comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inspũ. Trahi gͦ uel ñcrahi. hoc est tradi
uel non cradi. Cur aut̃ trait᷑ ille uel non
crahicur. hec occulta filii sunt. nolli uel¬
le querere si nonuis errare. Si ñ traheris.
ora ut traharis. et si iam fidelit̾ oras. iã
traheris nec craderis. In illis qͥ crahunt᷑
nec cradunt᷑. sola gr̃a dĩ est. in eis uͦ qͥ
tradunt᷑ nec crahunt᷑. in rep̃bensibilis
mmundis demonib ĩ munda desider ia
suggerentib. ut ineor implecione et
unylentium ꝑditione sic̃ in materia sui oꝑiᷤ
głient᷑. Manifestum enĩ ẽ huius modi ho¬
munes ipso dĩ iudicio sachane penitꝰ con¬
tradicos in int̾icum carnis ac sp̃s. nͥ celeri
inisedĩa dĩ p̃ueniant᷑. Unde et anciqui
canones cõputandos censent huuismodi
int̾ energuminos. et sic ꝓeis. sicut ꝓ demo¬
niacis or andim. Tocꝰ iste locus uicioꝵ sor¬
dib scatens. et ĩmunditie chacenfacon
p̃ferens negligendus pocius uidet᷑ quam

Expanded text:
in spiritu . » Trahi ego vel non trahi, hoc est tradi in spiritu . » Trahi ego vel non trahi, hoc est tradi vel non tradi. Cur autem trahitur ille, ille non trahitur, haec occulta Filii sunt, noli velle quaerere, si non vis errare. Si non traheris, ora ut traharis, et si jam fideliter oras, jam traheris, nec traderis. In illis qui trahuntur, nec traduntur, sola gratia Dei est, in eis vero qui traduntur, nec trahuntur, irreprehensibImmundis daemonibus immunda desideria suggerentibus, ut in eorum impletione et implentium perditione, sicut in materia sui operis glorientur. Manifestum enim est, hujusmodi homines ipso Dei judicio Satanae penitus contraditos in interitum carnis ac spiritus; nisi celeri misericordia Dei praeveniantur. Unde et antiqui canones computandos censent hujusmodi inter energumenos, et sic pro eis sicut pro daemoniacis orandum. Totus iste locus vitiorum sordibus scatens, et immunditiae κακευφατον praeferens, negligendus potius videtur quam
Abbreviated transcription (Latin):
dis eors. Manifestum ẽ oꝑari dm̃ in cor¬
dib hominũ ad inclinandas eoꝵ uolun¬
tates quocũq uoluerit. siue adbont̾i pro
sua mised̾ia. siue admala ꝓmeritis eoꝵ.
indicio suo utiq aliquando aꝑto aliquan¬
do occulto. semꝑ aut̃ uisto eos deserendo.
uericur aut̃ ei qui cradicur. qũauis ꝓpec¬
cicis suis cradat᷑ inconcupiscentias. utrũ
iuste sit imputandum ẽẽ eum in concu¬
piscentiis. sieut ei qui ꝓcͥminib suis car¬
ceri deputat᷑. apte iuillus imputare debe¬
at quod licet iuste. in uicus camensit in te¬
nebris. S si eut idemdicit apłs. homo spẽ¬
et anima. et corpus eẽ dicit᷑. Int̾ sp̃m uero
et carnẽ. familiaris illa rixa. nimis om̃i¬
d noca ẽ. Queni gͦ non crahit gr̃a carnĩ
sociacur. et efficitur una caro. et dicit᷑
de homine illo. Non ꝑmanebit sp̃s m̃s
ineo. quia caro ẽ. Quem uͦ crahit gr̃a.
sociatur spm̃. et unus cũ eo sp̃s efficitur
et dicitur ei. Uos aut̃ ñ estis in carne. s

Expanded text:
In quo manifestum est operari Deum in cordibus hominum ad inclinandas eorum voluntates quocunque voluerit, sive ad bonum pro sua misericordia, sive ad mala pro meritis eorum; judicio suo utique aliquando aperto, aliquando occulto, semper autem justo, eos deserendo. » Quaeritur autem, ei qui traditur, quamvis pro peccatis suis tradatur in concupiscentias, utrum juste sit imputandum esse eum in concupiscentiis, sicut ei qui pro criminibus suis carceri deputatur, apte nullus imputare debeat, quod licet juste, invitus tamen sit in tenebris. Sed sicut idem dicit Apostolus, homo spet anima, et corpus esse dicitur. Inter spiritum vero et carnem familiaris illa rixa nimis omnibus nota est. Quem non trahit gratia carni sociatur et efficitur una caro, et dicitur de homine illo: « Non permanebit spiritus meus » in eo, « quia caro est . » Quem vero trahit gratia, sociatur spiritui, et unus cum eo spiritus efficitur, et dicitur ei: « Vos autem non estis in carne; sed
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑoucit᷑. ibi in hereat amoris affectu. ꝙ
ꝓfectu pietatis conformet᷑. et pulcͥtudine
iusticie et beaticudinis ꝑhennitate ipsur
ipsius plenicudine iusticie ad plenitudi¬
nem ꝑhennis beacicudinis suę gratus
existens gratuito illuminacori et ad uito¬
risuo d̾o. et głificans eum insemet ipso.
Et ipsi sunt quicũ cognouerint dm̃. gr̃asagͥ
ei. et głificant eum. Quod quia ñ fecer̃t
sapientes huius sełi de quib ait apłs. s eiu
nuerunt in cogicationib suis. dicentes se
deserti et a facie cognicionis di̾ ꝓ iecti st̃.
et ob seuracum ẽ in si piens cor eoꝵ. et si cut
sum quoo curiositate didicerunt. Inteo¬
tum quippe stulti facti sunt. et insipientes.
ut dicerent incorde suo. in corde fatuo. et
penicus a gr̃a derelicto. ñ est ds. et sicut
iam supͣ dictum ẽ. nucarent głam incor¬
rupcibilis dĩ. insimilitudinẽ imaginis¬

Expanded text:
perducitur, ibi inhaereat amoris affectu, et perducitur, ibi inhaereat amoris affectu, et profectu pietatis conformetur, et pulchritudine justitiae, et beatitudinis perennitate, ipsius plenitudine justitiae ad plenitudinem perennis beatitudinis suae, gratus existens gratuito illuminatori, et adjutori suo Deo, et glorificans eum in semetipso. Et ipsi sunt qui cum cognoverint Deum, gratias agunt ei, et glorificant eum. Quod quia non fecerunt sapientes hujus saeculi, de quibus ait Apostolunuerunt in cogitationibus suis, dicentes se deserti, et a facie cognitionis Dei projecti sunt, et « obscuratum est insipiens cor eorum: » et, sicut sum quod curiositate didicerunt. In tantum quippe stulti facti sunt, et insipientes, ut dicerent in corde suo, in corde fatuo et penitus a gratia derelicto. « Non est Deus ; » et, sicut jam supra dictum est, mutarent gloriam incorruptibilis D
Abbreviated transcription (Latin):
coreoꝵ. Est qͥppe d̾s substantia inuisibils.
siue pocius essentia in telligibilis. lix a¬
luminans. et ꝑfundens conũsos feriens
et confandens aũsos. splendor p̃sto ei qͥse
querit. calor aquo niemo se abscondit.
spẽs omnẽ animã ratione utentẽ rapiens
adconcẽplandũ amore ueritatis. socordẽ
et uanũ redarguens conscientia uanitats.
Cuiꝰ cũ legib et̃nis et ummobilib motus in¬
stabilis rerum mutabilium ꝑtͣbatꝰ eẽ ñ
sinicur fronisq cireũeuntium scłoꝵ sẽꝑ
ad similicudiuẽ stabilicatis reuoeat᷑. indi¬
cat se a statu immobilis et immutabilis
et̾uitatis quancũ ad conditionẽ creature
crahere nat᷑ale genus originis. Ubiq
condicione cantũ nacuere aguntur. sũ
quelibet insensibilia. siue irrationabilu
in ordine suo disponunt᷑. pocentia sapier¬
cia et bonicate conditoris. rationabilis aitͥ
hono dimicrit᷑ arbitrio ꝓpͥe uoluntatis
et iudicio accepte rationis. ut si p̃uenien¬
ce gr̃a uoluerit. quo rationis uirtute

Expanded text:
 Est quippe Deus substantia invisibilis, sive essentia intelligibilis, lux illuminans et perfundens conversos, feriens et confundens aversos, splendor praesto ei qui se quaerit, calor a quo nemo se abscondit, species omnem animam ratione utentem rapiens ad contemplandum amorem veritatis, socordem et vanum redarguens conscientia vanitatis. Cujus cum legibus aeternis et immobilibus motus instabilis rerum mutabilium perturbatus esse non sinitur, frenisque circumeuntium saeculorum semper ad similitudinem stabilitatis revocatur, indicat se a statu immobilis et immutabilis aeternitatis, quantum ad conditionem creaturae, trahere naturale genus originis. Ubi quae conditione tantum naturae aguntur, sicut quaelibet insensibilia sive irrationabilia, in ordine suo disponuntur potentia, sapientia et bonitate Conditoris, rationalis autem homo dimittitur arbitrio propriae voluntatis et judicio acceptae rationis, ut si praeveniente gratia voluerit, quo rationis virtute
Abbreviated transcription (Latin):
possent omĩno nulla eẽnt. uiderunt esse
aliquid. ubi esset species pͥma et in com¬
mucabilis. et ideo hiis nec cõꝑabilis. atq
aliud esse rerum pͥncipium. rectissime
crediderunt. quoo factum ñ ẽẽt et exqͦ
cuncta que facta sunt essent. Ica quod
nocum ẽ d̾i manifestauit eis ipse. cũ abe¬
is inuisibilia eius ꝑea quȩ facta sunt in¬
tellecta conspieumtur. sempit̾na quoq
iurcus eiꝰ. quȩ regit et continet omĩa. ꝙ

Expanded text:
possent, omnino nulla essent, viderunt esse possent, omnino nulla essent, viderunt esse aliquid, ubi esset species prima et incommutabilis, et ideo his nec comparabilis, atque aliud esse rerum principium rectissime crediderunt, quod factum non esset, et ex quo cuncta quae facta sunt, essent. Ita « quod notum est Dei » manifestavit eis ipse; cum ab eis « invisibilia ejus per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur: sempiterna quoque virtus e
Abbreviated transcription (Latin):
us uitã. meliuisq aliquid uitã ẽẽ quã eorpꝰ
speciem corꝑis eẽ. sensibilem incelligibi¬
iem uite. Pro inde intelligibilem speci¬
em. sensibili p̃culerunt. Sensibilia di¬
enus. que uisu cactu seu quolibet cor¬
yis sensu sentiri. incelligibilia quȩ cons¬
pectu mentis incelligi queunt. Nulla
enim ẽ pulcͥcuoo corꝑalis. siue instacu cor¬
poris. sicut ẽ figura. siue in motu. sicut
ẽ cancilena. dequa ñ animus iudicet.
quod ꝓfecto ñ posset. nͥ melior illo esset.
ninus aut̃ species eꝰ sine cumoie molis.
sine strepitu uocis sine spacio loci ueldẽ¬
poris. S et ipse quoq nͥmutabilis eẽt. ñ
alius alio meluis. nec ipse modo melius
modo minus. de sp̾e sensibili iudicaret.
Inde ingeniosi et docti homines facile col¬
mucabilitas eẽ conuincitur. Cum gͥ meoꝵ
conspectu et corpꝰ et aninus magis minꝰq
speciosa essent. si aut̃ oñi speciȩ carere

Expanded text:
vel vitam, meliusque aliquid vitam esse quam corpus, vel vitam, meliusque aliquid vitam esse quam corpus, speciem corporis esse sensibilem, intelligibilem vitae. Proinde intelligibilem speciem sensibili praetulerunt. Sensibilia dicimus, quae visu, tactu, seu quolibet corporis sensu sentiri; intelligibilia, quae conspectu mentis intelligi queunt. Nulla enim est pulchritudo corporalis, sive in statu corporis, sicut est figura, sive in motu, sicut est cantilena; de qua non animus judicet: quod profecto non posset, nisi melior illo esset. Animus autem species est sine tumore molis, sine strepitu vocis, sine spatio loci vel temporis. Sed et ipse quoque nisi mutabilis esset, non alius alio melius, nec ipse modo melius, modo minus, de specie sensibili judicaret. Unde ingeniosi et docti homines facile colmutabilitas esse convincitur. Cum igitur in eorum conspectu et corpus et animus magis minusque speciosa essent, si autem omni specie carere
Abbreviated transcription (Latin):
derunt enĩ istiphilosophi quos cet̾is ñ
inmerito fama p̾tulit. nullum corpꝰ
ẽẽ dm̃. et id̾o cuncta corꝑa cranscende¬
runt querentes dm̃. Uiderunt quie¬
quid mutabile est. ñ ẽẽ sũmũ dm̃. et
ideo animam omnẽ om̃sq mutabiles
sp̃s cranscenderunt querentes sũmũ
am̃. De iñ uiderunt omnẽ spẽm inre
quaẽq mutabili qua ẽ quicquid illndẽ.
eẽ. posse nͥ ab illo qui uere est. qui a ui¬
cõmucabilit̾ est. ac ꝑhoc siue uniu̾si num
di corpus a celo usq ad cerram. et quec̾q
ineis corꝑa sunt. siue omnem uitam
ñ nisi abillo eẽ. posse qui simplicit̾ est.
cui id quod ẽ esse. hoc ẽ illi uiuere. hoc
est illi intelligere. h̾oc beacũ eẽ. et ꝓpt̾
hane incõ mutabilicat̾ẽ et simplicitã
intellexerunt eum. et omĩa hȩc mutabilia
fecisse. et ipsum anullo fieri pocuisse.
onsiderauerunt enĩ qͥcqͥd ẽ. uł corpuseẽ.

Expanded text:
derunt enim isti philosophi, quos caeteris non derunt enim isti philosophi, quos caeteris non immerito fama praetulit, nullum corpus esse Deum, et ideo cuncta corpora transcenderunt, quaerentes Deum. Viderunt quidquid mutabile est non esse summum Deum, et ideo animam omnem omnesque mutabiles spiritus transcenderunt, quaerentes summum Deum. Deinde uiderunt omnem speciem in re quacumque mutabili, qua est, quidquid illud est, esse posse nisi ab illo, qui uere est, quia incommutabiliter est. Ac per hoc siue uniuersi mdi corpus a coelo usque ad terram, et quaecunque in eis corpora sunt, sive omnem vitam, non nisi ab illo esse posse, qui simpliciter est, cui id quod est esse, hoc est illi vivere, hoc est illi intelligere, hoc beatum esse. Et propter hanc incommutabilitatem et simplicitatem, intellexerunt eum et omnia haec mutabilia fecisse, et ipsum a nullo fieri potuisse. Consideraverunt enim quidquid est, vel corpus esse,
Abbreviated transcription (Latin):
ui appliearent ut uitio fac̾ent aptiora.
S quia hec ad declarandam rei seriem
ꝑ cranseur sum dicta sunt. pauludũ adsu¬
ꝑ iora redeundũ ẽ. Reuelat᷑ inquit ira
cłi suꝑ omnẽ impiecatẽ et in iusticiam
hominũ. eoꝵ qui ueritat̾ẽ dĩ in inuis
cicia decinent. quia quod nocum est ãi.
manifestum ẽ in illis. Os enĩ illis mani¬
festauit. Agit hie de philosophis huius
mundi. magnis si quidem uiris. magn
studiĩ p̃clari ingenii qui pocuerunt
estimare creacur̃a. et de creatura eri¬
atorem. digni utiq laude. si ñ eos iuste
ꝑeuceret sermo ille ꝓpħicus. Accuxi
ce. et non cognouistime. Pocuerunt
et enĩ uidere dm̃ ẽẽ. quandam uitam
et̾nam ĩmutabilẽ. in telligibilem. in¬
celligent̾e sapientẽ. sapientes facient̾ẽ
uericat̾e fixam stantẽ in declinabilem
ubiq quod factum ẽ uita ẽ. ubi om̃s ratio¬
nes rerum et creacurarũ sunt et̾nalit̃
disposicarũ. uel euntum cemꝑalit̃. hi¬

Expanded text:
vi applicarent, ut vitio facerent aptiora. vi applicarent, ut vitio facerent aptiora. Sed quia haec ad declarandam rei seriem per transcursum dicta sunt, paululum ad superiora redeundum est. « Revelatur, » inquit , « ira Dei super omnem impietatem et injustitiam hominum eorum, qui veritatem Dei quod notum est Dei, manifestum est in illis. Deus enim illis manifestavit. » Agit hic de philosophis hujus mundi, magnis siquidem viris, magni studii, praeclari ingenii; qui potuerunt aestimare creaturam, et de creatura Creatorem, digni utique laude, si non eos juste percuteret sermo ille propheticus. « Accinxi te, et non cognovisti me . » Potuerunt etenim videre Deum esse quamdam vitam aeternam, immutabilem, intelligibilem, intelligentem, sapientem, et sapientes facientem, veritatem fixam, stantem, indeclinabilem, ubi quod factum est vita est, ubi omnes rationes rerum et creaturarum sunt aeternaliter dispositarum, vel euntium temporaliter. Vi
Abbreviated transcription (Latin):
Et mutauerunt głam incorruptibilis dei.
insimilicudinem unaginis corruptibilis
drupedum. nouissime eqiam serpentiũ.
lio ꝓfectis iusticiȩ dĩ. mulcipliei gr̃a re¬
uelatur exfide infioem. sic impietatis et
iniusticie defectꝰ. in dampnationẽ et mor
psalmus dicit sed̾m desideria cordis eoꝵ
ut irent in ad inuentionib suis. Trad̾e
quippe dimitrere est. hoc ẽ cecos ñ illumi¬
nare. errantes ñ corripere. in firmos
ñ adiutiare. Tradidit eos in desideria
cordis eos. hoc apłs hoc psalmista. Cor eoꝵ
erat. corsibi derelictum. ꝑse obcecatum.
a gr̃a non illuminacum in quo adultimũ
autẽ  eoꝵ facte sunt scd̾m desid̾ia cor¬
dis eoꝵ ᷤ quas noslent uncere. s ad imple¬
re. Id̾o craditi dicti sunt. in desideria cor¬
dis eor. Quȩ aut̃ fuerunt desider ia cor¬
dis eoꝵ:. Immundicia affectu excedens
humanum modum. actu humañ usum.
incantum ut corꝑa suia ipsa in conuenien¬
qa nacurali repugnantia contumeliis
nacfire afficerent in semet ipsis. et qua

Expanded text:
corruptibilis Dei in similitudinem imaginis corruptibilis, drupedum, » novissime etiam « serpentium. » lio profectus justitiae Dei multiplici gratia revelatur ex fide in fidem, sic impietatis et injustitiae defectus in damnationem et mortPsalmus dicit, « secundum desideria cordis eorum, » ut irent « in adinventionibus suis . » Tradere quippe dimittere est, hoc est caecos non illuminare, errantes non corripere, infirmos non adjuvare. « Tradidit eos in desideria cordis eorum. » Hoc Apostolus, hoc Psalmista. Cor eorum erat cor sibi derelictum, per se obcaecatum, a gratia non illuminatum, in quo ad ultimumautem eorum factae sunt secundum desideria cordis eorum, quae nollent vincere, sed adimplere. Ideo traditi dicti sunt in desideria cordis eorum. Quae autem fuerunt desideria cordis eorum? Immunditia affectu excedendi humanum modum, actu humanum usum, in tantum ut corpora sua ipsa inconvenientia, naturali repugnantia, contumeliis naturae afficerent in semetipsis, et quadam
Abbreviated transcription (Latin):
tant̾e et inuitam. ipsa humana natura
iuhumane rationis conscientia reclamã¬
te ac concradicente. ae redarguente
religionis falsitac̾e. Et enĩ quod nocũ ẽ
d̾i. manifestũ ẽ in illis. Ds enĩ illis ma¬
nifestauit. Quod nocum ẽ dĩ quod dedeo
humana pocest ratio accing̾e ꝑ nacurã.
ñ ad quod ꝑuenire earitati datur per
gr̃am. d̾s illis manifestauit. racionem
sublimioris intelligentiȩ capacem donã¬
do eis ex nacura in telligentiam uͦ ipsam
exgr̃a. Et enĩ ꝑcreature usibilis uisi¬
bilia. manifestauit eis in iusibilla sua.
ꝑuisibilem ereaturam. in insibilẽ erea¬
toris pocentiam. ꝑ uisibilẽ ordinẽ rerũ

Expanded text:
tantem et invitam; ipsa humana natura tantem et invitam; ipsa humana natura in humanae rationis conscientia reclamante ac contradicente, ac redarguente religionis falsitatem; « etenim quod notum est Dei, manifestum est in illis. Deus enim illis manifestavit . » Quod notum est Dei, quod de Deo humana potest ratio attingere per naturam, non ad quod pervenire charitati datur per gratiam, Deus illis manifestavit, rationem sublimioris intelligentiae capacem donando eis ex natura, intelligentiam vero ipsam ex gratia. Etenim per creaturae visibilis visibilia manifestavit eis invisibilia sua; per visibilem creaturam invisibilem Creatoris potentiam, per visibil
Abbreviated transcription (Latin):
lii annunciacur eis. uencururꝰ de celo iu¬
dex impioꝵ atq iniustoꝵ. qui sicut ꝓpħa
dicit głam dĩ conũcerunt inydolum.
similicudinẽ ad orantes hominũ et uolu¬
crum et quadrupedum et serpencium.
Qͥ hec salcẽ uiuentia meliꝰ adorarent. nͥoi
centes se eẽ. sapientes. nimiũ facti stulqi
fuissent. Qͥueritat̾ẽ dĩ in in iusticia de¬
cinent. Uericas dĩ apud homunes uera
et nat᷑alis diuinicatis cogniqo ẽ. scilicet
uere dm eẽ. et curare res humanas regere
ac disponere quec̃q ereauit. ipsum qͥ crea¬
liit. quod nulli hominũ dubium ẽe. pocest
penes quẽ racio humanaẽ. mnaximeq illis
hominib quoꝵs. ꝓfessio erat philosophia.
quererum humanarum. ae diuinarum
scientia est. Uericat̾e aut̃ hane oetinent.
in inusticiam. quieñq eam decinent in
ydolatriam. Sdolatria quippe iniusticia
est. que iusticiȩ fidi om̃i modis concrari¬
a ẽ. homines gͦ ydola colentes uericatẽ
dĩ in in iusticiam decinent. quasi relue¬

Expanded text:
udex venturus de coelo, judex impiorum atque injustorum, qui, sicut propheta dicit, gloriam Dei converterunt in idolum , similitudinem adorantes hominum, et volucrum, et quadrupedum, et serpentium. Qui haec saltem viventia melius adorarent, nisi dicentes se esse sapientes, nimium stulti facti fuissent. « Qui veritatem Dei in injustitia detinent. » Veritas Dei apud homines, vera et naturalis Divinitatis cognitio est, scilicet vere Deum esse, et curare res humanas, regere ac disponere quaecunque creavit, ipsum qui creavit, quod nulli homini dubium esse potest, penes quem ratio humana est, maximeque illis hominibus, quorum professio erat philosophia, quae rerum humanarum ac divinarum scientia est. Veritatem autem hanc detinent in injustitia quicunque eam detinent in idololatria. Idololatria quippe injustitia est, quae justitiae fidei omnino discontraria est. Homines ergo idola colentes veritatem Dei in injustitia detinent, quasi reluc
Abbreviated transcription (Latin):
om̃iũ militart̃. ex qͥb factꝰ scõm carnẽ.
tus explenicudine gentium intraret
iuregnum: Ꝙ conclusit in increouli¬
tate om̃s dñs. ut om̃s indigerent miscd̃a
saluatoris. Cuiꝰ diuini consilii sacͣm̃ta
ꝑ ftͥngens. & maiestatis inỹstium quod
quamius magnicudine reuelationum

Expanded text:
omnium militarunt, ex quo factus secundum carnem omnium militarunt, ex quo factus secundum carnem tus ex plenitudine gentium, intraret in regnum; et conclusit in incredulitate omnes Dominus, ut omnes indigerent misericordia Salvatoris? Cujus divini consilii sacramenta perstringens, et majestatis mysterium, quae quamvis magn
Abbreviated transcription (Latin):
diuini sensꝰ archana discutiat. ut cũ
ipse penã merito fuerit consecutus.
querat᷑ cur aliꝰ gr̃am quȩ ei non oebe¬
bat᷑ acceꝑit:: Hanc itaq diuinã elec¬
tionem non meritis reddi s sola uolun¬
tatis munificenti a donari hominib
moyses cũ iam cẽ ꝗͣuis carnalẽ ppłm
doceret ostendit. Sic enum in deutero¬
nomio dicit adppłm. Ecce dñi dĩ tui celũ.
et celum celi. terra & om̃ia quȩ sunt
inea. Uerũtam̃ patres ur̃os elegit
dñs dilig̾e eos. et elegit semeneor pꝰ
ipsos. uos p̃ oĩb gentib. Q̾ ad iecit. Cir¬
cumcidimini gͦ a duricia cordis ur̃i. &
ceruicem ur̃am ne indureti ãpluis. S
hanc ineis mansisse duriciam cordis
sicut supͣ iam diximꝰ. beatꝰ stephanus
cum iudeos increparet ostendit. In ac
&̾ incircũcisi corde et aurib. uossemꝑ
ineo ppło qͥ exom̃i mundo electꝰ ẽ. qͥ de
seruitute decem miracłis meruit lib̾a¬
ri. cui lexdata. cuiꝰ saluti ora ꝓpħarum

Expanded text:
divini sensus arcana discutiat, ut cum divini sensus arcana discutiat, ut cum ipse poenam merito fuerit consecutus, quaerat cur alius gratiam, quae non debebatur ei, acceperit? Hanc itaque divinam electionem, non meritis reddi, sed sola voluntatis munifi centia donari hominibus, Moyses cum jam tunc, quamvis carnalem populum doceret, ostendit. Sic enim evidentercit ad populum: Ecce Domini Dei tui coelum est, et coelum coeli, terra et omnia quae sunt in ea: verumtamen patres vestros elegit Dominus diligere eos, et elegit semen eorum post ipsos, vos prae omnibus gentibus. Et adjecit: Circumcidimini ergo a duritia cordis vestri, et cervicem vestram ne induretis amplius. . Sed hanc in eis mansisse duritiam cordis, sicut supra jam diximus, beatus Stephanus cum Judaeos increparet, ostendit. In Actet incircumcisi corde et auribus, vos semin illo populo, qui ex omni mundo electus est, qui de servitute decem miraculis meruit liberari, cui lex data est, cujus saluti ora Prophetarum
Abbreviated transcription (Latin):
hoc in euͣgłio confitente. qm̃ om̃s de ple¬
nitudine eiꝰ accepimꝰ. Qosi ita est. qua tan¬
dem impudentia homo ded̾o. lutum de
figulo iudicabit. ñ solum dicens qͥd me
fecisti sic. s etiam de aliis dampnabili
curiositate ꝑscrutans et dicens. quare
de eadem massa fecisti alium qͥdemsic.
alium uͦ sic:: Si humanũ genus qͦd cre¬
atum pͥmitꝰ constat ex nichilo. non con
debito mortis. & peccati origine nasce¬
retur. et camen exeis creator omp̃s in
et̾num ñ nullos dampnare uellet inte¬
ritum. quis om̃ipotenti ereatori dicer&
qͣre fecisti sic : Qͥ enim c̃ ñ essent. eẽ
donauerat. qͦ fine eeñt. habuit potes¬
tatẽ. nec dicerent cet̾i. cur parib om̃i¬
um meritis diuinum. discreparet ar¬
bitriũ. qr potestatem habet sigulus
liti. exeadem massa facere. aliuo qͥdẽ
uas in honorem. aliud uͦ incontumeliam.¬
Nunc aut̃ eum dampnatis pena usta red¬
datur. saluatis aut̃ gr̃a donet᷑ indebita.
qͥs usq adeo. humane conditionis oblitꝰ

Expanded text:
o suo confirmante: Quoniam omnes de plenitudine ejus accepimus . Quod si ita est, qua tandem impudentia homo de Deo, lutum de figulo judicabit, non solum dicens, Quid me fecisti sic? sed etiam de aliis damnabili curiositate perscrutans et dicens, Quare de eadem massa fecisti alium quidem sic, alium vero sic? Si humanum genus, quod creatum primitus constat ex nihilo, non cum debito mortis et peccati origine nasceretur, et tamen ex eis Creator omnipotens in aeternum nonnullos damnare vellet interitum; quis omnipotenti Creatori diceret, Quare fecisti sic? Qui enim, cum non essent, esse donaverat, quo fine essent, habuit potestatem; nec dicerent caeteri, cur paribus omnium meritis divinum discreparet arbitrium: quia potestatem habet figulus luti ex eadem massa facere aliud quidem vas in honorem, aliud Nunc autem cum damnatis poena justa reddatur, salvatis autem gratia donetur indebita, quis usque adeo humanae conditionis oblitus,
Abbreviated transcription (Latin):
sełi uiderunt. s de longinquo uiderunt.
uesierunt uiam. s eam ꝑdiderunt. qͥa
humiles ẽẽ. noluerunt. Quesierunt am̃
supba curiꝰsitate quem querere debues.
humili pietate inueniendum arbitran¬
ces in regione racione et recessu oleul¬
cioris scientiȩ. qui non inuenitur nͥ ui
regno caritatis et lucidissima sede sapi¬
entie. sapientiȩ aut̃ ñ inloquacicate
uentosa. s incaritate ꝑfecta de corde
puro et conscientia bona et fide non
ficta. Quanuis fuerunt int̾ eos quiuiã
ipsam racione duce aliquatenus inuener̃.
s p̃sum̃ces de semet ipsis in ea defecerunt.
Unoe egregius eoꝵ placo. fugiendun in¬
quit est ad clarissimã patͥam. uͥ d̃s pat̾
ẽ. et lucida uericas. Que ẽ hec classis: Aue
fuga : Similicudo. Incancũ eit̃ a dõlon¬
ge efficimur. in quancũ dissimiles. In quan¬
cum ei similes efficim᷑. incancum ꝓpinquam᷑.
Suꝑgͥ hoᷤᷤ. reuelat᷑ ira dĩ. quia sicut in sapi¬
entia legitur. non deb et eis ignosei. quia

Expanded text:
iderunt. Quaesierunt viam, sed eam perdiderunt, quia humiles esse noluerunt. Quaesierunt Deum superba curiositate, quem quaerere debuerunt humili pietate, inveniendum arbitrantes in regione rationis, et recessu occultioris scientiae, qui non invenitur nisi in regno charitatis et lucidissima sede sapientiae: sapientiae autem, non in loquacitate ventosa, sed in charitate perfecta, « de corde puro et conscientia bona, et fide non ficta . » Quamvis fuerunt inter eos qui vitam ipsam, ratione duce, aliquatenus invenerunt, sed praesumentes de semetipsis, in ea defecerunt. Unde egregius eorum Plato: « Fugiendum, » inquit, « est ad clarissimam patriam, ubi Deus Pater est, et lucida veritas. » Quae est haec classis? Quae fuga? Similitudo. In tantum enim a Deo longe efficimur, in quantum dissimiles. In quantum ei similes efficimur, in tantum propinquamus. Super hos igitur revelatur ira Dei, quia sicut in Sapientia legitur, non debet ignosci, quia
Abbreviated transcription (Latin):
manifestauit: In uisibilia enĩ di acre¬
acura mundi ꝑea que facta sunt. intel¬
lecta conspicuntur. sẽpit̾na quoq uir¬
cus eiꝰ et diuinitas. Quare manifestauit:
Ut sint in exeusabiles. Uñ gͦ culpabiles:¬
Quia cũ cognouissent dm̃. ñ sieut dm̃
głificauerunt. aut gr̃as egerunt.
S quid:. Euanuerunt in cogicitionib
suis. Nec impune. Obscuratũ ẽ enim
insipiens cor eoꝵ. et suꝑbia ꝑdiderunt.
quod curiositate ꝑceꝑunt. Hec uͦ cor¬
dis uel obcecatio. uł obseuritas. et pec¬
catum est. et pena peceati p̃cedentis.
et causa sub sequentis. Cuius: Suꝑbiȩ.
Suꝑbi enĩ facti sitnt. dicentes se esse
sapientes. familiare quippe solet et̃ supbi.
ꝓximos eẽ stulciciȩ. licet enĩ ñ om̃is stultꝰ

Expanded text:
i a creatura mundi per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur: sempiterna quoque virtus ejus et divinitas. » Quare manifestavit? « Ut sint inexcusabiles. » Unde ergo culpabilesnovissent Deum, non sicut Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt. » Sed quid? « Evanuerunt in cogitationibus suis. » Nec impune: « Obscuratum enim est insipiens cor eorum, » et superbia perdiderunt quod curiositate perceperunt. Haec vero cordis obcaecatio vel obscuritas et peccatum est, et poena peccati praecedentis, et causa subsequentis. Cujus? Superbiae. Superbi enim facti sunt, « dicentes se esse sapientes. » Familiare quippe solet esse superbis, proximos esse stultitiae. Licet enim non omnis stultus
Abbreviated transcription (Latin):
num discreuisse iuidicium. ꝓfecto illud
euacuabitur quod ꝓmisit apłs dicens.
N̾ exoꝑib s ex uocante dictum ẽ. qͥa ma
ior seruiet minori. Non enĩ ait ex p̃t̾itiᷤ
oꝑib. s cũ gen̾alit dicerit non ex oꝑib.
ibi et p̃c̾ita intelligi uoluit & fut᷑a. p̃t¬
rita scilicet que nulla erant. fut᷑a quę
nondum erant. Predestinatꝰ est gͦ iacobus

Expanded text:
num discrevisse judicium, profecto illud num discrevisse judicium, profecto illud evacuabitur quod praemisit Apostolus dicens, Njor serviet minori. Non enim ait: Ex praeteritis operibus, sed cum generaliter dixerit: Non ex operibus, ibi et praeterita intelligi voluit, et futura: praeterita scilicet quae nulla erant, futura quae nondum erant. Praedestinatus est Jacob vas
Abbreviated transcription (Latin):
te dictum ẽ. qr maior seruiet minori.
siẽ scͥpcum ẽ. lacod ailexi. esau aut̃ odio
habui. Statimq subiecit. Ed dicemus:
slumqͥo iniqͥtas apud dm̃ : Nlegansq res¬
pondit. absit. Ut iam eet̾a que secuntur
ad  hanc sententiã suspensa refe¬
rant᷑. & relata soluant᷑. qr negauit apd̾
apłice disputationis intentio. satis ad¬
modum claret. Nonsolum enim fr̃s.s
& geminos. nec solũ geminos. s uno etrã
concubitu fusos in ut̾o conparauit. ut qm̃
innundum natis nundumq aliqͥd oꝑatis.
nulla ẽẽ pocerant momenta mericoꝵ. ne
exparentum qͥdem meritis. qͦ diũso cẽꝑe
uaria esse potuerunt. aliqͥd contͣ obstacu¬
li relinqͤretur gr̃am. Qͤ utiq parentum
inerita etiam si ꝑmictamus diumũ par¬
uulis uel aũtisse uł conciliasse p̾sidium.
seu bona seu mala. cirea geminã ꝓlem
quȩ eodem concepta concubitu eodemq in
lucem ꝓiecta momiento ẽ. paria eẽ debue¬
runt. Qosi futuros eoꝵ mores dirit᷑ diui¬

Expanded text:
te dictum est, Quia major serviet minori: sicut scriptum est, Jacob dilexi, Esau autem odio habui. Statimque subjecit, Quid dicemus? numquid iniquitas apud Deum? Negansque respondit, Absit . Ut jam caetera quae sequuntur, ad hanc sententiam suspensa referantur, et relata solvantur, qua negavit apud apostolicae disputationis intentio, satis admodum claret. Non solum enim fratres, sed et geminos; nec solum geminos, sed uno etiam concubitu fusos in utero comparavit: ut quoniam in nondum natis nondumque aliquid operatis nulla esse poterant momenta meritorum, ne ex parentum quidem meritis, quae diverso tempore varia esse potuerunt, aliquid contra gratiam relinqueretur obstaculi. Quae utique parentum merita, etiamsi permittamus divinum parvulis vel avertisse vel conciliasse praesidium, seu bona, seu mala, circa geminam prolem, quae eodem concepta concubitu, eodemque in lucem projecta momento est, paria esse debuerunt. Quod si futuros eorum mores dicitur divi
Abbreviated transcription (Latin):
seruo fideli assumpco in hoc uasi elecho¬
nis delectabilius ac ioctindius. quam
seruire cło in eungłio filiĩ eiꝰ. Sequitur.¬
Quod sine int̾misfione memoriã ur̃i faci
in orationib meis. Memoriam inquit
ur̃i facio in orationib meis semꝑ ⁊ sine
in t̾missione. hoc ẽ inorationib meis
quas facio semꝑ et sine int̾missione.
Cercum ẽ enĩ impleuisse qui discipłis
p̃cipiebat dicens. Sine int̾missione ora¬
te. Obseerans si quomodo tandem ali¬
quando. ꝓsꝑum it habeam in uolun¬
tare dĩ ueniendi ad uos. consid̾ an dũ
quod adopus eungłii ꝓficiscens opꝰ scm.
expectat cam̃ donee obseerationib im¬
ploret. ñ solum ꝓsꝑum icer sibi fieri.
s et inuoluntate dĩ ꝓsperum. quia non¬
semꝑ iter itinerantis in uoluntate di ꝓs¬
quam subdit dicens. Desido enĩ uidere¬

Expanded text:
servo fideli assumpto in hoc vasi electioservo fideli assumpto in hoc vasi electionis delectabilius ac jucundius quam servire Deo in Evangelio Filii ejus? SequiturQuod sine intermissione memoriam vestri facio in orationibus meis. » Memoriam, inquit, vestri facio in orationibus meis semper et sine intermissione; hoc est, in orationibus meis, quas facio semper et sine intermissione. Certum enim est ipsum implevisse quod discipulis praecipiebat dicens: « Sine intermissione orate . Obsecrans, si quomodo tandem aliquando prosperum iter habeam in voluntate Dei veniendi ad vos. » Considerandum quod ad opus Evangelii proficiscens, opus sanctum, exspectat donec obsecrationibus imploret, non solum prosperum iter sibi fieri; sed et in voluntate Dei prosperum, quia semper iter itinerantis in voluntate Dei prosquam subdit dicens. VERS. 11 e
Abbreviated transcription (Latin):
riuaret᷑. quod in coto mundo salubriter
p̃dicaret᷑. et crederet᷑. Unde ñ solũ gr̃as
agit. s et de futuro orat sicut diẽ. Tes
he memoriam ur̃i facio semꝑ moratiõib
meis. Nec malum faciebat. qui uratio¬
ne bene utebatur. quȩ et si bona nonest.
dicente dño. sit sermo ur̃. esb. est. non.
non. quod aut̃ ampliꝰ ẽ amalo ẽ. neces¬
saria camen ẽ. ut alteri suadeat᷑. quod
urilit̾ suadecur. licet sit amalo eiꝰ. eui
iuratur. fit enĩ ab infirmitate eiꝰ quȩ unꝙ
mala ẽ. eui alit̃ ꝑsuaderi uel ñ potest.
uelñsꝑat᷑. Nullũ aut̃ maiꝰ hoc uirar̃itũ¬
ẽẽ estimandũ ẽ. quam adea quȩ diciꝰ
testem inuocare dm̃. In quo sũmoꝑe ea¬
uendũ est. om̃i ura m. nti. ne contra p̃¬
ceptũ legis assumat aliqñ inuanũ nom̃
uis ñ spe mercedis. s conscientia iustieu
et amore ueritatis. In eungłio enĩ ait
filii eius. E quid poterat ẽẽ. gratius. quid

Expanded text:
rivaretur, quod in toto mundo salubriter rivaretur, quod in toto mundo salubriter praedicaretur et crederetur. Unde non solum gratias agit; sed et de futuro orat, sicut dicit: ne memoriam vestri facio semper in orationibus meis. » Nec malum faciebat, qui juratione bene utebatur: quae etsi bona non est, dicente Domino, « sit sermo vester est est, non non; quod autem amplius est a malo est , » necessaria tamen est, ut alteri suadeatur quod utiliter suadetur, licet sit a malo ejus, cui juratur. Fit enim ab infirmitate ejus, quae utique mala est, cui aliter persuaderi vel non potest, vel non speratur. Nullum autestimandum est, quam ad ea quae dicuntur, testem invocare Deum. In quo summopere cavendum est omni juranti, ne contra praeceptum legis assumat aliquando in vanum nomen ris, non spe mercedis sed conscientia justitiae, et amore veritatis. « In Evangelio » enim ait, « filii ejus. » Et quid poterat esse gratius, quid
Abbreviated transcription (Latin):
et mediacorem łi et hominũ. ut ꝑ quẽ
adõ deferunt᷑. nobis gr̃arum donacio¬
nes. ꝑ ipsũ ei semꝑ referant᷑ ipsarum
gr̃arum actiones. Ubi etiam obseruan¬
dum. quia ad dũsos scͥbens apłs in aliis
grãs agit ꝓ om̃ib. in aliis gr̃as agit s
non ꝓom̃ib. in aliis nec gr̃as agit. Ubi
ꝓom̃ib gr̃as agit. culpas in eis nullas uł
ꝓbra exaggerat. ubi gr̃as agit si non
ꝓ om̃ib. sicut ad chorinthios et ad colo¬
senses. in nuit ineis aliquid ẽẽ. rep̃hen¬
dendum. ubi uͦ omĩno suꝑseoet gr̃as
agere. graue aliquid in eis eẽ. denotat.
quod gr̾̃arum actioni iudicet ẽẽ contra¬
rium. Qa fides ur̃a annitiatur inuni¬
ũso mundo. Ipsa inquit ẽ ur̃a fides quȩ
om̃ium in uniãso mundo catholiea est
fides. quia forma et exemplũ ur̃e fid̾i. in¬
sticutio est uniũsi mundi. forsitan cam
t̾reni imꝑii fucuram fore pͥmã sedem
xp̃iani sacerdocii. unde uelut a fonte di¬

Expanded text:
et Mediatorem Dei et hominum; ut per quem et Mediatorem Dei et hominum; ut per quem a Deo deferuntur nobis gratiarum donationes, per ipsum ei semper referantur ipsarum gratiarum actiones. Ubi etiam observandum quia ad diversos scribens Apostolus, in aliis gratias agit pro omnibus; in aliis gratias agit, sed non pro omnibus; in aliis nec gratias agit. Ubi pro omnibus gratias agit, culpas in eis nullas vel probra exaggerat: ubi gratias agit, sed non pro omnibus, sicut ad Corinthios et Collossenses, innuit in eis aliquid esse reprehendendum: ubi vero omnino supersedet gratias agere, grave aliquid in eis esse denotat, quod gratiarum actioni judicet esse contrarium. « Quia fides vestra annuntiatur in universo mundo. » Ipsa est, inquit, vestra fides, quae omnium in universo mundo Catholica est fides, quia forma et exemplum vestrae fidei institutio est universi mundi. Forsitan jam terreni imperii, futuram fore primam sedem Christiani sacerdotii; unde velut a fonte de
Abbreviated transcription (Latin):
amorib alienis amor eiꝰ. qui solꝰ suf¬
ficit amanti. Dñs etiã d̾s om̃iũ. ho¬
minis illius ꝓprie d̾s est. eiuplacet inse¬
met ipso et ꝓpter sem et ipsum ds. et in
omib iudiciis suis fixa in soc statione
uoluntatis ꝑseuerat animꝰ eiꝰ. Racicũ
et enim animi. quieta uoluntas ẽ. Q uod
ꝓp̾e acsingularit᷑ in amando ł o intelli¬
gendum ẽ. citra qu̾e. et ultra quem.
et extra quem nichil quod ꝓpt̃ eum et
in ipso nonꝰ met᷑. amandũ ẽ. Qui enĩ
labi eũ labente ñ uult: in stabili figat
gressum necesse est. S et beatꝰ homo
cuius ẽ dñs d̾s eius. fit iucissim homo
in sp̃u suo de spũ sẽo seruit dei in reb.
Hoc ẽ quod ineantieo canticoꝵ dicit.
sponsa desponso. Dilectus m̃s michi.
et ego illi. in medio uberum meor cõmora
p̃dicator gr̃ę ad dñm dm̃ cordis sui rede¬
undum semꝑ ẽẽ sentiebat. de omĩb cũ
gr̃arũ actione. nec nͥ ꝑpontificem iħm

Expanded text:
amoribus alienis amor ejus, qui solus sufamoribus alienis amor ejus, qui solus sufficit amanti. Dominus etiam Deus omnium hominis illius proprie Deus est cui placet in semetipso, et propter semetipsum Deus, et in omnibus judiciis suis fixa in hoc statione voluntatis perseverat animus ejus. Placitum etenim animi, quieta voluntas est. Quod proprie singulariter in amando Deo intelligendum est; citra quem, et ultra quem, et extra quem, nihil quod propter eum et in ipso non ametur amandum est. Qui enim labi cum labente non vult, in stabili figat gressum necesse est. Sed et beatus homo, cujus est Dominus Deus ejus, fit vicissim homo in spiritu suo, de Spiritu sancto servit in rebus Dei. Hoc est quod in Cantico canticorum dicit Sponsa de Sponso: « Dilectus meus mihi, et ego illi; in medio uberum meorum commorpraedicator gratiae, ad Dominum Deum cordis sui redeundum semper esse sentiebat de omnibus, cum gratiarum actione, nec nisi per Pontificem Jesum
Abbreviated transcription (Latin):
uotuis nos et humilius excitanus. si¬
ne cũ boni oꝑis faculcatem quã gratiᷤᷤ
accipimus in affectu gratatt̃ d̾o red¬
dimus ineffectu ipsa grã etiam hoc
mus. cũ in eo quẽ in deo diligimus. gr̃am
nos acciꝑe graculam᷑. Qͥ gͦ gratus sem¬
ꝑ inhis coram dño studet apparere. et
insemet ipso semꝑpociora dona acci¬
pere meretur. et dignus ẽ et apcus
fiducia. magnus affectus pietatis. su¬
um dicere dñm dm̃ omĩum. Sic cam̃
est. Qͥ enĩ dulci et pio affecꝰtu. et se¬
cura et p̃sidenti caritate dicit d̾s m̃s.
securus dicit. quia suũ sibi fecit eũ
cuius ipse ẽ. et secure coram eo eui of¬
fert deponit quiequid offert. cui cã
p̃senti semꝑ sibi presencissimus semꝑ
et ipse ẽ. Non pocest hoc dicere cuiꝰ
d̾s uenter ẽ. suie aliud quid quod ꝓ
d̾o amat. uel cũ do̾. non aut̃ ꝓpter
dm̃. Solus quippe amandus d̾s est
nec aliquatenus coiquinari pacit᷑

Expanded text:
votius nos et humilius excitamus, sivotius nos et humilius excitamus, sive cum boni operis facultatem, quam gratis accipimus in affectu, gratanter Deo reddimus in effectu, ipsa gratia etiam hoc mus, cum in eo quem in Deo diligimus, gratiam nos accipere gratulamur. Qui ergo gratus semper in his coram Domino studet apparere, et in semetipso semper potiora dona accipere meretur, et dignus est et aptusfiducia, magnus affectus pietatis suum dicere Dominum Deum omnium. Sic tamen est. Qui enim dulci et pio affectu, et secura et praefidenti charitate dicit, « Deus meus, » securus dicit quia suum sibi fecit eum cujus ipse est, et secure coram eo cui offert, deponit quidquid offert, cui tam praesenti semper sibi praesentissimus semper et ipse est. Non potest hoc dicere, cujus deus venter est, sive aliud quid, quod pro Deo amat, vel cum Deo; non autem propter Deum. Solus quippe amandus est Deus: nec aliquatenus coinquinari patitur
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃as ago deo meo. optimũ gr̃e p̾dica¬
cor a gr̃a sumpsit exordium. ut sicut
pͥmo o̾s ad orandus. pꝰmodum uͦ oran¬
dus im̃ psalmista. laudans inquit in¬
uocabo dñm. sic apredicatore gr̃ȩ.
pͥmo gr̃e ei agancur. a quo gr̃a om̃is
sꝑatur et accipit᷑. de inde uͦ suo ordine
grã ipsa p̃dicetur. Placet enĩ sũmo et
bono deo in bonũ nrm̃. in donis sius
sensus accipientis ñ ingratꝰ. et humilis
ac puis in cellectꝰ diuine bonicatis.
placet ei mulcũ de ꝓfectu frat̾no ad
dm in affectu congraculantis frat̾ne
sacrificium caricatis. Et sicut apud
eum nullũ peccatũ maiꝰ deputacur.
quam gr̃ę eius sẽ ingratum. sic animo
fideli et diuinarũ fidelit̾ assueto gr̃a¬
rum nil dulcius. nil iocuidiꝰ ẽ in pro¬
fectusui siue ꝑximi ipsarũ achone
gr̃arũ. Agimus aut̃ grãs ꝓnobis eum
gr̃am ipsam qu̾a accipimus. qu̾a gra¬
tis accipiamus ad̾o fidelit̃ cogitamus.
et cogitando in amorem largientis de¬

Expanded text:
gratias ago Deo meo. » Optimum gratiae praedicator a gratia sumpsit exordium, ut sicut primo Deus adorandus, postmodum vero orandus. Unde Psalmista: « Laudans, inquit, invocabo Dominum : » sic a praedicatore gratiae, primo gratiae ei agantur, a quo gratia omnis speratur et accipitur, deinde vero suo ordine gratia ipsa praedicetur. Placet enim summo et bono Deo in bonum nostrum in donis suis sensus accipientis non ingratus, et humilis ac pius intellectus divinae bonitatis; placet ei multum de profectu fraterno ad Deum in affectu congratulantis fraternae sacrificium charitatis. Et sicut apud eum nullum peccatum majus deputatur quam gratiae ejus esse ingratum, sic animo fideli, et divinarum fideliter assueto gratiarum, nil dulcius, nil jucundius est in profectu sui, sive proximi, ipsarum actione gratiarum. Agimus autem gratias pro nobis, cum gratiam ipsam quam accipimus, quam gratis accipiamus a Deo fideliter cogitamus, et cogitando in amorem largientis de
Abbreviated transcription (Latin):
sie inmoralib siue in mistieis spũalis
intelligentiȩ carismata. que spũalicer
spialib comparanda sunt. Quos gͦ apłs
sunt ĩ ꝑciri pre optat. Quod eũ fit. et
ipse accipit consolationẽ. opus suum
discipłoꝵ ꝓfectu firmũ uidens. ⁊ stabile
et illi consolant᷑. qui participes fuint a¬
plice gr̃e. Nec eñ de eẽ. pocest mutua
ad alterutrum fidi edificatio. cũ et dis¬
cipłi uident in magistro. quid imitent᷑.
et magister ex discipłoꝵ ꝓfectu. ad maioreᷤᷤ
peiͣngłio labores animatur. Nec suam
cirea fr̃s solucitudinẽ utilt eos ignorare.
ut incordib eoꝵ reb docendis locũ p̃par et.
cognica beniuolentia doctoris. Et ꝓhibitꝰ
cimꝰ ado. ñ ẽ certe indignũ deo. dispon̾e
actus seruor suoꝵ. qͥ nouit suꝑ quani ei¬
uitat̾e pluere debeat pluuiã uerbi dĩ. et

Expanded text:
sive in moralibus, sive in mysticis, spiritualis intelligentiae charismata: quae spiritualiter spiritualibus comparanda sunt. Quos ergo aposunt, impertiri praeoptat. Quod cum fit, et ipse accipit consolationem, opus suum in discipulorum profectu firmum videns et stabile, et illi consolantur qui participes fiunt apostolicae gratiae. Nec enim deesse potest mutua ad alterutrum fidei aedificatio, cum et discipuli vident in magistro quod imitentur, et magister ex discipulorum profectu ad majores pro evangelio labores animatur. Nec suam circa fratres sollicitudinem vult eos ignorare, ut in cordibus eorum rebus docendis locum praeparet cognita benevolentia doctoris. VERS. 13.--cimus a Deo, non est certe indignum Deo, disponere actus servorum suorum, qui novit super quam civitatem pluere debeat pluvia verbi Dei, et
Abbreviated transcription (Latin):
ad confirmandos uos. idẽ. simul consola¬
ri inuobis. ꝑ eam quę inuieem ẽ fidem
urãm atq meani. Primo siquidem om¬
niũ scire debemus opuis eẽ. a postolieũ
fres desiderare siue uisitare. si non obali¬
ud. nͥ ut aliquid gr̾ę spĩalis uel eis imꝑ¬
nam᷑. uel abeis accipiamꝰ. Alias aut̃ ꝓba¬
uile ñ est eireuire fr̃s. Gras aut̃. alia spñ¬
aus. alia non. Uerbi grã spt̃ialis uͥgini¬

Expanded text:
imul consolari in vobis, per eam quae invicem est, fidem vestram atque meam. » Primo siquidem omnium scire debemus opus esse apostolicum, fratres desiderare, sive visitare, sed non ob aliud, nisi ut aliquid gratiae spiritualis vel eis impertiamur, vel ab eis accipiamus. Alias autem, probabile non est, circuire fratres. Gratia autem, alia spiritualis, alia non. Verbi gra
Abbreviated transcription (Latin):
iħs xp̃s dñs nr̃. morcuus ẽ. ut eos amorte
anime suscicaret. ñ debet uideri absur¬
dum. quia nec inscripturis ẽ in solicum.
Sie enĩ ⁊ illud ẽ. Damel exfiliis captiuica¬
hic locutionis inseripturis maxime ue¬
terib. sicut ibi. et fecit moyses sicut
p̃cepit dñs moysi. Nel quod eredibile
magis uidet᷑. dulce quiꝰdam paulo no¬
men eius sapiebat inore. cuiꝰ ei amor
ardebat in corde. et suaue ei erat dicta
seu seripta sua que de illo erant crebra
nominis ipsius cõmemoratione resꝑge¬
re. S et ꝓ nominib nomuus ipsius.
sicut ẽ. inquo. ꝑ quem in ipso. ꝑ ipsum.
cam crebro ubiq et imporcume uti uide¬
cur. ut ñ nunquam cedium legenti fac̾e
uideatur. si non cogicet᷑ seribentis affectꝰ.¬

Expanded text:
inus noster mortuus est, ut eos a morte animae suscitaret, non debet videri absurdum, quia nec in Scripturis est insolitum. Sic enim et illud est: « Daniel ex filiis captivitahic locutionis in Scripturis, maxime veteribus, sicut ibi: « Et fecit Moyses, sicut praeceperat Dominus Moysi . » Vel quod credibile magis videtur, dulce quiddam Paulo nomen ejus sapiebat in ore, cujus ei amor ardebat in corde; et suave ei erat dicta seu scripta sua, quae de illo erant, crebra nominis ipsius commemoratione respergere. Sed et pronominibus nominis ipsius, sicut est, « in quo, per quem, in ipso, per ipsum, » tam crebro ubique et importune uti videtur, ut nonnunquam taedium legenti facere videatur, si non cogitetur scribentis affect
Abbreviated transcription (Latin):
discipłs. quancum inꝰ recens iam faber
dicitur. similit̾q incec̾is arqum disci¬
plinis. Sic quic̃q uocatꝰ iam nomen
dedit in ꝑfessione scĩcatis. uire iam
sẽs uocari pocest. Uñ et ꝓpħa confiden
peccata dimictunt᷑. ut reconeiliemur
ꝓphȩ contineant᷑. Utrumq enim &
remissio et pax. ad generalem dĩ gr̾am
et pacis in omñe eccłam daca in celligen¬
da est. nec minoris estimanda uircuci.
abenedichonib illis. abraham ysaac
et iacob suꝑ liberos suos. cum confidñ
quod et ego sp̃m dĩ habeam. Eo apłica
hac benedictione. usq hodiȩ credende
sunt florere eccłȩ. In quib aut̃ inue¬
nicar pax cũ ꝓculdubio ẽ gr̃a. Sin aut̃
longe fit a peccatorib sauis grȩ. ad p̃di¬
cantẽ uͦ reuertit᷑ pax sua. sicut dñs in
euͣngłio diẽ ad discipłos. In quameñq
inquit domũ incraueritis dieite. Pax
huie domui. Et si fuerit in ea filius pa

Expanded text:
discipulus quantumvis recens, jam faber discipulus quantumvis recens, jam faber dicitur, similiterque in caeteris artium disciplinis. Sic quicunque vocatus jam nomen dedit in professione sanctitatis, jure jam sanctus vocari potest. Unde et propheta confidenpeccata dimittuntur, ut reconciliemur prophetae contineantur. Utrumque enim et remissio et pax, ad generalem Dei gratiam et pacis, in omnem Ecclesiam data intelligenda est, nec minoris aestimanda virtutis a benedictionibus illis Abraham, Isaac, et Jacob, super liberos suos, cum confidentquod et ego spiritum Dei habeam . » Ex apostolica hac benedictione usque hodie credendae sunt florere Ecclesiae. In quibus autem invenitur pax Dei; procul dubio est et gratia. Sin autem, longe fit a peccatoribus salus gratiae, ad praedicantem vero revertitur pax sua, sicut Dominus in Evangelio dicit ad discipulos. « In quacunque, inquit, domum intraveritis, dicite: Pax huic domui
Abbreviated transcription (Latin):
quem siẽ reconeiliator̃e ꝓpeccatis nr̃is
accepimꝰ gr̃am idẽ ipsoꝵ remssionem
peceatoꝵ. ꝑ quem sieut ꝑsapientiã in con¬
tempcũ p̾sentium. sapit nobis gr̃a fucu¬
tiam apłacum ad p̃dicationis auetoera¬
tem.
giãm in ꝑsuadendo ea quȩ ꝑsuadenda
sunt apłacum inbercendo eos qui eoher¬
cendi sunt. Ad obediendum fid̾i in om¬
nib gentib. Tancam et enũ grãm in
huiusmodi apłi ad epti sunt. ut gentes
que erant aliene a cestanienco cdi et cor¬
uersatione isrł. ñ solum in suscipiendo
fidem p̾dicatorib crederent. s etiam
nouum uite modum et religiose con¬
seruationis ordinem ꝓnominis xp̃i re¬
uerentia susciꝑe obedirent. Omib qͥ¬
sunt rome dilectis dĩ uocatis scĩs. Nlon
pͥmũ uocatis scĩs ⁊ post modum quasi
ꝓscĩtate dilectis: S pͥmũ gratuito dile¬
cis et post modum uocatis scĩs. idẽ uoca¬
cis ut scĩ sint. ut gra sit gr̃a. Uocatis
inquit sc̃is. Isu cõmunis locutionis fab

Expanded text:
tis nostris, accepimus gratiam, id est ipsorum remissionem peccatorum, per quem, sicut per sapientiam in contemptum praesentium, sapit nobis gratia fututiam, apostolatum ad praedicationis auctoritatem, gratiam in persuadendo ea quae persuadenda sunt, apostolatum in coercendo eos qui coercendi sunt. « Ad obediendum fidei in omnibus gentibus. » Tantam etenim gratiam in hujusmodi apostoli adepti sunt, ut gentes quae erant alienae a testamento Dei et conversatione Israel, non solum in suscipiendo fidem praedicatoribus crederent, sed etiam novum vitae modum et religiosae conversationis ordinem pro nominis Christi reverentia suscipere obedirent. VERS. sunt Romae, dilectis Dei, vocatis sanctis. » Non primum vocatis sanctis, et postmodum quasi pro sanctitate dilectis, sed primum gratuito dilectis, et postmodum vocatis sanctis, id est vocatis ut sancti sint, ut gratia sit gratia. « Vocatis, inquit, sanctis. » Usu communis locutionis fabri