comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sinito aroscat. ita integra seruabitur recte.
Lea albee quem admodura condiant᷑ anteq̃ ni¬
ꝓca fiant concundantut. et in aquã deiiciant᷑
cebro aquara mutet. Deinde ubi satis macera¬
te erũt exprimat. et in acetum coniiciat et
oleum addat. salis selibra in modius.I. fenĩcu¬
lum et lenti scura seorsum condat in acetum
Si una adruscere uoles cito utitor. in orculam
calcato manibus siccis quum uti uoles sumito
Ol eam albam secundum uindemiam qua utaric
uoles. sic condito. Musti tantundem addito qua¬
ntum a ceti. Catera irem condito ita ut supra scti¬
Pityrum album nigru uariumq facito sic ex
oleis albis. nioris uariisq nueleos eucito. sic con¬
dito. Concidito ipãs. Adddito oleu acetum corian¬
drum cyminu feniculu rutam mentam in
orculam condito. oleum supra siet ita utitor.
mustu indito. et corticem oppicato. demittito
in piscinã. post dies xxx. eximito totum annum

Expanded text:
Ita integra servabitur recte. Ita integra servabitur recte. Oleae albae quo modo condiantur. Antequam nigrae fiant, contundantur et in aquam deiciantur. Crebro aquam mutet. Deinde, ubi satis maceratae erunt, exprimat et in acetum coiciat et oleum addat, salis selibram in modium olearum. Feniculum et lentiscum seorsum condat in acetum. Si una admiscere voles, cito utito. In orculam calcato. Manibus siccis, cum uti voles, sumito. Oleam albam, quam secundum vindemiam uti voles, sic condito. Musti tantundem addito, quantum aceti. Cetera item condito ita, uti supra scripityrum album nigrum variumque sic facito. Ex oleis albis nigris variisque nuculeos eicito. Sic condito. Concidito ipsas, addito oleum, acetum, coriandrum, cuminum, feniculum, rutam, mentam. In orculam condito, oleum supra siet. Ita utito. mustum indito et corticem oppicato, demittito in piscinam. Post dies XXX eximito. Totum annum
Abbreviated transcription (Latin):
ueterem: et dnas partes terra crrcundato: ra¬
dices uitis. terram suꝑ iniicito. H oc uinur se.¬
orsum legito. si uoles seruare in uetustatem ad
aliium mouendu. seruato ne cõmisceas cum
caterouino. De eo uirio cyathum sumito et mi¬
sccto aqua et bibito ante coenata sine periculo
Inum mustum ueratri atri manipulu coniicito
in amphoram. ubi satis deferuerit de uino ma.¬
nipulu eucito. Ia uinum seruato ad alium
mouendam. Uinum ad aluum mouendam¬
sinum ad aluum taouendam concinnare. Uites
quus allaqueabunt̾ signato rubrica ne admi¬
sctas cumcartero. linotris fasciculos ueratri
atri arcum ponito circim radices et terram
suꝑ inqͥcito per uindemiam de his uitibus qđ
delegeris seorsus seruato cyathum in exeterã
portionera indico Aluum mouebiti et postridic
Entim quo mõ scruaro oporteat. Laserpicium
aceto diluiro ꝑmisceto lentim aceto. lasei picio¬
do. et ponito in sole postea lentim olea ꝑfticato¬

Expanded text:
veterem et duas partes terrae circumdato raveterem et duas partes terrae circumdato radices vitis. Terram insuper inicito. Hoc vinum seorsum legito. Si voles servare in vetustatem ad alvum movendam, servato, ne conmisceas cum cetero vino. De eo vino cyatum sumito et misceto aqua et bibito ante cenam. Sine periculo m mustum veratri atri manipulum coicito in amphoram. Ubi satis efferverit, de vino manipulum eicito. Id vinum servato ad alvum movendam. Vinum ad alvum movendam concinnare. Vites cum ablaqueabuntur, signato rubrica, ne admisceas cum cetero vino. Tris fasciculos veratri atri circumponito circum radices et terram insuper inicito. Per vindemiam de iis vitibus quod delegeris, seorsum servato, cyatum in ceteram potionem indito. Alvum movebit et postridie entim quo modo servari oporteat. Laserpicium aceto diluito, permisceto lentim aceto laserpiciato et ponito in sole. Postea lentim oleo perfricato
Abbreviated transcription (Latin):
id uinum cõdito in dolia lauta et pura et sicca
Ut odoratum bene sit sic facito. Sumito textã pica¬
tam. co prunam lenem indito et sufficito et scoeno
et palma quam habent unouentarii ponito indo¬
lia et oꝑito. ne odor exeat ante ꝗͣ uinu indas.
Hoc facito pridic ꝗ̃ uinium indere uoles. de lacu ꝗ̃
primum uinum in dolia indito: sinito dies xi. o¬
oꝑata ante q̃ oblinas. Relinquito qua interspi¬
ret uinum postea oblinito post dies xl. diffundi.¬
to in amphoras et addito in singulas amphoras
sapoc sextarium unum. amphoras noli implere
nimium ansarum infimaꝵ fini et ansas in sole
ponito ubi herba non stet. et amphoras oꝑito ne
aqua accedat. et ne plus quadriennium in sole
suieris. Post quadrierinium incuncum cõponito
et in stipa.U inum si uoles concinnare ut alu
et signato eaꝵ radices circunsecato et prurgato
ueratri radices contundito in pilas eas radices ꝑ¬
dato circum uitẽs cestercus uetus et cmnerem

Expanded text:
id vinum condito in dolia lauta et pura et sicca. id vinum condito in dolia lauta et pura et sicca. Ut odoratum bene sit, sic facito. Sumito testam picatam, eo prunam lenem indito, suffito serta et schoeno et palma, quam habent unguentarii, ponito in dolio et operito, ne odor exeat, antequam vinum indas. Hoc facito pridie quam vinum infundere voles. De lacu quam primum vinum in dolia indito, sinito dies XV operta, antequam oblinas, relinquito qua interspiret, postea oblinito. Post dies XL diffundito in amphoras et addito in singulas amphoras sapae sextarium unum. Amphoras nolito inplere nimium, ansarum infimarum fini, et amphoras in sole ponito, ubi herba non siet, et amphoras operito, ne aqua accedat, et ne plus quadriennium in sole siveris. Post quadriennium in cuneum conponito et instipato. Vinum si voles concinnare, ut alvet signato. Earum radices circumsecato et purgato. Veratri atri radices contundito in pila, eas radices dato circum vitem et stercus vetus et cinerem
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑculu imponito relinquito qua inter spiret ubi
dies xxx. praterierint. transfundito in alterum
dolium puriter et leniter relinquito in imo qđ
desciuerit post dies xx. in alteꝵ dolium item
transfundito ita relinquito usq ad uindemia
Unde uinu choum facere uoles uuas relinquito
in uinca. sinito bene coquantur. et ubi pluerit et
siccauerit tum deligito. et ponito in sole biduu
aut tridiumm sub dio si pluuia non erunt. Si
ꝑluuia ecit in tecto in cratibus componito. Et
si qua acria corrupta erunt depurgato tum su¬
mito aquam marinam .qss.e. in dolium ꝗn¬
quagenarium infundito aqua marinae .q .x.
tum acina de uuis miscellis decarpito de scorpi¬
one in idem dolium usq dum impleuetis manu
comprimito acina ut combibant aquam mari.¬
nam. bbi impleueris dolium operculo oꝑito re.¬
linquito qua inter spitet. ubi triduum praeteri¬
erit eximito de dolio et calcato in torculario. et

Expanded text:
Operculum inponito, relinquito qua interspiret. Ubi Operculum inponito, relinquito qua interspiret. Ubi dies XXX praeterierint, transfundito in alterum dolium puriter et leniter, relinquito in imo quod desiderit. Post dies XX in alterum dolium item transfundito; ita relinquito usque ad vindemiam. Unde vinum Coum facere voles, uvas relinquito in vinea, sinito bene coquantur, et ubi pluerit et siccaverit, tum deligito et ponito in sole biduum aut triduum sub dio, si pluviae non erunt. Si pluvia erit, in tecto in cratibus conponito, et siqua acina corrupta erunt, depurgato. Tum sumito aquam marinam Q. S. S. E . , in dolium quinquagenarium infundito aquae marinae Q. X . Tum acina de uvis miscellis decarpito de scopione in idem dolium, usque dum inpleveris. Manu conprimito acina, ut conbibant aquam marinam. Ubi inpleveris dolium, operculo operito, relinquito qua interspiret. Ubi triduum praeterierit, eximito de dolio et calcato in torculario et
Abbreviated transcription (Latin):
latecculos. sinito combibant noctema et diem po¬
stea cõmisceto cum couino in dolio et oblinito
dies al la uinum euit lene et suaue et bonocolo
crassampura calefacito in igni bene ubi calebit
cam pieato resticulam alligato Texta dimitito
indolium infimum leniter sinitobiduu oblitu
dolium. si demptus exit odor deterior id optime
si non. scpius facitousq dum odore malui dem¬
I uoles scir in uinum aqua addita sit nec ne. uascu. tͣ¬
lu faaito de materia hederacea.linu ia qđ pu¬
tabis aquam habere eodem mittito.Si habebit
aquam uinu effluet aqua manebit. Na non
continet uinum uas hederaceum.¬
Inumchou si uoles facere aqua ex alto marina
sumito mari tranquillo quu uentus non erit. di.¬
es lxx. ante uindemiam quo aqua dulcis non ꝑue¬
niet. Ubi auseris de mari in doliu fundito. nolito
implere quadrantalibus ꝗuq minus sit ꝗͣ plenu

Expanded text:
laterculos. Sinito conbibant noctem et diem. Polaterculos. Sinito conbibant noctem et diem. Postea conmisceto cum eo vino in dolio et oblinitodies LX. Id vinum erit lene et suave et bono colorcrassam puram calfacito in igni bene. Ubi calebit, eam picato, resticula alligato, testam demittito in dolium infimum leniter, sinito biduum oblitum dolium. Si demptus erit odor deterior, id optime; si non, saepius facito, usque dum odorem malum demvoles scire, in vinum aqua addita sit necne, vasculum facito de materia hederacia. Vinum id, quod putabis aquam habere, eo demittito. Si 2habebit aquam, vinum effluet, aqua manebit. Nam non continet vinum vas hederaceum.inum Coum si voles facere, aquam ex alto marinam sumito mari tranquillo, cum ventus non erit, dies LXX ante vindemiam, quo aqua dulcis non perveniet. Ubi hauseris de mari, in dolium infundito, nolito inplere, quadrantalibus quinque minus sit quam plenum.
Abbreviated transcription (Latin):
Lo labra folioꝵ circulinas ut bene odorata fint
et nc quid uic in lunum accedat saꝑa congi.
ds sex ꝗ optime infundito in ahenum ant plo¬
mbeumi et it atide contusae enunar et cam
panĩtam p i bene odoratq cum ixi contun.¬
dat ꝗͣ minutissime ꝑ cribrum ꝑ cernas et una
cum sapa coquas sarmentis et letũ flama com
moucto. Uidetone aduras bsq coquito dum
dimidium ex̃coquas. Ubi refrixerit confundi¬
to in uas picatum beneodoratum. et oblinito
et utito in labrã deliorum¬
Inum si uoles expetiri daraturu sir nec ne po.¬
lentam graudemt dimidiu acetabuli in cali
experiri eoilem infumdito et imponito in car¬
bones facito bis aut fer inferueat. tumia per¬
colato polentam adiicito l inum ponito subdio
postridie mine gustato. si id sapiet qđ in dolio
est scito duraturum. Si subacidum erit nõ diuobit.
Inumasperum quod etit lene et suaue si uoles
facere sic facito. De eruo farina facito liiii. et
cini cyathos.iiiͬ. conspergito sapa. postea facito

Expanded text:
o labra doliorum circumlinas, ut bene odorata sint et nequid viti in vinum accedat. Sapae congios VI quam optimae infundito in aheneum aut in plumbeum et iris aridae contusae heminam et 0sertam Campanicam P. V bene odoratam una cum iri contundas quam minutissime, per cribrum cernas et una cum sapa coquas sarmentis et levi flamma. 2 Conmoveto, videto ne aduras. Usque coquito, dum dimidium excoquas. Ubi refrixerit, confundito in vas picatum bene odoratum et oblinito et utito in labra doliorumm si voles experiri duraturum sit necne, polentam grandem dimidium acetabuli in calicexperiri eodem infundito et inponito in carbones; facito bis aut ter inferveat. Tum id percolato, polentam abicito. 2 Vinum ponito sub dio. Postridie mane gustato. Si id sapiet, quod in dolio est, scito duraturum; si subacidum erit, non durabit. inum asperum quod erit lene et suave si voles facere, sic facito. De ervo farinam facito libras IIII et vini cyatos IIII conspargito sapa. Postea facito
Abbreviated transcription (Latin):
sotium in presentiaꝵ dixerit. si ꝗs aduersum
ea fecerit. si ddrĩs aut custos uolet uirent om̃es
sotii. Si non ita uirauerint pro ca olea leguda
olea salsa mͦ.i. olei puti p.uiiii. in tota oleitate¬
u. aceti.q̃ .ii qđ olea salsa non acteperint dum
oleam legent in modios singulos. Sd. dabunt᷑¬
Loam facumdam hac lege oportet locate facito
recte arbitratu domini. aut custodis qui id ne.¬
gotium carabit. Si sex iugis uasis opus erit. fa¬
cito homines eos dato qui placebunt. aut custodi
tii conducti erunt aut sacienda locata erit. pro
co pesoluito aut deducetur. Oleum ne tangito
utendi causa neq furandi causa tusi qđ custos
dederit aut dominus. si sumpserit in singul.¬
as sumptiones.Hi.xl. deducent neq debeb̾it᷑
F actores qui olcu fecerint omẽ iutatoraut ad

Expanded text:
socium inpraesentiarum dixerit. Siquis adversum socium inpraesentiarum dixerit. Siquis adversum ea fecerit, si dominus aut custos volent, iurent omnes socii. 5 Si non ita iuraverint, pro ea olea legunda oleae salsae Mͦ V, olei puri P. VIIII, in tota oletate aceti Q. V. quod oleae salsae non acceperint, dum oleam legent, in modios singulos SS. V dabuntuleam faciundam hac lege oportet locare. Facito recte arbitratu domini aut custodis, qui id negotium curabit. Si sex iugis vasis opus erit, facito. Homines eos dato, qui placebunt aut custodi facito. Si operarii conducti erunt aut facienda locata erit, pro eo resolvito, aut deducetur. 2 Oleum ne tangito utendi causa neque furandi causa, nisi quod custos dederit aut dominus. Si sumpserit, in singulas sumptiones SS. N. XL deducentur neque debebitur. Factores, qui oleum fecerint, omnes iuranto aut ad
Abbreviated transcription (Latin):
qui oledm logerint omẽs uirent ad dnu aut
custodem se se oleam non surripusse noq quẽ¬
ꝗͣ suo dolotaalo eblectasse ex fundo.l. Aam.
lii. ꝗ toꝵ nolctaitiauerit qđ is legerit om̃e
proco argentum nemo dabit neq debebunt
Olea dogi reste satisdato arbitratu.l. Mamalii
S calo utilata etunt ita reddito nisi q̃ uetustã¬
te fraclte erunt. Si nõ erunt redoet et q̃ ar.¬
bitratu deducetur si ꝗd redemptoris oꝑa da.¬
mui dnõ datiumm erit resoluito id uiri boni
arbitratu deducet᷑. legulos quot opus erunt
prabeto. et sictores si non praebuerit quanti
conductum er̃it aut locaturt er it deducet᷑. tan¬
to minus debebitur. De fumdo ligna et olea
nondeportato qui oleam legerit qui deporta.¬
tit in singulas deportationes. H.q. deducent᷑
modio l cario ussiduos homiries .i. praebeto duas
pacres scciptoꝵ prabeto ne quis cõcedat quo olea
leginda et facienda carius locet᷑ extraq̃ siques

Expanded text:
Qui oleam legerint, omnes iuranto ad dominum aut Qui oleam legerint, omnes iuranto ad dominum aut ad custodem sese oleam non subripuisse neque quemquam suo dolo malo ea oletate ex fundo L. Manli. Qui eorum non ita iuraverit, quod is legerit omne, pro eo argentum nemo dabit neque debebitur. Oleam cogi recte satis dato arbitratu L. Manli. Scalae ita uti datae erunt, ita reddito, nisi quae vetustate fractae erunt. Si non erunt redditae, abitratu deducetur. 3 Siquid redemptoris opera domino damni datum erit, resolvito; id viri boni arbitratu deducetur. Legulos, quot opus erunt, praebeto et strictores. Si non praebuerit, quanti conductum erit aut locatum erit, deducetur; tanto minus debebitur. De fundo ligna et oleam se deportato. Qui oleam legerit, qui deportarit, in singulas deportationes SS. N. i.e. Sestmodio oleario. Adsiduos homines L praebeto, duas partes strictorum praebeto. Nequis concedat, quo olea legunda et faciunda carius locetur, extra quam siquem
Abbreviated transcription (Latin):
munda̾mq habeat. focumq purum circum ue.¬
nonis festus dies quum erit coronam in focum
indat ꝑ eosdemq dies lari familiari pro copia
supplicet. Cibum tibi et familia curet uti coctu
habeat. Gallinas multas et oua uti habeat pira
arida sorua ficos uuas passas. sorua in sapa et pi.¬
ra et uuas in dolus et mala sccutea. uuas inui¬
naceis: et in urceis in terra obrutas. et ruices prȩ¬
nestinas recentes in urceo in terra obrutas habe.¬
at. Mala scantiniana in doliis et alia q̃ condi solẽt
et siluatica. ł laec omĩa quot antus diligenteruti
condita habeat. farina bona et far subtile sciac fa.¬
cere.¬
Ilc am legendam hoc modo locare oportet . Oleam
cogito recte omẽm arbitratu domini aut que cu.¬
stodem feterit: aut cui olea uenierit. Oleam ne
stringito ne ue uerberate iniussu domini aut cu.¬
stodis. Si aduersus ca quis fecerit. qđ ip̃e hodie
delegerit pro eo nemo soluet: neq̃ debebitut

Expanded text:
mundeque habeat; focum purum circumvemundeque habeat; focum purum circumvendis, Idibus, Nonis, festus dies cum erit, coronam in focum indat, per eosdemque dies lari familiari pro copia supplicet. Cibum tibi et familiae curet uti coctum habeat. 3 Gallinas multas et ova uti habeat. Pira arida, sorba, ficos, uvas passas, sorba in sapa et pira et uvas in doliis et mala strutea, uvas in vinaciis et in urceis in terra obrutas et nuces Praenestinas recentes in urceo in terra habeat. Mala Scantiana in doliis et alia quae condi solent et silvatica, haec omnia quotannis diligenter uti condita habeat. Farinam bonam et far suptile sciat facere.am legendam hoc modo locare oportet. Oleam cogito recte omnem arbitratu domini, aut quem custodem fecerit, aut cui olea venierit. Oleam ne stringito neve verberato iniussu domini aut custodis. Si adversus ea quis fecerit, quod ipse eo die delegerit, pro eo nemo solvet neque debebitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ue dubitau̾it sic uecba concipito. Mars patet
qđ tibi illuo porco neq satisfactum est ee ho poc¬
Illici officia qua sunt q̃ dominus pracepit ea
omĩa q̃ in funido fieci oportet. quaeq emi parari¬
q oportet quomodo qua cibaria uestimenta fami¬
liae dari oportet cadem uti curet faciatq mone¬
to. Dominoq dicto audiens sit. Haec amplius quo
modo cullicam uti oportet et quomodo eae imꝑari
oportet uti aduentum domini qua opus sunt pa.¬
rentur curenturq diligenter. Lillica officia q̃ sira¬
lllica q̃ st̃ officia curato faciat. Si cam tibi dederit
dominus uxoremi ea esto contentus ea te metuat
facito ne nimium luxuriosa siet uicinas aliasq
mulieres q̃ minimum utat᷑. neue domum neue
ad sc se recipiat. ad coenam ne quõ eat. neue am¬
bulatrix siet. Rem diuinam ne faciat. neue ma.¬
ndet qui pro ea faciat iniussu domini aut domi¬
na. Suito dominum pro tota familia rem diui¬
nam facere. Munda siet. uillam conuersam

Expanded text:
Mars pater, quod tibi illoc porco neque satisfactum est, te hoc porlici officia quae sunt, quae dominus praecepit, ea omnia quae in fundo fieri oportet quaeque emi pararique oportet, quo modoque cibaria, vestimenta familiae dari oportet, eadem uti curet faciatque moneo dominoque dicto audiens sit. Hoc 4amplius, quo modo vilicam uti oportet et quo modo eae imperari oportet, uti adventu domini quae opus sunt parentur curenturque diligenter. CAPUT 143 Vilicae quae sunt officia, curato faciat. Si eam tibi dederit dominus uxorem, ea esto contentus. Ea te metuat facito. Ne nimium luxuriosa siet. Vicinas aliasque mulieres quam minimum utatur neve domum neve ad sese recipiat. Ad cenam nequo eat neve ambulatrix siet. Rem divinam ni faciat neve mandet, qui pro ea faciat, iniussu domini aut dominae. Scito dominum pro tota familia rem divinam facere. 2 Munda siet; villam conversam
Abbreviated transcription (Latin):
nam hisce legibus agnam diem et noctem qui
uixerit in fructu et leł. Iuñ. emptor fructude¬
dedat. Si intercalatum erit lł. maiis agnos .xix.
ne amplius promittat. Oues q̃ non pepererint
cos secarios in oues denas singulos pascãt. Con¬
ductti duos m̾enses pastorem pracbeat donec dño
satisfecerit aut soluerit pignori esto

Expanded text:
unam; hisce legibus, agnus diem et noctem qui unam; hisce legibus, agnus diem et noctem qui vixerit in fructum; et Kal. Iun. emptor fructu decedat; 2 si interkalatum erit, K. Mais. Agnos XXX ne amplius promittat. Oves quae non pepererint cos serarios in oves denas singulos pascat. Conductor duos menses pastorem praebeat. Donec domino satisfecerit aut solverit, pignori esto
Abbreviated transcription (Latin):
quo lnbie duitis deguster᷑ totidem dies em¬
ptoeh pioredent binum accipito ante. R. Iañ
primas. su non ante accepit ddmicius uinu
udmetiet᷑ qđ id merisus erit pro eodominꝰ
resoluito Si emptot postularit dñs uisiuran¬
dum dabit ueꝵ fecisse. locus uinis ad k octo¬
bris primas dabis. Si ante non dͥeportauerit
la lege pabulum hibernu uenite oporteat
qua uendas finis dicito ꝓabulum feli accipito
ex k. septembribus prato sicto decedat. Ubi pri¬
us florere coepit prato irriguo ubi suꝑ inferq
uicinus pronuntiet. tum decedito uel diem
certam utriq facito catero pabulo leł. martiis
Quum emptor pascet dño pascer e recipit᷑. Oleris
asparagis. aqua itinere actu dñi usioni rccipit᷑
pecus et familia qua illic erit pignori sunto Si¬
ꝗd de his reblis controuersia etit Romae uidiciu
Ructus ouium haclegẽ uenire oportet. In sin¬
gulas casei. pa .s. dimidcum aridum. lacte feri¬
is qdđ mulscrit dimidium et praeterea lactis ur

Expanded text:
quo minus vinum degustet, 2 totidem dies emptori procedent. Vinum accipito ante K. Ian. primas. Si non ante acceperit, dominus vinum admetietur. Quod admensus erit, pro eo resolvito. Si emptor postularit, dominus ius iurandum dabit verum fecisse. Locus vinis ad K. Octobres primas dabitur. Si ante non deportaverit, ti. CAPUT 149 Qua lege pabulum hibernum venire oporteat. Qua vendas fini dicito. Pabulum frui occipito ex Kal. Septembribus. Prato sicco decedat, ubi pirus florere coeperit; prato inriguo, ubi super inferque vicinus permittet, tum decedito, vel diem certam utrique facito. Cetero pabulo Kal. Martiis  cantherio uni, cum emptor pascet, domino pascere recipitur. Holeris, asparagis, lignis, aqua, itinere, actu domini usioni recipitur. pecus et familia, quae illic erit, pigneri sunto. Siquid de iis rebus controversiae erit, Romae iudicium ructum ovium hac lege venire oportet. In singulas casei P. I S dimidium aridum, lacte feriis quod mulserit dimidium et praeterea lactis urnam
Abbreviated transcription (Latin):
in aurem intro tepidum instillato cito te intel¬
o pponito sanamfaciet et uolens non faciet.¬
luiu deiicere hoc modo oportet. Siuis bene de
licere sume tibi olla addito eo aqua sextarios
sex. et eo addito ungulam de ꝑna.si ungulam
non habebis addito do ꝑna frustu.p .s. ꝗͣ mini¬
me pingue. ubi iam costu incipit esse eõ addi¬
to brassiea colicolas.ii. betae colicolas.q. cui ra.¬
lice sua. felicule pullum. herba mercurialis nõ
coeleas sex. et lentis pugillu. Haec omĩa deco¬
ꝗto usq ad sextarios .ii. u̾irioleum nõ ad dide¬
tis indidem sume tibi sextariu unum tepidum
adle uini choi cyathum .i. bibe. interquiesce.⁊
Deindeiteꝵ eodem molo. deinde tertur purgabis
te bene. et si uoles insuꝑ uinu doum mixtum
bibere. licebit bibas. Ex his tot rebus quot scrip¬
tum est unum qđ eoꝵ uiz aluum deucere porest
Uerumea re tot res sunt utibene aciicias et suauȩ c̃¬

Expanded text:
in aurem intro tepidum instillato; cito te intelin aurem intro tepidum instillato; cito te intelopponito, sanam faciet et ulcus non faciet.lvum deicere hoc modo oportet, si vis bene tibi deicere. Sume tibi ollam, addito eo aquae 2sextarios sex et eo addito ungulam de perna. Si ungulam non habebis, addito de perna frustum P. S quam minime pingue. Ubi iam coctum incipit esse, eo addito brassicae coliculos duos, betae coliculos duos cum radice sua, feliculae pullum, herbae Mercurialis non cochleas sex et lentis pugillum. 2 Haec omnia de coquito usque ad sextarios III iuris. Oleum ne addideris. Indidem sume tibi sextarium unum tepidum, adde vini Coi cyatum unum, bibe, interquiesce, deinde iterum eodem modo, deinde tertium: purgabis te bene. Et si voles insuper vinum Coum mixtum bibere, licebit bibas. Ex iis tot rebus quod scriptum est unum, quod eorum vis, alvum deicere potest. Verum ea re tot res sunt, uti bene deicias, et suave
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ hac purgtitione purgatus etit sic eu cutato.
Sorbitionẽ liꝗda. hoc ꝑ dies uii. dato. Ubi esse
uolet carnem assam dato. et si esse nõ solet da.¬
tobrassicam coctam et panem: et bibat uinu
lene dilutum lauet raro utat᷑ unctiõe qui sĩc
purgatus erit ddutina ualitudine utet᷑ neq
ullus morbus uenies aisi sua culpa. Et si quis
ulcus tetrum uel recens habeat brassica exrati.¬
cam aqua spardito oponito sanu facies. Et si fi.¬
stula ecit turundam intia trudito si turundã
non tecipiet diluito indito in uexicã eo cala.¬
mu alligato. ita premitoin fistulam introeat
ierit brassicam er ratica audam trita in malu
coniicito ad nasu admoueto susu animam ꝗ̃¬
plurimu poteris intriduo polipus ex adet. et
ubi excidetit tñ aliquot dies idem facito ut ra¬
dices polipi ꝑ sanas facias. Auribus si parum
audias cerito cu uino brassica succu expͥmito

Expanded text:
Qui hac purgatione purgatus erit, sic eum curato. Qui hac purgatione purgatus erit, sic eum curato. Sorbitione liquida hoc per dies septem dato. Ubi esse volet, carnem assam dato. Si esse non volet, dato brassicam coctam et panem, et bibat vinum lene dilutum, lavet raro, utatur unctione. Qui sic purgatus erit, diutina valetudine utetur, neque ullus morbus veniet nisi sua culpa. Et siquis ulcus taetrum vel recens habebit, hanc brassicam erraticam aqua spargito, opponito; sanum facies. Et si fistula erit, turundam intro trudito. Si turundam non recipiet, diluito, indito in vesicam, eo calamum alligato, ita premito, in fistulam introeat; erit, brassicam erraticam aridam tritam in manum conicito et ad nasum admoveto, ita plurimum poteris; in triduo polypus excidet. Et ubi exciderit, tamen aliquot dies idem facito, ut radices polypi persanas facias. 16 Auribus si parum audies, terito cum vino brassicam, sucum exprimito,
Abbreviated transcription (Latin):
si non dato panem purum ibidem madefaciat.
Et si febrim non habebit dato uinum acru bibat
citosanus fiet. et hoc si quando usus uenerit qui
debilis exit hac res sanum facere potest. brassi.¬
cam edat ita ut .S.S.c. hoc amplius lotiu coris¬
uato cius qui brassica esitarit id calefacito. eo
hominem demittito cito sanum faciet. haec cura
exꝑtu hoc est. Idem pueros pusillos si laues eo lo¬
tio nunq̃ debiles fient. et ꝗbus oculi paru clari
sunt eo lotio inungito. plus uidebunt. Si caput.
auc ceruices dolent: eo lotio caldo lauito desinẽt
dolere. et similiter eo lotio locos fouebit nunꝗ̃¬
duo miseri fient. et fouere sic oportet. Ubi in scu¬
tra feruefeceris subsellam supponito ꝑtusata. co
sica erratica maxima uim habet. ca arefacere
iiii. nulla res tambene purgabit. Neq eleboru
neq scamonium et sine periculo. Et scito salubre¬
em
esse corpori quos diffidas sanos facere facies

Expanded text:
si non, dato panem purum ibidem madefaciat. si non, dato panem purum ibidem madefaciat. Et si febrim non habebit, dato vinum atrum bibat; cito sanus fiet. 10 Et hoc siquando usus venerit, qui debilis erit, haec res sanum facere potest: brassicam edit ita uti S. S. E. Et hoc amplius lotium conservato eius qui brassicam essitarit, id calfacito, eo hominem demittito, cito sanum facies hac cura; expertum hoc est. Item pueros pusillos si laves eo lotio, numquam debiles fient. Et quibus oculi parum clari sunt, eo lotio inunguito, plus videbunt. Si caput aut cervices dolent, eo lotio caldo lavit, desinent dolere. Et si mulier eo lotio locos fovebit, numquam miseri fient, et fovere sic oportet: ubi in scutra fervefeceris, sub sellam supponito pertusam. Eosica erratica maximam vim habet. Eam arfacere IIII . Nulla res tam bene purgabit, neque elleborum neque scamonium, et sine periculo, et scito salubrem esse corpori. Quos diffidas sanos facere, facies.
Abbreviated transcription (Latin):
te moneo. nihil istaꝵ usu ueniet e morbis. Leꝵ
morbu articulariu nulla res tam purgat q̃
brassica cruda si edes concisam et ruta et corian¬
dru cõcisam sictam. et sirpiciu in rasa et brassi.¬
ca ex accto oximelli et sale sparsa. Haec si uteris
omẽs articulos poteris exꝑiri nullus sumptꝰ est et si
sumptus esset tñ ualitudirus causa ex ꝑirier hãc
oportet. mane ieunu esse omĩs uel siꝗs est senio¬
sus. hac cadem curatione sanum facies. Ueꝵ assam
brassicam et unctam calidam salis paululu da.¬
to homini ieiuno ꝗ̃ plurimu ederit tamcitissime
sanus fiet ex eo morbo. Tormina quibus molesta
erũt sic facito. Brassicam macerato bene postea
in aulam coruicito deferue facito bene. ubi cocta
erit bene aqua defundito. eo addito oleu bene
et salis paululum et cuminu: et pollinem pole¬
nta postea feruere bene facito. U bi feruerit in
catinum indito. dato edat si poterit sinc pane

Expanded text:
te moneo, nihil istorum usu veniet morbis. Verum te moneo, nihil istorum usu veniet morbis. Verum morbum articularium nulla res tam purgat, quam brassica cruda, si edes concisam et rutam et coriandrum concisam siccam et sirpicium inrasum et brassicam ex aceto oxymeli et sale sparsam. 8 Haec si uteris, omnis articulos poteris experiri. Nullus sumptus est, et si sumptus esset, tamen valetudinis causa experires. Hanc oportet mane ieiunum 8esse. Insomnis vel siquis est seniosus, hac eadem curatione sanum facies. Verum assam brassicam et unctam caldam, salis paulum dato homini ieiuno. Quam plurimum ederit, tam citissime sanus fiet ex eo morbo. 9 Tormina quibus molesta erunt, sic facito. Brassicam macerato bene, postea in aulam coicito, defervefacito bene. Ubi cocta erit bene, aquam defundito. Eo addito oleum bene et salis paululum et cuminum et pollinum polentae. Postea ferve bene facito. Ubi ferverit, in catinum indito. Dato edit, si poterit, sine pane;
Abbreviated transcription (Latin):
re nõ poterit faritia ordeacea misceto itaop¬
ponito huiuscemodi omĩa ulcera hac sarum
faciet qđ aliud medicamentu facere nõ po¬
test. neq purgare. et puero et puella si ulcus
consecta lauta siccã sale a ceto sparsa esse
salubrius nihil est qđ libentius edas aceto
mulso spargito lauta sicta et rutam corian¬
dru sectam sale sparsam paulo libentuis edes
I d berie faciet et mali ruhil sinet incorpore con.¬
sistere et aluum bonam faciet si ꝗd antea ma.¬
li intus exat omĩa sana faciet et de capite. et
ac oculis omĩa deducet. et sanu facit. Hanc
et si lienes turgent. et si cor dolet et si iecur
aut pulmones aut pracordia uno uerbo omĩã
sana faciet et in uitoq dolitabũt eode silpi¬
um ueradito bonu est. s lamuena omẽ ubi
sufflatae st̃ ex cibo non possunt ꝑspitare in toto
corpore Inde aliquis morbus nascit᷑. Ubi ex

Expanded text:
re 6non poterit, farinam hordeaceam misceto, ita opre 6non poterit, farinam hordeaceam misceto, ita opponito. Huiusce modi ulcera omnia haec sana faciet, quod aliud medicamentum facere non potest neque purgare. Et puero et puellae si ulcus consectam lautam siccam sale aceto sparsam esse, salubrius nihil est. 6 Quo libentius edis, aceto mulso spargito; lautam siccam et rutam coriandrum sectam sale sparsam paulo libentius edes. Id bene faciet et mali nihil sinet in corpore consistere et alvum bonam faciet. Siquid antea mali intus erit, omnia sana faciet, et de capite et de oculis omnia deducet et sanum faciet. Hanc et si lienes turgent et si cor dolet et si iecur aut pulmones aut praecordia, uno verbo omnia sana faciet intro quae dolitabunt. Eodem silpium inradito, bonum est. Nam venae omnes ubi sufflatae sunt ex cibo, non possunt perspirare in toto corpore; inde aliqui morbus nascitur. Ubi ex
Abbreviated transcription (Latin):
nui succo uehementissima Et primu scito de
om̃ibios brassicio nulla ost illiusmodi medi.¬
samento ad omĩa uulnera cumores. cam con¬
cutam imponito. hae omĩa ulcera purgabit.
sanaq faciet sine dolore. Eadem tunuda con.¬
coquit cau̾em exumpit. eadem uulnera putri¬
ponas aqua calida multa lauato postea bis in
dic contruam ponimo. ca omẽm putorem adimet
Cancer atet c olet. et saniem spuicam emitt̾it.
Albus puluertilentus ẽ et festulosus est et subtꝰ
suppurat scbcarne in ea uulnera huiuscemodi
trita brassica sanu faciet. optima est ad huus.¬
cemodi uulnus: et luratum si qđ est. bis dic aqͣ
calida foueto brassica tritam apponito cito sa¬
nu faciet. bisdic ed opponito dolores auferet
et si ꝗd contusum est erumpet brassica trita
opponito senu faciet. Et si qa immanis ulceris
natum. et carcinoma brassicam trita opponi¬
to. sanu faciet. Et si ulcus acrimonia eiusfer¬

Expanded text:
nui suco vehementissima. Et primum scito, de nui suco vehementissima. Et primum scito, de omnibus brassicis nulla est illius modi medicamento. 3 Ad omnia vulnera tumores eam contritam inponito. Haec omnia ulcera purgabit sanaque faciet sine dolore. Eadem tumida concoquit, eadem erumpit, eadem vulnera putis quam id inponas, aqua calida multa lavato; postea bis in die contritam inponito; ea omnem putorem adimet. Cancer ater, is olet et saniem spurcam mittit; albus purulentus est, sed fistulosus et subtus suppurat sub carne. 4 In ea vulnera huiusce modi teras brassicam, sanum faciet; optima est ad huiusce modi vulnus. Et luxatum siquid est, bis die aqua calida foveto, brassicam tritam opponito, cito sanum faciet; bis die id opponito, dolores auferet. Et siquid contusum est, erumpet; brassicam tritam opponito, sanum faciet. Et siquid in mammis ulceris natum et carcinoma, brassicam tritam opponito, sanum faciet. 5 Et si ulcus acrimoniam eius fer
Abbreviated transcription (Latin):
quito paulisꝑ uti suberuda siet postea aqua de¬
fundo non omẽm: et addito oleum bene et salez
et cymini paululum inferuefacito paulisꝑ postea
idem uisculum frigidum sorbere et ipã brassica
esse utiꝗ̃ primum excoquat᷑ quotidic id facito
De brassica pytagorea quid in ea boni sit salubri
sint et cuius modi natura habeant. Omĩa ad sa.¬
lutem temꝑat cõmodatq se se semꝑ cu calore ari¬
dosimul humido. et dulci et amaro et accis. sed q̃
uocat᷑ septembrina in cõmixtura. nar omĩa hec
habet brassica. Nunc uti cognoscas natura earu
prima est leuis qua nominat᷑ ea est grandis. la.¬
tis foliis caule magno ualidam habet naturam
et uim magnam habet. Altera est crispa apta¬
conuocat᷑. Hlaec est natura et aspectu bona et ad
curationem ualidior est ꝗ̃ quet suprascripta ẽ
Et item est tertia quae leras uocat. miͥnuiti eau¬
libus tenera et accrrima om̃ium est. istaꝵ te.¬

Expanded text:
quito paulisper, uti subcruda siet. Postea aquam dequito paulisper, uti subcruda siet. Postea aquam defundito non omnem. Eo addito oleum bene et salem et cumini paululum, infervefacito paulisper. Postea inde iusculum frigidum sorbere et ipsam brassicam esse, uti quam primum excoquatur. Cotidie id facito. De brassica Pythagorea, quid in ea boni sit salubritsint et cuius modi naturam habeant. Omnia ad salutem temperat conmutatque sese semper cum calore, arida simul et umida et dulcis et amara et acris. Sed quae vocantur septem bona in conmixtura, natura omnia haechabet 4brassica. Nunc uti cognoscas naturam earum, prima est levis quae nominatur; ea est grandis, latis foliis, caule magno, validam habet naturam et vim magnam habet. 2 Altera est crispa, apiacon vocatur; haec est natura et aspectu bona, ad curationem validior quam quae supra scripta est. Et item est tertia, quae lenis vocatur, minutis caulibus, tenera, et acerrima omnium est istarum, te
Abbreviated transcription (Latin):
i agat negotii si ꝗd habebit ubi libido ueniet nausea
apprchendet decumbat purgetq se se tantu bilis
pituitaq eiiciet utiq se mitet᷑ unde tantu siet po.¬
stea ubi deoritum uessus ibit eminamaut paulo
plus bibat. Si amplius ibit sumite farina minuta
concas duas infriet in aqua paulumbibat. cõ¬
stituet i. cꝵ quibus tormina molesta erũt bras¬
sicam in a qua macerare oportet. Ubi macerata
uerit. conucito in aquam calida coquito usq du¬
eccõmandebit bene. a quam defundito postea sa.¬
nui ut frigescat. eo interito qđ uolet cibi postea
edat. Sed si poterit solam brassicam esse edat.
et si sine febre erit dato uini atri duri. aquato
bibat q̃ minimumi si febris erit aqua id faci¬
to quotidie mane. Nolito multum dare ne p¬
tedescat uti possit potro libenter esse. Ad eun.¬
dem modu uiro et mulieti et puero dato.
N unc de illis quibus core lotium it quibusq substl

Expanded text:
I , agat, negoti siquid habebit. Ubi libido veniet, nausia I , agat, negoti siquid habebit. Ubi libido veniet, nausia adprehendet, decumbat purgetque sese. Tantum bilis pituitaeque eiciet, uti ipse miretur, unde tantum siet. Postea ubi deorsum versus ibit, heminam aut paulo plus bibat. Si amplius ibit, sumito farinae minutae concas duas, infriet in aquam, paulum bibat, constituet. Verum quibus tormina molesta erunt, brassicam in aqua macerare oportet. Ubi macerata erit, coicito in aquam calidam, coquito usque donec conmadebit bene, aquam defundito. Postea sanum, uti frigescat. Eo interito quod volet cibi, postea edit. Sed si poterit solam brassicam esse, edit. Et si sine febre erit, dato vini atri duri aquatum bibat quam minimum; si febris erit, aquam. Id facito cotidie mane. Nolito multum dare, ne pertaedescat, uti possit porro libenter esse. Ad eundem modum viro et mulieri et puero dato. Nunc de illis, quibus aegre lotium it quibusque substi
Abbreviated transcription (Latin):
nter. ante coena esto crudar quantum uoles ex
aceto. et item ubi coenaueris comesto aliqua folia
reddet te quasi nihil ederis bibesq quãtu uoles.
Aluum si uoles delicere suꝑiorem sumito brassica q̃
leuissima erit.p.iiii. inde facito manipulos &qu¬
ales tros colligatoq postea olbam statiuto cu aqua.
ubi occipiet feruere paulisꝑ dimutito utiu ma¬
nipulum. ubi fecuere desistet. poste a ubi occipi¬
et feruere paulisper demitito. ad modu dum
ꝗnq numeres ex imito. ltem facito alteꝵ manipu¬
lum ⁊tem tertiu postea conucito contundito. ite
eximito in linteum. exurgeto sictu quasi emina
in potillum fictile eo indito salis mica quasi et.¬
uum: et cumini frieti tantu qđ oleat. postea potil¬
lum ponito in sereno noctu qui poturus erit lauet.
calida bibat. a quam mulsam cubet incenatus
postea mane bibat suctum deambulet q horas .iii.¬

Expanded text:
nter, ante cenam esto crudam quantum voles ex nter, ante cenam esto crudam quantum voles ex aceto, et item, ubi cenaveris, comesto aliqua V folia; reddet te quasi nihil ederis, bibesque quantum voles. Alvum si voles deicere superiorem, sumito brassicae quae levissima erit P. IIII inde facito manipulos aequales tres conligatoque. Postea ollam statuito cum aqua. Ubi occipiet fervere, paulisper demittito unum manipulum, fervere desistet. Postea ubi occipiet fervere, paulisper demittito ad modum dum quinque numeres, eximito. Item facito alterum manipulum, item tertium. Postea conicito, contundito, item eximito in linteum, exurgeto sucum quasi heminam in pocillum fictile. Eo indito salis micam quasi ervu et cumini fricti tantum quod oleat. Postea ponito pocillum in sereno noctu. Qui poturus erit, lavet calida, bibat aquam mulsam, cubet incenatus. Postea mane bibat sucum deambuletque horas III
Abbreviated transcription (Latin):
um cdpiet pectundito id in sugaestu intet do¬
liapsitu habeto uti inculleum de eo uinu
salire possit laipleto postea obturato.
ce hyemem a quam de agro pellere oportet.
fossas uualãs habere puras oporeet prima autun.¬
nirate cum pulius est cam maxime ab aqua pe¬
piculu est qui pluere incipiet familiam cu
ferreis sarculis exire oportet. Incilia aperire a¬
qua deducere in u̾ias et segetem curare oportet
uti fluat. Inuilla quu pluet cucũ ire oportet sicu.¬
bi perpluat et signare carbone. Quu desiuerit
pluere uti tegula mutet᷑ ꝑ segetem infrumẽtis
aut in segete aut infossis. si cubi a qua constat. aut
aliꝗd aqua obstat. id omittere patefieri remouetiq
oportet. De brassica quot medicamenta habeat¬
ante est. Cam esto uel coctam uel crudam. Cruda
sic echos. in acetum intingito mirifice concoquit
aluumbona facit lociu ad omẽs ros salubte ẽ
Si uoles incoruuuo multu bibete coenareq libe¬

Expanded text:
um capiet, pertundito. Id in suggestu inter doum capiet, pertundito. Id in suggestu inter dolia positum habeto, uti in culleum de dolio vinum salire possit. Id inpleto, postea obturato. Per hiemem aquam de agro depelli oportet. s puras habere oportet. Prima autumnitate cum pulvis est, tum maxime ab aqua periculum est. Cum pluere incipiet, familiam cum ferreis sarculisque exire oportet, incilia aperire, aquam diducere in vias et curare oportet uti fluat. In villa, cum pluet, circumire oportet, sicubi perpluat, et signare carbone, cum desierit pluere, uti tegula mutetur. Per segetem in frumentis aut in segete aut in fossis sicubi aqua constat aut aliquid aquae obstat, id emittere, patefieri removerique oportet. De brassica quod concoquit. Braam esto vel coctam vel crudam. Crudam si edes, in acetum intinguito. Mirifice concoquit, alvum bonam facit, lotiumque ad omnes res salubre est. Si voles in convivio multum bibere cenareque libe
Abbreviated transcription (Latin):
ges gerito inditoq leniter. quotiescunq opus
erit facito uti aquam addas. Si herbar natae erũt
facito uti ab herbis purges ꝗͣ tenerrimis herbis
et quoties opus erit purges ꝑ aestatem ita uti di¬
ctum fieri oportet: et ubi semen satum siet stra.¬
mentis oꝑixi ubi germen nascere coeꝑit tum demi
De scopis uirgeis
A..mamlei monstrauerũt indiebus xxx. quibꝰ
uinu legexis aliquoties facito scopas uirgcas ulme.¬
as aridas in asserculo allicato eabus latera doliis¬
instrinsecus usq bene ꝑfricato ne fex in lateribus
adharescat.
Inum fecatum sic facito fiscinas olearias campa.¬
nicas duas illoc rei facito habeto eas. fecis impleto¬
sub prelum subdito. exprimitoq
lnum emptoribus sine molestia quomodo ad me¬
tiaris Labru culleare illa rei facito id habeat
ad fam̃u ansas uii utier anfferri possit. Id
imu ꝑtundito. cofitulan. subdito uti obtu¬
tarier cite possit et ad sum̃um qua uini culle¬

Expanded text:
ges, gerito inditoque leniter. Quotienscumque opus ges, gerito inditoque leniter. Quotienscumque opus erit, facito uti aquam addas. Si herbae natae erunt, facito uti ab herbis purges. Quam tenerrimis herbis, et quotiens opus erit, purges. Per aestatem ita uti dictum est fieri oportet, et ubi semen satum siet, stramentis operiri; ubi germinascere coeperit, tum demi. De scopis virgeis, Q. A. M. Manlii monstraverunt. In diebus XXX , quibus vinum legeris, aliquotiens facito scopas virgeas ulmeas aridas, in asserculo alliintrinsecus usque bene perfricato, ne faex in lateribus adhaerescat. inum faecatum sic facito. Fiscinas olearias Campanicas duas illae rei habetosub prelumque subdito exprimitoque. num emptoribus sine molestia quo modo admetiaris. Labrum culleare illae rei facito. Id habeat ad summum ansas IIII , uti transferri possitur. Id imum pertundito; ea fistulam subdito, uti opturarier recte possit; et ad summum, qua fini culle
Abbreviated transcription (Latin):
l quo pacto cupbesseta seri oporteat. Minius pec.¬
cennius Nolanus ad hunc modum monistrauit.
Se men cupressi tarentina pet uer legi oportet ma.¬
teriem: ubi ordeum flauescit. Idubilegeris in
sole ponito. semen putgato. id aridum condito
Ut aridum ex̃postum siet. pet uer scrito Ubi ter̃a
tenertima erit quam pullam uocãt. Ubi aqua
propter siet eum locum stercorato primum ster.¬
core caprino. aut ouillo. tum uertito bipalio ter¬
ram cum stercore bene cõmisceto depurgato ab
herba graminibusq bene terram cõminuito are¬
as facito pedes latas quaternos. Sub caueas faci¬
to uti aquam concinere possint. inter cas sulcos
facito. qua herbas de areis purgare possis. l. bi arex
facta erunt semen serito crebrum ita uti linu
sexi solet. co cribro terram incernito dimidia.¬
tum digitum tetram alta sucternito. Id bene
tabula aut manibus. aut pedibus complanato.
Si quando non pluet uti terra sitiat aquam irri¬
gato leniter in areas. Si non habebit unde irri¬

Expanded text:
 quo pacto cupresseta seri oporteat, Minius Percennius Nolanus ad hunc modum monstravit. Semen cupressi Tarentinae per ver legi oportet; materiem, ubi hordeum flavescit. Id ubi legeris, in sole ponito, semen purgato. Id aridum condito, uti aridum expostum siet. Per ver serito in loco ubi terra tenerrima erit, quam pullam vocant, ubi aqua propter siet. Eum locum stercorato primum bene stercore caprino aut ovillo, tum vortito bipalio, terram cum stercore bene permisceto, depurgato ab herba graminibusque, bene terram conminuito. Areas facito pedes latas quaternos; subcavas facito, uti aquam continere possint; inter eas sulcos facito, qua herbas de areis purgare possis. Ubi areae factae erunt, semen serito crebrum, ita uti linum seri solet. Eo cribro terram incernito, dimidiatum digitum terram altam succernito. Id bene tabula aut manibus aut pedibus conplanato. Siquando non pluet, uti terra sitiat, aquam inrigato leniter in areas. Si non habebis unde inri
Abbreviated transcription (Latin):
to ne frangantur. Stercus ouillum ꝗͣ pluri.¬
mum fac ingeras id est optimum ad eam rem
Aliud stercus herbas creat.
Salsura pernarum ofellac putcolanae.
Eenas saliri sic oportet in dolio aut in seria qu¬
lis romaniensis moliti in singulos semodios
in fundo dolii aut seriae sale sterrito. deinde
perna ponito cutis deorsum spectet. sale obru¬
ito totam deinde alteram suꝑimponito. eode
modo obruito. Caueto ne carõ carnem tangat
mposueris sale insuꝑ obrue ne caro apparcat.
equule facito .l.bi iam dies ꝗnq in sale fuerit
eximito omẽs cum suo sale. Qua tum summe
fuerint.imas facito. Eodemq modo obruito et
componito. post diem omnino xii.pernas eximi¬
to et salem omẽm detergito. et suspendito in u¬
uento bidium dic tertio exteigito. Spongia
bene perunꝯ ito oleo. suspendito infumo biduo.
Tcitio die demito perungito oleo et aceto cõmixto
suspendico in carnario. nec tinea nec uermes

Expanded text:
to ne frangatur. Stercus ovillum quam plurito ne frangatur. Stercus ovillum quam plurimum fac ingeras; id est optimum ad eam rem; aliut stercus herbas creat. Salsura pernarum et ofellae Puteolanae. Pernas sallire sic oportet in dolio aut in seria. Clis Romaniensis moliti in singulas semodios. In fundo dolii aut seriae sale sternito, deinde pernam ponito, cutis deosum o spectet, sale obruito totam. Deinde alteram insuper ponito, eodem modo obruito. Caveto ne caro carnem tangat. nposueris, sale insuper obrue, ne caro appareat; aequale facito. Ubi iam dies quinque in sale fuerint, eximito omnis cum suo sale. Quae tum summae fuerint, imas facito eodemque modo obruito et componito. Post dies omnino XII pernas eximito et salem omnem detergeto et suspendito in vento biduum. Die tertio extergeto spongea bene, perunguito oleo, suspendito in fumo biduum. Tertio die demito, perunguito oleo et aceto conmixto, suspendito in carnario. Nec tinia nec vermes
Abbreviated transcription (Latin):
num. Ubi erit natum herbas crebro purgato caue¬
toq ne asparagus una cum herba uellatut. Quo
anno seueris substramentis ꝑ hiemem oꝑito ne
preurat᷑. deinde primo uere opito sarrito curcataq
Post annum textiu ꝗͣ scueris incendito uere pri
mo deinde ne ante sarrueris ꝗ̃ asparagus natꝰ
exit ne in sarriendo radices laedas. Tertio aut
quarto anno asparagu uellito a cadice. Nla si
defringes strepes fient et intermorient᷑. Usq li¬
cibit uellas donicum in semen uideris ire. sem.¬
en
maturum fit in autũnum ita quum sumpseris
semen incendito et quum coeꝑit asparagus
nasci sarrito. et stercorato. post annos octo aut
nouem quum iam est uetus digerito et in qͦ
loco posturus eris cetram bene subigito et ster.¬
corato. Deinde fossulas facito qua tadices aspa.¬
ragi demutas intetuallum sit ne minus pe.¬
des singulos inter tadices asparagi euellito
sic circum fodito. ut facile euellere possis. cauc¬

Expanded text:
num. 2 Ubi erit natum, herbas crebro purgato cavenum. 2 Ubi erit natum, herbas crebro purgato caveto ne asparagus una cum herba vellatur. Quo anno severis, satum stramentis per hiemem operito, ne praeuratur. Deinde primo vero aperito, sarito runcatoque. Post annum tertium, quam severimo. Deinde ne ante sarueris, quam asparagus natus erit, ne in sariendo radices laedas. Tertio aut quarto anno asparagum vellito ab radice. Nam si defringes, stirpes fient et intermorientur. Usque licebit vellas, donicum in semen videris ire. Semen maturum fit ad autumnum. Ita, cum sumpseris semen, incendito, et cum coeperit asparagus nasci, sarito et stercorato. Post annos VIII aut novem, cum iam est vetus, digerito et in quo loco posturus eris terram bene subigito et stercerato. Deinde fossulas facito, quo radices asparagi demittas. Intervallum sit ne minus pedes singulos inter radices asparagi. Evellito, sic circumfodito, ut facile vellere possis; cave