comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est aũ amalech. ut pugnaret ad¬
uersus ifrł in raphidim. Strab ait
Amalech fuit filiꝰ ysmaelis. a quo
amalechite qͥ ⁊ ysmaelite. ip̃i st̃ ⁊
sarraceni. Hos dicit iosephꝰ pugna¬
ces inhabrtantes goboth ⁊ petrama
sus hebreos. Econtra legit᷑ in genesĩ.
qd̾ elyphat pͥmogenitꝰ esar genuit
de concubina sua amalech. Idẽ suꝑ
regũ. ubi filiꝰ doech ydumei ñtians
dauid mort̾e saul art. Amalechites sy.
forte duo fuer̃t eqͥuoci: ⁊ exhis duo ppħ¬
amalechite. Elegit aũ moyses ihm
de tͥbu effraym uirũ bellicosũ ad dimi¬
candũ ꝯtra hostes. cui ⁊ paucos tradi¬
dit armatos. plurimos ad custodiam
castroꝵ retinuit. Ip̃e aũ ascendit in
montẽ. hñs uirgã dñi in manu. ascen¬
der̃tq cũ eo aaron ⁊ hur uir manie.
Tñ scd̾m paralypomenon fuit hur fi¬
liꝰ caleph. ⁊ manie auus beseleel Eñs
eleuass mariꝰ moyses ad dñm uince¬
bat isrł. sin aũ paululũ remisisset
uincebat amalech. Qͦ cõꝑto aaron. ⁊¬

Expanded text:
est autem Amalec, ut pugnaret adversus Israel in Raphidim . » Strabus ait: Amalec fuit filius Ismael, a quo Amalecitae, qui et Ismaelitae ipsi sunt Sarraceni. Hos dicit Josephus pugnaces, inhabitantes Goboch, vel Jabotrsus Hebraeos. Econtra legitur in Genesi, quod Eliphaz primogenitus Esau genuit de concubina Amalec . Unde in libro Regum, ubi filius Doech Idumaei nuntians David mortem Saul, ait: « Amalecites ex his duo populi. Elegit autem Moyses Jesum de tribu Ephraim, virum bellicosum, ad dimicandum contra hostes, cui et paucos tradidit armatos, plurimos ad custodiam castrorum retinuit. Ipse autem ascendit in montem, habens virgam Dei in manu. Ascenderuntque cum eo Aaron, et Hur vir Mariae. Tamen secundum Paralipomenon fuit filius Caleph, et avus Beseleel . « Cumque elevasset manus Moyses ad Dominum, vincebat Israel. Sin autem paululum remisisset, vincebat Amalec .
Abbreviated transcription (Latin):
ti sunt qͥdã qͥ cũ eo ierant dicentes. Suf¬
ficiat cuiq uxor sua ⁊ filii. de p̾da nichil
dabimꝰ eis. t ait dauid. Non audiet uoᷤ
qͥsꝙͣ fr̃s mei in sermone hoc. equa pars
erit descendentis ad p̾liũ: ⁊ remanen¬
ts ad saicinas. Ieronimꝰ ait. ñ ait qui
lassi manserunt. qr lassis nil debet
dari de p̾le p̾cio. Et̃ fcm̃ est ħ ex die il¬
la ⁊ deinceps. qͣi lex in isrł usq ad di¬
em hanc. Uenit gͦ dauid in sychelech. ⁊

Expanded text:
ti sunt quidam, qui cum eo ierant dicentes. « Sufti sunt quidam, qui cum eo ierant dicentes. « Sufficiat cuique uxor sua, et filii de praeda nihil dabimus eis. » Et ait David: Non audiet » vos quisquam, fratres mei, in sermone hoc. Aequa pars erit descendentis ad praelium, et manentis ad sarcinas. » Hieronymus ait: Non ait, qui lassi manserunt, quia lassis nil debet dari de praedae pretio. Et factum est hoc ex die illo, et deinceps quasi lex in Israel, usque ad diem hanc. Venit ergo D
Abbreviated transcription (Latin):
imi. cc lassati substiter̾t ad sarcinas ex
mandato dauid. Cumq alii transissent
inuenerunt egyptiũ puerũ fame defi¬
cientẽ. quẽ reliquerat dñs suus uir a¬
malechita. cũ egrotare eũ uidisset. ⁊ de¬
derunt ei cibũ ⁊ reu̾sus ẽ sp̃c eiꝰ. Et ait ad
cũ dauid. Potes me duc̾e ad cuneũ istũ:
Qui ait. Si iuraueris mͥ qd̃ ñ occidaᷤᷤ me.
nͥtradas me in manus dñi mei: ducã
Et iurauit ei dauid. ⁊ eo ducente inue¬
ner̾t hostes epulantes. ⁊ qͣi diẽ festũ
celebrantes. ⁊ ꝑcussit eos dauid a ues¬
pere usq ad uesꝑam alteriꝰ diei. soli. cõcc.
gͦ oĩa dd̾. que tulerant amalechite ab ho¬
mine usq ad pecus. D̾r qd̾ in hac uicto¬
ria p̾buer̾t illi auxiliũ .ix. pͥncipes mi¬
litũ de manasse qui confugerant ad eũ
dũ rediret in sychelech. prĩ .n. uenerant
ad eũ tm̃ de uida ⁊ benyamin. Porro cũ re¬
dissent ad .cc. iuros qui lassi substiterant
salutauit eos dauid pacifice. ⁊ indigna¬

Expanded text:
i lassi substiterunt ad sarcinas ex mandato David. Cumque alii transissent invenerunt puerum Aegyptium fame deficientem, quem reliquerat dominus suus vir Amalecita, cum aegrotare eum vidisset. Et dederunt ei cibum, et reversus est spiritus ejus. Et ait ad eum David: « Potes me ducere ad cuneum istum? Qui ait: « Si juraveris mihi quod non occidas me, nec tradas me in manus domini mei, ducam. » Et juravit ei David. Et eo ducente invenerunt hostes epulantes, et quasi diem festum celebrantes. Et percussit eos David a vespere usque ad vesperam alterius diei, et soliomnia quae tulerant Amalecitae, ab homine usque ad pecus. Dicitur quod in hac victoria praebuerunt illi auxilium novem principes militum de Manasse, qui confugerant ad eum, dum rediret in Siceleg. Prius enim venerunt ad eum tantum de Juda et Benjamin. Porro cum redissent ad ducentos viros, qui lassi substiterant, salutavit eos David pacifice. Et indigna
Abbreviated transcription (Latin):
es. donet deficerent in eis lacͥme. ⁊ uole¬
bant sui eũ lapidare. Confortatus aũ
dauid in dño. consuluit dñm ꝑ abya¬
thar dicens. ꝑsequar latruncłos hos. &
ophendã: Qui respondit. ꝑsequere ⁊ cõ¬
shendes. ⁊ recduces preclã. Abiit gͦ dauid

Expanded text:
eo, donec deficerent in eis lacrymae, et volebant eum sui lapidare. Confortatus autem David in Domino, consuluit Dominum per Abiathar dicens. « Persequar latrunculos hos, et comprehendam. Qui respondit. Persequere, et comprehendes, et reduces praedam. Abiit ergo David
Abbreviated transcription (Latin):
manasse habentes pe¬
cora młra nimis. ⁊ uidentes amorream.
basaam ⁊ galaad aptas pecorib alẽdis
repauert moysen. ut terrã hanc eis trade¬
at histimans aũ moyses ob timorẽ
pugne & iaboris hec eos quesisse. mali¬
gnos eos appellauit. eo qd̾ fr̃ĩb in erum.¬
pna consistentib ip̃i uellent deliciari. Ip
Rũ polliciti sunt qd̾ mulieres ⁊ ꝑuulos
i tutis locis ordinarent. caulas ouib. ⁊
hum̃tis stabula fabricarent. ip̃t uͦ arma
aipcederent fr̃s suos. doñ eos intdicerẽt
ad loca sua. Sub hac itaq ꝯdit̾oe. terrã
seon regis amorreoꝵ ⁊ og regis basan su¬
sceper̾t. Porro filii machir filii manasse
obtinuer̾t galaad. iair uͦ filiꝰ manasse
arupauit uicos eiꝰ ⁊ uocauit eos anoth.¬

Expanded text:
Manasse habebant pecora multa nimis . Et videntes Amorrhaeam, Basan et Galaad aptas pecoribus alendis, rogaverunt Moysen, ut terram hanc eis contraderet. Aestimans autem Moyses, ob timorem pugnae et laboris, hoc eos quaesisse, malignos eos appellavit, eo quod, fratribus in aerumna consistentibus, ipsi vellent deliciari. Ipsi vero polliciti sunt quod mulieres et parvulos in tutis locis ordinarent, caulas ovibus, et jumentis stabula fabricarent; ipsi vero armati praecederent fratres suos, donec eos introducerent ad loca sua. Sub hac autem conditione terram Sehon regis Amorrheorum, et Og regis Basan susceperunt. Porro filii Machir, filii Manasse, obtinuerunt Galaad. Jair vero, filius Manasse, occupavit vicos ejus, et vocavit eos Anothj
Abbreviated transcription (Latin):
.xl. annis. cui concordat iosephꝰ.lxxͣ. uͦ. ⁊
paralipomenon dicunt .xx. Potest dici
dice. qͥ additi st̃ annis qͥb iudicauit hely
samuel aggregandos annis hely magi¬
stri sui. s neriꝰ anni samuelis cũ annĩs
saulis ascͥbunt᷑. Sane potuit fiexi. ut
hely fcs̃ iudex tñstuli̾t sacerdotiũ de do¬
mo eleatar. eleazaro qͥde successit phine¬
es. cui successit abier. cui successit buraꝰ¬
⁊ tñslatũ est sacerdotiũ. Incidentia.
si cdieb hely fuit terciꝰ rex latinoꝵ sil¬
uius postumꝰ. filiꝰ enee lauinie. a quo
deinceps latim reges siluii denõiati st̃.
Hunc ascaniꝰ heredẽ reliqͥt. ad huc par¬
uulo filio suo iulo a qͦ iulioꝵ familia
⁊ originẽ traxit ⁊ nom̃ hectoris filii iliũ
receperunt expulsis posteris nestoris.
De remissionẽ arche.ui.

Expanded text:
 annis. Cui concordat Josephus; LXX vero et Paralipomenon dicunt viginti. Potest dici dice, qui aggregati sunt annis, quibus judicavit Heli. Samuel, aggregandos annis Heli magistri sui. Sed verius anni Samuelis, cum annis Saulis ascribuntur. Sane potuit fieri ut Heli factus judex transtulerit sacerdotium de domo Eleazar. Eleazar quidem succedit Phinees. Cui successit Abiezer, cui successit Busacerdotium. Incidentia. In diebus Heli fuit tertius rex Latinorum Silvius posthumius filius Aeneae, et Laviniae, a quo deinceps Latini reges Silvii denominati sunt. Hunc Ascanius haeredem reliquit adhuc parvulo filio suo Julio, a quo Juliorum familia et originem traxit et nomen. Hectoris filii Ilium receperunt, expulsis posteris Nestoris. De remissione arcae.
Abbreviated transcription (Latin):
timuer̾t phylistei. ⁊ acriꝰ pugnauer̾t.
fugitq isrł ⁊ cesa st̾ ex eo . xxͣx. milia pe¬
ditũ. ⁊ archa dñi capta est. ⁊ duo filii
heli mortui sunt. Cucurrit aũ puer ben¬
iamtta de acie. ⁊ indicauit in sylo qd̵
factũ est. Hely aũ sedebat ꝯtͣ iuã qre
ducebat ad castra spectans .i. auscultans.
iã .n. cecus erat. ut tradũt hebrei ⁊ ñ ce¬
cutiens. Qaudita strage ppłi. ⁊ morte fi¬
lioꝵ qͥeuit. cũ aũ audiss archã captam
cecidit retrorsũ. ⁊ fractis ceruicib expira¬
uit. Nurꝰ aũ eiꝰ uxor phynees p̾gnãs erat.
⁊ p̾ dolore incuruauit se. ⁊ peꝑit filium
ychaboch .i. ingloriũ. dicens. tnͣslata est¬

Expanded text:
muerunt Philisthiim, et acrius pugnaverunt. Fugitque Israel, et caesa sunt ex eo triginta millia peditum, et arca Domini capta est, et duo filii Heli mortui sunt. Cucurrit autem puer Benjamita ex acie, et indicavit in Silo quod factum fuerat. Heli autem sedebat contra viam quae ducebat ad castra, spectans, id est auscultans. Jam enim caecus erat, ut tradunt Hebraei, id est caecutiens. Qui, audita strage populi, et morte filiorum quievit. Cum autem audisset arcam captam cecidit retrorsum, et fractis cervicibus exspiravit. Nurus autem ejus uxor Phinees praegnans erat, et prae dolore incurvavit se, et peperit filium Icabod, id est inglorium, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
iet᷑ ait. Bñdictꝰ dñs qui eripuit ppłm
gͦ ietꝰ hostias dño. ⁊ comeder̃t cũ eo
moyses ⁊ aaron. ⁊ seniores isił coram
dño. Augustinꝰ tñ ñ uult gentilem
ĩmolasse dño: s moysen. Scd̾m aliã
tnͣslationẽ que ÷ sũpsit iet᷑ hostias de
oblatis a moyse. Sũpsit ab eo ⁊ come¬
dit. Forte tũc sacͥficauͭ moyses iuxta
mõtẽ: sic̃ p̾dixerat ei dñs. Dic̃ n. iose¬
phꝰ iet᷑ uenisse cͥca moritẽ. ubi in ru¬
ho mltas uiderat moyses uisiones.
Altera die sedit moyses uͭ iudicaret
ppłm qui assistebat ei. de mane us¬
q ad uesꝑam. Qd̃ attendens ietͦ ait.
stulto labore ꝯsum̾is: ultͣ uires tu¬
as ÷ negociũ. S audi u̾ba mea ⁊ erit
dñs tecũ. Esto ppło in his que st̃ ad

Expanded text:
it: « Benedictus Dominus, qui eripuit populergo Jethro hostias Domino, et comederunt cum eo Moyses, et Aaron, et seniores Israel coram Domino . » Augustinus tamen non vult, gentilem immolasse Domino, sed Moysen, secundum aliam translationem, quae est: « Sumpsit Jethro hostias de oblatis a Moyse, sumpsit ab eo, et comedit. » Forte tunc sacrificavit Moyses juxta montem, sicut praedixerat Dominus. Dicit enim Josephus Jethro venisse circa montem, ubi in rubo multas viderat Moyses visiones. « Altera die sedit Moyses, ut judicaret populum, qui assistebat ei a mane, usque ad vesperam. Quod attendens Jethro ait: Stulto labore consumeris, ultra vires tuas est negotium. Sed audi verba mea, et erit Dominus tecum: Esto populo in his, qu
Abbreviated transcription (Latin):
addit᷑ oleũ camino ⁊ gladiꝰ ueneno.¬
Eñ alia tnsiato ht sapientes. qͦs forsã
potentes uocat ad iudicandũ. ⁊ ad¬
didit. Conscitue ex electis qͣsdã tͥbu¬
nos .i. cuiq tͥbui unũ p̃pone. qr a
tribu tribunꝰ hebraice. grece cyliartꝰ.
latine millenariꝰ: ñ qd̾ in tͥbu tm̃
eeñt mille. s c̃tũ nũm posuit ꝓ inc̾¬
to. uł ꝓ młtitudĩe copiosa numerũ
posuit supmũ. forte qr iã pͥncipem
habebant queqͦ tͥb suũ. sub pͥncipe
mille. Sub millenariis aũ monuit
cõstitui dec̃e etaꝯtarchos .i. centenari¬
os uł centiones. sub cent᷑ione duos pẽ¬
tacontarchos .i. qͥnqͣgenarios. sb qͥnqͣ¬
genario .u. decanos. Orta gͥ lite int̾
decẽ stabant ad iudiciũ decani quib
facile erat. lites paucoꝵ dirim̾e. si nõ
poterant diffinire. ascendebant ad qͥn¬
qͣgenariũ. ⁊ sic usq ad moysen qd
tñ rarũ erat. maiora tñ reseruaba̾t
moẏsi. ip̃i minora iudicantes. In ħc
modũ eccłia romana uocauͭ plurimos

Expanded text:
 veneno. Alia translatio habet, « sapientes, » quos forsan potentes vocat ad judicandum. Et addidit: « Constitue ex electis quosdam tribunos, id est cuique tribui unum praepone, qui a tribu tribunus Hebraice, Graece chiliarchus, Latine millenarius. Non quia in tribu tantum essent mille, sed certum numerum posuit pro incerto. Vel pro multitudine copiosa numerum posuit supremum. Forte quia jam principem habebat quaeque tribus suum, sub principe mille. Sub millenariis autem monuit constitui decem hecatontarchos, id est centenarios, vel centuriones, sub centurione duos pentacontarchos, id est quinquagenarios, sub quinquagenario quinque decanos. Orta igitur lite inter decem, stabant ad judicium decani, sicque facile erat lites paucorum dirimere; si non poterant diffinire ascendebant ad quinquagenarium, et sic usque ad Moysen, quod tamen rarum erat. Majora tamen reservabant Moysi, ipsi minora judicantes. In hunc modum Ecclesia Romana vocavit plurimos
Abbreviated transcription (Latin):
que in nouis reb solet accid̾e.
Plurimi .n. sophistas ꝓ defensione le¬
gis occisos lugebant. Omnes fere pon¬
ctific̃e quẽ herodes p̾cio cirauerat amo¬
uen̾dũ ꝑclamabant. Instante aũ arimo
die. cũ turba ab ĩmolatione ꝓhibesetio¬
tificẽ. archelaꝰ misso cilparcho uerbis a
pͥus sedare atteptauit. Eũ aũ iilneri
remisissent cyliartũ. missa gnͣdi manil
monens. neglecta festiuitate om̃s abie¬
runt. Ip̃e uͦ cũ nycholao ⁊ ꝑtolomes sece¬
tariis paͥs sui romã ꝓfectus ẽ. salo max¬

Expanded text:
quae in novis rebus accidere solet, plurimi enim sophistas, pro defensione legis occisos, lugebant; omnes fere pontificem, quem Herodes pretio creaverat, amovendum proclamabant. Instante autem azymorum die, cum turba ab immolatione prohiberet pontificem, Archelaus, misso chiliarcho, verbis eos prius sedare attentavit. Cum autem vulneratum remisissent chiliarchum, missa grandi manu ia redire commonens, neglecta festivitate, omnes abierunt. Ipse vero cum Nicolao et Ptolomaeo, secretariis patris sui, Romam profectus est, Salo
Abbreviated transcription (Latin):
mã uoluntatẽ patͥs testarent᷑. philippo fr̃
regni prccͤatore relicto. ꝓfectꝰ est ⁊̃ roma
herodes antipas. ut de regno habendo cũ
fecit. Archelaꝰ sͥ regnũ deberi asserebat.⁊
etatis merito. ⁊ scd̃i testam̃ti uoluntate.
petierat. Addebat aũ qd̾ archelaus um¬
brã regni detuliss ad cesarẽ cũ ip̃e corpꝰ
rerũ gerendaꝵ sͥ rapuiss. Postremo qd̃
initia potestatis sue noũt miliũ occisoꝵ
sangͥne maculass. Cesar uͦ responsũ dif¬
ferens. secũ de cognitis deliberabat. ana¬
liquẽ regni successore constitu oporteret
an toti familie distribui pͥncipatũ. p̾ser¬
tĩ cũ litteras uarri de syria accepiss iu¬
deos defecisse nuntiantes. Interĩ qͦ mat̾
archelai mortua nũtiatur.

Expanded text:
mam voluntatem patris sui testarentur, Philippo fratre regni procuratore relicto. Profectus est etiam Romam Herodes Antipas, ut de regno habendo discjussit. Archelaus sibi regnum deberi asserebat, et aetatis merito, et secundi testamenti voluntate. petierat. Addebat quoque, quod Archelaus umbram regni detulisset ad Caesarem, cum ipse corpus rerum gerendarum sibi rapuisset; postremo, quod initia potestatis suae novem millium occisorum sanguine maculasset. Caesar vero responsum differens, secum de cognitis deliberabat, an aliquem regni successorem constitui oporteret, an toti familiae distribui principatum, praesertim cum litteras varias de Syria accepisset, Judaeos defecisse nuntiantes. Interim quoque mater Archelai mortua nuntiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
bis uocẽ ded̾it: ter me es negaturꝰ. Mar¬
chus hoc cet̾is pleniꝰ exp̃ssit. Post pͥmam
⁊ ita trina petͥ negatio. añ pͥmũ galli
cantũ inchoata est. añ sccłm cõpleta. Ilii
uͦ ewãgłiste dicentes. pͥusꝙͣ gallus cantet
ter me negabis: de inchoatione agunt. ⁊
est. tͥnã negation̾ẽ inchoabis. Maichꝰ uͭ de
cõpletione eiusdẽ scͥpsit. ⁊ ait petrꝰ. Etiam
si oportũit me mori tecũ. ñ te negabo. Nõ
mentit᷑ petrꝰ. qr credit uerũ ẽe qd̾ ꝓmit

Expanded text:
s vocem dederit, ter me es negaturus. » Marcus hoc expressit plenius caeteris. Post primam  ita trina Petri negatio ante primum galli cantum inchoata est, ante secundum completa. Alii autem Evangelistae dicentes: « Priusquam gallus cantet, ter me negabis, » de inceptione agunt. Et est: Trinam negationem inchoabis. Marcus vero de completione ejusdem scripsit. Et ait Petrus: « Etiam si oportuerit me mori tecum, non te negabo. » Non mentitur Petrus, quia credit verum esse quod promit
Abbreviated transcription (Latin):
indei nouacłis cͥcũcid̾t: fabulant᷑¬
tñ qͥdã hebͤi. usq ad dauid ctũtisi¬
onẽ factã petra. s qr in deiciendo
goliã. ferrũ lorice ⁊ galee cessit la¬
pidi iacto. qrͣ dans ei locũ. deincep
cessit lapis ferro. in circũcisione.
De primo ingressu ad pharaonem.

Expanded text:
ovaculis circumcidunt. Fabulantur quidam Hebraei, usque ad David circumcisionem factam per petram. Sed quia in dejiciendo Goliam ferrum loricae et galeae cessit lapidi jacto, quasi dans ei locum, deinceps cessit lapis ferro in circumcisione. CAP. XI. De primo ingressu ad Pharaonem.
Abbreviated transcription (Latin):
breuitate obscuiꝰ ÷. Ubi gͦ ait. tetigit pe¬
des eiꝰ. intelligendũ ÷ sangͥs. tengit pe¬
des pũi uł angłi. Uñ irata ait uiro.
Es ne mͥ uir sangͥnũ: Idẽ. an ex ꝯui¬
gio tuo tm̃ scelꝰ teneor agere: uͥ fu̾dã
sangͥnẽ filii mei: Et recessit ip̃a ab eo ł
iecit ad pedes moysi. ⁊ ait. Gener sangͥt
ad sangͥnẽ .i. ad mort̾e. uł saniͥs m̃s ef¬
fueꝰ ÷ ad placandũ angłm. qͥ tͥ mor¬
tẽ minitabat᷑. Et dimisit angłs mo

Expanded text:
bscuratus est. Ubi ergo, ait, « tetigit pedes ejus, » intelligendum est, sanguis tetigit pedes pueri, vel angeli. Unde irata ait viro: Esne mihi vir sanguinum, id est an ex conjugio tuo tantum scelus teneor agere, ut fundam sanguinem filii mei? Et recessit ipsa ab eo, vjecit ad pedes Moysi, et ait: Gener sanguinad sanguinem, id est ad mortem. Vel sanguis meus effusus est, ad placandum angelum, qui tibi mortem minabatur. « Et dimis
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ moyses uxore ⁊ liberos ⁊ un¬
ponens suꝑ asinũ ꝓfectꝰ ÷. Cũq eẽt
in itinere in diu̾sorio uͭ comederet.
qr uxorẽ ducebat ⁊ filios ꝯtͣ uolun¬
tatẽ dei. eeñt .ni. impedim̃to. uel

Expanded text:
go Moyses uxorem, et liberos, et imponens super asinum profectus est. Cumque esset in itinere in diversorio, ut comederet, quia uxorem ducebat, et filios contra voluntatem Dei; essent enim impedimento. Vel
Abbreviated transcription (Latin):
postꝙͣ udicauert sycioniã sacerdotes
carini uii. Sycionia aũ est regio. que
prius appia. post pelopenensis. dicta
est usq ad abraham. Iam uͦ fuerant
in egypto .xu. dinastie. Dynastiam:
sũmam potestatẽ egyptii dicunt. E
natiuitate abrahe dynastiã . xui. obti¬
pastores reges sic uoca

Expanded text:
post quem judicaverunt Sicyoniam Sacerdotes Charmi. Sicyonia autem est regio, quae prius Apia, post Peloponensis dicta est. Usque ad Abraham vero jam fuerant in Aegypto quindecim dynastiae. Dynastiam summam potestatem Aegyptii dicunt; a nativitate Abrahae, dynastiam sexdecim obtiPastores, Reges sic voca
Abbreviated transcription (Latin):
nno .xi. abrahe mortuuis ÷ nynus
cuiꝰ uxor semiramis. ut post eũ
regnare posset ꝓpͥo filio quẽ susceperat
ex nyno nupsit. ⁊ ex eo filiũ genuit.:
qui ⁊ babyloniã ampliauit. Anno
eiꝰ .cͦ. natus est ei ysaac. Anno eiꝰ. c̃.xͦx.¬

Expanded text:
undecimo Abrahae mortuus est Ninus, cujus uxor Semiramis, ut post eum regnare posset, proprio filio, quem susceperat ex Nino, nupsit, et ex eo filium genuit, qui et Babyloniam ampliavit. Anno ejus centesimo natus est ei Isaac: Anno ejus cen
Abbreviated transcription (Latin):
qui in uidea sunt fugient in montes.
in iudea. aduenientib romanis fugisse
Terra .n. illa acc̃omodatior uidet᷑ fuge in
hyeme. ꝙͣ in feruore estatis. De sabbo sta¬
re potest. qr scd̾m legẽ ultra mille passus.
trũq in mysterio dix̃. nisi hẏemẽ ꝓ qͣlib
aeris asꝑitate dicamꝰ. qr hyemis nom̃ as¬
peritat̃e sonat.

Expanded text:
qui in Judaea sunt, fugiant in montes . in Judaea, advenientibus Romanis, fugisseTerra enim illa accommodatior videtur fugae in hieme, quam in fervore aestatis. De Sabbato stare potest, quia secundum legem ultra mille passus, trumque in mysterio dixit. Nisi hiemem pro qualibet aeris asperitate dicamus, quia hiemis nomen asperitatem sonat.
Abbreviated transcription (Latin):
apd̃ aliquẽ ꝓuintialiũ intrare: ⁊ sub
diuo iacebaͣt. Cũ aũ ueniss iuxͣ lu¬
san uesꝑe. supposuit capiti suo lapi¬
dẽ ⁊ obdormiuit. Et uidit in sompnis
scalã erectã a t̾ris celos attingente: ⁊
angłos descendentes ⁊ ascendentes ꝑ eã
Iosephꝰ dicit. uidit descendentes ꝑ ẽa fi¬
guras. honestiorẽ naturã habentes ꝙͣ
homines. ⁊ dñm innixũ scale dicent̾e
s. Ego sũ d̾s abraham ⁊ ysaac. t̾ram
tuus in hoc itinere: ⁊ reducã te in
terrã hanc. Ordine p̃postero usus
post sub iosue dedit semim eiꝰ terram

Expanded text:
d aliquem provincialium introire, et sub divo jacebat. Cum autem venisset juxta Luzam vespere, supposuit capiti suo lapidem, et obdormivit. Et vidit in somnis scalam erectam a terris, coelos attingentem, et angelos descendentes et ascendentes per eam. Josephus dicit: Vidit descendentes per eam figuras, honestiorem naturam habentes, quam homines; et Dominum innixum scalae dicentem sibi: Ego sum Deus Abraham et Isaac. Terram tuus in hoc itinere, et reducam te in terram hanc. Ordine praepostero usus post, sub Josue dedit semini ejus terram
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ dei templũ: passio xp̃i. aꝑtio por¬
te celi. Et lapidẽ quẽ supposuerat
capiti suo erexit ibi in titulũ .i. in
cõmendabilẽ memoria huiꝰ uisioniᷤᷤ.
t̃ libauit suꝑ illũ oleũ dño. uouens
dnm qͥ apparuerat ei semꝑ sͥ ẽẽ in dẽũ.
⁊ lapidẽ .i. locũ lapidis sẽꝑ s̃ ẽẽ honora¬
bilem. ⁊ in reditu decimas ⁊ hostiaᷤᷤ
se oblaturũ. ⁊ urbẽ ꝓximã ⁊̃ honorã¬
dam decreuit. uocans eã bethel: idest
domũ dei uł scd̃m iosephũ .i. hostiã
dei. Nriꝰ n ieb a ⁊ebuseis qͥ eã condi¬
derant uocabat᷑. post lura .i. nux uł
amigdalus: qr cũ pͥmo ibi fundam̃ta
iacerent. radix amigdalina inuẽta
est: uł forte copia huiꝰ gñis arboꝵ
ibi est.

Expanded text:
mus Dei, templum et passio Christi, apertio portae coeli. Et lapidem, quem supposuerat capiti suo, crexit ibi in titulum, id est in commendabilem memoriam hujus visionis, et libavit super illum oleum Domino, vovens Dominum, qui apparuerat ei, semper sibi esse in Deum, et lapidem id est locum lapidis, semper sibi honorabilem, et in reditu decimas, et hostias se sibi oblaturum. Et urbem proximam etiam honorandam decrevit, vocans eam Bethel, id est domum Dei, vel secundum Josephum, hostiam Dei. Prius enim Jebus a Jebusaeis, qui eam condiderant vocabatur; post Luza, id est nux, vel amygdalus, quia cum primo ibi fundamenta jacerent, radix amygdalina inventa est. Vel forte copia hujus generis arborum ibi est.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dix̃ incorde suo. Uenient dieᷤᷤ
luctus .i. mortis patͥs mei ut occidam
iacob. Nuntiata sunt hec rebecce.
Eodẽ spũ sciuit rebecra cogitatões esay.
qͦ intimauerat iacob fraudare frẽm.
meũ: ⁊ esto ibi don qͥescat indignat̃o
fr̃is tui. Qd̾ ne absq licentia pat̾s fa¬
ceret: ait rebecca uiro suo. Si acceꝑit
iacob uxorẽ de filiab hec: nolo uiue.
t aduocans ysare iacob bñdix̃ ei: ⁊ p̾¬
cepit ei ut iret in mesepotamiã. acci¬
pere sͥ uxor̃ẽ de filiab laban. U idẽs
aũ esau qd̃ offendiss patrẽ suũ pro
nptiis alieigenaꝵ iuit ad ysma¬
helem patruũ suũ. accipiens ÷ͥ uxo¬
rẽ. filiã eiꝰ malech sororẽ nabaioth
ut̾inã: absq his qͣs pͥus habebat.

Expanded text:
 dixit in corde suo: Venient dies luctus, id est mortis patris mei, et occidam Jacob. Nuntiata sunt haec Rebeccae . Eodem spiritu sciebat Rebecca cogitationes Esau, quo intimaverat Jacob fraudare fratrem. meum, et esto ibi donec quiescat indignatio fratris tui. Quod ne absque licentia patris fieret, ait Rebecca viro suo: Si acceperit Jacob uxorem de filiabus, Heth nolo vivere. Et advocans Isaac Jacob, benedixit ei, et praecepit ei ut iret in Mesopotamiam sibi accipere uxorem de filiabus Laban. Fidens autem Esau quod offendisset suum patrem, pro nuptiis alienigenarum, iit ad Ismaelem patruum suum, accipiens sibi uxorem filiam ejus Meleth, sororem Nabajoth uterinam, absque his quas prius habeba
Abbreviated transcription (Latin):
leuy in domo sua. ⁊ discũbebãt
cim eo publicani qui fuerant socii le¬
ui. Qũe cũ arguerent pharisei. qr cũ
sione usq in penthecosten. nͨ ⁊̃ tu̾c cele¬
brant nuptias. qͣi iã inchoantes ebdo¬
mades añ festũ scĩ ioħis. s ñ est autẽ¬
ticũ. neq in actib apłoꝵ legit᷑ tunc¬

Expanded text:
um in domo sua . » Et discumbebant cum eo publicani, qui fuerant socii Levi, quem cum arguerent Pharisaei, quod cum sione usque in Pentecostem. Nec etiam tunc celebrant nuptias, quasi jam inchoantes tres hebdomadas ante festum sancti Joannis. Sed non est authenticum, nec in Actibus apo
Abbreviated transcription (Latin):
Qd p̃sciens iudas statuit ⁊ ip̃e castra ho¬
stiũ latent̃ inuadere. ⁊ focos płimos ĩ
castͥc relinquens. ꝑuenit ad cãpestria e¬
deoꝵ inueniens. arbitrans eos fugisse ad
mõtes. querebat eos in montib. Silucło
młtos occidit. reliqͦs ꝑsecut᷑ est usq geᷤ¬
seron. ⁊ cãpos ydumee. ⁊ aroti. ⁊ cecider̃t¬

Expanded text:
ipse castra hostium latenter invadere, et focos plurimos in castris derelinquens, pervenit ad campestria Emudaeorum inveniens, arbitrans eos fugisse in montes, quaerebat eos in montibus. Diluculo multos occidit, reliquos persecutus usque ad Gesseron, et campos Idumaeae, et Azoti, et cecider
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpñe p̾clã dũ adħ pugnaꝯt. gorgiã
suꝑẽet. uidentes aũ qͥ cũ gorgia erant
castm suoꝵ incensa. nã fumꝰ a longe hoc
eis indicabat. scientesq suos in fugã
u̾sos. ⁊ ip̃i t̾ga dedert̃. iuidas uͦ pꝰt pleni¬
tudinẽ uictorie. tulit spolia młta hosti¬
um. ad ꝓpͥa remeans. ⁊ laudans deũ. ł
adheserunt uide plures. ⁊ fuer̾t cũ eo

Expanded text:
temnere, dum adhuc pugna contra Gorgiam superesset. Videntes autem qui cum Gorgia erant castra suorum incensa; nam fumus a longe hoc eis indicabat, scientesque suos in fugam versos, et ipsi terga dederunt. Judas vero post plenitudinem victoriae tulit spolia multa hostium, ad propriam remeans, et laudans Deum. Et adhaeserunt Judae plures, et fuerunt cum eo
Abbreviated transcription (Latin):
ditũ. ⁊ uii. eqͥtũ. ut uenirent in t̾ram
iuda. ⁊ applicuer̾t in emaus in loco cã¬
pestri. ⁊ suꝑuener̾t eis syri in auxiliũ.
⁊ mlti tnͣssuge uideoꝵ. ⁊ negociatores
quidam. sperantes se iudeoꝵ emere capti¬
uos. Iudas uͦ cũ exercitu uenit in mas¬
phat. ⁊ hortabat᷑ suos sp̃ẽ ponere in deũ.
dimittens scłm legẽ nouit̾ uxoratos. ⁊
qui possessiones paulo añ acqͥsierant. ⁊
assũpsit gorgias .u. milia uiroꝵ. ⁊ mulle

Expanded text:
tem millia equitum, ut venirent in terram Juda, et applicuerunt in Emmaus in loco campestri. Et supervenerunt Syri eis ad auxilium, et multi transfugae Judaeorum, et negotiatores quidam sperantes se Judaeorum emere captivos. Judas vero cum exercitu venit in Masphat, et hortabatur suos spem ponere in Deum, dimittens, secundum legem, noviter uxoratos, et qui possessiones paulo ante acquisierant . Et assumpsit Gorgias quinque millia virorum, e
Abbreviated transcription (Latin):
cusit eũ młtosq cũ eo: ⁊ reliqͥ fugerũt.
bulitq spolia multa. ⁊ gladiũ appollori.
auuit pugnans in eo om̃ib dieb uite sue
serom aũ dux inferioris syrie audiens
uda roboratũ. tulit sub se ꝯstitutos. ⁊
liddos fnsgͥlłores. ⁊ castra metatꝰ est iri
lecisura. ⁊ occurrit ei uidas. ⁊ uidens su¬
as ip paucitatẽ ⁊ ieiiniũ desides. horta¬
batu: eos ñ in młttudine. s in pietate
confidere. ⁊ ꝯfligens cũ syris duce eoꝵ
iteunpto. ꝑsequebat᷑ fugientes in descẽ¬
ħ moritis bethoron. usq in c̃apũ. ⁊ ce¬
adeit ex eis octingenti uiri. iosepħꝰ dicit
octo milia ⁊eliqͥ fuger̾t ad maritima
lora philistiim. ⁊ cecidit timor uide suꝑ
gentes. A ydiens hec antiochꝰ ꝯgrega¬
uit omñe ꝓpͥam uirturẽ. ⁊ multos ab
insulis m̾cede ꝯduxit. Cũq militib
stipendia distribueret. uidit thesauros
deficere. ñ enĩ ei omĩa tͥbuta reddebant᷑
ꝑꝑ seditiones gentiũ ⁊ deliberauit ire

Expanded text:
unt. Tulitque spolia multa, et gladium Apollonii et pugnans in eo omnibus diebus vitae suae. Seron autem dux inferioris Syriae, audiens Judam roboratum, tulit sub se constitutos, et Judaeos transgressores, et castrametatus est in Bethsuram. Et occurrit ei Judas, et videns suos, propter paucitatem et jejunium desides, hortabatur eos, non in multitudine, sed in pietate confidere. Et confligens cum Syris, duce eorum interfecto persequebatur fugientes, in descensu montis Bethoron, usque in campum. Et ceciderunt ex eis octingenti viri. Josephus dicit octo millia. Reliqui fugerunt ad maritima loca Philisthiim, et cecidit timor Judae super gentes. Audiens hoc Antiochus congregavit omnem propriam virtutem, et multos ab insulis mercede conduxit. Cumque militibus stipendia distribueret, vidit thesauros deficere. Non enim ei omnia tributa reddebantur, propter seditiones gentium, et deliberavit ire
Abbreviated transcription (Latin):
emissarii regis aggressi sunt eos in di¬
eb sabbatoꝵ. qͥb nefas erat eis arma
lios globis fumigeris suffocantes. ⁊ ꝑier̾t
sunt mathathie. ⁊ eũ iudic̃e sͥ statuer̾t.
qͥ docuit eos prgnare in sabbanis dicẽs.
Si suꝑ hoc legẽ seruabitis. eritis hostes
legis dantes causã. ut pereat ppls dei ⁊
lex cũ ppło ꝑibit. ⁊ exinde dicit iosephꝰ.
ꝑmanet nobis consuetudo pugnandi. ⁊̃¬
si in tali die bella ꝯsurgant. Colligensq
mathathias armatos. aras deposuit ydo¬
loꝵ. ĩ molantes qͦs potuit int̾emit. puos
ñ curcũcisos iussit circũcidi. ⁊ anno uno
gessit hunc magistratũ. Cũq grauiter
egrotaret. conuocans filios ait. Ego decre¬
tã ꝓficiscor uiã. cõmendo uob̾ patͥas le¬
ges. ut ꝓ eis grata mente moriamins.
nã corpora mortalia sunt. scõꝵ uͦ mo¬
nim̃ta ĩ mortalitatis ordinẽ ꝯsecunt᷑.
Concordiã habete. ⁊ symonẽ ꝓpt̃ sapiẽ

Expanded text:
emissarii regis aggressi sunt eos in diemissarii regis aggressi sunt eos in diebus Sabbatorum quibus nefas erat eis arma peluncis globis fumiferis suffocantes. Et periersunt Mathathiae, et eum Judicem sibi statuerunt. Qui docuit eos pugnare in Sabbatis, dicens: « Si super hoc legem servabitis, eritis hostes legis, dantes causam, ut pereat populus Dei, et lex cum populo peribit. » Et exinde, dicit Josephus, permanet nobis consuetudo pugnandi, etiam si tali die bella consurgunt. Colligensque Mathathias armatos, aras deposuit idolorum, et immolantes, quos potuit, interemit, pueros non circumcisos jussit circumcidi. Et anno uno hunc gessit magistratum. Cumque graviter aegrotaret, convocans filios ait: « Ego decretam proficiscor viam, commendo vobis patrias leges, ut pro eis grata mente moriamini. Nam corpora mortalia sunt, sanctorum vero monumenta immortalitatis ordinem consequuntur. Concordiam habete, et Simonem propter sa
Abbreviated transcription (Latin):
dũ dictus est ⁊acharias de uice abya. Nuit
s sufficit de uida dicere. qͥ dicebat᷑ mac¬
beus. Hi uidentes mala induti eilidesa
planxer̃t. ⁊ uenerunt emissarii duress
a rege in modin. statuentes ydola in lao
qͥb cogerent iudeos ĩmolare. ⁊ dixerint
mathachie. Pinceps es in ciuitate hac
⁊ pͥor iussa regis imple. Qui clamauit
⁊ si om̃s obeduint irgi. ego ⁊ fili mei:
fr̃s mei obediemꝰ legi dei cel. Non sacs¬
cabimꝰ. Tunc qͥdã ex ideis ĩmolauit in
medio. ⁊ surgens mathathias cũ suis t¬
cicdauit eũ suꝑ arã. ⁊ ñtios regis inre¬
mit. arã qͦ deponens clamauit. Qui
est seqͣtur me. ⁊ cũ oĩ tͥbu sua exiit inli¬
litudinẽ om̃ia relinquens. młtiq cũ s¬
liis ⁊ uxorib ad solitudines ꝯfugenĩt.
malentes hbiᷤᷤ utiꝙͣ inqͥnari. Qͦs udices
regis priꝰ uerbis flectere conabant᷑. ut e¬
ligerent que ꝓsunt ne eis tanꝙͣ hostib
uterent᷑. Qui noluer̃t eos audire. Tunc

Expanded text:
Zacharias de vice Abia . EranSed sufficit de Juda dicere, qui dicebatur Machabaeus. Hi videntes mala, indutis ciliciis, planxerunt. Et venerunt emissarii directi a rege in Modin, statuentes idola in loco, quibus cogerent Judaeos immolare. Et dixerunt Mathathiae: « Princeps es in civitate hac, et prior jussa regis imple. Qui clamavit: Et si omnes obediant regi, ego, et filii mei et fratres mei obediemus legi Dei coeli. Non sacrificabimus. » Tunc quidam ex Judaeis immolavit in medio. Et surgens Mathathias cum suis, trucidavit eum super aram, et nuntios regis interemit, aram quoque deponens clamavit: « Qui Dei est sequatur me. » Et cum omni tribu sua abiit in solitudinem, omnia relinquens. Multique cum filiis et uxoribus ad solitudines confugerunt, malentes herbis uti quam inquinari. Quos judices regis prius verbis flectere conabantur, ut eligerent quae prosunt, ne eis tanquam hostibus uterentur. Qui noluerunt eos audire. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ extirparet. Ip̃e u abiit in ꝑsidem
eg̾ssus ab emath. ꝙͣ reparans antiochi¬
am nõiauerat. ⁊ ꝑambulauit suꝑiores
regiones. Iysias u elegit ptholomeũ ni¬
chanore. ⁊ gorgiã uiros potentes ex

Expanded text:
orum exstirparet. Ipse vero abiit in Persidem egressus ab Emath, quam reparans Antiochiam nominavit, et perambulavit superiores regiones. Lysias vero elegit Ptolemaeum, Nicanorem, et Gorgiam viros p
Abbreviated transcription (Latin):
t relictis est
iterũ abiit secus mare galylee in desert̃o.
Cũq turba multa ibi eẽt. ait discipulis.
misereor suꝑ turbã qr iã tͥduo sustineit
me. nͥ hñt qd̾ manducent. Cũq acce¬
piss a discipłis sept̾e panes. ⁊ piscicłos
paucos. p̃cepit ut discũberent suꝑ t̾ram.
forte in alia refectõe cura pascha adhuc
erat herba suꝑ trã. Nĩc aũ ꝓ feruore t̾re
illiꝰ. iã ñ erat ibi herba. q post pentheco¬
sten erat ut p̾diximꝰ. Satiatis aũ iiͣi mi
mentis impleuerunt sept̾e sportas. Est
aũ sporta uas de iuncis. ⁊ foliis palmaꝵ
contextũ.

Expanded text:
t relictis illis iterum abiit secus mare Galilaeae in desertum. Cumque turba multa ibi esset, ait discipulis: Misereor super turbam, quia jam triduo sustinent me, nec habent quid manducent. Cumque accepisset a discipulis septem panes, et pisciculos paucos, praecepit ut discumberent super terram . » Forte in alia refectione circa pascha, adhuc erat herba super terram, nunc autem pro fervore terrae illius, jam non erat ibi herba, quia post Pentecosten erat, ut praediximus. Satiatis autem quatuomentis impleverunt septem sportas. Est autem sporta vas de juncis et foliis palmarum contextum.
Abbreviated transcription (Latin):
sennacherib uideã ut tͣnsiret in e¬
giptũ misit ez echie litteras t̾ribles ⁊ cõ¬
minatõis plenas. dicens qd̾ d̾s isrł non
posset eũ liberare de manu sua. Eu̾c al¬
cendit erechias in domũ dñi. ⁊ expan¬
dens literas corã dño. orauie dicens. Dñe
d̾s isrł aucli u̾ba sennacherib qͥb exꝓbra¬
uit te nob̾. salua nos obsecro de manu
ꝯꝑnet te sennacherib uirgo filia syon mo¬
uebit cap̃ pꝰt tͥgũ tuũ cũ fugeris. Exꝓbrasti
scõ iscł. uirib tuis ascͥpsisti qd̃ uastasti
iudeã. s ex dieb antiqͥs ego plasmaui
ills. ⁊ nc̃ adduxi .i. ego qͥ ab et̾no disposue¬
iã qd̾ sic flagellarẽ peccantes. n̾c ĩpleui.
ego auctor fui tu minist̾. Ponã itaq cir¬
culũ in narib tuis. sicut fit bubalo. ⁊
chamũ in labiis tuis sicut fit equo. ⁊ re¬
ducã te in t̾rã tuã. Tunc addidit u̾ba
sua ysaias ad erechiã dicens. Tibi añ o
erechia hoc erit signũ liberatõis tue. Ter¬

Expanded text:
Sennacherib Judaeam, ut transiret in Aegyptum, misit Ezechiae litteras terribiles, et comminationis plenas, dicens quod Deus Israel non posset eum liberare de manu sua. Tunc ascendit Ezechias in domum Domini, et expandens litteras coram Domino, oravit, dicens: « Domine Deus Israel, audi verba Sennacherib, quibus exprobravit te nobis, salva nos, obsecro, de manuSpernet te, Sennacherib, virgo filia Sion, movebit caput post tergum tuum cum fugeris; exprobrasti sancto Israel, viribus tuis ascripsisti quod vastasti Judaeam. Sed ex diebus antiquis ego plasmavi illud, et nunc adduxi, » id est ego qui ab aeterno disposueram, « quod sic flagellarem peccantes, nunc implevi, ego auctor fui, tu minister, ponam itaque circulum in naribus tuis sicut fit bubalo, et camum in labiis tuis sicut fit equo, et reducam te in terram tuam. » Tunc addidit Isaias verba sua ad Ezechiam, dicens: « Tibi autem, Ezechia, hoc erit signum liberationis tuae. Ter
Abbreviated transcription (Latin):
tite. ⁊ comedite. ⁊ tu̾c de ihrłm egredi¬
ent᷑ reliqͥe. ⁊ qd̾ saluatũ ⁊ de mõte syo.
⁊ qd̃ reliquũ est de domo iuda mittet radi¬
ce deorsũ. ⁊ faciet fructũ sursũ. ꝑsimile ar¬
boris laquit᷑. que qͣnto ꝓfunduis figit ui¬
dicẽ. tanto copiosiꝰ ⁊ altiꝰ facit frustũ. ⁊ ẽ
sensꝰ. Multitudo ppłi que fugit de iudea
añ faciẽ hostiũ. ⁊ recepit se in ihrłm ut
saluaret᷑. fugato hoste redibit in t̾rã sũa
uit capita fontiũ añ urbẽ. ⁊ exitꝰ aquaꝵ
in uidea. ne redeuntes assyrii inuenirẽt
aquaꝵ habundantiã. Tunc obturau̾ ete¬
chias suꝑiorẽ fontẽ aquaꝵ gỹon. ⁊ au̾tit
eas sũbter ad octident̾ẽ urbis dd. ut infly¬
erent piscinã int̾iorẽ. fecit ⁊̃ añ fontẽ
spsoe quasi stgnũ. in quo colligerent᷑ aqͣ
⁊ reseruarent᷑ ciib in usũ obsidionis
⁊ scam epiphaniũ ad p̾ces ysaie copiosiꝰ

Expanded text:
te. Et tunc de Jerusalem egredientur reliquiae, et quod salvatum est de monte Sion, et quod reliquum est de domo Juda mittet radicem deorsum, faciet fructum sursum. » Per simile arboris loquitur, quae quanto profundius fudit radicem tanto copiosius et altius facit fructum. Et est sensus: Multitudo populi, quae fugit de Judaea ante faciem hostium et recepit se in Jerusalem, ut servaretur, fugato hoste, redibit in terram suam, obturavit capita fontium extra urbem, et exitus aquarum in Judaea, ne redeuntes Assyrii invenirent aquarum abundantiam. Tunc obturavit Ezechias superiorem fontem aquarum Gehon, et avertit eas subter ad occidentem urbis David, ut influerent piscinam inferiorem. Fecit etiam ante fontem Siloe, quasi stagnum in quo colligerentur aquae, et reservarentur civibus in usum obsidionis. Et secundum Epiphanium ad preces Isaiae copiosius
Abbreviated transcription (Latin):
Imminente messione irrueuant assyrii.
⁊ uastauert segetes. uineas. ⁊ oliueta.
s queda int̾ ungulas eqͦꝵ calcantiũ e¬
cit liber regũ. Comede que reppereris. por¬
ro sccło anno comede que sponte nascũ¬
tur. uł sccłm p̾saiã pomis uescere. qd idẽ

Expanded text:
ssyrii et vastaverant segetes, vineas, et oliveta, sed quaedam inter ungulas equorum calcantium ehic liber Regum: « Comede quod repereris. Porro secundo anno comede quae sponte nascuntur, vel, secundum Isaiam « pomis vescere , » quod idem
Abbreviated transcription (Latin):
t̾pietationẽ. int̾pretatur .n. galgala liber¬
tas. Porro mansit ppłs in castroꝵ loco doñ
sanaret᷑. ⁊ fecerunt phase. qͣrtadecima die
ad uesꝑm. in cãpestrib iericho. qd̾ ñdũ ni¬
sibis fc̃m fuerat. pͥmo in finib egypti cu¬
ca ramesse. sccło ad radic̃e montis syna scd̃o
anno eg̾ssionis. Ex tunc int̾missũ fuerat
tũ cirtũcisione: usq ad t̾rã ꝓmissionis. Et
comederunt de fructib t̾re die altero ari¬
mos panes ⁊ polentã eiusdẽ anni Est aũ
polenta. grana tosta ⁊ manib confricata.
ẽẽ pultes de purgatissima farina facta̾.
&̃ dictã polentã quasi pollenta. a polline
qd est purgatissima farina. Statimq¬

Expanded text:
terpretationem. Interpretatur enim Galgala libertas. Porro mansit populus in castrorum loco donec sanaretur, et fecerunt Phase quarta decima die ad vesperam in campestribus Jericho, quod nondum nisi bis factum fuerat: primo in finibus Aegypti circa Ramasse; secundo ad radicem montis Sina, secundo anno egressionis. Ex tunc intermissum fuerat, cum circumcisione, usque ad terram promissionis. « Et comederunt de fructibus terrae die altero azymos panes, et polentam ejusdem anni. » Est autem polenta grana tosta, et manibus confricata esse pultes de purgatissima farina factas. Et dictam polentam, quasi pollentam, a polline quod est purgatissima farina,
Abbreviated transcription (Latin):
dit uirũ stant̾e contra se euaginato gla¬
dio & ait. Noster es an adu̾sarioꝵ: Qui
respondit. Nequaꝙͣ: s pͥnceps sũ excitys
nus in terrã: dixit ei angłs. Solue cal¬
ciam̃tũ de pelib tuis. locus .n. in quo
stas sanctus est. qd̾ intelligendũ est
sanstificatus est. Qui .ni. pollutꝰ erat
in habitatione gentium ad presentĩã
domini ꝑ angłm scificatus est. Porro ꝑ
nuditate pedũ in hꝰmodi locis scis. ⁊ in
pñitentib potest notari innocentia. que
talib congruit. eam .n. habuer̃t pͥmi pa¬
rentes nudi. Dilucło aũ iuxta consiliũ
angłi . uii. sacerdotes .uii. bucinis clange¬

Expanded text:
gladio, « et ait: Noster es, an adversariorum? Qui respondit: Nequaquam, sed princeps sum exercitus ronus ad terram, dixit ei angelus: « Solve calceamentum de pedibus tuis, locus enim in quo stas sanctus est, » quod intelligendum est, sanctificatus est. Qui enim pollutus erat in habitatione gentium, ad praesentiam Domini per angelum sanctificatus est. Porro per nuditatem pedum in hujusmodi locis sanctis, et in poenitentibus, potest notari innocentia, quae talibus congruit. Eam enim habuerunt primi parentes nudi. Diluculo autem, juxta consilium angeli, septem sacerdotes, septem buccinis clange
Abbreviated transcription (Latin):
pouacłis acutis net intelligendũ ẽ. qd̾
bide cautela. ne forte mox circũcisis at¬
toleret᷑ nubes. ⁊ necesse hr̃ent ꝓgredi. ⁊
sĩ ꝑiditarent᷑ ꝑuili. Facta au circũci¬
hone: dix̃ dñs ad iosue. hodie abstuli a uo

Expanded text:
ovaculis acutis, » nec intelligendum est quod o ex eorumdem cautela, ne forte mox circumcisis attolleretur nubes, et necesse haberent progredi, et sic periclitarentur parvuli. Facta autem circumcisione dixit Dominus a
Abbreviated transcription (Latin):
gentib tubis. muri funditꝰ corruerunt.
⁊ ascendit unusqͥsq ꝑ locũ qͥ contra see¬
rat. ⁊ int̾fecer̃t om̃e uiuens in ea ⁊ com¬
busser̃t eã. ⁊ omnẽ suꝑlectilẽ in ea. in ty¬
mulũ dño sempit̾nũ. raab uͦ honorat̃a
munerib cũ om̃i domo sua receper̃t in
isrł in ꝑpetuũ. ꝙͣ ꝓcelente tẽꝑe duxit sal¬
mon in uxor̃e princeps in tͥbu iuda. Tẽ
imprecatꝰ est iosue dicens. Maledictus
qui reedificauerit iericho. in pͥmogeni

Expanded text:
nis, « muri funditus corruerunt. Et ascendit quisque per locum, qui contra se erat, et interfecerunt omne vivens in ea et combusserunt eam, et omnem supellectilem in ea in tumulum Domino sempiternum. » Rahab vero honoratam muneribus, cum omni domo sua, receperunt in Israel in perpetuum. Quam procedente tempore duxit Salmon in uxorem princeps in tribu Juda. Tunc imprecatus est Josue dicens: « Maledictus, qui reaedificaverit Jericho in
Abbreviated transcription (Latin):
tͣuit ih̾c in templũ
deinde ostendit ruinã urbis pro qͣ flere¬
rat. maxime ex sacerdotũ culpa ꝓcessu¬
ram. Sacerdotes aũ auaricie sue consu¬
lentes. in porticib tẽpli hostias uendebãt

Expanded text:
it Jesus in templum: et ostendit ruinam urbis, pro qua fleverat, maxime ex sacerdotum culpa processuram. Sacerdotes enim avaritiae suae consulentes in porticibus templi hostias vendebant
Abbreviated transcription (Latin):
uł ꝑ aliũ offerebat ad hostiũ tab̾naculi
ꝑ manꝰ impositõem hyrcũ immacłatũ.
Oro ĩmolato tingebat sacerdos digitũ ĩ
sangne. quo tangebat cornua altaris ho¬
locausti. reliquũ fundens ad basym eius.
& adolebat adipẽ. renes. & renuncłos: reliqͣ
erant sacerdotũ. S qr erat hostia ꝓ pecc̃o.
& de sangͥne eiꝰ tincta cornua altaris holo¬
causti. carnes eiꝰ erant scẽ. & scĩficabant qͦ
eis erant tacta. s ñ qͣlibet immo in gñe
suo. caro carnẽ. simila similã. panis pane.
& ñ uescebat᷑ eis nͥ sacerdos unctꝰ ⁊ mundꝰ.
& ñ nͥ in loco sc̃õ. & ñ nͥ in eadẽ die qͣ offe¬
rebant᷑. si qͥd residuũ eẽt igne cõburebat᷑.
hi uestis polluebat᷑ eiꝰ sangͥne: abluebat᷑
ut nullũ remaneret in ea sangͥnis uesti¬
giuĩ: alicqͥn urebat᷑. Uas testeũ in qͦ coqͣba¬
tur caro. statĩ frangebat᷑. ereũ defrrcabat᷑

Expanded text:
per alium offerat ad ostium tabernaculi per manus impositionem hircum immaculatum . Quo immolato, tingebat sacerdos digitum in sanguine, quo tangebat cornua altaris holocausti, reliquum fundens ad basim ejus, et adolebat adipem, renes et renunculos, reliqua erant sacerdotum. Sed quia erat hostia pro peccato, et de sanguine ejus tincta cornua altaris holocausti, carnes ejus erant sanctae, et sanctificabant, quae ab eis erant tacta, sed non quaelibet imo in genere suo, caro carnem, simila similam panis panem, et non vescebatur eis nisi sacerdos unctus, et mundus, et non nisi in loco sancto, et non nisi in eadem die qua offerebantur, si quid residuum esset, igne comburebatur. Si vestis polluebatur ejus sanguine, abluebatur, ut nullum remaneret in ea sanguinis vestigium, alioquin urebatur. Vas testeum in quo coquebatur caro, statim frangebatur, aereum defricabatur,
Abbreviated transcription (Latin):
ctẽ ignis intellexit. Cũ .n. ignis ñ ħt
qͦ ascendat. circũuoluit᷑. ut in elyba¬
no patet: ita ⁊ circa mũdi ext̾iora i¬
gnuis uoluit᷑ ⁊ hoc ÷ sydereũ uł ethere¬
um celũ. Est ⁊̃ t̾ciũ celũ infra. quod
aeriũ łr. de qͦ. aues celi comederũt
illud. Quidã qͣrtũ suspicant᷑ ẽẽ cebỹ
suꝑ empyreũ. qr lucifer cũ esset in
empyreo legit᷑ dixisse. ascendã in ce¬
lum ⁊ cetera: ⁊ in eo dicunt mͦ esse
xp̃m hominẽ suꝑ angelos qͥ sũt in
empyreo. Sane firmam̃tũ diuidit
sint. uł in modũ nebule uaporabłes.
Cur uͦ ibi sint deus nouit. nͥ qd̾ qͥdã
autumant in ror̃e descendere in e¬
state. Qd̃ aute dictũ ÷ fiat firma¬
tercio factũ ÷ firmam̃tũ. ñ suꝑfluit.
qr sic̃ in domo facienda. pͥmo domꝰ
fit in scĩa artificis. fit etĩa mat̾ialit̾
cũ leuigant᷑ ligna ⁊ lapides. sit ⁊̃ es¬
sentialiter. cũ leuigata in structu
mat̾ia: factũ est ad opꝰ in essentia.

Expanded text:
tem ignis intellexit. Cum enim ignis non habet quo ascendat, circumvolvitur, ut in clibano patet; ita et circa mundi exteriora ignis volvitur: et hoc est sidereum, vel aethereum coelum. Est et tertium coelde quo: Aves coeli comederunt illud . Quidam quartum suspicantur esse coelum super empyreum, quia Lucifer cum esset in empyreo legitur dixisse: Ascendam in coelum, etc. . Et in eo modo dicunt esse Christum hominem super angelos, qui sunt in empyreo. Sane firmamentum dividitsint, vel in modum nebulae esse vaporabiles. Cur vero ibi sint Deus novit, nisi quod quidam autumant inde rorem descendere in aestate. Quod autem dictum est, fiat firmatertio factum est firmamentum, non superfluit, quia sicut in domo facienda; primo domus fit in scientia artificis, fit etiam materialiter cum levigantur ligna et lapides; fit etiam essentialiter cum levigata in structurmateria; factum est, ad opus in essentia.
Abbreviated transcription (Latin):
idest scĩs angelis repletũ. Fecit gͦ ea
die d̃s firmam̃tũ in metdio aquaꝵ:
i dest quandã ext̾iorẽ mundi suꝑficiẽ
ex aquis congelatis. ad instar cristal¬
li consolidatam ⁊ ꝑlucidã intra se
cetera sensibilia continentẽ ad yma¬
ginẽ teste qͦ in ouo⁊. ⁊ in eo fixa
sunt sydera. ⁊ łr furmam̃tũ ñ tãtum

Expanded text:
repletum. Fecit ergo ea die Deus firmamentum in medio aquarum , id est quamdam exteriorem mundi superficiem ex aquis congelatis, ad instar crystalli consolidatam, et perlucidam, intra se caetera sensibilia continentem ad imaginem testae, quae in ovo est, et in eo fixa sunt sidera. Et dicitur firmamentum, non tantum
Abbreviated transcription (Latin):
dñs pugnat ꝓ eis. Filii aũ isrł scd̾m
iosephri ad contra positã uenert̃ t̾rã
hebrei uͦ tradũt. qd cũ uenissent ad
extremũ mõtis porrecti in mare ꝑ lõ¬
gũ maris uiã eos obliqͣsse. ⁊ cͥcueñdo
mõtẽ. ad idẽ lutꝰ egypti redisse. qd ꝓ
bant sic. Nat᷑a maris ÷ ut qd̾ perit in
eo ad ꝓximũ littꝰ ꝓiciat. Cũ gͦ mane
iacerent egyꝑtii mortui in lutore.
patet qd̾ idẽ erat littꝰ ex alt̾a montis
parte. Non .n. in spacio noctis fere eqͥ¬
noctialis. nec illi nec hii ⁊̃ ad mediũ
mare tnͣscurrissent. qr spaciosũ ÷ ibi
ũq sic ꝑtͥbarent᷑ egyptii. moyses
dño iubente extendit manũ suã suꝑ
mare. ⁊ reu̾se sunt aqͥ ad pͥorẽ locum.
ꝙ oꝑuer̾t egyptios. nͨ unꝰ qͥdẽ suꝑfuit
ex eis. ⁊ tulit ifrł arma mortuoꝵ. Mo¬
Sses ꝙͦ lño canticũ cõposuit exametro

Expanded text:
enim pugnat pro eis, » filii autem Israel secundum Josephum ad contrapositam venerunt terram. Hebraei vero tradunt quod, cum venissent ad extremum montis porrecti in mare, per longam maris viam eos obliquasse, et circumeundo montem ad idem littus Aegypti rediisse, quod probant sic: Natura maris est ut quod perit in eo ad proximum littus projiciat. Cum ergo male jacerent Aegyptii mortui in littore, patet quia idem erat littus ex altera montis parte. Non enim in spatio noctis, fere aequinoctialis, nec illi nec hi etiam ad medium maris transcurrissent, quia spatiosum est ibi. Cumque sic perturbarentur Aegyptii, Moyses, Domino jubente, extendit manum suam super mare, et reversae sunt aquae ad priorem locum, et operuerunt Aegyptios, « nec unus quidem superfuit ex eis, » et tulit Israel arma mortuorum. Moysesque Domino canticum exposuit hexametro