comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uocauit ad se petrum: ceꝰ ait ei.
Reges terre a quib exigunt tri¬
butum. a filiis suis. non abalie¬
nis: Responsum est. Ab alienis.
Riogo inquit lib̾i sunt fili. Tamen
nescandalitemus eos. uade admare.
mute hamum. ⁊ qui primus surrexe¬
rit. id. ẽ primogenitus a mortuis: aꝑi
inquit os eius. c̾ inuenies ibi state¬
rem. id.ẽ. dno didragina. Quatu¬
ma. id.ẽ. duo dragina incaput exi¬
gebatur. Inuenies ibi staterem hoc
est quatuor dragnias. Da eis: pro
clesia: quatuor euuagłia. Myst̾i¬
um latebat: xp̃c tamen tamẽ tri¬
butum non debitum ꝑ soluebat.
Sic ꝑsoluit ⁊ mortem. Non de¬
bebat: ⁊ soluebat. Ille nisi ĩdebitũ
solueret. numquã nos a debito lib̾a.
gi. que faciebat preuaricatorẽ qͥa ñ¬
dum mens ꝯuicta quesierat salua¬
torem. in quo infirmabatur ꝑcarnẽ:
misit deus filium suum ĩsimilitu¬
diuẽ carnis peccati. ⁊ depeccato dã¬
pnauit peccatum: incarne. Qͦmͦ
ergo non habebat peccatũ. si dde pec-¬

Expanded text:
Vocavit ad se Petrum, et ait ei: Reges mundi a quibus exigunt tributum? a filiis suis, an ab alienis? Responsum est: Ab alienis. Ergo, inquit, liberi sunt filii. Tamen ne scandalizemus eos, vade ad mare, mitte hamum, et qui primus surrexerit, id est, primogenitus a mortuis; aperi, inquit, os ejus, et invenies ibi staterem, id est, duas didrachmas, quatuhma, id est, duae drachmae, in caput exigebatur. Invenies ibi staterem, hoc est, quatuor drachmas, da eis pro clesiae quatuor Evangelia. Mysterium latebat: Christus tamen tributum non debitum persolvebat. Sic persolvit et mortem: non debebat, et persolvebat. Ille nisi indebitum solveret, nunquam nos a debito liberargis, quae faciebat praevaricatorem, quia nondum mens convicta quaesierat Salvatorem; in quo infirmabatur per carnem, misit Deus Filium suum in similitudinem carnis peccati, et de peccato damnavit peccatum in carne. Quomodo ergo non habebat peccatum, si de pec
Abbreviated transcription (Latin):
peccatum. ꝓ nobis pertatum fecit. ut
nos simus iusticia dei. inip̃m. Uide¬
te duo. Iusticia dei non nr̃a. In ipso
non innobis. Inde illi magni sancti:
de quib dicit psalmus. Iusticia tua
sic̃ montes dei. Et quasi diceretur :
ipso psalmo ubi didum est. iusticia
tua. non enĩ iusticia eorũ. sed iusticia
tua uelud montes dei. Leuaui enĩ
oculos meos inmontes. unde ueniet
auxilium michi. s non amontibus
auxilium enĩ meum a dño qui fecit
celũ ⁊ t̾ram. ergo cũ dixisset iusticia
tua sic̃ montes dei: quasi quereretur
ut quid ergo alii nascuntur: qui non
ꝑtinent aiusticiã dei : Subiecit. I¬
ticia tua. sicut multa abyssus. Quid
est sicut multa abyssus: Altum est
impenetrabile. ẽ inaccessum. ẽ. huma¬
ne intentioni. Oiuitie enĩ dei. inscru¬
tabiles. Inscrutabilia iudicia eiꝰ in¬
uestigabiles uie euis. Ergo ⁊ hic mi¬
sit deus filiũ suũ. propt̾ prescitos et
quis contra nos: Misit deiis filiũ
insimilitudinem carnis peccati. et

Expanded text:
pater pro nobis peccatum fecit, ut nos simus justitia Dei in ipso. Videte duo, justitia Dei non nostra; in ipso, non in nobis. Inde illi magni sancti, de quibus dicit Psalmus, Justitia tua sicut montes Dei. Et quasi diceretur in ipso Psalmo, ubi dictum est, Justitia tua: non enim justitia eorum, sed, Justitia tua velut montes Dei: Levavi enim oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi; sed non a montibus: Auxilium enim meum a Domino; qui fecit coelum et terram : ergo cum dixisset, Justitia tua sicut montes Dei; quasi quaereretur, Utquid ergo alii nascuntur qui non pertinent ad justitiam Dei? subjecit, Judicia tua sicut multa abyssus . Quid est, sicut multa abyssus? Altum est, impenetrabile est, inaccessum est humanae intentioni. Divitiae enim Dei inscrutabiles: inscrutabilia judicia ejus, investigabiles viae ejus . Ergo et hic, Misit Deus Filium suum, propter praescitos, etquis contra nos ? Misit Deus Filium suum in similitudinem carnis peccati, et
Abbreviated transcription (Latin):
spũ inmente. ⁊ contupiscentiis car¬
nis non obedire. Si ergo impletur
innobis lex: impletur in nob ius¬
ticia dei. Modo interim impletͣ.
post concupiscentias tuas non eas.
Post concupiscentias tuas cum
audis. illicitas accipe. Post con¬
cupiscentias tuas non eas debet
impleri. Exuoluntate nr̃a ad¬
uita gr̃a dei. debet impleri post
concupiscentias tuas non eas. Qt¬
quid enĩ concupiscentia carnis e¬
git innobis. precrritorum pecc̃orũ
siue infactis. siue uindictis. siue in
cogitationib : totum deletum. ẽ
caro baptismate. Omnia debita.
deleuit una indulgentia. Restat
ergo cumcarne confluctus. quia
deleta est iniquitas. sed manet ĩ¬
firmitas. I. ẽ. titillat delectatio il¬
licite concupiscentis. pugna resiste.
noli consentire. ⁊ impletur hic post
concupiscentias tuas non eas. Quid
& si quando subrepunt ⁊usur¬
pant sibi oculum. aur̃ẽ. linguam
uolaticam cogitationẽ. nec sic desꝑe¬
mus desalute nr̃a. Ideo condie dici¬

Expanded text:
spiritu in mente, et concupiscentiis carnis non obedire. Sic ergo impletur in nobis lex, impletur in nobis justitia Dei. Modo interim impletur, Post concupiscentias tuas non eas . Post concupiscentias tuas, cum audis, illicitas accipe. Post concupiscentias tuas non eas, debet impleri ex voluntate nostra adjuta gratia Dei; debet impleri, Post concupiscentias tuas non eas. Quidquid enim illa concupiscentia carnis egit in nobis praeteritorum peccatorum, sive in factis, sive in dictis, sive in cogitationibus; totum deletum est sacro Baptismate: omnia debita delevit una indulgentia. Restat ergo cum carne conflictus: quia deleta est iniquitas, sed manet infirmitas. Inest, titillat delectatio illicitae concupiscentiae: pugna, resiste, noli consentire; et impletur hic, Post concupiscentias tuas non eas: quia et si quando subrepunt, et usurpant sibi oculum, aurum, linguam, volaticam cogitationem, nec sic desperemus de salute nostra. Ideo quotidie dici
Abbreviated transcription (Latin):
actionis accumulat. Hoc autẽ qua¬
le est. qđ idem ipsi qui huiꝰmodi ne¬
cessitates procutiant. peccatis suis
peccata cumgeminant Hoc est
qd fraudis ac rapinas cominodum
nocant: cum ipsa preda feratur in.¬
cõmodum. Illud autẽ addunt scele¬
rib suis: ut quos indefensos uide¬
rint. ipsos potius ꝑsequantur. ⁊ pu¬
tant se necessitates decepisse publi¬
cas. nisi domos deceꝑint orphanorũ.¬

Expanded text:
actionis accumulat. Hoc autem quaactionis accumulat. Hoc autem quale est, quod iidem ipsi qui hujus modi necessitates procurant, peccatis suis peccata congeminant: hoc est, quod fraudes suas ac rapinas commodum vocant, cum ipsa praeda inferatur incommodum? Illud autem addunt sceleribus suis, ut quos indefensos viderint, ipsos potius persequantur; et putant se necessitates decepisse publicas, nisi domos deceperint orphanoru
Abbreviated transcription (Latin):
litteris prescibitur. norma uiuendi:
omnisq adbene uiuendum ꝓuoca¬
tur sexus. etas ꝙꝰ dignitas. Ig̾itur
nemo se excuset publicis actibus:
nemo de occupatione militie ꝯque-¬
ratur. Apud omnẽ xp̃ianũ: pri¬
ma honestatis debet esse milicia.
licani adiħm ut baptizarentur ab
eo orꝰ chxerunt ad eum. Magister
quid faciemus: At ille dixit. Ni
chil amplius exigatis: quam con
stitutum est uobis. Honesta pla¬
ne publicanorum int̾rogatio: ac
sancti prophe iusta responsio. Illi e¬
nim sollicite int̾rogant: ne aut ig¬
norantes plus exigendo peccatum
incidant. aut cessantes publicani
decipiant functionem. hic autẽ mo¬
derata precipit. ut iniquitas locum
non habeat. ⁊ constitutum habeat
uectigai effectum. Non enĩ dixit
nichil exigatis: sed nichil amplius
exigatis. Unde intelligimus qđ
apuad dm̃ non tam exactio: quam
sar precipit ferendum est: quod im¬
ꝑator indicit tolerandum est. Sed
fit intolerabile: dum illud preda ex¬

Expanded text:
Litteris, praescribitur norma vivendi, Litteris, praescribitur norma vivendi, omnis ad bene vivendum provocatur sexus, aetas et dignitas. Igitur nemo se excuset publicis actibus, nemo de occupatione militiae conqueratur. Apud omnem christianum prima honestatis debet esse militia. licani ad Iohannem, ut baptizarentur ab eo, et dixerunt ad eum: Magister, quid faciemus? At ihil amplius exigatis, quam quod constitutum est vobis. Honesta plane Publicanorum interrogatio, ac sancti Prophetae justa responsio. Illi enim sollicite interrogant, ne aut ignorantes plus exigendo peccatum incidant, aut cessantes publicam decipiant functionem: hic autem moderate praecipit, ut et iniquitas locum non habeat, et constitutum habeat vectigal effectum. Non enim dixit, Nihil exigatis; sed, nihil amplius exigatis. Unde intelligimus quod apud Deum non tam exactio, quam sar praecipit, ferendum est; quod Imperator indicit, tolerandum est: sed fit intolerabile, dum illud praeda ex
Abbreviated transcription (Latin):
dinem dei: quam petcando corru¬
pit. Bonum engo eius est uerum
atꝙꝑ et̾num: srenasrendo signet᷑.
Et non potuerunt u̾bum eius re¬
prehendere coram plebe. Et mi¬
rati inresponsis eiis: tacuerunt.
Qui creclere debuerant adtantã
sapientiam: miratisunt. qđ cal¬
licditas eorum insicdiandi non ĩ.¬
kimi qui aut militie cingulo de¬
tinentur: aut maclusunt publi¬
co constituti. cum peccant graui¬
ter hac solent apeicatis suis pͥma
se uoce excusare quod militant:
ce̾ ne bene aliquando faciant. oc¬
inde quasi mili̾a hominum nõn
uoluntas inculpa sit: ita qđ ipsi
gerunt officiis suis asccibunt. Non
enim militare delictum est: sed
propter prelam militare pettatũ
est. Net rem publicam gubernare
criminosum est: sed ideo ag̾e rem¬
publicam. ut rem familiarẽ potiꝰ
augeas. uidetur. ẽẽ. dampnabile.
Proꝑt̾ea enim ꝓuidentia quadam
militantib stipendia constituta: ne
clum sumptus queritur: p̾dograsse

Expanded text:
dinem Dei , quam peccando corrudinem Dei , quam peccando corrupit. Bonum ergo ejus est verum atque aeternum, si renascendo signetur. Et non potuerunt verbum ejus reprehendere coram plebe; et mirati in responsis ejus, tacuerunt. Qui credere debuerant ad tantam sapientiam, mirati sunt quod calliditas eorum insidiandi non inres, qui aut militiae cingulo detinentur, aut in actu sunt publico constituti, cum peccant graviter, hac solent a peccatis suis prima se voce excusare, quod militant; et ne bene aliquando faciant, ocntur: perinde quasi militia hominum, non voluntas in culpa sit; ita quod ipsi gerunt, officiis suis adscribunt. Non enim militare, delictum est; sed propter praedam militare, peccatum est. Nec rempublicam gerere, criminosum est; sed ideo agere rempublicam, ut rem familiarem potius augeas, videtur esse damnabile. Propterea enim providentia quadam militantibus sunt stipendia constituta; ne dum sumptus quaeritur, praedo grasse
Abbreviated transcription (Latin):
successerat uiixici: sub quo ⁊ pas¬
sus est dñs. Omnes autẽ reges
romani. aprimogaio cesare qui
imꝑium arripuerat: cesares ap¬
pellati sunt. Porro qd̾ ait. Red¬
clite quesunt cesaris cesari: id. ẽ
nũmum. tributum. &ꝰ pecuniã.
Et que sunt dei d̾o: decimas pri¬
mitias. oblationes ac uictimas
sentiamus. Quomͦ &̃ ip̃e reddit
tributa ꝓse ce petro: & deo red̃it
que dei sunt: patris faciens uolũ¬
tatem. Aliter. Reddite que ce
deo. Quem admodum cesar a
uobis exigit inpressionẽ ymagi¬
nis sue. sic osꝰ deus. Ut quemad.¬
modũ illi recdditur nummus: sic
deo anima lumine uultꝰ eius illus.¬
trata atq signata. Undepsal¬
mista. Pignatum est inquit ĩnob
lumen uultus tui dñe. Hoc qͥppe
lumen. ẽ. totum hominis. ⁊ u̾bum
bonum. qd̃ non oculis. sed mente
conspicitur. Signatum autẽ dyx̃
innobis: tamquã denarius signa¬
tur regis ymagine. Homo enim
factus est adymaginẽ ce sum ilitu.¬

Expanded text:
successerat ipsius, sub quo et passuccesserat ipsius, sub quo et passus est Dominus. Omnes autem Reges Romani a primo C. Caesare, qui Imperium arripuerat, Caesares appellati sunt. Porro quod ait: Reddite quae sunt Caesaris Caesari, id est, nummum, tributum et pecuniam, et quae sunt Dei Deo, decimas, primitias et oblationes ac victimas sentiamus, quomodo et ipse reddidit tributa pro se et Petro, et Deo reddit quae Dei sunt, patris faciens voluntatem. Aliter, reddite quae sunt Dei Deo. Quemadmodum Caesar a vobis exigit impressionem imaginis suae, sic et Deus. Ut quemadmodum illi redditur nummus, sic Deo anima, lumine vultus ejus illustrata atque signata, unde Psalmista: Signatum est, inquit, in nobis lumen vultus tui, Domine . Hoc quippe lumen est totum hominis, et verum bonum quod non oculis, sed mente conspicitur. Signatum autem dixit in nobis, tanquam denarius signatur regis imagine. Homo enim factus est ad imaginem et similitu
Abbreviated transcription (Latin):
cat non debere tributa solui. ut
statim audientes ministri presi¬
cdis: qui iuxta alios eiuiͣngelis.¬
tas adfuisse eliguntur. sedicio¬
nis contra romanum principẽ
teneant. Considerantes aut̃¬
dolum illorum dixit ad eos.
Quicd me temptatis: Ostẽ¬
dite michi deuarium cuius habet
ymaginem ce inscriptionem: Da¬
piens semꝑ sapienter agit: ut
suis potissimum temptatores ser-¬
monibz confutentur. Ostendi¬
te michi inquit denarium hoo
est genus nummi: quod prodetẽ¬
se nummis imputabatur. et
habebat ymaginem cesaris. Q
autem putant interrogationem
saluatoris ignorantiam esse. &̾ ñ
dispensationem: discant exp̃senti
loco: quod utiq potuerit scire
iħc cuius ymago esset in nũmebo.
Sed interrogat: ut atl sermonem
egrum competenter respondeat.
Respondentes dixerunt cesaris.
Et ait illis. Reddite ergo que
cesaris sunt cesari: er que dei sũt
gustum: sed tyberium significari
priui num eius: qui inlocum

Expanded text:
cat non debere tributa solvi, ut cat non debere tributa solvi, ut statim audientes ministri praesidis, qui juxta alios evangelistas adfuisse leguntur, seditionis contra Romanos principem teneant. Considerans autdolum illorum dixit ad eos quid me temptatis ostendite mihi denarium cuius habet imaginem et inscriptionem pientia semper sapienter agit, ut suis potissimum tentatores sermonibus confutentur. Ostendite mihi, inquit, denarium. Hoc est genus nummi quod pro decem nummis imputabatur, et habebat imaginem Caesaris. Qui autem putant interrogationem Salvatoris ignorantiam esse, et non dispensationem, discant ex praesenti loco quod utique potuerit scire Jesus, cujus imago esset in nummo. Sed interrogat, ut ad sermonem eorum competenter respondeat. Respondentes dixerunt: Caesaris. Et ait illis: Reddite ergo quae Caesaris sunt Caesari, et quae Dei sunt gustum, sed Tyberium significari privignum ejus, qui in locum
Abbreviated transcription (Latin):
iecta romanis. quando intoto or¬
be.ẽ: celebrata descriptio: stipen¬
diaria fasta fuerat. Et erat ĩ po¬
pulo magna sedictio. Dicentibus
aliis ꝓsecuritate & quiete quaro¬
maui ꝓomnib militarent debere
tributa ꝑsolui. Phacises uero qͥ
sibi adplaudehant deinstita: econ¬
trario nitentib non debere popu¬
lum dei. qui decimas solueret. ce.
primitiua daret oc cetera que in
lege scripta sunt: humanis legib
subiacere. Cuius seditionis a deõ
fomes inualuit: ut post dñi pas.¬
sionem insistentib sibi romanis
patriam. gentem ar: regnum. et¬
nobile illud cum sua religione tẽ¬
plum. ẏmmo ipsã lucem ꝑdere:
quam tributa pendere maluert̃.
Et int̾rogauerunt illum dicen¬
tes. Magister: scimus qa recte
dicis oe doces: c non accipis per¬
sonam. sedinueritate uiam deido¬
ces. Licet nobis dare tributum
cesari an non: Blandla ⁊ frau¬
dulenta int̾rogatio illuc prouo¬
cat respondentem: ut magis
dm̃ quam cesarem timeat. ⁊ di¬

Expanded text:
ta Romanis, quando in toto orbe est celebrata descriptio, stipendiaria facta fuerat, et erat in populo magna seditio, dicentibus aliis: pro securitate et quiete, qua Romani pro omnibus militarent, debere tributa persolvi. Pharisaeis vero, qui sibi adplaudebant in justitia, e contrario nitentibus, non debere populum Dei, qui decimas solveret, et primitiva daret, et caetera quae in lege scripta sunt , humanis legibus subjacere. Cujus seditionis adeo fomes invaluit, ut post Domini passionem insistentibus sibi Romanis, patriam, gentem et regnum, nobile illud cum sua religione templum, imo ipsam lucem perdere, quam tributa pendere maluerint. Et interrogaverunt illum, dicentes: Magister, scimus quia recte dicis, et doces; et non accipis personam, sed in veritate viam Dei doces. Licet nobis tributum dare Caesari, an non? Blanda et fraudulenta interrogatio illuc provocat respondentem, ut magis Deum quam Caesarem timeat, et di
Abbreviated transcription (Latin):
qui irascitur: discordanti ssbi recon¬
ciliari appetit: sed ire adsatis faci¬
endum prior erubescit. Pensemus
facta ueritatis: ut uideamus quo ia¬
deant nr̃e prauitatis actiones. Siem̃
memibra summi capti sumꝰ: imitari
eum. cui conectimur debemus. Quid
namq ad̃nr̃e eruditionis exemplũ:
paulus egregius predicator dicit:ꝓ
xp̃o legatione fungimur: tainquam
deo exortante ꝑ nos : obsecramus pro
xp̃o reconciliamini deo. Rece int̾ nos
ce dm̃ discordiam peccando fecimus:
ce tamen ad nos deus suos legatos
prior misit: ut nos ip̃i qui peccauimꝰ.
adpacem dei rogati ueniamus. Etu¬
bescat ergo humana suꝑbia: cõfunda¬
tur quisq si non satis facrat prior
proxino:quando post culpã nrãm
ut ei reconciliari debeamus: cẽ ip̃e qͦs¬
qui offensus. ẽ. legatis interuenientib
obsecrat deus. Sequitur. Dico autem
uobie: uere sunt hio aliqui stantes
qui nongustabunt mortẽ donet uide

Expanded text:
qui irascitur discordanti sibi reconqui irascitur discordanti sibi reconciliari appetit, sed ire ad satisfaciendum prior erubescit. Pensemus facta Veritatis, ut videamus quo jacent nostrae pravitatis actiones. Si enim membra summi capitis sumus, imitari eum cui connectimur debemus. Quid namque ad nostrae eruditionis exemplum Paulus egregius praedicator dicit? Pro Christo legatione fungimur, tanquam Deo exhortante per nos; obsecramus pro Christo, reconciliamini Deo . Ecce inter nos et Deum discordiam peccando fecimus, et tamen ad nos Deus suos legatos prior misit, ut nos ipsi qui peccavimus ad pacem Dei rogati veniamus. Erubescat ergo humana superbia, confundatur quisque si non satisfaciat prior proximo, quando post culpam nostram ut ei reconciliari debeamus et ipse qui offensus est, legatis intervenientibus, obsecrat Deus. 6. Sequitur: Dico autem vobis, vere sunt aliqui hic stantes qui non gustabunt mortem donec vide
Abbreviated transcription (Latin):
respondeo quod in hac plebe xp̃ia¬
n l sunt non nulli qui xp̃m ideo
confitentur: quia cunctos xp̃ia¬
nos esse aspiciunt. Nam si nom̃
xp̃i intanta hocie gloria non esset:
beret. Non ergo ad ꝓbationẽ fidei
uox sufficit ꝓfessionis: quam defen¬
dit auerecundia ꝓfessio generalitatis.
Est tamen ubi se quisq interroget:
ut inconfessione. xp̃i se ueracit̾ ꝓbet.
si non iam nomen euis erubescit: si
plene uirtute mentis humanũ pu.¬
dorem subdidit. Certi enĩ ꝑsecutio¬
nis tempore erubescere poterant fi¬
deles: substantiis nudari. dedigni¬
tatib deici. uerberib afflgi. Pacis
autẽ temꝑe quia hec a nr̃is ꝑsecuti¬
onib desunt: est aliud ubi ostenda¬
mur nobis. Teremur sepe apximis
clispici: dedignamurꝰ in uirias u̾bi
tollerare: si contingat iurgium fortas¬
se tum ꝓximo: erubescimus priores
satisfacere. Cor quippe carnale dũ
huius uite głam querit: humilita¬
tem respuit. Et plerumq ip̃ehomo

Expanded text:
respondeo quod in hac plebe Christiarespondeo quod in hac plebe Christiana sunt nonnulli qui Christum ideo confitentur, quia cunctos Christianos esse conspiciunt. Nam si nomen Christi in tanta hodie gloria non esset, beret. Non ergo ad probationem fidei vox sufficit professionis, quam defendit a verecundia professio generalitatis. Est tamen ubi se quisque interroget, ut in confessione Christi se veraciter probet, si non jam nomen ejus erubescit, si plena virtute mentis humanum pudorem subdidit. Certe enim persecutionis tempore erubescere poterant fideles, substantiis nudari, de dignitatibus dejici, verberibus affligi. Pacis autem tempore quia haec a nostris persecutionibus desunt, est aliud ubi ostendamur nobis. Veremur saepe a proximis despici, dedignamur injurias verbi tolerare; si contingat jurgium fortasse cum proximo, erubescimus priores satisfacere. Cor quippe carnale dum hujus vitae gloriam quaerit, humilitatem respuit. Et plerumque ipse homo
Abbreviated transcription (Latin):
te consideretur. Nam ciur instet
adcolligendum quando stare non
potest ip̃e qui colligit: Cursũ ergo
suum quisꝙ consideret: &e cognos¬
cit sibi posse sufficere parua que ha.¬
bet.  ed fortasse metuit: ne ihuius
uite itinere sumptus desit. longa
nr̃a desicleria: increpat iua breuis.
Incassum multa portantur: cũ iue.¬
ta ẽ. quoꝑgitur. Plerumq autem
qͥ auaritiam iuncimus: sed adhuc
obstat qd̾ iuas rectitudinis minori
tentinus custodia ꝑfectionis. Nã
sepe lambentia cuncta dispitimus:
sed tamen adhuc humane. uerecũ¬
die usu p̾pedimur: ut rectitudi¬
nem quam seruamus in mente: nõ¬
clum exprimere ualeamus ĩuoce. Et
tanto dei faciem adiusticie defensi¬
onem neglegimus: quanto huma¬
nas faties contra iusticiam uerem᷑.
Ded huic quoq uulneri congruum
subiungitur medicamentũ: cum
dñs dicit. Qui me erubuerit. et
cunt. Nos iam dnm̃ &̾ sermoneᷤ
euis non erubescimus: quia aꝑta
eum uoce ꝓfitemur. Quib ego

Expanded text:
te consideretur. Nam cur instet te consideretur. Nam cur instet ad colligendum, quando stare non potest ipse qui colligit? Cursum ergo suum quisque consideret, et agnoscet sibi posse sufficere parva quae habet. Sed fortasse metuit ne in hujus vitae itinere sumptus desit. Longa nostra desideria increpat via brevis, incassum multa portantur cum juxta est quod pergitur. Plerumque autem et avaritiam vincimus, sed adhuc obstat quod vias rectitudinis minori tenemus custodia perfectionis. Nam saepe labentia cuncta despicimus, sed tamen adhuc humanae verecundiae usu praepedimur, ut rectitudinem quam servamus in mente nondum exprimere valeamus in voce; et tanto Dei faciem ad justitiae defensionem negligimus, quanto humanas facies contra justitiam veremur. Sed huic quoque vulneri congruum subjungitur medicamentum cum Dominus dicit: Qui me erubuerit et mcunt: Nos jam Dominum et sermones ejus non erubescimus: quia aperta eum voce profitemur. Quibus ego
Abbreviated transcription (Latin):
li. Qui enim uoluerit animã slã
saluiam facere ꝑ det eam: cẽ qui ꝑ¬
diclerit animam suã propter me:
saluam eam faciet. Ac si agricole
dicatur. Prumentum si seruas ꝑ¬
ais: si seminas uenouas. Quis enĩ
nesciat quod frumentum cum ĩ se.¬
mine nitaitur perit abocuus: in
terra defecit: sed unde putrescit ĩn
puluere: inde uiridescit in renoua.¬
tione. Quia uero sca eccłia aliudtẽ¬
pus habet ꝑsecutionis. Atq aliud
pacis: redemptor nr̃ ipsa eius tem.¬
pora distinguit in preceptis. Nam
ꝑsecutionis tempore ponenda est.
anima: pacis autẽ dempore eaque
amplius dominari possunt fran¬
genda sunt desideria terrenã. Un.¬
ile &e nunc dicitur. Quid enĩ pro.¬
ficit homini silucretur totũ mun¬
clum: se autẽ ꝑdat ce decrim̃tum
sui faciat: Cum ꝑsecutio ab adũ¬
sariis de.t̃: ualde uigilantius cor
custodiendum .ẽ. Nam pacis temꝑe
quia licet uiuere: libet etiam ambi-¬
re. Que ꝓfecto auaritia bene cõpesci¬
tur: supse status ambientis sollici¬

Expanded text:
animam suam salvam facere, perdet eam, et qui perdiderit animam suam propter me, salvam faciet eam, ac si agricolae dicatur: Frumentum si servas, perdis, si seminas renovas. Quis enim nesciat quod frumentum, cum in semine mittitur, perit ab oculis, in terra deficit? Sed unde putrescit in pulvere, inde viridescit in renovatione. Quia vero sancta Ecclesia aliud tempus habet persecutionis, atque aliud pacis, Redemptor noster ipsa ejus tempora designavit in praeceptis. Nam persecutionis tempore ponenda est anima, pacis autem tempore ea quae amplius dominari possunt, frangenda sunt desideria terrena. Unde et nunc dicitur: Quid enim prodest homini, si lucretur totum mundum, se autem perdat, et detrimentum sui faciat? Cum persecutio ab adversariis deest, valde vigilantius cor custodiendum est. Nam pacis tempore quia licet vivere, libet etiam ambire. Quae profecto avaritia bene compescitur, si ipse status ambientis sollici
Abbreviated transcription (Latin):
umconfert: quia qui ꝑiram non po¬
test ferri: ꝑpostulate pacis uult lega¬
tionem placari. Lauate ergo fratres
lnũ lacrimis maculas peccatorum:
elemosinis tergite: sacris hostiis expia¬
te. Nolite possidere ꝑdesiderium: que
ahuc ꝑusum minime reliquistis.
Opem insolo redemptore fugite: adet̾¬
nam patriam mente transite. Sicnĩ
nichil in hoc mundo amando posside.¬
tis: etiam possidendo cuncta reliquistis.
Ip̃e nobis gaudia desiderata concedit
qui nobis et̾ne pacis remedia cõtulit.¬

Expanded text:
um confert, quia qui per iram non poum confert, quia qui per iram non potest ferri, per postulatae pacis vult legationem placari. Lavate ergo, fratres charissimi, lacrymis maculas peccatorum, eleemosynis tergite, sacris hostiis expiate. Nolite possidere per desiderium quae adhuc per usum minime reliquistis. Spem in solo Redemptore figite, ad aeternam patriam mente transite. Si enim nil in hoc mundo jam amando possidetis, etiam possidendo cuncta reliquistis. Ipse nobis gaudia desiderata concedat, qui nobis aeternae pacis remedia contulit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ actis omnib cũ dixisset consumma¬
tum. ẽ. inclinato capite tradidit sp̃m
hoc egit. famulus exuocatione. Ecce
cotidiane hostie: illa cum elemosinis
&e̾. lacrimis missa legatio. quantam
cum rege ueniente gr̃e pacem fecit.
Reliquat ergo omnia: qui potest.
Qui autẽ relinquere omĩa ñ potest̾:
cum adhuc rex longe.ẽ: legationẽmit.
fat lanit lacrimarum. elemosinarum
hostiarum munerat offerat. Uult eñ
placari pretib: qui siͣtͣ quia portariũ
possit iratus. Quod adhuc moram
facit uenire: legationem pacis sustiert.
Tenisset iam namq si uellet: et
cunctos suos adu̾sarios trucidass.
Sed c. quam terribilis ueniat indi.¬
cat: ceꝰ tamen adueniendum tardat.
quia non uult inuenire quos puniãt¬
sed reatum nobis contemptus nostri
clenuntiat dicens. Sic ergo omĩs ex
uobis qui non renuntiat omĩb q
possidit: non potest meus discipilui¬
esse. Et tam̃ sperande salutis remedi¬

Expanded text:
peractis omnibus, cum dixisset consummaperactis omnibus, cum dixisset consummatum est, inclinato capite tradidit sphoc egit famulus ex vocatione. 10. Ecce quotidianae hostiae illa cum eleemosynis et lacrymis missa legatio quantam cum Rege veniente gratiae pacem fecit. Relinquat ergo omnia qui potest. Qui autem relinquere omnia non potest, cum adhuc longe est Rex, legationem mittat, lacrymarum, eleemosynarum, hostiarum munera offerat. Vult enim placari precibus, qui scit quia portari non possit iratus. Quod adhuc moram facit venire, legationem pacis sustinet. Venisset jam namque si vellet, et cunctos suos adversarios trucidasset. Sed et quam terribilis veniet indicat, et tamen ad veniendum tardat, quia non vult invenire quos puniat. Reatum nobis contemptus nostri denuntiat, dicens: Sic ergo omnis ex vobis qui non renuntiat omnibus quae possidet, non potest meus esse discipulus; et tamen sperandae salutis remedi
Abbreviated transcription (Latin):
simul ad eum om̃s uenerunt: se se
unanimit adstringentes. ut die eodẽ
neq̃qm̃ L ad quiesterent missarũ
accederet. Cunc ille conpulus inepisco¬
pii oratorio missas fecit: ce manu sua
corpus dominicum. pacemq omĩb
tribuit. Qui cuncto mynisterio obla¬
ti sacrificii ꝑ acto: adlectulum rediit.
Ibiq iacens dum sacerdotes suos acmi¬
nistros circunstetisse cerneret: quasi na¬
le ultimum dicens. deseruando eos
uinculo caritatis ammonebat: ⁊ qͣn¬
ta debuissent concordia interse uniri p̾¬
dicabat. Cum subito interip̃a sancte
exortationis uerla: uoce t̾ribii clama¬
uit dicens. Hora est. Moxꝰque acd¬
sistentib: ipse suis manib lincheũ
dedit. qd̃ ex more morientium sibi con¬
tra faciem tenderetur. Quo tenso:
gaudia et̾na ꝑueniens: a carnis cor¬
ruptione soluta. ẽ. Quem fratres
tatus est nisi eum quẽ inuita sua
fuerat contemplatus: dicens enim
hora est decorpore exiit. Quia ⁊ iħ̾c

Expanded text:
simul ad eum omnes venerunt, sese simul ad eum omnes venerunt, sese unanimiter astringentes ut die eodem nequaquam acquiescerent missarum accederet. Tunc ille, compulsus, in episcopii oratorio missas fecit, et manu sua corpus dominicum pacemque omnibus tribuit. Qui cuncto ministerio oblati sacrificii peracto, ad lectulum rediit, ibique jacens, dum sacerdotes suos ac ministros circumstetisse cerneret, quasi vale ultimum dicens, de servando eos vinculo charitatis admonebat, et quanta debuissent concordia inter se uniri praedicabat. Cum subito inter ipsa sanctae exhortationis verba, voce terribili clamavit, dicens: Hora est. Moxque assistentibus ipse suis manibus linteum dedit, quod ex more morientium sibi contra faciem tenderetur. Quo tenso, gaudia aeterna perveniens, a carnis corruptione soluta est. Quem itaque, tatus est, nisi eum quem in vita sua fuerat contemplatus? Dicens enim hora est, de corpore exiit, quia et Jesus,
Abbreviated transcription (Latin):
ram terciam uenerat: hoc ꝓ extense
orationis magnidine: adhorã no¬
nam usq ꝓcelauit: atq ex illo iam die
magis magisq ei aucta sunt lucra pie¬
tatis. Factusꝙ est tam fortis ĩopere:
quam certus exmunere. Quippe: qͥ
eum cui ip̃e debitor fuerat: ex ꝓmissi¬
one iam ceperat habere debitorem. Hu-¬
ic autẽ consuetudo fuerat annis sin
pectus: uenire iuxta morem noluit.
Eodem quoq tempore sollicitus fu¬
it: scd̾o quoq anno uel tercio ĩ mor¬
tis sue expectatione suspensus. quar¬
to quintoq ot sexto anno similiter.
Qui desꝑare iam de ueritate renela¬
tionis poterat: si uerbis fidem uer¬
bera non fetissent. Cum ecce annosep¬
timo usꝙ ad expestati natalis sacras
iugilias incolomis ꝑuenit. Sed lenis
hunc inuigiliis. calor attigit. atq ĩ
ipso diẽ natalicio: filiis suis se expec¬
tantib mnissarum sollempnia imple¬
re se posse recusauit. Illi uero quia de
eius erant pariter egressione suspecli:

Expanded text:
ram tertiam venerat, hoc pro extensae ram tertiam venerat, hoc pro extensae orationis magnitudine ad horam nonam usque protelavit. Atque ex illo jam die magis magisque aucta sunt ei lucra pietatis; factusque est tam fortis in opere quam certus ex munere, quippe qui eum, cui ipse debitor fuerat, ex ea promissione jam coeperat habere debitorem. Huic autem consuetudo fuerat, annis sipectus, uenire iuxta morem noluit. Eodem ergo tempore sollicitus fuit; secundo quoque anno uel tertio in mortis suae expectatione suspensus; quarto, quintoque, et sexto similiter; qui de- sperare iam de ueritate reuelationis potuerat, si uerbis fidem uerbera non fecissent. Cum ecce anno septimo, usque ad expectati Natalis sacras vigilias incolumis pervenit; sed lenis hunc in vigiliis calor attigit, atque ipso die natalitio filiis suis se exspectantibus, missarum solemnia implere se posse recusavit. Illi vero quia de ejus erant pariter egressione suspecti,
Abbreviated transcription (Latin):
set: lacrimarum causas cognoscere
studuit. Ille uero relaturus ordi¬
nem uisionis: prius uestimento ex
humeris de uoluto: degexit plagas
corporis: ut ita dicam festis ueri¬
tatis cẽ culpe monstra a ͣr: quanta
anĩ aducsione distacdionis: merabͣ
illius. accipaa uerbera liuore
inflicto suscauerant. Que moxut
ep̃s uidit exhortuit. Et quis sibita¬
lia faccie presumpsisset: cũ mag¬
ne obstupe factionis uocib inqui¬
siuit. At ille respondit hec se ꝓ ip̃o
fuisse ꝑpessum. Eecreuit cũ trctrre
ammiratio. Sed nullas iam pb̃r in¬
quisiomi cius moras adiciens: secretũ
reuelationis eius aꝑuit. Ei quo iussio¬
nis dominice ꝑea que audierat uer¬
ba narrauit dicens. Age qd̃ agis: oꝑa¬
re qd̃ operaris. noncessit manus tua. nõ
cesset pes tuus. Natale apłorum uenies
adme: o retribuo tibi merredem tuam.
Quib auditis ep̃s: in oratione se cũ
magna cordis contritione ꝓstrauit:
o qui oblaturus sacrificium adho¬

Expanded text:
set, la- crimarum causas cognoscere set, la- crimarum causas cognoscere studuit. Ille uero, reuelaturus ordinem iussionis, prius uestimento ex humeris deuoluto, detexit plagas corporis, ut ita dicam, testis ueritatis et culpae, monstravit quanta animadversione districtionis membra illius accepta verbera, livore inflicto, sulcaverant. Quae mox ut episcopus vidit, exhorruit, et quis sibi talia facere praesumpsisset cum magnae obstupefactionis vocibus inquisivit. At ille respondit, haec se pro ipso fuisse perpessum. Excrevit cum terrore admiratio; sed nullas jam presbyter inquisitioni ejus moras adjiciens, secretum revelationis aperuit, eique jussionis dominicae per ea quae audierat verba narravit, dicens: Age quod agis, operare quod operaris, non cesset manus tua, non cesset pes tuus; natali apostolorum venies ad me, et retribuam tibi mercedem tuam. Quibus auditis, episcopus se in orationem cum magna cordis contritione prostravit, et qui oblaturus sacrificium ad ho
Abbreviated transcription (Latin):
me: & retribuo tibi mercedem tuam.
Surrexit presbiter: sed quia euitmño
apłorum natalicius clies immine¬
bat: tam ꝓpinquum exitus diem:
ep̃o nuntiare ꝑtimuit. Alia nocte
dñs rediit: eiusq mobedientiã ue¬
hementer increpauit. atq eadem ius¬
sionis sui uerbarecexuit. Tunc p̾sbit̃
surrexit ut ꝑgeret. Sed rursus infir.¬
mitas cordis impedimento facta est:
indicande reuelationis. Ad adino¬
nitionem quoq iterate iussionis ob¬
duruit ꝑgere: &e que uiderat mani¬
festare neglexit. Sed quia magnam
mansuetudinem contempte gratie.
maior sequi solet ira uinclicte: iusio¬
ne t̾cia dñs apparens. iam uerbis ad¬
didit uerbera. Et tam districta cede
emollirent uulnera corporis. Surrẽc
uenalis martyris sepulchrum: ad
offerendum sacrificium consistem¬
tem repperit. Secretum a circum¬
stantib petiit: seque eius pedib
strauit. Cumq eum ubertim flen¬
tem episcopꝰ uix ad se leuare potuis¬

Expanded text:
me, et retribuo tibi mercedem tuam”». me, et retribuo tibi mercedem tuam”». Surrexit presbiter: sed quia e uicino Apostolorum Natalicius dies imminebat, tam propinqui exitus diem episcopo nuntiare pertimuit. Alia nocte Dominus rediit, eiusque inobedientiam uehementer increpauit, atque eadem iussionis suæ uerba re- texuit. Tunc presbiter surrexit, ut pergeret; sed rursum infirmitas cor- dis impedimento facta est indicandae reuelationis, ad monitionem quoque iteratae iussionis obduruit pergere, et quae audierat, manifestare neglexit. Sed quia magnam mansuetudinem contemptae gratiae maior sequi so- let ira uindictae, uisitatione tertia Dominus apparens, iam uerbis addi- dit uerbera; et tam districta cede emollirent uulnera corporis. Surrexituenalis martiris sepulchrum, ad offerendum sacrificium consistentem repperit. Secretum a circumstantibus petiit, seque eius pedibus strauit. Cumque eum ubertim flentem episcopus uix ad se leuare potuis
Abbreviated transcription (Latin):
rixor atq horas discutiens: tunc euna
recognouit absolutũ ꝑ eo sacrificium:
meminerat oblatum. Hinc ergo fr̃s¬
kinĩ hinc certa consideratione colligi i¬
te oblata a nobis sacra hostia. quantũs
in nobis soluere uaicat ligaturam cor¬
dis. si oblata anobis ab altero: potuit
in altero soluere uincula corporis. Mul
urbis ep̃m nouerunt. Cui mos ẽrat co s.¬
tidianas deo hostias offerre: ita ut penet
nullus dies uite cius abscederet: quo nõ
ommpotenti dño hostiam placationis
yminolaret. Cui tum sacrificio ualde
etiam concordabat uita. Nam cunc¬
ta que habbat: melemosinis tribuens.
cum ado̾ram offerendi sacrificii ueniss
uelut totus in lacrimis defluens. se¬
met ip̃m cum magna cordis contriti¬
one mactabat. Cuius ce ritã et exi¬
tum: aquodam uenerabilis uite di¬
acono qui ab eo fuerat nutritus refe¬
rente egnoui. Aiebat enim: quod qͣ¬
dam nocte eius presbitero ꝑui
iua. M atale apłorum uenies ad

Expanded text:
uxor atque horas discutiens, tunc eum uxor atque horas discutiens, tunc eum recognovit absolutum, cum pro eo sacrificium meminerat oblatum. Hinc ergo, frsimi, hinc certa consideratione colligite, oblata a nobis hostia sacra quantum in nobis solvere valeat ligaturam cordis, si oblata ab altero potuit in altero solvere vincula corporis. 9. Murbis episcopum noverunt, cui mos erat tidianas Deo hostias of- ferre, ita ut pene nullus dies uitae eius abscederet, quo non omnipo- tenti Domino hostiam placationis immolaret. Cui cum sacrificio ualde etiam concordabat uita: nam cuncta, quae habebat, in helemo- sinis tribuens, cum ad horam offerendi sacrificii uenisset, uelut totus in lacrimis defluens, semetipsum cum magna cordis contritione macta- bat. Cuius et uitam et exitum, quodam uenerabilis uitae diacono, qui fuerat ab eo nutritus, referente cognoui. Aiebat enim, quod quadam nocte eius presbitero per i Apostolorum uenies ad
Abbreviated transcription (Latin):
te mentis: sacri altaris hostia suf¬
fragatur. Quia is qui in se surgens
amortuis iam non moritur: ad huc
ꝑ hanc in suo mysterio ꝓ nobis ite¬
rum patitur. Namquotiens eiho¬
stiam sue passionis offerimus: to¬
tiens nobis adab solutionem nr̃am
passionem illius reparamus. Multos
nosse: hoc qd̃ uolo admemoriam ues¬
tram narrando reuocare. Non longe
a nt̃is fertur temꝑib factum: quod¬
qui quidam ab hostib captus: longe
transductus. ẽ. Cumq tencretur diu
inuincitlis: eum uxor sua cũ ex eadẽ
captiuutate non rripet: ⁊ excine
putauit Pro quo iam uelut mortuo
hostias ebdomadib singłis: curabat
offerre. Cuius totiens untula solue¬
bant᷑ incaptiuitate: quotiens ab eius:
coniuge: oblate fuissent hostie ꝓ ani¬
me eus absolutione. Nam longa pꝰ
tempora reuersus: admirans ualde:
sue indicauit uxori. quod dieb certis:
ebdomadib singulis: tuis uincula sõ¬
uebantur. Quos iudelicit dies ens.

Expanded text:
te mentis sacri altaris hostia sufte mentis sacri altaris hostia suffragatur, quia is, qui in se resurgens a mortuis iam non moritur, adhuc per hanc in suo mysterio pro nobis iterum patitur. Nam quotiens ei hostiam suae passionis offerimus, totiens nobis ad absolutionem / nostram passionem illius reparamus. Multos,nosse hoc, quod volo ad memoriam vestram narrando revocare. Non longe a nostris fertur temporibus factum, quod quidam ab hostibus captus longe transductus est. Cumque diu teneretur in vinculis, eum uxor sua, cum ex eadem captivitate non reciperet, extinctum putavit. Pro quo iam velut mortuo hostias ebdomadibus singulis curabat offerre. Cuius totiens vincula solvebantur in captivitate, quotiens ab eius coniuge oblatę fuissent hostię pro animę eius absolutione. Nam longa post tempora reversus, admirans valde suae indicavit uxori, quod diebus certis ebdomadibus singulis eius vincula solvebantur. Quos videlicet dies eius
Abbreviated transcription (Latin):
uenit: qui nos uix in solo oꝑep̾pa¬
ratos: simul de oꝑe ce cogitatione
discutit. Quid ergo agendum. ẽ. fr̃s.
nisi ut dum nos cum smplo exercitu:
contra duplum illius sufficere ũpos¬
se conspicimus. Duim adhuc longe
est legationẽ mutamus rogemus
ea que pacis sunt. Longe enĩ. ẽẽ dicit᷑.
quia adhuc presens ꝑuidiciũ non
iudetur. Mutamus adhuc legatio¬
nem lacrimas nr̃as. mutamus mi¬
sericordie oꝑa: mactemus inara eiꝰ
hastias placationis. Cognoscamus
nos. cum eo iniuclicio nõ posse cõten¬
clere. Pensemus uirtutĩ eius fortitu¬
dinis: rogemus ea que pacis sũt.
hec est nr̃a legatio que regem ueni¬
entem placat. Pensate fratres qͣmͣ
benignum sit qd̃ is qui suo ad uentu
ualet opprimere tardat uenire.
Mutamus adhunc ut diximus
leganonẽ nr̃ãm: flendo. tribuendo.
sacras hostias offerendo. Singulari¬
ter namq ad absolutionẽ nr̃ãm ob¬
lata cum lacrimis & benignita¬

Expanded text:
venit, qui nos, vix in solo opere praepavenit, qui nos, vix in solo opere praeparatos, simul de opere et cogitatione discutit. Quid ergo agendum est, fratres, nisi ut, dum nos cum simplo exercitu contra duplum illius sufficere non posse conspicimus, dum adhuc longe est, legationem mittamus: Rogemus ea, quae pacis sunt! Longe enim esse dicitur, qui adhuc / praesens per iudicium non videtur. Mittamus ad hunc legationem – lacrimas nostras! Mittamus misericordie opera, mactemus in ara eius hostias placationis! Cognoscamus nos cum eo in iudicio non posse contendere, pensemus virtutem eius fortitudinis, rogemus ea, quae pacis sunt! Haec est nostra legatio, quae regem venientem placat. Pensate, fratres, quam benignum sit, quod is, qui suo adventu valet opprimere, tardat venire. Mittamus ad hunc, ut diximus, legationem nostram, flendo, tribuendo, sacras hostias offerendo! Singulariter namque ad absolutionem nostram oblata cum lacrimis et benignita
Abbreviated transcription (Latin):
tens: rogat ea que pacis sunt: Riex
contra regem exaquo uenit adp̾liũ
ce tamen si se ꝑpendit non posse suf.¬
ficere legationem mittit. &e ea que pa¬
cis sunt postulat. Quibz ergo nos
quiin illo tremendo exanime cũ re¬
ge nr̃o exequo adiudiciun ñ ueni¬
mus. Quos nimirum conditioin¬
firmitatis. & causa. inferiores exhi¬
bet: Dedfortasse iam mali oꝑis cul¬
pas abscindimus: iam parua que¬
que excerius declinamus numquid
ad redolendam rationem cogitatioĩs
nr̃e sufficuus: Nam cum uiginti
milib uenire dicituris: contra quẽ
minime sufficit iste: qui cũ decem
nulib uenit. Decem milia quippe
adiuginti milia: simplum addu¬
uix exteriora nr̃a oꝑa in retitudine
seruamus. Nam cc. si etram luxuria
carius abscisa. ẽ: tamen adhuc a cor¬
defi. itus abscisa non . ẽ. Ille autẽ
qui iudicaturus uenit: exteriora
simul &r interiora iudicat. facta pa¬
riter & cogitationes pensat. Cum
duplo ergo exercitu contra simplũ

Expanded text:
tens, rogat ea quae pacis sunt. Rex tens, rogat ea quae pacis sunt. Rex contra regem ex aequo venit ad praelium, et tamen si se perpendit non posse sufficere, legationem mittit, et ea quae pacis sunt postulat. Quibus ergo nos qui in illo tremendo examine cum Rege nostro ex aequo ad judicium non venimus, quos nimirum conditio, infirmitas, et causa inferiores exhibet? 7. Sed fortasse jam mali operis culpas abscidimus, jam prava quaeque exterius declinamus; nunquid ad reddendam rationem cogitationis nostrae sufficimus? Nam cum viginti millibus venire dicitur is contra quem minime sufficit iste qui cum decem millibus venit. Decem millia quippe ad viginti milia simplum ad duproficimus, vix exteriora nostra opera in rectitudine servamus. Nam etsi iam luxuria carnis abscisa est, tamen adhuc a corde funditus abscisa non est. Ille autem, qui iudicaturus venit, exteriora simul et interiora iudicat, facta pariter et cogitationes pensat. Cum duplo ergo exercitu contra simplum
Abbreviated transcription (Latin):
bat sumptus celsitdinis: tendendo
ad ec̾nam patriam: habere noluit
sumptus humilitatis. Considerand̃
uero est qd̵ dicitur: Om̃s qui iudint
incipiant illudere ei. Quia iuxta
pauli uocem: spectatuium facti
sumus mundo ce. angłis & hominib.
Et momẽ qd̾ agimus: considera.¬
re occultos nr̃õs aduersarios debemꝰ:
qui scmꝑ nr̃is oꝑib insistunt. sẽꝑ
ex nr̃o defectu gratulantur. Quos
ꝓpħa intuens ait. D̾s meus in te
confido non erubescam. neq irri¬
deant me inimiti ma. Inbonis enĩ
oꝑib intenti: nisi contra malignos
sp̃c sollicite ingilemꝰ: ipsos inrisoris
patimur. quosadmalum ꝑsuaseras
habemiis. S̾ed quia de construenda
eclificatione comparatio data. ẽ: nũc
minore admaius similitudo subdit᷑.
ut exreb minimis.. maiora.
pensentur. Nam sequitur Aut
prius cogitat si possit cum deciͤmmi¬
lib occurrere ei. qui cumuiginti
nulib uenit ad se. Alioquin adhuc
illo longe agente legationem mit¬

Expanded text:
bat sumptus celsitudinis, tendendo bat sumptus celsitudinis, tendendo ad aeternam patriam habere noluit sumptus humilitatis. Considerandum vero est quod dicitur: Omnes qui viderint incipiant illudere ei, quia, juxta Pauli vocem, Spectaculum facti sumus mundo, angelis et hominibus . Et in omne quod agimus considerare occultos nostros adversarios debemus, qui semper nostris operibus insistunt, semper ex nostro defectu gratulantur. Quos Propheta intuens, ait: Deus meus, in te confido, non erubescam, neque irrideant me inimici mei . In bonis enim operibus intenti, nisi contra malignos spiritus sollicite vigilemus, ipsos irrisores patimur, quos ad malum persuasores habemus. Sed quia de construendo aedificio comparatio data est, nunc ex minori ad majus similitudo subditur, ut ex rebus minimis majora pensentur. Nam sequitsedens cogitat si possit cum decem millibus occurrere ei, qui cum viginti millibus venit ad se? Alioquin adhuc illo longe agente, legationem mit
Abbreviated transcription (Latin):
ficcre: om̃s qui uideruit incipiant il
ludere ei dicentes. Quia hic homo ce¬
pit edificare. ⁊ non potuit cõsũmare:¬
Omne quod agimus: preuenire ꝑ
studium considerationis debemus.
Ecce enĩ iuxtatat nocem: qui turĩ
edificat prius edificii sumptꝰ parat.
Sugitur humilitatis turrim cõstru¬
ere cupimus: prius nos preparare
adaduersa huius seculi debemus.
Hoc enĩ intert̾renum & celeste ecdifi¬
cium distat: quod terrenum edifici¬
um expensas. colligendo constriutur:
Celeste uero edificium. expensas disꝑ¬
gendo. Ad illud sũptus facimꝰ si nõ
hibita colligamuo: adistud sumptꝰ
facimus. sic habita relinquanuis.
Istos sumptus diues ille habere non
potuit: qui multat possessiones pos¬
sidens magistrum requisiuit dicens.
Magister bone quid faciens iutã
eternam possidebo: Qui tum pre-¬
cepta relinquendi omnia audisset:
tristis abscessit. Et inde.ẽ. angustat᷑
inmente: unde foris fuit latior ĩpos¬
sessione. Quia enĩ in hac uita ama¬

Expanded text:
incipiant ei illudere dicentes: Quia hic homo coepit aedificare, et non potuit consummareOmne quod agimus praevenire per studium considerationis debemus. Ecce enim, juxta Veritatis vocem, qui turrim aedificat prius aedificii sumptus parat. Si igitur humilitatis turrim construere cupimus, 1630 prius nos praeparare contra adversa hujus saeculi debemus. Hoc etenim inter terrenum et coeleste aedificium distat, quod terrenum aedificium expensas colligendo construitur, coeleste vero aedificium expensas dispergendo. Ad illud sumptus facimus, si non habita colligamus, ad istud sumptus facimus, si et habita relinquamus. Istos sumptus dives ille habere non potuit, qui, multas possessiones possidens, magistrum requisivit, dicens: Magister bone, quid faciens vitam aeternam possidebo ? Qui cum praeceptum relinquendi omnia audisset, tristis abscessit, et inde est angustatus in mente, unde foris fuit latior in possessione. Quia enim in hac vita ama
Abbreviated transcription (Latin):
ad cdexteram neq adsinistram. Quid
igitur uaccensi fideles quosq in ec¬
clesia designant: Qui dum sacri
eloquii precepta considerant: quasi
suꝑ impositam dñi arcam portant.
Dequib hoc. ẽ. etiam notandum:
qd̃ fuisse fece memorantur. Quia sũt
pleriq qui iniuia dei intrinsetus posi¬
ti: foris carnalib affectib ligant᷑:
sed non declinant a rectouinere: qui
arcam clei portant inmente. Eece os¬
enĩ uacce bethsamis ꝑgunt. Bechsa¬
nus quippe: dicitur domus solis. Et
ꝓpheta ait. Uobis autẽ. qui timetis
dnm: orietur sol iusticie. Ougitur
ad et̾nam solis habitationẽ tendimꝰ:

Expanded text:
ad dexteram, neque ad sinistram. « Quid ad dexteram, neque ad sinistram. « Quid igitur vaccae, nisi fideles quosque in Ecclesia significant, qui dum sacri eloquii praecepta considerant, quasi superimpositam Domini arcam portant? de quibus hoc est etiam notandum, quod fuisse fetae memorantur: quia sunt plerique, qui in via Dei intrinsecus positi, foris carnalibus affectibus ligantur: sed non declinant a recto itinere qui arcam Dei portant in mente. Ecce enim vaccae Bethsamis pergunt. Bethsamis quippe dicitur Domus solis. Et propheta ait : Vobis autem, qui timetis Deum, orietur sol justitiae. Si igitur ad aeterni solis habitati
Abbreviated transcription (Latin):
dei contraxius nõ ametur etiam ꝓpin¬
quus. Quisquis enim iam ecerna
concupiscit: inea quam ad greditur
causa dei: extra patrem. extra matrẽ.
extra irem. extra filios. extra cog¬
latos. extrasemet ip̃m fieri debet:
ut ¶erius cognoscat dm̃ quo ĩ eiꝰ
cauia: neminem recognoscit. Mul¬
tum namq. ẽ. quod carnales affectꝰ:
intentionẽ mentis diuerberant eiꝰq
aciem obscurant. Quos tamen ne
quaquam noxios patinur: sieos p¬
prememendo teneamus. Amandigͦ
sunt ꝓximi: impendenda caritas
om̃b a ꝓpinquis &e extraneis. Nec
tamen ꝓcadem caritate dei anore
phylistim arca dñi adt̾ram isrłita¬
rum redirit: plaustro suꝑ imposi.¬
ta est ce uacce plaustro subiunctx
sunt: que fece fuisse memorantur.
quarum filios clauserunt domi.
Et scriptum est. Ibant autẽ indiret¬
tum uacce ꝑ uiam̃ que ducit bethsamiꝰ
uno itinere gradiebantur ꝑgentes ⁊
mugientes ce non declinabant neq

Expanded text:
Dei contrarius non ametur etiam propinDei contrarius non ametur etiam propinquus. Quisquis enim jam aeterna concupiscit, in ea quam aggreditur, causa Dei, extra patrem, extra matrem, extra uxorem, extra filios, extra cognatos, extra semetipsum fieri debet, ut eo verius cognoscat Deum, quo in ejus causa neminem recognoscit. Multum namque est quod carnales affectus intentionem mentis diverberant, ejusque aciem obscurant; quos tamen nequaquam noxios patimur, si eos premendo teneamus. Amandi ergo sunt proximi, impendenda charitas omnibus, et propinquis, et extraneis, nec tamen pro eadem charitate a Dei amore Philistiim arca Domini ad terram Israelitarum rediret, plaustro superposita est, et vaccae plaustro subjunctae sunt, quae fetae fuisse memorantur; quarum filios clauserunt domi, ut scriptum est. Ibant autem in directum vaccae per viam, quae ducit Bethsames: uno itinere gradiebantur pergentes, et mugientes, et non declinabant neque