comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tionib cõmendans sportas duas ple¬
nas alim̃tis. ei ꝑ puerũ tͥnsmisit
atq in itinere abscondit: Unã uera
ad di hominẽ detulit: et peticione
illius qui se ei ꝑ exenrimi cõmenda¬
uerat. enarrauit: Quã uir dñi bens¬
ne suscipiens eundẽ puerũ ad mom¬
it dicens: Gratias agimus Sed uide
sportã quã in itinere posiusti: ne in¬
caute cangere p̃sumas. qui m eã ser¬
pens ingressus est: Esto gͦ solliertus
ne si tollere incaute uolueris a ĩerpel¬
te feriaris: Quib uerbis puer ualde cõ¬
fusus: erultauit quid̃ qd mortẽ eua¬
serit. s tͥstis ad modicũ factus est: qͥa
quamuis salubrẽ penã. tam̃ ꝑtulit ue¬
recũdiã suam: Qui reu̾sus adsportã: cau¬
te ac sollicite attendit. sed eã iã sieut
uir dĩ p̃dixerat serpens tenebat: hic
itaq cum uirtute abstinentiȩ. cõtẽp¬
tu rerũ tͣnseuitiũ: ꝓphetiȩ sp̃u. oratio¬

Expanded text:
tionibus commendans, sportas duas pletionibus commendans, sportas duas plenas alimentis ei per puerum transmisit, atque in itinere abscondit: unam vero ad Dei hominem detulit, et petitionem illius qui se ei per xenium commendaverat enarravit. Quam vir Domini benigne suscipiens, eumdem puerum admonuit, dicens: Gratias agimus, sed vide, sportam quam in itinere posuisti ne incaute tangere praesumas, quia in eam serpens ingressus est. Esto ergo sollicitus, ne si tollere incaute volueris, a serpente feriaris. Quibus verbis puer valde confusus, exsultavit quidem quod mortem evaserit, sed tristis ad modicum factus est, quia quamvis salubrem poenam, tamen pertulit verecundiam suam. Qui reversus ad sportam, caute ac sollicite attendit, sed eam jam, sicut vir Dei praedixerat, serpens tenebat. Hic itaque cum virtute abstinentiae, contemptu rerum transeuntium, prophetiae spiritu, oratio
Abbreviated transcription (Latin):
q est: ut qui ad ortũ nocituri
uenerant. cũ laboris sui p̃mio
q repleti ab eo ⁊ innociq redirent:
lio quoq tempe aecesserũt ad eũ
pegrini quidã miscd̃iam postulantes.
scisis uestim̃tis obsiti. ita ut pene nũo
uiderent᷑: Cumq hunc uestim̃ta pe¬
terent: eorũ uerba uir dñi tacitus au¬
diuit: Qui unũ ex discipłis suis ꝓtinꝰ
silent̾ uocauit: eiq p̃cepit dicens. ¶a¬
de. atq in illa silua in loco tali cauan
arborẽ require: q uestim̃ta quȩ ine
inueneris defer Cumq discipłs abiss
arborẽ sicut suerat iussũ exquisiut
uestim̃ta repperit: et latent̾ detulit
magistro: Quȩ uir dĩ suscipiens: ꝑe¬
grinis nudis atq petentib ostendit.
et p̃buit dicens: Henite quia nudi ess
ecce tollite et uestite uos: hec illi rtu¬
entes: recognouerunt quȩ posuerãt
magnoq pudore const̃nati sunt: Et
qui fraudulent̃ uestim̃ta querebãt
aliena: consusi receꝑunt sua:
lio quoq tẽꝑe quidã se eius ora¬

Expanded text:
 est ut qui ad hortum nocituri venerant cum laboris sui praemio et repleti ab eo et innocui redirent. Alio quoque tempore accesserunt ad eum peregrini quidam misericordiam postulantes, scissis vestibus, pannis obsiti, ita ut pene nudi viderentur. Cumque hunc vestimenta peterent, eorum verba vir Domini tacitus audivit; qui unum ex discipulis suis protinus silenter vocavit, eique praecepit, dicens: Vade, atque in illa silva in loco tali cavam arborem require; et vestimenta quae in ea inveneris defer. Cumque discipulus abiisset, arborem sicut fuerat jussum requisivit, vestimenta reperit, et latenter detulit magistro. Quae vir Dei suscipiens, peregrinis nudis atque petentibus ostendit et praebuit, dicens: Venite, quia nudi estis, ecce tollite, et vestite vos. Haec illi intuentes, recognoverunt quae posuerant, magnoque pudore consternati sunt; et qui fraudulenter vestimenta quaerebant aliena, confusi receperunt sua. Alio quoque tempore quidam se ejus ora
Abbreviated transcription (Latin):
Quia illis grauia: istis uero in¬
uingenda sunt leuora: ut il¬
los magna exerceant: istas aut̃
lema demulcendo comt̃tant.
A. liter iuuenes: alit̃

Expanded text:
um suum gravia, istis vero injungenda sunt leviora: ut illos magna exerceant, istas vero levia demulcendo convertant. Aliter juvenes, at
Abbreviated transcription (Latin):
signoꝵ cognoscimꝰ nniẽta ac retãta
qualr̃ declarẽtur. Et st̃ nõ nlłi quos
ad amorẽ priẽ celestis plus erempla
ꝙͣ predidamenta succendũt. fit u̾o
plerũq in audic̃tis animo duͬ
adiutori iexemplis prm̃ qr ad
amorẽ uenture inite ex p̾cedenciũ
comparacioni actenditur et eciã

Expanded text:
signorum cognoscimus inventa ac retenta qualiter declaretur. Et sunt nonnulli, quos ad amorem patriae coelestis plus exempla, quam praedicamenta 153 succendunt. Fit vero plerumque audientis animo duplex adjutorium in exemplis Patrum, quia si ad amorem venturae vitae ex praecedentium comparatione accenditur, eti
Abbreviated transcription (Latin):
sed auditu didiscerũt. Sedut du¬
bitacionis occasionem legenti¬
bus aufferani per singula que
describo quibus michi hec aucto¬
ribus sint comꝑta magnifesto
hoc uero scire te cupio quia in
et de persoins omnibus ipsa spe¬
cialit̾ uerba tenere uoluissem: hȩc
rusticano usu ꝓlata stilus scribentis
ñ apte fusciꝑ᷑t Seniorũ uenerabi

Expanded text:
sed auditu didicerunt. Sed ut dubitationis occasionem legentibus subtraham, per singula quae describo, quibus haec auctoribus mihi comperta sint manifesto. Hoc vero scire te cupio, quia in si de personis omnibus ipsa specialiter verba tenere voluissem, haec rusticano usu prolata stylus scribentis non apte susciperet. Seniorum va
Abbreviated transcription (Latin):
ultos remissa conuersio in pͥs¬
cinos errores reducit: ac iiuendi tẽ¬
pore tesoluit. Tepidus in conuersi¬
one: otiosa uerba et uanas cogita¬
nones. noxias esse non conspicit.

Expanded text:
ultos remissa conversatio in pristinos errores reducit, ac vivendi tempore resolvit. Tepidus in conversatione otiosa verba et vanas cogitationes noxias esse non conspicit.
Abbreviated transcription (Latin):
Noiis iͥniͣtutẽ tantã meuts stoma¬
elius aecepit: ut mͥ finitis aine¬
moria tolleretur eibus et egaau¬
dor Cepi mirari quis essem: quis fue¬
rii: Quia ⁊ eũ ad animũ reaibiat
mbriueas.: niechil in me er his que
memiuerã tecognoscebam: Cuq
m dis eoseatione mouastũ occuuat
me ẽẽ seatirẽ mirabar sin eome¬
lisserrs ui ad uespam ueiiens.
alterũ transferre potuissem. Sie q fac¬
magnȩ compungtionis fuisse dixisti.
ipãm lacrimarum um longnis ad¬
discere cupio Unde queso: ut mͥ qͦt
sunt genera compũgtionis edisseras¬

Expanded text:
irtutem tantam meus stomachus accepit, ut mihi funditus a memoria tolleretur cibus et aegritudo. Coepi mirari quis essem, quis fuerim, quia et cum ad animum redibat infirmitas, nihil in me ex his quae memineram recognoscebam. Cumque in dispositione monasterii occupata me esse sentirem, mirabar si non comedissem. Qui ad vesperam veniens, alterum transferre potuissem. 353 Sicque facmagnae compunctionis fuisse dixisti, ipsam lacrymarum vim largius addiscere cupio. Unde quaeso ut quot sunt genera compunctionis mihi edisseras
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdesse poterant. festine subchantur
et eum muudi firus ad ꝓpͥnquat.
electi tolluntur: de t̾iora uideant.
et neuio est qui recogitet in eorde suo
et uiri misediȩ colligunt᷑: quia uon
eNt qui intelligat: hinc rursũ serip¬
tũ est. Aꝑite ut exeant qui coneul¬
cent eã: tollite de uia lapides: hu
salomonait: Tempus mittendi la
suram suȩ constructionis exereseat
dimus: ut soli in mundo ꝑuersi re¬
maneant. quia nunqͣm peecatores
ad lam̃tũ penitentiȩ redirent: si
nulla essent bonorũ erempla qu
eorũ mentẽ traherent: petri
In cassũ subtͣhi bonos queror: qui

Expanded text:
prodesse poterant festine subtrahantur, prodesse poterant festine subtrahantur, et cum mundi finis apropinquat, electi tolluntur, ne deteriora videant. et nemo est qui recogitet in corde suo; et viri misericordiae colliguntur, quia non est qui intelligat . Hinc rursus scriptum est: Aperite, ut exeant qui conculcent eam, tollite de via lapides . Hinc Salomon ait: Tempus mittendi lapsuram suae constructionis excrescat. dimus, ut soli in mundo perversi remaneant, quia nunquam peccatores ad lamentum poenitentiae redirent, si nulla essent bonorum exempla, quae eorum mentem traherent. PETR. Incassum subtrahi bonos queror, qui
Abbreviated transcription (Latin):
suam. atq sub gladio ceruicẽ tetendit:
Que ergo ius amoris illud cor tenuit.
qd̾ mortẽ suã ꝓ uniuis salute ꝓri¬
mi ñ expaũit: Scimus certe: quia
cepta uesciebat: Sed quia plemtu¬
tudo legis est caritas: legesn totam
in di ac ꝑrimi dilectione seruarit.
et qd̾ foris in cognitione ñ nouerit:¬
⁊ intus uiuebat in amore Et qui
nunqͣm fortasse legerat qd de redẽp¬
qm̃ ille ꝓ nobis animnã suã posuit:
sic et nos debemus. ꝓfratͥb animas
ponere. tam sublime apłieũ p̃cep¬
tũ faciendo magis qͣm seiendo no¬
uerat: Cimiparemns si plaeet eum
haent̃a indocta scientia: illius doe¬
tã ignorantiam: Ibi hec nr̃a iacet.
ubi illius disciplina eminet: Nos
ranꝰ poma: nec manducaiiis: Ille
I. tutũ fructus carꝑe nouerat.
qͣuuus hos in uerbis odo. ari ueseie¬
bat: uetri Quid nam quȩ¬
subtͣhuntur. et qui iuuere ad edifi¬
cationẽ multorũ poterant: aut pe¬
nitus inueniri nequeunt. aut eerte

Expanded text:
, atque sub gladio cervicem tetendit? , atque sub gladio cervicem tetendit? Quae ergo vis amoris illud cor tenuit, quod mortem suam pro unius salute proximi non expavit? Scimus certe quia iaecepta nesciebat; sed quia plenitudo legis est charitas , legem totam in Dei ac proximi dilectione servavit; et quod foris in cognitione non noverat, intus vivebat in amore. Et qui nunquam fortasse legerat quod de Redemp ille pro nobis animan suam posuit, sic et nos debemus pro fratribus animas ponere , tam sublime apostol cum praeceptum faciendo magis quam sciendo noverat. Comparemus, si placet, cum hac nostra indocta scientia illius doctam ignorantiam. Ubi haec nostra jacet, ibi illius disciplina eminet. Nos ramus poma, nec manducamus; ille virtutum fructus carpere noverat, quamvis hos in verbis odorare nesciebat. PETR. Quidsubtrahuntur, et qui vivere ad edificationem multorum poterant, aut penitus inveniri nequeunt, aut certe
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc uir dñi p̃cepit dieens Pepone
manũ deorsum: Quistatĩ deposuit:
ltq ilieo aduiprit: Remitte gładiũ
in uaginã Et statim remisit: Onĩes
gͥ tantȩ uirtutis hominẽ cognoseen¬
tes: boues ꝙ ium̃ta que depdati fue¬
rant certatim ei offerre in munere
uolebant: Sed iuir dñi tale munua
fuscipe rennuit: Munuis auts bone
mercedis quesuut duens. Sim ali¬
quid uultis concedere omnes capti¬
uos quos habecis mͥtͥbuite. is habe¬
factumq est: et om̃s captiui euin
eo sunt diiissi st̃. atq suꝑna gr̃a dis¬
ponente: eũ se unus ꝓ uno morti
obtulit. multos a morte liberauit
peti᷑. ¶ira res: et quãuis
hane ab alis et ip̃e cognouerim.
uere taniẽ fateor: quia iͥ quociens
narratur utnouatur Gregornis.
Hichił m hae it i sanctolo nnreris
sed pensa si potes quis ille sp̃s fuerit: qui
eus tam simplieẽ mentẽ tenuit. atq
temporali uita fratris unius despexit¬

Expanded text:
365 Tunc vir Domini praecepit, dicens: Depone 365 Tunc vir Domini praecepit, dicens: Depone manum deorsum. Qui statim deposuit. Atque illico adjunxit: Remitte gladium in vaginam. Et statim remisit. Omnes ergo tantae virtutis hominem cognoscentes, boves et jumenta quae depraedati fuerant, certatim ei offerre in munere volebant; sed vir Domini tale munus suscipere renuit, munus autem bonae mercedis quaesivit, dicens: Si mihi aliquid vultis concedere, omnes captivos quos habetis mihi tribuite, ut habeFactumque est; et omnes captivi cum eo dimissi sunt, atque, superna gratia disponente, cum se unus pro uno morti obtulit, multos a morte liberavit. PETR. Mira res, et quamvis hanc ab aliis et ipse cognoverim, vere tamen fateor quia mihi quoties narratur innovatur. GREGOR. Nihil in hac re in Sanctulo mireris, sed pensa, si potes, quis ille spiritus fuerit, qui ejus tam simplicem mentem tenuit, atquetemporali vita fratris unius suam despexit
Abbreviated transcription (Latin):
e spatã intuens: hoc unũ fertur publi
unc electus canufer enaginatũ gla¬
lium tenens: adinsu forti in alto bra¬
ehuĩ ꝑcussurus leuauit. sed depoñe
nullomͦ potuit: Nam repente diri¬
guit: ꝙ erecto in celum brãchiͣ głã¬
ho infleribile remansit: Tiune om̃is
angobardorum turba quȩ ad illud
nortis spectaełm leta aderat: in lau¬
is fauorẽ conũsa mirati eepit. iurũq
dei eum tunore ueuerari. quia ꝓfecto ela¬
ruerat eitus sẽltatis esset: qui carnifieis
siu brachiũ in aere ligasset. Itaq postu¬
latus ut surgeret: surrerit: Postulastius
ut brachiũ sui carnifieis sanaret: ne¬
gauit dicens: E go p eo nullomꝰ orabo:
nisi mͥ ante iuram̃tũ dedert. quia eũ
manu ista eristianũ hominẽ ñ oecidit:
Sed langobardꝰ isclẽ quint ita lieam
brachiũ cont᷑ deũ tendendo ꝑaid̾at.
pena sua erigente comprilsus est ura
re se xp̃ianũ hominẽ minqͣm ocedd̾e.

Expanded text:
se spatam intuens, hoc unum fertur publicse spatam intuens, hoc unum fertur publicTunc electus carnifex evaginatum gladium tenens, nisu forti in altum brachium percussurus levavit, sed deponere nullo modo potuit; nam reperite diriguit, et erecto in caelo gladio, brachium inflexibile remansit. Tunc omnis Langobardorum turba, quae ad illud mortis expectaculum aderat, in laudis favorem conversa, mirari coepit virumque Dei cum timore venerari, quia profecto claruerat, cuius sanctitatis esset, qui carnificis sui brachium in aere ligasset. Itaque postulatus ut surgeret, surrexit; postulatus ut brachium sui carnificis sanaret, negavit, diceris: 'Ego pro eo nullo modo orabo, nisi mihi ante iuramentum dederit, quia cum manu ista christianum hominem non occidat'. Sed Langobardus isdem, qui, ut ita dicam, brachium contra Deum tenendo perdederat, poena sua exigente conpulsus est iurre se Christianum hominem nunquam occidere.
Abbreviated transcription (Latin):
truncare debuissent: quatuius sine gͣui¬
daminio eruciatu uitã erus et mpendio¬
sa morte termimarent: Cogntio stãq qdͥ
sanctolus qui iuit̾ eos ꝓsẽt atis merto¬
reuerentia magni honoris habebatur
oceidendus esset: om̃es qui m eod̾ loeo
inuenti sunt langobardi comienerũt.
sient sunt miniȩ crudelitatis leti ad
specłaełm mortis Cireumsteterint itaq
acies: Hir autẽ dñ deductus in medio
est: adq ex om̃ib uris foctib electis est
unus. de quo dubium ñerat qd uno¬
ictu capud enis abserderet: henerand̾
gͥ uir int̾ armatos deuctus: ad sua
statim arma cucurrit. nam petit ut
sibi paululũ orandi licentia daretur.
suidũ concessũ finsset: int̾ram sestra¬
uit: ꝙ oiauit: Quidũ paulo duitius
braret: hunc electus int̾fector ealee
pulsauit ut surgeret dieens: Surge .ẜ
lero genu tende ceruicem. Surrerit
uitẽ uir di: genu flexit. ceriucẽ te¬
fendit Sed tenso eollo eductã eont᷑

Expanded text:
truncare debuissent, quatenus sine gtruncare debuissent, quatenus sine gravi cruciatu vitam ejus compendiosa morte terminarent. Cognito itaque quod Sanctulus qui inter eos pro sanctitatis reverentia magni honoris habebatur occidendus esset, omnes qui in eodem loco inventi sunt Langobardi convenerunt  sicut sunt nimiae crudelitatis laeti ad spectaculum mortis. Circumsteterunt itaque acies. Vir autem Domini deductus iest, atque ex omnibus fortibus electus est unus, de quo dubium non ictu capud eius abscideret. Venerandus igitur vir inter armatos deductus, ad sua arma statim cucurrit. Nam petiit, ut sibi paululum orandi licentia daretur. Cui dum concessum fuisset, in terram se stravit et oravit. Qui dum paulo diutius oraret, hunc electus interfector calce pulsavit, ut surgeret, dicens: 'Surge et flexo genu tende cervicem'. Surrexit autem vir Domini, genu flexit, cervicem tetendit, sed tenso collo eductam contra
Abbreviated transcription (Latin):
estauit ⁊ ait: Surge et coneitus fuge:
liberet te om̃ps deus Sed isdẽ diaconꝰ
ꝓmissionis eius ñ inmemor: respondi
dicens fugere pat̾ ñ possum: quiali
ego fugero. sine dubio ꝓ me ip̃e morie¬
ris Quemuir dm̃ sanctolus ad fugien¬
om̃ps deus eripiat te: Nam ego in ma¬
nu eius sum: tantũ in me possunt
facere. quantũ ip̾e ꝑmiserĩt: fugi
itaq diaconus: et quasi deceptus i
medio fide iussor remansit: facto gͥ
mane langobardi qui diaconem ad
custodiendũ dederant. uenerunt.
quẽ dederant petierunt. s hunc ui¬
nerandus p̃ibit̾ fugisse respondit: ĩi
illi inquiunt. Seis ip̃e melius quida
uenit: Seruus autẽ cdi constant᷑ ast
Scio. Cui chrerunt: Bonus homo es
nolumus te ꝑ uarios cruciatus mori
elige tͥ mortẽ quã us Quib iuir dũ
respondit dicens In manu dĩ sũ. ea
morte me oceidite. qua me oeeidip̃
miserit: Tunc om̃ib qui illie ader
langobardis placuit: ut eum eapet

Expanded text:
excitavit et ait: Surge, et concitus fuge, excitavit et ait: Surge, et concitus fuge, liberet te omnipotens Deus. Sed idem diaconus 364 promissionis ejus non immemor, respondit dicens: Fugere, Pater, non possum, quia si ego fugero, pro me sine dubio ipse morieris. Quem vir Domini Sanctulus ad fugiene, te omnipotens Deus eripiat; nam ego in manu ejus sum, tantum in me possunt facere, quantum ipse permiserit. Fugit itaque diaconus, et quasi deceptus in medio fidejussor remansit. Facto igitur mane Langobardi, qui diaconum ad custodiendum dederant, venerunt, quem dederant petierunt; sed hunc venerandus presbyter fugisse respondit. Tunc illi inquiunt: Scis ipse melius quid convenit. Servus autem Domini constanter ait: Scio. Cui dixerunt: Bonus homo es, nolumus te per varios cruciatus mori, elige tibi mortem quam vis. Quibus vir Domini respondit, dicens: In manu Dei sum, ea morte me occidite qua me occidi ipse permiserit. Tunc omnibus qui illic aderant Langobardis placuit ut eum capite
Abbreviated transcription (Latin):
plicat: qui ip̃a quoq semina ꝓduxit
ex t̾ra. et simul om̃ia creauit ex in¬
chilo: Sed qiutius mireris: quid in
uirtute dei uen̾abilis uir sanctolus
exterius fecerit. audi ex uirtute dñi
qualis int̾ius fuit: Die ꝙ enim quadã
a langobardis captus quidã diaconꝰ
tenebat᷑ ligatus: eumq ip̃i qui te¬
nuerant int̾ficere eogitabant. Adues¬
ꝑascente ante die uir dei sanctolus
ab eisdẽ langobardis petũt relarari.
q ut ei uita conce: debuisset:
Qd̃ posse se uini¬
no facere negauerunt: Cumq mortẽ
illius deliberasse eoscerneret: petut ut
sibi ad eustodiam dari debuisset Cui
ꝓtinus responderunt: Tibi quidẽ eum
ad eustodiendum damus: sed ea condi¬
tione int̾posita. ut si iste fugerit : ꝓ eo
ip̃e moriaris Qd̾ uir dñi libent̃ a ccipi¬
ens: p̃dictũ diaconẽ in sua fuscepit fide.
Quem nocte media eũ langobardos om¬
nes sompno graui dep̃ssos aspiceret.e

Expanded text:
plicat, qui ipsa quoque semina produxit plicat, qui ipsa quoque semina produxit ex terra et simul omnia creavit ex nihilo. Sed ne diutius mireris quid in virtute Domini venerandus vir Sanctulus exterius fecerit, audi ex virtute Domini qualis interius fuit. Die etenim quadam a Langobardis captus quidam diaconus tenebatur ligatus, eumque ipsi qui tenuerant, interficere cogitabant. Advesperascente autem die, vir Dei Sanctulus ab eisdem Langobardis petiit ut relaxari eique vita concedi debuisset, d posse se facere omnino negaverunt. Cumque mortem illius deliberasse eos cerneret, petiit, ut sibi ad custodiam tradi debuisset. Cui protinus responderunt: 'Tibi quidem eum ad custodiendum damus, sed ea conditione interposita, ut, si iste fugerit, pro eo ipse moriaris. Quod vir Domini libenter accipiens, praedictum diaconum in sua suscepit fide. quem nocte media cum Langobardos omnes somno gravi depressos aspiceret,
Abbreviated transcription (Latin):
siunt: Tunc letus uir dei ꝑrexit ad
multos artifices cum uno pane: ut
om̃ipotenti deo gras agerent adino¬
nuit. & quia eis: annouã p̾buerat
indicauit: eisq ad refectionẽ ꝓtuiꝰ
inutatis: inuientũ panem appͦsuit: Quib
sufficient̾ saciatis: plura ex eo qͣm ip̃e
panis fuerat fragm̃tao lea. Quȩ
die quoq altero eis ad refectionẽ intulit.
sedid qd̾ fragm̃tis suꝑerat. ip̃a quoq
quȩ apposita fuerant fragmenta suꝑa¬
bat factumq est: ut post dies decẽ
om̃es illi artifices atq oꝑarii ex illo
uno pane saeiati. hunc q cotidie e¬
derent: et ex eo cotidie qd̾ edi posset
in crastiũ suꝑesset. ac si fraginenta
panis illius ꝑ esum crescerent: et ei¬
hũ comedentium ora reꝑarent:
Gregoriꝰ:p̃e petre multos de
uno pane pauit ꝑseruũ: qui ex qͥnq
panib quinq milia hominũ saciauit
ꝑsemet ip̃m: qui pauea semud̃t gra
na mnumera segetũ frum̃ta multi¬

Expanded text:
sunt. Tunc laetus vir Domini perrexit ad sunt. Tunc laetus vir Domini perrexit ad multos artifices cum uno pane; ut omnipotenti Deo gratias agerent admonuit; et quia eis annonam praebuerat, indicavit; eisque ad refectionem protinus invitatis inventum panem apposuit. Quibus suffpanis fuerat, fragmenta collegit. Quae die quoque altero eis ad refectionem intulit; sed id quod ex fragmentis supererat, ipsa quoque, quae apposita fuerant, fragmenta superabat. Factumque est ut per dies decem omnes illi artifices atque operarii ex illo uno pane satiati, hunc et quotidie ederent, et ex eo quotidie quod edi posset in crastinum superesset, ac si fragmenta panis illius per esum crescerent, et cibum comedentium ora repararentGREGOR. Ipse, Petre, multos de uno pane pavit per servum, qui ex quinque panibus quinque millia hominum satiavit per semetipsum, qui pauca seminis grana in innumera segetum frumenta multi
Abbreviated transcription (Latin):
dilatione p̃berentur. Sed erigente
eiusdẽ fanis necessitate: panis defu¬
it: Ceꝑe laborantes iustant̾ uctum
quȩrere: quia uires ad laborem per
mopiam ũ haberent: Qd uir cdi au¬
diens: eos uerbis consolabatur. foris
ꝓmittendo qd̾ ũ erat: sed ip̃e gͣuiter
apriabat᷑ intus. exibere cibum non
ualens. quẽ ꝓmittebat: Cum uerohue
illueq anxius ꝑgeret: deuenit ad
elibanũ inquo ueinȩ mulieres pͥdie
rit. ne fortasse panis a ẽoquentib
remansisset: cũ repente pan mnirȩ
magnitudinis atq insoliti candons
inuenit: quẽ tulit quidem. sed de¬
ferre artificib noluit: ne fortasse
alienus esset. Et eulpam uelud ex pie¬
tate ꝓpetraret: ꝑuicias itaq himne
mulieres detulit: eumq om̃ib ostẽ¬
dit. ae ne eui earum remansisset
inquisiuit: Onĩes autẽ quȩ pͥdie pa¬
nem eorerant sinun hune esse nega¬
ueriuit: atq paues suos se integro
nuinero a eliblauo retulisse ꝓfesse

Expanded text:
dilatione praeberentur. Sed exigente dilatione praeberentur. Sed exigente ejusdem 361 famis necessitate, panis defuit; coeperuntque laborantes instanter victum quaerere, quia vires ad laborem per inopiam non haberent. Quod vir Dei audiens, eos verbis consolabatur foris, promittendo quod deerat; sed ipse graviter anxiabatur intus, exhibere cibum non valens quem promittebat. Cum vero huc illucque anxius pergeret, devenit ad clibanum, in quo vicinae mulieres pridie xit, ne forte panis a coquentibus remansisset. Tunc repente panem mirae magnitudinis, atque insoliti candoris invenit: quem quidem tulit, sed deferre artificibus noluit, ne fortasse alienus esset, et culpam velut ex pietate perpetraret. Per vicinas itaque hunc mulieres detulit, eumque omnibus ostendit, ac ne cui earum remansisset inquisivit. Omnes autem quae pridie panem coxerant, suum hunc esse negaverunt, atque panes suos numero integro se a clibano retulisse professae
Abbreviated transcription (Latin):
Sicp me oretis: istũ utrem sanctolo
ipleatis. ꝙ sic a uob̾ reuertetur: sũq
MMer oliuis oleum defluere ñ eerne¬
rent: ꝙ uirũ di ad implendũ utrem
sibi insistere uiderent. uehem̃ter ac¬
censi: maiorib hunc uerborũ eontu¬
meluis detestari ceꝑint: Hir autẽ dĩ
uideus qd̾ ex p̃lo oleũ nullomͣ exiret.
iquã sibi dari petiit. quã uidẽtib be¬
uib iactauit: Ex qua ptinus bene.¬
fictione tanta ubertas olei erupit.
it langobardi qui prtus dui incassũ
aborauerant. ñ solũ sua uascula om¬
ua. sed utrem quẽ uir di detulerat
implerent. ꝙ grãs agerent: quia
il qui oleũ petere uenerat. bene¬
licendo dedit qd̾ postulabat: Ale
uoq temꝑe uehemens ubiq famẽ
ieubuerat: et beati laurentui mar¬
pris ecesia ã langobardis fuerat aecen¬
sas Quam uir cdi restaurare eupiens: mul¬
tos artifices ac plures submmistrantes¬
oꝑarios adhibut. quib necesse erat
ut cotidiam sumptus laborantib sine

Expanded text:
Sic pro me oretis, istum utrem Sanctulo Sic pro me oretis, istum utrem Sanctulo impleatis, et sic a vobis revertetur. Cumque illi ex olivis oleum defluere non cernerent, et virum Dei ad implendum utrem sibi insistere viderent, vehementer accensi, majoribus hunc verborum contumeliis detestari coeperunt. Vir autem Dei videns quod ex prelo oleum nullo modo exiret, aquam sibi dari petiit, quam cunctis vinibus jactavit. Ex qua protinus benedictione tanta ubertas olei erupit, ut Langobardi, qui prius diu incassum laboraverant, non solum sua vascula omnia, sed utrem quoque quem vir Dei detulerat implerent, et gratias agerent, quia is qui oleum petere venerat, benedicendo dedit quod postulabat. Alio quoque tempore vehemens ubique fames incubuerat, et beati Laurentii martyris ecclesia a Langobardis fuerat incevir Dei restaurare cupiens, multos artifices ac plures submoperarios adhibuit, quibus necesse erat ut quotidiani sumptus laborantibus sine
Abbreviated transcription (Latin):
grauis nuntis merore me ꝑeulit. qͥ
cundẽ uirũ obisse munitiauit: huiꝰ
ergo inri et sinon sine gemitu dul¬
cedinis recolo: iam tam̾ sine formid¬
ne uirtutes narro: quas a uiemise¬
ius eius sacerdotib nira ueritate
et simplicitate p̃ditis agnoui: et si¬
cut int̾ amantes se auimos magni
caritatis familiaritas ausum p̃bes.
ame plerũq ex dulcedine eractis
ip̃e quaq dehis quȩ egerat extreil
qued ã fateri eogebatur: hie nans
quociam temꝑe eum in p̃lo langobar¬
eñ oliuam ẏmerent: ut in olgium liqua¬
ri debuisset. sieut iocundi erat iultus
s animi utrem uacuũ ad p̃lum detu¬
lT laborautesq langobardos letouul¬
tu salutauit. Itrem ꝓtulit: et uben¬
do potius qͣm petendo eum sibi imple
nd xit: Sed gentiles iuri quia toto iã
die frustra laborauerant adq ab oliuis
erigere oleum torquendo ñ poterant.
uerba illius moleste susceꝑunt. eũq
inuriis insectati sunt: Quib uir dei
letiori adhue uultu respondit dicens:

Expanded text:
gravis nuntii moerore me perculit, quia eumdem virum obiisse nuntiavit. Hujus ergo viri, etsi non sine gemitu dulcedinis recolo, jam tamen sine formidine virtutes narro, quas a vicinis ejus sacerdotibus mira veritate et simplicitate praeditis agnovi. Et sicut inter amantes se animos magnum charitatis familiaritas ausum praebet, a me plerumque ex dulcedine exactus, ipse quoque de his quae egerat extrema quaedam fateri cogebatur. Hic namque quodam tempore cum in prelo Langobardi olivas premerent, ut in oleum liquari debuissent, sicut jocundi erat et vultus et animi, utrem vacuum ad prelum detulit, laborantesque Langobardos laeto vultu salutavit, utrem protulit, et jubendo potius quam petendo eum impleri sibi dixit. Sed gentiles viri, qui tota jam die frustra laboraverant, atque ab olivis exigere oleum torquendo non poterant, verba illius moleste susceperunt, eumque injuriis insectati sunt. Quibus vir Domini laetiori adhuc vultu respondit, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
qui eorũ nullum sieut ille saltrm
de p̾terito exꝑimentũ tenent: Ae
si enĩ p̃guans mulier mittat᷑ in ear¬
cerem ibiq puerũ pariat. qui na¬
tus puer in carcere nutͥ aturq eres¬
cat: eui si fortasse mat̾ que hune ge¬
nuit. soleurlunã. stellas. montes q
campos: uolantes aues. eurrentes
equos nominet: ille uero qui est
in carcere natus ꝙ nutͥtus niehil ali¬
ud qͣm tenebras carceris sciat. et hec

Expanded text:
quia eorum nullum sicut ille saltem quia eorum nullum sicut ille saltem de praeterito experimentum tenent. Ac si enim praegnans mulier mittatur in carcerem, ibique puerum pariat, qui natus puer in carcere nutriatur et crescat, cui si fortasse mater quae eum genuit, solem, lunam, stellas, montes et campos, volantes aves, currentes equos nominet, ille vero qui est in carcere natus et nutritus, nihil aliud quam tenebras carceris sciat, et haec
Abbreviated transcription (Latin):
ostquã de paradisi gau¬
diis culpa exigente ex¬
pulsus est pͥmus huma¬
ni generis parens: in
cando extra semetipp̃m fusus: iam
illa celestis patͥe gaudia que pͥus
contemplabat᷑ uidere ñ potuit:
Inparadiso quippe homo adsueue¬
rat uerbis dei ꝑfrui: beatorũ
angłoꝵ sp̃itib. cordis munditia
et celsitudine uisionis int̾esse: Sed
postqͣm huc cecidit. ab illo quo im¬
plebatur mentis lumine recessit:
Ex cunis iudelica carne nos in huiꝰ
erilii cecitate nati: audimus qui¬
dẽ esse celestem patͥam. audimꝰ eiꝰ
eiues angłos dei: audimꝰ eorũdem
angłorũ socios spiritꝰ iustorũ ꝑfecto¬
rum. sed carnales quia illa inuisibi¬
lia seire ñ ualent ꝑ exꝑm̃itum: du¬
bitant utrũ ñ sit qd̾ corꝑalib oełis
ñ uident: Quȩ nimirũ dubietas
pͥmo parenti nr̃o esse ñ potuit.: qͥa
exclusus a paradisi gaudũs hoc qd̃ ami¬
serat. qm̃ uiderat recolebat: hii au¬
tẽ sentire uel recolere audita ñ possũt.

Expanded text:
Postquam de paradisi gaudiis, culpa exigente, expulsus est primus humani generis parens, in cando extra semetipsum fusus, jam illa coelestis patriae gaudia, quae prius contemplabatur, videre non potuit. In paradiso quippe assueverat homo verbis Dei perfrui, beatorum angelorum spiritibus cordis munditia et celsitudine visionis interesse; sed postqplebatur, mentis lumine recessit. Ex cujus videlicet carne nos in hujus exilii caecitate nati, audimus quidem esse coelestem patriam, audimus ejus cives angelos Dei, audimus eorumdem angelorum socios spiritus justorum perfectorum, sed carnales quique: quia illa invisibilia scire non valent per experimentum, dubitant utrum ne sit quod corporalibus oculis non vident. Quae nimirum dubietas primo parenti nostro esse non potuit: quia exclusus a paradisi gaudiis, hoc quod amisit, quoniam vidit, recolebat. Hi autem sentire vel recolere audita non possunt:
Abbreviated transcription (Latin):
Iilla trabilia in celũ signa . sec¬
fa sunt: iñ haste atq aeies ia nee
uib aquilonis parte indlerem᷑ Sox
esera langobardoꝵ gens de uasi¬
cer suȩ habitacionis eclucta. ianr̃a
eeruiee grassata est: atq huma
horiinib p̃dia. atq ab om̃i eulto¬
te deticulta: in solitudine uaeat
terra: Dullus hanc possessor luha¬
bitat : Seeupauerunt bestie loca
que pͥus multitudo hominũ cene¬
bat. Et quid in aliis munddi par¬
tibs adus ignoro na hac intta iniqua
nos uiumus. finẽ suĩ mundus ñ
uod Puertiat sed ostendit. unto xͣ
nos necesse est instantuis et̾na que¬
ee .x. qͣnto a nobis cognouimꝰ uelo¬
et̃ temipalia fugissȩ. Despiciendus
d nobis hic mundus fuerat etiã si
ulandiret᷑. si reb pspis demuleem
ammu At postqͣm tot flagesu
p̃mitur. tanta adu̾sitate fatiat.
tos uobis eotidie dolores ingemiunat.
ꝯuid nob̾ aliud qͣm ne diligat᷑ ela¬
mat& Nulta autẽ fuerant quȩ ad¬
bue de electorũ factis narrari debu¬

Expanded text:
bilia in coelo signa secuta sunt, ut hastae atque acies igneae ab Aquilonis parte viderentur. Mox effera Langobardorum gens de vagina suae habitationis educta, in nostram cervicem grassata est atque humanhominibus praedia, atque ab omni cultore destituta, in solitutudine vacat terra, nullus hanc possessor inhabitat, occupaverunt bestiae loca quae prius multitudo hominum tenebat. Et quid in aliis mundi partibus agatur, ignoro. Nam in hac terra, in qua nos vivimus, finem suum 369 mundus jam non nuntiat, sed ostendit. Tanto ergo nos necesse est instantius aeterna quaerere, quanto a nobis cognoscimus velociter temporalia fugisse. Despiciendus a nobis hic mundus fuerat, etiam si blandiretur, si rebus prosperis demulceret animum; at postquam tot flagellis premitur, tanta adversitate fatigatur, tot nobis quotidie dolores ingeminat, quid nobis aliud quam ne diligatur clamat? Multa autem fuerant quae adhuc de electorum factis narrari debu
Abbreviated transcription (Latin):
ut debas uel quȩ ex ratione supe¬
nua. uel si qui animarũ erempla
atimo accurrunt ꝓmultorũ ec̃isi¬
catione dicere. ut hii qui suspicanrt᷑
discant cũ carne animã n ficeri.
hoc opus est: & ingrime occupato
animo. atq ad alia tendenti Sedsi
sint quib ꝓdesse ualeat: uoluntatẽ
meã ꝓculdubio post pono utilitati
ꝓximorũ. & in quantũ deo largien¬
te ualuero: qd̃ anima post carnẽ
quarto uolumine demonstrabo¬

Expanded text:
as, vel quae ex ratione suppetunt, vel si qua animarum exempla animo occurrunt, pro multorum aedificatione dicere, ut hi qui suspicantur, discant cum carne animam non fiairi. hoc opus est, et maxime occupato animo atque ad alia tendenti. Sed si sunt quibus prodesse valeat, voluntatem meam procul dubio postpono utilitati proximorum, et, in quantum Deo largiente valuero, quod anima post carnem quarto volumine demonstrabo
Abbreviated transcription (Latin):
hominib in pelago. aquas poi¬
tauerat atq natauerat: marunia¬
no cum suis fratͥb recedente: aquas
sine hominib in portu ñ ualuit por¬
tare:. ut hinc om̃ipotens deus osten¬
deret. quia hanc honustã sua maiu
tenuerat: que ab hominib uacua
ꝙ. derelicta suꝑ aquas ñ potuit ma

Expanded text:
hominibus in pelago aquas porhominibus in pelago aquas portaverat, atque nataverat, Maximiano cum suis fratribus recedente, aquas sine hominibus in portu non valuit portare; ut hinc omnipotens Deus ostenderet quia hanc onustam sua manu tenuerat, quae ab hominibus vacua et derel
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑiores tabulas impleuit nauem.
ita ut ñ tam nauis int̾ undas: qͣm
unde iam intͣ nauem esse uideren¬
cur: Tunc uieadẽ naui residentes:
ñ iam ex mortis uicina. sed ex ip̃a eiꝰ
p̃sentia ac uisione turbatr: om̃es si¬
bimet pacẽ dederunt. corpus et san¬
guinẽ redemptoris acceꝑunt: deo
se singłi cõmendantes. ut eorũ ani¬
nas benigne susciꝑet: quorũ corꝑa
in tam pauenda morte tradiderat.
Sed om̃ps deus qui eorũ mentes mi¬
rabilit̾ terrint: eorũ quoq uitam
murabilius feruauit: Nam dieb octo
naius eadem usq ad suꝑiores tabu¬
las aquis plena: iter ꝓprium ꝑgens
enarauit: Nona autem die: in cho¬
tronensis castri portu deducta est: Ex
qua exierunt om̃es incolumes: qui eũ
cũ p̃dicto uenerabili uiro maximia¬
no n ᷤ abant̃: Cumq post ip̃e quoq
fuisset egressus. mox in eiusdẽ ponti
ꝓfundũ nains demersa est: ac si illis
egredientib ꝓpondere subleuatione
caruisset. et que plena

Expanded text:
superiores tabulas implevit navem, superiores tabulas implevit navem, ita ut non tam navis intra undas quam undae jam intra navem esse viderentur. Tunc in eadem navi residentes non jam ex morte vicina, sed ex ipsa ejus praesentia ac visione turbati omnes, sibimet pacem dederunt, corpus et sanguinem Redemptoris acceperunt, Deo se singuli commendantes, ut eorum animas benigne susciperet, quorum corpora in tam pavenda morte tradiderat. Sed omnipotens Deus, qui eorum mentes mirabiliter terruit, eorum quoque vitam mirabilius servavit. Nam diebus octo navis eadem usque ad superiores tabulas aquis plena, iter proprium peragens enatavit; nono autem die in Cotronensis castri portum deducta est. Ex qua exierunt omnes incolumes, qui cum praedicto venerabili viro Maximiano navigabant. Cumque post eos ipse quoque fuisset egressus, mox in ejusdem portus profundum navis demersa est, ac si illis egredientibus pro pondere sublevatione caruisset; et quae plena
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑat mentem suam Ex quo euis uno
facto: didicimus ut de illo ea om̃ia
audita crederemus petrꝰ ag¬
na uitȩ edificatio est: udere uiros mi
ra facientes. atq in enub suis celestem¬
patrem: dignatus est monstrare mira¬
eulum: Nam dũ iussione pontifieis m̃i
in constinopolitane urbis palatio respon¬
sis eclesiasticis deseruirem: illic ad me
isdem uenerabilis maximianus cari¬
tate exigente. cum fratͥb uenit: Qui
cũ ad monasteriũ meũ tomã rediret:
in mari adriatico nimia tempestate
dep̾hensus. in estimabili ordine atq
musitato miracło erga se cunctosq
qui cũ eo aderant: om̃ipotentis dei
et iram cognouit et grãm: Nam cũ
meorũ morte uentorũ numietatib
eleuati fluctus seuirent: ex naui
elaui ꝑditi. arbor abscisa est: uela
in undis ꝓiecta. totũ uas nauis quas¬
satum nuniis flucꝰtib ab om̃i fuerat
sua compage dissolutum: Rimis itaq
patentib intͣuit mare: atq usq ad

Expanded text:
perat mentem suam. Ex quo ejus uno perat mentem suam. Ex quo ejus uno facto didicimus ut de eo illa omnia audita crederemus. PETR. Magna vitae aedificatio est, videre viros tam mira facientes, atque in civibus suis Jerusi monasterii Patrem, dignatus est monstrare miraculum. Nam dum jussione pontificis mei in Constantinopolitanae urbis palatio responsis ecclesiasticis deservirem, illuc ad me idem venerabilis Maximianus charitate exigente cum fratribus venit. Qui cum ad monasterium meum Romam rediret, in mari Adriatico nimia tempestate deprehensus, inaestimabili ordine atque inusitato miraculo erga se cunctosque qui cum eo aderant, omnipotentis Dei et iram cognovit, et gratiam. Nam cum in eorum morte ventorum nimietatibus elevati fluctus saevirent, ex navi clavi perditi, arbor abscissa est, vela in undis projecta, totumque vas navis quassatum nimiis fluctibus, ab omni fuerat sua compage dissolutum. Rimis itaque patentibus intravit mare, atque usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
medici greco eloquio frenetieũ appellãt.
Qui nocte quadam eum magnas uoces
scilicet insanus ederet: eunctosq egtos
miñsis clamorib ꝑturbaret. ita ut nul¬
li illie caꝑe somnũ liceret: fiebat resual¬
de miserabilis. quia unde unus male
inde om̃es deteris habebant: Sed si¬
cut ꝙ pͥus a reuerentissimo uiro florido
ep̃o. qui tunc eum p̃dicto p̾sbit̾o illie pa¬
rit̾ manebat: et post apuero qui nocte
eadem egrotantib seruiebat subtilit̃
agnaui. isdem uenerabilis p̃sbit᷑ de ꝓpͥo
stłtu surgens: ad lectum frenetiei silen¬
ter accessit. et suꝑ eũ positis manib ora¬
uit: moxq eũ melius habentẽ tulit.
asq in suꝑiora domus secum ad oratori¬
um duxit: ubi ꝓ eo liberius orationim
cubuit. et statim eum sanũ ad lectũ
ꝓprium reduxit: ita ut nullas ulternus
uoces ederet. neq egrotorũ quẽpiam
aliquo clamore turbaret: nec iam egri¬
tudinẽ auxit alienam. qui ꝑfecte rece¬

Expanded text:
medici Graeco vocabulo phreneticum appellant. medici Graeco vocabulo phreneticum appellant. Qui nocte quadam cum magnas voces, scilicet ut insanus, ederet, cunctosque aegros immensis clamoribus perturbaret, ita ut nulli illic capere somnum liceret, fiebat res valde miserabilis, quia unde unus male, inde omnes deterius habebant. Sed sicut et prius a reverentissimo viro Florido episcopo, qui tunc cum praedicto presbytero illic pariter manebat, et post a puero qui nocte eadem aegrotantibus serviebat, subtiliter agnovi, idem venerabilis presbyter de proprio stratu surgens, ad lectum phrenetici silenter accessit, et super eum positis manibus oravit. Moxque illum melius habentem tulit, atque in superiora domus secum ad oratorium duxit, ubi pro eo liberius orationi incubuit, et statim eum sanum ad lectum proprium reduxit, ita ut nullas ulterius voces ederet, nec jam aegrotorum quempiam aliquo clamore perturbaret; nec jam aegritudinem auxit alienam, qui perfecte rece
Abbreviated transcription (Latin):
tioni tuȩ incognitũ ñ est hie mͥ esse
apd̾se p̃sbit̾um quendã amantuĩ
nomine. p̃cipue simplicitatis narra¬
uit uirum: quẽ hoc habere uirtu¬
tis ꝑhibet. ut apłoꝵ more manũ suꝑ
egros ponat: q salutẽ restituat. et
qͣmlibs uehemens egritudo fuerit:
ad tactũ illius abscedat: Quẽ hoc
etiã habere miracłi adumxit: quia
in quolibq loco qͣmuis inmanissimȩ
asꝑitatis serpentem reppererit. mor
ut eiumn signo erueis signauerit extu¬
guit: ita ut in uirtute erucis
quã uir di siu digito edide¬
rit: disruptis inscerib moriatur.
Quem si qͣndo serpens in forammne fu¬
gerit: signo crucis os foraminis bene¬
lieit. statimq ex foramine serpens
iam mortuus thitur: Quem taͣntȩ
uirtutis uirum ip̃e etiã uidere eura¬
ui: eumq ad me deductũ in infirmo¬
um domo paucis dieb manere uo¬
ui. ubi si qua adesset eurationos gr̃a
itius ꝓpbari potuiset: Ibi aite qͥdã
int̾ egros alios mente captus iacebat: quẽ

Expanded text:
tioni tuae incognitum non est. Hic mihi esse apud se presbyterum quemdam Amantium nomine praecipuae simplicitatis narravit virum; quem hoc habere virtutis perhibet, ut apostolorum more manum super aegros ponat, et saluti restituat, et quantumlibet vehemens aegritudo sit, ad tactum illius abscedat. Quem hoc etiam habere miraculi adjunxit, quia in quolibet loco quamvis immanissimae asperitatis serpentem repererit, mox ut eum signo crucis signaverit, exstinguit, ita ut virtute crucis quam vir Dei digito ediderit, diruptis visceribus moriatur. Quem si quando serpens in foramine fugerit, signo crucis os foraminis benedicit, statimque ex foramine serpens jam mortuus trahitur. Quem tantae virtutis virum ipse etiam videre curavi, eumque ad me deductum in infirmorum domo paucis diebus manere volui, ubi, si qua adesset curationis gratia, citius probari potuisset. Ibi autem quidam inter aegros alios mente captus jacebat, quem
Abbreviated transcription (Latin):
cenis autẽ die: stratũ sibi fieri ulita
septilebrũ martiris uoluit. atq ibi
post laborem quieuit: Cũ nocte me¬
dia ut asserebat: nec dormiebat.
nec ꝑfecte uigilabat: sed depllus ut
solet somno grauabat᷑ quodã pon¬
slere uigilaus auimus. atq antẽeu

Expanded text:
cente autem die stratum fieri sibi juxta sepulcrum martyris voluit, atque ibi post laborem quievit, cum nocte media, ut asserebat, nec dormiebat, nec perfecte vigilare poterat; sed depressus, ut solet, somno, gravabatur quodam pondere vigilans animus, atque ante eum
Abbreviated transcription (Latin):
p̃minet: necesse fuit ut pͥus inriguum
suꝑius. & post inriguum uiferus com¬
memorari debuisset: petuꝰ P lacet
qd̾ dicis Sed postqͣm hunc ueneran¬
de uitȩ eleutherium huuis meriti fu¬
isse qͥristi: libet inquirere. si nime in

Expanded text:
praeeminet, necesse fuit ut prius irriguum praeeminet, necesse fuit ut prius irriguum superius, et postmodum irriguum inferius commemorari dquod dicis. Sed postquam hunc venerandae vitae Eleutherium hujus meriti fuisse dixisti, libet inquirere si nunc in
Abbreviated transcription (Latin):
sinis inriguum suꝑnis: et inriguum
inferuis ara quippe suꝑ asinũ sedet.
eũ inrationabilib carnis sue motib
anima p̃sidet: Que suspirans a patre
terrã inriguam petit: quia a ereatore
nr̃o eum magno gemitu querenda
est lacrimarum gr̾̃a Sunt namq non¬
nulli: qui iam in dono ꝑceperunt libe¬
re ꝓ iusticia loqui. oppressos tueri: in¬
digentib possessa tͥbuere. ardorem
fidei habere: sed adhũc grãm lacrima¬
rum non habent: hii numirũ terram
australem ꝙ. arentẽ habe̾t
sed adhuc uirigua indigent. quia in
timore supplicii. aut amore regni ee¬
lestis: mala etiã que tea ꝑpetra¬
uerant deploient: Sed quia ut dixi
duo sunt genera cõpunctionis: dedi
ei pat̾ siis inriguũ suꝑuis. et inrigi¬
umm inferius: Inrigiium quippe fuꝑuis
accipit anima: cum sese in laer mis
celestis regni desiderio assngit: In rgil¬
um uero infernis accipit: cum infer¬
nifuplicͥa flendo ꝑtimescit. Et qͥdẽ
Sed quia compunctio amoris dignitate

Expanded text:
um inferius . Axa quippe super asinum sedet, cum irrationabilibus carnis suae motibus anima praesidet. Quae suspirans a patre terram irriguam petit, quia a Creatore nostro cum magno gemitu quaerenda est lacrymarum gratia. Sunt namque nonnulli qui jam in dono perceperunt libere pro justitia loqui, oppressos tueri, indigentibus possessa tribuere, ardorem fidei habere; sed adhuc gratiam lacrymarum non habent. Hi nimirum terram Australem et arentem habent, sed adhuc irrigua indigent, quia in timore supplicii, aut amore regni coelestis mala etiam quae antea perpetraverunt deplorent. Sed quia, ut dixi, duo sunt compunctionis genera, dedit ei pater suus irriguum superius et irriguum inferius. Irriguaccipit anima, cum sese in lacrymis coelestis regni desiderio affligit: irriguum vero inferius accipit, cum inferni supplicia flendo pertimescit. Et quidem superius datur, sed quia compunctio amoris dignitate
Abbreviated transcription (Latin):
nant. egd ieuinare ñ possem: cȩpi
plus uerore quã infrmitate defi¬
eere: Sed cristis animus consilium
secreto in oratoriũ duccrem. eũo
peterẽ quatiius mut diȩ illo a ie¬
potenetẽ dñm p̾cib obtineret: qgͣ

Expanded text:
nant, ego jejunare non possem, coepi plus moerore quam infirmitate deficere. Sed tristis animus consilium secreto in oratorium ducerem, eumque peterem quatenus mihi ut die illo virtpoten
Abbreviated transcription (Latin):
ligentẽ dui frẽs consolari uoluissẽt.
respondit dicens: Credite m. quia
mpullius urĩm ore hoclie p anis in¬
gredietur. insi puer iste a demonio
fuerit ereptus łine se in cratione
sanatus est: ut ad hunc maligius
sp̃s aecedendi ausũ ult̾ui. ĩ habe¬
ret: peturꝰ Credo qd ei elatio
sit hoc eũ fratͥb ꝙ portauit: huiꝰ
uiri oratio quante uixtutis esser: iii
memꝙ ip̃o exꝑtus sum Nlam eum
quodã temꝑe in monastĩo positus
meisionem uitaliũ paterers erebris

Expanded text:
lugentem diu fratres consolari voluissent, lugentem diu fratres consolari voluissent, respondit, dicens: Credite mihi, quia in nullius vestrum ore hodie panis ingreditur, nisi puer iste a daemonio fuerit ereptus. Tunc se in orationemperfecte sanatus est, ut ad hunc malignus spiritus accedendi ausum ulterius non haberet. PETR. Credo quod ei elatio sit hoc cum fratribus, et portavit. Hujus viri oratio quantae virtutis esset, in memetipso expertus sum. Nam cum quodam tempore in monasterio positus incisione
Abbreviated transcription (Latin):
ter inquirere. si quid puer quẽ de¬
derant nocte ead̾ fecisset: Qui mita¬
tus eur ita requirerent: respondi
Hil: Tune illȩ eiusdẽ puer innoue¬
runt causam: et qd̾ malignus sp̃s
nulla ab eo nocte recederet iaica¬
uerunt. sumoꝑe postulantes it
huuc secũ ad monasti̾um colleret
quia iã uexationẽ illius iudere
ñ possent: Consensit senex: pucril
d monast̾ium duxit Qui eũ mul¬
to cempe in monastĩo fuisset. ass
ad hunc antiquus hostis accedere mĩni¬
ie psumipsisset. euiscdẽ senis aminus
de salite pueri inmoderatius ꝑ letici¬
ami tacłus est: llam eorã positis fratb
dixit fratres: diaboliis sibi eñ illis
sororib iocabatur: at uero ubi ad
seruos dei uentũ est: ad hinc pierũ
aecedere ñ p̃sumpsit: Post quã uoce.
hora eadẽ ae momento isdlem puer
corã euucłis fratͥo diabolo se nuia¬
dente ueratiis est: Quo uiso sener:
se ptu̾us ii lam̃tũ dedit: Quẽ dũ

Expanded text:
ter inquirere, si quid ei puer quem deter inquirere, si quid ei puer quem dederant nocte eadem fecisset. Qui miratus cur ita requirerent, respondit: Nihil. Tunc illae ejusdem pueri innotuerunt causam, et quod malignus spiritus nulla ab eo nocte recederet indicaverunt, summopere postulantes ut hunc secum ad monasterium tolleret, quia jam vexationem 352 illius videre ipsae non possent. Consensit senex, puerum ad monasterium duxit. Qui cum multo tempore in monasterio fuisset, atque ad hunc antiquus hostis accedere minime praesumpsisset, ejusdem senis animus de salute pueri immoderatius per laetitiam tactus est. Nam coram positis fratribus dixit: Fratres, diabolus ibi cum illis sororibus jocabatur; at vero ubi ad servos Dei ventum est, ad hunc puerum accedere non praesumpsit. Post quam vocem, hora eadem ac momento, idem puer coram cunctis fratribus diabolo se invadente vexatus est; quo viso senex, se protinus in lamentum dedit. Quem dum
Abbreviated transcription (Latin):
memoriã feci eleutheuus pater
monaftu beati euuangłiste mar¬
ei qd̵ iuspolitanȩ urbis pomeriis
sitũ est: diu mecum est in hac
urbe iu meo monastio conuers itꝰ
ibiq defunctus est Quem sui discipłi
referebant oiando mortuũ resuseitasse.
lir autẽ sc̃ȩ simplicitatis erat et eom¬
pungntionis: ut dubiũ ñ esset qd̾ il¬
le lacrimȩ ex tam humili simpliciq
mente edite. apd om̃ipotentẽ de¬
um multa obtinere potiussent.
huius gͦ aliquod miraesm narro. qd
inquisitus mͥ simplicit̾ et ip̃e fate¬
batur: Quadã namq die dũ
iter carperet: facto uesꝑe. eũ ad
secedendũ locus deesset: in mona¬
stĩo uirginũ deuenit: In quo quidã
sp̃s om̃i nocte uexare consueuert
Sed sc̃imoniales feminȩ ut iuirũ
dei susceꝑunt: eũ rogauerunt di¬
centes: Tecũ pat̾ hac nocte puer st
maneat: Qd̾ ip̃e benigne suscepit.
secũq eum nocte ead̾ iacere ꝑmist
facto autẽ mane: ceꝑunt scĩmo¬
niales feminȩ eund̾ patrẽ uigilan¬

Expanded text:
memoriam feci , Eleutherius Pater monasterii beati evangelistae Marci, quod in Spoletanae urbis pomeriis situm est, diu mecum est in hac urbe in meo monasterio conversatus, ibique defunctus est. Quem sui discipuli referebant orando mortuum suscitasse. Vir autem tantae simplicitatis erat et compunctionis, ut dubium non esset quod illae lacrymae ex tam humili simplicique mente editae apud omnipotentem Deum multa obtinere potuissent. Hujus ergo aliquod miraculum narro, quod inquisitus mihi simpliciter et ipse fatebatur. Quadam namque die dum iter carperet, facto vespere cum ad secedendum locus deesset, in monasterium virginum devenit, in quo quidam spiritus omni nocte vexare consueverat. Sed sanctimoniales feminae ut virum Dei susceperunt eum rogaverunt, dicentes: Tecum, Pater, hac nocte puer iste maneat. Quem ipse benigne suscepit, secumque eum nocte eadem jacere permisit. Facto autem mane coeperunt sanctimoniales feminae eumdem Patrem vigilan