comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uiuentem scãm dõ placentem. ETQVINO SATRAPEPEILISTINORU VIDERUNT IT REVERSIS
in accaron indie illa. Prȩcedentes quiq inxp̃o tamdiu succedentiũ sibi in illo fidem &actaquasi
specula contem plantur. donec &ipsos firmatos infide & bene proficientes agnoueri .nt . & sic de
illorũ salute securiores effecti ad suae curandae conuersationis habitacula recurrunt. Notest¬
& dehypocritis intellegi. quicũ ad tempusuiam uite uideant᷑ imitari. portastamen b&hsames
idest solis iustitiae ꝓpt̃ instabilitatẽ sinistrae mentis. Nonmereantur ingredi. HISVNT AVTE
ANI AUREA QUOS REDDIDERUNT PETILISTIIM PRODELICTODNO ATOTNUS UNVGATAVNUM.
ascalon unum g&hunum accaronunũ. &mures aureos secundũ numerũ urbiũ philistum. quin¬
q. prouinciarum. ab urbe murata usq aduillam quae erat absq muro. Om̃s prodelicto d̃o¬
parui et magni fortes & infirmiuasa aurea exsoluere : Id est splendida compunctionis & humi¬

Expanded text:
quinque satrapae Philisthinorum viderunt, etc. Praecedentes quique in Christo, tandiu succedentium sibi in illo fidem et acta quasi specula contemplantur, donec et ipsos firmatos in fide et bene proficientes agnoverint; et sic, de illorum salute securiores effecti, ad suae curandae conversationis habitacula recurrunt. Potest et de hypocritis intelligi, qui cum ad tempus viam vitae videantur imitari, portas tamen Bethsamis, id est, Solis justitiae, propter instabilitatem sinistrae mentis, non merentur ingredi. Hi sunt autem ani aurei, quos reddiderunt Philisthim pro delicto, Domino: Azotus unum, Gaza unum, Ascalon unum, Geth unum, Accaron unum, et mures aureos secundum numerum urbium Philisthim, quinque provinciarum, ab urbe murata usque ad villam, quae erat absque muro, et parvi et magni, fortes et infirmi, vasa aurea exsolvere, id est, splendida compunctionis et humi
Abbreviated transcription (Latin):
&iohannes postioest. antecederese oboedientes sibi famulos et deuitiis aduistutes. Demorte iussit
transire aduitam. Ipse autem eis decedentibus. paulisꝑ substiait inmundo. Donec indicatum fi¬
delibussuis dese ꝑproph&as. uerbum patris expler&. TULITAUTẼ SAUHELLENTICU¬
LA OLEΙETEPFUDΙI SUPERCAPVI EIVS. Tulit iohannes praedicandam sp̃ssc̃ĩ
gratiam. et totam eius plenitudinem inxp̃o requiescere testatus est dicens. quiauidi spm̃ descenden¬

Expanded text:
et Joannes portio est, antecedere se obedientes sibi famulos, et de vitiis ad virtutes, de morte jussit et Joannes portio est, antecedere se obedientes sibi famulos, et de vitiis ad virtutes, de morte jussit transire ad vitam. Ipse autem eis decedentibus paulisper subsistit in mundo, donec indicatum fidelibus suis de se per prophetas verbum Patris expleret. Tulit autem Samuel lenticulam olei, etc. Tulit Joannes praedicandam Spiritus sancti gratiam, et totam ejus plenitudinem in Christo requiescere testatus est, dicens: Quia vidi Sp
Abbreviated transcription (Latin):
nes ilim xp̃m cẽfiliumndi. Scautem missum ante illum tota illum mentis intentione de siderins
adoperandum diuina in carne surgere. et sca praccursionis officio congruo tempore quie scere
ETSURAEXIT SAUL ECRESSIB SUNTAMBO IPSE UIDELICIT EESAMUNEL Et manifestauit
iħ sgloriam suam. et crediderunt incum discipulieius. Egressiq ambo ipse uidelic& & iohannes
deocculta diuinȩ uoluntatis contemplatione. ad ostendenda foras operũ magnalia processerunt
CUM DISCENDERENT IN EXTREMA PARTECIUITATIS SAMUNEL DINIT ADSAUL DICPU¬
ero ut antecedat nos et transeat. Tuautem subsiste paulis per utindicm tibi uerbum dñi.¬
Cum sedñs humilitate acpaupestate pronobis adsumpta dispectum Nouissimũq uirorum atq
int̃ciues mundi extremũ ostendens. suosquoq sequaces pauperes spũcẽdoceret. Nontamen statim
machinantibus. lic& sepe impiis. occasum mortis subiit. Sed iuxta uaticinia proph&arum. quorũ

Expanded text:
stum esse Filium Dei, se autem missum ante illum, tota illum mentis intentione desiderans, ad operandum divina in carne surgere, et se praecursionis officio congruo tempore quiescere. Et surrexit Saul, egressique sunt ambo, etc. Et manifestavit Jesus gloriam suam, et crediderunt in eum discipuli ejus. Egressique ambo, ipse videlicet et Joannes, de occulta divinae voluntatis contemplatione, ad ostendenda foras operum magnalia processerunt. ue descenderent in extrema parte civitatis, Samuel dixit ad Saul: Dic puero ut antecedat nos, et transeat: tu autem subsiste paulisper, ut indicem tibi verbum Domius, humilitate ac paupertate pro nobis assumpta, despectum novissimumque virorum, atque inter cives mundi extremum ostendens, suos quoque sequaces pauperes spiritu esse doceret, non tamen statim machinantibus licet saepe impiis, occasum mortis subiit; sed juxta vaticinia prophetarum, quorum
Abbreviated transcription (Latin):
Lonocutus est iohannes cumdño in lumine cognitȩ diuinitatis illius : Solarium quippe quod
uoier tribuot eaeoquod pracaltitudine sui prius aedificiis inferiorib: ostisolis iubir excipiat. illa¬
soinistum corda sgnificit quibus a terrenis desideriis diuino timore suspensis familiarius onitur
sol iustitiȩ. Cumenim uterq dñ suidelic& & iohannes suac propter lismensis ftilat nlsdorus

Expanded text:
Locutus est Joannes cum Domino in lumine cognitae divinitatis illius. Solarium quippe quod Locutus est Joannes cum Domino in lumine cognitae divinitatis illius. Solarium quippe quod nomen trahit ex eo quod prae altitudine sui prius aedificiis inferioribus orti solis jubar excipiat illorum nimirum corda significat, quibus a terrenis desideriis divino timore suspensis, familiarius oritur Sol justitiae. Cum enim uterque, Dominus videlicet et Joannes, suae propter quam missus est dis
Abbreviated transcription (Latin):
et ipse saliutor aiebut. Meus cybus est. ut ficiam uoluntatem eius quime misit. ut ꝑficiam opus
cius: Tunc autem uerba huius modi dicbat dño iohannes. cum & eius celsitudinem & humane
conditionis fragilitatr̃s commemorans ait. Quiest deterra deterraest et deterra loquitur. quiautẽ
decelo uenit sup omnes est. ETCOMEDITSAUL CŨSAMUNEL INDIE ILLA IDISCINDEAUUT
dee xcels in oppidum Et praedicabat dñs cum iohanne intempore gratiȩ fulgentis usq dũmitteretur
in carcerem iohinnes : dicens decredituris sibi populis. Egocrbum hibeo manducare quemuos p̃scitis.
Et non solum pfectis altauistutum astendendo. Sed &infirmis quibusq condescendendo communia
uiuendi tradidere mindata: His dicentes uendite quacpossid& is et dite demosinam: illis uero pon
homicidium ficies Nonadulteribis: ET LOCVTUSEST CṼS AULINSOPANIO COININAMI

Expanded text:
 ipse Salvator aiebat: Meus cibus est, ut faciam voluntatem ejus qui misit me, ut perficiam opus  ipse Salvator aiebat: Meus cibus est, ut faciam voluntatem ejus qui misit me, ut perficiam opus ba hujusmodi dicebat Domino Joannes, et cum ejus celsitudinem et humanae conditionis fragilitatem commemorans ait: Qui est de terra, de terra est, et de terra loquitur; qui autem de coelo venit, supra omnes est . Et comedit Saul cum Samuel in die illa, etc. Et praedicabat Dominus cum Joanne in oppidio gratia fulgenti, usque dum mitteretur in carcerem Joannes, dicens de credituris sibi populis: Ego cibum habeo manducare, quem vos non scitis . Et non solum perfectis alta virtutum ascendendo, sed infimis quibusque condescendendo, communia vivendi tradidere mandata, his dicentes: Vendite quae possidetis, et date eleemosynam ; illis vero: Non homicidium facies, non adulterabis . Et
Abbreviated transcription (Latin):
ret iohunni minente ad hiue stitti inosue legis diens. quia postquã nouue gratiȩ diem figuris lgalib
pomnia quasi acqualibus horirum spatis comparatam minifestiueris mundo mittam adte iuirun
deeres firinde eiere ndest quicu em postet noniuribi semine conceptam. Sed diuino singulariter
opere sacra e n Scuruex ta nomen sutuꝰ saliubit crediturum mihi populiũ dm̃ uidere cupiestiumte

Expanded text:
rat Joanni, manente adhuc statu Mosaicae legis, dicens: Quia postquam novae gratiae diem figuris legalibus rat Joanni, manente adhuc statu Mosaicae legis, dicens: Quia postquam novae gratiae diem figuris legalibus per omnia quasi aequalibus horarum spatiis comparatam manifestaveris mundo, mittam ad te virum de terra filii dextrae, id est, qui carnem portet non virili semine conceptam, sed divino singulariter opere sacram, qui juxta nomen suum salvabit crediturum mihi populum, Deum videre cupientium,
Abbreviated transcription (Latin):
NIS ENIM COMESURUS ESTPOPULUS DONEC ILLE UENIAT QUIAIPSEBENEDICM NOSTIAE.
potest uite celestis aquadiuiam exulabat sperando degustare. don& illeueniat qui penitentiam
agentibus rggnum caelorum ad propinquare testetur. qui aipse primo eos qui hostiadiuiua fieri
desiderant pristinis erroribus castigitis. baptirando abluit. & de inceps speeternȩ heredititis gui¬
quetius paulatim ptiedicante ioh in ne crebrescere: cumq buptic̃ato omnipopulo & ipseueniss&
adiohannẽ ut bapti taretur abeo. occurriteiidem iohannes deuotȩ seruitutis obsequis ut pos
pracconia uenturi &iam priesentem bapartaret. populisq dĩagnum ostender&. actiletantumq men¬
tis proficientibus & mistrrii singuine ꝓfectis. uistutum cacumen ascendt&. cuiinnatis mulierum
min. &unguescum ducem supropulũ meũ istihe &cacta Et ds̃piter sii secr&a mysteri reuclaue¬

Expanded text:
Neque enim comesturus est populus, donec ille veniat, etc. Neque enim comesturus est populus, donec ille veniat, etc. potest vitae coelestis, a qua diu jam exsulabat, sperando degustare, donec ille veniat, qui poenitentiam agentibus regnum coelorum appropinquare testetur. Quia ipse primo eos, qui hostia Dei viva fieri desiderant, pristinis erroribus castigatis baptizando abluit, et deinceps spe aeternae haereditatis gauque ejus paulatim praedicante Joanne crebrescere. Cumque baptizato omni populo, et ipse venisset ad Joannem, ut baptizaretur ab eo, occurrit ei idem Joannes devotae servitutis obsequiis, ut post praeconia venturi etiam praesentem baptizaret, populisque Dei Agnum ostenderet; ac tale tantumque meritis proficientibus, et martyrii sanguine perfectis, virtutum cacumen ascenderet, cui in natis mulierum a mysterii revelave
Abbreviated transcription (Latin):
&is cum antequam ascendat excelsum aduescendum. Respondentes animȩ simplices xp̃o.¬
cui conscientiȩ singulorum quicquid cogitant patet. hicest inquiunt iohannes cȩlestia uidere doc¬
tus praccur sor tibi factus est. &tufestinus illum quae sumus ad saluandas nos insequere. Adiutor
enim ecliberitor noster estudñe n&ardaueris. Nam & illehodie hoc est eiusdem cuius et̃gratiȩ
fideiq lucifluae praedicator uenit in mundũ. quu tempus est ut populus omnisdectorũ in excels
Nouae conuersationis culmine. sacrificiũdõ spiritale consecretur: Si quidem ipse qui medius nr̃m
necdum agnitus consistis. postquam te mundo manifestare uolueris. statim inuenieseũ ad tui
aduentus ob sequia parartum. Neq enim uelipse tante gratiȩ uir antequã teuidere meruerit aut
sũ mauistutum fastigia comscendere. aut ꝑfectis guidii spiritalis potest dapibus refici

Expanded text:
ietis eum antequam ascendat excelsum ad vescendum neietis eum antequam ascendat excelsum ad vescendum necui conscientiae singulorum quidquid cogitant patet: Hic, inquiunt, Joannes, coelestia videre doctus, praecursor tibi factus est, et tu festinus illum, quaesumus, ad salvandum nos insequere; adjutor enim et liberator noster es tu, Domine, ne tardaveris . Nam et ille hodie, hoc est ejusdem cujus et tu gratiae fideique lucifluae praedicator, venit in mundum. Quia tempus est, ut populus omnis electorum in excelso novae conversationis culmine sacrificium Deo spiritualiter consecretur; siquidem ipse qui medius nostrum, necdum agnitus consistis, postquam te mundo manifestare voluerim, statim invenies eum ad tui adventus obsequia paratum. Neque enim vel ipse tantae gratiae vir, antequam te videre meruerit, aut summa virtutum fastigia conscendere, aut perfectis gaudii spiritualis potest dapibus refici.
Abbreviated transcription (Latin):
diligendum retorquendo. quem semꝑ indiuinitate secretum spiritaliter amalunt.
CUNM ASCENDERENT CLIUU CIUITATISINUENERUNT PUELLAS EGREDIENTES ADNA¬
riendam aquim edixerunteis. Num hic est uidens: Cum sequentibus se ministris¬
in carnationissue primisq credentiũ dñs sublimia nouaeuitȩ praecepta inchoaret. apparu¬
erunt animȩ humiles & castȩ desuorum latebris peccatorum confitendo egresse: atq ad hu¬
riendas aquas ingiudio defontibus saluatoris ab ipso iohanne praedocte. quasipse sollicitis
sia pud eas sit uidens in terrogat quia conscientias discutiens singulorum ad seuenientiũ. ap
iohinnem ꝓph&am intellexerint ueritatis. aneiusdicta cum amore susceperint inuestigat
DUERESPONDENTES DIXERUNT ILLIS. NICEST ECCEANTITI FESTINA NUNC NODIEENINUE¬
pit inciuitatem quii sacrificium est hodie populi in exceso. Ingredientes urbem statim inuen¬

Expanded text:
diligendum retorquendo, quem semper in divinitate secretum spiritualiter amabant. diligendum retorquendo, quem semper in divinitate secretum spiritualiter amabant. Cumque ascenderent clivum civitatis, invenerunt puellas egredientes ad hauriendam aquam, et dixerunt eis: Num hic est Videns? Quae respondentes, diincarnationis suae, primisque credentium Dominus sublimia novae vitae praecepta inchoaret, apparuerunt animae humiles et castae, de suorum latebris peccatorum confitendo egressae, atque ad hauriendas aquas in gaudio de fontibus Salvatoris, ab ipso Joanne praedoctae, quas ipse sollicitus sit, apud eas si videns interrogat, quia conscientias discutiens singulorum ad se venientium, an Joannem prophetam intellexerint veritatis, an ejus dicta cum amore susceperint, investigat. respondentes dixerunt illis hic est ecce ante te festina nunc hodie enim venit in civitate quia sacrificium est hodie populo in excelso ingredientes urbem statim inven
Abbreviated transcription (Latin):
tint. abad stantibus angelis quasi ratione utentes & sipientiam sitientes inquirebunt. Sed quieritur.
quomodo sumuhel qui nondelonge prioribus sedde priesentibus hocest suiaeui temporib sermonem
facit. dicat. Quienim proph&adicitur hodie. uocabatur olimuidens: Uoluntq. hos& huius¬
modiuersiculos abetra sacerdote et scriba cũ scripturam scãm restaurar&. quasi deolim transactis
inter sesto scẽ temporibus. Nam & longe postmortẽ simuhelis usq: ad ctrȩ tempora. Nomen uiden¬
tium aequȩ proph&arum scripturis inditum claret: PTIERUNT INCIUITAT EIN QUAERAT
VIADI Et uenit dñs ꝑincarnationem inmundũ. ubierit tunc temporis maximus pph&a¬
rum baptista iohannes. Venerunt cumillo &iam sc̃i illius. Nonquidem iterum Nascendo in
mundo quoum uixerant. & quo eum uenire cupicbunt. sed mentẽ suã ad eum &iam in carne

Expanded text:
rant, ab astantibus angelis quasi ratione utentes, et sapientium sitientes inquirebant. Sed quaeritur rant, ab astantibus angelis quasi ratione utentes, et sapientium sitientes inquirebant. Sed quaeritur quomodo Samuel, qui non de longe prioribus, sed de praesentibus, hoc est sui aevi temporibus sermonem facit, dicat: Qui enim propheta dicitur hodie, vocabatur olim videns. Voluntque hos et hujusmodi versiculos ab Ezra sacerdote et scriba, cum Scripturam sanctam restauraret, quasi de olim transactis intersertos esse temporibus. Nam et longe post mortem Samuelis usque ad Ezrae tempora, nomen videntium aeque ut prophetarum Scripturis inditum claret. Et ierunt in civitatem in qua erat vir Dei. Et venit Dominus per incarnationem in mundum, ubi erat tunc temporis maximus prophetarum Baptista Joannes; venerunt cum illo etiam sancti illius, non quidem iterum nascendo in mundo, quo jam vixerant et quo eum venire cupiebant; sed mentem suam ad eum etiam in carne
Abbreviated transcription (Latin):
quia mundatis cordis oculis quaeminus ꝑfecti Nequeunt artana rimatur. Vnde &corũ scripta.
Nonminus uisiones quam proph&ciȩ uocantur. Uisio inquit isaie filii amos. liber uisionis
Nium helcesei uerbum quoduidit isaias filiusamos. Quare nimiũ redarguendisunt. qui
ꝓph&a sdĩ iuxta cata frigas in extasi locutos autumant. ut tot sapientiȩ uerba ꝓmentes quaedi¬
cerent ipsa nescirent. &iuxti a postolice sententię ueritatem catholice sentiendum sp̃spph&a
manditadĩ diligentius exquisierit. suꝑ senioresse intellexissegloriatur. It in alio loco. Psal¬
lam inquit & intellegam inuia in maculata quando uenies adme. Nonergo quasi arrepticius
pesciens psillit. quieaquae psallit adueniento inse sapientie spũ intellegit. Sed & plerumq
prhi&ie dequibusdam sibi diuinitus ostensis quae pracsuiimagnitudine quasi haomines capero ñ pote¬

Expanded text:
quia mundatis cordis oculis, quae minus perfectis nequeunt, arcana rimatur. Unde et eorum scripta quia mundatis cordis oculis, quae minus perfectis nequeunt, arcana rimatur. Unde et eorum scripta non minus visiones quam prophetiae vocantur. Visio, inquit, Esaiae filii Amos. Liber visionis Nahum Elcesaei. Verbum quod vidit Esaias filius Amos . Quare nimirum redarguendi sunt, qui prophetas Dei juxta Cataphrygas in exstasi locutos autumant, ut tot sapientiae verba promentes quae dicerent, ipsi nescirent. Et juxta apostolicae sententiae veritatem catholice sentiendum, spiritus mandata Dei diligentius exquisierit, super seniores se intellexisse gloriatur . Et in alio loco: Psallam, inquit, et intelligam in via immaculata, quando venies ad me . Non ergo quasi arreptitius nesciens psallit, qui ea quae psallit, adveniente in se sapientiae spiritu intelligit; sed et plerumque prophetae de quibusdam sibi divinitus ostensis, quae prae sui magnitudine quasi homines capere non pote
Abbreviated transcription (Latin):
ta. in absolutione curnis a&erni regni ꝑceptione sublimata. & indie iudicii &iam carnis est resur¬
rectione glorificanda. Dicitergo sauli puereius. Ecccinuenta est in manumea quasta pars
stateris argenti. demus hominidĩ ut indic& nobis uiam nr̃am. Dicit xp̃o adbona seopera cohor¬
tanti uetus fideliũ populus. Nouae gratiaȩ dulcedinem suspirans. ł ccc inuenta est apud me spes
fidesq uenturi in carnc xp̃i. confiteamur hanc in carnati uerbi ministris. ut plenius nosdeuia
nr̃a. quae xp̃s est instruant. Nec frustra puer cumeodem saule quixp̃m significat haec sefacturũ
pmittit. ipseest enim qui o peratur in nobis & uelle ꝑficere probona uoluntate. OLIMINISAL
SICLOQUEBATUR UNUS QUISO UADENS CONSULEAEDM. UENITEEAMUS ADUIDENTEM¬
tor & proph&a. rectedicitur. quia p̃fatur id est pricloquitur futura . & uidens non inmerito uocat᷑.

Expanded text:
ta, in absolutione carnis aeterni regni perceptionis sublimata, et in die judicii etiam carnis est resurta, in absolutione carnis aeterni regni perceptionis sublimata, et in die judicii etiam carnis est resurrectione glorificanda. Dicit ergo Sauli puer ejus: Ecce inventa est in manu mea quarta pars stateris argenti; demus homini Dei, ut indicet nobis viam nostram. Dicit Christo ad bona se opera cohortanti vetus fidelium populus, novae gratiae dulcedinem suspirans: Ecce inventa est apud me spes, fidesque venturi in carne Christi. Confiteamur hanc incarnati Verbi ministris, ut plenius nos de via nostra, quae Christus est, instruant. Nec frustra puer cum eodem Saule, qui Christum significat, haec se facturum promittit. Ipse est enim qui operatur in nobis et velle et perficere pro bona voluntate . Olim in Israel sic loquebatur unusquisque . . . Venite, eamus ad videntemtor, et propheta recte dicitur, quia profatur, id est, praeloquitur futura. Et Videns non immerito vocatur,
Abbreviated transcription (Latin):
Nos commendare & dcillo quacopus habemus mercamꝰ ediscere: legisquidem obseruatio ꝑpharise¬
orum traditiones corrupta. immo ipfisua u&ustate & quasi longo usu consumta defecit in actib: nr̃is.
& conuersationem Nouae gratiae quaeregnũ caclorũ expect& priusquã ille cui repositũ est. ueniat¬
& doceat. habere nequimus. Nam palmarũ quaeuincentib in priemio dari solebunt plecte celesti
remuneratione dignas actiones significant. Palmarum foliis contexta uascula. speeternorum
Staterem argenti. ꝑfectionẽ humanȩ salutis qua ad laudandũ dm̃ ꝓficit intellege. Quaequattuor
nimirũ pastiũ incrementis ad sũmã sue soliditatis ad tingit. Quia in ueteri uidelic& testamento futu¬
rafide dominice incarnationis erecta. in nouo eiusdem suscepte incarnationis sacramentis imbu¬

Expanded text:
nos commendare, et de illo quo opus habemus mereamur ediscere? Legis quidem observatio per Pharisaenos commendare, et de illo quo opus habemus mereamur ediscere? Legis quidem observatio per Pharisaeorum traditiones corrupta, imo ipsa sua vetustate, et quasi longo usu consumpta, defecit in actibus nostris; et conversatione novae gratiae, quae regnum coelorum exspectet, priusquam ille cui repositum est veniat et doceat, habere nequivimus. Nam palmarum quae vincentibus in praemio dari solebant, plectae, coelesti remuneratione dignas actiones significant; palmarum foliis texta vascula, spe aeternorum nti perfectionem humanae salutis, qua ad laudandum Deum proficit, intellige; quae quatuor nimirum partium incrementis ad summam suae soliditatis attingit; quia in Veteri videlicet Testamento futura fide dominicae incarnationis erecta, in novo ejusdem susceptae incarnationis sacramentis imbu
Abbreviated transcription (Latin):
tione sollicitat Ne adaudiendũ uerbũdĩ & quaerendam suam uiam qua exp̃sest. Nemoenĩ
uenit ad patrem nisi ꝑillum. Uacui mente uelactione conueniant. sed sedulo ꝑquirant quid
oboedientia congruentis. quid reliquarum uistutũ suodoctori quib merito uerbũ cõmittere
debeat ostendant: Sed & inu&eri testamento. quicũq xp̃m ad complenda uaticinia proph& arũ
in mundũ uenire quasi saulem inciuitatem samuhelis intrare. & quaeipsedocer& agere desiderabant:
mox ab ipso xp̃o secreta inspiratione bonis docebuntur operibus insistere. Quodigni fierent uidere
& uudire qui̧ melti iusti &ante a reges cusientes. Nonaudierunt. Neqiuderunt: Coce inquit
ibimus. Quid feremus aduirum, funis defecit insit arcusnris. & sportulam Non habemus. Eccc instat
tempus complende in xp̃o proph&iae: Quid bonioperis habemus quo praedicatoribus illius temporis

Expanded text:
tione sollicitat, ne ad audiendum verbum Dei, et quaerendam suam viam, quae Christus est nemo enim tione sollicitat, ne ad audiendum verbum Dei, et quaerendam suam viam, quae Christus est nemo enim venit ad Patrem nisi per illum, vacui mente vel actione conveniant, sed sedulo perquirant quid obedientiae congruentis, quid reliquarum virtutum suo doctori, quibus merito verbum committere debeat, ostendant. Sed et in Veteri Testamento, quicunque Christum ad complenda vaticinia prophetarum in mundum venire, qui Saulem in civitatem Samuelis intrare, et quae ipse doceret agere desiderabant, mox ab ipso Christo secreta inspiratione bonis docebantur operibus insistere, quo digni fierent videre et audire quae multi justi et reges antea cupientes non audierunt neque viderunt. Ecce, inquit, ibimus; quid feremus ad virum? panis defecit in sitarchiis nostris, et sportulam non habemus. Ecce instat tempus complendae in Christo prophetiae, quid boni operis habemus, quo praedicatoribus illius temporis
Abbreviated transcription (Latin):
erint. atanti temporis lango labore quiescemus. Uerbum dubitationis ponitͥ. adostendendã
erroris humini grauitatem difficultatemq curandi. iuxta illud saluatoris. Putas inueni&
fidem in terra: & sicrederetis morsi: crederetis forsitan & mihi. Huic loco simile quid illa
credo confitcor & adoro. Hunc &iam foris meȩ substantiȩ conformem. uidere & alloqui desidero
& puereius errabunt: in co quod hominemdi. munera proph&ie quaerereputabant. Ideoq frus¬
trai turbati sunt quod nesportulam quidem quȩeidaturi potuerit ad portandũ secum uiaticum
acceperint. quac expulpurum ut sol& foliis pulchra uari&ate contexta. deficiente lic& pune
quiinerat poss& intersalutandũ promunere tribui. sinon uir sc̃s omnib ultro ueradicere
consuess& Sed allegorici sensus ordo nonerrat. quia dñs electos suos famulos erebra compunc¬

Expanded text:
erant, a tanti temporis longo labore quiescemus. Verbum dubitationis ponitur, ad ostendendam erant, a tanti temporis longo labore quiescemus. Verbum dubitationis ponitur, ad ostendendam erroris humani gravitatem, difficultatemque curandi, juxta illud Salvatoris: Putas inveniet fidem in terra? et: Si crederitis Moysi, crederitis forsan et mihi . Huic loco simile quid illa credo, confiteor et adoro, hunc etiam foris meae substantiae conformem videre et alloqui desidero. et puer ejus errabant, in eo quod hominem Dei munera prophetiae quaerere putabant, ideoque frustra turbati sunt, quod ne sportulam quidem, quae ei dari potuerit, ad portandum secum viaticum acceperint, quae ex palmarum foliis, pulchra varietate contexta, deficiente licet pane, qui inerat, inter salutandum pro munere solet tribui, si non vir sanctus omnibus ultro vere dicere consuesset. Sed allegorici sensus ordo non errat, quia Dominus electos suos famulos crebra compunc
Abbreviated transcription (Latin):
Haccest eruimpatientia & fidesscõrum. hic amor continintis. haec praestolatio diutina a longe
aspiciens & salutans. incarnationis dominicȩ & humanȩ reparationis giudiũ. haec inquã illa
frequens scripturis gratiae saluantis obsecratio E xcita potentiãtuã &ueni. ut saluos faciasnos
Exsurge. quare obdormis dñe: exsurge et nerepella susq infinem. Quare ficiemtui a auestis.
& caeratalia. Ecce inquiunt ẽ inciuitate mundine conuersitionis celesti gratia nobilissimꝰ
& absq ulla dubi&ate uericissimus proph&arũ chorus. Nuncergo camus illuc & a contemplan¬
da tuae gloria diuinitatis quaemundis solũ cordib fue&. adhumanitatis & iamolim ꝓmissȩ
acdiu iam desideratȩ mysteria cernenda ueniamus. Beiti namq oculi quiuiderint. & aures
quachaec audire meruerint. Foste resonantibus ibidete acuiam nrie deuotionis ac testando
iuuantib proph&arũ prieconiis credere incipi& mundus. &ipsifreductis aduitam qui peri¬

Expanded text:
Haec est enim patientia et fides sanctorum, hic amor continuus, haec praestolatio diutina a longe aspiciens et salutans incarnationis dominicae et humanae reparationis gaudium; haec, inquam, illa frequens Scripturis gratiae salvantis obsecratio: Excita potentiam tuam, et veni, ut salvos facias nos. Exsurge, quare obdormis, Domine? exsurge, et ne reppellas usque in finem; quare faciem tuam avertis ? et caetera talia. Ecce, inquiunt, est in civitate mundanae conversationis, coelesti gratia nobilissimus, et absque ulla dubietate veracissimus prophetarum chorus. Nunc ergo eamus illuc, et a contemplanda tuae gloria divinitatis, quae mundis solum cordibus patet, ad humanitatis etiam olim promissae, ac diu jam desideratae, mysteria cernenda veniamus. Beati namque oculi qui viderunt, et aures quae haec audire meruerunt . Forte resonantibus ibi de te, ac viam nostrae devotionis attestando, juvantibus prophetarum praeconiis, credere incipiet mundus, et ipsi, reductis ad vitam qui peri
Abbreviated transcription (Latin):
quirpe sine dioine conte platonis prieceteris tuncmortalibus uider merteri sco Situt
qunppe sinerlonim ipsa est conscienti inqua pcogitationm semp in habitnt Incerporii dit
cu poniterbis sisectundo sedei suidona tribuendo Respondens uero ille uibiste comusit̃
sua poridit ui inelnetis seque gerebit uistutibus in humilitatis mansione positum ostendit
Mbbrm inquiens opostet enseere me autem minui &c&eritalia. Quibils sauentia sa ueredir

Expanded text:
qui tantum divinae contemplationis prae caeteris tunc mortalibus videre meruerit. Domus quippe singulorum, ipsa est conscientia, in qua per cogitationes semper inhabitant. Interrogat autem eum non verbis sciscitando, sed ei sua dona tribuendo. Respondens vero ille, ubi sit domus sua pandit; quia in cunctis se quae gerebat virtutibus, in humilitatis mansione positum ostendit; Illum, inquiens, oportet crescere, me autem minui . Et caetera talia, quibus sequentia Samuelis
Abbreviated transcription (Latin):
nam & in finita mastrrũ gesta repperies : quib: cunctis inmanior temponibus antichristi concisio
plaustrihuius hocest ecdesie ꝑturbutio nondubitatur eẽ uentura. Heq aliquid uetat duas has
uaccas quacartam dñi referentes israhelitis holocaustum sunt dño datę suꝑ enoch & helia int̃¬
pretari. quitunc iudeis fideigratum aꝑturi: Necmora ab antichristo mortẽ eredunt᷑ ec̃ suscepturi
Nec mireris bene acta b&hsamitarũ a nobis in contrariã int̾p̃tata: qui a moris est scripture sc̃ẽ. & ꝑbo
firmaui dereposueruNt. s otest lapis iste magnus ad populũ qui in lege gloriat᷑ lex enim in lapide
scripta est. Non inconuenienter referri: Etarcam suꝑ lapidem positam intellegi. Cũ legis emula¬
tor populus fidem gratiae susceperit: UIRI AUTEBEINSAITE OSTULER NOLOCAUSTAETIM¬

Expanded text:
cam, et infinita martyrum gesta, reperies. Quibus cunctis immanior temporibus Antichristi concisio cam, et infinita martyrum gesta, reperies. Quibus cunctis immanior temporibus Antichristi concisio plaustri hujus, hoc est Ecclesiae perturbatio, non dubitatur esse ventura. Neque aliquid vetat duas has vaccas, quae arcam Domini referentes Israelitis holocaustum sunt Domino datae, super Enoch et Elia interpretari, qui tunc Judaeis fidei gratiam aperturi, nec mora ab Antichristo mortem creduntur esse suscepturi. Nec mireris bene acta Bethsamitarum a nobis in contrarium interpretata, quia moris est Scripturae sanctae, et firma videre, posuerunt. Potest lapis ille magnus ad populum, qui in lege gloriatur lex enim in lapide scripta est, non inconvenienter referri; et arcam super lapidem positam intelligi, cum legis aemulator populus fidem gratiae susceperit. Viri autem Bethsamitae obtulerunt holocausta
Abbreviated transcription (Latin):
lapis ille singulariter magnus. qui praecissus demonte sinemanib creuit in montẽ magnũ.
etimpleuit uniuersam terrã. Et dequo psalmista. Lapidem inquit quẽ reprobauerunt
acdificantes. hic factus est incaput anguli : Videlicet ut faceret utraq unum: Et conciderunt
ꝑ secutores ecclesiae compagem quae adexemplũ dominicȩ crucis erecta formissimo Noue gratiȩ
statu guidelut: insuꝑ et magistros atq eos qui infirmorũ onera ferre sufficerent mastrrii
flama consumtos gratissimã dño uictimã tam etsinescientes mactauerunt: Ligna quippe plaus¬
tri poui quod artũ dñi portarit concisa sunt. quando facta psecutione in eedesia hierosolimenũ
quando cunctis intimiamoris ardore compunctis et inluctũ lacrimasq solutis. Stephanus lapida¬
tus. et ia cobus frater iohannis est gladiocȩsus. innumeraq huius modi relegens ecclesiasticã histo¬

Expanded text:
ille singulariter magnus, qui praecisus de monte sine manibus crevit in montem magnum, ille singulariter magnus, qui praecisus de monte sine manibus crevit in montem magnum, et implevit universam terram. Et de quo Psalmista: Lapidem, inquit, reprobaverunt, aedificantes, hic factus est in caput anguli ; videlicet, ut faceret utraque unum. Et conciderunt persecutores Ecclesiae compagem, quae, ad exemplum Dominicae crucis erecta, firmissimo novae gratiae statu gaudebat. Insuper et magistros, atque eos qui infirmorum onera ferre sufficerent, martyrii flamma consumptos, gratissimam Domino victimam, tametsi nescientes, mactaverunt. Ligna quippe plaustri novi, quod arcam Domini portarat, concisa sunt, quando, facta persecutione in Ecclesia Jerosolymorum,quando, cunctis intimi amoris ardore compunctis, et in luctum lacrymasque solutis, Stephanus lapidatus, et Jacobus frater Joannis est gladio caesus; innumeraque hujusmodi, relegens historiam ecclesiasti
Abbreviated transcription (Latin):
non solũ alligari. sed & mori inhierusalem paratussum propter nomendm̃ ihũ. Verum quia
planctus infirmorũ quasi reclusorũ domi uitulorũ quẽ de carnali spiritaliũ parentũ amissione
concipiunt. paulatim dũ et ipsi profecerint cessat. Sequitur idem lucas. Et cũei suadere p̃possemꝰ
qui euimus dicentes. Dñi uoluntas fiat. PORRO BETEISAMITE METEBANT TRITICUI NUALLI¬
tus uistutũ maturos quos humili corde protulerant ingaudia patriae caelestis condere desideraba
Et eleuatis cordis oculis ubicũq terrarũ uidissent cęlestia gauisisunt: ETPLAUSTRŨ UENIT
ritatis a&ernae & ꝑp&uae lucis inuentori fructũ ferentia uiderit: Statim ibi quasi requie postla¬
borem quaerendi reꝑta. mansionem facere parat talis. Semꝑ eoclesiae ꝓfectus. talis eius erat
innationes aduentus taliserit et reditus adisrahel. FRAT AUTEIBILAPIS MAGNUSICON¬

Expanded text:
non solum alligari, sed et mori in Jerusalem paratus sum propter nomen Domini Jesu. Verum qui non solum alligari, sed et mori in Jerusalem paratus sum propter nomen Domini Jesu. Verum qui planctus infirmorum, quasi reclusorum domi vitulorum, quem de carnali spiritualium parentum amissione concipiunt, paulatim dum et ipsi profecerint, cessat. Dicit idem Lucas: Et cum ei suadere non possemus, quievimus dicentes: Domini voluntas fiat. Porro Bethsamitae metebant triticum in valltus virtutum maturos, quos humili corde protulerunt, in gaudia patriae coelestis condere desiderabant; et elevatis cordis oculis, ubicunque terrarum vidissent coelestia, gavisi sunt. Et plaustrum venit ritatis aeternae, et perpetuae lucis inventori, fructum ferentia viderit, statim ibi, quasi requie post laborem quaerendi reperta, mansionem facere parat; talis semper Ecclesiae profectus, talis ejus erat in nationes adventus, talis erit et reditus ad Israel. Erat autem ibi lapis magnus, et
Abbreviated transcription (Latin):
tius tameneos ubi pecessitas ingruerit quã iustitiam uiac deserentes. ardentius aduictimã passio¬
nis proartadñi properantes. quam fl&u filiorũ arcam deponere consentientes : Vis probariquac
dicimus morante paulo incȩsarea suꝑueniens aiudea proph&a protestatus est eũ alligindũ aiudes
inhierusalem. et tradendũ inmuipius gentiũ. Eace portatrix arcȩ dominicȩ uictimanda uacca pro¬
ph&atur. Et quid adhaec uituli: Siccis neoculis abscessũ mortemq parentes expectant: N obilior
ceteris uitulis. & interquattuor magna animalia hoc nomine in signis quid egerint Narr&
Quod cũ audis semus inquit . rogabimus nos & quiloci illius erant ne a scenderet hierd solimam
Sed quia non amore uella crimis filiorũ ad dextram non ad sinistram deflecti poterat matris in stan¬
tia. uide quid habitura plorantibus. dicat. Quid facitis flentes &e turbantes cormeũ: Ego epum

Expanded text:
tius tamen eos, ubi necessitas ingruerit, quam justitiae viam deserentes ardentius ad victimam passiotius tamen eos, ubi necessitas ingruerit, quam justitiae viam deserentes ardentius ad victimam passionis pro arca Domini properantes, quam fletu filiorum arcam deponere consentientes. Vis probari quae dicimus? Morante Paulo in Caesarea, superveniens a Judaea propheta, protestatus est eum alligandum Judaeis in Jerusalem, et tradendum in manus gentium . Ecce portatrix arcae dominicae victimanda vacca prophetatur; et quidquid ad haec vituli, siccisne oculis abscessum mortemque parentis exspectant, nobilior caeteris vitulus, et inter quatuor magna animalia hoc nomine insignis, quid egerint narret. Quod cum audissemus, inquit, rogabamus nos, et qui loci illius erant, ne ascenderet in Jerosolymam; sed quia non amore vel lacrymis filiorum ad dexteram, non ad sinistram deflecti poterat matris instantia, vide quid abitura plorantibus dicat: Quid facitis, flentes, et turbantes cor meum? Ego enim
Abbreviated transcription (Latin):
inpassione purpurea uel alba ueste induit. spiniscoronauit ac&o potauit. cruce suspendit. regẽ
latine. grece. ethebraice scripsit. quam quod hunc innatiuitate. pia & inuiolata genetrix pannis
inuoluit. inp̃sepio reclinauit. pastores laudauerunt. magi adorauerunt. quod occisũ discipuli
electi. a romatibus conditum. linteaminibus inuolutũ. p&rm in sepulchro positũ. lapide magno
clauserunt. Et ne dubites ab hominibus qualibuscũq tuae tamen paturae consortib. utilia
discere. Audiquod salomon dicat. Uade ad formicam opiger et considera uiaseius et disce sapi
domus solis. ipsa est quaedicit. Egosumuia. uerita setuita. Et alibi. Egosum luxmundi.
Quisequitur me nenambulabit intenebris. sed habebit lumeꝵi uitac. IT INERE VNO GRADIESAN
& uentatis calle gradiebant᷑ gementes quidem quasi homines sepatari se abhis quos diligunt liben¬

Expanded text:
in passione, purpurea vel alba veste induit, spinis coronavit, aceto potavit, cruce suspendit, regem in passione, purpurea vel alba veste induit, spinis coronavit, aceto potavit, cruce suspendit, regem Latine, Graece et Hebraice scripsit, quam quod hunc in nativitate pia et inviolata genitrix pannis involvit, in praesepio reclinavit, pastores laudaverunt, magi adoraverunt; quod occisum discipuli electi aromatibus conditum, linteaminibus involutum, petrino in sepulcro positum, lapide magno clauserunt, et ne dubites ab hominibus qualibuscunque, tuae tamen naturae consortibus, utilia discere. Audi quid Salomon dicat: Vade ad formicam, o piger, et considera vias ejus, et disce sapidomus solis, ipsa est quae dicit: Ego sum via, veritas et vita . Et alibi: Ego sum lux mundi; qui sequitur me, non ambulat in tenebris, sed habebit lumen vitae . In itinere uno gradiebanet veritatis calle gradiebantur gementes quidem, quasi homines, separari se ab his quos diligant; liben
Abbreviated transcription (Latin):
ergo illi hocmodo. et tollentes dius uaccas. qual actabant uitulos. iunxer̃ ad plaustrũ et cetera¬
deccdesia fidelescius dispensitones iuxta p̃sagia uel monita p̃cedentiũ sacerdotũ et prophetarũ
Faciamus et nos de correctione uel nr̃aud proximi uidelicet ecclesiae membrorũ. iuxta imperiũ
magistrorũ spiritalium. Neq absurdum putet quispiam quod acta diuinorũ et sacerdotum
infideliũ suꝑ ecdesiae ꝓph&is et doctoribus int̃p̃tantes. spiritali misterio redundare dixerimus.
Sed agnito potius allegonicȩ locutionis usu. uideat quilegit ea quoq quae ñ modo infideles. Sed
et aꝑta fronte dõ contraria molientes egerunt abegregiis expositoribus ad saluberrimȩ pi&atis
obsequiũ trpice relata. necminus sacrum uel mystica pi&ate plenũ quod dnm ꝑsecutor impius

Expanded text:
ergo illi hoc modo et tollentes duas vaccas quae lactabant vitulos iunxerunt ad plaustrum vitergo illi hoc modo et tollentes duas vaccas quae lactabant vitulos iunxerunt ad plaustrum vitclesia fideles ejus dispensatores juxta praesagia, vel futura praecedentium sacerdotum et prophetarum; faciamus et nos de correctione vel nostra, vel proximi, videlicet Ecclesiae membrorum juxta imperium magistrorum spiritualium. Neque absurdum putet quispiam quod acta divinorum et sacerdotum infidelium super Ecclesiae prophetis et doctoribus interpretantes, spirituali mysterio redundare dixerimus; sed agnito potius allegoricae locutionis usu, videat qui legit ea quoque quae non modo infideles, sed et aperta fronte Deo contraria molientes egerunt, ab egregiis expositoribus ad saluberrimae pietatis obsequium typice relata. Nec minus sacrum vel mystica pietate plenum, quod Dominum persecutor impius
Abbreviated transcription (Latin):
inquatantum ad saluandũ prodest. quicquid boniagere prodest nobilesq gemina id est dĩ
& proximi dilectione doctores. a peccati iugo liberos. spiritali fideliũ filiorũ prolegaude¬
tes. siue praedicandae fidei seu portandȩ friternae pecessitatis oneri subicite: Paruulos autem
quosq et lactantes adhuc inxp̃o. donec inuirũ ꝑfectũ proficiant. in trastatus sui modulũ educandos
cohibete: IOLLITISQ AACAUDNI. ETPONETIS INPLAVSIRO IT UASA AUREA QUEEXSOLUIS
ei prodelicto: ponetis incapsella adlatuseius. et dimittite eam ut uadat et aspici&is.
et ur̃ae corractionis exempla simul omnibus intuenda iungite. taliterq ecdesiam ornatam id est
et fidei misteriis et exemplis oniustam uistutum ad quaerendas reliquias is raheliticae plebis emit¬
tite: Neq umquam ab intuendis eius gressibus. urae mentis oculos a uestite. FECERUNI

Expanded text:
in qua tantum ad salvandum prodest quidquid boni agere potest, nobilesque gemina, id est, Dei in qua tantum ad salvandum prodest quidquid boni agere potest, nobilesque gemina, id est, Dei et proximi, dilectione doctores, a peccati jugo liberos, spiritualium fidelium filiorum prole gaudentes, sive praedicandae fidei, seu portandae fraternae necessitatis oneri, subjicite. Parvulos autem quosque et lactantes adhuc in Christo, donec in virum perfectum proficiant, intra stratus sui modulum educandas domi tolletisque arcam Domini et ponetis in plaustro et vasa aurea quae exsolvistis ei pro delicto ponetis in capsella ad latus eius et dimittite eam ut vadat et aspicietis et vestrae correctionis exemplo simul omnibus intuenda et sequenda conjungite, taliterque Ecclesiam ornatam, id est, et fidei mysteriis, et exemplis onustam virtutum, ad quaerendas reliquias Israeliticae plebis emittite, neque unquam ab intuendis ejus gressibus vestrae mentis oculos avertite. Fecerunt
Abbreviated transcription (Latin):
israhel saluandũ remittatur. Sed quomodo uenit redeat. quae ꝑmagnos doctores nobis dataest.
ꝑmagnos reddatur & Illi. IUXTA NUMERUPROUINCIARU PAILISTIIM. QUIND ANOSFA¬
ciendo contaminastis. quorũ fructius omnes fidem male tractando ꝑdidistis. iam modo ꝑcuncta
quaeuidendo. audiendo. gustando. olfaciendo. ueltangendo geritis. clarissima patientiȩ.
conpunctionis. humilitatis. ceterarsiq uistutũ xp̃o debita soluite. ET DABITIS DÕISRL
solus uerax. omnisautem homo mendax. si forte auestat faciem suã apeccati sur̃ĩs. &omnes ini¬
quitates urã s delcat. suũq uobisonus leuissimũ pius miserator imponat. NUXCENCΟ
festinate &udur̃is uel fraternis incordibus exuentes ueterem hominem cum actibuscius. induite
uouũ qui setundũ dm̃ereatus est iniustitia & scĩtate & ueritate. & hoc inunitate catholicȩ pacis.

Expanded text:
Israel salvandum remittatur; sed quomodo venit redeat, quae per magnos doctores nobis data est, Israel salvandum remittatur; sed quomodo venit redeat, quae per magnos doctores nobis data est, per magnos reddatur et illi. Juxta numerum provinciarum Philisthiim, etciendo contaminastis, quorum fructus omnes fidem male tractando perdidistis, jam modo per cuncta quae videndo, audiendo, gustando, olfaciendo, vel tangendo geritis, clarissima patientiae, compunctionis, humilitatis caeterarumque virtutum Christo debita solvite. Et dabitis Deo Israel solus verax, omnis autem homo mendax ; si forte avertat faciem suam a peccatis vestris, et omnes iniquitates vestras deleat, dumque vobis onus levissimum pius miserator imponat. Nunc ergo  festinate, et vel vestris, vel fraternis in cordibus, exuentes veterem hominem cum actibus ejus, induite novum, qui secundum Deum creatus est in justitia et sanctitate, et veritate ; et hoc in unitate catholicae pacis,
Abbreviated transcription (Latin):
ingentib celebratur. ad saliundas infine mundi reliquias israhel eẽ reuersurim s hilistum
plagis eruditi in t̾rogant sipientes quid faciant dearcadi. Quomodo remittant eã in locũ suum.
manusq nrãs lauantes in sanguine peccatoum. Sigratiae caclestis arcãm in locũ suũ id est in proxi¬
morũ corda quachanc aliquando habentes errando ꝑdiderant. remittere paenitentiã suadendo
disponimus. curandũ sũ mopereest. Nehoc uacui uistutibus agere quaeramus. sed iuxta cũ quidix
& gratiaeius in me uacua non fuit: P rimo ipsi recta agere. & sic alios instruere festinemus.
Hoc et enim modo plagas eorum qui accepto scientiae dono. Nil propeccatis quae cõmisere lor¬
gitorigratie rependere norunt. effugere poterimus. Sed &uniuersaliter ecclesiae prouiden¬
dũ. Ne uacua infine seculi gratia fidei id est fructum uistutũ ingentibus ultra poninueniens. ad

Expanded text:
in gentibus celebratur, ad salvandas in fine mundi reliquias Israel esse reversuram. Philisthiim in gentibus celebratur, ad salvandas in fine mundi reliquias Israel esse reversuram. Philisthiim plagis eruditi, interrogant sapientes quid faciant de arca Dei, qmanusque nostras lavantes in sanguine peccatorum, si gratiae coelestis arcam in locum suum, id est, in proximorum corda, quae hanc aliquando habentes errando perdiderant, remittere poenitentiam suadendo disponimus, curandum summopere est, ne hoc vacui virtutibus agere quaeramus, sed juxta eum qui dixit: Et gratia ejus in me vacua non fuit , primo ipsi recta agere, et sic alios instruere festinemus. Hoc etenim modo plagas eorum qui, accepto scientiae dono, nil pro peccatis quae commisere Largitori gratiae rependere norunt, effugere poterimus. Sed et universaliter Ecclesiae providendum, ne vacua in fine saeculi gratia fidei, id est, fructum virtutum in gentibus, ultra non inveniens, ad
Abbreviated transcription (Latin):
quicremento acdetrimento lunaris luminis uiriatur. Statũ ecdesiae interprospera & aduersi labo¬
rintis. Sednũquã a sole iustitiae deficientis insinuat. fiunt ergo etfutura est arca dominice fider ipi
gentibus uniuerso tempore seculi : quogratia sp̃sscĩ septiformis. ecdesiam implere et adlucendũ
in firmis quasi subiectis sibi terris iplustrare dignabitur: Sed & iuxta litterim p̃sens lectio quac
philisteos anaedñi uicinia ꝑcussos Narrat. doc& pe inmundus quilib& sc̃is appropiare p̃sumat:
Sed quicũq uel dominicũ corpolis accipere. uel sacritissima eiusdieta tractare uoluerit. prob& scipsũ.
& sicdepine illo edat. et decalicebibat. castigetq corpussuũ et seruituti subiciat. Neforte aliis pite¬
dicans ipso reprobus efficiatur. ETUOCAUERUUT SHilis niMN SACENDOIES
requieuit omnis domus isrihel postdñm. Haeclectio typice docet fidem euangelii quaenunc

Expanded text:
qui cremento ac decremento lunaris luminis variatur, statum Ecclesiae inter prospera et adversa laboqui cremento ac decremento lunaris luminis variatur, statum Ecclesiae inter prospera et adversa laborantis, sed nunquam a Sole justitiae deficientis, insinuat. Fuit ergo, et futura est arca Dominicae fidei in gentibus universo tempore saeculi, quo gratia Spiritus sancti septiformis Ecclesiam implere, et ad lucendum infirmis quasi subjectis sibi terris illustrare dignabitur. Sed et juxta litteram praesens lectio, quae Philisthaeos arcae Domini vicinia percussos narrat, docet ne immundus quilibet sanctis appropiare praesumat; sed quicunque vel dominicum corpus accipere, vel sacratissima ejus dicta tractare voluerit, probet seipsum, et sic de pane illo edat, et de calice bibat, castigetque corpus suum, et servituti subjiciat, ne forte aliis praedicans, ipse reprobus efficiatur . CAPUT XI. Docti a sacerdotibus es et divinos, etc. Haec lectio typice docet fidem Evangelii, quae nunc
Abbreviated transcription (Latin):
reuestar adfilios i frahel. uttandem nobis excisis illi fecundũ naturam inserantur suae oliue
Satius est enim nos ignorantes perire: quãcũ c&eris peccatis. profidei &iam quã seruare nequimꝰ
p̃uaricatione damnari. STASCENDEBAT ULULATUS UNIUSCUIUSG CIUITATIS INCAELUM
Et murmur atq: inpatientia clamorq sodomiticus falso fideliũ. insingulis quibq locis uel ꝑ¬
sonis uel ceste sensibus corporis: qui ad numerũ ciuitatũ philistum quinq sunt. Districtum
iudicem latere nũquã ual&: qui tremenda sententia tempus huius modi p̃nuntians. Verũ¬
tamen inquit filius hominis ueniens. putas inueni& fidem interra FUIT ERCO
arca dñi in regione philistinorũ .uii. mensibus. Septem. uniuersitatem reicuiusq siue
temporis autpumeri. seuceste plenitudinem gratie spiritalis exprimere solent. Mensis autẽ

Expanded text:
revertatur ad filios Israel, ut tandem nobis excisis, illi secundum naturam inserantur suae olivae. revertatur ad filios Israel, ut tandem nobis excisis, illi secundum naturam inserantur suae olivae. Satius est enim ignorantes perire, quam cum caeteris peccatis pro fidei etiam, quam servare nequimus, praevaricatione damnari. Et ascendebat ululatus uniuscujusque civitatis in coelum. Et murmur atque impatientia clamorque Sodomiticus falso fidelium insignis quibusque locis, vel personis, vel certe sensibus corporis, qui ad numerum civitatum Philisthiim quinque sunt, districtum judicem latere nunquam valet, qui tremenda sententia tempus hujusmodi praenuntians: Verumtamen, inquit, Filius hominis veniens, putas inveniet fidem in terra Fuit ergo arca Domini in regione Philisthinorum septem mensibus. Septem universitatem rei cujusque, sive temporis, aut numeri, seu certe plenitudinem gratiae spiritualis exprimere solent. Mensis autem