comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
senes ⁊ iudices isrł. quos rex babiloniᷤᷤ frixit insartagine sua. &
multe susanne q int̾p̃tat᷑ liliũ. que candorẽ puditicie sponso ser¬
ta cmponut. Icoronã spͥnea mutant ingłim trumphantiᷤᷤ. habes
ducat adeu qͥdic̃ incantico ego floᷤᷤ campi ⁊ liliũ conualliu:. alta ipsa
flos añi tec ũmereat᷑ audire. Ut liliũ in medio spiuar̃. sic ꝓxima mea
uimedio filiar. & qr defloribꝰ ⁊ lilis loqui cepimus. semꝑq uigi¬
nitas. fiorib compat atur: Opamiinũ mͥ uidetur ut udfiorẽ xp̃i
scribens demultis sigrib dispute suadragesimu quartum
psalisam legens. inittulo reꝑi: Infinẽ ꝓhis qui cõmutabuntur

Expanded text:
senes et iudices Israhel, quos rex Babylonius frigit in sartagine sua, quam senes et iudices Israhel, quos rex Babylonius frigit in sartagine sua, quam multae Susannae, quod interpretatur \'lilium\', quae candore pudicitiae sponso serta conponunt et coronam spineam mutant in gloriam triumphantis! habes ducat ad eum, qui dicit in Cantico: ego flos campi et lilium conuallium, altera, ipsa flos domini, tecum mereatur audire: ut lilium in medio spinarum, sic proxima mea in medio filiarum. et quia de floribus et liliis loqui coepimus semperque uirginitas floribus conparatur, oportunum mihi uidetur, ut ad florem Christi scribens de multis floribus disputem. Quadragesimum quartum psalmum legens in titulo repperi: in finem pro his, qui commutabuntur
Abbreviated transcription (Latin):
natura ẽ omnes uiroᷤᷤ isrł Helisabet utero ꝓpħat: ⁊ uoce. Anna filia
fanuel intemplo templũ dĩ efficitur. ⁊ cotidiano ieuinio celestem
inuenit panẽ. Secuntur mulieres saluatorẽ.⁊ ministrant ei defacul¬
tatib suis. Ille qui deqͥnq panib quinq milia hominũ exceptis muli¬
ieribꝰ ⁊ paruulis aliud. escas sc̃aꝵ mulier̃ uourecusat acciꝑe. Cum sa¬
maritana loquit᷑ adputeũ. ⁊ saturatꝰ conuersione credenti ciboᷤᷤ qui
coempti fuerant negligit. A pollo uirũ apłicũ ⁊in lege doctifsimum
aqͥla ⁊ pͥscilla erudiunt. ⁊ instriuint eum deuia dñi. Sidoceri afemi¬
geret: in quoꝵ condẽpnatione. feminqꝵ inscripturis sc̃i uita lau¬
dat᷑. Gaudeo ⁊ ueliti quodã tripudio effertur anmiᷤ ms: cum in
babilone inueniunt᷑. daniebananiaᷤ. azariaᷤᷤ. misael. Oꝙ̃ multi sunt

Expanded text:
natura est omnes uiros Israhel? Helisabet utero prophetat et uoce. Anna, filia natura est omnes uiros Israhel? Helisabet utero prophetat et uoce. Anna, filia Fanuelis, in templo templum efficitur dei et cotidiano ieiunio caelestem inuenit panem. sequuntur mulieres saluatorem et ministrant ei de substantia sua. ille, qui de quinque panibus quinque milia hominum exceptis mulieribus et paruulis aluit, escas sanctarum mulierum non recusat accipere. cum Samaritana loquitur ad puteum et saturatus conuersione credentis cibos, qui coempti fuerant, neglegit. Apollo, uirum apostolicum et in lege doctissimum, Aquila et Priscilla erudiunt et instruunt eum de uia domini. si doceri a femigeret: in quorum condemnationem, feminarum in Scripturis sanctis vita laudatur. Gaudeo, et veluti quodam tripudio effertur animus meus, cum in Babylone inueniuntur Danihel, Ananias, Azarias, Misahel.s o quam multi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ppłi deuentre tuo diuident᷑. Illa duosge̾nerat dissidenteᷤ. tuinũ
condic concipis parturiᷤ. gen̾aᷤᷤ uni onefecũdũ maiestatẽ. multiplicẽ. trini¬
tẽ iñt fr̃s merentꝰ acciꝑe. Ruth ⁊hester.⁊ uidith. tante głe sunt:
ut sacris uoluminib nomina indiderint. Anna ꝓpħifsa gaenerat
filiũ leuitã. ꝓpħam. iudicẽ. sacro nonune uenerabilẽ. ⁊ offeit
intabnado dei. tecuite ᷤᷤ mulier regẽ dđ int̾rogatione concludit. enig¬
mate docet: exẽplo di mitigat. Leginius ⁊ aliã sapientẽ feminã. qua
cum hobsideret᷑ ciuitaᷤᷤ.⁊ ꝓpt umini ꝑ duellẽ dux exercitꝰ. ioab murũ
ariete cateret. locuta ẽ ad ppłm insapientia sua: ⁊ tante multitudiniᷤᷤ
ꝑidm muliebri austoritate sedauit. Quid loquar dereginalaba: que
uenit afinibus t̾re audire sapientiã salomoniᷤᷤ. testimonio dñi condemp¬

Expanded text:
populi de uentre tuo diuidentur. illa duos generat dissidentes, tu\' unum populi de uentre tuo diuidentur. illa duos generat dissidentes, tu\' unum cotidie concipis, parturis, generas, unione fecundum, maiestate multiplicem, trinitem inter fratres merentur accipere. Ruth et Hester et Iudith tantae gloriae sunt, ut sacris uoluminibus nomina indiderint. Anna prophetissa generat filium leuitam, prophetam, iudicem, sacro crine.uenerabilem, et offertnaculo dei. Thecuitis mulier regem Dauid interi rogatione concludit, aenigmate docet, exemplo dei mitigat. legimus et aliam sapientem feminam, quae, cum obsideretur ciuitas et propter unum perduellem dux exercitus Ioab muros ariete quateret, locuta est ad populum in sapientia sua et tantae multitudinis periculum muliebri auctoritate sedauit. quid loquar de regina Saba, quae uenit a finibus terrae audire sapientiam Salomonis et testimonio domini condem
Abbreviated transcription (Latin):
cio me pͥncipia inxp̃o filia aplerisq rep̃hendi. qͥ uitdũ scribam ad
mulieres. ⁊ fragiliorẽ sexũ marib p̃ferã ⁊ hic cuto debeo pͥmum
obtrectatorib meis responde. ⁊ sic uenite ad disputatiunculam
q̃ rogasti. Suuridescͥpturis quererẽt. mulierib nonloquerer. Si
luarach ire uoluiss ad plũ debbora deuictis hostib non triumpbas¬
s. Ieremiaᷤᷤ caicere claudit᷑: ⁊ ꝑr ꝑiturꝰ isrł uirũ non reciꝑet ꝓphan¬
⁊ maria magdalend plorat. aderucẽ. unguenta parat. querit intimi
dubitant. ista confidit: uere ẽ iniyic. uere turriᷤᷤ candoriᷤᷤ. i libani q̃
ꝓspicit faciẽ damasci sanguinẽ uidelicet saluatoriᷤᷤ adsaccipeniten¬
tiã ꝓuocantẽ. Defecerant᷑ sare muliebria: ⁊idõ ei habrahã subicitur.¬
pore. lampossidet q̃ futura ẽ. Rebecca ꝑgit adint̾rogandũ dm ⁊ eiꝰ
responsione condigna audit oracła due genteᷤᷤ inutero tuo riduo

Expanded text:
cio me, Principia, in Christo filia, a plerisque reprehendi, quod interdum scribam ad mulieres et fragiliorem sexum maribus praeferam. et idcirco debeo primum obtrectatoribus meis respondere et sic uenire ad disputatiunculam, quam rogasti. si uiri de scripturis quaererent, mulieribus non loquerer. si Barach ire uoluisset ad proelium, Debbora de uictis hostibus non triumphasset. Hieremias caet Maria Magdalene plorat ad crucem, unguenta parat, quaerit in tumdubitant, ista confidit. Vere πυργίτης, vere turris candoris et Libani, quae prospicit faciem Damasci , sanguinem videlicet Salvatoris ad sacci poenitentiam provocantem. Defecerant Sarae muliebria, et ideo Abraham ei subjiciturpore, iam possidet, quod futura est. Rebecca pergit ad interrogandum deum et eius responsione condigna audit oraculum: duae gentes in utero tuo, et duo
Abbreviated transcription (Latin):
ingente mea.ueni ierosolimam.⁊ oblatione ᷤᷤ ⁊ uota inqͥ inuener
me purificatũ intemplo. Numqͥd alia parte terraꝵ. ⁊ inhiis ecduiꝰ
qua nascentes fide ᷤ sua erudiebat que abaliis acceꝑat diuidere

Expanded text:
in gentem meam, veni Hierosolymam, et oblationes et vota in quibus invenerunt in gentem meam, veni Hierosolymam, et oblationes et vota in quibus invenerunt me purificatum iquas nascentes fide sua erudiebat, quae ab aliis acceperat, dividere
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ugiliaᷤᷤ diaboli ac temulenta comuuia tota nocte exercere nõ
uli immo petri ⁊ ioħis ⁊ iacobi qui dextraᷤᷤ deder̃ paulo ⁊ barnabe
cõmunicationiᷤᷤ ⁊ p̃ceper̃ eis ut pauꝑũ memoreᷤᷤ ẽẽnt : tu ꝓhibeas
ierosolimã inusus sc̃oꝵ ahꝗͣ sũptuũ solatia dirigi. uidelicet si ad
hec respondero. statĩ latrabis meã me causã agere qͥ tanta cunctoᷤᷤ
largitare donasti ut nisi uenisse ierosolimã.⁊ tuaᷤ ł patronũ tuorum
pecuniaᷤᷤ effudisseᷤᷤ: omnes ꝑiclitarem᷑ fame. Ego hoc loquor qͥ beatuᷤᷤ¬
płs incunctiᷤᷤ pene epłis suiᷤ loqͥt᷑. ⁊ p̃cipit in ecdiis gentiũ ꝑunam
salbati hoc ẽ die dñica omnes conferre debe quȩ ierosolimã in sc̃oꝵ
ipse aut dirigat aut ꝓferat qͥ collatũ ẽ. Inactib quoq apłor⁊
loquens ad felicẽ p̃sidẽ. pꝰ annoᷤᷤ ait plures elemosinã facturus

Expanded text:
et vigilias diaboli ac temulenta convivia, tota nocte exercere non et vigilias diaboli ac temulenta convivia, tota nocte exercere non uli, immo Petri, Joannis et Jacobi, qui dextras dederunt Paulo et Barnabae communicationis, et praeceperunt eis, ut pauperum memores essent, tu prohibeas Hierosolymam in usus sanctorum aliqua sumptuum solatia dirigi. Videlicet si ad haec respondero, statim latrabis, meam me causam agere, qui tanta cunctos largitate donasti, ut nisi venisses Hierosolymam, et tuas vel patronorum tuorum pecunias effudisses, omnes periclitaremur fame. Ego hoc loquor, quod beatus in cunctis pene Epistolis suis loquitur, et praecipit Ecclesiis Gentium per unam sabbati, hoc est, die dominico omnes conferre debere, quae Hierosolymam in sanctorum ipse aut dirigat, aut perferat quod collectum est. In Actibus quoque Apostolorum loquens ad Felicem praesidem: Post annos, ait, plures, eleemosynas facturus
Abbreviated transcription (Latin):
nudꝰ subitoq ninore ꝑt̾ritꝰ. ⁊ aliqͥd habens nocturne crapule. scõꝵ
ecliᷤ obscenã partẽ corporiᷤ ingerebas. ut tuã itidicareꝰ prudentiã.
T aleᷤᷤ habet aduersarioᷤ eccła. hii duces contra martir̃ sanguineqo
dunicant. Huiuscemodi oratoreᷤ contra apłos ꝑtonant: unmo tam
⁊ forsitan desuꝑsticione descendat. Quando iratꝰ fuero.⁊ aliqͥd mali
inineo animo cogitauero. ⁊ me nocturnũ fantasma deluserit: basilica
Ridea forsitan.⁊ mulierłaꝵ debiram̃ta su̾sanneᷤ. Non crubesco eaꝵ
fidẽ que pͥme uidert̃ dnm resurgentẽ que intituntur ad apłos. quȩ
inmatre dni saluatoris scis apłis comendant᷑. tuructato cũ scłi hõibꝰ
ego ieuinabo cum feminiᷤ. unmo cum religiosiᷤ uiris qui iusticiã iui
continentia ⁊ sobrietaᷤᷤ atq ieiuniũ. tab̾ne tuę lucra ñ habeant.

Expanded text:
nudus, subitoque timore perterritus, et aliquid habens nocturnae crapulae, sanctorum nudus, subitoque timore perterritus, et aliquid habens nocturnae crapulae, sanctorum oculis obscenam partem corporis ingerebas, ut tuam indicares prudentiam. Tales habet adversarios Ecclesia: hi duces contra martyrum sanguinem dimicant: hujuscemodi oratores contra apostolos pertonant, immo tam ne forsitan de superstitione descendat. Quando iratus fuero, et aliquid mali in meo animo cogitavero: et me nocturnum phantasma deluserit, basilicas Rideas forsitan, et muliercularum deliramenta subsaunes. Non erubesco earum fidem, quae primae viderunt Dominum resurgentem, quae mittuntur ad apostolos, quae in matre Domini Salvatoris, sanctis apostolis commendantur. Tu ructato cum saeculi hominibus, ego jejunabo cum feminis, immo cum religiosis viris, qui pudicitiam 39continentia et sobrietas atque jejunium, tabernae tuae lucra non habeant,
Abbreviated transcription (Latin):
Inuenieᷤᷤ ͥ multo ᷤᷤ socios tuo.⁊neqͣꝗͣ cereis martirum qui tͥ dipli¬
cent s flaminiᷤᷤ inuisibi libꝰ conbureriᷤᷤ. ⁊ tunc fateberiᷤ qͥ nunc non
nega ᷤᷤ. Ꝙ tuum nom̃ qui inugilantio loquitur lib̾e ꝓclamabis
te ẽẽ aut mercuriũ ꝓpt̾ nũmoꝵ cupeditatẽ : aut nocturnum ui¬
ta plauti amphitrionẽ. qͦ dormiente in alciumene adult̾io duaᷤ noc¬
tes iupit copulauit. ut magne fortitudiniᷤᷤ herculeᷤ nasceret᷑. aut
certe libũ patrẽ ꝓebrietate ⁊ cantaro exhumeriᷤᷤ dependente. ⁊
semꝑ rubente facie.⁊ spumantib labiis effrenatisq uiciis. Unde ⁊
citass : tu prudenissimꝰ ⁊ sapientissimꝰ mortaliũ nudꝰ orabaᷤᷤ ⁊ refere¬
baᷤᷤ nob adam ⁊ euã deparadiso. W illi ꝗͥ aꝑtiᷤ ocłis nudoᷤ se ẽẽ eru
buer̃ cernenteᷤ: uuerenda texer arboꝵ folus. Tu ⁊ tunica ⁊ fide

Expanded text:
invenies ibi multos socios tuos, et nequaquam cereis martyrum, qui tibi displiinvenies ibi multos socios tuos, et nequaquam cereis martyrum, qui tibi displicent, sed flammis invisibilibus combureris, et tunc fateberis, quod nunc negas, et tuum nomen, qui in Vigilantio loqueris, libere proclamabis, te esse aut Mercurium propter nummorum cupiditatem, aut Nocturnum , juxta Plauti Amphitryonem, quo dormiente, in Alemenae adulterio, duas noctes Jupiter copulavit, ut magnae fortitudinis Hercules nasceretur; aut certe Liberum patrem pro ebrietate et cantharo ex humeris dependente, et semper rubente facie, et spumantibus labiis, effrenatisque conviciis. De citasset; tu prudentissimus, et sapientissimus mortalium nudus orabas, et referebas nobis Adam esse cernentes, et verenda texerunt arborum foliis: tu et tunica et fide
Abbreviated transcription (Latin):
littere cõphendunt de libelliᷤ ipsiꝰ aliq̃ ꝓferam. argumtãt᷑ contra sig
to signa sunt infideliũ qui qm sermoni ⁊ doctrine credere noli̾um
signis ad duicant᷑ ad fidẽ. & dñs increduł signa faciebat. ⁊ non tamex
ic Cuto dm̃i suggillanda sunt signa. quia illi infideleᷤᷤ erant s maiori
edomarẽt ⁊ ad fidẽ cogerent. Itaq nolo m dicas. signa infidelius
sunt s responde quomͦ inuilissimo puluere ⁊i fauilla nescio
quanta sit signoꝵ uirtittũq p̃sentia. Sentio infelicissime mor¬
talui quid hiis doleaᷤᷤ. quid buis timeaᷤᷤ. sp̃s iste immundꝰ qͥ hec
te cogit scribe. sepe hoc uilissimo tortus ẽ puluere immo hodieq
torquet᷑. & qui inte plagaᷤᷤ dissimulat incetis confitetur nisi for
te inmorẽ gentiliũ impioꝵq porphirii ⁊ ennomii haᷤᷤ p̃stigias
demonũ ẽẽ confingis ⁊ñ uere clamaie demoneᷤ s sua simulare tor¬
m̃ta. Do consilui. Ingredere basilicaᷤᷤ martirũ ⁊ aliqndo purgał

Expanded text:
litterae comprehendunt, de libellis illius aliqua proferam. Argumentatur contra signEsto signa sint infidelium, qui quoniam sermoni, et doctrinae credere noluerunt, signis adducantur ad fidem, et Dominus incredulis signa faciebat, et tamen non idcirco Domini suggillanda sunt signa, quia illi infideles erant, sed majori edomarent, et ad fidem cogerent. Itaque nolo mihi dicas, signa infidelium sunt; sed responde quomodo in vilissimo pulvere, et favilla, nescio qua, tanta signorum virtutumque praesentia. Sentio, sentio, infelicissime mortalium, quid doleas, quid timeas. Spiritus iste immundus qui haec te cogit scribere, saepe hoc vilissimo tortus est pulvere, immo hodieque torqute in morem gentilium impiorum Porphyrii et Eunomii has praestigias daemonum esse confingis, et non vere clamare daemones, sed sua dissimulare torta. Do consilium, ingredere basilicas martyrum, et aliquando purgaberis:
Abbreviated transcription (Latin):
oc docuit dormitantuiᷤ libidini frena ꝑmittens. ⁊ naturalẽ carniᷤᷤ
ardorẽ qͥ iadolescentia plerumq feruescit. sus ortatib duplicãs
immo extinguens coitu feminaꝵ: ut uesciatur qͦ distemus apor¬
cis. quo differamꝰ a brutis animantib quo abeqͥs. deqͥb scriptũ ẽ
equi insamenteᷤᷤ infeminaᷤᷤ facti sunt mͥ. unusquisq inuxorẽ ꝓxi

Expanded text:
Hoc docuit Dormitantius, libidini frena permittens, et naturalem carnis Hoc docuit Dormitantius, libidini frena permittens, et naturalem carnis ardorem, qui in adolescentia plerumque fervescit, suis hortatibus duplicans; immo 389 extinguens coitu feminarum: ut nihil sit quo distemus a porcis, quo differamus a brutis animantibus, quo ab equis, de quibus scriptum est: Equi insanientes in feminas facti sunt mihi: unu
Abbreviated transcription (Latin):
ginitatẽ odisse puditiciã. in con coniuuio scłariũ contra sc̃oꝵ. ie¬
unia declamare: dũ int̾ fialaᷤᷤ philosophatur. ⁊ ad placentas ligur-¬
riens psalmoꝵ modulatione mulcet᷑ ut tantũ int̾ epula. đđ.⁊
iditun. ⁊ asapħ. ⁊ filioꝵ core cantica audire dignet᷑. Hec dolen
ep̃oᷤᷤ sui dr̃ sceleriᷤᷤ habe consorteᷤᷤ si tam̃ ep̃i nominandi sunt.
qui ñ ordinant diaconoᷤᷤ nisi prius uxoreᷤᷤ duxerint. nulli celibes
credentes pudiciciã. immo ostendenteᷤᷤ ꝙ̃ sc̃e uuiãt qͥ male deoĩb
sispicantur.⁊nisi pregnanteᷤᷤ uxoreᷤᷤ uidint cłicoꝵ. infantesq in
ilniᷤᷤ matrũ uagientes: xp̃i sacram̃ta ñ tribuunt. Q uid facient
orientiꝰ eccłe : Quid egipti ⁊ sedis apłice. quȩ aut uirgineᷤᷤ derico
acipit aut continenteᷤ. aut si uxoreᷤᷤ habuerint mariti ẽẽ desistũt.

Expanded text:
ginitatem, odisse pudicitiam, in convivio saecularium contra sanctorum jeginitatem, odisse pudicitiam, in convivio saecularium contra sanctorum jejunia proclamare: dum inter phialas philosophatur, et ad placentas liguriens, psalmorum modulatione mulcetur: ut tantum inter epulas, David et Idithun, et Asaph et filiorum Chore cantica audire dignetur. Haec dolenteris dicitur habere consortes: si tamen episcopi nominandi sunt, qui non ordinant diaconos, nisi prius uxores duxerint: nulli caelibi credentes pudicitiam, immo ostendentes quam sancte vivant, qui male de omnibus suspicantur: et nisi praegnantes uxores viderint clericorum, infantesqient Orientis Ecclesiae? quid Aegypti et Sedis Apostolicae, quae aut virgines Clericos accipiunt, aut continentes: aut si uxores habuerint, mariti esse desistunt?
Abbreviated transcription (Latin):
ilta quide liorbe monstra generata sunt. Centauroᷤᷤ.⁊ sirenas.
ufulaᷤᷤ.⁊ onocrotaloᷤ. inesaia legimuᷤᷤ. Iob.leuiatan. ⁊ beemorh
mistico sermone describit. Cerberũ. ⁊stiphalidaᷤᷤ. aprumq q
erimantui.ileonẽ nemesi. chimera arq hydram multoꝵ capi¬
mẽ gerionẽ hyspane ꝓdider.Sola gallia monstra ñ habuit
suiriꝰᷤ semꝑ fortib ⁊ eloquentissimis habundauit. Ortus est
subito uigilanttuᷤᷤ seu ueriꝰ dormitantiᷤᷤ qui inmũdo sp̃u pugnet
da̾ dicat eẽ uigilias. ⁊nũꝗͣ nͥ inpasca alła cantandũ. continentiã
heresim pudiciciã libidiniᷤᷤ seminariũ .Q. quomͦ euphorbus in
pitagora renatus ꝑibet᷑ : sic iisto iouiniani mens praua furrex̃.
ut ⁊ in illo ⁊ in ħdiaboli cogamur respondere insidiis. Cui uire
mane eccłȩ auctoritate. dampnatꝰ int̾ fasidaᷤᷤ aueᷤᷤ ⁊ carneᷤᷤ siulla ᷤᷤ¬
tino sua uenena ꝑfida catolice fidei sociare conat᷑ impugnare uir¬

Expanded text:
ros, et sirenas, ululas, et onocrotalos in Isaia legimus. Job Leviathan et Behemoth mystico sermone describit . Cerberum et Stymphalidas, aprumque Erimanthium, et leonem Nemaeum, chimaeram atque hydram multorum capimem Geryonem Hispaniae prodiderunt. Sola Gallia monstra non habuit, sed viris semper fortibus, et eloquentissimis abundavit. Exortus est subito Vigilantius, seu verius Dormitantius, qui immundo spiritu pugnet das dicat esse vigilias: numquam nisi in Pascha Alleluia cantandum: continentiam, haeresim; pudicitiam, libidinis seminarium. Et quomodo Euphorbus in Pytut et in illo, et in hoc diaboli respondere cogamur insidiis. Cui jure manae Ecclesiae auctoritate damnatus, inter phasides aves et carnes suillas nopristino, suae venena perfidiae Catholicae fidei sociare conatur, impugnare vir
Abbreviated transcription (Latin):
am̃ colere non debemꝰ ne simili eũ uideamur cum idoliᷤᷤ honore
uenerari: Illud fiebat idoł. ⁊ hic cuto detestandum ẽ. Hoc
fit martirib : ⁊ ideo recipiendũ ẽ Nã absq martirũ reliqui is ꝑ
totaᷤᷤ orientis ecclaᷤᷤ quando legendũ ẽ euangłiũ accendunt᷑ lumi

Expanded text:
Deum colere non debemus; ne simili eum videamur cum idolis honore Deum colere non debemus; ne simili eum videamur cum idolis honore venerari? Illud fiebat idolis, et idcirco detestandum est: hoc fit martyribus, et idcirco recipiendum est. Nam et absque martyrum reliquiis per totas Orientis Ecclesias, quando lege
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝓponis mͥ librũ a pochriphũ. qui sub nomine egre ate ⁊ tuiᷤ similib
egitur. ubi fcriptũ ẽ ꝗͥ post mortẽ nulluᷤᷤ ꝓaliis audeat dep̾cari.
quem ego librũ nũꝗͣ legi. Quid enĩ necesse ẽ in manꝰ sumere qͥ
credibilia portenta ꝓsequertᷤ : ⁊ ꝓponiᷤᷤ qͥ tociꝰ orb̾ auctoritate dãp¬
nat᷑. Nã in cõmentariolo tuo quasi ꝓte faciens desalomone sumiᷤᷤ
testimoniũ : qr salomon omnino ñ scribit. ut qͥ habeᷤᷤ altũ eziam.
nocti tenebraᷤᷤ hoc solatio tẽꝑemꝰ ⁊ ugilemus ad lum̃ ne tecum in
hominũ. łcerte religiosaꝵ feminaꝵ quib uere possumꝰ dicere
martireᷤᷤ lumine cereoꝵ : ⁊ tam̃ illa mulier in honore xp̃i hoc fec̃
scđm fidẽ suam habent mercedẽ dicente apło. Unus quisq instio
sensu habundat. Idolatraᷤᷤ appellaf huiuscemodi homine ᷤ. Non dif¬
nascim s renascimur xp̃iani. Ꝙ quia qͣndã colebamꝰ idola. nun

Expanded text:
pocryphum, qui sub nomine Esdrae a te et similibus tui legitur: ubi scriptum est, quod post mortem nullus pro aliis audeat deprecari: quem ego librum numquam legi. Quid enim necesse est in manus sumere, quod credibilia portenta prosequeris, et proponis quod totius orbis auctoritate damnatur. Nam in Commentariolo tuo quasi pro te faciens de Salomone sumis testimonium, quod Salomon omnino non scripsit: ut qui noctis tenebras hoc solatio temperemus; et vigilemus ad lumen, ne caeci hominum, vel certe religiosarum feminarum, de quibus vere possumus dicere: martyres lumine cereorum: et tamen illa mulier in honore 394 Christi hosecundum fidem suam habent mercedem, dicente Apostolo: Unusquisque in suo sensu abundet . Idololatras appellas hujusmodi homines? Non difnascimur, sed renascimur christiani. Et quia quondam colebamus idola, nunc
Abbreviated transcription (Latin):
minus ualebunt. Paulus apłs ducentaᷤᷤ septuaginta sex sibi dicit
mutdre non pot̾it meliorq erit uigilantiꝰ caniꝰ uiuens ꝗ̃ ille leo
mortuus. Recte ħ deecłaste opponeres. si paulũ insp̃u mortuũ
confiterer. Deniq sc̃i ñ appellant᷑ mortui: s dormientt̾. Unde &
lazarus qͥ resurrecturꝰ erat dormiens ꝓhibet᷑. & apłsuetat tessalo

Expanded text:
minus valebunt? Paulus apostolus ducentas septuaginta sex sibi dicit mutire non poterit? Meliorque erit Vigilantius canis vivens, quam ille leo mortuus? Recte hoc de Ecclesiaste proponerem, si Paulum in spiritu mortuum confiterer. Denique sancti non appellantur mortui, sed dormientes. Unde et Lazarus, qui resurrecturus erat, dormisse perhibetur.
Abbreviated transcription (Latin):
ubic̃q puluuscłm nescio qͥ inmodico uascło p̃cioso linteamine cir¬
cumdatũ osculanteᷤᷤ adorant. Magnũ honorẽ p̃bent huiusmodi
homines beatissimiᷤᷤ martirib quos putant debilissimis ceteoliᷤᷤ illuᷤ¬
trandoᷤ. quoᷤᷤ agnus qui ẽ inmedio throni fulgore maiestatiᷤᷤ su
illustrat. Quis enĩ hõ insanũ capud aliqͣndo martires adorauit:
minolare scider̃ uestim̃ta sua ise homineᷤᷤ eẽ dixer̃. ñ quo melio¬
res non eẽnt olim mortus hominib ioue atq mercurio s qd subgen¬
tilitatiᷤᷤ errore honoᷤᷤ deo debitus hiis deferret᷑. Qđ ⁊ de petrole¬
gimꝰ qui corneliũ seadorare cupientẽ manu subleuauit ⁊dixit.
modico uasculo transferendo coles. Suid ẽ illud nescio qͥd. Scire
desid̾o. Expone manifestiuᷤ : ut tora lib̾tate blapheme. Puliuis¬
culum inquit in modico uasclo p̃cioso linteamine circũdatum.
olet reliquias martir̃ p̃cioso oꝑiri uelamine. inon uł panniᷤᷤ ⁊c

Expanded text:
ubicumque pulvisculum nescio quod, in modico vasculo pretioso linteamine circumdatum osculantes adorant. Magnum honorem praebent hujusmodi homines beatissimis martyribus, quos putant de vilissimis cereolis illustrandos; quos Agnus, qui est in medio throni cum omni fulgore majestatis suae, illusimmolare, sciderunt vestimenta sua, et se homines esse dixerunt? Non quod meliores non essent olim mortuis hominibus Jove atque Mercurio: sed quod sub gentilitatis errore, honor eis Deo debitus deferretur. Quod et de Petro legimus, qui Cornelium se adorare cupientem manu sublevavit, et diximodico vasculo transferendo colis? » Quid est illud, nescio quid, scire desidculum, inquit, in modico vasculo pretioso linteamine circumdatum.  reliquias pretioso operiri velamine: et non vel pannis, vel
Abbreviated transcription (Latin):
iudicii teneant᷑ custodia nec sint cum dño suo dequib scriptum ẽ
Secunt᷑ agnũ quoc̾q ierit. Si agnꝰ ubiq: gͦ ihũ qui cũ agno st̃.
ubiq eẽ credendi sunt. Ꝙ cum diabolꝰ ⁊ demones toto orbe uagei
tur. ⁊ celeritate nimia ubiq p̃sentis sint martireᷤ pꝰ effusionem
sangunis sui ata oꝑient᷑ indusi.⁊ in de exire non poter̃. Dicis in¬
mortui fuerimuᷤ nulluis sit ꝓalio exaudienda oratio p̃sertĩ cum
martireᷤᷤ ultionẽ sui sanguiniᷤᷤ obse clamante ᷤᷤ impetrare non qui
rȩ ꝓcetis quando dese adhuc debent eẽ solliciti. quantomagis p̃
oronas uictoriaᷤᷤ ⁊ triumphoᷤ.: Unus homo moises sexcenti milib

Expanded text:
judicii teneantur in custodia, nec sint cum Domino suo. De quibus scriptum est: sequuntur Agnum quocunque ierit . Si Agnus ubique, ergo et hi qui eum agnoscunt ubique esse credendi sunt. Et cum diabolus et daemones toto vagentur in orbe, et celeritate nimia ubique praesentes sint, martyres post effusionem sanguinis sui arca operientur inclusi, et inde exire non poterunt? Dicis inmortui fuerimus, nullius sit pro alio exaudienda oratio: praesertim cum martyres ultionem sui sanguinis obsecrantes, impetrare non quivpro caeteris, quando pro se adhuc debent esse solliciti: quanto magis post coronas, victorias et triumphos? Unus homo Moyses, sexcentis millibus
Abbreviated transcription (Latin):
contẽpnenteᷤ. ingrediunt᷑ basilica martirũ. inquib puluiᷤ ulisfimi
i fauilla nescio quȩ iacent ⁊ linteamina conuoluta ut polluta ot̃a
polluant. ⁊quasi sepulcra phariseacha fori deabbata sunt. ⁊ int
iminundi cineres uixta te immunde om̃ia polluant atq sordidẽt.
& pꝰ hec debaratro pectoriᷤᷤ tui cenosam spuriciã euomens. audes dicẽ
ne forte sialiqͥs p̃cator aduen̾it absenteᷤᷤ audire non possint. Oportẽ¬
tum int̾raᷤ ultimaᷤ depattandũ. Ridens dereliqͥis martir̃. ⁊ cum
nec tali societate terreriᷤ. ut eadẽ conitra noᷤᷤ loquaris quȩ ille con¬
tra eccłam loqͥt᷑. Ouies enim sectatoreᷤᷤ eius bafilicaᷤ apłoꝵ ⁊ nrm¬

Expanded text:
ngrediuntur basilicas mortuorum, in quibus pulvis vilissimus et favilla, nescio quae, jacet linteamine convoluta: ut polluta omnia polluat: et quasi sepulcra pharisaica foris dealbata sint cum intus immundo cinere, 395 juxta te, immunda omnia oleant atque sordeant. Et post haec de barathro pectoris sui coenosam spurcitiam evomens, aut dicere: « ne forte si aliquis precator advenerit, absentes audire non possint? » O portentum in terras ultimas deportandum! Rides de reliquiis martyrum, et cum : nec tali societate terreris, ut eadem contra nos loquaris, quae ille contra Ecclesiam loquitur? Omnes enim sectatores ejus basilicas apostolor
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ dormitantiꝰ. Gallie uernacłm hostem sustinẽt ⁊ hominẽ moti
capitis atq ypocratiᷤᷤ uincłiᷤᷤ alligandũ sedentẽ cernunt in eccła ⁊
int̾ cet̾a uerba blasphemie ista quoq dicentẽ. Quid necesse ẽ tanto
te honorare honore. non solũ honorare s ⁊̃ adorare illud nescio qͥr
qͥ immodico uasculo tranfferendo cole ᷤ: &rursum in eodẽ libro
Q uid puluerẽ linteamine circũdatũ adoratũ oscularis. O in con¬
sequentib. Ptope pitũ gentiliũ uideamuᷤᷤ subp̃textu religionis¬

Expanded text:
tus est Dormitantius. Galliae vernaculum hostem sustinent, et hominem moti tus est Dormitantius. Galliae vernaculum hostem sustinent, et hominem moti capitis, atque Hippocratis vinculis alligandum, sedentem cernunt in Ecclesia: et inter caetera verba blasphemiae, ista quoque dicentem: « Quid necesse est, te tanto honore, non solum honorare; sed etiam adorare illud nescio quid, quod in modico vasculo transferendo colis? » Et rursum in eodem libro: « Quid pulverem linteamine circumdatum, adorando oscularis? Et in consequentibus: Prope ritu
Abbreviated transcription (Latin):
defende.S ꝓpt̾ homineᷤ scłi. ⁊ mulierclaᷤᷤ honerataᷤᷤ peccatps semꝑ
discentes inũꝗͣ adscientiã ueritatis ꝑuenienteᷤᷤ: ima lugubracuiu¬
cła illius neniis respondebo. ne sc̃oꝵ uiroꝵ qͥ ut hoc facerẽ me dep̃¬
delatronũ ⁊ conuenaꝵ natus ẽ semine qͦs gneiꝰ pompeiꝰ edomita
hispania.⁊ ad triumphũ redire festinant depirenee ningidiᷤᷤ iuigis
deposuit. ⁊in unũ oppidũ congregauit. Unde ⁊ conuenaꝵ urbs no¬
m̃ accepit. huc usq latrocinetur contra eccłiam dĩ. ⁊ debetenib
arbacis. celtiberisq descendens. incurset galliar̃ eccłaᷤᷤ. ⁊ potenta¬
portet. que nequaꝗͣ uexillũ cruciᷤᷤ. s insigne diaboli ipse sibi fecit
Hoc idẽ pompeiꝰ ⁊̃ fec̃ inorientis partib ut cilicrensib ⁊ his auris
piratis latronibq suꝑatiᷤᷤ sui nominis int̾ ciliciã ⁊ hisauriã condet
ciuitatẽ. S ħ urbs odie obseruat scita maioꝵ.mnullus in ea or¬

Expanded text:
atas peccatis, semper discentes et numquam ad scientiam veritatis pervenientes, una lucubratiuncula illius naeniis respondebo, ne sanctorum virorum qui ut haec facerem me deprde latronum et Convenarum natus est semine quos . Cn. Pompeius edomita Hispania, et ad triumphum redire festinans, de Pyrenaei jugis deposuit, et in 390 unum oppidum congregavit: unde et Convenarum urbs nomen accepit hucusque latrocinetur contra Ecclesiam Dei, et de Vectonibus, Arrebacis, Celtiberisque descendens, incurset Galliarum Ecclesias, portetque nequaquam vexillum crucis, sed insigne diaboli. Fecit hoc idem Pompeius, etiam in Orientis partibus: ut Cilicibus et Isauris piratis, latronibusque superatis: sui nominis inter Ciliciam et Isauriam conderet civitatem. Sed haec urbs hodie servat scita majorum, et nullus in ea or
Abbreviated transcription (Latin):
cationẽ taxit. s ẽ mͥ bone uir. ħ exdĩ munere in magna cõ
actib magna exultatione gaudeo: eaq ꝑlaborẽ tua sunt.
sis deo ⁊ int̾ra pax hominib bone uoluntatis. Uosenĩ ut estimo.
nos gr̃aꝵ ampliꝰ om̃p̃tis dño debitores existimꝰ in isi uobcum
nichil egimus ur̃o tam oꝑi congaudendo participes sumus:

Expanded text:
cationem traxit? Sed est mihi, bone vir, hoc ex dei munere in magna conscationem traxit? Sed est mihi, bone vir, hoc ex dei munere in magna consactibus magna exultatione gaudeo, / ea, quę per laborem tua sunt, lsis deo et in terra fax hominibus bonę voluntatis! Nos enim, ut exstimo, nos gratiarum amplius omnipotenti deo debitores existimus, quia etsi vobiscum nihil egimus, vestro tamen operi congaudendo participes sumus.
Abbreviated transcription (Latin):
tissime uir non uales qnͣtũ tuo oꝑe tua uita delector. Audita
quippe uoui.dieb nr̃is urtute mirałi qͥ pexcellentiã tuam
cuncta gotoꝵ gens aberrore arriane xreseoᷤᷤ. infidi recte soli¬
date translata eꝰ exclamare cumꝓpħa libet. Hec ẽ inmutatio
dext̾e excelsi. Qui enĩ uel saxeũ pectus tanto hec oꝑe cog¬
nito non statim inoptis dei laudib atq intue excellentiȩ amo¬
re mollescat. Hec me fateorq ꝑuo ᷤᷤ acta sunt. sepe conuenie¬
tib filiis meis dicere.sepe cum eiᷤ parit̃ admirari delectat.
Hec me plerumq ⁊̃ contra me exercitant: q piger gͦ ⁊ in¬
utilis tunc merti ocio torpeo: qͣndo inanimaꝵ congregatio¬
nib ꝓlucro celestis pate. reges elaborant. Quit itaq ego in
illo trem̃do examine uidicii uenienti dicturus sum situc
illuc uacuus uenero. ubi tua excellentia gregeᷤᷤ pꝰ se fideliũ
ducit : quosmͦ aduere fidei gr̃am ꝑstudiosã i continuã p̃di¬

Expanded text:
ntissime fili, non valeo, quantum tuo opere, tua vita delector. Audita quippe novi diebus nostris virtute miraculi, quod per excellentiam tuam cuncta Gothorum gens ab errore haereseos Arrianę in fidei rectę soliditatem translata est, exclamare cum / propheta libet: Haec est inmutatio dexterae excelsi! Cuius enim vel saxeum pectus tanto hoc opere cognito non statim in omnipotentis dei laudibus atque in tuę excellentię amore mollescat? Hęc me, fateor, quae per vos acta sunt, saepe convenientibus filiis meis dicere, saepe cum eis pariter admirari delectat. Haec me plerumque etiam contra me excitant, quod piger ego et inutilis tunc inertia torpeo, quando in animarum congregationibus pro lucro caelestis patrię reges elaborant. Quid itaque ego in illo tremendo examine iudici venienti dicturus sum, si tunc illuc vacuus venero, ubi tua excellentia greges post se fidelium ducet, quos modo ad vere fidei gratiam per studiosam et continuam praedi
Abbreviated transcription (Latin):
uideat. auris audiatꝰ. dentesciboᷤᷤ molant. stomatꝰ cocat. aliuis
digerat. Aut finulla mẽbroꝵ parte truncatus ẽ. & ħ qͥsqͣm
otest credere. apłor ꝓcredentib dep̃cari : ut indie uidi¬
cĩ integrum omniũ xp̃s corpꝰ inueniat. cum omnia corpora
dixuund inalia quiestione. ⁊ nou tenens caput. exquo oinne corpꝰ co
sorpiis: ecde ẽ . quiã huius corpons tenuit caput ⁊ ccta mñ bra
seruau̾t . habebit integrũ corpꝰ. quantũ potest recipie hua
nitura: Iuxta hunc modũ ⁊ animȩ integritas conserua nda est :
que dice potest. Benedic anina mea dñm: quisauat o infa a ni¬
tł cos tua: ⁊dequa soͥptum ẽ: misit uerbũ suum: isa nauit eos
Sps quoq in nob uineger conseruatur :qͣndo non erramis infpalibꝰ¬

Expanded text:
videat, audiat auris, dentes cibos molant, stomachus coquat, alvus videat, audiat auris, dentes cibos molant, stomachus coquat, alvus digerat, aut si nulla membrorum parte truncatum est. Et hoc quisquam potest credere Apostolum pro credentibus deprecari, ut in die judicii integrum omnium corpus Christus inveniat: cum omnium corpora, diximus in alia quaestione, tenens caput, ex quo omne corpus cosia est et, quicumque huius corporis tenuerit caput et cetera membra seruauerit, habebit integrum corpus, quantum potest recipere humana natura. iuxta hunc modum et animae integritas conseruanda est, quae dicere potest: benedic, anima mea, dominum, qui sanat omnes infirmitates tuas, et de qua scriptum est: misit uerbum suum et \' sanauit eos. spiritus quoque in nobis integer conseruatur, quando non erramus in spirita
Abbreviated transcription (Latin):
eundem sp̃m. alii fides in eodẽ sp̃ii. Alii gr̃e sanitatũ: in uno
sp̃n. alii oꝑatio uirtutũ. alii ꝓpħetie. Alii discretio sp̃uum.
Omniaaut hec oꝑatur unꝰ atq idẽ sp̃s : Diuidens singulis ꝓut
loco scribit. sp̃ii feruentes. Inquo enĩ feruor sp̃s multiplicat
quitatẽ.⁊ caritatis frigore non tepescit: in hoc sp̃s nequat
extinguetur. Ds̃ gͥ pacis scĩficet uos ꝑomnia. uł in omnib.
suie plenoᷤᷤ atq ꝑfectoᷤ. Hoc enĩ magis. ꝯioteaeic̃. sonat.
Ds̃ aũt appellatur pacis: quia ꝑ rp̃m ei reconciliati sumus.
qui ẽ pax nr̃a qui fecit utiaq unũ. Qui ⁊ inalio loco paxdĩ
dr̃ suꝑans omnẽ sensum.: que custodit corda cogitationesq scõꝵ¬
Qui enĩ sc̃ificatus siue ꝑfeactus in omnib ẽ: in hoc ⁊ sp̃s ⁊ anima
i corpus indie dñiꝰ conseruãtur. Corpus: si singłoꝵ m̃broꝵ
utatur officiis: u̾bi gr̃a: sio ꝑetur manus. pes ambulet. ođs

Expanded text:
odem spiritu, alii gratia sanitatum in uno spiritu, alii operatio uirtutum, alii prophetia, alii discretio spirituum. omnia autem haec operatur unus atque idem spiritus diuidens singulis, prout loco scribit: spiritu feruentes. in quo enim feruor spiritus multiplicata iniquitate et caritatis frigore non tepescit, in hoc spiritus nequaquam extinguitur. deus igitur pacis sanctificet uos per omnia uel in omnibus siue plenos atque perfectos; hoc enim magis ὁλοτελει̃ς sonat. deus autem appellatur pacis, quia per Christum ei reconciliati sumus, qui est pax nostra, qui fecit utraque unum, qui et in alio loco pax dei dicitur superans omnem sensum, quae custodit corda cogitationesque sQui autem sanctificatur, sive perfectus in omnibus est, in hoc et spiritus et anima et corpus in die Domini conservatur. Corpus, si singulorum membrorum utatur officiis, verbi gratia, si operetur manus, pes ambulet, oculus
Abbreviated transcription (Latin):
tio. s breui sermone tractanda. Supͣdix̾at. sp̃m nolite extĩg̾e.
Qđ sifuerit intellectũ. stat̃ sciemus quis iste sit sp̃s: qͥ cĩ anima
⁊ corpore indie aduentꝰ dñi conseruandꝰ ẽ. Quis eñi poffit
credere. ꝗͥ instar flaminę qui extincta desinit ẽe qͥ fuerat. e
inifrł: quando ꝑesayam ieremiã ⁊ singuloᷤ ꝓpħas dicere pote¬
rat. Hec dic dñs. ⁊ nunc ineccła ꝑagabũ loquit᷑. Hec dic̃ sp̃s¬

Expanded text:
estio, sed breui sermone tractanda. supra dixerat: spiritum nolite extin g uere, quod si fuerit intellectum, statim sciemus, quis iste sit spiritus, qui cum anima et corpore in die aduentus domini conseruandus est. quis enim possit credere, quod instar flammae, quae extincta desinit esse, quod fueratin Israhel, quando per Esaiam et Hieremiam et singulos prophetas dicere poterat: haec dicit dominus, et nunc
Abbreviated transcription (Latin):
sps i anima ⁊ corpus in aduentu dñi integra conseruentur.
AlN exħ loco triplicẽ in homine uolunt affirmare substartiã
p̃si quo sentimus. Animȩ: quauiuimꝰ. Corporif : quo incedimꝰ
Sunt qui exanima tantũ ⁊ corpore subsistere homine disse¬
rentes: spm ineo t̃ciũ non substantiã uelint intellig s
afficientiã: ꝓq̃ͣ mens in nob ⁊ sensus łogitatio⁊ animꝰ appellatur:
& utiq non funt tot substantie quot nomina. Cumq illus
eis obpositũ fuerit. benedicite sp̃s ⁊ anime iustoꝵ dñm: sc̃ͥptu¬
ram non recipiunt. dicentes ea in hebraico ñ haberi. Nosau
inp̃senti loco ut supra diximus. sp̃m qͥ cum anima ⁊ corporo in¬

Expanded text:
spiritus et anima et corpus in aduentu domini integra conseruentur. spiritus et anima et corpus in aduentu domini integra conseruentur. alii ex hoc loco triplicem in homine uolunt adfirmare substantiam: spiritus, quo sentimus, animae, qua uiuimus, corporis, quo incedimus. sunt, qui ex anima tantum et corpore subsistere hominem disserentes spiritum in eo tertium, non substantiam uelint intellegi, sed efficientiam, per quam et mens in nobis et sensus et cogitatio et animus appellatur, et utique non sunt tot substantiae, quot nomina. cumque illud eis\' oppositum fuerit: benedicite, spiritus et animae iustorum, dominum, scripturam non recipiunt dicentes eam in Hebraico non haberi. nos autem in praesenti loco, ut supra diximus, spiritum, qui cum anima et corpore in
Abbreviated transcription (Latin):
cipitur nobis. salomone dicente: tuaũt describe ea triplicit in
consilio ⁊ scientia. ut respondeaᷤ uerla ueritati. his qui ꝓponut
tibinteiplex incorde m̃o de septio: ⁊ regula scpturl e l porait
ut intelligamꝰ eã uixta hystoriã: scda : uxta tropologia: ĩcia
uanta intellegentiã sp̃alem. Inhistoria: eoꝵ quȩ scripta sunt
ordo seruat᷑. Intropologia : delitera admaiora consurgimus::
Xquichͥo ui pͥori ppło carnalit factũ ẽ. iuxta morale imptam᷑
locum : adanime nr̃e emolum̃ta comuitiinus. Inspali ẽ cior¬
aid sib lumiora transimus: trena dimitimꝰ. definturo beatitud ine
⁊ celestib disputimis: ut p̃senis uite malitatio: uuibra st
future beatitudinis. Quos tales xp̃s inuenerit. ut ⁊ corpore
anima ⁊ sp̃u integri conseruent᷑. ⁊ ꝑfectam habeant tripuciꝰ
ise scienie ueritatẽ hos suapace sc̃ificabit. ⁊ faciet ee ꝑfecto
Multi simplicit hunc locum deresuriectione intelligunt: ut ⁊

Expanded text:
cipitur nobis, Salomone dicente: Tu autem describe ea tripliciter in consilio et scientia; ut respondeas verbo veritatis, his qui proponunt tibi . Triplex in corde nostro descriptio, et regula Scripturarut intelligamus eas, iuxta historiam: secunda, iuxta tropologiam: tertia, iuxta intelligentiam spiritualem. In historia, eorum quae scripta sunt ordo servatur. In tropologia, de litera ad maiora consurgimus: et quid quid in priori populo carnaliter factum est, iuxta moralem interpretamur locum, et ad animae nostrae em de futurorum beatitudine et caelestibus disputamus, ut praesentis uitae meditatio umbra sit futurae beatitudinis. quos tales Christus inuenerit, ut et corpore et anima et spiritu integri conseruentur et perfectam habeant triplicis in se scientiae ueritatem, hos sua pace sanctificabit et faciet esse perfectos. multi simpliciter hunc locum de resurrectione intellegunt, ut et
Abbreviated transcription (Latin):
ion fuit uir mecũ : exploratoreᷤᷤ botrũ mire magnitudiniᷤᷤ portauert̃
N ec post longũ spatiũ intrauit sare cellulaᷤᷤ. uidens incimabula ysiac ⁊
uestigia querrus abraham subqͣ uidit diẽ xp̃i ⁊ letatuꝰ ẽ. atq consiurgẽs¬
ascendit hec ẽ lrariatharbe .i. oppidũ uiroꝵ quatuor abrahã ysaac
iccob. ⁊ adam magni quẽ ibi conditũ uixta librũ iħu hebrei autumant
ltteramꝰ reꝑeat xp̃m iuuificantẽ magisq inaibatur suꝑiores ⁊ infertoros
aquaᷤᷤ quaᷤ othoniel filius iepphone cenez ꝓaustrali t̾ra iepphoneri ari¬
a possessione sisceꝑat. aquaꝵ ductu siccõ prioriᷤ instrum̃ti agroᷤᷤ facieba
irriguoᷤᷤ. ut redemptionẽ uet̾um peccatoꝵ in aquis baptismi reppiret. at̃a

Expanded text:
uir non fuit mecum, exploratores botruum mirae magnitudinis portaueruir non fuit mecum, exploratores botruum mirae magnitudinis portauerNec post longum spatium intravit Sarae cellulas, videns incunabula Isaac, et vestigia quercus Abraham, sub qua vidit diem Christi, et laetatus est. Atquen, haec est Cariath-arbe, id est, oppidum virorum quatuor, Abraham, Isaac, Jacob, et Adam magni, quem ibi conditum, juxta librum Jesu Nave Hebraei autumant:rerat spiritum uiuificantem. magisque mirabatur superiores et inferiores aquas, quas Gothonihel, filius Iephone Cenez, pro australi terra et arida possessione susceperat et quarum ductu siccos prioris instrumenti agros faciebat inriguos, ut redemptionem ueterum peccatorum in aquis baptismi repperirent. altero
Abbreviated transcription (Latin):
mei patͥa ẽ hic habitabo qm̃ saluator elegit ẽã. paraui lucernã xp̃o mes.
unia mea illi uiuet ⁊ sem̃ meũ seruiet ipsi. haud ꝓcul uide descen¬
dit ad turrẽ aderidẽ gregis. uixta ꝗͣ iacob pauit gregeᷤᷤ suoᷤ. ⁊ pastores
nocte iugilanteᷤᷤ audire meruer̃. Gła in excelsis deo ⁊ suꝑ trã pax hominib
one uoluntatis. Dumq seruant oues inuener agnũ dĩ puto ⁊ mundiᷤ¬
simo uellere. q̃ mariditate totius t̾re celesti rore complutũ ẽ ⁊ cuius san¬
gus tulit peccata mundi. ⁊ ext̃minatorẽ egipii sanguine linitis fuga¬
uit in postib statimq concito gradu cepit ꝑuiã uerẽ ꝑgere que du
eunuchuᷤ &e yops gentiũ ppłm p̃figurans mutau̾it pellẽ suã.⁊ dum
uetus relegit instrum̃tũ fronte reppit eiigłii. atq inde ad dext̃am t̾n¬
sit abethsur uenit escol que inboirum uertit᷑. Unde intestimonium
t̾re fertilissime ⁊ intipũ eius qui dicit torcular calcaui solus. ⁊ degentib

Expanded text:
mei patria est.hic habitabo, quoniam saluator elegit eam. paraui lucernam Christo meo. anima mea illi uiuet et semen meum seruiet ipsi\'. haut procul inde descendit ad turrem Ader, id est 'gregi\', iuxta quam Iacob pauit greges suos et pastores nocte uigilantes audire meruerunt: gloria in excelsis deo et super terram Paxho mini- m bus bonae uoluntatis. dumque seruant oues, inuenerunt agnum dei puro et mundissimo uellere, quod in ariditate totius terrae caelesti rore conplutum est et cuius sanguis tulit peccata mundi et exterminatorem Aegypti litus fugauit in postibus.I Statimque conEunuchus Aethiops gentium populos praefigurans, mutaverit pellem suam; et dum vetus relegit instrumentum, fontem reperit Evangelii. Atque inde ad dexteram transit. A Bethsur venit Escol, quae in botrum vertitur terrae fertilissimae et typum eius, qui dicit: torcular calcaui solus et de gentibus
Abbreviated transcription (Latin):
gaddi ⁊ segor uitulã constuentẽ que prius liale uocabatur ⁊ in goarã
dẽ in parabolam firo sermone tñslata e. Recordabatur spelunce lotha
ria. i cuius opus moabite sunt ⁊ amanite.Du hereo inmeridie ubi
sponsa cubantẽ repꝑit sponsum ⁊ ioseph in hebratus ẽ cum frĩbus fui
Reuertar iherosolima.⁊ ꝑthecuã atq amo rutilantẽ moinis oliueti cru
dñi fundauer̃. Ingressa sepulchrũ lazarrmarie ⁊imarthe. eudit hospitiũ
⁊ beibfage uilla sacdotalũ ⁊ maxillaꝵ ⁊ ilodũ ĩqͦ pullꝰ la̾ceuies gẽtut

Expanded text:
ulam conternantem , quae prius Bala uocabatur et in Zoaram, id est \'paruulam\', Syro sermone translata est. recordabatur speluncae Loth et uersa ria et cuius opus Moabitae sunt et Ammonitae. Diu haereo in meridie, ubi sponsa cubantem repperit sponsum et Ioseph inebriatus est cum fratribus suis. reuertar Hierosolymam et per Thecuam atque Amos rdomini fundauerunt. ingressa sepulchrum Lazari t Mariae et Marthae uidit hospitium et Bethfage, uillam sacerdotalium maxilla
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ oppidum uixta nam inquo filius uiduȩ suscitatus ẽ monstrabatur. Dieᷤ me
priusꝗ̃ sermo deficiet siuoluero cuncta ꝑcurrere que paula uenerabilis
de incredibili ꝑuagata ẽ. T ransibo adegiptũ ⁊ insochot atq apud fontem
samson quem demolari dente maxille ꝓdux̃. Subsistam parumꝑ ⁊ arentia
ia compluã. ut refolcillatꝰ iudeã morasti sepulcrum quondã michee ꝓpħe¬

Expanded text:
et oppidum iuxta Naim, in quo uiduae suscitatus est filius, monstrabatur. dies me et oppidum iuxta Naim, in quo uiduae suscitatus est filius, monstrabatur. dies me prius quam sermo deficiet, si uoluero cuncta percurrere, quae Paula uenerabilis fide incredibili peruagata est. Transibo Aegyptum et in Soccoth atque apud fontem Samson, quem de molari maxillae dente ora colluam, ut refocillatus videam Morasthim, sepulcrum quondam Micheae p
Abbreviated transcription (Latin):
teigum tram uertice tangere. suspensisq pede feminis uestes non de¬
fluere infaciẽ. misetebatur omnium ⁊ ꝑsinguloᷤ effusiᷤ lacrimiᷤᷤ. xp̃i el¬
intiam p̃cabatur.⁊ fic̾erat inualida ascendit pedib imontẽ incuius
duab spelunois ꝑsec utiouiᷤ. ⁊ famis tpr̃e abdiaᷤᷤ ꝓpħa centũ ꝓpħaᷤᷤ aliuid pane
iaqua. Cito tnere ꝑcurrit nagaret nutridam dñi canahan ⁊ capar¬
naum signoꝵ eiꝰ familiareᷤᷤ. lacũ tib̾iadiᷤᷤ nauigante dño scĩficatum.⁊
solitudinẽ inqua itilta ppłoꝵ milia pauciᷤᷤ saturata sunt panib ⁊ de
reliquiis uescentiũ sepleti sunt cophini .xii. tribuũ irł. Scandebat
montẽ tabor. ubi transfiguratus ẽ dñs. Aspiciebat ꝓcul monte ᷤᷤ hemon
⁊ hermonim. ⁊ tãpoᷤ latissimoᷤᷤ galilee in quib sisara ⁊ onnnis excetritu¬
eius barahe uncente ꝓstratꝰ ẽ. Torrens cison mediã planiciem diuideluit.

Expanded text:
tergum terram uertice tangere suspensisque pede feminis uestes non detergum terram uertice tangere suspensisque pede feminis uestes non defluere in faciem. miserebatur omnium et per singulos effusis lacrimis Christi clementiam deprecabatur. et, sicut erat inualida, ascendit pedibus montem, in cuius duabus speluncis persecutionis et famis tempore Abdias propheta centum prophetas aluit pane et aqua. cito itinere percucurrit Nazaram, nutriculam domini, Canam et Capharnaum, signorum eius familiares, lacum Tiberiadis nauigante domino sanctificatum et solitudinem, in qua multa populorum milia paucis saturata sunt panibus et de reliquiis uescentium repleti sunt cophini duodecim tribuum Israhel. scandebat montem Thabor, in quo transfiguratus est dominus. aspiciebat procul montes Hermon et Hermonim et campos latissimos Galilaeae, in quibus Sisara et omnis eius exercitus Barach uincente prostratus est. torrens Cison mediam planitiem diuidebat
Abbreviated transcription (Latin):
marrem silo inqua altare dirutum hodieq monstratur ⁊ raptum sabinaꝵ
aromulo trib beniamiticoꝵ p̃cucurrit tansiuit sichem non ut pleriq
zirim extructam. cira puteũ iacob intrauit ecdam suꝑ quo dñs residẽs
siciensq ⁊ esuriens samaritane fide saciatus ẽ. que quinq mosaicoꝵ uo¬
luminũ uiris. ⁊ sexto quem se hab̾e iactabat errore dositei derelicto. u
messiam ⁊ uerũ repperit saluatorem. Atq inde diuertens uidit. xii.
patriarchaꝵ sepulcra.⁊ sebastem id est samariã quȩ in honore augusti
abenode greco serindne angusta ẽ nominata. Ibi siti sunt heliseus ⁊ abdias
intremuit mirabilib. namq cernebat uariis demoneᷤ rugire cruciatib
⁊ ante sepulcra sc̃oꝵ ulidare homineᷤ lupoꝵ uocib. latiare canum. fre¬
mere leonum. sibilare serpentiũ. mugue tauroꝵ alio ᷤᷤ rotare cap̃. ⁊ post

Expanded text:
narrem Silo, in quo altare dirutum hodieque monstratur et raptum Sabinarum narrem Silo, in quo altare dirutum hodieque monstratur et raptum Sabinarum a Romulo tribus Beniamitica praecucurrit? transiuit Sychem — non, ut pleririzim extructam circa puteum Iacob intrauit ecclesiam, super quo dominus residens sitiensque et esuriens Samaritanae fide satiatus est, quae quinque Mosaicorum uoluminum uiris et sexto, quem se habere iactabat, errore Dosithei, erecto uerum Messiam et uerum repperit saluatorem. atque inde deuertens uidit duodecim patriarcharum sepulchra et Sebasten, id est Samariam, quae in honorem Augusti ab Herode Graeco sermone Augusta est nominata. ibi siti sunt Heliseus et Abdias. ubi multis intremuit mirabilibus. namque cernebat daemones uariis rugire cruciatibus et ante sepulchra sanctorum ululare homines luporum uocibus, latrare canum, fremere leonum, sibilare serpentum, mugire taurorum, alios rotare caput et post
Abbreviated transcription (Latin):
lutasq diluuio tiquaᷤᷤ ⁊ tocius humani generiᷤ int̾fectione macłataᷤᷤ suo
dñs mundau̾it baptismate. Longum ẽ si uelim deualle aquor dicere .i.
tumultuf atq turbaꝵ. inqua furtum ⁊ auaritia condempnata ẽ. ⁊ debe¬
thel domum dei inqͣ suꝑ humũ nudã nudus ⁊ pauꝑ dormiuit iacob.⁊
posito subt̃ capud lapide qui inzacaria .uii. ocloᷤᷤ habe describitur.⁊ in
ysaia lapis dr̃ angulariᷤᷤ uidit scalam adcłm usq tendentẽ. inqua dñs desuꝑ¬
innitebatur ascendentib porrigens manum ⁊ neglegenteᷤᷤ desublimi p̃ci¬
pitans. Se pulera quoq inmonte ephraim iħu filii naue uł eleazari
filii aaron sacerdotis eregione uenerata ẽ. quorum alt̾ conditus ẽ intam¬
nat sare aseptẽtrionali parte montiꝰᷤ gaaᷤᷤ alt̾ ingaad filii sui finees. Satisq
mirata ẽ qͥ distributor possessionum sibi montana ⁊ asꝑa delegiss. Quid

Expanded text:
lutasque diluuio aquas et totius humani generis interfectione maculatas suo lutasque diluuio aquas et totius humani generis interfectione maculatas suo dominus mundarit baptismate. Longum est, si uelim de ualle Achor dicere, id est \'tumultus atque turbarum\', in qua furtum et auaritia condemnata est, et de Bethel, \'domo dei\', in qua super nudam humum nudus et pauper dormiuit Iacob et posito subter caput lapide, qui in Zaccharia septem oculos habere describitur et in Isaia lapis dicitur angularis, uidit scalam ad caelum usque tendentem, in qua dominus desuper nitebatur ascendentibus porrigens manum et neglegentes de sublimi praecipitans. sepulchra quoque in monte Ephraim Hiesu, filii Naue, et Eleazari, filii Aaron sacerdotis, e regione uenerata est — quorum alter conditus est in Thamnathsare a septentrionali parte montis Gaas, alter in Gabaath filii sui Finees — satisque mirata est, quod distributor possessionum sibi montana et aspera delegisset. quid