comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Canges autẽ uocatur a rege gangaro indiȩ. fertur autẽ nili modo exal¬
tare & suꝑ orientis terras erum pere: Nigris fluuius mesopota mue¬
deparadiso exoriens & pergens contra assirios & post multos circuitus in ma¬
rerubrum influcens uocatus hoc nomine propter uelocitatem in star
bestuetigris nimia pernicitate currentis. Eufrates fluuius mesopota¬
miae deparadiso exoriens copiosissimus gemmis quiper mediam babilo¬
niam influit hica frugibus uel abubertate nomen accepit. nam eu frata
hebreice fertilitas interpr&atur meso potamiam &enim inquibus dã
locis lta in rigat sicut nilus alexandriam. Salustius autem auctor
qui perdiuersa euntes longius diuiduntur spatio medio relictomultorũ
milium quaeta menterra quae ab ipsis ambitur mesopotamia dicitur
ex quo hieronimus anim aduertit aliter deparadisi fluminibus intelligendũ.

Expanded text:
Ganges autem vocatus a rege Gangaro Indiae. Fertur autem Nili modo exalGanges autem vocatus a rege Gangaro Indiae. Fertur autem Nili modo exaltari, et super Orientis terras erumpere. Tigris fluvius Mesopotamdiso exoriens et pergens contra Assyrios, et post multos circuitus in mare Mortuum influens. Vocatus autem hoc nomine propter velocitatem, instar bestiae tigris nimia pernicitate currentis. Euphrates fluvius Mesopotamiae de Paradiso exoriens, copiosissimus gemmis, qui per mediam Babyloniam influit. Hic a frugibus, vel ab ubertate nomen accepit, nam Hebraice Ephrata fertilitas interpretatur: Mesopotamiam enim in quibusdam locis ita inrigat, sicut Nilus Alexandriam. Sallustius autem, auctor qui per diversa euntes longius dividuntur spatio medio relicto multorum milium; quae tamen terra, quae ab ipsis ambitur, Mesopotamia dicitur. Ex quo Hieronymus sit. et nom. 202 animadvertit aliter de Paradisi fluminibus intellegendum.
Abbreviated transcription (Latin):
eluuiorũ propriis & causis nomina acceperunt ex quibus non null
notandi sunt qui in historiis celebres memorantur :¬
eon fluuius deparadiso exiens atq uniuersam aethiopiam cingens
uocatus hoc nomine qđ incremento suȩ exundationis terrã ȩgypti in rig&
ge enim grece latine terram significat hic apud ȩgyptios nilus uocatur
pp̃t limũ quem trahit qui efficit fecunditatẽ terrȩ unde &nilus dictus est
quasi ΝΙΛΝΥΧCΟΝ namantea nilus latine melo dicebatur Appar &
autem in nili lacu dequo in meridiem uersus excipitur aegypto ubi aquilonis¬
flatibus repercussus aquis retro luctantib: in tumescit & in undationẽ
aegypti facit: Qanges fluuius quem phison scã scriptura cognominat
giens deparadiso pergit ad indiȩ regiones dictus autẽ phison id est caterua
quia decim fluminib: sibi ad iunctis magnis impletur & efficitur unus¬

Expanded text:
fluviorum propriis ex causis nomina acceperunt, ex quibus nonnulli fluviorum propriis ex causis nomina acceperunt, ex quibus nonnulli notandi sunt qui in historiis celebres memorantur. Geon fluvius de Paradiso exiens atque universam Aethiopiam cingens, vocatus hoc nomine quod incremento suae exundationis terram Aegypti inriget; γῆ enim Graece, Latine terram significat. Hic apud Aegyptios Nilus vocatur propter limum quem trahit, qui efficit fecunditatem; unde et Nilus dictus est, quasi νέαν ἰλύν: nam antea Nilus Latine Melo dicebatur. Apparet autem in Niliflatibus repercussus aquis retro luctantibus intumescit et inundationem Aegypti facit. Ganges fluvius, quem Phison sancta Scriptura cognominat, exiens de Paradiso, pergit ad Indiae regiones. Dictus autem Phison, id est, caterva; quia quindecim fluminibus
Abbreviated transcription (Latin):
luui est perennis aquarum decursus afluendo perpetim dictus.
Proprie autem flumen ipsa aqua fluuius cuiusaqua. prius autem
flumen quam fluuius id est prior aqua quã decursus. Duo autem sua
donec me flumine uiuo abluero: Torrens est aqua ueniens cũ impetu
Dictus autem torrens dapluuia crescit siccitate torrescit id est arescii
dequo pacubius flamieo uapore torrens torr&. cuigreci nomen¬
ab hieme dederunt nos ab aestate: illia tempore quo suc crescit: nos
a tempore quosiccatur. Amnis fluuius est nemore ac frondibus
redimitus & exipsa amoenitate amnis uocatus: Decursus proprie
finiscursus siue aquarum sit siue quarum lib& rerum. Riuidicti
quod diriuentur ad inrigandum id est ad inducendũ aquas in agris
pam inrigare in ducercest. Qurges proprie lacus altus in flumine
Puteus est lacus defossus ex quo hauritur aqua a potatione dictus
ons caput est aquȩ nascentis quasi aquas fundens. Quidã diren

Expanded text:
us est perennis aquarum decursus, a fluendo perpetim dictus. Proprie autem flumen ipsa aqua, fluvius cursus aquae. Prius autem flumen quam fluvius, id est prior aqua quam decursus. Duo autem sunt s Aen. 2, 719: Donec me flumine vivo abluero. Torrens est aqua veniens cum impetu. Dictus autem torrens quia pluvia crescit, siccitate torrescit, id est arescit. De quo Pacuvius 13: Flammeo vapore torrens torret. Cui Graeci ab hieme nomen dederunt, nos ab aestate; illi a tempore quo succrescit, nos a tempore quo siccatur. Amnis fluvius est nemore ac frondibus redimitus, et ex ipsa amoenitate amnis vocatus. Decursus proprie finis cursus, sive aquarum sit seu quarumlibet rerum. Rivi dicti quod deriventur ad inrigandum, id est ad inducendum aquas in agris; nam inrigare inducere est. Gurges proprie locus altus in flumine. Puteus est locus defossus ex quo hauritur aqua, a potatione dictus. Fons caput est aquae nascentis, quasi aquas fundens. Quidam autem
Abbreviated transcription (Latin):
& formosos dicimus quibus calor sanguinis exrubore pulchritudinem creat: lima
dicta eo quod lenefaciat. nam limum lene est: Cilium est unde operantur argentarii
a quo & celata uasadicuntur :
I defabricis pari&um

Expanded text:
m; unde et formosos dicimus quibus calor sanguinis ex rubore pulchritudinem creat. Lima m; unde et formosos dicimus quibus calor sanguinis ex rubore pulchritudinem creat. Lima dicta eo quod lene faciat. Nam limum lene est. Cilium est unde operantur argentarii; a quo et caelata vasa dicuntur. 8 De fabricis parietum
Abbreviated transcription (Latin):
pides desuper figant ad conuincendum litigati rem post quamta lib& secula
fixumq: lapidem limitem esse agnoscant: VII DEISTRΩMΕΝTs ΠΛTΗΟ
ncus est in quoferrum tunditur acȩͣndo dictus co quod illicaliquid cudamꝑu
id est feriendo producamus. Cudere enim cȩdere & ferire est: V& eres autem non
incudem uocabant sed intudem eoquod in ea m&allum tunditur hocest tendatur:
unde & tudis: Malleus atundendo idest tandendo dictus. Malleus uocatus
quia dum quid calet & molle est caedit & producit: Marcus malleus maior
& dictus marcus quod maior sit adcȩdendum & forcior: Martellus medio¬
cris. marculus malleus pusillus. lucilius & uelut infabricam feruens cũ
marculus ferrum multorum magnis ictibus tundit: Forcipes quasi ferri¬
cipes eo quod ferrum candens capiant teneant que siue quod ab his aliquid forbũ
capimus & tenemus quasi forbi capes nam foruum est calidum unde & feruidũ

Expanded text:
pides desuper figant ad convincendum litigatorem post quantalibet saecula pides desuper figant ad convincendum litigatorem post quantalibet saecula fixumque lapidem limitem esse agnoscant. § 7 De instrumentis fabrorum. Incus est in quo ferrum tunditur, a caedendo dictus, eo quod illic aliquid cudamus, id est feriendo producamus; cudere enim caedere et ferire est. Veteres autem non incudem vocabant, sed intudem, eo quod in ea metallum tunditur, hoc est tendatur; unde et tudis malleus, a tundendo, id est tendendo, dictus. Malleus vocatus quia, dum quid calet et molle est, caedit et producit. Marcus malleus maior; et dictus marcus quod maior sit ad caedendum et fortior. Martellus, mediocris. Marculus malleus pusillus. Lucilius1165: Et velut in fabrica fervens cum marculus ferrum multorum magnis ictibus tundit. Forcipes quasi ferricipes, eo quod ferrum candens capiant teneantque, sive quod ab his aliquid forvum capimus et tenemus, quasi forvicapes. Nam forvum est calidum; unde et fervidu
Abbreviated transcription (Latin):
git : siue quideterra peruertices montium eructat: Ignis autem dictus quod
nihil gigni potest exeo: est enim inuio labile elementum absumens cuncta
quaerapit : Fabrica de abus rebus constat: uentis & flamma: Flamma
uero propriae fornacis est dicta quod flatu follium excitetur : Fornax uero
ab igne uocata: Fos enim ignis est : caminus fornax grecum est diriuatum a cau
ma: fauilla est deserta ignescintilla: pruna est quandiu ard&, cum autem ex¬
tincta fuerit carbo nominatur: pruna autem aperurendae dicta est : carboue¬
ro quod flamina caret quidum interiisse creditur maioris sit uirtutis: namiterũ
incensus forcioreluce calescit. cuius tanta est &iamsine igne firmitas ut nullo
humore corrum patur nulla u& ustate uincatur: extinctus enim tantum in cor¬
ruptibiliter durat . ut hi quilimites fingunt eos infossas terra substernant & la¬

Expanded text:
git, sive qui de terra per vertices montium eructuat. Ignis autem dictus quod git, sive qui de terra per vertices montium eructuat. Ignis autem dictus quod nihil gigni potest ex eo; est enim inviolabile elementum, adsumens cuncta qua rapit. Fabrica duabus rebus constat: ventis et flamma. Flamma vero proprie fornacis est dicta, quod flatu follium excitetur. Fornax vero ab igne vocata; φῶς enim ignis est. Kaminus fornax Graecum est, dirivatumsic Bill Thayer a καῦμα. Favilla est deserta igni scintilla. Pruna est quamdiu ardet; quum autem extincta fuerit, carbo nominatur. Pruna autem a perurendo dicta est; carbo vero, quod flamma caret. Qui dum interisse creditur, maioris fit virtutis; nam iterum accensus fortiori luce calescit. Cuius tanta est etiam et sine igne firmitas ut nullo humore conrumpatur, nulla vetustate vincatur. Extinctus enim tantum incorruptibiliter durat, ut hi qui limites figunt eos infossos terra substernant, et la
Abbreviated transcription (Latin):
efficiatur : A libienim uitrum a libi argentum a libi plumbum. a libimineum alibi
pigmenta. alibi medicamenta efficit igne : lapides in aere soluuntur. igne fer¬
rum gignitur acdomatur : Igne aurum domatur : Ignecremato lapide cemen¬
ta & pari&es ligantur: Lapides nigros ignis quoquendo candificat: Ligna
lida urendo offus cat: carbones ex pruna fulgida ni
ris fragiles deputribilibus in putribililes reddit: stricta soluit soluta restrin¬
git dura mollit mollia dura reddit: habet & medicaminis usum: Nam sepe
ruri prodest: pestilentiae quoque quae obscuratione solis contrahitur auxi¬
liaricertum est : In opere quoque aliud gignit primis ignibus aliud secundis
aliud tertus: hab& quoque & aliam in sediuersitatem ignis namalius est qui
usui humano alius qui iniudicio apparet diuino siue quid ec aelo fulmen a dstrin¬

Expanded text:
efficiatur. Alibi enim vitrum, alibi argentum, alibi plumbum, alibi mineum, alibi efficiatur. Alibi enim vitrum, alibi argentum, alibi plumbum, alibi mineum, alibi pigmenta, alibi medicamenta efficit. Igne lapides in aere solvuntur, igne ferrum gignitur ac domatur, igne aurum perficitur, igne cremato lapide caementa et parietes ligantur. Lapides nigros ignis coquendo candificat, ligna candida urendo obfuscat, carbones ex pruna fulgida nigros facit, de lignis duris fragiles, de putribilibus inputribiles reddit, stricta solvit, soluta restringit, dura mollit, mollia dura reddit. Habet et medicaminis usum. Nam saepe uri prode est. Pestilentiae quoque, quae obscuratione solis contrahitur, auxiliari certum est. In opere quoque aliud gignit primis ignibus, aliud secundis, aliud tertiis. Habet quoque et aliam in se diversitatem ignis. Nam alius est qui usui humano, alius qui iudicio apparet divino, sive qui de caelo fulmen adstrin
Abbreviated transcription (Latin):
duntur circaimam & summam partem: Funda genus est piscatoriae : R&is dicta eebeo
quod in fundum mittatur : Idem &iam aiactando iaculum dicitur plautis probus quib
dam antea iaculator eras, Tragum genus r&is ab eo quod trahitur nuncupitum ipsa est
& uerriculum uerrere enimtrahere est: nassa. cassis genus uenatoriae retis quod ca¬
piat hinc est quod in cas sum dicimus id est sine causa quasi sine casibus sine quibus uena¬
tio inanis: conopium retis quaculices excluduntur inmodum tentorii quomagis alex an
drini utuntur quia ibiexnilo culices copiosinas cuntur unde & conopiũ dicitur nam canopea
in positum nomen hab& hinc diriuatum nomen est ad alias artium materias
fabros uel sabricas dicere sed cum adiectione ut faber lignarius ut reliqua
proptero peris scilic& firmitatem: Infabrorum autem fornace gentiles uulca¬
num auctorem dicunt figuraliter peruulcanum ignem significantes sinequo
nullum metalli genus fundi extendique potest: nibilest enim pene quodigne non

Expanded text:
duntur circa imam et summam partem. Funda genus est piscatoriae retis, dicta ab eo quod in fundum mittatur. Idem etiam a iactando iaculum dicitur. Plautusfrag. 175: Probus quidem antea iaculator eras. Tragum genus retis ab eo, quod trahitur, nuncupatum. Ipsa est et verriculum; verrere enim trahere est. Nassa. Cassis genus venatoriae retis, quod capiat. Hinc est quod incassum dicimus, id est sine causa; quasi sine cassibus, sine quibus venatio inanis est. Conopium retidrini utuntur, quia ibi ex Nilo culices copiosi 426 nascuntur; unde et conopeum dicitur; nam Canopea inpositum nomen habet. Hinc derivatum nomen est ad alias artium materias fabros vel fabricas dicere; sed cum adiectione, ut faber lignarius et reliqua, propter operis scilicet firmitatem. In fabrorum autem fornace gentiles Vulcanum auctorem dicunt, figuraliter per Vulcanum ignem significantes, sine quo nullum metalli genus fundi extendique potest. Nihil est enim pene quod igne non
Abbreviated transcription (Latin):
corporis mole ossa dolerent. Genitalia corporis partes ut nomen ipsum.
docetgignendie sobolis. acceperunt uocabulum quodhispcreatur &gignitur.¬
Haec & pudenda prouerecundiasiue pube. Vnde & indumento operiuntur :
Dicuntur autem ista &inhonesta quia non habenteam speciem decoris.
tantum siue quod ex eo uirus emititur. Nam uirus propriae dicitur humor

Expanded text:
corporis mole ossa dolerent. 102. Genitalia corporis partes ut nomen ipsum corporis mole ossa dolerent. 102. Genitalia corporis partes ut nomen ipsum docet, gignendHaec et pudenda pro verecundia, sive a pube. Unde et indumento operiuntur. Dicuntur autem ista et inhonesta, quia non habent eamdem speciem decoris tantum, sive quod ex eo virus emittitur; nam virus proprie dicitur humor
Abbreviated transcription (Latin):
diis siuis dabatur unde &sa cra spina dicitur. Renes ait uarro dictos quad riui.
abliis obsceni humoris nascuntur Nam uenae & medullae tenuem liquorem
desudant inrenibus quiliquor rursus. xixnibus calore uenerio resolutus decurrit
Lumbi oblibidinis lasciuiam dictiquia in uiris causa corporeae uoluntatis
in ipsis est. sicut in umbilico feminis unde &a diob in exordio sermonis dictum est
Accingesicut uirlum bostuos. ut inhis eẽt resistendi p̃paratio in quibus libidinis ẽ.
usitata dominandi occasio. Vmbilicus est medius locus corporis dictus quod sit.
umbusiliorum unde &umbo appellatur locus inmedio lipei a quo pend&
ex eo enim in fans in utero pendet ex eo &um enutritur : Ilium greco sermone
appellatum quodibinos obuoluamus grece enim ileos obuoluere dicitur:
lunes uocatȩ quodsi a iuaxta colum quod estlongum. Nates quod in ipsis.
innitimur dum sedemus unde & conglobate est in eis caro ne prementis.

Expanded text:
diis suis dabatur, unde et sacra spina dicidiis suis dabatur, unde et sacra spina diciab his obsceni humoris nascantur. Nam venae et medullae tenuem liquorem desudant in renibus, qui liquor rursum in renibus calore venerio resolutus decurriLumbi ob libidinis lasciviam dicti, quia in viris causa corporeae voluptatis in ipsis est, sicut in umbilico feminis. Unde et ad Job in exordio sermonis dictum est: Accinge sicut vir lumbos tuos ; ut in his esset resistendi praeparatio, in qusitata dominandi occasio. 99. Umbilicus est medius locus corporis, dictus quod sit umbo iliorum; unde et umbo appellatur locus in medio clypei, a quo pendet. Ex eo enim infans in utero pendet, ex eo etiam et nutritur. 100. Ilium Graeco sermone appellatum, quod ibi nos obvolvamus; Graece enim εἱλύειν obvolvere dicitur. 101. Clunes vocatae, quod sint juxta colum, quod est longao. Nates, quod in ipsis innitimur dum sedemus; unde et conglobata est in eis caro, ne prementis
Abbreviated transcription (Latin):
& leua nuncupata quod aptior sit ad leuandum aliquid & portandum . Ipsa enĩ
gestat clipeum ensemfaretram &reliqua honera ut expedita sitdextera adagendum :
Dom sum est a ceruiceusq ad renes dictum autem dorsum quod sit superficies durior
corporis inmodum saxifortis & ad portandum & adperp&iendum.
Terga quia in ea sopini iacemus interra quod solus homo potest. Nam muta anima¬
lia tantum aut inuentre aut in latere iacent Vnde in anima libus terga abu siue
dicuntur. Scapula÷ scanden dodicitur. inter scap lium spatium quodinter scapulas est
unde & nominatum.: Pala esunt dorsidextera leuaq: eminentia membra dicta
dicta quod habeatradiolosacutos. cuius iuncturae spondiliae appellantur
ꝑp̃t partem cerebri quaeferturpereos. longo tractu ad ceteras corporis partes:
primum infantem conceptonascitur. Ideoq & hostia id primũ a gentibus

Expanded text:
et laeva nuncupata, quod aptior sit ad levandum aliquid et portandum. Ipsa enim et laeva nuncupata, quod aptior sit ad levandum aliquid et portandum. Ipsa enim gestat clipeum, ensem, pharetra et reliqua onera, ut expedita sit dextera ad agendum. Dorsum est a cervice usque ad renes. Dictum autem dorsum quod sit superficies durior corporis in modum saxi, fortis et ad portandum et ad perpetiendum. Terga, quia in ea supini iacemus in terra, quod solus homo potest. Nam muta animalia tantum aut in ventre aut in latere iacent. Unde et in animalibus terga abusive dicuntur. Scapula a scandendo dicitur. Interscapulium est spatium quod est inter scapulas, unde est nominatum. Palae sunt dorsi dextra levaque eminentia membra, dicta dicta quod habeat radiolos ut spinas acutos, cujus juncturae spondylia appellantur propter partem cerebri quae fertur per hos longo tractu ad caeteras corporis partes. primum infante concepto nascitur, ideoque et in hostia id primum a Gentilibus
Abbreviated transcription (Latin):
roburq suibsistit. Ossa uitem ab usto dicta pp̃t qđ cremarentur ab antiquis siuentali.¬
putant abore eo quod ibi pateant Nãq ubiq cuteuis ceribusq obtecta celantur.
Medullae appellatae quod made faciant ossa in rigant enim & confortant:
Vertibula sunt summae ossium partes nodis crassioribus conglobatȩ. Dictae ita
eo quod adinflexionem membrorum illa uertantur : Cartilagine sossamollia
& sine medulla quod genus auriculae. & narium discrimen & costarum extre¬
mitates. habent siue opercula ossium quae mouentur. & dicti cartilagines
quod leni ad tritu carentdolorẽ dumplectuntur : Costas appellari quidam
putant quod ab ipsis interiora custodiantur & tota mollicies uentris uallata saluet.
lnatus quia iacentibus nobis latet estenim leua pars corporis dextrai iateri
habilior motus est. Leua fortior & honeri ferendo accommodaitior. Vnde

Expanded text:
roburque subsistit. Ossa roburque subsistit. Ossa putant, ab ore, eo quod ibi pateant; nam alibi ubique cute, visceribusque obtecta celantur. Medullae appellatae Vertibula sunt summae ossuum partes nodis crassioribus conglobatae, dictae ita eo quod ad inflexionem membrorum illa vertantur. Cartilagines ossa mollia et sine medulla, quod genus auriculae et narium discrimen et costarum extremitates habent; sive opercula ossuum, quae moventur. Et dictae cartilagines quod leni attritu carent dolorem dum flectuntur. Costas appellari quidam putant quod ab ipsis interiora custodiantur, et tota mollities ventris vallata salvetur. Latus, quia iacentibus nobis latet: est enim laeva pars corporis. Dextro autem lateri habilior motus est; laevo fortior, et oneri ferendo adcommodatior. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
aduierens Pulpa est caro sine pinguitudine dicta quod palpitet iesilitenĩ siepe
hanc pleriq &uiscum uocant pp̃t quod glutinora sit: Membra sunt partes
corporis: Artus quibus coriligantur membra ab artando dicq Nerui greca
diriuatiome appellati quos ill neutra uocant. Alii latine uocatos neruos putant
eo quod artuam coniunctiones. inuicem his. inhaereant. Maximã autem
uirium sulistantiam neruos facere certissimum ẽ . nam quanto fuerint
densiores. tanto propensius augescere firmitatem. Artus dicti quod con
ligiti inuicem neruis coarientur idest stringintur quorũ deminutiua s̃ articuli
Nam artus dicimus membramaiore ut brachia. Articulos ninorimembra ut digit:
Conpago capitisunt ossi umdicta eo quod sibi compacta sunt neri is elut glitino
quodam adhaereat : Ossi sunt corporis solidamenta. in his enimpositio omnis

Expanded text:
adhaerens. Pulpa est caro sine pinguedine, dicta quod palpitet: resilit enim saepe. adhaerens. Pulpa est caro sine pinguedine, dicta quod palpitet: resilit enim saepe. Hanc plerique et viscum vocant, propter quod glutinosa sit. Membra sunt partes corporis. Artus, quibus conligantur membra, ab artando dicti. Nervi Graeca derivatione appellati, quos illi νεῦρα vocant. Alii Latine vocatos nervos putant, eo quod artuum coniunctiones invicem his inhaereant. Maximam autem virium substantiam nervos facere certissimum est: nam quanto fuerint densiores, tanto prligati invicem nervis arctentur, id est, stringantur, quorum diminutiva sunt articuli. Nam artus dicimus membra majora, ut brachia; articulos minora membra, ut digitos. 15 85. Compago, capita sunt ossium, dicta, eo quod sibi compacta nervis, velut glutino quodam adhaereant. 86. Ossa sunt corporis solidamenta. In his enim positio omnis
Abbreviated transcription (Latin):
quod sit albus liquor. Leo cosenim greci albumdicunt cuius natura ex singuine
commutatur. Nam post partum siquid sanguinis nondum fuerit uterinu trim̃to
consumptum nafurali meatu fluit in mammas &earum uirtute albescens.
lactis caccipat qualitatem. Cutis est quae in corpore prima est appellata. quod
ipsa corpbri sup erposita incisionem prima patiatur. Cutis enim grece incisio
dicctur Idem epellis quod ea ternas in iurias corporis tegendo pellant
Pluiiasq &dienits solisq ardores perferat : Pellis autem mox de traeta.
subiectaram coruan dicitur. Corium autem per diriuationem caro
aopellatre quod eo tegitur sed hac in brutis animalibus propriumest.
Cori corporis greco nomine appellantur quilatine proprie spiramenta dicuntur.
eo quod pereos uiuificus sp̃s exterius ministretur. Aruina estpinguetido citq

Expanded text:
quod sit albus liquor: λευκὸς enim Graece album dicunt: cuius natura ex sanguine quod sit albus liquor: λευκὸς enim Graece album dicunt: cuius natura ex sanguine commutatur. Nam post partum si quid sanguinis nondum fuerit uteri nutrimento consumptum, naturali meatu fluit in mammas, et earum virtute albescens lactis accipit qualitatem. Cutis est quae in corpore prima est, appellata quod ipsa corpori superposita incisionem prima patiatur: κυτις enim Graece incisio dicitur. Idem et pellis, quod externas iniurias corporis tegendo pellat, pluviasque et ventos solisque ardores perferat. Pellis autem mox detracta: subacta iam corium dicitur. Corium autem per derivationem caro appellavit, quod eo tegatur: sed hoc in brutis animalibus proprium. Pori corporis Graeco nomine appellantur, qui Latine proprie spiramenta dicuntur, eo quod per eos vivificus spiritus exterius ministretur. Arvina est pinguedo cuti
Abbreviated transcription (Latin):
orax agrecisdicitur anteriorparsi trunci a collo usque ad stomacum
quam nos dicimus arcam eo quod ibi archanum sit id estsecretum quo
ceteri arcentur Vnde & arca &aradicta quasi res. secreta ecuius
eminentes pulpae : Mammillae interquas pars ofssea : ta
Pectus dicitur dextra leuaque costae : Pectus uocatum quod sit pexum inter
Leminentes mammillarum partes. Vnde & pectinem dici quod pexos capillos
faciat. Qam milla euocatae quia rotundaesunt quasi malȩ perdem inutionẽ
scilicet: Papillae capit&mam marum sunt quas sugentes conprehendunt.
& dictae pipillae quod eas infantes quasi palpant dum lacsugunt. pro inde
mam milla est omnis eminentia uberis. Papilla uero breueillud unde & lac
trahitur. Vber ulero dicta uel quia laete uberta uel quia humida humone
scilicet ladtis in modum uuarum plena Lacium nominis a colore trahit

Expanded text:
Thorax a Graecis dicitur anterior pars trunci a collo usque ad stomachum, Thorax a Graecis dicitur anterior pars trunci a collo usque ad stomachum, quam nos dicimus arcam eo quod ibi arcanum sit, id est secretum, quo ceteri arcentur. Unde et arca et ara dicta, quasi res secretae. Cuius eminentes pulpae mamillae: inter quas pars illa ossea pectus dicitur, dextraque aut laeva costae. Pectus vocatum, quod sit pexum inter eminentes mamillarum partes; unde et pectinem dici, quod pexos capillos faciat. Mamillae vocatae, quia rotundae sunt quasi malae, per diminutionem scilicet. Papillae capita mammarum sunt, quas sugentes conprehendunt. Et dictae papillae, quod eas infantes quasi pappant, dum lac sugunt. Proinde mamilla est omnis eminentia uberis, papilla vero breve illud unde lac trahitur. Ubera dicta, vel quia lacte uberta, vel quia uvida, humore scilicet lactis in more uvarum plena. Lac vim nominis a colore trahit,
Abbreviated transcription (Latin):
Pabna est manus expansis digitis sicut contractis pugnus. Pugnufautẽ
apugillo dictus sicut pabna a pansis palmat̃ ramis. Dignai nancuptq
uel quia decem sunt̃ uel quia decenter iunet existunt Nam habent
inse &numerum perfectũ & ordinem decentis simum. Polea prinus uocat.
eo quod interceteros polleat uirtute & potestate. Secundus indeo
& saliitaris siue de monstratorius quia fere eõ salutamus uel asteo dimusi
Tertius impudicus quod plerũq. ꝑ eum opprobrii inspectatio ex prumitur
Quartus anularis eo quod ipso anulus geritur. Item & medicinalis
quodeo trita coliria amedicis colliguntur. Quintas auricularis .
pro eo quod eo aurem scalpimus. Vngulas ex greco uocamus illi enim has.
onices dicunt. Truncus mediapars. corporis a collo adingunem. dequo
nigidius caput eollo uehitur truncus sustinetur coxis & genibus eruribusq:

Expanded text:
Palma est manus expansis digitis, sicut contractis pugnus. Pugnus autem Palma est manus expansis digitis, sicut contractis pugnus. Pugnus autem a pugillo dictus, sicut palma ab expansis palmae ramis. Digiti nuncupati, vel quia decem sunt, vel quia decenter iuncti existunt. Nam habent in se et numerum perfectum et ordinem decentissimum. Primus pollux vocatus, eo quod inter ceteros polleat virtute et potestate. Secundus index et salutaris seu demonstratorius, quia omne fere salutamus vel ostendimus. Tertius inpudicus, quod plerumque per eum probri insectatio exprimitur. Quartus anularis, eo quod in ipso anulus geritur. Idem et medicinalis, quod eo trita collyria a medicis colliguntur. Quintus auricularis, pro eo quod eo aurem scalpimus. Ungulas ex Graeco vocamus: illi enim has ὄνυχας dicunt. Truncus media pars corporis a collo ad inguinem. De quo Nigidius108: 'Caput collo vehitur, truncus sustinetur coxis et genibus cruribusque.'
Abbreviated transcription (Latin):
& dictate rtil quod illi eiuiscera torta uideantur: u¬
C palu taum dicium quod ad cibos sumendos. in ipso cubamus ulna
secundum quosidam utraus que manus extentio est. Secundum
alios cubitos quod iagis uerum est quia grecetube nos cubitus dicit:
Ale subbrta chia sunt appellatae. eo quod excis in modum alarum
motus bracinorum inhoat quas quidam ascilla suocant quod
eaicisbra chia cillentur id estinouentur Vnde & oscilla dicta
eo quod oscillantur hoo est moueantur ora namcillere est mouere¬
bhas quidam subircos uocant propterqruaođ mplexisq: hominibuf lurcorum
faetorem reddant. Manus dicta quod sit totus corporis munus ipsa
enim cibum oriministrat ipsa operaturomnia at que dispensat ꝑ eam
accipimus & damus Ab usiue autem manus &iam ars uel artifex
unde & manus p̃tiumdicimus Dex tera uocatur ad ando ipsa enimpignus
pacis datur ipsa fidei testis atq. saluts adhibetur. & hocestillud apud tullium
siue quodrem. fieri. sinat a sinendo autẽ sinistra est nuncupata : aituto¬

Expanded text:
 dicti tori, quia illic viscera torta videantur. Cubitus dictus, quod ad cibos sumendos ipsi incumbimus. Ulna secundum quosdam utriusque manus extensio est; secundum alios cubitus quod magis verum est, quia Graece olenos cubitus dicitur. Alae sub brachiis sunt appellatae, eo quod ex eis in modum alarum motus brachiorum inchoet; quas quidam ascillas seu axillas vocant, quod ex eis brachia cillentur, id est moveantur. Unde et oscilla dicta ab eo quod Has quidam subhircos vocant, propter quod in plerisque hominibus hircorum foetorem reddant. Manus dicta, quod sit totius corporis munus. Ipsa enim cibum ori ministrat; ipsa operatur omnia atque dispensat; per eam accipimus et damus. Abusive autem manus etiam ars vel artifex, unde et manupretium dicimus. Dextra vocatur a dando, ipsa enim pignus pacis datur; ipsa fidei testis atque salutis adhibetur; et hoc est illud apud TulliumCsive quod rem fieri sinat. A sinendo enim sinixtra est nuncupata.
Abbreviated transcription (Latin):
quibus auctoribus seripti sunt minime constat. habent autem uocabula ex
eorum nominibus quorum gesta scribunt. uattuor libros euangeliorũ
quattuor euangelistae singulariter conscripserunt. Primus matheus
conscripsit . euangelium litteris hebreicis. & sermonib: inndea initians.
euangelitare abhumana. Xp̃i natiui tate dicens. liber generationisihũ xp̃i.

Expanded text:
quibus auctoribus scripti sunt minime constat. Habent autem vocabula ex quibus auctoribus scripti sunt minime constat. Habent autem vocabula ex eorum nominibus, quorum gesta scribunt. Quattuor libros Evangeliorum quattuor Evangelistae singulariter conscripserunt. Primus Maconscripsit Evangelium litteris Hebraicis et sermonibus, in Judaea initians evangelizare ab humana Christi nativitate dicens: Liber generationis 433 Jesu C
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ populum a seruitute & morte . eripuis se scribitur atque interfecto a man
qui interp̃tatur iniquitas diei caelebritas inposteros mititur : Liber autem¬
sapientiae apudhebreos. nusquã est unde &ipsestitulus grecã magis eloquentiam
redolet. Hunc iudaei filonis eẽ adfirmant qui pro inde sapientiae nominatur
quia heoxp̃i aduentus quiẽ sapientia patris &passio eius euidenter ex primitur.
Librum autem ecclesiasticum. certissi meiesus filius siracherusolimita Nepos.
iesl sacerdotis magni conposuit. Dequomeminit &tacharias. Quiliber apud
latinos pp̃t eloquii similitudinem salomonis titulo praenotatur:
Nictus autem ecclesiasticus eoquod de totius ecclesiae disciplina religiosa e
conuersationis magna cura &rationesit editus hic &apud hebreos ieperit᷑.
sed inter apogriphos habetur. Iudith uero & tobi siue machabeorum libri.

Expanded text:
Dei populum a servitute et morte eripuisse scribitur, atque, interfecto Aman, Dei populum a servitute et morte eripuisse scribitur, atque, interfecto Aman, qui interpretatur iniquitas, diei celebritas in posteros mittitur. Liber Sapientiae apud Hebraeos nusquam est, unde et ipse titulus Graecam magis eloquentiam redolet. Hunc Iudaei Philonis esse adfirmant, qui proinde Sapientiae nominatur, quia in eo Christi adventus, qui est sapientia Patris, et passio eius evidenter exprimitur. Librum autem Ecclesiasticum certissime Iesus filius Sirach, Hierosolymita, nepos Iesu sacerdotis magni, conposuit, de quo meminit et Zacharias, qui liber apud Latinos propter eloquii similitudinem Salomonis titulo praenotatur. Dictus autem Ecclesiasticus eo quod de totius Ecclesiae disciplina religiosae conversationis magna cura et ratione sit editus. Hic et apud Hebraeos reperitur, sed inter apocryphos habetur. Iudith vero et Tobiae, sive Machabaeorum libri
Abbreviated transcription (Latin):
quibusdam sapientibus scriptiẽe perhibentur. quorũ ez echihel principia.
& fines multis hab&. obscuritatibus inuoluta. Nani hel uero claro sermone
regna orbis pronuntiat & tempus aduentus . xp̃i manifestissima
praedicationeadtonat : Hisunt .iiii. proph&ae quimaiores uocant᷑.
quia prolixi uolumina condiderunt. Lib̵. .XII. proph&irum
auctorum suorum nominib: p̃notantur. qui propterea dicuntur.
minores quia sermones eorum breues sunt unde & coneai sibi met inuicẽ
inuno uolumine continentur quorum nomina sunt: Osee lohel. Amos
abdias. lonas michias naum. ambacur. sophonias Aggeus ⁊ acharias &
malacliias. Naes drae libeit auctorissuititulo p̃notatur incuius
contextu eiurdem bes drae neemiȩque sermones paniter eontinentur.
nec quenquã moueat quod unus & heschredicitur liberquia secundus tertius &
quartus non habentur apud hebreos sed interapogrifos deputantur:
Hester librum hes dras creditur conseripsisse inquo eadem regina subfigura ec desiȩ

Expanded text:
echiel et Daniel a viris quibusdam sapientibus scripti esse perhibentur, quorum Ezechiel principia et fines multis habet obscuritatibus involuta. Daniel vero claro sermone regna orbis pronuntiat et tempus adventus Christi manifestissima praedicatione adnotat. Hi sunt quattuor prophetae qui Maiores vocantur, quia prolixa volumina condiderunt. Libri duodecim prophetarum auctorum suorum nominibus praenotantur; qui propterea dicuntur Minores, quia sermin uno volumine continentur. Quorum nomina sunt: Osee, Johel, Amos, Abdias, Jonas, Micheas, Naum, Abacuc, Sophonias, Aggaeus, Zacharias et Malachias. Esdrae liber auctoris sui titulo praenotatur. In cujus textu ejusdem Esdrae Neemiaeque sermones pariter continentur. Nec quemquam moveat, quod unus Esdrae dicitur liber: quia secundus, tertius et quartus non habHester librum Esdras creditur conscripsisse. In quo eadem regina sub figura Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
cum exercitusster facit ab agendo uocatum id estabeundo: plautus quo
teagis &ipse ẽ enĩ eaercitus ambulans. Nam agmen dicitur quod in lon¬
gitudine directum est quale solet eẽ cum exercitus portis procedit
quidquid fuerit aliud ab usiue dicitur: DECIUIBUS.
Eimperiis militiaeq uocabulis expartedictum est. deinde
ciuium summatim nomina sub iungimus. Caues uocati quod
inunum coeuntes uiuant ut uita communis et ornatior fiti
&tutior. Domus unius familiae habitaculumẽ sicut urbs unius
populi. sicut orbis domicilium totius generis humani. Est autẽ domus.
genus familiae siue coniunetio uiri&uxoris. incipit autẽ ad uob & est.
nom̃. grecũ. Nam familia est. liberiex liberis legib suscepti a femore :

Expanded text:
cum exercitus iter facit, ab agendo vocatum, id est eundo. PlautusMost. 562: 'Quo te agis?' Ipse est enim exercitus ambulans. Nam agmen dicitur, quod in longitudine directum est, quale solet esse cum exercitus portis procedit. Quidquid fuerit aliud, abusive dicitur. § 4 De civibus. De imperiis militiaeque vocabulis ex parte dictum est, deinceps civium nomina summatim subiungimus. Cives vocati, quod in unum coeuntes vivant, ut vita communis et ornatior fiat et tutior. Domus unius familiae habitaculum est, sicut urbs unius populi, sicut orbis domicilium totius generis humani. Est autem domus genus, familia, sive coniunctio viri et uxoris. Incipit autem a duobus, et est nomen Graecum. Nam familia est liberi ex liberis legibus suscepti, a femore
Abbreviated transcription (Latin):
V meso pontũ septimum brustenus . XXI. DEHEMISPERIIS
emis peria dimedia pars sperȩ est. hemis perion supraterra sest capars
ddeliquaea nobis totauidetur Hemis perion subterra est qua eui deri nom
quam diusubters a fuerit.¬

Expanded text:
 Mesopontus, septimus Boristhenes. CAPUT XLIII. De hemisphaeriis. 1. Hemisphaerium dimidia pars sphaerae est; hemisphaerium supra terras, est ea pars coeli quae a nobis totaquamdiu sub terra fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
uersum praecipitem eius cursum astracurrerent quae eã remorarentur
mundi ruinam facerent.XIIII. DEAXE CAELI
xis est septem trionalis linea recta quae permediam pllam spereten¬
dit & dictus axis quodineo spera ut rota uoluiturue uia ibi plaustrũest
perde uemiorũ iltrest septemtrionalis quin inquã occidi appellaturq
boreus alto australis quinum quam uidetur iustro nothus dicitur & dict¬
poliquodint axium cicli exusuplaustroum a poliendo scilica nomi¬
niti sedpo lis semꝑboreus uidecur.: Austonothus num quã quiadex¬
tera caeli altiora sunt pressaaustria DECARDINB CALI¬
ardines caeli extremȩ partes sunt axis &dicticardines eoquod pereos
uertitur caelum uel quia sicut cor uoluuntur. &UII DECONUEXIS
sunt acuruitate dicta ut est illud conuexum quotiens claudit noxhumi¬
dacaelum. Canuexum enim curuum est quasi conuersum seu inclinatũ

Expanded text:
ersus praecipitem ejus cursum astra currerent, quae eam remorarentur, mundi ruinam facerent. CAPUT XXXVI. De axe coelixis est septentrionis linea recta, quae per mediam pilam sphaerae tendit; et dicta axis, eo quod in ea sphaera ut rota volvitur, vel quia ibi plaustrum estrum alter est septentrionalis, qui nunquam occidit, appellaturque boreas, alter vero australis, qui nunquam videtur, et austronotius dicitur. Poli dicti, quod sint axium cycli ex usu plaustrorum a poliendo scilicet nominati, sed polus boreas semper videtur, austronotius nunquam, quia dextra coeli altiora sunt pressa austri. Conardines coeli extremae partes sunt axis. Et dicti cardines, eo quod per eos vertitur coelum, vel quia sicut cor volvuntur. CAPUT XXXIX. De sunt a curvitate dicta, unde est illud: Convexum quoties claudit nox humida coelum. Convexum enim curvum est, seu inclinatum,
Abbreviated transcription (Latin):
UIIII. DEGEMINAFACIAE MELI
Acies caeliuel caput orientalis regio ultima septem trionalis daqua
lucanus sic mundi pars ima iac& quam ronaniualis perpetuȩq: prȩ¬
munt hiemes .XX. DEQuATIUOR ΡARTIBUS CAΕ L
limata caeli id est plagȩ uel partes. iIII sunt exxquib: prima pars
orientalis est unde aliquȩ stellae oriuntur. Secunda occidentalis
unde nobis aliquȩ stellȩ occidunt. Tertia septemtrionalis ubi solp¬
uenit in diebus maioribus. Quarta australis ubi peruenit sol i noctib:
maioribus Oriens autemab exortusolisest nuncupatus. Occidens qđ dim
facut occidere atq interire . Abscondit enim lumen mundo & tenebras
super inducit. Septem trio autem a septem stellis axis uocatusq in ipso
es uel quia tunc purius micait a&her. Merum enim purum dicitur. Sunt
tur quaenuncupata sunt a locis quib: dam fimosis quorum primum est

Expanded text:
I. De gemina facie coeli. 1. Facies coeli, vel caput, orientalis regio; ultima septentrionalis. De qua Lucanus: Sic mundi pars ima facet, quam zona nivalis, Perpetuaeque premunt hiemes. CAPUT XLII. De quatuor partibus coeli. 1. Climata coeli, id est, plagae, vel partes quatuor sunt, ex quibus prima pars orientalis est, unde aliquae stellae oriuntur. Secunda occidentalis, ubi nobis aliquae stellae occidunt. Tertia septentrionalis, ubi sol pervenit in diebus majoribus. Quarta australis, ubi sol pervenit noctibus majoribus. 2. Oriens autemfaciat occidere atque interire. Absconditi enim lumen mundo et tenebras superinducit. Septentrio autem a septem stellis axis vocatur, quae in ipso es: vel quia tunc purius micat aether. Merum enim purum dicitur. Mysttur; quae uocitata sunt a locis quibusdam famosis, quorum primum est
Abbreviated transcription (Latin):
un peditos consecutos que prostrare a mictos umbone pelliceorausa. uoctie letinus
Ueletum pugnaerat ut ultro citroque tela obiecta tenterat enind uprton suicauo
pugnae spectantibus gratior quam teliqua: ueletes utem nuncupatos suic auo¬
lation siuea ciuitate & rus icorum quaeueletes uocabatur aude puer uscas ia m
Hcrarum pugnaerat emis sas bestias iuuenes ex cipere pugnare aduersus cas ul¬
Hua qsippe spectacula crucblititn & inspecio uanita tim nonsolaumbho mitũ
itis sudx de inonum lussis insituta sunt prerdem bid dedeobia epians dam

Expanded text:
inpeditos consecutosque prostrare amictos umbone pellicio. § 57 De velitibus. inpeditos consecutosque prostrare amictos umbone pellicio. § 57 De velitibus. Velitum pugna erat ut ultro citroque tela obiectarent. Erat enim eorum varia pugna et spectantibus gratior quam reliqua: velites autem nuncupatos sive a volitatione, sive a civitate Etruscorum quae Veles vocabatur. De ferali certamine . Ferarum pugna erat emissas bestias iuvenes excipere, pugnare adversus eas, ulrum . Haec quippe spectacula crudelitatis et inspectio vanitatum non solum hominum vitiis, sed et daemonum iussis instituta sunt. Proinde
Abbreviated transcription (Latin):
equestrium: Duo enim equites prȩcedentibus prius signis militaribus unus
a porta orientis alter ab hoccidentis procedebant in equis albiscumaureis ga¬
leis minoribus & habilioribus armis sicque a trociperseuerantia prouirtute sua
iniebant pugnam demicantes quo usque alter in alterius morte prosiliret ut habe
rit ta sum gloriam quiper imer et quiar matura pugnabat martis duelluicaus ai
DERETIARIIS
Ritiarius ab armaturȩ genere ingladiatorio
ludo contra alierum pugnantem ferebat occulte rete quodiaculum appellatur
ut aduersarium cus pide insistente operiret implicitum que uiribus superar&
quae ar matura pugnabat neptuno tridentis causa nis oe decirroaibiii
Qecutor ab in sequendo retiarium dictus gestabat enimcus pidem & massam plubeã
que aduer saru iaculum inpedret ut anequam ille feriret retera iste ex superaret
haec armatura sacrata erat uulcano: ignis enim semper in sequitur ideoquecũ reti
Laque ariorum pugna erat fugientes in ludo homines inieeto lagorori ꝑc¬

Expanded text:
equestrium. Duo enim equites, praecedentibus prius signis militaribus, unus a porta Orientis, alter ab Occidentis, procedebant in equis albis cum aureis galeis, minoribus iniebant pugnam, dimicantes quousque alter in alterius morte prosiliret, ut haberet qui caderet casum, gloriam qui perimeret. Quae armatura pugnabat Martis Duellii causa. § 54 De retiariis. Retiarius ab armaturae genere. In gladiatorio ludo contra alterum pugnantem ferebat occulte rete, quod iaculum appellatur, ut adversarium cuspide insistente operiret, inplicitumque viribus superaret. Quae armatura pugnabat Neptuno tridentis causa. § 55 De secutoribus. Secutor ab insequendo retiarium dictus. Gestabat enim cuspidem et massam plumbeam, quae adversarii iaculum inpediret, ut antequam ille feriret rete, iste exsuperaret. Haec armatura sacrata erat Vulcano. Ignis enim semper insequitur, ideoque cum retiae laqueariis. Laqueariorum pugna erat fugientes in ludo homines iniecto laqueo
Abbreviated transcription (Latin):
araneȩ forma quae soli fuga dicitur quod diem fugiat
in m& allis argentariis plurima est occultũ reptans & ꝑ in¬
prudentiam supersedentib: pestem facit. Talpadicta quodsit
damnata caecitate ꝑ p&ua ten ebris. est enimabsq: oculis sẽꝑ
terram fodit &humum egerit &radices subter frugibus
comedit quod greci aphalaca uocant. Glires dict quia pingues
eos efficit somnus. Nam glisceredicimus crescere Hieme enim
tota dormiunt & immobiles quasi mortui iacent tempore ȩstiuo
reuiuiscunt: Iricium animal spinis coopertũ quod exinde dicit᷑¬
nominatũ eo quod subrigit se quando spinis suis clauditur quibus
undiq protectus est contra insidias. namstatim ut aliquid prȩ¬
senserit primũ se subrigit atqueinglobum conuersus insuase
arma recolligit. Huius prudentia qua edam est. Namdũ absciderit

Expanded text:
aranei forma, quae solifuga dicitur, quod diem fugiat. aranei forma, quae solifuga dicitur, quod diem fugiat. In metallis argentariis plurima est, occultim reptans, et per inprudentiam supersedentibus pestem facit. Talpa dicta, quod sit damnata caecitate perpetua tenebris. Est enim absque oculis, semper terram fodit, et humum egerit, et radices subter frugibus comedit; quam Graeci ἀσφάλακα vocant. Glires dicti sunt quia pingues eos efficit somnus; nam gliscere dicimus crescere. Hieme enim tota dormiunt et inmobiles quasi mortui iacent, tempore aestivo reviviscunt. Ericium animal spinis coopertum, quod exinde dicitnominatum, eo quod subrigit se quando spinis suis claundique protectus est contra insidias. Nam statim, ut aliquid praesenserit, primum se subrigit, atque in globum conversus, in sua se arma recolligit. Hujus prudentia quaedam est. Nam dum absciderit
Abbreviated transcription (Latin):
uel quod fauos peat & ad sidue mella captaet:
DE MUTIS ANI MANTI BUS
pusillum animal grecũ illi nomen est quicquid uero
ex eo tra it latinum fit: aliidicumt mures quod exhumore
terrae nascantur. Nammus. terra unde &humus. his inple¬
nilunio ietur crescrit sicut quaedam maritima augentur.
Rursusq minuente luna deficiunt:. Corex latinũ est eo qđ
rodat & in modum serrae prȩcidat. D. antiqui autẽ soricẽ
saurice dicebant. sicut &clodum claudum.. Custela dicta
quasimus longus. nam telum alongitudine dictũ haec inge¬
nio. subdola indomib: ubi nutrit catulos suos transfert
mutatq sedem serpentes &iam &mures ꝑsequitur. Duo
autem sunt genera mustelarũ. Alterum enĩ silu estreest
distans longitudine quod greci istidas uocant. Alterum
indomib: oberrens. falso autem opinantur qui dicunt mus¬
telam . ore concipere aure effundere partum. Mus&e rane¬
um. cuius morsu aranecest insardinia animal pexiguũ

Expanded text:
vel quod favos petat et assidue mella captet. vel quod favos petat et assidue mella captet. De minutis animantibus. Mus pusillum animal. Graecum illi nomen est; quidquid vero ex eo trahit Latinum fit. Alii dicunt mures quod ex humore terrae nascantur; nam mus terra, unde et humus. His in plenilunio iecur crescit, sicut quaedam maritima augentur, quae rursus minuente luna deficiunt. Sorex Latinum est, eo quod rodat et in modum serrae praecidat. Antiqui autem soricem sauricem dicebant, sicut et clodum claudum. Mustela dicta, quasi mus longus; nam telum a longitudine dictum. Haec ingenio subdola in domibus, ubi nutrit catulos suos, transfert mutatque sedem. Serpentes etiam et mures persequitur. Duo autem sunt genera mustelarum; alterum enim silvestre est distans magnitudine, quod Graeci ἴκτιδας vocant; alterum in domibus oberrans. Falso autem opinantur qui dicunt mustelam ore concipere, aure effundere partum. Mus araneum, cuius morsu aranea. Est in Sardinia animal perexiguum,
Abbreviated transcription (Latin):
se inlutũ primum & intratꝑoserus inuentrẽ & carpens omnia
intermͤa eius sic moritur: Hincneomon grece uocatus eoquod
odoresuo &salubria ciborũ & uenenosa produnt᷑. De quo dra con
tius. ait. prȩcidit suillus uim cuius cũq ueneni. Suillus autẽ
as&is est nuncupatus hic&iam serpentes insequitur quicũ aduer¬
sus aspidem pugnat caudam erigit quam aspis maxime incipit
obseruare quasi minantem adquam cũuim suam transfert
decepta corripitur: Musio appellatus quod murib infes¬
tus sit. hunc uulgus captum acaptura uocant. Aludicunt q̃d
captat id est uid&. namtanto acute cernit ut fulgoreluminis
nocte tenebras superat. Vnde agrecouenit catus id est ingeni¬
osus AΠΟTΟΥ karecta: Furo a furuo dictus. unde & fur
tenebrosos enim &occultoscuniculos effodit & eicit prȩdã
quam inuenerit: Melo uel quod sit rotundissimo membro

Expanded text:
se in luto primum, et intrat per os eius in ventrem, et carpens omnia se in luto primum, et intrat per os eius in ventrem, et carpens omnia intranea eius, sic moritur. Ichneumon Graece vocatus, eo quod odore suo et salubria ciborum et venenosa produntur. De quo Dracontius aitLaud. 1, 515: Praecidit suillus vim cuiuscumque veneni. Suillus autem a saetis est nuncupatus. Hic etiam serpentes insequitur; qui, cum adversus aspidem pugnat, caudam erigit, quam aspis maxime incipit observare quasi minantem; ad quam cum vim suam transfert, decepta corripitur. Musio appellatus, quod muribus infestus sit. Hunc vulgus cattum a captura vocant. Alii dicunt, quod cattat, id est videt. Nam tanto acute cernit ut fulgore luminis noctis tenebras superet. Unde a Graeco venit catus, id est ingeniosus, ἀπὸ τοῦ καίεσθαι. Furo a furvo dictus; unde et fur. Tenebrosos enim et occultos cuniculos effodit, et eicit praedam quam invenerit. Melo, vel quod sit rotundissimo membro,