comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eternũ: Unde ⁊ ipsi ueritati eundem a¬
braam ⁊ ꝓphas quasi uenerantes p̾ferũt.
Sed apta nobis ratione ostendit᷑: quia qͥ
dm̃ nesciunt: di quoq famulos falso ue¬
nerantur. Et notandum qd̾ uidit eos do¬
minus aꝑta sibi inpugnatione resistere:
⁊ tam̃ eis se iterata nõ de sunt uoce p̾dica¬
re dicc̃s. Abraam pat̾ ur exultauit ut ui¬
deret diem meũ: uidie ⁊ gauisus ẽ. Tunc
quippe diem domini abraam uidit: cum
in figura sũme trinitatis tres angelos
hospicio suscepit. Quibus ꝓfecto susce p¬
tis. sic tribus. quasi uni locutus ẽ: quia ⁊¬
si iu ꝑsonis numerus trinitatis ẽ. in nat᷑a
unitas diuinitatis: Sed quia carnales
mentes audientium oculos acarne nõ
sant dicentes. Quinquaginta annos nõ¬
dum habes: ⁊ abraam iudisti: Quos be¬
nigne redemptor nr̃ a carnis sue intuitu
submouet: ⁊ ad cliuinitatis contempla¬
tionẽ trabit dices. Am̃ am̃ dico uob: añ¬

Expanded text:
aeternum? Unde et ipsi Veritati eumdem Aaeternum? Unde et ipsi Veritati eumdem Abraham et prophetas quasi venerantes praeferunt. Sed aperta nobis ratione ostenditur quia qui Deum nesciunt Dei quoque famulos falso nerantur. 3. Et notandum quod vidit eos Dominus aperta sibi impugnatione resistere, et tamen eis se iterata non desinit voce praedicare, dicens: Abraham pater vester exsultavit ut videret diem meum; vidit, et gavisus equippe diem Domini Abraham vidit, cum in figura summae Trinitatis tres angelos hospitio recepit: quibus profecto susceptis, sic tribus quasi uni locutus est, quia etsi in personis numerus Trinitatis est, in natura unitas divinitatis est. Sed carnales mentes audientium oculos a carne non sant, dicentes. Quinquaginta annos nondum habes, et Abraham vidisti? Quos benigne Redemptor noster a carnis suae intuitu submovet, et ad divinitatis contemplationem trahit dicens: Amen, amen dico vobis, ant
Abbreviated transcription (Latin):
i sdem filius inuirias accipiens. gl̃am su¬
am nõ querit. In latas contumelias pat̾s
iudicio reseruat: ut nobis ꝓfecto insinuet.
qñtum nos pacientes ẽẽ debemus. dum se
ad huc ulcisci non uult ⁊ ipse qui iudicat.
Cum uero maloꝵ ꝑu̾sitas crescit: nõ solũ
ri. Quod suo dñs exemplo. nos ammonet:
qui post quã habere demonium dictus ẽ.
p̾dicationis sue bene ficia largius in pen¬
dit dicẽs. Amen am̃ dico uob. siquis ẜmo¬
nem seruauerit: mortẽ nõ uidebit inecer¬
num. S sic̃ bonis necesse ẽ ut meliores
eriam ꝓcontumeliis existant: ita semꝑ
reꝓbi de beneficio peiores fiunt. Nam ac¬
cepta p̾dicatione: iterum dicunt. Nunc
cognouimus quia demonium habes. Ꝙ
enim et̾ne morti a deserant. ut eandẽ mor¬
tem cui in heserant nõ uiderent dũ solã
mone caligabant dicentes. Abraamior¬
tuus ẽ ⁊ ꝓphete. ⁊ cudicis siquis sermonem
meũ seruauerit. mortẽ non gustabit in

Expanded text:
idem Filius injurias accipiens gloriam suidem Filius injurias accipiens gloriam suam non quaerit. Illatas contumelias Patris judicio reservat, ut nobis profecto insinuet quantum nos esse patientes debemus, dum se adhuc ulcisci non vult et ipse qui judicat. Cum vero malorum perversitas crescit non solum ri. Quod suo Dominus exemplo nos admonet, qui postquam habere daemonium dictus est praedicationis suae beneficia largius impendit, dicens: Amen, amservaverit, mortem non videbit in aeternum. Sed sicut bonis necesse est ut meliores etiam per contumelias existant, ita semper reprobi de beneficio pejores fiunt. Nam accepta praedicatione, iterum dicunt: Nunc cognovimus quia daemonium habes. Quia enim aeternae morti inhaeserant, et eamdem mortem cui inhaeserant, non videbant, dum solam mone caligabant, dicentes: Abraham mortuus est, et prophetae, et tu dicis: Si quis sermonem meum servaverit, mortem non gustabit in
Abbreviated transcription (Latin):
face. Ecce d̾s in uiriã suscipiens: nõ ira ᷤ¬
citur. nõ ꝯtumeliosa uerba respondie.
Qui si eisdem ista dicentibus respondere
uoluiss. demoniũ uos habetis: uerum
ꝓfecto diceret. qr nisi impleti demonio
tam puerse de deo lo qui nõ possent. Sed
accepta in uiria etiam qd̾ uerum erat dice¬
re ueritas noluit: ne non dixisse ueritatẽ.
sed ꝓuocatus contumeliam reddidisse ui¬
deretur. Ex qua re quid nob̾ innuit᷑. insi
ut eo tempore quo a ꝓximis infalsitate
contumelias accipimus. eoꝵ etiam uera
quis di zelo utitur. a prauis homimbus
de honestatur: In semetipso nobis dñs
pacientie p̾buit exemplũ qui ait. Sed ho¬
norifico patix̃ meũ: ⁊ uos in honorastime.
Sed quid nobis ad ista faciendum sit. adh
exemplo nos ammonet cũ subiungit. E¬
go autẽ qͣuero głam meã: est qui querat
⁊ udicet. Scimus certe qd scriptum ẽ. quia
pater om̃e iudicium dedit filio: ⁊ tañ ecce

Expanded text:
. Ecce injuriam suscipiens Dominus non iras. Ecce injuriam suscipiens Dominus non irascitur, non contumeliosa verba respondet. Qui si eisdem ista dicentibus respondere voluisset: Daemonium vos habetis, verum profecto diceret, quia nisi impleti essent daemonio, tam perversa de Deo loqui non possent. Sed accepta injuria etiam quod verum erat dicere Veritas noluit, ne non dixisse veritatem, sed provocatus contumeliam reddidisse videretur. Ex qua re quid nobis innuitur, nisi ut eo tempore quo a proximis ex falsitate contumelias accipimus, eorum etiam 150quis Dei zelo utitur a pravis hominibus dehonestatur, in semetipso nobis Dominus patientiae praebuit exemplum, qui ait: Sed honorifico Patrem meum, et vos inhonorastis me. Sed quid nobis ad ista faciendum sit, adhuc exemplo nos admonet, cum subjungit: Ego autem non quaero gloriam meam, est qui quaerat et judicet. Scimus certe quod scriptum est, quia Pater omne judicium dedit Filio, et tamen ecce
Abbreviated transcription (Latin):
et dixerunt. Nonne benedicimus nos qͥa
samaritanus estu. ꝙ demoniũ habes:
Iccepta autẽ tanta contumelia. qͥd d̾s
responde at audiamus. E go demoniuz
non habeo: s honorifico patrẽ meũ. ⁊ uoᷤ
in honorastis me. Quia enim samarita¬
ms interp̾tatur custos. ⁊ ipse ueraciter
custos ẽ. de quo psalmista ait. nisi dñs
custodierit ciuitatẽ. inuanum ugilant
dominus. samaritanus nõ sum: s ego
demoniũ non habeo. Duo quippe ei ĩ la¬
ta fuerant. unum negauit: aliud tacen¬
do ꝯsensit. Custos namq humam ge¬
neris uenerat. ⁊ si samaritanũ se nõ esse
diceret. esse custodem negaret. S tacuit
quod recognouit: ⁊ pacient̾ repulit. qd̾ dic¬
tum fallacit̾ audiuit dicẽs. Ego demoni¬
um nõ habeo. In quibꝰ uerbis quid ali¬
ud nisi suꝑbia nr̃a confunditur. que si
instigata uel leuit̾ fuerit: atrociores ĩ¬
uirias redelit quam accepat: facit ma¬
la que potest: ⁊ minatur que nõ potest¬

Expanded text:
mus nos quia Samaritanus es tu, et daemonium habes? 2. Accepta autem tanta contumelia, quid Dominus respondeat audiamus: Ego daemonium non habeo, sed honorifico Patrem meum, et vos inhonorastis me. Quia enim Samaritanus interpretatur custos, et ipse veraciter custos est de quo Psalmista ait: Nisi Dominus custodierit civitatem, in vanum vigilant Dominus: Samaritanus non sum; sed, Ego daemonium non habeo. Duo quippe ei illata fuerunt: unum negavit, aliud tacendo consensit. Custos namque humani generis venerat; et si Samaritanum se non esse diceret, esse se custodem negaret. Sed tacuit quod recognovit, et patienter repulit quod dictum fallaciter audivit, dicens: Ego daemonium non habeo. In quibus verbis quid aliud nisi superbia nostra confunditur? quae si exagitata vel leviter fuerit, atrociores injurias reddit, quam acceperat: facit mala quae potest, minatur et quae
Abbreviated transcription (Latin):
milem ueritas fugit mentẽ. ꝙ. quã mul¬
ti sunt hodie qui uideoꝵ duriciã de testã¬
cur. quia p̾dicationẽ dñi audire noluer̃.
⁊ cam̃ quales illos arguunt fuisse ad fi¬
dem: tales ipsi sũt adoꝑationẽ. Precepta
dei audiunt. miracula cognoscunt. s cõ¬
uerti a siuis prauitatibꝰ remiuunt. Ecce
uocat. ⁊ redire nolumus. ecce sustinet: et
eius pacientiam dissimulamꝰ. Dum er¬
go tempꝰ ẽ fr̃s prauitatẽ suam unꝰquisq
deserat. d̾i pacientiam ꝑtimescat. Ne quẽ
nũc tranquillum despicit: iratum post¬
modũ euadere nequaquã possit.

Expanded text:
milem veritas fugit mentem. Et quam mulmilem veritas fugit mentem. Et quam multi sunt hodie qui Judaeorum duritiam detestantur, quia praedicationem Domini audire noluerunt, et tamen quales illos arguunt fuisse ad fidem, tales ipsi sunt ad operationem. Praecepta Domini audiunt, miracula cognoscunt, sed converti a suis pravitatibus renuunt. Ecce vocat, et redire nolumus. Ecce sustinet, et ejus patientiam dissimulamus. Dum ergo tempus est, fratres, pravitatem suam unusquisque deserat, Dei patientiam pertimescat, ne quem nunc tranquillum despicit, iratum postmodum nequaquam evadere possit.
Abbreviated transcription (Latin):
ceptas contumelias erigat. nemo cõuici¬
is conuicium reddat. Imitatione ⁊ enĩ
d̾i gloriosius est iniuriã tacendo fugere:
spicit quia contumeliam accipis ⁊ taces:
non putat quia pacientiam exhibes. s
crimina cognoscis. Sed unde uoxista ĩ
corde nr̃o contra pacientiam nascitur.
nisi quia inimis cogitationem fiximꝰ:
ꝙ dum interra głam querimus: place̾
ei qui nos decelo conspicit nõ curramꝰ.
Accepta ergo ꝯtumelia: meditemur in
opere uocem dei. E go non quero glam
meã: est qui querat ⁊ indicet. Hoc aũt
N̾ de d̾o scriptum est. abscondit se. intel¬
ugi ⁊ alit̾ potest. Multa quippe udeiᷤ
p̾dicauerat: s predicationis eus uerba
deridebant. Deteriores quoq exp̾dicati¬
one facti sunt: qui usq adiaciendos lapi¬
des ꝑuenerũt. Et quid abscondendo se
dñs signat. nisi quodeis ipsa ueritas abs¬
conditur. qui eius uerba sequi contemp¬
nunt: Cam quippe quã non inueĩt hu¬

Expanded text:
ceptas contumelias erigat, nemo conviciceptas contumelias erigat, nemo conviciis convicium reddat. Imitatione etenim Dei, gloriosius est injuriam tacendo fugere, spicit quia contumeliam accipis et taces, non putat quia patientiam exhibes, sed crimina agnoscis. Sed unde vox ista in corde nostro contra patientiam nascitur, nisi quia in imis cogitationem fiximus. et dum in terra gloriam quaerimus, placere ei qui nos de coelo conspicit non curamus? Accepta ergo contumelia, meditemur in opere vocem Dei: Ego non quaero gloriam meam, est qui quaerat et judicet. Hoc autem quod de Domino scriptum est, Abscondit se, intelligi et aliter potest. Multa quippe Judaeis praedicaverat, sed praedicationis ejus verba deridebant. Deteriores quoque ex praedicatione facti sunt, qui usque ad jaciendos lapides pervenerunt. Et quid abscondendo se Dominus significat, nisi quod eis ipsa veritas absconditur, qui ejus verba sequi contemnunt? Eam quippe quam non invenit hu
Abbreviated transcription (Latin):
dñs se se. abscondendo declinauerit. qui si
diuinitatis sue potentiam exercere uolu¬
isset: tacito mitumentis in suis eos ictibꝰ
ligaret. aut in pena subite mortis obrue¬
ret. Sed qui pati uenerat: exercere uidici¬
um nolebat. Certe sub ipso passionis tp̃re
et quantum poterat ostendit. ⁊ tam̃ hoc
ad qd̃ uenerat ꝑtulit. Nam cum ꝑsecuto¬
ribus siuis sequerentibꝰ diceret. ego sum:
sola hac uoce eoꝵ suꝑbiam ꝑculit. ⁊ om̃s
int̾ram strauit. Qui ergo hoc in loco po¬
tuit manus lapidantium nõ se. abscõdẽ¬
do euadere: cur abscondit se: nisi quod
homoint̾ homines factus redemptormr̃
alia nobis uerbo loquit᷑. alia exemplo: Qd
aũt nobis hoc exemplo loquit᷑. nisi ut etiã
cum resistere possumus. iram suꝑbienti¬
um humilit̾ dedinemꝰ: D̾nde ⁊ ꝑ paulũ
dicit᷑. Date locum ire. Quanta humilita¬
te iram ꝓximi fugere debeat ꝑpendat ho¬
mo: si furores irascentium abscondendo
se declinauit d̃s. Nemo ergo se contra ac¬

Expanded text:
Dominus se abscondendo declinaverit, qui si divinitatis suae potentiam exercere voluisset, tacito nutu mentis in suis eos ictibus ligaret, aut in poena subitae mortis obrueret. Sed quia pati venerat, exercere judicium nolebat. Certe sub ipso passionis tempore et quantum poterat ostendit, et tamen hoc ad quod venerat pertulit. Nam cum persecutoribus suis se quaerentibus diceret: Ego sum , sola hac voce eorum superbiam perculit, et omnes in terram stravit. Qui ergo et hoc in loco potuit manus lapidantium non se abscondendo evadere, cur abscondit se, nisi quod homo inter homines factus Redemptor noster, alia nobis verbo loquitur, alia exemplo? Quid autem nobis hoc exemplo loquitur, nisi ut, etiam cum resistere possumus, iram superbientium humiliter declinemus? Unde et per Paulum dicitur: Date locum irae . Quanta humilitate iram proximi fugere debeat, perpendat homo, si furores irascentium abscondendo se declinavit Deus. Nemo ergo se contra ac
Abbreviated transcription (Latin):
nis ministeriũ. alii sp̃s alios mittunt:
z acharia scilicet ꝓpħa testante qui ait.
E cre angelus qui loquebat̾ iu me egre¬
diebatur. ⁊ alius angłs egrediebatur ĩ
occursum eus. ⁊ dixit ad eum. Curre ꝙ

Expanded text:
nis ministerium alii spiritus alios mittunt, nis ministerium alii spiritus alios mittunt, Zacharia scilicet propheta testante, qui ait: Ecce angelus qui loquebatur in me egrediebatur; et ecce alius angelus egrediebatur in occursum ejus, et dix
Abbreviated transcription (Latin):
uult intelligi. quia husp̃s qui mutuntur
coꝵ uocabulum ꝑcipiunt. quoꝵ officiũ
gerunt. Quia enĩ ut peccata locutionis
incendat. de altari angelus carbonẽ por¬
tat. seraphin uocat᷑. qd̾ incendiũ dicitur.
huic autẽ sensui ⁊ illud creditur nõ incõ¬
uenient̾ opitulari. qd̃ ꝑ danielem dicit᷑.
ꝯilia miliũ ministrabant ei. ⁊ decies cẽ
tena milia adsistebant ci. Aliud est nã
qr ministrare: aluid assistere. Qui admi¬
iustrant d̃o: qua ⁊ ad nos nunciando exe¬
unt. Adsistunt uero: qui sic contẽplatiõe
intima pfruuntur. ut ad explenda foras
oꝑa minune mittant᷑. S quia in quibuᷤ¬
dam scripture locis quedam ꝑ cheribin
quedam uͭ ꝑ seraphur agi didicimus. u
trum ꝑ hec fiant. an ꝑ subiecta agnuma
agant᷑. que sicut dicit᷑. in eo qd̾ amaiori¬
bus ueniunt maioꝵ uocabula sorciunt᷑.
nos affirmare nolumus quod.iꝑtis tes¬
timoniis nõ ꝓbamus. Hoc tam̃ certissi¬
me scimus. quia ad explendum de super¬

Expanded text:
ult intelligi, quia hi spiritus qui mittuntur, eorum vocabula percipiunt, quorum officium gerunt. Qui enim, ut peccata locutioincendat, de altari angelus carbonem portat, seraphim vocatur, quod incendium dicitur. Huic autem sensui et illud creditur non inconvenienter opitulari, quod per Danielem dicitur: Millia millium ministrabant ei, et decies millies centena millia assistebant ei . Aliud namque est ministrare, aliud assistere, quia hi administrant Deo, qui et ad nos nuntiando exeunt; assistunt vero qui sic contemplatione intima perfruuntur, ut ad explenda foras opera minime mittantur. 13. Sed quia in quibusdam Scripturae locis quaedam per cherubim, quaedam vero per seraphim acta agmina agantur, quae, sicut dicitur, in eo quod a majoribus veniunt majorum vocabula sortiuntur, nos affirmare nolumus quod apertis testimoniis non approbamus. Hoc tamen certissime scimus, quia ad explendum de super
Abbreviated transcription (Latin):
quid me ꝑsequeris: iste uero meruit au¬
dire. dimissum est peccatum tuũ. Lon¬
ge est inferioriꝰ meriti peccator penitẽs¬
iste quã paulus. Sed quia ad huc in hac
re de saulo loquimur crudelitatẽ nequi¬
cuis anhelantem liceat audent̾ dicere. qr
saulus ꝓpter suꝑbiam uocẽ increpatio¬
nis. iste uero ꝓpt̾ humilitatẽ uocem con¬
solationis audiuit. hunc quia humitas
strauerat diuina pietas erigebat: illum
quia suꝑbia crexerat. diuina seueritas
humiliabat. Habete ergo fr̃s m̃i fiduci
am de micd̾ia conditoris nr̃i. Cogitate
quid fecistis. recogitate quid facitis. Lar¬
gitatem suꝑne pietatis aspicite. ⁊ ad mi¬
sericordem iudicẽ dum ad huc expectat
cum lacrimis uenite. Consideranteᷤ nã¬
q quod iustus sit: peccata ur̃a nolite ne¬
gligere. Consid̾antes uͦ qd̾ pus sit: no¬
lite despare. Prebet apd̾ dm̃ homini fi¬
duciam d̾s homo. Est nobis spes mag¬
na penitentibꝰ quia aduocatꝰ nr̃ facti¬

Expanded text:
Quid me persequeris? Iste vero audire meQuid me persequeris? Iste vero audire meruit: Dimissum est peccatum tuum. Longe est inferior meritis peccator iste poenitens quam Paulus. Sed quia adhuc in hac re de Saulo loquimur crudelitatem necis anhelante, liceat audenter dicere quia Saulus propter superbiam vocem increpationis, iste vero propter humilitatem vocem consolationis audivit. Hunc quia humilitas straverat, divina pietas erigebat, illum quia superbia erexerat, divina severitas humiliabat. Habete ergo fiduciam de misericordia conditoris nostri, cogitate quae facitis, recogitate quae fecistis, largitatem supernae pietatis aspicite, et ad misericordem judicem, dum adhuc exspectat, cum lacrymis venite: considerantes namque quod justus sit, peccata vestra nolite negligere; considerantes vero quod pius sit, nolite desperare. Praebet apud Deum homini fiduciam Deus homo, est nobis spes magna poenitentibus, quia advocatus noster fact
Abbreviated transcription (Latin):
celitus lux emissa suꝑ eum. fusa ẽ. qui
in oratione ꝓstratus iacẽbat: tantaq
se illo in loco clantas sparsit. ut tota
pars regionis illius ex eadem luce cã¬
desceret. Quam albas ut uidit: intre¬
muit fugit. Cumq pꝰt longum hore
spacium isdem frater admonasteriũ
rediss: albas eius ut diceret an suꝑ se ef¬
fusionem tanti luminis agnouiss. re¬
At ille latere posse se credẽs. inmonas¬
terio se fuisse respondit. Quo negante
albas compulsus ẽ dicere quid uidiss.
At ille uidens se esse dep̾hensum. hoc
quoq quod albatem latebat apuit
adiungẽs. Quando suꝑme iudisti lu¬
cem decelo descendere: uox etiam pari¬
ter uenit dicẽs. Dimissum ẽ peccatũ
tuũ. Et quidem om̃ipotẽs d̾s peccatũ
cius potuit tacendo laxare: s loquen¬
lo ꝓstrauit. de celo. illocutus est. Ecce
nr̃is quoq temporibꝰ peccator ⁊ penitẽs
uocẽ de celestibus audunt. Illi dictumẽ.

Expanded text:
coelitus lux emissa super eum fusa est qui coelitus lux emissa super eum fusa est qui in oratione prostratus jacebat; tantaque se illo in loco claritas sparsit, ut tota pars regionis illius ex eadem luce candesceret; quam abbas ut vidit, intremuit, et fugit. Cumque post longum horae spatium idem frater ad monasterium rediisset, abbas ejus, ut disceret an super se effusionem tanti luminis agnovisset, re frater? At ille, latere posse se credens, in monasterio se fuisse respondit. Quo negante, abbas compulsus est dicere quid vidisset. At ille videns se esse deprehensum, hoc quoque quod abbatem latebat aperuit adjungens: Quando super me vidisti lucem de coelo descendere, vox etiam pariter venit, dicens: Dimissum est peccatum tuum. Et quidem omnipotens Deus peccatum ejus potuit tacendo laxare; sed loquenlo prostravit, de coelo allocutus est. Ecce nostris quoque temporibus peccator et poenitens vocem de coelestibus audivit. Illi dictum est:
Abbreviated transcription (Latin):
totonietis ad nisu cruciare carnẽ. uolũta¬
tes ꝓprias frangere: furtiuas orationes
querere. cotidianis se lacrimis libare. deᷤ¬
pectum sui appetere. oblatam a fratribꝰ
uenerationẽ timere. Hic itaq noctͣnas
fratrum ingilias p̾uenire consueuerat.
Et quia mons in quo monast̾ium situm
est. ex uno latere in secretiori parte p̾mi¬
nebat: illuc consuetudinẽ fecerat añ ui¬
gilias egredi. ut se cotidie in fletu peni¬
tentie qnͣto secrecius tanto liberiusmac¬
taret. Contemplatur nãq districtionẽ
uenturi iudicu. su etiam eidem iudici
concordans puniebat in lacrimis reatũ
facinoris sui. Quadam uero nocte ab¬
bas monasterii iugilans. hunc latent̾
egredientẽ intuitus: lento foras pede
sequutus ẽ. Quem cum insecreto niõ¬
tis latere cerneret moderatione prostr̃¬
tum: expectare uoluit quando surge¬
ret. ut ipsam quoq longanummita tem
oracionis eius exploraret. Cum subito

Expanded text:
toto mentis adnisu cruciare carnem, voluntatoto mentis adnisu cruciare carnem, voluntates proprias frangere, furtivas orationes quaerere, 1611 quotidianis se lacrymis lavare, despectum sui appetere, oblatam a fratribus venerationem timere. Hic itaque nocturnas fratrum vigilias praevenire consueverat; et quia mons in quo monasterium situm est ex uno latere in secretiore parte prominebat, illuc consuetudinem fecerat ante vigilias egredi, ut se quotidie in fletu poenitentiae quanto secretius, tanto liberius mactaret. Contemplabatur namque districtionem venturi judicis sui, et, jam eidem judici concordans, puniebat in lacrymis reatum facinoris sui. Quadam vero nocte abbas monasterii vigilans hunc latenter egredientem intuitus lento foras pede secutus est. Quem cum in secreto montis latere cerneret in oratione prostratum, exspectare voluit quando surgeret, ut ipsam quoque longanimitatem orationis ejus exploraret, cum subito
Abbreviated transcription (Latin):
poterat: saltem expectatus erubescat.
rabili maximiano. tunc patre monaste¬
rii mei atq p̾sbitero. nũc aũt siracusano
episcopo narrante cognoui. Hanc it aq
si sollerter auditis. Karitati ur̃e nõ bre¬
uiter suffragari credo. Nrĩs modo tem¬
poribꝰ uictorinus quidam extitit. qͥ alio
quoq nomine emeli anus apellatus est.
nõ in obs substancie iuxta mediocritatẽ
uite. Sed qr plerumq regnat in rerũ opu¬
lentia carnis culpa. in quodam facinore
lapsus ẽ. quod debuiss ualde ꝑtimesce¬
re. ac de sue mortis immanitate cogitare.
Reatus igitur sui consideratione cõpũc¬
cus erexit se contra se. Mundi huiꝰ oĩa
reliquit. monast̾ium peciit. In quo nimi¬
rum monast̾i̾o tante humilitatis tante¬
q sibi districtionis extitit. ut cuncti fr̃s
qui illic ad amorẽ diuinitatis excreuerãt
suã cogerent᷑ uitam despicere: dum illiꝰ
penitentiam uideret. Studuit namq

Expanded text:
poterat, saltem exspectatus erubescat. poterat, saltem exspectatus erubescat. rabili Maximiano tunc patre monasterii mei atque presbytero, nunc autem Syracusano episcopo narrante, cognovi. Hanc itaque si solerter auditis, charitati vestrae non breviter suffragari credo. Nostris modo temporibus Victorinus quidam exstitit, qui alio quoque nomine Aemilianus appellatus est, non inops substantiae juxta mediocritatem vitae; sed quia plerumque regnat in rerum opulentia carnis culpa, in quodam facinore lapsus est, quod debuisset valde pertimescere, ac de suae mortis immanitate cogitare. Reatus ergo sui consideratione compunctus, erexit se contra se, mundi hujus omnia dereliquit, monasterium petiit. In quo nimirum monasterio tantae humilitatis tantaeque sibi districtionis exstitit, ut cuncti fratres, qui illic ad amorem divinitatis excreverant, suam cogerentur vitam despicere, dum illius poenitentiam viderent. Studit namque
Abbreviated transcription (Latin):
ta rectitudinis accepit. S cũ hec eadem
ꝑcepta contempsit: quasi conditori suodor¬
sum m̃tis infaciem dedit. S ecce adhuc
post cergum sequit᷑ ꝙ monet. qr iam ⁊ a
nobis contemptꝰ ẽ. ⁊ tamen nos ad huc uo¬
care nõ cessat. Quasi dorsum ei infaciem
domues cus ierta despicainus aus pite¬
cepta calcamus. Sed stans pt tergum
nos auersos reuocat: qui ⁊ uidet quod des¬
picitur. ⁊ tam̃ ꝑ precepta clamat: ꝑ paci
si cuilib ur̃m loquenti. famulus suus su¬
bito supbiret. terga in faciem muteret. nũ¬
quid non contẽptus dñs euis suꝑbiã feri¬
ret. uulnera districte ammadu̾sionis in¬
figeret: Ecce nos peccando auctori nr̃o t̾ga
infaciem dedimus. ⁊ tam̃ sustinemur: su¬
ꝑbe auersos benigne reuocat. ⁊ qui ferire
nos adu̾santes potuit: ut reu̾tamur mune¬
ra ꝓmittit. Tanta ergo conditoris nr̃i mise¬
ricordia duriciam nr̃i reatus emolliat. ꝙ
homo qui malũ qd̃ fecit experiri ꝑcussus

Expanded text:
ta rectitudinis accepit. Sed cum haec eadem ta rectitudinis accepit. Sed cum haec eadem praecepta contempsit, quasi conditori suo dorsum mentis in faciem dedit. Sed ecce adhuc post tergum sequitur et monet, quia jam et a nobis contemptus est, et tamen nos adhuc vocare non cessat. Quasi dorsum ei in faciem dedimus cujus verba despicimus, cujus praecepta calcamus; sed stans post tergum nos aversos revocat, qui et videt quod despicitur, et tamen per praecepta clamat, per patsi cuilibet vestrum loquenti famulus suus subito superbiret, terga in faciem mitteret, nunquid non contemptus dominus ejus superbiam feriret, vulnera districtae animadversionis infligeret? Ecce nos peccando auctori nostro terga in faciem dedimus, et tamen sustinemur. Superbe aversos benigne revocat, et qui ferire nos aversantes potuit, ut revertamur munera promittit. Tanta ergo conditoris nostri misericordia duritiam nostri reatus emolliat, et homo qui malum quod fecit experiri percussus
Abbreviated transcription (Latin):
dit: eamq domino fundẽs libauit. sic̾
illic scriptum ẽ. Libauit eam domino.
In sacrificio quippe dñi effusa aqua con-¬
uersa ẽ. quia culpã concupiscentie mac¬
tauit ꝑpenitenciã rep̾hensionis sue. Q
ergo ꝯdam concupiscere alienã coningẽ
nequaquã timuit. pꝰ ea quia aquã cõcu¬
piss expauit. Quia enim se inlicita ꝑpe¬
trasse meminerat: contra semetipsum iã
ngidus. etiam a licitis abstinebat. Sic a¬
gimus penitentiam. si ea que cõmisimꝰ
ꝑfecte deploremus. Pensemus suꝑnas
det ⁊ ꝑtulit. Qui nos ante culpam expec¬
care ꝓhibuit: etiam post culpam expec¬
tare adueniam nõ desistit. Ecce ipse noꝰ
quẽ despeximus uocat. auersi ab illo sumꝰ.
⁊ tam̃ non auertit᷑. Unde bene pysaiam
dicitur. Et erunt ocłi tui uidentes precep¬
torẽ tuũ. ꝙ aures tue audient uocẽ pꝰ ter¬
gum monentis. Quasi infaciem homo ẽ
monitus: qñdo adiusticiam conditꝰ. p̾cep¬

Expanded text:
dit, eamque Domino fundens libavit, sicut dit, eamque Domino fundens libavit, sicut illic scriptum est: « Libavit eam Domino. » In sacrificium quippe Domini effusa aqua conversa est, quia culpam concupiscentiae mactavit per poenitentiam reprehensionis suae. Qui uondam concupiscere alienam coniugem nequaquam timuit, post etiam, quia aquam concupisset, expavit. Quia enim se inlicita perpetrasse meminerat, contra semetipsum iam rigidus etiam a licitis abstinebat. Sic sic agimus paenitentiam, si ea, quę commisimus, perfecte deplordit, et pertulit; qui nos ante culpam peccare prohibuit, etiam post culpam exspectare ad veniam non desistir: ecce ipse nos, quem despeximus, vocat; aversi ab illo sumus, et tamen non avertitur. Unde per Isaiam dicitur: Et erunt oculi tui videntes praeceptorem tuum, et aures tuae audient vocem post tergum monentis . Quasmonitus est quando, ad justitiam conditus, praecep
Abbreviated transcription (Latin):
meminit cõmisisse. a quibꝰdam etiã lici¬
tis studeat abstinere. quatenus ꝑ hoc con¬
ditori suo satisfaciat. qui cõmisit ꝓhibi¬
ta. sͥmetipsi absci̾dere debeat etiã conces¬
sa. ꝙ se rep̾hendat inminimis: quẽ me¬
muit inmaximis deliquisse. Nimi a
sunt que loquor si hec ex sacri eloquii teᷤ¬
timoniis nõ ad furmo. Lex certe ueteris
testam̃ti alienam uxorẽ concupisci pro¬
hibet. a rege uero fortia iuberi militibus
uel desid̾are aquã nõ penalit̾ uetat. Et
cuncti nouimꝰ. qd̾ dauid concupiscencie
mucrone transfix᷑: alienam coniugẽ et
appetiut ⁊ abstulit. Cuiꝰ culpam digna
ge post contra hostium cuneos sederet. a¬
quam bibere ex eoꝵ cisterna ex de siderio
uoluit. Cuiꝰ electi milites int̾ catheruas
adu̾ santium medias erumpentes. aquã
rex desid̾abat inlesi detulerunt. S uir
flagellis eruditus. semetipsum ꝓtimis ẽ
periculo militum aquã desid̾asse rep̾hen¬

Expanded text:
meminit commisisse, a quibusdam etiam licimeminit commisisse, a quibusdam etiam licitis studeat abstinere, quatenus per hoc conditori suo satisfaciat, ut, qui commisit prohibita, sibimetipsi abscidere debeat etiam concessa, et se reprehendat in minimis, quem meminit in maximis deliquisse. Nimia sunt, quę loquor, si hęc ex sacri eloquii testimonio non adfirmo. Lex certe veteris testamhibet, a rege vero fortia juberi militibus vel desiderari aquam non poenaliter vetat. Et cuncti novimus quod concupiscentiae mucrone transfixus, alienam conjugem et appetivit, et abstulit: cujus culpam digna ge post contra hostium cuneos sederet, aquam bibere ex eorum cisterna ex desiderio voluit. Cujus electi milites, inter catervas adversantium medias erumpentes, aquam, quam desideraverat, illaesi detulerunt. Sed vir flagellis eruditus semetipsum protinus cum periculo militum aquam desiderasse reprehen
Abbreviated transcription (Latin):
in bonis: istos refouet. ne despent ĩma¬
lis. Iustus es. iam per tunese ne cor-¬
ruas. peccator es: pre sume de micd̾ia ut
surgas. Ecce autẽ iam lapsi sumꝰ. stare
nequaquã ualuimus: in prauis nr̃is de si¬
deriis iacemus. S qui nos rectos condi¬
dit. ad huc expectat ⁊ ꝓuocat ut surgamꝰ
Sinum sue pietatis apit. nosq ad se reci
pere ꝑpenitentiã querit. S penitenci¬
am digne agere nõ possumus: nisi modũ
quoq eiusdẽ penitencie cognoscamus.
Penitenciã quippe agere ẽ: ⁊ ꝑpetrata:
mala plangere. ⁊ plangenda nõ ppetrare.
Nam qui sic alia deplorat ut tam̃ alia cõ¬
mitat: ad huc penitentiam agere. aut
si peccata quis luxurie defleat. ⁊ tamẽ
ad huc auaricie estibus anhelat: Aut qͥd
ꝓdest sure culpas iã lugeat. ⁊ tam̃ adhuc
rat ploranda minime cõmitat: ⁊ qͥ plan¬
git uicium. ꝑpetrare uicia timeat. Nam
cogitandum sũmoꝑe ẽ. ut qui se inlicita

Expanded text:
in bonis, istos refovet, ne desperent in main bonis, istos refovet, ne desperent in malis. Iustus es, iram pertimesce, ne corruas! Peccator es, pręsume de misericordia, ut surgas! Ecce autem iam lapsi sumus, stare nequaquam valuimus, in pravis nostris desideriis iacemus! Sed qui nos rectos condidit, adhuc expectat et provocat, ut surgamus. Sinum suę pietatis aperit nosque a se recipi per pęnitentiam quaerit. Sed penitentiam digne agere non posquoque ejusdem poenitentiae cognoscamus. Poenitentiam quippe agere est, et perpetrata mala plangere, et plangenda non perpetrare. Nam qui sic alia deplorat, ut tamen alia committat, adhuc poenitentiam agere, aut si peccata quis luxuriae defleat, et tamen adhuc avaritiae aestibus anhelat? Aut quid prodest, si irae culpas jam lugeat, et tamen adhuc rat, ploranda minime committat, / et qui plangit vitia, perpetrare vitia timeat. Nam cogitandum summopere est, ut, qui se inlicita
Abbreviated transcription (Latin):
la agmina abintimis nunquã recedunt.
Qĩ ea que p̾minẽt usum exterioris mini¬
sterii nequaqmͣ habent. Cui reu illud uide¬
tur esse contrarium. qd̃ ysaias dic̃. Uola¬
uit adme unus deseraphin. ⁊ in manu e¬
ius calculus quẽ forci petulerat de altari.

Expanded text:
la agmina ab intimis nunquam recedunt, la agmina ab intimis nunquam recedunt, quoniam ea quae praeeminent usum exterioris ministerii nequaquam habent. Cui rei illud videtur esse contrarium quod Isaias dicit: Et volavit ad me unus de seraphim, et in manu ejus
Abbreviated transcription (Latin):
uosmetipsos reducite. secretoꝵ ur̃oꝵ m̾ita
boni uobiscũ intꝰ agitis. Nidete si minime¬
rum hoꝵ agminũ. que breuit̾ tangendo
ꝑstriuximꝰ. sortẽ ur̃e uocationis inuenitis.
Lch autẽ anime que inise ex bonis que enu¬
merauimus minime. aliquid recognoscit.
Eiq adhuc ueh deterius imminet. si et
est ualde quia nõ gemit. Pensemus igitꝰ
accepta electoꝵ munera. ⁊ urture qua poᷤᷤ¬
sumꝰ ad amorẽ tante sortis anhelemus.
Qui in se donoꝵ grãm minime recognosc̃
gemat. qui uero inse minora agnoscit. ma¬
distinctiones beatoꝵ sp̃uũ ita sunt condi¬
te: ut alie. aluis sint p̾late. Fertur uͦ dionisr
mriopagita antiquus indelic ⁊ uenerabi¬
lis pater dicere. qd̾ exminoribꝰ ãgelorum
agminibꝰ foris ad explendum ministeriũ
uel uisibilit̾. uel ininsibilit̾ mittunt᷑. Sci¬
licet quia adhumana solacia. aut angeli.
ant archangeli ueniunt. Nam suꝑiora il¬

Expanded text:
vosmetipsos reducite, secretorum vestrorum vosmetipsos reducite, secretorum vestrorum boni vobiscum intus agitis, videte si in numero horum agminum, quae breviter tangendo perstrinximus, sortem vestrae vocationis invenitis. Vae autem animae quae in se de his bonis quae enumeravimus minime aliquid recognoscit, eique adhuc vae deterius imminet, si et est valde, quia non gemit. Pensemus ergo accepta electorum munera, et virtute qua possumus ad amorem tantae sortis anhelemus. Qui in se donorum gratiam minime recognoscit gemat. Qui vero in se minora cognoscit, aldistinctiones beatorum spirituum ita sunt conditae, ut aliae aliis sint praelatae. Fertur vero Dionysius Areopagita, antiquus videlicet et venerabilis Pater, dicere quod ex minoribus angelorum agminibus foras ad explendum ministerium vel visibiliter vel invisibiliter mittuntur, scilicet quia ad humana solatia ut angeli aut archangeli veniunt. Nam superiora il
Abbreviated transcription (Latin):
busdam suis infirmis actibꝰ etiã electiui¬
dicantur. Et sunt nõ nulli qui tanta dei
ac ꝓxum dileccione pleni sunt. ut cheru¬
est karitas: om̃s qui di ⁊ ꝓximi karitate
ceteris amplius pleni sunt. meritoꝵ suoꝵ
sortẽ int̾ cherubin numeros ꝑceperune.
Et sunt nõnulli qui suꝑna contẽplatione
accensi. in solo conditoris sui desidio anhe¬
lant: nichil iam in hoc mundo cu piunt.
solo et̾nitatis amore pascunt᷑. T̃errena q̃q
abiciunt. cuncta temporalia mente trans¬
cendunt. Amant ⁊ ardent. atq in ipso suo
ardore requiescunt. Amando ardent. loquẽ¬
do ⁊ alios accendunt: ⁊ quos uerbo tangũt.
ardere ꝓtuius ind̾i amore faciunt. Quid
ergo istos nisi seraphim dixerim: Quorũ
cor inigne conu̾sum lucet ⁊ urit: quia ⁊ me¬
tium occulos ad suꝑna illuminant: ⁊ con¬
pungendo infletibus uicioꝵ rubigniẽ pur¬
gant. Quigͦ ita. id amorẽ sui conditoris ĩ¬

Expanded text:
ibusdam suis infirmis actibus etiam electi jibusdam suis infirmis actibus etiam electi judicantur. Et sunt nonnulli qui tanta Dei ac proximi dilectione pleni sunt, ut cheruest charitas , omnes qui Dei et proximi charitate caeteris amplius pleni sunt meritorum suorum sortem inter cherubim numeros perceperunt. Et sunt nonnulli qui, supernae contemplationis facibus accensi, in solo conditoris sui desiderio anhelant, nihil jam in hoc mundo cupiunt, solo aeternitatis amore pascuntur, terrena quaeque abjiciunt, cuncta temporalia mente transcendunt, amant et ardent, atque in ipso suo ardore requiescunt, amando ardent, loquendo et alios accendunt, et quos verbo tangunt, ardere protinus in Dei amore faciunt. Quid ergo istos nisi seraphim dixerim, quorum cor in igne conversum lucet et urit, quia et mentium oculos ad superna illuminant, et compungendo in fletibus vitiorum rubiginem purgant. Qui ergo ita ad amorem sui conditoris in
Abbreviated transcription (Latin):
bonis mulieres sũt: electis quoq fratribꝰ
principant᷑. Quo ergo isti sortem suã nisi ĩ¬
ter pͥncipatuũ numerum accepunt: Ec
sunt nõulli qui sic insemetipsis cunctis ui¬
cus om̃ibꝰ q desid̾us dominant᷑. ut ip̃o iu.¬
re mundicie du int̾ homines uocent᷑. Un
⁊ ad moysen dicit᷑. E cce constitui te deum
pharaonis. Quo gͦ isti. nisi int̾ muimeros
dominantiũ currunt: Et sunt nõ nulli
qui dum sibi metipsis uigilanti cura do¬
minantur. dũ se sollicita intentione dis¬
cuciunt: diuino timori semꝑ inherẽtes.
hoc inmun̾e uirtutis acciput. ut iudi¬
care recte ⁊ alios possint. Quoꝵ ꝓfecto m̃¬
tibus dum diuina contẽplatio p̾sto ẽ: in
his uelut introno suo dominus p̾sidens
alioꝵ facta examinat: ⁊ cuncta mirabili¬
ter desua sede dispensat. Quid ergo isti nͥ
troni sin conditoris sunt. uł quo nisi ad su¬
pnarum sedium numerum adscribunt᷑:
ꝑ quos dũ scã eccła regitur. plerumq deqͥ¬

Expanded text:
bonis meliores sunt, electis quo que fratribus principantur: quo ergo isti sortem suam, nisi inter principatuum numerum, acceperunt? Et sunt nonnulli qui sic in semetipsis cunctis vitiis omnibusque desideriis dominantur, ut ipso jurmunditiae dii inter homines vocentur; unde et ad Moysen dicitur: Ecce constitui te deum Pharaonis . Quo ergo isti nisi inter numeros dominationum currunt? Et sunt nonnulli qui, dum sibimetipsis vigilanti cura dominantur, dumque se sollicita intentione discutiunt, divino timori semper inhaerentes, hoc in munere virtutis accipiunt, ut judicare recte et alios possint. Quorum profecto mentibus dum divina contemplatio 1607 praesto est, in his velut in throno suo Dominus praesidens, aliorum facta examinat, et cuncta mirabiliter de sua sede dispensat. Quid ergo isti nisi throni sui conditoris sunt? vel quo nisi ad supernarum sedium numeros ascribuntur? Per quos dum sancta Ecclesia regitur, plerumque de qu
Abbreviated transcription (Latin):
nora u̾o sunt que mintuntur. maiora q̃
mittunt. S hoc quoq de ipsis agmini¬
bus que mittuntur certum tenemꝰ: qr
et cum ad nos ueniunt. sic exteruis implẽt
ministerium: ut tam̃ numquã desint ĩ¬
terius ꝑ contẽplationem. Mutunt᷑ igͥ¬
⁊ assistunt: quia si circuiscriptꝰ est ange¬
licus sp̃s. summnꝰ tam̃ sp̃s ipse qui d̃s est
circumscriptus nõ est. Angeli itaq ⁊ miᷤ¬
si añ ipsum sũt. qr quolib missi ueniũt:

Expanded text:
nora vero sunt quae mittuntur, majora vero quae mittunt. Sed hoc quoque de ipsis agminibus, quae mittuntur, certum tenemus, quia et cum ad nos veniunt, sic exterius implent ministerium, ut tamen nunquam desint interius per contemplationem. Haymo i assistunt, quia et si circumscriptus est angelicus spiritus, summus tamen spiritus ipse qui Deus est, circumscriptus non est. Angeli itaque et missi ante ipsum sunt, quia quolibet missi veniunt,
Abbreviated transcription (Latin):
inimicos diligi. terren a despici. ꝓ celesti¬
bꝰ estuari. carnẽ ꝓpter uicia conteri. men¬
tem a concupiscentiis frenari. Si ergo uul¬
tis ius cognoscere possessionis d̾i: ꝑsonã
ꝓpendite possessoris uri. E coc enum quod
diximus uoce ueridica paulus clamat.
Si quis sp̃m xp̃i non habec: hic nõ ester
Ac si aꝑte dicat. Qui nunc deo in habitã¬
te nõ regitur: de diuine claritatis specie
ptmodum nõ letatur. S nos tam̃ adħ
que dicta sunt: infirmamur. nec dũ cul¬
men ꝑfectionis adtingimus. in uia dei
cotidie scĩ desiderii gressus ponamꝰ. Con¬
solatur nos ueritas: que ꝑpsalmistam
dic̃. In ꝑfectum meũ uiderũt ocłi tui:⁊
in libro tuo om̃s scribentur. Non om̃mo
nere constituti ⁊ transacta nõ respicimꝰ.
q ea que restant transire festinamꝰ. Nã
qui in ꝑfectorũ desid̾ia dignanter inflã¬
mat: hec quandoq ad ꝑfectionẽ robor¬

Expanded text:
inimicos diligi, terrena despici, pro coelestiinimicos diligi, terrena despici, pro coelestibus aestuari, carnem propter vitia conteri, mentem a concupiscentiis frenari. Si ergo vultis cognoscere jus possessionis Dei, personam perpendite possessoris vestri. Ecce enim quod diximus, voce veridica Paulus clamat: Si quis spiritum Christi non habet, hic non est ejus . Ac si aperte dicat: Qui nunc Deo inhabitante non regitur de divinae claritatis specie postmodum non laetatur. Sed nos tamen ad haec quae dicta sunt infirmamur, necdum culmen perfectionis attingimus, in via Dei quotidie sancti desiderii gressus ponamus. Consolatur nos Veritas quae per Psalmistam dicit: Imperfectum meum viderunt oculi tui, et in libro tuo nere constituti, et ad transacta non respicimus, et ad ea quae restant transire festinamus. Nam quem imperfectorum desideria indignanter inflammant hunc quandoque ad perfectionem
Abbreviated transcription (Latin):
sentis uite tempore ad refectionẽ super¬
ne cont̾eplationis ueniunt: nõ ad agni
prandium s ad cenam uocant᷑. Que ui¬
delicet cena hoc ultimo conuiuio expri¬
mitur. cui septẽ discipuli ad ẽẽ memor¬
antur. quia illos ut diximus tunc ine¬
terna refectione reparat: qui pleni nũc
septiformi gr̃a in amorẽ sp̃s anhelant.
Hec ergo uobiscum fr̃s agite. huiꝰ sp̃s
repleri p̾sentia desid̾ate. quid uos sequi
infuturũ possit ex p̾senti ppendite. Pẽ¬
sate in hoc sp̃u pleni estis: ⁊ nostis si ad.
illud conuiuiũ puenire ualeatis. Qs¬
quis namq ille ẽ quẽ nunc sp̃s iste nõ re¬
parat: ꝓfecto ab illa eterui conuuui re¬
fectione iciunat. Mementote qd̃ de eod̃
sp̃u pauluᷤ dicat. Siquis sp̃m xp̃i nõ ha¬
bet. hic nõ est eius. Quasi quid.am titu¬
lus diuine possessionis est iste sp̃s amo
usq ad diuisionẽ mentis exaspat. auari¬
cia cruciat. luxuria eneruat: Pensate ꝙͥs

Expanded text:
sentis vitae tempore, ad refectionem supersentis vitae tempore, ad refectionem supernae contemplationis veniunt, non ad Agni prandium, sed ad coenam vocantur. Quae videlicet coena hoc ultimo convivio exprimitur, cui septem discipuli adesse memorantur, quia illos, ut diximus, tunc interna refectio reparat, qui pleni nunc septiformi gratia in amore Spiritus anbelant. Haec ergo vobiscum, fratres, agite, hujus spiritus repleri praesentia desiderate. Quid vos sequi in futurum possit ex praesenti perpendite. Pensate si hoc spiritu pleni estis, nostis si ad illud convivium pervenire valeatis. Qquis namque ille est quem nunc spiritus iste non reparat, profecto ab illa aeterni convivii refectione jejunat. Mementote quid de eodem spiritu Paulus dicat: Si quis spiritum Christi non habet, hic non est ejus . Quasi quidam titulus divinae possessionis est iste spiritus usque ad divisionem mentis exasperat, avaritia cruciat, luxuria enervat? Pensate quis
Abbreviated transcription (Latin):
a saciantur. Notandum quoq qd ultim̃
conuiuiũ dominꝰ cum septẽ discipulis
habuisse describitur. Petrusnaniq et
chomas.⁊ nathanahel.⁊ filui zebedei: ⁊
alii ex discipulis eius duo in eo fuisse me¬
morantur. Cur cũ septẽ discipulis ulti¬
mum duuũ celebrat. nisi quod eostã¬
ni sunt futuros secum in et̾na refecciõe
denunciat: Septem qͦ dieb om̃e hoc
tempꝰ euoluitur: ⁊ sepe septenario nu¬
mero ꝑfectio designatur. Illic ergo ul¬
timo conuiuio de p̾sentia ueritatis epu¬
lantur: qui nunc ꝑfectionis studio ter¬
rena transcendunt. qͦs mundi huiꝰ amor
ñ ligat. quibꝰ ⁊ si ut cumq ꝑ temptamẽ¬
ta obstrepit. cepta tam̃ eoꝵ desideria ñ
retundic. De hoc extremo conuiuio ali¬
as ꝑ ioħm dicitur. Beati qui ad cenam
nuptiarum agni uocati sunt. Id circo
enim nõ ad prandium s ad cenam uo¬
catos narrat: quia nimirũ in fine dici
conuiuiũ cena est. Qui ergo finito pre¬

Expanded text:
ra satiantur. 6. Notandum quoque quod ultimum ra satiantur. 6. Notandum quoque quod ultimum convivium Dominus cum septem discipulis habuisse describitur; Petrus namque et Thomas, Nathanael, filii Zebedaei, et alii ex discipulis ejus duo, in eo fuisse memorantur. Cur cum septem discipulis ultimum convivium celebrat, nisi quod eos tanni sunt futuros secum in aeterna refectione denuntiat? Septem quoque diebus omne hoc tempus evolvitur, et saepe septenario numero perfectio designatur. 1544 Illi ergo ultimo convivio de praesentia veritatis epulantur, qui nunc perfectionis studio terrena transcendunt, quos mundi hujus amor non ligat, quibus etsi utcunque per tentamenta obstrepit, coepta tamen eorum desideria non retundit. De hoc extremo convivio alias per Joannem dicitur: Beati qui ad coenam nuptiarum Agni vocati sunt . Idcirco enim non ad prandium, sed ad coenam vocatos narrat, quia nimirum in fine diei convivium coena est. Qui ergo, finito prae
Abbreviated transcription (Latin):
uero incera est: diuinitas in humanita¬
te. Quod ab hac quoq lectione nõ discre¬
pat. Nam piscem comedit. ⁊ panẽ. Qui
enim assari ut piscis potuit ex humani¬
tate: pane nos reficit ex diuinitate qui
ait. Ego sum panis uiuus qui de delo
descendi. Assum ergo piscẽ come dit et
panẽ: ut ipso suo cibo nobis ostenderet.
quia ⁊ passionẽ ex nr̃a humanitate per¬
tulit: ⁊ refectionem nr̃am ex sua diuini¬
tate ꝓcurauit. Quod siuigilant̾ inspici¬
mus. quoq nobis qualit̾ ad imitandũ
ꝯgruat uidemus. Sic enim sua redemp¬
tor indicat: ut imitationis uiam nob̃ se¬
quentibꝰ sternat. E cce incibo suo dñsur
pisci asso diungere fauum uoluit: quia
udelicet illos in suo corpore ad eternam
quietẽ suscipit. qui cum hic tribulatio¬
nes ꝓ deo sensiunt ab amore interne:
dulcedins nõ recedunt. Cũ asso pisce fa¬
uus fumitur. quia qui hic afflictionem
pro uentate suscipuint: illic dulcedine uͥ¬

Expanded text:
vero in cera est divinitas in humanitavero in cera est divinitas in humanitate. Quod ab hac quoque lectione non discrepat, nam piscem comedit et panem. Qui enim assari ut piscis potuit ex humanitate, pane nos reficit ex divinitate, qui ait: Ego sum panis vivus qui de coelo descendi . Assum ergo piscem comedit et panem, ut ipso suo cibo nobis ostenderet quia et passionem ex nostra humanitate pertulit, et refectionem nostram ex sua divinitate procuravit. Quod si vigilanter inspicimus, nobis quoque qualiter ad imitandum congruat videmus. Sic enim sua Redemptor indicat, ut imitationis viam nobis sequentibus sternat. Ecce in cibo suo Dominus noster pisci asso conjungere favum voluit, quia videlicet illos in suo corpore ad aeternam quietem suscipit, qui cum hic tribulationes pro Domino sentiunt, ab amore internae dulcedinis non recedunt. Cum asso pisce favus sumitur, quia qui hic afflictionem pro veritate suscipiunt, illic dulcedine ve
Abbreviated transcription (Latin):
rethe dignum fuit ut tot pisces caperet:
quot solummodo electos cuies suꝑne pa¬
trie designaret. Inter hec uero ⁊ esterna
sci euãgłii lectio ⁊ hodierna nos ammonz.
ut ugilant̾ audeamus inspicere: cur do¬
minus ⁊ redemptor post resurrectionem
suam piscem assum legitur comedisse.
Non enim uacat amisterio: quod iterat᷑
infacto. In hac et enim lectione panem
⁊ assum piscem. in illa u̾o que esterno die
comedit. Quid autẽ signare credimꝰ piscẽ
assum. nisi ipsum mediatorẽ d̾i ⁊ hõmũ
passum: Ipse enim latere dignatus est
in aquis gen̾is humani: capi uoluit la¬
queo mortis nr̃e. ⁊ quasi tribulatione as¬
satus est tempore passionis sue. Sz qui
piscis assus fieri dignatus ẽ inpassione:
fauus mellis nobis extitit in resurrecti¬
one. At qui in pisce asso figurari uoluit
tribulationẽ passionis sue: in fauo mel¬
lis utramq naturam exp̾mere uoluit ꝑ¬
sone sue. Faius quippe mel incera ẽ. Mel

Expanded text:
rete dignum fuit ut tot pisces caperet, rete dignum fuit ut tot pisces caperet, quot solummodo electos cives supernae patriae designarent. 5. Inter haec vero et hesterna sancti Evangelii lectio et hodierna nos admonet, ut vigilanter debeamus inspicere cur Dominus et Redemptor noster post resurrectionem suam piscem assum legitur comedisse. Non enim vacat a mysterio quod iteratur in facto. In hac etenim lectione panem et assum piscem, in illa vero quae hesterno die comedit. Quid autem signare piscem assum credimus, nisi ipsum Mediatorem Dei et hominum passum? Ipse enim latere dignatus est in aquis generis humani, capi voluit, laqueo mortis nostrae, et quasi tribulatione assatus est tempore passionis suae. Sed qui piscis assus fieri dignatus est in passione, favus mellis nobis exstitit in resurrectione. An qui in pisce asso figurare voluit tribulationem passionis suae, in favo mellis utramque naturam exprimere voluit personae suae? Favus quippe mel in cera est, mel
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is nr̃a uirtꝰ ⁊ oꝑatio ꝑ decẽ. ⁊ septẽ po¬
test plene comp̾hendi. Ducamus gͦ ꝑtri¬
gonĩ decem ⁊ septẽ: ⁊ uenient ad qͥnqua¬
ginta.⁊ unum. Qui ꝓfecto numerus a
magno mist̾io nõ uacat. quia intestam̃¬
to ueteri legimus annꝰ qͥnquagesimꝰ. u¬
bileus uocari uissus est: in quo uidelicet
cunctus ppls ab omni oꝑatione quiesce¬
ret. S uera requies inunitate est. Diui¬
di quippe unũ nõ potest. Ubi enĩ scisura
diuisionis est: uera requies nõ est. duca
mus ergo ꝑtrigonũ quinquaginta ⁊ u¬
ter ducimus. ut ad quinquaginita ⁊ unũ
uenire debeamus. Et uera nr̃a requies
tunc est: cum ipsam iam claritatẽ trini¬
tatis agnoscimus. quã in unitate diuini¬
tatis esse certam tenemus. Quinquagin¬
ta ⁊ unũ ter ducimus.⁊ electorũ sũmam
in suꝑna patria quasi centũ quinquagĩ¬
ta ⁊ trium piscium numerum tenemus.
Post resurrectionẽ ergo domini missum

Expanded text:
omnis nostra virtus et operatio per decem et septem poomnis nostra virtus et operatio per decem et septem potest plene comprehendi. Ducamus ergo per trigonum decem et septem, et veniunt ad quinquaginta unum. Qui profecto numerus a magno mysterio non vacat, quia in Testamento Veteri legimus quod annus quinquagesimus jubilaeus vocari jussus est , in quo videlicet cunctus populus ab omni operatione 1543 quiesceret. Sed vera requies in unitate est. Dividi quippe unum non potest; ubi enim scissura divisionis est, vera requies non mus ergo per trigonum quinquaginta et uter ducimus, ut ad quinquaginta et unum venire debeamus. Et vera nostra requies tunc est, cum ipsam jam claritatem Trinitatis agnoscimus, quam in unitate divinitatis esse certum tenemus. Quinquaginta et unum ter ducimus, et electorum summam in superna patria quasi centum quinquaginta trium piscium numerum tenemus. Post resurrectionem ergo Domini missum