comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re est imicitia suggestiois
manu sollicite ⁊sid̾ationis
a cordis aditu extirpare qui
cũ ab mitio dep̾hendr̃ ꝑcute
calcaneo molitur qr ꝙ pͥma
tẽptatione ñ ꝑcutit detipere
in fine tendit si ã cor ĩ tẽp¬
tatione corrumpr̃. seq̃ntis
actionis metlietas.⁊ ĩminꝰ
ab hoste possidetur. qr totã
dͥ arborem fructus ferre ꝯspi¬
tit ꝙ ueneni dẽte ĩ radice ui

Expanded text:
re, est initia suggestionis manu sollicitae considerationis a cordis aditu exstirpare; qui cum ab initio deprehenditur, percutere calcaneo molitur, quia quem prima tentatione non percutit, decipere in fine tendit. Si autem cor in tentatione corrumpitur, sequentis actionis medietas et terminus ab hoste possidetur, quia totam sibi arborem fructus ferre conspicit, quam veneni dente in radice vi
Abbreviated transcription (Latin):
b de quib aromatib ħ thi¬
iiama ꝯponi debeat noĩa¬
tum designatur stacte .F. ⁊ o
nicha. galbane boni odoris
⁊ thure lucidissimo q̃ cũt¬
ta ad sigͣnonem eternorũ
bonoꝵ a dño pͥncipaliter q̃

Expanded text:
 e quibus aromatibus hoc thymiama componi debuerit, nominatim designatur: stacte videlicet et onycha, galliano boni odoris et thure lucidissimo, quae cuncta ad significationem aeternorum bonorum, quae principaliter a
Abbreviated transcription (Latin):
nec tm̃ lectuz peniten¬
tium. hic nũs ꝯuenit
Quadraginta .ii. dies
pꝰ resurrõnem fuit do¬
minus cum discipłis
suis intrans. ⁊ exiens mã
terpretes errasse credẽ¬
dist̃. qui dixert̃. tridu¬
um ⁊ niniue subũte¬
tur. maiori ã auctori¬
tate prediti. ꝙͣ int̃pre
ritu. quo ⁊̃ umo ore in
suis intpretationib ꝙ
magnum miracłm fu¬
it ꝯsonuisse firmant᷑
est p̃õ delicta nr̃a. ⁊ re¬
surrexit pꝑ iustifican¬
onem nr̃am. clanfica¬

Expanded text:
Nec tantum luctui poenitentium hic numerus convenit. Quadraginta enim dies post resurrectionem fuit Dominus cum discipulis suis intrans et exiens, manptuaginta Interpretes errasse credendi sunt qui dixerunt: « Triduum, et Ninive subvertetur: » majore enim auctoritate praediti quam interpreritu quo etiam ore uno in suis interpretationibus, quod magnum miraculum fuit, consonuisse firmantur « est propter delicta nostra, et resurrexit propter justificationem nostram. » Clarifica
Abbreviated transcription (Latin):
Ab. buod
madauit
ioseph po¬
tentes egyp¬
ti ut dr̃ent
phaoni no
chanaan ibi
me sepelies
Queriturr qͦ¬
pris eius cũ
de sepult᷑a
mandaret
ñ leguntur.

Expanded text:
tc. Quod mandavit Joseph potentibus Aegypti, ut dicerent Pharaoni nomChanaan, ibi me sepelies; » quaeritur qupatris ejus, cum de sepultura mandaret, non legantur.
Abbreviated transcription (Latin):
lcquimini in aurib phao¬
nis eo qd̃ pater m̃s adiura¬
uit me. dicens. En morior.
si sepulchio meo qd̃ fodi
michi in terra chancan. se¬
pelies me. Ascendam gͥ ⁊ se¬
peliam prem meum ac re¬
uertar. dixitq ei pharao.
ascende ⁊ sepeli prẽm tuũ si¬
tut adiuratus es. Quo ascẽ¬
dente ierunt cumeo õs se¬
nes domus pħonis. cũcti
maiores natu terre egypti
tomus iosepli cum fr̃ib su¬
is absq ꝑuulis ⁊ gregib
atqz armentis que dereliq̃¬
runt in terra iessen. hũitq
ĩ comitatu currꝰ ⁊ equites
⁊ facta est turba ñ modica¬
que sita est tnͣsiordanem.
ubi celebrantes exequias
planctu magno atq uelx¬
cum uidissent hĩtatores t̾re¬

Expanded text:
loquimini in auribus Pharaonis: eo quod pater meus adjuraverit me, dicens: En morior; in sepulcro meo, quod fodi mihi in terra Chanaan, sepelies me. Ascendam igitur, et sepeliam patrem meum, ac revertar. Dixitque ei Pharao: Ascende et sepeli patrem tuum sicut adjuratus es. Quo ascendente, ierunt cum eo omnes senes domus Pharaonis, cunctique majores natu terrae Aegypti; domus Joseph cum fratribus suis, absque parvulis et gregibus, atque armentis, quae dereliquerant in terra Gesen. Habuit quoque in comitatu currus et equites, et facta est turba non modicquae sita est trans Jordanem: ubi celebrantes exsequias planctu magno atque vehecum vidissent habitatores t
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tergressi st̃ ergo locũ in quo
debebant sepelire eũ. ⁊ pꝰea re¬
menso iordane rediert᷑ ad lcc̃
dupplicis spelunce. uñ queri
p̃ quare hec fecint.s drcit au¬
norundial nona
dies uccabat᷑ qũ
sepeliebantur dei
cultores .uii. diebꝰ
exequias celebra¬
ne luctus mortuz

Expanded text:
tergressi sunt ergo locum in quo debebant sepelire eum, et postea transito Jordane redierunt ad locum duplicis speluncae. Unde quaeri potest quare hoc fecerint. Si dicit anovendialis nona dies vocabatur, quando sepeliebantur. Dei cultores septem diebus exsequias celebra« Luctus mortui
Abbreviated transcription (Latin):
stie ⁊ sangͥs ad basun
illiꝰ fundebat᷑ in ꝑte¬
trib beniamin fuit
imolabãt hostias ⁊
ad uesꝑam duide¬
bant ea que sͥ a ppło
ex lege collata stͣ lu¬

Expanded text:
 sanguis ad basem illius fundebatur, in parte Benjamin fuit. immolent hostias, et ad vesperam dividant ea quae sibi a populo ex lege collata sunt. Lu
Abbreviated transcription (Latin):
hu ni tribrib isrl̃ drodecim locutus est h̃ eiꝰ
spelunca duppliti. que est magro ephron.e¬
thei. ꝯtra mambre ni terra chancan ꝙͣ emit
abraham cum agro ab ephron etheo ĩ pos¬
sessione sepulchri. Ibi sepeliert eum ⁊ sarã
uxorem eus. ibi sepultus est ysaae cũ re¬
becca ꝯiuge ibi ⁊ lẏa ꝯdita iacet. finitisq
mandatis quib filios instruebat collegit
pedes suos suꝑ lectulum. ⁊ obiit. appositꝰq
est ad poli suum. Quod tenens ioseph

Expanded text:
hi in tribus Israel duodecim: haec locutus est eis spelunca duplici quae est in agro Ephron Hetthei contra Mambre in terra Chanaan quam emit Abraham cum agro ab Ephron Hettheo in possessionem sepulchri ibi sepelierunt eum et Sarram uxorem eius ibi sepultus est Isaac cum Rebecca coniuge ibi et Lia condita iacet finitisque mandatis quibus filios instruebat collegit pedes suos super lectulum et obiit adpositusque est ad
Abbreviated transcription (Latin):
suut tertia dies
mortui agitur.
a fidelib ut aĩa
que est triplicis nͤ
requiescat. ita. uii
dies celebrat᷑. ut
aĩa corꝑi rercili¬
etur que tͣne illi¬
tiente peccaurt ĩ
septenano .ii. tͥa

Expanded text:
sicut tertia dies mortui agitur a fidelibus, ut anima, quae est triplicis naturae, requiescat; ita septimus dies celebratur, ut anima corpori reconcilietur, quae carne illiciente peccavit. In septenario etiam t
Abbreviated transcription (Latin):
nagogam siue ad ecc̃am genciũ intuitũ
mentis ꝯuerterit in uiraq ꝑte fidelium
cectores mueniet. fide fortes. spe sublimes
caritate feruentes. ⁊ ĩ innore dei fũdatos
corꝑi ꝓmitt̃e qui uelut tentoria de bys¬
so retorta in se suspendt̃ cum eos exemplo

Expanded text:
nagogam, seu ad Ecclesiam gentium intuitum mentis converterit, in utraque portione fidelium doctores inveniet fide fortes, spe sublimes, charitate ferventes, in timore Domini fundatos, corporum. Qui velut tentoria de bysso retorta in se suspendunt, cum eosdem aud
Abbreviated transcription (Latin):
dit in tulpa lapsum iam sub
pecc̃o uelut a ũitatis ccłis ab¬
seditum qr tenebras erroris
euis si aꝓpbat qͣi ubr sit pecc̃or
ignorat eumiq uccat at reqͥ¬
res iure dãpnandos ignorat.

Expanded text:
m sub peccato, velut a veritatis oculis absconditum, quia tenebras erroris ejus non approbat, quasi ubi sit peccator ignorat, eumque vocat ac requres jure damnatos ignorat.
Abbreviated transcription (Latin):
lere. Ubi castra posita
st in hebreo ht ma¬
naun. ut sciamꝰ si
icco ponitur ꝙ̃ lccũ
sig̃cet ⁊ pulchre ad
angłoꝵ comitanti¬
um se choris excipr̃.¬

Expanded text:
posita sunt, in Hebraeo mahanaim ; ut sciamus, si loco ponitur, quem locum significet. Et pulchre ad angelorum comitantium eum choris excip
Abbreviated transcription (Latin):
tur aut oꝑe. hostis¬
.n cũ ab effectu oꝑ¬
is expellitur secreta¬
cogitacõis pouu̾e¬
molitur. uentre re¬
pit. d̾ lubritus per¬
membra hũana¬
sibi subdita luxu¬
serpit pectore dͥ pol¬
luit ĩ cogitacione.

Expanded text:
tur aut opere. Hostism cum ab effectu ois expellitur, secretacogitationis pomolitur. Ventre repit, dum lubricus pembra humanasibi subdita, luxuSerpit pectore, dum polt in cogitatione.
Abbreviated transcription (Latin):
neis imbrib ꝯbuste¬
sus ubibinose tractaiũnt futuro iubitio suit cremandiz
a te ut rem hanc facias ⁊ eccitas iustum tum impio.fiatq iustus

Expanded text:
neis imbribus combustsus libidinose tractaverunt, futuro incendio sunt cremandi. a te, ut rem hanc facias, et occidas justum cum impio, fiatque justus
Abbreviated transcription (Latin):
trimine inuolutos inueniens qͣsi
patĩam ptermisit. ⁊ eos igne iudici
ante iudici diem p̃uenit. qui cũ mͣ¬
quillitate iudicat ut maiora tͥmĩa
tarde credantur ⁊ u̾atiter agnita citi
puniant᷑.¬

Expanded text:
eniens, quasi patientiam praetermisit, et eos igne judicii ante judicii diem praevenit: qui cum tranquillitate judicat, ut majora crimina tarde credantur, et veraciter agnita citius puniant
Abbreviated transcription (Latin):
a quo us ad decem descendit pnĩam
est. si ergo ꝯuerbentur saluarentur
s cum deus aspitit delinq̃ntes nolle
ad pnĩam ꝯuerti. illico ardorem imm
te ⁊ hẽbit sara filiũ. siegauit sara dicẽs
sion nisi fͣmore ꝑterrita. Dñs autem. Nõ¬
est inquit ita: s risisti. Cum ergo surrexis
⁊ abraham simul gradiebatur deducẽs eos
dixitq dñs. Num celare potero abraham
que gesturus sum. cum futurus sit ingẽ¬
tem magnam ac robustissimam ⁊ bene¬
dicende sunt in illo omnes naciones t̾re

Expanded text:
a quo usque ad decem descendit, poenitest. Si ergo converterentur, salvarentur. Sed cum Deus aspicit delinquentes nolle ad poenitentiam converti, illico egavit Sara, dicens: Non risi: timore perterrita. Dominus autem: Noest, inquit, ita: sed risisti. Cum ergo surrexiss Sodomam: et Abraham simul gradiebatur, deducens eos. Dixitque Dominus: Num celare potero Abraham, quae gesturus sum: cum futurus sit in gentem magnam, ac robustissimam, et BENEDICENDAE sint in eo omnes nationes te
Abbreviated transcription (Latin):
minor est ꝙ senũ ⁊ si senes appel¬
lemus seniores. uñ si scdm me¬
dicos senior uir de mliere seni¬
ore filios fac̃e ñ potest. ⁊ si adh
muliebria fluant ẜ hoc abra¬
ham mrratũ dei potentiã de ꝓ¬
missione filii ⁊ hoc iiratłm po¬
suisse apłm acciꝑe possumꝰ. e¬
tionem erat. si mulier uiue
ra .ii. postea generauit. trad̃t̃
ꝓuectioris etatis.⁊ si młiebra ⁊¬
tingt̃ ei gñare ñ possit deuuiẽ¬
tula a possit. rursus młer ꝓuet¬
te etatis. ⁊ si adh młiebria ⁊ñ¬
guant ei de seniore ꝑere pͭ nõ.¬

Expanded text:
minor est quam senum, etsi senes appellentur seniores. Unde, secundum medicos, senior vir de muliere seniore filios facere non potest, etiamsi adhuc muliebria fluant. Secundum hoc Abraham miratur Dei potentiam de promissione filii, et hoc miraculum posuisse Apostolum accipere possumus. Etionem erat, si mulier juvenra enim postea generavit, quia juvprovectioris aetatis etsi muliebria contingant ei generare non possit, de juvencula autem possit. Rursus mulier provectae aetatis, etsi adhuc muliebria contingant ei, de seniore parere no
Abbreviated transcription (Latin):
niat que quocumq inceclunt lucem tircunife¬
nint unde abst. tenebrosa cinicta relinquunt
si queranr quale potuit ẽẽ luũ diurminz añ
treationem syder ixdemus quale uidemus coti¬
obtusis ratuis stellaz dies s minime sol ortꝰ re-

Expanded text:
niat; quae quocunque incedunt, lucem circumferunt; unde cum absunt, tenebrosa cuncta relinquunt. Si quaeratur quale potuit esse lumen diurnum ante creationem siderum, respondemus quale videmus soobtusis radiis stellarum dies, sed minime sol ortus re
Abbreviated transcription (Latin):
¶loꝵ. Quarto die qͦ ĩ illo
firmam̃to disciplinemẽs
sp̃uales intelligentiaso¬
patur. atq distinguit in¬
det q̃ sit mꝯmutabił i̾
tas que situt sol fuigeat
in aĩa. ⁊ qũo aĩa ip̃ius ꝑ¬

Expanded text:
. Quarto die, quo in illo firmamento disciplinae mens spirituales intelligentias operatur atque distinguit, videt quae sit incommutabilis veritas, quae sicut sol fulgeat in anima; et quomodo anima ip
Abbreviated transcription (Latin):
tum ornam̃tum. uñ
fr̃a sunt sytera ĩ firma¬
m̃to celi. splendor siqͥ¬
dem solis regni fig᷑at
excellentiam. plebem
obtemꝑantem regi lu¬
ne splendor ostendit.
tamꝙͣ synagogam.
stelle principes eiꝰ. ⁊ oĩa¬

Expanded text:
tum firmamentum: unde facta sunt sidera in firmamento coeli. Splendor siquidem solis regni figurat excellentiam, plebem obtemperantem regi lunae splendor ostendit, tanquam Synagogam. Stellae vero principes ejus
Abbreviated transcription (Latin):
est ac sic dr̃et ego paciens
fui suꝑ eum ⁊ seruos eiꝰ.
ut ñ eos auferẽ ut ord̾ie
suꝑuemiant signa mea
stinatior fiebat maius
animꝰ. ꝙ eo qd̾ est paciẽs
i eo fui dĩ. ingͣuaui tor

Expanded text:
est ac si diceret: Ego patiens fui super eum et servos ejus, ut non eos auferrem, ut ordine superveniant signa mea stinatior fiebat malus animus, pro eo quod patiens in eo fui, dicitur, ingravavi cor
Abbreviated transcription (Latin):
de fragore celi ⁊ gnͣdine ex¬
am ⁊ pͥp sui s moyses ai¬
um timorem q̃rebat. fa¬
extend̾e manus. ut fic̃t te¬
nebre palpabiles nec intt
s uccatur ad pħaonem si¬
militer ĩ cetuma cũ pͥmiti¬
ua delentur. ⁊ cogitur cũ
festinatione exire de egyp

Expanded text:
De fragore coeli et grandine exam et populi sui. Sed Moses alium timorem quaerebat. Faextendere manus, ut fiant tenebrae palpabiles: nec intrat, sed vocatur ad Pharaonem. Similiter in decima, cum primitiva delentur, et cogitur cum festinatione exire de Aegyp
Abbreviated transcription (Latin):
potuit ẽẽ intacta qr in hest̃
legr̃. ꝙ puelle ñ statĩ ad ue¬
ges introducebant᷑ s uno ã¬
oleo mitino ungebant᷑ ⁊ a¬
liis sex m̃sib ĩ diũsis odora¬
mẽtis erãt. potuit gͦ ꝑ has in¬
dutias ip̃is intacta man̾e ⁊ ĩ
tim bñ usi st̃ abrã egỹpcis do¬
nͨ pħao a deo flagellatꝰ ⁊ tog
noscẽs ꝙ eẽt uxor eiꝰ redd̾ẽt intactam:¬

Expanded text:
potuit esse intacta, quia in Esther legitur quod puellae non statim ad reges introducebantur, sed uno oleo myrrhino ungebantur, et aliis sex mensibus in diversis odoratis erant. Potuit ergo per has inducias temporis intacta manere. m bene usi sunt Abram Aegyptii, donec Pharao a Deo flagellatus, et od esset uxor ejus, redderet intactam
Abbreviated transcription (Latin):
cherubin aureoᷤ
¶i pͣductiles facieᷤ
ex utraq ꝑte o¬
raculi. cherub u¬
nus sit in latere
uno ⁊ alter ĩ al¬
tero. utrumq la¬
tus ꝓpitiatoriz te¬
gant expandãtes

Expanded text:
cherubim aureos productiles facies ex utraque parte oraculi. Cherub unus sit in latere uno et alter in altero. Utrumque latus propitiatorii tgant, expandentes
Abbreviated transcription (Latin):
sumus nos. nec talis erat illa
sĩla. ubi petrus dixit ananie
ausus es mentiri spii sc̃o nõ
honiib m̃titus es s ex deo.
sion enim ait. ausus es m̃tue
michi. sĩ michi m̃titus es sed
deo. Qd̃ si diasset simile fuiss
n .l. ita uixit. ausus es m̃ti¬

Expanded text:
ur. nec talis est illa sententia, ubi Petrus dicit Ananiae: ausus es mentiri spiritui sancto? non hominibus mentitus es, sed deo. non enim ait: ,.ausus es mentiri mihi? non mihi mentitus es, sed deo": quod si dixisset, simile fuisset. neque ita dixit: ausus es menti
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩs qui faciendus erat ad
ymaginem dei. ⁊ si p̃cepta
litate maneret. cefa uero¬
a santia sic fc̃a st̃ ut alia
aliis in alimoniã ced̾ent¬
uel senio deficerent.

Expanded text:
is, qui faciendus ad imaginem Dei, et, si praecepta litate maneret. Caeteranimalia sic facta sunt, ut alia aliis in alimoniam cedeel senio deficerent.
Abbreviated transcription (Latin):
Noꝵ. Incipit ꝓuecta mens
uͣ die mactionib turbulẽ¬
tis scłi tamꝙͣ in aquis mari
sccietatis ⁊ de corꝑalib agni¬
tionib q̃ ad mare .i. ad hãc

Expanded text:
na. Incipit provecta mens quinto die in actionibus turbulenti saeculi, tanquam in aquis maris societatis, et de corporalibus agnitionibus quae ad mare, id est hanc
Abbreviated transcription (Latin):
motum suuĩ moĩb sensib a subuilitate ignis
s si in oĩb ad ide ꝑuenit. in uisu .n. ꝑuenit re¬
p̃sso talore us ad eiꝰ lumen. in auditu us ad
liquidiorem aerem calorem ignis penetrat.
in olfatu transit aerem purz ⁊ ꝑuenit ad hu
midam exalatcẽm. unde crassior heo aura s¬
subsistit. Ingustu uͦ ⁊ hanc transit ⁊ ꝑuenit
ultimum sensũ agit hunc ordinem ñ ig¬

Expanded text:
motum in omnibus sensibus a subtilitate ignis, sed non in omnibus ad idem peruenit. in uisu enim peruenit represso calore usque ad eius lucem, in auditu usque ad liquidiorem aerem calore ignis penetrat; in olfamidam exhalationem, unde crassior haec aura subsistit; in gustatu et hanc transit et pervenultimum sensum agit. Non ergo ig
Abbreviated transcription (Latin):
fert iosephus qi filia pħao¬
nis adultum moysen ante
prẽm suũ ad duxit eui iuie
coronam suam ĩposuit ꝙͣ
statim moyses ꝓierit. qm̃i¬

Expanded text:
fert Josephus quod filia Pharaonis adultum Mosen ad patrem suum adduxit, cui ille coronam suam imposuit, quam statim Moses projecit, q
Abbreviated transcription (Latin):
accepit a filia ph̾aonis ap̃
qͣm lex nascitur ⁊ nutritur.
s quid est qd̃ synagoga acci¬
pit ab ecc̃a puto uid̾ ꝙ mo
yses dirit. ego ñ gentem in
emulacc̃em uos inducam
in gentem insipientem in
iram uos ꝯtitabo. sẏnagoga
gͦ. de ecc̃a hanc mercedem ac¬
cipit ut ultra ydola ñ colat
uilens enĩ gentiles ita ad
teum ꝯũsos ut ultra ydola
nestiant erubescit uitͣ ydo¬
la colere. nos qutq si ph̾ao¬
nemꝰ abiumus prẽm. si noꝰ
moꝑib malis genuit cum
uenerimus ad aquas assu¬
mamus lege dei. slon nobis
sordeant litte uelut cegm̃¬
⁊ obscurum que ꝑua euis
sunt ⁊ latentia comedamꝰ
que ꝑfecta sumamꝰ. ⁊ intra
cordis tecta regalia collccemꝰ
totum elegans totum enĩ
magnum est ꝙ sp̃uale est
dit. uñ sacerdos qui ibi ade¬
rat. uoluit interfic̃e eñ di¬
cens qr egyptus subũtenda
eẽt ꝑ ip̃m sicut exoratullo
nis lib̾auit eum tum ã per¬
fecte eẽt etatis missus est a
pharione ꝯtra ethyopes. c̃¬

Expanded text:
accipit a filia Pharaonis, apud quam lex nascitur et nutritur. Sed quid est quod Synagoga accipit ab Ecclesia? Puto illud quod Moses dicit: Ego in non gentem in aemulationem vos inducam: in gentem insipientem, in iram vos concitabo. Synagoga ergo de Ecclesia hanc mercedem accipit ut ultra idola non colat: videns enim gentiles ita ad Deum conversos, ut ultra idola nesciant, erubescit ultra idola colere. Nos quoque, si Pharaonem habuimus patrem, si nos in operibus malis genuit, cum venerimus ad aquas, assumamus legem Dei: non nobis sordeant litterae velut tegmen obscurum; quae parva ejus sunt et lactantia comedamus; quae perfecta sumamus, et intra cordis tecta regalia collecemustotum elegans: totum enim magnum est, quod spirituale estdit. Unde sacerdos qui ibi aderat, voluit interficere eum, dicens quia Aegyptus esset subvertenda per ipsum sicut ex oraculo filia liberavit eum. Cum autem perfectae esset aetatis, missus est a Pharaone contra Aethiopes. Cu
Abbreviated transcription (Latin):
seruationẽ. hoc est .n. qui sacerdocio fũt¬
ti st̃ de medio filioꝵ isrł ad moysen ap
culmine tnͣscend̾e ⁊ familiar inspecti¬
dere ut altiori excellentia m̃itoꝵ ad al
yses cum filus ĩ sac̃docium ordinare p̃¬

Expanded text:
entur. Hoc est enim eos qui sacerdotio functuri sunt de medio filiorum Israel, ad Moysen appculmine transcendere, et familiari inspectidere; ut altiori excellentia meritorum, adyses cum filiis in sacerdotium ordinare pr
Abbreviated transcription (Latin):
citur ẜ litc̃am qũo sem
annoꝵ dicatur ⁊̃ supra
quingentesimo anno
nce natus asseratur. ⁊ sex¬
centesimo anno eiꝰd̃ nce
uiluũ uenisse legat᷑¬

Expanded text:
um litteram, quomodo Sem annorum dicatur, cum supra quingentesimo anno Noe natus asseratur, et sexcentesimo anno ejusdem Noe diluvium venisse legat
Abbreviated transcription (Latin):
corde recedere stabili motu est sẽ¬
ꝑ uenire. accendt̃ angłi creato¬
r̾em ꝯspiciendo descendt̃ creatu¬
ram illicite
se engentẽ
mendo dr̃e
damus ⁊ꝯ
metip̃o qd̾¬

Expanded text:
rde recedere, stabili motu est semper venire. Ascendunt angeli Creatorem conspiciendo, descendunt creaturam illicite se erigentem emendo. Dicere damus, metipso q
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ało In hac onusione lin¬
guaꝵ nicħ nouĩ fecit dẽ
ħ incendi modos ⁊ formõ
ioq̃laꝵ diũsis gentib di¬
uisit . unde easdẽ sillabas
⁊ euisdem potestatis lit¬
teras ałr ꝯuunctas ĩ di¬
uersis linguis mueni¬
mus. ⁊ sepe ead nõia uł
uerba aliud sig̃cantia
syda ñ ferrea sigͣt. sicut ĩ
greco s astra:¬

Expanded text:
In hac divisione linguarum nihil novum fecit Deus, sed dicendi modos et formas loquelarum diversis gentibus divisit. Unde easdem syllabas et ejusdem potestatis litteras aliter conjunctas in diversis linguis invenimus, et saepe eadem nomina vel verba aliud significantsidera non ferrea significat, sicut in Graeco, sed astra
Abbreviated transcription (Latin):
annos qñ natus ẽ arpha¬
xath. solet .ni. sic ltqui sĩp¬
dicum suꝑsit ł desit. ple
pitio qr cum natꝰ eẽt sẽ
duos sõ quingentos an

Expanded text:
duos quando natus est Arfaxat. Solet enim sic loqui Scripdicum supersit vel desit, plenpicio, quia cum natus esset Sem, duos super quingentos an
Abbreviated transcription (Latin):
⁊c̃. s frustus noĩe quedam ut¬
litas signatur młte aũ uti¬
litates sunt manifeste ł oc¬
culte oĩm q̃ terra racdicitus
cerentur. ⁊ post magris qͦs
homo colet. s ⁊ prius ⁊ pꝰea
in eisdem locis prius tũ non
tibi nasci inripiant ad la¬
borema ad pastum tm̃ mͦ a

Expanded text:
tus nomine quaedam utilitas signatur: multae autem utilitates sunt manifestae, vel occultae, omnium quae terra radicitus cerentur, et post in agris quos homo coleret: sed prius et postea in eisdem locis, prius tamen non tibi nasci incipiant ad laborem, quae ad pastum tantummodo
Abbreviated transcription (Latin):
serentes suꝑant co
sos pugnant ne
mens ꝑ negligen¬
ciam torpeat ne sb̾¬
acta otio ad desi¬
deria suꝑna frige¬
scat ne ip̃is plus¬
iusto deseriuant

Expanded text:
serentes superant, sos pugnant, ne per negligeniam torpeat; ne srcto otio ad desiria superna friscat; ne ipsis plusjusto deserviat;
Abbreviated transcription (Latin):
si ergo mueni grãm in ꝯspectu tuo. Ostende mͥ¬
faciem tuam ut sciam te ⁊ inueniam grãm ã¬
te otulos tuos. Respice ppłm tuum gentem hãc
Axitq deus facies mea precedet te ⁊ reqiuemt
dabo. ⁊ ait moyses. si non tu ip̃e precelis ne edu¬
cas nos de loco isto. In quo .ii. stire potimus. E¬
go ⁊ ppłs tuns inuenisse nõ

Expanded text:
m in conspectu tuo ostende mihi viam tuam ut sciam te et inveniam gratiam ante oculos tuos respice populum tuum gentem hanc dixitque Dominus facies mea praecedet te et requiem dabo tibi et ait Moses si non tu ipse praecedes ne educas nos de loco isto in quo enim scire poterimus ego et populus tuus invenisse
Abbreviated transcription (Latin):
cet̾̃is fr̃ib ex
abrahe stupe
ꝓgenitis p̃m¬
ĩ senecture ge¬
nuiss eũ. se¬
nescente enĩ
mũdo filiꝰ dei
de u̾gine natꝰ
fuit tamꝙͣ fi¬
lius senectuttꝰ.

Expanded text:
is fratribus ex Abrahae stirpe progenitis prain senectute genuisset eum. » Senescente enim mundo, Filius Dei de Virgine natus fuit, tanquam filius senectutis.
Abbreviated transcription (Latin):
iare te bosra. Cũq mortuus eẽt
iobal. regnauit ꝓ eo husam det̃¬
ra themanoꝵ. hox qͦ mortuo reg¬
nauit ꝓ eo adad filius badadi
qui ꝑtussit madian ĩ regiõe mo¬
ab.⁊ nom̃ urbis eius abiud. Cũ¬
q mortuus eẽt adad. regnauit
ꝓ eo semla. de masecha. hoc quoz¬

Expanded text:
 mortuus esset Iobab regnavit pro eo Husan de terra Themanorum hoc quoque mortuo regnavit pro eo Adad filius Badadi qui percussit Madian in regione Moab et nomen urbis eius Ahuith cumque mortuus esset Adad regnavit pro eo Semla de Maserecha hoc quoq
Abbreviated transcription (Latin):
tim esset annoꝵ pascebat gregem tum
Et erat cum filus ba¬
tris sui. accusauit¬
q frẽs suos apud
prẽm trimine pes¬
simo. Isrł ã dilige¬

Expanded text:
cim esset annorum, pascebat gregem cum et erat cum filiis Batris sui; accusavitque fratres suos apud patrem crimine pessimo. Isra
Abbreviated transcription (Latin):
bb. Quia
iosephin¬
ter frẽs usz
ad finem
uite iꝰtus
describr̃
solus ta¬
laremtu¬
isse ꝑhibe¬
tur. Quid
ẽ talaris
tunica nͥ
actio ⁊sũ¬
mata qͣi¬

Expanded text:
ur. Quia Joseph inter fratres usque ad finem vitae justus describitur, solus talarem tuuisse perhibetur. Quid est talaris tunica, nisi actio consummata? Q
Abbreviated transcription (Latin):
t̾aiarem sy¬
machꝰ ma¬
nicatã. si
los usz dec¬
cend̾et et
manib
artificis
mira ẽ ua
rietate di¬
stincta si
manicas
antiqͥ .n.
magis co¬
nitis ute
corꝑis oꝑit tũ bona
actio ante ccłos dei us
ad fiminũ uite nos re¬
git. uñ moyses cautã
hostie offerri p̃cepitut
opꝰ bonũ ꝙ incepimꝰ
ꝑseũanti fine ꝯpleamꝰ.¬

Expanded text:
talarem, Symmachus manicatam, sive los usque descenderet et manibus artificis mira esset varietate distincta, sive manicas: antiqui enim magis conicis utecorporis operuit, cum bona actio ante oculos Dei usque ad terminos vitae nos regit. Unde Moyses caudam hostiae offerri praecepit, ut opus bonum quod incipimus perseveranti fine compleam
Abbreviated transcription (Latin):
lerz. Qluẽ quidã sus¬
ꝓpicantur eẽ iobut
ĩ fint uoluminis
ip̃ius additũ est. s
hebrei assert̃ eũ de
stirpe nachor gña¬
mortuo regnauit ꝓ eo saul de fluuio rabooth
Cũq ⁊ hic obisset successit in regnũ balaanam
filius achobor. Isto qucq mortuo regnauit ꝓ eo

Expanded text:
» Quem quidam suspicantur esse Job, ut in fine voluminis ipsius additum est; sed Hebraei asserunt eum de stirpe Nachor generamortuo regnavit pro eo Saul de fluvio Rooboth cumque et hic obisset successit in regnum Baalanam filius Achobor isto quoque mortuo regnavit pro
Abbreviated transcription (Latin):
elon ⁊ chore ⁊ hu duces filioꝵ esau. filii eliphach primogenin
esau. Dux theman dux omar. dux sephua. dux cenech. dux cho¬
re. dux gathan. dux amalech. hii sunt filii eliphath in t̾ra edõ.
⁊ hi filii ada. hii quoq filii rahuel. filii esau dux naach. dux
⁊ ara. dux senna. dux mera. hii ã duces rahuel in terra edom.
Isnfirii basemath uxoris esan. hii ãfilii oolibama uxoris esau dux hieꝰ dux hielade
re. hii butes oolibama filie ane iroris esau. Isti sunt filii esau ⁊
hu cluces eoꝵ ip̃e est edom. Isti st filii
filiz seyr horreui.¬

Expanded text:
e. C. LXIV. Hi duces filiorum Esau: filii Eliphaz primogeniti Esau: dux Theman, dux Omar, dux Sephu, dux Cenez, dux Core, dux Gatham, dux Amalech. Hi duces Eliphaz in terra Edom, et hi filii Adae. Hi quoque filii Rahuel filii Esau, dux Nahath, dux Zara, dux Semma, dux Miza. Hi autem duces Rahuel in Terra Edom: isti filii Basemath uxoris Esau. Hi autem filii Oolibama uxoris Esau: dux Jeus, dux Jalam, dux Core. Hi duces Oolibama filiae Ana uxoris Esau. Isti filii Esau, hi duces eorum: ipse est Edom. Isti sunt filii Seir Horraei
Abbreviated transcription (Latin):
ente in mesopotha¬
miam esau dolore¬
parente recesserit ⁊
⁊ hec noĩa filioꝵ eius eliphath filius ada uxorise¬
sau. Rahuel qucq filius basemath uxoris eiꝰ. fue¬
yr reũsus c̃ pr̃e suo
tauit quo mortuo
a fr̃e recessit qr duui

Expanded text:
ente in Mesopotamiam, Esau, doloreparente recesserit, et  haec nomina filiorum eius Eliphaz filius Ada uxorisau Rauhel quoque filius Basemath uxoris eius fuer reversus, cum fratre suo, t: quo mortuo, a fratre recessit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tur uocauit no¬
m̃ eius filiꝰ dolo¬
uocauit nomẽ
eiꝰ benianĩ. ĩ he¬
breo siłitudo no¬
minis resonat
filius doloris mes
m̃r iposuit. dr̃ bẽ¬
noni. filꝰ so dex¬

Expanded text:
tur: vocavit nomen ejus, Filius dolovocavit nomen ejus Benjamin. In Hebraeo similitudo nominis resonat; filius enim doloris mei, mater imposuit, dicitur BENONI  . Filius ve
Abbreviated transcription (Latin):
ciones esau. ip̃e est edom. Esau accepit uxorem dẽ¬
filiab chancan. ada. filiam elom echei ⁊ oolibama
filiam ane filii sebeon euei. Bechsamath quet fi¬
liam hysmael. sororem nabaioch. peperit a ada .e¬
liphach. rechsamach genuit rahuel. Oolibama.
g. hieus. ⁊ hyelon.⁊ chore. hiz filii esau qui nati st

Expanded text:
iones Esau: ipse est Edom. Esau accepit uxores deChanaan: Ada filiam Elon Hethaei et Olibama, filiam Anae filii Sebeon Evaei; Basemath quoque filiam Ismael, sororem Nabajoth. Peperit auteliphaz; Basemath genuit Rahuel; Olibama edidit Jehus, et Elon, et Chore. Hi filii Esau, qui nati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
adad. Nom̃q urbis eiꝰ plou. ⁊ appellabat᷑
uxor illius meerabel filia mathirech.
filie miraab. hec gͦ nomina ducũ esa¬
u. in cognacõib ⁊ locis ⁊ uccabłis suis
lux thanna. dux alua. dux ihethet. dux
oolibama. dux ela. dux phynon. clux

Expanded text:
Adar, nomenque urbis ejus Phau, et appellabatur uxor illius Mehetabel, filia Matred, filia Mesaab. Haec ergo nomina ducum Esau, in cognationibus, et locis, et vocabulis suis: dux Thamna, dux Alva, dux Jetheth, dux Oolibama, du
Abbreviated transcription (Latin):
Isti duces te p̃redẽtibꝰ
ait. qui de seyr ñ de
his quos hic ĩcipit
nũare qui de esan¬
ꝯmemorat qͥ fue¬
ges filu isrł quor
priꝰ saul s hos om̃s
tm̃ qui regnauerc̃
anteꝙͣ moreretur
moyses.

Expanded text:
Isti duces. » De praecedentibus ait, qui de Seir; non de his quos incipit numerare, qui de Esacommemorat qui fueges filii Ismael, quorum primus Saul, sed hos omnes tantum qui regnaverunt antequam moreretur Moses.
Abbreviated transcription (Latin):
uenditus est ante .xii. annos
ꝙͣ moreretur auiis eiꝰ uendit᷑
⁊ cctauo anno uite pr̃is su ia¬
cob. his .n. cum a diec̃inuis .x
duos ãnos quibus ad aduẽ¬

Expanded text:
uenditus, ante duodecim annos quam moreretur auus eius uenditus et octauo anno uitae patris sui Iacob. his enim cum adiecerimus uiginti duos annos, quibus Iose
Abbreviated transcription (Latin):
⁊c̃. cur legat᷑ p ea
hic nom̃ ad illã
ꝑtinet ꝓmissi¬
onem in qͣ uide¬
tur deus qũõ nõ
est ante a prib
uisus uͥ ñ erit
cħ̾ remanebit
hic in ip̃o corꝑe
uetustatis ⁊ u
sio dei sũmum
p̃mium erit.

Expanded text:
c., cur legatur postea hoc nomen ad illam pertinet promissionem, in qua videtur Deus quomodo non est antea patribus visus, ubi non erit nihil remanebit hic in ipso corpore vetustatis, et visio Dei summum praemium erit.
Abbreviated transcription (Latin):
fũat añ memo¬
ratum. hic ꝙ añ
libet hor sit suꝑ
lapidem libauit
iacob ñ lapidi.
tre solent aras
añ lapidẽ ꝯstitũe.
i tamꝙͣ deo lapi¬
di lib̾are.

Expanded text:
fuerat; vel memoratum hic quod ante dlibet horum sit, super lapidem libavit Jacob, non lapidi. trae solent aras ante lapidem constituere, et tanquam Deo lapidi libare.
Abbreviated transcription (Latin):
effratham. in qua cũ ꝑturiret rachel:
obdifficultatem partus ꝑiclitari cepit.
dixitq ei obstetrix Noli tim̾e qr ⁊ hũc
hebis filiũ. Egrediente ã aĩa pre tolo¬
re ⁊ iminente iam morte uccauit no

Expanded text:
Efratham in qua cum parturiret Rahel ob difficultatem partus periclitari coepit dixitque ei obsetrix noli timere quia et hunc habebis filium egrediente autem anima prae dolore et inminente iam morte vocavit no
Abbreviated transcription (Latin):
stitia est. ut ĩfiriior
⁊ seruitutib clara u¬
stitia est ut qͥ excellt̃
rum carnaliũ diũsi¬
tatem fer̃t iusti tp̃alẽ
adũsitatem ĩ fine hĩ¬
turi ordinatissimã ⁊
sempit̾nam felicitatẽ.

Expanded text:
justitia est, ut infirmior et servitutibus clara justitia est, ut qui excellunt rum carnalium diversitatem, ferunt justi temporalem perversitatem, in fine habituri ordinatissimam et sempiternam fel
Abbreviated transcription (Latin):
in mesopothamia syrie. tum dina filia sua. Omnes aĩe filioꝵ eius ⁊
filiaꝵ .xx.⁊ tres filii gad sephion. ⁊ aggi. sumi ⁊ esebon. heri ⁊ arrodi.
⁊ hareli. filii aser. iabne. ⁊ iesua ⁊ iesuz ⁊ beria. sara quccs soror eoꝵ filis
leria heber.⁊ melehiel hii filu zelple qͣm dedit laban lye filie sue
⁊ hos genuit iacob .xui. animas filii rachel uxoris iacob. ioseph ⁊ bẽ
iaminꝰ. atiq sunt ioseph filii in terra egypti quos genuit ei ase¬
nech filia phutipharis sacerdotis. elyopoleos. manasses ⁊ effraym. filii
leniami hela. ⁊ bechor. ⁊ asbel. gera. ⁊ noamam. ⁊ heiti. ⁊ resomophin.
filii dan. usin. filii neptalim iasiel. ⁊ gumi. ⁊ leser ⁊ alem. hiz filii
bale ꝙͣ dedit balan racheli filie sue ⁊ hos genuit iacob. õs anime uii.¬

Expanded text:
in Mesopotamiam Syriae cum Dina filia sua omnes animae filiorum eius et filiarum triginta tres filii Gad Sephion et Haggi Suni et Esebon Heri et Arodi et Areli filii Aser Iamne et Iesua et Iesui et Beria Sara quoque soror eorum filii Beria Heber et Melchihel hii filii Zelphae quam dedit Laban Liae filiae suae et hos gjamin. Natique sunt Joseph filii in terra Aegypti, quos genuit ei Aseneth, filia Putiphare, sacerdotis Heliopoleos: Manasses et Ephraim. Filii Beniamin Bela et Bechor et Asbel Gera et Naaman et Ehi et Ros Mophim uordecim filii Dan Usim filii Nepthalim Iasihel et Guni et Hieser et Sallem hii filii Balae quam dedit Laban Raheli filiae su
Abbreviated transcription (Latin):
ne suo filii ei ⁊ nepotes filie ⁊ cuncte simul ꝓgenies. hec st̃ aũ noĩa
filioꝵ isrł̃. qui ingressi sunt in egyptum. ip̃e cum liberis suis. primo¬
genitus ruben. filii iuben encch. ⁊ phallu ⁊ effron. ⁊ tharmi. filii syme¬
on iemuhel ⁊ iamin. ⁊ iacod. ⁊ iachim ⁊ saber. ⁊ saul. filius charmani¬
tidis. filii leui gerson chach ⁊ merari. filii uida . bex. ⁊ onam ⁊ sela et

Expanded text:
cuncta simul progenies haec sunt autem nomina filiorum Israhel qui ingressi sunt in Aegyptum ipse cum liberis suis primogenitus Ruben filii Ruben Enoch et Phallu et Esrom et Charmi filii Symeon Iemuhel et Iamin et Ahod et Iachin et Saher et Saul filius Chananitidis filii Levi Gerson Caath et Mera
Abbreviated transcription (Latin):
sid̃ a in .lx. legimꝰ filiz
ioseph qui nati st̃ in e¬
gypto anime nouẽ.
sciamus ꝑ noue i he¬
breo ẽẽ duas effraym qͥp¬
pe ⁊ manasse. anteqͣm
iacob intraret egoptũ
⁊ famis tp̃c ingrueret

Expanded text:
d in LXX legimus: Filii autem Joseph qui nati sunt ei in Aegypto, animae novem. Sciamus pro novem in Hebraeo esse duas. Ephraim quippe et Manasse, antequam Jacob intraret Aegyptum, et famis tempus ingrueret,
Abbreviated transcription (Latin):
lere. Iudam uero misit añ se ad io¬
seph. ut cccurreret ei ad urbem hero¬
um in terram ramesses. In hebreo
nec habet uobem heroũ
nec terrã ramesses sed
tm̃modo iessen. Nõ ulli

Expanded text:
e. Judam vero misit ante se ad Joseph, ut occurreret ei ad urbem Heroum in terram Ramesse. In Hebraeo nec urbem habet Heroum, nec terram Ramesse, sed tantummodo Gesen. Nonnulli
Abbreviated transcription (Latin):
sequitur dedit ei ut pos¬
sideret in egỹpto tram
optimam i ramesse pa¬
gũ arsenccten. sic olim
uccarum autumant.

Expanded text:
sequitur: Dedit eis ut possiderent in Aegypto terram optimam in Ramesse, pagum Arsenoiten sic olim vocatum autumant.
Abbreviated transcription (Latin):
hñis in hebreo legr̃ so¬
chpch. est aũ us hodre
cuuitas tnͣsiordanem ħ
de qͣ in libro locoꝵ scͥpsi
lem sichem ciuitas ap¬
pelletur cum ierłm in
qͣ regnauit melchise¬
dech saiem añdõa sit
aut gͥ unius utͣq urbꝰ
uam tuam qͣi uid̾im uultum dei. Esto mͥ ꝓpiciꝰ
⁊ suscipe benedcc̃em ꝙͣ attuli tibi ⁊ ꝙͣ donauit
michi deus tribuens hec omnia uix fr̃e ꝯpelle¬
te suscipiens ait. Gradiamur simł. eroq sccius
itineris tui. Dixitq iacob. Losti dñc mi ꝙ par¬
uulos ham teneros ⁊ oues ⁊ boues fecas metũ
Quas si plus mambłando fecero laborare mo
rientur una die cuncti greges. Precedat dñs m̃s
ante seruũ suum. ⁊ ego sequar paulatim uesti¬
gia euis sicut uideo piulos meos posse tonec ue¬
niam ad dñm meum in seyr. redit esau. Orote
ut de pplo qui metum est saltem sccii remaneãt
ue tue. sion est inquit necc̃e hoc uno tm̃ ĩdigeo
ut mueniam grãm in ꝯspectu tuo dñe mi Pe¬

Expanded text:
n Hebraeo legitur Socoth Est autem usque hodie civitas trans Jordanem hoc de qua in libro Locorum scriplem Sichen civitas appelletur, cum Hierusalem, in qua regnavit Melchisedech, Salem ante dicta sit. Aut igitur unius utraque urbs uam, quasi viderim vultum Dei: esto mihi propitius, et suscipe benedictionem quam attuli tibi, et quam donavit mihi Deus tribuens omnia. Vix fratre compellente suscipiens, ait: Gradiamur simul, eroque socius itineris tui. Dixitque Jacob: Nosti domine mi, quod parvulos habeam teneros, et oves, et boves foetas, mecum: quas si plus in ambulandncti greges. Praecedat dominus meus ante servum suum: et ego sequar paulatim vestigia ejus, sicut videro parvulos meos posse, donec veniam ad dominum meum in Seir. Respondit Esau: Oro te, ut de populo qui mecum est, saltem socii remaneant vitae tuae. Non est, inquit, necesse: hoc unum tantum indigeo, ut inveniam gratiam in conspectu tuo
Abbreviated transcription (Latin):
tat. dici: fortas¬
diz qui st demonia nõ
minis dei qr ⁊ si benig
rat. potuit sic dici. ꝙ̃ ad¬
mod̾ moyses pħ̾oni deꝰ

Expanded text:
rtasdii, qui sunt daemonia, non mini Dei; quod et si benignrat, potuit sic dici, quemadmodum et Moyses Pharaoni deus
Abbreviated transcription (Latin):
incirc̃cisi qui pactum dei irritũ ñ fecerũt
s qui eos tirc̃cidere neglexert̃ ꝑire debeãt¬
nem in primo homine irritum fecer̃t̃
in quo õs peccauert̃. Nascuntur .ni. om̃s
ñ ꝓprie s originałr peccõres. so pereunt
omnes qui ꝑ regeneraccẽm ñ lib̾antur
Ierx.Is̃. Errant qui putant primũ sarã
ꝑ imum. i scriptam fuisse ⁊ postea ad di¬
tum ẽẽ alterꝵ .r.⁊ qr r ap̃ grecos .c. sigͣc¬
młtas st̃ ħ nore suspicantur iepcias
tum ⁊ utrũq uelint uocabłm ꝯmuta¬
tũ ñ grecam s hebraicam debet habere
rõnem. hebreum .u.ẽ. nemo .n. artera
lingua quemilib uccans ⁊ hunologiã
uttata est. per syn. res. ioth. sublatagͦ

Expanded text:
ri circumcisi qui pactum Dei irritum non fecerunt, sed qui eos circumcidere neglexerunt perire debeantnem in primo homine irritum fecerunt, in quo omnes peccaverunt. Nascuntur enim omnes, non proprie sed originaliter, peccatores. Ideo pereunt omrum. Errant qui putant primum Saram per unum r scriptum fuisse, et postea additum esse alterum r. Et quia r apud Graecos ctas super hoc nomine suspicantur ineptias, cum et utcunque velint vocabulum commutatum, non Graecam, sed Hebraicam debet habere rationem. Hebraeum est enim. Nemo enim altera lingua quemlibet vocans, etymologiam vocata est   per scin, res, iod. Su
Abbreviated transcription (Latin):
sequitur ⁊ uccabis nom̃ eius ysdac qui
uisus int̃pr de nsu aibrahe sĩ de nsu sare
postꝙͣ .ii. ex risu abrahe uocatus ẽ fili
euis ꝯsaac legitur sara risisse:

Expanded text:
sequitur: « Et vocabis nomen ejus Isaac: » qui risus interpretatur de risu Abrahae, non de risu Sarae. Postquam enim ex risu Abrahae vocatus est filius ejus Isaac, legitur Saram risisse
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ deus ex nõĩe suo qd̃ apd̃ illos tetragra¬
maton est .e. litc̃am abrahe. ⁊ sare ad¬
diderit. dicebatur ã abram ꝙ est paf
excelsus. postea dc̃s est abrahã ꝙ est pr̃
młtaꝵ. nam gentiũ in nõie ñ hecur
s subauditur. nec mirand̃ ꝙ tũ apd̾
grecos. ⁊ nos .a. litt̃a uideatur addita
e. litc̃a ad dita dicatur. idionia .n. hebree
lingue .e. ꝯsueuit. scribere. ⁊ a. legere si¬
tut eꝯtrario .e. ꝓnũciare.⁊ a. scribere.
Chancan intp̃r motꝰ eoꝵ cꝰ terra a fideli¬
b in possessionem accipr̃ cum mens priꝰ
diuersis circũ acta motib in melius
mutata postmod̃ irreflexis ccłis in ã¬
Ab. Scriptura uccat efrum d̾ finis ñ¬
ꝯstituitur aut qd̃ non ita fit ut dem¬
ceps ñ sit faciend qͣnͣtum ꝑtinet ad
curam ł potestatem facientis. Uñ ser¬
iues et̃num qui ꝑuo nestiet uti¬
.Qrib decãis loc pretipĩ abralx pͥmo
ut ꝑ obedĩam mandati placeat ꝑ c̃
ut hoc signo a ceteris nationib disc̃¬

Expanded text:
 Deus ex nomine suo, quod apud illos tetragrammaton est, h litteram Abrahae, et Sarae addiderit. Dicebatur autem Abram, quod est pater excelsus; postea dictus est Abraham, quod est pater multarum, nam gentium in nomine non habetur, sed subauditur. Nec mirandum quod cum apud Graecos et nos a littera videatur addita, h littera addita dicatur: idioma enim Hebraeae linguae h consuevit scribere et a legere: sicut econtrario, h pronuntiare et a scribeatur motus eorum: cujus terra a fidelibus in possessionem accipitur, cum mens prius diversis circumacta motibus, in melius mutata, postmodum irreflexis oculis in a Scriptura vocat aeternum cujus finis nnstituitur, aut quod non ita fit ut deinceps non sit faciendum, quantum pertinet ad curam vel potestatem facientis; unde: Serviet aeternum qui parvo nesciet utiribus de causis hoc praecipitur Abrahae. Primo ut per obedientiam mandati placeat, per ut hoc signo a caeteris nationibus discer
Abbreviated transcription (Latin):
intelligi possit ignoro. mag
ad litc̃am possit. qnͣtomagis
si ñ potest. in sermonib. idei
si sunt au ꝓprietatem oꝑm
oĩa reuccanda sicut nͦ illud
de petra ⁊ caũna eiꝰ ⁊ manꝰ suꝑ¬
posicione. s plane de fide nar¬
rauonis lyc exigendũ estut
que dicit fc̃a ẽẽ uere fc̃a sint
⁊ que dicit dc̃a ẽẽ uere dc̃a sint

Expanded text:
intelligi possit ignoro. Magnad litteram possit; quanto magis si non potest? In sermonibus enim Dei non sunt ad proprietatem operum omnia revocanda, sicut nec illud de petra, et caverna ejus, et manus superpositione . Sed plane de fide narratoris hoc exigendum est, ut quae dicit facta esse, vere facta sint, et quae dicit dicta esse, vere dicta sint
Abbreviated transcription (Latin):
pecc̃o ꝑimuntur. deleto ã origniali pecc̃o
ex parentum nequitia in aĩa si tenent᷑.
auid est .n. ꝙ ꝑuuli filii plerumq a de¬
monib aripiuntur nisi ꝙ caro filii expa¬
tris pena mulctatur. in semetip̃o .n. ꝑrutit᷑
acrius uratur. ⁊ dolor pr̃is in qua uniat᷑¬

Expanded text:
peccato perimuntur. Deleto autem originali peccato, ex parentum nequitia in anima non tenentur. Quid enim est quod parvuli filii plerumque a daemonibus arripiuntur, nisi quod caro filii ex patris poena multatur? In semetipso enim percutitur acrius uratur, et dolor patris in
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ destrue. ꝯfringe statuas. lutcosq
succide. Noli adorare cdm̃ alienum. do¬
minus ⁊elotes nomen eius. teus est
emulator. Ne meas pactum cũ hõib
illaꝵ regionũ. ne cum fornicati fũint
cum diis siuis ⁊ adorauert simłach̃
eoꝵ. uocet te quispiam ut comedas
de ĩmolatis. Ne uxorem te filiabz eoꝵ
actipias filus tuis ne postꝙͣ ip̃e fue¬
unt fornicate fornicari fatiant filioᷤ¬
tuos in deos suos. Deos ꝯflatiles ñ
facies tibi. sollẽpntatem a amoꝵ cꝰ¬
precepitibi in tp̃e mensis nouon. ille¬
se .ii. uerni tp̃ris egssus es de egypto.

Expanded text:
 destrue, confringe statuas lucosque succide. noli adorare deum alienum. dominus zelotes nomen eius, deus est aemulator. ne ineas pactum cum hominibus illarum regionum, ne cum fornicati fuerint cum diis suis et adorauerint simulacra eorum, nocet te quispiam, ut comedas de immolatis. nec uxorem de filiabus eorum accipias filiis tuis, ne postquam ipsae fuerint fornicattuos in deos suos. Deos conflatiles non facies tibi. Solemnitatem azymopraecepi tibi, in tempore mensis novorum: mense enim verni temporis egressus es de Aegypto.
Abbreviated transcription (Latin):
b uerbis ꝓhibuit hoĩem
uelut de ꝓpriaꝵ uͥtutum
meritis głari ut qͥ głatur
sliserebor talib ł talibus
s tui misericors fuero ut ne

Expanded text:
hibuit hominem velut de propriarum virtutum meritis gloriari, ut qui gloriatur Miserebor talibus vel talibus, sed, cui misericors fuero; ut ne
Abbreviated transcription (Latin):
mica est deo. succedit in
regnum. auicquit᷑ gẽ¬
tem suam .i. corpeas
uoluptates ⁊ uitioꝵ
ducib ad ꝯsiliũ ucca¬
tis delib̾at ꝙͣ filios isrł
mantur luto ⁊ latere
affligant᷑. mares expo¬
nant femmas ailant
edificent cuuitares eypti.i nuitates muns¬
tas. nec putand̃ est diuinos libros egypi¬
oꝵ gesta narrare sñ cã. s que scripta st̃ ad
nram dectrinam scripta st̃ ut qui ħ audisi
si forte baptiratus es et annũmeratꝰ int
filios isrł ⁊ suscepisti in tedm̃ regem. ⁊ pꝰ
hec uolũis ceclinare oꝑa scł̃i agere actus
terre ⁊ lutea explere ministĩa. scias ip in¬
te surrexit rex alius qͥ nescit ioseph rex
ut edifites illciutates ꝑ scl̃m discurrere
facit maris ⁊ terre elementa ꝓ tupidita¬
te turbare. foꝵ litib pulsare ⁊ ꝓ exigno
terre cespite ꝓpinquos iuirgiis fatiga¬
re castitati insibiari deciꝑe muccentiã
domi feda. foris crudelia. intra ꝯscĩam
ti militare. qd̃ est mundi hꝰ sp̃uagi¬

Expanded text:
Deo, succedit in regnum; alloquitur gentem suam, id est corporeas voluptates, et vitiorum ducibus ad consilium vocatis, deliberat contra filios Israel, mantur luto, et latere affligantur; mares exponant, feminas alant, aedificent civitates Aegyptii et civitates munitas. Nec putandum est divinos libros Aegyptiorum gesta narrare sine causa: sed quae scripta sunt ad nostram doctrinam scripta sunt , ut qui haec audis, si forsitan baptizatus es et annumeratus inter filios Israel, et suscepisti in te Dominum regem, et post haec volueris declinare et opera saeculi agere, actus terrae et lutea explere ministeria: scias quia surrexit in te rex alius, qui nescit Joseph, rex ut aedifices illi civitates; per saeculum discurrere facit maris, et terrae elementa pro cupiditate turbare: forum litibus pulsare et pro exiguo terrae cespite propinquos jurgiis fatigare; castitati insidiari, decipere innocentiam, domi foeda, foris crudelia, intra concientti militare, quod est mundi hu
Abbreviated transcription (Latin):
afflixit. ⁊ ĩ mari mbro ꝑiit. młti pħ̾aonẽ
requirere uolo qͥs est rex ĩ egypto. qͥ scit
ioseph. ⁊ qui nescit d .n. ille regnaret qui
suiebat ioseph ñ dñr afflicti fili istł. n
ĩ luto ⁊ latere ꝯsumpti. neq mascłi toꝵ
uccati femine iuuificate. s cũ repit reg
num cum iustitia tenet. ⁊ filios isrł .i. sẽ¬

Expanded text:
ad et in mari Rubro periit, multi Pharaones requirere volo quis est rex in Aegypto qui scit Joseph, et qui nescit. Dum enim ille regnaret qui sciebat Joseph, non dicuntur afflicti filii Israel, neque in luto et latere consumpti; neque masculi eorum necati, et feminae vivificatae; sed cum coepit regnnum cum justitia tenet, et filios Israe
Abbreviated transcription (Latin):
subũti. ⁊ hant stare seqz dei au
audierat ambigere ñ debuit.
Ier. sic praua suggestio ⁊ delec¬
tatio ur in teste mulieres insi¬
diantur ꝯtinentib ut accep¬
ta coc̃one torpentes uino faua¬
cie mibuãt. ⁊ a statu rectitudis
quasi ignorantes deitiant.

Expanded text:
s, et hanc stare, seque Dei aux concessum audierat, ambigere non debuit.i. Sic prava suggestio et delectatio, ut incestae mulieres, insidiantur continentibus, ut accepta occasione, torpentes vino fallaciae imbuant, et a statu rectitudinis quasi ignorantes dejiciant.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ dc̃m est. siam qũo ille uẽ¬
turus eẽt nͥ ad eum redu¬
cendum aliqui redissent
tite ex uob̃ misi ⁊ ad ducite
ph̾aonis exploratores estis
.i. si a uera dicitis explora¬
tores estis. huic suĩe int̾po¬
dixissent exploratores eẽnt
na. quos tñ uera dr̃e stiebat.
ꝙ̃ tastissimũ nouit dicat.
si hoc adult̾um de qͦ argũis
ꝯmisisti dampnat te deus
⁊ his ũbis adhibeat uirati
que tñ ñ fecisse certum est.
s dicit aliquis u̾m est ꝙ si
fecit aduit̾ium dãpnat il
estis. cum ⁊ si intiantur ñ
si dcm̃ eẽt exploratoꝵ pena
digni estis. hoc ẽ explorato¬
rei ceputamin mito mẽ¬
ditiz usi. estis

Expanded text:
 dictum est; nam quomodo et ille uenturus esset, nisi ad eum adducendum aliqui redissent?tite ex uobis unum et adducite i> exploratores estis; id est: si non uera dicitis, exploratores estis. huic sententiae interpodixissent, exploratores essent, nt, quos tamen uera dicere sciebat. quem castissimum nouit dicat: "si hoc adulterium de quo argueris commisisti, damnat te deus", et his uerbis adhibeat iuratioquem tamen non fecisse certum habet. sed ait aliquis: uerum est, quia, si fecit adulterium, damnat illestis, cum, etiamsi mentiantur, non si dictum esset: exploratorum poena digni estis, hoc est exploratores deputabimini medacii uestri. "estis
Abbreviated transcription (Latin):
uobis. Nolite peccare in pũm. ⁊ ñ¬
quiritur. Nesciebant ã ꝙ intelli¬
geret ioseph eo qd̃ interpretem lo¬
⁊ fleuit. ⁊ reũsus lecutꝰ est ad eos.
Tollens symeon ⁊ ligans eũ illis
p̃sentib.¶ussitq ministris ut

Expanded text:
 nolite peccare in puerum quiritur nesciebant autem quod intellegeret Ioseph eo quod per interpretem loet flevit et reversus locutus est ad eos tollens Symeon et ligans illis praesentibus iussitque ministris ut
Abbreviated transcription (Latin):
res estis. ut uideatis infirmiora terre uenistis.Qui dixert. Non est
ita dñe. sed serui tui uenert ut em̃ent cibos. Ommnes filii uniꝰ ui¬
ri sumus patifice uenimus. Nec quicqͣ famuli tui machinantur
mali suib ille Redit. aliter est. Immunita terre h ꝯsiderare ue
unius in terra chancan. Mlinimus tum pr̃e nr̃o est. Alius ñ est sr̃.
hoc est ait ꝙ lecutus sum. exploratores estis. Iam ñt expirrtum ue¬
strum capiam. ꝑ salutem pħonis ñ egrediemin

Expanded text:
tis infirmiora terrae, venistis. Qui dixerunt: Non est ita, domine, sed servi tui venerunt, ut emerent cibos. Omnes filii unius viri sumus: pacifici venimus, nec quidquam famuli tui machinantur mali. Quibus ille respondit: Aliter est: immunita terrae hujus considerunius in terra Chanaan: minimus cum patre nostro est, et alius non est super. Hoc est, ait, quod locutus sum: Exploratores estis. Jam nunc experimestri capiam: per salut