comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
interpr&itũ amoron sipientie prositetur Nam greci philo amorẽ ut̃ si¬
entiã dicunt philo sophi& species tripertitaest : una naturalis quȩ grep
appellatur in quaden ature inquestione disseritur. Altera moralis qu gre
ethica dicitur inquade moribus agitur. Tertiarationalis quȩ greco uo
loica appellatur inqua disputatur quẽ ad modũ inrerũ causis ueluitae m
ueritas ipsaqueratur. In iphisicagitur causa querendi mahica ordouiu¬
di in loicaratio intellegendi uersatur. phisicã apud grecos primus perseru¬
tus est tales milesius unus & uii illis sapientibus hic enim ante alios celi cau
atq uis rerũ naturaliũ contemplata ratione sur rexit quã posimodũ inqua¬
tuor difinitiones plato distribuit id est arthim&icam geom&ricã musi cam

Expanded text:
interpretatum, amorem sapientiae profitetur. Nam Graeci φίλον amorem, σοφίαν sapiinterpretatum, amorem sapientiae profitetur. Nam Graeci φίλον amorem, σοφίαν sapientiam dicunt. Philosophiae species tripertita est: una naturalis, quae Graece physica appellatur, in qua de naturae inquisitione disseritur; altera moralis, quae Graece ethica dicitur, in qua de moribus agitur; tertia rationalis, quae Graeco vocabulo logica appellatur, in qua disputatur quemadmodum in rerum causis, vel vitae moribus veritas ipsa quaeratur. In Physica igitur causa quaerendi, in Ethica ordo vivendi, in Logica ratio intellegendi versatur. Physicam apud Graecos primus perscrutatus est Thales Milesius, unus ex septem illis sapientibus. Hic enim ante alios caeli causas atque vim rerum naturalium contemplata ratione suspexit, quam postmodum Plato in quattuor definitiones distribuit, id est Arithmeticam, Geometricam, Musicam,
Abbreviated transcription (Latin):
ritraris simos studiosus Hax frequenter & populos Solent autẽ philo sophi
ante quã adisagogenueniant ex ponendã difinitionẽ philosophiae ostendere
quo facilius caquȩ ad eã pertonent de monstrent de difinitione
rognitio cũ studiobeneuiuendi coniunsta . l & duabus & rebus constare
uid&ur scientia &opinatione scientia est cumres aliquacertaratione percipitur
Opinatio autẽ cum adhuc incertares lat& & nullaratione firma uid&ur ut puta
solutrũ ne tantus quantus iud&ur. anmaiorsit quã omnis terra It iuna
lobosasit añ concaua & stellȩ utrum neadhotant caelo anperaerem libero
cur su forantur . Caclũ ipsum quam agnitudine materia conste utrũ qui&um
& rimobilesit an incredibile celeritate uoluatur Quant ast terrȩ crassitudo aut
quibus sundimentis librata & suspensa permaneat Ipsum autẽ nomen latone

Expanded text:
rit rarissimos studiosos: haec frequenter et populos. Solent autem Philosophi rit rarissimos studiosos: haec frequenter et populos. Solent autem Philosophi antequam ad isagogen veniant exponendam, definitionem Philosophiae ostendere, quo facilius ea, quae ad eam pertinent, demonstrentur. De definitiocognitio cum studio bene vivendi coniuncta. Haec duabus ex rebus constare videtur, scientia et opinatione. Scienopinatio autem cum adhuc incerta res latet, et nulla ratione firma videtur, ut puta, sol utrumne tantus quantus videtur, an major sit quam omnis terra; 100 item, luna globosa sit, an concava; et stellae utrumne adhaereant coelo, an per aerem libero curus ferantur; coelum ipsum, qua magnitudine, quave materia constat, utrum quietum sit et immobile, an incredibili celeritate volvatur; quanta sit terrae crassitudo, aut quibus fundamentis librata, et suspensa permaneat. 3. Ipsum autem nomen Latine
Abbreviated transcription (Latin):
de dialec tica.
alestica est disciplina ad diserendas rerum causas inuenta ipsa est phi¬
losõphiae species queloica dicitur ideot rationalis difiniendi queren¬
li & diserendipotens Doc& enim in pluribus zeneribus questionũ quẽ¬
ad modũ dispotando uera & falsa deiudicentur. Hanc quidem primi philosophi
insuis distionibus habuerunt redigere peritiam Post hos aris totiles ad regu¬
las quasdam huius doctrinȩ argumenta perduxit & dial&ticã nuncupauit pro
eo quẽ nea dedistis disputatur Nam l&ton dictio dicitur ideo autẽ postr&hori¬
um disciplinã dialetica sequitur quȩ inmultis utraque common¬
similitudine distiniuit dial&tica & rahorica est quod mmanu hominis¬
pugnus ad stristus & palma ditensa illa contrahens uerba ista distendens dial&ti¬
casi quidem a discrendas res acutior pahorica adillaque nititur docenda facun¬
dior illa adscolas non nũquã uenit ⁊sta igiter procidit inforum illa requi¬

Expanded text:
De Dialectica . Dialectica est disciplina ad disserendas rerum causas inventa. Ipsa est philosophiae species, quae Logica dicitur, id est rationalis definiendi, quaerendi et disserendi potens. Docet enim in pluribus generibus quaestionum quemadmodum disputando vera et falsa diiudicentur. Hanc quidam primi philosophi in suis dictionibus habuerunt; non tamen ad artis redegere peritiam. Post hos Aristoteles ad regulas quasdam huius doctrinae argumenta perduxit, et Dialecticam nuncupavit, pro eo quod in ea de dictis disputatur. Nam λεκτόν dictio dicitur. Ideo autem post Rhetoricam disciplinam Dialectica sequitur, quia in multis utraque communsimilitudine definiuit: 'Dialectica et rpugnus adstrictus et palma distensa: illa verba contrahens, ista distendens'. Dialectica siquidem ad disserendas res acutior: Rhetorica ad illa quae nititur docenda facundior. Illa ad scholas nonnumquam venit: ista iugiter procedit in forum. Illa requi
Abbreviated transcription (Latin):
odrinalis ditũ scientia que abstraliũ considerat quontititẽ Abstrasta enim
quantitas dicitas quã intell&tu a materia seperantes uelab aliis accidentib: ut est
musica asrronomia. Arithuim&ica est disciplina quantitatis mimerabidis secun¬
dũ s eꝓmerica est disciplina magnitudinis pi mobilis & informarũ musica
Q osc plina quȩ denumeris loquitur qui ad aliquid sunt his quiinuenttur in so¬
nuis astronomia est disciplina quȩ cursus caȩlestiũ siderũq & habitudines el

Expanded text:
rinalem scientiam, quae abstractam considerat quantitatem. Abstracta enim quantitas dicitur, quam intellectu a materia separamus, vel ab aliis accidentibus, ut est Musica, Astronomia. Arithmetica est disciplina quantitatis numerabilis secundum se. Geometrica est disciplina magnitudinis inmobilis et formarum. Musica est disciplina quae de numeris loquitur qui ad aliquid sunt, his qui inveniuntur in sonis. As
Abbreviated transcription (Latin):
rus interse differunt. Venter est qui acceptos cibos digerit & appar& extrinsecus
ꝓtin&q: apectore ad inguinem & dictusuenter quod pertotum corpus uitae alimen¬
ta transmittat. Aluus est quicibum recipit & purgarisol& salustius simulans
sibi aluum purgari &uocatum quodablatur id est purg&ur: ex ipsoenim sordes
stercorum defluunt. Uterum solgmulieres habent inquo concipin t ad simili¬
tudinem calculitamen auctores uterum proutroq secu uentrem plerumq penunt

Expanded text:
t alvus, et uterus inter se differunt. Venter est, qui acceptos cibos digerit, et apparet extrinsecus, t alvus, et uterus inter se differunt. Venter est, qui acceptos cibos digerit, et apparet extrinsecus, pertinetque a pectore ad inguina. Et dictus venter, quod per totum corpus vitae alimenta trasibi alvum purgari.' Et vocatum alvum quod abluatur, id est purgetur: ex ipso enim sordes stercorum defluunt. Uterum solae mulieres habent, in quo concipiunt, ad similitudinem cauliculi. Tamen auctores uterum pro utriusque libet sexus vent
Abbreviated transcription (Latin):
cis disputant: Fibrȩ gecoris sunt extremita tem sicut & extreme par¬
tes foliorum in tibis siue qua si linguae eminentes. dictas autem fibras qd
a pud gentiles in sacris ad foeii aras ferebantur ab ariolis quibus oblatis atq
ncensis responsa acciperent. Splendictum a supplemento ex contr ania
pcene gecoris neuacua exsister& quem quidam & ĩ am risus c&ese facũ exis¬
mamis quibus quat tuor elementis constantibus integum est anim al
Tel appellatum quod sit folliculus gestans humorem qui uo ca turbilis. Stomadip
grece .os. uocatur eo quod osteum uentris sit & ipsecibum accipiat ad que nimera
tra smittat Intestina dicuntur eo quod corporis. interiore parte cohibentur quae
co longis nexibus incirculorum ordinata sunt modo ut susceptas ȩscas
digerant & super additiscibis non inpediantur Omentum membrantim qđ con¬
tin& intestinorum maiorem partem quod EtII ICIEΟ greciuocant. Dis septum
intestinum quod discernit uentrem &c&era : intestina apulmonibus acorde

Expanded text:
cis disputant. Fibrae iecoris sunt extremitates, sicut et extremae partes foliorum in intibis, sive quasi linguae eminentes. Dictas autem fibras quod apud gentiles in sacris ad Phoebi aras ferebantur ab ariolis, quibus oblatis atque subcensis responsa acciperenparte jecoris, in vacua existeret. Quem quidam etiam risus causa factum exismamus. Quibus quattuor elementis constantibus integrum est animal. Fel appellatum, quod sit folliculum gestans humorem, qui vocatur bilis. Stomachus Graece os vocatur, eo quod ostium ventris sit, et ipse cibum excipiat atque in intestina transmittat. Intestina dicuntur, eo quod corporis interiore parte cohibentur; quae idcirco longis nexibus in circulorum ordinata sunt modo, ut susceptas escas paulatim digerant, et superadditis cibis non inpediantur. Omentum membranum, quod continet intestinorum maiorem partem, quod ἐπίπλουν Graeci vocant. Disseptum intestinum, quod discernit ventrem et cetera intestina a pulmonibus, a corde
Abbreviated transcription (Latin):
cuus usus in uolucribus non hab&ur. Urina autem dicta siue quodurat
seu quia exrenibus egeritur cuius in dicio & salus & ȩgritudo smonstratur

Expanded text:
Cuius usus in volucribus non habetur. Urina autem dicta, sive quod urat, seu quia ex renibus egeritur. Cuius indicio et salus et aegritudo futura monstratur
Abbreviated transcription (Latin):
enim habundantia caloris Frenissis appellata sine ab inpedimento men¬
tes quȩ grecimentẽ frenas uocant seuq dentibus frendent Namfren¬
dere est dentes concutere est autẽ perturbatiomertis cũ & agitatione
& dementia & colerica ui effata cardiauocabulũ a corde sumpsit dũ
& aliquotimore autdolore afficitur. Corenim greci cardian uocant est
enim cordis passio cum formidabilim&u. It targia a sompno uocata
est enim oppresio cerebricum obliuione & somno iugi ueluti stertentes
Sinancis a continentia sp̃s & prȩfocatione dicta grecienim sinancis conti¬
nere dicuntur quienĩ hoc uitio laborant dolore sauciũ prȩfocantur
fleumone est feruor stomachi cũ & tentione atq dolore quicũ ceperit fieri

Expanded text:
enim abundantia caloris. 3. Phrenesis appellata, sive ab impedimento menenim abundantia caloris. 3. Phrenesis appellata, sive ab impedimento mentis, quia Graeci mentem φρένας vocant, seu quod dentibus infrendant, nam frendere est dentes concutere. Est autem perturbatio cum exagitatione et dementia ex cholerica vi effecta. 4. Cardiace vocabulum a corde sumpsit, dum ex aliquo timore, 172 aut dolore afficitur. Cor enim Graeci καρδίαν vocant. Est enim cordis passio cum formidabili metu. 5. Lethargia a somno vocata. Est enim oppressio cerebri, cum oblivione, et somno jugi, veluti stertentis. 6. Synanche a continentia spiritus et praefocatione dicta. Graeci enim συνάγχειν continere dicunt; qui enim hoc vitio laborant, dolore faucium praefocantur. 7. Phlegmone est fervor stomachi cum extensione et dolore. Nam cum coeperit fieri
Abbreviated transcription (Latin):
hoc est solis esfusio. grecienim fel colendicunt Me lon colica dista eoqued
stt a nigri sanguinis fece admixta habundantia fellis zrecienĩ melian
nigrũ uocant fel autẽ colen appellant sanguis latine uocatus quosuauis
sst Vnde & homines quibus dominatur sanguis dulces &blandi sunt
lermam autẽ dixerunt quesit frigida. grecienim frigorem flegmonem
ap̃pellant & his quattuor humoribus rȩguntursani & ipsis ledunur i¬
firmi dum enim amplius & tracursum naturȩ creuerint egritudines
faciunt ex sangunis autẽ & felle acute ꝓassiones nascuntur quas greci õsea
cant. Exflebmate uero & melancolica u&erescausȩ pro¬
eicronia dicunt.
resis frenesis. Osi enim acutũ apud grecos & uelocẽ significat Cronia est
prolixus corporis morbus quimultis temporibus dicitur quedã autem¬
passiones & propriis causis nomen acciperunt. Febris a feruore dista est

Expanded text:
hoc est fellis effusio. Greci enim fel, colen dicunt melancholia dicta, eo quod hoc est fellis effusio. Greci enim fel, colen dicunt melancholia dicta, eo quod sit ex nigri sanguinis fece, admixta abunnigrum vocant, fel autem χολὴν appellant. Sanguis Latine vocatus quod suavis sit, unde et homines, quibus dominatur sanguis, dulces et blandi sunt. Phlegma autem dixerunt quod sit frigida. Graeci enim rigorem φλεγμονήν appellant. Ex his quattuor humoribus reguntur sani, ex ipsis laeduntur infirmi. Dum enim amplius extra cursum naturae creverint, aegritudines faciunt. Ex sanguine autem et felle acutae passiones nascvocant. Ex phlegmate vero et melancholia veteres cause pri croniam vocant. resis, phrenesis. axi oxy enim acutum apud Graecos, et velocem significat. Chronia est prolixus corporis morbus, qui multis temporibus remoratur, utpassiones ex propriis causis nomina acceperunt. 2. Febris a fervore dicta est, est
Abbreviated transcription (Latin):
generali uocabulo omnes passiones corporis continentur quod inde
u& eres morbum nominabant ut ipsa appellatione mortis iuimqs
& eo nasc&ur demonstrarent inter sanitatẽ autẽ & morbũ medi
est curatio quȩ nisi morbo congruat nonperducit ad sancaten
Oorbi omnes & iu nascuntur humoribus id est e sangiune oufelle mi¬
loncolia & flermate ex ipsis enim reguntur sani & ipsis leduntut u¬
mi Dum enim amplius &tracur sum. nature ꝙeuerint egritod¬
faciunt Sicut enim iii sunt elimenta sic & quattuor humores & unus quisq
humor suumelimentum imitatur. sangius aerem colera gnẽ melincona
nerram. flegma aquam & sicut uii humores sicut iui elimenta quȩ conser¬
uant corpora nostra : sanguis & greca & omologia uocabulũ sumpsitq¬
ueg&ur & sustent&ur & uiuat: Coloeram nãq greciuocauo cauerunt
quȩ unius deispatio termin&ur unde & colera idest fellicula nominata est

Expanded text:
generali vocabulo omnes passiones corporis continentur: quod inde generali vocabulo omnes passiones corporis continentur: quod inde veteres morbum nominaverunt, ut ipsa appellatione mortis vim, quae ex eo nascitur, demonstrarent. Inter sanitatem autem et morbum media est curatio, quae nisi morbo congruat, non perducit ad sanitatem. Morbi omnes ex quatuor nascuntur humoribus, id est, ex sanguine et felle, melancholia et phlegmate: ex ipsis enim reguntur sani, ex ipsis laeduntur infirmi. Dum enim amplius extra cursum naturae creverunt, aegritudibri XX Sicut autem quatuor sunt elementa, sic et quatuor humores et unusquisque humor suum elementum imitatur, sanguis aerem, cholera ignem, melancholia terram, phlegma aquam. Et sunt quatuor humores, sicut quatuor elementa, que conservant corpora nostra. Sanguis ex greca etymologia vocabulum sumpsitetur, et sustentetur, et iuvetur. Choleram greci vocaverunt, quod unius diei spatio terminetur; unde et cholera, id est fellicula nominata est,
Abbreviated transcription (Latin):
corpus aduersus eternos istus casusq seruatur. Deriomine eiuo
Iomen autem medicinę amodo il est temperamento in positum
& istimatur ut nonsatis sed paulatim adhibeatur ⁊ amin multõ contristi¬
Chanc filids qus scolapius laude uelope ampliauit sed postquã snmco
ictu scolapius interiit inter dicta fertur medendicura & arr simul cim
iustore defecit latuitq per annos. poene quingentos usq ad tempus p¬
artarxersis regis persarum tunc eam reuocauit inlucẽ ippocrates as dqu
tissima inuenta est ab ascolapio quȩ non inditiorũ signis sed solis consint
& perimentis : Tertia logica idest rationalis inuenta est. ab ippocrite
bita prescrut&ur uel gritudinũ qualitatibus artis curã rationab¬
liter per scrutatus est. en pericienim e perientiã solam s&tantur loa
&perientiaȩ rationẽ ad iungunt Meto dicine elimentorumnta¬
anitas est integritas corporis & temperantia nature & calido & humido
que est sanguis unde & sanitas dictaest quasi sangunis status morbi¬

Expanded text:
corpus adversus externos ictus casusque servatur. De nomine eius . Nomen autem Medicinae a modo, id est temperamento, inpositum aestimatur, ut non satis, sed paulatim adhibeatur. Nam in multo contristaius Aesculapius laude vel opere ampliavit. Sed postquam fulminis ictu Aesculapius interiit, interdicta fertur medendi cura; et ars simul cum auctore defecit, latuitque per annos pene quingentos usque ad tempus Artaxerxis regis Persarum. Tunc eam revocavit in lucem Hippocrates Asclepio ntissima, inventa est ab Aesculapio, quae non indiciorum signis, sed solis constat experimentis. Tertia Logica, id est rationalis, inventa ab Hippocrate. tum, regionum vel aegritudinum qualitatibus, artis curam rationabiliter perscrutatus est. Empirici enim experientiam solam sectantur; logici experientiae rationem adjungunt; methodici, nec elementorum racorporis. 1. Sanitas est integritas corporis, et temperantia naturae ex calido et humido, quod est sanguis; unde et sanitas dicta
Abbreviated transcription (Latin):
greco nomine appellantur quilatine propri e spiramenta dicuntur
eo quod pereos uiuificus sp̃r. exterius ministr&ur. Aruina est pinguedo
cuti aderens. Pulpa est caro sine pinguidine dista quod palgit& xesilq
enim saepehanc pleriq: &uis cdmuo cant ꝓropter quod esmbra sunt

Expanded text:
Graeco nomine appellantur qui Latine proprie spiramenta dicuntur, Graeco nomine appellantur qui Latine proprie spiramenta dicuntur, eo quod per eos vivificus spiritus exterius ministretur. Arvina est pinguedo cuti adhaerens. Pulpa est caro sine pinguedine, dicta quod palpitet; resilit enim saepe. Hanc plerique et viscum vocant, eo quod glut
Abbreviated transcription (Latin):
dumlac su gunt proinde mammilla est omnis eminentia uberis papilla uero
breue illutdundelac tragitur. Vbera dicta quia lacte uberta uel quia humhida
humorescilic& ł actis inmore uuarum olena. lacuim nominis aculore trahit
quod sit albus licor. Leucos enim greci album dicunt cuius natura ex sanguine
commutatur nam post partum siquid sanguini nondum fuerit uteri nutrimin¬
to qudm sunt naturalimeatu. fluit inmammas & earum uirtute albescens
lactis accipit qualitatem. Cutis est quae i corpore prima est appellata quod
ipsa corpori superposita incisionẽ prima patiatur. Cutis est grece incisio
dicitur idem & pellis quod externas iniurias corporis tegendo pellat pluui¬
asq: &uentos solisq: ardores perferat. pellis autem mox d& racta subasta¬
lam coreum dicitur. Corqum autem per diriuationem caro appellauit
quodeo tegatur sed hoc inbrutis animalibus praprium est Cori corporis

Expanded text:
dum lac sugunt. Proinde mamilla est omnis eminentia uberis, papilla vero dum lac sugunt. Proinde mamilla est omnis eminentia uberis, papilla vero breve illud unde lac trahitur. Ubera dicta, vel quia lacte uberta, vel quia uvida, humore scilicet lactis in more uvarum plena. Lac vim nominis a colore trahit, quod sit albus liquor: λευκὸς enim Graece album dicunt: cuius natura ex sanguine commutatur. Nam post partum si quid sanguinis nondum fuerit uteri nutrimento consumptum, naturali meatu fluit in mammas, et earum virtute albescens lactis accipit qualitatem. Cutis est quae in corpore prima est, appellata quod ipsa corpori superposita incisionem prima patiatur: κυτις enim Graece incisio dicitur. Idem et pellis, quod externas iniurias corporis tegendo pellat, pluviasque et ventos solisqjam corium dicitur. Corium autem per derivationem caro appellavit, quod eo
Abbreviated transcription (Latin):
tpertius inpudicus quod olerumq: pereum proprie in sectatio exprimitur
Quartus anularis eo quod inipso anulus geritur idem & medicinalis quod eo trita co¬
liria medicis colliguntur Quintus auricularis proeo quod eo aurem scalpimus
Vingulas & greco uocamus illienim & sonicer dicunt. Truncus media pars corpori
a collo ad inguinẽ dequa nigidius caput collo uehitur. truncus sustin&ur coxis &ge¬
nibus crurib:q Torax agrecis dicitur aterior pars trunci a collo usque ad stom̃ã¬
chõ quam nos arcam dicimus eo quo dibi arcanum sit idẽ secr&um quo c&e¬
n arcentur. Vnde & arca & ara dicta quasi res secr&ae cuius en
pulpȩ mammillȩ interquas pars illa ossea pectus dicitur. Dextra autem leuaq
costae Pectus uocatũr quod sit pexum inter eminenter mammillarum parter
Vnde & pectinem dici quod pexos capillos faciat. Mammillg uocate quia
rotundȩ̃ sunt quasi male perdiminutionem scilic& : Papillae capita mam¬

Expanded text:
Tertius inpudicus, quod plerumque per eum probri insectatio exprimitur. Quartus anularis, eo quod in ipso anulus geritur. Idem et medicinalis, quod eo trita collyria a medicis colliguntur. Quintus auricularis, pro eo quod eo aurem scalpimus. Ungulas ex Graeco vocamus: illi enim has ὄνυχας dicunt. Truncus media pars corporis a collo ad inguinem. De quo Nigidius 108: 'Caput collo vehitur, truncus sustinetur coxis et genibus cruribusque.' Thorax a Graecis dicitur anterior pars trunci a collo usque ad stomachum, quam nos dicimus arcam eo quod ibi arcanum sit, id est secretum, quo ceteri arcentur. Unde et arca et ara dicta, quasi res secretae. Cuius eminentes pulpae mamillae: inter quas pars illa ossea pectus dicitur, dextraque aut laeva costae. Pectus vocatum, quod sit pexum inter eminentes mamillarum partes; unde et pectinem dici, quod pexos capillos faciat. Mamillae vocatae, quia rotundae sunt quasi malae, per diminutionem scilicet. Papillae capita mam
Abbreviated transcription (Latin):
ip lingua per sanum chesaurum filacion grece custodiq inter pr&atur
Arcadicta quol arceat uisum atq pro hibeat hino & argum bunec&ur¬
canum idest segr&um unde c&eri arcentur Cibuitum grecum
nomim est quodnos arcam dicimus : L oculus adaliquid ponendõ
Interra factus locus seu aduestes ũ pecuniam custodiendam unde &
perhiminutionem dr̃ Moricia quasi modicia unde & modium .2. prod
sicut solent italidicere hozie prohodie: Scrinia
accus a sago dictus ꝙ eos suto efficiatur quasi biggus: Marsippium
sacculus nummo rum quem greci masippa appellant. qua edam it
greca nomina in latinum paula inflectuntur propter romanuerĩ
eloquium Sitar ciae nautarum sunt ab eo ꝙ sutaosun: In uoluenu
dictum q aliquid inseteneat inuolitum: Fiscus sacculus est publi¬
cus unda & fis cellae & fis cinae: dicunturhonehabent exactores¬

Expanded text:
im lingua Persarum thesaurum, φυλάκιον Graece custodia interpretatur. Arca dicta quod arceat visum atque prohibeat. Hinc et arcivum, hinc et arcanum, id est secretum, unde ceteri arcentur. Cibutum Graecum nomen est, quod nos arcam dicimus. Loculus ad aliquid ponendum in terra factus locus, seu ad vestes vel pecuniam custodiendam; unde et per diminutionem dicitur. Mozicia, quasi modicia, unde et modicum; Z pro D, sicut solent Itali dicere ozie pro hodie. Scrinia. Saccus a sago dictus, quod eo consuto efficiatur quasi sagus. Marsuppium sacculus nummorum, quem Graeci μαρσίπιον appellant. Quaedam enim Graeca nomina in Latinum paulo inflectuntur proeloquium. 6. Sitarciae nautarum sunt, ab eo quod sutae sunt. Involucrum dictum, quod aliquid in se teneat involutum. 7. Fiscus, sacculus est publicus, unde et fiscellae, et fiscinae dicuntur: hunc habent exactores
Abbreviated transcription (Latin):
sanistrum fis
uas ex uirgultis aptum mundare stercora & terram portare de quo dt̃ psalimii¬
ta pro israł: manus elus in cofino seruierunt dictus autem cofinus quasi co¬
uus quas cauus: Corues dicti quod curuatis uirgis contexuntur : Spor¬
ta ũ ꝙ ab insparto fierisol& uelꝙ export& aliquid

Expanded text:
anistrum fiscvas ex virgulis aptum mundare stercora, et terram portare. 505 De quo dicit Psalmista pro Israel: Manus ejus in cophino servierunt. Dictus autem cophinus, quasi covus, quasi cavus. 10. Corbes dictae, quia curvatis virgis contexuntur. Sporta, vel quod ex sparto fieri solet, vel quod exportet aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
est primum proscisus siue qui alternis annis uacat nouandas
sibi uirium causo noualia ip semel cum fructuer unt & semel
uacua Squalidus ager quasi exqualidus ꝗiam aculturaer¬
erit sicut exosul q a consulatu discerserit : uliginosiis aor¬
uligo plimorterroe est natoralis abeanum quam recedonrs

Expanded text:
ager est primum proscissus, sive qui alternis annis vacat novandarum ager est primum proscissus, sive qui alternis annis vacat novandarum sibi virium causa. Novalia enim semel cum fructu erunt et semel vacua. Squalidus ager quasi excolidusierit, sicut exconsul qui a consulatu disceUligo enim humor terrae est naturalis, ab ea numquam recedens
Abbreviated transcription (Latin):
qua driifarius diuiditur ãii aruus est ageridẽ sacionali
ã situs idest aptiis arboribus aut paseuiis qui berbis tan¬
tum & animalibus uagat ã floruꝰs ꝙͣ sunt ortiapibus con¬
gruentes & florib: ꝙ &iam uergilius inquattuor libros
georgicorum secutus est: Rura u&eres in cultos a gros
dicebant idẽ siluas & pascua a grum uero qui colebatur
Prus est. quomel quolac quo p&us haberipo testunde &
rusticus nominatur haec agrestiũ primae utiosa felicitas
uotis respondit auari agricol& com pascuus agerdietus
q ddiuisoribus agrorum relictus est ad pas cendum
communiter uicinis allauius ager est q̃em paulatim
fluuius in agrum reddit Arcifinius ager decinse
q cerus linearum mensuris non conten&ur sedarcen¬
tu fines ei obiectuf luminum montium arborum
unde dibis agris nibil subsi ciborum interuenit : Noualis

Expanded text:
quadrifarius dividitur: aut enim arvus est ager, id est sationalis; quadrifarius dividitur: aut enim arvus est ager, id est sationalis; aut consitus, id est aptus arboribus; aut pascuus, qui herbis tantum et animalibus vacat; aut florus, quod sunt horti apibus congruentes et floribus. Quod etiam Vergilius in quattuor libros Georgicorum secutus est. Rura veteres incultos agros dicebant, id est silvas et pascua; agrum vero, qui colebatur. Nam rus est quo mel, quo lac, quo pecus haberi potest; unde et rusticus nominatur: haec agrestium prima et otiosa felicitas. votis respondet avari agricolae. Conpascuus ager dictus qui a divisoribus agrorum relictus est ad pascendum communiter vicinis. Alluvius ager est quem paulatim fluvius in agrum reddit. Arcifinius ager dictus est qui a certis linearum mensuris non continetur, sed arcentur fines eius obiectu fluminum, montium, arborum; unde et in his agris nihil subsicivorum intervenit. Novalis
Abbreviated transcription (Latin):
capiat: Tes cuac quidam putant es se tuguria quidam loca
prorupta & aspera. Ncegalia eedificia numidarum
estiũ oblonga incuruis lateribus tectaquas in
carinaesunt si uero tunda in modum furnorum & maga¬
lia dicta quasi magaria qr magar punicinouoem uillam
tur aliquid alii agrum exgreco nominari manifestius
credunt unde & uilla grece cora gros dr̃: uilla auallo
idẽ ccxerere terrace nuncupataq prolimite constituisol&
Possessiones sunt agri late patentes puplici priuatiq quor
initio non mancipatione s quisq ut potuit occupauit
atq pos sedit unde &nuncupatio Fundus dictus qͣ eo fun¬
datur ũ stabiliatur patrimomentum fundus at̃ & urbanũ
aedificiũ &rusticum intellegendumest: Precedium q ex
omnibus patris amilias maxime prȩd&ur id est appar&
qua si prȩuidium ũꝙ antiqui agros ꝙ bello coeperant ut
predde nomine babebant. omnis et ager ut uarro doc&

Expanded text:
capiat. Tescua quidam putant esse tuguria, quidam loca capiat. Tescua quidam putant esse tuguria, quidam loca praerupta et aspera. Magalia aedificia Numidarum agrestium oblonga, incurvis lateribus tecta, quasi navium carinae sunt, sive rotunda in modum furnorum. Et magalia dicta quasi magaria, quia 'magar' Punici novam villam tur aliquid. Alii agrum ex Graeco nominari manifestius credunt. Unde et villa Graece †coragros† dicitur. Villa a vallo, id est aggere terrae, nuncupata, quod pro limite constitui solet. Possessiones sunt agri late patentes publici privatique, quos initio non mancipatione, sed quisque ut potuit occupavit atque possedit; unde et nuncupati. Fundus dictus quod eo fundatur vel stabiliatur patrimonium. Fundus autem et urbanum aedificium et rusticum intellegendum est. Praedium, quod ex omnibus patrifamilias maxime praevidetur, id est apparet, quasi praevidium; vel quod antiqui agros, quos bello ceperant, ut praedae nomine habebant. Omnis autem ager, ut Varro docet,
Abbreviated transcription (Latin):
ta. ꝑ eo defuncto uxor eiꝰ: mirece magnitudinis & pulchi¬
tudinis exferuxit sepulchrum intantum ut usq hodie
ominia monumen ta preciosa ex nomine ei mausulea
nuncu¬
pentur: piramidẽ genus sepulchrorum
dratum & fastigiatum ultra omnem exo¬
sitatem q̃ fieri manu possunt unde & men suram̃ unã¬
umbrarum egres soce nullam habere umbram dicuntur
apud maiores ipotentes ã sub montib: ã in montib sepelie¬
bantur inde tractum est ut super cadauera aut piran¬
des fierent ã ingentes colum noce
atq uirgultis arundinibusq ꝯtextum quibus possint homines
tueri ccui frigoris ũ caloris in iuria : Tugurium casula est
ꝗ faciunt sibi custo des uinfcerum a teginen sui quasi teguru
siue propter ardorem solis &radios declinandos siue ut in¬
de ũ homines ũ bestiolas q̃ insidiare solent natis frugibus
abigant hanc rusticicahannam uocant q unum tantum

Expanded text:
cta. Nam eo defuncto uxor ejus mirae magnitudinis et pulchricta. Nam eo defuncto uxor ejus mirae magnitudinis et pulchritudinis sepulcrum exstruxit, in tantum, ut usque hodie omnia monumenta pretiosa ex nomine ejus Mausolaea nuncupentur. 234 4. Pyramis genus sepulcrorum quadratum, et fastigiatum ultra omnem excelsitatem quae fieri manu possit, unde et mensuram umbrarum egressae nullam habere umbram dicuntur. Apud majores enim potentes, aut sub montibus, aut in domibus sepeliebantur. Inde tractum est, ut super cadavera, aut pyramides fierent, aut ingentes columnae coltis arundinibusque contextum, quibus possint htueri a vi frigoris vel caloris iniuria. Tugurium casula est quam faciunt sibi custodes vinearum ad tegimen sui, quasi tegurium, sive propter ardorem solis et radios declinandos, sive ut inde vel homines vel bestiolas, quae insidiare solent natis frugibus, abigant. Hunc rustici capannam vocant, quod unum tantum
Abbreviated transcription (Latin):
aber nacula tentoria sunt militum quibus in itinere solr
ardores tempestatesq imbriũ frigorisq in iurias uitant
dicta at̃ taber nacula q cortincae distentȩ funibus tabulis int̃¬
stantibus appenderentur q̃ tentoria sustinerent : Tentori¬
um uo catum eoq tendatur funibus atq palis. unde & bodie
prȩtendere dicuntur: papiliones uocantur asimilitudi¬
nȩ paruuldȩ animalis uo lantis quĩ maxime abundant
florentibus maluis haecs̃ auiculae q̃ lumine accenso
conueniunt &circa uolitanxs ab igne proximie interis¬
de sepul chras
Tepul chrum asepulto dic tt̃ prius at̃ quis que indomo
sua sepeliebatur postea u&e tum ẽ legibus ne feore ipso
corpora uiuentiũ. ꝯtacta inficerentur. Nonumentũ ideo
nuncupatur eoq mentem moneat ad de functi memoriã
& ad memoriã tereducit ut mortuum recor deris moni¬
menta itaq & memorice promentis ad monitionem dicor
Tumulus dictus quasi tumenstellus: Sarco fagum grec

Expanded text:
abernacula tentoria sunt militum, quibus in itinere solis ardores tempestatesque imbrium frigorisque iniurias vitant. Dicta autem tabernacula quod cortinae distentae funibus tabulis interstantibus adpenderentur, quae tentoria sustinerent. Tentorium vocatum eo quod tendatur funibus atque palis; unde et hodie praetendere dicuntur. Papiliones vocantur a similitudine parvuli animalis volantis, quod maxime abundat florentibus malvis. Hae sunt aviculae quae lumine accenso conveniunt, et circa volitantes ab igne proximo interiDe sepulcris. 1. Sepulcrum a sepulto dictum. Prius autem quisque in domo sua sepeliebatur. Postea vetitum est legibus, ne fetore ipso corpora viventium contacta inficerentur, Monumentum ideo nuncupatur, eo quod mentem moneat ad defuncti memoriam. et ad memoriam te reducit, ut mortuum recorderis. Monumenta itaque et memoriae pro mentis admonitione dictae. 2. Tumulus dictus, quasi tumens tellus. Sarcophagus Graec
Abbreviated transcription (Latin):
libido Namnumquam his intererat mulier Militia autem amilitibus
dicta aut amultis quasi multitia quasi negotium multorum aut amole
rerum quasi molestia Legio sexmilium armatorum est abelecto uoca

Expanded text:
od illic castraretur libido. Nam numquam his intererat mulier. Militia autem a militibus od illic castraretur libido. Nam numquam his intererat mulier. Militia autem a militibus dicta; aut a multis, quasi multitia, quasi negotium multorum; aut a mole rerum, quasi moletia. Legio sex milium armatorum est, ab electo voca
Abbreviated transcription (Latin):
conferuntur abeo quieos ducturus est sicut. Trans cripti uocantur
alia in aliã pegionẽ transeunt & inde trans cripti quia nomina dant ut q¬
cribantur Optiones dicti quod sint electi nam obtare eligere est sicut en
as semper agunt sunt enim ex numeromilitum & in portibus excubant prop¬
ter regalem custodiam excubiae autem diurnae sunt uigiliae nocturnat unde
&uigiles. Nel&es erant a pud romanos genus militiae auolitando uocatiel&t
enim agilitate iuuenes cum armis suis posterga equitum consedebant & mox
cum adhostes uentũs ess& equis desiliebant & continuo pedites ipsi exalia
parte equitibus perquos adueca fuerant dimi cantibus hostem perturbabãt̃
ab his igitur uelitibus elefanti qoͥndam animalis r&ro as ticum regilam asiuis
non possent fabrili scalpro inter aures ad actone cabantur. Castra sunt᷑
ubiubi miles st&erit: dicta autem castra quasi casta uelquo

Expanded text:
conferuntur ab eo qui eos ducturus est, sicut transcripti vocantur cum conferuntur ab eo qui eos ducturus est, sicut transcripti vocantur cum de alia in aliam legionem transeunt; et inde transcripti, quia nomina dant, ut transcribantur. Obtiones dicti, quod sint electi. Nam optare eligere est, sicut esas semper agunt. Sunt enim ex numero militum et in porticibus excubant propter regalem custodiam. Excubiae autem diurnae sunt, vigiliae nocturnae. Unde et vigiles. Velites erant apud Romanos genus militiae, a volitando vocati. Lecti enim agilitate iuvenes cum armis suis post terga equitum consedebant, et mox cum ad hostes ventum esset, equis desiliebant, et continuo pedites ipsi, ex alia parte equitibus, per quos advecti fuerant, dimicantibus, hostem perturbabant. Ab his igitur velitibus elephanti quondam Hannibalis retro acti, cum regi iam a suis non possent, fabrili scalpro inter aures adacto necabantur. Castra sunt ubi miles steterit. Dicta autem castra quasi casta, vel qu
Abbreviated transcription (Latin):
gantur atq: armis gerendis abiles existunt hi enim non xsola professi¬
one natiuitatis sed ex aspectu ualitudine corporis ex estimantur unde
&ti pones dicti quique antequam sacramento probatisint militer non sunt
pomanȩ autem militiae mos fuit puberes primas exerceriarmis. Nam sex¬
todecimo anno ti. rones militabant quo &iam solo subcusto dibus agebant
tasse constatꝰ nisi serui tute deposita excepto annibalis tempore cuius post
camnense praeliam intanta nec essitate fuissent romani. uit n& liberan¬
dorum quidem seruorum dar&ur facultas. Desertores uocati eo quod de¬
itis militaribus officiis euagantur. hi in alios numeros militiae
nomendare proibentur sed si non magni temporis culpam contraxerunt
cesi numeris suis restituuntur sed & qui deserunt exercitum adhostes transe¬
untes &xipsi desertores uocantur CCons cribtimiltes dicuntur quia intabulis

Expanded text:
gantur atque armis gerendis habiles existunt. Hi enim non ex sola professigantur atque armis gerendis habiles existunt. Hi enim non ex sola professione nativitatis, sed aspectu et valitudine corporis existimantur. Unde et tirones dicti, quique antequam sacramento probati sint, milites non sunt. Romanae autem militiae mos fuit puberes primos exercere armis. Nam sexto decimo anno tirones militabant, quo etiam solo sub custodibus agebant,tasse constat, nisi servitute deposita, excepto Hannibalis tempore, cum post Cannense proelium in tanta necessitate fuissent Romani, ut ne liberandorum quidem servorum daretur facultas. Desertores vocati eo, quod desertis militaribus officiis evagantur. Hi in alios numeros militiae nomen dare prohibentur, sed si non magni temporis culpam contraxerint, caesi numeris suis restituuntur. Sed et qui deserunt exercitum ad hostes transeuntes et ipsi desertores vocantur. Conscripti milites dicuntur, quia in tabulis
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo quod decem militibus praeferuntur Miles dictus quiamille erant
ante innumero uno uelquia unus est exmille electus romulus autem pri¬
mus expopulo milites sumpsit & appellauit liberuero primus militia e
ordinem docuit. Miles aut ordinarius dicitur aut extra ordinarius:
ordinarius est quiper ordinem militant nec adhuc aliquem consecutus est
gradum honoris: est enim gregarius idest humilis militiae extra ordinarius
ero qui ob uirtutem promou&ur exordine : Emeriti dicuntur u&er ani
solutiq militiae quilam iusu prcelii non sunt & quia mereri militare dicłt r
abstipendiis scilic& quae merentur idem &u&erani dicuntur quialam in
usu prcelinon sunt Sed post multos militiae labores qui&is suffragiu
consecuntur. Eques tresmilites dicti quodequosedeant item itãt
illȩ mnequestri ordine. i rones dicuntur fortes ꝓueri qui admpitiam delȩ¬

Expanded text:
ab eo quod decem militibus praeferuntur. Miles dictus, quia mille erant ab eo quod decem militibus praeferuntur. Miles dictus, quia mille erant ante in numero uno, vel quia unus est ex mille electus. Romulus autem primus ex populo milites sumpsit et appellavit. Liber vero primus militiae ordinem docuit. Miles aut ordinarius dicitur, aut extraordinarius. Ordinarius est, qui per ordinem militat, nec adhuc aliquem consecutus est gradum honoris. Est enim gregarius, id est humilis militiae. Extraordinarius vero, qui ob virtutem promovetur ex ordine. Emeriti dicuntur veterani solutique militia, qui iam in usu proelii non sunt, et quia mereri militare dicitur, ab stipendiis scilicet quae merentur. Idem et veterani dicuntur, quia iam in usu proelii non sunt, sed post multos militiae labores quietis suffragium consequuntur. Equestres milites dicti quod equo sedeant. Item militat ille in equestri ordine. Tirones dicuntur fortes pueri, qui ad militiam dele
Abbreviated transcription (Latin):
cis sesequis que bonum non dixit inore consulis. Monar cȩsunt qui singula¬
rẽ possident principatum qualis fuit alexander apud grecos & iulius a pud
romanos hinc & monar cia dicitur monos quippe singularitas greconomine
cia principatus est. Tear caesunt quartem partem regnitenent
taꝵ quattuor sunt qualis fuit apud iudeam philippus. Patricii in deuocati
sunt pro eo quod sicut patres filus ita prouideant rei publicae. Praefelti
dicti quod pra&oria potestate praesint. Pra &ores idem qui& praefecti
quasi praepositores Praesides uero dicti quia alicuius locitutelam praesidi
alitertenent. Tribuni uocatia quod militibus siue plebubus iura tribuunt
liliar cesunt quimille praesunt quos nos millenarias nuncupamũs & est
grecum nomen. Centuriones dicti eo quodcentum praesunt militibus
sicut quinqua genarii quia in capite sunt quin quaginta militum sicut decani

Expanded text:
cis se quisque bonum.' Non dixit 'in ore consulis.' Monarchae sunt, qui singulacis se quisque bonum.' Non dixit 'in ore consulis.' Monarchae sunt, qui singularem possident principatum, qualis fuit Alexander apud Graecos, et Iulius apud Romanos. Hinc et monarchia dicitur. μονὰς quippe singularitas Graeco nomine, ἀρξὴ principatus est. Tetrarchae sunt quartam partem regni tenentes: nam τέτταρα quattuor sunt; qualis fuit apud Iudaeam Philippus. Patricii inde vocati sunt, pro eo quod sicut patres filiis, ita provideant reipubdicti eo quod praetoria potestate praesint. Praetores, iidem qui et praefecti, quasi praepositores. Praesides vero dicti, quia aaliter tenent. Tribuni vocati, quod militibus sive plebibus iura tribuunt. Chiliarchae sunt qui mille praesunt, quos nos millenarios nuncupamus; et est Graecum nomen. Centuriones dicti, eo quod centum praesint militibus; sicut quinquagenarii, quia in capite sunt quinquaginta militum; sicut decani,
Abbreviated transcription (Latin):
Vnde &uases coronas habent quanto enim quisq magis pra̧ponitur tant
am plius pondere laborum grauatur. Ti ranni grece dicuntus uer
latine & reges Nam apud u&eres inter regem & turannum nulla discrtu
cerat ut pars mihi pacis erit dexteram t&igisse tiranni fortesenim re¬
accidit turunnos uocari pessimos atq: in probos reges lixoriosȩ domina¬
tionis cupiditatem & crude lissimam dominationem in populis exercentes
princeps arderem comi&it lam padã turnus pro primus dictis autem porin¬
ceps a capiendi significatione quod primus capiat sicut municepr ab eo
quod munia aecipiat. Duxdictus eo quodsit ductor exercitus sed non
statim quicumque principes uelducessunt &iam reges dicipossunt
duces sunt &iam reges dicipossunt
Inbello autemmelius ducem nominarł quam regem nam hoc nomen ex primt

Expanded text:
Unde et bases coronas habent. Quanto enim quisque magis praeponitur, tanto Unde et bases coronas habent. Quanto enim quisque magis praeponitur, tanto amplius pondere laborum gravatur. Tyranni Graece dicuntur. Idem Latine et reges. Nam apud veteres inter regem et tyrannum nulla discretio erat, utVirg. Aen. 7, 266: Pars mihi pacis erit dextram tetigisse tyranni. Fortes enim reaccidit tyrannos vocari pessimos atque inprobos reges, luxuriosae dominationis cupiditatem et crudelissimam dominationem in populis exercentes. numAen. 9, 535: Princeps ardentem coniecit lampada Turnus, pro primus. Dictus autem princeps a capiendi significatione, quod primus capiat, sicut municeps ab eo quod munia capiat. Dux dictus eo quod sit ductor exercitus. Sed non statim, quicumque principes vel duces sunt, etiam reges dici possuntduces sunt, etiam reges dici possunt. In bello autem melius ducem nominari quam regem. Nam hoc nomen exprimit
Abbreviated transcription (Latin):
tisunt sicut apud persas arsacedes apud aegiptios ꝓtholomeigulo
athenienses cecropide. Augustus ideo apudromanos nominȩ imper
eo quodolim augerent rem publicam amplificando quod nomen primus
senatus octauio cȩsari tradidit Vt quia auserat terras ipso n omine
atitulo consecrareuir. Dum autemidem octauianus sam cȩsor & impe¬
rator appellar&ur uel augustus. postea uero dimludos expectara &
nuntiatum ess& illi a populo ut uocar&ur & dns statimmanuuult
auerio indecoras adulationer repressit & dñĩ appellationen ut homo
dedinauit atq: in sequentidie omnem populum grauissimo dicte cor¬
puit dnm̃q: seposthae appellari nea liberis quidem suis permisit fuit autẽ
filius actiae quaenata est desorore iulii cȩsaris. Reges autem obhancaau¬
sam a pud grecos basilei uocantur quod tam quam baser populum sustno

Expanded text:
ti sunt; sicut apud Persas Arsacidae: apud Aegyptios Ptolomei; apud ti sunt; sicut apud Persas Arsacidae: apud Aegyptios Ptolomei; apud Athenienses Cecropidae. Augustus ideo apud Romanos nomen imperii est, eo quod olim augerent rempublicam amplificando. Quod nomen primitus senatus Octavio Caesari tradidit, ut quia auxerat terras, ipso nomine et titulo consecraretur. Dum autem idem Octavianus iam Caesar et imperator appellaretur, vel Augustus, postea vero dum ludos spectaret, et pronuntiatum esset illi a populo ut vocaretur et Dominus, statim manu vultuque averso indecoras adulationes repressit et Domini appellationem ut homo declinavit, atque insequenti die omnem populum gravissimo edicto corripuit, Dominumque se post haec appellari ne a liberis quidem suis permisit. Fuit autem filius Actiae, quae nata est de sorore Iulii Caesaris. Reges autem ob hanc causam apud Graecos βασιλεῖς vocantur, quod tamquam bases populum sustinent.
Abbreviated transcription (Latin):
temporis imgerio utebantur plus enim erant honore quam co sules qui
anpunis urestatas tẽnebant &difa dictatores quas Principes & p̃cepteres
unde &iagis ttapopuli n omimabantur unde &edicta dicuntur Cer
nome aiulio coepit quibellociuili comnoto primũs romanum singulare
it principatum cȩsar autem dictus quod ca esomertuae maitris utero pro
eductusq fuerit uel quod cum caesarienatus sit a quo &imperats
Imperatorum autem nomen apudromanos eorum tantum prius fuit
apud quos sũmarei militaris consister& . &ideo imperatores dict
rando ex ercitui sed dum diuduces titulis imperatoriis funterenun
senatus censuit ut augusticȩs areihoctantum nom eness& eoq sssent
pauerunt solcꝰ enim fieri ut primi regis nomen &iam reliquipossedeam
sicut apud abbaros ensilui nomine omnes reges abbanorum silus apoela¬

Expanded text:
temporis imperio utebantur. Plus enim erant honore quam consules, qui temporis imperio utebantur. Plus enim erant honore quam consules, qui annuas potestates tenebant. Et dicti dictatores, quasi principes et praeceptores. Unde et magistri populi nominabantur. Unde et edicta dicuntur. Caesarum nomen a Iulio coepit, qui bello civili commoto primus Romanorum singularem optinuit principatum. Caesar autem dictus, quod caeso mortuae matris utero prolatus eductusque fuerit, vel quia cum caesarie natus sit. A quo et imperaImperatorum autem nomen apud Romanos eorum tantum prius fuit apud quos summa rei militaris consisteret, et ideo imperatores dicti ab imperando exercitui: sed dum diu duces titulis imperatoriis fungerentur, senatus censuit ut Augusti Caesaris hoc tantum nomen esset, eoque is paverunt. Solet enim fieri ut primi regis nomen etiam reliqui possideant, sicut apud Albanos ex Silvii nomine omnes reges Albanorum Silvii appella
Abbreviated transcription (Latin):
superbam dominationem non ferrent annua imperia . binosq consules sibi feci¬
runt Rao fastum regium nonbeni uolenti aconsulentis sed sugerbia demuinantis
ouit Mincigiur consuo apellati uela consulendo ciuibus uel aregendo cuneta
consilio quass tam ce ideo mutandos per annos singulos elegerunt᷑ uten& in salens
diumam erat & mederatior citosuc currer& : Inde autem duo parer. quia unus re
ciuilem alterrem militarem adminis trabat regnauerunt autemannis
qua dringentis sexaginta septẽ. Pro consuler suffectierant consulibus o
duct proconsulos eo quod uicem consulis fungerentur sicut procurator cura¬
toris id est actoris Ex consules autem dicti qu odtam a consulatu exierint siuue
discesserint peracto uicissuae anno. Sictatores qu into anno poferieses
ex pulsos romani sibi crea uerunt dumgener tar quini ad iniuriam soceue no¬
dicmndaom ingentem aduersus romamꝰ collegiss& exercitum bo qui quennui

Expanded text:
superbam dominationem non ferrent, annua imperia binosque consules sibi fecesuperbam dominationem non ferrent, annua imperia binosque consules sibi fecerunt. Nam fastum regium non benivolentia consulentis, sed superbia dominantis erat. Hinc igitur consules appellati, vel a consulendo civibus, vel a regendo cuncta consilio. Quos tamen ideo mutandos per annos singulos elegerunt, ut nec insolens diu maneret, et moderatior cito succurreret. Inde autem duo pares, quia unus rem civilem, alter rem militarem administrabant. Regnaverunt autem annis quadringentis sexaginta septem. Proconsules suffecti erant consulibus, et dicti proconsules eo quod vicem consulis fungerentur, sicut procurator curatori, id est actori. Exconsules autem dicti, quod iam a consulatu exierint, sive discesserint peracto vicis suae anno. Dictatores quinto anno post reges expulsos Romani sibi creaverunt, dum gener Tarquinii ad iniuriam soceri vindicandam ingentem adversus Romam collegisset exercitum. Hi quinquennii