comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
es: non tã facile erueris. A soende in celoᷤ: descende
in abyssos: nõ recedes a me: sequar te quocunq
ieris. A maui pauꝑẽ: amabo pauꝑum ⁊ duiitũ
patrẽ. Nõ enim si bene te noui. quia pat̾ pauꝑũ
factꝰ. ideo nõ pauꝑ sp̃u es. In te hanc mutationẽ
factã ẽẽ confido. ñ de te: nec pͥori statui tuo suc¬
cessisse ꝓmotionẽ. s accessisse. Monebo ꝓinde te¬
ñ ut magist̾ s ut mat̾: plane ut amans. Amenᷤᷤ
magis uidear. s ei qui ñ amat: ei qui uim non
sentit amoris. Unde iã gͦ incipiam: Libet ab¬
occupationibꝰ tuis: qr in his maxime condoleo
tibi. Condoleo dix̾im: si tam̃ doles ⁊ tu. Alioqͥn
doleo magis dixisse debuerã: qr ñ ẽ condolere
ubi nemo qui doleat. Itaq si doles condoleo.
Si ñ: doleo tam̃: ⁊ maxime. sciens a salute lon¬
gius absistere m̃brum qd̾ obstupuit: ⁊ egrũ
sese ñ sentientẽ. ꝑiculosius laborare. Absit tam̃:

Expanded text:
es, non tam facile erueris. Ascende in coelos, descende es, non tam facile erueris. Ascende in coelos, descende in abyssos: non recedes a me, sequar te quocumque ieris . Amavi pauperem, amabo pauperum et divitum patrem. Non enim, si bene te novi, quia pater pauperum factus, ideo non pauper spiritu es. In te hanc mutationem factam esse confido, non de te; nec priori statui tuo successisse promotionem, sed accessisse. Monebo te proinde, non ut magister, sed ut mater: plane ut amans. Amens magis videar, sed ei qui non amat, ei qui vim non sentit amoris. LIBER occupationibus tuis, quia in his maxime condoleo tibi. Condoleo dixerim, si tamen doles et tu: alioquin doleo magis dixisse debueram; quia non est condolere, ubi nemo qui doleat. Itaque si doles, condoleo: si non, doleo tamen, et maxime, sciens longius a salute absistere membrum quod obstupuit; et aegrum sese non sentientem periculosius laborare. Absit autem
Abbreviated transcription (Latin):
edificet. uł delectet. uł con¬
soletur. S nescio quomͦ uult ⁊ nõ uult exire leta
quidẽ. s lenta oratio: dum certatim illi contraria
imꝑare contendunt. maiestas atq amor. Nempes
urget ille. inhibet illa. S int̾uenit dignatis¬
tua. quia hoc ipsum nõ p̾cipis. s petis. xũ p̾ciꝑ
magis te deceat. Maiestate igit᷑ tã dignanter
cedente: quid ni cedat pudor: Quid enu si ca¬
thedrã ascendisti: Nec si ambules suꝑ pennas
uentoꝵ: subduceris affectui. Amor dnm nescit:
agnoscit filium ⁊ in infulis. ꝑ se satis subiectꝰ
ẽ: obsequit᷑ sponte: gratis obtemꝑat: lib̾e reue¬
ret᷑. Non sic aliqui nõ sic: s aut timore ad ista
impellunt᷑ aut cupiditate. Hi sunt qui in fatie
benedicunt: mala autẽ in cordibꝰ eoꝵ. B landuuit᷑
corã: in necessitate defitiunt. At caritas nunqͣm
excidit. Ego ut uerum fatear. matͥ̾s sum libat
offitio: s nõ dep̃datꝰ affectu. Olm mͥ iniuscerat

Expanded text:
aedificet, vel delectet, vel consoletur. Sed nescio quomodo vult, et non vult exire laeta quidem, sed lenta oratio: dum certatim illi contraria imperare contendunt majestas, atque amor. Nempe urget ille, inhibet illa. Sed intervenit tua dignatio, qua hoc ipsunt non praecipis, sed petis, cum praecipere magis te deceat. Majestate igitur tam dignanter cedente, quidni cedat pudor? Quid enim si cathedram ascendisti? Nec si ambules super pennas ventorum, subduceris affectui. Amor dominum nescit, agnoscit filium et in infulis. Per se satis subjectus est, obsequitur sponte, gratis obtemperat, libere reveretur. Non sic aliqui, non sic: sed aut timore ad ista impelluntur, aut cupiditate. Hi sunt qui in facie benedicunt, mala autem in cordibus eorum; blandiuntur coram, in necessitate deficiunt. At charitas nunquam excidit . Ego, ut verum fatear, matris sum liberatus officio, sed non depraedatus affectu. Olim mihi invisceratus
Abbreviated transcription (Latin):
ti comiñdat᷑ ipsiꝰ exemplo legis latoris: qͥ sequut
adiuixit. Ego autẽ in medio ur̃m sũ. tanquam
qͥ ministrat. Es se iãm titulo hoc ingloriũ pu
głat᷑ in eo dicens. Ministri acp̃i sunt. ⁊ ego.
t addit. Ut minus sapiens dico. plus ego. In la¬
boribꝰ plurimis: in carceribꝰ habundantiꝰ: in
plagis supͣ modum : in mortibꝰ freq̃nt̃. O p̃clarũ
ministerium. Quid hoc gloriosiꝰ principatu:
tribuat. similẽ fieri in gła sc̃orum: Clamat
ꝓpħa. M autẽ nimis honorificati sunt amici
tiu ds: nimis confortatꝰ ẽ pͥncipatꝰ eoꝵ. Cla

Expanded text:
t commendatur ipsius exemplo Legislatoris, qui secutus adjungit: Ego autem in medio vestrum sum, tanquam qui ministrat . Quis se jam titulo hoc inglorium putgloriatur in eo, dicens: Ministri Christi sunt, et ego. Et addit: Ut minus sapiens dico, plus ego. In laboribus plurimis, in carceribus abundantius, in plagis supra modum, in mortibus frequenter . O praeclarum 420 ministerium! Quo non id gloriosius principatu? tribuat similem fieri in gloria sanctorum? Clamat propheta: Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus; nimis confort
Abbreviated transcription (Latin):
cordis credat affectu se omnibꝰ scĩorẽ. Et quic¬
quid de se laudatum agnou̾it. nõ ignorantie
bit̃. U nde pꝰt singłariiatẽ sextũ sibi gͣdũ iure
arrogantia uendicauit. Post hanc presump¬
cio inuenit᷑ in qua septimꝰ gͣdus constituitur.

Expanded text:
cordis credat affectu omnibus se sanctiorem: et quidcordis credat affectu omnibus se sanctiorem: et quidquid de se laudatum agnoverit, non ignorantiae bit. Unde post singularitatem, sextum sibi gradum jure arrogantia vindicat. Post hanc praesumptio invenitur, in qua septimus gradus constituitur.
Abbreviated transcription (Latin):
lẽ scił se intuentibꝰ offert. manꝰ quas pot̾ ⁊ bra¬
chia spectans. palpat costas. humeroᷤᷤ attrectat
⁊ lumboᷤᷤ ut scdm qd̾ corꝑis sui m̃bra uł minꝰ
uł satis exilia ꝓbat. pallorẽ ac colorẽ oris dis¬
cernat. Ad omnia deniqͣ strenius. ad cõmunia
piger. uigilat in lecto. dormit in choro. Cunq
aliis psallentibꝰ ad ugilias tota nocte dormi¬
tet: pꝰt uigilias aliis in claustro quiescentibꝰ
solꝰ in oratorio remanet. E xcreat ⁊ tussit ge¬
mitib ac suspiriis aures foris sedentiũ de angu¬
lo implet. Cum autẽ ex his que singłarit᷑ sed
manit̾ agit. apud simplitiores eiꝰ opimo excre¬
u̾it. qui ꝓfecto oꝑa ꝓbant que cernunt. s ũn
ꝓdeunt nõ discernunt. Dũ miserũ beatificant:
intendat nõ attendit. O bliuiscit᷑ inten¬
cionẽ: dũ amplectit᷑ opinionẽ. Quiq de oĩ
alia re plꝰ sibi credit quã aliis. de se solo plus

Expanded text:
lem scilicet se intuentibus offert, manus quas potest et bralem scilicet se intuentibus offert, manus quas potest et brachia spectans, palpat costas, humeros attrectat et lumbos: ut secundum quod corporis sui membra, vel minus, vel satis exilia probat, pallorem oris ac colorem discernat. Ad omnia denique sua strenuus, ad communia piger. Vigilat in lecto, dormit in choro: cumque aliis psallentibus ad vigilias tota nocte dormitet, post vigilias aliis in claustro quiescentibus solus in oratorio remanet: exscreat, et tussit, gemitibus ac suspiriis aures foris sedentium 577 de angulo implet. Cum autem ex his quae singulariter, sed inaniter agit, apud simpliciores ejus opinio excreverit, qui profecto opera probant quae cernunt, sed unde prodeant non discernunt; dum miserum beatificant, intendat non attendit. Obliviscitur intentionem dum amplectitur opinionem. Quique de omni alia re plus sibi credit, quam aliis, de se solo plus
Abbreviated transcription (Latin):
qͣrtũ gͣdũ. ⁊ descͥptũ. et nominatũ. ẜ uge rẽ
⁊ tene nom̃. Hac eadẽ cautela. iã accedit ad
quintũ quẽ nomino singłaritatẽ.
tam̃ melior eẽ studet. s uidi. Nõ meliꝰ uiu̾e
s uidĩ uinc̾e gestit: quatinꝰ dic̾e possit. nõ sũ
sic̃ cet̾i hominũ. Piꝰ sibi blandit᷑ de uno ieuinio.
qd̃ cet̾is prandentibꝰ fac̃: qͣm si cũ cet̾is septem̃
dies ieuinau̾it. Cõmodior sibi uidet᷑ una oraci¬
uncła peculiaris: qͣm tota psalmodia unius
noctis. Int̾ prandendũ crebro solet ocłos iac¬
tare ꝑ m̃sas. ut siquẽ minꝰ comede uid̾it. uic¬
tum se doleat. ⁊ incipiat id ipsũ sibi crude¬
lit̾ subtrahere. qd̾ necessar iũ uictui indulgen
famis crutiatum. Siquẽ macͥorẽ. siquẽ palli¬
diorẽ ꝓspex̾it : uilẽ se estimat. nunquã reqͥes¬
cit. Et qm̃ uultum ipse suũ uidẽ nõ pot̾: qua¬

Expanded text:
quartum gradum et descriptum, et nominatum. Fuge rem, quartum gradum et descriptum, et nominatum. Fuge rem, et tene nomen. Hac eadem cautela jam accede ad quintum, quem nomino singularitatem.tamen melior esse studet, sed videri. Non melius vivere, sed videri vivere gestit, quatenus dicere possit: Non sum sicut caeteri hominum . Plus sibi blanditur de uno jejunio, quod caeteris prandentibus facit, quam si cum caeteris septem dies jejunaverit. Commodior sibi videtur una oratiuncula peculiaris, quam tota psalmodia unius noctis. Inter prandendum crebro solet oculos jactare per mensas, ut si quem minus comedere viderit, victum se doleat, et incipiat idipsum sibi crudeliter subtrahere, quod necessarium victui indulgendfamis cruciatum. Si quem macriorem, si quem pallidiorem perspexerit, vilem se aestimat, nunquam requiescit. Et quoniam vultum ipse suum videre non potest, qua
Abbreviated transcription (Latin):
querit licentiã ut ad fabulas reu̾tat᷑ post ho¬
ram ñ ut quẽpiã edificet. s ut scientiam iac¬
tet. Edificare pot̾. s nõ edificare intendit.
Nõ curat te docere: uł a te doceri ipse qd̾ nescit.
s ut scire sciat᷑ qd̾ scit. Qd̃ si de religione a
git᷑ : statim uisiones ⁊ somnia ꝓferuntur.
om̃ia orationes exaltat. De patientia. de hu¬
militate. aut de singłis uirtutibꝰ plenissĩme
s uanissime disputat. ut tu scił si audierpꝰ.
dicas. qd̾ ex habundantia cordis os loquit᷑.⁊
quia bonꝰ homo de bono thesauro suo ꝓfert
bona. Si ad lubrica sermo conu̾tit᷑: in his qͣnto
assuetior tanto loquatior inuenit᷑. Dicas si au¬
dias ruum uanitatis fluuium ẽẽ scurrilitatis
osrͣta ut seuero ᷤᷤ qͦsq ⁊ graues animoᷤᷤ in leui.¬
tatẽ concitet. ⁊ risum. Et ut totũ in breui colli¬
gã. in multiloquio nota iactantiã. In hoc habeᷤᷤ

Expanded text:
quaerit licentiam, ut ad fabulas revertatur post hoquaerit licentiam, ut ad fabulas revertatur post horam, non ut quempiam aedificet, sed ut scientiam jactet. Aedificare potest, sed non aedificare intendit. Non curat te docere, vel a te doceri ipse quod nescit; sed ut scire sciatur quod scit. Quod si de regitur, statim visiones et somnia proferuntur, omnia orationes exaltat; de patientia, de humilitate, et de singulis virtutibus plenissime, sed vanissime disputat: ut tu scilicet, si audieris, dicas, quod ex abundantia cordis os loquitur, et quia bonus homo de bono thesauro suo profert bona . Si ad ludicra sermo convertitur, in his quanto assuetior, tanto loquacior invenitur. Dicas, si audias rivum vanitatis, fluvium esse scurrilitatis os ejus, ita ut severos quoque et graves animos in levitatem concitet risus. Et ut totum in brevi colligam, in multiloquio nota jactantiam. In hoc habes
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ nolens. cachinnat inuitus. Cunq of
piignis obstruserit suis. ꝑ nares adhuc ster
E cesc̾e ceꝑit necesse ẽ ut ampliori fora¬
mine laxato sinu uentositas eructuet᷑.
alioquin rumpet᷑. Sic monachũs inepta
redundante leticia. dum risu uł signis eã aꝑi-¬
re nõ sufficit ÷ in helui u̾ba ꝓrumpit. En uen¬
ter ms̃ quasi mustum absq spiracło: qd̾ no¬
uas laguncłas dirumpit. Aut loquet᷑ gͦ aut
as iactitet uanitateᷤᷤ. quib om̃e qd̾ sentit ef¬
fundat. quib ⁊ quał ⁊ qͣntꝰ sit innotescat.
nuenta autẽ occasione loquendi si de litt̾is ser¬
mo exorit᷑. uet̾a ꝓferunt᷑:⁊ noua. uolant sen¬
tentie. u̾ba resonant ampullosa. P reuenit int̾¬
rogantẽ nõ querenti respondet. Ipse querit
ipse soluit et u̾bacolloquutoris inꝑfecta p̾cidit.
Cum autẽ pulsato signo necesse ẽ int̾rumpi col¬
loquiũ. horã longã breue querit᷑ int̾uallum.

Expanded text:
non volens, cachinnat invitus. Cumque os non volens, cachinnat invitus. Cumque os pugnis obstruxerit suis, per nares adhuc sternssescere coeperit, necesse est ut ampliori foramine, laxato sinu, ventositas eructetur, alioquin rumpetur. Sic monachus inepta redundante laetitia dum risu, vel signis eam aperire non sufficit, in Heliu verba prorumpit: En venter meus, quasi mustum absque spiraculo, quod novas lagunculas dirumpit . Aut loquetur ergo, aut as jactitet vanitates, quibus omne quod sentit, effundat: quibus, qualis, et quantus sit, innotescat. Inventa autem occasione loquendi, si de litteris sermo exoritur, vetera proferuntur, et nova; volant sententiae, verba resonant ampullosa. Praevenit interrogantem, non quaerenti respondet. Ipse quaerit, ipse solvit, et verba collocutoris imperfecta praescindit. Cum autem pulsato signo necesse est interrumpi colloquium, horam longam, breve queritur intervallum;
Abbreviated transcription (Latin):
ablutum a culpis. insignis scurrilitas. in fron¬
te hylaritas. uanitas apparet in incessu. Pro¬
nus ad iocum. facił ac ꝓmptꝰ in risu. Cunc¬
tis quippe que in se contemptibilia et ideo
tͥstia nou̾at a memoria rasis. bonisq siqua
sentit in se adunatis uł simulatis ante ocło
m̃tis. dum nil cogitat nisi qdlibet. nec atten¬
dit scił iam risum ten̾e. iã ineptam leticiã
dissimulare nõ ualet. Ut enim uesica col¬
lecto turgida uento. punctoq forata exiguo
si stringit᷑ crepitat cum detumescit. ac uen¬
tus egrediens nõ passim effusus. s strictim
emissus crebroᷤ quosdam sonitꝰ reddit. sic
monachus ubi uanis scurrilibꝰq cor suum
cogitationibꝰ impleu̾it. ꝓpt̾ disciplinã silen¬
cii nõ inueniens uentus uanitatis qͣ pleniꝰ
egrediat᷑. int̾ angustias fautium ꝑ cachin-¬
nos excutit᷑. Sepe uultum pudibundꝰ abscon¬
dit. claudit labia. ⁊ dentes stringit. ridet

Expanded text:
ablutum a culpis. In signis scurrilitas, in fronablutum a culpis. In signis scurrilitas, in fronte hilaritas, vanitas apparet in incessu. Pronus ad jocum, facilis ac promptus in risu. Cunctis quippe quae in se contemptibilia, et ideo tristia noverat, a memoria rasis; bonisque, si qua sentit in se, adunatis vel simulatis ante oculos mentis, dum nil cogitat nisi quod libet, nec attendit si licet; jam risum tenere, jam ineptam laetitiam dissimulare non valet. Ut enim vesica collecto turgida vento, punctoque perforata exiguo, si stringitur, crepitat dum detumescit; ac ventus egrediens non passim effusus, sed strictim emissus crebros quosdam sonitus reddit: sic monachus, ubi vanis scurrilibusque cor suum cogitationibus impleverit, propter disciplinam silentii non inveniens ventus vanitatis qua plenius egrediatur, inter angustias faucium per cachinnos excutitur. Saepe vultum pudibundus abscondit, claudit labia, dentes stringit; ridet
Abbreviated transcription (Latin):
ropriũ suꝑboꝵ leta semꝑ appetere. et
tristia deuitare uixta illud. Cor stultoꝵ
ubi leticia. Unde et monachus qui duos
iam suꝑbie gradus descendit dum ꝑcurio¬
sitatẽ ad animi leuitatẽ deꝑuenit cũ gaudi¬
um qd̃ semꝑ appetit frequenti uidet int̾pola¬
ri iͥsticia quã de bonis altius contrahit. im¬
patiens sue humiliationis. fugit ad consiliũ
false consolationis. Eoc illa deniq parte qua
sua sibi uilitas.⁊ aliena excellentia monstra¬
tur. restringit curiositatẽ. ut totũ se trans¬
ferat in contrariã partẽ. quatinꝰ in qͦ ipse
uidet᷑ p̃cellere. curiosus notet in qͦ alt̾ p̾cellat
semꝑ dissimulet. ut dum deuitat qd̾ iͥste pu¬
tatur leticia continuet᷑. Sicq fit ut quẽ
cia sola posside incipiat inepta leticia. In
ꝑe quib eam signis uł in te dep̾hendas uel
in alt̾o. Illu qui eiusmodi ẽ aut raro aut̃
nunquã gem̃tem audies. lacrimantẽ ude¬
bis. Putes si attendas aut sui oblitum aut

Expanded text:
orum, laeta semper appetere, et tristia devitare, juxta illud: Cor stultorum ubi laetitia . Unde et monachus, qui duos jam superbiae gradus descendit, dum per curiositatem ad animi levitatem devenit, cum gaudium quod semper appetit, frequenti videt interpolari tristitia, quam de bonis alterius contrahit, impatiens suae humiliationis, fugit ad consilium falsae consolationis. Ex illa denique parte, qua sibi sua vilitas, et aliena excellentia monstratur, restringit curiositatem, ut totum se transferat in contrariam partem: quatenus in quo ipse videtur praecellere curiosius notet; in quo alter praecellit, semper dissimulet: ut dum devitat quod triste putatur, laetitia continuetur. Sicque fit ut quem ia, sola possidere incipiat inepta laetitia. In te deprehendas, vel in altero. Illum qui ejusmodi est, aut nunquam, aut raro gementem audies, aut lacrymantem videbis. Putes, si attendas, aut sui oblitum, aut
Abbreviated transcription (Latin):
signare: dum longitudinẽ app̾hendit medita¬
cio ꝓmissoꝵ. latitudinẽ recordatio benefitioꝵ:
subłumtatẽ contemplatio maiestatis. ꝓfundum
inspectio iuditiorum. Querendꝰ adhuc fuerat
qui nec satis adhuc inuentus ẽ : nec nimis po¬
test. At orando forte qͣm disputando dignius
querit᷑. ⁊ inuenit᷑ facilius. Proinde. is sit
finis libri: sed ñ finis querendi. E x PLI¬

Expanded text:
signare, dum longitudinem signare, dum longitudinem tio promissorum, latitudinem recordatio beneficiorum, sublimitatem contemplatio majestatis, profundum inspectio judiciorum. Quaerendus adhuc fuerat, qui nec satis adhuc inventus est, nec quaeri nimis potest: at orando forte quam disputando dignius quaeritur, et invenitur facilius. Proinde is sit finis libri, sed non finis quaerendi.
Abbreviated transcription (Latin):
quoq uł aliquas ꝑ morulas stupore. ⁊ extasi
suspensum teneat admirantẽ. Scda autẽ nece ᷤ.¬
saria ẽ huic. Est enim intuens uditia dei.
Quo sane pauido aspectu dum uehem̃tius coneu¬
tit intuentẽ. fugat uitia. fundat uirtutes:
unitiat ad sapientiã. humilitatẽ seruat. Uir¬
tutũ siquidẽ̾ bonum qd̾dã ac stabile funda¬
iñtũ humilitas. Nempe si nutet illa: uirtu¬
tum aggregatio ñ nͥ ruina ẽ. Tercia contẽpla-¬
cio occupatur. uł potiꝰ otiat᷑ circa memoriam
benefitioꝵ: ⁊ ne dimiitat ingratum sollici.¬
tat memorantẽ ad amorẽ benefactoris. De
talibꝰ dic̃ ꝓpħa loquens ad dnm. Memoriã ha.¬
ta que retro sunt obliuiscens: in sola requiescit
expectatione ꝓmissoꝵ. Que cum sit medita¬
cio et̾intatis siquidẽ que ꝓmutunt᷑ et̾na sũt:
longammitatẽ alit. ⁊ ꝑseu̾antie dat ugorẽ.
uto iam facile ẽ.iiii. nr̃a hec. iiii. illis apłi as¬

Expanded text:
quoque vel per aliquas morulas stupore et ecstasi quoque vel per aliquas morulas stupore et ecstasi suspensum teneat admirantem. Secunda autem necessaria est huic; est enim intuens judicia Dei. Quo sane pavido aspectu, dum vehementius concutit intuentem, fugat vitia, fundat virtutes, initiat ad sapientiam, humilitatem servat. Virtutum siquidem bonum quoddam ac stabile fundamentum, humilitas. Nempe si nutet illa, virtutum aggregatio nonnisi ruina est. Tertia contemplatio occupatur, vel potius otiatur circa memoriam beneficiorum; et ne dimittat ingratum, sollicitat memorantem ad amorem benefactoris. De talibus dicit propheta loquens ad Dominum: Memoriam ata quae retro sunt obliviscens, in sola requiescit exspectatione promissorum: quae cum sit meditacio eternitatis – siquidem que promittuntur, eterna sunt –, longanimitatem alit et perseveranter dat vigorem. Puto iam facile est 4or nostra hec 4or illis Apostoli as
Abbreviated transcription (Latin):
micos : ⁊ latitudinẽ tenes. Esto etiã in om̃i sol¬
licitudine timoratꝰ : ⁊ sublime ꝓfundumq ap¬
prehendisti. Aut si mauis.uii. eque tuis. duuu¬
nio.uiiͬ. responde: facis hoc si stupes. si paues.
si ferues. si sustines. Stupenda plane subli¬
initas maiestatis: pauenda abyssus uditioꝵ.
eruorẽ exigit caritas: et̾nitas ꝑseu̾antiam
sustinendi. Qui stupet nͥ qui contemplat᷑ głam
di: Quis pauet nisi qui serutat᷑ ꝓfundum sa¬
pientie: Quis feruet nisi qui meditat᷑ caritatẽ
dei: Quis sustinet ⁊ ꝑseuerat in amore: nisi
qui emulatur et̾mitatẽ caritatis: Nempe et̾n¬
reddit: dicente dno. qui ꝑseu̾au̾it usq in finẽ
hic saluus erit. Et mine adu̾te in .iiii. istis cõ¬
templationis sp̃es. iiuͬi. P rima ⁊ maxima con¬
templatio ẽ. admiratio maiestatis. Hec requi¬
rit cor purgatum: ut a uitiis lib̾um. atq ex one¬
ratum peccatis. facile ad suꝑna leuet: int̃dum

Expanded text:
micos, et latitudinem tenes. Esto etiam in omni solmicos, et latitudinem tenes. Esto etiam in omni sollicitudine timoratus, et sublime profundumque apprehendisti. 31. Aut si mavis quatuor aeque tuis, divinis quatuor respondere; facis hoc, si stupes, si paves, si ferves, si sustines. Stupenda plane sublimitas majestatis: pavenda abyssus judiciorum. Fervorem exigit charitas, aeternitas perseverantiam sustinendi. Quis stupet, nisi qui contemplatur gloriam Dei? Quis pavet, nisi qui scrutatur profundum sapientiae? Quis fervet, nisi qui meditatur charitatem Dei? Quis sustinet et perseverat in amore, nisi qui aemulatur aeternitatem charitatis? Nempe aetern in finem, hic salvus erit . 32. Et nunc adverte in quatuor istis contemplationis species quatuor. Prima et maxima contemplatio est admiratio majestatis. Haec requirit cor purgatum, ut a vitiis liberum, atque exoneratum peccatis, facile ad superna levet: interdum
Abbreviated transcription (Latin):
bitramuir nos comp̃hendisse: Non ea disputa¬
cio comp̃hendit s scĩtas: si quomͦ tam̃ comp̃¬
hendi pot̾. qd̾ incomp̃hensibile ẽ. At nͥ posset
ñ dixiss apłs: ut comp̃hendamꝰ cum omnibus
scis. Sc̃ĩ igit᷑ comp̃hendunt. Queris quomͦ:
Si sc̃s es comp̃hendisti ⁊ nosti. Si ñ: esto. et
tuo exꝑim̃to scies. Sẽm facit affectio sc̃a: et
brachiis sius comp̃hendit: amplectit᷑. stringit.
tenet. ⁊ ait. Tenui eũ nec dimitã. Et timor
quidẽ sublum ⁊ ꝓfundo: amor lato longoq
respondet. Quid tam tim̃dũ qͣm potestas. cui
ñ potes resistere: qͣm sapientia cui abscondi ñ
potese Pot̾at minus timeri ds. alt̾utro carens.
N unc autẽ ꝑfecte oportet timeas illum cui nec
ocłs deest omnia uidens. nec manꝰ potens oĩa.
Quid itẽ tã amabile qͣm amor ipse quo amas.
⁊ qͦ amaris: Amabiliorẽ tam̃ iuncta ẽtnitas
facit: que dum ñ excidit. foras mutit suspitio.

Expanded text:
bitramur nos comprehendisse? Non ea disputabitramur nos comprehendisse? Non ea disputatio comprehendit, sed sanctitas: si quo modo tamen comprehendi 458 potest quod incomprehensibile est. At nisi posset, non dixisset Apostolus: Ut comprehendamus cum omnibus sanctis . Sancti igitur comprehendunt. Quaeris quomodo? Si sanctus es, comprehendisti, et nosti: si non; esto, et tuo experimento scies. Sanctum facit affectio sancta, et brachiis suis comprehendit, amplectitur, stringit tenet, et ait: Tenui eum, nec dimittam . Et timor quidem sublimi et profundo, amor lato et longo respondet. Quid tam timendum quam potestas, cui non potes resistere; quam sapientia, cui abscondi non potes? Poterat minus timeri Deus, alterutro carens. Nunc autem perfecte oportet timeas illum, cui nec oculus deest omnia videns, nec manus potens omnia. Quid item tam amabile, quam amor ipse, quo amas, et quo amaris? Amabiliorem tamen juncta aeternitas facit: quae dum non excidit, foras mittit suspicion
Abbreviated transcription (Latin):
uis imm̾sus. Hic tam̃ modꝰ et ipsiꝰ imm̃sitatis.
Quid itẽ ds̃: Sublimitas ⁊ ꝓfundũ. In alt̾o
supͣ omnia: in alt̾o int᷑ omĩa. Liquet in dei¬
tate nusquã claudicare equalitatẽ: stare eã
undiq firmit̾. constare immobilit̾ sibi. Sub¬
dera.Ex eqͦ ⁊ ista respondent sibi. dũ ⁊ subli-¬
mitas in accingibił ⁊ ꝓfunditas eque inscruta¬
bilis cognoseitur: paulo admirante ⁊ excla-¬
mante. O altitudo diuitiaꝵ sapientie ⁊ scien¬
cie đi: quã inscrutabilia sunt uiditia eius
⁊ inuestigabiles uie illiꝰ. Libet ⁊ nos excla¬
mare cum paulo: horum utcunq intuentes
in deo. ⁊ cum deo simplicissimã unitatẽ. O sa.¬
pientia potens. attingens ubiq fortit̾: o po.¬
tentia sapiens disponens omnia suauit. R es
una. effectꝰ multiplex: oꝑationesq diu̾se. Et illa
una res ẽ. longitudo ꝓpter et̾ntatẽ: latitudo ꝓpt̃
caritatẽ: subimnitas ꝓpt̾ maiestatẽ: ꝓfunditas

Expanded text:
vis immensus, hic tamen modus et ipsius immensitatis. 29. vis immensus, hic tamen modus et ipsius immensitatis. 29. Quid item Deus? Sublimitas et profundum. In altero supra omnia, in altero infra omnia. Liquet in deitate nusquam claudicare aequalitatem, stare eam undique firmiter, constare immobiliter sibi. Subdera. Ex aequo et ista respondent sibi, dum et sublimitas inattingibilis, et profunditas aeque inscrutabilis cognoscatur, Paulo admirante et exclamante: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei! quam inscrutabilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae illius! Libet et nos exclamare cum Paulo, horum utcumque intuentes in Deo, et cum Deo simplicissimam unitatem: O sapientia potens, attingens ubique fortiter! o potentia sapiens, disponens omnia suaviter! Res una, effectus multiplex, operationesque diversae. Et illa una res est longitudo propter aeternitatem, latitudo propter charitatem, sublimitas propter majestatem, profunditas
Abbreviated transcription (Latin):
deo: qui nicħ odit horum que fec̾it: Deniq
solẽ suum oriri facit suꝑ bonos et malos:
⁊ pluit suꝑ iustos ⁊ imustos. Ergo ⁊ inuimi
cos includit sinus ille. Ne hoc quoq conten¬
tus: euadit in infinitum. Onnẽ ñ m̃ affectio¬
nẽ. s ⁊ cognitionẽ exaedit: aditiente apło
⁊ dicente. Scire etiã suꝑ eminentẽ scientie
caritatẽ .xͥ. Quid plꝰ dicã: E t̾̃na ẽ. Hisi
qd̾ hoc plus ẽ forsitan: quia et̾nitas ẽ. Uideᷤ
tantã eẽ latitudinẽ. qͣntam ⁊ longitudinẽ ⁊
Ntinã sic uideas ñ tantam eẽ s ipsam: id eẽ ii¬
nam qd̾ alt̾am. ñ minꝰ unam quã duas. nec
plus duas quã unam. Ds̃ et̾nitas: ds caritaᷤᷤ
ẽ. Longitudo sine ꝓtensione: latitudo sine
distensione. In utroq parit̃ locales quidem
excedit. temporalesq angustias: s lib̾tate
nature. ñ enormitate substantie. Tali modo
immensꝰ ẽ. qui omĩa fecit in m̃sura. ⁊ qͣm¬

Expanded text:
deo, qui nichil odit horum, que fecerit? Denique deo, qui nichil odit horum, que fecerit? Denique solem suum oriri facit super bonos et malos et pluit super iustos et iniustos. Sucos concludit sinus ille. Nec hoc quoque contentus, evadit in infinitum. Omnem non modo affectionem, sed et cognitionem excedit, adjiciente Apostolo et dicente: Scire etiam supereminentem scientiae charitatem Christi . Quid plus dicam? Aeterna est. Nisi quod hoc plus forsitanongitudinem? Utinam sic videas non tantam esse, sed ipsam: id esse unam quod alteram; non minus unam quam duas, nec plus duas quam unam. Deus aeternitas, Deus charitas est: longitudo sine protensione, latitudo sine distensione. In utroque pariter locales quidem excedit temporalesque angustias, sed libertate naturae, non enormitate substantiae. Tali modo immensus est qui omnia fecit in mensura; et quam
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Beata uisio: ad qͣm m̾ito suspirabat. qͥ ait.
Exquisiuit te faties mea: fatiẽ tuã dne requirã.
Et quia adhuc inquerendo res ẽ. int̾im ascenda.¬
mus quadrigam istã. ut pote infirmi ⁊ imbe¬
cilles. indigentes tali uehicło. si forte uł sic ap.¬
prehendamꝰ in quo apprehensi sumus: id ẽ huiꝰ
ipsiꝰ uehicłi rationẽ. Nã hoc monitum habemꝰ
ab ip̃so auriga. ⁊ pͥmo currꝰ huius exhibitore:
ut studeamꝰ comp̃hendẽ cum omnibꝰ scis quȩ
sit longitudo. latitudo. sublimitas. ⁊ ꝓfun-¬
dum. Comp̃hende dic̃ ñ cognosc̾e̾. ut nõ curi¬
ositate contenti scientie. tota cura fruetii in¬
hiemꝰ. Non incognitione ẽ fructꝰ: s in comp̃¬
lus alio loco. sic currite ut comp̃hendatis. Ed¬
ds̃: Longitudo inquã. Sind ipsa: E t̾nitas
Hec tam longa ut ñ habeat t̃minum: ñ magis
loci quã temporis. Est ⁊ latitudo. Et ipsa qͥd:
Caritas. Quib et ista t̾minis angustetur in

Expanded text:
est . Beata visio! ad quam merito suspirabat, qui ait: est . Beata visio! ad quam merito suspirabat, qui ait: Exquisivit te facies mea; faciem tuam, Domine, requiram . Et quia adhuc in quaerendo res est, interim ascendamus quadrigam istam, utpote infirmi et imbecilles, indigentes tali vehiculo, si forte vel sic apprehendemus, in quo apprehensi sumus, id est, hujus ipsius vehiculi rationem. Nam hoc monitum habemus ab ipso auriga et primo currus hujus exhibitore, ut studeamus comprehendere cum omnibus sanctis, quae sit longitudo, latitudo, sublimitas, et profundum . Comprehendere dixit, non, Cognoscere: ut non curiositate contenti sciencie tota cura fructui inhiemus. Non in cognidone est fructus, sed in comprlus alio loco: Sic currite, ut comprebendatis! Qus? Longitudo, inquam. Quid ipsa? Eternitas. Hec tam longa, ut non habeat terminum non magis loci quam temporis. Est et latitudo. Et ipsa quid? Caritas. Quibus et ipsa terminis angustetur in
Abbreviated transcription (Latin):
iuisus hic ẽ. ñ ille. Uoces diu̾se. semite multe:
s unum ꝑ eas significat᷑. imꝰ querit᷑. Non
diuisiones substantie in quat̾nario isto ex¬
p̃sse sunt. ñ dim̃siones quales in corꝑibꝰ intu¬
emur. ñ distinctio ꝑsonał. qualẽ in tͥnita¬
te adoramus. ñ numerꝰ ꝓpͥetatum. qualem
ꝑsonis ipsis ineẽ fatemur. ⁊ si ñ aliud a
ꝑsonis. Alioquin hoc singulũ hoꝵ in deo qd̾
autẽ qͥa ñ possumꝰ cũ deo simplicitate con¬
tend̃e: aũ contendimꝰ app̾hendẽ unum. occur-¬
rit ueluti quadruplicatum. Facit hoc specłm et
enigma: ꝑ qd̾ solum int̾im uidẽ dat᷑. Cum autẽ
uidebimꝰ fatie ad fatiẽ: uidebimꝰ sicuti ẽ. Nec e¬
nim iam tunc fragił aties m̃tis nr̃e qͣntumli¬
bet uehem̃t̾ intendens aliquatenꝰ resiliet: dis¬
silret ue in suam pluralitatẽ. Colliget se magis.
adunabit confortabitq unitati illiꝰ uł potuis
unitati illi: ut una umi faties respondeat fatiei
Nempe similes ei erimus: qr uidebimꝰ eum sicuti

Expanded text:
ivisus est hic, non ille. Voces diversae, semitae multae: sed unum per eas significatur, unus quaeritur. Non divisiones substantiae in quaternario isto expressae sunt; non dimensiones, quales in corporibus intuemur; non distinctio personalis, qualem in Trinitate adoramus; non numerus proprietatum, qualem personis ipsis inesse fatemur, etsi non aliud a personis. Alioquin hoc singulum horum in Deo, quod autem, quia non possumus cum Deo simplicitate contendere, dum contendimus apprehendere unum, occurrit veluti quadruplicatum. Facit hoc speculum et aenigma, per quod solum interim videri datur. Cum autem videbimus facie ad faciem, videbimus sicuti est. Nec enim jam tunc fragilis acies mentis nostrae, quantumlibet vehementer intendens, aliquatenus resiliet, dissilietve 457 in suam pluralitatem. Colliget sese magis, adunabit, conformabitque unitati illius, vel potius unitati illi, ut una uni facies respondeat faciei. Nempe similes ei erimus, quia videbimus eum sicuti
Abbreviated transcription (Latin):
eib ieziea. Io de hostiariis: id de cet̾is offitia¬
lo deceruendũ. Uerum hoc ex habundanti:
nã formã istam iam olim a te postam recor¬
damur:. Quid tuo dignius apłatu: Quid
salubriꝰ ad conscientiam: honestiꝰ ad famiã.
utiliꝰ ad exemplũ: Optimꝰ canon qͥ ꝓicit auaritiã
ex calumnia: hoc ẽ ñ a conscientia tantum. Li.
bet iã ⁊ hunc claud̾e librum: s in calce aliqua
uelim uł antedicta quasi epilogando repetere.
uł adde p̾t̾missa. Consides ante omnia sc̃am ro-¬
manã eccłiam cui deo auctore p̾es. eccł̃iaꝵ ma-¬
sis. P orro frẽm diligentium đm.⁊ participẽ
tim̃tiũ eum. Decetero oportere te ẽẽ consida for-¬
mam iusticie: scĩmonie specłm : pietatis exem¬
plar: assertorẽ u̾itatis: fidei defensorẽ: docto¬
rẽ gentium: xp̃ianoꝵ ducẽ: amicum sponsi:
sponse paranimphum: cleri ordinatorẽ: pasto¬
rem plebiũ : magistrum insipientiũ: refugiũ

Expanded text:
ca Giezitam : id de ostiariis, id de caeteris officiaca Giezitam : id de ostiariis, id de caeteris officialibus decernendum. Verum hoc ex abundanti: nam formam istam jam olim a te positam recordamur. Quid tuo dignius apostolatu? quid salubrius ad conscientiam, honestius ad famam, utilius ad exemplum? Optimus canon, qui projicit avaritiam ex calumnia, et non a conscibet jam et hunc claudere librum: sed in calce aliqua velim vel ante dicta quasi epilogando repetere, vel addere praetermissa. Consideres ante omnia sanctam Romanam Ecclesiam, cui Deo auctore praees, Ecclesiarumsis; porro fratrem diligentium Deum, et participem timentium eum. De caetero oportere te esse considera formam justitiae, sanctimoniae speculum, pietatis exemplar, assertorem veritatis, fidei defensorem, doctorem gentium, Christianorum ducem, amicum Sponsi, Sponsae paranymphum, cleri ordinatorem, pastorem plebium, magistrum insipientium, refugium
Abbreviated transcription (Latin):
hec repͥmit leuiores. Illa si assit ocibilẽ: hec
si dlesit. contemptibilẽ redlit. In omnibꝰ tãm¬
niodꝰ melior. Ego nec seueruis uelim: nec dis¬
solitius. Quid hac mediocͥtate gratius: ut nec
de seu̾tatẽ sis honeri. nec de familiaritate
contemptui : In palatio papã: domi te pa¬
trefamilias exhibe. Ament te domestici ti.
Sdñ. facito ut timeant. Utilis semꝑ custo¬
eia oris: que tam̾ affabilitatis gram non
exebuot. Ergo ubiq frenanda linga p̃ceps :¬
marime autẽ in conuiuuo. Ille conuenientio
Nabntẽsi actu quidẽ seuerus sis. uultu serenꝰ¬
ubo seriꝰ Capellani ⁊ qui tecum uigit̃ aian¬
nis unt̾suit offitiis: ñ sint sine honorẽ. Cuum
ẽ tales tͥ ꝓiude qui digni sint. Seruiat᷑ e¬
ab omribꝰ tanquãtͥ lecessaria de manu
tua a ccipiant. His contenti sint: que tu ꝓ¬
udis illis. T̃u uide ne egeant. Suꝑ hoc quẽ
forte ab aduentantibꝰ petere dep̃hendes uidie¬

Expanded text:
haec reprimit leviores. Illa, si adsit, odibilem; haec, haec reprimit leviores. Illa, si adsit, odibilem; haec, si desit, contemptibilem reddit: in omnibus tamen modus melior. Ego nec severius velim, nec dissolutius. Quid hac mediocritate gratius, ut nec de severitate sis oneri, nec de familiaritate contemptui? In palatio papam, domi te patremfamilias exhibe. Ament te domestici tui: si non, facito ut timeant. Utilis semper custodia oris, quae tamen affabilitatis gratiam non excludat. Ergo ubiqmaxime autem in convivio. Ibid. Ille convenientior babitus, si actu quidem severus sis, vultu seren dicit: Cappellani, qui tecum iugiter divinis intersunt officiis, non sint sine honore. Tuum est tales tiab omnibus tanquam tibi. Necessaria de manu tua accipiant. His contenti sint quae tu provideris illis: tu vide ne egeant. Super hoc quem forte ab adventantibus petere deprehendes, judi
Abbreviated transcription (Latin):
mus scias: qd̾ quã plurimis nouimꝰ contingis-¬
se. Quappt̾ ut dixi alius alia dispenset: de dis¬
ciplina tu ꝓuide. Illud nemini credas: si inso-¬
lentior coram te. uł sermo insonu̾it. uł habit
apparu̾it. Manꝰ tua suꝑ huimodi : te ulciscere
imuriam tuam. Impunitas ausum parit: ausꝰ
excessum. Domum ep̃i decet scĩtudo: decet
modestia. decet honestas. Hoꝵ disciplina
custos. Sac̾dotis domestici. aut oet̾is hones¬
tiores : aut fabula omnibꝰ sunt. In uultu. in
habitu. in incessu illoꝵ qui circa te sunt: nil
reside impudicũ. nil indecens patiaris. Discant
a te coep̾i tui: comatuloᷤ pueros. ⁊ comptos
adolescentes. secũ ñ hab̃e. Certe int̾ mitratoᷤ.
discurrere calamistratos ñ decet. Et mem̃to
qd̾ sapiens admonet. filie tͥ sunt: noli fatiẽ
iuã hilarẽ ad eas ostende. Nec aust̾itatẽ tam
suadeo tͥ s grauitatẽ. Illa infirmiores fugat:

Expanded text:
444 scias: quod quamplurimis novimus contigis444 scias: quod quamplurimis novimus contigisse. Quapropter, ut dixi, alius alta dispenset; de disciplina tu provide, illud nemini credas. Si insolentior coram te vel sermo sonuerit. vel habitus apparuerit: manus tua super ejusmodi; tu ulciscere injuriam tuam. Impunitas ausum parit, ausus excessum. Domum episcopi decet sanctitudo, decet modestia, decet honestas: horum disciplina custos. Sacerdotes domestici, aut caeteris honestiores, aut fabula omnibus sunt. In vultu, in habitu, in incessu illorum qui circa te sunt, nihil residere impudicum, nihil indecens patiaris. Discant a te coepiscopi tui comatulos pueros et comptos adolescentes secum non habere. Certe inter mitratos discurrere calamistratos non decet. Et memento quod Sapiens admonet: Filiae tibi sunt? noli faciem tuam hilarem ad eas ostendere . 22. Nec austeritatem tamen suadeo tibi, sed gravitatem. Illa infirmiores fugat,
Abbreviated transcription (Latin):
leuet ed̃: ꝑit anima. ⁊ nemo qui reputet.
Nec mirũ: cum nec nr̃os quidẽ assiduos sentia¬
mus defectꝰ. Nonne ad singłas supputatio¬
nes istas. irascim᷑. urimur. anxiam̃: Quam
tolerabiliꝰ. reꝵ qͣm m̃tiũ fustin̾emꝰ iaeturã.
Q uare inquit ñ magis fraudẽ patumin: Que.¬
so tu qui alios doces. doce te ipsum: si tam̃ iã
ñ dociusti. pluris te hab̾e qͣm tua. Transito¬
ria ista que stare tͥ nullo pacto queunt: fac
ut a te tͦnseant ñ ꝑ te. Ruis qu.a fluit ca-¬
uat t̾ram. sic decursus tp̃ralium conscientiam
rodit. Si pot̾ torrens in agͦs excurrere sine le.¬
sione satoꝵ : ⁊ tu te ista sine uuln̾e m̃tis posse
tractare confidito. Omnimodiᷤᷤ consulo studeas
a te au̾tere concursum hoꝵ. Multa nescias:
pluruna dissimules: nõ nulla obliuiscaris. St̃
tam̃ que ignorare te nolumm: mores quoꝵq
⁊ studia. N õ oportet ut uitia domus tue ulti-

Expanded text:
levet eam: perit anima, et nemo est qui reputet. levet eam: perit anima, et nemo est qui reputet. Nec mirum, cum nec nostros quidem assiduos sentiamus defectus. Nonne ad singulas supputationes istas irascimur, urimur, anxiamur? Quam tolerabilius rerum, quam mentium sustineremus jacturam! Quare, inquit, non magis fraudem patimini? Quaeso, tu qui alios doces, doce te ipsum: si tamen jam non docuisti, pluris te habere, quam tua. Transitoria ista, quae stare tibi nullo pacto queunt, fac ut a te transeant, non per te. Rivus qua fluit, cavat terram: sic discursus temporalium conscientiam rodit. Si potest torrens in agros excurrere sine laesione satorum; et tu te ista sine vulnere mentis posse tractare confidito. Omnimodis consulo studeas avertere a te concursum horum. Multa nescias, plurima dissimules, nonnulla obliviscaris. 21. Sunt tamen quae ignorare te nolim, mores quorumque et studia. Non oportet ut vitia domus tuae ultimus
Abbreviated transcription (Latin):
dita uł neglecta: Ad u̾ecundiã dico quorun¬
dã enismodi serutantium ootidie omnẽ sub¬
tantiã suã num̾antiũ singła. de minitis et
quad rantebꝰ exigentiũ rationẽ. Nõ ita ille egip¬
enis. qͥ ioseph omnibꝰ traditis ignorabaat quio
no fua ñ credens. homo sine fide. fidẽ tamen
babuit seruo suꝑ om̃ia bona sua constituens
eum. Et hic erat ahenigena. alira res. Satiꝰ
fuꝑq ep̃i ad manũ hñt quibꝰ animas credanit:
ieui suas commintant facultatibꝰ ñ mueni¬
unt. Optimi uidelicet estimatores reꝵ: qui
magnã de minimis. paruã aut millã de
marimis eurã gerant. S ut liquido datur
intelligi: patientius ferimꝰ xp̃i iacturam
peri nr̃am. Cotidianas expensas. cotidiano
rec peamuo serutino : ⁊ continua dnici gre¬
gio detm̃ta nescimꝰ. De p̃tio escaꝵ ⁊ mime¬
ro panum cũ ministris cotidiana discussio
ee rari admodũ cum pb̃ris celebrat᷑ collatio
de peccatis ppłoꝵ. Cadit asina.⁊ ẽ qͥ sub¬

Expanded text:
iam dico quorumdam ejusmodi, scrutantium quotidie omnem substantiam suam, numerantium singula, de minutis et quadrantibus exigentium rationem. Non ita ille Aegyptius, qui Joseph omnibus traditis, ignorabat quid hristiano sua non credens. Homo sine fide, fidem tamen habuit servo, super omnia bona sua constituens eum: et hic erat alienigena. 20. Mira res! Satis superque episcopi ad manum habent, quibus animas credant: et cui suas committant facultatulas, non inveniunt. Optimi videlicet aestimatores rerum, qui magnam de minimis, parvam aut nullam de maximis curam gerant. Sed, ut liquido datur intelligi, patientius ferimus Christi jacturam, quam nostram. Quotidianas expensas quotidiano reciprocamus scrutinio, et continua dominici gregis detrimenta nescimus. De pretio escarum et numero panum cum ministris quotidiana discussio est: rara admodum cum presbyteris celebratur collatio de peccatis populorum. Cadit asina, et est qui sub
Abbreviated transcription (Latin):
Et hanc uelim gn̾alem. tͥ constituas regulam.
ut omnẽ qui palam u̾etur dic̾e. qd̾ in aure lo¬
quutus ẽ. suspectum habeas. Qd̾ si te iudican.¬
te dicendũ corã ille renu̾nit : delatorẽ iudices
ñ accusatorẽ. Ita unus om̃bꝰ fatienda uungat:
⁊ um omnes respondeant. Tu illi habeas fidẽ:
uacans tͥ ⁊ eccłie dei. Si qͦminꝰ aut fidelis
inueniat᷑ aut prudens: fideli potiꝰ cõmitten¬
dum. Sane e duobꝰ tutus hoc. Quamquam
si idoneus ñ reꝑit᷑. ⁊ si minus fidelẽ sustinere
potius consulo. qͣm te in merg̾e lab̾uito huic.
Mem̃to saluatorẽ. iudam equonomũ habuisse.
Iuid ep̃o turpiꝰ qͣm incumb̾e suppellectili ⁊ sub

Expanded text:
Et hanc velim generalem tibi constituas regulam, Et hanc velim generalem tibi constituas regulam, ut omnem, qui palam veretur dicere quod in aure locutus est, suspectum habeas. Quod si te judicante dicendum coram ille renuerit, delatorem judices, non accusatorem. 19. Itaque unus omnibus facienda injungat, et uni omnes respondeant. Tu illi habeas fidem, vacans tibi et Ecclesiae Dei. Si quominus aut fidelis inveniatur, aut prudens, fideli potius committendum. Sane e duobus tutius hoc. Quanquam si idoneus non reperitur, etsi minus fidelem sustinere potius consulo, quam te immergere labyrintho huic. Memento Salvatorem Judam oeconomum habuisse . Quid episcopo turpius,
Abbreviated transcription (Latin):
censuerim. ꝑ alium ut dixi illa faties. At is si
fidelis ñ fũit: fraudabit. Si ñ fu̾it prudens:
fraudabit᷑. Querendus ꝓmde fideł ⁊ prudẽs:
quẽ constituaᷤᷤ suꝑ familiã fuã. adhuc inutiliꝰ
ei si t̾cium defit. Queris quid hoo: Aucrori.
iuditium rationis putas hoc fieri: mem̃to
fidele qui ag̾e nichominiꝰ ꝓ ratione uolet. At-¬
tende prudentẽ qui ag̾e nicħominis ꝓ ratione
fatim suppetet. unde tota facilitate mancipet᷑
effectui: cunctis sine cunctatione parentibus.
Subdendi gͥ omnes. Nullum patiat᷑ contradic¬
torẽ. Nemo qui dicat cur fecisti sic. P otestatẽ
habeat exclude ⁊ admittere quos uolu̾it : mu¬
tare ministros : tͣnsferre minist̾ia ad quos et
qͣndo uolu̾it. Ita timori sit om̃ibꝰ: ut sit ⁊ uti.¬
litati. Presit omnibꝰ ut omnibꝰ prosit ⁊ de oĩbꝰ.
Ciandestinas ⁊ susurratas delationes ñ recipias.
adu̾sus eum: magis detractiones censueris.

Expanded text:
censuerim. Per alium, ut dixi, illa facies. At is, si censuerim. Per alium, ut dixi, illa facies. At is, si fidelis non fuerit, fraudabit: si non fuerit prudens, fraudabitur. Quaerendus proinde fidelis et prudens, quem constituas super familiam tuam. Adhuc inutilis est, si tertium desit. Quaeris quid hoc? Auctoritajudicium rationis putas hoc fieri, memento fidelem, qui agere nihilominus pro ratione volet: attende prudentem, qui agere nihilominus pro ratione fatim suppetet, unde tota facilitate mancipetur effectui, cunctis sine cunctatione parentibus. Subdendi igitur omnes. Nullum patiatur contradictorem. Nemo qui dicat, Cur fecisti sic? Potestatem habeat excludere et admittere quos voluerit, mutare ministros, transferre ministeria ad quos et quando voluerit. Ita timori sit omnibus, ut sit et utilitati. Praesit omnibus, ut omnibus prosit, et de omnibus. Clandestinas et susurratas delationes non recipias adversus eum: magis detractiones censueris.
Abbreviated transcription (Latin):
animũ tã magnis⁊ tam multis intentum
rebꝰ. Oportet lib̃um : quẽ nulla sibi uendicet
iolenta occupatio. O portet ingenuũ: quẽ
nulla deorsum trahat indigna affectio. Opor¬
poetet uigilem: quẽ nulla a sese abducat pegͥna
i euriosa cogitatio. Oportet firmum quem
milla contimiat repentina turbatio. O poctet
unuetum: quẽ milla fatiget uł continua tri.¬
bulatio. O portet amplim: quẽ nulla coar¬
tet rei tp̃ealis amissio. His te nõ dabites et
bonis pruandum et feriendum malio. si
animum diuidens. ⁊ di rebꝰ. et tuis parit̾
regłis uoliu̾s imꝑtiri. P rocurandus quẽ imn¬
plices qui ꝓ te molat. Pro te dico: ñ recum.
Quedã ꝑ temet faties: quedã ꝑte ⁊ alios si¬
mul: quedã ꝑ alioᷤᷤ: ⁊ absq te. Quis sapienꝰ
⁊ intelliget hec e Nõ ẽ qd̾ int̾ ista dormi¬
tes consideratio tua. Ego uero agenda domꝰ
tie sub eo gen̾e qd̾ nouissimũ posui. locanda

Expanded text:
animum, tam magnis et tam multis intentum animum, tam magnis et tam multis intentum rebus. Oportet liberum, quem nulla sibi vindicet violenta occupatio. Oportet ingenuum, quem nulla deorsum trahat indigna affectio. OporOportet vigilem, quem nulla ab sese abducat peregrina et curiosa cogitatio. Oportet firmum, quem nulla concutiat repentina turbatio. Oportet invictum, quem nulla fatiget vel continua tribulatio. Oportet amplum, quem nulla coarctet rei temporalis amissio. 18. His te non dubites et bonis privandum, et feriendum malis, si animum dividens, et Dei rebus, et tuis pariter reculis volueris impertiri. Procurandus quem implices, qui pro te molat. Pro te dico non tecum. Quaedam per temet facies; quaedam per te et alios simul; quaedam per alios ac absque te. Quis sapiens, et intelliget haec? Non est quod inter ista dormitet consideratio tua. Ego vero agenda domus tuae sub eo genere, quod novissimum posui, locanda
Abbreviated transcription (Latin):
dis dispon̾e domui tue: ꝓuidẽ his qui in si¬
nu tuo ⁊ in gremio tuo sunt. Ego dico et
necessariã. ł aulum audi. Siquis domui sue
p̃eẽ nescit. quomͦ eccłie dĩ diligentiã habebit:
tẽ. Siquis suoꝵ ⁊ maxime domesticoꝵ cu-¬
ram ñ habet. fidẽ negauit: ⁊ ẽ infideli det̾ior.
Et hec dicens. ñ te moneo suminis occupatum
intende infimis.⁊ qͣsi ininutũ fieri minimiᷤᷤ
impende qd̾ maximis debes. Quid te intri-¬
ces unde te eripuit ds̃: Hec inquit omnia
aditient᷑ uob̃. Ueruntam̃ ⁊ hec oportet facere :¬
⁊ illa ñ omutere. At illa ꝑte agens: ꝑ te e¬
ciam oportet p̾uideas. qui ꝓ te de his ꝓuide¬
ant. Nã si unus e seruis ꝑ se ñ sufficit. si¬
mul et custodie ium̃torum ⁊cure m̃sarum:
tu ꝑ te quomͦ intende ualeas & tue domu
⁊ domui parit̾. de qua scͥptum ẽ. o isrł qͣm
magna ẽ domus dni: N acuum prorsus a
sollicitudine reꝵ minoꝵ⁊ uiliũ oportet ẽẽ.

Expanded text:
dis disponere domui tuae, providere his qui in sidis disponere domui tuae, providere his qui in sinu tuo et in gremio tuo sunt. Ego dico et necessariam. Paulum audi: Si quis domui suae praeesse nescit, quomodo Ecclesiae Dei diligentiam habebit? item: Si quis suorum et maxime domesticorum, curam non habet, fidem negavit et est infideli deterior . Et haec dicens, non te moneo summis occupatum intendere infimis et quasi minutum fieri; minimis impendere quod maximis debes. Quid te intrices, unde te eripuit Deus? Haec, inquit, omnia adjicientur vobis . Verumtamen et haec oportet facere et illa non omittere. At illa per te agens, per te etiam oportet provideas, qui pro te de his provideant. Nam si unus e servis per se non sufficit simul et custodiae jumentorum, et curae mensarum: tu per te quomodo intendere valeas et tuae domui, et Domini pariter? de qua scriptum est: O Israel quam magna est domus Domini ! Vacuum prorsus a sollicitudine rerum minorum et vilium oportet esse
Abbreviated transcription (Latin):
buit: ñ consentit auctoritas. Et si de sua con¬
suetudine. calimmnia struit᷑. meliꝰ ꝓfecto illa
qͣm summus ordo contemnit᷑. ẜ. ruolũ tam̃
satis. unde maxime id obtin̾e id uolunt.
Nos sumus inquiunt qui in omni celebritate
dno pape conuinctiores assistimꝰ: sedenti ꝓpi¬
ores assidemꝰ: ꝓcedentẽ post̾i̾ores p̃cedimus.
Hoc totum ñ dignitatis priuilegium s seduli¬
tatis debitum ẽ: diaconi nom̃ sollemm ip.¬
sa administratione int̾p̾tans. Deniq pb̃ris
ordinata confessione ambientibꝰ maiestatẽ:
uos ad pedes sedetis. P ropiores assistitis. ut
habeat paratiores. In eugłiis legimꝰ quia
facta ẽ contentio int̾ discipłos quis eoꝵ uid̾et᷑
ẽẽ maior. Beatꝰ eẽs si sic cet̾a circa te ten̾ent᷑.¬
Tedet iam curie exeundum palatio: domi expec-¬
tant nos. Hi nõ mͦ circa s quodãmodo intra te
sunt. Non ẽ suꝑuacua consid̾atio. qua inten¬

Expanded text:
buit, non consentit auctoritas. Et si de sua conbuit, non consentit auctoritas. Et si de sua consuetudine calumnia struitur, melius profecto illa, quam summus Ordo contemnitur. Frivolum tamen satis, unde maximo obtinere id volunt. Nos sumus, inquiunt, qui in omni celebritate domino Papae conjunctiores assistimus, sedenti propiores assidemus, procedentem posteriores praecedimus. Hoc totum non dignitatis privilegium, sed sedulitatis debitum est, diaconi nomen solemni ipsa administratione interpretans. Denique presbyteris ordinata consessione ambientibus majestatem, vos ad pedes sedetis. Propiores assistitis, ut habeat paratiores. In evangiliis legimus, quia facta est contentio inter discipulos, quis eorum videretur esse major . Beatedet jam curiae: exeundum palatio; domi exspectant nos. Hi non modo circa, sed quodammodo intra te sunt. Non est supervacua consideratio, qua inten