comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tuer precium e st. enã illud insereto lecdio: qua¬
adoratur fuerit angło annuente translatum. A nno serage.¬
simo quarto pꝰtransitum gloriosũ domi martini beatꝰ ꝑpetu¬
pliora quã fueraut suꝑ beata menbra locare disposuit. qđ sa¬
gaci insistens studio. mirifice ꝑfecit effecta. De qua fabca mul¬
tũ qđ loquerem̃ erat. si quia p̃sens ẽ. conticere ennde me¬
lius putauimus. Adueniente gͦ optato tẽpore. sacerdoti
ut tẽplũ dedicaretur. & scm̃ corpusculũ a loco ubi sepul¬
tũ fuerat tranfferretut. conuocauit beatꝰ ꝑpetuus ad diem¬
festũ uicinos pontifices. s & ab batũ ac diuersorũ clericorũ
ñ minimã multitudinẽ. Et quia hoc in Ralendis uilii age¬
re uolebat. uigilata una nocte. facto mane accepto sar¬
culo terrã quȩ suꝑ scm̃ erat tumulũ cepert̃ effodexe. Nͦ
detecto. manꝰ ut eũ cõmouerent initiunt. ibiq multitudo
a nocte. mane tẽptantes iterũ. nichil omino agere potu¬

Expanded text:
e pretium est enim etiam illud inserere lectioni, quaadoratur fuerit, angelo annuente, translatum. Anno sexagesimo quarto post transitum gloriosi domni Martini, beatus Perpetupliora quam fuerant, super beata membra locare disposuit; quod sagaci insistens studio, mirifice mancipavit effectui. De qua fabrica multum quod loqueremur erat; sed quia praesens est, conticere exinde melius putavimus. Adveniente ergo optato tempore Sacerdoti ut templum dedicaretur, et sanctum corpusculum a loco ubi sepultum fuerat transferretur, convocavit beatum ac diversorum clericorum non minimam multitudinem. Et quia hoc in Kalendis Julii agere volebat, vigilata una nocte, facto mane, accepto sarculo, terram quae super sanctum erat tumulum coeperunt effodere. Quo detecto, manus, ut eum commoverent, injiciunt, ibique multitudo a nocte, mane tentantes, nihil omnino agere potu
Abbreviated transcription (Latin):
r portabis orienti: sed dit̃ recurris. diuersasq regiones. loca
preis uecolue. Illi omĩa reseres. ili canaa recitabis.
ucureu illũ. sieras uiri laudes roma cognoscat᷑ tci mũ¬

Expanded text:
iro portabis Orienti, et dum recurris, diversasque regiones, loca, iro portabis Orienti, et dum recurris, diversasque regiones, loca, imus, uolumen euolue: illi omnia referes, illi cuncta recitabis, ut mox per illum sacras uiri laudes Roma cognoscat, sicu
Abbreviated transcription (Latin):
suamcõmouet ultionem. In qua ꝑ triennium iugiter dimi¬
catione consistens. nec tempore. nec ratione sedatur. Dolen¬
dd hominis & miseranda conditio. etiam si hac sola in sana¬
bilis mali pesste p̃meretur. Uerũ ista ei patientis & trarqͥ¬
litatis erempla referie sepius galle debueras: ut sciratiris
a scuet ignoscere. Q si istum ipsũ breuit insertũ sgno¬
nem ncũ inse platũ. forte cognouerit. scat magis ñ oꝓ re
liumiei quã amici animo me loquutũ quia si fierax pos¬
ser optarem ut martino potius ep̃o. quã falari tyrarmo
sumlis diceretui. Si istũ cuiꝰ cõmenaitio parũ suꝗ uis esten
cũ rã adese uesꝑm &ciduo sole sentirẽ. dizͥes ĩ nquit abi¬
it postumiant surgendũ est. simul tã studȩ osis auditoribꝰ
debesiut ulla sit mcta referendi. Latius ille disfunditur
quã utło eraleat sermone concluds. Ista interim de illo u¬

Expanded text:
suam commouet ultionem: in qua per triennium iugiter dimisuam commouet ultionem: in qua per triennium iugiter dimicatione consistens nec tempore nec ratione sedatur. dolenda hominis et miseranda condicio, etiamsi hac sola insanabilis mali peste premeretur. uerum ista ei patientiae et tranquillitatis exempla referre saepius, Galle, debueras, ut nesciret irasci et sciret ignoscere. qui si istum ipsum breuiter insertum sermonem meum in se prolatum forte cognouerit, sciat non magis ore inimici quam amici animo me locutum, quia, si fieri posset, optarem ut Martino potius episcopo quam Phalari tyranno similis diceretur. sed istum, cuius commemoratio parum suauis est, cum jam adesse vesperam occiduo sole sentirem, Dies, inquam, abiit, Postumiane: surgendum est: simul tam studiosis auditoribus debes, ut ulla sit meta referendi: latius ille diffunditur, quam ut ullo valeat sermone concludi. Ista interim de illo v
Abbreviated transcription (Latin):
in penitentiam mox reuertitur. atq ad martini se genua
prosteruit ueniam poscens. Fatetur errorem: nec se sine
demone fuisse. tandem sanior confitetur. Non erat a p̃
martinũ labor iste difficilis: ut ignosceret supplicanti. łc̃
ae ipsiae nobis omibus sc̃s exposuit. qualiter illũ a demonibꝰ
uidisset agitart se conuiciis non moueri. quȩ magis illi a quo
essent effusa nocuissent. Exinde cũ idẽ brictio iniuriosus ex¬
pe premeretur. cogi ñ potuit ut cũ ã presbiterio sub mouerit.
ne suam ꝑsequi uideretur inuiriam. illud sepe cõmemiorans.
Ii ap̃c uidam passus est : cur ego non patiar bridionem: Ad
hec postumianus. Audiat inquit istud exemplum. nr̃ iste de
proximo. qui cũ sit sapiens. ĩmemor p̃sentiu a smemor futuro¬
rum: si fuerit offensus insanit. in sua semĩ habens potestate.
Seuit in cdericos. grassatur in laicos. totusq tectarũ orbem in

Expanded text:
m paenitentiam. mox reuertitur adque ad Martini se genua m paenitentiam. mox reuertitur adque ad Martini se genua prosternit : ueniam poscit, fatetur errorem nec sine daemone se fuisse tandem sanior confitetur. non erat apud Martinum labor iste difficilis, ut ignosceret supplicanti. tunc et ipsi et nobis omnibus sanctus exposuit, qualiter illum a daemonibus uidisset agitari: se conuiciis non moueri, quae magis illi, a quo essent effusa , nocuissent. exinde cum idem Brictio multpe premeretur, cogi non potuit ut eum a presbyterio submoueret, ne suam persequi uideretur iniuriam, illud saepe commemorans: si Christus ludam passus est, cur ego non patiar Brictionem ? Ad haec Postumianus, audiat, inquit, istud exemplum noster iste de proximo. qui cum sit sapiens, immemor praesentium, immemor futurorum: si fuerit offensus, insanit in sua se non habens potestate: saeuit in clericos, grassatur in laicos, totumque terrarum orbem in
Abbreviated transcription (Latin):
cipue demonum illorum agitatꝰ instindu. martinũ ita
agressus est : ut uir manibus temperaret: Cũ quiđe scs
tia uerba cohiberet. S ita in eo nequam sp̃s redundabat.
ut ne sua quidem illi quamuis uana admodũantus sub¬
esset trementibus labiis uaccrtoq uultu decolor p̃fiait¬
ge rotabat uerba peccati se asserens sanctiorem. quippe quo
a pͥmis annis in monasterio inter sacras ecclesie disciplinas ip¬
⁊so martino edõcente creuisset: martinũ uꝰ & ã principio qđ
ipse diffiteri non posset. miliciȩ adibus sorduisse. & nunc
ꝑ manes suꝑsticiones & fantasmata uisionum ridicula pror¬
sus inter deliramenta senuisset̃. Hec cum multa atq alia eti¬
am quȩ reticere melius est. acerbiora uomuisset. egressus tan¬
dem furore satiato. quasi qui se penitus uindicasset. rapidꝰ
ea parte qua uenerat recurrebat. Cum interea credo ꝑ ora¬
tiones martini fugatis ab illiꝰ corde demonibus. reductus

Expanded text:
cipue daemonum illorum agitatus instinctu, Martinum ita cipue daemonum illorum agitatus instinctu, Martinum ita adgressus est, ut uix manibus temperaret, cum quidem santia uerba cohiberet. sed ita in eo nequam spiritus redundabat, ut ne sua quidem illi, quamuis uana admodum, mens subesset : trementibus labiis incertoque uultu decolor prae furore rotabat uerba peccati, 88 asserens sanctiorem, quippe qui a primis annis in monasterio inter sacras ecclesiae disciplinas ipso Martino educante creuisset : Martinum uero et s principio, quod ipse diffiteri non posset, militiae actibus sorduisse, et nunc per inanes superstitiones et fantasmata uisionum ridicula prorsus inter deliramenta senuisse. haec cum multa adque alia etiam, quae reticere melius est, acerbiora uomuisset, egressus tandem furore satiato, quasi qui se penitus uindicasset, rapidis ea parte qua uenerat gressibus recurrebat, cum interea, credo per Martini orationes fugatis ab illius corde daemonibus, reductus
Abbreviated transcription (Latin):
qđ increpabat᷑ agnouit. continuo ad nos cucurrit exa¬
nimis: pudorem suũ ñ sineꝰ martim uitute confessus .xx¬
Uod a m itidem die dũ in ar. quȩ parua ad modum
in excelsa illa quę monasterio suꝑ eminet rupe consistere:
inde alacres ac lȩxos uocẽ istiusmodi adortationis emit¬
tere. Heia te brictio: eia te brictio. Gredo cernebant
miserum eminus ꝓpinquantem: conscii quantã illi rabi¬
em sp̃s suscitassent. Nec mora brictio furibundus irrupit
ibi plenus insania euomuit in martinũ mille conpucia.
biurgatus enim pridie ab eo fuerat. cur qͥ nichil unquan
ante clericatum. quippe qui in monasterio ab ipso marti¬
no nutritus habuisset: equos aleret. mancipia cõpararet.
Nam illo tempore arguebatur a multis. qđ ñ solũ pueros.
s etiam puellas scitis uultibus coemisset. coemiff̾et. quibꝰ
rebus infelicissimus in sano felle cõmotus. & ut credo pre¬

Expanded text:
quod increpabatur agnouit, continuo ad nos cucurrit exaquod increpabatur agnouit, continuo ad nos cucurrit exanimis, pudorem suum non sine Martini uirtute confessus. Quodam itidem die, dum in area, quae parua admodum tin excelsa illa, quae monasterio supereminet, rupe consistere , inde alacres ac laetos uocem istiusmodi adhortationis emittere.: heia te Brictio, heia te Brictio. credo cernebant miserum eminus propinquantem, conscii quantam illi rabiem spiritus suscitassent. nec mora, Brictio furibundus inrupit: ibi plenus insaniae euomit in Martinum mille conuicia. obiurga.tus enim pridie ab eo fuerat, cur, qui nihil umquam ante clericatum quippe qui in monasterio ab ipso Martino nutritus habuisset, equos aleret, mancipia conpararet. nam illo tempore arguebatur a multis non solum pueros barbaros, sed etiam puellas scitis uultibus coemisse. quibus rebus infelicissimus insano felle commotus et, ut credo, prae
Abbreviated transcription (Latin):
retur ã frĩbus ut aliquid ex eo in sumptũ monasterii re¬
seruaret. omĩbus in angustã esse uictũ. multis ae esse
uestitũ : nos inquit ȩclesia & pascat & uestiat: dumtaꝰs
nichil ur̃is usibus quesisse uideamur.
UCCURRunt hoc loco illius uiri magna miracula
quȩ facilius admirari possumus quam referre. Agnoᷤ¬
citis ꝓfecto quod dico. Multa st̃ illus quȩ non queantꝰ cͣ¬
plicari: ueluti ẽ illud quod nescio. an ita ut gestum est.
nob̾ possit expomi dam ẽ fratribus nomen ñ ignonats
s celanda ꝑsona est. ne scõ uiro uerecundiã fecerimuss q¬
dam gͦ cum ad sornaculam illius carbonum copiant res¬
perisset. & ad mota sibi seisla diuaricatis pedibus suꝙͥtr¬
ignem illũ nudato inguine resideret: contuno martintis
faclã sacro tegmini sensit inuiriam. magnaq uooe ꝓla¬
mans. quis inquit nudato ignine nr̃m incestat habita¬
culum: Hoc ubi frater ile audiuit. &e ex conscienita

Expanded text:
retur a fratribus, ut aliquid ea eo in sumptum monasterii reretur a fratribus, ut aliquid ea eo in sumptum monasterii reseruaret, omnibus in angusto esse uictum, multis deesse uestitum: nos, inquit, ecclesia et pascat et uestiat, dum nihil nostris usibus quaesisse uideamur. Succurrunt hoc loco illius uiri magna miracula, quae facilius admirari possumus quam referre. agnoscitis profecto quod dico: multa sunt illius, quae non queant explicari. uelut istud est, quod nescio an ita, ut gestum est, a nobis possit exponi. quidam e fratribus - nomen non ignoratis, sed celanda persona est, ne sancto uiro uerecundiam fecerimus - quidam ergo cum ad fornaculam illius carbonum copiam repperisset, et admota sibi sellula diuaricatis pedibus superignem illum nudato inguine resideret, continuo Martinus factam sacro tegmini sensit iniuriam, magna uoce proclamans, quis, inquit, nudato inguine nostrum incestat habitaculum? hoc ubi frater audiuit et ea conscientia
Abbreviated transcription (Latin):
scłatam. seq optatũ cursum. cum sũma placidi quoris¬
e quitt tẽnuissẽ .¬
icontius g uicariis uir fidelis cũ familiã illiꝰ lu¬
es extrema ueraret. & in auditȩ calamitatis exemplo
ꝑ totã domum corpora egra ꝓcũberent. marcini ꝑ
litteras implorauit aunlium. Qͦ tẽpore uir beatuf. rẽ
esse ꝓmisic difficilem impetrari. Aam spũ sentiebat
domũ illam diumo numine uerberari. Tamen ñ priꝰ
destitit septẽ: totos dies. totidemq noctes. orando & ie¬
iunando continuans: quã id qđ exorandũ receperat im¬
petraret. Mox ad eũ lycontius diuina exꝑtus beneficia
ꝑuolauit. nuntians simul & agens grãs: domũ suam
omĩ periculo liberatam. Centum etiam argenti libras
optulit: quas uir beatus nec respuit nec recepit. S prꝰ¬
quã pondus illud monasterii lien attingeret: redimen¬
dis id captiuis continuo deputauit. Et cum ei suggere¬

Expanded text:
sedatam, seque optatum cursum cum summa placati aequorissedatam, seque optatum cursum cum summa placati aequoris quiete tenuisse. Lycontius ex uicariis uir fidelis, cum familiam illius lues extrema uexaret et inauditae calamitatis exemplo per totam domum corpora aegra procumberent, Martini per łitteras inplorauit auxilium. quo tempore uir beatus t rem esse promisit difficilem inpetrari: nam spiritu sentiebat, domum illam diuino numine uerberari: tamen non prius destitit septem totos dies totidemque noctes orando et ieiunando continuans, quam id quod exorandum receperat inpetraret. mox ad eum Lycontius diuina expertus beneficia peruolauit, nuntians simul et agens gratias, domum suam omni periculo liberatam. centum etiam argenti libras obtulit, quas uir beatus nec respuit nec recepit, sed priusquam pondus illud monasterii limen adtingeret, redimendis id captiuis continuo deputauit. et cum ei suggere
Abbreviated transcription (Latin):
satis cauet cum illa itaciane partis cõmunione misceri.
Leterum cũ quosdam exmerguminis tardius quã solebat &
gra minore curaret. subinde nob̾ cũ lacrimis fatebatur. sȩ
ꝓpter cõmunionis illiꝰ malũ cui se uei puncto temporis ne¬
cessicate non spũ miscuisset. decrimentũ sentire uirtutis:
Sedecim postea uixit annos. nullã synodũ adit: ab om̃iũ
episcoporũ conuentibus se remouit
et plane ut erꝑci sumus ĩminutã ad cempꝰ grãm:
Imultiplici mercede reparauit. uidi postea ad pseudofo¬
rum monasteruĩ iꝓsius adductum energuminũ: & priusquã
liien augenot. fuisse curatum.
cantem quendam nuꝑ audiui. cũ in tyrreno mari
carsu illo quo romã tenditur nauigaret. subito turbinibꝰ
irtis. excremum uitȩ omĩum fuisse discrimen. In quo cũ
dđa ogiptius negotiator nondum aꝑianus magna uoce
mauerit. ds martini eripe nos : mox tempestatẽ fuisse

Expanded text:
satis cauit cum illa Ithacianae partis communione misceri. satis cauit cum illa Ithacianae partis communione misceri. ceterum cum quosdam ex energumenis tardius quam solebat et gratia minore curaret, subinde nobis cum lacrimis fatebatur, se propter communionis illius malum, cui se uel puncto temporis necessitate, non spiritu miscuisset, detrimentum sentire uirtutis. sedecim postea uixit annos: nullam synodum adiit, ab omnibus episcoporum conuentibus se remouit. Sed plane, ut experti sumus, inminutam ad tempus gratiam multiplicata mercede reparauit. uidi postea ad pseudoforum mo- nasterii ipsius adductum. energumenum, et prius quam limen adtingeret, fuisse curatum. Testantem quendam nuper audiui, cum in Tyrreno mari cursu illo, quo Romam tenditur, nauigaret, subito turbinibus exortis extremum uitae omnium fuisse discrimen. in quo cum quidam Aegyptius negotiator necdum Christianus magna uoce clamauerit Deus Martini eripe nos\', mox tempestatem fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
tis esiscopi ordinatio parabatur. scĩssimi sane uiri & plane
dis smi: qui meliori cẽpore sacerdos fieret. Huĩ dicreomi¬
qosnẽ martudꝰ inut. satius estimans ad horã cedere. htiam
a consulere. quorũ ceruicibus gladius ĩminebat. Uerũ¬
neu sũma ui ep̃is aitentibus. ut cõmatuonem illam. sub¬
scriptione firmaret : s extorqueri non potuit. Postremo die
se inde. pripiens. cũ reuertens in uia mestus ingemisceret
se uel ad horam norię cõmunioni fuisse ꝑmutum: haut
longe a uico cui nomen est andethanna. qua uasta so¬
litudine siluarũ secreta paͣdunt᷑. p̃gressis paululum comitibꝰ
ille subsedit. causam doloris & facti accusante ac de¬
fendente inuicẽ cogitatione ꝑuoluens. astitit ei repente an¬
gelus. Merito inquit martine cõpungeris. si alit̾ extre ne¬
quisti. Repara uirtutem. resume constantiã. ne iã non
periculum głȩ. s salutis incurreres Itaq ab illo tẽpore

Expanded text:
cis episcopi ordinatio parabatur, sanctissimi sane uiri et uere cis episcopi ordinatio parabatur, sanctissimi sane uiri et uere digni, qui meliore tempore sacerdos fieret. huius diei communionem Martinus iniit, satius aestimans ad horam cedere quam his non consulere, quorum ceruicibus gladius imminebat. uerumtamen summe episcopis nitentibus, ut communionem illam subscriptione firmaret, extorqueri non potuit. postero die se inde proripiens cum reuerteretur in uiam et maestus ingemesceret, se uel ad horam noxiae communioni fuisse permixtum, haut longe a uico, cui nomen est Andethanna, qua uasta solitudine siluarum secreta t patiuntur, praegressis paululum comitibus ille subsedit, causam doloris et facti accusante ac defendente inuicem cogitatione peruoluens. adstitit ei repente angelus: merito, inquit, Martine conpungeris, sed aliter exire nequisti. repara uirtutem, resume constantiam, ne iam non periculum gloriae, sed salutis incurras. itaque ab illo tempore
Abbreviated transcription (Latin):
mortalib alia longa uia scm̃ uincere parat. ac primo secre¬
to accersitũ blanae appellat̾. hereticos uire dampnatos. mo¬
re uidiciorũ priplicorum potiꝰ. quã in sectationib sagerdo¬
tũ. ñ esse causam qua ithacis cȩteroruiq partis ei cõmipi¬
onẽ putaret. esse dampnand̾a. teo gnistumtũ odio ꝑacĩ
quã causa fecisse discidium. eundeq tamen solũ esse. qui
se a cõmunone separarit ã reliquis. nichil nouatsi. ꝗ uin
etiam ane paucos dies habita sinodus itachiũ ꝑnutiia.¬
accenditur. ac se de conspectu ei ab ripit. & mar ꝑdesso¬
res his ꝓ qͥbus martinus rogauerat. diriguntur. Adnasi
mattino cõꝑtũ est. iam notis tempore palasiũ it rupit.
sponł st si parceretur se cõmunicaturũ. dũmado ut & tͥbis¬
ni qm cin excidiũ eclesiarũ ad hispanias missi tetrałtent¬
Nec nora intercessit: maximꝰ indulget omĩa. Post triduĩ feli¬

Expanded text:
mortalibus: alia uia sanctum uincere parat. ac primo secremortalibus: alia uia sanctum uincere parat. ac primo secreto arcessitum blande appellat: haereticos iure damnatos more iudiciorum publicorum potius quam insectationibus sacerdotum: non esse causam, qua Ithacii ceterorumque partis eius communionem putaret esse damnandam. Theognitum odio potius quam causa ecisse discidium, eundemque tamen solum esse, qui se a communione interim separarit: a reliquis nihil nouatum. quin etiam ante paucos dies habita synodus Ithacium pronuntiaaccenditur ac se de conspectu eius abripuit. mox percussores his, pro quibus Martinus rogauerat, diriguntur. Quod ubi Martino compertum est, iam noctis tempore palatium inrupit. spondet, si parceretur, se communicaturum, modo uti et tribuni iam ad excidium ecclesiarum ad Hispanias missi retraherentur. nec mora, Maximus indulget omnia. postridie Feli
Abbreviated transcription (Latin):
scu quia ut pleriq tunc arbitrabant᷑. auaricia tepug¬
nabat: si quidẽ in bona eorũ in hiauerat. Ft̾rtur eim
illo uir multis bonisq actibus preditus. aduersus auari¬
ciam parũ consuluisse: nisi qđ regni necessitas. quippe
exhausto suꝑioribus p̃ncipibus rei puplice erario. ꝓdept
semꝑ in eipeditione atq ꝓcinctu bellorum cia coͤfi
stitutus. facile excusabitur. quibuslib et occasto sll sõ¬
sidia impetio parauisse. Interea ep̃i quorũ cõmtinon
tmatiam. qui eos solus palam lata fencentio cquͦ¬
netat. martini armaret auctont s̃ ops
martinus exerceat illius ultionem. Postremo prostrati
cũ fletu &e lamentatione. potestate᷑ regiam implorant.
ut utatur aduersus unũ hominem ui sua. Nec multlĩ ab¬
erat quin cogetur imꝑator martinũ. cũ hereticorũ sor¬
te miscere. S licet ep̃is nimio fauore esset obnorus. non
erat uescius martinũ fide scĩtate ac uirtute cunctis p̾stare

Expanded text:
seu quia, ut plerique tum arbitrabantur, auaritia repugseu quia, ut plerique tum arbitrabantur, auaritia repugnabat, siquidem in bona eorum inhiauerat. fertur enim ille uir multis bonisque actibus praeditus aduersus auaritiam parum consuluisse, nisi regni necessitate, quippe exhausto a superioribus principibus reipublicae aerario, paene semper in expectatione adque procinctu bellorum ciuilium constitutus facile excusabitur quibuslibet occasionibus subsidia imperio parauisse. Interea episcopi, quorum commuheogniti pertinaciam, qui eos solus palam lata sententia condemnauerat, Martini armaret auctoritas: nonMartinus exerceat illius ultionem. postremo prostrati cum fletu et lamentatione potestatem regiam inplorant ut utatur aduersus unum hominem ui sua. nec multum aberat, quin cogeretur imperator Martinum cum haereticorum sorte miscere. sed ille, licet episcopis nimio fauore esset obnoxius, non erat nescius Martinum fide, sanctitate, uirtute cunctis praestare
Abbreviated transcription (Latin):
pitate sequeritutur. Incanti cũ itnipacoit conisa¬
atur accedere: nisi se cũ pace episcoporum ibt consitentiũ
affore fattretur. Qos ille callide est frustratus: ꝓficeduar
se cũ pace ꝓꝑi esse uenturum. Postremo ingressus noctur¬
no tempore adut ęcłiam tantũ orationis gr̃a: post tridu¬
um palatiũ petiit. Preter multas quas euoluere longũ est
has principales peticiones habebat ꝓ narsete comite. & leuca¬
dio p̃side quorũ ambo gratiani parcium fuerant ꝑtinatio¬
ribus studus. quȩ ñ est temporis explicare. Ita uictoris eme¬
riti illa p̃cipua cura : ne tribun cũ iure gladiorũ ad his¬
panias mittererentur. Pia enim erat sollicitudo marcino.
ut ñ solum iꝑianos qui sub illa erant occasione uȩxañdi:
si ipsos caĩã hereticos liberaret. Uerũ p̾mo die atꝙ alte.¬
ro suspendit hominẽ callidus imꝑator siue ut rei poti¬

Expanded text:
ctoritate sequerentur. ineunt cum imperatore consctoritate sequerentur. ineunt cum imperatore constur accedere, nisi se cum pace episcoporum ibi consistentium adfore fateretur. Quos ille callide frustratus profitetur, se cum pace Christi esse venturum. Postremo ingressus nocturno tempore, adiit ecclesiam tantum orationis gratia: postridie palatium petit. Praeter multas, quas evolvere longum est, has principales petitiones habebat: pro Narsete comite, et Leucadio praeside, quorum ambo Gratiani partium fuerant, pertinacioribus studiis, quae non est hujus temporis explicare, iram victoris emeriti. Illa praecipua cura, ne tribuni cum jure gladiorum ad Hispanias mitterentur: pia enim erat sollut non solum Christianos, qui sub illa erant occasione uexandi, sed ipsos etiam haereticos liberaret. uerum primo die adque altero suspendit hominem callidus imperator, siue ut rei pon
Abbreviated transcription (Latin):
cellã ipsam totius tẽpestatis incurrit. Congregati apud
tituiros ep̃i tenebantur. qͥ cottidie cõmunicantis pichi¬
o: cõmunẽ sibi causã fecerant. His ubi nuntiatihest
in opinantibus ad esse martinũ. totis animis labqaicta¬
ti. musitare & trepidare ceperunt. Et iã pridit inpaco
ex eorũ sentia. decreuerat. tribunos sũma potestare ar¬
matos ad hispanias mittere. qui hereticos inquirerent:
deprehecsis uitam & bona adimerent. Nec dubium erat
quin scõtũ etiã maximã turbam. tempestas ista depopulatu.¬
ra esset. paruo discrimine inter hominũ genera. eitnm
tum solis oculis iudicabatur. cũ quis pallore pecius la ues¬
se qutã fide hereticus estimaretur. Hec nequasipat ĩci¬
fisu marcino epi seatiebatit. si male conscus illaquchero¬
lest ssima eracura. ne se ab eorũ cõmunione aducnetus ab¬
stineret. non aefuturis qͥ tanti uiri constantiã p̃mssa ⁊i¬

Expanded text:
rocellam ipsam totius tempestatis incurrit. congregati apud rocellam ipsam totius tempestatis incurrit. congregati apud Treueros episcopi tenebantur, qui cotidie communicantes Ithacio communem sibi causam fecerant. his ubi nuntiatum est inopinantibus adesse Martinum, totis animis labefactati mussitare et trepidare coeperunt. et iam pridie imperator ex eorum sententia decreuerat, tribunos summa potestate armatos ad Hispanias mittere, qui haereticos inquirerent, deprehensis uitam et bona adimerent. nec dubium erat, quin sanctorum etiam magnam turbam tempestas ista depopulatura esset, paruo discrimine inter hominum genera: etenim tum solis oculis iudicabatur, ut quis pallore potius aut ueste quam fide haereticus aestimaretur. haec nequaquam placitura Martino episcopi sentiebant, sed male consciis illa uel molestissima erat cura, ne se ab eorum communione adueniens abstineret, non defuturis qui tanti uiri constantiam praemissa au
Abbreviated transcription (Latin):
scis sucis edidit emulator. xꝑmq in se monstrabat oꝑan¬
tem.iqui sosi. suũ usq quaq glorificans. diu̾sarũ iunera
gr̃ãrum in unũ hominẽ conferebat.
eNta watur arborius ex prefecto. uidisse se martini
ranũ sacrificiũ offerentis uestitã quod̾am̃ nobilissimiᷤ
gem̃is. luot̃ inicare purpurtam: . ł motũ sexitrȩ
ullis arum inter sc fragorem audisse ga̾inarum. Acial
ad illud qđ ꝓpter temporũ notã semꝑ occultauit. s nos
celare ñ poguiti. In quo illud est muaculi. qđ facie ad fa.¬
ciem cũ eo ẽ angłs loquutus. M arimꝰ inꝑator alias. sane
bonus. depraciatus consiliis sacerdotã. pꝰ priseilliam.  su
stacium ep̃m priscilliam accusatorem cettrosq illus fẽcioss
quos nominari ñ ẽ necesse ui regia tuebat᷑. nequis e cri¬
hominẽ fuisse dampnatum. Interea martusꝰ multis gra¬
iunbusq laborantium causis ad comitatũ ire cõpulsus ꝓ¬

Expanded text:
sanctis suis edidit, aemulator, Christum in se monstrabat operansanctis suis edidit, aemulator, Christum in se monstrabat operantem, qui sanctum suum usquequaque glorificans diuersarum munera gratiarum in unum hominem conferebat. testatur Arborius ex praefecto, uidisse se Martini manum sacrificium offerentis uestitam quodammodo nobilissimis gemmis, luce micare purpurea, et ad motum dexterae conlisarum inter se fragorem audisse gemmarum. Veniam ad illud, quod propter temporum notam semper occuluit, sed nos celare non potuit: in quo illud est miraculi, quod facie ad faciem cum eo est angelus conlocutus. Maximus imperator, alias sane bonus, deprauatus consiliis sacerdotum post Priscilliani necem Ithacium episoopum Priscilliani accusatorem ceterosque illius socios, quos nominari non est necesse, ui regia tuebatur, ne quis ei crihominem fuisse damnatum. interea Martinus multis grauibusque laborantium causis ad comitatum ire conpulsus p
Abbreviated transcription (Latin):
os cem paschę diebus edere consuetus. paulo ante ho¬
tam refectionis interrogat. an haberetur in promptu.
um cato diaconus ad quẽ monasterii ad ministratio ꝑti¬
nebat.: doclus ipse piscari. negat ꝑ totã diem sibi ullam
cessisse capturam: s neq alios piscatores qui uendere sole
bant. quicquã agere quiuisse. Uade inquit mute li¬
nũ auum: captura ꝓueniet. Contiguum flumini ut
sud pitius iste descripsit. hab ebamus habitaculũ. ꝓces¬
sinitis ouncli ut pote feriatis diebus uidere piscantem.
ꝓmib spobus intentis. ñ in cassa futura tẽptamina. qͥbꝰ
piscis martino auctore. martini usibus quereretur.
d primũ iactũ in rete ꝑ modico inmanem esocem
diaconus extraxit. & ad monasteriũ letus accurrens
nec mirum ut dixit poeta nescio quis. utimur etũ
uersu scolastico quia inter scolasticos fabulaniur. Fap¬
tiuũq suem mirantibus intulit argis. Uere ip̃i iste dis¬
cipulus. gaestarũ a saluatore uirtutũ. quas in exemplũ

Expanded text:
scem Paschae diebus edere consuetus, paulo ante horam refectionis interrogat, an haberetur in promptu. Tum Cato diaconus, ad quem monasterii administratio pertinebat, doctus ipse piscari, negat per totum diem sibi ullam cessisse capturam; sed neque alios piscatorbant, quicquam agere quiuisse. uade, inquit, mitte linum tuum, captura proueniet. contiguum flumini, ut Sulpicius iste descripsit, habebamus habitaculum. processimus cuncti, utpote feriatis diebus, uidere piscantem, omnium spebus intentis, non incassa futura temptamina, quibus piscis Martino auctore Martini usibus quaereretur. ad primum iactum in rete permodico immanem esocem diaconus extraxit et ad monasterium laetus accurrens, nimirum ut dixit poeta nescio quis - utimur enim uersu scholastico, quia inter scholasticos fabulamur - captiuumque suem mirantibus intulit Argis. uere Christi iste discipulus, gestarum a Saluatore uirtutum, quas in exemplum
Abbreviated transcription (Latin):
tata : cencepit & peperit. Qua de re surrexit omĩs
popuitus turonorum in ira. & totũ crimen suꝑ ep̃m
referunt : uolentes eũ unammiter lapidare. A iebant
enim. Qui pietas sc̃i. tuã celauit luxuriam: neo nos
iͦs diutius sinet manus tuas indignas osculando pol¬
lui. luo quiꝙ crontrario uiriliter: hec negante : affir¬
te inquit d unc infantem. Cũq oblatus fuisset. ab¬
uait si ego te generam. m metis edicas. Et ille

Expanded text:
tata, concepit et peperit. Qua de re surrexit omnis tata, concepit et peperit. Qua de re surrexit omnis populus Toronorum in ira, et totum crimen super episcopum referunt, volentes eum unanimiter lapidare. Aiebant enim: 'Diu pietas sancti tuam celavit luxoriam, nec nos Deus diutius sinit manus tuas indignas osculando pollui'. Illo quoque e contrario viriliter haec negante: 'Adferte', inquid, 'infantem ad me'. Cumque oblatus fuisset insi ego te generavi, coram cunctis edicas'. Et ille:
Abbreviated transcription (Latin):
Dils brrectas ad huc diaconꝰ in platea conuenit. sig̃
simpliciter ait. Eocedego prestolor beatũ uirũ.: & nescio
ubisit̃. lici quid opcilsagat. Cui briccius. Si inquit deli¬
rũ illũ querls:
xmq paupet ille eusu reddito qđ petietat impetrasset:
briccium diaconũ uit heatus alloquitur. En ego bricci.
delirus tͥ uideor : Tũꝙ ille cotifusus hec audiens dixis¬
se se negaut : ait sc̃s martinus. Nonne aures teȩ ad
os tiui eesnt quando hec eminus loquebaris. Amen
ficatus honorem accederes: sed noueris te in episcopatu
multa aduersa passurum. Briccius hȩç audiens. ir¬
ridebat eũ dicens. Nonne uerũ dixi: istũ delira uer¬
ba proferre: S presbiteris honore preditus. sepi bea
tũ martinũ conuitiis la cessiuit. Ad eptus gͦ consenti¬
entibus ciuibus pontificatꝰ officium. orationi uacabat
quia quãquam esset suꝑbus & uanus. castus tamen
mulier ad quã cubilarii eiꝰ uestimenta deferebant. ad
abla. endum quȩ sub specie religionis erat. ueste mu¬

Expanded text:
 Briccium adhuc diaconum in platea convenit; cui simpliciter ait: Ecce ego praestolor beatum virum, et nescio ubi sit, vel quid operis agat? Cui Briccius: Si, inquit, delirum illum quaeris, umque pauper ille, occursu reddito, quod petierat impetrasset, Briccium diaconum vir beatus alloquitur: En ego, Bricci, delirus tibi videor? Cumque ille confusus haec audiens, dixisse se denegaret, ait vir sanctus: Nonne aures meae ad os tuum erant, cum haec eminus loquebaris? Amen situm ad pontificatus 42 honorem accedas: sed noveris te in episcopatu multa adversa passurum. Briccius haec audiens irridebat, dicens: Nonne verum dixi, istum delira verba proferre? Sed et presbyterii honore praeditus, tum virum conviciis lacessivit. Adeptum ergo consentientibus civibus pontificatus officium, orationi vacabat. Quia quamquam esset superbus et vanus, castus tamen mulier, ad quam cubicularii eius vestimenta deferebant ad abluendum, quae sub specie religionis erat veste mu
Abbreviated transcription (Latin):
cultatis edicere.
Etrum quoq quendã pue¬
rũ notis honestisꝙ parenti¬
B in confinio cuutatis aurelianen¬
sis ꝓcreatũ. quẽ morb non natura
ꝑ bieninũ curuauerat. nec ocło̾sad
celũ leuare ꝑmutebat. uidimus eo¬

Expanded text:
cultatis edicere. XXIV. Petrum quoque quemdam puerum, notis honestisque parentibus in confinio civitatis Aurelianensis procreatum, quem morbus, non natura, per biennium curvaverat, nec oculos ad coelum levare permittebat
Abbreviated transcription (Latin):
eiu ꝓqudente temꝑx duo pue¬
i ri quox unus de oppicdo castel¬
ilines potm nomine petrus.
alter uere deaueulo eui nomen lu
ciacus. cerritorio bituricensi. Wilhel¬
mus orapẽ nũcupatus. ambo minũ¬
dox. spicitiũ infestatione: horribilitet
uȩtan. clenrib uehementer stridebat¬
ce semetipõs & om̃s sͥ aꝓpinquantes.
moesib cdilaccrabant. Quã obrẽ fum¬
b astracti. sensu funditus ꝑdico. ad
locum ubi scĩ uiri corpus uenerat᷑.
non sint magno laboes adducti sũt.
Qui ꝑ aliq̾s dics ibidẽ cõmoriti ddño
miscrante. et becto martino interre¬
dente. a malignoꝵ spirituũ rabit li¬
berati. sensu recepto ad ꝓpͥa incoluimeᷤ

Expanded text:
Deinde procedente tempore duo pueri quorum unus ex oppido Castellione nuncupato, nomine Petrus, alter vero de viculo cui nomen est Luciacus, territorio Bituricensi, Guillermus et ipse nuncupatus, ambo immundorum spirituum infestatione horribiliter vexati, dentibus vehementer stridebant, semetipsos et omnes sibi propinquantes morsibus dilacerabant. Quamobrem funibus astricti, sensu funditus perdito, ad locum ubi sancti viri corpus honoratur non sine magno labore adducti sunt. Qui per aliquot dies ibidem commorati, Domino miserante et beato Martino intercedente, a malignorum spirituum rabie liberati, sensu reddito, incolumes
Abbreviated transcription (Latin):
Ec dissimili uirture mulier er¬
paengundis andegauensis cuus
uici incola crouiensis contrati ac
ce ca. in hac festiuitate directa et
IPluminata. discessit. S ce charimũ¬
dus ex bricillonno debilis ueniens. uir¬
tute beati autistitis itlintegratus est.

Expanded text:
ec dissimili virtute mulier Ermegundis, Andecavensis civis, vici incola Croviensis, contracta ac caeca, in hac festivitate directa, illuminataque discessit. Sed et Charimundus, ex Bricilonno debilis veniens, virtute beati Antistitis redintegratus est.
Abbreviated transcription (Latin):
nuꝑ ignouit. si istud audiret magis magisq pposito confir
na: ibi gloriosior ẽ corona. Unde quenda si agnoscit censeo
iure laudandũ. qđ cũ eũ libertꝰ deseruerit ĩgratꝰ miseratus
est potiꝰ quã insectatꝰ ab euntẽ. S neq illi rrascit᷑. a qͦ uidet᷑
Sed quia irasci ñ licet. tota istorũ cõmepatio ꝗͣ nos cõpungit
anꝰ ꝓdidisset ęxemplũ. grauit̃ irascerer discessione fugitiui.¬

Expanded text:
 ignouit, si istud audiret, magis magisque proposito confirmna, ibi gloriosior est corona. unde quendam, si agnoscis, censeo iure laudandum, quod cum eum libertus deseruerit ingratus, miseratus est potius quam insectatus abeuntem. sed neque illi irascitur, a quo uidetur sed quia irasci. non licet, tota istorum commemoratio, quae nos conpungitdidisset exemplum, grauiter irascerer discessione fugitiui
Abbreviated transcription (Latin):
apparere omibus causa manifesta: nec ignorare iam
poterant.: quin ob illius uiri in uiriam tenerentur:
guutr om̃s rapidis nos passibus consequuntur: conscio
ficti meriti pudore confusi: flentes ac puluere quo
se ipͥsi fedauerant. caput atq ora conspeosi. ante iuar¬
ttui se genua ꝓuoluunt. ueniã precantes. & ut eos abi¬
re stneret postulantes: satis se: urolsola conscientia ddlis¬
se penarum. satisq intellexisse. quan eosdem isos uiuoᷤᷤ
ab sorbere terra potusset. uel ipsi potius amais senibꝰ.
ĩtn imobilem sarorũ. naturani rigescere debuissent. sicut
esfixa locis qui ꝓstecerant iumenta uidisstarz oruer se
atꝙ obsecrate at indulgeret sccleri: ueniam de copiã
prestaret ab eundi. Senserat etiam priusquam accurre¬
rent uir beatus illos teneri: nobisq id ance iam dixe¬
rat. Ueniam tamen clementer indulsit. eosdemq ab¬
ire ꝑmisit. animalibus restitutis. .u.

Expanded text:
apparere omnibus causa manifesta, nec ignorare iam apparere omnibus causa manifesta, nec ignorare iam poterant, quin ob illius uiri iniuriam tenerentur. igitur omnes rapidis nos passibus consequuntur. conscii facti ac meriti, pudore confusi, flentes et puluere, quo se ipsi foedauerant, caput adque ora conspersi, ant Martini se genua prouoluunt, ueniam precantes et ut eos abire sineret postulantes: satis se uel sola conscientia dedisse poenarum satisque intellexisse, quam eodem ipsos uiuos absorbere terra potuisset, uel ipsi potius amissis sensibus in inmobilem saxorum naturam rigescere debuissent, sicut adfixa locis quibus steterant iumenta uidissent: orare se adque obsecrare, ut indulgeret sceleris ueniam et copiam praestaret abeundi. senserat etiam, priusquam occurrerent, uir beatus illos teneri, nobisque id ante iam dixerat: ueniam tamen clementer indulsit eosdemque abire permisit, animalibus restitutis.
Abbreviated transcription (Latin):
aris patte lamatũ.: eum exaniinis it terrã ꝓ olebibeassoe
rea illi regressi ad redam suam furore satiato : agiqͦ
ire ceperant. umenta precipiunt. Qͤ cum omĩa. solo
sira ac si enea riguissent. tollentibus altius uocẽ ma¬
gistris. flagris hinc atq inde resonantibus : nichi
nitus mouebantur. Consurgunt deinde om̃s sm uerbo
ra. consumit gallicas mularũ pena mastigias. tota
rapicur silua de proximo: trabibus iumenta tundunt᷑.
S nichil penitus seuȩ manus agebant: uno atq eođe
in loco stabant fixa simulacra. Qͥa agerent inselices
homines tresciebant : nec iam ultra dissimulare pote¬
rant. quin quãlibet brutis pegoribus agnoscerent. diui
no se teneri. Tandem gͦ in se regressi. ceperunt quere
quis ille esset : quẽ in eodem loco ante paululum ot¬
cidissent. Cum ꝑcunctantes. cognoscunt ex uiantibus
martinuim ã se tam crudeliter uerberatum. Tum uͦ

Expanded text:
rporis parte laniatum, cum exanimis in terram procubuisset, rporis parte laniatum, cum exanimis in terram procubuisset, rea illi regressi ad raedam suam furore satiato, agi quo ire coeperant, iumenta praecipiunt. quae cum omnia solo fixa ac si aenea signa riguissent, adtollentibus altius uocem magistris, flagris hinc adque inde resonantibus, nihil penitus mouebantur. consurgunt deinde omnes pariter in uerbera: consumit Gallicas mularum poena mastigias. tota rapitur silua. de proximo, trabibus iumenta tunduntur, sed nihil penitus saeuae manus agebant: uno adque eodem in loco stabant fixa simulacra. quid agerent infelices homines nesciebant, nec iam ultra dissimulare poterant, quin quamlibet brutis pectoribus agnoscerent, diuino numine se teneri. tandem ergo in se regressi coeperunt quaerere, quis ille esset, quem in eodem loco ante paululum cecidissent, cum percontantes cognoscunt ex uiantibus, Martinum a se tam crudeliter uerberatum. tum uero
Abbreviated transcription (Latin):
io ceses infitat agebamus. Iobis nescio qua necessi¬
tait remorantibus: ille aliquantulum processerat. T¬
terum ꝑagrũ puplicũ plena militantibus itiris: fisca.¬
lis reda ueniebat. S ubi martinũ in ueste hispida. ĩ¬
gro &e pendulo ciroumtectũ. contigua de latere ium̃¬
ta uiderunt. paululũ in partẽ alteram pauefacta. he¬
serunt. Qemn fumibus implicatis ꝓtentos illos. qribus ut
sepe uidistis misera illa animalia conglobantar: lnis
miscuerunt. Pumq egre ex̾pediunt᷑: morã fecere pro¬
perantibus. Qua ꝑmoti in utia militantes: prec̾ebicatis
in terrã salcibus sprdederunt. Dem mattinum flagris
ui fastibus altgere ceperunt: cũ quidem lle mutas &
inereddibili patiencia prebens terga cedentibus. ueilorem
insqniam infelicibus cõmoueret: magis er hoc furenos
ait quasi non sentiens uerbem ulata contempneres
os diod consequnti fede cruentatum. acq ginitis o¬

Expanded text:
dioeceses uisitat, agebamus. nobis nescio qua necessidioeceses uisitat, agebamus. nobis nescio qua necessitate remorantibus aliquantulum ille processerat. interim per aggerem publicum plena militantibus uiris fiscalis raeda ueniebat. sed ubi Martinum in ueste hispida nigro et pendulo pallio circumtectum contigua de latere iumenta uiderunt, paululum in partem alteram pauefacta cesserunt. dein funibus inplicatis protentos illos, quibus, ut saepe uidistis, misera ipsa animalia conglobantur, ordines miscuerunt: dumque aegre expediuntur, moram fecere properantibus. qua permoti iniuria militantes praecipitatis in terram saltibus se dederunt. dehinc Martinum flagris ac fustibus urguere coeperunt, cum quidem ille mutus et incredibili patientia praebens terga caedentibus maiorem insaniam infelicibus commoueret, magis ex hoc furentes, quod ille quasi non sentiens uerbera inlata contemneret. nos ilico consecuti foede cruentum adque uniuersa co
Abbreviated transcription (Latin):
erum lepali. iotu serpens ꝑculit. Qͦ iam exanime ui
ueneni. ipse reuancius suis humeris illatum: aute pedes
scĩ uiri nichil illi inpossibile confisus exposuit. lamq
se malum ferpentis ꝑ omĩa menbra diffuderat. Gerne¬
res omnibus uenis inflatam cutem : & ad uctis uistar
Insa utalia. Martinus porrecta manu. uniuersa pd¬
eri mensira ꝑ trectans : digicum ꝓpe ipsum uulnusculũ
iuo bestia uigiis infuderat: firit. Tum ũ mua diclurus
si. Nidimeis uenenum ex orł̃i parie reuocatum: ad¬
martini digitum cucurisse: Demde ꝑ illud̾ uleeris fo¬
tamen eri guuĩ ita utrus stipasse cũ sanquin r res soler
qs uberibus captarũ aut ouiĩ pastorũ manti presses los¬
gã linca copiosi lactis efflucre. Puer surreaat in colomis:
nos obstupefacti tantȩ rei miraculo. ia qđ ipsa cogebat
ucritas fatebamur: non esse sub celo. qui martinũ pos¬
set unicari.
oss ea uenti itidem tempore. iter cum eodem dum

Expanded text:
erum letali ictu serpens perculit: quem iam exanimem ui erum letali ictu serpens perculit: quem iam exanimem ui ueneni ipse Euanthius suis umeris inlatum ante pedes sancti uiri, nihil illi inpossibile confisus, exposuit. iamque se malum serpens per omnia membra diffuderat : cerneres omnibus uenis inflatam cutem et ad utris instar tensa uitalia. Martinus porrecta manu, uniuersa pueri membra pertractans, digitum prope ipsum uulnusculum, quo bestia uirus infuderat, fixit. tum uero — mira dicturus sum — uidimus uenenum ex omni parte prouocatum adMartini digitum cucurrisse: dein per illud ulceris foramen exiguum ita uirus stipasse cum sanguine, ut solet ex uberibus caprarum aut ouium pastorum manu pressis longa linea copiosi lactis effluere. puer surrexit incolumis. nos obstupefacti tantae rei miraculo, id quod ipsa cogebat ueritas, fatebamur non esse sub caelo, qui Martinum possit imitari. Consequenti itidem tempore iter cum eo, dum
Abbreviated transcription (Latin):
duntur. Qum hac gͥ ob laturus sacrificium deo ueꝰ¬
te procedit. Q quidem die mira dicturus sum. cum
iam altarium sicut est sollempne benediceret. globusł
ignis de capite eiꝰ uidimũs emicare: ita ut in sublime
contendens. longius collum crinemq flamina produce¬
ret. Hoc licet celeberrimo factum die in magna po¬
puli multitudine uiderimus: una tantum de uirgiubꝰ.
& unus de presbiteris. tres uidere tantum de monachis.
Seteri cur non uiderint: non potest nr̃i esse uidicui.
e & idem fere tempus. cum euantiuus auunculus me¬
uis. uir licet seculi negotiis occupatus. tamen ad modũ
yꝑianus grauissuna egritudine extremo mortis periculo
cepisset urgeri martinum euocauit. Nec cunctatus ille
properauit. Prius tamen quam medium uie spatium
uir beatus euolueret. uirtutem aduenientis sensit egro¬
tus: receptaq continuo sanitate. uenientibus nobis ob¬
uiam ipse processit. Altera die redire cupientem: mag¬
na prece detinuit. Cum interim unum de familia pu¬

Expanded text:
duntur. cum hac igitur oblaturus sacrificium Deo ueste procedit. quo quidem die — mira dicturus sum — cum iam altarium, sicut est sollemne, benediceret, globum ignis de capite illius uidimus emicare, ita ut in sublime contendens longum admodum crinem flamma produceret. et licet celeberrimo factum die in magna populi multitudine uiderimus, una tantum de uirginibus et unus de presbyteris, tres tantum uidere de monachis: ceteri cur non uiderint, non potest nostri esse iudicii. Per idem fere tempus cum Euanthius auunculus meus, uir licet saeculi negotiis occupatus admodum Christianus, grauissima aegritudine extremo mortis periculo coepisset urgueri, Martinum euocauit. nec cunctatus ille properauit: prius tamen quam medium uiae spatium uir beatus euolueret, uirtutem aduenientis sentit aegrotus, receptaque continuo sanitate uenientibus nobis obuiam ipse processit. altera die redire cupientem magna prece tenuit, cum interim unum e familia pu
Abbreviated transcription (Latin):
sufficit: quẽ ipsentu nosti mȩ de illius uita atꝙ uirtutib
eclidifseie᷑ A gnõsca ia quałe postumianus inquit. neq un¬
quõ ab acitera mea liberr adle discessit. Nam si agnoscis:
mihi cerre ac ineri comes. hic in peregrinatione tota so¬
cuis q consolatori fuit. D rofera tibi plane quo liber
iste ponetraderit. a quã tullus fere in orbe terrarum
locus fit: ulti ñ maceritã felicis histotię ꝑuulgata te¬
neatut. P rimus dis tontane urlis ut studiosissimꝰ tui
paulinus inuene deide cũ cota certatim urbe rape¬
ret᷑. exulta neossibrarios uido qnicbil ab his questiosi¬
us haberetur si quide nichit ito ꝓpicł. uichil carius uen¬
derctu Hecniuugationis mex carsus. Longe ante. ꝓgre̾¬
S. olasse onenensis ille prbt non habebat. si me largiente
uit erilam quio ego de aleranaria loquar. ubi pe¬
tm mlbus maegis quã tibi nocus. est: Hic egiptũ. nttriã.

Expanded text:
sufficit, quem ipse tu nosti me de illius uita adque uirtutibus sufficit, quem ipse tu nosti me de illius uita adque uirtutibus edidisse? Agnosco id quidem, Postumianus inquit, neque umquam a dextera mea liber iste discedit. nam si agnoscis, quit, terra ac mari comes,. hic in peregrinatione tota socius et consolator fuit. sed referam tibi sane, quo liber iste penetrarit, et quam nullus fere in orbe terrarum locus sit, ubi non materia tam felicis historiae peruulgata teneatur. primus eum Romanae urbi uir studiosissimus tui Paulinus inuexit: deinde cum tota certatim urbe raperetur, exultantes librarios uidi, quod nihil ab his quaestuosius haberetur, siquidem nihil illo promptius, nihil carius uenderetur. hic nauigationis meae cursum longe ante praegressolus eum Cyrenensis ille presbyter non habebat, sed me largiente descripsit: nam quid ego de Alexandria loquar? ubi pene omnibus magis quam tibi notus est. Hic Aegyptum, Nitriam,
Abbreviated transcription (Latin):
tatꝰ. cũ coherceri in eo ĩmundus sp̃c ñ ualeret. necessitate co¬
gente ferreis nexibus alligat᷑: pedes cũ manib uinciuntur.
on inmerita pena sugitiuo: ut quẽ ñ cohibuerat fidesi cate:
nȩ cohiberent. Post bienniũ demũ oratione scõrũ ab ĩmundo
spũ lib̾atus. adheremũ unde discerat mex regressus. & ipse
correctus. & aliis pꝰ futurus eremplo: ne quẽ aut falsȩ iusti¬
ciȩ umbra decipiat. aut incerta mobilitas in utili leuitate
cõꝑellat semel cepta deserere. Hȩc uos de uirtutib dñi qua
in seruis suis uel imitanda oꝑatꝰ est: uel timenda scire suffici¬
at. S quia satiffeci ur̃is aurib ĩmo etiã uerbosior fui. for¬
tenĩ debui. tu modo. ad me autẽ loquebat᷑ debitũ
fenius exsalue ut te marimo tuo ut es solitus plura
referengs iam pridem in hoc desideris meis estuantib
audiamus. Qͥa in quã tibi de martino nes. liber ille ñ

Expanded text:
tatus, cum coerceri in eo inmundus spiritus non ualeret, necessitate cotatus, cum coerceri in eo inmundus spiritus non ualeret, necessitate cogente ferreis nexi- . bus alligatur, pedes cum manibus uinciuntur: non inmerita poena fugitiuo, ut quem nae cohiberent. Post biennium demum oratione Sanctorum ab immundo spiritu liberatur; ad eremum unde discesserat, mox regressus est, et ipse correptus, et aliis post futurus exemplo, ne quem aut falsae justitiae umbra decipiat, aut incerta mobilitas inutili levitate compellat semel coepta deserere. Haec vos de virtutibus Domini, quas in servis suis vel imitanda operatus est vel timenda, scire sufficiat. Sed quia satisfeci vestris auribus, immo etiam verbosior fui fortasse quam debui, tu modo ad me autem loquebatur debitum fenus exsolve, ut te de Martino tuo, ut es solitus, plura referentem, jam pridem in hoc desideriis meis aestuantibus, audiamus. Quid ? inquam, tibi de Martino meo liber ille non