comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aia causa. In uere semina mittimꝰ. In estate fructus
metimus. in autũpno uinũ ⁊ oleũ colligimꝰ Itmq se¬
mina spargimꝰ. in hyeme hortis ⁊ edificiis infistimꝰ.¬
Qut ħ nr̃is ꝯseruent᷑ usib: iccͥco isdẽ temꝑib nos deo
natus scribunt᷑.
si axtẽ nos tres dies obseruamꝰ ioi religiosos
xl agere non ignoramus. Sicut eni tota ecclia in ue¬
re añ pascha qͥdragesimã iciunat. ita pleraq mul¬
titudo in estate ante festũ sc̃i ioħis baptiste. similit̃
in autũpno ante memoriã scĩ michaelis. itẽq in
hyeme ante natiuitatẽ dñi qͦdragesimã obseruat:¬
instituuntur. Antiquus namq ppłs inuere pascha
clebrabat. ⁊ tunc quasi se affligens azima edebat. In
estate pentecosten sollempnizabat. ⁊ t̾c se affligen¬
do pͥmitias offebat. In autupno scenophegia. id ẽ
abnaculoꝵ festa agebat. In hẏeme encenia. id ẽ tem¬
pli dedicationẽ. recolebat. & in utͦq festo se ieuiniis

Expanded text:
alia causa: In vere semina mittimus, in aestate semina metimus, in autumno vinum et oleum colligimus, itemque semina spargimus, in hieme hortis et aedificiis insistimtris conserventur usibus, idcirco iisdem temporibus nos Deo natus scribitur. Ubi autem nos tres dies observamus, ibi religiosos Quadragesimam agere non ignoramus. Sicut enim tota Ecclesia in vere ante Pascha Quadragesimam jejunat, ita pleraque multitudo in aestate ante festum sancti Joannis Baptistae, similiter in autumno ante memoriam sancti Michaelis, itemque in hieme ante Nativitatem Domini Quadragesimam observatinstituuntur. Antiquus namque populus in vere Pascha celebrabat, et tunc se affligens azyma edebat, in aestate Pentecosten solemnizabat, tuncque se affligendo primitias offerebat, in autumno Scenopegia, id est tabernaculorum festa agebat; in hieme Encaenia, id est templi dedicationem recolebat; et in utroque festo se jejuniis
Abbreviated transcription (Latin):
guinium.iiii. tempoꝵ de lege est acceptum. Ideo
aut̃ .iiii. temporib obseruant᷑. quia ꝑ qͣtuoi tem¬
pora anni. scił. uer. estas. autũpnꝰ. hyenips. nume¬
rant᷑. Ideo aut̃ in uno qͦ tres dies. qͥ ꝯuincti duode¬
cim fiunt: qͥa duodeci m̃ses in anno sunt:
It gͦ homo qͥ ex qͥtuor elem̃tis ꝯstat.uiii. cau¬
deo reconcilietur. qͥ in tͥb ꝑsonis colitur. i do
quatuor tẽporib. t̾nos dies abstin̾e p̃cipit᷑. Qdras
b nr̃is reddimꝰ. S qͥa hoc cũ corpore agimꝰ. ideo ꝓ
tia nos affligimꝰ. Eͦs dies ideo qͣtuor tp̃rib t̾nis d¬
eb ieiunamꝰ. qͥa eadẽ qͣtuor tempora t̾nis m̃sibis
ascribimꝰ. Quatuor quoq temporib qualitates elem̃¬
tor scił. calictũ frigidũ. siccũ. humidũ. in eẽ scimꝰ. ex

Expanded text:
uatuor Temporum de lege est acceptum. Ideo autem quatuor temporibus observatur, quia quatuor tempora anni, scilicet ver, aestas, autumnus, hiems numerantur. Ideo autem in unoquoque tres dies, qui conjuncti duodecim fiunt, quia duodecim menses in uno anno sunt. Ut ergo homo, qui ex quatuor elementis constat, Deo reconcilietur, qui in tribus personis colitur, ideo quatuor temporibus ternos dies abstinere praecipitur. CAP. bus nostris reddimus. Sed quia hoc cum corpore agimus, ideo pro stinentia nos affligimus, quos dies ideo quatuor temporibus ternis diebus jejunamus, quia eadem Quatuor Tempora ternis mensibus ascribimus. Quatuor quoque temporibus qualitates elementorum, scilicet calidum, frigidum, sicc
Abbreviated transcription (Latin):
tum sp̃c scĩ. Qnquagesima incipit a sabbo. quo duo
cantant romani nouẽ lec̾tiones ut in aliis dnicis
trrati. trib psalmis laudamꝰ trinitatẽ. usq ad ocł.
Responsoria sonant sp̃m sc̃m paraditũ. ide consola¬
tionem a sponso ꝓmissam ad uenisse sponse. ⁊ dona
eiꝑ ipsum allata. id ẽ fidem oꝑa miracula. ⁊ ceta¬
ꝑ qͥnqͥgnita dies extendit᷑. quia sicut in qͥu¬
quagesimo auno id ẽ in uibeleo ppło dĩ reddita est
lib̾tas. ⁊ amissa hereditas. ita nobis in fut᷑o ꝑ iħmĩ

Expanded text:
tus sancti; Quinquagesima incipit a Sabbato, quo ducantant Romani novem Lectiones, ut in aliis Dominicis. tizati tribus psalmis laudamus Trinitatem usque ad octavam. Responsoria sonant Spiritum sanctum paracletum, id est consolatorem, a Sponso promissum, advenisse sponsae, et dona ei per ipsum allata, id est fidem, opera, miracula, etquinquaginta dies extenditur, quia, sicut in quinquagesimo anno vel in jubilaeo populo Dei reddita est libertas, et amissa haereditas, ita nobis in futuro per Jesum
Abbreviated transcription (Latin):
icut oues que nocte custodiunt᷑ abo
uilibus. matutina uͦ hora exeunt ad
pascua. necesse ẽ ut habeant pastorẽ qui ess
ducat: sic nos pͥmo diluculo surgentes. ne¬
cesse ẽ ut habeamꝰ pastorem. uł doct̾orem.
qui nos ad sp̃ualem cibum deducat.: ⁊ ab
insidiis diaboli defendat. Unde idem pa
mi. qͥ nos defendunt ⁊ sustentant: usq ad
plenam tertiam. Uersus ⁊ kyrieleison: p̃pa¬
rant ad orationẽ diu̾cam. Qndo pͥmum ly¬
rieł. dicimꝰ: maiestatẽ diũ ante assumptam

Expanded text:
icut oves quae nocte custodiuntur in ovilibus, matutina hora exeuntes ad pascua necesse est ut habeant pastorem qui eas ducat, sic nos, primo diluculo surgentes, necesse est ut habeamus pastorem vel doctorem qui nos ad spiritualem pastum deducat, et ab ipsis insidiis diaboli defendat; unde idem paslmi, qui nos defendunt et sustentant usque ad plenam tertiam. Versus et Kyrie, eleison nos praeparant ad orationem Dominicam. Quando Kyrie, eleison dicimus, majestatem Domini ante assumptam
Abbreviated transcription (Latin):
nullo peccõ impeditis regnabit:¬
ut inquo die passus ẽ xp̃ci corporis ⁊ sangͥnis
a recte offert. eo die ꝑscipsum ad inferos des¬
andit: uł quia tempło soluto. ⁊ altari depul¬
io qͦd ẽ xp̃c: non ẽ in quo corporis & sangͥnis uie¬
tumna offeratorz¬

Expanded text:
nullo peccato impeditis regnabitut quo die passus est Christus, corporis et sanguinis tifex Christus, quia ea recte offert, eo die per seipsum ad inferos descendit; vel quia templo soluto, et altari depulso, non est in quo corporis et sanguinis victima offeratur
Abbreviated transcription (Latin):
intͥnsecus in corio albo circuradata sunt
sandalia. similit̾ oportert p̾dicatoris intenti¬
onem carililam coram deo eẽ. ex pura consci
multitudirẽ p̾ssurarũ p̃sentis mundi. Suꝑi¬
or pars sandaliorũ ꝑ quã pes uitrat. consu¬
plurib uͥtutib. atq sententuis scͥpturarũ: ut
oꝑa forinseca cũ his q̃ uutͥnsecus nitent. coram
dũo ñ distinguant᷑. Lingua sandalioꝵ. que
gua sancdaliorũ usq ad finẽ: euangłicam ꝑ¬
fectionẽ sigc̃. Luee ꝓcedentes exutraq parte.
recapitulant᷑. Et enĩ ipsa replicata sunt ad
mediam lineam: que usq ad finem currit.

Expanded text:
o circumdata sunt sandalia: ita oportet esse praedicatoris intentionem candidam coram Deo ex pura consciemultitudinem pressurarum praesentis mundi. Superior pars sandaliorum, per quam pes intrat, pluribus virtutibus atque sententiis Scripturarum, ut pluribus forinseca cum his quae intrinsecus nitent coram Deo, non disjungantur. Lingua sandaliorum quagua sandalii usque ad finem ejus, Evangelicam perfectionem; lineae procedentes ex utraque parte, recapitulantur. Etenim ipsae recapitulatae sunt ad mediam lineam, quae usque ad finem currit.
Abbreviated transcription (Latin):
pouss. ita maguificat in inicio noctis casta¬
t quiaqͥd cogitationũ in ꝓspitate se iactat.
ut eni sigͥbia in die rapit extra se. nocte
indiens cdisꝑsit suꝑbos. reu̾tatur ad se. Si
Mt temporalis afflictio ꝯturbat: recogiter
quia dñs exaltat humiles Si cui subrepir
potentia huiꝰ scłi: sub pͥmat eum deposuit

Expanded text:
poris, ita Magnificat in initio noctis castigat quidquid cogitationum in prosperitate se jactat. Quem enim superbia in die rapit extra se, nocte audiens Dispersit superbos, revertatur ad se. Si . Si quem temporalis afflictio conturbat, recogitet quia Dominus exaltat humiles; si enim subripit potentia hujus seculi, suprimat eum Deposuit
Abbreviated transcription (Latin):
sun caput maioris. scilicet manasse Quid in¬
gressus basilicã ep̃c pͥmo dicat. ⁊ faciat.
en ea que hactenus nr̃a explicuit oratio: eccł̃ia

Expanded text:
super caput majoris, scilicet Manasse. CAP. IV. Quid ingressus basilicam episcopus primo dicat vel faciat. er ea quae hactenus nostra explicavit oratio, ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
randũ ẽ: ut p̾tea salutatione dignus habeat᷑. Iñ
ẽ qͦd ddñs p̃dicatorib suis p̾cepit ut nemine i
li in dextrũ occidentalem pauim̃ti scbe
alphabetũ. ⁊ de dextro orientali. in occidentalẽ
sinistrũ. diphabetũ. rudim̃ta doctrine eccłiasti¬
ce sig̾cat. Uñ grece scbit᷑ ⁊ laune: qͥa hec duelĩ

Expanded text:
randum est, ut postea salutatione dignus habeatur. Inde est quod Dominus praedicatoribus suis praecepit ut neminem ili in dextrum occidentalem pavimenti alphabetum scribere, et de dextro orientali in occidentalem sinistrum. Alphabetum rudimenta doctrinae ecclesiasticae significat. Unde graece scribitur et latine, q
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃as. ⁊ c̃. Principes ppłi ꝑ basilicã ñ ꝯsecratã
significati: demones st̃. Porte ꝑ quas intͦeut:
ad corda hominũ: uicia st̃. ⁊ praua opera. ħ
eat tex głe ad corda hominũ. ad fidem uenierta.
fig̾am aut̃ ꝓplĩ pͥfati gerit archidiaconus qͥ nĩtͤ
ad almonitione pontiticis. q̃⁊ admiraus iitro¬

Expanded text:
ras, etc. Principes populi, per basilicam non consecratam significati, daemones sunt; portae, per quas introeunt ad corda hominum, vitia sunt et prava opera. Haec eat Rex gloriae ad corda hominum ad fidem venientium. Figuram autem populi praefati gerit archidiaconus, qui intus ad admonitionem pontificis quasi admirans interro
Abbreviated transcription (Latin):
aoctna qͥtũq tẽpore p̾dicata. in ecclia concors
ẽt iindiuisa. Et notandũ qͦd eccłia añqͣm por¬
asex eã ing̾aiat᷑. ppłi ignorantis dm ⁊ ꝑfidiete¬
nebris inclusi txpũ gerit. Qͣm ter ẽcuit pon¬
titer aqua bndicta. admixto sale asꝑgendo:
sic̃ dictũ ẽ subseq̃nte clero ⁊ ꝓpło. Qa sic leo¬

Expanded text:
doctrina, quocunque tempore praedicata, in Ecclesia concors esset et indivisa. Et notandum quod ecclesia, antequam pontifex eam ingrediatur, populi, ignorantis Deum et perfidiae tenebris inclusi, typum gerit. Quam ter circuit pontifex aqua benedicta admisto sale aspergendo, sicut dictum est, subseq
Abbreviated transcription (Latin):
Detrino accessu ep̃i ad ostiũ basilice.
t aut̃ ostencdat pontifex s ꝯcessam po¬
testatẽ liberandi .⁊ utilit̾ captiuandi
captiuitatẽ diaboli. sacram̃ta eccłie minist̾n¬
do dequa dictũ ẽ. Et portȩ inferi. ñ p̾uale¬
ht adusꝰ eam: ad singłos cͥcuitus accedit ad
hostiũ basilice: ⁊ suꝑ liminare ꝑcutit uͥga
pastorali. que tẏpum gerit sacerdotalis po¬
cestatis: sic ⁊ illa qͣm dñs discipłos ad p̾dican¬
dũ mittens. in uia ferre ꝑmisit. ꝑ cutien¬

Expanded text:
De trino accessu episcopi ad ostium basilicae. Ut autem ostendat pontifex sibi concessam potestatem liberandi et utiliter captivandi captivitatem diaboli, sacramenta Ecclesiae ministrando, de qua dictum est: Et portae inferi non praevalebunt adversus eam , ad singulos circuitus accedit ad ostium basilicae, et superliminare percutit virga pastorali, quae typum gerit sacerdotalis potestatis, sicut et illa quam Dominus discipulos ad praedicandum mittens in via ferre permisit.
Abbreviated transcription (Latin):
Nter om̃s querentiũ faciem driacob occupatio¬
nes. nichil eque menioria parit̾ ⁊ usu dignum
arbitror: ut eccłiastica sacran̾ita simł ⁊ officia.
Hec enĩ de fide ⁊ morib recte ꝯsidata docent iil¬
sruunt: illa rerũ auctori ꝓdonis cotidianis¬

Expanded text:
nter omnes quaerentium faciem Dei Jacob occupationes, nil aeque memoria pariter et usu dignum arbitror, ut ecclesiastica sacramenta simul et officia. Illa enim de fide et moribus recte considerata docent et instruunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ata incensi.⁊ archa testãti: ⁊ tabula suꝑ archã:
isup̃ tabulam duo cherubin głe mutuo uul¬
tu se respicientia. Huc intrabat solus pon¬
tisex. semel in anno: habens nomina patrũ in
rationali ⁊ suꝑ huniali scͥpta: ferens sangͥnẽ
⁊ carbones qͦs cũ chimiamate inthuribuloo¬
ians ponebat: donec fimiꝰ obumbraret eũ. De¬
m̃ asꝑgebat tabulam ⁊ aram sangͥne. ẜtea exi¬
bat ad ppłm. ⁊ lauabat uestes: nec iudicabat᷑
mund̾ ante uesꝑam. Hec signa fuert̃. ⁊ recesse

Expanded text:
ara incensi et arca testamenti, et tabula supra arcam, et supra tabulam duo cherubim gloriae mutuo vultu sese respicientia. Hunc intrabat solus pontifex semel in anno, habens nomina Patrum in rationali et superhumerali scripta ferens sanguinem et carbones; quos cum thymiamate in thuribulo orans ponebat, donec fumus obumbraret eum. Deinde aspergebat tabulam et arcam sanguine, post exibat ad populum et lavabat vestes, nec vocabatur mu
Abbreviated transcription (Latin):
ducat homo ⁊ angłs: s homo adhuc inmedici¬
naꝰ angłs iã in delituis. Solet aut̃ q̃ri dehoc sa
ante passionẽ. mortale. uł in mortale. qͦd mag̃ cre¬
cũ eẽt mortał ipse adhuc: Sic q̃ri potest qͦ
mͦ de uͥgine nascipotuit: ⁊ quomͦ corpus eius totũ
in diu̾sis locis simul ẽẽ potuit. ⁊ qͦmͦ panisuinũ
enĩ secretũ hoc sacram̾itũ. ⁊ miracłis plenũ.
misfium inscrutabile. Unde dũ de eo tractamꝰ. sĩ
nos rimam᷑. Ad id qͦd residuũ ẽ: uicina domꝰ ad¬
uocet᷑. Qd̾si nec ipsa suffecĩt. igne qͦd remanet ꝯb¬
ne intuet᷑. qͥ ubi uult ⁊ qͣntũ uult spirat ⁊ eru
ut supͣ diximꝰ. offert dona ad sacͥficandũ
sitan miraris. s ⁊ hoc magnũ ẽ sacm̃tũ. Unda
labilis: ẽ homo mortalis. Hec mixta umo: sig̾cat
bent: qͥa nil ꝓdest fons baptimi sñ sangͥne xͥ
nec sangͥs sũ baptismo. Utr̃q de latẽ xͥ ma¬
nauit. Qͥ unum demit: ñ imitat᷑ mist̾ium pas¬

Expanded text:
ducat homo et angelus. Sed homo adhuc in medicina, angelus jam in deliciis. Solet autem quaeri de sacante passionem, an immortale, quod magis crecum eomodo de Virgine nasci potuit, et quomodo nunc corpus ejus totum in diversis locis simul esse possit, et quomodo panis et vinum enim secretum hoc sacramentum et miraculis plenum et mysterium inscrutabile. Unde quia, dum de eo tractamus, supra nos rimamur, ad id quod residuum est vicina domus advocetur. Quod si nec ipsa suffecerit, igne quod remanet combne intuetur, qui ubi vult et quantum vult spirat et eruut supra diximus, offert dona ad sacrificandumsitan miraris, sed et hoc magnum est sacramentum. Unde labilis homo est mortalis, haec misto vino significat bent, quia nihil prodest fons baptismi sine sanguine Christi, nec sanguis sine baptismo; utrumque de latere Christi manavit. Qui unum demit non imitatur mysterium pas
Abbreviated transcription (Latin):
da. Nota singła hec omĩa xp̃c egit. Post p̾ces
uenit ad discipłos: dicens. Uigilate ⁊ orate. de¬
inde dicit. Dormite iã. ⁊ reqͥescite. Et post hec
oblatꝰ ẽ. Dũ iussit uigilare. salutauit: qͥa sa¬
lus ad ẽ uigilantib. Dũ dixit orate. moniuit cordalu
sũ hab̾ẽ: qͥa ñ sut oranda nͥ q̃ sursũ st̃. Dũ uocat ad reqͥẽale

Expanded text:
da. Nota singula. Haec omnia Christus egit. Post preces venit ad discipulos dicens: Vigilate et orate . Deinde dicit: Dormite jam et requiescite . Post haec oblatus est. Dum jussit vigilare, salutavit, quia salus adest vigilantibus. Dum dixit: Orate, monuit sursum corda habere, quia non sunt oranda nisi quae sursum sunt. Dum vocat ad requie
Abbreviated transcription (Latin):
Hec eucharistia dr̃ diuma. qͥa digne. sum̃tes di¬
uinos ⁊ participes diuinitatis facit. Hic ẽ panis
axͥ in carne olĩ qͥ mori posset: ita necessaria ẽ
usq ad finẽ niundi eiꝰ p̾sentia: eo modo qͦ paniᷤuiuꝰ qui de celo
descendit manducari possit. Ideo qͥ tc̃ ex sola
dilectione exhibuit se talẽ. qͦd lancea ꝑforari
posset: et mͦ usq ad finẽ scłi se talẽ ethibet. qͥ
in sacram̃to manducari possit. Hoc sacͣm̾tũ ẽ
ad patͥam. hoc enĩ sig̾cabatur permanna.Illud enĩ fi

Expanded text:
Haec eucharistia dicitur divina, quia digne sumentes divinos et participes divinitatis facit. Hic est panisis Christi praesentia in carne olim qua mori posset, ita necessaria est usque ad finem mundi ejus praesentia eo modo quo panis vivus qui de coelo descendit manducari possit. Igitur qui tunc ex sola dilectione exhibuit se talem, ut lancea perforari posset, et nunc usque ad finem saeculi se talem exhibet, qui in sacramento manducari possit. Hoc sacramentum fad patriam. Hoc enim significabatur per manna: illud enim po
Abbreviated transcription (Latin):
etedia ꝯsueiuit ꝓpt̾ reuerentiam: tantũ misti¬
potest.Ad qd̾ significand. nt̾to secreta noce
aelebrat᷑. De hoc tanto mistio. ⁊ tã sec̾to offi¬
cio. sũmam breuit᷑ cangamus.
U acerdos g secretũ misse celebranꝰ rep̃sentat
loiit᷑ posito. ꝑ orẽ partẽ illi uocabant scã anti¬

Expanded text:
clesia consuevit propter reverentiam tantum mysteripotest. Ad quod significandum merito secreta voce celebratur. De hoc tanto et tam secreto officio summam breviter tangamus. Sacerdos igitur Secretum missae celebrans repraesentat lo interposito; priorem autem partem illi vocabant san
Abbreviated transcription (Latin):
indignes reus ẽ corporis ⁊ sangͥnis dñi. Sp̃uał¬
atur sũptio q̃ uera fide ꝑcipit᷑. ⁊ sñ sacram̃tali
ubi ñ ẽ ꝯteptꝰ religionis sufficit. Q gͦ manducat
digne habet sacram̃tũ ⁊ rẽ sacram̃ti: qͥ credit
n diligit. et si manducare ñ possit sub sacra

Expanded text:
indigne reus est corporis et sanguinis Domini . Sptem sumptio, quae vera fide percipitur, sine sacramentali, ubi non est contemptus religionis, sufficit. Qui ergo manducat digne, habet sacramentum et rem sacramenti. Qui credit et diligit, etsi manducare sub sacra
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: totũ idẽ ẽ. Totũ hic. totũ ibi: nec miꝰ inparti
qͣm in toto. nec maiꝰ in toto qͣm in parte. ⁊ qͦdcu
partes feceris totũ in singłis ẽ. N ec mireris: opꝰ
dĩ ẽ Si in diu̾sis locis potest ẽẽ unꝰ. quare non
in singłis partib potest ẽẽ totus: Utrũq mir
cientis. Qͥd enĩ mirũ. si omĩpotens ⁊ mirabił¬

Expanded text:
em totum est. Totum hic et totum ibi, nec minus in parte quam in toto, nec majus in toto quam in parte. Et quotcunque partes feceris, totum in singulis est. Nec mireris; opus Dei est. Si in diversis locis potest esse unus, quare non in singulis partibus potest esse totus? Utrumque mirum cientis. Quid enim mirum si om
Abbreviated transcription (Latin):
esia sig̾cãt: qͥa sicut unꝰ panis ex multis gͥnis:
tunũ ex multis acinis: ita una eccłia q̃ tipice cor¬
dũ dupplice effectũ ħ ec ẽ it̾atio sacram̃ti: nͥ se¬
cũd̾ eandẽ sp̾em denuo sumat᷑. Qͦd aut̃ ñ debe¬
at dari intinctũ: in decretis habemꝰ. Et nota
frum̾ti cadens int̾ra mortuũ fuerit: ipsũ solũ

Expanded text:
esia, significant: quia sicut unus panis ex multis granis, et vinum ex multis racemis, ita una Ecclesia quae typice cor duplicem effectum. Nec est iteratio sacramenti nisi secundum eamdem speciem denuo sumatur. Quod autem non debeat dari intinctum, ex decretis habemus. Et nota frumenti cadens in terram mortuum fuerit, ipsum solum
Abbreviated transcription (Latin):
qn manducas: corporałr tecũ ẽ. Deniq in ui¬
su. in tact̾u. in sapore. corporałr tecii ẽ: ⁊ qͣm¬
dui sensus tiuis corporal̾r afficit᷑. tecũ ẽ: eiꝰ p̃¬
poralis in ꝑcipiendo deficit: deinceps corpora
Dispensatio ꝯpleta ẽ: ꝑ fectũ ẽ sacͤm̃tũ. uͥtus
manet xͥ: de ore ad cor transit: ñ ẽ cibꝰ corpo
manducat. ei quem manducat incorporatur. Augusti
diũ. crede. ⁊ manducabis me: ñ ut me mutes
inte. sicut cibũ carnis sue. s ut tu muteris in
me. Cõpleta gͦ sacm̾tali dispensatione. si cor¬

Expanded text:
 manducas, corporaliter tecum est. Denique in visu, in tactu, in sapore corporaliter tecum est. Et quandiu sensus tuus corporaliter afficitur, ejus praeporalis in percipiendo deficit, deinceps corporaldispensatio completa est, perfectum sacramentum virtus manet; Christus de ore ad cor transit. Melius est manducat, ei quem manducat incorporatur. Audivit dium sum. Crede et manducabis me, non ut me mutes in te sicut cibum carnis tuae, sed ut tu muteris in me. Completa ergo sacramentali dispensatione si cor
Abbreviated transcription (Latin):
setrat᷑: ut intelligamꝰ qͦd ipse ẽ uitis uera. su¬
os uere letificans. Unde sponsa cantat. Botrꝰ
to hoc sacram̃tũ consec̾t᷑. de pane frum̾ti ⁊ uino
in qͥb ẽ pͥncipalis refectio: ut intelligamꝰ pͥna¬
palem refectionẽ ẽẽ in corꝑe ⁊ sangͥne xͥ exdun¬

Expanded text:
secratur, ut intelligamus quod ipse est vitis vera, suos vere laetificans, unde sponsa cantat: Botrusant I. Et merito hoc sacramentum consecratur de pane frumenti et vino, in quibus est principalis refectio, ut intelligamus principalem refectionem in corpore et sanguine
Abbreviated transcription (Latin):
Qͦd aut̃ sac̾dos pͥus dext̾am partẽ altaris petit.
umuit qd̾ ẽmanuel in lege ꝓmissus. pͥus ue¬
nit ad udeos qͣm ad gentes. Iudei enĩ ꝓpt̾ le¬
stra: quia colebant idola. Post hec finitis supdictis
& choro tacente. sacerdos in medio altaris incip̃¬

Expanded text:
Quod autem sacerdos prius dexteram partem petit altaris, innuit quod Emmanuel in lege promissus prius venit ad Judaeos quam ad gentes. Judaei enim propter lestra, quia colebant idola. Post hoc vero finitis supradictis, et choro tacente, sacerdos in medio altaris
Abbreviated transcription (Latin):
et unũ corpꝰ qͦd t̾c̃ dedit discipłis: ⁊unc in al¬
tari sumit᷑ ⁊ manducat᷑. Idẽ inqͣm qͦd de uͥgine
natũ ẽ: ⁊ iã ĩmortale ad dext̾a̾amdiẽ in gła. Mi¬
ra res aro q̃ comedit᷑ inimis: integ̃ manet
i excelsis. Ad qͥd opponis dialetice: Qd hic me¬
ditaris sophista: Cur argum̃ta ħ queris: ħ:
puluere ĩ astĩ q̾rere. Dialetica tua ñ tm̃ ascendit.
Respice eni ⁊ uide uͥ es: ⁊ intellige quod senfus
pͥmã tenet regionẽ ascendendi. imaginatio seda.
ratio t̾ciam: inqͣ dialenica tua didicit ludẽ. Suꝑͣ
manaratio ñ p̃bet exꝑim̃tũ: maxime cũ de
fide tͥuitatis uł de corꝑe xͥ. ut hic sermo ꝯtexi¬
t᷑. Intellectus enĩ fide̾ transcendit: ꝑ ꝙͣ scĩ iude

Expanded text:
et verum corpus quod tunc dedit discipulis et nunc in altari sumitur et manducatur, idem, inquam quod de Virgine natum est et jam immortale ad dexteram Dei est in gloria. Mira res! Caro quae comeditur in imis, integra manet in excelsis. Ad quid opponis dialectice? quid hic meditaris, sophista? cur argumenta hic quaeris? hoc est pulverem in astra spargere. Dialectica tua tantum non ascendit. Respice enim et vide ubi es, et intellige quod sensus primam tenet regionem ascendendi, imaginatio secundam, ratio tertiam, in qua dialectica tua didicit ludere. Supra mana ratio non praebet experimentum, maxime cum de fide Trinitatis, vel de corpore Domini ut hic sermo contexitur. In
Abbreviated transcription (Latin):
Unde et choro datur clausium ad osculandum. Iost eu̾geliũ
p̃bere assensum uerbo eugelii: et in quẽ uel quid credat.
dos salutat ppłm: dicens. Dñs uobiscumi. Hec salutatio:
ab antiqͦ usu assumpta ẽ. Boor enim sic messores suos
salutauit: et propheta in paralipomenon asa regemꝰ:
et eos qui cum eo erant. Salutat itaq sacerdos po¬
pulum. et monet orare: ut in fide recitata perma¬
offertorium succinnit. Acsi dicat. Credo: et fidem
quam confessus sum oꝑe ꝯplebo Uñ sac̾dos statim offt̾

Expanded text:
ost Evangelium praebere assensum verbo Evangelii, et in quem vel quid credit. dos salutat populum dicens: Dominus vobiscum. Haec salutatio ab antiquo sumpta est: Booz enim messores suos sic salutavit, et propheta in Paralipomene Asa regem et eos qui cum eo erant. Salutat ergo sacerdos populum, et monet orare, ut in fide recitata permaOffertorium succinit, ac si dicat: Credo, et fidem quam confessus sum opere implebo. Unde sacerdos statim offert
Abbreviated transcription (Latin):
cinatoria relinquere. sig̾cat qͦd ñ debemꝰ ꝯfi¬
dẽ in pͥncipib uł sustentacuł t̾renis. qͥa uani¬
tas uanitatũ ⁊ omĩa uanitas. dicit eccłastes.
subausois ꝯparatione dĩ. in quẽ nr̃am curã ias¬
tare debenus. Caput detegitur: ut ostendatur quam
attente audire et intelligere uerbum dei debemus.
Signum crucis fronti imprimitur: ne hostis autiqułis
superueniens. per rirania heresis. corrumpat semen
recte fide. Per hoc qͦd stantes oramus. grauẽ pugnã restarꝑ
confidera: qͥa uobis ñ est colluctatio adu̾sus carnem ⁊ sangui

Expanded text:
cat quod non debemus confidere in principibus vel sustentaculis terrenis, quia vanitas vanitatum et omnia vanitas, dicit Ecclesiastes , subauditur comparatione Dei, in quem nostram curam jactare debemus. Caput detegitur, ut ostendatur quam attente audire et intelligere verbum Dei debemus. Signum crucis fronti imprimitur, ne hostis antiquus superveniens per zizaniam haeresis corrumpat semen rectae fidei. Per hoc quod stantes audimus, gravem pugnam restare consideretur: Quia nobis non est colluctatio
Abbreviated transcription (Latin):
at̾hendo: qͥa sc̃i suspirantes. ab imo pectoris
gemitũ trahunt: qͥ licet spe gaudeant ut
rantes. habent irriguũ suꝑiꝰ ⁊ irriguũ inferi
qͦd tractus mysticat. Gemunt enim flebilr̾ pro
supernedilatione b̾itudinis: suꝑflumina babi¬
lonis sedentes: patͥe sue memores. It̾m lacͥmas
fundunt ꝓ suis ⁊ alioꝵ excessib. dũ ex
uicinitate babilonici fluminis. seipsos uident
sepe asꝑsos⁊ alios penitꝰ subm̃ sos. ipsiꝰ ꝙ flu¬
i a rapacitate ferti deoisũ. S qr hic ploratꝰ nẽ¬
serie: tractus nunc tangit leticiã ꝓ supioti ir
septuiagesimali tp̃r. X c̃ repeat alła in sabbo pas¬
chali. trac̾tus ałła seqͥtur: qͥa gaudiũ hic ñ ex¬
pedit sñ fletu. In sabb̾o in albis. id: in ottͦauis
erit gaudiũ głificata carne ẽ aĩal ⁊ ꝯpleta ir surred d̃e scẽ¬

Expanded text:
a sancti suspirantes ab imo pectoris gemitum trahunt, qui licet spe gaudeant, ut rantes habent irriguum superius, et irriguum inferius, quod tractus mysticat. Gemunt enim flebiliter pro supernae dilatione beatitudinis, super flumina Babylonis sedentes patriae suae memores. Iterum lacrymas fundunt pro suis et aliorum excessibus dum ex vicinitate Babylonici fluvii seipsos vident saepe aspersos, et alios penitus immersos ipsius fluvii rapiditate ferri deorsum. Sed quia hic ploratseriae; Tractus quandoque tangit laetitiam pro superiori irrSeptuagesimali tempore. Et cum repetit Alleluia in Sabbato paschali, Tractus Alleluia sequitur, quia gaudium hic non expedit sine fletu. In Sabbato in Albis, id est in octavis erit gaudium, glorificata carne
Abbreviated transcription (Latin):
ipsĩ inchoamꝰ misse offm: expͥmit desidia expect̾an¬
tiũ c̃p̃conuis. Usus psalmisticꝰ: oꝑa. ⁊ uaticuim
a.Gła pat̾: laudes. It̾atio offĩ. innint eossepe it̾asse
tis angłoꝵ ordinib eos ꝯsociaret. Int̾im aut̃
uͥginis carne in corrupta. de secreto celoꝵ ha¬
bitaculo. egressus ẽ in mundũ. uł de secre
ca ede egressus ẽ. id÷ de uͥginali ut̾̃o. tanͣm spon¬
sus ꝓcedens de chalamo suo. qͦd ad natiuitatẽ

Expanded text:
ipsum inchoamus missae officium exprimit desideria exspectantium cum praeconiis. Versus psalmisticus opera et vaticinia; Gloria Patri laudes. Iteratio officii innuit eos saepe iterasse tis angelorum agminibus eos conformaret. irginis carne incorrupta, de secreto habitaculo coelorum egressus est in mundum, vel de secreta aede egressus est, id est de virginali utero, tanquam sponsus procedens de thalamo suo . Quod ad nativitatem
Abbreviated transcription (Latin):
buli suauit̃ redolet. ⁊ sursii ascendit: ita opꝰ bo¬
nũ uł oiatio ex caritate fraglascit ultͣ omĩa bal¬
sama pigm̃ta. timiamata. Thuriferariꝰ autẽ ccro¬
ferios sequentes p̾cedens. monstrat qͦd thuris
significatio ẽ ꝯmunis scĩs utͥusq testam̃ti. Subdi¬
aconꝰ ⁊ diaconꝰ p̾ced̾t sac̾dotẽ: qͥa discipłi missi st̃

Expanded text:
buli suaviter redolet et sursum ascendit, ita opus bonum vel oratio ex charitate fragrescit ultra omnia balsama, pigmenta et thymiamata. Thuriferarius autem, ceroferarius et sequentes praecedens, monstrat quod thuris significatio communis est sanctis utriusque Testamenti. Subdiaconus et diaconus praecedunt sacerdotem, quia discipuli mi
Abbreviated transcription (Latin):
na remunãt ds. his qͥ ea c̃ caritate seruant: qͥ
b ipse omĩa cooperatur in bonũ. ⁊ ꝓ singłis suis
donis siue ututib siue sacm̃tis. q̃ ꝑ caritatẽ cu¬
stodiunt᷑. coronas reddit singłas. Sola tñ grã red¬
dit dixi. intuens liberũ arbitrui Etsola tũ grã¬

Expanded text:
na remunerat Deus iis qui ea cum charitate conservant, ex quibus ipse omnia cooperatur in bonum : et pro singulis suis donis sive virtutibus sive sacramentis quae per charitatem custodiuntur, coronas reddit singulas, sola tamen gratia. Reddit, dixi, intuens liberum arbitrium, et sola tamen gra
Abbreviated transcription (Latin):
aut sñ illis nil penitꝰ ꝓsunt: ĩmo arguunt᷑ Si¬
inul uͦ iuncta. maiꝰ bonũ ꝯferre uident᷑: qͥa dũ
aliqͥd alicui addit᷑: totũ maiꝰ efficit᷑. S nũqͥd ideo¬
sunt. utrũq bonũ ẽ. ⁊ ideo totũ maiꝰ bonũ efficit᷑.
istẽ: qͥa sepe ꝓ donis ext̾ius collatis. caritas int
mag̾ flãmescit. ⁊ meritũ crescit. Hic siqͥsdicat
qͦa sola caritas ẽ donũ remun̾abile. uerũ qͥdem ẽ.
ii sic intelligat qͦd sola ñexludat alia. s alioꝵ

Expanded text:
autem sine illis nihil penitus prosunt, imo arguunt. Simul vero juncta majus bonum conferre videntur, quia dum aliquid alicui additur, totum majus efficitur. Ssunt, utrumque bonum est, et ideo totum majus esse bonum patet, istere, quia saepe pro donis externis collatis charitas intus magis flammescit et meritum crescit. Hic si quis dicat quod sola charitas est solum remunerabile, verum quidem est si ita intelligat quod sola non exclud
Abbreviated transcription (Latin):
in tͣnsfigͤatione. Sub tali aut̃ sacram̃to sumi¬
t̾. id÷ sub sp̃e panis ⁊ uini. ꝓpt̾ hanc similitudi¬
licet in qͦlibet istarũ idẽ ⁊ totũ sumat᷑. tñ in
utraq sumit᷑.: ad significand̃ qͦd dupplex ẽ effec¬
tus huiꝰ sacram̃ti. Est enĩ redẽptio corporis ⁊

Expanded text:
in transfiguratione. Sub tali autem sacramento sumitur, id est sub specie panis et vini, propter hanc similitudilicet in qualibet istarum idem et totum sumatur tamen in utraque sumitur, ad significandum quod duplex est effect
Abbreviated transcription (Latin):
carne suam siri a fidelib: ut ꝑ cibũ carnis
cina: et ibim delicus. Otrũq simi uoluit: ut corpꝰ
suũ ⁊ anima simł nĩa cũ eo głificet᷑. In sp̃e car¬
nis ⁊ sangͥnis ñ sumit᷑: ne humanꝰ animꝰ aborre¬
gg. digitꝰ auricularis cruentatꝰ apparuit. in
calice muentus ac ostensus .ẽ. Sub sacm̃to. ⁊ ñ¬

Expanded text:
carnem suam sumi a fidelibus ut percibum carnis cina, et ibi in deliciis. Utrumque sumi voluit, ut corpus nostrum et anima simul nostra cum eo glorificetur. In specie carnis et sanguinis non sumitur, ne humanus animGregorio, digitus auricularis cruentatus sanguine in calice inventus ac ostensus est. Sub sacramento et n
Abbreviated transcription (Latin):
paradisũ celestium diuitiarũ ꝑuent᷑a sit: exuitat. Respi¬
ciens aut̃ qd̾ adhuc in ualle lacrimarũ reai¬
net᷑. et quodle t̾restͥ paradiso cecidit. plorat. Si
de hoc gaudio ⁊ de hoc ploratu pleniꝰ explica
bo: in duob uoluminib qͦx uni erit nom̃
paradisus.⁊ alt̃ cur flet qui gaudet.
ad sinistrã tusfert᷑r ibi legit᷑. Iudea enĩ respu¬
ente u̾bũ dĩ apłi tͣnsiert ad gentes.¬

Expanded text:
entura sit, exsultat; respiciens autem quod adhuc in valle lacrymarum retinetur, et quod de terrestri paradiso cecidit, plorat. Sed de hoc gaudio et de hoc ploratu plenius explicabo divisim in duobus voluminibus, quorum uni erit nomen Paradisus, et alteri Cur flet qui gaudet. ad sinistram transfertur et ibi legitur. Judaea enim respuente verbum Dei, apostoli transierunt ad gentes
Abbreviated transcription (Latin):
a ⁊ cantũ dulcisonũ: qͥa ibi omĩa erant plena
laude. ⁊ melodia celestis organ habundabit
dulciflua leticia: qͥa sic̃ letantiũ omĩuĩ habi¬
tatio erit ibi: ⁊ qͥa laudes uite et̾ne humaniᷤ
ũbis non resonabt̃. q̃dã eccłe mistice neuma¬
tirant seq̃ntia sñ u̾bis. Nulla enĩ ent necessa¬

Expanded text:
a et cantum dulcisonum, quia ibi omnia erunt plena laude, et melodia coelestis organi abundabit dulciflua laetitia. Quia sicut laetantium omnium habitatio erit ibi . Et quia laudes aeternae vitae humanis verbis non resonabunt, quaedam Ecclesiae mystice pneumatizant Sequentiam sine verbis. Nulla enim ve
Abbreviated transcription (Latin):
mate: qͥa gaudiũ illud maiꝰ ẽ qͣm sermone e¬
dam: omũis lingua modica ẽ ⁊ ĩꝑfc̃a. Qͥs enĩ ple¬
narie enarraret: qͦd in cor homi̾s ñ ascendit:
Hoc gͦ gaudiũ qͥa nec penitꝰ ũb̾ expͥmi. nec pe¬
nitꝰ taceri potest: eccłia dimissis u̾bis iubilando

Expanded text:
mate, quia gaudium illud majus est, quam sermone pdam omnis lingua modica est et imperfecta. Quis enim plane enarraret, quod in cor hominis non ascendit? Hoc ergo gaudium quia nec penitus verbis exprimi, nec penitus taceri potest, Ecclesia quasi demissis verbis jubil
Abbreviated transcription (Latin):
riꝰ ẽxͥ. ꝗͥ pꝰt resurrectionẽ pacẽ annuntians
sic salutauit apłos. Dem̃ sacerdos orat᷑us. hor¬
tat᷑ alios ut orent: qͥa dñs monuit discipłõs
orare. ⁊ ipse orauit. Eplã q̃ orationẽ seqͥt᷑. p̃di¬
cationẽ ioħis baptiste rep̾sentat: qͥa sicut ille p̾¬

Expanded text:
i, qui post resurrectionem pacem annuntians sic salutavit apostolos. Deinde sacerdos oraturus hortatur alios ut orent, quia Dominus monuit discipulos orare, et ipse oravit. Epistola quae Orationem sequitur, praedicationem Joannis Baptistae repraesentat, quia sicut ille prae
Abbreviated transcription (Latin):
nanc sñ pat᷑ . Unde ppħa. Genationẽ eiꝰ qͥs enar¬
rabit: Sacerdotẽ aut̃ egredientẽ p̾cedunt du¬
o ceroferarĩ. ⁊ portitor thuribuli: deiñ subdi¬
aconꝰ portans textũ euangłu:⁊ diaconꝰ lecturꝰ
euangłiũ. ꝑceroferariũ ⁊ thuriferariũ: intelligi

Expanded text:
anc sine matre, unde propheta: Generationem ejus quis enarrabit? Sacerdotem autem egredientem praecedunt duo ceroferarii et portator thuribuli, deinde subdiaconus portans Evangelium, et diaconus lecturus evangelium. Per ceroferarios et thuriferarium i
Abbreviated transcription (Latin):
lũ iures forsitan ad alud int̾im resumẽ
Uos aut̃ fr̃s dilecͥti doꝰ. qͦrũ iusfui hoc onꝰ subiui.
qͥriiq oramine nc̃ deposui. q̃so ut ur̃e deuote p¬
ces apd̾ cłm obtineant. qͥtinꝰ exħ tantillo iacto semi¬
ne uberes segetes xͦ in erem̃ti dante surgant.⁊
om̃s ĩeo laborantes copiosũ fructũ ĩ gaudio metant:¬

Expanded text:
tan ad aliud interim resumere. Vos autem fratres Deo dilecti, quorum jussu hoc onus subivi, quorumque oramine nunc deposui, quaeso, ut vestrae devotae preces apud Deum obtineant, quatenus hoc tantillo jacto semine uberes segetes Christo incrementum dante surgant, et omnes in eo laborantes copiosum fructum in gaudio metant
Abbreviated transcription (Latin):
leso ip̃u canunt᷑. In c̾stimo de libris regũ. ad noct
seqnti dñca sinecesse ẽ repetimꝰ. Qͥdam ĩhac ebdo¬
mada offm̃ de sc̃a tͥnitate cant. qd̾ romani ñ reci¬
past. dibinꝰ nãq magist᷑ haroli rogatu bonefa¬
eu archiep̃i ĩsticuit. missã descã tͥnitate in dm̃ta
die fena .u. de sap̃ia. fẽria t̾ria de sc̃õ sp̃u. feria
⁊ ad om̃s oratioues in sabb̾o. flectamꝰ genua dr.¬

Expanded text:
stino die libros Regum ad nocturnum sequenti Dominica, si necesse est, repetimus. Quidam in hac hebdomada officium de sancta Trinitate canunt, quod Romani non recipiunt. Albinus namque magister Caroli rogatu Bonifacii archiepiscopi instituit missam de sancta Trinitate in Dominica die, Feria secunda de sapientia, Feria tertia det ad omnes orationes in Sabbato Flectamus genua dic
Abbreviated transcription (Latin):
st ioħes apłs. dem̃ ꝑ duas septimanas legant᷑
pentecost usq ĩ kł aug̾ti. legant᷑ libri regũ. qͦr
pͥmũ scͥpsit samuel. scd̾m. nathan. t̾crũ ⁊ꝗͣr¬
tũ iheremias. & duolibri ꝑ alipomenon qͦ sa¬
pientes synagoge scͥpsert̃. Ah augti. usqĩ sept̃¬

Expanded text:
stolus. Deinde per duas septimanas leganturPentecostes usque in Kalend. Augusti legantur libri Regum, quorum primum scripsit Samuel, secundum Nathan, tertium et quartum Jeremias. Et duo libri Paralipomenon, quos sapientes Synagogae scripserunt. A Kalend. August
Abbreviated transcription (Latin):
glia pentecost̃. Uñ qͥdã missas suas cant. uma dẽ
festo. alt̾an de icriio. illã de festo. c̃ gła ĩ excelꝰ
⁊ c̃do ĩ unũ. altãm indirectũ. Ita solet fieriĩ
festo s̃ thome: in hyemali ieuinio. ⁊ ĩ festo ed̃
mathei ĩ antũpnali ⁊ ĩ anũtiatiõe scẽ mads¬

Expanded text:
gilia Pentecostes. Unde quidam duas missas cantant unam de festo, alteram de jejunio. Illam de festo cum Gloria in excelsis, et Credo in unum, alteram indirectum. Ita solet fieri in festo sancti Thomae in hiemali jejunio, et in festo sancti Matthaei in Autumnali, et Annuntiationis
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃as deo fieri acceptabiles postulamꝰ: dũ deuotio la¬
cͥmas fundit: ⁊ patͥe delicias desid̾ans. de incolatus
diut᷑nitate gemit. Suꝑ idem altare sacerdos ꝑ obla¬
tionẽ uictualiũ suoꝵ iã mundo mortificatꝰ. s uiuẽs
deo: ñ iã uetꝰ melchisedech. natus de carne caro. s
am carnis et sangͥnis. Qd enĩ suꝑ altare fid̾i ꝯgruen
tiꝰ offerri dr̃. qͣm sacͥficiũ illud scissimũ. qd̾ sola fide ꝑ¬
cipit᷑: in sola fide ꝓdest: ⁊ m̾ito fidei acceptat᷑: hoc sa¬
cͥficiũ suꝑ altare ficłi offert᷑ dño. in odorẽ suauita¬
tis. S ⁊ oratio suꝑ illud oblata: qͦsi suauitatis ordor
suscipit᷑ a dño. sic scͥptũ ẽ. Dirigat᷑ oratio mea sic̃ in¬
censũ. in ꝯspectu tuo: Suꝑ altare aureũ carbones
de alio altari sũpti ponũt᷑ ad cremand̃ thimamata
flend̃ peccã:⁊ eodẽ igne pꝰtea succendit᷑. ad enuitẽ¬
dã sursũ dulciũ or̃onũ fraglantiã. dũ homo iã ꝑ

Expanded text:
ras Deo fieri acceptabiles postulamus, dum devotio lacrymas fundit, et patriae delicias desiderans, de incolatus diuturnitate gemit. Super idem altare sacerdos per oblationem victualium suorum jam mundo mortificatus, sed vivens Deo, non jam vetus Melchisedech, natus de carne caro, sedam carnis et sanguinis. Quid enim super altare fidei congruentur offerri quam sacrificium illud sanctissimum quod sola fide percipitur, in sola fide prodest, et merito fidei acceptatur? Hoc sacrificium super altare fidei offertur in odorem suavitatis, sed et oratio super illud oblata quasi suavitatis odor suscipitur a Domino sicut dictum est: Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo . Super altare aureum carbones de alio altari sumpti ponuntur ad cremandum thymiamata flendum peccata, et eodem igne postea succenditur ad emittendam sursum dulcium orationum fragrantiam, dum homo jam per
Abbreviated transcription (Latin):
bat᷑ ut pareret. Huiꝰ in ut̾o habentis. clamantis
⁊ part̾ientis salubrẽ cruciatũ: offerende grauis
⁊ grandisonꝰ imitat᷑ cantꝰ: que ꝑneumis diftenta fre¬
quentib.⁊ suis fecunda u̾sib. qͣntũ ius longa iubilati¬
clamet ad dñm. qͥ ⁊ ꝑ euangłiea u̾ba excitatꝰ ẽ: i sue
salutis mist̾iũ parari uidet: ¶ Cũ concentu nãq
memorato p̃parata sacra panis. ⁊ iuni oblatio. sic
ad sc̾m altare ꝓuenit: ut subdiaconꝰ ad diaconũ
aiaconꝰ ad manũ ꝑferat sacerdotis. Lex enĩ quã
ꝑ sub diaconũ significari diximꝰ: sacͥficiũ nr̃e salu¬
tis tm̃ p̾figurauit in melchisedech: s ꝑ euanglicã
traditionẽ ad altare. id ẽ ad sollẽpnem ritũ eccłie

Expanded text:
antis et parturientis salubrem cruciatum Offerendae gravis et grandisonus imitatur cantus, qua Pneumatibus distenta frequentibus, et suis fecunda Versibus, quantumvis longa jubilaticlamet ad Dominum, qui per evangelica verba excitatus est, et suae salutis mysterium parari videt? Cum concentu namque memorato praeparata sacra panis et vini oblatio sic ad sanctum altare pervenit, ut subdiaconus ad diaconum, diaconus ad manum perferat sacerdotis. Lex enim, quam per subdiaconum significari diximus, sacrificium nostrae salutis tantum praefiguravit in Melchisedech; sed per evangelicam traditionem ad altare, id est ad solemnem ritum Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
ma actione ubi uite aninalis susten¬
tam̃ta offerebat. rogabat pro uiuis: ita in
hac t̾cia ubi post̾ioꝵ oblitꝰ et in anterioras ex¬
tendens umiri deo querit: rogat ꝓ defunctis
qui eodem indigent cibo: ut nu̾to carita¬
tis dũ aliis orat qͦd sͥ: impetret & sͥ ⁊ aliis.
Scieus aut̃ qͦs dam saluandoꝵ. ꝓ solis enĩ sal¬
uandis orat. post decessũ suũ penis purga¬
torus detineri: pͥmo eis locũ locũ refrigerii
rogat concedi: Dem̃ lucem. ut d̾m sic̃ ẽ uide¬
ant: ad ultimũ pacem. dequa dictũ ẽ. Pacem
nꝰ dĩ. eccłia sͥ donari postulat: dieens. dona no¬
bis pacẽ. Hec pax inunitate capitis & m̃broꝵ¬
equens capitłm. Nob̾ quoq Cõmeniorat
nomina sc̃oꝵ: quoꝵ uit̾uentu sacerdos
uult impetrare qͦd postulat. Et uidet᷑
hoc quoq de legali sacerdotio sũptũ. Sic enĩ

Expanded text:
ma Actione, ubi vitae animalis sustentamenta offerebat, rogabat pro vivis: ita in hac tertia, ubi posteriorum oblitus et in anteriora se extendens uniri Deo quaerit, rogat pro defunctis qui eodem indigent cibo, ut merito charitatis dum aliis orat quod sibi, impetret et sibi et aliis. Sciens autem quosdam salvandorum pro solis enim salvandis orat post decessum suum poenis purgatoriis detineri, primo eis locum refrigerii rogat concedi, deinde lucem, ut Deum sicut est videant; ad ultimum pacem de qua dictum est: Pacemnus Dei, Ecclesia sibi donari postulat dicens: Dona nobis pacem. Haec pax in unitate capitis et membroequens Capitulum nobis quoque commemorat nomina sanctorum, quorum interventu sacerdos vult impetrare quod postulat. Et videtur hoc quoque de legali sacerdotio sumptuum. Sicut eni
Abbreviated transcription (Latin):
sondui scissũ ẽ. uit patet ꝓpiciatoriũ. Int̾ aldare
ut in templo: de qͥ pecc̃or ꝑ penitentiã tendens ad
ułtici. mistice sic loqr. Et indeo meo tns gredi
uinali ũ Inhis tͥb locis aaron sacficia singl̃s
acdita offerebat. Suꝑ altare ener̃ malo:. sacfie¬

Expanded text:
cissum est, ut pateret propitiatorium. Inter altare bat in templo; de quo peccator per poenitentiam tendens ad justitiam mystice sic loquitur: Et in Deo meo transgrediar murum . In his tribus locis Aaron sacrificia singulis debita offerebat. Super altare aeneum in atrio sacri
Abbreviated transcription (Latin):
et sublime altare ꝓpiciatoriũ inuisibile
uideł. in ꝯspectu diuine maiestis. ubi sũmus &
ꝑpetiuis sacerdos asfistit uultui dĩ patͥs. nondũ
ut uult. ualet ascendẽ. sic̃ ipse ante altare ui¬
sibile se indinans sig̾̃c: rogat ꝑ manꝰ angłi.
sui uideł custodis. suũ eo sacrificiũ ꝑferri. ut
uͥtuti sacram̃ti ipsius ꝯmunicet. ut ꝑ archã
in celo est. ⁊ de altari iusibili iit̾ra suscipit᷑.
ad sũmã ꝓpitiationẽ di ꝑueniat: ⁊ ei uniri me¬
reat᷑. Hec est enĩ illa ꝑfecta b̾ndictio: dequa dic̃.
onũ bñdictione celesti. ⁊ gr̃a repleam᷑. Sacͥfi¬
ciũ ꝑ manꝰ angłi ꝑferri. nichil aliud intelli¬
gimꝰ: qͣm ipsũ cooꝑari nr̃e deuotioni. Cooꝑa¬
t᷑ aut̃ nob̾cũ. ꝓ nobis orando: modoq mira¬
bili.⁊ innisibili. bona m̃tib nr̃is suggeren¬
do. Uel forte singłare posuit. ꝓ płali: Angłi
ꝓ angloꝵ. Dicit enĩ beatꝰ Gregorius. libro di¬

Expanded text:
et sublime altare propitiatorium invisibile, et sublime altare propitiatorium invisibile, videlicet in conspectu divinae majestatis, ubi summus et perpetuus Sacerdos assistit vultui Dei Patris, nondum ut vult valet ascendere, sicut ipse ante altare visibile se inclinans significat, rogat per manus angeli, sui videlicet custodis, suum eo sacrificium perferri, ut virtuti sacramenti ipsius communicet, ut per n coelo est, et de altari visibili in terra suscipitur, ad summam propitiationem Dei perveniat, et ei uniri mereatur. Haec est enim illa perfecta benedictio, de qua dicit: Omni benedictione coelesti et gratia repleamur. Sacrificium per manus angeli perferri nil aliud intelligimus quam ipsum cooperari nostrae devotioni. Cooperatur autem nobiscum pro nobis orando, modoque mirabili et invisibili bona mentibus nostris suggerendo. Vel forte singulare posuit pro plurali, angeli pro angelorum. Dicit enim beatus Gregorius, libro Di
Abbreviated transcription (Latin):
memorationem. Oratio actionis sed̾e.
ea uitur. Sup que ꝓpitio. Post obłonem
ueri ⁊ sumi sacrificii. suꝑ idem altare fi¬
dĩ offert sacficiũ oiõnis:⁊ altiꝰ adhuc aliqͥd
expetit: cui donec ꝑ corpꝰ xp̃i in ceł deo uniat᷑. ⁊ ꝑ
humanitatẽ diuinitar ti ꝯuingat᷑: nil sufficit.
Qͥppe qui scalam sͥ erexit: ascende satagit. Un ⁊
pͥt tantã obłonẽ accingit se adhuc ad oronẽ. dicenᷤ.
Suii que ꝑpitio. Et quasi ꝑ gͥdꝰ ipsius scale ascen¬
dens. ꝯmemorat: M unus abel pueri: sacrificiũ
abrahe ꝑatar che: oblatione melchisedech lacenr¬
dotis: qui inpane ⁊ uino speciẽ ueri sacrificii
elegant᷑ exp̃ssit. sicut abraham u̾itatẽ infilio. ⁊ abel
innocentie munꝰ in agno. Qͦd dicit. Sigu asta¬
cepta habere dͥignat e munera ⁊ cetã. non optat¬
⁊ cetã: non optat
sinułr acceptari obłones. Hec enĩ multo accep¬
tabilior s oferentes. Hae itaq oratione fret
cũ fiducia accedit ad actionem t̾riam: Act̾io t̾cia

Expanded text:
etat oratio Actionis secundae. Sequitur: Supra quae propitio. Post oblationem veri et summi sacrificii super idem altare fidei offert sacrificium orationis, et altius adhuc aliquid expetit, cui donec per corpus Christi in coelis Deo uniatur et per humanitatem divinitati conjungatur, nil sufficit. Quippe qui scalam sibi erexit, ascendere satagit. Unde et post tantam oblationem accingit se adhuc ad orationem, dicens: Supra quae propitio, etc. Et quasi per gradus ipsius scalae ascendens commemorat munus Abel pueri, sacrificium Abrahae patriarchae, oblationem Melchisedech sacerdotis, qui in pane et vino speciem veri sacrificii eleganter expressit, sicut Abraham veritatem in filio, et Abel innocentiae munus in agno. Quod dicit: Sicut accepta habere dignatus es munera, etc., non optat similiter acceptari oblationes haec enim multo est acceptabilior, sed offerentes. Hac itaque oratione fretus cum fiducia accedit ad Actionem tertiam. CAP. XXXIV. D
Abbreviated transcription (Latin):
ferat petitiones onũum. In romana eccłia. una tr̃a
celebrationib publicis missarũ młtiplicant orati¬
ones: ⁊ ꝓ uoluntate ꝓpͥa inpͥuatis. In his omĩb sac̃¬
dos ueri⁊ sũmi sac̾dotis ꝑsonã gerit: qͥ sicut ait
apłs indieb carnis sue. p̾ces supplicationesq ad et̃

Expanded text:
ferat petitiones omnium. In Romana Ecclesia una tantum celebrationibus publicis missarum multiplicant Orationes, et pro voluntate propria in privatis. In his omnibus sacerdos veri et summi sacerdotis personam gerit, qui, sicut ait Apostolus, in diebus carnis suae preces su
Abbreviated transcription (Latin):
Infine oĩonis sub iungit᷑. ꝑ dñn nr̃m: qͥa p̾clara
di b̃nficia. ꝑ ipsũ ad nos decͣrt᷑. ꝑ ipsũ petimꝰ. ⁊
ĩpetramꝰ: sic̃ ꝑ mediantẽ cͥstalli lapidẽ. celestẽ in
subiectã escã a longinqͦ sole mutuamꝰ ignẽ. Huc
rans nob̾ int̾itum saluatoris in hunc mundũ. scił ana¬
tiuitate eiꝰ. usq ad p̾dicationẽ ioh̃is: qñ baptitatꝰ ẽ iꝑ¬
Ia ꝓpħarũ: p̃cursoris debitũ agit offm. aute

Expanded text:
m, quia praeclara Dei beneficia per ipsum ad nos decurrunt. Per ipsum petimus et impetramus, sicut per mediantem crystalli lapidem coelestem in subjectam escam a longinquo sole mutuamus ignem. Hucrans nobis introitum Salvatoris in hunc mundum, scilicet a nativitate ejus usque ad praedicationem Joannis, quando baptizatus est ipphetarum, praecursoris debitum ait officium ante
Abbreviated transcription (Latin):
Hec enĩ uͥtute tua in corpꝰ ⁊ sangͥnẽ filii tui
consecrauimꝰ: Hostiam puram. ⁊ purficantẽ.
sc̃am ⁊ sc̃ificantẽ: inmaculatam ⁊ inmaculateᷤ
efficiente: id est. panem sc̃m uite. ñ temꝑalis nͦ
cuũ saluare ⁊ satiare pot̾: et ideo. autisetue
Notandũ qͥa consignatio facta suꝑ sui panẽ ⁊ ca¬
licem. ante ꝯsecrationẽ: qͦsi oratio ẽ. ut ꝯsecratio
ꝯpleat᷑. Post ꝯsecrationẽ uͦ itata consignatio. ꝯle¬
crationis iã ad ĩplete. quedam ẽ testificatio. Iud̾
qͥq pͥt̾mittendum ñ est. qͦd in hoc capitulo sc̃a
Primũ uuln̾at eccłiã
caritate: Ait̾m ꝯfortat fide. Terciũ letificat spe. P¬
mo. ꝯformari nos oportet in actione pͥma. nos¬
di ẽ deuotione p̾c um offerendo: tercio. int̾cia.

Expanded text:
Haec enim virtute tua in corpus et sanguinem Filii tui Haec enim virtute tua in corpus et sanguinem Filii tui consecramus, Hostiam puram et purificantem, sanctam, et sanctificantem, immaculatam et immaculatos efficientem, id est panem sanctae vitae, non temporalis, non arpetuum salvare et satiare potest, et ideo salutis aeternae. Notandum quod consignatio facta super panem et calicem ante consecrationem quasi oratio est ut consecratio compleatur; post consecrationem vero iterata consignatio, consecrationis jam adimpletae quaedam est testificatio. Illud quoque praetermittendum non est quod in hoc Capitulo sanctPrimum vulnerat Ecclesiam charitate, alterum confortat fide, tertium laetificat spe. Primo conformari nos oportet in Actione prima; sdei cum devotione precum offerendo; t