comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nec enim culpa manet in p̃cio sederim̃ conualescit infacto. Tantundem sacrilegi qinginta ceoꝰ argenteis paruum sumets mucius ammisit.
Quantum sicunsta simul regnat̃ iarum marisq diuitias et omnem uagiscum pubib: oram lucraretur eteris flagitiam ꝑpetrarat. Neq
onimtotius mundi sufficererit xp̃i fuso cõpararicum sanguine : qui mundi pat̃ ÷ uniuersi. Quibunc quoq: nefandum pasci conces sit
atq ituqum matris sterilitaue aridadam natus dies patlicium nquidis set . Necaheriae lucis iuiconda conspicereteẽ potor pore
tulꝑ manens Misero que foret sorsilla melior uitam pesure traditam quam sentire subtraictim: Aut confestim ut meruit ꝓcreari
meruis set et mori: Fieretq: psalmi principalis exemꝑlum quacenus ita ꝓrorsus toto deperiret astotam quam pulus a fatiet᷑ rae

Expanded text:
nec enim culpa manet in pretio, sed crimen conualescit in facto. tantundem sacrilegii triginta caecus argenteis paruum sumens munus admisit, nec enim culpa manet in pretio, sed crimen conualescit in facto. tantundem sacrilegii triginta caecus argenteis paruum sumens munus admisit, quantum, si cuncta simul regna terrarum marisque diuitias et omnem uagis cum nubibus oram lucraretur aetheriam, flagitii perpetrarat. neque enim totius mundi bona sufficerent Christi fuso comparari cum sanguine, qui mundi pater est uniuersi, qui hunc quoque nefandum nasci concessit. atque utinam matris arida sterilitate damnatus diem natalicium non uidisset nec aetheriae lucis iucunda conspiceret, aeterno torpore nil permanens; miseroque foret illa sors melior uitam nescire traditam quam sentire subtractam, aut confestim, ut meruit procreari, meruisset et mori fieretque psalmi principalis exemplum, quatenus ita prorsus toto deperiret a saeculo tamquam puluis, quem proicit
Abbreviated transcription (Latin):
denter ꝗd patrem iligo respondisset. it aer seli uor
dĩ speculiter patris filium uerecogro uitreloquens
uexꝓcesset uthaet saltim ratione cõpuncta tur bai ni
ieenula serocelestem duceretur asfidem Hoc ÷ co
peten. filiorespondere sueuaci si miłt consonare qñie
uituis uerbum patris ÷ xp̃s et parilis conietura sermonis patrem reuelauit in filio filium reuelaut in patrem. Postietuero quamꝰ¬
corporis sudns iisgxp̃set singuinis duouite munera cnseruit ꝓprusq discipulis spiritalem abum potumq porrexit quacael estib: epilis
sagipate famen stimꝙq sentire naqueant anime iam fideles mox inunde anda nequissimas sedos ubiliuot inuenerat tetri sp̃s introiuit immanta
nquedium tela coripiens exeetinda serulis belli concitiuit insamam. Pactis scelus grande negoti sibqualibet quantitatem mercedis

Expanded text:
denter ad Patrem ilico respondisset ut Pater, sed ab ore denter ad Patrem ilico respondisset ut Pater, sed ab ore Dei specialiter Patris, qui Filium uere cognouit, reloquens uox processit, ut hac saltim ratione compuncta turba nimis incredula sero caelestem duceretur ad fidem. hoc est itaque Patrem Filio respondere, suae uoci similiter consonare, quoniam uerbo genitus uerbum Patris est Christus, et parilis coniectura sermonis Patrem reuelauit in Filio, Filium reuelauit in Patre. Tunc aChristus et sanguinis duo uitae munera consecrauit propriisque discipulis spiritalem cibum potumque porrexit, quo caelestibus epulis saginatae famem sitimque sentire nequeant animae iam fideles: mox in Iudae corda, nequissimas sedes ubi liuor inuenerat, tetri spiritus introiuit inmanitas, inque Dominum tela corripiens execranda seruilis belli concitauit insaniam, pactus scelus grande negotii sub qualibet quantitate mercedis;
Abbreviated transcription (Latin):
sede monstrans : Patersulname deistahora sed ꝓp̃t mocueni
in istam horam pat̃ honori ficanomentuum . pimium
diuine locutus ÷ et potenter quicum semet honorificat
deposceret patris nomenhonori ficandum eẽ significauit
Ds enim in om̃ ẽ illi quod pater eo filius cumuni parit̃
maiestate possident indiuisam. Venitaut̃ uexde cuelo
ethonorificaui et iterum honorificabo. Quid aꝑtias testi¬
monio pater nae ꝓfessionis impleto quidelarius
caelestis : assertionis oraculo tam̃ iudaeȩ mgens ꝑfida
que ponđ tante ueritatis audiuerat nequaquam signissta
batam Quidam enimstrepitum fuis setonitruus ad¬
struebant alii locutum eius angłm dis puta bant
Oplesoculis uerecaeca et cordedurissimi dequa pro¬
phetꝗns italocutus : isaias. Obcecauit oculos eorũ
etindurauit coreorum ut neui deantocilis et intel¬
legat᷑ corde et conuertantur et sanem eos
Neq enimtonitrus xp̃m aut apgelus creatura
suum generauit auctorem eui cła manti confi¬

Expanded text:
se demonstrans: pater, salua me de ista hora; sed propter hoc ueni in istam horam. pater, honorifica nomen tuum. nimium diuine locutus est et potenter, qui cum semet honorificari deposceret, patris nomen honorificandum esse signauit. Deus enim nomen est illi, quod pater et filius communi pariter maiestate possident indiuisum. uenit autem uox de caelo: et honorificaui et iterum honorificabo. quid apertius testimonio paternae professionis impleto? quid clarius caelestis est assertionis oraculo? tamen Iudaea gens perfida, quae pondus tantae ueritatis audiuerat, nequaquam signis ita batam. quidam enim strepitum fuisse tonitruus adstruebant, alii locutum eius angelum disputabant. o plebs oculis uere caeca et corde durissima, de qua prophetans ita locutus est Esaias: obcaecauit oculos eorum et indurauit cor eorum, uti ne uideant oculis et intellegant corde et conuertantur, et sanem eos. neque enim tonitruus Christum aut angelus creatura suum generauit auctorem, cui clamanti confi
Abbreviated transcription (Latin):
It a scribentis calamus ꝓficit in oculo legentis : et ad interiora cordis ꝑ uenit sensus dirigentis. si cut uerba instruentis
uaꝓ p̃t̃ beras sime pat᷑ nolite ipsum nobis negare : Inrigas alutiferi fonti s unda pestora praẽ paruitatis arentia
aitde his qui suam solent caelare sapientiam : tesaurus occutatis et sapientia abscondita. quaeutilitas inutrisq
sed magis dnõ dicente ꝑ ꝓphetam: Aperios tuum etego adimplebo illud: Aperiõstuum in sacratissimam spũ scõ
inspitante : beati iohannis euangelistȩ expositonem et uenerabiles scõrum patrum pande nobis sensus :¬
olligite multorum margaritas in spirita listhes auricubile et pasce exeo pauperes xp̃i : Nolinos ieiunas dimittere :

Expanded text:
audientis, ita scribentis calamus proficit in oculo legentis: et ad interiora cordis pervenit sensus dirigentis, sicut verba instruentis. audientis, ita scribentis calamus proficit in oculo legentis: et ad interiora cordis pervenit sensus dirigentis, sicut verba instruentis. Quapropter, beatissime Pater, nolite ipsum nobis negare. Irriga salutiferi  Al., salutaris fontis unda, pectora nostrae parvitatis arentia. ait de his qui suam solent celare sapientiam: Thesaurus occultatus, et sapientia abscondita, quae utilitas in utrisque ? Sed magis Domino dicente per Prophetam: Aperi os tuum, et ego adimplebo illud . Aperi confidenter os tuum in sacratissimam, Spiritu sancto inspirante, beati Joannis evangelistae expositionem, et venerabiles sanctorum Patrum pande nobis sensus. Collige multorum margaritas in spiritalis thesauri cubili, et pasce ex eo pauperes Christi. Noli nos jejunas dimittere,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphtica uoce signa uerat ad ꝓbare quia cortontritum et contribula
NERANDO PATRIFIOBIS QN ECVM SUMMO HONORE AM PLEC
Nostquã uenetande magisterali quid de melliflua scae scripturae arnitione urẽ sagacitati exponente hausimus : Ardebut
Dob it fitemur deditindiem desiderium huius sacratis simae lestonis inqua purificatiõẽ ani
grana qua eapostolicis fricate manib: atq: ꝑ eos fidelium epulis animarum apposita: Sed duo ualde nobis contraria cotidia no
magnam habentib: deuationem uestra longinquitas desiderio pero satis obsistit: Seduestram carissime doctor
dep̃camꝰ pietatem : penos litterarum tuarum solatio deseras : Poteriste i psumnobis quaerentib: ꝑ litcerarum officia
ostondere : ut intellegatur uoxtua. In archano cordis nostri de siderio Nam sicut loquentis lingua in auro

Expanded text:
m, quod prophetica uoce signauerat, approbaret, quia cor contritum et contribulatm, quod prophetica uoce signauerat, approbaret, quia cor contritum et contribulatnerando Patri nobisque cum summo honore  Al., sPostquam, venerande magister, aliquid de melliflua sanctae Scripturae cognitione, vestra sagacitate exponente, hausimus, ardebat nobis, ut fatemur, de die in diem desiderium hujus sacratissimae lectionis, in qua purificatio est angrana, quae apostolicis fricata manibus, atque per eos fidelium epulis animarum apposita sunt. Sed duo valde nobis contraria quotidiana magnam habentibus devotionem, vestra longinquitas desiderio nostro satis obsistit. Sed vestram, charissime doctor, deprecamur pietatem, ne nos litterarum tuarum solatio deseras. Poteris teipsum nobis quaerentibus per litterarum officia ostendere, ut intelligatur vox tua in arcano cordis nostri desiderio. Nam sicut loquentis lingua in aure
Abbreviated transcription (Latin):
tilismiraculi testimonium uulgatura quae fuit nascentis ianua dumuenis sec inmundum : Haec eẽt eius ⁊ uuntia dese¬
rentes infernum .XIII. Mox de inde conuiuio cumquibusdam uelut p̃teriens uiator interfuit atq: confraltione p
eorum sesensib: etoculis publicauit quiacumuerꝰ ipsesit panis illis luminibus. in notescet quos fides integior reserant
acdetergens ad agnitionem dñi gratiae claritati ꝑducit .XIIII. Erequenter a etiam diuersi stemporibus et mom̃tus
manifesta sesediscipulis ꝓuincuescentib: inopinus apparens nuno conbusti talegenus ergo miracula nonuulgari fadto
euidentius edocereres eẽ corporis dapesquas sedendo uidentib: a pprobauit illa sem̃bra nuno gerere quae piunꝑgos erutaitu¬
manerent obsetitis ad stins foribus in pius pacemcuncti s dedit salutatione sermomis ut afflicis laeuitiam ttibuens repens

Expanded text:
talis miraculi testimonium uulgatura, quae fuit nascentis ianua, dum uenisset in mundum, haec esset eius et nuntia desetalis miraculi testimonium uulgatura, quae fuit nascentis ianua, dum uenisset in mundum, haec esset eius et nuntia deserentis infernum. Mox deinde conuiuio cum quibusdam nelnt praeteriens uiator interfuit, atque confractione panis eorum se sensibus et oculis publicauit, quia. cum uerus ipse sit panis, illis luminibus innotescit, quos fides interior reserans ac detegens ad agnitionem Domini gratiae claritate perducit. frequenter etiam diuersis temporibus et momentis manifestum sese discipulis demonstrauit: nunc uescentibus inopinus apparens, nunc obusti euidentius edoceret res esse corporis dapes, quas edendo uidentibus approbauit illa se membra nunc gerere, quae nuper gesserat antmanerent, obseratis adstans foribus inprouisus, pacem cunctis dedit salutatione sermonis, ut afflictis laetitiam tribuens repensa
Abbreviated transcription (Latin):
corpus ille quimpiuo ꝓrius exiuit eqquid auit celerius aruit ratus decectum posse subduci quam ligatum siout inanebat
auferri cumsit mora furtis rapacib: inimica . potueritq: cautis et latenter ouinsuisq: corpus dñi uel am̃tis auferrim̃tta
iniquitas sibi habectamen istares gratiam figurati sonsus egregiam. dudeis et enim xpm spiritalit̃ constat ab latum quẽ pos
totamentis et corporis deuotione portam. Plango iudaetuos itaq: sacerdotes plangeministros et populum quȩ ꝓtantis deserta
flagitiis noniam tuba clangobasnoniuncta firma ueris ñ sacrificus ꝑfluerisouius spenamq uirtutis tibi tuba ꝑflabitur
cumregem uideas in temptum quisuncdus ultra i am dabitur cum ipsiu sunctus amiseris principatũ que uistima ferietur
cum uictima fuerit pastoripse mastatus. Discedat sinagoga proprio lamcolore fuscata xp̃o sibipul oram piueo decore
ut eclesiam .XII. Haec honore mariae p̃sentat et gloriã quecũ cla

Expanded text:
corpus ille, qui rapuit, prius exuit et nudauit, celerius arbitratus detectum posse subduci quam ligatum, sicut manebat, auferri, cum sit mora furtis rapacibus inimica potueritque cautius et latenter cum suis quoque Domini uelamentis auferri. mentita est iniquitas sibi. habet tamen ista res gratiam figurati sensus egregiam. Iudaeis etenim Christum spiritaliter constat ablatum, quem nos tota mentis et pectoris deuotione portamus. plange, Iudaea, tuos itaque sacerdotes, plange ministros et populum, quae pro tan-I tis deserta flagitiis non iam tuba gaudebis, non unctu firmaberis, non sacrificiis perfrueris. cuius spe namque uirtutis tibi tuba perflabitur, cum regem uideas interemptum? quis unctus ultra iam dabitur, cum ipsius unctus amiseris principatum? quae uictima ferietur, cum uictima fuerit pastor ipse mactatus? discedat synagoga proprio iam colore fuscata: Christus sibi pulchram niueo decore sociauit ecclesiam. haec honorem Mariae praesentat et gloriam, quae, Domi
Abbreviated transcription (Latin):
cuiu sungula nonp̃tio magna sed merito tantis sensoris claruit subfas cenobilior ponillius imperanti quimodicoqui xpm
sedereum cum patre moderatur imperium princeps. in principe sempiternium. EX PLICIT: INCI PLVNTCAPETLO

Expanded text:
cuius ungula non pretio magna, sed merito tanti sessoris claruit sub face nobilior, non illius impar antiqui, modico qui Ccuius ungula non pretio magna, sed merito tanti sessoris claruit sub face nobilior, non illius impar antiqui, modico qui Cto, qui sidereum cum Patre moderatur imperium princeps in principe sempiternum. LIBER QVINTVS.
Abbreviated transcription (Latin):
quetetius nun diturba s in numeras rediuiua faciet animationere sirgere : Igitur dnsutim perio sueuocisius samirabili
dixit exclamans Latare ueniforas manare pente formidine tartara patuere concussae in fernupeneitale õtremut
laeti lechaos ex puit. edex ꝓfundemortis ab sces sit animaq: suicor poris iterum febris infusa rupto monum̃ti tuta mineuiu
cemnitur cadauer adstare. Postq: iusta sollem pia postimpletam funeris sepulturam tamquam denuo fuerit edituset ereat ipse
sibi moriens et posthumus extiat et superftes abscessit. X .X .II. Utq dñs secularis ambitꝰ caduca contempnens dm̃ sese excelsis¬
simum magis lumilitate monstraret nop alii scur sibus qui pom ꝑ mortailis amor ostenditur quad rigiiuga celeritate subuestus
ne plicuit orbita sulca calte puluereum nec ardua frem̃ti sequiterga compr

Expanded text:
qui totius mundi turbas innumeras rediuiua faciet animatione resurgere. igitur Dominus ut. imperiosae uocis iussu mirabili qui totius mundi turbas innumeras rediuiua faciet animatione resurgere. igitur Dominus ut. imperiosae uocis iussu mirabili dixit exclamans: Lazare, prodi foras, magna repente formidine tartara patuere concussa, inferni penetrale contremuit, letale chaos expauit et lex profundae mortis abscessit; animaque sui corporis iterum fibris infusa rupto monumenti tutamine uiuum cernitur cadauer adstare. postque iusta sollemnia, post impletam funeris sepulturam, tamquam denuo fuerit editus et creatus, ipse sibi moriens et postumus extitit et superstes abscessit. Vtque Dominus saeoularis ambitus caduca contemnens Deum: sese celsissimum magis humilitate monstraret, non altis curribus, qui pompae mortalis amor ostenditur, quadriiuga celeritate subuectas iter explicuit orbita sulcante puluereum, nec ardua frementis equi terga compre
Abbreviated transcription (Latin):
quidin sticadocitant huius factimi racula. Cueca simus etepum ples fecib euecrett miserrime ꝑtenebras getui pecaliginis longi s erto
lata baptis matisrena scentis aperuit lumina darittis. X .XI. Behaniȩ de indesollicitis salita feris gressib: dementes aduenet
ubilatarus humana fineonditione sortitus sepulcrli sublapide quarte iacebat luci scur suiam fetiđ ouiustamulum dño ueniente colleste
fuban pioluti. getmnane flebat tuirba consistens fleuit etipse simulo m̃ps po ndĩpte sedcorporeꝰ quistigete s artus exanim is
qapartemoritarus fuerat hac dolebat. In penditnamq: lacrimas utamicus ostendit gloriam suae magestetis uids. Quid ad huc
mrdio noneredis. et tumaria quid in gemiscis quex pm̃ dubi a trebidatione contamini anunum possit ab inferis bominen su scitare

Expanded text:
quid mystica doceant huius facti miracula. caeca sumus etenim proles fetibus Euae creati miserrimae, per tenebras genuinae caliginis longis erroquid mystica doceant huius facti miracula. caeca sumus etenim proles fetibus Euae creati miserrimae, per tenebras genuinae caliginis longis errolota baptismatis, renascentis aperuit lumina claritatis. Bethaniam deinde sollicitns salutiferis greesibus clementer aduenerat, ubi Lazarus humana finem condicione sortitus sepulchrali sub lapide quartae iacebat lucis cursu iam fetidus. cuius ad tumulum Domino ueniente collectae flebant pio luctu germanae, flebat turba consistens, fleuit et ipse simul Omnipotens, non deita.te sed corpore, qui frigentes artus exanimis, qua parte moriturus fuerat, hac dolebat. impendit namquelacrimas ut amicus, ostendit gloriam suae maiestatis ut Deus. quid adhuc Martha non credis? et tu Maria quid ingemis ? quae Christum dubia trepidatione cunctamini, an unum possit ab inferis hominem suscitare,
Abbreviated transcription (Latin):
adquam pertenire nonmeruit . Xx. Haeetiam dñseregione discedens cecum conspicit naturalem qui mi serematris ȩ xutero lapsus ipse
miserior in lucem si neluce ꝑuenit . Tunc umani satorille principii mundiq: conditor atq fector operisui fabricam nonpas sunanere
minus. impletam speculari deficiente matheria luctum natarale selicet instram̃tum genarum claustris inliniens quodinhomiine minus
cẽ conspexbrat deut eribonus eẽ opifex gemens subpleuit peo prius tamenille sũp sita spectum quam dnũ p̃ceptus ammonitus siloesalu brem
uenisset adlatioem etticuscum sanguinei medicamtalam limiunda oculos abluis seinfus. MAoxitaq sunis exuultib atie
fulserunt tandem dignecons picere quemprorsus ignotum abuer ⁊ primit diem. Omi a sergo spiritaliter hatelegenteso portet aduertere

Expanded text:
ad quam peruenire non meruit. Hac etiam Dominus e regione discedens caecum conspicit naturalem, qui miserae matris ex utero lapsus ipse ad quam peruenire non meruit. Hac etiam Dominus e regione discedens caecum conspicit naturalem, qui miserae matris ex utero lapsus ipse miserior, in lucem sine luce peruenit. tunc humani sator ille principii mundique conditor atque perfector operis sui fabricam non passus manere minus impletam speculari deficiente materia, lutum, naturale scilicet instrumentum, genarum claustris inliniens quod in homine minus esse conspexerat, de ueteri bonus opifex caemento suppleuit. nec prius tamen ille sumpsit aspectum, quam Domini praeceptis ammonitus Siloae salubrem uenisset ad laticem et tutus consanguinei medicamento iam limi unda oculos abluisset infusa. mox itaque sanis ex uultibus acies gemellae fulserunt tandem dignae conspicere quem prorsus ignotum habuere primitus diem. omnes igitur spiritaliter haec legentes oportet aduertere,
Abbreviated transcription (Latin):
ore saluator sacrimenib resideret intemplo populum miseratus errantem inreltum tramitem amicauite monitione conuertens ecce
ducebatur abstracta magne multitudinis p̃ceps ad eum deformans adultera legitime consuetudinis instiato lapidum ictibus ob
exifteret quasceteris pihilhabebat pullus suo iudito purus nuentꝰ ÷ qui feriret in puram neo enim ex alterius oculos festucam quis au¬
deret euellere cum tabem sentiret in ꝓprio permanere : Mox igitur rapida seditionis incendio conscientiae fuit inundatio nerestinctum
acite confite sidoreus inuentuse accusa tortunc demens dm̃mitisq: sententia m
sed nuise rans poppuniuit reuersurum scilicet ad poenam silierteret adculpam. Namquis quis caniniritus in luuieq uomuit appetaet
relambit pec ueterem studet habere ueniam peo futuram. Hluius luera deꝑdens quam inaputer adque siuit illiusdamna sentiens

Expanded text:
ore Salnator sacri moenibus resideret templi, populum miseratus errantem in rectum tramitem amica nitae monitione conuertens, ecce ducebatur abstracta coetu magnae multitudinis praeceps ad eum deformis adultera legitimae consuetudinis instituto lapidum ictibus obrexisteret qui sceleris nihil haberet, nullus suo iudicio purus inuentus est qui feriret inpuram. nec enim ex alterius oculo festucam quis audebat euellere, cum trabem sciret in proprio permanere. mox igitur totum rabidae seditionis incendium conscientiae fugit inundatione restinctum, omnisque tacite confitendo reus inuentus est accusator. tunc clemens Domini mitisque sententia msed miserans non puniuit reuersuram scilicet ad poenam, si reuerteretur ad culpam. nam quisquis canini ritus inluuie quae uomuit appetit et relambit, nec ueterem studet habere ueniam nec futuram, huius lucra deperdens quam inaniter adquisiuit, illius damna sentiens
Abbreviated transcription (Latin):
nullum tanto munere potiturum ui siquigur gite ibũ xp̃i sub mersus undisanima fuerit noncor pore. XUIIII. Dumq patrioconan

Expanded text:
nullum tanto munere potiturum nisi qui gurgite Iesu Christi summersus undis spiritalibus anima fuerit, non corpore satiatus. Dumque patrio tonannullum tanto munere potiturum nisi qui gurgite Iesu Christi summersus undis spiritalibus anima fuerit, non corpore satiatus. Dumque patrio tonan
Abbreviated transcription (Latin):
in frastequamuiolenter in petras quod optaris et ad siduis ex corde p̃eibus congrgatis tamquam debitum exigas que
s sic mereris. Quic qui denim proqualitate difficileresdurior ab negar.
quens obtinet subplicantis nonquad aliquid dõ difficile sed quod magnitudo clausesit humanita s desperate sicut ille noctur nosilentio
qui pane cibidiutius negante postulans ab amico quia iure caritatis mereri norualuit auxilio uitꝰ in portunitatis extorset . XXIIII
guas undam desiderabat exiguam quaminateriem gerebateor poris epotandam luo mulier illius regionis indigena que ꝓfundo
latices hauriebat epiteo dummodicetunctitur munus atq: tribuere cognoscescens uoce ꝓpletica numero so ł alieno delucesui criminis
uita morattalia sibi dnm̃ fluenta largirior quorum numquam deficiente substantia deficeret abolendam ignorans prorsus ac nesciens

Expanded text:
infractae! quam uiolenter impetras quod optaris, et adsiduis ex corde precibus congregatis tamquam debitum exigas, quae postulas sic mereris! quicquid enim pro qualitate difficili res durior abnegarit, sola uotis simplicibus et honestis oratio frequens obtinet supplicantis, non quod aliquid Deo difficile, sed quod magnitudo causae sit humanitus desperatae. sicut ille, nocturno silentio qui panes sibi diutius negante postulans ab amico, quia iure caritatis mereri non ualuit, auxilio iutus inportunitatis extorsit. Samariguus, undam desiderabat exiguam, qua materiem gerebat corporis, epotandam. hic mulier illius regionis indigena, quae profundo latices hauriebat e puteo, dum modicae cunctatur munus aquae tribuere, cognoscens uoce prophetica numeroso uel alieno de coniuge sui criminis uitam, orat talia sibi Dominum fluenta largiri, quorum numquam deficiente substantia sitis deficeret abolenda, ignorans prorsus ac nesciens
Abbreviated transcription (Latin):
legitimum potes habere conuiuium . sed errordiaboli patius dominatur quite ad ulterina contaminatione corrũpt :
et fortas seutintellegentibus indicaret quinq: memoratos corporis sensus quinq uirorum nomine significari
ofe quinq carnales responsiones i sta mulier sextares ponsione pominaxpm̃: Nam primaeius responsio est
u cumsi siudaeus. quo modo a mebibere petis : Secunda : Ouẽ ne que in quo hau

Expanded text:
legitimum potes habere conjugium; sed error diaboli potius dominatur, qui te adulterina - contaminatione corrumpit. legitimum potes habere conjugium; sed error diaboli potius dominatur, qui te adulterina - contaminatione corrumpit. Et fortasse ut intelligentibus indicaret quinque memoratos corporis sensus quinque virorum nomine significari, post quinque carnales responsiones ista mulier sexta responsione nominat Christum; nam prima ejus responsio est: Tu cum sis Judaeus, quomodo a me bibere petis? Secunda: Domine, neque in quo hau
Abbreviated transcription (Latin):
ciꝰperait in coniugium. sed conplexu adulterinodiabolus obtinebat: Itaq illidñs dicit : Uidens eã eẽ carnalemĩ dest
carnalit̃ sapere : ad euocauirũ tuum : etueni huc : idẽ remouete ab affectione carnali in quanu nc constituta es :
Vnde nonpotes intellegerequaeloquor : Et uocaui rumtuum Idẽ sp̃s intellegentiae praesens esto : Estenimanimaȩ
qua si maritus quodã modo sp̃s hominis qui animalem affectionem tam quam coniugem regitñ ille sps sos qui cum
idẽ intentus et sepietate subicitdõ : Intellegit homoquaes piritalit̃ dicuntur : Cumaut̃ diaboli errortamquam
homo intellegere spiritalia si eum lux ueritatis inlustret : Ipsead sitcumlo quortibi ut spiritalem aquam possis acci¬
e : ec cumilla diceret non habeo iuirum. Beneinquit dixisti. quino

Expanded text:
acceperat in conjugium, sed complexu adulterino diabolus obtinebat. Itaque illi Dominus dicit, videns eam esse carnalem, id est, acceperat in conjugium, sed complexu adulterino diabolus obtinebat. Itaque illi Dominus dicit, videns eam esse carnalem, id est, carnaliter sapere: Vade, voca virum tuum, et veni huc. Id est, remove te ab affectione carnali, in qua nunc constituta es, unde non potes intelligere quae loquor: Et voca virum tuum, id est, spiritu intelligentiae praesens esto. Est enim animae quasi maritus quodammodo spiritus hominis, qui animalem affectionem tanquam conjugem regit: non ille Spiritus sancid est, intentus est et se pietate subjicit Deo, intelligit homo quae spiritaliter dicuntur; cum autem diaboli error, tanquam homo intelligere spiritalia, si eum lux veritatis illustret. Ipse adsit cum loquor tibi, ut spiritalem aquam possis accipere. Et cum illa diceret: Non habeo virum; Bene, inquit, dixisti. Quinq
Abbreviated transcription (Latin):
delestamur: Quarcus inore gustus dultia et amara sentit Et omniũ saporum habet ȩxamen : Quintus ꝑtotum
corpus tangendo diuidicat calida et frigida mallia etdura loenia et aspera : Et quic quid aliud ÷ quodtangendo
ialib quinq: sensibus: Prima hominis aetas imbuitur necessitate paturae mortalis
quaita postpeccatum primi hominis natisumus . Vt nondum redditaluce mentis carnalibus sensibus subditi
carnalem uitamsineulla ueritatis intellegentia transeimus : Tales necesseẽ . eẽ in fantes et pariulos pueros q̃ui
iumpos sunt acipererationem: Et quia natura les sunt isti sensus qui
contribuit : Ci maut̃ quisq uenerit ad eam aeta temcui uita possit capax eẽ rationis Siueritatem ftatim conp̃hen¬
derepotuerit: Noniam illis sensibus rectoribus utetur : sed habebituirumspm̃ rationalem cuisensus illos in famulatum

Expanded text:
delectamur; quartus in ore gustus, dulcia et amara sentit, et omnium saporum habet examen; quintus per totum delectamur; quartus in ore gustus, dulcia et amara sentit, et omnium saporum habet examen; quintus per totum corpus tangendo dijudicat calida et frigida, mollia et dura, lenia et aspera, et quidquid aliud est quod tangendo quinque prima hominis aetas imbuitur, necessitate naturae mortalis, qua ita post peccatum primi hominis nati sumus, ut nondum reddita luce mentis, carnalibus sensibus subditi, carnalem vitam sine ulla veritatis intelligentia transeamus. Tales necesse est esse infantes et parvulos pueros, qui nondum possunt accipere rationem. Et quia naturales sunt isti sensus, quicontribuit. Cum autem quisque venerit ad eam aetatem, ut jam possit capax esse rationis, si veritatem statim comprehendere potuerit, non jam illis sensibus rectoribus utetur; sed habebit virum, spiritum rationalem, cui sensus illos in famulatum
Abbreviated transcription (Latin):
iam non haberet : Cum adhucutiq: ipsis subdita uiueret :Deinde cumquinq: libri morsi uihil aliud quã x pm̃ p̃dicent:
ut ipseait : Sicrederetis morꝰsi: crederetis forsitan et mihi Illeenim
it ipseait : Sicrederetis morsi crederetis forsitan et mihi Illeenim deme scripsit quo modo potestintelsegr puoro
illis libris recedere hominem ut adxpm̃ transeat Cumille qui credit inxpm non relinquendos quinq: illos lbros une
sed spiritalit̃ intellegendos multobẽatius amplectatur : Estergo alius intellectus ut quinq: uiri intellegantur quinq:
corporis sensus : unus quu ÷ ad oculos ꝑtinet quolucem ista mui sibilem et quos libet colores. formasq cõrporum cerpuin
Al terẽ aurium : quo uocum etomnium sonorum momenta sentimus : Tertius narium : quouaria odorum siauititẽ

Expanded text:
jam non haberet, cum adhuc utique ipsis subdita viveret. Deinde cum quinque libri Moysi nihil aliud quam Christum praedicent, jam non haberet, cum adhuc utique ipsis subdita viveret. Deinde cum quinque libri Moysi nihil aliud quam Christum praedicent, sicut ipse ait, Si crederetis Moysi, crederetis forsitat ipse ait: Si crederetis Moysi, crederetis forsitan et mihi; ille enim de me scripsit , quomodo potest intelligi a quinque illis libris recedere hominem, ut ad Christum transeat; cum ille qui credit in Christum, non relinquendos quinque illos libros, sed spiritaliter intelligendos multo beatius amplectatur? Est ergo alius intellectus, ut quinque viri intelligantur quinque corporis sensus; unus, qui ad oculos pertinet, quo lucem istam visibilem, et quoslibet colores, formasque corporum cernimus; alter est aurium, quo vocum et omnium sonorum momenta sentimus; tertius narium, quo varia odorum suavitate
Abbreviated transcription (Latin):
Onẽ uda mihia quam hanc : ut neq sitiam neq ueniam huc haurire : Dicitei ihs uade uocauirũ tuum e tuonihuo
Eum sciret eam uirum uon habere . Curho dixerit quaeritur : Namq cummulier dexent: non habeo uirum. deiteubs
Benedixisti : non habes uirum: quinq: enim uiros habuisti : eq quinc quem habes nonẽ tuus uir: hocuere dxist dedenon¬
h aec carpalit᷑ accipienda ne huc ipsi adhuc mulieri samarita nat
non pulliaccipiunt: quod aut̃ dictum ÷ Etnunc quem habes popẽtuus uir. nocuere dixisti Deipsodnm̃ dixis set in¬
tellegunt ut iste sit sensus primo quinq: libi smorsi quasi quinq: uiri sseruisti : Nunc aut̃ quem habes id ÷ que maudis
quinq: librorũ copulatione tenebatur. potest mouerequomod o dicipotuerit Quinq uiros habuiftiqua sinunc eol

Expanded text:
omine, da mihi hanc aquam, ut neque sitiam, neque veniam huc haurire. Dicit ei Jesus: Vade, vocomine, da mihi hanc aquam, ut neque sitiam, neque veniam huc haurire. Dicit ei Jesus: Vade, vocCum sciret eam virum non habere, cur hoc dixerit, quaeritur, namque cum mulier dixit: Non habeo virum, dicit ei Jesus: Bene dixisti non habere te virum, quinque enim viros habuisti; et nuhaec carnaliter accipienda, ne huic ipsi adhuc mulieri Samaritanae snonnulli accipiunt. Quod autem dictum est: Et nunc quem habes, non est tuus vir, de se ipso Dominum dixisse intelligunt, ut iste sit sensus: Primo quinque libris Moysi, quasi quinque viris servisti; nunc autem quem habes, id est, quem auquinque librorum copulatione tenebatur, potest movere quomodo dici potuerit, Quinque viros habuisti, quasi nunc eos
Abbreviated transcription (Latin):
uiua e int̃p̃tatione : ita subicit : Hoc aut̃ dicebat inquit despũ quem accepturierant: hi qui in eum credituri erant
Nondum aut̃ erat sp̃sdatus quia ihs noridum fuerat clarificatus : Hacitaq: donum sp̃s scĩẽ : quod postsuamclarificationẽ
dedit ecelesiae sicut alia scriptura dicit: Ascendens dn altum captiuuam duxit captiuitatem. deditdona hominib:
besdare aquam uiuam. Num quidtumaiores patresia cob quidẽ nobi¬
et pecoraeius : Nunc uero laidñs exponit quid dixerit: Omnis inquid quibiberit deiqua istãsitiet ite rfiluei
Qui aut̃ bibent deaqua quam ego dedero: non sitiet in sempit̃tum: Sed aqua illa quam dedens fiet ineo fonsaque
salientis inuitam aet̃riã: Sed ad huc mulier prudentiam carpusam plectitur : Quidenimres ꝓoiditie s¬

Expanded text:
ivae interpretatione ita subjicit: Hoc autem dicebat, inquit, de Spiritu quem accepturi erant hi qui in eum credituri erant. ivae interpretatione ita subjicit: Hoc autem dicebat, inquit, de Spiritu quem accepturi erant hi qui in eum credituri erant. Nondum enim erat Spiritus datus, quia Jesus nondum fuerat clarificatus . Hoc itaque donum Spiritus sancti est, quod post suam clarificationem dedit Ecclesiae, sicut alia Script» mihi « habes » dare « aquam vivam? Nunquid tu major es patre noet pecora ejus. » Nunc vero jam Dominus exponit, quid dixerit. « Omnis, » inquit, « qui biberit ex aqua ista, sitiet iterum. Qui autem biberit de aqua quam salientis in vitam aeternam. Sed adhuc mulier prudentiam carnis amplectitur. Quid enim respondit? D
Abbreviated transcription (Latin):
patris. et ꝑficeret opus eius: sed carnalit̃ intellegens : Res pondit : Tucumsi siudaeus quo modo a mebibere
posciscumsim mulier samaritanas: non enĩ cautuntur iudȩi samaritanis : Cuid ñs nr̃t dixit : Si sscires donũ dĩ
tquisẽ quidicittibi damihibibere: tumagis petisses abeo ut dedis sectibi aquam uiuam: Et hinc eiostenderet
norsetalem aquam petisse qualem ipsa intellexerat: Sed quia ipsescitiebat fidem eius ẽidem sitiendi spm̃
etbibat : qui credit inme sicut dicit scriptura : Flumina deeius uentre fluent aqueuiuȩ : Consequenter omnino
quicrei dit ime inquit flumna de uentre eius fluent a quaeuiuae : Qui a primo credimus ut haec dona mereamur:
ergo flumina aquae uiuaequȩ illimulieri uolebat dare merces .ẽ. fid

Expanded text:
Patris, et perficeret opus ejus. Sed carnaliter intelligens respondit: Tu cum sis Judaeus, quomodo a me bibere Patris, et perficeret opus ejus. Sed carnaliter intelligens respondit: Tu cum sis Judaeus, quomodo a me bibere petis, cum sim mulier Samaritana? Non enim coutuntur Judaei Samaritanis. Cui Dominus noster dixit: Si scires donum Dei, et quis est qui dicit tibi, Da mihi bibere; tu magis petisses ab eo, et dedisset tibi aquam vivam: ut hinc ei ostenderet, non se talem aquam petisse, qualem ipsa intellexerat; sed quia ipse sitiebat fidem ejus, eidemque sitienti Spet bibat: qui credit in me, sicut dicit Scriptura, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae. Consequenter omnino. Qui credit, inquit, in me, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae: quia primo credimus, ut haec dona mereamur. Haec ergo flumina aquae vivae quae illi mulieri volebat dare, merces est fid
Abbreviated transcription (Latin):
Aumiliauit sefactus subditus: usq: ad mortem : Quam quam illud quod sedit. qm̃ solent sedere doctores possit:
ntellectu non humilitatis modestiam: Sed magistri demonstrare
pȩtentib: da reposse p̃dicauerit: sed scilicet sitiebat ds̃ mulieris illius fidem quaeqm̃ samaritana erat : ec soletat¬
iria idolatriae imaginem sustinere: Ipsi enim separati apopulga
seruierat. ad munim̃tum fidei xpi anȩ et incorruptae religionis adduceret : Nonenimẽ inquit sani sopꝰ medicus :
emerent : Dicunt ei Rabhimanduca: Illeaut̃ dixiteis: Ego habeo aescam manducare : quamuos nescitis :
Dicunt ergo discipulieiꝰ : ad alterutrum: Numquid aliquis eiattulit manducare. Dicit esihs : Cibus meus est
conuerteret : Qualisẽ ergo cibus eius talis et potus : Qua ꝓpt̃ hoc in illa muliere sitiebat ut faceret in eauoluntatem

Expanded text:
« Humiliavit semetipsum factus subditus usque ad mortem . » Quanquam illud quod sedit quoniam solent sedere doctores, possit alio « Humiliavit semetipsum factus subditus usque ad mortem . » Quanquam illud quod sedit quoniam solent sedere doctores, possit alio intellectu, non humilitatis modestiam, sed magistri demonstrare petentibus dare posse praedicaverit? Sed scilicet sitiebat Deus mulieris illius fidem, quoniam Samaritana erat, et solet Samaria idololatriae imaginem sustinere; ipsi enim separati a populo servierat, ad munimentum fidei Christianae et incorruptae religionis adduceret. Non enim est, inquit, sanis opus medicus, emerent, et dicunt ei: Rabbi, manduca. Ille autem dixit eis: Ego habeo escam manducare, quam vos nescitis. Dicunt ergo discipuli ejus ad alterutrum: Numquid aliquis attulit ei manducare? Dixit eis Jesus: Cibus meus est converteret? Qualis est ergo cibus ejus, talis et potus. Quapropter hoc in illa muliere sitiebat, ut faceret in ea voluntatem
Abbreviated transcription (Latin):
regnatrans ferret : Ergo nunc puteus ut dictũ ẽ mundihuius terrenum laborem eterroremtenebrosa ꝓfun
corrumpitur. Sed interior aut̃ renouatur dedie indiem: rectissime omñino qm̃ omnia uisibilia ad exteriorem
hominem ꝑtinent quibus xpi ana disciplina renuntiat : Hora sexta uenit dñs adputeum id ÷ mediodiȩ
Vndeiam incipit soliste uisibilis declinari In occasum: qm̃ et riobis uocatis axp̃o ad
nonquerens quaeuidentur : sedq: ñ uident᷑ : Qua e enim uident᷑ temporalia sunt : quaeaut̃ nuidentꝰ aetͥna sunt :
uodaut̃ fatigatiis uenit ad puteum infirmitatem caruis significit: quod sedit̃ humilita temi quia et in becillitatem
carnis ꝓuoł suscepit. Et homo hominibus tamhumilit̃ apparere dignatuse: De hac infirmitate carnis ꝓpheta

Expanded text:
regna transferret. Ergo nunc puteus, ut dictum est, mundi hujus terrenum laborem et errorem tenebrosa profunregna transferret. Ergo nunc puteus, ut dictum est, mundi hujus terrenum laborem et errorem tenebrosa profuncorrumpitur, sed interior renovatur de die in diem . » Rectissime omnino, quoniam omnia visibilia ad exteriorem hominem pertinent, quibus disciplina Christiana renuntiat. Hora sexta venit Dominus ad puteum, id est medio die unde jam incipit sol iste visibilis declinare in occasum. Quoniam nobis vocatis a Christonon quaerens quae videntur, sed quae non videntur. « Quae enim videntur, temporalia sunt; quae autem non videntur aeterna sunt . » Quod autem fatigatus venit ad puteum, infirmitatem carnis significat: quod sedit, humilitatem. Quia imbecillitatem carnis pro nobis suscepit, et homo hominibus tam humiliter apparere dignatus est. De hac infirmitate carnis propheta
Abbreviated transcription (Latin):
minus diligenter minusq: sobriae int̃p̃tando asserunt plerumq prosalute ꝑ nitiem et procognitione ueritatis er
resedis sea muliere sa maritapa potum petisse : et caetera quae in eodem loco discutienda: et ꝑtractanda dicuntur de
quast᷑ primũ tenendum ẽ : quod in omnibus scripturis summa uigilantia custo dirio portet : ut secundum fidem sit sacram̃ti
generis humanitam quam senectute ueteris hominis qui iubemur exui. ut induamur nouo qui scđm dm̃ creatus ẽ:
Nam sexta aetas senectus ẽ quo prima infantia : Secunda pueritia : Tertia : ad dlescentia : Quarta luuentus:
a grauitas: Neteris itaq: hominis uitaquȩ secundum carnem tem
aduenit ut moriente scilicet ueterem hominem. nouum in sẽ constitueret quem exũtum luto terreno. incaelestia

Expanded text:
minus diligenter minusque sobrie interpretando, asserunt plerumque pro salute perniciem, et pro cognitione veritatis erminus diligenter minusque sobrie interpretando, asserunt plerumque pro salute perniciem, et pro cognitione veritatis erresedisse, a muliere Samaritana potum petisse, et caetera quae in eodem loco Scripturarum discutienda et pertractanda dicuntur. De qua re id primum 500 tenendum est, quod in omnibus Scripturis summa vigilantia custodire oportet ut secundum fidem sit sacramentigeneris humani, tanquam senectute veteris hominis, quo jubemur exui, ut induamur novo qui secundum Deum creatus est . Nam sexta aetas senectus est, quoniam prima est infantia, secunda pueritia, tertia adolescentia, quarta juventus, quinta gravitas. Veteris itaque hominis vita, quae secundum carnem tempadvenit, ut moriente scilicet vetere homine, novum in se constitueret, quem exutum luto terreno in coelestia
Abbreviated transcription (Latin):
corda plenitudinẽ eius infusam: Sequitur. reliquid iudeam. et habuit ingalileam: Quidẽ reliquidiudeam
tabut ꝑ apostolos ingalileam : Idẽ inuolubilitatem huius mundi p̃cipiens a postolis. Itedocete om̃s gentes bapti
i quidem cumdixis set uenis sed nm̃ inciuitatẽ sa mariae quaedicit᷑ sichar iuxta predium quoꝗd dedit lacobfiliosuo¬
ioseph: in quo predioerat fonsia cob Ad didiihs inquit fatigatus Exitinere sedebatsu ꝑra puteum Quod sc̃siacob
io sephfilio suo dereliquerat: quod p̃dium nontam ioseph quam xp̃o arbitror derelictum cuius figura scsio seph
patriaroha portauit quem uere solad orat eo luna. et om̃s stelle benedicunt: ad hoc p̃dium idõuenit dñs. ut samaritans
qui ereditatem sibi patri archae isrł iundi care cupiebant. agnoscerent possessorem suum et conuerterentur
ad xpm qui legitimus patriarchae heresẽ factus : Dicitenĩ euangelista : Ih̃s aut̃ fatigatus exitinere. sedebat

Expanded text:
corda plenitudinem ejus infusam. Sequitur: Reliquit Judaeam, et abiit iterum in Galilaeam. Quid est, reliquit Judaeam, erunt? et abiit per apostolos in Galilaeam, id est, in volubilitatem hujus mundi, praecipiens apostolis: Ite, docete omnes gentes, baptiSiquidem cum dixisset, venisse Dominum in civitatem Samariae, quae dicitur Sichar, juxta praedium quod dedit Jacob JosJoseph, in quo praedio erat fons Jacob, addidit: Jesus, inquit, fatigatus ex itinere, sedebat sic supra puteum. Quod praedium sanctus Jacob Joseph filio suo dereliquerat, quod non tam Joseph quam Christo arbitror derelictum, cujus figuram sanctus Joseph patriarcha portabat, quem vere sol adorat, et luna, omnes stellae, benedicunt. Ad hoc praedium ideo venit Dominus, ut Samaritani, qui haereditatem sibi patriarchae Israel vendicare cupiebant, agnoscerent possessorem suum, et converterentur ad Christum, quia legitimus patriarchae haeres sit factus. Dicit enim evangelista: Jesus autem fatigatus ex itinere sedebat
Abbreviated transcription (Latin):
neglegenter p̃t̃ eundum ẽ : łrdria enim fortas seamorem scłi huius significat . Idẽ cupiditatem quas ibi homines
detenebrosa ꝓfunditate cuius imaginem puteus gerit hoc ÷. de t̃rena conuersatione hauriunt uoluntatem:
cepta iterum in ei appetitum in ardescant sicut deaqua illa quib
credens adiustitiã seda etiam ad salutem oreconfessura praedicatura quod eredidit : Dicitei mulier: Onẽ uideo q ꝓpha

Expanded text:
negligenter praetereundum est. Hydria enim fortasse amorem saeculi hujus significat, id est, cupiditatem, qua sibi homines negligenter praetereundum est. Hydria enim fortasse amorem saeculi hujus significat, id est, cupiditatem, qua sibi homines de tenebrosa profunditate, cujus imaginem puteus gerit, hoc est, de terrena conversatione hauriunt voluptatem: qua percepta iterum in ejus appetitum inardescant, sicut de aqua illa qui bcredens ad justitiam, sed etiam ad salutem professura, praedicatura credidit. Dicit ei mulier: Domine, video quia
Abbreviated transcription (Latin):
n edamihubane aquam. ut neq sitiam. neq ueniã hucaurire : Quarta nior habeo uirum. Quinta : Ui deo
quiduppheta estu: patres pri in monte hocado rauerunt: Namista responsio carpalis est : Carnalibus enim
datap suerat locusterrenis ubiorarent spiritales aut spũ et ueritate oraturos ũ dñs dixit quod postea quan
loutus ẽ sexta mulieris responsiox pm̃ fatetur omniũ istorum eẽ doctorem : Dicitenĩ scio. Qm̃messias uenit
quidicitũr xp̃s : cum uenerit ipse nobis ad nuntiabit omnia : sed ad huc erat quia eum quemuenturũ speratũenis se
uonuidet : Verum tamen miseri cordiadnĩ punc erroriste tamquam adulter expellitur : Dicitepim ei ihs̃:
ł gosum quitecum loquor. Quo audito illa non res pondit sed statim relicta hrdria si
utenangelium et dñ aduentum non tantum crederet sedaetiam p̃dicaret : Ne hoc quod relicta hr̃ dria discessit

Expanded text:
 da mihi hanc aquam ut neque sitiam, neque veniam huc haurire; quarta: Non habeo virum; quinta: Video quia propheta es: patres nostri in monte hoc adoraverunt , nam ista responsio carnalis est. Cadatus fuerat locus terrenus, ubi orarent: spirituales autem in spiritu et veritate oraturos Dominus dixit. Quod posteaquam locutus est, sexta mulieris responsio Christum fatetur omnium istorum esse doctorem: dicit enim, Scio quia Messias veniet, qui dicitur Christus: cum venerit, ipse nobis annuntiabit omnia. Sed adhuc errat, quia cum quem venturum sperat, venisse non videt. Verumtamen misericordia Domini nunc error iste tanquam adulter expellitur. Dicit enim ei Jesus: Ego sum qui tecum loquor. Quo audito illa non respondit, sed statim relicta hydria sua abiit in civitatem festinans, ut Evangelium et Domini adventum, non tantum crederet, sed etiam praedicaret. Nec hoc quod relicta hydria discessit,
Abbreviated transcription (Latin):
loquitur alia exemplo Quid aut̃ nobis hoc exemplo loquiturni siuuetiãcum resistere possumus irã su ꝑbientiũ
humilit̃ declinemus : FINIT LIB̃ . IIII.¬

Expanded text:
ctus Redemptor noster, alia nobis verbo loquitur, alia exemplo? Quid autem nobis hoc exemplo loquitur, nisi, ut etiam cum resistere possumus, iram superbientium ctus Redemptor noster, alia nobis verbo loquitur, alia exemplo? Quid autem nobis hoc exemplo loquitur, nisi, ut etiam cum resistere possumus, iram superbientium humiliter declinemus? » LIBER QUI
Abbreviated transcription (Latin):
Nonait ante abra hã ego fui. sed ante abrahã ego sum: Vnde et ad morꝰsendicitur: Egosũ qui sũ: Et dices filusi srł
quiẽ quimisit meaduas. Anteergo ł. postabra hã habuit qui et accedere potuit ꝑ exibitionẽ p̃sentiae et re¬
cedere ꝑ oussum uitae ueritas uero semꝑ eẽ habet quia ei quicquã nec prioretem pr̃ incipitur neo subsequenti¬
Ihs aut̃ absconditse et ex iuit detemplo: Mirum ualdeẽ fr̃i karissimi cur̃ ꝑsocutores suos dns sese abscondendo decli¬
erit. Qui si diuinitatis suae potentiã exercere uoluis set tacito fut
Et quantum poteratostendit. Et tam̃ hoc ad quoduenerat ꝑtulit : Hãcũ ꝑsecutoribi: suis seq rentib diceret
E gost̃ solahacuoceeorum suꝑbiã ꝑculit et om̃s int̃rã strauit: Qui ergo hoc in locꝯ patuit man̾lapidantiũ ñ se abs¬

Expanded text:
non ait: Ante Abraham ego fui, sed, ante Abraham ego sum. Unde et ad Moysen dicitur, Ego sum, qui sum: et Dices filiis, Israel, non ait: Ante Abraham ego fui, sed, ante Abraham ego sum. Unde et ad Moysen dicitur, Ego sum, qui sum: et Dices filiis, Israel, Qui est, misit me ad vos . Ante ergo vel post, Abraham habuit, qui et accedere potuit per exhibitionem praesentiae, et recedere per cursum vitae. Veritas vero semper esse habet, quia ei quidquam nec priore tempore incipitur, nec subsequenti termiJesus autem abscondit se, et exivit de templo. Mirum valde est, fratres charissimi, cur persecutores suos Dominus sese abscondendo declinaverit, qui si divinitatis suae potentiam exercere voluisset, tacito nutuet quantum poterat, ostendit, et tamen hoc, ad quod venerat, pertulit. Nam cum persecutoribus suis se quaerentibus diceret: Ego sum : sola
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ipsum aoꝵ nouis sent eiusfilium recopis sent Eg at isquit nsius cops quemill
erosimilis uobismendax : Ergo arrogantia p̃itauitatur ut ueritas relinquatur: Sed soio eum et sermonẽ eius seruo
monẽ patris tamquam filius loq batur. et ipseerat uerbum patris qͦui¬
sloq batur et ipseerat uerbum patris qͦuihominibus laq batur: Et rotandũ quo dudit
eos dñs a ꝑta sibi inpugnatione resistere . et tam̃ eis seiterata ñ desinit uocẽ p̃dicare dicens: Abra hã fatuit᷑ exuliautr
ut iuderet diem meũ etiudit etgaui susẽ : Tuno qui ppediem dñ abraham uidit cum in figuta sũ metrinitatistras
angelos ospiciorecepit. quib ꝓfecto susceptis sictribus quasi unolocutus ẽ . quia et sun ꝑsonis pumerustriniatis est
dicentes: Quinquaginta annos pondum habes. etabrahã uidisti: Quos benignȩ redep̃tor poster a carnissueis¬
tutu sub mouit et ad diuinitatis contẽp̃plationẽ trahit dioens: Am̃ am̃ dico uobi s antequam fieret abrahã : egosum

Expanded text:
enim ipsum cognovissent, ejus Filium recepissent. Ego autem, inquit, novi eum. quia non novi eum, ero similis vobis mendax. Ergo arrogantia non ita caveatur, ut veritas relinquatur. Sed scio eum, et sermonem ejus servo. Sermonem Patris tanquam Filius loquebatur; et ipse erat Verbum Patris, qusermo, et verbum patris, qui hominibus loquebatur. Et notandum, quod vidit eos Dominus aperta sibi impugnatione resistere, et tamen eis se iterata non desinit voce praedicare, dicens: Abraham pater vester exsultavit, ut videret diem meum, vidit et gavisus est. Tunc quippe diem Domini Abraham vidit, cum in figura summae trinitatis tres angelos hospitio recepit. Quibus profecto susceptis, sic tribus quasi uno locutus est. Quia et si in personis numerus trinitatis estnis suae intuitu submovet, et ad divinitatis contemplationem trahit, dicens: Amen, amen dico vobis, Antequam fieret Abraham, ego sum.