comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nisse. Hos consules secuti sunt.M. fabius dorsuo ser sulpitius came¬
rinus. Aurum cum inde bellum ab repentina populatione ceptum me¬
tuq ne id factum populi unius consilium omnis nominis latini esset
Dictator uelut aduersus armatum iam latium. L. furius creatus ma¬
gistrum equitum. EN. manlium capitolinum dixit. Et cum quod ꝑ
magnos tumultus fieri solitum erat iustitio indicto delectus sine uaca¬
tionibus habitus esset legiones quantum maturari potuit in auruncos
ducte. Ibi predonum magis ꝗͣ hostium animi inuenti. Prima itaq a¬
cie debellatum est. Dictator tamen quia & ultro bellum intulerant &
detrectatione se certamini offerebant deorum quoq opes adhibendas
ratus inter ipsam dimicationem edem uinoni monete uouit cuius dam¬
natus uoti cum uictor romam reuertisset dictatura se abdicauit. Se¬
natus duumuiros ad eam edem pro amplitudine populi. r. faciendam

Expanded text:
nisse. hos consules secuti sunt M. Fabius Dorsuo Ser. Sulpicius Camenisse. hos consules secuti sunt M. Fabius Dorsuo Ser. Sulpicius Camerinus . Auruncum inde bellum ab repentina populatione coeptum; metuque ne id factum populi unius consilium omnis nominis Latini esset, dictator—uelut aduersus armatum iam Latium— L. Furius creatus magistrum equitum Cn. Manlium Capitolinum dixit; et cum—quod per magnos tumultus fieri solitum erat—iustitio indicto dilectus sine uacationibus habitus esset, legiones quantum maturari potuit in Auruncos ductae. ibi praedonum magis quam hostium animi inuenti; prima itaque acie debellatum est. dictator tamen, quia et ultro bellum intulerant et sine detractatione se certamini offerebant, deorum quoque opes adhibendas ratus inter ipsam dimicationem aedem Iunoni Monetae uouit; cuius damnatus uoti cum uictor Romam reuertisset, dictatura se abdicauit. senatus duumuiros ad eam aedem pro amplitudine populi Romani faciendam
Abbreviated transcription (Latin):
bellum prius quam plus hostium fieret uolscis arma inferre iussus ad
satricum exercitu infesto pergit. Quo cum antiates aliiq uolsci prepa¬
ratis iam ante si quid ab roma moueretur copis occurrissent nulla mo¬
ra inter infensos tam duitino otio dimicandi facta est. Uolsei ferocior
ad rebellandum ꝗͣ ad bellandum gens certamine uicti fuga effusa sa¬
trici menia petunt. & ne in muris quidem satis firma spe cum corona
militum cincta iam scalis caperetur urbs ad quatuor milia militum
preter imbellem multitudinem sese dedidere. oppidum dirutum atq
incensum. Ab ede tantum matris matute abstinuere ignem. preda
omnis militi data. Extra predani quatuor milia deditorum habita.
fos uinctos consul ante currum triumphans egit. Uenditis deunde mag¬
nam pecuniam in erarium redegit. Sunt qui hanc multitudinem ab¬
tiuam seruorum fuisse scribant. Idq magis uerisimile est q̃ deditos ux¬

Expanded text:
bellum, prius quam plus hostium fieret Uolscis arma inferre iussus, ad bellum, prius quam plus hostium fieret Uolscis arma inferre iussus, ad Satricum exercitu infesto pergit. quo cum Antiates aliique Uolsci praeparatis iam ante, si quid ab Roma moueretur, copiis occurrissent, nulla mora inter infensos diutino odio dimicandi facta est. Uolsci, ferocior ad rebellandum quam ad bellandum gens, certamine uicti fuga effusa Satrici moenia petunt; et ne in muris quidem satis firma spe, cum corona militum cincta iam scalis caperetur urbs, ad quattuor milia militum praeter multitudinem imbellem sese dedidere. oppidum dirutum atque incensum: ab aede tantum Matris Matutae abstinuere ignem: praeda omnis militi data. extra praedam quattuor milia deditorum habita; os uinctos consul ante currum triumphans egit; uenditis deinde magnam pecuniam in aerarium redegit. sunt qui hanc multitudinem captiuam seruorum fuisse scribant, idque magis ueri simile est quam deditos ue
Abbreviated transcription (Latin):
natum imperare decenuiris ut libros sibillinos inspicerent. Forumq
monitu lectisternium fuit. Fodem anno satricum ab antiatibus co¬
lonia deducta. Restitutaq urbs quam latini diuerterant. Et cum
arthaginensibus legatis romae foedus ictum. cum amicitiam ac so¬
tietatem petentes uenissent. Idem otium domi forisq mansit.T. mã¬
lio torquato iterum .C. plautio consulibus. Semiuntiarium tantũ
ex unciario fenus factum & in pensiones equas triennii ita ut quar¬
ta presens esset solutio aeris alieni dispensata est. Et sic quoq parte
plebis affecta. fides tamen publica priuatis difficultatibus potior adi
iram senatui fuit. Leuate maxime res quia tributo ac delectu super¬
sessum. Tertio anno post satricum restitutum a uolscis. M. ualerius
coruus iterum consul cum. C. poetilio factus cum ex latio nuntiatũ
esset legatos ab antio circumire populos latinorum ad concitandũ

Expanded text:
natum imperare decemuiris ut libros Sibyllinos inspicerent; eorumque natum imperare decemuiris ut libros Sibyllinos inspicerent; eorumque monitu lectisternium fuit. eodem anno Satricum ab Antiatibus colonia deducta restitutaque urbs quam Latini diruerant. et cum Carthaginiensibus legatis Romae foedus ictum, cum amicitiam ac societatem petentes uenissent. idem otium domi forisque mansit T. Manlio Torquato ii† C. Plautio consulibus. Semunciarium tantum ex unciario fenus factum et in pensiones aequas triennii, ita ut quarta praesens esset, solutio aeris alieni dispensata est; et sic quoque parte plebis adfecta fides tamen publica priuatis difficultatibus potior ad curam senatui fuit. leuatae maxime res, quia tributo ac dilectu supersessum. tertium anno post Satricum restitutum a Uolscis M. Ualerius Coruus iterum consul cum C. Poetelio factus, cum ex Latio nuntiatum esset legatos ab Antio circumire populos Latinorum ad concitandum
Abbreviated transcription (Latin):
torquatum ex auctoritate senatus dixit. Dictator magistro equitũ
A. cornelio cosso dicto comitia consularia habuit. Emulumq deco¬
ris sui absentem. M. ualerium coruum id enim illi deinde cognomi¬
nis fuit. summo fauore populi tres & uiginti natum annos consule
renuntiauit. Collega coruo de plebe. M. popilius lenas.uii. consul
futurus datus est. Cum grecis a camillo nulla memorabilis res gesta.
Nec illi terra nec romanus mari bellator erat. Postremo cum litorb¬
arcerentur aqua etiam preter cetera usui necessaria deficiente italiam
reliquere. Cuius populi ea cuiusq gentis classis fuerit nihil certi est.
Maxime siciliae fuisse tiramnos crediderim. Nam ulterior grecia ea
tempestate intestino fessa bello iam macedonum opes horrebat. Ex¬
ercitibus dimissis cum & foris pax & domi concordia ordinum otium
esset ne nimis laete res essent pestilentia cuitatem adorta coegit se¬

Expanded text:
Torquatum ex auctoritate senatus dixit. dictator magistro equitum Torquatum ex auctoritate senatus dixit. dictator magistro equitum A. Cornelio Cosso dicto comitia consularia habuit aemulumque decoris sui absentem M. Ualerium Coruum — id enim illi deinde cognominis fuit—summo fauore populi, tres et uiginti natum annos, consulem renuntiauit. collega Coruo de plebe M. Popilius Laenas , quartum consul futurus, datus est. cum Graecis a Camillo nulla memorabilis gesta res; nec illi terra nec Romanus mari bellator erat. postremo cum litorarcerentur, aqua etiam praeter cetera necessaria usui deficiente Italiam reliquere. cuius populi ea cuiusque gentis classis fuerit nihil certi est. maxime Siciliae fuisse tyrannos crediderim; nam ulterior Graecia ea tempestate intestino fessa bello iam Macedonum opes horrebat. exercitibus dimissis, cum et foris pax et domi concordia ordinum otium esset, ne nimis laetae res essent, pestilentia ciuitatem adorta coegit se
Abbreviated transcription (Latin):
laetum tam presentibus ac secundis diis ire in proelium iubet. Osten¬
tansq insignem spolus tribunum hunc imitare miles aiebat. & circa
iacentem ducem sterne gallorum cateruas. Du hominesq illi affue¬
re pugnae. depugnatumq haud quaꝗͣ certamine ambiguo cum gal¬
lis est. Adeo duorum militum euentum inter quos pugnatum erat
utraq acies animis perceperat. Inter primos quorum concursus ali¬
os concuierat atrox proelium fuit. Alia multitudo prius ꝗͣ ad iactũ
teli ueniret terga uertit. Primo per uolscos phalernumq agrum dis¬
sipati sunt. Inde apuliam ac mare inferum petunt. Consul contione
aduocata laudatum tribunum .x. bobus atque aurea corona donat.
Ipse uissus ab senatu bellum maritimum curare cum pretore unx¬
it castra. Ibi quia res trahi segnitia grecorum non committentiũ
se in aciem uidebantur dictatorem comitiorum causa .I. manliũ

Expanded text:
laetum tam praesentibus ac secundis dis ire in proelium iubet; ostenlaetum tam praesentibus ac secundis dis ire in proelium iubet; ostentansque insignem spoliis tribunum, 'hunc imitare, miles' aiebat, 'et circa iacentem ducem sterne Gallorum cateruas.' di hominesque illi adfuere pugnae depugnatumque haudquaquam certamine ambiguo cum Gallis est; adeo duorum militum euentum, inter quos pugnatum erat, utraque acies animis praeceperat. inter primos, quorum concursus alios exciuerat, atrox proelium fuit: alia multitudo, priusquam ad coniectum teli ueniret, terga uertit. primo per Uolscos Falernumque agrum dissipati sunt; inde Apuliam ac mare inferum petaduocata laudatum tribunum decem bubus aureaque corona donat; ipse iussus ab senatu bellum maritimum curare cum praetore iunxit castra. ibi quia res trahi segnitia Graecorum non committentium se in aciem uidebantur, dictatorem comitiorum causa T. Manlium
Abbreviated transcription (Latin):
no coruus repente in galea consedit in hostem uersus. Quod primũ
ut augurium celo missum laetus accepit tribunus. precatus deinde
si diuus si diua esset qui sibi prepetem misisset uolens propitius ad es¬
set. Dictatu mirabile. tenuit non solum ales captam semel sedem
sed quotienscunque certamen initum est leuans se ales os oculosq hos¬
tis rostro & unguibus petit donec territum prodigii talis uisu oculisq
simul ac mente turbatum ualerius obtruncat. Coruus ex conspectu e¬
latus orientem petit. Hactatenus quiete utrimq stationes fuere.
Postquam spoliare corpus cesi hostis tribunus cepit nec galli se statione
tenuerunt & romanorum cursus ad uictorem etiam otior fuit. Ibi
circa iacentis galli corpus contracto certamine pugna atrox concita¬
tur. lam non manipulis proximarum stationum sed legionibus u¬
trinq effusis res geritur. Camillus laetum militem uictoria tribuni

Expanded text:
no coruus repente in galea consedit, in hostem uersus. quod primo no coruus repente in galea consedit, in hostem uersus. quod primo ut augurium caelo missum laetus accepit tribunus, precatus deinde, si diuus, si diua esset qui sibi praepetem misisset, uolens propitius adesset. dictu mirabile, tenuit non solum ales captam semel sedem sed, quotienscumque certamen initum est, leuans se alis os oculosque hostis rostro et unguibus appetit, donec territum prodigii talis uisu oculisque simul ac mente turbatum Ualerius obtruncat; coruus ex conspectu elatus orientem petit. hactenus quietae utrimque stationes fuere; postquam spoliare corpus caesi hostis tribunus coepit, nec Galli se statione tenuerunt et Romanorum cursus ad uictorem etiam ocior fuit. ibi circa iacentis Galli corpus contracto certamine pugna atrox concitatur. iam non manipulis proximarum stationum sed legionibus utrimque effusis res geritur. Camillus laetum militem uictoria tribuni,
Abbreviated transcription (Latin):
octo cum. L. pinario pretore diuisis memor paterne uirtutis gallicũ
sibi bellum extra sortem sumit. Pretorem maritimam oram tutari
grecosq arcere a litoribus ussit. Et cum in agrum pomptinum des¬
cendisset quia neque in campis congredi nulla cogente re uolebat &
prohibendo populationibus quos rapto uiuere necessitas cogeret satis
domari credebat hostem locum idoneum statiuis delegit. Ubi cum
stationibus quieti tempus tererent gallus processit magnitudine atq
armis insignis. quatiensque scutum hasta cum silentium fecisset pro¬
uocat per interpretem unum ex romanis qui sccum ferro decernat.
M.erat ualerius tri. mil. adolescens qui haud indigniorem eodem de¬
core se qͣ.T. manlium ratus prius sciscitatus consulis uoluntatem in me¬
dium armatus processit. Minus insigne certamen humanum numine
interposito deorum factum. Namque conserenti iam manum roma¬

Expanded text:
octo cum L. Pinario praetore diuisis memor paternae uirtutis Gallicum octo cum L. Pinario praetore diuisis memor paternae uirtutis Gallicum sibi bellum extra sortem sumit, praetorem maritimam oram tutari Graecosque arcere litoribus iussit. et cum in agrum Pomptinum descendisset, quia neque in campis congredi nulla cogente re uolebat et prohibendo populationibus quos rapto uiuere necessitas cogeret satis domari credebat hostem, locum idoneum statiuis delegit. ubi cum stationibus quieti tempus tererent, Gallus processit magnitudine atque armis insignis; quatiensque scutum hasta cum silentium fecisset, prouocat per interpretem unum ex Romanis qui secum ferro decernat. M. erat Ualerius tribunus militum adulescens, qui haud indigniorem eo decore se quam T. Manlium ratus, prius sciscitatus consulis uoluntatem, in medium armatus processit. minus insigne certamen humanum numine interposito deorum factum; namque conserenti iam manum Roma
Abbreviated transcription (Latin):
duo sunul bella externa defectione etiam sociorum senatus anxi¬
us cum cerneret metu tenendos quos fides non tenuisset. Extende¬
re omnes imperii uires consules delectu habendo uissit. Ciuili quip¬
pe standum exercitu esse. quando socialis cetus desereret undiq. Nõ
urbana tantum. sed etiam agresti iuuentute.x. legiones script e di¬
iouum exercitum siqua externa uis ingruat hae uires populi.r. qu¬
as uix terrarum capit orbis contracte in unum haud facile efficiant.
a deo in que laboramus sola creuimus. diuitias luxuriamq. Inter cete¬
ra tristia eius anni consul alter ap. claudius in ipso belli apparatu mo¬
ritur. Redierantq res ad camillum. Cui unico consuli uel ob aliam
lignationem haud subiciendam dictature uel ob omen faustum ad
gallicum tumultum cognominis dictatorem arrogare haud satis de¬
corum uisum est patribus. Consul duabus legionibus urbi prepositis

Expanded text:
duo simul bella externa defectione etiam sociorum senatus anxiduo simul bella externa defectione etiam sociorum senatus anxius, cum cerneret metu tenendos quos fides non tenuisset, extendere omnes imperii uires consules dilectu habendo iussit: ciuili quippe standum exercitu esse, quando socialis coetus desereret. undique non urbana tantum sed etiam agresti iuuentute decem legiones scriptae dium, quem nunc nouum exercitum, si qua externa uis ingruat, hae uires populi Romani, quas uix terrarum capit orbis, contractae in unum haud facile efficiant; adeo in quae laboramus sola creuimus, diuitias luxuriamque. inter cetera tristia eius anni consul alter Ap. Claudius in ipso belli apparatu moritur; redieratque res ad Camillum, cui unico consuli, uel ob aliam dignationem haud subiciendam dictaturae uel ob omen faustum ad Gallicum tumultum cognominis, dictatorem adrogari haud satis decorum uisum est patribus. consul duabus legionibus urbi praepositis,
Abbreviated transcription (Latin):
increpabant qui legis licinie sprete mercedem consulatum priuati
cupiditate ꝗͣ publica iniuria fediorem cepisset. Ut se ipsum consulẽ
dictator crearet. Annus multis uarusq motibus fuit insignis. Galli
ex albanis montibus quia hiemis ium pati nequiuerant per campos
maritimaq loca uagi populabantur. Mare infestum classibus gre¬
corum erat. Oraq litoris antiatis laurensq tractus & tiberis ostia
ut predones maritimi cum terrestribus congressi ancipiti semel pre¬
lio decertarent. dubiiq discesserint in castra galli greci retro ad na¬
ues uictos se an uictores putarent. Inter hos longe maximus exti¬
tit terror concilia populorum latinorum ad lucum ferentine habi¬
ta. Responsumq haud ambiguum imperantibus milites romanis
datum. Abstinerent imperare his quorum auxilio egerent. Latinos
pro sua libertate potius ꝗͣ pro alieno imperio laturos arma. Inter

Expanded text:
increpabant, qui legis Liciniae spretae mercedem consulatum priuata increpabant, qui legis Liciniae spretae mercedem consulatum priuata cupiditate quam publica iniuria foediorem cepisset, ut se ipse consulem dictator crearet. annus multis uariisque motibus fuit insignis: Galli ex Albanis montibus, quia hiemis uim pati nequiuerant, per campos maritimaque loca uagi populabantur; mare infestum classibus Graecorum erat oraque litoris Antiatis Laurensque tractus et Tiberis ostia, ut praedones maritimi cum terrestribus congressi ancipiti semel proelio decertarint dubiique discesserint in castra Galli, Graeci retro ad naues, uictos se an uictores putarent. inter hos longe maximus exstitit terror concilia populorum Latinorum ad lucum Ferentinae habita responsumque haud ambiguum imperantibus milites Romanis datum, absisterent imperare iis quorum auxilio egerent: Latinos pro sua libertate potius quam pro alieno imperio laturos arma. inter
Abbreviated transcription (Latin):
percampos & preter castra etiam sua fuga prelati quod editissimum inter
equales tumulos occurrebat oculis arcem albanam petunt. Consunon
ultra castra in secutus quia & uulnus degrauabat & subicere exercito¬
mulus ab hoste occupatis preda omni castrorum militi data uictorem
exercitum opulentumq gallicis spolus romam reduxit. Moram tri¬
umpho uulnus consulis attulit. Eademq causa dictatoris desiderũ
senatui fecit. ut esset qui egris consulibus comitia haberet. Dictator
Lfurius camillus dictus. Ad dito magistro equit̃. P. cornelio scipione
reddidit patribus possessionem pristinam consulatus. Inde ob id me¬
ritum ingenti patrum studio creatus consul collegam ap. el. crassum
dixit. Priusquam iirent noui consules magistratum triumphus a
popilio de gallis actus. Magno fauore plebis. Musitantesq inter se
rogitabant. Num quem plebei consulis peniteret. Simul dictatorẽ

Expanded text:
per campos et praeter castra etiam sua fuga praelati, quod editissimum inter per campos et praeter castra etiam sua fuga praelati, quod editissimum inter aequales tumulos occurrebat oculis, arcem Albanam petunt. consul non ultra castra insecutus, quia et uolnus degrauabat et subicere exercitmulis ab hoste occupatis nolebat, praeda omni castrorum militi data uictorem exercitum opulentumque Gallicis spoliis Romam reduxit. moram triumpho uolnus consulis attulit eademque causa dictatoris desiderium senatui fecit, ut esset qui aegris consulibus comitia haberet. dictator L. Furius Camillus dictus addito magistro equitum P. Cornelio Scipione reddidit patribus possessionem pristinam consulatus. ipse ob id meritum ingenti patrum studio creatus consul collegam Ap. Claudium Crassum dixit. prius quam inirent noui consules magistratum, triumphus a Popilio de Gallis actus magno fauore plebis; mussantesque inter se rogitabant num quem plebeii consulis paeniteret; simul dictatorem
Abbreviated transcription (Latin):
hostem ciebat. Stetitq suppresso impetu romanus. & quia iterum
fessis subeunda dimicatio erat & quod consul dum inter primores
incautus agitat leuo humero machera prope traiecto cesserat pa¬
rumper ex acie. lamq omissa cunctando uictoria erat. cum cons¬
ul uulnere alligato reuectus ad prima signa quid stas miles inquit
Non cum latino sabinoq hoste res est. quem uictum armis socium ex
hoste facias. In beluas strinximus ferrum. hauriendus aut dandus
est sanguis. Propulistis a castris. Supina in ualle precipites egistis.
Stratis corporibus hostium superstatis. Complete eadem strage cam¬
pos qua montes replestis. Nolite spectare dum ante uos fugiant.
Inferenda sunt signa & uadendum in hostem. His adhortationibus
iterum coorti pellunt loco primos manipulos gallorum. Cuneis de¬
inde in medium aginen perrumpunt. Inde barbari dissipati quibus
nec certa imperia nec duces essent uertunt impetum in suos fusiq¬

Expanded text:
hostem ciebat; stetitque suppresso impetu Romanus, et quia iterum hostem ciebat; stetitque suppresso impetu Romanus, et quia iterum fessis subeunda dimicatio erat et quod consul, dum inter primores incautus agitat, laeuo umero matari prope traiecto cesserat parumper ex acie. iamque omissa cunctando uictoria erat, cum consul uolnere alligato reuectus ad prima signa 'quid stas, miles?' inquit; 'non cum Latino Sabinoque hoste res est, quem uictum armis socium ex hoste facias; in beluas strinximus ferrum; hauriendus aut dandus est sanguis. propulistis a castris, supina ualle praecipites egistis, stratis corporibus hostium superstatis; complete eadem strage campos qua montes replestis. nolite exspectare dum stantes uos fugiant; inferenda sunt signa et uadendum in hostem.' his adhortationibus iterum coorti pellunt loco primos manipulos Gallorum; cuneis deinde in medium agmen perrumpunt. inde barbari dissipati, quibus nec certa imperia nec duces essent, uertunt impetum in suos; fusiq
Abbreviated transcription (Latin):
T riarii erant qui muniebant & ab hastatis principibusq qui promuni¬
toribus intenti armatiq steterunt proelium initum. preter uirtutẽ
locus quoq superior adiuuit. Ut pila omnia hasteq non tamquam
ex equo missa ut plerumq fit caderent sed omnia librata ponderi¬
bus figerentur. Oneratiq telis galli quibus aut corpora transfixa
aut pregrauata inherentibus gerebant scuta cum cursu pene inde
aduersum subissent primo incerti restitere. dein cum ipsa cuncta¬
tio & his animos minuisset & auxisset hosti impulsi retro ruere a¬
li super alios. stragemq inter se cede ipsa fediorem dare. Adeoi
precipiti turba obtriti plures ꝗͣ ferro necati. Necdum certa roman¬
is uictoria erat. Alia in campum digressis supererat moles. Namq
multitudo gallorum sensum omnem talis damni exuperans uelut
noua rursus exoriente acie integrum militem aduersus uictorem

Expanded text:
triarii erant, qui muniebant—et ab hastatis principibusque, qui pro munitriarii erant, qui muniebant—et ab hastatis principibusque, qui pro munitoribus intenti armatique steterunt, proelium initum. praeter uirtutem locus quoque superior adiuuit, ut pila omnia hastaeque non tamquam ex aequo missa uana, quod plerumque fit, caderent sed omnia librata ponderibus figerentur; oneratique telis Galli, quibus aut corpora transfixa aut praegrauata inhaerentibus gerebant scuta, cum cursu paene in aduersum subissent, primo incerti restitere; dein, cum ipsa cunctatio et his animos minuisset et auxisset hosti, impulsi retro ruere alii super alios stragemque inter se caede ipsa foediorem dare; adeo praecipiti turba obtriti plures quam ferro necati. necdum certa Romanis uictoria erat; alia in campum degressis supererat moles. namque multitudo Gallorum, sensum omnem talis damni exsuperans, uelut noua rursus exoriente acie integrum militem aduersus uictorem
Abbreviated transcription (Latin):
nis extra portam capenam ad martis aedem conuenire armatos iu¬
niores iussisset signaq eodem questores ex. erario deferre quatuor
expletis legionibus quod superfuit militum .P. ualerio publicole pre¬
tori tradidit. Auctor patribus scribendi alterius exercitus quod ad
incertos belli euentus subsidium rei p. esset. Ipse iam satis omnibus in¬
structis comparatisq ad hostem pergit. Cuius ut prius nosceret uires
ꝗͣ periculo ultimo tentaret in tumulo quem proximum castris gal¬
lorum capere potuit uallum ducere cepit. Gens ferox & ingenu
auidi ad pugnam cum procul uisis romanorum signis ut extemplo
prelium initura explicuisset aciem postquam neq in equum dimit
agmen uidit & cum loci altitudine tum uallo etiam tegi romanos¬
perculsos pauore rata simul oportuniores quod intenti tum maxime
operi essent truci clamore aggreditur. Ab romanis nec opus intermissũ.

Expanded text:
nes extra portam Capenam ad Martis aedem conuenire armatos iunes extra portam Capenam ad Martis aedem conuenire armatos iuniores iussisset signaque eodem quaestores ex aerario deferre, quattuor expletis legionibus, quod superfuit militum P. Ualerio Publicolae praetori tradidit, auctor patribus scribendi alterius exercitus, quod ad incertos belli euentus subsidium rei publicae esset. ipse iam satis omnibus instructis comparatisque ad hostem pergit; cuius ut prius nosceret uires quam periculo ultimo temptaret, in tumulo, quem proximum castris Gallorum capere potuit, uallum ducere coepit. gens ferox et ingenii auidi ad pugnam cum procul uisis Romanorum signis ut extemplo proelium initura explicuisset aciem, postquam neque in aequum demitti agmen uidit et cum loci altitudine tum uallo etiam tegi Romanosperculsos pauore rata, simul opportuniores quod intenti tum maxime operi essent, truci clamore adgreditur. ab Romanis nec opus intermissum—
Abbreviated transcription (Latin):
amissum adiuuerunt. Et cum ipsuis uiri maiestas nullus honoris fas¬
tigium non cquabat. tum per eundem qui ad dictaturam aperinsset
uiam censuram quoq in partem uocari plebs uolebat. Nec uariatum
comitus est quin cum manlio neuio censore martius crearetur. Dieta¬
torem quoq hic annus habuit. M. fabium. nullo terrore belli. Sedͥ
ne licinia lex comitis consularibus obseruaretur. Magister equitũ
dictatori additus. Q. seruilius. Nec tamen dictatura potentiorẽ
cum consensum patrum consularibus comitus fecit ꝗͣ censoruis fue¬
rat. M. popilius lenas a plebe consul a patribus. L. cornelius scipio
datus. Fortuna quoq illustriorem plebeium consulem fecit. Nam
cum ingentem gallorum exercitum in agro latino castra posuisse
nuntiatum esset scipione graui morbo implicito gallicum bellum
popilio extra ordinem datum. Is impigre exercitu stripto cum om¬

Expanded text:
amissum adiuuerunt, et cum ipsius uiri maiestas nullius honoris fasamissum adiuuerunt, et cum ipsius uiri maiestas nullius honoris fastigium non aequabat, tum per eundem, qui ad dictaturam aperuisset uiam, censuram quoque in partem uocari plebes uolebat. nec uariatum comitiis est, quin cum Manlio †Naeuio censor† Marcius crearetur. dictatorem quoque hic annus habuit M. Fabium , nullo terrore belli sed ne Licinia lex comitiis consularibus obseruaretur. magister equitum dictatori additus Q. Seruilius . nec tamen dictatura potentiorem eum consensum patrum consularibus comitiis fecit quam censoriis fuerat: M. Popilius Laenas a plebe consul, a patribus L. Cornelius Scipio datus. fortuna quoque inlustriorem plebeium consulem fecit; nam cum ingentem Gallorum exercitum in agro Latino castra posuisse nuntiatum esset, Scipione graui morbo implicito Gallicum bellum Popilio extra ordinem datum. is impigre exercitu scripto, cum om
Abbreviated transcription (Latin):
cum quintius sulpitius tarquiniensis nunquam acie congresso hoste
cum agris magis quam cum hominibus urendo populandoq gesser¬
unt bella. cuius lente uelut tabis senio uicta utriusq populi pertina
tia est. ut primum a consulibus dein permissu eorum absenatu indu¬
tias peterent. In.xl. annos impetrauerunt. Ita posita duorum bel¬
lorum quae imminebant cura dum aliqua ab armis quies esset quia
solutio eris alieni multarum rerum mutauerat dominos censum agi
placuit. Coeterum cum censoribus creandis indicta comitia essent¬
professus censuram se petere.C. martius rutilius qui primus dictator
deplebe fuerat concordiam ordinum turbauit. Quod uidebatur qude
tempore alieno fecisse. quia ambo tum forte patrieu consules erant aui
rationem eius se habituros negabant. Sed & ipse constantia inceptu
obtinuit. & tribuni omni ui recuperando ius consularibus comitus

Expanded text:
cum Quinctius, Sulpicius Tarquiniense, nusquam acie congresso hoste cum Quinctius, Sulpicius Tarquiniense, nusquam acie congresso hoste cum agris magis quam cum hominibus urendo populandoque gesserunt bella; cuius lentae uelut tabis senio uicta utriusque pertinacia populi est, ut primum a consulibus, dein permissu eorum ab senatu indutias peterent. in quadraginta annos impetrauerunt. ita posita duorum bellorum quae imminebant cura, dum aliqua ab armis quies esset, quia solutio aeris alieni multarum rerum mutauerat dominos, censum agi placuit. ceterum cum censoribus creandis indicta comitia essentprofessus censuram se petere C. Marcius Rutulus , qui primus dictator de plebe fuerat, concordiam ordinum turbauit; quod uidebatur quidem tempore alieno fecisse, quia ambo tum forte patricii consules erant, qui rationem eius se habituros negabant; sed et ipse constantia inceptum obtinuit et tribuni omni ui <ut> reciperaturi ius consularibus comitiis
Abbreviated transcription (Latin):
pulo prius caueretur aut extimatio equis rerum pretus liberauit.
ut non modo sine inuiria sed etiam sine querimonia partis utriusq
ex hausta uis ingens aeris alieni sit. Terror inde uanus belli etrusci cũ
conuirasse.xii. populos fama esset dictatorem dici coegit. Dictus in
castris eo enim ad consules missum ex senatus cons. est.C. uilius cui
magister equitum adiectus. L. aemilius. Cocterum foris tranquilla
omnia fuere. Tentatum domi perdictatorem ut ambo patricu con¬
sules crearentur rem ad interregnum perduxit. Duo interreges.C
sulpicius &. M. fabius interpositi obtinuere quod dictator frustra
tetenderat. Mitiore iam plebe ob recens meritum leuati aeris alieni
ut ambo patricii consules crearentur. Creati ipse .C. sulpitius potit¬
us qui prior interregno abiit &.s. quintius penus quidam cesonem
alii cognomen quintio adiciunt. Ad bellum ambo profecti. phalis¬

Expanded text:
pulo prius caueretur, aut aestimatio aequis rerum pretiis liberauit, pulo prius caueretur, aut aestimatio aequis rerum pretiis liberauit, ut non modo sine iniuria sed etiam sine querimoniis partis utriusque exhausta uis ingens aeris alieni sit. terror inde uanus belli Etrusci, cum coniurasse duodecim populos fama esset, dictatorem dici coegit. dictus in castris —eo enim ad consules missum senatus consultum est— C. Iulius , cui magister equitum adiectus L. Aemilius . ceterum foris tranquilla omnia fuere: temptatum domi per dictatorem, ut ambo patricii consules crearentur, rem ad interregnum perduxit. duo interreges, C. Sulpicius et M. Fabius , interpositi obtinuere quod dictator frustra tetenderat, mitiore iam plebe ob recens meritum leuati aeris alieni, ut ambo patricii consules crearentur. creati ipse C. Sulpicius Peticus , qui prior interregno abiit, et T. Quinctius Poenus ; quidam Caesonem, alii Gaium praenomen Quinctio adiciunt, ad bellum ambo profecti, Falis
Abbreviated transcription (Latin):
pionem interregem concordie causa obseruare legem liciniam co¬
mitus consularibus uissere. P. ualerio publicole datus e plebe colle¬
ga.C. martius rutilius. Inclinatis semel in concordiam animis no¬
ui consules fenebrem quoq rem quae distinere unanimos uidebat᷑
leuare aggressi solutione alieni eris in publicam curam uerterunt¬
Quinqueuiris creatis. quos mensarios ab dispensatione pecum e appel¬
larunt. Meriti equitate curaq sunt ut per omnium annalium mo¬
numenta celebres nominibus essent. Fuere autem .C. diulluis. P. de¬
cius mus. M. papirius. Q. publius & .T. aemilluis qui rem difficillimã
ractatu & plerumq parti utriq semper certe alteri grauem cum a¬
lia moderatione tum impendio magis publico quam iactura sustinu¬
erunt. Tarda enim nomina & impeditiora inertia debitorum ꝗͣ fa¬
cultatibus aut erarium mensis cum ere in foro positis dissoluit. ut po¬

Expanded text:
pionem interregem concordiae causa obseruare legem Liciniam copionem interregem concordiae causa obseruare legem Liciniam comitiis consularibus iussere. P. Ualerio Publicolae datus e plebe collega C. Marcius Rutulus . inclinatis semel in concordiam animis noui consules fenebrem quoque rem, quae distinere una animos uidebatur, leuare adgressi solutionem alieni aeris in publicam curam uerteruntquinqueuiris creatis quos mensarios ab dispensatione pecuniae appellarunt. meriti aequitate curaque sunt, ut per omnium annalium monumenta celebres nominibus essent; fuere autem C. Duillius P. Decius Mus M. Papirius Q. Publilius et T. Aemilius . qui rem difficillimam tractatu et plerumque parti utrique, semper certe alteri grauem cum alia moderatione tum impendio magis publico quam iactura sustinuerunt. tarda enim nomina et impeditiora inertia debitorum quam facultatibus aut aerarium mensis cum aere in foro positis dissoluit, ut po
Abbreviated transcription (Latin):
Sed hostes nusquam inuenti. Cum populatione peragrati fines essent
ab oppugnatione urbium temperatum. Legionibusq romam reduc¬
tis reliquum anni muris turribusq reficiendis consumptum. Et aedes
appollinis dedicata est. Extremo anno comitia consularia certamen
patrum ac plebis diremit. Tribunis negantibus passuros comitia habe¬
ri. ni secundum liciniam legem haberentur. Dictatore obstinato tol¬
lere potius totum e rep consulatum ꝗͣ promiscuum patribus ac ple¬
bi facere. Prolatandis igitur comitus cum dictator magistratu ab¬
isset res ad interregnum redit. Infestam inde patribus plebem
interreges cum accepissent ad undecimum interregem seditionibus
certatum est. Legis licinie patrocinium tribuni iactabant. propior
dolor plebis fenoris in grauescentis erat. cureq priuate incertami¬
nibus publicis erumpebant. Quarum tedio patres. L. cornelium sci¬

Expanded text:
sed hostes nusquam inuenti. cum populatione peragrati fines essent, sed hostes nusquam inuenti. cum populatione peragrati fines essent, ab oppugnatione urbium temperatum; legionibusque Romam reductis reliquum anni muris turribusque reficiendis consumptum et aedis Apollinis dedicata est. extremo anno comitia consularia certamen patrum ac plebis diremit, tribunis negantibus passuros comitia haberi ni secundum Liciniam legem haberentur, dictatore obstinato tollere potius totum e re publica consulatum quam promiscuum patribus ac plebi facere. prolatandis igitur comitiis cum dictator magistratu abisset, res ad interregnum rediit. infestam inde patribus plebem interreges cum accepissent, ad undecimum interregem seditionibus certatum est. legis Liciniae patrocinium tribuni iactabant: propior dolor plebi fenoris ingrauescentis erat curaeque priuatae in certaminibus publicis erumpebant. quorum taedio patres L. Cornelium Sci
Abbreviated transcription (Latin):
nous corrumperent maleficiis. florentemq populum .r. ac felicis¬
simum bello sibi desumerent hostem cuius afflicti amicitiam pe¬
tusent. Ne appellarent consilium queuis ac necessitas appelandi
esset. Franseuntes agnune infesto per agrum suum tarquinenses
cum preter uiam nibil petissent traxisse quosdam agrestium. pores¬
lationis cuis qu e sibi erimini detur comites. Fos seu dedi plac cat ae¬
dere se paratos esse seu supplicio affici daturos penas . Cere sacras¬
um populi .t. diuersorium sacerdotum ac receptaculum romanorun
intactum in uiolatumq crimen belli hospitio uestalium eultisq dus
darent. Mouit populum non tam causa presens ꝗͣ uetus meritum
ut maleficu q̃ beneficii potius immemores essent. Itaq pax populo
ceriti data. indutiasq in .C. annos factas in senatus consulto refes¬
ri placuit. In phaliscos eodem noxios crimine uis belli conuersa est

Expanded text:
nouis corrumperent maleficiis florentemque populum Romanum ac felicisnouis corrumperent maleficiis florentemque populum Romanum ac felicissimum bello sibi desumerent hostem, cuius adflicti amicitiam cessent? ne appellarent consilium, quae uis ac necessitas appellanda esset. transeuntes agmine infesto per agrum suum Tarquinienses, cum praeter uiam nihil petissent, traxisse quosdam agrestium populationis eius, quae sibi crimini detur, comites. eos seu dedi placeat, dedere se paratos esse, seu supplicio adfici, daturos poenas. Caere, sacrarium populi Romani, deuersorium sacerdotum ac receptaculum Romanorum sacrorum, intactum inuiolatumque crimine belli hospitio Uestalium cultisque dis darent. mouit populum non tam causa praesens quam uetus meritum, ut maleficii quam beneficii potius immemores essent. itaque pax populo Caeriti data indutiasque in centum annos factas in senatus consultum referri placuit. in Faliscos eodem noxios crimine uis belli conuersa est;
Abbreviated transcription (Latin):
qui per populationem romanos lacessierant esset uerus belli terror
inuasit. Et ꝗͣ non suarum uirium ea dunicatio esset cernebãt. poe¬
nitebatq populationis & tarquinienses execrabantur defectionis
auctores nec arma aut bellum quisquam apparare. Sed pro se
quisq legatos mitti iubebat. ad petendum erroris ueniam. Lega¬
ti senatum cum adissent ab senatu reiecti ad populum deos rogaue¬
int quorum sacra bello gallico accepta rite procurassent ut roma¬
nos florentes ea sui misericordia caperet quae se rebus affectis quor¬
dam populi.r. cepisset. Conuersiq ad delubra ueste hospitium fla¬
minum uestaliumq ab se caste ac religiose cultum inuocabant.
Ea ne meritos crederet quisquam: hostes repente sine causa factos.
Aut siquid hostiliter fecissent consilio id magis ꝗͣ furore lapsos fe¬
cisse: ut sua uetera beneficia locata presertim apud tam gratos

Expanded text:
qui per populationem Romanos lacessierant, esset, uerus belli terror qui per populationem Romanos lacessierant, esset, uerus belli terror inuasit, et quam non suarum uirium ea dimicatio esset cernebant; paenitebatque populationis et Tarquinienses exsecrabantur defectionis auctores; nec arma aut bellum quisquam apparare sed pro se quisque legatos mitti iubebat ad petendam erroris ueniam. legati senatum cum adissent, ab senatu reiecti ad populum deos rogauerunt, quorum sacra bello Gallico accepta rite procurassent, ut Romanos florentes ea sui misericordia caperet quae se rebus adfectis quondam populi Romani cepisset; conuersique ad delubra Uestae hospitium flaminum Uestaliumque ab se caste ac religiose cultum inuocabant: eane meritos crederet quisquam hostes repente sine causa factos? aut, si quid hostiliter fecissent, consilio id magis quam furore lapsos fecisse, ut sua uetera beneficia, locata praesertim apud tam gratos,
Abbreviated transcription (Latin):
re. Inde populabundos in agrum romanum uenturos esse. Censuit
igitur senatus neutram negligendam rem esse. Utroq legiones scri¬
bi consulesq sortiri prouincias uissit. Inclinauit deinde pars maior
ara&e in aetruscum bellum postquam litteris sulpitii consulis cui tar¬
quinii prouincia euenerat cognitum est depopulatum agrum circa
romanas salinas. praedaeq partem in ceritum fines auectam & hau¬
ddubie iuuentutem eius populi inter predatores fuisse. Itaq uale¬
rium consulem uolscis oppositum castraq ad finem tusculanum ha¬
bentem reuocatum inde senatus dictatorem dicere uissit. Manliũ
.L. filium dixit. Is cum sibi magistrum equitum. A. cornelium cossũ
dixisset consulari exercitu contentus & auctoritate patrum ac popu¬
li iussu ceritibus bellum indixit. Tum primum cerites tamquam in
uerbis hostium uis maior ad bellum significandum ꝗͣ in suis factis

Expanded text:
re; inde populabundos in agrum Romanum uenturos esse. censuit re; inde populabundos in agrum Romanum uenturos esse. censuit igitur senatus neutram neglegendam rem esse; utroque legiones scribi consulesque sortiri prouincias iussit. inclinauit deinde pars maior curae in Etruscum bellum, postquam litteris Sulpici consulis, cui Tarquinii prouincia euenerat, cognitum est depopulatum agrum circa Romanas salinas praedaeque partem in Caeritum fines auectam et haud dubie iuuentutem eius populi inter praedatores fuisse. itaque Ualerium consulem, Uolscis oppositum castraque ad finem Tusculanum habentem, reuocatum inde senatus dictatorem dicere iussit. T. Manlium L. filium dixit. is cum sibi magistrum equitum A. Cornelium Cossum dixisset, consulari exercitu contentus ex auctoritate patrum ac populi iussu Caeritibus bellum indixit. tum primum Caerites, tamquam in uerbis hostium uis maior ad bellum significandum quam in suis factis,
Abbreviated transcription (Latin):
rant ntior fuit. Medio in foro uirgis cesi omnes & securi percussi.
Id pro immolatis in foro tarquiniensium romanis pene hostibus red¬
ditum. Res bello bene geste ut sannites quoq amicitiam peterent
effecerunt. Legatis eorum comiter ab senatu responsum. federe in
societatem accepti. Non eam domi quae militie fortuna erat plebi ro¬
manae. Nam & si untiario fenore facto leuata usura erat sorte ip¬
sa obruebantur in opes. nexumq inibant. Eo nec patricios ambos
consules neque comitiorum curam publicaue studia pre priuatis
in commodis plebs ad animum admittebat. Consulatus uterq apud
patricios manet. Consules creati.C. sulpitius potitus.iiii.M.ualeri¬
us publicola iterum. In bellum etruscum intentam ciuitatem ꝗa
ceritem populum misericordia consanguinitatis tarquiniensium
adiunctum fama ferebat legati latini ad uolscos conuertere nun¬
tiantes exercitum conscriptum armatumq iam suis finibus immine¬

Expanded text:
rant mitior fuit: medio in foro omnes uirgis caesi ac securi percussi. rant mitior fuit: medio in foro omnes uirgis caesi ac securi percussi. id pro immolatis in foro Tarquiniensium Romanis poenae hostibus redditum. res bello bene gestae ut Samnites quoque amicitiam peterent effecerunt. legatis eorum comiter ab senatu responsum; foedere in societatem accepti. non eadem domi quae militiae fortuna erat plebi Romanae. nam etsi unciario fenore facto leuata usura erat, sorte ipsa obruebantur inopes nexumque inibant; eo nec patricios ambo consules neque comitiorum curam publicaue studia prae priuatis incommodis plebs ad animum admittebat. consulatus uterque apud patricios manet; consules creati C. Sulpicius Peticus quartum M. Ualerius Publicola iterum. in bellum Etruscum intentam ciuitatem, quia Caeritem populum misericordia consanguinitatis Tarquiniensibus adiunctum fama ferebat, legati Latini ad Uolscos conuertere, nuntiantes exercitum conscriptum armatumque iam suis finibus immine
Abbreviated transcription (Latin):
mo uicta perseuerantia consulum plebes eo dolor erupit ut tribun¬
os actum esse de libertate uociferantes relinquendumq non camp¬
um iam solum sed etiam urbem captam atq oppressam regno patrici¬
orum mesta plebs sequeretur. Consules relicti a parte populi per in¬
frequentiam comitia nihilo segnius perficiunt. Creati consules am¬
bo patricii. M. fabuis ambustus.iii.T. quintius. In quibusdam anna¬
libus pro.T. quintio. M. popilium cos. inuenio. Duo bella eo anno
ula ex his urbs capta. ceteraq oppida eandem fortunam habuisset.
ni uniuersa gens positis armis in fidem consulis uenisset. Trumpha¬
tum de tiburtibus. Alioquin mitis uictoria fuit. In tarquinienses acer¬
be seuitum multis mortalibus in acie cesis. Ex ingenti captiuorum nu
mero cecluni delecti nobilissimus quisque qui romam mitterentur.
Uulgus aliud trucidatum. Nemo populus in eos qui missi romam e¬

Expanded text:
mo uicit perseuerantia consulum: plebis eo dolor erupit, ut tribunmo uicit perseuerantia consulum: plebis eo dolor erupit, ut tribunos actum esse de libertate uociferantes relinquendumque non campum iam solum sed etiam urbem captam atque oppressam regno patriciorum maesta plebs sequeretur. consules relicti a parte populi per infrequentiam comitia nihilo segnius perficiunt. creati consules ambo patricii, M. Fabius Ambustus tertium T. Quinctius . in quibusdam annalibus pro T. Quinctio M. Popilium consulem inuenio. duo bella eo anno ula ex his urbs capta; ceteraque oppida eandem fortunam habuissent, ni uniuersa gens positis armis in fidem consulis uenisset. triumphatum de Tiburtibus; alioquin mitis uictoria fuit. in Tarquinienses acerbe saeuitum; multis mortalibus in acie caesis ex ingenti captiuorum numero trecenti quinquaginta octo delecti, nobilissimus quisque, qui Romam mitterentur; uolgus aliud trucidatum. nec populus in eos qui missi Romam e
Abbreviated transcription (Latin):
solum uirtutis ducebant esse ut accepissent duo patricii consulatum
ita duobus patricus mandare. quin aut toto cedendum esset si ple¬
beius iam magistratus consulatus fiat aut totum possidendum. quã
possessionem integram a patribus accepissent. Nebs contra fremit
quid se uiuere quid in parte ciuium censeri.Si quod duorum ho¬
minum uirtute. L. sextii ac.C. licinii partum sit id obtinere non¬
possint uniuersi. uel reges uel decemuiros uel si quod tristius sit ĩ¬
perii nomen patiendum esse potius ꝗͣ ambos patricios consules uide¬
ant. nec inuicem pareatur atq unperetur. Sed pars altera in eter¬
no imperio locata plebem nusquam alio natam ꝗͣ ad seruiendum
putet. Non desunt tribuni auctores turbarum. Sed inter concita¬
tos perse omnes uix duces emment. Aliquotiens frustra in campũ
descensum cum esset multiq per seditiones acti comitiales dies postre¬

Expanded text:
solum uirtutis ducebant esse, ut accepissent duo patricii consulatum, solum uirtutis ducebant esse, ut accepissent duo patricii consulatum, ita ambobus patriciis mandare: quin aut toto cedendum esse, si plebeius iam magistratus consulatus fiat, aut totum possidendum quam possessionem integram a patribus accepissent. plebes contra fremit: quid se uiuere, quid in parte ciuium censeri, si, quod duorum hominum uirtute, L. Sexti ac C. Licini , partum sit, id obtinere uniuersi non possint? uel reges uel decemuiros uel si quod tristius sit imperii nomen patiendum esse potius quam ambos patricios consules uideant nec in uicem pareatur atque imperetur sed pars altera in aeterno imperio locata plebem nusquam alio natam quam ad seruiendum putet. non desunt tribuni auctores turbarum, sed inter concitatos per se omnes uix duces eminent. aliquotiens frustra in campum descensum cum esset multique per seditiones acti comitiales dies, postre
Abbreviated transcription (Latin):
uiluis. M. fabius ambustus. In secundo interregno orta contentio
est. quod duo patricii consules creabantur. Intercedentibusq tribu¬
nis interrex fabius aiebat in.xii. tabulis legem esse ut quodcumq¬
postremum populus ussisset id ius ratumq esset. Iussum populi &
suffragia esse. Cum intercedendo tribuni nihil aliud ꝗͣ ut differrẽt
comitia ualuissent duo patricii consules creati sunt .C. sulpitius p¬
titus.iii.M. ualerius publicola eodemq die magistratum inierunt
ta. Ablato post nouum annum a plebe consulatu. Epulum eo an¬
no ex tiburtibus haud memorando certamine captum. Siue duo¬
rum consulum auspicio bellum id gestum est ut scripsere quidam.
eu per idem tempus tarquiniensium quoq sunt uastati agri a sul¬
pitio cos. quo ualerius aduersus tiburtes legiones duxit. Domi ma¬
uis certamen consulibus cum plebe ac tribunis erat. fidei iam suae nõ

Expanded text:
uilius M. Fabius Ambustus . in secundo interregno orta contentio uilius M. Fabius Ambustus . in secundo interregno orta contentio est, quod duo patricii consules creabantur, intercedentibusque tribunis interrex Fabius aiebat in duodecim tabulis legem esse ut, quodcumqpostremum populus iussisset, id ius ratumque esset; iussum populi et suffragia esse. cum intercedendo tribuni nihil aliud quam ut differrent comitia ualuissent, duo patricii consules creati sunt, C. Sulpicius Peticus tertium M. Ualerius Publicola eodemque die magistratum inierunt,ta, ablato post undecimum annum a plebe consulatu no ex Tiburtibus haud memorando certamine captum, siue duorum consulum auspicio bellum ibi gestum est, ut scripsere quidam, seu per idem tempus Tarquiniensium quoque sunt uastati agri ab Sulpicio consule, quo Ualerius aduersus Tiburtes legiones duxit. domi maius certamen consulibus cum plebe ac tribunis erat. fidei iam suae non
Abbreviated transcription (Latin):
rutilius primus de plebe dictus magistrum equitum item de plebe.C.
plautium dixit. Id uero patribus indignum uideri. etiam dictaturã
iam in promiscuo esse. omniq ope impediebant nequid dictatori ad
id bellum decerneretur parareturue. Eo promptius cuncta ferente
dictatore populus iussit. Profectus ab urbe utraq parte tiberis rati¬
bus exercitu quocumq fama hostium ducebat traiecto multos popu¬
latores agrorum uagos palantes oppressit. Castra quoq nec opina¬
to agressus cepit. & octo milibus hostium captis ceteris aut cesis aut
ex agro romano fugatis sine auctoritate patrum populi uissu tri¬
umphauit. Quia nec per dictatorem plebeium nec per consulem comi¬
tia consularia haberi uolebant & alter consul fabius bello retinebat᷑
res ad interregnum redut. Interreges deinceps. q. seruilius ahala.
.M. fabius. crni. manlius. C. fabius .C. sulpitius. L aemilius .O. ser¬

Expanded text:
Rutulus primus de plebe dictus magistrum equitum item de plebe C. Rutulus primus de plebe dictus magistrum equitum item de plebe C. Plautium dixit. id uero patribus indignum uideri etiam dictaturam iam in promiscuo esse; omnique ope impediebant ne quid dictatori ad id bellum decerneretur parareturue. eo promptius cuncta ferente dictatore populus iussit. profectus ab urbe utraque parte Tiberis, ratibus exercitu, quocumque fama hostium ducebat, traiecto multos populatores agrorum uagos palantes oppressit; castra quoque necopinato adgressus cepit et octo milibus hostium captis, ceteris aut caesis aut ex agro Romano fugatis sine auctoritate patrum populi iussu triumphauit. quia nec per dictatorem plebeium nec per consulem comitia consularia haberi uolebant et alter consul Fabius bello retinebatur, res ad interregnum redit. interreges deinceps Q. Seruilius Ahala M. Fabius Cn. Manlius C. Fabius C. Sulpicius L. Aemilius Q. Ser