comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Notanda distinctio dep̾canti¬
um. qr ꝑfectã habet fidem q̃
ꝑ dilectionẽ oꝑatur: ille orã¬
do uł etiam uibendo potest tra¬
tante fastigiũ ꝑfectionis nec¬
clum conscend̾e queũt : postu¬
lant sibi peccata dimitti. qͦ
ꝑpetuam. ⁊ absq dubio im¬
petrabũt qd̾ petunt. si tamẽ
in se peccantibꝰ aliis pͥmo ip̃i
dimittant. Sin autẽ hoc fa¬
cere contempnũt. nõ solum
orando uirtutes facere: sed
nec suoꝵ possunt ueniam cõ¬
sequi peccatoꝵ .I ccxuii. Et
cum uenisset in templũ: ac¬

Expanded text:
Notanda distinctio deprecantium. Qui perfectam habet fidem, quae per dilectionem operatur, ille orando, vel etiam jubendo, potesttantae fastigium perfectionis necdum conscendere queunt, postulent sibi peccata dimitti, quo rpetuam, et absque dubio impetrabunt quod petunt, si tamen in se peccantibus aliis primo ipsi dimittunt. Sin autem hoc facere contemnunt, non solum orando virtutes facere, sed nec suorum possunt veniam consequi peccatorum. Et cum ambularet in templo, ac
Abbreviated transcription (Latin):
Paraui lucernã xp̃o meo. to
est ipsum ioħm: inmicos eiꝰ
in duam confusione. Notan¬
dum aũt qr duas obcausas:
maxime scientia ueritatis ẽ
occultanda querentibꝰ. cum
uidelicet is qui querit aut
minus capax ẽ ad intelligend̾
qd̾ querit: aut odio ul contẽp¬
tu ipsius ueritatis: indignus
huc multa habeo uob dicere:
s nõ potestis portare illa modo.
nolite dare scm̃ canibꝰ: neq

Expanded text:
Paravi lucernam Christo meo, id est, ipsum Joannem. Inimicos ejus induam confusione . Notandum autem quod duas ob causas maxime scientia veritatis est occultanda quaerentibus. Cum videlicet is qui quaerit, aut minus capax est ad intelligendum quod quaerit, aut odio vel contemptu ipsius veritatis indignus huc multa habeo vobis dicere, sed non potestis illa portare modo. Nolit
Abbreviated transcription (Latin):
possunt qmͣuis multiplicia
suit uno armariolo uł unũ
caꝑe scriniũ: s quo magni¬
tudinẽ signoꝵ ꝓmiracłis et
in credulitate ferre nõ posset̃.
Igit᷑ ⁊ hec credimꝰ fecisse apłoᷤ.
s ideo scripta nõ ẽẽ: ue in fide¬
libꝰ contradicendi maiorda¬
retur occasio. Alioquin in¬
t̾rogenius eos.utrũ credãt
his signis que scripta narrã¬
tur an non. ⁊cum incredu¬
los uiderimus. consequent̾
ꝓbabimꝰ nec maioribꝰ eos
cre dicuros fuisse: qui nuno¬
ribꝰ non credũt. hoc aduer¬
sum illos. Fã. Sp̃ualiter

Expanded text:
ultiplicia sint, unum armariolum, vel unum capere scrinium: sed quod magnitudinem signorum prae miraculis et incredulitate ferre non possit. Igitur et haec credimus fecisse apostolos, sed ideo scripta non esse, ne infidelibus contradicendi major daretur occasio. Alioquin interrogemus eos, utrum credant his signis, quae scripta narrantur, an non. Et cum incredulos viderimus, consequenter probabimus, nec majoribus eos credituros fuisse, qui minoribus non crediderint. Hoc adversum ill
Abbreviated transcription (Latin):
dixerũt inbeelzebub princi¬
pe demonioꝵ eicit hic demo¬
nia. Qnͣdo enĩ dicunt inqͣ
potestate hec facis: de lĩ du¬
bitant potestate.⁊ sub intel¬
ligi uolunt: diabłi ẽẽ quod
faciat. addentes quoq qui ᷤᷤ¬
tͥ dedlit hanc potestatẽ. Ma¬
nifestissime dĩ filiũ negant.
quẽ putant nõ sus s alieniꝰ

Expanded text:
eelzebub principe daemoniorum ejicit hic daemonia. Quando enim dicunt: In qua potestate haec facis? de Dei dubitant potestate, et subintelligi volunt diaboli esse quod faciat. Addentes quoque: Quis tibi dedit hanc potestatem? Manifestissime Dei Filium negant, quem putant non suis,
Abbreviated transcription (Latin):
cibos qͦs ille cupierat nõ habe
mo tp̃re si credere uoluerit: uͥ¬
teram aũt dñs passurꝰ in ppłi
⁊ bauilaturꝰ scandalũ crucis.
debuit discipłoꝵ anĩos signi
anticipatione firmare.U ñ
¶ã.Intelligitur aũt nõ tunc
aruisse qñ uiderunt: s con¬
tinuo quo maledicta ẽ. Ne¬
q enim arescentẽ s penitus
arefactam uiderũt: ac sice¬
am continuo in u̾bo dñi aru¬
isse incellexerũt. Ih. Potuit¬

Expanded text:
cibos quos ille cupierat, non habebmo tempore si credere voluerit, virteram autem Dominus passurus in populis, et bajulaturus scandalum crucis, debuit discipulorum animos signi anticipatione firmare. Unde intellegitur autem non tunc aruisse, quando uiderunt, sed continuo quod maledicta est. neque enim arescentem, sed penitus arefactam uiderunt ac sic eam continuo in uerbo domini aruisse intellexerunt. LXVI
Abbreviated transcription (Latin):
in mare: fiet. Latrant cont̾
nos gentiliũ canes. in sius
uoluminibꝰ: qui inpietatis
ꝓprie memoriam reliquerũt.
asserentes apłos non habuiᷤᷤ¬
se fidem: qr monces tranffer¬
re non potuerit. quibꝰ nos
respondimꝰ multa facta eẽ¬

Expanded text:
s, accipietis. Latrant contra nos Gentilium canes in suis voluminibus, quae in impietatis propriae memoriam reliquerunt, asserentes apostolos non habuisse fidem, quia montes transferre non potuerint. Quibus nos respondebimus, multa facta e
Abbreviated transcription (Latin):
forte incoꝵ corde fructũ fidei
⁊uite poss inuenire. S qr
folia sine fructibꝰ habere re¬
ꝑta ẽ ficulnea: dampnatur.
qr uidea que uerba scripture
sinc oꝑibꝰ sonabat: digna ẽ
ultione punita. Hoc aũt di¬
xerim. nõ qr tota sinagoga
fuerit abiecta: ex qua utiq
constat. qͥ pͥmitiua fuerit ec¬
clesia constructa. s illa ni¬
mirum portio synagoge dãp¬
nari meruit. que esurientẽ
xp̃m pascere bene oꝑando re¬
cusauit. que folus uerboꝵ
sp̃ualium magis obumbra¬
reͥ. quã fructibꝰ sp̃s uoluit
honustari. quibꝰ ipse dicit
alibi. Ego uado ⁊ querctis
me: ⁊ in peccato ur̃o moriemi

Expanded text:
forte in eorum corde fructum fidei forte in eorum corde fructum fidei et vitae posset invenire. Sed quia folia sine fructibus habere reperta est ficulnea, damnatur, quia Judaea quae verba Scripturae sine operibus sonabat digna est ultione punita. Hoc autem dixerim, non quod tota Synagoga fuerit abjecta, ex qua utique constat quod primitiva fuerit Ecclesia constructa. Sed illa nimirum portio Synagogae damnari meruit, quae esurientem Christum pascere bene operando recusavit, quae foliis verborum spiritalium magis obumbrari, quam fructibus Spiritus voluit honestari. Quibus ipse dicit alibi: Ego vado, et quaeritis me, et in peccato vestro moriemi
Abbreviated transcription (Latin):
bolis dicere. ita etiam noti¬
uullis in parabolis facere
solẽbat. Quid enĩ cause er¬
at. ut esuriens fructus fi
culnea quereret quoꝵ tempꝰ
nondũ cẽ quilib homo no¬
uerat. arborẽq qr fructu
ꝑ id teporis nõ haberet eter¬
ne sterilitatis maledictione
cdampnaret. nͥ qr plebem ꝙͣ
uerbo docebat. hoc etia fac¬
to t̾rebat : ne quis habendo
folia ⁊ fructũ non habendo.
hoc ẽ uerba iusticie absq o¬
ꝑibꝰ pͥtendendo: excidi ⁊ ĩ ig¬
nem mereretur ꝓici. I. na¬
queq enĩ arbor. nõ de floribꝰ
non de folus. s de fructu suo
cognoscit᷑. id ẽ uusquisq ho¬
mo nõ de estimatione fanie.
uel ẜmonũ pompa: s de su¬
aꝵ testimonio ꝓbatur actio¬
num. E suriens gͦ dñs. ui¬
dit ficum habentẽ folia: ⁊
uenit querere fructũ in illa
nec inuenit. qr salutẽ desi¬
derans humani generis: uni¬
dit uideam habentẽ eloqui¬
a legis ⁊ ꝓpħarum: uenit¬
q ꝓbare docendo. corripien¬
do. miracła faciendo: si quẽ

Expanded text:
bolis dicere, ita etiam nonnulla in parabolis facere solebat. Quid enim causae erat ut esuriens fructus in ficulnea quaereret, quorum tempus nondum esse quilibet homo noverat, arboremque quod fructum per id tempus non haberet, aeternae sterilitatis maledictione damnaret, nisi quia plebem, quam verbo docebat, hoc etiam facto terrebat, ne quis habendo folia, et fructum non habendo, hoc est verba justitiae absque operibus praetendendo, excidi et in ignem mereretur projici? Unaquaeque enim arbor non de floribus, non de foliis, sed de fructu suo cognoscitur, id est, unusquisque homo non de aestimatione famae vel sermonum pompa, sed de suarum testimonio probatur actionum. Esuriens ergo Dominus vidit ficum habentem folia, et venit quaerere fructum in illa, nec invenit. Quia salutem desiderans humani generis, vidit Judaeam habentem eloquia legis et prophetarum, venitque probare docendo, corripiendo, miracula faciendo, si quem
Abbreviated transcription (Latin):
uii ad accipienda mu¬
nera in tͥemplo residebant. ꝓfec¬
to qr quibufdã nõ dantibꝰ lesi¬
onem exquirerẽt: dubiũ non
erat. Domus gͦ or̃onis. spelũ¬
ca latronũ facta fuerat: qr ad
hoc ĩtemplo assistere nouerãt.
ut aut nõ dantes munera stu¬
derent corꝑalit̾ ꝑseqͥ: Aut dan¬
tes sp̃ualit̃ necare. Templũ
quoq ⁊ domꝯ dĩ. est ip̃a mẽs¬
atq cõscientia fideliũ. que si
qũ in lesione ꝓxuni ꝑuersaᷤ¬
cogitationes ꝓfert: quasi ĩ
spelunca lacrones resident.
⁊ simpliciter gradientosin.¬
terficiunt: quando in cos
qui innullo rei sunt. lesioniᷤ
gladios de figunt. M Deus
c̾nĩ fĩdeliũ non iam donius
orationis s spelũca latroniꝰ
est: qñ relicta in nocentia ⁊
simplicitate scĩtatis. illud
conatur agere: unde ualeat
ꝓximis nocere. Hec uixta

Expanded text:
ui ad accipienda munera in templo residebant, profecto quin quibusdam non dantibus laesiones exquirerent, dubium non erat. Domus ergo orationis spelunca latronum facta fuerat, quia ad hoc in templo assistere noverant, ut aut non dantes munera studerent corporaliter persequi, aut dantes spiritaliter necare. Templum quoque et domus Dei est ipsa meatque conscientia fidelium, quae si quando in laesione proxicogitationes profert, quasi in spelunca latrones resident, et simpliciter gradientes interficiunt, quando in illos, qui in nullo rei sunt laesionis, gladios defigunt. Mens enim fidelium non jam domus orationis, sed spelunca latronis est, quando relicta innocentia et simplicitate sanctitatis illud conatur agere, unde valeat proximo nocere. Et a
Abbreviated transcription (Latin):
quid istidicunt: Iħs autẽ
dixit eis. Utiq. Nũquã le¬
gistis. qr exore infantiũ et
lactentiũ ꝑ fecisti laudemͣ h.¬
Quã moderate sententiã tẽ¬
ꝑat. ⁊ responsio inutrũq uer¬
gens: ⁊ calupniam nõ pateͣs.
Non dixit qd scribe audire
cupiebant. benefacunt pue¬
ri ut mͥ cestimoniũ ꝑibeant:
nec rursum errant pueri. de¬
betis etati susciꝑe ignoscere.
s ꝓfert exemplum de octauo
psalmo. ut tacente dño: cesti¬

Expanded text:
em dicit eis: Utique. Numquam legistis, quia ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem? Quam moderate sententiam temperat, et responsio utrimque vergens, et calumniae non patens? Non dixit quod Scribae audire cupiebant, bene faciunt pueri, ut mihi testimonium perhibeant, nec rursum, errant: pueri sunt, debetis aetati ignoscere; sed profert exemplum de octavo psalmo, ut, tacente Do
Abbreviated transcription (Latin):
legis ẽ. nõ obseqͥuitꝰ legi. s le¬
gem facit. Non gͦ ideo tetigit.
qr sine tactu mundare nõ po¬
terat: s ut ꝓbaret qr subiectꝰ
nõ erat legi. Nec cõtagium ti¬
mebat ut homines: s qr con¬
taminari nõ poterat. qui ali¬
os libabat. Lepra tactu dñi
fugaret᷑. que solebat contami¬
nãre tangentẽ: tetigit ut hu¬
militatẽ demonstraret. ut
nos doceret nuillũ sꝑnere. mil¬
lũ horrere: nullũ contẽptibi¬
lem ducere ꝓpt̾ corporis lesio¬
nẽ. aut maculationẽ que a
deo imituntur. ꝓ qua ipse
scit rationẽ. Uo̾lo. mundare.¬
Non dubitasti credere: non
mirabile qd̾ eo sanauit gene¬
re. quo fuerat obsecrat: simꝰ
etatis affectũ. Non gͦ ut ple¬
riq latinoꝵ putãt iuingend̾
ẽ ⁊ legendũ. uolo mundare:
s separatim. ut pͥmũ dicat
uolo: deinde imꝑet mundare.

Expanded text:
legis est, non obsequitur legi, sed legem facit. Non ergo ideo tetigit quia sine tactu mundare non poterat, sed ut probaret quia subjectus non erat legi: nec contagium timebat ut homines, sed quia contaminari non poterat, qui alios liberabat, lepra tactu Domini fugaretur, quae solebat contaminare tangentem. Tetigit ut humilitatem demonstraret, ut nos doceret nullum spernere, nullum horrere, nullum contemptibilem ducere, propter corporis laesionem, aut maculationem, quae a Deo immittuntur pro qua, ipse scit, ratione. Non dubitasti credere, non mirabile, quod eo sanavit genere, quo fuerat obsecratus. Si etatis effectum. Non ergo ut plerique Latinorum putant jungendum est et legendum Volo mundare, sed separatum, ut primum dicat volo, deinde imperet, mundare.
Abbreviated transcription (Latin):
aG̃ Ostendit uulnꝰ. remediũ
postulauit. ⁊ipsa religionis ⁊
fidĩ plena confessio ẽ. Suus in¬
quit potes me mũdare. In uo¬
luntate dĩ. tribuit pocestatem.
De uoluntate aũt dnĩ. nõ qͣsi
pietatis incredulis dubitauit
s quasi colluuionis consciꝰ nõ
p̾sũpsit. or. Tenit gͣ ad eum.
anteꝙͣ peteret. adorarẽ cepit: añ¬
quã rogaret culturã ostendit.
Uoluisti ut hec inmundissimͣ
lepra suꝑme ueniret siue ꝓpt̾
mea peccata. ut correptus peni¬
tuissem. siue ꝓpt̾ tuã pruden¬
tiam. ut mirabilit̾ me mundãs
magnificeris. Uoluntas tua o¬

Expanded text:
 ostendit uulnus, remedium postulauit, et ipsa religionis et fidei plena confessio est: si u i s, inquit potes me mundare. in uoluntate domini tribuit potestatem, de uoluntate autem domini non quasi pietatis incredulus addubitauitsed quasi colluvionis suae conscius non praesumpsit curare. Venit ergo ad eum, antequam peteret, adorare coepit, antequam rogaret culturam ostendit. oluisti ut haec immundissima lepra super me veniret, sive propter mea peccata, ut correptus poenituissem; sive propter tuam prudentiam, ut mirabiliter me mundans magnificeris. Omnia
Abbreviated transcription (Latin):
post p̾dicationẽ atq doctrinã.
signi offertur occasio. ut per
Qͦd aũt descendos de monte.
pꝰ ea quã p̾cepta illic discipłis
⁊ multitudim dedit. leꝓsum
statim extendẽs manũ suam
curat. significat eos qui de illi
implendis dubitabant suo au¬
xilio ab huiꝰ cemodi uarietate
mundari. Et ait illi iħs. U
de nenuini dixeris. Quare p̾¬
doceret nõ uulganda nr̃a be¬
neficia s p̾menda. ut nõ solũ
a m̾cede abstineamꝰ peccunie.
s etiã gr̃e: S uade ostende te

Expanded text:
post praedicationem atque doctrinam signi offertur occasio: ut per uod autem descendens de monte posteaquam praecepta illic discipulis et multitudini dedit, leprosum statim extendens manum suam curat, significat eos qui de illis implendis dubitant suo auxilio ab hujuscemodi varietate mundari. Et ait illi Jesus: Vide, nemini dixeris. Quare prdoceret non vulganda nostra beneficia, sed premenda, ut non solum a mercede abstineamus pecuniae, sed etiam gr
Abbreviated transcription (Latin):
be multe. Descensio illiꝯ de mõ¬
te. incarnationẽ illiꝰ significat.
qua semetipsũ exinannut. for¬
mamn serui accipiens. Et post
hec secute sunt curbe multe.qr
post ꝙͣ uerbũ caro factũ ẽ ⁊ ha¬
bitauit innobis: qui anteatã¬
tum inuidea notꝰ erat.⁊ in uno
poplo nom̃ illiꝰ magnũ habe¬
batur: ꝑ hec admirabilis factꝰ
ẽ inuniu̾sa t̾ra. dr̃. Ad litt̾ani
aũt turba que eũ sequebat᷑. ali¬
qnͣti ꝓpt̾ caritatẽ: aliqnͣti ꝓpter

Expanded text:
e quod descensio illius de monte incarnationem illius significet, quia semetipsum exinanivit, formam servi accipiens. Et post haec secutae sunt eum turbae multae. Quia postquam Verbum caro factum est et habitavit in nobis, qui antea tantum in Judaea notus erat, et in uno populo nomen illius magnum habebatur, post haec admirabilis factus est in universa terra. Ad litteram quoque turba quae eum sequebatur, aliquanti propter charitate
Abbreviated transcription (Latin):
uerũt. ⁊ egent gła di. illa scilie
ut extenta manu saluatoris.
hoc ẽ incarnato dĩ uerbo: humͣ¬
namq contingentẽ naturam.
ab erroris p̾sci uarietate mũdẽ¬
tur. possintq cumaplis audi¬
te. iam uos mundi estis. ꝓpter
ẜmonẽ quẽ loquutus sũ uobis.
& qui diutiꝰ ab hominabiles a
popło dĩ erant castris sequestra¬
ti. iam aliqñ templo reddi et
sac̾doti queant offerri. illi uti¬
audientes ab apło. templũ eĩ¬

Expanded text:
verunt, et egent gloria Dei . Illa, scilicet, verunt, et egent gloria Dei . Illa, scilicet, ut, extenta manu Salvatoris, hoc est incarnato Dei Verbo, humanamque contingente naturam, ab erroris prisci varietate mundentur, possintque cum apostolis audire: Jam vos mundi estis propter sermonem quem locutus sum vobis , et qui diutius abompopulo Dei erant castris secreti, jam aliquando templo reddi et sacerdoti queant offerri, illi utiaudientes ab Apostolo: Templum e
Abbreviated transcription (Latin):
cepit moyses intestimonium
illis. Ostendere se sac̾doti ui¬
betur: ut intelligeret sac̾dos
cũ nõ legis ordine. s grã dei.
supͣ lege̾m eẽ curatumꝰ. Offẽur
aũt sacrificiũ. ut ostendet do¬
minꝰ qr legẽ nõ solueret s mm¬
pleret: qui scđm legem gradi¬
ens. supͣ legem sanaret eos qͦs
remedia legis nõ sanauerant.
Et bene addidit intestimoniũ
illis. hoc ẽ si dño credant: si im¬
pietatis lepra ab illis discedat.
Qͦd si quẽ mouet. quomͦ dñs
mosaycũ uideatur. approbare sa¬
crificiumr: cum id nõ receꝑit ec¬
clesia. menimerit nõdũ cepisse
sione holocaustum suũ. Nõ ãt
oportebat. auferri significantia
sacrificia: priꝰqmͣ illud qd̾ signi¬
ficabatur confirmatũ eẽt con¬
testatione apłoꝵ p̾dicantium:
⁊ fide credentiũ ppłoꝵ. Quia uͦ
tipice uir iste poccatis languid̾
genus designat humanũ: rec¬
te nõ solum leꝓsus. uerũ etiam
uixta eu̾głm luche plenus lepͣ
fusse describit᷑. Om̃s enĩ pecca¬

Expanded text:
cepit Moyses in testimonium illis . Ostendere se sacerdoti jubetur, ut intelligeret sacerdos eum non legis ordine, sed gratia Dei supra legem esse curatum. Offerre autem sacrificium, ut ostenderet Dominus quia legem non solveret, sed impleret; qui secundum legem gradiens supra legem sanaret eos, quos remedia legis non sanaverant. Et bene addidit in testimonium illis, hoc est, si Deo credant, si impietatis lepra discedat. Quod si quem movet, quomodo Dominus Mosaicum videatur approbare sacrificium, cum id non receperit Ecclesia, meminerit nondum esse coepisse sione holocaustum suum. Non autem oportebat auferri significantia sacrificia, priusquam illud quod significabatur, confirmatum esset contestatione apostolorum praedicantium et fide credentiuste peccatis languidum genus designat humanum, recte non solum leprosus, verum etiam, juxta Evangelium Lucae, plenus lepra fuisse describitur. Omnes enim pecca
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ ⁊ sp̃uali.i nullo tali fine coher¬
centur. Nonem̃ adm̃surã dat
ds̃ sp̃m. Sub modio gͦ lucer¬
nã ponit. quisqͥs lucẽ doctune
bone comodis tp̃ralibꝰ obscur¬
at ⁊ tegit. Seq̃r. Sed suꝑ can¬
delabrum. Suꝑ candelabrum
ũ minist̾io dĩ subicit. ut suꝑi¬
or sit p̾dicatiou̾itatis.⁊ inferi¬
or seruitꝰ corporis. ꝑ ipsã tam̃
corporis ẜuitutẽ excelsior luce¬
at doctrina. que ꝑ officia corpo¬
ralia. ad ẽ ꝑ uocẽ ⁊ linguã ⁊ cete¬
ros corporis motꝰ. in bonis oꝑi¬
bus insinuatꝰ dicentibꝰ. Sq̃r.

Expanded text:
vero et spiritualia nullo tali fine coercentur: Non enim ad mensuram dat Deus spiritum . Sub modio ergo lucernam ponit, quisquis lucem bonae doctrinae commodis temporalibus obscurat et tegit. Sed super candelabrum. Super candelabrum um ministerio Dei subjicit, ut superior sit praedicatio veritatis, et inferior servitus corporis: per ipsam tamen corporis servitutem excelsior luceat doctrina, quae per officia corporalia, id est per vocem et linguam et caeteros corporis motus in bonis operibus insinuatur discentibus.
Abbreviated transcription (Latin):
cendunt lucnam. & ponunt c¬
am sub modio. ab. Quid pu¬
taiis ita cẽ dictũ sub modio.¬
ut occultatio tantũ lucerne acci¬
pienda tanꝙͣ sidic̾et. Nemo accẽ¬
dit lucernã ⁊ occultet illã. An a¬
liqͥd etiã modiꝰ significat. ut ħ
sit pon̾e lucernã submodio. suꝑi

Expanded text:
cendunt lucernam, et ponunt eam sub modio. Quid putamus? ita esse dictum sub modio,ut occultatio tantum lucernae accipienda sit, tanquam si diceret, Nemo accendit lucernam, et occultat illam? an aliquid etiam modius significat, ut hoc sit ponere lucernam sub mo
Abbreviated transcription (Latin):
cent patrẽ nr̃m qui in celis ẽ.
ut hoc ipsũ qd̾ homo ꝑ bona oꝑa
placet hominibꝰ. no ibi finem
ꝯstituat ut hoĩbꝰ placeat: s re¬
ferat hoc ad laudem dĩ. ⁊ ꝓpt̾ea
placeat hominibꝰ ut m illo głi¬
ficetur ds̃. Hoc enĩ laudantibꝰ
expedit. ut ñ hominẽ s dm̃ ho¬
norẽt: sic̃ impso hominẽ quem

Expanded text:
cent Patrem vestrum qui in coelis est: » ut hoc ipsum quod homo per bona opera placet hominibus, non ibi finem constituat ut hominibus placeat; sed referat hoc ad laudem Dei, et propterea placeat hominibus ut in illo glorificetur Deus. Hoc enim laudantibus expedit, ut non hominem, sed Deum honorent: sic
Abbreviated transcription (Latin):
accepturi erãt. s ea beniuolen¬
cia discerẽt ut cet̾os docẽt. nõ
ad laudem suã s ad głam dĩ bo¬
na sua oꝑa referentes: incipit
eos iã informare ⁊ docere. qd̾ do¬
ceant tanꝙͣ si quererẽt dicc̃tes.
E cre uolumꝰ omĩa sustinere
ꝓ tuo nomine: ⁊ doctrinã tuã
nõ ab scond̾e. s qͥd ẽ hoc ipsum

Expanded text:
benevolentia discerent, ut caeteros docerent, non ad laudem suam, sed ad gloriam Dei bona sua opera referentes; incipit eos jam informare et docere quid doceant, tanquam si quaererent dicentes: Ecce volumus et omnia sustinere pro tuo nomine, et doctrinam tuam non abscond
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ recributionẽ m̃sure : qr ea quiꝰ¬
q recipiet que gessit incorpore.
Ut illic inqͥt apłs. recipiat unꝰ¬
qͥsq que gessit incorpore: ex tã¬
quã de hoc modio corporis. alio
loco dr̃. In qͣ enim m̃sura mẽsi
fueritis: iea remetiet᷑ uob. si

Expanded text:
 retributionem mensurae, quia ea quisque recipit quae gessit in corpore, ut illic, inquit Apostolus, recipiat unusquisque quae gessit in corpore : et tanquam de hoc modio corporis alio loco dicitur, In qua enim mensura mensi fueritis, in ea remetietur vobi
Abbreviated transcription (Latin):
as̃ Ostendẽs fatuos cẽ iudicã¬
dos qui tẽporaliũ bonoꝵ uł co¬
piam sectantes. uł inopiã me¬
tuentes: amittunt que nec da
qͦs condiendi sunt quodammͦ
ppłi. metu ꝑsecutionũ tẽporali¬
um amiseritis regna celoꝵ. qͥ
atur. cum uos eleg̾it ds̃ ꝑ qͦs
errorẽ auferat octeroꝵ : Seqͥtꝰ.
ab hominibꝰ. Non itaq calca
can enĩ nõ pot: nͥ inferior. S
inferior nõ est. qui quãus cor
pore multa in t̾ra sustineat. cor¬
de tam̃ fixus in celo ẽ. Sequitꝰ¬
Fxxxii. Uos estis lux mimdi.
dic̃ lum̃ mundi. Nam neq
suꝑiꝰ ista t̾ra accipienda ẽ. qmͣ
pedibꝰ corporeis calcamꝰ: s ho¬
mines qui int̾ra habitant. uel
rtiã pecc̃ores quoꝵ condiendis
⁊ extinguẽdis fetoribꝰ aplos cũ
sale dñs misit. Et hic mundũ
ñ celũ .& terrã. s homines qͥ sũt
inmũdo uł diligunt mũdũ o¬
portet intelligi. quibꝰ illumi

Expanded text:
ae: ostendens fatuos esse judicandos, qui temporalium bonorum vel copiam sectantes, vel inopiam metuentes, amittunt aeterna, quae nec dars per quos condiendi sunt quodammodo populi, metu persecutionum temporalium amiseritis regna coelorum; atur, cum vos elegerit Deus, per quos errorem auferat caeterorum? Ergo ab hominibus. Non itaque calcatcari enim non potest, nisi inferior, sed inferior non est, qui quamvis in terra multa sustineat, corde tamen fixus in coelo est. Sicut17. Vos estis lumen mundi. dicit lumen mundi. Nam neque superius ista terra accipienda est, quam pedibus corporeis calcamus, sed homines qui in terra habitant, vel etiam peccatores, quorum condiendis et exstinguendis putoribus apostolicum salem Dominus misit. Et hic mundum non coelum et terram, sed homines qui sunt in mundo vel diligunt mundum, oportet intelligi, quibus i
Abbreviated transcription (Latin):
tim̃ta sua i uia sternunt: sig¬
abstinentiam edomãt. ut ei
iter ad m̃tem parẽt. uł exc̃pla
bona sequentibꝰ p̾beant. Alii
mi arboꝵ. dicta sũt patrũ p̾ce¬
dentium ⁊ exempla. ⁊ quisqͥs
in exemplum recte credendi:
dixerunt seu fecerũt pandit:
ramos ꝓfecto de arboribꝰ cedit.
quibꝰ iterasim dnĩn portantiᷤ
complanet. qr sententias de scõ¬
ꝵ libris excerpit: ꝑ quas simpli¬
cium xp̃i corda ne inuiauerita¬
tis errent edificet.

Expanded text:
timenta sua in via sternunt, abstinentiam edomant, ut ei iter ad mentem parent, vel exempla bona sequentibus praebeant. Alii mi arborum dicta sunt Patrum praecedentium exempla. Et quisquis in exemplum recte credendi dixerunt seu fecerunt, pandit: ramos profecto de arboribus caedit, quibus iter asini Dominum portantis complanet, quia sententias de sanctorum libris excerpit, per quas simplicium Christi corda ne in via veritatis errent, aedificet.
Abbreviated transcription (Latin):
us exhebreis. hebreo sermoe
scripsit eu̾głm: etiam a sine
facit m̃tionem. ꝓuida utq
dispensatione. ut quoꝵ sa¬
lutem scribendo quesierũt.
hos saluandos a dño nusti¬
ce doceret eẽ figuratos. Et
bene cum ad montẽ oliueti
ueniss dñs. discipłos qui ħ
anmalia adducerẽt misit.
qr nõ nr̃is ad cum meritis.
s sola ipsiꝰ gr̃a largiente ꝑ¬

Expanded text:
us ex Hebraeis, Hebraeo sermone scripsit Evangelium, etiam asinae facit mentionem, provida utique dispensatione, ut quorum salutem scribendo quaesierunt, hos salvandos a Domino mystice docerent esse praefiguratos. bene cum ad montem Oliveti venisset Dominus, discipulos qui haec animalia adducerent, misit: quia non nostris ad eum meritis, sed sola ipsius gratia largiente, p
Abbreviated transcription (Latin):
s ioħ. Uis agnoscere m̾asu¬
etudinem uenientis: consi¬
dera speciẽ aduentus eius.
Non sedit incurro aureo p̾¬
cioso purpura fulgens: nec
ascendeͭ suꝑ feruidum equũ.
discordie amatorẽ ⁊ litis: sed
sedit suꝑ asinam. tranquilli¬
tatis ⁊ pacis amicam. Non
uides incircuitu eiꝰ splendẽ¬
uenit mansuetus. nõ ut ꝓpt̾
potentiam timeat᷑: s ꝓpter
mansuetudinẽ diligatuir.
¶B.Qina requiescit incord̾
humiliũ ⁊ quietoꝵ ⁊ tremẽ¬
tiũ uerba eiꝰ: siue qui insyna ẽoꝵ¬
goga iugum legis trahere no¬
uerunt: seu illoꝵ quigenci¬
li di libertate effrenes : eiꝰ¬
dem synagoge istantia. ad
fidei ⁊ ueritatis sũt grãm con¬

Expanded text:
suae. Vis cognoscere mansuetudinem venientis, considera speciem adventus ejus . Non sedet in curru aureo pretiosa purpura fulgens, nec ascendit super feruidum equum discordie amatorem et litis, sed super asinam tranquillitatis et phabet in circuitu suo splendenvenit mansuetus; non ut per potentiam timeatur, sed ut propter mansuetudinem diligatur.ia requiescit in corde humilium et quietorum et trementium verba ejus, sive eorum qui in synagoga jugum legis trahere noverunt: seu illorum qui gentili diu libertate effrenes, ejusdem synagogae instantia ad fidei et veritatis sunt gratiam con
Abbreviated transcription (Latin):
illi corda hominũ ante nuda
⁊ frigida quo xp̃o sessore dignͣ
es scĩ quos libet a sc̃itatis habi¬
tu uacuaͦs inueniunt: hosq
uirtutum suaꝵ exemplis ad
suscipiendã fidem ⁊ dilectionẽ
sin conditoris mmbuunt. Nõ
enĩnudam dñs asinam: non
nudũ uoluit ascendere pullũ:
qr siue uideus seu gentilis. nͥ
scõꝵ fuerit dictis ornatus ⁊ ac¬
tis: nõ potest dñm habere rec¬
torẽ. s regnat potiꝰ peccatum
in eus mortali corpore: adobe¬
diendum cõcupiscentiis eius.¬
¶H Scđm litteram intã par¬
uo itineris spatio: suꝑ utrum¬
q anĩal sedere non potuit. Aut
sessore fuit. aut si pullum qd̾
magis cõpetit usus ẽ ad seden¬
dum: asina ducta ẽ libera. Er¬
go cum hystoria uł inpossibi¬
litate̾ habeat uł pͥulcritudinẽ.

Expanded text:
illi corda hominum ante nuda et frigida, quo Christo sessore digna es sancti quoslibet a sanctitatis habitu vacuos inveniunt, hosque virtutum suarum exemplis ad suscipiendam fidem et dilectionem sui conditoris imbuunt. Non enim nudam Dominus asinam, non nudum voluit ascendere pullum, quia sive Judaeus sive gentilis, nisi sanctorum fuerit dictis ornatus et actis, non potest Dominum habere rectorem, sed regnat potius peccatum in mortali ejus corpore ad obediendum concupiscentiis ejusndum litteram in parvo itineris spatio super utrumque animal sedere non quiverit. Aut sessore fuit: aut si pullo, quod magis competit, usus est ad sedendum, asina ducta est libera. Ergo cum historia vel impossibilitatem habeat, vel turpitudinem,
Abbreviated transcription (Latin):
nit tibi mansuetus. ioh. Ec¬
ce: ostendentis est uerbum.
idẽ uidete nõ carnali aspec¬
tu s sp̃uali incellectu: oꝑa
uirtutum eiꝰ aspicite.¶s. Q̾¬
sueuit dicens. Discite a me
qr mitis sum ⁊ humilis cor¬
de.⁊ inuenietis requiema¬
minabꝰ nr̃is. De quibꝰ psal¬
mista. Oansueti inquit
possidebũt t̾ram: ⁊ delectabũ¬
tur in multitudine pacis
milibꝰ corde t̾ram pacis tri¬
buit: quos in t̾ra belli ⁊ tri¬
bulationũ. qnͣdam rex im¬

Expanded text:
nit tibi mansuetus, etc. Ecce ostendentis verbum est, id est, videte non carnali aspectu, sed spiritali intellectu opera virtutum ejus aspicite, iscite a me, quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris . De quibus Psalmista: Mansueti, inquit, possidebunt terram, et delectabuntur in multitudine pacis milibus corde, terram pacis tribuit, quos in terra belli et tribulationum quondam rex im
Abbreviated transcription (Latin):
Animal quidem. post ꝙͣ in¬
suum remissum ẽ. Anmał
aũt ꝓpħia. in eccłia mansit.
uidebatur necessariũ erat ĩ¬
xp̃o: s illud qd̾ intelligẽbat᷑.
id ẽ non caro s ratio. Ideoq

Expanded text:
animal quidem quod, postquam insuum remissum est. Animal autem prophetia in Ecclesia remansit. videbatur, erat necessarium Christo, sed illud quod intelligebatur, id est non
Abbreviated transcription (Latin):
ribus pͥcipitur ut siqͥd eis ob¬
stiterit aduersitatis: siquis
ꝓhibuerit pecc̃ores a laque¬
is di abli solui. ⁊ ꝑ confessio¬
nẽ fidei dño adduci: nõ tamẽ
p̾dicando desistant. s cõstã¬
ter insinuent: qr dñs ad e¬
dificandam eccłiam suã ta¬
libꝰ opꝰ habet. Quam ius
eñ senus sit ꝑsecutor ⁊ ma¬
nis: nõ potest᷑ obsistere sal¬
uationi quos nouit dñs qr
sunt eius: ⁊ qͦs adutam pre¬

Expanded text:
ribus praecipitur, ut si quid eis obstiterit adversitatis, si quis prohibuerit peccatores a laqueis diaboli solvi, et per confessionem fidei Domino adduci, non tamen praedicando desistant, sed constanter insinuent quia Dominus ad aedificandam Ecclesiam talibus opus habet. Quamvis enim saevus sit persecutor et immanis, non potest eorum obsistere salvationi quos novit Dominus, quia sint ejus quos ad vitam prae
Abbreviated transcription (Latin):
sit discipulos. ut significar
inutrũq ppłm circiuncisio¬
nis scilicet ⁊ p̾putii. p̃dicatoreᷤᷤ
eẽ destinandos. Uel certe du¬
os inisit: ut cosdẽ p̾dicatores
doctrina simul ⁊ oꝑatione ꝑ¬
fectos cẽmoneret. ne uel erro¬
ris uerba indocti uentate̾ miᷤ¬
cerent: uel caque recte docuis¬
sent. ꝑuerse iuiuendo negarẽt.

Expanded text:
 ut significaret in utrumque populum, circumcisionis videlicet et praeputii, praedicatores esse destinandos. Vel certe duos misit, ut eosdem praedicatores doctrina simul et operatione perfectos esse moneret: ne vel erroris verba indocti veritati miscerent, vel ea quae recte docuissent perverse vivendo negarent.
Abbreviated transcription (Latin):
mecctia p̾dicet creaturã. U
merito ꝑ centurionẽ fides eccłe
celestiũ ꝑ mortẽ dñi reseratõ.
continuo iħm ⁊ uere iustũ
hominẽ. ⁊ uere dĩ filiũ. synago¬
ga tacente confirmat

Expanded text:
creaturam. Unde merito per centurionem fides Ecclesiae coelestium per mortem Domini reserato, continuo Jesum et vere justum hominem, et vere Dei Filium synagoga tacente confirmat
Abbreviated transcription (Latin):
ruginas fecisse tenebras: itium
horaꝵ spacium ponitur: ut
om̃is causantium occasio tol
cumbet sol meridie. ⁊ conene¬
bricabitur suꝑ t̾ram in die
cum adhuc mediaeẽt dies
Uidetur mͥ clarissimum lu¬
m̃ mundi. hoc ẽ luminare
manis retraxisse radios suos:
ne aut pendentem uid̾et dĩm
aut impios blasphemantes
sua luce fiuerentur.¶R & no¬
tandum qd dñs sexta hora. hoc
est recessuro a centro mundi.
sole crucifixꝰ sit. Diluculo ãt
hec ẽ oriente iam sole. resiuirec¬
cionis sue mistenã celebrarit.
Scatu enim tpr̃is signauit.
qd̾ effectu oꝑis cx̾ibuit. quia
tum ẽ qd̾ audierit uocẽ dñi dĩ
de ambulantis inparadiso:
adauram pꝰ meridiẽ. Post
meridiẽ namq. inelinata lu
ce fidei. ad aurã uͦ: refrigescẽ¬
ce feruore caritatis. Deambu¬
lans aũt audiebatur. qr ab ho¬
mine peccante recesserat. Ra¬
tionis gͥ ymo diune pietatis
ordo poscebat: ut codẽ tp̃ris
articło quiͦ tunc ade p̾uaucã¬

Expanded text:
rugineas fecisse tenebras, trium rugineas fecisse tenebras, trium horarum spatium ponitur, ut omnis causantium occasio tollcumbet sol meridie, et contenebrabitur super terram in die cum adhuc media esset dies . Videturque mihi clarissimum lumen mundi, hoc est, luminare majus retraxisse radne aut pendentem videret Dominum, aut impii blasphemantes sua luce fruerentur. Et notandum, quod Dominus sexta hora, hoc est, recessuro a centro mundi sole crucifixus sit; diluculo autem, hoc est, oriente jam sole resurrectionis suae mysteria celebrarit. Statu enim temporis signavit, quod effectu operis exhibuit. Quia tum est quod audierit vocem Domini Dei deambulantis in paradiso ad auram post meridiem . Post meridiem, nce fidei; ad auram vero, refrigescente fervore charitatis. Deambulans autem audiebatur, quia ab homine peccante recesserat. Rationis ergo, imo divinae pietatis ordo poscebat ut eodem temporis articulo quo tunc Adae praevarican
Abbreviated transcription (Latin):
runt: a tpr̃alibꝰ se parit
et̾tus gaudiis pͥuant
aũt ueracit̾ bona patͥe ce¬
lestis suspirãt. ad hecabsq
ulla dubietate xͦ miserãte
ꝑueniunt.¶h. Potest ⁊indu¬
obus latronibus utq ppłs et
gentiũ ⁊ iudeoꝵ significari.
qui pͥmũ quidem ut̾q ppłs do¬
minũ blasphemauit: quando
parit̾ uidei ⁊ gentes an morte
dñi consenser᷑. Idostea uͦ signo¬
ꝵ maguitudine alter exterri¬
tus egit penitentiam. ⁊usq ho¬
die uideos increpat blasphe¬
mantes. I cec xl. A sexta aũt
hora tenebre facte sunt suꝑ u
mu̾sam t̾ram: usq ad horam
nonam. Qui scripserunt cõ¬
tra eugłista. suspicantur eclip¬
sim solis quo certis statutisq¬
quo tp̃ribꝰ accedere solet. disci¬
surrectione dñi int̾pretatum.
cum defectum solis nũꝙͣ nisi
orteͣ lune fieri soleat. Nulli
aũt dubium ẽ. pascħ tp̃re lunã
fuisse plenissimã. & nõ forte
uideretur umbra t̾r̾e uel orbis
lune soli obpositus breues ⁊ fer¬

Expanded text:
irunt, a temporalibus se pariter irunt, a temporalibus se pariter et aeternis gaudiis privant. Qui autem veraciter bona patriae coelestis suspirant, ad haec absque ulla dubietate Christo miserante perveniunt. Potest et in duobus latronibus uterque populus et gentium et Judaeorum significari, quia primum quidem uterque populus Dominum blasphemavit, quando pariter Judaei et gentes in mortem Domini consenserunt. Postea vero signorum magnitudine alter exterritus egit poenitentiam, et usque hodie Judaeos increpat blasphemantes. A sexta autem hora, tenebrae factae sunt super universam terram usque ad horam nonam. Qui scripserunt contra Evangelia, suspicantur deliquium solis, quod certis statutisque temporibus accidere solet, discisurrectione Domini interpretatos: cum defectus solis numquam nisi ortu lunae fieri soleat. Nulli autem dubium est paschae tempore lunam fuisse plenissimam. Et ne forsitan videretur umbra terrae, vel orbis lunae soli oppositus, breves et fer
Abbreviated transcription (Latin):
metipsum ⁊ uos: alt̾ uero
⁊ illum digna inuectione
redarguit. ⁊ dñm fideli sup¬
plicatione p̾catur dicens.
dñe mem̃to mei cum uen̾is
in regnumtuũ.: usq hodie
geri meccłia uidemꝰ: cum
mundanis tacti afflictioni¬
bus. ueri sił ⁊ falsi xp̃ia¬
ui. Illi quidem qui ficta
m̃te dince passionis sacra¬
m̃ta gestant: ad p̾sentis u¬
te gandia cupiunt libari a
dño. At qui simplici intẽ¬
si in cruce dñi nr̃i. ita potiꝰ
a p̾sentibꝰ erũpns optãt
erui. ut sp̃m suũ. in manꝰ
sui cõmedent auctoris: u¬
naq cum ipso regni celes¬
tis desiderent ẽẽ participe ᷤᷤ
Uonde uñ illiͤs qui fide du¬
bia dnĩ p̾cabatur. fundi¬
tus ẽ conteptus a dño: ne¬
q ulla responsione dignꝰ
abitus. At uͦ p̾ces illuis
q̃r eternam a se salutem q̃¬
rebat: ꝑia mox dñs ex audi¬
tione susciꝑe dignatus ẽ
qr nimirũ quicumq intͥ¬
bulationibꝰ positi. tp̾ralia
tantum a dño solatia reqͥ¬

Expanded text:
metipsum et nos, alter vero metipsum et nos, alter vero et illum digna invectione redarguit, et Dominum fideli supplicatione precatur dicens: Domine, memento mei cum veneris in regnum tuum, usque hodie geri in Ecclesia videmus, cum mundanis tacti afflictionibus veri simul et falsi Christiani, illi quidem qui ficta mente dominicae passionis sacramenta gestant, ad praesentis vitae gaudia cupiunt liberari a Domino. At qui simplici intenin cruce Domini nostri, ita potius a praesentibus aerumnis optant erui, ut spiritum suum in manus sui commendent auctoris, unaque cum ipso regni coelestis desiderent esse participes. Unde bene ille, qui fide dubia Dominum precabatur, funditus est contemptus a Domino, neque ulla responsione dignus habitus. At vero preces illius qui aeternam a se salutem quaerebat, pia mox Dominus exauditione suscipere dignatus est, quia nimirum quicunque in tribulationibus positi, temporalia tantum a Domino solatia requ
Abbreviated transcription (Latin):
lucham testimoniũ. alt̾¬
⁊ compescuit eũ ⁊ in dñm
credidit: nisi intelligamus
matħm ⁊ marchũ breuitꝰ
ꝑstringentes. hunc locum.
płalem numerũ ꝓ singłari
posuisse  sic̃ in epła adhebre¬
os legunꝰ pluralit̾ dictum.
Cluserant ora leonũ: cum
solus damel significari in¬
celligatur: ⁊ płalit̾ dictum
secti sũt: cum de solo ysaia
cradatur. Quid aũt usitaciꝰ
uerbi grã ꝙͣ ut dicat aliquiᷤ.
⁊ rustici michi insultant. ⁊̃
siunꝰ in sultet: Tunc eni
ess contrariũ qd̾ luchas de
uno manifestauit. si illi di¬
xissent ambos latroues con¬
uiciasse dño: tam̃ poss sub
numero płali unꝰ incelligi.
Cum uͦ dictum ẽ latrones.
uł qui cum eo crucifixi erat:
nec ad dictum ẽ anbo. non
solum si ambo fecissent pos¬
set hoc id̾: s etiam qr unuꝰ
hoc fecit. potuit usitato lo¬
cutionis modo ꝑ pluralem
numerum significari. Qd̾
uͦ lucha testante uns latro do¬
minũ blasphemat dicens.
situ es xp̃s saluum fac te¬

Expanded text:
Lucae testimonium, alter et compescuit eum, et in Deum credidit, nisi intelligamus Matthaeum et Marcum breviter perstringentes hoc loco pluralem numerum pro singulari posuisse, sicut in Epistola ad Hebraeos legimus pluraliter dictum: Clauserunt ora leonum , cum solus Daniel significari intelligatur. Et pluraliter dictum, secti sunt, cum de solo Isaia tradatur. Quid autem usitatius, verbi gratia, quam ut dicat aliquis: Et rustici mihi insultant etiam si unus insultet. Tunc enim esset contrarium quod Lucas de uno manifestavit, si illi dixissent ambos latrones conviciatos Domino, tamen posset sub numero plurali unus intelligi. Cum vero dictum est latrones, vel qui cum eo crucifixi erant, nec additum est ambo, non solum si ambo fecissent posset hoc dici, sed etiam quia unus hoc fecit, potuit usitato locutionis modo per pluralem numerum significari. Quod vero Luca testante unus latro Dominum blasphemat dicens: Si tu es Christus, salvum fac te
Abbreviated transcription (Latin):
punt. S mͥ uidetur tremo¬
tus ⁊ reliqͣ. cipum feire cre¬
dentium. qd̾ pristinis enroꝵ
uitiis derelictis: ⁊ cordis einol¬
lita duritia. qui priꝰ similes
erant tunilis mortuoꝵ. p̾ca
in passione dñi terra mota ẽ.
iubta illud quod scriptum
c̃ in aggeo. Ad huc ego semil
celum: ⁊ ueniet desid̾atus
cunctis gentibꝰ. ab oriente
⁊ occidente ueniant. ⁊ recũ¬
bant cum abraham ysahac
⁊ iacob. &̾ petre scisse. du
ra corda gentiliũ. sine petre
uniuersa uaticinia ꝓpħaꝵ.
qui ⁊ ipsi a petra ħ est. axp̃o
cum aplis petre uocabulũ
susceꝑunt. ut quicqͥd in eis
duro logis uelamine clau¬
sepulcra extrinsecꝰ dealba¬
ta. que uitus plena sunt os¬
sibꝰ mortuoꝵ. idõ sũt aꝑta:
ut egrederentur de his qui
prus in fidelitate mortui e¬
rant. ⁊ cum resurgente xp̃o
atq uiuente uiuerẽt.⁊ ĩgre¬
municipatum neqͣqmͣ interra
s in celo. morientesq cũ teire¬
no adam: resurgerent cũ adã

Expanded text:
nt. Sed mihi videtur terraemotus et reliqua typum ferre credentium, quod pristinis errorum vitiis derelictis, et cordis emollita duritia, qui prius similes erant tumulis mortuorum, postea in passione domini terra commota est iuxta illud, quod scriptum est in Aggeo: adhuc ego semel terram et ueniet desideratus cunctis gentibus, ut ab oriente et occidente ueniant et recumbant cum Abraham, Isaac et Iacob. et petrae scissae sunt: dura corda gentilium; siue petrae uniuersa uaticinia prophetarum, qui et ipsi a petra Christo cum apostolis petrae uocabulum susceperunt, ut, quicquid in eis duro legis uelamine . clausepulchra extrinsecus dealbata, quae intus plena sunt ossibus mortuorum, ideo sunt aperta, ut egrederentur de his, qui prius in fidelitate mortui erant, et cum resurgente Christo atque uiuente uiuerent et ingremunicipatum, nequaquam in terra, sed in coelo; morientesque cum terreno Adam, resurgerent cum Adam
Abbreviated transcription (Latin):
nouum instrum̃tum.⁊ a sum¬
mo usq deorsũ ab initio mun¬
di qndo honio conditus est:
⁊ reliqua que facta in medio
teriꝰ aniuteriꝰ. michiq uidetꝰ
inpassione dñi illud uelũ eẽ
concissũ. qd̾ ⁊ intabnacło ⁊ in
tem plo fuerat positum: ⁊ ap¬
pellabatur exteriꝰ.qr nũc ex
parte uidemꝰ. ⁊ ex parte cog¬
noscimus. Cum aũt uen̾it
qd̾ ꝑfectum ẽ. tunc etiã uelũ
intetius difrũpendũ. ut oĩa
que nũc nobis abscondita st̃.
lum. quid uas aureũ inqͦ mã¬
na reconditum fuit. Nũc
enĩ ꝑ speculũ uidemꝰ iueni
ciem. Et cum ystorie nobis
scire non possumꝰ¬

Expanded text:
nouum instrumentum, et a summo usque deorsum, ab initio mundi, quando homo conditus est et reliqua, quae facta in medio terius an interius; mihique uidetur in passione domini illud uelum esse conscissum, quod et in tabernaculo et in templo foris positum fuit et appellabatur exterius, quia nunc ex parte uidemus et ex parte cognoscimus; cum autem uenerit, quod perfectum est, tunc etiam uelum interius disrumpendum, ut omnia, quae nunc nobis abscondita sunt,lum, quid uas aureum, in quo manna reconditum fuit. nunc enim per speculum uidemus gine et, cum historiae nobis scire non possum
Abbreviated transcription (Latin):
gus eiꝰ inpeccato ꝵ remissi¬
onẽ. hoc est in nrãm mũda¬
tionẽ fuiss effusus. Parũ¬
dinẽ uero cui imposita ẽ spon¬
gia. scriptura significatur. que
implebatur hoc facto. sic̾ eim
dici potest littera que arũdĩe
scribitur. S significantius
sonos uocis humane. usitatiꝰ¬
sime dicimꝰ linguas. scriptu¬
ram uͦ arundinẽ dici. qͦ minꝰ
usitatum. eo magis ẽ misti¬
ce figuratum¬
na: emisit sp̃m. Quid hac
uoce magna dix̾it dñs: luchaᷤᷤ

Expanded text:
guis ejus in peccatorum remissionem, hoc est, in nostri mundationem fuisset effusus. Per arundinem vero, cui imposita est spongia, Scriptura significatur, quae implebatur hoc facto. Sicut enidici potest littera quae arundine scribitur. Sed significantius sonos vocis humanae usitatissime dicimus linguas, Scripturam vero arundinem dici, quo minus usitatum, eo magis est mystice figuratumna expiravit. Quid hac voce ma
Abbreviated transcription (Latin):
Sine: uideamꝰ anueniat
obcausam adũo acetũ sit po¬
tui datum: iohs ostendit
pleniꝰ dicens. Postea scienꝰ
iħs qr iam om̃ia consũmata
sunt: ut cõsũmaretur scuip¬
tura dicit. Sitio. Uas gͦ po¬
situm erat aceto plenũ. illi
aũt spongiam plenã a ceto.
y sopo cutumponentes: obtu¬
lerunt orieiꝰ. A. Uidit gͦ qͦ¬
niam consũmata sũt om̃ia
que oportebat ut fierẽt: añt¬
ꝙͣ acciꝑet acetum ⁊ traderet
sp̃m̃: atq ut hoc etiam consũ¬
maret᷑ qd̾ ait. ⁊ insiti mea po¬
tauer̃ me aceto: sitio inquit.
Tanꝙͣ hoc diceret. Hoc minꝰ
fecistis: date qd̾ estis. Iudei
quippe ipsi erant acetum. de¬
generantes auino patriar¬
pleno uase. de iniquitate mũ¬
di huiꝰ impleci. cor habenteᷤ
uelut spongiam. cauernosiᷤ
quodam m᷑ atq tortuosis la¬
tibłis fraudulentũ. Y sopũ
cui circumposuer spongiam
aceco plenam: qm̃ herba ẽ
humilis ⁊ pectꝰ purgat. ip¬
sius xp̃i humilitatẽ congru¬
entur accipimꝰ. ꝙͣ circumde¬

Expanded text:
Sine, videamus, si veniat ob causam Domino acetum sit potui datum, Joannes ostendit plenius, dicens: Postea sciens Jesus quia jam omnia consummata sunt, ut consummaretur Scriptura, dicit: Sitio. Vas autem positum ergo spongiam plenam aceto, hyssopo circumponentes, obtulerunt ori ejus . Vidit ergo quoniam consummata sunt omnia quae oportebat ut fierent, antequam acciperet acetum, et traderet spiritum. Atque ut hoc etiam consummaretur, quod ait: Et in siti mea potaverunt me aceto , Sitio, inquit. Tanquam hoc diceret: Hoc munus fecistis, date quod estis. Judaei quippe ipsi erant acetum degenerantes a vino patriarpleno vase, de iniquitate mundi hujus impleto, cor habentes velut spongiam cavernosis quodammodo atque tortuosis latibulis fraudulentam. Hyssopum, cui circumposuerunt spongiam aceto plenam, quoniam herba est humilis, et pectus purgat, ipsius Christi humilitatem congruenter accipimus, quam circumde
Abbreviated transcription (Latin):
matum ẽ: ⁊ inclinato capi¬
te tradidit sp̃m. Int̾ illud
na ꝙͣ tacuit ioħs. Ceteri
auit .iii. cõmemorauerunt.
ipse qͦ dixerat. Nemo po¬
test tollere animam meam
a me: s ego pono eam ame.
ut rursum accipiam eam.¬

Expanded text:
matum est, et inclinato capite tradidit spiritum. inter illud na, quam tacuit iste, ceteri autem tres commemorauerunt. ipse quoque dixerat: Nemo potest tollere animam meam a me, sed ego pono eam a meipso, ut rursum accipiam eam
Abbreviated transcription (Latin):
dicebant. Alios saluos fec̃.
seipsum nõ põt saluũ fac̾e̾¬
h E tiam nolentes confiten¬
lios saluos fecerit. Itaq uo
ur̃a condempnat sententia.
Qui enĩ alios saluos fecit.
utiq si uellet seipsum sal¬
uare poterat. Si rex isrł ẽ
descendat nẽ de cruce. ⁊ credi¬
mus ei. Confidit indõ: lib̾¬
et eũ nunc si uult. Dix̃ enĩ.¬
lenta ꝓmissio. Quid ẽ pluᷤ
de cruce adhuc uiuentẽ des¬
cendere. an de sepulcro mor¬
tuũ surgere: Surrexit: ⁊
nõ creditis. E tgo etiã side
cruce descenderet: similit̾
nd crederetis

Expanded text:
erant. Alios salvos fecit, seipsum non potest salvum facere. Etiam nolentes, confitenlios salvos fecerit. Itaque vos vestra condemnat sententia. Qui enim alios salvos fecit, utique si vellet, seipsum salvare poterat. Si rex Israel est, descendat de cruce, et credimus ei. Confidit in Deo; liberet eum nunc si vult. Dixit enilenta promissio. Quid est plus, de cruce adhuc viventem descendere, an de sepulcro mortuum surgere? Surrexit, et non creditis; ergo etiam si de cruce descenderit, similiter non credetis
Abbreviated transcription (Latin):
tatem nͥ ꝑ mortẽ transiuit.
Quidam aũt illie stantes
⁊ audientes: dicebãt. He¬
liam uocat iste.¶h Nõ õs
s quidã. quos arbitror mili¬
tes fuisse romauos: non in¬
telligentes ẜmonis hebraici
ꝓprietatem. s ex co qd̾ dix̃
heli heli: putantes heliam
ab eo inuocatum. Sin aũt
uideos qui hoc dixerũt ut¬
intelligere uolueris. ⁊ hoc
more sibi solito faciut. ut
dnm in becillitate infamẽt:
ccc xlii. Et continuo aurreᷤ
unꝰ ex eis: acceptam spongi

Expanded text:
t. Quidam autem illic stantes et audientes dicebant: Heliam vocat iste. Non omnes, sed quidam quos arbitror milites fuisse Romanos, non intelligentes sermonis Hebraici proprietatem, sed ex eo quod dixit: Heli, Heli, putantes Heliam ab eo invocatum. Sin autem Judaeos qui hoc dixerint intelligere volueris, et hoc more sibi solito faciunt, ut Dominum imbecillitate infament, recetur. Et continuo currens unus e
Abbreviated transcription (Latin):
do eium pat̾ deserere potuit
filiũ in passione cum insepa¬
rabiles sint unatura: sicut
ipse filiꝰ testatur. qui me mi¬
sit mecũ est: nec me derelĩqͥt.
Non gͦ deseri a patre potuit
filius: qr pat̾ ⁊ filiꝰ nõ derelĩ¬
quunt sꝑantes inse. Huma¬
na enĩ natura ꝓpt̾ peccacum
derelicta fuerat: ⁊ deserta a
aduocatus ⁊ causidicꝰ: ⁊do
quoꝵ suscepit naturã. eoꝵ
deplorat miseriã. Ipsa enĩ
qui unũ est cum patre. Us¬
tende̾q qnͣtum flere debeãt
qui peccant: qnͣ sic fleuit qͥ
nũꝙͣ peccauit. &̾ ostende
eẽ int̾ flagella qui pec̃cores¬

Expanded text:
do enim Pater deserere potuit Filium in passione, cum inseparabiles sint in natura sicut ipse Filius testatur. Qui me misit mecum est, nec me dereliquit . Non ergo deseri a Patre potuit Filius, quia Pater et Filius non derelinquunt sperantes in se. Humana enim natura propter peccatum derelicta fuerat, et deserta a advocatus um suscepit naturam, eorum deplorat miseriam. Ipsa enim qui unum cum Patre est. Ostenditque quantum flere debeant qui peccant, quando sic flevit qui nunquam peccavit; et ostendit es inter flagella
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ erra inquit mota ẽ. pendẽ¬
tem dñm ferre nõ sustinens.
Idetre scisse sunt: ut indica¬
rent durciam udeoꝵ. qui p̾¬
sentem dĩ filiũ intelligere no¬
luerunt. & monum̃ta aꝑta
sunt: in signum fut᷑e resurrec¬

Expanded text:
e. Terra, inquit, mota est, pendentem Dominum suum ferre non sustinens; et petrae scissae sunt, ut indicarent duritiam Judaeorum, qui praesentem Dei Filium intelligere noluerunt; et monumenta aperta sunt, in signum fut