comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
&ad nunti abis filiis inł & paulo post : & uoseritismihirgnũ sacerdortale
agensscã: Basilicauero grandisq enat exgitatrium sacerdotum inqua
om̃nis populimulticudo ad oritre siue ad uerbum audiendum conflu¬
cre solebat : carnaliũ in scã ecclesia uitammoresq secularium figusali¬
potum dedi non escam quibus ꝓbasilicam grandem desgnatur: quia
absque ulla dubietate multo maior est in scã ecdesia talium quã ꝑfec¬
torũ numerus Sed quantũ numero prestant : tamquã sub cumbunt
merito Vnde aptebasilica hae grandis & siplurimos capit non eos
tamen interiont templi deaunt ponad alturis officium non ipsũ
saltim atrium sacer dotim intromittis quiacar nales quique ad que
infirmi adhucinaecdesta & siobmeritũ casta fidei hac pietatis dõ
deuote ad electorũ sortem ꝑtinent: longecamen ab est ut illis aequer
quae pͥme non efficit xp̃s in obedientiam gentium uerbo & facts
&itcrũ Bonũ certamen certaui cursum consum maui fidem seruaui

Expanded text:
et annuntiabitis filiis Israel . Et paulo post: Et vos eritis mihi regnum sacerdotale et gens sancta. Basilica vero grandis, quae erat extra atrium sacerdotum, in quo omnis populi multitudo adorare, sive ad verbum audiendum confluere solebat, carnalium in sancta Ecclesia vitam, moresque saecularium figuralipotum dedi, non escam . Qui bene per basilicam grandem designantur, quia absque ulla dubietate multo major est in sancta Ecclesia talium quam perfectorum numerus, sed quantum numero praestant, tantum succumbunt merito. Unde apte basilica haec grandis etsi plurimos capit, non eos tamen in interiora templi deaurati, non ad altaris officium, non in idipsum saltem atrium sacerdotum intromittit, quia et carnales quique atque infirmi adhuc in Ecclesia etsi ob meritum castae fidei hac pietatis Domini devote ad electorum sortem pertinent, longe tamen abest ut illis aequentquae per me non efficit Christus in obedientiam gentium verbo et factis . Et iterum: Bonum certamen certavi, c
Abbreviated transcription (Latin):
i nemo aliquid ad uersi in rogat. Non muni ficentia benigni¬
tatis ubi nemoindig& opusẽ. hac cac ostiorum figunt : ꝓ mnodulo nr̃o
sequentes patrũ uestigia dis seruimus. Verũ iuxta fornũ operisde¬
coris gratia ꝓiusum eit : ut in uno eodemq: templi ingressu duo essent
grossitudinis extremi paste ostia erant ad fixa ita ut equa li pariete
cumruicenorĩ inlorgieuan saulat loereur Spmnliter ecebrunus parae¬

Expanded text:
ubi nemo aliquid adversi irrogat; non munificentia benigniubi nemo aliquid adversi irrogat; non munificentia benignitatis, ubi nemo indiget, opus est. Haec de ostiorum figura pro modulo nostro, sequentes patrum vestigia disseruimus. Verum juxta formam ipsius operis, decori gratia provisum est, ut in uno eodemque templi ingressu, duo essent grossitudinis extrema parte ostia erant affixa, ita ut aequale parieti cum vicenorum in longitu
Abbreviated transcription (Latin):
dextre &eus nrabona comodare: Cum haee certinsime soleantun
uno codemque cordȩ ꝑfeccorũ indis solubilia ꝑmnadense dicuntu¬
dum sant quodinin gressu ontculi duo quidem ostia siuissedicuntur
seahaec duplicia fiusse non diciontur Intempliuero id estdomus
prioris introitu ita eant duo ostia. ut duplex ess& utrũq quia
nimirũ in p̃senti ecdesia talem nos ingredi acducere uitã necessa ẽ
inquadilectionemdĩ & ꝓximmi ꝑfidem &operationem : ꝑpatientiam
& bengnitatem seruemus In futint autemuita ubi dm̃ & pcimos
in luce internȩ beatudinis uidebimus : cadem utique dilectionegemi¬
dul cedinis fruemur. Vnde apte in trotus interioris domus duo
quidemostia s& & simplicia habebat. Nonenim ibi fides necessa¬
ria ubi eaquaenunc credimus acspentmus : omnia manifesta
luce uidebuimus Hon est laboro perine cessarius ubi mercede ꝑpetila :
Corũ quaehiclabortmus donabimur. Non necessaria patientia

Expanded text:
et eis nostra bona commendare, cum haec certissime soleant in uno eodemque corde perfectorum indissolubilia permanere. Notandum sane, quod in ingressu oraculi duo quidem ostia fuisse dicuntur, sed haec duplicia fuisse non dicuntur; in templi vero, id est, domus prioris introitu ita erant duo ostia, ut duplex esset utrumque, quia nimirum in praesenti ecclesia talem nos ingredi ac ducere vitam necesse est, in qua dilectionem Dei et proximi per fidem et operationem, per patientiam et benignitatem, servemus. In futura autem vita, ubi Deum et proximos in luce aeternae beatitudinis videbimus, eadem utique dilectione gemiine divinae dulcedinis fruemur. Unde apte introitus domus interioris duo quidem ostia, sed hic simplicia habebat. Non enim ibi fides necessaria est, ubi ea quae nunc credimus ac speramus omnia manifesta luce videbimus; non enim est labor operum necessarius, ubi mercede perpetua eorum quae hic laboramus donabimur; non necessaria patientia,
Abbreviated transcription (Latin):
mus eouerius scorũ cetibus ad sociemur Sicut a&ciã diuisio rubri
maris ꝑ quã populusdi acgiptiũ ꝑ sequentem euasit
Nondiuisionem unicibaptismatis sedaꝑtionem poriuq sisecomu qua
sondliuso neatis onmbus adlicos has solitudineor gumise omisanr¬

Expanded text:
mus, eo verius sanctorum coetibus associemur. Sicut etiam divisio maris mus, eo verius sanctorum coetibus associemur. Sicut etiam divisio maris Rubri, per quam populus Dei Aegyptium persequentem evasit, non divisionem unici baptismatis, sed apertionem potius signavit, qua, exstinctis peccatis omnibus, ad littus et solitudinem transeamus
Abbreviated transcription (Latin):
bubredñs uoluit uait Dimit tiet &dimnit cetur ucbis OAceT
pabntur uobis. Punittiteiniuri as ledentibus uos date sibsidia
pieratiseis quibus loxitis iniurias Qualenobis dlectionemin
nesbis eotidianũ d anobis hodie aedimt tenobis debtta nosht si cu
e nos dinut tamus debitoribus nostris. Vtrũq ergoostiuon dufler
estr q iuadilectio udiaꝵ gemim ordinc ꝑficitur Vtrũ q seiniuce
teneosaperiebutur quia iunctesunt urtutes neque ab inuu um
quae nut diuidi Nam neque sides sincoperibus Nequesi nefide
dopos sunt openabona placere : Nequettem iniurias ferre sus¬
fiett qureiquem colenat &iam caquae necesse habea cũ possit
noim sture contempsit. Neque ei qui substantiã mundi habuerit
sots usbrit choc atenti pomodare sinom e&iã eus qua sibis rte
llo osfe dicienr quias cinucem tenens iperichatir nonslttiꝑ
hoc potiũ sindeae q̃ uodꝑhorim conditione mingre sslon nobis
muc ecedeser agis magisq patest Vt quod hisaim plius abunde¬

Expanded text:
et dimittetur vobis; date, et dabitur vobis . Dimittite injurias laedentibus vos, date subsidia pietatis eis quibus laxatis injurias Qualem nos impendere dilnostrum quotidianum da nobis hodie; et Dimitte nobis debita nostra, sicut et nt, quia dilectio utraque gemino ordine perficitur; utrumque se invicem tenens aperiebatur, quia junctae sunt virtutes, neque ab invicem possunt dividi: namque fides sine operibus, neque sine fide Deo possunt opera bona placere; neque item injurias ferre sufficit, qui ei quem tolerat, etiam ea quae necesse habet, cum possit ministrare, contemnit; neque ei qui substantiam mundi habuerit, satis est de hac egenti proximo dare, si non etiam eas quas sibi forte illo ostio dicitur, quia se invicem tenens aperiebatur, non hoc potius indicat, quod per harum conjunctionem ingressus nobis sanctae Ecclesiae magis patescit, ut quo his amplius abunde
Abbreviated transcription (Latin):
su ꝑduo decimboues equibus trȩs respiciebant ad a quilonem &ti es
adoccidentem &tres od meridiem & cresadorientem. ꝑboues quip¬
Pe apostolo s & euuan gelistasimmo. oñs uerbim inistros debereaua
diton est Non alligabis osboui triturenti pumquid debubus in¬
quid cunr est dõ anppt̃ nos utiq dicit nam ꝓpternos seripta sunt¬
qm̃ deb& in spe qui enat arare & qui triturit speisue fructum. ꝑci¬
positũ portant cum apłi a postolorũq successores in uinctum sibi euuan¬
gelirandiofficium prompta implere deuocatione satagunt Tres¬
que ad aquilonem & tres ad occidentem & tresad orientem & tres
ad meridiem r espiciunt cum uni uersis quad iti orbis paltibus fidẽ¬

Expanded text:
super duodecim boves, e quibus tres respiciebant ad aquilonem, et tres super duodecim boves, e quibus tres respiciebant ad aquilonem, et tres ad occidentem, et tres ad meridiem, et tres ad orientem. Per boves quippe apostolos et evangelistas, imo omnes verbi ministros debere intdictum est: Non alligabis os bovi trituranti. Nunquid de bobus inquit cura est Deo quoniam debet in spe, qui arat, arare, et qui triturat, spei suae fructum percipositum portant, cum apostoli apostolorumque successores injunctum sibi evangelizandi officium prompta implere devotione satagunt. Tresque ad aquilonem, tresque ad occidentem, tres ad meridiem, et tres ad orientem respiciunt, cum in universi quad
Abbreviated transcription (Latin):
ad paradisum reductus.. Quomodo pͥdiluuium cham: obimpieta¬
tem a patre detestatus Sem &iafet populi: ob hoc sequium
reuerentiae ꝑ petuas it benedictione donati: abraham obmeri¬
tum fidei heres sit diuinȩ ꝓmissionis effectus : cetenogentium
multitudo inauditasit infidelitate relicta. Qualiter ad ueniente
in caritatedño iudeȩ obꝑfidie noxam repulsa: & gentilitassit post
gratiam fidei ad salutem reducta : &ceten huius modi que in
utroque cestamento solerter acpie considerata : multun studiosis
quibusq psunt &ido forsanduo sunt ordines scalptu ntruro instriarum
imare en cofucti ut hiqui i fonte baptis matisi ibuti sunt utri¬
us que testamenti diligenter obscultunt ut historias ideodecem
aibitorum entnt ingrro : ut quoscũ que ineisdem istoriis deditos
issis celestibus hactota intentione ad suꝑ nap̃mmia suspensos esse
pspexerint hosimitare cortendant. Beneaut̃ sequitur &estabat

Expanded text:
ad paradisum reductus; quomodo post diluvium Cham ob impietaad paradisum reductus; quomodo post diluvium Cham ob impietatem a patre detestatus, Sem et Japhet populi ob obsequium reverentiae perpetua sint benedictione donati, Abraham ob meritum fidei haeres sit divinae promissionis effectus, caetera gentium multitudo in avita sit infidelitate relicta; qualiter, adveniente in carne Domino, Judaea ob perfidiae noxam repulsa, et gentilitas sit per gratiam fidei ad salutem reducta; et caetera hujusmodi quae in utroque Testamento solerter ac pie considerata multum studiosis quibusque prosunt. Et ideo forsitan duo sunt ordines sculpturarum histriatarum in mari aeneo facti, ut hi qui fonte baptismatis imbuti sunt utriusque Testamenti diligenter auscultent historias. Ideo decem cubitorum erant in gyro, ut quoscunque in iisdem historiis deditos, jussis coelestibus, ac tota intentione ad superna praemia suspensos esse perspexerint, hos imitari contendant. Bene autem sequitur: Et stabat
Abbreviated transcription (Latin):
llis decemcubitis ambiens mare. Duo ordines scalptunirum histriatarũ
enent fusiles cum p̃dictũ sit supraqđ resticula triginta cubitorum ma¬
recircui erat : & nuncaddatur quod sculptunr haec suꝑ labium posita.
fialerepandum acdifusum. Quod a triginta cubitis circuitus. quos
habebat in labio us que ad decem ẽ cubitis. coaptata Scalptut histri¬
ata est : quaehistorias rerumaliquas imitatur. Vnde & recte ꝑscalp¬
tuiu sistriatas quibus mare circumdabatur : exempla sunt priorũ
temporũ designata. Quae necesse est nosque solertes in tueri : ut
uid eamus quibus operibus scĩdõ placuerint ab initio: qua obstina¬
tione in sceleribus ꝑdunitrunt quanta iniqui tate obsedert. peri¬
erunt reꝓbi : quomodo in exordio nascentis sđi. cahin obmalitiã
inuidiȩ dam natus. Abelsit obiustitiae meritiscoronatus. Lamech
obad uterium & homicidium maledictus. Enoc obgratiam pietatis

Expanded text:
illud decem cubitis ambiens mare. Duo ordines sculpturarum histriatarum illud decem cubitis ambiens mare. Duo ordines sculpturarum histriatarum erant fusiles. Cum praedictum sit supra, quod resticula triginta cubitorum mare circumierit, et nunc addatur, quod sculptura hoc subter labium posita dmodum lilii repandum ac diffusum, quod a triginta cubitis circuitus, quos habebat in labio, usque ad decem est cubitos coaptatum. Sculptura autem histriata est, quae historias rerum aliquas imitatur. Unde recte per sculpturas histriatas, quibus mare circumdabatur, exempla sunt priorum temporum designata, quae necesse est nos solerter intueri, ut videamus quibus operibus sancti Deo placuerunt ab initio, qua obstinatione in sceleribus perdurarunt iniqui, quanta iniquitate ob scelera perierint reprobi; quomodo in exordio nascentis saeculi Cain ob malitiam invidiae damnatus, Abel sit ob justitiae meritum coronatus, Lamech ob adulterium et homicidium maledictus, Enoch ob gratiam pietatis
Abbreviated transcription (Latin):
liter subuingamurimperiis. Possumus autem & aliter tricenarium misti¬
cemaris numerũ : non in conuenienter accipere. Terenim deni faciunt
latitudi nem totius orbis impleuit: Semquippe ꝓscpia asiam
cham: posteri africam laphet soboles europham & in sulas maris ob¬
cinuit. Et quia misteriũ baptismi cumex secutione bonorumoperum
& spem caelestium p̃miorum cunctis enit nationibus ministrendum apte resticula
triginta cubitorum mare illud in quobaptiꝰmatis unda figu rabatur: cingebat
tari aiohanne Quiqm̃ suab aptis mate quod tricenarius accepit. undã
nobis lauacri salutaris consegiruit Rectemare quae nrm baptis ma figuyto¬
at triginta cubitorũ restis circuibat ut significar&us adono illius qui
baptisma sine peccato subiit baptis ma nobis omnibus in eum credentibus
remissionem peccatorũ dedicari. Et sculptur suꝑ labium: circuibat

Expanded text:
liter subjugamus imperiis. Possumus autem et aliter hunc tricenarium mystiliter subjugamus imperiis. Possumus autem et aliter hunc tricenarium mystice maris numerum non inconvenienter accipere; ter etenim deni trigilatitudinem totius orbis implevit. Sem quippe prosapia Asiam, Cham posteri Africam, Japhet soboles Europam et insulas maris obtinuit. Et quia mysterium baptismi cum exsecutione bonorum operum, et spe coelestium praemiorum, cunctis erat nationibus ministrandum, apte resticula triginta cubitorum mare illud, in quo baptismatis unda figurabatur, cingebat.tizari a Joanne. Qui quoniam baptismate suo, quod tricenarius accepit, undam nobis lavacri salutaris consecravit, recte mare, quod nostrum baptisma figurabat, triginta cubitorum restis circuibat; ut significaretur a dono illius qui baptisma sine peccato subiit, baptisma nobis omnibus in eum credentibus in remissionem peccatorum dedicari. Et sculptura subter labium circuibat
Abbreviated transcription (Latin):
si hunc abonis uacare actibus uiderit : multiplicibus redit facitque nouis¬
sima hominis illius peiort prioribus. Vnde ipte subditur & resticula trigin¬
tacubitorũ cingebat illud ꝑ circuitum Perresticulam nãque disciplinam pcepto¬
rum caelestium qua a nr̃is uoluptatibus religamur potestapte signari scriptura
dicente quia funiculus triplex difficile rumpitur Quia nimirum obser¬
uatiomandatorumdi qui in cordibus dectorum fide spe & dilectione suꝑ ne
retributionis firmataest. Nullotempotlium rerũ pocest obstaculo dissol¬
ui. Etresticula mareambit : cum saqitmentum baptismi quod accepinus
pis cõmunire operibus stud eamusq nimirum resticulo tricentos denari
numero inquodñs hominem & fecit cum nom ess& & cumperiss& refecit:
Rectebona operatio &iam nos nofigiuiitur. Et sex ꝑquinque multipli¬
cantur ut ad triginta ꝑuenias : cumom̃ s nr̃i corporis sensus diuinis humi¬

Expanded text:
si hunc a bonis vacare actibus viderit, multiplicius redit, facitque novissi hunc a bonis vacare actibus viderit, multiplicius redit, facitque novissima hominis illius pejora prioribus. Unde apte subditur: Et resticula triginta cubitorum cingebat illud per circuitum. Per resticulam namque disciplina praeceptorum coelestium, qua a nostris voluptatibus religamur, potest apte signari, Scriptura teste, quia funiculus triplex difficile rumpitur, quia nimirum observatio mandatorum Dei, quae in cordibus electorum, fide, spe, et dilectione supernae retributionis firmata est, nullo temporalium rerum potest obstaculo dissolvi. Et resticula mare ambit, cum sacramentum baptismi quod accepimus, piis communire operibus studemus, quae nimirum resticula apte triginta dicnumero, in quo Deus hominem fecit cum non esset, et cum perisset, refecit, recte bona operatio etiam nostra figuratur. Et sex per quinque multiplicantur, ut ad triginta pervenias, cum omnes nostri corporis sensus divinis humi
Abbreviated transcription (Latin):
signauit cum hunc inuinea labmantibus dandũ eẽ p̃dixit. Eutergomare .x
cubitorum a libio usque ad labium quia aprimo baptirato in nomineihũ xp̃r.
us quead ultunũ qui in finesđi crediturus & bapti zandus est omnis fidelium
chorus unam eademq: ueam ueritatis ingredi & cõmunem deb& ad ño coron
spentre iustitiae. Rotundũ eat incircuitu : ut orbis uniuersus ingyro laua¬
crouite a sorde peccatorum designar&ur eẽmundandus. De quobene subditur
quinque cubitorum altitudo eius. Qui animirum quicquid ui su quic¬
quid auditu. quicquidol factu. quidquid gustu quicquid tactu delinqui¬
mus : totũ hoc nobis gratiadĩ ꝑ ablutionem ui ui ficifontis relaxat. Sed
non sufficit p̃teritorũ remissio peccatorũ si nonquis que bonis de inceps
insistere studuerit operibus. Alio quindiabolus qui exierat dehomine

Expanded text:
significavit, cum hunc in vincula laborantibus dandum esse praedixit . « Erat ergo mare decem significavit, cum hunc in vincula laborantibus dandum esse praedixit . « Erat ergo mare decem cubitorum a labio usque ad labium. » Quia a primo baptizato in nomine Jesu Christi usque ad ultimum, qui in fine saeculi crediturus et baptizandus est, omnis fidelium chorus unam eamdemque viam veritatis ingredi, et communem debet a Domino coronam sperare justitiae. Rotundum erat in circuitu, ut orbis universus in gyro lavacro vitae a sorde peccatorum designaretur esse mundandus. De quo bene subditQuinque cubitorum altitudo ejus, quia nimirum quidquid visu, quidquid auditu, quidquid olfactu, quidquid gustu, quidquid tactu delinquimus, totum hoc nobis gratia Dei per ablutionem vivifici fontis relaxat. Sed non sufficit praeteritorum remissio peccatorum, si non quisque bonis deinceps insistere studuerit operibus; alioquin diabolus qui exierat de homine,
Abbreviated transcription (Latin):
lauabantur : ut uerbadierũ aꝑcetestantur Sacerdotesaut̃ constatom̃s
ed eccosypice inscripturiuocari eo quod sint membyit summi sacerdotes
dñi nr̃i ihũ xp̃i. Rectehiuc uasoscripturt maris nomen indidit : in memo¬
ri am uidelic&. Maris rubri : in quoprius ꝑ extinctionem agyptiorum
& populidĩ libent tionem bapti smi formap̃cessit. exponente apło ac
dicente qm̃ patres nr̃i om̃s subnube fuerunt: & om̃s maregiensiernt
& om̃ sinmoysi bapti zati sunt in nube & in mari. Saent enentũ autem
baptismi & uite a nobis munditiam quȩ rit in hoc scło : & uitȩ nobis
& erne gloriã ꝓmittit in futuro. Quod utrũ que in mare hoc aeneo
una sententia designatur : cũ eẽdecem cubitorum a labious que
ad labium ꝑ hib&ur . Decemnãque p̃ceptis in loge : dñs omnia quae
facere debeamus ex pressit. Denario ȩque mercedem benes actorũ

Expanded text:
lavabantur, ut Verba dierum aperte testantur. Sacerdotes autem constat omnes lavabantur, ut Verba dierum aperte testantur. Sacerdotes autem constat omnes electos typice in Scripturis vocari, eo quod sint membra summi sacerdotis Domini Jesu Christi. Et recte huic vasi Scriptura maris nomen indidit, in memoriam videlicet maris Rubri, in quo prius per exstinctionem Aegyptiorum, et populi Dei liberationem, baptismi forma praecessit; exponente Apostolo ac dicente, Quoniam patres nostri omnes sub nube fuerunt, et omnes mare transierunt, et omnes in Moyse baptizati sunt in nube et in mari . Sacramentum autem baptismi et vitae a nobis munditiam quaerit in hoc saeculo, et vitae nobis aeternae gloriam promittit in futuro. Quod utrumque in mari hoc aeneo una sententia designatur, cum esse decem cubitorum a labio usque ad labium perhibetur. Decem namque praeceptis infacere debeamus expressit; denario aeque mercedem bene factorum
Abbreviated transcription (Latin):
candum gentibus destinatisunt. Vel ceste dexteia columna eos significat:
quiuenturũ fuisse in carnednm ꝓphecando p̃dixerunt. Secunda illos qui
hunciam uenisse : & mundum suo saguine redemisse testantur. Et apte uo¬
cabulo simili censebantur ambecolũnae. cum una firmitas altent in robor edic¬
ta : ut una fidei & operis forticudo cunctis in eẽ doctoribus monsttor&ur:
dotes & columnas domus dĩ uideri atque appellari uolunt : cumnihilinse
prorsus firme fidei ad contemnendas scłi pompas acdesiderendabona
inui sibilia : nihil habeant roboris ad corrigendos. Nil indust riȩ saltĩ
ad intellegendos eorũ quibus p̃latisunt errores. XVIIII
ecit quoque mare fusile xcubitorũ alabio usque ad labium rotundum
incircuitu. Mare hoc fusile : infigunm lauacri salutaris quo in remis¬
sionempeccatorum emundamur factũ est. Nam que sacerdotes in eo

Expanded text:
candum gentibus destinati sunt. Vel certe dextera columna eos significat candum gentibus destinati sunt. Vel certe dextera columna eos significat qui venturum in carne Dominum prophetando praedixerant; secunda illos qui hunc jam venisse et mundum sanguine suo redemisse testantur. Et apte vocabulo simili ambae censebantur columnae, cum una Firmitas, altera In robore dicta est: ut una fidei et operis fortitudo cunctis inesse doctoribus monstraretur,dotes et columnas domus Dei videri atque appellari volunt, cum nihil in se prorsus firmae Dei ad contemnendas saeculi pompas ac desideranda bona invisibilia, nil habeant roboris ad corrigendum, nil industriae saltem ad intelligendos eorum quibus praelati sunt errores. XXI. De mari aereo. Cap. VII.-- Fecit quoque mare fusile decem cubitorum a labio usque ad labium, rotundum in circuitu. Mare hoc fusile in figuram lavacri salutaris, quo in remissionem peccatorum emundamur, factum est. Namque sacerdotes in eo
Abbreviated transcription (Latin):
in litcore stantem uiderent: Non eniundongegunit ad terre sed
quasi cubitis ducentis trthentes rerepisciu. Perducente senon
cubitos rete plenũ magnis piscibus discipuli addnm̃ trohunt
Effeccum suȩ res urrectionis i minlittore monstientem : cũ scĩ
p̃dicator es adiudais & gentibus uerbũ fidei cõmittunt adq
utrius que populi electos afflictibus sđi p̃sentibus ex qicctos
ad funinre gloriã pacis & inmortalitatis ꝑducunt Circuitus
enim capitelli secundi. ducentos hab& ordines malogranatorã
cum sib limtas regnicelests Vtrius que populi dectosinuna
beatitudinis arae collgit. Et statuit duas columnas in porticutempli cun
statuiss& colũnãdext extim : uocauit eam nomineiohachim firmitas. Simi¬
liter erexit columnã secundam : & uocauit nomen eius boor in robore
Dextent columna ut supnt diximus exprimit figunim doctorum : qui prin¬
tiuam inhierosolimis instituerunt ecclesiam. Secunda : eorumqui ad p̃di¬

Expanded text:
in littore stantem viderent: Non enim longe erant a terra, sed in littore stantem viderent: Non enim longe erant a terra, sed quasi cubitis cubitos rete plenum magnis piscibus discipuli ad Dominum trahunt, effectum suae resurrectionis in littore monstrantem, cum sancti praedicatores et Judaeis et gentibus verbum fidei committunt, atque utriusque populi electos a fluctibus saeculi praesentis extractos, ad futurae gloriam pacis et immortalitatis perducunt. Circuitus ergo capitelli secundi ducentos habet ordines malogranatorum, cum sublimitas regni coelestis utriusque populi electos in una beatitudinis arce colligit. Et statuit duas columnas in porticum templi. Cumque statuisset columnam dexteram, vocavit eam nomine Jachim, Firmitas; similiter erexit columnam secundam, et vocavit nomen ejus Booz, In robore. Dextera columna, ut supra diximus, exprimit figuram doctorum qui primitivam in Hierosolymis instituerunt Ecclesiam; secunda eorum qui ad praedi
Abbreviated transcription (Latin):
Retiacula quoque fiunt eadem capitella quia iuxta modum dilectiois
quasibi ad inuicem in acuita fraternitus scã copulataest su ꝑ norũ quoq
ciuium soci etute in p̃sentia sui creatoris coniung&ur incalis. Verum
quod eadem suꝑ norũ societus ciuium utriusq populifidelibus tri¬
buitur recte sub iingitur malogranagorum aut ducenti ordines
enent in circuitu capitelli secundi. Diximus aut̃ malogranata:¬
uel totius see eccleste typhumtenere. Centenarius uero numerus
quiad extenem manũ primus ꝑuenit non numquã internae beatitu¬
ilinis figunt poni consueuit . Dupli catur aut hic numerus mala¬
granctorũ incircuitu capit elli secundi: ut in sinu &ur mistice
quod utrius que testamenti populus ad unandus in xp̃o ad aeter¬
naute sit in troducendus coronam. Cui figure conuenit hoc
quod di apłs p̾resur rectionem dñi piscantibus scriptũ est : cũ ipsũ

Expanded text:
Retiacula quoque fiunt secundum capitella, quia juxta modum dilectionis Retiacula quoque fiunt secundum capitella, quia juxta modum dilectionis qua sibi ad invicem in hac vita fraternitatis sancta copulata est, supernorum quoque civium societati, in praesentia sui Conditoris conjungitur in coelis. Verum quod eadem supernorum societas civium, utriusque populi fidelibus tribuitur, recte subjungitur, Malogranatorum autem ducenti ordines erant in circuitu capitelli secundi. Diximus autem malogranata totius sanctae Ecclesiae typum tenere. Centenarius vero numerus, qui ad dexteram manum primus pervenit, nonnumquam in aeternae beatitudinis figura poni consuevit. Duplicatur autem hic numerus malogranatorum in circuitu capitelli secundi, ut insinuetur mystice quod utriusque Testamenti populus adunandus in Christo, ad aeternae vitae sit introducendus coronam. Cui figurae convenit hoc quod de apostolis post resurrectionem Domini piscantibus scriptum est, eum ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
tunt. siue alticudo horum capi tellorum que supralili ũ erant. ut
in conp̃hensibilis eẽt terrestribus qualitas celestis habitationis
insinuetur. De quatamen hoc mini melat& : qui a om̃s ibi com¬
muni felicitate diuinȩ uisionis fruuntur. tanto quis que sub¬
limus quantomundiore aduidendum eum oculos cordis habuerit
qui enim dixit om̃ s timentes dnmm̃ pusillis cũ aoribus ipsedixit
uatur ddes singulis secundam openteorã Momimun ĩ sergo ibib enedictio lomniun
erit electorũ. Ad tamen ꝓdistincta operton qualitate multe sunt muns umes
beatorum in una eademque domupatris aet erna incaelis quod arũ quoque
factunt colum narum misticereor ess es gnatũ dũdicitur & rur sum alia¬
retiacula iux tamensunem quippecolũnae : fiunt capitella desuꝑ. cum
scĩ doctores immo om̃s iusti corundem doctorum uestigia sequentes : p̃¬
mia suꝑna retributionis secundũ merita piȩ recipiunt openationis euis

Expanded text:
e bene factura sive altitudo horum capitellorum supra lilium erant, ut e bene factura sive altitudo horum capitellorum supra lilium erant, ut incomprehensibilis esse terrestribus qualitas coelestis habitationis insinuetur. De qua tamen hoc minime latet, quod omnes ibi communi felicitate divinae visionis fruuntur, tanto quisque sublimius, quanto mundiores ad videndum eum oculos cordis habuerit; qui enim dixit, Omnes timentes Dominum, pusilli cum majoribus , ipse dixit, Quia tu reddes unicuique secundum opera ejus . Communis ergo ibi benedictio omnium erit electorum; attamen pro distincta qualitate operum multae sunt mansiones beatorum in una eademque domo Patris aeterna in coelis. Quod in harum quoque factura columnarum mystice reor esse designatuxta mensuram quippe columnae fiunt capitella desuper, cum sancti doctores, immo omnes electi eorumdem doctorum vestigia sequentes, praemia supernae retributionis secundum merita piae recipiunt operationis.
Abbreviated transcription (Latin):
altitudinis quante erat & columnȩ. Cuius tamen altitudo quanta
fuerit minimenarratur. Haec aut̃ capitella qualia cumque fue
rint nonenim mensunum eorum aꝑte scriptunt designat. In orũ
lili orum uidentur e ẽ ad positam decorũ facturt Siquid misti cum
inqui rere deleetat : illam regniꝑennis sublimitatem potest non in¬
congrue desgnare : quã nec oculos uidit & cã usque diligentibusse
Postlilia & enim quat tuorũ cubitorũ alia sunt ad posita capitella
quorũ altitudo quantafuerit nondicitur qui amulta quidem
decȩlesti beatitudine in euuangelio legimus: quod ui delic& ibr
mundi cordes dm̃ uidebunt quod erunt aequales angelisdĩ qđ
non nubent nequenubentur. Quia nec mori ulga poterint
Quia ubicũ que est xp̃s ibi & ministri eiuserunt. Quia manifesta ut
seipsumillis quia pͣlam depatre adnuntiabit eis. quia gaudium
uisionis eius nemo toll& a nobis. Sed ipsas pecies horum quediximus
ipsestatus & conuersatio patri aeillius caelestis: quomodo sesehabeat

Expanded text:
litudinis, quantae erat et columna, cujus tamen altitudo, quanta fuerit minime narratur. Haec autem capitella, qualiacunque et quantacunque fuerint non enim mensuram earum aperte Scriptura designat in ore liliorum videntur esse apposita. De quorum factura, si quid mysticum inquirere delectat, illam regnicongrue designare, quam nec oculus vidit, et caetera, usque diligentibus se. Post lilia etenim quatuor cubitorum, alia sunt apposita capitella, quorum altitudo quanta fuerit, non dicitur: quia multa quidem de coelesti beatitudine in Evangelio legimus: quod videlicet ibi mundicordes Deum videbunt ; quod erunt aequales angelis Dei; quod non nubent, neque nubentur , quia nec mori ultra poterunt ; quod ubicumque est Christus, et ministri ejus erunt ; quod manifestabit seipsum illis quod palam de Patre annuntiavit eis ; quod gaudium visionis ejus nemo tollet a vobis ; sed ipsae species horum quae diximus, ipse status et conversatio illius patriae coelestis, quo modo sese habeat,
Abbreviated transcription (Latin):
dotum & basilicam grandem & ostia inba silica quaetexit aere
A trium ergo interius quoduocatur sacerdotum eoquod sacerdotes
eleuitȩ in cominishurent ex omini paste enit templocircũdatũ
ceris tribus plagis secretũ. Quanimirũ incaplaga id est in fucie
cempli fiebant nirstoria scorũ Ibialtuare eneum ad ostias dnõ fferonlis

Expanded text:
dotum, et basilicam grandem, et ostia in basilica quae texit aere dotum, et basilicam grandem, et ostia in basilica quae texit aere . » Atrium vero interius, quod vocatur sacerdotum, eo quod sacerdotes et levitae in eo ministrarent, ex omni parte erat templo circumdatumteris tribus plagis secretus: quia nimirum in ea plaga, id est in facie templi, fiebant ministeria sanctorum, ibi altare aeneum ad ostias Domino offerendas
Abbreviated transcription (Latin):
baebat uenictor unus ꝑomia & continuatoire conts ae pare sua¬
pdur ind inũde corisgratiaptendens aliud nistera dspensattoe suuo¬
ꝑsruurs Quoduero desorpais templiostus sequitisoex sas lrsit
eberubim a palmas &ed atiyt s ualde eminentes optrutq omnala¬
munos auereu s operequadro ad regulam iam supur ex positũ est quia
ainpanetibus domus & inostis & interioribues : cadem pictumq Auc¬
caelature sunt sute Patetq racio figure quarc eas dem psas pictinis
xedatuias casdem & dieribum Prima timpliia nua : quos &interiore
pecipiat. Quanumirũ eadem arcana fideispei & caritatis quaes ub¬
lines quique acꝑfecti sub limiter capiunt que qucom̃s It in ce¬
lis plene indeuina uisione ꝑcipiunt &iam caterixindisrudibus ꝑsio¬
quoque descenda & conficenda quduntur quatenus sacris initiati
& uno ordine lignorũ cedri Deinteriori a triobreuiter loquidis
de exteriori prorsus tacere iudetur Verein uerbi sdierum
utriusque sitmentio ubi i tascriptũ est fecit &iam atrium sacer¬

Expanded text:
bebat, veraciter unus per omnia et continuatim extentus paries videretur, unum decoris gratiam praetendens, aliud mysterii dispensationem praefigurans. Quod vero, descriptis templi ostiis, sequitur: Et sculpsit cherubin et palmas, et caelaturas valde eminentes, operuitque omnia laminis aureis, opere quadro ad regulam, jam supra expositum est, quia et in parietibus domus, et in ostiis, et in interioribus Ecclesiae pictupsas picturas et caelaturas, eosdemque Cherubim prima templi janua quos et interior recipiat: quia nimirum eadem arcana fidei, spei et charitatis, quae sublimes quique ac perfecti sublimiter capiunt, quaeque omnes electi in coelis plene in divina visione percipiunt, etiam catechizandis rudibus quibusque discenda et confitenda traduntur, quatenus sacris initiati et uno ordine lignorum cedri. » De interiori atrio breviter loquitur, de exteriori prorsus tacere videtur. Verum in verbis dierum utriusque fit mentio, ubi ita scriptum est. « Fecit etiam atrium sacer
Abbreviated transcription (Latin):
beneultrinsecus factuesse dicuntur : quia ad inuicens resprcquitre
odeo ut una sincalt qit ne quaquã poisit haberi Emni senmnquecre¬
du quñ lis estsaps exdõ natus est &omnis quidiligit eum quigeniut
um excerius dilectiofraterna interius est dilectio intelleg en dadiuna
Quialla pnortempore : haec est dignitate sublimior Et ꝑ illam ad hanc
intutur: quia in amore ꝓximi discitur : qualiter imari conditor la¬
beat. Vtrũque autemostium duplexerat & seiniucem tonens ape¬
riebatur Quia inutuque dilectione : duosunt qua principaliter
ł placeredõ: & fidessine operibus mortuaest In amorenutm fra¬
ternitatis patientia est & bengnitas seruanda dicente capło ca

Expanded text:
bene altrinsecus facta esse dicuntur, quia ad invicem respiciunt, bene altrinsecus facta esse dicuntur, quia ad invicem respiciunt, adeo ut una sine altera nequaquam possit haberi: Omnis enim qui cre est Christus, ex Deo natus est; et omnis qui diligit eum qui genuit, um exterius dilectio fraterna, interius est dilectio intelligenda divina: quia illa prior tempore, haec dignitate sublimior; et per illam ad hanc intratur, quia in amore proximi discitur qualiter amari Conditor debeat. Utrumque autem ostium duplex erat, et se invicem tenens aperiebatur, quia in utraque dilectione duo sunt quae principaliter est placere Deo, et fides sine operibus mortua est; in amore enim fraternitatis patie
Abbreviated transcription (Latin):
Inde apte postes huius introitus quadrangulatisunt facti ꝓpterquat¬
tuorsci euangeii libros quorũ doctrina infideueritatis erudiortscu
scu ppt cotidem quatuor urtutes principales prialemine Cao tim¬
nemi tem perantumiustitiam: Quarum uelutis undamine quod am
sirmis sino onnis bonorũ actuun structurt innitictur Prudeotia nd̃¬
quor ssuadiscimus. quid nosagere qualiter iuiueredo ceut loratudo
ꝑquã aque agenda didicimus implemus Quasi uno uersi culoiurtuces
ꝓpheta breuiter conplectitur dicens Dñsinluminatiomea &solusimea
Inluminatio uidelic& ut que agere debeamus edorcat. Salus uotechee
iustoprudentia siue fostitudim openemdari dariinueni amur Ct
quod qias quis prudentiam a fostitudine tempenentia utitur absque
contudu tione iustuscẽ ꝓbabitur Virtus quarta post prudentiein
sortitudinem temperantiam iustitia Sequituri PDuo bstia quauein

Expanded text:
Unde apte postes hujus introitus quadrangulati sunt facti, propter quaUnde apte postes hujus introitus quadrangulati sunt facti, propter quatuor sancti Evangelii libros, quorum doctrina in fide veritatis erudimur, seu propter totidem quatuor virtutes principales, prudentiam, fortitudinem, temperantiam, justitiam, quarum veluti fundamine quodam firmissimo, omnis bonorum actuum structura innititur. Prudentia namque est qua discimus quid nos agere, qualiter vivere deceat. Fortitudo, per quam ea quae agenda didicimus implemus, quas uno versiculo virtutes propheta breviter complectitur, dicens: Dominus illuminatio mea et salus mea . Illuminatio videlicet, ut quae agere debeamus edoceat; salus vero, ut justo prudentiae sive fortitudini, operam dare inveniamur. Et quoniam quisque prudentia, fortitudine, temperantia utitur, absque ulla contradictione justus esse probatur. Virtus quarta post prudentiam, fortitudinem, temperantiam, justitia sequitur. Duo ostia quae in
Abbreviated transcription (Latin):
udo derubir es demque quat tuor eximis coloribus confi ciuerur
cumin unuersis quce pieagimus auenenatis demonũ telis angdicĩ
p̃sidiad nõ donante ꝓptegemur. Intexunt ulo herubum cũ inbonis
qua eagimus multitudinem scientiae indesinenterutimur. respicientes semꝑ
udeloquiadiuina. Et ne forte auirtutis calle haberemus horumintuitum
continuo uestigia nostnirregimus. Fecitq in troitum templi postesdelignis
oliuarum qua drangulatos &duo ostia delignis abnenis altrinsecus & utrũ¬
q ostium duplexenit & seinuicem tenens aperiebantur. Sicut in gressus¬
on culiquoadarcam dñĩ cherubonq ꝑuemebantur in troitum significate
regnicaelestis quo ad ui sionem nri conditoris suꝑnorũq ciuium nosintro¬
duci spentmus acdesideramus ita in troitus intemplum primordia nnĩe
conuersationis ad dm̃ quando in praesentem aecdesiam in gredimuri
Opicede monstrat. Iste ingressum nrm ad fidem ille desgnat ad speciem

Expanded text:
vero cherubim eisdem, quae quatuor eximiis coloribus conficiuntur, cum in universis, quae pie agimus, a venenatis daemonum telis per angelica praesidia, Domino donante, protegimur. Intexuntur velo cherubim, cum in bonis quae agimus, multitudine scientiae indesinenter utimur, respicientes semper ad eloquia divina; et ne forte a virtutum calle aberremus, horum intuitu continuo vestigia nostra regimus. « Fecitque iolivarum quadrangulatos et duo ostia de lignis abiegnis altrensecus; utrumque ostium duplex erat et se invicem tenens operiebatur. Et scuoraculi, quo ad arcam Domini cherubin perveniebatur, introitum significat regni coelestis, quo ad visionem nostri Conditoris supernorumque civium nos introduci speramus et desideramus, ita introitus in templum, primordia nostrae conversionis ad Deum, quando in praesentem Ecclesiam ingredimur, typice demonstrat. Iste ingressum nostrum ad fidem, ille designat ad speciem.
Abbreviated transcription (Latin):
Vut eominus ab arce iusticiae labiqueunt quo mercedem
iustitia semꝑ antecordisoculos habent Facitpictures uarias
quasi pminentes depariete & gredientes cum mulci farias
urtutũ openitiones fidelibus tribuit. uerbigratia: uiscena

Expanded text:
ut eo minus ab arce justitiae labi queant, quo mercedem ut eo minus ab arce justitiae labi queant, quo mercedem justitiae semper ante cordis oculos habent. Facit picturas varias prominentes de pariete, et egredientes, cum multifarias virtutum operationes fidelibus trib
Abbreviated transcription (Latin):
uerboiussit intus ut fierent diuina plenepotentia dedit. Mlenera cinc¬
tis quia ad gloriã patris uniuersaque fecit retulit quia ꝑ opent
quȩ fecit nostros ad quirenda caelestia sensus erigit. Om̃sergopa¬
rietes templi ꝑgirum uariis caelaturis & torno scalpuntur : cũ tota¬
ꝑ mundum ecclesi a uirtutum spiritaliũ ex secutionem abs que ullo
errore prõpta de uotione in sistit. Vbibene subditur. Et fecit
in eis cherubim & palmas & piccunts uarias : quas i ꝓminentes
de paricte & egredientes Cherubim nãque in parietibus templ
facit salomon cũ dectos suos dñs ad regulã scãrũ scriptuntrũ in
facit cũ eos in hocmundo : castitatem angelice conuersationis
ꝓmodulo suodo c& imitari. quae maxone uigiliis aclaudibus di¬
uinis enletione sincera conditoris & ꝓximigeritur Palmam
facit cũ memoriã &ernere tributionis eorũ mentibus infigit

Expanded text:
verbo jussit intus ut fierent, divina plenius potentia dedit. Plenae sunt hyacintverbo jussit intus ut fierent, divina plenius potentia dedit. Plenae sunt hyacinthis, quia ad gloriam Patris universa quae fecit retulit, quia per opera quae fecit nostros ad coelestia quaerenda sensus erigit. Omnes ergo parietes templi per gyrum variis caelaturis et torno sculpuntur, cum per mundum Ecclesia virtutum spiritualium exsecutioni, absque ullo prorsus errore, prompta devotione insistit, ubi bene dicitur: Et fecit in eis cherubin et palmas, et picturas varias, quasi prominentes de pariete, et egredientes. Cherubim namque in parietibus templi facit Salomon, cum electos suos ad regulam sanctarum Scripturarum, in facit, cum eos in hoc mundo castitatem angelicae conversationis pro modulo suo docet imitari, quae maxime vigiliis ac laudibus divinis, dilectione sincera Conditoris et proximi geritur. Palmas fecit cum memoriam aeternae retributionis eorum mentibus infigit,
Abbreviated transcription (Latin):
&ut ad illasueniam Quas quas ones habere ualeam : uirtutes caritas
quei a ornatus sunt mentiũ populidĩ. Scal puntur idem parictes et no
am prompto pollent animo fideles ad faciendũ cunctaq dñ pcepit
paratũ ao initã cantabo apsalmũ dicandño Scalpuntur corio cuas
on oium uirtutibus openemintendunt ut ab haru gumter ⁊ alls
arcũ stantiuon rerum contrerietutibus : nullu possunt blandimenus
auerti. quiaenum torator & cetiris artibus uelo citato p̃cellit &ipsũ
sibiregulam quas interrore opus ꝑficiat seruat a ꝑteꝑhacpias cõrũ uita
hoc absque diuesticulo errandi cõplere longo uistutum usuexercita¬
demptoris sui uistutes ad mincta : dicebat. Manus enimtorna¬
tiles aureepleneiacinctis. Tornatilis quippe sunt manus eius
quia apparens in carne sanitates & minicula quedinque uoluit
absque ommni morirũ carditate : absqueullis trrõrlim ambagib:
dĩ uirtus & sapientia ꝑfecit. Aureae sunt quiaquesorissonare

Expanded text:
ut ad alias veniamus, quas omnes habere valeamus, virtutes, « Charitas, quia ornatus sunt mentium populi Dei? Sculpuntur iidem parietes et torno, cum prompto pollent animo fideles ad faciendum cuncta quae Dominus paratum cor meum, cantabo et psalmum dicam Domino . Sculpuntur torno, cum in tantum virtutibus operam impendunt, ut ab harum tramite nullis circumstantium rerum contrarietatibus, nullis possint blandimentis averti: quia enim tornatura caeteris artibus velocitate praecellit, et ipsa sibi regulam, qua sine errore opus perficiat, servat, apte per hanc pia plere sine diverticulo errandi, longousu virtutum exercitademptoris sui virtutes admirata, dicebat: Manus ejus tornatiles aureae, plenae hyacinthis . Tornatiles quippe sunt manus ejus, quia apparens in carne sanctitates et miracula quaecunque voluit, absque omni morarum tarditate, absque ullis errorum ambagibus, Dei virtus et sapientia perfecit. Aureae sunt, quia quae foris
Abbreviated transcription (Latin):
rar& dicens : Indut euos ergosicut electidĩ scĩ & dilecti uiscerami¬
sericordiae benignitatem humlitatem patientiam modestiam suf¬
ferentes inuicem & donantes uobis m&ipsis. Siquis aduersur aliquẽ
habet querellã sicut & xp̃s donauit uobisita & uos facite : Repente

Expanded text:
raret, dicens: Induite vos ergo, sicut electi Dei, sancti et dilecti, viscera miraret, dicens: Induite vos ergo, sicut electi Dei, sancti et dilecti, viscera misericordiae, benignitatem, humilitatem, patientiam, modestiam, sufferentes invicem, et donantes vobismetipsis, si quis adversus aliquem habet querelam: sicut Christus donavit
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutum spiritalium latitudine est adornarda in opere. Ali oquin
quid utilitatis ab ebat decormarmoris praetiosissimi lignoru tabulis
obtectus si non misticum aliquid tacite signaba acbonorũ amplitudi¬
nem operũ fortitudine fidei intemeate suffulcienda esse docebat :
abies uero ꝓpteraltitu dinem sui & robor da rabile mentem electorũ
infirmamentis quae quedesideria spernentem & caelestium contem¬
plationi semꝑ intentam uirtut eque patientiȩ singulariter ex¬
cellentem non in congrue de monset. Auriaut̃ lamine quem armor
accabulis sunt abigenis suꝑposite ipsa est latitudo caritatis de corde
puro & consientiabona & fide non fic tũ. Quae sicut aurum aliis
p̃tiosius ẽ metallis itaceteris eximior uirtutibus in templodĩ singu¬
lariluce refulg&. Vnd eb enea postolus cũ plurima curtutũ bonaque
humilibus corda essent seruanda quasi pauimenti ornatus enume¬

Expanded text:
virtutum spiritualium latitudine est adornanda in opere; alioquin virtutum spiritualium latitudine est adornanda in opere; alioquin quid utilitatis habebat decor marmoris pretiosissimi lignorum tabulis obtectus, si non mysticum aliquid tacite signaret, ac bonorum amplitudinem operum fortitudine fidei intemeratae suffulciendam esse docebat? Abies vero propter altitudinem sui, et robur durabile, mentem electorum infima mentis quaeque desideria spernentem, et coelestium contemplationi semper intentam, virtuteque patientiae excellentem, non incongrue demonstrat. Auri autem laminae, quae marmori ac tabulis sunt abiegnis superpositae, ipsa est latitudo charitatis, de puro corde, et conscientia bona, et fide non ficta; quae sicut aurum aliis pretiosius est metallis, ita caeteris eximior virtutibus, in templo Dei singulari luce refulget. Unde bene Apostolus, cum plurima virtutum bona, quae humilibus corde essent servanda, quasi pavimenti ornatus enume
Abbreviated transcription (Latin):
re : stratũ decoremulto. Vnde pat& quod tubulas abiegnas qruibus pa¬
uimentũ teger& nequa quã interrir posuit : sed primo illud marmorẽ
p̃texit: acde inde tabulas suꝑ posuit. Ac tertiũ his duobus auriuestitum
suꝑ addit ut in sequentibus legitur. Sicut aut̃ altitudo parietisin altum. ex¬
surgens atqueusque ad laquearia ꝑueniens. ꝓfectus iustutum quibus elec¬
d ad regnũ cueleste ꝑueniunt uelcerte ipsos electos chorossibun& ꝑtemport
uariantia succedentes significant it ae qualitus pauimenti : concordem
eorundem humilitatem qua in temporali adhucuita positi socialit᷑
inuicem carute dictunte conuersantur : non in merito demonstat
Quodiudelic& pauimentũ p̃tio sissimo erat marmore stratũ : decore
multo Idem que marmor mox tabulis cectum abigenis quanimirũ
uitaiustorum primo fider firmitatem p̃munienda incorde acdeinde

Expanded text:
re, stratum decore multo . Unde patet quod tabulas abiegnas, quibus pare, stratum decore multo . Unde patet quod tabulas abiegnas, quibus pavimentum tegeret, nequaquam in terra posuit; sed primo illud marmore praetexit, ac deinde tabulas superposuit, ac tertium his duobus auri vestitum superaddidit, ut in sequentibus legitur: Sicut autem altitudo parietis in altum exsurgens, atque usque ad laquearia perveniens, profectus virtutum, quibus electi ad regnum coeleste perveniunt, vel certe ipsos electorum choros, sibimet per tempora variantia succedentes significant, ita aequalitas pavimenti concordem eorumdem humilitatem, qua in temporali adhuc vita positi, socialiter invicem charitate dictante conversantur, non immerito demonstrat. Quod videlicet pavimentum pretiosissimo erat marmore stratum, decore multo, idemque marmor mox tabulis tectum abiegnis; quia nimirum vita justorum primo fidei firmitate praemunienda in corde, ac deinde
Abbreviated transcription (Latin):
non habent. Qui uidelic& parietes in trinsecis cabulatis cedrinis ope¬
riuntur cum corda fideliũ amore uirtutũ redundant. Sicut enim ce¬
dri natiurir ꝑfectos homines ut supra dõcuimus typicede nuntiat ita
&iã locis oportunis celsitudi nem uirtutũ quibus ad eandem ꝑfec¬
tionem uenitur non in merito desgnat. Tegunturaut̃ ommnia lingtus
a pauimentodomususque ud sumitatũ parietum &usque ad laqueria
cumelecti a primis fide irudimentis usque ad ꝑfectionem bonea ctionis
& usqueadi gressum patrie celestis bonisinsudare non sistunt opebus
Cuna primis iustisusque ad ultimos in consum mationes đi omnibusiur¬
tutibus student: quorũ merito uire ualeant ꝓtestari: quia xp̃ibonus
odorsumus dõ in ommiloco. Texit pauimentũ tabulatis abig̃nis hoc
quomodo factionsitplenus in libro parali pomenom explicatur : ubi
scriptũ est strauit quoque pauimentum templip̃ tosissonomarmo¬

Expanded text:
non habent. Qui videlicet parietes intrinsecus tabulatis cedrinis openon habent. Qui videlicet parietes intrinsecus tabulatis cedrinis operiuntur, cum corda fidelium amore virtutum redundant. Sicut enim cedri natura perfectos homines ut supra Dominus typice denuntiat, ita etiam locis opportunis celsitudinem virtutum quibus ad eamdem perfectionem venitur, non immerito designat. Teguntur autem omnia lignis a pavimento domus usque ad summitatem parietum, usque ad laquearia, cum electi a primis fidei rudimentis, usque ad perfectionem bonae actionis, et usque ad ingressum patriae coelestis, bonis insudare non desistunt operibus, cum a primis justis usque ad ultimos in consummatione saeculi, omnes virtutibus student, quarum merito jure valeant protestari quia « Christi bonus odor sumus Deo in omni loco. Et texit pavimentum tabulatis abiegnis. Hoc quomodo factum sit, plenius in libro Paralipomenon explicatur, ubi scriptum est: Stravit quoque pavimentum templi pretiosissimo marmo