comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iudicium transit: quia ad
humanitatis forma indi¬
uinitatis sue contemplaa¬
onẽ nos eleuat. Et transire
cuis est: in claritatis sue spe¬
culacionem nos du cere: cũ
cum quen in humanita¬
te in iudicio cernimus: eci¬
am in diuinitate post iudi¬
d iudicium quippe
ueniens in forma
scrui omnibus apparet:qr
scriptum est. uidebunt in
quem transficerunt. Sed
cum reprobi in suppliciũ
currunt: iusti ad clarita¬
tis cius gloriam pertrahũ¬
tur. Sicũt scriptum ẽ. Tol¬
latur impns: ne uideat
gloriam dei. Sed quid si ser-¬
ni in prima uigilia negli¬
gentes existant: prima qͥp¬
pe iugilia. prime etatis cu¬
stodia est. Sz neq sic desperã¬
dum est: et a bono opere ces¬
sandum. Nam longani¬
mitatis sue pacienciam:
insinuans dominus sub¬
dit. Et si uenerit in secunda
iugilia. et si i tertia iugi¬
gilia uenerit et ita muene¬
nt: beati sunt serui illi. lc .ui¬
rima quippe iungi¬
lla primeuum tem¬
pus est: id est puericia. Se¬
cunda adolescencia: uel nu¬

Expanded text:
um transit, quia ab humanitatis forma in divinitatis suae contemplatione nos elevat. Et transire ejus, est in claritatis suae speculationem nos ducere, cum eum quem in humanitate in judicio cernimus, etiam in divinitate post judidicium quippe 1483 veniens, in forma servi omnibus apparet, quia scriptum est: Videbunt in quem transfixerunt . Sed cum reprobi in supplicium corruunt, justi ad claritatis ejus gloriam pertrahuntur, sicut scriptum est: Tollatur impius, ne videat gloriam Dei . 5. Sed quid si servi in prima vigilia negligentes existunt? Prima quippe vigilia primae aetatis custodia est. Sed neque sic desperandum est, et a bono opere cessandum. Nam longanimitatis suae patientiam insinuans Dominus, subdit: Et si venerit in secunda vigilia, et si in tertia vigilia venerit, et ita invenerit, beati sunt servi illi. Prima quippe vigilia primaevum tempus est, id est pueritia. Secunda, adolescentia vel ju
Abbreviated transcription (Latin):
Enti post bec mar¬
cellianus et marcus. ⁊ am¬
bo ligati ad stipitem ĩ pe¬
dibus gladios acceperũt.
Quibus dicebat. insam¬
simus fabianus. Tam
dui stabitis fixi plantis:
beatis officium. Tũc am¬
bo fratres in uno ligno
confixr: psallebant dicẽ¬
tes. Ecce qm bonum et
qmͣ iccundum habita¬
ie fratres mumim. Dicit
ci fabianus. infelices et
a cruciatibus imminen¬
tibus super uos. Cui respõ¬
dentes ambo dixerunt.r
Nunqmͣ tam bene cpula¬
ti sumus modo cepimuuꝰ
esse firi in amore xp̃i.U¬
tinam nos sic esse sicut
sumus tam dii ꝑmittaͤ.
qmͣ du huius tegimur
corporis indumento.Cũ¬
qz transisset una dies ct
una nox et illi in psalimᷤ
et hymins perseuerassc̃t:
iussit ambos cos ubi sta¬
bant lancciᷤ per latera uer¬
berari: et ipsi ꝑ martirii
gloriam ad sydera regna
migrauerunt

Expanded text:
entur post haec Marcellianus et Marcus; et ambo ligati ad stipitem clavos in pedibus acutos acceperunt; quibus dicebat insanissimus Fabianus: Tamdiu fixis stabitis plantis, beatis officium. Tunc ambo fratres in uno ligno confixi psallebant dicentes: Ecce quam bonum et quam jucundum habitare fratres in unum. Dicit eis Fabianus: Infelices et a cruciatibus imminentibus super vos. Cui respondentes ambo dixerunt: Numquam tam bene epulati sumus: modo coepimus esse fixi in amore Christi. Utinam nos sic esse sicut sumus tamdiu permittas, quamdiu hujus tegimur corporis indumento. Cumque transisset una dies et una nox, et illi in psalmis et hymnis perseverarent, jussit eos ambos ubi stabant lanceis per latera verberari: et ita per martyrii gloriam ad siderea regna migraverunt
Abbreviated transcription (Latin):
occulta cognoscere. et quo¬
d ammodo tacens loquit.
Eadem maiestate et poten¬
cia qua cogitaciones ur̃a
intueor possum et homini¬
bus delicta dimittere.
iud est facilius dict
dimittuntur tibi
peccata. an dicere surge et
ambula: Inter dicere it
facere: magna distancia
ralitico dimissa: solus
nouerat qui dimittebat.
Surge autẽ et ambła. tã
ille q̃ui surgebat: qmͣ hi¬
i qui cum surgentem ui¬
debant approbare poserãt.
fit igitur carnale signũ
poris et anime uicia di¬
mittere. Et datur nobis ĩ¬
tesligencia propt̃ pcc̃a plere¬
qz cuenire corporum debi¬
licates. et idcirco forsitan
prius dimittuntur pcc̃a.
ut causis ablatis debili¬
tatis sanitas restituatur.

Expanded text:
cordis occulta cognoscere, et quocordis occulta cognoscere, et quodammodo tacens loquitur: Eadem majestate et potentia qua cogitationes vestras intueor, possum et hominibus peccata dimittere. id est facilius dicere: Dimittuntur tibi peccata, an dicere: surge et ambula? Inter dicere et facere, multa distantia peccata dimissa, solus noverat qui dimittebat. Surge autem et ambula, tam ille qui surgebat, quam hi qui surgentem videbant, approbare poterant. Fit igitur carnale signum,poris et animae vitia dimittere. Et datur nobis intelligentia, propter peccata plerasque evenire corporum debilitates: et idcirco forsitan prius dimittuntur peccata, ut causis debilitatis ablatis, sanitas restituatur.
Abbreviated transcription (Latin):
iuitatem ens nõ
aliam intelligan
qm̃ͣ nazarcth. unde ẽt na¬
zarcus appellatur. Obtu¬
ingredi non ualebat. Ui¬
dens autem ihesus non
aus fidem qui offerebat.
sed corum qui offerebant:
dicit paralitico. Confide fi¬
li. dimittuntur tibi pẽca
tua. Omira humilitas.
despectum et debilem. totis¬
qz in embrorum compa¬
gibus dissolutum filiũ
uocat: quem sacerdotes
non dignabantur attin¬
gere. Aut certe ideo filium:
q̃uia dimittuntur ei pec¬
cata sua¬
Uxta tropologiam
nterdum anima
iacens incorpore suo: to¬
tis membrorum disso¬
to doctorc offertur curan¬
da domino. Quecum mi¬
sericordia cius sanata fu¬
crit. tantum roboris acci¬
pit: ut portet statin lec¬
tulum suum. Et ecce qui¬
dam de scribis dixerunt
intra se. Hic blasphemat.
cente domino. Ego sum
qui delco iniquitates tu¬
as. Conscquenter ergo sc̃¬
be quia hominem puta¬
bant et uerba dei nõ intel¬
ligebant: arguunt cum
blasplemie. Sz dominus
uidens cogitaciones coꝵ.
ostendit se deum qui potest

Expanded text:
ivitatem ejus non aliam intelligimus quam Nazareth, unde et Nazaraeus appellatus est. Obtuingredi non valebat. Videns autem Jesus non ejus fidem qui offerebatur, sed eorum qui offerebant, dixit paralytico: Confide, fili, remittuntur tibi peccata tua. O mira humilitas, despectum et debilem, totisque membrorum compagibus dissolutum, filium vocat, quem sacerdotes non dignabantur attingere. Aut certe ideo filium, quia dimittuntur ei peccata suaxta tropologiam interdum anima jacens in corpore suo, totis membrorum virtuto doctore offertur curanda Domino, 49 quae si misericordia ejus sanata fuerit, tantum roboris accipit, ut portet statim lectulum suum. Et ecce quidam de Scribis dixerunt intra se: Hic blasphemat. cente Domino, Ego sum qui deleo iniquitates tuas . Consibae, quia hominem putabant, et verba Dei non intelligebant, arguunt eum blasphemiae. Sed Dominus videns cogitationes eorum, ostendit se Deum, qui possit
Abbreviated transcription (Latin):
Et nr̃a paralitica si surre¬
xerit. si robur pristinum
recuperauerit. portat lectũ
suum in quo iacebat ãtra
dissoluta: et porta illum
in domum uirtutum su¬
arum

Expanded text:
Et anima paralytica si surrexerit, si robur pristinum recuperaverit, portat lectum suum in quo jacebat ante dissoluta: et portat illum in domum virtutum suarum
Abbreviated transcription (Latin):
li hominis uade ad domũ
israel. et loqueris uerba
mea ad eos. Non enim ad
populum profundi ser¬
monis et ignote lingue.
tu mitteris. quorum nõ
possis au dire sermones.
Et si ad illos mitt̾eris ip̃i
audirent te. Domus au¬
tem ifrael nolunt au dire
te quia nolunt au dire
me. Omins quippe domꝰ
israel attrita fronte est: ⁊
duro corde. Ecce dedi faci¬
em tuam ualentiorem
faciebus corum: et fron¬
tem tuam duriorem frõ¬
tibus corum. Ut ad amã¬
tem. et silicem dedi faciẽ
tuam. Ne timeas cos ne¬
qz metuas a facie eorũ:
quia domus erasperans

Expanded text:
li hominis, vade ad domum li hominis, vade ad domum Israel, et loqueris verba mea ad eos. Non enim ad populum profundi sermonis et ignotae  Al.is, quorum non possis audire sermones; Et si ad illos mittereris, ipsi audirent te. Domus autem Israel nolunt audire te: quoniam nolunt audire me. Omnis quippe domus Israel attrita fronte est, et duro corde. Ecce dedi faciem tuam valentiorem faciebus eorum, et frontem tuam duriorem frontibus eorum. Ut adamantem, et ut silicem dedi faciem tuam: Ne timeas eos, neque metuas a facie eorum: quia domus exasper
Abbreviated transcription (Latin):
rans est et scient quoniã
propheta fucrit in medio
corum. Tu ergo fili homi¬
nis ne tincas eos. neqz ser¬
mones corum metuas qͦ¬
mam increduli. et subu¬
sores sunt tecum. et cum
scorpiomibus habitas.
xxrba corum ne timeas et
uultus eorum ne formi¬
des. quia domus crasperã
est. Loqueris ergo uerba me¬
a ad eos si forte audiant
et quiescant: quomam
uritatores sunc. ẽu autẽ
fili hominis audi quecũ¬
qz loquor ad te. et noli esse
crasperans: sicut domus
craspatrix est. Apen os tu¬
um et comede: quecumq
ego do tibi.
tuidi. et eece manͦ
missa ad me: in qͣ
crat inuolutus liber. Et ex¬
pandit illum coram me:
qui crat scriptus intus ⁊
foris. Et scripte erãt in co
loquere ad filios ifrael. Et
aperui os meum: et ciba¬
uit me uolumine illo.
Et dixit ad me. Fili homi¬
nis uenter tuus comedet.
et iuscera tu a complebũ¬
tur uolumine isto: quod
ego dotibi. Et comedul¬
lud: et factum est mn ore
meo sicut mel dulce. Et

Expanded text:
rans est: et scient quia rans est: et scient quia propheta fuerit in medio eorum. Tu ergo, fili hominis, ne timeas eos, neque sermones eorum metuas: Quoniam increduli et subversores sunt tecum, et cum scorpionibus habitas. Verba eorum ne timeas, et vultus eorum ne formides, quia domus exasperans est. Loqueris ergo verba mea ad eos, si forte audiant, et quiescant quoniam inritatores sunt tu autem fili hominis audi quaecumque loquor ad te et noli esse exasperans sicut domus exasperatrix est aperi os tuum et comede quaecumque ego do tibi i et ecce manus missa ad me in ber: et expandit illum coram me, qui erat scriptus intus et foris: et scriptae erant in eo loquere ad filios Israel. Et aperui os meum, et cibavit me volumine illo: Et dixit ad me: Fili hominis, venter tuus comedet, et viscera tua complebuntur volumine isto, quod ego do tibi. Et comedi illud: et factum est in ore meo sicut mel dulce. Et
Abbreviated transcription (Latin):
tudo quasi aspectus hoĩs
desuper. Et uidi quasi spe¬
ciem clectri uelut aspectum
ignis: intrinsecus cus ꝑ
ccuitum. A lumbis ciuᷤ
et desuper. et a lumbis cus
usq deorsum: udi qua¬
si speciem ignus splendẽtis
in circuitu: uelut aspectũ
arcus. cum fucrit in nube
in die pluuic. Hic erat asp᷑¬
tus splendoris per gyrum.
hec uisio similitudinis gli¬
e domini. Et uidi. et cecidi
in faciem meam. Et au di¬
ui uocem loquentis: et di¬
xit ad me. fili hominis sta
supra pedes tuos et loquar
tecum. Et ingressus est in
me spiritus postqmͣ locu¬
tus est michi: et statuit me
supra pedes meos. et audi¬
ui uocem loquentem ad
me et dicentem. fili homi¬
nis nutto egote ad filios
isracl. ad gentes apostatri¬
ces que recesserunt a me. pa¬
tres corum preuaricati sũt
pactum neum usq ad di¬
em hanc. et filii dura facie.
et indomabili corde sunt
ad quos ego mittote. Et
dices ad cos. Ixec dicit dñs
deus. si forte uel ipsi au¬
diant. et si forte quiescãt.
quoniam domus exaspe¬

Expanded text:
asi aspectus hominis desuper et vidi quasi speciem electri velut aspectum ignis intrinsecus eius per circuitum a lumbis eius et desuper et a lumbis eius usque deorsum vidi quasi speciem ignis splendentis in circuitu velut aspectum arcus cum fuerit in nube in die pluviae hic erat aspectus splendoris per gyrum haec visio similitudinis gloriae Domini et vidi et cecidi in faciem meam et audivi vocem loquentis et dixit ad me fili hominis sta supra pedes tuos et loquar tecum et ingressus est in me spiritus postquam locutus est mihi et statuit me supra pedes meos et audivi loquentem ad me et dicentem fili hominis mitto ego te ad filios Israhel ad gentes apostatrices quae recesserunt a me patres eorum praevaricati sunt pactum meum usque ad diem hanc et filii et indomabili corde sunt, ad quos ego mitto te: et dices ad eos: Haec dicit Dominus Deus. Si forte vel ipsi audiant, et si forte quiescant, quoniam domus exaspe
Abbreviated transcription (Latin):
tur nidei et tu et domus
prĩs tui peribitis. Et qui
nouit utrum idcirco ad re¬
gnum uencris ut intali
tempore parareris. Rursũ¬
qz hester. hec mardocheo uer¬
ba mandauit: uade et cõ¬
grega omnes iudeos quoᷤ
in susis repereris: et orate
pro me. Nõ cõedatis neq
bibatis tribus diebus et
tribus noctibus. et ego cũ
ancillulis meis similiter
icumabo: et tunc ingre¬
diar ad regem.contra le¬
gem faciens inuocata tra¬
densq me morti et pericło.
Iuit itaq mardocheus: et
fecit omnia que ei hester
preceptrat

Expanded text:
tur Judaei: et tu, et domus tur Judaei: et tu, et domus patris tui peribitis. Et quis novit, utrum idcirco ad regnum veneris, ut in tali tempore parareris? Rursumque Esther haec Mardochaeo verba mandavit; Vade et congrega omnes Judaeos, quos in Susis repereris, et orate pro me. Non comedatis, et non bibatis tribus diebus, et tribus noctibus: et ego cum ancillulis meis similiter ieiunabo et tunc ingrediar ad regem contra legem faciens invocata tradensque me morti et periculo ivit itaque Mardocheus et fecit omnia quae ei Hester praeceperat
Abbreviated transcription (Latin):
tem in platea ciuitatis ã¬
te hostium palacui. qui ĩ¬
dicauit ci omma que as¬
ciderant. quomodo pro¬
inferret argentum. Exem¬
plarqz ed icti quod pẽdebat
in susis dedit ei. ut regine
ostenderet. et moneret cã:
ut intraret ad regem et de¬
precaretur pro populo suo.
Regressus athac nuncia¬
uit hester omma que mar¬
docheus dixerat. Quẽ respõ¬
dit ci: et iussit ut diceret
mardocheo. Omnes serui
regis et cuncte que sub
dicione cius sunt. norũt.
prouincie. quod suie uir
siue mulier non uocatuł.
interius atrum regis
intrauit. absq ulla cũc¬
tacione. statim interficia..¬
tur insi forte rex auream
uirgam ad cum tetende¬
rit. pro signo clemencie.
atqz ita possit uiuere. E¬
go igitur quomodo ad
regem intrare potero. que
triginta iam dicbus ñ
sum uocata ad cum. Qd
cum audisset mardoche¬
us: rinisum mandauit
hester dicens. Ne putes ꝙ
animam tuam tantũ
liberes: quia in domore¬
gis pre cunctis iudeis. Si
cnim nunc silucri ꝑ ali¬
am cecasionem liberabũ¬

Expanded text:
in platea civitatis, ante ostium palatii: qui indicavit ei omnia quae acciderant, quomodo Aman proinferret argentum. Exemplar quoque edicti, quod pendebat in Susis, dedit ei, ut reginae ostenderet, et moneret eam, ut intraret ad regem, et deprecaretur eum pro populo suo. Regressus Athach, nuntiavit Esther omnia, quae Mardochaeus dixerat. Quae respondit ei, et jussit ut diceret Mardochaeo: Omnes servi regis, et cunctae, quae sub ditione ejus sunt, norunt provinciae, quod sive vir, sive mulier, non vocatus, interius atrium regis intraverit absque ulla cunctatione statim interficiatur nisi forte rex auream virgam ad eum tetenderit pro signo clementiae atque ita possit vivere ego igitur quomodo ad regem intrare potero quae triginta iam diebus non sum vocata ad eum quod cum audisset Mardocheus rursum mandavit Hester dicens ne putes quod animam tuam tantum liberes, quia in domo regis es prae cunctis Judaeis: si enim nunc silueris, per aliam occasionem liberabun
Abbreviated transcription (Latin):
ter hanc itaqz collocacio¬
nem pluis annorũ
curriculis uencrabile cor¬
pus cius latuit: nec ĩue¬
niri a xp̃icolis ualuit. S
tempore z enonns impera¬
toris: et sancti gelasii pa¬
pe codem sancccõ apostolo
reuelante inuentum ẽ:
acqz cum hymins et lau¬

Expanded text:
 hanc itaque occultationem plurimis annorum curriculis venerabile corpus latuit, nec inveniri a christicolis valuit. Tandem tempore Zenonis imperatoris et sancti Gelasii papae, eodem sancto apostolo revelante, inventum est et cum hymnis et lau
Abbreviated transcription (Latin):
Barnabas autem et saulꝰ
reuersi sunt ab ierosolumͤ.
expleto ministerio: assũp¬
to iohanne qui cognomi¬
natus est marcus. Teccio¬
rant autem ĩ .uiii.¬
ccclesia que erat ã¬
ticchie prophete et doctoreͤ.
in quibus barnabas et
Segregate michi barna¬
bam et saulum: mn opꝰ¬
ad quod assumpsicos.

Expanded text:
Barnabas autem et Saulus reversi sunt ab Hierosolymis expleto ministerio adsumpto Iohanne qui cognominatus est Marcus erant autem in ecclesia quae erat Antiochiae prophetae et doctorein quibus Barnabas et Separate mihi Barnabam et Saulum in opus quo assumpsi eos.
Abbreviated transcription (Latin):
post multos agones ⁊ di¬
uturna certamia: pro
uit ad gaudia sempiter¬
na. Impn autem inder
non saciati de nece illius¬
cius. in locello plumbeo
recludentes: in mare pre¬
cus. una cum timo¬

Expanded text:
diuturna certamina, pro vit ad gaudia sempiterna. Impii autem Judaei, non satiati de nece illius, et in locello plumbeo recludentes in mcus, cum Timo
Abbreviated transcription (Latin):
ut quereret saulum. Quẽ
totum conuersati sunt
in ccclesia. et docuerunt t̾¬
bam multam: ita ut co¬
gnommnarentur pͥmũ
antiochie. discipuli xpĩa¬

Expanded text:
ut quaereret Saulum; quem totum conversati sunt ibi in Ecclesia: et docuerunt turbam multam, ita ut cognominarentur primum Antiochiae discipul
Abbreviated transcription (Latin):
cere ad apostolos. et nar¬
rauit illis quomodo in
uia iudisset dominum.
et quia loquutus sit ei: et
quomodo in damasco fi¬
ducia liter egerit in nomi¬

Expanded text:
xit ad Apostolos: et narravit illis quomodo in via vidisset Dominum, et quia locutus est ei, et quomodo in Damasco fiducialiter egerit in nomi
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Pemenit autem ẜ¬
mo ad aures ecclesie. que
crat ierosoluis suꝑ isti.
et miscrunt barnabam
antiochiam. Qui cum ue¬
nisset et uidisset graciam
plenus spiritu sancto⁊ fi¬
de ⁊ apposita est tuiba ml¬
ta domino.¬

Expanded text:
num pervenit autem sermo ad aures ecclesiae quae erat Hierosolymis super istis et miserunt Barnaban usque Antiochiam qui cum pervenisset et vidisset gratiam plenus Spiritu Sancto et fide et adposita est turba multa Domino
Abbreviated transcription (Latin):
i utero meo.
iud hoc est miraculi¬
fratres que tantoꝵ
nouicas gaudiorim ut
habere se in utero helysa¬
beth testaretur infantem.
qui nec dum semctip̃m
senciens dominicum iã
sentiret aduentum: Uere
hic omnium beatissimꝰ
paruulorum. qui intra
iuscera adhuc materna
conclusus adesse salua-¬
torem mundi. quia nes
dum sermone poterat:
prophetico gaudio reue¬
lauit. Nullus ignorat
materno utero prodeun¬
tem. inter ipsa lucis exor¬
dia mestis concrepare na¬
gitibus solus baptista
domini ultra legem nas¬
centium. natuũtatem
suam leticie exultacione
preuenit. Et quã decuit
fratres. ut de matre sterili
nasceretur. qui fecundi¬
tatem uirginis reuclabat:
quatinus mirabilem
partum mirabiliter na¬
tus ostenderet: illud sciã
quem stupendum qmͣq
zacharias pater futunus
prophete quia hoc ip̃m
quod egrediebatur ange¬
lo loquenti non credidit.
usum loquentis amisit:
donec promissione com¬
pleta. natus noui hoĩs
preco. paterne lingue iũ¬
cula relaxaret. os emim

Expanded text:
 utero meo . Quid hoc est miraculifratres; quae tantorum novitas gaudiorum, ut habere se in utero Elisabeth testaretur infantem, qui nec dum semetipsum sentiens, dominicum jam sentiret adventum? Vere hic omnium beatissimus parvulorum, qui intra viscera adhuc materna conclusus, adesse Salvatorem mundi, quia nec tum sermone poterat, prophetico gaudio revelavit. Nullus ignorat, materno ab utero prodeuntem, intra ipsa lucis exordia moestis concrepare vagitibus; solus Baptista Domini ultra legem nascentium nativitatem suam laetitiae exsultatione praevenit. Et quam decuit, fratres, ut de matre sterili nasceretur, qui fecunditatem virginis revelabat; quatenus mirabilem partum mirabiliter natus ostenderet. Illud etiam quam stupendum, quamque sacerdos, pater futurus prophetae; quia hoc ipsum, quod gerebatur, angelo loquenti non credidit, usum loquentis amisit, donec, promissione completa, natus novi hominis praeco paternae linguae vincula relaxaret. Os enim
Abbreviated transcription (Latin):
suctudinem uenisse cre¬
dendum est: sed attenciuᷤ
animo recondendum.
quia sicut nato domi¬
no pastoribus angelus
gelizo uobis gaudiũ
magnum quod erit oĩ
populo. quia natus est
nobis hodie saluator qͥ
est xp̃s dominus: ita cci¬
am angelus nascitim̃
zacharie predicans iobã¬
nem. et crit inquit gail¬
dium tibi et exultacio:
et mult in natiuitase
cius gandebunt. Ent enĩ
magnus coram domino.
iure igitur utriusq na¬
tiuitas festa deuocione ce¬
lebratur. scd in illius tã¬
quam in xp̃i domini tã¬
qmͣ in saluatoris mun¬
di. tanqmͣ in filii dei om¬
mpotentis tanqmͣ in so¬
lis iusticie natiuitate: oĩ
populo gaudium cuuã¬
gelizatur. In hec autem
tanqmͣ precursoris dñi.
inserui dei eximii. in luc̾¬
ne ardentis et licentis ex¬
gnus coram domino cẽ
narratur. de illo proph̾a
testatur: quoniam ma¬
gnus dominus et lau¬
dabilis nimis et magni¬
tudis eius non ẽ finis.
Iste peccatorum consorci¬
cia declinans. ab omni

Expanded text:
suetudinem venisse cresuetudinem venisse credendum est: sed attentius animo recondendum quia sicut nato Domino pastoribus apparens gelizo vobis gaudium magnum, quod erit omni populo, quia natus est vobis hodie Salvator, qui est Christus Dominus: ita etiam angelus nasciturum Zachariae praedicans Joannem, Et erit, inquit, gaudium tibi et exsultatio, et multi in nativitate ejus gaudebunt. Erit enim magnus coram Domino. Jure igitur utriusque nativitas festa devotione celebratur, sed in illius tanquam in Christi Domini, tanquam in Salvatoris mundi, tanquam in Filii Dei omnipotentis, tanquam in solis justitiae nativitate, omni populo gaudium evangelizatur. In hujus autem tanquam in praecursoris Domini, in servi Dei eximii, in lucernae ardentis et lucentis exgnus coram Domino esse narratur: de illo Propheta testatur: Quoniam magnus Dominus et laudabilis nimis, et magnitudinis ejus non erit finis . Iste, peccatorum consortia declinans, ab omni
Abbreviated transcription (Latin):
recursoris domini
natiuitas sicut sa¬
cratissima leccionis eũu¬
glice prodit hystoria: mł¬
ta miraculorum subli¬
mitate refulget. quia m¬
mirum decebat ut ille qͦ
maior inter natos muli¬
crum nemo surrerit: ma¬
iore pre cetcris sanctis in
ipso mox ortu uirtutum
nbare claresceret. Senes
ac duu infecundi parẽtes:
dono nobilissime prolis
ccultant. Ipsi pr̃i quem
incredulitas mutum red¬
diderat: ad salutandum
noue preconei gracie os
et lingua reseratur. Nec so¬
lum facultas domino be¬
nedicendi restituit᷑ͤ s de
co iam prophetandi uir¬
tus augetur. Excitati fa¬
ma facti omnes uicin
admiracione ac metu p̃¬
celluntur:omnium qui
audiere circumquaq ad
aduentum noui prophe
corda preparentur. Unde
merito sancta per orbem
ecclesia que tot beatorum
martirum uictorias. q̃b
ingressum regni celestis
meniere frequentat. huiꝰ
tantummodo post dñm
cciam natiuitatis diem
celebrare consueuit. Lcõ.¬
uod nullate uiii.¬
nus sine euuan¬
gelica auctoritate in cõ¬

Expanded text:
ecursoris Domini nativitas sicut sacratissima lectionis evangelicae prodit historia, multa miraculorum sublimitate refulget: quia nimirum decebat ut ille quo major inter natos mulierum nemo surrexit, majore prae caeteris sanctis in ipso mox ortu virtutum jubare claresceret. Senes ac diu infecundi parentes dono nobilissimae prolis exsultant, ipsi patri quem incredulitas mutum reddiderat, ad salutandum novae praeconem gratiae os et lingua reseratur. Nec solum facultas Deum benedicendi restituitur, sed de eo etiam prophetandi virtus augetur. Excitati fama facti omnes vicini admiratione ac metu percelluntur, omnium qui audiere, circumquaque ad adventum novi prophetae corda praeparantur. Unde merito sancta per orbem Ecclesia, quae tot beatorum martyrum victorias, quibus ingressum regni coelestis meruere frequentat, hujus tantummodo post Dominum etiam nativitatis diem celebrare consuevit. Quod nullatenus sine evangelica auctoritate in con
Abbreviated transcription (Latin):
hominem pulcherrimũ
stantem: lintheis tergentẽ¬
iuro teper xp̃m. qui tibi
misit angelum suum ne
me derelinquas. loccio .iiͣ.¬

Expanded text:
hominem pulcherrimum, stantem cum linteo, et exterjuro te per Christum, qui tibi misit angelum suum, ne me derelinquas. »
Abbreviated transcription (Latin):
in terra utrumq genu
frcit et collum teteñdit
Spiculator uero brachi¬
cum uirtute percussit: et
caput eius abscidit. Qd
postqmͣ a corpore precisũ
su xp̃i hebraice elara uoce
personuit. Statunqz de
corpore cius u̾da lactis
in uestimenta militis
exiliuit: et post cam san¬
guis effluxit. Stola ue¬
ro qua sibi ligauerat o¬
paruit. Tanta cciam lu¬
cis imimensitas et edoriᷤᷤ
suauitas zimmomen¬
to illius decollacionis cs¬
litus ibi emicuit: utmor¬
talium oculi splendorẽ
illum sufferre. et huma¬
na lingua odorem nar¬
rare nequiuent¬

Expanded text:
in terram utrumque genu flexit et collum tetendit. Spiculator vero cum virtute percussit et caput ejus abscidit; quod postquam a corpore praecisum Christi Hebraice clara voce personuit. Statim de corpore ejus unda lactis in vestimento militis exivit et postea sanguis effluxit. Stola vero, qua sibi ligaverat oparuit. Tanta etiam lucis immensitas et odoris suavitas in momento illius decollationis coelitus emicuit ut mortalium oculi splendorem illius sufferre et humana lingua odorem narrare nequive
Abbreviated transcription (Latin):
cundem sermonem. Et re¬
respondit ei populus uer¬
bum sicut et prius. Audi¬
ta sunt autem uerba que
locutus est dauid. et annũ¬
ciata in conspectu saul.Ad
quem cum fiuisset adductuᷤ
loquutus est ai. Non conci¬
dat cor cuiusqm in co. Ego
seruus tuus uadam. ⁊ p̾u¬
gnabo aduersus philiste¬
um. Et ait saul ad dauid.
Ron uales resistere phyli¬
steo isti: nec pugnare adu̾¬
sus cum: quia puer es. H
autem uir bellator ab ado¬
lescencia sua. Dixitq dauid
ad saul. Pascebat seruus
tuus patris sui gregem et
ueniebat leo uel ursus tol¬
lebatqz arietem de medio
gregiᷤ. ⁊ ꝑsequebar eos. et ꝑ¬
cucicbam. eruebamq de õ¬
re corum. Et illi consurge¬
bant aduersum me. et ap¬
prchendebam mentum co¬
ium et suffocabami interfi¬
ciebamqz cos. Nain et leonẽ
et uirsum interfeci ego ser
us hic incireuincisꝰ
quasi iinus ex cis. qui au¬
sus est maledicere exercitũ¬

Expanded text:
eundem sermonem et eundem sermonem et respondit ei populus verbum sicut et prius audita sunt autem verba quae locutus est David et adnuntiata in conspectu Saul ad quem cum fuisset adductus locutus est ei non concidat cor cuiusquam in eo ego servus tuus vadam et pugnabo adversus Philistheum et ait Saul ad David non vales resistere Philistheo isti nec pugnare adversum eum quia puer es hic autem vir bellator ab adulescentia sua dixitque David ad Saul pascebat servus tuus patris sui gregem et veniebat leo lebatque arietem de medio gregis: et persequebar eos, et percutiebam, eruebamque de ore eorum, et illi consurgebant adversum me, et apprehendebam mentum eorum, et suffocabam, interficiebamque eos. Nam et leonem et ursum interfeci ego servus hic incircumcisus, quasi unus ex eis: qui ausus est maledicere exercitu
Abbreviated transcription (Latin):
cius: timnentes cum ualde.
Et dixit unus quispiam
de ifracl. Num uidisti ui
rum qui ascendit: Ad ex¬
probandum enim israel
ascendit. Uirum ergo qui
percusserit cum: ditabit
rex diuiciis magnis. Et
filiam suam dabit ei: et
domum patris cius faciet
absq tributo in israel. Et
ait dauid ad iuros qui sta¬
bant secum dicens. Quid
dabitur uiro qui ꝑcussent
phylisteum hunc. et tule¬
rit obprobrium de israel:
Quis est enim hic phyliste¬
us incircuncisus qui exꝓ¬
brauit acies dei uiuentis:
Referebat aut populus eũ¬
dem sermonem dicens. lxs
dabuntur uiro qui percus¬
seric cum. Quod cum audiᷤ¬
set helyab frater eius maior.
loquente co cum aliis: ira¬
tus est contra dauid. ⁊ ait.
Quare uenisti. et quare de¬
reliquisti panculas oues
illas in deserto: Ego noui
superbiam tuam. et nequi¬
ciam cordis tui. quia ut
uideres prelium descendisti.
Et dixit dauid. Quid feci:
Nunquid non uerbum
est: Et declinauit paululũ
ab co ad alium. Dixitq

Expanded text:
eius timentes eum valde eius timentes eum valde et dixit unus quispiam de Israhel num vidisti virum hunc qui ascendit ad exprobrandum enim Israheli ascendit virum ergo qui percusserit eum ditabit rex divitiis magnis et filiam suam dabit ei et domum patris eius faciet absque tributo in Israhel et ait David ad viros qui stabant secum dicens quid dabitur viro qui percusserit Philistheum hunc et tulerit obprobrium de Israhel quis est enim hic Philistheus incircumcisus qui exprobravit acies Dei viventis referebat autem ei populus eundem sermonem dicens haec dabuntur viro qui percusserit eum quod cum audisset Heliab frater eius maior loquente eo cum aliis iratus est contra David et ait quare venisti et quare dereliquisti pauculas oves illas in deserto ego novi superbiam tuam et nequitiam cordis tui quia ut videres proelium descendisti et dixit David quid feci numquid non verbum est et declinavit paululum ab eo ad alium dixitque
Abbreviated transcription (Latin):
Ixit autem ysai ad
dd̃ filium suum.
nes istos: et perge in castra
ad fratres tuos. et decem
formellas casci has defereᷤ
ad tribunum: et fratres tu¬
os iusitabis si recte agant:
et cum quibus ordinati
sunt disce. Saul autei ⁊
ualle therebinti pugna¬
bant aduersum philistiim.
Surrexit itaq dauidina¬
ne. et commendauit gre¬
gem custodi. et onestus a¬
bnt sicut preceperat ei ysai.
Et uenit ad locum mag̾a¬
la. et ad excercitum. qui ẽ¬
gressus ad pugnam: uo¬
ciferatus crat in certamine.
Birexerat enim aciem isił.
sed et philistiim exadriso
fuerant preparati. Derelin¬
quens autem ergo dauid
uasa que attulerat sub
manu custodis ad sarrinaᷤ
cucurrit ad locum certami¬
nis et interrogabat si om¬
nia recte agerentur circa
fratres suõs. Cumqz adhuc
ille loqueretur eis. apparu¬
it uir spurius ascendens
goliath nomine phyli¬
steus de geth: ex castris phy
co hec eadem uerba: audi¬
uit dauid. Omnes autẽ
israclite cum uidissent
uirum. fugerunt a facie

Expanded text:
ixit autem Isai ad David filium suum: nes istos, et curre in castra ad fratres tuos, et decem formellas casei has deferes ms. defer  ad tribunum, et fratres tuos visitabis, si recte agant; et cum quibus ordinati sunt, disce. Saul autem hvalle Terebinthi pugnabant adversum Philisthim. Surrexit itaque David mane, et commendavit gregem custodi, et onustus abiit, sicut praeceperat ei Isai. Et venit ad locum Magala, et ad exercitum, qui egressus ad pugnam vociferatus erat in certamine. Direxerat enim aciem Israel, sed et Philisthim ex adverso fuerant praeparati. Derelinquens ergo David vasa, quae attulerat, sub manu custodis ad sarcinas, cucurrit ad locum certaminis, et interrogabat si omnia recte agerentur erga fratres suos. Cumque adhuc ille loqueretur eis, apparuit vir ille spurius ascendens, Goliath nomine Philisthaeus, de Geth, ex castris h. eo haec eadem verba, audivit David. Omnes autem Israelitae, cum vidissent virum, fugerunt a facie
Abbreviated transcription (Latin):
rael prohis qui mortui
sunt super excelsa tua nul¬
nerari. Incliti israel super
montes tuos interfecti sũt.
Quomodo ceciderunt fortes:
Nolite annunciare ingith.
neqz annuncietis in com¬
pitis aschalonis. ne forte
letentur filie phylistiim:
neqz exultent filie incircũ¬
cisorum. Montes gelboe
nec ros. nec pluuia uemãt

Expanded text:
rael, pro his qui mortui rael, pro his qui mortui sunt super excelsa tua vulnerati. Inclyti tui, Israel, super montes tuos interfecti sunt; quo modo ceciderunt fortes? Nolite annuntiare in Geth, neque annuntietis in compitis Ascalonis, ne forte laetentur filiae Philisthim, ne exsultent filiae incircumcisorum. Montes Gelboe, nec ros nec pluvia veniant
Abbreviated transcription (Latin):
quoniam tenent me au¬
gustie. Et adhuc tota am¬
ma mea mine est. Stãsq
suꝑ cũ occidi illũ. Sciebã em̃¬
tuli dyadema quod erat ĩ
capite eius. et armillam
de brachio eius. et attuli
ad te dominũ meum huc.
Apprchedẽs autem dauid
uestimenta sua scidit. om¬
nesqz uir qui erant cum
co. et planrerunt et fleue¬
runt. et ieumauerunt us¬
qz ad uesperam suꝑ saul
et suꝑ ionathan filium ciꝰ.
et sup populum domini:
et super domum isracl. co
qui nunciaueras ei. Unde
es: Qui respondit. Filus
hominis aduene amale¬
chite ego sum. Et ait ad cũ
dauid. Quare nõ timui¬
sti mittere manum tuam
um. Qui ꝑcussit eum: et
mortuus est. Et ait ad eũ
dauid. Sanguis tuus su¬
per caput tuum. Os cnim
tuum locutum est aduer¬
sum te dicens. Ego interfe
a xpin domini. Planxit
autem dauid planctum
huiuscemodi super saul
et super ionathan filium
eius. et precepit ut docerent
filios iuda planctum sic̾
scriptum est in libro iusto
rum. Et ait. Considera is¬

Expanded text:
quoniam tenent me anquoniam tenent me angustiae, et adhuc tota anima in me est. Stansque super eum, occidi illum: sciebam enituli diadema quod erat in capite ejus, et armillam de brachio ejus, et attuli ad te Dominum meum huc. Apprehendens autem David vestimenta sua, scidit, omnesque viri qui erant cum eo, et planxerunt, et fleverunt, et jejunaverunt usque ad vesperam super Saul, et super Jonathan filium ejus, et super populum Domini, et super domum Israel, quoqui nuntiaverat ei: Unde es? Qui respondit: Filius hominis advenae Amalecitae ego sum. Et ait ad eum David: Quare non timuisti mittere manum tuam,um. Qui percussit eum, et mortuus est. Et ait ad eum David: Sanguis tuus super ctuum locutum est adversum te dicens ego interfeci christum Domini planxit autem David planctum huiuscemodi super Saul et super Ionathan filium eius et praecepit ut docerent filios Iuda arcum sicut srum. Et ait: Considera Is
Abbreviated transcription (Latin):
est dauid. quod uni iabes
galaad: sepelissent saul.
Misit ergo dauid mincios
ad uiros iabes galaad: di¬
xitqz ad cos. Senedicti uos¬
a domino qui fecistis mi¬
sericordiam hanc cum do¬
mino ur̃o saul: et sepelistiᷤ
cum. Et nunc retribuet uo
bum istud. Confortentur
manus nr̃e. et estote fil
fortitudinis: licet emin
mortuus sit dominus nr
saul tamen meunxit do¬
mus iuda in regem sibi.
abuer autem filius ner¬
princeps exercitus saul. tu¬
lit ysbosech filium saul. et
cirtumduxit eum percastͣ.
et super igzrael. et suꝑ effra¬
ym. et suꝑbeniamin: et su¬
draginita annorum crat
ysboseth filius saul cum ie¬
guare cepisset super isracl.
et duobus annis regna¬
uit. Sola autemdomus
uida sequebatur dauid.
et fuit numerus dicrum
quos commoratus est da¬
uid. imperans in hebron
super domum uida septẽ
annorum et septem men¬
sium

Expanded text:
est David, quod viri Jabes est David, quod viri Jabes Galaad sepelissent Saul. Misit ergo David nuntios ad viros Iabesgalaad dixitque ad eos benedicti vos Domino qui fecistis misericordiam hanc cum domino vestro Saul et sepelistis eum et nunc retribuet quibum istud confortentur manus vestrae et estote filii fortitudinis licet enim mortuus sit dominus vester Saul tamen me unxit domus Iuda regem sibi Abprinceps exercitus Saul, tulit Hisboseth filium Saul, et circumduxit eum per castraet super Jezrael, et super Ephraim, et super Benjamin, et suuadraginta annorum erat Hisboseth filius Saul, cum regnare coepisset super Israel, et duobus annis regnavit: sola autem domus Juda sequebatur David. Et fuit numerus dierum quos commoratus est David, imperans in Hebron super domum Juda, septem annorum, et sex mensium
Abbreviated transcription (Latin):
primiciarum quia abiectꝰ
est ibi clipeus fortium clipe¬
us saulis. quasi non esset
unctus oleo: a sanguine
interfectorum ab adipe for¬
tium. Sagitta ionathan
mnqmͣ abiit retrorsum.
et gladius saulis non est
reuersus manis. Saul et
ionathan amabiles et deco¬
ri in uita sua. in morte qͤ¬
qz non sunt diuisi. Aquili
uelociores leombus forci¬
ores. Filie israel super saul
flete. qui uestiebat uos coc¬
cino in delicus. qui prebe¬
bat ornamenta aurea cultu
i ũro. Quomodo ceciderunt
fortes in prelio: Iouathan
inercelsis cius occisus est. Do¬
tha decore minis. et amabi¬
lis suꝑ amorem mulierũ.
Sicut mater unicum a¬
mat filium: ita egote dili¬
gebam. Quomodõ ceciderũt
una de cruitatibus uuda:
Et ait dominus ad cum.
Ascende. Dixitq dauid. Qͦ
ascendam: Et respondit ei.
In ebron. Ascendit ergo dd̾
ct due uxores cius. achino¬
em iezra helites et abygail
uxor nabal carmeli sẽd et¬
iiros qui erant cumco. du¬
xit dauid singulos cum do¬
mum uida. Et nunciatũ

Expanded text:
ibi abiectus est clypeus fortium clypeus Saul quasi non esset unctus oleo a sanguine interfectorum ab adipe fortium sagitta Ionathan numquam rediit retrorsum et gladius Saul non est reversus inanis Saul et Ionathan amabiles et decori in vita sua in morte quoque non sunt divisi aquilis velociores leonibus fortiores filiflete, qui vestiebat vos coccino in deliciis, qui praebebat ornamenta aurea cultui vestro. Quomodo ceciderunt fortes in praelio: Jonathan excelsis tuis occisus est. Dotha decore nimis, et amabilis super amorem mulieris. Sicut mater unicum amat filium, ita et ego te diligebam. Quomodo ceciderunt unam de civitatibus Juda? Et ait Dominus ad eum: Ascende. Dixitque David: Quo ascendam? Et respondit ei: In Hebron. Ascendit ergo David, et duae uxores ejus, Ahinoem Jezraelites, et Abigail uxor Nabal Charmeli: sed viros, qui erant cum eo, duxit David singulos, cum domum Juda. Et nuntiatum
Abbreviated transcription (Latin):
nobis recepit: Negantibus
illis. ꝙ non uiderant. Et co
ip̃m sermonen loquente.
omnia intestina uel iocora
eius perposteriora de corpore
euulsa sunt: continuo ip̃a
bora in ipso sterquiliio cur¬
pariter exalauit spm̃. Post¬
ca in ipsis temporibus nł¬
lus fuit ausus tante perfi¬
die scelus repetere. Im plctũ
est in illo quod scriptum ẽ.
in psalmis. Thesaurgat et
ignorat cui congregat ca. et
miquitas cus in uertice ip¬
sius descendit. Tu autem.

Expanded text:
vobis recepit?' Negantibus vobis recepit?' Negantibus illis, quod non viderant, et eo ipsum sermonem loquente, omnia intestina vel iecora eius per posteriora de corpore evulsa sunt. Continuoque ipsa hora in ipso sterquilinio turpiter exalavit spiritum. Postea in ipsis temporibus nullus fuit ausus tantae perfidiae scęlus repetere. In illo impletum est, quod scriptum est in psalmis: Thesaurizat et ignorat cui congregat ea; et iniquitas eius in verticem ipsius descendet. 4.
Abbreviated transcription (Latin):
ruens cecidit super cerebrum
cius et tali est plaga peussus.
ut cruor per oculos et baibas
deflueret: et sanguis ad ter¬
ram la beretur. Tunc ipseu
uuarnarius clamauit uo¬
ce qua poterat dicens. au¬
stregisillus dum uiueret
semper michi odiosus et cõ¬
trarius fuit: et adhuc iam
mortuus morti uicine me
tradidit. Sic ipse infelix a
uirtute dominica percussus.
nec facinus suum recogno¬
uit: nec ueniam a sancto
dei postulauit. sed adhuc su
a malicia exarsus. ad au¬
gustudunensem urbem uo¬
luit festinanter properare.
ut ep̃m loci illius destrueret
et condẽpnaret. Et ꝑman
sit ñ longe ab urbe iulla
aulaciaco. cum omnes re¬
cubuissent: tunc ipse fero¬
rissimus pro secessu uentrs
intrauit nccessariam. Cũq
ibidem in loco consuetudi¬
nis sederet. statim obdormi¬
uit: et cum euigilasset. mi¬
nistris suis quĩ ante ip̃m
stabant dixit: austregisilus
et sulpicius aquaicum
uitro aureo in ista hora m
transmiserunt. Quis hoc ex

Expanded text:
ruens, cecidit super cerebrum ruens, cecidit super cerebrum eius, et tali est plaga percussus, ut cruor per oculos et barbam deflueret et sanguis ad terram laberetur. Tunc ipse Warnarius clamavit voce qua poterat, dicens: 'Austregisilus dum adviveret, semper mihi hodiosus et contrarius fuit, et adhuc iam mortuus, morti vicinae me tradidit'. Sic ipse infelix a virtute dominica percussus, nec facinus suum recognovit nec veniam a sancto Dei postulavit. Sed adhuc in sua malicia exarsus, ad Augustudunensem urbem voluit festinanter properare, ut episcopum loci illius destrueret et condempnaret. Et pergens, mansit non longe ab urbe villa Anlaciaco. Cum omnes recubuissent, tunc ipse ferocissimus pro secessu ventris intravit necessariam . Cumque ibidem in loco consuetudinis sederet, statim obdormivit. Et cum evigilasset, ministris suis qui ante ipsam stabant dixit: 'Austregisilus et Sulpicius aquamanile cum urceo aureo in ista hora mihi transmiserunt; quis hoc ex
Abbreviated transcription (Latin):
delis ꝙ sacer dei orabat mi¬
nume prestare uolobat. Locc̃õ¬
Unc uirbeatus .iiĩ.¬
de sacrato misterio ei
contestatus est. ut tam ne¬
fandam consuetudinẽ suis
temporibus non impleret
in opere. Ac ille uersurus post
iam munere accepto prela¬
tus gaudebat. ad basilicam
sancti austregisili non corde
sed corpore inflatus: quasi
oracionis studio perrerit. ꝑ¬
uenit ad locum ubi ip̃e beatꝰ
a fidelibus xpĩanis miro de¬
core iacebat humatus: aspi¬
ciens incriptam uidit cam
auro argentoqz miro modo
adornatam.Inuidiaq corde
cius repleto. ta li est sermone
affatus: austregisilus debu¬
erat aurum et argentum su¬
um pauperibus erogare. su
per tumulum suum poni
iussit pro seculi dignitate.
nec propter hoc dicebat ut ci
cura esset de pauperibus. sed
similitudinẽ in de scarioth
auaricia repletus anclebat.
De ipso sepulchro regressus
orandi cã circuibat altaria.
dum ambularet per ipãm
basilicam uectis inius in
quo uela pendebant: de alto

Expanded text:
delis, quod sacerdos Dei orabat, midelis, quod sacerdos Dei orabat, minime prestare volebat. Tunc vir beatus de sacrato ministerio ei contestatus est, ut tam nefandam consuetudinem suis temporibus non impleret in opere. At ille versutus, postquam iam munere accepto prelatus gaudebat, ad basilicam sancti Austregisili, non corde, sed corpore inflatus, quasi orationis studio perrexit. Pervenit ad locum, ubi ipse beatus a fidelibus christianis miro decore iacebat humatus; aspiciens in criptam, videt eam auro argentoque miro modo adornatam, invidiaque corde eius repleto, tali est sermone affatus: Austregisilus debuerat aurum et argentum suum pauperibus erogare, et super tumulum suum poni iussit pro seculi dignitate'. Nec propter hoc dicebat, ut ei cura esset de pauperibus, sed ad similitudinem Iudae Scarioth avaricia repletus anhelabat. De ipso sepulchro regressus, orandi causa circuibat altaria. Dumque. ambularet per ipsam basilicam, vectis unus, in quo vela pendebant, de alto
Abbreviated transcription (Latin):
gisillus glorioso excelsu mi-¬
plebs s̾ commissa reman-¬
sit incolumis. tunc beatus
sulp icius cius dyaconus
ab omnibus electus opere
et incritodignus in eadẽ
urbe successor eius effectus
pontificale sumpsit offici-¬
um. nec mora fuit cum tẽ
pus illud crude lissimuᷤ
uuarnarius cuius supins
mencionem fecimus pala¬
cio reuersus opus nequã
quod teterrimus hostis an¬
tiquus cordicius planta¬
uerat: excercere in opere festi¬
nabat. ut pagum et urbẽ
biturigam omnes quei¬
bidem cornmanentes sccũ¬
dum corum personas tri¬
butanos faceret. Tunc bea¬
tus sulpicius anxius apd
semet ipsum quid de hac re
facere deberet: a domino po-¬
stulabat auxilium. Cum
esset ipse beatus totus mi¬
tis ac simplex et corde humi¬
lis: eius resistere maliciam
non medicotunore formi¬
dabat. sed cum lacruis ip¬
sum uuarnarium cepit p̾¬
cari: ac quos tempore beati
austregisili bituriges tribu¬
tarios non fecerat nec suo
tempore faceret: ac ille cru-¬

Expanded text:
gisilus glorioso excessu migisilus glorioso excessu miplebs sibi commissa remansit incolomis. 3. Tunc beatus Sulpicius eius diaconus ab omnibus electus, opere et merito dignus in eadem urbe successor eius effectus, pontificale sumpsit officium. Nec mora fuit, cum post tempus illud crudelissimus Warnarius , cuius superius mentionem fecimus, palatio reversus, opus nequam, quod teterrimus hostis antiquus cordi eius plantaverat, exercere in opere festinabat, ut pagum et urbem Bituricam omnesque ibidem commanentes secundum eorum personas tributarios faceret. Tunc beatus Sulpicius anxius apud semet ipsum, quid de hac re facere deberet, a Domino postulabat auxilium. Cum esset ipse beatus totus mitis et simplex et corde humilis, eius resistere malitiam non modico timore formidabat; sed cum lacrimis ipsum Warnarium coepit precari, ut quos tempore beati Austregisili Bituriges tributarios non fecerat, nec suo tempore faceret. At ille cru
Abbreviated transcription (Latin):
commussam liberare dignͣ¬
rrtur. Quod et factum est iã
apropinquante ipso uuar¬
nano ad portas biturige ci¬
uitatis austregisillus ci in¬
ertra murum se opposuit:
ut pro iusticia staret in pre¬
lio in die domini. et si dño
placiuisset pro deffensione
plebis huius et praue con¬
suctudinis usq ad mortẽ
cupiebat certare. Et dixit ai
beatus austregisillus. Un¬
de uenis miq̃ quo pergas.
quid facere optas: Resistet
dominus iniquam tuã
uoluntatem. nec intramu¬
ros ciuitatis te intrare per¬
mittat: nec descriptionẽ
facere. nec ullo ab eo fuit
honore receptus. S imple-¬
ut illud quod scriptum ẽ
in psalinis. mriliter agite
et confortetur cor ur̃m om¬
nes qui speratis in dño. le .iĩ.¬
edia uehemẽt accẽsꝰ
uidens quod maliciam q̃
cordi cus adbeserat. imple¬
Sre non posset. Cum grandi
furore regressus est ad pala¬
cium ut regi nunciaret q̃
propter austregisillum ad¬
implere non pot̾erat. tunc
ipso tempore beatus austre¬

Expanded text:
commissam liberale dignacommissam liberale dignaretur. Quod et factum est. Iam adpropinquante ipso Warnario ad portas Biturigae civitatis, Austregisilus ei inet murum se opposuit, ut pro iusticia staret in proelio in die Domini. Et si Domino placuisset, pro defensione plebis huius et pravae consuetudinis usque ad mortem cupiebat certare. Et dixit ei beatus Austregisilus: 'Unde venis, inique, quo pergis, quid facere obtas? Resistet Dominus iniquam tuam voluntatem nec intra muros civitatis te intrare permittet nec descriptionem facere'. Nec ullo ab eo fuit honore receptus, sed implevit illud quod scriptum est in psalmis: Viriliter agite et confortetur cor vestrum, omnes qui speratis in Domino. Tunc icundia vehementer accensas, videns, quod malitiam, quae cordi eius adheserat, implere non poterat, cum grandi furore regressus est ad palatium, ut regi uunciaret, quae propter Austregisilum adimplere non poterat. Tunc ipso tempore beatus Austre
Abbreviated transcription (Latin):
E uirtutibus beatis¬
simi austregisili cp̃i
et confessoris quas dominꝰ
post obitum eins operari di¬
gnatus est uel copia mira¬
culorum eius rusticante ser¬
morie dicamus pauca de
plurims que restant. dum
adhuc iple beatus  nu̾ict
ut pius pastor semper curã
ccelesie plebisq sibi cõmisse
cotidie gerebat et de dente lu¬
pi seuiẽte ⁊ liberare optabat.
ẽ unc adueruens ex palacio
theodorici regis suo permissu
homo seuissimus imarna¬
rius nomine auaricie tur¬
pis lucri cupidus superbie
nunis deditus ut urbẽ uel
pagum biturigicum sub
tributo eius temporibus cẽ¬
seret: it aurum atqz argen¬
tum quod unusquisq se¬
cundum suam personam
desolũct. ipse regi deferret: et
cos tributarios faceret. ad be¬
atum austregisillum con¬
currunt: ut cos de nefanda
consuctudine liberart. ⁊ suiᷤ
sc̃i oracionibus adiuuaret.
ẽunc ipse beatus pro tanti
criminis reatu se die noctu¬
q in oracione prostrauit:
ut dominica pietas ab ini¬
mico seuiente plebem sibi

Expanded text:
e virtutibus beatissimi Austregisili episcopi et confessoris, quas Dominus post obitum operari dignatus est, vel copia miraculorum eius rusticante sermone dicamus pauca de plurimis quae restant. 2. Dum adhuc ipse beatus adviveret, ut pius pastor semper curam ęcclesiae plebisque sibi commissae cotidie gerebat et de dente lupi sevientis liberare obtabat. Tunc adveniens ex palatio Theoderici regis suo permissu homo sevissimus Warnarius nomine, avariciae turpis lucri cupidus, superbiae nimis deditus, ut urbem vel pagum Biturigum sub tributo eius temporibus censeret et aurum atque argentum, quod unusquisque secundum suam personam desolveret, ipse regi deferret et eos tributarios faceret. Ad beatum Austregisilum concurrunt, ut eos de nefanda consuetudine liberaret et suis sanctis orationibus adiuvaret. Tunc ipse beatus pro tanti criminis reatu se die noctuque in oratione prostravit, ut dominica pietas ab inimico seviente plebem sibi
Abbreviated transcription (Latin):
N illo tempore :¬
gressus ihesus ꝑ¬
ambulabat iberico.
et ecct uir nommez ache¬
us et hic erat princeps ꝑ¬
publicanorum: et ip̃e di¬
ues: et querebat uidere ihe¬
sum quis esset et non po¬
trrat udere preturba: qui¬
a statura pusillus erat.
Et precurrens ascendit ĩ
arborem siccomorum ut

Expanded text:
empore ingressus Jesus perambulabat Jericho. Et ecce vir nomine Zacchaeus, et hic princeps Publicanorum, et ipse dives, et quaerebat videre Jesum quis esset, et non poterat prae turba, quia statura pusillus erat. Et praecurrens ascendit in arborem