comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uolis aut̃ mendat. quia sic in remissionẽ peccatorũ tinguantur: quando
spũ scõ baptizans curat om̃s ad se uenientes peccati uulnere sauciatos
dõ mendacium dicere nontim&is uerba nãq: dĩ sunt. simboli uerba:
nonse fefellit dr̃. tradens ꝑ Apłos suor aecdesiae suȩ sc̃ȩ citholice cre¬
dentes in remissiouẽ peccatorũ baptizari: ut quid enĩ iussit in remissi¬
onẽ peccatorũ siñ facit uere remissionẽ ⁊̃mmo ideo iussit quia facit
ẽ enĩ ds̃ uerax : om̃saũ homo m̃dax: omnino in remissionẽ peccatorũ bap¬
dtantur & paruuli alioquin ñ habebunt in regnocȩlorũ utã : dimit¬
titur eis regeneratione spĩtali : quod trauer ut sepe dici exadã generatio¬
dc̃ saluator. quia sicut dt̃ euangelista. ipse saluũ faci& populu suii apec¬
catis eorũ ad tende edictui eiꝰ ñ opusẽ sanis medicus sed iale haben¬
tibun & ad uersus eũ falsum deparuulis dicere conticescequien po¬

Expanded text:
um, ut non in remissionem peccatorum tingantur? Quando us in Spiritu sancto baptizans curat omnes ad se venientes peccati vulnere sauciatos, Deo mendacium dicere non timetis? Verba namque Dei sunt Symboli verba: non se fefellit Deus tradens per Apostolos suos Ecclesiae suae sanctae catholicae, credentes in remissionem peccatorum baptizari. Utquid enim jussit in remissionem peccatorum, si non facit vere remissionem? Imo ideo jussit, quia facit. Est enim Deus verax, omnis autem homo mendax . 14. Omnino in remissionem peccatorum baptizantur et parvuli: alioquin non habebunt in regno coelorum vitam. Dimittitur enim eis regeneratione spirituali, quod traxerunt, ut saepe dixi, ex Adam generatiot Jesus, id est, Salvator: quia, sicut dicit evangelista, Ipse salvum faciet populum suum a peccatis eorum . Attende edictui ejus: Non opus est sanis medicus, sed male habentibus . Et adversus eum falsum de parvulis dicere conticesce, qui eis po
Abbreviated transcription (Latin):
circum cisione delicta responde. s plane iustur ds̃ in iudi cando
mentientes ei : Si itaq iustur dr̃ in iudicando rogo die cauram
circum cisi paruuli perituri actualia certe nulla eius delicta qu
enĩ essepoter̃ octo dierum : trahere eum originale peccatũ & pn¬
t̃ hoc dam nari credere non uis: unde iustadĩ iudicia dic lam ape¬
in circumcisum testedi lege fideli. perireparuulum credis: in iustus

Expanded text:
circumcisione delicta? Respondetis plane: Justus Deus in judicando.circumcisione delicta? Respondetis plane: Justus Deus in judicando. autem mentientes ei. Si itaque justus Deus in judicando, rogo, dic causam incircumcisi parvuli perituri. Actualia certe nulla sunt ejus delicta. Quae enim esse poterunt octo dierum? Trahere eum originale peccatum et propter hoc damnari, credere non vis. Unde justa Dei judicia? Dic jam apeincircumcisum, teste Dei lege fideli, perire parvulum credis. Aut s
Abbreviated transcription (Latin):
xpiano sicut lexperiturũ dixit deparuulũ depopulo iudacorum.
nisi die circũ cisus fuiss& octauo: Scriptũ est enĩ in fans qui octaua
die circũ cisus ñ fuerit. disperi& anima illa depopulosuo: dic
igit᷑ mihi. a quo facinore circum cisio paruulũ liberat. Aut quare
Incircũ cis. depopulo dĩ circũ ciso anima periebat : si nihil unde
sanur&ur uel disperir& habeat : qui n potius parentibus eius ni si
cipcũ cisus fuiss& debuit p̃tendi perditio qui usum oboedientiȩ
liberi habebant arbitrii & non pariulo ignoranti scientiabonum
nonalu sedesto ut parentes obhanc ne glegentiam quod scriptum
nomest. subeant perituri supplicia: Numquid dam iatrntur
si merrcum cisus mortuus paruulus fuerit. Animȩ poterit
i ceutũ abolere : Dr̃ eñ locutur est non homodicens : in fans
qoi octaua die circum cisus ñ fuerit: disperi& anima illa de

Expanded text:
christiano: sicut lex periturum dixit parvulum de populo Judaeorum, christiano: sicut lex periturum dixit parvulum de populo Judaeorum, nisi die circumcisus fuisset octavo. Scriptum est enim: Infans qui octavo die circumcisus non fuerit, disperiet anima illa de populo suo . Dic igitur mihi, a quo facinore circumcisio parvulum liberat? aut quare incircumcisi de populo Dei circumciso anima peribat, si nihil unde sanaretur vel disperiret habebat? Quin potius parentibus ejus, nisi circumcisus fuisset, debuit praetendi perditio, qui usum obedientiae et liberi habebant arbitrii, et non parvulo ignoranti scientia bonum et malum. Sed esto ut parentes ob hanc negligentiam, quod scriptum non est, subeant perituri supplicia: numquid damnatis illis, si incircumcisus mortuus fuerit parvulus animae poterit interitum abolere? Deus enim locutus est, non homo, dicens, Infans qui octavo die circumcisus non fuerit, disperiet anima illa de
Abbreviated transcription (Latin):
iusturdñs nihil facit in iustum : & ue rax et̃ non potest: mendax par¬
uuli itaq ut dicit apłs natura filii irae sunt. adaescilic& parentis
sicut sepedicimus. offensionẽ consensi onẽ: extensione enĩ dicerentur
filumatris iram idest peccatum primi plasti. qui peccando dm̃
adirã primur in nr̃o genere prouocauit traherent seminati: ideo &
dictum est quis enim erit mundus a sorde ñeunus quiđ&iam si uni¬
us diei fuerit uita eiꝰ super terram: uel sicut dictũ ẽ aliom odo
tamen idempuis potest faceremundum deimmundo conceptũ
scmine. Non netu qui solus es obh&e igitur solã sordẽ peccati quã
trahit non decon iugii bono sed delibidinis malo paruulus breuis
uitae & plenbs iracundiae est: decidit &iam ut flos fugitq ut um¬
bra nec perman& atq: in iudiciũ coram dño ueni& tudicandus
cui nisi haptis mi gratia per xpm subuenerit disperiret depopulo

Expanded text:
justus Dominus nihil facit, injustum, et verax non potest esse mendax. Parjustus Dominus nihil facit, injustum, et verax non potest esse mendax. Parvuli itaque, ut dicit Apostolus, natura filii irae sunt , Adae scilicet parentis, sicut saepe diximus, offensione connexi. Non enim dicerentur filii irae, nisi iram, id est, peccatum primiplasti, qui peccando Deum ad iram primus in nostro genere provocavit, traherent seminati. Ideo et rum: Quis enim erit mundus a sorde? Ne unus quidem, etiam si unius diei fuerit vita ejus super terram, etamen idem: Quis potest facere mundum de immundo conceptum semine? Nonne tu qui solus es? Ob hanc igitur solam sordem peccati, quam trahit, non de conjugii bono, sed de libidinis malo, parvulus brevis vitae et plenus iracundiae est. Decidit etiam ut flos, fugitque ut umbra, nec permanet; atque in judicium coram Domino veniet judicandus. Cui nisi Baptismi gratia per Christum subvenerit, disperiet de populo
Abbreviated transcription (Latin):
tamen ueritate. paruulos peccati sordereos eẽ dixer̃: quȩ enim
in iustitia sicut᷑ sȩpe ꝓdiuersitate propositarũ ame causarũ int¬
rogaui apud dm̃ dicite : ut nulla existente causa scđm errorem
urm sicut supra diximus dixisseiob paruulos breuis uitȩ &ple¬
nus iracundiȩsit. cum quidsit ira rationis hr omnino nesciat.
uł quare ut flos decidit fugitq ut umbrȩ in uita multorũ dierũ
siue annorũ ñ ꝑman&. sicut nouimus multisq: contingere par¬
uulis. uł cureum adiudicium corã seuenire facit. cũ mandatũ
legis eiꝰ non cognouerit faciendũ necontempserit uoluntate :
aec utique secundũ uos ut dixi in iuste paruuli patiuntur Aius
iudice sinulla peccati contagione tenent̾ obnoxii : sed quanta lib
latitudine mendaciorũ ur̃orũ uerbis muros heresi urãe ciro¬
quassit & deftruit unde so repugnatis atque confiditis quꝰ

Expanded text:
tamen veritate, parvulos peccati sorde reos esse dixerunt. 8. Quae enim tamen veritate, parvulos peccati sorde reos esse dixerunt. 8. Quae enim injustitia, sicut saepe pro diversitate propositarum a me causarum interrogavi, apud Deum, dicite, ut nulla existente causa secundum errorem vestrum, sicut supra diximus dixisse Job, parvulus brevis vitae et plenus iracundiae sit; cum quid sit ira, rationis usu omnino nesciat: vel quare ut flos decidit, fugitque ut umbra, et in vita multorum dierum sive annorum non permanet, sicut novimus multis contingere parvulis? vel cur eum ad judicium coram se venire facit, cum mandatum legis ejus non cognoverit faciendum, nec contempserit voluntatem? Haec utique secundum vos, ut dixi, injuste parvuli patiuntur a justo judice, si nulla peccati contagione tenentur obnoxii. Sed quantalibet latitudine mendaciorum vestrorum verbis muros haeresi vestrae circquassat et destruit, unde repugnatis et confiditis. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
uitaeius super terrã idẽ propt̃ peccati sordem. quã trahit apge¬
cante natura qua nascitur immundus Inmundo : ex secundua
posuimus: audite apertius ad sugillationem uram id ipsũ qualit̃ ex
ebreo uerbosit in latino trans latũ: quisait potest facere mundũ
deinmundo conceptum semine non netu quisolus es: ẽne de in¬
ceps contentio. immo eẽ deb& a uob̵ ulla contradictio audis de
paruulo dici. quis potest facere mundũ deimmundo conceptũ
semine nonne tu qui solus es & adhucdubitas baptismũ xp̃i ꝑ
gratiã habere quod mund& in paruulo: nisienim ess& iñmun¬
dus ñ dicer& : quis potest facere mundũ : sedcũ addit deinm un¬
do conceptũ semine : parentũ sordidatũ dicit eẽ peccato quorum
sunt immunda semina ñ conditione naturȩ. sed preuari cantis
uitio proto plausti siue igitur hix ex hebreo ingreco. siue alius sint
ex hebreo in latino sermone unũ atq: idem. & simutatis uerbis non

Expanded text:
us super terram. Id est, propter peccati sordem, quam trahit a peccante natura, qua nascitur immundus in mundo. Haec secundumonem versa est, posuimus. Audite apertius ad suggillationem vestram idipsum, qualiter ex hebraeo verbo sit in latinum translatum. Quis, ait, potest facere mundum de immundo conceptum semine? Nonne tu qui solus es? Estne deinceps contentio? imo esse debet a vobis ulla contradictio? Audis de parvulo dici, Quis potest facere mundum de immundo conceptum semine? Nonne tu qui solus es? et adhuc dubitas Baptismum Christi per gratiam habere, quod mundet in parvulo? Nisi enim esset immundus, non diceret, Quis potest facere mundum? Sed cum addit, de immundo conceptum semine; parentum sordidatum dicit esse peccato: quorum sunt immunda semina, non conditione naturae, sed praevaricantis vitio protoplasti. Sive igitur Septuaginta ex hebraeo in graeco, sive alius similiter ex hebraeo in latino sermone, unum atque idem, etsi mutatis verbis, non
Abbreviated transcription (Latin):
lubtandũ iuftr. sedeon iuncca caritate bonorũ pmia mertoruo q suit
inreqnocelorũ quade Iindiuisũ in possessionem unitȩ concordiȩ ditats pa
ir x filiu & sp̃t sen & nonest ut quoddam grande pa latiũ unde condudi
ut exludi posst nect̃ minũ h&e quomodo regnittro :ut ultra re gonidi.
a filbi t potestatem ipsc emiqui impl&omma & excedt onia pat

Expanded text:
habitandum justis, sed conjuncta charitate bonorum praemia meritorum, quae sunt habitandum justis, sed conjuncta charitate bonorum praemia meritorum, quae sunt in regno coelorum, quod est indivisiritus sancti: et non est ut quoddam grande palatium, unde concludi aut excludi possit: nec terminum habet, quomodo regnum terrae, ut ultra regnandi non habeat potestatem. Ipse enim qui implet omnia et excedit omnia, Pater
Abbreviated transcription (Latin):
spũ sco ñ introibit in regnũ cȩlorũ: Ecce uirga fortis xp̃i. quomis
cominuit corpus tuun siautẽ dixeris foras. atͥten dequidres ponden
maniheo Aliquo enĩ bello secundũ te superatus ab aliquopater ex
xp̃s enĩ recipit baptizatos in regnũ celorũ pat̃ ñ baptitatos inmansi¬
ones loci sui ecce quales sensus in pregnata adiabalo peperit heresis
ur̃ Ecce officinailla pelagiana: de qua ninnium docci & acutuli ad in¬
nenitũ ꝓrẽce ssistus qualẽ locũ miseris paruulis fabricauit ut & paterrez
cepti facient pariuli quos catholica ratio inmansioner patris uob docen¬
tibi ñ suit introre quibus dũ absq xpũ ꝓmitcicis uitã õffertisuitam
dũ sanos polliceminis Ad morte ꝑducitis dũ spondetis requiempcipitatis
ingehenuo mansiones igitur isie apud patrem nons̃ diuise cellulis ad

Expanded text:
Spiritu, non intrabit in regnum coelorum. Ecce virga fortis Christi, quomodo Spiritu, non intrabit in regnum coelorum. Ecce virga fortis Christi, quomodo comminuit opus tuum. Si autem dixeris, Foris; attende quid respondeas Manichaeo. Aliquo enim bello secundum te superatus ab aliquo. Pater excChristus enim recipit baptizatos in regnum coelorum: Pater non baptizatos in mansiones loci sui. Ecce quales sensus impraegnata a diabolo peperit haeresis vestra: ecce officina illa Pelagiana, sive Coelestiana, de qua nimium docti et acutuli ad interitum processistis, qualem locum miseris parvulis fabricavit, ut et Pater vcepti facient parvuli, quos catholica ratio sine medico Christo in mansiones Patris vobis docentibus non sinit introire? Quibus dum absque Christo promittitis vitam, aufertis vitam: dum sanos pollicemini, ad mortem perducitis: dum spondetis requiem, praecipitatis in gehennam. Mansiones igitur istae apud Patrem non sunt divisae cellulis ad
Abbreviated transcription (Latin):
tumeliȩ : ut simanserit in quas satũ ꝑmitia illic susceptos urõs
quib: sine illo uitam promittitis paruulos habitare: dicage: ad¬
esto ad sertionituȩ. refellemea: mansiones iste multȩ quas in me¬
diũ ꝓtulisti. dethes auris eu angelicrũ certũ est ueritate dicente eẽ
apuddm̃ patrem : sed quȩro abste. utrũ sint in regnocelorumian
foras: pat̾ enĩ ds̃ in regnocelorum ẽ. & illie sunt hş utiq mansiones
Si uero in regnocȩlorũ ñ sunt : ergo pat̃ alienus est a regnocȩlorũ:¬
unũ elige eduobus. cuius partis defensor ex istere possis: in regno ẽ
pater & mansiones anextra : sidiceris in regno perdidisti locum
quẽ multa fabricaueras arteparuulis: non enĩ intrat in mansio¬
nes istas nonbaptizatus fuerit : qui aquidixit indomo patris mei
mansiones multȩ s̃ ipsedociti qui non renatus fuerit exaqua &

Expanded text:
tumeliae: ut si manserit inquassatum, permittat illic susceptos vestros, tumeliae: ut si manserit inquassatum, permittat illic susceptos vestros, quibus sine illo vitam promittitis parvulos habitare. Dic, age, adesto assertioni tuae, refelle meam. Mansiones istas multas, quas in medium protulisti de thesauris Evangeliorum, certum est veritate dicente, esse apud Deum Patrem: sed quaero abs te, utrum sint in regno coelorum, an foris. Pater enim Deus in regno coelorum est, et illic sunt hae utique mansiones. Si vero in regno coelorum non sunt; ergo Pater alienus est a regno coelorum:icis, haeretice? Unum elige e duobus cujus partis defensor existere possis. In regno est Pater et mansiones, an extra? Si dixeris, In regno; perdidisti locum, quem multa fabricaveras arte parvulis. Non enim intrat in mansiones istas non baptizatus: quia qui dixit, In domo Patris mei mansiones multae sunt; ipse dixit, Qui non renatus fuerit ex aqua et
Abbreviated transcription (Latin):
fuitur hec ominia referunrtur &ia siplura dicaomm d gefera
enĩ uita iusti uel sicut dixi addamus iustitia. scĩtas. beatitudo
& c&erabona ad regnicelorum requiem referuntur: sinistra
uero idẽ hi qui sinistrȩ adstabunt. iniquimors. in iustitia. do¬
lositas impi&as. & quantalib& mala ad gehenne torm̃ta ubi
mors quȩ secunda dr̃ ñ finitiua sed cruciatu durabilis erit: qui
bazatus ergo nonẽ in his quȩ s̃ regni cȩlorũ ñ potest repperiri
& siñ ibi quia uere non ibi putas nepelagiane iam seirtis ubi
aut certe dic ubi respondemore illo solito dñs inquid indomo
patris mei mansiones multȩ s̃: in his mansionibus. suas ha¬
bent uitȩ  refrigerii ñ baptirati paruuli mansiones :icine. ẽ
putas ille tertius locus quem fingendũ ante paulu lum exoffi¬
cina dorinatis tui poposceram: p̃ercutiat hoc opus uirgusua
xp̃s. qui gentes hereditatem suam & possessionẽ suã t̾minos
Erȩ regit qui probat uasa misericordiȩ suȩ. & reꝓbat con¬

Expanded text:
 haec omnia referuntur, etiamsi plura dicantur. Dextera enim vita, justi, vel si, ut dixi, addamus, justitia, sanctitas, beatitudo, et caetera bona ad regni coelorum requiem referuntur: sinistra vero, id est, ii qui sinistrae astabunt, iniqui, mors, injustitia, dolositas, impietas, et quantalibet mala ad gehennae tormenta, ubi mors quae secunda dicitur non finitiva, sed cruciatu durabilis erit. Qui baptizatus ergo non est, in iis quae sunt regni coelorum, non potest reperiri: et si non ibi, quia vere non ibi, putasne, Pelagiane, jam sentis ubi? aut certe dic ubi. CAPUT VI. 11. Responde more illo solito: Dominus inquit, « In domo Patris mei mansiones multae sunt » . In his mansionibus, suas habent vitae et refrigerii non baptizati parvuli mansiones. Hiccine est, putas, ille tertius locus, quem fingendum ante paululum ex officina dogmatis tui poposceram? Percutiat hoc opus virga suasuam et possessionem suam terminos terrae regit ; qua probat vasa misericordiae suae, et reprobat con
Abbreviated transcription (Latin):
ad conparationẽ uidelic& ad se uenientiũ dixit ñ omniũ paruu¬
lorum generalit. &iã & qui in eo renati ñ sunt id eo sinite in quid
paruulos adme uenire idẽ nolite illos credere menon in digere
non possũ uenire in regnũ patris mei nisi perme denique ait. ego
tur eos ñ baptizatos. indomo mansionũ patris mansuros creditis
cũ nemo uadat ad patrem nisi perxp̃m qui uia est : nemo ȩt̃nã ha¬
beat uitam nec maneat in ueritate nisi ꝑ ipsum. qui uita & ueri¬
tas ẽ : sineme inqurd nihil potestis facere: Nã sicut nemouenit

Expanded text:
ad comparationem videlicet ad se venientium dixit, non omnium parvulorum generaliter, etiam et qui in eo renati non sunt: ideo, Sinite, inquit, parvulos ad me venire, id est, nolite Illos credere me non indigere; non enim possunt venire in regnum Patris mei nisi per me. Denique ait, Ego do igitur eos non baptizatos in domo mansionum Patris mansuros creditis, cum nemo vadat ad Patrem, nisi per Christum, qui via est: nemo aeternam habeat vitam, nec maneat in veritate, nisi per ipsum, qui vita est et veritas? Sine me, inquit, nihil potestis facere . Nam sicu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ fuerint. uitã illis a et̃nã ꝓmittitis : quia scilic& xp̃i eis gra
tiã baptizatis nihil auferre. conferre creditis Nil siem̃
intelleger&is quare dixerit xp̃s. ñ opus ẽ sanlis medicus. sed
male habentibus : creder&is utique Non eos sanos sed uolie¬
ratos. medico saluatori ad stationẽ baptis mi sanandos
estne & aerba birbibos uita niss ipsiut quiestuita manduca uerin
carnẽ & sanguiuẽ biberet ipseenim ditit nisim inducaueriti car¬

Expanded text:
non fuerint, vitam illis promittitis aeternam, quia scilicet Christi eis non fuerint, vitam illis promittitis aeternam, quia scilicet Christi eis gratiam baptizatis nihil auferre, conferre creditis nihil. Si enim intelligeretis quare dixerit Christus, Non opus est sanis medicus, sed male habentibus : crederetis utique, non eos sanos, sed vulneratos medico Salvatori ad stationem Baptismi sanandos offerri; nec habituros vitam, nisi ipsius qui est vita manducaverint carne
Abbreviated transcription (Latin):
cessit. Aut si de uob̾ Aliud sentiendum est. iudicent orto doxi sed men
scius operum eius malorumi quȩ facturus erat Aetxte perfecta. per¬
curum dixit in populosuo: Ita ne pelagiane in sane. ds̃ qui iustus
ẽ in omnibus uiissuis. & scs in omnibus operibus suis. prohuius¬
ce modi credendus est in circũ cisum paruulũ iudicare. ut tãqi
factorem pronon factis sceleribus puniat. tempus imputat᷑ qod¬
dã ubi uita ñ uixit: Ubi uelle & nolle non fuit uoluntatis: absi¬
hoc. absit apud iudicẽ iustũ qui unicuiq oboedienti uel cont̃¬
uenti usulibere uoluntatis reddit secundu opera sua: Apar uulo
autem incircumciso. solũ prodelicco. quod ẽ opus diaboli quodex
adam seminatus & traxit. & circũ cisione fraudatus non caruit.
hoc in paruulo ds̃ odit & punit. Ita nune fit & populo xp̃i ano:
circum cisio enĩ illa octauaediei figuram sesur reccionis diei sal¬
uatoris. & gratiã baptis migestauit: uos aut̃ & si paruulibaptizas

Expanded text:
edis. Aut si de vobis aliud sentiendum est, judicent orthodoxi. CAPUT V.scius operum ejus malorum quae facturus erat aetate perfecta, periturum dixit de populo suo. Itane, insane Pelagiane, Deus qui justus est in omnibus viis suis, et sanctus in omnibus operibus suis , pro hujuscemodi credendus est incircumcisum parvulum judicare, ut tanquam factorem pro non factis sceleribus puniat; tempus imputet quoddam, ubi vita non vixit, ubi velle et nolle non fuit voluntatis? Absit, absit hoc apud judicem justum, qui unicuique obedienti vel contemnenti usu liberae voluntatis, reddit secundum opera sua: parvulo autem incircumciso solum pro delicto, quod est opus diaboli, quod ex Adam seminatus attraxit, et circumcisione fraudatus non caruit, hoc in parvulo Deus odit et punit: ita nunc fit et in populo christiano. Circumcisio enim illa octavi diei, figuram resurrectionis diei Salvatoris et gratiam Baptismi gestabat. 10. Vos autem, etsi parvuli baptizati
Abbreviated transcription (Latin):
cũ Foruerit decidit fugit que utum bra & nonperman&: Non¬
ne diam huius curã habuisti. & hunc fecisti uenire in iu dicũ
coram te : quis enĩ erit mundus a sorde : ncunus quids & ia siun¬
usdici fuerio uitacius superterram : est ncais quiđ dubitandu
ra slaris inia auctorrtate. paruulos petcati in lubie maculatos ee
uastentes cũenũ dt̃ Nonne &iam huiuscur habuiftradhune fccisti
ue imudicudicium corã testaam propter iu chaduistuse s inn Ee¬

Expanded text:
gitque ut umbra, et non permanet. Nongitque ut umbra, et non permanet. Nonne etiam hujus curam habuisti, et hunc fecisti venire in judicium coram te? Quis enim erit mundus a sorde? Ne unus quidem, etiamsi unius diei fuerit vita ejus super terram . Estne aliquid dubitandum, tam clarissima auctoritate, parvulos peccati illuvie maculatos esse nascentes? Cum enim dixit, Nonne etiam hujus curam habuisti, et hunc fecisti venire in judicium coram te? sta
Abbreviated transcription (Latin):
nocentiam scam & nullius penitus erroris obngxiãtantis per¬
mittat urgueri periculis & in ipsis. nũ quã uita priuari: quod
nisicos peccati originalis causa pati credideritis : si ne dubio dm
quiualde omã bona fecit arguitis: Sed absit utiniquus in fereni
irĩ immo iustus iudicia faciens poena cnĩ peccatiẽ ut poenis
pletantur non in actu sed inortũ pariuili peccatores quia eece
mea & graue iugum super filiosadam adiȩxitus deuentrema¬
tris corum usque in diem sepulture matrimoniũ no nogo fin¬
athletam fortissimũ peromniu diaboli flagella transeun¬
tem & patientia suu eiꝰ inpatientiã superante beacũ iob dico
qui spũ di quo ꝓbatus est fortis factus de humanȩ naturȩ sense¬
rio labe &iam & paruulos dicensa ptecati sordibus iñmunes eẽ
non posse hos que ad ducendos in iuddicium corã dos homoninquid
natus ex muliere breuis uite & plenus iacundaa de suent fiinqui¬

Expanded text:
nocentiam sanctam et nullius penitus erroris obnoxiam tantis pernocentiam sanctam et nullius penitus erroris obnoxiam tantis permittat urgeri periculis, et in ipsis nonnunquam vita privari. Quod nisi eos peccati originalis causa pati credideritis, sine dubio Deum, qui valde bona omnia fecit, arguitis. Sed absit ut sit iniquus, inferens iram, imo justus judicia faciens poena enim peccati est, ut poenis plectantur, non in actu, sed ortu parvuli peccatores. Quia, Ecce orat: graue iugum super filios Adam a die exitus de uentre matris eorum usque in diem sepulturae in matre omnium? athletam fortissimum per omnia diaboli flagella transeuntem, et patientia sua ejus impatientiam superantem: beatum Job dico, quid Spiritu Dei, quo probatus et fortis est factus, de humanae naturae senserit labe, etiam parvulos dicens a peccati sordibus immunes esse non posse, hosque adducendos in judicium coram Deo. Homo, inquit, natus de muliere, brevis vitae, et plenus iracundiae; et
Abbreviated transcription (Latin):
in ac uocatione sunt & paruuli quiad sumunt in fide credentiũ
non oboedientia uoluntatis : sed dilectione nimia caritatis: propi
quos nisi fuerit dono gratiȩ caritatis iugũ suaue & onus leue xp̃i
requiescere alabore & onere originalis iugi non possunt: gra¬
uantur enĩ in labore & onere diuersarũ passionũ quascos in
lacte positos perp&i uidemus & stupemus: uexantur enĩ non¬
nũ quã adȩmonibus diuersis &iã dolorib & uuneribus cruci¬
antur multisq uddixi erũ narũ generib affliguntur: & in hi
omnib: cumquid patiantur. lic& dicere ñ possint. tam̃ penissi
cruciari uariis quodã modo locuntur.: cũ aculeo puneti dolorõ¬
confusos uocũ eiulatus emittunt: quȩ siminime stimulo peccati pro¬
to plaustorum perculsi ex quorũ peccatrice carnepeccati carosunt
patiuntur : secundũ errorẽ urm̃ : ds̃ talem fecit naturã ut poena¬
libus anima passionibus conuexetur : Aut certe iniustus ut in¬

Expanded text:
In hac vocatione sunt et parvuli, qui assumuntur in fide credentium, non obedientia voluntatis, sed dilectione nimia charitatis. Propter quos nisi fuerit dono gratiae, charitatis jugum suave et onus leve Christi, requiescere a labore et onere originalis jugi non possunt. Gravantur enim in labore et onere diversarum passionum, quas eos in lacte positos perpeti videmus et stupemus. Vexantur enim nonnunquam a daemonibus, diversis etiam doloribus et vulneribus cruciantur, multisque, ut dixi, aerumnarum generibus affliguntur: et in his omnibus cum quid patiantur, hoc dicere non possint, tamen poenis se cruciari variis quodammodo loquuntur, cum aculeo puncti dolorconfusos vocum ejulatus emittunt. Quae si minime stimulo peccati protoplastorum percussi, ex quorum peccatrice carne peccati caro sunt, patiuntur, secundum errorem vestrum, Deus talem fecit naturam, ut poenalibus anima passionibus convexetur, aut certe injustus, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
unum : xp̃i itaq: iurũ ceruices quas presserat peccati iugũ pͥeccaq:
fuspendẽn p̃iit ad cclũ leuans quia caritas sinequa nemo poter
promereri dm̃ num quã cadit & quõ operit mubertudinem pecca¬

Expanded text:
unum? Christi itaque jugum cervices, quas presserat peccati jugum, unum? Christi itaque jugum cervices, quas presserat peccati jugum, suspendit, non premit, ad coelum levans: quia charitas, sine qua nemo poterit promereri D
Abbreviated transcription (Latin):
estis. & ego uos reficiam tollitedugũ ieũ superuos. & discite
ame quiamins sũ & humidis corde & in ueni&is requiem an¬
mabus uris. Iuguin erũ meũ suauecest & onus ineũ leue ẽ: Quom do
uero ud cum uocati cant ipse ostendit dicens: Nemouenit adnie
nisi pat̃ quimisitme ad traxerit eũ proiugo ergo peccati aspero & gra¬
ui. quo carnalit̃ nati p̃muntur: uocatis tollendũ suꝑ se iugũ suũ suaue
& honus leue precipit: superius iã diximus. curpeccato iugũ sit compa ratũ
Nunc sp̃italexp̃i iugũ & honus intellegere debem: : Caritatẽ eẽdico qua¬
iubemur diligere dm̃ & proximũ : quia in his duob: prȩceptis. tã quam
iniugo lexomnis pend& & ꝑph&e : quidenĩ suauius aut leuius carita¬
te quanos diligens ds̃ ꝑmortẽ filii sui ex duobus populis. iudeis scili¬
c& &gentib uinculo gratiȩ in unitate fidei coniugauit & fecit utraq

Expanded text:
estis, et ego reficiam vos. Tollite jugum meum sestis, et ego reficiam vos. Tollite jugum meum srequiem animabus vestris. Jugum enim meum suave est, et onus meum leve est . Quomodo vero ad eum vocati eant, ipse ostendit, dicens: Nemo venit ad me, nisi Pater qui misit me, attraxerit eum . Pro jugo peccati aspero et gravi, quo carnaliter nati premuntur, vocatis tollendum super se jugum suave et onus leve praecipit. Superius jam diximus, cur peccato jugum sit comparatum: nunc spirituale Christi jugum et onus intelligere debemjubemur diligere Deum et proximum: quia in his duobus praeceptis tanquam in jugo, Lex omnis pendet et Prophetae . Quid enim suavius aut levius charitate, qua nos diligens Deus, per mortem Filii sui, ex duobus populis, Judaeis scilicet et Gentibus, vinculo gratiae in unitate fidei conjugavit, et fecit utraque
Abbreviated transcription (Latin):
adam. Adic exitus deuentre matriscorũ. usque indiẽ sopultu¬
rȩ in matrinioium: quodẽ hoc graueiugũ. nisi peccatũ: & qua¬
re dictũ est iugum. nisi quod ex duobus adam & euã ueniat uel
duorum premat & conterat colla idẽ masculi & feminȩ maio¬
rũ uidelic& Atque in inorũ : quia in utroq sexu iugũ sunt. ideo
suꝑfilios actates non discreuit uel sexur: & comparando iugũ
peccato. p̃ter xpm̃. qui sicut c&eri. ex usu coniugatorũ natus
nonest. omnes eẽ peccatores ae quauit: huic iugo id est origi¬
nali peccatore iuncti. maiores atq minores. uitia ex ipso or¬
ta tãquã aratrum trimus quã diusumus in mortis corpore
cuius cupiditatum uomere. proscinditur hoc ẽ corrũ pitur
tranra propt̃ quod in libro sapientiȩ dictũ puto corpusa ut̃
quodcorrũpitur ed grauat animã : Acuius iugi labore &
onere uł aratri corruptione. ut requiescat nemnosoluitur
serante qui at uenite adie om̃s qui laboratis &  onerati

Expanded text:
usque in diem sepulturae in matrem omnium . Quod est hoc grave jugum, nisi peccatum? Et quare dictum est jugum, nisi quod ex duobus Adam et Eva veniat, vel duorum premat et conterat colla, id est, masculi et feminae, majorum videlicet atque minorum; quia in utroque sexu jugum sunt. Ideo super filios, aetates non discrevit vel sexus: et comparando jugum peccato, praeter Christum, qui sicut caeteri ex usu conjugatorum natus non est, omnes esse peccatores aequavit. Huic jugo, id est, originali peccato revincti majores atque minores, vitium ex ipso ortu tanquam aratrum trahimus, quamdiu sumus in mortis corpore, cujus cupiditatum vomere proscinditur, hoc est, corrumpitur terra nostra. Propter quod in libro Sapientiae dictum puto: Corpus autem quod corrumpitur aggravat animam . A cujus jugi labore et onere, vel aratri corruptione ut requiescat, nemo solviturserante, qui ait; Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati
Abbreviated transcription (Latin):
carne meã & ñ bibit sanguinẽ meũ. ñ habebit in seuitã. intellegio a
contentione recedit : qui uero secundũ ꝓpositum dĩuiuunt. pręscitos
es s& prȩdestinatos. electione graruitȩ gratiȩ eiꝰ & regnũ eis cȩlorũ e
p̃ destinatũ sinedubitatione dicendũ ẽ: Hoc enĩ apłs paulus ꝓbat cũ

Expanded text:
carnem meam, et bibit sanguinem meum, non habebit in se vitam , » intelligit, et a carnem meam, et bibit sanguinem meum, non habebit in se vitam , » intelligit, et a contentione recedit. Qui vero secundum propositum Dei vivunt, praescitos esse et praedestinatos electione gratuitae gratiae ejus, et regnum eis coelorum esse praedestinatum sine dubitatione dicendum est. Hoc en
Abbreviated transcription (Latin):
xpm̃ negantes: & dñs in euangelio peccatoribus ite in ignẽ ȩt̃nũ.
quẽ parauit pat̃ meus diabolo & angelis eius prȩdestinatis autem:
uenite benedicti patris mei. percipite regnũ paratũ uob̵ abori¬
gine mundi idest p̃destinatũ tenenda ẽ igitur in concusse hc̃
dis putationis regula quȩ diuinis testimoniis claruit peccato¬
res in malis propriis antequã essent in mundo p̃scitos eẽ
tantum ñ p̃ destinatos. poenã aut̃ eis eẽ p̃destinatam secundũ
quod p̃seiti sunt paruulos quoque ñ renatos exaqua & spũscõ
prȩdestinate poenȩ esse obnoxios qui p̃ scitis ñ in propruis uo¬
luntatibus quorũ nullȩ s̃ uł bone uel male : Nisitantũ in
adae peccato quod traxere nascentes & in hoc manentes. soluer̃
tẽpus uitȩ p̃fentis: quideñ iustitia faciat quib misericordia
non sub uenit. quipura fidecredit. dicentedño quiñ manducat

Expanded text:
m . Et Dominus in Evangelio peccatoribus: Ite in ignem aeternum, m . Et Dominus in Evangelio peccatoribus: Ite in ignem aeternum, quem paravit Pater meus diabolo et angelis ejus. Praedestinatis autem: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum paratum vobis ab origine mundi , id est, praedestinatum. Tenenda est igitur inconcusse hujus disputationis regula, quae divinis testimoniis claruit, peccatores in malis propriis antequam essent in mundo, praescitos esse tantum, non praedestinatos; poenam autem eis esse praedestinatam secundum quod praesciti sunt. Parvulos quoque praedestinatae poenae esse ebnoxios. Qui praesciti sunt, non propriis voluntatibus, quorum nullae vel bonae vel malae sunt, nisi tantum in Adae peccato, quod traxere nascentes, et in hoc manentes solverunt tempus vitae praesentis. Quid enim justitia de iis faciat, quibus misericordia non subvenit, qui pura fide credit dicente Domino: « Qui non manducat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑspm̃ scm̃ periturũ ante p̃dixit quia sicut xpm̃ oportebat pati ꝑiu
dam precanente ꝑ proph&am scõ spũ : Ita oportebat perire iudam
eodem scõ spũ prȩdicente De eo enĩ dictum ẽ nemoperuit nisi filius
ꝑditionis: Nã poenã illi prȩdestinatã promalis suis. inquibus ut sȩpe
dixi prȩscitus est cantũ ñ prȩdestinatos: illic plene agnoscimus. ubi
de eo dicitur ab apło p&ro. ut ir& in locũ suum : trans lato scilic&
tequã natus : secundum id quod disputatione p̃diximus : talis ergo
periturorum omniũ causa est . lic& culpa sit aculpa dissimilis: uerũ
aut̃ esse quod diximus lic& plenesit disputatũ id est perituris poe¬
ꝓph&as & magistros mendaces & a postatas in ecclesia dicit. sicut fue¬
runt in populo uaeri : quibus iudicium inquit iam olĩ noncessat per¬
dicio eorum non dormitat : itẽ iudas apł̃s: sub introierunt ait quidam
homines. qui olim prȩscriptisunt in hoc iudicium impii gratiam

Expanded text:
riturum ante praedixit. Quia sicut Christum oportebat pati per Judam, praecanente per prophetam sancto Spiritu: ita oportebat perire Judam, eodem sancto Spiritu praedicente; de eo enim dictum est, Nemo periit, nisi filius perditionis . Nam poenam illi praedestinatam pro malis suis, in quibus, ut saepe dixi, praescitus est tantum, non praedestinatus, illic plane agnoscimus, ubi de eo dicitur ab apostolo Petro, Ut iret in locum suum: translato scilicet tequam natus, secundum id quod disputatione praediximus. Talis ergo periturorum omnium causa est, licet culpa sit a culpa dissimilis. CAPUT VI. 8. Verum autem esse quod diximus, licet plene sit disputatum, id est, perituris poee pseudoprophetas et magistros mendaces et apostatas in Ecclesia dicit, sicut fuerunt in populo veteri: Quibus judicium, inquit, jam olim non cessat, et perditio eorum non dormitat . Item Judas apostolus: Subintroierunt, ait, quidam homine
Abbreviated transcription (Latin):
nat: & ppt̃ea p̃destinat quia quale futurũ sit prȩscit: ideo & apls¬
debtqata mide u enĩ tantd̃pset bona uero & prescit &predestinat
hoc cum ipso auctore cẽ coeperit. uocat iordinat. & dis ponit unde
& sequitur itã quos prȩdestinauit hos & uocauit & quo suo cauit illos

Expanded text:
nat et propterea praedestinat, quia quale futurum sit praescit. Et ideo Aposnat et propterea praedestinat, quia quale futurum sit praescit. Et ideo Aposaedestinat. Mala enim tantum praescit, bona vero et praescit et praedestinat.Hoc cum ipso auctore esse coeperit, vocat, ordinat et disponit. Unde et sequitur: Nam quos praedestinavit, hos et vo
Abbreviated transcription (Latin):
adiabolo ec̃ falsatos ut scripturs scãs et ueredicas. ad uoluntatis urẽ
euertere. falsum dogna uri. anteponere ueritat: hinc eẽ utiq ut ñ
poss&is agnoscere ueritatẽ iin mohinc est. ut corrupti & ab omina¬
biles facti sits in uoluntatibus ur̃is: inclinate igituraliquantulũ pa¬
tient̃ aurem cordisur̃i & qualit̃ inssteriũ p̃destinationis credamus
qualiter ueprȩ dicemus Audite Animositatem &iã contra dicendi di¬
uinis eloquiis depontt potestis enĩ donũ dĩ ueritatem facilere perire:
si contentiose disciplinȩ silentio ẽẽ destiteritis. prius ergo ipsũ nom̃
p̃destinationis quid indic& exponamus: deinde eẽ apuddm̃ quisi¬
ne exceptione personarũ & prȩdestinatione diuinarũ scripturarum
auctorttate ꝓbamus: p̃destinatio quippe a p̃mittendo & p̃ueniendo
dens ẽ. sed essentia fuit semꝑ &ẽ : quicquid ante quã sit preseit p̃desti¬

Expanded text:
a diabolo esse fascinatos, ut Scripturas sanctas et veridicas ad voluntatis vestrae a diabolo esse fascinatos, ut Scripturas sanctas et veridicas ad voluntatis vestrae e fundatam evertere, falsum dogma vestrum anteponere veritati. Hinc est utique, ut non possitis agnoscere veritatem; imo hinc est, ut corrupti et abominabiles facti sitis in voluntatibus vestris. Inclinate aliquantum patienter aurem cordis vestri, et qualiter mysterium praedestinationis credamus, qualiterve praedicemus, audite. Animositatem etiam contradicendi divinis eloquiis deponite. Potestis enim dono Dei veritatem facile reperire vel agnoscere, si contentiosi disciplinae silentio esse destiteritis. Prius ergo ipsum nomen praedestinationis quid indicet, exponamus: deinde esse apud Deum, qui sine acceptione personarum est, praedestinationem divinarum Scripturarum auctoritatedens est, sed essentia, fuit semper et est, omne quod antequam sit, praescit, praedesti
Abbreviated transcription (Latin):
tua eos deoylacet latius degratia et libeno aubtorio
oport& ut & ur̃a calum nia quã nob̵ obicere soletis. perihlum inationem
Igratiȩ suluatoris reuincatur. immo confutetur : & uraẽ fidei integritas
compbeturs credere nos quippe uel p̃dicare flagitatis. quia cũ legedi & ꝓ
quosdam hominũ sic p̃dẽtin& aduitã regnicȩlorum ut sino lint orare
Aut ieiunare. Uut in omni opere diuino uigiles eẽ . eos omninoperire
non posse nec prorsus debere suieẽ sollicitos quos dr̃ qui uoluit semelian
ligendo predestinauit aduitam: Quosdam uero sic p̃destin& in gehen¬
nȩ poenã ut &tiam sicredere uelinit. si ie iunuforationib omnique se
uoluntati diuinȩ subiecerint. in his dm̃ ñ delectari. uitã illis aet̃nã in
totodari non posse. sic electione p̃destinatoscẽ utpereant. dm̃ nostaliter
operantẽ ꝑsonarum eẽ dicere acceptorem: Nonmiramur uos denob̃.
idẽ homines de hominibus folsa posse confingere : cũ uideamus uos sic

Expanded text:
 1. Licet latius de gratia et libero arbitrio oportet; ut et vestra calumnia, quam nobis objicere soletis, per illuminationem gratiae Salvatoris revincatur, imo confutetur, et nostrae fidei integritas comprobetur. Credere nos quippe vel praedicare flagitatis, quia cum lege Dei etquosdam hominum sic praedestinet ad vitam regni coelorum, ut si nolint orare, aut jejunare, aut in omni opere divino vigiles esse, eos omnino perire non posse, nec prorsus debere sui esse sollicitos, quos Deus quia voluit, semel jam eligendo praedestinavit ad vitam: quosdam vero sic praedestinet in gehennae poenam, ut etiam si credere velint, si jejuniis, et orationibus, omnique se voluntati divinae subjecerint, in his Deum non delectari, et vitam illis aeternam in toto dari non posse, sic electione praedestinatos esse, ut pereant. Deum nos taliter operantem personarum esse dicere acceptorem. » Non miramur vos de nobis, id est, homines de hominibus falsa posse confingere, cum videamus vos sic
Abbreviated transcription (Latin):
mo estis per fectifsimi manicher: manicheusaũ ñ credit. sed ca¬
tholicus dicente paulo quod perunũ hominem peccatũ intra¬
uit in mundũ & perpeccatũ mors & ita momnes homines
pertransit. in quo mnes pec cauerunt: hȩc est fides nr̃a. fatemu
incunc tanter peccatũ in paruulis. & perpeccatũ mortẽ per¬
tran sisse: in omnes enima homines ꝑ transut. & paruul
morerentur nisi ceno peccati necarentur. Perpeccatũ enĩ.
ut sepe est rep&endũmors non sine peccato Ab morte nein ȩt̃¬
num pereant morte dñi redimuntur hoc cenopeccati quo
nascuntur squalidi ut in regnum cȩlorũ ingrediantur. imma
dĩ sapientiã in qui rentẽ. & per illã ueriextẽ mortalibus prȩdi¬
cintẽ Au dialiter quidem quã lauid loquentem. sed non alit̃
prophetantem : immo unito spũ uera dicentẽ. quod adae pecca¬
to & paruuli nascendo p̃mantur: đđ enĩ in quid ut supra iã die¬

Expanded text:
mo estis similes Manichaeis. Manichaeus autem non credit, sed camo estis similes Manichaeis. Manichaeus autem non credit, sed catholicus dicenti Paulo, quod per unum hominem peccatum intravit in mundum, et per peccatum mors, et ita in omnes homines pertransiit, in quo omnes peccaverunt . Haec est fides nostra, fatemur incunctanter peccatum in parvulis, et per peccatum mortem pertransisse in omnes homines. Et parvuli morerentur, nisi coeno peccati necarentur. Per peccatum enim, ut saepe est repetendum, mors; non sine peccato: ab morte, ne in aeternum pereant, morte Domini redimuntur. Hoc coeno peccati quo nascuntur squalidi, ut in regnum coelorum ingrediantur immaDei sapientiam inquirentem, et per illam veritatem mortalibus praedicantem: audi aliter quidem quam David loquentem, sed non aliter prophetantem; imo unito spiritu vera dicentem, quod Adae peccato et parvuli nascendo premantur. David enim inquit, ut supra jam dic
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ luci cum tenebras. aut quȩ pars iustitiȩ cũ iniquitate uidete in fe¬
lices sitam̃ uidere poss&is quas amicitias interm̃ & diabolũ
faciatis quod absit ad ño: dm̃ enĩ mortẽ fecisse dicitis. diabolũ peccaũ
sitam̃ uel hoc ad signastis diabolo: miscuer̃ ergo opera sua ut
consensutam quã sibi in auxilium uenientes. ut hominẽ uita pri¬
uare possent : &ideo dictumẽ perpeccatũ mors: iã hic ad uer¬
tite. immo qui sanisunt sensu aduertant. quia sol&is nosdi¬
cere manicheos. quis nr̃m sit manicheȩ pestis adsertor: nos qu
nihil cõmuneluci ad tenebras dicimus. Anuos qui opus lucis
ut putatis idest mortem. opere tenebrarũ. diabolo idest pecca¬
to confunditis nisi enĩ crediderRis mortẽ &peccatũ. utraq
eẽ mala & nullius horũ auctorem es sedm̃ sed diabolum delin¬
quentibus protoplaustis: prorsus manicheos adiuuatis. im¬

Expanded text:
enim luci cum tenebris? aut quae pars justitiae cum iniquitate ? Videte, infeenim luci cum tenebris? aut quae pars justitiae cum iniquitate ? Videte, infelices, si tamen videre potestis, quas amicitias inter Deum et diabolum faciatis, quod absit a Domino. Deum enim mortem fecisse dicitis, diabolum peccatum: si tamen vel hoc assignatis diabolo. Miscuerunt ergo opera sua, ex consensu tanquam sibi in auxilium venientes, ut hominem vita privare possent: et ideo dictum est, Per peccatum mors. 4. Jam hic advertite, imo qui sani sunt sensu advertant, quia soletis nos dicere Manichaeos, quis nostrum sit Manichaeae pestis assertor: nos, qui nihil commune luci ad tenebras dicimus; an vos qui opus lucis, ut putatis, id est, mortem, cum opere tenebrarum diabolo, id est, peccato confunditis? Nisi enim credideritis mortem et peccatum utraque esse mala, et nullius horum auctorem esse Deum, sed diabolum delinquentibus protoplastis; prorsus Manichaeos adjuvatis, i
Abbreviated transcription (Latin):
traxit cum breuis dicrũ sorte mortis adstringitur quia ubi pec¬
catum non est. utiquemors et̃ non deb&. Mon enĩ me fingente sed apłm
predicante dictũ est: per peccatũ mors: Acperhoc secundũ errorem
urm in iquus ds̃ ut mori paruulũ patiatur Non habentẽ peccatũ.
ium mortalem hominẽ fecit: peccatũ au n fecit : quia in primordio
io mine prohibuit nepeccar& immo quidaliud ddicitis cũdõ mor¬
rte pous se ereditis m si & peccatu dñ scat ut p paccati mors imro¬
die possen uimundũ : quia ut  iteru ieruq ẽt mep&endu
diente m agistro gentiũ ꝓpeccatuf mors respondas abst ds
peccatũ ñ fecit, ergo occasionẽ peccandi hominitribuit. ut opus ciꝰ
sicut dicitis mors. homini possit contingere: sine peccato enĩmors
homini dedit quod recte dr̃: bonũ mortis secundũ uos quod recte
nõdr̃. quomodo ꝑmalũ peccati. ad hominẽ potuit peruenire : quid

Expanded text:
traxit, cur brevis dierum sorte mortis astringitur? Quia ubi pectraxit, cur brevis dierum sorte mortis astringitur? Quia ubi peccatum non est, utique mors esse non debet: non enim me fingente, sed Apostolo praedicante dictum est, Per peccatum mors. Ac per hoc secundum errorem vestrum, iniquus Deus, ut mori parvulum patiatur non habentem peccatum pquia mortalem hominem fecit; peccatum autem non fecit, quia in primordio hominem prohibuit ne peccaret. Imo quid aliud dicitis, cum Deum mortem fecisse creditis, nisi et peccatum Deus fecit, ut per peccatum mors intrare posset in mundum? Quia, ut iterum iterumque est repetendum, dicente magistro Gentium, Per peccatum mors; respondetis: Absit, Deus peccatum non fecit. Ergo occasionem peccandi homini tribuit, ut opus ejus, sicut dicitis, mors homini posset contingere. Sine peccato enim mors homini dedit, quod recte dicitur; bonum mortis secundum vos, quod recte non dicitur, quomodo per malum peccati ad hominem potuit pervenire? Quid
Abbreviated transcription (Latin):
berari neminẽ posse nisi perxp̃m. dauid ipse quise iniquitatibus
sona xp̃i loquitur dicens: liberauit pauperem apotente & in opẽ
cui ñ erat adiutor. id est humanum genus adiaboli dominatu
pirc& pauperi & inopi & animas pauperũ saluas faci& exusuris &
quitatibus liberauit animascorũ. xp̃s utiq adaedebitũ quonos usu¬
nis obligauerat soluit : cũ nullus suũ corpus peccatis ob noxiũ in pa¬
tibulo crucis suspendi ꝑmisit: ipsius enĩ in psalmo uox est quȩ non
rapui tunc ex soluebam : qua propter ipse exusuris & iniquitate & par¬
uulorum liberat animas quia ut dicit apłs unus pro omnibus mortuus
est. sicut idem dicit apłr om̃s mortuisunt : & siom̃s mortuis. stimulo
utique mortis percussi mortuis: quia stimulus mortis peccatũ: dic
ergo quȩ rentimihi si peccatũ paruulus nullum carnalit̃ natus ad¬

Expanded text:
berari neminem posse nisi per Christum, David ipse qui se in iniquitatibus berari neminem posse nisi per Christum, David ipse qui se in iniquitatibus sona Christi loquitur dicens, Liberabit pauperem a potente, et inopem cui non erat adjutor: id est, humanum genus a diaboli dominatu. Parcet pauperi et inopi, et animas pauperum salvas faciet. Ex usuris et iniquitatibus liberavit animas eorum : Christus utique Adae debitum, quod nos usuris obligaverat, solvit, cum nullis suum corpus peccatis obnoxium in patibulo crucis suspendi permisit. Ipsius enim in Psalmo vox est: Quae non rapui, tunc exsolvebam . Quapropter ipse ex usuris et iniquitate et parvulorum liberat animas: quia, ut dicit Apostolus, Unus pro omnibus mortuus est: et iterum, Ergo omnes mortui sunt . Et si omnes mortui sunt, stimulo utique mortis percussi, mortui sunt; quia stimulus mortis, peccatum . Dic ergo quaerenti mihi, Si peccatum parvulus nullum carnaliter natus at
Abbreviated transcription (Latin):
Peccata ꝓpria uoluntate cõmissa fatetur: quia ueritatẽ dicit
dõ pęnitens : quando nihil illi dequo missis suis sceleribus celiet:
Non quod & si uoluntate celauerit ds̃ imnor& sedueritauẽ sibi
abeo diciuult ut ueniã consequatur: Si uero aliquamente ex¬
ciderit confiteri ueritatem dĩ ut cũ generalit̃ dixerit : ds̃ qui nosti
occulta cordis tuscis operamea & delictamea ate non sunt ab¬
scondita. quib ueniã largiaris: & hec ẽ utiq ueritas confitentis
quã diligit ds̃. eua ergo peccatũ adiabalo mutauit Adã consensi
cautionem fecit. usura posteritati creuit: hinc est ut infans inutero
matris. hereditario iure constrictus. Ante promittat debitum
quã cautionẽ patris agnoscat. uł debitorem &iam genitorẽ:
huius cirographi : usurȩ s̃. id est malignis simȩ passiones quibus tã
maiorũ aetates quã paruulorum animȩ deprimuntur : aquibus li¬

Expanded text:
; peccata propria voluntate commissa fatetur. Quia veritatem dicit ; peccata propria voluntate commissa fatetur. Quia veritatem dicit Deo poenitens, quando nihil illi de commissis suis sceleribus celat: non quod etsi voluntate celaverit, Deus ignoret; sed veritatem sibi ab eo dici vult, ut veniam consequatur: si vero mente aliqua exciderint, confiteri veritatem Dei; ut cum generaliter dixit, Deus, qui nosti occulta cordis, tu scis opera mea, et delicta mea a te non sunt abscondita , quibus veniam largiaris. Et haec utique est veritas confitentis, quam diligit Deus. 2. Eva ergo peccatum a diabolo mutuavit, Adam consensu cautionem fecit, usura posteritati crevit. Hinc est ut infans in utero matris haereditario jure constrictus ante promittat debitum, quam cautionem patris agnoscat, vel debitorem etiam genitorem. Hujus chirographi usurae sunt, illae malignissimae passiones, quibus tam majorum aetate quam parvulorum animae deprimuntur, a quibus li