comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
euadere: quigenitorinecem conatus es iprogare: Igitur cõ¬
missobello. prosternuntur hostes aduorsicadunt. in imici
uincuntur: Nudatur hostis deseritur parricida: Iam
suã in ruir conspicit poenã: lamsupplicium debitũ sibi
suorum interitu recognorcit: Iantim&. lam formidat.
lam ꝓprium meditatur interitum: Denique animal p&it.
mulam conscendit : Dat se infugam prȩcipitem paratã
propere festinat ad arborem Cuitraditus. & hictu uiolen¬
to lumis sus animali subducto. & subter in campos elapso
inseritur ramis. obligatur lignis: Trans fixogutture con¬
ligatus acpendens: Iam moriuus ab omnibus inuenitur.
que miam neccȩlum potuit iuiuum conspicere: Necterra
ulterius sust inere : One fandum meritum parricidie :
Iniuriam patris non pugnantis gladius. non hostilismarx.
noniaculamis ictur defendit: seduindicant lignaar¬
bas ulciscitur ramidefendunt. Necestullacreatura

Expanded text:
evadere, qui genitori necem conatus es irrogare. Igitur comevadere, qui genitori necem conatus es irrogare. Igitur commisso bello prosternuntur hostes, adversi cadunt, inimici vincuntur, nudatur hostis, deseritur parricida, jam suam in suis concipit poenam, jam supplicium debitum sibi suorum interitu recognoscit, jam timet, jam formidat, jam proprium meditatur interitum. Denique animal petit, mulam conscendit, dat se in fugam praecipitem, paratam prope festinat ad arborem, cui traditur, et ictu violento immissus a sali sic subducto, et subter in campis elapso inseritur ramis, obligatur lignis, transfixo gutture colligatus ac pendens. Jam mortuus ab omnibus invenitur, quem jam nec coelum potuit vivum conspicere, nec terra ulterius sustinere. V. O nefandum meritum parricidae, injuriam patris non pugnantis gladius, non hostilis manus, non jaculantis ictus defendit, sed vindicant ligna, ulciscitur arbor, rami defendunt, nec est ulla creatura,
Abbreviated transcription (Latin):
iã respice parricida. respice inquã usq quaq lnte cuncta
conuerti: Respice contrate ab ipra rerũ pugnari. &
quãuis contrate dimic& cȩlũ moueat᷑ terra. exercitus
pugn&: tam̃ aliudte ignotũ & in opinatũ sstin& bellum:
Aliud tibi iã paratũ eꝰ p̃lũ. qđ fugientẽ excipiat ꝓperantẽ
interimat : festinantẽ occidat᷑ꝰ: Nenim isti exercitus
quos cernis. conspicis. quos aut tuus furor contra pa¬
trẽ armauit aut patris contrate necessitas ꝓuocauit:
qui quamuis dig ne contraie exerant gladios. uibrent qses. lan¬
ceastorqueant. utdolor lȩsi patris tuo interitu diluatur ta¬
mente fugientem arbos excipic. ramunter ͥment. ligna
suspendent: Ad est inquam arbor Incamporamorum celis or¬
in iuriam in parricidam defendat: Adest inquam arbor
quȩ nec patrem ut ubi parcatur audiun: &ius sadĩ instan
ter implere comendit: Nec poteris hoc bellum imꝰ punitus

Expanded text:
jam respice, parricida. Respice, inquam, usquequaque quasi in te cuncta jam respice, parricida. Respice, inquam, usquequaque quasi in te cuncta converti. Respice contra te ab ipsa rerum natura pugnari, et quamvis contra te dimicet coelum, moveatur terra, exercitus pugnet, tamen aliud ignotum te et inopinatum sustinet bellum; aliud tibi jam paratum est praelium, quod fugientem excipiat, perpetrantem interimat, festinantem occidat. Non enim isti exercitus carnis quos conspicis, quos aut tuus furor contra patrem armavit, aut patris contra te necessitas provocavit, qui quamvis digne contra te exerant gladios, vibrent enses, lanceas torqueant, ut dolor laesi patris tuo interitu diluatur, tamen te fugientem arbor excipiet, rami interiment, ligna suspendent. Adest, inquam, arbor quae nec interiment, ligna suspendent. Adest, inquam, arbor quae nec patrem, ut tibi parcatur audivit, et jussa Dei implere contendit, nec poteris hoc bellum impunitus
Abbreviated transcription (Latin):
quã occidit: Sitit sanguinem patris. cruorem ad p&it genitoris:
Tim& differre ł modicũ neaut ira remorata deficiat.
aut furia dilatata languescat: dirponitur ꝓperebellũ acier
dirigit᷑ pugna paratur. cognatȩ clarses. insẽm& ardercunt :
Inde parricida exercitũ contra patrẽ inflamat : hinc dauid
ut parcant filio ab eunter ducer exorat: Parcite in quit filio
meo abersalon: Indedem̃tia contragenitorẽ exsurgit. hinc
clem̃tia ut parricide parcat᷑ exposcit : Indefuror hinc pi&as
operatur. inde inrania hinc miseri cordia interponitur : Inde
crudelitas hincbonitas ostentatur : Parricida ñ lȩss in sanit :
dauid ledit᷑ & mitescit: Debellat᷑ ab impi& ate pi&as. nec mo¬
u&ur pi&as patris : nec gladio uincit᷑ nec terrore mutatur
Parricida nec ratione frangitur nec imminenti interitu
are conititur : Respice iã scelestirsimȩ hostis nefande.

Expanded text:
quam occidere; sui sanguinem patris, cruorem appetit genitoris; quam occidere; sui sanguinem patris, cruorem appetit genitoris; timet differre vel modicum, ne aut ira remorata deficiat, aut furia dilata languescat, disponitur prope bellum, acies dirigitur, pugna paratur, cognatae classes in semet ardescunt. Inde parricida exercitum contra patrem inflammat; hinc David ut parcatur filio abeuntes duces exorat: Parcite, inquit, filio meo Absalom; inde dementia contra genitorem insurgit, hinc clementia, ut parricidae parcatur, exposcit; inde furor, hinc pietas operatur; inde insania, hinc misericordia interponitur; inde crudelitas, hinc bonitas ostenditur. Parricida non laesus insanit, David laeditur et mitescit; debellatur ab impietate pietas; nec movetur pietas patris, nec gladio vincitur, nec terrore mutatur; parricida nec ratione frangitur, nec imminente interitu are conatur. IV. Respice jam scelestissime hostis; nefande,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt si do mestica nob̵ obsistunt : bestiȩ & mutȩ pecudes piȩ¬
tatis iurȩ conseruant & quib: natura denegat rationem : ñ¬
tam̃ denegat pi&atem : In nocentem perimere
& ante hoc tempꝰ mostalib: cunctis ignotũ : Cessaiam ab isto
scelere cerra Cerra inquã nete semꝑ boni om̃s exhorreant.
ne audaces exte quos ñ nouerant discant: Cesi inquã ne qui
postte tantũ facinꝰ ꝓp&raritste utat᷑ auctorẽ : Curmundo no¬
pi&as ipsa horrescit : Cur auder ꝑficert ed nouo supplicio
cogatur dñs uindicare : Int̃ea parricide furor ñ minuitur.
ñ refrenat᷑ ardescit in pei. inmaꝰ accendit᷑: Cupit facinus
conceptum festinanter implere : derideratũ scelur. dispositum
instantissimȩ ꝑ porare: ꝓperanti in nefas tarda sunt cuncta
festinanti ad facinꝰ uidentur remorari disposita : Cupit parri¬
cidiũ ante complere quãgerat festinat patrẽ ante intercipere

Expanded text:
sunt, si domestica nobis obsistunt. Bestiae et mutae pecudes piesunt, si domestica nobis obsistunt. Bestiae et mutae pecudes pietatis jura conservant, et quibus natura denegat rationem, notamen denegat pietatem. Innocentem perimere et ante hoc tempus mortalibus cunctis ignotum. Sed cessa jam ab isto scelere, cessa; ne semper te boni omnes exhorreant, ne audaces ex te, quod non noverint, discant; cessa, inquam, ne qui post te tantum facinus perpetrarit, te utatur auctore. Cur mundo nopietas ipsa horrescit? Cur audes perficere quod novo supplicio cogatur Dominus vindicare? III. Interea parricidae furor non minuitur, non refrenatur; ardescit, in pejus immanis accenditur. Cupit facinus conceptum implere, desiderat scelus dispositum instantissime perpetrare. Perpetranti nefas tarda sunt cuncta, festinanti ad facinus videntur remorari disposita. Cupit parricidium ante complere quam agat; festinat patrem ante intercipere
Abbreviated transcription (Latin):
deserito nouo suppliuio moriturũ: forsitan eninsꝰ deseritis
cerrabit : qui ut audera .ur̃ numerus ꝓuocauit: Ceste solus per¬
it quinaturȩ iura debellat: solus cõnicidat qui pi&atq̃ patris
in pugnat: Aut enĩ cerrabit dũpȩnita : aut ꝓseuerabit & peri&:
ego enĩ doleo reum. doleo impium. doleo nouo supplicio moriturũ :
Qquiste in hoc facinꝰ ꝓsilire parricida deterrimȩ docuit: quiste
furor audere. tam in mane facinꝰ ꝓuocauit : Si offendit pater ẽ
silesit genitor: quin immo: nec offendit. nec lesst: Dincat fu¬
rorempiaas affectur insania super&: crudelitatẽ natura
debell& : Aut nãquid te pat̃ e nlȩsit offendit. aut id circo te
ffentus ebe pietatem: Tibi parcis dũ a patre map auetis
suem destndere deberes si quod audes alterũ audere cogno¬
usser: ubiiam solacium patres: abi ia p̃sidium genitorer inue¬
nient si filios senserint parricidas aut quando externa tuta

Expanded text:
deserite novo supplicio moriturum. Forsitan enim si deseritis, deserite novo supplicio moriturum. Forsitan enim si deseritis, cessabit, quem, ut auderet, vester numerus provocavit. Certe solus pereat qui naturae vim debellat, solus concidat qui pietatem patris impugnat. Aut enim cessabit, dum poenitet, aut perseverabit et periet. Ego enim doleo reum, doleo impium, doleo novo supplicio moriturum. Quis te in hoc facinus prosilire, parricida teterrime, docuit? Quis te furor audere tam immane facinus provocavit? Si offendit, pater est, si laesit, genitor, quin imo nec offendit, nec laesit; vincat furorem pietas, affectus insaniam superet, crudelitatem natura debellet; aut nunquid te pater, quia non laesit, offendit, aut idcirco te Redde affectus, exhibe pietatem; tibi parcis, dum a patre manus avertis, quem defendere deberes, si quod audes, alterum audentem cognovisses. Ubi jam solatium patres, ubi praesidium genitores invenient, si filios senserint parricidas, aut quando externa tuta
Abbreviated transcription (Latin):
quantũ molestiȩ ꝑ flagitiosos incurrir : Dauid scisrsimꝰ tot dem̃ter
exercitus qr ñ deliquit offendit. Tot populor rabiem qr ñlesit in
exercitus Amant᷑ incȩdẽ patris funeste multorimanꝰ : ꝓuocant᷑
m in nocentẽ ulcisci facinꝰ alienũ : unius parricidȩ furor tot milia
insanire compellit . Vnius dem̃tia dem̃ter efficit multos : Offen¬
dit enim dauid filiũ qr fris in eũ ulciscinoluit parricidium:
semp enim scelera dũ ñ resecant᷑ in crescunt & in augmitã
facinorũ ꝓsilitur : quotier secura in punitate peccatur: Dũ
enim in ebaessalon fris occisi facinus ñ uindicat᷑ in parricidiũ
patris recidiuum patrifacinꝰ iteratus : Vos uor in quã exercitus
infelices admoneo : uos affectu pi&atis exhostor: Cur in ali¬
enũ facinꝰ ruitis. curfurentis in saniã adiuuatis. cur parricde
similes acdementes existitis: de serite quȩso dererite reum

Expanded text:
quantum molestiae per flagitiosos incurris! David sanctissimus tot dementes quantum molestiae per flagitiosos incurris! David sanctissimus tot dementes exercitus quia non reliquit offendit; tot populorum rabiem, quia non laesit, incexercitus. Armantur in caedem patris funestae multorum manus; provocatur in innocentem ulcisci facinus alienum; unius parricidae furor, tot millia insanire compellit; unius dementia dementes efficit multos. II. Offendit enim David filium, quia fratris in eum noluit ulcisci parricidium. Semper enim scelera, dum non resecantur, increscunt, et in augmenta facinorum prosilitur, quoties sedatur impunitate peccatum. Dum enim in Absalom fratris occisi facinus non vindicatur, in parricidium patris recidivum facinus iteratur. Vos, vos, inquam, exercitus infelices, admoneo, vos affectu pietatis exhortor, cur in alienum facinus irruitis? Cur furentis insaniam adjuvatis? Cur parricidae similes ac dementes existitis? Deserite, quaeso, deserite reum,
Abbreviated transcription (Latin):
aberralon scelestis simꝰ mentem ꝑdid sensũ amint consi¬
lium. in sectatur patrẽ fugat in nocentẽ. Insequitur
genitorem: usurpat imperiũ: potestatem arripit
regnũ inuadit: Nut cũ patre soci& atẽ¬
inir& sed uttotũ regnũ patris ranguine porsider& : ꝑdidit
inquã aberralon consiliũ dũ parricidio cupit mercari impe
Eprium : Amisit sensũ dũ ꝑ exitiũ patrir consequi desiderat
regnũ festinat ꝓperat quȩrit in nocentẽ opprimere reur
patre suꝑstite moriturus : At contra dauid hamilis acmitis.
cedit domo ꝑsequentẽ fugit dedinat hostem reliquit affectur
ne aut parricidȩ interitus ei luctũs ad ferr&. aut ꝑemptio eiur
reũ filiũ exiber& : Vult furorem filii fugiendo compescere : de side¬
rat declinando parricidȩ sȩuitiã temperare : sed crudelitar m̃te
concepta tã sedari ñ potuit quã immanis seuitia ad ꝑficiendum
facin ꝓuocauit : Oinnocentia quantũ apud reor periculi suscipis

Expanded text:
Absalom sceleratissimus mentem, perdidit sensum, amisit consilium; insectatur patrem, fugat innocentem; insequitur genitorem, usurpat imperium, potestatem corripit, regnum invadit, non ut cum patre societate patris sanguine possideret. Perdidit, inquam, Absalom consilium, dum parricidio mercari cupit imperium; amisit sensum, dum per exitium patris consequi desiderat regnum. Festinat, properat, quaerit innocentem opprimere, reus patre superstite moriturus. At contra David humilis ac mitis cedit homini, persequentem fugit, declinat hostem, relinquit affectus ne aut parricidae interitus ei luctum afferret, aut peremptio ejus reum filium exhiberet. Vult furorem filii fugiendo compescere, desiderat declinando parricidae saevitiam temperare. Sed crudelitas mente concepta tam sedari non potuit, quam immanis saevitia ad perficiendum facinus provocavit. O innocentia, quantum apud reos periculi suscipis,
Abbreviated transcription (Latin):
igitur sustinuit. non propt̃ semetipsum neq: propt patrem suum
sedit s aliuar& pererucem genus humanum: & si nos sedesideras Rm̃ ȩ
uistitem crucis & quanta udeius ut possum laudem dicore: audi
Crux spesxp̃ianorum Crux resurrectio mottuorum Crux gxoꝵ dux

Expanded text:
igitur sustinuit Christus, non propter semetipsum, neque propter Patrem suum, sed ut salvaret per crucem genus humanum. » virtutem crucis, et quanta ut possum ad ejus laudem dicere, audi: « Crux spes Christianorum, crux resurrectio mortuorum, crux caecoru
Abbreviated transcription (Latin):
tonum & omnia illa quibus cotidiana sacrficia consumma¬
banhabenter &iam ꝓph&as alios defunttor alios adhuc suꝑ¬
stites quieos & de ast ib: prȩsentibur in formaren & deant iquis
dẽ beneficiis commonerend quȩ in egypto fecerat cumebrquȩ
in deserto quȩ & iam cum terrom reꝓmissionis in gressisum¬

Expanded text:
 & illa quibus quotidiana sacrificia consummabant, habentes etiam Prophetas alios defunctos, alios superstites, qui eos & de actibus præsentibus informarent, & de antiquis Dei beneficiis commonerent, quæ in Ægypto fecerat cum eis, quæ in deserto, quæ etiam in terra repromissionis, cum ingressi su
Abbreviated transcription (Latin):
suis: & tamen postomã hac tam euident ia diuinȩ uirtut is
insignia & postuniuersamgloiiam quae eis supracunstos
mortales dataost infideles exciteruni & in grirti
Caput namque uituli ado rauorunt . & deos quȩrierun. si¬
bi alior fiers: cumtantȩ tales quedĩ uirtuter. aliȩ adhuo
inoculis haberentur. Aliȩ ueroiecentem & nuꝑgestam
seruarent incor dememoram: At ueroninquitarum

Expanded text:
it: Et tamen post omnia haec tam evidentia divinae virtutis insignia, et post universam gloriam quae eis supra cunctos mortales data est, infideles exstiterunt et ingrati. Caput namque vituli adoraverunt, et deos quaesierunt sibi alios fieri, cum tantae talesque Dei virtutes aliae adhuc in oculis haberentur, aliae vero recentem et nuper gestam servarent in corde memoriam. At vero Ninivitarum
Abbreviated transcription (Latin):
loco sed semꝑ in ꝓximo ẽ : & qui loco nonclauditꝰ fid&en&ur:
Nã si hominẽ rogare uolueris. interrogas quid fac̃ : & audiens dor¬
mit aut non uacat. aut ceste non dignabit᷑ minister responde¬
r&ibi Addm̃ aut̃ nihilhorũ opus ẽ sed ubi cũq: fueris & inuoca¬
ueris auditte : non ostiarius non mediator non ministeropus ẽ
sed dicitomisereremei. & dr̃ilico audiert : ad huc loquente te
dic̃ ad sũ : Osermomansu&udine & benignitate
plenus: non & pestat consũ mariorationem
sed statim tribuit p&itionẽ : misereremes
Hanc imitemur chananȩã
Misereremeidñe
filiam eamale adȩ inonio ugatur
Omulier magna ẽ fidestua malea

Expanded text:
loco, sed semper in proximo est. Et qui loco non clauditur, fide tenetur. loco, sed semper in proximo est. Et qui loco non clauditur, fide tenetur. Nam si hominem rogare volueris, interrogas quid facit; et audies: dormit, aut: non vacat, aut certe non dignabitur minister respondere tibi. Ad Deum autem nihil horum opus est, sed ubicunque fueris et invocaveris, audit te. Non ostiarius, non mediator, non minister opus est, sed dicito: miserere mei, et Deus illico aderit. Adhuc te loquente, dicit, adsum. O sermo mansuetudine et benignitate plenus! Non exspectat consummari orationem, sed statim tribuit petitionem. Miserere mei. Hanc imitemur Chananaeam: Miserere mei, Domine, filia mea male a daemonio vexatur. O mulier, magna est fides tua, fia
Abbreviated transcription (Latin):
apdentierant & dõ placuert: latro incruce erat is etatalos
ẽ fidelit̃ postulando ÷ & iohuil obfiuit erigx: Sed confessio fidei
paradisũ aperuit : Iob inster quilinio erat & ꝑpaeuentuerisor
mentis opus ẽ : quodr iniuditio ad sistis ora & cũ iras ceur rexora:
ubiq: dr̃ praesens ẽ non claudit᷑ loco Inuo cantitibi dic̃ adsũ : Nam
cũ eduxis r& moysespopulũ deaegipto &ꝑ desestũ ad marerubrum
ueniss& Aegyptii postergũ erant in sequentes populũ : antemare
frȩmebat fluctus moyses in angustia erat : tacebat quidẽ s& men¬
te grandia cogitabat : In medio tribu lationis erat : Inde aegyptii
insequentes. Hic mare intumescens ad dñm igitur menteclama¬
bat & uoxpaenitus nonaudiebat᷑. Ideo dñs dic̃ ad eũ : quid clamas ad
me cũ ore quidẽ nonclamar&. sed corde : & tuigitꝰ quando adsti¬
teris furenti iudicis acrapͥidotyranno. Ora dm̃tuũ & orante te

Expanded text:
ardenti erant, et Deo placuerunt . Latro in cruce erat, et exauditus ardenti erant, et Deo placuerunt . Latro in cruce erat, et exauditus est fideliter postulando. Et nihil obfuit crux, sed confessio fidei paradisum aperuit . Job in sterquilinio erat, et per patientiammenti opus est. Quod si in judicio assistis, ora. Et cum irascitur rex, ora; ubique Deus praesens est, non clauditur loco; invocanti dicit: Adsum. Nam cum eduxisset Moyses populum de Aegypto, et per desertum ad mare Rubrum venisset, Aegyptii post tergum erant insequentes populum . Ante mare fremebant fluctus, Moyses in angustia erat. Tacebat quidem, sed mente grandia cogitabat. In medio tribulationis erat: inde Aegyptii insequentes, hinc mare intumescens. Ad Dominum igitur mente clamabat, et vox penitus non audiebatur. Ideo Dominus dicit ad eum, quid clamas ad me? cum ore quidem non clamaret, sed corde. Et tu igitur quando astiteris furenti judici ac rabido tyranno, ora ad Dominum tuum, et orante te,
Abbreviated transcription (Latin):
filiãq: demone plenasit : Sed habes animã pec catis refectã &
monio uesatꝰ : dicito&tu merere meidñe quia animame a
maleadȩ moni ouexatꝰ. Erandis enĩ daemon peccatũ ẽ : & il lequi
in ꝓpatulo habens uel ocius curari potest. Quiaut̃ occultat pec¬
cata sua hominib: & peniteri non uult sed contemnens securus
deliti quid odibilis ẽ: & ille quidẽ ꝓ ipsa uexatione ueniã
habebit : Iste uero responsione pribabit᷑ : Miserere mei. mo¬
dicus quiðẽ sermo sed im mensũ benignitatis contin& pelagus
uibienĩ misericordia postulat᷑. ibiuniuersa conprebensas bona
Quod siforas accelesiaẽs dictu miserere meidñe Non solums
labiamouens sedmente ingemescens qr & tacentes auditds̃
non quȩrit᷑ locus sed de uotiomentis : Hieremias in lacd caeni
demer sus erat & fideliter or ans dm̃ ꝓmeruit: Daniel in lacd̃ leonũ
missus ad sedimiseri cordiã inclinauit ⁊ Trespueri in camuqs

Expanded text:
filiam quae daemone plena sit, sed habes animam peccatis refertam. Et filiam quae daemone plena sit, sed habes animam peccatis refertam. Et monio vexatur. Dic et tu, Miserere, Domine, quia anmale a daemonio vexatur. Grandis enim daemon, peccatum est. Et ille quidem in propatulo habens, velocius curari potest, qui autem occultat peccata sua hominibus, et poenitere non vult, sed contemnens securus delinquit et odibilis est, ille quidem pro ipsa vexatione veniam habebit, iste vero responsione privabitur. Miserere mei. Modicus quidem sermo, sed immensum benignitatis continet pelagus. Ubi enim misericordia postulatur, ibi universa comprehensa sunt bona. Quod si foras ecclesiam es, dic tu, miserere mei, Domine, non solum labia movens, sed mente ingemiscens: quia et tacentes audit Deus. Non quaeritur locus, sed devotio mentis Jeremias in lacu coeni mersus erat, et fideliter orans, Deum promeruit . Daniel in lacum leonum missus, ad se Dei misericordiam inclinavit . Tres pueri in camino
Abbreviated transcription (Latin):
cẽtuã iflestẽ in quid genua cur uasti qui dẽ genuaintur seameis
ua fonsuagat᷑, corpustuũ intus sed sensus foras. Os quidẽ loq¬
bat̃ sed mens usuras cogitabat possessionem reditus supputabat
deseriptiones domorũ uidebat. amicorũ uerba uoluebat : No¬
glegentias intuebat᷑ famulorũ perasitorũ urbanitates ridebat:
mulierũ speciem considerabat : Diabo lus enĩ cũ sit astutus scit
qñm intẽpore orationis grandia postulemꝰ & sȩpius in p&rems¬
& in pedirefestinat in ꝓuid asmentes : Nã aliquotiens cũ resupini
acemus in lectulo nihilta le cogitamus Sed cũ uenimꝰ adoratio¬
nẽ cogitationũ nos obpriment nubes ut nos auocent & sine
fructu efficiant. Haec igit᷑ sciens in orationib: fieri imitare
chana neã mulierẽ qua uigilant̃ & cũ sũ masapientia rogabat
dñm & ideo meruit in p&rare : Sed forsitan dicis non habeo

Expanded text:
cem tuam? Flexi, inquit, genua. Curvasti quidem genua intus, sed mens cem tuam? Flexi, inquit, genua. Curvasti quidem genua intus, sed mens tua foris vagatur. Corpus tuum intus, sed sensus foras. Os quidem loquebatur, sed mens usuras cogitabat, possessionum redditus supputabat, descriptiones domorum videbat, amicorum verba volvebat, negligentias intuebatur famulorum, parasitorum urbanitates ridebat, mulierum speciem considerabat. Diabolus enim cum sit astutus, scit quoniam in tempore orationis grandia postulemus, et saepius impetremus, impedire festinat improvidas mentes. Nam aliquoties cum resupini jacemus in lectulo, nihil tale cogitamus. Sed cum venimus ad orationem, cogitationum nos opprimunt nubes, ut nos avocent, et sine fructu efficiant. Haec igitur sciens in orationibus fieri, imitare Chananaeam, vir, mulierem, quae vigilanter et cum summa sapientia rogabat Dominum, et ideo meruit impetrare. Sed forsitan dices: Non habeo
Abbreviated transcription (Latin):
paulatĩ erudit a fuiss& . nec tuscisses uistutẽ animi ei nec la¬
tentẽ fidei thesaurũ : & ideo suspendi donationẽ ut tuagnos¬
ceres fidẽ : Omulier: dr̃cit : Omulier audiant haec qui iustan
secra eũ famulare. Illidicis Rogauisemel secundo & testio
& decies & uige es & quid ñon ac cepiinquid : Nerecedus. quo¬
usq accipias fines postu lanti acceptio de praecantis ẽ : Tunc
cessa quando acceperis immomagis nec tunecesses sed& tuno
ꝑseuera agens gratias ꝓid qđ accepisti ut ꝑser& tibi quod accepe¬
ris : Nnulli intro euntes aecclesiã inmille uersus &tendunt
orationẽ suã quasi a pud dm̃ multitudo sermonũ opussit tã quã igno¬
rantȩ qid postules qui ante quã cogites nouit : Nã & illi quidẽ qđ di¬
cunt nesciunt : Labiamouent solũ modo. Mensaut̃ sinefrusticẽ & au¬
res ẽ sunde sunt : tunon audis orabionẽ tuã & dñmuis audire prae¬

Expanded text:
paulatim erudita fuisset, nec tu scisses virtutem animae ejus, nec lapaulatim erudita fuisset, nec tu scisses virtutem animae ejus, nec latentem fidei thesaurum, et ideo suspendi donationem, ut tu agnosceres fidem. O mulier. Deus dicit, o mulier. Audiant haec qui jactantsecra eum, famulare illi, dicit: Rogavi semel, secundo et tertio, et decies et vicies, et quidnam accepi, inquis? Ne recedas quousque accipias. Finis postulantis, acceptio deprecantis est. Tunc cessa quando acceperis. Imo magis nec tunc cesses, sed tunc persevera, agens gratias pro eo quod accepisti, ut perseveret tibi quod acceperis. Nonnulli introeuntes ecclesiam, in mille versus extendunt orationem suam, quasi apud Deum multitudo sermonum opus sit, tanquam ignoranti quid postules, qui antequam cogites novit. Nam et illi quidem quid dicunt nesciunt, labia movent solummodo, mens autem sine fructu est, et aures ejus surdae sunt. Tu non audis orationem tuam, et Dominum vis audire pre
Abbreviated transcription (Latin):
sipci aut in puden repudi andaẽ sed laudanda magis quia
expetat salictẽ : Non ẽ in quid bonũ sumere panem filisieu
amitterecanib & iũ dñe tucanem meuocar ego te dño uo
contuene iniurias ego te glorifico : &iũ dñe nam & cateloi
edunt demicis que cadunt demenra dominor dscis roua. oi
eespuio ob propriu st antũ accipiã uel ȩs cã canis. dicis rei. iopon
cani q canẽ meuocas:
Damehi micas : Odñe
aduocatus meȩ
factũ es postulationis ab negando ꝓmittis: & ia dñe : nã &
catelli edunt demicis quȩ cadunt demens adominorũ suorũ:
quid ergo quiabnegabat . qui repellebatq non respondebat. qui¬
dicebat Non ẽ bonũ sumere panẽ filiorũ &mittere canib:
qui dicebat non sũmissus nisi ad oues quaȩ perier̃ domusisrł
nlaudes mulieris subito erũpit dicens Omulier ꝓpt̃ ea in¬
quid laudo constantiã eiꝰ. Laudo fidẽ q iniuriata ꝑ mansit
& ratione extorsit : Si enĩ ab initio dimisissẽ illã. Nec illa

Expanded text:
si procax aut impudens reputanda est, sed laudanda magis quae exspectat salutem. Non est, inquit, bonum sumere panem filiorum, et mittere canibus. Etiam, Domine. Tu canem me vocas, ego te Dominum voco. Tu me injurias, ego te glorifico. Etiam, Domine, nam et catelli edunt de micis quae cadunt de mensa dominorum suorum. Non respuo opprobrium, tantum accipiam vel escam canis. Dicit rem quae cani. Quia canem me vocas, da mihi micas. O Domine, advocatus meae factus es postulationis, abnegando promittis. Etiam, Domine. Nam et catelli edunt de micis, quae cadunt de mensa dominorum suorum. Quid ergoumere panem filiorum, et mittere canibus; qui dicebat, non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel, in laudes mulieris subito erumpit, dicens: O mulier. Propterea, inquit, laudo constantiam ejus, laudo fidem, quae injuriata permansit, et rogatione extorsit. Si enim ab initio dimisissem illam, nec illa
Abbreviated transcription (Latin):
fiat tibi sicut uis. Neque ius sit mu¬
lier xeq: imperauit daemoni sedso¬
lamulieris uoluntas curauit fi¬
liam. de monẽq: fugauit
Vbi sunt qui audent dicere
fecisse inde quiddias
Eiat cibi sicutuis: Considera sermonis germanitatem : patrem suũ
imitat᷑. Quando enim faciebat dr̃ calumdixit : Fiat caelum &
fastum est calum: Fiat terra. & fastaẽ. terra. Fiat sdi fi¬
ansastra. caeli: & fastasunt uniuersa: Iussio addux̃ substanti¬
amparentelȩ Sermo commnonitionem. ostenditnatura:
Et sanata est in quid filia eiꝰ ex illahora : ex quahora uNon ex
qua uenit mat̃ eiꝰ domi: sed ex qua sermo dñi ꝓcessit : Et cum
redis & domi inuenit eam sanaement is. & uoluntate immofi¬
de eiuscuratam: Prohis autem omnib gratiasagamꝰ¬

Expanded text:
Fiat tibi sicut vis. Neque jussit muFiat tibi sicut vis. Neque jussit mulier, neque imperavit daemoni, sed sola mulieris voluntas curavit filiam, daemonemque fugavit. Ubi sunt qui audent dicere, fecisse? vide quid dicat. Fiat tibi sicut vis. Considera sermonis germanitatem. Patrem suum imitatur. Quando enim faciebat Deus coelum, dixit: Fiat coelum, et factum est coelum: Fiat terra, et facta est terra: Fiat sol, fiant astra coeli, et facta sunt universa . Jussio adduxit substantiam parentelae, sermo communionem ostendit naturae. Et sanata est, inquit, filia ejus ex illa hora. Ex qua hora? Non ex qua venit mater ejus domum, sed ex qua Domini sermo processit. Et cum redisset domum, invenit eam sanae mentis, et voluntate, imo fide ejus curatam. Pro his autem omnibus gratias agam
Abbreviated transcription (Latin):
eguit o Nonutiq qr austor salutis ẽ & uniuersitat iscreatoe
& uerbum dr̃ id eo dix̃ Omulier magna est fidestua : quac̃¬
uis & ꝓdispensat ine carnis orauerit : & qr magna ẽ fides
copiosa effusa estgratia: ubi aut̃ oratio necessaria est
ibi infirmũ estuas: Omulier magna est fidestuas
Nonui distimortuum suscitatum uec lȩꝓsum mundatum
Necꝓph&as audistio ueclegẽ meditat᷑aes. neq: mare indi¬
uisionib: scindiui disti. Nihilhorum contemplataes
sed ꝑseuerast ip& endo: Omulier grandis est fidestua.
Mostua est mulier & p̃conia ei uigent : Vbicumq ier is
audies xp̃m dicentem: Omuli er magna ẽ fidestua:
nscotia. in india. in mauritania. quantamcũq solre¬
spicit terram. clamat xp̃r. & non tac& uerbum: Omuli¬
er grandis est fidestua. fiat tibi sicut uis. Non dixit
esto medicus. tibi committo medicam̃tum & in ponasei:
fiatt ibi sicut uir. uolunt astua cur& eam: Chana¬
nea uoluntate curauit. & filius dĩ sicut
dicunt hͥca sem& ipso uoncurats

Expanded text:
universitatis creator, et verbum Deus; ideo dixit: O mulier, magna est fides tua: quamvis et pro dispensatione carnis oraverit. Et quia magna est fides, copiosa effusa est gratia. Ubi autem oratio necessaria est, ibi infirmum est vas. O mulier, magna est fides tua. Non vidisti mortuum suscitatum nec leprosum mundatum, nec prophetas audisti, nec legem meditata es, neque mare in divisionibus scindi vidisti. Nihil horum contemplata a sed perseverasti petendo. O mulier, grandis est fides tua. Mortua est mulier, et praeconia ejus vigent. Ubicunque ieris, audies Christum dicentem: O mulier, magna est fides tua. In Scythia, in India, in Mauritania, quantamcunque sol respicit terram, clamat Christus, et non tacet verbum: O mulier, grandis est fides tua, fiat tibi sicut vis. Non dixit, esto medicus, tibi committo medicamentum ut imponas ei, fiat tibi sicut vis, voluntas tua curat eam. Chananaea voluntate curavit, et Filius Dei, sicut dicunt hic, a semetipso non curat.
Abbreviated transcription (Latin):
Accepit comitemq̃: aduocati locum impleuit & sicad summum
fontem orex̃, Propterea inquidd descenđ ꝓpt̃ ea carnem
ad sumpsit & homo fuctus ẽ ut & egõ eicudeam loqui: Sur¬
sum incelis cherub in eum trement & seraphin m& uunt: &¬
deorsum mere trix loquitur cumeo miserere mei: Nudus quidem sermo
sed in mensitatem sulutis continen is miserere mei : proptere inquid
uenisti ꝓpt̃ ea carnem sumpsisti propterea factus es qđ egosum: O ad ii

Expanded text:
accepit comitem, quae advocati locum implevit, et sic ad summum accepit comitem, quae advocati locum implevit, et sic ad summum fontem perrexit. Propterea inquit descendit, propterea carnem assumpsit et homo factus est, ut et ego ei audeam loqui. Sursum in coelis Cherubim eum tremunt et Seraphim eum metuunt, et deorsum meretrix loquitur cum eo, miserere mei. Nudus quidem sermo, sed immensitatem salutis continens. Miserere mei. Propterea inquit venisti, propterea carnem assumpsisti, propterea factus es quod ego sum. O admi
Abbreviated transcription (Latin):
Eccemulier u&us arma diaboli que h ominẽ deparadiso expulit:
mat̃ peccati. initium iniquitatis. p̃uaricationis m̃ateria
ipsa illa mulier uenit ipsa natura Nouares & ad miranda iudei fu¬
giunt & mulier sequitur : Eccemulior afinib: illis egressa roga bat eũ
Deitatemeius & dispensationẽ addnuntians: confitesur enim & dominati¬
onem & in carnationẽ eius : misereremei : Vide philosoghiam muleris
animdindicentis misereremei : Non inquid habeo conscientiã bonor ũ
operũ nec rectȩ uitȩ fiduciã ad misericordiã confugio ad tranquillum
peccantiũ postumꝰ ad misericordiũ confugio ubices sat iudicium: admi¬
sericordiũ confugio ubi in effabilis salus ẽ : Dic mihimulier que mad¬
modum ausaes. cumsis peccatrix & iniqua. accedere ad eum ego in¬
quid nouiquid ugã.: Vide prudentiãmulieris Non rogut iucobũ
Non obsecrat iohannem Neq: ꝑgitad p&rũ Nec interced& apłoꝵ
chorum: Non quȩ siuit mediatorem sed pomnib: illis penitentiã

Expanded text:
Ecce mulier vetusta armatura diaboli, quae hominem de paradiso expulit, mater peccati initium iniquitatis, praevaricationis materia: ipsa illa mulier venit, ipsa natura. Nova res et admiranda: Judaei fugiunt, et mulier sequitur: Et ecce mulier a finibus illis egressa, rogabat eum,deitatem ejus et dispensationem annuntians. Confitetur enim et dominationem et incarnationem ejus. Miserere mei. Vide philosophicam mulieris animam, dicentis: Miserere mei. Non, inquit, habeo conscientiam bonorum operum nec rectae vitae fiduciam. Ad misericordiam confugio, ad tranquillum portum peccantium. Ad misericordiam confugio, ubi cessat judicium; ad misericordiam confugio, ubi ineffabilis salus est. Dic mihi mulier quemadmodum ausa es, cum sis peccatrix et iniqua, accedere ad eum? Ego, inquit, novi quid agam. Vide prudentiam mulieris. Non rogat Jacobum, non obsecrat Joannem neque pergit ad Petrum, nec intendit apostolorum chorum. Non quaesivit mediatorem, sed pro omnibus illis poenitentiam
Abbreviated transcription (Latin):
transiens in qui ihs̃ uid matheum sedentem intheloneo & di¬
xit ei : sequereme : Ouistus sermonis: quasi quidem introai hamꝰ
captiuum militem fecit: & exlutuͦm aurumest operatus : Ue-¬
nit uncinus: & statim exsurgens secutus esteum: In ꝓfundo
malignitatis erat : &usq: aduesticem iustutis conscendit : ut
malignitas non est Liberi quippe nos arbitrii creauit dr̃: ut uo-¬
luntate nr̃a cumadiutoriodĩ qđ uolumꝰ faciamꝰ: Sipublicanꝰ
es : potesfieri euangelista: Siblas phemꝰes: potes fieri apłs: Sila¬
troes : poteris paradisi colonus effici, Simagus es : poteris dñm¬
udorure : Nec est ulla malitia : quȩ penitentia non soluatur : &ideo
tumquam principia malignitatum elegit xp̃s. ut nemousqite in
finem sem&ipsum despiciat. Noli mihidicere perii:qui me
dicum haber satis fortiorem te: & potentiorem quam infirmitus
tuaest: Medicum habes. uoluntutẽtuã si uolueris em̃dantẽ.

Expanded text:
Transiens, inquit, Jesus vidit Matthaeum sedentem in teloneo, et dixit ei: Sequere me . O virtus sermonis! quasi quidam introiit hamus, et captivum militem fecit, et ex luto aurum est operatus. Venit uncinus, et statim exsurgens secutus est eum. In profundo malignitatis erat, et usque ad verticem virtutis conscendit, ut nmalignitas non est. Liberi quippe arbitrii nos creavit Deus, ut voluntate nostra cum adjutorio Dei quod volumus faciamus. Si publicanus es, potes fieri evangelista. Si blasphemus es, potes fieri apostolus. Si latro es, potes paradisi colonus effici. Si magus es, poteris adorare. Non est ulla malitia, quae poenitentia non solvatur. Et ideo tanquam principia malignitatum elegit Christus, ut nemo usque in finem semetipsum despiciat. Noli mihi dicere: Perivi, quia jam medicum habes satis fortiorem te, et potentiorem quam infirmitas tua est. Medicum habes voluntatem tuam, si volueris emendantem,
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ in iuriã ferreputantur . Eaenim quae uel in iu riosa de monstrantur
ipsamdiñ misericordiam clementiamq declarant : Qui ꝓditorem s uum. latronem
scele ratum tantis beneficus ampliauit : & usque ad ipsum ꝓditionis tempus
solitis ammonitionib: tolerauit :: Namam monebat : suadebat &omni
studio eum sanarecurabat : sed siille sermonem respuit: sitanti magistri
uerba contempsit xp̃s causatio ẽ & mere trix testis ẽ : quȩ desua fuit libe¬
ratione sollicita : Nigitur uidendo meretriem detucliberatione despe¬
res : sed &iudam cogitundo Non debes eẽ securus : utrũq emm periculo sũ ẽ
& confidentia &desperatio : Nã confidentia stantẽ euertit: & iterum
disperatio postlapsum non adinitait exsurgere : &ideo paulus exoetaaur
dicens: qui seputat sture uideat necudat: Habes exemplum utrius que
ꝑsonȩ. Discipulus cũ sestare putar&. caecidit: Mere trix cumsececidis se

Expanded text:
to. » Et post paululum: « Ea enim quae vel injuriosa demonstrantur, ipsam Domini misericordiam clementiamque declarant, qui proditorem suum latronem sceleratum tantis beneficiis ampliavit, et usque ad ipsum proditionis tempus solitis admonitionibus toleravit. Nam admonebat, suadebat, et omni studio eum sanare curabat. Sed si ille sermonem respuit, si tanti magistri verba contempsit, Christus causatio est, et meretrix testis est, quae de sua fuit liberatione sollicita. Non igitur videndo meretricem, de tua liberatione desperes; sed et Judam cogitando non debes esse securus. Utrumque enim periculosum est, et confidentia, et desperatio. Nam confidentia stantem evertit, et iterum desperatio post lapsum non admittit exsurgere. Et ideo Paulus exhortatur dicens: Qui se putat stare, videat ne cadat . Habes exemplum utriusque personae. Discipulus cum se stare putaret cecidit; meretrix cum se cecidisse
Abbreviated transcription (Latin):
suspitionem : sed sicuit ꝓsus anna ał fuit indanihele ros sic ꝓmaria
riam coniugemtuam Qd enimdeilla natum fuspit despũ scõ ẽ
mariam: Vtrȩqe teneant cafitatem illȩ coniugalem illȩ uirginꝰ alem:
Utraq: enim castitas hab& apud dm̃ meritum: Ergo unusquisque fr̃s mei¬

Expanded text:
suspicionem: sed sicut pro Susanna adfuit in Daniele Spiritus, sic psuspicionem: sed sicut pro Susanna adfuit in Daniele Spiritus, sic priam conjugem tuam: quod enim de ea nascitur, de Spiritu Mariam: utraeque teneant castitatem; illae conjugalem, illae virginalem. Utraque enim castitas habet apud Deum meritum: etsi virginalis m
Abbreviated transcription (Latin):
Quiergo liberauit susannam coniugem fidelem mulierem castam
a falso testimonio seniorum : ipse liberauit & uirginem mariam
a fulsa suspitione. Inuenta est ergo & uirgo illa pregnans. ad
quam uir non accesserat : uterus quidem fetutumuerat: & uir¬
ginalis integritas manserat : seminatorem fidei. fide conceperat: dnm̃
insuum corpus a sumpserat. Non eius corpus uiolari ꝑmiserat: Meri¬
to tamen tamquam homini uenit insuspitionẽ : Ali unde eẽ credebat:
Quarẽ dignus fuit ab angelo corrigi: quia nonin illo erat maliuola suspi-¬
sunt gubnantium : Lic& cuiquam defilio malesuspicari : sed filio
non lic& calumnari, Utiq suspicaris malum sed optas inuenire
bonum: Quibeniuolȩ suspicatur : uincicupit : Tunc enim benel&at᷑.
quando falsum inuentum fuerit. qđ male suspicatur: Talis erat
io seph circa coniugemsuam: cui corpore Nonerat mixtus. sed
tamen fide iamfuerat copulatus: Uenit ergo. & uirgo infalsã

Expanded text:
Qui ergo liberavit Susannam mulierem castam, conjugem fidelem a falso testimonio seniorum, ipse liberavit et virginem Mariam a falsa suspicione mariti sui. Inventa est ergo virgo illa praegnans, ad quam vir non accesserat. Uterus quidem fetu intumuerat; sed virginalis integritas manserat. Seminatorem fidei fide conceperat, Deum in suum corpus assumpserat, qui ejus corpus violari non permiserat: marito tamen tanquam homini venit in suspicionem. Aliunde esse credebat, Quare dignus fuit ab angelo corrigi? Quia non in illo erat malevola suspisunt gubernantium. Licet cuiquam de filio male suspicari; sed de filio non licet calumniari: utique suspicaris malum; sed optas invenire bonum. Qui benevole suspicatur, vinci cupit: tunc enim bene laetatur, quando falsum inventum fuerit quod male suspicabatur. Talis erat Joseph circa conjugem suam, cui corpore non erat mixtus, sed tamen fide jam fuerat copulatus. Venit ergo et virgo in falsam
Abbreviated transcription (Latin):
et enim uistutẽ doctoris ostendit : qui & more trices ado boediendum sui¬
uoluit comiutare: discipulum nom potut retinere
Ualocinquam & incunctanter uduit retinere : sed neces sitate nolebat efficere¬
tatus a principibur sacerdotum. Nullu necessi tate constritus sponte pes sit & pro¬
pria malignitate consiliumgenut sceleraaȩ mentis nullo participe conuocato:¬

Expanded text:
e magistrum doctoris ostendit, qui et meretrices ab obediendum valuit commutare, discipulum non potuit retinere? Valde, inquam, et incunctanter valuit retinere; sed necessitate nolebat bonum efficererincipibus sacerdotum, nulla necessitate constrictus, sponte processit, et propria malignitate consilium genuit sceleratae mentis nullo participe convocato
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ascendit incaelum : & ut scias qđ angłi ubiq: uersantur : audi quod
paulus. femineo pudori p̃cipiens ait: debent mulieres uelam̃ habere super
mea : &illiquicum apłis erant. aiunt ad roden. angelus ipsius est.
&ia cob: uidinquid castra angłoꝵ: & merito angłoꝵ castracuidebant᷑ int̾ra
Num sicut imperatords optimi ꝓiusione urbes om̃s uniuersae ciuitates.
custella singula. manumilitari aduersus hostilem muniuntur aduentũ.
& om̃a loca diligent̃ armantur neb arbarica incursione deleantur:
Ita & ds̃ qm̃ barbura & a grestim̃te rapientes dȩmones. ad pacis euersionẽ
ubiq: uersantur . ad tutelam nr̃m constituit exercitus angełoꝵ ut eoꝵ
p̃sentia dȩmonum confringatur auditia & ꝑ eos nob̵ pacis gratia mi¬
nistretur : Vides qđ & angeli p̃sunt insistunt mastyres & ubique nob̵

Expanded text:
Dominus ascendit in coelum. Et ut scias quod angeli ubique versantur, audi quid beatus Dominus ascendit in coelum. Et ut scias quod angeli ubique versantur, audi quid beatus Paulus femineo pudori praecipiens ait: Debent mulieres velamen habere, propmea . Et illi qui cum apostolis, erant, aiunt ad Rhoden: Angelus ejus est . Et Jacob: Vidi, inquit, castra angelorum . Et merito angelorum castra videbantur in terra: nam sicut imperatoris optimi urbes omnes, universae civitates, castella singula, manu militari adversus hostilem muniuntur adventum, et omnia loca diligenter armantur, ne barbarica incursione deleantur, ita et Deus, quoniam barbarica et agresti mente rapientes daemones ad pacis eversionem ubique versantur, ad tutelam nostram constituit exercitus angelorum, ut eorum praesentia daemonum confringatur audacia, et per eos nobis pacis gratia ministretur. Vides quod angeli praesunt, assistunt martyres, et ubique nobis
Abbreviated transcription (Latin):
uando decruce nra ꝓcessit oratio forasciuitatẽ solempnitatẽ
celebrauimus: & nuno quando decrucifixi ascensione tractamꝰ
p̃darum diem &omni lȩtitia coruscantem: fines ciuita¬
tis egreni: summa cin gratulatione celebramꝰ: & hõc non ad contu¬
melũ cmciuitatis: sed adhonoremobseruatur scõrum: ne hoscaus a dissimu¬
iratus: libenti animo ꝓxp̃o nr̃ sanguis effusus ẽ : decis a capita sunt
ꝓeius glorict. Haec omnia meriumas sustinere : Necm ỹsteriorum
archana & nr̃is tabernaculis caȩlebrantur: Ideo diłm fr̃s. hodie
uentus nr̃ ipsorumquoque p̃sentia. clarior redder&ur: Nonenim
in hoc thecitro tanto masteres p̃sunt: sed angeloa inslantia locus
decorutus : nam& angeli p̃sunt : &si mastyres uideredesideras
si angelos cupis inspicere : aperioculos fidei. & illud tibi theatrum
facilede monstratur. Namcum in omni aere angłoꝵ multitudo
uersatur : multo magis in ecđa multo amplius hodier nodie quando eoꝵ

Expanded text:
uando de cruce nostra processit oratio, foris civitatem solemnitatem celebramus, et nunc quando de Crucifixi ascensione tractamus, praeclarum diem et omni laetitia coruscantem, fines civitatis egressi, summa cum gratulatione celebramus, et non ad contumeliam civitatis, sed ad honorem observatur sanctorum, ne eos causa dissimuiratus, libenti anima pro Christo noster sanguis effusus est, decisa capita sunt pro ejus gloria; haec omnia meruimus sustinere, nec mysteriorum arcana in nostris tabernaculis celebrantur. Ideo, dilectissimi fratres, hodie ventus noster ipsorum quoque praesentia clarior redderetur. Non enim in hoc theatro tantum martyres praesunt, sed angelorum instantia locus decoratur, nam et angeli praesunt. Et si martyres videre desideras, si angelos cupis inspicere, aperi oculos fidei, et illud tibi theatrum facile demonstratur: nam cum in omni aere angelorum multitudo versetur, multo magis in ecclesia, multo amplius hodierno die quando eorum
Abbreviated transcription (Latin):
Crux disperator̃ uia: Crux clicudorũ baculus: Crux consolatio pauperũ
Cri refrenatiodiuitum &rux destructio suꝑboꝵ: Crux maleiuuentiũ pena :
Crux uduersus de mone triumphus: Crux deuictio diabolĩ  ratoꝵ:¬
Crux adołescentum pedagogus : Crux sustentatio in opum. C rux spes disge
Crux nauigantium gubnator c̃ rux peritlitantium portus
Crux obses sorum mururc̃ rux pat̃ orfanoꝵ Erux defensor uidu arũ
Crux parulorum custos: C rux iuuor capud:Crux senum fines
Crix lum intenebris sedentium Erux regum magnifientia
Crux scutum ꝑ p&suum Erux insensatorum sapientia:
Crux libertas seruorum : Crux imperatorum philosophia:
Crux lex imperorum Crux ꝓph&arum p̃conia: Crux adnuntiatio apłoꝵ:
Crux martyrumgloriatio: Crux monachorum abstinentia:
Crux uirginum custitas Crux gaudium sucerdotumc̃ rux eccđȩ fundum̃tũ:
Crux scandulum iudȩ or :c riox ꝑditio impior : Crux inucelidoꝵ uistus:
Crux egrotantium medicus Crux emundatio lepsoꝵ C rux paraliticorũ

Expanded text:
crux desperatorum via, crux claudorum baculus, crux consolatio pauperum, crux refrenatio divitum, crux destructio superborum, crux male viventium poena, crux adversus daemonas triumphus, crux devictio diaboli, crux adolescentum paedagogus, crux sustentatio inopum, crux spes desperatorum, crux navigantium gubernatio, crux periclitantium portus, crux obsessorum murus, crux pater orphanorum, crux defensor viduarum, crux parvulorum custos, crux virorum caput, crux senum finis, crux lumen in tenebris sedentium, crux regum magnificentia, crux scutum perpetuum, crux insensatorum sapientia, crux libertas servorum, crux imperatorum philosophia, crux lex impiorum, crux prophetarum praeconizatio, crux annuntiatio apostolorum, crux martyrum gloriatio, crux monachorum abstinentia, crux virginum castitas, crux gaudium sacerdotum, crux Ecclesiae fundamentum, crux scandalum Judaeorum, crux perditio impiorum, crux invalidorum virtus, crux aegrotantium medicus, crux emundatio leprosorum, crux praedicato
Abbreviated transcription (Latin):
lus inuistite: Caud& iudea quoduenientibus ad sepres¬
temi auxilia: dicunt &gentes mnis rahelesse. duo dapiq
semnuenire non posiunt Seminatur ꝑgenter gleriahiqu
curatus est praedicat qui sensit ag nunttiat: Nedunnda¬
bium hab&ur quod dicitur quando sera quod irnsa
offent munera. Tunc sanitatis uoto dona ut accipiat de p̃-¬
catur: Accipe in quid accipemunera quȩ offerotibi

Expanded text:
lus in virtute. Gaudet Judaea, quod venientibus ad se praestet auxilia: dicunt et Gentes, in Israel esse quod apud se invenire non possunt. Seminatur per Gentes gloria Dei. Qui curatus est, praedicat; qui sensit, annuntiat: nec jam dubium habetur quod dicitur, quando Syria, quod in offert munera, tunc sanitatis voto dona ut accipiat, deprecatur. Accipe, inquit, accipe munera quae offero tibi
Abbreviated transcription (Latin):
suam: & in uocabit dñm dm̃ suum: &curabit me alepra
inea: Si enim aquis memundario port& non ne melio¬
ressunt aquae penernos : Tunc dixitadeum quidam ex
suis: Numquid diffice uerbum est quod locutus est profe¬
ta adte: quare non facis quod d ixit  Tunc reuersus est
neman & descendit in iordanem & baptizatus septies
ascendit indemundatus: & facta est caro eius quasicaro
infantir pueri : Tunc miratur neman: tuncstup& t unc
prof&am conspicit: tunc celum adtendit: Miratur uno
iussu aqͤfu isse uirtutem: miratur operatum dm̃: muira.¬
turd&ersum tantq temporis uitium. miratur sesecorpo¬
re mitiatum & mente perniciosa abeo congo pellit̾¬
& optata sanitas reparatur Totus homo naturaepeddit᷑
quia ꝑfecta uistur in ꝑferta scissimo operatur. Saud&¬

Expanded text:
suam, et invocabit Dominum Deum suum; et curabit me a lepra suam, et invocabit Dominum Deum suum; et curabit me a lepra mea. Si enim aquis me mundari oportet, nonne meliores sunt aquae penes nos? Tunc dixit ad eum quidam ex suis: Numquid difficile verbum est, quod locutus est Propheta ad te? Quare non facis quod dixit? Tunc reversus est Naaman, et descendit in Jordanem; et baptizatus septies, ascendit inde mundatus: et facta est caro ejus quasi caro infantis pueri. Tunc miratur Naaman, tunc stupet, tunc Prophetam conspicit, tunc coelum attendit. Miratur uno jussu adfuisse virtutem, miratur operatum Deum, miratur detersum tanti temporis vitium, miratur sese corpore mutatum et mente. Perniciosa ab eo contagio pellitur, et optata sanitas reparatur. Totus homo naturae redditur; quia perfecta virtus in Propheta sanctissimo operatur. Gaud