comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
e hic tpmooasoyciñ. tran̾ferre uoluert᷑
idest conpedient cũ & aquila & sỹmacꝰ
&e throdotio & ibi & hic similit uerte¬
rint confixerunt: Recte autẽ qui fal¬
sa ꝓpħaurrit. homo appellatꝰ ẽ. dicente
apło. Cũ enĩ sint int̾ uos emulationes
&e contentiones. nonne carnales estis
& scđm hominẽ ambulatis: Et in psal¬
mis. Uos autẽ sicut homines moriemons
& sicut unus de pͥncipib cadetis. Et inclig¬

Expanded text:
 transferre voluerunt, id est, compedient: cum et Aquila, et Symmachus, et Theodotio, et ibi et hic similiter verterint, confixerunt. Recte autem qui falsa prophetaverit, homo appellatus est, dicente Apostolo: Cum enim sint inter vos aemulationes et contentiones, nonne carnales estis, et secundum hominem ambulatis ? Et in Psalmis: Vos autem sicut homines moriemini, et sicut unus de principibus cadetis . Et indig
Abbreviated transcription (Latin):
quisq ex uisione sua cũ ꝓpħa¬
uerit.
nec induent᷑ palle cilicina
qͥa m̃ti¬
ti st̃: & dicent. Nonsũ ꝓpħes ego: quia
homo genuit me a iuuentute mea. Et di¬
cã ad xũ. Quid sunt plage istȩ in medio
manuũ tuarũ: Et dicet. Quib ꝑcussus
sũ in domo diligentis me.
Ui ꝓpħare tẽptauerit. & parentũ iuidi¬
cio fuerit condẽp̾natꝰ. & uaticinii illiꝰ fal¬
sitatẽ. rerũ contrarius exitꝰ apꝓbarit:
confunde. t᷑ de uisione sua. Her ultͣ
operiet᷑ cilicio ut mentiat᷑. Hic eniꝰ erat
habitꝰ ꝓpharũ. ut quando popłm ad pe¬
ntentiã ꝓuocabant. induerent᷑ cilicio.
Uncle & isaie p̾cipit᷑ ut auferat saccũ de
lũbis sir is & nudus incedat. nequaquã
enĩ tẽpus ẽẽ penitentiȩ sed inminentis
captiuitatis. Ergo & iste pseudo ꝓpħa ne¬
quaꝗ habitũ accipiet. ꝓpħalẽ. ne sub abre¬
no uestitu & oꝑimento. simplices quosq
decipiat: Sed magis t̾rã findet uome¬

Expanded text:
quisque ex visione sua cum prophetaverit: et induentur pelle cilicina, qua mentiti sunt, et dicet: Non sum prophetes ego, quia homo genuit me a juventute mea, et dicam ad eum: Quid sunt plagae istae in medio manuum tuarum? Et dicet: Quibus percussus sum in domo diligentis me. Qui prophetare tentaverit, et parentum judicio fuerit condemnatus, et vaticinii illius falsitatem rerum contrarius exitus approbaverit, confundetur ex visione sua, nec ultra operietur cilicio ut mentiatur. Hic enim erat habitus prophetarum, ut quando populum ad poenitentiam provocabant, induerentur cilicio. Unde et Isaiae praecipitur, ut auferat saccum de lumbis suis, et nudus incedat : nequaquam enim tempus esse poenitentiae, sed imminentis captivitatis. Ergo et iste pseudopropheta nequaquam habitum accipiet prophetalem, ne sub alieno vestitu et operimento simplices quosque decipiat; sed magis terram findet vome
Abbreviated transcription (Latin):
Et rursũ. Scientes quod non corruptibilib
argento & auro redẽpti estis. sed sangui¬
ne p̾cioso ut agni immaculati & puris¬
simi. Quo qͥ asꝑsus fuerit & redẽptus: di¬
cere poterit cũ ꝓpħa. Asperges me hy

Expanded text:
Et rursum: Scientes quod non corruptibilibus Et rursum: Scientes quod non corruptibilibus argente et auro redempti estis, sed sanguine pretioso, ut agni immaculati et purissimi , quo qui aspersus fuerit et redemptus, dicere poterit cum propheta: Asperges me,
Abbreviated transcription (Latin):
& exutraq parte fluminis uarii generis
consurgant arbores ꝑ singulos menses. sẽꝑ
nouis fructib abundantes. Et ut sciamꝰ do¬
mũ. hoc ẽ templũ dĩ iã ẽẽ domũ cdauid
quȩ in hirzechiele domꝰ dĩ. in ⁊ acharia
domꝰ dauid appellat᷑. hic fons de domo dĩ
egrediens fert ad eccłam. & ad scientiã
scripturarũ. ut om̃s renascam᷑ in xp̃o &
in aqua baptismatis nr̃a nobis peccata
donent᷑. Nichil immundus menstruata.
quȩ quicqͥd attigerit immundũ facit.
Et huius tamen soedes. xp̃i abluunt᷑ bap¬
tismate. Pro ablutione peccataꝵ menstru¬
atȩ. lxx transtulerunt transmutatio¬
nẽ & asꝑsionẽ. qđ de lege transeamꝰ ad
euangłm. de littera ad sp̃m. ce umbra
ad ueritatẽ. ꝓ breuib & p̃sentib futura
&e et̃na succedant. Asꝑsio autẽ. sangui¬
nẽ dñi significat. De quo & petrus apłs
loquit᷑. Gr̃a uobis ce pax multipliertur¬
in obedientiã & asꝑsionẽ sanguinis iħu xp̃i.

Expanded text:
 ex utraque ripa Huminis varii generis consurgant arbores, per singulos menses semper novis fructibus abundantes. Et ut sciamus domum, hoc est, templum Dei, ipsam esse domum David, quae in Ezechiele domus Dei, in Zacharia domus David appellatur: hic fons de domo Dei egrediens, refertur ad Ecclesiam et ad scientiam Scripturarum, ut omnes renascamur in Christo, et in aqua baptismatis nostra nobis peccata 907 donentur. Nihil immundius menstruata, quae quidquid attigerit, immundum facit: et hujus tamen sordes Christi abluentur baptismate. Pro ablutione peccatorum et menstruatae, LXX transtulerunt, transmutationem et aspersionem: quod de Lege transeamus ad Evangelium, de littera ad spiritum, de umbra ad veritatem, pro brevibus et praesentibus futura et aeterna succedant. Aspersio autem sanguinem Domini significat, de quo et Petrus apostolus loquitur: Gratia vobis, et pax multipliiam et aspersionem sanguinis Jesu Christi .
Abbreviated transcription (Latin):
t erit. in die illa dicit dñs sabaoth dis¬
ꝑdã nomina idoloꝵ de t̾ra. & non erit
ultra eoꝵ memoria. Et pseudo ꝓpħas &
idola auferent᷑ a t̾ra. sine ilola illa de
quib psalmista dicit. simulaera gentiũ
argentũ & aurũ oꝑa manuũ hominũ.
ut nulla sit alia religio nisi tantũ no¬
minis xp̃iam. & de quib in ꝓpħa scrip¬
tũ ẽ. ululate sculptilia in hirłm & in
samaria. sicut eniͣ feci samariȩ & sculp¬
tilib illiꝰ : sic faciã hirłm & idolis eiꝰ. si¬
ue hȩc idola de quib apłs loquit᷑. Sp̃s¬
autẽ manifeste dicit : quia in nouissi¬
mis tẽporib recedent quidã afide
adtendentes sp̃itib seductorib & doc¬
trinis demonioꝵ hypocrisi falsi loquioꝵ
cauteriatã habentiũ conscientiã. Sic̃
enĩ idola fiunt manu artificis: ita here¬
ticoꝵ ꝑuersa doctrina quodeũq simula¬
uerit uertit in ilolũ. & facit ꝓ xp̃o
adorari antixp̃m. Prołseudo ꝓpħis in
hebraico absolute legunt᷑ ꝓpħȩ. idest

Expanded text:
t erit in die illa, dicit Dominus Sabaoth, disperdam nomina idolorum de terra, et non erit ultra eorum memoria, et pseudoprophetasidola auferentur de terra, sive illa idola de quibus Psalmista dicit: Simulacra gentium argentum et aurum, opera manuum hominum , ut nulla sit alia religio, nisi tantum nominis Christiani, et de quibus in propheta scriptum est: Utulate, sculptilia in Jerusalem et in Samaria. Sicut enim feci Samariae et sculptilibus illius: sic faciam Jerusalem et idolis ejus . Sive haec idola, de quibus Apostolus loquitur: Spnovissimis temporibus recedent quidam a fide, attendentes spiritibus seductoribus, et doctrinis daemoniorum in hypocrisi falsiloquorum, cauteriatam habentium conscientiam suam . Sicut enim idola fiunt manu artificis: ita haereticorum perversa doctrina, quodcumque simulaverit, vertit in idolum, et facit pro Christo adorari Antichristum. Pro pseudoprophetis, in Hebraico absolute leguntur prophetae, i
Abbreviated transcription (Latin):
tis ac dura fuerat indomabilis. & sibi
regnũ om̃iũ ꝓmittebat eoqđ rex rius &
p̃rinceps. scilicet sermo contrarius & potes¬
tas inimici. suũ ꝑdidisset imꝑium. Accaron
quoq sterilis qͥa abs q lege & notitia dĩ
filios non habebat. eradicata ẽ ut audi¬
ret illud ꝓpħicũ. Letare sterilis quȩ non
paris. erũpe & clama. que non parturis.
qm̃ plures filii defertȩ magis quã eiꝰ quȩ
habet uirũ. Cũq ascalon & gara & acca¬
ron fuȩrint ꝑterritȩ & doluerint eoqđ
uel habitores non habuerint uel regẽ
na. alienigene sedebt̃ in azoto ubi ignis
generat. quẽ dñs misit suꝑ t̾rã. & arde¬
re desiderat. ipse enĩ baptizat in sp̃u scõ
& igne. Ubi fratruelis & patruus ẽ: ad¬

Expanded text:
tis ac dura fuerat indomabilis, et sibi tis ac dura fuerat indomabilis, et sibi regnum omnium promittebat, eo quod rex ejus et princeps, sermo contrarius et potestas inimici, suum perdidisset imperium. Accaron quoque sterilis, quia absque Lege et notitia Dei filios non habebat, eradicata est, ut audiret illud propheticum: Laetare, sterilis; quae non paris, erumpe et clama, quae non parturis: quoniam plures filii desertae magis, quam ejus quae habet virum . Cumque Ascalon et Gaza et Accaron fuerint perterritae, et doluerint, eo quod vel habitatores non habuerint, vel regemna, alienigenae sedebunt in Azoto, ubi ignis generat, quem Dominus misit super terram, et ardere desiderat . Ipse enim baptizat in Spiritu sancto et igne , ubi fratruelis et patruus est
Abbreviated transcription (Latin):
in uida. & accaron sicut iesuseus. Q po¬
nã in domũ meã elationẽ. ut nemo
ꝑtranfeat siue reuertat᷑. & nequaꝗ su¬
ꝑueniat eis ultra ab actor & eminens.
quia nunc uidi in oculis meis.
Accaron stesi lis. siue eradicata. Arotus
quȩ hebraicȩ dr̃ ẽsdod: ignis generans.
aut ignis patrui uel ignis mamille. Iebeseuᷤᷤ
conculcatã sonat. Nominũ exp̃ssimꝰ ethimo¬
logias. ut sensũ brrint ꝑstringamꝰ. Uidens
ascalon ce gaza. ae accaron. quod emath ẽẽt
in finb damasci. & tirũ & sidonẽ postquã
ꝑcussȩ sunt in circuitu. & om̃e rarũ fenũ
ligna. & stipulã. incendiũ confragrauit
posfessas eẽ a dño: & ipse timore ac dolo¬
re & confusione ꝑt̾ritȩ cepert̃ sperare
meliora. Deniq ascalon in qua erat pͥus
diaboli ignis ignobilis. & usq ad mensurã
ac pondus uenerat peccatoꝵ. pauore con¬
tremuit. eoquod habitatores habere de¬
siuerit. Et gaza doluit nimis agens pe¬
nitentiã scelerũ pͥstinoꝵ. quȩ quondã for¬

Expanded text:
sicut Jebusaeus, et ponamin domo mea elevationem, ut nemo pertranseat, sive revertatur, et nequaquam superveniat eis ultra abactor et eminans: quia nunc vidi in oculis meis. Accaron, sterilis, sive eradicata: Azotus, quae Hebraice dicitur ESDOD  , ignis generans, aut ignis patrui, vel ignis mamillae; Jebusaeus, conculcatam 860 sonat. Nominum expressimus etymologias, ut sensum breviter percurramus. Videns Ascalon et Gaza et Accaron, quod Emath esset in finibus Damasci, et Tyrum et Sidonem, postquam percussae sunt in circuitu, et omne earum fenum, ligna, et stipula incendio conflagravit, possessas esse a Domino, et ipsae timore ac dolore et confusione perterritae, coeperunt sperare meliora. Denique Ascalon, in qua erat prius diabolus, ignis ignobilis, et usque ad mensuram ac pondus venerat peccatorum, pavore contremuit, eo quod habitatores habere desiverit. Et Gaza doluit nimis, agens poenitudinem scelerum pristinorum, quae quondam for
Abbreviated transcription (Latin):
possi debit. Cũ autẽ ꝑcusserit fortitudi¬
nẽ earũ in salsissimo & amarissimo ma¬
ri huiꝰ scłi. ut ne qͥd in eis pͥstinȩ rema¬
neat sapientientrȩ idest tumentis stul
gentũ & aurũ luto similia cõpararant.¬

Expanded text:
possidebit, cum ante percusserit fortitudipossidebit, cum ante percusserit fortitudinem earum in salsissimo et amarissimo mari hujus saeculi, et ne quid in eis pristinae remaneat sapientiae, id est, tumentis stultgentum et aurum luto similia compararunt
Abbreviated transcription (Latin):
tio int̾pretat. in tantũ sibi assũpsere
sapientiã ut sophismatib suis & dialecti¬
cȩ retib sophistarũq texturis quas muni¬
tiones scriptura cõmemorat. ꝓponerent
enigiata salomoni. idest regi pacifico. &
argentũ suũ nitorẽ uidelicet eloquentię
& aurũ scilicet sensuũ calliditatẽ. instar
pulueris & luti quod in plateis ac uus ẽ
congregarent. ut regnũ idolatriȩ quod
munierant possiderent. Sed aduersus
has munitiones apłs loquit᷑. Nã arma
militiȩ nr̃e non sunt carnalia sedpo¬
tentia dõ ad destructionẽ miitionũ.
cogitationes destruentia & omnẽ alti¬
tudinẽ extollentẽ se aduersũ scientiã
dĩ. Et sub ꝑsona niniue. quȩ int̾pretat᷑
ornata uel pulchra. nichil enĩ mundo or
mines sermo dirigit᷑. Et tu mebriaberis
erisq despecta. & queris auxiliũ ab mni¬
mico. Dm̃s munitiones tuȩ sicut ficus
cũ grossis suis. si concussȩ fuerint cadent
in os comedentis. Et tirũ gͥ & sidonẽ dñs

Expanded text:
tio, interpretatur intantum sibi sumpsere sapientiam, ut sophismatibus suis et dialecticorum retibus et sophistarum texturis, quas munitiones, Scriptura commemorat, proponeret aenigmata Salomoni, id est, regi pacifico, et argentum suum, nitorem videlicet eloquentiae, et aurum, sensuum calliditatem, instar pulveris et luti quod in plateis ac viis est, congregaret, ut regnum idololatriae quod munierat, possideret. Sed adversus has munitiones Apostolus loquitur: Nam arma militiae nostrae non sunt carnalia, sed potentia Deo, ad destructionem munitio altitudinem extollentem se adversum scientiam Dei . Et sub persona Ninive quae interpretatur ornata, vel pulchra nihil enim mundo ornmines sermo dirigitur: Et tu inebriaris, erisque despecta, et quaeres auxilium ab inimico: omnes munitiones tuae sicut ficus cum grossis suis: si concussae fuerint, cadent in os comedentis. Et Tyrum igitur et Sidonem Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
icdebit ascalon &e timebit. & gara & clo
bon non habitabit᷑. Et sedebit separatoe
in azoto. & disꝑdã suꝑbiã philistinoꝵ.
Et auferã sanguinẽ eiꝰ de oreriꝰ. & ab¬
hominationes eiꝰ de medio dentiũ eiꝰ.
Et relinquet᷑ etiã ipse dño dõ nr̃o. & erit
quasi dux in uida & accaron quasi iebu¬
seus. Q circũdabo domũ nreã ex his qͥ
militant mͥ euntes & reuertentes. &
non transibit suꝑ eos ultra exactor.
quia nunc uidi in oculis meis. Lxx
ichebit ascalon & timebit. & gaza. &
dolebit nimis & accaron: qm̃ confusa
ẽ de spe sua. Et ꝑibit rex de gara & as¬
calon non habitabit᷑. Q habitabunt alie¬
nigenȩ in azoto. & destruã iniuriã alie¬

Expanded text:
videbit Ascalon et timebit et Gaza et dol habitabitur et sedebit separator in Azoto  de ore eius et abominationes eius de medio dentium eius et relinquetur etiam ipse Deo nostro et erit quasi dux in Iuda et Accaron quasi Iebuseus et circumdabo domum meam ex his qui militant mihi euntes et revertentes et non transibit super eos ultra exactor quia nunc vidi in ocVidebit Ascalon, et timebit: et Gaza, et dolebit nimis: et Accaron, quoniam confusa est de spe sua, et peribit rex de Gaza, et Ascalon non habitabitur. Et habitabunt alienigenae in Azoto: et destruam in
Abbreviated transcription (Latin):
suum.
on solũ inquit celi pluuiã non dede¬
runt qͥb irrigata humꝰ fruges facit.
sed nec rorẽ quidẽ matutinũ atq doc¬
turnũ. ut arentes agri saltẽ humo¬
re modico tẽperarent᷑. Cerra quoq
deuorauit. agricolis non redditura se¬
m̃tẽ. & que sponte solet gignere. aua¬
ro sinu tenuit.
go hunc arbit᷑or. ẽẽ rorẽ cde qͦ in be¬
ne clictione dr̃ ad iacob det tibi ds̃
de rore cęli. rorẽ hermon qͥ descendit
suꝑ montẽ sion: & descendit non de aere.
in quo multiplex uolitat aquilarũ & ac¬
cipitrũ & uulturũ numerus: sed de celo:
Ut cuius anima ardet ꝑturbationibꝰae ia¬
culo diaboli uulnerata ẽ : refrigeret᷑ hoc
rore. & estus suos tẽperae. Quo retento.
terra quoq non affert germ̃ suuo. Ne¬
q enĩ sine rore xp̃o potest ulla anima
afferre frument¬
Et uocaui siccitatẽ suꝑ t̾rã & suꝑ mon¬

Expanded text:
suum. Non solum, inquit, coeli pluviam non dederunt, quibus irrigata humus fruges facit; sed ne rorem quidem matutinum, atque nocturnum, ut arentes agri, saltem humore modico temperarentur. Terra quoque devoravit, et agricolis non redditura sementem, et quae sponte solet gignere, avaro sinu tenuit. Ego hunc arbitror esse rorem, de quo in benedictione dicitur ad Jacob: Det tibi Deus de rore coeli , et rorem Hermon qui descendit super montem Sion , et descendit, non de aere in quo multiplex volitat aquilarum et accipitrum et vulturum numerus; sed de coelo, ut si cujus anima ardet perturbationibus, et jaculo diaboli vulnerata est, refrigeretur hoc rore, et aestus suos temperet. Quo retento, terra quoque non affert germen suum. Neque enim sine rore Christi potest ulla anima afferre frumentEt vocavi siccitatem super terram, et super mon
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ligna que conburant᷑ sed que
ad oꝑa domꝰ meȩ ꝓficiant. & ut hoc
faciatis attentiꝰ mͥ scitote placiturũ
ẽẽ qd̃ facitis. Aiunt hebrei sola tantũ
ad contignandũ ligna fuisse necessaria.
stantib muris tẽpli post incendiũ.
Hoc illi.
obis autẽ p̃cipit non extra uias nr̃is
ponere corda nr᷑a. sed q̃ prius ꝓosue¬
ramus. rursũ ponere in uiis nr̃is. Post¬
quã hoc fecerimꝰ. ascendere de domib
ad ȩdificationẽ tẽpli dĩ ligna st̃. de om̃
scripturȩ scȩ̃ monte. in qua uaria uir¬
tutũ & paradisi ligna plantata sunt.
operib bonis & dognatib ueritatis.
quod cũ fuerit extructũ placeat dño
& głificet᷑ in eo. Igit᷑ quia hec manda¬
ta sunt nobis. ut ponamꝰ corda nr̃a
In uus nr̃is. ascendamꝰ in montẽ ratio¬
nabilẽ. & ad singula ꝓblemata. con¬
grua de testimoniis scripturarũ lis¬
na querentes. p̃cidamꝰ ea. & edificenꝰ
domũ sapientiȩ in nobis. Postq eni

Expanded text:
sunt ligna quae comburantur, sed quae sunt ligna quae comburantur, sed quae ad opera domus meae proficiant: et ut hoc faciatis attentius, mihi scitote placiturum esse quod facitis. Aiunt Hebraei sola tantum ad contignandum ligna fuisse necessaria, stantibus muris templi post incendium. Hoc illi. Nobis autem praecipitur, non extra vias nostras ponere corda nostra; sed quae prius posueramus, rursum ponere in viis nostris, et postquam hoc fecerimus, ascendere de domibusad aedificationem templi Dei ligna sunt, de omni Scripturae sanctae monte, in quo varia virtutum et paradisi ligna plantata sunt, operibus bonis et dogmatibus veritatis: quod cum fuerit exstrucificetur in eo. Igitur quia haec mandata sunt nobis ut ponamus corda nostra in viis nostris, ascendamus in montem rationabilem, et ad singula problemata, congrua de testimoniis Scripturarum ligna quaerentes, praecidamus ea, et aedificemus domum sapientiae in nobis: postquam enim
Abbreviated transcription (Latin):
mercedẽ accipiet: Hic congregat con¬
seruandas mansurasq mercedes. &
uirtutib uirtutes sẽꝑ adiungens: co¬
aceruat pecunias in sacculũ non ꝑtu¬
sũ. Qui autẽ pꝰ bona oꝑa non semel &
bis sed frequent᷑ peccat. & p̾teritã ca¬
ritatẽ sequentib uitiis obscurat & sor¬
dicdat : iste in ꝑtusũ sacculũ pecumã
congregat. Hȩc autẽ om̃ia euenert
uallib: desertã ẽẽ domũ dñi patiebant᷑.
ec dicit dñs excercituũ. Ponite
corda ur̃a suꝑ uias ur̃as. ascendite
in montẽ. afferte lignũ & ȩdificate¬
domũ. & acceptabilis mͥ erit. & glorifi¬
ec dicit dñs om̃ips. Ponite corda ur̃a
in uias ur̃as. ascendite suꝑ montẽ.
& p̃cidite ligna. Cetera similit᷑.
ursũ uobis ego dñs p̃cipio qͥ ce pͥus
iusserã. ut ponatis corda ur̃a supnr
as ur̃as & consicdetis cuncta q̃ geritis . ꝓ
relinquentes studiũ domoꝵ ur̃arũ hu¬
miliũ. ascencdatis in montẽ. uln non

Expanded text:
mercedem accipiet , hic congregat conmercedem accipiet , hic congregat conservandas mansurasque mercedes, et virtutibus virtutes semper adjungens, coacervat pecunias in sacculum non pertusum. Qui autem post bona opera non semel et bis, sed frequenter peccat, et praeteritam charitatem sequentibus vitiis obscurat et sordidat, iste in pertusum sacculum pecuniam congregat. Haec autem omnia evenerunvallibus, desertam esse domum Domini patiebantur. Haec dicit Dominus exercituum: Ponite corda vestra super vias vestras, ascendite in montem, afferte glorifiec dicit Dominus omnipotens: Ponite corda vestra in vias vestras, ascendite super montem, et praecidite ligna caetera similiter. Rursum vobis ego Dominus praecipio, qui et prius jusseram, ut ponatis corda vestra super vias vestras, et consideretis cuncta quae geritis, et relinquentes studium domorum vestrarum humilium, ascendatis in montem, ubi non
Abbreviated transcription (Latin):
tomipibo deondy eop̃. genere masculino.
quod dictũ ẽ. sentire conpellimͣ. eo qđ
inuestigabilis sit eiꝰ sapientia. & ponat
dñs tenebras latibulũ suũ. & non indig¬
nis quibq sacram̃ta eiꝰ ꝓdant᷑. Unde &
iustus letat᷑ & dicit. In corde meo abs¬
condi eloqͥa tua: ut non peecẽtͥ. Hoc
palliũ de multiplicis sapientiȩ sensib
uerbisq contertũ non sit feruentes
spũ refrigerari. nec dilectionis calorẽ
borea flante frigescere. Qui uͦ medius
est. & habet qͥdẽ palliũ. sed qͦ non totꝰ
qͥdẽ operũq suoꝵ pallio. sed non calefiet.
Qui autẽ ꝓpt̾ numiã aminȩ pauꝑtateos
non habet palliũ. ido non habet: quia
multiplicata iniqͥtate caritas refrix̃.
ge p̾cipit᷑. reddes ei uestim̃tũ anteq
bet spem. Sed & hoc eis accidit qͥ ha
domib & dicebant nondũ uenit tẽ¬
pus domꝰ dñi ȩdificande. ut mercedeᷤ
in ꝑtusũ sacculũ congregarent. Siqͥs
si cuiꝰ opus manferit qdđ suꝑ ȩdificauit

Expanded text:
ere masculino, quod dictum est sentire compellimur, eo quod investigabilis sit ejus sapientia, et ponat Dominus tenebras latibulum suum , et non indignis quibusque ejus sacramenta prodantur. Unde et justus laetatur, et dicit: In corde meo abscondi eloquia tua, ut non peccem tibi . Hoc pallium de multiplicis sapientiae sensibus verbisque contextum, non sinit ferventes spiritu refrigerari, nec dilectionis calorem, Borea flante, frigescere: Qui vero medius est, et habet quidem pallium, sed quo non totus m operumque suorum pallio, sed non calefiet. Qui autem propter nimiam animae paupertatem non habet pallium: ideo non habet, quia, multiplicata iniquitate, charitas refrixit ge praecipitur: Reddes ei vestimentum antequam bet spem . Sed et hoc eis accidit qui hadomibus, 746 et dicebant: Nondum venit tempus domus Domini aedificandae, ut mercedes in pertusum sacculum congregarent . Si quSi cujus opus manserit, quod superaedificavit,
Abbreviated transcription (Latin):
ert̃ in pͥstinis domib suis. nec ascende¬
runt scripturarũ montẽ. edificationis
de eo dnĩcȩ ligna cedentes. nec extrux¬
erunt in se cotidie domũ dnĩ. sed despi¬
cientes tius desolationẽ etiã id ꝑdide¬
re quod se habere credebant. Supͣdic¬
ti enĩ mali hec causa redlit᷑.
uã ob causã dicit dñs exercituum. Qd
domꝰ mea deserta ẽ: & uos fe stinatis
unus quisq in domũ suã. Posthec seqͥt᷑.

Expanded text:
erunt in pristinis domibus suis, nec ascendeerunt in pristinis domibus suis, nec ascenderunt Scripturarum montem, aedificationis de eo dominicae ligna caedentes, nec exstruxerunt in se quotidie domum Domini; sed despicientes ejus desolationem, etiam id perdidere, quod se habere credebant. Supradicti enim mali haec causa redditur. Quamobrem, dicit Dominus exercituum, quia domus mea deserta est, et vos festinatis unusquisque i
Abbreviated transcription (Latin):
quia eo tẽpore domus dĩ ȩdificata ñ
uod quidẽ. usq hodie plerisq contin¬
git. qui habitant in edificiis humili¬
b . & quantũ in se ẽ despiciunt deso¬
latã domũ dĩ. & cũ possunt edificare.
contẽnunt : & quasi iã uidentes ma¬
turas segetes. fructus sibi suoꝵ operuor
reꝓmittunt. & fallente spe: ꝓ magnis
uix parua reperiunt. Sed hec qͦq
cliderant. exsuflant᷑ a sermone dĩ quasi
mligna eiꝰ custodia atq tutela. Quoti¬
ens uidi ego tã in doctrina quã in conũ¬
satione de qͥb sꝑabant᷑ plurima. & postꝙ
uentũ est ut haberent tẽpus messiũ. id
est tẽpus docendi. uitãq suã in exrẽplũ
p̃bere popłoꝵ. de excelso p̾cipitatos &
minus inuentũ in eis quã opinio sibi
om̃iũ ꝓmittebat. Unde accidit. ut pau¬
latĩ negligentia sub ripͥente. paruũ qͦq
ipsũ quod uidebant᷑ habere ꝑderent.
Hoc autẽ idcirco ꝑpessi st̃: quod securi fu¬

Expanded text:
quia eo tempore domus Dei adhuc aedificata non quia eo tempore domus Dei adhuc aedificata non od quidem usque hodie plerisque contingit, qui habitant in aedificiis humilibus, et quantum in se est, despiciunt desolatam domum Dei, et cum possint aedificare, contemnunt: et quasi jam videntes maturas segetes, fructus sibi suorum operum repromittunt, et fallente spe, pro magnis vix parva reperiunt. Sed et haec qm mentis condiderant, exsufflantur a sermone Dei, quasi indigna ejus custodia atque tutela. Quoties vidi ego tam in doctrina quam in conversatione de quibusdam sperata plurima: et postquam ventum est ut haberent tempus messium, id est, tempus docendi, vitamque suam in exemplum praebere populorum, de excelso praecipitatos, et minus inventum in eis, quam opinio sibi omnium promittebat. Unde accidit ut paulatim, negligentia subrepente, parvum quoque ipsum quod videbantur habere, perderent. Hoc autem idcirco perpessi sunt, quia securi fu
Abbreviated transcription (Latin):
dico & aliud quod uobis accidit qͥ distu¬
listis edificare domũ meã. Non ut su¬
p̃ seminastis multũ. & qͥa sem̃tẽ t̾ra ñ
reddidit. intulistis parũ. sed cũ iã can¬
derent segetes & messiũ tẽpus insta¬
roe. & frumenta uos tenere in mani¬
b putaretis: messiustis uacuos culmoᷤᷤ.
& in anes stipulas sine spicarũ frugib
congregastis. Plenȩ erant areȩ. spes in
oculis. luctus in manib. Sed hoc quoq
ipsũ quod iuix de multa segete & in fi¬
nitis acerius fuerat electũ intulistis in
domũ. & mea uirtute disꝑsũ est. Ea¬
suflaui illud enĩ & redegi ad nichiũ.
quia frum̃tũ emortuũ & uacui follicu¬
li. que utilia esui sunt. farmã & similã
non habebant. Potest autẽ quod dixit
intulistis in domũ. & exsuflau illud
& de donariis accipi quȩ offerebant
in altari. quod ds exsuflauerit ra.
Sed quia dix̃ intulistis in domũ. si ea qͦ
illata st̃ donaria intelligimꝰ. utiq in
tẽplo donata dicemꝰ. & non congruet.

Expanded text:
ciderit, qui distulistis aedificare domum meam, non ut supra: Seminastis multum, et quia sementem terra non reddidit, intulistis parum; sed cum jam candescerent segetes, et messium tempus instaret, et frumenta vos tenere in manibus putaretis, messuistis vacuos culmos, et inanes stipulas sine spicarum frugibus congregastis. Plenae erant areae: spes in oculis, luctus in manibus. Sed hoc quoque ipsum quod vix de multa segete et infinitis acervis fuerat electum, intulistis in domum, et mea virtute dispersum est. Exsufflavi enim illud, et redegi ad nihilum; quia frumentum emortuum et vacui folliculi, quae utilia esui sunt, farinam et similam non habebant. Potest autem hoc quod dixit: intulistis in domum, et exsufflavi illud, et de donariis accipi quae offerebant in altari, et Deus exsufflaverit ea. Sed quia dixit, intulistis in domum, si ea quae illata sunt, donaria intelligimus, utique in templo oblata dicimus. Et non nobis congruet,
Abbreviated transcription (Latin):
ret᷑. Posthec dr̃ ad eos qui negligebant
edificare tẽplũ dnĩ. Operuistis uos: &
non estis calefacti. Quod intelligimus
de centesimo tͣtio psalmo. in qͦ de dõ
dr̃. Abissus ut uestim̃tũ amictus eiꝰ.
Quanq rnĩ scđm hebraicã ueritatẽ re¬
feratur ad t̾ras quod ambiant᷑ oceano.

Expanded text:
retur. Post haec dicitur ad eos qui negligebant retur. Post haec dicitur ad eos qui negligebant aedificare templum Domini: Operuistis vos, et non estis calefacti. Quod intelligimus de centesimo tertio psalmo, in quo de Deo dicitur: Abyssus ut vestimentum amictus ejus. Quamquam enim secundum Hebraicam veritatem referatur
Abbreviated transcription (Latin):
satietate iuxta illud qđ in maledic¬
tis leuitici dñs cõminat᷑. Comedetiᷤ.
&e non saturabimini. Qui uͦ sc̃s est.
usq ad satietatẽ comedet. & exple¬
bitur in illo quod scriptũ eͣ. Iustus
come dens replet animã suã. Similit
qͥ penitꝰ non bibit. siti prribit. sicut &
in iudith. siquis tam̃ uult librũ reciꝑe
mulieres & paruuli siti perierunt. Qui
autẽ parũ bibit : bibit quidẽ. sed non
usq ad ebritatẽ. Porro qui potest di¬
cere ad dñm calix tius in ebrians
quã p̾clarũ ẽ. & in ebriat᷑ cũ noe. &
licet in egipto constitutꝰ tam̃ in con¬
uiuio ioseph cũ patriarchis & frĩb ui¬
no madet. iste p̾ magnitudine leti¬
tiȩ & cotidiano gaudio cũ apłis suis uer¬
sus in eatasin: appellabit᷑ musto plenꝰ.
Quomͦ autẽ non sit huic ecpositioni con¬
trariũ illud quod filii ionadab filii recab¬
dac. uinũ non biberint. & laudent᷑
a dño. in hieremia conpetentius disse¬

Expanded text:
satietatem, juxta illud quod in maledicsatietatem, juxta illud quod in maledictis Levitici Dominus comminatur: Et comedetis et non saturabimini . Qui vero sanctus est, usque ad satietatem comedet, et explebitur in illo quod scriptum est: Justus comedens replet animam suam . Similiter qui penitus non bibit, siti peribit: sicut 745 et in Judith si quis tamen vult librum recipere mulieris: Et parvuli siti perierunt . Qui autem parum bibit, bibit quidem, sed non usque ad ebrietatem. Porro qui potest dicere ad Dominum: Calix tuus inebrians quam praeclarus est ! et inebriatur cum Noe : et licet in Aegypto constitutus, tamen in convivio Joseph cum patriarchis et fratribus vino madet : iste prae magnitudine laetitiae et quotidiano gaudio cum apostolis versus in ecstasin, appellabitur musto plenus . Quomodo autem non sit huic expositioni contrarium illud quod filii Jonadab filii Rechab vinum non biberint, et laudentur a Domino, in Jeremia competentius disse
Abbreviated transcription (Latin):
babilone reuersi sunt & nec dũ edifi¬
cauerunt tẽplũ dĩ. sed edificationẽ eius
cotidie differentes dixerunt nondũ uenit
tẽpus domꝰ dñi edificande: nec captiui st̃.
nec adhuc plena libertate donati. uerũ
quasi inmedullio quodã positi semina¬
uerunt multũ & intulerunt parũ.co¬
mederunt. & non sunt satiati. bibe¬
runt. & non st̃ inebriati. oꝑuerunt se
&e non sunt calefacti. congregauert mer¬
cedes & quasi in ꝑtusũ marsuppiũ mit¬
terent. ꝑdiderunt. Si quando autẽ¬
uideris int̾ multa oꝑa peccatoꝵ face¬
re quẽpiã non nulla quȩ iusta sunt.
non est tã iniustus ds. ut ꝓpt̾ multa
mala pancoꝵ obliuiscant᷑ bonoꝵ. sed fa¬
ciet illũ illa tantũ metere que in bo¬
na t̾ra seminauerit : & in sua horrea
congregare. Qui autẽ penitꝰ ausocitic
est. iste om̃ino non comedet sed fame
ꝑibit. Porro qui seminat multa oe
infert pauca. comedet parũ & ñ in

Expanded text:
Babylone reversi sunt, et necdum aedifiBabylone reversi sunt, et necdum aedificaverunt templum Dei, sed aedificationem ejus quotidie differentes, dixerunt: Nondum venit tempus domus Domini aedificandae: nec captivi sunt, nec adhuc plena libertate donati: verum quasi in meditullio quodam positi, seminaverunt multum et intulerunt parum: comederunt et non sunt satiati: biberunt, et non sunt inebriati: operuerunt se, et non sunt calefacti: congregaverunt mercedes, et quasi in pertusum marsupium mitterent, perdiderunt. Si quando videris inter multa opera peccatorum facere quempiam nonnulla quae justa sunt, non est tam injustus Deus, ut propter multa mala, paucorum obliviscatur bonorum; sed faciet eum illa tantum metere, quae in bonam terram seminaverit, et in sua horrea congregare. Qui autem penitus ἀποστάτης est, iste omnino non comedet, sed fame peribit. Porro qui seminat multa, et infert pauca, comedit parum, et non in
Abbreviated transcription (Latin):
Listis uos: & non estis calefacti. Et qͥ¬
Imercedes congregauit. misit eas in
sacculũ ꝑtusũ.
m̃is labor ur̃ quo edificastis domus
ur̃as. & negleristis domũ di: non
habuit euentũ. Seminastis enĩ pli¬
ra. & multo minus quã satũ fuerat
congregastis. Nec potestis dicere
idõ famẽ secuta: quod in extercenda
terra agricola cessauerit. Comedis¬
tis quoq ne forsita  e uobis quispia di¬
ceret uoluntariũ fuisse ieimiũ &
non estis saturati: ꝙ paruos frueł
congregaueratis in horrea. Uinũ b¬
bistis euinris: sed non tantũ ut le¬
taret᷑ cor ur̃m: &e diceret᷑ de uobis
Et uinũ exhilarat eor hominis. Ha¬
buistis enĩ palliũ. sed quod frigus non
repeller& nec seruar& calorẽ. Quicũq
etiã ur̃m siue negotiatione siue mer¬
cennaria manu mercedes congrega¬
uit. frustra labor sine p̾cio laboris in¬
pensus ẽ. Om̃is enĩ uelut siquis inꝑ
tusũ sacculũ mittat. pecuniȩ deflux¬
prunt.
ed & iurta intelligentiã spũalẽ. hi qͥ de

Expanded text:
on estis calefacti. Et qui mercedes congregavit, misit eas in sacculum pertusum. Omnis labor vester qui aedificastis domus vestras et neglexistis domum Dei, non habuit eventum. Seminastis enim plura, et multo minus quam satum fuerat, congregastis: nec potestis dicere ideo famem secutam, quod in exercenda terra agricola cessaverit. Comedistis quoque ne forsitan e vobis quispiam diceret voluntarium fuisse jejunium, et non estis saturati, quia parvos fructus congregaveratis in horrea. Vinum bibistis e vineis, sed non tantum ut laetaretur cor vestrum, et diceretur de vobis: Et vinum exhilarat cor hominis . Habuistis pallium, sed quod frigus non repelleret, nec servaret calorem. Quicumque etiam vestrum sive negotiatione, sive mercenaria manu mercedes congregavit, frustra labor sine pretio laboris impensus est. Omnes enim velut si quis in pertusum sacculum mittat, pecuniae defluxerunt. Sed et juxta intelligentiam spiritualem hi qui de
Abbreviated transcription (Latin):
rat. & tam̃ diẽ de die trahere. dic ad
tu dicis. nondũ uenit tẽpus domꝰ diui
edificandȩ. Qui semel decreuit instau¬
rare tẽplũ dnĩ. om̃e ei tẽpus acceptũ
ẽ ad ȩdificandũ. Nec rex potest impedi¬
re. nec hostes ꝑ circuitũ. nec pietas simu¬
lata parentũ. affiniũ. liberoꝵ. Statĩ
ut conuersus inclamaueris nom̃ dñi. di¬
cet. ecce adsũ.
t factũ ẽ uerbũ dnĩ in manu aggei
ꝓpħe dicens. Nũquid tẽpus uobis ẽ ut
habitetis in domib laqueatis. siue ut lex

Expanded text:
rat, et tamen diem de die trahere, dic ad rat, et tamen diem de die trahere, dic ad tu dicis: nondum venit tempus domus Domini aedifacandae. Qui semel decrevit instaurare templum Dei, huic omne tempus aptum est ad aedificandum: nec rex diabolus potest impedire, nec hostes per circuitum, nec pietas simulata parentum, affinium, liberorum: statim ut conversus inclamaveris nomen Domini, dicet: Ecce adsum. Et factum est verbum Domini in manu Aggaei prophetae, dicens: Numquid tempus vobis est ut habitet
Abbreviated transcription (Latin):
aduersus martionẽ & ceteros hereti¬
cos qͥ alterius boni nescio ciuꝰ dĩ filiũ &
non creatoris. quẽ iustũ uocant assert̃
dñm saluatorẽ. Et uere ẽ iħs magnus
sacerdos : cui om̃s dĩ antistites conpara¬
ti. parui sunt & nichili. Si enĩ iste
ceps & magnus sit in uniuersis sacerdo.¬
ec ait dñs exercituũ dicens. Popłs iste
dicit. nondũ uenit tẽpus domꝰ dñi
e dificande.
ili gent̃ adtende quod non zoroba¬
bal uel iesus dicant. nondũ uenit
tẽpus domꝰ dñi ȩdificande: sed popłs
dũ iugũ seruitutis excusserat. Semꝑ
qui captiuitate retinent᷑ & egressi st̃
de hirłm. differunt. & morant᷑ edifi¬
care tẽplũ dĩ. & dicunt. Hondũ uenit¬
tẽpus domus dnĩ edificandȩ. Et tu
qͣndo uideris aliquẽ egressũ de eccłia
qui traditꝰ fuerat satanȩ minteritũ
carnis ut sp̃s saluus fierae. cogitare at¬
q disponere ut edificet tẽplũ ꝑ pudi¬
citiã quod ꝑ libidinẽ ante destrure¬

Expanded text:
Adversus Marcionem et caeteros haereticos, qui alterius boni, nescio cujus Dei filium, et non Creatoris, quem justum vocant, asserunt Dominum Salvatorem. Et vere est Jesus magnus Sacerdos, cui omnes Dei antistites comparati, parvi sunt et nihil. Si enim iste ceps et magnus sit in universis sacerdoHaec ait Dominus exercituum, dicens: Populus iste dicit, nondum venit tempus domus Domini aedificandae. Diligenter attende quod non Zorobabel vel Jesus dicant: nondum venit tempus domus Domini aedificandae; sed populus dum jugum servitutis excusserat. Semperque qui captivitate retinentur, et egressi sunt de Jerusalem, differunt et morantur aedificare templum Dei, tempus domus Domini aedificandae. Et tu quando videris aliquem egressum de Ecclesia, qui traditus fuerat Satanae in interitum carnis, ut spiritus salvus fieret , cogitare atque disponere, ut aedificet templum per pudicitiam, quod per libidinem ante destruxe
Abbreviated transcription (Latin):
silentio. ad id quod dixerat popłs nondũ¬
uenit tẽpus domus dni ȩdificande: p̃ro¬
fert᷑ dñi quasi cogitata responsio. & dr̃
ad eos. Ergone tẽpus ẽ ut uos habitetis
in domib deorsũ sitis & in conualle po¬
sitis. & mea domꝰ quȩ in monte ẽ deser¬
ta erit : Siue ut habet᷑ in hebreo
uos habitabitis in domib laqueatis. id
est ornatis atq compositis. & quȩ non tã
ad usũ st̃ quã ad delicias. & habitaculũ
tͣ. squalebit solitudine. sole torrebit᷑:
orro scđm anagogen. om̃e tempus quo
habitatio uallis erigit᷑ uel seruimꝰ de¬
liciis : inportunũ est. Unde & stoici
qͥb cure est uerba singula diffinire.
tẽpus dixerunt ẽẽ correctionis sure
efficientiȩ. Quod significantius grece

Expanded text:
silentio, ad id quod dixerat populus: nondum tempus domus Domini 743 aedificandae, profertur Domini quasi cogitata responsio, et dicitur ad eos: Ergo ne tempus est, ut vos habitetis in domibus deorsum sitis, et in convalle positis: et mea domus quae in monte est, deserta erit? sive ut habetur in Hebraeo: ut habitetis in domibus loqueatis id est, ornatis atque compositis, et quae non tam ad usum sunt quam ad delicias, et habitaculum tur, squalebit solitudine, sole torrebitur? Porro secundum anagogen: Omne tempus quo habitatio vallis eligitur, vel servimus deliciis, importunum est. Unde et Stoici quibus curae est verba singula definire, tempus dixerunt esse correctionis sive efficientiae: quod significantius Graece
Abbreviated transcription (Latin):
tempus in quo non uirtutib sed uitiis
deseruimꝰ perit. & quasi non fuerit
reputat᷑ in nichilũ. Siquis gͦ de nob̃
uel in ualle habitat. uel in uoluptate
& luxuria seculari suã contignat do¬
mũ: iste tẽplũ dõ non edificat. nec ha¬
bet dns ubi in eo caput suũ reclinet.
Et cũ uulpib edificet domũ: habitacu¬
lũ qͦndã dĩ patit᷑ ẽẽ defertũ.
t nunc hȩc dicit dñs exercituũ. Poni¬
te corda ur̃a suꝑ uias ur̃as.
on sit aliud loquentis tempus. & aliud
facientis. Precepta mea statĩ in opus
Et utiq non uile ẽ dĩ om̃ipotentis
imperiũ. Habuistis huc usq corpora ur̃a
uitiis seruientia: sine ordine. sine p̾cento

Expanded text:
tempus in quo non virtutibus, sed vitiis deservimus, perit, et quasi non fuerit, reputatur in nihilum. Si quis ergo de nobis, vel in convalle habitat, vel in voluptate et luxuria saeculari suam contignat domum, iste templum Deo non aedificat, nec habet Dominus in eo ubi caput suum reclinet: et cum vulpibus aedificet domum, habitaculum quondam Dei patitur esse desertum. Et nunc haec dicit Dominus exercituum: ponite corda vestra super vias vestras. Non sit aliud loquentis tempus, et aliud facientis: praecepta mea statim in opus et utique non leve est Dei omnipotentis imperium. Habuistis hucusque corda vestra vitiis servientia, sine ordine, sine praecept
Abbreviated transcription (Latin):
in se caritatẽ. & ponatis corda ur̃a suꝑ ui¬
as ur̃as. ut nichil absq iudicio & consi¬
deratione faciatis. sed semꝑ ante pedes
ur̃os legalis lucerna p̾cedat. & dicatis.
Lucerna pedib meis lex tua. & lux se¬
Initis meis.
el certe ita. Quia dicitis non ẽ tẽpus
tis in habitaculis quȩ sunt in imis de¬
mersa. Domus autẽ mea deserta est:
considerate iubente dño. & uos in me¬
moriã redigite que feceritis & quȩ pas¬
si estis.
eminastis multũ. & intulistis parũ.
bistis: & non estis inhebriati. Operu

Expanded text:
in se charitatem, et ponatis corda vestra super vias vestras, ut nihil absque judicio et consideratione faciatis; sed semper ante pedes vestros legalis lucerna praecedat, et dicatis: Lucerna pedibus meis lex tua et lux semitis meis . Vel certe ita: Quia dicitis, non est temputis in habitaculis quae sunt in ima demersa, domus autem mea deserta est: considerate, jubente me Domino, et vos in memoriam redigite quae feceritis, et quae passi sitis. Seminastis multum, et intulistis parum: comedistis, et non estis satia
Abbreviated transcription (Latin):
positũ ẽ: & ipse erit expectatio gentiuor.
Erit enĩ radix iesse: & qͥ surrex̃ ut domi¬
net᷑ gentib. in ipso gentes sperabunt.
Cũq apprehenderint rũ . cupient eiꝰ herere
uestigiis. qm̃ ds̃ cũ eosit. Vel certe ex om̃ib
linguis & nationib quicũq crediderint.
ex iudeis sunt. & dicent. Camꝰ uobiscũ:

Expanded text:
erit exspectatio gentium : Erit enim radix Jesse: et qui exsurrexerit ut dominetur gentibus, in ipso gentes sperabunt . Cumque apprehenderint eum, cupient ejus haerere vestigiis; quoniam Deus cum eo sit. Vel certe ex omnibus linguis et nationibus quicumque crediderint, ex Judaeis sunt et dicent: Eamus vobiscum:
Abbreviated transcription (Latin):
tur: nunc in zacharia ꝓpħa decẽ homines
nominant᷑. Quos reqͥsiuit & dñs ut in ue¬
nisset in sodomis & gomorris. adama & se-¬
boim: eas de interitu liberar&. lota enĩ
littera ex qua sumit nomen saluatoris ex¬
ordiũ: non solũ apud grecos sed apud hebre¬
os denariũ numerũ significat. Et hoc mis¬
tico sermone monstrat᷑ quod om̃s qͥ censen¬
tur uocabulo xp̃iano quos & dñs septem
milia tẽpore ꝑsecutionis hie zabel & fuge

Expanded text:
tur: nunc in propheta Zacharia decem nominantur, quas requisivit et Dominus, ut si invenisset in Sodomis et Gomorrhis, Adama et Seboim, eas de interitu liberaret. Iota enim littera, ex qua sumit nomen Salvatoris exordium, non solum apud Graecos, sed et apud Hebraeos, denarium numerum significat. Et hoc mystico sermone monstratur, quod omnes qui censentur vocabulo Christiano, quos et Dominus septem millia temp
Abbreviated transcription (Latin):
ritatis ut theodotio transtulit. Qui assis¬
tunt dñiatori uniuersȩ terrȩ. De duab
oliuis. quȩ erant ad dexterã lãpadis & si¬
nistram. legimꝰ supͣ. Et idcireo nunc int̾¬
rogans suꝑ his ꝓpħa non meret᷑ audire.
quia pͥora non retinet. Siue quod ibi ob¬
scurius dictũ ẽ: hic manifestius audire
desiderat. Ant certe silentio angłi con¬
futat᷑ eiꝰ ꝑtinatia: quod maiora se scire
contendat. Quãꝗ hebrei ideo eũ de oliuis
int̾rogantẽ nichil audisse confirmet: qͥa
non bene in t̾rogauerit. nec totũ quesie¬
rit quod scire debuerat. Deniq postea ple¬
nius sciscitat᷑. acldens spicas uel ramos oli¬
uarũ. de qͥb supͣ tacuerat. lbi enĩ dixit qͥd

Expanded text:
ritatis, ut Theodotio transtulit: qui assistunt Dominatori universae terrae. De duabus olivis quae erant ad dexteram lampadis et sinistram, supra legimus. Et idcirco nunc interrogans super his propheta, non meretur audire, quia priora non retinet, sive quod ibi obscurius dictum est, hic manifestius audire desiderat, aut certe silentio angeli confutatur ejus pertinacia, quod majora se scire contendat, quamquam Hebraei ideo eum de olivis interrogantem, nihil audisse confirment, quia non bene interrogavit, nec totum quaesierit quod scire debuerat. Denique postea plenius sciscitatur addens, spicas vel ramos olivarum, de quibus supra tacuerat; ibi enim dixit: Quid
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotũ qͥ duxerant uxores albgas¬
de filiis resu filii iosedech. & fr̃s eiꝰ maasia.
& eliezer. & iarib. & godolia. Et dedert̃ ma¬
nus suas ut eicerent uxores suas: & ꝓcdelic¬
to suo arretẽ de ouib offerrent. In fine qͦq
capituli pꝰ enumerationẽ eoꝵ qͥ uxores alre¬

Expanded text:
xerunt uxores aliede filiis Jesu, filii Josedec, et fratres ejus, Maasia, et Eleazar, et Jarib, et Godolia, et dederunt manus suas, ut ejicerent uxores suas, et pro delicto suo arietem de ovibus offerrent . In fine quoque capituli post enumerationem eorum, qui uxores alie
Abbreviated transcription (Latin):
istis. Quã ob causã: Quia dñs testificatꝰ
ẽ int̾ te & uxorẽ pauꝑtatis tuȩ. quã tu
despexisti. & hec particeps tua. & uxor
fedoris tui. Nonne unꝰ fecit & residuũ
sp̃s eiꝰ est: Et quid unꝰ querit. nͥ sem̃ diꝰ¬

Expanded text:
testificatus est inter te et uxorem pubertatis tuae, quam tu despexisti, et haec particeps tua, et uxor foederis tui. Nonne unus fecit, et residuum spiritus ejus est? Et quid unus quaerit, nisi semen D
Abbreviated transcription (Latin):
bibes & humiles om̃ib popłis ut uoscon¬
tẽpnerent. & ꝓ honore & gła quasi deiec¬
tos humilesq calcarent. Sicut conser¬
uastis uias meas. & accipitis facie in le¬
ge. Int̾ om̃ia peccata leui suie roꝵ qͥ ex
iem st̃ sacerdotũ dĩ illud ultimũ &
maximũ ponit᷑ quare accipiant faciẽ
in lege. ut non causas s ꝑsonas conside¬
rent. iustũq pauperẽ despicientes in¬
ustos diuites suscipiant & honorent.
sumitis: Et paulus ad galathas. Ds̃ in¬
qͥt ꝑsonã hominis non accipit. Pleniꝰq
apłs iacob hoc peccatũ arguit atq con¬
dempnat.
uicqͥd autẽ pͥori popło dr̃: rtiã nob̃ dic¬
tũ putemꝰ. ut cautiores recedamꝰ ã ui¬
ciis & faciẽ non suscipiamꝰ in lege. nec
qͥ sumꝰ cultores dĩ ueritati mendaciũ
p̃feramꝰ.
ũqͥd non pat̃ unꝰ om̃iũ nr̃m: Nũqͥd
non ds̃ unus errauit nos: Quare ergo¬
despicit unus quisq nr̃m fr̃m suũ. muolans
pactũ patrũ nr̃oꝵ: Trans gressus t̃ iudas

Expanded text:
biles et humiles omnibus populis, ut vos contemnerent, et pro honore et gloria, quasi dejectos humilesque calcarent: Sicut non servastis vias meas, et accepistis faciem in lege. Inter omnia peccata Levi, sive eorum qui ex Levi sunt, sacerdotum Dei, illud et ultimum et maximum ponitur, quare accipiant faciem in lege, ut non causas, sed personas considerint, justumque pauperem despicientes, iniquos divites suscipiant et honorent. ies peccatorum sumitis ? et Paulus ad Galatas: Deus, inquit, personam hominis non accipit . Pleniusque apostolus Jacobus hoc peccatum arguit, atque condemnat . Quidquid autem priori populo dicitur, etiam nobis dictum putemus ut cautiores recedamus a vitiis, et faciem non suscipiamus in lege, nec qui sumus cultores Dei, veritati mendacium praeferamus. Numquid non Pater unus omnium nostrum? Numquid non Deus unus creavit nos? Quare ergodespicit unusquisque nostrum fratrem suum, violans pactum patrum nostrorum? Transgressus
Abbreviated transcription (Latin):
sa iustificam cor meũ. & laui int̾ inno¬
centes manus meas. Reuersus popłs de
babilone & uidens cunctas in circiitu
nationes ipsosq babilonios idolis serui¬
entes abundare diuitiis. uigere carporib.
in edia. seruitute cooꝑtũ : scandalirat
ae dicit. Non ẽ in reb humanis ꝓuiden¬
tia. om̃ia casu ferunt᷑ incerto. nec di
cuncta diuidicat. ubi ẽ illius e qu̾u iustũq
iudiciũ : Istius modi questionẽ mens in¬
credula futuroꝵ cotidiẽ suscitat dõ.
cũ uident iniquos potentes. scõs humi¬
les. illos reb om̃ib affluere. hos non so¬
lũ ea quidẽ que ad uictũ necessaria st̃¬
non habere sed interdũ surdis auri¬
b cecisq oculis. & om̃i parte menbro
ulcerib & infirmitate dep̾ssos. qualis in
ruangło latarus legit᷑ qͥ ante fores di¬
nitis purpurati desiderat micis quȩ abi¬
ciunt᷑ de mensarũ reliqͥis inopem animã
sustentare. diuitẽ uͦ tantȩ feritatis &
crudelitatis ut non misereat᷑ homo ho¬

Expanded text:
eum: et lavi inter innocentes manus meas. Reversus ergo populus de Babylone, et videns cunctas in circuitu nationes, ipsosque Babylonis idolis servientes, abundare divitiis, vigere corporibus, inedia, servitute coopertum, scandalizatur et dicit: Non est in rebus humanis providentia, omnia casu feruntur incerto, nec Dei cuncta dijudicat, ubi est illius aequum justumque judicium? Istiusmodi quaestionem mens incredula futurorum quotidie suscitat Deo, et cum viderit iniquos potentes, sanctos humiles illos rebus omnibus affluere, hos ne ea quidem quae ad victum necessaria sunt, habere; et interdum surdis auribus caecisque oculis, et omni parte membrorum ulceribus, et infirmitate depressos, qualis in Evangelio Lazarus legitur, qui ante fores divitis 969 purpurati, desiderabat micis, quae abjiciuntur de mensarum reliquiis, inopem animam sustentare; divitem vero tantae feritatis et crudelitatis, ut non misereatur homo ho
Abbreviated transcription (Latin):
na diripiunt. & iniustas diuicias congre¬
gantes. audent offerre mimera dõ.
Quȩ dicit se nequaꝗ posse suscipere lacri
hibitũ. Et congruere locũ istũ illi testĩ¬
monio. Honora dm̃ ex iustis tuis laborib
naufragiũ. & cȩtera quȩ ad dãna ꝑti¬
nent rerũ scłariũ uertunt᷑ in fletꝰ &
totos se tradt̃ planctui & gemitib. nec
animi robore & spe in dm̃ & p̃miis fu¬
turoꝵ cuncta contẽpnunt: &iã si diri¬
gant ad dm̃ orationẽ non recipi ab eo.
qr inde coris & in congrus uiro planctib
deturbent᷑. Hoc autẽ quod seqͥt᷑ qͥa dñs
testificatꝰ ẽ int̾ te & uxorẽ pubertatis
tuȩ siue adolescentiȩ tuȩ quã tu despex.

Expanded text:
na diripiunt, et injuste divitias congrena diripiunt, et injuste divitias congregantes, audent offerre munera, Deo, quae dicit se nequaquam posse suscipere, lacryrohibitum, et congruere locum istum illi testimonio: Honora Deum ex justis tuis laboribusnaufragium, et caetera quae ad damnum pertinent rerum saecularium, vertuntur in fletus, et totos se tradunt planctui, et gemitibus: nec animi robore, et spe in Deum, et praemiis futurorum cuncta contemnunt: etiamsi dirigant ad Deum orationem, non suscipi ab eo, quia indecoris et incongruis viro planctibus deturpentur. Hoc autem quod sequitur: Quia Dominus testificatus est inter te, et uxorem pubertatis tuae, sive a