comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lacob eenĩ corp laudabile cũ continentiaet
castitate. ñnũquã diã cũ martyrio decont᷑
sab nacula uͦ adanimas ꝑfectas referri post̃
qͥb a nom̃ a indendo dm̃ conuenꝰ isrłil ista
auĩt tab nacula sunt in quit sic̃ nemoraum¬
brantia & sic̃ paradisi suꝑ flumina edieut
tab nacula q̃ fix̃ dñs Alia gͦ tab naculasto¬

Expanded text:
Jacob. Est enim corpus laudabile cum continentia et castitate, nonnunquam autem cum martyrio decoratur. Tabernacula vero ad animas perfectas referri possunt, quibus et nomen videndo Deum convenit Israelis. Ista enim tabernacula sunt, inquit, sicut nemora umbrantia, et sicut paradisi super flumina, et sicut tabernacula quae fixit Dominus. Alia ergo tab
Abbreviated transcription (Latin):
positũ ẽ suꝑ coreoꝵ noq uident neq intelle¬
gunt Deniq ñ ab iit inquit ex more inoccur¬
sũ auspiciis. Non enĩ moresibi solito stultis
& in anib sensib rapiet᷑ in animalib mutis
& pecudib dĩ considertans uoluntatẽ. sic̃ hi
qͥ ex istis talib: auspicia colligunt. sedagnos¬
neq deonib: neq deauib: aliisq anima¬

Expanded text:
positum est super cor eorum neque vident, neque intelligunt. Denique non abiit, inquit, ex more in occursum auspiciis. Non enim more sibi solito, stultis et inanibus sensibus rapietur, in animalibus mutis et pecudibus Dei considerans, sicut hi qui ex istis talibus auspicia colligunt, sed agnosneque de ovibus, neque de avibus, aliisque anima
Abbreviated transcription (Latin):
unlominꝰ confectis ex serpentib ꝓ hibent.
ergo & sacrificioꝵ demoni coꝵ uirus ꝑ
r E dẽ donec tẽpꝰ patiebat̃. sacrificia
ati ficiis opponebant᷑. ubi uͦ ueñ ꝑfeccta
nostia & agnꝰ inmaculat᷑ qͥtotiũ munditolle
specatũ sacrificia illa q̃ singillati offere¬
ot̃ offerebant᷑ do. iã suꝑflua uisas̃. cũ ina
Na ominis demonũ cultura depulsasit.
ꝓsonã te nere doctor acphariseox plibis

Expanded text:
lominus sectis ex serpentibus perhibent. lominus sectis ex serpentibus perhibent. Ita ergo et sacrificiorum daemonicorum virus per inari. Et quidem donec tempus patiebatur, sacrificia sacrificiis opponebantur. Ubi vero venit perfecta hostia et agnus immaculatus qui totius mundi tolleret peccatum, sacrificia illa, quae sigillatim offerebantur Deo, jam superflua visa sunt, cum una hostia omnis daemonum cultura depulsa sit. rsonam tenere docto
Abbreviated transcription (Latin):
pcepit. & ritũ sacrificanditradidit filiis i sił.
requirat᷑ fortassis curhȩc cũ demoniis di¬
cata uideant᷑ & iã dõ iubeant᷑ offerri. Eterit
quidẽ simplex & citaresponsio. ut quẽ ad mo¬
dũ malii sostendimꝰ qđ libellũ repudiida¬
riñ dĩ uoluntas fuit qđ qui c̃iunxerat
noluit separari. sed moysos hȩc ꝓprie ad
duritiã cordis iu deoꝵ scripsit ita & iã &¬
de hoc uide¬
ri posse. qr ds̃ sic̃ per
aliũ ꝓphe¬
taͣ dicit ñ manducat
carnes tauro
buti fuerant in ȩgiptomanda ueriteis.
ut qui abstinere se ñ possint ab immolando
dõsaltima nͣ de moniis immolarent Aiden¬
dĩ tam̃ ẽ neforte sit aliqua sacrificandidõ
occultior ac secrẽtiorratio. Nefotte in quã
sacrificia q̃ dõ offerunt᷑ ad destructionẽ fiant
eoꝵ sacrificioꝵ q̃ de monib: immolant᷑. ut ip
pilla uulnerant᷑ animȩ. ꝑ ista sanent᷑ sicut
in confirmant qui medicinȩ peritiãger:
iorpentũ nãq uenena depelli medicam̃tis¬

Expanded text:
praecipit et ritum sacrificandi tradit filiis Israel, requiratur fortassis cur haec cum daemoniis dicata videantur, etiam Deo jubeantur offerri. Et erit quidem simplex et cita responsio: ut quemadmodum in aliis ostendimus, quod libellum repudii dari non Dei voluntatis fuit, qui quod conjunxerat noluit separari, sed Moyses haec proprie ad duritiam cordis Judaeorum scripsit , ita etiam de hoc videri posse, quia Deus sicut per alium prophetam dicit, non manducat carnes taurorbuti fuerant in Aegypto, mandaverit eis, ut qui abstinere se non possunt ab immolando, Deo saltem et non daemoniis immolarent. Videndum tamen est, ne forte sit aliqua sacrificandi Deo occultior ac secretior ratio, ne forte, inquam, sacrificia quae Deo offerunt, ad distinctionem fiant eorum sacrificiorum quae daemonibus immolantur, ut quia per illa vulnerantur animae, per ista sanentur, sicut hi confirmant qui medicinae peritiam gerunt. Serpentum namque venena depelli nihi
Abbreviated transcription (Latin):
cunt᷑. Ant iratiem̃ loquunt᷑. et iracessante
frustra locuti st̃ aut metꝰ aut cupiditatis
aut iactantiȩ grã. aliisq hor similib et u¬
tiq frustraerit & uanĩrome quieqid uitio
dominante locuti s̃. Ds aut̃ in qͦ nulla ẽ passio
nulla fragilitas. ome qđ dixerit. ꝓcai sarum
meritis dic& Et idonũꝙ frustrari pocest. qr
quicqid ratione ꝓfert᷑. carereñ potest ratio

Expanded text:
quuntur. Aut enim irati loquuntur, et ira cessante quuntur. Aut enim irati loquuntur, et ira cessante frustra locuti sunt, aut metu aut cupiditatis aut jactantiae gratia, aliisque horum similibus. Et utique frustra erit et vanum omne quidquid vitio dominante locuti sunt. Deus autem in quo nulla est passio, nulla fragilitas, omne quod dixerit pro causarum meritis dicit: et ideo nunquam frustrari potest, quia quidquid ratione profertur, care
Abbreviated transcription (Latin):
lo exultabit. Non dormi& doneo comedat
ꝑdam & sanguinẽ uulneratoꝵ. bibat. Heo
ĩ continentia scđe ꝓphetiȩ in uerbis bala¬
an. Alideamꝰ ergo primo hoc ipsum quod
dioxerit excur gebalaac. Nunc aũt cũ
ortet᷑ exxur gerecũ quc̃ nuꝑ di&erat sare
goait in suꝑiorib: qr stara ad holo c austĩ
uim. designat eũ non rectestare. Stab et
i . ydolatria positus et stabat quasi mim
nsoqͥ &o ceciderit ita nẽ intullectu pfitico
exurgere iub& eumꝰ. Quippe qui perhoo quod
stare in ydolatria uisus fuerat cecidisset:
Exurgat gͦ qui talis ẽ. exxurgat animo. exurgit
testisfidei. siuͦ ꝑ man& infi delis. ut sit tes¬
tis condemnationis suȩ. Sed quidẽ. qđ ei
ad nuntiat audiam᷑. Non sicut homo inquit
ds̃ frustat᷑. neq. sicut filius hommis terret᷑
ipse. Nhabeas in ꝗit hanc opimonẽ dedõ. ut
putes eum eẽ sic̃ hominẽ.: qui i his q̃ loquit᷑
frustrari possit Homines enĩ multis occa¬
sionib & uitiis impediunt᷑ neuerũ sit qđ lo¬

Expanded text:
. Non dormiet donec comedat praedam, et sanguinem vulneratorum bibet. Haec est continentia secundae prophetiae in verbis Balaam. Videamus ergo primo hoc ipsum quod dixerit, Exsurge, Balac. Nunc autem cum hortetur exsurgere eum quem nuper dixerat stare, ergo in superioribus, quia staret ad holocaustum suum, designat eum non recte stare. Stabat enim in idololatria positus, et stabat quasi inimimo et qui ceciderit, ita nunc intellectu prophetico exsurgere jubet eum, quippe qui per eum quod stare in idololatria visus fuerit, cecidisset. Exsurgat, qui talis est: exsurgat animo, exsurgat testis fidei. Si vero permanet infidelis, ut sit testis condemnationis suae. Sed quid est quod ei annuntiat audiamus. Non sicut homo, inquit, Deus frustratur, neque sicut filius hominis terretur ipse. Non habeas, inquit, hanc opinionem de Deo, ut putes eum esse sicut hominem, qui in his quae loquitur frustrari possit. Homines enim multis occasionibus et vitiis impediuntur ne verum sit quod lo
Abbreviated transcription (Latin):
historicȩ narrationis ad sertor contenti¬
osus immo quisi tabrutꝰ inuenietai  ñ hor¬
rescens sonũ littere. ad allegoriȩ dulce di¬
nẽ ipsa necessitate confugiat: Quomͦ enĩ
istepopłs tã laudabilis tã magnificꝰ de qͦ
tanta p̃conia sermo dĩnumerat in hocde
ueni& ut sangnẽ uulneratoꝵ bibat. cũ
tã ualidis p̃ceptis cib sangiis int᷑dicat᷑ adõ

Expanded text:
historicae narrationis contentiosus asserthistoricae narrationis contentiosus assertor, imo quis ita brutus invenietur, qui non horrescens sonum litterae, ad allegoriae dulcedinem ipsa necessitate confugiat? Quomodo enim iste populus tam laudabilis, tam magnificus, de quo tanta praeconia sermo dinumerat, in hoc veniet, ut sanguinem vulneratorum bibat, cum tam validis praeceptis, cibus sanguinis interdicatur, ad
Abbreviated transcription (Latin):
om̃a quȩ in ħ mundo sunt : & imitat᷑ eũ qui leo des
tribuiuda & catulus leonis h. Quia sic̃ ipse
lux c̃mundi & discipulissuis dedit ut & ip¬
si essent iuxmundi. ita⁊ cũ ipsesit leo& ca¬
tułlconis. &iã credentib in se nom̃leonis
& catuli leonis adscribit. Uide aut̃ qr eut¬
rꝰ erat ista dnr. Ait eni. Eccepopłssic̃ catuł
leonis exurga ⁊ sic̃ leo exultabit. Exx surrec¬
turũ dicit popłm utiq qͥ futurꝰ erat. Nãside
eo dicer& quẽ uidebat. dixissa sine dubio.
Eccepopłs sic̃ catuł leonis exui rexxit. Sedcer¬
tũ ẽ qr de illo popło dicebat deqͦ & maliis scrip¬
tũ ẽ: et ad nuntiabt̃ iustitiã eiꝰ popło qͥ nas¬
cet᷑ quẽ fec̃ dñs. Egͦ popłs hic catuł leonis. dũ
ad huc tãꝙ nuꝑgeniti infantes rationabiles
⁊ sine dololac accipiunt. Leo aut̃ exultans.
cũ uir effectꝰ quȩ paruuli erant deposuit.
Non dormia donec comedat p̃dã & sangui¬
nẽ uulncratiꝵ bibat. In his ũbis quis itaerit

Expanded text:
t imitatur eum qui leo de tribu Juda et catulus leonis dicitur. Quia sicut ipse lux est mundi, et discipulis suis dedit ut et ipsi essent lux mundi, ita et cum ipse sit leo et catulus leonis, etiam credentibus in se, nomen leonis et catuli leonis ascribit. Vide autem quia evirus erat ista dicuntur. Ait enim: Ecce populus sicut catulus leonis exsurget, et sicut leo exsultabit. Exsurrecturum dicit populum, utique qui futurus erat. Nam si de eo diceret quem videbat, dixisset sine dubio: Ecce populus sicut catulus leonis exsurrexit. Sed certum est, quia de illo populo dicat, de quo et in aliis scriptum est: Et annuntiabunt coeli justitiam ejus populo qst ergo populus hic catulus leonis cum adhuc, tanquam nuper geniti infantes, rationabile et sine dolo lac concupiunt. Leo autem exsultans, cum vir effectus, quae parvuli erant deposuit. Non dormiet donec comedat praedam, et sanguinem vulneratorum bibat. In his verbis, quis ita erit
Abbreviated transcription (Latin):
qui diũsis artib ⁊ demonũ inuocationib
gestiunt futura p̃noscere. mhilaliude
unt. msi eacupiunt discere quȩ sibisses
ñ exepedit. Iacob aut̃ in his dici intolle
c̃ om̃is cuiluctam̃ c̃ adũ sũ principata
potestates. adũsũ huꝰ mundis ectores
E srłem intellege omnẽ qͥ ꝑfidei puritatr̃ &

Expanded text:
qui diversis artibus et daemonum invocantibus gestiunt futura praenoscere, nihil aliud faciunt, nisi ea cupiunt discere, quae sibi scire non expedit. Jacob autem in his dici intelligendus est omnis cui luctamen est adversus principatus et potestates, et adversum mundi hujus rectores; et Israelem intelligi omnem qui p
Abbreviated transcription (Latin):
uerticib inquit montiũ intuebor eũ. et acoll
intellegã eũ. Quiamquit excelsis montibo
altis collib positꝰ e isrł. hoc ẽ in edrantua
ardua ad quã contuendã et intellegendirs
facile quis idoneus fiat. nisi ascendaralimo¬
nentẽ & excelsã scientiam. iccireo inql
ñ ei maledicit ds̃ Ist eñi uita eiꝰ al a erp̃ cele
ñ humilis & deiecta. Qđ tam̃ ñ mͥ uideꝰ qd¬
da sunt: recta e᷑ũ distinctione dicit bntu
& intellegã. ⁊it fiturũ tẽp̃ significa. le

Expanded text:
erticibus, inquit, montium intuebor eum, et a collibus intelligam eum. Quia, inquit, in excelsis montibus et altis collibus positus est Israel, hoc est in edita vita et ardua, ad quam contuendam et intelligendam non facile quis idoneus fiat, nisi ascendat ad eminentem et excelsam scientiam, idcirco, inquit, non ei maledicit Deus. Est enim vita ejus alta et praecelsa, non humilis et dejecta. Quod tamen mihi non venda sunt, cum distinctione dicit, ut intuear et intelligam, ut futurum tempus sig
Abbreviated transcription (Latin):
Nonũ quȩ artib qͥbdã abhis quise demor
man cipauerint colligit᷑. Et nc̃ ꝑcasquas
seres nominant. nc̃ ꝑraqͣ aiguria appel¬
ant. nc̃ ouiã excontẽplatione fibrarũm
die coxtispiscia uocant. aliisq eoꝵ similib
prefogiis cõpͣhendi undent᷑ & intelbegi.
nntes intantũ ad deci piendũ genus ho¬
iñ ꝓfecer. ut & iã iustissimi et echiefi¬
iis manasses herrore deceptus aedificaue¬
Et ut seriptura dicit altare oñ dedet entus
celimutraq domo dñi Punc aũt eẽ arbitror
exercitũ celi. quẽ paulus sp̃itales nequitias ince¬
lestib positas seribit. Nisigꝰ multũ inhis artib
deceptionis ẽẽt erroris. ñ puto tanti uiri fili¬
um in lege dñi educatũ in illasimpietates po¬
tuisse corruere: quȩ in quartoregno libit
de eoscripta referunt᷑. Ait oñi. Et sortiebat᷑¬

Expanded text:
monum, quae artibus quibusdam ab his qui se daemonibus mancipaverunt colligitur, nunc per eas quas sortes nominant, nunc per ea quae auguria appellant, nunc etiam ex contemplatione librarum, quae extispicium vocant, aliisque horum similibus praestigiis comprehendi, videtur intelligi. Quae artes in tantum ad decipiendum genus humanum profecerunt, ut etiam justissime Ezechiae filius Manasses hoc errore deceptus, aedificaverit ut Scriptura dicit, altare omni exercitui coeli, in utraque domo Domini . Hunc autem arbitror exercitum coeli, quem Paulus, spiritales nequitias in coelestibus positas scribit . Nisi ergo multum in his artibus deceptionis esset et erroris, non puto tanti viri filium, in lege Domini educatum, in illas impietates potuisse corruere, quae in quarto regnorum libro de eo scriptae referantur. Haec enim omnia
Abbreviated transcription (Latin):
is qui homodĩ ẽ ⁊ i portione dinumerat᷑ pe¬
nitus eẽ debaalienꝰ. nec aliqiđ in his habe cõmime
q̃ occultis machins demones oꝑant᷑ ne forterur
repleat᷑ ⁊ ad ii doloꝵ cultũ denuo reparet᷑¬
Hox enĩ omã religio hȩc nrã diuna i celestis
abiuratꝰ in leuiticoqͥdõ aꝑtalege designans &¬
dicens. Ndiuinabitis neq auguri abimini. Et
pꝰ pauca. Non sequsmini inquit uentriloquos.
nec aduungsmini ad incantatores. ut conta¬
minemini ineis. ego hĩs ds̃ uͣ. Et iterũ indeu

Expanded text:
qui homo Dei est, et in portione Dei numeratus, penitus debet esse alienus; nec aliquid in his habere commune, quae occultis machinis daemones operantur, ne forte rurrepleatur, et ad idolorum cultum denuo reparetHaec enim omnia, religio nostra divina et coelestis, abjurat. In Levitico quidem aperta lege designat dicens: Non divinabitis neque augurabimini. Et post pauca: Non sequamini, inquit, ventriloquos: nec adjungamini ad incantatores, ut contaminemini ab eis. Ego Dominus Deus vester . Non
Abbreviated transcription (Latin):
domus appellatur humilia & abiecta descen¬
dant. Sed & illud quod ait. quod auditis in¬
aure predicate supertecta adħ nhilominꝰ
respicit. Sic gͦ exaltat᷑ suꝑ gog regnũ eiꝰ. et
cresc& regnũ eiꝰ. Crescit enĩ dũ multiplicant᷑

Expanded text:
domus appellatur, humilia et abjecta descendomus appellatur, humilia et abjecta descendant. Sed et aliud, quod ait, quod audistis, praedicare super tecta , ad hoc nihilominus respicit. Sic ergo exaltabitur super Gog regnum ejus, et crescit regnum ejus. Crescit enim dum mu
Abbreviated transcription (Latin):
& dabotibigentes hereditatẽ tuã et possessionẽ
tuã terminos terrȩ. Quidẽ autͣ quod ait. exal¬
tabitur gog regnum eius: Gog suꝑ tecta inter¬
pretat᷑. Et in loco istoñ ꝓgentis alicuiꝰ nomine
ut putat᷑ positum ẽ. sedut inaliis ñ nullis ipse
sermo hebreus ñ interpͥtatus relict̾ẽ. Et ob hoc
quasi degente aliqua dictũ uidet. Estergoser¬
monis consequentia talis. Et exxaltabit᷑ suꝑ tecta
regnum eius. ⁊ cresc& regnũ eius. Ex altari aut̃
suꝑ tecta de ꝓfectione credentium dicitur.
crescere autẽ. ad multitu dines refertur. in his
ergo qui perfecti sunt. suꝑ tecta exaltabit᷑ reg¬
rib h. abitant. Sunt enĩfortassis aliqui & iam
incelestib aquib plus proficiant & altius
exaltentur. his qui in regno xp̃ĩ sunt. Et ido
credo & iam ipse saluator dicebat. Qui intec¬
to est non descendat tollere aliquid de domo.
monens uthi qui ad ex celsam ꝑfectionẽ uene¬
runt. non iterum ad mundi huius qui nunc

Expanded text:
et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae . Quid est autem quod ait: exaltabitur Gog regnum ejus? Gog super tecta interpretatur. Et in isto loco non pro gentis alicujus nomine, ut putatur, positum est, sed ut in aliis nonnullis ipse sermo Hebraeus non interpretatus relictus est, et ob hoc quasi de gente aliqua dictum videtur. Est ergo sermonis consequentia talis. Et exaltabitur super tecta regnum ejus, et crescet regnum ejus. Exaltari autem super tecta, de perfectione credentium dicitur; crescere autem, ad multitudines refertur. In his ergo qui perfecti sunt super tecta exaltatur regribus habitant. Sicut enim fortassis aliqui etiam in coelestibus, a quibus plus proficiant et altius exaltentur hi qui in regno Christi sunt, et ideo credo etiam ipse Salvator dicebat: Qui in tecto est, non descendat tollere aliquid de domo , monens ut hi qui ad excelsam perfectionem venerunt, non iterum ad mundi hujus qui nunc
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dã. Iste enĩ popłs qͥ catuloleomis ł leoni
cõparat᷑ ñ quiesca. ñ dormi&. doneo rapi¬
at p̃dã. iđ donec diripiat regnũ cȩlorũ.
entes diripiunt illud. Ut aut̃ euidentius
cognoscat hȩc denrõ popło qͥ insacram̃tis
xp̃i confoederatꝰ ẽ. scribi: audi qͦmꝰ & in
aliis moysessimiliꝗ ꝓnuntiat dicens. Buti¬
rũ boũ & lac ourũ cũ adipeagnoꝵ ⁊ arietũ
filioꝵ tauroꝵ. ⁊ hircoꝵ. cũ adiperenum
frum̃ti ⁊ sanguine uue bibent umũ. Et
hic g̃ sanguis qͥ nominat᷑ uuȩ illius uuȩ ẽ :
q̃ nascit᷑ ex illa inte. deqͥ saluator dic̃. Ego sũ
uitis uera. discipłi uͦ palmites. pat᷑ aut̃ agri¬
colac̃ qͥ purgat eosut fructũ plurimũ af¬
ferant. Tug es uerꝰ popłs isrł. qͥ scissanguinẽ
bibe. & nosti carnẽ ũbi dĩ comedere. & san¬
guitẽ uerbibibe. & uux sanguinẽ illiuꝰ qͣ ẽ
ex siquera uite : et ex illis palmitib: quos¬
lelius e pat̃ purgat haurire. Quoꝵ. paliitũ

Expanded text:
. Iste enim populus, qui catulo leonis vel leoni comparatur, non quiescet nec dormiet, donec rapiat praedam, id est, donec diripiat regnum coelorum: entes diripiunt illud . Ut autem evidentius cognoscas, haec de nostro populo qui in sacramentis Christi confoederatus est scribi, audi quomodo et in aliis Moyses similia pronuntiat dicens: Butyrum boum ac lac ovium, cum adipe agnorum et arietum, filiorum taurorum et hircorum, cum adipe renum frumenti, et sanguinem uvae bibent vinum . Et hic ergo sanguis qui nominatur uvae illius, uva est, quae nascitur ex illa vite de qua Salvator dicit: Ego sum vitis vera, discipuli vero palmites. Pater autem agricola est , qui purgat eos, ut fructum plurimum afferant. Tu ergo es verus populus Israel, qui scis sanguinem bibere, et nosti carnem verbi Dei comedere, et sanguinem verbi bibere; et uvae sanguinem illius, quae est ex vera vite, et ex illis palmitibus, quos Pater purgat, haurire. Quorum palmitum
Abbreviated transcription (Latin):
balaam in uertice montis phegor sncgn
aut̃. in tͣpͣtat᷑ delectatio: In uertice ergo
delectationis & libidinis. inponit hores
iste balaac. A mator enĩ ẽ uoluptats
magis quã dĩ & iccireo inponit eos in
sũ mitatẽ & ũticẽ uoluptatis. ut excli¬
dat eos adõ Excludens enĩ& deuorao
interpͣtat᷑ balaac. Ideo demq & ibe¬
remũtendit fogor: iđ ad ea que ler¬
mast̃ a deserta dõ negotia. Et drẽ lals

Expanded text:
is Phogor. Phogor autem interpretatur delectatio. In verticem autem delectationis et libidinis imponit homines iste Balac. Amator ergo est voluptatis magis quam Dei. Et idcirco imponit eos in summitatem et verticem voluptatis, ut excludat eos Deus. Excludens enim et devoratio interpretatur Balac. Ideo denique ad eremum tendit Phogor, id est, ad ea quae erema sunt, et deserta
Abbreviated transcription (Latin):
heli illi spĩtali gła. sieut ẽ gła uicornis.
Sic enim & ipse in eugłio dns dicit Pater
da eis ut sic̃ ego et tu unũ sumꝰ. ita etisti
in nobimũ sint. Et idõsimilis gładabitur
transformabit corpꝰhumilitatis nr̃ȩ con¬
forme corporigłȩsuȩ. Nonerit auguria¬
tio iniacob. neq diumatio in isrł in tẽ¬
pore dicet᷑ adia cob & isrł quid ꝑficia ds
Igitur qm̃ uisũ ẽ iã nob diligentius de singuł
quibq discutere ñ uidet᷑ ab surdũ si&iã qđ
sit auguriatio ł diuinatio: Qm̃ qͥdẽ placuit
scripturȩ cõmemorare dehis. ne qui forte
ignorant᷑ in ħ incidat reqͥram̃. Uidet̃ gͦ
mͦ futuroꝵ. p̃scientia quantũ ad ipsã rem
nũ futuror uenire p̃sentia. Sine dubio aut̃
cũ tempꝰ & oportunitas poscit & uoluntas
dĩ fucrit. dat᷑ aniã adõ ꝑ ꝓphetas hominib
p̃scientia. Et idõ diximꝰ qr neq ꝓpͥebonũ¬

Expanded text:
eli illi spiritali gloria, sicut est gloria unicornis. Sic enim et ipse in Evangelio Dominus dicit: Pater, da eis, ut sicut et ego et tu unum sumus, ita et isti in nobis unum sint . Et ideo similis gloria dabitur transformabit corpus humilitatis nostrae, conforme corpori gloriae suae, non erit auguratio in Jacob, neque divinatio in Israel. In tempore dicetur ad Jacob et Israel quid perficiat Deus. Igitur quoniam visum est etiam diligentius de singulis quibusque discutere, non absurdum si etiam quid sit auguratio vel divinatio, quam quidem placuit Scripturae commemorare, de his ne quis forte ignoranter in haec incidat, requiramus. Videtur ergo mihi futurorum praescientia quantum ad ipsam rem tiam, futurorum venire praescientia. Sine dubio autem cum tempus et opportunitas poscit, et voluntas Dei fuerit, datur etiam a Deo et prophetia, hominibus praescientia. Et ideo diximus, q
Abbreviated transcription (Latin):
nȩterna inȩtͣnatab nacula. Fi oa aut̃ dnr adõ
qusi quȩ nꝰ circũ ferant᷑ omni uento dactrinȩ
in aut adhuc tab nacula ista. & sicut e ei uix
uiquas. Cȩdros hic non illas dicit in qͥbi eulpa¬
s notat᷑ elatio sed cȩdros dĩ quȩ suscipiunt
Nllius quȩ exxegipto translata ẽ palmites.
anqub requiescit fructus ille. cuius umbra
qut montes. Si intellexisti quantã requiem
ssimilare. noli neglegere. sed aggrcđe hoc it¬
eheremi solitudinẽ ꝑhorrescas. habitanti
n tibi in huiꝰ modi tab̵ naculis. occurra et man
leste.& angłorũ panem manducabis. Incipe
ntũ. nec terreat ut diximꝰ solitudo deserti.
inẽsortium tuũ &iã angeli uenient. quos¬

Expanded text:
na tabernacula . Fixa autem dicuntur a Deo, quasi quae non circumferuntur omni vento doctrinae. Sunt autem adhuc tabernacula ista, et sicut cedri juxta aquas. Cedros hic non alias dicit, in quibus culpabilis notatur elatio, sed cedros Dei quae suspiciunt vitis illius quae ex Aegypto translata est palmites, et in quibus requiescit fructus ille cujus umbra operuit montes. Si intellexisti quantam requiem dissimulare, noli negligere; sed aggredere, nec eremi solitudinem perhorrescas. Habitanti enim tibi in hujusmodi tabernaculis occurret et manna coeleste, et angelorum panem manducabis. Incipe tantum, nec te praetereat solitudo deserti. Cito in consortium tuum etiam angeli venient, qu
Abbreviated transcription (Latin):
deamꝰ Preclara principũ potestas e. princi¬
patꝰ & regnũ. Uerũ qm̃ sunt & aliqͥ principes
qͥ deprincipatu suo ł pellendi ł iã forte depul¬
si sunt & in locũ ac principatũ corintrodu¬
cendi hi qui uere i srahelitȩ s. p̃clara illa
om̃a q̃ habuer incȩlis illi principes qͥ ñ ser¬
uauer̾ suũ principatũ. sed dereliquert᷑
ȩterna domicilia. isrł iste &iacob qui
colluctatꝰ c̃ & uicit accipi& et sic cũ ipso
er̃ p̃clara principum. Ds quiedux̃ euna

Expanded text:
stas est principatus et regnum. Verum quoniam sunt et aliqui principes qui de principatu suo vel pellendi, vel jam forte depulsi sunt, et in locum ac principatum eorum introducendi hi qui vere Israelitae sunt, praeclara illa omnia quae habuerunt in coelis, illi principes qui non servaverunt suum principatum, sed derelinquerunt aeterna domicilia, Israel iste et Jacob, qui colluctatus est et vicit, accipiet, et sic cum ipso erunt praeclara principum. Deus eduxit eum
Abbreviated transcription (Latin):
Adbenedicendũ balaam ad sũptꝰẽ ñ abala ac
sed adõ qͥ imecit uerbũ in osciꝰ quo popłm
bene dicer&. et hanc benedictionẽ ñ
auertit Nec eniꝰ potest & iã siuelit uer¬
bum dĩ humanalinguaconũtere. sost
debit᷑ dolor inisrł. Aperte in istis sermo¬
nib futur e uite denuntiat statũ. Quis
enĩ ẽ qͥ hanc uitã sime labore & dolore
transcurrat : Nec si petrus aliquis aut
si paulus sit. quomͦ ñ in labore & dolore
ẽ. cum ter uirgiscedit᷑. seniellapidat᷑.
ter nau fragiũ facit. in ꝓfundo maris
die ac nocte aliaq in numera ꝑp&it᷑. que
delaborib: suis ac dolorib scribit Sa
ibi istud cõplebit᷑ ubi dictũ ẽ. aufugit
dolor & tristitia ⁊ gemitꝰ. Qđ tam̃ n ad
om̃s sed ad eos tantũ qͥ meritis iacob&
isrł fuerint referet᷑ ut fuit ille paupor
latarꝰ qͥ p̃sentẽ qͥ dẽ uitã in labore & dolo¬
re transegit : Ibi aut̃ dr̃ ad diuitẽ. Me¬
m̃tofili qr tu recepistibonamintatua.

Expanded text:
nedicendum Balaam assumptus est Balac, sed a Deo, qui injecit verbum in os ejus quo populum benediceret. Et hanc benedictionem non avertit, nec enim potest etiam si vellet, verbum Dei humana lingua convertere. Post detur dolor Israel, aperte in istis sermonibus futurae vitae denuntiat statum. Quis enim est, qui hanc vitam sine labore et dolore transcurrat? Nec si Petrus sit aliquis, aut si Paulus sit, quomodo non in labore et dolore est, cum virgis caeditur, semel lapidatur, ter naufragium fecit, in profundo maris die ac nocte , aliaque innumera perpetitur, quae de laboribus ac doloribus suis scribit; sed ibi istud complebitur, ubi dictum est, Aufugiet dolor, et tristitia, et gemitus. Quod tamen non ad omnes, sed ad eos tantum qui meritis Jacob et Israel fuerint refertur: ut fuit et ille Lazarus, qui praesentem quidem vitam in labore et dolore transegit. Ibi autem dicitur ad divitem: Memento, fili, quia tu recepisti bona in vita tua,
Abbreviated transcription (Latin):
accipienda sint: Sed talis quȩdam figu¬
ra uerbi sit. quȩ medium aliquid uide¬
tur ostendere. non tamen definite et m¬
reuocabilis sententie declar& affectũ:
Quo tẽperatius aliquid dictũ uideatur
in eo qđ scriptum ẽ. ipsecum dixerit ñ ne
faci&. Quam si scriptũ eẽt ipse cum di¬
xerit omnimo disfaci&. Sed recenseam
& ipsa scripture loca quȩ ł iniona ł in
regnor libris posita sunt. neforte & ibi
ut moris ẽ scripturȩ diuine secreti aliqđ
habeat. Scriptũ ẽ in iona. Et factũ ẽ uerbũ
ge & uade in niniuen ciuitatẽ magnam

Expanded text:
accipienda sint, sed talis quaedam figuaccipienda sint, sed talis quaedam figura verbi sit, quae medium aliquid videatur ostendere, non tam definite et revocabilis sententiae declaret affectum: quo temperantius aliquid dictum videatur, in eo quod scriptum est: Ipse cum dixerit, non faciet? quam si scriptum esset: Ipse cum dixerit, omnimodis faciet. Sed recenseamus et ipsa Scripturae loca, quae vel in Jona, vel in Regum libris posita sunt, ne forte et ibi, ut moris est Scripturae, divini scripti aliquid habeat scriptum. Ergo in Jona: Et factum verbum ge, vade in Ninivem civi
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ꝓiactantia terrores faciunt et minas
Ds tam̃ non itaterr& homines qͣsi quipunie
ñ possit sed & si terr&. ratione terr&: Ter¬
r& enimut corripiat hominem in audi¬
tionis tribulationẽ ut uerbo cõminatiomis
deterritus emend&: sed quimale agit. ne
ẽ loc̾ quasi in terrogantis affectu dicatipse.
hoc ẽ ds̃. Quod dicit non ne & facia. Et quȩ
locutus fuerit. nonne permanebit incis.:
Cum utiq homines ñ faciant quȩ dicunt. et
uitio humane fragilitatis in his ñ ꝑmane¬
ant quȩ locunt᷑. Mutabilis enĩ ẽ homo.
immutabilis uͦ ds̃. Sed potest aliquis occur¬
rereet dicere. Quomodo ergo ñ ꝑmansit
ds̃ in hisquę locutus ẽ deninue ut post
triduum subuerteret᷑: Neq in his quȩ
locutus ẽ de dauid. ubi trib dieb ꝓmis¬
safuerat mors ut uastar& populũ. Et in¬
tra unũ diem usq adhorã prandiices¬
sauit. Et uidebit̾ fortassis qt hȩc quȩ ꝑ in¬
terrogationẽ dicunt᷑. ñ penitꝰ ꝓdefinito

Expanded text:
dum terrores faciunt et minas Deus autem non ita terret homines, quasi qui punire non possit, sed et si terret, ratione terret. Terret enim ut corripiat hominem in auditionis tribulatione, et verbo comminationis deterritus, emendet se, qui male agit, ne est locus, quasi interrogantis affectu dicat. Ipse, hoc est, Deus. Quod dicit nonne et faciet? Et quae locutus fuerit non permanebit ex eis? Cum utique homivitio humanae fragilitatis, et his non permaneant quae loquuntur. Mutabilis enim est homo, immutabilis vero Deus. Sed potest aliquis occurrere et dicere: Quomodo ergo non permansit Deus in his quae locutus est de Ninive, ut post triduum subverteretur , neque in his, quae locutus est de Daniel, ubi tribus diebus promissa fuerat mors, ut vastaret populum, et intra unam diem usque ad horam prandii cessavit? Et videbitur fortassis, quia haec quae per interrogationem dicuntur, non penitus pro definito
Abbreviated transcription (Latin):
et hic dm̃ quidẽ non p̃cepisse nec fieriuolu¬
isse diuortium. morsenuͦ propt̃ duritiã
cordis iudeorũ scripsis sedandũ eẽ repudiũ.
Ostendit et hȩc paulus in litteris suis cũ dicit de
quibusdã dñsdicit et ñ ego. et de aliis. hȩc aut̃
godico ñdñs. st iterũ in alis. p̃ceptũ dnĩ non habeo:
sedecnsiliũ do. Ei iterũ quȩ loquor ñ loquor scđm

Expanded text:
et hic Deum quidem non praecepisse, nec fieri voluisse divortium; Moysen vero propter duritiam cordis Judaeorum scripsisse dandum esse repudium. Ostendit haec et Paulus in litteris suis, cum dicit de quibusdam: Dominus dicit, et non ego . Et de aliis: Haec autem ego dico, non Dominus . Et iterum in aliis: Praeceptum Domini non habeo, sed consilium do . Et
Abbreviated transcription (Latin):
niniue destruet᷑: ut sermo iste quidict᷑ ẽ &
non ẽ factꝰ. ab iona potius quã adõ ꝓlatꝰ eẽ
uideat᷑. Sed & de scđo regnoꝵ libro ꝓfera¬
leuabo suꝑte. clige tibiunũ ex his qđ f
ciãtibi. Et introuit gad ad dauid. et
nuntiauit ei dicens. Aut ueni& tibi trib
anins fames suꝑ terrã tuã. aut trib mͣsb
ut fugias ante inmicos tuos qͥ teꝑ secunt᷑
aut triduo morsfiat in terratua Nlne
gͦ scito et uide. qiđ respondeam ei qͥ nist
me. Et dixit dauid ad gad. Angustiȩs¬
undiq ualde. sed incidã in manꝰ dñi nes¬

Expanded text:
Ninive subvertetur, ut sermo iste, qui dictus est, et non est factus, a Jona potius quam a Deo prolatus esse videatur. Sed et de secundo Regum libro proferalevabo super te; elige tibi unum ex his, quod faciam tibi. Et introivit Gad ad David, et denuntiavit ei, dicens: Aut veniet tibi tribus annis fames super terram tuam; aut tribus mensibus, ut fugias ante inimicos tuos qui te persequuntur; aut triduo ut mors fiat in terra tua. Nunc ergo scito, et vide quid respondeam ei qui misit me. Et dixit David ad Gad: Angustiae sunt mihi undique. Sed incidam in manus Domin
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis enim gad. positũ ẽ. ñ inmandatis
dñi. Et non semꝑ ea quȩ ꝑ propheta dñr
quasi adõdicta suscipiunt᷑. Deniq et ꝑmo¬
ysenmulta quidem locutꝰ e cinis. aliquata¬
men et moyses ꝓpͥa auetoritate mandauit
Qddñs in eugłiis euidenti distinctione
secernit. cũ dicit de repudiomulieris
inter rogatꝰ. q ad duritiã cordis ur ĩ scripꝰ¬
sit uob̾ hȩc moyses: ab in itio aut̃ ñ fuit sic

Expanded text:
verbo enim Gad positum est, non in mandatis Domini; et non semper ea quae per prophetam dicuntur quasi a Deo dicta suscipiantur. Denique per Moysen multa quidem locutus est Deus, aliqua tamen et Moyses propria auctoritate mandavit: quod Dominus in Evangeliis evidenti distinctione secernit, cum dicit de repudio mulieris interrogatus: Quia ad duritiam cordis vestri scripsit vobis haec Moyses, ab initio autem non fuit sic
Abbreviated transcription (Latin):
re isrł et putabit᷑ ex sacrificiis intellexissẽqͣ
inmolauerat . Vbi onĩ uiđ nullũ adeẽ demonũ
nullã contrariã potestatẽ uictimissuis adsis¬
tere audentẽ. exclusosq. eẽ om̃s malitiȩ mini¬
stros qͥb uti ad maledicendũ solebat potuit
exxhis intellexisse. qibonũ eẽt in c̃spectudnĩ
benedicere isrł. Eģo tam̃ illud magis intelle¬

Expanded text:
iciis intellexisse quae immolaverat. Ubi enim vidit nullum adesse daemonium, nullam contrariam potestatem victimis suis assistere audentem, exclusos esse omnes malitiae ministros, quibus uti ad maledicendum solebat, potuit ex his intellexisse quia bonum esset in conspectu Dei benedicere Israel. Ego tamen magis ill
Abbreviated transcription (Latin):
eñdns. Et sic uidebit̃ obiectio intentata dis¬
slui. cũ n tã suaquã ꝓphete ũba dñs i euocat
emutat in melius. Sed magis arbitror ab¬
sutionẽ pͥorẽ totius scripture sensibus
comenire. Et illis p̃cipue dictis. qͥb patiens
Piuntiant᷑. In quib. eiudent̾ ostendit᷑ pro
nultis miserationib & in cõp̾hensibili
conitate suads̃ dicere an facere loqͥet non
uonere. Ait gͦ ꝑ ieremiã ds̃ infinẽ loquar:
Rece definito loquar suꝑgentẽ & sꝑͣ regnũ
Samalitis suis. pȩnitebor de om̃ib malis
ogtau facereeis Et in fine loquar super
gentesa super regnum ut rcedificem eos &
replantẽ. Et si fecerint mala in conspectiime¬
o. ut non audiant uocẽmeã. penitebit me de
omnib bonis quȩ locut᷑ fuerã ut faceremeis
Quomͦ gͦ possumꝰ his quȩ ab solute ꝑieremiã
dicta sunt p̃ferre illaquȩ suspense ꝑbala¬
ham dñr. nisi q neglegentib: a contẽp

Expanded text:
Et sic videbitur objectio intenta dissolvi, cum non tam sua quam prophetae verba Dominus revocat ac mutat in melius. Sed magis arbitror, absolutionem priorem totius Scripturae sensibus convenire, et illis praecipue dictis, quibus patienpronuntiantur, in quibus evidenter ostenditur pro multis miserationibus et incomprehensibili bonitate sua Deus dicere et non facere, loqui et non permanere. Ait ergo per Jeremiam Deus: In finem loquar, hoc est, ex definito loquar, super gentem et super regnum, illa a malitiis suis, poenitebo de ogitavi facere eis. Et in finem loquar super gentem et regnum, ut reaedificem eos et replantem; et si fecerit mala in conspectu meo, ut non audiant vocem meam, poenitebit me de omnibus bonis, quae locutus fueram ut facerem eis . Quomodo ergo possumus his quae absolute per Jeremiam dicta sunt praeferre illa quae suspensive per Balaam dicuntur, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ẽ ds̃ suꝑ malitiam quã locut᷑ ẽ ut faccia
eis & nͥ fecit Obseruaigit᷑ in his quȩ adsup¬
simus de propheta. qđ non inuenit᷑ inser¬
monib dĩ quib ad ꝓphetã locutꝰ ẽ dictũ
q ad huc tres dies. et nimue destruet᷑. Sed¬

Expanded text:
er per malitiam, quam locutus est facere eis, et non fecit . Observa igitur in his quae assumpsimus de propheta, quod non invenitur in sermonibus Dei, quibus ad prophetam locutus est, dictum: Quia adhuc tres dies et Ni
Abbreviated transcription (Latin):
quae per caritatem opperatur. Et ideo ne¬
mo Aut incircumcisionis antiquitate. se iac¬
t& Aut in prȩputii nouitate glorietur:
sca sicut apostolus dicit. probet unus¬
quisque opus suum. & tunc insemaipsum
tantum głam habebit. Dic denique &
prõpbaea dicit. Ecce homo &xopus eius
ꝑ merces in conspectu dnĩ. ec̃ dictur. ut
reddat unicuiq secundũ oppera sua. in xp̃o¬

Expanded text:
quae per charitatem operatur . Et ideo nequae per charitatem operatur . Et ideo nemo aut incircumcisionis antiquitate se jactet, aut in praeputii novitate glorietur, sed, ut Apostolus dicit, Probet unusquisque opus suum, et tunc in semetipso tantam gloriam habebit . Sic denique et Propheta dicit: Ecce homo et opus ejus. Et merces in conspectu Domini esse dicitur, ut reddat unicuique secundum opera sua.
Abbreviated transcription (Latin):
plcta. tunc anima eius moriet᷑ cũ animabusius¬
torum. Suscipi& enĩ in se sidem xp̃i. itaut a¬
morte ipsius babtitatisumuᷤ Consepulti enĩ
sumus cũ illo ꝑbabtismũ in mortem. Et rcerũ
Sienim commoriemur & conregnabimus. Et sic¬
Uert complebitur intelligibisi balaham. t
morutur anima ciud inter animas iustoruaa
rum: possit quidem & de illo balabã intelligi
scđindum hoc quod mag illi qui de oriente
uenicates primi adorauerunt ił̃m de semi¬
ne cius eẽ uideantur. siue ꝑsuccessionẽ gene¬
ris. suic per disciplinȩ traditionem
Euidenter enim constat illos agno usse ftellã
quã prar dexerat balaham ortturara
malt. &. sic uenisse & ad orasse regẽ quina¬
nis estũsrahel. Conueniet tamen & populo
eorum scilieo qui eredentes exgentibus
inxp̃o iustificati sunt. Unde manisestũ
est quia sicut Apostolus dicit. neq cirtum¬
cissio aliquid est neq praeputium: sea fides

Expanded text:
pleta, tunc anima ejus moriatur cum animabus juspleta, tunc anima ejus moriatur cum animabus justorum. Suscipiet enim in se fidem Christi, ita ut Christo baptizati sumus, consepulti enim sumus cum illo per baptismum in morte . Et iterum: Sicut commorimur, ita et conregnabimus . Et sic complebitur intelligibili Balaam, ut moriatur anima ejus inter animas justorum. rum, posset quidem et de illo Balaam intelligi, sed hoc quod magi illi, qui de Oriente venientes, primi adoraverunt Jesum, de semine ejus esse videantur, sive per successionem generis, sive per disciplinae traditionem. Evidenter enim constat illos agnovisse stellam, quam praedixerat Balaam orituram in Israel, et sic venisse et adorasse regem, qui natus est in Israel. Conveniet tamen et populieorum scilicet qui credentes ex gentibus in Christo, justificati sunt. Unde manifestum est, quia sicut Apostolus dicit: Neque circumcisio aliquid est neque praeputium, sed fides
Abbreviated transcription (Latin):
numeretur. auiginta annis & sup᷑. om̃is qui egre¬
ditur in uirtute isrł. Et colligitur quida sacru¬
tus numerus. deqꝰ ĩã superius ꝓut donauit dñs diximꝰ
ead ist numerus tunc demũ sacratus ẽ & plicitus
do. eũ ipso p̃cipente numeratur. Si aut̃ c̃tra p̃¬
ceptũ dñ uoluerit aliquis numerare. lic& ille ad
sit. lic& magnis ꝓpheta. contra lregẽ agit &ar¬
guit᷑ ꝑproph&am. & patitur illa que in seđo libro
regnorũ legims scripta. Solus g̃ ipse qͥ nimerat
multitudinẽ stellarũ. & qͥom̃ia mensura & innu
mero & pondere ꝓduxit. in uestigat sem̃ ia cob
& dinumerat plebes isrł. Post baco quasi dese¬
ma ipso quedã ꝓphetare uidetur cũ dicit. sNori¬
semen meum sicut istorum. Sed hoc quantũ ad
tũ ẽ nec fieri potuit. non enĩ inter ipsos sed ab ip¬
isis mortuus ẽ. Magis gͦ at drximus ipsorũ ꝑso¬
cũ plenitudo gentiũ introierit. & om̃is ista prophe¬
tia quȩ de issł dictiur. in sp̃italt isrłe fuerit im¬

Expanded text:
meretur, a viginti annis et supra, omnis qui egreditur in virtute Israel. Et colligitur eorum quidam sacratus numerus, de quo jam superius pro ut donavit Dominus, diximus. Sed iste numerus tunc demum sacratus est et placidus Deo, cum ipso praecipiente numeratur. Si autem contra praeceptum Domini voluit aliquis numerare, licet ille de Deo sit, licet magnus propheta, contra legem agit, et arguitur per prophetam, et patitur illa quae in II libro Reg. legimus scripta: Solus ergo ipse, qui numerat multitudinem stellarum, et qui in mensura omnia, et numero et pondere produxit , investigat semen Jacob, et dinumerat plebes Israel. Posthaec quasi de semetipso quaedam prophetare videtur cum dicit: Moriquantum ad tum est, nec fieri potuit. Non enim inter ipsos, sed ab ipsis mortuus est. Magis ergo, ut diximus, ipsorum persocum plenitudo gentium introierit, et omnis ista prophetia quae de Israel dicitur, in spiritali Israel fuerit com
Abbreviated transcription (Latin):
dñs auditores nos fieria discipłos demonũ neq
uult ut si quid uolumꝰ discere. discamꝰ ademoꝵ
mͥ uidet᷑ ꝑ anti frasin. iđ exc̃trario nomen
accepit quasi que ꝑ hemines demone repletos
fiat. Sed gentiliũ ricꝰ diuinũ credidit
omẽ qͣđł ꝑ qualẽ cũq spm̃ ꝓfert᷑. Nos tam̃ nihil
ab his discere ds̃iub&. ne efficiam᷑ consortos ip¬
soꝵ ⁊ in curramꝰ in ea q̃ esaias diõ. Ethumilia¬
bunt᷑ interra uerbatua & sermones tiui sub qͥr¬
demergent᷑. Et erit uox tua sic̃ loquentis de pꝰ¬
apłs suus paulus imitatꝰ dolens in quit conuer¬
tit se: & ait sp̃iu phitonis. scipiotibi in noie

Expanded text:
Deus auditores nos fieri et discipulos daemonum. Neque vult, ut si quid volumus discere, discamus a daemmihi videtur per antiphrasim, id est, ex contrario, nomen accepit, quasi quae per homines daemone repletos fiat. Sed gentilium ritus divinum credit omne quod qualicunque spiritu profertur. Nos tamen nihil ab his discere Deus jubet, ne efficia mur consortes ipsorum, et incurramus in ea quae Isaias dicit: Et humiliantur in terrademergentur; et erit vox tua sicut loquentis de teapostolus suus Paulus imitatur. Dolens, inquit, convertit se, et ait spiritui pythonis: Praecipio tibi in nomine
Abbreviated transcription (Latin):
rĩ. Volens tam̃ ds̃ ibi ab un dare grãm ubi suꝑ¬
abundauͭ peccatũ. adee dignat᷑ nec refugit ab
gentiliũ gerebant᷑er rorẽ. Adeꝰ aũt̃ ñ sacri¬
ficiis sed moccursũ uenienti. Et ibidat ubũ
suu. atq. ibi mysteria futura p̃nuntiat. ubi
maxi me fides ⁊ ad miratio gentilium pend&.
Vt qui nr̃is noluiͥt crede ꝓphetis. credant diui¬
ins & uatib suis Et assumens inquit parabo
la suã chx. Per parabolã ergo dicit balaam.
Nonsicut homo ds̃ frustrat᷑. neq sic̃ filius homi

Expanded text:
r. Volens tamen Deus ibi abundare gratiam, ubi superabundavit peccatum, adesse dignatur nec refugit ab gentilium gerebantur errorem. Adest autem non sacrificiis, sed in occursum venienti, et ibi dat verbum suum, atque ibi mysteria futura praenuntiavit, ubi maxime fides et admiratio gentilium pendet, ut qui nostris nolunt credere prophetis, credant divinis et vatibus suis. Alam suam dixit. Per parabolam ergo dicit Balaam: Non sicut homo Deus frustratur, neque sicut fil
Abbreviated transcription (Latin):
gitur balaac rex ueluti attonitus &e ꝑcussus ex
nis quȩ contra spẽ dici uidebat a balahã. bene¬
dictiones enĩ ꝓmaledictionib Audiebat ultra
non ferens interrupit uerba eius & ait. Qud
fecisti mibi: Ad maledicendos in imicos meos
uocaui te. & ecce benedixisti benedictione
Nontulit rex amarus benedictionũ dulcedinen
sed maledicta quȩrit. maledicta deposcit
Est eni ex cagiatione illius ad quẽ dix̃dĩs: Mab¬
dictus tu ab om̃ib bestus terrȩ. Sed quid adlu.
respondit ei ille cui uerbũ as̃ inore posuerat:
obseruabo loqui: Adhaec balaae putans qua
& idcirco non suis seđ ausus ꝓferre naldila
mutationẽ sibi loci credidit ꝓfuturã aita
cum: eni adhuc mecũ in locũ alum. dape

Expanded text:
itus et percussus ex his quae contra spem dici videbat ad Balaam benedictiones enim pro maledictionibus audiebat, ultra non ferens interrupit verba ejus et ait: Quid fecisti mihi? Ad maledicendum inimicos meos vocavi te, et ecce benedixisti benedictionem. Non tulit rex amarus benedictionem dulcedinis, sed maledicta quaerit, maledicta deposcit. Etenim ex cogitatione illius ad quem dixit Dominus: Maledictus tu ab omnibus bestiis terrae . Sed ad haec respondit ei ille, cui verbum Deus in ore posuerat. s meum, haec observabo loqui? Ad haec Balac putans quia  idcirco non fuisset ausus proferre maledicta, immutationem sibi loci reddidit profuturam, et ait ad eum: Veni adhuc mecum in locum altum, de q
Abbreviated transcription (Latin):
adsirtalẽ uidȩam quȩ ẽ portio dnĩ & interris posi¬
a ibihabemus c̃uersationẽ. uere non reputamur
nt̃ ȩteras gentes. nec reliquarũ nationũ fines cũ
nr̃is sinb admiscentur. Etiã si restituatur so¬
doma mantiquum. &cgiptus instatũ suũ redeat.
don ilbo iacob &espritali issł cũ ad ȩccłam primi¬
tdurũ a sceaderint nullus ad equabitur: nullis
unsetar etiã sustȩ gentes scđ̃m dicta prophe
serat restitute. Nisienĩ insertus fuerit
eins oliuiȩ. quomodo potest sociari & conuon
rsquã posset appellari nec iscł: Neque erge¬

Expanded text:
ad spiritalem Judaeam, quae est portio Dei, et in terris posiad spiritalem Judaeam, quae est portio Dei, et in terris positi ibi habemus conversationem, vere non reputamur inter caeteras gentes, nec reliquarum nationum fines cum nostris finibus admiscentur, etiamsi restituatur Sodoma in antiquum, et Aegyptus in stmen illi Jacob et spiritali Israel, cum ad Ecclesiam primitivorum ascenderint, nullus exaequabitur, nullus admiscebitur, etiam si istae gentes secundum dicta prophetica fuerint restitutae. Nisi enim insertus fuerit nguedinis olivae, quomodo potest sociari et conjunquisquam possit appellari, nec Israel. Neque erg
Abbreviated transcription (Latin):
mosuse prem dũ ẽ unt aliuͦd adactꝰ in sibiles d
adin iisibileni fi dem
intelligibilt̃ scientiã c̃feratur: Aut si ad futurum
seculum ista conuertimus. id ẽ ad resurrectionistẽ p̃ꝰ
iacob uidebo potest̃ de corporib: dictum intellig. isrł
aut̃ intellegaĩ. sp̃s & animã significart surgentium.
ccc inquit populus solus habitabit. & innationib
ñ reputabit᷑: Iotest quidẽ & scđm litterã stare
Solus enim populus iacob non ẽ ꝑmixtus cȩteris
hominib: nec inter gentes cȩt eras reputatus est
habuit eni certa queq pruulegia in obseruationib
& inlegitimis suis. ex quib sequeftratus acȩteris geñ¬
tibus. haberetur. Sicut enim trib leui ñ est pmix
nec reputatur inter eas. Haec quidem in illo po¬
pulo fuernt secundum formam futurorũ bonaꝵ:
uerꝰ aut̃ ia cob & spitalis ifst uere solus habitabit
ingentibus. Sienim accessimus ad syon montẽ
& ciutatẽ dĩ uiuentis ierusalem celestẽ. & uenimꝰ

Expanded text:
suscipiendum est, ut aliud ad actus visibiles, aliud ad invisibilem fidem atque intelligibilem scientiam conferatur. Aut si ad futurum saeculum convertimus, id est, ad resurrectionis tempus, Jacob videbo, potest de corporibus dictum intelligi, Israel autem intelligam, spiritus et animas significare resurgentium. Ecce, inquit, populus solus habitabit, et in nationibus non reputabitur. Potest quippe et secundum litteram stare. Solus enim populus Jacob non est permistus caeteris hominibus, nec inter caeteras gentes reputatus est. Habuit enim certa quaeque privilegia in observationibus suis et in legitimis, ex quibus sequestratus a caeteris gentibus haberetur, sicut etiam trnec annumeratur inter eas. Haec quidem in illo populo fuerunt secundum formam futurorum bonorum. Verus autem Jacob et spiritalis Israel, vere solus habitavit in gentibus. Si enim accessimus ad Sion montem, et civitatem Dei viventis Jerusalem coelestem, et venimus
Abbreviated transcription (Latin):
cumcisio. Sed uidet illũ qͥinocculto iudeus ẽ. & qui
eireumcisus ẽ corde ñ carne. Ipseg̃ ẽ solus qͥdinu¬
merare potest. & inuestigare. Et ipse scđm in effa¬
bilem & ĩconp̃hensibilem sapientiã suã. adillam
celestẽ forma quã ipse solus seire potest: posuit
cciam istos numeros quos inanib: habenus Inqͥb¬

Expanded text:
occulto Judaeus est, et qui circumcisus est corde non et carne. Ipse ergo solus est qui dinumerare potest et investigare; et ipse, secundum ineffabilem et incomprehensibilem sapientiam suam, ad illam coelestem formam quam ipse solus scire potest, posuit etiam istos Numeros quos habemus in
Abbreviated transcription (Latin):
deqͦ scriptũẽ. sic erit sementuum : D saut̃ dequo scrꝓ
tũc qͥnumerat multitudinẽ stellarũ & om̃ib eis no¬
mina uocat. & qͥd ix̃ egostellis om̃ib mandaui. po¬
test inuestigare semen iacob. & dinumerare plebes
isił. Ipse em̃ scit solus quis uere sit ia cob &quis
uere sit isrł. Non enĩ ad eum qͥ in manifesto iudȩus

Expanded text:
um. Deus autem de quo scriptum est: Qui numerat multitudinem stellarum, et omnibus eis nomina vocat . Et qui dixit: Ego stellis omnibus mandavi, potest investigare semen Jacob, et dinumerare plebes Israel. Ipse enim solus scit, quis vere Jacob, et quis vere sit Israel. Non enim ad eum qui in manifesto
Abbreviated transcription (Latin):
scandalũ in conspectii filioꝵ i sr ł. ut mandu¬
carent idolis iminolata & int fornicarent᷑
Propt᷑ qđ & cecidit popłs. & plagamagna fas¬
taẽ in eo doneo finres ꝑempto ispłita qui
fornicabat᷑ cũ madianitide sedau furorẽ
idñ. Et posthieo inquit ꝓ dux finees exerci¬
tũ contra madianitas. & int̾fecer̃ xiimiła¬

Expanded text:
ndalum in conspectu filiorum Israel, ut manducarent idolis immolata, et ut fornicarentur. Propter quod et cecidit populus, et plaga magna facta est in eo, donec Phinees perempto Israelita qui fornicabatur cum Madianitide, sedavit furorem Domini. Et post haec, inquit, produxit Phinees exercitum contra Madianitas; et interfecerunt duode
Abbreviated transcription (Latin):
diuitib & singulihiꝰ modi. quid aliud nisi
maledictis eos uidet᷑ urguere: Seilquid
benedi cite & nolite maledicere : Qdergo
ab liominib: ñ uult fieri. hoc ipse facit qiuex¬
emplũ uitȩ hominib ponit: Nonita ẽ Vsenim
quib maledicit. meritũ desiģnat ei ciuimaludi¬
cit᷑ & sententiã ꝓqnit. ut pote quẽ ñ fallit neq
mentẽq alterius uidere alius aut agnoscere
potest. iccir co& iã si uidicantis uel sententiã
ꝓm̃tis intuit᷑ ꝓferat maledictũ ñ potestu
iustamaledicentis causa. ubi ignorat᷑ peccam
affectꝰ: maxine cũ humanũ uitiũ tẽ fir ad
maledicta ꝓferre. cũ forte conurtiis art hini

Expanded text:
divitibus , et singula hujusmodi. Quid aliud, nisi maledictis eos videtur urgere? Sed quid Benedicite et nolite maledicere? Quod ergo ab hominibus vult fieri, hoc ipse facit, qui exemplum vitae omnibus ponit? Non ita est. Deus enim quibus maledicit, meritum designat ejus cui maledicitur, et sententiam promit, utpote quem non fallat nec mentemque alterius videre alius aut ignoscere potest, idcirco etiam si judicantis vel sententiam promentis intuitu proferat maledictum, non potest esse justa maledicendi causa, ubi ignoratur peccantis effectus: maxime cum humanum vitium tunc sciat maledicta proferre cu