comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diem ds̃ .ẽ. quia non solum quelis quis que sit: sed&iam
qualis omnidie futurussit nouit: Ergo unusquisq
in suo intellectu habund& inquid id .ẽ. quanto huma¬
no ittellectu uel unicuique homini concessum est tan¬
dñ o sccpnit Hoc est cutem bene iudicare addiem ut
decuius culpa manifesta in presentia iudicicueris
inc oblique illos increpacre incipit quie fortesputa¬
bunt ut inmodenete cernibus uescerentur
siue infirmos fideles dicit quicarnes quece inmacd
lum temporis uendebantur ido latrias ẽẽ credebant
& propter hoc sic putantes nepollurentur boleribus
uescebantur unde precipitur ab cpostolo nemperiti
ita sentientes udicent quia habentes fidem omnig
quice in mac ello ueniunt sine exceptione manducant
Qm̃ omnis crecctunt di bona est. anihildam nandũ
et eorum quece ds̃ hominibus udedendumereauit
Non indis tictionibus cogitationum Nolite secuno

Expanded text:
diem, Deus est; quia non solum qualis quisque sit, sed etiam diem, Deus est; quia non solum qualis quisque sit, sed etiam qualis omni die futurus sit, novit. Ergo, Unusquisque in suo intellectu abundet, inquit: id est, quantum humano intellectui, vel unicuique homini concessum est, tanDomino sapit. Hoc est autem bene judicare ad diem, ude cujus culpa manifesta in praesentia judicaverisic oblique illos increpare incipit, qui se fortes putabant, ut immoderate carnibus vescerentur. Item hic infirmos fideles dicit, qui carnes quae in macello tunc temporis vendebantur, idololatrias esse credebant: et propter hoc sic putantes, ne polluerentur, oleribus vescebantur. Unde praecipitur ab Apostolo: ne imperiti ita sentientes judicent, qui habent fidem: omnia quae in macello veneunt, sine disceptatione manducent: quoniam omnis creatura Dei bona est, et nihil damnandum est eorum, quae Deus hominibus ad edendum creavit. Non in disceptationibus cogitationum. Nolite secundum
Abbreviated transcription (Latin):
non uidemus ferre sententiam  In his uero rebus quae itce
conprebenduntur ut eas bono & casto unimo non posse fierima¬
nifestum sit non in probatur suudiceinus Itaque hoc qđ de
quidam hubuerit prrecepit debere iudicari Non enim
potenaet illedicere bono animo sitamen in mane flagitiũ
com mississe Ergo quȩ cum que facta itamanifestan¬
tur. ut non pos sit dicibono cnimo feciiudican da sunt a no¬
bis. quaecum que autem ita fiunt ut quo ammoficent in¬
certumsit: non sunt iudicaenda sed reseruandac uidici
Alius quidem iudicat alter nos dies Alius autem iudi¬
ut omnem diem sequestitt interim meliore conside¬
utione non de duobus hominibus mibiui d&ur dictum
sed de homine &do quienim adternos dies iudict homo
ẽ. potest enim hodie aliudcnes aliud iudiccere id est
ut quecum que hodiȩ malum conuictum confessum ue
dum nauerit entsbonum inueniat: cuni secor rexerit
uel trr cum aliquem iustum hodie luudauerit cites
inuenict depitruatum Quiautem uidicet oninem

Expanded text:
non videmus, ferre sententiam. In his vero rebus quae ita comprehenduntur, ut eas bono et casto animo non posse fieri manifestum sit, non improbatur, si judicemus. Itaque hoc quod dquidam habuerat, praecepit debere judicari . Non enim poterat ille dicere, bono animo se tam immane flagitium commisisse. Ergo quaecumque facta ita manifestantur, ut non possit dici, Bono animo feci, judicanda sunt a nobis; quaecumque autem ita fiunt, ut quo animo fiant incertum sit, non sunt judicanda, sed reservanda judicio Alius quidem judicat alternos dies, alius autem judicat omnem diem, sequestrata interim meliore consideratione, non de duobus hominibus mihi videtur dictum, sed de homine et Deo. Qui enim alternos dies judicat, homo est: potest enim hodie aliud, cras aliud judicare: id est, ut quemcumque hodie malum convictum confessumve damnaverit, cras bonum inveniat cum se correxerit; contra, cum aliquem justum hodie laudaverit, cras inveniat depravatum. Qui autem judicat omnem
Abbreviated transcription (Latin):
Sic ad sumpti
sumus axp̃o domin firmitaer nostra s ac capit & egritudines
nostrt pore dutt m fui t exem plo nosinuicem nostraes in fir¬
mitictes pot pucient m confirmemus: ut nomen honoris di¬
ind sumptum inn ioneuicu&ur. filui enim dicimur di

Expanded text:
Sic assumpti sumus a Christo, dum infirmitates nostras accepit, et aegritudines nostras portavit; ut hoc exemplo nos invicem nostras infirmitates per patientiam confirmemus, ut nomen honoris Dei assumptum in nos non evacuetur; filii enim dicimur Dei
Abbreviated transcription (Latin):
est  ꝑm romaeninlege inductierent sieut in primordio
epistolue memoruui Aduementibus autem quirectius
epildopem ÷ quicestiones mouerentur deedendat corare
non ctondi uot horum piers quie dendiem e nn proban¬

Expanded text:
est. Quoniam Romani in lege inducti erant, sicut in primordio est. Quoniam Romani in lege inducti erant, sicut in primordio epistolae memoravi: advenientibus autem qui rectius crederent, quaestiones moverentur de edenda carne et non edenda; et horum pars, quae edendam et non improban
Abbreviated transcription (Latin):
tibus no ntiamenñ cresseues eht in postus aiciuolenti aut
nolenti
Sudem dicit non debere fratriqui in fir mum aniur uer
Esibi constitui adedendum fieri quaestionem neper¬
turbatus offondit nesciens quid teneat
Hoc esttuquis es quiedes socurus quicerea tunt di bonu
est: nonopus est utdecdtero iudices: quiuplus est ut pa¬
cem habeus cum fractre hocenimutileest apud diñ
Ineseacenimatilitas carnis est: in paceuero: & ecr¬
nis & unimue. Acperhoc: abhuius modi disceptatio¬
ne cessin dum est: ut unus quis que in proposito cordis
sui maneat.
g. toio qͣui uon utoicat ⁊ ecn&lipeum in quo prõbat
Unum quem quȩ proprio iudiciocens& condem pnundum
qui quod dicit non deberese ficcere feccit: & huncbeatum qui
non adiud faccit quam sibiuule probat
crumest quia qui uidicat non edendum & edit : dicm nun¬
Vdusest: pseenim sedianat atquando id quod sibi
iutile asserit ficcit quiatitain eai gedr
ꝑectepeccatum uppellat quodiditer fit quicm probatus

Expanded text:
tibus; non tamen necessitas est imposita aut volenti, aut nolenti. Eadem dicit non debere fratri, qui infirmum animum sibi constituit ad edendum, fieri quaestionem; ne perturbatus offendat, nesciens quid teneat. Hoc est, tu qui sedes securus, quia creatura Dei bona est; non opus est ut de altero judices; quia plus est, ut pacem habeas cum fratre; hoc enim utile est apud Deum. In esca enim utilitas carnis est, in pace vero et carnis et animae: ac per hoc ab hujusmodi disceptatione cessandum est; ut unusquisque in proposito cordis sui maneat. Beatus qui non judicat semetipsum, in quo probat. Unumquemque proprio judicio censet condemnandum, qui quod dicit non debere se facere, facit: et hunc beatum, qui non aliud facit, quam sibi utile probat. Verum est, quia qui judicat non edendum, et edit, damnatus est; ipse enim se damnat, quando id quod sibi inutile asserit, facit. Quia non ex fide. . Recte peccatum appellat, quod aliter fit, quam probatum
Abbreviated transcription (Latin):
mansa setu poncem dee dificirtur enim lisqur uiderint
te ne qu&c ibisolicatur sod quoulis expediunt requirentem
& sic crescit uedi ficium fid actemplumdĩ ex lupidibusiu¬
uis peranstructione acritatis ud surgit. & ideo ad¬
dit: noli proptercibmsoluereopus dĩ. s oluitenimop
dĩ  & uedi ficium destruit caritatis qui propter ciborum
in tempententin suendulum fnetribus ponit
Quod dixit omnia quidem mundum sed mulum est homi¬
ni quiper offensionem manducat simileest illi quod superi¬
us dixit quianihil commune persei psum nisiei qui& isti¬
mat̃ quid cominunees se illi communc est: Igitur secundum
natuntm sui & rationem creaturite quic cunciu quicȩ sunt

Expanded text:
m servant. Aedificatur enim is qui viderit te non quae tibi soli, sed quae aliis expediunt requirentem, et sic crescit aedificium fidei ac templum Dei ex lapidibus vivis per constructionem charitatis assurgit; et ideo addit: Noli propter escam aestruere opus Dei. Solvit enim opus Dei, et aedificium destruit charitatis, qui pintemperantiam scandalum fratribus ponit. quod dixit: Omnia quidem munda sunt, sed malum est homini, qui per offensionem manducat, simile est illi quod superius dixit, quia Nihil commune per se ipsum, nisi ei qui existimat quid commune esse, illi commune est. Igitur secundum naturam sui et rationem cr
Abbreviated transcription (Latin):
quod iudiee mentis superbuce demons tnitrites ommno
indr̃o loqu eur cedicentt mec sunt iustituce incum est
imperium non populi iudiceorum
incsubtilitor in greditur ad abstinentiam
commendandum & dicitillos abstinere debe¬
requici uisfirma sint neoxemplo illorumin firim
quod putem aliquid cominunees se. Perxp̃m
enii scio omnia essemundata. Commune enĩ
Illipro conscientia fit cominune quia adhucritu iudicico
aliquid post xp̃i fidem intulibus cccusis arbitnttur in mun¬
dum. Si enim proptercibum fratestuus contristitur
Non dixit propterieiunium sed neillum auttuo exem¬
plo prouoces aut conpellas.Iam non secundum curi¬
tatem ambulus. Quic inurtus manducat quod illi
non expedit &iam non diligis ꝓximum tuum sicute
sinonillius utilitae tei cogitaes sicuttuuem: Nolicibo eito
Vla perdere proquo ⁊ pͥsemnostuu s est neendiie abstimenta
nunsiriqui e uib estatem quiem hubemus in dño gtomnue
nobis mun de sint non cotiu debemus uti iucut uid ealur

Expanded text:
entis superbiam demonstrantes, omnino in Domino loquetur, et dicet: Meae sunt justitiae, et meum est imperium, non populi Judaeorumic subtiliter ingreditur ad abstinentiam commendandam, et dicit illos abstinere debere, quamvis firmi sint, ne exemplo illorum, infirmi quia putem aliquid commune esse. Per Christum enim scio omnia esse mundata. Commune enim Illi per conscientiam fit commune, qui adhuc ritu Judaico, aliquid post Christi fidem in talibus causis arbitratur immundum. Si enim propter cibum frater tuus contristatur. Non dixit, propter jejunium, sed ne illum tuo exemplo, aut provoces, aut compellas. Jam non secundum charitatem ambulas. Quia invitus manducat, quod illi non expedit. Etiam non diligis proximum, sicut te, si non illius utilitatem cogitas sicut tuam. Noli cibo tuo illum perdere, pro quo Christus mortuus est. Non dixit, abstinentia num nostrum. Libertatem quam habemus in Domino, ut omnia nobis munda sint: non ea ita d
Abbreviated transcription (Latin):
liter intellegere & impiu at que in eptic en&¬
Dicorum uel fulsae plnlo sophi uestudentium dogma¬
ines semomenti in obseruantia continentiue: uel
eorum ciborum qui lege prolbentur: uel quos quic¬
sicustitati aduersantes aestimaent non nulli&iã
scriptunorum auctoritate declinandos: huius¬
modi hominem perurgeas ad commune somuum
cibos nedicus cum alterposse scduari ueladfide
ꝓp̃i et gne tuemper uenire : nisi sumptis his quos
infuge ibic ui÷ uncuer lonumspiritiulis scientiue
blus pbemutur putiente eo quempugos puenca¬
pud nos h uberefidem ut saluum fieri nullum credicm:
nisi qui sumis uescatur cccrnibus uel uliis huns nodi
commnunibus: & in differentibus cibis. Xaditi
his nonenim regnumdi eseco & potus est: sediustin¬
est tan topere procibis & esccerum quidiuctibus
furtonnuem pucem caritatem que turbare :: cum
regnumdĩ propt̃ quam laboramus & currimis
nequeper escicsconst& neq: perpotum: sedulin
hecee sint regnodĩ & cibilla conuersatione fututorun¬

Expanded text:
liter intelligere, et impia atque inepta haereticorum, vel falsae philosophiae studentium dogmainesse momenti in observantia continentiae, vel eorum ciborum qui lege prohibentur, vel quos quasi castitati adversantes aestimant, nonnulli etiam Scripturarum auctoritate declinandos: hujusmodi hominem si perurgeas ad communes omnium cibos, nec dicas eum aliter posse salvari vel ad fidem Christi et gratiam pervenire, nisi sumptis his quos refugit cibis, tunc vere bonum spiritalis sententiae blasphematur, putante eo quem perurges, hanc apud nos haberi fidem, ut salvum fieri nullum credamus, nisi qui suilla vescatur carne, vel aliis hujusmodi communibus et indifferentibus cibis. Non est enim regnum Dei esca et potus, sed justiest tantopere pro cibis et escarum qualitatibus fraternam pacem charitatemque turbare, cum regnum Dei, propter quod laboramus et currimus, neque per escas constet, neque per potum, sed aliena haec sunt a regno Dei, et ab illa conversatione futur
Abbreviated transcription (Latin):
communenihilest:: quodergosuinatunt bonum est ÷ ex of¬
fensionem efficitur malum : id est in eo quo of fonditut
frater teutente his cibis: in quibus ille scandalum patitur
Eusidemin quum hubes hupud tem& ipsum hibocoremdẽ
fidem hucillum dicriquu credit quiis manducurntenict
sicit suput dixit A liuscreditmun ducure gmm ic
Ille sine dubio : q uredit quo d nibhil increaturis di comu¬
ne inbilinqiun dum stused sufficic tibi inquit hube¬
re tenum dẽ huius modifidem Nontumen idcirco
co genlus est eulius ut omnu manducor qui nondum la¬
Quodurtem dixit hubes penes tema ipsum iacuenti

Expanded text:
manducat. Quod ergo sui natura bonum est, ex offensionem efficitur malum, id est, in eo quod offenditur frater, te utente his cibis, in quibus ille scandalum patiturbes penes temetipsum, habe coram Deo. Fidem hic illam dicit, qua credit quis manducare omnia, sicut supra dixit: Alius credit manducare omnia, ille sine dubio qui credit quod nihil in creaturis Dei commune, nihil immundum sit; sed sufficit tibi, inquit, habere coram Deo hujusmodi fidem: non tamen idcirco cogendus est et alius, ut omnia manducet, qui nondum haQ
Abbreviated transcription (Latin):
seatalibus cibis &e potu abstinebant & illis infirpis
ne eos quicat nbus non abstinebant seuineut bube¬
bant tum quampollui iudicurent nenhocudilc& nre
consequenter dict quiman duecet non manducuntem

Expanded text:
se a talibus cibis et potu abstinebant: et illis infirmis, se a talibus cibis et potu abstinebant: et illis infirmis, ne eos qui carnibus non abstinebant, et vinum bibebant, tanquam pollui judicarent. Ad hoc valet quod consequenter dicit, Qui manduc
Abbreviated transcription (Latin):
todautem dicit infirmum autem infide recipi¬
tẽ nondiudiuctionibus cognationum Hoc dicit
ut eum qui infirmus est infide recipiamus &e nr̃a
firmitate in firmitatemeus sustinecmus neque dita¬
dice inus cogitationes eius idest qua si serre iudeamus
sententiamdealieno corde quod nonuidemus : Ideo sa¬
quitur &dicit Alius quidem credit manducare
onĩa: quicutem infirmusest holus manduc& qui a illo
iam tempore multi iamfirmi infide & scientes. secum¬
dum secundum dñi non conmaculare ea quae in õsin¬
tient sed que ex eunt. indifferenter sumebant cibos
salua conscientia  Quidam uero infirmiores abs¬
tinebant a carnubus a auino ne uel nescientes in ci¬
derent in ea quaeidolis sacrificabanturs Omniseñ
tunc immolaticia caro in macello uendebatur &de
primicus uinilibabant gentes simula cris suis & quae¬
dam in ipsistor dolicribus su crificia facieba hdimentis¬
uo imꝑs stbis quisulua conscientia talibi elim titis
utebantur non spernere in firmitatem iillortir qui

Expanded text:
od autem dicit, Infirmum autem in fide recipite, non in dijudicationibus cogitationum, hoc dicit, ut eum qui infirmus in fide est, recipiamus, et nostra firmitate infirmitatem ejus sustineamus, neque dijudicemus cogitationes ejus, id est, quasi ferre audeamus sententiam de alieno corde, quod non videmus. Ideo sequitur, et dicit, Alius quidem credit manducare omnia: qui autem infirmus est, olus manducet. Quia illo jam tempore multi jam firmi in fide, et scientes secundum sententiam Domini, non commaculare ea quae in eos intrant, sed quae exeunt , indifferenter sumebant cibos salva conscientia: quidam vero infirmiores abstinebant a carnibus et a vino, ne vel nescientes inciderent in ea quae idolis sacrificabantur. Omnis enim tunc immolatitia caro in macello vendebatur, et de primitiis vini libabant Gentes simulacris suis, et quaedam in ipsis torcularibus sacrificia faciebantus et his qui salva conscientia talibus alimentis utebantur, non spernere infirmitatem illorum qui
Abbreviated transcription (Latin):
tatur urhnon secundum caritutem ambulies  nolici¬
fusomnum ciborum licenter adimtartu mi tst men¬
tusipꝑtercibum quemlicito putus sumen dumfre¬
trentuum qͥuinondum scientiues sune dum fat¬
cisinffercum iref raterni amoris ostendu qululu¬

Expanded text:
zatur, iam non secundum caritatem ambulas. Nolsus omnium ciborum licenter admittitur, tu tamen, si propter cibum, quem licito putas sumendum, fratrem tuum, qnec affectum in te fraterni amoris ostendi
Abbreviated transcription (Latin):
quidaogiit Nonergo proliuide propriuo sed pro
porum consequentia firmum sem& ipsum pronuntut
sienun ipsihiumiliuatis petienter firmosiuas secuenimȩ¬
rteri: quis & his quiuliorum infirmitates porturode¬
berent uudi r& subireistud officu ut quacsi firius ipse
fnogilitutes in firmorum ferenitera ⁊ sed ideo com¬
mune istud ficcit officium utunus quis que nostrum
in quo potest &ium si non inominibus tecmeninquo uide¬
tur firmior ꝑ noximosuo ess& port& infirmitatem ei¬
pacienter fenent & non continuo spernunteos abi¬
uinuaborescant si forte in aliquo infirmitati subicio
uincuntur: nequo subspecie purioris utesbion¬
uentu fratrum & eadesiue soci &ate debellunt
Debemus uit temudid quod in firmitates potiumus
in firmorum uddore & ium hocut non nobis ipsis pla¬

Expanded text:
ia ; non ergo pro laude propria, sed pro rerum consequentia firmum semetipsum pronuntiat: si enim ipse humilitatis specie inter firmos vitasset enumerari, quis ex his qui aliorum infirmitates portare deberent, auderet subire istud officium, ut quasi firmus ipse fragilitates infirmorum ferre niteretur? Sed ideo commune facit istud officium, ut unusquisque nostrum, in quo potest, etiam si non in omnibus, tamen in quo videtur firmior proximo suo esse, portet infirmitatem epatienter ferant, et non continuo spernant eos, abjiciant, abhorrescant, si forte in aliquo infirmitatis vitio vincuntur, neque sub specie purioris vitae a conventu fratrum et Ecclesiae societate depellantDebemus autem ad id quod infirmitates portamus infirmorum, addere etiam hoc, ut non nobis ipsis pla
Abbreviated transcription (Latin):
phemifenendum est quod superius dixii: Nonergo
blies pbem &ur bonumntoa hoc est&itim quodonntar
aniconslai sentendum tufidem quiam pas qepenesteat¬
ipsum habe conemdõ ut qm̃ bonuost hice fides quiccrs¬
mus pen eraniu mundumundis & in eu fide nosproba¬
inus ł queutamur ipsobono nostro  ne forto asptad
s fomidiculum infirmorum fnetrum eobonoubuni
fuerunus peccemus in fnttres & in eo ip sobono nosiudi¬
cons tum ssendulitamos in firmis in quobos io
nos probumuscum ipsa fides placaat¬

Expanded text:
st, quod superius dixit, Non ergo blasphemetur bonum nostrum. Hoc est etiam quod nunc ait ante istam sententiam, Tu fidem quam habes penes temetipsum, habe coram Deo: ut quoniam bona est haec fides qua credimus omnia munda mundis , et in ea fide nos probamus, bene utamur ipso bono nostro; ne forte cum ad offendiculum infirmorum fratrum eo bono abusi fuerimus, peccemus in fratres; et in eo ipso bono nos judicemus, cum scandalizamus infirmos, in quo bono nos probamus, cum ipsa fides
Abbreviated transcription (French):
probato qibo c aetus qui no n iudicat fiea iosum ide
probar ÷ Quiauerem diudicat si manu& ipsui qiqno¬
ratus est q uita non ocfide. Omue aiternquo dnonist
infirde precatum est Num quidopus ost qauuis quũ
colus dix pis et quaarti istim adicito deseqaptiurs es fu

Expanded text:
ram deo. beatus qui non iudicat semetipsum in quo probat. qui autem diiudicat, si manducauerit, damnatus est. quia non ex fide. omne autem quod non est ex fide. peccatum est. numquid opus est cuiusquam tolus dixerit et quanta is
Abbreviated transcription (Latin):
tmouer poait amplius in uicemiudicemus: se hociudica¬
temugis neponatis offensionem fuxtriuel scandadum
Hoc iudicate: id est hoc statuite neperob seruantiam
ciborum offensiones frctribus uel scandulic: Qcio&¬
Diximus & inadiis quod inscripturis sc̃ĩs uerncccula qua¬
dum uppellatione : quod scm̃ uelmundum non est: com¬
mune nomin&ur. It aque ad ciborum distinctionem eoꝵ
quos quic simundos & secundum legem edendossoriptunt
segreguuit reliquiomnes cominunes coppellati sunt

Expanded text:
o, ait, amplius invicem judicemus; sed hoc judicate magis, ne ponatis offensionem fratri vel scandalum. Hoc judicate, id est, hoc statuite ne per observantiam ciborum offensiones fratribus, vel scandala Diximus et in aliis, quod in Scripturis sanctis vernacula quadam appellatione quod sanctum vel mundum non est, commune nominetur: quae quos quasi mundos et secundum legem edendos Scriptura segregavit, reliqui omnes communes appellati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Cuius sp&ies ut notior hominibus fier: iudican¬
diforma ex his que interhomines geruntur
is sumptaest. Quos nosceremus quiusi¬
cut iudox iste terrenus celsiorem: quen dumlo¬
cum quod tribunid appellutur ascendit : ut exeo al¬
tior & eminencior c&eris quiiudiciendi sunt fiat
ne conspectus eius late ant uel eorum sappliciu uel
introspicere corda & conscientius singulorum munifesture
occultu : & obtectare uelure : ut & bonis actibus luudem

Expanded text:
cujus species ut notior hominibus fieret, judicandi forma ex his quae inter homines geruntur assumpta est, quo scilicet nosceremus, quia sicut judex iste terrenus celsiorem quemdam locum, quod tribunal appellatur, ascendit, ut ex eo altior et eminentior caeteris qui judicandi sunt fiat, ne conspectum ejus lateant vel reorum supplicia, vel entem introspicere corda et conscientias singulorum, manifestare occulta et obtecta revelare, ut et bonis actibus laudem
Abbreviated transcription (Latin):
Vbi uero trirdiderit regnumdõ patri hoc est conuersus &
mendatos om̃s obtulerit dõ & ad integrum misterium mun¬
direconciliationis expleuerit: T unc autem ant&ribu¬
nuldĩ asture dicuntur: ut impleatur hoc quod sequitur
Iiuo ego dicitdñs quiu mihi flect&ur omnegenu & confi¬
tebitur omnis lingua dõ Flecta autem genuomnis
creaturir dõ in nomineihũ ꝑ quem reconciliaticest eius secun¬
dum quodidem a postolus dicit Quia in nomineihuom¬
negenu flectetur cuelestium terrestrium & infernorum

Expanded text:
bi tradiderit regnum Deo et Patri ; id est, conversos et emendatos omnes obtulerit Deo, et ad integrum mysterium mundi reconciliationis expleverit, tunc, ait, ante tribunal Dei astare dicitur, ut impleatur hoc quod sequitur, Vivo ego, dicit Dominus, quia mihi flectetur omne genu, et confitebitur omnis lingua Deo. Flectet autem genu omnis creatura Deo in nomine Jesu, per quem reconciliata est ei, secundum quod idem Apostolus dicit, quia In nomine Jesu omne genu flectetur, coelestium, terrestrium, et infernorum
Abbreviated transcription (Latin):
care: & erit in iniuriam creatoris que proficio ad
perditionem dubitantis
Hoc est doc trina dominica cum sitbonce& scluta¬
ris : non deb& perrem friuolamblas phemari
Blasphematur autem cum dubitittur dedĩ ciatu¬
rir: P Potest & sic intellegibonum nos trumblas¬
phemari quia quibonacopenr hub& sin aliu rep̃¬
hendatur rẽ minima bonum illud suum obfus¬
cat : & incipi& bonum eius blecs phemariꝑ madũ
eius si cutscriptum estinez edihel Iuftitiãc iusti
aliquid uitui habeat infronte aut iñnasum conlisum
undedeform&ur species eius¬
esca& potus crrtatrostuti gui inen op

Expanded text:
care, et erit in injuriam Creatoris, quae proficiet ad care, et erit in injuriam Creatoris, quae proficiet ad perditionem dubitantis. Hoc est, doctrina Dominica, cum sit bona et salutaris, non debet per rem frivolam blasphemari; blasphematur autem, cum dubitatur de Dei creatura. Potest et sic intelligi bonum nostrum blasphemari, quia qui bona opera habet, si in alia reprehendatur re minima, bonum illud suum offuscat, et incipiet bonum ejus blasphemari per malum ejus, sicut scriptum est in Ezechiele: Justitia justi  habeat in fronte, aut nasum collisum; unde deformetur species ejuse
Abbreviated transcription (Latin):
siuegentilis fidelis puict es se ali quid tulcuratdũ
insensin farmus epudius tum inmun dum est quod pa¬
tuet non ȩdendum: & quiae non hoc superstitione
faccitis edtimore suo iudicio remit tendũm¬
Inclic epistoludicit. Es cauentri &uenter escis
& hunc & hanc ds̃ destru&. Quia non deesca aut
plicc& quis dõ autdis plic& ideo caritatem sec tan¬
dam mon& quac nos ds̃ libenare dignatus est. sic enĩ
ait. Ds autempropternimiam caritatem miser¬
tus est nostri: Quiergo huius beneficu me morost.
hanc  colit nec illicli quid ante ponit
policĩbotuo peruo reisluarpro quo xõs
mortuus est Quantum uide at sedus frxtri
ex mortexp̃icognoscitur. It aque quiscit quuntũ
const& confir mareillum debor monscandu¬
lizare : ut& friuola fecci& illi scrpulum
& inoipiat exeiture. an manducande carꝗsit
necne: Quiforte simpliciter edebas securus
de conscientia suac : atuero cum adeunt controuer¬
sicce incipi& perturbationem indĩcreatu rrm pec¬

Expanded text:
aliquid tale vitandum, est infirmus. Apud istum immundum est, quod putat non edendum: et quia non hoc superstitione facit, sed timore, suo judicio remittendumIn alia epistola dicit: Esca ventri, et venter escis; et hunc et has Deus destruet . Quia non de esca aut placet quis Deo aut displicet; ideo charitatem sectandam monet, qua nos Deus liberare dignatus est; sic enim ait: Deus autem proter charitatem nimiam misertus est nostri . Qui ergo hujus beneficii memor est, hanc excolit, nec illi aliquid anteponitbo tuo perdere illum, pro quo Christus mortuus est. Quantum valeat salus fratris, ex morte Christi cognoscitur. 103 Itaque qui scit quantum constet, confirmare illum debet, non scandalizare; ut ex re frivola faciat illi scrupulum: et incipiat haesitare an manducanda caro sit, necne, qui forte simpliciter edebat, securus de conscientia sua. At vero cum adeunt controversiae, incipiet perturbatione in Dei creaturam pec
Abbreviated transcription (Latin):
ano dds ꝑsepne i psum qm̃ sententium oris sui & uerbum
iquodseos el protulit supersi lute gentium nequi quun
inrontu fuit sed repromis sioeius õperteo npsratqiuo
dicentis su pritconuestimini adme& sidineritis oms
finestrrnte Iure autem secundum apostolum atper

Expanded text:
 per semetipsum, quoniam sententia oris sui, et verbum quod protulit semel super salute gentium, nequaquam irritum fiat; sed repromissio ejus opere compleatur, dicentis supra: Convertimini ad me, et salvi eritis, omnes fines terrae. Jurat autem secundum Apostolum , ut per
Abbreviated transcription (Latin):
tribunul dĩ As sumens cecusus exhis inquibus non
recte iudicaent hi qui iudicunt furtres recti &ius¬
tiintroducit diuini iudicii formam. & atomnes
enim nostie reo port& ante tribuniddĩ. Quosci¬
lic& nouerithis qui iudicat fratrem tuum sȩcrim̃¬

Expanded text:
um. Assumens causas ex his, in quibus non recte judicant hi qui judicant fratres, recti et justi introducit divini judicii formam, et ait, Omnes enim nos stare oportet ante tribunal Dei, quo scilicet noverit is qui judicat fratrem, t
Abbreviated transcription (Latin):
gloriam adepti dariappareamus in regnodĩ. huefi
ducucuistificati: a morte teneri non possemus
Dussione enim suluatoris uicimors quae prius accusa
peccati dominubatur iustificatos abeor &inere non auida¬

Expanded text:
gloriam adepti, clari appareamus in regno Dei, hac fgloriam adepti, clari appareamus in regno Dei, hac fiducia qua justificati a morte teneri non possimus. Passione enim Salvatoris victa mors, quae prius causa peccati dominabatur, justificatos ab eo retinere non aud
Abbreviated transcription (Latin):
put&ur nobis iustitiu. Quamuis differat quod
non creditur ÷ uinum tamendonum hub& fides
Hocergo consequimur quod credimusCredimus
enim xp̃m dĩ eẽ filiam: adõ adoptamur in filios
Nhil enimultnt potuit donure credentib quamut
filii dĩ dicuntur : perfidis abdiceitis Nos enim
filii dĩ uocumur : illi autem nec serui digni sunt nuncupa¬
ri Promfinitu enim magnificentia suu ds̃ hoc
donauit diligentibus se : quod suue dignum est muies¬
plus magis dantis qua maccipientis considenrtur subli¬
mitus : & & eoplus accipit luudiscum pcer uulis magna
donce lurgitur pe xp̃m: qui nostri cuufraccidi
ficationis donar&: ut digni essemus dicifilii dĩ
Sn tepussionem qui baptizuti sunt: solum re¬
missionem acceperunt peccatorum quorum telo¬
sanas occidit scl uatorem Post resurectionem
uero tumhi quiprius quumisti quipostac buptitati
quod sint filudĩ E ut adcumulum nobis iustificatio¬
nis proficer&: resargens : prareceptis suis auctoritatem

Expanded text:
putetur nobis justitia. Quamvis differat quod nunc creditur, unum tamen donum habet fides. Hoc ergo consequimur, quod credimus: credentes enim Christum Dei esse Filium, a Deo adoptamur in filios; nihil enim ultra potuit donare credentibus, quam ut filii Dei dicantur, perfidis abdicatis. Nos enim filii Dei vocamur, illi autem nec servi digni sunt nuncupari. Pro infinita enim magnificentia sua Deus hoc donavit diligentibus se, quod sua dignum est majesplus magis dantis quam accipientis consideratur sublimitas, et ex eo plus accipit laudis cum parvulis magna dona largitur per Christum, qui nostri causa occidi ificationis donaret, ut digni essemus dici filii Dei. Ante passionem enim qui baptizati sunt solam remissionem acceperunt peccatorum, quorum zeloanas occidit Salvatorem; post resurrectionem vero tam hi, qui prius, quam isti qui postea baptizati quod sint filii Dei. Et ut ad cumulum nobis justificationis proficeret, resurgens praeceptis suis auctoritatem
Abbreviated transcription (Latin):
tus estxp̃s. Hab & quidem quod in eis soluat filius
ntditus est proptor delicta nostrit & resum exit prop¬
teriustificationem nostram sicut morteipsius sem¬
namur sic inresui rectione ipsius ge̾minamus. &gnim
mors ipsius significat interitum u&eris uitaenos trace
& resurectio ipsius significat nouitatem uitȩ nos tra
De hacreapostolus consepulti inquit sumus xp̃o per
baptismum in mortem ut quem ad modum rẽsunexo
xp̃s amortuis sic& nos in nouita te uitȩ ambulemus
Nondixit traditus est propteriustificationemnnam
& resuir exit propter delicta nostra: in eius traditione
delictum sonat in eius resurrectione iustitia sonat.
Ergomoriatur delictum & resurgat iustitiae.
Noneo tau rem sem prumo propirr ipsum
Ionuteius fidem solum sciremus: sed & ut eius qui¬
si patris imitemur exemplum: sicut omnia xem¬

Expanded text:
t; habet quod in eis soluat filius ditus est propter delicta nostra, et resurrexit propjustificationem nostram. Sicut morte ipsius seminamur, sic in resurrectione ipsius germinamur; etenim mors ipsius significat interitum veteris vitae nostrae, et resurrectio ipsius significat novitatem vitae nostrae. De hac re Apostolus: Consepulti, inquit, sumus Christo per baptismum in morte, ut quemadmodum resurrexit Christus a mortuis, sic et nos in novitate vitae ambulemus . Non dixit: Traditus est propter justificationem nostram, et resurrexit propter delicta nostra. In ejus traditione delictum sonat, in ejus resurrectione justitia sonat; ergo moriatur delictum, et resurgat justitia. Non est autem scriptum propter ipsum ut ejus fidem solam sciremus, sed ut ejus quasi patris imitemur exemplum, quia
Abbreviated transcription (Latin):
sciebat & in quaiam fluxus muliebris naiunre defece¬
rat. Nt perhaec noncurent nequede prireputio neq
decir cumcisione: & prompusint arcafidem securi qr cui
credunt uiuificat mortuos: nec alium esse qui hanchu¬
beat potestatem utcum uoluerit esse quice non sunt
stutim eius uolunta tesubsista&. Ideo ubnrham cum pa¬
ter udhuc noness& uocatus est pater multarum gentium
& credidit securus de dĩ miscricordia Vt uutem pater
xp̃i idemes sods̃ creder&ur cuicredidit ab neham tle
signumductum est inzicchariu & olisab&h: cum pro¬
missio redditur in mundo inminente xpo quadedatum
fuenat in ubntham & sume: quando signata promissio
est. Vtsimiligenere emostua corpora senec tute
genentrent scm iobannem: sicutnatus fuontt&is a ac

Expanded text:
sciebat, et in qua jam fluxus muliebris naturae defecesciebat, et in qua jam fluxus muliebris naturae defecerat; ut per haec non curent neque de praeputio, neque de circumcisione, et prompti sint circa fidem: securi quia credunt ei, qui vivificat mortuos, nec alium esse qui hanc habeat potestatem: et cum voluerit esse, quod non sunt, statim ejus voluntate subsistant. Ideo Abraham cum pater adhuc non esset, vocatus est pater multarum gentium, et credidit, securus de Dei potentia. Ut autem pater Christi idem esse Deus crederetur, cui credidit Abraham, tale signum datum est in Zacharia et Elisabeth , cum promissio redditur in mundo, imminente Christo, quale datum fuerat in Abraham et Sara, quando signata promissio est; ut simili genere emortua corpora senectute generarent sanctum Joannem, sicut natus fuerat et Isaac
Abbreviated transcription (Latin):
sed eorum qui credunt. Ꝙ sic firmam esse promissio¬
nem: si fideicuusu recedatur alege. Quia promissio reg¬
nicccelorum iustis deputatuest : non peccãtorib & qui sub
legesunt: sub peccato sunt. Quuc omnis peccauerunt
Non possecdiquem : & sublege esse & gnatiam consequi
sĩcut& ud guluthus ait: euucuatiestis axp̃o qui in lege
iusti ficamini agratia ecidistis
arte cum uiore dinisti dq̃
Utunum dm̃ omnium doc& at udlo quitur gentilos abra¬
ham ipsidmncredidis se & iustificatum esse antigum :
inquem & gentes credunt ut iustificentur. Ut nonsitt
distantia uduei & greci infide quia sublatacircumcisi¬
one. & prreputio une infiunt in xp̃o¬
Hocdicto: ad fidem abrtehue gentesinuitat: Quiccum
ess& inprreputio credens dõ ciuꝰnunc fides pnredicatur
in xp̃o iustificatus est cum sua coniuge. Cumessent
enim obsolita u&ute seniores reuiruerunt: itacut non
diffider& habiturum se & samtfilium quam stelrilem

Expanded text:
sed eorum qui credunt: et sic firmam esse promissiosed eorum qui credunt: et sic firmam esse promissionem, si fidei causa recedatur a lege; quia promissio regni coelorum justis deputata est, non peccatoribus. Et qui sub lege sunt, sub peccato sunt; quia omnes peccaverunt, nec posse aliquem et sub lege esse, et gratiam consequi, sicut et ad Galatas ait: Evacuati estis a Christo, qui in lege justificamini, a gratia excidistis . Ante eum cui credidisti Deo. Ut unum Deum omnium doceat, alloquitur gentiles, Abraham ipsi Deo credidisse, et justificatum esse ante eum, in quem et gentes credunt; ut justificentur, ut non sit distantia Judaei et Graeci in fide; quia sublata circumcisione et praeputio, unum fiunt in ChHoc dicto ad fidem Abrahae gentes invitat; quia cum esset in praeputio, credens Deo, cujus nunc fides praedicatur in Christo, vivificatus est cum sua conjuge. Cum essent enim obsoleta aetate, seniores reviruerunt; ita ut non diffideret habiturum se ex Sara filium, quam sterilem
Abbreviated transcription (Latin):
ir mace no potest promissio omnisemini hocest omni homi¬
ni ex orii rente nisi fuerit ex fido quiuorigo promis sionis exfide
estn ⁊ est gelege: Quiuquisab legg surpar senuant Promis¬
s autem reis duri non potest: Acporboc puri ficundisunt prius ꝑsi
dem: uttdigni fiant dicifiliadi & sitfirma promissio Si enimfilios
dĩ sedicant cumsint rei hocest subloge : non efifirmum : quiusi¬
lu dĩ liberi sunt a peccato Siergo qui sub logo sunt erudiendi
subloge sunt ut promissionem mereantur accipere : quanto ma¬
tis qui sub legesunt: Nonergo ex pedit ut semittat subloge
itpos sit compendi o medellam uulnoris inuenire.
qui utique & legeueniebant quamgentilium quifidem se¬
quuntur abrahae: quamgentilis credidit utess& iustus.
Sinelegeenim credidit abraham: ideo que magis gentilibus
iungitur abraham : ut firmasiteis promissio credentib: ei
cui credidit abritham
qurapatrem multanum eernuq pegurte :
Confirmauit xemplo legis ub raham omnum patrem esse

Expanded text:
 esse non potest promissio omni semini, hoc est, omni homini ex omni gente, nisi fuerit ex fide; quia origo promissionis ex fide est, non ex lege; quia qui sub lege sunt, rei sunt: promissio autem reis dari non potest; ac per hoc purificandi sunt prius per fidem; ut digni fiant dici filii Dei, et sit firma promissio. Si enim filios Dei se dicant, cum sint rei, hoc est, sub lege, non est firmum; quia filii Dei liberi sunt a peccato. Si ergo qui sub lege sunt, eruendi de sub lege sunt, ut promissionem mereantur accipere; quanto magis qui sub lege non sunt! Non ergo expedit, ut se mittat sub lege; ut possit compendio medelam vulneris invenire. qui utique ex lege veniebant, quam gentilium qui fidem sequuntur Abrahae, quam gentilis habuit, ut esset justus. Sine lege enim credidit Abraham, ideoque magis gentilibus jungitur Abraham, ut firma sit eis promissio, credentibus ei, cui credidit ipse. Quia patrem multarum gentium posui te . Confirmavit exemplo Legis Abraham omnium patrem esse,
Abbreviated transcription (Latin):
firmitacti promissionis di: ex quẽst. ad rõm
Cignificuuit enimfidem in interiorem hominemesse
Dincons pectudĩ non inos teniatione hominum sicu¬
tiest carnis circum cisio: EXPSAT CXUIII¬
tueniat superme miseri cordiutua dñe siergo quȩ¬
rimus quae est ista misericordia audiamus
quod sequitur salutar&uum secundumelo qui¬
umtuum ab eo quippe hoc promis sum est quiuocat
et quice non sunt tamquam sint nondum enim eraent
quibus promit ter&ur nequis quam̃ demeritis glorie¬
tur & quibus promis sumest &iam ipsi promis si sunt

Expanded text:
firmitati promissionis Dei. Sed incerta est firmitati promissionis Dei. Sed incerta est ignificavit fidem in interiore homine esse in conspectu Dei; non in ostentatione hominum, sicuti est carnis circumcisio. XXV. Ieniat super me misericordia tua, Domine.» Si ergo quaerimus quae sit ista misericordia, audiamus quod sequitur: «Salutare tuum secundum eloquium tuum.» Ab eo quippe hoc promissum est, qui «vocat ea quae non sunt, tanquam sint» . Nondum enim erant quibus promitteretur, ne quisquam de meritis gloriaretur. Et quibus promissum est, etiam ipsi promissi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
effectus quando ergo promisitds̃ abra hȩ in semi¬
nreius fidem gentium dicens patrem maltarum posui
te. Vn dedicit a postolus. Ideo & fide ut secundum
gnetium firma sit promissio omni sem̃ini non nnt̃e uolun¬
tatis potestute sed desua pracedestinatione promisit
Promisit enim quod ipsefacturus fuerat non quod
homines quiu & si facciunt homines bonc queper¬
tinent adcolendum dm̃ ipse ficcit ut illiseficciant quae
praecepit nonilli ficciunt ut ipsefecci at quod promi¬
sit cdi o quin. ut dĩ promis sa compltantur non in dĩ
sed in hominem est potestute & quod adño promis sum
est ab ipsis redditur abrahae non autem sicralidit
Non ait praedicere non ait praces cire nam & adienu
ficcta potens est priredicere adque prrescire sed cat
potens est&ficere acꝑhocficcta non cili enee sod succ
promisit autemsilios abrahȩquodes se non possunt
si non habeant fidem ergo ipsedonatfidem sicnocuma¬
homines infirmitãtisuue semule com mit tore quam

Expanded text:
effectus. Quando ergo promisit Deus Abrahae in semine ejus fidem gentium, dicens, Patrem multarum gentium posui te; unde dicit Apostolus, Ideo ex fide, ut secundum gratiam firma sit promissio omni semini : non de nostrae voluntatis potestate, sed de sua praedestinatione promisit. Promisit enim quod ipse facturus fuerat, non quod homines. Quia etsi faciunt homines bona quae pertinent ad colendum Deum; ipse facit ut illi faciant quae praecepit, non illi faciunt ut ipse faciat quod promisit: alioquin ut Dei promissa compleantur, non in Dei, sed in hominum est potestate, et quod a Domino promissum est, ab ipsis redditur Abrahae. Non autem sic credidit : non ait, Praedicere; non ait, Praescire; nam et aliena facta potest praedicere atque praescire: sed ait, potens est et facerepromisit autem filios Abrahae, quod esse non possunt si non habeant fidem, ergo ipse donat et fidem. Sane cum Ahomines infirmitati suae se malle committere, quam
Abbreviated transcription (Latin):
spem spem credidit: ut pater fier& multarum tentaune
pfutu inteessent sicuts telle ciceli non solum multitadinẽ
sidentuit corpus suum emostuum cum ferecentum es s&
Aniiorum corpeui dentem protulit nctionem quodabnt¬
ham cum audir& sibicdo sobolem repromitti: non respe¬
rita damos tuus centenurii corporis curesis dequo enti
nequa quemspentri pors& ullio suc cessio : sed porentu
peomi ttentis intuitur nibil difficile es se dcredidit
unbis q̃ promu tebat omni potens sed dedit in quit

Expanded text:
spem in spem credidit, ut pater fieret multarum gentium, quae futuri essent sicut stellae coeli, non solum multitudine, sideravit corpus suum emortuum, cum fere centum esset um, evidentem protulit rationem quod Abraham cum audisset sibi a Deo sobolem repromitti, non respexit ad emortuas centenarii corporis sui vires, de quo utique nequaquam sperari posset ulla successio: sed potentiam promittentis intuitus, nihil difficile esse credidit in his quae promittebat omnipotens: sed dedit, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
fidei ex huius modi lectionecaperemus intellegentesquia¬
& sinos itccredamus dõ ut ille credidit : &iam nobis
reputubitur fide s adiustitam credentibus in cum qui
consident requidui sumsit paulo promittenti nobis
quisicut abra hice reputata est credenti fides adiustiti¬
am: itc& nobis reputubitur credentibus in cum qui
susciticuit ihm̃ dñm nostrum amortuis. In quoergo
ꝓ paruitate sensus mei illudaduesto quod multo sit mag
Illud fuit nondum dilectu instituer&s. hociam dilec¬

Expanded text:
fidei ex illa Scriptura caperemus, intelligentes quia si ita credamus Deo, ut ille credidit, etiam nobis reputabitur fides ad justitiam credentibus in eum, qui considerare, quid visum sit Paulo promittenti nobis, quia sicut Abrahae reputatum est, credenti fides ad justitiam, ita et nobis reputabitur credentibus in eum qui suscitavit Jesum Dominum nostrum a mortuis. In quo ego pro parvitate sensus mei illud adverto, quod multo sit magnillud fuit nondum dilecta instituere, hoc jam dilec
Abbreviated transcription (Latin):
Inquo ehoc intuere quomodo iustus intus est in interror¬
bau semꝑ consistit quiccintus in aibs condio orro
rons emimns gloriufiliue gegis idest animice eum¬
lis intrinsecus est sed iamen diẽ eduxit eumi foras cum
res postullat & rerumuisil ilium ratio depos cit

Expanded text:
s intus est, et in interioribus semper consistit, quia intus in abscondito orat Patrem; et omnis gloria filiae Regis, id est, animae regalis, intrinsecus est. Sed tamen Deus educit eum foras, cum res postulat, et rursum visibilium ratio deposcit
Abbreviated transcription (Latin):
c& qui si bi displic& quiadum nosculpamus ueriloquium
cumnos uolumus laudane mendatium est Hactenus fuere
principiu inquibus miseri cordiam boniiudicis per humilbi¬
tatem nimicm desiderruit ad quirere sed nos in paste ista
diuisionem non ponimus qu in dicps almata sequimur. Quȩ
silentio sp̃s scĩ noscuntur eẽdiuisa: dum& illa seruac repossu¬
mus & istaminime preerimus
d est numquid beatitudo ista a brechae tantum filiis concessaẽ:
an& his qui circumeisi sunt sienim illo tempore prohibite
sunt gentes accedere ad legem & promissionem ab nhae quin
fiempotenrt ut tempore xp̃i prohiberentur uenientes adgnt¬
tiam quando ds̃ plene inuitit Dicimus enas
ut omnem tengiuer sationem cauollationis edudat Qupt
qui accepite & cluditur non bab& unde incipiat facere quos

Expanded text:
cet qui sibi displicet; quia dum nos culpamus, veriloquium; cet qui sibi displicet; quia dum nos culpamus, veriloquium; cum nos volumus laudare, mendacium est. Hactenus fuere principia, in quibus misericordiam boni Judicis per humilitatem nimiam desideravit acquirere. Sed nos in parte ista divisionem non ponimus, quia diapsalmata sequimur, quae silentio Spiritus sancti noscuntur esse divisa; dum et illa servare possumus, et ista minime praeterimusId est, numquid beatitudo ista Abrahae tantum filiis concessa est, an et iis qui incircumcisi sunt? Si enim illo tempore non prohibitae sunt gentes acfieri poterat ut tempore Christi prohiberentur venientes ad gratiam, quando Deus gratia plene incitavit? Dicimus enim, ut omnem tergiversationem cavillationis excludat: qui a capite excluditur, non habet unde incipiat facere q
Abbreviated transcription (Latin):
hunobeatum
cudem species definitionis am plectitum sed ic ire debemus alios c̃ẽ
quibus peceata reputantur ut paulo dictumẽ saulesaule quiͥ meꝑ
siqueris. Vt ad ultere muliers ineu angelio ait Vadeo &iemplius no¬
lipecure Alius aũt eẽ manifestum ẽ quib peccata ñ reputat ut¬
iob dequo dictũ est Num quid considentsti seruum meũ iob quod non sit
qisimilis interra uir iustus & simplȩx etimensdm̃ & nathanabel
dequoait Ecceuiri issthelitac in quodolus nonest Qua ꝑpt̃ illã pasten
uotis suis olegit inqua nulla sollicitudine mordeatun omnes ta¬
men ꝑgnrtuce diuinȩ miseri cordie ad haeedonaꝑueniunt sicut
mus &ueritas innobis non est sẽqr aũt cui non inputabit dñs peccatũ
scilic& incuius oredolus ñ ẽ Idesi quinulla sibi remissione placcue¬
nit & cumsii peecator ipse sepdicat ẽe scissimũ quomorbo laboret
maxime bumanitas sed sua potius delicta cognoscens : in hu¬
militate satis factionis iugiter perseuerat: Ipsegnim dñopla¬

Expanded text:
hunc beatum eadem species definitionis amplectitur. Sed scire debemus alios esse quibus peccata reputantur, ut Paulo dictum est: Saule, Saule, quid me persequeris ? Et adulterae mulieri in Evangelio: Vade, et amplius nolisiderasti servum meum Job, quod non sit ei similis in terra, vir justus, et simplex, et timens Deum ? Et Nathanael, de quo ait: Ecce vere Israelita, in quo dolus non est . Quapropter illam partem suis votis elegit, in qua nulla sollicitudine mordeatur. Omnes tamen per gratiam divinae misericordiae ad haec dona perveniunt, sicut in nobis non est . Sequitur autem, cui non imputavit Dominus peccatum; scilicet in cujus ore dolus non est; id est qui nulla sibi remissione placuerit; et cum sit peccator, ipse se praedicet esse sanctissimum quo morbo maxime laborat humanitas, sed sua potius delicta cognoscens, in humilitate satisfactionis jugiter perseverat. Ipse enim Domino pla
Abbreviated transcription (Latin):
dõ ficri dicer&rar. Stideo tuntum luo dibi liorest abni¬
hut si descorerorum fide ÷ quiunullis signorum prodigoss
autem amore curnis circaerttionem studiosis dm̃ huius opisi¬
com neglexerunt Dsuterrorem auferr&: & dm̃se
omnium demonstritr&: hoc seposse & fecisse pncedicari
uoluit: quodmundo in posabile est: ut qui hoccrederent dam¬
natis. his qui nttionemundi inflati dm̃ neglexerunt discreci
saluurentur di dominium mancipati

Expanded text:
Deo fieri diceretur. Et ideo tanto laudabilior est AbraDeo fieri diceretur. Et ideo tanto laudabilior est Abrahae fides caeterorum fide, quia nullis signorum prodigiis autem amore carnis circa rationem studiosi Deum hujus opificem neglexerunt, Deus, ut errorem auferret, et Deum se omnium demonstraret, hoc se posse et fecisse praedicari voluit, quod mundo impossibile est, ut qui hoc crederent, damnatis his qui ratione mundi infiati Deum neglexerunt, discreti salvarentur Dei dominio mancipati
Abbreviated transcription (Latin):
Hocluudedignum prtediceet labrt bue quiacumsescin&
nomposse infirmitatem suam fidefirmautt.dtore¬
derec seposse perdm̃ quod scir& fieri promundidec pola
nom posse: Magniergomeriti estapuddm̃ quicor¬
tna scientium suum dõ credidit: non dubituns posseillũ
ut potedm̃ quodseit secundum mundi rationem fierinon
posse Procestoenim bab& dm̃ ultrit raetionem mun¬
diesse. Nemoenim intrcides se dicendus est : quod
creuit. Ideo huius modi remunerendus estudõ.
quiccauctori suoplus tribuit quamipsesipit. Quod
quidem nullius pr&uess& siomnes aequu sentirent
sed multorum diffidentia : commendutur fides cro¬
dentium apuddm  Hostatur ergo gentes adbanc
fidei firmitatem : ut dĩ promis sionem & gnatium sinc aliqua
ambiguitate suscipiant : securi oxemplo ab ne hue
Quiac in decredenti laus crescit : si quod incredibileest: &¬
mundo stultum uid&ur credutur: Quiuquando in possi¬
bileputatur quod creditur : tunto mugis honorebilios snt
oredens tuereruamen stultumes & hoc eredere si sine

Expanded text:
Hoc laude dignum praedicat Abraham; quia cum se sciret non posse, infirmitatem suam fide firmavit; ut crederet se posse per Deum, quod sciret fieri per mundi decreta non posse. Magni ergo, meriti est apud Deum, qui contra scientiam suam Deo credut pote Deum, quod scit secundum mundi rationem fieri non posse. Pro certo enim habet Deum ultra rationem mundi esse: nemo enim intra id esse dicendus est quod creavit, ideo hujusmodi remunerandus est a Deo, qui auctori suo plus tribuit, quam ipse sapit. Quod quidem nullius pretii esset, si omnes aequa sentirent, sed multorum diffidentia commendatur fides credentium apud Deum. Hortatur ergo Gentes ad hanc fidei firmitatem, ut Dei promissionem et gratiam sine aliqua ambiguitate suscipiant, securi exemplo Abrahae, quia inde credenti laus crescit, si quod incredibile est, et mundo stultum videtur, credatur, quia quanto impossibile putatur, quod credatur, tanto magis honorabilion erit credens, et vere tamen stultum esset hoc credere, si sine