comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵ electus sic uti contionant᷑ ȩccłastice
pͣcedebant euͣ monachi ẏmnos decantan¬
tes scripturarũ. sed euzoius erat cũ eo
dudũ quidẽ dãpnatꝰ cũ arrio in sc̃o ni¬
ceno maximoq concilio. nunc aut ꝑro
& comes largitionũ ac militũ dux om̃i
coactus eͣ: ita ut pene caput tunc
amitteret. nisi multox labore imperia¬
leͣ clementiã meruisset. Considerare
siquidem hȩc urͣm ⁊ eluͣ & ad uindicta.
tẏrannꝰ excitatꝰ. Is enĩ lucius qui ꝑ ur̃am
religionẽ & om̃s orthodoxos ep̃os freqͦn¬
ter abdicatꝰ ẽ. ꝓ rationalibꝰ causis nͣc asti¬
tit ciuitati. & ñ solũ sict blasphemꝰ & in¬
contra saluatorẽ colere cõꝓbant᷑ Dũ enĩ
paganorũ sensibꝰ ẽ uicinꝰ. recentẽ presu¬
mit erroneus colere dm̃ Nã alii corã
eo laudes huiꝰmodi ꝓclamabant. Bene
uenisti episcope. quifiliũ non defendis
Alii dicebant. Te serapis amat & hic in¬

Expanded text:
lorum electus, sicuti concionantur ecclesiasticae lorum electus, sicuti concionantur ecclesiasticae aecedebant eum monachi hymnos decantantes Scripturarum. Sed Euzoius erat cum eo, dudum quidem damnatus cum Ario in sancto Nicaeno maximoque concilio: nunc autem peet comes largitionum, ac militum dux omni coactus est; ita ut pene caput tunc amitteret, nisi multorum labore imperialem clementiam meruisset. Considerare siquidem haec vestrum zelum, et ad vindictam tyrannus excitatus. Is enim Lucius, qui per vestram religionem, et omnes orthodoxos episcopos frequenter abdicatus est pro rationabilibus causis, nunc astitit civitati, et non solum, sicut blasphemus et ineos qui Salvatorem colere comprobantur. Cum enim paganorum sensibus est vicinus, recentem praesumit erroneus colere Deum. Nam alii coram eo laudes hujusmodi proclamabant: Bene venisti, episcope, qui filium non defendis. Alii dicebant: Te Serapis amat et huc in
Abbreviated transcription (Latin):
dentes nefandasq mittentes uoces
Quirursus hoc paruulũ iudicantes.
& preterita decora quã turpia potiꝰ
estimantes. quendã ex suis turpitu¬
dine notissimũ. ueste genitalibꝰq. nu¬
datũ in sede ponentes ȩccłȩ conciona¬
torem turpẽ contraa pm̃ impudent᷑
eleuauert̃. Prosacris enĩ uerbis ille
scelera ꝓferebat. ꝓ honestis laudabat
luxuriã. ꝓ pietate impietatẽ. ꝓ conti¬
nentia fornicationẽ & ad ulteriũ. ma¬
sculorũ concubitũ. furtũ. cibos potuͣ.
uitȩ huic utilia proclamabat. His ita
gestis & me ab ȩccła recedente. quip¬
pe cũ illic stare nͣ posse̾ ubi militum
inuasiones. ubi popłs pro seditione re
tiliu multitudo magnis ꝓmissionibꝰ
aderat: nr̃ quasi successor directꝰ est.
ut ꝓ ep̾atu quasi mundanã cõparans
dignitate. quidã lucius lupi nequi¬
tiam & actꝰ habere festinans nonor¬
thodoxorũe p̾orũ concilio. non decre¬
to ueraciũ clericorũ. non petitione popu¬

Expanded text:
dentes, nefandasque mittentes voces. Qui rursus hoc parvum judicantes, et praeterita decora quam turpia potius aestimantes, quemdam ex suis turpitudine notissimum, veste genitalibusque nudatum, in sede ponentes ecclesiae, concionatorem turpem contra Christum impudenter elevaverunt. Pro sacris enim verbis ille scelera proferebat, pro honestis laudabat luxuriam, et pro pietate impietatem pro continentia fornicationem et adulterium, masculorum concubitum, furtum, cibum, potum, vitae huic utilia proclamabat. His ita gestis, et me ab ecclesia recedente quippe cum illic stare non possem, ubi militum invasiones, ubi populus pro seditione redtilium multitudo magnis promissionibus aderat, noster quasi successor directus est, aut pro episcopatu quasi mundanam comparans dignitatem quidam Lucius, lupi nequitiam et actus habere festinans, non orthodoxorum episcoporum concilio, non decreto veracium clericorum, non petitione popu
Abbreviated transcription (Latin):
nasius etiã consolatorios libros
uirginibꝰ illis scripsit quȩ crude¬
lissimas ꝑ tulerant passiones. di¬
cens int hȩc. Propterea nemo urm
sit tristis licet & sepulturã uobis
denegent impii. & ꝓhibeant uos
efferri. Hã usq ad hoc nequitia ꝑ¬
uenit arrian&. ut & portas clau¬
derent & circa sepulturarũ loca
alex andria faciebat. Sẽs auteͣ
athanasius nullũ locũ munitum
cautelȩ suȩ putabat. cũ utiq aut
uiuu eũ deduci aut mortuu de
decollari. &ͣ caput eiꝰ imꝑator sibi

Expanded text:
nasius etiam consolatorios libros virginibus illis scripsit quae crudelissimas pertulerunt passiones, dicens inter haec: Propterea nemo vestrum sit tristis, licet et sepulturam vobis denegent impii et prohibeant vos efferri. Nam usque ad hoc nequitia pervenit Arianorum, ut et portas clauderent, et circa sepulturarum loca, Alexandria faciebat. Sanctus autem Athanasius nullum locum munitum cautelae suae putabat, cum utique aut vivum eum deduci, aut mortuum decollari, et caput ejus imperator sibi
Abbreviated transcription (Latin):
nequaqua cognoscimꝰ: qua ꝓpͣt relinquen¬
tes de xpͣo sermone̾. ad ꝑfectione̾ ꝓuo ce¬
deͣmꝰ. Tumultu siquide̾ sicuti dixi in
eccła facto. nestorius a nastasu sermone
firmare uolens & non redargui uelut
rifrequent ex hoc corã eccła docuit.
& cũ maiori contentione questione magita
habebatꝰ hanc. sermonẽ dĩ genitrici
abiciens. Unde diuisio nataest in ȩccła.
s uelut in noturnalitate diuersinc̃ hi
nc̃ aliis consentiebant. & uerba ꝓpria
denegabant. H estorius aut̃ apud mul¬
tos in ea erat opinione qui a purũ homi¬
nẽ diceret. x pͣm. & tanquã pauli samosa¬
teni atq fotini dogia in eccłas introdu¬
ceret. Sed de his maxima questio mo¬
ta ẽ & tumultus. itaut uniuersalis si¬
nodus ageretur. Ego uero legens ne¬
storii libros. quȩ intellexisse cõperih c̃
uirũ & cũ ueritate conspexi: neq pro
eiꝰ inimicitus neq ꝓ gra alteriꝰ ex plana

Expanded text:
ognoscimus . Quapropter, relinquentes de Christo sermonem, ad perfectionem procedamus. Tumultu siquidem, sicuti dixi, in ecclesia facto, Nestorius Anastasii sermonem firmare volens, et non redarguere velut ri, frequenter ex hoc coram ecclesia docuit. Et cum majori contentione quaestionem hanc agitabat, sermonem Dei Genitricis rejiciens. Unde divisio nata est in Ecclesia, et velut in nocturna lite divisi, nunc his, nunc aliis consentiebant, et verba propria denegabant. Nestorius autem apud multos in ea erat opinione, quia purum hominem diceret Christum, et tanquam Pauli Samosateni atque Photini dogma in Ecclesias introduceret. Sed de his maxima quaestio nata est et tumultus, ita ut universalis synodus ageretur. Ego vero legens Nestorii libros, quae intellexisse comperi hunc virum, et cum veritate conspexi, neque pro ejus inimicitiis, neque pro gratia alterius explana
Abbreviated transcription (Latin):
rt᷑. in consubstantialitatis fide consentien¬
tes. Sed sicͣt ait scriptura hebriosis ui¬
nu non deest neq c ontentiosolites: sic
quoq nestorio amanti ꝑsecutiones euenit
cũ eo anastasius pbr ab antiochia parit᷑
destinatꝰ quẽ nimis honorabat. & ueluti
consiliariũ habebat in causis. Aliquando
igit᷑ corã eccła a nastasius docens ait. Dĩ
genitricẽ mariã nullus appellet. maria
enĩ homo fuit. & dm̃ abhomine genera¬
re nimis e̾ inpossibile. Hoc cũ auditũ
fuisset. plurimos clericoru & laicorum
partt conturbauit. Olĩ namq dilicerant

Expanded text:
runt, in consubstantialitatis fide consentienrunt, in consubstantialitatis fide consentientes. Sed, sicut ait Scriptura, Ebriosis vinum non deest, neque contentiosis lites: sic quoque Nestorio amanti persecutiones evenit cum eo Anastasius presbyter ab Antiochia pariter destinatus, quem nimis honorabat, et veluti consiliarium habebat in causis. Aliquando igitur coram ecclesia Anastasius docens, ait: Dei genitricem Mariam nullus appellet. Maria enim homo fuit, et Deum ab homine generari nimis impossibile est. Hoc cum auditum fuisset, plurimos clericorum et laicorum pariter conturbavit. Olim namque didicerant
Abbreviated transcription (Latin):
cert᷑. Nã cũ eent istitria milia. circa de
feruentissime in xpͣianitate ꝑ mansit
Eo tẽpore barbas arrianorũ ep̃s est defuncꝰ¬
tus consulatu theodosu tertio decimo &
ualentiniani tertio. uigesima quarta
die iuniimensis: in cuiꝰ loco sabbatius o¬
bat sictͣ eiꝰ actꝰ ostendt᷑ Ingermensi &e nĩ
hellesponti ciuitate antonius erat ep̃s
Qui cognoscens instantiã nestorii ad uer¬
sus hereticos. macedonianos & ipse ꝑsequi
festinabat quasi patriarchȩ imitatus
imaginẽ. Porro macedoniani aliquantu¬
lũ st ꝑ pessi Cũq. antonius uehe ment̃
insisteret. iã molestiã nonferentes ad
scelus se durissimũ contulert̃. Mittemeᷤᷤ
& enĩ quosdã uiros & qđ rectũ est scđo
loco ponentes. interemert eũ. Hoc fac¬
tũ macedonianoru nestorio maioris ꝑ¬
secutionis dedit occasionẽ. ꝑ suasit enĩ
imꝑatoribꝰ ut eorũ ȩccłȩ tollerentur.
ponto: quorũ aliqui adeccłam confuge¬

Expanded text:
cerunt. Nam cum essent isti tria millia, circa deccerunt. Nam cum essent isti tria millia, circa decferventissime in Christianitate permansit. Eo tempore Barbas Arianorum episcopus est defunctus, consulatu Theodosii tertiodecimo et Valentiniani tertio , vicesima quarta die Junii mensis; in cujus locum Sabbatius obat, sicut ejus actus ostendunt. In Germensi etenim Hellesponti civitate Antonius erat episcopus, qui cognoscens instantiam Nestorii adversus haereticos, Macedonianos et ipse persequi festinabat, quasi patriarchae imitatus imaginem. Porro Macedoniani aliquantulum sunt perpessi. Cumque Antonius vehementer insisteret, jam molestiam non ferentes, ad scelus se durissimum contulerunt. Mittentes etenim quosdam viros, et quod rectum est secundo loco ponentes, interemerunt eum. Hoc factum Macedonianorum, Nestorio majoris persecutionis dedit occasionem. Persuasit enim imperatoribus ut eorum ecclesiae tollerentur. ponto: quorum aliqui ad ecclesiam confuge
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc & ꝓpter in effrenatã linguã rece¬
peritꝰ ultionẽ. post pauca narrabo. Nc̃
itaq res memorabilis indic anda eͣ Quȩ¬
dã gens ultra renũ fluuiũ est burgun¬
dionũ. Istiuit᷑a quieta agunt. & pene
om̃s fabri lignorũ st̃ : ex qua merçede
bra inuasione uastabant. & plurimos oc¬
cidebant. At illi licet anxietate constric¬
ti. ad nullũ se tamen hominũ contule¬
rtͣ. sed alicui dõ se cõmittere cogitabant
Tc̃ audientes quia romanorũ ds̃ fortit ad¬
ad credulitat᷑e xp̃i confugiunt. Uenien¬
tesq in unã ciuitate galliaru. rogabant
At ille eos septẽ dieb. faciens ieuinare. s
imbuens fide. baptizatos octauadie abire
precepit. Qui sũpta fiducia. contratiran¬
nos alacrit festinabant: & spe sua priuati
nonst᷑. Nã cñ rex chunorũ nomine sup
citate corruptus. burgundiones gentẽ
inimicã sine duce reperientes & pauci
pluribꝰ resistentes. facta congressione ui¬

Expanded text:
haec et propter infrenatam linguam recehaec et propter infrenatam linguam receperit ultionem, post pauca narrabo. Nunc itaque res memorabilis indicanda ed., insula Rhenum fluvium est Burgundionum. Isti vitam quietam agunt, et pene omnes fabri lignorum sunt, ex qua arte  edbra invasione vastabant, et plurimos occidebant. At illi licet anxietate constricti, ad nullum se tamen hominum contulerunt, sed alicui Deo se committere cogitabant. Tunc audientes quia Romanorum Deus fortiter adad credulitatem Christi confugiunt. Venientesque in unam civitatem Galliarum, rogabant At ille eos septem diebus faciens jejunare et imbuens fide, baptizatos octava die abire praecepit. Qui sumpta fiducia contra tyrannos alacriter festinabant, et spe sua privati non sunt. Nam cum rex Hunnorum nomine Suptcitate corruptus, Burgundiones gentem inimicam sine duce reperientes, et pauci pluribus resistentes, facta congressione vi
Abbreviated transcription (Latin):
tissimus apparebat. Quinta uero ordi¬
nationis die oratoriũ arrianorũ in quo
latent conueniebant auferre uolens eoᷤ
ad tantu furore ꝑduxit. ut idẽ o¬
toriũ concremarent. Que causa etiam
uicinas consuͣpsit edes. turbaq uehe menꝰ
inciuitate ꝓuenit. Uerũ arriani se¬
met ipsos defendere preparabant. sed
eorũ c onsiliũ̃ custos ciuitatis dns impe¬
diuit. De cetero autẽ ipsũ nestorium
sedetiã qui eiꝰ fidei concordabant. Non
enĩ silere patiebat᷑. sed seꝑ contrahereses
machinatꝰ quantũ ad se subuertit fun¬
ditꝰ ciuitatẽ Nouatianos aut̃e depo¬
pulari tẽptabat. eoqđ paulus eorũ ep̃s
preditꝰ ẽẽ reuerentia diceret᷑: sed ꝓce¬
res eiꝰ impetũ refrenart̃. Quanta uero
oirca asiã. lidiã. cariã. contra quarto de¬
cimanos mala cõmiserit. & quanti ꝓpͣt
eũ circamiletũ & sardis facta seditione
sint mortui nc̃ omitto. Quã uero ꝓpt᷑

Expanded text:
tissimus apparebat. Quinta vero orditissimus apparebat. Quinta vero ordinationis die oratorium Arianorum, in quod latenter conveniebant, auferre volens, eos ad tantum furorem perduxit, ut idem oratorium concremarent. Quae causa etiam vicinas consumpsit aedes, turbaque vehemens in civitate provenit. Verum Ariani smetipsos defendere praeparabant; sed eorum consilium custos civitatis Deus Dominus impedivit. De caetero autem ipsum Nestorium sed etiam qui ejus fidei concordabant. Non enim silere patiebatur, sed semper contra haereses machinatus, quantum ad se subvertit funditus civitatem. Novatianos autem depopulari tentabat, eo quod Paulus eorum episcopus praeditus esse reverentia diceretur; sed proceres ejus impetum refrenarunt. Quanta vero circa Asiam, Lydiam, Cariam, contra Quartodecimanos mala commiserit, et quanti propter eum circa Miletum et Sardis facta seditione sint mortui, nunc omitto. Quam vero propter
Abbreviated transcription (Latin):
quidã nestorius nomine genere germa¬
niciensis. bonȩ uocis & simul eloquii. idoq
eũ quasi oportunũ doctrinis euocauert᷑
Cũq transissent tres menses. nestorius ue¬
nit ab antiochia. qui castitate intͣ pluri¬
mos precipuus habebat᷑. Quibꝰ aut̃ fue¬
rit moribꝰ institutꝰ : sapientes a primo
eiꝰ sermone non latuit. Ordinatꝰ enĩ
decima die mensis aprilis consulatufe
licis & tauri : mox illã deuulgata cor̃a
om̃i popło ꝓ tulit uocẽ faciens sermo¬
nes ad principẽ. Da mihi inquit õim¬
perator terrã purgata hereticis. & ego
celũ tribuo Debella mecũ hereticos.
& ego debellabo tecũ ꝑsas. Hȩc cũ dixis¬
set. licet quidã odiohaberent hereticoꝰ.
tamen leuitas sensus eiꝰ & indignatio¬
nis initiũ & uanȩ głȩ tumor eis ualde
displicuit quia neq paruulũ tẽpꝰ susti¬
nens ad talia uerba descendit. & scđm
prouerbiũ ut ita dicã cũ neq ciuitatis
adhuc gustasset aquã ꝑsecutor feruen¬

Expanded text:
quidam Nestorius nomine, genere Germaniciensis, bonae vocis et simul eloquii. Ideoque eum quasi opportunum doctrinis evocaverunt. Cumque transissent tres menses, Nestorius venit ab Antiochia, qui castitate inter plurimos praecipuus habebatur. Quibus autem fuerit moribus institutus, sapientes a primo ejus sermone non latuit. Ordinatus enim decima die mensis Aprilis, consulatu 375 Felicis et Tauri , mox illa divulgatam coram omni populo protulit vocem, faciens sermonem ad principem: Da mihi, inquit, o imperator, terram purgatam haereticis, et ego coelum tribuo. Debella mecum haereticos, et ego tecum debellabo Persas. Haec cum dixisset, licet quidam odio haberent haereticos, tamen levitas sensus ejus, et indignationis initium, et vanae gloriae tumor ei valde displicuit: quia neque parvulum tempus sustinens, ad talia verba descendit, et secundum proverbium, ut ita dicam, cum neque civitatis adhuc gustasset aquam, persecutor ferven
Abbreviated transcription (Latin):
quide̾ cũ multa interminatione tacere
uissit. pbatianuͣ uero eiusq sequaces eu¬
nuchos actores huius modi scelerũ atq
turbarũ castigandos ẽẽ precepit. Por G̃¬
ro athanasiuͣ amicũ sibi maximũ factũ
destinauit in egyptũ. ut sicͣt ei uidere¬
tur causas ȩccłarũ popłosq. disponeret.

Expanded text:
quidem cum multa interminatione tacere quidem cum multa interminatione tacere jussit; Probatianum vero ejusque sequaces eunuchos, auctores hujusmodi scelerum atque turbarum castigandos esse praecepit. Porro Athanasium, amicum sibi maximum factum, destinavit in Aegyptum; ut, sicut ei videretur, causas Ecclesiarum populosque disponeret.
Abbreviated transcription (Latin):
lio. necessariũ iudicauit ut xpianum
luideret imperatorẽ. Ueniensq. anti¬
ochiã. principẽ de quibꝰ oportebat e
docuit. Quidam aiunt quia eũ ipse
magis euocauerit imꝑator ut quȩ ne¬
cessaria ꝓ religione & recta fide uide¬
bantur exponeret. Disponensq ut de¬
cebat causasȩccłe. de reuersione co¬
gitabat. Uerũ euzoius arriane sectȩ
antio chenȩ ciuitatis ep̃s studebat ut
pbatianꝰ quidã eunuchus in alexandri¬
na urbe ordinaretur ep̃s. Cũq. hoc
ageret᷑. lucius alexandrinꝰ a georgio
pres bit ordinatꝰ adiit imꝑatore̾. &
maledicens athanasio quasi tẽporibꝰ
episcopatꝰ sui fuisset inscriptꝰ & pluri
imꝑatoribꝰ eẽtq circa sacra ꝑ eu causa
discordiȩ. supplicabat insuꝑ ut alter
in alex andrina ciuitate ordinaret᷑ ẽp̃s.
Uerũ imꝑator sciens quante athanasio
inimicoꝵ insidiȩ ꝓuenissent: de rogatio¬
nes huiusmodi non respexit. sed luciũ

Expanded text:
lio necessarium judicavit ut Christianum lio necessarium judicavit ut Christianum videret imperatorem. Veniensque Antiochiam, principem de quibus odocuit. Quidam aiunt quod cum ipse magis evocaverit imperator ut quae necessaria pro religione et recta fide videbantur exponeret, disponensque ut decebat causas Ecclesiae de reversione cogitabat. Verum Euzoius Arianae sectae, Antiochenae civitatis episcopus, studebat ut Probatianus quidam eunuchus in Alexandrina urbe ordinaretur episcopus. Cumque hoc ageretur, Lucius Alexandrinus a Georgio presbyter ordinatus, adiit imperatorem; et maledicens Athanasio, quasi temporibus episcopatus sui fuisset inscriptus  ed. Nimperatoribus, essetque circa sacra per eum causa discordiae: supplicabat insuper ut alius in Alexandrina civitate ordinaretur episcopus. Verum imperator sciens quantae Athanasio inimicorum insidiae provenissent, derogationes hujusmodi non respexit; sed Lucium
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpositũ hunc habebat ut blandimentis
& suasione uerborũ discordantiũ con¬
tentiones abscideret. dicens nulli qui¬
dem se quomodocunq credentiũ fore
molestũ. eos tamen diligere & nimis ho¬
norare qui principin ȩccłasticȩ uni¬
tati preberent. Quia uero hoc egerit:
etiã thenustius pħĩsophus ait in laude
quã in eius ꝓtulit consulatu. ubi mirat᷑
imꝑatore̾ qđ ꝑ miserit unuqueq cole¬
re sictͣ uellet atq deuicerit blandien¬
tiũ mores. quos ualde deridens ait
manifestari ꝑpͥuram: Sor omenꝰ
ne pͣfecturã gubernanti pretorianã
legem dedit. ut capitali sententia plec¬
teret᷑ qui sacrã uirginẽ nuptiali tho¬
ro uiolare presumeret. uł impudico
aspectu respiceret. non dicã arripe¬
re forte tẽptaret. Quã lege̾ iđo po¬
suit. eoqđ iuliani temporibꝰ quidam
huius modi uirgines uxores ducere
presuͣpserunt. Sor omenꝰ.
ater hȩc athanasius alexandrinȩ sedis
epͣs cũ paucis suorũ coͬmunicato consi¬

Expanded text:
positum hoc habebat, ut blandimentis et suasione verborum discordantium contentiones abscinderet, dicens: Nulli quidem se quomodocunque credentium fore molestum, eos tamen diligere et nimis honorare qui principium ecclesiasticae unitati praeberent. Quia vero hoc egerit, etiam Themistius philosophus ait in laude quam in ejus protulit consulatu, ubi miratur imperatorem quod permiserit unumquemque colere sicut vellet; atque devicerit blandientium mores, quos valde deridens, ait manifestari per purpuram. SOCRATES, ne praefecturam gubernanti, praetorianam legem dedit, ut capitali sententia plecteretur qui sacram virginem nuptiali thoro violare praesumeret, vel impudico aspectu respiceret, ne dicam abripere forte tentaret. Quam legem ideo posuit, eo quod Juliani temporibus quidam hujusmodi virgines uxores ducere praesumpserunt. SOZOMEN.ter haec Athanasius Alexandrinae sedis episcopus, cum paucis suorum communicato consi
Abbreviated transcription (Latin):
li as infert̃. nesciunt semet ipsos. Hȩc
ergo theotimꝰ uito rectitudine famo¬
sissimus epiphanio respondisse fert᷑
Sed qmͣ detractores p̾lurimi subripi¬
entes ueluti blasphemũ respuunt
origenẽ. Pauca dicere de his non ui¬
deret᷑ absurdũ. Uiles homines q qͥ
ꝑ semet ipsos nequeunt apparere. in¬
tuperando meliores eͣe se aliqiđ conant᷑

Expanded text:
lias inferunt nesciunt semetipsos. Haec lias inferunt nesciunt semetipsos. Haec ergo Theotimus, vitae rectitudine famosissimus, Epiphanio respondisse fertur. Sed quoniam detractores plurimi subripientes, velut blasphemum respuunt Origenem, pauca de his dicere non videtur absurdum. Viles homines, et qui per semetipsos nequeunt apparere, tuperando meliores esse se aliquid conantur
Abbreviated transcription (Latin):
pst paucũ uero tẽpus ep̃s epiphani¬
us constantinopoli uenit. portans
dãpnationẽ librorũ origenis. q̃ uibꝰ non
quide̾ ipsũ origenẽ ex cõmunicatũ de¬
creuerant. sed libris tantũmodo dero¬
gauerat. E gressus adbasilicã sci ioħis
miliario ab urbe septimo constitutam.
& collecta ibidẽ celebrata ordinatoq di¬
acono: rursus uenit inciuitat᷑e. ꝙ in¬
uitationẽ quidẽ ioħis declinauit cau¬
satheophili In ꝓpria uero mansione ha¬
eis. & quidã habentes epiphanii reue¬
rentiã subscribebant. plurimi autẽ
hoc facere recusabant. Quorũ fuit
etiã theotimꝰ scithiȩ presul qui ita
respondit. Ego inquit o epipham neq
ei qui dudũ bene requieuit in uirias
infero. neq rẽ blasphemã tẽptare. pͣ¬
sumo dãpnans ea quȩ priores nr̃i re¬
spuere noluert᷑. ꝓinde neq malã do cꝰ¬
trinã in libris origenis ẽẽ inspicio.
eccłasticas expositiones ostendit. ac po¬
stea ꝓcedens dicebat. Quihis contume¬

Expanded text:
st paucum vero tempus Epiphanius episcopus Constantinopolim venit, portans damnationem 358 librorum Origenis. Quibus non quidem ipsum Origenem excommunicatum decreverant, sed libris tantummodo derogaverant. Egressus ergo ad basilicam Sancti Joannis, milliario ab urbe septimo constitutam, et collecta ibidem celebrata ordinatoque diacono, rursus venit in civitatem, et invitationem quidem Joannis declinavit causa Theophili; in propria vero mansione haeis. Et quidam habentes Epiphanii reverentiam subscribebant; plurimi autem hoc facere recusabant. Quorum fuit etiam Theotimus Scythiae praesul, qui ita respondit: Ego, inquit, o Epiphani, neque ei qui dudum bene requievit injurias infero, neque rem blasphemam tentare praesumo, damnans ea quae priores nostri respuere noluerunt; proinde neque malam doctrinam in libris Origenis esse conspicio. ecclesiasticas expositiones ostendit; ac postea procedens dicebat: Qui his contume
Abbreviated transcription (Latin):
idelissimus igit᷑ imꝑator tcͣ contra
errorẽ paganorũ suũ transtulit stu¬
diũ. legesq conscripsit precipiens ido¬
lorũ templa subuerti. Constantinꝰ eniͣ
maxiniꝰ om̃i fauore lauclandus quipri¬
mus pietate ornauit imꝑium demo¬
nibꝰ quidẽ sacrificare om̃ibꝰ intͣdixit.
non tamͣ eorũ tẽpla destruxit sed in¬
accessibilia ẽe pͣcepit: cuiꝰ filu paterna
uestigia st᷑ secuti Iulianꝰ autẽ renoua¬
uit impietatẽ. & flaͣmam ueteris seducꝰ¬
tionis accendit : Porro iouianꝰ imꝑio
suͣpto rursus immolationes ꝓhibuit
idolorũ. Ualentinianꝰ aute maior hu¬
uismoli legibꝰ usus gubernauit eu¬
ropã. Porro ualens om̃ibꝰ quidẽ aliis
concessit ut religiones suas colerent
sictͣ uellent. illos solos inpugnans qͥ
ꝓ apłicis doginatibꝰ decertabant. Om̃i
siquidẽ tẽpore eiꝰ imꝑu & ad aras igniᷤᷤ
aocendebatur. & libamina atq. sacrifi¬
cia idolis offerebant᷑ sed & ꝑ publicaᷤᷤ

Expanded text:
idelissimus igitur imperator tunc contra errorem paganorum suum transtulit studium, legesque conscripsit, praecipiens idolorum templa subverti. Constantinus enim maximus, omni favore laudandus, qui primus pietate ornavit imperium, daemonibus quidem sacrificare omnibus interdixit; non tamen eorum templa destruxit, sed inaccessibilia esse praecepit. Cujus filii paterna vestigia sunt secuti. Julianus autem renovavit impietatem, et flammam veteris seductionis accendit. Porro Jovianus, imperio sumpto, rursus immolationes prohibuit idolorum. Valentinianus autem major hujusmodi legibus usus, gubernavit Europam. Porro Valens omnibus quidem aliis concessit ut religiones suas colerent sicut vellent, illos solos impugnans qui pro apostolicis dogmatibus decertabant. Omni siquidem tempore ejus imperii, et ad aras ignis accendebatur, et libamina atque sacrificia idolis offerebantur. Sed et publicas
Abbreviated transcription (Latin):
tuerat me peccante: muliere om̃i fa¬
uore dignissimã post morte tantam
contumeliã sustinere Aduersũ me
nãq furorẽ indignantes decebat arma¬
re. Adiecit etiã quia tribularetur
& ingemisceret eoqd audisset aliquos
aiudicibꝰ interemptos

Expanded text:
tuerat, me peccante, mulierem omni favore dignissimam, post mortem tantam contumeliam sustinere. Adversum me namque furore indignantes decebat armari. Adjecit etiam quia tribularetur et ingemisceret, eo quod audisset aliquos a judicibus interemptos
Abbreviated transcription (Latin):
simũ epiphaniũ circumueniens & agno¬
scens suauota ꝑ ficere: etiã ipse collec¬
tis ep̃is libros dãpnauit origenis qui
pene ante ducentos defunctꝰ est annos.
non quia huiꝰ modi haberet intentionẽ.
sed studens dioscoro eiꝰq. nocere sequa
cibꝰ loħs autẽ parmpendens quȩ abepi¬
phanio &s theophilo fuerant nuntiata:
in doctrina ec cłastica laborabat. & in ea
quidẽ florebat. Nihil tamen de his
quȩ contra eũ cogitabant᷑ sepe cura¬
bat. Cñq. theophilus iã manifestostu¬
dere uideret᷑ ut ioħem ep̾atu depone¬
ret: tc̃ etiã inimici ioħis theophilũ st̃
secuti & multi derici. multi ꝓcerũ pa¬
latii tẽpus inuenientes oportunu ni¬
tebant᷑ ut sinodus constantinopolĩ fie
quã uerbis mandabant. Auxit igit᷑
odiu ioħi causa seueriani & antiochi ep̃oꝵ.
que supra relata eͣ¬

Expanded text:
simum Epiphanium circumveniens, et agnosimum Epiphanium circumveniens, et agnoscens sua vota proficere, etiam ipse collectis episcopis libros damnavit Origenis, qui pene ante ducentos defunctus erat annos: non quia hujusmodi haberet intentionem, sed studens Dioscoro ejusque nocere sequas autem parvipendens quae ab Epiphanio et Theophilo fuerant nuntiata, in doctrina ecclesiastica laborabat, et in ea quidem florebat: nihil tamen de his quae contra eum cogitabantur saepe curabat. Cumque Theophilus jam manifesto studere videretur ut Joannem episcopatu deponeret, tunc etiam inimici Joannis Theophilum sunt secuti; et multi clerici, multi procerum palatii tempus invenientes opportunum, nitebantur ut synodus Constantinopoli fierequam per verba mandabant. Auxit igitur odium Joanni causa Severiani et Antiochi episcoporum, quae supra relata e
Abbreviated transcription (Latin):
cognitionẽ participari noluit. His ita
gestis. ꝑ uenit ad theophilũ sermo fals
quasi ioħs illis cõmunicasset. & eisfer¬
ret auxiliu: parabatq ut non solũ de
dioscoro &s isidoro semel ulcisceret᷑. sed
etiã ioħem epͣatu deponeret. Misit er¬
go ad singularũ epos ciuitatũ epłas ce¬
lans intentione̾ suã. culpans tam̃ ori¬
genis libros : Deinde epiphanuĩ cipri
fecit amicũ. cu prius eiꝰ fuerit inimicꝰ.
tanquã de do minꝰ saperet. euq forma
hominis habere uidicaret. Tcͣ gͦ quasi
ex pęnitentia eiꝰ se ꝓfessus ẽ sequi sect᷑a.
tur : quatinus libri dapnarent᷑ origeniᷤ
Porroepiphanius ꝓptͣ nimĩa siui reueren¬
tiã atq sĩplicitatẽ circũ uentꝰ. constituta
sinodo lectionẽ librorũ origenis intͣ̃dixit.
misitq litteras ad ioħem monens ut se
aborigeniana lectione suspenderet. &
sinodo congregata quȩ placuerant etia
ipse firmaret. Teophilus igit᷑ famosis¬

Expanded text:
cognitionem participare non voluit. His ita cognitionem participare non voluit. His ita gestis, pervenit ad Theophilum sermo falsus, quasi Joannes illis communicasset, et eis ferret auxilium. Parabatque ut non solum de Dioscoro et Isidoro semet ulcisceretur, sed etiam Joannem episcopatu deponeret. Misit ergo ad singularum episcopos civitatum epistolas, celans intentionem suam, culpans tamen Origenis libros. Deinde Epiphanium Cypri fecit amicum, cum prius ejus fuerit inimicus, tanquam de hominis habere judicaret. Tunc ergo quasi ex poenitentia, ejus se professus est sequi sectam tur, quatenus libri damnarentur Origenis. Porro Epiphanius, propter nimiam sui reverentiam atque simplicitatem circumventus, constituta synodo lectionem librorum Origenis interdixit; misitque litteras ad Joannem, monens ut se ab Origeniana lectione suspenderet; et synodo congregata, quae placuerant etiam ipse firmaret. Theophilus igitur famosis
Abbreviated transcription (Latin):
ad constantinopolĩ ueniunt cũ dioscoro
& fr̃ibꝰ. cũ quibꝰ isidorus qui theophili a¬
micissimꝰ duduͣ obhuiꝰ modi causã postea
fuerat inimicꝰ. Petrus quidã archi pb̃r
alex andrine fuit ȩccłȩ E unc theophi¬
lus ab ȩccła odio faciente ꝓiecit. culpans
eũ quasi muliere̾ quandam manichea
non pͣeunitꝰ abrenuntiante heresiꝰ in con¬
munione sacrã susceperit. Cũq petrꝰ
diceret se eã uissu theophili suscepisse:
illo negante i si dori testimoniũ petruᷤ
implorabat. quia hocactũ non ignorass et
ep̃s. Fo tẽpore isidorꝰ romȩ degebat
a theophilo missus ad damasũ. ut ei fla¬
uianũ antiochiȩ reconciliaret epͣm
Uerũ reuersus isidorꝰ petri responsione
uerã ẽe firmauit. dicens quia mulier
manichea cũ ep̃i fuisset iussione suscep¬
ta Hinc accensus theophilus. ambosex¬
narraret. Hȩc ioħs agnoscens. honorabat
principiꝰᷤ uiros. eorũq. fruebat᷑ orationibꝰ
Cõmunione uero sacra cũ eis ante causȩ

Expanded text:
ad Constantinopolim veniunt cum Dioscoro et fratribus, cum quibus Isidorus, qui Theophili amicissimus dudum, ob hujusmodi causam postea fuerat inimicus. Petrus quidam archipresbyter Alexandrinae fuit Ecclesiae. Hunc Theophilus ab Ecclesia odio faciente projecit, culpans eum quasi mulierem quamdam Manichaeam, non primitus abrenuntiantem haeresim, in comunionem sacram susceperit. Cumque Petrus diceret se eam jussu Theophili suscepisse, illo negante, Isidori testimonium Petrus implorabat, quia hoc actum non ignorasset episcopus. Eo tempore Isidorus Romae degebat, a Theophilo missus ad Damasum ut ei Flavianum Antiochiae reconciliaret episcopum. Verum reversus Isidorus Petri responsionem veram esse firmavit, dicens quia mulier Manichaea cum episcopi fuisset jussione suscepta. Hinc accensus Theophilus, ambos exnarraret. Haec Joannes agnoscens, honorabat principio viros, corumque fruebatur orationibus; communione vero sacra cum eis ante causae
Abbreviated transcription (Latin):
culũ uenire non potuit. filiu tam̃ lu¬
dis ad ẽẽ precepit. Suꝑueniente uero
noc te defunctꝰ est. consulatu olibrii &

Expanded text:
culum venire non potuit, filium tamen ludis adesse praecepit. Superveniente vero nocte defunctus est, consulatu Olibrii, et
Abbreviated transcription (Latin):
crederent studere eudoxiũ ut uni¬
uersa regalia suȩ partis faceret & i¬
stis sine dubio derogaret: necessari¬
ũ putauert᷑ ut precurrerent. & quȩ
fuerant lãsaco gesta nuntiarent

Expanded text:
crederent studere Eudoxium ut universa regalia suae partis faceret, et istis sine dubio derogaret, necessarium putaverunt ut praecurrerent, et quae fuissent Lampsaco gesta nuntiarent.
Abbreviated transcription (Latin):
mꝑator interea arriũ de exilio
reuocauit. iussitq ut qđ de dõ cre¬
deret scriptura currente ꝓferret
Tunc ille nouitate̾ nominũ quã pri¬
us adinuenerat declinans: aliã expla¬
nationẽ contexuit. sĩ plicibꝰ uerbis
⁊eaͬ &s diuina lectione confirmans.
Iusiurandũ quoq pͣbuit ita se crede¬
re & hȩc etiã mente sapere. nihilq
alit᷑ intelligere. Textus enĩ eiꝰ expo¬
sitionis huiusmodiẽ. Piissimo & dõ a¬
mantissimo domino nro imꝑatoricon¬
stantino. arrius & euzouis prb̃i. Sictͣ
precepit dõ amabilis pietas tua domi¬
ne imꝑator exponimꝰ nr̃am fidẽ. &
scriptis ꝑfitem corã dõ sic credere &
qui ex eo ante om̃a scła natꝰ eͣ. dm̃ uer¬
bũ. ꝑ quẽ om̃a factast᷑ quȩ incęlis & quȩ
in terra. qui uenit & carne̾ assũpsit &

Expanded text:
erator interea Arium de exsilio erator interea Arium de exsilio revocavit, jussitque ut quod de Deo crederet, scriptura currente proferret. Tunc ille novitatem nominum quam prius adinvenerat declinans, aliam explanationem contexuit, simplicibus verbis eam et divina lectione confirmans, jusjurandum quoque praebuit ita se credere, et haec etiam mente sapere, nihilque aliter intelligere. Textus enim ejus expositionis hujusmodi est. 240 Piissimo et Deo amantissimo Domino nostro imperatori Constantino Arius et Euzoius presbyteri. Sicut praecepit Deo amabilis pietas tua, domme imperator, exponimus nostram fidem, et scriptis profitemur coram Deo sic credere et qui ex eo ante omnia saecula natus est, Deum Verbum, per quem omnia facta sunt, quae in coelis, et quae in terra, qui venit, et car
Abbreviated transcription (Latin):
relinquens uenire festinauit ad imꝑa¬
ad principẽ ueniens. omem pͣsupti¬
onem contrase factã epͣ& edocuit
At illi ad mareotẽ conuenientes. quos¬
dã concordantiũ sibimet sacerdotũ
misert᷑ ad principẽ. idest theogniuͣ
nicenũ atq. theodoꝵ perinthiũ & ma¬
rin calcedonensẽ. narcissũ cilieẽ &si¬
miles horũ mendatia texentes & quȩ¬
dã cõmenta fingentes. & nudas ualde
calu̾pnias quasi ueras ac cusationes si¬
bimet cõponentes. Quo facto: uene¬
rt̃ adheliã ciuitate᷑ Preceperat enĩ
imꝑator ut om̃e conciliũ a tẏroueni¬
ret adheliã. nec non & alios undiq
congregari preceperat. quatinꝰ tẽpla
clarissimos om̃a largissime expendi
precipiens. non solũ pontificibꝰ ac
sacerdotibꝰ sed etiã & gentibꝰ uniuer¬
sis qui undiq concurrebant. Porro
fuerat ex ornatũ etiã sacrũ altare
palliis regalibꝰ atq uasis. auro & pͣtio¬
sis lapidibꝰ decoratũ.

Expanded text:
relinquens, venire festinavit ad imrelinquens, venire festinavit ad imad principem veniens, omnem praesumptionem contra se factam episcoporum edocuit. At illi ad Mareoten convenientes, quosdam concordantium sibimet sacerdotum miserunt ad principem, id est, Theogonium Nicaenum, atque Theodorum Perinthium, Marin Chalcedonensem, Narcissum Cilicem, et similes horum, mendacia texentes, et quaedam commenta fingentes, et nudas valde calumnias, quasi veras accusationes sibimet componentes. Quo facto venerunt ad Aeliam civitatem. Praeceperat enim imperator ut omne concilium a Tyro veniret ad Aeliam. Nec non et alios undique congregari praeceperat, quatenus templa clarissimos, omnia largissime expendi praecipiens, non solum pontificibus ac sacerdotibus, sed etiam egentibus universis, qui undique concurrebant. Porro fuerat exornatum etiam sacrum altare palliis regalibus atque vasis, auro et pretiosis lapidibus decoratum.
Abbreviated transcription (Latin):
na gubernacula regebant᷑. Qua ꝓpter
& ipse diuina ꝓtectione potitꝰ est: S eu
habuit ubiq deuotos Sed etiã barba¬
rorũ aliiquidem sponte seruiebant.
alii deuicti ubiq triumphi uideban¬
tur. & uictor cernebat᷑ in omibꝰ imꝑatoꝵ.¬
mirabili sene qui arrii ꝓstrauerat blas¬
phemias defuncto. post menses quinq
niceni concilii alexandrinoꝵ ȩccłȩ su¬
scepit athanasius presulatũ: Cuiꝰ ꝑ¬
secutiones. fugas. contumelias crebraq
pericula transferre distuli: quȩ ru¬
finus nobilitauit eloquiosuõ Sorome
ost plurima uero consilia nus.u.¬
turbis seditionibꝰq cõpletaos clamo¬
res accusatoꝵ poscentiũ ut athanasius
tanquã magus uiolentꝰ & indignus
sacerdotio dãpnaret᷑. directi ab imꝑa¬
tore metuentes ne eũ aliqua inua¬
sione perimerent: Latent᷑ eũ de con¬
cilio subtraxert᷑. At ille sciens non
sibi fore tutũ contra tot ac cusatores
agere: iudicibꝰ etiã inimicis. synodũ

Expanded text:
no gubernaculo regebantur. Quapropter no gubernaculo regebantur. Quapropter et ipse divina protectione potitus est et Euhabuit ubique devotos. Sed etiam barbarorum alii quidem sponte serviebant, alii devicti. Ubique triumphi videbantur, et victor cernebatur in omnibus immirabili sene, qui Arii prostraverat blasphemias, defuncto, post menses quinque Nicaeni concilii, Alexandrinorum Ecclesiae suscepit Athanasius praesulatum. Cujus persecutiones, fugas, contumelias, crebraque pericula transferre distuli, quae Rufinus suo nobilitavit eloquio. THEODOREost plurima vero consilia turbis seditionibusque completa, et clamores accusatorum poscentium ut Athanasius tanquam magus violentus et indignus sacerdotio damnaretur, directi ab imperatore metuentes ne eum aliqua invasione perimerent, latenter eum de concilio subtraxerunt. At ille sciens non sibi fore tutum contra tot accusatores agere, judicibus etiam inimicis, synodum
Abbreviated transcription (Latin):
naͣq & ego illox fine̾. qui nuꝑ nefandis
rtͣ. Quapptͣ multas dõ refero gr̃as. qm̃
integrã ꝓuidentia om̃e genus humanũ
bolenfilegẽ diuinã reddita sibi pace de¬
cent᷑ exultat. Unde etiã nob̾ ipsis cre¬
do qmͣ obtime cauteq uniuersa ꝓueni¬
unt. quando ꝑ illox purã ꝓbabilemq re¬
ligionẽ diuinãq concordiã uniuersa in
se dignat᷑ erigere. Igit᷑ de tali homi¬
dire: Quando etiã eminentia loca ꝑsi¬
dis ꝑ eos amplius quã cupio decorant᷑:
Tu ergo obtime gubernaberis si fueris
sictͣ illi. & habueris cõmune qđ illi Sic
ergo habebis om̃ium dnͣm mitẽ. placidũ
atq ꝓpitiũ. Hos igͥ qmͣ talis ac tantꝰ exi
stis cõmendo tibi. qmͣ & pietate ꝓbaris
insignis Hos dilige cõpetent᷑. & facito
clementiȩ tuȩ participes: tibi simul
& nobis pͣbiturus gr̃e inmensa uira ꝑ
fidẽ. Hȩc igit᷑ optimꝰ imꝑator pieta¬
te decoratus egit. curã non solum sub
iectoꝵ habens : sed etiã eox qui sub alie¬

Expanded text:
 ego illorum finem qui nuper nefandis runt. Quapropter multas Deo refero gratias, quoniam integra providentia omne genus humanum, colens legem divinam, reddita sibi pace decenter exsultat. Unde etiam nobisipsis credo quoniam optime cauteque universa proveniunt, quando per illorum puram probabilemque religionem divinamque concordiam, universa in se dignatur erigere. Igitur de tali homicredis audire, quando etiam eminentia loca Persidos per eos amplius quam cupio decorantur? Tu ergo optime gubernaveris, si fueris sicut illi, et habueris commune quod illi. Sic enim habebis omnium Dominum mitem, placidumque, atque propitium. Hostis, commendo tibi quoniam et pietate probaris insignis. Hos dilige competenter, et facito clementiae tuae participes, tibi simul et nobis praebiturus gratiae immensa jura per fidem. Haec igitur optimus imperator pietate djectorum habens, sed etiam eorum qui sub alie
Abbreviated transcription (Latin):
subaltare. ipse uero in pauimento po¬
sita fronte clementi dño supplicabat
ne amplius tirannidẽ demonis ullam
pateretur habere fiduciã. sed ut in¬
firmitatẽ illius enudaret. & signũ
ꝓpriȩ uirtutis ostenderet ne magis
sceret᷑. Hec cũ dixisset. facto signacu¬
lo crucis in aqua quendã diaconum
suũ equitiũ fide & zelo munituͣ sume¬
re iussit aquã & uelocit᷑ currere &
cũ fide aspergere. ignẽq supponere:
Qđ dũ fuisset factũ: demon effugut
non ferens aquȩ uirtute. Ignis aute
uelut oleũ habuit illius aquȩ naturã.
cõprehensaq ligna st̃ repente consũp¬
ta. Colu̾nȩ uero suffulturo solatio nu¬
date & ipse cecidert̃᷑. & alias duodecĩ
una traxert. Tunc latꝰ qđ coherebat
teplo uiolentia ruinȩ depositũ est. So¬
nus autͣe concutiens totam ciuitate.
cunctos fecit ibi concurrere. Et dũi¬
nimici demonis aꝑte cognouissent fuga.
indiuinis laudibꝰ ora soluebant. Sic eniͣ

Expanded text:
sub altari. Ipse vero in pavimento posub altari. Ipse vero in pavimento posita fronte clementi Domino supplicabat ne amplius tyrannidem daemonis ullam pateretur habere fiduciam, sed ut infirmitatem illius enudaret, et signum propriae virtutis ostenderet, ne magis sceretur. Haec cum dixisset, facto signaculo crucis in aqua, quemdam diaconum suum Equitium, fide et zelo munitum, sumere jussit aquam, et velociter currere, et cum fide aspergere, ignemque supponere. Quod dum fuisset factum, daemon effugit, non ferens aqua virtutem. Ignis autem velut oleum habuit illius aquae naturam, comprehensaque sunt ligna, et repente consumpta. Columnae vero suffulturae solatio nudatae, et ipsae ceciderunt, et alias duodecim una traxerunt. Tum latus quod cohaerebat templo, violentia ruinae depositum est. Sonus autem totam concutiens civitatem, cunctos fecit ibi concurrere. Et dum inimici daemonis aperte cognovissent fugam, in divinis laudibus ora resolvebant. Sic enim
Abbreviated transcription (Latin):
ferre & ligna in humeros consuetus.
sergo accedens. ꝓmisit facile tẽplũ ẽe
soluendũ. Qui tantũ modo accipere
mercedẽ poscebat artificũ. Cũq hoc
sc̃s pontifex ꝓmisisset. hoc ille machina¬
tꝰ est coherebat enĩ templo in altitudi¬
ne constituto ex quatuor lateribꝰ porti¬
cus Erantq colũne ingentes &s alti¬
tudinẽ tẽplo habentes equalẽ. Singu¬
decĩ cubitoruͣ. Porro natura petrȩ for¬
tissime:. quȩ non facile quibꝰlibet ferra¬
mentorũ generibꝰ rũperet᷑. Harũ itaq
tres ꝑcircuitũ suffodiens. & sub earum
basibꝰ fortia ligna supponens: inmisit
igne̾. Quo facto : non poterat naturalit¬
ligna ignis accendere Dȩ mon & eniͣ
quidã teterrimꝰ apparuit. qui flamã
uires suas ꝓhibebat oꝑari Cũq frequen¬
ter hoc facerent. & molitione̾ suã ex¬
plere non possent: nuntia uert᷑ hoc pon¬
tifici meridie dormienti A. tille re¬
sculo portareͥ precipiens aquã posuit

Expanded text:
ferre et ligna in humeros consuetus. ferre et ligna in humeros consuetus. Is ergo accedens promisit facile templum esse solvendum: qui tantummodo accipere mercedem poscebat artificum. Cumque hoc sanctus pontifex promisisset, hoc ille machinatus est. Cohaerebat enim templo in altitudine constituta ex quatuor lateribus porticus; erantque columnae ingentes, et altitudinem templo habentes aequalem. Singudecim cubitorum. Porro natura petrae fortissima erat, quae non facile quibuslibet ferramentorum generibus rumperetur. Harum itaque tres per circuitum suffodiens, et sub earum basibus fortia ligna supponens, immisit ignem. Quo facto, non poterat ligna naturaliter ignis accendere: daemon etenim quidam teterrimus apparuit, qui flammam vires suas prohibuerat operari. Cumque frequenter hoc facerent, et molitionem suam explere non possent, nuntiaverunt hoc pontifici meridie dormienti. At ille resculo portari praecipiens, aquam posuit
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃s lege principis pro armis usus. ꝓpriȩ
ciuitatis tẽpla destruxit. de fiducia diui¬
na non de hominu uirtute presumens
Qđ opꝰ dignũ memoria narrare non sileã
De functo ioħe apamie ciuitatis ep̃o mar
entis apamiã. duos millenarios cũ subiec¬
tis habens Quo facto: popłs militari
timore ꝑ territꝰ eͣ. U bidũ eẽt te̾plũ
iouis ualde precipuũ & ornamentis plu¬
rimis uariat᷑ũ. eũ prefectꝰ destruere¬
nitebat᷑. Uidens aut forte nimis ecdifi¬
ciuͣ ac robustũ: in possibile iudicauit
hominibꝰ lapidũ uincturas & cõmissio¬
nes posse dissoluere. Erant eni ingen¬
tes & alterutris inligati. insuꝑ & ferro
plũboq coniuncti. P orro marcellus pu¬
sillanimitateͬ prefecti uidens. eũ quidẽ
misit ad alias ciuitates. ipse uero supplica¬
bat dõ ut tẽpli destruendi pͣberet oc ca¬
sionẽ. Intͣ hȩc uenit quidã sponte dilu¬
culo nonstructor. ñ lapidũ sector. neq
alterius cuiꝰcũq peritꝰ artis. sed lapides

Expanded text:
pus, lege principis pro armis usus, propriae civitatis templa destruxit: de fiducia divina, non de hominum virtute praesumens. Quod opus dignum memoria narrare non silebo. Defuncto Joanne, Apamiae civitatis episcopo, Marcentis Apamiam, duos millenarios cum subjectis habens. Quo facto, populus militari timore perterritus est. Ubi dum esset templum Jovis valde praecipuum et ornamentis plurimis variatum, id pr forte nimis aedificium ac robustum, impossibile judicavit hominibus lapidum juncturas et commissiones posse dissolvere. Erant enim ingentes et alterutris illigati, insuper et ferro plumboque conjuncti. Porro Marcellus pusillanimitatem praefecti videns, eum quidem misit ad alias civitates; ipse vero supplicabat Deo ut templi destruendi praeberet occasionem. Inter haec venit quidam sponte diluculo, non structor, non lapidum sector, neque alterius cujuscunque peritus artis; sed lapides
Abbreviated transcription (Latin):
& singuli ingemiscentes atq lugentes
agebantur. Quibꝰ tamen nec aperte
licebat flere iussione urbis prefectipal¬
ladii. erat enĩ & ipse paganus. Multi
deniq flentiũ arrepti & in carcerẽ ducꝰ¬
⁊i. deinde castigati. lacerati. uerberati.
nouissime in metallo sunt traditiꝰ Uiri

Expanded text:
et singuli ingemiscentes atque lugentes et singuli ingemiscentes atque lugentes agebantur. Quibus tamen nec aperte licebat flere jussione urbis praefecti Palladii; erat enim et ipse paganus. Multi denique flentium arrepti et in carcerem ducti, deinde castigati, lacerati, verberati, novissime in metallo sunt traditi: viri
Abbreviated transcription (Latin):
gladio hostiles demones crebrius uul¬
nerauerant. Sic ergo dimisit eos absq
suͣptibꝰ absq quolibet solacio nauigare
precipiens. mare spumante & ut ita
dicã nolente suscipere uiros iniqua
uissione cõmunicare cõpulsos Ingemu¬
it enĩ ciuitas uniuersa & hactenꝰ lamͣ¬
tat᷑. & alii quidẽ suis manibꝰ pectora
ꝑcutiebant. alii uero manus os oculos
tendebant ad cęlũ uiolentiã ꝓtestanteᷤᷤ
& ueluti dicentes. audicȩlũ & auribꝰ ꝑ¬
cipe terra : qm̃ iniustast᷑ quȩ gerun¬
tur: cunctaq simul gemitu cõpleban¬
tur. & ueluti cantꝰ quidã erat inciui¬
tate luctificꝰ. currebatq fluuius la¬
crimarũ. Cñ igit᷑ uidex ille precepiᷤ¬
set ut uela nauis tollerent᷑. tc gemitꝰ
ingens uniuersarũ uirginũ atq muli¬
erũ seniorũ & iuuenũ ꝑmixtꝰ lacrimi
est emissus Cũ illi ergoheliopoli n¬
uigarent ubi diabolica suꝑstitio celebra¬
tur : om̃s in media ciuitate cõmunit᷑

Expanded text:
gladio hostiles daemones crebrius vulgladio hostiles daemones crebrius vulneraverant. Sic ergo dimisit eos absque sumptibus et absque quolibet solatio, navigare praecipiens mari spumante, et, ut ita dicam, nolente suscipere viros iniqua jussione communicare compulsos. Ingemuit enim civitas universa, et hactenus lamentatur; et alii quidem suis manibus pectora percutiebant; alii vero manus et oculos tendebant ad coelum, violentiam protestantes et veluti dicentes: Audi, coelum, et auribus percipe, terra, quoniam injusta sunt quae geruntur. Cunctaque simul gemitu complebantur, et veluti cantus quidam erat in civitate luctificus, currebatque fluvius lacrymarum. Cum igitur judex ille praecepisset ut vela navis attollerentur, tunc gemitus ingens universorum, virginum et mulierum, seniorum et juvenum permixtus lacrymis est emissus. Cum illi ergo Heliopolim navigarent, ubi diabolica superstitio celebrabatur, omnes in media civitate communiter
Abbreviated transcription (Latin):
bit apłs angłis & hominibꝰ: uniuersaci¬
uitas concurrebat athletas contͬẽpla¬
tura xp̃i suaq constantia uerbera ui¬
dicis & Flagella superantes triumphuq.
pie contra arrianos ꝑ patientiam possi¬
dentes. quos ille utiq credebat se uin¬
cere & illorũ impietati contradere
Cũ igitur ͤ fecisset eos tormentis affice¬
re. cunctis flentibꝰ atq. lugentibꝰ rur¬
sus collecta in rationabili multitudi¬
ne ad iudiciũ eos magis ad preiuidiciũ
circa portũ fecit adduci. Et cũ illic
consuete contra eos clamores emitte¬
rent᷑ apaganis atq uideis. & illi nollent
arrianorum impietatibꝰ consentire. sen¬
tentiã protulit uniuersis ante tribun al
eiꝰ ingemiscentibꝰ ut ab alex andria sub¬
lati inheliopolĩ phenicȩ ducerent᷑. cuiꝰ
habitatores neq nomen xpͣ̃i audire pati¬
untur. sunt nãq pagani. Quo facto.
iubens eos nauĩ conscendere ipse. stab at
inportu nudũ gladiũ uibrans & hoc
modo illos terreri putans. quibiᷤꝰᷤ acuto

Expanded text:
bit Apostolus , angelis et hominibus, universa civitas concurrebat, athletas contemplatura Christi, suaque constantia verbera judicis et flagella superantes, triumphumque pie contra Arianos per patientiam possidentes, quos ille utique credebat se vincere, et illorum impietati contradere. Cum ergo defecisset eos tormentis afficere, cunctis flentibus atque lugentibus, rursus collecta irrationabili multitudine, ad judicium eos, imo magis ad praejudicium circa portum fecit adduci. Et cum illic consuete contra eos clamores emitterentur a paganis atque Judaeis, et illi nollent Arianorum impietatibus consentire, sententiam protulit, universis ante tribunal ejus ingemiscentibus, ut ab Alexandria sublati, in Heliopolim Phoeniciae ducerentur: cujus habitatores neque nomen Christi audire patiuntur, sunt namque pagani. Quo facto, jubens eos navem conscendere, ipse stabat in portu nudum gladium vibrans: et hoc modo illos terrere putans qui bis acuto