comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pliciũ. ut ñ altũ sapiat s timeat. id ẽ non
de se p̃fidat. s ꝯfidat in dm̃ qͥs recte intel¬
ligens dicat. talis eẽt ista qͣł illa. nec uide¬
at se nichil aliud dicẽ qͣm ñ ȩẽt ista s sola
uolens ostend̾e irã. & demonstrare poten¬
tiã suã. ⁊ ob hoc sustinens in multa pa¬
tiencia uasa ire q̃ ꝑfecta st̃ in ꝑditionẽ. ut
notas fac̾et diuicias gle sue in uasa miscd̾e

Expanded text:
plicium, ut non altum sapiat, sed timeat, id est non de se praefidat, sed confidat in deum: quis recte intellegens dicat: "talis esset ista, qualis illa", nec uideat se nihil aliud dicere quam: "non esset ista, sed sola uolens ostendere iram et demonstrare potentiam suam et ob hoc sustinens in multa patientia uasa irae, quae perfecta sunt in perditionem, ut notas faceret diuitias gloriae suae in uasa mise
Abbreviated transcription (Latin):
sit lumine delectari. nec ab eiꝰ sententia
in t̾rã qͥ mittebat ad om̃s gentes. tu aũ di¬
xisti sensu tuo. in celũ ascendã. suꝑ sicd̃a
cȩli ponã thronũ meũ. sedebo in monteex¬
çelso suꝑ montes excelsos qͥ ft̃ a qͥlonẽ. ascen¬
dam suꝑ nubes. ero simił altissimo. nc̃ autẽ
ad inferos descendes: ⁊ cet̾a q̃ i fig̾̃a regis ue¬
lut habilonis in diabolũ dicta intelligunt᷑.
plura in eiꝰ corpus ꝯueniunt. qd̾ etiã de hu¬
mano gen̾e ꝯgregat & in eos maxime qͥ
ei ꝑ suꝑbiã coherent apostatando a man¬
datis dei. Sic̃ enĩ qui erat diaboł homo
dictus ẽ. ut in euangłio. inunicꝰ hõ hoc
fec̃: ita qͥ hõ erat diaboł. dictꝰ ẽ. ut rursꝰ
in euangłio. Nonne ego uos duodecim
elegi ⁊ inus ex uob̾ diaboł ẽ: Et sic̃ corpꝰ¬

Expanded text:
sit lumine delectari nec ab eius sententia sit lumine delectari nec ab eius sententia in terram qui mittebat ad omnes gentes. tu autem dixisti sensu tuo: in caelum ascendam, super sidera caeli ponam thronum meum, sedebo in monte excelso super montes excelsos, qui sunt ad aquilonem, ascendam super nubes, ero similis altissimo. nunc autem ad inferos descendes et cetera, quae in figura regis uelut Babylonis in diabolum dicta intelleguntur, plura in eius corpus conueniunt, quod etiam de humano genere congregat, et in eos maxime, qui ei per superbiam cohaerent apostatando a mandatis dei. sicut enim qui erat diabolus homo dictus est, ut in euangelio: inimicus homo hoc fecit, ita qui homo erat diabolus dictus est, ut rursus in euangelio: nonne ego uos duodecim elegi? et unus ex uobis diabolus est. et sicut corp
Abbreviated transcription (Latin):
głos iudicare. Qd̃ gͦ putat᷑ nũꝙͣ diabolus
in ueritate stetisse. nunꝗͣ cũ angłis bea¬
tam duxisse uitã. s ab ipso sue conditi¬
onis inicio eecidisse. ñ sic accipiendt̃ est
ut ñ ꝓpͥa uoluntate depͣuat᷑. s malꝰ a bo¬
no dõ creatus putet᷑. Alioqͥn ñ ab inicio
ecidise dic̾et᷑. Neq enĩ ceciatt si tał elt
faclus
Seo factus continuo se a luce ueritatis au̾tit
suꝑbia tumidus. & ꝓpͥe potestatis delectatiõe
corruptꝰ. Unde beate atq anglice uite dulce¬
dinẽ non gustauit.ꝙͣ ñ utiq acceptã fasti¬
diuit. s ñ nolendo acciꝑe deseruit ꝙ amisit.
ꝓinde nec sui cas p̃sciꝰ eẽ potuit. qm̃ sapiẽtia
pietatis ẽ fructꝰ: ille aũ ꝯtinuo impiꝰ conse¬
quent̾ ꝙ m̃te cecꝰ. ñ ex eo qd̃ acceꝑat cecidit. s
to qr noluit ꝰ ab eo qd̾ accepturꝰ erat cecid̾it:
potestatẽ illiꝰ sub qͦ et̃ noluit ñ euasit. Factũ¬
q ẽ in illo pondere m̃itoꝵ ut nec iusticie poᷤᷤ¬

Expanded text:
O XI. Quod ergo putatur numquam diabolus in ueritate stetisse, numquam cum angelis beatam duxisse uitam, sed ab ipso suae condicionis initio cecidisse, non sic accipiendum est ut non propria uoluntate deprauatus, sed malus a bono deo creatus putetur: alioquin non ab initio cecidisse diceretur: neque enim cecidit, si talis factus. sed factus continuo se a luce ueritatis auertit superbia tumidus et propriae potestatis delectatione corruptus, unde beatae atque angelicae uitae dulcedinem non gustauit, quam non utique acceptam fastidiuit, sed nolendo aocipere deseruit et amisit. proinde nec sui casus praescius esse potuit, quoniam sapientia pietatis est fructus. ille autem continuo impias, consequenter et mente cto quia noluit, et ab eo quod accepturus erat cecidit et potestatem illius, sub quo esse noluit, non euasit, factumque in illo est pondere meritorum, ut nec iustitiae pos
Abbreviated transcription (Latin):
ligni uite. Anteꝗͣ huiꝰ ꝓposite scͥpt᷑e cȩxtũ
xx ordine ꝑtractemꝰ: ad monendũ arbitror
q iã me ⁊ alibi in hoc oꝑe memini p̃locu¬
tũ illud a nob̃ eẽ flagitandũ. ut ad ꝓpͥe¬
tatẽ lit̾e defendat᷑. qd̾ gestũ narrat ipse
dubio figãte dictũ ob aliꝗͣ. significatio¬
nẽ accipi debet. dictũ tñ eẽ dubitare fas ñ ẽ.
Noc enĩ a fide narratoris. & pollicitatione
expositoris exigit᷑. Frãt gͦ ambo nudi. Ue¬
rum ẽ om̃ino nuda erant corꝵꝑa duoꝵ ho¬
minũ in ꝑadiso ꝯu̾santiũ. nec pudebat
eos. Qd enĩ pudet qñ nullã lege̾ senserãt
in m̃bris suis. repugnantẽ legi m̃tis sue.
q̃ illos pena peccati pꝰ ꝑpetrationẽ p̃uarica¬
tionis secuta ẽ usurpante in obedientia
ꝓhibitũ. ⁊ iusticia puniente ꝯmissum:
Qd̃ ante ꝗͣ fieret nudi erãt ut dictũ ẽ: ⁊ non
confundebant᷑. Nullus erat motꝰ incor¬
pore cui uerecundia deb̾et᷑. nichil putabãt

Expanded text:
igni uitae. Antequam huius propositae scripturae textum ex ordine pertractemus, admonendum arbitror, quod iam me et alibi in hoc opere memini praelocutum, illud a nobis esse flagitandum, ut ad proprietatem litterae defendatur, quod gestum narrat ipse dubio figurate dictum ob aliquam significationem accipi debet; dictum tamen esse dubitare fas non est . hoc enim a fide narratoris et pollicitatione expositoris exigitur., Erant ergo ambo nudi: uerum est, omnino nuda erant corpora duorum hominum in paradiso conuersantium. nec pudebat eos: quid enim puderet, quando nullam legem senserant in membris suis repugnantem legi mentis suae? quae illos poena peccati post perpetrationem praeuaricationis secuta est usurpante inoboedientia prohibitum et iustitia puniente commissum. quod antequam fieret, nudi erant, ut dictum est, et non confundebantur; nullus erat motus in corpore, cui uerecundia deberetur; nihil putabant
Abbreviated transcription (Latin):
disi: Et dixit mulier serpenti. A fructu
ligni qd̾ ẽ in paradiso edemꝰ. de fructu aĩt
mulieri. Non. morte morieminisa¬
ebat enĩ ds̃. qm̃ ͥl qua die manducauer¬
tis de eo. aꝑient᷑ uob̾ ocłi. et eritis canqͣm
dii. scientes bonũ ⁊ malũ. Et uidit mu¬
lier qr bonũ lignũ ad escam. et qi plact
ocłis uidere. & decoꝵ ẽ cognosce̾. Et sumẽ
de fructu eiꝰ edit & dedit iuro suo secũ s¬
edert̃. Et aꝑti st̃ ocłi amboꝵ ⁊ agnouert᷑
quia nudi erãt. et consuert̃ folia fici ⁊ fe¬
cert̾ sibi cãpestria. Et audiert̃ uocẽ dm̃d̃
ambulantis in ꝑadiso ad uesꝑam. ⁊abꝯde

Expanded text:
ita. Et dixit mulier serpenti: Ab omni ligno, quod est in paradiso edemus; de fructu autem mulieri, Non morte moriemini: sciebat enim Deus, quoniam qua die manducaveritis de eo, aperientur vobis oculi, et eritis tanquam dii, scientes bonum et malum. Et vidit mulier quia bonum lignum ad escam, et quia placet oculis videre, et decorum est cognoscere. Et sumens de fructu ejus edit, et dedit viro suo secuederunt. et aperti sunt oculi amborum, et agnosuerunt, quia nudi erant; et consuerunt folia fici et fecerunt sibi campestria. et audierunt uocem domini dei deambulantis in paradiso ad uesperam e
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ quã uusicat. nͥ tanto rarior fuerit. qͣn¬
to grandiꝰ qd̾ animauerit: Tmuit uideli¬
cet ne defice̾t giã minuendo si cresc̾et:⁊ nõ
timuit ne deficẽt r escendo cũ cresceret. Sed
quid ampliꝰ inmorer. qñ ⁊ sermo ꝑgit in
ꝓlixiorẽ modũ qͣm petit t̾minandi neces¬
sitas.: ⁊ sententia mea iam satis nota sit.
uł quid certũ teneã. uł unde adhuc du¬
bitẽ. et qͣre dubitẽ: Rinde ⁊ hoc uolum̃
iam ꝯcludat᷑: ut q̃ sequunt᷑ deinde uideamꝰ.¬

Expanded text:
nem, quam uiuificat, nisi tanto rarior fuerit, quannem, quam uiuificat, nisi tanto rarior fuerit, quanto grandius, quod animauerit? timuit uidelicet, ne deficeret etiam minuendo, si cresceret, et non timuit, ne deficeret rarescendo, cum cresceret. sed quid amplius inmorer, quando et sermo pergit in prolixiorem modum, quam petit terminandi necessitas, et sententia mea iam satis nota sit, uel . quid certum teneam uel unde adhuc dubitem et quare dubitem? proinde et hoc uolumen iam concludatur, ut quae sequuntur deinde uideam
Abbreviated transcription (Latin):
et habitu augeri. cũ statu ñ licet. Tc̃ et
splendor ipse ꝑhibet᷑ auri uł argenti qͥ pꝰ
fuerat qͥdẽ et in massa. s obscurior. ñ tam̃
nullus. Tunc ⁊ alii atq alii habitꝰ accedt᷑.
ꝓ facilitate mat̾ie qua duxerit eã qͥ agit.
ꝓuocatiua. Quis hũc crederet cũ isto corde
tam disertũ eẽ potuisse: S trem̃da ista suñ.
ñ ridenda. Adhoc enĩ nunꝗͣ cog̾et᷑. si aliqͥd
cogitare posset. qd̾ ⁊ sit :⁊ corpꝰ ñ sit. Qd aũ
absurdiꝰ. qͣm putare massam cuiꝰpiã metal¬
li ex aliqͣ parte crescere posse dũ tundit᷑ nͥ
decrescat ex alt̾a. uł augeri latitudine. nisi
crassitudine minuat᷑. aut ullũ eẽ corpus
manente nate sue qͣntitate. qd̃ undiq cres¬
cat nͥ rarescat: Quomͦ gͥ implebit amina ex
illa stilla seminis magnitudinẽ corꝑis quod
animat. si ⁊ ipsa corpꝰ ẽ. cuiꝰ substantia nul¬
lo accessu crescat: Quomͦ inꝙͣ inplebit car¬

Expanded text:
et habitu augeri, cum statu non licet. tunc et et habitu augeri, cum statu non licet. tunc et splendor ipse prouehitur auri uel argenti, qui prius fuerat quidem et in massa, sed obscurior, non tamen nullus . tunc. et alii atque alii habitus accedunt pro facilitate materiae, qua duxerit eam, qui agit, prouocatiua. Quis hunc crederet cum isto corde tam disertum esse potuisse? sed tremenda ista sunt, non ridenda. ad hoc enim numquid cogeretur, si aliquid cogitare posset, quod et sit et corpus non sit? quid autem absurdius quam putare massam cuiuspiam metalli ex aliqua parte crescere posse, dum tunditur, nisi decrescat ex altera, uel augeri latitudine, nisi crassitudine minuatur? aut ullum esse corpus manente naturae suae quantitate, quod undique crescat, nisi rarescat? quomodo igitur inplebit anima ex illa stilla seminis magnitudinem corporis, quod animat, si et ipsa corpus est, cuius substantia nullo accessu crescat? quomodo, inquam, inplebit car
Abbreviated transcription (Latin):
significant᷑ ñ reb s imaginib. Noluit
tam̃ tertullianꝰ animã crescere substantia.
sic̃ corpꝰ. Asserens etiã timoris sui causam:
ita et defecta credat᷑. Et tam̃ qr ꝑ corpꝰ eam
localit̾ tendit. ñ inuenit exitũ increm̃toꝵ
eiꝰ: quã uult de semine exiguo equari corꝑis
qͣntitati. Et ait. S uis eiꝰ in qͦ natalia pecu¬
lia ꝯsita retinent᷑. saluo substantie modulo
qͦ a pͥmordio inflata ẽ. paulatĩ cũ carne ꝓ¬
ducat᷑. Hoc forte ñ intellig̾emꝰ. nͥ adhibita
similitudine planũ faceret qd̾ dicebat. Con¬
stitue inqͥt certũ pondꝰ auri. uł argenti ru¬
dẽ ad huc massã. Collectus habitꝰ ẽ illi :i fu¬
turo interĩ minor: tam̃ ꝯtinens uitͣ lneã
moduli. totũ qd̾ nat᷑a est auri uł argenti.
De hinc cũ in laminã massa laxat᷑. maior
efficit᷑ initio suo ꝑ dilatationẽ ponderis
cxti ñ ꝑ adiectionẽ dũ eitendit ñ dũ auget.
& sic sic qͦ auget᷑ dũ extendit᷑. Licet enim

Expanded text:
rebus, sed imaginibus. Noluit tamen Tertullianus animam crescere substantia sicut corpus, adserens etiam timoris sui causam: ue ita et defectura credatur. et tamen, quia per corpus eam localiter tendit, non inuenit exitum incrementorum eius, quam uult de semine exiguo aequari corporis quantitati, et ait: sed uis eius, in quo naturalia peculia consita retinentur, saluo substantiae modulo, quo a primordio inflata est, paulatim cum carne producitur. hoc forte non intellegeremus, nisi adhibita similitudine planum faceret, quod dicebat. constitue, inquit, certum pondus auri uel argenti, rudem adhuc massam: conlectus habitus est illi et futuro interim minor, tamen continens intra lineam moduli totum quod natura est auri uel argenti. dehinc cum in lamminam massa laxatur, maior efficitur initio suo per dilatationem ponderis certi, non per adiectionem, dum extenditur, non dum augetur. etsi sic quoque augetur, dum extenditur; licet enim
Abbreviated transcription (Latin):
diabolus factꝰ ẽ. alterũ autẽ mundanoꝵ
in qͥbus fuit. Michi aũ fateor unde hoc
scd̃m scͥpturas asserã interĩ ñ occurrit.
S ccartatus qͥstione illa qua q̃rit᷑ utrũ sui
casus p̃scus anteꝗͣ cadet fu̾it: ne sue be¬
atitudinis incertoᷤᷤ eẽ. uł aliqͣndo fuisse
angłos dicerẽ ñ sine causa putari posse
dixi diabolũ ab ipso creat᷑e. hoc ẽ ab ipso.
uł tẽꝑis uł sue ꝯditionis initio cecidisse nec
aliqͣndo inueritate stetisse. Unde ñnulli
eũ ñ in hanc malitiã lib̾o uoluntatiᷤᷤ ar¬
bitrio eẽ deflexũ. s in hac om̃ino creatũ
putant. qͣuis a dño dõ sũmo ⁊ u̾o̾ nat̾ar
om̃iũ creatore. Adhibẽtq testimoniũ
de libro iob. qm ibi scͥptũ ẽ. cũ de illo ser¬
mo eẽt. Hoc ẽ mitiũ figm̃ti dñi qd̃ fec̃
ut illudat᷑ ab angłis eiꝰ. Cui sententie ꝯ¬
gruit qd̾ in psalmo scͥptũ ẽ. Dracho hic

Expanded text:
diabolus factus est, alterum autem mundanorum, diabolus factus est, alterum autem mundanorum, in quibus fuit; mihi autem. fateor, unde hoc secundum scripturas adseram, non interim occurrit, sed coartatus quaestione illa, qua quaeritur, utrum sui casus praescius, antequam caderet, fuerit, ne suae beatitudinis incertos esse uel aliquando fuisse angelos dicerem, non sine causa putari posse dixi diabolum ab ipso creaturae, hoc est ab ipso uel temporis uel suae conditionis initio cecidisse nec aliquando in ueritate stetisse. Unde nonnulli eum non in hanc malitiam libero arbitrio uoluntatis esse deflexum, sed in hac omnino creatum putant quamuis a domino deo summo et uero naturarum omnium creatore adhibentque testimonium de libro Iob, quoniam ibi scriptum est, cum de illo sermo esset: hoc est initium figmenti domini, quod fecit ut inludatur ab angelis eius: cui sententiae congruit, quod in
Abbreviated transcription (Latin):
de aliqͥb angłis qd̃ in suo qͦdã gen̾e̾ beati
ẽẽ possint fictẽ sue inqͥtatis ꝙ dãpnatiomiᷤᷤ
uł certe ꝑpetue salutis incerti. qͥb nec spes
subeẽt qd̾ aliqnͣdo: ⁊ ipsa aliqͣ m meliꝰ muta¬
tione certi de hac re futi eẽrit: uix feren¬
da p̾sũptio ẽ. Nisi forte et hoc dicat᷑ ita cre¬
atos istos angłos mundans ministerus
Aistͥbutos sub aliis sublimmioribꝰ ꝙ beatio¬
ribꝰ ut ꝓ recte gestis p̃posituris suis accipi¬
ant illã uitã beatã. ac sublimiorẽ de qua
possint ẽẽ certissimi. cuiꝰ utiq spe gauden¬
tes possint ñ mꝯgue diei iã beati. Ex
qͦrũ numero sidiabolꝰ cecidit cũ sotiis ini¬
quitatis suȩ. simile ẽ hoc ei qd̃ cadunt
a iusticia fidei ȩtiã homines simili suꝑ¬
bia p̃uaricati. uł se ipsos seducendo. uł illi
seductori ꝯsentientes. S asserãt hec duo
gen̾a bonoꝵ angłoꝵ qͥ potuerint unuo
suꝑ celestiũ in quibꝰ nũꝗͣ fuit qͥ cadendo

Expanded text:
d in suo quodam genere beati esse possint, futurae suae iniquitatis et damnationis uel certe perpetuae salutis incerti, quibus nec spes subesset, quod aliquando et ipsi aliqua in melius mutatione certi de hac re futuri essent, uix ferenda praesumtio est; nisi forte et hoc dicatur ita creatos istos angelos mundanis ministeriis distributos sub aliis sublimioribus et beatioribus. ut pro recte gestis praeposituris suis accipiant illam uitam beatam ac sublimiorem, de qua possint esse certissimi, cuius utique spe gaudentes possint non incongrue dici iam beati. ex quorum numero si diabolus cecidit cum sociis iniquitatis suae, simile est hoc ei, quod cadunt a iustitia fidei etiam homines simili superbia praeuaricati, uel se ipsos seducentes uel illi seductori consentientes. Sed adserant haec duo genera bonorum angelorum qui potuerint, unum supercaelestium, in quibus numqam fuit, qui cadendo
Abbreviated transcription (Latin):
et dix̃ illi. Ubi ese Et dix̃ ei. Nocẽ cuã audiu¬
deambulantis in paradiso ⁊ tunui quia
tͥ tantũ ne ex eo manducares. ab eo ȩdisti
Et dix̃ adã. Mulier ꝗͣ dedisti mecũ. hȩc mͥ
dedit a ligno et edi. Et dix̃ dñs ds̃ muliet.
Quid hoc fecisti: & dix̃ mulier. Serpens se¬
dux̃ me. et manducaui. Et dix̃ dñs db̾ la¬
penti. Quia fecisti hoc: maledictꝰ cu. aba
buis pecorib et ab om̃ib bestiis q̃ ft̃ suꝑ¬

Expanded text:
et dixit illi: Ubi es? Respondit Adam: Vocem tuam audivi in Paradiso, et timui quia tibi tantum ne ex eo manducare s ab eo edisti? et dixit Adam: mulier, quam dedisti mecum, haec mihi dedit a ligno, et edi. et dixit dominus deus mulieri: quid hoc fecisti? et dixit mulier: serpens seduxit me, et manducaui. et dixit dominus deus serpenti: quia fecisti hoc, maledictus tu ab omnibus pecoribus et ab omnibus bestiis q
Abbreviated transcription (Latin):
tale aliqͥd eẽ ñ aĩam s ipsũ dm̃. qͣlis fig̾aliter
scõꝵ spiritib ddemonstratꝰ ẽ. q̃lis etiã in ser¬
mone allegorico ponit᷑. similia qͥppe st̃ illa
uisa talib dictis ac sic errant ꝯstituentes in
corde suo simulacͣ uane opinionis. nec intel¬
ligentes ita scõs de suis uisis talib iudicasse.
qͣliter iudicant si talia diuinit̾ in figis ista
dicta leg̾ent uł audirẽt. sic̃ septẽ spice. ⁊.uii.

Expanded text:
aliquid esse non animam, sed ipsum deum, qualis figuraliter aliquid esse non animam, sed ipsum deum, qualis figuraliter sanctorum spiritibus demonstratus est, qualis etiam in sermone allegorico ponitur. similia quippe sunt illa uisa talibus dictis. ac sic errant, constituentes in corde suo simulacra uanae opinionis nec intellegentes ita sanctos de suis uisis talibus iudicasse, qualiter iudicarent, si talia diuinitus in figuris dicta legerent uel audirent: sicut septe
Abbreviated transcription (Latin):
debuit audire et uidere dm̃ ppłs qͥb anima ĩ
sompnis fungit᷑. cũ si ipsũ tertullianũ qͥsꝙͣ.
uidet in sompnis: nũꝗͣ se dret ab eo uisũ
et cũ ed locutũ. quẽ uicissim ipse ñ uidisset
ostremo si aĩa se ipsã uidet in sompnis cũ
iacentib utiq uno loco m̃bris corꝑis sui.
forte ut cȩt̾a q̃ similit̾ falso uidet: Nam &
hoc pot̾ uidere. s absit ut eã talẽ cũ eiugi¬
lauerit credat. Alioqͥn qñ se alit̾ uiderit
qd̃ magis crebrũ ẽ. aut mutata erit anima
eiꝰ aut nec tc̃ anime uidet᷑ substantia sed
imago corꝑis incorꝑea. q̃ miro mͦ sic̃ in co¬
gitatione format᷑. Quis enĩ exhiops ñ pene
semꝑ nigrũ se uidit in sõpnis: Aut si in
alio colore se uidit. ñ magis miratꝰ ẽ.si fu¬
it cũ illo memoria: Ferio tam̃ colore ac
lucido nescio utrũ se unꝗͣ uidisset. si ñqͣm
istũ legisset uł audisset. Qd qd̾ ducunt᷑ hões
talibꝰ uisis. ⁊ de scͥptis nob̾ uolunt p̾scͥbere.

Expanded text:
m populus, quibus anima in somnis fungitur, cum, si ipsum Tertullianum quisquam uideret in somnis, numquam se diceret ab eo uisum et cum eo locutum, quem uicissim ipse non uidisset. postremo, si anima se ipsam uidet in somnis, cum iacentibus utique uno loco membris corporis sui forte ut cetera, quae similiter falso uidet? nam et hoc potest uidere. sed absit, ut eam talem, cum euigilauerit, credat; alioquin quando se aliter uiderit, quod magis crebrum est, aut mutata erit anima eius, aut nec tunc animae uidetur substantia, sed imago corporis incorporea, quae miro modo sicut in cogitatione formatur. quis enim Aethiops non paene semper nigrum se uidit in somnis aut, si in alio colore se uidit, non magis miratus est, si fuit cum illo memoria? aerio tamen colore ac lucido nescio utrum se umquam uidisset, si numquam istum legisset uel audisset. Quid? quod ducuntur homines talibus uisis et de
Abbreviated transcription (Latin):
in carnẽ xp̃i assũpta atq formata ẽ. Hoc
aũ de aĩa qͥs ualeat affirmare qd̃ utrũq
habeat ⁊ mat̾iã seminis. manifestã ⁊ ro̾nẽ
seminis occultã: S qͥd laborẽ in re q̃ ꝑsua¬
deri u̾bis nemini forsitan pot̾. nͥ si tãtum
ac tale ingeniũ sit: qd̾ possit loquentis
p̃ualere conatũ. nec totũ expectare a ser¬
mone: Breuit̾ itaq colligã. Si potuit et
de aĩa fieri qd̾ cũ de carne diceremꝰ forsitã
intellectũ sit: itã ẽ de traduce aĩa xp̃i ut
ñ secũ labẽ p̃uaricationis attraxerit. Si a̾
sine isto reatu ñ posset inde ex̃: ñ ẽ inde.
Iã de cȩt̾arũ animarũ aduentu. utrũ ex¬
ita parentib an desuꝑ sit: uincant qͥ po¬
tuerint. Eg adhuc it̾ utrosq ambigo
et moueor aliqͣndo sic. aliqñ aũ sic. saluo
eo dũ taxat. ut uel corpꝰ eẽ aĩam. uł aliqͣm
corꝑeã qualitatẽ siue coaptationẽ si ita

Expanded text:
in carnem Christi assumta atque formata est. hoc in carnem Christi assumta atque formata est. hoc autem de anima quis ualeat affirmare, quod utrumque habeat, et materiem seminis manifestam et rationem seminis occultam? sed quid laborem in re, quae persuaderi uerbis nemini forsitan potest, nisi tantum ae tale ingenium sit, quod possit loquentis praeuolare conatum nec totum exspectare a sermone? breuiter itaque colligam: si potuit et de anima fieri quod cum de carne diceremus, forsitan intellectum sit, ita est de traduce anima Christi, ut non secum labem praeuaricationis attraxerit; si autem sine isto reatu non posset inde esse, non est inde. iam de ceterarum animarum aduentu utrum ex parentibus an desuper sint uincant qui potuerint; ego adhuc inter utrosque ambigo et moneor, aliquando sic, aliquando autem sic, saluo eo dumtaxat, ut uel corpus esse animam uel aliquam corpoream qualitatem siue coaptationem, si ita
Abbreviated transcription (Latin):
si scłm aĩam fuisset ⁊̃ ipse dectinatꝰ esset.
Non eẽ aũ decimatũ scͥptã testat᷑ q̃ hinc qͦ
sacerdotiũ eiꝰ a leuitico sacerdotio distin¬
guit. An forte dicent sic̃ potuit ibi eẽ sc̃d
sine decimatiõe potuerit: Hic respondc᷑.
Quia utiq simplicẽ anime substantiã¬
mait ne crem̃tis augeri corꝑalibꝰ. ne illi
Uputauert᷑ qͥ eã corpꝰ existimant.
qͦrũ in parte st̃ maxime qͥ eã ex paren¬
tib creari opinant᷑. ꝓunde in corꝑis semi¬
nẽ po ⁊ test eẽ uis inuisibilis q̃ inoxꝑalit̾
numerosa. ⁊ ñ ocłis s intellectu discernen¬
da ab ea corpulentia q̃ uisu tactuq sentit᷑.
et ipsa qͣntitas corꝑis humani que itiq
modulũ seminis incõꝑabilit̾ excedit. satiᷤᷤ
ostendit posse inde aliqͥd sumi. qd̾ ñ hãt
illã iĩ seminalẽ. s tantũ corꝑalẽ substan¬
tiã que diuinitꝰ ñ de ꝓpagine ꝯcũbentium

Expanded text:
si secundum animam fuisset, etiam ipse decimatus esset: si secundum animam fuisset, etiam ipse decimatus esset: non esse autem decimatum scriptura testatur, quae hinc quoque sacerdotium eius a leuitico sacerdotio distinguit. An forte dicent: ,,sicut potuit ibi esse secu animam sine decimatione potuerit?" hic respondetur, quia utique simplicem animae substantiam incrementis augeri corporalibus nec illi putauerunt qui eam corpus existimant, quorum in parte sunt maxime qui eam ex parentibne potest esse vis invisibilis, quae incorporaliter numeros agit, non oculis sed intellectu discernenda ab ea corpulentia, quae visu tactuque sentitur: et ipsa quantitas corporis humani, quae utique modulum seminis incomparabiliter excedit, satis ostendit posse inde aliquid sumi, quod non habeat illam uim seminalem, sed tantum corporalem substantiam, quae diuinitus non de propagine concumbentium
Abbreviated transcription (Latin):
aũ caro inde ñ feruorẽ uuln̾is. s mat̾iã
medicaminis trax̃. Nam cũ ipsa decima¬
tio ad ꝑfig̾andã medicinã ꝑtinuerit: ills
in abrahe carne decimabat᷑ qd curabatur.
ñ adło unde curabat᷑. Cadẽ nãq caro non
habrahe tantũ. s ipsus pͥmi t̾reniq ho¬
minis: simul habebat ⁊ uulnꝰ p̃uarica¬
conis et medicam̃tũ uulm̾s. Uulnꝰ p̃ua¬
riationis in lege m̃broꝵ repugnante le¬
gi m̃tis q̃ ꝑ omnẽ inde ꝓpagatã carnẽ semi¬
nali rõne qͣsi tnͣscribit᷑. Medicam̃tũ a uul¬
neris: in eo qd inde sine oꝑe ꝯcupiscenti¬
ali in sola mat̾ia corꝑali. ꝑ diuunã ꝯceptioñ
formationisq rationẽ de uirgine assũptũ :
ꝓpt̾ mortis sine iniqͥtate ꝯsortiũ. ⁊ sine fal¬
sitate resurrectionis exẽplũ. Quappt̾ qd̾ ami¬
tris tͣnsfundi ȩtiã sem̃ aĩe uolt̃. a qͦ gene
ꝯceptionis xp̃c alienꝰ ẽ. Et qd̾ in abraham

Expanded text:
cuius caro inde non fernorem uulneris, sed materiem cuius caro inde non fernorem uulneris, sed materiem medicaminis traxit. nam cum ipsa decimatio ad praefigurandam medicinam pertinuerit, illud in Abrahae carne decimabatur quod curabatur, non illud unde curabatur. eadem namque caro non Abrahae tantum, sed ipsius primi terrenique hominis simul habebat et uulnus praeuaricationis et medicamentum uulneris: uulnus praeuaricationis in lege membrorum repugnante legi mentis, quae per omnem inde propagatam carnem seminali ratione quasi transcribitur; medicamentum autem uulneris in eo quod inde sine opere concupiscentiali in sola materie corporali per diuinam conceptionis formationisque rationem de uirgine assumtum est propter mortis sine iniquitate consortium et sine falsitate resurrectionis exemplum. quapropter quod anitris transfundi etiam semen animae uolunt, a quo genere conceptionis Christus alienus est; et quod in Abraham
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑalẽ. Cũ enĩ sit in semine ⁊ uisibił cor¬
pulentia ⁊ inuisibił ratio utrũq cucurnit
ex abrahã. uł ⁊̃ ex ipso adã. usq ad corpꝰ manie.
qr ⁊ ipsũ eo modo ꝯceptũ ⁊ exortũ ẽ. Ap̃s
aũ uisibilẽ carnis substantiã de carne
uirginis sũpsit. iatio uͦ ꝯceꝑtionis eiꝰ non
a semine uirili. s longe alit̾ ac desuꝑ ue¬
nit: ꝓinde scđm hoc qd̃ de matre accep̃.
etiã de lũbis abrahe fuit. Ille est gͦ decimaiꝰ
in abraham. qͥ licet scd̾ carnẽ tantũ. sic tñ
fuit in lũbis eiꝰ. quẽ admodũ in sui ꝑatris¬
ȩtiã ipse abraham. Id est qͥ sic ẽ natꝰ de patil
abraham: quẽ admodũ de suo patre natꝰ:
abrahã. ꝑ legẽ scilicet inm̃bris repugnãt
legi m̃tis. ⁊ inuisibilẽ ꝯcupiscentiã qͣius
eã eista ⁊ bona iura nuptiarũ ñ sinant
ualere. nisi qͣntũ ex ea posft̃ genĩ substi¬
tuendo ꝓspicẽ. Non aũ ⁊ ille ibi deciatꝰ e.

Expanded text:
corporalem. cum enim sit in semine et uisibilis corpulentia et inuisibilis ratio, utrumque cucurrit ex Abraham uel etiam ex ipso Adam usque ad corpus Mariae, quia et ipsum eo modo conceptum et exortum est. Christus autem uisibilem carnis substantiam de carne uirginis sumsit, ratio uero conceptionis eius non a semine uirili, sed longe aliter ac desuper uenit. proinde secundum hoc quod de matre accepit etiam in lumbis Abrahae fuit. ille est ergo decimatus in Abraham qui, licet secundum car-nem tantum, sic tamen fuit in lumbis eius, quemadmodum in sui patris ipse Abraham, id est qui sic est natus de patre Abraham, quemadmodum de suo patre natus est Abraham, per legem scilicet in membris repugnantem legi mentis et inuisibilem concupiscentiam, quamuis eam casta et bona iura nuptiarum non sinant ualere, nisi quantum ex ea possunt generi substituendo prospicere. non autem et ille ibi decimatus est
Abbreviated transcription (Latin):
e corꝑe. cũ gͦ hec respondent. qͥd eis contͣdici
potest. nisi incertos nos eoꝵ salutis fieri qͥ
hac uita bñ gesta in eccłe pace defuncti
potuisset qͥq iudicandꝰ ẽ qͣndeqͥdẽ ualent
apd̃ dm̃ merita mala ñ tantũ p̃teritoꝵ s
futoꝵ ȩtiã delictoꝵ: a qͦrũ reatu nec mors
lib̾at si ariteꝗͣ fuerint comissa ꝓuenit. nec
aliqͥd ei p̃stitũ ẽ qͥ raptus ẽ ne malitia
mittaret intellectũ eiꝰ: Ds̃ enĩ p̃scius il¬
lius futẽ maliti&e cur ñ eũ scđ̃m ipsam ui
dicaturus ẽ si morit᷑e anime infantis ne
obeẽt ei excorꝑe peccati ꝑticipata colluui¬
es. idõ subueniendũ iudicauit ꝑ baptis¬
mũ. q p̾sciuit eã siuiueret pie fidelit̾q
fuisle iuctura : fn idõ potꝰ refelli hos¬
inuentũ potest qr meũ ẽ. illi aũ qͥ de hac¬

Expanded text:
e corpore: cum ergo haec respondent, quid eis contradici e corpore: cum ergo haec respondent, quid eis contradici potest. nisi incertos nos eorum salutis fieri qui hac uita bene gesta in ecclesiae pace defuncti potuisset, quisque iudicandus est? quandoquidem ualent apud deum merita mala non tantum praeteritorum, sed futurorum etiam delictorum, a quorum reatu nec mors liberat, si, antequam fuerint commissa, pro uenerit, nec aliquid ei praestitum est, qui raptus est, ne malitia mutaret intellectum eius. deus enim praescius illius futurae malitiae cur non eum secundum ipsam potius iudicaturus est, si moriturae animae infantis, ne obesset ei ex corpore peccati participata conluuies, ideo subueniendum iudicauit per baptismum, quia praesciuit eam, si uiueret, pie fideliterque fuisse uicturam? An ideo potius refelli hoinuentum potest, quia meum est, illi au
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑt̾ea ñ ẽ decimatꝰ xp̃c. qi ñ erat in lũb̾ abrahe.
Porro aũ si ñ scđ̃m aĩam. s tantũ scđ̾m carnẽ ac¬
cipimꝰ leui fuisse in abraham: iͥ erat ⁊ xp̃c.
qd leui decimatꝰ ẽ a melchisedech cũ eẽt in
lũbis abrahe ubi ⁊ xp̃c erat unde parit̾ deci¬
mati st̃. nͥ qr necesse ẽ intelligamꝰ scdm ali¬
quẽ modũ ib xp̃m ñ fuisse. Qs aũ neget eũ
tionis ade. Alioqͥn ⁊̃ ipsa ibi fuifset. Hic
qͦ eũ aecimauit melchisedech ut possit ab
eo. xp̃c in ista decimatione discerni. qͥ qmn
decimatꝰ ñ ẽ & tñ in lũbis abrahe scc̃m car¬
nẽ fuit. restat ut scd̃m animã ibi ñ fuerit
Hoc iad me ñ multũ attinet. qͥ utͦrũq colla¬
tionẽ sũ adhuc audire paratior. ꝗͣ uttrũlibet
iã ꝯfirmare sententiã. Interĩ xp̃i animã ab
origine hꝰ traducis ꝑ hoc testimoniũ secer¬
nere uolui. Inuenient isti qͥ eis ꝓ cȩt̾is fortu̾se
respondeãt. ⁊ dicãt qd̾ ꝙ̃ me ñ parũ mouet.

Expanded text:
a non erat in lumbis Abrahae. porro autem, si non secundum animam, sed tantum secundum carnem accipimus Leui fuisse in Abraham, ibi erat et Chriquod Leui decimatus est a Melchisedech, cum esset in lumbis Abrahae, ubi et Christus erat, unde pariter decimati sunt, nisi quia necesse est intellegamus secundum aliquem modum ibi Christum non fuisse? quis autetionis Adae, alioquin etiam ipsa ibi fuisset. Hic quo eum decimauit Melchisedech, ut possit ab eo Christus in ista decimatione discerni: qui quoniam decimatus non est et tamen in lumbis Abrahae secundum carnem fuit, restat, ut secundum animam ibi non fueritad me non multum adtinet, qui utrorumque conlationem adhuc audire sum paratior quam utrorumlibet iam confirmare sententiam. interim Christi animam ab origine huius traducis per hoc testimonium secernere uolui. inuenient isti, quid eis pro ceteris fortasse respondeant, et dicant, quod etiam me non parum mouet,
Abbreviated transcription (Latin):
accepit inde reatũ moriendi qͥ apparet in
motu carnis ñ uoluntario. ꝗͣuis uolunta¬
te suꝑando adu̾sus quẽ sp̃s ꝯcupiscit. s ac¬
cepit inde ñ qd̃ ꝯtagioni p̃uaricationis. s
qd̾ ex soluende indebite morti ⁊ ostenden¬
de ꝓmisse resurrectioni suffice̾t. qͦrũ unũ
nob̾ ad ñ tuñdũ. alterũ ad sꝑandũ ualet.
Deniq si a me q̃rat᷑ unde acceꝑit amimam
iħs xp̃c: mallẽ qͥdẽ hinc audire meliores
atq doctiores. s tñ ꝓ meo captu libentiꝰ re¬
sponderum ñ de adã qͣm de adã. Si enĩ pul¬

Expanded text:
accepit inde reatum moriendi, qui adparet in accepit inde reatum moriendi, qui adparet in motu carnis non uoluntario, quamuis uoluntate superando, aduersus quem spiritus concupiscit, sed accepit inde, non quod contagioni praeuaricationis, sed quod exsoluendae indebitae morti et ostendendae promissae resurrectioni sufficeret: quorum unum nobis ad non timendum, alterum ad sperandum ualeret. Denique si a me quaeratur, unde acceperit s, malim quidem hinc audire meliores, atque doctiores, sed tamen pro meo captu libentius responderim, non de Adam, sed unde Adam, id est
Abbreviated transcription (Latin):
te sapĩa. si posst̃ etiã ista q̃ circũ hãc senten
suo eidẽ ipsi dño coaptari. qͥd ingeniosiꝰ illo
puero cuiꝰ in annis duodecĩ seniores sapien
affirmant. ñ erit ꝯseqͣns ut ⁊̃ ipsa ex illiꝰ
p̃uaricatoris traduce uenise credenda sit.
ne ꝑ illiꝰ hominis inobedientiã ⁊̃ ipse pec¬
cator ꝯstituat᷑. ꝑ cuiꝰ uniꝰ obedientiã ab
illo reatu lib̾ati iusti ꝯstituunt᷑ multi et
qͥd incoinqͥnatiꝰ illo ut̾o uͥginis. cuiꝰ caro &̃¬
si de peccati ꝓpagatione uenit. ñ cũ de pec¬
ea lex seuerit in ut̾o marie. q̃ in m̃bris po¬
sta corpis mortis repugnat legi mentis:
Quam scĩ patres coniugati refrenantes nõ
qͥdẽ nͥ qͦusq licebat in ꝯcubitũ relaxarurs
nec tñ tantũmͦ qͦusq licebat eiꝰ inpetũ ꝑ¬
tulert̃. ꝓinde corpꝰ. xp̃i ꝗͣuis ex carne fe¬
mine assũptũ ẽ. q̃ de illa carnis ꝓpagine
qͦmͦ fuerat illa ꝯcepta. nec ipsa erat caro pec¬
cati. s similitudo carnis peccati. Non enim

Expanded text:
hanc sententsuo, eidem ipsi Domino coaptari; quid ingeniosius illo puero, cujus in annis duodecim seniores sapientaffirmant, non erit consequens ut etiam ipsa ex illius praevaricatoris traduce venisse credenda sit; ne per illius hominis inobedientiam etiam ipse peccator constituatur, per cujus unius obedientiam ab illo reatu liberati, justi constituuntur multi? et quid incoinquinatius illo utero uirginis, cuius caro, etiamsi de peccati propagatione uenit, non tamen de pechristi ea lex seuerit in utero Mariae, quae in membris posita corporis mortis repugnat legi mentis? quam sancti patres coniugati refrenantes non quidem nisi quousque licebat in concubitum relaxarunt nec tamen tantummodo quousque licebat eius inpetum pertulerunt. proinde corpus Christi quamuis ex carne feminae adsumtum. est, quae de illa carnis peccati quomodo fuerat illa concepta, nec ipsa erat caro peccati, sed similitudo carnis peccati. non enim
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat oꝑatꝰ sortitũ ẽ animã bonã. cũ illie
erig̾et᷑ casurꝰ hic descendet leuaturꝰ: Et for¬
tasse ideo ait sortitꝰ sũ animã bonã. si tam̃
hoc de illo oportet intelligi: qr solent q̃ sor¬
te darit᷑ diuinitꝰ dari. Fut qd̃ fidelit̾ dicendũ
ẽ ne uł illa anima aliqͥb oꝑib p̃cedentibus
ad tantũ apicẽ subuecta putaret᷑. ut cũ ea
u̾bũ caro fieret ⁊ habitaret in nob̾: ad aufe¬
rendã suspicionẽ p̃cedentiũ meritoꝵ sortis

Expanded text:
fuerat operatus, sortitum est animam bonam, cum illic erigeretur casurus, hic descenderet leuaturus! et fortasse ideo ait: sortitus sum animam bonam — si tamen hoc de illo oportet intellegi — quia solent quae sorte dantur diuinitus dari. aut, quod fidenter dicendum est, ne uel illa anima aliquibus operibus praecedentibus ad tantum apicem subuecta putaretur, ut cum ea uerbum caro fieret et habitaret in nobis, ad auferendam suspic
Abbreviated transcription (Latin):
his alias ⁊ multa iã diximꝰ. ⁊ͥ ds uoluerit
uͥ res uidebit᷑ postulare dicemꝰ. Nc̃ qd dice
ceꝑamꝰ side traduce aĩarũ a parentib uelũ
dubitat qͥdã qd̃ ita sit. uł dubitãt an ita
sit: aĩam tñ corpꝰ eẽ ñ audeãt credere aut
nichil aliud opinent᷑ eẽ ꝙͣm corpꝰ. ⁊ si excel¬
lentissimũ. ⁊ si natẽ cuiꝰdã ꝓprie
tertulliarꝰ qi corpꝰ eẽ animã credidit. non
ob aliud nͥ qd̾ eã incorꝑeã cogitare ñ potu¬
It et ideo timuit ne nichil ȩȩt s̃ corpuꝰ
non eẽt. nec de dõ uoluit alit̾ saꝑe. Q sane

Expanded text:
his alias et multa iam diximus et, si deus uoluerit, ubi res uidebitur postulare, dicemus. nunc quod dicere coeperamus, si de traduce animarum a parentibus uel non dubitant quidam, quod ita sit, uel dubitant, an ita sit, animam tamen corpus esse non audeant credere aut nihil aliud opinentur esse quam corpus, etsi excellentissimum, etsi naturae cuiusdam propriae Tertullianus, quia corpus esse animam credidit non ob aliud, nisi quod eam incorpoream cogitare non potuit et ideo timuit, ne nihil esset, si corpus non esset, nec de deo ualuit aliter sapere: qui sane
Abbreviated transcription (Latin):
aut fortasse nichil tã ꝯseqͣns ꝗͣ ut credito
qd̾ aĩa corpꝰ sit. ⁊̃ ads corpꝰ eẽ credat᷑. ꝓpt̾ hoc
enĩ corꝑalibꝰ assuefacti ⁊ affecti sensib nolt̃
animã credere aliud eẽ ꝙͣ corpꝰ. ne si corpus
ñ fuerit nichil sit. Fe ꝑ hoc tantomagis ci¬
mẽt ȩtiã de dõ credere qd̾ corpꝰ ñ sit: qͣntoma
gis timẽt dm̃ credere nichil eẽ. Ita enĩ ferũt
infantasias. uł phantasmata imagniũ qͦ
cogtatio de corꝑib uersat. ut his subtractiᷤ
tanꝗͣ ꝑ inane ꝑeundũ sit reformident.
Ita necesse ẽ. ut ⁊ iusticiã ⁊ sapientiã pingãt
qͦdã mͦ in cordib suis cũ formis ⁊ coloribꝰ.:
qͣs ñ posst̃ incorꝑeas cogitare. Nec tñ dicui

Expanded text:
 ut credito quod anima corpus sit, etiam Deus corpus esse credatur. Propter hoc enim corporalibus assuefacti et affecti sensibus, nolunt animam credere aliud esse quam corpus, ne si corpus non fuerit, nihil sit: ac per hoc tanto magis timent etiam de Deo credere quod corpus non sit, quanto magis timent deum credere nihil esse. ita enim feruntur in phantasias uel phantasmata imaginum, quae cogitatio de corporibus uersat, ut his subtractis tamquam per inane pereundum sit reformident. ita necesse est, ut et iustitiam et sapientiam pingant quodammodo in cordibus suis cum formis et coloribus, quas n
Abbreviated transcription (Latin):
os iocꝰ qͥdẽ diligenti ꝯsid̾atione dignissimꝰ:
Cum enĩ ꝑ melchisedech inqͦ huiꝰ rei fict̾e fig̾a
p̃cesserat discrnẽt᷑ sacerdotͥũ xͥ. a sacerdotio
leui: uidete gͦ inqͥt quał hic ẽ curidecimã
partẽ abrahã dedit de pͥmitiis patͥarhca. Et
hi quidẽ qͥ de filiis st̃ leui sac̾dotiũ accipien¬
tes mandatũ hñt a decimis ppłi scdm legẽ
hoc ẽ a fr̃ib suis. ꝗͣuis ⁊ ipsi ex lũbis abhe
exiert̃. Qui autẽ ñ ẽ ex gene̾ eoꝵ. decimauit
abrahã ⁊ habentẽ ꝓmissionẽ bñdix̃. Sine
aũ ulla ꝯtradictione qͥ minor est a maiore
bñdicit᷑. Et hic qͥdẽ decimas morientes ho¬
mines accipiunt. ibi aũ qͥ testificat᷑ se ui¬
uere. Et sic̃ oportet dr̃e ꝓpt̾ abrahã ⁊ leui
accipiens decimã decimatꝰ ẽ. Adhuc enĩ in
lũbis patris sui fuit. Si gͦ etiã hoc ualet ad
istã distantiã qͣntũ p̃mineat sac̾dotio leuiti¬
matus ẽ ꝓfecto ap̃s ab eb ñ ẽ decimatꝰ. At si

Expanded text:
locus quidam diligenti consideratione dignissimus. cum enim per Melchisedech, in quo huius rei futurae figura praecesserat, discerneret sacerdotium Christi a sacerdotio Leui, uidete ergo, inquit, qualis hic est, cui et decimam partem Abraham dedit de primitiis patriarcha. et hi quidem, qui de filiis sunt Leui, sacerdotium accipientes mandatum habent a decimis populi secundum legem, hoc est a fratribus suis, quamuis et ipsi ex lumbis Abrahae exierunt. qui autem non est ex genere eorum decimauit Abraham et habentem promissionem benedixit. sine ulla autem contradictione qui minor est a maiore benedicitur. et hic quidem decimas morientes homines accipiunt, ibi autem qui testificatur se uiuere. et, sicut oportet dicere, propter Abraham et Leui accipiens decimam decimatus est; adhuc enim in lumbis patris sui fuit. si ergo etiam hoc ualet ad istam distantiam, quantum praeemineat sacerdotio Leuitim
Abbreviated transcription (Latin):
possit ex̧ anima p̃ter ipsius ip̃i cui lib̾an¬
de a pecc̃o ñ sit xp̃iana gr̃a necessaria qͥa
ñ peccauit in adam. si om̃s in eo peccasse
sc̃m carnẽ tantũ. q̃ de illo creata ẽ: ñ exiã
scm animã dictũ ẽ. Qd̃ usq adeo ꝯtͣriũ ẽ
excłastice fidei: ut parentes ad ꝑcipiendã
grãm scĩ baptismi. ⁊̃ cũ paruulis atq in¬
fantib currant. In qͥb si hoc uinculum
peccati soluit᷑: qd̾ tantũmͦ carnis ñ exiã
qd̾ anime ẽ merito q̃rit᷑ qͥd eis obeẽt si in
illa ętate de corꝑe sine baptismo ȩxirent.
At cũ uideamꝰ hoc unu̾salit̾ gxłam retin̾e:
ut cũ uuentib currat᷑. ⁊ uiuentib succuritꝰ
ne cũ mortui fuerint nichil possit qd̃ ꝓsit.

Expanded text:
possit esse anima praeter ipsius Christi, cui liberandae a peccato non sit christiana gratia necessaria, quia non peccauit in Adam, si omnes in eo peccasse secundum carnem tantum, quae de illo creata est, non etiam secundum animam dictum est: quod usque adeo contrarium est ecclesiasticae fidei, ut parentes ad percipiendam gratiam sancti baptismi etiam cum paruulis atque infantibus currant, in quibus si hoc uinculum peccati soluitur, quod tantummodo carnis, non etiam quod animae est, merito quaeritur, quid eis obesset, si in illa aetate de corpore sine baptismo exirent. at cum uideamus hoc uniuersaliter ecclesiam retinere, ut cum uiuentibus curratur et uiuentibus succurratur, ne, cum mor
Abbreviated transcription (Latin):
pore flatus ipse ꝓcessit. Sed qr mundus ñ ita
d̃ coaptatur ad unitatẽ ꝑsone. sic̃ caro illa u̾bo
aꝰunigenito filio. ñ possumꝰ dr̃e ita eẽ aĩam
& substantia dei. quẽ admodũ flatꝰ ille aqͣ¬
uior uentis de nat᷑a mundi factusẽ. S tam̃
aliud eũ fuisse. aliud significasse puto. U̾ex¬
emplo flatus ex corꝑe dñi ꝓcedentis recte in¬
telligi potest.eiam si ezechiel ꝓpħa illo loco
non resurrectionẽ carnis. quał ꝓpͥe futa:¬

Expanded text:
pore flatus ipse processit. sed quia mundus non ita pore flatus ipse processit. sed quia mundus non ita deo coaptatur ad unitatem personae, sicut caro illa uerbo eius unigenito filio, non possumus dicere ita esse animam de substantia dei, quemadmodum flatus ille a quattuor uentis de natura mundi factus est; sed tamen aliud eum fuisse, aliud significasse puto, quod exemplo flatus ,<x corpore domini procedentis recte intellegi potest, etiamsi Ezechiel propheta illo loco non resurrectionem carnis, qualis proprie fut
Abbreviated transcription (Latin):
restat ut aut de nichilo eam faciat. ait de
aliq̃ sp̃uali creat̾a rationali tam̃. S de ni¬
chilo fieri aliqͥo ꝯsũmatis oꝑib qͥbꝰ craus̃
omnia simul: uiolentũ ẽ uelle monst̾re.
c utrũ ꝑspicus docum̃tis optineri possit ig¬
homo non ualet. uł si iam ualeat mirũ si ꝑ¬
muad̾e cuiꝙ̃ pot̾. nͥ tali qui etiã nullo homĩe
dcere conante. potest ȩtiã ipse tale aliqͥo in
iit auctoritas. Multominus itaq exmun¬
di corꝑeis elem̃tis. Nisi forte illud mo¬
ut   qd apud ezechielẽ ꝓpħam cũ demon¬
sret᷑tesurrectio mortuoꝵ redinteg̃¬
quo ꝑflante uiuificent᷑ ut surgant. Sic
añs. N quatuor partib uentoꝵ celi ueni &
to multa ualde. Ubi mͥ uidet᷑ ꝓpħice signi¬
ficatũ. non ex illo tantũ cãpo ubi res ipsa de¬
monstrabat᷑. s ex toto orbe t̾rarũ resurrectos
homines & hoc ꝑflatũ qͣtuor mundi partiũ
siguratũ fuisse. Neq enĩ ętiã flatus ille ex

Expanded text:
restat, ut aut de nihilo eam faciat aut de restat, ut aut de nihilo eam faciat aut de aliqua spiritali, tamen rationali creatura. sed de nihilo fieri aliquid consummatis operibus, quibus creauit omnia simul, uiolentum est uelle monstrare et, utrum perspicuis documentis obtineri possit, ighomo non ualet uel, si iam ualet, mirum, si persuadere cuiquam potest, nisi tali, qui etiam nullo homine docere conante potest etiam ipse tale aliquid inrit auctoritas. multo minus itaque ex mundi corporeis elementis; nisi forte illud mouet, quod apud Ezechielem prophetam, cum demonstratur resurrectio mortuorum, redintegrquo perflante uiuificantur, ut surgant. sic dominus: a quattuor partibus uentorum caeli ueni et tio multa ualde. ubi mihi uidetur prophetice significatum non ex illo tantum campo, ubi res ipsa demonstrabatur, sed ex toto orbe terrarum resurrecturos homines, et hoc per flatum quattuor mundi partium fuisse figuratum. neque enim etiam flatus ille ex
Abbreviated transcription (Latin):
ultra non debeat: tam̃ certe acceptabilẽ
de hac re sententiã nanciscam̃. ut eam
tenẽ donec certũ aliqͥd elucescat nõ sit
absurdũ. Qd̾ si ne hoc quidẽ potuerimꝰ
docum̃toꝵ monentis undiq paritq nu¬
tantib saltẽ non iudebit᷑ nr̃a dubitato
laborẽ deuitasse q̃rendi. s affirmandi
temeritatẽ. ut me siqͥs recte iã certus ẽ
docere dignet᷑. si quẽ uͦ. nec diuni eloqͥ.
nec ꝑspicue rationis auctoritas. s sua
p̃sũptio certũ fecerat: metũ dubitare ñ
dedignetur. Nc pͥmum illud firmissime
teneamus. anime nat᷑am. nec in nat᷑am
corꝑis ꝯu̾ti. ut que iã fuit anima fiat ce¬
pus. nec in nat᷑am aĩe irrationał. ut qu
fuit anima hom̃is fiat pecoris nec in m¬
turã dei ut q̃ fuit aĩa fiat qd̾ ẽ ds̃. atq ia
uicissim. nec corpꝰ nec animã irrationalẽ.
nec substantiã que ds ẽ ꝯuerti. ⁊ fieri ani¬
mam humanã. Illud etiã ñ minus ȩxtĩ

Expanded text:
ultra non debeat, tam certe acceptabilem ultra non debeat, tam certe acceptabilem de hac re sententiam nanciscamur, ut eam tenere, donec certum aliquid elucescat, non sit absurdum. quodsi ne hoc quidem potuerimus, documentorum momentis undique pariterque nutantibus saltem non uidebitur nostra dubitatio laborem deuitasse quaerendi, sed adfirmandi temeritatem, ut me, si quis recte iam certus est, docere dignetur, si quem uero nec diuini eloquii nec perspicuae rationis auctoritas, sed sua praesumtio certum fecerat, dubitare mecum non dedignetur. Ac primum illud firmissime teneamus animae naturam nec in naturam corporis conuerti, ut quae iam fuit anima, fiat corpus, nec in naturam animae inrationalis, ut quae fuit anima hominis, fiat pecoris, nec in naturam dei, ut quae fuit anima, fiat quod est deus, atque ita uicissim nec corpus nec animam inrationalem nec substantiam, qua deus est, conuerti et fieri animam humanam. illud etiam non minus certum
Abbreviated transcription (Latin):
nascentib qͥbusq dandarũ in se ipso hr̃e.
ñ in creatura aliqͣ ꝯdidisse. S quia non
alteriꝰ gen̾i̾s creat᷑a ẽ anima qͣm illius
scd̾m qͣm sexto die factus ẽ hõ ad una¬
ginẽ dei. non recte dicimꝰ dm̃ ea facere.
nc̃ q̃ turic ñ ꝯsũmauit. Iam enĩ tũc
illas causales rõnes rerũ futarũ quas
uniu̾sitati tũc indidit hec eiꝰ oꝑatio ẽ:
s potiꝰ scđ̾m ipsas qͣndoqͥdẽ corꝑsb hu¬
manis. qͦrũ ex illis pͥmis opib ꝓpaga¬
tio ꝯtinuata successione ꝓtendit᷑ tales con¬
gruit animas inseri: quales nc̃ fac̃ atq
inserit. Quaꝓpt̾ nichil iã tim̃tes ne ꝯtra
u̾ba libri huiꝰ q̃ de pͥma illa sex dierum
conditione ꝯscͥpta st̃: quelibet harũ tͥum
sententiarũ ꝓbabilitas uicerit sentire ui¬
deam suscipiamꝰ diligentiorẽ q̃stionis hꝰ
ꝑtractationẽ qͣntũ adiuuat ds̃. neforte
fieri possit ut s ñ liqͥdã de qua dubitar

Expanded text:
nascentibus quibusque dandarum in se ipso habere, nascentibus quibusque dandarum in se ipso habere, non in creatura aliqua condidisse, sed, quia non alterius generis creatura est anima quam illius, secundum quam sexto die factus est homo ad imaginem dei, non recte dici deum ea facere nunc, quae tunc non consummauit. iam enim tunc illas causales rationes rerum futurarum, quas uniuersitati tunc indidit, haec eius operatio est, sed potius secundum ipsas, quandoquidem corporibus humanis, quorum ex illis primis operibus propagatio continuata successione protenditur, tales congruit animas inseri, quales nunc facit atque inserit. Quapropter nihil iam timentes, ne contra uerba libri huius, quae de prima illa sex dierum conditione conscripta sunt, quaelibet harum trium sententiarum probabilitas uicerit, sentire uideamur, suscipiamus diligentiorem quaestionis huius pertractationem, quantum adiuuat deus, ne forte fieri possit, ut, si non liquidam, de qua dubitari
Abbreviated transcription (Latin):
nulla uł ratio facta p̃cesserit in pͥmis
illis sex dierũ oꝑib dei Hoꝵ aũ triũ
duo pͥora. ñ repugnãt pͥmis illis ꝯdi¬
cionib ubi simul om̃ia creata st̃. Siue
enĩ in aliqua creat᷑a tanqͣm in parente ra¬
cũ factus ẽ dies facta sit anima sic̃ ipse
tie q̃ ⁊ sexto die factus accipit᷑ homo ad ima¬
ginẽ dei.⁊ pꝰ diẽ septimũ uisibilit̾ crecit᷑.
ñ tam facile uideri pot̾. Nouas qͥppe aĩas
fieri. que neq ipse. neq ratio eicium tanq̃
in parente ꝓlis sexto illo die facta sit cũ
his oꝑib a quibꝰ ꝯsũmatis ⁊ incohatis d̃
in die septimo reqͥeuit. si dixerimꝰ cauen¬
dũ ẽ ne frustra tã diligent̾ scͥpt᷑a ꝯm̃det
sex dieb ꝯsumasse dm̃ om̃ia oꝑa sua q̃
fec̃ bona ualde. si aliqͣs adhuc nat᷑as fue¬
rat creaturꝰ qͣs nec ipsas nec earũ ibi ra¬
tiones causalit̾ fecerit. Nisi intelligatur
rationẽ quidẽ singłatĩ faciendarũ aĩare

Expanded text:
in primis in primis illis sex dierum operibus dei. horum autem trium duo priora non repugnant primis illis conditionibus, ubi simul omnia creata sunt. siue enim in aliqua creatura tamquam in parente racum factus est dies, facta sit anima, sicut ipse tiae, qua et sexto die factus accipitur homo ad imaginem dei et post diem septimum uisibiliter creatus, non tam facile uideri potest. nouas quippe animas fieri, quae neque ipsae neque ratio earum tamquam in parente prolis sexto illo die facta sit cum his operibus, a quibus consummatis et inchoatis deus in die septimo requieuit, si dixerimus, cauendum est, ne frustra tam diligenter scriptura commendet sex diebus consummasse deum omnia opera sua, quae fecit bona ualde, si aliquas adhuc naturas fuerat creaturus, quas nec ipsas nec earum ibi rationes causaliter fecerit, nisi intellegatur rationem quidem singillatim faciendarum animarum