comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hominib: quibus lib& sed cumdõ habere te cognoscis: quia in xp̃o fi¬
deliter uiuis ipsum debestimere neoffendas : Nam causas ego supe¬
riores potius attendo : qr ut a frica tanta mala patiatur suis debent
imputare homines peccatis : Verum tamen nõlote adeorum nu¬
merum ꝑtinere perquos malos & iniquos dr̃ flagellat poenis tempo¬
ralibus quos uoluerit : Ipsis namque inquis si correcti fuerint ser¬
uata a&erna supplicia quorum malitia iuste utitur. ut aliis mala
bona prȩstitit & tanta mala ꝑtulit . Quicumq: ad eius regnum cupi¬
unt ꝑtinere &cum illo ac sub illo semperbeatae uiuere diligunt
&iam inimicos suos bene faciunt illis qui eos oderunt . &orant pro
eisa quib: ꝑsecutionem patiuntur & si quando adhibent ꝓdisciplina
molestam seueritatemi non tamen amittunt sincerissimã caritatẽ¬
Siergo bona tibi sunt prȩstita quam uis terrena transitoria abim¬

Expanded text:
hominibus quibuslibet sed cum deo habere te cognoscis; quia in Christo fihominibus quibuslibet sed cum deo habere te cognoscis; quia in Christo fideliter uiuis, ipsum debes timere ne offendas. nam causas ego superiores potius adtendo, quia. ut Africa tanta mala patiatur, suis debent inputare homines peccatis. uerum tamen nolo te ad eorum numerum pertinere, per quos malos et iniquos deus flagellat poenis temporalibus, quos uoluerit. ipsis namque iniquis, si correcti non fuerint, seruat aeterna supplicia, quorum malitia iuste utitur, ut aliis mala bona praestitit et tanta mala pertulit. quicumque ad eius regnum cupiunt pertinere et cum illo ac sub illo semper beate uiuere, diligunt etiam inimicos suos, bene faciunt illis, qui eos oderunt, et orant pro eis, a quibus persecutionem patiuntur, et, si quando adhibent pro disciplina molestam seueritatem, non tamen amittunt sincerissimam caritatesi ergo bona tibi sunt praestita quamuis terrena transitoria ab im
Abbreviated transcription (Latin):
boni facio domesticorum &africae comitae in africa constituto. cũ tam
magno ecercitu & potestate . qui tribunus cum paucis foederatis. om̃s
ipsas gentes expugnando & terrendo pacauerat. Nunc tantum
fuis seb arbaros ausuros. tantum pragres suros. tanta uastaturos
tanta rapturos. tanta loca quaeplena populis fuerant desesta fac¬
turos : qui non dicebant quando cumque commitebant sumeres po¬
testatem. A fros barbaros Non solũ domitos sed &iam tributarios
futuros romanȩ rei publicȩ : &num quam in contrarium uera sit
spes hominum. Vides: nec diutius hinc tecum loquendumest qr plus
ea tu potes cogitare quam nos dicere : sed foste aut ista respondes.
illis hoc eẽ potius inputandum quite leserint : quitiur officiosis iustu¬
tibus non paria sed contraria rediderunt : Quas cauras ego audire & iu¬
dicare non possum: tam causam potius aspice & inspice quam non cum

Expanded text:
Bonifatio domesticorum et Africae comite in Africa constituto cum tam Bonifatio domesticorum et Africae comite in Africa constituto cum tam magno exercitu et potestate. qui tribunus cum paucis foederatis omnes ipsas gentes expugnando et terrendo pacauerat, nunc tantum fuisse barbaros ausuros, tantum progressuros, tanta uastaturos. tanta rapturos, tanta loca, quae plena populis fuerant. deserta facturos? qui non dicebant, quandocumque tu comitiuam sumeres potestatem, Afros barbaros non solum domitos sed etiam tributarios futuros Romanae rei publicae? et nunc quam in contrarium uersa sit spes hominum, uides. nec diutius hinc tecum loquendum est, quia plus ea tu potes cogitare quam nos dicere. Sed forte ad ista respondes illis hoc esse potius inputandum, qui te laeserunt, qui tuis officiosis uirtutibus non paria sed contraria reddiderunt. quas causas ego audire et inspice non possum; tuam causam potius aspice et inspice, quam non cum
Abbreviated transcription (Latin):
mundum dilectio patris non est in eo: Quia omne quod in mundo ÷
Concupiscentia carnis est. & concupiscentia oculorum. &ambitio se¬
culi: quae non est a patre sed ex mundo est: & mundus transit & con¬
cupiscentia eius : qui autem facit uoluntatem dĩ man& in a&ernũ:
sicut & ds̃ man& in acernum. Quando ergo poteris tothomi¬
num armatorum quorum fouenda e st cupiditas tim&ur at troci¬
tas : quando inquam poteris eocum concupiscentiam quidiligunt
mundum nondico satiare quod fieri nullo modo pot est. sed aliqua
ex paste pascere ne uniuersa plus pereant nisi tufacias quaeds̃ ꝓ
hib& & facientib cõminatur : propter quod uides tam multa con¬
traria utiam uile aliquid qua d rapiatur uix inueniatur: Quid
autem dicam deuastitione a fricȩ quam faciunt a fribarbari resistente
nullo dunͣtalistius neces sitatibus occuparis. nec aliquid ordinas unde
ista calamitas auestatur : Quis autem creder&. quis autem timer &

Expanded text:
mundum, dilectio Patris non est mundum, dilectio Patris non est concupiscentia carnis est, et concupiscentia oculorum, et ambitio saeculi, quae non est a Patre, sed ex concupiscentia mundi est: cupiscentia eius; qui autem facit uoluntatem dei, manet in aeternum. sicut et deus manet in aeternum. quando ergo poteris tot hominum armatorum, quorum fouenda est cupiditas, timetur atrocitas, quando, inquam, poteris eorum concupiscentiam. qui diligunt mundum, non dico satiare, quod fieri nullo modo potest. sed aliqua ex parte pascere, ne uniuersa plus pereant. nisi tu facias, quae deus prohibet et facientibus comminatur? propter quod uides tam multa contrita, ut iam uile aliquid, quod rapiatur, uix inueniatur. Quid autem dicam de uastatione Africae, quam faciunt Afri barbari resistente nullo, dum tu talis tuis necessitatibus occuparis nec aliquid ordinas, unde ista calamitas auertatur? quis autem crederet. quis autem timeret
Abbreviated transcription (Latin):
quidem sumere ut eis utereris adpi&atem. Non autem negata uel
deligata sic quȩrere ut propter illa inistam necessitatem ꝑducere¬
ris ubi cum amantur bona ꝑp&rantur mala pauca quidem ate sed
multao propteste : & cum timentur quae adiguum tempus nocent
si tamen nocent cõmituntur ea quae uere noceant in&ernũ: Deqͥ
bus utunum aliquid dicam: quis nonuideat. Quod multi hominer tibi
ad eabona quae ipsi quoq non secundum dm̃. sed secundũ scłm diligiũd
ꝑte cupiunt ꝑuenire : Aeꝑ hoc qui re frenare & conpescere debu¬
isti cupiditatestuas explere cogeris alienas quod ut fiat. neces se est
multa quaedõ displic& fiant: Nec sic tamen ex plentur tales cupiditater:
Nam facilius resecantur in eis quidm̃ diligunt. Qug ineis qui mundum
diligunt. aliquando satiantur : propter quod dicit scriptura diuina:
Nolite diligere mundum nec ea quae in mundo sunt : siquis dilexerit

Expanded text:
quidem sumere, ut eis utereris ad pietatem, non autem negata uel quidem sumere, ut eis utereris ad pietatem, non autem negata uel delegata sic quaerere, ut propter illa in istam necessitatem perducereris, ubi, cum amantur uana, perpetrantur mala pauca quidem a te sed multa propter te et, cum timentur, quae ad exiguum tempus nocent, si tamen nocent, committuntur ea. quae uere noceant in aeternum? De bus ut unum aliquid dicam, quis non videat quod multi homines tibi ad ea bona quae ipsi quoque non secundum Deum, sed secundum saeculum diligunt, per te cupiunt pervenire; ac per hoc qui refrenare et compescere debuisti cupiditates tuas, explere cogeris alienas? Quod ut fiat, necesse est multa quae Deo displicent, fiant: nec sic tamen explentur tales cupiditates; nam facilius resecantur in eis qui Deum diligunt, quam in eis qui mundum diligunt, aliquando satiantur. Propter quod dicit divina Scriptura: Nolite diligere mundum, nec ea quae in mundo sunt. Si quis dilexerit
Abbreviated transcription (Latin):
pollutum loquuntur homines & forsitan meiitiuntur : Ista quȩ om¬
nibus patent tot & tanta mala quae ãtẽ postece quam coniugatus es
consecuta sunt. Quid ego dicam xp̃ianur es corhabes dm̃times
tu ipse considera quae nolo digere : & inuenies dequantis malis debe¬
as agerepaenitentiam. propter quam tibi credo dnm parcere.
&apericulis omnibi liberare : ut agaseam sicut agenda est : sed suillud
audias quod seripium est: N& arades conuesti ad dnm neq differar
dedie indiem: Iustam quidem dicis habene tecausam cuius egõ iudex
quõ pastes ambas aud eͥre non porsum : sed qualis cumq: sit tua cau¬
sadequa modo quaerere uel dis putare non cpus est num quid co
porm dõ potes negare quod inistam necessitatem nonperuenis ses . Ni¬
si bona huiur scli dilexisses quȩ tam quam seruusdĩ quante ante noue¬
ramus contempnere omnino & ꝓnihilo habere debuisti: &oblata

Expanded text:
pollutum loquuntur homines et forsitan mentiuntur. Ista, quae ompollutum loquuntur homines et forsitan mentiuntur. Ista, quae omnibus patent, tot et tanta mala, quae a te, posteaquam coniugatus es, consecuta sunt, quid ego dicam? Christianus es, cor habes, deum times. tu ipse considera, quae nolo dicere, et inuenies, de quantis malis debeas agere paenitentiam, propter quam tibi credo dominum parcere et a periculis omnibus liberare, ut agas eam, sicut agenda est, sed si llud audias, quod scriptum est: Ne tardes conuerti ad dominum neque differas de die in diem. iustam quidem dicis habere te causam, cuius ego iudex non sum, quoniam partes ambas audire non possum; sed qualiscumque sit tua causa, de qua modo quaerere uel disputare non opus est, numquid cocoram deo potes negare, quod in istam necessitatem non peruenisses, nisi bona huius saeculi dilexisses. quae tamquam seruus dei, quem te ante noueramus, contemnere omnino et pro nihilo habere debuisti et oblata
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ea quae neces saria essent hiue uitȩ sustentandȩ tuȩ actuorũ
ac cinctus balteo castissime continentiae. & inter arma corpora¬
lia spiritalibus armis tutius fostius que munitus :¬
um ergnte esse in hoc proposito gauderemus. nauigasti uxorem¬
quae duxisti: sed nauigas se oboedientiȩ fuit. quã secundum a¬
postolum debeas sublimioribus potestatib: uxorem autem non
duxis ses nisi susceptam deserens. Continentiam xoncupiscentu
uictus esses quod ego cum conperissem fateor miratus obstipur. do¬
lorem auteni meum xaliqua paste consolabatur. quod audiuitẽ il¬
lam ducere noluis senisi prius catholica fuiss& facta: & tamen he¬
resis eorum qui uerum filiundi negant. tantum prȩualuit indo¬
motua ut ab ipsis filiatua baptizar &ur : Iam uero si adnos non fal¬
sa praclata sunt. quae utinam falrȩ̃ sint quod ab ipsis hȩr&aicis
&iam ancille adõdatiȩ rebaptizatȩ sint : quantis tantum malum

Expanded text:
nisi ea, quae necessaria essent huic uitae sustentandae tuae ac tuorum, nisi ea, quae necessaria essent huic uitae sustentandae tuae ac tuorum, accinctus balteo castissimae continentiae et inter arma corporalia spiritalibus armis tutius fortiusque munitus? Cum ergo te esse in hoc proposito gauderemus, nauigasti uxoremque duxisti. sed nauigasse oboedientiae fuit. quam secundum apostolum debebas sublimioribus potestatibus: uxorem autem non duxisses, nisi susceptam deserens continentiam concupiscentia uictus esses. quod ego cum comperissem. fateor. miratus obstipui; dolorem autem meum ex aliqua parte consolabatur, quod audiui te illam ducere noluisse, nisi prius catholica fuisset facta. et tamen haeresis eorum, qui uerum filium dei negant, tantum praeualuit in domo tua, ut ab ipsis filia tua baptizaretur. iam uero, si ad nos non falsa perlata sunt, quae utinam falsa sint, quod ab ipsis haereticis etiam ancillae deo dicatae rebaptizatae sint, quantis tantum malum
Abbreviated transcription (Latin):
riae priore coniug&ua & recenti eius obitu. quomodo tibi uanitas
scłihuiur orruerit. & quomodo concupieris seruitutem dĩ : Nos
nouimus nos testes sumus : quid nobiscum apud tubanas deanimo &
uoluntat&ua fueris conlocuti soli
ecum eramus ego & frater alcpius : Nonenim existimo tantum
ualuis se terrenas curas quibus impl&uses. ut hoc dememoria
tua penitus delere potuerint: Nempe omnes actus publicos qͥ¬
bus occupatur eras relinquere cupiebas & te inotium scm con¬
ferre atque in eauita uiuere inqua seriudĩ monachi uiuunt: Tũ ãu¬
tem non facerer quidte reuocauit. nisi quia considerasti osten¬
dentibus nobis quantum pradess& xp̃i ecclesiis quod agebas. si ea
sola intentione ageres ut defensȩ ab infestationib barbarorum.
qui & am & tranquillam uitam agerent. sicut dicit apostdr. Inom¬
nipi&ite & castitateua. Tuautem nibil ex hoc mundo quȩ reres

Expanded text:
riae priore coniuge tua et recenti eius obitu quo modo tibi uanitas riae priore coniuge tua et recenti eius obitu quo modo tibi uanitas saeculi huius horruerit et quo modo concupieris seruitutem dei. nos nouimus, nos testes sumus, quid nobiscum apud Tubunas de animo et uoluntate tua fueris conlocutus. soli tecum eramus ego et frater Alypius. non enim existimo tantum ualuisse terrenas curas, quibus impletus es, ut hoc de memoria tua penitus delere potuerint. nempe omnes actus publicos, quibus occupatus eras, relinquere cupiebas et te in otium sanctum conferre atque in ea uita uiuere, in qua serui dei monachi uiuunt. ut autem non faceres, quid te reuocauit. nisi quia considerasti ostendentibus nobis, quantum prodesset Christi ecclesiis. quod agebas, si ea sola intentione ageres, ut defensae ab infestationibus barbarorum quietam et tranquillam uitam agerent, sicut dicit apostolus, in omni pietate et castitate, tu autem nihil ex hoc mundo quaereres
Abbreviated transcription (Latin):
do inutilia quia homines sunt. & sicut possunt ad prȩsens sapiunt :¬
nescientes quid contingat sequenti dies: secundũ autem dm̃ nepe¬
reat animatua: Non facile tibi quisquam consulit non quia desunt
qui hoc faciant : sed quia difficile est inuenire quando tecum ista
porsint loqui: Nam &ego semper desider aui. &num quã inueni
locum uel tempus ut agerem tecum quod me agere opostebat. Cũ¬
in homine quem multum diligo inxp̃o: scis autem qualem me apud ip¬
ponem uideris quando ad me uenire dignatuses quia uix loquebar
in becillicitate corporis fatigatus. Nunc ergo fili audime sal¬
tim ꝑ litteras tibi sermocinantem quas in periculistius. Num quam
tibi mitterepotui. periculum cogitant ꝑ latoris & cauens ne ad eos
ad quos nollem mea epistula ꝑ uenir & : unde p&o utignoscas sipu¬
tas me plus timuirse quam debui : tamen dixi quod timui
recole qualis fueris adhuc in corpore constituta religiosȩ memo¬

Expanded text:
do inutilia, quia homines sunt et. sicut possunt, ad praesens sapiunt do inutilia, quia homines sunt et. sicut possunt, ad praesens sapiunt nescientes, quid contingat sequenti diei. secundum autem deum, ne pereat anima tua, non facile tibi quisquam consulit, non quia desunt, qui hoc faciant, sed quia difficile est inuenire, quando tecum ista possint loqui. nam et ego semper desideraui et numquam inueni locum uel tempus, ut agerem tecum, quod me agere oportebat cum homine. quem multum diligo in Christo. scis autem, qualem me apud Hipponem uideris, quando ad me uenire dignatus es, quia uix loquebar inbecillitate corporis fatigatus. nunc ergo, fili, audi me saltem per litteras tibi sermocinantem, quas in periculis tuis numquam tibi mittere potui periculum cogitans perlatoris et cauens, ne ad eos, ad quos nollem, mea epistula perueniret. unde peto, ut ignoscas, si putas me plus timuisse quam debui; tamen dixi, quod timuirecole, qualis fueris adhuc in corpore constituta religiosae memo
Abbreviated transcription (Latin):
omino filio inpresentem etiuȩ ternum sulutem dĩ mise¬
ricordia protegendo bonifacio augustinus. Fideliorem hominem &
qui faciliores haber& excessus ad aurestuas ferens litteras meas. Nũ¬
quam potui repperire . quam nunc dñs obtulit seruum & ministrũ
xp̃i diac̃ paulum ambobus nobis carissimum: ut aliquid tibi loquerer
non propotentiatua & honore quemgeris in isto scło maligno Nec
pro incolumitate carnistue corruptibilis atq mostalis quia &ips
traensitoruest. & quim diu sit semper incestum est : sed pilla salute
qquam nobis ꝓmusit xp̃r qui propter ea hic exhonoratus atq crucifi¬
xusest ut docer & nos bo scl̃i huius magis contemnere quã diligere
& hoc amare &sperare ab illo quod insuaresurrectione monstrauit :
Resurrexit enim amostuis neciam moritur. & mors ei ultra nondomi¬
nabitur : scio nonde eẽ homines quite secundum uitam mundihuius
diligunt. & secundum ipsam tibi dant consilia. aliquando utilia. aliqn¬

Expanded text:
OMINO FILIO IN PRAESENTEM ET IN AETERNAM SALUTEM DEI MISERICORDIA PROTEGENDO ET REGENDO BONIFATIO AUGUSTINUS. Fideliorem hominem et qui faciliores haberet accessus ad aures tuas ferens litteras meas, numquam potui reperire, quam nunc dominus obtulit seruum et ministrum Christi diaconum Paulum ambobus nobis carissimum, ut aliquid tibi loquerer non pro potentia tua et honore, quem geris in isto saeculo maligno. nec pro incolumitate carnis tuae corruptibilis atque mortalis. quia et ipsa transitoria est et, quam diu sit, semper incertum est, sed pro illa salute, quam nobis promisit Christus, qui propterea hic exhonoratus atque crucifixus est, ut doceret nos bona saeculi huius magis contemnere quam diligere t hoc amare et sperare ab illo, quod in sua resurrectione monstrauit; resurrexit enim a mortuis nec iam moritur et mors ei ultra non dominabitur. Scio non deesse homines, qui te secundum uitam mundi huius diligunt et secundum ipsam tibi dant consilia aliquando utilia aliquan
Abbreviated transcription (Latin):
fuste contemnuntte . qr in ecclesiȩ catholice pasticipatione hac acate
uenisti : cum te amplius debeant amꝰmirari atq uenerari qr u&ustissi¬
mum errorem senili quadam iuuentute uicisti : absit ut tibi resistant
ueradicenti. cui consenserant aueritate deuianti: absit ut holint tecũ
recte sentire : cum quo eos delectauit errare tutantum ora proeis
& insta eis. Inmo uero adduc eos aildomumdi tecum. qua intua domo
sint tecum: Vel te nonpigeat indomumdĩ cũ illis uenire : qui indomũ
tuam soliti fuerant conuenire. prȩsestim quõ catholica mater ali¬
quos ate p&it. aliquos rep&it. paiteor quos apud teinuenit. repe¬
tit eos quos ꝑte ꝑdidit: Non oxcruci&ur damnis. sed potius. lx&ur
lucris : adquirat filios quos non habuit: Oramus addm̃ ut facias
qđ ostamur : &speramus demiseri cordia eius  quod litteris sci fra¬
tris & coepis copi nostriperegrinic & nescriptis dilactionistuae

Expanded text:
forte contemnunt te, quia in Ecclesiae catholicae participationem hac aetate forte contemnunt te, quia in Ecclesiae catholicae participationem hac aetate venisti, cum te amplius debeant admirari, atque venerari, quia vetustissimum errorem senili quadam juventute vicisti? Absit ut resistant tibi vera dicenti, cui consenserant a veritate devianti; absit ut nolint tecum recta sentire, cum quo eos delectavit errare. Tu tantum ora pro eis, et insta eis. Immo vero adduc eos ad domum Dei tecum, qui in domo tua sunt tecum; vel te nontuam soliti fuerant conuenire, praesertim quoniam catholica mater aliquos a te petit, aliquos repetit. petit eos, quos apud te inuenit, repetit eos, quos per te perdidit. non excrucietur damnis, sed potius laetetur et lucris. adquirat filios, quos non habuit, non plangat, quos habuit. oramus ad deum, ut facias, quod hortamur, et speramus de misericordia eius, quod litteris sancti fratris et coepiscopi nostri Peregrini et rescriptis dilectionis tuae
Abbreviated transcription (Latin):
lominus ab angelis. hominib: quoq: minor fuit quando panontib
subditus fuit: propterhanc utiq forman serui quam ueniente
plenitudine tempor es ex inanitus accepit dixit. pat maior me ÷̃
propter illam uero formam quam exinanitus non amisit dixit.
Ego & pater unum sumus: & homo scilic& factur & ꝑmanens ds̃
homo enim ad sumptus : adõ: Non homine consumptus est dr̃. Ideo
ualde rationabiliter & patreminor est homoxe p̃r & patri aequa¬
lis est idẽ ipse dr̃ xp̃r: Cumigitur huic recte atq catholicȩ fidei
p̃sentib nob cũ magna &xultatione populidi consociatũ te es segaude
amus quare adhuc d&uorũ segnitia tristes sumus. Obsceramuste
ꝑmisericordiam xp̃i. ut ipso adiuuante auferas istum merorem decor¬
dib: nostris: Neq eni creditũ est auctoritatẽ tuam ad ꝑuersi tatem tua¬
rum plurimũ ualere potiurse & ad correptionem ualere nihil an

Expanded text:
lo minus ab Angelis ; hominibus quoque minor fuit, quando parentibus lo minus ab Angelis ; hominibus quoque minor fuit, quando parentibus subditus fuit . Propter hanc utique formam servi, quam veniente plenitudine temporis exinanitus accepit, dixit: Pater maior me est; propter illam uero dei formam, quam nec exinanitus amisit, dixit: Ego et pater unum sumus et homo scilicet factus et permanens deus; homo enim adsumptus est a deo, non in homine consumptus est deus. ideo ualde rationabiliter et patre minor est homo Christus et patri aequalis est idem ipse deus Christus. Cum igitur huic rectae atque catholicae fidei praesentamus, quare adhuc de tuorum segnitia tristes sumus? Obsecramus te per misericordiam Dei, ut ipso adjuvante auferas istum moerorem de cordibus nostris. Neque enim credendum est auctoritatem tuam ad perversitatem tuorum plurimum valere potuisse, et ad correctionem valere nihil. An
Abbreviated transcription (Latin):
gis ipse a&ernus & in passibilis. Nãm aliud quam est ipse generauit in
ut eum nec potestate praeceder &. nec a&ate: sed ideo totum quo d
hab& quod potest non tribuit sibi sed patri qr non est a se ipso sed a pa¬
tre aequalis enimest patri: sed quod accepit apatre. Nec sic accepit ut
unde e& aequalis quasi prius fuerit in aequalis sed natus aequalir sic̃
sempnatur: ita semꝑ aequalis: Nonitaq in aequalem genuit & in aequili¬
tatẽ iam nato ad didit sedgignendo eam dedit qui aȩ qualem non parem
genuit. Ideo informa deitatir ac qualis est dõ: rions rapina rapina
suerat sednatura qm̃ id nascendo sumpsit non suꝑ ueniendo p̃sump¬
sit: propter ea uero patrẽdicit eẽ maiorem : qr sem&ipsum: ecinani¬
uit formam serui accipiens. non amittens di ꝓpt̃ quã serui formã
nec tantum eccellentis sima trinitate. sed &iam minoratus est. pau¬

Expanded text:
gis ipse aeternus et inpassibilis non aliud, quam est ipse, generauit ungis ipse aeternus et inpassibilis non aliud, quam est ipse, generauit unut eum nec potestate praecederet nec aetate! sed ideo totum, quod habet et quod potest, non tribuit sibi sed patri, quia non est a se ipso sed a patre. aequalis enim est patri, sed hoc quoque accepit a patre nec sic accepit, ut esset aequalis, quasi prius fuerit inaequalis, sed natus aequalis, sicut semper natus ita semper aequalis. non itaque inaequalem genuit et aequalitatem iam nato addidit, sed gignendo eam dedit, quia aequalem non inparem genuit. ideo in forma dei esse aequalem deo non ei rapina fuerat sed natura, quoniam id nascendo sumpsit, non superbiendo praesumpsit.- Propterea uero patrem dicit esse maiorem, quia semet ipsum exinaniuit formam serui accipiens non amittens dei. propter quam serui formam nec tantum hac excellentissima trinitate sed
Abbreviated transcription (Latin):
lium alterius ec̃ naturȩ diuersȩq substantue quia pater dr̃ non de
altero dõ. filius autem dr̃ est quidem sedde patredõ: & hic enim ñ
indicatur substantia sedorigo idest non quod sit sed unde sit quisq
tiae qui ante fuit homo dehomine illo ille denullo: si esgo utrius que
natura quaeratur. homo abel hamo adam. si aut̃ origo primus ho¬
mo e quo abel nullus homo exquo adam : Item inđo patre & dõ filio
si utriusq natura quaeratur uter que dr̃ nec magͥnus alter altero
dr̃: si aut̃ origo pat̃ est dr̃ dequo filius dr̃. dequo autem pater nullus
est dr̃ : frustra itaq ad hoc respondere conantes dicunt. sed homo
cum passione generat : Ds aut̃ sine passione genuit filium: hoc enim
non solum ipsos nihil sed nos adiuuat plurimũ: Nam si tempor alibus
& pas sibilib reb dr̃ tribuit ut quod sunt hoc generent : quanto ma¬

Expanded text:
lium alterius esse naturae diuersaeque substantiae, quia pater deus non est de lium alterius esse naturae diuersaeque substantiae, quia pater deus non est de altero deo, filius autem deus est quidem sed de patre deo. et hic enim non indicatur substantia sed origo, id est non quod sit, sed unde sit quisque antiae fuerunt, quia iste fuit homo de homine illo, ille de nullo. si ergo utriusque natura quaeratur, homo Abel homo Adam, si autem origo, primus homo ex quo Abel, nullus homo ex quo Adam. ita in deo patre et deo filio si utriusque natura quaeratur, uterque deus nec magis alter altero deus; si autem origo, pater est deus de quo filius deus, de quo autem pater nullus est deus.- Frustra itaque ad hoc respondere conantes dicunt: Sed homo cum passione generat, deus autem sine passione genuit filium. hoc enim non solum ipsos nihil sed nos adiuuat plurimum. nam si temporalibus et passibilibus rebus deus tribuit, ut, quod sunt, hoc generent, quanto ma
Abbreviated transcription (Latin):
minus adseruum: seruus ad dominum, Non est quidem hoc adillum
quod ille adistum: sed ambo tamen homines sunt relatio diuersa est
non natura: quõ si attendas quid sit alter alterum. Non est hoc ad il¬
lum iste quod adistẽ ille  quia iste pater ille filius aut iste socer illege¬
ner. Aut iste dominus ille seruus. si autem attendas quid quisq sit
ad seipsum uel inse ipso. hoc est illenqr ille homoest sicut iste : unde in
tellegit prudentiatua non ab eis rationabilit̃ dici aquorum errore
tediis liberauit . Ideo dĩ patris &d̃i filiinaturã eẽ diuersa. q iste pat̃ est
ille filius & d̃patyẽ non genuis se id quod est ipse : qr non genuit patrem
fili sui quod est adillum ipse. Quis enim non uideat ista uocabula non
in se ipsis demonstrare naturas. sed alterius ad alterum significa¬
re psonas : Tale est &iam illud quod simili loquuntur errore. Ideosi¬

Expanded text:
minus ad servum, servus ad dominum. Non est quidem hoc iste ad illum, minus ad servum, servus ad dominum. Non est quidem hoc iste ad illum, quod ille ad istum; sed ambo tamen homines sunt: relatio diversa est, non natura. Quoniam si attendas quid sit alter ad alterum, non est hoc ad illum iste, quod ad istum ille: quia iste pater, ille filius; aut iste socer, ille gener; aut iste dominus, ille servus. Si autem attendas quid quisque sit ad seipsum, vel in seipso, hoc est ille quod iste; quia ille homo est sicut iste. Unde intellegit prudentia tua non ab eis rationabiliter dici, a quorum errore te dominus liberauit, ideo dei patris et dei filii naturam esse diuersam, quia iste pater est ille filius, et ideo patrem non genuisse id, quod est ipse, quia non genuit patrem filii sui, quod est ad illum ipse. quis enim non uideat ista uocabula non in se ipsis demonstrare naturas, sed alterius ad alterum significare personas? Tale est etiam illud, quod simili loquuntur errore, ideo fi
Abbreviated transcription (Latin):
confuse unum sunt nec dis iuncte tria sunt: sedcumsit unum triasunt.
&cũ sint triaunum sunt: Proinde quitam multis cordib: fidelium suo¬
rum donauit ut ersent cor unum quanto magis conseruat in se ipso
ut sint haec tria & singula dr̃ & simul omnia nontrerdii sed unus dr
hic est unur dñ ds nt. Cui uniuersa piecite seruitur: cui soli latria illade¬
besur quicum̃ reb quinesc untur intempore sua bonitate effecerit
dsuae substantiae prolem quag es gignat. Vide quam impie dicitur
Derelatus. Eideo aliquid dicta uel relatiua dicuntur quae aliquan¬
do endem sunt aliquando diuersa, Cadem scilic& cum frater refehar
tlfratrem. Amcur ad amicum uicinus aduicinum cognatus ad cogna¬
tum: &si qua similia quae in finitum est uelle omnia ꝑcurrere In hir
enim quodest iste adillum: hoc & iste adillũ: Diuersa sunt autem sicut
pater ad filium filiur ad patrem socer ad generũ gener ad socrũ: do¬

Expanded text:
confuse unum sunt nec disiuncte tria sunt, sed, cum sint unum, tria sunt et, confuse unum sunt nec disiuncte tria sunt, sed, cum sint unum, tria sunt et, cum sint tria, unum sunt. proinde, qui tam multis cordibus fidelium suorum donauit, ut esset cor unum, quanto magis conseruat in se ipso, ut sint haec tria et singula deus et simul omnia non tres dii sed unus deus! hic est dominus deus noster, cui uniuersa pietate seruitur, cui soli latria illa debetur. Qui cum rebus, quae nascuntur in tempore, sua bonitate tribuerit, ut suae substantiae prolem quaeque res gignat, uide quam impie dicatur ae et ideo ad aliquid dicta uel relatiua dicuntur, quae aliquando eadem sunt aliquando diuersa. eadem scilicet cum frater refertur ad fratrem, amicus ad amicum, uicinus ad uicinum, cognatus ad cognatum et si qua similia, quae infinitum est omnia uelle percurrere. in his enim, quod est iste ad illum, hoc est ille ad istum. diupater ad filium, filius ad patrem, socer ad generum, gener ad socerum, do
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ patris. dequa scriptum est : splendor est lucis aeernae : luci
ergo cuius candor est idest dõpatri: sine dubio co&ernaest: &
ideo non sicut in principio fecit dr̃ caelum & t̃ram: & t̾ramita in
principio fecit uerbum. sed in principio erat uerbum: Sc̃r quoq
nec a filio nec a patre sit factus: haec trinitas unius eiusdemq natu¬
rae atq substantiae: non minor insingulis . quam inomnib: Nec ma¬
ior inomnib: quam insingulis sed tanta in solo patre. uel in solo filio
quanta in patre simul & filio: & tanta in solo spũ scõ. quanta simul
in patre &infilio &spũ scõ. Neq enim pater non haber & filium dese
ipso minuit seipsum : sedita genuit dese alterum se ut coturmaner &
ie seec es s&infilio tantus quantus & solus: similit e sprscs integer
illo nec minuit eum ꝓcedendo nec aug& herendo: & haec omnia nec

Expanded text:
dei patris, de qua scriptum est: Candor est enim lucis aeternae. luci dei patris, de qua scriptum est: Candor est enim lucis aeternae. luci ergo, cuius candor est, id est deo patri sine dubio coaeterna est et ideo non, sicut in principio fecit deus caelum et terram, ita in principio fecit uerbum, sed in principio erat uerbum. spiritus qunec a filio nec a patre sit factus. Haec trinitas unius est eiusdemque naturae atque substantiae non minor in singulis quam in omnibus nec maior in omnibus quam in singulis sed tanta in solo patre uel in solo filio quanta in patre simul et filio et tanta in solo spiritu sancto quanta simul in patre et filio et spiritu sancto. neque enim pater, ut haberet filium de se ipso, minuit se ipsum, sed ita genuit de se alterum se, ut totus maneret in se et esset in filio tantus, quantus est solus. similiter et spiritus sanillo nec minuit eum procedendo nec auget haerendo. et haec omnia nec
Abbreviated transcription (Latin):
tria sp̃ui sco: nam si templum ei facere sicut sala monfecit delignis. la¬
pidibus iuberemur : utiq faciendo templum latria &ibere conumn¬
ceremur : quanto magis latria debeniur curtemplum non facimus
tur a nobis dequa dictum est : dñm dñtuum ad orabis. & illi soli serui
ipse sit aut pat̃ aut filius : cum sit in illa trinitate. pater filio solius.
unam eademq naturam atq insepar abilem uitam ipsa trinitas quã¬
tum ab homine potest fide praecedente intellegitur. unus dñs dr̃
quem praedicat apostolus : uit enim: quo e ipso &in ipso & peripsui
sunt omnia. ipsi gloria in scła słrm amen. Non enim sic ex dõpatre
unigenitus filius quem ad modum exillo est uniuersa creatura
quam exnihilo creauit: hunc quippe desua substantia genuit non ex
nihilo focit: nec eum ex tempore genuit ꝑ quem cuncta tempora con¬
didit : quõ sicut flamma splendorem quem gignit tempore non prȩ¬
cedit: Ita pater numquam sine filio fuit: ipse est quippe sapientia

Expanded text:
tria spiritui sancto. nam si templum ei facere, sicut Salpidibus, juberemur; utique faciendo templum, λατρείαν exhibere convinceremur: quanto magis λατρείαν debemus cui non templum facimus, tur a nobis, de qua dictum est, Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servieipse sit aut pater aut filius, cum sit in illa trinitate pater filii solius etunam eandemque naturam atque inseparabilem uitam ipsa trinitas, quantum ab hom servies, et quem praedicat Apostolus; ait enim, Quoniam ex ipso, et in ipso, et per ipsum sunt omnia: ipsi gloria in saecula saeculorum. Non enim sic est ex deo patre nnigenitus filius, quem ad modum ex illo est uniuersa creatura, quam ex nihilo creauit. hunc quippe de sua substantia genuit, non ex nihilo fecit, nec eum ex tempore genuit, per quem cuncta tempora condidit, quoniam, sicut flamma splendorem, quem gignit, tempore non praecedit, ita pater numquam sine filio fuit. ipse est quippe sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
omino eximio merrtoq honorcibili etrelicoso fratri
tre &co epo nostro peregrino de&ua tuorumq non corporalium¬
sed sp̃i ritali salute. Precipue quereremus d&ua quidem łxor
d&uorum uero tristes nos eius responsa fecerunt: quod non scũs
ecclesiȩ catholicȩ salubri correctione sociati & quia id cito futu
rum speramus adhuc non esse factum. Multum dolemus domine
eximie meritoq honor abilir & religiose frater proinde caritatem
tuam indni pace salutantes & prȩcipimus & rogamus ut eos quos quos
do cuisti docere non differas. unum scilic& dm̃ eẽ solum. ciu seru¬
tus illa deb&cur quae latria grȩco uocabulo nuncupatur: Ipsum
enim uerbum est in lege ubi scriptum est: Dñm dm̃ tium adorabis &
illi soli seruies : Quem sidmn patrem tantum modo dixerimus res¬
pondebitur nõbis ergo latria filio non deb&ur Nisi qr unur ds

Expanded text:
OMINO EXIMIO MERITOQVE HONORABILI ET RELIGIOSO FRATRI cto fratre et coepiscopo nostro Peregrino de tua tuorumque non corporalised spirituali salute praecipue quaereremus, de tua quidem laetos, de tuorum vero tristes nos ejus responsa fecerunt, quod non sunt Ecclesiae catholicae salubri correctirum sperauimus, adhuc non esse factum multum dolemus, domine eximie meritoque honorabilis et religiose frater. Proinde caritatem tuam in domini pace salutantes et praecipimus et rogamus, ut eos, quod didicisti, docere non differas. unum scilicet deum esse solum, cui seruitus illa debetur, quae latria Graeco uocabulo nuncupatur. ipsum enim uerbum est in lege, ubi scriptum est: Dominum deum tuum adorabis et illi soli seruies. quem si deum patrem tantum modo dixerimus, respondebitur nobis: \'Ergo latria deo filio non debetur\', quod
Abbreviated transcription (Latin):
na sapientia: Quando enim res uelut prosperas habent fastu res¬
puunt salubres monitar: & quasi animalem reputant cantilenam:
Quando autem in aduersis angunt᷑ magis cogitant euadere. unde ad
prȩsens anguntur quam capere unde curentur. &unde perueniant
ubi angi omnino nom possunt : aliquando tamen quidam cordis aures
animouent atq adhibent ueritati rarius inter prospera crebrius int̃
aduersa sed tamen paucisunt : Itaenim praedicti sunt inter quos te cẽ
cupio quia ueraciter diligo domine insignis & prestantis sime acde¬
siderantir si me fli. haec ad monitio tibi sit mea resalutatio quia &
sine aliqua in melius uitae mutatione . fuisse perpes sum:¬

Expanded text:
na sapientia. quando enim res uelut prosperas habent, fastu resna sapientia. quando enim res uelut prosperas habent, fastu respuunt salubres monitus et quasi anilem reputant cantilenam; quando autem in aduersis anguntur, magis cogitant euadere, unde ad praesens anguntur. quam capere, unde curentur et unde perueniant, ubi angi omnino non possunt. aliquando tamen quidam cordis aures admouent atque adhibent ueritati rarius inter prospera, crebrius inter aduersa, sed tamen pauci sunt, ita enim praedicti sunt, inter quos te esse cupio, quia ueraciter diligo, domine insignis et praestantissime ac desiderantissime fili. haec admonitio tibi sit mea resalutatio, quia, sine aliqua in melius uitae mutatione fuisse perpessum
Abbreviated transcription (Latin):
omino insicai et prȩsrcrtis simo. ac desiderantissimo
filio lasgo augustinus indño salutem: Accepilitteras eximi&atis
tuae. quibus me adtep&is ut scriberem  uod quidem non desiderarer
nisi & hoc quod me porse scribere eistimasti. gratum haberes atq
iocundum: Id autem astutum a scłi huius si in expesta concupisti
ex pestac contemnas : fallax est enim in eis suauitas : & in fructuo sur
labor &perp&uustimor & periculosa sublimitas initium sine pro¬
uidentia & finis cum penitentia : ita sehabent omnia. quae in ista mor¬
talitatis erumna cupidiur quam prudentius app&untur : Aiest autem
spespiorum : alius laboris fructus alia periculorum mercer : Nã in
hoc mundo nontimere nondolere non laborare non periclitari in pos¬
sibile est : sed plurimum inter est qua causx qua ex pectatione. quo
termino quisque ista patiatur : ego quidem cum amatores scłi hui
intueor : Nescio quando possit eẽ adeorum animos sanandos opostu¬

Expanded text:
OMINO ISSIGNI ET PRAESTANTISSIMO AC DESIDERANTISSIMO FILIO LARGO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Accepi litteras eximietatis tuae, quibus me ad te petis ut scriberem. quod quidem non desiderares, nisi et hoc, quod me posse scribere existimasti. gratum haberes atque iucundum, id autem est, ut uana saeculi huius, si inexperta concupisti, experta contemnas. fallax est enim in eis suauitas et infructuosus labor et perpetuus timor et periculosa sublimitas, initium sine prouidentia et finis cum paenitentia. ita se habent omnia, quae in ista mortalitatis aerumna cupidius quam prudentius appetuntur. alia est autem spes piorum alius laboris fructus alia periculorum merces. nam in hoc mundo non timere, non dolere, non laborare, non periclitari inpossibile est; sed plurimum interest, qua causa, qua expectatione, quo termino quisque ista patiatur. ego quidem cum amatores saeculi huius intueor, nescio, quando possit esse ad eorum animos sanandos opportu
Abbreviated transcription (Latin):
diẽ: Auditẽ quiscitis iudicium populus in quorum cordelex mea ÷
Obprobrium hominum nolite m&uere & ad & ractione eorum ne supere¬
mini Neqquod uos spernant magniduxeritir : sicut enim uestimentũ
ita ꝑ tempus ad sumentur. & sic̃ lana atinea comedentur iustitia autem
cm uero nemaliuolo animo deseruisdĩ falsa suspicando pereatis illud
apostolicum recordamini testimonium ubiait: Nolite ante tempus quẽ¬
quam iudicare donec ueniat dñr &inlumin& abscondita tenebrarum. & ma

Expanded text:
eta: audite me, qui scitis iudicium, populus meus, in quorum corde lex mea est; eta: audite me, qui scitis iudicium, populus meus, in quorum corde lex mea est; obprobrium hominum nolite metuere, et detractatione eorum ne superemini, nec quod uos spernant, magni duxeritis. sicut enim uestimentum ita per tempus absumentur et sicut lana a tinea comedentur, iustitia autem m uero ne maliuolo animo de seruis dei falsa suspicando pereatis, illud apostolicum recordamini, ubi ait: Nolite ante tempus quicquam iudicare, donec ueniat dominus et inluminet abscond
Abbreviated transcription (Latin):
p&rus : Qũo aduersarius uester diabolus tamquam leo rugiens
circuit quȩrens quem deuor& Quem non potest deuorare seduc¬
tum ad nequitiam famam ipsius infamare conatur : ut si fieri potest¬
est opprobrus hominum & malarum linguarũ d&ractatione defi¬
ciat & sic in eius faucesruat : si auton nec famam in nocentis macu¬
lare potuerit: hoc ei ꝑsuadere temptat. ut per maliuolas suspicio¬
nes defratresuo iudic& & sic ab illo implicatus ab sorbeatur : & quis eius
captiones uel cirum uentiones. uel conprehendere uł numeraresuffi¬
duersus hec tria quae ad causam p̃sentem ꝑtinent. prius nemala ex¬
empla imitando adnequitiam seducamini Ita uos ꝑ apostolum adloquit᷑
ds̃ Nesitis iugum ducentes cum infidelib Quae enim pasticipatio ius¬
titiȩ cum iniquitate : Aut quae soci&as luci ad tenebras : Item alio loco
Nolite inquit seduci: corrumpunt mores bonor: conloquia mala: so¬
bruestote iusti & nolite percare: Neliaquis de trcihentiũ quisq defi

Expanded text:
Petrus: Quoniam aduersarius uester diabolus tamquam leo rugiens circuit quaerens. quem deuoret. quem non potest deuorare seductum ad nequitiam, famam ipsius inquinare conatur, ut, si fieri potest. opprobriis hominum et malarum linguarum detractione deficiat et sic in eius fauces ruat. si autem nec famam innocentis maculare potuerit, hoc ei persuadere temptat, ut per maliuolas suspiciones de fratre suo iudicet et sic ab illo implicatus absorbeatur. et quis omnes eius captiones et circumuentiones uel comprehendere uel enumerare suffiamen tria, quae ad causam praesentem pertinent, prius, ne mala exempla imitando ad nequitiam seducamini, ita uos per apostolum adloquitur deus: Ne sitis iugum ducentes cum infidelibus; quae enim participatio iustitiae cum iniquitate aut quae societas luci ad tenebras? item alio loco: Nolite, inquit, seduci: corrumpunt mores bonos conloqui mala. sobrii estote. iusti et nolite peccare. ut autem linguis detrahentiu
Abbreviated transcription (Latin):
eius non recit&ur. nehis qui ad ecclesiam nolunt accedere. sicut ait
apostły. Demus occasionem quaerentib: oc casionem: nonerithoc
factum nostrum. sed eorum quorum causa fuerit factum. Quid enĩ
obest homini quod ꝑilla tabula non uult eum recitari humana igno¬
rantia si delibro uiuorum non eum del& iniqua conscientia:¬

Expanded text:
eius non recitetur, ne his, qui ad ecclesiam nolunt accedere, sicut ait eius non recitetur, ne his, qui ad ecclesiam nolunt accedere, sicut ait apostolus, demus occasionem quaerentibus occasionem, non erit hoc nostrum factum sed eorum, quorum causa fuerit factum. quid enim obest homini, quod ex illa tabula non uult eum recitari humana ignorantia, si de libro uiuorum non eum delet iniqua conscientia
Abbreviated transcription (Latin):
sdeo dr̃ noluit uor latere. ae nobis cum oratiomib in cumbatir t quod
ipse in hac causa nouit. Nos autem nosse non possumus &iam uobis
omen autem presbiteri propter ea non ausus sum denumero col¬
legarum eius uel supprimere uel delere nediuine potestati subcuius
ex amine causa ad huc pend& facere uiderer iniuriam. si illiur iudici¬
um meo uellem praeiudicio praeuenire quod nec in negotus sȩcu¬
laribur iudices faciunt quando causȩ dubitatio ad maiorem potestatẽ
refestur uitpendente relatione aliquid audrant cõmutare: Hic
qui necdum conuinctus suspendi a communione debere nisi ad caura
suam examinandam se nonre prȩsentauerit : bonifacius tamen hanc
humilitatem suscepit . ut nec litteras acciper & quibur inperegri¬
nationeo honorem suum quȩ rer & ut in eo loco ubi ambo ignoti sunt
Circa ambos aequalitas seruar&ur: & nunc si uobis plac& ut nomen

Expanded text:
ideo deus noluit uos latere, ut nobiscum orationibus incumbatis, ut, quod ideo deus noluit uos latere, ut nobiscum orationibus incumbatis, ut, quod ipse in hac causa nouit, nos autem nosse non possumus, etiam nobis omen autem presbyteri propterea non ausus sum de numero collegarum eius uel supprimere uel delere, ne diuinae potestati, sub cuius examine causa adhuc pendet, facere uiderer iniuriam, si illius iudicium meo uellem praeiudicio praeuenire. quod nec in negotiis saecularibus iudices faciunt, quando causae dubitatio ad maiorem potestatem refertur, ut pendente relatione aliquid audeant commutare. et qui nondum convictus est, suspendi a commusuam examinandam se non praesentauerit. Bonifatius tamen hanc humilitatem suscepit, ut nec litteras acciperet, quibus in peregrinationem honorem suum quaereret, ut in eo loco, ubi ambo ignoti sunt, circa ambos aequalitas seruaretur. et nunc, si uobis placet, ut nomen
Abbreviated transcription (Latin):
Multis enim notissima est sc̃itas loci ubi bẽati felicis nolensis corpus
conditum est: Quo uolui ut pergerent. quia inde nobis faciliur fi¬
delius que scribi pors& : quid quid in eorum aliquoꝗ diuinitus fue¬
rit ꝓpalatum : nam & nos nouimus meholani apud memoriã scorũ
ubi mirabiliter & terribiliter demones confitentur furem quen¬
dam qui ad eum locum uenerat ut falsum iurando deciper& com¬
pulsum fuirse confiteri fustum & quod abstulerat reddere nũ¬
quid non &africa scorum masterum corporib plenaest : & tam̃
num quam hic scimus talia fieri: sicut enim quod a postolus dicit
Non omnes scĩ donahabent curationum. nec omner habent diiudica¬
tionem sp̃s. Ita nec in omnib: memorus scg̃rum ita fieri uoluit ille qui
diuidit propria unicuique pro ut uult: Hic idicit cur noniuom¬
sem hunc grauis simum dolorem cordis mei uobis ꝑferre in notitiũ
ne uor at trociter &inaniter contristando turbaremfortar sis

Expanded text:
multis enim notissima est sanctitas loci, ubi beati Felicis Nolensis corpus conditum est, quo uolui ut pergerent, quia inde nobis facilius fideliusque scribi potest, quicquid in eorum aliquo diuinitus fuerit propalatum. nam et nos nouimus Mediolani apud memoriam sanctorum, ubi mirabiliter et terribiliter daemones confitentur, furem quendam, qui ad eum locum uenerat, ut falsum iurando deciperet, compulsum fuisse confiteri furtum et, quod abstulerat, reddere. numquid non et Africa sanctorum martyrum corporibus plena est? et tamen nusquam hic scimus talia fieri. sicut enim, quod apostolus dicit, non omnes sancti dona habent curationum nec omnes habent diiudicationem spirituum, ita nec in omnibus memoriis sanctorum ista fieri uoluit ille, qui diuidit propria unicuique, prout uult. Quaprosem hunc grauissimum dolorem cordis mei uobis perferre in notitiam, ne uos atrociter et inaniter contristando turbarem, fortassis
Abbreviated transcription (Latin):
licpmne siue alibi ꝑlitter as meas uehementis sime conar&ur. Ego
autem nullo modo adicerer eo homini De quo tantum mali existimarẽ
manus ordinationis imponere aut ꝑ commendationem meam alicui fra¬
trimeo eum sub intro ducere turbulentius agere coepit. ut si ipse in
clericatu non promoueretur. Nec prbt bonifacius in suo gradu ee
ꝑmitter&ur : inquaeius ꝓuocatione dum uiderem bonifacium nolle
quibus lib& infirmis & ad suspicionem propensis suae uitae dubitatio¬
ne scandalum fieri. paratumq: se esse honoris sui apud homines dã¬
num ꝑ p&i potius quam in ea contentione inqua nom poss& ignoranti¬
bus & dubitantib: uel ad male suspicandum procliuiorebus suam deonon¬
stringerentiad locum scm se ꝑrecturos ubi tribilior operadi. non
sanam cuius cumque conscientiam multo facilius õperir& & ad con¬
fessionem. uel poenam uel timorem conpeller&:¬

Expanded text:
lic per me, sive alibi per litteras meas vehementissime conaretur, ego lic per me, sive alibi per litteras meas vehementissime conaretur, ego autem nullo modo adducerer ei homini, de quo tantum mali existimarem, manus ordinationis imponere, aut per commendationem meam alicui fratri meo eum subintroducere, turbulentius agere coepit, ut si ipse in clericatum non promoveretur, nec presbyter Bonifacius in suo gradu esse permitteretur. In qua ejus provocatione cum viderem Bonifacium nolle quibuslibet infirmis et ad suspicionem propensis de suae vitae dubitatione scandalum fieri, paratumque esse honoris sui apud homines damnum perpeti, potius quam in ea contentione, in qua non posset ignorantibus et dubitantibus vel ad male suspicandum proclivioribus suam demonstringerent ad locum sanctum se perrecturos, ubi terribiliora opera Dei non sanam cujuscunque conscientiam multo facilius aperirent, et ad confessionem vel poena vel timore compeller
Abbreviated transcription (Latin):
sed potius ad dñm deprecandum in ardescat ut si in nocens est¬
Presbiter uester quod magis credo. qrdum sensiss& alterius motum in¬
pudicum & in mundum nec consentire uoluit nec tacere eito eum
diuina sententia manifestum ministerium propriore prȩsent& : si autẽ
male sibi conscius quod suspicare non aud& uoluit alterius ecistimatio¬
nem lederedum eius pudicitiã contaminare nonpos s& sicut dieit ipse
cum quo hab& causa non eum suã ꝑmittat occultare nequitiã ut quod
hominer inuenire non pos sunt dequo lib& eorũ iudicio propal&ur
Cum enim me causa ista diu crucias s&. nec inuenirem quomodo unus edu¬
obus conuincer&ur. Quam uis magis prbo credidissem: Cogitaue¬
ram primo sic ambos dõ relinquere . donec̃ uño eorum. ꝗ mihi sus pectus
erat aliquid exister & unde non sine iusta & manifesta causa de nostro
habitaculo proicer&ur : sed cum promoueri inclericatum. siue il¬

Expanded text:
sed potius ad dominum deprecandum inardescat, ut, si innocens estsed potius ad dominum deprecandum inardescat, ut, si innocens estpresbyter uester, quod magis credo, quia, cum sensisset alterius motum inpudicum et inmundum, nec consentire uoluit nec tacere, cito eum sua diuina sententia manifestatum ministerio proprio repraesentet; si autem male sibi conscius, quod suspicari non audeo, uoluit alterius existimationem laedere, cum eius pudicitiam contaminare non posset, sicut dicit ipse, cum quo habet causam, non eum permittat suam occultare nequitiam, ut, quod homines inuenire non possunt, de quolibet eorum diuino iudicio propaletur. Cum enim me causa ista diu cruciasset nec inuenirem. quo modo unus e duobus conuinceretur, quamuis magis presbytero credidissem, cogitaueram primo sic ambos deo relinquere, donec in uno eorum, qui mihi suspectus erat. aliquid existeret, unde non sine iusta et manifesta causa de nostro habitaculo proicer