comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
me in lucensi eccͣa ex iniqͣ ꝯcupiscẽcia
fi̾ espiciens: ne sanguis iniquoꝵ a di¬
stricto iudice de manu nr̃a reqͥratur il¬
la exstirpare ⁊ penitus eradicare decreui¬
mus. Constitumꝰ itaq ⁊ p̾senti decreto
firmamus. sicut oltm nr̃i decessores fe¬
cisse noscĩttur ut nlłs deinceps ep̃orũ¬

Expanded text:
me in Lucensi ecclesia ex iniqua concupiscentia me in Lucensi ecclesia ex iniqua concupiscentia fieri conspiciens, ne sanguis iniquorum a districto judice de manu nostra requiratur, illa exstirpare et penitus eradicare decrevimus. Constituimus itaque et praesenti decreto firmamus sicut olim nostri decessores fecisse noscuntur, ut nullus deinceps ep
Abbreviated transcription (Latin):
noscũtur. utrosq eĩ auctoritate in ex
cro ordine iubet expelli. uñ hũani ge¬
neris redẽptor om̃s ementes ⁊ uẽdẽtes
de templo eiciens. cathedras uendenci¬
um colũbas ei̾tit. Nũmularioꝵ effu¬
dit es p̾cepti sui auctoritate denũcians
⁊ dicens. Nolite fac̾e domũ pr̃is mei do¬
mũ negociatõis. Illud quo in eodẽ fco
eungłii nusqͣm reꝑitur dñm tanta se¬
ueritate tam districta censitra iusticie.
peccantes corripuisse cũ ñ solũ eloquio
increpans u̾m ⁊̃ fc̃õ flagello de funicuł
u̾berans om̃s climinauit de templo a¬
perte demonstrans qd̃ tales negociato¬
res. ñ sic̃ cet̾i pcc̃ores st̃ corripiendi. sed
ꝓitiendi. Nam sicut ꝑ colũbarũ uen¬
ditores illi denotantur qui sacrã ma¬
nus ĩpositõem uend̾e conantur: sic ꝑ
nũmularios eccͣastici bñficii uẽditores
designantur. qͥ domũ dei eungłio teste
sedis ep̃c: ĩmo minster indignus: tot
⁊ tanta mala in multis eccłiis. ⁊ maxi¬

Expanded text:
gnoscuntur. Utrosque enim auctoritate inexcro ordine jubet expelli. Unde humani generis redemtor omnes ementes et vendentes de templo ejiciens cathedras vendentium columbas evertit, nummulariorum effudit aes, praecepti sui auctoritate denuncians et dicens: Nolite facere domum patris mei domum negotiationis. § 2. Illud quoque in eodem elii nusquam reperitur Dominum tanta severitate, tam districta censura justitiae peccantes corripuisse, cum non solum eloquio increpans, verum etiam facto flagello de funiculis verberans, omnes eliminavit de templo, aperte demonstrans quod tales negotiatores non sicut caeteri peccatores sunt corripiendi, sed projiciendi. Nam, sicut per columbarum venditores illi denotantur qui sacram manus impositionem vendere conantur, sic per nummularios ecclesiastici beneficii venditores designantur, qui domum Dei, testesedis episcopus, imo minister indignus, tot et tanta mala in multis ecclesiis et maxi
Abbreviated transcription (Latin):
ent uł hñtis uł dantis. uł accipientis. Qͥd
ergo ꝓdest qd̃ u̾a ⁊ scã sunt. cũ usurpatoreᷤᷤ
suos eque ꝑunant ac si ẽent mala ⁊ noxi¬
tis regis. s a fure qr illicite hẽtur: illicite
datur uł accipitur. A rege aũt: licite hẽtͣ
rti: nͥ forte de ꝯscĩa furti se purgau̾it. Ut ꝑ¬
hibet gelasius ad anastasiũ imꝑatorem.
uterq digne ⁊ iuste dãpnabitur. ¶ Op¬
di bap̃m ⁊ ius esecͣndi dñicũ corpus. et
largiendi sacros ordines pł̾imũ int̾ se
diffecũt. Suspenso eĩ uel deposito sac̾dote:
nlła et relinqͥtur potestas sacͥficandi. sacͣ¬
mentũ tñ bap̃mi ñ solũ a sac̾̃dote deposi¬
to uł laico catholico. U̾m ⁊̃ ab heretico ł
pagano si mĩstratum fu̾it: nlła rect̾atõe
uiolabitur. Nlła aũt rõ sinit ut inter
sacͥdotes hẽantur:qui de manib laici
tionis assumunt. Non ergo ꝯseq̃nter colli¬
gitur ut si recedentib a fide ius baptitan¬
di relinquitur. potestas ⁊̃ distribuendi sa¬

Expanded text:
cipientis. Quid ergo prodest, quod vera et sancta sunt, quum usurpatores suos aeque perimant, ac si essent mala et noxiris regis. Sed a fure, quia illicite habetur, illicite datur vel accipitur; a rege autem licite habeturti nisi forte de conscientia furti se purgaverint, ut perhibet Gelasius ad Anastasium imperatorem, uterque juste et digne damnabitur. §  et jus consecrandi dominicum corpus, et largiendi sacros ordines, plurimum inter se differunt. Suspenso enim vel deposito sacerdote, nulla ei relinquitur potestas sacrificandi. Sacramentum tamen baptismi non solum a sacerdote deposito vel laico catholico, verum etiam ab haeretico vel pagano si ministratum fuerit, nulla reiteratione violabitur; nulla autem ratio sinit, ut inter sacerdotes habeantur, qui de manibus laicitionis assumant. Non ergo consequenter colligitur, ut, si recedentibus a fide jus baptizandi relinquitur, potestas etiam distribuendi sa
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ erat. uidebant ⁊̃ eum aliũ ꝙͣ erat
Etce in ittͣq iusione sua erat p̾sericia ⁊
u̾itas. S in una ex̾cebatur fides ut mag̾
cred̾ent qͣm credebant in alt̾a tenebatur in¬
qͣmius sit u̾a: tñ sñ operib mortua ẽ.
Sic ⁊ om̃s decem uͥgines equalit̾ erant

Expanded text:
d erat, viderent et eum alium quam erat? Ecce in utraque visione sua erat praesentia et veritas: sed in una exercebatur fides, ut magis crederent quam credebant, in altera tenebatur inquamvis sit vera, tamen sine operibus mortua est. Sic et omnes decem vi
Abbreviated transcription (Latin):
b male tͣctantur. ⁊ ĩ ilł a quib male suᷤ¬
cipiuntur. Nec mirũ ip̃a eĩ salus nr̃a bu-¬
cellã iuide dedit statĩ cũ bucella ñ bomis
s malignus sp̃c intͣuit. Qͣre: Non qr bo¬
nus ñ daret bonũ s qr malus male acce¬
ꝑit bonũ. Sicq bonũ: effectũ bonũ ñ ha¬
buit qr uͥ illũ fac̾et: non inuenit. Itẽ.
Dñs in patͥa sua p̾sens ⁊ uerus affuit
ñ ꝑ malũ mĩstrum: s per se ip̃m nicħ
potuit: qr fidẽ ñ inuenit. ꝓ perfidia ali¬
orum ñ caruit sua u̾itatem s effectus
boni uͥtute. Qd̾ ut plane in om̃ib sacͣ¬
mentis oñd̾et. bis est tͣnsfiguratus cum
ẽet in carne. In una tͣnsfiguratione. si¬
cut sol apparuit mirabłis. ut fides credẽ¬
cium augetur ⁊ ad ꝯtẽplandã celestem
głiam suꝑ se eleuatã. In alt̾a ut peregͥ¬
nus ⁊ ĩ cognoscibilis de se dubitãtib ire

Expanded text:
ibus male tractantur, et in illis, a quibus male susibus male tractantur, et in illis, a quibus male suscipiuntur. Nec mirum, ipsa enim salus nostra bucellam Judae dedit; statim cum bucella non bonus; sed malignus spiritus intravit: quare? non quia bonus non daret bonum, sed quia malus male accepit bonum; sicque bonum effectum bonum non habuit, quia ubi illud faceret non invenit. § 6. Item Dominus in patria sua praesens et verus affuit; non per malum ministrum, sed per se ipsum nihil potuit, quia fidem non invenit; pro perfidia aliorum non caruit sua veritate, sed effectus boni virtute. § 7. Quod ut plane in omnibus sacramentis ostenderet, bis est transfiguratus, quum esset in carne. In una transfiguratione sicut sol apparuit mirabilis, ut fides credentium augeretur ad contemplandam coelestem gloriam super se elevatam. In altera ut peregrinus et inc
Abbreviated transcription (Latin):
endi sacros ordines: aliud ẽẽ executionem
ip̃nis potestatis qui intͣ unitatẽ catholice
ecce ꝯstitriti sac̃dotalẽ uł ep̃alem unctõem
accipiunt: offm̃ ⁊ executionẽ sui officii ex
ꝯsecratione adipiscuntur. Recedentes u̾o ab
integͥtate fidei potestatẽ acceptam sacͣmẽto
tenus retinent effectu sue potestatis penitꝰ¬
aiugiũ semel initũ ñ dissoluunt ab oꝑe
tñ ⁊iugali: inueniuntur aliemi. Se hiis
gͦ qui accepta sac̾dotali potestate ab uni
sac̃dotalem unctionẽ accipiunt. Alioqͥn
eet ꝯͣrius calcedonensi ꝯcilio in quo ordĩa¬
ti a symoniacis in nlło ꝓfic̾e iudicantur
⁊ innocentio qui ordinatos a cet̾is heticis ꝑ
pͣuam manus ĩpositõem solã dãpnatio¬
nem ⁊ uulnus capitis ẽẽ assecutos testat᷑.
¶Qͣmuis possit gn̾aliter dici. sacͣmenta q̃
apud ħeticos ñ aliter qm in eccͣa dei cele¬
brantur u̾a ⁊ rata ẽẽ qͣntũ ad se falsa u¬
u̾o ⁊ mania qͣntũ ad effectũ. ⁊ ĩ hus a qͥ¬

Expanded text:
onem illius potestatis. Qui enim intra unitatem catholicae ecclesiae constituti sacerdotalem vel episcopalem unctionem accipiunt, officium et exsecutionem sui officii ex consecratione adipiscuntur. Recedentes vero ab integritate fidei, potestatem acceptam sacramento tenus retinent, effectu suae potestatis penitugium semel initum non dissolvunt, ab opere tamen conjugali inveniuntur alieni. § 4. De his ergo qui, accepta sacerdotali potestate, ab unisacerdotalem unctionem accipiunt; alioquin esset contrarius Chalcedonensi concilio, in quo ordinati a simoniacis in nullo proficere judicantur, et Innocentio, qui ordinatos a ceteris haereticis per pravam manus impositionem solam damnationem et capitis vulnus assecutos testatur. § 5. Quamvis possit generaliter dici, sacramenta, quae apud haereticos non aliter quam in ecclesia Dei celebrantur, vera et rata esse quantum ad se, falsa vero et inania quantum ad effectum, et in iis, a qu
Abbreviated transcription (Latin):
cia lib̾atis: cognitũ regale signũ thesau¬
ris regalib cong̾etur: Et paulopost. Si for¬
te milicie caracterem in corꝑe suo. ñ militãs
pauidus exhorruit ⁊ ad clemenciã impera¬
toris ꝯfugerit ⁊ ĩpetrata uenia militare iã
ceꝑit: nunqͥd hõie liberato atq correcto. ca¬
racter ille repecitur: an nõ pociꝰ agnitus ap¬
ꝓbatur: an forte minus h̃nt sac̾menta x¬

Expanded text:
ia liberatis, cognitum regale signum thesauris regalibus cogetur? » Et paulo post: « Si forte militiae characterem in corpore suo non militans pavidus exhorruerit, et ad clementiam imperatoris confugerit, et impetrata venia militare jam coeperit, nunquid homine liberato atque correpto, character ille repetitur, ac non potius agnitus approbatur? An forte minus habent sacramenta
Abbreviated transcription (Latin):
ratũ ñ tñ ex ip̃o bap̾mate ꝯcedit hab̾i
sp̃m sc̃m. Et leo hos qui formã bap̃atis
acceꝑunt ñ sinit rebaptizari: s iulet
sp̃m sc̃m quẽ ab ħetitis nẽo accipit: ꝑ
eus inuocationẽ ⁊ manus impõnem
a catholicis sac̾dotib ⁊seqͥ. Sciendũ u̾o

Expanded text:
ratum, non tamen ex illo baptismate concedit haberi Spiritum sanctum. Et Leo hos, qui formam baptismatis acceperunt, non sinit rebaptizari, sed jubet Spiritum sanctum, quem ab haereticis nemo accipit, per ejus invocationem et manus impositionem a cathol
Abbreviated transcription (Latin):
turt ⁊ ꝯferre tredũtur: ñ tribuunt ⁊ io dãp¬
nanda iudicantur ut ea dari uł recipi ab
hereticis ñ approbetur. s int̾dicatur. Nõ eĩ
qͣntũ ad se polluta sunt qͣmuis ab ħeticiᷤᷤ
sii ordinationũ dãpnationẽ. ñ qd̃ ita ĩ se
sint: s qr male dantib uł accipientib id

Expanded text:
t conferre creduntur non tribuunt, et ideo damnanda, ut ea dari vel recipi ab haereticis non approbetur, sed interdicatur. Non enim quantum ad se polluta sunt, quamvis ab haereticis si ordinationem damnationem, non quod ita in se sint, sed quia male dantibus vel accipientibus id
Abbreviated transcription (Latin):
ñ pot̾it affinem suꝑstitẽ in ꝯiugẽ duc̃e
nͥ in .uͦ. gradu affinitatis inueniantur
undequi nou̾cam alicuius in uxorẽ
dux̾it post mortẽ eius uxorẽ pͥuigni
duc̃e ñ poterit. hinc ⁊̃ idem iuluis ppͣ

Expanded text:
non poterit affinem superstitem in conjugem ducere, non poterit affinem superstitem in conjugem ducere, nisi in quinto gradu affinitatis inveniantur. Unde, qui novercam alicujus in uxorem duxerit, post mortem ejus uxorem privigni ducere non poterit. Hinc etiam idem Jul
Abbreviated transcription (Latin):
dus cognatõis Em quosdã uarie ⁊pu¬
tantur. alii namq pr̃em in pͥmo gra¬
du. filios in scdo ponũt. alii pͥmũ gra¬
dũ filios appellant. negantes gradũ
cognatõis inter pr̃em ⁊ filiũ esse: cũ
una caro ꝓbentur pr̃ ⁊ filuis aucto¬
ritates ergo q̃ ꝯsanguinitatis cautelã
usq in .uii. gradũ ꝓhibent pr̃em po¬
nunt in primo gradu. Ille u̾o qͥ usq
ad .ui. gradũ ꝓhibent pͥmũ gradũ fi¬
lios appellant atq ita fit ut eedem ꝑ¬
sone em hanc diu̾sitatẽ inueniãtur
ani quo affines in .u. generatõe copu¬
iari uibentur. uidetur ẽẽ rtͣcium illi de¬
creto uilii pape. Sicut ñ licet ulli x̾ano
de sua ⁊sanguinitate uxorẽ duce: sic
⁊ ñ licet de ꝯsanguinitate uxoris sue
ꝯiugem duc̃e ꝓpter carnis unitatẽ. Si¬
gregorii. Nec eam qͣm ex ꝓpͣa ꝯsanguni¬
tate ꝯugem habu̾it ⁊c̃. S illud fabia
orũ fr̃m si ꝯtig̾it unã earũ alicui ĩ ma¬
trimonio copulari: post mortẽ eius uir

Expanded text:
adus cognationis secundum quosdam varie computantur. Alii namque patrem in primo gradu, filios in secundo ponunt. Alii primum gradum filios appellant, negantes, gradum cognationis inter patrem et filium esse, quum una caro probentur pater et filius. Auctoritates ergo, quae consanguinitatis copulam usque in septimum gradum prohibent, patrem ponunt in primo gradu; illae vero, quae usque ad sextum gradum prohibent, primum gradum filios appellant, atque ita fit, ut eaedem personae ani, quo affines in quinta generatione copulari jubentur, videtur esse contrarium illi decreto Julii Papae: Sicut non licet ulli Christiano de sua consanguinitate uxorem ducere, sic etiam non licet de consanguinitate uxoris suae conjugem duceGregorii: Nec eam, quam ex propria consanguinitate conjugem habuit, etc. Sed illud Fabianorum fratrum; si contigerit unam, earum alicui matrimonio copulari, post mortem ejus vir
Abbreviated transcription (Latin):
dendo paganũ occiderũt si postea per
libet modo occidendi. Umptñ si ꝯtige¬
ret ut cłicus sac̃dotalis ordinis saltẽ
paganũ occiderit młtũ s ⁊sulit si ab
officio saẽdotali recesserit sãciusq ẽ.
ei in hac uita dño srib inferiori ħĩtu
irrep̾hensibilit famłari qͣm alta ĩ¬
debite appetendo dãpnabilit̾ in pro

Expanded text:
dendo paganum occiderunt, si postea per libet modo occidendi. Verum si contigerit, ut clericus sacerdotalis ordinis saltem paganum occiderit, multum sibi consulit, si ab officio sacerdotali recesserit: satiusque est, illi in hac vita Domino sub inferiori habitu irreprehensibiliter famulari, quam alte indeb
Abbreviated transcription (Latin):
Camus ⁊ seruiamus diis alienisi
quos ñ noiuistis. interficiens netabis
⁊ nunc ut au̾tatur dñs ab ĩdignati¬
bitur tui ⁊ młtiplicabit te si exaudie¬
ris uocẽ dñi dei tui ⁊ obseruaueris
p̾cepta eius. Cuius p̾cipti ⁊ uigoris:
incinor mathachias: int̾fecit eum qͥ
ad aram sacrificaturus accesserat.
xp̃i seruanda sunt qñ ille ueniens nõ
solũ u̾bis nos hortatus sit s ⁊̃ fcĩs:¬

Expanded text:
amus et seruiamus diis aliis, quos non nostis: interficiens necabis in aeternum, ut auertatur dominus ab indignatibitur tui et multiplicabit te, si audieris uocem Domini Dei tui et obseruaueris praecepta eius. cuius praecepti et uigoris memor Mathathias interfecit eum qui ad aram sacrificaturus accesserat. Christi seruanda sunt, quando ille ueniens non uerbis nos hortatus sit sed et factis
Abbreviated transcription (Latin):
tati sunt dampnantur. Qm̃ blasphe¬
mare in sp̃m sc̃m ñ incongrue uidẽ¬
tur qui ⁊ͣ eosdem sacros canones ñ nc̃ci¬
tate ꝯpulsi. s libent̾ ut p̾missũ ẽ aliꝙ
genus est. blasphemanciũ est sp̃m sc̃m̃

Expanded text:
tati sunt damnantur, quoniam blasphemare Spiritum sanctum non incongrue videntur qui contra eosdem sacros canones non necessitate compulsi, sed libenter, ut praemissum est, aliquid genus est blasphemantium Spiritum sanctum.
Abbreviated transcription (Latin):
natam cur ñ cauetur: cur ñ perpendit᷑
qr bndictio illi in maledictionẽ ruerci¬
tur qui ad hoc ut fiat hereticus ꝓmo
ep̃c: qd̾ dedit aurum fuit e
qd̃ perdidit aĩa fuit cum alium ordĩa

Expanded text:
nata cur non cauetur cur non perpenditur quia benedictio illi in maledictionem conuertitur qui ad hoc ut fiat hereticus propus, quod dedit, aurum fuit, quod perdidit, anima fuit; cum alium ordina
Abbreviated transcription (Latin):
diti culpa mĩsterii ⁊ undicta gr̃e cele¬
stis: tͣnsit ĩ posteros. Beniq moabite ⁊¬
t̾ciam ⁊ qͣrtam gn̾ationem. tamdiu
uidelicet ⁊ simplicius int̾pretemur
donec culpã auctoꝵ młtiplicis succes¬
sio gn̾ationis aboleret. S cũ illi qui
in deũ ydolatrie errore deliq̃runt in t̾¬

Expanded text:
diti culpa ministerii, et vindicta gracie celestis transit in posteros. Unde itiam et quartam generationem, tam diu uidelicet, ut simplicius interpretemur, donec culpam auctorum multiplicis successio generationis aboleret. sed cum illi qui in deum idolatriae errore deliquerunt in
Abbreviated transcription (Latin):
dñs nr̃ ih̾c xp̃c per lauacri regn̾atio¬
dãpnatur. nisi ut uitioꝵ magis qͣm
gn̾is semen intelligas: Sicut eĩ qui
silii ꝓmissionis sunt: existimantur
⁊ uidei ex pr̃e dyabolo sunt. ñ utiq
carnis successione s cͥminis. Ergo õs
cupidi om̃s auari gieri leprã cum
diuiciis suis possident ⁊ male que¬
sita m̾cede ñ tam facultatẽ pat̾mo¬

Expanded text:
per lavacri regeneratiopeccatorum, nisi ut vitiorum magis quam generis semen intelligas. Sicut enim qui filii promissionis sunt, existimanturudaei ex patre diabolo sunt , non utique carnis successione, sed criminis. Ergo omnes cupidi, omnes avari, Giezi lepram cum divitiis suis possident, et male quaesita mercede non tam pa
Abbreviated transcription (Latin):
pitale cͥmen ⁊ symoniaca ħesis: Qd̃ꝙͣ
detestabiłr in utro testam̃to undicatũ
sit młtoꝵ exꝑiencia ⁊ exemplis facile
apparet. Gieri gr̃am sanatis naamã sy¬
ro uendidit. Eandem gr̃am sanitatu he¬
lyseo uindicante lepsus fc̃s amisit. In¬
das omnium redẽptorem uendidit. mox

Expanded text:
ale crimen et simoniaca haeresis? quod quam detestabiliter in utroque testamento vindicatum sit, multorum exemplis facile apparet. Giezi gratiam sanitatis Naaman Syro vendidit; eandem gratiam sanitatis Helisaeo vindicante leprosus factus amisit. Judas omnium redemtorem vendidit, mox
Abbreviated transcription (Latin):
ut a uulgari uita seclusi: a mundi
blica fugiant ꝓͥuata ñ tm̃ pudica: s
⁊̃ sobria colant usuris neq̃qͣm incũ¬
bant. n turpiũ occupatõib lucroꝵ¬
ñ fraudib cuicũq studium appetãt.
amorẽ pecunie tanqͣm mat̾iam cũ¬
ctorũ uicioꝵ fugiant scłaria officia
negocia q abnuant. honoris gradũ
per ambitionẽ ñ suscipiant ꝓ b̃nfi¬
tiis medicine deimuña ñ accipiant.
rum sicut oꝑum penitus execrentur
am quo inuiolati corꝑis perpetuo
⁊seruare stisdeant aut certe uniꝰ ma¬
trimoni uincło fed̾entur. Seniorib¬
quo debitam p̾beant obedĩam neq
ullo iactancie studio semet ip̃os atto¬
llant. Postremo doctrine lectionibus
psalmis. ymnis cantiis ex̾cicio ugi

Expanded text:
us a vulgari vita sint seclusi, a mundi blica fugiant, privata non tantum pudica, ‹sed› et sobria colant, usuris nequaquam incumbant neque turpium occupaciones lucrorum fraudisque cuiusquam studium appetant, amorem peccunie et quasi materiam cunctorum criminum fugiant; secularia officia negociaque abiciant, honorum gradus per ambicionem non subeant, pro beneficiis medicine dei munera non accipiant, rum sicut et operum penitus execrentur,am quoque inviolati corporis perpetuo conservare studeant, aut certe unius matrimonii vinculo federentur. Senioribus debitam prebeant obedienciam neque ullo iactancie studio semetipsos attollant. Postremo in doctrina, in lectionibus, in psalmis, ympnis, canticis, exercicio iugi
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃m. teatũ quo martinũ innu¬
meros ⁊̃ quos de monachica ꝯu̾¬
satione ad sũmũ sac̾docii gradũ
scͥptura testat᷑ eẽ ꝓmotos. cogamur
negare officiũ docendi habuisse n
aut in die ꝯsecrationis sue afferamꝰ
eos a pͥori ꝓposito discessisse. Qd̃ in¬

Expanded text:
pum, beatum quoque Martinum, innumeros etiam, quos de monachica conversatione ad summum sacerdotii gradum scriptura testatur esse promotos, cogamur negare officium docendi habuisse, aut in die consecrationis suae asseramus eos a priori proposito discessisse, q
Abbreviated transcription (Latin):
deflenda h̃t offm̃. ex eo qd̃ cłicus ẽ. do¬
cendi ⁊ pascendi ppłm. Monachos
ast usq ad tẽpus eusebii. ⁊osimi ⁊
syritii. monachos simplicit̾ ⁊ ñ cleci¬
cos fuisse ecͣcastica testatur hystoria.
Idem ⁊̃ seronimus refert moͣchos
scithie ꝯuenisse in unũ ut sac̾dotẽ
sibi inuenirent qͥ eis missarũ sol

Expanded text:
deflendi habet officium: ex eo, quod clericus, docendi et pascendi populum. § 3. Monachos vero usque ad tempus Eusebii, Zosimi et Siricii, monachos simpliciter, et non clericos fuisse, ecclesiastica testatur historia. Idem etiam Hieronymus refert, monachos Scythiae convenisse in unum, ut sacerdotem sibi invenirent, qui eis missarum sole
Abbreviated transcription (Latin):
delictũ s ꝓpt̾ predam militare pcc̃m est
nec rem publicam gerere cͥminosũ est
s ideo agere rem publicam ut diuiciaᷤᷤ
augeas. uidetur ẽẽ dãpnabile. ꝓpt̾ea eĩ
dia ꝯstituta nedũ sũptus q̃ritur predo¬

Expanded text:
delictum, sed propter predam militare, peccatum est. Nec rem publicam gerere criminosum est, sed ideo agere rem publicam ut divitias augeas, videtur esse damnabile. Propterea in dia
Abbreviated transcription (Latin):
aboleri det̾numus. Cũ eĩ iuxͣ regulã de¬
gẽtes ĩ cenobus. tã in ecca ꝙͣ in refcctori¬
oat dormitorio cõit ẽẽ debeant ꝓpͥa sͥ edi¬
ficant receptacła ⁊ pͥuata domicilia
in quib sub hospitalitatis uelam̃e.
passim hospites minus religiosos: ꝯtra
sacros canones ⁊ bonos mores suscipere
nllatenus erubescunt. Quia ergo om̃is
qui male agit: odit lucẽ. ac per hoc ipse
abscondite in iustoꝵ tab̾nałõ se opi¬
nantur posse latere ocłos iudicis cunc¬
ta aspicientis. hoc tam in honestũ de¬
testandũq flagiciũ ne ultius fiat
anath̾atis interdicimus. Sili modo ꝓ¬
hibemus ne scĩmoniales simul cũ ca¬
nonicis uł monachis in eccͣa in uno
ip̃arũ aĩarũ negligunt quib libet occ̃o¬
nib bona monast̾ioꝵ distrah̾e cupiũt.
Tales eĩ erant quidam cl̾ici rauẽnatis
ecc̃e qͥ simłata religione mõst̾iis cupie¬
bant p̾fici ñ tͣnseuntes ad monachicũ
hĩtum n renunciantes ecͣcͣastice mili¬

Expanded text:
ulam degentes in coenobiis, tam in ecclesia quam in refectorio atque dormitorio communiter esse debeant, propria sibi aedificant receptacula et privata domicilia, in quibus sub hospitalitatis velamine passim hospites et minus religiosos contra sacros canones et bonos mores suscipere nullatenus erubescunt. Quia ergo omnis, qui male agit, odit lucem, ac per hoc ipsae absconditae in justorum tabernaculo se opinantur posse latere oculos judicis cuncta cernentis, hoc tam inhonestum detestandumque flagitium ne ulterius fiat anathematis interdicimus. § 1. Simili modo prohibemus, ne sanctimoniales simul cum canonicis vel monachis in ecclesia in uipsarum animarum negligunt, quibuslibet occasionibus bona monasteriorum distrahere cupiunt. Tales erant quidam clerici Ravennatis ecclesiae, qui simulata religione monasteriis cupiebant praefici, non transeuntes ad monasticum habitum, neque renunciantes ecclesiasticae mili
Abbreviated transcription (Latin):
gandã u̾itatẽ uos ꝓpt̾ d̾m accingite.
Nam si qͥs in h piger aut negligens
eẽ p̾sumpserit dictis cͥminib aꝑd̾ de¬
um se nou̾it ẽẽ ꝑticipem cuius ⁊ elo
ad ꝑscrittandas subtilit̾ nefandi fa¬
cinoris cas ñ mouetur. ¶ Het si qͥs¬
specialia ẽẽ ⁊ ex hiis gn̾alem regulã
colligi ñ oport̾e ꝯtendit. audiat quid
gelasius pp. cap̃ .xuii. dicat oĩb cłicis
cuiꝰcũq ordinis ita scribens.¬
nem. si in hiis queq salubriter seq̃n
xat ꝯpetent̾ exhibitis ita ut tͣnsgressio¬
nis ultio: fiat cet̾is int̾dictio delinq̃n¬
di. Sin u̾o nõ modis oĩb erit unꝰquisq

Expanded text:
gandam veritatem vos propter Deum accingite. Nam, si quis in hoc piger, aut negligens esse praesumpserit, dictis criminibus apud Deum se noverit esse participem, cujus zelo ad perscrutandas subtiliter nefandi facinoris causas non movetur. CAP. XV. Qspecialia, et ex his generalem regulam colligi non oportere contendit, audiat, quid Gelasius, c. XXVIII dicat, omnibus clericis cujuscunque ordinis ita scribensnem, si in his quae salubriter sequenxat competenter exhibitis, ut transgressoris ultio fiat caeteris interdictio delinquendi. Sui vero modis omnibus erit unusquisque
Abbreviated transcription (Latin):
am ⁊ honorẽ exhib̾e pͥorib: ita rectitu¬
dinis ⁊ dei timoris ẽ. si qͣ in eis indigent
langor ñ fu̾it curatus in capite. Que
dam eĩ de pͥmate ur̃o clem̃tio ad noᷤ
plata sunt. que qm̃ ita gͣuia sunt
ut tͣnsire indiscussa nlło modo debeãt.
fr̃nitatẽ ur̃am hortamur: ut cũ om̃i
sollicitudine ac iuuacitate u̾itatis in
si sunt ut audita sunt: ultõe canoni¬
ca resecentur. admonemus aũt ut ñ¬

Expanded text:
am et honorem exhibere prioribus, ita rectitudinis et dei timoris est, si qua in eis indigent laguor non fuerit curatus in capite. Henos perlata sunt, quae quoniam ita gravia sunt, ut transisse indiscussa nullo modo debeant: fraternitatem vestram hortamur, ut cum omni sollicitudine ac vivacitate veritatis inam. Et si sunt ut audita sunt, ultione canonica resecentur. Admonemus autem, ut n
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ ethnicos ⁊ ab ext̾is legib ꝓhibita ⁊ id¬
s ⁊̃ ꝯsentientes eis. Antecessores u̾o nr̃i
cũ plurima turba ep̃oꝵ quicũq eoꝵ ĩ sa
cerdotali honore sunt positi aut existunt
cłici honore quo utuntur carere p̾ceꝑunt

Expanded text:
inter ethnicos, et ab exteris lege prohibita. Et idsed etiam consentientes eis. Antecessores vero nostri, quam plurima turba episcoporum, quicumque eorum in sacerdotali ordine sunt constituti aut existunt derici, honore quo utuntur carere preceperunt
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Tum gͦ hiis oĩb auctoritatib cłi-¬
ci ante cuulem iudicem denegentur
ꝓducendi cum nͥ pͥus depositi uł nu¬
dati fu̾int curie ñ sunt rep̾sentandi:
nib p̾dioꝵ imꝑatori sunt obnoxii. ab
mano. ⁊ c̃. Nieqͥre in pͥncipio uͥ diffr̃a¬
assignat᷑ int̾ ius naturale ⁊ ius ꝯsti¬
tutionis. Quia gͥ ut predia possideã

Expanded text:
 ergo his omnibus auctoritatibus clerici ante civilem judicem denegentur producendi, quum nisi prius depositi, vel nudati fuerint curiae non sint repraesentandi, nibus praediorum imperatori sunt obnoxii. Ab mano? Require in principio, ubi differentia signatur inter jus naturale et jus constitution
Abbreviated transcription (Latin):
tratris ⁊ iororis seu duoꝵ fr̃m g̾mano¬
rũ seu duarũ soroꝵ filuis ⁊ filia: mis¬
ceantur. s exꝑimento didiscimus ex ta¬
li ꝯiugio sobolẽ ñ posse succresce. Unde
nc̃te est: ut qͣrta uł quinta gn̾atõe fideli¬
um licent̾ sibi iũgant᷑. ¶ S idẽ humi
messane cuitatis sicilie p̾sule reqͥsituᷤ
tione cont̾cta mr̃imonia mĩme solue¬
rentur. int̾ cet̾a talẽ rõnem reddidit.¬

Expanded text:
sororis, sive duorum fratrum germanorum, seu duarum sororum filius et filia misceantur. Sed experimento didicimus ex tali conjugio non posse sobolem succrescere. Unde necesse est, ut quarta vel quinta generatio fidelium licenter sibi jungantur. Sed post Messinae Siciliae praesule requisitus, tione contracta matrimonia non solverentur, inter caetera talem reddit
Abbreviated transcription (Latin):
possunt ⁊ uidei se iustos dr̃e ⁊ iniqͥtatẽ
nob̾ obicere qr locũ in quo impii regna¬
uerũt modo xͥani possident. Quid ergo
Aufẽtur a nob̃ regnũ dei ⁊ dabitur genti
facienti iusticiã. An frustra scͥptũ est. La¬
bores impioꝵ iusti edent. Quappter ma
gis mirari debetis:. qd̃ adhuc tenetis ali¬
quid qͣm qd̃ aliquid amisistis. Itẽ. Si
qua iã p̾cisi possid̾e cepistis q̃ a uob̃ abla¬
ta nob̾ dñs deus dedit. ñ ideo ꝯcupiscimus
alicna qr illius imꝑio cuiꝰ sunt oĩa. fc̃a
sunt nr̃a ⁊ iuste nr̃a sunt. uos eĩ uteba¬
mini ad p̾cisionẽ nos ad unitatẽ. Alioqͥn
⁊ pͥmo ppło dei possent illi obic̾e. Aliene rei
rcupiscencia. qͥ diutna potestate ab eorũ¬

Expanded text:
possunt et Iudaei se iustos dicere et iniquitatem nobis obicere, quia locum in quo impie regnauerunt modo christiani possident. quid ergo auferetur a uobis regnum dei et dabitur genti facienti iustitiam. an frustra scriptum est: labores impiorum iusti edent? quapgis mirari debetis quod adhuc tenetis aliquid quam quod aliquid amisistis. Item . Si qua jam concisi possidere coepistis, quia vobis ablata nobis Dominus dedit, non ideo concupiscimus aliena, quia illius imperio cujus sunt omnia, facta sunt nostra, et juste nostra sunt. Vos enim his utebamini ad praecisionem, nos ad unitatem. Alioquin et primo populo Dei possent illi objicere alienae rei concupiscentiam, qui divina potestate ab eoru
Abbreviated transcription (Latin):
debitorib ur̃is. si dimittitis dimiti¬
tur uobis. seturus accede panis est:
⁊ n uenenũ. S uide si dimittis: nõ
Sacmentũ ñ u̾itatẽ corꝑis xp̃i acci¬
i discordat a pit qui ab eo discor

Expanded text:
debitoribus nostris. Si dimittis, dimittetur tibi; securus accede, panis est, non venenum. Sed vide, si dimittis. Nam Sacramentum, non veritatem Christi corporis accipit, qui ab eo discor
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quod aũt per ꝓcuratorẽ cãm suã
agere ualeat qui ĩpeditus cause sue
adẽe ñ ualet: auctoritate romane
sẏnodi que tp̃re adriani pape celebͣ¬
ta est: ꝓbari uidetur. in qͣ sic statutũ¬

Expanded text:
Quod autem per procuratorem suam causam agere valeat, qui impeditus cause sue adesse non valet, auctoritate Romane synodi, que tempore Adriani pape celebrata est, probari videtur. Causam aut
Abbreviated transcription (Latin):
pacificare tamiliarit mĩme potue¬
rint. tunc tp̃re legittimo eos ad syno¬
dũ canonice añ ruocatã: ñ infra an¬
gusta tp̃ra canonice ⁊uocent ⁊ ñ prĩ
qͣm eis per scͥpta significent. qͥd eis op¬
ponitur. ut ad rensionẽ p̾parati adue
niant. Nam si aut ui aut timore e¬
iecti aut sius reb expoliati fu̾int nec
canonice uocari ad synodũ possunt:
nec r̾ndere emulis debent anteqͣm ca-¬
nonice restituantur. ⁊ sua oĩa eis
legaliter reddantur. ¶ Hiis auctorita¬

Expanded text:
pacificare familiariter minime potuerint, tum tempore legitimo eos ad synodum canonice convocatam, non infra angusta tempora, canonice convocent, et non prius quam eis per scripta significent quid eis opponiant. Nam si, aut vi aut timore, ejecti aut suis rebus exspoliati fuerint, nec canonice vocari ad synodum possunt, nec respondere aemulis debent antequam canonice restituantur, et sua omnia eis legaliter reddantur. CAP. CCXXI
Abbreviated transcription (Latin):
itaq dr̃ ñ differt utrũ ꝯsuctu¬
do scriptura uł rõne ꝯsistat ap¬
paret qd̃ ꝯsuctudo est partim
redacta in scͥptis partim mori
b tm̃ utenciũ est rescruata. Q̾e
in scͥptis redacta est ꝯstitutõ si¬
ue ius uocatur. Que u̾o in scͥp

Expanded text:
itur: non differt, utrum consuetudo scriptura, vel ratione consistat, apparet, quod consuetudo est partim redacta in scriptis, partim moribus tantum utentium est reservata. Quae in scriptis redacta est, constitutio sive jus vocatur; quae vero in s
Abbreviated transcription (Latin):
rici ꝓpria relinq̃re no¬
lunt de suis ⁊ ecce reb
testamenta ꝯficiunt. de
acceꝑint. Tercio: si ante tẽpus sue or
an utrisq cõiter an singłariter ecc̃e
uł sac̾doti iure ꝓueniant. Quinto:

Expanded text:
rici propria relinquere volunt; de suis et ecclesiae rebus testamentum conficiunt; de acceperunt? Tertio, si ante tempus ordinatan utrique communiter, an singulariter ecclesiae vel sacerdoti jure proveniant? Quinto,
Abbreviated transcription (Latin):
aliorũ est atq hoc expedire utilitati
ecce indetur antistiti in noticia mł¬
torũ uł coram tocius plebis multi¬
tudine agere pnĩam ñ recuset nͨ re¬
sistat. ne letali ⁊ mortifere plage ꝑ¬

Expanded text:
aliorum est, atque hoc expedire utilitati Ecclesiae videtur antistiti, in notitiam multorum, vel etiam totius plebis poenitentiam agere non recuset, non resistat, ne lethali et mortiferae plagae
Abbreviated transcription (Latin):
qͣmuis atq pu̾sam nlła ꝑtinati aĩosi¬
tate defendũt p̾sertim qͣm ñ audacia
sue p̾sumptionis pepererũt s a seduc¬
tis atq in errorẽ lapsis ꝑentib accepe¬
runt. querũt cauta sollicitudine ueri¬
tatẽ cortigi parati cũ mucn̾int. neqͣꝙͣ
sũt int̾ ħeticos deputandi. Itẽ leo. Ma

Expanded text:
sam nulla pertinaci animositate defendunt praesertim quam non audatia suae praesumptionis perceperint, sed a seductis atque in errorem lapsis parentibus acceperunt, querunt autem cauta sollicitudine veritatem, corrigi parati cum invenerint, nequaquam sunt inter hereticos computandi. » Quibus
Abbreviated transcription (Latin):
emetũt si persona talis fu ta ꝯmendet.¬
erit qͣm uita ꝯmendet: uidelicet ut in¬
tñ sc̃orum canonũ p̾iudicio. ¶Ex hac
itaq auctoritate colligitur qd̃ ignorã¬
cia tales extusat a reatu cͥminis ut
supͣdcm est ñ a fructu emptõis cũ in
ecciesiis qͣs parentũ pecunia adepti
patet qd̃ ⁊ si illis ignorantib symõie
pc̃cm sit admissũ. fructũ tñ paterne
emptionis reportare ñ possunt. Qd̃
uero a cͥmine excusentur: hinc patet
ad sacros ordines escend̾e non possent.
Illud idem intlłigendũ est de eo qui per
pecuniã est adeptus sac̾docii dignitatẽ¬
ñ ep̃o s cuidã ex pͥncipib eiꝰ datã utroq
tñ ordinatore uidelicet ⁊ ordinato: ħ ig¬
pentũ pecuniã dedit ñ ep̃o s uni pͥncipũ

Expanded text:
emerunt, si persona talis fuerit quam vita commendet, videlicet utamen sanctorum canonum praejudicio. Citaque auctoritate colligitur, quod ignorantia tales excusat a reatu criminis, ut supra dictum est, non a fructu emtionis, quum in ecclesiis, quas parentum pecunia adepti patet, quod etsi illis ignorantibus simoniae peccatum sit admissum, fructum tamen paternae emtionis reportare non possunt. Quod vero a crimine excusentur, hinc patet,ad sacros ordines conscendere non possent. Illud idem intelligendum est de eo qui per pecuniam est adeptus sacerdotii dignitatepo, sed cuidam ex principibus ejus datam; utroque tamen, ordinatore videlicet et ordinato, hoc igparentum pecuniam dedit non episcopo, sed uni principu
Abbreviated transcription (Latin):
uł loco uł cultui sac̃dotib ⁊ mĩstris a¬
liqͥd iniurie ĩportau̾it: ad instar publi¬
ci tͥminis ⁊ lese maiestatis accusabitur
⁊ auictus siue ꝯfessus: capitali sĩa a
rectorib ꝓuincie fecietur. Sic in pͥmo
libro coditis legitur.ti. de ep̃is ⁊ cl̾icis. le¬
ge. Si quis in hoc genus sacrilegii ꝓrupe.¬
tit. ⁊ ĩ digestis .ti. ad legẽ iuliam  repet᷑u¬
darũ lege ultĩa. Cõmittunt ⁊ sacrilegiũ
qͥ ⁊ͣ diuine legis sc̃itatẽ: aut nesciendo
ꝯmittũt. aut negligendo uiolant et
offendunt aut qui de pͥncipali iudicio
disputant dubitantes an is idignus

Expanded text:
cultui, sacerdotibus, et ministris aliquid injuriae importaverit, ad instar publici criminis et laesae majestatis accusabitur, et convictus, sive confessus, capitali sententia a rectoribus provinciae ferietur, sicut in primo libro Codicis legitur, titulo de episcopis et clericis, leg. Si quis in hoc genus sacrilegii proruperit et in Digestis titul. Ad legem Juliam repetundarum, l. ultima. § 1. Committunt etiam sacrilegium qui contra divinae legis sanctitatem aut nesciendo committunt, aut negligendo violant et offendunt; aut qui de principali judicio disputant, dubitantes, an is dignus
Abbreviated transcription (Latin):
adult̾ium faciat. cui iiuente uiro nu¬
bit. Ocinde cũ pͥme nuptie melioris
sint m̾tti qͣm scd̾e absit ut sc̃arũ iu¬
duarũ iste sit sensus. ut xp̃c eis ui¬
deatur qiͣ scd̾s maritus. Ip̃m eĩ habe¬
uant ⁊̃ antea qñ uiris suis fidełr sub¬
dite seruiebant. ñ carnaliter s sp̃u-¬
aliter uirũ cui ecca ip̃a cuius m̃bra st̃.
ꝯiunx est. q̃ fidei spei ⁊ caritatis integͥ¬

Expanded text:
adulterum faciat, cui vivente marito nuadulterum faciat, cui vivente marito nubit. Deinde cum primae nuptiae melioris sint meriti quam secundae, absit ut sanctarum viduarum iste sit sensus, ut Christus eis uideatur quasi secundus maritus; ipsum enim habebant et antea, quando uiris suis fideliter subditae seruiebant, non carnaliter, sed spiritaliter uirum: cui ecclesia ipsa, cuius membra sunt, coniux est, quae fidei, spei, caritatis integr
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmam fidẽ irritã fec̾unt ⁊ si ñ nu¬
bendo tñ uolendo ñ qr ip̃e nuptie ul¬
⁊ talũ dampnande iudicẽtur. s dã¬
pnatur ꝓpositi fraus. dampnatur
fracti uoti fides dãpnatur ñ solum
susceptio a bono inferiori: s ruina
ex bono suꝑiori. Postremo dampnã¬
tur tales ñ qr riugalẽ fidẽ post̾ins ini¬
erunt s qr etinencie pͥmã fidẽ irritã
fecerũt. Qd̾̃ ut breuiter insinuaret
S cũ dixisl nubere uolunt: ⁊tinuo
addidit dãpnationẽ hñtes ⁊ dix̃ q̃re
dampnanda sue subseqͣntur nupti¬
e siue desint ꝓinde qui dicunt taliũ
nuptias non eẽ nuptias. s pociꝰ adul¬
teria: ñ mͥ uidentur satis acute ac di¬
ligent̾ ꝯsiderare quid dicant. fallit
quippe eos siłitudo u̾itatis. Qͥa eĩ xp̃i¬
ñ nubunt. Hinc argum̃tant᷑ quidã
dicẽtes. Si uiro suo uiuo q̃ alteri m¬
bit adult̾a est. Sicut ip̃e dñs in enͫn¬
mors ultͣ ñ dñabitur. Que gͦ riugi¬
cius ꝯsensu etinenciã femĩa xp̃o uo

Expanded text:
etsi non nubendo, tamen volendo; non quia ipsae nuptiae vel talium damnandae judicentur, sed damnatur propositi fraus, damnatur fracta voti fides, damnatur non susceptio a bono inferiore, sed ruina ex bono superiore. Postremo damnantur tales, non quia conjugalem fidem posterius inierunt, sed quia continentiae primam fidem irritam fecerunt. Quod ut breviter insinuaret sed quum dixisset: nubere volunt, continuo addidit: damnationem habentes, et dixit quaredamnatam, siue subsequantur nuptiae siue desint. Proinde qui dicunt talium nuptias non esse nuptias. sed potius adulteria, non mihi uidentur satis acute ac diligenter considerare quid dicant; fallit eos quippe similitudo ueritatis. quia enim conon nubunt, hinc argumentantur quidam dicentes: si uiro suo uiuo quae alteri nubit, adultera est, sicut ipse dominus in euanmors ultra non dominatur, quae coniugieius consensu continentiam femina Christo
Abbreviated transcription (Latin):
dit ⁊ uincit celestia cogitans animꝰ
cepit delib̾et. q̃ egressa est: ꝑseu̾et. nlła
trahatur obło. In riugali quippe uũ¬
culo si pudicicia ñ seruatur: dãpna¬
tio ñ timetur. Si in u̾ginali ⁊ iudua¬
li ꝯtinencia: excellencia mun̾is am¬
plioris expetitur q̃ expetita ⁊ electa ⁊¬

Expanded text:
dit et uincit caelestia cogitans animuscoepit, deliberet; quae adgressa est, perseueret: nulla trahatur oblatio. in coniugali quippe uinculo si pudicitia conseruatur, damnatio non timetur; sed in uiduali et uirginali continentia excellentia muneris amplioris expetitur
Abbreviated transcription (Latin):
ille uͥginẽ riugẽ sñ corruptione feta.
minus asideratã opĩonẽ qua putãt
lapsarũ a sc̃o ꝓposito feminarũ. si
nupserint ñ esse ꝯiugia ñ paruũ
malũ ut a maritis sepentur uxores
qͣiͣ adulte sint ñ uxores. Et cũ uolũt
eas seꝑatas redd̾e ꝯtinencie faciũt ma-¬
ritos earũ adult̾os u̾os cũ suis uxo¬

Expanded text:
ille conjugem virginem sine corruptione fetareminus consideratam opinionem, qua putant lapsarum a sancto proposito feminarum, si nupserint, non esse conjugia, non parvum malum, ut a maritis separentur uxores quasi adulterae sint, non uxores; et cum volunt eas separatas reddere continentiae, faciunt maritos earum adulteros veros, cum suis uxo
Abbreviated transcription (Latin):
iuxͣ canonicam auctem si ncce fu̾it
face libere ꝯceditur. uñ si supͣdc̃s gera¬
tor filiũ siũ corpore morientẽ aspici¬
ens ne aĩam ꝑpetua morte ꝑcuntem
dimitt̾et sacri unda bap̃matis lauit
ut eũ de potestate auctoris mortis et
naturũ sñ dubitatione tͣnsmitt̾et be¬
ne fecisse laudatur. ⁊ idcͥco sue uxorisͥ¬
iam olim legittime sociate ĩpune ꝙͣ¬
diu iix̾it iudicamus man̾e riunctũ
nec ob hoc ͣ p̾fatas auctoritates d̾inas

Expanded text:
atem, si necesse fuerit facere, libere conceditur. Unde si supradictus genitor filium suum corpore morientem aspiciens, ne animam perpetua morte pereuntem dimitteret, sacri unda baptismatis lavit, ut eum de potestate auctoris mortis et naturum sine dubitatione transmitteret, bene fecisse laudatur; et idcirco suae uxori sibi jam legitime sociatae impune, quamdiu vixerit, judicamus manere conjunctum, nec ob hoc contra praefatas auctoritates divinas
Abbreviated transcription (Latin):
nõie stephanus oronis cã ueniens
nr̃o p̾sulatui sugg̾endo innotuit ꝙ
filiũ suũ in extremo uite positum.
nendo suscepit atq ꝓ huiꝰ rei nego¬
cio noticie tue patefc̃o reu̾encia tua
qͣi rectitudinis zelo flagrans p̾fatũ
randũ. Qd̾ fieri nllatenus debet di¬
cente scͥptura a dño iunctã ẽẽ uiro
uxorẽ. ⁊ quos deus ꝯuuixit homo ñ
cationis aꝑtissime iubet ⁊ nos tãte

Expanded text:
nomine Stephanus, orationis causa veniens, nostro praesulatui suggerendo innotuit, quod filium suum in extremo vitae positum, nendo suscepisset, atque pro hujus rei negotio notitiae tuae patefacto reverentia tua, quasi rectitudinis zelo flagrans, praefatum randum. Quod fieri nullatenus debet, dicente Scriptura a Deo junctam viro esse uxorem, et: Quod Deus conjunxit, homo non icationis apertissime jubet. Quapropter
Abbreviated transcription (Latin):
rep̾hensibilẽ ostendit in quo amorem dei
impellentes. Nich itaq nobis aliud p̾ci¬
pumus manifestatione sua eodem rege
ꝯuicto nisi ut scd̃m canonicam auctori¬
tatem nr̃a uice freti cãm illius diffini¬
atis. Si u̾o minime ꝓbatũ fu̾it gual
sac̃dotis filio nr̃o lothario extitisse ⁊in¬
ctam: suggerite illi. ut ñ moleste ferat
legittimã sibi si ip̃a innocens apparu¬
erit reconciliari uxorẽ. pret̾ea uos scire¬
uolo qr p̾fata teberga apłicam sedẽ bis
⁊ ter appellauit ⁊ se a p̾fato rege głioso
⁊questa est iniuste fuisse deiectã ⁊ ui-
coactã fłm etra se eposuisse piaculũ
Nam eo tp̃re ad apłicam sedem libellũ
appellationis suc misit in quo nũqͥd
adhuc ⁊fessam s ut ⁊tra se fłm dic̾et
tͥmen cogi se ĩnotuit insuꝑ subiũgẽs
qd̃ si amplius ꝯpulsa fu̾o scitote ñ ue¬
ritate s timore mortis et ⁊ euadendi
studio qd̾ alit̾ ñ possũ qd̃ uolu̾it di

Expanded text:
rehensibilem ostendit, in quo amorem Dei impellentes. Nihil itaque vobis aliud praecipimus, manifestatione sua eodem rege convicto, nisi ut secundum canonicam auctoritatem nostra vice freti causam illius definiatis. Si vero minime probatum fuerit Gualdsacerdotis, filio nostro Lothario exstitisse conjunctam, suggerite illi, ut non moleste ferat legitimam sibi si ipsa innocens apperuerit reconciliari uxorem. Et ivolo, quia praefata Theutberga apostolicam sedem bis et ter appellavit, et se a praefato rege glorioso questa est injuste fuisse dejectam, et vi coactam falsum contra se composuisse piaculum. Nam eo tempore ad apostolicam sedem libellum appellationis suae misit, in quo non quidem adhuc confessam, sed ut contra se falsum diceret crimen, cogi sese innotuit. Insuper subjungens, Quod si amplius compulsa fuero, scitote non veritate, sed timore mortis, et evadendi studio, quia aliter non possum, quod voluerint di
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsanguineis. unde si quis amodo ep̃c
inuentus fu̾it. huiꝰ diuini p̾cepti tͣns¬
gressor: int̾ maximos heticos ⁊ antix¬
xp̃os ñ minimus hẽatur ⁊ sicut nice¬
na synodus de symoniacis censuit: ⁊
qui dat ep̃c. ⁊ qui recipiunt ab eo lai¬
ci: siue p̾cio siue bñficio: et̾ni incen¬
dii ignib deputentur. Itẽ paschalis¬

Expanded text:
consanguineis. Unde amodo si quis epsicopus inventus fuerit huius divini precepti transgressor, inter maximos hereticos et antichristos non minimus habeatur. Et sicut Nicena synodus de simoniacis censuit et quidat episcopus et qui recipiunt ab eo laici, sive pretio sive beneficio, eterni incendii ignibus deputentur. Item Paschalis
Abbreviated transcription (Latin):
quatur aut si iusta int̾cesserit¬
causa alius annus indulgeat᷑.
afferat allegatõnes ut uł ꝯfir¬
metur uł rescindatur snĩa om̃i
casu absente in expensis ꝯdemp¬

Expanded text:
quatur, aut, si justa causa intercesserit, alius annus indulgeatur,afferat allegationes, et vel confirmetur vel rescindatur sententia, omni casu absente impensis condem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstitutos: ñ illos sr̃ nos. Et sicut ma¬
ior ñ potest a minore iudicari itam
colligari qr rarũ est om̃e qd̃ magnũ
est. Portamus onera hõim qui gͣuant᷑.
⁊ cuiꝰ regła in formamur. qͣtinus enit
Aicos ñ accusasse ep̃os hactenus eodẽ.
infesti existunt quippe cũ uita eoꝵ
⁊ ꝯu̾satio debeat eẽ secreta ⁊ a laicoꝵ ac¬
tib remota nec ab hiis ĩpeti debent: qͥ¬
eoꝵ castitatẽ ⁊ grauitatẽ nolunt imi

Expanded text:
stitutos, non illos super nos. Et sicut major non potest a minori judicari, ita nec colligari: quia rarum est omne, quod magnum est. Portamus onera omnium qui gravantur, et cujus regula informamur, quatenus ejus aicos non accusasse episcopos, hactenus observainfesti existunt, quippe cum vita eorum et conversatio debeat esse secreta, et a laicorum actibus remota. Nec ab his impeti debeant, quorum castitatem et gravitatem nolunt imit
Abbreviated transcription (Latin):
in ecca qͣmlibet cam iure apłico ec¬
clesiis int̾posito agere uolu̾it ⁊ forsã
decisio cł̾icoꝵ uni parti displicu̾itꝰ
ñ liceat cłicum ĩ iudiciũ ad testĩo¬
niũ deuocari: eũ qui p̾ses uł cog¬
nitor fu̾it ⁊ nlła ad testĩonium di¬
cendũ ecͣcastici cuiuslibet ordinis

Expanded text:
in ecclesia quamlibet causam jure apostolico ecclesiis imposito agere voluerit, et fortasse decisio clericorum uni parti displicuerit, non liceat clericum in judicium ad testimonium devocari eum, qui praeses vel cognitor fuit, et nulla ad testimonium dicendum ecclesiastici cujuslibet pers
Abbreviated transcription (Latin):
tus int̾pellatũ fuit non per explo¬
ratores s per se ip̃os est agendũ.
¶Tempus aũt exeq̃nde appella¬
tionis annus est uł si iusta ca in¬
tercesserit bienniũ. Unde ĩ aut̃.
constitutione .xi. coll.u. legitur.¬

Expanded text:
tus interpellatum fuerit, non per exploratores, sed per ipsos est agendum. Gratian. Tempus autem exsequendae appellationis annus est, vel, si justa causa intercesserit, biennium. Unde in Authenticis constitut. 11, collat. V, legitur
Abbreviated transcription (Latin):
eandẽq plures siml̃ reportant con¬
dempnationẽ nec diu̾sitas fc̃oꝵ seꝑa¬
tionẽ accipit quo casu si om̃s appel¬
lau̾int ⁊ uno ex his agente. eoꝵ ap¬
pellatio iusta ꝓnunciata fu̾it: emo¬
lum̃tum uictorie ⁊ ad alios ꝑtine

Expanded text:
eamdem plures simul reportant condemnationem, nec diversitas factorum separationem accipit, quo casu, si omnes appellaverint, et uno ex his agente eorum appellatio justa pronunciata fuerit, emolumentum victoriae etiam ad alios pertine
Abbreviated transcription (Latin):
natus est. ¶ Nlł̃s ⁊̃ homicidarum.
ueneficoꝵ. maleficoꝵ adult̾orum.
Itẽq eoꝵ qͥ manifestã uiolentiã
ꝯmiserũt argum̃tis ꝯuictus testib
lusq ⁊fessus non audiatur appel¬
lans ⁊ hec in notoriis. In ottultis ã
natus est aut minime uoce sua cõ¬
fessus sit. aut formidine torm̃toꝵ
t̾ritus cͣc se aliqͥd dixit: ꝓuocandi
lnĩa ei ñ denegatur. ¶Ntl̃i quo
officialiũ: a snĩa ꝓprii iudicis pro¬
uocatio tribuatur ñ in eo tm̃ negõ.¬
ctio postulatur aut tributũ exposci¬
tur aut publici ⁊̃ uł pͥuati debiti e¬
uidẽtis. atq ꝯuicti redibitio flagita

Expanded text:
idarum, veneficorum, maleficorum, adulterorum itemque eorum qui manifestam violentiam commiserunt, argumentis convictus, testibus lusque confessus, audiatur appellans et hoc in notoriis. In occultis autem, natus est, aut minime voce sua confessus sit, aut fortitudine tormentorum territus, contra se aliquid dixerit, provocandi licentia ei nofficialium a sententia proprii judicis provocatio tribuatur, nisi in eo tantum negotctio postulatur aut tributum exposcitur, aut publici, vel etiam privati debiti evidentis et convicti redhibitio flagita
Abbreviated transcription (Latin):
onis excedat. ¶Si quis aut ausus fu¬
erit ꝓuocare. ne uolũtas defuncti te¬
stam̃to scͥpta reseretur uł ne hii qͦs
scͥptos patuit hedes in possõnem mit¬
tantur ⁊ is cuius de ea re noticia erit
applłonem receꝑit. ⁊ uidex qui tam
ignauẽ cõmuenciã adhibu̾it ⁊ liti¬
gator qͥ tã ĩportune appellau̾it .xx.
libris argenti mulctetur. ¶ De possõ¬

Expanded text:
onis excedat. § 17. Si quis etiam ausus fuerit provocare, ne voluntas defuncti testamento scripta reseretur, vel ne ii, quos scriptos patuerit heredes, in possessionem mittantur, et is, cujus de ea re notio erit, appellationem receperit, et judex, qui tam ignavam conniventiam adhibuerit, et litigator, qui tam importune appellaverit, viginti libris argenti mulctentur. § 18. De poss
Abbreviated transcription (Latin):
litanoꝵ fidem suã: ẜm priscam ꝯsue¬
tudinem sc̃e sedis apłice exponere de¬
tractantes usũ pallii neq expetunt
celatur placuit ut quisqͥs metropo¬
litanus ultͣ tres menses ⁊secratõis¬
liumq suscipiendũ ad apłicam se¬
dem ñ miserit: ꝯmissa sͥ careat dig¬
nitate. Sitq lnĩa metropolitanis a
atis ecclesiis cũ ꝯsilio romani ponti¬
ficis ordinando ep̃m subuenire. Si
u̾o ꝯsecrandi ep̃i negligencia ꝓue¬
nerit ut ultra tres menses eccłia ui¬
duata ꝯsistat: cõione priuetur quo¬
usq aut loco cedat aut se ⁊secͣndum
offerre ñ differat. Qd̃ si ultra qͥnq
menses per suam negligenciam re

Expanded text:
litanorum fidem suam secundum priscam consuetudinem sanctae sedi apostolicae exponere detrectantes usum pallii neque expetunt, ericulo protelatur, placuit, ut quisquis metropolitanus ultra tres menses consecratioliumque suscipiendum, ad apostolicam sedem non miserit, commissa sibi careat dignitate; sit licentia metropolitanis alatis ecclesiis cum consilio Romani pontificis ordinando episcopum subvenire. Si vero consecrandi episcopi negligentia nerit, ut ultra tres menses Ecclesia viduata consistat, communione privetur quousque aut loco cedat, aut se consecrandum praebere non differat. Quod si ultra quinque menses per suam negligentiam re