comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re: Sed qͥa ita humanis te uolumus e̾e omnib rationib absolutũ ut
dõ nr̃o dehis quȩ tͥ commisimus rationem te noueris positurum: hor¬
tamur ut fidei inte sinceritas uigeat: sit mens in rebus intentior: c̃ura
ꝓpensior: studiũ uigilantiꝰ.: deuotio clarior: exhibitio efficatior. qͣ¬
tinus dum dixino adiutus auxilio hoc opus sollerter impleueris. et
illi ꝓ qbus sollicitudinẽ geris. studii tui solatio utilit̃ consolentur.
et tu mercedis tue bonum in et̃na uita redemptoris nr̃i gr̃a compen
tc qͥdem gREGORͦ intra uel extra urbem studio
pietatis exercuit: cęterum abbatem probum religiosum cũ multis peccunuᷤ
ierosolimã destinauit. cuius instantia uenerabile xenodochium constituit.
et tam ibi quam in monte syna penes arabiam dĩ famulis sub regimine
palladii constitutis. cotidiani uictus. et uestimenti copiã quan diu uixe¬

Expanded text:
re. Sed quia ita humanis te omnibus esse volumus rationibus absolutum, ut re. Sed quia ita humanis te omnibus esse volumus rationibus absolutum, ut Deo nostro de his quae tibi commisimus rationem te noveris positurum, hortamur ut fidei in te sinceritas vigeat, sit mens in rebus intentior, cura propensior, studium vigilantius, devotio clarior, exhibitio efficacior, quatenus dum, divino jutus auxilio, hoc opus solerter impleveris, et illi pro quibus sollicitudinem geris studii tui solatio utiliter consolentur, et tu mercedis tuae bonum in aeterna vita Redemptoris nostri gratia compenc quidem Gregorius intra vel extra urbem studio pietatis exercuit. Caeterum Probum religiosum abbatem cum multis pecuniis Jerosolymam destinavit, cujus instantia venerabile xenodochium constituit, et, tam ibi quam in monte Sina penes Arabiam, Dei famulis sub regimine Palladii constitutis, quotidiani victus et vestimenti copiam quandiu vive
Abbreviated transcription (Latin):
Situr prudentissimus pat familias & ꝑi
GREGORIUS. singulis diaconiis. uel xenodochiis uiros idoneos deputauit.
quos etiam ut securius immo sagacius in opere pietatis ac misericordiȩ
laborarent. huius modi pͥuilegiis mumendos ẽẽ decreuit Ircet eos qui
pia intentione sollicitudinis curam debilibus ac ȩgenis impendunt. sua
apud omnes ualeat tueri deuotio: melius tamen ẽ. si pro qͥete sua de
his fuerint muniti quȩ gesserint. ne inde eis inqͥetudinis occasio. un¬
de magis laudandi sunt oriatur. Quia gͥte uirum religiosum inten¬
tonis tuȩ studio ꝓuocati mensis pauperum exhibendȩ diaconiȩ elegi¬
mus p̃ponendum. ne ꝗͣ tͥ ex hac nascatur administratione dubretas
hac te miitione ꝓspeximus fulciendum. constituentes ut de hoc qͦd
ad mensas ꝑauperũ uel diacomȩ exhibitionẽ ꝑcępisti. siue sub inde
ꝑcȩperis erogandum: nulli umquam hominum qͦlibet modo seu in¬
genio cogaris ponere rationem: uel aliquã debeas molestiam sustine.¬

Expanded text:
itur prudentissimus paterfamilias Christi Gregorius singulis diaconiis vel xenodochiis viros idoneos deputavit, quos etiam, ut securius, imo sagacius in opere pietatis ac misericordiae laborarent, hujusmodi privilegiis muniendos esse decrevit: « Licet eos qui pia intentione sollicitudinis curam debilibus ac egenis impendunt, 64 sua apud omnes valeat tueri devotio, melius tamen est si pro quiete sua de his fuerint muniti quae gesserint, ne inde eis inquietudinis occasio unde magis laudandi sunt oriatur. Quia igitur te virum religiosum, intentionis tuae studio provocati, mensis pauperum exhibendae diaconiae elegimus praeponendum, ne qua tibi ex hac nascatur administratione dubietas, hac te munitione prospeximus fulciendum, constituentes ut de hoc quod ad mensas pauperum vel diaconiae exhibitionem percepisti, sive subinde perceperis erogandum, nulli unquam hominum, quolibet modo seu ingenio, cogaris ponere rationem, vel aliquam debeas molestiam sustine
Abbreviated transcription (Latin):
uitia foce imꝑatori dinumerat. xx. Ubi ei apocrisariũ ex more transmit¬
tit. xxxxi. Ubi pondere graui remoto. imꝑiale iugum leuius redisse fatet᷑.¬
XXII. Qd ex c̃suetudine sydonicã suã direxerit. et qͦd orientales nullius

Expanded text:
. Ei Apocrisiarium more transmittit.--22. Pondere grandi remoto, imperiale jugum levius reddidisse fatetur.--23. Ex consuetudine synodicam suam direxit, et quod Orientales nullius
Abbreviated transcription (Latin):
veronensem urbẽ fluuius athesis. ut idem Gregorius refert excrescens. ad
beati ⁊ enonis mr̃is atq pontificis ȩccłam uenit. Cuius ȩccłȩ cum e̾e̾nt ia¬
nuȩ aptȩ : aqua in eam minime intrauit. Quȩ paulisꝑ crescens usque ad
fenestras ȩccłȩ quȩ erant tectis ꝓximȩ ꝑuenit: sicq: stans aqua. ȩccłȩ ia¬
nuam clausit. ac si illud ȩlementum liquidum insoliditatẽ parietis fuisset

Expanded text:
Veronensem urbem fluvius Athesis, ut idem Gregorius refert , excrescens, ad beati Zenonis martyris atque pontificis ecclesiam venit. Cujus ecclesiae dum essent januae apertae, aqua in eam minime intravit. Quae paulisper crescens usque ad fenestras ecclesiae, quae erant tectis proximae, pervenit; sicque stans aqua ecclesiae januam clausit, ac si illud elementum liquidum in soliditatem parietis fuisset
Abbreviated transcription (Latin):
stimuli. oriuntur rixe. accenduntur faces odiorum. pax
extinguitur cordiũ Vnde ꝑ salomonẽ dicitur. Qui dimit¬
tit aqua. caput ẽ iuirgiorũ. Aqua quippe dimittere ẽ. lin¬
guã in fluxum eloquii relaxare. Quo contra in bona &ia
partem iterũ dicitur aqua ꝓfunda. uerba exore uiri.
Qui ergo dimittit aqu̾a caput ẽ uirgiorũ. quia qui linguã
ñ frenat. cõcordiam dissipat Vnde ediuerso scriptũ ẽ¬

Expanded text:
stimuli, oriuntur rixae, accenduntur faces odiorum, pax stimuli, oriuntur rixae, accenduntur faces odiorum, pax exstinguitur cordium. Unde bene per Salomonem dicitur: Qui dimittit aquam, caput est jurgiorum . Aquam quippe dimittere est linguam in fluxum eloquii relaxare. Quo contra in bona etiam parte iterum dicitur: Aqua profunda, verba ex ore viri . Qui ergo dimittit aquam, caput est jurgiorum, quia qui linguam non refrenat, concordiam dissipat. Unde e diverso scriptum e
Abbreviated transcription (Latin):
tur. quasi tot ruus extra se ducitur. Vnde & redire interius
ad sui cognitionẽ ñ sufficit. quia ꝑ multiloquiũ sparsa a se¬
creto se intime considerationis excludit. Totam uero se insi¬
diantis hostisuulneribus detegit. quia nulla munione¬
& absq murorũ ambitu. ita uir qui ñ potest in loquendo
cohibere sp̃m suũ. Quia enĩ murũ silentu ñ habet. patet
inimici iaculis ciuitas mentis. & cũ se ꝑ uerba extra semetip¬
sam eicit. apertam se ad uersario ostendit. qua tanto illo¬
sine labore superat. quanto & ipsa quȩ uincitur contra se¬
metpsã ꝑ multiloquiũ pugnat Plerũq aut̃ quia per quos¬
dam gradus desidiosa mens in lapsũ casus impellitur. dũ
otiosa cauere uerba neglegimus ad noxia ꝑuenimus. ut
prius loqui alitna libeat. postmodum detractionibus eor
uitam de quib loquitur mordtat. ad extremũ uero usq
ad aꝑtas lingua contumelias crumpat. Hinc seminantur

Expanded text:
tur, quasi tot rivis extra se ducitur. Unde et redire interius tur, quasi tot rivis extra se ducitur. Unde et redire interius ad sui cognitionem non sufficit, quia per multiloquium sparsa, a secreto se intimae considerationis excludit. Totam diantis hostis vulneribus detegit, quia nulla munitioneabsque murorum ambitu, ita vir qui non potest in loquendo cohibere spiritum suum. Quia enim murorum silentium non habet, patet inimici jaculis civitas mentis, et cum se per verba extra semetipsam ejicit, apertam se adversario ostendit. Plsine labore superat, quanto et ipsa quae vincitur, contra semetipsam per multiloquium pugnat. Plerumque autem quia per quosdam gradus desidiosa mens in lapsum casus impellitur, dum 55 otiosa cavere verba negligimus, ad noxia pervenimus; ut prius loqui aliena libeat, postmodum detractionibus eorum vitam de quibus loquitur mordeat, ad extremum vero usque ad apertas lingua contumelias erumpat. Hine seminantur
Abbreviated transcription (Latin):
cendi: Diserete quippe uicissitudinũ pensansa sunt tem¬
pora. nt aut cũ restringi lingua debet ꝑuerba inutiliter
refluat. aut ne cũ loqui utilit potest. semetipsam pigre
restringat. Qđ bene psalmista considerans ait. Cone dñt
eustodiã ori meo. & ostium circũstantie labus meis. uon
ini poni ori suo parietem. sed ostium petut. quoduidelicet
aptritur. & clauditur. Vnde & nobis caute discendũ ẽ qua¬
tinus os discretum & congruo tempore uox aperiat. &
rursũ congruo taciturnitas claudat. At contra ad monen¬
di sunt multilo quio uacantes. ut uigilanter aspiciant a
qu anto reetitudinis statu depereunt. dum ꝑ multiplicia
uerba iilabuntur. Humana & eñi mens aque more ce¬
circũ clausa ad superiora colligitur. quia illud repetit unde
descendit. & laxata deperit quia se perinfima in utiliter spar¬
git. Quot eni superuacuis uerbis a silentu sui censura dissipa¬

Expanded text:
quendi . Discrete quippe vicissitudinum pensanda sunt temquendi . Discrete quippe vicissitudinum pensanda sunt tempora, ne aut cum restringi lingua debet, per verba inutiliter defluat; aut cum loqui utiliter potest, semetipsam pigre restringat. Quod bene Psalmista considerans, dicit: Pone, Domine, custodiam ori meo, et ostium circumstantiae labiis menim poni labiis suis parietem, sed ostium petiit, quod videlicet aperitur et clauditur; unde et nobis caute discernendum est quatenus os discretum et congruo tempore vox aperiat, et rursus congruo taciturnitas claudat. Sollicitedi sunt multiloquio vacantes, ut vigilanter aspiciant a quanto rectitudinis statu depereunt, dum per multiplicia verba dilabuntur. Humana etenim mens aquae more circumclusa ad superiora colligitur, quia illud repetit unde descendit; et relaxata deperit, quia se per infima inutiliter spargit. Quot enim supervacuis verbis a silentii sui censura dissipa
Abbreviated transcription (Latin):
igitur debent qui plusquã expedit tacent. ne inter mo¬
lesta quȩ tollerant dũ lingua tenent. uim doloris exag¬
gerant. Ad monendi enĩ sunt ut si ꝓximos sicut sediligius
minime illis tacrant unde eos iuste reprehendunt. Vocis
enĩ medicamint utrorũq saluti concurritur. dũ & abillo
qui infert actio praua cõpescitur. & ab hoc qui sustinet do¬
ioris feruer uulnere aꝑto temptratur: Qui enĩ ꝓximorũ
mala :espiciunt &e tam̃ insilentio lingua p̾munt. quasi cõ¬
spectis uulnerib usũ medicaminis subtrahunt & eomortis
auctores fiunt. quo uirus qđ poterant curare nolutrunt
Lingua itaq disertit frenanda est . n in solubiliter obligan¬
da. Seriptũ ñaq ẽ. Sapiens tacebit usq ad tempus ut
nimirum cũ oportunum considerat post posita censura si¬
lentii. loquendo quȩ congruunt inusũ se utilitatis impen¬
dat Et rursũ scriptũ t̃: Tempus loquendi: & tempus ta¬

Expanded text:
igitur debent, qui plus quam expedit tacent, ne inter moigitur debent, qui plus quam expedit tacent, ne inter molesta quae tolerant, dum linguam tenent, vim doloris exaggerent. Admonendi sunt enim ut si proximos sicut se diligunt, minime illis taceant unde eos juste reprehendunt. Vocis enim medicamine utrorumque saluti concurritur, dum et ab illo qui infert actio prava compescitur, et ab hoc qui sustinet doloris fervor vulnere aperto temperatur. Qui enim proximorum mala respiciunt, et tamen in silentio linguam premunt, quasi conspectis vulneribus usum medicaminis subtrahunt, et eo mortis auctores fiunt, quo virus quod poterant curare noluerunt. Lingua itaque discrete frenanda est, non insolubiliter obliganda. Scriptum namque est: Sapiens tacebit usque ad tempus , ut nimirum cum opportunum considerat, postposita censura silentii, loquendo quae congruunt, in usum se utilitatis impendat. Et rursum scriptum est: Tempus tacendi, et tempus lo
Abbreviated transcription (Latin):
occultum udicium quã exsermonibus rep̃hensionẽ me¬
tuant ꝓximorum. Scriptũ nãq ẽ. Fili mi adtende sa¬
pientiam meam . & prudentie meȩ inclina aur̃e tuã. ut
custodias cogitationes. Nil quippe in nobis ẽ corde fu
gatius. quod cor a nobis totiẽs recedit. quotiẽs ꝑ prauas
cogitationes defluit. Hinc & enĩ psalmista ait. Cor
mtum dereliquid me. Hine ad semetipsum rediens dic̃
Inuenit seruus tuus corsuũ ut ad oraret te. Cũ ergo eo¬
gitatio ꝑ custodiam restringitur. cor ꝗđ fugere consue¬
uit inuenitur: Plerũq nimis taciti cũ ñ nulla in iusta
patiuntur. eo in acriorem dolorem ꝓdeunt. quo ea quȩ¬
sustinent ñ locuntur Nã si in latas molestias tranquil¬
le lingua direret. a dolore conscienciam releuaret: Uul¬
nera tnĩ clausa plus cruciant. Nã cũ putredo quȩ in¬
terius ftruet eicitur. ad salutẽ dolor aperitur. Scire

Expanded text:
occultum judicium quam ex sermonibus reprehensionem meoccultum judicium quam ex sermonibus reprehensionem metuant proximorum. Scriptum namque est: Fili mi, attende sapientiam meam, et prudentiae meae inclina aurem tuam, ut custodiagacius, quod a nobis toties recedit, quoties per pravas cogitationes defluit. Hinc etenim Psalmista ait: Cor meum dereliquit me . Hinc ad semetipsum rediens dicit: Invenit servus tuus cor suum, ut oret te . Cum ergo cogitatio per custodiam restringitur, cor, quod fugere consuevit, invenitur. Plerumque autem nimis taciti, cum nonulla injusta patiuntur, eo in acriorem dolorem sustinent non loquuntur. Nam si illatas molestias tranquille lingua diceret, a conscientia dolor emanaret. Vulnera enim clausa plus cruciant. Nam cum putredo quae interius fervet ejicitur, ad salutem dolor aperitur. Scire
Abbreviated transcription (Latin):
aitis aliter multilo quio uacantes. Insinuari naq nimis ta¬
citis debet quia dum quedã uitia in cautt fugiunt. oc¬
enlit dettrioribus implicantur: Nam sepe lingua quia
in moderanus frenant. in corde grauius multulo quium¬
tolorant at eo plus cogitationes in mente ferurant.
quo illas inolenta custodia in discreti silentii angustat.
Que plerũq tanto latius defluunt. quanto serẽ securius arsti¬
mant quia foris a reprehensoribus ñ uidentur: Vnde ñ nũ¬
qua mens insuperbiam tollitur. & quos loquentes audit
quasi infirmos despicit. Cũq os corporis claudit. quantũ
se uitus superbiendo aperiat ñ agnoscit. lingua enĩ pre¬
mit. mentẽ eleuat. & cũ suã nequitiã minime considerat.
tanto apud se cunctos liberius quanto secretius accusat.
Ad monendi sunt iguur nimis taciti. ut scire sollicite stu¬
dtant. non solum quales foras ostendere sed &iam qua¬
les se debeant intus exhibert. ut plus ex cogitationib

Expanded text:
iti, aliter multiloquio vacantes. Insinuari namque nimis tacitis debet, quia dum quaedam vitia incaute fugiunt, occulte deterioribus implicentur. Nam saepe linguam quia immoderatius frenant, in corde gravius multtolerant; ut eo plus cogitationes in mente ferveant, quo illas violenta custodia indiscreti silentii augustat. Quae plerumque tanto latius diffluunt, quanto se esse securius aestimant, quia foris a reprehensoribus non videntur. Unde nonnunquam mens in superbiam extollitur, et quos loquentes audit, quasi infirmos despicit. Cumque os corporis claudit, quantum se vitiis superbiendo aperiat non agnoscit. Linguam etenim premit, mentem elevat; et cum suam nequitiam minime considerat, tanto apud se cunctos liberius, quanto et secretius accusat. Admonendi sunt igitur nimis taciti, ut scire sollicite studeant, non solum quales foris ostendere, sed etiam quales se debeant intus exhibere, ut plus ex cogitationibus
Abbreviated transcription (Latin):
immutatũ. Cumq e̾ent multi interius inuenti. sed aquarum multitudine
circumdata om̃i ȩccł̃a. ꝗͣ possent ȩgredi ñ haberent. ibrq: se siti ac fame de¬
ficere formidarent. ad ecłȩ ianuam ueniebant. ad bibendum hauriebant
aquã quȩ usque ad fenestras exereuerat. et tamen intra ȩcclesiam aqua
defluere nullo mͦ poterat. Stans autẽ ante ianuã ad ostendendũ cuncti
meritum mr̃is. et aqua erat ad adiutorium. et aqua non erat ad occupan¬
dum locum. Quod nimirũ miraculum babylonici illius igniꝰ miraculo
ñ dissimile poterit ȩstimari. qͥ trium puerorũ et uestimenta ñ tetigit. et
uincula incendit.¬

Expanded text:
immutatum. Cumque essent multi interius inventi, sed aquarum magnitudine circumdata omni Ecclesia, qua possent egredi non haberent, ibique se fame et siti deficere formidarent, ad Ecclesiae januam veniebant, ad bibendum hauriebant aquam, quae usque ad fenestras excreverat, et tamen intra ecclesiam ut aqua nullo modo diffluebat. Stans autem ante januam, ad ostendendum cunctis meritum martyris, et aqua ad adjutorium erat, et aqua non erat ad occupandum locum. Quod nimirum miraculum Babylonici illius ignis miraculo non dissimile poterit aestimari, qui trium puerorum et vestimenta non tetigit, et vincula incendit
Abbreviated transcription (Latin):
onera p̃cepit. et quẽ pͥus sp̃ualiter diligebatis. post ut ęstimo tempo¬
raliter amanteᷤ usq ad terram me suꝑposito onere dep̃ssistis: ita ut
omnem mentis rectitudinem funditus ꝑdens. contemplationiꝰq aci¬
em amittens. ñ ꝑ prophetiȩ sp̃um sed ꝑ experimentũ dicam. incur¬
uatus sum et humiliatus sum usquequaque. Ianta quippe occupati¬
onum onera depͥmunt. ut ad suꝑna animus nullatenus erigatur
Multis causarum fluctib qͣtior: et post illa qͥetis ocia tumultuosȩ uitȩ.
tempestatibus affligor. ita ut recte dicã. ueni in altitudinẽ mariꝰ. et tem¬

Expanded text:
onera praecepit, et quem prius spiritaliter diligebatis, postea, ut aestimo, temporaliter amantes, usque ad terram me superposito onere depressistis; ita ut omnem mentis rectitudinem funditus perdens, contemplationisque aciem amittens, non per prophetiae spiritum, sed per experimentum dicam: Incurvatus sum, et humiliatus sum usquequaque. Tanta me quippe occupationum onera deprimunt, ut ad superna animus nullatenus erigatur. Multis causarum fluctibus quatior, et post illa quietis otia, tumultuosae vitae tempestatibus affligor, ita ut recte dicam: Veni in altitudinem maris, et tem
Abbreviated transcription (Latin):
aleno fauore fatet᷑ . LXXII. l bi sibi monacho ꝓcedenti. se in terrã pro¬
strauit. laxiIi. Qđ accusatus in nocentiã. suã exposuit.¬
de fine scł̃i senserit.LxxU.¶
ualia deͥ cõmoditate urbis deseripserit.¬
La .II. Qualit̃ lurbaricis incursionib ab eaxponendis libris destiterit.
LxUII. Detiꝰ obitu et fastigiis argenttis ab co
incendere molientib. petrus diaconus moriendo defenderit. Lxx uiiii.
Quanta claudius uerba e uerbis eꝰ notauerit. et qͦd gregorius multa dis¬
tauerit qͣ nunc nequeant inueniri.Lxxx. Qđ .xxii. epłapo suarũ li¬
bros reliquerit. ex quib adriam pape tẽpora duo uolumina uidentur
excerpta. Lxxx i.

Expanded text:
alieno favore fatetur.--63. Monacho sibi procidenti se in terram prostravit.--64. Accusatus, innocentiam suam exposuit.de fine saeculi senserit.--66. Qualia de incommoditate Urbis scripserit.--67. Barbaricis incursionibus ab exponendis libris destitit.--68. De ejus obitu, et fastigiis argenteis ab eo bros ejus incendere molientibus, Petrus Diaconus moriendo defenderit.--70. Quanta Claudius ex verbis ejus noverit: et quod Gregorius multa dictaverit, quae nunc nequeant inveniri.--71. Duodecim epistolarubros reliquit, ex quibus Hadriani papae tempore duo volumina videntur excerpta.--72. I
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃qdam cerontius nomine dicebat᷑. Qui cum graui molestia eorporis fi¬
isset depressus: in uisione nocturna albatos uiros et clari omnimodo habitꝰ
in hoe ipsum monasteriũ descendere de suꝑioribus aspexit. Qui dũ coram
lecto iacentis assisterent. unus eorum diã. Ad hoc uenimus. ut de monasterio Gre¬
gorii quosdam fr̃s in militiã mittamus. Atque alteri p̃cipiens adiunacit. Scri
non habeo. Quibus expletis: addidit dicens. Scribe et hunc ipsum qͥ nos aspi¬
cit. Eac qua uisione Gerontius certus effectus. facto mane innotuit fr̃ibus. quot
et qui ẽent ex eodem monasterio morituri: seq illos continuo secuturũ. Cum
die alio p̃dicti fr̃s mori cȩperunt. atq sub eodem ordine se in mortẽ secuti st̃.
quo fuerant in descriptione nominati. Ad extremũ uͦ et ipse obut. qͥ eosdem
fr̃s morituros prȩuidit.

Expanded text:
dam Gerontius dicebatur, qui dum gravi molestia corporis fisset depressus, in visione nocturna albatos viros et clari omnimodo habitus in hoc ipsum monasterium descendere de superioribus aspexit. Qui dum coram lecto jacentis assisterent, unus eorum dixit: Ad hoc venimus, ut de monasterio Gregorii quosdam fratres in militiam mittamus; atque alteri praecipiens, adjunxit: Scribo non habeo. Quibus expletis addidit, dicens: Scribe et hunc ipsum qui nos aspicit. Ex qua visione Gerontius certus effectus, facto mane, innotuit fratribus quot et qui essent ex eodem monasterio morituri, seque illos continuo secuturum. Cum die alio praedicti fratres mori coeperunt, atque sub eodem ordine se in mortem secuti sunt quo fuerant in descrfratres morituros praevidit.
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius interius et cum omni ẽ diligentia ꝑserutanda. Et ideo
postquã et ꝑsona ab senst̃ et gesta quȩ ad nos tranfmisistis
nobis sicut p̃fati sumus idonee satis facere ñ uident᷑ temerẽ

Expanded text:
ipsius interius et cum omni est diligentia perscrutanda. Et ideo postquam et persona absennobis, sicut praefati sumus, idonee satisfacere non videntur, temere
Abbreviated transcription (Latin):
d̃ oe si insinistra ꝓficiunt. indextra franguntur. quia plerũs
prauos uita p̃sens eleuat. sed aduentus arterne beatitudi¬
nis dampnat. Ad monendi sunt qui in hoc mundo ꝓsperas¬
tur ut sollerter considerent qđ p̃sentis uite ꝓsperitas aliqud¬
do id circo datur ut admeliort̃ uitã ꝓuocet. aliquando uio
ut in eternũ plenus dampnet. Hinc ẽ enĩ quod plebi isa¬

Expanded text:
 etsi in sinistra ejus proficiunt, dextera franguntur quia plerumque pravos vita praesens elevat, sed adventus aeternae beatitudinis damnat. Admonendi sunt qui in hoc mundo prosperantur, ut solerter considerent quia praesentis vitae prosperitas aliquando idcirco datur ut ad meliorem 78 vitam provocet, aliquando vero ut in aeternum plenius damnet. Hinc est enim quod plebi Is
Abbreviated transcription (Latin):
scribit dicens. Implenda semꝑ sunt postulantiũ desideria. qͦtiens
illa poscuntur. quȩ aratione non deuiant. Et ideo quia quedã capi¬
tula quę seruaturum te clericis tuis petentib promisisti nr̃a ab eis
postulant᷑ auctoritate firmare. Fraternitate tuam his hortam̃ af

Expanded text:
scribit, dicens: « Implenda semper sunt postulantium desideria, quoties illa poscuntur quae a ratione non deviant. Et ideo, quia quaedam capitula quae servaturum te clericis tuis petentibus promisisti, nostra ab eis postulatur auctoritate firmari, fraternitatem tuam his hortamur af
Abbreviated transcription (Latin):
prius ipse bibat & tunc p̃dicando alus influat Eontes
nãq foras diriuare ẽ. exterius aliis uim p̃dicationis infun¬
dere: In plateis autem aquas diuidere ẽ. in magna audito¬
rum amplitudint iuxta unius cuiusq qualitatẽ diuina
cloquia dispensare. Et quia plerũq in anis głae appetitꝰ
subrepit dum sermo dĩ ad multorũ notitiã currit. post¬
quã dictũ ẽ in plateis aquas diuide: recte subiungitur.
Nabeto eas solus. nec sint alieni participes tui. Alienos
quippe malignos sp̃s uocat. de quib ꝑ ꝓphȩtã temptati¬
uoce hominis dicitur. Alieni in surrexerunt in me. & for¬
tes quesierunt anima meã. Ait ergo. Aquas & in plate¬
is diuide. & tam̃ solus habe. Ac si aꝑtius dicat Sic neces¬
se est ut p̾dicationi eaterius seruias. quatinus ꝑ elatio¬
nem te inmundis spiritibus ñ cõuingas. ne in diuini
uerbi ministerio hostes tuos adte participes admittas.

Expanded text:
prius ipse bibat, et tunc praedicando aliis influat. Fontes prius ipse bibat, et tunc praedicando aliis influat. Fontes namque foras derivare est exterius aliis vim praedicationis infundere; in plateis autem aquas dividere est in magna auditorum amplitudine, juxta uniuscujusque qualitatem, divina eloquia dispensare. Et quia plerumque inanis gloriae appetitus subrepit, dum sermo Dei ad multorum notitiam currit, postquam dictum est: In plateis aquas divide, recte subjungitur, Habeto eas solus, nec sint alieni participes tui. Alienos quippe malignos spiritus vocat, de quibus per Prophetam tentati hominis voce dicitur: Alieni insurrexerunt in me, et fortes quaesierunt animam meam . Ait ergo: Aquas in plateis divide, et tamen solus bibe. Ac si apertius dicat: Si necesse est ut praedicationi exterius servias, quatenus per elationem te immundis spiritibus non conjungas, ne in divini verbi ministerio hostes tuos ad te participes admittas.
Abbreviated transcription (Latin):
mones dĩ. Qui ergo uerba que ꝓferunt e& ꝓprus ñ habeq
cur quasi de ꝓpriis tument. Audiant ꝗđ scriptũ ẽ
Sicut ex dõ coram dõ in xp̃o loquimur Ex do eni cora dõ
loquitur. qui p̃dicationis uerbũ & quia adõ accepit in¬
tillegit e placere ꝑ illud do. ñ hominibus quaerit. Au¬
diant qđ scriptũ c̃. Ab hominatio dñie om̃is arrogans
quia iudelicet du in uerbo dĩ głam ꝓpriam querit ius
manius inuadit euq laudis sut post pontre nequaqua
metuit aquo hoc ipsum qđ laudatur accepit. Audi¬
ant quod p̃dicatori ꝑ salomonẽ dicitur: Bibe aquã de
cisterna tua. & fluenta putti tui. Piriuentur fontes tui
foras. & in plattis aquas tuas dunde. Hlabeto cas solus.
nec sint aliem parcitipes tui. Aqua quippe p̾dicator
di cisterna sua bibit. cũ adcorsuũ redien& prius audit
ipse qđ dicit. Bibit sui fluenta putei. si sui irrigatione
subi
tes tui foras. & in plattis aquas diuidt: Rectũ quippȩ Est ut

Expanded text:
mones Dei . Qui ergo verba quae proferunt, ex propriis non habent, cur quasi de propriis tument? Audiant quod scriptum est: Sicut ex Deo coram Deo in Christo loquimur . Ex Deo enim coram Deo loquitur, qui praedicationis verbum et quia a Deo accepit intelligit, et placere per illud Deo non hominibus quaerit. Audiant quod scriptum est: Abominatio Domini est omnis arrogans .--Quia videlicet dum in verbo Dei gloriam propriam quaerit, jus dantis invadit; eumque laudi suae postponere nequaquam metuit, a quo hoc ipsum quod laudatur accepit. Audiant quod praedicatori per Salomonem dicitur: Bibe aquam de cisterna tua, et fluenta putei tui. Deriventur fontes tui foras, et in plateis aquas divide. Habeto eas solus, nec sint alieni participes tui . Aquam quippe praedicator de cisterna sua bibit, cum ad cor suum rediens, prius 74 audit ipse quod dicit. Bibit sui fluenta putei, si sui irrigatione Ubi tes tui foras, et in plateis aquas tuas divide. Rectum quippe est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ter derogant. quasi regis suꝑpositi uestem foedant. Sed ta¬
men ad semitipsos redeunt. seq uehementissime uel dete¬
nuissima uerbi laceratione rep̃hendunt. Unde & illic
bene scriptũ ẽ. Post hȩc dauid ꝑcussit cor suũ. eoqđ absci¬
disset. oram clamidis saul: facta quippe p̃positorũ oris gla
dio ferienda ñ sunt. & iã cũ recte rep̃hendenda uidicant᷑
Siquando uero contra tos uel inminimis lingua labitur
necesse ẽ ut ꝑ afflictionẽ potnitentiat cor pͥmatur: qua¬
tinus ad semetipsũ redeat. & cũ p̃positę potestati delin¬
querit eius contra se iudicium a quo sibi p̾lata ẽ per hor¬
res cat. Nã cũ p̃positis delinquimus. eius ordinationi
qui eos nobis p̃tulit obuiamus. Vnde moyses quoq cũ
contra se & aaron conqueri populũ cognouisset ait
Nos enĩ quid sumus : nec contra nos ẽ murmur ur̃m. sed
contra dnm.¬

Expanded text:
ter derogant, quasi regis superpositi vestem foedant, sed tater derogant, quasi regis superpositi vestem foedant, sed tamen ad semetipsos redeunt seque vehementissime vel de tenuissima verbi laceratione reprehendunt. Unde bene et illic scriptum est: Post haec David percussit cor suum, eo quod abscidissedio ferienda non sunt, etiam cum reprehendenda recte judicantur. Si quando vero contra eos, vel in minimis lingua labitur, necesse est, ut per afflictionem poenitentiae comprimatur, quatinus ad semetipum redeat, et cum praepositae potestati deliquerit, ejus contra se judicium, a quo sibi praelatus est, perhorrescat. Nam cum praepositis delinquimus, ordini ejus, qui eos nobis praetulit, obviamus. Unde Moises quoque, cum contra se, et Aaron conqueri populum cognovisset ait: Nos enim quid sumus? nec contra nos est murmur vestrum, sed contra Dom
Abbreviated transcription (Latin):
is dauid in erat. quia iam tam longo tempore ꝑ secutio¬
nis eius mala tolerabat Cũq eũ uiri sui ad feriendũ
saul acceͥderent. fregit eos responsionibus quia manũ
oeit. & oram clamidis cuis abscidit. Quid enĩ ꝑsaul. nisi
Saul igitur uentrẽ purgare ẽ. p̃positos conceptã in corde mali¬
tiam usq ad opera mistri odoris extendere: & cogitata apud
se noxia factis eocterioribus exsequendo monstrare: Qut ta¬
men dauid ferire metuit. quia pie subditorũ mentes ab omi
st peste obtrectationis abstinentes. p̃positorũ uitã nullo lin¬
guȩ gladio ꝑcutiunt &ĩa cũ de in ꝑfectione reprehenduns.
Qui & si quando ꝓ infirmitate sese abstinere uix possunt ut
ex trema quedã atq ex teriora p̾positorũ mala sed tamen
humilit loquantur quasi oram clamidis silenter incidunt.
quia uidelicet dũ p̾latę dignitati saltem innoxiȩ & laten¬

Expanded text:
is David inerat, qui jam tam longo tempore persecutiois David inerat, qui jam tam longo tempore persecutionis ejus mala tolerabat. Cumque eum viri sui ad feriendum Saul accenderent, fregit eos responsionibus, quia manumxit, et oram chlamydis ejus abscidit. Quid enim per Saul, niSaul igitur ventrem purgare, est pravos praepositos conceptam in corde malitiam usque ad opera miseri odoris extendere, et cogitata apud se noxia factis exterioribus exsequendo monstrare. Quem tamen David ferire metuit, quia piae subditorum mentes ab omni se peste obtrectationis abstinentes, praepositorum vitam nullo linguae gladio percutiunt, etiam cum de imperfectione reprehendunt. Qui etsi quando pro infirmitate sese abstinere vix possunt, ut extrema quaedam atque exteriora praepositorum mala, sed tamen humiliter loquantur, quasi oram chlamidis silenter incidunt; quia videlicet dum praelatae dignitati saltem innoxie et laten
Abbreviated transcription (Latin):
sunt itaq qui p̃sunt. ut pcũ spectionis studiũ oculos per¬
uigiles intus & incircuitu habeant. & cęli animalia fieri
contendant. Ostensa quippe cȩli animalia incircuitu &
intus oculis plena describuntur Dignũ quippe ẽ ut cunc¬
ti qui p̃sunt intus atq incircuitu oculos habeant. quatinꝰ
& interno uidici in semetipsis placere studeant. & exempla
uitȩ excterius prebentes & iam ea que in alus sunt corri¬
genda deprehendant. Ammonendi sunt subditi. ne p̃¬
positorũ suorũ uitã temere iudicent. siquid eos fortasse
agere rep̃hensibiliter uident ne unde recte mala redar¬
guunt. in de ꝑ clationis impulsũ in ꝓfundiora mergas¬
tur Ammonendi sunt. necũ culpas prepositorũ con¬
siderant. contra eos audaciores fiant. Sed sic eos fortas¬
tam̃ diuino timore constricti. ferre sub eis uigũ reueren¬
tiat ñ recustnt. Quod melius ostendimus. si dauid factu
gandũ uentrẽ speluncã fuisset ingressus. illic cũ uiris su¬

Expanded text:
sunt, ut per 39 circumspectionis studium oculos pervigiles intus et in circuitu habeant, et coeli animalia fieri contendant. . Ostensa quippe coeli animalia in circuitu et intus oculis plena describuntur . Dignum quippe est ut cuncti qui praesunt intus atque in circuitu oculos habeant, quatenus et interno judici in semetipsis placere studeant, et exempla vitae exterius praebentes, ea etiam quae in aliis sunt corrigenda deprehendant. Admonendi sunt subditi, ne praepositorum suorum vitam temere judicent, si quid eos fortasse agere reprehensibiliter vident; ne unde mala recte redarguunt, inde per elationis impulsum in profundiora mergantur. Admonendi sunt, ne cum culpas praepositorum considerant, contra eos audaciores fiant, sed sic si qua valtamen divino timore constricti ferre sub eis jugum reverentiae non recusent. Quod melius ostendimus, si David factumgandum ventrem speluncam fuisset ingressus, illic cum viris su
Abbreviated transcription (Latin):
liter ad monendi sunt sapientes huius scłi. atq aliter ebe¬
tes. Sapientes quippe ad monendi sunt. ut amittant scre
que sciunt. Ebetes quoq admonendi sunt. ut appetant
scire quȩ nes ciunt. In illis hoc primũ destruendũ ẽ quod
se sapientes arbitrantur. in istis ĩa aedificandũ ẽ quicquid
de sapientia superna cognos citur quia dũ minime super¬
hiunt quasi ad suscipiendũ aedificium corda parauer̃
Cũ illis laborandũ ẽ ut sapientius stulti fiant. stultã sapi¬
entiã deserant & sapientr̃ dĩ stulti discant. Istis uero p̾̃

Expanded text:
liter admonendi sunt sapientes hujus saeculi, atque aliter hebetes. Sapientes quippe admonendi sunt, ut amittant scire quae sciunt; hebetes quoque admonendi sunt, ut appetant scire quae nesciunt. In illis hoc primum destruendum est, quod se sapientes arbitrantur; in istis jam aedificandum est quidquid de superna sapientia cognoscitur, quia dum minime superbiunt, quasi ad suscipiendum aedificium corda paraverunt. Cum illis laborandum est, ut sapientius stulti fiant, stultam sapientiam deserant, et sapientem Dei stultitiam discant; istis vero p
Abbreviated transcription (Latin):
liter adimonendi sunt serui. atq alit̃ domini. Serui scilicet ut
inse semꝑ humilitatẽ conditionis aspiciant. domini uero ut
nature: suȩ qua equaliter sunt cũ seruis conditi. memoriã ñ
dinationi illius superbiendo contradicunt. Domini quoq
ammonendi sunt quia contra dm̃ de munere eius superbi¬
unt. si eos quos ꝑ conditionẽ tenent subditos. aequales si¬
bi ꝑnature consortiũ ñ agnos cunt. Isti ad monendi st̃
ut sciant se seruos ẽẽ dominorum. illi ad monendi suts
ut cognoscant se conseruos ẽẽ seruorũ. Illis nãq dicitur.
serui obedite dominis carnalibus. & rursũ. qui cũq sunt¬

Expanded text:
liter admonendi sunt servi, atque aliter domini. Servi scilicet, ut in se semper humilitatem conditionis aspiciant; domini vero, ut naturae suae qua aequaliter sunt cum servis conditi, memoriam nondinationi illius superbiendo contradicunt; domini quoque admonendi sunt, quia contra Deum de munere ejus superbiunt, si eos quos per conditionem tenent subditos, aequales sibi per naturae consortium non agnoscunt. Isti admonendi sunt ut sciant se servos esse dominorum: illi admonendi sunt ut cognoscant se conservos esse servorum. Istis namque dicitur: Servi, obedite dominis carnalibus . Et rursum: Quicunq
Abbreviated transcription (Latin):
do ꝓficiat. Iam nullus potens et uiolentus remansit. qͥ oppͥmendo p̃¬
dam diripiat. Dicatur gͦ. Ubi ẽ habitaculũ leonũ. et pascua catuloꝵ
leonum: contigit ei qͦd de iudea nouimꝰ ꝑ propħam dictũ. Dilata caluitiũ
tuũ sicut aquila. Caluitiũ quippe. hominis in solo capite. fieri solet.
caluitiũ uͦ aquile in toto corpore. fit. qͥa cũ ualde. senuerit. plume eiꝰ
ac pennȩ ex om̃ib illius membris cadunt. Caluitiũ gͦsuũ sicut aquila

Expanded text:
do proficiat. Jam nullus potens et violentus remansit, qui opprimendo, praedo proficiat. Jam nullus potens et violentus remansit, qui opprimendo, praedam diripiat. Dicamus ergo: Ubi est habitaculum leonum, et pascua catulorum leonum? Contingit ei quod de Judaea novimus per prophetam dictum: Dilata calvitium tuum sicut aquila . Calvitium quippe hominis in solo capite fieri solet, calvitium vero aquilae in toto fit corpore, quia cum valde senuerit, plumae ejus ac pennae ex omnibus illius membris cadunt. Calvitium ergo suum sicut aquila
Abbreviated transcription (Latin):
eius destru ȩdificia uidemus. Inde. apte de ciuitate. iam uacua dicitur.¬
ut in calescat et liquefiat ȩs eius. Iam enĩ et ipsa olla consumꝗt᷑. in qua
pͥus carnes et ossa consumebant᷑. quia post quã defecerunt homines. etiã
parietes cadunt. Ubi autẽ st̃ qui in enus aliquando gła lȩtabant᷑: ubi eoꝵ
pompa: ubi eoꝵ suꝑbia: ubi frequens et inmoderatũ gaudiũ  impletum ẽ
in ea quod contra destructam niniuem ꝑ propħam dicit᷑. Ubi ẽ habita¬
culum leonũ. et pascua catuloꝵ leonum.: An eius duces ac pͥncipes leo¬
nes ñ eyant. qui ꝑdiuersas mundi ꝓuintias discurrentes. p̃dam seiuen¬
do et discurrendo rapiebant. hic leonũ catult inueniebant pascua.
quia pueri. adolescentes sȩculares et seculariũ filii hinc undiq concur¬
rebant. cũ ꝓficere. in hoc mundo uoluissent. Sedecce iam desolata: ecre
contrita. ecce gemitib opp̃ssa ẽ. Iam nemo ad eam currit. ut in hoc mun¬

Expanded text:
ejus destrui aedificia videmus? Unde apte de civitate jam vacua subditur: Incalescat et liquefiat aes ejus. Jam enim et ipsa olla consumitur, in qua prius carnes et ossa consumebantur: quia postquam defecerunt homines, etiam parietes cadunt. Ubi enim sunt qui in ejus aliquando gloria laetabantur? Ubi eorum pompa? ubi superbia? ubi frequens et immoderatum gaudium? Impletum est in ea quod contra destructam Niniven per prophetam dicitur: Ubi est habitaculum leonum, et pascua catulorum leonum ? An ejus duces ac principes leones non erant, qui per diversas mundi provincias discurrentes praedam saeviendo et interficiendo rapiebant? Hinc leonum catuli inveniebant pascua: quia pueri, adolescentes, juvenes saeculares et saecularium filii, huc undique concurrebant, cum proficere in hoc mundo voluissent. Sed ecce jam desolata, ecce contrita, ecce gemitibus oppressa est. Jam nemo ad eam currit, ut in hoc mun
Abbreviated transcription (Latin):
Raritatẽ tuã cõmonere curauimus. ut si quispiam eoꝵ de hac luce
migrauerit. uel quod absit ꝓsuis fuerit remotus excessibꝰ. conuenientib
hieraticis. cunc tisq cleri priorib. atq sui p̃sentiã inuentario exccle

Expanded text:
aritatem tuam commonere curavimus, ut si quispiam episcoporum de hac luce migraverit, vel, quod absit, pro suis fuerit remotus excessibus, convenientibus hierarchicis cunctisque cleri prioribus, atque in sui praesentia inventarium Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
dũ fuerit postulatus eũ sollẽpnitat e  om̃ium subseriptionib robo¬
rati et uisitatoris pagina ꝓseguente. ad nos ueniat ordinandus
ꝓuisuri ante omĩa ne cuiussibet uitȩ ł meriti laicã ꝑsonã p̾sumatis eligere.
Non solum enim ille ad episcopatus apicẽ nulla ratione ꝓuehetur. uerũ¬
etiã uos nullis intcessionib uemiam ꝓmereri cognoseite. Sed om̃s quos
ea uobis de laica ꝑsona aspirasse constiterit. ab officio et a cõmunio¬
ne alienos faciendos ꝓculdubio noueritis. Nulla occasione. Gregorĩ
quicquã de donariis. siue p̃diis quarumlibet ȩccłarum patiebatus

Expanded text:
dum fuerit postulatus cum solemnitate decreti omnium subscriptionibus roborati, et visitatoris pagina prosequente, ad nos veniat ordinandus: provisuri ante omnia ne cujuslibet vitae vel meriti laicam personam praesumatis eligere: nam non solum talem ad episcopatus apicem nulla ratione provehendum, verumetiam vos nullis intercessionibus veniam promereri posse cognoscite; sed omnes quos ex vobis de laica persona aspirasse constiterit, ab officio et a communione alienos faciendos proculdubio noveritis. » 23. Nulla occasione Gregorius quidquam de donariis sive praediis quarumlibet e
Abbreviated transcription (Latin):
accense. Post paucoᷤ iterũ dies. cũ eaxpletis missarũ sollempnũ. eatine¬
tis lampadib custos ex eadem eccła ȩgressus fuisset. post paululum
intrauit. et lam pades qͣs extinxerat lucentꝰ repperit. Quas peglegir¬
ter entinriss s credidit: atq cas iam sollicitius exctinxit. Qui exi¬
ens ccłam elausit. sed post horarũ trium spaciũ regressus. lucentẽ lam¬
pades qͣs extinxerat inuenit: ut uidelicet ex ipso lumine aꝑte clares¬
ceret. qͥa ꝑbeatũ GaEGORIU .AI. locus ille detenebriꝰ ad lucem uenis:¬
ser.

Expanded text:
accensae. Post paucos iterum dies cum, expletis missarum solemniis, exstincaccensae. Post paucos iterum dies cum, expletis missarum solemniis, exstinctis lampadibus, custos ex eadem ecclesia egressus fuisset, post paululum intravit, et lampades quas exstinxerat lucentes reperit, quas negligenter exstinxisse se credidit, atque eas jam sollicitius exstinxit, qui exiens ecclesiam clausit. Sed post horarum trium spatium regressus, lucentes lampades quas exstinxerat invenit, ut videlicet ex ipso lumine aperte claresceret, quia per beatum Gregorium locus ille de tenebris ad lucem venisset.
Abbreviated transcription (Latin):
papa cum plebe recessit: sed ad huc nocte cadem magnus in eiusdem
ccłȩ tectis strepitus factus t̃: ac si in ca aliqͥs errando discurreret.
Sequenti etiam nocte grauior sonitus exereuit. cum subito tanto terro¬
re insonuit. ac si omnis illa ȩccła a fundam̃tis fuisset euersa. Et proti
nus nulla illic ulterius inqͥetudo antiqͥ hostis apparuit. Sed ꝑ terro¬
ris sonitum quod fecit. innotuit a loco quẽ diu tenuerat. quod ꝓin
uocationẽ grecorii coactus eribat. Post paucos uͦ dies in magna ferc¬
nitatt acris suꝑ altare ciusdẽ eccłȩ nubes cȩlitũ descendit. suoq illuo
ulamine operuit. omnemq ȩcclesiam tanto trore ac suauitate odori
impleuit. ut patentib ianuus nullus illuc p̃sumeret intrare. Et sa¬
cerdos atq custode uel hi qͥ adcelebranda missarũ sollempnia uens¬
rant. rem uidebant. ingredi autem minime poterant. et suauitatẽ
mirifici odoriꝰ trahebant. Die uͦ alia. in ea lampade̾ sine. lumine suq̃

Expanded text:
papa cum plebe recessit; sed adhuc nocte eadem magnus in ejusdem Ecclesiae tectis strepitus factus est, ac si in ea aliquis errando discurreret. Sequenti autem nocte gravior sonitus excrevit, cum subito tantus terror insonuit, ac si omnis ecclesia illa a fundamentis fuisset eversa, et protinus recessit, ac nulla illic ulterius inquietudo antiqui hostis apparuit; sed per terroris sonitum, quem fecit, innotuit a loco quem diu tenuerat quod per invocationem Gregorii coactus exibat. Post paucos vero dies in magna serenitate aeris super altare ejusdem ecclesiae nubes coelitus descendit, suoque illud velamine operuit, omnemque ecclesiam tanto terrore ac suavitate odoris implevit, ut, patentibus januis, nullus illic praesumeret intrare, et sacerdotes atque custodes, vel hi qui ad celebranda missarum solemnia venerant, et rem videbant, ingredi minime poterant, et suavitatem mirifici odoris trahebant. Die vero alia in ea lampades sine lumine sunt
Abbreviated transcription (Latin):
uenerabilis pontifex uirtutũ gradibus Gregoriũ ad alta conscendere. iio¬
lent᷑ eum a qͥete sui monasterii abstrahens. ȩccłastici ordinis officio subli¬
mauit. lęuitamq septimũ ad suũ adiutoriũ consecrauit. In qͦ uenerabilis
leuita Gregorius in tanta humilitate uigint. tanta sollertia ministrauit.
ut in ȩccdłasticȩ ierarchiş ministerio nder et ur druinis angelis non solum
nitore habitus. uerum ȩtiã claritate morũ ꝓhabiliũ qͦ dam modo coȩquari:

Expanded text:
enerabilis pontifex, virtutum gradibus Gregorium ad alta conscendere, violenter eum a quiete monasterii sui abstrahens, ecclesiastici ordinis officio sublimavit, levitamque septimum ad suum adjutorium consecravit. 31 In quo venerabilis levita Gregorius tanta humilitate viguit, tanta solertia ministravit, ut in ecclesiasticae hierarchiae ministerio videretur divinis angelis non solum nitore habitus, verum etiam claritate morum probabilium quodammodo coaequari
Abbreviated transcription (Latin):
Livs etiam fẽ in eodem monasterio Merulus dicebatur. uehement̃ laerimis
atq elemosinis ex Gregoris uiri uenerabilis docꝰtrina intentus. Psalmodia ex
ore illius pene nullo tempore cessare consueuerat. excepto cum aut alimen¬
tum corpori. aut membra dedisset sopori. Huic nocturna uisione apparuit.
qͥa ex albis floribus corona de cęlo in caput illius descendebat. Qui mox mo¬
lestia corporis occupatus. cum magna securitate animi atq hylaritate defunc¬
tus ẽ. Ad cuius sepulchrum dum post annos quatuordec̃ĩ Retrus qͥ pontifica¬
tus istius cregorii tempore monasterio eidem p̾fuit sibi sepulturam facere
uoluisset: tanta de eodem sepulchro frĩs Meruli fraglantia suauitatis ema¬
nauit. ac si illic fuissent florum omniũ odoramenta congesta. Ex qua re
manifeste patuit. qͥa uerum fuit quod ꝑ nocturnã uisionem tanti patris
discipulus vioit

Expanded text:
lius etiam frater in eodem monasterio Merulus dicebatur, vehementer lacrymis atque eleemosynis, ex Gregorii viri venerabilis doctrina, intentus: psalmodia vero ex ore illius pene nullo tempore cessare consueverat, excepto cum aut alimentum corpori, aut membra dedisset sopori. Huic nocturna visione apparuit quod ex albis floribus corona de coelo in caput illius descendebat, qui mox molestia corporis occupatus, cum magna securitate animi atque hilaritate defunctus est. Ad cujus sepulcrum, dum, post annos quatuordecim, Petrus, qui pontificatus istius Gregorii tempore monasterio eidem praefuit, sibi sepulturam facere voluisset, tanta de eodem sepulcro fratris Meruli fragrantia suavitatis emanavit, ac si illic florum omnium fuissent odoramenta congesta. Ex qua re manifeste patuit quia verum fuit quod per nocturnam visionem tanti Patris discipulus vidit
Abbreviated transcription (Latin):
EOquia Gregorius ñ solum declinare uoluisse qͥn etiam cũ magno an¬
gore animi summũ sacerdotiũ suscepisse satis ut opinor ꝓbatum ẽ: qͣ dis

Expanded text:
Sed quia Gregorium non solum declinare voluisse, quin etiam cum magno anSed quia Gregorium non solum declinare voluisse, quin etiam cum magno angore animi summum sacerdotium suscepisse satis, ut opinor, probatu
Abbreviated transcription (Latin):
litterarũ mearum textu uigilant᷑ intellegit. qͣndo ei neglegent᷑ loquor
quem uehement̃ diligo. Tantis quippe in hoc loco huiꝰ mundi fluctib
quatior ut uetustam ac putrescentt̃ nauim quam regendam oeculta d̃ĩ dis¬
pensatione suscepi: ad portum dirigere nullatenuᷤ possim. Nunc ex ad uerso
fluctus irruunt. nunc ex latere cumuli spumosi maris intumescunt. n unc
a tergo tempestas inseqͥtur. interq hȩc om̃a turbatũ cogor: mͦ in ipsam cla¬
uum aduersitatum dirigere. modo curuatã nauim fluctuum ex obliquo
declinare. Ingemisco qͥa sentio quod neglegente me crescit sentina umioꝵ.
et tempestate fortiter obuiante iam iamq putridȩ naufragiũ tabulȩ so¬
nant. Flens reminiscor qͦd ꝑdidi meȩ placidũ litus qͥetis: et suspirando
laborantẽ me adiuuas. ex ipsa uicȩ mercedis in tuiꝰ quoq laborib ualen¬
tior existas:

Expanded text:
litterarum mearum textu vigilanter intelligit, quando ei negligenter loquor, litterarum mearum textu vigilanter intelligit, quando ei negligenter loquor, quem vehementer diligo. Tantis quippe in hoc loco hujus mundi fluctibus quatior, ut vetustam ac putrescentem navim, quam regendam occulta Dei dispensatione suscepi, ad portum dirigere nullatenus possim. Nunc ex adverso fluctus irruunt, nunc ex latere cumuli spumosi maris intumescunt, nunc a tergo tempestas insequitur: interque haec omnia turbatus, cogor modo in ipsam clavum adversitatem dirigere, modo curvato navis latere, minas fluctuum ex obliquo declinare. Ingemisco, quia sentio quod, negligente me, crescit sentina vitiorum, et tempestate fortiter obviante, jamjamque putridae naufragium tabulae sonant. Flens reminiscor quod perdidi meae placidum littus quietis, et suspirando laborantem me adjuvas, ex ipsa vice mercedis in tuis quoque laboribus valentior existas. » 53.
Abbreviated transcription (Latin):
Sed cont᷑ amorem non modice contristor: qͥa qͥetem me querere cogno¬
uistis. et ad inqͥetudinẽ ꝑduxistis. Uobis quidem omp̃s ds̃ qͥa hoc bono
animo fecistis bona ȩterna retribuat. sed me a tanto loci huiꝰ periculo
Qualit̃ uoluerit absoluat. qͥa sicut peccata mea merebantur: ñ aomanorum
sed langobardorũ ep̃c factus sum: quoꝵ sententiȩ spatȩ sunt. et gr̃ã pena.
łece ubi me ur̃a patrocinia ꝑduxerunt. gemo cotidie occupationibus
pssus: et respirare ñ ualeo: Sed uos qͥ ad huc ualetis mundi huiꝰ occupa¬
tionẽ fugite: quia qͣnto in eo qͥsq ꝓfecerit: tanto ut uideo ab amore
dĩ amplius decrescit.
Eegorius. leandro hyspamensi ep̃o. Respondere epł̃is ur̃is. tota in¬
tentione uoluissem: nisi pastoralis curȩ ita me labor attereret: ut mn ma¬
gis fiere lbeat. quam aliqͥd dicere. Quod ur̃a quoq reuerentia in ipso

Expanded text:
Sed contra amorem non modice contristor, quia quietem me quaerere cognoSed contra amorem non modice contristor, quia quietem me quaerere cognovistis, et ad inquietudinem perduxistis. Vobis quidem omnipotens Deus, quia hoc bono animo fecistis, bona aeterna retribuat; sed me a tanto loci hujus periculo, qualiter voluerit, absolvat, quia sicut peccata mea merebantur, non Romanorum, sed Langobardorum episcopus factus sum, quorum synthichiae spathae sunt, et gratia poena. Ecce ubi me vestra patrocinia perduxerunt. Gemo quotidie occupationibus 42 pressus, et respirare non valeo. Sed vos qui adhuc valetis, mundi hujus occupationes fugite, quia quanto in eo quisque profecerit, tanto ut video, ab amore Dei amplius decrescit. » 52. Gregorius Leandro Hispalensi episcopo. « Respondere epistolis vestris tota intentione voluissem, nisi pastoralis curae ita me labor attereret, ut mihi magis flere libeat quam aliquid dicere. Quod vestra quoque reverentia in ipso