comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ris filiꝰ. in egyptũ ueniens ȩdificauit. thebas scił¬
solitudo. inqͣ olim conuersabat᷑. monachoꝵ multi¬
tudo. Cambises rex egypium suꝑans. cuitatẽ
ꝯdidit. cui nomen babylon indidit. quȩ nc̃¬
cap̃ illiꝰ regni existit. In hac etiã. uictor alexander.
ciuitatẽ ȩdificauit. ꝗͣ ex suo nomine.: alexandriã ñ¬
UPRascriptis regionibꝰ. uersus aqͥlonẽ. annec¬
tunt᷑ heȩ regiones: Mons caucasus. a caspio ma¬
ri orientis attollit᷑. et ꝑ aquilonẽ u̾gens. pene usq
adeuropã porrigit᷑ hc̃ inhabitant amazones: femi¬
ne uideł. ut uiri p̃liantes. Nis eohabitant massage¬
te. et cochi. et sarmatȩ. Seres ẽ oppidũ orientis. a qͦ
serica regio. et gens et uestis: ẽ dicta. Pꝰ hane. ẽ
bactria. ab actrio amne uocata. Hiuic cingit᷑ hirca¬
nia. abhircaua silua nominata. inqͣ s̃ aues. quaꝵ
pennȩ splendent ꝑ noctes Huic iungit᷑ scithia.

Expanded text:
ris filius in Aegyptum veniens aedificavit, Thebas securis filius in Aegyptum veniens aedificavit, Thebas secusolitudo, in qua olim conversabatur monachorum multitudo. Cambyses rex Aegyptum superans, civitatem condidit, cui nomen Babylon indidit, qucaput illius regni existit. In hac et victor Alexander civitatem aedificavit, quam ex suo nomine Alexandriam nuuprascriptis regionibus, usque ad Aquilonem annectuntur hae regiones. Mons Caucasus a Caspio mari orientis attollitur, et per Aquilonem vergens pene usque ad Europam porrigitur. Hunc inhabitabant Amazones feminae videlicet ut viri praeliantes. His cohabitant Massagetae, et Colchi, et Sarmatae. Seres est oppidum Orientis, quo Serica regio, et vestis, et gens est dicta. Post hanc est Bactrnia, ab Hyrcana sylva nominata, in qua sunt aves quarum pennae splendent per noctes. Huic jungitur Scythia
Abbreviated transcription (Latin):
bastea nuncupata In hac ẽ qͦs galilea. inqͣ ẽ naza¬
reth ciuitas: iuxta montẽ thabor sita In hac ẽ etiã
pentapolis regio. aquinqs eiuitatibꝰ dicta: inqua
elim fuit. sodoma et gomorra In hac ẽ maremor¬
tuũ. a qͦ fluenta yordanis absorbent᷑. In hac qͦ.
sarracem a sara dicti. qui et garreni abagar: idẽ
hismahelitȩ: ab hismahel nuncupati. In hac et na¬
bathei. anabaioth filio hismahel dicti. quoꝵ gñts.
ee suꝑius dictȩ regiones. aboriente incipiẽteᷤᷤ.
recta linea. ad mediteraneũ mare extendunt᷑.
ẽẽ ferũt᷑. hȩc ĩ oriente. arubro mari surg̃. t̃minũ
dicta. pꝰ ea abegypto rege frẽ danai. egyptꝰ ẽ uo¬
cata. Hȩc fluuio nil o. undiq eincta. in modũ
deltȩ litt̾ẽ ẽ formata. centũ millibꝰ uillaꝵ inelita.
hanc nubes ñ obscurant. pluuiȩ ñ irrigat᷑. s nilꝰ
mnundans. eã fecundat: In hac ẽ ꝓuitia thebaida
aciitate thebe cognominata Quã cathinꝰ ageno¬

Expanded text:
em vocata. In hac est quoque Galilaea, in qua est Nazareth civitas, juxta montem Thabor sita. In hac est et Pentapolis regio, a quinque civitatibus dicta. In qua olim fuit Sodoma, et Gomorrha. In hac est mare Mortuum, a quo fluenta Jordanis absorbentur. In hac etiam Sarraceni, a Sara dicti, qui et Agareni, ab Agar. Item Ismaelitae ab Ismael nuncupati. In hac et Nabathaei, a Nabaioth filio Ismael dicti. quorum gentes e superius dictae regiones, ab oriente incipientes, recta linea ad Mediterraneum mare extenduntur. e feruntur. Haec in oriente a Rubro mari surgit, terminudicta, postea ab Aegypto rege, fratre Danai, Aegyptus est vocata. Haec fluvio Nilo undique cincta, in modum Deltae litterae est formata, centum millibus villarum inclyta. Hanc nubes non obscurant, pluviae non irrigant, sed Nilus inundans eam fecundat. In hac est provincia Thebaida, a civitate Thebe cognominata, quam Cadmus Ageno
Abbreviated transcription (Latin):
qͥppe exterius testa undiq ambit᷑. teste. albunĩ.
lbum̃ unerũ. iitello ginta pinguedni ĩcdudit᷑.
Qu munõ undiq celo ut testa crreũdat᷑ Celo uͦ
pisi ether ut albumꝰ etheri tipbidꝰ aer ut uuesꝰ¬
lis aeri terra. ut pinguedaniᷤ gutia ineluditun¬

Expanded text:
ta undique ambitur, testae albumen, albumini vitellum, vitello gutta pinguedinis includitur. Sic mundus undique coelo, ut testa, circumdatur, coelo vero purus aether ut album, aetheri turbidus aer, ut vitellum, aeri terra, ut pinguedinis gutta includitu
Abbreviated transcription (Latin):
Pos de aere uenit. qnͣdo aqͥs grauatꝰ ti Sit Ros.¬
Agore noctis: et limȩ splendore distillat. Quio pau¬
e bula fit. dum mimidȩ exalationes uaporalit᷑ ĩ aera
trahunt᷑. uł radiis solis adt̾ram repellunt᷑. Ꝙd fumꝰ.
Tumꝰ etũ ascendit de aqͣ. Omẽ namq corpꝰ constat ex
iiͦii. elem̃tis. Lignũ aut̃ ẽ corpꝰ. qd̾ igni iniectum.
Lignis materies quȩ ei in ẽ ardet. trx uͦ materies. tertit᷑
ineinerẽ aeris. et aquȩ materies. ꝑfumũ eumescit in
aerem. Idõ aut̃ ẽ amarus. quia natura aqͣ ẽ salsa. siue
Uod in nocte uudent᷑ stellȩ cade. Ilȩ cadere.
ñ sunt stelle. s igniculi a flatu uentoꝵ: abetħe
inaerem tracti. et mox imnadido aere extincti.¬

Expanded text:
os de aere venit, quando aquis gravatus ros de aere venit, quando aquis gravatus rigore noctis et lunae splendore distillat. . Nebula fit, dum humidae exhalationes vaporaliter in aera trahuntur, vel radiis solis ad terram repellunt CAP.de aqua. Omne namque corpus constat ex quatuor elementis. Lignum autem est corpus, quod igni injectum, ignis materies, quae ei inest, ardet. Terrae vero materies uritur in cinerem. Aeris et aquae materies per fumum evanescit in aerem. Ideo autem est amarus, quia natura aquae est salsa, sive uod in nocte videntur stellae cadere, non sunt stellae, sed igniculi, a flatu ventorum ab aethere in aerem tracti, et mox in madido aere exstincti.
Abbreviated transcription (Latin):
boꝵ naues: Quibꝰ dũ uenti inclusi: erumꝑe ni
E tunt᷑. magno murmure ꝯcrepant et nubitꝰ col¬
fulgur: et ab euro tonitruus tempestatẽ. et ab austro
mat᷑. dum radiꝰ solis caue nubi inmissus. repulsa
acie. insolẽ restringit᷑. sic dũ sol muas aꝗͣ plenũ fulget.
splendor intecto redlit᷑: Decelo igneũ. de aqua pur¬
pureũ. deaere iacmetinũ. deterra trahit colorẽ gra
mineũ. Imb̾ exnubibꝰ descendit. dũ enim guitulȩ in
maiores guitas cocunt. aeris ampliꝰ natura ñ ferente.
nẽ uento impellente: nc̃ sole dissoluente: ad terras
dilabunt᷑. Lenta aut̃ et nigis de fluxio. pluuia repẽtina.
et preceps ninibꝰ. uł imber uoeatur. Quȩ licet de ama¬
ris aquis: maris sit hausta. de solis igne maere decocta
dulcessit. ut marina a qua humo infusa. dulcẽ sapo
coagulantur. et in lapillos grandinis mutantur.
Eb iu p̃ripiente format᷑. quȩ in alto mari ñ eadit. Quid¬

Expanded text:
borum naves. Quibus dum venti inclusi erumpere borum naves. Quibus dum venti inclusi erumpere nituntur magno murmure concrepant, et nubibus colfulgur, et ab Euro tonitruus tempestatem, et ab Austro matur dum radius solis cavae nubi immissus repulsa acie in solem refringitur. Sicut dum sol in vas aqua plenum fulget, splendor in tecto redditur. De coelo igneum, de aqua purpureum, de aere hyacinthinum, de terra colorem grambus. Imber ex nubibus descendit; dum enim guttulae in majores guttas coeunt, aeris amplius natura non ferente, non vento impellente, non sole dissolvente, ad terras dilabuntur. Lenta autem, et jugis defluxio pluvia; repentina, et praeceps nymbus in nubibus vocatur. Quae, licet de amaris aquis maris sit hausta, de solis igne in aere decocta dulcescit, ut marina aqua humo infusa dulcem saporcoagulantur, et in lapillos grandinis mutantur. lu praeripiente, formatur, quae in alto mari non cadit.
Abbreviated transcription (Latin):
duplex. scił salsa et dulcis. Salsa maris. et graui¬
or. dulcis fontiũ uł fluminũ et leuior Et cũ legat᷑
totã t̾rã in .iiii. partibꝰ mundi: rigare preceꝑit. dt̾ qd̾
eruptio omĩũ fontiũ uł fluiuoꝵ. dulces aque & illo
fonte uł fluuus dcurrãt. et inmatricẽ abystã eiusdem
fontis. refluat Quȩ licet uniuersa mare influat.: ama¬
ris tñ aquis ñ miscet᷑. s ut puta leuis: suꝑ graues aqͥs
labitur. et inoccultũ cursũ suũ reuertitur Hincẽ qd̾
mare ñredundat: cũ omĩa flumina illud intrent.S.
ut supprema unda maris: ñ ẽ ad eo amara. quã ea
et fulmina. Eiꝰ sinister chorꝰ. qui et aͥgrestes. mori¬
ente nubila: inindia faciens serena. Extra hos: sũt duo
uenti. aura et altanus Aura int̾ra. altanꝰ inpelago.
aquas inaera trahũt. quȩ ꝯgloba dicuntur.¬
te : nnubes densant̃: Dicunt᷑ aut̃ nubes: quasi nun¬

Expanded text:
duplex, scilicet salsa et dulcis. Salsa maris est graviduplex, scilicet salsa et dulcis. Salsa maris est gravior, dulcis fontium et fluminum est levior. Et cum legatur teruptio fontium omnium, vel fluviorum dulcis aquae de illo fonte, vel fluviis decurrat, et in matricem abyssum ejusdem fontis refluat. Quae licet universa mare influat, amaris tamen aquis non commiscetur. Sed ut puta levis super graves aquas labitur, et in occultum suum cursum revertitur. Hinc est quod mare non redundat, cum omnia flumina in illud intrent. Sic et suprema maris unda non est adeo amara quam ea et fulmina. Ejus sinister Corus, qui et Argestes in oriente nubila, in India faciens serena. Extra hos sunt duo venti, Aura, et Altanus. Aura in terra, Altanus in pelago. aquas in aera trahunt, quae conglobatae in nubes densantur. Dicuntur autem nubes quasi nim
Abbreviated transcription (Latin):
ceam: rigido gelu et ꝑpetuo frigore. horrent.
quia calore solis carent. Pars aũt occeani: que me¬
dium orbẽ diuidit. ideo iugit̾ calore feruet. quia
eceanꝰ. fluinoꝵ occursu ñ auget᷑. qui a fluenta dul¬
cia partim salis. uadis ꝯsummunt᷑. uł uentis: aut
uapore solis arripiunt᷑. partim ꝑ occultos meitꝰ
insuos amnes reuertunt᷑. Lalcuco ꝑdurat salsꝰ.
dulei tenuiq liqtiore. qm̃ facilius ignea ins
trahit omĩs asꝑior. crassiorq linquit᷑. ldeo fũma
maris unda: ẽ dulcior ꝓfunda amarior
Limȩ aut̃ almĩtũ ẽ: indulcibꝰ aquis. Solis uero
lorẽ det̾ra trahit. quę tota sanguineo colore rub
Iac uicina litrora inficit.
t̃rȩ. occulto meatu discurrit. amaritudinẽ ĩt̾ra de¬
ponit. dulce infontibꝰ erumpit. in se ipsũ iterũ re¬
fluit. ut scribit᷑. Ad locũ unde exeunt flumina re¬
uertunt᷑. ut itm fluant. Omiã flumina ĩtrant ĩma

Expanded text:
rigido gelu, et perpetuo frigore horrent, rigido gelu, et perpetuo frigore horrent, quia calore solis carent. Pars autem Oceani, quae medium orbem dividit ideo calore jugiter fervet, quia ceanus fluviorum occursu non augetur, quia fluenta dulcia partim salsis vadis consumuntur, vel ventis, vel vapore solis abripiuntur, partim per occultos meatus in suos amnes revertuntur. Idcirco perdurat salsus, dulci tenuique liquore, quem facilius ignea vis trahit, omnis asperior, crassiorque linquitur. Ideo summa maris unda est dulcior, profunda amarior; lunae vero alimentum est in dulcibus aquis, solis vero lorem de terra trahit, quae tota sanguineo colore rubet, ac vicina littora inficit. terrae occulto meatu discurrit, amaritudinem in terra deponit, dulce in fontibus erumpit. In seipsum tandem refluit, ut scribitur: Ad locum unde exeunt flumina revertuntur, ut iterum fluant. Omnia flumina intrant ma
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc aut̃ ẽ in t̾ra tremor. qd̾ innube tomtruũ. hie Si¬
atus. qd̃ ibi fulmen funt aut̃ cũ terremotu. in¬
undationes maris. eodẽ ud eł spũ infusi: uł resi¬
dentis sinu recepti. Unde tellus sciciliȩ. quȩ ciuer¬
nosa et sulphure et bitumine strata. uentis pene
tota et ignibꝰ patet. spũ introrsus cũ igne concer¬
tante: multis sepe locis: fumũ uł uapores: uł flam¬
mas eructat. uł etiã uento acriꝰ incumbente. hare¬
nde montis ethnȩ ad exemplũ gehennȩ igniũ. tã
diutinũ durat incendiũ. qd̾ insulaꝵ eolidũ dr̃. un¬
diffusꝰ. fomenta ignis accendat. Quid sint sillei¬
inc scillei canes latrare fingunt᷑. dum canes.¬
ꝓcul naiigantes. undaꝵ ftemore t̾rent᷑. qͣs sor¬
bente uoragine. collidit estus. Simili de causa. in
aliis etiã terris incendiũ surg̾. et gehennã p̃ ostendit.
Sieut calor deigne ita frigꝰ nascit᷑ de aqua. De

Expanded text:
Hoc est autem in terra tremor, quod in nube tonitruum. Hoc hiHoc est autem in terra tremor, quod in nube tonitruum. Hoc hiatus, quod ibi fulmen. Fiunt autem cum terrae motu inundationes maris, eodem scilicet spiritu infusi, vel residentis sinu recepti. Inde tellus Siciliae, quia cavernosa, et sulphure et bitumine strata, ventis pene tota et ignibus patet. Spiritu introrsus cum igne concertante, multis saepe locis fumum, vel vapores, vel flammas eructat, vel etiam vento acrius incumbente arede montis Aethnae ad exemplum gehennae ignium tam diutinum durat incendium, quod insularum Aeolidum dicitur undiffusus fomenta ignis accendat. Huic Scyllaei canes latrare finguntur, dum procul navigantes undarum fremore terrentur, quas sorbente voragine collidit aestus. Simili de causa in aliis etiam terris incendium surgit, et gehennam praeostendit.Sicut calor de igni, ita frigus de aqua nascitur,
Abbreviated transcription (Latin):
Occeanꝰ dr̃. quasi zonaꝵ limbꝰ. Qumq enĩ zonas
eiꝰ repulsu refundit᷑. Cottidie aũt. bis effluere et re¬
meare uiđr Cũ luna erescente creseit. cũ decrescete
decrescit. Cum luna ẽ in equinoctio. maiores occea¬
ni fluctꝰ surgut. obucinttatẽ lunȩ. cũ insolsticio
principia motꝰ et paria increm̃ta. ut luna reu̾tit᷑.
maiori estu fluctꝰ inuoluit et reuomit. hinc fit
Est int̾ra abyssus ꝓfundissima. de qͣ seribitur.
upti s̃ om̃s fontes abyssi. Quid sint uenti. et
sunt cauernosa loca. et speluncȩ late patentes.
maris. ꝑpat̾entes terraꝵ cauernas. introrsus mabys¬
sũ attrahiuit. et ea exundante: itmͣ magno impetu
erumꝑe gestiunt. t̾ram horribili fremore ꝯcu¬
tiunt. eamq tren̾e faciu̾t. Hinc etiã t̾re fit hiatus.
dũ loca caua. et c̃tinuis aquis fragilia: uentis con¬
cussa rumpuit᷑. et introrsꝰ cadentia in hiatũ ape¬
riunt᷑. dequibꝰ et multȩ ciuitates. deuorate legũt᷑.

Expanded text:
el quasi zonarum limbus. Quinque enim zonas ejus impulsu refunditur. Quotidie autem bis affluere et remeare videtur. Cum luna crescente crescit, cum decrescente decrescit; cum luna est in aequinoctio, majores Oceani fluctus surgunt, ob vicinitatem lunae; cum in solstitio, principia motus, et paria incrementa, ut luna revertiturmajori aestu fluctus involvit et revomit. Haec autribitur: Rupti sunt omnes fontes abyssi magnae . Et sunt cavernosa loca, et speluncae late patentes. maris, per patentes terrarum cavernas, in abyssos abstrahunt et ea exundantes iterum magno impetu erumpere gestiunt, terram horribili fremore concutiunt, eamque tremere faciunt. CAP. XLIII.-- De Hiatu.dum loca cava, et continuis aquis frigida, ventis conclusa rumpuntur, et introrsus cadentia in hiatum aperiuntur, de quibus et multae civitates devoratae leguntur.
Abbreviated transcription (Latin):
TOR QUIB DE CSL
copia labroꝵ. Hic label¬
lus edat᷑ nom̃q i mago
mundi indat᷑: eo qd̾ dis¬
positiõ totiꝰ orbis. ineo
qͣsi inspeculo conspiciat᷑. in qͦ etiã nr̃e anuatiȩ̨ pi¬
gnꝰ posteris relinquat᷑. Nichil aut̃ ineo pono nͥ ad̾¬

Expanded text:
 quibus deest copia librorum, hic libellus edatur, nomenque ei Imago mundi indatur, eo quod dispositio totius orbis in eo, quasi in speculo conspiciatur: in quo etiam nostrae amicitiae pignus posteris relinquatur. Hic nihil autem in
Abbreviated transcription (Latin):
a ciuitate belgis dicta. Hȩc amonte iouis surgit.
et uersus aquilonẽ britanicũ occeanũ incidit.
hȩc et francia. a franco rege ẽ dicta. qui detroia cũ
enea ueniens. troiã iuxta renũ ꝯdidit. t̾rã franciã
cognominauit: Hanc uersus occidentẽ: excipit lug¬
dunensis gallia. quȩ oblongas comas. ẽ dicta. Quȩ
prius hiberia: ab hibero flumine. et hesperia abhes¬
pero rege nominata. hec uersus occasũ. occeano ter¬
minatur. Sunt in ea. ui. ꝓuntie. tracona. Rartago.
lusitania. Gallacia. Beticca. Tinguitania. aꝓpͥis eiui¬
cuiꝰ t̾ra quouis gentiũ portata. serpentes perimit.
isole inqua fit solsticiũ. occades .xxx. tres. Scothia. tile.
cuiꝰ arbores nũquã folia deponũt. et ĩqua sex m̃sib.¬

Expanded text:
a civitate Belgis dicta. Haec a monte Jovis surgit, a civitate Belgis dicta. Haec a monte Jovis surgit, et versus aquilonem Britannicum oceanum incidit. Haec et Francia a Franco rege est dicta, qui de Troja cum Aenea veniens, Trojam juxta Rhenum condidit, terram Franciam cognominavit. Hanc versus occidentem excipit Lugdunensis Gallia, quae et Comaga, ob longas comas est dicta, et Toprius Iberia, ab Ibero flumine, et Hesperia, ab Hespero rege nominata. Haec versus occasum Oceano terminatur. Sunt in ea sex provinciae: Tarracona, Carthago, Lusitania, Galatia, Betica, Tinguitania a praecipuis civicujus terra, quovis gentium portata, serpentes perimit. Isole in qua fit solstitium. Orcades triginta tres. Scotia, Chile cujus arbores nunquam folia deponunt, et in qua sex mensib
Abbreviated transcription (Latin):
et sic dicta Antiqui ciuitates. scm precipuas feras
obsignificationẽ formabant. Unde roma formã leo¬
nis ht̃. qui cȩteris bestus. qͣsi rex p̃ est. huiꝰ caput
ẽ urbs. a romulo c̃structa. lat̾a uͦ edificia utrobiq
disposita. unde et lateranis dr̃. Brundisiũ aũt for¬
mam cerui. Kartago bouis. troia equi figurã ha¬
buit. Est initalia tuscia proiuncia. athure et sacͥfi¬
a capi rege constructa. Ibi ẽ et apulia Est et imbria
inde dicta. qđ imbribꝰ tprẽ diluii suꝑfuit.
Est et eutruria. abetrusco rege dicta. Est et lon¬
bardia. alongis barbis uocata. Padus qui et eri¬
danꝰ italiȩ. fluunus ab appennitus montibꝰ orit᷑.
aemari inmergit᷑. Uenetia ab eneto rege. priꝰ bene¬
tia dicta. deinde uenena Gallia acandore ppłiuo
cata. Gala enim g̾oe. lac dr̃. Renꝰ ab alpibꝰ nascit᷑.
et ẽtra aquilonẽ uergens. sinu occeani excipitur:

Expanded text:
et sic dicta. Antiqui civitates secundum praecipuas feras, et sic dicta. Antiqui civitates secundum praecipuas feras, ob significationem formabant. Unde Roma formam leonis habet, qui caeteris bestiis quasi rex praeest. Hujus caput est urbs a Romulo constructa: lateritia vero aedificia utrobique disposita: unde et Lateranis dicitnr. Brundusium autem formam cervi, Carthago bovis, Troja equi figuram habuit. Est in Italia Tuscia provincia, a thure, et sacrifi et a Capi rege constructa. Ibi est et Apulia. Est et Imbria, inde dicta, quod imbribus tempore diluvii superfuit. Est et Etruria ab Etrusco rege dicta. Est et Longobardia a longis barbis vocata. Padus, qui et Eridanus Italiae fluvius ab Appenninis montibus oritur, ac mari immergitur. Venetia a Beneco rege, prius Benetia dicta, deinde Venetia. Gallia a candore populi dicitur, gala enim Graece lac dicitur. Rhenus ab Alpibus nascitur, et contra aquilonem vergens, sinu Oceani excipitur.
Abbreviated transcription (Latin):
iii. de alia thebei. Eadẽ ꝓuincia. dr̃ etiã a eonia.
a fonte aon. musis ẽsecrato. Ibi ẽ et peloponensis.
a macedone rege appellata. Hec et emathia. ab emna¬
to rege uocata In hac. ẽ mons olympꝰ. qui exoedit
nubes. In hac ẽ thessalonica. a thessalo rege filio
greci ꝯstructa. Ibi ẽ et achaia. ab acheo rege: et aci¬
rinto filio orestis dicta. Ibi et archadia. quȩ et sitio¬
nia. a sitione rege nuncupata. Archadia arbeston
lapidẽ mittit. qui semel accensus: extingui ñ poterit.
Denide: ẽ pannonia suꝑior. usq ad apeminũ montẽ.
ad aquilon ẽ eiꝰ hystria. ab hystro amne. qui et da¬
nubius nomiat᷑ Italia. olim magna grecia ẽ dicta.
pꝰ ea a saturno ẽ saturnia appellata. mox latũ: eo qd
saturiꝰ aione pulsus. ibi latuit dicta. deinde auso
hȩc ab alpibꝰ surgit : et inmagno mari: t̃minũ fi¬
git. In hac ẽ urbs roma. a romulo rege c̃structa.

Expanded text:
ni, de alia Thebaei. Eadem provincia dicitur Aonia, ni, de alia Thebaei. Eadem provincia dicitur Aonia, a fonte Aon Musis consecrato. Ibi est et Peloponesus, a Macedone rege appellata. Haec et Aemathia, ab Aematho rege vocata; in hac est mons Olympus, qui excedit nubes. In hac est et Thessalonica, a Thessalo rege filio Graeci constructa. Ibi est Achaia, ab Achaeo rege et ciminis, dicta. Ibi et Arcadia, quae et Sicyonia a Sicyone rege nuncupata. Arcadia, Arbaston lapidem mittit, qui semel accensus exstingui non potest. Deinde est Pannonia superior usque ad Peninum montem. Ad aquilonni fons. Italia olim magna Graecia est dicta, postea a Saturno, est Saturnia appellata. Mox Latium, eo quod Saturnus pulsus a Jove ibi latuit, dicta. Deinde AusonHaec ab Alpibus surgit, et in Magno mari terminum figit. In hac est urbs Roma, a Romulo constructa,
Abbreviated transcription (Latin):
ore diteraneo mari. ẽ grecia. ag̃co rege dicta. t̃ra
cethim olim uocata. et uersꝰ austrum. magno ma¬
iura t̃minat᷑. quȩ etiã illiricꝰ nominat᷑. Est inea.ꝓ¬
uintia dalmatia. adalim cuitate uocata Est et epirꝰ.
afilio achillis pyrro sic dicta In epiro ẽ fons inquo
saces accensȩ extingu̾unt᷑. et iterũ extinctȩ accendũ¬
tur. Est et chaonia. aciuitate eiusdẽ nominis appelia¬
ta. ꝗͣ helenꝰ fr̃ hectoris edificauit. et ob amorẽ frĩs
sui chaonis. chaoniã nominauit: hec et molosia. aci¬
uitate molosia dicta. ꝗͣ molosus filius piori ꝯftruxit.
et a nomine suo: molosiã uocauit Est ibi et elladia.
rege filio deucalionis. et pyrrȩ dicta. Ipsa ẽ etattica.
ab athi rege: ipsa et uera grecia In hac ẽ ciuitas
athenȩ acecrope rege ẽstructa. Ibi ẽ et boetia. abo¬
ue dicta. Quia cathinꝰ filiꝰ agenoris illo ueniẽs
bouẽ repperit. quẽ dus immolãs. thebas c̃struxit.
ꝓiuntiam boetiam nuncupauit. De hac dnr theba¬

Expanded text:
editerraneo mari est Graecia, a Graeco rege dicta, terra Cethim olim vocata, et versus austrum Magno mari terminatur. Quae etiam Illyricus nominata, et in ea provincia Dalmatia a Dalmi civitate vocata. Est et Epirus a filio Achillis Pyrrho sic dicta. In Epiro est fons in quo faces accensae exstinguuntur, et iterum exstinctae, accenduntur. Est et Chaonia, a civitate ejusdem nominis appellata, quam Helenus frater Hectoris aedificavit, et ob amorem fratris sui Chaonis Chaoniam appellavit. Haec et Molosia a civitate Molosia dicta, quam Molossus filius Pyrrhi, construxit, et a nomine suo Molosiam vocavit. Est ibi et Elladia, ab Ellade rege, filio Deucalionis et Pyrrhae dicta. Ipsa est et Attica, ab Atti rege. Ipsa est vera Graecia. In hac est civitas Athenae a Cecrope rege constructa. Ibi est et Beotia a bove dicta, quia Cadmus filius Agenoris illo veniens, bovem reperit quem diis immolans Thebas construxit. Provinciam Beotiam nuncupavit, de hac dicuntur Theba
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ. Unde et elementa dixit ñ ẽẽ qualitates. s qua¬
litates ẽẽ inelem̃tis. Si gͦ qd̾ alicui in ẽ: diuersũ ẽ
ab eo eui m ẽ. ñ ĩ qualitates elem̃ta. ¶ Sunt alii qua
dicũt: quȩ uident᷑ eẽ elementa. comꝓbantes hoc auc¬
toritate niuenalis. qui de angulosis loquens. ait.¬

Expanded text:
rem. Unde et elementa dixit non esse qualitates, sed quarem. Unde et elementa dixit non esse qualitates, sed qualitates esse in elementis. Si ergo quod alicui inest, diversum est ab eo cui inest, non sunt qualitates elementa. Sunt alii qui dicunt quae videntur esse elementa, comprobantes hoc auctoritate Juvenalis, qui de gulosis loquens ait
Abbreviated transcription (Latin):
limus imponere dignãnomina pre articiis dictas
dicamꝰ elem̃ta ista.iiiiͬ. que uident᷑ elem̃ti. Sunt
qui illam. qui neq constantini scripta nec altertus
phisici unquã leger̾ exsuꝑbia. ab aliquo discere indi¬
gnantes. et ex arrogantia quȩ nesciunt c̃fingentes.
ne nichil dicere uidemt᷑. dicunt elementa esse pro¬
humorẽ.całorẽ. Clamant eadẽ ore platonis. uocan¬
tis elementa materias. cum mille qualitates. ma¬
teria alicuiꝰ esse possiat. Eit et enim mat̾ia. qd̾ ac¬
cepra forma transit malnu Reclamant itm ore
iohannicii. qui inisagogis suis ait. aliud ẽẽ elem̃ta.
aliud cominixtiones eoꝵ. quȩ sũt calide et sicoe. et
sic de alus. ltm reclamant ore mac̾bii. qui dicit.
cum insingulis elementis ẽẽnt diuersȩ qualitates.
talem dedit inicinq. ut ineo cui inher̾ent. et
cognatã et similẽ reꝑiret. ut aqua cũ t̾ra frigidi¬
tatẽ. aer cũ aqua humiditatẽ. ignis cũ aere calo¬

Expanded text:
limus imponere digna nomina, particulas praedictas limus imponere digna nomina, particulas praedictas dicamus elementa, ista quatuor quae videntur elemetata. Sunt quidam qui neque Constantini scripta, neque alterius physic unquam legerunt, ex superbia ab aliquo discere indignantes, et ex arrogantia quae nesciunt confingentes, ne nihil dicere videantur, dicunt elementa esse prohumorem, calorem. Clamant eadem ore Platonis in Timaeo  vocantis elementa materias, cum nullae qualitates materia alicujus esse possint: Est etenim Materia, quod accepta forma transit in aliud. Reclamant iterum ore Joannicii, qui inaliud commistiones eorum, quo sunt calidae et siccae, et sic de aliis. Iterum reclamant ore Macrobii qui dicit : Cum in singulis elementis essent diversae qualites, talem dedit unicuique, ut in eo cui inhaerent et cognatam et similem reperiret, ut aqua cum terra frigiditatem, aer cum aqua humiditatem, ignis cum aere calo
Abbreviated transcription (Latin):
humores in elem̃ta. solus intellect aiuidit. quia ut¬
ꝯiuncta disiungere. et disiuncta ꝯuing̾e̾. S queret
aliquis. ubi sunt elem̃ta. nos uͦ dicimꝰ in compositoe
humani corꝑis et alioꝵ. sic̃ littã ẽ in compositione silłe.
et si ñ ꝑse. S sunt quidã. qui ut rustie: nesciunt ili¬
quid ẽẽ nisi sensu possint illud comp̃hende. qͥa aĩilis
homo non ꝑcipit quę sp̃s sunt: eũ sapienti plus sint
inquirenda insensibilia quã sensibilia. Cum gͦ ille sim¬
plȩ et minime particulȩ elem̃ta sint. que ẽ frigida
et sicca. Terra ẽ. quȩ frigida et humida. aquȩ que ca¬
lida et humida. aer. quȩ calida et sicea. ignis. Cũ gͥ
hȩc .iiiiͬ. quȩ uidñr exilis composita sint. in quopit¬
ticulȩ frigidȩ et sicoȩ. nomine illiꝰ lementi. ar̃ t̾̃ra.¬
inde. inquo frigidȩ et humidȩ aqua. Inquo calide et
humidȩ aer. in quo calide et sicce ignis. Si gͦ ulis ue¬

Expanded text:
humores in elementa solus intellectuhumores in elementa solus intellectuconjuncta disjungere, et disjuncta conjungere. Sed quaeret aliquis ubi sunt elementa? nos vero dicimus, in compositione humani corporis et aliorum: sicut littera est in compositione syllabae, etsi non per se. Sed sunt quidam, qui ut rustici, nesciunt aliquid esse nisi sensu possint illud comprehendere: Quia animalis homo non percipit quae spiritus sunt : cum sapienti plus sint inquirenda insensibilia, quam sensibilia. Cum ergo illae simplae et minimae particulae elementa sint, quae est frigida et sicca, terra est: quae frigida et humida, aqua est: quae calida et humida, aer: quae calida et sicca, ignis. Cum igitur haec quatuor quae videntur, ex illis composita sint, in quo particulae frigidae et siccae dominantur, illius elementi dicitur terra, in quo frigidae et humidae aqua, in quo calidae et humidae aer, in quo calidae et siccae ignis. Si ergo illis ve
Abbreviated transcription (Latin):
S quia hoc totũ uidnr hab̾e ossa. et similia ad d̾it
minima.i. q̃ ista ẽ pars alicuiꝰ. qd̾ nicħ ẽ pars eiusdẽ.¬
Unde litt̾ȩ. ꝑsimile dnr̃ elem̃ta. quia ita s̃ pars silłe.
qđ uichil pars istaꝵ ẽ. Uoluit aut̃ iste ꝯstantinꝰ. exele¬
nicas .i. officiales. ut manꝰ. pedes. et similia. ex utrisq
uͦ partibꝰ. humanũ corpꝰ ꝯstare. Ergo scđm eũ. nullũ
exhis .iiiͦiͬ. quȩ uidñr. et aquibꝰ dam. elem̃ta repinata
sut̃ elem̃tũ ẽ nec t̾ra. nec aqua. nec aer. nec ignis.
tullum quippe eoꝵ: ẽ simplũ qualitate. minimum
quantitate. Et enim int̾ra aliquid ẽ calidi. aliquid fri¬
gidi. aliquid sicci. aliquid humidi. Qd̃ quia patensẽ.
lippis et tonsoribꝰ: ꝓbationẽ illiꝰ p̃ter inutamꝰ. Neq
aliqua dubitatio ẽ: tlon ẽ simpla qualitate. minima
Duuiditur enim: ut figuralit̃ dicat᷑ humanum corpꝰ
liȩ. et humores inelementa .i. simplas et minimas

Expanded text:
Sed quia hic totum videntur habere ossa, et similia, ut removeat illa, addit Sed quia hic totum videntur habere ossa, et similia, ut removeat illa, addit minima, id est quae ita est pars alicujus, quod nihili est pars ia, quia ita sunt partes syllabae, quod nihil pars illarum est. Voluit autem iste Constantinus ex elenicas, id est officiales, ut manus, pedes et similia. Ex utrisque vero partibus, humanum corpus constare. Ergo secundum eum, nullum ex his quatuor quae videntur, et a quibusdam elementa reputata sunt elementum est, neque terra, nec aqua, nec aer, nec ignis; nullum quippe eorum est simplum qualitate, minimum quantitate. Etenim in terra aliquid est calidi, aliquid frigidi, aliquid sicci, aliquid humidi; quod quia patens est lippis et tonsoribus probationem illius praetermittamus: neque aliqualiguntur. Dividitur enim, ut figuraliter dicatur, humanum corpus liae, et humores in elementa, id
Abbreviated transcription (Latin):
ec udeat᷑ alicui inconueniens. qd̾ plato dicit. duo ẽẽ
gnã. caledemonũ. cũ etiã scriptura dicat. nouẽ ẽẽ or¬
d̾ines angłoꝵ. Plato enim diuisit ea scd̾m loca. s diuina
itat tractare de anima hominis. S de homine locuturi
sumꝰ. usq ad illũ de eiꝰ anma loqui differamꝰ. ut sit unꝰ
ut si loquentes deuisibilibꝰ: ꝓ babile et ñ necessarium di¬
camꝰ. uł necessariũ et ñ ꝓbabile. ñ inde uituꝑenur ut
philosorhi enim necessariũ. et si ñ ꝓbabile ponimꝰ Ut
plnsici uͦ ꝓbabile. et si ñ necessariũ adiunganꝰ. Si illud
uideat᷑. si aliqui inter modernos. ꝓbabilius inde trac¬
tauer̃. Tractaturi igit᷑ de hĩ quȩ s̃ et uident᷑. quia cor¬
pora s̃. quia omia corꝑa exelementis ꝯstant. abelem̃tis
sumatur exordiũ. et ostendamꝰ quid sit elem̃tũ. et qr̃
minuna ad quantitatẽ. cuiꝰ exposicio talis ẽ. Ele¬
mentũ ẽ pars simpla. cuiꝰ ñ s̃ contrarię qualitates.

Expanded text:
esse alicui inconveniens, quod Plato dicit duo esse genera calodaemonum, cum etiam Scriptura dicat novem esse ordines angelorum. Plato enim divisit ea secundum loca: sed divina e daemonibus, restat tractare de Anima hominis. Sed quia de homine locuturi sumus, usque ad illum locum de ejus anima loqui differamus, ut sit unus ut si loquentes de visibilibus, probabile et non necessarium dicamus, vel necessarium et non probabile, non inde vituperemur: ut philosophi enim, necessarium, etsi non probabile, ponimus: ut physici vero, probabile, etsi non necessarium, adjungimus. Sed illud videatur, si aliqui inter modernos probabilius inde tractaverunt. Tractaturi igitur de his quae sunt et videntur, quia corpora sunt, et omnia corpora ex elementis constant, ab elementis sumatur exordium, et ostendamus quid sit elementum, et cur minima ad quantitatem: cujus expositio talis est: Elementum est pars simpla, cujus non sunt contrariae qualitates.
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃s inꝑagratione zodiaci ꝯsumunt. Cum gͦ fece equa¬
les sint. unꝰ ab alio totꝰ ñ pot̃ contineri Intersecintꝰ g
sese ita. qđ eirculus ueneris inferiore sui parte cuxuli
intersecat. suꝑiores partes circuloꝵ mercurii et solis
plus comp̃hendit. d merculiari ꝗͣ desolari. Circulus
uͦ mercurii suꝑiori parte sui int̾secat ueni̾um. s
innferiori solarem Circulus uͦ solaris. suꝑiori sui
parte int̾secat m̾eurialẽ et uen̾iũ. plus mercurialem
minus uenium S quia faciliꝰ illabit᷑ animo. oculis
subiecta descriptio. int̾secationẽ illã ostendamus.
culus soł abinferioribꝰ partibꝰ
illoꝵ ambiat᷑. iuste inferior il
culi. et inferiores suꝑioꝵ: et tc̃ lib̾iꝰ
apparent. Sol enim tantũ ñ obscu¬
rat subiecta: quantũ suꝑ posita.
Reputatꝰ ẽ sol illis suꝑior. s iam
tractatũ ad solẽ. et ad alios pla

Expanded text:
tempus in peragratione zodiaci consumunt. Cum ergo fere aequales sint, unus ab alio totus non potest contineri. Intersecant ergo sese, ita quod circulus Veneris, inferiori parte sui circuli intersecat, superiores partes circulorum Mercurii et solis plus comprehendit de Mercuriali, quam de solari. Circulus vero Mercurii superiori parte sui intersecat Venerium, scilicet inferiori solarem. Circulus vero solaris superiori sui parte intersecat Mercurialem et Venerium, plus Mercurialem, minus Venerium. Sed, quia facilius illabitur animo, oculis subjecta descriptio intersecationem illam ostendamus.culus solis ab inferioribus partibus illorum ambiatur, iuste inferior illculi et illae inferiores suorum et tunc liberius apparent sol enim non tantum obscurat subiecta quantum superposita, reputatus tractatum ad solem, et ad alios plan
Abbreviated transcription (Latin):
soluenit ad ortũ. ñ illa pars signi quȩ ant̾ uidelat᷑.
sup᷑ solẽ uidet᷑. s posterior et ita ꝑsingulos di es trã¬
seundo uidet᷑. q eat adsigna postiora. cũ tñ ñ uadat.
nã ad septentrionẽ ñ currere. si nubes ipsã p̃currãt.
qñ transeunt lunã. uidet᷑. qđ ad posti̾ora currat. S cũ
priori sententiȩ doctissimꝰ omniũ philosophoꝵ ꝯsen¬
tit. ⁊ uera ẽ. illi ꝯcordamꝰ. Contraq hoc qd̾ ille dix̃.¬

Expanded text:
sol venit ad ortum, non illa pars signi, quae ante videbatur, sol venit ad ortum, non illa pars signi, quae ante videbatur, super solem videtur, sed posterior, et ita per singulos dies transeundo videtur, quod ad signa posteriora eat, cum tamen nam ad septentrionem, non currere, si nubes ipsam praecurrant, quando transeunt lunam, videturque quod ad posteriora currat. Sed, cum priori sententiae doctissimus omnium philosophorum consentit, et verum est, illi concordamus. Contraque hoc, ille dix
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝯtrarietatẽ motꝰ retorta st̃. S quã uis contra
firmam̃tũ defferãt᷑. firmam̃tũ tam̃ deffert eas se¬
cũ ad occasum. et inde ad ortum. ut si aliquis existẽs
innaui ꝯtra quẽ currat nauis se moueat. tñ nauis
quocũq uadit deffert. ñ id eo c̃trario motu qui¬
escentẽ. Ergo qđ paulatim uadunt ad orientem na¬
turał cursꝰ ẽ. qđ ad occasũ et ortũ : exaltiꝰ impetu
Helpͥciis dicit: hoc eẽ ñ posse. Cum .⁊. sol sit destellis
infixis. infirmam̃to. qualit̾ ab ipso reffertur: Si
enim aliquis extra nauim ẽ: quomͦ ab ipsa deffert᷑.
De eo uͦ qđ sol uadit ad signa. u̾sus orientẽ posita.
dicit sic uidi. ñ uͦ sio ẽẽ. Cũ.N. ait firmam̃tũ et sol¬
nat᷑ali i otu ab orta ab ortu ad occasũ tendant. ita qͥ
ẽ suli prima parte arieris. qr firmam̃tũ aliqñ uelociꝰ
sole transit. cum in xͫxͫ. parte. uniꝰ signi ẽ. Cũ uͦ

Expanded text:
in contrarietatem motus illius retorta sunt. Sed, quamvis contra in contrarietatem motus illius retorta sunt. Sed, quamvis contra firmamentum deferantur, firmamentum tamen defert eas secum ad occasum et inde ad ortum. Ut si aliquis existens in navi, contra quem currat navis, se moveat, tamen navis quocunque vadit secum defert, non ideo a contrario motu quiescentem. Ergo quod paulatim vadunt ad orientem, naturalis cursus est, quod ad occasum et ortum, ex alterius impetu. Helpericus dicit hoc esse non posse; cum enim sol non sit de stellis infixis in firmamento, qualiter ab ipso refertur. Si enim aliquis extra navim est, quomodo ab ipsa defertur? De eo vero, quod sol vadit ad signa versus orientem posita, dicit sic naturali motu ab ortu ad occasum tendant, ita quod sol est sub prima parte Arietis, quia firmamentum aliquanto velocius est sole, transit cum in tricesima parte unius signi. Cum igitur
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ dm̃s firmam̃tũ uocari ȩthera. tñ am̃s. et si ñsit
infirmam̃to. tñ posse refferri abeo. Ut enim in eodẽ
exemplo denaui ꝑsistamꝰ. si aliquid leue iuxta nauĩ
sit. impetu illiꝰ reffert᷑: et si inea ñsit. Ergo cum
sol leuis et igneȩ sit nat᷑ę afirmam̃to. et si in eo ñsit
potest refferrĩ.

Expanded text:
 firmamentum, vocari aethera, tamen dicimus, et si non sit in firmamento, tamen posse referri ab eo. Ut enim in eodem exemplo de navi persistamus, si aliquid leve juxta navim sit impetu illius refertur, ut si in ea non sit. Ergo cum sol levis et igneae sit naturae, a firmamento, etsi in eo non sit, potest referri.
Abbreviated transcription (Latin):
signi uidentur: et stare credunt᷑. Sin aut̃ retro obliqnͣdo
ẽ sol. Cum enim sit fons tociꝰ caloris. aliqnõ plꝰ desiceat.
suꝑiora et inferiora Unde desiccata corꝑa stellaꝵ. plꝰ
solito leuia ascendunt. Siitͣm adnutrim̃tũ sui: płꝰ so¬
stare. astrologũ ẽ. quia sic uidet᷑. Deiñ dicendũ ẽ. cur
chaldei dicant. solẽ ẽẽ quartum. egypni et plato sextr̃.
Uerũ ẽ. solẽ eẽ sub mercurio et uenere iuxta lunam
Cũ enim luna frigida et humida sit. necesse fuit ut ei
sol qui ẽ calidꝰ et uiccus. uicinꝰ esset. quatinꝰ excalore
solis frigiditas illa: et siccitate humiditas lunę tempi̾et᷑.
ne cuni uicina eẽt t̾re. et inde mag̾̃ sit distemꝑata.¬

Expanded text:
signi videntur, et stare creduntur. Sin autem retro obliquent,signi videntur, et stare creduntur. Sin autem retro obliquent,s causa est sol. Cum enim sit fons totius caloris, aliquando plus desiccat superiora et inferiora. Unde desiccata corpora stellarum plus solito levia ascendunt. Si item ad nutrimentum sui plus sostare, astrologum est, quia sic videtur. Deinde dicendum est, cur Chaldaei dicant solem esse quartum, Aegyptii et Plato sextum. Verum est solem esse sub Mercurio et Venere, juxta lunam. Cum enim luna frigida et humida sit, necesse fuit ut ei sol, qui est calidus et siccus, vicinus esset, quatenus ex casolis frigiditas lunae, et ex siccitate humiditas temperaretur, ne cum vicina sit terrae, et inde magis ei domina
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ in mane p̃cedens. nempe uiđr. sequens uͭ: splendore
diei occultatur. S quia s̃ uniꝰ coloris: et quaititatis.
una et ead̾ stella. reputate st̃ XXU.
Uqnõ ẽ in inferiori abside sui circuli qͣlitatibꝰ
tu et retrogradatione illaꝵ predictaꝵ doceamꝰ. dem̾
cur chaldei et eoꝵ sequaces: dixer̃ solẽ ẽẽ in medio¬
planetaꝵ. suꝑ uenerẽ et mercuriũ. Egyptii quos secutꝰ
ẽ plato. eundẽ sextũ dixer̃. et suppositum m̾curio et
ueneri. Dñt quidã qd̾ ẽ quedã pars in circulo uniꝰ cuiꝰꝙ
tñ aliqnõ stare. exarsi. et thesi. id ẽ eleuatione et deptes¬
sione. Constat.ii. int̾ om̃s astrologos. unũquẽq depla¬
netis. aliqnõ plus solito remoueri at̾ra. et tẽ eleuatur.
aliqnõ plus descend̾e u̾sus t̾ras. qđ depͥmi dm̃s Cũ gͦ
eleuant᷑ uł deprimunt᷑. si recto mͦ hoc fit. sub eadẽ parte

Expanded text:
est in mane, praecedens nempe videtur, sequens vero splendore est in mane, praecedens nempe videtur, sequens vero splendore diei occultatur. Sed, quia unius sunt coloris, et quantitatis, una et eadem stella reputatae sunt. CAP. quando est in inferiori abside sui circuli, qualitatibtu et retrogradatione omnium praedictorum doceamus: deinde cum Chaldaei et eorum sequaces dixerint solem eplanetarum super Venerem et Mercurium, Egyptii vero, quos secutus est Plato, eundem sextum dixerunt et suppositum Mercurio et Veneri. Dicunt quidam quod est quaedam pars in circulo uniuseuiusqutamen aliquando stare ex arsi et thesi, id est elevatione et depressione. Constat enim inter omnes astrologos unumquemque de planetis aliquando paliquando plus descendere versus terras, quod deprimi dicimus. Cum ergo elevantur vel deprimuntur, si recto modo hoc fit, sub eadem parte
Abbreviated transcription (Latin):
an in eod̾ tmpr̃ anni possit ẽe lucifer et hesꝑus. diẽt
quidã hoc eẽ ñposse. cũ .ni. sit paris uelocitatis cũ
sole. et fere in eod̾ spacio cursũ suũ ꝑficiens. qͦmͦ in
una et ȩadẽ nocte inuesꝑe sequit᷑ solẽ inmane pre¬
temꝑe anni. illã ant̃ ortũ soł uidi. et pꝰ occasũ eiꝰd.
ñ tam̃ p̃ced̾e et subsequi hoc namqs impossibile ẽ.
Dnt᷑ .N. stellã illã altiorẽ ẽẽ sole. unde diutius indet᷑
inuesꝑe. etiã si ñ sequat᷑ solem. citius ĩmane: etiam¬
siillũ ñ ant̃ cedat. Dr̃ gͦ lucifer et hesꝑus. in ead̾ tpr̃
anni. ñ quia precedat et subsequat᷑. s quia ant̃ et pꝰ.
ex sui altitudine uidet᷑: Terti dñt uenerẽ et mercu¬
riũ eẽ fere eiꝰdẽ coloris. et quantitatis: semꝑq solem
commitari. Cũ gͦ sic cominitant᷑ illũ. qđ una precedit.
alia subsequit᷑. p̃cedens inuesꝑe. ꝓpt̾ splendorem solis
ñ uid̾r s subsequens. pꝰ occasũ eiꝰ apparet. Contra aut̃.

Expanded text:
An in eodem tempore anni possit esse Lucifer et Hesperus? Dicunt quidam hoc esse non posse. Cum enim sit paris velocitatis cum sole, et fere in eodem spatio cursum suum perficiens, quomodo in una et eadem nocte, in vespere sequeretur solem et in manc praetempore anni, illam ante ortum solis videri, et post occasum ejusdem non tamen praecedere et subsequi, hoc namque impossibile est. Dicunt enim stellam illam altiorem esse sole, unde diutius videtur in vespere, etiamsi non subsequatur solem, citius in mane etiamsi illum non antecedat. Dicitur Lucifer et Hesperus, in eodem tempore anni, non quia praecedat et subsequatur, sed quia ante et post ex sui altitudine videtur. Tertii dicunt Venerem et Mercurium esse fere ejusdem coloris et quantitatis, semperque solem comitari; cum ergo sic comitantur illum, quod una praecedit, alia subsequitur: praecedens in vespere, propter splendorem solis non videtur, sed subsequens post occasum ejus apparet. Contra autem
Abbreviated transcription (Latin):
ertius ẽ mars. stella scił calida et sicca. et inde no¬
tate minuit suam nociuitatẽ. et illoꝵ beni iolentiam
Inprelus dr̃ nominari. quia calorẽ ꝯfert et siccitatẽ
ex quibꝰ ẽ ammositas Calidi . N. et sicci animosi st̃.¬
stella. uiũ ẽ beniuola. manno fere . uͥ. zodiaeũ cu¬
cuiens Di̾ adulterata cũ marte. quia existens ĩ suꝑi¬
et incalidis ⁊ humidis iuget luxuria. Ut . N. ꝓpt̃ uenerẽ
breuiꝰ dicamꝰ qđ ꝓlixnus loquentes: de homine expo¬
uemꝰ. calidi et suci: multũ appetunt excalore luxuriã.
s exsiccitite ñ sustinent effectũ. et si faciunt. maxme
eis nocet. Frigidi et humidi e contrario male appetũt.
s sustiuent. S. frigidi et sicci. nec appetunt nec hñt

Expanded text:
ertius est Mars stella, scilicet calida et sicca, et inde novicinitate minuit suam nocivitatem, et illorum benevolentiam. In praeliis dicitur dominari, quia calorem confert et siccitatem, ex quibus est animositas. Calidi enim et sicci animosi sstella, unde est benivola, in anno fere zodiacum circuiens. Dicitur adulterata cum Marte, quia existens in superiet in calidis et humidis viget luxuria. Ut enim propter Venerem brevius dicamus, quod prolixius loquentes de homine exponemus: calidi et sicci multum appetunt ex calore luxuriam, sed ex siccitate non sustinent effectum, et si faciunt maxime eis nocet. Frigidi et humidi e contrario male appetunt, sed sustinent: sed frigidi et sicci nec appetunt, nec habent
Abbreviated transcription (Latin):
protendunt. Si ant̃ exortũ. nubes globabuntur
hiemẽ asꝑam denuntiabunt. Si ab ortu repellẽt᷑.
et adoccasũ abibunt: serenitatẽ. Si nubes solem
circumdent: quantominꝰ luminis relinquent:
tanto turbidior tempestas erit. Si uͦ duplex orb̃¬
cumbent. aquocumq uento fuerint: eũ ꝓtendrit̃.
Si ameridie ymbrem Si oriens cinget᷑ orde. ex illa
porriget. et mediꝰ erit inanis. pluuiã signat. Si añt
ortũ radii. se ostendet. aꝗͣ et uentũ. Si cir᷑a occidentẽ
candidui circulus erit noctis. lenẽ tempestatẽ. Si ne¬
bula uehem̃tiorẽ. Sicadente sole. ueniũ. Si ater crr¬
culꝰ fuerit. exqͣ regione eruperit se: magnũ uentũ de

Expanded text:
rtendent. Si ante exortum nubes globabuntur, hiemem asperam denuntiabunt; si ab ortu repellentur et ad occasum abibunt, serenitatem. Si nubes solem circumcludent, quanto minus luminis relinquent, tanto turbidior tempestas erit, si vero etiam duplex cumbent, a quocumque vento fuerint, eum portendent ; si a meridie, et imbrem. si oriens cingetur orbe, ex qua porriget et medius erit inanis , pluviam significabit; si ante ortum radii se ostendent, aquam et ventum; si circa occidentem candidus circulus erit, noctis lenem tempestatem; si nebula, vehementiorem; si candente sole, ventum; si ater circulus fuerit, ex qua re
Abbreviated transcription (Latin):
tũ uuntiant. Grues scilentio ꝑ sublime uolantes. se¬
renitatẽ: sicut noctua inimbre. Garrula insereno.
tempestatẽ. coruiqs singultu quodã latͣntes. seq
recedentes. hieinẽ. Et̃ albe aues cũ ꝯgregabunt᷑. et
cũ t̃restres uolueres: contra aꝗͣ clangores aabunt.
ꝑfundentesq sese. S maxime cornix. Hyrundo iuxca
a ꝗͣ uolitans. ut pęnna sepe ꝑcutiat. Quȩqs in arboribꝰ
habitantes. fugitantes nidis sius. Et anseres ꝯtinuo
clangore in tempestiui. Ardea inmediis arenis tristis.

Expanded text:
fugientes. grues silentio per sublime volantes serenitatem, sicut noctua in imbre garrula — at sereno tempestatem —, corvique singultu quodam latrantes seque es cum congregabuntur et cum terrestres volucres contra aquam clangores dabunt perfundentque sese, sed maxime cornix, hirundo tam iuxta aquam volitans, ut pinna saepe percutiat, quaeque in arboribus habitant, fugitantes in nidos suos, et anseres continuo clangore intempestivi, ardea in mediis harenis tristis.
Abbreviated transcription (Latin):
fulicȩ matutino clangore tempestatẽ. Formice ꝯcur¬
santes. et oua ꝓtegentes. imbrẽ. Uermes t̃reni. eruni¬
pentes simił r. Trifoliũ qͦs inhorrescere: et folia ẽtra
tempestatẽ subrigere: certũ ẽ.

Expanded text:
micae concursantes aut ova progerentes, item vermes terreni erumpentes. lxxxix 365 Trifolium quoque inhorrescere et folia contra tempestatem subrigere certum est.
Abbreviated transcription (Latin):
ana nube. gͣuida candicante. qͥ uocãt tẽpestatẽ albã
gͣndo inminebit. Cȩlo desereno. nubecula ꝗͣuis parua
sentiunt᷑. lam si inlucernis pluuiȩ fingi. si flexuosa
uolitet flãma. uentũ. lumina. cum ex sese flanimas
ceruant᷑. ł cũ tollentibꝰ ollas. carbo adheret. aut cũ
contentꝰ ignis ẽ. fauillã discutit. scintillãue emittit.
are si tranquillũ inportu cusitat. murmuratq ĩtͣ
se: uentũ p̃dicit. Si id hieme. imbrẽ. Si lutora

Expanded text:
 nube gravida candicante, quod vocant tempestatem albam, grando imminebit. caelo quamvis sereno nubecula quamvis parva sentiuntur, pluviae etiam, si in lucernis fungi, si flexuose volitet flamma. 358 ventum nuntiant lumina, cum ex sese flammas cervantur, vel cum tollentibus ollas carbo adhaerescit, aut cum contectus ignis e se favillam discutit scintillamve emittit, : mare si tranquillum in portu cursitabit murmurabitve intra se, ventum praedicet; si id hieme, et imbrem; litora
Abbreviated transcription (Latin):
hat̃. et eã sincerã. quõ illo mͦ ñ ant̃ plenã limã hiema¬
turũ. ostendit. Si plenilimio ꝑdimidiũ. prira erit dies
serenos ostend̾. Si rutilat. uentos. ngrescens imbres.
atrũ erit. pluuias decrescens dabit. Si inferius.
ant̾ pleniluniũ. Si in media igritia fuit. ibres
dã tempestatẽ. Si ant̃ quartã ñ apparuerit fauonio
flante. himalis tota erii. Si plena circa se habebit
orbẽ. exqͣ parte is maxime splendet. ryea uentum
ostendet. Si xui. uehem̃tius flammea micat. asꝑas
tempestates demonstrat. Sunt et ipsiꝰ lunȩ. octo ar¬
ticuli. quociens in anglidios solis incidat. plerisq int᷑
eos tantũ obseruantibꝰ p̃sagia eiꝰ. hoc ẽ.in.uii.xi.
xU. xuiiii. xxiii. xxuii. et inter lunium. P resagu

Expanded text:
habebit et eam sinceram, quoniam illo modo non ante plenam lunam hiematurum ostendit. si plenilunio per dimidium pura erit, dies serenos significabit; si rutila, ventos; nigrescens imbres. rget, pluvias decrescens dabit; si inferiore, ante plenilunium; si in media nigritia illa fuerit, imbrem dam tempestatem. si ante quartam non apparuerit vento favonio flante, hiemalis toto mense orbem, ex qua parte is maxime splendebit, ex ea ventum erit. si XVI vehementius flammea apparuerit, asperas tempestates praesagiet. sunt et ipsius lunae VIII articuli, quotiens in angulos solis incidat, plerisque inter eos tantum observantibus praesagia eius, hoc est III, VII, XI, XV, XVII, XXIII, XXVII et interl
Abbreviated transcription (Latin):
lantes. płimũ dieꝵ hiemẽ portendunt. Sepe et̾ silẽtio
sine aura quȩ sentiatur. folia ludentia. lanugo ppłi.
sẽ se. aut arena sub arantes. tempestatis signa sunt.
Bories celũ olfantes. seq lambentes. c̃tͣ pilũ turpeseis
porci. Alienos sibi manipulos feni lac̾antes. ⁊ ꝯtͣ in¬

Expanded text:
lago plurium dierum hiemem portendunt. saepe et silentio sine aura, quae sentiatur, folia ludentia, lanugo populi sese aut harene saburrantes tempestatis signa sunt.boves caelum olfactantes seque lambentes contra pilum, turpesque porci alienos sibi manipulos faeni lacerantes, et