comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uiq: eius infantiãuilib indui uoluit pannis.
ipseuos cȩlestiũ indumentorum induat
ornamentis. am Quod ipsep̃stare.¬
diernadienelegẽsoluer& quã
adinplereuenerat corporalẽsu¬
scepit arcũcisionẽ. spitali circũci¬
sionementes uras abomnib: uitiorũ incen¬
Etquiꝑmorsenlegededit. ut per mediato¬
rem nr̃m bene dictionem daret.
exuat uos mortificatione uitiorũ.
& faciat perseuerare innouitate
uistutum. AME N
Quo sic inseptenaru numeri perfestione
in hoc saeculo uiuatis. & inseptenario
inter beatorum spirituum agmina
requiescatis. quatinus in octaua resur¬
rectione renouati. iubilei remissione
ditati. ad gaudia sine fine mansura
perueniatis. A
uod ipse prestare dign&rur.¬

Expanded text:
uique ejus infantiam vilibus voluit indui pannis, ipse vos coelestium vestimentorum induat ornamentis. Amen. Quod ipse praesdierna die, ne legem solveret, quam adimplere venerat, corporalem suscepit circumcisionem, spiritali circumcisione mentes vestras ab omnibus vitiorum incener Moysen dedit, ut per Mediatorem nostrum Benedictionem daret, exuat vos mortificatione vitiorum, et faciat perseverare in novitate virtutum. Amen. Quo sic in senarii numeri perfectione in hoc saeculo vivatis, et in septenario inter beatorum spirituum agmina requiescatis, quatenus in octavo resurrectione renovati, Jubilaei remissione ditati, ad gaudia sine fine mansura perveniatis. Amen. Quod ipse praestare dignetur
Abbreviated transcription (Latin):
dictione locuplet&. Am
npresentis uitae stadio uos ab omni
aduersitate defendat. & se uobis in
iudicium placabilem ostendat. ã
Quo acunctis peccatorum contagiis li¬
berati. illius tremendi examinis diẽ
expect&is interriti. AM EΝ
Quod ipse prestare dign&ur. cuius.

Expanded text:
dictione locupletet. Amen. In praesentis vitae stadio vos ab omni adversitate defendat, et se vobis in judicio placabilem ostendat. Amen. Quo a cunctis peccatorum contagiis liberati, illius tremendi examinis diem exspectetis interriti. Amen. Quod ipse praestare dignetur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
nus. lux in deficiens. claritas sempiter¬
na. Qui sic sequaces suos inluce precepit
ambulare. ut noctis ę̧ternae ualeant
caliginem euadere. & ad lucis patriam
feliciter peruenire: Qui per humilitatẽ
assumptaehumanitatis lazarum fleuit.
per diuinitatis potentiam uitae reddidit.
genusque humanum quad rifida pec¬
catorum mole obrutum ad uitam re¬
ducit. Per quem p&imus. ut quicumq¬

Expanded text:
nus, lux indeficiens, claritas sempiterna. Qui sic sequaces suos in luce praecepit ambulare, ut noctis aeternae valeant caliginem evadere, et ad lucis patriam feliciter pervenire. Qui per humilitatem assumptae humanitatis Lazarum flevit, per Divinitatis potentiam vitae reddidit, genusque humanum 229 quadrifida peccatorum mole obrutum ad vitam reduxit. Per quem petimus jejun
Abbreviated transcription (Latin):
s cui cunctae oboediunt creaturae. &om¬
ces q̃s in effabilem clementiam tuam. ut
tor. anobis omnibus in te credentibus. &¬
bus. diroc serpentis uenena extinguas. &
per gratiam sp̃c sc̃i poculum nobis salu¬
tis semper infundas. ꝑdñm haec ORAT¬

Expanded text:
s cui cunctae obediunt creaturae, et omesumus ineffabilem clementiam tuam, ut tor, omnibus in te credentibus bus dira serpentis venena extingue, et per gratiam sancti Spiritus poculum salutis semper infunde. Per. Alia
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃s sempiternae ds̃. altare nomini tuo
dicatum caelestis uistutis benedictione
scĩfica. & omnibus in te sperantibus auxi¬
lii dui munus ostende. ut hic sacramen¬
torum uirtus. & uotorum optineatur

Expanded text:
ens sempiterne Deus altare hoc nomini tuo dicatum, coelestis virtutis benedictione sanctifica, et omnibus in te sperantibus auxilii tui munus ostende, ut hic sacramentorum virtus et votorum obtineatur
Abbreviated transcription (Latin):
ti saecularibus pompis gratiae tuae ianu¬
as aperiri. qui dispecto diabolo confugit
sub titulum xp̃i. iube uenientem ad te
sereno uultu suscipi. ne eo ualeat inimi

Expanded text:
tibus secularibus pompis gratiae tuae januas aperire, quae despecto diabolo confugiunt sub titulo Christi, et venientes ad te sereno vultu suscipe, ne de eis valeat inimi
Abbreviated transcription (Latin):
apatre familias remunerationis dena
nibusscĩs resurrectionem.AMEN
O&que uobis spiritualium uistutum
uictricia arma. quibus exemplo dni
deuincere ualeatis antiqui hostis sa
gacissima temptamenta. A m
uonon insolo pane sed inomni uerbo
quod deore cius procedit. spiritalem
sumentes alimoniam.per ieiuniorũ
obseruationem. & c&erum bonorum
operum exhibitionẽ.percipere mere¬
amini inmarcescibilem gloriae co
toratq: amator. suauos be¬
nedictione scĩfic&. Acõ.
Accendat in uobis piȩ deuotionis affestũ. &
p̃beatsuũ supplicantib benign: auditũ.
uatinus mentes urãe sinceris purifica¬
tae ieiuniis. bonorum omnium ex¬
uberent incrementis.AME
DOMINICA .III. IN qUAORAGESIMA

Expanded text:
to a Patrefamilias remunerationis denarnctis omnibus resurrectionem. Amen. Detque vobis spiritualium virtutum invictricia arma, quibus exemplo Domini devincere valeatis antiqgacissima tentamenta. Amen. Quo non in solo pane, sed in omni verbo quod de ore ejus procedit, spiritalem sumentes alimoniam, per jejuniorum observationem, et caeterorum bonorum operum exhibitionem, percipere mereamini immarcescibilem gloriae cortor atque amator, sua vos benedictione sanctificet. Amen. Accendat in vobis piae devotionis affectum, et praebeatuatenus mentes vestrae, sinceris purgatae jejuniis, bonorum omnium  al., operum exuberent incrementis. Amen. DOMINICA III QUADRAGESIMA
Abbreviated transcription (Latin):
tibi haec unctio olei inhonorem & con¬
tuae benedictionis super famulam tu¬
am nobis orantibus propitiatus in fun
de. ut quae per manus nostrae inposi¬
tionem hodie regina instituitur. scĩfi¬
catione tua ͤ & clecta permaneat. ut
numquam postmodum de tua grada
tae trinitatis. quo possis omnes herdi
nem ueritatis aduocare. Sequatunor.¬
s̃ cuius est omnis potestas & dignitas.
da famulȩ tuȩ .Ñ. signo tuae fidei
prosperum suae dignitatis effectum.¬
in qua tibi semper firma maneat. ti
cunditatis. ut splendida fulgeas. & ae¬
terna exultatione coroneris. ꝑdnm̃.¬
mnium dñe fons bonorum & cuncto¬
rum dator profectuum. tribue famulȩ
tuae .Ñ. adeptam bene regere dignita¬
tem. & atẽ sibi prestitam in ea bonis
operibus corroborare gloriam. ꝑ dñ.¬

Expanded text:
tibi haec unctio olei in honorem et contuae benedictionis super famulam tuam nobis orantibus propitiatus infunde, 1129 ut quae per manus nostrae impositionem hodie regina instituitur, sanctificatione tua digna et electa permaneat, ut nunquam postmodum de tua gratia tae Trinitatis, quo 264 possis omnes pravitnem veritatis advocare. Sequiturs potestas et dignitas, da famulae tuae Ill. signo tuae fidei prosperum suae dignitatis effectum, qua tibi semper firma maneat, tibcunditatis, ut splendida fulgeas, et aeterna exsultatione coroneris. Per Domin--Omnium, Domine fons bonorum, et cunctorum dator provectuum, tribue famulae tuae Ill. adeptam bene gerere dignitatem, et a te sibi praestitam in ea bonis operibus corrobora gloriam. Per Do
Abbreviated transcription (Latin):
Respice ꝓpitius super hanc famulã tuã ilł¬
quȩ maritali iungenda consortio. tua se
expetit ꝓtectione muniri. Sit in ea iugum
dilectionis & pacis. fidelis & casta nubat in
xp̃o. imitatrixq scãrum ꝑ maneat feminarũ.
Sit amabilis ut Rachel uiro. Sapiens ut Rebecca
longeua & fidelis utsara. Nihil inea ex
actibus suis ille auctor p̃uaricationis usurp&
nexa fidei mandatisq ꝑmaneat uni thoro
iuncta. contactus inlicitos fugiat. muniat
infirmitatẽ suã robore disciplinȩ. Sit uere¬
cundia grauis. pudore uenerabilis. doctri¬
nis caelestib erudita. Sit foecunda inso¬

Expanded text:
respice propitius super hanc famulam tuarespice propitius super hanc famulam tuam maritali junctam consortio, quae tua se expetit protectione muniri. Sit in ea jugum dilectionis et pacis. Fidelis et casta nubat in Christo, imitatrixque sanctarum permaneat feminarum. Sit amabilis ut Rachel viro, sapiens ut Rebecca, longaeva et fidelis ut Sarra. Nihil in ea ex actibus suis auctor praevaricationis usurpet. Nexa fidei mandatis permaneat, uni thoro juncta contactus inlicitos fugiat. Muniat infirmitatem suam robore disciplinae. Sit verecundia gravis, pudore venerabilis, doctrinis caelestibus erudita. Sit foecunda in
Abbreviated transcription (Latin):
Gaequũ &sał. Qui foedera nupciarũ blando
concordiȩ iugo. & in solubili pacis uinculo nexiusti.
ut multiplicandis ad optionũ filiis scoꝵ conubiorũ
fecunditas pudica ser uar&ur : Tua enĩ dñe ꝓuiden¬
tia. tua grã in effabilib modis utrũq dispensat
ut quod generatio ad mundi edit ornatũ. regenera¬
tio ad ȩcdȩ ꝑducat augm̃tũ. ꝑ¬
es adstatũ mensurȩ &addiẽ nuptiarũ ꝓqua maies¬
tati tuȩ supplices fundimus p̃ces uteã ꝓpicius cũ
S qui potestate uir tutis tuae denichilo
cuncta fecisti. ꝗͥ dispositis uniuersitatis
exordiis homini adimaginẽ factã. Ideo
inseparabile mulieris ad iutoriũ condi¬
disti. ut femineo corpori de uirili dares
carne principium. docens quia qđ ex uno
placuiss& institui num quã licer& dis¬
iungi. Ds̃ quitam excellenti mysterio
coniugalẽ copulã consecrasti. ut xp̃i ecdȩ
arum. Ds̃ ꝑquẽ mulier iungit᷑ uiro. & so¬
cietas principaliter ordinata. ea benedic¬

Expanded text:
atur. Per. Qui foedera nuptiarum blando concordiae jugo et insolubili pacis vinculo nexuisti, ut multiplicandis adoptionum filiis sanctorum connubiorum foecunditas pudica serviret. Tua enim, Domine, providentia, tuaque gratia ineffabilibus modis utrumque dispensat, ut quod generatio ad mundi edidit ornatum, regeneratio ad Ecclesiae perducat augmentum. es ad statum mensurae et ad diem nuptiarum pro qua majestati suae supplices fundimus preces, ut eam propitius cum Deus qui potestate virtutis tuae de nihilo cuncta fecisti: qui dispositis universitatis exordiis hominem ad imaginem Dei facto ideo inseparabile mulieris adjutorium condidisti, ut femineo corpori de virili dares carne principium, docens quod ex uno placuisset institui, nunquam liceret disjungi. Deus qui tam excellenti mysterio conjugalem copulam consecrasti, ut Christi et arum. Deus per quem mulier jungitur viro et societas principaliter ordinata ea benedic
Abbreviated transcription (Latin):
saluti ꝓpͥȩ ꝓspitiens abbatiam deseruit. & ad
ꝓpͥũ locum scilic&e fiscannum rediit. In quoscẽ
us que quo inepiscopatu intronizatus . ẽ. uixit.
Hic aeccłam a Rotb̾to archiepõ inceptam com¬
pleuit. & astante Guilłmo normannorũ duce
pꝰ ea anglorum rege: cũ om̃ib suffraganeis
suis. concilium in roton agensi aeccła decasti-¬
tate conseruanda. & cęteris scõrũ patrũ insti¬
tutionib pastorũ incuria neglegenter pꝰpositiᷤ
uirilit̾ restituendis religiose celebrauit. Postea
ꝑfecta aecił. dedicauit eam astante Guilłmo

Expanded text:
saluti propriae prospiciens, abbatiam deseruit, et ad saluti propriae prospiciens, abbatiam deseruit, et ad proprium locum, scilicet Fiscamnum, rediit, in quo sancte usquequo in episcopatu inthronizatus est, vixit. Hic ecclesiam a Rotberto archiepiscopo incoeptam complevit, et astante Willelmo Normannorum duce, postea Anglorum rege, cum omnibus suffraganeis suis, concilium in Rotomagensi ecclesia de castitate conservanda et caeteris sanctorum Patrum institutionibus pastorum incuria negligenter postpositis, viriliter restituendis religiose celebravit. Postea perfecta ecclesia, dedicavit eam, astante Wil
Abbreviated transcription (Latin):
scĩtatis exibuit. Deniq igne diuini amoris exęstu.¬
ans. acriorẽ uitã eligens. licentia ab abbate qui ec¬
cłiȩ preerat acepta. italiam petut. eremiq cultor
solitariam uitam ducens : oꝑe manuumuixit.
Defuncto itaq abbate florentinensis a eccłae quȩ
inhonore beatȩ MARIAE semper uirginis constru¬
cta est: elegit eum marchio bonefacius uirnobił
& potentissimus. & italic& inuitus : bonorũ tam̃
uirorũ ammonitionibus suꝑatus. abbas eiusdem
loci ordinatus est. ubi multo tempore subdicos
ꝓposse suo sancte & regulariter rexit Sedquia
uita iustoꝵ. ẽ. decrimentũ pessimorũ: monachi qͥui
tempore predecessorissui indisciplinate uixerant
constantiam regulȩ patris benedicti quaeos re¬
gulariter constrinxerat ferre nolentes. sedinom.¬
nib bonis oꝑib sibi resistentes. detrimentum
uitȩ ei machinatisunt. & quia plurib annis in
hoc laborans nullo modo se in eis uidit ꝓficere :

Expanded text:
sanctitatis exhibuit. Denique igne divini amoris exaestusanctitatis exhibuit. Denique igne divini amoris exaestuans, acriorem vitam eligens, licentia ab abbate qui ecclesiae praeerat accepta, Italiam petiit; eremique cultor solitariam vitam ducens, opere manuum vixit. Defuncto itaque abbate Florentinensis ecclesiae, quae in honore beatae Mariae semper virginis constructa est, elegit eum marchio Bonifacius, vir nobilis et potentissimus; et ita licet invitus, bonorum tamen virorum admonitionibus superatus, abbas ejusdem loci ordinatus est: ubi multo tempore subditos pro posse suo sancte et regulariter rexit. Sed quia vita justorum est detrimentum pessimorum, monachi, qui tempore praedecessoris sui indisciplinate vixerant, constantiam regulae Patris Benedicti, qua eos regulariter constrinxerat, ferre nolentes, sed in omnibus bonis operibus sibi resistentes, detrimentum vitae ei machinati sunt. Et quia pluribus annis in hoc laborans, nullo modo se in eis vidit proficere,
Abbreviated transcription (Latin):
papȩ legato. scilic& hermenfrido sedunensi
epõ. ceterisq c̃prouintialib epĩs in lexouiensi
aeccł̃a abepiscopatu eum destituit. Deditq postea
illi quandam insulam inconstantiniensi pago
inmarisitã. inqua plurib annis non quidem
ut decuit uixit. Postea uero. quoautẽ diuino
iudicio ignoratur: inmarisũmersus est. MU¬
gerio destituto. elegit dux Wilłmus quendam
monachum nomine Maurilium. Quinobili
ꝓsapia exremensi pago exortus. & in eiusdem
ciuitatis aeccła educatus Inde in leodicensi aeccła
om̃i liberalium artium peritia imbutus. hal¬
uerstitensis a eccłae scolasticꝰ effectus est quiloc
insaxonia ditissimus habetur. in quo plurib
annis honorifice uixit. Postea uero succensus
amore cȩlestis patriȩ : cuncta quȩ mundi sunt
fastidiens. monasticam uitã appetiit. Sicq fiscan¬
nense conobium adiens : monachus ibi effectus. ẽ.
in quoscẽ multo tempore tixit. cȩterisq exemplũ

Expanded text:
papae legato, scilicet Hermenfrido Sedunensi papae legato, scilicet Hermenfrido Sedunensi episcopo, caeterisque comprovincialibus episcopis, in Lexoviensi ecclesia ab episcopatu eum destituit, deditque postea illi quamdam insulam in Constantiniensi pago in mari sitam, in qua pluribus annis, non quidem ut decuit, vixit; postea vero, quo autem divino judicio, ignoratur, in mari submersus est. Malgerio destituto elegit dux Willelmus quemdam monachum, nomine Maurilium, qui nobili prosapia ex Remensi pago exortus, et in ejusdem civitatis ecclesia educatus, inde in Leodicensi Ecclesia omni liberalium artium peritia imbutus, Halverstatensis ecclesiae scholasticus effectus est; qui locus in Saxonia ditissimus habetur, in quo pluribus annis honorifice vixit. Postea vero succensus amore coelestis patriae, cuncta quae mundi sunt fastidiens, monasticam vitam appetiit: sicque Fiscamnense coenobium adiens, monachus ibi effectus est, in quo sancte multo tempore vixit, caeterisque exemplum
Abbreviated transcription (Latin):
ado laudatus ascłari b uiris. sed carnis fra¬
gilitate suꝑatus quã plures filios ꝓcreauit. Plura
etiam aeccłȩ bona fecit. Eccłam enim presentẽ
miro oꝑe & magnitudine ȩdificare coepit. An¬
te obitum suum grãdĩ preueniente. uitã suam
correxit. feminã enĩ reliquit. & dehoc cȩterisq
prauis actib suis penitentiam egit. Et sic bono
fine in quantũ humana fragilit̾as caꝑe potest
quieuit. Rotbto successit:. Malgerꝰ neposeius.
filius enĩ Ricardi frĩs sui fuit Ququia non
electione meriti. sed carnali parentum amore.
& adulatorũ suffragio inpueritia sedem adep¬
tus est pontificalẽ. omuĩ destitutꝰ tutela. potius
adquieuit carni & sanguini: qua diuinis man¬
datis. Uoluptatẽ enĩ ꝑomĩa sequens. ornamenta
eccłȩ cȩteraq benefitia pueriliter erogauit.
łtideo auctore papa leone. Nitłmꝰ dux norman¬
norũ postea effecͤ rex anglorũ : asistente p̃fati

Expanded text:
adeo laudatus a saecularibus viris; sed carnis fraadeo laudatus a saecularibus viris; sed carnis fragilitate superatus, quamplures filios procreavit. Plura etiam ecclesiae bona fecit. Ecclesiam enim praesentem miro opere et magnitudine aedificare coepit. Ante obitum suum, gratia Dei praeveniente, vitam suam correxit. Feminam enim reliquit, et de hoc caeterisque pravis actibus suis poenitentiam egit; et sic bono fine, in quantum humana fragilitas capere potest, quievit. Rotberto successit Malgerius nepos ejus: filius enim Richardi fratris sui fuit. Qui quia non electione meriti, sed carnali parentum amore et adulatorum suffragio in pueritia sedem adeptus est pontificalem omni destitutus tutela, potius acquievit carni et sanguini quam divinis mandatis. Voluptatem enim per omnia sequens, ornamenta ecclesiae caeteraque beneficia pueriliter erogavit. Et ideo auctore papa Leone Villelmus dux Normannorum, postea effectus rex Anglorum, assistente praefati
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ tãdiuinis eloquiis quã deuotis seruitis itade.¬
liniuit. ut terrã sibi adquasitã cũpace & iusti¬
tia reger& Postea predicatione prefati pon¬
tificis legẽm xłianã suscipiens. ab eodem bap¬
tizatus est. & infide catholica ꝑseuerans bono
fine migrauit adxem̃. Franconi: successit Gun¬
hardus uirsapiens. & incunctis ꝓuidus. Gunhar¬
dosuccessit Hugo. Hic uero fuit ꝓsapia clarꝰ.
sedignobilis cunctis oꝑib. Monachus enim
apud scm̃ dyonisiũ erat. quando Wilłmus
filius Rollonis dux normannorũ ei episcopatũ
tradidit. Sed post positis scẽ regulȩ institutis.
carnis petulantiȩ se om̃ino contulit. Filios enĩ
quã plures ꝓcreauit. Eccłam & resaeccłaȩ destruxit.
om̃ib appenditiis suis frĩ suo Radulfo potentissi¬
Iic successit Rocb̾tꝰ. uir nobilissimus & potentis¬
simus. Ricardi pͥmi filius. Hic uir magnȩ pieta¬
tis & honestatis fuit. & inmundialib diuitis

Expanded text:
tem tam divinis eloquiis quam devotis servitiis ita ditem tam divinis eloquiis quam devotis servitiis ita dilinivit, ut terram sibi acquisitam cum pace et justitia regeret. Postea praedicatione praefati pontificis legem Christianam suscipiens, ab eodem baptizatus est, et in fide catholica perseverans bono fine migravit ad Christum. Franconi successit Gunhardus, vir sapiens et in cunctis providus. Gunhardo successit Hugo. Hic vero fuit prosapia clarus, sed ignobilis cunctis operibus. Monachus enim apud Sanctum Dionysium erat, quando Willelmus filius Rollonis, dux Normannorum, ei episcopatum tradidit; sed postpositis sanctae regulae institutis, carnis petulantiae se omnino contulit. Filios enim quamplures procreavit, ecclesiam et res ecclesiae destruxit. omnibus appendiciis suis fratri suo Radulfo, potentissiHuic successit Rotbertus, vir nobilissimus et potentissimus, Richardi primi filius. Hic vir magnae pietatis et honestatis fuit, et in mundialibus divitiis
Abbreviated transcription (Latin):
successit Adalardus. nepos Gunbaldi archi epi.
qui religiosus incunctis oꝑib fuit. Ad alardo.
Riculfus. uir nobilis. & multis diues prediis. quib
aeccłam sibi comiissam hereditauit. Euit aut̃
tempore karoli regis patris ludouici regis cuius fuit
filius rex lotharius. in quoꝓgenies karoli magni:
a regno funditus exstirpatur. Hugo enĩ dux
quicognominatus est magnus: regnum sibi
usurpauit. & rex consecratus est. Cuisuccessit
Rotb̃tus in regimine filius eius rex dõ deuotus.
Prefatus uero Riculfus cartas eccłȩ supradictum
regem fecit regali sanctione corroborare. Ri¬
culfo : successit Iołis de uotus. & religiosus
antistes. Ioħi. Mitto uir honorabilis. & reueren¬
tissimus pastor. Uittoni. Eranco. prudens ponti¬
fex & bonus popłi auxiliator.Hyius enim
tempore Rollo duxdanorũ. patriam inuasit
quȩ uocatur francia. nunc uero normannia.
eorũ nomine insignita. Cuius mentis ferita¬

Expanded text:
successit Adalardus, nepos Gunbaldi archiepiscopi, successit Adalardus, nepos Gunbaldi archiepiscopi, qui religiosus in cunctis operibus fuit. Adalardo Riculfus, vir nobilis, et multis dives praediis, quibus ecclesiam sibi commissam haereditavit. Fuit autem tempore Caroli regis patris Ludovici regis, cujus fuit filius rex Lotharius, in quo progenies Caroli Magni a regno funditus exstirpatur. Hugo enim dux, qui cognominatus est Magnus, regnum sibi usurpavit et rex consecratus est. Cui successit Rotbertus in regimine, filius ejus, rex Deo devotus. Praefatus vero Riculfus chartas ecclesiae supradictum regem fecit regali sanctione corroborare. Riculfo successit Joannes, devotus et religiosus antistes Joanni Witto, vir honorabilis, et reverentissimus pastor. Wittoni Franco, prudens pontifex et bonus populi auxiliator. Hujus enim tempore Rollo dux Danorum patriam invasit, quae vocatur Francia, nunc vero Normannia eorum nomine insignita. Cujus mentis ferita
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ p̾fatum abbatẽ ut corporis beati uiri reliqͥaᷤᷤ
illis exiber&. nelocꝰ in quo dõ deuote seruierat.
tanto patrocinio cassaretur : quilibenter ad qui¬
euit. Sicq legatis remeantib ad propria. beatus
Remigius rediit ad sua. Ipse uero quã plura suȩ¬
aeccłȩ adquisiuit beneficia. & desuis ꝓprus lar¬
gitus est multa. Suꝑ gregẽ sibi cõmissum uir
nobilissimus ꝑuigil. nec non morib & oꝑe clarus
extitit. & beato fine quieuit. Btato Remigio.
Meinardus uenerabilis pontifex successit. Main-¬
ardo. Guillebertus. Qui tempore laroli magni
imꝑatoris pontificatum decenter & honorifice
rexit. Guilleberto. Rainuuardus. pontificali or-¬
dine dignus. Rainouardo. Gunbaldus. nobilis
psapia. & bonorum oꝑum clarus instantia.
Gunbaldo successit Paulus. presul mitis & pru¬
dentissimus. Paulo successit Wanilo. antistes dõ
deuotus. & incunctis reuerentissimus. Uamiloni

Expanded text:
autem praefatum abbatem ut corporis beati viri reliquias autem praefatum abbatem ut corporis beati viri reliquias illis exhiberet, ne locus in quo Deo devote servierat, tanto patrocinio cassaretur: qui libenter acquievit. Sicque legatis remeantibus ad propria, beatus Remigius rediit ad sua. Ipse vero quamplura Ecclesiae suae acquisivit beneficia, et de suis propriis largitus est multa. Super gregem sibi commissum vir nobilissimus pervigil, necnon moribus et opere clarus exstitit, et beato fine quievit. Beato Remigio Mainardus venerabilis pontifex successit; Mainardo Guillebertus, qui tempore Caroli Magni imperatoris pontificatum decenter et honorifice rexit. Guilleberto Rainowardus, pontificali ordine dignus. Rainowardo Gunbaldus, nobilis prosapia et bonorum operum clarus instantia. Gunbaldo successit Paulus, praesul mitis et prudentissimus. Paulo successit Wanilo, antistes Deo devotus, et in cunctis reverentissimus. Waniloni
Abbreviated transcription (Latin):
inhonore scĩ Siluestri construxit. & inde admo¬
nasteriũ scĩ Benedicti in monte casino transiit.
Euit & iam idẽ Remigius r̾ sipini quẽ Stephanꝰ
papa regẽ consecrauit. Hic ueropipinus precib car¬
lomagni monachi frĩs sui mandauit Remigio
carlomagni redder&. Cumq ad locum uenir &
& abbat̾ẽ quitunc temporis monasterium rege¬
bat. & medo dicebatur uocar&. regis edicta edis¬
serens: cumlegatis karlomagni aeccłam ingres¬
sus est. Cũq sepulchrũ beati uiri appropinquas¬
sent: repentina cęcitate multatisunt. Proinde
terrore ualido concussi. ante p̾fatũ abbatẽ fr̃sq
loci illius solotenus ꝓsternuntur. miscđiam de pre¬
cantes quatinꝰ ꝓeis dnm̃ exorarent. ut eis indulge¬
r&. Promititq beatus remigius. qđ nunquam scĩ
corpus inde amplius transferr&. Quid plura:
lico sunt exauditi. & beatus Remigius cũ suis so¬
dalib pristinam sanitatẽ recepit. Precatus est

Expanded text:
in honore S. Silvestri construxit, et inde ad moin honore S. Silvestri construxit, et inde ad monasterium S. Benedicti in monte Casino transiit. Fuit etiam idem Remigius frater Pippini, quem Stephanus papa regem consecravit. Hic vero Pippinus precibus Carlomanni monachi, fratris sui, mandavit Remigio Carlomanni redderet. Cumque ad locum veniret, et abbatem qui tunc temporis monasterium regebat, et Medo dicebatur, vocaret, regis edicta edisserens, cum legatis, Carlomanni ecclesiam ingressus est. Cumque sepulcrum beati viri appropinquassent, repentina caecitate multati sunt. Proinde terrore valido concussi, ante praefatum abbatem fratresque loci illius solotenus prosternuntur, misericordiam deprecantes, quatenus pro eis Dominum exorarent ut eis indulgeret: promittitque beatus Remigius quod nunquam sancti corpus inde amplius transferret. Quid plura? Illico sunt exauditi, et beatus Remigius cum suis sodalibus pristinam sanitatem recipit. Precatus est
Abbreviated transcription (Latin):
Grimo. Hic nanq uirmagnȩ nobilitatis & pro¬
bitatis extitit. popłmq sibi creditum tãbonorũ¬
oꝑum exemplis. quã prȩdicationib optime guber¬
nauit. aeccłamq scȩ̃ dĩ genitricis MARIAE cuius sedi⁊
prȩsederat: ꝓpͥis prediis. acplurib beneficiis aug¬
mentauit. Fontanas enĩ suꝑ fluuiũ itonã sitas. cũomĩ¬
b suis apenditiis dedit. Orimoni successit Rainfre¬
dus. uir nobili ꝓgenie ortus. & litterarũ studis
imbutus. qui ȩccłam ꝓpͥis beneficiis augmentauit.
Dedit enĩ ei interritorio uilcasino uillã quȩ dicit᷑
cramisiacũ. & quã plurima beneficia ex nobilib
uiris adopus suȩ aeccłae ad quisiuit. Rainfredo
successit beatȩ memoriȩ Remigius. Hic fuit filiꝰ
Raroli. quimaior domus regiȩ apellatus . ẽ. fr̃ car-¬
lomagni. quirelicta parte regni quã possidebat.
inmonte sorẽpte monachus effectus est. ubi ȩccłã

Expanded text:
Grimo. Hic namque vir magnae nobilitatis et proGrimo. Hic namque vir magnae nobilitatis et probitatis exstitit, populumque sibi creditum tam bonorum exemplis, quam praedicationibus optime gubernavit, ecclesiamque sanctae Dei Genitricis Mariae, cujus sedi praesederat, propriis praediis ac pluribus beneficiis augmentavit. Fontanas enim super fluvium Itonam sitas cum omnibus suis appendiciis dedit. Grimoni successit Rainfredus, vir nobili progenie ortus, et litterarum studiis imbutus, qui ecclesiam propriis beneficiis augmentavit. Dedit enim ei in territorio Vilcassino villam quae dicitur Cramisiacum, et quamplurima beneficia ex nobilibus viris ad opus suae ecclesiae acquisivit. Rainfredo successit beatae memoriae Remigius. Hic fuit filius Caroli, qui major domus regiae appellatus est, frater Carlomanni, qui relicta parte regni quam possidebat, in monte Soracte monachus effectus est, ubi ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
nu desolatione condolentes: sepulturȩ honorificȩ
tradiderunt. Postea uͦmelantius qui tempore sui
exulatus episcopatũ usurpauerat. consilio & inge¬
nio p̾fatȩ reginȩ in eadẽ sede. ẽ. restitutus. Duic
successit presul hildulfus. uir prudens & honestus.
Iil dulfo beatus Romarius. nobilis ortu. & uirtute
preclarus. PEAtOROMANO SC̃s N IDOEUS : claris
natalib ortus. & uirtiũ magnitudine excelsus.
tato AVdofno successit inclitus Ansbertus. uenerabi¬
lis presul. & scĩs oꝑib głosus. Hhorũ uero trium
acbeati Gildardi memoriam tantũ tetigimus : qͥa
eorũ gestã a probatissimis uiris luculenter apud
nos conscripta habentur. Ansberto successit uene.¬
rabilis Gorippo. EGripponi. Ranilandiir uenerabił & honix¬
stꝰ. Ranilando. Sc̃s huso. Quiuenerabilis uitȩ &
magne honestatis fuit. ut uita eius testatur.
HUgoni. Ratbertus. uirprudens & strenuus. Ratb̃to :¬

Expanded text:
ii desolatione condolentes, sepulturae honorificae ii desolatione condolentes, sepulturae honorificae tradiderunt. Postea vero Melantius, qui tempore sui exsulatus episcopatum usurpaverat, consilio et ingenio praefatae reginae in eadem sede est restitutus. Huic successit praesul Hildulfus, vir prudens et honestus. Hildulfo beatus Romanus, nobilis ortu et virtute praeclarus. Beato Romano sanctus Audoenus, claris natalibus ortus, et virtutum magnitudine excelsus. Beato Audoeno successit inclytus Ansbertus venerabilis praesul, et sanctis operibus gloriosus. Horum vero trium ac beati Gildardi memoriam tantum tetigimus, quia eorum gesta a probatissimis viris luculenter apud nos conscripta habentur. Ansberto successit venerabilis Grippo. Gripponi Ranilandus, vir venerabilis et honestus. Ranilando sanctus Hugo, qui venerabilis vitae et magnae honestatis fuit, ut vita ejus testatur. Hugoni Ratbertus, vir prudens et strenuus. Ratberto
Abbreviated transcription (Latin):
clamare coepit. Audistis eum crimine c̃uictũ.
nunc suꝑhoc certam sententiam definite. Et ita
deposuerunt eũ. & inprefatum exilium rex
retrudere iussit. Mortuo uero rege. om̃ium
primatũ & coepõꝵ consilio & iudicio. nolente
fredegonde regina. ad propriam ȩccłam .ẽ. re¬
uocatus. & deposito melantio inꝓpriam sedem
intronizatus. Melantius uero infamiliaritate
fredegondis impussimȩ reginȩ ꝑmansit . quȩ
beato Pretextato semꝑ inimicata & insiata est in
tantũ : ut pretio quorũdam mentes cũ prefato melan:¬
tio corrũꝑet. ita ut sicut beatus Gregorius turonensis
inscriptissuis narrat. nocte scã paschȩ in loco ponti¬
ficali ubi stare consueuerat. gladiis eum ꝑcute¬
rent. & ita interficerent. Quimox ut uulnera sensit :
adaltare cucurrit. & illud amplexatus: uiatico dnĩ¬
ci corporis & sanguinis se muniens. animã dõ reddi¬
dit. Corpus uero eiꝰ om̃s principes patriȩ cũmagno
eiulatu & lamentatione. detanti pastoris patroci-¬

Expanded text:
clamare coepit: « Audistis eum crimine convictum, nunc super hoc certam sententiam definite. » Et ita deposuerunt eum, et in praefatum exsilium rex retrudere jussit. Mortuo vero rege, omnium primatum et coepiscoporum consilio et judicio, nolente Fredegunde regina, ad propriam ecclesiam est revocatus, et deposito Melantio in propriam sedem inthronizatus. Melantius vero in familiaritate Fredegundis impiissimae reginae permansit, quae beato Praetextato semper inimicata et insidiata est in tantum, ut pretio quorumdam mentes cum praefato Melantio corrumperet: ita ut, sicut beatus Gregorius Turonensis in scriptis suis narrat, nocte sancta Paschae, in loco pontificali, ubi stare consueverat, gladiis eum percuterent, et ita interficerent. Qui mox ut vulnera sensit, ad altare cucurrit, et illud amplexatus, viatico Dominici corporis et sanguinis se muniens, animam Deo reddidit. Corpus vero ejus omnes principes patriae cum magno ejulatu et lamentatione de tanti pastoris patrocin
Abbreviated transcription (Latin):
Nobilis antistes diuino iure lohannes:
Ordinȩ pontificis uirtutũ lampade fulsit:
Quilauacriscĩ Rollonẽ fonte sacrauit.
Sedem pontificis Gonhardus in ordine sũpsit
tilis inpopło. prudens quoq consiliator
Successit hugo. legis dnĩ iuolator:
Clara stirpe satus. sed x̃i lumine casus:¬
Insignis presul claris natalibus ortus:
Not b̾tus felix deuoto fine quieuit:¬
Malgerus iuuenis sedem suscepit honoris.¬
N atali clarus. sed nullo nobilis actu:

Expanded text:
Nobilis antistes divino jure Joannes Ordine pontificis virtutum tampade fulsit. Qui lavacri sancti Rollonem fonte sacravit.Sedem pontificis Gunthardus in ordine sumpsit, Utilis in populo, prudens quoque consiliatorSuccessit Hugo legis Domini violator, Clara stirpe satus, sed Christi lumine cassInsignis praesul, claris natalibus ortus, Rodbertus felix devoto fine quievitMalgerius juvenis sedem suscepit honoris,Natali clarus, sed nullo nobilis actu.
Abbreviated transcription (Latin):
ut reor diuino instinctu solito instantius matre
cõmonet. ut sibi balneum citius p̾paret. Cu illa
Non possum in qͥt tam cito fili quia de est aqua in
p̃senti. unde ualeat fieri. Eons eñi est in predio
monialium dĩ genitricis mariȩ unde debemus
haurire. Suꝑ sedendum om̃ibus donec prius
hauriant ad ꝓpͥos usus: in quorũ cespite manat
dĩ uoluntate:. Adhȩc puer eximius petri fide

Expanded text:
divino, ut reor, instinctu, solito instantius matrem divino, ut reor, instinctu, solito instantius matrem commonet, ut sibi balneum citius praepararet. Cui illa: « Non possum, inquit, tam cito, fili, quia deest aqua in praesenti unde valeat fieri. Fons enim est in praedio monialium Dei Genitricis Mariae unde debemus haurire. Supersedendum omnibus donec prius hauriant ad proprios usus in quorum cespite manat Dei voluntate. » Ad haec puer eximius Petri fide
Abbreviated transcription (Latin):
conuehunt᷑. & pristinȩ sospitati reparantur.
Purulentȩ ualitudines illo medic ante curant᷑.
&̾ ab imminenti clade patria cęlitꝰ liberatur
Omira benignitas nr̃i saluatoris. o precellens
gła scĩssimi confessoris. Eius p̃cibus cęlum rescra¬
tur. eius meritis lȩtifera pestis effugatur. Ipso
p̃sente mundus respirat. quo absente bellis at¬
tritus gemebat. His gͦ signorum liquet inditi is.
& rerum colligitur argumentis. qđ nullus Au¬
dofho p̾stantior meritorum gła. potentior uir¬
tutum efficatia. in tota aliquando extiterit gal¬
lia. Ab ipsis enĩ infantiȩ cun abulis quantũ dẽo
placuerit. unius e multis astipulatione cõꝓbat᷑
miraculi. Miro namq auspitio uenerabilis iam
portendebat pusio. qualis foret futurus in pon¬
tificali officio. Cum eñi inter paternos lares
adhuc xp̃i lucerna delitesceret. & pia mater
aica puerum nutricaret. quadam die non sine:

Expanded text:
convehuntur, et pristinae sospitati reparantur. convehuntur, et pristinae sospitati reparantur. Purulentae valetudines illo medicante curantur, et ab imminenti clade patria coelitus liberatur. O mira benignitas nostri Salvatoris! O praecellens gloria sanctissimi confessoris! Ejus precibus coelum reseratur, ejus meritis lethifera pestis effugatur; ipso praesente mundus respirat, quo absente bellis attritus gemebat. His ergo signorum liquet indiciis et rerum colligitur argumentis, quod nullus Audoeno praestantior meritorum gloria, potentior virtutum efficacia in tota aliquando exstiterit Gallia. Ab ipsis enim infantiae cunabulis quantum Deo placuerit, unius e multis astipulatione comprobatur miraculi. Miro namque auspicio venerabilis jam portendebat Dei provisio qualis foret futurus in pontificali officio. Cum enim inter paternos lares adhuc Christi lucerna delitesceret, et pia mater Aïga puerum nutricaret, quadam die, non sine
Abbreviated transcription (Latin):
excolit᷑ ueneratione. ad laudem dĩ om̃i potentis:
&̾ eternum eiꝰ memoriale. Atubi popłs ad ꝓpria
discessit : ꝑ meritũ głosi confessoris nubibus in
aere collectis repente uehemens pluiuiȩ inunda¬
tio erupit. & terram sitientem largiter infudit
Benouat᷑ illud insigne uirtutis quod hiberorum
popłis contigit aduentu egregii p̃dicatoris. cum
adinstar heliȩ incumbens orationi aetheris claustra
& nimborum obstacula pate fecit. Deniq sp̾ua¬
lis ⁊li constantia & uirgineȩ integritatis gr̾a
floruit ut helias. Cilicĩi asꝑitate corpꝰ edomu¬
it. ferro collum &̾ brachia uentremq constri¬
nxit. ut ꝓlixo maceratꝰ. agone cũ martyrib
carmen uirgo modularet᷑. cũ angłis tripudia¬
ret. cum xꝑ̃o uictor regnaret.
re confecta. suꝑ diuinȩ dapsilitatis opulen¬
tiam. & beati Aud oeni p̃sentiam. Innumerabiliũ
ad eius sacra pignera languentium corpora

Expanded text:
excolitur veneratione, ad laudem Dei omnipotentis, excolitur veneratione, ad laudem Dei omnipotentis, et aeternum ejus memoriale. 8. At ubi populus ad propria discessit, per meritum gloriosi confessoris nubibus in aere collectis repente vehemens pluviae inundatio erupit, et terram sitientem largiter infudit. Renovatur illud insigne virtutis, quod Hebraeorum populis contigit, adventu egregii praedicatoris, cum ad instar Eliae incumbens orationi aetheris claustra et nimborum obstacula patefecit. Denique specialis zeli constantia, et virgineae integritatis gratia floruit ut Elias. Cilicii asperitate corpus edomuit, ferro collum et brachia ventremque constrinxit; ut prolixo maceratus cum martyribus carmen virgo modularetur, cum angelis tripudiaret, cum Christo victor regnaret. re confecta, super divinae dapsilitatis opulentiam, et beati Audoeni praesentiam. Innumerabilium ad ejus sacra pignora languentium corpora
Abbreviated transcription (Latin):
suburlia ciuitatis ꝑuenit᷑. illud pium ac solen¬
ne osanna qđ hebreorũ pueri dño ierosolimam
ingredienti consona uocis armonia psallebant.
beato Audotno modulat᷑. & benędictus qͥuenat in
nomine dñi ab om̃ib concordit decantat᷑. Ad
eius nanq felicem reditũ suꝑ squalida siccitatis
molestia se adepturos null atenꝰ ambigebant
remedium. Ex corrupto etiam aere tabida pestis
erumpens humana passim corpora inficiebat: &
plurimos in ꝓuisa nece ꝑimebat. Ab hac gͥ lȩtifera
labe eiꝰ eximi cupiebant᷑ oramine: qͥ multos ab
inferorum eruit uoragine . Sic itaq eius corpus
scissimum innumere plebis frequentia constipa¬
tum cum hẏmnorũ & laudũ officiis. cũ thimia¬
matum odoramentis inbeati PE TRI apłi aeccłiam
reportat᷑ : & ibi decentissime collocat᷑ kalendas
februarii. anno dñicȩ incarnationis nongente¬
simo octauo decimo Ubi hactenus sum ma

Expanded text:
suburbana civitatis pervenitur, illud pium ac solemsuburbana civitatis pervenitur, illud pium ac solemne hosanna, quod Hebraeorum pueri Domino Jerosolymam ingredienti consona vocis harmonia psallebant, beato Audoeno modulatur, et Benedictus qui venit in nomine Domini , ab omnibus concorditer decantatur. Ad ejus namque felicem reditum super squalida siccitatis molestia se adepturos nullatenus ambigebant remedium. Ex corrupto etiam aere tabida pestis erumpens humana passim corpora inficiebat, et plurimos improvisa morte perimebat. Ab hac igitur lethifera labe ejus eximi cupiebant oramine, qui multos ab inferorum eruit voragine. Sic itaque ejus corpus sanctissimum innumerae plebis frequentia constipatum cum hymnorum et laudum officiis, cum thymiamatum odoramentis in beati Petri apostoli ecclesiam reportatur, et ibi decentissime collocatur Kalendas Februarii, anno Dominicae Incarnationis nongentesimo octavo decimo, ubi hactenus summa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓstratꝰ & lacrimis ꝑfusus orauit. malorum quȩ
in scõs dĩ cõmiserat᷑ penitens. & ꝓ transactis rea¬
tibus grauit̃ ingemiscens. De hinc cõminus accessit.¬
& collum ante gentili fastu suꝑbum ac rigidum
nunc uigo xp̃i edomitum. mira cum deuotione
feretro submisit. & pͥmus om̃ium amicas sibi baui¬
lans gazas illum ferre gaudebat : ꝑ quẽ facinorũ
ueniam sibi optinere a dõ nullatenꝰ ambigebat
DeRANT ibi & dani iã ex lupis facti agnĩ.UiiI
nec ut olim p̃dȩ cruentis rictibꝰ inhiantes. sed una
Nec eñi ulterius beluina rabie humanũ sitiunt
cruorem. nec more gentiũ sortilogorum uł in
extis pecudũ rimantur diuinationẽ: sed gemina
ex animo cõplectunt᷑ dilectionem. & ineptã exȩcra¬
ntes ludicra & idolorũ nenias scõrũ obnixe expe¬
tunt intͣuentionem. Resonabant undiq copita
uiarum dulcisonis uocib alternatim canentiũ.
& diuersarũ copia symphoniarum. Ubi uͦ ad

Expanded text:
prostratus, et lacrymis perfusus oravit, malorum quae prostratus, et lacrymis perfusus oravit, malorum quae in sanctos Dei commiserat poenitens, et pro transactis reatibus graviter ingemiscens. Dehinc cominus accessit, et collum ante gentili fastu superbum ac rigidum, nunc jugo Christi edomitum, mira cum devotione feretro submisit, et primus omnium amicas sibi bajulans gazas, illum ferre gaudebat: per quem facinorum veniam sibi obtinere a Deo nullatenus ambigebatderant ibi et Dani, jam ex lupis facti agni, nec ut olim praedae cruentis rictibus inhiantes, sed una . Nec enim ulterius belluina rabie humanum sitiunt cruorem, nec more gentilium sortilegorum, vel in extis pecudum rimantur divinationem, sed geminam ex animo complectuntur dilectionem, et inepta exsecrantes ludicra, et idolorum naenias, sanctorum pronixe expetunt interventionem. Resonabant undique compita viarum dulcisonis vocibus alternatim canentium, et diversarum copia symphoniarum. Ubi vero ad
Abbreviated transcription (Latin):
ut suum antiquum sacerdotem dõ dignissimum
pͥnceps xp̃i anissimus hunc inqͥt locum qm̃paulo
longuis ab urbe digressi huc usq ped anei con¬
uenimus. a modo longum pedanum nuncupari
censco : & ab hoc adusq urbis męnia om̃em quȩ
infra adiacet terram beato AudotNo lib̾aliter
concedo. ut mͥ meisq heredib apud dm̃ existat
psidio Quic quid autem antiquitꝰ interris &̾
possessionib eius ditionis fuisse dinoscit᷑. ut sibi
reddat᷑ p̃cipio. & eiꝰ uenerabile cȩnobium cum
om̃ib quȩ adusum ꝑtinent monachorũ iuxta
pͥscorum puilegia regum nr̃a auctoritatẽ ut
immune & absolutum̃ maneat ab om̃i uidiciari
exactione auctorizaliter constituo. Qđ siquis
inde huic uenerabili loco aliqͥd calũmȩ aut
questionis ingerere temptauerit me primun
requirat : mẽ in quã sub manu dñi eiusdẽ aeccłis
scutum ꝓtectionis & baculum defensionis. His
ita p̾libatis & pͥncipali auctoritate & edicto
roboratis. ante sacro sc̃m corpus solotenus

Expanded text:
ut suum antiquum sacerdotem Deo dignissimum nceps Christianissimus. « Hunc, inquit, locum, quem paulo longius ab urbe digressi hucusque pedanei convenimus, amodo Longum pedanum nuncupari censeo, et ab hoc ad usque urbis moenia, omnem quae infra adjacet terram beato Audoeno liberaliter concedo, ut mihi, meisque haeredibus apud Deum existat praesidio. Quidquid autem antiquitus in terris et possessionibus ejus ditionis fuisse dignoscitur, ut sibi reddatur praecipio, et ejus venerabile coenobium cum omnibus quae ad usum pertinent monachorum juxta priscorum privilegia regum nostra auctoritate, ut immune et absolutum maneat ab omni judiciaria exactione, auctorizaliter constituo. Quod si quis inde huic venerabili loco aliquid calumniae aut quaestionis ingerere tentaverit, me primum requirat, me, inquam, sub manu Domini ejusdem ecclesiae scutum protectionis et baculum defessionis. » His ita praelibatis et principali auctoritate et edicto roboratis, ante sacrosanctum corpus solotenus
Abbreviated transcription (Latin):
filiabus ex cadem uxore. Affuerunt etiã domnꝰ
huco eiusdem Sedis archiep̃s. Ricardꝰ baiocensis
ep̃s. Rogerias lisiacensis ep̃s. Geraldꝰ ebroicensis
ep̃s. hiloeBERTIS abbas eiusdem monasteri i. Mainard

Expanded text:
filiabus ex eadem uxore. Adfuerunt etiam domnus filiabus ex eadem uxore. Adfuerunt etiam domnus Hugo ejusdem sedis archiepiscopus, Ricardus Bajocensis episcopus, Rogerius Lisiacensis episcopus, Gerardus Ebroicensis episcopus, Hildebertus abbas ejusdem monasterii, Mainard
Abbreviated transcription (Latin):
monasterii cum magno metu & reuerentia. In¬
uentum est itaq: totũ corpus integrum cũ capite
& absq ulla imminutione. sicuti a uenerabili arci¬
ep̃o Riculfo fuerat cõpositum: Iunc cum magnis
laudum p̃coni is pallio ualde p̾cioso inuolutũm.
& sindone munda cooꝑtum. sicuti reꝑtũ. fuerat
integerrimum repositũ est inscrinio. cũ circulis
ferreis quib se uiuens constringendo afflixerat ꝓ
eius dulcissimo amore. qͥ nos incruce ꝓpria redemit
passione. Ipsum uͦ scrinium. inferetro est reconditũ.
auro genimisq decoratũ. Ibi gͦ bc̃ati AUdOENi corpꝰ
sacratissimum. beatȩ resurrec̃tionis diem expectat.
ut geminam incorruptionis stolam & ꝑͥ ennem
głȩ coronam a xp̃o ꝑcipiat. Pffuerunt huic tam
felici obsequio & digno spectaculo. dux ipse egregius
Ricardus. cum coniuige sua albereda nomine. & filio
Rotb̾to cognomine dano. qui defunctus sepultus
est apud sc̃m̃ petrum carnoti. & cum aliis fili is &

Expanded text:
monasterii cum magno metu et reverentia. Inmonasterii cum magno metu et reverentia. Inventum itaque totum corpus integrum cum capite et absque ulla imminutione sicuti a venerabili archiepiscopo Riculfo fuerat compositum. Tunc cum magnis laudum praeconiis pallio valde pretioso involutum, et sindone munda coopertum, sicuti repertum fuerat, integerrimum repositum est in scrinio cum circulis ferreis quibus se vivens constringendo afflixerat pro ejus dulcissimo amore, qui nos in cruce propria redemit passione. Ipsum vero scrinium in feretro est reconditum, auro gemmisque decoratum. Ibi ergo beati Audoeni corpus sacratissimum beatae resurrectionis diem exspectat, ut geminam incorruptionis stolam et perennem gloriae coronam a Christo percipiat. Adfuerunt huic tam felici obsequio et digno spectaculo dux ipse egregius. Ricardus cum conjuge sua Albereda nomine, et filio Roberto cognomine Dano, qui defunctus sepultus est apud Sanctum Petrum Carnoti, et cum aliis filiis et
Abbreviated transcription (Latin):
&̾ de monachis qđ a beato p̾sule in somnis audierat
requisiuit. qđ ita ueracit̾ factum fuisse cognouit
Quã obrem p̃dicto patri int̾minando p̃cepit. ut in
eadem aeccłia tam die quã nocte semꝑ duo lucerent
luminaria. unum scilicet coram altare beati petri
apłi. alterum uͦ ante aram beati AudoeNi pontificis.
qui sunt duȩ oluȩ & duo candelabra ante dm̃ ęt̾na
claritate micantia. Deputatis ꝓinde edituis. & custo¬
dibus idoneis qui ibidem ex cubi as agerent. & p̾ciosas
pignerum gazas uł alia quȩq ornamenta diligent̃
seruarent : ipse pͥnceps inclytus dedit sc̃o Aud OENO
uillam scĩ Martini nomine nuncupatam. & decimam
uillȩ quȩ Ros dicit᷑. Deinde ꝑitos accersiens aurifi¬
ces. tradidit eis copiam auri & gemias p̾ciosas.
ad deaurandum & decorandum sc̃i p̃sulis feretrum:
bus ac optimatibꝰ suis. fecit detegi scĩssimi antisti¬
tis menbra aquattuor monachis religiosis eiusdẽ

Expanded text:
et de monachis quod a beato praesule audierat, et de monachis quod a beato praesule audierat, requisivit, quod ita veraciter factum fuisse cognovit. Quamobrem praedicto Patri interminando praecepit, ut in eadem ecclesia tam die quam nocte semper duo lucerent luminaria, unum scilicet coram altare beati Petri apostoli, alterum vero ante aram beati Audoeni pontificis, qui sunt duae olivae et duo candelabra ante Dominum aeterna claritate micantia. Deputatis perinde aedituis, et custodibus idoneis, qui ibidem excubias agerent, et pretiosas pignorum gazas, vel aliqua quaeque ornamenta diligenter servarent. Ipse princeps inclytus dedit sancto Audoeno villam Sancti Martini nomine nuncupatam, et decimam villae quae Ros dicitur. Deinde peritos accersiens aurifices, tradidit eis copiam auri et gemmas pretiosas ad deaurandum et decorandum sancti praesulis feretrum. bus ac optimatibus suis, fecit detegi sanctissimi antistitis membra a quatuor monachis religiosis ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
me tunica oꝑias. aeccłiam meam aliorumq scõꝵ
humili deuotione excolas. ne forte qđ absit tẏpo
Adatus suꝑbiȩ. aeterne sub eas tormenta gehennae.
Replicau̾it etiam insidias monachorũ eiꝰ glebam
noctu clam custodibꝰ auferre molientium. His ita
dictis: relicto baculo disparuit: Tum pͥnceps tan¬
to uisu attonitꝰ. simulq timore ꝑterritꝰ: ex timplo
quȩ uiderat aulȩ suȩ pͥmoribus narrat. & ad indi¬
polostellas aurora fugauit: ascensis ꝑniciter equis
rothomagum ipso die ieiunus ꝑuenit: Statim uͦ ut
monasterium c̃minꝰ inspexit : de equo dissiliens &
nudis pedibus humilit̾ incedens baculũ quẽ diximus
manu gestans stipatus suorũ agmine ꝓcerũ ad aram
scĩ pontificis humilit̾ accessit. solotenus p̃ces cũ lacri¬
mis fudit. lignum coram feretro posuit. multaq ibi
donaria obtulit. Deinde accito uenerabili abbe supra
nominato. uisionem quã uiderat seriatim exposuit.

Expanded text:
me tunica operias, ecclesiam meam aliorumque sanctorum me tunica operias, ecclesiam meam aliorumque sanctorum humili devotione excolas, ne forte, quod absit! typo elatus superbiae, aeternae subeas tormenta gehennae. » Replicavit etiam insidias monachorum ejus glebam noctu clam custodibus auferre molientium. His ita dictis, relicto baculo disparuit. Tum princeps tanto visu attonitus, simulque timore perterritus, extemplo quae viderat aulae suae primoribus narrat, et ad indipolo stellas fugavit, ascensis perniciter equis, Rothomagum ipso die jejunus pervenit. Statim vero ut monasterium eminus inspexit, de equo dissiliens, et nudis pedibus humiliter incedens, baculum quem diximus manu gestans, stipatus suorum agmine procerum, ad aram sancti pontificis humiliter accessit, solotenus preces cum lacrymis fudit, lignum coram feretro posuit, multaque ibi donaria obtulit. Deinde accito venerabili abbate supra nominato, visionem quam viderat seriatim exposuit,