comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in hac luce uersaberis ut quic̃q te occiderit beneficiũ p̃stet occiso dũ detã¬
multis teliberat cruciatib. Ꝙ scđ̾m septuaginta quidẽ int̾p̃tũ editione. hic
alamech intfectũ cayn. adam quippe genuit cari. Cam genuit enoch. E noc
genuit cainan. Cainan genuit malalehel. ai alalehelgenuit matufsale̾m.
nĩõ uuenẽ in luiore meo: Qm̃ septies uindicabit᷑ decahyn delamecħ aũt

Expanded text:
in hac luce versaberis, ut quicunque te occiderit, beneficium pin hac luce versaberis, ut quicunque te occiderit, beneficium pmultis te liberat cruciatibus\'. et secundum Septuaginta quidem editionem hic a Lamech interfectum Cain. Adam quippe genuit Cain, Cain genuit Enoch, Enoch genuit Gaidad, Gaidad genuit Maleleel, Maleleel genuit Mathusalam, mihi et iuuenem in liuore meo, quoniam septies uindicabitur de Cain, de Lamech autem
Abbreviated transcription (Latin):
qua se ipse dampuau̾at.ait. Nonsic .i. ñ ita ut extimas morieris. ⁊ mortẽ ꝓremedi
accipies. Uerũutam̃ uiues usq adseptimã generationẽ. ⁊ ꝯscientie tue igne tor¬
queberis. Ita ut qͥc̃q te occiderit: scđm duplicẽ intellegentiã. aut ĩseptimna ge¬
ueratione. aut septimo telibet cruciatu. Nond ipse qui ꝑcufserit cayn sypter
ulcionib subiciendꝰ sit: sq̃ septẽ uindictas quȩ incayn tanto tp̃re cucurrer.
soluat int̾fectoroccidens eũ qui uite fuerat derelictꝰ adpenã. Ut aut̃ q̃ dicimꝰ
manifestus fiat: qͣttidiane cõsuetudinis ponamꝰ exemplũ. aut mirificũ ⁊ dm̃m¬
deseruo ⁊ dño. Loquat᷑ intu̾bera seruus ad dñm. q incoendi domũ tuã. ⁊ uniu̾sa
substantiã dissipaui. int̃fice me. Dñsq respondeat. Non ut tu uis morieris. ⁊
fies morte supplicia. uerũ longo tp̃re custodieris aduitã. Et tã infelicit̾

Expanded text:
qua se ipse damnauerat, ait: non sic, id est: non, ut aestimas, morieris et mortem pro remedio qua se ipse damnauerat, ait: non sic, id est: non, ut aestimas, morieris et mortem pro remedio accipies, uerum uiues usque ad septimam generationem et conscientiae tuae igne torqueberis ita, ut, quicumque te occiderit, secundum duplicem intellegentiam aut in septima generatione aut septimo te liberet cruciatu\', non quod ipse, qui percusserit Cain, septem ultionibus subiciendus sit, sed quod septem uindictas, quae in Cain tanto tempore cucurrerunt, soluat interfector occidens eum, qui uitae fuerat derelictus ad poenam. Ut autem, quod dicimus, manifestius fiat, cotidianae consuetudinis ponamus exemplum. loquatur inter uerbera seruus ad dominum: quia incendi domum tuam et uniuersam substantiam dissipaui, interfice me\' dominusque respfinies morte supplicia, verum longo tempore custodieris ad vitam, et tam infeliciter
Abbreviated transcription (Latin):
ginta ⁊ teodocĩo. Et dix̃ ei dñs. xonsic. S om̃is qͥ occidit cayn. septẽ uindictas ex¬
soluet. Postqͣm occid̾at cayn frẽm ⁊ int̾rogatꝰ adño ubi ẽ abel fr̃ tuis: contumelio¬
setespondat nescio: numqͥd custo̾frĩs m̃i sũ: ꝗ obrem maledictione dampna
ut gemẽs ⁊tremẽs uiueret suꝑ t̾ram : nolut ueniã dep̃cari. s peccatis pegcata cõ¬
geminans: tantũ putauit nefas: cui adño ñ poss ignosei. Demq respondit ad dñm.
aior ẽ miqͥtas mea. quã ut dimitar. Idest plus peccaui: qͣm ut merear absolui. d
Et erit. om̃is qͥ inuen̾it me occidet me. Eicior inqͥt acõspectu tuo. ⁊ concientiasce¬
leris lucẽ ipsam ferre nõ sustinens: abscõdar. ⁊ latitẽ. Eritq om̃is qͥ inuen̾it me
occidet me. Dum extremore corporis. ⁊ furiate m̃tis agitat᷑ eũ ẽẽ intelligit qͥ mere¬
atur int̾fici. Uerũ dñs. nolẽs eũ cõpendio ᷤͤ mortis finire cruciatꝰ. nec tradens pene

Expanded text:
exsoluet. postquam Cain occiderat fratrem, interrogatus a domino: ubi est Abel, frater tuus? contumeliose responderat: nescio: numquid custos fratris mei sum? quam ob rem maledictione damnatus, ut gemens et tremens uiueret super terram, noluit ueniam deprecari, sed peccatis peccata congeminans tantum putauit nefas, cui a domino non posset ignosci. denique respondit ad dominum: maior causa mea, quam ut dimittar—\'id est:pluspeccaui, quamutmerear absolui\' —et erit: omnis, qui inuenerit me, occidet me. \'eicior,\' inquit, \'a conspectu tuo et conscientia sceleris lucem ipsam ferre non sustinens abscondar, ut latitem, eritque: omnis, qui inuenerit me, occidet me, dum ex tremore corporis et furiatae mentis agitatu eum esse intellegit, qui mereatur interfici\'. uerum deus nolens eum conpendio mortis finire cruciatus nec tradens poenae,
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ tam̃ fontib mutuarẽ. & ut ueri̾s loquar didimi de sp̃u scõ librũ inmanibꝰ haba.
quẽ translatũ tibi cupio dedicare: Neme extunes tantũm dormitare. qͥ lectionẽ si
subieceras. qͥd mͥ uidet᷑ ad nexuii. ueniã postulans: Et festinationis parit ⁊ morarum.
estinationiᷤ. q adunã lucubiac iuncłam dictare uolui opusdi er̃. Tarditatis qr a
oꝑe detentꝰ ñ statim ad mnĩrogata rescripsi. Quid sͥ uult qd ingenesi scriptũ ẽ : om̃is qͥoc¬
cidint cayn. septẽ iundictas exsoluet: Anteqͣm dequestione dicamꝰ. rectum uidt᷑.
ut editiones intp̃tum singłoꝵ. cũ ipso ebraico digeramꝰ q̃ faciliꝰ sensus scripture posii

Expanded text:
eius tamen fontibus mutuarem. et ut uerius loquar, Didymi de spiritu sancto librum in manibus habeo, eius tamen fontibus mutuarem. et ut uerius loquar, Didymi de spiritu sancto librum in manibus habeo, quem translatum tibi cupio dedicare, ne me aestimes tantummodo dormitare, qui lectionem sine subieceras, quid mihi uideretur, adnexui ueniam postulans et festinationis pariter et morarum: festinationis, quia ad unam lucubratiunculam dictare uolui rem dierum; tarditatis, quia alio opere detentus non statim ad interrogata rescripsi. Quid sibi uult, quod in Genesi scriptum est: omnis, qui occiderit Cain, septem uindictas exsoluet? Antequam de quaestione dicamus, rectum uidetur, ut editiones interpretum singulorum cum ipso Hebraico digeramus, quo facilius sensus scripturae possit
Abbreviated transcription (Latin):
Dic̃ ei dñs. Nondico tͥ usq sepues: s usq sepuagies septies. Et putãt mortem
atq peccatũ in sepuma ꝓienie salbatizasse qndo enoch raptus ẽ. ⁊ ñ inueniebait
qr transtulit illũ dẽ. Deseptuaginta aũt ⁊ septẽ: illã expoficionẽ sequunt᷑. In
pinionẽ: nequid uidear p̃t̃ gresꝰ. Quidã septimũ annũ remissionis. & quinqͣgesi¬
mũ uibelei.⁊ quadringentesimũ nonagesimũ ł qͥuolũt intelligi septuagies sep¬
ties. multis modis int̾p̃tant᷑: asserentes. obhane causã qͥnquagesimi ⁊ quingen-¬
tesimi num̾i sacrate ineuuangłio positũ debitorẽ.⁊ qͥnqͣgesimũ psalmũ peniten¬
tie. qͥ septẽ cõficit᷑ ebdomadib: ⁊ inpͥncipiũ ocdaadis. erũpit. uerũ. nelongiꝰ.
ẜmo ꝓcedat: huc usq suꝑ hoc locutũ eẽ sufficiat. qr ⁊ ex his quȩ reꝑimꝰ: ingen¬
ẽ tͥ disputationis siluã pot̾is ipse conficere: Sciens origenẽ duodecimũ. ⁊xiii.

Expanded text:
Dicit ei Jesus: Non dico tibi usque septies, sed usque septuagies septies » . Et putant mortem atque peccatum in septima progenie sabbatizasse, quando Enoch raptus est, « et non inveniebat transtulit illum deus. de septuaginta autem et septem illam expositionem secuntur: in pinionem, ne quid uidear\' praetergressus. quidam septimum annum remissionis et quinquagesimum iobelei et quadringentesimum nonagesimum, quod uolunt intellegi \'septuagies septies\', multis modis interpretantur adserentes ob hanc causam quinquagesimi et quingentesimi numeri sacrate in euangelio positum debitorem et quinquagesimum psalmum paenitentiae, qui septem conficitur septimanis et in principium ogdoadis erumpit. uerum ne longius sermo procedat, hucusque super hoc locutum esse sufficiat, quia et ex his, quae respersimus, ingentem tibi disputationis siluam poteris ipse c
Abbreviated transcription (Latin):
alud agimꝰ inrepsit q̃ sint septuaginta ⁊uii. uindicte: q̃ in lamech ex soluende
sint. aunt abadã usq ad xp̃m : generationes. Ixx. septẽ. Relege lucã eugłis¬
ma generatione cayn peccatũ ẽ dissolutũ. nõ uindicabit qͥppe añs bis inioipsũ
⁊ qͥ semes recipit mala uuita sua. n oneosdẽ cruciatꝰ paciet᷑ inmorte. qͦe pass̃
inuta : ita ⁊ lamech peccatũ: id est taciꝰ muidi aquę sangͥnis qui effusus e:
xp̃i soluet᷑ aduentu qͥ tulit peccatũ mundi. qui lauit amictũ sui insanguine
uue. ⁊ torcular calcauit solus : Quide edoꝰ adcłm rubicundꝰ ascendens: clamã¬
tib angłis miracłm p̃buit. Eleuate portas pͥncipes ur̃as ⁊ intioibit rexgłe. & cet̾a.
efferebat mͥ qͥdã ebreꝰ inapocrifdes libris. septuaginta ⁊ septẽ am̃as ex lamech ꝓ¬
ienie repiri: quȩ diluuio. delete sint. Et in hoc numero delamech factam ẽẽ um¬
dampuau̾it dicens. Maior culpa mea ẽ ꝗͣ ut dimitat᷑. Septimũ: q̃ nec dãpnatꝰ

Expanded text:
ud agimus, inrepsit: quae sint septuaginta septem uindictae, quae in Lamech exsoluendae sint. aiunt ab Adam usque ad Christum generationes septuaginta septem. relege Lucam euangelisma generatione Cain peccatum est dissolutum — non uindicabit quippe bis dominus in id ipsum et, qui semel recepit mala sua in uita sua, non eosdem cruciatus patietur in morte, quos est passus in uita — ita et Lamech peccatum, id est totius mundi atque sanguinis, qui effusus est, Christi soluetur aduentu, qui tollit peccata mundi, qui lauit amictum suum in sanguine uuae et torcular calcauit solus, qui de Edom ad caelum rubicundus ascendens clamantibus angelis miraculum praebuit: leuate portas, principes, uestras, et introibit rex gloriae et cetera. referebat mihi quidam Hebraeus in apocrprogenie reperiri, quae diluvio deletae sint: et in hoc numero de Lamech factam esse viseptimum, quod nec damnatus
Abbreviated transcription (Latin):
ac maritiᷤẽ. pot̾ uidi qͣsi alienꝰ. ꝗ d tunica xͥ ẽ cũ ⁊ ipsã reginã .i. ȩccła saluatoriᷤ in uesti¬
tu daurato ead uariẽtate circ̃datã dixerimꝰ. S ⁊ ĩ c̃seqͣntibꝰ qd c̃iugio disputantes. eund̾
sensũ secuti sumꝰ. Hhic ad p̃sentẽ locꝰ ẽtrou̾siã ñ ꝑtinet. Docet en̾ uxta sedẽtiã diũ uxorẽ
excepta fornicatiõiᷤᷤ causa ñ repudiãdã. ⁊ repudiatã uiuo marito alt̃ĩ ñ nub̃e. aut cer-¬
te utro suo debe rec̃ciliari. Nec ñ ⁊ ĩ alio loco. Mulier alligata ẽ qͣno tpr̃ uir eiꝰ uiuit
Qđ si dormierit uir eiꝰ lib̾ata ẽ. Cui uult nubat tadũ ĩ dño .i. xͥano. Qͥ scdaᷤᷤ nuptiaᷤᷤ t̃ciaᷤ q

Expanded text:
esiam Salvatoris in vestitu deaurato, eadem varietate circumdatam dixerimus? « Sed et in consequentibus de conjugio disputantes, eumdem sensum secuti sumus. Hic locus ad praesentem controversiam non pertinet. Docet enim juxta sententiam Domini, uxorem excepta causa fornicationis non repudiandam, et repudiatam, vivo marito, alteri non nubere: aut certe viro suo debere reconciliari. Necnon et in alio loco: Mulier alligata est, quanto tempore vir ejus vivit. Quod si dormierit vir ejus, liberata est
Abbreviated transcription (Latin):
Incentesimo qua dragesimo quarto. singłis littis singulis uersus deputantur.
unt qui ⁊ alios putant hoc ordiue inciꝑe.s falsa eoꝵ opinio ẽ: Habes ninla¬
m̃tationib iheremie. uiͦnͬ alfabeta. equib duo prima quasi saffico metro¬
scripta sũt: quia tres uersicłoᷤᷤ ꝗͥsibi conexi sũt: ⁊ abuna tantũ littera in¬
cipunt: erdici coma non cludit. Terciũ uͦ alphabetũ trimetio scriptum
c̃ : ⁊ t̾tus litt̃is. s eisdẽ t̾nis uersꝰ incipiunt. Q uartũ alphabetũ. simile ẽ pͥ¬
mo ⁊ scło. ł rou̾bia quoq salomonis extremĩ laudit alpabetũ. q tetra¬
metro sub putat᷑. Quomꝰ aũt inhis nr̃is litr̾s non potest quis adlegenda
uerba texendaq ꝓcedere. nisi pͥꝰ abelem̃tis ceꝑit: ita ⁊ inscripturis diui¬
habere scientiã secretoꝵ. Uerũ iã complendũ q̃ pecisti. ut semum uniꝰ¬
cuusq elem̃ti int̃p̃tatio adnexa significet. Alefh. Int̾ptatur doct̾na.¬

Expanded text:
in centesimo quadragesimo quarto, singulis litteris singuli versus gemini deputantur. Sunt qui et alios putant hoc ordine incipere, sed falsa opinio est. Habes et in Lamentationibus Jeremiae quatuor alphabeta, e quibscripta sunt, quia tres uersiculos, qui sibi conexi sunt et ab una tantum littera incipiunt, heroici comma concludit; tertium uero alfabetum trimetro scriptum est et a ternis litteris, sed eisdem, terni uersus incipiunt; quartum alfabetum simile est primo et secundo. Prouerbia quoque Salomonis extremum eludit alfabetum, quod tetrametro supputatur. Quomodo autem in his nostris litteris non potest quis ad legenda uerba tegendaque procedere, nisi prius ab elementis coeperit, ita et in scripturis diuihabere scientiam secretorum. uerum iam conplendum est, quod petisti, ut sensum uniuscuiusque elementi interpretatio adnexa significet. ALEPH interpretatur \'doctrina\'
Abbreviated transcription (Latin):
semiret. ⁊ luoreciã. que amissa gla castitatis. noluit pollute conscientie
suꝑ uuere. Ac ne multa longo sermone contexã. que poteᷤ cͥmita ioui

Expanded text:
sentiret, et Lucretiam, quae amissa gloria castitatis noluit pollutae conscientiae sentiret, et Lucretiam, quae amissa gloria castitatis noluit pollutae conscientiae superuiuere. ac ne multa longo sermone contexam, quae potes de pri
Abbreviated transcription (Latin):
cibis. mortuisq sic̃ pat̾ imat̾ sic exibendũ inferiaꝵ offitiũ. Sĩ aut̃ alioᷤ
uurꝰ acceꝑint alienaᷤ ⁊ apatis ⁊asacrificiis fieri. ⁊ int̃ extnaᷤᷤ debe repu¬
tari. Qđ qͥ obseruat ⁊ gentilita incondẽpuationẽ nr̃i. si hoc non exhibe¬
at u̾itaᷤ xp̃o. qͥ tribuit mendatiũ diabolo: quia ⁊ castitatẽ repperit ꝑdi¬
ticẽ hietopanta apudathenaᷤ euiraͬ uirũ :⁊ et̃na debilitate fit castus.
lamen uniꝰ uxoriᷤᷤ adsacerdotiũ mittit᷑. flammnica qͦq uniꝰ mariti uxor eli¬
ginu ad tauria egipti saera. semel maritꝰ assumit᷑. Ut omittã uigiues
ueste ⁊⁊ apolliniᷤᷤ iunoniꝰq achiue.⁊ diane. ac minerue. que ꝑpenia sacer¬
dotii urginitate marcescunt: string̃mbreuit iginã carthaginiꝰ. que ma¬
gis ardere uoluit. ꝙͣ iarbe regi nube. ⁊i asdribalis uxorẽ que apphensis
utraq manui libi. insubiectũ se p̃cipitauit inceudiũ. ne pudicicie dapn

Expanded text:
i et matri sic exhibendum inferiarum officium, sin autem alios uiros acceperint, alienas et a patre et a sacrificiis fieri et inter externas debere reputari. Quod quidem obseruat et gentilitas in condemnationem nostri, si hoc non exhibeat ueritas Christo, quod tribuit mendacium diabolo, qui et castitatem repperit perditricem. hierophanta apud Athenas eiurat uirum et aeterna debilitate fit castus, flamen unius uxoris ad sacerdotium admittitur, flaminica quoque unius mariti uxor eligitur, ad tauri Aegyptii sacra semel maritus adsumitur, ut omittam uirgines Uestae et Apollinis Iunonisque Achiuae et Dianae ac Mineruae, quae perpetua sacerdotii uirginitate marcescunt. stringam breuiter reginam Carthaginis, quae magis ardere uoluit quam Iarbae regi nubere, et Hasdrubalis uxorem, quae adprehensis utraque manu liberis in subiectum se praecipitauit incendium, ne pudicitiae damna
Abbreviated transcription (Latin):
dor mierant surtexerunt. & exeuntes demoniuntis ꝓꝰ resur¬
rgetionẽ euis uenerunt inscãm auitatẽ: Iapparuerunt multiꝰ¬
sEt de hoc loco inisoẽ comentariis disseruimus. Primumq dicdũ
qͥ diuinę potentiȩ inditiũ. sit: ponere animã quando uolu̾it:
⁊ rurscum accipasĩ. Deniq cennirio. iudens cum dixisse ad pa

Expanded text:
runt et exeuntes de monumentis post resurrectionem eius uener unt in sanctam ciuitatem et apparuerunt multis. — Et\' de hoc loco in isdem commentariis disseruimus. primumque dicendum, quod diuinae potentiae indicium sit ponere animam, quando uoluerit, et rursum accipere eam. denique centurio uidens eum dixisse ad pa
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃adalũ pot̾at moueri: ñ eã cognitã eẽ a uiro suo usq ad partũ. ut multomagiᷤ ĩ telligeremꝰ
cognitã ñ fusse pꝰpartũ. a q̃ tc̃ se abstinuit. cũ adhuc d̾ uisione pot̾at fluctuare. Ad sũmã
illud reqͥro: qͣre se abstuiuerit ioseph usq ad partꝰ diẽ. Respõdebit utiq qr ãgłm audierat¬
dicẽtẽ: qd ĩ ea natũ ẽ. d spũ scõẽ. Ad qͣ noꝰ ĩferimꝰ. Et certe audierat. Ioseph fił d ne timeaᷤᷤ acei¬
ꝑe mariã ꝯug̃ tuã ꝯł hibitũ ei fuerat ne deli qͤret. ne adultã estimaret uxorẽ. Nũq ꝯ ac̃ gres¬
su c̃iugiꝰ separatꝰ fuerat. cũ utiq ne separaret᷑ magiᷤ fuisset ãmonitꝰ Et audebat ĩq uNTuit
itꝰ dĩ ĩ ut̃o audiẽsfiliũ. dđ uxoriᷤcoitu cogitare: Pulere. Q gͦ sõnio eredidit tãtũ ut uxorẽ¬

Expanded text:
nitam esse a vito suo usque ad partum, ut multo magis intelligeremus cognitam non fuisse post partum, a qua tunc se abstinuit, cum adhuc de visione poterat fluctuare. 8. Ad summam, illud requiro, quare se abstinuerit Joseph usque ad partus diem. Respondebit utique, de Spiritu sancto est . Ad quod nos inferimus, et certe audierat, Joseph, fili David, ne timeas accipere Mariam uxorem tuam . Prohibitum ei fuerat, ne relinqueret, ne adulteram existimaret uxorem. Numquid et a congressu conjugis separatus fuerat, cum utique ne separaretur magis fuisset admonitus? Et audebat, inquit, vir justus, Dei in utero audiens filium, de uxoris coitu cogitare? Pulchre. Qui ergo somnio tantum cre
Abbreviated transcription (Latin):
uenerari: Illud fiebat idoł. ⁊ hic cuto detestandum ẽ. Hoc
fit martirib : ⁊ ideo recipiendũ ẽ Nã absq martirũ reliqui is ꝑ
totaᷤᷤ orientis ecclaᷤᷤ quando legendũ ẽ euangłiũ accendunt᷑ lumi

Expanded text:
venerari? Illud fiebat idolis, et idcirco detestandum est: hoc venerari? Illud fiebat idolis, et idcirco detestandum est: hoc fit martyribus, et idcirco recipiendum est. Nam et absque martyrum reliquiis per totas Orientis Ecclesias, quando lege
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝓponis mͥ librũ a pochriphũ. qui sub nomine egre ate ⁊ tuiᷤ similib
egitur. ubi fcriptũ ẽ ꝗͥ post mortẽ nulluᷤᷤ ꝓaliis audeat dep̾cari.
quem ego librũ nũꝗͣ legi. Quid enĩ necesse ẽ in manꝰ sumere qͥ
credibilia portenta ꝓsequertᷤ : ⁊ ꝓponiᷤᷤ qͥ tociꝰ orb̾ auctoritate dãp¬
nat᷑. Nã in cõmentariolo tuo quasi ꝓte faciens desalomone sumiᷤᷤ
testimoniũ : qr salomon omnino ñ scribit. ut qͥ habeᷤᷤ altũ eziam.
nocti tenebraᷤᷤ hoc solatio tẽꝑemꝰ ⁊ ugilemus ad lum̃ ne tecum in
martireᷤᷤ lumine cereoꝵ : ⁊ tam̃ illa mulier in honore xp̃i hoc fec̃
scđm fidẽ suam habent mercedẽ dicente apło. Unus quisq instio
sensu habundat. Idolatraᷤᷤ appellaf huiuscemodi homine ᷤ. Non dif¬
nascim s renascimur xp̃iani. Ꝙ quia qͣndã colebamꝰ idola. nun
am̃ colere non debemꝰ ne simili eũ uideamur cum idoliᷤᷤ honore

Expanded text:
pocryphum, qui sub nomine Esdrae a te et similibus tui legitur: ubi scriptum est, quod post mortem nullus pro aliis audeat deprecari: quem ego librum numquam legi. Quid enim necesse est in manus sumere, quod credibilia portenta prosequeris, et proponis quod totius orbis auctoritate damnatur. Nam in Commentariolo tuo quasi pro te faciens de Salomone sumis testimonium, quod Salomon omnino non scripsit: ut qui noctis tenebras hoc solatio temperemus; et vigilemus ad lumen, ne caeci tmartyres lumine cereorum: et tamen illa mulier in honore 394 Christi hosecundum fidem suam habent mercedem, dicente Apostolo: Unusquisque in suo sensu abundet . Idololatras appellas hujusmodi homines? Non difnascimur, sed renascimur christiani. Et quia quondam colebamus idola, nunc Deum colere non debemus; ne simili eum videamur cum idolis honore
Abbreviated transcription (Latin):
Inuenieᷤᷤ ͥ multo ᷤᷤ socios tuo.⁊neqͣꝗͣ cereis martirum qui tͥ dipli¬
cent s flaminiᷤᷤ inuisibi libꝰ conbureriᷤᷤ. ⁊ tunc fateberiᷤ qͥ nunc non
nega ᷤᷤ. Ꝙ tuum nom̃ qui inugilantio loquitur lib̾e ꝓclamabis
te ẽẽ aut mercuriũ ꝓpt̾ nũmoꝵ cupeditatẽ : aut nocturnum ui
ta plauti amphitrionẽ. qͦ dormiente in alciumene adult̾io duaᷤ noc¬
tes iupit copulauit. ut magne fortitudiniᷤᷤ herculeᷤ nasceret᷑. aut
certe libũ patrẽ ꝓebrietate ⁊ cantaro exhumeriᷤᷤ dependente. ⁊
semꝑ rubente facie.⁊ spumantib labiis effrenatisq uiciis. Unde ⁊
citass : tu prudenissimꝰ ⁊ sapientissimꝰ mortaliũ nudꝰ orabaᷤᷤ ⁊ refere¬
baᷤᷤ nob adam ⁊ euã deparadiso. W illi ꝗͥ aꝑtiᷤ ocłis nudoᷤ se ẽẽ eru
buer̃ cernenteᷤ: uuerenda texer arboꝵ folus. Tu ⁊ tunica ⁊ fide

Expanded text:
invenies ibi multos socios tuos, et nequaquam cereis martyrum, qui tibi displiinvenies ibi multos socios tuos, et nequaquam cereis martyrum, qui tibi displicent, sed flammis invisibilibus combureris, et tunc fateberis, quod nunc negas, et tuum nomen, qui in Vigilantio loqueris, libere proclamabis, te esse aut Mercurium propter nummorum cupiditatem, aut Nocturnum  Al. Nocturninum, juxta Plauti Amphitryonem, quo dormiente, in Alemenae adulterio, duas noctes Jupiter copulavit, ut magnae fortitudinis Hercules nasceretur; aut certe Liberum patrem pro ebrietate et cantharo ex humeris dependente, et semper rubente facie, et spumantibus labiis, effrenatisque conviciis. 11.citasset; tu prudentissimus, et sapientissimus mortalium nudus orabas, et referebas nobis Adam esse cernentes, et verenda texerunt arborum foliis: tu et tunica et fide
Abbreviated transcription (Latin):
mortuus. Recte ħ deecłaste opponeres. si paulũ insp̃u mortuũ
confiterer. Deniq sc̃i ñ appellant᷑ mortui: s dormientt̾. Unde &
lazarus qͥ resurrecturꝰ erat dormiens ꝓhibet᷑. & apłsuetat tessalo

Expanded text:
mortuus ? Recte hoc de Ecclesiaste proponerem, si Paulum in spiritu mortuum mortuus ? Recte hoc de Ecclesiaste proponerem, si Paulum in spiritu mortuum confiterer. Denique sancti non appellantur mortui, sed dormientes. Unde et Lazarus qui resurrecturus erat, dormisse perhibetur
Abbreviated transcription (Latin):
iudicii teneant᷑ custodia nec sint cum dño suo dequib scriptum ẽ
Secunt᷑ agnũ quoc̾q ierit. Si agnꝰ ubiq: gͦ ihũ qui cũ agno st̃.
ubiq eẽ credendi sunt. Ꝙ cum diabolꝰ ⁊ demones toto orbe uagei
tur. ⁊ celeritate nimia ubiq p̃sentis sint martireᷤ pꝰ effusionem
sangunis sui ata oꝑient᷑ indusi.⁊ in de exire non poter̃. Dicis in¬
mortui fuerimuᷤ nulluis sit ꝓalio exaudienda oratio p̃sertĩ cum¬
martireᷤᷤ ultionẽ sui sanguiniᷤᷤ obse clamante ᷤᷤ impetrare non qui¬
uarint. Si apłi ⁊ martireᷤᷤ adhuc incorpore constituti possunt ora
rȩ ꝓcetis quando dese adhuc debent eẽ solliciti. quantomagis p̃
oronas uictoriaᷤᷤ ⁊ triumphoᷤ.: Unus homo moises sexcenti milib
armatoꝵ impetrat adeo ueniã.⁊stephanꝰ imitator dñi sui ⁊ pͥmꝰ
minus ualebunt. Paulus apłs ducentaᷤᷤ septuaginta sex sibi dicit
mutdre non pot̾it meliorq erit uigilantiꝰ caniꝰ uiuens ꝗ̃ ille leo

Expanded text:
judicii teneantur in custodia, nec sint cum Domino suo. De quibus scriptum est: sequuntur Agnum quocunque ierit . Si Agnus ubique, ergo et hi qui eum agnoscunt ubique esse credendi sunt. Et cum diabolus et daemones toto vagentur in orbe, et celeritate nimia ubique praesentes sint, martyres post effusionem sanguinis sui arca operientur inclusi, et inde exire non poterunt? Dicis inmortui fuerimumartyres ultionem sui sanguinis obsecrantes, impetrare non quiverint. Si apostoli et martyres adhuc in corpore constituti possunt orare pro caeteris, quando de se adhuc debent esse solliciti, quanto magis post coronas, victorias et triumphos! Unus homo Moyses sexcentis millibus armatorum impetrat a Deo veniam, et Stephanus imitator Domini sui et primus minus valebunt? Paulus apostolus ducentas septuaginta sex sibi dicit mutire non poterit? Meliorque erit Vigilantius canis vivens, quam ille leo
Abbreviated transcription (Latin):
capitis atq ypocratiᷤᷤ uincłiᷤᷤ alligandũ sedentẽ cernunt in eccła ⁊
int̾ cet̾a uerba blasphemie ista quoq dicentẽ. Quid necesse ẽ tanto
te honorare honore. non solũ honorare s ⁊̃ adorare illud nescio qͥr
qͥ immodico uasculo tranfferendo cole ᷤ: &rursum in eodẽ libro
Q uid puluerẽ linteamine circũdatũ adoratũ oscularis. O in con¬
sequentib. Ptope pitũ gentiliũ uideamuᷤᷤ subp̃textu religionis¬

Expanded text:
capitis, atque Hippocratis vinculis alligandum, sedentem cernunt in Ecclesia: et capitis, atque Hippocratis vinculis alligandum, sedentem cernunt in Ecclesia: et inter caetera verba blasphemiae, ista quoque dicentem: « Quid necesse est, te tanto honore, non solum honorare; sed etiam adorare illud nescio quid, quod in modico vasculo transferendo colis? » Et rursum in eodem libro: « Quid pulverem linteamine circumdatum, adorando oscularis? Et in consequentibus: Prope ritu
Abbreviated transcription (Latin):
defende.S ꝓpt̾ homineᷤ scłi. ⁊ mulierclaᷤᷤ honerataᷤᷤ peccatps semꝑ
discentes inũꝗͣ adscientiã ueritatis ꝑuenienteᷤᷤ: ima lugubracuiu¬
cła illius neniis respondebo. ne sc̃oꝵ uiroꝵ qͥ ut hoc facerẽ me dep̃¬
delatronũ ⁊ conuenaꝵ natus ẽ semine qͦs gneiꝰ pompeiꝰ edomita
hispania.⁊ ad triumphũ redire festinant depirenee ningidiᷤᷤ iuigis
deposuit. ⁊in unũ oppidũ congregauit. Unde ⁊ conuenaꝵ urbs no
m̃ accepit. huc usq latrocinetur contra eccłiam dĩ. ⁊ debetenib
arbacis. celtiberisq descendens. incurset galliar̃ eccłaᷤᷤ. ⁊ potenta¬
Hoc idẽ pompeiꝰ ⁊̃ fec̃ inorientis partib ut cilicrensib ⁊ his auris
piratis latronibq suꝑatiᷤᷤ sui nominis int̾ ciliciã ⁊ hisauriã condet
ciuitatẽ. S ħ urbs odie obseruat scita maioꝵ.mnullus in ea or¬
tus ẽ dormitantiꝰ. Gallie uernacłm hostem sustinẽt ⁊ hominẽ moti

Expanded text:
atas peccatis, semper discentes et numquam ad scientiam veritatis pervenientes, una lucubratiuncula illius naeniis respondebo, ne sanctorum virorum qui ut haec facerem me deprde latronum et Convenarum natus est semine quos . Cn. Pompeius edomita Hispania, et ad triumphum redire festinans, de Pyrenaei jugis deposuit, et in 390 unum oppidum congregavimen accepit hucusque latrocinetur contra Ecclesiam Dei, et de Vectonibus, Arrebacis, Celtiberisque descendens, incurset Galliarum Ecclesias, phoc idem Pompeius, etiam in Orientis partibus: ut Cilicibus et Isauris piratis, latronibusque superatis: sui nominis inter Ciliciam et Isauriam conderet civitatem. Sed haec urbs hodie servat scita majorum, et nullus in ea ortus est Dormitantius. Galliae vernaculum hostem sustinent, et hominem moti
Abbreviated transcription (Latin):
dixeris. Qui enĩ reliquiaᷤ martirũ asseriᷤᷤ eẽ calcandaᷤᷤ ꝓhibes fun
ionib inbasiliciꝰᷤ martirũ sepe celebrandiᷤᷤ. inaltera epła. ꝗͣ ante
hoc fere bienniũ scõ ripario pbro scripserã respondi breuit. Qđ
si ideo eaᷤ estimaᷤᷤ respuendaᷤᷤ ne sepe uid eamur pasca celebrare
fieri plerũq conuincit᷑. ⁊ tam̃ paucoꝵ culpa ñp̃iudicat religi¬
omi. qͥ absq ingiliis possunt errare ł insuiᷤ ł ialieniᷤᷤ domib¬
a płoꝵ fid ẽ uide ꝓditio ñ destrux: ⁊ nr̃a ᷤᷤ gͦ uigiliaᷤ male alioꝵ
uigilie ñ destruent. Quin pociꝰ pudicicie uigilare cogantur:
qui libidini dormiunt. Qđ enimsemel fecisse bonũ ẽ: non potest
malũ eẽ fifrequentiꝰ fiat. Aut si aliq̃ causa uitanda ẽ non exeo qͥ
sepe s exeo q̃ fiat aliãndo culpabile ẽ. Non iugilemꝰ itaꝙ diebuᷤ
pasche ne expectata adultoꝵ desideria compleant᷑ ne occasionẽ¬

Expanded text:
um tionibus in basilicis martyrum saepe celebrandis, in altera Epistola, quam ante hoc ferme biennium sancto Ripario presbytero scripseram, respondi breviter. Quod si ideo eas aestimas respuendas, ne saepe videamur Pascha celebrare,fieri plerumque convincitur, et tamen paucorum culpa non praejudicat religioni; qui et absque vigiliis possunt errare vel in suis, vel in alienis domib fidem Judae proditio non destruxit. Et nostras ergo vigilias malae aliorum vigiliae non destruent: quin potius pudicitiae vigilare cogantur, qui libidini dormiunt. Quod enim semel fecisse bonum est, non potest malum esse, si frequentius fiat: aut si aliqua culpa vitanda est, non ex eo quod saepe, sed ex eo quod fit aliquando culpabile est. Non vigilemus itaque diebus Paschae, ne exspectata diu adulterorum desideria compleantur; ne occasione
Abbreviated transcription (Latin):
iam tempꝰ ẽ ut ipsius uerba ponẽteᷤ ad singła. responde uitam᷑
ieri enĩ potest ut rursum malignus int̾preᷤdicat. fictã ani
matiã. cui fethorica declamatione respondẽmꝰ.sic̃ illã qͣm scͥp¬
si adgalliaᷤᷤ matͥs ⁊ filie int̾ se discordantiũ. auctoreᷤᷤ st̃ huiuiꝰ dic
nia istius dicunt eẽ maclataᷤᷤ. miser̃q libro ᷤᷤ ꝑfiẽm sis innium
qͦs int̾ crapulaᷤᷤ stertens euomuit. ⁊ asser̃ reꝑtoᷤᷤ eẽ non nulloᷤᷤ ꝗͥ
fauentes uiciis suis illuis blasphemiis ac quiescunt. Est quid

Expanded text:
am tempus est, ut ipsius verba ponentes ad singula respondere nitamur. Fieri enim potest, ut rursum malignus interpres dicat fictam a me materiam, cui rhetorica declamatione respondeam: sicut illam quam scripsi ad Gallias, matris et filiae inter se discordantium. Auctores snia istius scribunt esse maculatas, miseruntque libros per fratrem Sisinnium, quos inter crapulam stertens evomuit. Et asserunt repertos esse nonnullos, qui, faventes vitiis suis, illi
Abbreviated transcription (Latin):
desid̾o. Expone manifestiuᷤ : ut tora lib̾tate blapheme. Puliuis¬
culum inquit in modico uasclo p̃cioso linteamine circũdatum.
olet reliquias martir̃ p̃cioso oꝑiri uelamine. inon uł panniᷤᷤ ⁊c
licio colligari. uł ꝓici insterquilinio. ut solus uigilantius ebruiꝰ

Expanded text:
desiddesidculum, inquit, in modico vasculo pretioso linteamine circumdatum.  reliquias pretioso operiri velamine: et non vel pannis, vel cilicio colligari, vel projici in sterquilinium; ut solus Vigilantius ebrius
Abbreviated transcription (Latin):
ubic̃q puluuscłm nescio qͥ inmodico uascło p̃cioso linteamine cir¬
cumdatũ osculanteᷤᷤ adorant. Magnũ honorẽ p̃bent huiusmodi
homines beatissimiᷤᷤ martirib quos putant debilissimis ceteoliᷤᷤ illuᷤ¬
trandoᷤ. quoᷤᷤ agnus qui ẽ inmedio throni fulgore maiestatiᷤᷤ su
illustrat. Quis enĩ hõ insanũ capud aliqͣndo martires adorauit:
Quis hominẽ putauit dm̃. Nonne paulus ⁊ibarnabaᷤ cum alica¬
oniss hominib mercuriꝰ ⁊iupit putarent᷑.⁊ eis uellent hostiaᷤᷤ
minolare scider̃ uestim̃ta sua ise homineᷤᷤ eẽ dixer̃. ñ quo melio¬
res non eẽnt olim mortus hominib ioue atq mercurio s qd subgen¬
tilitatiᷤᷤ errore honoᷤᷤ deo debitus hiis deferret᷑. Qđ ⁊ de petrole¬
gimꝰ qui corneliũ seadorare cupientẽ manu subleuauit ⁊dixit.
urge. nã ⁊ ego ipfe. homo sũ. Ꝙ audeᷤᷤ dicere illud nescio qͥd qͥ n
modico uasculo transferendo coles. Suid ẽ illud nescio qͥd. Scire

Expanded text:
ubicumque pulvisculum nescio quod, in modico vasculo pretioso linteamine circumdatum osculantes adorant. Magnum honorem praebent hujusmodi homines beatissimis martyribus, quos putant de vilissimis cereolis illustrandos; quos Agnus, qui est in medio throni cum omni fulgore majestatis suae, illusquis hominem putavit Deum? nonne Paulus et Barnabas cum a Lycaonibus Jupiter et Mercurius 391 putarentur, et eis vellent hostias immolare, sciderunt vestimenta sua, et se homines esse dixerunt? Non quod meliores non essent olim mortuis hominibus Jove atque Mercurio: sed quod sub gentilitatis errore, honor eis Deo debitus deferretur. Quod et de Petro legimus, qui Cornelium se adorare cupientem manu sublevavit, et dixit: Surge: nam et ego homo sum. . Et audes dicere: « Illud nescio quid quod in modico vasculo transferendo colis? » Quid est illud, nescio quid, scire
Abbreviated transcription (Latin):
contẽpnenteᷤ. ingrediunt᷑ basilica martirũ. inquib puluiᷤ ulisfimi
i fauilla nescio quȩ iacent ⁊ linteamina conuoluta ut polluta ot̃a
polluant. ⁊quasi sepulcra phariseacha fori deabbata sunt. ⁊ int
iminundi cineres uixta te immunde om̃ia polluant atq sordidẽt.
& pꝰ hec debaratro pectoriᷤᷤ tui cenosam spuriciã euomens. audes dicẽ
tum int̾raᷤ ultimaᷤ depattandũ. Ridens dereliqͥis martir̃. ⁊ cum
nec tali societate terreriᷤ. ut eadẽ conitra noᷤᷤ loquaris quȩ ille con¬
tra eccłam loqͥt᷑. Ouies enim sectatoreᷤᷤ eius bafilicaᷤ apłoꝵ ⁊ nrm¬

Expanded text:
ngrediuntur basilicas mortuorum, in quibus pulvis vilissimus et favilla, nescio quae, jacet linteamine convoluta: ut polluta omnia polluat: et quasi sepulcra pharisaica foris dealbata sint cum intus immundo cinere, 395 juxta te, immunda omnia oleant atque sordeant. Et post haec de barathro pectoris sui coenosam spurcitiam evomens, aut dicere: « tum in terras ultimas deportandum! Rides de reliquiis martyrum, et cum : nec tali societate terreris, ut eadem contra nos loquaris, quae ille contra Ecclesiam loquitur? Omnes enim sectatores ejus basilicas apostolor
Abbreviated transcription (Latin):
oc docuit dormitantuiᷤ libidini frena ꝑmittens. ⁊ naturalẽ carniᷤᷤ
cis. quo differamꝰ a brutis animantib quo abeqͥs. deqͥb scriptũ ẽ
equi insamenteᷤᷤ infeminaᷤᷤ facti sunt mͥ. unusquisq inuxorẽ ꝓxi

Expanded text:
Hoc docuit Dormitantius, libidini frena permittens, et naturalem carnis Hoc docuit Dormitantius, libidini frena permittens, et naturalem carnis cis, quo differamus a brutis animantibus, quo ab equis, de quibus scriptum est: Equi insanientes in feminas facti sunt mihi: unu
Abbreviated transcription (Latin):
S uꝑ ẽ ut qͥ hñt uxores sic sint quasi nonhabẽat . s de hiᷤᷤ uidus disputat.
que suoꝵ nutriunt᷑ alim̃tiᷤ: quȩ filioꝵ i nepotũ ceruicib imponuuit᷑.:
quib imꝑat. ut discant domũ suã colere. ⁊ remunerare parenteᷤᷤ. ⁊ suffi¬
cient̃ eisis tͥbuere. ut non grauet᷑ eccłia: et possit cet̾iᷤᷤ uidius ministiare
dequib scriptũ ẽ. honora uiduaᷤᷤ. que uere uidue st̃. hoc ẽ que omni suoꝵ
auxilio destitute . quę manibꝰ suis laborate non possunt: quaᷤ pauꝑtaᷤ de
bilitat. etasq conficit. quib ds̃ spes ẽ: i omne opꝰ oratio. Exqͣ intelligi dat᷑
adolescentulaᷤᷤ uiduaᷤᷤ exceptiᷤᷤ his quas excusat infiriitaᷤ : uł suo labori

Expanded text:
uiduis disputat, quae suorum nutriuntur alimentis, quae filiorum et nepotum ceruicibus inponuntur. quibus imperat, ut discant domum suam colere et remunerari parentes et sufficienter eis tribuere, ut non grauetur ecclesia et possit certis uiduis ministrare, de quibus scriptum est: honora uiduas, quae uere uiduae sunt, hoc est, quae omni suorum auxilio destitutae, quae manibus suis laborare non possbilitat, aetasque conficit: quibus Deus spes est, et omne opus oratio. Ex quo datur intelligi, adolescentulas viduas, exceptis his quas excusat infirmitas, vel suo labori,
Abbreviated transcription (Latin):
monũ uerba tractanda sunt. uolo inqͥd a dolescentulã nube. Curqueso.
quia nolo adolescentul aᷤ fornicari. e rocreare filioᷤ. Quã obcausã. Ne me¬
tu partꝰ.ex ad ultio filioᷤ uecare cogant᷑. Matres familiaᷤᷤ eẽ q̃re obsecro Auia
multo tolerabiliꝰ eẽ digamũ eẽ ꝗ̃ scortũ. Scdm hab̾e uirũ ꝗ̃ pbureᷤᷤ adulteroᷤᷤ.
naltero cnĩ miseriaꝵ consolatio: in altero pena pecati est. Sequit᷑. xullã
ocrusionẽ date adu̾sario: maledicti gr̃ã. In quobreui accinctoq p̾cepto. mul¬
ta fimul monita continent᷑. ne ꝓpositũ uidue exqͥsitior cultus infamet.
ne ocłori uutib i hi laritate iiultus iuuenũ pꝰse grageᷤᷤ irahat. nealuro ũbo
aliud habitu polliceat᷑. ⁊ comeniat ei uersiculus ille uulgatꝰ risit & arguto
qd ã ꝓmisit oeello Att ut om̃s iibendi causaᷤ breui sermone concluderet: cur
hoc p̃cepisset osfendit dicens. Iam enĩquedã abier̃ retro pꝰ satanan. Idõ gͦ. scđa

Expanded text:
monii uerba tractanda sunt. uolo, inquit, adulescentulas nubere: cur, quaeso? quia nolo adulescentulas fornicari. procreare filios: quam ob causam? ne metu partus ex adulterio filios necare cogantur. matres familias esse: quare, obsecro ? quia multo tolerabilius est digamum esse quam scortum, secundum habere uirum quam plures adulteros. in altero enim miseriarum conoccasionem dare adversario maledicti gratia; in quo brevi accinctoque praecepto, multa simul monita continentur: ne propositum uiduae exquisitior cultus infamet, ne oculorum nutibus et hilaritate uultus iuuenum post se greges trahat, ne aliud uerbo, aliud habitu polliceatur et conueniat ei uersiculus ille uulgatus: risit et arguto quiddam promisit ocello. atque ut omnes nubendi causas breui sermone concluderet, cur hoc praecepisset, ostendit dicens: iam enim quaedam abierunt retro post satanan. ideo ergo secunda
Abbreviated transcription (Latin):
matietas nopes faciunt cunctis apperbilẽ. ut qͣnto plura st que mnpug¬
nant pudicitiã tanto uictricis maiora fint p̃mia: & quia nob deportu
ogredientib quasi ꝗͥdã scopolꝰ opponit᷑: ne possimꝰ ad pelagi tuta decutrere
apli pauli scribentis iotimoteũ ꝓferatur auctorita inqͣ deiudiuiꝰ disputa
nan. Oportet pͥmura sensum tractare p̃cepti.⁊ om̃ẽ loci huiꝰ continentiã
ungnẽ in partẽ alt̾am declinare.sSupͣ scripserat quał iudua eẽ deber.
Umꝰ uiri uxue. que liboᷤᷤ educauit. que in boniᷤ oꝑib habut testimonium
que tribulatis desua substantiola ministrauit: cuiꝰ spe ᷤᷤ ds̃ ẽ. que ꝑ¬
aũt indelitiis ẽ uiues mortua ẽ. Statimq infert  discipłm suũ omni
munat arte doctrine. Adolescentioreᷤᷤ aut̃ iuduas deuita que cũ lascuiia¬
ie fuerint inxp̃o nub̾e uolunt: habentes dãpnationẽ. qr pͥmã fidem ir¬

Expanded text:
et aetas et opes faciunt cunctis appetibilem, ut, quanto plura sunt, quae inpuget aetas et opes faciunt cunctis appetibilem, ut, quanto plura sunt, quae inpugnant pudicitiam, tanto uictricis maiora sint praemia ? Et quia nobis de portu egredientibus quasi quidam scopulus opponitur, ne possimus ad pelagi tuta decurrere, et apostoli Pauli scribentis ad Timotheum profertur auctoritas, in qua de uiduis disputans nan, oportet primum sensum tractare praecepti et omnem loci huius continentiam unguem in partem alteram declinare. supra scripserat, qualis uidua esse deberet: unius uiri uxor, quae liberos educauit, quae in bonis operibus habuit testimonium, quae tribulantibus de sua substantiola ministrauit, cuius spes deus est et quae perautem deliciis est, uiuens mortua est. statimque infert et discipulum suum omni munit arte doctrinae: adulescentiores autem uiduas deuita, quae, cum lasciuierint in Christo, nubere uolunt habentes - damnationem, quod primam fidem ir
Abbreviated transcription (Latin):
ex cogitamꝰ elegantiã ut uec eadẽ sint.⁊ cadẽ sit̃. unũ it̃. ⁊ ꝑueniendi ͦ
cupimꝰ multa cõpendia. Sepe adiuduaᷤᷤ scripsimiꝰ. unexortationẽ earuq
multa descripiuris sc̃ĩ exempla repetentes. uarios testimomioꝵ flores
uiunã pudicicie corona texuimꝰ. Niuic adaggerochiã nob̾ sermo ẽ. que
quodã uaticimo futuroꝵ acdĩ p̃sid. entiᷤᷤ auxilio nom̃ accepit: ꝗͣ aiue ma
ginũ chorocingitur. soror celerini pat̾s aggerohnie. que paruulam im̾ut
infante: ⁊ insuo natã suscepit gremio. ꝑanuos.ix. mariti solatio destttuta.
erudit nepote. q amare didicit. Hec breui sermone ꝓstr uixi : ut ostendã.
ad olescentulã meã ñ prare mon ogamĩã generi suo .sreadere. oc tam
heredia u ÷ subquoꝵ patrocinio int̾tũ sibi libido blanditur. U. Apt̃
untẽꝑantiã suam faciunt: uideant᷑ fac̾e desidio liboꝵ. s quid ego quasi
iͦs certati. diaboł inflamat. ut uidue nĩx castitatẽ ꝓbet. ꝙͣ i nobilitaᷤ i fa

Expanded text:
sint et eadem sint. unum iter et perueniendi, quo cupias, multa conpendia. saepe ad uiduas scripsimus et in exhortatione earum multa de scripturis sanctis exempla repetentes uarios testimoniorum flores in unam pudicitiae coronam texuimus. nunc ad Geruchiam nobis sermo est, quae quodam uaticinio futurorum ac dei praesidentis auxilio nomen accepit, quam auiae et matginum choro cingitur, soror Celerini, patris Geruchiae, quae paruulam nutriuit infantem et in suo natam suscepit gremio, per annos uiginti mariti solacio destituta erudit neptem, quod a matre didicit. Haec breui sermone perstrinxi, ut ostendam adulescentulam meam non praestare monogamiam generi suo sed reddere nec tam herede domus, sub quorum patrocinio interdum sibi libido blanditur, ut, quod propter intemperantiam suam faciunt, uideantur facere desiderio liberorum. sed quid ego quasi quos certatim diabolus inflammat, ut uiduae nostrae castitatem probet, quam et nobilitas et forma
Abbreviated transcription (Latin):
ent᷑ xp̃o. idẽ capiti suo. ut omne xp̃i corpꝰ subiciat᷑ deo pat̾ isit ds̃ omnia ĩ om̃ib

Expanded text:
entur Christo, id est corpori suo, ut omne Christi corpus subiciatur deo et patri et sit deus omnia. in omnibus. entur Christo, id est corpori suo, ut omne Christi corpus subiciatur deo et patri et sit deus omnia. in omnibus.
Abbreviated transcription (Latin):
iecta fuerĩt ei omia. tẽ ⁊ ipse filius subiciet᷑ ei. qui sibi subiecit omnia. ut sit
as omnia in omuib zimirorte hoc amẽ querere uoluisse cum hylariꝰ picta¬
uensis ep̃s undecimũ librũ contra arrianoᷤ. hac questione ⁊ solutione com¬
pleu̾it: tam̃ saltĩ pauca dicamꝰ. Omne in hoc scandalũ ẽ. curfilius patri
dicat᷑ ẽẽ subiectꝰ. Quid ẽ turpiꝰ. siue inferiꝰ. patͥ subici q sepe pietatiᷤᷤ
est. unde ⁊ inpsalio scriptũ ẽ. nonne deo subiecta erit am̃a mea.
subiectꝰ sit. ut nos patri faciat eẽ subiectoᷤᷤ. dicens in euangłio. nemo uadit
ad patrẽ. nisi ꝑme. ⁊ cũ exaltatꝰ fuera at̾ra. omnia traham adme: xp̃s inhis qͥ fi¬
les sunt. subiectꝰ ẽ patͥ. Qm om̃s credentes immo õiũ hominũ genꝰ. corporiᷤ
ipsiꝰ m̃bra reputaut᷑. Inhis aũt qͥ increduli sunt. idest uideis. & echnicis:
aut̃ mundi cũ oñua m̃bra regnantẽ iuderĩt xp̃m. idẽ corpꝰ suũ. ⁊̃ ipsa subici¬

Expanded text:
iecta fuerint ei omnia, tunc ipse filius subicietur ei, qui sibi subiecit omnia, at sit deus omnia in omnibus. et miror te hoc a me quaerere uoluisse, cum sanctundecimum librum contra Arrianos hac quaestione et solutione conpleuerit. tamen saltim pauca dicamus. omne in hoc scandalum est, quare filius patri dicatur esse subiectus. quid est turpius siue inferius: patri subici — quod saepe pietatis est et in psalmo scriptum: nonne deo subiecta erit anima mea? — subiectus sit, ut nos patri faciat esse subiectos dicens in euangelio: nemo uadit ad patrem nisi per me et: cum exaltatus fuero, omnia traham ad me? Christus in his, qui fideles sunt, subiectus est patri, quia omnes credentes, immo omne hominum genus, corporis ipsius membra reputantur. in his autem, qui increduli sunt, id est Iudaeis, ethnicis, autem mundi, cum omnia membra regnantem uiderint Christum, id est corpus suum, etiam ipsa subici
Abbreviated transcription (Latin):
t ur̃is ⁊ multoꝵ latt̾is didici obici mͥ inscola tiratnica lingua
canũ meoꝵ exinmicis ab ipso: Cur ꝑiarcon libroᷤᷤ: in latinũ
uerterĩ. W o impudentiã singularẽ. accusant medicũ qͥ uenena
odiderit. Ut scilicet parma copolã suũ : non innocentie suę meriti

Expanded text:
tris et multorum litteris didici, objici mihi in schola Tyranni, lingua canum meorum ex inimicis ab ipso , cur περὶ Ἀρχῶν libros in Latinum verterim. O impudentiam singularem! accusant medicum quod venena prodiderit; ut scilicet φαρμακοπώλην suum, non innocentiae merit
Abbreviated transcription (Latin):
re potest ꝯtinentiã ⁊ mansuetudinẽ monachoꝵs qͦmͦ exxtinctiᷤ: fugatiᷤᷤorigeniᷤᷤsec¬
tatorib pax ȩccłe rededita sit. ⁊ disciplina dñi ꝯseruet᷑. Atq utinã ap̃ uoᷤ qͦq depone¬
rent hẏpocrisin qͥ occulte dicut᷑ fubruere ueritatẽ. de qͥb ñ bene sentienteꝰ ĩ hisregi.¬
onib fr̃s. hȩc me scrib̾e ꝓuocar᷑. Quã obrẽ cauete ⁊ effugite huiꝰcemo di homineᷤᷤ ⁊ uix¬
ta đd seriptũ ẽ si qͥs ñ affertad uoᷤ ȩccłasticã fidẽ. huic nec aue dixeriti. Quãꝗ̃ ex suꝑ¬
fluo faciã hec tͥ serib̾e. qͥ poteᷤ etiã ab errore reuocare: tam̃ nil uocet etiã prudenteᷤᷤ
uditoᷤᷤ uiroᷤᷤ ꝓ sollicitudine fibei ꝯmoneri. Om̃s fr̃s qͥ teẽt̃ meo nomine salutari¬

Expanded text:
rigenis sectatoribus pax ecclesiae reddita sit et disciplina domini conseruetur. atque unam apud uos quoque deponerent hypocrisin, qui occulte dicuntur subruere ueritatem! de quibus non bene sentientes in his regionibus fratres haec me scribere prouocarunt. quam ob rem cauete et effugite . huiusce modi homines et, iuxta quod scriptum est, si quis non adfert ad uos ecclesiasticam fidem, huic nec aue dixeritis. quamquam ex superfluo faciam haec tibi scribere, qui potes etiam ab errore reuocare, tamen nihil nocet etiam prudentes et eruditos uiros pro sollicitudine fidei commoneri. omnes fratres,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ mentiaris. non detrahaᷤᷤ. nec detrahentes ausculteᷤᷤ. ut ñ omnino
ures. ut ñ cõcupiscaᷤᷤ. nõ inuideaᷤᷤ. ñ sis tepidus nonsis auarus. ut
nulli malũ ꝓmalo reddas. ⁊ inimicoᷤᷤ tuo diligaᷤᷤ. ut ꝓmaledicentib ⁊¬
sclari litiges. ut siquis tua auferre uoluerit gratanter remittas ut

Expanded text:
non mentiaris, non detrahas, non detrahentem auscultes, ut omnino non non mentiaris, non detrahas, non detrahentem auscultes, ut omnino non iures, ut non concupiscas, non inuideas, non sis tepidus, non sis auarus, ut nulli malum pro malo reddas, ut inimicos tuos diligas, ut maledicentib saeculari non litiges; ut si quis tua auferre voluerit, gratanter remittas; ut
Abbreviated transcription (Latin):
ãt quia furtum fecistis. ñ quia malũ fecer̃. s quia bonũ fecert.
ulere. Unde aduertendum ẽ ꝗͣ spem hab̾e possint quiadhuc aliqͥd eo
faciunt quȩ ꝓhibentur. cũ ⁊̃ illi et̾ni ignis tei sunt qui nõ fecerunt
que iubentur. Nolo enĩ in hoc tibi blandiariᷤᷤ si aliqua ñ feceris. cũ
criptũ ẽ qui uniu̾sam legẽ impleuerit. offenderit aũt in uno facti
ẽ omniũ ieus. adã enim semel peccauit. ⁊ mortuuis ẽ. ⁊ tu te uiuere
posse existimas illud sepe comittens qͥ aliũ dũ semel ꝑpetrass occidit:
An grande illum cõmifisse crimen puteᷤᷤ unde merito acriori damp¬
arboris edit: Quid gͦ  & pt̃ arboris fructũ ds̃ homunẽ morte mul¬
tauit: Non ꝓpt̃ arboris fructũ. s ꝓpt mandati contẽptũ. ł igo non
agitur dequalitate peccati.s de transgressione mandati. & qui dix̃
de ut defructu arboris ñ ederet. ipse tibi p̃cepit ut non maledica

Expanded text:
furtum fecistis: non enim quia malum fecerunt, sed quia bona non fecerunt, plere. Unde advertendum est quam spem habere possint, qui adhuc aliquid eorum faciunt quae prohibentur: cum etiam illi aeterni ignis rei sunt, qui non fecerunt quae jubentur. Nolo enim in hoc tibi blandiaris, si aliqua non feceris, cum scriptum sit: Qui universam legem servaverit, offenderit autem in uno, factus est omnium reus . Adam enim semel peccavit, et mortuus est: et tu te vivere posse existimas, illud saepe committens, quod aliud cum semel perpetrasset, occidit? An grande illum commiarboris edit. quid ergo ? propter arboris fructum Deus hominem morte multauit? non propter arboris fructum, sed propter mandati contemptum. ergo non agitur de qualitate peccati, sed de transgressione mandati. et qui dixit Adae ut de arboris fructu non ederet, ipse tibi praecipit ut non maledicas,
Abbreviated transcription (Latin):
retricis. Dicamꝰ ⁊ alit̾. ne ullã gracoꝵ sententiã p̾tire uideam᷑. aliud ẽ ꝑcorpꝰ
peccare. aliud in corpore. ẜ urtũ omicidiũ. ⁊ cet̾ti absq fornicatione peccata.
manu administramꝰ extrinsecꝰ: Fornicatio sola in corpore nr̃o exercet᷑ anobis.¬

Expanded text:
retricis. dicamus et aliter, ne ullam Graecorum sententiam praeterire uideamur: aliud est peccare retricis. dicamus et aliter, ne ullam Graecorum sententiam praeterire uideamur: aliud est peccare per corpus, aliud in corpore. furtum, homicidium et cetera absque fornicatiomanu administramus extrinsecus: fornicatio sola intrinsecus in corpore nos
Abbreviated transcription (Latin):
apłs contra luxuriã disputas. dicit. Esca uentri.⁊ uent̾ escis: Ds̃ aut̃ ⁊ huno
⁊ illa destruet: Consequent̃ uenit adfornicationẽ.zienĩ luxuria mat̾ libidi¬
ns ẽ. Uontrẽq distentũ cibo.⁊ uni pocionib irrigatũ: uoluptaᷤᷤ genitaliũ¬
peccatũ. Uerbi gr̃a.furtũ. honicioiũ. rapina ꝑuiriũ.⁊cet̾a hissimilia.:
pꝰ factũ penitudinẽ habent. Et licet inuite̾ lucrũ. tam̃ moraet conscien¬
tia. Uoluptaᷤᷤ sola ac libido: ⁊ im pso tempore penitendi p̾t̾itos stumuloᷤᷤ
patit᷑. ⁊ titillationẽ carnis. ⁊ incentiua peccati. Et ꝑhec q̃ corrigi cupimꝰ
cogitantes. rursum sit mat̾ia delinquendi. alit̾ cet̾a peccata. forinsecꝰ sũt. Quiqqͥ
enim egerimꝰ. inalioᷤᷤ agimꝰ. Fornicatio nonsolũ conscientiã farnicantis. s ⁊ cor¬
pꝰ maculat. Ac scđm sententiã dñi inq̃ ait. P ropt̃ea derelinquet homo
patrẽ ⁊ matrẽ.⁊ adherebit. uxori sue.⁊ erunt uradaro: & iamipse cum mere¬

Expanded text:
ans et in superioribus dicens: escae uentri et uenter escis; deus autem et hunc et illa destruet consequenter uenit ad fornicationem. etenim luxuria mater libidinis est uentremque distentum cibo et uini potionibus inrigatum uoluptas genitaliupeccatum, uerbi gratia furtum, homicidium, rapina, periurium et cetera his similia post factum paenitudinem habent et, licet inuitet lucrum, tamen mordet conscientia; uoluptas sola ac libido etiam in ipso tempore paenitendi praeteritos stimulos patitur et titillationem carnis et incentiua peccati, ut per haec, quae corrigi cupimus coenim egerimus, in alios agimus: fornicatio non solum conscientiam fornicantis, sed et corpus maculat, ac secundum sententiam Domini, qua ait: « Propter hoc relinquet homo patrem et matrem et adhaerebit uxori suae et erunt una caro, etiam ipse cum mere
Abbreviated transcription (Latin):
nubat. tantũ in dño. Om̃s aũt causationeᷤ. apłs amputans. aꝑtissime de¬
finuit. Uiuente uiro adułtã eẽ mulierẽ. si alt̃ nupserit. Nolo mͥ ꝓfenaᷤ
raptoris uiolentiã: mat̾s ꝑs̃ afionẽ. pats auctoritatẽ ꝓpinquoꝵ cateruas.
seruoꝵ insidiaᷤᷤ atq c̃teptũ. dampna rei familiaris. Quamdiu uiuit uir.
licet adult̾ sit. licet sodomita. licet flagiciis omnib cooꝑtꝰ ab uxore ꝓpt̃
hec scelera derelictꝰ. matitꝰ ẽ reputandꝰ. cui ab̃ũ uirũ acciꝑe non licet.

Expanded text:
nubat, tantum in domino. omnes igitur causationes apostolus amputans apertissime definiuit uiuente uiro adulteram esse mulierem, quae alteri nupserit. nolo mihi -proferas raptorem et uiolentiam, matris persuasionem, patris auctoritatem, propinquorum cateruas, seruorum insidias atque contemptum, damna rei familiaris: quamdiu uiuit uir, licet adulter sit, licet sodomita, licet flagitiis omnibus coopertus et ab uxore propter haec scelera derelictus, maritus eius reputatur, cui alterum uirum accipere non licet.