comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sũ crimine itã degere more fere tales
nec tangẽ c̾as ñ suata fides ci̾i ꝓmis¬
sa sichet ꝓponis mnͣ gaudia nuptiaꝵ
egotibi oppoãm pirã. gladiu et incẽ¬
mus q̃ntu mali qd̾ accidere p̃t. et ti¬
mendu ẽ. libido enĩ transacta sẽper
su relĩquit penitudinẽ nꝙͣq satiatur
et extincta reaccendit᷑. Usu crescit ⁊d
ficit. nec rõi patet q̃ impetu ducitur.
S dicis. Ample opes et dispensatio
rei familiaris egẽt. auc̃te iuri .s. ꝑierũt¬
dom̃ celibũ. Et uͥ cũ ẜnulis tius ipsa
ẜuiens familie tue imꝑare nõ pot̾is.
Auia tua mr̃ ⁊ auita nõ ne auĩtatis
pristine honorisq maioris sũt. dum
eas et tota puincia et ecc̃aꝵ principes
suscipuĩt. Ergo milites et pegrinã¬
tes sñ uxorib sua hospitiola non regt̃.
et nec inuitãt ad ꝯuiuia nec inuitat.
qnõ possis ꝓbate etatis hrẽ famuloᷤ
uł lib̾tos in quoꝵ nutrita es maĩb

Expanded text:
sine crimine uitam degere more ferae tales sine crimine uitam degere more ferae tales nec tangere curas. non seruata fides cineri promissa Sychaeo. proponis mihi gaudia nuptiarum; ego tibi opponam pyram, gladium, incenmus, quantum mali, quod accidere potest et timendum est. libido transacta semper sui relinquit paenitudinem numquamque satiatur et extincta redaccenditur. usu crescit et deficit nec rationi paret, quae impetu ducitur. sed dicis: \'amplae opes et dispensatio rei familiaris egent auctoritate uirdomus caelibum et, nisi cum seruulis tuis ipsa seruieris, familiae tuae imperare non poteris. auia tua, mater et amita nonne auctoritatis pristinae honorisque maioris sunt, dum eas et tota prouincia et ecclesiarum principes suscipiunt? ergo milites et peregrinantes sine uxoribus sua hospitiola non regunt et nec inuitant ad conuiuia nec inuitantur? quasi non possis probatae aetatis habere famulos uel libertos, in quorum nutrita es manibus,
Abbreviated transcription (Latin):
cũdior ẽ.licet et monogamia nos in ysa
ac rebeccaꝙ p̾cesserit. eꝰ solius ꝑtus dñi
reuelatio ẽ. nec ulla alia femĩaꝵ deum
ꝑseipãm ꝯsuluit. Quid loqͣr de thamar.¬
que esron et phares geminos fudit ĩ fã¬
tes. In quoꝵ natĩtate dĩsa mac̾ia duos
ppłos sepauit. et ligata manꝰ
assumpta de ydolatris.ꝑabraaz a moy¬
sen. dem̃ p̾t adult̾ium. et negatõe sal¬
p̾stolantem. ut pꝰqua subintrai̾t ple¬
nitudo gentum. tunc oĩs ikł saluu fi¬
at. Qĩ inbreui tabella latissimos t̾rarũ
sitꝰ ostende̾̃ uoluit. ꝑga ad alias q̃stiũ¬
culas. quaru pͥa de ane ꝯsilio ẽ Solane
ꝑpetua merens cape uiuẽcanec dulceͥs¬
caros natos uen̾is nec p̃mia noris id
tin̾em aut manes/ credis curare sepul¬
tos. Cui breuit Rendet ipa que passa ẽ
Tu lacrimis euicta mĩs. tu prima furẽ¬
tem. his gͥmana malis oneras atque
obicis hosti. nõ licuit thalami exꝑtem

Expanded text:
cundior est . Licet et monogamia nos in Isaac, cundior est . Licet et monogamia nos in Isaac, et Rebecca praecesserit: cujus solius partus Domini revelatio est. Nec ulla alia feminarum Deum per seipsam consuluit. Quid loqquae Zaram et Phares geminos fudit infantes — in quorum natiuitate diuisa maceria duos populos separauit et ligata manusadsumptam de idolatris per Abraham et Moysen, dein post adulterium et negationem salpraestolantem, ut, postquam subintrauerit plenitudo gentium, tunc omnis Israhel saluus fiat? Quasi in breui tabella latissimos terrarum situs ostendere uolui, ut pergam ad alias quaestiunculas, quarum prima de Annae consilio est: solane rpetua maerens carpere iuuenta nec dulces natos Veneris nec praemia noris? id cinerem aut manes credis curare sepult o s? cui breuiter respondeat ipsa, quae passa est: tu lacrimis euicta meis, tu prima furentem his, germana, malis oneras atque obicis hosti. non licuit thalami expertem
Abbreviated transcription (Latin):
cipe. Ie zechiel ĩbabilone mortua ẽ inꝗt
uxormã. et aꝑtum ẽ inquit os meun.
loec dicturus uxorẽ. nec ille qui diͣx̾at
erat illu. audire u̾siculu. Filii tui sicut
Et uideas filios filiorum tuoꝵ.Nunc
pit dextera tua. Tũc oculu ꝓcculo. nc̃
u̾banti maxillam. p̾bemus et altãm. Il¬
lotpre bellatorib dicebatur. Accingere
gladio tuo suꝑ femur tuum potentissi¬
me. Mõ audit petrus. ꝯu̾te gladium
tuum inuagina sua. Qui eni gladio¬
pcusserit. gladio morietur. Hoc diñs nõ
sepantes leger et euangeliu. ut marti¬
on calũpniat᷑: s unũ atq eũde suscipiẽ¬
tes deum. qui ꝓuarietate temꝑauit atq
tãurũ principiu et finis ẽ. serit ut meta.
plantat ut hãt qd̾ succidat. Iacit funda
instrã significant. Lia lippientib oculiꝰ
et rachel quã iacob amabat. plurimu
synagogam eccam ꝙ testantur. Unde
et anna prius sterilis. fenẽne ub̃̾tate fe¬

Expanded text:
cipere. Hiezechiel in Babylone: mortua e s t, inquit, cipere. Hiezechiel in Babylone: mortua e s t, inquit, uxor mea et apertum est os meum. nec ducturus uxorem nec ille, qui duxerat, erat illum audire uersiculum: filet videas filios filiorum tuorum'. Npit dextera tua'. Tunc oculum pro oculo, nunc verberanti maxillam prebemus et alteram. Illo tempore bellatoribus dicebatur: 'Accingere gladio tuo super femur tuum, potentissime'; modo audit Petrus: 'Conde gladium tuum in vaginam suam. Qui enim percusserit gladio, gladio morietur'. hec dicimus non separantes legem et euangelium, ut Martion calumpniatur, sed unum atque eundem suscipientes Deum qui pro varietate temporum atque causarum principio eplantat, ut habeat quod succidat; jacit fundamTestamenta significant. Lia lippientibus oculis, et Rachel, quam Jacob amabat plurimum , Synagogam Ecclesiamque testantur. Unde et Anna prius sterilis, Fennenae ubertate foe
Abbreviated transcription (Latin):
tis ac pudicitie palma mrãtur. Egressus
enĩ de archa noe dõ uictimas ĩ molauit.ñ
utiq de pari s de ĩpari nũõ. quia alt̾u fe
At patriarche nõ singulas habuert nxõe.
imo et ocubinas huere plimas. Et ne h
parũ sit. dauid multas. et sałon huĩt in¬
nuãbiles. Iudas ad thamar. q. adscortũ
ingredicur. et iuxta occñtez Ose
pheta. nõ solu mẽtrici s adulte copłat᷑.
Qd̾ si et nob̾ iure ocedicur. ad ħ iniami
adom̃s feminas. et in exẽplũ sodome
et gomorre ab ultia die dep̾henda. uẽ¬
dentes et ementes. nubentes ⁊ nuptui ⁊¬
tradentes. ut tũc sit filĩ ꝯiugii qñ t̾minꝰ
uite. Qd̾ si et p̾t diluiũ et añ diluuiu
et ia securis adradices arboꝵ poĩta ẽ.
que siuã legis et nuptaꝵ euã gelica
castitate succidat. Tẽpus ãplexandi.
et tẽpus longe fi̾ ab amplexib. semiaᷤᷤ
capciuitate ꝓp̾inqua uxorẽ ꝓhibeturac¬

Expanded text:
tis ac pudicitiae palma monstratur. egressus tis ac pudicitiae palma monstratur. egressus enim de arca Noe deo uictimas immolauit, non utique de pari, sed de inpari numero, quia alterum feAt patriarchae non singulas habuerunt uxores, immo et concubinas habuere quam plurimas et, ne hoc parum sit, Dauid multas et Salomon habuit innumerabiles. ludas ad Thamar quasi ad scortum ingreditur et iuxta occidentepheta non solum meretrici, sed et adulterae copulatur. quod si et nobis iure conceditur, adhinniamus ad omnes feminas et in exemplum Sodomae et Gomorrae ab ultima die deprehendamur uendentes et ementes, nubentes et nuptum tradentes, ut tunc sit finis coniugii, quando terminus uitae. quodsi et post diluuium et ante diluuium et: iam securis ad radices arborum posita est, quae siluam legis et nuptiarum euangelica castitate succidat? tempus amplexandi et tempus longe fieri ab amplexibus. Hieremias captiuitate propinqua uxorem prohibetur ac
Abbreviated transcription (Latin):
adherebit sue uxori. c̾te nõ uxorib. Qd̾
testimoiu paulus edisserens ad xp̃ re¬
fert et ad ecc̃a. ut pͥmus adã ĩ carne et
scdus inspũ monogamus sit. Sit una
lamech induas in dĩsit uxores. sic hãc
h̾rtici in plures ecc̃as lac̾ant. que iuxta
apocalipsim ioh̃is. synagoge mag̃ dyaboͬ
appellande sunt quã xp̃i ꝯciliabula. Legi¬
mus in carminũ libro. Sexagĩta sunt re¬
gine. et octoginca xubine. et adolescen¬
tule. quarũ nõ ẽ nũs. Una ẽ colũba ꝓfcã¬
mea. Una ẽ mrĩs sue elc̃a geĩtricis sue. Ad
quã scribit idẽ ioh̾es epłam. Senior elec¬
te dñe et filius eius. G et ĩ archã qua
petrus apłs subtypo. int̾pretat᷑ ecc̃e noe
cum tribo filus singulas nõ binas uxceͬs
introduxit. Etiã de ĩmũdis aĩalib biã
sum̃tur. masculus et femĩa. ut ne ĩbe¬
stus quidem ẜpentib cocodrillꝰ. ac lacer¬
tis digania hatur locũ. Qd̾ si de mũdi
septena ponũtur .i. ĩparia. et ĩ hoc uͥgita¬

Expanded text:
adhaerebit uxori suae, certe non uxoribus. quod testimonium Paulus edisserens ad Christum refert et ad ecclesiam, ut et primus Adam in carne et secundus in spiritu monogamus sit. unaLamech in duas diuisit uxores, sic hanc heretici in plures ecclesias lacerant, quae iuxta Apocalypsin Iohannis synagogae magis diaboli appellandae sunt quam Christi conciliabula. legimus in carminum libro: sexaginta sunt reginae et octoginta concubinae et adulescentulae, quarum non est numerus. una est columba meamea: una est matri suae, electa genitrici suae . Ad quam scribit idem Joannes Epistolam, Senior, Electae dominae, et filiis ejus . Sed et in Arcam quam Petrus Apostolus sub typo interpretatur Ecclesiae , Noe cum tribus filiis, singulas, non binas uxores introduxit . Etiam de immundis animalibus bina sumuntur, masculus et femina, ut ne in bestiis quidem, serpentibus, crocodillis ac lacertis digamia habeat locum. quodsi de mundis septena ponuntur, id est inparia, et in hoc uirginita
Abbreviated transcription (Latin):
stipe. que ad scd̾a ꝯiugia deuoluta est
qͣmqͣ in lege sac̾dotali teneacur. et laycꝰ
qui tłem se p̾bere debet. ut p̾sit eligi in
sacerdotiũ.Non eĩ eligitur si digamus
fuĩt. Porro eligunt᷑ ex laycis sacerdotes.
g et laycus tenetur mandato ꝑ qd̾ adsa
labentes ꝑ ĩꝯtinentia ad bara thrũ stu¬
pri uiderit ꝑuenire digamie porrigit
manũ. ut cu uno mag̃ quã cũ plunb
Due eniz sut apłi uolũtates.Una q̃ p̃¬
cipit. dico ãt nuptis ⁊uiduis. bonũ ẽ illis
sisic ꝑmanẜint sic̾ ego. alt̾a qua ĩdulg
Si aũt nõ se otinent nubant. Melius e¬

Expanded text:
stipe, quae ad secunda coniugia deuoluta est. stipe, quae ad secunda coniugia deuoluta est. quamquam in lege sacerdotali teneatur et laicus, qui talem se praebere debet, ut possit eligi in sacerdotium. non enim eligitur, si digamus fuerit, porro eliguntur ex laicis sacerdotes: ergo et laicus tenetur mandato, per quod alabentes per incontinentiam ad baratrum stupri uiderit peruenire, digamiae porrigit manum, ut cum una magis quam cum pluribus duae emm sunt apostoli uoluntates: una, qua praecipit: dico autem innuptis et uiduis: bonum est illis, si sic permanserint sicut ego, altera, qua indulget: si autem non se contin
Abbreviated transcription (Latin):
rentes paupes et reddent bñficia senib
docebant filios ut pentib i̾nd̾ent. Cor¬
ban. Hoc ẽ donu qd altari pollicitus sũ
et intempli doã ꝓmisi. Sicu ame acce¬
ꝑis cibos u̾tetur. ĩ tuũ refrigeriũ. Atque
ita fiebat. ut egentib pre et mr̃e sacfir̃
offerent filii. sicꝙ sac̾dotes scribeq ꝯsu¬
m̾ent. Si ergo apłs pauꝑes uiduas ca
tm̃ que adolescentule sunt ⁊ nulla d̾bi¬
litate frangũtur. cogit sius maĩb labõa¬
re ne guetur ecc̃a. et possit anus iudua
sustentare: qua excusatioe utit: q̃ oꝑib
mũdi affluit. q̃ p̃t etia aliis mĩstre ⁊ d
iniquo mamona face̾ sͥ amicos. qui p¬
sent eam ineterna reciꝑe tab̾na cłã. Oi¬
mulq ꝯsidera qd iuidua nõ eligatur. ñ
uniꝰ iuiri uxor. ⁊ nos putabam̾ sacerdotũ
ħ tm̃ ẽẽ priulegiũ ut nõ admittat adal¬
tare nͥ qui una huĩt uxorẽ. Non solu
enuim aboffico sac̾docii digamus exclu

Expanded text:
rentes pauperes, et redderent beneficia senibusrentes pauperes, et redderent beneficia senibusdocebant filios, ut parentibus responderent: Corban, hoc est, donum, quod altari pollicitus sum, et in templi dona promisi, si tu a me acceperis cibos, vertetur in tuum refrigerium. Atque ita fiebat, ut egentibus patre, et matre, sacrificium offerrent filii, quod Sacerdotes Scribaeque consumerent. Si ergo Apostolus pauperes viduas eas tamen quae adolescentulae sunt, et nulla debilitate franguntur – cogit suis manibus laborare, ne grauetur ecclesia et possit anus uiduas sustentare, qua excusatione utitur, quae opibus mundi affluit, quae potest etiam aliis ministrare et de iniquo mamona facere sibi amicos, qui possint eam in aeterna suscipere tabernacula? simulque considera, quod uidua non eligatur nisi unius uiri uxoe priuilegium, ut non admittatur ad altare, nisi qui unam habuerit uxorem. non solum enim ab officio sacerdotali digamus exclud
Abbreviated transcription (Latin):
huis uiduis disputat. que suoꝵ nutͥunt᷑
alim̃tis. q̃ filioru et nepotũ cuicib ĩ poñ¬
tui. Quib imꝑat ut discat domũ sua co¬
lere. et remunare pentes. et sufficient eis
tribuẽ ut nõ gͣuetur ecc̾a. et p̾sit c̾tis u¬
dius mini strare. dequib scriptum est
Nonora uiduas que uẽ uidue sunt. boc ẽ
que cĩ suorũ auxilio destitute. q̃ manib
sius laborare nõ possunt. q̃s pauptas de¬
bilicat. etasq ⁊ ficit. quib deus spes est.
et om̃e op̃ orc̃. Ex quo intelligi datur ad¬
olescentulas iuduas exceptis hus quaᷤ
accipitur. ut ẽ illud. P̾sb̾ri duplici honore
digni hantur. maxĩe qui laborãt inũbo ũ
toctrina. Et in eungelio  dns dissent mã¬
datum legis inquo dr. Honora prẽ tuum
et mr̃e tua nõ inu̾borũ sono q̃ inopia
pentum cassa põt adulatõe frustri. O in
iuctualib nc̃cariis mĩstrandis debere ir¬
telligi. In bente enĩ deo ut filii alerẽt pa¬

Expanded text:
um nutriuntur alimentis, quae filiorum et nepotum ceruicibus inponuntur. quibus imperat, ut discant domum suam colere et remunerari parentes et sufficienter eis tribuere, ut non grauetur ecclesia et possit certis uiduis ministrare, de quibus scriptum est: honora uiduas, quae uere uiduae sunt, hoc est, quae omni suorum auxilio destitutae, quae manibus suis laborare non possunt, qbilitat, aetasque conficit: quibus Deus spes est, et omne opus oratio. Ex quo datur intelligi, adolescentulas viduas, exceptis his quas accipitur, ut est illud, Presbyteri duplici honore digni habeantur, maxime qui laborant in verbo, et doctrina . Et in Evangelio Dominus disserit mandatum Legis, in quo dicitur: Honora patrem tuum, et matrem tuam ; non in verborum sono, qui inopiam parentum, cassa potest adulatione frustrari, sed in victus necessariis ministrandis debere intelligi. Jubente enim Domino, ut filii alerent pa
Abbreviated transcription (Latin):
auitã. quarũ tibi hũndans imitatio atq
dortrina et p̃cepta uiuẽdi. norma uͥtutũ
ẽ. Si enĩ multe ĩ ꝯingio muẽtib ad hue
uiris ĩtelligũt illud apłi. Sĩa licẽt sed
nõ omĩa expediunt. et castrãt seꝓpter
regna celorum. uł ascõa natĩtate post
lauacruz ex ꝯsensu. uł p̾t nuptias ex ar¬
dore fidei. cur uidua q̃ ex iudicio diũ ur̃
brẽ desinit. ñ illd̾ letabũda cõgeminet.
Dñs dedit. doꝰ abstulit ⁊ oblatã cccoẽm
arripiat. lib̾tatis ut sui corpis hãt pt̃atẽ
nec rũsum ancilla fiat homĩs. Et certe
multo laboriosius ẽ nõ frui eo qd̾ hãs.
q̃ desiderare qd̾ amiẜis. Uñ ⁊ uͥginitas
in eo facilior ẽ qd̃ caruis incentiua non
nouit. et uiduitas ĩ illo sollicitior qd̾ p̃¬
teritas aĩ recolit uoluptates. maxĩe sise
uirũ pucet ꝑdidisse nõ p̃misisse. quorũ
alt̾u doloris. alt̾um gaudii ẽ. Pria hõiͦ

Expanded text:
amitam, quarum tibi abundans imitatio atque amitam, quarum tibi abundans imitatio atque doctrina et praecepta uiuendi norma uirtutum est. si enim multae in coniugio uiuentibus adhuc uiris intellegunt illud apostoli: omnia licent, sed non omnia expediunt, et castrant se propter regna caelorum uel a secunda natiuitate post lauacrum ex consensu uel post nuptias ex ardore fidei, cur uidua, quae iudicio domini uirum habere desiuit, non illud laetabunda congeminet: dominus dedit, dominus abstuli et oblatam occasionem arripiat libertatis, ut sui corporis habeat potestatem, ne rursum ancilla fiat hominis ? et certe multo laboriosius est non frui eo, quod habeas, quam desiderare, quod amiseris. unde et uirginitas in eo felicior est, quod carnis incentiua non nouit, et uiduitas in illo sollicitior, quod praeteritas animo recolit uoluptates, maxime si se uirum putet perdidisse, non praemisisse, quorum alterum doloris, alterum gaudii est. Prima hominis
Abbreviated transcription (Latin):
cũ in cartis ccc̾asticis iuuarẽ damasy
rõane urbis ep̃m. et orientis acq occider¬
tis sinodicis ꝯsultatioĩb iend̾em. uidi. ͦ¬
duo int̾ se paria uilissimorũ ⁊ plebe hoĩuz
que uicesim̃ secũdu hĩuss maritũ. Et ex¬
tremo sͥ ut ipĩputabant mio copulatis:
sũma oĩu expectatio uiroꝵ ꝑit̾ ac femĩaꝵ
P̾t tantos nides quis quẽ primꝰ sepuit᷑e
effe̾ret. Uicit maritus. et totius urb ppło
ꝯfluente corcãtus ⁊ palmã tenẽs adoratꝰ
fetrum pcedebant. Quid dicemus tali my
liris nõ ẽ tuus. Itaꝙ obsecro te religiosa ĩ
xp̃o filia. ut testĩonia tua ista ñ nou̾is q¬
b inꝯtinẽtib et miseris subueĩtur. s illa
pꝰ lectites quib pudicitia corõatur. Suffi
cit tibi qd̾ ꝑdidisti pͥmũ iuirgĩtatis gͣdũ
le aduiduitatis ꝯtinẽtia. Ex trema ĩmo
abiecta ne cogites. nec aliena et longe
poĩta exẽpla ꝑquiras. Habes auiã mrẽz

Expanded text:
cum in chartis ecclesiasticis iuuarem Damasum, cum in chartis ecclesiasticis iuuarem Damasum, Romanae urbis episcopum, et orientis atque occidentis synodicis consultationibus responderem, uidi duo inter se paria uilissimorum e plebe hominum quae uicesimum secundum habuisset maritum, extremo sibi, ut ipsi putabant, matrimonio copulatos. summa omnium expectatio uirorum pariter ac feminarum: \'post tantas rudes quis quem primus efferet?\' uicit maritus et totius urbis populo confluente coronatus et palmam tenens adoransque etrum praecedebat. Quid dicemus tali mulliris, non est tuus . 11. Itaque obsecro te, religiosa in Christo filia, ut testimonia ista non noveris, quibus incontinentibus et miseris subvenitur; sed illa potius lectites, quibus pudicitia coronatur. Sufcit tibi, quod perdidisti primum uirginitatis gradum ficium coniugale ad uiduitatis continentiam. extrema, immo abiecta ne cogites nec aliena et longe posita exempla perquiras. habes auiam, matrem,
Abbreviated transcription (Latin):
laudamus. abitiamus de ec̃ca bigamo
absit s monogamos ad ꝯtia ꝓuocamꝰ¬
Inarchance. nõ solu mũda. S et ĩmũda
funt aĩalia. Huĩt et hoĩes. huĩt ⁊ ẜpen¬
tes. Indomo quoq magna uasa  diu̾sa
sunt.alia inhonore alia in ꝯtumeliam
Est et crater adbibendũ. ẽ et macła ad
secretiora nature. Na cũ insemẽte t̾re
bone centesimũ et sexagesimũ atricesi¬
mũ fructũ eu̾ngelia doccant. et centeã¬
rius ꝓuirguntatis corcã. pͥmũ gͣdu
tencat. sexagenarius ꝓlabore uiduaru.
Insccło sit nuõ t̾cenarius fed̾a nuptiã¬
rũ. ip̃a digitorum ꝯcessioẽ testetur. diga¬
inbona terra nõ oritur. s ĩueprib et spi¬
netis uulpiũ que hodi impiissimo cõ¬
pantur: ut in eo se pucet ẽẽ laudabile.
si scortis melior sit. si publicarũ libidiñ
uictimas simet./ Siuni sit ꝓstituta nõ
plurib. Rẽ dcũrus incredibilẽ młtoꝵ
testimõns appbabo. Añ annos płimo

Expanded text:
laudamus. Abjicimus de Ecclesia digamos? laudamus. Abjicimus de Ecclesia digamos? Absit: sed monogamos ad continentiamin arca Noe non solum munda, sed et inmunda fuerunt animalia; habuit et homines, habuit et serpentes. in domo quoque magna uasa diuersa sunt, alia in honorem, alia in contumeliam. est et crater ad bibendum, est et matula ad secretiora naturae. nam cum in semente terrae bonae centesimum et sexagesimum et tricesimum fructum euangelia doceant et centenarius pro uirginitatis corona primum gradum teneat, sexagenarius pro labore uiduarum in secundo sit numero, tricenarius foedera nuptiarum ipsa digitorum coniunctione testetur, digain bona terra non oritur, sed in uepribus et in spinetis uulpium, quae Herodi inpiissimo conparantur, ut in eo se putet esse laudabilem, si scortis melior sit, si publicarum libidinum uictimas superet, si uni sit prostituta, non pluribus. Rem dicturus incredibilem multorum testimoniis adprobabo. ante annos plurimos,
Abbreviated transcription (Latin):
das eẽ didiscissent. p̾mu ꝯsulẽ de p̃ca¬
te sũt: ut tplo cereris ac uen̾is in ẜuiti
trad̾entur. Ꝙ cum nõ ĩpetͣrent sb̾monẽ¬
te cas lictore cesis ꝑiuilis lib̾is. mane
mortue sunt.reꝑce suffocatis laq̃o fau¬
cib et mutuis ꝯplexib se teriẽtes. Ꝙ gͥ
barbare castitati nõ potuit ĩ fe̾re capti¬
uitas. Hoc matroã nobiłꝰ faciet ⁊ expiet᷑
alt̾um uirũ que pͥorẽ. aut bonũ ꝑdidit.
aut malũ exꝑta ẽ. ut rũsum ꝯͣ iudiciu
dei facẽ nitatur. Quid si statĩ scđm ꝓdid¬
rit. sc̃cietur t̃tiu. Et si ille dormierit in
quartum qntũq ꝓcedet: quo am̾etricib
diffe̾t: omĩ rõe uidue ꝓuidend̾ ẽ: ne ca¬
stitatis pͥmos excedat᷑ limices. Quo si¬
excesẜ̾it. et u̾ecũdia ruꝑit matrõãle in
omnẽ debacchabit luximã. ita ut ꝓphe¬
ta m̾eatur audire dicentẽ. Facies mere¬
tricis fcã ẽ tibi. Impudorata es tu. Qd g

Expanded text:
das esse didicissent, primo consulem deprecadas esse didicissent, primo consulem deprecatae sunt, ut templo Cereris ac Ueneris in seruitium traderentur. quod cum non inpetrarent submouente eas lictore, caesis paruulis liberis mane mortuae sunt repertae suffocatis laqueo faucibus et mutuis conplexibus se tenentes. Quod igitur barbarae castitati non potuit inferre captiuitas, hoc matrona nobilis faciet et experietur alterum uirum, quae priorem aut bonum perdidit aut malum experta est, ut rursum contra iudicium dei facere nitatur ? quid ? si statim secundum perdiderit, sortietur et tertium? et si ille dormierit, in quartum quintumque procedet, ut quo a meretricibus differat ? omni ratione uiduae prouidendum est, ne castitatis pexcesserit, et verecundiam ruperit matronalem, in omnem debacchabitur luxuriam, ita ut Prophetam mereatur audire dicentem: Facies meretricis facta est tibi: Impudorata es tu . Quid
Abbreviated transcription (Latin):
ca quoꝙ unius mariti eligitur. Ad tau¬
n egyptii sacra seł marit̾ assumitur. ut
petua sacerdotii uiginitate martescut᷑.
Stringam breuit regina carthaginis.
q̃ mag̾ arde̾ uouit quã hiarbe regi nu¬
bere. q hasdrubalis uxorẽ q̃ app̾hensis
utͣq manu lib̾is insb̃iectu se p̃cipita¬
uit incendiui. ne pudicitie dãpna sẽ¬
tiret. ⁊lucretia que amissa głia casti¬
ac ne multa longo ẜmone ꝯtexa que
potes de pͥmo ꝯ̃ iouinianũ uoliuẽ in
edificatõe tuam sum̾e. unũ tm̃. qd̾ in¬
patria tua gestum ẽ repetã. ut sciaᷤ py¬
dicitia ⁊̃ barbaris ac feris et sangui¬
narus gentib ẽẽ uenãbilẽ. Gens the¬
utonu gallorum exulcimis occeani
atq gͥmanie ꝓfcã litorib om̃s galli¬
as mnũdauit. sepiusq cesis rõans exͥci
tib ap̃ aquas sex dias maĩ oppugnãte
suꝑata ẽ. Quorũ trecente matrone cum
alus se uiris captiuitatis. ꝯdõne tradẽ¬

Expanded text:
ca quoque unius mariti uxor eligitur, ad tauca quoque unius mariti uxor eligitur, ad tauri Aegyptii sacra semel maritus adsumitur, ut  Mineruae, quae perpetua sacerdotii uirginitate marcescunt. stringam breuiter reginam Carthaginis, quae magis ardere uoluit quam Iarbae regi nubere, et Hasdrubalis uxorem, quae adprehensis utraque manu liberis in subiectum se praecipitauit incendium, ne pudicitiae damna sentiret, et Lucretiam, quae amissa gloria castiac ne multa longo sermone contexam, quae potes de primo contra Iouinianum uolumine in aedificationem tuam sumere, unum patria tua gestum est, repetam; ut scias pudicitiam etiam barbaris ac feris, et sanguinariis gentibus esse venerabilem. Gens Theutonum ex ultimis Oceani atque Germaniae profecta littoribus, omnes Gallias inundavit; saepiusque caesis Rtibus apud Aquas Sextias Mario oppugnante superata est. quorum trecentae matronae, cum aliis se uiris captiuitatis condicione traden
Abbreviated transcription (Latin):
titudinis ponit exempla. Sin aũt nos
uiderit nolle qd̃ ip̃e nult. ĩ ꝯtinẽtie nr̃e
tribuit indulgentiã.q̃m ex duab eligi¬
bonum ẽ. an qd̾ mali ꝯꝑatione fit leniꝰ.
Et quodã mõ nec bonu ẽ. qr p̃fertur ma¬
lo. Ergo qui eligimus. qd̾ apłs nõ uult
s uelle ꝯpellitur ĩmo adquiescit det̾ioã
tatẽ. Legimus inuet̾i testõ. pontifices
semel maritatos. ⁊ filias sac̾dotum si ui¬
due fu̾int nesci debere desacerdotalibus
cibis mortuisq sic̃ patri ⁊ mr̃i sit exhi¬
bendum inferiaꝵ offitium. Gin a alio
uros accepint alienas et aprẽ ⁊ asacri¬
ficuis fi̾. et inter ex t̾nas debere reputai
Qd̾ quide obẜuat ⁊ gentilitas ĩ ꝯdemp¬
natõem nĩl si hoc nõ ex hib̾at u̾icas xp̃o
qd̾ tribuit mendaciu dyabolo. qui et
castitatem reꝑit ꝑdicõne. Hie ropha¬
tan ap̃ athenas euirat uirum. ⁊ eterna
debilitate fit castus. Fam̾ unius uxo¬
ris ad sacerdotiu admittitur. Flamur̃¬

Expanded text:
toli ponit exemplum. sin autem nos uiderit nolle, quod ipse uult, incontinentiae nostrae tribuit indulgentiam. quam e duabus eligibonum est, an quod mali conparatione fit leuius et quodam modo nec bonum est, quia praefertur malo? ergo, qui eligimus, quod apostolus non uult, sed uelle conpellitur, immo adquiescit deterioratatem. legimus in ueteri testamento pontifices semel maritos et filias sacerdotum, si uiduae fuerint, uesci debere de sacerdotalibus cibis mortuisque sicut patri et matri sic exhibendum inferiarum officium, sin autem alios uiros acceperint, alienas et a patre et a sacrificiis fieri et inter externas debere reputari. Quod quidem obseruat et gentilitas in condemnationem nostri, si hoc non exhibeat ueritas Christo, quod tribuit mendacium diabolo, qui et castitatem repperit perditricem. hierophanta apud Athenas eiurat uirum et aeterna debilitate fit castus, flamen unius uxoris ad sacerdotium admittitur, flamini
Abbreviated transcription (Latin):
ẜa. et sincc̃e ẽ t̾tia. inꝯtinẽtib aꝑit mat¬
moĩa. ut asachana abstrahat.ut magis
mulierẽ qualicũq iuro uĩcta faciat ẽẽ qͣ
dyabolo. S ad corĩthios tale quid loquitũ.
Dico ãt innuptis et uiduis. Bonũ ẽ illis
si sinc ꝑmãẜint ut ego. Gi ãt ñ se ꝯtinẽt
nubant. Melius ẽ enĩ nubẽ quã uri. Cur
apłe. statim intulit. qr peius eꝰ uri. alioqy
nec ẜuu s lib̾um: cogitantẽ ea que d̾i st̃.
nõ ea q̃ uxoris. Et ꝓtinus in ꝯseq̾ntib.
Mulier ĩquit alligata ẽ iuro q̃ diu uir

Expanded text:
a et, si necesse est, tertia incontinentibus aperit mata et, si necesse est, tertia incontinentibus aperit matrimonia, ut a satana abstrahat, ut magis mulierem qualicumque uiro iunctam faciat esse . quam diabolo. sed et ad Corinthios tale quid loquitur: dico autem innuptis et uiduis: bonum est illis, si sic permanserint ut ego. si autem non se continent, nuApostole? Statim intulit, quia pejus est uri. 5. Alioquin nec servum, sed liberum; cogitantem ea quae Dei sunt, non ea quae uxoris. Et protinus in consequentibus: Mulier, inqui
Abbreviated transcription (Latin):
tiores at uiduas deuita. que cũ lasciue¬
rut: in xp̃o nubere uolunt. hñtes damp¬
natõe ꝗd primã fidẽ irrita fecerũt. ꝓꝑt̾
sunc. Uolo inꝗt adolescentulas nubere.
Cur queso: qr uolo adolescentulas form¬
cari.ꝓcreare filios. Quã obcãm: Ne mety
ꝑtus exadultio filios necare cogant̾. mres
familias eẽ. Qr obsetro: Quia mulco tol¬
lerabilius ẽ digamũ eẽ qͣm scortũ. scd̃m
qu it᷑. Nulla occc̃em dare adu̾saro: male¬
dcĩ grã. In quo breui acinctoq pcep̃to mł¬
ta sił monita ꝯtinẽtur. ne ꝓpõitum uidre
ex quisitior cultus ĩfamet. ne oculorum
mitib et yllaritate uultus iuuenũ post
se greges trahat. ne ald̾ u̾bo. ald̾ hĩtu pol¬
liceatur ⁊ ꝯueniat ei u̾siculus ille ułgatuꝰ.
Nisit et arguco quidã ꝓmisit ecello. acq
ut om̃s nubendi cãs breui ẜmone ꝯlud¬
ret. cur hoc p̾cepisset oñdit clicens. iã eniz
q̃dam abierunt retro p̾t sacham. Ideo g¬

Expanded text:
cum lasciuierint in Christo, nubere uolunt habentes - damnationem, quod primam fidem irritam fecerunt. propter sunt. uolo, inquit, adulescentulas nubere: cur, quaeso? quia nolo adulescentulas fornicari. procreare filios: quam ob causam? ne metu partus ex adulterio filios necare cogantur. matres familias esse: quare, obsecro ? quia multo tolerabilius est digamum esse quam scortum, secundum quitur: nullam occasionem dare aduersario maledicti gratia. in quo breui accinctoque praecepto multa simul monita continentur: ne propositum uiduae exquisitior cultus infamet, ne oculorum nutibus et hilaritate uultus iuuenum post se greges trahat, ne aliud uerbo, aliud habitu polliceatur et conueniat ei uersiculus ille uulgatus: risit et arguto quiddam promisit ocello. atque ut omnes nubendi causas breui sermone concluderet, cur hoc praecepisset, ostendit dicens: iam enim quaedam abierunt retro post satanan. ideo
Abbreviated transcription (Latin):
cum tenebris: Que ꝯuentio xͥ ad belial: ay
que ꝑs fidelis cũ infideli: Quiꝰ ꝯsensus tẽ¬
plo dei cum ydolis. Ne. s. aremus ĩboue
et asino ne tunica nuptiał uario sit texta
et qiͣ peniteat eu siũe sue retrahit. Batior
erit. si sic ꝑmanẜit. suiq hoc mag̃ dicit
ẽẽ ꝯsilii. Qd̾ ne ꝯtempnatur. ut hoĩs spc̃
laru debet uidua blandiri. ꝙ ñ uniꝰ sexa¬
genarie ełctionẽ p̃cipit. Neq eni ĩnup¬
tas uł iuuẽculas cogit ut nubãt. qui de
nuptis quoꝙ loquitur: tp̃c breue ẽ suꝑẽ¬

Expanded text:
ad Belial aut quae pars fideli cum infidele? qui consensus templo dei cum idolis? ne scilicet aremus in boue et asino, ne tunica nuptialis uario sit texta et, quasi paeniteat eum sententiae suae, retrahit: b e a tior erit, si sic permanserit, suique hoc magis dicit esse consilii. quod, ne contemnatur ut hominis, larium debet uidua blandiri, quod non minus sexagenariae electionem praecipit. neque enim innuptas uel iuuenculas cogit, ut nubant, qui de nuptis quoque loquitur: t e mpus breue est; supe
Abbreviated transcription (Latin):
primũ sensu tcͣtare p̃cepti. et or̃m loci huiꝰ
ꝯtinentia discutere. atq ita apłicis ue¬
stigus insistentẽ. ne tñsusu quidẽ ut dici
solet unguẽ ĩꝑtem alt̾a declinae̾. Supͣ
scripserat qͣlis uidua ẽẽ debẽt unĩ uiri u¬
xor: que libos educauit. q̃ in boĩs opib
hũic testimoĩu que tribulancib desua

Expanded text:
primum sensum tractare praecepti et omnem loci huius primum sensum tractare praecepti et omnem loci huius continentiam discutere atque ita apostolicis uestigiis insistentem ne. transuersum quidem, ut dici solet, unguem in partem alteram declinare. supra scripserat, qualis uidua esse deberet: unius uiri uxor, quae liberos educauit, quae in bonis operibus habuit testimonium, quae tribulantibus de sua
Abbreviated transcription (Latin):
dam si negare tẽptauit. Preẜtim cũ po¬
stumus eius simplicius nom̃ pris refe¬
rat: et nulla sit excusatio deste ac sine
hrde domus sub quorũ patrocinio inter¬
dum sibi libido blanditur ut qd̾ ꝑꝑ intẽ
siderio lib̾orum. O ꝗd ego. q. ad retctan¬
tem loquor tñ audia ea. multos palaꝰ
ꝓcos ecce iutare p̾sidio quos c̾tatimn dy¬
abolus ĩ fłamat. ut uidue ur̃e castitatẽ
probet. ꝙͣ et nobilitas ⁊ for̾. etas ⁊ opes
faciunt cunctis appetibilẽ ut qͣnto pła
sunt q̃ impugnãt pudicitia. tanto u¬
tricis maiora sunt p̃mia. Et qr nob̾ de
portu egrediẽtib qi quidã scopulus i¬
opponitur. ne possimus ad pellagi tuta
decurrẽ. et apłi pauli scribentis ad thi¬
motheũ ꝓfertur auc̃tas in q̃ de uiduis
disputans ait. uolo aut iumores nube̾
filios ꝓcreare mres familias ẽẽ nullam
occõne dare adusario maledc̃i grã. iaz eĩ¬
q̃dam abierũt retro p̾t sach̾am. O portet

Expanded text:
dam, si negare temptauerit, praesertim cum podam, si negare temptauerit, praesertim cum postumus eius Simplicius nomen patris referat et nulla sit excusatio desertae ac sine herede domus, sub quorum patrocinio interdum sibi libido blanditur, ut, quod proptesiderio liberorum. sed quid ego quasi ad retractantem loquor, cum audiam eam multos palatii procos ecclesiae uitare praesidio, quos certatim diabolus inflammat, ut uiduae nostrae castitatem probet, quam et nobilitas et forma et aetas et opes faciunt cunctis appetibilem, ut, quanto plura sunt, quae inpugnant pudicitiam, tanto uictricis maiora sint praemia ? Et quia nobis de portu egredientibus quasi quidam scopulus opponitur, ne possimus ad pelagi tuta decurrere, et apostoli Pauli scribentis ad Timotheum profertur auctoritas, in qua de uiduis disputans ait: uolo autem iuniores nubere, filios procreare, matres familias esse, nullam occasionem dare aduersario maledicti gratiam abierunt retro post satanan, oportet
Abbreviated transcription (Latin):
Nueter uia noua semita q̃rimus. ⁊
mnantiq̃ detritaꝙ mat̾ia: rudẽ artis
excogitamus elegantiam.ut nec
eadem sint. et cade sint. Unũ iter
et pueniendi quo cupias multa ꝯ¬
pendia. Sepe ad uiduas scripsimuᷤᷤ
et inexhortõe earum. multa de scripturis
scĩs exempla repetentes uarios testĩomi¬
oru flores inuna pudititie corona te¬
xiuinus. Nũc ad ageruthia nob̾ ẜmo
ẽ. que quoda uaticimo futurorũ. ac dei
p̃sidentis auxilio nomẽ accepit. Qua
annã nob̾ filiã phanuelis. de cũigeliore¬
culit. Benigna mr̃ qͣrtum ⁊ decim̃ iuduita
tis implens ãmĩ: centenario uirginum
choro cingitur. Soyor celerini patris age¬
ruthia que ꝑuula nutriuit infantem
et insuo nataz suscepit gͥmio ꝑ annos.xx.
manti solatio destituta erudit neptẽ qd
a mre didicit. Hoc breui ẜmoẽ ꝑ strinxi.
ut ostenda adolescentulam meã ñ praẽ
monogamiã grͣ suo s reddẽ. Nec tam
laudanda ẽẽ u tribuat. quã oĩb execͣn¬

Expanded text:
ueteri uia nouam semitam quaerimus et in antiqua detritaque materia rudem artis excogitamus elegantiam, ut nec eadem sint et eadem sint. unum iter et perueniendi, quo cupias, multa conpendia. saepe ad uiduas scripsimus et in exhortatione earum multa de scripturis sanctis exempla repetentes uarios testimoniorum flores in unam pudicitiae coronam texuimus. nunc ad Geruchiam nobis sermo est, quae quodam uaticinio futurorum ac dei praesidentis auxilio nomen accepit, quam Annam nobis, filiam Fanuhelis, de euangelio retulit, Benigna mater quartum et decimum inplens uiduitatis annum centenario uirginum choro cingitur, soror Celerini, patris Geruchiae, quae paruulam nutriuit infantem et in suo natam suscepit gremio, per annos uiginti mariti solacio destituta erudit neptem, quod a matre didicit. Haec breui sermone perstrinxi, ut ostendam adulescentulam meam non praestare monogamiam generi suo sed reddere nec tam laudandam esse, si tribuat, quam omnibus exsecran
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ desistit ꝗa tu lapsꝰ es et mdiges seuen¬
tate.siquide et seu̾tas dei bonitatẽ recur¬
rat. et unꝰ quisꝙ castigetur. sede referat apͤ¬
catis. et adũitutũ tramitẽ. bõamq ꝯu̾si¬
onẽ recuirat. Deniq docet de illis qui ceci¬
los. Ut queadmodũ deẜta uirgulta ita ⁊ hoẽ
uelut cauducib quibdã uirtutis inẜti. bo¬
noꝵ fructus possint inferre m̾itoꝵ. Accu¬
ses ncc̃e ẽ medicũ crudelitatis. ꝗa pucͤftãs
uulneꝵ fibras ferro putau̾it execãdas: ꝗa
noxia et ẜpentia ulcera igni adusẜit. ne ui

Expanded text:
esse desistet, quia tu lapsus es et indiges seueritate, siquidem et seueritas dei in bonitate recurrat, unusquisque castigatus pedem referat a peccatis et ad uirtutum tramitem bonamque conuersationem recurrat. deniqlos ; ut quemadmodum deserta virgulta, ita et homines velut caudicibus quibusdam virtutis inserti, bonorum fructus possint ferre meritorum. Accuses necesse est medicum crudelitatis, quia putrefactas vulnerum fibras ferro putaverit exsecandas; quia noxia et serpentia ulcera igni adusserit, ne vi
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝯfitendũ tibi suꝑ iudicia iusticie tue.
Non satis ẽ dies ad depcandum. Gũgen¬
dum ẽ et nocte. et media nocte. Ip̃ẽ dns̃
ꝑnoctauit in orõne: ut te ꝓprio ad pcan¬
dũ inuitaret exẽplo. Et utiq pcc̃is tuiꝰ
ille indulgentiã ptulabat apatre. Oꝑi¬

Expanded text:
ad confitendum tibi super iudicia iustitiae tuae. non satis est dies ad deprecandum; surgendum est et nocte et media nocte. ipse dominus pernoctauit in oratione, ut te proprio ad deprecandum inuitaret exemplo. et utique peccatis tuis ille indulgentiam postulabat; postulabat a patre, o
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo qui sꝑat. sustinet. Qui sustinet.ĩ¬
patie utiq excludit affectum. Quis
ẽ qui portat ingũ gͣue aiuuetute sya.
nisi qui delitus renũtiat. luxuna fu¬
git. Quis ẽ qui singularit sedet. nͥ ꝗ
seculatib uoluptatih abdicat᷑. molestia
oĩum excludit tumłtus. Isteg timẽ mcħ
potuit qr caritatis grã iũ timoris absor¬
buit. Est et alius qui excludat in bone.ũ
bis ẽ ꝗamalũ opus fecit. Tratit inc̾anis
int̾itũ. ut eiꝰ sp̃s̃ saluetur. Ex quo ĩtelligimꝰ
ꝗa in bono excludit qui iubet a gẽ penit̾eꝰ
ut huilietur et ꝯpungat᷑ corde. Rec ei recõ¬
ciliationis solent ẽẽ suffragia. Demq eĩz
in iẽmia sꝙͥta sub hac litta. id uident᷑ sigͥ¬
ficare. Sic enĩ legimꝰ de hierłm illa t̾rena.
ĩmũditia eiꝰ añ pedes eĩ. nõ fuit memõ no¬
uissimoꝵ suoꝵ et cecidit ĩualidꝰ. nõ ẽ qui

Expanded text:
ergo qui sperat sustinet, qui sustinet inergo qui sperat sustinet, qui sustinet inpatientiae utique excludit affectum. quis est qui portat iugum graue a iuuentute sua nisi qui deliciis renuntiat, luxuriam fugit? quis est qui singulariter sedet nisi qui saecularibus uoluptatibus abdicatis molestiarum omnium excludit tumultus? iste ergo timere nil poterit qui caritatis gratia uim timoris absorbuit. Est et alius qui excludatur in bono, bis est, quia malum opus fecit, traditus in carnis interitum, ut eius spiritus saluaretur. ex quo intellegimus, quia in bono excluditur qui iubetur agere paenitentiam, ut humilietur et conpungatur corde; haec enim reconciliationis solent esse suffragia. Denique etiam in Hieremia scripta sub hac littera id uidentur significare; sic enim legimus de Hierusalem illa terrena: in munditia eius ante pedes eius, non fuit memor nouissimorum suorum et
Abbreviated transcription (Latin):
tatur. tñ oĩa piclã dnñ amore ꝯtemnit.
Ac siquis dnm petat. seip̃m offerre ñ
trepidat. Ut qui tnsmare positos filioᷤ
uitere desiderat. nõ metuit naufragi
liboꝵ cantate. Ingͥditur maris fluctꝰ.
subit inc̾ta nauigiis. et metu discri.¬
minis leuãt desidenia filioꝵ. Qr pulcͤ
etiã de martyrib licit᷑. qui u̾e militãt
xp̃o. qui ꝑsecutões. u̾gulas gladios. i¬
cendia nõ tim̃tes. in festis se regibus
optulerunt. Timorẽ ⁊ enĩ ꝙͣ poterant
hr̃e penaꝵ. excluẜunt amore marty¬
rii. Hũc sensũ aũt int̃pretatõis hui
q̃ de tͤis hiẽmie p̾sumus approbare.
iam et ibi sub hac lict̾a scͥptum ẽ. Bo
ẽ dñs sustinẽrib eũ. aĩe que q̃nt eu.
Bonum ẽ sustinẽ et sꝑare insalutare
dei. Bonum ẽ iiro cu portau̾it iugỹ
graue aiuuẽture sua. Sedebit singu¬
sant᷑ et silebit. qr tulit iungũ g̃ue. ło
utiq quid aliud astruũt. nͥ boẽ excly¬
sionis hanc intpretationẽ uideri: Qs

Expanded text:
ittatur, tamen omnia pericula domini amore contemnit ac. si quis dominum petat, se ipsum offerre non trepidat: ut, qui trans mare positos filios uidere desiderat, non metuit naufragia, liberorum caritate ingreditur maris fluctus, subit incerta nauigii, sed metum discriminis leuant desideria filiorum. quam pulchre etiam de martyribus dicitur, qui uere militant Christo, qui persecutiones ungulas gladios incendia non timentes infestis se regibus obtulerunt! timorem etenim quem poterant habere poenarum excluserunt amore martyrii. Hunc sensum autem esse interpretationis huius etiam de Threnis Hieremiae possumus adprobare. nam et ibi sub hac littera scriptum est: bominus sustinentibus eum, animae quae quaerit eum. Bonum est sustinere, et sperare in salutare Dei. Bonum est viro cum portaverit jugum grave a juventute sua: sedebit singulariter, et silebit; quia tulit jugum grave . Haec utique quid aliud astruunt, nisi bonae exclusionis hanc interpretationem videri? Quis
Abbreviated transcription (Latin):
qui petit docen bonitatẽ et disciplinã. d̃b
petere q̃ scĩam docen. Misi eĩ hẽat scĩam.
molesta ẽ disciplina. molesta correptõ.
Quid sit scĩa doceat te salon. qui ait de
dnõ deo nrõ. Ipẽ enĩ mͣdedit eoꝵ q̃ sunt
cognitionẽ uam. Et alibi hic idẽ ꝓpheta
ait. qui docet hoĩe scĩam. Qui aũt petit
sciãm. cͥdit mandatis dei. Ald̾ ẽ aut̃ in
mãdatis dei credere.aliud mãdatis credẽ.
Qui aut mãdatis dei credit. cito efficit
ut sit ĩmandatis dei. ⁊ in ipĩs ꝯu̾setur.

Expanded text:
qui petit doceri bonitatem et disciplinam, debet qui petit doceri bonitatem et disciplinam, debet petere etiam scientiam doceri. nisi enim habeat scientiam, molesta est disciplina, molesta correptio. quid sit scientia, doceat te Salomon, qui ait de domino deo nostro: ipse enim mihi dedit eorum quae sunt cognitionem ueram. et alibi hic idem propheta ait: qui docet hominem scientiam. qui autem petit scientiam, credit mandatis dei. Aliud est autem in mandatis dei credere, aliud mandatis credere. qui enim mandatis dei credit, cito efficit ut sit in mandatis dei et in ipsis conuersetur.
Abbreviated transcription (Latin):
doceri. ne forte quis ꝑfunctorie accipies
minibus sẽꝑ he̾re. rõ gͦ bonitas ista uy¬
garis ẽ. s que sẽꝑ discipline expectet pro¬
fectum. Ideoq qui intelligit alt̾am del eẽ
bonitatem doceri desiderat. ⁊ disciplinã. Nã
płiq au̾tutur astudio discipline. dum eã
seuerã ac tristẽ arbitnͣtur. G ꝑspicatior sẽ¬
su. intelligit ꝙ disciplina si cristis ad tp̃s
sit. post̾ioribo fiat iocunda tpr̃ib. S ẽ et
disciplina uł correptio seu̾ior. ẽ q̃ mode¬
ratior. Seuĩor ẽ de qua dicit dns. Corri¬
pia eos in auditu tribulationis eorũ.
Est seuĩor que ẽ in ira ⁊ furore correptõ.
Uñ refugiens eã correptõe dic̃ dauid.
Dnẽ ne inira tua arguas me.neq in
furore tuo corrpias me. Et hiẽmias.
Cornpe nos domine inurdido. ⁊nõ in
furore. Omnis gͦ disciplina ⁊si ad tp̃s ha¬
beat amaritudĩe. heat ꝑtũbatõe. p̾tea tñ¬
tñ pacificos fructus gñare ꝯsueuit. Sed

Expanded text:
doceri, ne forte quis perfunctorie accipiens minibus semper haerere. non ergo bonitas ista uulgaris est, sed quae semper disciplinae expectet profectum. Ideoque qui intellegit altam dei esse bonitatem doceri desiderat etiam disciplinam. nam plerique auertuntur ab studio disciplinae, dum eam seueram et tristem arbitrantur disciplina, etsi tristis ad tempus sit, posterioribus fiat iucunda temporibus. sed est disciplina uel correptio seuerior, est etiam moderatior. moderatior est, de qua dicit dominus: corripiam eos in auditu tribulationis eorum. est seuerior quae est in ira et furore correptio. unde refugiens eam correptionem dicit Dauid: domine, ne in ira tua arguas me neque in furore tuo corripias me, et Hieremias: corripe nos, domine, in iudicio et non in furore. omnis ergo disciplina, etsi ad tempus habeat amaritudinem, habeat perturbationem, postea tamen pacificos fructus generare consueuit. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
uice nexib inẜamꝰ. Insidiãtur eĩ qͣi pe¬
relaxamus. ascdis reb remittimꝰ nec̃
excubias cautionis hmĩs intentas. tẽ
plus iactant laq̾os suos. aut muia qua
ambulanĩ abscõdunt. ut cũ fuint laq̃ię¬
eoꝵ innexa uestigia trahant quo uẽtuꝵ
supplantent uiate. uł collo astͣctos strã¬
gulent ꝯmeãtes. Noli gͦ alta ãbulare c̃¬
uice. sic̃ filie iude. Altis enĩ c̾uicib. cito
laq̾us ĩnodat᷑. Noli ad seculaĩa m̃te aĩũ¬
dit. ac iudicio freqͥnt̃ absoluit. Ergo ⁊
tu si peccau̾s mẽor esto legis. si peccaui
mẽor esto xp̃i qui te lib̾at dicens. Ego sy.
ego sum qui deleo iniꝗtates tuas ⁊me¬
mor nõ ero. Ip̃m dieb ac noctib tene.

Expanded text:
uicem nexibus inseramus. insidiantur enim quasi pestu animum relaxamus ac secundis rebus remittimus nec excubias cautionis habemus intentas, tunc plus iactant laqueos suos aut in uia qua ambulamus abscondunt, ut, cum fuerint eorum laqueis innexa uestigia, trahant, quo securum subplantent uiantem uel collo adstrictos strangulent commeantes. Noli ergo alta ambulare ceruice sicut filiae Iudae; altis enim ceruicibus cito laqueus innodatur. noli ad saecularia mentem animumdit ac iudicio frequenter absoluitur. ergo et tu, si peccaueris, memor esto legis, si peccaueris, memor esto Christi, qui te liberat dicens : ego sum ego sum. qui deleo iniquitates tuas, et memor non ero
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpungitur utiq dełctatioe excludit ẽro¬
ris. Et qui agit pnĩam. excludit pudoreor
Seq̾strat uerecũdia flagitii ꝯfitendi ut
recuꝑande spẽ salutis inueiat. Merito ⁊ ip̃e
dauid uͥ agnouit errore. peccaui ĩ ꝗt doͦ.
Tantus rex. tant̾ ꝓpha. nõ enibuit pecca¬
tum ꝓprium ꝯfiter. Et id̾o dc̃m ẽ ei. ⁊ diis
abstulit peccatũ cuũ. Sublato gͥ pcc̃o. ait.
tuum. Multa uident in hoc scło Iocunda
ẽẽ que nõ sunt. Multa suauia. boã płima.
fit amã. Dulcis libido cũ feruet. s eadem
seculo dũ uiuimus extimãtur qr usu no¬
bis sunt. ut pecunia. honor. auꝵ. ãgentũ.
hic oĩa relinquũt. Quĩ ⁊ maiori dolore
ꝗs moritur cũ se hus fraudari copus in¬
gemiscit. Nõ ẽ gͦ iocũditas uã. nͥ illa qre¬
sbsidis gaudeat se ẽẽ munitũ. Hac dauid
iocunditate dei uł bonitate lecat᷑. Quia w¬
gũ gue ac iuuẽtute portauit. et sustinuit
Qui sepe occidendi regis saul tribuca sͥ

Expanded text:
pungitur, utique delectationem excludit erroris et qui agit paenitentiam, excludit pudorem, sequestrat uerecundiam flagitii confitendi, ut recuperandae spem salutis inueniat. meritoque et ipse Dauid, ubi agnouit errorem: peccaui, inquit, domino. tantus rex, tantus propheta non erubuit peccatum proprium confiteri et ideo dictum est ei: et dominus abstulit peccatum tuum. Stuum. multa uidentur in hoc saeculo iucunda esse quae non sunt, multa suauia, bona plurima. patrimonio; dulcis libido cum feruet, sed eadem saeculo, dum vivimus, aestimantur; quia usui nobis sunt, ut pecunia, aurum, argentum, hic omnia relinquuntur. Quin etiam majori dolore quis moritur, cum his se fraudari copiis ingemiscit. Non est ergo jucunditas vera, nisi illa qsubsidiis gaudeat se esse munitum. Hac Dauid iucunditate dei uel bonitate laetatur, quia iugum graue a iuuentute portauit et sustinuit aeripuit, qui saepe occidendi regis Saul tributa sibi
Abbreviated transcription (Latin):
rectis corde. Ergo bonus oĩb qr os recto
uult eẽ corde. Qui aũt cor declinau̾it. ipẽ
ase grãm diuine bonitatis aneu̾tit. Seq̃
Ocunditatẽ et disciplinã a scĩa doce me.

Expanded text:
rectis corde! ergo bonus omnibus, quia omnes recto rectis corde! ergo bonus omnibus, quia omnes recto uult esse corde. qui autem cor declinauerit, ipse a se gratiam diuinae bonitatis auertit. Sequitur: iucunditatem et disciplinam et scientiam doce me,
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bauĩt negligentẽ. ut metu u̾beꝵ induẽt
diligentiã. Castigare enĩ amantis ẽ. non
execrantis. Et ideo bonitatis ẽ. nõ crudeli¬
tatis. Recte gͦ et dñs uͥq ẽ bonus. ⁊ cu
remittit flagitia. et cũ pcca castigat. Ca¬
stigat enĩ dñs quẽ diligit. et castigatꝰ ẽ
etia dauio. Deniꝙ ait. Et fui flagellatꝰ
tota die. Et uir sapiens qui intellex̃ ca¬
stigationẽ illã sibi dñi ꝓfusse. ait. Roĩ¬
tate fecisti cũ ẜuo tuo dnẽ. ẜm u̾bũ tuũ.
gatio illa. fructus bonitatis acculit. Il¬
lam m castigationẽ intelligo ꝓfuisse.
isse flagitus. Pilla castigatõe dnĩ n¬
chil in me adusanio liciusse. nich mõti.
Demq castigans castigauit me dñs. ⁊
morti nõ tradidit me. ip̃e ꝓpha meoraũ.
Castigatur erũ qui recipit. qui aũt nõ reci¬
piuntur. nõ flagellant. In laborib ĩ quit
hoĩum nõ sunt. et cũ hõib enĩ nõ flagel
labuntur. Ideoꝙ s̃ ait. Qͣ bonus isrł ds̃.

Expanded text:
uerit neglegentem, ut metu uerberum indueret diligentiam. castigare enim amantis est, non execrantis, et ideo bonitatis est, non crudelitatis. recte ergo et dominus ubique est bonus, et cum remittit flagitia et cum peccata castigat; castigat enim dominus quem diligit. Castigatus est etiam Dauid; denique ait: et fui flagellatus tota die. sed uir sapiens, qui intellexit castigationem illam sibi domini profuisse, ait: bonitgatio illa fructus bonitatis adtulit. illam mihi castigationem intellego profuisse, isse flagitiis, per illam castigationem domini nihil in me aduersano licuisse, nil morti. demque:castigans castigauit me dominus et morti non tradidit me ipse propheta memorauit; castigatur enim qui recipitur, qui autem non recipiuntur non flagellantur; in laborhominum non sunt et cum hominibus non f 1 age 11 abuntur. ideoque supra ait: quam bonus Israel deus
Abbreviated transcription (Latin):
tii iure detiudẽ intra lignũ. Deniꝙ et ꝙ¬
cũꝙ argenti atq auri uł eris metallu.
uelut effigiem qnͣda celestis includere
ptãtis. Hec cum sint maxĩ plena sacrilegii.
incelo uacant.intris freq̃ntant. Uerbo eĩ
diũ celi fi̾mati sunt. ñ terra fi̾mata ẽ. Et
rdeo iustificatões dei a bipo cdniõ uult doci.
ꝗa difficile ẽ intr̃a magrm̃ huimoĩ reppe¬
rire qui ea doceat que ipẽ nõ uiderit. Ad il¬
lum gͥ doctorem intimo ꝓpħa ꝯtendit af¬
fectu. qui solus magr̃ ẽ uerus. Quõ enĩ
põt hõ qĩ uerũ docẽ ꝙ nesciat. cũ ip̃ẽ sit m̃¬
dax. Mertoꝙ ait dñs ut nẽo suꝑ tr̃a uo

Expanded text:
tii iure detrudere, intra lignum denique et qtii iure detrudere, intra lignum denique et quodcumque argenti atque auri uel aeris metallum uelut effigiem quandam caelestis includere potestatis. haec cum sint maximi plena sacrilegii, in caelis uacant, in terris frequentantur; uerbo enim domini caeli firmati sunt t, non terra firmata est. Et ideo iustiquia difficile est in terra magistrum hujusmodi reperire, qui ea doceat, quae ipse non viderit. Ad illum igitur doctorem intimo Propheta contendit affectu; qui solus magister est verus. Quomodo enim potest homo quasi verum docere quod nesciat, cum ipse sit mendax? Meritoque ait Dominu