comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
opinionis. ⁊ sumpto utaͥtur ꝯiugio. si alia ut diximꝰ ñ ĩ¬
i cuiꝰ uxor ꝯstuprata fuerit. ⁊ ꝓt̾ea maritus capitali
sententia delere illã machinauit. ipsa uero urgente
pot̾. nullomodo liceat ei requirenti eam reddere ad oc¬
cidendum que se ei obtulit ad defendendũ. S sollerti
cura tñsmittatat eam ad locũ quẽ delegĩt. ipsa ut secu¬
ra possit uiuere. Si uero int̃dum maritus eam inueni̾t.¬
⁊ repetierit. scđm scłm: potestatem habebit qd ei age̾ uelit.
S audiat sem̃ augustinum dicentem. Cũ enĩ uir a uir¬
tute nomen accẽꝑtt. ⁊ mulier a mollicia .i. fragilitate.
quare tͣ crudelitassimam libidinis bestiam uult unus¬
quisq uxorem suam ẽẽ uictricem. cũ ipse ad primum li¬
bidinis ictũ uictus cadat: Nam quicquid otͣ fidem catho¬
licam ñ licet mulieribus. nec uiris licebit.Si. aũ eaden
ei obtinere possit. ꝑ quirat ⁊ reddat. Sindut̃: om̃ino ñ

Expanded text:
opinionis, et sumpto utantur conjugio, si alia, ut diximus, non imopinionis, et sumpto utantur conjugio, si alia, ut diximus, non imcujus uxor constuprata fuerat, et propterea maritus capitali sententia delere illam machinaverit; ipsa vero urgente potest, nullo modo liceat ei requirenti eam reddere ad occidendum, quae se ei obtulit ad defendendum: sed solerti cura transmittat eam ad locum quem ipsa delegerit, ut secura possit vivere. Si vero interdum maritus eam invenerit, et repetierit, secundum saeculum potestatem habuerit quid ei agere velit; sed audiat S. Augustinum dicentem: Cum enim vir a virtute nomen accepit, et mulier a mollitie, id est fragilitate, quare contra crudelissimam libidinis bestiam vult unusquisque uxorem suam esse victricem, cum ipse ad primum libidinis ictum victus cadat? Nam quidquid contra fidem catholicam non licet mulieribus, nec viris licebit. Si autem eadem ei obtinere possit, perquirat et reddat: sin autem, omnino non
Abbreviated transcription (Latin):
instituta definimꝰ ⁊ p̃iudicamꝰ. ut siquis cũ uxore alt̾iꝰ. uiuen¬
te eo fornicatus fuerit. moriente marito sẏnodali iudicio
aditus ei claudatur illicitus. nec ult̾iꝰ ei ꝯiungatur matri.¬
monio. quam priꝰ polluit adult̾io. Nolumꝰ enĩ nec xp̃iane
religioni ꝯuenit. ut ullus ducat in ꝯugiũ. quã prius
s qui uiuente marito ouigem illiꝰ adultãsse accusatur.
⁊ eo in ꝓximo defuncto eadem sumpsisse dinoscitur. oĩmodis
publice penitentie subigatur. De quo ⁊ post penitentiam.
p̃fata si expedient seruabitur regła. nͥ forte idem. aut
mulier uirũ qui mortuus fuegrat occidisse notetur. aut
propinquitas illis ⁊ alia q̃libet actio criminalis impe¬
diat. Qđ si ꝓbatum fuit sine ulla spe ꝯiugii cũ penitñ¬
tia ꝑpetͥo maneant. Si. aũ negauit se eandem feminã
uiuente uiro nequaquam adultasse. ⁊ p̃fati homcidũ
neut̃ eoꝵ coniunci potuerit. purgent legalit̃ fam. amsue

Expanded text:
instituta definimus, et praejudicamus ut, si quis cum uxore alterius, vivente eo, fornicatus fuerit, moriente marito, synodali judicio aditus ei claudatur illicitus, ne ulterius ei conjungatur matrimonio, quam prius polluit adulterio. Nolumus enim, nec Christianae religioni convenit, ut ullus ducat in conjugium quam prius Is qui, vivente marito, conjugem illius adulterasse accusatur, et eo in proximo defuncto eamdem sumpsisse dignoscitur, omnimodis publicae poenitentiae subigatur. De quo etiam post poenitentiam praefatam, si expedierit, servabitur regula, nisi forte idem aut mulier virum qui mortuus fuerat, occidisse notentur, aut propinquitas, vel alia quaelibet actio criminalis impediat. Quod si probatum fuerit, sine ulla spe conjugii cum poenitentia perpetuo maneant. Si autem negaverit se eamdem feminam, vivente viro, nequaquam adulterasse, et praefati homicidii neuter eorum convinci potuerit, purgent legaliter famam suae
Abbreviated transcription (Latin):
regula decretaliũ immo indulgentia obseruanda. Stẽphꝰ.u.
curamꝰ fili hastulphe. si tñ filiꝰ dici debes. qui tam crudelit̃
infelix homicidiũ ꝑpetͣsti. Nam occidisti uxorem tuam.¬
patre partem corporis tui. legitimomatrimonio tibi soci¬
atam. sine causa mortis ñ tibi resistentem. ñ insidiantem
rem facientem. s seitatus a diabolo impio furore flammat̃.
latronum more atrociꝰ eam gladio tuo crudelior oñi bestia
intemisti. ⁊ nc̃ post mortem eius addis iniquitatem super
mniquitatem. filioꝵ tuorꝰ improbe p̃do qui matri ñpeꝵ¬
cisti. filios tuos orphanos fecisti. Induce̾ suꝑ eun ius mortis
causam pꝰ mortem. ꝑ unũ homicidam ⁊ reprobum tesferes
Qm̃ nec eũgłium. nec ulla diuina humanaq lexunniꝰ cesti¬
monio ⁊̃ idoneo quempian ꝯdempnat ut iistiticitt debi¬
tomagis ꝑ istũ fagiciosissimũ ⁊ sclestũ. nec illa uuia debu¬

Expanded text:
ae vigesima quinta regula decretalium, imo indulgentia, observanda. IV. curamus, fili Hastulphe, sed non filius dici debes, qui tam crudeliter infelix homicidium perpetrasti. Nam occidisti uxorem tuam partem corporis tui legitimo matrimonio tibi sociatam, sine causa mortis; non tibi resistentem, non insidiantem rem facientem, sed concitatus a diabolo impio furore flammatus, latronum more atrocius eam gladio tuo crudelior omni bestia, interemisti, et nunc post mortem ejus addis iniquitatem super iniquitatem. Filiorum tuorum, improbe praedo, qui matri non pepercisti, et filios tuos orphanos fecisti, inducere super eam vis mortis causam, post mortem, per unum homicidam et reprobum testem. Quoniam nec Evangelium nec ulla divina humanaque lex unius testimonio etiam idoneo, quempiam condemnat, vel justificat: quanto magis per istum flagitiosissimum et scelestum, nec illa viva debu
Abbreviated transcription (Latin):
mittant. quib fuerint. ⁊̃ post suũ repudiũ copulati.¬
Nec tñ nͥ inciuitate dĩ nr̃i in monte scõ eiꝰ. talis ẽ causa
cũ iuxore. Cetm alit̃ se hr̃e iura gentiũ. qͥs ignoret: ui
nec tẽ licuit. nec uiͤͤ licet. nec unꝗͣ licebit. Apostatare
quippe ab uno dõ. ⁊ ire in alt̾iꝰ adultinam suꝑsticionẽ

Expanded text:
mittant, quibus etiam fuerint post suum repudium copulatimittant, quibus etiam fuerint post suum repudium copulatinec tamen nisi in ciuitate dei nostri, in monte sancto eius talis est causa cum uxore. Ceterum aliter se habere iura gentilium quia ignorat? ubi nec tunc licuit nec nunc licet nec umquam licebit. apostatare quippe ab uno deo et ire in alterius adulterinam superstitionem
Abbreviated transcription (Latin):
ut ñ facile dimittatur uxor solam fornicationis causam
excepit. cet̾as uniisales molestias. si q̃ exstiterint. iubet ꝓ
fide nugali. ⁊ ꝓ castitate fortit᷑ sustineri. ⁊ mechum dic̃¬
⁊̃ uirũ qui eam duxĩt que soluta ẽ auiro. Item. fieri pot̃
ut uir dimittat uxorem causa fornicationis. quã dñs ẽ
exceptam uoluerit. Iã uͦ si nec illi nubere ꝯceditur uro
uiuo a quo recessit. neq huic altam ducere uiua uxore
quam dimisit. multo minꝰ fas ẽ. illicita cũ cũ quibuslib
icite dimittitur uxor ob causam fornicationis. sed
manet uinculũ pͥoris. ꝓpt̃ qd fit reus adult̾ii dimissam
in se sacramento regnationis. excõmunicatur qͥsqͥs reuse
criminis. nec ullo sacͣmento caret. ⁊̃ si nũꝗͣ reconciliet᷑ do̾
Reus uͦ excõmunionis iõ nũꝙͣ carebit regenationis
sacramento. ⁊̃ ñ reconçiliatus: quia nũquam mori¬
ita ut sibi ꝯuiges sint ⁊̃ seꝑati. cũ illis aut̃ aduit̾iũ cõ¬

Expanded text:
n facile dimittatur uxor, solam fornicationis causam excepit; caeteras vero universales molestias si quae exstiterint, jubet pro fide conjugali, et pro castitate fortiter sustineri, et moechum dicetiam virum qui eam duxerit quae soluta est a viro. Item: Fieri potest ut vir dimittat uxorem causa fornicationis quam Dominus exceptam esse voluit. Jam vero si nec illi nubere conceditur viro vivo a quo recessit, neque huic alteram ducere viva uxore quam dimisit, multo minus fas est illicita eum cum quibuslibet Licite dimittitur uxor ob causam fornicationis, sed manet vinculum prioris. Propter quod fit reus adulterii, qui dimin se sacramento regenerationis, excommunicatur quisquis reus est criminis, nec ullo sacramento caret, etiam si nunquam reconcilietur Deo, Reus vero excommunicationis, imo nunquam carebit regenerationis sacramento etiam non reconciliatus, quia nunquam moriita ut sibi conjuges sint etiam separati, quum illis autem adulterium com
Abbreviated transcription (Latin):
uxor eiꝰ utriq sexui filioꝵ fuit ⁊ socrus ⁊ mat̃. Que si due¬
semine fuissent. mat̾ altã ⁊ socrus altã. copiosiꝰ se socialis
res ex illis duob primis nulli homines erant. fieri gͦi debuit
qñ potuit. ut existente copia uñ ducerentur uxores. que ñ
erant iam sorores. ut ñ solum illud ut fieret nulla noces¬
ipsam malit exhorere licentiam. sicq aduersatur qͣsi
nunquam licere potuit. Copulatio gͥ maris ⁊ femine
qͣnͣtũ actinet ad genꝰ humanum: qdam seminarum ẽ eiui¬
tatis. Celestis uero ciuitatis opꝰ ht̃ ut noxam genãtionis

Expanded text:
uxor eius utrique sexui filiouxor eius utrique sexui filiofeminae fuissent, mater altera, et socrus altera, copiosius se socialis res ex illis duobus primis nulli homines erant. Fieri ergo debuit quando potuit, ut existente copia unde ducerentur uxores, quae jam non erant sorores, ut non solum illud fieret, ut nulla necesipsa malit exhorrere licentiam, sicque adversetur quasi nunquam licere potuerit. Copulatio igitur maris et feminae quantum pertinet ad genus humanum quddam seminarium est civitatis. C
Abbreviated transcription (Latin):
humanum pꝰ primam copulam uiri facti ex puluere ⁊ con¬
uigis eiꝰ ex uiri latere in harũ feminarũ ꝯiunctione opus
habe̾t. ut gignendo multiplicarent. nec eent ulli hoĩes
nisi qui ex illis duob nati fuissent. uri ꝯiuges suas sorores
acceperunt. Qđ ꝓfecto quanto c̃ antiquius cõpellente
necessitate. tanto postea factũ ẽ. dampnabiluis religiõe
ꝓhibente. habita ẽ enĩ rõ rectissima caritatis. ut hoĩes
quib eẽt utilis atq honesta ꝯcordia. diuersarum necessitu¬
dinum uinculis necterentur. Nec unꝰ in uno multas ha¬
beret. s singule spargerentur in singulos. ac sic ad socialẽ
uitam. diligentiꝰ plurime plurimos obtinerent. Pat̾ qͥpe
⁊ soreicer. duarũ st̃ necessitudinum nomina. Ut ergo ali¬
um quisq haͣt patrem. aliũ socerum. numerosiꝰ se caritas
porrigat. Utrũq aũt unꝰ adam ẽẽ cogebatur ⁊ filiis ⁊ fili¬
ab suis. qñ fr̃s sororesq ꝯiugio iungebantur. Sic ⁊ eua

Expanded text:
humanum post primam copulam viri facti ex pulvere, et conjugis ejus ex viri latere, marium feminarumque conjunctione opus haberet, ut gignendo multipnisi qui ex illis duobus nati fuissent, viri conjuges sorores suas acceperunt. Quod profecto quanto est antiquius compellente necessitate, tanto postea factum est damnabilius religione prohibente. Habita est enim ratio rectissima charitatis, ut homines quibus esset utilis atque honesta concordia diversarum necessitudinum vinculis necterentur. Nec unus in uno multas haberet, sed singulae spargerentur in singulos, ac si ad socialem vitam diligentius plurimae plurimos obtinerent. Pater quippe, et socer duarum sunt necessitudinum nomina. Ut ergo alium quisque habeat patrem, alium socerum, numerosius se charitas porrigat. Utrumque autem unus Adam esse cogebatur et filiis, et filiabus suis, quando fratres sororesque conubio iungebantur. Sic et Eua
Abbreviated transcription (Latin):
cepit uxorẽ. ⁊ pꝰ filiorũ ꝓcreationẽ. occasione diuortii. c̾ꝰdã seruũ
se fecit. Utrũ necessario mulierẽ tenere debeat. ⁊ si tenuerit. utrũ
illa quoq scđm scłarẽ legem seruituti subici debeat. Iudicatũ ẽ
uxorẽ minime debere dimitti. ñ tñ ob xp̃i legem. mulierẽ in
seruitutẽ redigi. dũ ille ñ ex consensu ꝯugis se seruũ fecit. quem
mͥ uisũ ẽ eũ monendo dixisse. Quia enĩ oiunx fidelis relinque¬
quendis infidelib ꝑmissa licentia ñ utant᷑. Tibi aut̃ iudecur
infideles qͦ dimitti a fidelib ñ licẽ. quia ħ uetat apłs. cũ ego

Expanded text:
ceperit uxorem, et post filiorum procreationem occasione divortii cujusdam servum se fecerit, utrum necessario mulierem tenere debeat, et, si tenuerit, utrum illa quoque secundum saecularem legem servituti subjici debeat. Judicatum est uxorem minime debere dimitti, non tamen ob Christi legem mulierem in servitutem redigi, dum ille non ex consensu conjugis se servum fecit, quem liberum est visum mihi, eum commonendo dixisse. Quia enim conjux fidelis relinquequendis infidelibus, permissa licentia non utantur. Tibi autem videntur infideles quoque dimitti a fidelibus non licere quia
Abbreviated transcription (Latin):
ra sua. ł cũ filia patri sui. ⁊ aiuunculi sui. uł cũ filia
amitte sue. siue mat̾tere sue. ł cũ nepte sua. ł cũ cõmati
sua. aut filiola sua. siue quã de fonte suscepit. ł ante ep̃il
tenuit. ⁊ siqua mulier simili modo forncata fui̾t. absi¬
neat se ab ing̾ssu domꝰ oĩ annũ. ⁊ eodem anuo nͥ dñicis¬
sestis dieb solũmꝰ pane ⁊ aqua ⁊ sale utatur. arma ñ ferat. oscu¬
ũ nulli p̃beat. sacrificiũ nisi ꝓuiatico minime sumat. Sex de¬
noe annis in grediatur quidem domũ dĩ. s carnib  uino
osicera minime utatur. nisi festis dieb. de armis uͦ ꝯoscu¬
us sie sacrificio sicut supͣdictũ ẽ. Postea uͦ duob annis qñ
carne uescitur. a potu om̃ino quo in ebriari pot̾ se ꝯtineast.
esi potũ biberit minime carne uescatur absq p̃cipuis festis
aieb De armis uͦ ł osculo ł sacrificio modũ teneat iam dicꝰ¬
m dñ usq ad obitũ suũ nͥ p̃dictis festis diebus a carne absti¬

Expanded text:
i sui, et avunculi sui, vel cum filia amitae suae, sive materterae suae, cum nepte sua, vel cum commatre sua aut filiola sua, sive quam de fonte suscepit, vel ante episcopum tenuit, et si qua mulier simili modo fornicata fuerit, abstineat se ab ingressu domus Dei annum, et eodem anno nisi dominifestis diebus solummodo pane et aqua et sale utatur: arma non ferat, osculum nulli praebeat, sacrificium nisi pro viatico minime sumat. Sex deinde annis ingrediatur quidem domum Dei: sed carnibus, et vino, ac sicera minime utatur, nisi festis diebus. De armis vero et osculis, sive sacrificio, sicut supra scriptum est. Postea vero duobus annis quando carne vescitur, a potu omni quo inebriari potest se contineat. Et si biberit potum, minime carne vescatur, absque praecipuis festis diebus. De armis vero vel osculo, et sacrificio, modum teneat jam dictum. Inde usque ad obitum suum, nisi praedictis festis diebus a carne absti
Abbreviated transcription (Latin):
iquis cũ duabus sororibus fornicatus fuerit.ix.¬
n soror sororẽ ab eodem antea stupͣtam nescierit. uelsi
ipse sororem eiꝰ ꝗͣ an̾a stupͣuit ñ intellext̾t. si digne penitu¬
erint. ⁊ se ꝯtinere ñ ualuerint. post annos .uii. ꝯiugia illis
ñ negentur. Si aut̃ ñ ignorauerunt usq ad mortem: a

Expanded text:
quis cum duabus sororibus fornicatus fuerit, et soror sororem ab eodem antea stupratam nescierit, vel si ipse sororem ejus quam antea stupravit non intellexerit, si digne poenituerint, et se continere non valuerint, post annos septem conjugia illis non negentur. Si autem non ignoraverunt, usque ad mortem a
Abbreviated transcription (Latin):
uxoris. quã ille uxorem suã putans dormiuit cũ ea.
Suꝑ hoc uisũ ẽ. si ipse ꝑsecuritatem uerã ħ ꝓbauerit. ꝙ inscius
fecit᷑ ħ sceluis. penitentiã quidem que sibi iudicata fuerit aga
legitimũ suũ ꝯuigiũ hr̃e ꝑmittatur. illã digna uindicta af¬
fligi. ⁊ in et̃num ꝯiugio priuari. Exẽ triburiensi ꝙp̃ .x.
uidam desponsauit uxorem. ⁊ dotauit. cũ ea ñ potuit com
Quã fr̃ eiꝰ clanculo corrpit. ⁊ gͣuidã reddidit. Decretũ
est. ut quãnis nupta ẽẽ ñ potui̾t legitimo uiro. desponsata

Expanded text:
xoris; quam ille uxorem suam putans, dormivit cum ea. Super hoc visum est, si ipse per securitatem veram hoc probaverit quod inscius fecerit hoc scelus, poenitentiam quidem quae sibi indicata fuerit agat, et legitimum suum conjugium habere permittatur; illam digna vindicta affligi, et in aeternum conjugio privari.uidam desponsavit uxorem et dotavit. Cum ea coire non potuit, quam frater ejus clanculo corrupit, et gravidam reddidit. Decretum est igitur, ut quamvis nupta esse non potuerit legitimo viro, desponsata
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ ẽ inhomine. ut unꝰ factus sit dñs. ex quo ceceri
oriantur. hñs imꝑium dĩ qͣsi uicarius eiꝰ qr omis rex
uelare capit. quia imago dri ⁊ gła ẽ. Mulier aut̃¬
minas ⁊ pene famulas lex ẽẽ uoluerit uxores. quod
tur illa. si ħ uerum ẽẽ demonstraretur. ipse tͣn ñ ui.¬
tur ⁊ dampnificatur. eiq ꝑpetuo iubetur adherere
qua carere uoluerat. in aliis aũt causis eũ qui testi¬
monio falso cuiꝙͣ nocuerit. qua eũ si ꝓbaretur iussit
occidyeadem plecti iubet pena. qua fuerat si uerum
uerbũ aut̃ dñi blasphematur. uł otempnit᷑ dĩ prima

Expanded text:
ago est in homine ut unus factus sit homo ex quo caeteri oriantur, habens imperium Dei, quasi vicarius, quia unius lex velare caput, quia imago et gloria Dei est. Mulier vebditas et pene famulas lex esse voluerit uxores dum cotur illa, si hoc verum esse demonstraretur, ipse tamen non vitur et damnificatur, eique perpetuo jubetur adhaerere qua carere voluerat. In aliis autem causis eum qui testimonio falso cuiquam nocuerit, quod si probaretur, jussit occidi; eadem jubetur plecti poena, qua fuerat si verum verbum autem Domini blasphematur vel dum contemnitur Dei prima
Abbreviated transcription (Latin):
que sui uiri filiũ ex alia femina genitum de sacro fon¬
te lauauerit. post modum possit cũ eodem uiro copulari. As
iõ iungi posse decernimꝰ. quia scđm sacros canones nͥ amboꝵ
osensu nulliꝰ religionis obtentu debet ꝯiunx dimittere con¬
iugem. Etinet aũt ad ingens uxoris ęxitium. que hñs odio
uirũ ⁊ infirmitatẽ eiꝰ ñ ssiderans. qͣsi causa pietatis oꝑatur un
uicem nͥ ex osensu ad tempꝰ. ut uacetis orõni. ⁊ itm reu̾timini
in idipsũ ne temptet uos sathanas ꝑꝑt̃ inꝯtinentiam ur̃am.

Expanded text:
quae viri filium ex alia femina genitum de sacro fonte levaverit, postmodum possit cum eodem viro copulari. Quos ideo jungi posse decernimus, quia secundum sacros canones, nisi amborum consensu, nullius religionis obtentu debet conjunx dimittere conjugem. Pertinet autem ad ingens uxoris exitium, quae habens odio virum, vel infirmitatem ejus non considerans, quasi causa pietatis operatur ivicem, nisi ex consensu ad tempus, ut vacetis orationi; et iterum revertimini in id ipsum, ne tentet vos sata
Abbreviated transcription (Latin):
mitti ñ debeat. Et iõ quicũq scđm culpã criminis sup̃dicti
a cetu hominum xp̃ianoꝵ maneat alienꝰ. quam diu societati
relicte ꝯiugis sincerit̃ amplectatur ⁊ foueat. ita tñ si iam monitꝰ
a facerdote semel ⁊bis. terq ut corrigeretur. ad thori sue ꝯiu¬
gis noluerit redire ꝯsortiũ. ipse suis mi̾tis ⁊ palatine dignita¬
tis officio seꝑabitur. ⁊ in suꝑ generose dignitatis testimonia.¬

Expanded text:
mitti non debeat, et ideo quicunque citra culpam criminis supradictiet a coetu hominum Christianorum maneat alienus, quandiu societatem relictae conjugis sinceriter amplectatur et foveat, ita tamen si jam moniti a sacerdote semel et bis et ter ut corrigerentur, ad thori suae conjugis noluerint redire consortium, ipsi suis meritis et a palatinae dignitatis officio separabuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
e. exeant iñ ad crucem. ⁊si uerũ fuerit. separentur. ⁊ illa
femina dicit quod ñ coisset cũ ea. ⁊ ille uir dicit quod sie fẽ.
inuitate uiri ꝯsistat. quia uir ẽ caput mulieris. Ex scilio cͥbu¬

Expanded text:
sset, exeant inde ad crucem: et si verum fuerit, separentur, et illa sset, exeant inde ad crucem: et si verum fuerit, separentur, et illa femina dicit quod non coisset cum ea, et ille vir dicit quod sic fecit, in veritate viri consistat: quia vir caput est mulieris. C
Abbreviated transcription (Latin):
iurii. crimine rei teneantur ⁊ penitentia ꝑacta. priora cogant᷑
i ꝑsortiarias atq maleficas. occulto. s nũq iniusto dĩ iudicio
ꝑmittente. ⁊diabolo p̃parante ꝯcubitus ñ sequitur. hortandi
sunt. quib ista eueniunt. ut corde contricto ⁊ spũ humiliato.
dõ ⁊ sacerooti de om̃ib peccatis sius purã ꝯfessionem faciant. ⁊ pro-¬
fusis lacrimis ac largiorib elemosinis. ⁊ orõnibus. atq ieiuniis
dño satisfaciant. Et ꝑ exorcismos ac cet̾a medicine eccłiastice muma.
ministri eccłie tales quantũ annuerit dñs. qui abimelechac
domum eiꝰ abrahe orõnibus sanauit. sanare ꝓcurent. Qui forte
si sanari ñ possunt. separari ualebunt. S pꝰquã alias nuptias ex¬
petierint. illis in carne uiuentibus quib iuncta fuerant pͥorib
qͦs reliquerant. ⁊̃ si possibilitas ꝯcumbendi eis reddita fuerit. re-¬

Expanded text:
erjurii crimine rei teneantur, et poenitentia peracta priora cogantur erjurii crimine rei teneantur, et poenitentia peracta priora cogantur  sortiarias atque maleficas occulto, sed nunquam injusto Dei judicio permittente, et diabolo praeparante, concubitus non sequitur, hortandi sunt quibus ista eveniunt ut corde contrito et spiritu humiliato Deo et sacerdoti de omnibus peccatis suis puram confessionem faciant, et profusis lacrymis ac largioribus eleemosynis et orationibus atque jejuniis Domino satisfaciant, et per exorcismos ac caetera medicinae ecclesiasticae munia, ministri ecclesiae tales quantum annuerit Dominus, qui Abimelech, ac domum ejus, Abrahae orationibus sanavit , sanare procurent. Qui forte si sanari non potuerint, separari valebunt. Sed postquam alias nuptias expetierint, illis in carne viventibus quibus junctae fuerint prioribus quos reliquerant, etiam si possibilitas concumbendi eis reddita fuerit, re
Abbreviated transcription (Latin):
uod aut̃ interrogasti de his qui in matrimonio
iuncti sunt ⁊ nubere ñ possunt. si ille aliam ł illa aliũ
ducere possit. quib scriptũ est. Uir ⁊ mulier si se ꝯiunxerint.
i postea dixerit mulier de uiro. quod ñ possit coire cum ea
si potiͣt ꝓbare ꝑiustum iudicium. q uerum sit. accipiat alium.
posse inuicem oꝑam carnis dantes commisceri. Iste uero si
non pot̃ ea uti ꝓ uxore hãt quasi sororem. Quod si retinacłm
iugale uolunt rec̾indere. maneant utiq innupti. Nam si huic
eam dimittere mendacũ falsitate molitur. Quod si mulier cau¬
nu ꝓpinquoꝵ tactis sacroscĩs reliquiis in reiirando dicat. ut nũꝙͣ¬
ꝑ cõmixtionem carnis ꝯiuncti una caro effecti fuissent. tc̃ uidet᷑
mulierem scdas posse ꝯtrahere nuptias. Humanum dico ꝑꝑ infirmi¬
tatem carnis coꝵ. Uir aũt qui frigide nature est. maneat sine
ꝯiuge. Quod si ille aliam copulam acceꝑit. tc̃ hi qui uirauĩnt ꝑ¬

Expanded text:
 sic: Interrogasti de his qui matrimonio juncti sunt, et nubere non possunt, si ille aliam, vel illa alium ducere possit, de quibus scriptum est: Vir et mulier, si se conjunxerint, et post dixest probare per justum judicium, quod verum sit, accipiat alium. posse invicem operam carni dantes commisceri. Iste vero si non potest ea uti pro uxore, habeat eam quasi sororem. Quod si retinaculum conjugale voluerint rescindere, maneant utrique innupti. Nam si huic eam dimittere mendacii falsitate molitur. Quod si mulier caunibus propinquorum tactis sacrosanctis reliquiis, jurejurando dicat, ut nunquam permistione carnis conjuncti, una caro effecti essent, tunc videtur mulierem secundas posse contrahere nuptias. Humanum dico propter infirmitatem carnis eorum; vir autem qui frigidae naturae est, maneat sine conjuge. Quod si et ille aliam copulam acceperit, tum ii qui juraverunt, p
Abbreviated transcription (Latin):
ta diligere debet homo eũ quise suscepit a sacro fonte: sicut
patrem. Item.
int̃ eos quinatura ⁊ eos qui in adoptionem filii sunt uenerande
romane leges matrimonia ꝯtͣhi possunt ꝑmittunt. Item¬
i int̃ eos ñ ꝯtrahitur matrimonium qͦs ad optio iungit ꝗͣnto
potiꝰ a carnali oportet int̾ se : tubernio cessare. qͦs ꝑceleste
sacramentũ regenatio scĩ sp̃s uincit: Longe gͥ inquit ogru en¬
tius filiꝰ patris mei ł fr̃ m̃s appellatur. is quem gr̃a aunnas
quam quem humana uoluntas ut filiꝰ m̃s ł fr̃ m̃s cẽt eleg̃.¬

Expanded text:
ta diligere debet homo eum qui se suscepit de sacro fonte, sicut patrem. Inter inter eos qui natura et eos qui adoptione filii sunt, venerandae Romanae leges matrimonia contrahi non permittunt. Item: Inter eos non contrahitur matrimonium quos adoptio jungit, quanto magis a carnali oportet inter se contubernio cessare, quos per coeleste sacramentum regeneratio sancti Spiritus vincit. Longe igitur, inquit, congruentius filius patris mei vel frater meus appellatur is, quem gratia divina quam quem humana voluntas ut filius ejus vel
Abbreviated transcription (Latin):
peãt. Sed his qui huiꝰ perniciosissime temitatis. anime sue
salutẽ despiciens. impio se miscuit matrimonio ꝑ omĩa tua
fr̃nitas studeat seꝑare ⁊penitentie digne subnuttere. qͣtinus
oiugio copulari. S hicur ꝓhibeantur a ꝯiugio. aut ꝓ hmodi
caue aũ ne alit̾ age̾ subiectis ꝯcedas. ne a recto tramite inueni¬

Expanded text:
 pernitiosae temeritatis, anime sueae salutem despicientes, impiissimo se miscuit matrimonio, per omnia tua fraternitas studeat separare et poenitentiae dignae submittere, quatenus, coniugio copulari. Sed hi cur prohibeantur a coniugio aut pro huiusmodi Cave autem, ne aliter agere subiectis concedas, ne a recto tramite inveni
Abbreviated transcription (Latin):
mittat anñ iubet: Si dixeris iubet. reclamat apłs. ego dico ñ dñs. Si
dixeris ñ iubet. causam requiro. Neq illam mͥ responsurus es. quam
tius litt̾is uididisti. quia dñs ꝓhibet fideles infidelib iungi. hic enim
nullo modo ẽ ista causa. De iam iunctis loquim᷑. ñ de iungendis. si
enĩ iã ut enstimo ñ ec̃ ipsam quã eẽ putaueras. Ex ꝯc̃ tburiensuas¬
uporem Teniuit multis annis. ex ea filios ꝓcreauit. Uñ quia ñ
hce legis. subigatur penitentie. ascda ꝯiuge separetur. priorẽ
digendiis: Cũ parem suũ ⁊ eguus diligit. ⁊ simutetur alius.
trahere iugum nescit cõpar alt̾iꝰ. ⁊ se ñ totũ pretat. Tu iugaleni
reiuoias tuũ. ⁊ sepe putas mittanoũ. ⁊ si uno defecerit die suꝑduris
riualem ⁊ ffati incognita causa quasi cogͣtta pudoris ȩxequeris

Expanded text:
mittat an non iubet? si dixeris \'iubet\', reclamat apostolus; ego dico, non dominus; si mittat an non iubet? si dixeris \'iubet\', reclamat apostolus; ego dico, non dominus; si dixeris non iubet\', causam requiro. neque illam mihi responsurus es, quam tuis litteris indidisti: \'quia dominus prohibet fideles infidelibus iungi\'. hic enim nullo modo est ista causa; de iam iunctis loquimur, non de iungendis. si enim iam, ut existimo, non esse ipsam quam esse putaueras — uide, nuxorem. Tenuit multis annis, et ex ea filios procreavit. Verum, quia non angelicae legis subigatur poenitentiae; a secunda conjuge separetur, priorem ligendus est? Comparem suum et equus diligit, et si mutetur alius, trahere jugum nescit compar alterius, et se non totum putat. Tu jugalem repudias tuum, et saepe putas mutandum, et si uno defecerit die, superducis rivalem, et statim incognita causa quasi cognita, pudoris exsequeris
Abbreviated transcription (Latin):
aut si qua cũ duob fr̃ib seu cũ patre ⁊ filio. siquis relictam
sris. si quis neptem aut nou̾cam. aut mirum. aut cũ sobrinã
ait filiã anunculi. aut eiꝰ relictam. aut priuignã pollue¬
rit: cos disningi. ⁊ ult̾iꝰ nũquã ꝯiugio copulari p̃cipimus.
figo qui pueris dant puellas incunabulis. ł exuerso.
discretionis. nec ẽ ꝯiugium. nͥ fiat utriꝰq ꝯsensu. ⁊̃ sipat̃ et¬

Expanded text:
altera manente uxore, aut si qua cum duobus fratribus, seu cum patre et filio, si quis relictam fratris, si quis neptem aut novercam, aut nurum aut consobrinam, aut filiam avunculi, aut ejus relictam, aut privignem polluerit, eos disjungi, et ulterius nunquam conjugio copulari praecipimus. Ergo qui pueris dant puellas in cunabulis, et e converso, discretionis, c
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ legis t̾mitem debuit exciꝑe ulcionis iundictanꝰ. Hamsio
uerum q absit fuisset. sicut adult̃ mentituus e. pꝰ uii. aunos
penitentia forsitan ꝑacta. dimitte̾ eã ꝑ appbate. eausad̃ por¬
teras. si uoluisses. occidere tñ eam nullatenus debinenti uoi
enĩ uult ds mortẽ peccatoris s ut ꝯu̾tatur ad pentteibi ane
ꝯuiuat. Iccireo placeat ⁊ ssiliũ nr̃m. ⁊ faciat hs iduine

Expanded text:
 legis tramitem debuit excipere ultionis vindictam. Nam, si verum, quod absit, fuisset, sicut adulter mentitus est, post octo annos poenitentia forsitan peracta dimittere eam per approbatam causam poteras, si voluisses, occidere tamen eam nullatenus debuisti. Non enim Deus vult mortem peccatoris, sed ut convertatur ad poenitentiam et vivat . Idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
oñi sermonẽ. quẽ ꝓlixũ in monte habuit. uͥ uentũ ẽ ad q̃sti¬
onẽ de ꝯiugibus dimittendis. ł ñ dimittendis. adhibitũ ab
qui haberent ꝯuges infideles ut osentientes habitare sccũ
ñ dimitterent. Quod utiq iõ monendũ. ñ iubendũ fuit. quia

Expanded text:
Domini sermonem quem prolixum in monte habuit, ubi ventum est ad quaestiDomini sermonem quem prolixum in monte habuit, ubi ventum est ad quaestionem de conjugibus dimittendis vel non dimittendis adhibui, consiqui haberent conjuges infideles, ut consentientes habitare secum non dimitterent. Quod utique imo monendum, non jubendum fuit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhibet apłs. dante sibi dño liberũ ꝓhibendi locũ. quia neq id
Nt᷑ iussionẽ eiꝰ aliquid ꝓhiberet. Pinde in his duabus causis. una de
nubendo uł ñ nubendo. altã de infideli ꝯiuge dimittendo ł ñ di¬
mittendo. aliquid simile ẽ inu̾bis apłi. aliquid dissimile. Simile
quidem illud q ⁊ ibi dic̃. p̃ceptũ dñi ñ habeo. consiliũ aũ do. ⁊ hic
dic̃ eg̃o dico ñ dñs. Quale ẽ enĩ p̃ceptũ dñi ñ habeo. tale ẽ ñ dicit¬
dñs. Et quale ẽ ꝯsiliũ do. tale ẽ. ego dico. Illud aũ dissimile ẽ quia
li dimittendo. uł ñ dimittendo. qm̃ unũ hoꝵ ñ expedit. aliuo
ꝯpedit. dici ñ oportet. qui dimittit bñsaẽ. ⁊ qui ñ dimitt me¬
ui facit. s dici oportet. ñ dimittat: Quia scił ñ expedit. Sic gͦ¬
idimitt̾e̾ quẽadmodũ recte dicimꝰ meliꝰ eẽ q ⁊ licet ⁊ expedit.
quã id q̃ licet nec expedit. his de causis factũ ẽ. ut exponens

Expanded text:
hibet; dante sibi Domino liberum prohibendi locum, quia neque id contra iussionem aliquid prohiberet. proinde in his duabus causis, una de nubendo uel non nubendo, altera de infideli coniuge dimittendo uel non dimittendo, aliquid simile est in uerbis apostoli, aliquid dissimile. simile quidem illudquod et ibi dicit: praeceptum domini non habeo, consilium autem do, et hic dicit: ego dico, non dominus. quale eDominus: et quale est, consilium do; tale est, ego dico. Illud autem dissimile est, quia li dimittendo vel non dimittendo, quoniam unum horum non expedit, aliud expedit, dici non oportet, Qui dimittit, bene facit; et qui non dimittit, melius facit: sed dici oportet, Non dimittat; quia etsi licet, non expedit. Sic eret dimittere, quemadmodum recte dicimus melius esse quod licet et expedit, quam id quod licet nec expedit. His de causis factum est ut ego exponens
Abbreviated transcription (Latin):
iquis aliquã sibi ad tp̃s adhibuerit. donec bono ꝯnigali
dignã honorib ł suis facultatib inueniat quã cõparem
ducat. ipso aĩo adult̃ t̃. nec cũ illa quã cupit inuenire. sed
tũ ista cũ qua sic cubat. ut cũ ea ñ hãt maritale ꝯsortiũ.¬
t ec concubine ad tepꝰ adhibe̾te. si filioꝵ Idem ibidem
se sane fieri nuptias ex male coniunctis. honesto postea pla¬
emo intelligr̃ concubinã hrͣe. qui cũ multis
multerib concũbere cũ aliqua solet. Hã quẽ ad modũ
qui logitimã uxorẽ ht̃. aliã hr̃e durante eodeni matrimo¬
nio ñ pot. ita ⁊ qͥ unã concubinã ht̃. ñ pot̃ alias eo tẽpr hr᷑¬

Expanded text:
i aliquam sibi vir ad tempus adhibuerit, donec aliam dignam vel honoribus vel facultatibus suis inveniat, quam comparem ducat; ipso animo adulter est, nec cum illa quam cupit invenire, sed cum ista cum qua sic cubat, ut cum ea non haec concubinae ad tempus adhibitae, si filiorum se sane fieri nuptias ex male coniunctis honesto postea plaum multis mulieribus concumbere cum aliquo solet; nam quemadmodum qui legitimam uxorem habet, aliam habere durante eodem matrimonio non potest, ita et qui unam concubinam habet, non potest alias eo tempor
Abbreviated transcription (Latin):
toritas adult̾ium in utroq sexii pari rõne ꝯdempnat. da
uiros suos mulieres ñ facile de adult̾i̾o accusant. ⁊ ñ hñt
latentia peccã uindictam. Uiri aũt̃ lib̃ius uxdres adutt̾s
apud sacerdotes deferre consueuerunt. Siõ mulieribus¬
ꝓdito earum crimine cõmunio denegatur. uiroꝵ autẽ
latente cõmisso. ñ facile quisꝙͣ ex suspitionibus abstinet᷑.
Qui utiq submouebitur. si eiꝰ flagitiũ decegatur. sũ g̾ pa

Expanded text:
religio adulterium in utroque sexu pari ratione condemnet, sed viros suos mulieres non facile de adulterio accusant. Non enim habent latentia peccata vindictam. Viri autem liberius uxores adulteras apud sacerdotes deferre consueverunt, et ideo prodito earum crimine communio denegatur. Virorum autem latente commisso, non facile aliquis ex suspicionibus abstinetur. Qui u
Abbreviated transcription (Latin):
iquis cũ duabus sororibus fuerit forncatus. aut cũ his
liceat ei legitimã in ꝯiugio uxorem accipere. Similts̃ dͤ
mulieri que tali fuerit scelere lapsa ut fornicationis ñ ꝑ¬
ducatur ad chaos. S ħ de laicis uiris. ac mulieribus solum¬
modo statuimus. Augustinꝰ.¬

Expanded text:
quis cum duabus sororibus fuerit fornicatus, aut cum his liceat ei legitimam in conjugio uxorem accipere. Similiter et mulier quae tali fuerit scelere lapsa, ut fornicationis non perducatur ad chaos. Sed hoc de laicis viris ac mulieribus solummodo statuimus. De mat
Abbreviated transcription (Latin):
ic enĩ recedere ab infidelib uxorib uł maritis. fiodes uiri
⁊ semine ñ ꝓhibentur a dño. ut neq iubeant᷑. Nã si dimit.¬
ere tales conuiges mbẽntur. nullus locus tẽt consilio monertiss
ipłi. ne ħ fieret. Nullomͦ enĩ q̃ dñs iubet. seruus bonꝰ ꝓhiberetltẽ¬
lib coniugib cõꝑit. ex quib sinĩ ambo credent. s unꝰ. ue una.¬
⁊ infidelis cũ fideli cũ sentiret habitare. nec ꝓhiberi a dño debuit
fidelis infidelem dimittere nec iubi. Iõ scił ñ ꝓhibi quia uesticub¬

Expanded text:
fidelibus uxoribus uel maritis fideles uiri uel feminae non prohibentur a domino, ut neque iubeantur. nam si dimittere tales coniuges iuberentur, nullus locus esset consilio monentis apostoli, ne hoc fieret. nullo modo enim quod dominus iubet, seruus bonus fierilibus comperit conjuges: ex quibus si non ambo crederent, sed unus aut una infidelis cum fideli consfidelis infidelem dimittere nec iuberi: ideo scilicet non prohib
Abbreviated transcription (Latin):
tis aliis uiris nupserant putantes int̾emptos maritos. re.¬
meatis de captiuitate priorib uiris copulari. ut cuiq id quod
legitime hũit reformetur. ⁊ recipiat unusqͥsq qd suũ ẽ.⁊ re
dintegrent᷑ federa nuptiarũ. Leo aquileiensi ep̃o nicete.ꝙp̃.i.
Um ꝑ bellicã cladem. ⁊ ꝑ gͣuissimos ostilitatis in cursus.
ita quedã dicatis diuisa coniugia. ut abductis in capti¬
uitatẽ uiris. femine coꝵ remanserint destitute. qͣm uiros ꝓpͥos
int̾emptos putaterent. aut nũquã dñatioẽ credent lib̾an¬
dos. ⁊ in alioꝵ coniugia sollicitudine cogente tͣnͣsierunt. cũq

Expanded text:
tis, aliis viris nupserant, putantes interemptos maritos, retis, aliis viris nupserant, putantes interemptos maritos, remeatis de captivitate prioribus viris copulari, ut cuique id quod legitime habuit reformetur, et recipiat unusquisque quod suum est, et redintegrentur foedera nuptum per bellicam cladem, et per gravissimos hostilitatis incursus, ita quaedam dicatis esse divisa conjugia, ut abductis in captivitatem viris feminae eorum remanserint destitutae, quae viros proprios interemptos putarent, aut nunquam dominatione crederent liberandos, et in aliorum co
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitatis dolorib examinatꝰ. deuia secutus. nulla ut dr̃ li¬
centia accepta recessisti. ⁊ monast̾iũ pctisti. N enĩ uolentia s
ex pari uoluntate. sic̃ scĩ patres dicunt. ħ fieri debet. neq uir in¬
monastio recipiendus c̃. nͥ uxor illiꝰ femineũ monast̾iũ elegi̾t. ain
ꝓfessa continentiã. habitũ cũ festinatione mutauĩt. Sc̃s enĩ basi¬
liꝰ ep̃c de hac re talit̃ dic̃. Siqͥs coniugatus uult ꝯũti ad mona¬
st̃iũ. ñ ẽ recipiendus nͥ priꝰ a coniuge castimoniã ͤ fuerte absolit
Nã si illa uiuente illo ꝑ incontinentiã alt̾i nupserit. ꝓculdu¬
bio adulta erit. nec recipit᷑ ap̃ dm̃ eiꝰmodi uiri conu̾sio. cuiꝰ
sequit᷑ ꝯiugalis federis ꝓstitutio. Tales gͥ tc̃ sine culpa re
es absolutus uxore. ⁊ tua uxor ita pollicita ẽ. ⁊ tu ⁊ illa adim¬
plete bonũ inceptũ. iuotũ ur̃m. alit̃ aũt ñ debemꝰ uob̾ ne¬
uod debeant femine que captis uiris ⁊ in captiuitatẽ duc¬

Expanded text:
infirmitatis doloribus examinatus, devia secutus, nulla, ut dicitur, licentia accepta, recessisti et monasterium petisti. Non enim violentia, sed ex pari voluntate monasterium recipiendus est, nisi uxor illius femineum monasterium elegerit, aut professa continentiam, habitum cum festinatione mutaverit. Sanctus enim Basilius episcopus de hac re taliter dicit: « Si quis conjugatus vult converti ad monasterium, non est recipiendus, nisi prius a conjuge castimoniaa, illo vivente, alteri per incontinentiam nupserit, procul dubio adultera erit; nec recipitur apud Dominum ejusmodi viri conversio quam sequitur conjugalis foederis prostitutio. Tales igitur tunc sine culpa reles solutus uxore, et tua uxor ita pollicita est; et tu et illa adimplete bonum incoeptum, et votum vestrum; aliter enim non debemus vobis neuod debeant feminae, quae, captis viris et in captivitatem duc
Abbreviated transcription (Latin):
te uelut uiduã illo uiuente iactares. puto quia ñ fuerat in hac
re usq ad dissensionis scano alũ ꝑducendus. mag̃ in obedientie ma¬
lo: quã ulusꝰ abstinentie bono. Quio enĩ ẽ absurdius ꝙͣ mulierẽ
de humili ueste uiro suꝑbire. cui te potiꝰ expediret obtẽꝑare can¬
didis morib. quã nigellis uestib repugnare : Quia ⁊ site in dumen
sumi. ꝙͣ illo inconsulto contẽptoq p̃sumi. Qđ si omĩno ñ sineret.
qͥd tuo ꝓposito ocꝑiret : Absit ut hinc displiceres dõ. q coniuge tuo
nundũ oefoncto ñ inducreris sic̃ anna. ssic̃ susanna. Adem in epłã¬

Expanded text:
te uelut uiduam illo uiuente iactares, puto, quia non fuerat in hac te uelut uiduam illo uiuente iactares, puto, quia non fuerat in hac re usque ad dissensionis scandalum perducendus magis inoboedientiae malo quam ullius abstinentiae bono. quid est enim absurdius quam mulierem de humili ueste uiro superbire, cui te potius expediret obtemperare candidis moribus quam nigellis uestibus repugnare, quia. etsi te indumentsumi quam illo inconsulto contemptoque praesumi? quod si omnino non sineret. quid tuo proposito deperiret? absit, ut hinc displiceres deo. quod coniuge tuo nondum defuncto non induereri# sicut Anna sed sicut Susanna. Neque e
Abbreviated transcription (Latin):
uñ ampliꝰ honoreris. ille uñ dampnet᷑ inueniat. Augꝰ ad ediiã.¬
uod dõ pari ꝯsensu ambo nouãtis ꝑseu̾ant̾ usq in finem
reddere debuistis. A quo ꝓposito si lapsus ẽ ille. tu saltem
stantissime ꝑseuã. Qđ te ñ hortarer. nͥ qr tibi aohoc ipse con¬
senserat. Ha si nunꝙͣ tenuisses eiꝰ assensũ. numerꝰ te nullus de¬
fendisset annoꝵ. Itẽ. on qr parit̾ tẽꝑabatis a cõmixti¬
one carnali. ido maritus tuus eẽ destiterat. imo tanto sanctĩ
int̾ uos ꝯniges manebatis. quanto sanctiora concordit᷑ placi
ta seruabatis. Nicħ gͦ detua ueste. nicħ de auro ł argento uł qͣ¬
cũq pecunia. ⁊ reb ullis tnenis sine arbitrio eiꝰ face̾ debiusti. dee.¬
st quida ꝓmodulo ꝑsone habitꝰ matronalis. a uiduali uest:
distinctus. qui pot̾ fidelib ꝯiugatis salua religionis causa.
ł obseruandtia c̃uenire. Hunc te maritus si depon̾e̾ noluit. ne¬

Expanded text:
unde amplius honoreris, ille unde damnetur inueniat. hoc eniunde amplius honoreris, ille unde damnetur inueniat. hoc eniuod Deo pari consensu ambo voveratis, perseveranter usque in finem reddere debuistis. A quo proposito si lapsus est ille, tu saltem constantissime persevera. Quod te non exhortarer, nisi quia tibi ad hoc ipse consenserat. Nam si nunquam tenuisses ejus assensum, numerus te nullus defendisset annorum. Item: Non quia pariter temperabatis a commione carnali, ideo maritus tuus esse destiterat, imo vero tanto sanctius inter vos conjuges manebatis, quanto sta seruabatis. nihil ergo de tua ueste, nihil de auro uel argento uel quacumque pecunia, rebus ullis teEst quidam pro modulo personae habitus matronalis a viduali veste distinctus, qui potest fidelibus conjugatis salva religionis causa vel observantia convenire. Hunc te maritus si depon
Abbreviated transcription (Latin):
pectt mulier recusat: diuidi ꝯiugiũ ñ licet. Sermo
itu abstines sinȩ uxoris uoluntate. tͥbius illi fornicandi
licentiã. ⁊ peccm illiꝰ tue ĩputabitur abstinentie. Augꝰ¬
is nec ad tẽpꝰ ut uacetur oroi. nͥ ex consensude adultinis ꝯui¬
uoluit coniuges carnali inuicẽ fraudare debito. lẽ gris
udicat uir. dimitto quidem uxorẽ sine ulla causa fornicatiõis.
s conti nẽs ꝓmanebo. idõ ne dicẽmꝰ eũ impune fecisse quod
fecit : Quis h dicẽ audebit. qui uoluntatẽ dm̃ ħ dicentis intelli¬
gt. qmͣ nec continentie causa dimitti coninge uoluit. qui solã
fornicationis causam excepit: Itẽ. Ecce placuit ꝯtinentia muli¬
ipsa scit casta ꝑmasura s factura qd dñs ñ uult adult̾ũ uurir. qu
cu se ñ ꝯtinuerit: attͣam queret. &a sumꝰ dicturi mulieri. ñ ne
q̃ dic̃ eccłiȩ sana doctrina. redde debitũ uiro : hedũ tu queris

Expanded text:
petit mulier recusat, dividi conjugium non licet. De eopetit mulier recusat, dividi conjugium non licet. De eotu abstines sine uxoris voluntate, tribuis ei fornicandi licentiam, et peccatum illius tuae imputabitur abstinentiae. Apostolus nec ad tempus, ut vacetur orationi, nisi ex consensu, voluit conjuges carnali invicem fraudare debito. Item: Si dicat vir « Dimitto quidem uxorem sine ulla causa fornicationis, sed continens permanebo, » ideone dicemus impune fecisse, quod fecit? quis hoc dicere audebit qui voluntatem Domini hoc dicentis intelligit? quoniam nec continentiae causa dimitti conjugem voluit, qui solam fornicationis causam excepit. Item, ecce placuerit muliipsa scilicet casta mansura, sed factura, quod dominus non uult, adulterum uirum: qui cum se non continuerit, alteram quaeret. quid sumus dicturi mulieri, nisi quod dicit ecclesiae sana doctrina? redde debitum uiro, ne, dum tu quaeris
Abbreviated transcription (Latin):
iIR ⁊ unoi diitere ꝑsola religiosa int̾ se consenserint
uita. nullatenꝰ sine conscientia ep̃i fiat. ut abeo singu¬
larit̾ ꝓuiso ꝯstituant᷑ loco. Nã uxore nolente aut alto eoꝵ
riꝰ elegerit. Gregꝰ theotiste patricie.
ioicunt aliqͥ religionis causa conugia debere oissolursq¬
endũ ẽ qr ⁊ siħ lex humana concessit. lex tñ oiuina ꝓhi¬
ait. Non lic dimittẽ uxorẽ. excepta causa fornicationisi
itẽ. Si uir ⁊ uxor una caro sunt. ⁊ religionis causa uir duit¬
at uxorẽ. ł mulier uirũ in ħ mundo remanentẽ. ł fortasse ad
uicita migrantẽ. que ẽ ista ꝯu̾sio. in qua eadem caro ex par¬
totransit ad continentiã ⁊ ex parte remanet inpollucione.
i a utrisq ꝯueniat continentẽ uitã ducẽ. ħ quis audeat
accusare: Itẽ. Cũ boni ꝯiuges aut m̃itũ augẽ desidant. aut
ũ acte uite culpas delere ut se ad continentiã astringant
ameliorẽ uitã appetant:. licet. Si uͦ continentiã quã uir ap¬

Expanded text:
ir et uxor divertere pro sola religiosa inter se consenserint vita, nullatenus sine conscientia episcopi fiat, ut ab eo singulariter proviso constituantur loco. Nam, uxore nolente, aut altero ereligionis. Greg. Theotistae patriciae . Si dicunt aliqui religionis causa conjugia debere dissolvi, sciendum est quia et si hoc lex humana concessit, lex tamen divina prohiait, Non licet dreligionis causa vir dit uxorem, vel mulier virum in hoc mundo remanentem, vel forsitan ad illicita migrantem, quae est ista conversio in qua eadem caro ex parte transit ad continentiam et ex parte remanet in pollutione? Si vero utrisque conveniat continentem vitam ducere, hoc quis audeat accusare? Item: Cum boni conjuges aut meritum augere desiderant, antanteactae vitae culpas delere, ut se ad continentiam astringant et meliorem vitam appetant, licet. Si vero continentiam quam vir ap
Abbreviated transcription (Latin):
otificasti te mortetenꝰ infirmatũ. ⁊ peccatoꝵ tuori recor¬
datioe ⁊ trore ualde pauefactũ. anxie quesisse mona¬
chun sicri. ⁊ a tua uxore minis ⁊ terrorib eã occidend ilo b
licentiã ex torsisse. ⁊ sic te monachicã uestẽ sine abbate supsisse
monast̾iũ petusse. postea uͦ cũ sanꝰ factus eẽs tue uosios uela

Expanded text:
Notificasti te morte tenus infirmatum esse, et peccatorum tuorum recordatione et terrore valde pavefactum, anxie quaesisse monachum fieri, et a tua uxore minis et terroribus eam occidendi ad haec licentiam extorsisse, et sic te monachicam vestem sine abbate sumpsisse et monasterium petiisse. Postea vero cum sanus factus esses, tuae uxoris recla
Abbreviated transcription (Latin):
cione discutiat. si forte cũ eiꝰ uoluntate conu̾sus sio .ł apsa
se mutare ꝓmiserit. Et si ħ reppeneritu illũ inmonastĩo
ꝑmane ꝓuideat. & hanc sic̃ ꝓmistt mutare copellicet dimn¬

Expanded text:
tione discutiat si forte cum ejus voluntate conversus, vel si ipsa tione discutiat si forte cum ejus voluntate conversus, vel si ipsa se mutare promiserat, et si hoc repererit, ut illum in monasterio permanere provideat, et hanc, sicut promisit, mutare compell
Abbreviated transcription (Latin):
taq summo studio theb̾gã siugẽ tuã tanꝙͣ ꝓͥam care̾.
fouere ac diligere ꝓcurato. ⁊ ne illã ate ullo pacto consel¬
tias discedere uigilant̾ attende. Uñ siuult a te discede.eo
ripe immo corrige eã. ⁊ a tali intentione per om̃ĩa peuo¬
care satage. lã uͦ si amore pudicitie seꝑationẽ querit.⁊ ꝯui¬
galis conuibii solictionẽ efflagitit. certũ ⁊ apło dicente. qr¬
mulier sui corꝑis potestatẽ ñ ht̃. ẜ uir. Uerũ si ripse pudi¬
ntiã sectatus. religionis obtentu copulã dissoluere uelit¬
cm ne simulate fiat concedimꝰ. Na licet set soriptũ  dõ
inmuitu exconsensii utriꝰq coniugis matrimonia oussoluunt᷑.
sum alit aũ fieri mutuã seꝑationẽ ur̃am ꝓhibemꝰ r̃eg n¬
maritũ suũ gt uoluntatẽ suã in monastĩo urbici
abb̾is et conuisũ. Qđ quia aid eiꝰdem abbis culpã ⁊ iniuoiã
nͭ  dubiũ ꝑtinẽ. exꝑientie tue p̃cipimꝰ. ut diligenti in qͥsi¬

Expanded text:
taque summo studio Thietbirgam conjugem tuam tanquam propriam carnem fovere ac diligere procurato, et ne illam a te ullo pacto consentias discedere, vigilanter attende. Unde si vult a te discedere, corripe, imo corrige eam, et a tali intentione per omnia revocare satage. Jam vero si amore pudicitiae separationem quaerit, et conjugalis connubii solutionem efflagitat, certum est, Apostolo dicente, qmulier sui corporis potestatem non habet, sed vir. Verum si et ipse pudicitiam sectatus, religionis obtentu copulam dissolvere vis, tantum ne simulate fiat, concedimus. Nam licet sit scriptum: Quod Deus intuitu, ex consensu utriusque conjugis matrimonia dissolvuntur.sum: aliter autem fieri mutuam separationem vestram prohibemus. maritum suum contra voluntatem suam in 409 monasterio Urbici abbatis esse conversum, Quod quia ad ejusdem abbatis culpam et invidiam non est dubium pertinere, experientiae tuae p
Abbreviated transcription (Latin):
a nob̃ debeat ordinari. S qr nouimꝰ scriptũ qd a dño iun¬
gitur uiro mulier. ⁊ itm p̃ceptũ agnouimꝰ. ut que dñs
iunxit. hõ ñ separet. necesse ẽ. ut legitimarũ feda nupti¬
arũ redintegranda credamꝰ. ⁊ remotis his que hostilitas in¬
tulit. unicuiq rõ qd legitime intulit reformet᷑. Om̃iq stu¬

Expanded text:
 novimus scriptum quod a Domino jungitur viro mulier, et iterum praeceptum agnovimus ut quos Dominus junxit, homo non separet, necesse est ut legitimarum reintegranda nuptiarum foedera credamus, et remotis his quae hostilitas intulit, unicuique ratio id quod legitime intulit, reformetur. Denique omni stu
Abbreviated transcription (Latin):
ualis ẽẽ uxor debeat. que habenda ẽ scđm leg̃e. Ugo casta &
desponsata in uirginitate. ⁊ dotata legitime ⁊ a parentib
tradita. ⁊ a sponso ⁊ a paranimphis accipienda. ⁊ ita scđm legem
ieuangłiũ publicis nuptiis honeste in coniugiũ liquide sum̃da
i om̃ib dieb uite nͥ ex consensu ⁊ causa uacandi dõ nunquã ꝑꝑ
hominẽ seꝑanda. ⁊ si fornicata fuerit dimittenda. s illa uiuente

Expanded text:
go casta et desponsata in virginitate, et dotata legitime, et a parentibus tradita, et a sponso et a paranymphis accipienda, et ita secundum legem et Evangelium publicis nuptiis honeste in conjugium liquide sumenda: et omnibus diebus vitae nisi ex consensu et causa vacandi Deo nunquam propter hominem separanda, et si fornica
Abbreviated transcription (Latin):
stata aĩa uelut oe iugio x recedens. ⁊ fide ꝑdita sacramentũ fi¬
Ai ñ amittit. qͥ lauachro regena̾ntionis accepit. Redderetur.
uib uͦ placuerit ex consensu ab usu carnał concupicentie
imꝑpetuũ contine̾. absit ut iuncłm int̃ int̾ illos coniu¬
ile rupat᷑. immo firmiꝰ erit quo mag̾ ea pacła secũ inier
que cari concordiꝰq seruanda sunt. ñ uoluntari  corporũ nexib¬

Expanded text:
isti recedens etiam fide perdita sacramentum fidei non amittit, quod lauacro regenerationis accepit. redderetur uero placuit ex consensu ab usu carnalis concupiscentiae in perpetuum continere, absit ut uinculum inter illos coniugale rumpatur; immo firmius erit, quo magis ea pacta secum inierunt, quae carius concordiusque seruanda sunt, n