comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
intrase: dicentes. Si dixerimus
e celo. dico nobis. Quare ergo nõ
credidistis illi: Si autem dixeri¬
mus ex hominibus. timemus tur¬
bam. Omnes enim habebant
iohannem sicut ꝓphaeam. Et res¬
pondentes iħu. dixerunt. Nescimꝰ.
Ait illis & ipse. Nec ego uobis dico.
in qua potestate hȩc fatio. Quid
autem uobis uidetur: Homo
quidam habebat duos filios: &
accedens ad primum dixit. Fili
uade hodie operare in uineam me¬
am. Ille autem respondens ait.
Nolo. Postea autem poenitentia
motus. abiit. Accedens autem ad
alterum. dixit similiter. At ille.
respondens. ait. Eo dñe & non
iuit. Quis ex duobus fecit uolun
tatem patris: Dicunt. Primus. Di¬
cit illis iħs. Amen dico uobis. quia
publicani & meretrices precedent
uos in regno dĩ. Uenit enim ad¬

Expanded text:
entes si dixerimus e caelo dicet nobis quare ergo non credidistis illi si autem dixerimus ex hominibus timemus turbam omnes enim habent Iohannem sicut prophetam et respondentes Iesu dixerunt nescimus ait illis et ipse nec ego dico vobis in qua poautem vobis videtur? Homo quidam habebat duos filios; et accedens ad primum, dixit: Fili, vade hodie operari in vinea mea. Ille autem respondens, ait: Nolo. Postea autem poenitentia motus, abiit. Accedens autem ad alterum, dixit similiter. At ille respondens ait: Eo, domine, et non ivit. Quis tatem Patris? Dicunt: Primus. Dicit illis Jesus: Amen dico vobis, quod publicani et meretrices praecedent vos in regnum Dei. Venit
Abbreviated transcription (Latin):
& ipsum solum. Dite audierit. lu¬
cratus eris fratrem tuum. Si aũt.
non te audierit. adhibe tecum ad¬
huc unum uel duos. ut in ore duoꝵ testium
uel trium stet omne uerbum. Qđ
si non audierit eos. dic ȩcclesiȩ.
Si autem & ȩccłam non audierit. sit
tibi sicut & linicus o& publicanus.

Expanded text:
 ipsum solum. si te audierit, lucratus es fratrem tuum: si autem non te audierit, adhibe tecum adhuc unum uel duos, ut in ore duorum testium uel trium stet omne uerbum. quod si non audierit eos, dic ecclesiae: si autem et ecclesiam non audierit, sit tibi si
Abbreviated transcription (Latin):
ut mittat operarios in messem suã.
& conuocatis duodecim discipulis suis.
dedit illis potestatem spirituum im¬
mundorum. ut ercerent eos. & cu¬
rarent omnem languorem. & omnẽ
in firmitatem. Duodecim autem
apostorum nomina sunt hȩc. Primꝰ
ṡmon qui dicitur petrus. & andreas
frater eius. Ia cobus zebedei. & iohan¬
nes frater euis. Philippus & bartho¬
lo meus: Thomas. & mattheus publi¬
canus. iacobus alphȩx &. tad deus.
Symon chananeus. & uidas scariothes.
qui & tradidit eum. Hos duodecim
misit iħs: prȩcipiens eis. & dicens.
Inuiam gentium ne abieritis: & inci¬
uitates samaritanorum. ne. intra

Expanded text:
perarios in messem suam et convocatis duodecim discipulis suis dedit illis potestatem spirituum inmundorum ut eicerent eos et curarent omnem languorem et omnem infirmitatem duodecim autem apostolorum nomina sunt haec primus Simon qui dicitur Petrus et Andreas frater eius Iacobus Zebedaei et Iohannes frater eius Philippus et Bartholomeus Thomas et Mattheus publicanus et Iacobus Alphei et Thaddeus Simon Cananeus et Iudas Scariotes qui et tradidit eum hos duodecim misit Iesus praecipiens eis et dicens in viam gentium ne abieritis et in civitates Samaritanoru
Abbreviated transcription (Latin):
iłis dixit eis. Quid cogitatis in ter
uos modice fidei. quia panes non
habetis: Nondum in telligitis. neq
recordamini quinq panum. in quin-¬
q milia hominum. & quot cofinoᷤ
sumpsiftis: Neq septem panum in
quatuor milia hominum. & quot
sportas sumpsistis: Quare non in¬
telligitis quia non de pane dixi uo-¬
bis. cauete afermento phariseorũ

Expanded text:
atis inter vos, modicae fidei, quia panes non habetis? Nondum intelligitis neque recordamini quinque panum in quinque millia hominum, et quot cophimos sumpsistis? Neque septem panum in quatuor millia hominum, et quot sportas sumpsistis? Quare non intelligitis quia non de pane dixi vobis
Abbreviated transcription (Latin):
uespere. dicitis Serenum erit. Ru¬
bicundum est enim cęlum. Ꝙ mane:
hodie tempestas. Ritilat enim
triste cȩlum. Faciem ergo celi duudi¬
care nostis: signa autem temporũ
non potestis. Generatio mala & ad¬¬
ultera signum querit. & signum
non dabitur ei. nisi signum ionȩ.
Et relictis illis. abiit. & cum uenis

Expanded text:
dicitis serenum erit rubicundum est enim caelum et mane hodie tempestas rutilat enim triste caelum faciem ergo caeli diiudicare nostis signa autem temporum non potestis generatio mala et adultera signum quaerit et signum non dabitur ei nisi signum Ionae et relictis ill
Abbreviated transcription (Latin):
uicula in de sertum locum seorsum.
& cum audissent turbȩ. secutiᷤͤ sunt eũ
pedestres deciuitatibus. Et exiens
uidit turbam multam. & misertus
est eis. & curauit languidos eorum.
espere autem facto. accesserunt ad
eum discipuli eius dicentes. Desertus
est locus: & ora iam preteriit. Dimit¬
te turbas. ut euntes in castella
emant sibi escas. Iħs autem dixit eis.
Non habent necesse ire. Date illis uos¬
manducare. Responderunt ei.Non
habemus hic. nisi quinq panes & du¬
os pisces. Quiait eis. Afferte illos
aspiciens in cęlum benedixit ac fregit.
deditq discipulis suis panes: discipłiꝰ
autem turbis. & manducauerunt
omnes. & saturati sunt. Et tulerunt
reliquias. duodecim cofinos frag¬
mentorum plenos. Manducantiũ
autem fuit numerus quinq milia
uirorum. exceptis mulieribus &
paruulis. E statim iussit discipu¬
los suos ascendere innauiculam. &
precedere eum trans fretum. donec
dimit ter& turbas. E dimissa tur-

Expanded text:
vicula in locum desertum seorsum et cum audissent turbae secutae sunt eum pedestres de civitatibus et exiens vidit turbam multam et misertus est eius et curavit languidos eorum vespere autem facto accesserunt ad eum discipuli eius dicentes desertus est locus et hora iam praeteriit dimitte turbas ut euntes in castella emant sibi escas Iesus autem dixit eis non habent necesse iremanducare. Responderunt ei. Non habemus hic nisi quinque panes: et duos pisces. Qui ait eis. Afferte illos aspiciens in celum benedixit et fregit: et dedit discipulis panes discipuli autem turbis et manducaverunt omnes et saturati sunt et tulerunt reliquias duodecim cofinos fragmentorum plenos manducantium autem fuit numerus quinque milia virorum exceptis mulieribus et parvulis et statim iussit discipulos ascendere in navicula et praecedere eum trans fretum donec dimitteret turbas et dim
Abbreviated transcription (Latin):
Quare in parabolis loqueris eis:
Qui respondens. ait illis. Quia uobis
datum est nosse misteriaa regni cȩ¬
lorum. illis autem non est datum.
Qui enim haboe. dabitur ei. & habun¬
dabit. Qui autem non habos. & qđ
hab& auferetur abeo. Ideo in para¬
bolis loquor eis. quia uidentes non
uident. & audientes non audiunt.
neq in telligunt:. ut adimpleatur

Expanded text:
eis qui respondens ait illis quia vobis datum est nosse mysteria regni caelorum illis autem non est datum qui enim habet dabitur ei et abundabit qui autem non habet et quod habet auferetur ab eo ideo in parabolis loquor eis quia videntes non vident et audientes non audiunt neque intellegunt et ad
Abbreviated transcription (Latin):
eum ut uel fimbriam uestimenti
eius tanger&̃. & quicumq teti¬
gerunt. salui facti sunt. Tune ac-¬
cesserunt ad eum ab hierosolimis
scribȩ & pharisei. dicentes. Quare
discipuli tui transgrediuntur tradici¬
onem seniorum: Non enim lauant
manus suas. cum panem mandu¬

Expanded text:
ut uel fimbriam uestimenti eius tangerent. et quicumque tetigerunt salui facti sunt. tunc accesserunt ad eum ab Hierosolymis scribae et Pharisaei dicentes: quare discipuli tui transgrediuntur traditionem seniorum? non enim lauant manus suas, cum panem mandu
Abbreviated transcription (Latin):
uid uobis uidetur. Di fuerint ali¬
cui centum oues. & errauerit una
ex eis. non ne relinquit nonaginta
nouem in montibus. & uadit quȩ¬
rere eam quȩ errauerat: Ꝙ si con¬
tigerit ut inueniat eam. amen di¬
co uobis quia gaudebit super eam.
magis quam super nonaginta &¬
nouem quȩ non errauerunt. Dic
non est uoluntas ante patrem ues¬
trum qui incęlis est ut pereat unꝰ

Expanded text:
uid vobis videtur? si fuerint alicui centum oves, et erraverit una ex eis: nonne relinquit nonaginta novem in montibus, et vadit quaerere eam, quae erravit? et si contigerit, ut inveniat eam: Amen dico vobis, quia gaudet super eam magis quam super nonaginta novem, quae non erraverunt. Sic non est voluntas ante Patrem vestrum, qui i
Abbreviated transcription (Latin):
& gratias agens fregit. & discipulis
mentis. tulerunt septem sportas
plenas. Erant autem qui manduca¬
uerunt quatuor milia hominum.
extra paruulos & mulieres. & di

Expanded text:
t, gratias egit, fregit, discipulisque mentis, tulerunt septem sportas plenas. Erant autem, qui manducaverunt, quatuor millia virorum, e
Abbreviated transcription (Latin):
illis. Quis erit ex uobis homo qui ha¬
beat ouem unam. & siceciderit hȩc
sabbatis in foueam. non ne tenebit &
leuabit eam: Quantomagis melior
est homo oue Itaq licos sabbatis
bene facere: Tunc ait homini. Ex¬

Expanded text:
icens: quis erit ex uobis homo qui habeat ouem unam, et si ceciderit haec sabbatis in foueam, nonne tenebit et leuabit eam? quanto melior est homo oue? itaque licet sabbatis bene facere, cum
Abbreviated transcription (Latin):
tibi habere eam. & uolens illum
occidere: timuit populum. quia si¬
cut prophetam eum habebant. Di¬
e autem natalis herodis saltauit
filia herodiadis in medio triclinio.¬
& placuit herodi. Unde cum iura¬
mento pollicitus est ei dare. quod¬
cumq postulassoe abeo. At illa pre-¬
monita amatre sua. da michi in¬
quit m disco capuđ̾ iohannis baptis¬
tȩ. & contristatus est rex. Propter
ter discum bebant. uissit dari. Misit¬
& allatum est caput eius in disco: Et

Expanded text:
tibi habere eam. Et volens illum tibi habere eam. Et volens illum occidere: timuit populum. Quia sicut Prophetam eum habebant. Die autem natalis Herodis saltavit filia Herodiadis in medio: et placuit Herodi. Unde cum juramento pollicitus ei dare quodcumque postulasset ab eo. At illa premonita a matre sua: da mihi inquit in disco caput Johannis Baptist. Et contristatus est rex, propter ter discumbentes jussit dari, misitt allatum est caput ejus in disco, et
Abbreviated transcription (Latin):
lis est homini patri familias. qui
profert de thes auro suo noua & ueteni.
⁊ factum est cum consũmassos is
parabolas istas. transiit inde: Et ui¬
niens in patriam suam. docebat eos
insinagogis eorum: ita ut miraren¬
tur & dicerent. Unde huic sapien¬
tia hȩc. & uirtutes: Nonne hic est
fabri filius: Nonne mater eius dicitꝰ
maria. &. fratres eius iacob ꝙ iosephi
& symon & uidas: & sorores eius
non ne omnes apud nos sunt: Un¬
de ergo huic omnia ista: & scanda¬
lizabantur in eo. Iħs autem dixit eis.
Non est propheta sine honore nisi
in patria sua. & in domo sua. Ꝙ non
fecit ibi uirtutes multas. propter in¬
credulitatem illorum.
Nuillo tp̃r: Audiuit herodes tetrar¬
cha famam iħi. & ait pueris suis
hic est iohannes baptista. ipse sur¬
rexit amortius. & ideo uirtutes
operantur ineo. Herodes enim te-¬
nuit iohannem. & alligauit eum.
& posuit in carcere ꝓpter herodia¬
dem uxorem philyppi fratris sui.
Dicebat enim illi iohannes. Non licoe

Expanded text:
s qui profert de thesauro suo nova et vetera et factum est cum consummasset Iesus parabolas istas transiit inde et veniens in patriam suam docebat eos in synagogis eorum ita ut mirarentur et dicerent unde huic sapientia haec et virtutes nonne hic est fabri filius nonne mater eius dicitur Maria et fratres eius Iacobus et Ioseph et Simon et Iudas et sorores eius nonne omnes apud nos sunt unde ergo huic omnia ista et scandalizabantur in eo Iesus autem dixit eis non est propheta sine honore nisi in patria sua et in domo sua et non fecit ibi virtutes multas propter incredulitatem illorum in illo tempore audiit Herodes tetrarcha famam Iesu et ait pueris suis hic est Iohannes Baptista ipse surrexit a mortuis et ideo virtutes inoperantur in eo Herodes enim tenuit Iohannem et alligavit eum et posuit in carcere propter Herodiadem uxorem fratriDicebat enim illi Johannes: non licet
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ in terrogauerunt eum discipuli
dicentes. Quid ergo scribȩ dicunt.
qđd heliam opporteat primum
uenire: At ille respondens. ait eis:
helias quidem uenturus est: & res¬
tituos omĩa. Dico autem uobis.
quia helias iam uenit. & non cog¬
nouerunt eum. sed fecerunt in eo
querumq uoluerunt. ic & filius
hominis passurus est abeis: Tunc
in tellexerunt discipuli. quia de

Expanded text:
t interrogauerunt eum discipuli dicentes: quid ergo scribae dicunt quod Heliam oportet primum uenire? lla t ille respondens ait eis: Helias quidem uenturus est et restituet omnia: dico autem uobis quia Helias iam uenit, et non cognouerunt eum, sed fecerunt in eo quaecumque uoluerunt. sic et filius hominis passurus est ab eis. tunc intellexerunt dis
Abbreviated transcription (Latin):
ater noster quies in cęlis: Scĩ ficetur
nomen tuũ. Adueniat regnum tuũ.
Fiat uoluntas tua. sicut in cęlo & in
terra. Panem nostrum super substan¬
cialem da nobis hodie. & dimitte
nobis debita nostra. sicut & nos di¬
mit timus debitoribus nostris. Et
ne inducas nos in temptationem. sed
liberanos amalo. am̃. Si enĩ dimiseri¬
tis hominibus peccata eorum: dimi¬
t& & uobis pater uester cȩlestis de:¬
licta uestra. Si aũt non dimiseritis
hominibus: nec pater uester dimita¬
uobis peccata uestra.
um autem ieiunatis. nolite fieri
sicut hypocrite tristes. Exterminant
enim facies suas: ut pareant homi¬
nibus ieiunantes. Amen dico uobis.
Tu autem cum ieiunas unge caputꝰ
tuum. & faciem tuam laua: ne uide¬
aris hominibus ie iunans: sed patri
tuo qui est in abscondito. Q pater
tuus qui uidoe in abscondito. redd&s
tibi. Nolite thesaurizare uobis thes¬

Expanded text:
ificetur nomen tuum. Veniat regnum tuum. Fiat voluntas tua sicut in coelo et in terra. Panem nostrum supersubstantialem da nobis hodie. Et dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris; et ne inducas nos in tentationem, sed libera nos a malo. si enim dimiseritis hominibus peccata eorum, dimittet et uobis pater uester caelestis delicta uestra. si autem non dimiseritis hominibus, nec pater uester dimittet peccata uestra. cum autem ieiunatis, nolite fieri sicut hypocritae tristes. exterminant enim facies suas, ut pareant hominibus ieiunaTu autem cum ieiunas inquit, unge caput tuum | et faciem tuam laua, ne uidearis hominibus ieiunans, sed Patri tuo, qui est in abscondito. et Pater tuus qui uidet in abscondito, reddet tibi. Non
Abbreviated transcription (Latin):
unt: & si salutaueritis fratres uestroᷤᷤ
tantum. quid amplius facitis: Non¬
ne & &hnici hoc faciunt: Estote
ergo uos perfecti. sicut & pater uester
celestis perfectus est.
d̾tendite ne iusticiam uestram faci¬
atis coram hominibus: ut uideamini
abeis. Alioquin mercedem non ha¬
bebitis apud patrem ur̃m. qui in cȩ

Expanded text:
 si salutaueritis fratres uestros tantum, quid amplius facitis? nonne et ethnici hoc faciunt? estote ergo uos perfecti, sicut et pater uester caelestis perfectus est. Adtendite ne iustitiam uestram faciatis coram hominibus, ut uideamini ab eis: alioquin mercedem non habebitis apud patrem uestrum, qu
Abbreviated transcription (Latin):
zizania. & alligate ea fasciculos ad
comburendum: Triticum autem
congregate in orreum meum.
Liam parabolam proposuit eis di¬
cens. Dimile est regnum cȩlorum
grano synapis. qđ accipiens homo
seminauit in agro suo: qđ minimũ
quidem est omnibus seminibus.
Cum autem creuerit. maius est om̃i¬
bus oleribus. & fit arbor. ita ut uo¬
lucres celi ueniant. & habitant in
ramis eius. Aliam parabolam locu¬
tus est eis. Dimile est regnum cȩlo
rum fermento. qđ acceptũ mulier
abscondit infarine satis tribus. do¬
nec fermentatum est totum. Hȩc
omnia locutus est iħs inparabolis
ad turbas: & sine parabolis non lo¬
quebatur eis. Ut ad impleretur
quod dictum est per prophetam
dicentem. Aperiam in parabolis os
meum. eructuabo abscondita a con¬
stitutione mundi.¬

Expanded text:
 alligate ea in fasciculos ad comburendum. Triticum autem congregate in horreum meum. Aliam parabolam proposuit eis dicens. Simile est regnum celorum grano sinapis: quod accipiens homo seminavit in agro suo. Quod minimum quidem est omnibus semicum autem creverit maius est omnibus holeribus et fit arbor ita ut volucres caeli veniant et habitent in ramis eius aliam parabolam locutus est eis simile est regnurum fermento: quod acceptum mulier abscondit in farine satis tribus: donec fermentatum est totum. Hec omnia locutus est Jesus in parabolis ad turbas. Et sine parabolis non loquebquod dictum erat per Prophetam dicentem: « Aperiam in parabolis os meum: eructabo abscondita a constitutione mundi
Abbreviated transcription (Latin):
Nuillotpr. Abiit iħs sabbato
per sata. Hiscipuli autem eius esurien¬
tes coeperunt uellere spicas. & mandu¬
licos eis facere sabbatis. At ille dixit¬
eis. Non legistis quid fecerit dauid
quando esuriit & qui cum eo erant.
quomodo in trauit in domum dei.&
panes propositionis comedit. quos
legistis in lege quia sabbatis sacerdo¬
tes in templo sabbatum uiolant. &
sine crimine sunt: Dico autem uo¬
bis. quia templo maior est hic. Si
autem sciretis quid est misericordiã
uolo & non sacrificium. numquam
condempnas setis in nocentes. Dñs est
enim filius hominis. & iam sabbati.
t cum inde transsissoe. uenit in syna¬

Expanded text:
n illo tempore abut Iesus sabbato per sata, discipuli autem eius esurientes coeperunt uellere spicas et mandulicet eis facere sabbatis, respondit, Nonne legistis quid fecerit Dauid quando esuriit & qui cum eo erant, quomodo intrauit in domum Dei, & panes propositionis comedit, quos cerdotes in templo sabbatum violant et sine crimine sunt dico autem vobis quia templo maior est hic si autem sciretis quid est misericordiam volo et non sacrificium numquam condemnassetis innocentes dominus est enim Filius hominis etiam sabbati et cum inde transiss
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Omnis qui audit uerbum regni
& non intelligit. uenit malus os ra¬
pit quod seminatum est in corde eiꝰ.
Hic est qui secus uiam seminatus est:
Qui autem super petrosa semina¬
tus est. Hic est qui uerbum audit.&
continuo cum gaudio accipit illud.
non hab& autem in se radicem. sed est
temporalis. Facta autem tribulatione
& per secutione propter uerbum.
continuo scandalitatur. Qui autem
seminatus est inspinis. hic est qui uer¬
bum audit. & sollicitudo scłi istius
o fallacia diuiciarum suffocat uer¬
bum. & sine fructu efficitur. Qui
uero in terram bonam seminatus est.
hic est qui audit uerbum & in telligit.
& fructum affert. & facit aliud quidem
centessimum. aliud autem sexa
dicens. Simile. factum est regnũ
cȩlorum homini. qui seminauit bo¬
num semen in agro suo. Cum autẽ

Expanded text:
t: Omnis, qui audit verbum regni, & non intelligit, venit malus, & rapit quod seminatum est in corde ejus. hic est qui secus viam seminatus est. Qui autem super petrosa seminatus est, hic est qui verbum audit, et continuo cum gaudio accipit illud: non habet autem in se radicem, sed est temporalis: facta autem tribulatione et persecutione propter verbum, continuo scandalizatur. Qui autem seminatus est in spinis, hic est qui verbum audit, et sollicitudo saeculi istius et fallacia divitiarum, suffocat verbum, et sine fructu efficitur. Qui vero in terram bonam seminatus est, hic est, qui audit verbum, et intelligit, et fructum affert, et facit aliud quidem centesimum, aliud autem sexagdicens: Simile factum est regnum coelorum homini, qui seminavit bonum semen in agro suo. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
uidentes uidebitis & non uidebitis.
n crassatum est enim corpopuli huius.
& auribus grauiter audierunt: &
oculos suos concluserunt: nequando
oculis uideant. & auribus audiant:
& corde in tellegant. & conuertantur
& sanem eos. Uri autem beati
oculi quiꝰ uident. & aures uestrȩ quia
audiunt. Amen quippe dico uobiꝰ.
quia multi prophetȩ & iusti cupier̃
uidere quȩ uidetis. & non uiderunt:
& audire quȩ auditis. & non audier̃.

Expanded text:
s incrassatum est enim cor populi huius et auribus graviter audierunt et oculos suos cluserunt nequando oculis videant et auribus audiant et corde intellegant et convertantur et sanem eos vestri autem beati oculi quia vident et aures vestrae quia audiunt amen quippe dico vobis quia multi prophetae et iusti cupierunt videre quae videtis et non viderunt et audire
Abbreviated transcription (Latin):
cumq autem ciuitatem aut castellũ
in traueritis. in terrogate quis in ea
dignus sit. & ibi manete. donec exeatis.
ntrantes autem in domum salutate
ueni& pax uestra suꝑ eam. Sin autẽ
non fuerit digna: pax uestra ad uos re¬
uertetur. & quicumq non receperit
uos. neq audierit sermones uestros.
exeuntes foras de domo uel de ciuitate:
ex cutite puluerem de pedibus uestris.
Amendico uobis. tolerabilius erit terrȩ
sodomorum & gomorreorum indie
iudicii. quam illi ciuitati.
CCE ego mitto uos sicut oues in medio

Expanded text:
tellum intraueritis, interrogate, quis in ea dignus sit, et ibi manete, donec exeatis. intrantes autem in domum salutate ueniat pax uestra super eam: sin autem non fuerit digna, pax uestra ad uos reuertetur. et quicumque non receperit uos neque audierit sermones uestros, exeuntes foras de domo uel de ciuitate excutite puluerem de pedibus uestris. amen dico uobis, tolerabilius erit terrae Sodomorum et Gomorraeorum in die iudicii quam illi ciuitati. ecce
Abbreviated transcription (Latin):
annem prophetauerunt. E si uultis
reciꝑe: ipse est helias qui uenturus est:
Qui habet aures audiendi. audiat. Cui
autem similem eftimabo generationẽ
istam: Similis est pueris sedentibus
in foro. qui clamantes coequalibus di¬
cunt. Cecinimus uobis. & non saltastiᷤ.
Lamentauimus: & non plan xistis. Ue¬
nit enm iohannes neq manducans

Expanded text:
m prophetaverunt et si vultis recipere ipse est Helias qui venturus est qui habet aures audiendi audiat cui autem similem aestimabo generationem istam similis est pueris sedentibus in foro qui clamantes coaequalibus dicunt cecinimus vobis et non saltastis lamentavimus et non planxistis venit enim Iohannes neque manduca
Abbreviated transcription (Latin):
fueritis. remicietur uobis. Quid aũt
uides festucam in oculo fratris tui.
& trabem in oculo tuo non uides:
Aut quomodo dicis fratri tuo ᷤ. sine
ciciam festucam de occulo tuo. & ecce
trabes est in occulo tuo: Hipocrita.
eiceprimum trabem de oculo tuo
& tunc uidebis eicere festucam de
oculo fratris tui. Nolite dare scm̃

Expanded text:
tur vobis. Quid autem vides festucam in oculo fratris tui, et trabem in oculo tuo non vides? Aut quomodo dicis fratri tuo, Sine ejiciam festucam de oculo tuo: et ecce trabes est in oculo tuo? Hypocrita, ejice primum trabem de oculo tuo; et tunc videbis ejicere festucam de oculo
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Scd̾m fidem ur̃ãm fiat uob̾.
& apertisunt oculi eorum. E commi¬
natus est illis iħs dicens. Uidete ne
quis sciat. Illi autem exeuntes diffa¬
mauerunt eum in totam terram illã.
Egressis autem illis. ecce obtulerunt
ei hominem mutum. & demonium ha¬
bentem. & eiecto demonio. locutus est
mutus. Et miratesunt turbȩ. dicentes.
Numquam apparuit sic inisrł. Pharis¬
ei autem dicebant: In principe demo¬
niorum eicit demones.

Expanded text:
m fiat vobis. Et aperti sunt oculi eorum, et comminatus est illis Jesus, dicens: Videte ne quis sciat. Illi autem exeuntes, diffamaverunt eum in tota terra illa. Egressis autem illis, ecce obtulerunt ei hominem mutum, daemonium habentem. Et ejecto daemonio, locutus est mutus, et miratae sunt turbae, dicentes: Numquam apparuit sic in Israel. Pharisaei autem dicebant: In principe daemoniorum ejicit daemones.
Abbreviated transcription (Latin):
bibemus. aut qͦ operiemur. Hȩc
enim omnia gentes inquirunt.
Seit enim pater uester. quia his om̃i¬
bus indigetis. Querite autem pri¬
mum regnum dĩ & iusticiam eius.¬
& hȩc omnia adicientur uobis. Ho¬
lite ergo solliciti esse in crastinum
crastinus enim dies sollicitus eritꝰ
sib ipsi sufficit diei malitia sua.

Expanded text:
periemur? haec enim omnia gentes inquirunt. scit autem pater uester quia his omnibus indigetis. quaerite autem primum regnum dei et iustitiam eius, et omnia haec adponentur uobis. nolite ergo solliciti esse in crastinum; crastinus enim dies sollicitus erit sibi ipse. sufficit diei malitia sua.
Abbreviated transcription (Latin):
stabat in litore & locutus est eis
multa in parabolis. dicens. Ecce exiit
qui seminat seminare & dum semi
& uenerunt uolucres. & comederunt
ea. Alia autem ceciderunt in petrosa.
ubi non habebat terram multam.

Expanded text:
surgat. LII. Et locutus est eis multa in parabolis dicens: Ecce exiit qui seminat seminare semen suum: et venerunt volucres et comederunt ea. Alia autem ceciderunt in petrosa ubi non
Abbreviated transcription (Latin):
Ucerna corporis tui. est oculus tu
totum corpus tuum lucidum erit.
Si autem oculus tuus nequam fuerit:
totum corpus tuum tenebrosum erit:
Si ergo lumen quod in te est tenebrȩ
sunt: ipse tenebre quante erunt:
e mo potest duobus dñis seruire.
Aut enim unum odio habebit &

Expanded text:
corporis tui est oculus. Si totum corpus tuum lucidum erit: si autem oculus tuus nequam fuerit, totum corpus tuum tenebrosum erit. Si ergo lumen quod in te est tenebrae sunt, ipsae tenebrae quantae erunt? Nemo potest duobus dominis servire: aut enim u
Abbreviated transcription (Latin):
lum aduersum uos mentientes. prop¬
ter me. Gaudete & exultate. quoniã
merces uestra copiosa est in cęlis. Dic
enim persecuti sunt & prophaas. qui
fuerunt ante uos. Cos estis sal
terrȩ. Quod si sal euanuerit. in quo
sallietur: Ad nichilum ualos ultra.
nisi ut mittatur foras. & conculeetur
ab hominibus. Uos estis lux mundi.
Non potest ciuitas abscondi supra mon

Expanded text:
rsum vos mentientes propter me gaudete et exultate quoniam merces vestra copiosa est in caelis sic enim persecuti sunt prophetas qui fuerunt ante vos vos estis sal terrae quod si sal evanuerit in quo sallietur ad nihilum valet ultra nisi ut mittatur foras et conculcetur ab hominibus vos estis lux mundi non
Abbreviated transcription (Latin):
& terra nephtalim. uia maris trans
iordanem galileȩ gentium. Populus
qui sedebat in tenebris: lucem uidit
magnam. & sedentibus in regione
umbrȩ mortis. lux orta est eis. Ex in¬
de cepit iħs predicare & dicere.¬
Poenitentiam agite : ad propinquabit
enim regnum cęlorum.

Expanded text:
Nephtalim, via maris trans Jordanem Galilaeae gentium, populus qui sedebat in tenebris, vidit lucem magnam, sedentibus in regione umbrae mortis, lux orta est eis. Exinde coepit Jesus praedicare et dicerePoenitentiam agite, appropinquabit enim regnum coelorum
Abbreviated transcription (Latin):
ne complacuit animȩmeȩ. Ponam
spritum meum suꝑ eum. & iudicium
gentibus nunciabit. Non contendos.
neq clamabit. neq audios aliquis
in plateis uocem eius. Arundinem
quassatam non confringae. & linum
fumigans non extingu&. donec eiciat
ad uictoriam uidicium : & in nomine
eius gentes sperabunt: Tunc oblatꝰ
est ei demonium habens cecus & mu¬
tus. & curauit eum. ita ut loquetur
& uider&. & stupebant omnes turbȩ.¬
& dicebant. Num quid hic est filius
dauid: Pharisei autem audientes di¬
xerunt. Hic non eicit demones. nisi
in beel zebub principe de moniorũ.
Iħs autem sciens cogitationes erum.
dixit eis. Omne regnum diuisum
contrase de solabitur. &. om̃is ciuitas¬
& domus diuisa contrase non stabit.
& si sathanas sathanan eicit. aduersus
se diuisus est: quomodo ergo stabit
regnum eius: & si ego in beelzebub
eicio demones. filii ur̃i in quo eiciunt:¬
Ideo ipsi iudices uestri erunt. Si aũt
ego in sp̃u dĩ eicio de mones. igitur
peruenit in uos regnum dei. Aut quo¬

Expanded text:
ne complacuit animæ meæ. Ponam super eum spiritum meum, & iudicium gentibus nunciabit. Non contendet, neque clamabit, neque audiet aliquis in plateis vocem eius. Arundinem quassatam nō confringet, & lignum fumigās non extinguet, donec eiiciat ad victoriam iudiciū, eius gentes sperabunt tunc oblatus est ei daemonium habens caecus et mutus et curavit eum ita ut loqueretur et videret et stupebant omnes turbae et dicebant numquid hic est FiliDauid? Pharisaei autem audientes dixerunt: hic non eicit demones nisi in Belzebul principe demoniorum. Iesus autem sciens cogitationes eorum dixit eis: omne regnum diuisum contra se desolabitur, et cetvel domus divisa contra se, non stabit; si enim Satanas Satanam ejicit, adversum se divisus est: quomodo ergo stabit regnum ejus? Quod si ego in Beelzebub jicio daemonia, filii vestri in quo ejiciuntIdeo ipsi judices vestri erunt. Si autem ego in spiritu Dei ejicio daemones, igitur pervenit in vos regnum Dei. Aut quo
Abbreviated transcription (Latin):
achim. Fliachim autem. genuit
axor. Azor autem: genuit sadoch.
Sadoch autem: genuit achim. Achĩ
autem: genuit eliud. Eliud au-¬
tem: genuit eleazar. Eleazar au-¬
tem: genuit matthan. Matthan
autem: genuit iacob. Iacob autẽ.
genuit ioseph uirum mariȩ: de
qua natus est ihesus. qui uocatur
cristus. Omnes ergo generationes.
ab abraham usq ad dauid: genera-¬
rationes quatuordecim. Ꝙa dauid
usq ad transmigrationem babylonis.
generationes quatuordecim. Et
a transmigratione babylonis usq
ad cristum : generationes quatuor¬
decim. Gristi autem generatio

Expanded text:
tem genuit Azor Azor autem genuit Saddoc Saddoc autem genuit Achim Achim autem genuit Eliud Eliud autem genuit Eleazar Eleazar autem genuit Matthan Matthan autem genuit Iacob Iacob autem genuit Ioseph virum Mariae de qua natus est Iesus qui vocatur Christus omnes ergo generationes ab Abraham usque ad David generationes quattuordecim et a David usque ad transmigenerationes quatuordecim. Et a transmigratione Babylonis usque ad Christum, generationes quatuordecim. Christi autem generatio
Abbreviated transcription (Latin):
multos pharis eoꝵ & saduceorum
uenientes ababtis mum suum: dixit
eis. Progenies uiperarum quis de¬
monstrauit uobis fugłre afutura
ira: Facite ergo fructum dignum
poenitentiȩ & ne uelitis dicere in.¬
trauos. patrem habemus abraham.

Expanded text:
« multos Pharisaeorum et Sadducaeorum venientes ad baptismum suum, dixit eis: Progenies viperarum, quis demonstravit vobis fugere a futura ira? Facite ego fructum dignum poenitentiae: et ne velitis dicere intra vos, Patrem habemus Abraham;
Abbreviated transcription (Latin):
autem : genuit salmon. Sal-¬
mon autem: genuit boor de
rahab. Boor autem: genuit
obed ex ruth. Obed autem: ge-¬
nuit iesse. Iesse autem: genuit
dauid regem. Dauid autem rex.
genuit salomonem ex ea quȩ fuit
uriȩ. Salomon autem. genuit

Expanded text:
autem genuit Salmon. Salmon autem genuit Booz de Rahab. Booz autem genuit Obed ex Ruth. Obed autem genuit Jesse. Jesse autem genuit David regem. 10 David autem rex genuit Salomonem ex ea quae fuit U
Abbreviated transcription (Latin):
accedens temptator. dixit ei. Sifilius
dĩ es. dic ut lapides ifti panes fiant.
Qui respondens dixit. Seriptum est.
Non in pane. solo uiuit homo. sed
in om̃i uerbo quod procedit de ore
dei: Tunc adsupsit eum diabolus
in scãm ciuitatem. & statuit eum su.¬
pra pinnaculum templi: & dixit ei.
Difilius dĩ es. mitete deorsum. Dcrip

Expanded text:
temptator dixit ei si Filius Dei es dic ut lapides isti panes fiant qui respondens dixit scriptum est non in pane solo vivet homo sed in omni verbo quod procedit de ore Dei tunc adsumit eum diabolus in sanctam civitatem et statuit eum supra pinnaculum templi et dixit ei si Fili
Abbreviated transcription (Latin):
am excepta fornicationis causa.
facit eam mechari. & qui dimissam
duxerit: ad ulterat.
terum audistis. quia dictum est an¬
tiquis. Non per iurabis reddes autẽ
dño uramenta tua. Ego autem di¬
co uobis. non uirare omnino. neq
per cęlum. quia thronus dei est.Neq
ꝑ terram. quia scabellum pedum eiꝰ
est. Neq per iherosolimam. quia ci¬
uitas est magni regis. Neq ꝑ capud
tuum uiraueris: quia non potes
unum capillum album facere. aut
nigrum. Sit autem sermo uester. est.
est: Non. non. Quod autem his ha¬
bundantius est: amalo est. Audiftis
quia dictum est. oculum pro oculo.
& dentem ꝓdente. Ego autem di¬
co uobis. non ressistere malo. Ded
siquis te percusserit in dexterã maxil

Expanded text:
causa facit eam moechari: et qui dimissam duxerit adulterat. iterum audistis, quia dictum est antiquis: non periurabis: reddes autem domino iuramenta tua. ego autem dico uobis non iurare omnino, neque per caelum, quia thronus dei est, neque per terram, quia scabellum pedum eius est, neque per Hierosolymam, quia ciuitas est magni regis, neque per caput tuum iuraueris, quia non potes unum capillum album facere aut nigrum. sit autem sermo uester: est est, non non: quod autem his abundantius est, a malo est. audistis, quia dictum est: oculum pro oculo et dentem pro dente. ego autem dico uobis non resistere malo, sed si quis te percusserit i
Abbreviated transcription (Latin):
Bene. Propter incredulitatem fra-¬
cti sunt: tu autem fide stas. Noli
altum sapere: sed time. Si enim
ds̃ naturalibꝰ ramis ñ pepercit. ne.
forte nec tibi parcat. Uide er.¬
go bonitatem. & seueritatem dĩ.
In eos quidem qui ceciderunt.
seueritatem: in te autẽ bonitatẽ. si

Expanded text:
Bene: propter incredulitatem fraBene: propter incredulitatem fracti sunt. Tu autem fide stas: noli altum sapere, sed time, Si enim Deus naturalibus ramis non pepercit: ne forte nec tibi parcat. Vide ergo bonitatem, et severitatem Dei: in eos quidem, qui ceciderunt, seve
Abbreviated transcription (Latin):
captioneni. & in scandalum.
& in retributionem ipsis. Obscu-¬
rentur oculi eorum ne uideant.
& dorsum eorum semper in-¬
curua. Dico ergo. Numquid
sic offenderunt ut caderent: Absit.
Sed illorum delicto salus gen-
tibus : ut illos emulentur. Quod
si delictum illorum diuitię sunt
mundi. & diminutio eorum di-¬
uitiȩ gentiumꝰ quanto magis
plenitudo eorum: Uobis enim
dico gentibus. Qouam diu qui-¬
dem ego sum gentium apostolus.
ministerium meum honorificabo:
siquo modo ad emulandum pro-¬
uocem carnem meam: & saluos
faciam aliquos ex illis. Si enim
amissio eorum reconciliatio est
mundiꝰ quȩ assumptio. nisi uita
ex mortuis: Quod si de libatio¬
est sancta: & massa. Et si radix
sancta. & rami. Quod si aliqui
ex ramis fracti sunt. tu autem
cum oleaster esses insertus es
in illis: & socius radicis. & pin-¬
guedinis oliuę factus es: noli
gloriari aduersus ramos. Quod
si gloriaris: non tu radicem por-¬
tas : sed radix te:. Dicis ergo.
Fracti sunt rami: ut ego inserar.

Expanded text:
alum, et in retributionem illis. Obscurentur oculi eorum, ne videant: et dorsum eorum semper incurva. Dico ergo: Numquid sic offenderunt ut caderent? Absit. Sed illorum delicto salus est gentibus, ut illos aemulentur. Quod si delictum illorum divitiae sunt mundi, et diminutio eorum divitiae gentium: quanto magis plenitudo eorum? Vobis enim dico gentibus: Quamdiu quidem ego sum gentium apostolus, ministerium meum honorificabo, si quomodo ad aemulandum provocem carnem meam, et salvos faciam aliquos ex illis. Si enim amissio eorum, reconciliatio est mundi: quae assumptio, nisi vita ex mortuis? Quod si delibatio sancta est, et massa: et si radix sancta, et rami. Quod si aliqui ex ramis fracti sunt, tu autem cum oleaster esses, insertus es in illis, et socius radicis, et pinguedinis olivae factus es, noli gloriari adversus ramos. Quod si gloriaris: non tu radicem portas, sed radix te. Dices ergo: Fracti sunt rami, ut ego inserar.
Abbreviated transcription (Latin):
interpellat dm̃ aduersus israhel:
Dñe. prophetas tuos occiderunt:
altaria tua suffoderunt: & ego
relictus sum solus: & querunt
animam meam. Sed quid dicit
illi diuinum responsum: Reli.¬
qui michi seꝑtem milia uirorum.
qui non curuauerunt genua
ante baal. Sic ergo & in hoc.
tempore:. reliquiȩ secundum
electionem gratiȩ saluę facte
sunt. Si autem gratia: iam
non ex operibus. Alioquin: gra¬¬
tia iam non est gratia. Quid
ergo: Quod querebat israhel
hoc non est consecutus. electio

Expanded text:
interpellat Deum adversus Israhel interpellat Deum adversus Israhel Domine prophetas tuos occiderunt altaria tua suffrelictus sum solus, & quaerunt animam meam. Sed quid dicit illi divinum responsum? « Reliqui mihi septem millia virorum, qui non curvaverunt genua ante Baal . » Sic ergo in hoc tempore reliquiae secundum electionem gratiae Dei salvae ulo: si autem gratia, iam non ex operibus; alioquin gratia iam non est grastia. quid ergo? quod quaerebat Israel, hoc non est consecutus. quare non
Abbreviated transcription (Latin):
predicabunt: nisi mit tantur.
Sicut seriptum est. Quam spe.¬
ciosi pedes eulangelirantium pa¬
cem. eulangelizantium bona.
Sed non omnes obediunt euan¬
gelio. Esayas enim dicit. Dñe.
quis credidit auditui nostro
Ergo fides ex auditu. Auditus
autem: Per uerbum xp̃i. Sed
Et quidem in omnem terram exi-¬
uit sonus eorum: & in fines
orbis terrȩ: uerba eorum. xXiuii¬
ed dico. Numquid israhel non
cognouit: Primus moyses di-¬
cit. Ego ad emulationem uos
adducam in nongentem: in gen.¬
tem insipientem: in iram uos
mittam. Esayas autem aud&e:
& dicit. Inuentus sum non que-¬
rentibus me: palam apparui
his qui me non interrogabant.
Ad ifrahel autem dicit. Tota die
expandi manus meas ad popu-¬
lum non credentem: & contradi-¬
centem michi. Dico ergo. Num.¬
quid reppulit ds populum su-¬
um: Absit. Nam & ego israhe¬
lita sum. ex semine abraham.
de tribu beniamin. Non reppu¬¬
lit ds̃ plebem suam: quam pręs-¬
ciuit. An nescitis in helya quid
dicit seriptura: quem ad modum

Expanded text:
nt, nisi mittantur? Sicut scriptum est: Quam speciosi pedes evangelizantium pacem, evangelizantium bona! Sed non omnes obediunt Evangelio. Isaias enim dicit: Domine, quis credidit auditui nostro? Ergo fides ex auditu: auditus autem per verbum Christi Et quidem in omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum. Sed dico: Numquid Israel non cognovit? Primus Moyses dicit: Ergo ad aemulationem vos adducam in non gentem: gentem insipientem, in iram vos mittam. Isaias autem audet, et dicit: Inventus sum a non quaerentibus me: palam apparui iis, qui me non interrogabant. Ad Israel autem dicit: Tota die expandi manus meas ad populum non credentem, et contradicentem.  Cap. XI. Dico ergo: Numquid Deus repulit populum suum? Absit. Nam et ego Israelita sum ex semine Abraham, de tribu Benjamin. Non repulit Deus plebem suam quam praesciit an nescitis in Helia quid dicit scriptura quemadmodum
Abbreviated transcription (Latin):
suam quȩrentes statuere : iustitię
dĩ non sunt subiecti.
inis enĩ legis xp̃s ad iustitiam om.¬
ni credenti. Moyses enim scri.
tia. dicit sic. Ne dixeris in corde
tuo: quis ascendit in cęlum: id est

Expanded text:
es statuere, justitiae Dei non sunt subjecti. Finis enim legis Christus ad justitiam omni credenti. Moyses enim scripstia, sic dicit. Ne dixeris in corde tuo quis ascendet in coelum : id est
Abbreviated transcription (Latin):
ergo dicemus : quod gentes quȩ
non sectabantur iustitiam: aꝑ-.¬
prehenderunt: iustitiam: iustiti.¬
am autem: quȩ ex fide est: israhel
uero sectando legem iustitie:
in legem iustitiȩ non peruenit.
Quare : Qouia non ex fide : sed
quasi ex operibus. Offenderunt
enim in lapidem offensionis: si.¬
cut scriptum est. Ecce pono
in syon lapidem offensionis: &
petram scandali. Q omnis qui

Expanded text:
ergo dicemus, quod gentes, quae non sectabantur iustitiam, adprehenderunt iustitiam, iustitiam autem, quae ex fide est, Israel uero sectans legem iustitiae in legem iustitiae non peruenit. quare? quia non ex fide, sed quasi ex operibus. offenderuenim in lapidem offensionis, sicut scriptum est: Ecce pono in Sion lapidem offensionis, et petram scandali. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
omnes qui ex israhel. hi sunt
israhelitȩ: neq qui semen sunt
abrahȩ. omnes filii : sed in ysaac
uocabitur tibi semen: id est.
non qui filii carnis. hi filii dĩ.
sed qui filii sunt promissionis.
estimantur in semine. Promissi.¬
onis enim uerbum. hoc est.
Secundum hoc tempus ueniam.
& erit sarȩ filius. Non solum
autem illi: sed & rebecca ex uno
concubitu habens ysaac patris
nostri. Cum enim nondum na-¬
ti fuissent. aut aliquid egissent¬
boni aut mali: ut secundum ele.¬
ctionem propositum dĩ maner&e.
non ex operibus sed ex uocante
dictum est ei. quia maior serui&
minori : sicut scriptum est. Lacob
dilexi: esau autem odio habui.
Quid ergo dicemus: Numquid
iniquitas est apud dm̃: Absit.
Moysi enim dicit. Miserebor cui
misereor . & misericordiam pręs

Expanded text:
omnes qui ex Israel, hi sunt Israelitae; neque quia semen sunt Abrahae, omnes filii: sed, in Isaac vocabitur tibi semen. Id est: Non qui filii carnis, hi filii Dei; sed qui filii sunt promissionis aestimantur in semine. Promissionis enim verbum hoc est, Secundum hoc tempus veniam, et erit Sarae filius. Non solum autem illa: sed et Rebecca ex uno concubitu habens, Isaac patris nostri. Cum enim nondum nati fuissent, aut aliquid boni egissent, aut mali ut secundum electionem propositum Dei maneret non ex operibus sed ex vocante dictum est ei quia maior serviet minori sicut scriptum est Iacob dilexi Esau autem odio habui quid ergo dicemus numquid iniquitas apud Deum absit Mosi enim dicit miserebor cuius misereor et mi
Abbreviated transcription (Latin):
ptura pharaoni. Quia in hoc
ipsum excitaui te. ut ostendam
in te uirtutem meam: & ut
annuntietur nomen meum in
uniuersa terra. Ergo eui uult
miseretur: & quem uult indiirat.
Dicis itaq mͥ: Quid adhuc queritur:
Uoluntati enim eius. quis resistit:
O homo: tu quis es qui respondeas
dõ Numquid dicit figmentũ
ei qui se finexit: quid me fecistisie:

Expanded text:
ptura Pharaoni quia in hoc ipsum excitavi te ut ostendam in te virtutem meam et ut adnuntietur nomen meum in universa terra ergo cuius vult miseretur et quem vult indurat dicis itaque mihi quid adhuc queritur voluntati enim eius quis resistit o homo tu quis es qui respondeas Deo numquid dicit figmentum ei qui se finxit quid
Abbreviated transcription (Latin):
eritatem dico in xp̃o. non men-¬
tior : testimonium perhibente.¬
michi conscientia mea in spiritu
sancto: quia tristitia est michi
magna. & continuus dolor cor-¬
di meo. Oꝑtabam enim ego
ipse anathema esse a xp̃o pro
fratribus meis qui sunt cognati
mei secundum carnem: qui sunt
israhelitȩ : quorum ad optio est
filiorum: & gloria. & testamen-¬
tum. & legis latio: & obsequium.
& promissa: quorum funt patres.

Expanded text:
eritatem dico in Christo, non mentior, testimonium mihi perhibente conscientia mea in Spiritu sancto: quoniam tristitia mihi magna est, et continuus dolor cordi meo. Optabam enim ego ipse anathema esse a Christo pro fratribus meis, qui sunt cognati mei secundum carnem, qui sunt Israelitae, quorum adoptio est filiorum, et gloria, et testamentum, et legislatio, et obsequium, et promissa: quorum patres, et
Abbreviated transcription (Latin):
pacientia uasa irȩ apta in inte.¬
ritum: ut ostender& diuitias
gloriȩ suȩ in uasa misericordiȩ.
quȩ preparauit in gloriam.
quos & uocauit. non solum ex
iudeis. sed etiam ex gentibus:
sicut in osee dicit. Uocaui non
plebem meam. plebem meam:¬
& non misericordiam consecutã:
misericordiam consecutam. Et
erit: in loco ubi dictum est eis
non plebs mea uos : ibi uocabun.¬
tur filii dĩ uiui. Esayas autem
clamat. pro israhel. Si fuerit
numerus filiorum israhel tam.¬
quam arena maris. reliquiȩ sal-¬
ue fient. Uerbum enim consũmans
& abbreuians in ȩguitatȩ : quia uer-¬
bum breuiatum faci& dñs su-¬

Expanded text:
apta in interitum, ut ostenderet divitias gloriae suae in vasa misericordiae, quae praeparavit in gloriam, quos et vocavit nos non solum ex Judaeis, sed etiam ex gentibus: sicut in Osee dicit: Vocavi non plebem meam, plebem meam,non misericordiam consecuta, misericordiam consecutam. Et erit in loco ubi dictum est eis: Non plebs mea vos, ibi vocabuntur filii Dei vivi. Isaias autem clamat pro Israel: Si fuerit numerus filiorum Israhel tamquam harena maris, reliqui eorum salui fient. uerbum enim consummans et breuians in aequitatem. quia uerbum breuiatum faciet deus
Abbreviated transcription (Latin):
minationibus & in cunctis ini-¬
quitatibus suis: & saluos eos fa-¬
ciam de uniuersis sedibus suis
in quibus peccauerunt: & mun-¬
dabo eos. & erunt michi ꝑo¬
pulus: & ego ero eis dĩ. Et
seruus meusꝰ dauid rex super
eos: & pastor unus erit omnium
eorum. In iudiciis meis ambula-¬
bunt: & mandata mea custodient
& facient ea: & habitabunt su-¬
per terram quam dedi seruo
meo iacob. in qua habitauerunt
patres uestri: & habitabunt su¬
per eam ipsi & filii eorum: &
filii filiorum eorum usq insem¬
piternum. Et dauid seruus meus
princeps eorum in perpetuum.
Et percutiam illis fędus pacis.
pactum sempiternum erit eis.
Et fundabo eos & multiplicabo.
& dabo sanctificationem meam
in medio eorum in perpetuum.
Et erit tabernaculum meum in
eis: & ero eis ds̃: & ipsi erunt mi-¬
chi populus. Et scient gentes
quia ego dñs sanctificator israhel.
cum fuerit sanctificatio mea in
medio eorum in perpetuum.

Expanded text:
minationibus suis, & cunctis iniminationibus suis, & cunctis iniquitatibus suis: & salvos eos faciam de universis sedibus, in quibus peccaverunt, & emundabo eos, & erunt mihi populus, & ego ero eis Deus. v.24. Et servus meus David rex super eos, & pastor unus erit omnium eorum: in judiciis meis ambulabunt, mandata mea custodient, & facient ea. v.15. Et habitabunt super terram quam dedi servo meo Jacob, in qua habitaverunt Patres vestri, & habitabunt super eam ipsi, & filii eorum, & filii filiorum eorum usque in sempiternum: & David servus meus princeps eorum in perpetuum. v.26. Et percutiam illis faedus pacis, pactum sempiternum erit eis; & fundabo eos, & multiplicabo, & dabo sanctificationem meam in medio eorum in perpetuum. v.27. Et erit tabernaculum meum in eis, & ero eis Deus, & ipsi erunt mihi populus. v.28. Et scient gentes, quia ego Dominus sanctificator Israel, cum fuerit sanctificatio mea in medio eorum in perpetuum.
Abbreviated transcription (Latin):
alterum: & scribe super illud
ioseph. lignum ephraim & cun-¬
cte domus israhel:. sociorumq
eius. & adiunge illa unum ad
alterum tibi in lignum unum.
& erunt in unionem in manu
tua. Gum autem dixerint ad
te filii populi tui loquentes.
nonne indicas nobis quid in
his tibi uelis: loqueris ad eos.
Hȩc dicit dñs ds̃. Ecce ego assu¬
mam lignum ioseph quod est
in manu ephraym. & tribus isra.¬
hel quȩ iunctȩ sunt ei: & dabo
eas pariter cum ligno uida.
Et faciam eas in lignum unum.
& erunt unum in manu eius.
Erunt autem ligna super que
scripseris in manu tua in oculis
eorum: & dices ad eos. Hȩc dicit
dñs ds̃. Ecce ego assumam
filios israhel de medio nationum
ad quas abierunt. & congregabo
eos undiq & addiicam eos ad
humum suam: & faciam eos gen-¬
tem unam in terra in montibus
israhel: & rex unus erit omnibus
imperans. Et non erunt ultra
due gentes. nec diuidentur am.¬
plius in duo regna: neq polluen¬
tur ultra in ydolis suis & abho-

Expanded text:
alterum, et scribe super illud: alterum, et scribe super illud: Joseph lignum Ephraim, et cunctae domus Israel, sociorumque ejus. Et adjunge illa, unum ad alterum tibi in lignum unum: et erunt in unionem in manu tua. Cum autem dixerint ad te filii populi tui loquentes: Nonne indicas nobis quid in his tibi velis? Loqueris ad eos: Haec dicit Dominus Deus: Ecce ego assumam lignum Joseph, quod est in manu Ephraim, et tribus Israel, quae ei sunt junctae: Et dabo eas pariter cum ligno Juda, et faciam eas in lignum unum: et erunt unum in manu ejus. Erunt autem ligna, super quae scripseris in manu tua, in oculis eorum. Et dices ad eos: Haec dicit Dominus Deus: Ecce ego assumam filios Israel de medio nationum, ad quas abierunt: et congregabo eos undique, et adducam eos ad humum suam. Et faciam eos gentem unam in terra in montibus Israel, et rex unus erit omnibus imperans: Et non erunt ultra duae gentes, nec dividentur amplius in duo regna. Neque polluentur ultra in id