comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
turba comprimebatur. Ad puellam
pergens sanandam dñs aturba compri¬
mitur : quia genti iudeę salutaria mo¬
nita prȩbens quibus egram uitiis eius
conscientiam erigeret. noxia carnaliũ
populorum est consuetudine grauatus.
Et mulier quȩdam erat influxu sangui¬
nis ab annis duodecim. Mulier san¬
guine fluens: ęccła est exgentibus con¬
gregata. quae in genito carnalium delec¬
tationum pulluta fluxu atq a coetu iam
fuerat segregata fidelium. sed dum uer¬
bum di uideam saluare decerneret. pa¬
ratam iam promissamq aliis pręripuit
spe certa salutem. Notandum quod et
archisy nagogi duodennis sit filia: et
mulier hȩc ab annis duodecim sanguine
fluxcrit. hoc est eodem quo haec nata sit
tempore illa cȩperit infirmari. Vn a
cim pęne eademq sȩculi huius ętate
et synagoga in patriarchis nasci. et gen¬
tilium natio per orbem cępit idolatriȩ
sanic fȩdari. Nam et gemine fluxus
sanguinis hoc est et super idolatriae

Expanded text:
turba comprimebatur. Ad puellam turba comprimebatur. Ad puellam pergens sanandam Dominus, a turba comprimitur, quia genti Judaeae salutaria monita praebens, quibus aegram vitiis ejus conscientiam erigeret, noxia carnalium populorum est consuetudine gravatus. Et mulier quaedam erat in fluxu sanguinis annis duodecim. Mulier sanguine fluens Ecclesia est ex gentibus congregata, quae ingenito carnalium delectationum polluta fluxu, atque a coetu jam fuerat segregata fidelium. Sed dum Verbum Dei Judaeam salvare decerneret, paratam jam promissamque aliis praeripuit spe certa salutem. Notandumque quod et archisynagogi duodenis sit filia, et mulier haec ab annis duodecim sanguine fluxerit, hoc est eodem quo haec nata sit tempore illa coeperat infirmari. Una enim pene eademque saeculi hujus aetate, et Synagoga in patriarchis nasci, et gentilium natio per orbem coepit idololatriae sanie foedari. Nam et gemine fluxus sanguinis, hoc est, et super idololatriae
Abbreviated transcription (Latin):
sibi dignitatis gloria prȩferendum esse
cognouit. illud apłi sedula deuotione pro¬
testans. quia quod infirmum est dĩ for¬
tius est hominibus. Rogauit eum intra¬
re in domum eius: quia continuis gaudi¬
orum uotis eius uidere desiderabar aduen¬
tum. Anima autem mea in quit exul
tibi. Et hoc est adpedes iłiu cadere:
cum super omnes singulariter magnum
pia fide fateri. Quia filia unica erat illi
fere annorum duodecim. et hȩc moriebat᷑.
lpsa sẏnagoga quȩ sola legali institutione
composita quasi unica moysi nata erat qͦsi
duodecim̾o actatis anno hoc est tempore
pubertatis appropinquante moriebatur.
quia nobiliter a prophetis educata post¬
quam ad intelligibiles annos peruenerat.
postquam spirituales đo fructus gignere
debebat. subito errorum languore conster¬
nata spiritalis uitȩ uias ingredi desperabi¬
liter omisit. Et si non axpo succurrere¬
tur: horrendam per omnia corruiss&¬
in mortem: Et contigit dum iret. a

Expanded text:
sibi dignitatis gloria praeferendum esse sibi dignitatis gloria praeferendum esse cognovit, illud Apostoli sedula devotione protestans: Quia quod infirmum est Dei, fortius est hominibus . Rogavit eum intrare in domum suam, quia continuis gaudiorum votis ejus videre desiderabat adventum. Anima autem mea inquit Prophtibi ? Et hoc est ad pedes Jesu cadere, eum super omnes singulariter magnum pia fide fateri. Quia filia unica erat illi, fere annorum duodecim, et haec moriebatur. Ipsa Synagoga, quae sola legali institutione composita, quasi unica Moysi nata erat, quasi duodecimo aetatis anno, hoc est, tempore pubertatis appropinquante moriebatur; quia nobiliter a prophetis educata, postquam ad intelligibiles annos pervenerat, postquam spiritales Deo fructus gignere debebat, subito errorum languore consternata, spiritalis vitae vias ingredi desperabiliter omisit. Et si non a Christo succurreretur, horrendam per omnia corruissin mortem. Et contigit, dum iret, a
Abbreviated transcription (Latin):
t ecce uir uenit cui nomen
erat iairus. et ipse princeps
synagogę erat. Priori lectio¬
ni quã de abiectione sp̃na¬
goge sideq ȩcelesiae atq iterum in stau
ratione sẏnagoge sumus in terpretati: con¬
sequenter archisynagogi filia moriens
subiungitur. Quam dum suscitare ꝓpe
ens prior salute potiatur. Ethiopia
enim pręueniet manus eius dõ. Et cũ
intrauerit plenitudo gentium: tunc
omnis israhel saluus fiet. Princeps itaq
sẏnagoge nullus melius quam ipse moy¬
ses intelligitur. Unde bene iairus idest
illuminans siue illuminatus uocatur:
quia qui accępit uerba uitȩ dare nobis &
per haec cȩteros illuminat. et ipse asc̃o
re possit in luminatur. Et cȩcidit ad pe¬
des iłiu: rogans eum ut intraret in do¬
mum eius. Si caput xp̃i ds̃: pedes eius
consequenter in carnatio qua terram
nraẽ mortalitatis tetigit accipiendi sunr
Cȩcidit igitur archisynagogus ad pedes
iħu : quia legis lator cum tota patrum ꝓ¬
genie xp̃m in carne apparentem longe

Expanded text:
 Ecce vir venit cui nomen erat Jairus, et ipse princeps synagogae erat. Priori lectioni quam de abjectione Synagogae, fideque Ecclesiae, atque iterum instaratione Synagogae sumus interpretati, consequenter archisynagogi filia moriens subjungitur, quam dum suscitare propens prior salute potiatur. Aethiopia enim praeveniet manus ejus Deo . Et cum intraverit plenitudo gentium, tunc omnis Israel salvus fiet. Princeps itaque Synagogae nullus melius quam ipse Moyses intelligitur. Unde bene Jairus, id est, illuminans, sive illuminatus vocatur, quia qui accipit verba vitae dare nobis, et per haec caeteros illuminat, et ipse a Spirre possit, illuminatur. Et cecidit ad pedes Jesu, rogans eum ut intraret in domum ejus. Si caput Christi Deus, pedes consequenter incarnatio, qua terram nostrae mortalitatis tetigit, accipiendi sunt. Cecidit igitur archisynagogus ad pedes Jesu, quia legislator cum tota patrum progenie Christum in carne apparentem longe
Abbreviated transcription (Latin):
ternitatem uoluit. eam ꝓculdubio ad
suam similitudinem creauit. Decem uͦ
dragmas habuit mulier: quia nouem
sunt ordines angeloꝵ. Sed ut complere¬
tur electorum numerus. homo decimus
est creatus. Qui aconditore suo nec
post culpam periit: quia hunc aeter iiii.¬
na sapientia ꝑ carnem miraculis cho¬
ruscans ex lumine testȩ reparaiit. No
uem uero angelorum ordines diximus.
quia uidelicet esse testante sacro eloqͥo
scimus angelos. archangelos. uirtutes.
potestates. principatus. dominationes.
thronos. cherubin atq seraphin. Esse
namq angelos & archangelos pȩne om̃s
sacri eloquii paginȩ testantur. Cheru¬
bin uero atq seraphin sȩpe ut notum est
libri prophetarum loquuntur Quat¬
tuor quoqꝙ: ordinum nomina paulus
aplꝰ ad ephesios enumerat dicens Supr
omnem principatũ & potestatem eiii¬
tutem & dominationem. Qui rurui

Expanded text:
ternitatem voluit, eam procul dubio ad ternitatem voluit, eam procul dubio ad suam similitudinem creavit. Decem vero drachmas habuit mulier, quia novem sunt ordines angelorum. Sed ut compleretur electorum numerus, homo decimus est creatus, qui a conditore suo nec post culpam periit, quia hunc aeterna sapientia per carnem miraculis coruscans ex lumine testae reparavit. 7. Novem vero angelorum ordines diximus, quia videlicet esse, testante sacro eloquio, scimus angelos, archangelos, virtutes, potestates, principatus, dominationes, thronos, cherubim, atque seraphim. namque angelos et archangelos, pene omnes sacri eloquii paginae testantur. Cherubim quoque et seraphim saepe, ut notum est, libri prophetarum loquuntur. Quatuor quoque ordinum nomina Paulus apostolus ad Ephesios enumerat dicens: Supra omnem Principatum et Potestatem et Virtutem et Dominationem. Q
Abbreviated transcription (Latin):
reatus sui humana conscientia pertur¬
batur. Qui euersionis sermo non dis¬
crepat ab eo quod in aliis codicibus
legitur emundat: quia nimirum pra¬
ua mens si non prius ꝑtimorem euer.¬
titur. ab assuetis uitiis non emundatur.
Cuersa ergo domo inuenitur dragma.
quia cum ꝑturbatur conscientia homi¬
nis. reparatur in homine similitudo con
ditoris. Et cum inuenerit. conuocat
amicas & uicinas dicens. Congratula¬
mini michi. quia inueni dragmam quã
perdideram. Quae amicȩ uel uicinȩ.
nisi illȩ potestates caelestes sunt iam
superius dictȩ: Quae tanto supernae
sapientiȩ iuxta sunt: quanto & ꝑ grãm
continuȩ uisionis ad propinquant. Sed
inter hȩc nequaquam relinquere neg¬
ligenter debemus. cur ista mulier per
quam dĩ sapientia figuratur decem
dragias habuisse ꝑhibetur : ex quibus
unam perdidit. quam cum quȩrerer
inuenit. Angłorum quippe & homi¬
num naturam ad cognoscendum se dñs
condidit: quam dum consistere ad ae¬

Expanded text:
reatus sui humana conscientia perturreatus sui humana conscientia perturbatur. Qui eversionis sermo non discrepat ab eo quod in aliis codicibus legitur, emundat, quia nimirum prava mens si non prius per timorem evertitur, ab assuetis vitiis non emundatur. Eversa ergo domo invenitur drachma, quia dum perturbatur conscientia hominis, reditoris. Et cum invenerit, convocat amicas et vicinas, dicens: Congratulamini mihi, quia inveni drachmam quam perdideram. Quae amicae vel vicinae nisi illae potestates sunt coelestes jam superius dictae? Quae tanto supernae sapientiae juxta sunt, quanto ei per gratiam continuae visionis appropinquant. Sed inter haec nequaquam relinquere negligenter debemus cur ista mulier, per quam Dei sapientia figuratur, decem drachmas habuisse perhibetur, ex quibus unam perdidit, quam cum quaereret invenit. Angelorum quippe et hominum naturam ad cognoscendum se Dominus condidit, quam dum consistere ad ae
Abbreviated transcription (Latin):
draginam unam. nonne accendit lucer¬
nam et euertit domum. & quaerit di¬
ligenter donec inueniat dragmam¬
quam perdiderat: Qui signatur ꝑpasto¬
rem. ipse & per mulierem. Ipse enim ds̃.
ipse et dĩ sapientia Et quia imago dĩ ex¬
primitur in dragma: mulier dragmam
perdidit. quando homo qui conditus ad
imaginem dĩ fuerat peccando asimilitu¬
dine conditoris recessit. Sed accendit
mulier lucernã. quia dĩ sapientia apparuit
in humanitate. Lucerna quippe lumen
in teita est. Lumen uero in
testa. est diuinitas in carne. De qua uide¬
licet testa sui corporis dicit ipsa sapientia:
Ex aruit uelut testa uirtus mea. Quia enĩ
testa igne solidatur: eius uirtus sicut testa
exaruit. quia assumptam carnem ad
resurrectionis głam expassionis tribu.¬
latione roborauit. Accensa autem lu¬
cerna euertit domum. quia mox ut
eius diuinitas ꝑ carnem claruit. omnis
se nr̃a conscientia concussit. Domus
namq euertitur. cum consideratione

Expanded text:
drachmam unam, nonne accendit lucerdrachmam unam, nonne accendit lucernam et evertit domum; et quaerit diligenter donec inveniat. Aquam perdiderat? Qui signatur per pastorem, ipse et per mulierem. Ipse etenim Deus, ipse et Dei sapientia. Et quia imago exprimitur in drachma, mulier drachmam perdidit, quando homo, qui conditus ad imaginem Dei fuerat, peccando a similitudine sui conditoris recessit. Sed accendit mulier lucernam, quia Dei sapientia apparuit in humanitate. Lucerna quippe lumen in testa est: lumen vero in testa, est divinitas in carne. De qua videlicet testa sui corporis dicit ipsa Sapientia: Exaruit velut testa virtus mea . Quia enim testa in igne solidatur, ejus virtus sicut testa exaruit, quia assumptam carnem ad resurrectionis gloriam ex passionis tribulatione roboravit. Accensa autem lucerna evertit domum, quia mox ut ejus divinitas per carnem claruit, omnis se nostra conscientia concussit. Domus namque evertitur cum consideratione
Abbreviated transcription (Latin):
diicit. Sed inter harc sciendum est quia
sunt pleriq iusti. in quoꝵ uita tantum
est gaudium: ut eis quarlibet peccatorum
pęnitentia prȩponi nullatenus possit.
Iam multi & nulloꝵ sibi maloꝵ sunt
conscii. et tamen intanti ardoris afflictio¬
ne se exerunt: ac si peccatis omnibus.lxxxii.¬
angustentur. Cuncta &iam licita res-¬
puunt. ad despectum mundi sublimiter
accinguntur. Licere sibi nolunt omne
quod libet. bona sibi amputant etiam
concessa. contempnunt uisibilia: inuisi¬
bilibus accenduntur. Lamentis gaudent.
in cunctis semet ipsos humiliant: & sicut
non nulli peccata operum. sic ipsi pecca-¬
ta cogitationum deplorant. Quid itaq¬
perseuerant: Hinc ergo colligendum
est quantum dõ gaudium faciat quan¬
do humiliter plangit iustus. iustus si
facit in caelo gaudium quando hoc qđ
male gessit ꝑpęnitentiam dãpnat in¬
iustus. Sequitur : Aut quae mulier ha
bens dragm̃as decem si ꝑdiderit

Expanded text:
ducit. 5. Sed inter haec sciendum est quia ducit. 5. Sed inter haec sciendum est quia sunt plerique justi, in quorum vita tantum est gaudium, ut eis quaelibet peccatorum poenitentia praeponi nullatenus possit. Nam multi et nullorum sibi malorum sunt conscii, et tamen in tanti ardoris afflictione se exerunt, ac si peccatis omnibus coangustentur. Cuncta etiam licita respuunt, ad despectum mundi sublimiter accinguntur, licere sibi nolunt omne quodlibet, bona sibi amputant etiam concessa, contemnunt visibilia, invisibilibus accenduntur, 1603 lamentis gaudent, in cunctis semetipsos humiliant; et sicut nonnulli peccata operum, sic ipsi cogitationum peccata deplorant. Quid itaqperseverant? Hinc ergo colligendum est quantum Deo gaudium faciat quando humiliter plangit justus, si facit in coelo gaudium quando hoc quod male gessit et per poenitentiam damnat injustus. 6. Sequitur: Aut qbens drachmas decem, et si perdiderit
Abbreviated transcription (Latin):
quia ualde sibi securi sunt quod nulla cõ-¬
miserint mala grauniora. At contra non¬
numquam hi qui se aliqua illicita egisse
meminerunt ex ipso suo dolore conpunc¬
ti in ardescunt ad amorem dĩ. seseq in
magnis uirtutibus exercent: cuncta et¬
difficilia scĩ certaminis appetunt. omnia
mundi derelinquunt. Honores fugiunt.
acceptis contumeliis lȩtantur. Flagrant
desiderio. ad caelestẽ patriam anhelant.
Et quia se errasse adõ considerant: damp¬
na prȩcedentia lucris sequentibus recom¬
pensant. Maius ergo depeccatore conuer¬
so quam dde stante iusto gaudium fit in
cȩlo: quia & dux inpręlio plus eum mili¬
tem diligit qui post fugam reuersus hos.¬
tem fortiter premit. quam illum qui nũ¬
quam terga prębuit. & numqũa aliquid
fortiter fecit. Sic agricola illam amplius
terram amat. quar post spinas uberes fru-¬
ges ꝓfert: quam eam quar num quã spinaᷤ
habuit. & numquam fertilem messem pro-¬

Expanded text:
quia valde sibi securi sunt quod nulla comquia valde sibi securi sunt quod nulla commiserint mala graviora. At contra nonnunquam hi qui se aliqua illicita egisse meminerunt, ex ipso suo dolore compuncti, inardescunt in amorem Dei, seseque in magnis virtutibus exercent, cuncta difficilia sancti certaminis appetunt, omnia mundi derelinquunt, honores fugiunt, acceptis contumeliis laetantur, flagrant desiderio, ad coelestem patriam anhelant; et quia se errasse a Deo considerant, damna praecedentia lucris sequentibus recompensant. Majus ergo de peccatore converso quam de stante justo gaudium fit in coelo, quia et dux in praelio plus eum militem diligit, qui, post fugam reversus, hostem fortiter premit, quam illum qui nunquam terga praebuit, et nunquam aliquid fortiter gessit. Sic agricola illam amplius terram amat quae post spinas uberes fruges profert, quam eam quae nunquam spinas habuit et nunquam fertilem messem pro
Abbreviated transcription (Latin):
Uicini quoq eius sunt: quia claritate uisi¬
onis illius sua assiduitate ꝑfruuntur : Et
notandum quod non dicit congratulami¬
ni inuentȩ oui sed michi. quia uidelicet
eius gaudium uita nr̃a. Et cum nos ad¬
cȩlum reduicimur. sollempnitatẽ letitiȩ
illius implemus. Dico uobis. quodita gau¬
nitentiam agente: quam supra nona¬
ginta nouem iustos qui non indigent pe-¬
nitentia. Considerandum nobis est fr̃s
mei cur dñs plus de conuersis peccatori-¬
bus: quam destantibus iustis in caelo gau-¬
dium eẽ fateatur: nisi hoc quod ip̃si ꝑ
cotidianum uisionis experimentum noui¬
mus. quia plerumꝙ hi qui nullis se oppres¬
sos peccatorum molibus sciunt stant qͥ¬
dem inuia iustitiȩ. nulla illicita ꝑpetrant.
sed tamen ad caelestem patriam anxie
non anhelant. Tantoq sibi inrebus licitis
usum prebent. quanto se ꝑpetrasse illicita¬
nulla meminerunt. De plerumꝙ pigri
remanent ad exercenda bona prȩcipua.

Expanded text:
Vicini quoque ejus sunt, quia claritate visiVicini quoque ejus sunt, quia claritate visionis illius sua assiduitate perfruuntur. Et notandum quod non dicit Congratulamini inventae ovi, sed Mihi, quia videlicet ejus gaudium est coelum reducimur, solemnitatem laetitiae illius implemus. Dico vobis, quod ita gauuper nonaginta novem justis qui non indigent poenitentia. Considerandum nobis est, fratres mei, cur Dominus plus de conversis peccatoribus quam de stantibus justis in coelo gaudium esse fateatur, nisi hoc quod ipsi per quotidianum visionis experimentum novimus, quia plerumque hi qui nullis se oppressos peccatorum molibus sciunt, stant quidem in via justitiae, nulla illicita perpetrant, sed tamen ad coelestem patriam anxie non anhelant, tantoque sibi in rebus licitis usum praebent, quanto se perpetrasse nulla illicita meminerunt. Et plerumque pigri remanent ad exercenda bona praecipua,
Abbreviated transcription (Latin):
ra dñsunam quȩrebat: quia rationalis
creaturȩ numerus angelorum uidelicer
& hominum qui aduidendum d̃mn con¬
ditus fuerat pereunte homine erat im¬
minutus. Et ut ꝑfecta summa ouium
integraretur in caelo. homo perditus
quaerebatur in terra. Nam quod hic
euangelista dicit in deserto. alius dicit
in montibus. ut significet in excelsis. quia
nimirum oues quae non perierant in
sublimibus stabant. Ꝙcum inuenerit
ouem. imponit in humeros suos gaudens.
Ouem in haimeris suis imposuit. quia hu¬
manam naturam suscipiens peccata nr̃a
ipse portauit. Et ueniens domũ cõnuo¬
cat amicos & uicinos. dicens eis. Congra¬
tulamini michi. quia inueni ouem quȩ
perierat. Inuenta oue ad domum redit.
quia pastor nr̃ reparato homine adreg¬
num cęleste rediit. Ibi amicos & uicinoᷤ
inuenit. illos uidelicet angłorum choroᷤ.
Qui amici eius sunt: quia uoluntatẽ eius
continire insua stabilitate custodiunt

Expanded text:
ra Dominus unam quaerebat, quia rationalis ra Dominus unam quaerebat, quia rationalis creaturae numerus, angelorum videlicet et hominum, quae ad videndum Deum 1602 condita fuerat, pereunte homine erat imminutus, et ut perfecta summa ovium integraretur in coelo, homo perditus quaerebatur in terra. Nam quod hic evangelista dicit in deserto, alius dicit in montibus, ut significet in excelsis , quia nimirum oves quae non perierant in sublimibus stabant. Et cum invenerit ovem, imponit in humeros suos gaudens. Ovem in humeris suis imposuit, quia humanam naturam suscipiens peccata nostra ipse portavit. Et veniens domum, convocat amicos et vicinos, dicens illis: Congratulamini mihi, quia inveni ovem meam quae perierat. Inventa ove ad domum redit, quia Pastor noster, reparato homine, ad regnum coeleste rediit. Ibi amicos et vicinos invenit, illos videlicet angelorum choros qui amici ejus sunt, quia voluntatem ejus continue in sua stabilitate custodiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
medicus. blandis fomentis curat. benignũ
paradigna obicit. & in eoꝵ corde uulneris
tumorem premit: Ait namq. Quis ex uob̃
homo qui habet centum oues: Et si ꝑdi¬
derit unam ex illis. nonne dimittit nona¬
ginta nouem in deserto. & uadit ad illam
quae perierat: Ecce mira dispensatione
pietatis similitudinem ueritas dedit. quam
& inseipso homo recognosceret: & tamen
hȩc specialiter ad ipsum auctorem homi¬
num ꝑtineret. Quia enim centenarius
ꝑfectus est numerus. ipse centum oues ha¬
buit. cum scõrum angelorũ substantiam
a hominum possedit. Sed una ouis tum
periit: quando peccando homo prscun
uitȩ reliquit. Dimisit autem nonaginta
nouem oues in deserto. quia illos summos
angłorum choros reliquit in caelo. Q
autem caelum desertum uocatur. nisi
quod desertum dicitur derelictum:
Tunc autem caelum homo deseruit em
peccauit. In deserto autem nonaguna
nouem oues remanserant. quando inter¬

Expanded text:
medicus blandis fomentis curat, benignum medicus blandis fomentis curat, benignum paradigma objicit, et in eorum corde vulneris tumorem premit. Ait namque: Quis ex vobis homo qui habet centum oves, et si perdiderit unam ex illis, nonne dimittit nonaginta novem in deserto, et vadit ad illam quae perierat? Ecce mira dispensatione pietatis similitudinem Veritas dedit, quam et in seipso homo recognosceret, et tamen haec specialiter ad ipsum auctorem hominum pertineret. Quia enim centenarius rfectus est numerus, ipse centum oves habuit cum angelorum substanttam et hominum creavit. Sed una ovis tunc periit quando peccando homo pascua vitae dereliquit. Dimisit autem nonaginta novem oves in deserto, quia illos summos angelorum choros reliquit in coelo. Cur autem coelum desertum vocatur, nisi quod desertum dicitur derelictum? Tunc autem coelum homo deseruit cum peccavit. In deserto autem nonaginta novem oves remanserant, quando in ter
Abbreviated transcription (Latin):
passionem habet. falsa iustitia de dignatio¬
nem: quamuis & iusti soleant recte pecca¬
toribus in dignari. Sed aliud est quod agi¬
tur tẏpo suꝑbiae. aliud quod zelo disci¬
plinȩ. De dignantur & enim. sed non de¬
dignantes. Desperant. sed non desperantes.
Persecutionem commouent. sed amantes:
quia & si foris in crepationes ꝑ disciplinam
ex aggerant. intus tamen dulcedinem ꝑ
caritatem seruant. Preponunt sibi in ani¬
mo ipsos plerumq quos corrigunt: melio¬
perbire solent cȩteros quosq despiciunt.
nulla infirmantibus misericordia condes¬
cendunt. Et quo se peccatores esse non
credunt. eo deterius peccatores fiunt.
De quorum ꝓfecto numero pharisei extite¬
rant. qui diiudicantes dnm̃ quod peccas¬
tores susciperet: arenti corde ipsum fontẽ
misericordiȩ reprehendebant. Sed qui a¬
egri erant ita ut ȩgros se ẽẽ nescirent: qua¬
tinus quod erant agnoscerent cęlestis eos

Expanded text:
passionem habet , falsa justitia dedignatiopassionem habet , falsa justitia dedignationem, quamvis et justi soleant recte peccatoribus indignari. Sed aliud est quod agitur typho superbiae, aliud quod zelo disciplinae. Dedignantur etenim, sed non dedignantes; desperant, sed non desperantes; persecutionem commovent, sed amantes, quia etsi foris increpationes per disciplinam exaggerant, intus tamen dulcedinem per charitatem servant. Praeponunt sibi in animo ipsos plerumque quos corrigunt, melioperbire solent , caeteros quosque despiciunt, nulla infirmantibus misericordia condescendunt; et quo se peccatores esse non credunt, eo deterius peccatores fiunt. De quorum profecto numero Pharisaei exstiterant, qui, dijudicantes Dominum quod peccatores susciperet, arenti corde ipsum fontem misericordiae reprehendebant 3. Sed quia aegri erant ita ut aegros se esse nescirent, quatenus quod erant agnoscerent, coelestis eos
Abbreviated transcription (Latin):
estiuuor teorus euod cor¬
pori meo ualde contrarium
est loqui me de expositione
euangelii longa mora inter¬
ueniente ꝓhibuit. sed non
quia lingua tacuit arde¬
Ure caritas cessauit
Hoc & enim dico. quod apud se urm unus¬
quisq cognos cit. Plerumq caritas quib¬
dam occupationibus prȩpedita & integra
flagrat in corde. & tamen non monstrat᷑
in opere: quia & sol cum nube tegitur non
uidetur in terra. & tamen ardet incaelo:
Sie sic esse occupata caritas solet. & intus
uim sui ardoris exerit: & foris flammas
operis non ostendit. Sed quia nunc adlo¬
quendum tempiis redit ur̃ã me studia ac¬
cendant: ut michi tanto amplius loqui li¬
beat. quantum hoc uraẽ mentes desidera¬
bilius expectant. Audistis in lectione euan¬
gelica fratres mei quia peccatores & pub¬
licani accesserunt adredemptorem nr̃m.
& non solum ad colloquendum sed &iam
ad conuescendum recepti sunt. Quod
uidentes pharisȩi. de.dignati sunt.
Ex quare colligite quia uera iustitia com¬

Expanded text:
estivum tempus quod corpori meo valde contrarium est, loqui me de expositione Evangelii longa mora interveniente prohibuit. Sed nunquid quia lingua tacuit, ardere charitas cessavit? Hoc etenim dico, quod apud se vestrum unusquisque recognoscit. Plerumque charitas quibusdam occupationibus praepedita, et in tegra flagrat in corde, et tamen non monstratur in opere, quia et sol cum nube tegitur, non videtur in terra, et tamen ardet in coelo. Sic sic esse occupata charitas solet, et intus vim sui ardoris exerit, et foris flammas operis non ostendit. Sed quia nunc ad loquendum tempus rediit, vestra me studia accendunt, ut mihi tanto amplius loqui libeat, quanto hoc vestrae mentes desiderabilius exspectant. 2. Audistis in lectione evangelica, fratres mei, quia peccatores et publicani accesserunt ad redemptorem nostrum; et non solum ad colloquendum, sed etiam ad convescendum recepti sunt. Quod videntes Pharisaei, dedignati sunt. Ex qua re colligite quia vera justitia com
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi quadraginta dierũ afflctione mactatus.
trociniũ ĩplorabat. Quid multa: Respexit
hunc ꝓpitia miscłiae mater. &̃ ꝑ uisionẽ illi
appareus de impietatȩ coarguit. ad xp̃i confessi¬
onẽ reconfortauit. Consolata ẽ dolentẽ polli¬
cendo ueniã. & ne dubitar& de promisso supͣ¬

Expanded text:
ubi quadraginta dierum afflictione mactatus trocinium implorabat. Quid multa? Respexit hunc propitia misericordiae Mater, et per visionem illi apparens de impietate coarguit, ad Christi confessionem excitans. Consolata est dolentem pollicendo veniam, et ne dubitaret de promisso, sup
Abbreviated transcription (Latin):
non dimisit: et hoc est iussus exigi. qđ
ei fuerat iam dimissum. Ex quib uideli¬
cet dictis constat. quiasi hoc quod in noᷤ
delinquitur ex corde non dimittimus:
et illud rursus a nobis exigitur. quod
nobis iam ꝑpęnitentiam dimissum fu¬
isse gaudebamus. Igitur dum per in-¬
dulti temporis spatium licet. dũ iudex
sustinet. dum conuersionem nram is qui
culpas examinat expectat: conflemus
in lacrimis duritiam mentis. formemus
in ꝓximis gratiam benignitatis. Et fiden¬
ter dico : quia salutari hostia post mor
tem non in digebimus. si ante mortem
dõ hostia ipsi fucrimus:¬

Expanded text:
non dimisit, et hoc est iussus exigi, quod non dimisit, et hoc est iussus exigi, quod ei fuerat iam dimissum. Ex quibus videlicet dictis constat, quia, si hoc, quod in nos delinquitur, ex corde non dimiet illud rursus a nobis exigitur quod nobis jam per poenitentiam dimissum fuisse gaudebamus. Igitur dum per indulti temporis spatium licet, dum judex sustinet, dum conversionem nostram is qui culpas examinat exspectat, conflemus in lacrymis duritiam mentis, formemus in proximis gratiam benignitatis. Et fidenter dico quia salutari hostia post motem non indigebimus, si ante mortem deo hostia ipsi fuerimus
Abbreviated transcription (Latin):
ro in ter hec sciendum est quia
postulat. qui priuꝰ hoc quod
in eum delinquitur relaxat
Munus enim non accipitur.
nisi ante discordia ab animo repellatur.
dicente ueritate. Si offers munus tuum
ad altare. et recordatus furris quia hab&
aliquid aduersus te frater tuus : relinque
ibi munus tuum ante altare. et uade
prius reconciliari fratri tuo. et tunc ue¬
niens offer munus tuum: Qua in re pen¬
sandum est : cum omnis culpa munere
soluatur. quam graui est culpa discor¬
diae pro qua nec munus accipitur
Debemus itaq ad ꝓximum quamuis
longe positum longeq disiunctũ intẽ
ire.ei animũ subdere: humilitat ills
ac beniuolentia placare. Scilicet condi¬
tor nr dum tale placitum nrãc mentis
aspexerit: a pecrato no soluit. quia mu¬
nue proculp sumit. Ueritatis autũ
uoce attotante didicimus: quia seruuᷤ
qui deam milia talenta debebat cum
penitentiam ageret. absolutionem dẽ¬
biti ad nõ accępit. Sed quia conseruo
suo centum sibi denarios debenti debitũ

Expanded text:
 etc. . Sciendum est quia postulat, qui prius hoc quod in ipsum delinquitur relaxat. Munus enim non accipitur, nisi ante discordia ab animo repellatur, dicente Veritate: Si offers munus tuum ad altare, et recordatus fueris quod habet aliquid adversum te frater tuus, relinque ibi munus tuum ante altare, et vade prius reconciliari fratri tuo; et tunc veniens offeres munus tuum. Qua in re pensandum est, cum omnis culpa munere solvatur, quam gravis sit culpa discordiae, pro qua nec munus acciDebemus itaque adproximum, quamvis longe positum longeque disiunctum, mente ire eique animum subdere, humilitate illum ac benivolentia placare. Et scilicet conditor noster, dum tale placitum nostrae mentis aspexerit, a peccato nos solvet, quia munus pro culpa sumet. Veritatis autem voce attestante didicimus, quia servus, qui decem milia talenta debebat, cum paenitentiam ageret, absolutionem debiti a domino accepit. Sed quia conservo suo centum sibi denarios debenti debitum
Abbreviated transcription (Latin):
Sic ergo et anima omnis xpiana quae
sponsa est xp̃i ita debet diligere đm.
ut nichil sit inmundo quod amplius
amet quam eum. Pro quanta autẽ
parte plus aliquid amauerit: pro tanta
minus amat đm. Quid est in tota ani¬
ma diligere dm̃: Id est certissimum
animum habere inucritate : et fir¬
mum esse infide. Alius est eñim amor
cordis : et alius amor animae: Amor
cordis quod am̃modo carnalis est. ut eti¬
am carnaliter đm amemus. Quod fa¬

Expanded text:
Sic et anima Christiana, quae sponsa est Christi, ita debet diligere Deum ut nihil in mundo sit, quod amplius amet quam eum. Pro quanta autem parte plus aliquid amaverit, pro tanta parte minus amat Deum. Quid est in toto corde, anima diligere Deum? Certissimum animum habere in veritate, et firmum in fide. Alius est amor cordis, alius animae. Amor cordis quodammodo carnalis est, ut etiam carnaliter Deum amemus.
Abbreviated transcription (Latin):
iam ex toto corde dm non amas. Pro quan¬
noscitur uxoris plena dilectio: Uxor ne¬
minem debet sapientiorem putare: quam
uirum suum. Et si sit alter sapientior ta
men illa sapientiorem esse alterum in¬
telligere non debet. Uxor neminem for¬
tiorem debet putare : quam uirum suum:
Wsi sit alter fortior: tamen illa intellige¬
re non debet alterum fortiorem. Uxor
neminem debet formosiorem putare:
quam uirum suum. Et si sit alter formo¬
enim odium et perfectus amor rerum¬
iudicium non cognoscit. ut puta si per¬
fecte odias aliquem: qualia cumq fuerit
apud illum omnia tibi displicent siue qͦ
dicit siue quae agit. Et si bona sint.¬

Expanded text:
m ex toto corde non amamus. Pro quannoscitur uxoris plena dilectio? Uxor neminem debet sapientiorem putare quam virum suum, etsi sit alter smen illa sapientiorem esse intelligere non debet. uxor neminem fortiorem debet putare, quam virum suum; etsi alter sit fortior, illa tamen intelligere non debet alterum fortiorem. uxor neminem debet putare formosiorem, quam virum suum; etsi alter sit formom odium et perfectus amor judicium rerum non cognoscit. Ut puta, si perfecte odias aliquem, qualiacunque fuerint apud illum, omnia tibi displicent, sive quae dicit, sive quae agit. Sic et si
Abbreviated transcription (Latin):
uocat. cuius non uult e̾e discipulus. Sim¬
plicissimus in terrogator et malignissimus
insidiator de magno mandato in terro¬
gat. qui nec minimum obseruat. Ille
enim debet in terrogare de maiore iusti¬
tia. qui iam minorem compleuit. Dñs¬
autem sic ei respondit: ut in terrogationis
eius fictam conscientiam statim primo
responso percuteret dicens. Diliges dñm
autem et minimum mandatum dicimus.
quantum ad dignitatem mandatorum.
non quantum adutilitatem. Alioquin.¬
et omnia mandata quasi unum uident᷑
esse mandatum. ita sibi coherent ut alte¬
rum sine altero esse non possit. ut puta

Expanded text:
vocat, cujus non vult esse discipulus. Simplicissimus interrogator, et malignissimus insidiator, de magno mandato interrogat, qui nec minimum observat. Ille enim debet interrogare de majori justitia, qui minorem complevit. autem sic respondit, ut interrogationis ejus fictam conscientiam statim primo responso percuteret dicens. Quod mum et maximum mandatum dicimus, quantum ad dignitatem mandatorum, non quantum ad utilitatem. U et omnia mandata unum videntur esse mandatum, ita sibi invicem cohaerent, ut alterum sine altero esse non possit. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
Conuenerunt. ut multitu¬
dine uincerent quem rati¬
one superare non poterant.
Aueritate nudos se esse professi sunt.
qui multitudine se armauerunt. Dice¬
bant enim apud se. Unus loquatur ꝓ
omnibus. et omnes loquamur per unũ:
ut si quidem uicerit omnes uideamur
uictores. sin autem uictus fuerit uel solusᷤ
uideatur confusus. Opharisȩi. qui om̃a¬

Expanded text:
Convenerunt ut multitudine vincerent, quem ratione superare non poterant. A veritate nudos se esse professi sunt, qui multitudine se armaverant. Dicebant enim apud se: Unus loquatur pro omnibus, et omnes loquamur per unum, ut si quidem vicerit, omnes videamur victores; si autem victus fuerit, vel solus videatur confusus. Magister, quo
Abbreviated transcription (Latin):
tionem dicente iohanne. Perfecta dile¬
ctio foras mittir timorem. Donec enim
diligit. Timere enim seruorum est :
diligere filiorum. Timor sub necessitate
est : dilectio in libertate. Qui in timo¬
re seruit dõ. poenam quidem euadit:
uult ergo ds ut timeatur ab hominib
quasi dñs. sed ut diligatui quasi pater.
qui adoptionis spm̃ donauit hominib¬

Expanded text:
is, dicente Joanne : Perfecta dilectio foras mittit timorem. Donec enim diligit. Timere enim servorum est, diligere autem filiorum; timor sub necessitate est, dilectio in libertate. Qui in timore servit Deo, poenam quidem evadit, vult ergo Deus, ut timeatur ab hominibus quasi Dominus, sed ut diligatur quasi Pater, qui adoptionis spiritum donat hominib
Abbreviated transcription (Latin):
bat abstrahere. Lectum uero tollere es
ipsam quoq carnem ꝑcontinentiȩ frena
correptam spe cȩlestium prȩmioꝵ delieus
priuare terrenis. Ipse est enim lectisꝰ. qu
ꝑsingulas noctes lauatur adauid:. idest
pro unius cuiusq noxȩ maculis digno pe¬
nitentiae flumine castigatur. Sublato
autem lecto domũ ire. ad paradysum re¬
dire est. Ipsa est enim uera domus quae
prima hominẽ suscępit non iure amisa
sed fraude. tandemq restituta per eum
qui fraudulento hosti nichil debuit. Aliter
Sanus qui languebat lectum reportat do¬
mũ. cum anima peccatoꝵ remissione accep¬
ta ad internam sui custodiã cum ipso se
corpore refert. ne post ueniam quid unde
iterum iuste feriatur admittat. Et con¬
festim surgens coram illis. tulit in quo iace¬
bat. & abiit in domum suã magnificans
ubi nulla temporis interueniente morula
iussa saluatoris salus festina comitatur.
Merito qui affuerant dampnati blasphemiȩ

Expanded text:
bat, abstrahere. Lectum vero tollere est, bat, abstrahere. Lectum vero tollere est, ipsam quoque carnem per continentiae frena correptam, spe coelestium praemiorum deliciis privare terrenis. Ipse enim lectus qui per singulas noctes lavatur a David, id est, pro uniuscujusque noxae maculis digno poenitentiae flumine castigatur. Sublato autem lecto domum ire, ad paradisum redire est. Ipsa est enim vera domus, quae hominem prima suscepit, non jure amissa, sed fraude, tandemque restituta per eum qui fraudulento hosti nihil debuit. Aliter. Sanus qui languebat, lectum reportat domum, cum anima peccatorum remissione accepta, ad internam sui custodiam cum ipso se corpore refert, ne post veniam quid, unde iterum juste feriatur, admittat. Et confestim surgens coram illis, tulit lectum in quo jacebat, et abiit in domum suam magnificans ubi, nulla temporis interveniente morula, jussa Salvatoris salus festina comitatur: merito qui adfuerant damnatis blasphemiae
Abbreviated transcription (Latin):
& potentia qua cogitationes ur̃as intueor.
possum & hominibus delicta dimit tere.
Ex uobis intelligite. quid paraliticus conse¬
quatur. Quid est enim facilius dicere
dimittuntur tibi peccata. an dicere surge
& ambula: Utrum sint paralitico pecca¬
ta dimissa solus nouerat qui dimittebat:
surge autem & ambula tam ille qui surge¬
bat qũã hi qui surgentẽ uidebant appro¬
bare poterant. fit igitur carnale signũ.
ut ꝓbetur spirituale. Ut autẽ sciatis qͥa
filius hominis potestatẽ habet in terra
dimittere peccata. Si & ds̃ est iuxta me
moratum isaiȩ testimonium qui delet
iniquitates nr̃as. & filius hominis potesta¬
tem habet in terra dimittendi peccata.
ergo idem ipse & ds̃ & filius hominis est.
ꝑhumanitatis suȩ fragilitatẽ ꝓpeccatorib
mori. Ait paralitico. Tibi dico. surge tole
lectũ tuum. & uade indomũ tuam. S¬
ritualiter delecto surgere est: amma
a carnalibus desideruis ubi ȩgra quiesẽs¬

Expanded text:
et potentia qua cogitationes vestras intueor, et potentia qua cogitationes vestras intueor, possum et hominibus delicta dimittere. Ex vobis intelligite, quid paralyticus consequatur. Quid est facilius dicere, Dimittuntur tibi peccata, an dicere, Surge et ambula? Utrum sint paralytico peccata dimissa, solus noverat qui dimittebat. Surge autem et ambula, tam ille qui surgebat, quam ii qui surgentem videbant, approbare poterant. Fit igitur carnale signum, ut probetur spiritale. Ut autem sciatis quia Filius hominis potestatem habet in terra dimittere peccata. Si et Deus esmoratum Isaiae testimonium qui delet iniquitates nostras, et filius hominis potestatem habet in terra dimittendi peccata, ergo idem ipse et Deus et filius hominis est, humanitatis suae fragilitatem pro peccatoribus mori. Ait paralytico: Tibi dico, surge; tolle lectum tuum. et vade in domum tuam. Spiritaliter de lecto surgere, est animam se a carnalibus desideriis, ubi aegra quiesce
Abbreviated transcription (Latin):
sei dicentes. Quis est hic qui loquitur
blasphemias: Quis potest dimittere
peccata. nisi solus ds:Uerũ dicunt
scribȩ. quia nemo dimittere peccata
nisi solus ds̃potest : qui ꝑ eos quoq di¬
mittit. quib dimittendi tribint potes
Uerum dõ testimonium reddunt. sed ꝑ¬
sonam xp̃i negando falluntur. Errant
itaq udȩi. qui cum xp̃m & dm̃ esse et
peccata dimittere posse credant. iħm
tamen xp̃m esse non credunt. Sed multo
dementius errant arriani. qui cũ iħm
uerbis deuicti negare non audeant. ni-¬
chilominus tamen dm̃ negare non timent.
At ipse ꝑfidos saluare desiderans. & occultoꝵ.
cognitione & uirtute operum se dm̃ esse
manifestat. Respondens iħc dixit ad illos.
Quid cogitatis mala in cordib ur̃is: Cidem
namq dõ qui dicit ego sum ipse qui deleo
iniquitates tuas. sapientissimus adorator
ait. Tu enĩ solus nosti corda omnium filioꝵ
hominũ. Cadem ergo inquit maiestate.

Expanded text:
saei dicentes: Quis est hic qui loquitur saei dicentes: Quis est hic qui loquitur blasphemias? Quis peccata, nisi solus Deus? Verum dicunt scribae, quia nemo dimittere peccata nisi Deus esse potest, qui per eos quoque dimittit quibus dimittendi tribuit potestVerum Deo testimonium reddunt; sed personam Christi negando falluntur. Errant itaque Judaei, qui cum Christum et Deum esse, et peccata dimittere posse credant. Jesum tamen Christum esse non credunt. Sed multo dementius errant Ariani, qui cum Jesuverbis devicti negare non audeant, nihilominus tamen Deum negare non timent. At ipse perfidos salvare desiderans et occultorum cognitione, et virtute operum Deum se esse manifestat. Respondens enim dixit ad illos: Quid cogitatis in cordibus vestris? Eidem o sum, ego sum ipse qui deleo iniquitates tuas , sapientissimus orator ait: Tu enim solus nosti corda omnium filiorum hominum . Eadem ergo, inquit, majestate
Abbreviated transcription (Latin):
xpm̃ debere cognosci: Quoꝵ fidem ut ui¬
dit. dixit. Homo. remittuntur tibi peccata
tua. Hominem dñs aparalssi curaturus
primo peccatoꝵ uincula dissoluit. ut
ostenderet eum obnexus culparũ artu¬
um dissolutione dãpnari. nec nisi his re¬
laxatis membroꝵ posse recuperatione sa-¬
nari. Sic & illi paralytico qui iuxta proba¬
ticam piscinã diu motum aquȩ frustra
prestolabat᷑ sanato a dñõ dicitur. Ecce
sanus factuᷤ es. iam noli peccare. ne deteri¬
us tibi aliquid contingat. Et bene iᷤ cui
peccata dimit tebantur homo uocatur.
qui hoc ipso quod homo erat non posser
dicere non peccaui. simul &iam ut ille
qui homini dimittebat intelligeretur
ds̃. Intuendum sane quanti ꝓpria cuiꝰq
fides apud dmñ ualeat. ubi tanti ualuit
aliena: ut totus homo repente idest ex¬
terius interiusq iam saluatus exurger&.
aliorumq merito aliis relaxarentur erra¬
ta. E cęperunt cogitare scribe & phari¬

Expanded text:
Christum debere cognosci. Quorum fidem ut viChristum debere cognosci. Quorum fidem ut vidit, dixit: Homo, remittuntur tibi peccata tua. Hominem Dominus a paralysi curaturus primo peccatorum vincula dissolvit, ut ostenderet eum ob nexus culparum, artuum dissolutione damnari, nec nisi his relaxatis membrorum posse recuperatione sanari. Sic et illi paralytico qui juxta probaticam piscinam diu motum aquae frustra praestolabatur, sanato a Domino dicitur: Ecce sanus factus es, jam noli peccare, ne deterius tibi aliquid contingat . Et bene is cui peccata dimittebantur, homo vocatur, qui hoc ipso quod homo erat, non posset dicere, Non peccavi, simul etiam ut ille qui homini dimittebat, intelligeretur Deus. Intuendum sane quanti propria cujusque fides apud Deum valeat, ubi tanti valuit aliena, ut totus homo repente, id est, exterius interiusque jam salvatus exsurgeret, aliorumque merito, aliis laxarentur errata. Et coeperunt cogitare scribae et phari
Abbreviated transcription (Latin):
colloquium turba cogitationũ interue¬
niens aciem mentis ne xp̃c uideatur in-¬
tereliidit. Et quid inter hec agendum:
Non utiq in insimis exterius qua turbae
tumultuantur remanendũ. sed tectum
domus in qua xp̃c̃ docet ascendendum.
id est sacrȩ scripturȩ sublimitas ẽ appe¬
tenda. lexq dñĩ cum psalmista die noc¬
tuq meditanda. In quo enim corrigit
iuanior uiam suã In custodiendo
in quit sermones tuos. Et summiser̃t᷑
illum cum lecto in mediu ante iħm:
Patefacto tecto eger ante iħm summittit᷑.
quia reseratis scripturae mysteriiᷤ ad no¬
titiam xp̃i ꝑuenitur. hoc est ad eius
humilitatẽ fidei pietate descenditur.
Et bene domus iħu tegulis contecta de¬
scribitur. quia sub contemptibili litte¬
rarum uelamine si adsit qui reseret doc¬
tor diuina spiritualis grãe uirtus inuenit᷑
Quod autẽ cum lecto deponitur. significat
ab homine inista carne adhuc constituto

Expanded text:
colloquium, turba cogitationum intervecolloquium, turba cogitationum interveniens aciem mentis, ne Christus videatur, intercludit. Et quid inter haec agendum? non utique in infimis exterius qua turbae tumultuantur remanendum, sed tectum domus in qua Christus docet ascendendum, id est, sacrae Scripturae sublimitas est appetenda, lexque Domini cum Psalmista die noctuque meditanda. In quo enim corrigit junior viam suam? In custodiendo, inquit, sermones tuos . Et submiserunt illum cum lecto in medium ante Jesum. Patefacto tecto aeger ante Jesum submittitur, quia reseratis Scripturarum mysteriis ad notitiam Christi pervenitur, hoc est ad ejus humilitatem fidei pietate descenditur. Et bene domus Jesu tegulis contecta describitur, quia sub contemptibili litterarum velamine, si adsit qui reseret doctor, divina spiritalis gratiae virtus invenietur. Quod autem cum lecto deponitur, significat ab homine in ista carne adhuc constituto
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o afferant idest bonis doctoribus
qui spem sanationis opemq intercessioniᷤᷤ
suggerant indiget. Qui bene marco
narrante quattuor fuisse repperiunt᷑.
siue quia quattuor euangelii libris omĩs
prȩdicantium uirtus. omnis sermo fir¬
matur: seu quia quat tuor sunt uirtuteᷤ
quib ad ꝓmerendã sospitatẽ fidutia m̃tis
erigitur. de quib in aeternȩ sapientiȩ
laude dicitur. Sobrietatem enim & sapi¬
entiam docet & iustitiam & uirtutem.
Quibus utilius nichil est inuita hominib.
Et non inuenientes qua parte illum in¬
ferrent prȩturba. ascenderunt supra
tectum ꝑ tegulas. Desiderant paraliticũ. iii.¬
xp̃o offerre. sed turba interposita ab om̃ĩ
parte recluduntur. quia sepe anima
post infimi torporis desidiam addm̃ re¬
sipiscers suꝑnęq grãe remedio cupiens
innouari priscę consuetudinis obstaculo
retardatur. sȩpe inter ipsas orationes se.¬
cretȩ dulcedinis & quasi suaue cũ dño

Expanded text:
Christo afferant, id est, bonis doctoribus Christo afferant, id est, bonis doctoribus qui spem sanationis opemque intercessionis suggerant, indiget. Qui bene, Marco narrante, quatuor fuisse reperiuntur, sive quia quatuor Evangelii libris omnis praedicantium virtus, omnis sermo firmatur, seu quia quatuor sunt virtutes, quibus ad promerendam sospitatem fiducia mentis erigitur. De quibus in aeternae saplaude dicitur: sobrietatem enim et sapientiam docet et justitiam et virtutem, quibus utilius nihil est in vita hominibus; Et non invenientes qua parte illum inferrent prae turba, ascenderunt supra tectum per tegulas. Desiderant paralyticum Christo offerre, sed turba interposita ab omni parte recluduntur. Quia saepe anima post infimi corporis desidiam ad Deum resipiscens, supernaeque gratiae remedio cupiens innovari, priscae consuetudinis obstaculo retardatur. Saepe inter ipsas orationis secretae dulcedines, et quasi suave cum Domino
Abbreviated transcription (Latin):
bi dnĩs sedens docuerit sũsi¬
quando scribis & phariseis
consedentibus paraliticum
curauit. lucas breuiandi
grã prȩterit. sed matheus
& marcus qui narrant questionem fa¬
cere uidentur qm̃ quidem matheus in
ciuitate sua. marcus in capharnaum
hoc eum fecisse testatur. Quȩ difficili¬
us solueretur. si matheus &ĩa nararet
nominaret. Nunc uero uel ipsa galilea
in qua erat nazaret intelligenda est
dicta ciuitas xp̃i addistinctionem ui¬
delicet regionis transmarinȩ gerasenoꝵ
de qua transfretando sicut matheuᷤ scri¬
bit uenerat galileam. uel certe ipsa
capharnaum ciuitas xp̃i est dicta.
quam non nascendo sed uirtutibuᷤ illu¬
strando suam ipse fecerat. Et ecce uiri
portantes in lecto hominem qui erat
paraliticus. & quȩrebant eum inferre
& ponere ante eum. Curatio parali .i.¬
tici huius animę post diuturnã illece¬
brȩ carnalis inertiam ad xp̃m suspiran¬
tis in dicat saluationem. quȩ primo om¬
nium ministris qui eam subleuent et

Expanded text:
bi Dominus sedens docuerit quando scribis et pharisaeis consedentibus paralyticum curavit, Lucas breviandi gratia praeterit, sed Matthaeus et Marcus qui narrant, quaestionem facere videntur. Quoniam quidem Matthaeus in civitate sua, Marcus in Capharnaum hoc eum fecisse testantur. Quae difficilius solveretur, si Matthaeus etiam Nazareth nominaret. Nunc vero vel ipsa Galilaea in qua erat Nazareth, intelligenda est dicta civitas Christi, ad distinctionem videlicet regionis transmarinae Gerasenorum, de qua transfretando, sicut Matthaeus scribit, venerat Galilaeam. Vel certe ipsa Capharnaum civitas Christi est dicta, quam non nascendo, sed virtutibus illustrando, suam ipse fecerat. Et ecce viri portantes in lecto hominem qui erat paralyticus, et quaerebant eum inferre et ponere ante eum. Curatio paralytici hujus, animae post diuturnam illecebrae carnalis inertiam ad Christum suspirantis indicat salvationem. Quae primo omnium ministris qui eam sublevent et
Abbreviated transcription (Latin):
& si in peccatis sit dimittentur ei. Quia
super uacuis cogitationibus ad integrũ
carere non ualemus. has in quantum
possumus inmissione bonarum cogita¬
tionum & maxime frequenti scriptura¬
rum meditatione fugemus: iuxta exẽ¬
plum psalmistae qui dicit. Quomodo
dilexi legem tuam dñe. totadie medita¬
tio mea est. Petamus supernam clemen¬
tiam. quod est uere in nomine saluatoris
petere: ut et cordis nobis munditiam
& boni operis prestet efficatiam. Et ante
omnia illam sedula mente recolamus
horam. illam citius uenire optemus: in¬

Expanded text:
et si in peccatis sit, dimittentur ei. Quia et si in peccatis sit, dimittentur ei. Quia supervacuis cogitationibus ad integrum carere non valemus, has in quantum possumus, immissione bonarum cogitationum, et maxime frequenti Scripturarum meditatione fugemus, juxta exemplum Psalmistae, qui dicit: Quomodo dilexi legem tuam, Domine, tota die meditatio mea est . Petamus supernam clementiam, quod est vere in nomine Salvatoris petere, ut et cordis munditiam, et boni operis praestet efficaciam, et ante omnia illam sedula mente recolamus horam, illam citius venire optemus, in