comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rum eius demuro bechsaa: Cum audissent habitatores ciuitatis xp̃ĩ suꝑ montẽ positȩ iudeam en
qua sibi in patriuarchis &ꝓph&is &a postolis p̃cones & ministros silutis aduenisse meminer̃ agentibus
contemptam habitamq derisui. Surrexer inopus uerbi omnes uiriliter agere gaudentes & int̃medis¬
errantiũ terbras ipsi uistutũ iter ambulantes ꝓhibuer̃ deillorũcisu quorũ dedicto salus gentibus
quisi ad diaboli domũ ꝑtinentiũ. publica insultitione lȩtari Quod sidelibuatio inquiun sca est
&massa: Et siradix sã &rimi. Quod sialiqui exrimis fracti sunt tuautem cũoleaster esses insstus
s millis etsociis tadicis & pinguedinis oliuȩ fictuses poligloriari aduersus tamos. Mt&era quie
a postolus ad romanos miro ac multiplici sermone digessit. UINIRVNT IABES FTEOMIBVSSTR ERIBI¬
quosq etuistutũ opera designant. Combus seruntergo cadauera sauletfiliorũ eius. quiinfirma casus iude¬

Expanded text:
runt tota nocte, etc. Cum audissent habitatores civitatis Christi super montem positae, Judaeam, ex qua sibi in patriarchis, prophetis, et apostolis, praecones et ministros salutis advenisse meminerunt, a gentibus contemptam habitamqerrantium tenebras ipsi virtutum iter ambulantes prohibuerunt de illorum casu, quorum deliquasi ad diaboli domum pertinentium, publica insultatione laetari. Quod si delibatio, inquiunt, sancta est, et massa; et si radix sancta, et rami. Quod si aliqui ex ramis fracti sunt, tu autem, cum oleaster esses, insertus es in illis, et socius radicis et pinguedinis olivae factus es, noli gloriari adversus ramos , et caetera quae Apostolus ad Romanos miro ac multiplici sermone digessit. Venerunt Jabes, et combusserquosque et virtutum opera designant. Combusserunt ergo cadavera Saul et filiorum ejus, qui infirma casus Judae
Abbreviated transcription (Latin):
ant indicat: & recte machmas adaquilonẽ gibua ameridie posita refestur. quia infrigore
temptationũ maxime humilitas et discitur et probatur: Inluce autem iuuantis se gratie uistus
prosperata ꝑficitur. Sed quia antiquus hostis. & prosperũ iter datȩ uistutis impedire & humi¬
litatẽ quae site interaduersa uistutis magistris simul et discipulis auferre conatur. Accte as
cendentib contraphilistum ionatha & armigero eius adaquilonẽ ex aduerso machimas. &
pminens ameridie contragabaa scopulus obstat. Attamen faciente prosuis dño. cuncta mox
hostium molimina sieua deficiunt. quia sicut uerba ionathe Nonminus fidei qua uistutis

Expanded text:
ant, indicat. Et recte Magmas ad aquilonem, Gabaa a meridie posita refertur, quia in frigore ant, indicat. Et recte Magmas ad aquilonem, Gabaa a meridie posita refertur, quia in frigore tentationum, maxime humilitas et discitur et probatur; in luce autem juvantis se gratiae Spiritus prosperata perficitur. Sed quia antiquus hostis et prosperum iter datae virtutis impedire, et humilitatem quaesitae inter adversa virtuticendentibus contra Philisthiim Jonatha et armigero ejus ad aquilonem, ex adverso Magmas, et prominens a meridie contra Gabaa scopulus obstat; attamen, faciente pro suis Domino, cuncta mox hostium molimina saeva deficiunt. Quia sicut verba Jonathae non minus fidei quam virtutis
Abbreviated transcription (Latin):
tes p&rȩ exutraq paste &quasi in modũdentiũ scopuli hinc &inde praerupt. Sunt ascendere
tris id est ingloria etignobilitate in prosperis & aduersis. insidiȩ frequentes. et sicut dentes
mandere &uentri mansa solent immittere. Sic inmundi sp̃s olim abeatorum compage prae¬
rupti. quomodo simplices seducant corrũ pant iustos castos uitient inq ꝑditũ suȩ nequitiȩ
corpus traiciant inquirunt. NOMEN UNIBOSES. ET NOMEN ALTERISENE¬
Foscs in ipso floruit. sene angustia dicit᷑. quorũ impromptuẽ int̃p̃tatio: quia nonminus
florente quã aduersante. hoc est angustias afferente mundo scõrũ ascensus impeditur.
et ut uel corpore uel corde deficiat. ab infatigabili hoste pulsatur. UUUS SCOPULUS
PROMINENS ADAQUILON EXADUERSOMACHMAS ETALTER AMERIDIECONTRACABAA
abua collem idest sublimitatẽ uistutũ. machmas humilitatẽ mentis. ex qua uistutes ꝓde¬

Expanded text:
tes petrae ex utraque parte et quasi in modum dentium scopuli hinc inde praerupti nometes petrae ex utraque parte et quasi in modum dentium scopuli hinc inde praerupti nometris, id est, in gloria et ignobilitate, in prosperis et in adversis insidiae frequentes; et sicut dentes mandere, et ventri mansa solent immittere, sic immundi spiritus olim beatorum compage praerupti, quomodo simplices seducant, corrumpant justos, castos vitient, inque perditum suae nequitiae corpus trajiciant, inquirunt. Nomen uni Boses, etc. Boses, in ipso floruit: Sene, angustia dicitur. Quorum in promptu est interpretatio, quia non minus florente quam adversante: hoc est angustias afferente mundo, sanctorum ascensus impeditur, et ut vel corpore vel corde deficiat, ab infatigabili hoste pulsatur. Unuprominens ad aquilonem ex adverso Machmas et alter a meridie contra Gabaaabaa collem, id est, sublimitatem virtutum; Magmas humilitatem mentis, ex qua virtutes prode
Abbreviated transcription (Latin):
&operatione demonstrat. Verum quod in extrema paste collis sedebat. quod arbor cuiusumbra¬
culo tegebutur immagron id est inguiture sitaerait . minus ꝑfectȩ adhuc signa sunt mentis. hoc ẽ
eius quae necdũ plene desiderata poruit moenia subire uistutũ. quaedominice passionis mrs¬
teriũ oretenet sedimitari necdũ ual&. Quod siiuxta antiquos interpretes: ꝓmagron legamꝰ
mageddon idesttemptantẽ. ad eundem sensũ respicit. quia sunt qui recta fide praediti. Nec te
operationis desideriis accensi. dura temptantiũ uitiorũ cestamina pati nondesistunt: atq. ideo
ꝑfecti athl&e xp̃i. quaedam sua secretiora quae contra inmundos sp̃s disponunt bella abhuius¬
modi commilitonib deindustria abscondunt. ERAUT AUTE INIERASCENSUS
PEAQUOS NITEBATUR IONATHAN TRANSIRE ADSTATIONẼ PHELISTINORUEMINEN¬

Expanded text:
et operatione demonstrat. Verum quod in extrema parte collis sedebat, quod arbor cujus umbraet operatione demonstrat. Verum quod in extrema parte collis sedebat, quod arbor cujus umbraculo tegebatur, in Magron, id est in gutture sita erat, minus perfectae adhuc signa sunt mentis, hoc est, ejus quae necdum plene desiderata potuit moenia subire virtutum; quae dominicae passionis mysterium ore tenet, sed imitari necdum valet. Quod si juxta antiquos interpretes pro Magron legamus Mageddon, id est tentantem, ad eumdem sensum respicit. Quia sunt qui recta fide praediti, rectae operationis desideriis accensi, dura tentantium vitiorum certamina pati non desistunt: atque ideo perfecti athletae Christi quaedam sua secretiora, quae contra immundos spiritus disponunt bella, ab hujusmodi commilitonibus de industria abscondunt. Erant autem inteper quos nitebatur Ionathan transire ad stationem Philisthinorum eminen
Abbreviated transcription (Latin):
sicut spiritaliũ consilio semꝑ uti aptissimũ est. itaaliquando. carnales. meditata. ueletiam incho¬
ata uistutũ maiorũ operacelari. utileest Neueleorũ trepidatio tenerũ adhuc utitadicam
Nr̃ae mentis desideriũ terrendo refringat: ueletiam ipsinos aemulando. quae necdũ ualent
incipiant. ulceste fauor in ꝑfecta laudantiũ integritatem spiritalis nr̃i ꝓpositi corrum pat
Nam quia saul hoc loco. et populus quieratcũ eo necdũ ꝑfectos uistutib exprimunt. Sequen¬
tia uerba pdunt. cũdicitur. PONΠOSAUL MOnΛΛUR IΕXΙEpAΙC
galua submalo granato quaeerit inmagron. eterit populus cũco quasi sexcentorũ uirorum
granito. quod sexcentos habebat comites: ut enim & supra iam diximus. collis celsitudinem uistu¬
tum maligranati tegmen: ꝓtectionẽ dominice crucis. sexcentenarius militũ numerus ꝑfectos spe

Expanded text:
sicut spiritualium consilio semper uti aptissimum est, ita aliquando carnales meditata, vel etiam inchosicut spiritualium consilio semper uti aptissimum est, ita aliquando carnales meditata, vel etiam inchoata virtutum majorum opera celari utile est; ne vel eorum trepidatio tenerum adhuc, ut ita dicam, nostrae mentis desiderium terrendo refringat, vel etiam ipsi nos aemulando, quae necdum valent incipiant, vel certe favor imperfecte laudantium integritatem spiritualis nostri propositi corrumpat. Nam quia Saul hoc loco, et populus qui erat cum eo, necdum profectos virtutibus exprimunt, sequentia verba produnt, cum dicitur: Porro Saul morabatur in extrema Gabaa, sub malogranato, quae erat in Magron: et erat populus cum eo quasi sexcentorum virorum. granato, quod sexcentos habebat comites. Ut enim et supra jam diximus, collis celsitudinem virtutum; mali granati tegmen, protectionem dominicae crucis; sex centenarius militum numerus, perfectos spe
Abbreviated transcription (Latin):
est exhostatio flagitanda. Vnde requiritur. ETACCIDIT QUABAMDIEUT DICERIT¬
IONAIHAN FILIUS SAUL ADADULESCENTE ARAICENUSUŨ: UINI ETTRANSTAMUS AOSTA¬
tionem philistum. quac est trans locũ illũ. Ionathan namq qui int̃p̃tatur colũbędonũ¬
praeditos sp̃s gratiadoctores: Adulescens armigereius. discipulos oboedient̃ arma noncarna¬
lia. sed dõ potentia gestantes: quorum renouatur sicut aquilę iuuentus. Quaedam diesip¬
choati cestaminis: eorum subitam contra hostiũ temptamenta suꝑnelucis inspirationem
designat. Hostaturq die quadam ionathan armigerũ. ut ad philistiim transeant stationem.
cũ magister quisq ꝑfectus celesti subito gratia respectuis. ad deuincendos uitiorũ incursus. piorum
praecordia concitat auditorũ. PATRI AUTENI SUO NOCISSVNONINDICAVIT Transiturus
adstationem philistum ionathans. patrẽ suũ simul &populũ. quid disposuisset celauit: quia

Expanded text:
est exhortatio flagitanda. Unde sequitur: Et accidit quaest exhortatio flagitanda. Unde sequitur: Et accidit quaIonathan filius Saul ad adulescentem armigerum suum veni et transeamus ad stationem Philisthim quae est trans locum illum praedictos Spiritus gratia doctores; adolescens armiger ejus, discipulos obedienter arma non carnalia, sed Deo potentia gestantes; quorum renovatur sicut aquilae juventus ; quaedam dies inchoati certaminis, eorum subitam contra hostium tentamenta supernae lucis inspirationem designat. Hortaturque die quadam Jonathan armigerum, ut ad Philisthiim transeant stationem, cum magister quisque perfectus a coelesti subito gratia respectus, ad devincendos vitiorum incursus, piorum praecordia concitat adjutorum. Patri autem suo hoc ipsum non indicavit. Transitum usque ad stationem Philisthiim Jonathan patrem suum simul et populum quod disposuisset celavit; quia
Abbreviated transcription (Latin):
minu totius populi quierat cũ saul excũ ionatha. excepto saul etionathan filio cius
Cum cotidie instet dies proelii contraaduersarias potestates. plurimis suarusticitate contentis
puuci ad modũ idonea lectione uelauditione scripturarũ adhoc proeliũ rite armati procedunt
Vnde nr̃o torpore adiutus. cotidie facit nobis spiritalis. quod tunc istaheli carnalis aduersar¬
us fecisse defcribitur. EGRESSAEST AUTEMIN QUIT SIATIO PHILISTINORŨ. UTTRANSCIN¬
DEREΙ ΙΝΜΑCΗΜΑS Arma qui ppe non habendo istahel hostib patriam ꝓdidit : et nos
desidia uellegendi uel magistros spiritales int̃rogindi. quasi incuria fabricandi arma. uel israhe¬
litas fabro sea petendi occasionem dimus hostib quo post oppressam humilitatẽ quã michmas
reni hostis arma repellenda. nonastis humanȩ peritia. Sediuuante sp̃s sc̃i gritia doctorũ celestium

Expanded text:
manu totius populi qui erat cum Saul et cum Ionathan excepto Saul et Ionathan filio eiusmanu totius populi qui erat cum Saul et cum Ionathan excepto Saul et Ionathan filio eiusCum quotidie instet dies praelii contra adversarias potestates, plurimis sua rusticitate contentis, pauci admodum idonea lectione vel auditione Scripturarum ad hoc praelium rite armati procedunt; unde nostro torpore adjutus quotidie facit nobis spiritualis, quod tunc Israeli carnalis adversarius fecisse describitur. Egressa est autem statio Philisthiim, ut transcenderet in Machmas. Arma quippe non habendo Israel hostibus patriam prodidit; et nos desidia vel legendi, vel magistros spirituales interrogandi, quasi incuria fabricandi arma, vel Israelitas fabros petendi, occasionem damus hostibus, quo post oppressam humilitatem, quam Magmas rimi hostis arma repellenda, non artis humanae peritia, sed, juvante Spiritus sancti gratia, doctorum coelestium
Abbreviated transcription (Latin):
terram repromissionis populandi. id est ecclesiȩ uistutes uitiandi spatiũ tribuat. uidelicet side¬
sit ci doctor et spiritaliũ fabricator armorũ. qui ea postolus aduersũ Nnequissimi tela ignea
docet ẽc̃ tenenda. CaueNt enim quantũ ualent imꝑbi temptatores. Ne induamur armatura
dĩ. Negladii ancipites inmanib nr̃is. ad faciendam in eis uindictam appareant.
suũ eligonẽ etseturem et sarculum. Descendunt & hodic nonnulli relicta altitudine uerbidĩ ad qđ
audiendũ ascendere debuerant: auscultantq fibulis siecularib acdoctrinis de moniorũ : etlegendo
dialecticos rethores po&asq gentiliũ. adexcerdum ingeniũ terrestre quasi ad fabros philistum
pexacuendis siluestris. siue ruralisculture ferrimentis. inermes hocest spiritali scientia priuat
conueniunt. CU UENISSET DIES PROELII: NONESTINUENTUS ENSISET LANCA IN

Expanded text:
terram repromissionis populandi, id est, Ecclesiae virtutes vitandi spatium tribuat: videlicet si deterram repromissionis populandi, id est, Ecclesiae virtutes vitandi spatium tribuat: videlicet si desit ei doctor, et spiritualium fabricator armorum, quae Apostolus adversum nequissimi tela ignea docet esse tenenda. Cavent enim, quantum valent, improbi tentatores, ne induamur armatura Dei, ne gladii ancipites in manibus nostris ad faciendam in eis vindictam appareant . srael ad Philisthiim, etc. Descendunt et hodie nonnulli, relicta altitudine verbi Dei, ad quod audiendum ascendere debuerant, auscultantque fabulis saecularibus, ac doctrinis daemoniorum, et legendo dialecticos, rhetores poetasque gentilium, ad exercendum ingenium terrestre, quasi ad fabros Philisthiim pro exacuendis silvestris sive ruralis culturae ferramentis, inermes, hoc est spirituali scientia privati conveniunt. Cumque venisset dies praelii, non est inve
Abbreviated transcription (Latin):
diligenda et quaerenda cognoscit. Iter ergo imminentis termini ualli dorcadũ uiã crescentis.
uiam quoq domus ire ifrahel inpace possid&: dupopulusdĩ uelunusquisq fidelis. humili in¬
tentione quaesint sequenda. quae spernenda dinoscit: atq in his quae sequenda utilit̃cognoue¬
rit. usq ad ꝑfectũdiem crescere. prohis uero quae eius uelintuitũ spiritalẽ. uelcursũ ꝑfectũq
retardare temptauerint. salubriter irasci &ñpeccare satagit. At quicũq mala ꝓbonis stul¬
te ratiocinando degerit. et hȩc noxie electa noxius ex sequi concupierit. proque omnibus
quactali concupiscentiȩ obstrepunt irascendũ putauerit: huius omnes uiaementis acter¬
minihostis in uisibilis acerbitate deuastantur. PONRO FABER FERRARIUS
Peforte facerent hebrei gladiũ aut lanceam. Patet profecto causa. quae maxime hostibus

Expanded text:
diligenda et quaerenda cognoscit. Iter ergo termini imminentis valli Dorcadum viam crescentis, diligenda et quaerenda cognoscit. Iter ergo termini imminentis valli Dorcadum viam crescentis, viam quoque domus irae Israel in pace possidet, dum populus Dei vel unusquisque fidelis humili intentione quae sint sequenda, quae spernenda dignoscit, atque in his quae sequenda utiliter cognoverit, usque ad perfectum diem crescere; pro his vero quae ejus vel intuitum spiritualem, vel cursum profectumque retardare tentaverint, salubriter irasci et non peccare satagit; ut quicunque mala pro bonis stulte ratiocinando elegerit, et haec noxie electa noxius exsequi concupierit, proque omnibus quae tali concupiscentiae obstrepunt irascendum putaverit, hujus omnes viae mentis ac termini, hostis invisibilis acerbitate devastantur. Porro faber ferrarius on inveniebatur, etc. Patet profecto causa, quae maxime hostibus
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ omnes homines quimorabunt᷑ interta. liberaturus dĩpopulũ exiuit apharaone iratus nimis
hilisteus autẽ praedabat᷑. cũ fratris boni iustitia caini qui ex maligno erat offensus. iraitus est uehe¬
menter : ad co ut ꝑiram homicidii prima fraternitatis iura dissiparet: uallis seboim id est caprea¬
rũ siuedammarũ ad quãtestius seuesterat cuneus. rationabilem mentis intuitũ figurate denuntiat
Namq. haec animalia. oculorũ acie ꝑhibent᷑ excellere: Vndeet agrecis ab acute cernendo. dor¬
cades appellant᷑. Nec frustra toties incantico canticorũ subxp̃i et ecclesiȩ laude repetuntur
Recte autem Nonmons sed uallis caprearũ. recte contradesestũ posita memoratur: quiacũ semꝑ
humilitatis auxilio. tum maxime in discernendis bonis acmalis nesensus oberret indigemus.

Expanded text:
super omnes homines qui morabantur in terra, liberaturus Dei populum, exivit a Pharaone iratus nimis. super omnes homines qui morabantur in terra, liberaturus Dei populum, exivit a Pharaone iratus nimis. Philisthaeus autem praedabatur, cum fratris boni justitia, Cain, qui ex maligno erat offensus, iratus est vehementer; adeo ut per iram homicidii prima fraternitatis jura dissiparet. Vallis Seboim, id est caprearum sive damarum, ad quam tertius se verterat cuneus, rationabilem mentis intuitum figurate denuntiat. Namque haec animalia oculorum acie perhibentur excellere; unde et a Graecis ab acute cernendo Dorcades appellantur; nec frustra toties in Cantico canticorum sub Christi et Ecclesiae laude repetuntur. Recte autem non mons, sed vallis caprearum, recte contra desertum posita memoratur; quia cum semper humilitatis auxilio, tum maxime in discernendis bonis ac malis, ne census oberret, indigemus,
Abbreviated transcription (Latin):
pairsest. Aecte hoc nomine dicti. quia crementũ quaerere ꝑũquã desinit. Bonorũ quidẽ
si abis taihel id est recta et diuisionem suspirante animi regitur. malorũ uero sicontra legilis iura statuti
uitiorũ inmundorũq spirituũ imꝓbitate uastat᷑. Etbene deprimocunco cũdiceret ꝑgelut contrauiã
effrum. addidit ad terram siul: quia prima nimirũ maximaq Nequissimis spiritib. intentio est.
ipsos sicri cestaminis duces concupiscentia uel animȩ uelcarnis auistutũ coeptis auestere . quode
prauatis aiusto rectorib: liberius dira ꝑ incautũ serpant contagia uulgus. Uiab&horon idest
domus ire. ad quã secundus cuneus in grediebat᷑: ipsam quã signat passionem mentis. etiam nomi¬
ne demonstrat. Quam utiq domũ bene gubernat israheliticus possessor. cũ uir ille mitissimus

Expanded text:
pars est; recte hoc nomine dicta, quia crementum quaerere nunquam desinit; bonorum quidem, pars est; recte hoc nomine dicta, quia crementum quaerere nunquam desinit; bonorum quidem, si ab Israel, id est recta et Dei visionem suspirante anima regitur; malorum vero, si contra legis jura statuens, vitiorum immundorumque spirituum improbitate vastatur. Et bene de primo cuneo cum diceret, Pergebat contra viam Ephraim; addidit, Ad terram Saul; quia prima nimirum maximaque nequissimis spiritibus intentio est, ipsos sacri certaminis duces, concupiscentia vel animae vel carnis, a virtutum coeptis avertere; quo de privatis justitia principibus, liberius dira per incautum serpant contagia vulgus. Vis Bethoron, id est domus irae, ad quam secundus cuneus ingrediebatur, ipsam quam signat passionem mentis etiam nomine demonstrat. Quam utique domum bene gubernabat Israeliticus possessor, cum vir ille mitissimus
Abbreviated transcription (Latin):
uideo autẽ aliam legem in membrismeis. repugnantẽ legimentis mee. & captiuantẽme in lege pec
PNILISTIIM TRESCVNEI UNUSCVNEVS PEACIBAT CONTAAUIA NRAIM ADTERRAMSAVL
Porro alius ingrediebatur ꝑuiã b&horoꝵ testius autem uesterat se aditer termini inminentis ualli
seboim contra desestum. Ethistribus cuncis ecclesiam cotidie temptari omnis quuncastris illius
legitime militat sentit. Tres etenim ad praed andũ decastris philistinorũ egrediunt᷑ cunei: cum
inmundi sp̃s interioris nr̃i hominis custodiam temptantes. aut rationabilem eius pastẽ aut ira scibi¬
lem. aut concupi scibilem. uel in singulis singulas. uelinu no omnes uistutũ diuitiis nudare conap̃
Quib ꝑfecto pastibus: etiam ipsorũ locorũ atq praefati cunci egressi sunt Nomina conueniunt
Uia quippe effrum idest crescentis contra quã primus cuneus ꝑgebat. concupiscibilis animȩ

Expanded text:
video autem aliam legem in membris meis, repugnantem legivideo autem aliam legem in membris meis, repugnantem legiPhilistiim tres cunei: unus cuneus pergebat contra viam Ephraim, ad terram Saul; porro alius ingrediebatur per viam Bethoron tertius autem verterat se ad iter termini inminentis valli Seboim contra desertum legitime militat, sentit. Tres etenim ad praedandum de castris Philisthinorum egredientur cunei, cum immundi spiritus interioris nostri hominis custodiam tentantes, aut rationabilem ejus partem, aut irascibilem, aut concupiscibilem, vel in singulis singulas, vel in uno omnes, virtutum divitiis nudare conantur. Quibus profecto partibus etiam ipsorum locorum, atque praefati cunei, qui egressi sunt, nomina conveniunt. Via quippe Ephraim, id est crescentis, contra quam primus cuneus pergebat, concupiscibilis animae
Abbreviated transcription (Latin):
quidecem decadib quadratur. et deleuatransit indexteram. dextere idest a&erne mercedis ꝑfectio¬
nem designat. EESAUL ETIONATHAN FILIUS TIUS POPULUSS QUIINUINTUS FUERAT
tatem ut sepe dictũ est: gibia beniamiN. collem filiidexterȩ sonat. Quaerendũ ergo quomodo spi¬
ritib inmundis. humilitatis postas obsidentib ꝑfecto incolle uistutũ possint uel magistri uelaudi¬
tores spiritalia sua castra metare: uidendũq quod infra scriptum est. quia saul cũ sexcentis suis
moribatur in extrema paste submalo granato. Sed mala grinatoenim morat᷑ populus. qui po¬
nico cruore rubicundus: in star maligranati multa credentiũ grana quasi uno caritatis et spei costice
circũuestit. Sedinextrema paste gabaa eandem subqua requiescat uite arborem hab&: quinecdum
ꝑfecte consũmatus quacritur cũ a postolo dicens: Condelector legidĩ secuindũ interiorẽ hominẽ.

Expanded text:
qui decem decadibus quadratur, et de laeva transit in dexteram, dexterae, id est aeternae mercedis perfectioqui decem decadibus quadratur, et de laeva transit in dexteram, dexterae, id est aeternae mercedis perfectionem designat. Et Saul et Jonathan filius ejus, populusque, etc. tatem, ut saepe dictum est, Gabaa Benjamin collem filii dexterae sonat. Quaerendum ergo quomodo spiritibus immundis humilitatis portas obsidentibus, perfecto in colle virtutum possint, vel magistri, vel auditores spiritualia sua castra metare; videndumque quod infra scriptum est, quia Saul cum sexcentis suis morabatur in extrema parte sub malo granato. Sub malo granato enim populus, qui ponico cruore rubicundus instar mali granati, multa credentium grana quasi uno charitatis et spei cortice circumvertit. Sed in extrema parte Gabaa, eamdem sub qua requiescat vitae arborem habet; qui necdum perfecte consummatus, queritur cum Apostolo, dicens: Condelector legi Dei secundum interiorem hominem;
Abbreviated transcription (Latin):
QVODAIT IT VIR ISł SOCIATVSSIBIIST INDITILLA INHUC Lectione rrescentibus astuspirituũ
inmundorũ studiis scripturarũ : uniuersa ꝑeosstatim humani cordis itinera quae triplicidiuisione constan
misere uastanda ꝓdunt᷑: Sed ñ defutura pericditantib suꝑni miracula praesidii. quod ꝑspiritaliũ doctorũ
auditorumq oboedientiũ laborem. hostes quidem ad accelerandam fugam. suos uero milites ad spe¬
randim obtinendamq uictorię palmã concitet. F.ugientib. ergo c&eris atimore philistinorũ sex¬
centitantũ uiri cũ saule remansere : quia trepidantib inspiritali cestamine. quib. lib& infirmis in
fide et aliquando etiam lapsis. soli quirectum opus sola suꝑnę retributionis intentione faciunt. cũ
suis doctorib uigilare. stare infide. uiriliter agere confortari. et caritati ꝑ omnia studere nidesistuNt
Senarius & enim numerus quo mundiest creatura ꝑfecta. rectam operationẽ: Centenarius autem

Expanded text:
quod ait: Et vir Israel sociatus sibi est, etc. In hac lectione rarescentibus astu spirituum immundorum studiis Scripturarum, universa per eos statim humani cordis itinera, quae triplici divisione constant, misere vastanda produntur: sed non defutura periclitantibus superni miracula praesidii, quod per spiritualium doctorum auditorumque obedientium laborem, hostem quidem ad accelerandam fugam, suos vero milites ad sperandam obtinendamque victoriae palmam concitet. Fugientibus ergo caeteris a timore Philisthinorum, sexcenti tantum viri cum Saule remansere. Quia trepidantibus in spirituali certamine quibuslibet infirmis in fide, et aliquando etiam lapsis, soli qui rectum opus sola supernae retributionis intentione faciunt, cum suis doctoribus vigilare, stare in fide, viriliter agere confortari, et charitati per omnia studere non desistunt. Senarius etenim numerus, quos mundi est creatura perfecta, rectam operationem; centenarius autem,
Abbreviated transcription (Latin):
XITOMNIS POPULUS INCALCALA ETFECERUNTIBI RECEM SAULCORAMONO INCAL¬
gala &immolauerunt ibi uictimas pacificas coramdño. Audito magistrorũ spiritalium
hostatu. creuit populus electorũ infide &agnitione ueritatis. atq in reuelatione cordis inlustra¬
ti. Seschumiliando acdispiciendo. Xp̃i pomnia gloriam quaesiere & ex altauere Nomen eius ad inuicẽ
proque ecclesiȩ quicquid ualuere deuotionis obtulere corimdÑo. ETLAETATUS ISTIBI SAUL
ETCUNCTIUIRI ISAL NIMIS. L&atusest saul ingalgala quod dicitur reuelatio. exultauit spũ¬
scõ ihsecdixit. Confiteor tibi paterdñe caeli& terrae: quod abscondisti haec asapientibus et pruden¬
tibus hoc est serpentina sapientia fidentibus. quasi subnaas rege contra israhel dimicantibus. &reue¬
lastiea pariulis. Hocest eis quos & infulgore ueritatis. & in pauꝑtate sp̃s quasi inciuitate berech

Expanded text:
xit omnis populus in Galgala, et fecerunt ibi regem Saul coram Domino in Galxit omnis populus in Galgala, et fecerunt ibi regem Saul coram Domino in Galgala, et immolaverunt ibi victimas pacificas coram hortatu, crevit populus electorum in fide et agnitione veritatis, atque in revelatione cordis, sese illustrati humiliando ac despiciendo, Christi per omnia gloriam quaesiere, et exaltavere nomen ejus ad invicem, proque pace Ecclesiae quidquid valuere devotionis obtulere coram Domino. Et laetatus est ibi Saul, etc. Laetatus est Saul in Galgala, quod dicitur revelatio. Exsultavit Sps, et dixit: Confiteor tibi, Pater, Domine coeli et terrae, qui abscondisti haec a sapientibus et prudentibus , hoc est serpentina sapientia fidentibus, quasi sub Naas rege contra Israel dimicantibus; et revelasti ea parvulis, hoc est, eis quos et in fulgore veritatis, et in paupertate spiritus quasi in civitate Bezec
Abbreviated transcription (Latin):
Dute uiros & int ficiemuseos ÷ tait suul. Non occid&ur quisquã indie illbac quia hodie fecit dñs
dicimus utignis descendat decelo & consumat illos: & conuersus iħs increpauit illos. Nescitiscuius
spiritusestis: filius hominis nonuenit animas ꝑdere sed saluare:. DIXIT AUTESAMUNEI
ADPOPVLŨ UENITEEAMUS INCALGALA ETINNOVEMVSIBIRECNṼ U it isdimnitis
ued correctis hereticis. dicit ꝑfectus quisq doctor ad subditam sibiecclesiam. Veruite. ⁊euelate ficie
cordis dñi gloriam dñispeculemur. Calgala quippe reuclatio dicitur Et comagis renouemur
spumentis nr̃e inagnitionem eius quicrt iuit nos. quo illorũ uictores pericula cernimus. qui
inu&ustate reminentes. Noluerunt reulare addñm uiam suam &sperare in cũ. Nec obsecrare
subNixi acdicere. Reuda oculos nr̃os. ut consideremus mirabilia delegetua. Et perne¬

Expanded text:
date viros et interficiemus eos et ait Saul non occidetur quisquam in die hac quia hodie fecit Dominus date viros et interficiemus eos et ait Saul non occidetur quisquam in die hac quia hodie fecit Dominus dicamus, ut ignis descendat de coelo, et consumat illos? Et conversus Jesus increpavit illos: Nescitis cujus spiritus estis; Filius hominis non venit perdere, sed salvare . Dixit autem Samuel ad populum venientem: Eamus in Galgala, etc. Victis damnatis, vel correctis haereticis, dicit perfectus quisque doctor ad subditam sibi Ecclesiam: Venite revelata facie cordis, gloriam Domini speculemur. Galgala quippe revelatio dicitur. Et eo magis renovemur spiritu mentis nostrae in agnitionem ejus qui creavit nos, quo illorum victores pericula cernimus; quia in vetustate remanentes, noluerunt revelare ad Dominum viam suam et sperare in eum, nec obsecrare subnixi, ac dicere: Revela oculos nostros, ut consideremus mirabilia de lege tua . Et per
Abbreviated transcription (Latin):
tium et doctorum. quos proph&a subnoc danihelis etiob appellatione designat. praccipiens
sollester ut suos quiq cuncos prode fendenda ecdesie puc acuerent FTINGRESSUSISI
Surgente interheresium tenebris luci fero sane doctrinac. mox ꝑfidiȩ castriturlutur. Incalescente
iutem ꝑscripturas sole iustitue. funditus apathematizata dispereunt: Lixenim luc& inten¬
bris. &tenebticcam Non comprehenderunt. RELIQUI AUTẼ DISPIASISVNT IT AUT NOR
corunum &inimaestuna. heretici autem quiad tempiisecclesiȩ iudicium effugisse sibi uident᷑¬
& abilla longius expulsi & intersesunt ipsi discondes iuxta quodisa iasait : Eteoncurtere faciã
iegrptios aduersus acgyptios. Sabellius enim contraarriũ: contranestoriũ. euthices fotinus
contra manicheũ & c&eri contrac&eros impii impios arma iniquitatis commouent
ETAT POPULUS ADSAUL: QUISEST ISTE QUIDIXIT NONS AUL RTENABITSUꝑNOS

Expanded text:
tium, et doctorum; quos propheta sub Noe, Danielis, et Job appellatione designat, praecipiens tium, et doctorum; quos propheta sub Noe, Danielis, et Job appellatione designat, praecipiens solerter, ut suos quique cuneos pro defendenda Ecclesiae pace acuerent. Et ingressus est Surgente inter haeresium tenebras Lucifero sanae doctrinae, mox perfidiae castra turbantur. Incalescente autem Scripturas Sole justitiae, funditus anathematizata dispereunt. Lux enim lucet in tenebris, et tenebrae eam non comprehenderunt . Reliqui autem dispersi sunt, cor unum et anima est una. Haeretici autem, qui ad tempus Ecclesiae judicium effugisse sibi videntur, et ab illa longius expulsi, et inter se sunt ipsi discordes. Juxta quod Esaias ait, Et concurrere faciam Aegyptios adversus Aegyptios . Sabellius enim contra Arium, contra Nestorium Euthyches, Photinus contra Manichaeum, et caeteri contra caeteros impii impios arma iniquitatis commovent. Et ait populus ad Sau
Abbreviated transcription (Latin):
midabant. postmodũ iamfortiorũ doctorumq solaciis confirmati. promittunt se poniam in noc¬
te dialecticȩ deceptionis. sed in ostensione lucidissimȩ ueritatis &uistutis exire ad eos. Noniam cum
ipsis abecdesia damnandi. sed contra ipsos arma cum ecclesia laturi. ET FACIETIS IN QuI¬
UNE NODIS ORINE QUODPLACUERIT UOBIS. Laetihico Nocte lic& conflictus in¬
gruente dixerunt: qui sciebunt cestissime mane fidei aspirinte. mox placiturũ hostibus. Non
aduersa ueritati spicula proferre sy logysmorũ. Sed sola fugiendi tenebrasq suas rep&endi
solacia quaerere. ETFACTUAEST CUUENISSET DIES CRASTINUS CONSTITUIT SAUL¬
PΟΡVLΩΜΙΝTRESΡΑΑTES Factum est cum apparuis s& gratia saluatoris i necdesiae peri¬
clitantis auxilium constituitillam intresfidelium pastes: Coniu gaitorũ uidelic& continen¬

Expanded text:
midabant, postmodum jam fortiorum doctorumque solatiis confirmati, promittunt se non jam in nocmidabant, postmodum jam fortiorum doctorumque solatiis confirmati, promittunt se non jam in nocte dialecticae deceptionis, sed in ostensione lucidissimae veritatis et virtutis exire ad eos, non jam cum ipsis ab Ecclesia damnandi, sed contra ipsos arma cum Ecclesia laturi. Et facietis nobis omne quod placuerit vobis. Laeti hac nocte, licet conflictu ingruente dixerunt, qui sciebant certissime mane fidei aspirante, mox placiturum hostibus, non adversa veritatis piacula prosyllogismorum, sed sola fugiendi tenebrasque suas repetendi solatia quaerere. Et factum est cum venisset dies crastinus, etc. Factum est cum apparuisset gratia Dei Salvatoris in Ecclesiae periclitantis auxilium, constituit illam in tres fidelium partes, conjugatorum videlicet, continen
Abbreviated transcription (Latin):
Notus in iudȩa ds̃. in israhel magnũ nomen cius. Notandumq iuxtalitteram multo antetẽ¬
pora roboam filii silomonis scorsum tribũ iuda. seorsum autem c&cras quaeuocabantur istahel fuis¬
se recensetas: quãuis needũ imperio uel religione discretas. ETDIXERUNI NUNTIIS
QUIUENERANT: SICDICETIS UIRIS QUISUNTINIADIS GALAAO CAASERIT UOBIS SALVS
CUMINCALUERIT SOL
Dixerunt olim uiua uoce priesentibus. dicunt et pobis hodie
sua scripta consulentibus ecclesie propugnatores. iubentq. mindiri periditantib: eiusdem ecclesiȩ
membris. Numquã adhereticos audiendos exeant: Cesti suae silutis ubi ueritas eu ingelici solis
inluxerit. Dicitur et omnibus ꝑsecutionem fatientibus propter iustitiam. quia patientia
pauperum non peribit infinem: Sedubi iudicii dies incaluerit. salus axerna dabitur
UENERUNT EACONUNTII ETAONUNTIAUEAUNT UIRIS IABES QUILETATISUNT . ETDI

Expanded text:
Notus in Judaea Deus, in Israel magnum nomen ejus. Notandum, quod juxta litteram multo ante temNotus in Judaea Deus, in Israel magnum nomen ejus. Notandum, quod juxta litteram multo ante tempora Roboam filii Salomonis, seorsum tribum Juda, seorsum autem caeteras quae vocabantur Israel, fuisse recensitas, quamvis nedum imperio vel religione discretas. Et dixerunt qui venerant: Sic dicetis viris qui sunt in Iabes Galaad: Cras erit vobis salus, cum incaluerit solDixerunt olim viva voce praesentibus, dicunt et nobis hodie sua scripta consulentibus, Ecclesiae propugnatores, jubentque mandari periclitantibus ejusdem Ecclesiae membris, nunquam ad haereticos audiendos exeant, certi suae salutis, ubi veritas evangelici solis illuxerit. Dicitur et omnibus persecutionem patientibus propter justitiam; quia patientia pauperum non peribit in finem . Sed ubi judicii dies inclinaverit, salus aeterna dabitur. Venerunt ergo nuntii, et annuntiaverunt viris Jabes, etc. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
cadorum Et quirdictis omnib: secunturdñm. curnon aregesuo recenseri putentur inb: tech
Fuerunt inpopulo gentium. fuerunt et iniudȩis. qui ad defensionẽ fidei. promptissimi recte
crederent. sperarent: et ꝑdilectionẽ operarentur. Ternarius quippe numeriis. propt̃ confessio¬
nem scãe trinitatis ad fidem. denirius etcentenarius. propter dextre mercedis lectionem & denarium
diurnum bonis uinitoribus dandũ. referunt᷑ ad spem. s orro millenarius propter solidam derarii
quidraturam. adimmobilem stabilemq ꝑfectȩ dilectionis respicit operationem. Quãuis recte potest
in eadem ipsa uel iudee uelgentiũ ecclesia ꝑ uiros iuda primodm̃ aomfitentiũ fostitudo. ꝑfilios autem
istahel sublimitaseorum qui ꝑfectiuscũ speculari didicerunt intellegi. Iuxta quod psalmus ait.

Expanded text:
 regnum coelorum . Et qui relictis omnibus sequuntur Dominum, cur non a rege suo recenseri putentur in Bezec?  regnum coelorum . Et qui relictis omnibus sequuntur Dominum, cur non a rege suo recenseri putentur in Bezec? Fuerunt in populo gentium, fuerunt qui ad defensionem fidei promptissimi recte crederent, sperarent et per dilectionem operarentur. Ternarius numerus quippe propter confessionem sanctae Trinitatis ad fidem; denarius et centenarius propter dextrae mercedis electionem, et denarium diurnum bonis vinitoribus dandum, referuntur ad spem. Porro millenarius propter solidam denarii, quod natura ad immobilem stabilemque perfectae dilectionis respicit operationem, quamvis recte potest in eadem ipsa vel Judae vel gentium Ecclesia, per viros Juda primo Deum confitentium fortitudo; per filios autem Israel, sublimitas eorum qui perfectius eum speculari didicerunt, intelligi; juxta quod Psalmus ait:
Abbreviated transcription (Latin):
unus ẽtrecensuit eos inbezech Audito ꝑeuangeliũ populus fideliũ quidheretici& sismatici
quid gentiles etiudei infideles pati habeant: salubritimore correptus ab inlecebris egrediens ueteris
hominis. in unitatẽ sese citholicȩ recepit ecdesiȩ. contemtisq omnibus a pocriphorũ latebris. inlu¬
ce coruscantis euangelii recensendus axp̃o. ac sua nomina incelodaturus ad fuit. Vnde meri¬
to berech fulgur int̃p̃tatur. illud nimirũ ueritatis & gratiae lumen celeste. Significans de quo
dñs cũ hereticos uitandos docer& dicens Etdicent uobis eccehic ecce illic Nolite ire Neq secte¬
mini adiunxitatq ait. Nam sicut fulgor coruscans desubcilo in ea quae subcadosum ful¬
ge : ituerit filius hominis indicsua. Et de quo psalmista. Fulgoramultiplicauit & conturtauit cos

Expanded text:
ni populum, etc. Audito per Evangelium populus fidelium, quid haeretici et schismatici, ni populum, etc. Audito per Evangelium populus fidelium, quid haeretici et schismatici, quid gentiles et Judaei infideles pati habeant, salubri timore correptus, ab illecebris egrediens veteris hominis, in unitatem sese catholicae recepit Ecclesiae; contemptisque omnibus apocryphorum latebris, in luce coruscantis Evangelii recensendus a Christo, ac suo nomine in coelo daturus adfuit. Unde merito Bezec fulgur interpretatur, illud nimirum veritatis et gratiae lumen coeleste significans, de quo Dominus, cum haereticos vitandos doceret, dicens: Et dicent vobis, Ecce hic, ecce illic. Nolite ire, neque sectemini; adjunxit, atque ait: Nam sicut fulgur coruscans sub coelo, in ea quae sub coelo sunt fulget, ita erit Filius hominis in die sua . Et de quo Psalmista, inquit, multiplicavit, et conturbavit eos
Abbreviated transcription (Latin):
pius miserator abstergeret et consolaritur in quirebat. ETADSVMENSVTRVQ SOVIM
dñs utrũq sipientem et eũ uidelic& quidecarnalilegis oberuantia: eccũ quideseculari philoso¬
phia gloniualutur. quicquid suꝑbũ sapicbunt. eu anglica simplicitate ueritate ethumilitate
destruxit. misitq inomnes terminos ecdesiȩ ꝓeuangelistarũ. quiabene niuntiando nom̃ accipi¬
unt open. illo cooperante firmatum. Quicũq non exierit inquiens apaternasua conuersa¬
tione quieimundo erat. secutusq professione etopere euangelii prophetiq monita ad subeun¬
dũ sespiritale cestamen accinxerit. omne quod uelactionis incessu discretum uel meditatũ utili¬
ter ruminatione uerbi regere putauerit. in exemplũcorũ dequibus dicit᷑ ubi fipiens ũbi scriba
inueniet infine ꝑdendum. INUASIT EAEOTIMOR ONI POPVLṼ ETEGRESSISUNT QUASIUIA¬

Expanded text:
pius miserator abstergeret et consolaretur, inquirebat. Et assumens utrumque bovem, pius miserator abstergeret et consolaretur, inquirebat. Et assumens utrumque bovem, Dominus utrumque sapientem, et eum videlicet qui de carnali legis observantia, et eum qui de saeculari philosophia gloriabatur, quidquid superbum sapiebant, evangelica simplicitate, veritate et humilitate destruxit; misitque in omnes terminos Ecclesiae per evangelistarum, qui bene nuntiando nomen accipiunt, opera illo cooperante firmata: Quicunque non exierit, inquiens, a paterna sua conversatione, quae in mundo erat, secutusque professione et opere Evangelii prophetiaeque monita, ad subeundum se spirituale certamen accinxerit, omne quod vel actionis incessu discretum, vel meditatum utiliter ruminatione verbi regere putaverit in exemplum eorum de quibus dicitur: Ubi sapiens? ubi scriba? inveniet in fine perdendum . Invasit ergo timor Domini populum, etc. Audi
Abbreviated transcription (Latin):
Sed utpea quaefilsi conuinci. Nonpoterant. &um cade quibus ambigebatur aftruerent᷑ c̃ ueracia
missi nuntu in huierdsolimã ud aliquã aliam nobilem fide ciuitatem. inquadñm regnare dubiũ
nonẽt. &nutalunt apud sẽ turbitam heresi ecclesiam. Quod udien s omnis recte eredentiũ
populus dolorem intimi pectoris &um lacrimis &fletu testaibitur : ut scpius contigis se qui
historium ecdesuasticum legerit inuenia. ET ECCISAVL VENIEBATSEGVTNS BO VISDIACIO¬
auit. Quid habet populus quod plorat: & parriuerunt ei uerba uirorum iabes &c&eri¬
teccedñs adiutor inoportunititib in tribulatione ueniebut: quinatus esthomo inmundo
post legis peritos etphilo sophie doctores nonpiuicos. quostamen deagro strinseţ libestatis. ad
subeundos eclesic muros cid estia docendo agebuit. sedulusq ut emꝑ dececdesiȩ lacrimas uthas

Expanded text:
sed ut per ea quae falsa convinci non poterant, etiam ea de quibus ambiebatur, astruerentur esse veracia. sed ut per ea quae falsa convinci non poterant, etiam ea de quibus ambiebatur, astruerentur esse veracia. missi nuntii in Hierosolymam, vel aliquam aliam nobilem fide civitatem, in qua Dominum regnare dubium non esset; et narrabant apud se turbatam haeresi Ecclesiam. Quod audiens omnis recte credentium populus, dolorem intimi pectoris etiam lacrymis et fletu testabatur; ut saepius contigisse, qui historiam ecclesiasticam legerit, inveniet. Et ecce Saet ait quid habet populus quod plorat et narraverunt ei verba virorum Iabes eDominus adjutor in opportunitatibus, in tribulatione veniebat, qui natus est homo in mundo post legis peritos et philosophiae doctores non paucos, quos tamen de agro forinsecae libertatis ad subeundos Ecclesiae muros coelestia docendo agebat, sedulusque semper de Ecclesiae lacrymis, ut has
Abbreviated transcription (Latin):
de illa dudum egressi niunc deforis eam inpugnatis socibimur. audiemusq uobis incalggi &iam
contranos. EX Nobis exierunt sed nonerant exnobis. Sienim fuissent ex nobis. ꝑmansis sent utiq
obiscum. Haec autem dicebant. Nonulla conditione assensum praebituri hereticis. Seddepiterna
fide cestissimi iuste rationis eos alligatione deuicturi. Cui simileest illud psalmiste. Sireddidi
retribuentibus mihimala. Decidam merito ab inimicis meis ininis. Etquod a postolus ait
Nam simortui Nonresurgunt: Neq Xp̃s resurrexit. Si autem xp̃s nonresurrexit est fidesuana¬
urã in anis est & priedicationĩa: Inuenimur autem & falsi teste sdĩ. quut estimoniũ diximus. aduer
susdm̃ quod suscitauerit xp̃m que non suscitauit. si mortui nonresurgunt. Haec enim dicta sunt.
Nonutuel xp̃i resurrectio dencgnrtur. ud proph&i retribuentib sibimila red didis se docer&

Expanded text:
de illa dudum egressi, nunc deforis eam impugnatis, sociabimur, audiemusque nobis in ea legi etiam de illa dudum egressi, nunc deforis eam impugnatis, sociabimur, audiemusque nobis in ea legi etiam contra nos. Ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis: si enim fuissent ex nobis, permansissent utique nobiscum . Haec autem dicebant, non ulla conditione assensum praebituri haereticis, sed de paterna fide certissimi, justae rationis eos allegatione devicturi. Cui simile est illud Psalmistae: Si reddidi retribuentibus mihi mala, decidam merito ab inimicis meis inanis . Et quod Apostolus ait: Nam si mortui non resurgunt, neque Christus resurrexit. Si autem Christus non resurrexit, vana est fides vestra, inanis essus Deum, quod suscitaverit Christum; quem non suscitavit, si mortui non resurgunt . Haec enim dicta sunt, non ut vel Christi resurrectio denegetur, vel propheta retribuentibus sibi mala reddidisse doceretur;
Abbreviated transcription (Latin):
ne scutis obtexissent: quid contra hostem. quid prosua salute agere deberent intueri non possent.
Obhoc antiquus hostis. fideles celesti lumine priuare conatur. ut cos pomnia spiritali pugnȩ inuti¬
les reddat. ETDIXERUNT ADEUM SENIORES IABES: CONCEDE NODIS SEPTEMDIIS UT MIT
tamus nuntios in uniuersos terminos istahel. Et si non fugerit quidefendat nos. egrediemus adte
Iixerunt prudentiores quiq & infide caiutiores adhereticos. in quibus loqui cognoscehunt dra¬
conem serpentem antiquũ qui est diabolus &satanis. Sicut ediuerso inpaulo. & similibus eius lo¬
cutus est xp̃s. Nenos cogatis ur̃o Nouo dogmati credere. donec sp̃ssc̃i qui septi formis ecdesiae da¬
tus est lumen inquirentes pitrum scripta legendo. transcurramus. Et si non fuerit in eis qui nrãm
fidem defendait. egrediemur aduos. et derelicta unitate catholica quacintus est. uobis potius qui

Expanded text:
ne scutis obtexissent, quid contra hostem, quid pro sua salute agere deberent, intueri non possent. ne scutis obtexissent, quid contra hostem, quid pro sua salute agere deberent, intueri non possent. Ob hoc antiquus hostis fideles coelesti lumine privare conatur, ut eos per omnia spirituali pugnae inutiles reddat. Et dixerunt ad eum stamus nuntios in universos terminos Israel et, si non fuerit, qui defendat nos, egrediemur ad teixerunt prudentiores quique et in fide cautiores ad haereticos, in quibus loqui cognoscebant draconem, serpentem antiquum, qui est diabolus et Satanas, sicut et diverso in Paulo et similibus ejus locutus est Christus: Ne nos cogatis vestro novo dogmati credere, donec Spiritus sancti, qui septiformis Ecclesiae datus est, lumen inquirentes, Patrum scripta legendo transcurramus; et si non fuerit in eis qui nostram fidem defendat, egrediemur ad vos, et derelicta unitate catholica, quae intus, vobis potius, qui
Abbreviated transcription (Latin):
q uos in ob probriũ inuniuerso is rahel: Consentiebunt siepe non nulli fideles ecclesie uiri.
foederari germane diligendo etseruire humiliter obtemperando doctoribus. quos crebra scriptura¬
rum meditatione prudentes. sicut serpentes aestimibunt: Sed ecclesiasticę pacis custodia simplices sicut
columbas nonc̃ẽ. Nesciebunt: Verum qui anihil opestum quod non reuel abitur. Continuo se prodebun
fibricatores errorum. &cultores ꝑuersorũ dogmatum inluminatos sui cordis oculos non habere Nec
eis diciposse oculiuri sicut columbe. Sed e contiario cunctis suis auditorib. oculos dextros idest celes¬
tis et suꝑnae contemplationis sensus auferre desiderare. & ad solaeos sinistra acꝑ uersa contuenda
deflectere. belloq cotidiuno quod contraspiritalia Nequitie incelestib agimus. impotes efficere
Obhoc nimq naas iabitis oculos dextros uolelut eruere. utdum sinistram uultus pastem incestam¬

Expanded text:
 omnes viri Jabes ad Naas, etc. Consentiebant saepe nonnulli fideles Ecclesiae viri foederati germane diligendo, et servire humiliter obtemperando doctoribus, quos crebra Scripturarum meditatione prudentes sicut serpentes aestimabant; sed ecclesiasticae pacis custodia, sicut columbas non esse nesciebant. Verum quia nihil opertum quod non revelabitur, continuo se prodebant fabricatores errorum, et cultores perversorum dogmatum, illuminatos sui cordis oculos non habere, nec eis dici posse, Occuli vestri sicut columbae ; sed contrario cunctis suis auditoribus oculos dextros, id est, coelestis et supernae contemplationis sensus auferre desiderare, et ad sola eos sinistra ac perversa contuenda deflectere, belloque quotidiano, quod contra spiritualia nequitiae in coelestibus agimus, impotes efficere. Ob hoc namque Naas Jabitis oculos dextros volebat eruere, ut dum sinistram vultus partem in certami
Abbreviated transcription (Latin):
NRamatha int̃p̃tatur altitudo: & nosergo completagratione ut postulata obtincamus. ut post
luctuosam mentis infructuosȩ sterilitatem sacrandadõ ualeamus uistutum germina proferre.
Non ad suꝑ uacua foras agenda. Sed ad nĩae conscientiae fide et ueritate sublimata studeamus
habitacula reuesti: Nec sit uultiss noster amplius indiuersa mutatus. Sed in codem quẽ in orati¬
one conceperit. &iam post lacrimas conpunctionis ardore & deuotione persistat.
SCRIPIŨESI EIADORAUERUNT IBIDU. In hic lectione suosecclesia filios fide
conceptos buptismite genitos. Doc trina ablactatos. conuersationis sincere munere cõmedatos
soxi& iti catholice unitatis que ex iudeis fidelibus originem ducit. Immo ipsidño quiecclesiã regit
cunctissue uite dieb seruituros accõmodat. COCNOUIT ICIIUR HEL EAUAANAM

Expanded text:
Ramatha interpretatur altitudo. Et nos ergo completa oratione, ut postulata obtineamus, ut post Ramatha interpretatur altitudo. Et nos ergo completa oratione, ut postulata obtineamus, ut post luctuosam mentis infructuosae sterilitatem, sacrando Deo valeamus virtutum germina proferre, non ad supervacua foras agenda, sed ad nostrae conscientiae fide et veritate sublimata studeamus habitacula reverti. Nec sit vultus noster amplius in diversa mutatus, sed in eodem quem in oratione conceperit, etiam post lacrymas consumptionis ardore et devotione persistat.suam, etc. In hac lectione suos Ecclesia filios fide conceptos, baptismate genitos, doctrina ablactatos, conversationis sincerae munere commendatos, societati catholicae unitatis, quae ex Judaeis fidelibus originem ducit, imo ipsi Domino, qui Ecclesiam regit, cunctis suae vitae diebus servituros accommodat. Cognovit igitur Elcana