comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in altũ captiuauit captiuitatẽ. deditdona hominib: Notifsimũ ẽ aut̃ dñm ihm cum
post resurrectionẽ a mostuis ascendis s& incelũ. dedisse sp̃m sc̃m: quo impl&i qui credide¬
rant linguis omniũ gentiũ loquȩbantꝰ: nec moueat qđ ait dona ñdonũ ꝯIdenĩ testimo¬
niũ depsalmo posuit Hoc aut̃ in psalmo italegitur. Ascendisti in altũ captiuasti
captiuitatẽ accepistidona in hominib: Sic enĩ plures codices habent : & maime greci&
ꝓph& a dixerit accepisti in hominib:: apłs maluit dicerededit hominib: ut & utrq
scilic& uerbo uno ꝓphoico a postolico altero qr in ut roq: ẽdiuini sermonis auctoritas
ut sensus plenissimus redder& utrũq enĩ uerũ ẽ & quia dedit hominib: & qui accep̃ in homi
decelos saules auleqͥd iepsequeris : & de qͥb mebrissuis aitꝰ quando unĩ ex minimis meis

Expanded text:
cum post resurrectionem a mortuis ascendisset in caelum, dedisse spiritum sanctum, quo impleti qui crediderunt linguis omnium gentium loquebantur. nec moueat quod ait: dona, non "donum". id enim testimonium de psalmo posuit; hoc autem in psalmo ita legitur: ascendisti in altum, captiuasti captiuitatem, accepisti dona in hominibus. sic enim plures codices habent, maxime graeci, non donum. sed cum propheta dixerit: accepisti i n hominibus, apostolus maluit dicere: dedit hominibus, ut ex utroque scilicet uerbo, uno prophetico, apostolico altero — quia in utroque est diuini sermonis auctoritas — ut sensus plenissimus redderetur. utrumque enim uerum est, et quia dedit hominibus et quia accepit in homide coelo, Saule, Saule, quid me persequeris ? et de quibus membris suis ait, Quando uni ex minimis meis
Abbreviated transcription (Latin):
iergo sp̃mmnentis nr̃erenouamur. Etipse t̃ nouus homoquirenouatur inagnitionedĩ
Isecundũ imagimẽ eiꝰ quicreauit eũ : Nullidubiũ ẽ non scđm corpus neq secundum
quã libet animipastẽ sed secundũ rationalẽ mentẽ ubi potest ẽẽ agnitiodĩ bominũ faccũ
adimaginẽ eiꝰ quicreauit eũ . Secundũ hanc aut̃ renouationẽ efficim᷑ etiã filuidi per
baptis iũxp̃i: Et induentes nouum hominẽ xp̃m utiq: induimus ꝑfidẽ: qui ẽ ergo
qui ab hoc consostiofeminas alienet cũ sint nobiscũ gratia coheredes ẽtalioloco idẽ apłsdicat

Expanded text:
itione dei secundum imaginem eius qui creauit eum, nulli dubium est non secundum corpus neque secundum quamlibet animi partem, sed secundum rationalem mentem, ubi potest esse agnitio dei, hominem factum ad imaginem eius qui creauit eum. secundum hanc autem renouationem effibaptismum Christi, et induentes novum hominem, Christum utique induimus per fidem. Quis est ergo qui ab hoc consortio feminas alienet, cum sint nobiscum gratiae cohaeredes; et alio loco idem apost
Abbreviated transcription (Latin):
parere sic̃samans & qđ a matꝰ &amor: In nadimaginẽ dĩ qđẽ homo secdmmentẽ ꝑuenit
disputatioet in ea quedã trinitas inuenitur. Idẽmens & notitia qͣsi nouit & amor quose
notitiãq suã diligit & haec tria equalia int̾se & unius ostendunt᷑ ee essentiȩ in decimo
tior trinitas ei in memoria scilic& & intellegentia & uoluntate sedqm& hocc̃ꝑtũẽ. qđ mens
hocidẽ diligentius subtiliusq tnrctatũ ẽ atq adid ꝑductũ ut inuenir & in mente euden

Expanded text:
 sunt amans et quod amatur et amor. in nono ad imaginem dei, quod est homo secundum mentem, peruenit disputatio, et in ea quaedam trinitas inuenitur, id est mens et notitia, qua se nouit, et amor, quo se notitiamque suam diligit; et haec tria aequalia sunt inter se et unius ostenduntur esse essentiae. in decimo tior trinitas eius, in memoria scilicet et intellegentia et uoluntate. sed quoniam et hoc idem diligentius subtiliusque tractatum est atque ad id perductum, ut inueniretur in mente euiden
Abbreviated transcription (Latin):
erte suꝑuenit suꝑ uos regnũdi : et apudesaiam dicit : quam lictionẽ ipse insynagoga recitau
et dese compl&lu sine scrupulo dubitationis ostendit: Sp̃r inquit dnĩ superme propt quod unex

Expanded text:
certe superuenit super uos regnum dei. et apud Esaiam dicit, quam lectionem ipse in synagoga recitauit certe superuenit super uos regnum dei. et apud Esaiam dicit, quam lectionem ipse in synagoga recitauit et de se completam sine scrupulo dubitationis ostendit: spiritus, inquit, domini super me, propter quod unx
Abbreviated transcription (Latin):
ñ amat: qui proprio filio non peporcit sed pronobis omnibus tradidit eum: Sed tales nosam atds̃
qualis futuris umus non qualessumus. qualos onĩ amattales in a&ornum conseruat qđ tuno
orit cutradiderit regnudo & patri. quitunc interpellat pronobis ut iam non rog& patrẽ
qui a ipsepater am at uos: quo aut merititis sidoi quacredimus : Antequa illud quod promit¬
titur uideamus. Perbanc enimperuu młnus adspeciom. Vt tales amat quales anut ut¬
simas: Nonquies odit quia sumus & bartatur a prestat n& alos issemperuellimus
ua proptor cognita stategula uut ellogendarũ ser ꝓturarũ desilio d. ut distinguamus
Pater maior me ẽ iminore seipso qui adeille dictum ẽ. Sem&ipsum ex in aniuitiminor est
spũsco quia ipse ait . quidixerit blasphemiã infilium hominis remittał ei qui aut dixerit

Expanded text:
non quia modo nos non amat qui proprio Filio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum; sed tales nos amat Deus, non quia modo nos non amat qui proprio Filio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum; sed tales nos amat Deus, quales futuri sumus, non quales sumus. quales enim amat, tales in aeternum conseruat. quod tunc erit, cum tradiderit regnum deo et patri, qui nunc interpellat pro nobis, ut iam non roget patrem, quia ipse pater e r amat uos. quo autem merito nisi fidei, qua credimus, antequam illud quod promittitur uideamus? persimus, non quales odit quia sumus, et hortatur ac praestat ne tales esse semper velimus. uapropter, cognita ista regula intelligendarum Scripturarum de Filio Dei, ut distinguamus pater maior me est; minor est se ipso, quia de illo dictum est: semet ipsum exinaniuit; minor est spiritu sancto, quia ipse ait: qui dixerit blasphemiam in filium hominis, dimittetur ei; qui autem dixerit
Abbreviated transcription (Latin):
minor aparui: e quideiuemi in buimundũ forma seruiꝗ me exinaniens accłpi &iam peccatie
quimundũ istũ diligunt oc ulis de monstraui : Et quidẽ iterũ relinquo mundu. Nisi ab as pectu
dilestorũ mundi aufero quod uiderunt: & quide. uado ad patre nisi doceme Sic intellegendũ
a fidelib: meis. quomodo aequalis sum paerohoc qͥcredunt dignib abunt᷑ ꝑdu ciafide ad specie
id ead ipsã uisione quaꝑducens dictus e Tradero regnude patri. Fidelis quippe eiꝰ quos tede
ubi aequalis e pacri. Noniam rogab. ic patrem proeis. ipscenu inquit pat amatuos: Ex hoc enim
rogas quominor epatre. quo uero aequalis ex audit cũpatre unde se ab eo qđ dix Ip se enĩpat̃ amat
uos utiq ipse ñseparat sed secundũ ea facit intellegiquȩ supra comemoraui satisque insinuau
plerum que ita nominariumꝙ que intrinicate personam Vt & alia illic intellegat᷑ : dic itaque

Expanded text:
in hunc mundum nisi, Formam servi quam me exinaniens accepi, etiam peccatorum qui mundum istum diligunt oculis demonstravi? Et quid est, Iterum relinquo mundum, nisi, Ab aspectu dilectorum mundi aufero quod viderunt? Et quid est, Vado ad Patrem, nisi, Doceo me sic intelligendum a fidelibus meis, quomodo aequalis sum Patri? Hoc qui credunt, digni habebuntur perduci a fide ad speciem, id est ad ipsam visionem, quo perducens dictus est tradere regnum Deo et Patri; fideles quippe ejus, quos redubi aequalis est Patri, non jam rogabit Patrem pro eis: Ipse enim, inquit, Pater amat vos; ex hoc enim rogat, quo minor est Pater: quo vero aequalis est, exaudit cum Patre. Unde se ab eo quod dixit, Ipse enim Pater amat vos, utique ipse non separat, sed secundum ea facit intelligi quae supra commemoravi, satisque insinuavi, plerumque ita nominari unamquamque in Trinitate personam, ut et aliae illic intelligantur. Sic itaque
Abbreviated transcription (Latin):
uis adtrdit umorẽ pradicẽ uitis adbotrũ & unũ facit : Niridr qͥ& hominẽ plantatĩ
Arigantẽ increm̃iũ dut : Sedeũ ad nutũ dñi aqua inuinũ inusi tute celeritate con¬
uersa ẽ &i am stulcis fatentibus uis diuinadedarata ẽ : quis arbusta fron¬
de acflores solem nicer uestaNisi ds̃ uerum cũ floruit uirgusa cerdocis a aron
conlocata ẽ quoda modo camdubitante humaniate diuimitas elignis. Costominbius
coomoru aoninllium dar mb g egnendisa cqformandis couse tertena matories &ł quis
cea sict nisi qudrt ut inbeoterra pduceret in eode uerbosuo que crea utregueloeat uestr
Secandũ esalun materiem exur ga morsi in cirne serpentis Proximeao uelo citueui
scudnuor ibsiauie alsu asi uenrqi rigent mõ eui iusiquianimat carnes inuterismatru
udomantut morsturi um Sed cum fiunt illa continuatioquasi quoda fluuio labentiũ
manantiumq serũ & ex occulto in promptũ atq ex promptu. In occulto usita tortinere

Expanded text:
uis attrahit humorem per radicem uitis ad botrum et uinum facit nisi deus, qui et homine plantante et rigante incrementum dat? sed cum ad nutum domini aqua in uinum inusitata celeritate conuersa est, etiam stultis fatentibus uis diuina declarata est. quis arbusta fronde ac flore sollemniter uestit nisi deus? uerum cum floruit uirga sacerdotis Aaron, conlocuta est quodam modo cum dubitante humanitate diuinitas. et lignis certe omnibus et omnium animalium carnibus gignendis atque formandis communis est terrena materies, et quis ea facit nisi qui dixit, ut haec terra produceret, et in eodem uerbo suo quae creauit regit atque agit? sed cum eandem materiam ex uirga Moysi in carnem serpentis proxime ac uelociter uecadaueribus animas suas, cum resurgerent mortui, nisi qui animat carnes in uteris matrum, ut oriantur morituri? sed cum fiunt illa continuato quasi quodam fluuio labentium manantiumque rerum ex occulto in promtum atque ex promto in occultum usitato itinere
Abbreviated transcription (Latin):
enim formadi principiũ ẽ quod & loquitur nobis: In quo principio fecitds̃ caelũ & terram
Secundum autẽ formam serui sponsus procedit dechalano suo: Secundum formam di pri¬
mogonitus omnis creaturae & ipse ẽ ante omnes : & omnia illiconstat secundum formam seru

Expanded text:
enim formam dei principium est, quod et loquitur nobis, in quo principio fecit deus caelum et terram; enim formam dei principium est, quod et loquitur nobis, in quo principio fecit deus caelum et terram; secundum formam autem serui sponsus procedens de thalamo suo. secundum formam dei primogenitus omnis creaturae et: ipse est ante omnes et om
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc ergo inter illos nosciebat quod perillum scire non poterant: Et hoc solum s cire dicebat
nescire quisq dicitur: quodoccultaq qđ dicitur fossa caeca q̃ occultie. Neque enim aliquo
genere loquuntur scripcurae quodin consu &udine humana non inueniatur. qui autiq
hominibus loquuntur ssecundu formam di dictume : Ante om̃s colles genuit me. Id est
ante om̃s altitudinescreatura rum & ante luci ferum genuite : id ẽ ante oma tepora & tem¬
poralia : Sccundum formam autem serui dictum .e: dñs creauit ine in principio uiarũ suarũ :
qui secundũ formam dĩ dixit egosumueritas : & secundũ forma serui ego sum uia: quia eniro
ipse .e. primogenitꝰ amortuis. iter fecit ecclesi ae suae ad regnũdi aduiti axerna : cuicapit ẽ
adinmor talitate &iam corporis. Ideo creatur sin principio uia rum dĩ inopera ei. secundum

Expanded text:
Hoc ergo inter illos nesciebat, quod per illum scire non poterant. Et hoc solum se scire dicebat, Hoc ergo inter illos nesciebat, quod per illum scire non poterant. Et hoc solum se scire dicebat, nescire quisque dicitur quod occultat, quo dicitur fossa caeca quae occulta est. Neque enim aliquo genere loquuntur Scripturae, quod in consuetudine humana non inveniatur; quia utique hominibus loquuntur. 24. Secundum formam Dei dictum est, Ante omnes colles genuit me , id est, ante omnes altitudines creaturarum; et, Ante luciferum genui te , id est, ante omnia tempora et temporalia: secundum formam autem servi dictum est, Dominus creavit me in principio viarum suarum . quia secundum formam dei dixit: ego sum ueritas, secundum formam serui: ego sum uia. quia enim ipse est primogenitus a mortuis, iter fecit ecclesiae suae ad regnum dei, ad uitam aeternam, cui caput est ad immortalitatem etiam corporis; ideo creatus est in principio uiarum dei in opera eius. secundum
Abbreviated transcription (Latin):
& om̃a meatuas scđm formã serui : non ẽ doc trina ipsius sedillus quieum misit : & de die &ho¬
ra nemoscit : neque angeli in caclo neque filius: nisi pater: hoc enimscit quod nescientes¬
facit Id e quo dnonita sciebat: ut cunc discipulis indicar&: Sicut dictum. est ad abraham
Tunc cognoui qui a times dm̃ : idẽ nunc feci ut cognosceres quia & ipse sibi in illa temptatione
probatus in notuit: Namllud utique dicturus erat discipulis compore oportuno: de quo
futuro tam quam preterito loquens ait : Iam nondicam uos seruos sed amicos. Seruus eni
nescit uoluntaam dñi sui : Vos autem dixi amicos quia omniaquȩ audiui apatremeo
nota uobis seci ⁊ quo d ñ du fecerat : Sed qui a cerco sacturus erat quasiiã feciss& locutꝰ. ẽ
Ipsiseniait Multa habeo uo diceresedñ potestis illa pottaremodo interq̃ intellegiturꝰ
quib &iam paulo postdicit non potui uobis loqui quasi spiritalibus sed quasi carnalibus:

Expanded text:
, et mea tua: secundum formam servi, non est doctrina ipsius, sed illius qui eum misit. Et de die et hora nemo scit, neque angeli in cfacit, id est, quod non ita sciebat ut tunc discipulis indicaret: sicut dictum est ad Abraham, Nunc cognovi quod timeas Deum , id est, nunc feci ut cognosceres; quia et ipse sibi in illa tentatione probatus innotuit. Nam et illud utique dicturus erat discipulis tempore opportuno, de quo futuro tanquam praeterito loquens, ait, Jam non dicam vos servos, sed amicos. Servus enim nescit voluntatem domini sui: vos autem dixi amicos, quia omnia quaecumque audivi a Patre meo, nota vobis feci : quod nondum fecerat, sed quia certo facturus erat, quasi jam fecisset locutus est. Ipsis enim ait: Multa vobis habeo dicere; sed non potestis illaQuibus etiam paulo post dicit: Non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus .
Abbreviated transcription (Latin):
explicatur. It autds̃ qui genuit filium non solũ sit pateruis tutis & sapientia sue sed etiãipse
& una sapientia sicut unus ds̃ & una essentia : Deinde quesitũ .ẽ. quomodo dicat᷑ unaessentia teesper¬
sone uelud a quib: dam grecis unaessentia tres substantiȩ &inuentũ ẽ elocutionis necessitate
diciut aliquo uno nomine enunciar&ur cũ quȩritur qͥd tress quos tres c̃ẽ ueracĩ Con¬

Expanded text:
explicatur, ita ut deus, qui genuit filium, non solum sit pater uirtutis et sapientiae suae, sed etiam explicatur, ita ut deus, qui genuit filium, non solum sit pater uirtutis et sapientiae suae, sed etiam et una sapientia, sicut unus deus et una essentia. deinde quaesitum est, quomodo dicatur una essentia tres personae, uel a quibusdam Graecis una essentia tres substantiae, et inuentum est elocutionis necessitate dici, ut aliquo uno nomine enuntiaretur, cum quaeritur tres quid sint, quos tres esse ueraciter con
Abbreviated transcription (Latin):
extem poredicit᷑ sicuti ẽ. Dñs refugium factus ẽ nobis nhilei accidere quo mut tetur sed omnino
ipsum in natura uelessentia sua in cõmutabilẽ ꝑmanero : Insexto quomodo dictus sit xp̃sore
a postolicodiuistus & dĩ sapientia sic disputat᷑ ut differatur eadem questiodiligentius retractanda
utrum a quo ẽ genitus xp̃s non sit ipse sapientia sed tantum sapientiaȩ suȩ pater ansapientia
sapientiã genuerit sed quod libethorum eẽ etiam in hoc libro apparuit. Trimtatis equalitas & non
ds̃ triplex sed trinitas nec quasi aliquid duplum. eẽ patre & filiũ ad simplum spm̃scm̃ ubi nectria
plus aliquids̃ quã unum horũ disputatum ẽ. &iam quomodopos st intelligi qđ ait elarius
ep̃s adernitas in patrẽ species inimagine usus inmunere. Inseptimo questio qued ilata fuerit

Expanded text:
ex tempore dicitur, sicuti est, Domine, refugium factus es nobis, nihil ei accidere quo mutetur, sed omnino ex tempore dicitur, sicuti est, Domine, refugium factus es nobis, nihil ei accidere quo mutetur, sed omnino ipsum in natura vel essentia sua immutabilem permanere. In sexto, quomodo dictus sit Christus ore apostolico Dei virtus et Dei sapientia, sic disputatur, ut differatur eadem quaestio diligentius retractanda, utrum a quo genitus est Christus non sit ipse sapientia, sed tantum sapientiae suae Pater, an sapientia sapientiam genuerit. sed quodlibet horum esset, etiam in hoc libro apparuit trinitatis aequalitas et non deus triplex, sed trinitas, nec quasi aliquid duplum esse patrem et filium ad simplum spiritum sanctum, ubi nec tria plus aliquid sunt quam unum horum. disputatum est etiam, quomodo possit intellegi quod ait Hilarius episcopus: aeternitas in patre, species in imagine, usus in munere. in septimo quaestio, quae dilata fuerat,
Abbreviated transcription (Latin):
non ideo minorem mitente quimissus ẽ. Quia illemisit. hic imissus. c̃ur trinitasquȩ ꝑ om̃a aequa¬
lis ẽ pariter quoq: uisua natura in mutabilis & in uisibilis & ubiq: presens nseparabiliter operet:
Inquinto ꝓpter eos quib: ideo uidetur non eandem patris & fili eẽ subistant unꝰ quia omne quo
ded õdicitur secundum substantiam diciputant. Et ꝓpterea gignere uel gigri uel genitum
ee & ingenitum qm̃ diuersa sunt : Contendunt substantias cẽ diuersas demonstrat̃ non omne
quod de dõdicit᷑ sec dm substintiã dicisicut scđm substantiam dicit bonus & magnus & siquid aliud
adsedicit sed dicietiã relaunt id .e. non adse sed ad aliquid quod ipsenin .ẽ. Sicutꝰ pater ad filiũ dic it᷑
uel dñs ad creaturam sibi seriuientem ubi sicut relatiue . Id ẽ ad aliquid quod ipse non ẽ etiam.

Expanded text:
non ideo minorem mittente qui missus est, quia ille misit, hic missus est, cum trinitas, quae per omnia aequanon ideo minorem mittente qui missus est, quia ille misit, hic missus est, cum trinitas, quae per omnia aequalis est, pariter quoque in sua naturaIn quinto, propter eos quibus ideo videtur non eamdem Patris et Filii esse substantiam, quia omne quod de Deo dicitur, secundum substantiam dici putant, et propterea gignere et gigni, vel genitum esse et ingenitum, quoniam diversa sunt, contendunt substantias esse diversas, demonstratur non omne quod de Deo dicitur secundum substantiam dici, sicut secundum substantiam dicitur, bonus et magnus, et si quid aliud ad se dicitur; sed dici etiam relative, id est non ad se, sed ad aliquid quod ipse non est, sicut Pater ad Filium dicitur, vel Dominus ad creaturam sibi servientem: ubi si quid relative, id est ad aliquid quod ipse non est, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ cuncta simul aspicere nonualemus ut ad id quod ad p̃hendȩliolumus eacelericogstatione
referamꝰ faciã quantũ dõ adiuuante potuero ut quicquid in singulis uoluminib: ad cognitionẽ
disputatione ꝑduxiremota disputatione breuiter congerã & tamq subii nomentis aspectu
nonquemad modũ resquaeque ꝑsuasit sed ipsa quae ꝑsua sa sunt ponam inetam longesit
A precedentib consequentia ut obliuionem pcedentium saciat inspectio consequentiũ: Autceste
si fecerii : cito pos sit quod exciderit relegendo colligi in primo librose secundum scriptura scãs
unitas & aequalitassumme illius trinitatis ostendit̃: Insecundo & cestio & quasto eadem sed de
filuimissione & sp̃s scĩ diligenter questio pestractata tres libros fecit : e monstratum Que c̃

Expanded text:
quae cuncta simul aspicere non ualemus, ut ad id quod apprehendere uolumus ea celeri cogitatione quae cuncta simul aspicere non ualemus, ut ad id quod apprehendere uolumus ea celeri cogitatione referamus, faciam, quantum domino adiuuante potuero, ut quidquid in singulis uoluminibus ad cognitionem disputatione perduxi, remota disputatione breuiter congeram et tamquam sub uno mentis aspectu, non quemadmodum res quaeque persuasit, sed ipsa quae persuasa sunt ponam, ne tam longe sint a praecedentibus consequentia, ut obliuionem praecedentium faciat inspectio consequentium, aut certe, si fecerit, cito possit quod exciderit relegendo colligi. In primo libro secundum scripturas sanctas unitas et aequalitas summae illius trinitatis ostenditur. in secundo et tertio et quarto eadem, sed de filii missione et spiritus sancti diligenter quaestio pertractata tres libros fecit demonstratumque est
Abbreviated transcription (Latin):
iudeus neq grecus non ẽ seruus neq: liber. Non ẽ masculus neq femina om̃semuos
unũ estis inxp̃oibũ Nũ quidnã igit̃ fideles feminȩ sexũ corporis amiserunt᷑ Sed quia
hocist in spũmentis suae. Quur ergouir ꝓpterta nondeb eariuselare quiaimago ẽ agloria
dĩ imulier aut debet quia glorua ẽ uiris qu a simulier non renouet in spũmentis suae quire¬
nouat̃ iagnitionem di secundũ imaginẽ eius quicreauit illũ : Sed quia sexudistat au
corporisrite potuit in eius corporaliuel amento figurari pans illa ratiq bs quac ad tem¬
poralia gubernanda deflectitus ut non maneat imago dĩ nisi exquapastemens¬
hominis a dernirationib conspiciendis uel conselendis adherescit quã non solũ mas¬
culos sedetiã feminas habere manifestũ ẽ ergo in eoꝵ mentib cõmunis natura cos¬
ed qm̃ disserendi & ratiocinandi necessitas ꝑquat tuor decim libros multa noscompulit discere

Expanded text:
 servus, neque liber: non est masculus neque femina. Omnes enim vos unum estis in Christo Jesu? Nunquidnam igitur fideles feminae sexum corporis amiserunt? Sed quia hoc est in spiritu mentis suae. Cur ergo vir propterea non debet caput velare, quia imago est et gloria Dei; mulier autem debet, quia gloria viri est, quasi mulier non renovetur spiritu mentis suae, qui renovatur in agnitionem Dei secundum imaginem ejus qui creavit illum? Sed quia sexu corporis distat a viro, rite potuit in ejus corporali velamento figurari pars illa rationis, quae ad temporalia gubernanda deflectitur; ut non maneat imago Dei, nisi ex qua pahominis aeternis rationibus conspiciendis vel consulendis adhaerescit: quam non solum masculos, sed etiam feminas habere manifestum est. Ergo in eorum mentibus communis natura cogam disserendi et ratiocinandi necessitas per quat- ss tuordecim libros multa nos compulit dicere,
Abbreviated transcription (Latin):
quioperat᷑ infilus in fidelitatis nullauialianisi soci& ate& obligatiõpeccati: In spũu
hocdonũ gratuitũ c̃traistã digratiã loquit᷑ Corinpenitens i psaer gomn poeniten
miserit peccata demit᷑tur ei uerbũ ualde malũ & nimis impiũ si ue cogitatione.
si ue &ialingua suadicitq̃ũ ẽpatientia dĩcũ ad penitentiã adducit : Ipse secundũ
duritiã cor dissui & cor inpȩnitenstbesauriz at sibura in dieirȩ & reuelationis
iustiiudiciidĩquir edd& unicuiq secundũ operaeiꝰ: Haec ergompaenitentia

Expanded text:
qui operatur in filiis infidelitatis nulla ui alia nisi societate et obligatione peccati. in spiritqui operatur in filiis infidelitatis nulla ui alia nisi societate et obligatione peccati. in spirithoc donum gratuitum, contra istam dei gratiam loquitur cor impaenitens. ipsa ergo impaenitentmiserit peccata dimittantur ei, uerbum ualde malum et nimis impium siue cogitatione siue etiam lingua sua dicit. quem patientia dei cum ad paenitentiam adducit, ipse secundum duritiam cordis sui et cor impaenitens thesaurizat sibi iram in die irae et reuelationis iusti iud
Abbreviated transcription (Latin):
& sanguinis eiꝰcũ c&eris discipulis sic̃ aꝑtius luca se uange lista declarat mand᷑ carit&
ducañ & sanguinẽ bib aruelcũ manducauerin & biberint a postate fiuN Nũ quid
man& inep̃o &iilloxp̃s sed ces toquodã modo que modo ipseutiq uidebat quando istadicbar
cũq modo blas phemauerit reus ẽ huius in remissibilis delicti sed modo quodã que nos
re comunionẽ & int̃nos & secuꝑ illud donũ nos colligere in unũ quod ã bohabentunũ
diliq amus ut & plenius cognoscamus & beatscognito ꝑfruamur : Caritas porro
uiror : Caritas quo operit multitudinẽ peccatorũ : Estergopã filio ueritatiorigo
nita sominiũẽ aũt ñ in pardiuinitas nec separ abilis unitas primoergonnos ad accipi¬
endã uitã aet̃nã ꝗin nouis si mod abit᷑ debonitate dĩ munꝰuenit ab initio fideire ꝓmissio pec

Expanded text:
et sanguinis eius cum ceteris discipulis, sicut apertius Lucas euangelista declarat, manducarit et et sanguinis eius cum ceteris discipulis, sicut apertius Lucas euangelista declarat, manducarit et ducant et sanguinem bibunt uel, cum manducauerint et biberint, apostatae fiunt, numquio Christus, sed certo quodam modo: quem modum ipse utique uidebat, quando ista dicebat. ternum, non quocumque modo blasphemauerit, reus est huius inremissibilis delicti, sed modo quodam, quem nos re communionem et inter nos et secum, per illud donum nos colligere in unum, quod ambo habent unudiligimus, ut et plenius cognoscamus et beati cognito perfruamur. caritas porro bonorum, caritas cooperit multitudinem peccatorum. est ergo pater filio ueritati origo nitas. omnium est autem non impar diuinitas nec separabilis unitas. primo ergo in nos ad accipiendam uitam aeternam, quae in nouissimo dabitur de bonitate dei munus, uenit ab initio fidei remissio pecca
Abbreviated transcription (Latin):
ad ducens peccatũ qu ad s̃ neminẽ cõptat & ẽ tẽptatio ꝓbans fide. qu a & dr̃ tẽtare
genus debemꝰ accipere sic̃ necibi omne tẽstandiltẽ cũ audimꝰ quiere diderit&
baptizitus fuerit saluuserit : Nonutiꝗ intellogimꝰ eo modo credentes quo&
demones credunt & c̃tremescunt nec in eonumerobabtizatos inquomagus
si monbabtatarł potuit sed saluus eeñ potuit: sic utergocũ dicer& quicredide¬
rit & babtizatus fuerit saluuserit ñ omnescredentes & babtihatos sed qͦs¬
dã intuebat᷑ inea scilic& c̃stitutos fide q̃ apło distinguente ꝑdiloctionẽ operat:
nullaum quã remissione soluet: illud &iã quod ait. is quimanducat mea carnẽ
& bibit meũ saguinẽ in meman& & ego in illo. Quo modo intellecturi sumꝰ nũ¬
quid &u illos hic poterimꝰ accipere de quib: apłs dic̃ qđ iudiciũ sibimanducent¬
magistriuendit᷑ & tradit᷑ impius quãuis primũ ipsũ manib eiꝰ c̃fectũ sacram̃tũ carnis

Expanded text:
ns peccatum, qua deus neminem temtat; et est temtatio probans fidem, qua et deus temtare genus debemus accipere, sicut nec ibi omne temtandi. item cum audimus: qui crediderit et baptizatus fuerit, saluus erit, non utique intellegimus eo modo credentes, quo et daemones credunt et contremescunt, nec in eo numero baptizatos, in quo magus Simon baptizari potuit, sed saluus esse non potuit. sicut ergo cum diceret: qui crediderit et baptizatus fuerit, saluus erit, non omnes credentes et baptizatos, sed quosdam intuebatur, in ea scilicet constitutos fide, quae apostolo distinguente per dilectionem operatur: nulla umquam remissione soluetur. Illud etiam quod ait: is qui manducat meam carnem et bibit meum sanguinem, in me manet et ego in illo, quomodo intellecturi sumus? numquid etiam illos hic poterimus accipere, de quibus dicit apostolus quod iudicuis primum ipsum manibus eius confectum sacramentum carnis
Abbreviated transcription (Latin):
Cuinos quoq dicimꝰ in oratione dominica Pat nr̃t quies incelis atq int̃c&lera & loc
peim dicen tesi dimit te nob debita ur̃a. Dese ipso autẽ aitiut sciatis qđ habe t fili¬
blasphemia dicit᷑ ꝑtinere: tãqua ille qus penitentia fuerit obligatꝰ donostispssco¬
sistere uideat᷑ qđ eo donoftat remis sio peccatorũ: hec itadicunt uut tpibasspu¬
rabilis intelligae operatio crinitati sit aut cũ operatio patris dr̃ nea sine filie & ipũ
qiie de partespsefacit opera qđ abillosiẽ obgodi aoperũ a quo . gx istentia coope¬
in plereñ poterat atq illũ adiutoriũ tã quã huicoperi ñ sufficensa ssumebat : Seds pindi
uisum in sem& ipsu eospũ congruebat expelliquẽ pat & filius ñ diuisum in sem& ipsu com¬
eoła egregatꝰ: deni ꝗsiquẽ quã extraecelesia suorũ peniteat peccatoru. & huid fanti peccati
qd̃ alien uest ab ecdesiadi cor inpenitens habeat. quid ei prod e illa pȩnitentia. ciuisto

Expanded text:
ratione dominica: Pater noster, qui es in coelis; atque inter caetera et hoc petimus dicentes, Dimitte nobis debita nostra. De se ipso autem ait: Ut sciatis quod habet Filiblasphemiam dicitur pertinere, tanquam ille qui sistere uideatur, quod eo dono fiat remissio peccatorum ? Haec ita dicuntur, ut tamen inseparabilis intellegatur operatio trinitatis, ita ut cum operatio patris dicitur, non eam sine filiesse de Patre, Ipse facit opera, quod ab illo sit origo etiam operum, a quo est existentia coopehoc implere non poterat atque illum adiutorium tamquam huic operi non sufficiens assumebat; sed spiritum diuisum in semet ipsum eo spiritu congruebat expelli, quem pater et filius non diuisum in semet ipso comongregatur. Denique si quemquam extra Ecclesiam suorum poeniteat peccatorum, et hujus tanti peccati quo alienum est ab Ecclesia Dei cor impoenitens habeat, quid ei prodest illa poenitentia cum isto
Abbreviated transcription (Latin):
qm xp̃s in nobis man& & despũ que dedit nob ȩpsesps testimoniũ reddqͥ spũi nr̃o quia
sumus filuidỹadipsum enĩ ꝑtin& soci& asqu aefficitur unũ corpus uncifiluidi: Vndescrip¬
illi inquosprimitusuemi. lnguisomniũ gentius locuti quia perlinguas consociatio cons
tat generis humani & sicoportebat ꝑlingua somniũ gentiũ significari istã socidate
filioꝵ dĩ & membroꝵ xp̃i futurã in omnibꝰ quẽ ad modã tuncille aꝓparebat acce

Expanded text:
s in nobis manet, de Spiritu quem dedit nobis. Ipse Spiritus testimonium reddit spiritui nostro, quia sumus filii Dei. Ad ipsum enim pertinet societas, qua efficimur unum corpus unici Filii Dei. Unde scripilli in quos primitus venit, linguis omnium gentium sunt locuti. Quia sicut per linguas consociatior est societas generis humani; sic oportebat per linguas omnium gentium significari istam societatem filiorum Dei et membro
Abbreviated transcription (Latin):
uniuersale cõmemorationẽ omniũ peccatorũ omnisq blas phemia eminentius
peccatũ n haberent qđ &ia in eu angelio seđ iohanne ueldegraue ostendit ed̃pet¬
batiũ tibiait deipsospu scõ cueu semis surũ ec̃ ꝓmit terailleargu& mundu depec¬
cato de iustitia & de iudicio: depeccato quide : qd ñ crediderunt in me t am̃ sin
dixerit illa cordis inpenicentis duritia uerbũ contraspm sem: &ia hoc qđł dictũ e

Expanded text:
universalem commemorationem omnium peccatorum omnisque blasphemiae, eminentius peccatum non haberent : quod etiam in Evangelio secundum Joannem valde grave o promitteret: ille arguet mundum de peccato, de iustitia et de iudicio; de peccato quidem, quod non crediderunt in me —: tamen si non dixerit illa cordis impaenitentis duritia uerbum contra spiritum sanctum, e
Abbreviated transcription (Latin):
iamergo uellẽ dicere qđ intentissimo expeccatis audire sed tolerate aliquan¬
tas maioris diligentiȩ moras donec adiuuantedño totũ quodoccurerit expe¬
diã : Alii quippeduo euangelistȩ marcus & lucas cũ dehacreloquȩnt ñ dixer̃
blas phemiã seu uerbũ ut intellegeremꝰ ñ omnẽblas ꝓbemiã sed quandã necuer¬
bũ omne sed quoddã sitẽ intc&era quia ñ potestomnis intelleginepaganis iudȩis.
hereticis omniq homnũ generi quidiuersis errorib & ẽ traditionib: suis blas¬
phemant in sp̃m scm̃ speremissionis sise correxerint auferamꝰ : Restatuqq ut
in eo qđ scriptũ ẽ quiblas phemauerit inspmscm̃ ñ hab& remissionẽ in a&ernũ

Expanded text:
iam et ego uellem dicere quod intentissime exspectatis audire; sed tolerate aliquantas maioris diligentiae moras, donec adiuuante domino totum quod occurrerit expediam. alii quippe duo euangelistae Marcus et Lucas, cum de hac re loquerentur, non dixerunt blasphemiam seu uerbum, ut intellegeremus non omnem blasphemiam, sed quandam, nec uerbum omne, sed quoddam. ITEM INTER CETERA. Quia non potest omnis intellegi, ne paganis, Iudaeis, haereticis omnique hominum generi, qui diuersis erroribus et contradictionibus blasphemant in spiritum sanctum, spem remissionis, si se correxerint, auferamus, restat utique, ut in eo quod scriptum est: qui blasphemauerit in spiritum sanctum, non habet
Abbreviated transcription (Latin):
peccatorũ quȩ fic in ecdes a uerbũ dicit contra spm̃ scm̃ : Ideo aut ñ solũ uerbu ꝗđ¬
dictũ fuerit contra filiũ hominis sed omne prorsus peccatũ & blas pheͣare¬
mit tet᷑ hominib: qui ubi hoc peccatũ non fuerit cordis inpenitentis contras pm̃
scm quo in ecclesia peccata soluunt᷑ cuncta alia dimittunt quomod oaũ hocre mitte

Expanded text:
peccatorum, quae fit in ecclesia, uerbum dicit contra spiritum sanctum. ideo autem non solum uerbupeccatorum, quae fit in ecclesia, uerbum dicit contra spiritum sanctum. ideo autem non solum uerbudictum fuerit contra Filium hominis, sed omne prorsus peccatum et blasphemia remittetur hominibus: quia ubi hoc peccatum non fuerit cordis impoenitentis contra Spiritum sanctum, quo in Ecclesia peccata solvuntur, cuncta alia dimittuntur. Quomodo autem hoc remitte
Abbreviated transcription (Latin):
bo & doctrin amonait in uerbis sedinuerbo : Et ses ia cob: estote inquit factores
uerbi & non auditorestantũ nonait ipse uerborum sed uerbi quauis
tam multa uerba descripturis scis inecclesia celebrit & sollepnit legunt
dicant᷑ audant᷑ sicut ergo quante cũq tempore quis que nostrũ in prẽtando
euu angelio laborauerit non uerborum sed uerbi dicit predicata
quano cumꝗ tempore quis ques uestum nostram precationẽ diligena¬
ter atque instant᷑ audierit : Non uerboꝵ sed uerbi audien distudiosis simus nuncu¬
patꝰ Ita comore qoscripturaloquit᷑ & que nouit ecdesiastica consu&udoquis quis uniuer¬
sasuauita quã in istageritcar ne quanta lib & longitudine ꝓtendat᷑: Quȩcũq uer¬
bauelore uels ola cogitationelocutus fuerit corde in pȩnitenli contra remissionẽ

Expanded text:
bo et doctrina; non ait "in uerbis", sed: in uerbo. et sanctus Iacobus: estote, inquit, factores bo et doctrina; non ait "in uerbis", sed: in uerbo. et sanctus Iacobus: estote, inquit, factores uerbi, et non auditores tantum; non ait et ipse: "uerborum" sed: uerbi, quamuis tam multa uerba de scripturis sanctis in ecclesia celebriter et sollemniter legantur, dicantur, audiantur. sicut ergo quantocumque tempore quisque nostrum in praedicando euangelio laborauerit, non uerborum, sed uerbi dicitur praedicator; et quantocumque tempore quisque uestrum nostram praedicationem diligenter atque instanter audierit, non uerborum, sed uerbi audiendi studiosissimus nuncupatur: ita eo more, quo scriptura loquitur et quem nouit ecclesiastica consuetudo, quisquis uniuersa sua uita, quam in ista gerat carne, quantalibet longitudine protendatur, quaecumque uerba uel ore uel sola cogitatione locutus fuerit corde impaenitenti contra remissionem
Abbreviated transcription (Latin):
quid sicras amplectitur catholicã pacẽ quid siistiquos inquocũq genereer roris no¬
quã ñ omnẽ sed quandi intellegimus eãqui
n porps inquoquã si cut diximꝰ dũ adhuc in hacuita ẽ deprȩhendiqid nidro uido¬
at ab surdui quuiacũ homous que in finẽ huiusuitȩ indura in paenitentia ꝓseue¬
gamcontradictiono cordis inpenitentis uasibreuo aliqđ uerbũ appella uitdicens
quicuque dixer it uerbũ contra filiu hominis remittet es Quiaut dixeritcon
tra spͥm scmñ remittetur ei neq in hoc sło neque infuturo. Haec enimeria¬
uis plixa sit & plurimis uerbis contexta & ꝓductablas phemia sol& tam̃ serip¬
tura&ia mulia uerba uerbum appellare neque eniunũ uerbũ locutus en
qui cũque ꝓph& a et tam siclegitun uerbũ qđ factũe adillituelillu ꝓphaori apłs¬
presbiterunquit duplice honore honorent: Maxime quilabor anc inuer¬

Expanded text:
quid, si cras amplectitur catholicam pacem? quid, si isti quos in quocumque genere erroris noquid, si cras amplectitur catholicam pacem? quid, si isti quos in quocumque genere erroris noquam non omnem, sed quandam intellegimus eamque non potest in quoquam, sicut diximus, dum adhuc in hac uita est, deprehendi. quod non ideo uideatur absurdum, quia cum homo usque in finem huius uitae in dura impaenitentia perseueamen tam longam contradictionem cordis impaenitentis quasi breue aliquod uerbum appellauit dicens: quicumque dixerit uerbum contratum, non remittetur ei neque in hoc saeculo neque in futuro. haec enim quamuis prolixa sit et plurimis uerbis contexta et producta blasphemia, solet tamen scriptura etiam multa uerba uerbum appellare. neque enim unum uerbum locutus est quicumque propheta; et tamen sic legitur: ,,uerbum, quod factum est ad illum uel illum ppresbyteri, inquit, duplici honore honorentur, maxime qui laborant in uer
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ calorũ. Contraquã dñsoseuangelica prȩcitionis aperuit & contra
quã ipsũ eu angeliũ in toto orbeprecandũ eẽ p̃dix̃ ubi postea quã resurrex
amostuis Ait discipulis suis opostebat xp̃mpati& resurgere a mostuis t̃tio¬
die & p̃dicar łin nomine eiꝰ paenitentiã & remissionẽ peccatoꝵ ꝑ om̃s gentes in¬
cipientib: ibhierusale haec omnino in penitentia ñ hab& remissionẽ ne ꝗ in ho
scło neꝗ infuturo quia paenitentia in p&rat remissione in hoc seło q̃
ual& in futuro: sedista inpenitentia uelcor in pelens. quã diu quib in hac
carne uiuit non potest iudicare: denullo emm dis perandũ est
quã diupatientia di ad paenitentiã adducit Nec dehacuita rapit impur quiñ
uult mostẽ impii quantũ reuertatur & uiuat, Paganus esthodio: undescis utrũ
sit futuras crastino xp̃ianus Iude cs infidelis ẽhodie: uid sicras credidorit in xp̃m
Hereticuse hodic : quid ũcras sequitur catholicã ueritatẽ Schis maticus hodie:

Expanded text:
s evangelicae praedicationis aperuit, et contra quam ipsum Evangelium in toto orbe praedicandum esse praedixit; ubi posteaquam resurrexit a mortuis ait discipulis suis: Oportebat pati Christum etdicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipientibus ab Hierusalem : » haec omnino impoenitentia non habet remissionem, neque in hoc saeculo, neque in futuro; quia poenitentia impetrat remissionem in hoc saeculo, quae valet in futuro. Sed ista impoenicarne uiuit non potest iudicari. de nullo enim desperandum est, quamdiu patientia dei ad paenitentiam adducit nec de hac uita rapit impium; qui non uult mortem impii, quantum reuertatur et uiuat. paganus est hodie; unde scis, utrum sit futurus crastino christianus? Iudaeus infidelis est hodie; quid, si cras credit in Christum? haereticus est hodie; quid, si cras sequitur catholicam ueritatem ? schismaticus est hodie;
Abbreviated transcription (Latin):
qualis e patri aspus cõstausihoc ꝓpterea dictũ ea: ꝓfecto deomni c&erablas phemia tacera
ut haec sola remis sibilis uider& quȩ contra filiũ hominis dicit qua sicut homo solũ putatur
Cũiuero premis sũ sit omne peccatũ & blasphemua remittet hominib qđ elia apud
alium eu angelistã itapositũ ẽ. omnua dimittent filus hominũ peccata & blas pliemia
quibis blas phemauerint ꝓculdubio &illablas phemia quȩ contrapatrẽ dicit sta gene

Expanded text:
spiritui sancto. nam si hoc propterea dictum esset, profecto de omni cetera blasphemia taceretur, ut haec sola remissibilis uideretur quae contra filium hominis dicitur, quia sicut homo solum putatur. cum uero praemissum sit: omne peccatum et blasphemia remittetur hominibus - quod etiam apud alium euangelistam ita positum est: omnia dimittentur filiis hominum peccata et blasphemiae, quibus blasphemauerint
Abbreviated transcription (Latin):
medũ ñ gaudie suꝑ iniquitatẽ congiudecuũt ueritati. oma tote¬
rut. om̃u credit omisperut om̃ a suffert curitnuquiã ciodit
quantu ẽ mista animaliturarũ ꝓphetiae uistus sieruam̃tosili
scienciȩ̃ solidum̃tũ. fideifructus diuiciȩ parcipirũ uitu morienciũ
Quud ĩã magruenimũ quã ꝓimpiis mori Quiddtã benignũ quã &in¬
oisidius in nocens int̃ iniquitates gemens. inuerituerespirios
Quid illu fostius ñ ad retribuendis sed ñ curendus in ispiro
quid illu sidelius ñ uaniati sed aet̃nitute Nẽ des toliratoma
quȩ hic iminitut᷑ quia speret omũ quȩ ibi ꝓmntunt: merito
nũ quã cadit Ergo sectumini curitictẽ & tũ scẽ coituntes asfisit
spuctũ iustitiȩ &quid quid uberius quũ godico epot̃o uosinuenst¬
ritis inẽi luudib appareat in urimorb: oposteteniult senlis
sermo ñ solũ sit grauis sed &iũ breuis expłEt¬

Expanded text:
em veritati. Omnia tolerat, omnia credit, omnia sperat, omnia suffert; charitas nunquam cadit. Quanta est ista? Anima litterarum, prophetiae virtus, sacramentorum salus, scientiae solidamentum, fidei fructus, divitiae pauperum, vita morientium! Quid tam magnanimum quam pro impiis mori? quid tam benignum quam et ininsidias innocens, inter iniquitates gemens, in veritate respirans. Quid illa fortius, non ad retribuendas, sed ad non curandas injurias? Quid illa fidelius, non vanitati, sed aeternitati veritati? quae hic immittuntur, quia sperat omnia, quae ibi promittuntur: merito numquam cadit. ergo sectamini caritatem et eam sancte cogitantes afferte fructum iustitiae, et quidquid uberius, quam ego dicere potui, uos inueneritis in eius laudibus, appareat in uestris moribus. oportet enim, ut senilis sermo n
Abbreviated transcription (Latin):
eassima in dauidtribula cionibus mansuetissima intrabuis puer
blando signes innocent̃ spectat. In mac chabȩis seuos igne for¬
titer tolerat casta insus anna ergauirũ in anna post uirum¬
in maria p̃teruirũ . libera in paulo ad arguendum humilis
inpetro ad oboediendũ humanũ in xp̃i anis ad consitendum
diuina inxp̃o ad gnos cendũ. Sedquid ego decaritate maius aut uberiꝗ
pos sum dicere quã peros apostoli laudes eius intonat. dñs suꝑ eminen¬
teuia demonstrantis atque dicentis. Si lingius hominũ loquerias
angelorum caritatẽ autem non habeam factus sumi aeramen tũ
sonans aut crmbalũ tinniens & si habuero ꝓphaiã &sciero omiti

Expanded text:
lenissima, in Dauid tribulationibus mansuetissima, in tribus pueris lenissima, in Dauid tribulationibus mansuetissima, in tribus pueris blandos ignes innocenter exspectat, in Macchabaeis saeuos ignes fortiter tolerat. casta in Susanna erga uiruin Maria praeter virum. Libera in Paulo ad arguendum, humilis in Petro ad obediendum: humana in Christianis ad confitendum, divina in Christo ad ignoscendum. Sed quid ego de charitate majus aut uberius possum dicere, quam quas per os Apostoli laudes ejus intonat Dominus, supereminentem viam demonstrantis atque dicentis. Si linguis hominum loquar et Angelorum, charitatem autem non habeam, factus sum aeramentum sonans, aut cym
Abbreviated transcription (Latin):
Diliges dñm dm̃tuum ex toto cordetuo. & extota animatua & extota m̃t
tua &dligis pximũ tuũ tãquã tepsũ in his duobus p̃cipiis toralex pend& &
ꝓphetȩ. Siergo non uacat oñis pagines scãs ꝑscrutari om̃a in uoluera ser¬
monum enolare om̃a scribtura secre tapenetrare. ten& caritate ubi
pendet om̃a ita tenebis qđ ib didicist tonbis etiã qđ nondũ didicisti. Sienĩ
nosti caritatẽ altquid nosti unde cabid pendet quod forte non nosti. & ine
quod scriptaris intellegs: carnas patet ille uaꝗ tenit & qđ patet & quod¬
& inquapau ꝑ diues .ẽ. haec in aduersitatibus tollerat inprosperitatibus tẽ¬
erat induris pessionibus fortis inbonis operibus hilaris intẽptacione
tutissima in hospitalitate latissuma. Interueros fratres laetissima in¬
terfalsos pauentis sima in habel sacificio grata In nae ꝑdiluuiums¬
cura in habrabȩ perigrinationẽ fidelissima. In mose int̃iniurias

Expanded text:
ex tota mente ex tota mente tua; et diliges proximum tuum tamquam te ipsum: in his duobus praeceptis tota lex pendet et prophetae. si ergo non uacat omnes paginas sanctas perscrutari, omnia inuolucra sermonum euoluere, omnia scripturarum secreta penetrare, tene caritatem, ubi pendent omnia: ita tenebis quod ibi didicisti, tenebis etiam quod nondum didicisti. si enim nosti caritatem, aliquid nosti, unde et iquod scripturis intelligis charitas patet. Ille itaque tenet, et et in qua pauper diues est. haec in aduersitatibus tolerat, in prosperitatibus temperat, in duris passionibus fortis, in bonis operibus hilaris, in temtatione tutissima, in hospitalitate latissima, inter ueros fratres laetissima, inter falsos patientissima, in Abel sacrificio grata, in. Noe per diluuium secura, in Abrahae peregrinatione fidelissima, in Mose inter iniurias
Abbreviated transcription (Latin):
corruptionaẽ & uetus tate uinculi mortis nr̃ae sue mortis nouitate dissoluese
mandatonouo fecit hominẽ nouũ res enim uetus erat ut homo moreret᷑. Quod.
esẽꝑu aleros in homine res noua factaẽ ut đs moreret᷑ sed quia carne mostoi
ẽ ñ udiuinitate ꝑ sẽpit̃na uitã diuinitatis. Non ꝑmisit g̃e sẽpãnũ interitum.¬
carnis itaque ficut dicio apostolus moriuus ẽ ꝓpt delicta nra & refurrex ami¬
tus ꝓpt̃ iustificationẽ nr̃am Qu uẽtgo contra mortis uecustatẽ adtulitune
nouitatẽ ipse contradetꝰ percatũ opponit nouum mandatũ. Qua ꝓp̃t quisquis
uetus peccatũ.uis extinguere mandatonouo extingue eupiditate & amplec¬
tere caritate. Sicui enĩ ⁊ adox omnũ malorũ cupiditas. Itara dix ommã bone
caritas tatã magnitudinẽ & latitudine idiuno eloquiorũ secura possidei
caritas quadm̃ ꝓximũ ꝗdiligimꝰ doc& enimnos celestis unus magist & dicit

Expanded text:
corruptionem, et vetustatem vinculi mortis nostrae, sucorruptionem, et vetustatem vinculi mortis nostrae, sumandato nouo fecit hominem nouum. res enim uetus erat, ut homo moreretur. quod ne semper ualeret in homine, res noua facta est, ut deus moreretur. sed quia in carne mortuus est, non in diuinitate, per sempiternam uitam diuinitatis non permisicut dicit apostolus, mortuus est propter delicta nostra et resurrexit propter iustificationem nostram. qui ergo contra mortis uetustatem attulit uitae nouitatem, ipse contra uetus peccatum opponit nonum mandatum. quapropter quisquis uetus peccatum uis extinguere, mandato nouo extingue cupiditatem et amplectere caritatem. sicut enim radix omnium malorum cupiditas, ita radix omnium bonorum caritas. Totam latitudinem et magnitudinem diuinorum eloquiorum secura possidet caritas, qua
Abbreviated transcription (Latin):
docirinã sineullo errore comprehendit & sine ullo labore
custodit Cuius corplenũ .ẽ. caritate dicente apostolo plenitu¬
do aut legis caritas & alioloco. finis autẽ p̃cepti est caritas
decor depuro oi conscientiabona & fide nonfieta. quis est.¬
nitudo. Quod ergo ibi dix̃ planitudo ÷rg̃is caritas Hocetiã hicdix finpip
cepti isi caritas Nec dubitari ullomodo potest homo quod tomplã đi siti hon
in quohabitat caritas. dicit enim & iohannes ds̃ caritas est Haec aut dicen¬
tes a postoli & nobis caritatis excellentia cõm̃dantes non utiq aliũd m
quod comederant ructare potu er̃ ipsequippedñs pascens eos uerbo salutis
uerbo caritatis quod est pams uiuus qui decelo descendir mandatũ. in qui
nouum do uob̵ ut uos inuice diligatis. &itȩ rũ in hooscient qm̃s quia discipulimei¬
.s. siuos inuicen dilexeritis Ille enim quiuent ꝑcrucis prifinẽ carnis ꝑhibes

Expanded text:
doctrinam, sine ullo errore comprehendit, et sine ullo labore doctrinam, sine ullo errore comprehendit, et sine ullo labore custodit, cujus cor plenum est charitate, dicente Apostolo: Plenitudo autem legis est charitas; et alio loco: Finis autem praecepti est charitas, de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta. Quid si legis plenitudo? Quod ergo ibi diximus, plenitudo legipraecepti est caritas. nec dubitari ullo modo potest, quod templum dei sit homo, in quo habitat caritas. dicit enim et Iohannes: deus caritas est. haec autem dicentes apostoli et nobis caritatis excellentiam commendantes non utique aliud nisi quod comederant ructuare potuerunt. ipse quippe dominus pascens eos uerbo salutis, uerbo caritatis, quod est ipse panis uiuus, qui de caelo descendit: mandatum, inquit, nonum do uobis, ut uos inuicem diligatisestis, si vos invicem dilexeritis. Ille enim qui venit per crucis irrisionem, carnis perimere