comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
archiep̃c theodorus in honore beati petͥ
bercht ablata harundine: plumbi la¬
minis eam totam hoc ẽ ⁊ tecum: ⁊ ip̃os
quoq parietes eius cooꝑire curauit.
his temporib questio facta ẽ frequenᷤ
⁊ magna de obseruatione pasche ꝯfir-¬
mantib eis qui de cantiał de galliis
brarent. Erat enim in his acerrimꝰ
ueri pasche defensor nomine ronan.
natione qͥdam scottus. sed in gallie uł
italie partib regłam eccłiastice ue¬
utatis edoctus. Qui cum finano con¬
fligens: multos quidem correxit ł ad
sollertiorem ueritatis inquisitionem
accendit. neqͥquam tam̃ finariũ emen¬
dare potuit. quinpotiꝰ eẽt quod homo
ferocissimi animi acterbiorem casti¬
gando. ⁊ aꝑtum ueritatis adu̾sari-¬
um reddidit. Obseruauit aũ iacobꝰ
diaconus qͦndam ut supͣ dociumꝰ ue¬
nerabił archiep̃i paulini: uerũ &
catholicum pascha cum om̃ib quos
rat. Obseruabert ⁊ regina eanflead
cum suis. uixta quod incantia fie¬

Expanded text:
archiepiscopus Theodorus in honore beati apostarchiepiscopus Theodorus in honore beati apostberct ablata harundine, plumbi laminis eam totam, hoc est, et tectum et ipsos quoque parietes ejus cooperire curavit. His temporibus quaestio facta est frequens et magna, de observatione Paschae , confirmantibus eis qui de Cantia, vel de Galliis brarent. Erat in his acerrimus veri Paschae defensor, nomine Ronan  Al., Sonan, natione quidem Scottus, sed in Galliae vel Italiae partibus regulam ecclesiasticae veritatis edoctus; qui cum Finano confligens, multos quidem correxit, vel ad sollertiorem veritatis inquisitionem accendit: nequaquam tamen Finanum emendare potuit; quin potius, quod esset homo ferocis animi, acerbiorem castigando, et apertum veritatis adversarium reddidit. Observabat autem Jacob diaconus quondam, ut supra docuimus, venerabilis archiepiscopi Paulini, verum et catholicum Pascha, cum omnibus quos rat. Observabat et regina Eanfled cum suis, juxta quod in Cantia fie
Abbreviated transcription (Latin):
Completis aũ trib annis pꝰ int̾fectio¬
nem pendam regis rebellauerunt
adũsus regem osuui duces gentis
pendan adolescente quẽ occultũ ser¬
uauerant. ⁊ eiectis pͥncipib regis ñ
ꝓprii. fines suos fortit̃ simul ⁊ ub̃tatẽ¬
suam receꝑunt. Sicꝙ eum suo rege
lib̾i xp̃o uero regi ꝓsempit̾no in celis
regno seruire gaudebant. prefuit
aũ idem rex genti mercioꝵ annis de¬
oẽ ⁊ septem: habuitq pͥmũ ep̃m tri¬
umhere de quo supͣdiximus. scđm.
iaruman. t̾cium ceaddan. quartũ. pyn¬
fridum. om̃s hii ꝑ ordinẽ sibimet suc¬
cedentes sub rege uulfhere gentismer¬
cioꝵ ep̾atu sunt functi.
Nterea aydano ep̃o de hac uita subla¬
to: finan ꝓ illo gradum ep̃atus a sco¬
tis ordinatus ac missus acceꝑit. Qui
ep̾ali sedi congruam: qͣmt̾m more
scottoꝵ ñ de lapide s de robore secco do¬
tam composuit atq harunoie c̃texit.
Quam tempore sequente reu̾entissimꝰ

Expanded text:
Completis autem tribus annis post interfectioCompletis autem tribus annis post interfectionem Pendan regis, rebellarunt adversus regem Osuiu duces gentis Pendan adolescente, quem occultum servaverant, et electis principibus regis non proprii, fines suos fortiter simul et libertatem receperunt: sicque cum suo rege liberi, Christo vero regi pro sempiterno in caelis regno servire gaudebant. Praefuit autem rex idem genti Merciorum annis decem et septem, habuitque primum episcopum Trumheri, de quo supra diximus , secundum Jaruman, tertium Ceaddan, quartum Uynfridum. Omnes hi per ordinem sibimet succedentes sub rege Uulfhere, gentis Merciorum episcopatu sunt functi.nterea Aidano episcopo de hac vita sublato, Finan pro illo gradum episcopatus, a Scottis ordinatus ac missus acceperat DCepiscopali sedi congruam; quam tamen more Scottorum, non de lapide, sed de robore secto totam composuit, atque harundine texit, quam tempore sequenti reverentissimus
Abbreviated transcription (Latin):
monast̾io quod dr̃ ingedingũ. ip̃e ẽ lo-¬
cus ubi occisus ẽ rex osuume ut supͣ
meminimꝰ. Nam regina eanfled ꝓpin¬
qua illius ob castigationem necis eiꝰ
donaret ibi locum monast̾i̾o ꝯstruen
quus ⁊ ip̃e erat regis occisi: in quo uide¬
licet monastĩo orationes assidue ꝓ utusq
regis .i. ⁊ occisi ⁊ eius qui oceidere iussit
salute et̾na fierent. Quo tem pore dona
uit p̃fata regina peadan filio regispen¬
da eo quod eẽt cognatus suus regnum
australium mercioꝵ. qui sunt ut diẽt
familiarũ quinq miliũ discreto flu¬
uio treanta: abaquilonarib mercis
quoꝵ terra ẽ familiarum .uii. milium.
S idem peada ꝓximo uere multũ nefa¬
rie ꝑemptus ẽ: ꝓditione ut dicunt con¬
iugis sue in ip̃o tempore festi paschał.¬
Idem aũ rex osuui tͥb annis post occisio¬
nem peadan regis mercioꝵ gentis nec¬
non ⁊ cet̾is australium ꝓuinciarũ po¬
płis p̃fuit: qui etiã gentẽ pictoꝵ maxi¬
ma ex parte regno angloꝵ subiecit.

Expanded text:
ur Ingetlingum. Ipse est locus in quo occisus est rex Osuini, ut supra meminimus . Nam regina Aeanfled propinqua illius, ob castigationem necis ejusdonaret ibi locum monasterium construquus et ipse erat regis occisi: in quo videlicet monasterio orationes assiduae pro utriusque regis, id est, et occisi, et ejus qui occidere jussit, sa Peada  Al., Penda, filio regis Pendan, eo quod esset cognatus suus, regnum Australium Merciorum, qui sunt, ut dicunt, familiarum quinque millium, discreti fluvio Treanta ab Aquilonalibus Mercisum terra est familiarum septem millium. Sed idem Peada proximo vere multum nefarie peremptus est, proditione, ut dicunt, conjugis suae, in ipso tempore festi paschaIdem autem rex Osuiu tribus annis post occisionem Pendan regis, Merciorum genti, necnon et caeteris Australium provinciarum populis praefuit: qui etiam gentem Pictorum maxima ex parte regno Anglorum subjecit.
Abbreviated transcription (Latin):
cum rome p̾dicaret. memor quia dñs
pͥma sabb̃i resurrexit amortuis. ãe
mundo spem resur recꝰtionis ꝯtulit:
ita pascha faciendũ intellexit. ut scd̃
ꝯsuetudinem ac̃ p̃cepta legis qͣrtam
decimã lunam primi mensis eque
sicut ioh̃es orientem ad uesꝑam sẽꝑ
expectaret: ⁊ hac exorta si dñica dies
que tunc pͥma sabbi uocabatur: erat
mane uentura ñ ip̃a uesꝑa pascha
dñicum celebrare incipiebat. quom
Sinaut̃ dñica ñ ꝓximo mane post
lunam qͣrtam decimã: s sexta deci¬
ma aut seꝑtima decuna aut alia
quelibet lima usq ad uicesima pri.¬
mã eẽt uentura expectabat eam.

Expanded text:
cum Romae praedicaret, memor quia Dominus cum Romae praedicaret, memor quia Dominus prima Sabbati resurrexit a mortuis, ac mundo spem resurrectionis contulit, ita Pascha faciendum intellexit, ut secundum consuetudinem ac praecepta legis, quartam decimam lunam primi mensis, aeque sicut Johannes Orientem ad vesperam semper exspectaret: et hac exorta, si Dominica dies, quae tunc prima Sabbati vocabatur, erat mane ventura, in ipsa vespera Pascha Dominicum celebrare incipiebat, quomoSin autem Dominica non proximo mane post lunam quartam decimam, sed sexta decima, aut septima decima, aut alia qualibet luna, usque ad vicesimam primam esset ventura, exspectabat eum,
Abbreviated transcription (Latin):
litt̾am seruaret uidaizante adhuc ĩ
multis eccłia. nec fubito ualentib
apłis omnẽ legis obseruantia q̃a deo
institrita ẽ abdicare. quomͦ simulacͣ
q̃ a demonib inuenta sunt repudia.¬
re. Om̃s qui ad fidem ueniunt: neces¬
se ẽ iudelicet ne scandalum fac̾enteis
qui inter gentes erant uideis. Hinc
ẽ enim qd̵ paulus tymotħm circun¬
cidit. quod hostias in templo ĩmolaue¬
rit. quod cumaquila ⁊ pͥscilla cap̃ corm¬
thi totondit. ⁊ nicħ uidilicet utile.
nisi ad scandalũ iuideoꝵ uitandum.
Hinc ẽ quod eidem paulo iacob art.
uides fr̃ quot mulia sunt in iudeis qͥ
credid̾unt: ⁊ om̃s hi emulatores sunt
legis. nec tam̃ hodie clarescente ꝑ mun¬
dum eiͣngłio necesse ẽ: ĩmo nec lici¬
tum fidelib uł circuncidi uł ostias
deo uictimarũ offerre carnaliũ. Itaq
decima die mensis pͥmi aduesꝑam
incipiebat celebrationẽ festi paschał
nil curans: utrũ hec sabb̃o añ alia
qualibet feria ꝓueniret. At uͦ petr

Expanded text:
e adhuc in multis Ecclesia, nec subito valentibus apostolis omnem legis observantiam quae a Deo instituta est, abdicare. Quomodo simulacra quae a daemonibus inventa sunt, repudiare omnes qui ad fidem veniunt, necesse est: videlicet ne scandalum facerent eis qui inter gentes erant Judaeis. Hinc est enim quod Paulus Timotheum circumcidit, quod hostias in templo immolavit, quod cum Aquila et Priscilla caput Corinthi totondit: ad nihil videlicet utile, nisi ad scandalum vitandum Judaeorum. Hinc quod eidem Paulo Jacobus ait: Vides, frater, quot millia sunt in Judaeis qui crediderunt? et omnes hi aemulatores sunt legis. Nec tamen hodie clarescente per mundum Evangelio necesse est, immo nec licitum fidelibus vel circumcidi, vel hostias Deo victimarum offerre carnalium. Itaquedecima die mensis primi ad vesperam, incipiebat celebrationem festi Paschalis, nil curans haec Sabbato, an alia qualibet feria proveniret. At vero Petrus
Abbreviated transcription (Latin):
diffusa ẽ ꝑ diu̾̃sas nationes ⁊ linguas
uno ac̃ ñ diu̾so temporis ordine geri
nes cum quib de duab ultim is occea¬
i infulis. ⁊ his ñ totis contͣ orbem to¬
tum stulto labore pugnant. Qui hec
dicenti. respondit colmanꝰ. mirũ qͣre
stultum appellare uelitis laborẽ nr̃m.
in quo tanti apłi qui suꝑ pectus dñi
recumb̾e dignus fuit exempla secca¬
mur: cum ip̃m sapientissime uixis¬

Expanded text:
diffusa est, per diversas nationes et linguas, diffusa est, per diversas nationes et linguas, uno ac non diverso temporis ordine gerernes, cum quibus de duabus ultimis Oceani insulis, et his non totis, contra totum orbem stulto labore pugnant. » Cui haec dicenti respondit Colmanus: « Mirum quare stultum appellare velitis laborem nostrum, in quo tanti apostoli qui super pectus Domini recumbere dignus fuit, exempla sectamur; cum ipsum sapientissime vixis
Abbreviated transcription (Latin):
głista discipłs specialit̃ dño dilectus.
cum om̃ib quib p̃erat eccłiis celebras¬
se legitur. Quo ⁊ hec ⁊ his similia dicen¬
de iussit rex ⁊ agilb̃ctum ꝓferre in me¬
diũ morem sue obseruationis. unde
initiũ hab̾et. uł quia hõ auctoritate
sequeretur. Respondit agilb̃ctus loqͣ¬
tur obsecro uice mea discipł m̾s Wil¬
frio p̾btr quia unũ ambo sapimus:
cum cet̾is qui hic assident eccłiastice tra¬
ditionis cultorib: ⁊ ille melius ac ma¬
nifestius ip̃a lingua angloꝵ quã ego
ꝑ int̾p̃tem pot̾ explanare que sentimꝰ.
Tum Wilfridꝰ iubente rege ut dic̾et
ita exorsus ẽ. Pascha qd̃ facimꝰ inquit
uidimꝰ rome: ubi beati apłi petrus
⁊ paulus inxere. docuere passi sunt.¬
& sepulti. ab om̃ib celebrar. Hoc in
italia. hoc ingallia quas dicendi uel
orandi studio ꝑtͣnsiuimꝰ abom̃ib cons¬
peximꝰ. Hoc affricam. asiam. egiptũ.
greciã. & omnẽ orbem quatũq xp̃i eccłã¬

Expanded text:
s discipulus specialiter Domino dilectus, cum omnibus quibus praeerat Ecclesiis, celebrasse legitur. » Quo haec et his similia dicente, jussit rex et Agilberctum proferre in medium morem suae observationis, unde initium haberet, vel qua hunc auctoritate sequeretur. Respondit Agilberctus: « Loquatur, obsecro, vice mea discipulus meus Uilfrid presbyter, quia unum ambo sapimus cum caeteris qui hic adsident ecclesiasticae traditionis cultoribus; et ille melius ac manifestius ipsa lingua Anglorum, quam ego per interpretem, potest explanare quae sentimus. » Tunc Uilfrid, jubente rege ut diceret, ita exorsus est: « Pascha quod facimus, inquit, vidimus Romae ubi beati apostoli Petrus et Paulus vixere, docuere, passi sunt et sepulti, ab omnibus celebrari: hoc in Italia, hoc in Gallia, quas discendi vel orandi studio pertransivimus, ab omnibus agi conspeximus: hoc Africam, Asiam, Aegyptum, Graeciam, et omnem orbem, quacumq
Abbreviated transcription (Latin):
ad eccłiam lindisfarnensẽ. ꝓpt̾ collo
duob ep̃is. Qui accepto gradu ep̃atꝰ:
rediit ad ꝓuinciã ⁊ maiore auctori¬
tate ceptum opus explens fecit ꝑlo
ca eccłias. prb̾os ⁊ diaconos ordinauit.
qui se in uerbo fidei ⁊ ministio bapti¬
Tandi adiuuarent. maxime in clui¬
tate que lingua saxonum ytancefter
appellatur. ẜ ⁊ in illa que tilaburh cog¬
nominat. quorũ pͥor locus ẽ in ripa pen¬
te amnis: sccła in ripa tamensis. In
quib collecto examine famuloꝵ xp̃r
disciplinam uite regłaris inquantũ
rudes adhuc caꝑe pot̾ant. custo dirẽ
docuit. Cũq tempore ñ pauco in p̃fa¬
ta ꝓuintia: gaudente rege. ⁊ congauden¬
te uniu̾so popło uite celestis institutio co¬
tidianum sum̾et augmentũ:. contigit
ip̃m regem instigante oĩum bonoꝵ mni¬
mico ꝓpinquoꝵ suoꝵ manu int̾fici. Erãt¬

Expanded text:
ad ecclesiam Lindisfaronensem, propter conloqad ecclesiam Lindisfaronensem, propter conloqduobus episcopis: qui accepto gradu episcopatus, rediit ad provinciam, et majore auctoritate coeptum opus explens, fecit per loca ecclesias, presbyteros et diaconos ordinavit, qui se in verbo fidei et ministerio baptizandi adjuvarent, maxime in civitate quae lingua Saxonum Ythancaestir appellatur. Sed et in illa quae Tilaburg cognominatur: quorum prior locus est in ripa Pentae amnis, secundus in ripa Tamensis: in quibus, collecto examine famulorum Christi, disciplinam vitae regularis, in quantum rudes adhuc capere poterant, custodire docuit. Cumque tempore non pauco in praefata provincia, gaudente rege, congaudente universo populo, vitae caelestis institutio quotidianum sumeret augmentum, contigit ipsum regem instigante omnium honorum inimico, propinquorum suorum manu interfici
Abbreviated transcription (Latin):
illo p̃mia eẽnt recepturi. Hec ⁊ hꝰmõi
multa cum rex osuiug regi sigbchto a¬
micali ⁊ qͣsi fr̃no consilio sepe inculca¬
ret:tandem iuuante amicoꝵ consen¬
su credidit. ⁊ facto cum suis consilio: cũ
exhortatione fauentib cunctis ⁊ an¬
nuentib fidei baptizatꝰ ẽ cum eis afi
iuxta murũ qd̾ olim romani britan¬
niam insulam p̾cinxere .xii. milia
passuum amari orientali secreta. Igit᷑
rex sigb̃eth et̃ni regni iam cuiis effectꝰ:
lans abosuiug rege ut aliquos sͥ doc¬
tores daret qui gentẽ suam ad fidem
xp̃i conũt̾ent. ac̃ fonte salutari ablue-¬
rent. At ille mittens ad ꝓuinciã medi¬
terraneoꝵ angloꝵ: clamauit ad se ui-¬
rum dei cedd. ⁊ dato illi socio alt̾o qͦdã
prb̃o misit p̾dicare t̃bum genti ori-¬
entalium saxonum. Ubi cum omĩa
ꝑambulantes multã dño eccl̃iam con¬
gregassent. contigit tempore qͦdam¬
eundem cedd redire domũ ac ꝑuenire

Expanded text:
illo praemia essent percepturi. Haec et hujusmodi illo praemia essent percepturi. Haec et hujusmodi multa cum rex Osuiu regi Sigbercto amicabili et quasi fraterno consilio saepe inculcaret, tandem juvante amicorum consensu credidit, et facto cum suis consilio, cum exhortatione, faventibus cunctis et adnuentibus fidei, baptizatus est cum eis a Fijuxta murum, quo olim Romani Brittaniam insulam praecinxere, duodecim millibus passuum a mari Orientali secreta. Igitur rex Sigberct aeterni regni jam civis effectus, lans ab Osuiu rege ut aliquos sibi doctores daret, qui gentem suam ad fidem Christi converterent ac fonte salutari abluerent. At ille mittens ad provinciam Mediterraneorum Anglorum, clamavit ad se virum Dei Cedd, et dato illi socio altero quodam presbytero, misit praedicare verbum genti Orientalium Saxonum. Ubi cum omnia perambulantes multam Domino Ecclesiam congregassent, contigit quodam tempore eundem Cedd redire domum, ac pervenire
Abbreviated transcription (Latin):
o tempore etrã orientales saxone
fidem quam olim expulso mel¬
lito antistite adiecerant̃: instantia
regis osuuig receꝑunt. Erat enĩ rex
eiu̾sdem gentis sĩgb̃cth. qui pꝰ sigelb̾c¬
tum cognomento paruũ regnauit.
amicus eiꝰdem osig regis. Qui cum fre¬
quent̾ ad eum in ꝓuinciã nord̾anhũ¬
facti eẽnt dei creandi mat̾iam lignũ
uł lapidem eẽ ñ posse. quoꝵ recisure
uł igni absunent᷑. uł in uasa queli¬
bet huimani usus formarent᷑. ł certe
despectui habita foras ꝓic̾ent᷑: ⁊ pe-¬
dib ꝯculcata in t̾ram u̾tent᷑ dm̃ po¬
tius intelligendũ. maiestate incom¬
p̃hensibilẽ. humanis ocłis mninsibi¬
lem: om̃ipotentẽ ȩt̃num: qͥ celum
⁊ t̾ram ⁊ humanũ genus creaslet re¬
reg̾et. ⁊ iudicaturꝰ eẽt orbem inequita¬
te: cuiꝰ sedes et̃na ñ inuili ⁊ metallo cadu¬
co sed in celis eẽt credenda. meritoq intel
ligendum quia om̃s qui uoluntatẽ a qͦ
creati sunt: fac̾ent ⁊ disc̾ent. et̃na ab

Expanded text:
 etiam Orientales Saxones fidem quam olim, expulso Mellito antistite, abjecerant , instantia regis Osuiu receperunt. Erat enim rex ejusdem gentis Sigberct, qui post Sigberctum cognomento Parvum regnavit, amicus ejusdem Osuiu regis, qui cum frequenter ad eum in provinciam Nordanhymfacti essent; dei creandi materiam lignum vel lapidem esse non posse, quorum recisurae vel igni absumerentur, vel in vasa quaelibet humani usus formarentur, vel certe despectui habita foras projicerentur, et pedibus conculcata in terram verterentur. Deum potius intelligendum majestate incomprehensibilem, humanis oculis invisibilem, omnipotentem, aeternum, qui caelum terram et humanum genus creasset, regeret, et judicaturus esset orbem in aequitate; cujus sedes aeterna non in vili et caduco meui voluntatem ejus a quo creati sunt discerent et facerent, aeterna ab
Abbreviated transcription (Latin):
sit aũ rex p̃ceptum ⁊ rogatus a comite in¬
trauit epulaturꝰ domũ eus. Qui cum
abisset obinauit eiantistes. At rex in¬
tuenseum. mox tremefactus desilunt
postulans. nam ep̃c pariter desiliuit.
sed̾at enim ⁊ ip̃e in equo. Iratus aũteti¬
git regem racentem uirga quã tene¬
bat manu: ⁊ pontificali auctoritate
contin̾e a domo ꝑditi ⁊ dampnati illiꝰ:
tu in ip̃a domo mori habes. S creden¬
dum ẽ quia talis mors uiri religiosi ñ
bolum talem culpam deluerit. s etiã
causam pietatis: quia ꝓpter obseruã¬
tiam mandatoꝵ xp̃i contigit. Succes¬
sit aũ sigb̾chto in regnũ siudhelm filiꝰ
sexbaldi qui baptizatus ẽ ab ip̃o cedde
inꝓuincia orientaliũ angloꝵ: in re-
sio rendili. Suscepitq eum ascenden¬
tem de fonte scõ ediluald rex ipsiꝰ gen¬
isorentaliũ angloꝵ fr̃ anne regis
¶eoꝵdem.
uir dñi cum apd̃ orientales sa¬
ones ep̃atus officio fungetur: sepiꝰ
etiam suam .i. nordanhumbroꝵ pro¬

Expanded text:
 rex praeceptum, et rogatus a comite, intravit epulaturus domum ejus: qui cum abiisset, obviavit ei antistes. At rex intuens eum, mox tremefactus desiluit postulans. Nam et episcopus pariter desiluit: sederat enim et ipse in equo. Iratus autem tetigit regem jacentem virga quam tenebat manu, et pontificali auctoritate continere a domo perditi et damnati illius, tu in ipsa domo mori habes. » Sed credendum est quia talis mors viri religiosi non solum talem culpam diluerit, sed etiam causam pietatis, quia propter observantiam mandatorum Christi contigit. Successit autem Sigbercto in regnum Suidhelm, filius Sexbaldi DCLX, qui baptizatus est ab ipso Cedde in provincia Orientalium Anglorum, in vico sio Rendili; suscepitque eum ascendentem de fonte sancto Aedilvald rex ipsius gentis Orientalium Anglorum, frater Anna  eorumdem.ini, cum apud Orientales Saxones episcopatus officio fungeretur, saepius etiam suam, id est, Nordanhymbrorum pro
Abbreviated transcription (Latin):
impend̾e. humilitati. ꝯtinentie.
lectioni oꝑam dare. oppida. rura. ca¬
sas. uicos. castella. ꝓpt̾ euͣngłizandũ:
ñ equitando s apłoꝵ more pedib
incedendo ꝑagrare. Erat enĩdedis-
morib iuxta exemplũ eius ac̃ frĩs
sui ceddi. suos instituere curauit au¬
ditores. Ueniens quoq bͥctanniam
Wilbridus iam ep̃c factus ⁊ ip̃e ꝑplu¬
ra catholice obseruationis mod̾ami¬
na ecoliis angloꝵ sua doctrina con¬
tulit. Uñ factum ẽ ut crescente ꝑ
dies institutione catholica: scottiõs
qui inter anglos morabant᷑. aut his
manus daretur: aut suã redirent¬
regis angloꝵ nobilissimi osuui.
habito consilio quid de statu eccłie
angloꝵ eẽt agendum: intellex̾at
enim ueracit̾ osuui qͣnius educatꝰ
ascottis: quia romana eẽt catholica
⁊ apłica eccłia. Assũꝑserunt cũ elec̃¬
tione ⁊ consensu scẽ eccłie gentisan

Expanded text:
impendere; humilitati, continentiae, impendere; humilitati, continentiae, lectioni operam dare; oppida, rura, casas, vicos, castella propter evangelizandum, non equitando, sed apostolorum more pedibus incedendo peragrare. Erat enim de dismoribus juxta exemplum ejus, ac fratris sui Ceddi, suos instituere curavit auditores. Veniens quoque Brittaniam Uilfrid jam episcopus factus, et ipse perplura catholicae observationis moderamina Ecclesiis Anglorum sua doctrina contulit. Unde factum est, ut, crescente per dies institutione catholica, Scotti omnes qui inter Anglos morabantur, aut his manus darent, aut suam redirentreges Anglorum nobilissimi, Osuiu silio, quid de statu Ecclesiae Anglorum esset agendum, intellexerat enim veraciter Osuiu, quamvis educatus a Scottis, quia Romana esset catholica et apostolica Ecclesia, adsumpserunt cum electione et consensu sanctae Ecclesiae gentis An
Abbreviated transcription (Latin):
lai seͥpturis didicerat oꝑib soller¬
ter exsequentem. quieboracensi s eccłe
&rdinaretur ep̃c. Erat aũ prbr uo¬
cabulo ceadda. fr̃ reu̾entissimi antis¬
titis oraddi cuiꝰ seꝑus meminimꝰ: &.
abbas monaft̾ii illius quod uocatur
lestingaig. Misitq rex cum eo ꝑb̾rm
suũ uocabulo eadhechim. qui pꝰea rege¬
migrasse de scło: ⁊ necdum aliũ ꝓ
eꝯstitutũ fuisse pontiticẽ. Unde
qͥuit̾unt ad ꝓuntiam oecidentali-¬
um saxon  ubierat Wime ep̃s: &
abillo ẽ uir p̃fatus ꝯsecratꝰ antistes.
Assũptis in societatem ordinatioĩs
duob de brectonũ gente ep̃is. qui
dñicum pasche diem ut sepiꝰ dictũ
ẽsecus morem canonicũ a qͣrta deti-¬
ma usq ad uicesimã lunã celebra-¬
bant. Non enim erat ullus excepto
illo wime intota bͥttannia canoni-¬
ce ordinatus ep̃s. Consecratꝰ gͦ ĩ ep̃a-¬
tum ceadda: maximã mox cepit eo¬
cłiastice ueritati ⁊ castitãti curam

Expanded text:
in Scripturis agenda didicerat, operibus sollerin Scripturis agenda didicerat, operibus sollerter exequentem, qui Eboracensis Ecclesiae ordinaretur episcopus. Erat autem presbyter vocabulo Ceadda, frater reverentissimi antistitis Ceddi, cujus saepius meminimus , et abbas monasterii illius quod vocatur Laestingaeu. Misitque rex cum eo presbyterum suum vocabulo Eadhaedum , qui postea regmigrasse de saeculo, et necdum alium pro eo constitutum fuisse pontificem. Unde diverterunt ad provinciam Occidentalium Saxonum, ubi erat Uini episcopus: et ab illo est vir praefatus consecratus antistes, adsumtis in societatem ordinationis duobus de Brittonum gente episcopis, qui Dominicum Paschae diem, ut saepius dictum est, secus morem canonicum a quarta decima usque ad vicesimam lunam celebrant. Non enim erat tunc ullus, excepto illo Uine, in tota Brittania canonice ordinatus episcopus. Consecratus ergo in episcopum Ceadda, mox coepit ecclesiasticae veritati et castitati curam
Abbreviated transcription (Latin):
humilitatis. mansuetudinis ꝯtinen¬
tie. simplicitatis. ⁊ iusticie ꝑfectiõe
Unde ⁊ genti sue ⁊ illis inqułb exula¬
cendi. ⁊ auctoritate corripiendi. ⁊ pie¬
tate largiendi de hisque adiuitib
acceꝑat: multũ ꝓfuit. Addidit hoc
tenuissimũ:⁊ħ cum mensura gus¬
taret. Quod uidelicet lac pͥdie nouũ
ablata suꝑficie crassiore ipẽ residuũ
cum modico ut diximꝰ pane bibebat.
ꝑacta sollempnia pentecostes.Hẽ
quinqͣgesime semꝑ obseruare cura¬
bat. Interea rex alhfrid misit Wilfri.¬
dum pb̃rm ad regem galliarũ qui
ille misit eum ordinandũ ad agilbe¬
htũ de quo supͣ diximus. qui relie¬
ta bͥttannia parisiate ciuitatis fac¬
tus erat ep̃s: ⁊ consecͣtus ẽ magno ẽ
honore ab ip̃o conuenientib płimis
epͥis. in uico regio qui uocatur com¬
pendiũ. Quo adhuc in tͣnsmari¬
nis partib pꝰ ordinationem demo
rante: imitatus industriã filis
modestũ morib scͥpturarũ lectio¬
ne suffieient̾ instructũ. ⁊ ea q̃ agen

Expanded text:
tis, mansuetudinis, continentiae, simplicitatis et justitiae perfectione. Unde et genti suae, et illis in quibus exulacendi, et auctoritate corripiendi, et pietate largiendi de his quae a divitibus acceperat, multum profuit. Addidit autem tenuissimum, et hoc cum mensura gustaret: quod videlicet lac pridie novumablata superficie crassiore, ipse residuum cum modico, ut diximus, pane bibebat. peracta sollemnia Pentecostes, hoc est, Quinquagesimae, semper observare curabat. dum presbyterum ad regem Galliarum, qui m DCCLXIV. At ille misit eum ordinandum ad Agilberctum, de quo supra diximus, qui, relicta Brittania, Parisiacae civitatis factus erat episcopus; et consecratus est magno cum honore ab ipso, convenientibus plurimis episcopis in vico regio qui vocatur in Compendio. Quo adhuc in transmarinis parante, imitatus industriam filii modestum moribus, Scripturarum lectione sufficienter instructum, et ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃o. Paucitas enim sacerdotũ coge¬
bat unũ antistitem duob popłis
p̃fici qui cum pauco sub tempore ñ
paucam dño plebem adquisisset.
defunctus ẽ apd̃ medit̾raneos angloᷤᷤ¬
suscepitq ꝓ illo ep̃atum ceollach:
post relicto ep̃atu. reũsris ẽ ad insu¬
lam hii. ubi plurimoꝵ caput ⁊ arcẽ
sootti habuere cenobioꝵ. succedente
illi inep̾atum trũhere uiro religio¬
so ⁊ monachica uita instituto: natio¬
ne qͥdem angloꝵ s ascottis ordinato

Expanded text:
episcopo. Paucitas enim sacerdotum cogeepiscopo. Paucitas enim sacerdotum cogebat unum antistitem duobus populis praefici. Qui cum pauco sub tempore non paucam Domino plebem adquisisset, defunctus est apud Mediterraneos Anglosuscepit pro illo episcopatum Ceollach, post, relicto episcopatu, reversus est ad insulam Hii, ubi plurimorum caput et arcem Scotti habuere coenobiorum: succedente illi in episcopatum Trumheri viro religioso, et monachica vita instituto DCLIX, natione quidem Anglo, sed a Scottis ordin
Abbreviated transcription (Latin):
qui secum uen̾ant comitib ac mili¬
tib: eoꝵq famuł uniũsis inuico re¬
gis il lustri qui uotatur ad murũ:
⁊ acceptis quatuor pb̃ris qui ad do¬
cendam baptirandamq gentẽ illiꝰ
⁊ eruditione ⁊ uita uidebantur ido
tus: cet̾i fuere de anglis. Adda aut̃
tes cum principe p̃dicabant ũbum:
⁊ libent̃ auditisunt. Muitiq coti¬
die ⁊nobilium ⁊ infimoꝵ abrenun¬
tiata sorde ydolatrie: fidei st̾ fonte
abluti. Nec ꝓhibuit penda rex: qͥn
etiam in sua hoc ẽ mercioꝵ natione:
ũbum siqui uellent audire p̃dica¬
retur: quin potius odio habebat &
despiciebat eos: quos fide xp̃i imbu¬
tos oꝑa fidei ñ hab̾e dep̃hendit dicenᷤ.
ꝯtempnendos eẽ eos ⁊miseros qui deo
suo in quem credent obedire ꝯtemp¬
nerent. Cepta sunt hec biennio añ
ꝑet. ut in sequentib dicemus: factꝰ
ẽ diuma unus ex p̃fatis quatuor sa¬
cerdotib ep̃c medit̾raneoꝵ angloꝵ
simul ⁊ mercionũ. ordinatꝰ a finano

Expanded text:
erant comitibus ac militibus eorumque famulis universis, in vico regis inlustri qui vocatur Ad murum. Et acceptis quatuor presbyteris, qui ad docendam baptizandamque gentem illius, et eruditione et vita videbantur idontus, caeteri fuere de Anglis. Adda autemtes cum principe, praedicabant verbum, et libenter auditi sunt, multique quotidie et nobilium et infirmoruciata sorde idolatriae, fidei sunt fonte abluti. Nec prohibuit Penda rex quin etiam in sua, hoc est, Merciorum natione, verbum, si qui vellent audire, praedicaretur. Quin potius odio habebat, et despiciebat eos, quos fide Christi imbutos, opera fidei non habere deprehendit, dicens contemnendos esse eos et miseros qui Deo suo in quem crederent obedire contemnerent. Coepta sunt haec biennio anteperet, ut in sequentibus dicemus , factus est Diuma unus ex praefatis quatuor sacerdotibus episcopus Mediterraneorum Anglorum simul et Merciorum, ordinatus a Finano
Abbreviated transcription (Latin):
is temporib middelengle idest
mediterranei angli: sub pͥnci
ꝯac̃ ꝑsona dignissimus: p̾latus ẽ apa¬
tre regno gentis illius: uenitq ad
regem nordanhunbroꝵ osuyig. p̾tu¬
lans filiam eius alhfledã fibi ꝯiugẽ
dari. Neq alit̃ qd̃ petebat impetra¬
re potuit: nisi fidem xp̃i ac bap¬
tismacum gente cui p̃erat acci¬
ꝑet. At ille audita p̾dicatione ueri¬
tatis ⁊ ꝓmissione regni celestis speꝙ
resurrectionis ac̃ future ĩ mortalita¬
tis: libenter se xp̃ianum fieri uelle
confessus ẽ: etiam si uirginẽ ñ acci¬
ꝑet. ꝑsuasus maxime ad ꝑcipiendã
fidem afilio regis ossyio nonune alh¬
frido qui eiat cognatus ⁊ amicus ents
habens sororem ipsiꝰ ꝯiugem uoca

Expanded text:
is temporibus Middilangli, id est, Mediterranei Angli, sub principac persona dignissimus, praelatus est a patre regno gentis illius; venitque ad regem Nordanhymbrorum Osuiu, postulans filiam ejus Alchfledam sibi conjugem dari. Neque aliter quod petebat impetrare potuit, nisi fidem Christi ac baptisma, cum gente cui praeerat, acciperet. At ille audita praedicatione veritatis, et promissione regni caelestis, speque resurrectionis ac futurae immortalitatis, libenter se Christianum fieri velle confessus est, etiamsi virginem non acciperet: persuasus maxime ad percipiendam fidem a filio regis Osuiu, nomine Alchfrido, qui erat cognatus et amicus ejus, habens sororem ipsius  A
Abbreviated transcription (Latin):
tus de hac uita subtͣcto. b̾chigilsum
cognomine bonifaciũ. de ꝓuintia can
honorius postqͣm metas sui cursus
impleuit ex hac luce migͣuit: anno
kłrum octobͥum. Et cessante ep̃atu ꝑ
annum. ⁊ sex menses: electus ẽ archi¬
ep̃o cathedre doruũnensis sextꝰ d̾s dedit.
degente occidentalium saxomĩ. Quẽ
ordinatut᷑ uenit illuc ithamar antis¬

Expanded text:
tus de hac vita subtracto, Berctgilsum, cognomine Bonifacium, de provincia Cat ipse quoque Honorius, postquam metas sui cursus implevit, ex hac luce migravit anno Kalendarum Octobrium: et cessante episcopatu per annum et sex menses, electus est archiepiscopus cathedrae Doruvernensis sextus Deusdedit de gente Occidentalium Saxonum: quem ordinaturus venit illuc Ithamar DCLV, antis
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͣnto cum eẽt insuo monasterio:
uenit illic qͥdam hospes qui solebat
nocturnis sepius horis repente ab
ĩmundo spu gͣuissime uexari. Qui
cum benigne susceptus pꝰ cenã m̃bra
⁊ diu̾sis motib cepit m̃bra torq̃re.
Cũq anullo uł teneri uł ligari po¬
tuisset: cucurrit minister ⁊pulsans

Expanded text:
aliquanto, cum esset in suo monasterio, aliquanto, cum esset in suo monasterio, venit illic quidam hospes, qui solebat nocturnis saepius horis repente ab inmundo spiritu gravissime vexari: qui cum benigne susceptus post coenam in et diversis motibus coepit membra torquere. Cumque a nullo vel teneri vel ligari potuis
Abbreviated transcription (Latin):
eus suꝑtumbam auro ⁊ purpu¬
ra compositum apposuert. Ipãmq
gulo sacrarii posuer̃t. Ehx quo tẽpore
fc̃m ẽ ut ip̃a terra que lauachrũ ue¬
nerabile suscepit. ad abrgendos ex
obsessis corporib demones gr̃e saluta¬
ris hab̾et effectum. Deniq tempore
sequente cum p̾fata regina in eodẽ
monastĩo moraretur: uenit ad salu¬
tandam eam abb̃issa uen̾abitꝰ q̃dã.¬
que usꝙ hodie suꝑ ẽ uocabulo dedel¬
hild: soror uiroꝵ sc̃oꝵ aecdilpim ⁊ ald¬
pini. quoꝵ pͥor ep̃s in lindissi ꝓuin¬
cia: scds erat abbas in monastĩo quod
uocatur peartanig. aquo ñ longe
⁊ illa monaft̾ium habebat. Cum gͦ
ueniens illo loq̃retur cum regina
supͣ reliquias eius ad celum usq altã
uidisset. adieut regina qr de pulu̾e
pauimenti in quo aqua lauachri illiꝰ
effusa ẽ: multi iam sanati ẽẽnt in¬
firmi. At illa petiit sͥ portionẽ pul¬
ueris salutiferi dari: ⁊ accipiens
sella ⁊ rediit. Tnͣsacco aũ tempore

Expanded text:
ejus super tumbam auro et purpuejus super tumbam auro et purpura compositum adposuerunt, ipsamque gulo sacrarii fuderunt. Ex quo tempore factum est, ut ipsa terra quae lavacrum venerabile suscepit, ad abigendos ex obsessis corporibus daemones, gratiae salutaris haberet effectum. Denique tempore sequente, cum praefata regina in eodem monasterio moraretur, venit ad salutandam eam abbatissa quaedaquae usque hodie superest, vocabulo Aedilhild, soror virorum sanctorum Aedilvini et Aldevini, quorum prior episcopus in Lindissi provincia, secundus erat abbas In monasterio quod vocatur Peartaneu , a quo non longe et illa monasterium habebat. Cum ergo veniens illo, loqueretur cum regina, supra reliquias ejus ad caelum usque altam vidisset, adjecit regina quia de pulvere pavimenti in quo aqua lavacri illius effusa est, multi jam sanati essent infirmi. At illa petiit sibi portionem pulveris salutiferi dari; et accipienssella, et rediit. Transacto autem tempore
Abbreviated transcription (Latin):
recond̾e. Cumq ueniss carrũ in qͦ
eadem ossa ducebantur incumben¬
te uesꝑa in monast̾ium p̃fatum no¬
luerunt ea qui erant in monaft̾io
libenter exciꝑe. quia ⁊ si sc̃m eum
nouerant: tam̃ quia de alia ꝓuin¬
tra ortus fuerat: & suꝑ eos regnum
acceꝑat. ueteranis eum odiis etram
mortͥuum insequebant᷑. Uñ factũ ẽ
ut ip̃a nocte reliquie allate foris ꝑ¬
pra carrum in quo merant extenso.
S miracłi celestis oftensio ꝙͣ reu̾ent̃
cis acarro illo ad celum usq porrecta
om̃ib pene eiꝰdem lindisse ꝓuincie
lociscũ ꝓspicua stabat. Uñ mane fc̃o
fr̃s monast̾ii illius qui pͥdie annue¬
rant diligent̃ ip̃i petere ceꝑunt: ũ
apd̾ se eadem scẽ ac deo dilecte reli¬
quie cond̾entur. Lota gͥossa intule¬
runt in thecam: quam in hoc p̃ꝑaue¬
rant atq ineccłia uixta honorem con¬
gruũ posuert̃. ⁊ ut regia uir sci ꝑsona
memoriã hab̾et et̃nam: uexillum

Expanded text:
recondere: cumque venisset carrum in quo recondere: cumque venisset carrum in quo eadem ossa ducebantur, incumbente vespera, in monasterium praefatum, noluerunt ea qui erant in monasterio libenter excipere: quia etsi sanctum eum noverant, tamen quia de alia provincia ortus fuerat, et super eos regnum patefactis ac diffamatis longe latequemortuum insequebantur. Unde factum est ut ipsa nocte reliquiae adlatae foris perpra carrum in quo inerant, extenso. Sed miraculi caelestis ostensio, quam reverenter cis a carro illo ad caelum usque porrecta, omnibus pene ejusdem Lindissae provinciae locis conspicua stabat. Unde mane facto fratres monasterii illius, qui pridie abnuerant, diligenter ipsi petere coeperunt, ut apud se eaedem sanctae ac Deo dilectae reliquiae conderentur. Lota igitur ossa intulerunt in thecam, quam in hoc praeparaverant, atque in ecclesia juxta honorem congruum posuerunt: et ut regia viri sancti persona memoriam haberet aeternam, vexillum
Abbreviated transcription (Latin):
incedendo reuersa ẽ. Codem tp̃r
uenit alius qͥdam de natione bri
tonum. ut ferunt iter faciens iux¬
ta ip̃m locum in quo p̃fata erat pug¬
na completa. ⁊ uidit uniꝰ loci spa¬
cium cetero campo uiridiꝰ ac ue¬
nustius cepitq sagaci animo co¬
nicere quod nulla eẽt alia causa
insolite illo in loco uiriditatiꝰ nisi
quod ibsoem sc̃ior cet̾o exercitu uir
inlintheo cogitans quod futurũ erat
quia ad medelam infirmantium
idom puluis ꝓfic̾et. ⁊ ꝑgens itin̾e
suo. ꝑuenit ad uicũ quendã uesꝑe.
intrauitq in domũ in qua uicanice
ntex q̃ neqͣqͣm silentio p̃t̾eundũ reor:
quod uirtutis acͥ miraculi celestis
fuerit ostensum. cum ossa eiꝰ muen
illum regni apicem tenebat. utt in
sequentib dicemus. Est monaft̾iũ
nobile inꝓuincia lindisse nomine
beardanig. quod eadem regina cũ
uiro suo adelredo multũ diligebat.
uenerabatur excolebat. in quo desi¬
derabat honoranda patrui sui ossa

Expanded text:
incedendo reversa est. CAPUT X. incedendo reversa est. CAPUT X. Utonum, ut ferunt, iter faciens juxta ipsum locum in quo praefata erat pugna completa; et vidit unius loci spatium caetero campo viridius ac venustius: coepitque sagaci animo conjicere quod nulla esset alia causa insolitae illo in loco viriditatis, nisi quia ibidem sanctior caetero exercitu vir inligans in linteo, cogitans quod futurum erat, quia ad medelam infirmantium idem pulvis proficeret; et pergens itinere suo pervenit ad vicum quemdam vespere, intravitque in domum Inter quae nequaquam silentio praetereundum reor, quid virtutis ac miraculi caelestis fuerit ostensum, cum ossa ejus inveillum regni apicem tenebat, ut in sequentibus dicemus. Est monasterium nobile in provincia Lindissi, nomine Beardaneu, quod eadem regina cum viro suo Aedilredo multum diligebat, venerabatur excolebat, in quo desiderabat honoranda patrui sui ossa
Abbreviated transcription (Latin):
locum uͥ rex memorał occubuit.
Dit mora quiescente dolore cessauit
ab insanis m̃broꝵ motib: ⁊ consue¬
toequoꝵ more qͣsi pꝰ sq̃fitudinẽ indli¬
uersũ latus uicissim sese uolue: sta¬
Quo ille iuiso ut uir sagacisingenii
intellexit aliquid mire scĩtatis huic
loco quo equus ẽ curatus inẽẽ. ⁊ posi¬
to ibi signo. ñ multopꝰ ascendit equũ
atq ad hospitium quo ꝓposuerat ac¬
cessit. Quo cum adueniret inuenit
puellam ibi neptem patriffamilias
longo paralysis morbo gͣuatam: &
cum familiares domꝰ illiꝰ de acerba
puelle infirmitate ip̃o p̃sente que¬
rerent᷑. cepit dicere ille de loso ubi ca¬
ballus suus eẽt curatus. Quid multa:
imponentes eam carro. dux̾unt ad
posita in loco obdormiuit parumꝑ.
Et uͥ eiugilauit fanatã se abilla cor¬
poris dissolutione sentiens. postulata
aqua ip̃a lauit faciem: crines com¬
posuit: caput lintheo cooꝑuit. ⁊ cũ
his qui se adduxerant sana pedib

Expanded text:
loci ubi rex memorabilis occubuit. loci ubi rex memorabilis occubuit. Nec mora, quiescente dolore cessabat ab insanis membrorum motibus, et consueto equorum more, quasi post lassitudinem in diversum latus vicissim sese volvere, staQuo ille viso, ut vir sagacis ingenii, intellexit aliquid mirae sanctitatis huic loco quo equus est curatus, inesse; et posito ibi signo, non multo post ascendit equum, atque ad hospitium quo proposuerat, accessit: quo dum adveniret, invenit puellam ibi, neptem patris-familias, longo paralysis morbo gravatam: et cum familiares domus illius, de acerba puellae infirmitate ipso praesente quererentur, coepit dicere ille de loco ubi caballus suus esset curatus. Quid multa? imponentes eam carro, duxerunt adposita in loco, obdormivit parumper; et ubi evigilavit, sanatam se ab illa corporis dissolutione sentiens, postulata aqua, ipsa lavit faciem, crines composuit, caput linteo cooperuit, et cum his qui se adduxerant, sana pedibus
Abbreviated transcription (Latin):
uͥ corpus eiꝰ in t̾ram corruit. multi
auferentes ⁊ in aquam mittentes:
ferrent.qui uidelicet nos aleoincre¬
buit ut paulatim ablata t̾ram fos¬
sam ad mensurã stature uirilis alt̾a¬
reddid̾it. Hec mirandum in loco mor¬
tis illius infirmos sanari. qui semꝑ
dum uiueret infirmis ⁊ pauꝑib
consulere. elemosinas dare. opem
ferre ñcessabat. Et multa qͥdem in
loco illo uł de puluere lociilliꝰ facta
uirtutum miracła narrant᷑. s nos
tantumq a maiorib audiuimꝰ refer¬
re satis diximus. Non multo pꝰ inter¬
fectionem eiꝰ exacto tempore contigit
ut qͥdam equo sedens iter iuxta locũ
agͥetillum. cuiꝰ equus subito lassese̾e:
ex ore dimirt̾e ⁊ augesrente dolore ni¬
mio in t̾ram cepit ruere. Desiliuit
tare horam qua aut melioratũ reci-¬
pet iumentũ aut relinq̃ret mortu.¬
um. At ip̃m diu gͣui dolore uexcitũ.
cum diũsas in partes se torqueret.
repente nolutando deuenit ad illũ

Expanded text:
ubi corpus ejus in terram corruit, multi ubi corpus ejus in terram corruit, multi auferentes, et in aquam mittentes, ferrent. Qui videlicet mos adeo increbuit, ut paulatim ablata exinde terra fossam ad mensuram staturae virilis reddiderit. Nec mirandum in loco mortis illius infirmos sanari, qui semper dum viveret infirmis et pauperibus consulere, eleemosynas dare, opem ferre non cessabat. Et multa quidem in loco illo, vel de pulvere loci illius facta virtutum miracula narrantur: sed nos duo tantum quae a majoribus audivimus, referre satis duximus. Non multo post interfectionem ejus exacto tempore, contigit ut quidam equo sedens iter juxta locum ageret illum; cujus equus subito lassescere,ex ore demittere, et augescente dolore nimio, in terram coepit ruere. Desiluit tare horam, qua aut melioratum reciperet jumentum, aut relinqueret mortuum. At ipsum diu gravi dolore vexatum, cum diversas in partes se torqueret, repente volutando devenit in illud
Abbreviated transcription (Latin):
ibi in magna gła solet celebrari die
nonarũ iuliarũ.
egnauit aũ os wald xp̃ianissimꝰ
rex nordanhumbroꝵ nouẽ annos.
annumerato etiam illo aino quem ⁊
feralis impietas regis britonũ ⁊ aposta¬
sia demens regũ angloꝵ decestabilẽ
fecerat. Siqͥdem ut supͣ docuimꝰ unani¬
mooĩum consensu firmatũ ẽ. ut no¬
men a memoria apostatarũ de catalo¬
go regum xp̃ianoꝵ ꝓrsus aboleride¬
b̾et. neꝙ aliquis regno eoꝵ annꝰanno¬
tari. Quo completo annoꝵ curriculo
occisus ẽ cõmisso gͣui p̾lio ab eadẽ ꝑa¬
gana gente paganoq rege m̃tiorũ.
a quo ⁊ p̃decessor eiꝰ eduuine ꝑemptꝰ
fuerat in loco qui lingua angloꝵ nũ¬
m̃itis fuerit. etiã pꝰ mortẽ iurtutũ
miracłis claruit. Nãq in loco ubi
ꝓ patͥa dimicans a paganis int̾fec¬
tus ẽ usq hodie sanitates infirmoꝵ
⁊ hominũ. ⁊ peccoꝵ. celebrari ñ desi¬
nunt. Uñ contigit ut pulu̾em ip̃m

Expanded text:
ibi solet in magna gloria celebrari die ibi solet in magna gloria celebrari die Nonarum Juliarum.egnavit autem Osuald Christianissimus rex Nordanhymbrorum novem annis, adnumerato etiam illo anno, quem et feralis impietas regis Brittonum, et apostasia demens regum Anglorum detestabilem fecerat. Siquidem, ut supra docuimus, unanimo omnium consensu firmatum est, ut nomen et memoria apostatarum de catalogo regum Christianorum prorsus aboleri deberet, neque aliquis regno eorum annus adnotari. Quo completo annorum curriculo, occisus est commisso gravi praelio, ab eadem pagana gente paganoque rege Merciorum, a quo et praedecessor ejus Aeduini peremptus fuerat, in loco qui lingua Anglorum nunmentis fuerit, etiam post mortem, virtutum miraculis claruit. Namque in loco ubi pro patria dimicans a paganis interfectus est, usque hodie sanitates infirmorum et hominum et pecorum celebrari non desinunt. Unde contigit ut pulverem ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
cellaria eẽ uidentur aꝑta. S ⁊ ma¬
tertera eiꝰ de qua diximus eilburg
⁊ ip̃a deo dilecta ꝑpetue uirginitatis
głam in magna corporis continentia
seruauit. que cuiꝰ eẽt uirtutis ma¬
gis pꝰ mortẽ claruit. Cum enim eẽt
opꝰ idem ad mediũ ferme ẽẽt ꝑduc¬
tum. illa ne hoc ꝑfic̾et morte p̾repta
est. ⁊ in ip̃o eccłie loco uͥ desid̾abat con¬
dita. Post cuiꝰ mortẽ fr̃ib alia magis
curantib. int̾missum ẽ hoc rdificiũ
annis .uii. quib completis statuert̃
obuimietatẽ laboris huiꝰ strustura
eccłie funoitꝰ relinquere: ossa uͦ abb̃is¬
se illo de loco eleuata in aliã eccłiam
que eẽt ꝑfecta ac dedicata tnͣsferre.
Et aꝑientes sepulchrũ enis. ita inte¬
meratũ corpꝰ inuenerunt ut a corrup¬
tione ꝯcripiscentie carnał erat ỹmu¬
ne. ⁊ ita denuo lotum atq aliis uestib
indutũ tͣnstułunt illud in eccłiãbeati
stepħi martẏris. cuiꝰ uidelicet natał

Expanded text:
cellaria esse viderentur aperta. Sed et macellaria esse viderentur aperta. Sed et matertera ejus, de qua diximus, Aedilberg, et ipsa Deo dilectam perpetuae virginitatis gloriam in magna corporis continentia conservavit: quae cujus esset virtutis, magis post mortem claruit. Cum enim essetopus idem ad medium ferme esset perductum, illa ne hoc perficeret, morte praerepta est, et in ipso ecclesiae loco ubi desiderabat, condita. Post cujus mortem fratribus alia magis curantibus, intermissum est hoc aedificium annis septem, quibus completis, statuerunt ob nimietatem laboris, hujus structuram ecclesiae funditus relinquere; ossa vero abbatissae illo de loco elevata in aliam ecclesiam, quae esset perfecta ac dedicata transferre. Et aperientes sepulcrum ejus, ita intemeratum corpus invenere, ut a corruptione concupiscentiae carnalis erat inmune: et ita denuo lotum, atque aliis vestibus indutum, transtulerunt illud in ecclesiam beati Stephani martyris; cujus, videlicet, natalis
Abbreviated transcription (Latin):
uellent. respondisse qd obhoc illo
fuerint destinati ut aureũ illud
nũmisma qd̃ eo de cantia uen̾at
secũ assum̾ent. Ip̃a aũ nocte in cuiꝰ
ultima parte idẽ inerpiente aurora.
p̃sentis mundi tenebras tͣnsiens suꝑ¬
nam migrauit ad lucem. multi de
fr̃ib esdem monasterii qui aliis erant
inedib iam manifeste se concentus
angłoꝵ psallentiũ audisse refere
egressi dinosc̾e quid eẽt uid̾unt lucẽ
celitus emissã fuisse ꝑmaximã. que
scãmillam animã carnis uinculis
nocte in monast̾io eodem diuinitus
fruu̾nt ostensa miracła. s ħ nos ad alia
tendentes suisnarrare ꝑmittimꝰ.
Sepultum ẽ aũ corpus uen̾abile iur¬
ginis ⁊ sponse xp̃i in eccłia beati ꝓ¬
thomartyris stephani: placuitq
pꝰ diem t̾cium ut lapis quo monu¬
mentũ tegebatur amou̾etur ⁊ altiꝰ
in loco ip̃o reponetur. Quod cũ fie
imis ebulliuit. ut cunctis qͥ adsta-¬
bant fr̃ib ac sororib qͣi opobalsami

Expanded text:
vellent, respondisse quod ob hoc illo vellent, respondisse quod ob hoc illo fuerint destinati, ut aureum illud numisma quod eo de Cantia venerat, secum adsumerent. Ipsa autem nocte, in cujus ultima parte, id est, incipiente aurora, praesentis mundi tenebras transiens, supernam migravit ad lucem, multi de fratribus ejusdem monasterii, qui aliis erant in aedibus, jam manifeste se concentus angelorum psallentium audisse referebegressi dignoscere quid esset, viderunt lucem caelitus emissam fuisse permaximam, quae sanctam illam animam carnis vinculis nocte in monasterio eodem divinitus fuerint ostensa miracula: sed haec nos ad alia tendentes suis narrare permittimus. Sepultum est autem corpus venerabile virginis et sponsae Christi, in ecclesia beati protomartyris Stephani: placuitque post diem tertium ut lapis quo monumentum tegebatur amoveretur, et altius ipso in loco reponeretur: quod dum fierimis ebullivit, ut cunctis qui adstabant fratribus ac sororibus quasi opobalsami
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cale ⁊ in andilegum monasterio.
Inter quas erat sathryd̃ filia uxo¬
ris anne regis orientaliũ anglorũ
cuiꝰ supͣ meminimꝰ ⁊ filia naturał
eiꝰdem regis aecłilburg. que utͣq cũ
ꝑegͥna m̾ito uirtutũ eĩdem mo¬
nasteri bricgensis ẽ ab̃bissa constitu¬
ta. Cuiꝰ regis filia maior sexburg uxor
eaͣdconb̾cti regis cantuarioꝵ habuit
filiã earcongatã de qua sumꝰ dicti.
Huiꝰ aũ uirginis deo dicate multa
quidẽ abincolis locuilliꝰ solent oꝑa
uirtutũ ⁊ signa miracłoꝵ usq ho¬
die narrari. uerũ nos detͣnsitu tan¬
tum illiꝰ quo delestia regna petiit. ali¬
quid breuit̾ dic̾e sufficiat. Imminen¬
de gͦ die sue uocationis cepit circui.
mendans. obitũ ꝓxime suũ quẽ re¬
uelatione didicerat ñ celauit ẽẽ fu¬
turũ. Quam uidelicet reuelationẽ
hꝰmõi eẽ ꝑhibebat. uidisse se alba¬
nast̾ium intͣre hosq ase int̾roga¬
tos quid quererent. aut quid ibi

Expanded text:
in Cale, et in Andilegum monasterio: in Cale, et in Andilegum monasterio: inter quas erat Saethryd, filia uxoris Annae regis Orientalium Anglorum, cujus supra meminimus, et filia naturalis ejusdem regis Aedilberg: quae ejusdem monasterii Brigensis est abbatissa constituta. Cujus regis filia major Sexbur uxor Earconbercti regis Cantuariorum, habuit filiam Earcongotam, de qua sumus dicturi. Hujus autem virginis Deo dicatae  Aquidem ab incolis loci illius solent opera virtutum et signa miraculorum usque hodie narrari. Verum nos de transitu tantum illius quo caelestia regna petiit, aliquid breviter dicere sufficiat. Inminente ergo die suae vocationis. coepit circuiremendans, obitum proxime suum, quem revelatione didicerat, non celavit esse futurum: quam videlicet revelationem hujusmodi esse perhibebat: Vidisse se albanasterium intrare; hosque a se interrogatos quid quaererent, aut quid ibi
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e eum dignum ẽẽ ep̃atu iudicaret.
Quo honorifice apopło ⁊ a rege sus¬
cepto rogauerunt theodorum tũc
archiep̃m doruũnensis eccł̃ie ip̃m sͥ
antistitem consecrari. qui consecͣ¬
tus in ip̃a ciuitate. multis annis
ep̃atum geniussoꝵ ⁊ synodica sanc¬
tione solus sedulo mod̾amine gessit.¬
transiens ex hac uita earconb̾chto
filio regni gubnacula reliquit.
quot mensib nobilissime tenuit.
hic pͥmus regũ angloꝵ intoto reg¬
no suo soola relinqui ac destrui.
pli. que ne facile a quopiã possit con¬
tẽpni in tͣnsgressores dignas ⁊ cõpe¬
tentes punitiones ꝓposuit. Cuuꝰ fi¬
lia earcongote ut condigna paren¬
ti soboles magnatũ furt uirgo uir
abbissa nobilissima uocabulo fara
in loco qui dr mbriege. Nam eo tp̾r
nec dum multis in regione angloꝵ
monasteriis ꝯstructis multi de brit
solebant: s & filias suas eisdẽ eru¬
diendas as sponso celest copulan¬
das mittebant. maxime in briege

Expanded text:
ipse eum dignum esse episcopatu judicaret. ipse eum dignum esse episcopatu judicaret. Quo honorifice a populo et a rege suscepto, rogaverunt Theodorum, tunc archiepiscopum Doruvernensis Ecclesiae, ipsum sibi antistitem consecrari: qui consecratus in ipsa civitate DCLXX, multis annis episcopatum Gevissarum, ex synodica sanctione, solus sedulo moderamine gessittransiens ex hac vita, Earconbercto filio regni gubernacula reliquit: quot mensibus nobilissime tenuit. Hic primus regum Anglorum in toto regno suo idola relinqui ac destrui, pit. Quae ne facile a quopiam posset contemni, in transgressores dignas et competentes punitiones proposuit. Cujus filia Earcongota, ut condigna parenti soboles, magnarum fuit virgo virtabbatissa nobilissima, vocabulo Fara, in loco qui dicitur In Brige. Nam eo tempore necdum multis in regione Anglorum monasteriis constructis, multi de Brittsolebant; sed et filias suas eisdem erudiendas, ac sponso caelesti copulandas mittebant; maxime in Brige et