comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dit quia ueniens in carne. & passioni ꝓpinquans mul¬
tos adfidem &c̃ fessionẽ diuine cognicionis ad dux̃: Nenĩ
primis in carnacionis suae tẽporib sed paucis antequã
ministeriũ uerbimundo quo inluminar&ur exibuit:
Sed & dehiericho ꝓficiscens cotcos inluminauit: quiare

Expanded text:
dit, quia veniens in carnem et passioni appropinquans muldit, quia veniens in carnem et passioni appropinquans multos ad fidem et confessionem divinae cognitionis adduxit. Non enim primis incarnationis suae temporibus, sed paucis antequam ministerium verbi mundo quo illuminaretur exhibuit. Sed et de Jericho proficiscens, caecos illuminavi
Abbreviated transcription (Latin):
bar thim̃s iste timȩi filiusexaliqua magnafelicitate de¬
iectus notissimȩ & foc mosissimȩ miseriae fuit. qđ ñ solũedeus ue¬
rum &ia m̃dicus sedebat: hinc ẽergo. quo dipsũ solũ uoluit ẽ¬
memorare moercuscuius in luminacio tãdocrã focmã
huic miraculo c̃pcerauit. quã illius nota calcemitas. Exi¬
fitendãq suãcocitatẽ. ac p&endã ueritatis lucẽ compunti:
Hiericho aut̃. quȩ intp̃taridicitur luna: defactũ nr̃ae muta¬
bilitatis. ac mortalitatis significat: qđ ex illoc maximȩ
euangeli parabola claruit: libi homo descendens ab
hierusalẽ in hierichũ incidit in latrones & uulneratus
abeis acdispoliatus ꝓpiã socmaritani industriã ad salutem
reuocatus ẽ : quia nimirũ genus humanũ auisione sũ¬
me pacis indesideria scħ huius lcebemor tifera decidens.
pdnm saluatore aduitã quã errando ꝑdiderat. redu¬
citur:Aꝗ ppinquans ergodñs hiericho exco lum̃ reddi¬

Expanded text:
Bartimeus iste Timei filius ex aliqua magna felicitate deBartimeus iste Timei filius ex aliqua magna felicitate deiectus notissimae et famosissimae miseriae fuit, quod non. solum caecus, uerum etiam mendicus sedebat. hinc est ergo quod ipsum solum uoluit commemorare Marcus, cuius inluminatio tam claram famam huic miraculo conparauit, quam erat illius nota calamitas. fitendamque suam caecitatem ac petendam veritatis lucem compuncti. Jericho autem quae interpretari dicitur luna, defectum nostrae mutabilitatis ac mortalitatis significat. Quod ex illa maxime Evangelii parabola claruit, ubi homo descendens a Jerusalem in Jericho incidit in latrones, et vulneratus ab eis ac despoliatus, per piam Samaritani industriam ad salutem revocatus est, quia nimirum genus humanum a visione summae pacis, in desideria saeculi hujus labe mortifera decidens, per Dominum Salvatorem ad vitam quam errando perdiderat, reducitur. Appropinquans ergo Dominus Jericho, caeco lumen reddi
Abbreviated transcription (Latin):
tunȩi zanthiceus. cecuo sederat iuxtaui indicans et c&̃
adieus hocin loco duos iuxtauiã sedentes & ccddmmnclaman¬
tes cecos dic̃ee in luminatos: Lucasauit cũ ccꝓpinquane
hiericho pocriordine inluminatũ abeo c&cũee ꝑhib&: Libi
nemo sane sapiens autum &. eu angelistas sibim& c̃traria scri¬
bere: sed aliũ scribere plenius. qđ alter omisit: Ouod uero
matheo referente. quia dñs duos in lumina uerit çitos: mar¬
cus unũ ponere maluit inluminatũ : cuitam̃ alterũ ad fu¬
isse ñnegaet: intellogendũẽ unũ coꝵ fuisse notissimũ qđ & hoc
&iu sctis appocr& : quod & nom̃ eiꝰ. & patrisciꝰ marcuscõ memora¬
uit qđ intot superius sanatis adño ñ fetcileo ceurrit nisicũ
iairũ archisina gogũ &iã nomine expressit cuius filiã re¬
suscitauit ilis̃ : In quo &iã mecgis istesensus appar&: quia & ille
archi sinagogus utiq in loco illo nobilis fuit ꝓculdubio. Itaq

Expanded text:
Timaei Bartimaeus caecus sedebat juxta viam mendicans. Qui Timaei Bartimaeus caecus sedebat juxta viam mendicans. Qui aeus hoc in loco duos juxta viam sedentes, et ad Dominum clamantes caecos dicit esse illuminatos. Lucas autem cum appropinquaret Jericho, pari ordine illuminatum ab eo caecum esse perhibet. Ubi nemo sapiens autumet Evangelistas sibimet contraria scribere, sed alium scribere plenius quod alter omisit. Quod vero Matthaeo referente, quia Dominus duos illuminaverit caecos, Marcus unum maluit ponere illuminatum, cui tamen alterum adfuisse non negat, intelligendum est unum eorum fuisetiam satis apparet, quod et nomen eius et patris eius Marcus commemorauit, quod in tot superius sanatis a domino non facile occurrit, nisi cum Iahirum archisynagogum etiam nomine expressit. cuius filiam resuscitauit Iesus. in quo etiam magis iste sensus appareat, quia et ille archisynagogus utique in loco illo nobilis fuit. procul dubio itaque
Abbreviated transcription (Latin):
Iumilis magister & mitis neccupiditatis in modicȩ duos
arguit postulantes necdecẽ reliquos indignacionis in¬
crepat. & liuoris sed taleponit exẽplũ quodoceat eũ
maiorẽ eẽ quiminor fuerit: & illũ dñmfieri quiom¬
niũ seruus sit: Frustra igitꝰ aut illi in moderata quȩ¬
sierant: aut istidolent suꝑ maioꝵ desiderio : cũ ad sũmi¬
tatẽ uirtutũ ñ potencia. sedhumilitate ueniat᷑: De¬
niq ꝓponit exẽplũ ut sidicta paruipenderent: erubes¬
cerent adopera : & dt̃ uaet pilius hominis uue
rut utmnis tizare tur ei: sedut minis tanet:¬
otaqq̃ erebrodiximꝰ eũ quiministr& filiũ appellariho¬
minis. & docre animã suã redemptionẽ ꝓmultis: quandofor¬
mã serui accepit. ut ꝓmundo sanguine funder& & ñdix̃dare
animã suã redẽptionẽ ꝓomnib: sed ꝓmultis: idestphis quicre¬
dere uoluer: Et ueniun hie richã et ꝓpicis cente eo dehie¬
nicho et discipulis eiꝰ. et plunima multitudine: pilius

Expanded text:
umilis magister et mitis nec cupiditatis immodicae duos arguit postulantes, nec decem reliquos indignationis increpat et livoris, sed tale ponit exemplum, quo doceat eum majorem esse qui minor fuerit, et illum Dominum fieri qui omnium servus sit. Frustra igitur aut illi immoderata quaesierant, aut isti dolent super majorum desiderio, cum ad summitatem virtutum non potentia, sed humilitate veniatur. Dei proponit exemplum, ut si dicta parvi penderent, erubescerent ad opera. Et dicit: Nam et Filius hominis non venit ut ministraretur ei, sed ut ministraretNota quod crebro diximus eum qui ministret filium appelari hominis. Et dare animam suam redemptionem pro multis. Quando formam servi accepit, ut pro mundo sanguinem funderet. Et non dixit, dare animam suam redemptionem pro omnibus, sed pro multis, id est, pro eis qui credere voluerunt. Et veniunt Jericho, et proficiscente eo de Jericho, et discipulis ejus, et plurima multitudine, filius
Abbreviated transcription (Latin):
sed siuultis illud accipere. nolitece qđestis Alus poeratũ ẽ
& uosalu estote. & uob pocratũ ẽ Quidest alu estote: pri¬
us humili amini quia uultis ex altari: Et audierites
decem coepenunł. iudicuani deia coraet iohauiue
cõ apł ñ indignatꝰ moctrifilio cebedemee cd mulierẽ
audacciã referꝰ postuleccionis : sedecdfilios quodigno¬
rantes m̃surã suã in modica cupiditate exar serint: qui¬

Expanded text:
Sed si vultis illud accipere, nolite esse quod estis. «Aliis paratum est;» Sed si vultis illud accipere, nolite esse quod estis. «Aliis paratum est;» et vos alii estote, et vobis paratum est. Quid est, Alii estote? Prius hudecem coeperunt indignari de Jacobo et Joannenon indignantur matri filiorum Zebedaeos, nec ad mulierem audaciam referunt postulationis, sed ad filios quod ignorantes mensuram suam immodica cupiditate exarserint, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ritur quomodo calicẽ maertyrii tebedei filii ioccobus
uidelic&. &iohañs biberint: aut quomodo baptis modñi
fuerint bcptizati : Cũ scriptura narr& ia cobũ tantum¬
apostolum abherode captte truncoctũ Iohannes aũt ꝓ
pria morte uitã finierit: Sedsilegamꝰ ecclesi cesticas histori¬
as in quib: fertꝰ qđ &ipse pp̃t mcer tyriũ seit missus infer¬
uentes deidoliũ. &inde suscipiendeẽ coronã xp̃iathl&ec ꝓ¬
cesserit statĩq legatus in pathinũ insulac̃sit : uidebimus
mar tyrid̃ animo ñ defuisse: & bibisse iohannẽ ecdicẽ con¬
fessionis quẽ & trespueri in cocmino ignis biberͦ lie& ꝓsecu¬
tor ñfuderit sanguinẽ Quodaut subiungit: Sedeneaũt
accipi enitis: uẽ enĩꝑsonarũ accepcio apuddm̃. sed quicũꝙ
tedẽse pbuerit. ut regnocaedoꝵ dignsit hic ceccipi& qđ non
ꝑsone. seduitȩ poeratũ ẽ: Siitaq talesestis quiconsequami¬
b paratũ ẽ. Nẽ meũ dare suꝑbis hocenĩ eedhucerant:

Expanded text:
ritur quomodo calicem martyrii Zebedaei filii, Jacobus videlicet et Joannes, biberint, aut quomodo baptismo Domini fuerint baptizati, cum Scriptura narret Jacobum tantumpostolum ab Herode capite truncatum, Joannes autem quod propria morte vitam finiverit. Sed si legamus ecclesiasticas historias, in quibus fertur quod et ipse propter martyrium sit missus in ferventis olei dolium et inde ad suscipiendam coronam Christi athleta processerit, statimque relegatus in Pathmum insulam sit, videbimus martyrio animum non defuisse, et bibisse Joannem calicem confessionis, quem et tres pueri in camino ignis biberunt, licet persecutor non fuderit sanguinem; quod autem subjungit: Sedere autem ccipientis. Non est enim personarum acceptio apud Deum , sed quicunque talem se praebuerit, ut regno coelorum dignus sit, hic accipiet quod non personae, sed vitae paratum est. Si itaque tales estis qui consequami?» Non est meum dare superbis; hoc enim adhuc erant.
Abbreviated transcription (Latin):
onita coccipiendũ ẽ. quodeupidi & suꝑbi qui nomi din¬
neillius diuitis significatis in regnũ caeloꝵ sint intraturi cũ
suis cupiditatib: & suꝑbia: sed possibileẽ dõ ut ꝑ uerbũ eius
sic̃ & &iã fecstũ ee & cotidiae fieri uidemus acupiditate tẽ¬

Expanded text:
on ita accipiendum est, quod cupidi et superbi, qui nominon ita accipiendum est, quod cupidi et superbi, qui nomine illius diuitis significati sunt, in regnum caelorum sint intraturi cum suis cupiditatibus et superbia; sed possibile est deo, ut per uerbum eius — sicut etiam factum esse et cotidie fieri uidemus — a cupiditate tem
Abbreviated transcription (Latin):
firmitatis nr̃ȩ onera sustulit: in quo enĩ monifestius in¬
tellegitur. quã in ipso qđ scriptũ ẽ : qua Nomagnus es
humiliatẽ i n omnib : peracũ aut. puncciones signi¬
ficat: ꝑpuncciones dolores in passione susceptos:
Foramen ergo acusdicit angustias paessionis Quac scis
sccnrae quasi uestim̃ta nature quod cc̃ modo rescerci¬
re idest recuperare dignatusẽ: quatinus postlcepsum
melius reformati. gaude amus adtestimoniũ a postłi
dicentis: quicuq enĩ in xp̃o baptizatiestis xp̃m indu¬
istis: quimacus admira Bantur dicen tes
Adsemet ipsos: etquis potest saluus pieni:¬
tin& istaresponsio. cũ incõrꝓdrabilit̃ mcciorsit
turbe pauperũ. qͣdiuitib ꝑditispotuerit salua¬
ri: Nisiquia intellexerꝰ cunctos qui diuitias amaN
&iã sicc dipisci neq: uNt indiuitũ numero deputari:
et ituens illos. ilisait: apudhomines. in possi¬

Expanded text:
firmitatis nostrae onera sustulit; in quo enim manifestius infirmitatis nostrae onera sustulit; in quo enim manifestius intelligitur, quam in ipso quod scriptum est: Quanto magnus es humilia te in omnibus ? Per acum autem punctiones significat, per punctiones dolores in passione susceptos. Foramen ergo acus dicit angustias passionis. Qua scissa nostrae quasi vestimenta naturae quodam modo resarcire, id est, recuperare dignatus est; quatenus post lapsum melius reformati, gaudeamus ad testimonium Apostoli dicentis: Quicunque enim in Christo baptizati estis, Christum induistis . Qui magis admirabantur dicentes ad semetipsos: Et quis potest salvus fieritinet ista responsio cum incomparabiliter major sit turba pauperum, quae divitibus perditis potuerit salvari, nisi quia intellexerunt cunctos qui divitias amant, etiam si adipisci nequeant, in divitum numero deputari? Et intuens illos Jesus ait: Apud homines impossi
Abbreviated transcription (Latin):
binotandũ qđ non ait quã inposin troire¬
sibile. sed qua difficile ẽ: Qđ enĩ in possibileẽ. fieri
omnino ñ potest: qđ difficile cũ lacbore potest:
Potest & enĩ fieri sed cũ maximo labore uiuante dĩgr¬
cia. ut pecunias habentes ł in pecunus confidentes
exutis filargiriae r&inaticulȩs ianuã intreNT regni
caelestis: Faciliuse camelũ. ꝑporamen acus
foramen⁊ acus pen&rare: quac̃diui tẽ intrareꝰ in reg¬
nũdĩ: nullus ergo diues intrabit in regnũdi & quo mo¬
do ł in euangelio. matheus ⁊acheus. & iosephꝰ ł inue¬
teri testam̃to: quãplurimi diuites intrauerꝰ in regnũ
di: nsi forte qliiadiuicias ł ꝓnihilo habere uelex
toto relinqre: dño inspirante didicerꝰ nũquid enĩ dđ
in regnidiuicus confidebat. qui& desem & ipsocanit: qm̃
cipere: nũquid abrahã. dño substanciã pr&ulisse
credibile ẽ. ꝓ quo unicũ ferire ñ dubitauit heredem
nomine seintellegi uoluit. qui a sponte humiliatłs in¬

Expanded text:
bi notandum quod non ait, quam impossibile, sed quam difficile est. Quod enim impossibile est, fieri omnino non potest. Quod difficile, cum labore potest. Potest etenim fieri, sed cum maximo labore, juvante Dei gratia, ut pecunias habentes, vel in pecuniis confidentes, exutis philargyriae retinaculis, januam intrent regni coelestis: Facilius est camelum per foramen, etc. foramen acus penetrare, quam divitem intrare in regnum Dei, nullus ergo dives intrabit in regnum Dei. Et quomodo vel in Evangelio Matthaeus, Zacchaeus, et Joseph, vel in Veteri Testam, nisi forte quia divitias vel pro nihilo habere vel ex toto relinquere Domino inspirante didicerunt? Nunquid enim David in regni divitiis confidebat qui et de semetipso canit: Quocipere. Nunquid Abraham Domino substantiam praetulisse credibile est, pro quo unicum ferire non dubitavinomine se intelligi voluit, quia sponte humiliatus in
Abbreviated transcription (Latin):
M&uentes neulipsi cũeo occiderentꝰ ł sodtem ille cuius uita
& magis terio gaudebant. in imicoꝵ manib: occũber&
ctad sumens iterum .xii. coepit illis dice ne
quȩ. eeñt eiuentura: quia ecce ascendicus
Ine nusolama. et pilius hominis tiadetur

Expanded text:
uentes ne vel ipsi cum eo occiderentur, vel saltem ille cujus vita et magisterio gaudebant, inimicorum manibus occumberet. Et assumens iterum duodecim, coepit illis dicere quae essent ei ventura. Quia ecce ascendimus Jerosolymam, et Filius hom
Abbreviated transcription (Latin):
mos ꝑtbandoseis longeante & eidẽ pcessionis poenã
& resurreccionis suae gloriã p̃dic̃: Utcũ morientẽ sic̃p̃¬
dictũ ee̾t cernerent: & iaresuriecturũ ñdubi tarent:
Uibi paganoꝵ quoq dem̃tiã quaeiꝰcrucẽ deridere
solent a ꝑtissime c̃futat : cũ ꝓximȩsuae passionis. & tẽpus
quasi futuroꝵ p̃scius ostendit: & locũ quasi mortis intre¬
piđ adiit: etacce dunt adeũ. iacorus. et iohãn
pilii ⁊ ebedei dicentes: macut ter uolumꝰ ut qd cũꝙ
petienimus paciasnoꝵ̃: atilledixit eis: Quiduultis

Expanded text:
ante et ejusdem passionis poenam, et resurrectionis suae gloriam praedicit, ut cum morientem sicut praedictum esset cernerent, etiam resurrecturum non dubitarent. Ubi paganorum quoque dementiam, qua ejus crucem deridere solent, apertissime confutat, cum proximae suae passionis et tempus quasi futurorum praescius ostendit, et locum mortis quasi intrepidus adiit. Et accedunt ad eum Jacobus et Joannes filii Zebedaei dicentes: Magister, volumus ut quodcunque petierimus, faci
Abbreviated transcription (Latin):
merebantur inquirunt: Iec enĩ delec tabecteos cul¬
men honoris : sed prius uia habebat exercerelaboris
Desi derabant regnare sub limitercu xp̃o : Nomine enĩ ca¬
sũ. &illos decebaet consũmari Unde &cdibi desuapces¬
sione loquitur: becptisma aut abeo becptizari. & quomodo
cio artor usꝗ dũ ꝑficiatꝰ Meidem paessioni adppiconsora¬

Expanded text:
ndum merebantur inquirunt; jam enim delectabat eos culmen honoris, sed prius via habebat exercere laboris. Desiderabant regnare sublimiter cum Christo, sed psum, et illos decebat consummari. Unde et alibi de sua passione loquitur: Baptisma autem habeo baptizari, et quomodo coarctor usque dum perficiatur , et eidem passioni appr
Abbreviated transcription (Latin):
Atheus scribit hoc&e matrẽ filioꝵ rebedeitiatua:¬
dnm̃ postulasse pillis: sed marcus ipsoꝵ desideriũ atꝙ con¬
siliũ uolens aperire legentib: tac& deinter ueniente ma¬
quidpe tatis Po testis Bipene calacem : que eoni¬
boaut aptismũ. quo ecoraptizor. Baptiroc

Expanded text:
aeus scribit, haec matrem filiorum Zebedaei Dominum postulasse pro illis; sed Marcus ipsorum desiderium atque consilium volens aperire legentibus, tacet de interveniente mapetatis. Potestis bibere calicem quem ego bibo, aut baptismo quo ego bap
Abbreviated transcription (Latin):
lis aut intuitusẽ eũ. dilexit eũ & dix̃Auiuen tutemea
illi: unũ tibider fiẽputandus homoiste uduoto tẽptan¬
tis ut quidã putauere dnm in terrogosse ł dssua ee
uitam̃titus cũselegis maendata custodisse dicebaet: sed
simplicit̃ ut uixerit ee confessus. quia sim̃ docti. aut
simuleccionis noxareus tener&ur: nequaquã intuitus
archana cordiseius. diligere dicer&ur. Ilis diligit enĩ dñs
eos quimundata legis quic̃ uisminora cus todiunt sed ni¬
hil hominus qđ in lege minus fuerat: hisqui ꝑfectiee desi¬
derant. ostendit Qui añuenit soluere. legẽ aut ꝓph&as
sedimplere: Adquã ꝑfecto implecionẽ ꝑtin&. qđ hic
consequent̃ adiungit: Uade quȩcũq hares uen¬
de. etdapaupe ureus. ethabe bis thes au

Expanded text:
s autem intuitus eum, dilexit eum, et dixit illi: Unum tibi deest. Non est putandus homo iste vel voto tentantis, ut quidam putavere, Dominum interrogasse, et de sua esse vita mentitus, cum se legis mandata custodisse dicebat, sed simpliciter ut vixerit esse confessus, quia si mendacio aut simulationis noxa reus teneretur, nequaquam intuitus arcana cordis ejus diligere diceretur Jesus. Diligit enim Dominus eos qui mandata legis, quamvis minora, custodiunt, sed nihilominus quod in lege minus fuerat, his qui perfecti esse desiderant ostendit: quia non venit solvere legem aut prophetas, sed adimplere. Ad quam profecto adimpletionem pertinet, quod hic consequenter adjungit. Vade, quaecunque habes vende et da pauper
Abbreviated transcription (Latin):
ri fierisensib sedmalicin paruuli estote: sensuaut ut
ꝑfectisitis: Amen dico uo. quis quis ii reciperit
icut puer ñ perseuerat in iracundia ñle susmemi nit:¬
ñ uidens pul chrã mulierem delectatur: non aliud cogitat
aliud loquitur: sic& uos nisitalem habueritis in nocenciã:
& animi puritatẽ : Regnũ caloꝵ ñ poteritis intrare: Alit̃:
regnũdĩ. id est doctrinã euangelii sicut paruulus accipere
iubemur: Quia quomodo paruulus in discendo ñ contra¬
dicit doctorib neq raciones & uerba cõponit aduersũ eos
resistens sed fideliter suscipit qđ doc&ur & cũ m&u obtẽpe¬
r& & qui escit: it a & nos in oboediendo simpliciter. & sin eul¬
la mraccione uerbis dñi faccere debemus: Et conplex
sp̃u suabene diccione: gracia. & dileccione dignosee sig¬
nific& et cuecies sus eet inuia puocun nens

Expanded text:
ri fieri sensibus, sed malitia parvuli estote. Sensu autem, ut ri fieri sensibus, sed malitia parvuli estote. Sensu autem, ut perfecti sitis. Amen dico vobis, quicunque non acceperit Sicut puer non perseon videns pulchram mulierem delectatur, non aliud cogitat, aliud loquitur; sic et vos nisi talem habueritis innocentiam et animi puritatem, regnum coelorum non poteritis intrare. Aliter regnum Dei, id est, doctrinam Evangelii sicut parvuli accipere jubemur, quia quomodo parvulus in discendo non contradicit doctoribus, neque rationes et verba componit adversum eos resistens, sed fideliter suscipit quod docetur, et cum metu obtemperat et quiescit; ita et nos in obediendo simpliciter et sine ulla retractatione verbis Domini facere debemus. Et complexau sua benedictione, gratia et dilectione dignos esse significet. Et cum egressus esset in viam, procurrens
Abbreviated transcription (Latin):
N maetheo scriptu pleniusẽ quicũq dimiserit uxorẽ
suã. nisiobfornicacione. & aliã duxerat moechatur
Unaergo solũ modo cornalisẽ causafornicacio: una
spiritalis timordĩ ut uxor dimittatur. sicut multi
religionis causa fecisselegunt: nulla aut causaẽ dilege p̃¬
scripta. ut uiuente eaqqerelictaẽ. aliaducat᷑: Etopre¬
renaut illipanuulos ut tancie net illos: dis¬
cipuliaut. cocinarantur. oppenenti bus:
Onqđ nollent eis saluatoris & uoce & manu benedici: sed
quo necdũ haebentes plenissima fidẽ putarent eũ in
similitudinẽ hominũ offerenciũ importunitate lassari.
Quos cũ iude netilis. indione tulit. etait illis:
siuite paruulos. uerune adme. et ne prohi¬
ignificant̃ dix̃ taliũ est ñ istoꝵ. utostender& ñ a&ate
regnare sed mores: Et his quisimilẽ hocberent
in nocenciã & sim plicitatẽ p̃miũ reꝓmitti Apło
quoꝗ in eadẽ sentenciã congruente Frs nolite puȩ¬

Expanded text:
n Matthaeo scriptum plenius est: Quicunque dimiserit uxorem suam nisi ob fornicationem, et aliam duxerit, moechatur . Una ergo solummodo causa est carnalis, fornicatio: una spiritalis, timor Dei, ut uxor dimittatur, sicut multi religionis causa fecisse leguntur. Nulla autem causa est Dei lege perscripta, ut vivente ea quae relicta est, alia ducatur. Et offerebant illi parvulos ut tangeret illos. Discipuli autem comminabantur offerentibus. Non quod nollent eis Salvatoris et voce et manu benedici, sed quod necdum habentes plenissimam fidem, putarent eum in similitudinem hominum, offerentium importunitate lassari. Quos cum videret Jesus, indigne tulit, et ait illis. Sinite parvulos venire ad me, et ne prohiSignificanter dixit talium, non istorum, ut ostenderet non aetatem regnare, sed mores, et his qui similem haberent innocentiam et simplicitatem praemium repromitti. Apostolo quoque in eamdem sententiam congruente: Fratres, nolite pue
Abbreviated transcription (Latin):
focaeuerꝰ et cracispiciens iħs. Atdiscipulas
suis: quadippicile. qui pecunias habent
multi plicaendis diuicus in cũbuNd: alterius uitȩ gaudia
q fere contẽpnunt: Sed int̃ pecunias hacbere. & pecu¬
nias amare. multa distancia ẽ: mnultienĩ hecbentes
ñ amant. multiñ hecbentes amant Ite alii & haebeNł
&amant. Alii noc hobere. nec amare sediuicioes scħ gau¬
dent: Ouo tutior sitetusẽ. quia dicere cũ apło ualeNt:
Nob munđ crucifixuse. & nosmundo: Unde & scclo mon
nait : qui haeb&. seqqĩ comat diuiciaes. frustus ñ ccepietex

Expanded text:
discipulis suis: Quam difficile qui pecunias habent, plicandis divitiis incumbunt, alterius vitae gaudia quaerere contemnunt: sed inter pecunias habere, et pecunias amare, multa distantia est. Multi enim habentes non amant, multi non habentes amant. Item alii et habent et amant. Alii nec habere, nec amare se divitias saeculi gaudent, quorum tutior status est, quia dicere cum Apostolo valent: Nobis mundus crucifixus est, et nos mundo . Unde et Salomon non ait, qui habet, sed qui amat d
Abbreviated transcription (Latin):
ucũq ꝑfectusee uoluerit. deb& uendere que hab& &
non ex parte uendere. sicut ananias fecit. & scophira :
sed totũ uendere: &cũ uendiderit. decre omne paupe¬
rib: & sic sibi pparare thesaurũ in regnocȩloꝵ: Nec hoc
cod ꝑ feccionẽ sufficit nisi post contẽptas diuicias salua¬
torẽ sequatꝰ. Idest relictis mcelis. fecciat bona: foccili¬
usenĩ soccculus contẽpnitꝰ: quã uoluntas: Multidiui¬
cias relinquentes: dñm ñ sequuntꝰ: Sequitꝰ aut diim:
qui imitator eiẽ: &ꝑ uestigia illius graditꝰ: qui enĩ dic̃
seinxp̃o credere. deb& quomodo illeãbulccuit. & ipse
ãbulccre: qui con tris tatus inuenbo: abiit

Expanded text:
ue perfectus esse voluerit, debet vendere quae habet, et non ex parte vendere sicut Ananias et Sapphira, sed totum vendere, et cum vendiderit dare omne pauperibus, et sic sibi praeparare thesaurum in regno coelorum. Nec hoc ad perfectionem sufficit, nisi post contemptas divitias Salvatorem sequatur, id est, relictis malis faciat bona. Facilius enim sacculus contemnitur quam voluntas. Multi divitias relinquentes, Dominum non sequuntur. Sequitur autem Dominum, qui imitator ejus est, et per vestigia illius graditur. Qui enim dicit se in Christo credere, debet quomodo ille ambulavit et ipse ambulare. Qui contris
Abbreviated transcription (Latin):
xit. homo nonse par&: Quod ds coniuncx̃. un a faci¬
endo caerne uiri & feminȩ: hoc modo non potest separare.
nisi forsitan solusds̃: Homo separat. quando pp̃t̃ desideriũ
secundȩ uxoris prima dimittimus: ds̃separat. qui& con¬
iun xerat. quando ex consensu ppt seruitutẽdĩ eo qđ tẽpus
in artosit: sichabe me uxores. quac sin hecbentes: esiudo¬

Expanded text:
xit, homo non separet. Deus conjunxit unam faciendo carnem viri et feminae, hanc homo non potest separare, nisi forsitan Deus solus. Homo separat, quando propter desiderium secundae uxoris primam dimittit. Deus separat, qui et conjunxerat, quando ex consensu propter servitutem Dei, eo quod tempus in arcto sit, sic habemus uxores quasi non habentes. Di
Abbreviated transcription (Latin):
quacsi cornuato teneant syllogismo. & quodcũq responde¬
rit. coepcionẽ pacciatur: Sidixerit dimit tendã et uxorem
qualib& ex causa & ducendas alias: pudiciciae p̃diccctor
nebitur. & ccduersus doc trnã mosi ac ꝑ mosen di faccere : Igit᷑
dnis sic responsione tẽperat: ut decipulã transeat: Scrip¬
turã scam̃ ad ducens intestimoniũ & naturalem lgem pri¬
mãq dĩsentenciã. secundo obponens quae ñ uoluntate di
sed pec ccenciũ necessitate concessccẽ Quid inquiduosis¬

Expanded text:
quasi cornuto eum teneant syllogismo, et quodcunque respondequasi cornuto eum teneant syllogismo, et quodcunque responderit captioni pateat. Si dixerit dimittendam esse uxorem qualibet ex causa, et ducendas alias, pudicitiae praedicator nebitur, et adversus doctrinam Moysi ac per Moysen Dei facere. Igitur Dominus sic responsionem temperat ut decipulam transeat, Scripturam sanctam adducens in testimonium, et naturalem legem primamque Dei sententiam secundo opponens, quae non voluntate Dei, sed pecc
Abbreviated transcription (Latin):
Iuc usq marcus ea narra t dedño quȩ ingalilea fecit
& docuit Hinc incipit ea narrare. quȩ in uidȩa fecit
& docuit. siue passusẽ : & primo quidem transiordoc¬
nen cedoriente: deinde &ia cisiordanen. quandoue¬
nit hierichum. b& haniã & hierusolimã: nãcũ omis¬
udȩoꝵ ꝓiuncia generalit̃ ad distinccione aliarũ genciũ.
uida dietasit spicialius taemen meridiatacĩ plerga appel¬
lceboetꝰ iudȩa. ad distinccionẽ sccmariae. galilene. deca¬
polis. & cderarũ in eadem ꝓiuncia regionũ Etconticiu
noci abant cum: Silice uito uxonem dicnit. ie¬
ne Teptantes cum: Et hic notanda m̃ciũ distan¬
cia in turb̾ & phocrisaeis: hi conueniunt ut doce antur
& sui socnentꝰ infirmi. sicut euangelista matheus aꝑte cõ¬
memorat : Illi aocceduNt ut saluatone ac doctore uerita¬
tis. tẽptando decipiant: Neq hoc mirandũ: nãho sde¬
uocio pi&atis illostimulus ceddux liuoris: Introgant ergo
utrũ liceat: homini dimit tere uxoresuã qualib& causet. ut

Expanded text:
ista ea narravit de Domino quae in Galilaea fecit et docuit. Hic incipit ea narrare quae in Judaea fecit et docuit, sive passus est. Et primo quidem trans Jordanem ad orientem, deinde etiam cis Jordanem, quando venit Jericho, Bethaniam et Hierosolymauamvis generaliter ad distinctionem aliarum gentium udaea dicta sit, specialius tamen meridiana ejus plaga appellabatur Judaea, ad distinctionem Samariae, Galilaeae, Decapolis et caeterarum in eadem provincia regionum. Et secutae rogabant eum si licet viro uxorem dimittere, tentantes eum. Et hic notanda mentium distantia in turbis et Pharisaeis. Hae conveniunt, ut doceantur, et sui sanentur infirmi, sicut evangelista Matthaeus aperte commemorat. Illi accedunt, ut Salvatorem ac doctorem veritatis tentandae decipiant. Neque hoc mirandum. Nam hos devotio pietatis, illos stimulus adduxit livoris. Interrogant ergo, utrum liceat homini dimittere uxorem suam qualibet causa, ut
Abbreviated transcription (Latin):
cusandas excusocciones in pacatis: Quia multipeccatoꝵ
suoꝵ quasi iustas p̾tendant. occasiones: ut quouo lunta¬
te delinqunt uideantur necessitate peccare Dnsscru¬
tator cordis. & renũ futuras cogitaciones insingulis. con¬
tu&ur: Dixerat: quisquis unũ paruulũ. receperit in no¬
mine meo. merecepit: poterat aliquis causari. & dicere :
pauꝑtate ꝓhibeor. tenuitas me r&in&. ut hospitalis ee ñ
possim: & hanc excusacionẽ leuissimo pcepto diluit. ut
calicẽ aq & hoc frigidȩ iuxta matheũ totoanimo por¬
rigamꝰ:. Frigidȩ inquit aq ñ calidȩ ne& in calida pau¬
ei quise catheritat in omnib: bonis : & discipulos adma¬
gistroꝵ refrigeria cohortat᷑ͦ: & quia poterat quilib& ten¬
dere pauꝑtatẽ. & p̃ceptũ eludere prius quã illud ꝓpo¬
nat. in mi nentẽ soluit quescione dicens: Nolite errare.
ds̃ñ in rid&ur: Ouȩ eniꝰ seminauerit homo. haeeͣ m&&
Et quis quis. scandalitauenit unu ex hispus

Expanded text:
cusandas excusationes in peccatis, quod multi peccatorum suorum quasi iustas pretendant excusationes, ut quod voluntate delinquunt videantur necessitate peccare. Dominus scrutator cordis et renum futuras cogitationes in singulis contur, dixerat: Quisquis unum parvulum receperit in nomine meo, me recipit. Poterat aliquis causari et dicere: Paupertate prohibeor, tenuitas me retinet, ut hospitalis esse non possim. Et hanc excusationem levissimo praecepto diluit, ut calicem aquae, et hunc frigidae, juxta Matthaeum, toto animo porrigamus. Frigidae, inquit, aquae, non calidae, ne et in calida pauei qui se catechizat, in omnibus bonis . Et discipulos ad magistrorum refrigeria cohortatur. Et quia poterat quilibet obtendere paupertatem, et praeceptum eludere, priusquam illud proponat, imminentem solvit quaestionem dicens: Nolite errare; Deus non irridetur. Quae enim seminaverit homo, haec et metet . Et quisquis scandalizaverit unum ex
Abbreviated transcription (Latin):
mie bisconsuilere qui parius in fide neo ccasione ñi offendant
& recedant a fide aedecidant a salute:
Iotandum sane. qđin nĩo bono opere aliquando cauendũc scan¬
dalẽ pximi: aliquando uero ꝓnihilo contẽpnendã : In quantũ
enĩ sine peecato possumus uitare ꝓximoꝵ scandalũ debemus:
Siaũt deueritate scandalũ ponitur : uti lius pmtt titur Ncas
doli urisci quã ueritas relinquatur: Ite ꝑ molã asinariuã
steulari s urte cir cuitus aelitbor exprimitur. & ꝑpfunctũ
maeris ꝓtema damnacio designatur: quiergo adsc̃ita

Expanded text:
ime iis consulere, qui parvi sunt in fide, ne occasione nostri offendantur, ime iis consulere, qui parvi sunt in fide, ne occasione nostri offendantur, et recedant a fide, ac decidant a salute. Notandum sane, quod in nostro bono opere, aliquando cavendum est scandalum proximi: aliquando vero pro nihilo contemnendum. In quantum enim sine peccato possumus vitare proximorum scandalum, debemus. Si autem de veritatedalum nasci, quam veritas relinquatur. Item per molam asinariam saecularis vitae circuitus ac labor exprimitur, et per profundum maris extrema damna
Abbreviated transcription (Latin):
quã haec genȩralis possit ee senten onit tere tun:¬
cia aduersũ om̃s qui alique scandalizant: tamen
iuxta consequentiã sermonis. &ia contra apłos die¬
tũ intellegipo test. qui int̃ se disputantes quis eet illoꝵ
ma ior uidebant᷑ inuicẽ dedignitate contendere: &si
in hoc uicio ꝑmansssent: poterant eos quos ad fidem uocabaN
ꝑ suũ secendalũ ꝑdere. Du apłos uident inter se dediote pugnare
Quod ane dre Benĩ ẽ cimagis sicircũdaridur molarasmaria coloes
seun dũrituĩ ꝓunciae loquitur quomaiorũ er minu istc apii
ueres iudcos poetia fuerit. ut in ꝓfundo ligasaxo demergerentur
Et reuera meliuse innoxiu poena quã uis atro cssimna tẽpora¬
uetam̃ uita finre corpored : qua ledendo fratir morui anie
mereri ꝓpaua: Recteaut quiscandalitari potest : pusillus ap¬
nde ehnat a fide quiaut pusillus c̃ animo & paruus occusioner
querte quo modo scandalit&dur: ppt nideniq opor desiosnngr¬

Expanded text:
quam haec generalis possit esse sententia adversum omnes qui aliquem scandalizant, tamen juxta consequentiam sermonis, etiam contra apostolos dictum intelligi potest, qui inter se disputantes, quis esset illorum major, videbantur invicem de dignitate contendere. Et si in hoc vitio permansissent, poterant eos quos ad fidem vocabant, per suum scandalum perdere, dum Apostolos viderent inter se de honore pugnare. Quod autem dixit: Bonum est ei magis si circumdaretur mola asinaria collo ejus, secundum ritum provinciae loquitur, quo majorum criminum apud veteres Judaeos poena fuerit, ut in profundum ligato saxo demergerentur. Et revera melius est innoxium, poena quamvis atrocissima temporali, tamen vitam finire corpoream, quam laedendo fratrem, mortem animae mereri perpetuam. Recte autem qui scandalizari potest, pusillus apnon declinat a fide. Qui autem pusillus est animo et parvus, occasiones quaerit quomodo scandalizetur. Propterea denique oportet nos max
Abbreviated transcription (Latin):
rii salutaris. aedhocꝑuenire c̃tendit: et quisit uerus reli¬
gionis cultus in uestigare ꝑsistit: qđ in historia cornelu
centurionis p̃cipue declacratũ ẽ : quidm̃ quẽ colebat cre¬
bris p̾cib. ut sese inluminare dignar& orabat: quidest
aut transeundo audire : standolum̃ restituere : nisi quod
ꝑhumanitatẽ suã misertusẽ quiꝑ diuinitatis potenciam
anob̵ m̃ tisnrȩ tenebras exclusit: qđenĩ ꝓp̃tnos. natus & pas¬
susẽ. qui resur rex̃ cescendit incelũ quasi transut ihs quia
uit qui a ñ sic̃ illa dispensacio tẽporalis. it a uerbi a &̃ ni¬
tas transitqͣ in semanens. in nouaoma: Stare enĩ diẽ.
in cõmutabli cogitacione. mutabilia cuncta disponere :
Qui ergo uoces p&entis transiens audiuit. stanlum̃ reddidit:
quia & sipp̃t nos tẽporalia ꝑtulit. inde tam̃ nob̾lucẽ tribuit
unde hocbere mutabilitatis transitũ nescit: Quiciiau¬

Expanded text:
rii salutaris ad hoc pervenire contendit, et qui sit verus relirii salutaris ad hoc pervenire contendit, et qui sit verus religionis cultus investigare persistit. Quod in historia Cornelii centurionis praecipue declaratum est, qui Deum quem colebat crebris precibus ut sese illuminare dignaretur, orabat. Quid est autem transeundo audire, stando lumen restituere, nisi quod per humanitatem suam misertus est, qui per divinitatis potentiam a nobis mentis nostrae tenebras exclusit? Qui enim propter nos natus et passus est, qui resurrexit et ascendit in coelum, quasi transiit Jesus; quia vit, quia non sicut illa dispensatio temporalis, ita Verbi aeternitas transit quae in se manens innovat omnia; stare enim Dei est incommutabili cogitatione mutabilia cuncta disponere. Qui ergo voces petentium transiens audivit, stans lumen reddidit, quia et si propter nos temporalia pertulit, inde tamen nobis lucem tribuit, unde habere mutabilitatis transitum nescit. CA
Abbreviated transcription (Latin):
fert: porrocderi treseuangelistȩ qui congregate
denacionib: ecdesiae scripserꝰ a sini solũ modo ad dñmad¬
ducti fecciuNT m̃cionẽ : dematre omnino r&icent: Quia
illisimplicit̃ fidẽgenciũ figurant: Isteaut natũ exfideli
synagoga fidelẽgenciũ populũ. ordinesuae narracionis in¬
timare curauit: ꝓficiscente igiturdnõ & discipuliseiꝰ & plu¬
rima multitudine dehuericho. Cȩcus sedebat iux tauiã men¬
dicans : Quia ascendente ad cdos dño & multis fideliũ se¬
quentib: : immocunctis ab iniciomundi electis unacum
illo ianuã regniclestis ingredientib: moxgenciũ popu¬
lus diuꝑfidia cecus audito saluatoris aduentu cȩpit &¬
ipse suae scclutis atqinluminacionis. spẽ habere: de quo
benedicitꝰ : quia sedebat. iuxtauiã m̃dicans: eñdicat enĩ
&iuxtauiã sedens: quinecdũ it̃ ueritatis ingrediens. nec¬
dũ cognoscens sedula intencione. atq inquisicione deside¬

Expanded text:
fert. Porro caeteri tres Evangelistae qui congregatae fert. Porro caeteri tres Evangelistae qui congregatae de nationibus Ecclesiae scripserunt, asini solummodo ad Dominum adducti faciunt mentionem, de matre omnino reticent. Quia illi simpliciter fidem gentium figurant; iste autem natum ex fideli synagoga fidelem gentium populum proximo ordine suae narrationis intimare curavit. Proficiscente ergo Domino et discipulis ejus et plurima multitudine de Jericho, caecus sedebat juxta viam mendicans; quia ascendente ad coelos Domino, et multis fidelium sequentibus, imo cunctis ab initio mundi electis, una cum illo januam regni coelestis ingredientibus, mox gentium populus diu perfidia caecus, audito Salvatoris adventu coepit et ipse suae salutis atque illuminationis spem habere. De quo bene dicitur, quia sedebat juxta viam mendicans. Mendicat enim juxta viam sedens, qui necdum iter veritatis ingrediens, necdum cognoscens, sedula intentione atque inquisitione deside
Abbreviated transcription (Latin):
manifestius ꝑ apostłs. & iud eis &gentib: & a&nȩ diuini¬
tatis. & ad sũptȩ a sehumirnitatis. archana pecte fecit:
Quoduero marchus unũ inluminatũ scribit. ad gencium
salutẽ specialit̃ respicit : qui omnimodis aluce uerita¬
tis extorres fuerant: &ideo quantũ focmosa infide¬
litatis eoꝵ erat cecitas. tantũ focmosa focctaẽ in lumi¬
nantis eos gracia saluatoris: & bene marchus qui
gentib scribebat euangeliũ unũdicit inluminatũ:
ut eoꝵ quos instituebat cedfidẽ saluacioni figura con¬
gruer&: matheus uero qui credentib ex hebrȩis su¬
ũ scribebat euangeliũ. qđ ingenciũ quoq noticiã e¬
rat ꝑuenturũ. recteduos dicit inluminatos: ut ad
utrũq populũ. unã eadẽq fideigraciã ꝑtinere doce¬
r& Quod &iã insequenti leccione deasino in quo
dñs sedere dignatusẽ: eadẽ euangelica seruare scrip¬
tura curauit: matheus nãꝙ qui fidelibus exiudeis e¬
uangelitabat. asin ãsimul &pullũ adductos dño re¬

Expanded text:
ivinitatis et assumptae a se humanitatis arcana patefecit. Quod vero Marcus unum illuminatum scribit, ad gentium salutem specialiter respicit, qui omnimodis a luce veritatis extorres fuerant. Et ideo quantum famosa infidelitatis eorum erat caecitas, tantum famosa facta est illuminantis eos gratia Salvatoris. Et bene Marcus, qui in gentibus scribebat Evangelium, unum dicit illuminatum, ut eorum quos instituebat ad fidem salvationi figura congrueret. Matthaeus vero qui credentibus ex Hebraeis suum scribebat Evangelium, quod in gentium quoque notitiam erat perventurum, recte duos dicit illuminatos, ut ad utrumque populum unam eamdemque fidei gratiam pertinere doceret. Quod etiam in sequenti lectione de asino, in quo Dominus sedere dignatus est, eadem Evangelica servare Scriptura curavit. Matthaeus namque qui fidelibus ex Judaeis evangelizabat, asinam simul et pullum adductos Domino re
Abbreviated transcription (Latin):
sed siue occasione siue ueritatẽ xp̃s ad nunci&ur: &
in hoc gaudeo. sed & gaudebo: sed lic& ille gaudeat. &ia
dehis quixpm̃ aednunciant ñ sincere: & tales aliquan¬
do in nominexp̃i. signafoccientes. ab alioꝵ scclutẽ cen¬
seantur ñ ee ꝓhibendi: Ñtam̃ ipsis ꝑtalia signa secu¬
ra sua consciencia redditur: Quinpocius in illadie cũ

Expanded text:
Sed sive occasione, sive veritate Christus annuntietur, et in hoc gaudeo, sed et gaudebo. Sed licet ille gaudeat, etiam de his qui Christum annuntiant non sincere, et tales aliquando in nomine Christi signa facientes, ab aliorum salute sentiantur non esse prohibendi, non tamen ipsis per talia signa secura sua conscientia redditur quin potius in illa die, cum
Abbreviated transcription (Latin):
nroꝵ scelerũ fuerit accensac. hocremedio singulaeri posse
placcari Ie uiniũ aut generalee ñ solũ abescis sed &ct
cunctis in le cebiis cebstinere carnalib immo abomnib:
uicioꝵ continere passionib: Sic &oracio generalis ñ in
uerbis solũẽ quib: diuinã dem̃ciã in uocamꝰ: Uerũ &ia
in omnib: quȩ in obsequiũ nrĩ conditoris. fidei deuocione
gerime: Teste apło qui ait: sẽꝑgaud&e. sine in t̾missione
orate: Quomodo enĩ qui somnib horisatq mom̃tis sine
in t̾missione dm̃ potest in uocare ser monib : sed tuncsi¬
ne in t̾missione oramꝰ : Cũ ea solũ operagerimus qͣ nos
piadati nr̃i cõm̃dent teuctoris: Quoni mirũ ieiunio.¬
& qua oracione. iuuantedño cunctas antiqui hostis de¬
bellabimus acꝓpulsabimus insidias: et inde piro¬

Expanded text:
ostrorum fuerit accensa, hoc remedio singulari posse placari. Jejunium autem generale est, non solum ab escis, sed a cunctis illecebris abstinere carnalibus, imo ab omnibus vitiorum continere passionibus. Sic et oratio generalis, non in verbis solum est, quibus divinam clementiam invocamus, verum etiam in omnibus quae in obsequium nostri Conditoris fidei devotione gerimus, teste Apostolo qui ait: « Semper gaudete, sine intermissione orate . » Quomodo enim quis omnibus horis atque momentis sine intermissione Deum potest invocare sermonibus? Sed tunc sine intermissione oramus, cum ea solum opera gerimus, quae nos pietati nostri commendent auctoris. Quo nimirum jejunio et oratione, juvante Domino, cunctas antiqui hostis debellabimus ac propulsabimus insidias: HOMILI
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipua deuocione dnm amans: Ideoq redamaridignus
excludendũ beneficio putauit cũ. qui ñ utatꝰ officio: sed
doc&ur ne mine abono qđ ex parte hacb& arcendum :
sed ad hoc potius qđ ñdũ haeb& eẽ ꝓuocandũ nasequitꝰ:
lis aut ait: nolite pnohipe ne eu: uemo e enum
qui paciat uir tutẽ. in nomine meo et pos sit

Expanded text:
praecipua devotione Dominum amans, ideoque redamari dignus, praecipua devotione Dominum amans, ideoque redamari dignus, excludendum beneficio putavit eum qui non utatur officio, sed docetur neminem a bono quod ex parte habet arcendum, sed ad hoc potius, quod nondum habet, esse provocandum. Nam sequitur: Jesus autem ait: Nolite prohibere eum; nemo est enim qui fac
Abbreviated transcription (Latin):
d&: ut in stoer a&ectis par uulȩ. simplicitate sine arro¬
gancia: caritate sine inuidia: de uocione sine ira¬
cundia conseruent: Quod aut conplectitur puerũ.
significat humiles suo. dignoseet conplexu acdileccio¬
ne. talesq cũ inpleuerint qđ p̾cepit: discite ame qui
mitisũ & humiles corde iure posse gloriari acdicere:
Leuaeiꝰ sub capite meo. & dextera illius amplexabitꝰ me:
Beneaut cũ dixiss&. quisquis unũ ex huius modi pueris
receperis. ad didit in nomine meo : ut uidelic& formam
se in pueris recipidocebat uidelic& quasi cocpud in mem¬
bris suis neputar&ur hocee solũ qdđ̵ uidebatꝰ : Adiun x̃
atq ait Et qui cũq mesus ceperat. non ce sus¬
çipit. sed eum qui me mi di i.
alẽ seutiq ccstantũ crediuolens. qualis & quantus ẽ
ut qui me recipit. recipiat eũ quimisit me Respondit illi¬
ioħ dicens: magister. uidimus quendã in nomi n&uo ei¬
cientẽ demonia. qui non sequitꝰ nos & ꝓhibuimus cũ: Ioħ

Expanded text:
star aetatis parvulae simplicitatem sine arrogantia, charitatem sine invidia, devotionem sine iracundia conservent. Quod autem complectitur puerum, significat humiles suo dignos esse complexu ac dilectione, talesque cum impleverint quod praecepit: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde , jure posse gloriari ac dicere: Laeva ejus sub capite meo, et dextera ejus amplexabitur me . Bene autem cum dixisset, Quisquis unum ex hujusmodi pueris receperit, addidit: in nomine meo, ut videlicet formam se in pueris recipi docebat, videlicet quasi caput in membris suis, ne putaretur hoc esse solum quod videbatur, adjunxit atque ait: Et quicunque me susceperit, non me suscipit eum qui me misit. alem se utique ac tantum credi volens, qualis et quantus ese, ut qui me recipit, recipiat eum qui misit me. Respondemdam in nomine tuo ejicientem daemonia, qui non sequitur nos, et prohibuimus eum. Joannes
Abbreviated transcription (Latin):
dicezat illas: Empilius hominis. tuadetur
uumanus homi nũ etocci dent eũ. et occisus
M ꝑ prosperis misc& tristiia. utcu̾repente uenerint. n terreaNT
apłos. sed p̃meditatis ferantꝰ animis: sienĩ con tristat eos
qđ occidendusẽ : deb& l& ficare quoddie t̃cio surreturus sit:
Afilli icnonaban uenrus tud. eltime aneu it̃nogane:¬
ae ignoracio discipuloꝵ ñ tã d& arditate ingenii sui quã
Ide amore nascitur saluatoris: Quicarnales ad hue. & mys¬
terio crucis ignari: cũ dm̃uerũ cognouerant. moritu¬
rum credere nequibant: & quia ꝑfiguras eũ sepelo¬
quen te audire solebant: horsentes euentũ mortis eius:
&ia ineis q desua tradicione & passione aꝑteloq batur:
figurate aliud significari uolebant: Etuene ruNT
caphati nau: quicudomiessent. interroca¬
nat eos: ouid inuia tactanatis: At illi tacena

Expanded text:
ilius hominis tradetur in manus hominum et occident eum. Et occisus mper prosperis miscet tristia, ut cum repente venerint, non terreant apostolos, sed a praemeditatis ferantur animis. Si enim contristat eos quod occidendus est, debet laetificare quod die tertio resurrecturus est. At ignorabant verbum istud, et timebant interrogareaec ignoratio discipulorum, non tam de tarditate ingenii eorum quam de amore nascitur Salvatoris, qui carnales adhuc et mysterii crucis ignari, quem Deum verum cognoverant, moriturum credere nequibant. Et quia per figuras eum saepe loquentem audire solebant, horrentes eventum mortis ejus, etiam in eis quae de sua traditione et passione aperte loquebatur, figurate aliud significari volebant. Et venerunt Capharnaum. Qui cum domi essent, interrogabat eos. Quid in via tractaba
Abbreviated transcription (Latin):
idens cogitaciones discipulorũ dñsi curatme necepit:
desideriũ gloriae humilitatis contencione scenare. prima¬
tũq ñ eequerendũ: & prius simplici humilitatis cõmo¬
n& imperio: & mox puerilis in nocenciae doc& exẽplo:
Quod enĩ ait : quisquis unũ exhuius modi pueris recepe¬
rit in nomine meo. merecepit: ł simplicit̃ pauperer

Expanded text:
idens cogitationes discipulorum Dominus curat desiderium gloriae, humilitatis contentione sanare, primatumque non esse quaerendum: et prius simplici humilitatis commonet imperio, et mox puerilis innocentiae docet exemplo. Quod enim ait: Quisquis unum ex hujusmodi pueris receperit in nomine meo, me recipit; vel simpliciter paupe
Abbreviated transcription (Latin):
cit istius modiẽ: nũquid potest ds sibiee contrarius:
ut aliu ante iusserit. & sentenciã suã nouo fran¬
gat imperio: Nita senciendũẽ: sed moses cũ uider&
niores uel pulchriores essent. prima suxores in t̾fici aut
malã uitaducere: Maluit indulgere discordiam.
quã odic & homicidia ꝑseuerare: Simulq considera. quod
ñ dix̃ ꝓp̃t duriciã cordis uri ꝓmisit uob ds̃. sed moses: Utuxx¬
ta apostolũ consiliũ sit hominis. ñ imperiũdĩ ABinicioxũt.
unȩ. mascu lum et pemina. feceosds
oc inexor dio genesȩos scriptũ ẽ Dicendo aut masculũ. & fe¬
Iminã: ostendit secunda uitanda coniugia: fieniait
masculũ & feminas qđ exprioꝵ repudio querebaet᷑. sedmas¬
culũ & feminã ut unius congrui consorcio nec terentur :
ppt hoc uclinquat. homopatne suũ et matne. elad¬
heneuit. aduxonem sua Similiter ait cedherebit
aduxorẽ sua: uaduxores: eterunt duo incarne u¬
iA: itaque iam non sun duo. sedunacocno:

Expanded text:
cit istius modi est. Nunquid potest Dominus sibi esse contrarius, ut aliud ante jusserit, et sententiam suam novo frangat imperio? Non ita sentiendum est: sed Moyses cum videret niores, vel pulchriores essent, primas uxores interfici, aut malam vitam ducere, maluit indulgere discordiam, quam odia et homicidia perseverare . Simulque considera, quod non dixit: Propter duritiam cordis vestri permisit vobis Deus, sed Moyses: ut juxta Apostolum consilium sit hominae masculum et feminam fecit eos Deus. Hoc in exordio Geneseos scriptum est. Dicendo autem masculum et feminam, ostendit secunda vitanda conjugia. Non enim ait masculum et feminas, quod ex priore repudio quaerebatur, sed masculum et feminam, ut unius conjugis consortio necterentur. Propter hoc relinquet homo patrem suum et matrem, et adhaerebit ad uxorem suam. Similiter ait, Adhaerebit ad uxorem suam, non ad uxores. Et erunt duo in carne una. Itaque jam non sunt duo, sed una caro.
Abbreviated transcription (Latin):
q quȩ itasalitꝰ carnẽ consumit Quod in hostus quȩ in
altari cremabantꝰ fieri solere diuinȩ legis scita decla¬
rant: ubi inomni uictima. & sacrificio salofferri pre¬
ceptũ ẽ : salergo. dulcedine sapienciae . Ignis spsscĩ gracia.
designat: &omis ignisalitur. quia omis electus sccpien¬
cia deb& spiritalia cor rupcionẽ concupiscenciae
carnalis expugͣgari: ut uictima diuinis alticrib aptoe
possit effici: Undebene cũ dixiss& : Omis enĩ ignesa¬
li&xur addidit. &omis uictima salidur: Ille denĩ uera¬
citer uictima dñi existit: qui suũcorpus & animã aui¬
cus emundando. ꝑ amorẽ scĩ sps dõ consecrat: Nec solũ
uistima talissale asꝑgitur: sed & ignicon sumitur:
Quan do ñ peccati tantũ contagid̃ pellitur. sedcebelec¬
toꝵ m̃te ipsa &iã uitȩ p̾sentisq  in carne ẽ delectacio
tollitur & futurȩ magis uitȩ conuersoccio intentamte

Expanded text:
que quae ita salitur carnem consumit. Quod in hostiis quae in que quae ita salitur carnem consumit. Quod in hostiis quae in altari cremabantur, fieri solere divinae legis scita declarant, ubi in omni victima et sacrificio sal offerri praeceptum est. Sal ergo dulcedinem sapientiae, ignis Spiritus sancti gratiam designat. Et omnis igne salietur, quia omnis electus, sapientia debet spiritali a corruptione concupiscentiae carnalis expurgari, ut victima divinis altaribus apta possit effici. Unde bene, cum dixisset, Omnis enim igne salietur, addidit: Et omnis victima sale salietur. Ille etenim veraciter victima Domini existit qui suum corpus et animam a vitiis emundando per amorem sancti Spiritus Deo consecrat. Nec solum victima talis sale aspergitur, sed et igni consumitur, quando non peccati tantum contagio pellitur, sed ab electorum mente ipsa etiam vitae praesentis quae in carne est delectatio, tollitu