sursum exspectet, sublecontemplationem artificis sui. Quod Ovidius poeta designat, cum spectant animalia cetera terram, os homini sublime dedit caelumque videre iussit, et erectos ad sidera tollere vultus. Qui ideo erectus caelum aspicit, ut Deum quaerat, non
Abbreviated transcription (Latin):
ibi sonus crescit & desinit: Accentus aut̃ dictus quod iux ta cantum sit. sicut aduer¬
bium quia iux ta uerbum est: Acutus accentur dictus quod eccuat & erigat sillabã

Expanded text:
ibi sonus crescit et desinit. Accentus autem dictus, quod iuxta cantum sit, sicut adverbium quia iuxta verbum est. Acutus accentus dictus, quod acuat et erigat syllaba
Abbreviated transcription (Latin):
adq in iuuentutem redire ꝑibeant᷑:
Tunice serpentium exuiue ñcupant᷑.
eo qd̃ his qñ senescunt sese exuunt. qͥb
exuti: in iuuentam redeunt. Dicunt᷑
induunt᷑: pithagoras dicit̾ de medul¬
la hominis mortui que in spina est
serpentem creari. quod ⁊̃ ouidiuis in me¬
tamoͥphoseoꝵ libris cõme morat dicens:
St̃ qui cũ clauso putrefacta: spina se¬
pulchro. m otari credant humanas
angue medullas Qd̃ si creditur : me¬
rito euenit. ut sicur per serpentẽ
mors hominis. ita ⁊ hominis morte
serpens. Fertur aũ qd̃ serpens hominẽ
nudum ñ sit ausue contingere :¬

Expanded text:
atque in iuventam redire perhibeantur. atque in iuventam redire perhibeantur. Tunicae serpentium exuviae nuncupantur, eo quod his, quando senescunt, sese exuunt, quibus exuti in juventam redeunt. Dicuntur induuntur. Pythagoras dicit, de medulla hominis mortui, quae in spina est, serpentem creari. Quod etiam Ovidius in Metamorphoseon libris commemorat dicens: Sunt qui, cum clauso putrefacta est spina sepulcro, Mutari credant humanas angue medullas. Quod si creditur, merito evenit: ut sicut per serpentem mors hominis: ita et hominis morte serpens. Fertur autem, quod serpens hominem nudum non sit ausus contingere
Abbreviated transcription (Latin):
sis heb usus. raro In aduersum con¬
tuentur. nec frustra. cũ oculos non
in fronte habeant. s in tĩporib: adeo
ut cicius audiant quã aspiciant:
Nullũ aũ animal in tanta celerita¬
te linguam mouet ut serpens adeo
ut eriplicem linguã habere uideat᷑
cũ una sit: Serpentiũ humida st̃
corpora. adeo ut qua eunt uiam
huimore designent. Uestigia sunt¬
serpentiũ talia. ut cũ pedib carere
uideantur. costis tam̃ ⁊ squamarũ
nisib repant: quas a sũmo gutture
usq: ad imã aluum pari modo dispositas
hñt. Squamis enim quasi unguib costiꝰ
quasi cruribus mntuntur: Uñ si in
qualib corporis parte ab aluo usq: ad
caput ictu aliquo collidatur. debilis
reddita cursum habere ñ possit quia
ubicunq ille ictus ince̾derit. spinam
soluit ꝑ quam costarum pedes ⁊ mo¬
tus corporis agebantur: Serpentes aũ
diu uiuere dicuntur adeo ut deposita
uetere tunica. senectutem deponere

Expanded text:
rsis hebes visus est. Raro in adversum conrsis hebes visus est. Raro in adversum contuentur, nec frustra, cum oculos non in fronte habeant, sed in temporibus; adeo ut citius audiant quam aspiciant. Nullum autem animal in tanta celeritate linguam movet ut serpens, adeo ut triplicem linguam habere videatur, cum una sit. Serpentium humida sunt corpora, adeo ut quaque eunt, viam humore designent. Vestigia serpentium talia sunt ut, cum pedibus carere videantur, costis tamen et squamarum nisibus repant, quas a summo gutture usque ad imam alvum parili modo dispositas habent. Squamis enim quasi unguibus, costis quasi cruribus innituntur. Unde si in qualibet corporis parte ab alvo usque ad caput ictu aliquo conlidatur, debilis reddita cursum habere non possit; quia ubicumque ille ictus inciderit, spinam solvit, per quam costarum pedes et motus corporis agebantur. Serpentes autem diu vivere dicuntur, adeo ut deposita vetere tunica senectutem deponere
Abbreviated transcription (Latin):
frigide. Uñ ⁊ hieme in nodos torpent
estatȩ soluuntur. Uñ ÷ quod dũ quicͦq
ueneno serpentis ꝑcutit᷑. primũ obstu¬
pescit. ⁊ postea ubi in illo calefactum
ipsũ uirus exarserit: statim hominẽ
extinquit. Uenenũ aũ dictũ eo quod
ꝑ uenas uadit: Infusa enĩ pestis eius ꝑ
uenas uagłtacione corporis aucta dis.¬
currit. ⁊ animam exerit. Uñ ñ posse
uenenum nocere nͥ hominis tetigerit
sanguinem: liucanꝰ: Noȩsia serpen¬
tũ ÷ admixto sanguine pestis: Omne
aũ uenenũ frigidũ ÷ et ideo anima
que ignea est sugit uenenũ frigidum:
In naturalib bonis que nobis ⁊̃ irra¬
cionabililib ammantib uiclemꝰ eẽ
cõmunia. uiuacitate quadam serpens
excellit. Uñ ⁊ legit᷑ in genesi: Serpens
aũ erat sapientior omnib pecorib: t̾re:
Dicit aũ plinius si credit᷑. qd serpentis
caput etiã si cũ duob euaserit digitis
pro capite ferientib:Anguib uniui¬

Expanded text:
frigidae. Unde et hieme in nodos torquentur, frigidae. Unde et hieme in nodos torquentur, aestate solvuntur. Inde est quod quicunque veneno serpentis percutitur, primum obstupesciipsum virus exarserit, statim hominem extinguit. Venenum autem dictum, eo quod per venas vadit; infusa enim pestis eius per venas vegetatione corporis aucta discurrit et animam exigit. Unde non posse venenum nocere, nisi hominis tetigerit sanguinem. Lucanus9, 614: Noxia serpentium est admixto sanguine pestis. Omne autem venenum frigidum est, et ideo anima, quae ignea est, fugit venenum frigidum. In naturalibus bonis, quae nobis et inrationabilibus animantibus videmus esse communia, vivacitate quadam sensus serpens excellit. Unde et legitur in Genesi3, 1: 'Serpens autem erat sapientior omnibus pecoribus terrae.' Dicit autem Plinius, si creditur, quod serpentis caput etiam si cum duobus evaserit digitis,s obicit pro capite ferientibus. Anguibus unive
Abbreviated transcription (Latin):
ueneno. et eos qui ederint occidit: Qui ÷
si uł in puteo cadat: ius ueneni eius potã¬
tes int̾ficte: sta contra incendia repug-¬
nans ignes sola animalium extingute.
Uiuit enĩ in mediis flãmis sine dolore. ⁊ con¬
sũmacione. ⁊ ñ solum quia ñ urit᷑.s extĩ¬
quit incendium. Saura lacertꝰ. qͥ qñ se-¬
nescit cecant᷑ oculi eius. ⁊ intrat in fo¬
ram̃ parietis aspiciens contra orientem.
et orto sole intendit.⁊ illuminatur.
Stellio de colore inditũ nom̃ ht̃ Est .N.
t̃go aepictꝰ uicentib guttis. in modum
stellarum. de quo ouilius: Aptumq
colori nom̃ ht̃ uariis stellarum corpore
tiũ numerꝰ. Omnes aũ serpentes nat᷑a
sua frigidi sunt. nec pertuciunt. nͥ qñ
calescunt: Nam qñ frigili nullum
tangunt. uñ ⁊ uenenaeorum plus
die quã nocte nocent: Torpent enĩ
noctis algore.⁊ merito quia frigidi sunt
nocturnorore. Inse enim adducunt ua¬
porem corporis gelidȩ pestes ⁊ natura

Expanded text:
veneno, et eos qui ederint occidit; qui etiam veneno, et eos qui ederint occidit; qui etiam vel si in puteum cadat, vis veneni eius potantes interficit. Ista contra incendia repugnans, ignes sola animalium extinguit; vivit enim in mediis flammis sine dolore et consummatione, et non solum quia non uritur, sed extinguit incendium. Saura lacertus, qui quando senescit, caecantur oculi eius, et intrat in foramen parietis aspicientis contra Orientem, et orto sole intendit et inluminatur. Stellio de colore inditum nomen habet; est enim tergore pictus lucentibus guttis in modum stcolori. Nomen habet variis stellatus corpore ortium sit numerus. Omnes autem serpentes natura sua frigidi sunt, nec percutiunt nisi quando calescunt. Nam quando sunt frigidi, nullum tangunt. Unde et venena eorum plus die quam nocte nocent, torpent enim noctis algore, et merito, quia frigidi sunt nocturno rore. In se enim adducunt vaporem torporis gelidae pestis et natura
Abbreviated transcription (Latin):
que ñ solũ corpus s et ossa ueneno inficit.
Cuiꝰ poeta sic meminit: Ossaq dissoluenꝰ
cũ corpore tabisicus seps: Hipsa serpens
tante exiquitatis fert̾. ut cũ caliet᷑. ñ
uideat᷑. Cuius uenenũ ante excinguit
quã sentiatur : ut facies p̃uenta mͣte
nec tristiciam inducat morituro: De quo poeta:
Signiferum uuenem tirreni sanguinis aulũ
torta caput retro dipsa calcata momordie. Uix¬
dolor aut sensus dentis fuit.: Salpĩga serpens:
que ñ uiletur. cecula dicta ꝑꝑ qd̾ parua sit. ⁊
ñ hat̃ oculos: Centopeda a multitudine
pedum dicta. Liacertus reptile genus ÷ uo-¬
catus ita quod brachia hãt: Genera lacer¬
torum plura. ut botrax. salamandra. saura
stellio. Botraca dicta. qd̃ rane hãt spẽm. Nã
greci botracam ranam dicunt. Salamandra
uocata qd̃ contra incendia ualeat. cuius ĩt̃
omnia uenenata uis maxima:. Cetera enĩ
singulos feriunt. ħ plures parit̾ int̾unte:
Nã si arbori inrepserte: omnia poma infic̃

Expanded text:
quae non solum corpus, sed, et ossa veneno consumit. Cujus poeta sic meminit: Ossaque dissolvens cum corpore tabificus seps. 32. Dipsas, serpens tantae exiguitatis fertur, ut cum calcatur non videatur. Cujus venenum ante exstinguit, quam sentiatur, ut facies praeventa morte, nec tristitiam induat morituri. De quo poeta: Signiferum juvenem Tyrrheni sanguinis Aulum Torta caput retro Dipsadolor aut sensus dentis fuit. Salpuga serpens est quae non videtur. Caecula dicta, propter quod parva sit et non habeat oculos. Centupeda a multitudine pedum dicta. Lacertus reptile genus est, vocatus ita quod brachia habeat. Genera lacertorum plura: ut botrax, salamandra, saura, stellio. Botrax dicta, quod ranae habeat faciem; nam Graeci ranam βάτραχον vocant. Salamandra vocata, quod contra incendia valeat. Cuius inter omnia venenata vis maxima est; cetera enim singulos feriunt, haec plurimos pariter interimit. Nam si arbori inrepserit, omnia poma inficit
Abbreviated transcription (Latin):
plurimi quim paster redacti in fraconsistunt ꝑ fectus numerus est qui suis pastib: ad inpl&ur
ut senarius. Hab & enĩ .iii. pastes sextã testiã demediã sexta eius unũ est testia duo demediã
IIi. haepastes in summã ductae idẽ unũ & duo & tria simul eundẽ consumant ꝑficiuntq: sena¬
riũ, Sunt ħ ꝑ fectinumeri intradenariũ sex in tracentenariũ uiginti viii. intramillen ari
secundũ se considerat᷑: aut ad aliquidiste diuiditꝰ sic: aliien ĩ sunt equales alii in equales ix
istediuidit̃ sic ali sunt maiores aliiminores :a maiores diuiduntꝰ sic . multipbces ii

Expanded text:
plurimi qui in partes redacti infra consistunt. Perfectus numerus est, qui suis partibus adinpletur, plurimi qui in partes redacti infra consistunt. Perfectus numerus est, qui suis partibus adinpletur, ut senarius; habet enim tres partes, sextam, tertiam, et dimidiam: sexta eius unum est, tertia duo, dimidia tres. Haec partes in summam ductae, id est unum et duo et tria simul eundem consummant perficiuntque senarium. Sunt autem perfecti numeri intra denarium VI, intra centenarium XXVIII, secundum se consideratur, aut ad aliquid. Iste dividitur sic: alii enim sunt aequales, alii inaequales. Iste dividitur sic: alii sunt majores, alii sunt minores. Majores dividu
Abbreviated transcription (Latin):
dus est & conquo inest illicõmene numerus pra&er mona dicũid est ternariur numerus qui
.viii m̃surat aterterni & quind ecĩ terquini. Itẽ pariũ numerorũ ali sunt su ꝑflui aliidimi¬
nutiui Alu ꝑfectisuꝑ flui sunt quor̃ pastes simulductae plenitudinẽ suã excedunt ut puta duo¬
denarius. Hab& enĩ pastes quinq duo decimã ꝙ estunũ soxtã ꝙ duo quastã quodiria testiã
quod quattuor demȩdiã quod sex unũ enĩ & duo & tria & quattuor & sex simulducta sxurfaci¬
unt & longe aduo denario excedunt sic & alii similes plurimiut duo deuicensi mus & multitales
diminuti numeri sunt qua pastib: suis conputatiminor ẽ summã efficiunt ut puta denarius cuius
pastes sunt .iii. decimaq est unũ quinta quod duo demedia ꝙ quinque. Vnũ enĩ & duo & quinq:
simul ducta octonariũ faciunt. Longe adenariominorẽ similir᷑ huic octonarius uel a in

Expanded text:
us, quoniam inest illi communis numerus praeter monadicum, id est ternarius numerus; quia novem mensurat ter terni, et quindecim ter quini. Item parium numerorum alii sunt superflui, alii diminutivi, alii perfecti. Superflui sunt, quorum partes simul ductae plenitudinem suam excedunt, ut puta duodenarius. Habet enim partes quinque: duodecimam, quod est unum; sextam, quod duo; quartam, quod tria; tertiam, quod quattuor; dimidiam, quod sex. Unum enim et duo, et tria, et quattuor, et sex simul ducta XVI faciunt et longe a duodenario excedunt: sic et alii similes plurimi, ut duodevicesimus, et multi tales. Diminutivi numeri sunt, qui partibus suis computati minorem summam efficiunt, utputa denarius, cuius partes sunt tres: decima, quod est unum; quinta, quod duo; dimidia, quod quinque. Unum enim et duo et quinque simul ducta octonarium faciunt, longe a denario minorem. Similis est huic octonarius, vel alii
Abbreviated transcription (Latin):
luna quinta decima diedominico incurrerit scm̃ p&cha. celebrant huius modiergo dir sen¬
cemse in paschali sollemꝰnitate sequantur. Namembo lirmur annur solur e semꝑ: Em¬
domense pascha celebrare. Embolis mus aut̃ nomen grecum est quod interp̃tatur la¬
embolismiaũt anni & communer si cinueniuntur si it a quasta decimaluna pasche p̃ceden
tis usq: ad xiiii mam sequentis ccclxxxiii diee fuerint. embolis mur annus ÷ sicccliiii

Expanded text:
si quinta decima luna die Dominico incurrerit, sanctum pascha celebrant. Hujusmodi ergo dissensi quinta decima luna die Dominico incurrerit, sanctum pascha celebrant. Hujusmodi ergo dissencem se in paschali solemnitate sequantur. Nam embolismalis annus semper solus est. Emdo mense pascha celebrare. Embolismus autem nomen graecum est quod interpretatur laEmbolismi autem anni et communes sic inveniuntur. Si enim a quartadecima luna paschae praecedentis usque ad quartam decimam sequentis CCCLXXXIII dies fuerint: embolismus annus est: si CCCLI
Abbreviated transcription (Latin):
mistice ad̃ tributur ÷ ꝙ uero tertiae ebdomadae diȩ pascha. celebrantur id÷ qui
dicsoccurrit a quinta decima inuigensimam primã hoc significat ꝗintototẽ¬
pore scłi quiseptinarium dierum numero agitur Nunctortium tem pus hoe
manifestitum est sacramentum priur occultum in ꝓph&ico eginmato & id eo ꝓp̃t̃. hacc sclitem
ratur qui &iam ipsi cclesiae tributur ꝓpt̃ instar uniuer sitatis unde & iobañ a põs
in apo calipsi ad .uii. scripsit. acclesias accdesi auero ad hucin ipsamor talitate carnis coniti¬
tuta ꝓpt̃ ipsam motabilitatem. iunae nomine in scripturir. significatur. uaria aũt obser¬
uantia opiniorum parchalis festiuitatis interdum errorem gignit
atininamq: atertio Nonas martias usq intertium nonas a prĩ primimensis. lunaminqui
reci primimensis lunam ab oetauoidur martiar usq: indic̃ nonas aprilis obseruant & si

Expanded text:
mystice attributus est. Quod vero tertiae hebdomadae die pascha celebratur, id est, qui mystice attributus est. Quod vero tertiae hebdomadae die pascha celebratur, id est, qui dies occurrit a quinta decima usque in vicesimam primam: hoc significat: quia in toto tempore saeculi, qui septenario dierum manifestum est Sacramentum prius occultum Prophetiae Aenigmaticae. Ideo et propter haec tria ratur, qui etiam ipsi Ecclesiae tribuitur propter instar universitatis. Unde et Joannes apostolus in Apocalypsi ad septem scripsit ecclesias. Ecclesia vero adhuc in ista mortalitate carnis constituta, propter ipsam mutabilitatem, lunae nomine, in scripturis significatur. Varia autem observantia opinionum paschalis festivitatis interdum errorem gignit. Latini namque a tertio Nonas Martii usque in tertium Nonas Aprilis primi mensis lunam inquicha protrahunt. Graeci primi mensis lunam ab octavo Idus Martii usque in diem Nonarum Aprilis observant: et
Abbreviated transcription (Latin):
cuiur expletionem ad primum exordiumrecurrendum : ANti quitur accle
tum scĩpatrer innicena senodo ꝓibuerunt ꝯstituenter non solum lunam pas¬
chalem & mensem inquirere s&&iam & diemresurrectionis dominicte obseruare
grece dr̃ pati sed atransitu hebreo uerbo parcha appellata ÷ eoꝙ tunc populur exaegypto
do ad patrẽ cuiur nox ideo p̃uigiliarducitur ꝓpt̃ aduentum regir adinostriut tempurre¬
sur rectiohireiur nor ñ dormienter seduigilanter inueniat uuiur noctir duplex ratio
÷ siueꝙinea aduita. Tunc recepit cumpassur ÷ siueꝙ postta eadem hora quã resurre¬
xerit adiudicandum uenturus est Eo aut̃ modo agimur ut ñ solum mortẽ & re¬
surrectionem xp̃i in memoria reuocemur s& &iam caeteraq: circacum ad testantur
ad sacramentor̃ significationẽ inspiciamur ꝓpt̃ initium it noueuitae & ꝓp̃t̃ nouũ
hominem quem iubemur induere & &uere ueterem expurganter u&ir fermen¬

Expanded text:
cujus expletionem ad primum exordium recurrendum. Antiquitus Ecclesiatum sancti Patres in Nicaena synodo prohibuerunt, constituentes non solum lunam paschalem et mensem inquirere, sed etiam et diem Resurrectionis dominicae observare, Graece dicimus pati, sed a transitu Hebraeo verbo Pascha appellata est, eo quod tunc populus Dei ex Aegypto do ad Patrem. Cujus nox ideo per vigiliam ducitur propter adventum Regis, ac Dei nostri, ut tempus Resurrectionis ejus nos non dormientes, sed vigilantes inveniat. Cujus noctis duplex ratio  tunc vitam recepit, cum passus est: sive quod postea hora, qua resurrexit, ad judicandum venturus est. Eo autem modo agimus pascha, ut non surrectionem Christi in memoriam revocemus, sed etiam cetera, quae circa eum adtestantur, ad sacramentorum significationem inspiciamus. Propter initium enim novae vitae et propter novum hominem, quem iubemur induere et exuere veterem, expurgantes vetus fermen
Abbreviated transcription (Latin):
factũ ao seruit : Hassilitiani Abasilide Appelati quiinter caeteras. blasphemias
passumih̃mabnegauit: Nicolccita edicti. Anico la todiacono ecclesiae hieru
solimorũ quicumstephano & caeteris constitutus est ap&ro qui ꝓpt̃ pulcbri¬
tudinem relinquens uxorem ut quiuell& et uter&uruersa est instuprũtalis con¬
su&udo utinuicem coniugia commotarent quos lo hanner in a pocalipsiin probat
se ita appellar euoluerunt animamnatur adĩ cẽdicunt bonum & malum dm̃
suirdogmatibus signunt: Carpocratiam a carpo cratte quodam dicuntur
quidixit xp̃m hominenẽ fuir s&antũ . Adeutroq sexupro grnitũ Sir inti¬
ni. Acirinto quodamnuncupati hiu interis douen: obseruant milleannos postresur

Expanded text:
factum esse asserunt. Basilidiani a Basilide appellati, qui inter reliquas blasphemias, factum esse asserunt. Basilidiani a Basilide appellati, qui inter reliquas blasphemias, passum Jesum abnegant. Nicolaitae dicti a Nicolao diacono Ecsolymorum, qui cum Stephano et ceteris constitutus est a Petro; qui propter pulchritudinem relinquens uxorem, ut qui vellet eam uteretur, versa est in stuprum talis consuetudo, ut invicem coniugia commutarentur. Quos Iohannes in Apocalypsi inprobat iam scientiae se ita appellare voluerunt. Animam naturam Dei esse dicunt, bonum et malum Deum suis dogmatibus fingunt. Carpocratiani a Carpocrate quodam vocantur, qui dixit Christum hominem fuisse tantum, et de utroque sexu progenitum. Cerinthiani a
Abbreviated transcription (Latin):
uxores suas babilonicir mulieribur ad hesserunt: quida malitẽ israheliticir tantũ com¬
iugus contempti uel exeis genitidum reuer si essent. debabilonia. diuisserunt se abom¬
nipopulo & ao sum serunt sibihocnomen lactantiae Meristae appellati eo quod iẽ¬
parant scripturas noncredentes omnibur ꝓph&is dicenter aliir & aluir spiritibus illos
ant nam ꝓph&as non recipiunt : Inerobaptistae eo qu od cotidie uestimenta su
dam&iam her&ici quideeccdesia recesserunt ex nomine suorũ Auctorum
nominantur quidamuero exectusir qua se legenter instituerunt: Simoni¬
ꝯ anidieti asimonae magiae disciplinae perito ciup&rus inactibur apos¬
tolorumma ledixit proco quoda postolis. sp̃r sc̃i gratiampecuni ae mere uoluir sex hui
dicunt ereaturam. nonadõ sed a uirtute quodam suꝑna i createõ: Nenandr uni
amencendromago diccipulo simonis nuncupati. qui mundum non adõ sed ab angelis

Expanded text:
uxores suas, Babylonicis mulieribus adhaeserunt. Quidam autem Israeliticis tantum conuxores suas, Babylonicis mulieribus adhaeserunt. Quidam autem Israeliticis tantum conjugiis contenti, vel ex eis geniti, dum reversi essent de Babylonia, diviserunt se ab omni populo, et assumpserunt sibi hoc nomen jactantiae, scilicet Genistae. Meparent Scripturas, non credentes omnibus Prophetis, dicentes aliis et aliis spiritibus illos unt, nam prophetas non recipiunt. Hemerobaptistae, eo quod quotidie vestimenta sua Quidam haeretici qui de Ecclesia recesserunt, ex nominibus suorum auctorum nuncupantur, quidam vero ex causis quas eligentes instituerunt. Simoniani dicti a Simone, magicae disciplinae perito, cui Petrus in Actibus apostolorum maledixit, pro eo quod ab apostolis Spiritus sancti gratiam pecunia emere voluisset. Hi dicunt creaturam non a Deo, sed a virtute quadam superna creatam. Menandriani a Menandro mago, discipulo Simonis nuncupati, qui mundum non a Deo, sed ab angelis