comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diabobo Etitu insidiaberis calcaneo eius. Multe sun qͥdẽ insidie eiꝰ qͥb
cotidie uulneramur. & ido ñ sine ingenti ratione ab uno euuangelistarauis
dictũe ut calciatos pedes sancdaliis habeamꝰ & in alio. nȩccalciam̃ta inura fes
Ac iesunaur longe aliter pceptũ legimus. Sedsi ordo eratio eor sideretil
moesuarta ciuerstas absq ambiguo soluitus. dũ statim ipsa causa subcdtna
ergo t̃ra giptiubi datur p̃ceptio mandati suꝑior depascha. qd terra scã est
Et ideo popło di habenda ibi mandant᷑ calciam̃ta & portare in pedib it
sc̃a autẽ terra decernunt᷑ soluenila. Quas tam̃ calsas diligent̃ c̃siderare
oport& quia magna inse p̃monstrant saeram̃ta. Quã dui gͦ in hac egx p¬
to uersam̃. oporta nos pascha dñĩ cȩlebrantes calciatis pedib incedere:
& scarũ seripturarũ tegum̃tis munire gressnrõs. Quiatutꝰ ñ ẽ incessus

Expanded text:
diabolo: Et tu insidiaberis calcaneo ejus . Multae sunt quidem insidiae ejus, quibus quotidie vulneramur. Et ideo non sine ingenti ratione ab uno evangelistarum dictum est, ut calceatos pedes sandaliis habeamus, et in alio, nec calceamenta in via feac Jesu Nave, longe aliter praeceptum legimus. Sed si ordo et ratio consideretur, mox tanta diversitas absque ambiguo solvitur, dum statim ipsa causa subditur: ergo terra Aegypti, ubi datur praeceptio mandati superior de Pascha, quod terra sancta est, et ideo populo Dei habenda ibi mandantur calceamenta et portare in pedibus, in sancta autem terra decernunt solvenda. Quas tamen causas diligenter considerare oportet, quia magna in se praemonstrant sacramenta. Quandiu ergo in hac Aegypto versamur, oportet nos Pascha Domini celebrantes, calceatis pedibus incedere, et sacrarum Scripturarum tegumentis munire gressus nostros, quia tutus non est incessus
Abbreviated transcription (Latin):
p̃miũ scõꝵ inreqͥe & pena torm̃toꝵ insupplicus. Sed qui ꝑserutator est
cordiũ & nouit omĩa ipse ustssime discernit qͥd singulis ꝓsuis restituat facti
Alio qͥnquis ctẽplari ual& cur sodomb tolerabilius ayilli ciuitati atrocius
ẽẽ debeat: Possumꝰ tam dicere qđ illis pax reccua lationis ñp̃dicata fuit.
nec ad eos missus ÷ aliqͥs qͥeis uia salutis adnuntiar&. Sed angłi mox ad ꝑ¬
dendũ eã. qͥdẽ qͥna loth ingressi uel unũ repperer̃ c̃qͦ diuerterent
el qͥa hic sodoma penã sustinuit. si forte icleo aliqͥd leuius infuturo habebi
Sed misera ciuitas que sibi oblatã pacẽ reiecit. & hospitalitatis grirmint̃¬
dix̃. utrãq legẽ c̃tẽpsit. Legẽ scilic& nature & moysi acxp̃i gñym reluctaui:

Expanded text:
ita et poena tormentorum in suppliciis. Sed qui perscrutator est cordium, et novit omnia, ipse justissime discernit quid singulis pro suis restituat factis. Alioquin quis contemplari valet, cur Sodomae tolerabilius, et illi civitati atrocius esse debeat? Possumus tamen dicere quod illis pax reconciliationis non praedicata fuit, nec ad eos missus est aliquis qui eis vitam salutis annuntiaret; sed angeli mox ad perdendum eam quidem; qui ad Loth ingressi, vel unum repererunt cum quo diverterent. Vel quia hic Sodoma poenam sustinuit, si forte ideo aliquid levius in futuro habebit. Sed misera civitas, quae sibi oblatam pacem rejecit, et hospitalitatis gratiam interdixit, utramque legem
Abbreviated transcription (Latin):
ad p̃dicandũ mittunt᷑  discipłi. qͦs ꝓfecto apłoꝵ fons salubrit̾ enutriut
Sed & leones duodecĩ trhonũ ferentes salomonis. dũ quadrato numero
tressimul ad singulas mundi ungunt᷑ plagas. istoꝵ p̾monstrant fortitu
qͥa suꝑ eos soliũ maiestatis eiꝰ fide fundat᷑. & ciuitas deꝗͣ dictũ ÷ solidatur.¬

Expanded text:
ad praedicandum mittuntur discipuli, quos profecto apostolorum fons salubriter enutrivit. ad praedicandum mittuntur discipuli, quos profecto apostolorum fons salubriter enutrivit. Sed et leones duodecim thronum ferentes Salomonis , dum quadrato numero, tres simul ad singulas mundi junguntur plagas, istorum praemonstrant fortitudquia super eos solum majestatis ejus fide fundatur, et civitas, de qua dictu
Abbreviated transcription (Latin):
mare collocat᷑ ȩneũ. Et ipsi acsiduo decĩ boues t̃nario c̃segrati numero. ad
qͥde mareeneũ signant̃ fer̃ Porro qͦd & mistice tantũ duo dec̃ eliguntur
i pfeto numerꝰ dũter quatuor uł quat̾ tres supputant᷑ alt̾natĩ c̃ficitur.
ta uic ies tressine quattuor. neq quattuor sine trib siuis respondeant partib.
debrant exosficio ad quattuor mundi plagas iure deferre. & trinitatẽ in
eisdẽ partib ñtiare. Hinc qͦq duodecĩ trib filioꝵ isrł ascendentes ex
ȩgypto. similit̾ castra metant᷑. Tres uidelic& ad orientẽ. & tres ad meri¬
erꝰ qͥppe iacob duodecĩ genuit filios. qͦs benedictionib colliũ ȩt̾̃ noꝵ spiri¬
talit̾ benedix̃. Hi duodecĩ fontes inhelim ubertatẽ uitȩ fluunt. circa qͦs
septuaginta duȩ palmȩ creuisse legimꝰ. uidelic& septuaginta duo qui

Expanded text:
mare collocatur aeneum; et ipsi ac si duodecim boves ternario consecrati numero, ad mare collocatur aeneum; et ipsi ac si duodecim boves ternario consecrati numero, ad  eliguntur, qui profecto numerus dum ter quatuor, vel quater tres supputantur, alternatim conficitur, ita ut nec tres sine quatuor, neque quatuor sine tribus suis respondeant partibus; atis, quae debeant ex officio ad quatuor mundi plagas jure deferre, et Trinitatem in iisdem partibus nuntiare. Hinc quoque duodecim tribus filiorum Israel ascendentes ex Aegypto similiter castra metantur; tres videlicet ad orientem, et tres ad meriim genuit filios, quos benedictionibus collium aeternorum spiritaliter benedixit. Hi duodecim fontes in Elim ubertatem vitae fluunt, circa quos septuaginta duae palmae crevisse leguntur , videlicet septuaginta duo qui
Abbreviated transcription (Latin):
turã Tantũ ut auditores eoꝵ doctrinã quã exhibuit & fidẽ recipiant.
quã signis & uirtutib c̃m̃dauit. Seqͥt᷑. Duodeci apłoꝵ nomina sunt heç
x hoc qͥppe p̃figit᷑ titulus. qͥa uenturierant pseudo apłi: ne ullus alius recipiat᷑
Etideo mox c̃ mimerant᷑. In istis nãq c̃secratꝰ ordo. & duo denaruiꝰ ÷ numerus
ꝓpt̃ea satis piude post doctrinã saluatoris & ꝓdigia signoꝵ. ilico dũ potestas
eis tribuit᷑ p̃titulant᷑: nealiqͥs aliud extra doctrinã istoꝵ afferens. licet ullis
aliqͥd uideat᷑ artib forte in a postolatu uł doctrina salutis reciperã. Porro hi
duo decĩ fundam̃ta ciuitatis dĩ quȩ in apocal ipsi p̃monstrat᷑ totidẽq portȩ et
Anguli qͥa solidant᷑. oportuit eos c̃numerari : & suis signatis p̃fimri nominib
nde & si ali dicunt᷑ apłi. tam̃ in istis p̃fixa ÷ &e c̃pleta figurarũ uarietas suꝑ qͦs

Expanded text:
turam, tantum ut auditores eorum doctrinam, quam exhibuit, et fidem recipiant, turam, tantum ut auditores eorum doctrinam, quam exhibuit, et fidem recipiant, quam t ideo mox connumerantur. In istis namque consecratus ordo, et duodenarius est numerus. Propterea satis provide post doctrinam Salvatoris, et prodigia signorum, illico dum potestas eis tribuitur praetitulantur, ne aliquis aliud extra doctrinam istorum afferens licet ullis aliquid videatur artibus forte in apostolatu, vel doctrina salutis reciperetur. Porro hi duodecim fundamenta civitatis Dei, quae in Apocalypsi praemonstratur, totidemque portae et anguli quia solidantur, oportuit eos connumerari, et suis signatis praefiniri nominibus. Unde etsi alii dicuntur apostoli, tamen in istis praefixa est et completa figurarum varietas, super quos
Abbreviated transcription (Latin):
Q uȩ nmirũ duo morboꝵ genera. de obsessione demonũ uenire manifostũ ÷
Et idõ pͥusilli pellendi erant. deinde ꝑfidẽ anima pur ganda. tũ sanitas
carnis c̃sequenda. Qua ꝓpt̃ &fides quã sepe reꝗͥt᷑ reqͥrit᷑ inmiraculis. & ple¬
niuꝰ c̃firmat᷑ ex benesicus. si qͦmͦ totꝰ homo salu&: & nulla desit apłis grã¬
salutis. Siqͥdẽ languorẽ qͥdã addiut᷑nã uexationẽ carnis int̾p̃tant᷑. infir¬
mitatẽ uͦ ad ingruentẽ subito corruptionẽ Porro alii afflictionẽ hostis ad
infirmitates ȩstimant ꝑtinere. languores uero ad intẽꝑantiã carnis: Si ꝗd
uder& infirma: Nã om̃is corruptio: amaligno e Et ideo ꝑfecta potestas eis
tribuit᷑. ut habeant largiendi exdõ qͦd in ipso est. Ipse aut̃ potestas sał & boni¬
tas est : & fons tociuꝰ in corruptionis. Idcirco p̃stitit suis exgrã. qͦd ipse ẽ ꝑ na¬

Expanded text:
Quae nimirum duo morborum genera de obsessione daemonum venire manifestum est. Quae nimirum duo morborum genera de obsessione daemonum venire manifestum est. Et ideo prius illi pellendi erant, deinde per fidem anima purganda, tum sanitas carnis consequenda. Quapropter et fides quam saepe requiritur in miraculis, et plenius cquidam ad diuturnam vexationem carnis interpretantur, infirmitatem vero ad ingruentem subito corruptionem. Porro alii afflictionem hostis ad infirmitates aestimant pertinere, languores vero ad intemperantiam carnis. Si qotestas eorum videretur infirma. Nam omnis corruptio a maligno est; et ideo perfecta potestas eis tribuitur, ut habeant largiendi ex domino quod in ipso est: ipse autem potestas, salus et bonitas est, et fons totius incorruptionis. Idcirco praestitit suis ex gratia, quod ipse est per na
Abbreviated transcription (Latin):
iguis supͣ omẽ qͦd ad uer̃s dm̃ conat᷑ potestatẽ tribuit. ut pellant a corporib
bellũ aduersus eos gesisse. Uel qͦmͦ corpora deregno tenebrarũ uire credamt
cũ & saluator ab eis euacuare uenerit omnẽ fraudẽ in imici. & sanare õmẽ
labẽ corruptionis : Pat& gͥ qͦd nulla ÷ uirtꝰ aut potestas nisi adõ. & ipse dssit
qͥ tanta suis p̃sticit ut possint Dedit enĩ eis potestatẽ calcandi supͣ omnem
uirtutẽ inimici. sed & corpora ñ ab alio quã ab ipso c̃dita. ut qͦd sauciauerti
hostis. iure sanet᷑ ab opifice: ꝓpt̾ea curandi omnẽ languorẽ & õmẽ insir¬
mitatẽ uerbo dedit sus. & grãm indulsit: Uerupcam̃ querit᷑ ꝗd sit int̾ omẽ
Amisterio. aut suꝑfluũ in relatu. Unde liceat existimari. qͦd languor
ad infidelitatẽ animȩ ꝑtinuerit. infirmitas uͦ ad uexationẽ carnis

Expanded text:
iguis supra omne quod adversus Dominum conatur, potestatem tribuit ut pellant a corporibus, iguis supra omne quod adversus Dominum conatur, potestatem tribuit ut pellant a corporibus, bellum adversus eos gessisse. Vel quomodo corpora de regno tenebrarum jure credantur, cum et Salvator ab eis evacuare venerit omnem fraudem inimici, et sanare omnem labem corruptionis. Patet igitur quod nulla est virtus aut potestas nisi a Deo, et ipse Deus sit, qui tanta suis praestitit ut possint: dedit enim eis potestatem calcandi supra omnem virtutem inimici; sed et corpora non ab alio quam ab ipso condita, ut quod sauciaverat hostis, jure sanetur ab opifice; propterea curandi omnem languorem et omnem infirmitatem verbo dedit suis et gratiam indulsit. Verumtamen quaeritur, quid sit inter omnem eris a mysterio aut superfluum in relatu. Unde liceat existimare quod languor ad infidelitatem animae pertinuerit, infirmitas vero ad vexationem carnis.
Abbreviated transcription (Latin):
pelleret᷑. urꝰ languoris atq infirmitatis maner&. Et ideo recte spũũ
in mundoꝵ potestas antea largit᷑. & tc̃ ab eis qͥcqͥd inflictũ ÷ curandi uirtꝰ
Mira qͥdẽ om̃i potentis dispensatio. Quia & sinulla ÷ potestas insi adõ. tam̃
alia ÷ quã ipse ꝑmittit int̾dũ aliqͥd ut possit quȩ sẽꝑ pixatis obsistitbon
quã uis iusta iure credat᷑ : Alia quȩ uoluntatieiꝰ sẽꝑ obedit. quã suis dñs
clem̃t᷑ indulsit. Sed illa licet excollat se supͣ omẽ qͦd dr̃ ds̃. & ita efficaxsit.
ut nulla humana urtꝰ aduers eã possit. p̃stat᷑ tam̃ hominib ñ mͦ ut resistant
uerũ eis ut dominent᷑. & potestatẽ ad uersus om̃e qͦd c̃tra dm̃ ÷ gerant¬
Tudiant gͥ manichei qͥ dm̃ c̃tra deũ tenebrarũ dimicasse autumant. & cołpo¬
ra de regno tenebrarũ ẽẽ c̃tendunt. qͦmͦ c̃dignũ putant qͥtam paucis & ex¬

Expanded text:
pelleretur, virus languoris atque infirmitatis maneret. Et ideo recte spirituum pelleretur, virus languoris atque infirmitatis maneret. Et ideo recte spirituum immundorum potestas antea largitur, et tunc ab eis quidquid 470 inflictum est, curandi virtus. Mira quidem omnipotentis dispensatio. Quia etsi nulla est potestas nisi a Deo, tamen alia est quam ipse permittit interdum aliquid ut possit, quae semper pietatis obsistit bono, quamvis justa jure credatur; alia quae voluntati ejus semper obedit, quam suis Dominus clementer indulsit. Sed illa licet extollat se super omne quod dicitur Deus, et ita efficax sit, ut nulla humana virtus adversus eam possit, praestatur tamen hominibus non modo ut resistant, verum eis ut dominenticasse autumant, et corpora de regno tenebrarum esse contendunt, quomodo condignum putant, qui tam paucis et ex
Abbreviated transcription (Latin):
& ipsi tandẽ medietatẽ efficiant Efficit᷑ aut̃ fides testimoniũ habens
alege uł ꝓpħis. & uirtute signoꝵ media c̃dudit᷑. id circo pͥmũ docuit ut
erudirent᷑ alege. & addidit qͥc qͥd legi deerat: deinde ditatis oꝑe qͦd as̃
ess& fidẽ instituit Quã rursus suis potestatẽ signoꝵ in ꝑtiens ualidissime¬
exfide inuit Tum demũ fide ꝑcepta dĩcatis oꝑe largitꝰ ÷ &iã ut sifidẽ
haberent uelud granũ sinapis. possent uerbo montes de loco tͣnsferre
qͣtinꝰ & ipsi potentes inomĩ oꝑe ac sermone fide om̃ib dexp̃o ad struerent
ueritatis. Et notandũ qͦd pͥmũ spũũ in mundoꝵ potestas cribuit᷑. ut sciamꝰ
qͦd morboꝵ genera ab eisdẽ corporib infligunt᷑. demũ qͥb expulsis tribuit
sanandi facultatẽ si ꝗd ab eis ÷ ingestũ. Alioqͥn nisi auctortorm̃ti pͥus

Expanded text:
et ipsi tandem medietatem efficiant. Efficitur autem fides testimonium habens et ipsi tandem medietatem efficiant. Efficitur autem fides testimonium habens a lege vel prophetis, et virtute signorum media concluditur. Idcirco primum docuit, ut erudirentur a lege, et addidit quidquid legi deerat, deinde Deitatis opere quod Deus esset fidem instituit, quam rursus suis potestatem impertiens sigex fide vivit . Tum demum fide percepta Deitatis opere largitus est etiam, ut si fidem haberent velut granum sinapis, possent verbo montes de loco transferre; quatenus et ipsi potentes in omni opere ac sermone fidem omnibus de Christo astruerent veritatis. Et notandum, quod primum spirituum immundorum potestas tribuitur, ut sciamus quod morborum genera eisdem corporibus infliguntur: quibus demum expulsis, tribuit sanandi facultatem si quib ab eis est ingestum. Alioquin nisi auctor tormenti prius
Abbreviated transcription (Latin):
mine ihũ xp̃i surge. uł aliud qͦd exĩꝑio c̃ grueret sanitatis. Qua de
Orius docuit ut scirent qͥd sectandũ. & instituit monita salutis: deinde mui¬
raculis firmaũ fidẽ illoꝵ. & doctrinã solidauit. At uͦ cũ mictit adp̃di¬
candũ. dedit & illis potestatẽ spũũ in mundoꝵ ut eicerent eos & curarent
omnẽ languorẽ & omnẽ infirmitatẽ eoꝵ. Sapientiȩ qͥdẽ doctrina eis p̃miũ
p̃stat᷑ exsermone. media exoꝑib dĩtatis fides. Deinde potestas fidei. ꝑ grãm
t̃minat᷑ : ut nec doctrina sit sine potestate signoꝵ. nec potestas sine doctrina
sapientiȩ: neq potestas signoꝵ aut sapientia sine fide. sed pendeat ut̃q ter
quã exfide possit. Quã sane alt̾nationis speciẽ musici ad mirantes laudant
ut medietas sĩphoniȩ duarũ partiũ utrisq suoꝵ ȩque respondeat t̾min is.

Expanded text:
mine Jesu Christi surge, vel aliud quod ex imperio congrueret sanitatis. Qua de mine Jesu Christi surge, vel aliud quod ex imperio congrueret sanitatis. Qua de prius docuit ut scirent quid sectandum, et instituit monita salutis, deinde miraculis firmavit fidem eorum, et doctrinam solidavit. At vero cum mittit ad praedicandomnem languorem et omnem infirmitatem eorum. Sapientiae quidem doctrina eis primum praestatur ex sermone, media ex operibus divinitatis fides; deinde potestas fidei per gratiam terminatur: ut nec doctrina sit sine potestate signorum, nec potestas sine doctrina sapientiae, neque potestas signorum, aut sapientia, sine fide: sed pendeat uterque tequam ex fide possit. Quam sane alternationis speciem musici admirantes laudant, ut medietas symphoniae duarum partium utrisque suorum aeque respondeat terminis,
Abbreviated transcription (Latin):
an iuxta hystoriȩ ueritatẽ ordo narrandi successerit:. Unde singuli
eoꝵ marcꝰ scilicet atq lucas & sequentẽ sermonẽ quolibet in loco habi¬
tũ insinuat. & tam̃ nemo illoꝵ uspiã atramite ueritatis deuiat. dum
& missos eos adño & uocatos fuisse pat&. Nã lucas eos in monte simul
uocatos. & nominatos dicit: alibi aut̃ missos. De hinc t̾cio loco septu¬
aguita duoꝵ disciploꝵ ad p̃dicandũ narrat directionẽ. Quod & hic
sane tantũ dẽ quo uis factũ cõp̃hendit. Et notandũ qͦd in huiꝰ grẽ dis¬
tributionẽ nec uidas excipit᷑. sed ut in ordine ita & indo no c̃numerat᷑
Clemens gͥ magist᷑ qͥsuis ñ in ind& uirtutes & dona largire. Sed longe
aliud ÷ habere essentialit᷑. aliud dare indulgent᷑. aliud uͦ acciꝑe mise¬
ricor dit̾. Qđ illi scientes sẽꝑ suã c̃fitebant᷑ infirmitatẽ. dicentes inno¬

Expanded text:
an juxta historiae veritatem, ordo narrandi successerit. Unde singuli an juxta historiae veritatem, ordo narrandi successerit. Unde singuli eorum, Marcus scilicet atque Lucas, et sequentem sermonem quolibet in loco habitum insinuant, et tamen nemo illorum uspiam a tramite veritatis deviat, dum et missos eos a Domino, et vocatos fuisse patet. Nam Lucas eos in monte simul vocatos et nominatos dicit; alibi autem, missos. Dehinc tertio loco septuaginta duorum discipulorum ad praedicandum narrat directionem. Quod et hic sane tantumdem quovis factum comprehendit. Et notandum quod in hujus gratiae distributione nec Judas excipitur, sed ut in ordine ita in dono connumeratur. Clemens igitur magister, qui suis non invidet virtutes et dona largiri. Sed 469 longe aliud est, habere essentialiter, aliud dare indulgenter, aliud vero accipere misericorditer. Quod illi scientes semper suam confitebantur infirmitatem, dicentes: In no
Abbreviated transcription (Latin):
rȩ. patriarchȩ defuncti erant. ꝓpħa nullus. & totꝰ ut ita dicã oeb̾ incul¬
t᷑ iacebat. &iã ipsi iudei in qͥb oli patres uicȩ semina sparserant
Ad cuiꝰ itaq cõparatione̾ multitudinis. oꝑarui udelicet apłi pauci erant
nec ipsi gr̃a sp̃c eatenꝰ inlustrati ut sufficerent. Incuiꝰ plane rei fugura
ex ẽsilio soceri moyses erudiendũ popłm unius gentis plures ẽstituise
građ̾ legimꝰ. qͣnto magis in hac multitudine humani generis rogandũ.
ut mittant᷑ a xp̃o plures oꝑarii. quoꝵ doctrinis messis & uinea in qua
pat̾ agricola ÷ ulteriuꝰ exculta copiosiuꝰ exuberet. & ãpliuꝰ fructificet:
Itaq c̃ uocatis duodeci discipłis suis. dedit illis potestatẽ spũũ in mundoꝵ.
ut eicerent eos &curarent omnẽ languorẽ. & omnẽ infirmitatem
Quo sane loco in neutro euugł istarũ satis apparet. anꝑ recordationẽ

Expanded text:
rae, patriarchae defuncti erant, propheta nullus, et totus, ut ita dicam, orbis inculrae, patriarchae defuncti erant, propheta nullus, et totus, ut ita dicam, orbis incultus jacebat, et jam ipsi Judaei, in quibus olim patres vitae semina sparserant. Ad cujus utique comparationem multitudinis, operarii, videlicet apostoli, pauci erant, nec ipsi gratia Spiritus eatenus illustrati, ut sufficerent. In cujus plane rei figuram, ex consilio soceri Moysen ad erudiendum populum unius gentis plures constituisse gradus legimus : quanto magis in hac multitudine humani generis rogandum, ut mittantur a Christo plures operarii, quorum doctrinis messis et vinea, in qua pater agricola est, ulterius exculta copiosius exuberet, et amplius fructificet? Itaque, convocatis duodecim discipulis suis, dedit illis potestatem spirituum immundorum, ut ejicerent eos, et curarent omnem languorem, et omnem infirmitatem. Quo sane loco in neutro evangelistarum satis apparet, an per recordationem,
Abbreviated transcription (Latin):
cerat. Sed qͥa necdũ eos ad p̾dicandũ miserat. rogari se uult ut dis¬
cant ab eo querere. sine qͦ nihil queunt ꝓficere. Doni ÷ nãq eoꝵ copio¬
sissimꝰ fructꝰ qđ quãuis sumat᷑ acunctis. tam̃ sẽꝑ exuberat. ꝓptea roga¬
copia passĩ messores laborant. dũ iure p̃dicare nisi mittant᷑ neque¬
unt. Unde uirtꝰ uerboꝵ ubiq ñ minꝰ c̃sideranda quã rerũ. qͥa par
indictis & factis gestoꝵ significatio declarat᷑ Nã ꝑ eosqͥb misertꝰ legit᷑.
om̃e genꝰ humanũ designat: qͥ a nimirũ uexati erant om̃s uarus nequi¬
ciarũ p̃stigus: Alu qͥdẽ philoso phicis arcib ꝑlecti & magicis. alii scri¬
barũ & phariseoꝵ pͣuis traditionũ suarũ doctrinis imbuai. Alii decep¬
tione demonũ idolatrus occupati. Alii peccati onerib p̾ssi. & scłarib
curis intenti. ñ habentes potestatẽ resurgendi. Perierat enĩ lex natu¬

Expanded text:
cerat. Sed quia necdum eos ad praedicandum miserat, rogari se vult, ut discerat. Sed quia necdum eos ad praedicandum miserat, rogari se vult, ut discant ab eo quaerere, sine quo nihil queunt proficere. Doni est namque eorum copiosissimus fructus, quod quamvis sumatur a cunctis, tamen semper exuberat; propterea rogacopia passim messores laborant, dum jure praedicare nisi mittantur, nequeunt. Unde virtus verborum ubique non minus consideranda quam rerum; quia par in dictis et factis gestorum significatio declaratur. Nam per eos quibus misertus legitur, omne genus humanum designat; quia nimirum vexati erant omnes variis nequitiarum praestigiis. Alii quidem philosophicis artibus pellecti et magicis; alii Scribarum et Pharisaeorum pravis traditionum suarum doctrinis imbuti; alii deceptione daemonum idololatriis occupati; alii peccati oneribus pressi, et saecularibus curis intenti, non habentes potestatem resurgendi. Perierat enim lex natu
Abbreviated transcription (Latin):
ut mittat cultores ad excolendũ. Quia ꝓfecto languor ouiuꝰ & sterili¬
tas frugũ spinarũq & tribuloꝵ suffocatio. agricolarũ pastoꝵ que
fit inligentia: Eortassis gͦ heç ideo istis duodecĩ monuit. ne intudia
mouerent᷑. Immo rogarent uelut optimi agricultores socios. quoꝵ
suffragus eoꝵ ꝓaucitas fulciret᷑. Eligendo nãq septuaginta & duos
discipłos ꝓuid̾ magist᷑. p̃mittit pociuꝰ ꝓhis ut rogent quã ut inuide¬
ant. Ergo dũ circuit omĩa castella & uicos. indit turbas ñ tantum
carnis infirmitate iacentes. quã moꝵ imꝓbitate atq infidelitate m̃ti
qͥa uexabant᷑ uarus demonũ ludibrus. id circo misertꝰ ait. Messisqͥ¬
dẽ multa. oꝑarii aut̃ pauci: A d hoc qͥppe hos duo decĩ iã suꝑ uocarat
adhoc seorsũ in monte pleniuꝰ erudierat. ad hoc corã eis uircutes fe¬

Expanded text:
ut mittat cultores ad excolendum. Quia profecto languor ovium, et steriliut mittat cultores ad excolendum. Quia profecto languor ovium, et sterilitas frugum, spinarumque et tribulorum suffocatio, agricolarum pastorumque fit indigentia. Fortassis ergo haec ideo istos duodecim monuit, ne invidia moverentur, imo rogarent, velut optimi agricultores, socios, quorum suffragiis eorum paucitas fulciretur. Eligendo namque septuaginta et duos discipulos providus magister, praemittit potius pro his ut rogent, quam ut invideant. Ergo dum circuit omnia castella et vicos, vidit turbas non tantum carnis infirmitate jacentes, quam morum improbitate atque infidelitate mentis; quia vexabantur variis daemonum ludibriis, idcirco misertus ait: Messis quidem multa, operarii autem pauci. Ad hoc quippe hos duodecim jam supra vocarat: ad hoc seorsum in monte plenius erudierat; ad hoc coram eis virtutes fe
Abbreviated transcription (Latin):
satis det̾ra creuimꝰ: Inqͣ nimirũ messe oꝑaru pauci erant: qͥ eã ex colen¬
cdo adhorreũ paradisi unde sem̃ exierat ꝓpt̾ peccatũ ꝑ grãm referrent
Et enĩ alii in hoc agro laborauerant. quãuis apł̃i in labores eoꝵ introis¬
sent: tam̃ adhuc pauci erant. id circo iubent᷑ dnm messis rogare. ut mit¬
tat oꝑarios in messẽ suã. Et notandũ qͥa messis lic&e spinis ac tribulis
suffocata sit: ñ alteriuꝰ.ẽ. qͥa ipse utiq fec̾ nos & ñ ipsi nos: ut qͥdã phisicoꝵ
uolunt naturã introducentes effectricẽ humani generis. Seipsũ itaq
dnm accreatorẽ insinuat. qͥ debeat p̾dicatores mittere in messẽ suam:.
Alioqͥn qͦmͦ p̾dicabt̃. nisi mitant᷑ c Predicatores gͦ fore nequeunt: nisi
ab eo dirigant᷑ ut ꝓficiant. Id cirto rogand ÷ dñs messis. cui cura ÷ de om̃ib

Expanded text:
satis de terra crevimus. In qua nimirum messe operarii pauci erant, qui eam excolensatis de terra crevimus. In qua nimirum messe operarii pauci erant, qui eam excolendo ad horreum paradisi, unde semen exierat propter peccatum, per gratiam referrent. Etenim alii in hoc agro laboraverant, quamvis apostoli in labores eorum introissent, tamen adhuc pauci erant, idcirco jubentur Dominum messis rogare, ut mittat operarios in messem suam. Et notandum, quia messis licet spinas ac tribulis suffocata sit, non alterius est, quia ipse utique fecit nos, et non ipsi nos; ut quidam physicorum volunt, naturam introducentes effectricem humani generis. Seipsum itaque Dominum ac Creatorem insinuat, qui debeat praedicatores mittere in messem suam. Alioquin quomodo praedicabitur, nisi mittantur? Praedicatores ergo fore nequeunt, nisi ab eo dirigantur ut proficiant. Idcirco rogandus est Dominus messis, cui cura est de omnibus,
Abbreviated transcription (Latin):
ad emonib eas & iacentes inueñ. dũ p̃mebant᷑ uarus uicioꝵ languoribus :
nullũ habentes ꝓcuratorẽ. sed om̃s lupoꝵ morsib laniatȩ. iacebant instra¬
to magnȩ infirmitatis. Alioqͥn eas nisi pͥus reqͥrer& & misertꝰ uidiss&. actenꝰ
insius tot᷑ grex iacer&e languorib Nc̃ uͦ sanata infirmitate fortit̃ fert lectũ
infirmitatis. refectiom̃s uirentib herbis ut ad fontẽ satietatis qͣndoq per¬
tingant: Tc̾ ait. Messis qͥdẽ multa. operarii aut̃ pauci Rogate ergo
dñm messis. ut eiciat oꝑarios in messẽ suã. Mira figurarũ satis & orna¬
ta uarietas. Quos ouespͥus sine pastore signat. eosdẽ messẽ sine operarus
appellat. Ques qͥdẽ licet apascuis paradisi recessissent multis obcausis
uocat. messẽ uͦ ꝓpt̾ naturã seminis. quia ex uno om̃s ac si anniuis tẽporib

Expanded text:
a daemonibus eas et jacentes invenit, dum premebantur variis vitiorum languoribus, a daemonibus eas et jacentes invenit, dum premebantur variis vitiorum languoribus, nullum habentes procuratorem; sed omnes luporum morsibus laniatae, jacebant in strato magnae infirmitatis. Alioquin eas nisi prius requireret, et misertus vidisset, hactenus in suis totus grex jaceret languoribus. Nunc vero sanata infirmitate fortiter fert lectum infirmitatis, refecti omnes virentibus herbis, ut ad fontem satietatis quandoque pertingant. Tunc ait: Messis quidem multa, operarii autem pauci. Rogate ergo Dominum messis ut ejiciat 467 operarios in messem suam. Mira figurarum satis et ornata varietas. Quos oves prius sine pastore signat, eosdem messem sine operariis appellat. Oves quidem, licet a pascuis paradisi recessissent, multis ex causis vocat: messem vero, propter naturam seminis; quia ex uno omnes, ac si annuis temporibus,
Abbreviated transcription (Latin):
misertꝰ est eis: qͥ erant uexati & iacentes sic̃ oues. ñ habentes pastorẽ. In hoc
sane capitulo cõpletͥ illud e aechielis. ubi dic̃ exꝑsona dñi. Ecce ego ipse re¬
qͥrã oues meas. & uisitabo eas sic̃ uisitat pastor gregẽ suũ indie qͣndo fuerit
inmedio ouiũ suarũ dissipatarũ. Uexabant᷑ aut̃ uarus languorib uiciorũ.
& iacebant ꝓstrati subpedib inimicoꝵ: qͥa exꝑfidia pͥus piũ amiserant pas¬
torẽ. & multis demonũ lamam̃tis cruciabant᷑ disꝑsi ꝓpt̃ea gͦ circuit dñs om̃s
ciuitates docens & sanans. ut om̃s inueniat. & iacentes erigat: qͥ neqͥuerañ stare
Uidit aut̃ tͣbas ñ in uno qͦlibet loco. sed dũ circuit uicos & castella ubi disꝑserat
eosuentꝰ infide litatis. ꝓpt̃ qͦd circuisse legit᷑: Errauerat enĩ omẽ genꝰ huma¬
nũ. sic̃ ouis quȩ perierat: id circo reqͥrens eã inueñ uexatos & iacentessi c̃
ouessine pastõre. qͥa oberrantes uerũ amiserant saluatorẽ Uexatas quidẽ

Expanded text:
misertus est eis qui erant vexati, et jacentes sicut oves non habentes pastorem. In hoc sane capitulo completur illud Ezechielis, ubi dicit ex persona Domini: Ecce ego ipse requiram oves meas, et visitabo eas, sicut visitat pastor gregem suum, in die quando fuerit in medio ovium suarum dissipatarum . Vexabantur autem variis languoribus vitiorum, et jacebant prostrati sub pedibus inimicorum; quia ex perfidia prius pium amiserant pastorem, et multis daemonum laniamentis cruciabantur dispersi. Propterea ergo circuit Dominus omnes civitates, docens et sanans, ut omnes inveniat, et jacentes erigat, qui nequiverant stare. Vidit autem turbas, non in uno quolibet loco, sed dum circuit vicos et castella, ubi disperserat eos ventus infidelitatis, propter quod circuisse legitur. Erraverat enim omne genus humanum sicut ovis quae perierat: idcirco requirens eam, invenit vexatos et jacentes sicut oves sine pastore, quia oberrantes verum amiserant Salvatorem. Vexatas quidem
Abbreviated transcription (Latin):
rerepit uos neq audierit sermones uros. exeuntes foras dedomo. uel
deciuna.d. excuttite puluerẽ depedib uris. Utrũq obseruandũ qͥa tiec
receptio apłoꝵ sine susceptione p̃dicationis. nec susceptio p̃dicationis
sine offitio caritatis Et ideo simul uingit cũñ susceꝑint nec audierin
exeuntes dedomo uel deciuitate Dedom̃o pͥmũ. si forte in eadẽ ciuitate
aexcusat lomũ. cui pax oblata cdisplicuerat Exeuntes inqͥd. excu¬
ite puluerẽ depedib uris. Quid silutulenta fuerit ciuitas qͦñ pul¬
uis sedlutũ pedib adheserit: Magis ad sensũ hoc accipiendũ puto
queq̃ adlitteram. Ipsi enĩ ñsuscipientes pacẽ remanserant in sua ĩpietate:
a faciȩ t̃rȩ: & alibi decliabolo. pulius panis eius: Ergo quia pulius

Expanded text:
receperit vos, neque audierit sermones vestros, exeuntes foras de domo, vel receperit vos, neque audierit sermones vestros, exeuntes foras de domo, vel de civitate, excutite pulverem de pedibus vestris. Utrumque observandum, quia nec receptio apostolorum sine susceptione praedicationis, nec susceptio praedicationis sine officio charitatis. Et ideo 493 simul jungit: Cum non susceperint, nec audierint; exeuntes de domo, vel de civitate. De domo primum, si forte in eadem civitate non excusat domum, cui pax oblata displicuerat. Exeuntes, inquit, excutite pulverem de pedibus vestris. Quid si lutulenta fuerit civitas, quo non pulvis, sed lutum pedibus adhaeserit? Magis ad sensum hoc accipiendum puto quam ad litteram. Ipsi enim non suscipientes pacem remanserant in sua impietate, a facie terrae . Et alibi de diabolo: Pulvis panis e
Abbreviated transcription (Latin):
ut pace cũ đõ recepta qͥs̃ irȩ filii. fiant adoptionis. Et notandum
Aliis munꝰ pacis impendunt Ed siñ fuerit digna id÷ bone uolum¬
tatis q aliis ꝓuenire ñ potest. paxura ad uos reuertetur
euertet᷑ qͥdẽ eoqͦs egressa fuerat ꝑ sermonẽ. nut
deserer& a ͥb mnissa fuerat. sed qr hospes cĩ sibi oblatã suscipe noliuit obmalitiã
cordis totũ unp̃dicatorib redũdat: & merees pacis oblate: & pax ipsa eosquãtũ
ex ipsis: suo refundit rore. qͥa ñ s suscepti. neullo patient᷑ mtis scrupulo
Quod sifuerit ꝑ bonã uoliuitatẽ indomo filius pacis. reqͥesc& suꝑeã ꝑaxdi:¬
dũ abom̃ ꝑturbatione scłi m̃tẽ łorec̃ciliatã reqͥescere facit : Alio quin
illa mullo fastigio patit᷑. que oms seditiones int̾ius repellit Sin autẽ pax
ura aduos reuertetur qͥa nemo p̃dicatoꝵ sine fructuerit. etqͥcũq n

Expanded text:
ut, pace cum Deo recepta, qui sunt irae filii, fiant adoptionis. Et notandum,ut, pace cum Deo recepta, qui sunt irae filii, fiant adoptionis. Et notandum,aliis munus pacis impendunt. Quod si non fuerit digna, id est bonae voluntatis, quia aliis provenire non potest: Pax vestra ad vos revertetur. Revertetur quidem, eo quod egressa fuerat per sermonem, non ut desereret a quibus missa fuerat, sed quia hospes eam sibi oblatam suscipere noluit ob malitiam cordis, totum in praedicatoribus redundat, et merces pacis oblatae, et pax ipsa eos quantum ex ipsis est, suo refundit rore, quia non sunt suscepti ne ullo patiantur mentis scrupulo. Quod si fuerit per bonam voluntatem in domo filius pacis, requiescet super eadum ab omni perturbatione saeculi mentem Deo reconciliatam requiescere facit. Alioquin illa nullo fastidio patitur, quae omnes seditiones interius repellit. Sin autem, pax vestra ad vos revertetur, quia nemo praedicatorum sine fructu erit. Et quicunque non
Abbreviated transcription (Latin):
turparet᷑ infamia. sie& in dignꝰ corã suis ciuib: & notabilis. Magna
igitur dignitas dõ tribuentẽ benefitia. sed maior ab eo simereatur
bi inqd manete Neuagi sitis huc illucq discurrendo. ut qͥa dignꝰ
inuentus. ẽ hospes ibidẽ cõfluere possint auditores. docuit ergo qͥd
in trantes urbeniagerent. deinde qͥd domui hospitis ĩploraren
NDicite inqͥd. pax huic domui. doc& inspetie. qͦd exibuit ingenere:
Na cęlestis militia angeloꝵ in ingressu xp̃i ad nos hanc exibuit pa¬
cẽ mundo. Cła inquiunt in excelsis đo & int̾ra pax hominib bone
uoluntatis & hoc ÷ qͦd hic dignꝰ reqͥritur. scilic& ut sit hospes bone
uoluditatis. qr nihil ditius teq locupletius inuenitur: enĩuͦ pacẽ
ũ parietib ĩplorare iub&. sedhominib ex qͥb ȩẽna domꝰ construit᷑
pax ura suꝑ eam Nã & paulꝰ quã sepe quib scribit. pͥmũ pacẽ ĩplonrt

Expanded text:
turparetur 492 infamia, si esset indignus coram suis civibus et notabilis. Magna turparetur 492 infamia, si esset indignus coram suis civibus et notabilis. Magna igitur dignitas Deo tribuente beneficia; sed major ab eo si mereatur Ibi, inquit, manete. Ne vagi sitis huc illucque discurrendo, ut quia dignus inventus est hospes, ibidem confluere possint auditores. Docuit ergo quid intrantes urbem agerent, deinde quid domui hospitis implorarent: Dicite, inquit, Pax huic domui. Docet in specie quod exhibuit in genere. Nam coelestis militia angelorum in ingressu Christi ad nos hanc exhibuit pacem mundo: Gloria, inquiunt, in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Et hoc est quod hic dignus requiritur; scilicet ut sit hospes bonae voluntatis, quia nihil ditius neque locupletius invenitur. Enim vero pacem non parietibus implorare jubet, sed hominibus, ex quibus etiam domus construitur ra super eam. Nam et Paulus quamsaepe, quibus scribit, primum pacem implorat,
Abbreviated transcription (Latin):
oparius mercede sua Acl peent᷑ dicat antũ accipite qͥntũ iues¬
enec pͥduertait amicos sermonẽ insinuuans hiabitus q ionstari
potius salutis gr̃ sequa lucri euuangelium p̃dicare & sic̃ serino immorite
habitꝰ mox uirtutib confirinat᷑. ita & istis qr clura s̃ que iubent᷑ larga¬
uirtutũ oꝑatio concedit᷑. Inquãcunq ciuitatẽ intraueritis. int̾roga¬
te qͥsinea dignussit. Pius magist̃ omĩa disciꝑłis utilia & honesta
ꝓponit. ne ullis deturpet᷑ cuuangłiũ infamus. sed in notã intran¬
tes apłi ciuitatẽ unde scire poter̾ant nisi exrelatione ciuium
qͥs in ea dignꝰ eẽt. & ideo iubent᷑ int̾rogare. Ñ qͦd ineisdẽ aliqͥs dign̾itatẽ
fidẽi querat᷑ habere. sedsi dignꝰsit morib & fama bonȩ uitȩ̃ ut
multi fuere gentiliũ & udeoꝵ. honestatẽ sepͣtantes & nobilitatẽ
quã utaeiã accipiat Alioqͥn dignitas tante p̃dicationis suscipientis

Expanded text:
operarius mercede sua. Ac si patenter dicat: Tantum accipite quantum in vessuos vertit amicos sermonem, insinuans habitum quo monstrarent potius salutis gratia se, quam lucri, Evangelium praedicare, et sicut sermo in monte habitus mox virtutibus confirmatur: ita virtutum operatio conceditur. In quamcunque civitatem intraveritis, interrogate quis in ea dignus sit. Pius magister omnia discipulis utilia et honesta proponit, ne ullis deturpetur Evangelium infamiis. Sed ignotam intrantes apostoli civitatem, unde scire poterant, nisi ex relatione civium, quis in ea dignus esset? Et ideo jubentur interrogare. Non quod in eisdem aliquis dignitatem fidei quaeratur habere: sed si dignus sit moribus et fama bonae vitae, ut multi fuere Gentilium et Judaeorum, honestatem sectantes et nobilitatem quam ut accipiat. Alioquin dignitas tantae praedicationis suscipientes
Abbreviated transcription (Latin):
aliis & siqͥppiã inheserit festinant̃ excutere. ut ali osinueniantur idone
Am̃dico uob̃ tolebilius erit terre sodomoꝵ. quã illi ciuitati
Mira igitur dignitas & magna c̃solatio apłoꝵ. qͦrũ exreceptionȩ tanta p̃star
incendio. rursꝰ eueni& inuiditio: ñ utiq sed t̾ror ꝓhabitatorib posuit
Quilic& ꝓsius scelerib semel dãgnatisint. tam̃ infuturo quã uis tolerabiliꝰ
penas luent Terra enĩ iure homines dicunt᷑. qͥb dictũ : inada t̾raes
ro lic& tolerabilius cruciantur Fit enĩ c̃paratio deleuiorib ad grriuo¬
ra. & iđo qͥb tolerabilius erit. & sileuius. tam̃ penalit̾ erit Auidiant

Expanded text:
et si quippiam inhaeserit, festinanter excutere, ut aliis inveniantur idonei. et si quippiam inhaeserit, festinanter excutere, ut aliis inveniantur idonei. Amen dico vobis, tolerabilius erit terrae Sodomorum quam illi civitati. Mira igitur dignitas, et magna consolatio apostolorum, quorum ex receptione tanta praestatincendio, rursus eveniet in judicio? Non utique, sed terram pro habitatoribus posuit; qui licet pro suis sceleribus semel damnati sint, tamen in futuro tolerabilius poenas luent. Terra 494 enim jure homines dicuntur, quibus dictum est in Adam: Terra es, ro, licet tolerabilius, cruciantur. Fit enim comparatio de levioribus ad graviora: et ideo quibus tolerabilius erit et levius, tamen poenaliter erit. Audiant
Abbreviated transcription (Latin):
apłoꝵ qͥnoluer̃ suscipe pacẽ suȩ rec̃ciliationis. ut ꝑmaneant ꝓiecti
affacie t̾rę uiuentiũ nullã soliditatẽ fidei habentes. sedsint puliuis
incibo diaboli. nolentes pluuia doctrinȩ sibi decelo allatã qͣ cõ¬
pluerent᷑ acciꝑȩ Unde signant̃ ait alius euuangelista intestimo¬
nui illis qͥa si eos aut docꝰtrinã eoꝵ ꝑceꝑint pulius ñ remaneress.
&ideo atestimoniũ puluis excutitit᷑. ut insinuet᷑ ex hoc qͥd ipsi ꝑ
culpã remanserint. & qͦd piecti agressib eoꝵ huc illucq uentoꝵ
ĩpulsione atenebras ꝓpellunt᷑. Uel atestimoniũ apłoꝵ puluis
exeutitur. ut sit signum laboris eoꝵ qͦd ad eos uenerint. & ipsi pacem
noluerint acciꝑȩ Unide adeo nihil t̾renarũ ab eis cõmunicasse
itnec puluerem paterent᷑ pedib adherere. sed omĩa eoꝵ sub
anathemate reliqͥsse. Ex euntes uͦ pedes excutiunt: qͥa scĩ doctores
dũ p̃uitates refugiunt auditoꝵ. nihil debent adherere peccati:

Expanded text:
e pacem suae reconciliationis; ut permaneant projecti a facie terrae viventium nullam soliditatem fidei habentes; sed sint pulvis in cibo diaboli, nolentes pluviam doctrinae sibi de coelo allatam qua compluerentur, accipere. Unde signanter ait alius evangelista: In testimonium illis . Quia si eos aut doctrinam eorum perciperent, pulvis non remanerent. Et ideo ad testimonium pulvis excutitur, ut insinuetur ex hgressibus eorum huc illucque ventorum impulsione ad tenebras propelluntur. Vel ad testimonium apostolorum pulvis excutitur, ut sit signum laboris eorum, quod ad eos venerunt, et ipsi pacem noluerunt accipere. Unde adeo nihil terrenorum ab eis communicasse, ut nec pulverem paterentur pedibus adhaerere; sed omnia eorum sub anathemate reliquisse. Exeuntes vero pedes excutiunt; quia sancti doctores dum pravitates refugiunt auditorum, nihil debent adhaerere peccati,
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib libere p̃dicarent. Porro samaritȩ iuxta litterã hi st̃ qͦs ad custodien¬
dã t̾rã isrł decẽ tribub captiuatis sargon posuerat. unde & custodes int̃p̃tan
Nlegẽ ueteris testam̃ti pͥmũ depͣuare cȩper̃ ñ recipientes nisi qͥnq libros
tantũ moysi : & eosdẽ pͣuitate scribarũ corruptos id cirto her&icoꝵ ꝑsonã
ure ꝓbant᷑ habere : qͥ nor̃ solida scindere. integra uiolare Adqsitaq
pmũ introire uo&at ante passionẽ qͥa & ipsi degentib erant: ut aiudea
p̃dicatio apłoꝵ repulsa. p̃dicacores scĩ post resurrectionẽ ꝑ ordinẽ ad uocationẽ

Expanded text:
omnibus libere praedicarent. Porro Samaritae, juxta litteram, hi sunt quos ad custodienomnibus libere praedicarent. Porro Samaritae, juxta litteram, hi sunt quos ad custodiendam terram Israel decem tribubus captivatis Sargon posuerat. Unde et custodes interpretanlegem Veteris Testamenti primum depravare coeperunt, non recipientes nisi quinque libros tantum Moysi, et eosdem pravitate Scribarum corruptos; idcirco haereticorum personam jure probantur habere, qui norunt solida scindere, integra violare. Ad quos itaque primum introire vetat ante passionem, quia et ipsi de gentibus erant: ut a Judaea praedicatio apostolorum repulsa, praedicatores sancti post resurrectionem per ordinem ad voca
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ceptũ ñ qͦd umbra fuerit. sed qͥa ad tẽpꝰ datũ erat. Quo c̃stat omia diuinȩ legis
p̃cepta eo sensu accipi debere qͦdata st̃ : ñ humana p̃sũptione penitꝰ temerari
Perup̃tam̃ scđmtropologiã hoc iugit᷑ obseruandũ. ne in uus gentiũ pi p̃dica
tores quȩ st̃ actiones pͣuȩ uitȩ uspiã eant. sic̃ nec inciuitates samaritanorum
quȩ st̃ munitiones herecicoꝵ umquã intrare licet. Et ideo debite monentur
qͥ ad salutẽ gentiũ mittebant᷑: oꝑe ac uita gentilitatis ignorantiȩ abstinere. nec
ñ & ciuitates samaritanoꝵ moralit̾ introire. p̃sertĩ cũ & ipse curauerit samarita¬
nã Unde manifestũ eos ꝓhibitos neadirent doctrinas p̃untatesq illoꝵ quoꝵ
sermo serpit ut cancer.: sed disciplinã ueri magistri sincerã illibatãq passim

Expanded text:
praeceptum; non quod umbra fuerit, sed quia ad tempus datum erat. Quo constat omnia divinae legis praeceptum; non quod umbra fuerit, sed quia ad tempus datum erat. Quo constat omnia divinae legis praecepta eo sensu accipi debere quo data sunt, non humana praesumptione penitus temerari. Verumtamen secundum tropologiam hoc tores, quae sunt actiones pravae vitae, uspiam eant; sicut nec in civitates Samaritanorum, quae sunt munitiones haereticorum, unquam intrare licet. Et ideo debite monentur qui ad salutem gentium mittebantur opere ac vita gentilitatis ignorantia abstinere; nec non et civitates Samaritanorum moraliter introire, praesertim cum et ipse curaverit Samaritanam. Unde manifestum est eos prohibitos ne adirent doctrinas pravitatesque illorum, quorum sermo serpit ut cancer, sed disciplinam 482 veri magistri sinceram, illibatamque passim
Abbreviated transcription (Latin):
pondere uł fine t̾minant᷑: Alia enĩ st̃ tantũ significandȩ uitȩ. alia uͦ agen¬
dȩ uitȩ : alia uͦ dispensatiuȩ ad tẽpꝰ seruanda. & tropologice indesinent̃ ad¬
ri e Et unde sonꝰ eoꝵ exut in omnẽ t̾rã. & infines usq ꝑueñ. si ñ de latꝰ ab eis
adg̃s c̃flux̃: Qua ꝓpt̾ ñ ignorandũ huiꝰ modi p̃cepta ad tẽpꝰ dispensatiue
data. & scđm tropologiã iugit᷑ explenda. Ex hibenda qͥdẽ adtẽpꝰ. donec repul¬
si ad gs̃ pͥus irent: qͥb c̃municare iuxta legẽ ñ licebat : memor suoꝵ p̃ceptoꝵ
qͥs candali ⁊ auerit unũ depusillis istis. p̃sertĩ cũ necdũ in eũ crederent : & ideo
magis scandali zari poterant : si ad qͦs rȩꝓmissio facta fuerat desererent : &¬
& ad ext̾nos irent Sed mox ut indignosse iudicauer᷑ ȩt̃nȩ uitȩ. solutũ ÷ hoc

Expanded text:
pondere vel fine terminanpondere vel fine terminandae vitae, alia vero dispensative ad tempus servanda, et tropologice indesinenter adri? et unde sonus eorum exiit in omnem terram, et in fines usque pervenit, si non delatus ab eis ad gentes confluxit? Quapropter non ignorandum hujusmodi praecepta ad tempus dispensative data, et secundum tropologiam jugiter exsequenda. Exhibenda quidem ad tempus, donec repulsi ad gentes prius irent, quibus communicare juxta legem non licebat; memor suorum praeceptorum: Qui scandalizaverit unum de pusillis istis ; praesertim cum necdum in eum crederent, et ideo magis scandalizari poterant, si ad quos repromissio facta fuerat desererent, et ad externos irent. Sed mox ut indignos se judicaverunt aeternae vitae, solutum est hoc
Abbreviated transcription (Latin):
signant̃ dr̃ . Hos xiiͭ. misit ihc: qͣsi p̃fixos & p̃signatos incalculo qͦs olim
moyses ad explorandã miserat t̾rã: Illi qͥdẽ qͥa figura erant sine suis mit
p̃ monstratis & p̃fixis ad signant᷑ nominib ut nulł dehis scandalũ paciat᷑
Qui bini ac bini quã bene iungunt᷑. ut botrũ qͦgs in ebrient᷑. duo ac duo
qͥa caritas ñ minꝰ quã int̾ duos. eẽ. potest. suis deferant humeris. Istist̃ . xiiͦ.
menses. qͥ simul annũ placabilẽ annũq acceptabilẽ sole illust̾rante iusticdȩ
c̃plent Isti.xiͦ. horȩ diei inqͥb qͥabulat ꝓfecto ñ offendit Et ideo hos.xiͦ.
misit ihẽ: ut nemo aliãquerat lucẽ. nisi quã ipsi demonstrant: & nemo aliud
recipiat doctrinȩ. quã qͦd ipsi affer̃. Quia isti st̃ ueri exploratores. qͥ dexp̃o
& maiestate diuina omẽ explorar̾ ueritatẽ. & suis usq ad nos humeris mor

Expanded text:
s duodecim misit Jesus, quasi praefixos et praesignatos in eorum calculo, quos olim s duodecim misit Jesus, quasi praefixos et praesignatos in eorum calculo, quos olim Moyses ad explorandam miserat terram . Illi quidem, quia figura erant, sine suis mittpraemonstratis et praefixis assignantur nominibus, ut nullus de his scandalum patiatur. Qui bini ac bini quam bene junguntur, ut botrum quo gentes inebrientur duo ac duo quia charitas acceptabilem sole illustrante justitiae complent. Isti duodecim horae diei, in quibus qui ambulat profecto non offendit. Et ideo hos duodecim misit Jesus, ut nemo aliam quaerat lucem, nisi quam ipsi demonstrant, et nemo aliud recipiat doctrinae, quam quod ipsi afferunt. Quia isti sunt veri exploratores, qui de Christo et majestate divina omnem explorarunt veritatem, et suis usque ad nos humeris mort
Abbreviated transcription (Latin):
nec p̃ destinati sint ad uitã. Om̃s tam̃ ut dixi. & sciunt᷑ & p̃sciunt᷑. Innullogͥ
scientia dĩ fallit᷑. in nullo iudiciũ eiꝰ auero & iusto deuiat᷑. Et heç ÷ altitudo¬
fidelis qͦtiens desereris a socio. qͦtiens iniuriatꝰ fueris. &iã traditꝰ patienter
feras: qͥa sic̃ heç omĩa de isto p̃dicta fuerant: ita & de pͣius ac falsis fr̃ibus
qͦd mixtĩ futuri sint pene om̃is pagina testat᷑. Unde ꝓfecto & dñs ideo uolui
tradi adiscipło. uoluit & deseri: qͣtinꝰ tu nefrangaris cũ uideris tuũ depe¬
risse iudiciũ. beneficiũ defecisse: Hoduodecĩ misit ihc̃. Unle & speciatĩ
missi nominant᷑. qͥa siqͥdẽ apł̃i grece: missi latino sermone int̾p̃tant᷑. Et¬
si alii missi sint: istitam̃ specialiuꝰ sub duodenario mistice destinant᷑ numero
qͣtinꝰ reb & figuris om̃iũ scripturarũ sapientiȩ xp̃i serui& ordo. Hinc qͦq¬

Expanded text:
nec praedestinati sint ad vitam. Omnes tamen, ut dixi. et sciuntur et praesciuntur. In nullo igitur nec praedestinati sint ad vitam. Omnes tamen, ut dixi. et sciuntur et praesciuntur. In nullo igitur scientia Dod quisque fidelis quoties desereris a socio, quoties injuriatus fueris, etiam traditus patienter feras; quia sicut haec omnia de isto praedicta fuerant, ita et de pravis et falsis fratribus, quod mistim futuri sint, pene omnis pagina testatur. Unde profecto et Dominus ideo voluit tradi a discipulo, voluit et deseri, quatenus tu non frangaris cum videris tuum deperisse judicium, beneficium defecisse. Hos duodecim misit Jesus. Unde et speciatim missi nominantur, quia siquidem apostoli Graece, missi Latino sermone interpretantur. Etsi alii missi sint, isti tamen specialius sub duodenario mystice destinantur numero, quatenus rebus et figuris omnium scripturaru
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i sẽꝑ habeamꝰ. donec si contigerit &iã & ipsi ꝓpt̾ illũ marcyrio explice¬
mur. Non igit᷑ estimandũ qͦd sine ꝓuidentia dĩ electꝰ sit int̾ apłos. cui et
int̃p̃tatio nominis respondit. & ultimꝰ qͣsi extra hos iã repudiand eligitur
Maluit enĩ xp̃c int̾ inperitos udiciũ suũ de illo periclitari. quã effectum
Presertĩ cũ & simili mͦ ineccła nc̃ eligunt᷑ alii qͥdẽ ut ꝓbent. & ꝓbati ꝑueniant
ad coronã. aliiuͦ ut ꝓbent alios in qͥb oꝑat᷑ diaboł qͣsi infilios diffidentiȩ.
qͥ & falsi fr̃s ab apło nominant᷑ Siqͥdẽ illi ut saluent᷑. isti uͦ ut ꝑ eos bom ex
erctant᷑. om̃s tam̃ exp̃scientia dĩ & ꝓuidentia diuersis ob causis eligunt᷑. non
qͦd p̃scribant᷑ nealit̾ possint eẽ quã mali. sed p̾sciunt᷑ quales iã necdũ sint utriq

Expanded text:
Christi semper habeamus, donec, si contigerit, etiam et ipsi propter illum martyrio expliceChristi semper habeamus, donec, si contigerit, etiam et ipsi propter illum martyrio explicemur. Non igitur aestimandum, quod sine providentia Dei electus sit inter apostolos, cui et interpretatio nominis respondit, et ultimus quasi extra hos jam repudiandus eligitur. Maluit enim Christus inter imperitos judicium suum de illo periclitari, quam effectum. Praesertim cum et simili modo in Ecclesia nunc eligantur, alii quidem ut probentur, et probati perveniant ad coronam; alii vero ut probent alios in quibus operatur diabolus, quasi in filios diffidentiae, qui et falsi fratres ab apostolo nominantur. Siquidem 480 illi ut salventur, isti vero ut per eos boni  non quod praescribantur ne aliter possint esse quam mali, sed praesciuntur quales jam cum necdum sint, utrique