comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oliscentia luxuriose uiuepdo habita disperserant. tempore
senectutis in opia deficiant : & refrigescente calore carnis
ac flore iuuentutis marcescente rebussuis quas las ciue
uendiderant alios uti cõsspiciant. gementesq sera paepiemu
dicant quae sequuntur : iur decestatussum disciplinam. &in cre¬
ss pationibus non ad quieuit cormeum. Disciplinam dicit ecdesi¬
asticue fidei. increpationes autem quibus hereticicur ab ecclesia
recesserint obiurgantur : Pat& defornicariis
ene fui in omnimalo inmedio ecclesiae & srnagogae.
Eclesia & srnagoga graeca nomina sunt. & unam eandemq rem
latine significant. Id est conuentum plurimorum adinuicem:
Siautem subtilius distinguantur. ec desia conuocatio : & synagoga
congregatio inter p̃tatur : Et uetus quidem dĩ populus utroque
nomine uocabatur : nunc autem gratia diftinctionis ille synagoga:
noster ecdesia dicitur: merito scilic& fidei &scientiue maioris.

Expanded text:
olescentia luxuriose vivendo habita disperserant, tempore olescentia luxuriose vivendo habita disperserant, tempore senectutis inopia deficiant, et refrigescente calore carnis, ac flore juvente marcescente, rebus suis quas lasciviae vendiderant, alios uti conspiciant, gementesque sera poenitentia dicant, quae sequuntur: Cur detestatus sum disciplinam et increpationibus non acquievit cor meum. Disciplinam dicit Ecclesiasticae fidei, increpationes autem quibus haeretici cur ab Ecclesia recesserunt objurgantur. Patet de fornicariis. Pene fui in omni malo in medio Ecclesiae et Synagogae. Ecclesia et synagoga Graeca nomina sunt, et unam eamdemque rem, latine significant, id est, conventum plurimorum ad invicem. Si autem subtilius distinguantur, Ecclesia convocatio, et synagoga congregatio interpretatur. Et vetus quidem Dei populus utroque nomine vocabatur; nunc autem gratia distinctionis, ille Synagoga, noster Ecclesia dicitur, merito scilicet fidei et scientiae majoris,
Abbreviated transcription (Latin):
uiuendi spatia adlibitum aduersarii inmitis expendas: eumque
enim sceleri quisque subicitur in hoc ꝓfecto dominatui malig¬
norum spirituum mancipatur : Neforte in plecantur extranei
uiribustuis & labores tui sint indomo aliena :
Ned aemoniorum facta adiuues: siuel ingenium animi uel cor¬
poris tui uires ad patranda facinora contradas. domũq alienã
id est numerum perditorum te adiecto multiplices: Et pulchre
dixit labores tui sint indomo aliena : quia sunt qui iuxta pro¬
ph&iam ut iniquȩ agant laborant: et heretici quantum la¬
borem contra ecclesiam subierint utinam later&:
Et gemas innouissimis quando consumpseris carnes & corpus
tuum : Proponendum a superiori neforte : & est sensus:
Ideote castum custodi neforte in poenis gemere cogaris. quando
non solum carnales in lecebrae transeunt. sed &ipso corpore
derelicto &anima quae per corpus gessit cuncta reddere
conpellitur : Verum &inhac uita suepius contingit . utqui in ad¬

Expanded text:
ivendi spatia ad libitum adversarii immitis expendas. Cuicunque enim sceleri quisque subjicitur, in hoc profecto dominatui malignorum spirituum mancipatur. Ne forte impleantur extranei viribus tuis, et labores tui sint in domo aliena. Ne daemoniorum facta adjuves, si vel ingenium animi vel corporis tui vires ad patranda facinora contradas, domumque alienam, id est, numerum perditorum, te adjecto multiplices, et pulchre dixit, labores tui sint in domo aliena, quia sunt qui juxta Prophetam, ut inique agant, laborant, et haeretici quantum laborem contra Ecclesiam subeant utinam lateret! Et gemas in novissimis quando consumpseris carnes et corpus tuum. Praeponendum a superiori, ne forte, et est sensus. Ideo te castum custodi, ne forte in poenis gemere cogaris, quando non solum carnales illecebrae transeunt, sed et ipso corpore derelicto anima, quae per corpus gessit, cuncta reddere compellitur, verum et in hac vita saepius contingit, ut qui in ad
Abbreviated transcription (Latin):
est omne quod sueculi amatoribus iocundum uid&ur & dulce
Surgunt ergo filii ecclesiue &beatissimam eam p̃dicant : cũ
cuelestibus bonis sublimati quanta sit illius patriue beatitas

Expanded text:
est omne quod saeculi amatoribus jucundum videtur et dulce. est omne quod saeculi amatoribus jucundum videtur et dulce. Surgunt ergo filii Ecclesiae, et beatissimam eam praedicant, cum coelestibus bonis sublimati, quanta sit illius patriae beatitas
Abbreviated transcription (Latin):
sud laude dignos iudi cauerit : quanta sit eiusdem suae resurrectio¬
nis gloria demonstrabit. Potest hoc quod dicitur. surrexerunt
filii eius & beatissimam praedicauerunt : &iam in hoc tempore
conuenienter accipi cumquilib & fidelium trans censis sueculi
erumnis : ad cuelestia regna perducuntur sedere namque: adhu¬
miliationem aliquotiens : surgere adgloriam pertin& unde dr̃ n
a facie manustuue solus sed ebam. quia comminatione replestime
sed & psalmista: Inuanum est uobis antelucem surgere surgete
postquam sederitis quimanducatis panem doloris Quod est aper
tedicere : Quid in praesenti quaeritis gaudere : quod el ectis in
futuro reseruatur : Non enim potestis in hac uita idest ante
iucem supernae retributionis. gloriam uere felicitatis haberei
quin potius post quam hic humiliati fueritis ad teonpus : illic uos
inperp&uum ueraciter ex altantes sperate : uios quibus amarũ

Expanded text:
sua laude dignos judicaverit, quanta sit ejusdem suae resurrectiosua laude dignos judicaverit, quanta sit ejusdem suae resurrectionis gloria demonstrabit. Potest hoc quod dicitur, Surrexerunt filii ejus, et beatissimam praedicaverunt, etiam in hoc tempore convenienter accipi, cum quilibet fidelium, transcensis saeculi aerumnis, ad coelestia regna perducuntur. Sedere namque ad humiliationem aliquoties, surgere ad gloriam pertinet. Unde dicitur: A facie manus tuae solus sedebam, quia comminatione replesti me . Sed et Psalmista: Vanum est vobis ante lucem surgere; surgite, postquam sederitis, qui manducatis panem te dicere, Quid in praesenti quaeritis gaudere, quod electis in futuro reservatur? Non enim potestis in hac vita, id est, ante lucem supernae retributionis, gloriam verae felicitatis habere: quin potius postquam hic humiliati fueritis ad tempus, illic vos in perpetuum veraciter exaltatos sperate; vos quibus amarum
Abbreviated transcription (Latin):
tum refert surgent enimfilii ecclesiae uidelic& omnes electi in
nouissimoc arnis inmortalite donati : & tunc matrem suam quae eos
exaqua & spũi scõdõ genuit beatissimam p̃dicant . quaenuno ab infide¬
libus quasi misera contempnitur : & reuera sicut apostolus ait: si
in hacuita tantum sperantes sumus in xp̃o miserabiliores sumus om¬
nibus hominibus quia uero prouitã alia in praesenti militamus.
merito cum apparuerit quid erimus : matrem nostram qulex om¬
nibus iustis collecta. una xp̃i columba. sponsa &ami& uocatur:
beatissimam praedicabimus. Surg& &uir eius & laugabit eam :
deens iniudicio: uenite benedicti patris mei. possihsi uaratum
uobis regnum a constituti onemundi esuriui enim: & dedistis mi¬
himanducare. & c&era. qui quidem ipsȩ primitiae dormientiũ
resurrexit amortius. sed indie iudicii manifestius omnibus quos

Expanded text:
tum refert: Surgent enim filii Ecclesiae, videlicet, omnes electi in tum refert: Surgent enim filii Ecclesiae, videlicet, omnes electi in novissimo carnis immortalitate donati, et tunc matrem suam, quae eos ex aqua et spiritu sancto Deo genuit, beatissimam praedicant, quae nunc ab infidelibus, quasi misera contemnitur, et re vera, sicut Apostin hac vita tantum sperantes sumus in Christo, miserabiliores sumus omnibus hominibus; quia vero pro vita alia in praesenti militamus, merito cum apparuerit quid erimus, matrem nostram, quae ex omnibus justis collecta, una Christi columba, sponsa et amica vocatur, beatissimam praedicabimus. Surget et vir ejus, et laudabit eam, dicens in judicio: Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum a constitutione mundi. Esurivi enim, et dedistis mihi manducare, et caetera . Qui quidem ipse primitiae dormientium resurrexit a mortuis, sed in die judicii manifestius omnibus, quos
Abbreviated transcription (Latin):
exercore nondesinit: Panem quoque ociosa non comedta cum sa¬
crificium dominici corporis percipiens: stud& imitari actu quod
inmysterio celebrat. multum sollicita. nein digne panem dñi come¬
dendo & calicem bibendo. iudicium sibi manduc& &bibat. sed ut
patiendo proxp̃o ac lacrimas fundendo. bonis quoque actibus in¬
sistendo. passionum exempla ipsius quantum ual& sequatur
Potest & simpliciter accipi. quod panem ociosa non comedat mu¬
lier fortis. iuxta illud apostali qui non operatur. nec manduc&
et ipse dese qm̃ ad ea quae mihi opus erant & his quimecum sunt.
ministrauerunt manus istae. undemerito luxuriantes uiduas
arguens adiungit simul autem & otiose discunt circum iredomos
non solum otiosȩ. sed & uerbosae &curiosae.
urrexerunt filieius. &b eatissimam praedi cauerunt.
quod futurum procerto nouerat . more proph&ico quasi iam fac¬

Expanded text:
exercere non desinat. Panem quoque otiosa non comedit, cum saexercere non desinat. Panem quoque otiosa non comedit, cum sacrificium dominici corporis percipiens, studet imitari actu, quod in ministerio celebrat, multum sollicita, ne indigne panem Domini comedendo et calicem bibendo, judicium sibi manducet et bibat . Sed ut patiendo pro Christo, lacrymas fundendo, bonis quoque actibus insistendo, passionum exempla ipsius quantum valet sequatur. Potest et simpliciter accipi, quia panem otiosa non comedit mulier fortis, juxta illud Apostoli: Qui non operatur, nec manducet , et ipse de se: Quoniam ad ea, quae mihi opus erant, et his qui mecum sunt ministraverunt manus istae . Unde merito luxuriantes viduas arguens adjungit: Simul autem et otiosae discunt circumire domos, non solum otiosae, sed et verbosae et curiosae . Surrexerunt filii ejus et beatissimam praedicaverunt. Quod futurum pro certo noverat, more prophetico, quasi jam fac
Abbreviated transcription (Latin):
corditer ad paenitenti remedia uocar & cuius exonplum clem̃¬
tiue abipsadõ &sciluatoge nostro manifestȩ percepit. cum¬
oblataei peccatrice muliere . siquis inquit sine peccato est prinus in
illam lapidem mittat : & siceam acrimine quod oatrarat. subconditio¬
neam plius non peccandi miseratus absoluit.
EΟNsi derauit semitas domussuae & panem ociosa non camedit
Semitas domus suae considerat quia cunctas suae scientiue cogita¬
tiones subtiliter inuestigat. Panem otiosa non comedit. quia hoo
quod de sacro eloquio intellegendo perceperit: ante u&erni udi
cis oculos ex hibendo operibus ostendit Item domus fortis mulieris
habitatio est patriae cuelestis semitȩ domus illius. praecepria iustitiȩ
quibus ad a&ernae uitae mansionem peruenitur : quas profecto
semitas anima bene considerat : cum &diligenter quibus actibus
ad superna peruenire debeat inspicit. & quae agenda didicit. sedula

Expanded text:
icorditer ad poenitentiae remedia vocaret. Cujus exemplum clemeicorditer ad poenitentiae remedia vocaret. Cujus exemplum clementiae ab ipso Deo et Salvatore nostro manifeste percepit, cumblata ei peccatrice muliere, Si quis, inquit, sine peccato est, primus in illam lapidem mittat ; et sic eam a crimine quod patrarat, sub conditione amplius non peccandi, miseratus absolvit. ZADIC. Consideravit semitas domus suae, et panem otiosa non comedit. Semitas domus suae considerat, quia cunctas suae scientiae cogitationes subtiliter investigat. Panem otiosa non comedit, quia hoc quod de sacro elcis oculos exhibendo operibus ostendit. Item domus mulieris fortis, habitatio est patriae coelestis: semitae domus illius praecepta justitiae, quibus ad aeternam vitae mansionem pervenitur. Quas profecto semitas anima bene considerat, cum et diligenter quibus actibus ad superna pervenire debeat inspicit, et quae agenda didicit, sedula
Abbreviated transcription (Latin):
regni. aliis placebat aliis displicebat: alnbene loquebantur. alii
detrahebant : lacerabant mordebant. conuiciabantur. ad eos
ergo quibus placebat: decorem induit: ad eos quibus displicebat.
fortitudinem initare ergo &tu dnm̃tuum. ut possis esse uestis
ipsius esto cum decore ad eosi quibus placent bona operatua. esto
fortis aduersus detractores.
Essuum a peruit sapientiae & lexclementiae in lingua eius.
Adhoc tantum loquens os a peruit . ut sapientiam docer& iuxta
illud a postoli. omnis sermomaliis exore uestro non procedat
sed siquis bonus ad aedificationem̃ fidei. at d& gratian audien¬
tibus : uel certe os cordis aperuit ad discendam ab ipsa sapi¬
entiã interius ueritatem quam alios foris docar & utrique
autem sensui. quia utrumque facit ecclesia. conciniz apre
quod saquitur. & lexclementiae in lingua eius. illa uidelic&
ut non statim more legis morsaicae peccantes punir&. sed miser¬

Expanded text:
regni, aliis placebat, aliis displicebat; alii bene loquebaregni, aliis placebat, aliis displicebat; alii bene loquebadetrahebant, lacerabant, mordebant, conviciabantur. Ad eos ergo quibus placebat, decorem induit; ad eos quibus displicebat, fortitudinem. Imitare ergo et tu Dominum tuum, ut possis esse vestis ipsius. Esto cum decore ad eos quibus placent bona opera tua; esto fortis adversus detractores. PHE. Os suum aperuit sapientiae, et lex clementiae in lingua ejus. Ad hoc tantum loquens os aperuit, ut sapientiam doceret, juxta illud Apostoli, Omnis sermo malus ex ore vestro non procedat ; sed si quis bonus ad aedificationem fidei, ut det gratiam audientibus. Vel certe os cordis aperuit ad discendam ab ipsa interius sapientia veritatem, quam alios foris doceret. Utrique autem sensui, quia utrumque facit Ecclesia, concinit aperte quod sequitur, Et lex clementiae in lingua ejus; illa videlicet, ut non statim more legis Mosaicae peccantes puniret, sed miser
Abbreviated transcription (Latin):
& domum patristui : commutari namque illam desi derat. quam ut¬
filiam habere ualeat domum patris prioris. id est hostis antiqui iub&
obliuisci. F. ortitudo &decor indumentum eius. &ridebit indie no¬
uissimo Fortitudo ad tolerandam peruersorum in probitatem¬
decor: ad exercendam uirtutum gratiam. Decor. quia operatur iusti¬
tiam: fortitudo quia persecutionem patitur propter iustitiam. Et
deo ridebit indie nouissimo. id est gaudebit in retribution
celestis quaedolebat incertamine uitae praesentis: mos &enim
scripturae est progaudiorisum ponere : sicut & dñs ait: beati quinunc
plois quia ridebitis et beatus iob: os autem ueracium. replebitur
risu similem sane huic sententiam proph&a dednõ ac saluator e
huius fortissi mȩ mulieris. posuit dicens. Dñs regnauit. decorem
induit. induit dñs fortitudinem cum enim praedicar& euangelium

Expanded text:
, domum patris tui . Commutari namque illam desiderat, quam, ut, domum patris tui . Commutari namque illam desiderat, quam, utfilia valeat dici, domum patris prioris, id est, hostis antiqui, jubet oblivisci.-- Fortitudo et decor indumentum ejus, et ridebit in die novissimo. Fortitudo, ad tolerandam perversorum improbitatedecor, ad exercendam virtutum gratiam. Decor, quia operatur justitiam; fortitudo, quia persecutionem patitur propter justitiam . Et ideo ridebit in die novissimo, id est, gaudebit in retributione regni coelestis, quae dolebat in certamine vitae praesentis. Mos etenim Scripturae est, pro gaudio risum ponere; sicut Dominus ait: Beati qui nunc fletis, quia ridebitis . Et beatus Job: Os autem veracium replebitur risu Similem sane huic sententiam propheta de Domino ac Salvatore hujus fortissimae mulieris posuit, dicens: Dominus regnavit, decorem induit, induit Dominus fortitudinem, etc. . Cum enim praedicaret Evangelium
Abbreviated transcription (Latin):
continentur hancergo sindonem ecclesia fecit &uiendidit quia fi¬
dem quam credendo texuerat. loquendo dedit & ab in fidelibus
uita rectae conuersationis accepit: Quue & cananeo cingulum
tradidit quia peruigorem demonstrate iustitiue. flixa opera
gentilitatis ad strinxit : ut hoe quod praecipitur uiuendo teneatur:
sint lumbi uestri praecincti bene & enim nomine chanaan qui &
gentilium populum procreiuit & interp̃tatur commutatus con¬
uerse adfidem gentilitas designatur quae felicissima commita¬
undo &ineius laudempsalmus quad ragesimus quartus seribitur:
cuius tituliis est infinem probis qui commutabuntur filuis chare
canticum prodilecto filii autem chore: fili caluariȩ interp̃tantur
qui sunt filii dominicae crucis dicentes: mihi autem absit gloriari.
psabni eiusdem docent ubi dilectus ipse id est dñs ecđue dicit: Audi
filia &uide & inclina auremtuam . & obliuiscerepopulumtuum¬

Expanded text:
continentur. Hanc ergo sindonem Ecclesia fecit, et vendidit, quia ficontinentur. Hanc ergo sindonem Ecclesia fecit, et vendidit, quia fidem quam credendo texuerat loqvitam rectae conversationis accepit; quae et Chananaeo cingulum tradidit, quia per vigorem demonstratae justitiae fluxa opera gentilitatis destruxit, ut hoc quod praecipitur vivendo teneatur: Sint lumbi vestri praecincti . Bene etenim nomine Chanaan, qui et gentilium populum procreavit, et interpretatur commutatus, conversa ad fidem gentilitas designatur, quae, felicissima commutatum; unde et in ejusdem laudem psalmus quadragesimus quartus scribitur, cujus titulus est: In finem, pro his, qui commutabuntur, filiis Core, canticum pro dilecto. Filii autem Core, filii Calvariae interpretantur, qui sunt filii Dominicae crucis, dicentes: Mihi absit gloriari, nisi ipsalmi ejusdem docent, ubi dilectus ipse, id est Dominus, scilifilia, et vide, et inclina aurem tuam, et obliviscere populum tuum
Abbreviated transcription (Latin):
s uel pastores insolita urbis aedificia stupe facerent in ec rur¬
sum pacem urbis intrinsecras : frequens litigantium controuersia
fedir& Nobils entoerit dñs in ponrtissi ae cuutatis : qua qui&iam
nunc contempnendus putatur amultis ubi saeculi finis aduenerit
ubi ingressum patriae cuelestis a peruerit electis iam cunctis parebit
sublimis: sedebit autem cum senatoribus terrae : amendico uobis quod
uos qui secuti estis me in regeneratione cum sederit filius hominis
in sede maiestatis suae sed ebitis &uos supersedes duodecim iudican
tes duo decim tribus israhel.
Sindonem fecit &uendidit & cingulum tradidit cananeo
Inilinteo sindonis subtilis intexio signatur scie p̃dicationis inqua
molliter quie scitur. quiamens in illa fidelium spe superna refo¬
u&ur : Vnde & p&ro animalia in linteo demonstrantur. quia pec¬
cutorum animȩ miseri corditer ad gregatȩ. inblanda fidequi&o

Expanded text:
cos vel pastores insolita urbis aedificia stupefacerent, nec rurcos vel pastores insolita urbis aedificia stupefacerent, nec rursum pacem urbis intrinsecus frequens litigantium controversia foedaret. Nobilis ergo erit Dominus in portis civitatis, quia qui etiam nunc contemnendus putatur a multis, ubi saeculi finis advenerit, ubi ingressum patriae coelestis aperuerit electis, jam cunctis parebit sublimis. Sedebit autem cum senatoribus terrae. Amen dico vobis, quod vos qui secuti estis me in regeneratione, cum sederit Filius hominis in sede majestatites duodecim tribus Israel . Sindonem fecit, et vendidit, et cingulum tradidit Chananaeo. In linteo sindonis submolliter quiescitur, quia mens in illa fidelium spe superna refovetur. Unde et Petro animalia in linteo demonstrantur , quia peccatorum animae misericorditer aggregatae, in blanda fidei quiete
Abbreviated transcription (Latin):
pulchre in a pocalrpsisua iohannes : scõ rum seuoces audisse refert
dicentium: Gaudeamus & exultemus. quia uenerunt nuptiȩ agni :
&uxor eius praeparauit se : & datum est ei ut cooperiat se brssinum
splendens candidum brssinum enim iustificationes scõrum sunt
Nobilis inportis uir eius quando sederit cum senatoribus terrae:
Vir scãẽ ecdesiae uircuiusq fidelis animaedñs est: qui uidebatur
ignobilis cum ante tribunal praesidis star& iudicandus cum probra
flagella sputa & ipsam crucis mortem susciper& sed nobilis appa¬
rebit. cum uenerit iudicaturus orbem in aequitate. &omnes angeli
cum eo e tunc sedebit inquit in sede maiestatis suae . & congrega¬
buntur ante eum omnes gentes & separabit eos ab inuicem & c&era
Nobilis inquit inportis uir eius quia u&eres in portis sedere
ad iudicandum solebant: ut uenientes ad ciuitatem aliunde
paratum continuo responsum iudicantis acciperent : et nec rusti¬

Expanded text:
pulchre in Apocalypsi sua Joannes sanctorum se vocem audisse refert, pulchre in Apocalypsi sua Joannes sanctorum se vocem audisse refert, dicentium: Gaudeamus et exsultemus, quia venerunt nuptiae Agni, et uxor ejus praeparavit se, et datum est ei ut cooperiat se byssinum splendens, candidum. Byssinum enim, justificationes sunt sanctorum . Nobilis in portis vir ejus, quando sederit cum senioribus terrae. Vir sanctae Ecclesiae, vir cujusque fidelis animae, Dominus est, qui videbatur ignobilis, cum ante tflagella, et ipsam crucis mortem susciperet; sed nobilis apparebit, cum venerit judicaturus orbem in aequitate, et omnes angeli ejus cum eo. Tunc sedebit, inquit, in sede majestatis suae, et congregabuntur ante eum omnes gentes, et separabit eos ab invicem, etc. . Nobilis, inquit, in portis vir ejus, quia veteres in portis sedere ad judicandum solebant, ut venientes ad civitatem aliunde paratum continuo responsum judicantis acciperent, et ne rusti
Abbreviated transcription (Latin):
tum eius : brssus incastitate pipure conuersationis: purpura in effusio¬
ne pra&iosi sanguinis: brssus inamque candidi coloris est: purpureus aut
color  de sanguine animantis quod purpura uocatur conficitur : &
ipse sanguinis hab& speciem unde pulchre dictum est a patribus.
quia scã ecclesia electorum floribus uernans. inpace hab& lilia : in bello
rosas Item brssus de terra uirens oritur. sedper exercitationes
lengas acmulti farias amisso umore acuirorenatiuo. ad decorem
candidȩ uestis perducitur : Purpura autem regalis est habitus. bys¬
so induitur ecclesia : cum castigant corporasua electi & seruituti
subiciunt: Purpura autem. cum eandem continentiam non obfauorẽ
uulgi. sed ad quirenda beatitudine regni per ennis exercent: sed hic
uirtutum habitus: in praesenti quidem nescientibus uid&ur con¬
temptibilis: sed infuturo qualis fuerit manifeste parebit: uNde

Expanded text:
tum ejus. Byssus in castitate purae conversationis, purpura in effusiotum ejus. Byssus in castitate purae conversationis, purpura in effusione pretiosi sanguinis. Byssus namque candidi coloris est, purpureus autem color et de sanguine animantis quod purpura vocatur, efficitur, et ipse sanguinis habet speciem. Unde pulchre dictum est a Patribus quia sancta Ecclesia, electorum floribus vernans, in pace habet lilia, in bello rosas. Item quia byssus de terra virens oritur, sed per exercitationes longas et multifarias amisso humore ac virore nativo, ad decorem candidae vestis perducitur, purpura autem regalis est habitus. Bysso induitur Ecclesia, cum castigant corpora sua electi et servituti subjiciunt; purpura autem, cum eamdem continentiam non ob favorem vulgi, sed pro acquirenda beatitudine regni perennis exercent. Sed hic virtutum habitus in praesenti quidem nescientibus videtur contemptibilis, sed in futuro qualis fuerit manifeste patebit. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
bunt ab aquis niuium : Sed abhis ecclesia domuisuae non timebit:
quia quicumque pereunt : ad domum illius non pertinebanti nec
ueste ipsius spiritali erant induti. tam &simisterus eius ad tem¬
pus uidebantur institutĩ deniq legimus in euangeliis eiectum
dedomo conuiui illius hominem qui uestibus operum inmundis
hancintrare praesumpserat. &in tenebras exteriores ubi ess &
fl&us astridor dentium esse proiectum: merito utiq infrigora
poenȩ religatum quia indumentum pi&atis habere neglex erat
S tragulatam uestem fecit sibi brssus & purpura indumentum eius
Stragulata uestes quae uariante textura sol& firmissima confici.
fortia ecclesi& opera & diuersa uirtutum eius ornamenta sig¬
nificat dequibus proph&a in summi regis: uiri uidelic& illius
laude cuecinit adstitit regina ad extristius inuestitude aurato
circum amicta uari&ate : brssus quasue & purpura in dumen¬

Expanded text:
bunt, ab aquis nivium . Sed ab his Ecclesia domui suae non timebit, bunt, ab aquis nivium . Sed ab his Ecclesia domui suae non timebit, quia quicunque pereunt, ad domum illius non pertinebant, nec veste ipsius spiritali erunt induti, tametsi mysteriis ejus ad tempus videbantur instituti. Denique legimus in Evangeliis, ejectum de domo convivii illius hominem qui vestibus operum immundis hanc intrare praesumpserat, et in tenebras exteriores, ubi esset fletus et stridor dentium, esse projectum: merito utique in frigora poenae religatum, quia indumentum pietatis habere neglexerat. Stragulatam vestem fecit sibi: byssus et purpura indumentum ejus. Stragulata vestis, quae variante textura solet firmissima confici, fortia Ecclesiae opera et diversa virtutum ejus ornamenta significat, de quibus Propheta in summi regis, viri videlicet illius, laude cecinit: Astitit regina a dextris tuis in vestitu deaurato, circumamicta varietate .-- Byssus quoque et purpura indumen
Abbreviated transcription (Latin):
sorum fratrum doctrinas. & patientia adto lerandas  prauue
hostium pugnas : uel certe uestiti sunt duplicibus. quia promissioem
habent uitae quaenunc est & futuraȩ. Nunc inperegrinatione tempo¬
rali diuino auxilio nedeficiant adiuti. tunc in patriae perpetis habi¬
tatione diuinȩ gratia uisionis ut felices semperuiuant ad leuati:
Item domesticieius induti ueste sunt duplici. una operis altera.
mentisfidei habentes factorum uelamina. & sacramentis uideli¬
c& sui redemptoris inbuti. &informati exemplis. Sicenim fit
illud a postoli : quicumq in xp̃o baptizati estis. xp̃m induistis
Possunt autem frigoraniuis &iam tormenta a&erna intellegi.
quae igne & frigore mixta esse legimus cumdicitur: Ibierit fl&us
& stridor dentium : flecum quippe oculis ignis & sumus stridorem
uero dentibus sol& frigus gignere : unde &beatus iob depoenis
reproborum loquens a&ernis ad calorem inquit nunium transi¬

Expanded text:
sorum fratrum doctrinas, et patientia ad tolerandas apertorum hostium pugnas; vel certe vestiti sunt duplicibus, quia promissionem habent vitae quae nunc est, et futurae: nunc in peregrinatione temporali, divino auxilio ne deficiant adjuti: tunc in patriae perpetis habitatione divinae gratia visionis ut felices semper vivant allevati. Item domestici ejus induti veste sunt duplici, una operis, altera mentis, fidei habentes factorumque velamina, et sacramentis, videlicet sui Redemptionis, imbuti, et informati exemplis; sic enim fit illud Apostoli: Quicunque in Christo baptizati estis, Christum induistis . Possunt autem frigora nivis etiam tormenta aeterna intelligi, quae igni et frigore mixta esse legimus, cum dicitur: Ubi erit fletus et stridor dentium , fletum quippe oculis ignis et fumus, stridorem vero dentibus solet frigus gignere; unde et beatus Job, de poenis reproborum loquens aeternis, ad calorem, inquit, nimium transi
Abbreviated transcription (Latin):
dunique in genio uideres palam ostendit quiaille stultus sit uo¬
candus quiael in cogtatione et peccati suggestionibus consentit
tam & siacer ingenio uidecur ex istere: non autẽ ille qui & sihebes
sensu appar& ditamen imperiis quie discere potuit obtens perare
disposurt: Si desperaueris lassus indie angustie qtamuinu duer
fortitudotua: Nimł ex cerabilius desperation qͣ habuerit :

Expanded text:
dumque ingenio videres, palam ostendit, quia ille stultus sit vodumque ingenio videres, palam ostendit, quia ille stultus sit vocandus, qui vel in cogitatione peccati suggestionibus consentit, tametsi acer ingenio videtur existere, non autem ille qui, etsi hebes sensu apparet, Dei tamen imperiis quae discere potuit obtemperare disposuit. Si desperaveris lassus in die angustiae, imminuetur fortitudo tua. Nihil exsecrabilius desperatione, quam
Abbreviated transcription (Latin):
ad quod laudabiliter dormire potuiss & :
Tedesideres eos imitari quos uitus illis dequibus commem
uideris implicari sed potius sapienti& operam dare curato:
IN doctrina replebuntur cellaria ũniuersa substantia p̃tiosa &
pulcherrima: Cellaria sunt cordaiustorum. quae nonnisiper doctri¬
nam sapientiae donariis uirtutum replebuntur:
Virsapiens & fortis est. &ur doctus. robustus &ualidus
Non omnis qui fortis est sapiens est: omnis autem sapiens & fortis
esse dicendus est : quia & sicorpore in becillis est si adsit sapientia
omnia fortis aduersarii id est diaboli certamina uincit :
Excelsa stulto sapientia in porta non aperi& ossuum:
Non potest stultus ad sipientiam ad tingere: alta est enim ab eo qui
uinfimis iac& uitiorum: qui & si in praesenti se aliquid sapere putal
inporta camen ciuitatis id est in exiti uitȩ huius inueni& nihil fius¬
sequod sapuit : Qui cogitat mala facere stultus uocabitur:
Neputarłs stultum estimandum fuisse cum quem hebetem tar¬

Expanded text:
ad quod laudabiliter dormire potuisset. Ce desideres eos imitari quos vitiis illis de quibus commemorari videris implicari, sed potius sapientiae operam dare curato. In doctrina replebuntur cellaria, universa substantia pretiosa et pulcherrima. Cellaria sunt corda justorum, quae non nisi per doctrinam sapientiae donariis virtutum replentur. Vir sapiens, fortis est; et vir doctus, robustus et validus. Non omnis qui fortis et sapiens est, omnis autem sapiens et fortis esse dicendus est, quia etsi corpore imbecillis est, si adsit sapientia, omnia fortis adversarii, id est diaboli certamina vincit. Excelsa stulto sapientia, in porta non aperiet os suum. Non potest stultus ad sapientiam attingere, alta est enim ab eo qui in infimis jacet vitiorum. Qui etsi in praesenti se aliquid sapere putat, in porta tamen civitatis, id est in exitu vitae hujus inveniet nihil fuisse quod sapuit. Qui cogitat mala facere, stultus vocabitur. Ne putares stultum aestimandum fuisse eum quem hebetem tar
Abbreviated transcription (Latin):
Dequibus iure dicitur: multitudinis credentium erat cor & amima una:
utdetur inquit paruulis astutia: haec & enim rudibus est & incipi¬
entibus necessaria perquam sophis matum dinoscere & ca uere
uersutiam possint : Nefalsorum fraudibus argumentorum ab¬
ducantur a simplicitate uerȩ sapientiȩ quae ducit aduitam : Ad¬
uliscenti scientia & intellectus : Quia qui prudenter declinat fal¬
sa consequenter scita ueritatis percipi&: ac tenus praetitulatio
hinciam ipse textus parabolarum incipit:
AUDIENS SAPIENS

Expanded text:
de quibus jure dicitur: Multitudinis credentium erat cor et anima una. de quibus jure dicitur: Multitudinis credentium erat cor et anima una. Ut detur, inquit, parvulis astutia. Haec etenim rudibus est et insipientibus necessaria, per quam sophismatum dignoscere, et cavere versutiam possint, ne falsorum fraudibus argumentorum abducantur a simplicitate verae sapientiae, quae ducit ad vitam. Adolescenti scientia et intellectus. Quia qui prudenter declinat falsa, consequenter scita veritatis percipiet. Hactenus praetitulatio. Hinc jam ipse textus parabolarum incipit. Audiens sapiens
Abbreviated transcription (Latin):
buit. ut non solum sapientiam quam semel ipsiperceperint
am plecti & discipline uirtutum quam cognouerint sci¬
ant in seruire : sed &iam uerbis prudentilm quibus adper¬
fectiora proficiant libenter auscultare : & haec solerter
intellegere curent :
IUS titiam &iudicium &aequitatem
Iustitia est in eis. que s ecundum regulam ueritats bene ope¬
ramur: iudicium in illis quae recta discretione cũ pro¬
ximis agimus: aequitas in eocum sincera intentione dõ soli in his
quae recte gerimus ueliudicamus placere contendimus:
VT detur paruulis astutia adulescentiscientia & intellectus:
Paruulos dicit eos quinuper sapientiae aurem ad comodare coepe¬
rant: Adulis centem: qui aliquantum iam in euis aud iaonȩ ꝓfecit:
Et ideo fortasse paruulos pluralinumero aduliscentem appellat
singulari quia doctrina sapientiae quos diuersis animi motibus decdi¬
diisis iuuendi morib:
tos suscipit in unam uirtutis perfectionem erudiendo prouehit:

Expanded text:
buit, ut non solum sapientiam quam semetipsi perceperunt, buit, ut non solum sapientiam quam semetipsi perceperunt, amplecti, et disciplinae virtutum quam cognoverunt sciant inservire; sed etiam verbis prudentium, quibus ad perfectiora proficiant libenter auscultare, et hoc solerter intelligere curent. Justitiam et judicium et aequitatem. Justitia est in eis, quae secundum regulam veritatis bene operamur. Judicium in illis, quae recta discretione cum proximis agimus, aequitas in eo, cum sincera intentione Deo soli in his quae recte gerimus et judicamus, placere contendimus. Ut detur parvulis astutia, adolescenti scientia et intellectus. Parvulos dicit eos qui nuper sapientiae aurem accommodare coeperant, adolescentem qui aliquantum jam in ejus auditione profecit. Et ideo fortasse parvulos plurali numero, adolescentem appellat singulari. Quia doctrina sapientiae quos diversis animi motibus, diversis vivendi moribus deditos suscipit, in unam virtutis perfectionem erudiendo provehit,
Abbreviated transcription (Latin):
dicuntur : sed nec ipsum nomen abhorr& auero : quae enim
parabolae recte nuncupantur quia occulta sunt: possunt
non in congrue &dam prouerbia uocari. quia talia sunt quae
merito saepius in ore conloquentium uersari. ac memoria
debeant̃ retineri : Niam & pro uerbia plerumque tam obscu¬
re dicuntur. ut merito eadem possint &iam parabo larum no¬
mine notari: dnõ ad testante quiait: haec in pro uerbiis
locutus sum uobis: uenit hora cumiam non in prouerbiis loquar
iobis sedpalimꝰ depatre adnuntiabo uobis: Quid at
utilitatis parabolae salomonis conferant suc cremento
tuli mons tratur cum subditur
ADsciendam sapientiam & disciplinam:
Sapientiam autem & disciplinam scire est: quomodo recte
credere : qualiter se uiuere o porteat quemque ueraciter di¬
dicisse : quo intentionem cordis dirigere : quid operando
gerere conueniat nosse :
Quod autem adiungit. ad intellegenda uerba prudentiae
& suscipiendam eruditionem doctrinȩ mon& eos quos in¬

Expanded text:
dicit. Sed nec ipsum nomen abhorret a vero. Quae enim parabolae recte nuncupantur, quia occulta sunt, possunt non incongrue etiam proverbia vocari, quia talia sunt, quae merito saepius in ore colloquentium versari, ac memoria debeant retineri. Nam et proverbia plerumque tam obscure dicuntur, ut non immerito eadem possint etiam parabolarum nomine notari, Domino attestante, qui ait: Haec in proverbiis locutus sum vobis. Venit hora cum jam non in proverbiis loquar vobis, sed palam deutilitatis parabolae Salomonis conferant, Prov. I, succremento tituli monstratur cum subditur: Ad sciendam sapientiam et disciplinam. Sapientiam autem et disciplinam scire est, quomodo recte credere, qualiterque vivere oporteat, quemque veraciter didicisse. Quo intentionem cordis dirigere, quid operando gerere conveniat nosse. Quod autem adjungit: Ad intelligenda verba sapientiae, et suscipiendam eruditionem doctrinae. Monet eos quos im
Abbreviated transcription (Latin):
gulos dies quia ut proph&a ait a principio ex diebus u&ernitatis
gudebat unum esse cmpatre : Erat omni tempore ludens in
orbe terrarum . quia &cum tempora orbis: ac creaturae esse coe¬
pissent ipse quoderat in patre filius manebat: haec ideo: nequis eum
cum creaturis & temporibus coepisse per hibere : & delitiae eius
sunt esse cum filiis hominum quia desiderat innostro amore quiescere
nos bonorum gratia meritorum ad se uidendum perducere :
N eatus homo qui auditine qui uigilat ad fores meas cotidie. & obser¬
uat ad postos ostumei : Foros suas & postes ostisui scripturas scãs
& eorum doctores nuncupat : sine quibus aduitam quam pollce&ur nonua¬

Expanded text:
gulos dies, quia, ut propheta ait, a principio ex diebus aeternitatis gulos dies, quia, ut propheta ait, a principio ex diebus aeternitatis gaudebat unum esse cum Patre . Erat omni tempore ludens in orbe terrarum, quia et cum tempora orbis ac creaturae esse coepissent, ipse quod erat cum patre filius manebat, haec ideo ne quis eum cum creaturis et temporibus coepisse perhiberet. Et deliciae ejus sunt esse cum filiis hominum, quia desiderat in eorum amore quiescere, nos bonorum gratia meritorum ad se videndum perducere. Beatus homo qui audit me, qui vigilat ad fores meas quotidie, et observat ad postes ostii mei. Fores suas et postes ostii sui Scripturas sanctas, et eorum doctores nuncupat, sine quibus ad vitam quam pollicetur non va
Abbreviated transcription (Latin):
abipso patre fuisse progenitum:. Aliatrans latio hunclocum ita in¬
cipit : Dñs creauit me principium uiarum suarum in operasua:
quod de in carnatione dominica dictum patres intellegunt dicentes:
quia certigratia misterii dixerit dñs creauitme. & nonpater crea¬
uit me : Caro inquiunt dñm agnoscit . gloria patrem signat : Creatura
dnm confitetur. caritas patrem nouit : Principium uel in principio
uirum s uarum : &ipse ait : egosumuia : quia surgens a mortuis. iter
fecit ecclesiuesuae ad regnum dĩ : aduitam a&ernam: In opere suoͦ
quia ad redimenda opera patris exuirgine creatus est suscipiens
carnem ut opera patris a corruptibili seruitio liberar & : caro
enim xp̃i propter opera . diuinitas ante opera :
Et delectabar per singulos dies. ludens coram eo omnitempore :¬
ludens in orbe terrarum & delicuemeae esse cum filiis hominion:
Ludentem dicit gaudentem: erat ergo ludens coram patre persin¬

Expanded text:
ab ipso patre fuisse progenitum: alia translatio, hunc locum ita inab ipso patre fuisse progenitum: alia translatio, hunc locum ita incipit: Dominus creavit me principium viarum suarum in opera sua. Quod de incarnatione Dominica dictum Patres intelligunt, dicentes quia certi gratia mysterii dixerit: Dominus creavit me, et non, Pater creavit me. Caro, inquiunt, Dominum agnoscit, gloria Patrem signat, creatura Dominum confitetur, charitas Patrem novit. Principium, vel in principio viarum suarum. Et ipse ait: Ego sum via, quia surgens a mfecit Ecclesiae suae ad regnum Dei, ad vitam aeternam. In opera sua, quia ad redimenda opera Patris, ex Virgine creatus est; suscipiens carnem, ut opera Patris a corruptelae servitio liberaret. Caro enim Christi propter opera, Divinitas ante opera.-- Et delectabar per singulos dies, eLudens in orbe terrarum, et deliciae meae, esse cum filiis hominum. Ludentem dicit gaudentem. Erat ergo ludens coram patre per sin
Abbreviated transcription (Latin):
agitionem peruenit hominum: in uisibilia enim ipsius acrea¬
turamundi per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur : uiae
eius sunt ipsae inluminationes perquasse & angelicis spiritibus
& mentibus oftendit humanis: inquarum initio uiarum sapi¬
entiam possedit : quia in primordio nascentis creaturae filium
quicum eo cuncta disponer& habuit : sed neputar& aliquis
harum initio uiarum uel aliquando ante tempore filium esse
coepisso. uigilanter adiunxit : AXtequam quicquam facer &
a principio: ab aderno ordinata sum : & ex antiquis antequã
terrafier& : E c&era usque dum ait : quando appendebat fundamen¬
ta terrae cum eo eram cuncta disponens :
Cui simile est in euangelio: In principio erat uerbum. & uerbum
erat apud dm̃ & ds̃ erat uerbum : omnia peripsum facta sunt :
Pereant ergo quinegant dĩ uirtutem & dĩsapientiam : uidelic& xp̃m
abinitio : immo & ante omne quod dici uel cogitari potest initium

Expanded text:
agnitionem pervenit hominum, invisibilia enim ipsius a creatura mundi per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur . Viae ejus sunt ipsae illuminationes, per quas se et angelicis spiritibus et mentibus ostendit humanis, in quarum initio viarum sapientiam possedit, quia in primordio creaturae nascentis filium, qui cum eo cuncta disponeret habuit. Sed ne putaret aliquis harum in initio viarum vel aliquando ante tempora filium esse coepisse vigilanter adjunxit: Antequam quidquam faceret a principio, ab aeterno ordinata sum, et ex antiquis antequam terra fieret, et caetera, usque dum ait, quando appendebat fundamenta terrae, cum eo eram cuncta componens. Cui simile est in Evangelio. In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum, omnia per ipsum facta sunt . Pereant ergo qui negant Dei virtutem, et Dei sapientiam, videlicet Christum ab initio, imo et ante omne quod dici vel cogitari potest, initium
Abbreviated transcription (Latin):
Gustauit &uidit quia bona est negotiatio eius: non extingu&cur¬
illius dequo supra ait : Considerauit agrum &emit eum: Gustauit igt
ecdesia scã gustauit anima quaeque perfecta: i dest intimomentis
desiderio cogouit: quiabona est negotiatio uitae inmarcescibilis
quan relictis in lecebris temporalibus : u&ernam mercemur inci

Expanded text:
Gustavit et vidit, quia bona est negotiatio ejus, eGustavit et vidit, quia bona est negotiatio ejus, eillius de quo supra ait: Consideravit agrum et emit eum. Gustavit igitur Ecclesia sancta, gustavit anima quaeque perfecta, id est, intimo mentis desiderio cognovit quia bona est negotiatio vitae immarcessibilis, quam, relictis illecebris temporalibus, aeternam mercemur in
Abbreviated transcription (Latin):
data uerbi pecunia inseruitium xp̃i emit. atque in eis uin eã xp̃i
plantare uel potius uineam xp̃i facere satagit : et quia quis quis
alterum docere desiderat primo ipse &amalis abstinere & bonis
se deb& actibus exercere : recte subiungitur
ccinxit fortitudine lumbossuos. & robora uit brachium suum
Accinxit ergo ecclesia lumbossuos fortitudine. cum supernor
desiderus intenta carnalibus in lecebris succumbere despexit :
Roborauit brachium suum. cumse ad agenda uirtutumopera
praeparauit. et bene primo lumbos fortitudine accingere
ac postinodum roborare brachium dicitur : quia nimirum actio
bonioperis acceptabilis essedõminime ual&. sinon fluxa luxu¬
riue quis prius a carne simul &mente restringat: undȩ ꝓph&a
quies cite inquit agere peruers .o. disute bene facere: Et dñs
nae uero ardentes ut bonis fulgentes operibus

Expanded text:
data verbi pecunia in servitium Christi emit, atque in eis vineam Christi data verbi pecunia in servitium Christi emit, atque in eis vineam Christi plantare, vel potius eos vineam Christi facere satagit; et quia quisquis alterum docere desiderat, primo ipse et a malis abstinere, et bonis se debet actibus exercere, recte subjungitur. CHETH Accinxit fortitudine lumbos suos, et roboravit brachium suum. Accinxit ergo Ecclesia lumbos suos fortitudine, cum supernorum desideriis intenta carnalibus illecebris succumbere despexit; roboravit brachium suum, cum se ad agenda virtutum opera praeparavit. Et bene primo lumbos fortitudine accingere, ac postmodum roborare brachium dicitur, quia nimirum actio boni operis acceptabilis esse Deo minime valet, si non fluxam luxuriem quis prius a carne simul et mente restringat. Unde propheta, Quiescite, inquit, agere perverse, discite bene facere : et Dominus nae vero ardentes, ut bonis fulgeatis operibus.--
Abbreviated transcription (Latin):
fidei semina dispersit : considerauit nam que agrum. cum
orbemuniuersum uitiorum spin&is horrentem cultore spiritali
opus habere perspexit : emit uero eum . cummissis ubiq doctoribus
talentum uerbi audientibus contulit : ut eos credentes felicissimo xp̃i
mancipatui subder&: plantauit autem in eodem a grouineam. cum
in nouis credentium populis ecclesiam plena euangelicae ueritatis
institutione firmauit : Quam quidem uineam defructumariuim sua¬
rum plantauit. quia non solum uerbo instituebant apostoli: a posto¬
lorumq successores populos quos erudiebant : uerum & testimoniũ
bonȩ operationis mira culorum quoque signa uerbis doctrinȩ iunge¬
bant : sed &usque hodie immo usque ad finem sueculi mulier fortis
considerat agrum & emit eum: ac defructu manuum suarum plantat
uineam: quia scã ecclesia semper sollicita perquirit quos adfi¬
dem conuertere possit: Et quos cum que dociles inuenerit hos

Expanded text:
fidei semina dispersit. Consideravit namque agrum, cum fidei semina dispersit. Consideravit namque agrum, cum orbem universum vitiorum spinetis horrentem, cultore spirituali opus habere perspexit. Emit vero eum, cum, missis ubique doctoribus, talentum verbi audientibus contulit, ut eos credentes felicissimo Christi mancipatui subderet. Plantavit autem in eodem agro vineam, cum in novis credentium populis, Ecclesiam plenae evangelicae veritatis institutione firmavit. Quam quidem vineam de fructu manuum suarum plantavitlorumque successores populos quos erudiebant, verum etiam testimonium bonae operationis miraculorum quoque signa verbis doctrinae jungebant. Sed et usque hodie, imo usque in finem saeculi mulier fortis considerat agrum, et emit eum, ac de fructu manuum suarum plantat vineam; quia sancta Ecclesia semper sollicita perquirit quos ad fidem convertere possit; et quoscunque dociles invenerit, hos
Abbreviated transcription (Latin):
siderauit agrum & emit eum. defructumanuum sua¬
rum plantauit uineam: A. grum dicit possessionem supernȩ
hereditaus. dequa benedicens silium patriarchadicit. Ecce
odor filiimei sicut odor agripleni cui benedixit dñs: quia tota
mentis intentione contuentur quaesit plenitudo benedictionis
in patria regi cuelestis. Considerauit ergo eclesia a grum
& emit eum. quia studio sedidicit: quaesint gaudia uite ꝑennis.
& pro eorum perceptione quicquid potuit laborare contendit:
quue &iam defructu manuum suarum plantauit uin eame
quia defructiferis fidelium sudrum factis siue uerbis scriptu¬
ram scam condidit per quammenta audientium infide & di¬
lectione debriar& sui redemptoris: ra abre est si uin eae
nomine ĩ psãt ecclesiã quae permulierem fortem est desig¬
nata sentiamus esse figuratam: & eos esse propagines uineȩ
qui sunt filuimulieris : Mulier autem uineam plantauit.
cum eedesia primitiua latius per orbem missis p̃dicattrib

Expanded text:
sideravit agrum, et emit eum: de fructu manuum suarum plantavit vineam. Agrum dicit possessionem supernae haereditatis; de qua benedicens filium suum patriarcha dicit, Ecce orum est, sicut odor agri pleni, cui benedixit Dominus, quia tota mentis intentione contuentur, quae sit plenitudo benedictionis in patria regni coelestis. Consideravit ergo Ecclesia agrum, et emit eum, quia studiose didicit quae sint gaudia vitae perennis, et pro eorum perceptione quidquid potuit laborare contendit. Quae etiam a fructu manuum suarum plantavit vineam, quia de fructiferis fidelium suorum factis sive verbis Scripturam sanctam condidit, per quam mentes audientium in fide et dilectione debriaret sui Redemptoris. Nec ab re est si vineae nomine ipsam Ecclesiam, quae per mulierem fortem est designata, sentiamus esse figuratam, et eos esse propagines vineae qui sunt filii mulieris. Mulier autem vineam plantavit, cum Ecclesia primitiva latius per orbem missis praedicatoribus
Abbreviated transcription (Latin):
rentur exea : Possunt haec non decunctis generaliter repro¬
bis dicta accipi sed de illis specialiter qui ad terram dñi idest
ecclesiam pertinere uidebantur. & tamen exigentibus meritis
auferuntur ab ea : quidam quidem a perto ipsius eccłȩ iudicio
ut simon arrius & porphirius quidam uero insecr&o inuisibilis
iudicis : ut innumeri eorum qui hominibus boni uidentur:
impios enim apertos apostatas dicit: at iniquȩ agentes. om̃s
qui perceptis fidei sacramentis ab eius castitate aliquo modo
degenerant : Vtrique autem in futura retributione deuiuentiũ
terra perdentur : quia non habitabit iuxta dnm̃ malignus. neq
permanebunt iniusti ante oculos eius. Et recte quia dema¬
lorum bonorumq uiis multa praedixit . deutriusque fine in con
qua latronum consortia uetabat fecerat. Dicens define
malorum & prosperitas stultorum perd& illos. dicens debo¬
norum qui autem me audierit absque terrore qui esc&:
Possunt uersus de quibus nouissime disputauimus deanti quo

Expanded text:
rentur ex ea. Possunt haec non de cunctis generaliter reprobis dicta accipi, sed de illis specialiter qui ad terram Domini, id est, Ecclesiam pertinere videbantur, et tamen exigentibus meritis auferuntur ab ea, quidam quidem aperto ipsius Ecclesiae judicio, ut Simon, Arius et Porphyrius: quidam vero in secreto invisibilis judicis, ut innumeri etiam eorum, qui hominibus boni videntur, impios enim apertos apostatas dicit, at inique agentes omnes qui, perceptis fidei sacramentis, ab ejus castitate aliquo modo degenerant. Utrique autem in futura retributione de viventium terra perdentur, quia non habitabit juxta Dominum malignus, neque permanebunt injusti ante oculos ejus . Et recte, quia de malorum bonorumque viis multa praedixit, de utriusque fine inclusiquae latronum consortia vetabat, fecerat dicens de fine malorum, et prosperitas stultorum perdet illos, dicens de bonorum, qui autem me audierit absque terrore quiescet. Possunt versus de quibus novissime disputavimus, de antiquo