comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cem ꝙͣ p̾dicat miñte ñ seruat: edificii frõ¬
tem ht. s atriũ qñ frontẽ ñ ht̃. Siqͥs ele¬
mosinam indigentibꝰ largitur. ⁊ ꝑ hanc
fortasse incorde extollit᷑. nec ex caritate. ꝓ¬
xum inopie subueñ. s sese elatione tan¬
ta excollit: frontẽ quidẽ medificio osten¬
dit: s uixta frontẽ atriũ nõ fec̾. Siquis
illatas aꝓximo ꝯtumelias tolerat: ⁊ ma¬
la obiecta tacitꝰ portat: magna ẽ paciẽ¬
tia qm demonstrat. s si dolorẽ in corde
ñ habeat. si luctari ad tͣnquillitatẽ man¬
suetudins. ꝙ ipsum qͥ male excesserat
querat. Nam si pacientiã ext̾ius adhibẽ᷑:
intꝰ dolorẽ tenz. nec amat eũ que sustinz
ht quidẽ frontẽ in edificio. s añ frontem
atum nõ ht̃. qr is qui se angustie odiorĩ
subdidit. ꝓfecto caritatis latitudinẽ a¬
misit. Nam sic̃ in suꝑiori parte iã diximꝰ.
pacientia enĩuera ẽ: que ⁊ ipsiĩ amat ꝙ̃¬
portat. Nam tolerare ⁊ odisse. ñ ẽ uirtus

Expanded text:
dificii frontem habet, sed atrium ante frontem non habet. Si quis elemosynam indigentibus largitur, et per hanc fortasse in corde extollitur, nec ex charitate proximi inopiae subvenit, sed se elatione tacita extollit, frontem quidem in aedificio ostendit, sed juxta frontem atrium non fecit. Si quis illatas a proximo contumelias tolerat, et mala objecta tacitus portat, magna est patientia quam demonstrat, sed si dolorem in corde non habeat, si lucrari ad tranquillitatem mansuetudinis etiam ipsum qui male excesserat quaerat. Nam si patientiam exterius adhibens intus dolorem tenet, nec amat eum quem sustinet, habet quidem frontem in aedifatrium non habet: quia is qui se angustiae odiorum subdidit, profecto charitatis latitudinem amisit. Nam sicut in superiore parte jam diximus, patientia vera est, quae et ipsum amat portat; nam tol
Abbreviated transcription (Latin):
Porta qͥppe nr̃a: ẽ adicus ad regnũ. Et
dm̃ ac ꝓximũ ꝑfecte amare: iam adin¬
gressum regni ẽ tendere. In qñtum enĩ
quisq amat: in tantum ad ingressũ ꝓ¬
puqͣt. Inquantũ uͦ amare neglig̃: in
tantum ingredi recusat. qr nec studet
indere qd appetat. ẽ unc gͦ habemꝰ at̾ũ
porte. qñ ex latitudine caritatis ad suꝑnã¬

Expanded text:
stra quippe est aditus ad regnum: Et Deum ac proximum amare, jam ad ingressum regni est tendere. In quantum enim quisque amat, in tantum ad ingressum propinquat. In quantum vero amare negligit, in tantum ingredi recusat: quia nec studet videre quod appetit. Tunc ergo habemus atrium portae, quando ex latitudine charitatis ad su
Abbreviated transcription (Latin):
re erꝰ ⁊ ꝑsecutio placeat. ⁊ om̃is ꝓ eo afflic
bant. Ipsa qͦq angta porta porta amanti¬
b̾ lata fit. Ipse me dure sp̃ualit̾ currenti¬
bus: molles ⁊ plane fiunt. Dũ en imscit
aimꝰ se ꝓtp̃ralibꝰ doloribꝰ gaudia et̾na re¬
cipe: ⁊ ħ incipit qd̾ affligit᷑ amare. at̾um¬

Expanded text:
re ejus et persecutio placeat, et omnis pro eo afflictbant . Ipsa ergo angusta porta amantibus lata fit; ipsae viae durae spiritaliter currentibus molles et planae fiunt. Dum enim sciat animus se pro temporalibus doloribus gaudia aeterna recipere, et hoc incipit,
Abbreviated transcription (Latin):
sens. dext̾a uͦ: ẽ uita uentura. ꝙ recte ꝑ
cent᷑ariũ numerũ et̾ne uite ꝯtẽplatio de¬
signatur: qr cũ pꝰ triginta ac sexaginta
ad centesimũ numerũ ꝯputando pue¬
minꝰ. isdem centenariꝰ numerꝰ in dexte¬
ram tͣnsit. Fides atq oꝑatio: adh insini¬
stra ẽ: qr hic adhuc positi.⁊ credimus qd̾
se aĩmꝰ in ꝯtẽplatione et̾ne uite suspẽte

Expanded text:
sens, dextera vero est vita ventura. Et recte per centenarium numerum aeternae vitae contemplatio designatur, quia cum post triginta ac sexaginta ad centesimum numerum computando pervenimus, idem centenarius numerus in dexteram transit. Fides atque operatio adhuc in sinistra est, quia hic adhuc positi, et credimus quod se animus in contemplationem aeternae vitae
Abbreviated transcription (Latin):
frontẽ: atriũ porte undiq ꝑ circuitũ.
Sepͥe iã diximꝰ sanario num̾o ꝑfectionẽ
boni oꝑis designari. ñ illud sequentes qd̃
conati sũt huiꝰ secli sapientes astruere: di¬
centes. idcirco senariũ numerũ eẽ ꝑfectũ.
qr suo ordine numeratꝰ ꝑficit᷑. ut cum unꝰ.
duo. tres. dicunt᷑: senarius num̾us imple¬
atur. Uł qr intribꝰ partibꝰ diuidit᷑: i. sex¬
ta. t̾cia.⁊ dimidia. iudelic immno. duobꝰ.

Expanded text:
em atrium portae undique per circuitum. » Saepe jam diximus senario numero perfectionem boni operis designari: non illud sequentes, quod conati sunt hujus saeculi sapientes astruere, dicentes idcirco senarium numerum esse perfectum, quia suo ordine numeratus perficitur: ut cum unus, duo, tres, dicuntur, senarius numerus impleatur: vel quia in tribus partibus dividitur, id est sexta, tertia et dimidia, vide
Abbreviated transcription (Latin):
aboriosum ualde hoc opus ẽ: &
maxime occupato animo. atq ad
alia tendenti: s si sũt quibꝰ ꝓdc̃e uale¬
at: uoluntatẽ meã ꝓculdubio post po
uat: subsequenti hoc quarto uolumine

Expanded text:
aboriosum valde hoc opus est, et maxime occupato animo atque ad alia tendenti. Sed si sunt quibus prodesse valeat, voluntatem meam procul dubio postponcarnem vivat subsequenti hoc quarto volumine
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpria nec soli potuerunt. Ex ante acta gͦ
uita se quisq inuemiat. ne in appetitu se
culimins ymago cogitationis illudat. Qmͣ¬
uis plerumq in occupatione regiminis.
ipse quoq boni opis usus ꝑditur: qui in
tranquillitate tenebatur. quia quietoma

Expanded text:
propria nec soli potuerunt. Ex anteacta ergo propria nec soli potuerunt. Ex anteacta ergo vita se quisque inveniat, ne in appetitu se culminis imago cogitationis illudat. Quamvis plerumque in occupatione regiminis ipse quoque boni operis usus perditur, qui in tranquillitate tenebatur, quia quieto ma
Abbreviated transcription (Latin):
dat. Nam sepe sibi de se mens ipsa men¬
titur. ⁊ figit se de bono oꝑe amare qd̾ nõ
amat. de mundi aũt gła. non amare qd̾
amat. Que pͥncipari appetens. fit ad hoc
pauida cum querit: audax cũ ꝑuenerit.
uendens enum: ne nõ puemat trepidat.
S repente pueniens: uire sibi hoc debi¬
tum. ad quod ꝑuenerit putat. Cumq
ꝑcepti pͥncipatus officio ꝑfrui scłariter
ceꝑit. libent̾ obliuiscitur. Quicquid reli¬
giose cogitauit. Unde necesse ẽ. ut cum
cogitatio extrausũ ducitur. ꝓtimis mẽ¬
tis oculus ad oꝑa transacta reuocetur.
Ac penset quisq quid subiectus egerit: ⁊
repente recognouerie. si p̾latus bona a¬
gere que ꝓposuerit possit. Quia nequaꝙͣ
ualec inculmine humilitatẽ discere: qui
inimis positus: nõ desiit suꝑbire. Nescit
laudem cum suppetit fugere: qui ad hanc
didicit cum de eẽt anhelare. Nequaquã
auariciam potest uincere: quando ad ml¬
toꝵ sustentationẽ cenditur: is cui suffice̾

Expanded text:
dat. Nam saepe sibi de se mens ipsa mendat. Nam saepe sibi de se mens ipsa mentitur, et fingit se de bono opere amare quod non amat, de mundi autem gloria non amare quod amat: quae principari appetens, fit ad hoc pavida cum quaerit, audax cum pervenerit. Tendens enim, ne non perveniat trepidat; sed repente perveniens, jure sibi hoc debitum ad quod pervenerit putat. Cumque percepti principatus officio perfrui saeculariter coeperit, libenter obliviscitur quidquid religiose cogitavit. Unde necesse est ut cum cogitatio extra usum ducitur, protinus mentis oculus ad opera transacta revocetur; ac penset quisque quid subjectus egerit, et repente cognoscit si praelatus bona agere quae proposuerit possit, quia nequaquam valet in culmine humilitatem discere, qui in imis positus non desiit superbire. Nescit laudem cum suppetit fugere, qui ad hanc didicit cum deesset anhelare. Nequaquam vincere avaritiam potest, quando ad multorum sustentationem tenditur is cui sufficere
Abbreviated transcription (Latin):
plicia gramiora puenire. Tnde ipsum quoq
ep̃atus officium. boni oꝑis exp̾ssione diffi
est quiꝰ ep̃atun appetit: qui nõ ꝑ hunc bo¬
n oꝑis ministerium. s honoris głam q̃¬
nt. Sacrum quippe officium nõ solũ sed
diligit om̃ino. s nescit: qui ad culien re¬
giminis auelans. in occulta meditatione
cogitationis: ceteroꝵ subiectõne pascit᷑.
L.ude ꝓpria letatur: ad honorẽ cor ele¬
uat: rerum affluentiũ habundancia ex¬
ultat. Mundi ergo lucrum querit᷑ sub eiꝰ
honoris specie: quo mundi destrui lucra
debuerunt. Cumq mens humilitatis
culmẽ arriꝑe ad elationẽ cogitat: quod
foras appetit. intꝰ minuitat.
pastorale cupiunt: nõ nulla quoq bo¬
na oꝑa animo ꝓponunt. Et quaniuis ħ
elationis intentione appetant: oꝑacuros
cam̃ se magna ꝑtractant. Fitq ut. aliud
mmis intentio subp̾mat: ⁊ aliud tractã¬
cis animo suꝑficies cogitationis osten¬

Expanded text:
plicia graviora pervenire. Unde ipsum quoque plicia graviora pervenire. Unde ipsum quoque episcopatus officium boni operis expressione definest quia episcopatum non appetit, qui non per hunc boni operis ministerium, sed honoris gloriam quaerit. Sacrum quippe officium non solum non diligit omnino, sed nescit, qui ad culmen regiminis anhelans, in occulta meditatione cogitationis caeterorum subjectione pascitur, laude propria laetatur, ad honorem cor elevat, rerum affluentium abundantia exsultat. Mundi ergo lucrum quaeritur sub ejus honoris specie quo mundi destrui lucra debuerunt. Cumque mens humilitatis culmen arripere ad elationem cogitat, quod foris appetit, intus immutat. pastorale cupiunt, nonnulla quoque bona opera animo proponunt; et quamvis hoc elationis intentione appetant, operaturos tamen se magna pertractant; fitque ut aliud in imis intentio supprimat, aliud tractantis animo superficies cogitationis osten
Abbreviated transcription (Latin):
preesse concupiscunt: adusum sue li¬
bidiuuis instrumẽtum apli sermonis arri.¬
punt. Quo ait. Siquis ep̃atum deside¬
rat: bonũ opus desiderat. Qui tam̃ lau¬
dans desiderium: in pauorẽ uertit Pro¬
tinus qd̾ laudauit: cum repente subum¬
git. O portet aũt ep̃m irre p̾hensibilẽ esse
Cumq uirtutũ necessaria subsequenter
enumerat: que sit irrep̾hensibilitas ip̃a
manifestat. Et fauet gͦ desiderio: et t̾rec
ex p̾cepto. Ac si aꝑte dicat. Laudo quod
queritis: s p̾us discite quid queratis. ne
dum uos metipsos meriri negligitis: tan¬
to fedior ur̃a rep̾hensibilitas pare.it. qͣnco
⁊ a cunctis conspici in honoris arce festi¬
nat. Magnus enun regendi arͣfex fauo¬
ribꝰ impellit. terroribꝰ retrahit. I.t. audi¬
tores suos ⁊ descripto irrep̾hensibilitatis
culmine restringat a suꝑbia. ⁊ officium
martiru torm̃ta ducebatur. Tunc ergo¬
fuit laudabile ep̃atum querere: quando
ꝑ hunc quemq dubium nõ erat. ad sup¬

Expanded text:
praeesse concupiscunt, ad usum suae libidinis instrumentum Apostolici sermonis arripiunt, quo ait: Si quis episcopatum desiderat, bonum opus desiderat ; qui tamen laudans desiderium, in pavorem vertit protinus quod laudavit, cum repente subjungit: Oportet autem episcopum irreprehensibilem esse . Cumque virtutum necessaria subsequenter enumerat, quae sit irreprehensibilitas ipsa manifestat. Et favet ergo ex desiderio, et terret ex praecepto, ac si aperte dicat: Laudo quod quaeritis, sed prius discite quid quaeratis; ne dum vosmetipsos metiri negligitis, tanto foedior vestra reprehensibilitas appareat, quanto et a cunctis conspici in honoris arce festinat. 9 Magnus enim regendi artifex favoribus impellit, terroribus retrahit, ut auditores suos et descripto irreprehensibilitatis culmine restringat a superbia, et officium martyrii tormenta ducebatur. Tunc ergo laudabile fuit episcopatum quaerere, quando per hunc quemque dubium non erat ad sup
Abbreviated transcription (Latin):
tus nec qͣsiuir obuirgans qr domꝰ exasꝑ¬
Que indelic u̾ba. si ꝑticipe exposicionis
ordinẽ sequam. ꝓpha in domo sua uncula
suscipit ⁊ liguat᷑. qr inextremis cũ iudea
credid̾it: gĩissimas antixp̃i tp̃re ꝑsecutio¬
nes senciet. ita ut p̾dicationes erꝰ ministͥ
iniquitatis ñ recipiant: s resistendo hos
uincul doloꝵ p̾mant. Et inmedio eoꝵ nõ
dũ lingua bonoꝵ ligata tribulationibꝰ tac.
Erunt et enuim tũc multi ex udeis in fideli¬
bꝰ qui eosdẽ ipsos qui ex iudeis crediderĩt.
ꝑsequẽtur. Ieñ notandũ ẽ qd hic qͣr dicit᷑.
qr indomo sua uincła ꝓpħa sustineat: ut

Expanded text:
 domus exaspQuae videlicet verba si per typicae expositionis ordinem sequimur, propheta in domo sua vincula suscipit et ligatur, quia in extremis, cum Judaea crediderit, gravissimas Antichristi tempore persecutiones sentit, ita ut praedicationes ejus ministri iniquitatis non recipiant, sed resistendo has vinculis dolorum premant. Et in medio eorum non dum lingua bonorum ligata tribulationibus tacet. Erunt etenim tunc multi ex Judaeis infidelibus qui eosdem ipsos qui ex Judaeis crediderint persequentur. Unde notandum est quod hic quoque dicitur, quia in domo sua vincula propheta sus
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ nos adiuuante diuina gr̃a int̾nsecꝰ cus
nob sũt: qr sortem bitudins ꝑdiderũt. ne
nob melationẽ subripiant. sollicitudine
cauta circũspicimꝰ: soli habemus aquas
ẽ. Alieni insurcexerunt inme ⁊ fortes q̃¬
sierunt aam meã. Aq̃s gͦ ⁊ in plateis di

Expanded text:
us ni sunt, quia sortem beatitudinis perdiderunt, ne nobis in elatione subripiant, sollicitudine cauta circumspicimus, soli habemus aquas,est: Alieni insurrexerunt in me, et fortes quaesierunt animam meam . Aquas ergo et in pla
Abbreviated transcription (Latin):
patris incarnatꝰ ac mortuis resurrexisse
atq ad celos ascendisse ñ credebat᷑: sic̃ ꝑ
sacre septure pagnias p̾dicat᷑: nimirum
ap̃ cos ꝓphetia ligata erat. que suta ut
dicta ẽ: in eoꝵ intellectum decurreret. qͣ
pellit᷑. Uoñ ⁊ hic subdit᷑. Linguã tuã adħe¬
reseere faciam palato tuo.⁊ eris mutꝰ ⁊ qͣsi
uir obuirgãs qr domꝰ exasꝑans ẽ. S quia
henoch ⁊ helia p̾dicantibꝰ. multi ex his q̃
tunc ex uideis minfidelitate remanserãt.
ad cognitionẽ ueritatis redeunt. sic̃ de eo
om̃ia. qui ut̾q ꝑ zachariã due oliue: et ꝑ
iohm duo candelabra nominant᷑: recte ħ
ds̃. Tunc enĩ uelut in extremo os ꝓphete
apit̾: cum inp̾dicatione enoch ⁊ helie iu¬
deis ad fidem redeuntib:. ꝓphetia sacrielo

Expanded text:
isse atque ad coelos ascendisse non creditur, sicut per sacrae Scripturae paginas praedicatur, nimirum apud Judaeos prophetia ligata erit. Quae si ita ut dicta est in eorum intellectum decurreret, quapellitur. Unde et hic subditur: Et linguam tuam adhaerescere faciam palato tuo, et eris mutus, nec quasi vir objurgans, quia domus exasperans est. Sed quia, Enoch et Elia praedicante, multi ex his qui tunc ex Judaeis in infidelitate remanserint ad cognitionem veritatis redeunt, sicut de eoomnia , qui utrique per Zachariam duae olivae , et per Joannem duo candelabra nominantur , recte hic . 9. Tunc enim velut in extremo os prophetae aperitur, cum in praedicatione Enoch et Eliae a Judaeis ad fidem redeuntibus prophetia sacri eloquii
Abbreviated transcription (Latin):
conscientia figurat᷑. Et qr cum m̃te mor¬
tui inuiciis iacemꝰ: in caruis delectatione
quiescimus in firmi portam᷑ in lecto. Cum
uͦ sanati m̃te fuerimus ut iã ampliꝰ sanã¬
dis carnis uicus resistamꝰ: necesse ẽ ut tẽp¬
tatioñ contumelias de nr̃a carne tolerem.
igo itaq ad saliite seducto p̾cipit᷑. colleg̾¬
batum tuũ .i. porta lectum tuũ in quo por
tatus es: qr necesse ẽ ut sanatꝰ quisq pot
contumelias carnis in qͣs prius iacebat egro¬
tus. Quid ẽ gͦ dicere tolle grabatũ tuũ ⁊ ua¬
de indomũ tuã. nͥ porta temptationes car¬
nis in quibꝰ actenus iacuisti. ac reu̾entere
ad consciensciã tuam ut uideas que fecisti:¬
Ropha gͥ post campum lxxxi¬
in domo meludi p̾cipit᷑. ut p̾dicator
ad conscientiã redeat. seq ipsum subtili ex¬
aminatione discutiat. ne de his que foris p̾¬
dicat. aliqͥd ipse ap̃ se int̾nsecꝰ transitorie:

Expanded text:
conscientia figuratur. Et quia cum mente morconscientia figuratur. Et quia cum mente mortui in vitiis jacemus, in carnis delectatione quiescimus, infirmi portamur in lecto. Cum vero sanati mente fuerimus, ut jam pulsantibus carnis vitiis resistamus, necesse est, ut tentationum contumelias de nostra carne toleremus. Aegro itaque ad salutem reducto praecipitur, « Tolle grabatum tuum, » id est, porta lectum, itatus es; quia necesse est ut sanatus quisque portet contumelias carnis in qua prius jacebat aegrotus. Quid est ergo dicere: Tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam; nisi porta tentationes carnis in quibus hactenus jacuisti, ac revertere ad conscientiam tuam, ut videas quae fecistiPropheta itaque post campum in domo includi praecipitur, ut praedicator ad conscientiam redeat, seque ipsum subtili examinatione discutiat, ne de his quae foris praedicat aliquid ipse apud se intrinsecus transitoriae
Abbreviated transcription (Latin):
eos extͣ se positos corrigit: atq ab iniqui¬
tate compesc̃. loquendo ad campũ ex̃. ibi
ex amore ꝓximoꝵ tendit: Foras uͦ exeundo
in altum uisionis ducit᷑. qr unde inalienis
cordibꝰ ignorantie cecitatẽ. minist̾i̾o sue:
locutionis illuminat: in eum suꝑna grã
in altiori intelligentia exaltat. S qr semꝑ
p̾dicator deb adm̃tem recurrere: humilita¬
tem atq mundiciã int̾nsecꝰ custodire: pꝰt
agnoscat. Si enim aut hoc qd̃ loquitur
minime custodit: aut de his que loquit᷑
tp̃ralẽ głam requirit. loquendo quidẽ ad
campũ exit s nõ cogitando semetipsũ ad
domũ redire contempnit. Accepto .ni. sp̃u
discutienda m̃tis nr̃e secreta reuocam᷑. ut
ap̃ semetipsum ind̾o aĩmꝰ quiescat. ⁊ non
iam ꝑ ext̾iores concupiscentias in apetitu
laudis ⁊ gle cogitationis mobilitate discur¬
rat. De hac domo cordis cuidam sanato ꝑ
semetipsam u̾itas dic̃. Tolle grabatũ tuũ
⁊ uade indomũ tuã. ꝑ grabatum tuũ car

Expanded text:
os extra se positos corrigit, atque ab iniquitate compescit, loquendo ad campum exit? Ibiex amore proximorum tendit. Foras ergo eundo in altum visione ducitur, quia unde in alienis cordibus ignorantiae caecitatem ministerio suae locutionis illuminat, inde eum superna gratia in altiore intelligentia exaltat. Sed quia semper praedicator debet ad mentem recurrere, humilitatem atque munditiam intrinsecus custodire, post agnoscat. Si enim aut hoc quod loquitur minime custodit, aut de his quae loquitur temporalem gloriam requirit, loquendo quidem ad campum exit, sed non cogitando semetipsum ad domum redire contemnit. Accepto etenim spidiscutienda mentis nostrae secreta revocamur, ut apud seipsum in Deo animus quiescat, et non jam per exteriores laudis et gloriae, cogitationis mobilitate discurrat. De hac domo cordis cuidam sanato per semetipsam Veritas dicit: « Tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam. » Per grabatum quippe,
Abbreviated transcription (Latin):
tue. Q uid ẽ qd̾ de medio ifrłitici ppłi ꝓph̃a
ad campũ educit᷑. atq addomũ pꝰea de cã¬
po reuocat᷑: nͥ qd̃ p̾dicationis gr̃a. auidaico
ppło ablata in latitudine gentilitatis spar¬
saẽ: S tñ infine mundi dũ uidei ad fidem
redeunt. qͣsi ad domũ ꝓpha reducit᷑. ut ĩ su¬
o ppło rursꝰ p̾dicatio in habitet. q̃ mͦ uł in
campo. ita in diu̾sis gentibꝰ fulget. Scͥptũ
quippe ẽ. Donec plenitudo gentiũ intro¬
iret: ⁊ sic om̃is isrł̾ saluus fieret. Ꝙ et ꝓ
pħam aliũ dr̃. Si fuerit numerus filioꝵ
isrł qͣsi arena maris: beliq̾e salue fient. Ex¬
eat gͦ ꝓpħa de medio ppłi ad campũ: de cã¬
po redeat ad domũ. ut ⁊ p̾dicatio que uide
e facta ẽ: egrediat᷑ ingente. ⁊ repletis fite
gentibꝰ: recipiat uidea sp̃ualis doctrine
dona que amisit. Includi aut ꝓph̾a in ie
gentibꝰ que mninfidelitate remanserant.
plebᷤ ꝯu̾sa uideoꝵ. duris ꝑsecutionibꝰ angꝰ¬

Expanded text:
pheta ad campum educitur, atque ad domum postea de campo revocatur, nisi quod praedicationis gratia a Judaico populo ablata, in latitudine gentilitatis sparsa est? Sed tamen in fine mundi dum Judredeunt, quasi ad domum propheta reducetur, ut in suo populo rursus praedicatio inhabitet, quae modo velut in campo ita in diversis gentibus fulget: Scriptum quippe est: « Donec plenitudo gentium introiret, tunc omnis Israel sm dicitur: Si fuerit numerus filiorum Israel quasi arena maris, reliquiae salvae fient . Exeat ergo propheta de medio populi ad campum, de campo redeat ad domum, ut praedicatio quae Judaeae 1295 facta est, egrediatur ad gentes, et repletis fide, gentibus, recipiat Judaea spiritalis doctrinae dona, quae amisit. Includi autem propheta igentibus quae in infidelitate remanserint plebs conversa Judaeorum duris persecutionibus angu
Abbreviated transcription (Latin):
statũ rigiditatis ⁊ suꝑbie ñ habemus. op̃ts
d̾s ꝑ suũ nos sp̃m leuat. ⁊ suꝑ pedes nr̃os
statuit: ut qui humilit̾ ap̃ nos ex infirmi¬
tatis nr̃e cognitione iacuimꝰ ⁊ iacemꝰ. in bo¬
no pꝰ oꝑe qͣsi sup pedes ex rectitudĩe ste¬
mus. Qd cur in campo de ꝓpħa agit᷑. nͥ ut
specialit̾ designet᷑. qr ꝙ̃ electis gentiũ. sp̃s
sc̃s dandus eẽt: qui eos quos assumeret. ⁊
pͥꝰ a suꝑbie sue statu deiceret. ⁊ pꝰmodum
suꝑ pedes suos.i. suꝑ bona oꝑa solidaret ⁊

Expanded text:
statum rigiditatis et superbiae non habemus, omnipotens Deus per suum nos spiritum levat, et super pedes nostros statuit, ut qui humiliter apud nos ex infirmitatis nostrae cogitatione jacuimus et jacemus, in bono post opere quasi super pedes ex rectitudine stemus. Quod cur in campo de propheta agitur, nisi ut specialiter designetur quia etiam electis gentium Spiritus sanctus dandus esset, qui eos quos assumeret, et prius a superbiae suae statu dejiceret, et postmodum super pedes suos, id est super bona opera solidaret?
Abbreviated transcription (Latin):
ERUata ueRitate
istorie diumna eloquia a
nant. qͣs aꝑto sermone ñ
indicant. Ex tp̃re ⁊ enĩ
sic̾ p̾dicante uideis dño
erat. Int̾ illa mist̾i̾a enim que u̾itas loque¬
batur. quid cause fuit ut nom̃ hiemis adde
dcoꝵ corda remanebant. Aliqñ uͦ ex loco sic̃
carnali isrlitico ppło. descendente de monte
locutꝰ ẽ. ut ex locis idelicz monstraret᷑. qr
⁊ illis tanꝙͣ carnalibꝰ mandata minima da¬
bant᷑ inualle t̾r̾arum. ⁊ isti tanꝙͣ sp̃nales ⁊
sci inmonte mandata celestia audiret. q̃tinꝰ
aꝑte monstraret᷑. qd̾ ascendentes corde ad
celestia infima mundi relinquerẽt. ⁊ in
m̃tis culmine starẽt. Und̾ nunc iezechi¬
el ꝓpħa ꝙ iubente dño in locis egerit des¬
cribit: ut ꝑ locoꝵ qͣlitates indicet ꝙ ĩ pos¬
terum de ꝓphetie misteriis requiratꝰ. Ec¬

Expanded text:
ervata veritate historiae, divina eloquia alnant, quas aperto sermone non indicant. Ex tempore etenim, sicut praedicante Judaeis Domino erat . Inter illa enim mysteria quae Veritas loquebatur quid causae fuit ut nomen hiemis adderdaeorum corda remanebant. Aliquando vero ex loco, sicut carnali Israelitico populo, descendente de monte locutus est , ut ex locis videlicet monstraretur quia et illis tanquam carnalibus mandata minima dabantur in valle terrarum, et isti tanquam spiritales et sancti in monte mandata coelestia audirent, quatenus aperte monstraretur quod ascendentes corde ad coelestia infima mundi relinquerent, et in mentis culmine starent. Unde nunc Ezechiel propheta quid jubente Deo in locis egerit describit, ut per locorum qualitates indicet quid in posterum de prophetiae mysteriis sequeretur. Ec
Abbreviated transcription (Latin):
care posse iram uidicis creditur. si hanc
ipse ex ꝓprio reatu mereat᷑. Cunctienim
liquide nouimus: quia cum is qui displi¬
cec. ad int̾cedendũ mutitur: irati animuꝰ
ad det̾iora ꝓuocatur. qui gͦ adhuc deside¬
rus terrenis astringitur: caueat ne distrie¬
ti iram uidicis grauiꝰ accendẽs. dũ loco
delectatur gle: fiat subditis auctor rume
regiminis assumere audeat: si adhuc in
se uicium dampnabilit̾ regnat. Ne isquẽ
crimen de prauat ꝓpͥum: int̾cessor fieri ap¬
petat ꝓculpis alioꝵ.

Expanded text:
care posse iram creditur, hanc care posse iram creditur, hanc ipse ex proprio reatu mereatur . Cuncti enim liquido novimus, quia cum is qui displicet ad intercedendum mittitur, irati animus ad deteriora provocatur. Qui ergo adhuc desideriis terrenis astringitur, caveat ne districti iram judicis gravius accendens, dum loco delectatur gloriae, fiat subditis auctor ruinaregiminis assumere audeat, si adhuc in se vitium damnabiliter regnat, ne is quem crimen depravat proprium, intercessor fieri appetat pro culpis aliorum.
Abbreviated transcription (Latin):
fectibꝰ letatur. Qui ita se imitabilẽ cete¬
ris incunctis que agit insinuat: ut int̾
cos nõ habeat qd̃ saltem de transactis e¬
rubescat. Qui sic studet uiuere. ut proxi¬
moꝵ quoq corda arẽtia. doctrine uale¬
at fluentis irrgare. qui orationis usu iã
⁊ exꝑim̃to didicit: qd obtinere a dño que
poposcerit possit. Cui ꝓfecto uoce dĩuca
iam quasi specialit̾ dicit᷑. ad huc loquen¬
te te dicam: eoce assum. Si enim fortasse
quis ueniat ꝓse ad int̾cedendum nos. ap̃
potentẽ quẽ piamiuirũ qui sibi iratus ẽ.
mus. Ad int̾cedendum uenire nõ possu¬
mus: quia familiaritatis ei noticiã nõ
habemus. Si ergo homo apud hominẽ.
de quo minime p̾sumit. fieri int̾cessor eru¬
bescit. Qua mente a pd̾ dumi int̾cessionis lo¬
cum᷑ ppło arripit. qui familiarẽ se eius gr̃e
palus ueniam postulat. qui utrũ sibi sit
placatus ignorat: Qua inre est adhuc a¬
liud sollicitius formidandum: ne qui pla¬

Expanded text:
rovectibus laetatur. Qui ita se imitabilem caeterovectibus laetatur. Qui ita se imitabilem caeteris in cunctis quae agit insinuat, ut inter eos non habeat quod saltem de transactis erubescat. Qui sic studet vivere, ut proximorum quoque corda arentia doctrinae valeat fluentis irrigare. Qui orationis usu et experimento jam didicit, quod obtinere a Domino quae poposcerit, possit, cui per effectus vocem jam quasi specialiter dicitur: Adhuc loquente te, dicam, Ecce adsum . Si enim fortasse quis veniat, ut pro se ad intercedendum nos apud potentem quempiam virum, qui sibi iratus, nobmus: Ad intercedendum venire non possumus, quia familiaritatis ejus notitiam non habemus. Si ergo homo apud hominem de quo minime praesumit fieri intercessor erubescit, qua mente apud Deum intercessionis locum pro populo arripit, qui familiarem se ejus gratialiis veniam postulat, qui utrum sibi sit placatus ignorat? Qua in re adhuc aliud est sollicitius formidandum, ne qui pla
Abbreviated transcription (Latin):
quoq est: quia cum causã popli electus
p̾sul suscipit.: quasi ad egrum medicꝰ acce¬
dit. Si ergo adhuc eius in ope passiones
uiuunt: qua p̾sumptione ꝑcussũ mede¬
ri ꝓperac. qui in facie uulnus portat:
om̃ibus debet ad exemplũ iuuẽdi ꝑtra¬
hi: qui cunctis carnis passionibꝰ moriens.
iam spͣaliter uiuit. qui ꝓsꝑa mund̾ꝰ post¬
posuit: qui nulla adu̾sa ꝑtimescit: qui
sola int̾na desid̾at. Cuiꝰ intentioni bene
ꝯgruens. nec om̃ino ꝑimbecillitatẽ corpꝰ.
nec ualde ꝑ ꝯtumeliam repugnat ł sp̃s.
Qui ad aliena cupienda nõ ducit᷑: s ꝓp̾a
largitur. Qui ꝑ pietatis uiscera cicius
adignoscendũ flectitur: s nunquã plꝰ
quam decet ignoscẽs. ab arce rectitudĩs
inclinatur. Qui nuilla illicita ꝑpetrat:
s ꝑpetrata abaliis ut ꝓpria deplorat. qͥ
exaffectu cordis: aliene infirmitati cõpa¬
titur. Sicq in bonis ꝓximi. sic̃ insuis ꝓ¬

Expanded text:
quoque est, quia cum causam populi electus quoque est, quia cum causam populi electus praesul suscipit, quasi ad aegrum medicus accedit. Si ergo adhuc in ejus opere passiones vivunt, qua praesumptione percussum mederi properat, qui in facie vulnus portat? omnibus debet ad exemplum vivendi pertrahi, qui cunctis carnis passionibus moriens jam spiritaliter vivit, qui prospera mundi postposuit, qui nulla adversa pertimescit, qui sola interna desiderat. Cujus intentioni bene congruens, nec omnino per imbecillitatem corpus, nec valde per contumeliam repugnat spiritus. Qui ad aliena cupienda non ducitur, sed propria largitur. Qui per pietatis viscera citius ad ignoscendum flectitur, sed nunquam plus quam deceat ignoscens, ab arce rectitudinis inclinatur. Qui nulla illicita perpetrat, sed perpetrata ab aliis ut propria deplorat. Qui ex affectu cordis alienae infirmitati compatitur, sicque in bonis proximi sicut in suis p
Abbreviated transcription (Latin):
ri recte nauem ⁊ imperitus nauta dirigit:
turbatis aũt tempestatis fluctibꝰ. ꝙ iam
peritus se nauta confundit. Quid namq
est potestas culminis. nisi tempestas mẽ¬
tis: In qua cogitationum semꝑ ꝓcellaͤna¬
uis cordis quatitur. huc illucq incessan¬
ter impellitur. ut ꝑ repentinos excessus
oris ⁊ opis. quasi pobuiantia saxa frãga¬
tur. Inter hec itaq quid sequendum est.
quid tenendum: nisi ut uirtutibꝰ pollẽs.
coactus ad regimen ueniat. uirtutibusq
uacius. ne s coactus accedat: Ille si om̃i¬
no renititur: caueat ne acceptam peccu¬
niam in sudario ligans: de eus occultati¬
one udicetur. Pecuniam quippe insud a¬
rio ligare est: ꝑcepta dona sub ocio lenti
torporis abscondere. Ac contra iste cũ re¬
gien appetit. acltendac ne ꝑ exemplũ
praui oꝑis: phariseoꝵ more. ad ingressũ
regni tendentibꝰ obstaculum fiat. Qui
iuxta magistri uocem ne ipsi intrant: nec
alios intrare pmittunt. Cui considand̃

Expanded text:
ri recte 10 navem et imperitus dirigit; turbato autem tempestatis fluctibus, etiam peritus se nauta confundit. Quid namque est potestas culminis, nisi tempestas mentis? In qua semper cogitationum procellis navis cordis quatitur, huc illucque incessanter impellitur, ut per repentinos excessus oris et operis quasi per obviantia saxa frangatur. Inter haec itaque quid sequendum est, quid tenendum, nisi ut virtutibus pollens coactus ad regimen veniat, virtutibus vacuus nec coactus accedat? Ille si omnino renititur, caveat ne acceptam pecuniam in sudarium ligans, de ejus occultatione judicetur . Pecuniam quippe in sudario ligare, est percepta dona sub otio lenti torporis abscondere. At contra, iste cum regimen appetit, attendat ne per exemplum pravi operis, Pharisaeorum more, ad ingressum regni tendentibus obstaculum fiat: qui juxta Magistri vocem nec ipsi intrant, nec alios intrare permittunt. Cui considerandum
Abbreviated transcription (Latin):
trauit ꝑ penitẽtiam declinãs. ad dñm
se moꝑe. in locutioẽ. atq in cogitatione
conu̾cit. Qs dimiite̾ ieiunos indomũ su¬
am dñs ñ uult. ne deficiant inuia. quia
uidelicz conu̾si pccores inp̾sentis uite ui¬
a deficiunt: si in sua conscientia sine doc¬
t̾ne scẽ pabulo dimiitant᷑. Ilłgͦ lacessen¬
tur huiꝰ peg̾natioĩs itinere. pascendi st̃
sac amonitioe. Nalde aũt pensanda ẽ
pia sententia q̃ ꝓcessit e ore u̾itatis qua

Expanded text:
num se in opere, in locutione, atque in cogitatione convertit. Quos dimittere jejunos in domum suam Dominus non vult, ne deficiant in via, quia videlicet conversi peccatores in praesenti vitae via deficiunt, si in sua conscientia sine doctrinae sanctae pabulo dimittantur. Ne ergo lassentur in hujus peregrinationis itinere, pascendi sunt sacra admonitione. Valde autem pensanda est pia sententia quae processit ex ore veritatis, qua
Abbreviated transcription (Latin):
nauit. Iste de longinqͦ ñ uenit. qr ꝑicor¬
ruptionẽ ⁊ innocentiã ꝓximꝰ fuit. Aliꝰ
nulla impudicitia. nulł flagicus inqui¬
spũale ꝯu̾sꝰ ẽ. Neq iste ueñ de longinqͦ:
qr usꝰ ꝯiunctione ꝯcessa. ꝑ illicita ñ erra¬
uit. Alii uͦ pꝰ carnis flagicia. alii pꝰ falsa
ad penitentiã redeunt. atq ad ompis d̾i ser¬
uitium ꝯu̾cuntur. Hi iidelic ad dñm de
longinquo uenuĩt. Qnͣto ⁊ enĩ quisq plꝰ
ruit: abiit in regionẽ longinqm inqͣ porcoꝰ
pauit qr uitia nutͥuit. Dent̾ gͥ alim̃ta eis
ꝙ̃ qui de longinquo ueniunt: qr conu̾sis
pec̾coribꝰ doct̾ne sc̃e cibi p̾bendi sũt: ut in
din uires reparẽt qͣs inflagicus amisert̃.
Qͥ sepe a doctoribꝰ tãto necesse ẽ: ut largi¬
oribꝰ cibis doctͥne sacient᷑: qñto fessi maio¬
int mala que cõmiserũt: atq confitẽdo
relinq̃re ⁊ fletibꝰ punire: necesse ẽ ut doc¬
tores scĩ ꝓ eoꝵ peccatis sollicite exorẽt. qͣ

Expanded text:
navit. Iste de longinquo non venit, quia per incorruptionem et innocentiam proximus fuit. Alius nulla impudicitia, nullis flagitiis inquius est. Neque iste venit e longinquo, quia usus conjunctione concessa per illicita non erravit. Alii vero post carnis flagitia, alii post falsa ad poenitentiam redeunt, atque ad omnipotentis Dei servitium convertuntur. Hi videlicet ad Dominum de longinquo veniunt. Quanto etenim quisque plus ruit, abiit in regionem longinquam, in qua porcos pavit, quia vitia nutrivit. Dentur ergo alimenta eis etiam qui de longinquo venpeccatoribus doctrinae sanctae cibi praebendi sunt, ut in Deum vires reparent, quas in flagitiis amiserunt: quia saepe a doctoribus tanto necesse est ut largioribus cibis doctrinae satientur, quanto fessi majoerint mala quae commiserunt, atque confitendo relinquere et fletibus punire, necesse est ut doctores sancti pro eorum peccatis sollicite exorent, qua
Abbreviated transcription (Latin):
dunt. ꝑ ħ qd̾ ueniã carnali eoꝵ uite pos¬
tulãt: mse dñi carnes oblatioĩs portãt.
oportet ut eiꝰdem pꝰ inpeccato positis
p̾dic̾et. ꝙ cum iã cepunt peccata relĩ¬
q̃re. atq adinnocentiã festinare: neces¬
se ͤ ut gͣ eos inore doctoris increm̃ta p̾di¬
catioĩs excrescant. Et quibꝰ dam doct̾ne
sue ũbs tanto uehemĩtius insistant: qñ¬
to cos gĩnꝰ cecidisse consid̾ant. iuudelicec
rat: mira que cotidie agunt᷑ denuntiat.

Expanded text:
rnali eorum vita postulant, mensae Domini carnes oblationis portant. oportet ut eisdem prius in peccato positis praedicent; et cum jam coeperint peccata relinquere, atque ad innocentiam festinare, necesse est ut erga eos in ore doctoris incrementa praedicationis excrescant, et quibusdam doctrinae suae verbo tanto vehementius insistat, quanto eos gravius cecidisse considerat, videlrat mira quae quotidie aguntur denuntiat.
Abbreviated transcription (Latin):
aboriosum nõ erit: si custodiam nrãm
non nob̾. s gr̃e suꝑne tribuimꝰ. Ita
tam̃: ut ⁊ ipsi quantum possumꝰ sub ꝓ
tectione d̾i uigilemus. Si antiqus hostiꝰ
amente ceꝑit expelli: ex diuina largita¬
te plerumq agitur ut nõ solum iam ti¬
meri^ debeat: s ipse etiam bene uiuen¬
tium uirtute terreatur.

Expanded text:
aboriosum non erit, si custodiam nostram non nobis, sed gratiae supernae tribuimus; ita tamen, ut et ipsi, quantum possumus, sub ejus protectione vigitemus. Si autem antiquus hostis a mente coeperit expelli, ex divina largitate plerumque agitur, ut non solum jam timeri non debeat, sed ipse etiam bene viventium virtute terreatur.
Abbreviated transcription (Latin):
fragmenta collegerat. Sicq induobus
miraculis. duoꝵ patrum ẽ uirtures imi¬
tatus. In mole scilicet saxi factũ gregori¬
i qui montẽ p̾cibꝰ mouit. ⁊ in reparatio¬
ne uero lampadis uirtutẽ donati. qui
fractũ apaganis calicẽ ꝑristine incolu¬
mitati restituit. petru. Habemus ut
uideo de exemplis ueteribꝰ noua mira¬
cula. Gg. as ne aliquid inoꝑatione nõ¬
nosi. de imitatione quoq helisei cognos¬
cere : petruꝰ ¶ Lolo atq in hianter cupio.
Ui quadam die in mo

Expanded text:
fragmenta collegerat. Sicque in duobus fragmenta collegerat. Sicque in duobus miraculis duorum Patrum virtutes imitatus est: in mole scilicet saxi, factum Gregorii qui montem movit; in reparatione vero lampadis, virtutem Donati, qui fractum calicem pristinae incolumitati restituit. PETR. Habemus, ut video, de exemplis veteribus nova miracula. GREGOR. Visne aliquid in operatione Nonnosi de imitatione quoque Elisaei cognoscere? PETR. Volo, atque inhianter cupio. GREGOR. Dum quadam die in mo
Abbreviated transcription (Latin):
ad condum̃ta olerum nutrienda. locus i¬
dem aptus potuisset existere: si hũc mo¬
les saxi illiuis nõ teneret: occurrit. animo
quia eandem molem quinquaginta bo¬
um paria mou̾e nõ possent. Cumq de
humano labore eẽt facta desꝑatio: ad di¬
uinũ se solatiũ contulit: seq illic noctur¬
no silentio inorationẽ dedit: cum mane
facto ad cundẽ locum fres uenerunt: at¬
q inuenerũt molẽ tante magnitudinis
ab eodẽ loco longus recessisse: suoq receᷤ¬
su largum frĩbꝰ spacium dedisse.
lio quoq tp̃re cum idem uenerabilis¬
uir. lampades utreas moratorio lauarz:
una ex eius manibꝰ cecidit: que ꝑ innu¬
meras partes fracta de silut: qui uehe¬
mentissime patris monasterii furorem
tumens. lampadis ꝓtinus omĩa fragĩ¬
ta collegit: atq ante altare posuit: se¬
q cum graui gemitu inorationẽ dedit.
Cumq aboratione caput leuasset: sa¬
nam lampadẽ repperit: quã timens per

Expanded text:
ad condimenta olerum nutrienda locus iad condimenta olerum nutrienda locus idem aptus potuisset existere, si hunc moles saxi illius non teneret, occurrit animo, quod eamdem molem quinquaginta boum paria movere non possent. Cumque de humano labore facta esset desperatio, ad divinum se solatium contulit, seque illic nocturno silentio in orationem dedit. Cumque mane facto ad eumdem locum fratres venirent, invenerunt molem tantae magnitudinis 180 ab eodem loco longius recessisse, suoque secessu largum fratribus spatium dedisse. Alio quoque tempore cum idem vir venerabilis lampades vitreas in oratorio lavaret, una ex ejus manibus cecidit, quae per innumeras partes fracta dissiluit: qui vehementissimum Patris monasterii furorem timens, lampadis protinus omnia fragllegit, atque ante altare posuit, seque cum gravi gemitu in orationem dedit. Cumque ab oratione caput levasset, sanam lampadem reperit, quam timens per
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid narrabo: qd̾ ⁊ uiri uenerabi¬
lis maximiani ep̃i. ⁊ laurionis quẽ nosti
ueterani monachi. qui uterq nũc usq su¬
ꝑ ẽ. relatione cognoni. Qui scilicet lau¬
no: in eo monasterio qd̾ uixta ne pessima
urbẽ subpentoma uocatur. ab anastasi
o scĩssimo uiro nutritus ẽ. Quinimirum
anastasius. uite uenerabilis uiro nonno¬
so preposito monasterii quod insirapti
monte sicum ẽ.⁊ ꝓpinquitate loci.⁊ mo¬
ꝵ magnitudine. ⁊ uirtutũ studiis assi¬
due iungebatur. Isdemũ non nosus sb̾
asperrimo sui monasterii degebat patͤ.
Sed eius mores mira semꝑ equanimita¬
p̾erat: Sicut crebro patris iracundiã ex
humilitate mitigabat. S ina uero eius
monasteriũ in summo motis cacumine
situm ẽ: ad quẽlibet paruũ ortũ frĩbus
excolendum nulla patebat. Unus aũt bre
uissimus locus in latere montis excreue¬
rat: quẽ ingentis saxi natura lit̾ egre di¬
ens moles occuͣbat. Quadam die dum nõ¬
nosus uir uenerabilis cogitaret qd̾ saltẽ

Expanded text:
aliquid narrabo, quod et viri venerabilis Maximiani episcopi, et Laurionis, quem nosti veterani monachi, qui uterque nuncusque superest, relatione cognovi; qui scilicet Laurio in illo monasterio quod juxta Nepesinam urbem Suppentonia vocatur, ab Anastasio viro sanctissimo nutritus est. Qui nimirum Anastasius, vitae venerabilis viro Nonnoso praeposito monasterii, quod in Soractis monte situm est, et propinquitate loci et morum magnitudine, et virtutum studiis assidue jungebatur . Idem vero Nonnosus sub asperrimo sui monasterii degebat Patre: sed ejus mores mira semper aequanimitamansuetudine, sicut crebro Patris iracundiam ex humilitate mitigabat. Quia vero ejus monasterium in summo montis cacumine situm est, ad quemlibet parvum hortum fratribus excolendum nulla patebat planities: unus autem brevissimus locus in latere montis excreverat, quem ingentis saxi naturaliter egrediens moles occupabat. Quadam die dum Nonnosus vir venerabilis cogitaret, quod saltem
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ. Fili accedens ad seruitutẽ di. sta ĩ
tationẽ. Uñ ⁊ demoniacꝰ qui a dño sanatͥ
ib exunte demone discerpit᷑. sic̃ scriptũ ẽ
et clamans ⁊ multũ discerpẽs eũ: exut ab
eo. Qdẽ enim qd̾ obsessum hoiem anticꝰ hos¬
tis quẽ possessum ñ discerse̾at. deseres discerp¬
sit. nͥ qd̾ plerũq cum de corde expellit̾. acrio¬
res in eo temptationes gen̾at. qmͣ pꝰ excita¬
uerat qñ hoc quietꝰ possidebat: Uñ isrłi

Expanded text:
tum etum etationem . Unde et daemoniacus qui a Domino sanatur, ab exeunte daemone discerpitur, sicut scriptum est: Et clamans et multum discerpens eum, exiit ab eo . Quid est enim quod obsessum hominem antiquus hostis quem possessum non discerpserat, deserens discerpsit, nisi quod plerumque dum de corde expellitur, acriores in eo tentationes generat, quam prius excitaverat quando hoc quietus possidebat? Unde et I
Abbreviated transcription (Latin):
cit: ⁊ iuxta eius intelligentiã p̾dicatioĩs sue
u̾ba mot̾atur. ut describi in audientis mẽte
icatur gͦ. sume t̾ lat̾e̾m: uidelic ꝓxi¬
ii cor t̾renũ. ⁊ pones eñ corã te. scilie
ut uitã atq intellectum illiꝰ intenta m̃te
custodias. ⁊ describes in eo ciuitatẽ ihrłm. uͭ
ei que suit suꝑna gaudia de uisione pacis
innotescas. Qͣ si enĩ iam ihrłm in late̾ des¬
cripta ẽ. cũ t̾rena mẽs ceꝑit que sint illa in¬
tne pacis gaudia u̾a cognoscere. ⁊ ad cõspi¬
ciendam głam pate̾ celestis hanelare. Q¬
si int̾ra uisio pacis describit᷑: qñ mens q̃ pͥuꝰ
t̾rena rapuerat ꝑ amorẽ iam adcontẽplan¬
dam glam regni celestis eleuat᷑. s mox ut
anpnꝰ amare ce lestia ceꝑit: mox ut ad ui¬
sionẽ pacis intime itota se intentiõe colle¬
gerit: anticꝰ ille adu̾sarius qui de celo lapsꝰ
plerũq sic resistentẽ animũ temptet. sic
añ nũꝙͣ tẽptau̾it qñ possĩdebat. Ioñ scrip¬

Expanded text:
cit, et juxta ejusdem intelligentiam praedicationis suae verba moderatur, ut describi in audientis mente icatur ergo: Sume tibi laterem, videlicet proximi cor terrenum. Et pones eum coram te, scilicet utcustodias. Et describes in eo civitatem Jerusalem, ut ei quae sint superna gaudia de visione pacis innotescas. Quasi enim jam Jerusalem in latere descripta est, cum terrena mens coeperit quae sint illa internae pacis gaudia vera cognoscere, et ad conspiciendam gloriam patriae coelestis anhelare. Quasi in terra visio pacis describitur, quando mens, quae prius terrena sapuerat, per amorem jam ad contemplandam gloriam regni coelestis elevatur. 24. Sed mox ut animus amare coelestia coeperit, mox ut ad visionem pacis intimae tota se intentione collegerit, antiquus ille adversarius qui de coelo lapsus plerumque sic resistentem animam tentet, sicut ante nunquam tentaverat quando possidebat. Unde scrip
Abbreviated transcription (Latin):
tum inepta leticia. uigorẽ m̃tis resoluat.
qͣlit̾ multiloqͥũ munitionẽ cordis destru¬
at: qͦmͦ inuidia caritatẽ int̾ficiat. quẽ ad¬
modũ suꝑbia arcẽ humilitatis effodiat:
q̃lit̾ fallatia eñ ueritatẽ in ẜmone corru¬
pit. hanc ꝙͣ in cogitatione corrũpat. ut q̃
uerũ dice̾ noluit qd intellex̃: iam nec intel¬
ligat qd̃ dicere ualeat. Ordinat᷑ gͦ ap̾dica¬
tore obsidio cum ꝑ scẽ ammonitioĩs u̾ba
singuł quibꝰq uirtutibꝰ que uł quibꝰ mo¬
edificat. qñ mala queq ꝙͣ munita c̃c m̃tẽ
ueniant demonstrat: ut se se uicia sub uir¬
tutum specie abscondant qͣtinꝰ sic̃ sepe iam
diximꝰ ĩmod̾ata ira iusticia uiden appetit.
⁊ discipline remissio mansuetudo uid̾i uelit.
et tenatia sepe se parsunoniã noĩet. ⁊ inor¬
dinata rerũ effusio. se beniuolentiã appell:
qͣsi enĩ edificate c̃c m̃tem munitiones sũt.

Expanded text:
tum inepta laetitia vigorem mentis resolvat, tum inepta laetitia vigorem mentis resolvat, qualiter multiloquium munitionem cordis destruat, quomodo invidia charitatem interficiat, quemadmodum superbia arcem humilitatis effodiat, qualiter fallacia cum veritatem in sermone corruperit, hanc etiam in cognitione corrumpat, ut qui verum dicere noluit quod intellexit jam nec intelligat, quod dicere valeat. Ordinatur ergo a praedicatore obsidio cum per sanctae admonitionis verba singulis quibusque virtutibus quae vel quibus moaedificat quando mala quaeque quam munita contra mentem veniant demonstrat, ut sese vitia sub virtutum specie abscondant; quatenus, sicut saepe jam diximus, immoderata ira justitia videri appetat, et disciplinae remissio mansuetudo videri velit, et tenacia sese parcimoniam nominet, et inordinata rerum effusio se benevolentiam appellet. Quasi enim aedificatae contra mentem munitiones sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ⁊ iudicet qm̃ fete̾ fecistis odorẽ nrm corã
pharaone ⁊ serus erꝰ ⁊ p̾buistis ei gladium
ut occid̾et nos. In moy se enun ⁊ aaron lex ⁊
ꝓphetia figurate s̃. ꝙ sepe apd̾ se infirmus
pꝰqmͣ u̾ba celestia audire ⁊ sequi ceꝑit. regis
egiptii adu̾sitas .i. maligni sp̃s temptatio ex¬
crescit. Deb gͦ uigilant̾ doctor ꝓficienti. a¬
nime que illam tẽptationes seqnͣtur igno¬
tescere. ut cautã se ualeat contͣ maligni sp̃s
adu̾sꝰ eam obsidionẽ ⁊ edificab municioes
⁊ comportab aggerẽ. Inqua enĩ iã pacis ui¬
sio describit᷑: ei necesse ẽ ut tẽptationũ bel¬
la nuncient᷑. Nam ut ualeat ad illa pacis
bio oportet tribulationũ c̾tamina multa
sustinere. de q̃ sustinere bene dr̃. Ordina¬
bis adu̾sus eam obsidionẽ. Predicator q̃p¬
pe cͣc erudiendã aam̃ obsidionẽ ordinat:
a uirtutibꝰ opponat. qͦmͦ luxuria castitatẽ
feriat. qͣlit̾ ira tͣnͣquillitatẽ aĩ ꝑturbat. qñ¬

Expanded text:
judicet, quoniam fetore fecistis odorem nostrum coram Pharaone et servis ejus, et praebuistis ei gladium, ut occideret nos . In Moyse enim et Aaron lex et prophetae figuratae sunt. Et saepe apud se infirmus postquam verba coelestia audire, et sequi coeperit, regis Aegyptii adversitas, id est maligni spiritus tentatio excrescit. Debet ergo vigilanter doctor proficienti animae, quae illam tentationes sequantur, innotescere, ut cautam se valeat contra maligni spiritus adversus eam obsidionem, et aedificabis munitiones, et comportabis aggerem. » In qua enim jam pacis visio describitur, ei necesse est, ut tentationum bellum nuntietur, nam ut valeat illa pacis bio oportet tribulationum certamina cumulata sustinere. De qua bene dicitur, « Ordinabi, adversus eam obsidionem. » Praedicator quippe contra erudiendam animam oba virtutibus opponant, quomodo luxuria castitatem feriat, qualiter ira tranquillitatem animi perturbet, quan
Abbreviated transcription (Latin):
cent ꝑ actionẽ. Adhuc qͦq addit᷑. ⁊ compor¬
tab̾ aggerẽ. Qͦ enĩ mẽs desid̾are celestia ce¬
pit: com illã maligni sp̃s temptatiombꝰ ss̃
t̾renas ampliꝰ cogitationes exaggerat. ꝓ¬
pħa gͦ aggerẽ comportat. cũ p̾dicator sc̃s bo¬
nis m̃tibꝰ qͣlit̾ t̾rena desid̾ia subripe solẽt
dennciant. Atq adh addit᷑. ꝙ dabis cc̃
eam castra. ⁊ pones arietes ingiro. Quasi
dat cc̃ aam̃ doctor castra. qñ malignoꝵ sp̃u¬
um c̃ca eã collectas atq adunatas insidias
indicat. ut aliqñ ñ solũmͦ ex uno s excur¬
rentis intus simł tẽꝑtent. Nam sũt quedã
a luxurie. sic młti loquiũ fallatia atq ꝑ
iuriũ. Ex dissolutiõe quippe sp̃s. mens ad
ingluuionẽ uent̾s rapit᷑. ⁊ dũ cibis uent̾
extendit᷑: ad luxuriã caro trahit᷑ suꝑbien¬
do captiua. Et rursũ exił loquio fallati¬
a gn̾rat᷑: qr ualde difficile ẽ. ut qͥ multa lo¬
quitur ñ ꝙͣ m̃tiatur.q sepe m̃datium ꝙ̃¬

Expanded text:
portabis aggerem. Quo enim mens desiderare coelestia coeperit, eo in illam maligni spiritus tentationibus suis terrenas amplius cogitationes exaggerant. Propheta ergo aggerem comportat cum praedicator sanctus bonis mentibus qualiter terrena desideria subrepere solent denuntiat. Atque adhuc additur: Et dabis contra eam castra, et pones arietes in gyro. Quasi dat contra animam doctor castra, quando malignorum spirituum contra eam collectas atque adunatas insidias indicat, ut aliquando non solummodo ex uno, sed ex conjunctis vitiis simul tentent. 27. Nam sunt quaedam a luxuriae, sicut multiloquium, fallacia, atque jurium. Ex dissolutione quippe spiritus mens ad ingluviem ventris rapitur, et dum cibis venter extenditur, ad luxuriam caro trahitur superbiendo captiva. Et rursum ex multiloquio fallacia generatur, quia valde difficile est ut qui multa loquitur non etiam mentiatur; et saepe mendacium
Abbreviated transcription (Latin):
uitate que pͥus. siue in ea que pꝰmodũ ifiłiti¬
co ppło ꝯtigit. nullꝰ ab eiusdẽ captiuitatis
ꝑiculo lib̾ fuit: s om̃s simul par calamitaᷤ
inuoluit. Qd gͦ intelligi iuxta lict̾am pot.
ut ꝓpħa int̾ se ⁊ ciuitatẽ que obsidenda
ẽ sartaginẽ ferreã ponat: S ꝙͣuis om̃e h
qd̾ in descriptione lat̾is sub signo ierosoluno¬
rum ciuitatis legit᷑ iuxta lit̾am factũ sit:
nob tam̃ sciendum ẽ quia tipũ aliqd̃ ꝑ sar¬
taginẽ figurat᷑. s obsessio ierosolimorum
uera describit᷑. Ex qͣ re iustruimur. ut dũ
aliud completũ iuxta ystoriam scimꝰ. et
aliud uxta ystoriam aratione uacare
gnoscimꝰ: in sacͦ u̾bo utraq teneamꝰ. qͣtinꝰ
⁊ obsessionẽ ierosolimoꝵ cognosecimꝰ que
credamꝰ eẽ figuratã: ⁊ tam̃ ꝑ eandẽ obsidi¬
onẽ obsidio alia .i. int̾ior designet᷑. In qua
uire querimꝰ quiꝰ ꝑ sartaginẽ ferreã q̃ murꝰ
ferreus dr̃ ualeat designari. Illam itaq ob¬

Expanded text:
ive in ea quae postmodum Israelitico populo contigit, nullus ab ejusdem captivitatis periculo liber fuit, sed omnes simul par calamitas involvit. Quid ergo intelligi juxta litteram potest, ut propheta inter se et civitatem quae obsidenda est sartaginem ferream ponat? Sed quamvis omne hoc quod in descriptione lateris sub signo Jerosolymorum civitatis legitur juxta litteram factum sit, nobis tamen sciendum est quia typicum aliquid per sartaginem figuratur, et obsessio Jerosolymorum vera describitur. 21. Ex quare instruimur, ut dum aliud completum juxta historiam scimus, et aliud juxta historiam a ratione vacare cognoscimus, in sacro verbo utraque teneamus, quatenus et obsessioncredamus esse figuratam, et tamen per eamdem obsidionem obsidio alia, id est interior, designetur. In qua jure quaerimus quid per sartaginem ferream, quae murus ferreus dicitur, valeat designari. Illam itaque ob
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ea uirtute uid q̃ audit oĩa. ea uirtu¬
te creat qͣ uidicat creata. Euis gͦ ud̾e̾
adiuuat. atq alia inustos dampnat.
s una eadẽq ui nat̾e singłaris sͥ semp
indissiml dissimilia disponit. Cur ãt

Expanded text:
est, ea virtute videt qua audit omnia, ea virtute creat qua judicat creata. Ejus ergo et vadjuvat, atque alia injustos damnat, sed una eademque vi naturae singularis sibi semper indiss