comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ragradientes p̃quiꝰque milia panibus quinque pas¬
cantur. ubitamen solus commerat quod cum uelleNt
eum regem faceresolus fugit in montem:qu a in re
nibil mili uidetur aliutanimã rationalem commo¬
nere uoluis senisi eose nos trȩmentirationiq regnare
quo est in excelsis . Xulla cum hominibus cõmunione
naturȩ solus quia unicus patrihoc autem misteriũ
deorsum repentes carnales homines fugit. quia
ualde sublime estunde illos & ipse fugit in montem.
qui regnum eius terreno animo requirebanta un¬
de & alibi dicit regnũ meum non est de hoc mundo.
ne que &iã hoc nisi iohannes ipse commemorat uo¬
latur quodam modo a&herio supeminens terris
& gaudens lucesolis iustitiae ab illo itidem monte
postmiraculum dequique panibus factũ cum his dẽ
tribus paululũ remoratus donec mare¬
transissent quando ambulauit suꝑ aquas. continuo
rursurte in uerbum dni ad tollit quam magnum

Expanded text:
ra gradientes, ut quinque milia panibus quinque pasra gradientes, ut quinque milia panibus quinque pascantur, ubi tamen solus commemorat, quod, cum uellent eum regem facere, solus fugit in montem. qua in re nihil mihi aliud uidetur animam rationalem commonere uoluisse, nisi eo se nostrae menti rationique regnare, quo est in excelsis nulla cum hominibus communione naturae solus, quia unicus patri. hoc autem mysterium deorsum repentes carnales homines fugit, quia ualde sublime est, unde illos et ipse fugit in montem, qui regnum eius terreno animo requirebant, unde et alibi dicit: regnum meum non est de hoc mundo. neque etiam hoc nisi Iohannes ipse commemorat uolatu quodammodo aetherio supereminens terris et gaudens luce solis iustitiae. ab illo itidem monte post miraculum de quinque panibus factum, cum isdem tribus paululum remoratus, donec matransissent, quando ambulauit super aquas, continuo rursus se in uerbum domini attollit, quam magnum,
Abbreviated transcription (Latin):
redit fit sanus .xxxuiii. anͥorum languidus ex hac
occasione quȩdicunt᷑. quã diudicaetur. ibi dictum
est quaerebant eumiudȩi interficere qua non so¬
lum soluebat sabatum. sedet patrems uum dicebat
dm̃ e qualẽ : se faciens dõ ubiratis ostenditur quam
non usitate sicut solent sc̃ĩ homines dicere dixerit
patremsuum dm̃sed quodeisit equalis insinuans.
qui ppe paulo superius dixerat eis de sabbato callũm¬
antibus. pater meur usque modo operatur & egoope¬
rcor ibi exarrerunt non qua petrem suũ. dicer&
dm̃ s ed quo dĩ aequalit uell& intellegi dicendo. pater
meus usq ad modo operat̃ & ego operor consequens
ec̃ ostendens ut qm̃ pater operatur & filius opere &ur
quia pater sine filio nonoperatur ibienĩ & paulo ante
ait iamillos obhoc ir ascentibus. quȩ cumque enim
ille fecerit. haec & filius similiter facit ander tandẽ
descendit iohannes ad illos trescum codem dño inter¬

Expanded text:
redit; fit sanus triginta octo annorum languidus. ex hac redit; fit sanus triginta octo annorum languidus. ex hac occasione quae dicuntur! quam diu dicuntur! ibi dictum est: quaerebant eum Iudaei interficere, quia non solum soluebat sabbatum, sed et patrem suum dicebat deum aequalem se faciens deo. ubi satis ostenditur, quam non usitate, sicut solent sancti homines dicere, dixerit patrem suum deum, sed quod ei sit aequalis insinuans; quippe paulo superius dixerat eis de sabbato calumniantibus: pater meus usque modo operatur, et ego operor. ibi exarserunt, non quia patrem suum diceret deum, sed quod ei aequalis uellet intellegi dicendo: pater meus usque modo operatur, et ego operor, consequens esse ostendens, ut, quoniam pater operatur, et filius operetur, quia pater sine filio non operatur. ibi enim et paulo ante ait iam illis ob hoc irascentibus: quaecumque enim ille fecerit, haec et filius similiter facit. Inde tandem descendit Iohannes ad illos tres cum eodem domino in ter
Abbreviated transcription (Latin):
cubi sic exp̃sũest quod cũ ds̃ suscitauerit. xpñi
&iã ipseresus scitauit quia cum patre unus
ds̃ ẽ sicut hoc loco ubiait. soluite temi plum
hoc & tribus diebus suscitabo illud: inde cum
illonicodemo quã magna. quã diuina
locuutus est : Inde rursus ꝑgit ad testimoni¬
um iohannis & commendat amicum s ponsi.
Uongaudere nisi ꝓpter uocem sponsi: Vbi
ammon& animã humanã non descipsa
sibi lucere necbeari. nisi incommutabilis par¬
ticipatione sapientiae : Inde admulierem sama¬
ritanã ubi commemoratur aquaunde quibi¬
berit non sici& in&ernum. Inderursus inca¬
nan galileae ubifecerat de aqua uinum ibi eum
commemorat dixine regulocuius filius infir¬
mabatur: nisi signa & ꝓdigia uideritis non
creditis. usque adeo supra om̃a mutabilia
uolens mentẽ credentis adtolere. ut nec ipsa mira¬
cula quae quã uis diuinitus de mutabilitate corporũ
fiunt a fidelibus quȩ riuelit: indue hr̃erusolimum

Expanded text:
cubi sic expressum est, quod cum deus resuscitarit Christum, cubi sic expressum est, quod cum deus resuscitarit Christum, etiam ipse se resuscitauit, quia cum patre unus deus est, sicut hoc loco, ubi ait: soluite templum hoc, et tribus diebus suscitabo illud. Inde cum illo Nicodemo quam magna, quam diuina locutus est! inde rursus pergit ad testimonium Iohannis et commendat amicum sponsi non gaudere nisi propter uocem sponsi. ubi admonet animam humanam non de se ipsa sibi lucere nec beari nisi incommutabilis participatione sapientiae. inde ad mulierem Samaritanam, ubi commemoratur aqua, unde qui biberit non sitiet in aeternum. inde rursus in Canan Galilaeae, ubi fecerat de aqua uinum. ubi eum commemorat dixisse regulo, cuius filius infirmabatur: nisi signa et prodigia uideritis, non creditis, usque adeo supra omnia mutabilia uolens mentem credentis adtollere, ut nec ipsa miracula, quae quamuis diuinitus de mutabilitate corporum fiunt, a fidelibus quaeri uelit. Inde Hierosolymam
Abbreviated transcription (Latin):
eius baptismum cumtribus comiemorat.
sed tantum od o ibi testimoniũ iohannis a ite
sublimiter que commendans. Relictis eis pgn
cum illo adnuptias in canan galileae. ubi quã¬
uis ipse euangelista matremeius fuisse com¬
memorar& illetamendicit. Quid mihi & tibi
est mulier : Non repellens dequa sascepit
carnem sed suã tunc maxime insinuans diui¬
nitatem aquã conuersurus inuinum quae
diuinitas illã &iã feminã fecerat non inilla
facta erat: Inde post paucos dies factos inca
pharnaum. redit adtemplum ubi eum com¬
memorat dixisse detemplo corporis sui.
solute templum hac & in tribus diebus exi¬
tabo illut: ubi maxime insinuat non solũ
quia ds̃ erat intemplo uerbum carofactũ:
uerum &iã quia eandem carnem ipse ressus¬
citauit: Non utique nisi secundumid qđ unũ ẽ¬
ĩ cũ patre nec separabiliter operatur: Cum
ceteris locis fortassis omnibus scriptura ñ di¬
cat Nisi quod ds̃ illum suscitauerit. Nec ali¬

Expanded text:
eius baptismum cum tribus commemorat, eius baptismum cum tribus commemorat, sed tantum modo ibi testimonium Iohannis alte sublimiterque commendans relictis eis pergit cum illo ad nuptias in Canan Galilaeae, ubi, quamuis ipse euangelista matrem eius fuisse commemoret, ille tamen dicit: quid mihi et tibi est, mulier? non repellens, de qua suscepit carnem, sed suam tunc maxime insinuans diuinitatem aquam conuersurus in uinum, quae diuinitas illam etiam feminam fecerat, non in illa facta erat. Inde post papharnaum, redit ad templum, ubi eum commemorat dixisse de templo corporis sui, Solvite templum hoc, et in tribus diebus excitabo illud : ubi maxime inquia deus erat in templo uerbum caro factum, uerum etiam quia eandem carnem ipse resuscitauit non utique nisi secundum id quod unum est cum patre nec separabiliter operatur, cum ceteris locis fortassis omnibus scriptura non dicat, nisi quod deus illum suscitauerit, nec ali
Abbreviated transcription (Latin):
com̃ uidetur quia cum illo pluradicit ꝓpter regĩ
ꝑsonã quȩ in commitata este nonsol&. quo d inpri¬
molibro commemoraui: Vel quod probabilius
intelleaitur cũa bobus incaedit: Nãquã iuis mat heo
in pluribus Tamen in alus non ullas lucȩ magis con¬
qrut ut hoc ipio demonstretur adleonem Quitulũ
hocest & adregalem quã matheus. & sacerdotalem
que lucas insinuat ꝑsonã id quod xp̃mꝰ homo est pra¬
nere qua siguram marcus geru ptines adutrumq
Diuinitas ueri xp̃iqua aequalis esi pautri secundum
quoduerbum est & ds̃aput dm̃ & uerbum carofac¬
tum est ut habitar& in nob is. secundum quodipse
& piter unũsa iohanne maxime comendinda
suscepta est. quisi cut aquila in hisquȩ xp̃i sublima¬
us locuutus c immorat: nec interra quod amodo
Nis raro descendit Denique quãuis matrem xp̃i
ienosseplane testitur  Ia men nec incius na¬
tiuitate cum matheo & luca aliquid dicit nec

Expanded text:
comes uidetur, quia cum illo plura dicit propter regiam comes uidetur, quia cum illo plura dicit propter regiam personam, quae incomitata esse non solet, quod in primo libro commemoraui, uel, quod probabilius intellegitur, cum ambobus incedit. nam quamuis Mattheo in pluribus, tamen in aliis nonnullis Lucae magis congruit, ut hoc ipso demonstretur ad leonem et hoc est, ad regalem quam Matthaeus, et ad sacerdotalem quam Lucas insinuat personam id quod Christus homo est, pertinere, quam figuram Marcus gerit pertinens ad utrumque. diuinitas uero Christi, qua aequalis est patri, secundum quod uerbum est et deus aput deum et uerbum caro factus est, ut habitaret in nobis, secundum quod ipse et pater unum sunt, a Iohanne maxime commendanda suscepta est, qui sicut aquila in his quae Christus sublimius locutus est inmoratur nec in terram quodammodo nisi raro descendit. denique quamuis matrem Christi se nosse plane testetur, tamen nec in eius natiuitate cum Mattheo et- Luca aliquid dicit nec
Abbreviated transcription (Latin):
distat: Namretia illic indexterã patrenimis
sedptinuit ad euangelistã dicere quod cũtam
magni eent retia non sunt dirupta. respicientẽ
scilic& & hoc factum quodlucas commemorit.
ubi p̃multitudine pisciũ retiarum pehantur.: lã
cetera similia iohanni lucas nondix Nisicir¬
ca dñi passionẽ & resurectionem. quitotus
locus acaena ipsius usque ad fine. sic a nobis
tractatur est: ut omnium conlatis testimoniis.
nihil eos dissentire doceremur.
Io hannes c̃reliquus quiiã ñ restat cuicferat̃
Quid quid enim singuli dixerunt quae ab alus
non dicta sunt: dificile ẽ ut habeant aliquã
repugnanti ie questionẽ. Ac ꝑhoc liquido con¬
stai tres istos matheum scilic& maircum & luca
ce uersatos secundu quam & rex & sacerdos ẽ & ideo
marcus qui inillo misterio iii animalium hominis
udetur de monstrare psonã uel mathei magis

Expanded text:
distat. nam retia illic in dextram partem missdistat. nam retia illic in dextram partem misssed pertinuit ad euangelistam dicere, quod, cum tam magni essent, retia non sunt disrupta, respicientem scilicet ad hoc factum, quod Lucas commemorat, ubi prae multitudine piscium retia rumpebantur. iam cetera similia Iohanni Lucas non dixit nisi circa domini passionem et resurrectionem. qui totus locus a cena ipsius usque ad finem sic a nobis tractatus est, ut omnium conlatis testimoniis nihil eos dissentire doceremus. X. Iohannes est reliquus, qui iam non restat cui conferatur. quidquid enim singuli dixerunt, quae ab aliis non dicta sunt, difficile est, ut habeant aliquam repugnantiae quaestionem. ac per hoc liquido constat tres istos, Mattheum scilicet. Marcum et Lucam,  Christi esse uersatos, secundum quam et rex et sacerdos est. et ideo Marcus, qui in illo mysterio quattuor animalium hominis uidetur demonstrare personam, uel Matthei magis
Abbreviated transcription (Latin):
tuerunt. Ite autem nonsolum usque adresu¬
rectionem ad sumptionẽq dñi ꝑdux̃ naratio¬
nem suã ut in ini auctoribus euangelicae scrip¬
turȩ dignũsuo labore haber& locum: uerum
&iã de in ceps quȩ ꝑ apłos gesta sunt quȩ iufficcte
credidnt a dedificanda sidem legentiũ uel audi¬
entiũ ita scripst ut solus eius liber side digrius
reprobatis omnibus quinon ea si dequa opor¬
tuit facta dicta que apłorũ aus sunt stribere
sequippe tem pore scripserunt martu elucas
ab ipsis adhuc in carnemanentibus aplis probari
potuerunt᷑: sic ergo narrare lucas incipit euan¬
Fuit indiebus herodis regis iudae sacerdos quidã
nomine acharias deuice abia. &uxor illi defiliabus
aaron. & nom̃ eius helisab&h Et ceterausque
repugnantiae questionem. Iohannes quidem
uidetur simile aliquiđ esicere. sedillirolonge
retiberiadis. Ibi enĩ non solũ ipsum tempus
ualdediuersum est: sed &iã resipsa pturimum

Expanded text:
tuerunt iste autem non solum usque ad resutuerunt iste autem non solum usque ad resurrectionem adsumtionemque domini perduxit narrationem suam, ut in quattuor auctoribus euangelicae scripturae dignum suo labore haberet locum, uerum etiam deinceps quae per apostolos gesta sunt, quae sufficere credidit ad aedificandam fidem legentium uel audientium, ita scripsit, ut solus eius liber fide dignus hreprobatis omnibus qui non ea fide, qua oportuit, facta dictaque apostolorum ausi sunt scribere. eo quippe tempore scripserunt Marcus et Lucas, ab ipsis adhuc in carne manentibus apostolis probari potuerunt. Sic ergo narrare Lucas incipit euanfuit in die- bus Herodis, regis Iudae, sacerdos quidam nomine Zacharias de uice Abia et uxor illi de filiabus Aaron et nomen eius Elisabeth, et cetera usque repugnantiae quaestionem. Iohannes quidem uidetur simile aliquid dicere, sed illud longe re Tiberiadis. ibi enim non solum ipsum tempus ualde diuersum est, sed etiam res ipsa plurimum
Abbreviated transcription (Latin):
est in ecła sublimis auctoritas: Necideo quia dix
deomiubus sefecisse sermonem quȩ fecit ihĩ
facere & docere usqueindiem quomandauit
apłis. putari deb& omnia scripsisse ineuan¬
geliosuo quȩ ihs̃ cum aplũ interrauersatus
fecit & dix̃: nest contrarium iohanni quiatt
multa alia fecisse ihm. quȩ siscriberentur
mundũ totum non potuisse capereillos libros.
cum &iã const& abaliis euangelistis nom pau¬
ca narrata quȩ lucas ipse narando non ad¬
tingit dcomnibus ergo fecit.  sermonẽt
subre ofticio dispensationis suae: & quod
dicit multos conatos ordinare narationẽ
quȩ in nobis conpletȩ sunt rerumiudtur sig¬
nificare non ulos quinon potuerunt hoc
sus ceptum munus inplere. Ideo autem dicit
sibi uisum eẽ exordine diligenter scribere.
q̃onia multi conatisumt: sedeos debemus as¬
cipere quorum ineclã nulla extat auctoritas.
quia id quod conatisunt. implere minime po¬

Expanded text:
est in ecclesia sublimis auctoritas. nec ideo, quia dixit est in ecclesia sublimis auctoritas. nec ideo, quia dixit de omnibus se fecisse sermonem quae coepit Iesus facere et docere usque in diem, quo mandauit apostolis, putari debet omnia scripsisse in euangelio suo quae Iesus cum apostolis in terra uersatus fecit et dixit, ne sit contrarium Iohanni, qui ait multa alia fecisse Iesum, quae si scriberentur, mundum totum non potuisse capere illos libros, cum etiam constet ab aliis euangelistis non pauca narrata, quae Lucas ipse narrando non adtigit. de omnibus ergo fecit sermonem elire officio dispensationis suae. et quod dicit multos conatos ordinare narrationem, quae in nobis conpletae sunt. rerum. uidetur significare nonnullos, qui non potuerunt hoc susceptum munus implere; ideo autem dicit sibi uisum esse ex ordine diligenter scribere, quoniam multi conati sunt; sed eos debemus accipere, quorum in ecclesia nulla extat auctoritas, quia id quod conati sunt implere minime po
Abbreviated transcription (Latin):
lucȩ euangelium exordine ꝑtracte mus exceptis
eis que hab& cum matheo marcoque comunia. qm̃
illa iamomnia ꝑtractã sum¬
UIII. Sicergo incipit lucas qm̃quidem multicona¬
ti sunt ordinare narationem quac in nobis conple¬
tȩ sunt rerum. sicut tradiderunt nobis quiabini¬
tio ipsiuiderunt & ministrifuerunt ser monis:
Visum est & mihi ad secuto a principio omnia
diligenter ex or dine tibiscribere optime theo phi¬
le ut cognoscas eorum uerborum de quibus eru¬
ditus esueritatẽ ꝑtin&. Ad mon& autem ut no
uerimus eundẽ lucã &iã illum librum scripsis¬
se qui actus apłorum uocatur: Non solum
quia theophili nomen&iã illicmest. Nã posse
ipsee abalio ad illum aliquid scriberetur sicut
aluca euangelium: Sed quia & ibiita exorsus
est ut dicer&. primum quidem sermonem
iussit p̃dicare cũ ingelium. dedit intellegi quodiã
scripserit euangelii librum unum ex iii. quorũ

Expanded text:
Lucae euangelium ex ordine per- tractemus exceptis Lucae euangelium ex ordine per- tractemus exceptis eis quae habet cum Mattheo Marcoque communia, quoniam illa iam omnia pertractata sunt. sic ergo incipit Lucas: Quoniam quidem multi conati sunt ordinare narrationem, quae in nobis conpletae sunt, rerum, 2 sicut tradiderunt nobis qui ab initio ipsi uiderunt et ministri fuerunt sermonis, uisum est et mihi adsecuto a principio omnibus diligenter ex ordine tibi scribere, optime Theofile, ut cognoscas eorum uerborum, de quibus eruditus es, ueritatem. hoc uerimus eundem Lucam etiam illum librum scripsisse, qui actus apostolorum uocatur. non solum, quia Theofili nomen etiam illic inest — nam posset em ipse esset, ab alio ad illum aliquid scriberetur sicut a Luca euangelium —, sed quia et ibi ita exorsus est, ut diceret: primum quidem sermonem iussit praedicare euangelium, dedit intellegi, quod iam scripserit euangelii librum unum ex quattuor, quorum
Abbreviated transcription (Latin):
illis adiniquitatis communionẽ consentiatur.
nec ꝓpter illos bonorum societas deseratur. hoc
faciunt qui habent in seipsis salem & pacem habent
uiunterse sequitur marcus Et inde exurgens uenit
infines iudacȩ ultra iordanem & conueniunt iterũ
turbae adeum. & sicut consueuerat uerum docehat
illos & cetera usque adilluubi aitom nes eni exeo quod
habundabat illis miserunt. haec uero de penuria sua
omnia que habuit misittorum uictum suum in hacto¬
ta contextio nec omina superiora considerata sunt: Nequid
uiderentur habere contrarium quando cum matheior¬
dine ceteror conferebamus: hoautem deiudua pauꝑ¬
cula que duo imuta misit ingaro philatiũ duo solidi¬
cunt marcus & lucas. sed sine uula questione concor¬
dant hinoiamus que adcenã dñi unde omnium om¬
nia considerat at ractauimus. nondicit & marcus
quodcogat cumaliquo comparari ad inqui rendum
nequid repugnar& uideatur nuncergo demceps¬

Expanded text:
illis ad iniquitatis communionem consentiatur illis ad iniquitatis communionem consentiatur nec propter illos bonorum societas deseratur. hoc faciunt qui habent in se ipsis salem et pacem habent inter se. Sequitur in fines Judaeae ultra Jordanem, et conveniunt iterum turbae ad eum, et sicut consueverat iterum docebat illos, etc., usque ad illud ubi ait, Omnes enim ex eo quod abundabat illis miserunt: haec vero de penuria sua omnia quae habuit misit, totum victum suum . In hac tota contextione omnia superiora considerata sunt, ne quid viderentur habere contrarium, quando cum Matthaei ordine caeteros conferebamus: hoc autem de vidua paupercula quae duo minuta misit in gazophylacium, duo soli dicunt, Marcus et Lucas , sed sine ulla quaestione concordant. Hinc jam usque ad coenam Domini, unde omnium omnia considerata tractavimus, non dicit et Marcus quod cogat cum aliquo comparari, ad inquirendum ne quid repugnare
Abbreviated transcription (Latin):
de hoc seculo abscedant. quiꝓfecto & prius quam
xp̃ianorum numero socientur utiliores s̃ quã illi
quicum iã xpiani appellentur. & xp̃ianis sacra¬
mentis imbuti sunt & aliossuadent. ut quibus ea
ꝑsua serint secum in aeternã poenã ꝑtrahant.
quos mẽbrorum corporalium nominetã quã
manũ uel oculum scandali zantem iubeteruiꝰ cor¬
pore. Hoc est abipsa unitatis societate :. ut sine his
ponius ueniatur aduitã quã cume is eatur ingehoi¬
nã. hoc ipsti autẽ separantur. a quibus separantur.
quodeis mala sua dentibus: hoc ẽ scandili ⁊ antibus ñ con¬
sentitur. Et si quide mõnibus bonis de quibus eis notitia
est &iã de hac ꝑuersitate in notticunt ab omniũ
penitur soci&latem adque ab ipsa diuinorum sacra¬
mentorum participatione separantur: si autem
quibus dã itanoti sunt: pluribus autem ista eorum
cignota ꝑuersitas. Ita tolerandisunt sicut ante
uentilationẽ palea tolleratur in area : ut neq

Expanded text:
de hoc saeculo abscedant. qui profecto, et priusquam de hoc saeculo abscedant. qui profecto, et priusquam Christianorum numero socientur, utiliores sunt quam hi qui, cum iam Christiani appellentur et christianis sacramentis inbuti sint, talia suadent, ut quibus ea persuaserint secum in aeternam poenam pertrahant. quos membrorum corporalium nomine tamquam manum uel oculum scandalizantem iubet erui a corpore, hoc est ab ipsa unitatis societate. ut sine his potius ueniatur ad uitam, quam cum eis eatur in gehennam. hoc ipso autem separantur, a quibus separantur, quod eis mala suadentibus, hoc est scandalizantibus, non consentitur. et si quidem omnibus bonis, cum quibus eis notitia est, etiam de hac peruersitate innotescunt, ab omnium penitus societate adque ab ipsa diuinorum sacramentorum participatione separantur; si autem quibusdam ita noti sunt, pluribus autem ista eorum est ignota peruersitas, ita tolerandi sunt, sicut ante uentilationem palea toleratur in area, ut neque
Abbreviated transcription (Latin):
discipulis eũ non requebatur: sic endconexit:
Quienĩ non est aduersũ uos. ꝓuobis est: Quis quis
enĩ potũ dederit uobis calicem aque in nomine meo
quia estis : Amendicouobis ñ ꝑd& mercedẽ
suã tinde ostendit &iã illum de quo iohannes sug¬
gessert. & undeiste eius sermo exortisi ẽ : quod nonita
sepa rabatur a soci&ate discipulorum. ut edm tamquam
her&icus improbar& sed sicut solent homines ñdũ
audere xp̃i susciperes acramenta : & ta men nomini
fauere xp̃iano. ita ut xp̃ianos &iam suscipiant & non
obaliud eis: Nisi quia xp̃iani sunt obsequantur dequa¬
libus dicit quod non perdunt merce dẽsuã: non quia
iã tuti at que securi sibi debent uideri ex hac beniuo¬
lentia quã erga xp̃ianos habent &iã sixp̃i bap¬
tismonon abluantur. Necunitatieius incorpo¬
rentur. sed quia iã ita dĩ miseri cordia guber¬
nantur. ut ad ea quoque pueniant aq. ita seri

Expanded text:
discipulis, eum non sequebatur. Sic enim contexit: discipulis, eum non sequebatur. Sic enim contexit: Qui enim non est adversum vos, pro vobis est: quisquis enim potum dederit vobis calicem aquae in nomine meoquia Christi estis, amen dico uobis, non perdet mercedem suam. unde ostendit etiam illum, de quo Iohannes suggesserat et unde iste eius sermo exortus est, quod non ita separabatur a societate discipulorum, ut eam tamquam hereticus inprobaret, sed sicut solent homines nondum audere Christi suscipere sacramenta et tamen nomini fauere christiano, ita ut Christianos etiam suscipiant et non ob aliud eis, nisi quia Christiani sunt, obsequantur, de qualibus dicit, quod non perdunt mercedem suam, non quia iam tuti adque securi sibi debent uideri ex hac beniuolentia, quam erga Christianos habent, etiamsi Christi baptismo non abluantur nec unitati eius incorporentur, sed quia ita iam dei misericordia gubernantur, ut ad ea quoque perueniant adque ita securi
Abbreviated transcription (Latin):
uerit temanustua. ab sideillã : bonũ esttibi debilem
introire inuitã quã duas manus habentem ireinge¬
hennã inignem in extinguibilem ubi uermis eorum
nonmoritur: &ignis non extinguitur. & cetera
us que ad aliu dubiait : Habete in uobis salem & pa¬
cem habete interuos. haec macus dnm̃ locuutũ
post quã illum quinmoͤ eius eiciebat de monia
& cũ discipulis non cum sequebatur uetuit ꝓhi¬
beri. Contextim commemorat. aliqua ponens
quae nulus alius euangelistarum posuit. Aliqua
uero quae matheus quoque posuit. & aliqua itidẽ
quae & matheus &lucas: sedilli ex aliis ocasionibus¬
& in alio rerum ordine non hoc loco ubideillo sugges¬
tum ẽ quicum discipulis xp̃i noneum sequebat᷑
& de inonia in eius nomine eiciebat unde mihi
uidetur &iã hoc loco dñs secundũ marcifidem ideo
dixisse quae aliis &iã locis dix̃ quia satis ꝑtinebant
adhanc ipsã eius sententiã quae uetuit prohiberi
uirtutes in nominesuo fieri: &iã ab illo quia cum

Expanded text:
bonum est tibi debilem introire in uitam quam duas manus habentem ire in gehennam, ignem inextinguibilem, ubi uermis eorum non moritur et ignis non extinguitur, et cetera usque ad illud ubi ait: habete in uobis salem et pacem habete inter uos. haec Marcus dominum locutum, posteaquam illum qui in nomine eius eiciebat demonia et cum discipulis non eum sequebatur uetuit prohiberi, contextim commemorat aliqua ponens, quae nullus alius euangvero quae Matthaeus quoque posuit, et aliqua itidem quae et Matthaeus et Lucas: sed illi ex aliis occasionibus, et alio rerum ordine, non hoc loco ubi de illo suggestum est, qui cum discipulis Christi non eum sequebatur, et daemonia in ejus nomine ejiciebat. Unde mihi videtur etiam hoc loco Dominus secundum Marci fidem ideo dixisse quae aliis etiam locis dixit, quia satis pertinebant ad hanc ipsam ejus sententiam, qua vetuit prohiberi virtutes in nomine suo fieri, etiam ab illo qui cum
Abbreviated transcription (Latin):
erat soci&atem: ut illi unitatem eclẽ suaderent: ñ
illut in quoquũ illis erat nomen scilic& magistri
& dñi eorum indae moniorum expulsione cõmen¬
dans sicut catholica ecła facit non in probans
inhereticis sacramenta comunia. in his enĩ &¬
nobis cum sunt. & aduersus nos non sunt: sed in¬
probat & prohib& diuisionem acseparationẽ.
uel aliquã aduersam paciueritati quesententiã. in
hoc enĩ aduersus nossunt. qui in hoc nobiscum non
sunt : & nobiscũm non coligunt & ideo spargunt
UI Sequi tut maer cur. & dicit̾̃: Quis quis enĩ potũ
dederit ꝗbibis calitem aque in noẽ meo quia xp̃i¬

Expanded text:
erat societatem, ut illi unitatem ecclesiae suaderent, non erat societatem, ut illi unitatem ecclesiae suaderent, non illud, in quo cum illis erat, nomen scilicet magistri et domini eorum in demoniorum expulsione commendans. sicut catholica ecclesia facit non inprobans in hereticis sacramenta communia; in his enim nobiscum sunt et aduersus nos non sunt; sed inprobat et prohibet diuisionem ac separationem uel aliquam aduersam paci ueritatique sententiam; in hoc enim aduersus nos sunt, quia in hoc nobiscum non sunt et nobiscum non colligunt et ideo spargunt. VI. SequiturMarcus et dicit: °quisquis enim potum dederit uobis cali
Abbreviated transcription (Latin):
lis eius tamquam membris cius sociatur
Alioquin quo modo uerum erit: Quiuos
recipit merecipit. Et quando uni ex mimmis
meis fecistis mihi fecistis. Aut potest enã
nonẽẽ aduersus eum quistuerit aduersus dis:¬
cipulos eius: Namubierat illuo quiuos sꝑnit
mesꝑnit : Et quando uni ex minimis meis nonfe¬
cistis. neq mihifecistis. & saule saule quid me perseq¬
ris. cum discipulos eius ꝑsequeretur : Sednimirum
hoc uultintelleqi intantum cũ illo nonẽẽ aliquem.
inquantum ẽ aduersus illum: & intantum aduer
sus noneẽ in quantum cumillo ẽs exempligratia.
uirtutes inillo nonẽ. intantum cum ipsis erat & ad¬
uersus eos nonerat: in quantum ueso eorumsoci&ati
non adhaerebat intantum cumipsis nonerat & ad¬
uersus eoserat : sed quia illihoc eum facere ꝓhibuer̃
in quocum ipsis erat: Dixit eis dñs. Nolite prohibere.
illut enĩ pro hibere debuerunt quod extraeorum

Expanded text:
lis eius tamquam membris eius sociatur. lis eius tamquam membris eius sociatur. alioquin quomodo uerum erit: qui uos recipit, me recipit, et: quando uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis? aut potest etiam non esse aduersus eum, qui fuerit aduersus discipulos eius? nam ubi erit illud: qui uos spernit, me spernit, et: quando uni ex minimis meis non fecistis. neque mihi fecistis, et: Saule, Saule, quid me persequeris? cum discipulos eius persequeretur? sed nimirum hoc uult intellegi in tantum cum illo non esse aliquem, in quantum est aduersus illum, et in tantum aduersus illum non esse, in quantum cum illo est. exempli gratia, m operabatur uirtutes in illo nomine, in tantum cum ipsis erat et aduersus eos non erat; in quantum uero eorum societati non adhaerebat, in tantum cum ipsis non erat et aduersus eos erat. sed quia illi hoc eum facere prohibuerunt, in quo cum ipsis erat, dixit eis dominus: nolite prohibere. illud enim prohibere debuerunt quod extra eorum
Abbreviated transcription (Latin):
monia qui non sequitur nobiscum. et ꝓhibui¬
mus eum: iħs autem ait: nolitẽ ꝓhibere eum
Nemo c̃ enim qui faciat uirtutem in nomine mes
& possit cito maleloquideme: Quienim non ẽ
aduersum uos ꝓ uob̵ ẽ: hoc lucas similiter nir¬
nulla ẽ ergo inter eos questio cuius quam repug¬
nantiȩ Sed uidendũ est ne hoc illi sententiȩ
dñi putetur contrariũ ubiait. quime cum nonẽ
aduersum me ẽ: Et qui mecum non colligit
spargit: Quomodo enim iste nonerat aduer¬
sus eum quicumillo nonerat. dequo io hannes
sug gessit quod cumilliseum non sequebatur
Si aduersus illum est quinonẽ cumillo. aut
siaduersus illum erat quomodo dicit discipu¬
lis nolite ꝓhibere. qui enim nonẽ aduersus
uos ꝓuobis ẽ : Anhoc inter eẽ aliquis dicet
Quia hic discipulis ait. quinonest aduer¬
susuos ꝓuobis ẽ: Ibi autem dese ipso loquu¬
tus ẽ qui mecum nonẽ aduersumme ẽ
Quasi uõ possit cumillo nonẽẽ qui discipu¬

Expanded text:
monia, qui non sequitur nobiscum, et prohibuimonia, qui non sequitur nobiscum, et prohibuimus eum. Iesus autem ait: nolite prohibere eum; nemo est enim qui faciat uirtutem in nomine meo et possit cito male loqui de me; qui enim non est aduersum uos pro uobis est. hoc Lucas similiter narnulla est ergo inter eos quaestio cuiusquam repugnantiae. sed uidendum est, ne hoc illi sententiae domini putetur contrarium ubi ait: qui mecum non est, aduersus me est; et qui mecum non colligit, spargit. quomodo enim iste non erat aduersus eum. qui cum illo non erat, de quo Iohannes suggessit, quod cum illis eum non sequebatur, si aduersus illum est qui non est cum illo? aut si aduersus illum erat, quomodo dicit discipulis: nolite prohibere; qui enim non est aduersus uos, pro uobis est? an hoc interesse aliquis dicet, quia hic discipulis ait: qui non est aduersus uos, pro uobis est, ibi autem de se ipso locutus est: qui mecum non est, aduersus me est? quasi uero possit cum illo non esse qui discipu
Abbreviated transcription (Latin):
futuram petro pręnuntiaut quamtunc uniq
non habebat. quando pillo uł cumillo paratum
semori presumebat: quȩ cumita sint: quomodo
huic eius tante scientię etpręscientię non est
contrarium quod marcus dicit. Pręcepit
illis nẽ uiderent: quanto aute meis prȩ¬
cipiebat. tanto magis plus predicabant
Sienim sciebat eos sicut ille qui notas habebat
cipresentes et futuras hominum uoluntates
tanto magis prȩdicaturos quanto magis ne
predicarent eis precipiebat.Utquidhoc
precipiebat: nisiquia pigris uolebat ostendere
quantos tudiosius quantoq feruentiũs eumprȩ¬
dicare de bebant quibus iubet ut p̃dicent quando
illi qui ꝓhibebantur tacere non poterant
Sequitur marcus: In illis diebus iterum cũ
turba multa cẽt Nac haberet quod man¬
ducarent: & cetera usq adillud ubi aid.
Respondit illi iohannes dicens. Magis terui¬
dimus quendam in nomine tuo eicientem de¬

Expanded text:
futuram Petro praenuntiauit, quam tunc utique futuram Petro praenuntiauit, quam tunc utique non habebat, quando pro illo uel cum illo paratum se mori praesumebat? quae cum ita sint. quomodo huic eius tantae scientiae et praescientiae non est contrarium quod Marcus dicit: praecepit illis, ne cui dicerent; quanto autem eis praecipiebat, tanto magis plus praedicabant? si enim sciebat eos sicut ille qui notas habebat et praesentes et futuras hominum uoluntates tanto magis praedicaturos, quanto magis, ne praedicarent, eis praecipiebat, utquid hoc praecipiebat, nisi quia pigris uolebat ostendere, quanto studiosius quantoque feruentius eum praedicare debeant quibus iubet. ut praedicent, quando illi qui prohibebantur tacere non poterant? V. Sequitur Marcus: lin illis diebus iterum ctfm turba multa esset nec haberent quod manducarent, et cetera usque ad illud ubi ait: respondit illi Iohannes dicens: magister, uidimus quendam in nomine tuo eicientem de
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ultimum dix̃ cumluca nihilo discordans.
locum etrequiescite pusillum. et cetera
usque adillud ubiait. Quanto autemis
precipiebat tanto magis plus predicabant. et eo
amplius ad mirabantur dicentes. bene om̃a
fccit s̃ et surdos fecit audire et mutos loqui
in his cum luca marcus nihil est quod repugna¬
re uideatur etsuperiora om̃aum consideraui¬
mus Quando cos matheo conferebamus. Sed
cauendum ẽ nequis quam arbitretur hoc quod
inultimo exeu. ingelio marci poscu repugnare
omnibus quieum alus eius plerisq factis etdic¬
tis ostendunt scisse quidageretur in hominibus.
idest quod eum cogitationes etuoluntates eorũ
latere non poterant sic̃ aꝑtissime iohannes dicit
Ipse autem ihs̃ non credebat semetipsum eis eo qđ¬
ipse nos seđ om̃s. etqui aopus ei nonerat: ut quis
testimonium perhiberet de homine. Ipse enim
sciebat quidẽet in homine. Sedquid mirum si
presentes hominum uoluntates uidebat. quietiã

Expanded text:
hoc ultimum dixit cum Luca nihilo discordans, hoc ultimum dixit cum Luca nihilo discordans, locum et requiescite pusillum, et cetera usque ad illud ubi ait: quanto autem eis praecipiebat, tanto magis plus praedicabant et eo amplius admirabantur dicentes: bene omnia fecit, et surdos fecit audire et mutos loqui; in his cum Luca Marcus nihil est quod repugnare uideatur et superiora omnia iam considerauimus, quando eos Mattheo conferebamus. sed cauendum est, ne quisquam arbitretur hoc quod in ultimo ex euangelio Marci posui repugnare omnibus qui eum aliis eius plerisque factis et dictis ostendunt scisse, quid ageretur in hominibus, id est quod eum cogitationes et uoluntates eorum latere non poterant, sicut apertissime Iohannes dicit: ipse autem Iesus non credebat semet ipsum eis eo qipse nosset omnes et quia opus ei non erat, ut quis testimonium perhiberet de homine; ipse enim sciebat, quid esset in homine. sed quid mirum, si praesentes hominum uoluntates uidebat, qui etiam
Abbreviated transcription (Latin):
posuit simoninomen petrus: & ceterausq ad
illutdubi ait. Ethabut cicepit prȩdicire inde¬
capoli quantasibifecisset ihs. & omnes mirab in¬
tur. De nominib discipulorum um etantea
Ethic rursus ad moneo nequisquam putet nunc
accepisse nomen esimonem ut petrus uocare¬
tur. Et sit contrarium iohanni quilonge ante
illi dictum eẽ commemorat. tuuocalieris coephas
quod inter pretatur potrus. Ipsaenm uerba
dñi commemorauit. quibus cinomen inposuit:
Mircus autem hoc loco idrecapitulando com¬
memorauit cumait. & inposuit simoni nomen
breuiter insinuare uoluit quod non hoc. inteauo¬
carctur sed hoceid̃s nomenin posiutrit
non tunc sed quando iohannes ipsa uerba dm̃
posuit. cetera nihil cuiquam repugnant: & an¬
qquit̃ mircus. Etcum transcendisset iħs in
naui rursus transfetum conuenit turba multa
adillum & erat circi mare. etaeterausq ad illud
ubi ait. Etconuenientes apłi adiħm renuntia¬
uerunt illi om̃a quȩ egerant etdocuerant.

Expanded text:
sque ad illud ubi ait, Et abiit, et coepit praedicare in Decapoli quanta sibi fecisset Jesus, et omnes mirabantur . De nominibus discipulorum jam et antea ; et hic rursus admoneo, ne quisquam putet nunc accepisse nomen Simonem, ut Petrus vocaretur, et sit contrarium Joanni qui longe ante illi dictum esse commemorat, Tu vocaberis Cephas, quod interpretatur Petrus : ipsa enim verba Domini commemoravit, quibus ei nomen imposuit; Marcus autem hoc loco id recapitulando commemoravit, cum ait, Et imposuit Simoni nomen breviter insinuare voluit quod non hoc antea vocaretur, sed hoc ei Dominus nomen imposuerit, non tunc, sed quando Joannes ipsa verba Domini posuit. Caetera nihil cuiquam repugnant, et anur et cum transcendisset Iesus in navi rursus trans fretum convenit turba multa ad illum et erat circa mare et venit quidubi ait: et conuenientes apostoli ad legum renuntiauerunt illi omnia quae egerant et docuerant.
Abbreviated transcription (Latin):
sicut in euangelio secundum matheum legimus:
Siquispie sobrieq consideuerit: puto quod in ueni¬
et in eo quantum admores optimos ꝑtinet. ꝑfectũ
uite xp̃iane modum quod polliceri non temere au¬
demus Sed exipsis eusdem dñi uerbis coniaen¬
tes. Nam sic ipse sermo concluditur. ut appareat in
eo p̃cepta ẽe om̃a quȩ ad informandam uitam ꝑtinen.
sicenim dicit Om̃is ergo quia udit uerba mea hȩc¬

Expanded text:
sicut in Evangelio secundum Matthaeum legimus, si quis pie sobrieque consideraverit, puto quod inveniet in eo, quantum ad mores optimos pertinet, perfectum vitae christianae modum: quod polliceri non temere audemus, sed ex ipsis ejusdem Domini verbis conjicientes. Nam sic ipse sermo concluditur, ut appareat in eo praecepta esse omnia quae ad informandam vitam pertinent. Sic enim dicit: « Omnis ergo qui audit verba mea h
Abbreviated transcription (Latin):
esau ꝓpheta. & cerra usq adilludubi ait
Etingrediuntur caphirnium. & statim sabbatis.
ingressus sinagogam docebateos: Inhactora con¬
textione om̃a superiora cum matheo considerata
sunt. Hoc autẽ marcus. quia ingressus caphar¬
nium insinagogam eorum docebat sabbatis cum
luca dixit. sednihil hab& questionis.
Sequitur marcus & dicit. Etstupebant
sup doctrinã eius Erat enim docens eos
quasi potestatẽ habens. & non sicut scribae: Eterat
insinagoga eorum homo inspũ inmundo. et excla¬
mauit dicens: Quid nobis et tibiiħũ natarene.
uenisti perdere nos. & cetera usq ad eum locum
ubiait. Eterat predicans insinagogis eorum et¬
in omni gallilea etdemonia eiciens. Etin hoc
totoloco quamuis sint quȩdam quȩ cum solo
luca dixit tameniam tractata sunt cum ma¬
iheinarrationẽ continuã teneremus. qui a m
ipsum ordinẽ sicincurreant utear prȩtermit¬
tenda non arbitrarer

Expanded text:
a, et cetera usque ad illud ubi ait: et ingrediuntur Capharnaum et statim sabbatis ingressus synagogam docebat eos. in hac tota contextione omnia superiora cum Mattheo considerata sunt. hoc autem Marcus, quia ingressus Capharnaum in synagogam eorum docebat eos sabbatis, cum Luca dixit, sed nihil habet quaestionis. II. Sequitur Marcus et dicit: et stupebant super doctrinam eius; erat enim docens eos quasi potestatem habens et non sicut scribae eorum. et erat in synagoga eorum homo in spiritu inmundo et exclamauit dicens: quid nobis et tibi. Iesu Nazarene? uenisti perdere nos, et cetera usque ad eum locum, ubi ait: et erat praedicans in synagogis eorum et omni Galilaea et demonia eiciens. et in hoc toto loco quamuis sint quaedam quae cum solo Luca dixit, tamen iam tractata sunt, cum Matthei narrationem continuam teneremus, quia in ipsum ordinem sic incurrerant, ut ea praetermittenda non arbitrarer
Abbreviated transcription (Latin):
quĩuis cum discipulis non sequerentur marcus am¬
plius quamlucas dñm dixisse narrunt quomodo
ostenditur adhoc ipsum ꝑtinere qđ illum in noẽ
suo uirtutem facientem uetuit ꝓibere
Lincusq ad ascensionem dñi unde om̃a omnium con¬
siderari coeperunt Nullã demarco questionem
cẽ tractatam.
Deluce cuingelio quomodo principium euis congruat
principio libri actuũ apłorum¬
UIII. Quomodo ostendatur quod de piscibus captir
lucas commemorauit non ꝑtinere adillut quod uide¬
tur simile iohannes narraste prdñi resurrectionem
atque inde im usq ad cȩnimdñi unde omnium om̃i
usq infinem considerata sunt. nullã etum ex cu

Expanded text:
quamuis cum discipulis non sequeretur, Marcus amquamuis cum discipulis non sequeretur, Marcus amplius quam Lucas dominum dixisse narrauit, quomodo ostendatur ad hoc ipsum pertinere quod illum in nomine suo uirtutem facientem uetuit prohiberi. Hinc usque ad cenam domini unde omnia omnium considerari coeperunt nullam de Marco quaestionem esse tractatam. De Lucae euangelio quomodo principium eius congruat principio libri actuum apostolorum. Quomodo ostendatur quod de piscibus captis Lucas commemorauit non pertinere ad illud quod uidetur simile Iohannes narrasse post domini resurrectionem adque inde iam usque ad cenam domini, unde omnium omnia usque in finem considerata
Abbreviated transcription (Latin):
Ncuangelio marei exceptis his que cum matheo dix̃ quo¬
mado nulla repugnantii demonstretur. abmmitio usque ad
illuo ubi ait & ingrediuntur caphirnaũ. & stitim sabbatis
docebatcos qđ cum luca dicit.
DE homine a quo sp̃s inmandus eiectus est conuexans cum.
quomodo lucȩ iq cum ꝙd dix̃ non repugnet
De Nomine petri qͦ modo etum atq etiam commendetur
non repugnire iohanni quidix̃ quindo hnom̃ acceperit
Qddix̃ quantomagis cis p̾cipiebat ticerent tintomagis
plus dicebãt. qͦ modo non repugnet prȩscientiae ipsius
q̃ ineuangelio commendatur
Sequo sucgesnt ioħs qđ in nõe eiuseiciret demonia
non sociatus dis płis. edix̃ nolite ꝓhibere. qͥ enm contra
uos non est puobis est quomodo non repugnet illi sen¬
tentię ubi ait. Quinonest mecũ aduersũ me est
Qd moccasione huiꝰ qui in noẽ xp̃i eiciebat demonia

Expanded text:
euangelio Marci exceptis his, quae cum Mattheo dixit, quoeuangelio Marci exceptis his, quae cum Mattheo dixit, quomodo nulla repugnantia demonstretur ab initio usque ad illud, ubi ait: et ingrediuntur Caphar naum et statim sabbatis docebat eos, quod cum Luca dicit. De homine, a quo spiritus inmundus eiectus est conuexans e u m, quomodo Lucae, qui hoc cum eo dixit, non repugnet. De nomine Petri quomodo etiam adque etiam commendetur non repugnare Iohanni, qui dixit, quando hoc nomen acceperit. Quod dixit: quanto magis eis praecipiebat ut tacerent, tanto magis plus dicebant, quomodo non repugnet praescientiae ipsius; quae in euangelio commendatur. De quo suggessit Iohannes quod in nomine eius eiceret demonia non sociatus discipulis et dixit: nolite prohibere, qui enim contra uos non est, pro uobis est, quomodo non repugnet illi sententiae, ubi ait: qui non est mecum, aduersus me est. Quod in occasione huius qui in nomine Christi eiciebat demonia,
Abbreviated transcription (Latin):
catricibus non solum uidendum s&etiam tangon¬
dum post modum ostendit. sed secundum illamue¬
etribuem lucem qut a inluminat omnem homineni
uenientem inhuncmisndum. sccundum quam luc&
intenebris & tene brȩcum non comprehendunt
illuc nos precessit unde adnosueniens non reaenit :¬
& quonos preadens non de seruit. illa critreuo la¬
tio tamquam uera galilea. cũ similes eierimus.
ibicum uidebimus sicutiest. ipsaerit& iam beatior
trans migratio existo sacculo in illam &ernitatem.
sicius precepta sic amplectatur ut ad eius dex terã
segregari non mereamur. Tuncenim ibum sinistri
in conbustionem cternam. iustiautem inuitã et̃ nã
hincilluc trans migrabunt. &ibieum uidebunt: quo¬
modo non uident impii. Toll&ur enim impius non
uideat claritatem dñi. & impii lumen non uidebug
Haecẽ autem inquit uita derna ut cognoscant
mam serui ut liberi contemplentur formam dñi :¬

Expanded text:
cicatricibus non solum uidendum sed etiam tangencicatricibus non solum uidendum sed etiam tangendum postmodum ostendit, sed secundum illam ineffabilem lucem, qua inluminat omnem hominem uenientem in hunc mundum, secundum quam lucet in tenebris et tenebrae eum non conprehendunt illuc nos praecessit, unde ad nos ueniens non recessit et quo nos praecedens non deseruit. illa erit reuelatio tamquam uera Galilaea, cum similes ei erimus; ibi eum uidebimus sicuti est. ipsa erit etiam beatior transmigratio ex isto saeculo in illam aeternitatem, si eius praecepta sic amplectamur, ut ad eius dexteram segregari mereamur. tunc enim ibunt sinistri in conbustionem aeternam, iusti autem in uitam aeternam. hinc illuc transmigrabunt et ibi eum uidebunt, quomodo non uident inpii. tolletur enim inpius, ut non uideat claritatem domini, et inpii lumen non uidebunt. haec est autem, inquit, uita aeterna, ut cognoscant mam serui, ut liberi contemplentur formam domi
Abbreviated transcription (Latin):
nos isignos ic ationem quid alut occurrit intelligendũ
precedit uos ingalilcam ibicum uidebitis nuique
ap̃i gratia depopulo ir ł transmigratus acraigettos
quibus apłi predicantes euangelium nullo modoerrot¬
tontus⁊ pusiens apsedñs uiam incordibus homi nempre¬
parar& & hoc intellegitur procedituos ingalileamis
Quod autem gaudentes mirarentur. dis ruptis ocuis¬
tio ditpicusitatibus apcririsibi hostium indño ꝑinlumi¬
nationem fideclum hoc intelligitur ibicum uidebitis
idest ibi membracius inuemi&sibi uuum
corpus eius in his quiuos susceperint agno sc&is
secundum illud autem quodg& lilea interp̃tatur
reuelatio noniam informa seruunte llegendũ ẽ.
sedin illa inqu̾e qualisc̃ patr quam promisit aput
ioh an nem dilcctoribus suis cumdicer& &ego diligã
cum dostendam icipsum illinonutiq secundum
ia quod iam uidebant & quod &iam resurgens cumo

Expanded text:
nis significationem quid aliud occurrit intellegendum: nis significationem quid aliud occurrit intellegendum: praecedit uos in Galilaeam, ibi eum uidebitis, nisi quia Christi gratia de populo Israhel transmigratura erat ad gentes? quibus apostoli praedicantes euangelium nullo modo crederentur, nisi eis ipse dominus uiam in cordibus hominum praepararet; et hoc intellegitur: praecedit uos in Galilaeam. quod autem gaudentes mirarentur dirruptis et euictis difficultatibus aperiri sibi ostium in domino per inluminationem fidelium, hoc intellegitur: ibi eum uidebitis, id est ibi membra eius inuenietis, ibi uiuum corpus eius in his qui uos susceperint agnoscetis\'. secundum illud autem quod Galilaea interpretatur :\'reuelatio\' non iam in forma serui intellegendum est, sed in illa in qua aequalis est patri, quam promisit aput Iohannem dilectoribus suis, cum diceret: et ego diligam eum et ostendam me ipsum illi. non utique secundum id quod iam uidebant et quod etiam resurgens cum
Abbreviated transcription (Latin):
apparuit ia cobo. non tunc autem primum accipere
debemus uisum eẽ aia cobo sed aliquapro pria mani¬
festatione singulariter. deinde apłis omnibus. necu
lis tunc primum sediam ut familiarius conuersa¬
r&ur cum eis usque addicmascensionis suac. Nouissi¬
mo autem omnium inquit quasi duortiuo apparuit¬
& mihi. sed hociam de caelo post non paruum tem¬
pus accensionissuae: Nunciam uideamus quod distu¬
uidebitis. Quod & si conpl&umẽ. tam en post multa
conpl&ũ ẽ cum sicmandatum sit quam quam sine pre¬
udicio necessitatis. ut aut hoc solum aut hoc primũ
expec tar&ur ficridebuisse: Procul dubio ergoqm̃
uoxest ista non euangelistac narrantis quodita fac¬
tumsit. sed angeli ex mandatadni & ppsius postea
dni euangelistac autem narrantes. sed quodira
abangelo & adño dictum sit pro pha&ice dictum accipien¬
dumest galilea namquo interpr&atur. ud transimigra¬
na uelrcuclatio: priusitaq secundum transimgratio¬

Expanded text:
apparuit Jacobo: non tunc autem primum accipere apparuit Jacobo: non tunc autem primum accipere debemus uisum esse Iacobo, sed aliqua propria manifestatione singulariter. deinde apostolis omnibus; nec illis tunc primum, sed iam ut familiarius conuersaretur cum eis usque ad diem ascensionis suae. nouissime autem omnium, inquit, quasi abortiuo apparuit et mihi, sed hoc iam de caelo post non paruum tempus ascensionis suae. Nunc iam uideamus, quod distuuidebitis. quod etsi completum est, tamen post multa completum est, cum sic mandatum sit, quamquam sine praeiudicio necessitatis, ut aut hoc solum aut hoc proximum exspectaretur fieri debuisse. procul dubio ergo, quoniam uox est ista non euangelistae narrantis, quod ita factum, sed angeli ex mandato domini et ipsius postea domini, euangelistae autem narrantis, quod ita, sed ab angelo et a domino dictum sit, prophetice dictum accipiendum est. Galilaea namque interpretatur uel transmigratio uel reuelatio. prius itaque secundum transmigratio