comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ rememorante apelliano ꝙ nͥ ferro suꝑari nõ posset emi¬
ssis ad eam tͥb ursis ⁊ post eõs leone om̃es eos adorantes
hu̾lit̃ recesserũt. Uñ c̃p̃ses nimis ang̾naret᷑ ⁊ pene p̃f
digna animi moreret᷑. ingressus carnifeꝵ ut uldicaret
mordem dnũi sui fixit gladiũ in lacus eiꝰ. Quẽ mox apelbanꝰ
p̃sũtauit uidici. ⁊ ꝓ mercede ĩdutũ ueste senca fecit tor

Expanded text:
osset emissis ad eam tribus ursis et post eos leone omnes eam adorantes humiliter recesserunt. Vnde cum preses nimis angustiaretur et pene pre indignatione animi moreretur, ingressus carnifex ut uindicaret mortem domini sui fixit gladium in latus eius. Quem mox Appellianus presentauit iudici et pro mercede indutum ueste serica fecit t
Abbreviated transcription (Latin):
solutꝰ nixiã seminiius ereptus est. alius aũ dstenes nõĩe
ascendens ad ean a dorans ueniam petur. et mitantanato
trem extͣcto gladio clamauit ad iudice qd se po utenter
octideret quã ut eam ꝗͣ palam angłi ꝯforabant ꝯtingeret
a multis gͦ depostios amibos milit In carcerem. ⁊ Ncoane¬

Expanded text:
solutus uix inde semiuiuus ereptus est. Alius autem Sostenes nomine ascendens ad eam adorans ueniam petiit et minantibus ei mortem extracto gladio clamauit ad iudicem quod se ipsum libenter occideret quam ut eam quam angeli confortabant contigeret. A militis ergo deposi
Abbreviated transcription (Latin):
et a nemine qͥ cꝗͣ accipiẽ tes fic̃ doss dĩ gratis acceꝑant
gͣtis dabaut. Scͣ matͦna q̃dã noĩe panadia cli omẽm
cẽsũ sim̃ frust᷑ ĩ medicis expendiss audiens de opimo¬
ne scoꝵ ad eoscuc᷑rit. et ꝯfestĩ sanata õ sciret eos nichil
rẽꝯͦs ĩ ip̃a nocte scõ cosine dñs apparuit. dicẽs Quares
dixisti ꝑꝑ minꝰ ꝙ accepit: nõ m̾cedis grã set ꝑꝑ n metĩ
hissit eos ao be festinant̾ aõdiici et uidens eos xanosc̃
dixissent ei le hr̃e et alios tres fratͦs. aucimũ. leontin.
⁊eupep̾tĩ uissit ut uenir ẽt: et simul ĩdolis imolar ent
sec cũ astantes oraino ã nolare ꝯtempuerẽt. ⁊ lctismansr¬

Expanded text:
ant gratis dabant. Tunc matrona quedam nomine Palladia cum omnem censum suum frustra in medicis expendisset audiens de opinione sanctorum ad eos cucurrit et confestim sanata cum sciret eos nichil retur. Sed in ipsa nocte sancto Cosme dominus apparuit dicens: «Quare hoc dixisti misit eos ad se festinanter adduci; et uidens eos christianos cum dixissent ei se habere et alios tres fratres, Antimum, Leontium et Euprepium iussit ut uenirent et simul ydolis immolarent; sed cum astantes omnino immolare contempnerent, uinctis man
Abbreviated transcription (Latin):
nulgo beruch d̾t qͥ ÷ ĩ siria int᷑ cyrũ ⁊ sidonẽ iuxta
sinagosam iudeon quidã xͥanus sub annua peuslone hos¬
picul hũs imaginẽ dñ cͥcifixam ꝯtͣ lectuli sui faciẽ ĩ ꝑsete
secreto affrẽat. ⁊ ibi oͦ ues suas ꝯtinue faciebat. Post an¬
ñ uero ad aliam urbis doiũ c̃ suis om̃bsse tͣ istulit. solam añ
imaginẽ dñi obiliuone reliquit put quidã indeuseandemꝰ
cellam ad hĩtandũ suscepit. ⁊ ꝗͣdam die nnĩ de ꝯtͥbłi suis ad
ꝯuiuiuiñ inuitauit. ⁊ ant᷑ epł is lle qui ĩlutatus fuerat for¬
toitu cͥꝯspiciens uidit iuaginẽ dtũ ꝑieti cõnexam. Dũt
terat affir mabat qd̾ illa̾ imaginẽ de qͣ dicet igno¬
paptit Trũt elle pacati se siiilans ualefeat ⁊ auiens
Ao ꝓrĩcipes negentis ind̾m illũ deẜ ꝙ uiderat accitant.
Maue tͥacto omes ud̾i ad dictã celliiam ꝯuenert.nii¬

Expanded text:
ulgo Beruth dicitur que est in Syria inter Tyrum et Sidonem, iuxta synagogam Iudeorum quidam christianus sub annua pensione hospitium habens ymaginem domini crucifixam contra lectuli sui faciem in pariete secreto affixerat et ibi orationes suas continue faciebat. Post annum uero ad aliam urbis domum cum suis omnibus se transtulit, solam autem ymaginem domini obliuione reliquit. Tunc quidam Iudeus eandem cellam ad habitandum suscepit et quadam die unum de contribulis suis ad conuiuium inuitauit; et inter epulas ille qui inuitatus fuerat fortuitu circumspiciens uidit ymaginem domini parieti connexam. Tunc terat affirmabat quod illam ymaginem de qua diceret ignorabat. Tunc ille pacatum se simulans ualefecit et abiens ad principes sue gentis Iudeum illum de hoc quod uiderat accusauit. Mane autem facto omnes Iudei ad dictam cellulam conuenerun
Abbreviated transcription (Latin):
sͥ index pastendes x anos successine occid̾et alios p̃ se¬
tes ẽẽ inbebat ut uelc̃rori cederẽt dũ ꝯstãdes tãcru¬
delit̾ laniari inderent. Cufemam uͦ uariis feminarũ
ꝑsuasionib ꝓuocatã c̾ uideret ĩmobilẽ corã eascos uarie
trucsdabat᷑. S illa exemplis eoꝵ ⁊ mouitis amplius ꝯfor-¬
tata ĩuirian a iudice sepati clamabat. Tuc̃ indexga¬
udens eam sacͥficiis uelle ꝯsentire ꝓutanit ⁊ qilam
luria ei face̾t ili quisunt. at illa c̃ simĩquit genere
riobilis cur iͥ igtiotos ⁊ aduenas asiꝑonis ⁊ pͥores eos

Expanded text:
stentes christianos successiue occideret alios presentes esse iubebat ut uel terrori cederent dum constantes tam crudeliter laniari uiderent. Eufemiam uero uariis feminarum persuasionibus prouocatam cum uideret immobilem coram ea sanctos uarie trucidabat. Sed illa exemplis eorum et monitis amplius confortata iniuriam a iudice se pati clamabat. Tunc iudex gaudens eam uelle sacrificiis consentire putauit et quam iniuriam ei faceret inquisiuit. At illa: «Cum sim», inquit, «genere nobilis cur michi ignotos et aduenas anteponis et priores eos
Abbreviated transcription (Latin):
emicuit. iussũ ꝙ est om̃ib qͣi in lectoflorido lacerẽt. ni¬
chil ꝙ doloris ac mali sentirẽt. Agñtes añ gr̃as de crati¬
cula erigũt᷑. ⁊ ꝯfartatis aststib xͥanis iussu furetis ce saris
laqueo suspendũt ͣ. Quoꝵ corpora canib et lupis prosta
set iñtacta a fidelib colligũt  et post mulros antos corpꝰ
sci gorgonii rometͣnsiatũ a fidelib honorat ᷑ deuic aão
dĩ dec. Iriuii. er odegandus mecẽsis ep̃c nepos pipiuireg

Expanded text:
emicuit; uisumque est omnibus quasi in lecto florido iacerent niemicuit; uisumque est omnibus quasi in lecto florido iacerent nichilque doloris ac mali sentirent. Agentes autem gratias de craticula eriguntur et confortatis astantibus christianis iussu furentis cesaris laqueo suspenduntur. Quorum corpora canibus et lupis proiecta sed intacta a fidelibus colliguntur; et post multos annos corpus sancti Gorgonii Rome translatum a fidelibus honoratur. Dehinc anno domini DCCLXIIII Crodegandus Metensis episcopus nepos Pipini regis
Abbreviated transcription (Latin):
ũ inurbe nichomediã sicut ⁊̃ alibi diocleciatꝰ xanos
occideret gangonnuis ⁊ dorotheus pͥmi in palatio abso
seqͣrẽt᷑. ⁊̃ ñc cesar ira sucrensus anxiari gͣuissie̾ ceꝑit.
egre ferens ꝑdẽ tales uͥos quos int̾ra palatiũ nutͥtos inoꝵ
et gñis noblitas adomauit. hũ itaq minis ⁊ blandicus ꝑtẽ¬
ptati c̃ starent ĩmobłes ferro iñcti in caroetẽ decͥdũtͦ et
seqͣti die educti auatis toriñdoi gñib ut sue uite ꝯsulãt
ãmonẽt᷑ ut aut ampliatis honorib enmulent᷑. aut iorde
pessima ꝯsũant᷑ . Persi bentes ĩq ĩ eculeo distendũt᷑ ⁊
flagͥs et ungłis toto  fore laniati: aceto et sale nuda
rent et qͣi tul dolans sentientes ĩ xp̃i laudib exultarẽt:
ardẽti claticłe̾ substtis carbonib applica̾t᷑ et sesimꝑau¬
lacĩq suocendir᷑ ut stĩ tãto gͣuiꝰ ꝗͣto ꝓlixius urerẽtͣ S su¬
dito fcã eoꝵ orne totꝰ ignis resriguit. ⁊ faties eoꝵ qͣisol

Expanded text:
um in urbe Nichomedia sicut et alibi Diocletianus christianos occideret, Gorgonius et Dorotheus primi in palatio abscosequerentur. Tunc cesar ira succensus anxiari grauissime cepit egre ferens perdere tales uiros quos intra palatium nutritos morum et generis nobilitas adornauit. Hii itaque minis et blanditiis pertemptati cum starent immobiles ferro uincti in carcerem detruduntur et sequenti die educti allatis tormentorum generibus ut sue uite consulant admonentur, ut aut ampliatis honoribus cumulentur aut morte pessima consumantur. Persistentes itaque in eculeo distenduntur et flagris et ungulis toto corpore laniari, aceto et sale nudatrent et quasi nil doloris sentientes in Christi laudibus exultarent ardenti craticule substratis carbonibus applicantur et sensim paulatimque succenditur ut sancti tanto grauius quanto prolixius urerentur. Sed subito facta eorum oratione totus ignis refriguit et facies eorum quasi sol
Abbreviated transcription (Latin):
doũ arreptꝰ a demone clamans et se ip̃m dilanians uix euast
Eũc educta posta suꝑ rotam ciuꝰuectes ar bonsen plenserãt
tartifex itra rotam tale sigñt᷑ hentib dedit i pa sonuaa¬
ceret eius t herent ⁊ sic exente igne uectes corpꝰ ug seui di¬
Aluarent. &S nitu dei ferram̃tũ quo teꝑarat ᷑ orp de iuas ui
enis decidene son dedit ⁊stati ilusthentib rota ip̃ i araitue

Expanded text:
se ipsum dilanians uix euasit. Tunc educta posita est super rotam cuius uectes carbonibus pleni erant; et artifex intra rotam tale signum trahentibus dedit ut quando sonum faceret simul traherent et sic exeunte igne uectes corpus uirginis dissiparent. Sed nutu dei ferramentum quo temperabatur rota de manu eius decidens s
Abbreviated transcription (Latin):
duanas inducias impet᷑uit. ⁊ it ii ĩ lectulo suo ne pollue
ret᷑ : lacͥmis d̾m rogans ex introre ⁊ tͥsticia obdor minit
Et ecce inꝰ scõꝵ martir᷑ ei astans eam dulct᷑ ꝯfartauit.¬
st̃ corpora nr̃a. Ibi .ii. uisitabit ce d̾s ⁊ perducet ad nos. Eus¬
gllans itaq solam manͣ scĩ adͥani seꝯ ferẽs nauẽ c̃ młtis
fugientib xp̃ianis ascendit ⁊ nanigantẽ tͥ buiꝰ c̃ multis ini¬
litib insetutꝰ multis eoꝵ. subiũsis repulsus nẽto ꝯͣtio uye
euasit. Mediauͦ nocte diabłł ĩ spt̃ naucleri ĩ naui fanta¬
stica clamans nauigantes cõ scã natalia uñ eẽnt ⁊ qͦ ten¬
derẽt inqui fiuit. ⁊ illis dicentib de iuchomẽdia ĩ bizancũ
getis cũ q iam uela muitarẽt subito aparuit eis iã Adͥauꝰ
quasi in carabͦ .i. ĩ nauicła sedẽs ⁊ monuit eosuauigare
sicut pͥus ceperant ne ꝑirent. Natalia añ ualde gausa¬

Expanded text:
iduanas iduanas retur cum lacrimis deum rogans et ex merore et tristitia obdormiuit. Et ecce unus sanctorum martyrum ei astans eam dulciter confortauit etsunt corpora nostra. Ibi enim uisitabit te deus et perducet ad nos». Euigilans itaque solam manum sancti Adriani secum ferens nauem cum multis fugientibus christianis ascendit; et nauigantem tribunus cum multis militibus insecutus, multis eorum submersis repulsus uento contrario uix euasit. Media uero nocte dyabolus in specie naucleri in naui fantastica clamans nauigantes cum sancta Natalia unde essent et quo tenderent inquisiuit et illis dicentibus de Nichomedia in Bizantium getis». Cumque iam uela mutarent, subito apparuit eis sanctus Adrianus quasi in carabo, id est in nauicula, sedens et monuit eos nauigare sicut prius ceperant ne perirent. Natalia autem ualde gauisa
Abbreviated transcription (Latin):
ad dñm. Oũ as̃ ministͥ corpara etꝵr iussucesars ĩ forna¬
c̃om cõburẽda port Tent ⁊ ĩ ignͣe picerẽt subitot᷑re mo¬
tꝰ factꝰ ⁊ ⁊ tanta aeris tempestas ut multi minist᷑ꝵ ⁊ el¬
q̃ des ea fugerẽt multi ⁊̃ expirarẽt. fĩdeles añ c̃ missiercb
ibi stantes ab exticto pliuiss igne illesa sanctoꝵ corpora
rapuert̃. ⁊ ĩnami cuiꝰdam xͥani qͥ uolebat ire ꝯstãtinopo¬
li q̃ tr̃ dicebat᷑ biz antiũ posuer̾t. ut illic interĩ ꝑmane.¬
reut dia pace eccłie reddita itimea c̃ honore refertẽt
Nai ili. ¶domi temãsit. ⁊ habens mañ scĩ ad ani qͣsi so¬
laciũ uite sue ad caput lectuli sui nullo sciende reposuit.
Non multo post cͥbimꝰ quidã rogauit imꝑatorem ut na¬
taliam sibi daret ĩ ꝯuigem. erat .n. pulcħrima ⁊ nobiliss¬
ima ⁊ diuiciis cumłara. at illa loq̃cib sibi de ħ matͦ nisga¬
ud̾e se dixit. ⁊ ad se p̃parandũ re aũ ua ad esfugiendũ tͥ¬

Expanded text:
eorum iussu cesaris in fornacem comburenda portassent et in ignem proicerent subito terre motus factus est et tanta aeris tempestas ut multi ministrorum relinquentes ea fugerent, multi etiam expirarent. Fideles autem cum mulieribus ibi stantes ab extincto pluuiis igne illesa sanctorum corpora rapuerunt; et in naui cuiusdam christiani qui uolebat ire Constantinopolim que tunc dicebatur Bizantium posuerunt, ut illic interim permanerent, donec pace ecclesie reddita ea iterum cum honore referrent. Natalia uero domi remansit et habens manum sancti Adriani quasi solacium uite sue ad caput lectuli sui nullo sciente reposuit. Non multo post tribunus quidam rogauit imperatorem ut Nataliam sibi daret in coniugem. Erat enim pulcherrima et nobilissima et diuitiis cumulata. At illa loquentibus sibi de hoc matronis gaudere se dixit et ad se preparandum re autem uera ad effugiendum tr
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑ suꝑ asiuã sedens cłtorib llus humilitatis exempla reli¬
quit ⁊ hiis dictis angłs in celũ ascendit T uc heraclius
gaudens de u̾bo angłico. discalciatꝰ ⁊ usq ad camisiã exu¬
tus. ꝑ fusus lacrimis cruce̾ dm̃ ĩ mai̾b tulit. ⁊ cͣ humilit᷑
ꝓparet ad portam. statĩ portase subrigens iubñte d̾o libm̾i in¬
gressũ intͣutib patefeait õdorq suamlłimꝰ de ꝓuĩcia ꝑsa¬
rũ nemẽs. om̃es qui aderãt mira suauitade refent. Gũt ĩ¬
ꝑator. d̾m cũctis laudantib.sanclã cruce̾ loco suo retitu¬
it ⁊ d̾c antiqͣ renouans mir acła. sbi ꝙ̃dam mortuũ suscita¬

Expanded text:
ns cultoribus suis humilitatis exempla reliquit». Et hiis dictis angelus in celum ascendit. Tunc imperator gaudens de uerbo angelico discalciatus et usque ad camisiam exutus perfusus lacrimis crucem domini in manibus tulit; et cum humiliter properaret ad portam, statim porta se subrigens iubente deo liberum ingressum intrantibus patefecit odorque suauissimus de prouincia Persarum ueniens omnes qui aderant mira suauitate refecit. Tunc imperator deum cunctis laudantibus sanctam crucem loco suo restituit et deus antiqua renouans miracula ibi quendam mortuum suscita
Abbreviated transcription (Latin):
no cartaginensi ep̃o ⁊ a multis alis ꝑ lnt̾as ꝯfortatus
Iñ reductꝰ decio p̃sittatꝰ. ⁊ dũ ĩmodilis ꝑmanet: plũba¬
tis ⁊ flagris cesus ductꝰ ad teplũ martis aut sacͥficare
aut decolłari inbet᷑. Cũ gͦ ducẽt᷑ ad locũ crrealis mi¬
les rogauit eũ ut ad dom̃ suam du̾teret ⁊ ꝓ uxore
sua salustiã q̃ ꝑ quĩq̃niũ palitica det̃bebat oraret.
Quo facto .xx. ⁊ unius milites eam ĩcolumẽ surrexi¬
lłe uidentes cũ ip̃a ⁊ u̾o eius baptirati sũt. ⁊̃ iubente
detio ad templũ mͣrtis simul ducti expuentes ĩ idolũ
cõ heato ppͣ cornelio decollatisũt.¶¬

Expanded text:
a multis aliis per litteras confortatus inde reductus Decio presentatur. Et dum immobilis permaneret plumbatis et flagris cesus ductus ad templum Martis aut sacrificare aut decollari iubetur. Cum ergo duceretur ad locum Cerealis miles rogauit eum ut ad domum suam diuerteret et pro uxore sua Sallustia que per quinquennium paralitica decumbebat oraret. Quo facto uiginti et unus milites eam incolumem surrexisse uidentes cum ipsa et uiro eius baptizati sunt et iubente Decio ad templum Martis simul ducti expuentes in ydolum cum beato papa Cornelio decollati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
uictoriam eicͥbuit. ⁊ totꝰ cosde ex̃atꝰ ita di uͥtute micitat᷑ est.
qad̾ spõte se subdens heraclio c̃tota famila sua bapti⁊ anise
ferit. Ĩe ã herachus c̃ suo tm̃ ex̾atu regna cosde peͣlustis
ad throñ ip̃ius ꝑuenit ⁊ c̃ nescir et belliexitũ. stupent adue¬
tũ hera elũ eũ cͥ tinore maximo salitauit. dt ¶lle suis ait.
hr̃e salurẽ. qr scam crucẽ pro modło tuo reu̾ent  ł sst̾i
site seruũ xp̃i cͥseruio ꝯfessus fueris e. haptisin a susceꝑis¬
regñ ꝓsarũtm̃ c̃ pr̃imonio ⁊ uita acceptis ꝑacis obsidib tͥ
dabo qd̾ si nolueris moxte m̾o gladio decollano. Nolẽtẽ
gͤ acdescẽ decollauit. et qr rex fuerat sepelm eũ iube ns
flũ el decẽ annoꝵ baptizan faiens ip̃m de sacro fonte sisee

Expanded text:
uictoriam ei tribuit; et totus Cosdroe exercitus ita dei uirtute mutatus est quod sponte se subdens Heraclio cum tota familia sua baptizari se fecit. Ipse autem Heraclius cum suo tantum exercitu regna Cosdroe perlustrans ad thronum ipsius peruenit. Et cum nesciret belli exitum stupens aduentum Heraclii eum cum timore maximo salutauit. At ille «Si uis», ait, «habere salutem quia sancta crucem pro modulo tuo reuerenter tractasti, si te seruum Christi cui seruio confessus fueris et baptisma suscerum tantum cum patrimonio et uita acceptis pacis obsidibus tibi dabo; quod si nolueris mox te meo gladio decollabo. Nolentem ergo acquiescere decollauit et quia rex fuerat sepeliri eum iubens filium eius decem annorum baptizari faciens ipsum de sacro fonte susce
Abbreviated transcription (Latin):
uidens gͦ natalia ministroĩ ueuire ad scõs umẽs ne
uir stins ex alioꝵ suppliciis t̃retet᷑ rogauit eos ub al
eo inciperent prinsquã alu pimirẽt᷑ ⁊ sic abscissis
pedib crurib ꝙ ꝯfractis roganit eũ natalia ut mañ
libi Abscidi permmiter et qͣtimisͥ Alis scĩs qui plura passi fu¬
erant ꝯpar eẽt. ouio stõ õ adͥ anꝰ reddidisset spm̃ oct̃i sã iatͦ¬

Expanded text:
atalia ministros uenire ad sanctos, timens ne uir suus ex aliorum suppliciis terreretur rogauit illos ut ab eo inciperent priusquam alii punirentur; et sic abscissis pedibus, cruribusque confractis rogauit eum Natalia ut manum sibi abscidi permitteret et quatinus aliis sanctis qui plura passi fuerant compar esset. Quo facto cum Adrianus reddidisset spirit
Abbreviated transcription (Latin):
monte offieti descendens ꝑ portam ꝗͣ dñs passurꝰ ĩtͣuerat. ĩ eqͦ
regio ⁊ ornam̃tis ĩperialib ingredi uoluit s repẽte porte.
lapides desdender̃t. ⁊ ĩuoem quasi unꝰ paries se clauseriũt: Cũ ꝙ
om̃es mirarent᷑ uimis suspicientes uiderũt suꝑportam angłm
tenẽtem ĩ manib sigñ erucis Qui dexit illis Quando rexce

Expanded text:
monte Oliueti descendens per portam quam dominus passurus intrauerat, in equo regio et ornamentis imperialibus ingredi uoluit; sed repente porte lapides descenderunt et inuicem quasi unus paries se clauserunt. Cumque omnes mirarentur nimis suspicientes uiderunt super portam angelum tenentem in manibus signum crucis. Qui dixit illis: «Quando rex ce
Abbreviated transcription (Latin):
lari rexs tetͣrcha. ⁊ persuasit uͥo suo de die in diẽ. ut ro¬
mã iret ⁊ satageret modis om̃ib ut sibi nom̃ regiũ ꝯp¬
aret. At ille malebat ẽẽ ĩ ocio quiã diues erat. uñ hod¬
as sepe exasꝑata dicelat. pereãt opestue qr opes mag̃
diligis ꝙ honores. Tandẽ uictꝰ instãdia eius c̾ mãgno
apparatu romã perrexit. Herodes aũ agͥipa p̃łenties
qd̾ nõ ꝓ bono suo issent disposuit ire pꝰ eos. s p̃misit
nũciũ q̃dam familiarẽ suũ. ⁊ amicissim̃ gaio per q̃
direxit epłam gaio. i qͣ ꝯtinebat᷑ ꝙ ħ̾odestretrcha¬

Expanded text:
lari rex sed tetrarcha; et persuasit uiro suo de die in diem ut Romam iret et satageret modis omnibus ut sibi nomen regium compararet. At ille malebat esse in otio quia diues erat. Vnde Herodias sepe ei exasperata dicebat: «Pereant opes tue quia opes magis diligis quam honores». Tandem uictus instantia eius cum magno apparatu Romam perrexit. Herodes autem Agrippa presentiens quod non pro bono iuissent disposuit ire post eos, sed premisit nuntium quendam familiarem suum et amicissimum Gaio per quem direxit epistolam Gaio, in q
Abbreviated transcription (Latin):
usꝙ adesfusionẽ uisceris laniatꝰ sle ex tensus ui ligno na
ci. ceren t᷑ alus recludit᷑. erat añ iuuenis delicatꝰ amioꝵ
xxuii. ua atu nataua que sin głas eiꝰ responsiones ad mãr¬
tires referebat. ferro uinctũ ⁊ supimĩ iacentẽ qͣtũ
pot̃at ꝯfortabat. Sci ⁊̃ paumũto iacentes ad eũ manib ir¬
rippebant et oscubũ ei cũ sc̃is monitis osfer ebant. Au¬
diens añ imperator qd̾ multe matͦne eis se dule mini¬
stͣ rent iratus iussit ne ad eos ult̃nis intͦirẽt. T ñc se
sc̃a natalia totisorauit ⁊ sic eis in h̃itumtili iinistͣus
exemplo suo ad ħ alias roborauit. ħ aũ rogauit iuirũ suũ
ut c̃ eet in gła pͥmã pͣdem ꝓ se facẽt. quatmꝰ eã ĩtactã
custodiens ab ħ seculo cituis euocaret. Rurlus q au

Expanded text:
ue ad effusionem uiscerum laniatus sic extensus in ligno in carcerem cum aliis recluditur. Erat autem iuuenis delicatus annorum XXVIII. Beata autem Natalia que singulas eius responsiones ad martyres referebat, ferro uinctum et supinum iacentem quantum poterat confortabat. Sancti etiam pauimento iacentes ad eum manibus irrepebant et osculum ei cum sanctis monitis offerebant. Audiens autem imperator quod multe matrone eis sedule ministrarent iratus iussit ne ad eos ulterius introirent. Tunc se sancta Natalia tonsorauit et sic eis in habitu uirili ministrans exemplo suo ad hoc alias roborauit. Hec autem petiit uirum suum ut cum esset in gloria primam precem pro se faceret quatinus eam intactam custodi
Abbreviated transcription (Latin):
loqui posset ex ħ ardencior ad martiriũ: ũba eiꝰ libẽti¬
ssime andiebat ⁊ c̃eamuide̾t gͣuissĩe tͥbłari dixit er a¬
peri mͥ dña mã natalia. Nõ .ii. ut putas effugi martiriũ
set ueni uocare te. ut sic̃ tͥ ꝓmiserã p̃sens ss passioni
nr̃e. At illa nõ credens uide inquit qͦuꝰ me seducit tͣ nsgͤ¬
ss& quomͦ iãtit᷑ alt̃ iudas. fuge ame miser. ⁊̃ me ipãm
int ficiam ut sacieris: ⁊ dũ uollet aꝑire: dixit ei adͥanus
aꝑicicuis. nã uadam. ⁊ ult᷑ me nõ uidebis ⁊ post ħ luge

Expanded text:
martyrium uerba eius libentimartyrium uerba eius libentissime audiebat et cum eam uideret grauissime tribulari dixit ei: «Aperi michi domina mea Natalia. Non enim ut putas effugi martyrium, sed ueni uocare te ut sicut tibi promiseram presens sis passioni nostre». At illa non credens: «Vide», inquit, «quomodo me seducit transgressor, quomodo mentitur alter Iudas! Fuge a me miser, etiam me ipsam interficiam ut satieris!». Et dum nollet aperire, dixit ei Adrianus: «Aperi citius, nam uadam et me ultra non uidebis et post
Abbreviated transcription (Latin):
piens ascĩs licenciã ꝑg̃e ⁊ uocare nataliã sicut ei cͣii¬
ram̃to ꝓmiserat dans mun̾a custodili egressus ÷ S
poscam ad dom̃ ꝑ uenisset audiens natalia a duolꝰ nũ¬
ciis qd̃ adͥanus ab solutꝰ ueniret extinaus eũ fugisse de
eiꝰ ori. qui dm̃ suũ negauit. heu me infelioẽ ⁊ miseram
Quid faciã infelicissima. q̃ ꝯiũcta sũ huic ex gñẽ ĩpioꝵ.
Mirabar siex gente sñ do̾ ⁊ ex ciuitate homicidarũ.
d̾o aliquid offerret᷑ Otu miser sine d̾o. Quis te coegit
app̃hend̾e qd̾ perfiõe nõ ualebas. Quis te saꝑauit a sc̃is
quis te se duxit. ut recederes a ꝯuẽtu pacis: Eur fu¬
gisti añꝗͣ pugna fieret. añꝗͣ hostẽ tecũ pugnãtẽ in¬
deres: heume Nõ ÷ mͥ cõcessũ uniꝰ hore suaciũ ut
uocarer uxor mr̃is s ut uxor dicerer tͣisgssde is.
Nũc exultaui modicũ ⁊ ecce sp̾ erit opprobriũ meum.

Expanded text:
piens a sanctis licentiam pergere et uocare Nataliam sicut ei cum ipiens a sanctis licentiam pergere et uocare Nataliam sicut ei cum iuramento promiserat dans dona custodibus egressus est; sed priusquam ad domum peruenisset audiens Natalia a duobus nuntiis quod Adrianus absolutus ueniret extimans eum fugisse de ori eius qui deum suum negauit! Heu me infelicem et miseram! Quid faciam infelicissima, que coniuncta sum huic ex genere impiorum? Mirabar si ex gente sine deo et ex ciuitate homicidarum deo aliquid offerretur. O tu miser sine deo! Quis te coegit comprehendere quod perficere non ualebas? Quis te separauit a sanctis, quis te seduxit, ut recederes a conuentu pacis? Cur fugisti antequam pugna fieret, antequam hostem tecum pugnantem uideres? Heu me! Non est michi concessum unius hore spatium ut uocarer uxor martyris, sed ut uxor dicerer transgressoris. Nunc exultaui modicum et ecce semper erit obprobrium meum».
Abbreviated transcription (Latin):
cisset: scissa ueste plorans ⁊ euilans sterrogauit puer̃
d dñs sis ĩ carce̾ clausis ẽẽt. at ille. uidi inquit quosdã
ꝓͥ anos nolendes sacͥficare tor qͣri. ⁊ c̃ illis annotari: se fa¬
ciens: dixit se cͣ eis nelle mori. Tũc natalia gaudẽs q̃ hac
ueste cucͤrit ad carcẽm ⁊ deosculans uĩcła uiri sui cep
eũ ĩ om̃ib confare rogans eũ ut ĩ ħ qd̾ ceperat ꝑmañ¬
et. nichil de glã terrena respicẽt. set sẽꝑ ad et̃tia ⁊ cele¬
stia suspiraret. nulla cͣusitoria torm̃ta metueret. s⁊ ĩ infi¬
nitũ maiora inferui smpłica qr euaserat ex ultaret. p
ħ deosculans iñcłã ⁊ pedes scõꝵ rogauit ꝗͣtũ potuit ut
uirũ suũ in dño ꝯfortarent. ⁊ sic om̃ib ualefeat. ⁊ iuxͣ
ꝯdictũ uͥi sui de passionis eoꝵ uocãda ad dom̃ suã ꝑrexͥ
Post modic̃ audienss. Ad̾auꝰ diem sle passionis adẽẽ acci¬

Expanded text:
cisset, scissa ueste plorans et eiulans interrogauit puerum cisset, scissa ueste plorans et eiulans interrogauit puerum cur uir suus in carcere clausus esset. At ille: «Vidit», inquit, «quosdam christianos nolentes sacrificare torqueri et cum illis annotari se faciens dixit se cum eisdem uelle mori». Tunc Natalia gaudens que hacueste cucurrit ad carcerem; et deosculans uincula uiri sui cepit eum in omnibus consolari rogans eum ut in hoc quod ceperat permaneret, nichil de gloria terrena respiceret, sed semper ad eterna et celestia suspiraret, nulla transitoria metueret sed in infinitum maiora inferni supplicia quia euaserat exultaret. Post hec deosculans uincula et pedes sanctorum rogauit quantum potuit ut uirum suum in domino confortarent et sic omnibus ualefecit et iuxta condictum uiri sui die passionis eorum uocanda ad domum suam perrexit. Post modicum audiens Adrianus quod dies passionis eorum adesset acci
Abbreviated transcription (Latin):
ũ ĩperator maxinuanꝰ ĩ nichomedia urbe gretie ido¬
nc ĩmolaret nuissu eiꝰ ex diu̾sis locis ali timore pene.
alui amore ꝓmisse petunie. uicii uicinos ꝓꝑĩquidome¬
sticos ad suppliciũ ꝑt᷑he bant. Int̃ quos xxxiii. ĩ speleo lati¬
tantes aꝑquirẽtib ꝯp̃hensi ferro ĩcti ad cesarẽ ꝑtͣ hũt᷑
⁊ se xp̃ianos lbẽ ꝓfitentes extendũt᷑. ⁊ ce dũt᷑⁊ minas
enis ampliꝰ irridentes ora duris lapidib ꝯtũdũt᷑. ⁊ ãnoda¬
ta umꝰcinꝰq responsione ferro uĩcti ꝑ totũ corpꝰ. ĩ carce¬
rem decͥdũt᷑. Tunc adͥamis pͥor officii militaris ex eoꝵ
expectatis ꝑ ista tormẽta. ad ħ scĩ dixerũt. Oculus nõ ui¬
dit. nec auris audiuit. Ne in cor hõis ascendit: que p̃pan
dens diligentib se. Cũ ħ audiss ad ͥamis statł exiliens in
medio eoꝵ : dixit. Annotate me c̃ istis qr ⁊ ego xp̃ĩanus
ĩ carcerẽ tͣ di iussit. Hatalia uͦꝰ uxor eiꝰ c̃ ħ ꝑ nũciũ didi¬

Expanded text:
um imperator Maximianus in Nichomedia urbe Grecie ydolis immolaret iussu eius ex diuersis locis alii timore pene, alii amore promisse pecunie, uicini uicinos propinqui domesticos ad supplicium pertrahebant. Inter quos XXXIII in speleo latitantes a perquirentibus comprehensi ferro uincti ad cesarem pertrahuntur et se christianos libere profitentes extenduntur et ceduntur et minas eius amplius deridentes ora duris lapidibus contunduntur et annotata cuiusque responsione ferro uincti per totum corpus in carcerem detruduntur. Tunc Adrianus prior officii militaris ex eorum expectatis per ista tormenta». Ad hec sancti dixerunt: «Oculus non uidit nec a diligunt se». Cum hec audisset Adrianus statim exiliens in medium eorum dixit: «Annotate me cum istis quia et ego christianus in carcerem trudi iussit. Natalia uero uxor eius cum hoc per nuntium didi
Abbreviated transcription (Latin):
tifex ut c̃ aius uͥginib more gentis ⁊ etatis nub̾et cet̃is
sponte obedieutib ip̃a sola ħ se nõ fac̾e̾ posse respondit
ep qd̾ a parentil suis d̾i seruicio data eẽt. ⁊ ĩsiiper ip̃a
d̾o ĩmolabilem uͥgnutatẽ bouisset d̃ uc̃ anxiat᷑ põtifex
eo ꝙ ĩ uotũ frange̾ ł morem gñci ĩsuetũ ĩduce̾ nõ an
deret ad ĩminẽtẽ festinitatẽ ꝯuocatisob ħ semorib
iundeoꝵ om̃ib placuit dm ĩ retam dubia ꝯsulendũ ⁊ hus
quidem ornib dũ põtifex ad ꝯsulendũ accessit mox de so¬
co oratorii uox cũctis audientib dixit ut quic̃ꝙ de domo
gula germinasset ⁊ in cacumĩe eiꝰ sic̃ p̃dix̃at ẏsassas
Sp̃õ sanctꝰ in colũbe spẽ ꝯsedisset.. ip̃e ẽet cui uͥgo
desponsari deberet. Erat ut̃ cet̃os ioseph domo ds qͥ¬

Expanded text:
tifex ut cum aliis uirginibus more gentis et etatis nuberet, ceteris sponte obedientibus ipsa sola hoc se facere non posse respondit eo quod a parentibus suis dei seruicio data esset; et insuper ipsa deo inuiolabilem uirginitatem uouisset. Tunc anxiatus pontifex eo quod uel uotum fraderet, ad imminentem festiuitatem conuocatis ob hoc senioribus Iudeorum omnibus placuit deum in re tam dubia consulendum; et hiis quidem orantibus dum pontifex ad consulendum accessit mox de loco oratorii uox cunctis audientibus dixit ut quicumque de domo llationem uirgula germinasset et in cacumine eius sicut predixerat Ysaias spiritus sanctus in columbe specie consedisset, ipse esset cui uirgo desponsari deberet. Erat inter ceteros Ioseph de d
Abbreviated transcription (Latin):
pet o comestor ĩ hystoria scolastica que satis autentica dicat
iosepht̃ ii gĩe uͥgiiẽ ꝑmansisse: digłi penitꝰ tredens ut nu¬
lus n ũgo tantã ⁊ talem uͥginẽ custo diret. nullus nͥ uͥgo xp̃m
filiũ uͥginis enutriret. Qd̃ ⁊ ip̃e dñs ĩnuit ẽ in cruce moriẽs
matrẽ uͥginẽ nõ nͥ ioh̾i uͥgini ꝯmẽ dauit. S ⁊ ip̃e ieroꝰ ĩ
libro ꝯtͣ heliudiũ dicit. Tudicis mariam uirgmẽ nõ man¬
sise ego mͥ plus uendico ⁊̃ ip̃m ioseph nͥgmẽ fuisse per
mariam. ut ex uͥgiali ꝯiugio uirgo filius nasce̾t᷑. si
iinquit in iurũ sc̃m̃ forncatio nõ cadit ⁊ aliamei ꝯiu¬
gem hũisse nõ legit᷑. marie añ ꝗͣ putatꝰ ÷ habuisse: cu

Expanded text:
Petrus Comestor in hystoria scholastica dicat Ioseph cum uirgine uirginem permansisse, dignum penitus credens ut nullus nisi uirgo tantam et talem uirginem custodiret, nullus nisi uirgo Christum filium uirginis enutriret. Quod et ipse dominus innuit cum in cruce moriens matrem uirginem nonnisi Iohanni uirgini commendauit. Sed et ipse Ieronimus in libro contra Heluidium dicit: ‘Tu dicis Mariam uirginem non mansisse, ego michi plus uendico etiam ipsum Ioseph uirginem fuisse per Mariam, ut ex uirginali coniugio uirgo filius nasceretur. Si enim’, inquit, ‘in uirum sanctum fornicatio non cadit et aliam eum coniugem habuisse non legitur, Marie
Abbreviated transcription (Latin):
na uxor tua tibi obuiabit. q̃ de tua tardatione sollicita
te uidens gandebit. ⁊ hiis dictis angħ disced̾us anne si¬
milr̾ apparuit dicens. Ne timeas anna. Ego .i. sñ angetꝰ
ille qui p̃ces ur̃as dõ optuli ⁊̃ nc̃ missus sũ ad nos nũciare
nascitiim uobis filiam q̃ maria uocata post t̾ciũ ablatio¬
nis sue anñ in templo dõ seruiens uͥgo scã ⁊ mũda dei fi¬
ambo ĩuicẽ obuiances de mutua uisione letati ⁊ de ꝓle
ꝓmissa securiadorato dñ o dom̃ regressi filia genuert.
quã mariã uocãtes temꝑe ablactacõis ꝯpleto adtẽpla ai

Expanded text:
na uxor tua tibi obuiabit, que de tua tardatione sollicita na uxor tua tibi obuiabit, que de tua tardatione sollicita te uidens gaudebit». Et hiis dictis angelus discedens Anne similiter apparuit dicens: «Ne timeas Anna. Ego enim sum angelus ille qui preces uestras deo optuli et nunc missus sum ad uos nuntiare nascituram uobis filiam que Maria uocata post tertium ablactationis sue annum in templo deo seruiens uirgo sancta et munda dei fisibi inuicem obuiantes de mutua uisione letati et de prole promissa securi adorato domino domum regressi filiam genuerunt, quam Mariam uocantes tempore ablactationis completo ad templum dei
Abbreviated transcription (Latin):
ciẽ ure mat᷑ sacra nõne usq ad anũ nonagesim̃ ĩfec̃da
fuit᷑  ⁊ tñ tr̃ gemut ysaac cui rexinissa erat bñdictiogẽ¬
tui Nõne ⁊ rachel diu sterilis fuit. ⁊ tñ ioseph genuit.
qui dñs tociꝰ egiptifuit. Quis forcior sausone. uel santi¬
or samuelẽ: ⁊ cũ ambo mr̃es steriles habuere. Racõi
gͣ uł ex emplis crede. dilatos diu cõceptus ⁊ st̃iles partus
mirabdiores eẽ solere. ꝓͥm̃ anna uxor tua pariet cͥfiliã.
⁊ nocabis nom̃ eiꝰ mariam. ħ erit ut nouisti ab infancia
sua statĩ dño ꝯsecͣta. ⁊ ab ut̃o mr̃is sue spũ scõ plena ⁊ ñ
nit᷑ ppłares Reminas erit. S in demplo dñi permanebit. ne
cuid de ea sinistrũ suspicari possit aut dici. ⁊̃ ip̃a sicut mi¬
rabilr nascet᷑ ex sterili ita ĩꝯꝑabiłr uͥgo pariet filiũ dei.
qui ih̾c uocatꝰ scd̾m nom̃ suũ: salnator erit om̃iũ gẽtiũ.
⁊ ħ tibi sigñ. Cũ uenĩs ad aureã in ihero solimis portã an¬

Expanded text:
d annum nonagesimum infecunda fuit? Et tamen tunc genuit Ysaach cui repromissa erat benedictio gentium. Nonne et Rachel diu sterilis fuit? Et tamen Ioseph genuit, qui dominus totius Egypti fuit. Quis fortior Sampsone, uel sanctior Samuele? Et tamen ambo matres steriles habuere. Rationi igitur uel exemplis crede, dilatos diu conceptus et steriles partus mirabiliores esse solere. Proinde Anna uxor tua pariet tibi filiam et uocabis nomen eius Mariam. Hec erit ut nouisti ab infantia sua statim domino consecrata et ab utero matris sue spiritu sancto plena et non inter populares forinsecus, sed in templo domini permanebit, ne quid de ea sinistrum suspicari possit aut dici. Et ipsa sicut mirabiliter nascetur ex sterili ita incomparabiliter uirgo pariet filium dei, qui Ihesus uocatus secundum nomen suum saluator erit omnium gentium. Et hoc tibi signum: cum ueneris ad auream in Iherosolimis portam An
Abbreviated transcription (Latin):
ĩq ioseph ẽ uͥgã suã attulisset ⁊ ĩ ip̃a ilico germinãte
colũba de ce lo ueniẽs ꝯsodisset despõsata uirgĩe ip̃e
quid̾ ĩ bechleem sua ciuitate resedit. dom̃ suã disposi¬
turꝰ. ⁊ miptus necessaria prouisurus. Qã aũ maria cõ
septem u̾ginib coeuis ⁊ collactaneis suis qͣs ob honorẽ
gñis ⁊ miracłi a sac̾dode acceperat ad dom̃ parentũ ĩ
nararethreũsaz. ⁊ in dieb illis angłł dñi ei oranti
apparuit. qui sicut dict ũ ÷ in anñciacõe nascit᷑u̾ de ea

Expanded text:
 iussu pontificis attulisset et in ipsa illico germinante columba de celo ueniens consedisset, desponsata uirgine ipse quidem in Bethleem sua ciuitate resedit, domum suam dispositurus et nuptiis necessaria prouisurus. Beata autem Maria cum septem uirginibus coeuis et collactaneis suis quas ob honorem generis et miraculi a sacerdote acceperat ad domum parentum in Nazareth reuersa est et in diebus illis angelus domini ei oranti apparuit, qui sicut dictum est in annuntiatione nasciturum de ea
Abbreviated transcription (Latin):
sit coguatab̾e marie ⁊ helisabeth fuerit uxeꝙ põti¬
ficis ⁊ acharie qui erat de tͥbu leui ẽ scdm legem
de sua quisꝙ tribu ⁊ familia ducẽt uxorẽ. ⁊ipã
cepit helis abech filiam ãtumadab. sor orẽ uaason. qui
fuit duxtͥb uida ĩ deserto c̃ exirẽt de egipto. Iłqreg¬
nantib dd̾ poit ĩs Ioiada pontifex mauxim᷑ iosabech fi¬
liam regis ioram accepit uxorem uñ ⁊ tͥbitaq s sa
tiori temꝑe fieri datis mptũ feminis de t᷑bu ĩtribũ
ut manifeste bam mariã que de tͥbu regia descẽdit.
ita b̾a maria de ut᷑ ꝙ tribu erat. boluit᷑ .n. dũs ut hee
due tͥb p̃milegiate rõe mist̾u ĩmiscer et qͣr ip̃e de ess
nascit᷑us erat. qui ũe rex ⁊ sace̾dos inet̃iũ. semertp̃in ꝑro
nobis aferret. ⁊ fideles suos ĩ militia hꝰ inte pugnãdes

Expanded text:
sit beate Marie et Elyzabeth fuerit uxor pontificis Zacharie qui erat de tribu Leui cum secundum legem de sua quisque tribu et familia duceret uxorem et ipsam cepit Elyzabeth filiam Amminadab, sororem Naason, qui fuit dux tribus Iuda in deserto cum exirent de Egypto. Itemque regnantibus Dauid posteris Ioiade pontifex maximus Iosabeth filiam regis Ioram accepit uxorem; unde et tribus utraqtiori tempore fieri datis nuptum feminis de tribu in tribum ut aperte beatam Mariam que de tribu regia descendit, ita beata Maria de utraque tribu erat. Voluit enim dominus ut hee due tribus priuilegiate ratione misterii miscerentur, quia ipse de eis nasciturus erat, qui uere rex et sacerdos in eternum se ipsum pro nobis offerret et fideles suos in militia huius uite pugnante
Abbreviated transcription (Latin):
tam gͣuit̃ uulũasset. Ql b c̃ ad singła respondilset ⁊¬
oblata sibummensa mun̾̃a ꝓ adibenda sibi ca nec res¬
picẽ uoluisset sciens uͥtutem ĩ ĩfirmitate ꝑfici roga¬
uit d̾m ne ꝗͣ diu uiũet redderet᷑ pͥstine sanitati post
ħ freq̃tacõe regis ⁊ p̃cib assiduis uictꝰ cenobiũ ibifeat
⁊ regunẽ ipius oenobu monac hoꝵ slioꝵ ⁊ regis ĩstñ¬
cia sicet pli̾ũ retuteudo suscepit. Nuiꝰ gͦ famã rex
Rarolus audiens ⁊ar eo nisicari desiderãs impetr̾ato
eius aduentũ reũtent᷑ exceptus ÷. eũ ꝙ iter loquẽ¬
dorex rogaiut i ꝑro se sdignat᷑ er aret qr ꝙdã
facinus fegeisit. ⁊ nulli uꝗͣ neg ĩ scõ ꝯftten ande

Expanded text:
tam grauiter uulnerasset. Quibus cum ad singula respondisset et tam grauiter uulnerasset. Quibus cum ad singula respondisset et oblata sibi immensa munera pro adhibenda sibi cura nec respicere uoluisset sciens uirtutem in infirmitate perfici rogauit deum ne quam diu uiueret redderetur pristine sanitati. Post hec frequentatione regis et precibus assiduis uictus cenobium ibi fecit et regimen ipsius cenobii monachorum suorum et regis instantia licet plurimum renuendo suscepit. Huius ergo famam rex Karolus audiens et ab eo uisitari desiderans impetrato eius aduentu ab eo reuerenter exceptus est; eumque interloquendo rex rogauit ut pro se dignater oraret, quia quoddam facin
Abbreviated transcription (Latin):
mansiss herem̃ cupiens clam disdessit ⁊ c̃ scõ ue demio
hẽ mita diu fuit ubi c̃ ut̃q miracdis corꝰcaret timens
ne forte ex miracłoꝵ freq̃dia socii sui reuentie displice¬
ret relicto eo stiorẽ he̾mũ penet᷑uit. ⁊ iitͥeamo sotꝰ
ħ barũ radicib ⁊ lacte cuiꝰdã cerue upẽit. Ubi dũ regis
armigeri uenarent᷑ ceruã q̃ lacte suo egidiũ nute¬
bat uidentes eã discopulatis canib insecũt᷑ ͤ a quilc̃
ne hemẽtius urgeret᷑ ad pedes sã egidu qĩ adiefugiũ
cucurrit. ⁊ mox canib ad suos redeñtib nox suꝑueniẽs
ĩiuit̾ fatigatos dom̃ redire ⁊̾ scdõ coegit. Qd̃ rexandiẽs
c̃ ep̃o c̃ multitudĩe uenatoꝵ ⁊ cañ de t̾cia in saltũ prop¬
aut uisam ceruã instãciꝰ iuseꝗ̃tes usq ad locũ il egidrꝰ
randũ ⁊ ceruã ad pedes eius iacentẽ uiso ⁊̃ cruore
de coipore eiꝰ mnanãte nimis aibo ꝯt̃riti ĩcerrogant
quis ⁊ uñ ẽẽt. ⁊ cͦ in tanta hemo habitaret qui ue eũ

Expanded text:
nsisset heremum cupiens clam discessit et cum sancto Veredemio heremita diu fuit. Vbi dum uterque miraculis coruscaret timens ne forte ex miraculorum frequentia socii sui reuerentie displiceret relicto eo interiorem heremum penetrauit et ibi triennio solis herbarum radicibus et lacte cuiusdam cerue uixit. Vbi dum regis armigeri uenarentur ceruam que lacte suo Egidium nutriebat uidentes eam discopulatis canibus insecuntur; a quibus cum uehementius urgeretur ad pedes sancti Egidii quasi ad refugium cucurrit et mox canibus ad suos redeuntibus nox superueniens inaniter fatigatos domum redire etiam secundo coegit. Quod rex audiens cum episcopo cum multitudine uenatorum et canum die tertia in saltum properant uisam ceruam instantius insequentes usque ad locum ubi Egidius randum et ceruam ad pedes eius iacentem, uiso etiam cruore de corpore eius manante nimis ambo conterriti interrogant quis et unde esset et cur in tanta heremo habitaret quisue eum
Abbreviated transcription (Latin):
anctus Ioachim ex gaulea ⁊ cũitate nazarethac¬
cepit ꝯiugem sc̃am amnã ex emitate bet hleem
sui recte ⁊ lmplicit᷑ añ dm̃ ⁊ hoĩes iuẽtes ina pre
substãcie sue tẽplo ⁊ templi seruitorm s̃pendebãt a¬
liam peregͥnis ⁊ pauꝑib eroganant. Terciã sibi ⁊ͣ
familie sue usib reseruabãt ⁊ ita per annes ingĩti
prolem ex ꝯingio nõ hñteł uouer̃t si forte dur
daret eis sobolem qd̾ eñ d̾i seruic̃io mãcipar e̾at. Cuꝰ¬

Expanded text:
anctus Ioachim de Galilea et ciuitate Nazareth accepit coniugem sanctam Annam ex ciuitate Bethleem. Qui recte et simpliciter ante deum et homines uiuentes unam partem substantie sue templo et templi seruitoribus, alteram peregrinis et pauperibus, tertiam uero sibi et sue familie usibus reseruabant et ita per annos uiginti prolem ex coniugio non habentes uouerunt si forte deus daret eis subolem quod eam dei seruitio manciparent. Cu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ad ẏdolũ diane ⁊ simiłr fecit. Tũc reductꝰ ad p̃fectũ
post tortionẽ eculei missus ⁊ͣ duci ad loc̾ scdo ab ir be
iuiliario ut ibi cuidã sacrilege arbori ĩmolaret. At
felix fixis genay or aus ex suffians in arborẽ earra ara¬
dice subũtit. ⁊ simulacꝰ c̃ ara ⁊ tẽplo ea corruente ꝯłuit̾.
¶d̾ cͣ audisset p̃fr̾s iussit eũ ibi decollari. ⁊ lupis ⁊ cani¬
b dẽ linqui. Tuc̃ quidã repente ꝓrũpens ĩ mediũ se pa¬
lam ꝓfessus ⁊̃ xp̃iañ. Statĩq situil ad locũ p̃dc̃e arboris
uenientes ⁊ se suicẽ osculãtes deconati sũt. Illiis gͦ no¬
mẽ xͥani ignorantes adauctũ eũ applłãueit eo ꝙ sod̃
felici anuctꝰ sit ad coronã mrũ: Quos c̃ xp̃iani sepelissẽt
ĩ fouea ꝙtͣ arbor eũ sa foc̾at pagani uolentes eoseifo

Expanded text:
est ad ydolum Diane et similiter fecit. Tunc reductus ad prefectum est ad ydolum Diane et similiter fecit. Tunc reductus ad prefectum post tortionem eculei missus est duci ad locum secundo ab urbe miliario ut ibi cuidam sacrilege arbori immolaret. At Felix flexis genibus orans exufflans in arborem eam a radice subuertit et simulacrum cum ara et templo ea corruente contriuit. Quod cum audisset prefectus iussit eum ibi decollari et lupis et canibus derelinqui. Tunc quidam repente prorumpens in medium se palam professus est christianum. Statimque simul ad locum predicte arboris uenientes et se inuicem osculantes decollati sunt. Illius ergo nomen christiani ignorantes Adauctum eum appelauerunt eo quod sancto Felici auctus sit ad coronam martyrii. Quos cum christiani sepelissent in fouea
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Cui successit agrippa filius eiꝰ. qui adhuc erat ro¬
te excidio ihrłm ad monitionẽ angłi ĩregũ istius a¬
gͥire secesserũt. In cuiꝰ p̃sñcia beat᷑ paulus prose porau.
ac die fit festũ sauine uͥgĩs nõ mr̃ss apudtretas
de qͣ dictũ ĩ fine iãuarii Itẽ q sabine electe que
filia cꝰdã militis noĩe hõdis. ⁊ uxor ualẽtini militis cũ
nollet sacrificare sub adriano ĩperatore ap̃fecto hel¬
pidio decollaca est. felidis ⁊ adaucti.
ũ diodecianus ⁊ mauximi anꝰ xp̃ianos occiderent
duos frẽs felices noĩe xp̃ianos ⁊ p̃sbit᷑os sibiobla¬
tos ad dratũ p̾fectũ muserũt. Qioꝵ senior c̃ex iussu
p̃sc̃ ductꝰ eẽt ad templũ serapis ut sacͥficaret exsuffla¬
uit in faciẽ statue ⁊ statĩ ceadit. It̾ q ductꝰ adstatuã
mercurii snssr̾ sufflauit ⁊ sumiłr corruit. Gercio ductꝰ

Expanded text:
uit. Cui successit Agrippa filius eius qui adhuc erat Rouit. Cui successit Agrippa filius eius qui adhuc erat Rote excidio Iherusalem ad monitionem angeli in regnum istius Agrippe secesserunt. In cuius presentia beatus Paulus pro se perorauit ac die fit festum Sauine uirginis non martyris apud Trecas de qua dictum in fine ianuarii. Itemque Sabine electe que filia cuiusdam militis nomine Herodis et uxor Valentini militis cum nollet sacrificare sub Adriano imperatore a prefecto Helpidio decollata est. CXXXI-Felicis et Adaucti Cum Diocletianus et Maximianus christianos occiderent duos fratres Felices nomine christianos et presbyteros sibi oblatos ad Dracum prefectum miserunt. Quorum senior cum ex iussu prefecti ductus esset ad templum Serapis ut sacrificaret exufflauit in faciem statue et statim cecidit. Indeque ductus ad statuam Mercurii similiter sufflauit et similiter corruit. Tertio ductus
Abbreviated transcription (Latin):
carcãũt. Pͥost modic̃ uͦ iste hõdes deseñdẽs a iud̾a ĩ cesa¬
reã capadocie ut noc̾et tiriis ⁊ sidotis quil iratꝰ erat
p̃cib cuiꝰdã tubicłarii sui placatꝰ ÷̃ eis. Seꝗ̃ti aũ die
uestitus ueste regali sedebat ꝓtͥbunali. ⁊ ꝯcionabat᷑
ad eos blandiẽs eis ꝓpħ añ ex hibebat ei laudes d̾o debitaᷤᷤ
⁊ nõ hõi. ⁊ dũ adulatoriis fauorib mulceret᷑ ⁊ obla¬
tos sibi diuinos honores nõ respue̾t. suspioiens uidit
dactentẽ apiti suo bubonẽ qͣi mortẽ eiꝰ proximã nũ¬
ciantẽ. ⁊ tc̃ ut dͭ iosephꝰ ĩclinãs se adeos qui sibi apꝑ¬
landobãt dixit ess. En ego d̾s uest morior. Sciebat .n.
iuxta qd̾ ei dix̾at aug᷑. c̃ eẽt ĩ carc̾e. se ĩr ͭ quĩq dies
post uisionẽ bubonis moriturũ. ⁊̃ ꝯfestĩ ut dicit lucas
dicta dei q ꝑ u dies uentͥs dolore cͣciatꝰ ÷. ⁊ corrodebãt
uermes uiscera eiꝰ. ⁊ ita panlatĩ ꝯsũptus aũmib expira¬

Expanded text:
carcerauit. Post modicum uero iste Herodes descendens a Iudea in Cesaream Capadocie ut noceret Tyriis et Sydonis quibus iratus erat precibus cuiusdam cubicularii sui placatus est eis. Sequenti autem die uestitus ueste regali sedebat pro tribunali et concionabatur ad eos blandiens eis; populus autem exhibebat ei laudes deo debitas et non homini. Et dum adulatoriis fauoribus mulceretur et oblatos sibi diuinos honores non respueret, suspiciens uidit insistentem capiti suo bubonem, quasi mortem eius proximam nuntiantem et tunc ut dicit Iosephus inclinans se ad eos qui sibi applaudebant dixit eis: «En ego deus uester morior». Sciebat enim iuxta quod ei dixerat augur cum esset in carcere se intra quinque dies post uisionem bubonis moriturum. Et confestim ut dicit Lucas per quinque dies uentris dolore cruciatus est et corrodebant uermes uiscera eius. Et ita paulatim consumptus a uermibus expira
Abbreviated transcription (Latin):
enstmiens huriani fanoris pericłi solus adsitꝰ marisre lic¬
tis om̃ib clam deuenit. ⁊ uidens a longe rautas ĩ pelago
nauf gͣates faã ꝯͦue tempestatẽ se dauit. ⁊ applicãtiy ad
se uautis audito ꝙ romã tenderet grãs eius m̃itis reddi¬

Expanded text:
iens timens humani fauoris periculum solus ad litus maris reliciens timens humani fauoris periculum solus ad litus maris relictis omnibus clam deuenit; et uidens a longe nautas in pelago naufragantes facta oratione tempestatem sedauit; et applicantibus ad se nautis audito quod Romam tenderet gratias eius meritis reddi
Abbreviated transcription (Latin):
lłit. ¶uadã die dũ more solito ciuitatis eccłias cͥcuisset ⁊
ad dom̃ eccłie remearet cłicos int̾ se rixantes audiuit Quos
adult̃are c̃ mulierib uelle audiens tr̃ se ostñd̾e̾ noluit. ne
ĩ eius absencia ad pcc̃m redirẽt. Pargens q ad eccliam ꝓ
llis orauit. ⁊ mox ut sigñ ad matutinas pulsauit ilico
ab eis stimulus tẽmptationis recessit. ⁊ expletis matutinis
ascõ correcti: neniã pecũt. ⁊ ab ħ deĩceps cessauerunt.
Multis ⁊ alus ĩ iuta ⁊ post mortẽ miracuis cdarus in pa¬
gidius ex regiogñe atheniensiũ ⁊ xͥanis parẽti natꝰ
licc̃as ĩ infantia discens qͣ dã die dũ ad eccłiam ꝑgerꝰ
cuidã egͦ in platea iacenti ⁊ eccłiam postulãti tunies sud
tribuit. qͣ indutꝰ eg̃ mox sanitatẽ recepit. Dost ħ defũctis
parentilx totũ patͥmoniũ suũ erogaus ⁊ multa miracła fas

Expanded text:
ssit. Quadam die dum more solito ciuitatis ecclesias circumisset et ssit. Quadam die dum more solito ciuitatis ecclesias circumisset et ad domum ecclesie remearet clericos inter se rixantes audiuit. Quos adulterare cum mulieribus uelle audiens tunc se ostendere noluit ne in eius absentia ad peccatum redirent. Pergensque ad ecclesiam pro illis orauit et mox ut signum ad matutinas pulsauit illico ab eis stimulus temptationis recessit; et expletis matutinis a sancto correcti ueniam petunt et ab hoc deinceps cessauerunt. Multis etiam aliis in uita et post mortem miraculis clarus in paEgidius ex regio genere Atheniensium et christianis parentibus natus litteras in infantia discens, quadam die dum ad ecclesiam pergeret cuidam egro in platea iacenti et elemosinam postulanti tunicam suam tribuit, qua indutus eger mox sanitatem recepit. Post hec defunctis pare
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ din senonis ꝯseruatã rex ĩt̃ suas reliquias ĩ sim̃ pa¬
laciũ deportauit ¶tudito rex clotariꝰ de signo scĩ ste¬
pham qd̾ mirã hẽret dulce dĩem iussit ut parisiiis de¬
ferret᷑. uͥ ab ip̃o seꝑiꝰ audiret᷑. S c̃ scõ lupo displicui¬
Ret mox ut signũ sublatũ ÷ ab urbe senonita perdi¬
det dulcedinẽ sonitꝰ sui. Quo rex audito issit sigñ
restitui. statĩ q sono reddito ĩsonuit septĩo ab urhe
nuliario ita qid̾ sc̃c hupꝰ de urbe andiẽs obuiã perext
⁊ qd̾ dosẽs perdiderat c̃ honore recerit. ¶octe q̃dã
c̃uigilaus or aret instĩctudiabsi uehem̃t̃ sitiens uissit siti
aꝗͣ frigidã depordari. ⁊̃ dolos intelligñs u̾mici pulumar suũ
sr̃ uas posuit ⁊ ibi diabłm sic ĩclusit. Qui tota nocte ululã¬
do uociferans qui temptare ueu̾at claradie ꝯfusus. absde¬

Expanded text:
quam diu Senonis conseruatam rex inter suas reliquias in suum paquam diu Senonis conseruatam rex inter suas reliquias in suum palatium deportauit. Audito rex Clotarius de signo Sancti Stephani quod miram haberet dulcedinem iussit ut Parisius deferretur, ubi ab ipso sepius audiretur. Sed cum sancto Lupo displicuisset mox ut sublatum est signum ab urbe Senonica perdidit dulcedinem sonitus sui. Quo rex agnito iussit signum restitui; statimque sono reddito insonuit septimo ab urbe miliario. Itaque sanctus Lupus de urbe audiens obuiam perrexit et quod dolens perdiderat cum honore recepit. Nocte quadam cum uigilans oraret instinctu dyaboli uehementer sitiens iussit sibi aquam frigidam deportari et dolos intelligens inimici puluinar suum super uas posuit et ibi dyabolum sic inclusit. Qui tota nocte ululando uociferans qui temptare uenerat clara die confusus absce