comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& in superiorum consideratione ipfectus est homo. haec enim que predieta sunt docuer̃ siueconuersationẽ
siueuitã suã oblationẽ offer&&: detur turibus autd ec olumbis offerat munussuum. Idest inscientia & man¬
su&udinesp̃ĩtali: haec enimopus hab& ut non excedat legis consideratio inuanis occupata¬
aitenim Turtur & hirundo &ciconia custodier̃ tempus aduentussui. populus aut̃ meus
non cognouit iudiciũ dñi Colũba aut̃ munda & smplex. adnuntiatrixq praesentiae scĩ sp̃s est:
qualesoport& eẽeos quicirca contẽplandas scripturas habentstudiũ: propter quod &apostolas¬
sed& ad meditandũ uacaredebent. Vnde ezechias ait. meditabor ut colũba: hanc oblatio¬
nẽ unus sacerdos offer& non multi. Non est quippe contẽplatiuauita plurimorũ id est utex
tota sem̃te offerantdõ. nihilq humanũ ulterius cogitent. sed continue contẽplentur cȩlestia
& eaquaesursũ sunt sapiant ubi xp̃s est. sicut aitapls̃. indextera dĩ sedens uidelic& pͥatris

Expanded text:
et in superiorum consideratione perfectus homo hoc enim quae praedicta sunt docuerunt, si conversationem sive vitam suam oblationem offert de turturibus, aut de columbis offerat munus suum, id est, in scientia et mansuetudine spiritali. Haec enim opus habet ut non excedat legis consideratio in vanis occupataAit enim: Turtur et hirundo et ciconia custodierunt tempus adventus sui: populus autem meus non cognovit judicium Domini . Columba autem munda et simplex, annuntiatrixque praesentiae sancti Spiritus est: quales oportet esse eos qui circa contemplandas scripturas habent studium. Unde Ezechias as habent studium; unde Ezechias ait: Meditabor ut columba. Hanc oblationem unus sacerdos offeret, non multi; non est quippe contemplativa vita plurimorum, id est, ut ex tota se mente offerant Deo, nihilque humanum ulterius cogitent, sed continue contemplentur coelestia, et ea quae sursum sunt sapiant, ubi Christus est, sicut ait Apostolus in dextera Dei sedens , videlicet Patris
Abbreviated transcription (Latin):
dentes &in latis passionibus ab eiursunt scientia se paraq Mesteriũ ergo passionũ ino¬
leo conspergitur quiamiserans nosgiobis sustinuit mortem Quod & sinefermeno
esse id estmundi uel ab exteriori uulteẽ doctrina Ait autem. Diuides eaminutatĩ
ut in passiones eius qua ꝑ partes ꝓcesserunt sermonem diuidamus: ueluti a lapis
diã in nobis habens pronobis sem& ipsũ tradidit passioni : sic & nos oport& ꝓximis
misereri Passionem dominicam adhuius accipientes pi&atis exemplũ. Vndeait¬

Expanded text:
dentes, et illatis passionibus, ab ejus sunt scientia separati. Mysterium ergo passionum in odentes, et illatis passionibus, ab ejus sunt scientia separati. Mysterium ergo passionum in oleo conspergitur, quia miserans nos pro nobis sustinuit mortem. Quod et sine fermento esse, id est mundum ab exteriori vult esse doctrina, ait autem: Divides ea minutatim, ut in passione ejus quae per partes processerunt sermonem dividamus, veluti alapisdiam in nobis habens, pro nobis semetipsum tradidit passioni, sic oportet et nos proximis misereri, passionem Dominicam ad hujus accipientes pietatis exemplum. CA
Abbreviated transcription (Latin):
gine simil e conspersa oleo & absq fermento : diudes cãminutatĩ & effundes su prae
oleũ Sacrificiũ desartagine dispensationẽ passionis appellat unigeniti. Crucẽ ad simi¬
lari sartagmȩ proptere aiudicans : quia sartago in tantũ ẽ fostis ut suꝑ positu gni
ipsa quidem nec consumatur nec aliquã corruptionẽ sustine taut inminutionems
Suꝑ positos autem cibos mox utignẽ c&gerint uel siduriores fuerint. Non longointer¬
uallo aptos esuireddit: sic & xpĩcrux fortis quidem tantũ fuit ut omnẽ ereaturã subi¬
cer& crucifixo : carnẽ autẽ eius qua ad comedendũ in aptaerat ante passionẽ: Quisenĩ
comedere capiebat carnemdĩ aptam erbo post passionẽ fecit Sienĩ non fiurr& erucifixu
sicrificiũ corporiseius minime comederamus . Come dimus autem nunc erbũ sumentes
eius memoriã passionir: Hanc sartaginẽ apud e techielẽ dñs significans ait.
tudinẽ: Interte autẽ &ciuitatẽ ait. idesthierus alem. quia maxime ipsi inerucecdĩ offen¬

Expanded text:
ilae conspersae oleo et absque fermento, divides eam minutatim, et fundes super eam oleum. Sacrificium de sartagine dispensationem passionis appellat Unigeniti, crucem assimilari sartagini propterea judicans, quia sartago in tantum est fortis, ut superposita igni, ipsa quidem non consumatur, nec aliquam corruptionem sustineat, aut imminutionem, superpositos autem cibos mox ut ignem tetigerint, vel si duriores fuerint, non longo intervallo aptos usui reddit: sic et Christi crux, fortis quidem tantum fuit ut omnem creaturam subjiceret crucifixo, carnem autem ejus, quae ad comedendum inepta erat ante passionem quis enim comedere capiebat carnem Dei?, aptam cibo post passionem fecit. Si enim non fuisset crucifixus, sacrificium corporis ejus minime comederemus: comedimus autem nunc cibum sumentes ejus memoriam passionis. Hanc sartaginem apud Ezechielem Dominus significans ait: tudinem. Inter te autem et civitatem ait, id est Hierusalem, quod maxime ipsi in cruce Domini offen
Abbreviated transcription (Latin):
sed quẽ ad modũ cũpaulus apud at henienses concionar&ur dicens sicut quid ã ur̃ po&a dixit huius
& genussumus. Quiinueniens uerbũ exterius ad occasionẽdĩ scientiae aptũ. Non quidẽ respu¬
it nectamen addidit. Neq enim indeultra testimonia multiplicauit
Quare : quia placuitdõ ꝑstultitiã praedicationis. sicut ipsepaulus ait saluos facere creden¬
tes ut fide surã non sit in sapienti chominũ sed inuirtutedĩ. Propterquodait legislator
suꝑ altareuero non inponentur inodorem suauitatis. Ecũ licer& dici non ponuntur
Nmmponentur dixit. Ostendens quia & si nos tẽpta uerimus deexterioribur diuinitatis ad¬
ip scinotitiã. ad altaredĩ hoctale s a crificiũ non ascendit nec odor fit suauitatis dño sed inferiori¬
l: deputatur tales acrificiũ. & ut pote quod d&erra hab& subsistentiã ad terrã deprimitur
QUIC QUID OBTULTRIS SACRIFIGISALE CON

Expanded text:
sed quemadmodum cum Paulus apud Athenienses concionaretur, dicens: Sicut quidam vester poeta dixit, hujus sed quemadmodum cum Paulus apud Athenienses concionaretur, dicens: Sicut quidam vester poeta dixit, hujus et genus sumus , qui inveniens verbum exterius ad occasionem Dei scientiae aptum, non quidem respuit nec tamen addidit, neque enim inde ultra testimonia multiplicavit. Quare? Quod placuit Deo per stultitiam praedicationis, sicut ipse Paulus ait, salvos facere credentes. Ut fides nostra non sit in sapientia hominum, sed in virtute Dei, propter quod ait legislator, super altare vero non ponentur in odorem suavitatis, et cum liceret dici non ponuntur, non ponentur dixit, ostendens quod et si nos tentaverimus de exterioribus divinitatis adipisci notitiam, ad altare Dei hoc tale sacrificium non ascendit, nec odor fit suavitatis Domino, sed inferioribus deputatur tale sacrificium, et ut pote quod de terra habet subsistentiam, ad terram deprimitur. Quidquid obtuleris sacrifi
Abbreviated transcription (Latin):
norũ doctrina intellegi propter su auitatẽ uerborũ & dulaedinẽ eloquii: solo monin prouerbiis do¬
c&dicens Non respicias admulierẽ mer&ricẽ. fiuus distillans labia mer&ricis. &nitidus oleo¬
guttur eius. Nouissima autẽ illius amara quasi absintium. No uissima aut̃ quae quando uidelr&¬
interuerã sapientiã & fictã falsoq utentẽ nomine discernere coeperis: Nam lic & eodesiae
in canticis canticorũ dicat. mel & lac sub linguatua: Non contradicit praesentibus. sed & ualde
consentit. Neq enim dixit in linguatua. sed sub linguatua. ut ostender& quia paganorũ sapient̃ia
& iuda eorũ littera linguaeec desiae subiecta est. Ergohorũ non uult integram dõ doctrinam
offorri: &indedicit Nonado lebitur in sacrificiũ quod estin holo caustũ. Primitias tantũ coꝵ
offer&is. praecepit enĩ ex parteillius sapientiae primitias offerri No nautẽ plen e ea uti

Expanded text:
norum doctrina intelligi, propter suavitatem verborum et dulcedinem eloquii, Salomon in Proverbiis docet, dicens: Non respicias ad mulierem meretricem, favus enim distillans labia meretricis, guttur ejus, novissima autem illius amara quasi absynthium, et acuta quasi glinter veram sapientiam et fictam falsoque utentem nomine discernere coeperis; nam licet Ecclesiae in Canticis canticorum dicat: Mel et lac sub lingua tua , non contradicit praesentibus, sed et valde consentit, neque in lingua tua dixit, sed sub lingua, ut ostenderet quod paganorum sapientia et Judaeorum littera linguae Ecclesiae, id est doctrinae, subjecta est: ergo horum non vult integram Deo doctrinam offerri; inde dicit: Non adolebitur in sacrificium quod est in holocaustum, primitias tantum eorum offeretis. Praecepit enim ex parte illius sapientiae primitias offerri, non autem plene ea uti;
Abbreviated transcription (Latin):
aeque simila oleo conspergitur. quã offeres dñõ tradens manib: sacerdotis. Qui
cũ obituleriteam toll& memoria ledesacrificio & ad olebit suꝑ altare in odorẽ suauitatis:
dño. Quicquid autem reliquũ est. eritaaron & filiorũ eius scm̃ scõrũ deoblationibus.¬
dñi. Simila disputare & deresurrectione disceptantẽ uult cuius mysteriũ graticulã.
non frustra appellauit : sed ꝑgraticulã mortem significauit. Sicut autẽ in sartagine
dominicã crucẽ suꝑ accepimus Ita ingraticula mostẽ s& sepulturã accipiamus
Quae enĩ intergraticulã & sartaginẽ differentia sit. nullipenitus ignotumest
Quia sartago suꝑignẽ nunc ex ardescentem & succensum: graticula aut̃ in carbonibus ar¬
dentibus &olim accensis ponitur. Sicut & morsdmĩ non fuitinitiũ aliquod passionis.
sed passionum quae pridem in eooperate sunt fuit subsistentia & huuisergomunus
ex simila idest exdicognitione siuescientia quaedemortedominica estꝑ ficituor

Expanded text:
aeque simila oleo conspergetur, quam offeres Domino tradens manibus sacerdotis, qui cum obtulerit eam, tollet memoriale de sacrificio, et adolebit super altare in odorem suavitatis Domino. Quidquid autem reliquumysterium craticulam non frustra appellavit; sed per craticulam mortem significavit. Sicut autem in sartagine Dominicam crucem supra accepimus, ita in craticula mortem, sed et sepulturam accipiamus. Quae enim inter craticulam et sartaginem differentia sit, nulli penitus ignotum est, quod sartago super ignem nunc exardescentem et succensam, craticula autem in carbonibus ardentibus et olim accensis ponitur. Sic et mors Domini non fuit initium aliquod passionis, sed passionum quae pridem in eo operatae sunt, fuit subsistentia. Et hujus ergo munus ex simila, id est ex Dei cognitione sive scientiae quae de morte Dominica est perficitur:
Abbreviated transcription (Latin):
in carnationis unigenit qua in uontre uirginisfacta est: Nonaliter icceptũ estdõ. Nisicoctũ
desimila id est exdiscientia ł notitia fiat. Vndeenim aliundedehacre locutionẽ. Nisi
ab apłis & p̃roph&is sumpsimus : Verba ergo apłorũ panes accipe prep h&arũ uero lagana:
Quantũ enĩ panes a laganis ad nu triendũ sunt aptiores : tantũ uerba apłorũ uerbis ꝓpl&am̃ :
utriq autẽ atimi. quia ex alia doctrina fermentũ non habent : uerbi gratia sapientiae
sacularis. quod her&icis conuenit accidere : hi quippecũ exteriora interioribus coniungere
nituntur : & haec magis illis subicere & formentare quae fermentarinullatemis possunt
ab aimis sermonibur excider̃ : sed ecce apłorũ panes inoleo & proph&arũ laga namoleo funt :
Concorditer enĩ & abillis & abistis scriptũẽ. quia nos miserans xp̃s aduenit: seda postoliplanius.¬

Expanded text:
incarnationis Unigeniti quae in ventre Virginis facta est, non aliter acceptum est Deo, nisi coctum de simila, id est, ex Dei scientia vel notitia fiat; unde enim non aliunde de hac re locutionem, nisi ab apostolis et a prophetis sumpsimus. Verba ergo apostolorum panes accipe, prophetarum vero lagana; quantum enim panes a laganis ad nutriendum sunt aptiores, tantum verba apostolorum verbis prophetarum. Utrique autem azymi, quia ex alia doctrina fermentum non habent, verbi gratia, sapientiae saecularis, quod haereticis convenit accidere; hi quippe cum exteriora interioribus conjungere nituntur, et haec magis illis subjicere et fermentare quae fermentari nullatenus possunt, ab azymis sermonibus exciderunt. Sed ecce apostolorum panes in oleo, et prophetarum lagana in oleo fiunt. Concorditer enim et ab illis et ab istis scriptum est, quia nos miserans Christus advenit, sed apostoli planius
Abbreviated transcription (Latin):
narrationẽ : sacrificiũ ergo coctũ . xpĩ appellat in carnationẽ : ad hocenĩ in cirnatus est
ut immolar&ur : propter quodeũ agnũ dĩ quitollit peccataomundi iohannes baptisti appel¬
lauit. Recte ergo sacrificiũ in hocloco utdenuntiar & natiuitatẽ eius dicitur coctum indi¬
bano dĩ genaricis uidelic& utero. Illa enimclibanus necessari e nominatur quia &panes
ignemq desuꝑ clibanus suscipit. sicut & dĩgen&rix desuꝑuite panẽ dñ ii ddic& uerbũ in suo

Expanded text:
a. Sacrificium ergo coctum, Christi appellat incarnationem. Ad hoc enim incarnatus est, ut immolaretur, propter quod enim Agnum Dei qui tollit peccata mundi, Joannes Baptista appellavit . Recte ergo sacrificium in hoc loco ut denuntiaret nativitatem ejus, dicitur coctum in clibano, Dei genitricis videlicet utero: illa enim clibanus necessarie nominatur. Quia et panes ignemque desuper clibanus suscipit, sicut et Dei genitrix desuper vitae panem, Deum videlicet Verbum in suo
Abbreviated transcription (Latin):
tiaesuae manifestat ꝑnos in omniloco. Eccemterim cognouisti odorẽ notitiae. sed&
bonũ odorẽ in subsequentib: audi quia xp̃i bomus odorsumus in his quis aliufiunt. &imin
quipereunt. de indedicit legis lator. Quod aut̃ reliquũ fuerit. desacrificio erit
aaron & filiorũ eius scm̃ scõrũ deoblationib: dñi Reliquũ ait deilla ꝑfecta &incȩ¬
lis abscondita atq repositam xp̃o scientiasi uenotitia In ipso enĩ sunt ches auri sapien¬
tiae& scientiae abscondit: : scm̃ sc̃orũ ẽ deoblationib: dñĩ. Partilis enĩ est scierhia
quae reliqua ẽ Omnes tamen alias superans. &ꝑducens ad ꝑfectionẽ: a aronergo & fili¬
orũ eiuserit. Aaron autẽ arca ł montanus interp̃tatur Idest alta dedõmtelle¬
gens Quia &arca ut pote habens inselegemdĩ &eloquice
CUM AUT EM OBTULERIS SACRIFICIUN
COCTUM IN CLIBANO DESIMILA PANIS

Expanded text:
tiae suae manifestat per nos in omni loco. Ecce interim cognovisti odorem notitia, sed et tiae suae manifestat per nos in omni loco. Ecce interim cognovisti odorem notitia, sed et bonum odorem in subsequentibus audi, quia Christi bonus odor sumus in his qui salvi fiunt, et in his qui pereunt . Deinde dicit legislator: Quod autem reliquum fuerit de sacrificio, erit Aaron et filiorum ejus, Sanctum sanctorum de oblationibus Domini. Reliquum ait de illa perfecta et in coelis abscondita atque reposita in Christo scientia sive notitia: In ipso enim sunt thesauri sapientiae et scientiae absconditi ; Sanctum sanctorum est de oblationibus Domini; partilis est enim scientia quae reliqua est, omnes tamen alias superans et perducens ad perfectionem. Aaron ergo et filiorum ejus erit, Aaron autem arca vel montanus interpretatur, id est alta de Deo intelligens, quia et arca, ut pote habens in se legem Dei et eloquia, Cum autem obtuleris sacrificium coctum in clibano, de simila panes
Abbreviated transcription (Latin):
dos: Esse aute hunc ihm̃ didicisq qui s a crificii memoriale in caelest offest altari
Memoria leautẽ cognitionisdĩ ꝑfectascientia est . cuius semꝑ memore serimus. quando
eius capacos fuerimus quaenũ quã destru&ur Quae eã quanunc est nonut contrariam
destruit: sed partem eã minimã eẽ ꝑsuã plenitudinem monstrat. secundũ quod dictum est
Expastecognoscimus & expaste proph&amus. Cũ autẽ uenerit quod ꝑ fectũ ẽ. euacuabitꝰ
quod ex pasteest. & quomodo euacuabitur. claremanifestat subdens Videmus
nunc ꝑspeculũ inenigmate: tunc autem faciead faciem Nunc cognosco expaste tunc cog¬
noscã sicut & cognitussũ : hoc sacrificiũ odorẽ suouissimũ necessari edño legis lator appellauit
odor enĩdõ est cognitio siue scientia eius . & ne hoc dubites habes in hocquoq paulũ uera¬
cissimũ testẽ Dõ eni inquit gratias quisẽ ꝑtriumphat nos in xpõihũ. & odorem notqi¬

Expanded text:
ontemplationem Dei. Ipse enim sacrificii memoriale in coelesti offeret altari. Memoriale autem cognitionis Dei perfecta scientia est, cujus semper memores erimus, quando ejus capaces fuerimus, quae nunquam destruitur, quae eam quae nunc est, non ut contrariam destruit, sed partem eam minimam esse per suam plenitudinem monstrat, secundum quod dictum est: Ex parte cognoscimus, et ex parte prophetamus; cum autem venerit quod perfectum est, evacuabitur quod ex parte est . Et quomodo evacuabitur, clare manifestat subdens: Videmus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem. Nunc cognosco ex parte, tunc cognoscam, sicut et cognitus sum. Hoc sacrificium odorem suavissimum necessarie Domino legislator appellavit. Odor enim in Deo est cognitio sive scientia ejus, et ne hoc dubites habet hoc quoque Paulum veracissimum testem: Deo enim, inquit, gratias, qui semper triumphat nos in Christo Jesu, et odorem noti
Abbreviated transcription (Latin):
Sed& lucas cũpauli nauigiũ romam euntis describer& ait. Eramus autẽ omnes animae in naui ducene
filiis i srł eaquae sunt in sanguine sacrificia dicens: Loquere ait filiis isrł. Homo quiobtulerit ex
uobis hostiã dnõ depacorib id est debubus & ouibus offer& uictimas : hic illud quod e xtrasangiunem est
sacrificiũ similȩ precipiens n&essariȩ non dixit homo ex uobis : sed animacũ obtulerit oblationẽ
animã gentilẽ nominans quia animales erantprius. qua non potuissent intellegere ea
quae sunt sp̃r Verũ tamen uocatur ad oblationẽ miserante eiusiustodõ atq ꝑ condescensio¬

Expanded text:
et Lucas cum Pauli navigium Romam euntis describeret, ait: Eramus autem omnes animae in navi ducentafiliis Israel ea quae sunt in sanguine sacrificia dicens: Loquere, ait, filiis Israel: Homo qui obtulerit ex vobis hostiam Domino de pecoribus, id est, de bobus et ovibus, offeret victimas ; hic illud, quod extra sanguinem est, sacrificium similae praecipiens, necessarie non dixit, homo ex vobis, sed, anima cum obtulerit oblationem, animam, gentilem nominans, quia animales erant prius, et qui non potuissent intelligere ea quae sunt spiritus, verumtamen vocatur ad oblationem, miserante eum justo Deo atque per condescensio
Abbreviated transcription (Latin):
salutis gentiũ principiũ sit : suꝑ fundere tamen similȩ oleũ athus suꝑ ponere opus habenius. ut
his autẽ testis est cornelius ad quẽdescendens decaelo angelus dixit Corneli orationestuae
cipiatur oratio quaerens eiusuimꝑ scrutansq cognoscis. uti quippe eo contra interiores
passiones medicisolent. oculorũq egritudines curare &uulnera : & siquis incendentis fumũ
eius suscipiat. restringit accedentes oculos &in firmitate lacrimas : hoc eodẽ modo oratioꝗꝗ
plurima operatur h&& quippe maximae animae passiones sinat: hex &iã intelligibiliũ oculorũ
curat uulnera. ab soluens ab ignorantic: atq execi quaeueraẽ egritudo. Id est & peccato
lacrimas accedentes saluat  Infirmatur enĩ quis inuobis ait iacobus conuoc& prbt & orenT

Expanded text:
salutis gentium principium sit, superfundere tamen similae oleum et thus superponere opus habemus, ut His autem testis est Cornelius, ad quem descendens de coelo angelus dixit: Corneli, orationes tuae perscrutansque cognoscis; uti quippe eo contra interiores passiones medici solent, oculorumque aegritudines curare; et si quis incendens, fumum ejus suscipiat, restringit accedentes oculis ex infirmitate lacrymas. Hoc eodem modo oratio quoque plurima operatur; haec quippe maxime animae passiones sanat, haec etiam intelligibilium oculorum curat vulnera, absolvens ab ignorantia, atque ex ea quae vere est aegritudo, id est ex peccato, lacrymas accedentes salvat.
Abbreviated transcription (Latin):
fidescientiã di conprehendere ꝑpugillũ en ĩ he fidẽ significat. aꝑieq ostenditillã
eẽ scientiã siue cognitionedĩ dnõ acceptã. Quã fides conp̃hendero potest
&quẽa d modũ quipugillo plus uult conphendere nili lpro ficit Totũ qui pƿe d&currit
& cdit atq mutiliter laborat: sic mensuradi scientiae. fidesest. Credereenĩ oposto sicut
breuiter. omne qđ non est ex fide p&ccatũ est. sicut isdem ad romanos scripsit. Ergo non potesteẽ¬
glorificatio in infidelitate : Intende autẽ quiacũ oleo iub& similã accepi aꝑtissimȩ elrmosinã
omne thus inpugillo sumi. Omne quaro: Quia semꝑ oport& orare. sine in termissione grati¬

Expanded text:
illam esse scientiam sive cognitionem Dei Domino acceptam, quam fides comprehendere potest, et quem admodum qui pugillo plus vult comprehendere, nihil proficit, totum quippe decurrit et cadit, atque inutiliter laborat, sic mensura Dei scientiae fides est: Credere enim oportet, sic quod non est ex fide, peccatum est, sicut isdem ad Romanos scripsit, intendeos scripsit, intende autem quia cum oleo jubet similam accipi, apertissime eleemosynam omne thus in pugillo sumi; omne, quare? quia semper oportet orare, sine intermissione grati
Abbreviated transcription (Latin):
inflari. &ideo auferri praecepit uesicã : sed nec maiora nobis quaerere ł altiora: altiora enĩteat
nequesieris . & sublimiorate nescrutatus fueris. Vnde & plumas ab hostia separauit & proicit
ꝓpteraltare adplagã orientalẽ in loco in quocineres effundisolent : adorientẽ quidẽ. quia
inquisitio sublimiũ rerũ uid&ur esse extraaltare : quia non necessariũ sedsuꝑfluã atq noxa
scrutationem possid& : In locũ autẽ iub& cinerũ. propter naturã dequa abrahã dicit. ego
autẽ sumpuluis &cinis. Ergo ꝑlocũ cinerũ p̃dictã in flationẽ redarguit legislator . ut pote
Quae dignasit cinere. Quodautem cineredignũ est. deorsũ interraman&. & incelũ asce¬
dere non potest. deindeait. Confring&q ascellaseius & non secabit nec ferro diuidit
Necessarie p̃cipiens utrũq: confringet si quidem. quiaoport& membra conterere atq
ad fligere eũ quidõ sacrificiũ fiericupit. Non secabit autẽ nec ferrodiuid&. nec faci& a uẽ

Expanded text:
inflari, et ideo auferri praecepit vesicam, sed nec majora nobis quaerere vel altiora. Altiora te, inquiens, ne quaesieris, et sublimiora te ne scrutatus fueris, unde et plumas ab hostia separavit, et projici propter altare ad plagam orientalem, in loco in quo cineres effundi solent. Ad orientem quidem, quia inquisitio sublimium rerum videtur esse; extra altare autem, quia non necessariam sed superfluam atque noxiam scrutationem possidet; in locum autem jubet cinerum, propter naturam, de qua Abraham dicit: Ego autem sum pulvis et cinis . Ergo per locum cinerum praedictam inflationem redarguit legislator, ut pote quae digna sit cinere. Quod autem cinere dignum est, deorsum in terra manet, et in coelum ascendere non potest. Deinde ait: Confringetque ascellas ejus et non secabit nec ferro dividet, necessarie praecipiens utrumque confringere, siquidem, quia oportet membra conterere atque affligere eum qui Deo sacrificium fieri cupit: Non secabit autem nec ferro dividet, nec faciet avem
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepti nunc inlegẽ dat Contẽplationionĩ inherens homo nihilq habens terrenũ.
sed qui totus iã dudũ caelestis est aduersans animae non hab&corpus : Integrũ quippe
etus corpus & anima sed& sp̃s. secundũ quod dixit paulus sine quȩrela inaduentũ
suꝑ intellegibilealtare. & suꝑ ligna quib subicitur ignis offertur : Neq enĩ aliter
sacrificiũ acceptabile efficitur: nisi meditatione spiritalis legis. & tuncholo caus¬
tũ & oblatiosuauissimi odoris dño repperitur: qui sem ꝑ odoratur sacrificiũ nm̃
& uniuscuiusq nm̃ uitã siue conuersationẽ secundũ legẽ quae abeo lataẽ offeratur¬
sacrificudnõ : similaerit eius oblatio fund&q: suꝑ eã oleũ & pon&thus. acde¬
fer& ad filios aaronsacerdotis: Quorũ unus toll& pugillũ plenũ similȩ &olei
actotũ thus & pon& memoriale suꝑ altare inodorẽ suauissimũ dño. Quod autem

Expanded text:
per divisiones. Contemplationi enim inhaerens homo, nihilque habens terrenum, sed qui totus jamdudum coelestis est, adversans animae non habet corpus. Integrum quippe ejus corpus et anima, sed et spiritus secundum quod dixit Paulus, sine querela in adventu super intelligibile altare, et super ligna quibus subjicitur ignis, offertur. Neque enim aliter sacrificium acceptabile efficitur, nisi meditatione spiritualis legis, et tunc holocaustum et oblatio suavissimi odoris Domino reperitur, qui semper odoratur sacrificium nostrum, et uniuscujusque nostrum vitam sive conversationem secundum legem quae ab eo lata est offeratursacrificii Domino, simila erit ejus oblatio fundetque super eam oleum, et ponet thus, ac deferet ad filios Aaron sacerdotis, quorum unus tollet pugillum plenum similae et olei ac totum thus, et ponet memoriale super altare, in odorem suavi
Abbreviated transcription (Latin):
In hacautẽ oblatione nomta praedictũ est si quidẽ oblationi differentia uolatiliũ ñ est
connumerata : utuidelic& ꝑfectior & maior multorũq trans grediens possibilitatem :
Volatilia enĩ homines sunt contemplationeuacantes. terrenis omninose nonmiscełes
negotiis. Quod & si forten&essitas exigerit mox reuolantad sublimia. & illo euangelico
iuuantur testimonio quodñs ait Considerate uolatilia cali quia non seminant neq

Expanded text:
 Jesus. Aliter: Praedictae siquidem oblationi differentia volatilium non est connumerata, ut videlicet perfectior et major multorumque transgrediens possibilitatem. Volatilia enim homines sunt contemplationi vacantes, terrenis omnino se non miscentes negotiis, quod et si forte necessitas exegerit, mox revolant ad sublimia, illo Evangelii juvante testimonio quo Dominus ait: Considerate volatilia coeli, quia non seminant neque
Abbreviated transcription (Latin):
Quia enĩ altarediximus esse xpm: Ouiũ autẽ sacrificiũ simplicitatẽ studentiũ. Non abso¬
lute aut̃ &iã iustitiã operantiũ : non in directũ intelligibilis altaris. sede x latereoffestur
Indirectũ estenĩ quia mandata ꝑficit. ex latereaũ quiaa malis abstin& Quare :
Quia sicut in aulã uerbi gratiaregiã :m elius est quidẽ ꝑostiũ reccũm gredi Cũ aũ hoc ñ e&
facile bonũ sit &iã ꝑillud qđ ex latere ẽ introire : sic melius estdõ quidẽ ꝑmandatorũ offerri
ꝑfectionẽ: Bonũ esttamen &siꝑmalorũ sequis offerat abstinentiã : dõ quippe modo quolib&
offerrebonũ est. adlatus aut̃ altaris ad a quilonẽ necessari eaddidit. Nebulosa enĩ pene
sẽꝑ haec parsest. Obtinentur si quidẽ nebula id est ignorantia. hiqui ex totose in nocentiae
tradunt Propterea & holo caustũ dicitur &iã sin eoperatione iustitiae

Expanded text:
cium simplicitas est studentium, non absolute ovium oblatio ut boum, in directum illius intelligibilis altaris, sed ex latere offertur: in directum est enim qui mandata perficit, ex latere autem qui a malis abstinet. Quare? Quia sicut in aulam, verbi gratia, regiam, melius est quidem per ostium rectum ingredi, cum autem hoc non est facile, bonum sit etiam per illud quod est ex latere introire, sic melius est Deo quidem per mandatorum offerri perfectionem, bonum est tamen et si per malorum se quis offerat abstinentiam, Deo quippe modo quolibet offerre bonum est. Ad latus autem altaris ad aquilonem necessario addidit. Nebulosa enim pene semper haec pars est: obtinentur siquidem nebula, id est ignorantia, hi qui ex toto se innocentiae tradunt; propterea et holocaustum dicitur, etiam sine operatione justitiae
Abbreviated transcription (Latin):
nis neq ad uirtutẽ neq ad malitiã hab&. sed trahitur alio: Talessunt boues & oues
nimis enĩ ad manũ sunt consu&a animalia. &eos qui trahunt facile sequentia : &pp¬
tẽa nonomniũ haecmunus. sediudaeorũ plũmodi eẽ possunt: Illienĩ &iã siuirtutis
aliquid nonoperaontur: sufficiteis iniquaminimeoperari: de quibus diuid dicebat : homines¬

Expanded text:
nis, neque ad virtutem neque ad malitiam habet, sed trahitur ab alio. Tales sunt boves et oves. nis, neque ad virtutem neque ad malitiam habet, sed trahitur ab alio. Tales sunt boves et oves. Nimis enim ad manum sunt consueta animalia, et eos qui ea trahunt facile sequentia, et propterea non omnium haec munera sed Judaeorum solummodo esse possunt. Illi enim etiam si virtutis aliquid non operantur sufficit eis inique minime operari. Verum quia in
Abbreviated transcription (Latin):
intelligibiliũ quorundã & rationabiliũ sacrificiorũ imaginẽ describerecdhĩs mosen p̃cepit
& aꝑtissimeh aec quadicitur reuocatio dispensationẽ quandã uerborũ ł rerũ ad superio¬
ra respicientiũ innuit : sedunde adeũ dñs loquitur  d&abernaculoscilic& testimo¬
nii : Primũ quidẽ decȩlo : quiain ipso habita reds̃ affirmatur : Deinde tabernaculum
testimonii: praesentẽ scripturã intellegimus : Qnm̃ quasi tabernaculũ quoddã erat.
cũ eaquadicebantur simagines siue figurae sequentiũ inrsteriorũ eent : propter qđ
tabernaculũ testimomi dicebatur.Horũ aũ sermonũ tabernaculũ testimoniũ
futurarũ rerũ. & in dubi tabilẽcis fidẽ prȩstans : Quid aut̃ dici. autad quosiussit
ad filio sui delic& isrł dequib: ei quiuoluntaria dona offerebat. debubur ł deoui¬
bus offerre p̃cepit: exutroq animali ł iumĩto similẽ designans hominẽ : quinidil acumi¬

Expanded text:
intelligibilium quorumdam et rationabilium sacrificiorum imaginem describere Dominus Moysen praecepit: et apertissime haec quae dicitur revocatio, dispensationem quamdam verborum vel rerum ad superiora respicientium innuit. Sed unde ad eum Dominus loquitur, de tabernaculo scilicet testimonii: primum quidem de coelo, quia in ipso habitare Deus affirmatur. Deinde tabernaculum testimonii praesentem scripturam intelligimus, quoniam quasi tabernaculum quoddam erat, cum ea quae dicebantur imagines sive figurae sequentium mysteriorum essent, propter quod tabernaculum testimonii dicebatur. Horum autem sermonum tabernaculum testimonii, futurarum rerum est indubitabilem eis fidem praestans. Quid autem dicit, aut ad quos jussit? Ad filios videlicet Israel de quibus eum qui voluntaria dona offerebat, de bobus vel de ovibus offerre praecepit. Ex utroque animali vel jumento similem designans hominem, qui nihil acumi
Abbreviated transcription (Latin):
lodutas pltrbus uris. & non p̃cepieir in diequa eduzxieosd demrle loqiuimi
Seuerbo holocauftomatũ exiuccimarũ : sedmquies. haec dequib locuamu
ipsemandiurt quia negat: Ecurnegat quaem andauent: cur quiamten¬
tionẽdatoris. hi qui acceperunt trans gressisunt: Cumenim e&̃ subtilis &ualde sublimis lex. & cum
proptereos absconsac& in suꝑficielitterȩ : Quat inus ꝑscrutantes eã discerent cũ priussuos emundas¬

Expanded text:
is, et non praecepi eis in die qua eduxi vos de terra Aegypti, de verbo holocaustomatum et victimarum . Sed, inquies, haec de quibus loquimur, ipse mandavit qui et negat. Et cur negat quae mandaverat. Cur? quia intentionem datoris hi qui acceperunt transgressi sunt. Cum enim esset subtilis et valde sublimis lex, et cum propter eos absconsa esset in superficie litterae, quatenus perscrutantes eam discerent, cum prius suos emendas
Abbreviated transcription (Latin):
quia cũ sit sacrificiũ holocaustomatis utrũq: differentia his distribuit loca. Non estergo
ignorandũ quia quantũ ad suꝑficie lit terȩ ꝑtin& : Eundẽ nutrisq locũ legis lator sionfica
holocaustorũ enĩ altare. ante tabernaculũ constitutũ ex latere eratianuae. ut non scorũ minis¬
trantibus obstruer&ur introitus. sicut in exodo deeodẽ dicitur. Et in posunit uelũ ianuae
tabernaculi testimonii. &arã holo caustomatũ posuit circa hostiũ tabernaculi testimonii. Quae¬
cũq ergo ad sacrificiũ offerebantur exlatere altaris ab aquilon estabant. & siccorã dõ sacrisi¬
ciũ caelebrabatur. id est in conspectu scõrũ : faciẽenim dni appellat scã scõrũ. quia in ipsis dĩ
habita t gloria: undene frequenter in ipsis intrare sacerdotẽ nis se mel in annoubebat His¬

Expanded text:
quia cum sit sacrificium holocaustomatis, utraque differentia distribuit loca. Non est ergo quia cum sit sacrificium holocaustomatis, utraque differentia distribuit loca. Non est ergo ignorandum quod quantum ad superficiem litterae eumdem in utrisque locum legislator significavit; holocaustomatum enim altaro ante tabernaculum constitutum ex latere erat januae, ut non sanctorum ministrantibus obstrueretur introitus, sicut in Exodo de eodem dicitur: Et imposuit velum januae tabernaculi testimonii, et aram holocaustomatum posuit circa ostium tabernaculi testimonii. Quaecunque ergo ad sacrificium offerebantur, ex latere altaris ab aquilone stabant, et sic coram Domino sacrificium celebrabatur, id est, in conspectu sanctorum; faciem enim Domini appellat Sancta sanctorum, quia in ipsis Dei habitat gloria. Unde nec frequenter in ipsis intrare sacerdotem, nisi semel in anno jubebat
Abbreviated transcription (Latin):
peccatorũ quẽpiã fuisse. quãuir hoc iudxei non putarent : Audi qualia ꝑ ezechielis ꝓph&ciã
dixit Cũ enĩ in multis inuectus fuiss& contrainiustũ & dixiss& mortemoriatur : sanguir
eius suꝑ ipsũ erit: haec &iã addidit. Quod si genuerit filiũ quiuidens om̃a peccata patrissui
quae fecit non fecerit simileeis suꝑmontes non comederit & oculos suos non lauauerit
adido ladomusisrł &uxorẽ proximisui non uiolauerit. &alia hissimilia inquib fine
hunc addidit hic nonmori&ur in iniquitate patrissui. seduita uiu& : &dicitis quare
non portabit filius iniquitatẽ : siciudaei necessecẽ filiũ quasi hereditario iure in patris peccato
succedere arbi trabantur. sed quã obrẽ oues & capras ad latus altaris qđ respicit ad aqui¬
lonẽ corã dnõ praecepit occidi. Cũ nonita debubus pracepiss&. sed corã dnõ sanciss& im¬
molari : Viden terenĩ uerbaipsa contrari&atẽ quandã habere atq differentiã :

Expanded text:
ualia per Ezechielis prophetiam dixit; cum enim in multis invectus fuisset contra injustum et dixisset, morte moriatur, sanguis ejus super ipsum erit, haec etiam subdidit: Quod si genuerit filium qui videns omnia peccata patris quae facit, non fecerit simile eis, super montes non comederit, et oculos suos non levaverit ad idola domus Israel, et uxorem proximi sui non violaverit, et alia his similia, in quibus finem hunc addidit: hic non morietur in iniquitate patris sui, sed vita vivet, et dicitis, quare non portavit filius iniquitatem patris sui . Sic Judaei necesse esse filium quasi haereditario jure in patris peccato succedere arbitrabantur. Sed quamobrem oves et capras ad latus altaris quod respicit ad aquilonem coram Domino praecipit occidi, cum non ita de bobus praecepisset, sed coram Domino sanxisset immolari? Videntur enim verba ipsa contrarietatem quamdam habere atque differentiam:
Abbreviated transcription (Latin):
haberemus: undeait : Nepolluatis animas ur̃as: primum quidem quia donatũ
estanimae esse adimaginem dĩ: et maxime in ea esse scĩficationẽ uult ut potequae
principatum suꝑ omne animalten& : Deinde ostendit pollutionẽ quã odio hab&
non essedemostuis corporibus aut cibis inmundis corporib sicut quidam putant
factis: sed cam quac animab. exactionib malis euenit: Dicens autem nono postere
in cunctis reptilibus quae mouentur suꝑ terram animas nostras pollui. Ompino
p oiptum egipti demonstransmala: etomnia operatenebrarum: egiptusenim
contenebratio interp̃tatur: quib siquis carere uoluerit et cum quiuere est ds̃ h¬
bere suumdm̃ : Nonsolum idolatria cauere deb&. sed uere ei ad hȩrere desiderat quia
ille sc̃sest ipsequoq sci moniam studeat sinequa pemo uidebit dm̃: Ista est lex asn¬
mantium et uolucrum. & omnis animȩ uiuentis quaenemo usd& inaqua: et reptat

Expanded text:
atis. Unde ait: Ne polluatis animas vestras, Primum quidem quia donatum est animae esse ad imaginem Dei, et maximam in ea esse sanctificationem vult, ut pote quae principatum super omne animal tenet. Deinde ostendit pollutionem quam odio habet non esse de mortuis corporibus aut cibis, immundis corporibus, sicut quidam putant factis, sed eam quae animabus ex actionibus malis evenit. Dicens autem non oportere in cunctis reptilibus quae moventur super terram animas nostras pollui, omnino in Deum, per Aegyptum, Aegypti demonstrans mala et omnia opera tenebrarum: Aegyptus enim contenebratio interpretatur, quibus si quis vere carere voluerit, et eum qui vere est Deus habere suum Deum, non solum idololatriam cavere debet, sed si vere ei adhaerere desiderat, quia ille sanctus est, ipse quoque sanctimoniam studeat, sine qua nemo videbit Deum. Ista est lex animantium et volucrum et omnis animae viventis, quae movetur in aqua et reptat
Abbreviated transcription (Latin):
camus quae sint munda : omniaenim similiter munda et sc̃a sunt sicut scõ dõ: et qui eos
qui in circuitueius sunt sc̃ĩficat ad stantia. terrae uero animalia. non omnia sunt mup¬
da Non propter naturam: sed propter nostrũ excessum et quia ꝑiniquitatem Natu¬
ram de prauauimus : Sed quẽ ad modũ munditiam eorum cognoscamus uel in mundic¬
am exhis quae secuntur intuendum est: Omne quod hab& diuisam ungulam &rumi¬
nat in pecorib: comedetis : ANimaliũ maxima uirtus inunguib eẽ creditur . quae
&iam cognationem habent cũ dentibus: Vnguium si quidem est ea discerpere quae

Expanded text:
camus quae sint munda, omnia enim similiter munda et sancta sunt, sicut sancto Deo, et ea camus quae sint munda, omnia enim similiter munda et sancta sunt, sicut sancto Deo, et ea quae in circuitu ejus sunt significat astantia. Terrae vero animalia non omnia sunt munda, non propter naturam, sed propter nostrum excessum, et quia per iniquitatem naturam depravavimus. Sed quemadmodum munditiam eorum cognoscamus vel immunditiam, ex his quae sequuntur intuendum est: Omne quod habet divisam ungulam et ruminat in pecoribus, comedetis. Animalium maxima virtus in unguibus esse creditur, quae etiam cognationem habent cum dentibus, unguium siquidem est ea discerpere quae
Abbreviated transcription (Latin):
rum operatorem. ꝑhaedum uero paenitentẽ: sic etiam nunc significat ꝑ animalia eos qui eis
uescuntur:. Aitenim sic. locutus est dñs ad mou seꝵ eta aroꝵ dicens. Dicite filis irł haec sun
animalia quae comederedebetis decunctis animantib terrae: Communis est lex: mandatum
hoc adomnes ꝑtin&. totiusq populi est iustificatio: Loquienim filiis irł. omñiui delie& popu¬
lo precepit: Quidautem praccepitloqur: haer sunt animalia quae comederedebetis: de
cunctis animantibus terrae : Nequaquã autem deanimantib. terraedicer&. Niisiup¬
tentionem haber& deanimalib caelestibus distinguendi Ibi enim leonis eẽ uultum
&uituli &aquuilae sicut᷑ ethominis dum ez echiel animalia cherubin tradit. edocut
Ergo in caelestibus animalib. custodia. aut alia circum spectione nonegimus: ut cognos¬

Expanded text:
rum operatorem, per haedum vero poenitentem; sic etiam nunc significat per animalia eos qui eis rum operatorem, per haedum vero poenitentem; sic etiam nunc significat per animalia eos qui eis vescuntur; ait enim sic: Locutus est Dominus ad Moysen et Aaron dicens: Dicite filiis Israel: Haec sunt animalia quae comedere debetis de cunctis animantibus terrae. Communis est lex: mandatum hoc ad omnes pertinet, totiusque populi est justificatio; loqui enim filiis Israel, omni videlicet populo, praecepit. Quid autem praecepit loqui? Haec sunt animalia quae comedere debetis de cunctis animantibus terrae. Nequaquam autem de animantibus terrae diceret, nisi intentionem haberet ab animalibus coelestibus distinguendi. Ibi enim leonis esse vultum, et vituli, et aquilae, sicut et hominis, dum Ezechiel animalia cherubin tradit, edocuit; ergo in coelestibus animalibus custodia aut alia circumspectione non egemus ut cognos
Abbreviated transcription (Latin):
uidit ds̃ quod esseNt bona : et rursus. Viditq ds̃ cuncta quaefecit: et ecceualdebo¬
na Nullatenus autem eebonũ maxime etualde hoc quod inmundũ potest :
Nuncautem tamquam oblitus quaedecis protulerat sententiam qua edã qui dem api¬
maliũ munda. quaedã dixit inmunda. Ergo quaedam eruntbona: quaedam
Nonbona sed non est ita Nam &siad modicum castigare iudaeorũ gastrimar¬
giam uolebat: tamen ueralogis consideratio manifestccest : et sp̃italis p̃ceptorũ
expositio: Qualesq o post& ẽẽ legis studium dantes : docendi intentionem
legis lator hab&: sienim non in solo pane uiuithomo. sed i nomni uerbo quod pro¬
cedit deoredĩ sicut panis putrimentum corporis sic ed exdi nutrimentum est
animae iii pote rationalis rationali uistus et subsistentia. & sicut in superioribus exhis
quae inmolantur figurat eos quiofferunt ꝑouem significans simplicem. ꝑ uitulũ mcendato¬

Expanded text:
vidit Deus quod essent bona ; et rursus, viditque Deus cuncta quae fecit et ecce bona valdvidit Deus quod essent bona ; et rursus, viditque Deus cuncta quae fecit et ecce bona valde. Nullatenus autem bonum maxime et valde hoc quod immundum est esse potest, nunc autem tanquam oblitus quam de eis protulerat sententiam, quaedam quidem animalium munda, quaedam dixit immunda. Ergo quaedam erunt bona, quaedam non bona. Sed non est ita, nam et si ad modicum castigare Judaeorum gastrimargiam volebat, tamen vera legis consideratio manifesta est et spiritalis praeceptorum expositio, qualesque oportet esse legi studium dantes docendi intentionem legislator habet. Si enim non in solo pane vivit homo, sed in omni verbo quod procedit de ore Dei , sicut panis nutrimentum corporis, sic et lex Dei nutrimentum est animae, ut pote rationalis rationali virtus et substantia. Et sicut in superioribus ex his quae immolantur, figurat eos qui offerunt, per ovem significans simplicem, per vitulum mandato
Abbreviated transcription (Latin):
OCUTUS EST DÑS. AD MOYSEN ETAARONDICENS
dicite piliis israhel: Heo SUXT AUIMahia QuECOMedCRED¬
betis decunctis animantibus terrae: Omne quod habet diuisam ungulam et ru¬
minat inpecorib comedetis. quicquid autem ruminat quidem et hab&ungulã sed
Nondiuidit eam sicut camelus eacetera: Non comedetis illud intermunda reputabi¬
tis Cherogrillus qui ruminat ungulamq Non diuidit : inmundus est: Lepus quoq
Nam et ipseruminat. sedungulam nondiuidit. Et sus qui ungulam diuidit Nonru¬
minat. horum carnib non uescem ini : Neccadauera conting&s quia in munda suNT
uobis. Haecdequib nunc sermo est adipsam diuinam ecclesiã maximã uident᷑
habere contrarietatem. Quienim noe dixit: omne quõd mouctur etuiuit erit
uobisincibum. et quasi holera uirentia tradidi uobisomnia: quomodo Nunc
quaedam comedi dehis quae prius concessa sunt prohibuit: quomodo etiã quando
faciebat bestias terrae secundũ genussuum et pecora etreptilia dictum est: &

Expanded text:
Mosen et Aaron dicens dicite filiis Israhel haec sunt animalia quae comedere debetis de cunctis animantibus terrae omne quod habet divisam ungulam et ruminat in pecoribus comedetis quicquid autem ruminat quidem et habet ungulam sed non dividit eam sicut camelus et cetera non comedetis illud et inter inmunda reputabitis chyronam et ipse ruminat, sed ungulam non dividit. Et sus, qui cum ungulam dividat, non ruminat. Horum carnibus non vescemini, non cadavera contingetis, quia immunda sunt vobis. Haec de quibus nunc sermo est et ipsa divina eloquia maximam videntur habere contrarietatem. Qui enim ad Noe dixit: Omne quod movetur et vivit, erit vobis in cibum, et quasi olera virentia tradidi vobis omnia, quomodo nunc quaedam comedi de his quae prius concessa sunt prohibuit? quomodo etiam quando faciebat bestias terrae secundum genus suum, et pecora, et reptilia, dictum est: Et
Abbreviated transcription (Latin):
alio diuinȩ scripturȩ locorepperies cẽ laudata : salo mon quippe in pro uerbiis dicit
Quattuor sunt minima terrae. ethaec sunt sapientiora sapientibus : irł quel epore
melo edepore. ut in mundum lex accusauit: Stilionis autem Nunc mentionẽ fecit:
Nonergo natura eorum inmunda est. sed nec omnis actio : Nam quomodo poterant
istalaudari sed quaedam circaipsa sunt actiones. aptȩ inrationabilibus animalibus et
quae nullum iudicium exiguntur. Quaenec nobis apestȩsunt Nec propriae nostraesunt :
Atq propterea quando anobis continguntur. in mundos nos faciunt: ꝑ terram uero repe
reest hominum quib. concessum est ut recti incedant. caelumq respiciant: Quia suꝑ terrã
repereest sordida opera terrenaq gerere: quaedifferentiam animalium quaenunc denu¬

Expanded text:
alio divinae Scripturae loco reperies esse laudata. Salomon quippe in Proverbiis dicit: alio divinae Scripturae loco reperies esse laudata. Salomon quippe in Proverbiis dicit: Quatuor sunt minima terrae et haec sunt sapientiora sapientibus . Inter quae lepomelo et lepore ut immundum lex accusavit; stellionis autem nunc mentionem fecit. Non ergo natura eorum immunda est, sed nec omnis actio; nam quomodo poterant ista laudari? Sed quaedam circa ipsa sunt actiones aptae irrationabilibus animalibus, et quae nullum judicium exigunt, quae nec nobis aptae sunt, nec propriae nostrae sunt, atque propterea quando a nobis continguntur, immundos nos faciunt. Per terram vero repere non est hominum, quibus concessum est ut recti incedant coelumque respiciant: quia super terram repere est sordida opera terrenaque gerere, quae per differentiam animalium, quae nunc denu
Abbreviated transcription (Latin):
leuauerit exeisrecte polluitur: qui quidẽ tangite& idẽ qui conuersat᷑. dicit. quia
Nullatenus conpetente dignitatem arripuerunt quam cauponantes. olim omnimo¬
do ꝑhanc iustificati sunt. sed posthaec in antiquis iniquitatibus permaneant: Sed
et qui postauerit exeis: ueluti postaens falsum testimonium ꝑhibendo et dicendo
dignum qui in dignus est: inmundus erit usq aduesperam. quam superius dixi¬
mus paenitentiam: lauans autem uestimenta mundabitur.
HOC QUOq IAT POLLUTA REPUTABITUR. DeHIS queMo¬
uentur interra. Mus tela. et mus. et corcodilus. singula iuxta genus suũ
Migal et cameleon. et stilio aclacestac. & talpa. omnia haec inmunda sunt. Qui
tetigerit mosticina eorum inmunduseritusq aduesperam: Necnunc dĩ creaturã
logis lator accusans: In munda haberi haec precepit animalia: Nam quomodo ea

Expanded text:
levaverit ex eis, recte polluitur; qui quidem tangit ea, id est, qui conversatur dicit, quia levaverit ex eis, recte polluitur; qui quidem tangit ea, id est, qui conversatur dicit, quia nullatenus competentem dignitatem arripuerunt, quam cauponantes, olim omnimodo per hanc justificati sunt, sed post haec in antiquis iniquitatibus permanent. Sed et qui portaverit ex eis, veluti portans falsum testimonium, perhibendo, et dicendo dignum qui indignus est, immundus erit usque ad vesperam, quam superius diximus poenitentiam: lavans autem vestimenta mundabitur. Hoc quoque inter polluta reputabitur de his quae moventur in terra: Mustela et mus, et crocodilus, singula juxta genus suum; migale et cameleon, et stellio ac lacerta, et talpa, omnia haec immunda sunt; qui tetigerit morticina eorum, immundus erit usque ad vesperam. Nec nunc Dei creaturam legislator accusans immunda haberi haec praecepit animalia; nam quomodo ea
Abbreviated transcription (Latin):
rit morticina eorum pollustur usq aduesperam: Et qui posta uerit huius cemodi cada
licum testamentum prohibitȩ sunt. texit Hlas prius enigmatibus. ut utriusq sanctionis
consonantiam discens: confitearis dm̃ qui ineis locutus est. timensq reqdas abomnibus
quae prohibuerunt : In quattuor ergo incedit : qui ad euangelicam conuersationẽ mi¬
grat : Ambulat autem in manibus: qui questus eam causa lucriq turpis adipiscitus
manuscito inponens: ut exea quippiam capiat commodi : Hicomnib recte cop¬
numeratur atq conparatur bestiis: siue enim adulterũ dicas. siue auarũ. siue
homicidam. siuedetractorem. siueblasphemum: inhis omnib est ut pote omnium
peccatis cõmunicans ꝑ iniustãmanus inpositionẽ. Huius mosticina sunt hiquib
manus in posuit. in ipsis enim patitur peccati mostem. Quiergo tangitea et qui

Expanded text:
rit morticina eorum pollutus usque ad vesperam; et qui portaverit hujuscemodi cadaverit morticina eorum pollutus usque ad vesperam; et qui portaverit hujuscemodi cadavelicum Testamentum prohibitae sunt, texit has prius aenigmatibus ut utriusque sanctionis consonantiam discens, confitearis Deum qui in eis locutus est, timensque recedas ab omnibus quae prohibuerunt. In quatuor ergo incedit qui ad evangelicam conversationem migrat; ambulat autem in manibus, qui quaestus eam causa lucrique turpis adipiscitur, manus cito imponens, ut ex ea quidpiam capiat commodi, hic omnibus recte connumeratur atque comparatur bestiis. Sive enim adulterum dicas, sive avarum, sive homicidam, sive detractorem, sive blasphemum, in his omnibus est, ut pote omnium peccatis communicans per injustam manus impositionem. Hujus morticina sunt hi quibus manus imposuit. In ipsis enim patitur peccati mortem. Qui ergo tangit ea et qui