comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nebatur lector geminandam ess& litt̾am.
minatur. Cuius hȩc uis ẽ: ut qͦd dubiũ ẽ.
ad aliquid simile quod ñ ẽ dubium referat᷑.¬
& incerta certis ꝓbentur: Octo aut̃ modis
comꝑatio analogie colligit᷑. id ẽ qualitate.
comꝑatione. genere: numero. fig̾a. casu. extre
gia. id est similitudo. s ẽ anomalia. id ẽ extͣ
reguiam. ut lepos. & lepus. Totũ conuenit.
s dissentiunt casu. facit eiuim lepꝰ leyoris.
Nam regularit̾ ẽ ddum queris utrũ trames
masculinũ sit anfemininum. simił ẽ illi
mom̃i declinatione limes: & erit mascul¬
num. Item sunis si incerti gn̾i̾s ẽẽ credis.
similis ẽ illi panis indeclinatione: & erit¬
masculinum. Itẽ ex comꝑatione posituioꝵ
ut si dicas. magnꝰ. doctus. positiui sunt: &
sui similes. fit & ꝑ diminutionẽ ut puta.
funẽ masculimim eẽ. funiculus ostendit. sic̃
marmor neutri eẽ geni̾s marmusculũ mndi¬

Expanded text:
nebatur lector geminandam esse litteram.nebatur lector geminandam esse litteram.o nominatur. Cuius haec vis est ut, quod dubium est, ad aliquid simile, quod non est dubium, referatur, et incerta certis probentur. Octo autem modis conparatio analogiae colligitur: id est qualitate, conparatione, genere, numero, figura, casu, extremgia, id est similitudo, sed est anomalia, id est extra regulam, ut 'lepus' et 'lupus'. Totum convenit, sed dissentiunt casu; facit enim 'lupi', 'leporis'. Nam regulariter est, dum quaeris utrum 'trames' masculinum sit an femininum, similis est illi in omni declinatione 'limes', et erit masculinum. Item 'funis' si incerti generis esse credis, similis emasculinum. Item ex comparatione positivorum, ut si dicas, doctus, magnus, positivi sunt, et sui similes. Fit, et per diminutionem, ut puta funem masculinum esse funiculus ostendit; sicut marmor neutri generis esse, masculum indi
Abbreviated transcription (Latin):
dieb. Raittã cõmunionẽ ht̃: cũ .s. litt̾a. Itaq
apud antiqͦs honos labos. arbos. dicebantur.
minc aut̾ honor. labor. arbor. Sat ꝑ .t. scribi
oportet. quia integrũ enis facit satis. Sea p
oportet scbi. apuad antiqͦs enim sedũ dicebat᷑.
nos finales duas lict̾a̾s abscidimus. Tantus.
sic̃ quantꝰ in mectio. m. habebant. Quã enĩ
tiectio cũ .a. scbenda. ue. coniunctio sine.a.
cũ iusticia sonũ ⁊. ltte expͥmat. cam̃ quia
latinũ ẽ ꝑ t. scͥbendum ẽ: sic militia. malitia.
nequitia. & cet̾a similia. Induob q̃ u̾bis con¬
suetudo ueterũ erat. ut cum eadẽ litt̾a¬
alium intellectum correpta. alium ꝓducta
haberet: longe sillabȩ apicem apponebant
utputa. populus arborem significaret. an
homimini multitudinẽ: apice distinguebat᷑.
Sic & ubi litt̾e consonantes geminabantur
sicilicum suꝑponebant: ut cella. serra. asse¬
res. Ueteres enim ñ dupplicabant litteras.
s supͣ silicos apponebant: qua nota ammo¬

Expanded text:
diebus'. R littera communionem habet cum S littera. Itaque apud anticos 'honos', 'labos', 'arbos' dicebatur, nunc 'honor', 'labor', 'arbor'. 'Sat' per T scribi oportet, quia integrum eius facit 'satis'. 'Sed' per D oportet scribi. Apud anticos enim sed 'sedum' dicebatur; nos finales duas litteras abscidimus. 'Tamtus', sicut et 'quamtus' in medio M habebant. 'Quam' enim iectio cum A scribendum; 've' coniunctio sine A. cum 'iustitia' sonum Z littera exprimat, tamen, quia Latinum est, per T scribendum est. Sic 'militia', 'malitia', 'nequitia', et cetera similia. In dubiis quoque verbis consuetudo veterum erat ut, cum eadem littalium intellectum correpta, alium producta haberet, longae syllabae apicem adponebant; utputa 'populus' arborem significaret, an hominum multitudinem, apice distinguebatur. Sic et ubi litterae consonantes geminabantur, sicilicum superponebant, ut 'cella', 'serra', 'asseres'. Veteres enim non duplicabant litteras, sed supra sicilicos adponebant; qua nota admo
Abbreviated transcription (Latin):
ut apud g̾cos alexandros. menandros.
apud nos: aiexander. menander. Dicta ẽ¬
aut̃ notha: quemadmodum nothus dr
quisqͥs de dispari gen̾ẽ nascit᷑. Si nomna
hoc est plurmoinia. eo qͦd sit in plurib no¬
minib significatio una: ut t̾ra. hunius.
tellus. Idem enim sunt omnia. Omargma
hoc ẽ unmoinia: eo qͦd sit nmno nomine sigi¬
nificatio plurima. ut tumulus. nc̃ mons
breuis. nunc tumens tellus. nc̃ sepulchrũ.
Est enim muno nomine significatio diu̾sa.
Relatiua dicta. eo qͦd ad aliam referant᷑ ꝑ sonã:
nificatione dicta sunt ut dext̃. Dici enim dext̃
ñ potest. nͥ sinist̃ fuerit. Porro qͣlitatis nomi¬
na ex eo dicta: quia ꝑ ea qualis quisq sit osten¬
ditur. ut sapiens. formosus. diues. Quanti¬
tatis. quia amensura trahunt᷑. ꝑ quã aliqͥd¬

Expanded text:
ut apud Graecos 'Alexandros', 'Menandros'; ut apud Graecos 'Alexandros', 'Menandros'; apud nos 'Alexander', 'Menander'. Dicta autem notha, quemadmodum nothus dicitur quisquis de dispari genere nascitur. Synonyma, hoc est plurinomia, eo quod sit in pluribus nominibus significatio una, ut 'terra', 'humus', 'tellus'. Idem enim sunt omnia. Homonyma, hoc est uninomia, eo quod sit in uno nomine significatio plurima, ut 'tumulus', nunc mons brevis, nunc tumens tellus, nunc sepulchrum. Est enim in uno nomine significatio diversa. Relativa dicta eo, quod ad aliam referantur personamnificatione dicta sunt, ut 'dexter'. Dici enim dexter non potest, nisi sinister fuerit. Porro qualitatis nomina ex eo dicta, quia per ea qualis quisque sit ostenditur, ut 'sapiens', 'formosus', 'dives'. Quantitatis, quia a mensura trahantur, ut 'l
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ut celum et t̾ra: incorporalia quia carẽt
corporib. unde nec uidĩ nec tangi possunt.
ut ueritas austicia. Generalia. quia multaꝵ rerỹ
sunt: ut anunal.. Nam & homo. & equus.
& auis animalia sunt. Specialia. quia partẽ
demonstrant: ut homo. Species enĩ anima¬
lium homo. Principalia. quia pͥmam posi¬
tionẽ hñt nec aluinde nascuntur: ut mons.
fons. Diriuatiua. eo qͦd ex alio nomine dedu¬
cant᷑: ut amonte montanus. Diminutiua.
quia minuunt sensum: ut g̾culꝰ. scolasticul.
Sono diminutiua quia sic sonant. sicut dimi¬
nutiua. s intellectu principalia sunt. ut ca¬
bula. fabula. Tota g̾ca. quia ex toto g̾ce de¬
cliuant᷑: ut calisto. Sic enim et g̾cꝰ ꝙ latinꝰ
dicit. Tota latina. quia ex toto in latinũ
utuntui. Grecꝰ dicit odixeos. latinꝰ. ulpxes.
Media dicta. quia ex parte greca sunt. ex
parte latina. Falem & notha. quia corrum¬
punt ultiuas suiabas. manentib priorib.

Expanded text:
tur, ut 'caelum', 'terra'. Incorporalia, quia carent tur, ut 'caelum', 'terra'. Incorporalia, quia carent corpus; unde nec videri nec tangi possunt, ut 'veritas', 'iustitia'. Generalia, quia multarum rerum sunt, ut 'animal'. Nam et homo et equus et avis animal sunt. Specialia, quia partem demonstrant, ut 'homo'. Species enim animalium homo. Principalia, quia primam positionem habent, nec aliunde nascuntur, ut 'mons', 'fons'. Derivativa eo, quod ex alio nomine deducantur, ut a monte 'montanus'. Diminutiva, quia minuunt sensum, ut 'Graeculus', 'scholasticulus'. Sono diminutiva, quia sic sonant sicut diminutiva, sed intellectu principalia sunt, ut 'tabula', 'fabula'. Tota Graeca, quia ex toto Graece declinantur, ut 'Callisto'. Sic enim et Graecus et Latinus dicit. Tota Latina, quia ex toto in Latinum vertuntur. Graecus dicit 'Odysseus', Latinus 'Ulixes'. Media dicta quia ex parte Graeca sunt, ex parte Latina. Eadem et notha, quia corrumpunt ultimas syllabas manentibus prioribus,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃positio. & int̾iectio: incomplȩxu istaꝵ cadunt.
Ido & ñ nulli quinq partes orationis diffinie¬
Nisi eium nom̃ sciet᷑is: cognitio rerum perit.
Propͥa nomina dicta: quia specialia sunt.
Uniusenum tantũ ꝑsonam significant. Species
ꝓpͥoꝵ nomunũ quatuor suit: p̃nomĩ. nom̃. cog¬
nom̃. agnom̃. Prenom̃ dictum. eo qͦd nomini
p̃ponatur. ut luciꝰ quintus. Nom̃ uocatum.
quia uocat genus: ut corneliꝰ. Cornelii enm
om̃s uno genere. Cognom̃. quia nomini con¬
quasi accidens nom̃. ut metłilus. creticꝰ: quia
cretã subegit. Extrinsecꝰ enim uenit agnom̃.
ab aliqua ratione. Cognom̃tum aut̃ iulgo¬
dictum. eo qͦd nomini agnitionis causa suꝑ¬
adiciatur: siuc qͦd cum nomine ẽ. Appella¬
tiua nomina inde uocant᷑ quia cominuia¬
sunt: & in multoꝵ significatione ꝯsistunt.
Hec inuiginti octo species diuidiuitur: exqͥb
corporalia dicta. quia uel uident᷑ uel tangũ¬

Expanded text:
praepositio, vel interjectio in complexum istarum cadunt. praepositio, vel interjectio in complexum istarum cadunt. Ideo, et nonnulli quinque partes definieNisi enim nomen scieris, cognitio rerum perit. Propria nomina dicta, quia specialia sunt: unius enim tantum personam significant. Species propriorum nominum quatuor: praenomen, nomen, cognomen, agnomen. Praenomen dictum, eo quod nomini praeponatur, ut Lucius, Quintus. 2. Nomen vocatum, quia notat genus, ut Cornelius; Cornelii enim omnes in eo genere. Cognomen, quia nomini conquasi accidens nomen, ut Metellus Creticus, quia Cretam subegit. Extrinsecus enim venit agnomen ab aliqua ratione. Cognomentum autdictum eo, quod nomini cognitionis causa superadiciatur, sive quod cum nomine est. Appellatisunt et multorum significatione consistunt, hec in vigcorporalia dicta, quia vel videntur vel tangun
Abbreviated transcription (Latin):
Ratio dicta ẽ: quasi oris ratio. Nam orare
est: loqui & dicere. Est aut̃ oratio contextꝰ
u̾boꝵ cum sensu. Contextus aut̃ uerboꝵ.
sine sensu ñ ẽ oratio: quia ñ ẽ oris ratio. Ora¬
tio aut̃ plena ẽ: sensu. uoce. & lict̾a. Diuisio¬
nes aut̃ graminatice artis. aquib dam tͥguta
dinumerant᷑. idẽ partes orations octo. uox
articulata litt̾a. sillaba. pedes. accentus. posit᷑e᷑.
note. ortographia. analogia. ethimologia.
glose. differentie. barbarisini. soloccisim.
uicia. metaplasmi. scenata. tropi. ꝓsa. metra.
tradidit. nom̃ & u̾bum. Deinde d̃onatꝰ
octo definiuit. s om̃s ad illa duo pͥncipalia
inficant ꝑsonam & actum. Relique appen¬
dices sunt: & ex his origniem trahunt. Tsam
pronomen ex nomine nascit᷑. cuiꝰ officio fun-¬
gitur: ut orator ille. Ad u̾bium de nomine
nascitur: ut docꝰtus docte. Participiũ de no¬
mine et u̾bo: ut lego legens. Coniunctio uͦ &

Expanded text:
ratio dicta quasi oris ratio; nam orare ratio dicta quasi oris ratio; nam orare est loqui, et dicere. Est autem oratio contextus verborum cum sensu. Contextus autem sine sensu non est oratio, quia non est oris ratio. Oratio autem plena est, sensu, voce et littera. 4. Divisiones autem Grammaticae artis a quibusdam triginta dinumerantur, id est: partes orationis octo, vox articulata, littera, syllaba, pedes, accentus, positurae, notae, orthographia, analogia, etymologia, glossae, differentiae, barbarismi, soloecismi, vitia, metaplasmi, schemata, tropi, prosae, metra, tradidit, nomen et verbum. Deinde Donatus octo definivit. Sed omnes ad illa duo principalia ificant personam et actum. Reliquae appendices sunt, et ex his originem trahunt. 2. Nam pronomen ex nomine nascitur, cujus officio fungitur, ut orator ille. Adverbium de nomine nascitur, ut doctus, docte. Participium de nomine, et verbo, ut lego, legens. Conjunctio vero, et
Abbreviated transcription (Latin):
b gentib ido pͥor ẽ lit̾arum: ꝓ eo qͦd ipsa pͥor
nascentib uocem aꝑiat. Nomina aut̃ litt̾arũ
gentes ex sono ꝓpͥe lingue ded̾iunt: notatis oris
sonis atq discretis. Nam pastqm eas animad¬
uerterunt: & nomina illiꝰ & tigͣas imposuert̃.
Figuras aut̃ partim explacito. partim ex sono.
litt̾arum formauerunt: ut puta .i. & .o. quarũ
uni sicut exilis sonus. ita tenuis uirgula: alt̾ius
ꝑinguis sonꝰ sicut & plena figͣa. Potestatẽ aut̃ nat᷑a
dedit: uoluntas ordinẽ. Int̾ figuras litt̾arum &
apices: uetẽs distinxerunt. Apicem dictũ ꝓpt̾
quod longe sit a pedib: & in cacumine littere
apponatui. Est enim linea iacens suꝑ litt̾am
recte loquendi. & origo. & fundam̃tum liba¬
lium litt̾arum. Hec indisciplinis post litt̾as
communes inuenta ẽ: ut iam qui didicuit
litt̾as ꝑ eam recte loquendi rationẽ sciant
Graminatica aut̃: a litt̃is nom̃ accepit. Gram¬
mata enim greci littas uocant.

Expanded text:
us gentibus ideo prior est litterarum, pro eo quod ipsa prior nascentibus vocem aperiat. Nomina autem litterarum gentes ex sono propriae linguae dederunt notatis oris sonis atque discretis. Nam postquam eas animadverterunt, et nomina illis et figuras inposuerunt: figuras autem partim ex placito, partim ex sono litterarum formaverunt: ut puta I et O, quarum uni sicut exilis sonus, ita tenuis virgula, alterius pinguis sonus, sicut et plena figura. Potestatem autem natura dedit, voluntas ordinem et apicem. Inter figuras litterarum et apicem veteres dixerunt, apicem dictum propter quod longe sit a pedibus, et in cacumine litterae adponatur. Est enim linea iacens super litterrecte loquendi, et origo et fundamentum liberalium litterarum. Haec in disciplinis post litteras communes inventa est, ut iam qui didicerant litteras per eam recte loquendi rationem sciant. Grammatica autem a litteris nomen accepit. Γράμματα enim Graeci litteras vocan
Abbreviated transcription (Latin):
Ioram anñ. uiii. prophetauit
helyas. & heliseus.
sacerdos claruit.
Ioas. ann̾. .xl. heliseus
moritur.
Amasias anñ.xx.ix. Carthago
Orias. anñ . Lii. olimpias a grecis
instituitur.
nascitur

Expanded text:
Ioram ann. VIII. Prophetavit Helias et Heliseus. sacerdos claruit. IVMCCCVI. Ioasann. XL. Heliseus moritur. IVMCCCXLVI. Amasias ann. XXIX. Carthago Ozias ann. LII. Olympias a Graecis instituitur. nascitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Tola anno. xxii. Priamus
latinas litteras repperit.
Iepte anno .ui. hercules
flammis se in iecit.
Abessan anno.uii. alexander
helenam rapuit.
Sauson anno .xx. ascanius albã condidit.
Heli saceidos anno. xl. archa testamen
solimis edificatur.
Roboam anñ. xuii. regnum isrł
Abia. anñ .iii. Sub quo ab ume¬
Lech pontifex fuit.

Expanded text:
Tola ann. XXIII. Priamus Latinas litteras repperit. IVMIII. Iepte ann. VI. Hercules flammis se iniecit. IVMIX. Abessa ann. VII. Alexander Helenam rapuit. mson ann. XX. Ascanius Albam condidit. IVMXLIV. Eli sacerdos ann. XL. Arca testamentsolymis aedificatur. IVMCCIV. Roboam ann. XVII. Regnum Israhur. IVMCCXXI. Abia ann. III. Sub quo Abimelech pontifex fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
phatici p̃cinebant. Huuis capitis imaginẽ
sibi in heremo iudei fecerunt. fauui a fau¬
do uelut apotes fanes dicti. quod uoce ñ signis
ostendere uiderent᷑ futura. Inlucis enim consu¬
lebant᷑ a paganis. & responsa illis ñ signis s
uocib dabant. Genium aut̃ dictũ. qd quasi
uim habeat omnium rerum gignendarũ:
seu agignendis lib̾is. Unde & geniales licti
dicebantur agentilib. qui nouo marito st̾¬
nebantur. Hȩc & alia sunt gentilium fabu¬
losa fignienta. quȩ int̾pretata sic habent᷑.
ut ea ñ intellecta dampnabilit̾ tam̃ ad orent.
fatum aut̃ dicunt eẽ quicquid dũ fantur.
quicquid iupit̾ fatͣ. Afando gͥ fartum dñt.
idẽ aloquendo. quod nisi hoc nom̃ iam in
alia re soleret intelligi. quo corda hominũ
nolumus iuclinare: rationabilit̾ possumꝰ
afando fatum appellare. Non enini abuue¬
re possumꝰ eẽ scͥpcum ii litt̾is scĩs. semellocu¬

Expanded text:
phatici precinebant; huiphatici precinebant; huisibi in eremo Iudaei fecerunt. Fauni a fando, vel ἀπὸ τῆς φωνῆς dicti, quod voce, non signis ostendere viderentur futura. In lucis enim consulebantur a paganis, et responsa illis non signis, sed vocibus dabant. Genium autem dicunt, quod quasi vim habeat omnium rerum gignendarum, seu a gignendis liberis; unde et geniales lecti dicebantur a gentibus, qui novo marito sternebantur. Haec et alia sunt gentilium fabulosa figmenta, quae interpretata sic habentur, ut ea non intellecta damnabiliter tamen adorent. Fatum autem dicunt esse quidquid dii fantur, quidquid Iuppiter fatur. A fando igitur fatum dicunt, id est a loquendo. Quod nisi hoc nomen iam in alia re soleret intnolumus inclinare, rationabiliter possemus a fando fatum appellare: non enim abnuere possumus esse scriptum in litteris sanctis: Semel locu
Abbreviated transcription (Latin):
quasi omnia dicunt. Yis liugua egyptioꝵ
t̾ra appellat᷑. qͣm ysin uolunt e̾e̾. fuit aut̃ ysis
regina egyptioꝵ inachi regis fitia. quȩ de
grecia ueniens egyptios litt̾as docuit: & t̾r̃
colere instituit. ꝓpt̃ quod & t̾ram eiꝰ nomine
appellauerunt. Serapis omnium maxinus
egyptioꝵ ds. Ipse ẽ apis rex argyuoꝵ. qui
nauib transuectus in egyptum. cum ibidẽ
mortuus fuisset. serapis appellatꝰ ẽ: ꝓpt̾ ea
quia archa inqua mortuus ponitur qua
sarcõfagumi uocant. soros dr g̾ce. M ibi eum
uenerari sepultum ceꝑunt: priusqm teni¬
plum ei e̾e̾t instructum. Uelut soros & apis.
prinio sorapis. deuide una litt̾a commiutata.
serapis dictus est. Apis fuit taurꝰ apud egyꝑ¬
tios serapiconsecratuis. & ab eo ita cognoni¬
natus: quẽ egyptus instar nuininis colebat.
eo qͦd defuituris daret quedam mnanifesta sigua.
Apparebat enum in memphys: quẽ centum
ancistites ꝓseque bant᷑. & repente uelut lyi¬

Expanded text:
quasi omnia dicunt. Isis lingua Egyptiorum quasi omnia dicunt. Isis lingua Egyptiorum terra appellatur, quam Isin volunt esse. Fuit autem Isis regina Egyptiorum Inachi regis filia, que de Grecia veniens, Egyptios literas docuit et terras colere instituit; propter quod et terram eius nomine appellaverunt. Serapis omnium maximus Egyptiorum deus: ipse est Apis rex Argivorum, qui navibus transvectus in Egyptum, cum ibidem mortuus fuisset, Serapis est appellatus, propterea quia arca in qua mortuus ponitur, quam sarcophagum vocant, soros dicitur grece et ibi eum venerari sepultum ceperunt, priusquam templum eius esset instructum velut soros: sed Apis primo Sorapis, deinde una litera commutata Serapis dicitur. Apis fuit taurus apud Egyptios, Serapi consecratus et ab eo ita cognominatus, quem Egyptus ad instar numinis colebat, eo quod de futuris daret quedam manifesta signa. Apparebat enim in Memphis, quem centum antistites prosequebantur et repente velut lym
Abbreviated transcription (Latin):
fornicationis. qui id̾o alatus pigit᷑. quia nicħ̃
amantib leuius. nichil mutabiliꝰ in uenitur
Puer pingitur. quia stultuis ẽ & irrationabił
amor. Sagittam & facẽ tenere fuigit᷑. sagittã
quia amor cor uuln̾at. facem. quia infłamꝗ:
Pan dicunt g̾ci. latini siluanum: dñi rusticoꝵ.
quẽ in uature similitudinẽ formauerunt. un¬
de & pan dictus ẽ. idẽ omne. Fingunt enini
eum ex uniu̾sali elementoꝵ specie. Habet¬
enim cornua. nisimilitudinẽ solis & lune.
Distinctã maculis ht pellem. ꝓpt̾ celi sydera.
Rubet eniii facies. adsimilitudinẽ etheris.
fistulam septẽ calamoꝵ gestat. ꝓpt̾ armoni¬
am cel u qua septẽ sunt soni. & septẽ discri¬
mina uocum. Uillosus ẽ. quia tellus cum ue¬
stita ẽ agitat᷑ uentis. Parseiꝰ inferior feda est:
ꝓpt̾ arbores & feras & pecudes. Caprinas un¬
gulas habet. ut soliditatẽ t̾re ostendat. Quẽ
uolunt rerum & totius nature dm̃. unde ꝑai

Expanded text:
fornicationis, qui ideo alatus pingitur: quia nihil fornicationis, qui ideo alatus pingitur: quia nihil amantibus levius, nihil mutabilius invenitur. Puer pingitur, quia stultus est et irrationabilis amor. Sagittam et facem tenere fingitur: sagittam, quia amor cor vulnerat: facem, quia inflammat. Pan dicunt Graeci, Latini Silvanum deum rusticorum, quem in naturae similitudinem formaverunt: unde et pan dictus est, id est, omne: fingunt enim eum ex universali elementoenim cornua in similitudine radiorum solis et lune. Distinctam maculis habet pellem, propter celi sydera. Rubet eius facies, ad similitudinem etheris. Fistulam septem calamorum gestat, propter harmoniam celi, in qua septem sunt soni et septem discrimina vocum. Villosus est, quia tellus convestita est et agitatur ventis, pars eius inferior feda est, propter arbores et feras et pecudes. Caprinas ungulas habet, ut soliditatem terre ostendat, quem volunt rerum et totius nature deum; unde et Pan,
Abbreviated transcription (Latin):
origo eiꝰ innotuit. Pallas aut̃ dicta uel ab
insula pallene intracia inqua nutrita ẽ:
uel apotoi palle in todor. id ẽ ab haste concus¬
sione. uel qͦd pallantẽ gygantẽ occid̾it. Ue¬
nerem exinde dicunt irucupatam. qͦdsine
Quod aut̾ fingunt saturnum celio patri
genitalia abscidisse. & sanguiuẽ flurisse in
mare. atq eo spunia maris coucreta uenus
nata ẽ: illud aut qͦd ꝑcoitum salsi humo.¬
ris substantia ẽ. & in de affrodin uenerem
dici. qͦd coitꝰ spuma ẽ sanguinis. quȩ ex suc¬
co uiscerum liquido salsoq constat. Id̾o aut̾
uenerem uulcani dicunt uxorẽ. quia ueue¬
rium officium ñ sine calore consistit. Unde:
frigidꝰ in uenerẽ senior. Nam qͦd satur nus
dr patri celio uirilia amputasse quȩ i
mare cadentia uenerẽ creauerunt:
quod id̾o fingitus quia uisi humor decelo in
t̾ram descendit. nichil creat᷑. Cupidinẽ uo¬
catum ferunt ꝓpt̾ amorẽ. Est enun demon

Expanded text:
origo eius innotuit. Pallas autem dicta, vel ab origo eius innotuit. Pallas autem dicta, vel ab insula Pallente in Thracia, in qua nutrita est; vel apo tu pallein to dori, id est ab haste concussione, vel quod Pallantem gigantem occiderit. Venerem exinde dicunt nuncupatam, quod Quod autem fingunt Saturnum Coelo patri genitalia abscidisse, et sanguinem fudisse in mare, atque eo spuma maris concreta Venus nata est: illud aiunt, quod coitus salsi humoris substantia est, et inde affrodin Aphroditen Venerem dici, quia coitus spuma est sanguinis, qui ex succo viscerum liquido salsoque constat. Ideo autem Venerem Vulcani dicunt uxorem, quia venereum officium non sine calore consistit; unde est: Frigidus in Venerem senior. Nam quod Saturnus dicitur patri Coelo virilia amputasse, quae in mare cadentia Venerem creaverunt, id ideo fingitur, quia nisi humor de coelo in terram descenderit, nihil creatur. Cupidinem vocatum ferunt propter amorem. Est enim daemon
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ra aliud t̾ram. aliud tellurẽ. aliud tellum¬
athena dr̃ id ẽ femina. Apud latinos autẽ
mineruã uocatam qͥsi deam. & munis arti¬
um uariarum. Hanc eium in uentricem
multoꝵ ingemioꝵ ꝑhibent. & iude eã ar¬
tem & rationẽ int̾pretant᷑: quia sine ratio¬
ue nichil potest contineri. Quȩ ratio quia
ex solo animo nascit᷑. anmuniq puitant ẽẽ
incapite & cerebro. id̾o eã dicunt de caꝑite
iouis et̾ natã quia sensus sapientis qui in ue¬
nit omnia incapite ẽ. Incuiꝰ pectore id̾o capitt
gorgonis fingit᷑. qͦd illic ẽ omĩs prudentia
quȩ confundit alios. & imꝑitos ac saxeos cõ¬
ꝓbat. qͦd & indutiquis imꝑatoꝵ status cer¬
andaui sapientiã & uirtutẽ. Hȩc minerua
& tritouia dr. Triton enim affrice palusẽ:
circa qͣm fert᷑ uirginali apparuisse etate.
ꝓpt̾ quod tritonia nuncupata ẽ. Unde &
tanto ꝓchuius dea credita. qͣntominus

Expanded text:
ipsa terra aliud Terram, aliud Tellurem, aliud Tellumipsa terra aliud Terram, aliud Tellurem, aliud Tellumtur, id est, femina. Apud Latinos autem Minervam vocatam, quasi Deam et munus artium variarum. Hanc enim inventricem multorum ingeniorum perhibent, et inde eam artem et rationem interpretantur, quia sine ratione nihil potest contineri. 72. Quae ratio, quia ex solo animo nascitur, animumque putant esse in capite et cerebro, ideo eam dicunt de capite Jovis esse natam, quia sensus sapientis, qui invenit omnia in capite est. 73. In cujus pectore ideo caput Gorgonis fingitur, quod illic est omnis prudentia, quae confundit alios, et imperitos ac saxeos comprobat, quod, et in antiquis imperatorum statuis cerandam sapientiam et virtutem. Hec Minerva et Tritonia dicitur; Triton enim Africe palus est, circa quam fertur virginali apparuisse etate, pro quo Tritonia nuncupata est; unde et tanto proclivius dea credita, quanto minus
Abbreviated transcription (Latin):
iguẽ habere ñ dubiũ ẽ: ut ex echna uulcauoq
datur intelligi. Uidõ uirgnem putant. quia
ignis inuiolabile sit elementum. nichilq nasci
possit ex eo: quippe qui omuia quȩ arripu¬
erit absimat. Ouidius infastis. Nec tu au¬
uqd uestam quã uiuam in tellige flaminã
Nataq deflamina corpora nulla uides. ẜpt̾¬
ea & uirgines seruire ei dicunt. eo qͦd sicut
ex uirgine ita nichil ex igne nascat᷑. Iuno¬
nem dicunt quasi iauonem. id ẽ ianuam.
ꝓ purgationib femmarũ. eo qͦd quasi por¬
tas naturarum pandat matrum nubentiũ
maritis. S hoc philosophi. Poete aut̾ iuno¬
nem iouis asserunt sororem & conugẽ. Ignẽ
eim & aerem iouem. aqͣm & t̾ram iunonẽ
int̾pretant᷑. quoꝵ duoꝵ ꝑmixtione uiiu̾¬
sa gignunt᷑. &e sororem dicunt. quia inun¬
di parsẽ. Coniugem: qͦd cominix taconcordat.
Unde & uirgilius. Tum pat̾ omp̃s fecundis
ymbrib ether: coniigis ingremuiũ lece des¬
cendit. id ẽ ing̾mium telluris aut t̾rȩ: qͥa

Expanded text:
ignem habere non dubium est ut ex Aetna Vulcanoque datur intelligi. Et ideo virginem putant, quia ignis inviolabile sit elementum, nihilque nasci possit ex eo, quippe qui omnia quae arripuerit absiud Vestam quam uiuam intellege flammam nataque de flamma corpora nulla uides. iurea et virgines ei servire dicuntur, eo quod sicut ex virgine, ita nihil ex igne nascatur. Iunonem dicunt quasi ianonem, id est ianuam, pro purgationibus feminarum, eo quod quasi portas matrum natorum pandat, et nubentum maritis. Sed hoc philosophi. Poetae autem Iunonem Iovis adseruet aerem Jovem; aquam et terram Junonem interpretantur, quorum duorum permistione universa gignuntur; et sororem dicunt, quod mundi pars est; conjugem, quod commista coeat. Unde et Virgilius: Tum pater omnipotens fecundis imbribus aether Coniugis in gremium laetae descendit, id est in gremium telluris aut terrae; qui
Abbreviated transcription (Latin):
naturam asserunt. quã theodosiant corrup.¬
tam. gaianite incorruptã contendant. Gno¬
ite & tritoite. a theodosianis exorti sunt: ex
quib gnoite abignorantia dicti. quia ꝑu̾¬
sitati a qua exorti sunt. id adiciunt. qͦd xp̃i
diuinitas ignoret futura quȩ sunt scͥꝑta de
die & hora nouissima. ñ recordantes xp̃i ꝑso¬
nam inysaia loquentis. dies iudicii incorde
meo. Tritoite uͦ uocati: quod sicut tres ꝑ so¬
nas intrinitate. ita quoq tres astruũt dõs
ẽẽ contra illud qͦd scͥptum ẽ. Audiisrł: dñs¬

Expanded text:
naturam asserunt, quam Theodosiani corrupnaturam asserunt, quam Theodosiani corruptam, Gaianitae incorruptam contendunt. Gnoitae et Tritoitae a Theodosianis exorti sunt, ex quibus Gnoitae ab ignorantia dicti, quia perversitati a qua exorti sunt, id adjiciunt, quod Christi divinitas ignoret futura quae sunt scripta de die et hora novissima; non recordantes Christi personam in Isaia loquentis: Dies judicii in corde meo . Tritoitae vero vocati, quod sicut tres personas in Trinitate, ita quoque tres astruunt deos esse, contra illud quod scriptum est: Audi, Israel, Domi
Abbreviated transcription (Latin):
arbitrium diuinȩ gr̃̾ę anteponunt. dicen¬
tes sufficere solam uoluntatẽ ad implenda
iussa diuina. Nestoriam. a nestorio constan¬
tinopolitano ep̃o nuncupati. qui beatam
urgniẽ mariam ñ dĩ s hominis tantũ mͦ
asseruit genitricẽ. ut aliam ꝑsonã carnis.
Alcerũ filium di alt̾um hominis p̃dicauit.
Euticiam dicti. ab eutice constantinopolita¬
no abbate. qui xp̃m pt humanã assumꝑti¬
onem negauit existere de duab naturis: s
reꝑitur auctor. a quo exorti sint. Hi trium
calcedonensium capituloꝵ impugnatores.
duarum inxp̃o substantiarum ꝓprietatẽ
negant: & unam meiꝰ ꝑsona: ⁊ naturam
p̃dicant. Theodosiam & gaianitȩ appellati.
a theodosio & gaiano. qui temporib iusti¬
mani pͥncipis malexandria ppłi ꝑu̾si electi¬
one uno die sunt ordinati ep̃i. Hierrores
eucicetis & dioscori sequentes calcedonense
concilium respuunt. exduab unã in xp̃o

Expanded text:
arbitrium divinae gratiae anteponunt, dicenarbitrium divinae gratiae anteponunt, dicentes sufficere voluntatem ad implenda jussa divina. 64. Nestoriani a Nestorio Constantinopolitano episcopo nuncupati, qui beatam virginem Mariam, non Dei, sed hominis tantummodo asseruit Genitricem, ut aliam personam carnisalterum Filium Dei, alterum hominis praedicavit. 65. Eutychiani dicti ab Eutyche Constantinopolitano abbate, qui Christum post humanam assumptionem negavit existere de duabus naturis, sed reperitur auctor a quo exorti sint: hi trium Chalcedonensium capitulorum impugnatores, duarum in Christo substantiarum proprietatem negant, et unam in ejus persona naturam edicant. Theodosiani et Gaianitae appellati a Theodosio et Gaiano, qui temporibus Justiniani principis in Alexandria, populi perversi electione uno die sunt ordinati episcopi. Hi errores Eutychetis et Dioscori sequentes, Chalcedonense concilium respuunt; ex duabus unam in Christo
Abbreviated transcription (Latin):
epulantes ẽẽ discrimen. Heluidiani abhe¬
luidio nominati. qui dicunt ꝑtꝰ natũ xpm̃
alios mariam filios de uiro ioseph peꝑisse.
Pat̾mnani a pat̾no qͦdam exorti. qui inferiores
corporis partes a diabolo factas opinantur.
Arabici mincupati. eo qͦd in arabia exorti st̾:
dicentes amiinam cum corpore mori. atq in
nouissimum utrumq resurg̾e. Tercullia¬
niste. a tertulliano p̾sbit̾o affricane ꝓuin¬
ciȩ ciuitatis carchaginensis. animam ii¬
mortalem ẽẽ s corpoream p̃dicantes. ꝙ aĩas
hominum peccatoꝵ ptꝰ mortẽ indemones
uerti putantes. Tesserescede cadite dicti. qͦd
quartadecima luna pascha cum iudeis ob¬
seruandum contendunt. Nam tessara qua¬
tuor g̾ce. deca decẽ significat. Nyctages a
sonno nuncupati. qͦd uigilias nocꝰtis respuant.
suꝑstitionẽ esse dicentes. uira temerare di¬
uina. qui noctẽ ad requiem tribuit. Pelagi¬
ani a pelagio monacho exorti. Hi liberum

Expanded text:
epulantes esse discrimen. Elvidiani ab Eepulantes esse discrimen. Elvidiani ab Elvidio nominati, qui dicunt post natum Christum alios Mariam filios de viro Ioseph peperisse. Paterniani a Paterno quodam exorti qui inferiores corporis partes a diabolo factas opinantur. Arabici nuncupati, eo quod in Arabia exorti sunt, dicentes animam cum corpore mori, atque in novissimum utrumque resurgi. Tertullianistae dicti a Tertulliano presbytero Africanae provinciae, civitatis Carthaginensis, animam inmortalem esse, sed corpoream praedicantes, et animas hominum peccatorum post mortem in daemones verti putantes. 61. Tessares Caedecatitae dicti, quod, quarta decima luna, Pascha cum Judaeis observandum contendunt; nam τέσσαρες quatuor, δέκα decem significat. 62. Nyctages a somno nuncupati, quod vigilias noctis respuant, superstitionem esse dicentes jura temerari divina, qui noctem ad requiem tribuit. 63. Pelagiani a Pelagio monacho exorti: hi liberum
Abbreviated transcription (Latin):
stellarum signa distingunt. animas dicc̃
eiꝰdem nature ẽẽ cuiꝰ ds ẽ: & sponte ꝑ septẽ
celos descende. & incidere inqriendam ma¬
lignum pͥncipem a quo istum mundũ
factum descͥbunt. & ab eo in corporib in¬
tromitti. Luciferiani a lucifero syrmie¬
ep̃o orti. qui ep̃os catholicos. qui constan¬
tii ꝑ secutione ꝑfidie arrianoꝵ consenti¬
entes erant. & pꝰtea correcti redire in catho¬
licam eccłiain delegerunt dampnantes
siue quod crediderunt. siue qͦd se credi¬
disse sun ulauerunt. qͦs ȩccł̃ia catholica
mat̾no recepit sinu tanqͣm petaum ptꝰ fle¬
tum negationis. hanc illi matris caritatẽ
suꝑbe accipientes. eosq reciꝑe nolentes ab
eccłie comininrione recesserunt. & cũ ipso
lucifero auctore suo qui mane oriebatur ca¬
dere mueruerunt. Ionimanste a iouimiano
quodam monacho dicti. asserentes nullam
nuptarum & uirgnum esse distantiam.
nullumq int̾ abstinentes & simpliciter

Expanded text:
stellarum signa distingunt. Animam dicunt stellarum signa distingunt. Animam dicunt eiusdem nature esse cuius Deus est et sponte per septem celos descendere et incidere <in> quendam malignum principem a quo stum mundum factum discribunt et ab eo in corporibus intromitti. episcopo orti, qui episcopos catholicos, qui Constantii persecutione perfidiae Arianorum consentientes erant, et postea correcti redire in catholicam delegerunt, damnantes, sive quod crediderunt, sive quod se credidisse simulaverant; quos Ecclesia catholica materno recepit sinu, tamquam Petrum post fletum negationis. Hanc illi matris caritatem superbe accipientes eosque recipere nolentes ab Ecclesiae communione recesserunt et cum ipso Lucifero auctore suo, qui mane oriebatur, cadere meruerunt. Iovinianistae a Ioviniano quodam monacho dicti, adserentes nullam nuptarum et virginum esse distantiam, nullumque inter abstinentes et simpliciter
Abbreviated transcription (Latin):
patrẽ filium. tanqͣm uas m inꝰ intra uas maiꝰ.
Patriciani a quodã patricio mrncupati sunt
qui substantiã humane carnis adiabolo
contrario dñt dĩ creasse mala. contͣ illud
qͦd scͥptum ẽ. fecit d̾s omnia bona. Donati¬
ste adonato quodã afro nominati qui de
numidia ueniens totam pene affricam
sua ꝑsuasione decepit. asserens minorem
& rebaptizans catholicos. Bonosiaci. a bo¬
nosio quodã ep̃o. exorti ꝓdunt᷑. qui xp̃m
filium dĩ adoptiuum ñ ꝓprium asserunt.
Circumciliones dicti. eo qͦd agrestes sint:
quos contopitas uocant. supradicte heresis
habentes doctrinam. Hi insano amore
marcyrii semetipsos ꝑmiunt. ut uiolent̾
de hac uita discedentes martyres nomi¬
nent᷑. Priscilliamste. a pͥscilliano uocati.
qui in hispania exerrore gnosticoꝵ & ma¬
nicheoꝵ ꝑmixtum dogia composuit.
Hi sicut & sabelliam trinitatẽ confundunt¬
& membra humani corporis ꝑ duodecim

Expanded text:
Patre Filium, tanquam vas minus intra vas majus. Patre Filium, tanquam vas minus intra vas majus. § 47. Patriciani a quodam Patricio nuncupati sunt, qui substantiam humanae contrario dicunt Deum creasse mala, contra id quod scriptum est: Fecit Deus omnia bona. Donatistae a Donato quodam Afro nuncupati, qui de Numidia veniens, totam pene Africam sua persuasione decepit: asserens minorem ctum, et rebaptizans catholicos. Bonosaici a Bonoso quodam episcopo exorti produntur, qui Christum Filium Dei adoptivum, non proprium, asserunt. Circumcelliones, dicti eo quod agrestes sunt, quos Cothopitas vocant, supradictae haeresis habentes doctrinam. Hi amore martyrii semetipsos perimunt, ut violenter de hac vita discedentes, martyres nominentur. Priscillianistae a Priscilliano vocati, qui in Hispania ex errore Gnosticorum et Manichaeorum permistum dogma composuit. sicut et Sabelliani, trinitatem confundunt et membra humani corporis per duodecim
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt. Sabelliani ab eodem noeto pullu¬
lasse dicunt᷑. cinus discipłm ꝑhibent fuis¬
se sabelliumi: excuiꝰ nomine maxime in¬
notuerunt: unde & sabellani uocati sunt:
Hiunam ꝑsonã patͥs & filii & sp̃c scĩ astruut.
dicentes ipsum ẽẽ patrẽ anteqm nasceret᷑
ne. ipsum sp̃m scm̃ dum descendit suꝑ lin¬
ꝑatrẽ passii dñt. Arriani abario alexan¬
drino prb̃ro orti sunt: qui coet̾num patri
filium ñ agnoscens. diu̾sas intrinitate sub¬
stantias asseruit: contͣ illud qͦd ait dñs ego
& pat̾ unum sumus. Macedoruani. a ma¬
cedonio constantinopolitano ep̃o dicti sunt.
linare uocati sunt: dicentes xp̃m corpꝰ tautũ¬
niodo sine anima suscepisse. Antedicomari¬
te appellati sunt: ꝓ eo qͦd mariȩ uirginita¬
ti contradicunt. asserentes eam ptꝰ xp̃m na¬
tum uiro suo fuisse commnixtã. Metanges¬
monitȩ. ideo tale nom̃ acceꝑunt. quia ange
os g̾ce uas d̃r. Asserunt eium sic esse intra

Expanded text:
dicunt. Sabelliani ab eodem Noeto pulludicunt. Sabelliani ab eodem Noeto pullulasse dicuntur, cuius discipulum perhibent fuisse Sabellium, ex cuius nomine maxime innotuerunt; unde et Sabelliani vocati sunt. Hi unam personam Patris et Filii et Spiritus sancti astruunt.dicentes ipsum esse patrem antequam nasceretur ne, ipsum spiritum sanctum dum descendet super linti astruunt. Ariani ab Ario Alexandrino presbytero orti sunt, qui coaeternum Patri Filium non agnoscens, diversas in Trinitate substantias asseruit, contra illud quod ait Dominus: Ego et Pater unum sumus . Macedoniani a Macedonio Constantinopolitano episcopo dicti sunt, llinare vocati sunt, dicentes Christum corpus tantummodo sine anima suscepisse. § 45. Antidicomaritae appellati sunt pro eo, quod Mariae virginitati contradicunt, asserentes eam post Christum natum viro suo fuisse commixtam. § 46. Metangismonitae ideo tale nomen acceperunt, quia ἄγγος graece vas dicitur. Asserunt enim sic esse in
Abbreviated transcription (Latin):
ebionitarum heresem suscitans. asser uit
xp̃m amaria ꝑ ioseph nuptiali coitu
fuisse conceptin. Aeriani ab erio quodã nun¬
cupati suut. Hi offerre sacrificium ꝑdefun¬
Aetiani ab actio sunt uocati. Idemq euno¬
iniani ab eunomio quodam dialectico aetii
discipło. ex cuius nomine magis in notuert.
dissimilem patri asserentes filium. & filio sp̃m
scm. Dicunt etiam nullũ imputari peccatũ
infide manentium. Origeniam origene
auctore exorti sunt: dicentes qͦd ñ possit filius
uidere patrẽ. nec sp̾s sc̃s filium. Animas qͦq
in mundi pͥncipio dicunt peccasse. & ꝓ diu̾¬
sitate peccatoꝵ a celis usq ad t̾ras diu̾sa cor¬
pora quasi uincula meruisse eaq causa fa-¬
ctum fuisse mundum. Noetiani a quodã
noeto uocati. qui dicebant sp̃m eumdem
ẽẽ ꝑatrem & spm̃ sc̃m. ipsamq trinitatẽ
in officioꝵ nominib ñ in ꝑsonis accipiunt.
unde & patripassiam uocant᷑. quia passũ patrẽ

Expanded text:
Ebionitarum haeresim suscitans, asseruit Ebionitarum haeresim suscitans, asseruit Christum a Maria per Joseph nuptiali coitu fuisse conceptum. 38. Aeriani ab Aerio, quodam nuncupati sunt: hi offerre sacrificium pro defunAetiani ab Aetio sunt vocati, iidemque Eunomiani, ab Eunomio quodam dialectico Aetii discipulo, ex cujus nomine magis innotuerunt, dissimilem Patri asserentes Filium, et Filio Spiritum sanctum. Dicunt etiam nullum imputari peccatum in fide manentium. 40. Origeniani ab Origene auctore exorti sunt, dicentes quod non possit Filius videre Patrem, nec Spiritus sanctus Filium. Animas quoque in mundi principio dicunt peccasse, et, pro diversitate peccatorum, a coelis usque ad terras diversa corpora, quasi vincula, meruisse, eaque causa factum fuisse mundum. 41. Noetiani a quodam Noeto vocati, qui dicebat Christum eumdemitatem in officiorum nominibus, non in personis accipiunt. Unde et Patripassiani vocantur, quia Patrem passum
Abbreviated transcription (Latin):
Antropomorfite dicti. ꝓ eo qͦd simplicitate
rustica dm̃ habere humana m̃bra quȩ indi¬
uiuis libris scͥpta sunt arbitrant᷑. antropos
enim g̾ce. latine homo int̾pretat᷑. ignoranteᷤ
uocem dñi qui ait. sp̃s ẽ ds̃. In corporcus ẽ
emi. nec membris distinguit᷑: nec corporis
mole censetui. Eraclyte. ab eraclyo actore
exorti. monachos tantum recipiunt. coniu¬
gium respuunt. regna celoꝵ paruulos ha¬
bere ñ credunt. Nouatiam. a nouato ronȩ
cathedram sacerdotalẽ conatꝰ innadere. he¬
resem instituit. nolens a postatas susciꝑe.
& rebaptirans baptizatos. Montani here¬
tici dicti. qͦd tempore ꝑsecutionis in mon¬
tib latuerunt. qua occasione se a catholi¬
ce eccłiȩ corpore diuiserunt. Ebionite ab
tate intelligentiȩ appellati sunt. Hi semi¬
iudei sunt: & ita tenent euangħum ut le¬
gem carnalit̾ serirent. adu̾sus qͦs ad galathaᷤᷤ
apłs scribeus inuenit᷑. Fortiniam a fo tino
gallo grecie sẏrmiȩ ep̃o nuncupati. qui

Expanded text:
Anthropomorphitae dicti pro eo quod, simplicitate rustica, Deum habere humana membra quae in divinis libris scripta sunt, arbitrantur. Ἄνθρωπος enim Graece, Latine homo interpretatur, ignorantes vocem Domini, qui ait: Spiritus est Deus; incorporeus est enim, nec membris distinguitur, nec corporis mole censetur. 33. Hierachitae ab Hieracha auctore exorti: monachos tantum recipiunt, conjugia respuunt, regna coelorum parvulos habere non credunt. 34. Novatiani a Novatiano Romae cathedram sacerdotalem conatus invadere, haeresim instituit, nolens apostatas suscipere, et rebaptizans baptizatos. 35. Montani haeretici dicti, quod tempore persecutionis in montibus latuerunt, qua occasione se a catholicae Ecclesiae corpore diviserunt. 36. Ebionitae ab ertate intelligentiae compellati sunt. Hi semijudaei sunt, et ita tenent Evangelium, ut Legem carnaliter servent, adversus quos Apostolus ad Galatas scribens invehitur. 37. Photiniani a Photino Gallograeciae Sirmiae episcopo nuncupati, qui
Abbreviated transcription (Latin):
coribantes eiꝰ ministri cum strictis gladiis
ẽẽ finginitur: ut significet᷑ om̃s ꝑt̾ra sua deb̾e
pugnare. Quod gallos huic deȩ ut seruirent
fecerunt. significant qui semme indigeant
t̾ram seqͥ op ortere. Iriea quippe onuia reꝑire.
Qͦd se apud eani iactant. p̃cipit᷑ inquiunt ut¬

Expanded text:
Corybantes eius ministri cum strictis gladiis Corybantes eius ministri cum strictis gladiis esse finguntur, ut significetur omnes pro terra sua debere pugnare. Quod gallos huic deae ut servirent fecerunt, significant qui semine indigeant, terram sequi oportere; in ea quippe omnia reperire. Quod se apud eam iactant, praecipit
Abbreviated transcription (Latin):
herbis uel uariis uestita sit reb: uel a ui sua
stando. Eandem & tellurẽ. & matrẽ magnã
fingunt. turritam cum tympano & gallo. &
strepitu cymbaloꝵ. Matrẽ uocatani eo quod
plurima pariat. Magnam. qͦd cibum gignat.
Almam. quia uni̾sa animalia fructib sus
alit. Est enimalimentoꝵ nutrix t̾ra. Qd̃ si¬
mulachrum eiꝰ cum claue fingit᷑. quia teliꝰ
hyeme clauditur: uere aꝑitus: ut fruges uas¬
cantui: Qͦd tympanum ht̃. significare uo¬
lunt orbem t̾re. Quod curruuehi dr. quia
iꝑsa ẽ t̾ra quȩ pendet iuaere. Quod sustine¬
tut rotis. quia mundꝰ rotat᷑ & uolubilis est.
Q uod leones illi subiciunt in ansuetos. ut
ostendant nullum genꝰ ẽẽ t̾rȩ tamferuni.
qͦd ñ subigi possit aut suꝑari abea. Quod in
capite turritã gestat coronã. ostendit suꝑ¬
positas t̾rȩ ciuitates quasi insignitas turrib
constare. Quod sedes fuiguntur circa eã. qͥa
cum om̃a moueant᷑: ipsam ñ ioueri. Quod

Expanded text:
herbis vel variis vestita sit rebus, vel a vi sua herbis vel variis vestita sit rebus, vel a vi sua stando. Eamdem et Tellurem et Matrem magnam fingunt turritam cum tympano et gallo et strepitu cymbalorum. Matrem vocatam, quod plurima pariat: magnam, quod cibum gignat. Almam, quia universa animalia fructibus suis alit. Est enim alimentorum nutrix terra. Simulacrum ejus cum clavi fingitur, quia tellus hieme clauditur, vere aperitur, ut fruges nascantur. Quod tympanum habet, significare volunt orbem terrae: quod curru vehi dicitur, quia ipsa est terra, quae pendet in aere: quod sustinetur rotis, quia mundus rotatur et volubilis est. Quod leones illi subiciunt mansuetos, ut ostendant nullum genus esse tam ferum quod non subigi possit aut superari ab ea. Quod in capite turritam gestat coronam, ostendit superpositas terrae civitates quasi insignitas turribus constare. Quod sedes finguntur circa eam, quia cum omnia moveantur, ipsam non moveri. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ similit̾ lunã. & uiarum p̾sidem aiunt.
uude & uirginẽ uolunt. qͦd uia nichil pariat.¬
s id̾̃o ambos sagntas hab̾e finguit᷑. q̃t ipsa
duo sydera de cȩlo radios usq ad t̾ras emittant.
Dianam aut̃ uocatam. quasi duanam. qͦd luua¬
& die & nocte appareat. Ipsam & lucinã asseue¬
rant. eo qͦd luceat. Eandam & triuiã: eo quod
trib fingatur siguris. Dequa uirgilius. Tria¬
iurginis ora diane. Quia eadẽ luna. cadem dia¬
na. & eadem ꝓserpina uocat᷑. S cum luna siu¬
gitur sublustri splendet amictu: cum sub ciue¬
ta iacet chalamos. latonia uirgo ẽ: cũ subiuxa
sedet. solio. plutonia comunx: Latoma autẽ
diana. eo qͦd latone fuerit silia. Cererẽ idẽ t̾rani
acreandis frugib asserunt dictam. appellan¬
tes eam nominib plurimoͥs. Dicunt etiaui
eam & opem. quod oꝑe melior fiat t̾ra. Pserpi¬
nam. qͦd ex ea ꝓserpant fruges. Uestam. qd̾

Expanded text:
eius similiter lunam et viarum praesidem aiunt. eius similiter lunam et viarum praesidem aiunt. Unde et virginem volunt, qEt ideo ambos sagittas habere fingunt quod ipsa duo sidera de celo radios usque ad terras emittunt. Dianam autem uocatam quasi duanam quod Luna die ac nocte appareat, ipsam et Lucinam asseuerant eo quod luceat, eandem et Triuiam eo quod tribus fingitur virginis ora Dianae: quia eadem Luna, eadem Diana, eadem Proserpina vocatur. Sed cum luna fingitur, . . . . sublustri splendet amictu: Cum subcincta lucet calamos, Latonia virgo est: Cum subnixa sedet solio, Plutonia conjux. Latonia autem Diana, eo quod Latoniae fuerit filia. Cererem, id est terram, a creandis frugibus asserunt dictam, appellantes eam nominibus plurimis. Dicunt etiam eam et Opem, quod opere melior fiat terra; Proserpinam, quod ex ea proserpant fruges; Vestam, quod
Abbreviated transcription (Latin):
uni. Nam a marte mors nuncupat᷑. Hunc
ẜadulterum dñt. quia belligerantib iu¬
certus ẽ. Quod uͦ nudo pectore stat: ut bello
se quisq sine formudiue cordis obiciat. Mors
aut̃ apud g̾cos gradiosdr. eo qͦd inp̾lio gra¬
dum inferant qui pugnant. aut qͦd impigre
gradiantui. Apollinem qmiuis diuinatorẽ
& medicuin uellent. ipsumi tam̃ etiã solẽ dixe¬
runt: qͣsi solum. Ipsum titan: qͣsi unũ extitauiᷤ
qui adu̾sum iouẽ ñ fecit. Iꝑsum phebum. quasi¬
effebuin. hoc ẽ adolescentẽ. Unde & sol ꝑuer
piugit᷑ eo quod cotidie oriat᷑. & noua luce nascat᷑.
Phytiũ quoq eundẽ apolliuẽ uocari aumt
ãphytone in uiense molis serꝑente. cuiꝰ ũ
magis uenentun qmͣ magnitucdo t̃rebat. Hc̃
apollo sagntarũ ictib sternens. nominis qͦ¬
spolia reportauit: ut phytius uocaretur:
Unde & ob insigue uicꝰtoriȩ: phycia sacra ce¬
lebranda constituit. Diauã qͦq germanam

Expanded text:
um. Nam a Marte mors nuncupatur. Hunc um. Nam a Marte mors nuncupatur. Hunc et adulterum dicunt, quia belligerantibus incertus est. Quod vero nudo pectore stat, ut bello se quisque sine formidine cordis obiciat. Mars autem apud Thracos Gradivus dicitur, eo quod in bello gradum inferant qui pugnant, aut quod inpigre gradiantur. Apollinem quamvis divinatorem et medicum vellent, ipsum tamen etiam Solem dixerunt, quasi solum. Ipsum Titan, quasi unum ex Titanis, qui adversus Iovem non fecit. Iephebum, hoc est adolescentem: unde et sol puer pingitur, eo quod quotidie oriatur et nova luce nascatur. Pythium quoque eumdem Appollinem vocari aiunt, a Pythone immense molis serpente, cuius non magis venenum quam magnitudo terrebat. Hunc Apollo sagittarum ictibspolia reportavit, ut Pythius vocaretur. Unde et ob insigne victoriae Pythia sacra celebranda constituit. Dianam quoque germanam
Abbreviated transcription (Latin):
dentes & ementes sermo sit medrus. Qui id̾o
fingitur habere penuas. quia citiꝰ u̾ba dis¬
currunt: unde & uelox & errans inducit᷑.
Aias eiꝰ incapite ꝙ in pedib significare uo¬
Id̾o aut̾ furti magistrum dñt. quia sermo
animos audientium fallit. Uirgani tenet.
quia serpentes diuidit. id ẽ uenena. Nam
bellantes ac dissidentes. int̾pretũ oratione
sedantur. Unde scđ̃m liuium legati pacis.
caduceatores dicunt᷑. Sic̃ enin ꝑfectiales bel¬
la inducebant᷑. ita par ꝑ caduceatores fiebat
scientiam trimegistꝰ. id ẽ ter maxiiꝰ nouu¬
natus ẽ. Cur aut̃ eum capite canino fiugunt.
hec ratio dr. qͦd int̾ om̃a aninialia canis saga¬
cissimum genꝰ ꝙ ꝑ spicax habeat᷑. Martẽ diu̾¬
belli eẽ dicunit. & martẽ apellatum. quia ꝑ
uiros pugnat᷑. ut sit mars mas: licet tria sint
ꝙ fenuue il pugnã eunt. amazonum. ubi
sole femine. romanoꝵ aliarũq gentium:
ubi soli mares. Item martẽ. qͣsi effectorẽ morti¬

Expanded text:
dentes et ementes sermo fit medius. Qui ideo fingitur habere pennas, quia citius verba discurrunt. Unde et velox et errans inducitur; alas enim ejus in capite, et in pedibus, significare voIdeo autem hunc furti magistrum dicunt, quia sermo animos auqua serpentes diuidit, id est uenena; nam bellantes ac dissidentes interpretum oratione sedantur, unde secundum Liuium legati pacis caduceatores dicuntur — sicut enim per fetiales bella indicebantur, ita pax per caduceatores fiebat scientiam Trimegistus — id est ter maximus — nominatus est. Cur autem eum capite canino fingunt, haec ratio dicitur, quod inter omnia animalia canis sagacissimum genus belli esse dicunt, et Martem appellatum quia per viros pugnatur, ut sit Mars mas; licet et tria sint inae et viri in pugna eunt: Amazonum, ubi solae feminae: Romanorum aliarumque gentium, ubi soli mares. Item Martem quasi effectorem morti
Abbreviated transcription (Latin):
& lieus apotor licui: qͦd multo uino m̃bra
soluant᷑. Iste  g̾ce dionisius amonte iuidie¬
niso: ubi dr ẽẽ nutritꝰ. Ceterum ẽ & nisa ci¬
uitas. ini qua colit᷑ ide liber. unde ni seus
dictus ẽ. Mercurium sermouẽ in t̾p̃tant᷑¬
Nam id̾o mercurus qͣsi medius curreus.
dr appellatus. qͦd sermo currat iit̾ homi¬
nes mediꝰ. Idõ & ermes g̾ce. qͦd sermo uelint̃¬
p̃tatio quȩ ad sermonẽ utiq ꝑtinet er ie¬

Expanded text:
et Lyaeus a potu lyaei, quod multo vino membra et Lyaeus a potu lyaei, quod multo vino membra solvantur. Iste et Graece Dyonisius a monte Niso, ubi dicitur esse nutritus. Caeterum est et Nisa civitas in qua colitur idem Liber, unde Niseus dictus est. Nam ideo Mercurius, quasi medius currens r appellatus, quod sermo currat inter homines medius; ideo ‛Ερμη̃ς Graece, quod sermo uel interpretatio, quae ad sermonem utique perti