comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
drinũ cognomento stromatheũ & cyrillũ eiudẽ ciuitatis
epm & iobannẽ chrissostomũ gregoriũ & basiliũ Nec ñ¬
Sed nos potius latinos scriptores dño iuuante sectam ur
ut qm̃ italis scribimus. romanos qq̃ expositores cõmodis¬
sime indicasse uideamur. Dulcius enĩ ab uno qq̃ suscipit᷑
quod patrio sermone narratur. Vnde fieri patest : ut per
magistros agatur antiquos. quod impleri ñ potuit ꝑ nouel¬
los. Qua propt̃ tractatores uobis doctissimos indicasse fuf¬
ficiat : quando ad tales misisse cõpetens plenitudo pro-

Expanded text:
drinum cognomento Stromateum et Cyrillum eiusdem ciuitatis drinum cognomento Stromateum et Cyrillum eiusdem ciuitatis episcopum et Iohannem ChrysostomuSed nos potius Latinos scriptores, Domino juvante, sectemur; ut quoniam Italis scribimus, Romanos quoque expositores commodissime indicasse videamur. Dulcius enim ab unoquoque suscipitur, quod patrio sermone narratur. Unde fieri potest, ut per magistros agatur antiquos, quod impleri non potuit per novellos. Quapropter tractatores vobis doctissimos indicasse sufficiet, quando ad tales remisisse competens plenitudo pro
Abbreviated transcription (Latin):
Testis ẽ paulus apłs qui ex maxima parte in epłaquȩ scribit᷑
adhebreos testam̃tiue teris scriptur as. nouorũ temporũ
xp̃ĩ diuina lectione cõpleuerint & frequentim editatione
firmati cognoscere coeperint loca librorũ oportune
nominataTunc huius operis instituta quispiã fortasse
ñ in anit̃ transibit: Vbi quae legenda st̃ his duob: libris
aptissime suis locis & breuit̃ indicantur : Eoq prouenit
ut studiosi cognascant aquib: latinis expositorib: sin¬
gula quȩq: declarata st̃ : Quod si aliquid in eisdem negli¬
genter dictũ reperit Tunc quib: lingua nota est a gracis
explanatoribus quae st̃ salubrit̃ tractata ꝑquirat : Qua¬
tinus in scola xp̃i negligentiae tepore sublato uit alis agñi¬
tio flãmatis mentibus inquiratur: feruntitaq scriptu¬
ras diuinas ueteris nouiq: testamenti. ab ipso principio
usq: ad finẽ greco sermone declaras seclem̃tem alex an¬

Expanded text:
Testis est Paulus apostolus, qui ex maxima parte in epistula quae scribitur Testis est Paulus apostolus, qui ex maxima parte in epistula quae scribitur ad Hebreos Testamenti ueteris scripturas nouorum temporum  se milites Christi diuina lectione compleuerint, et frequenti meditatione firmati cognoscere coeperint loca librorum oportune nominata, tunc huius operis instituta quispiam fortasse non inaniter transit, ubi quae legenda sunt his duobus libris aptissime suis locis et breuiter indicantur; eoque prouenit ut studiosi cognoscant, a quibus Latinis expositoribus singula quaeque declarata sunt. Quod si aliquid in eisdem neglegenter dictum reperit, tunc quibus lingua nota est a Graecis explanatoribus quae sunt salubriter tractata perquirant, quatenus in schola Christi neglegentiae tepore sublato uitalis agnitio flammatis mentibus inquiratur. Ferunt itaque Scripturas diuinas ueteris nouique Testamenti ab ipso principio usque ad finem Graeco sermone declarasse Clementem Alexan
Abbreviated transcription (Latin):
dentium gressus sui contem platione sustentans. Quo¬
circa siplacet hunc debemus lectionis ordinẽ custodi¬
re. ut primũ tyrones xp̃i postquã psalmos diderint.
auctoritatẽ diuinam in codicib: emendatis iugi exerci¬
tatione meditentur. donec illis fiat dño prȩstante notis¬
sima: Neuitia librariorũ impolitis mentib: in olescant.
Quia difficile potest erui. qđ memoriȩ sinib: radicatũ
constat infigi .F. elix quidẽ anima quȩ tantimuneris
secretũ memoriae sinib: dño largiente condiderit : sed
multo felicior quiuias intelli gentiȩ uitali indagatione
cognouerit. Eoq fit ut & humanas cogitationes a senauit̃
expellat : & diuinis eloquiis salubrit̃occupetur. Multos
enim uos uidisse retinemus memoriae firmitate pol¬
lentes delocis obscurissimis inquisitos exemplis tantur
auctoritatis diuinae soluisse prapositas questiones qm̃
in alio libro clarius positum est. qđ alibi dictũ est obscurius

Expanded text:
dentium gressus sui contemplatione sustentans. Quodentium gressus sui contemplatione sustentans. Quocirca, si placet, hunc debemus lectionis ordinem custodire, ut primum tyrones Christi, postquam psalmos didicerint, auctoritatem diuinam in codicibus emendatis iugi exercitatione meditentur, donec illis fiat Domino praestante notissima, ne uitia librariorum impolitis mentibus inolescant; quia difficile potest erui, quod memoriae sinibus radicatum constat infigi. Felix quidem anima, quae tanti muneris secretum memoriae sinibus Domino largiente condiderit; sed multo felicior qui uias intellegentiae uitali indagatione cognouerit, eoque fit ut et humanas cogitationes a se nauanter expellat et diuinis eloquiis salubriter occupetur. Multos enim nos uidisse retinemus, memoriae firmitate pollentes, de locis obscurissimis inquisitos exemplis tantum auctoritatis diuinae soluisse propositas quaestiones, quoniam in alio libro clarius positum est, quod alibi dictum constat obscurius.
Abbreviated transcription (Latin):
fecerim : ꝑ quos sicut aestimo & scripturarũ diuinarum
series & saeculariũ litterarũ cõpendiosa notitia dñimu¬
nere panderetur. Minus fortasse disertos. qm̃ in eistĩ
affectata eloquentia. sed relationecessaria reperit Vt
litas uero in eẽ magna cognoscitur. quando ꝑeos discitur.
unde & salus animae & saecularis eruditio monstratur
do. quae posteris laudare fas est & p̃dicare glorio sum:
qm̃ quicquid de priscis sub laude dñi dr̃ odiosa iactantia
ñ putatur . Huc accedi quod magistrũ grauẽ pateris.
si frequent̃ interroges : Ad istos autẽ quotiens redire
uolueris. nulla asperitate morderis . Qua propt̃ dlm̃i frs
sitiones probabiles patrũ uel ut perquandã scalã uisio¬
nis ia cob: ut eorũ sensib: prouecti. ad contemplationem
dñi efficacit̃ peruenire mereamur. Ista ẽ enimfortasse
scalaia cob perquã angeli ascendunt atq descenduñ:
Cui dñs innititur lassis porrigens manũ. & fessos ascen¬

Expanded text:
ficerem; per quos, sicut aestimo, et Scripturarum diuinarum series et saecularium litterarum compendiosa notitia Domini munere panderetur – minus fortasse disertos, quoniam in eis non affectata eloquentia sed relatio necessaria reperitur; utilitas uero inesse magna cognoscitur, quando per eos discitur unde et salus animae et saecularis eruditio prouenire mdo, quae posteris laudare fas est et praedicare gloriosum, quoniam quicquid de priscis sub laude Domini dicitur, odiosa iactantia non putatur. Huc accedit quod magistrum grauem pateris, si frequenter interroges; ad istos autem quotiens redire uolueris, nulla asperitate morderis. Quapropter, dilectissisitiones probabiles Patrum uelut per quandam scalam uisionis Iacob, ut eorum sensibus prouecti ad contemplationem Domini efficaciter peruenire mereamur. Ista est enim fortasse scala Iacob, per quam angeli ascendunt atque descendunt; cui Dominus innititur, lassis porrigens manum et fessos ascen
Abbreviated transcription (Latin):
bis inbibliothecȩ nr̃ȩ sinibus reconditos do auxiliante dere li
COMMO NITIOABBATIS CONGREGA¬
TIONIS QUE MONA CHO RUM. XXXII

Expanded text:
bis in bibliothecae nostrae sinibus reconditos Deo auxiliante dereliqui. COMMONITIO ABBATIS CONGREGATIONISQVE MONACHORVM
Abbreviated transcription (Latin):
Potentius essediiudicans laesiones adutilitatem conuertere: quã
causas malorum radicitus amputare. Nam quomodo beneficio¬
rum tuorum cognoscerentur signa si& aduersae partis non mons
reris : non in nobis patraris perire: quod de creuisti miseratus as¬
sum mere. Mentum nr̃m. indulgentiatua est Dona quod
offeram: custodi quod exigas: utuelis coronare quod prestas:
Vincede nobis inuidiȩ potes tatem: quaesic decipit utdelec t&. sic
delectat ut perimat. Hostis dulcis amicus amarus est. Nos¬
tienim quam feraliter lubricu sanguis in labitur. S quamis re¬
pentibus minutatim corpus om nesollicitat: Et necius intellega¬
tur aduentus: fixum non hab& in preuaricatione uestigium: In¬
uidit prodo lortam magnis populis cumduo essent: & ad huc tem¬
porales persequitur : quos impio ambitu fecit esse mortales. Sein¬
tercipit quacelios decipit: Etnullo fine corrigimeretur: quia de

Expanded text:
potentius esse judicasti laesiones ad utilitatem convertere, quam potentius esse judicasti laesiones ad utilitatem convertere, quam causas malorum radicitus amputare. Nam quomodo beneficiorum tuorum cognoscerentur signa, si et adversae parti non monstreris, non in nobis patiaris perire quod decrevisti miseratus assumere. Meritum nostrum indulgentia tua est: dona quod offeram, custodi quod exigas, ut velis coronare quod praestas. Vince in nobis invidi potestatem, qui sic decipit, ut delectet: sic delectat, ut perimat. Hostis dulcis, amicus amarus est. Nosi enim quam feraliter lubricus anguis illabitur, squamis reptantibus minutatim corpus omne sollicitat; et ne ejus intelligatur adventus, fixum non habet impressa varicatione vestigium. Invidit proh dolor! tam magnis populis, cum duo essent; et adhuc temporales persequitur, quos impio ambitu fecit esse mortales. Se intercipit, quod alios decipit; et nullo fine corrigi meretur qui
Abbreviated transcription (Latin):
Tantaq: in scã incarnatione humili¬
tas : quanta est in diuinitate in conpraehensibilis maiestas. Perte
enim ad mirande dñe poena facta est aeterna requies. passio reme¬
diabilis: Mors fidelium salutis introitus. Haec enim perp&uedat
uiuere: quae solebat extinguere. non iniuriam qm̃qua euita mom¬
nium suscepit: merito ius peremptionis amisit. Data in dedecore
ad caelos. Vere omnipotens qui & ipsas miserias fecisti potentis:
Nullus regum aegentibus tuis parest: nullae pur purae piscatorũ
tuorum retibus ad aequantur: quando ille in mundanas tempes¬
tates inpellunt: Haec adlitus aeternae securitatis addu cunt
Pauper de nobis: diues extuo. Factuses socius mortalitatis nr̃ae:
ut nos participes redderes aeternitatis tuae. Superbiam. humili¬
tate : loetum morte prosternis. Nostienim bona facere perini¬
quos: conuertis ad ad iutorium quod praeparatum est adocendũ

Expanded text:
Tantaque fuit in sancta incarnatione humiliTantaque fuit in sancta incarnatione humilitas, quanta est in Divinitate incomprehensibilis majestas. Per te enim, admirande Domine, poena facta est aeterna requies, passio remedialis, mors fidelium salutis introitus. Haec enim perpetue dat vivere, quae solebat exstinguere; non injuria, quoniam quae vitam hominum suscepit, merito jus peremptionis amisit. Data in dedecore,ad coelos. Vere, Domine, qui sic misericorditer fecisti, potens es! Nullus regum egentibus tuis par est; nullae purpurae piscatorum tuorum retibus adaequantur; quando illae in mundanas tempestates impellunt, haec ad littus aeternae securitatis adducunt. Pauper de nobis, dives ex tuo. Factus es socius mortalitatis nostrae, ut nos participes redderes aeternitatis tuae. Superbiam humilitate curas, ac lethum morte prosternis. Nosti enim bona facere per iniquos; convertens in adjutorium, quod praeparatum est ad nocendum;
Abbreviated transcription (Latin):
rimam non dedin&: Feli cissimadenique siseru& in carne quam
inȩthere superbi angeli probantur amississe. Ad teenim dñe nemo
seerigendo peruenit : sed potius humiliatus ascendit. Cumaltissi¬
mussis: proximi orredderis supplicatione curuatus. nr̃a tibi humi¬
litas accepta est. Amas quod prote non quaeris. Desideras quod
superbiae : Et sicut illa perdiabolum origo criminum: Ita haec ꝑ
te noscitur fons esseuirtutum. Hanc tudñ e xp̃e sic nobi litare uo¬
luisti: ut eam non solum percipere sed &iam suscipere dignareris.
Subisti quippe in assumpta hominis natura iudicium: qui iudica¬
turus es mundum Cesus es flagellis: qui exaltas & humilias re¬
buistidulce utrerum dñs naturam serui dignareris assumere. Pa¬
tienter coronam spineam suscepisti: qui comples orbem terrarum
diuerso flore premiorum
Conditionem subisti mortis: qui uitam
creaturis tribuisti uniuersis

Expanded text:
sima  ms. Aud., fidelissima denique, si servet in carne quae sima  ms. Aud., fidelissima denique, si servet in carne quae in aethere superbi angeli probantur amisisse. Ad te enim, sancte Domine, nemo se erigendo pervenit: quin potius humiliatus ascendit. Cum altissimus sis, proximior redderis supplicatione curvatis. Nostra tibi humilitas accepta est. Amas quod propter te non quaeris, desideras quo nsuperbiae; et sicut illa per diabolum origo criminum, ita ista per te noscitur fons esse virtutum. Hanc tu, Domine Christe, sic nobilitare voluisti, ut eam non solum praecipere, sed etiam suscipere dignareris. Subiisti quippe in assumpta hominis natura judicium, qui judicaturus es mundum; caesus es flagellis, qui exaltas et humilias rebuisti dulce, ut rerum Dominus naturam servi dignareris assumere; patienter coronam spineam suscepisti, qui comples orbem terrarum diverso flore praemiorum; conditionem subiisti mortis, qui vitam creaturis tribuisti universis.
Abbreviated transcription (Latin):
noctisq spatia horarum congrua quantitate diuisit. Vt merito &
anime delutidationi haec supputatio ad hiberetur: quaetantarũ
rerumnatuialium dispositionibus consecratur. Restatnunc sapi¬
Restatnunc sapi¬
transilita: diuinae misericor diae nos i &ipsos uelociter offerami
perquamlenissime in luminatur cogitantis obtutus. Intellega¬
mus eum : diligamus illum Ettunc animas nr̃as uere cognosciꝰ¬
mus sideillius largitate sapimus. Ipseenim magister p̾otensat¬
que perfectus est qui& uere dicatanimaenrãe: & quaedixent eã fa¬
ciat inluminata mente cons picere. Inscola siquidem xp̃i cor indo¬
cibile non potest inueniri. quiseei tota mentis integritate tradiderit
Nec ignorare potest quod quaerit: nec amittere quod pia remune¬
ratione susceperit. Fitergo magna pretiosa diuesanima cumse¬
exproprio pauperem essecognoscit: Potenssi humilitatem saluber¬
rimam non declin&¬

Expanded text:
noctisque spatia horarum congrua quantitate divisit, ut merito et noctisque spatia horarum congrua quantitate divisit, ut merito et ad animae dilucidationem haec supputatio adhiberetur, quae tantarum rerum naturalium dispositionibus consecratur. Restat nunc, sapitransilita, divinae misericordiae nosmetipsos velociter offeramus, per quam plenissime illuminantur cogitantis obtutus. Intelligamus eum, diligamus ipsum; et tunc animas nostras vere cognoscimus, si de illius largitate sapiamus. Ipse enim magister potens atque perfectus est, qui et vera dicit animae nostrae, et quae dixerit, eam facit illuminata mente conspicere. In schola siquidem Christi cor indocibile non potest inveniri, quoniam qui se ei tota mentis integritate tradiderit, nec ignorare potest quod quaerit, nec amittere quod pia remuneratione susceperit. Fit ergo magna, pretiosa, dives anima, cumex proprio pauperem esse cognoscit; potens, si humilitatem saluberrimam non declin
Abbreviated transcription (Latin):
to uirtutes morales relatae sunt : quȩ contra uitia huius sđi uelutque¬
dam arma fortiteropponuntur: Sexto deuirtutibus animae natu
dam arma fortiteropponuntur.
Sexto deuirtutibus animae natu¬
ralibus non pauca pro fessa sunt
Septimo deorigine eius quae sunt
lecta narrauimus
Octauo sedem ipsius iudiciumq descripsimus:
lis cumsuis signis pro ut conces sum uidetur ostensa est. Vndecimo
lucidam mentem & plenam diuinitatis procaptunrãe possibilitatis
attigimus. Duo decimo despefutur scłi non nulla dño largiente
memorata sunt : ut quam in mortalem credimus: perhennes distri¬
butiones habereni hilominus sentiamus. Clausimus itaq nr̃m mu¬
nus culum numero duodenario: quicaelos diuersitate decorauit.
qui annum menstruali uenus tate composuit : quiuentos principa¬
les terrenae indigentiae prouida dispositione conces sit: quidiei¬

Expanded text:
to, virtutes ejus morales relatae sunt, quae contra vitia hujus saeculi velut quaeto, virtutes ejus morales relatae sunt, quae contra vitia hujus saeculi velut quaedam arma fortiter opponuntur. Sexto, de virtutibus animae natudam arma fortiter opponuntur. Sexto, de virtutibus animae naturalibus non pauca professa  ed., profusa sunt. Septimo, de origine ejus, quae sunt lecta, narravimus. Octavo, sedem ipsius judiciumque descripsimus. lis cum suis signis prout concessum videtur ostensa est. Undecimo, lucidam mentem et plenam divinitatis pro captu nostrae possibilitatis attigimus. Duodecimo, de spe futuri saeculi nonnulla Domino largiente memorata sunt; ut quam immortalem credimus, perennes distributiones nihilominus habere sentiamus. Clausimus itaque nostrum munusculum numero duodenario, qui coelos signorum diversitate decoravit, qui annum menstruali venustate composuit, qui ventos principales terrenae indigentiae provida dispositione concessit, qui diei
Abbreviated transcription (Latin):
gantura daeternum : solumibi morietur exitium Magnum est
hisperfrui: sed multo melius quodinde non probatur exiri. Vin¬
cunt uota: quiuocanturad prȩmia. Tuncuere cognoscunt quã
feliciter creata sint: qui adtam magnaperuenerit: O in conp̃¬
hensibilis maiestas & piaetas. Naminter operas rerum quibus
mundi habitus opificis laude completur: ui hilegregius proba¬
tur existere quam sub stantiae spintales. quaecreatorem suum pu
legentium delestationem: Haecautem ad suam beatitudinem quae
uenerantur austorem. Tempus est utquestionum uarietate dimis
sa: distorum copiosissi mam densitatem inquibus lam manipulis
colligamus: ut fidelicalculo numerata horreis memoria e compen¬
hominis animam : a&himologiae ipsius consonatione docui¬
mus: seques trantes abeauocabula quae nominum similitu¬
dine audientes confundere potuerunt Secundo definitionẽ
substantiae huius cumsuis expositionebus utdatum constatab

Expanded text:
gantur ad aeternum, solum ibi morietur exitium. Magnum est gantur ad aeternum, solum ibi morietur exitium. Magnum est his perfrui, sed multo melius, quod inde non probetur exiri. Vincunt vota qui vocantur ad praemia. Tunc vere cognoscunt, 639 quam feliciter creati sunt, qui ad tam magna pervenerint. O incomprehensibilis majestas et pietas! Nam inter opera rerum, quibus mundi ambitus opificis laude completur, nihil egregius probatur existere, quam substantiae spiritales, quae Creatorem suum puligentium delectationem, haec autem ad suam beatitudinem, quae veneratur auctorem. Tempus est ut quaestionum varietate dimissa  forte demessa dictorum copiosissimam densitatem in quibusdam manipulis colligamus; ut fideli calculo numerata horreis memoriae compeni animam etymologiae ipsius consonatione docuimus: sequestrantes ab ea vocabula quae nominum similitudine audientes confundere potuerunt. Secundo, definitionem substantiae hujus cum suis expositionibus, ut datum constat,
Abbreviated transcription (Latin):
tat aduersum Quantulum est quod hic deilla in effabilitate sentimus
ibi plene cognoscimus. quam subiesta sunt in conspectueius gloriae
quae miramur Cui preb& minis terium angelica magnitudo
carissimo famulantur excelsi principatus obsequio: In numerabi¬
les poteftates fideliter & constanter oboediunt: quem semperindi¬
g& qua euis excellentia summitatis. Quidiamde eius singularipo¬
tentia coniciamus: quando nec illud modo con
mus quod ei parere possemini me dubitamus:: Tuncliberati intel¬
legemus : cuidementes resistere temptabamus. Ad quam mag¬
nifica prouocati : quibus uidebamur sordibus occupari. Illud in
aeternum uidere sufficer&: quod nos in aeternum promittit ueri¬
ta sintueri Ellic conuincitur om̃is prauitas questionum: illicma¬
lecredita ueritasipsius facies o peratur sine fine regnum: sine noc¬
telux: si neuitus corpus : sine mortibus uita. Etcum omnia diri¬

Expanded text:
tat adversum. Quantulum est quod hic de illa ineffabilitate sentimus? tat adversum. Quantulum est quod hic de illa ineffabilitate sentimus? Ibi plene cognoscimus quam subjecta sint in conspectu gloriae ejus, quae miramur, cui praebet ministerium angelica magnitudo, charissimo famulantur excelsi principatus obsequio, innumerabiles potestates fideliter et constanter obediunt, quo semper indiget quaevis excellentia summitatis. Quid jam de ejus singulari potentia conjiciamus, quando nec illud modo comprehendere sufficimus, quod ei parere posse minime dubitamus? Tunc liberati intelligimus, cui dementes resistere tentabamus: ad quae magnifica provocati, quibus videbamur sordibus occupari. Illud vel in momento videre sufficeret, quod nos in aeternum promittit veritas intueri. Illic convincitur omnis pravitas quaestionum; illic male credita veritatis ipsius voce superantur. Sine fine regnum, sine nocte lux, sine vitiis corpus, sine mortibus vita; et cum omnia diri
Abbreviated transcription (Latin):
qua paitetamquam de mem bro respiciens: sed omnia undiq Ita
ut sunt perscrutabili uirtute cognoscens. Dicitur &iam odora¬
re. gustare : ambulare : sed haec propter intellegentiam nrãm
humana consuetudine facere perhi b&ur: Dumine nartabilipo
uersa creans atquedis ponens: regnat maiestate pro pria. & gloria
sempiterna. In conprehensibilis In aestimabilis & aeterna potentia:
Caelos mirabilisus pensione consolidat : terras supermare defigit:
Datfontibus cursum: mariterminum ponit: serenus corus catpius fulmin
ima summaq sapientiaesuae lege modoratur: scilic& quia inguberna¬
tioneipsius consistunt omnia non in suo possedere licta. Prascitur
placidus: iudicat tranquillus. & sine muta bilitate eius prouenit.
quod delinquentium reatus exciper&. rerum humanarum ualde
miserator: conuersis statim partens: peccantes expectandore cor¬
rigens. Etcum patinihilpos sit contrarium: magna tolerantia susten¬

Expanded text:
qua parte tanquam de membro respiciens, sed omnia undique ita qua parte tanquam de membro respiciens, sed omnia undique ita ut sunt perscrutabili virtute cognoscens. Dicitur etiam odorare, gustare, ambulare; sed haec propter intelligentiam nostram humana consuetudine facere perhibetur, dum inenarrabili  versa creans atque disponens, regnat in majestate propria et gloria sempiterna; incomprehensibilis, inaestimabilis, et aeterna potentia, coelos mirabili suspensione consolidat, terras super mare  ed., inane defigit, dat fontibus cursum, mari terminum ponit, serenus coruscat, pius fulminat, ima summaque sapientiae suae lege moderatur; scilicet, quia in gubernatione ipsius consistunt omnia, non in suo posse derelicta. Irascitur placidus, judicat tranquillus, et sine mutabilitate ejus provenit, quod delinquentium reatus excipiet. Rerum humanarum valde miserator, conversis statim parcens, peccantes exspectando recorrigens; et cum pati nil possit contrarium, magna tolerantia susten
Abbreviated transcription (Latin):
unc perfecte cognoscimus: quod modo salxtariter credimus:
Nec enim aliter animaduertere merebitur: nisi nunc quae
sunt uera fateamur. Hoc est ueram. coa&ernam. in commuta¬
bilem distristam personis & inseparabilem trinitatem replentem
omnia si mul substantiali uirtute sua. unum triplex trinumq sim
plicabile. parilitas in omni potentia. aequalitas in caritate. unitas
incaritate. Haec excellenter. & singulariter simul iudicat iusti¬
tia sua : simul parcit piaetatesua: simulco operatur uirtute sua: po¬
testas in conprehensibilis. beatitudo mirabilis ex quabeantur quaecũ¬
q beata sunt : ui ui ficantur. quaecumq uiuentia sunt: continentur
quaecum que subsis tunt: cuncta libranssimul cunctadis cernens:
Quae ideo in iudicando non labitur: qm̃ incognoscendo non fallit̾.
cum non appareat praesens bonis est : & cumnus quam desit absens
malis est. Immobilis quia ubiq tota est : incessabilis quia uolunta¬
tes suassemperoperatur: Detoto seaudit: de toto uid&: non exali¬

Expanded text:
unc perfecte cognoscemus quod modo salubriter credimus. Nec enim aliter animadvertere merebimur, nisi nunc quae sunt vera fateamur; hoc est, coaeternam, incommutabilem, distinctam personis et inseparabilem Trinitatem, replentem omnia simul substantiali virtute sua, unum triplex, trinumque simplicabile  ed., simplabile: parilitatem in omnipotentia, aequalitatem in charitate, unitatem in natura. Haec excellenter et singulariter simul judicat justitia sua, simul parcit pietate sua, simul cooperatur virtute sua: potestas incomprehensibilis, beatitudo mirabilis, ex qua beantur quaecunque beata sunt, vivificantur quaecunque viventia sunt, continentur quaecunque subsistunt. Cuncta simul librans, cuncta discernens; quae ideo in judicando non labitur, quoniam in cognoscendo non fallitur. Cum non appareat, praesens bonis est; et cum nusquam desit, absens malis est: immobilis, quia ubique tota est; incessabilis, quia voluntates suas semper operatur; de toto se audit, de toto se videt; non ex ali
Abbreviated transcription (Latin):
aggregetur In memoratis autẽ paraly pomenon libris duobus a patri¬
bus magna praedicatur utilitas quirerũ gestarũ notitiã breuiter quidẽ
sed plenissime continere noscuntur : qͣm̃titulos antiquos non repperi
nouos ad pra ecedentium similitudinẽ locis singulis utȩstimo consequenter
impressi ut quali cumq obsequio sermonis deuotionis mãe qualitͥas¬

Expanded text:
aggregetur. In memoratis autem Paralipomenon libris duobus quorum a Patriaggregetur. In memoratis autem Paralipomenon libris duobus quorum a Patribus magna praedicatur utilitas, qui rerum gestarum notitiam breviter quidem, sed plenissime continere noscuntur quoniam titulos antiquos non reperi, novos ad praecedentium similitudinem locis singulis, ut aestimo, consequenter impressi; ut qualicunque obsequio sermonis, devotionis nostrae qualitas
Abbreviated transcription (Latin):
seruit. Vnde etiam & scm̃ augustinũ disertissimũ comperimus edidisse
sermonẽ : ut miraculũ talerelatũ dignis constaret auctoribus: de quo
libro &iã memoratus sc̃s hieronimus aduitalẽ scripsit ep̃m quomodo salo¬
mon& a catcũ eẽnt in undecennis annorũ curriculis constituti filios genu¬
issedicantur : qđ natura minime probantur habere communis Nam
& sc̃s augustinus in libro ciuitatis di septimo decimotitulo iiii. dum interalia
deregũ temporibus facundissimus disputator eloquitur: canticũ annae
dilucidauit exordine : In paralypomenon autẽ libro secundo. unam¬
tantũ omeliã prolixã origenis inueni : quacta men omnia in unius co¬
dicis corpore congregitui. ut in uicẽ cõmentorũ ad libros ipsos ꝑtinentia
dño praestante relegatis. Cui codici &iam puros qua terniones a diunxi.
ut quod depraefato opere adhuc reꝑtũ fuerit praedictis expositombus

Expanded text:
seruit. Unde etiam et sanctum Augustinum disertissimum comperimus edidisse seruit. Unde etiam et sanctum Augustinum disertissimum comperimus edidisse sermonem; ut miraculum tale relatum dignis constaret auctoribus. De quo libro etiam memoratus sanctus Hieronymus ad Vitalem scripsit episcopum ; quomodo Salomon et Achaz, cum essent in undecimis annorum curriculis constituti, filios genuisse dicantur, quod natura minime probatur haberet sanctus Augustinus in libro ciuitatis Dei septimo decimo, titulo IIII, dum inter alia de Regum temporibus facundissimus disputator eloquitur, canticum Annae dilucidauit ex ordine. In Paraltantum homiliam prolixam Origenis inveni. Quae tamen omnia in unius codicis corpore congregavi; ut in vicem commentariorum ad libros ipsos pertinentia Domino praestante relegatis. Cui codici etiam puros quaterniones adjunxi; ut quod de praefato opere adhuc repertum fuerit, praedictis expositionibus
Abbreviated transcription (Latin):
regũ ubidauid pugnauit cumgolia. Secunda est tertii libri regũ dehe¬
lia &uiduas a rapten. Tertia de quarto libro regũ ubihelis eus fontẽ
mortiferũ benedixit Nam &beatus hieronimus ad antium scribens
obscurissimas tresalias exposuit quȩstiones Quccrũ prima est curda¬
uid qui ad expugnandũ s aul cumachis allophilorũ rege ultroneus
ueniebat. hominẽ quicius dem saulis mortem postea nunti auit occiderit
Secunda est curdauid moriens praȩcepit filiosuosalo moni magistrũ
militiae suae ioab interficere Tertia uero quaeftio est desemei: qui
fugiente dauid intolerabiles maledictionũ iniurias missis etam la¬
pidibus in rogauit. In secundo quoq uolumine codicis. eiusdẽ ori genis
unã reperi nihilominus omeliam. Intertio igitur libro antefaticodicis
sc̃s ambrosius mediola nensis ep̃s sermonem fecit deiudicio salo monis
De quolocosc̃s quoq hieronimus dulcissima sicut solet explanationedis

Expanded text:
Regum, ubi Dauid pugnauit cum Golia; secunda est tertii libri Regum de Helia et uidua Sareptena; tertia est de quarto libro Regum, ubi Heliseus fontem mortiferum benedixit. Nam et beatus Hieronymus ad Abundantium scribens obscurissimas tres alias exposuit quaestiones: quarum prima est cur Dauid, qui ad expugnandum Saul cum Achis Allophylorum rege ultroneus ueniebat, hominem qui eiusdem Saulis mortem postea nuntiauit occiderit; secunda est cur Dauid moriens praecepit filio suo Salomoni magistrum militiae suae Ioab interficere; tertia uero quaestio est de Semei, qui fugienti Dauid intolerabiles maledictionum iniurias missis etiam lapidibus irrogauit. In secundo quoque uolumine codicis eiusdem Origenis unam repperi nihilominus omeliam. In tertio igitur libro antefati codicis sanctus Ambrosius Mediolanensis episcopus sermonem fecit de iudicio Salomonis; de quo loco sanctus quoque Hieronymus dulcissima, si
Abbreviated transcription (Latin):
uel pertus sus alibigne uiter sentire non possit: Sed moxiterum
ut semanus a cerebri in pressione suspenderit: ad intellestum con¬
suetudinarium redit uocem sensumque ricipiens. quid deseipso iã
agatur agnoscit. Quod in aliis quoque mem bris non probatur
idere: quam in manium uulperum foueis exca

Expanded text:
vel percussus alibi graviter, sentire non possit; sed mox iterum, vel percussus alibi graviter, sentire non possit; sed mox iterum, ut se manus a cerebri impressione suspenderit, ad intellectum consuetudinarium redit, vocem sensumque recipiens, quid de seipso jam agatur agnoscit. Quod in aliis utique membris non probatur accidere, quamvis immanium vulnerum foveis
Abbreviated transcription (Latin):
diffusa incorde esseuoluerunt. dicentes quodibi purissimus
quam diuinitatis: Quȩlic& omnia in effabili substantia sua repleat
scriptura tamencaelos insidere confirmat: Dignum enim fuit utar¬
cem peter& quaes eno ue ratcaelesti operatione sublimem: & talilo co
praecaeteris uersan undereli quamen bra debuissent competenti regi¬
minegubernan. Nam & ipsa figuracapitis spheroides pulcherri¬
ma est : In qua sibi immortalis atquerationalis anima dignam face¬
r& mansionem. Certe corporalia uideamus. Ignis istemorta lis sẽ¬
pertendit ad sum mum: & quod hab& subtilissimam naturam ad su¬
peniora si nedubitatione festinat. Sunt &aliqua huius credulitatis
inditia. Nam cum medendi peritis simites tamcaptas humanigra¬
uissima percussione confrastam in soliditatem pristinam reuocare
contendunt: membranam quate neritudo cerebri com munitur cũ
a sanguinea fecedetergere cupiunt frequenter attingunt: Quae
statim ut tacta fuentꝰ intantum stu porem homo peruenit: ut

Expanded text:
diffusa, in corde esse voluerunt, dicentes quod ibi purissimus quam Divinitatis; quae licet omnia ineffabili substantia sua repleat, Scriptura tamen coelo insidere confirmat. Dignum enim fuit ut arcem peteret, quae se noverat coelesti operatione sublimem; et tali loco prae caeteris versari, unde reliqua membra debuissent competenti regimine gubernari. Nam et ipsa figura capitis sphaera  ed., sphaeroides pulcherrima est, in qua sibi immortalis atque rationalis anima dignam faceret mansionem. Certe corporalia videamus. Ignis iste mortalis semper tendit ad summum, et quod habet subtilissimam naturam, ad superiora sine dubitatione festinat. Sunt et alia hujus credulitatis indicia. Nam cum medendi peritissimi testam capitis humani, gravissima percussione confractam, in soliditatem pristinam revocare contendunt, membranam qua teneritudo cerebri communitur, a sanguinea faece detergere cupientes, frequenter attingunt; quae statim ut tacta fuerit, in tantum stuporem homo pervenit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
impudens semper astitit. lucra sua cõputans humanas ruinas
blanditur ut decipiat. instigat ut perimat maxime ꝑ corpus
nr̃um animas decipit. et italabilis perdesideria humana dis¬
sunditur. Vt nulla penepro uidentia nullo pror sus consilio
sentiatur. longumest cunctadis cur rere uta li quis pos sit

Expanded text:
impudens semper adstitit, lucra sua computans humanas ruinas. impudens semper adstitit, lucra sua computans humanas ruinas. Blanditur ut decipiat; instigat ut perimat. Maxime per corpus nostrum animas decipit, et ita labilis per desideria humana diffunditur, ut nulla paene prouidentia, nullo prorsus consilio sentiatur. Longum est per cuncta discurrere. Tali quis possit
Abbreviated transcription (Latin):
deret. Cum tante perte uirtutis insignia possider&: sufficiat
quod nos in adam perculit quarecotidianis deceptionib impuis
calum niator in sequitur Et sicut ille agratiatua perculpã
suamcecidit nos quoq: ut abeadem separemur exquirit. Conce
ditł̃e contra hostem crudelis simum piunituȩ defersionis auxili¬
um. ut sicutille fragilitate nr̃am non desinit impetere itatu¬
is possitiuribus confusus abscedere nonper mittas bonerex in
nobis sȩuis simum hostem suauota complere. quite grauiter
elegit offendere. quid nos sicut leorugiens circuit quid deuo¬
rare contendit semelilli inbaptis mate sacrorenuntia uimus.
semel tibi dñe credere professimus. tales nos pertuam defensi¬
onem concede seruari. quales nos sieri peraquam regen rationis
creator altissime prȩstitisti quitui es secoepimus. alium dñm
nesciamus. Tuagratia redem ptimus. tuamandate donante te¬

Expanded text:
deret, cum tantae per te uirtutis insignia possideret? Sufficiat deret, cum tantae per te uirtutis insignia possideret? Sufficiat quod nos in Adam perculit: quare nos cotidianis deceptionibus impius calumniator insequitur, et sicut ille a gratia tua per culpam suam cecidit, nos quoque ut ab eadem separemur exquirit? Concede, Domine, contra hostem crudelissimum pium tuae defensionis auxilium, ut sicut ille fragilitatem nostram non desinit impetere, ita tuis possit uiribus confusus abscedere. Non permittas, bone Rex, in nobis saeuissimum hostem sua uota complere. Qui te grauiter elegit offendere, quid nos sicut leo rugiens circuit? Quid deuorare contendit? Semel illi in baptismate sacro renuntiauimus; semel tibi, Domine, credere professi sumus. Tales nos per tuam defensionem concede seruari, quales nos fieri per aquam regenerationis, Creator altissime, praestitisti. Qui tui esse coepimus, alium Dominum nesciamus. Tua gratia redempti sumus; tua mandata te donante
Abbreviated transcription (Latin):
resta die legentibus profectum querentibus legemtuam pec¬
catorum̃ omnium remisiõnem. ut quidesiderio magno adlum̃
scripturarum tuarum perueni recupimus nullis caligantibus
obscuremur. at trahenos ad te uirtute omni potenti xtuae.
non relinquas suauo luntate uagari. quos pretioso sanguinere¬
denusti. Imaginemtuam in nobis nonsinas obscurari quȩ site
Psente defendatur semper egregia est. non diabo lo non no¬
bis liceat tua dona sub uertere quiatotum flagileẽ quiquid ti¬
bi nititur obuiare. audinos piere contra peccata nostra & prius
illa nobis premore antequam noi perea iuste possis intua ex¬
aminatione damnare: Quid nobis nostra insidiatur iniquitas . quid
conirinos delicta confligunt. creaturamtuã euerte recupuit qui
nulla seb stantiae firmitate consistunt. dicat certediabolus cur
nos in saturabili dolorepersequitur . numquid illi consilium de¬
dimus ut tibidño superbus exister&. & debeatitudine collata ca¬

Expanded text:
esta, Domine, legentibus prouectum, quaerentibus legem tuam peccatorum omnium remissionem, ut qui desiderio magno ad lumen Scripturarum tuarum peruenire cupimus, nullis peccatis caligantibus obscuremur. Attrahe nos ad te uirtute omnipotentiae tuae; non relinquas sua uoluntate uagari 'quos pretioso sanguine redemisti'; imaginem tuam in nobis non sinas obscurari, quae si te praestante defendatur, semper egregia est. Non diabolo, non nobis liceat tua dona subuertere, quia totum fragile est, quicquid tibi nititur obuiare. Audi nos, pie Rex, contra peccata nostra, et prius illa a nobis remoue, antequam nos per ea iuste possis in tua examinatione damnare. Quid nobis nostra insidiatur iniquitas? Quid contra nos delicta confligunt, creaturam tuam euertere cupiunt, quae nulla substantiae firmitate consistunt? Dicat certe diabolus, cur nos insaturabili dolore persequitur. Numquid nos illi consilium dedimus, ut tibi Domino superbus existeret et de beatitudine collata ca
Abbreviated transcription (Latin):
neleccoris animus fortas seturbetur nefandidogmatis ꝑmix¬
tione confusus : De quo uolumine sc̃s quoque augustinus in libris
ciuitatisdĩ plura praestantius & diligentera peruit : Nrĩs quoq
temporibus a pocalypsis praedicta beati ep̃i primasii antistis affi¬
canistudio minute acdiligenter quinque libris exposita est.¬
unus quid faciat hereticũ cautissima
disputatione
sub iunctus est quae intemplodñisacrata
donaria sc̃ĩs al iaribus offerantur Sed quõ diximus gxposi¬
tores quantos uel in uenire priscos potuimus uelnuꝑamicos
nr̃os de grecalingua trans ferri uel nouacudi fecimus: nunc de
sex modis intelligentia e aliquid disseramus ut saepius illuc re¬
deuntes. pestiferos uitemus errores
DENO DIS INTELLI

Expanded text:
ne lectoris animus fortasse turbetur nefandi dogmatis permixne lectoris animus fortasse turbetur nefandi dogmatis permixtione confusus. De quo uolumine sanctus quoque Augustinus in libris Ciuitatis Dei plura praestantius et diligenter aperuit. Nostris quoque temporibus Apocalypsis praedicta beati episcopi Primasii, antistitis Africani, studio minute ac diligenter quinque libris exposita est.unus Quid faciat hereticum cautissima disputatione subiunctus est: quae in templo Domini sacrata donaria sanctis altaribus offerantur. Sed quoniam diximus expositores, quantos uel inuenire priscos potuimus, uel nuper per amicos nostros de Graeca lingua transferri uel noua cudi fecimus, nunc de sex modis intellegentiae aliquid disseramus, ut saepius illuc redeuntes pestiferos uitemus errores. X. DE MODIS INTELL
Abbreviated transcription (Latin):
actus a postolorũ & apocalypsin noscitur continere : Q uõ & haei
quoque a poca lypsis id est reuelatio probatiohannis apłi: sed in ac
cõmenta repperimus quae ami cinr̃i in duobus codicibus lu omelus
animos ad suꝑnã contemplationẽ deducit & facitmente cernere
quod angeliuidendobeati sunt. sci hie ronimi expositione conspicu¬
a est. De quolibro & uictorinus sae pedictus ep̃s difficilia quaedã
loca tractauit. Uigilius quoq a ferantistes demilleannorũ in-¬
telligentia quae in praedicta a pocalypsi continetur. iindam ignã
questio non nullis oboritur: plenissima & diligentinarratione
disseruit : Ticonius &iam donatista in eodẽ uolumine quaedã non
respuenda subiunxit. quaedã uero uenono su logmatissiu faccilenta
ꝑmiscuit: cuitantũ in bonis dictis cresimon inmalisa chryston
quantũ transiens ualui reperire. ut arbitror competenteraffixi
Quod & uobissimiliter in susceptis expositoribus facere sua demus

Expanded text:
Actus apostolorum et Apocalypsin noscitur continere: quoniam et haec quoque Apocalypsis, id est revelatio, probatur Joannis apostoli. Sed in Actcommenta reperimus, quae amici nostri in duobus codicibus quinquaginanimos ad supernam contemplationem deducit, et facit mente cernere quod angeli videndo beati sunt, sancti Hieronymi expositione conspicua est: de quo libro et Victorinus saepe dictus episcopus difficillima quaedam loca breviter tractavit. Vigilius quoque Afer antistes de mille annorum intelligentia quae in praedicta Apocalypsi continetur, unde magna quaestio nonnullis oboritur, plenissima et diligenti narratione disseruit. Ticonius etiam Donatista in eodem volumine quaedam non respuenda subjunxit, quaedam vero venenosi dogmatis sui faeculenta permiscuit. Cui tantum quantum transiens ualui reperire, ut arbitror, competenter affixi. Quod et uobis similiter in suspectis expositoribus facere suademus,
Abbreviated transcription (Latin):
patna totum continens quod delect&: populus sinemurm urpla
incolȩqui&i homines humanarum rerum indigentiam non ha¬
bentes Vbinullum auida molestat esures nullum morbida
egntudo consumit nullus probatur liberam eru bescerenudita¬
tem nec quem quam grauia frigora constristant. nonestusan¬
helum corpus exuritꝰ uullus reparatores app&it somnos
nemo cognoscitur esselassatus omnia blanda omnia suauia

Expanded text:
patria totum continens quod delectet: populus sine murmure, patria totum continens quod delectet: populus sine murmure, incolae quieti, homines humanarum rerum indigentiam non habentes. Ibi nullum avida molestat esuries, nullum morbida aegritudo consumit, nullus probatur liberam erubescere nuditatem, nec quemquam gravia frigora contristant, non aestus anhelum corpus exurit, nullus reparatores appetit somnos, ubi nemo cognoscitur esse lassatus. Omnia blanda, omnia suavia
Abbreviated transcription (Latin):
uitur: inueniri abea non potest quodam plius expetatur. Opi¬
nariqui dempos sumus spiritalis homo quarum causarum de¬
lectatione signetur : Sed quis sit ille suauitatis modus sicutle¬
gitur nec mente potest intellegi nec sermonibus explicari. Felices
qui habent omnia quaeuolunt: & nulla aduersitate quatiuntur
Ibi enim caro anima que aeterna pace composita nequeunt in¬
tersesentire contraria. Ibierunt artus quispiritali consensu ornent
non concupiscentia carnali degenerent. Ibidenique caelesti
sobriaetate fulgebunt: non autem mundanis cogitationibus
ebriae polluentur. Domicilia planeorum ut puta mus insu¬
pernis erunt: & terras non appetent. quarum usum necessariđ
non habebunt. Quocirca nonerit permixta sicut in hoc mundo
habitatio: sed seques tratim abim piis electi magna locorum qua¬
litate & regione diuidentur: Ciuitas caelestis mansio secura

Expanded text:
vitur, inveniri ab ea non potest quod amplius expetatur  ms. Aud., exspectetur. Opivitur, inveniri ab ea non potest quod amplius expetatur  ms. Aud., exspectetur. Opinari quidem possumus, spiritalis homo quarum causarum delectatione saginetur; sed quid sit ille suavitatis modus, sicut legitur, nec mente potest intelligi, nec sermonibus explicari. Felices qui habent omnia quae volunt, et nulla adversitate quatiuntur. Ibi enim caro animaque aeterna pace compositae, nequeunt inter se sentire contraria. Ibi erunt artus, qui spiritali consensu ornent, non concupiscentia carnali degenerent. Ibi denique coelesti sobrietate fulgebunt, non autem mundanis cogitationibus ebrie  ms. Aud., ebrii polluentur. Domicilia plane eorum ut putamus in supernis erunt, et terras non appetent, quarum usum necessarium non habebunt. Quocirca non erit permixta, sicut in hoc mundo, habitatio; sed sequestrati ab impiis electi, magna locorum qualitate et regione dividentur. Civitas coelestis, mansio secura,
Abbreviated transcription (Latin):
mur ut nullus in eis finem optare patiamur. qui esoperosa ope¬
nrquiȩta : animi defecta unitas. Tunc enim diuinae sapientia eag¬
fione complemur nec rerum ueracissimus intellectus disciplinis
onero sis imbuitur sed in elaborato mentis lumine dedaratur:
Ibinumerus quantus est notus efficitur: ibilinearum discrecio
ab solute conspicitur: ibi conuenientia musicae pat&: ibia stro¬
rum motus uisuali cogitatione certissimus est: ubi ueritas suꝑ¬
na uidendonota est: Di sapientiam contuemur: qua maiesta¬
te singula qua eque disponat. Ibi uidebi mus inuestitu deaura
to adstare addextris sponsi & regissui. Ibi cognoscemus quanta
fuerit subsole uanitas uanitatum: ibi reuera cernitur quam salu¬
briter moneba mur: Dñm dm̃tuum ad orabis & illisoli seruies
Cuiomnia comparata ui lissima sunt. quinum quam aliterfuit.

Expanded text:
mur, ut nullum in eis finem optare patiamur. Quies operosa, opemur, ut nullum in eis finem optare patiamur. Quies operosa, opera quieta, animi indefecta unitas. Tunc enim divinae sapientiae agnitione complemur, nec rerum veracissimus intellectus disciplinis operosis imbuitur, sed inelaborato  ms. Aud., in roboratae mentis lumine declaratur. Ibi numerus quantus est, notus efficitur; ibi linearum discretio 638 absolute conspicitur; ibi convenientia musicae patet; ibi astrorum motus visuali cognitione certissimus est; ibi veritas superna videndo nota est. Dei sapientiam contuebimur, qua majestate singula quaeque disponat. Ibi videbimus quam irrite ato astare Reginam a dextris sponsi et regis sui . Ibi cognoscemus quanta fuerit sub sole vanitas vanitatum. Ibi revera cernemus quam salubriter monebamur: Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies : cui omnia comparata vilissima sunt. Qui nunquam aliter fuit,
Abbreviated transcription (Latin):
beatitudinem suam in sum maesse securitate: cumse intelle¬
gunt iam non possepeccare. Nulla ibi quatitur uaria etate
nr̃a securitas. Hixamens nonnutat: & non flustuat non mo¬
uetur : & intanta stabilitate defigitur: ut nihil preterillam con¬
tem plationem uel quaerere uel cogitare patiatur. sic prouenit
semper quod libeat : quandononerit quod pęniteat. Hacabi
diaeresoluti: sed adgratiam perfectionis intenti: sensus nost̃
complebitur puritate mitissima: tranquillum erit omne quod
uolumus: sineerrore sentiemus malumiam nec abalio capietur
nec extra uo luntatem generabitur. Habebimus hanc esuriem
que delect& habebimus hancassiduitatem quam mens fasti¬
dire ndnpossit iugitera mando creatorem semperq: eiusglori¬
amsua uiter contitendo. Nonibi molesta taedia praegrauabunt:
non uanetas in becilla confund& quando talia sunt quibus a ffici¬

Expanded text:
beatitudinem suam in summa esse securitate, cum se intellibeatitudinem suam in summa esse securitate, cum se intelligunt jam non posse peccare. Nulla ibi jam quatitur varietate nostra securitas: fixa mens non nutat, non fluctuat, non movetur; et in tantae pacis stabilitate defigitur, ut nihil aliud praeter illam contemplationem vel quaerere vel cogitare patiatur. Sic provenit semper quod libeat, quando non erit quod poeniteat. Vacabimdiae resoluti, sed ad gratiam perfectionis intenti. Sensus noster complebitur puritate mitissima: tranquillum erit omne quod volumus. Sine cogitatione sapiemus, sine errore sentiemus. Malum jam nec ab alio capietur, nec extra voluntatem generabitur. Habebimus hanc esuriem quae delectet; habebimus hanc assiduitatem quam mens fastidire non possit jugiter amando Creatorem, semperque ejus gloriam suaviter contuendo. Non ibi molesta taedia praegravabunt, non varietas imbecilla confundet; quando talia sunt  ms. Aud., fuerint quibus affici
Abbreviated transcription (Latin):
requam nullo setem pore permittit reparare. sedis tudom nino
superfluum est incausarum perennium ratione cogitare: pã
& talis essepoena potestqua etorqueat non inminuat: & talis
substantia quae sensum doloris augeat. non de fectum morta¬
litatis incurrat. Epsa denique anima nr̃a quantis hic cruciati¬
uerant: Sala mandria incendio reficitur: &ignis calorere¬
paratur: Vermi culiquidam aes tuantibus nũtriuntur sicis¬
tisdatuictum quod aliis minatur interitum. Quod sin terhas
mortales materias talia nos exemplit: corroborat: quid de illa
aeternitate credendum est. ubi mortalem non inuenit. quem poe¬
na consumat. Frit eigo miseris conflagratio in extricabilis ae
terna. bonorum autem donaquis dubit& esseperpetua: cum
secognoscunt laetitiam percipere & ulterius tristitiam nonti¬
mere: mererigaudium. quod norunt esse continuum : illican¬
mus suapros pera non pauesc&. sed exultationem propriam sem¬

Expanded text:
re, quam nullo se permittit tempore reparare. Sed istud omnino re, quam nullo se permittit tempore reparare. Sed istud omnino superfluum est in causarum perennium ratione cogitare. Nam et talis poena esse potest quae torqueat, non imminuat; et talis substantia quae sensum doloris augeat, non defectum mortalitatis incurrat. Ipsa denique anima nostra quantis hic cruciatierant! Salamandra incendio reficitur, et ignis calore reparatur. Vermiculi quidam aquis aestuantibus nutriuntur. Sic dat istis victum, quod aliis minatur interitum. Quod si inter has mortales materias talia nos exempla corroborant, quid de illa aeternitate credendum est, ubi mortalem non invenit, quem poena consumat? Erit ergo miseris conflagratio inextricabilis et aeterna combustio. Bonorum autem dona quis dubitet esse perpetua, cum se cognoscunt laetitiam percipere, et ulterius tristitiam non timere; mereri gaudium, quod norunt esse continuum? Illic animus sua prospera non pavescit, sed exsultationem propriam sem