comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
clerus uigilat : ideo deb& nauta dor¬
mire: Vigilat ille de quo ueracit
scriptum ẽ : Non dormi& neq dor¬
mitabit ꝗ custoditisi ł : sedetiam¬
&orate : ne hitretis in tẽptationẽ:
Vnde ergo debenus eẽ solliciti & um¬
de sȩcuri : Solliciti: quiadixit nob¬
qđ in hoc mundo pressurã habebttis
Sȩcuriaut̃ : quia mox addidit con¬
fidite ego uicimidum: Solliciti
ꝗa tẽptationes futuras p̃nintiauit
nb̵ : securi ꝗ añ desinit in t̃pellare
ꝓnb̃ Caute itaq fr̃s̃ mei atq solli¬
cite int̃ scłi fluctus gub̵nate naui¬
gium in bonis actib: ur̃is : nec dens
obtratitori suos frangat. nec ad¬
ulatoris lingua decipiat: Adula¬
tores ur̃os : tamquã latentes subun¬
dis scopulos obseruatt : Quando eni
mare tranquillumẽ : tunc saxa laten¬
tia non uident᷑ : Si tribulationis pro¬
cella consurg& : tunc interundarũ
montes uertic̃tollunt. tunc heis ap¬
paret periculum qđ latebat : Neq
sufficit talib: deserert tribulantem :

Expanded text:
clerus vigilat, ideo debet nauta dormire. Vigilat ille, de quo veraciter scriptum est, Non dormiet, neque dormitabit, qui custodit Israel : sed etiamet orate, ne intretis in tentationem . Unde ergo debemus esse solliciti, et unde securi? Solliciti, quia dixit, quod in hoc mundo pressuram habebitis; securi autem, quia mox addidit, Confidite, ego vici mundum : solliciti, quia tentationes futuras praenuntiavit nobis; securi, quia non desinit interpellare pro nobis. Caute itaque, fratres mei, atque sollicite inter saeculi fluctus gubernati, inite navigium in bonis actibus vestris: nec dens obtrectatoris vos frangat, nec adulatoris lingua decipiat. Adulatores vestros tanquam latentes sub undis scopulos observate. Quando enim mare tranquillum est, tunc saxa latentia non videntur: si tribulationis procella consurgit, tunc inter undarum montes verticem tollunt, tunc in eis apparet periculum quod latebat. Neque enim sufficit talibus deserere tribulantem,
Abbreviated transcription (Latin):
maxi me potestatis ꝑsecutionem
indicit etłȩ : quantũ in ipso est
xp̃ianũ nom̃ conat̾ extingnere:
Suꝑ nauiculã xp̃i grandis unda
consurgit : sed iuhis tẽptationib:
erigatur antemna. & sus pensa
arbori. crucemfiguret: Hanc
xp̃i anus respiaat & nondeficiat.

Expanded text:
maximae potestatis, persecutionem maximae potestatis, persecutionem indicit Ecclesiae, et quantum in ipso est, christianum nomen conatur exstinguere, super naviculam Christi grandis unda consurgit. Sed in his tentationibus erigatur antenna, ut suspensa arbori crucem Christi figuret; hanc christianus respiciat, et non deficiat:
Abbreviated transcription (Latin):
pereclitantibus suc currentẽ. pe¬
trũ uenientẽ xp̃m oc currentem :
Quibus omnib: iniraculũ spectauimꝰ:
mrsterium requiramus: Quando
enĩ possumus dediuinis operib: que
legunt᷑ ipso asspirante quifaci&
intellectum alicuius mĩstice signi¬
ficitionis scrutari : quaside abstru¬
sis fauorũ cellis mella ꝓducimus.
uł xp̃i discipulos linitantes. spicas
manibus confricamꝰ. ut ad laten
Luid aũt in hoc mundo altiusçelo :
Quis uero hicelũ ascenderit : no¬
uit optime fides ur̃a: Cur autẽ
solus ascenderit: sirequiras cito
incelũ nisi qui descendit decelo
filius hominis qui est incȩlo
Quamuis & infinem cũ uenerit. &nos
om̃ssua membra collegerit aole¬
uauerit incelum &sam tunc solus
ascend& : quia caput cum corpo
ille orat in excelsũ : nauicula tur¬
bat᷑ in fluctibus i ꝓfundo: Quia
insistunt fluctus. potest naui¬
cula turbari : sed quia xp̃sorat.
non potest mergi: Nauiculam
Turbulentũ mare : hoc scłm: Quan¬
dorex aliquis impiȩ uoluntatis.

Expanded text:
antibus subvenientem, Petrum venienti Christo occurrentem. In quibus omnibus miraculum exspectavimus; mysterium requiramus. Quando enim possumus de divinis operibus quae leguntur, ipso aspirante qui facit, intellectum alicujus mysticae significationis exsculpere, quasi de abstrusis favorum cellis mella producimus: vel Christi discipulos imitantes, spicas manibus confricamus ; ut ad latentquid enim in hoc mundo altius coelo? Quis vero in coelum ascendit, novit optime fides vestra. Cur autem solus ascendit? Quia nemo oelum, nisi qui de coelo descendit, Filius hominis, qui est in coelo . Quamvis et in fine cum venerit, et nos omnes sua membra collegerit, ac levaverit in coelum, etiam tunc solus ascendet: quia caput cum corporille orat in excelso, navicula turbatur fluctibus in profundo. Quia insurgunt fluctus, potest ipsa navicula turbari: sed quia Christus orat, non potest mergi. Navicellam turbulentum mare, hoc saeculum. Quando aliquis impiae voluntatis,
Abbreviated transcription (Latin):
Dnẽ situes iubeme uenire adtesuꝑ
las suꝑaquas : non miror qđ solidã
cirnem suꝑ liquentis eclem̃ti terga
suspendis : Quid enĩ mirũ si condi¬
tori suo creatura famulat᷑ : hoc er
go ñ miror : fac qđ mirer : Ambu¬
uenire ad te suꝑaquas : Tuds̃ es ego
in firmitatẽ in carne quã portas ha¬
beam &egodetuo potestitẽ ut inda

Expanded text:
ne, si tu es, jube me venire ad te super  es, non miror quod solidam carnem super liquentis elementi terga suspendis. Quid enim mirum, si Conditori suo creatura famulatur? Hoc ego non miror: fac quod mirer, ambuvenire ad te super aquas. Tu Deus es; ego infirmitatem in carne quam portas; habeam et ego de tuo potestatem, ut unda
Abbreviated transcription (Latin):
in his ergo fr̃s. i hoc labore in hoc a¬
tamine c̃stituti st̃ illi : quos a posto¬
licasententia consolatur. đns in ꝑ¬
ximo ẽ nihil solliciti fueritis : Ve
go uigilia noctis hoc ẽ pene iã nocte

Expanded text:
hoc certamine constitutos, illa vos apostolica sententia consoletur: Dominus in proximo est; nihil solliciti fueritis . 4. go vigilia noctis, hoc est pene jam nocte
Abbreviated transcription (Latin):
tamdiu dol& mẽbrũ quã diu incorpo¬
re continet᷑: Siaũt abscisũ fuerit :
ñ dolerepoterit. nec sentire : Cũ enim
manꝰ aut̃ aliud mẽbrũ fuerit abscisũ
a corpore. si totum corpus postea multis
partib diuidat᷑: manꝰ illa nonsentit.
quia iã arebquoꝵ mẽbrorũ sotietate
diuisa c̃. itq disiuncta: Talis c̃ xp̃i. anꝰ
quide alterius aut dãpnis. aut afflic¬
tionib: aut &iã morte ponsolũ non
dolet : sed qđ peius c̃ forte &iã gaudet
Et quia iã ẽ alienꝰ a corpore : ideo af¬
fectũ caritatis nonten& in corde Nos
uero si uera. & ꝑfectã caritatẽ uolumꝰ
custodirc om̃s sicut nos ipsos studeamꝰ¬
diligere : ut quia caput nr̃m &p̃s ẽ

Expanded text:
tamdiu dolet membrum, quamdiu in corpotamdiu dolet membrum, quamdiu in corpore continetur: si autem abscisum fuerit, nec dolere poterit, nec sentire. Cum enim manus aut aliud membrum fuerit abscisum a corpore, si totum corpus postea multis partibus dividatur, manus illa non sentit; quia jam a reliquorum membrorum societate divisa est atque disjuncta: talis est christianus, qui de alterius aut damnis, aut afflictionibus, aut etiam morte non solum non dolet; sed, quod pejus est, forte etiam gaudet. Et quia jam est alienus a corpore, ideo affectum charitatis non tenet in corde. Nos vero, si veram et perfectam charitatem volumus custodire, omdiligere: ut quia caput nostrum Chris
Abbreviated transcription (Latin):
ut ab altarituo nonse paremur:
Et uerbum dĩ qđ cotidie uerbis a¬
pentur & qua dã mado frangit᷑
panis catidianus ẽ : & quomado il¬
lum panem uintres : sic istum e¬
suritt mentes. Et hunc ergope¬
timus simpliciter : & quicquid
incarne & nan habet debita :
quist̃ hamosiquiuens uteinon
sit istaoration ecessaria infla¬
resepotest : iustificariͥnon patest :
Bonumẽ illi : ut imitetuir pub¬
licanũ netumes tat sicittpha¬
riseus quiascndit in templũ
Giac tauit miritasua: tex̃uul¬
nira sua: Ille aut̃ sciuit qua¬
rea scinderit : quidicebat:
On ẽꝓpitius estamihi peccatori:
hoc dñs iħs arare dacuit discipu¬
lnssuas illo smagñas primas
apastolas suas. ariites nrãs:
Siergo ꝓpeccatis suis dimitten¬
dis aritesorant. agniꝗqͥd de¬
bent cfaceredequib: dictum est
tis remissianem pacatorũ:
Remissi a pecatoꝵ unaise :
que semedatur: Alia quȩ
torum est una que semedat
in scõbaptis mate : alia quȩ quã¬
firmũq erragraphũ : ut dicamꝰ

Expanded text:
emur. Et verbum Dei quod quotidie vobis aperitur, et quodam modo frangitur, panis quotidianus est. Et quomodo illum panem ventres, sic istum esuriunt mentes. Et hunc ergo petimus simpliciter, et quidquid in carne, et non habet debita? Quis est homo sic vivens, ut ei non sit ista Oratio necessaria? Inflare se potest, justificare non potest. Bonum est illi ut imitetur Publicanum, nec tumescat sicut Pharisaeus, qui ascendit in templum, et jactavit merita sua, texit vulnera sua. Ille autem scivit quare ascenderit, qui dicebat, Domine, propitius esto mihi peccatori . sus orare docuit discipulos suos, illos magnos primos Apostolos suos, arietes nostros. Si ergo pro peccatis suis dimittendis arietes orant, agni quid debent facere, de quibus dictum est,tis remissionem peccatorum. Remissio peccatorum una est, quae semel datur; alia, quae atorum una est, quae semel datur in sancto Baptismate; alia, quae quamfirmumque chirographum, ut dicamus,
Abbreviated transcription (Latin):
possitis Irascimini & inueteran¬
tur urx incordib uris. Fiuint totodi¬
a to trabes tor sreaau tet serpor¬
tes & damũdĩ corurm purgare
nonuultis: Ergefacite quoddu¬
tumẽ si ct& nos dimiti mdebi¬
taribiis nr̃is & securi dictedimit¬
teͥ noliis debiitanr̃a. quia fine debi¬
tis in hacterta uiuere hon patestis:
Sedalias illa magna crimina quȩ
uab bonum ẽ in baptis modimitti
daquibus semꝑ alinicẽ debitis
alia fotidiana pecatta sineꝗ  hyhic
cessaria ẽ catidianaorano cũ suopac¬

Expanded text:
possetis? Irascimini, et inveteranpossetis? Irascimini, et inveterantur irae in cordibus vestris, fiunt tot odia, tot trabes, tot scorpii, tot serpentes; et domum Dei, cor vestrum, purgare non vultis? Ergo facite quod dictum est, Sicut et nos dimittimus debitoribus nostris: et securi dicite, Dimitte nobis debita nostra. Quia sine debitis in hac terra vivere non potestis. Sed alia sunt illa magna crimina, quae vobis bonum est in Baptismo dimitti, et a quibus semper alieni esse debetis: alia quotidiana peccata, sine quibus hic cessaria e
Abbreviated transcription (Latin):
inueteraui inminib inimicis meis
Qđ eratira cumes sit naua : Odium
factumẽ quia inuetustatẽ canuer¬
sumẽ. Prafestuca ẽ : Odiumtrabes
at : Aliquando reprȩhendimus
irasientem : &odiũ tenemnus incor¬
de Et dicitnabis xp̃s Festucã ino¬
culo fratris tui uides & trabini ino¬
cula tuonanuides: Vnderiuit
festuca ut trabemfacer& : quiañ
statim euulsaẽ. Quia passus esexi¬
fecisti illam ueterem. ad traxisti
malassuspitiones & rigastifistui-¬
cã. Rirando nutristi : nutrido
trabem feusti Ex pauscguł quan¬
dodicitur : quioditfratremsium
homicidac̃. Gladiumnans ecluixis¬
ti nonuulnus in carnefecist : ñ
corpus plaga aliquando trucidasti:
Cogitatiosola odi iincordetio ẽ &
tłneris hamiada : reus  antepcu-¬
losdĩ. Ille uiuit : & tuoccidisti:
Quantũ adtiꝑtinet : occidisti quẽ
odisti E tõdate corrigite: bido
mibusurĩs si sce piones qssent. aut
aspides quantũ laboretis ut domus
urãs purgaretis & securi halitare

Expanded text:
Inveteravi in omnibus inimicis meis . Quod erat ira, cum esset nova, odium factum est; quia in vetustatem conversum est. Ira festuca est, odium trabes est. Aliquando reprehendimus irascentem, et odium tenemus in corde; et dicit nobis Christus, Festucam in oculo fratris tui vides, et trabem in oculo tuo non vides . Unde crevit festuca, ut trabem faceret? Quia non statim evulsa est. Quia passus es exituam, fecisti illam veterem; attraxisti malas suspiciones, et rigasti festucam, rigando nutristi, nutriendo trabem fecisti. Expavesce vel quando dicitur, Qui odit fratrem suum, homicida est . Gladium non eduxisti, non vulnus in carne fecisti, non corpus plaga aliqua trucidasti: cogitatio sola odii in corde tuo est, et teneris homicida; reus es ante oculos Dei. Ille vivit, et tu occidisti. Quantum ad te pertinet, occidisti quem odisti. Emenda te, corrige te. Si in domibus vestris scorpiones essent aut aspides, quantum laboraretis, ut domus vestras purgaretis, et securi habitare
Abbreviated transcription (Latin):
edicenda ẽ : cum hapti Ziti fuerimꝰ
In eccła aut̃ ad al taredi catidiesiert᷑
ista dominicaoratio : & audũit
illam fidles. Nanergo timemꝰ
re ꝑfecte uidiendo catidieten ebi
gilaturisumus indimisericardia:
reddituri istis non oratianem : sed
simbolũ: Mod o tnimnis finea¬
tis simbolum in eccđa : in papula
simbolũ catidie non auditis. Cum
aut̃ tenueritis ut nõohlinis cami¬
ni: cotididicite : Quando surgi¬
tis quandeuas ad somnũ calloca¬
tis : reddite simbalũ urm̃ reddi¬
Nonpigiat repetere: Bana ẽ enim
repetitio : nesubrepat obluua. Ne
dicitis dexiheri dixibadiȩ catididi¬
co teneilludbene: Cõmemora fidem
tuam. inspice  Sit tamquã spelipe¬
Sicredisomniã que de credere canfiteris
& gaudetatidie infiditua: Sine diui¬
tieltiȩ sint catidiana ista quadã mo¬
do indum̃ta m̃tistuȩ: Nũquid
nonquando surgis uestiste : sic & cõ¬
memaranda simbalã tuũ : uestiani¬
mãtuã. neforte cam ideat obliuio:
nudi inueniamur: Vestio enĩ erimꝰ

Expanded text:
ti fueritis. In ecclesia enim ad altare Dei quotidie dicitur ista Dominica oratio, et audiunt illam fideles. Non ergo timemus, re perfecte, audiendo quotidie tenebitgilaturi sumus in Dei misericordia, reddituri estis, non Orationem, sed Symbolum. Modo enim nisi teneatis Symbolum, in ecclesia, in populo Symbolum quotidie non auditis. Cum autem tenueritis, ut non obliviscamini, quotidie dicite; quando surgitis, quando vos ad somnum collocatis, reddite Symbolum vestrum, reddinon pigeat repetere. Bona est enim repetitio, ne subrepat oblivio. Ne dicatis: Dixi heri, dixi hodie, quotidie dico, teneo illud bene. Commemora fidem tuam, inspice te: sit tanquam speculusi credis omnia quae te credere confiteris, et gaude quotidie in fide tua. Sint divitiae tuae, sint quotidiana ista quodam modo indumenta mentis tuae. Numquid non quando surgis vestis te? Sic et commemorando Symbolum tuum vesti animam tuam, ne forte eam nudet oblivio, nudi inveniamur . Vestiti enim erimus
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ. Adueniat regnic̃tuũ fiatuo¬
lunt tastua sicutinc aclo & intra:
ꝑꝑ et̃ nasunt. Q uattuor aut̃ sequenti¬
a: adistamuitam ꝑtinent :
Nũ quid tatidiepeituri sumus pa¬
nempatidianũ quando ad illam
satietatẽ uenerimus  dinitte
nob̵ debita nr̃a : Nũ quid in illo regno
dicemus quanda debita ñ habebimꝵPꝰ
nenos infiras intẽp̃tattonem::
Nuqͥd tuno dicere poterimus quando

Expanded text:
 Fiat voluntas tua, sicut in coelo, et in terra, aeternae sunt. Quatuor autem sequentes ad istam vitam pertinent. numquid quotidie petituri sumus panem quotidianum, quando ad illam satietatem venerimus? Dimitte nobis debita nostra: numquid in illo regno dicemus, quando debita non habebimus? Ne nos inferas in tentationem: numquid tunc dicere poterimus, quando
Abbreviated transcription (Latin):
sinas:: dimitate & dimitteturuo¬
bis : dite& dibituruabis : Vn a elemo¬
sinaẽ que fitcorde quanda fratri
tuo dimittis pecatũ : altiraedemo¬
sina ẽ quȩ fit desubstantia quan¬
di pauperi panem porrigis. Ambas
fac ni s incuna remineit oratiotua

Expanded text:
synas? Dimittile, et dimittetur vobis; date, et dabitur vobis . Una eleemosyna est, quae fit de corde, quando fratri tuo dimittis peccatum. Altera eleemosyna est, quae fit de substantia, quando pauperi panem porrigis. Ambas fac, ne sine una ala remaneat oratio tua
Abbreviated transcription (Latin):
Si non potest hic uiuere si ne ipsis: uł
minora uł minuta sint. uł leuia sint :
Sedleuia & minuta : nont pnantur
Deminutis guitis flumina implentur
lis nauis insudit : quib: orplactir
sintina & si conte p̃natur sentina ÷
mergiturnicus Sel boncssatur anau
nus ambulent : in andicsentines
Quid et ambulut manus. facopor
bona: Ambuleit manusfuȩ. frange
duri entipinẽ ttuĩ & egeña sine tecto:
induc indamũtuã: Siui deris nudum:

Expanded text:
potes hic vivere sine ipsis: vel minora vel minuta sint, vel levia sint. Sed ipsa levia et minuta non contemnantur. De minutis guttis flumina implentur.las navis insudat aqua, impletur sentina, et si contemnatur sentina, mergitur navis. Sed non cessatur a nautnus ambulent, ut quotidie sentines. Quid est, ambulent manus? Dent, fac opera bona, ambulent manus tuae. Frange esurienti panem tuum, et egenum sine tecto induc in domum tuam: si videris nudum
Abbreviated transcription (Latin):
dismalisunt Sed siquis ẽ ꝗ uult
uitã & diligit uidere dicsbonas :¬
in haccarne nõ haba nisi diesimnalos :¬
ꝗs nõ uult : fac qđ sequitur. Cohibe
linguãtiã amalo: & labigtia. ne
liquanturdalĩ. Dedina amalo a fac
banũ quȩre pacem & sequere eam:

Expanded text:
dies mali sunt . Sed quis est qui vult vitam, et diligit videre dies bonin hac carne non habet nisi dies malos; quis non vult? Fac quod sequitur, Cohibe linguam tuam a malo, et labia tua ne loquantur dolum; declina a malo, et fac bonum; quaere pacem, et sequere
Abbreviated transcription (Latin):
antia cum canceperit : parittocatũ :
Peccatum pera cũ consumatũ fucrit
generae martem. Ergon&listraha¬
ris a concupiscentia : nalibon sentire
concupiscenti & tuae : Non ẽ unde t̃¬
cõcipiat : nisite: Consensisti : quasicon¬
cubuisti incordguo: Surrex cancupis¬
cntia : negateilli: Nolicam sequi
Illicitaẽ: lasciua ẽ turpis est: alie¬
natiteadõ : nolidare consensianis am¬
plexũ ne plangas partũ : Qui asi consen¬
scris : id estcũ : amplexatus fueris:
cancipit : Cũ cancupiscentia concepe¬
rit : parit peocatũ: Nandũ ti¬
mes: peccatũ generat martem:
ił mortemtime: si pec catum non
tmes. Time quo ꝑduicit pettatun
Dulceẽ peccitũ sid amara est mars
Ipsa ẽ infelicitas hominũ : propt̃qđ
pittant : mariates hicdimittunt
& ipsapetcata sitũ portant: Pemnis
ꝓpt̃ pecuniã : hig dimittenda est
pacas propt̃ uillam : hiedimit

Expanded text:
ntia cum conceperit, parit peccatum: peccatum vero cum consummatum fuerit, generat mortem . Ergo ne abstraharis a concupiscentia: noli consentire concupiscentiae tuae. Non est unde concipiat, nisi de te. Consensisti: quasi concubuisti in corde tuo. Surrexit concupiscentia: nega te illi, noli eam sequi. Illicita est, lasciva est, turpis est, alienat te a Deo. Noli dare consensionis amplexum, ne plangas partum: quia si consenseris, id est, cum amplexatus fueris, concipit. Cum concupiscentia conceperit, parit peccatum. Nondum times? Peccatum generat mortem: vel mortem time. Si peccatum non times, time quo perducit peccatum. Dulce est peccatum: sed amara est mors. Ipsa est infelicitas hominum: propter quod peccant, morientes hic dimittunt, et ipsa peccata secum portant. Peccas propter pecuniam, hic dimittenda est: peccas propter villam,
Abbreviated transcription (Latin):
catidia ariri suꝑbanas & m alas.
Adillũ uidendũ salem: iustiꝑti¬
nent Mod qͥincordib nr̃is habi¬
tatsol istꝑfidem: Siergdira scris :
neoccidat sol iste icordȩtuo suꝑ ira¬
cundiamtuam: Nmoccidat  suꝑ

Expanded text:
quotidie oriri super bonos et malos . Ad illum videndum solem justi pertinent: modo in cordibus nostris habitat sol iste per fidem. Si ergo irasceris; ne occidat sol iste in corde tuo cundiam tuam: Non occidat sol super
Abbreviated transcription (Latin):
h anc aratianem & nr̃ am ex po¬
sitianem dimit ti teeotum
quicquidaduersus aliquem
þabitis daardib: ur̃is. Ibidimit¬
tite : ubids̃ uidet: Aliquando
enim homodimittit are: a te¬
net corde. Dimieat areꝓpt̃
hamines. & tenet incarde n on
timens aculosdĩ. Pr&susdimit¬
istis siltimbis diebus dimittite : Nõ
debet oc idere solsi ꝑiracundiã uram
& maltisoles transierunt. Transeat
aliquando & iracundiaura. Dies
magnisalis mado celebramus: illius
salius dequadicit scriptura: Orie¬
tur uobis salustitie & sanita sin
pennis eius Quid estin pennis eius :
in pratectiane eus Vnde in psalmo
dicitur: Subumbra alarũtuarũ ꝓ-¬
tigime. Aliud aut̃ ꝗ indiciudicii
futuris seripaenitentes & fructuose
dolentes prȩdicta sapientia quod
tuncdicturis painitortiam agentes.
& prȩangustia sp̃s gemintes Quid

Expanded text:
hanc Orationem et nostram expositionem, dimittite totum quidquid adversus aliquem habetis de cordibus vestris: ibi dimittite, ubi Deus videt. Aliquando enim homo dimittit ore, et tenet corde: dimittit ore propter homines, et tenet corde, non timens oculos Dei. Prorsus dimitistis, saltem his diebus dimittite. Non debuit occidere sol super iracundiam vestram, et multi soles transierunt. Transeat aliquando et iracundia vestra, dies magni solis modo celebramus: illius solis de quo dicit Scriptura, Orietur vobis sol justitiae, et sanitas in pennis ejus . Quid est, in pennis ejus? In protectione ejus. Unde in Psalmo dicitur, Sub umbra alarum tuarum protege me . Alii autem, qui in die judicii futuri sunt sero poenitentes, et infructuose dolentes, praedicti a Sapientia, quid tunc dicturi sunt poenitentiam agentes, et prae angustia spiritus gementes? Quid
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s. utq cuiturbatur aculus : Solẽ
uiderqimm patest & si canatus fuaritui¬
dere: paina illiẽ : nonuoluptas. Quide
ara : libido uindicte Libet homi¬
ti. Adhuc expectat patientia di ut
tantur inimici xp̃i. Nosqui sumꝰ ut
uindictam quȩramus : siq̃rat illã
ds̃ denobi sremaneremus : illȩ qui
nihilnas lesit : nanbult sȩuindicare
denabis a nas quȩrimus uindicari
care: lrascimini: et nolite peccare:
lrascimini quasi hamines sed uinci¬
mini. qnalite peccare it irã in crrde
tencats. Quiasi tenetis : contralaste¬
netis : Nllud lum̃ itretis: Ergadi¬
mitate. Quid ÷ ia : libidouindicte ꝑ
Quidẽ odium irainuaerata

Expanded text:
s. Utique cui turbatur oculus, solem videre non potest: et si conatus fuerit videre, poena illi est, non voluptas. Quid est ira? Libido vindictae. Libet homiti! Adhuc exspectat patientia Dei. ut tyrum inimici: nos qui sumus, ut vindictam quaeramus? Si quaereret illam Deus de nobis, ubi remaneremus? Ille qui nihil nos laesit, non vult se vindicare de nobis: et nos quaerimus vindicari, ccare: Irascimini, et nolite peccare . Irascimini quasi homines, si vincimini; et nolite peccare, ut iram in corde teneatis quia si tenetis, contra vos tenetis, ne in illud lumen intretis. Ergo dimittite. Quid est ira? Libido vindictae. Quid est odiu
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo siadcatidianũ uictũ ꝑtinet
aqua & hoo beneintelligtur qđ
dicimus .panemnrm̃ crtidianũ
da nalus hodie n on miremur sino¬
minato pane. &cet eranec essaria
intellegatur : quomado quanda
iasephinui tauit frs suos: homi¬
nesilli in quit hodie mecũ ran¬
ducabunt panem. Quarepanẽ
solũ minducaruri erant  sed a sa¬
lopane intellectas̃ cetera .: sic quan¬
doro gamus panem nrm̃ cotidianũ
qui. quidn ab ꝓpt̃ carnum nram̃ in
t erranec essarium est pastulamus.
Sid quidait dĩsilĩss qurite primũ
regnumdĩ & iustitiam eius. & hico
amã appanentur uabis. Intelli¬
giturectam hoc ualde bene panẽ
urm̃ cotidianũ danolus hodie : cu¬
charistiã tuam catidianum crbũ.
Nor̃ enimfideles quid accipiant:
& bonumẽ cis accipere pancmio¬
tidianũ. huio temporinit essariũ
Proserogant ut bonifiant : ut in
banitate & fide & uitabana. ꝑ¬
scuerant : optant: Hac orant:
quasinon ꝑscuerauerint in uita

Expanded text:
rgo si ad quotidianum victum pertinet, quia et hoc bene intelligitur, quod dicimus, Panem notrum quotidianum da nobis hodie; non miremur, si nominato pane et caetera necessaria intelligantur. Quomodo quando Joseph invitavit fratres suos: Homines illi, inquit, hodie mecum manducabunt panem . Quare panem solum manducari erant? Sed a solo pane intellecta sunt caetera. Sic quando rogamus panem quotidianum, quidquid nobis propter carnem nostram in terra necessarium est, postulamus. Sed quid ait Dominus Jesus? Quaerite primum regnum Dei et justitiam, et haec omnia apponentur vobis . Intelligitur etiam hoc valde bene, Panem nostrum quotidianum da nobis hodie, Eucharistiam tuam, quotidianum cibum. Norunt enim fideles quid accipiant, et bonum est eis accipere panem quotidianum huic tempori necessarium. Pro se rogant, ut boni fiant, ut in bonitate et fide et vita bona perseverent. Hoc optant, hoc orant: quia si non perseveraverintin vita
Abbreviated transcription (Latin):
tus blasphema taribus. ut amĩs¬
DANOBISTODIE
Potist simpliciter accipi ora¬
tionem istam nosfundere ꝓuictu
iatidiano ut abundahobis. & sinon
abundet nani disitnobis Catidianũ¬

Expanded text:
s blasphematoribus, ut da nobis hodie. Potest simpliciter accipi orationem istam nos fundere pro victu quotidiano, ut abundet nobis; et si non abundet, non desit nobis. Ali
Abbreviated transcription (Latin):
do contra carnem concupiscit sp̃s
lam facta ẽ ualuntas in caelo Erit
aut̃ plena concordia : quanda ipse
ualuerit : sit mnadopugna it passit
eẽ uictaria Etiã sicbene intelliti
potist fiatua luntastua sicutin
uelo ita & hiterra: ut celumpo¬
namus ecđam quia portitdm̃ t̃¬
est terraes & interramibis:
xp̃iani hacoramus ut fiatualun¬

Expanded text:
do contra spiritum non concupiscit caro, jam facta est voluntas ejus in terra. Erit autem plena concordia, quando ipse voluerit: sit mundo pugna, ut possit esse victoria. Etiam sic bene intelligi potest, Fiat voluntas tua, sicut in coelo, ita et in terra: ut coelum ponamus Ecclesiam, quia portat Deum; teest: « Terra es, et in terram ibis . » iae, hoc oramus, ut fiat volun
Abbreviated transcription (Latin):
Sicimus aduenia tregnuintuum
ueni& &sinalumus. Sed abtare &o
rare utuenia tregnumeius: nihil ÷
aliud quã abtare ab illo ut dignas
nas faciatregnasua ncar tequod
ilisit ueniat a non nabis ueniat:
Multi senim non ẽ ueturũ qđ t am̃
uenturum ẽ. Eis enim uatairũ est :
quibus dictur. Ueniteben edictipa¬
ratumẽ. ab arigingmundi Illis nõ
ueniet: quibusdicitur. Discedite
amemalidicti inignẽ et̃nĩ: Cum
irgadicimus uenia t regnũtuum :
oramus ut nobisueniat᷑: Quid ẽer¬
FIAT UOLUNTASTUA SICT IN
CAELO ET INTERRA
Ceriuunt tibi angłi incaclo nos¬
tibi seniamus hit̃ra: Nõ te offen¬
dunt angłi in cado : ñteoffendamꝰ
intra. Quamodo illi faciunt uo¬
luntatem tuam: sic faciamus
& nos: Ethicquidaramus nisiut
banisimus : quando enim facimpꝰ
uoluntatem dĩ nam ipsesinedulbio
facitsuã tunc fiatuioluntas eius
mnabis Et alit̃ beneintelligim
fiatua luntastua sicut in caelo s int̃¬

Expanded text:
num tuum.veniet, et si nolumus; sed optare et orare ut veniat regnum ejus, nihil est aliud quam optare ab illo, ut dignos nos faciat regno suo, ne forte, quod absit, veniat, et non nobis veniat. Multis enim non est venturum, quod tamen venturum est. Eis enim venturum est, quibus dicetur, Venite, benedicti Paratum est ab origine mundi. Illis non veniet quibus dicetur. Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum . Cum ergo dicimus, Veniat regnum tuum, oramus ut nobis veniat. Quid esFiat voluntas tua, sicut in coelo, ita et in terra. Serviunt tibi Angeli in coelo, nos serviamus tibi in terra. Non te offendunt Angeli in coelo, non te offendamus in terra. Quomodo illi faciunt voluntatem tuam, sic faciamus et nos. Et hic quid oramus, nisi ut boni simus? Quando enim facimus voluntatem Dei nam ipse sine dubio facit suam, tunc fit voluntas ejus in nobis. Et aliter bene intelligimus, Fiat voluntas tua, sicut in coelo, it
Abbreviated transcription (Latin):
nã : quȩ ligaueritis int̃ra er̃ligata in
cęlo: Audisligatiram & dq̃ pircasfa¬
cercinposturã : poenitentiam agis
genua figis &rides : subsannas patien¬
tiamdi. Sipoenitens es poeni terte:
Sinanpoenit : potnitens nones Sier¬
go poenitet  curfacis qđ malefitisti:
Sifecisse paenitet : nolifacere: Siadhuc

Expanded text:
na? Quae ligaveris in terra erunt ligata et in coelo. Audis ligaturam, et Deo putas facere imposturam? poenitentiam agis, genua figis, et rides et subsannas patientiam Dei? Si poenitens es, poenitet te; si non poenitet, poenitens non es. Si ergo poenitet, cur facis quod male fecisti? si fecisse poenitet, noli facere; si adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
nan passũ. Ouad dico ad tendite :
Debed illud plenius expanere : ne
me aliquis malcintellegat: Nũ¬
quid dico dipnalitur : nondico
sebindico tiam lilierabitur: &
quid dicis m: uescronan prȩsiimo
narꝓmitto nescio. Viftededubia
libirari : uisquad ĩ arcum est cua¬
dire: Agȩ painitentiam dũ sanus
es: Si enim agispiram painitintiã
dũ sanus es : & inuinerit teñ ouissimꝰ
dies: curre ut recanaliiris. Sisio
agis : securuses: Quare st uruses :
quia cgistipoenit entiã eqͥ tem pae
quo ꝓpaccare patuisti. Si autem
tunquis agerepͥaenitentiã quan¬
do iam peccare ñ pates : peciatite
dimiscrunt ñ tu illa. Sedunde
scis inquit nefniteds̃ dimittat
mihi ucrumdicis: Vndescio
Ilid suo: hogescio: Namideo
tibi dopaenitentiam: quia nescia.
Namsiscrem nihiltthi prodẽẽ
nontibidarem. Item siscirẽ tibi
nã ꝓdeẽ : non tead m anerẽ nonte
tibi : Nutnõ ꝓ tibi ignascit᷑¬

Expanded text:
non possum. . Quod dico attendite: non possum. . Quod dico attendite: debeo illud planius exponere, ne me aliquis male intelligat. Numquid dico, Damnabitur? Non dico. Sed nec dico etiam, Liberabitur. Et quid dicis mihi? Nescio: non praesumo, non promitto; nescio. Vis te de dubio liberare? vis quod incertum est evadere? Age poenitentiam, dum sanus es. Si enim agis veram poenitentiam, dum sanus es, et invenerit te novissimus dies, curre ut reconcilieris: si sic agis, securus es. Quare securus es? Quia egisti poenitentiam eo tempore, quo et peccare potuisti. Si autem tunc vis agere poenitentiam ipsam, quando jam peccare non potes; peccata te dimiserunt, non tu illa. Sed unde scis, inquis, ne forte Deus dimittat mihi? Verum dicis. Unde, nescio. Illud scio, hoc nescio. Nam ideo tibi do poenitentiam, quia nescio. Nam si scirem tibi nihil prodesse, non tibi darem. Item si scirem tibi prodesse, non te admonerem, non te tibi, aut non
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificũ ordis a scenditin caelum
Ergo qui egtrit ueraat᷑ poenitentiã
& solutus fueritaligamento quo
& bine postpoenitentiam uixerit si¬
ut ante pornitentiam i ueredebuit :
pastrec anciliatienem quando cũq de¬
functus foerit ad dm̃ uadit. a qreꝗẽ
uidit regnađi ñ priuabitur
a popula diabolise parahitur: Siquis
aut̃ pasitus in ultima necessitate ggri¬
tudinis sue uoluerit acorpere pae.¬
nitentiam. & a ipit & maxriron¬
aliabittir & hincuadit. fateor
uohis & nonilli negalimus qđ pitit
sed nonprȩsuimimus quia bine hine
exit Non p̃sumo nanuas fallo
non presuma. Fidelis berieuiuens
binde unis exit: BaptiTitus ad io¬
ram : sec iniis hincexit : agins pae¬
ritentiam. &reamciliatus cũ sanus
ẽ : & pastea bentinuens. securus hino
exit Agenspoenitentiam adulti¬
mũ &reanciliatus sili sicuriis hinc
exit : egonansũ securus: Vnde se¬
curussũ securussu & de securita¬
tem: Vnde non sũ sccurus: potni¬
temiam dare possũ seturitatẽlare

Expanded text:
sacrificii cordis ascendit in coelum. Ergo qui egerit veraciter poenitentiam, et solutus fuerit a ligamento quo et bene post poenitentiam vixerit, sicut ante poenitentiam vivere debuit, post reconciliationem quandocumque defunctus fuerit, ad Deum vadit, ad requiem vadit, regno Dei non privabitur, a populo diaboli separabitur. Si quis autem positus in ultima necessitate aegritudinis suae, voluerit accipere poenitentiam, et accipit, et mox reconciliatur, et hinc vadit; fateor vobis, non illi negamus quod petit, sed non praesumimus quia bene hinc exit. Non praesumo: non vos fallo, non praesumo. Fidelis bene vivenshinc exit. Baptizatus ad horam, securus hinc exit. Agens poenitentiam, et reconciliatus cum sanus est, et postea bene vivens, securus hinc exit. Agens poenitentiam ad ultimum et reconciliatus, si securus hinc exit, ego non sum securus. Unde securus sum, securus sum, et do securitatem: unde non sum securus, poenitentiam dare possum, securitatem dare
Abbreviated transcription (Latin):
confessicstis qͥ sedet idd exterã pa¬
tris : ipse s̃ aduacitus nt̃ ꝗ futuras
uidi care iiuos & martuas Tenete
ergo & hancorationem quã recidi¬
dicsabbati audiortib amnib ꝗ io
crunt reddituri estis. Die sabbati
nouissimo : quodiebapticatiesti
Adacto aut̃ dies ab haꝗdiernodie
riddituri estis hancorationem
quã hodicac epistis: cuius capudq̃¬
PATER NOSTEROUI ESINCAELIS
Inuoninus patremincadis ad tonda¬
mus quom ad madũ uiuamusintris
Sicenim debetulucre qͥlinuenit talq̃pa¬
trem: ut dignussit uenireadeius hoe¬
ditatem. Dicimus aut̃ cõmuniterpa
p̃nrẽ. Quanta dignatio: hocdict
inpertt hocdicit mendicus. hocdi¬
atisiruus. hacdicti dominus eius: Si nul
patren Sed nandedignetur fatrẽ
haberescruũ suũ dominuscius : quem
fraitrem uoluit habere dñs xp̃s.

Expanded text:
am Patris: ipse est advocatus noster, qui futurus judicare vivos et mortuos. Tenete ergo et hanc Orationem, quam reddidie sabbati audientibus omnibus qui aderunt reddituri estis, die sabbati novissimo, quo die baptizandi estis. Ad octo autem dies ab hodierno die reddituri estis hanc Orationem, quam hodie accepistis. CAPUPater noster, qui es in coelis. Invenimus Patrem in coelis: attendamus quemadmodum vivamus in terris. Sic enim debet vivere, qui invenit talem Patrem, ut dignus sit venire ad ejus haereditatem. Dicimus autem communiter, Pater noster. Quanta dignatio? Hoc dicit imperator, hoc dicit mendicus; hoc dicit servus, hoc dicit dominus ejus. Simul Patrem. Sed non dedignetur fratrem habere servum suum dominus ejus, quem fratrem voluit hab
Abbreviated transcription (Latin):
tisinũ non dumiual auit sacram̃ tum
Quiaut̃ uiolauit sacramentũ male
altari neiudicium sibi manducat &bi¬
lictur cũ uluit dũsanus est. Expedat
ctiam ipsȩtunc retonciliari quando
incipit mori: Expgꝗsumus mul¬
tos expirasse: ex pectantes reamcili¬
ari Duindeetiam dico in conspectu
uł ri dĩtimor e uro timatẽ meum
tep̃net : sedmala suo: Audiergo
Certus sum qui ab omo baptitatus
sit lottã non auderdiceresinepacato
Quis eni sine picator : Sedintaisi
si necrimine duxerit: & alia peccita
habuerit quȩcitidie dimittuntur in
aratiane dicente. Dimitte nobis debita
nr̃a sicut &nas dimntiius debitarili
nr̃is : quando diemsiniert ui tamsi
niuit : sed transit denita inuitam :
delabariosi ad quietem: demiscra ad
batã Siuꝗste uolunta tesua currat
adbaiptisinũ. sin cinpericulo constitu¬
tus baptiaetur &exeat de uita:
ad dnm̃uidit adrequiem uadit :
Baptiritus aut̃ desirtar &iualitortan¬
tisa cram̃ti si agat pornitertam &

Expanded text:
 nondum violavit Sacramentum: qui autem violavit Sacramentum male altari, ne judicium sibi manducet et biilietur, cum vivit, dum sanus est. Exspectat etiam ipse tunc reconciliari, quando incipit mori? Experti sumus multos exspirasse, exspectantes reconciliari. Deinde etiam dico in conspectu Dei, timori vestro, timorem meum. temnit, sed malo suo. Audi ergo. Certus sum quia homo baptizatus, si vitam, non audeo dicere sine peccato, quis enim sine peccato? sed vitam sine crimine duxerit, et talia peccata habuerit, quae quotidie dimittuntur in oratione dicenti, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris ; quando diem finierit, vitam non finit, sed transit de vita in vitam, de laboriosa ad quietam, de misera ad beatam: sive iste voluntate sua currat ad Baptismum, sive in periculo constitutus baptizetur, et exeat de hac vita, ad Dominum vadit, ad requiem vadit. Baptizatus autem desertor et violator tanti Sacramenti, si agat poenitentiam ex
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ untandã calũpniã. tẽpus atẽ redenit:
habiturus ẽ in die iudicii peiores: Sed¬
hoc fortrides quia nũmum ad tendis:
Ride ride & contẽpne: Ego erogem:
ueniat ꝗ exigat : Sed credimꝰ dedĩ mi¬
sericordia qđ sic omnib: non solũ scĩs
& dm̃ timentib xp̃anis. sed etiã illis
ꝗ multis litib: & se & alios inquietint
ipsepius dñs inspirare dignabitur.
ut omni contentione ł emulatione
remota Ita paci & caritati studeant.
ut ñ ꝓpt̃ discordiã di iracundiã incur¬
rere. sed magis ꝓpt̾ dilectionẽ & pacẽ.
ad e t̃na meream᷑ prȩmia ꝑuenire.

Expanded text:
propter vitandam calumniam tempus a te redemit, propter vitandam calumniam tempus a te redemit, habiturus es in die judicii pejores. Sed forte rides, quia nummum attendis. Ride, ride, et contemne: ego erogem, veniet qui exigat. Sed credimus de Dei misericordia, quod sic omnibus non solum sanctis et Deum timentibus christianis, sed etiam illis qui multis litibus et se et alios inquietant, ipse pius Dominus inspirare dignabitur, ut omni contentione et aemulatione semota, ita paci et charitati studeant: ut non propter discordiam, Dei iracundiam incurrere; sed magis propter dilectionem et pacem ad aeterna mereantur praemia pervenire:
Abbreviated transcription (Latin):
Quanto melius sinũ mũ a mitteres. & tẽ¬
pus redimeres : Certe omnib: placuit
sis urĩs in negotiis urĩs quando ad nos
diiudicandi ueniunt. si homi ni xp̃iano
dico ut ꝓtẽpore redimendo ꝑdat aliꝗd
suum. quanto maioraͥ cura & fiducia
debco illidicere utreddat alienum:
Ambos enĩ xp̃ia nos audio: Ille calũ pniosus
ꝗuultfacere altericausã a tollere ab illo:
uelut ꝓ cõpositionegaudt : Ad ista uerba :
apłsdixit : Redimentes tẽpus qm̃ dies
malisunt: Faciã calũpniã xp̃iano Ille
uelit nolit : datmihi aliquid. ut cẽpus
osum : & malle terogare ut uincatte.
quã ꝑdere ut careatte: Tam̃ si illidictu¬
bonꝰ &iustus ẽ dico ꝑde aliquid ut sis qui¬
ctus : tibi nonsũ dicturus calũpniose.
ꝑdite. filius diaboli : Nullã causã ha¬
bes & resalienas auferre moliris :
Causã ñ habes & calũ pnia plenus es
ut recedat acalũpnia : tuibi eris qui
habebis pecuni ã de calũpnia Ille ꝗ

Expanded text:
Quanto melius nummum amitteres, et temQuanto melius nummum amitteres, et tempus redimeres? Certe omnibus placuitsis vestris, in negotiis vestris, quando ad nos dijudicandi veniunt, si homini christiano dico, ut pro tempore redimendo perdat aliquid suum; quanto majore cura et fiducia debeo illi dicere, ut reddat alienum? Ambos enim christianos audio. Ille calumniosus qui vult facere alteri causam, et tollere ab illo, velut pro compositione gaudet ad ista verba, Apostolus dixit, Redimentes tempus, quoniam dies mali sunt: faciam calumniam christiano; ille velit nolit, dat mihi aliquid, ut tempus osum, et malit erogare, ut vincat te, quam perdere, ut careat te. Tamen si illi dictubonus et justus est dico, Perde aliquid, ut sis quietus: tibi non sum dicturus, calumniose, perdite, fili diaboli, Nullam causam habes, et res alienas auferre moliris; causam non habes, et calumnia plenus es?ut recedat a calumnia; tu ubi eris, qui habebis pecuniam de calumnia? Ille qui
Abbreviated transcription (Latin):
dolũ faciat. & optat ut sine aliquamori
ipsa pustula mala ͤaliqua particula tolla¬
tur de corpore. &cũ ipsa descendat. ut ue¬
nenum ipsius totũ corpus occup&. & ani¬
mã petat : Ita & quando inimicus &ina¬
lus homo qui ñ uult nisilitib: uacare ali¬
quã tibi calũpniã facit. puta illũ cẽpus¬
tulã malã & ad quiesce ut qualẽ cumq
particulã de substantiatua ꝑdas. nedũ
tenimiũ litigando occupis. quietũ corha¬
bere &douacare ñ possis : Nũ quid non
supͣ dictũ ꝑuerbium de euangelio uidet᷑
natum : Nũquid aliud dix̃ dñs quã redi¬
mere tẽpus quando ait. siquis uult iudi
ciotecũ contendere. & tunicã tuã
tollere dimitte illi & pallium : iudicio
uult contendere. & tunicãtuã uult
tollere : A uocarete hab& litib: a dõ
tuo: Non habebis quietũ cor: ñ habebis
trinquillũ animum: Euerteris cogita¬
tionib: tuis: irritaris aduersus ipsum
aduersiriũtuũ : Ecce tẽpus ꝑdidisti:

Expanded text:
dylum faciat, et optat ut sine aliqua mora, dylum faciat, et optat ut sine aliqua mora, ipsa mala pustula aliquam particulam tollat de corpore, et cum ipsa discedat; ne venenum ipsius totum corpus occupet, et animam petat: ita et quando iniquus et malus homo, qui non vult nisi litibus vacare, aliquam tibi calumniam facit; puta illum esse pustulam malam, et acquiesce ut qualemcumque particulam de substantia tua perdas; ne dum te nimium litigando occupas, quietum cor habere, et Deo vacare non possis. Numquid non supra dictum proverbium de Evangelio videtur natum? Numquid aliud dixit Dominus, quam, Redime tempus, quandoicam tuam tollere, dimitte illi et pallium ? Judicio vult tecum contendere, et tunicam tuam tollere? Avocare te habet litibus a Deo tuo; non habebis quietum cor, non habebis tranquillum animum. Everteris cogitationibus tuis, irritaris adversus ipsum adversarium tuum? Ecce tempus perdidisti.
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ dies in ali sunt : Redimere tẽp is hoc
est : quando aliquis tibi ingerit litem:
Ede aliquid : ut dõ uaces nonlitibus Ede
Exeo qđ ꝑdis : pretium ẽ tẽporis : Certe
quando ꝓtuis necessitatib ꝓcedis ad pub¬
licũ dasnũmos & emistibi panẽ . aut
uinũ autoleum. autlignũ. aut uestẽ
Aut aliquã suppellectilẽ. aut quodcũq
tibi opus ẽ : das & accipis: Aliquid a¬
mittis : aliꝗd ad quiris: Hoc ẽ ẽmere
Nã sinihil amittas & habeas qđ non ha¬
belus : Aut inuenisti. autdonatũ acce¬
pisti. authe reditate ad quisisti : Quan¬
do aũt aliquid amittis. ut aliquid ha¬
beas: tuncemis: Qđ habes emptũ est :
qđ amittis p̃tiũ est . Quomodo ergo ꝑ¬
disnũ mos. ut emastibi panẽ : Sic perde
nũmos: ut emas tibi quietẽ : Hoc est
ante ostiũ uenit : & nũ mũ quȩrit:
lstetalis sic est : quomodo pustula iala
in corpore: Sicut enĩ quando pustulam
incurrit homo desiderat ut cito spon¬

Expanded text:
quoniam dies mali sunt. Redimentes tempus; hoc quoniam dies mali sunt. Redimentes tempus; hoc est, quando aliquis tibi ingerit litem, perde aliquid ut Deo vaces, non litibus perde; ex eo quod perdis, pretium est temporis. Certe quando pro tuis necessitatibus procedis ad publicum, das nummos, et emis tibi panem, aut vinum, aut oleum, aut lignum, aut vestem, aut aliquam supellectilem, aut quodcumque tibi opus est; das et accipis, aliquid amittis, aliquid acquiris; hoc est emere. Nam si nihil amittas, et habeas quod non habebas; aut invenisti, aut donatum accepisti, aut haereditate acquisisti: quando autem aliquid amittis, ut aliquid habeas, tunc emis: quod habes, emptum est; quod amittis, pretium est. Quomodo ergo perdis nummos, ut emas tibi panem; sic perde nummos, ut emas tibi quietem. Ecce hoc est ante ostium venit et nummum quaerit: Iste talis sic est, quomodo pustula mala in corpore. Sicut enim quando pustulam incurrit homo, desiderat ut cito spon
Abbreviated transcription (Latin):
emanabitur: & necesse erat. ut multos
aduersarios pateret᷑. quia hoc dictũ
ẽ dexp̃o insignũ cui contradicetur.
pũquid eas tantũ ꝑsecutiones cõme¬
morat. quas patiebat̾ uel a iudȩis. uł
agentib : ñ ipsas tantũ : nã illas
sic cõmemorat: Aiudȩis quinquies
quadragenas : minꝰ unã accepi: La¬
pidatussũ: & cȩtera que nouimꝰ quan¬
dolegimus: Sed illierant &iã ꝑse¬
cutores : sine quib: in hoc scło nullus
Eiustus uiuere potest : Foris pugnae:
intus timores: Deniq cũ cõmemora¬
r& pericula sua. periculis inquit in
mari. periculis influminib: periculis
in deserto periculis alatronib: peri¬
culis infalsis fratribus : Cetera peri¬
cula possunt quiescere : pericula a
tempus: qm̃ dies malisunt : Expec¬
tatis ame fortescire : quid ẽ tẽpus
redimere Quomodo habemus re¬
dimere tẽpus: dicturus sũ qđ pauci
ci quime audituri sunt : Int̃malos uiuimt :

Expanded text:
emanabat, et necesse erat ut multos emanabat, et necesse erat ut multos adversarios pateretur, quia hoc dictum est de Christo, In signum cui contradicetur : numquid eas tantum persecutiones commemorat, quas patiebatur vel a Judaeis vel a Gentibus? Non ipsas tantum: nam illas sic commemorat. A Judaeis quinquies quadragenas una minus accepi: lapidatus sum , et caetera quae novimus, quando legimus. Sed illi erant etiam persecutiones, sine quibus in hoc saeculo nullus justus vivere potest. Foris pugnae, intus timores . Denique cum commemoraret pericula sua, Periculis, inquit, in mari, periculis in fluminibus, periculis in deserto, periculis in latronibus, periculis in falsis fratribus . Caetera pericula possunt quiescere: pericula a tempus, quoniam dies mali sunt. Exspectatis a me forte scire quid est tempus redimere, quomodo habemus redimere tempus. Dicturus sum quod pauci ci qui me audituri sunt, inter malos vivunt;
Abbreviated transcription (Latin):
reges eđa non patit᷑. quando om̃s
leges ꝓipsa sunt : Quomodo qui pie
uiuunt ꝑ secutionẽ patiunt᷑ : qui in¬
termalos uiuunt ꝑsecutionẽ patiun¬
tur : Quare : quia om̃s mali ꝑsequun¬
turbonos: Non ferro & lapidibus :
seduita & moribus : Numquid aliꝗs
scm̃ loth ꝑsequebat᷑ in sodomis : Ne¬
moilli molestus erat : & tam̃ inter
impios uiuebat: Int̃impuros in¬
mundos suꝑbos: blasphemos : ꝑse¬
quutionẽ patiebat᷑: Nonuapulan¬
do : sed in t̃malos uiuendo: Om̃is enĩ
qui iustus c̃ : pius ẽ: Quando uid&
aliquos male uiuere. luxuriȩ serui¬
re. lustitiã non tenere. suꝑbiã sec¬
tari. caritatẽ contẽpnere. quando
istos tales uident illi quibonisunt:
dolent affligunt᷑. & contristant᷑
lugent enĩ cũ apło : eos qui peccauer̃
&noneger̃ poenitentiã: Quisꝗs me
audis & nondũ uiues hap̃õpie. incipe
quid apłs paulus qui eo tempore fuit
quando idhuc inmundo fides noua

Expanded text:
reges Ecclesia non patitur, quando omnes reges Ecclesia non patitur, quando omnes leges pro ipsa sunt; quomodo qui pie vivunt, persecutionem patiuntur? Qui inter malos vivunt, persecutionem patiuntur. Quare? Quia omnes mali persequuntur bonos, non ferro et lapidibus, sed vita et moribus. Numquid aliquis sanctum Loth persequebatur in Sodomis? Nemo illi molestus erat: et tamen inter impios vivebat, inter impuros, immundos, superbos, blasphemos; persecutionem patiebatur, non vapulando, sed inter malos vivendo. Omnis enim qui justus et pius est, quando videt aliquos male vivere, luxuriae servire, justitiam non tenere, superbiam sectari, charitatem contemnere; quando istos tales vident illi qui boni sunt, dolent, affliguntur et contristantur. Lugent enim cum Apostolo eos qui peccaverunt, et non egerunt poenitentiam . Quisquis me audis, et nondum vivis in Christo pie, incipe quid apostolus Paulus, qui eo tempore fuit quando adhuc in mundo fides nova
Abbreviated transcription (Latin):
raliabona & quandodat digratie
agantur & quando tollit similit̃
gratic agant᷑. Ista quando uoluerit
tribuat. quando uoluerit tollat.
udistis lectionẽ stã beati a płi redi¬
mentes tempus qm̃ dies mal sunt
nemodicat in corde suo parentes iri
diesbonos habuer̃ nos dies malos ha¬
bemus: Quare parentes nr̃i: Nũquid
tot annos quando recitabat᷑ non ad
eã gemebat᷑ & qđ dicebit agnoscebat᷑
Exeo quo lapsus ẽ adam. & deparadiso
Istos pueros quinascunt᷑ interrogemus
quare a ploratu incipiunt . qui & ri¬
dere possunt Nascitur & statimplo¬
rat: postnescio quotdesrid& Qun¬
doplorabit nascens ꝓpheta suȩ ca¬
ꝓphetat in labore sefuturũ in timore
Et sibene bene. Siuxerit & iustus
qui uolunt in xp̃o pie uiuert : ꝑsercutio¬
nẽ patientur: Eccedies qui mali sunt:
Sine ꝑsecutione : uiuere hic iusti non
possunt : Sed dicitis mihi. Quid. quan
do paxẽ : quando ꝓuintiarũ iudices
honorant ecłam. quando inimicos

Expanded text:
ralia bona, et quando dat Deus, gratiae ralia bona, et quando dat Deus, gratiae agantur: et quando tollit, similiter gratiae agantur. Ista quando voluerit tribuat, quando voluerit tollat: auditis lectionem istam beati Apostoli, Redimentes tempus, quoniam dies mali sunt: nemo dicat in corde suo, Parentes nostri dies bonos habuerunt, nos malos dies habemus. Quare parentes nostri? numquid tot annos, quando recitabatur, non ad eam gemebatur, et quod dicebat agnoscebatur? Ex quo lapsus est Adam, et de paradiso Istos pueros qui nascuntur interrogemus, quare a ploratu incipiunt, qui et ridere possunt. Nascitur, et statim plorat: post nescio quot dies ridet. Quando plorabat nascens, propheta suae cat jam prophetat in labore se futurum et in timore: et si bene vixerit, et justus qui volunt in Christo pie vivere, persecutionem patientur . Ecce quia dies mali sunt, sine persecutione vivere hic justi non possunt. do pax est, quando provinciarum judices honorant Ecclesiam, quando inimicos