comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ra percipiet: Eons uitȩ eru¬
ditio possidentis: doctrina
stultorum fatuitas: Corsapi¬
entis erudiet os etus: et la¬
biis illius addet gratiam: Fa¬
uus mellis uerba composita:
dulcedo animȩ sanitas ossi¬
um: Est uia quȩ uidetur
homini recta: et nouissima¬
eius ducunt ad mortẽ: Ani¬
ma laborantis laborat sibi:
quia compulit eum os suũ:
llir impius fodit malum:
et in labiis eius ignis ardescit:
omo peruersus
suscitat lites: et uerbo¬
sus separat principes: Uir
iniquus lactat amicum su¬
um: et ducit eum per uiã
non bonam: Qui acconitis
oculis cogitat praua: mor¬
dens labia sua perficit ma¬
lum: Corona dignitatis sene¬
ctus: quȩ in uiis iusticiȩ re¬
perietur: Melior est patiens
uiro forti: et qui dominat᷑
animo suo expugnatore ur¬
bium: Sortes mittuntur in
cum gaudio: quam domus
plena uictimis cum iurgio:
Seruus sapiens dominabit᷑
filiis stultis: et inter fratres
hereditatem diuidet: Sicut
igne probatur argentum.

Expanded text:
ra percipiet. Fons vitae erura percipiet. Fons vitae eruditio possidentis, doctrina stultorum fatuitas. Cor sapientis erudiet os ejus: et labiis illius addet gratiam. Favus mellis, verba composita: dulcedo animae, sanitas ossium. Est via quae videtur homini recta: et novissimaejus ducunt ad mortem. Anima laborantis laborat sibi, quia compulit eum os suum. Vir impius fodit malum, et in labiis ejus ignis ardescit. Homo perversus suscitat lites: et verbosus separat principes. Vir iniquus lactat amicum suum: et ducit eum per viam non bonam. Qui attonitis oculis cogitat prava, mordens labia sua perficit malum. Corona dignitatis senectus, quae in viis justitiae reperietur. Melior est patiens viro forti: et qui dominatur animo suo, expugnatore urbium: Sortes mittuntur in cum gaudio, quam domus plena victimis cum jurgio. Servus sapiens dominabitur filiis stultis, et inter fratres haereditatem dividet. Sicut igne probatur argentum,
Abbreviated transcription (Latin):
te: Cor hominis disponet uiã
suam: sed dñi est dirigere gres¬
sus eius: Diuinatio in labiis
regis: in iudicio non errabit
os eius: Pondus et statera ui¬
dicia dñi sunt: et opera eius
omnes la pides seculi: Abomi¬
nabiles regi qui agunt im¬
pie: qm̃ iusticia firmatur so¬
lium: Uoluntas regum labia
iusta: qui recta loquitur diri-¬
getur: Indignatio regis nuncii
mortis: et uir sapiens placabit
eum: In hylaritate uultus re¬
gis uita: et clementia eius
quasi mber serotinus: Pos¬
side sapientiam. quia auro
melior est: et ac quire pru¬
dentiam. quia preciosior est
argento: Semita iustorum
declinat male: custos ani¬
mȩ suȩ seruat uiam suam:
Contritionem precedit suꝑ¬
bia: et ante ruinam exalta.¬
batur spiritus: Melius est
humiliari cum mitibꝰ: quã
diuidere spolia cum superbis
Eruditus in uerbo re periet
bona: et qui in dño sperat
beatus est: Qui sapiens cor
de est appellabitur prudenᷤ
et qui dulcis eloquio maio¬

Expanded text:
te. cor hominis disponit uiam te. cor hominis disponit uiam suam, sed domini est dirigere gressus eius. diuinatio in labiis regis: in iudicio non errabit os eius. pondus et statera iudicia domini sunt, et opera eius omnes lapides saeculi. abominabiles regi qui agunt impie, quoniam iustitia firmatur solium. uoluntas regum labia iusta: qui recta loquitur, dirigetur. indignatio regis nuntius mortis, et uir sapiens placabit eam. in hilaritate uultus regis uita, et clementia eius quasi imber serotinus. posside sapientiam, quia auro melior est: et adquire prudentiam, quia pretiosior est argento. semita iustorum declinat mala: custos Animae suae seruat uiam suam. contritionem praecedit superbia, et ante ruinam exaltatur spiritus. melius est humiliari cum mitibus quam diuidere spolia cum superbis. eruditus in uerbo reperiet bona, et qui in domino sperat, beatude est, appellabitur prudens: et qui dulcis eloquio, majo
Abbreviated transcription (Latin):
Lux oculorum letificat ani¬
mam: fama bona impinguat.
ossa: Auris quȩ audit incre
pationes uitȩ: in medio sapl¬
ent um commorabitur: Q
abicit disciplinam. despicit
animam suam: qui aũt ac¬
quiescit increpationibus. pos¬
sessor est cordis: Timor dñi dis¬
ciplina sapientiȩ: et gloriam
precedit humilitas: Hominis
est animum prȩparare: et
dei gubernare linguã: Om¬
nes uiȩ hominum patent
oculis eius: spirituũ ponde¬
rator est dñs: Reuela domino
opera tua: et dirigentur co¬
gitationes tuȩ: Uniuer sa
propter semet ipsum opera¬
tus est dñs: impium quoꝙ¬
adducet ad diem malũ: Abo¬
minatio dñi est omnis ar¬
rogans: etiam si manu ad
manum fuerit. non erit in¬
nocens: Misericordia et ueri¬
tate redimitur iniquitas: et
in timore dñi declinatur a
malo: Cum placuerint dño
uiȩ hominis: inimicos quoq
eius conuertet ad pacẽ: Meliꝰ
est parum cum iusticia: quã
multi fructus cum iniquita¬

Expanded text:
lux oculorum laetificat anilux oculorum laetificat animam fama bona inpinguat opationes uitae, in medio sapientium commorabitur. qui abicit disciplinam, despicit animam suam: qui autem adquiescit increpationibus, possessor est cordis. timor domini disciplina sapientiae, et gloriam praecedit humilitas. Hominis est animum praeparare, et dei gubernare linguam. omnes uiae hominum patent oculis eius: spirituum ponderator est dominus. reuela domino opera tua, et dirigentur cogitationes tuae. uniuersa propter semet ipsum operatus est dominus, impium quoque ad diem malum. abominatio domini omnis adrogans: etiamsi manu ad manum fuerit, non erit innocens. misericordia et ueritate redimitur iniquitas, et in timore domini declinatur a malo. cum placuerint domino uiae hominis, inimicos quoque eius conuertet ad pacem. melius est parum cum iustitia quam multi fructus cum iniquita
Abbreviated transcription (Latin):
quam thesauri magni et in
satiabiles:
elius est uocari ad olera
cum caritate: quam ad
uitulum saginatũ cum odio:
sur uracundus prouocat ri¬
xas: qui patiens est mitigat
suscitatas: Iter pigrorũ quasi
seprs spinarum: uia iustorũ
absq offendiculo: Filius sa¬
piens letificat patrem: et stul
tus homo despicit matrẽ suã:
Stulticia gaudium stulto: et
uir prudens diriget gressus
suos. Dissipantur cogitatio¬
nes ubi non est consilium:
ubi uero plures sunt consili¬
arii confirmantur: Letatur
homo in sentencia oris sui:
et sermo oportunus est opti¬
mus: Semita uitȩ super eru-¬
ditum: ut declinet de inferno
nouissimo: Domum superbo¬
rum demolietur dñs: et fir¬
mos faciet terminos uiduȩ:
bominatio dñ
cogitationes malȩ: et
purus sermo pulcherrimus
firmabitur ab eo: Conturbat
domum suam qui sectatuꝵ
auariciam: qui autem odit.
meditatur obedientiam: os
impiorum rebundat malis:
Longe est dñs ab impiis: et
orationes iustorum exaudiet:

Expanded text:
quam thesquam thessatiabiles. melius est uocari ad holera cum caritate quam ad uitulum saginatum cum odio. uir iracundus prouocat rixas: qui patiens est mitigat suscitatas. iter pigrorum quasi saepes spinarum: uia iustorum absque offendiculo. filius sapiens laetifitus homo despicit matrem suam. Stultitia gaudium stulto: et vir prudens diriget gressus suos. Dissipantur cogitationes ubi non est consilium: ubi vero plures sunt consiliarii, confirmantur. Laetatur homo in sententia oris sui: et sermo opportunus est optimus. Semita vitae super eruditum, ut declinet de inferno novissimo. Domum superborum demolietur Dominus: et firmos faciet terminos viduae. Abominatio Domini cogitationes malae: et purus sermo pulcherrimus firmabitur ab eo. Conturbat domum suam qui sequitur avaritiam: qui autem odit meditatur oboedientiam os impiorum redundat malis longe est Dominus ab impiis et orationes iustorum exaudiet
Abbreviated transcription (Latin):
culi dñi contemplantur bo¬
nos et malos: Lingua placa¬
bilis lignum uitȩ: quȩ aũt
immoderata est conteret spi-¬
ritum: Stultus irridet disci¬
plinam patris sui: qui autẽ
custodit increpationes asti¬
tior fiet: Domus iusti pluri¬
ma fortitudo: et in fructibꝰ
impii conturbatio: Labia sa¬
pient um disseminabunt
scientiam: cor stultorum dis
simile erit: Utictimȩ impio¬
rum abominabiles dño: uo¬
ta iustorum placabilia: Abo¬
minatio est dño uia impii:
qui sequitur iusticiam dili¬
gitur ab eo: Doctrina mala
deserenti uiam uitȩ: qui in¬
crepationes odit morietur:
Infernus et perditio coram
dño: quanto magis corda fi¬
liorum hominum: Non a¬
mat pestilens eum qui se
corripit: nec ad sapientes gra¬
ditur: Cor gaudens exhilarat
faciem: in merore animi deu¬
ctur sp̃s: Cor sapientis que¬
rit doctrinam: et os stultoꝵ
pascitur imperitia: Omnes di-¬
es pauperis mali: secura mens
quasi iuge conuiuiũ: Melius
est parum cum timore dñi:

Expanded text:
culi Domini contemplantur malos et bonos lingua placabilis lignum vitae quae inmoderata est conteret spiritum stultus inridet disciplinam patris sui qui autem custodit increpationes astutior fiet domus iusti plurima fortitudo et in fructibus impii conturbatur labia sapientium disseminabunt scientiamsimile erit. Victimae impiorum abominabiles Domino: vota justorum placabilia. Abominatio est Domino via impii: qui sequitur justitiam, diligitur ab eo. Doctrina mala deserenti viam: qui increpationes odit, morietur. Infernus, et perditio coram Domino: quanto magis corda filiorum hominum! Non amat pestilens eum, qui se corripit: nec ad sapientes graditur. Cor gaudens exhilarat faciem: in moerore animi dejicitur spiritus. Cor sapientis quaerit doctrinam: et os stultorum pascitur imperitia. Omnes dies pauperis, mali: secura mens quasi juge convivium. Melius est parum cum timore Domini,
Abbreviated transcription (Latin):
esurient: Qui mollis et dis¬
solutus est in opere suo: fra-¬
ter est sua opera dissipantis:
Turris fortissima nomen do¬
mini: ad ipsum currit iustus
et exaltabitur: Substantia
diuitis urbs roboris eius: et
quasi murus ualidus circum¬
dans eum: Ante quam con¬
teratur exaltatur cor homi¬
nis: et ante quam glorificet᷑
humiliabitur: Qui prius res¬
pondet quam audiat: stul.¬
tum se esse demonstrat et
confusione dignum: Sp̃s
uiri sustentat imbecillitatẽ
suam: spiritum uero ad iras¬
cendum facilem qͥs poterit
sustinere: Cor prudens possi¬
debit scientiam: et auris sa¬
pientium quȩrit doctrinã:
Donum hominis dilatat ui¬
am eius: et ante principes
spacium ei facit: Iustus prior
est accusator sui:uenit ami¬
cus eius et inuestigabit eũ:
Contradictiones comprimit
sors: et inter potentes quoq
diiudicat: Frater qui adiuua¬
tur a fratre quasi cuutas fir¬
ma: et iudicia quasi uectes
urbium: De fructu oris uiri
replebitur uenter eius: et ge¬
nimina labiorum illius satu¬

Expanded text:
ventris. Qui mollis et dissolutus est in opere suo, frater est sua opera dissipantis. Turris fortissima, nomen Domini: ad ipsum currit justus, et exaltabitur. Substantia divitis urbs roboris ejus, et quasi murus validus circumdans eum. Antequam conteratur, exaltatur cor hominis: et antequam glorificetur, humiliatur. Qui prius respondet quam audiat stultum se esse demonstrat, et confusione dignum. Spiritus viri sustentat imbecillitatem suam: spiritum vero ad irascendum facilem quis poterit sustinere? Cor prudens possidebit scientiam: et auris sapientium quaerit doctrinam. Donum hominis dilatat viam ejus, et ante principes spatium ei facit. Justus, prior est accusator sui: venit amicus ejus, et investigabit eum. Contradictiones comprimit sors, et inter potentes quoque dijudicat. Frater, qui adjuvatur a fratre, quasi civitas firma; et judicia quasi vectes urbium. De fructu oris viri replebitur venter ejus: et genimina labiorum ipsius satu
Abbreviated transcription (Latin):
git scientiam: qui aũt odit
increpationes. insipiens est:
Qui bonus est hauriet a do¬
mino gratiam: qui aũt con¬
fidit cogitationibus suis im¬
pie agit: Non roborabitur
homo ex impietate: et ra
dix iustorum non commo¬
uebitur: Mulier diligens. co¬
rona est uiro suo: et putre¬
do in ossibus eius. quȩ confu¬
sione res dignas gerit: Cogi¬
tationes iustorum iudicia:
et consilia impiorum fraudu¬
lenta: Uerba impiorũ insidi¬
antur sanguini: os iustorũ
liberabit eos: Uerte impios
et non erunt: domus autẽ
iustorum permanebit: Doc¬
trina sua noscitur uir: qui ail¬
tem uanus et excors est. pate¬
bit contemptui: Melior est pall-¬
per et sufficiens sibi: quam
gloriosus et indigens pane:
Nouit iustus animas iumen¬
torum suorum: uiscera autẽ
impiorum crudelia: Qui ope¬
ratur terram suam saturabit
panibus: qui aũt sectatur
ocium stultissimus ẽ. Q sua¬

Expanded text:
git scientiam qui autem odit git scientiam qui autem odit increpationes insipiens est qui bonus est hauriet a Domino gratiam qui autem confidit cogitationibus suis impie agit non roborabitur homo ex impdix justorum non commovebitur. Mulier diligens, corona est viro suo: et putredo in ossibus ejus, quae confusione res dignas gerit: Cogitationes justorum judicia: et consilia impiorum fraudulenta. Verba impiorum insidiantur sanguini: os justorum liberabit eos. Verte impios, et non erunt: domus autem justorum permanebit. Doctrina sua noscetur vir: qui autem vanus et excors est, patebit contemptui. Melior est pauper et sufficiens sibi, quam gloriosus et indigens pane. Novit justus animam jumentorum suorum: viscera autem impiorum crudelia. Qui operatur terram suam, satiabitur panibus: qui autem sectatur otium, stultissimus est. ÷ De
Abbreviated transcription (Latin):
luntas eus in his qui simpli¬
citer ambulant: Manus in
manu. non erit innocens ma¬
lus: semen aũt iustorũ salua¬
bitur: Circulus aureus in na¬
ribus suis: mulier pulchra
et fatua: Desiderium iustorũ
omne bonum est: prestolatio
impiorum furor:.
lii diuidunt propria. et
ditiores fiunt: alii rapi¬
unt non sua. et semper in
egestate sunt: Anima quȩ
benedicit impinguabituꝵ:
et qui inebriat. ipse quoq
inebriabitur: Qui abscondit
frumenta maledicitur in po-¬
pulis: benedictio aũt super
caput uendentiũ: bene con¬
surgit diluculo qui querit
bona: qui aũt inuestigator
malorũ est. opprimet᷑ ab eis:¬
Qui confidit in diuitiis suis
corruet: iusti aũt quasi ui¬
rens folium germinabunt:
Qui conturbat domũ suã
possidebit uentos: et qui stul¬
tus est seruiet sapienti: Eru¬
ctus iusti lignum uitȩ: et qͥ
suscipit animas. sapiens est:
Si iustus in terra recipit: qͦn¬
tõmagis impius et peccatoꝵ:
Qui diligit disciplinam dili¬

Expanded text:
luntas ejus in iis, qui simpliluntas ejus in iis, qui simpliciter ambulant. Manus in manu non erit innocens malus. semen autem justorum salvabitur. Circulus aureus in naribus suis: mulier pulchra et fatua. Desidomne bonum est: praestolatio impiorum furor. alii diuidunt propria et ditiores fiunt: alii rapiunt non sua et semper in egestate sunt. anima, quae benedicit, inpinguabitur: et qui inebriat, ipse quoque inebriabitur. qui abscondit frumenta, maledictus in populis: benedictio autem super caput uendentium. bene consurget diluculo qui quaerit bona: qui. autem inuestigator malorum est, opprimetur ab eisqui confidit in diuitiis suis, hic corruet: iusti autem quasi uirens folium germiQui conturbat domum suam, possidebit ventos et qui stultus est, serviet sapienti. Fructus justi lignum vitae: et qui suscipit animas sapsi iustus in terra recipit quanto magis impius et peccator qui diligit disciplinam dili
Abbreviated transcription (Latin):
stus de angustia liberatus
est: et tradetur impius pro
eo: Simulator ore decipit a¬
micum suum: iusti autem
liberabuntur scientia: In bo-¬
nis iustorum exultabit ci
uitas: et in perditione impi¬
orum erit laudatio: Benedi¬
dione iustorum ex altabit᷑
ciuitas: et ore impiorũ sub¬
uertetur. Qui despicit ami¬
cum suum. indigens corde
est: uir autem prudens tace¬
bit: Qui ambulat fraudulen¬
ter. reuelat arcana: qui aũt
fidelis est. a mici celat cõmis¬
sum: libi non est guberna¬
tor populus corruet: salus
autem ubi multa consilia:
Affigetur malo qui fidem fa-¬
at pro extraneo: qui autem
cauet laqueos securus erit:
Mulier gratiosa inueniet glo¬
riam: et robusti habebunt
diuitias: Benefacit animȩ
sue uir misericors: qui aũt
crudelis est. etͣ p̾ropinquos
abicit: Impius facit opus in¬
stabile: seminanti aũt iusti¬
ciam merces fidelis: Clementia
preparat uitam: et sectatio
malorum mortem: Abomina¬
bile dño cor prauum: et uo¬

Expanded text:
stus de angustia liberatus stus de angustia liberatus est et tradetur impius pro eo simulator ore decipit amicum suum iusti autem liberabuntur scientia in bonis iustorum exultabit civitas: et in perditione impiorum erit laudatio. Benedictione justorum exaltabitur civitas: et ore impiorum subvertetur. Qui despicit amicum suum, indigens corde est: vir autem prudens tacebit. Qui ambulat fraudulenter, revelat arcana: Qui autem fidelis est animi, celat amici commissum: Ubi non est gubernator, populus corruet; salus autem ubi multa consilia. Affligetur malo, qui fidem facit pro extraneo: qui autem cavet laqueos, securus erit. Mulier gratiosa inveniet  Al. habebit gloriam: et robusti habebunt divitias. Benefacit animae suae vir misericors: qui autem crudelis est, et propinquos abjicit. Impius facit opus instabile: seminanti autem justitiam merces fidelis. Clementia praeparat vitam: et sectatio malorum mortem. Abominabile Domino pravum cor: et vo
Abbreviated transcription (Latin):
dñi apponet dies: et annuim¬
piorum asbreuiabuntur. Ex¬
pectatio iustorum lȩticia: spes
aũt impiorum peribit: For¬
ttudo simplicis uia dñi: et
pauor his qui operant᷑ malũ:
Iustus in ȩternum non com¬
mouebitur: impii aũt non
habitabunt in terra: Os iufti
parturiet sapientiam: lingua
prauorum peribit: Labia iu¬
sti considerant placita: et os
impiorum peruersa. Cap.xi.¬
tatera dolosa abominatio¬
est apud deum: et pondꝰ
ȩquum uoluntas eius: Ubi
fuerit superbia: ibi erit et¬
contumelia: Ubi aũt humi¬
litas: ibi et sapientia: Sim¬
plicitas iustorum diriget eos:
et supplantatio peruersorũ
uastabit illos: Non proderũt
diuitiȩ in die ultionis: iufti¬
cia aũt liberabit a morte:
Iusticia simplicis diriget ui¬
am eius: et in impietate sua
corruet impius: Iusticia rec
torum liberabit eos: et in in¬
sidus suis capientur iniqui
Mortuo homine impio. nul¬
la erit ultra spes: et expecta¬
Otiosol icitorum peribit: Iu¬

Expanded text:
domini adponet dies et anni imdomini adponet dies et anni impiorum adbreuiabuntur. expectatio iustorum laetitia: spes autem impiorum peribit. fortitudo simplicis uia domini, et pauor his qui operantur malum. iustus in aeternum non commouebitur: impii autem non habitabunt in terra. os iusti parturiet sapientiam: lingua prauorum peribit. labia iusti considerant placita, et os impiorum peruersa. Statera dolosa abominatio apud deum et pondus aequum uoluntas eius. ubi fuerit superbia, ibi erit contumelia: ubi autem humilitas, ibi et sapientia. simplicitas iustorum diriget eos et supplantatio peruersorum perdet illos. non proderunt diuitiae in die ultionis: iustitia autem liberabit a morte. iustitia simplicis diriget uiam eius et in impietate sua corruet impius. iustititorum liberabit eos et in insidiis suis capientur iniqui mortuo homine impio nulla erit ultra spes et expectatio sollicitorum peribit iu
Abbreviated transcription (Latin):
os autem stulti confusioni
proximum est: Substantia
diuitis urbs fortitudinis eiꝰ.
pauor pauperum egestas eoꝵ:
Opus iusti aduitam: fruc¬
tus autem impii ad peccatũ:
Atia uitȩ custodienti discipli¬
nam: qui aũt increpationes
relinquit. errat: Abscondũt
odium labia mendacia: qui
profert contumeliã insipi¬
ens est: In multloquio pec¬
catum non deerit: qui aũt
moderatur labia sua. pruden¬
tissimus est: Argentum elec¬
tum lingua iusti: cor impio¬
rum proni hilo: Labia iusti
erudiunt plurimos: qui au¬
tem indocti sunt. in cordis e¬
gestate morientur: Benedie¬
tio dñi diuites facit: nec so¬
ciabitur eis affuctio: Q uasi
per risum stultus operatur
scelus: sapientia aũt est uiro
prudenti: Quod timet im¬
pius ueniet super eum: de¬
siderium suum iustis dabit᷑.
Quasi tempestas transiens
non erit impius: iustus aũt
quasi fundamentũ sempiter¬
num: Sicut acetum dentibꝰ.
et fumus oculis: sic piger
his qui miserunt eũ: Timor

Expanded text:
os autem stulti confusioni os autem stulti confusioni proximum est. Substantia divitis, urbs fortitudinis ejus: pavor pauperum, egestas eorum. Opus justi ad vitam: fructus autem impii ad peccatum. Via vitae, custodienti disciplinam: qui autem increpationes relinquit, errat. Abscondunt odium labia mendacia: qui profert contumeliam, insipiens est. In multiloquio peccatum non deerit; qui autem moderatur labia sua, prudentissimus est. Argentum electum, lingua justi: cor autem impiorum pro nihilo. Labia justi erudiunt plurimos: qui autem indocti sunt, in cordis egestate morientur. Benedictio Domini divites facit, nec sociabitur eis afflictio. Quasi per risum stultus operatur scelus: sapientia autem est viro prudentia. Quod timet impius, veniet super eum: desiderium suum justis dabitur. Quasi tempestas transiens, non erit impius: justus autem quasi fundamentum sempiternum. Sicut acetum dentibus, et fumus oculis, sic his qui miserunt eum. timor
Abbreviated transcription (Latin):
est matri suȩ: Nil proderũt
chesauri impietatis: iusticia
uero liberabit a morte: Non
iusti: et insidias impiorum
subuertet: E gestatẽ operata
est manus remissa: manus
autem fortium diuitias pa¬
rat: Q ui nititur mendaciis.
hic pascit uentos: idem autẽ
ipse sequitur aues uolantes:
Qui congregat in messe. filiꝰ
sapiens est: qui aũt stertit
estate. filius confusionis: Be¬
nedictio dñi super caput iu¬
sti: os autem impiorũ operit
iniquitas: Memoria iusti cũ
laudibus: et nomen impioꝵ
putrescet: Sapiens corde pre¬
cepta suscipiet: stultus cedit᷑
labiis: Qui ambulat simpli¬
citer. ambulat confidenter:
qui aũt deprauat uias suas.
manifestus erit: Q ui annu¬
it oculo dabit dolorem: stul
tus labiis uerberabitur: Ue¬
na uitȩ os iusti: et os impio¬
rum operit iniquitatẽ: Odi¬
um suscitat rixas: et uniuer¬
sa delicta operit caritas: In
labiis sapientis inueni tur
sapientia: et uirga in dorso
eius qui indiget corde: Sapi¬
entes absconderunt scientiã:

Expanded text:
t thesauri impietatis: justitia vero liberabit a morte. Non justi fame, et insidias impiorum subvertet. Egestatem operata est manus remissa: manus autem fortium divitias parat. Qui nititur mendaciis, hic pascit ventos: idem autem ipse sequitur aves volantes. Qui congregat in messe, filius sapiens est: qui autem stertit aestate filius confusionis. Benedictio Domini super caput justi: os autem impiorum operit iniquitatem. Memoria justi cum laudibus: et nomen impiorum putrescet. Sapiens corde praecepta suscipiet: et stultus caeditur labiis. Qui ambulat simpliciter, ambulat confidenter: qui autem depravat vias suas, manifestus erit. Qui annuit oculo, dabit dolortus labiis uerberabitur. uena uitae os iusti: et os impiorum operiet iniquitatem. odium suscitat rixas, et uniuersa delicta operit caritas. in labiis sapientis inuenietur sapientia, et uirga in dorso eius qui indiget corde. sapientes abscondunt sapientiam:
Abbreviated transcription (Latin):
et uiuite: et ambulate per
iuas prudentiȩ: Qui erudit
derisorem. ipse sibi facit innul¬
riam: et qui arguit impiũ.
arguere derisorem:ne oderit
te: Arguẽ sapientem: et dili¬
get te: Da sapienti occasionẽ
et addetur ei sapientia: Do¬
ce iustum: et festinabit ac-¬
cipere:
rincipium sapientiȩ ti-¬
mor dñi: et scientia scõ¬
rum prudentia: Per me enĩ
multiplicabuntur dies tui:
et addentur tibi anni uite
Si sapiens fueris. tibimetip¬
tem illusor. solus portabis mali¬
Mulier stulta et clamosa. ple¬
naq illecebris. et ni hil om¬
nino sciens:sedet in foribus
domus suȩ super sellam in
excelso urbis loco: ut uocaret
transeuntes per uiam. et
pergentes itinere suo: Quis
est paruulus: Declinet ad
me: Et uecordi locuta est: A¬
que furtiuȩ dulciores sunt:
et panis absconditus suaui¬
or: Etignorauit quod gigan¬
tes ibi sint: et in profundis

Expanded text:
et vivite, et ambulate per et vivite, et ambulate per vias prudentiae. Qui erudit derisorem, ipse sibi facit injuriam: et qui arguit impium, arguere derisorem, ne oderit te. Argue sapientem, et diliget te. Da sapienti occasionem, et addetur ei sapientia. Doce justum, et festinabit accipere. rincipium sapientiae, timor Domini: et scientia sanctorum, prudentia. Per me enim multiplicabuntur dies tui, et addentur tibi anni vitae. Si sapiens fueris, tibimetiptem illusor, solus portabis malumMulier stulta et clamosa, plenaque illecebris, et nihil omnino sciens, Sedit in foribus domus suae super sellam in excelso urbis loco, Ut vocaret transeuntes per viam, et pergentes itinere suo: Quis est parvulus? declinet ad me, Et vecordi locuta est: Aquae furtivae dulciores sunt, et panis absconditus suavior. Et ignoravit quod ibi gigantes sint, et in profundis
Abbreviated transcription (Latin):
num suum: et legẽ ponebat
aquis. ne transirent fines
suos: Q uando appendebat
fundamenta terrȩ:cum eo
eram cuncta componens: Et
delectabar per singulos dies.
ludens coram eo omni ten¬
pore:ludens in orbe terrarũ:
et deliciȩ meȩ esse cum filiis
hominum: Nunc ergo filii
audite me: Beati qui custo¬
diunt uias meas: Audite
disciplinam. et estote sapi¬
entes: et nolite abicere eam:
Beatus homo qui audit me.
qui uigilat ad fores meas coti¬
die: et obseruat ad postes ostii
mei: Qui me inuenerit. in¬
ueniet uitam: et hauriet
salutem a dño: Qui autem
in me peccauerit: ledet ani¬
mam suam: Omnes qui me
oderunt. diligunt mortem:
lumnas septem.: Immolauit
uictimas suas: miscuit uinũ.
et proposuit mensam suam
Misit ancillas suas: ut uoca¬
rent ad arcem. et ad mȩnia
ciuitatis: Siquis est paruu¬
lus: ueniat ad me: Et insipi¬
entibus locuta est: Uenite:
comedite panem meum: et
bibite uinum quod miscui
uobis: Relinquite infantiã

Expanded text:
num suum et legem ponebat num suum et legem ponebat aquis, ne transirent fines suos, quando appendebat fundamenta terre, cum eo eram cuncta componens: et delectabar per singulos dies, Ludens coram eo omni tempore, lucens in orbe terrarum: et deliciae meae, esse cum filiis hominum. Nunc ergo, filii, audite me: Beati qui custodiunt vias meas. Audite disciplinam, et estote sapientes, et nolite abjicere eam. Beatus homo qui audit me, qui vigilat ad fores meas quotidie, et observat ad postes ostii mei. Qui me invenerit, inveniet vitam, et hauriet salutem a Domino: Qui autem in me peccaverit, laedet animam suam. Omnes, qui me oderunt, diligunt mortem. olumnas septem. Immolavit victimas suas, miscuit vinum, et proposuit mensam suam. Misit ancillas suas, ut vocarent ad arcem, et ad moena civitatis: Si quis est parvulus, veniat ad me. Et insipientibus locuta est: Venite, comedite panem meum, et bibite vinum quod miscui vobis. Relinquite infantiam,
Abbreviated transcription (Latin):
iusta decernunt: Per me pͥn¬
cipes imperant: et potentes
decernunt iusticiam: E go
diligentes me diligo: et qui
mane uigilant ad me. inue¬
nient me: Mecum sunt diui¬
tiȩ et gloria: opes superbe. et
iusticia: Melior est fructus
et genimina mea argento
electo: In uiis iusticie ambu¬
lo: in medio semitarum iu¬
dicii: ut ditem diligentes
me. et thesauros eorũ repleã:
ominus possedit ⁊.¬
me initio uiarum suarũ:
ante quam quicquã faceret
a principio: Ab ȩterno ordi¬
nata sum et ex antiquis:
ante quam terra fieret: Non¬
dum erant abyssi: et ego iã¬
concepta eram: Necdum fon¬
tes aquarum eruperant: nec¬
dum montes graui mole cõ¬
stiterant: Ante colles ego par¬
turiebar: Adhuc terram non
fecerat et flumina: et cardi¬
nes orbis terrȩ: Quando prȩ¬
parabat cȩlos aderam: quan¬
do certa lege et giro uallabat
abyssos: Quando ethera
firmabat sursum: et libra¬
bat fontes aquarum: Quan¬
docirciudabat mari termi¬

Expanded text:
justa decernunt: Per me prinjusta decernunt: Per me principes imperant, et potentes decernunt justitiam. Ego diligentes me diligo: et qui mane vigilant ad me, invenient me. Mecum sunt divitiae, et gloria, opes superbae, et justitia. Melior est fructus et genimina mea argento electo. In viis justitiae ambulo, in medio semitarum judicii: Ut ditem diligentes me, et thesauros eorum repleam. Dominus possedit me initio viarum suarum, antequam quidquam faceret a principio. Ab nata sum et ex antiquis, ante quam terra fieret. Necdum erant abissi, et ego concepta eram, necdum fontes aquarum eruperant, necdum montes gravi mole constituti erant, ante omnes colles ego parturiebar; adhuc terram non fecerat et flumina et cardines orbis terre. Quando perpetrabat celos aderam; quando certa lege et giro vallabat abissos, quando ethera firmabat sursum, et librabat fontes aquarum, quando circumdabat mari termi
Abbreviated transcription (Latin):
ribus loquitur dicens: Oui¬
ri ad uos clamito: et uox
mea ad filios hominũ: In¬
telligite paruuili astutiam:
et insipientes animaduerti¬
te: Auditẽ qm̃ de rebꝰ magnisᷤ
locutura sum: et aperient᷑
labia mea. ut recta predi¬
cent: Leritatem meditabit᷑
guttur meum: et labia mea
detestabuntur impiũ: Iusti
sunt omnes sermones mei:
non est in eis prauum quid
neq peruersum: Recti sunt
intelligentibus: et ȩqui in¬
uenientibus scientiam .xx.¬
ccipite disciplinam meã
et non pecuniam: doc¬
trinam magis quam aurũ
eligite: Melior est enim sapi¬
entia cunctis preciosissimis¬
opibus: et omne desiderabi¬
le ei non potest comparari:
Ego sapientia habito in con¬
silio: et eruditis intersum
cogitationibus: Timor dñi
odit malum: Arrogantiã
et superbiam. et uiam pra¬
uam. et os bilingue detestoꝵ:
Meum est consilium et ȩqui-¬
tas: mea est prudentia. mea
est fortitudo: Per me reges
regnant: et legũ conditores

Expanded text:
ribus loquitur, dicens: O viribus loquitur, dicens: O viri, ad vos clamito, et vox mea ad filios hominum. Intelligite, parvuli, astutiam, et insipientes, animadvertite, Audite, quoniam de rebus magnis locutura sum: et aperientur labia mea, ut recta praedicent. Veritatem meditabitur guttur meum, et labia mea detestabuntur impium. Justi sunt omnes sermones mei, non est in eis pravum quid, neque perversum. Recti sunt intelligentibus, et aequi invenientibus scientiam. Accipite disciplinam meam, et non pecuniam: doctrinam magis, quam aurum eligite. Melior est enim sapientia cunctis pretiosissimis, et omne desiderabile ei non potest comparari. Ego sapientia habito in consilio, et eruditis intersum cogitationibus. Timor Domini odit malum: arrogantiam et superbiam, et viam pravam, et os bilingue detestor. Meum est consilium, et aequitas, mea est prudentia, mea est fortitudo. Per me reges regnant, et legum conditores
Abbreviated transcription (Latin):
donec illucescat dies: Non
est enim uir indomo sua.
abiit uia longissima: Sac¬
culum pecuniȩ secum tulit:
indie plenȩ lunȩ reuersurus
est domum suam: Irretiuit
eum multis sermonibus:
et blandiciis labiorum pro-¬
traxit illum: Statim eam se¬
quitur quasi bos ductus ad
uictimam: et quasi agnus
lasciuiens et ignorans Et
nestit quod ad uincula stul¬
tus trahatur: donec transfi¬
gat sagitta iecur eius: uelut
si auis festinet ad laqueum:
et nescit quia de periculo
anime illius agitur: Nunc
ergo fili mi audi me: et at¬
tende uerba oris mei: Ne ab¬
strahatur inuiis illius mens
tua: neq decipiaris semitis
eius: Multos enim uulnera¬
tos deiecit: et fortissimi quiq
interfecti sunt ab ea: Tiȩ in¬
feri domus eius: penetran¬
tes ta interiora mortis: Alin¬
quid non sapientia cla mi
tat: et prudentia dat uocẽ
suam: In summis excelsisq
uerticibus super uiam. in
mediis semitis stans iuxta
portas ciuitatis: in ipsis fo¬

Expanded text:
donec illucescat dies. Non donec illucescat dies. Non enim est vir in domo sua, abiit in via longissima. Sacculum pecuniae secum tulit. In die plenae lunae reversurus est in domum suam. Irretivit eum multis sermonibus, et blanditiis labiorum protraxit illum. Statim eam sequitur quasi bos ductus ad victimam, et quasi agnus lasciviens et ignorans, et nescit quod ad vincula stultus trahitur, donec transfigat sagitta jecur ejus, velut si avis festinet ad laqueum, et nescit quod de periculo animae illius agitur. Nunc igitur, fili mi, audi me, et attende verba oris mei ne abstrahatur in viis illius mens tua neque decipiaris semitis eius multos enim vulneratos deiecit et fortissimi quique interfecti sunt ab ea viae inferi domus eius penetrantes interiora mortis numquid non sapientitat, et prudentia dat vocem suam, In summis excelsisque verticibus supra viam, in mediis semitis stans, Juxta portas civitatis in ipsis fo
Abbreviated transcription (Latin):
uoca amicam tuam: ut cu¬
stodiat te a muliere extranea:
et ab aliena quȩ uerba sua
dulcia facit: De fenestra enĩ
domus meȩ per cancellos pro¬
spexi: et uideo paruulos:
considero uecordem iuuenẽ.
qui transit per platea iuxta
angulum: et prope uiam
domus illius graditur in
obscuro aduesperascente die:
in noctis tenebris et caligine:
Et ecce mulier occurrit illi
ornatu meretricio: prȩparata
ad capiendas animas: Garrula
et uaga: quietis impatiens:
nec ualens in domo consi¬
stere pedibus suis: Nunc
foris: nunc in platẽis: nunc
iuxta angulos insidians:
Apprehensumq deosculat᷑
iuuenem: et procaci uultu
blanditur dicens: Tuctimas
pro salute deoui:hodie red¬
didi uota mea Idcirco egres¬
sa sum in occursum tuum.
desiderans te uidere: et re¬
peri: Intexui funibus lectũ
meum: straui tapetibus pi¬
ctis ex egypto: Aspersi cubi
le meum myrra et aloe:
et cynnamomo: Ueni ine¬
briemur uberibus: et fru¬
amur cupitis amplexibus:

Expanded text:
voca amicam tuam: Ut cuvoca amicam tuam: Ut custodiat te a muliere extranea, et ab aliena, quae verba sua dulcia facit. De fenestra enim domus meae per cancellos prospexi: Et video parvulos, considero vecordem juvenem, Qui transit in platea juxta angulum, et prope viam domus illius graditur. In obscuro, advesperascente die, in noctis tenebris, et caligine. Et ecce occurrit illi mulier, ornatu meretricio praeparata ad capiendas animas. Garrula et vaga, quietis impatiens, nec valens in domo consistere pedibus suis: Nunc foris, nunc in plateis, nunc juxta angulos insidians. Apprehensumque deosculatur juvenem, et procaci vultu blanditur, dicens. Victimas pro salute devovi, hodie reddidi vota mea. Idcirco egressa sum in occursum tuum, desiderans te videre, et reperi. Intexui funibus lectum meum, stravi tapetibus pictis ex le meum myrrha, et aloe, et cinnamomo. Veni, inebriemur uberibus, et fruamur cupitis amplexibus,
Abbreviated transcription (Latin):
l illius: Precium enim scorti:
uix unius est panis: Mulier
autem: uiri preciosam ani¬
mam capit: Nunquid abs
lius non ardeant: aut am¬
bulare super prunas: ut nõ
comburantur plante eius:
Sic qui ingreditur ad mulie¬
rem proximi sui: non erit
mundus cum tetigerit eam:
Non grandis est culpe: cum
quis furatus fuerit: Furatur
enim. ut esurientẽ impleat.
animam: Deprehensus qͦq
reddet septuplum: et omnẽ
substantiam domus suȩ tra¬
adulter est: propter cordis
inopiam perdet animã suã
Turpitudinẽ et ignominiã
congregat sibi: et opprobri¬
um illius non delebitur: qͥa
zelus et furor uiri non par¬
cet in die uindietȩ: nec acqui¬
escet cuiusquam precibus:
nec suscipiet pro redemptio¬
ne dona plurima: Caꝑ.Uii.
ili mi custodi sermones
meos: et precepta mea re¬
mandata mea et uiues: et
legem meam quasi pupillã
oculi tui: Liga eam in digi¬
tis tius: scribe illam in tabu¬
lis cordis tui: Dic sapientiȩ.
soror mea es: et prudentiam

Expanded text:
 illius. Pretium enim scorti  illius. Pretium enim scorti vix unius est panis: mulier autem viri pretiosam animam capit. Numquid potelius non ardeant? Aut ambulare super prunas, ut non comburantur plantae ejus? Sic qui ingreditur ad mulierem proximi sui, non erit mundus cum tetigerit eam, Non grandis est culpa, cum quis furatus fuerit: furatur enim, ut esurientem impleat animam: Deprehensus quoque reddet septuplum, et omnem substantiam domus suae traadulter est, propter cordis inopiam perdet animam suam: Turpitudinem et ignominiam congregat sibi, et opprobrium illius non delebitur: Quia zelus et furor viri non parcet in die vindictae, nec acquiescet cujusquam precibus, nec suscipiet pro redemptione dona plurima. Cap. VII. Fili mi, custodi sermones meos, et praecepta mea redata mea, et vives: et legem meam quasi pupillam oculi tui. Liga eam in digitis tuis, scribe illam in tabulis cordis tui. Dic sapientiae, soror mea es, et prudentiam
Abbreviated transcription (Latin):
so: annuit oculis: terit pe¬
de: digito loquitur: prauo
corde machinatur malum:
et pa omni tempore uirgia
seminat: Huic ex templo ue¬
niet perditio sua: et subito
conteretur: nec habebit ul¬
tra medicinam:
ex sunt quȩ odit dñs: et
septimum detestatur a¬
nuima eius: Oculos sublimes:
linguam mendacẽ: manus
effundentes innoxiũ san¬
guinem: cor machinans
cogitationes pessimas: pe¬
des ueloces ad currendum
in malum: proferentẽ men¬
dacia testem fallacem: et
eum qui seminat inter fra¬
tres discordias: ta.¬
onserua fili mi precepta
patris tui: et ne dimit¬
tas legem matris tuȩ: Liga
ea in corde tuo iugiter: et cir¬
cumda gutturi tuo: Cum am¬
bulaueris gradiantur tecũ:
cum dormieris custodiant
te: et euigilans loquere cũ
eis: quia mandatum lucer¬
na est. et lex lux. et uia uitȩ
increpatio disciplinȩ: ut cu¬
stodiant te a muliere mala.
et a blanda lingua extranee:
on concupiscat.ꝑ.
pulchritudinẽ eius cor
tuum: ne capiaris nutibus¬

Expanded text:
oculis, terit pede, digito loquitur, Pravo corde machinatur malum, et in omni tempore jurgia seminat. Huic extemplo veniet perditio sua, et subito conteretur, nec habebit ultra medicinam. ex sunt, quae odit Dominus, et septimum detestatur anima ejus: Oculos sublimes, linguam mendacem, manus effundentes innoxium sanguinem: Cor machinans cogitationes pessimas, pedes veloces ad currendum in malum; Proferentem mendacia testem fallacem, et eum qui seminat inter fratres discordias: onserva, fili mi, praecepta patris tui, et ne dimittas legem matris tuae. Liga ea in corde tuo jugiter, et circumda gutturi tuo. Cum ambulaveris, gradiantur tecum: cum dormieris, custodiant te; et evigilans loquere cum eis. Quia mandatum lucerna est, et lex lux, et via vitae increpatio disciplinae: Ut custodiant te a muliere mala, et a blanda lingua extraneae. Non concupiscat pulchritudinem ejus cor tuum, nec capiaris nutibus
Abbreviated transcription (French):
ctus: Audiens sapiens sapi¬
entior erit: et intelligens gu¬
bernacula possidebit: Ani¬
maduertet parabolam: et in¬
terpretationẽ: Uerba sapien¬
tium: et enigmata eorum:
Timor domini. principium
sapientiȩ: Sapientiam atq
doctrinam. stulti despiciunt
udi fili mi discipli¬
nam patris tui:et ne

Expanded text:
ctus audiens sapiens sapientior erit et intellegens gubernacula possidebit animadvertet parabolam et interpretationem verba sapientium et enigmata eorum timor Domini principium scientiae sapientiam atque doctrinam stulti despiciunt audi fili mi disciplinam patris
Abbreviated transcription (Latin):
ligit: Errant qui operantur
malum: misericordia et ue¬
ritas prȩparant bona: In om¬
ni opere bono erit abundan¬
tia: ubi aũt uerba sunt plu¬
rima. ibi frequenter ȩgestas:
Corona sapient um diuitiȩ
eorum: fatuitas stultorum
imprudentia: liberat anima s
testis fidelis: et profert men¬
dacia uersipellis: In timo¬
re dñi fiducia fortitudinis:
et filiis eius erit spes: Timor
dñi fons uitȩ: ut declinet a
ruina mortis: In multitudi¬
ne populi dignitas regis:
et in paucitate plebis. igno¬
minia principis: Qui pati
ens est. multa gubernatuꝵ
prudentia: qui aũt impati¬
ens. exaltat stulticiam suam:
luta carnium sanitas cordis:
putredo ossium inuidia: Qͥ
calum niatur egentẽ. expro¬
bat factori eius:honorat au¬
tem eum qui miseretur pau¬
peri: In malicia sua expellit᷑
impius: sperat aũt iustus
in morte sua: In corde pru¬
dentis requiescit sapientia:
et indoctos quosq eriroiet:
usticia eleuat gentẽ..
miseros facit populos pecca¬

Expanded text:
it. Errant qui operantur malum: misericordia et veritas praeparant bona. In omni opere erit abundantia: ubi autem verba sunt plurima, ibi frequenter egestas. Corona sapientium, divitiae eorum: fatuitas stultorum, imprudentia. Liberat animas testis fidelis: et profert mendacia versipellis. In timore Domini fiducia fortitudinis, et filiis ejus erit spes. Timor Domini fons vitae, ut declinent a ruina mortis. In multitudine populi dignitas regis: et in paucitate plebis ignominia principis. Qui paens est multa gubernatur prudentia qui autem inpatiens exaltat stultitiam suam vita carnium sanitas cordis putredo ossuum invidia qui calumniatur egentem exprobrat factori eius honorat autem eum qui miseretur pauperis in malitia sua expelletur impius sperat autem iustus in morte sua in corde prudentis requiescit sapientia et indoctos quoque erudiet iustitia elevat gentem miseros facit populos pecca
Abbreviated transcription (Latin):
et ipse diriget gressus tuos:
Ne sis sapiens apud temet¬
ipsum: Time cdum: et recede
a malo: Sanitas quippe erit
umbilico tuo: et irrigatio
ossium tuorum: honora
dñm de tua substantia. et
de pͥmitiis om̃ium frugũ tuaꝵ:
et implebuntur horrea tua
saturitate: et uino torcula

Expanded text:
et ipse diriget gressus tuos. et ipse diriget gressus tuos. Ne sis sapiens apud temetipsum. Time Dominum: et recede a malo: Sanitas quippe erit umbilico tuo, et irrigatio ossium tuorum. Honora Dominum de tua substantia, et de primitiis omnium frugum tuarum: Et implebuntur horrea tua saturitate, e
Abbreviated transcription (Latin):
aliena et ab extranea quȩ mol¬
lit sermones suos: et relin¬
quit ducem pubertatis suȩ:
et pacti dei sui oblita est: In¬
clinata est enim ad mortem
domus eius: et adinferos se¬
mitȩ ipsius: Omnes qui in¬
grediuntur ad eam̃ non re¬
uertentur: nec apprehen¬
dent semitas uitȩ: Ut am¬
bules in uia bona: et calles
iustorum custodias: Qui
enim recti sunt habitabunt
in terra: et simplices perma¬
nebunt in ea: Impii uero de
terra perdentur: et qͥmiq
agunt auferentur ex ea:¬
ili mi ne obliuisca Cap.iii.¬
ris legis meȩ: et precepta
Amea custodiat cor tuum: Los¬
gitudinem enim dierum et
annos uitȩ. et pacem ap¬
ponent tibi: Misericordia et
ueritas. non te deserant:Cir¬
cumda eas gucturi tuo: et
describe in tabulis cordis tui:
et inuenies gratiam et disci¬
plinam bonam coram deo
et hominibus
abe fiduciam in dño ex
toto corde tuo: et ne inni¬
taris prudentiȩ tuȩ: In om
nibus uiis tuis cogita illũ:

Expanded text:
aliena, et ab extranea, quae molaliena, et ab extranea, quae mollit sermones suos: Et relinquit ducem pubertatis suae, et pacti Dei sui oblita est. Inclinata est enim ad mortem domus ejus, et ad inferos semitae ipsius. Omnes, qui ingrediuntur ad eam, non revertentur, nec apprehendent semitas vitae. Ut ambules in via bona: et calles justorum custodias. Qui enim recti sunt, habitabunt in terra, et simplices permanebunt in ea. Impii vero de terra perdentur: et qui inique agunt, auferentur ex eaili mi, ne obliviscaris legis meae, et praecepta mea custodiat cor tuum. Longitudinem enim dierum, et annos vitae, et pacem apponent tibi. Misericordia et veritas non te deserant, circumda eas gutturi tuo, et describe in tabulis cordis tui: Et invenies gratiam, et disciplinam bonam, coram Deo et hominibus. Habe fiduciam in Domino ex toto corde tuo, et ne innitaris prudentnibus viis tuis cogita illum:
Abbreviated transcription (Latin):
tua: inclina cor tuum ad cog¬
noscendam prudentiam: Si
enim sapientiam inuocaue¬
ris. et inclinaueris cor tuum
prudentiȩ: si quesieris eam
quasi pecuniam. et sicut
thesauros effõderis illam:
tunc intelliges timorẽ dñi.
et scientiam dei inuenies:
quia dñs dat sapientiam:
et ex ore eius scientia et pru¬
dentia: Cu stodiet rectorum
salutem: et proteget gradi¬
entes simpliciter: seruans
semitas iusticiȩ. et uias san¬
ctorum custodiens: Tunc in¬
telliges iusticiam. et iudiciũ
et equitatem: et omnem se¬
mitam bonã: Si intrauerit
sapientia cor tuum. et scientia
animȩ tuȩ placuerit: consili¬
um custodiet te. et prudentia
seruabit te: ut eruaris de uia
mala. et ab homine qui per¬
uersa loquitur: Q ui relin¬
quunt iter rectum: et am¬
bulant per uias tenebrosas:
Qui lȩtantur cum malefece¬
rint: et exultant in rebus
pessimis: Q uorum uiȩ per¬
uerse. et infames gressus eo
rum: Ut eruaris a muliere

Expanded text:
tua: inclina cor tuum ad cogtua: inclina cor tuum ad cognoscendam prudentiam. Si enim sapientiam invocaveris, et inclinaveris cor tuum prudentiae: Si quaesieris eam quasi pecuniam, et sicut thesauros effoderis illam: tunc intelleges timorem domini et scientiam dei inuenies, quia dominus dat sapientiam et ex ore eius scientia et prudentia. custodiet rectorum salutem et proteget gradientes simpliciter: seruans semitas iustitiae et uias sanctorum custodiens. tunc intelleges iustitiam et iudicium et aequitatem et omnem semitam bonam. si intrauerit sapientia cor tuum et scientia animae tuae placuerit, consilium custodiet te et prudentia seruabit te, ut eruaris de uia mala et ab homine qui peruersa loquitur, qui relinquunt iter rectum et ambulant per uias tenebrosas, qui laetantur, cum malefecerint, et exultant in rebus pessimis, quorum uiae peruersae et infames grerum. Ut eruaris a muliere
Abbreviated transcription (Latin):
feram uobis sp̃m meum: et
ostendam uerba mea: Q uia
uocaui et renuistis: extendi
manum meam. et non fu¬
it qui aspiceret: Despexistis
omne consilium meum: et
increpationes meas neglexistis
go quoq in
interitu uestro ridebo:
et subsannabo cum uobis¬
id quod timebatis aduenerit:
Cum irruerit repentina ca-¬
lamitas: et interitus quasi
tempestas ingruerit: Quan¬
do uenerit super uos. tribu¬
latio et angustia: Tunc inuo¬
cabunt me et non exaudiã:
mane consurgent et non
inuenient me: eo quod ex¬
osam habuerint disciplinã.
et timorem dñi non suscepe¬
rint: nec ac quieuerint con¬
silio meo: et detraxerint uni¬
uerse correptioni meȩ: Cõme¬
dent igitur fructus uiȩ sue:
suisq consiliis saturabunt᷑
Auersio paruulorum inter¬
siciet eos: et prosperitas stul
torum perdet illos: Qui aũt
me audierit. absq terrore qui¬
escet: et abundantia perfru-¬
detur. malorũ timore sublato:
data mea absconderis penes
te ut audiat sapientiã auris

Expanded text:
feram vobis spiritum meum, et feram vobis spiritum meum, et ostendam verba mea. Quia vocavi, et renuistis: extendi manum meam, et non fuit qui aspiceret. Despexistis omne consilium meum, et increpationes meas neglexistis. go quoque in interitu vestro ridebo, et subsannabo, cum vobis, quod timebatis, advenerit. Cum irruerit repentina calamitas, et interitempestas ingruerit: quando venerit super vos tribulatio et angustia: tunc invocabunt me et non exaudiam. Mane consurgent: et non invenient me. Eo quod exosam habuerint disciplinam: et timorem Domini susceperint: nec adquieverint consilio meo: et detraxerint universe correctioni mee. Comedent igitur fructus vie sue: suisque consiliis saturabuntur. Aversio parvulorum interficiet eos: et prosperitas storum perdet illos. Qui autem me audierit, absque terrore requiescet, et abundantia perfruetur, malorum timore sublato. data mea absconderis penes te: Ut audiat sapientiam auris
Abbreviated transcription (Latin):
Si dixerint ueni nobiscum:
insidiemur sanguini: abscon¬
damus tendiculas contra in¬
sontem frustra: Deglutiamus
eum sicut infernus uiuentẽ:
et integrum quasi descen¬
dentem in lacum: Omnẽ
preciosam substantiam re¬
periemus: implebimus do¬
mus nostras spoliis: Sortẽ
mitte nobiscum: marsupi¬
um unum sit omniũ no¬
strum: Eili mi ne ambules
cum eis: prohibe pedẽ tuũ
a semitis eorum: Pedes enĩ
illorum ad malum currunt:
et festinant ut effundant
sanguinem: Frustra autẽ
iacitur rete. ante oculos pen¬
natorum: Ipsi quoq cõtra
sanguinem suum insidias¬
tur: et moliuntur fraudes
contra animas suas: Sic se¬
mitȩ omnis auari: animas
possidentiũ rapiunt:¬
apientia foris predicat:
in plateis dat uocem
suam: In capite turbarũ
clamitat: in foribus porta¬
rum urbis profert uerba
sua dicens: Usq quo par¬
uuli diligitis infantiam.
et stulti ea quȩ sibi sunt no¬
xia cupient: et imprudẽtesᷤ
odibunt scientiam :¬
onuertimini ad correp¬
tionem meam: En pro-¬

Expanded text:
dixerint, veni nobiscum, insidiemur sanguini, abscondamus tendiculas contra insontem frustra: Deglutiamus eum sicut infernus viventem, et integrum quasi descendentem in lacum. Omnem pretiosam substantiam reperiemus. implebimus domos nostras spoliis. Sortem mitte nobiscum, marsupium unum sit omnium nostrum. Fili mi, ne ambules cum eis, prohibe pedem tuum a semitis eorum. Pedes enim illorum ad malum currunt, et festinant, ut effundant sanguinem. Frustra autem jacitur rete ante oculos pennatorum. Ipsi quoque  Asanguinem suum insidiantur et moliuntur fraudes contra animas suas. sic semitae omnis auari animas possidentium rapiuntSapientia foris praedicat, in plateis dat vocem suam: In capite turbarum clamitat, in foribus portarum urbis profert verba sua, dicens: Usquequo, parvuli, diligitis infantiam, et stulti ea, quae sibi sunt noxia, cupient, et imprudentes odibunt scientiam? Convertimini ad correptionem meam: en pro