comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ad sciuit iniustitia quã iusti ficando dedit Ad sciuit in iudicio quitiã
legitime esset luboratur a delegit: ad sciuit in misericordia & in me¬
rationib: qͥum p̃terita debita relaxauit: & dispondit infide qua uelcs¬
de credit̾ adiustitiam : ore confessio fit adsalutem: uel quod non estad¬
eam mihi in t̃rã. & miserebor eius quȩ fuit absq misericordiũ & dicã
non populomeo populus meur estu : & ipse dicit dñs m̃sesti: seriemi
tiuae ꝓmissionis &xtendit: acꝑdiuer sas species scema uoluminib
sacris familiare cõponit: ut elementa in uicem fungioperesuo cupi
adsustentationẽ fragilitatis humanȩ. Nectam̃que ant nisicreator
ac nuerit : quisane illo tẽpore. quo placidus aduersa depulerit a ffa
p̃biturũ sẽomnia pollic&ur: Incipi& siquidem claudicare felicita
si desider& copiam tot saeculis expetita libertas haec autẽ ut dio¬

Expanded text:
adscivit in justitia, quam justificando dedit: adscivit in judicio cum eam, adscivit in justitia, quam justificando dedit: adscivit in judicio cum eam, quae legitime esset laboratura, delegit; adscivit in misericordia et in miserationibus, cum praeterita debita relaxavit, et despondit in fide, qua vel corde creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem : vel quod non est deam mihi in terram, et miserebor ejus, quae fuit Absque misericordia. Et dicam Non populo meo, Populus meus es tu: et ipse dicet, Dominus meus es tu. Seriem votivae promissionis extendit, ac per diversas species, schema voluminibus sacris familiare componit, ut elementa invicem fungi opere suo cupiant ad sustentationem fragilitatis humanae, nec tamen queant, nisi Creator annuerit. Qui sane illo tempore, quo placidus adversa depulerit, affatim praebiturum se omnia pollicetur: incipiet siquidem claudicare foelicitas, si desideret copiam tot seculis expetita libertas. Haec autem, ut dix
Abbreviated transcription (Latin):
lictaes contigirse. discidium iceterũ me paratũ eẽ ut hisẽ pit̾nũ
nihi sponsa ꝑmanearId est sitalis fueris qualem nunc casti:¬
antia iudicia reddider̃: Insempiternũ tibi foederatio prisca
ruabit᷑: sic enĩ pacircorte in nr̃o mansũ i reconsortio: ut &plorent
ustitiam tuũ admota iudicia: uel site subripiens neglegentiu
iulnerauerit: a me tamen  remedium. totoflendi ambitu pos¬
ulaueris. nihilominus disponsabo temihi inmisericordia & in
iserationib : quas cum sane fideles. constantes ꝙ iȩ ꝑsenseris. hoc
st enimꝗđ ait. sponsabo temihi infide: a lacritate debita praedica¬
is. quia ego sumdñr. Quod totũ sicut instituimus si ad uocationẽ
euangelii trans feramꝰ: mamfestius constabit impletũ. Speciosus es
forma p̃filiis hominũ. cuius delabur fusa gratia mundo dedit saliues
reginã quã sibi in consortiũ thalami ꝓurginitatir honore desponds

Expanded text:
licta es, contigisse dissidium. Caeterum, me paratum esse, ut in sempiternum licta es, contigisse dissidium. Caeterum, me paratum esse, ut in sempiternum mihi sponsa permaneas, idest, si talis fueris, qualem nunc castigantia judicia reddiderunt, in sempiternum tibi faederatio prisca servabitur. Sic enim paciscor, te in nostro permanere consortio, ut explorent justitiam tuam admota judicia. Vel si te subrepens  Ant. subripiens negligentia vulneraverit, et a me tamen remedium toto flendi ambitu postulaveris, nihilominus desponsabo te mihi in misericordia et in miserationibus: quas cum sane fideles constantesque persenseris hoc est enim quod ait, Sponsabo te in fide  alacritate debita praedicabis, quia ego sum Dominus. Quod totum sic instituimus, si ad vocationem Evangelii transferamus, manifestius constabit impletum. Speciosus enim forma prae filiis hominum , de cujus labiis fusa gratia mundo dedit salutem, reginam quam sibi in consortium thalami pro virginitatis honore despondit,
Abbreviated transcription (Latin):
botemihi in sempiternũ : & sponsabotemihi iniudicio &iustitia.
ibiacuit bonis omnib: correcta potiat᷑ : &ideo sicut eiom nes crea¬
iras non solum auersas sed &iam infensas. indignatio nr̃a red:¬
derat. itarursus beniuolas & cõmodas easdem faciat nr̃a placa¬
o: percutiã itaꝙie foedus ei cumbestia agrs. ut nec aruorũ fru-¬
es seuicier ferina ꝓopul&ur : Nec uidemias eorum aut oliulta
uolucrũ praeripiat multitudo: nec ꝑmembra lassorũ angues
uenena diffundant: quȩ om̃a cũ liberationis tempore cessatura
icunt᷑: dieb: uticuie plagarum docent᷑ illata. Cum his aut̃ cla-¬
ib &iã bella cessabunt: itaut in patriis finibus dormirȩ pos.¬
nt. Idest requies cere consident̃ : quipƿe nec inͣ ruptiones nec in¬¬
dias formidanter: Sponsabo tȩ mihi insempiternum: idest
ebus ipsis erudita cognorces non meo sedtuo uitio. illudqͣ af¬

Expanded text:
sabo te mihi in sempiternum et sponsabo te mihi in iustitia sabo te mihi in sempiternum et sponsabo te mihi in iustitia subjacuit, bonis omnibus correcta potiatur. Et ideo sicut ei omnes creaturas non solum adversas, sed etiam infensas indignatio nostra reddiderat, ita rursus benevolas et commodas easdem faciat nostra placatio. Percutiam itaque foedus ei cum bestia agri, ut nec arvorum fruges saevities ferina populetur, nec vindemias eorum aut oliveta volucrum praecipiat 412 multitudo, nec per membra lassorum angues venena diffundant. Quae omnia cum liberationis tempore cessatura dicuntur, diebus utique plagarum docentur illata. Cum his cladibus etiam bella cessabunt, ita ut in patriis finibus dormire possint, idest, requiescere confidenter, quippe nec irruptiones nec insidias formidantes. Sponsabo te mihi in sempiternum, idest, rebus ipsis erudita cognosces, non meo, sed tuo vicio illud, quo aff
Abbreviated transcription (Latin):
it aut noꝵ me ulterius &x  interpolatione uener&ur : sed cor¬
nuũ mihi cultũ mihi continuũ inpend& affectũ meq tantũsi
uirum appellabit & dñm nec ultrabaalim idest idolis meũns¬
ad scrib& : dequosane baalim uocabulo: iudeorũ traditio sensu
quem uoluit cõminisci Sed appar& hoc eẽ solidius ꝑ quod conse¬
quentiu tota decurrit: ut de ore uidelic& correctȩ gentis aufera
idoloꝵ nomina reꝓmittat.: & dm̃ ac dñm setantũ uocandũ dica¬
do autẽ non recor dubitur ultra nominis eorũ uelcorrectione
que eẽt plena signauit: uel adillud aspexit qđ supraposueratli
st amatores suos & mei obliuis cebat᷑ aitdm̃. hocergo uitiũ casti¬
atione discludens incontrarium migrabit affectũ : ut studiũ ꝓfani¬
agri & cum uolucre caeli &cum reptilio t̃rae & arcũ & gladiũ &
illum conterani deterra: & dormire eos faciam fiducialit̃: & spon¬

Expanded text:
ita ut non me ulterius ex interpolatione veneretur, sed conita ut non me ulterius ex interpolatione veneretur, sed continuum mihi cultum, mihi continuum impendet affectum: meque tantum suum virum appellabit et Dominum: nec ultra Baalim, idest, Idolis, meum nomen ascribet. De quo sane Baalim vocabulo Judaeorum traditio sensum aliquem voluit comminisci. Sed apparet hoc esse solidius, per quod consequentia tota decurrit, ut de ore videlicet correctae gentis auferenda Idolorum nomina repromittat et Deum ac Dominum se tantum vocandum. Dicendo autem non recordabitur ultra nominis eorum, vel correctionem, quae esset plena signavit, vel ad illud aspexit, quod supra posuerat, Ibat post amatores suos, et mei obliviscebatur, ait Dominus. Hoc ergo vitium castigatione discludens, in contrarium migrabit affectum, ut studium profaniagri et cum volucre caeli et cum reptili terrae et arcum et gladium et bellum conteram de terra et dormire eos faciam fiducialiter et spon
Abbreviated transcription (Latin):
&int̃ ficiã eã insiti : ad illoꝵ utiq similitudinẽ quorũ cadauera
at paulur apostolur. prostrata sunt indeserto: nunc uero cũe¬
dã ꝓmitter& seruitutẽ & gaudia delibertate :uentura: ipsocũ a
fuerat lauditas carminib: cuius sane felicitatis id est post cap¬
tatẽ baby loniã sentiende. ut dulcedo consolubat᷑ iudeor. itam¬
nitudo signabat. populos ad p̃dicationẽ euangelii congregan
peccatis & inmundis spiritib: subdebamur. graͣuita indulges
& scĩ ficatione dissoluit: ut liberati ab iniquitatib iustitiae se¬
remus. atq: populus adquisitionis effectidiuinistematis in¬
uinitorerꝰ uel ingentis nobis botri gratiam in mssteruis contrr¬
denterꝰ uel ipsam artem adꝗie industriã ͣ uinea dĩ colit᷑ indio¬
tes: In illo ꝓ inde tẽpore cum haec quȩ enumerauimꝰ optata con¬
gerint : quantu fuerit praemissȩ castigationis. Vtilitas &ũ
emendatio publicabit: toto siquidẽ mihi inquit corde sociu bitus

Expanded text:
interficiam eam in siti. Ad illorum utique similitudinem, quorum cadavera, 411 ut ait Paulus Apostolus, prostrata sunt in deserto : nunc vero cum solvendam promitteret servitutem, et gaudia de libertate ventura, ipsorum tofuerat laudata carminibus. Cujus sane foelicitatis, idest, post captivitatem Babyloniam sentiendae, ut dulcedo consolabatur Judaeos, ita magnitudo signabat populos ad praedicationem Evangelii congregandos. mmundis spiritibus subdebamur, gratuita indulgentia et sanctificatione dissolvit, ut liberati ab iniquitatibus, justitiae serviremus, atque populus adquisitionis effecti, divini stemmatis invinitores, vel ingentis botri gratiam nobis in mysteriis contradentes, vel ipsam artem atque industriam, qua vinea Dei colitur, indicantes. In illo proinde tempore, cum haec quae enumeravimus optata contigerint, quanta fuerit praemissae castigationis utilitas, etiam morum emendatio publicavit. Toto siquidem, inquit, corde, mihi sociabitur,
Abbreviated transcription (Latin):
hunc unum d̃m toteymenteçoluissent. nec ediluuio potiuisse
captiuitatis operis quiueraci propugnatore guuder&: ad cone¬
rit teuero sicdit falsos deos relita ueritate coluerunt: Iauen
ƿastisecuti cestumidest uunitates & ƿerniaem deteguntur
relicta quippe propugnationedi que ĩ meritis erat inƿ&¬
du non prtetur tum ab: assyriis tumabaegyptus aiocilu
cabantur : & as syris uidelic& ƿecunium & uegeptus oleu
idest munera soli fertilis destinundo: perunum quippe spe
multu signauit : quidigitur secutum est audiumus. iudicum
tua dinuentiones cius redo&ei : Nomine lacob decemti¬
te ⁊ consister& samaritas uero uisitatio seuera percellero¬

Expanded text:
hunc unum Deum tota mente coluissent, nec se potuisse diluvio hunc unum Deum tota mente coluissent, nec se potuisse diluvio captivitatis operiri, qui veraci propugnatione gauderet. Ad compearitae vero, sicut falsos deos, relicta veritate, coluerunt, ita ventis pasci, secuti aestum, id est, vanitates et perniciem, deteguntur. Relicta quippe propugnatione Dei, quae meritis erat impetranda, non precio, tum ab Assyriis, tum ab Aegyptiis auxilia mercabantur, et Assyriis videlicet pecuniam, et Aegyptiis oleum, id est, munera soli fertilia, destinando, per unam quippe speciem, multa signavit. Quod ergo secutum est audiamus. Vers. 2.juxta adinventiones ejus reddet ei. Nomine Jacob, decem trisalute consisteret, Samaritas vero visitatio severa perceller
Abbreviated transcription (Latin):
emitebat : in stnr illius faraonis quiubi primum a c̃alumi¬
bres pirarset ad fligitia recurrebat : uolcerte ut mipso
ri uolumine & probrauit proph& ac̃ Quia aurums & ir¬
nuĩ cetera quȩ uel aduictum uel adcultum pertinentia quȩ
psisceperant idolorum cultui mancipabant : Idem nunc quoq
ut intellegi negotiatũ efraim in suã contumeliã conquerendo :
secutum sed cum decemtrib sub illis regib quihit̃itulo
eferuntur his quas diximus iniquitatib: sorduissentĩudar
huc aliquantum a fratre. dissimilis. descendit cumdõ testis
cũ scĩs fidelis : id est religiosum ducem hie zechiã secutus
idut maiestatem diuinae protectionis & fidem ꝓmissionis
tendere: at ꝗiȩ in euis iuirib salutirsuaȩ fiduciam uel int̃
tremas miserias amllo cauit sicque liberari mirabili
defensione promeritus. ostendit nec̾̃patraes slos. fiur se deaptes qu

Expanded text:
promittebat, instar illius Pharaonis, qui ubi primum a calamipromittebat, instar illius Pharaonis, qui ubi primum a calamitatibus respirasset, ad flagitia recurrebat. Vel certe, ut in ipso libri volumine exprobravit propheta, quia aurum et argentum caeteraque, vel ad victum, vel ad cultum pertinentia, quae a Deo susceperat, idolorum cultui mancipabant: idem nunc quoque voluit intelligi, negotiatum Effraim in suam contumeliam, conquerendo: consecutum. Sed cum decem Tribus sub regibus, qui in titulo praeferuntur, his quas diximus iniquitatibus sorduissent, Judas adhuc aliquantum a fratre dissimilis descendit cum Deo testis, et cum sanctis fidelis. Id est, religiosum ducem Ezechiam secutus, studuit majestatem divinae protectionis, et fidem promissionis ostendere, atque in ejus viribus, salutis suae fiduciam, vel inter extremas miserias collocavit. Sicque liberari, mirabili defensione, promeritus, ostendit nec patres suos fuisse deceptos, qui
Abbreviated transcription (Latin):
celit Cum inter omminationũ fremitus quos iliur cempo¬
s ratiopostulalut pexcer sum breuem liberationi gadia con¬
eset: ad con sequentiã susceptae actionir regrex sis effraim
uda uel quasi miestus uel quas indignatur & sequitur sedulo
runr sicut frequent̃ notaui denuntiatir supplicus subtexere
aces magnitudines ꝗuȩ culparum : quae nihil inuidiae com¬
ationi ẽius relinquant ostendantq: illa supplicia noniucio
dudicio fiusse prolata: sergo quae sunt per excersim intiec
honas : facies praesentis uersus ad superiora contextumi
it iugum inponetur eis quod non aufer&ur. Cur itaque
undeditme in negotiatione effraim & in dolo domusiirł
st sicut quidam negotiator malus: fraude quã mihi intũ¬
setpo pulus letabatur putabatque sȩcum precabat mlii
re nec quia cdementiã meã nouerat. sub uenire ueratir
uprum suđmtempore confitebatur errorem: sedquia
eius nonerat rectum mecũ nec emendationẽ fideliter

Expanded text:
ebat. Cum inter comminationis fremitus, quos illius temporis ratio postulabat, per excessum brevem, liberationis gaudia contigisset: ad consequentiam susceptae actionis regressus, Effraim studia, vel quasi moestus, vel quasi indignatus exsequitur: sedulo curans, sicut frequenter notavi, denunciatis suppliciis subtexere species magnitudinesque culparum, quae nihil invidiae commotioni ejus relinquant, ostendantque illa 461 supplicia non vitio, sed judicio fuisse prolata. Sic ergo quae sunt per excessum interjecta, ponent facilem praesentis versus ad superiora contextum: id est, Jugum imponetur eis, quod non auferetur. Cum itaque Circumdedit me in negotiatione Effraim, et in dolo domus Israel, idest, sicut quidam negotiator malus, fraude quam mihi intulisset populus, laetabatur, putabatque cum precabatur se illudere, nec quia clementiam meam noverat subvenire vexatis, plagarum tempore suum confitebatur errorem; sed quia cor ejus non erat rectum mecum, nec emendationem fideliter
Abbreviated transcription (Latin):
culpa non muta& quod & magis tergentium breuiter in
dicendo sinae p enitentia enim sunt dona & uocatiodia
eli& monquũ illã patitar impiarum gentiam morȩ deleri
uncergo cum debitar lagas̃ pollutir denuntias set agininib:
pere setamen rationẽ ecrum quibur sit parsurur stendit in
do inquit̃ tusanctur : & non ingrediar ciuitxem: hunc cum
i ses postea &iam non nullor criminib: in signer fuisse
qum conditores : &ideo dm̃ cõmendantem proprie reue¬
tũ sc̃tatis dixisse qm̃ ciuitatem cauer& intrare. atq in
sophiae mancipantes celebritatem urbium declinare
tum secr&u deligere: talem autẽ & planationis colorẽ
neluͣrisione consider &neq enim hic dr̃ nr̃ dicendo in¬

Expanded text:
culpa non mutet. Quod et magister Gentium breviter indicavit, culpa non mutet. Quod et magister Gentium breviter indicavit, dicendo: Sine poenitentia enim sunt dona et vocatio ? nunquam illam patietur impiarum gentium more deleri. Et nunc ergo, cum debitas plagas pollutis denuntiasset agminibus, habere se tamen rationem eorum, quibus sit parciturus, ostendit. In medio, inquit, tui sanctus, et non ingrediar civitatem. Hunc versum parasse, postea etiam nonnullos criminibus insignes fuisse urbium conditores. Et ideo, Deum commendantem proprie reverentiam sanctitatis, dixisse, quoniam civitatem caveret intrare: atque in osque, et vitam suam philosophiae mancipantes, celebritatem urbium declinare, et montium secreta diligere. Talem autem explanationis colorem, quis sine irrisione consideret? Neque enim hic Deus noster, dicendo
Abbreviated transcription (Latin):
sebaim: conuersum est inme cormeum. pariter conturbit
poenitudomea non faciam furorem ir emeie & non conu¬
tar ut dicperdam effraim. qm̃ dr̃ ego & non egit ͦ in medior
sanctur & non ingrediur ciuitatem : Eaquȩ olim fuerantges
recolendo ostendit & ĩ srahelitas noñminus quã sodomitas
posse uel meruisse consumi sȩ tamen bene ficiorum memore
q̃ inhonorem sanctorum parentum. &iam in meritir eoruml¬
ris contulis set: non ea usquae ad eo uellerescindi utẽos efs
penitus hnternitione consumat : & ideo quasi paternose¬
fectur motumesse concursum ꝙ denundiat & quandam
nitudinem suscepisse quod sodomitarũ per hiciẽ israheli fu
uel sub deliberationis specia cõminatus. subicit q comis
Non faciam furorẽ iraemee : & non coruertar ut dis ꝑdui
effraim : id est non usque eo dementiãs eã indignatiane
tabo ut nullum deisrahelitis superesse permittam. Qmñs

Expanded text:
Seboim? Conversum est in me cor meum, pariter conturbata Seboim? Conversum est in me cor meum, pariter conturbata est plenitudo mea. Non faciam furorem irae meae, et non convertar ut disperdam Effraim, quoniam Deus ego, et non homo: in medio tui sanctus, et non ingrediar civitatem. Ea quae olim fuerunt gesta recolendo, ostendit et Israelitas non minus quam Sodomitas, vel posse, vel meruisse consumi; se tamen beneficiorum memorem, quae in honorem sanctorum parentum etiam immeritis eorum liberis contulisset, non ea usque adeo velle rescindi, ut eos effusa penitus internecione consumat. Et ideo se quasi paterno affectu motum esse concussumque denunciat, et quandam poenitudinem suscepisse, quod Sodomitarum perniciem Israeli, vel sub deliberationis specie, fuerit comminatus: subjicitque continuo, Non faciam furorem irae meae, et non convertar, ut disperdam Effraim. Id est, non eo usque clementiam meam indignatione mutabo, ut nullum de Israelitis superesse permittam, Quonia
Abbreviated transcription (Latin):
bderȩntur : ne hocquidem obtinere meruerunt quonium
obilis est qua ed nostro processit oresementia : illos
delic& haut aliis nterim quã assrriis essedominis
uiuros : unde in opursuum ultio inchouta gradi&ur:
perrumpat gladius ciuitates omnemq nobilitatẽ
um pariter flummaq popul&ur: cunctaquie
tos quaesolent diuitibus caraersse diripiant: sichic
sdistitutus admeum reoditum torssc expectatione
pendebit seris uidelic& precibur a gemitibur ingritres
auxiliator fieri digner ex posceni Iugũ autem in pon&
eis simul quod non aufer&ur : Inefficacer iudelic& furs
lacrimas suas rebur probabit . quia non refigam is tampron¬
gationẽ quã coactur multis sceleribur eius tandem in opur&
mandaui : & quia dicerate manere decr&ũ iugũq ⁊ eora
mat. ꝓponiq  exempla urbium quas delatum caelitur des
uit incendium ꝑ Quomodo dabote : sicut adama ponante us

Expanded text:
subderentur, ne hoc quidem obtinere meruerunt, quoniam subderentur, ne hoc quidem obtinere meruerunt, quoniam immobilis est, quae de nostro processit ore sententia: illos videlicet haud aliis interim, quam Assyriis esse dominis servituros. Unde in opus suum ultio inchoata gradietur, ut perrumpat gladius civitates, omnemque nobilitatem ferrum pariter flammaque populetur, cunctaque hostes, quae solent divitibus cara esse, diripiant. Sic popm solaciis 458 destitutus, ad meum reditum tarda expectatione pendebit, seris videlicet precibus, et gemitibus ingratis, ut ei auxiliator fieri digner, exposcens. Jugum autem imponetur eis simul quod non auferetur. Inefficaces videlicet fuisse lacrymas suas rebus probabit, quia non refigam istam promulgationem, quam coactus multis ejus sceleribus tandem in opus exire mandavi, et quia dixerat manere decretum, jugumque eos umat, proponitque exempla urbium, quas delatum coelitus delevit incendium. Vers. 8-9.-- Quomodo dabo te sicut Adama, apponam ut
Abbreviated transcription (Latin):
idi exaltatum haberent lugum idest remotum sicut incurri¬
is fieri uidemus: In quibus iuga cum soluuntur eriguntur:
letumen populus nec pro uidentiam meam nec indulgenti:¬
in quuerat informandus & sanandus aspiciens. sempermihi¬
imum resultantis ostendit: donec udeum inquonunç est
nerram uegrpti & asuripse rexeius : quoniam noluerunt
inuerti Cepit gladius inciuitate eius & consum& elector
us & comed& cupitaeori & populus meus pendebit adre.¬
nm meum Iugum autem inponetur eis simul quodnon auferet᷑:¬
Tupruidixerat. uocauerunt eos sicabierunt a facieȩeoꝵ:
incueronoluerunt ait conuerti : id est quili: pi&ate seuo¬
intibus prõptam ob ediaemtiam commodarunt: nuncaut
rauis ad meliora remearent. neq uuriu sunt ad flic¬
one conpulsi : nuncum amissi sãpibus deseruitutis mu-¬
none contenderent ut aegrptũs potius quum asirĩr

Expanded text:
illis gradientem, exaltatum haberent jugum, idest, remotum, sicut in curriillis gradientem, exaltatum haberent jugum, idest, remotum, sicut in curribus fieri videmus, in quibus juga cum solvuntur, eriguntur. Ille tamen populus nec providentiam meam, nec indulgentiam, qua erat et informandus et sanandus, aspiciens, semper mihi resultantis animum ostendit, donec ad eum, in quo nunc est, in terram Aegypti, et Assur ipse est rex ejus: quoniam noluerunt converti. Cepit gladius in civitatibus ejus, et consumet electos ejus, et comedet capita eorum. Et populus meus pendebit ad reditum meum: jugum autem imponetur eis simul, quod non auferetSupra dixerat, vocaverunt eos: sic abierunt a facie eorum: nunc vero noluerunt converti, ait: id est, qui a pietate se avocantibus promtam obedientiam commodarunt, nunc, ut a pravis ad meliora remearent, neque varia sint afflictione compulsi. Nam cum amissis opibus, de servitutis mutatione contenderent, ut Aegyptiis potius, quam Assyriis
Abbreviated transcription (Latin):
tiendo crearent laborem: quod de impetu ut diximus conqu¬
nis in scrtum. sipaululum seponas: liquidum habebunt que
sequuntur adsuperiora contextum: idest Quia puer
is rahel dilexieum & ex egrpto uocaui filium meum &o
qua sintricius efraim portabameos in brachiis meis &i
cierunt quod cura remeos Acsidicer&: non est huiuss
puli noua profanitas : quia signamentis ingratae inen
ipsaerostendit exordia:nam cumillum filium nuncur¬
sem benesicus &ium delinimentu subiunexi : & quasi rarus¬
limei curam indulgentifsimus nutritor exercui: qui dns
eum necuastȩ solitudiis molestiã sentire permiserim
dgͥmmibus & solis miraculis conparata pabula pocula
ique eorsolis caritatis inculis alligaui acpraeceptarum Pabe¬
uoluptute fruerentur quipƿe quimnon sentirent potenti¬
mn oeprimentem : sedinilla necessitate perloca uastagradi

Expanded text:
tiendo crearent laborem. Quod de impetu, ut diximus, conqutiendo crearent laborem. Quod de impetu, ut diximus, conquestionis incertum si paululum seponas, liquidum habebunt, quae sequuntur ad superiora contextum: id est, Quia puer Israel dilexi eum, et ex Aegypto vocavi filium meum, et ego quasi nutritius Effraim, portabam eos in brachiis meis et nescierunt quod curarem eos: ac si diceret: Non est hujus populi nova profanitas, quia signa mentis 457 ingratae inter ipsa mihi ostendit exordia. Nam cum illum filium nuncupassem, beneficiis etiam delinimenta subjunxi, et quasi parvuli mei curam indulgentissimus nutritor exercui. Quidni, cum eum nec vastae solitudinis molesta sentire permiserim:hominibus, et solis miraculis comparata pabula poculaqcepit, sicque solis caritatis vinculis eum alligavi ac praeceptorum habevoluptate fruerentur: quippe qui non sentirent potentiam deprimentem, sed in illa necessitate per loca vasta cum
Abbreviated transcription (Latin):
prestiteꝵ : Eeterum quõ ait Quasi nutricius effraim portali
eos in brachur meis : illi sententi e quae est praelata respon¬
det : id est puer isrł & dilexieum . & exegypto uocaui filiumms
post haec autem quid scelerum perpetrasset inter serens: inon¬
dinem commemorand e laenitatis reuertit᷑ quod quidem uid¬
tur ad contestandos indignationir fluctur ualere. ut non uid¬
lic& unotenore institutu currat oratio : sed &iam intempon
qͦr quȩ sunt olim gesta recolu̾ntur : uis prae sentariae conquest¬
nis erumpat . quasi &iam breuir dissimulationis intoleram
ergocum instituis set in signiu antiqua contingere ut degene¬
rantir nimirum populi grauar& reatum & quod spontaneatu
pictate dilexerit. & quod filii appellatione decoraberit &di¬
maui subito aures suar ministris demonum lymfantib: per¬
misissent : & ita eos celeriter essent secuti. ut nullum ina se¬

Expanded text:
praestiterunt. Caeterum quod ait, Quasi nutritius Effraim portabam praestiterunt. Caeterum quod ait, Quasi nutritius Effraim portabam eos in brachiis meis, illi sententiae quae est praelata, respondet: id est, O puer Israel, et dilexi eum, et ex Aegypto vocavi filium meum. Post haec autem, quid scelerum perpetrasset interserens, in ordinem commemorandae levitatis revertitur: quod quidem videtur ad contestandos indignationis fluctus valere: ut non videlicet uno tenore instituta currat oratio, sed etiam in tempore quo, quae sunt olim gesta, recoluntur, vis praesentariae conquestionis erumpat, quasi etiam brevis dissimulationis intolerans. Ergo cum instituisset insignia antiqua contingere, ut degenerantis nimirum populi gravaret reatum, et quod spontanea pietate dilexerit eum, et quod filii appellatione decoraverit, exclamavit subito quod aures suas ministris daemonum limphantibus permansissent, et eos ita celeriter essent sequuti, ut nullum in assen
Abbreviated transcription (Latin):
us quo dimn modo pande retur & rebur quiutantun inter
aomins pulam. &uulgus egeptium apud medis crimen iugera
untim es se hiter opt̃imor filiorum & pessimos seruorum iote¬
r cuuiergoiam tunc su pominia liberationis miraculu &eliber¬
iillius dulcia hocameo epifset in signe ut meus filiuis dice¬
urideo nunc adpro finita tum im a deslurit it meissiao
nter oblitus solis demonum concolitoribus ob edir&quas
oulidum quam nihil religionis nihil ꝗie rationis inistiur
pul mente resider& non elaborata quibur secducer eni
inouene comimenta. sed qua si pecuder ad eetfum paratar
osuoca uerunt & quo uolebant facili significatione traxer̃
uriorum idolorum quibur erant diuer sis ritibir ferdu
noanter setanta facilitate. secuti sunt ut de siderium eiur¬
esframm portabam eos in brachismeis & nescderunt qt
reri eor: Inter posit i duo uersus narrationir simplicer abi¬
pere contextum perꝙ hoc difficultatem intollegentias

Expanded text:
cibus quodammodo panderetur et rebus, quia tantum inter istum populum et vulgus Aegyptium apud me discrimen vigeret, quantum esse inter optimos filiorum et pessimos servorum soleret. Cum ergo jam tunc, super omnia liberationis miracula, et libertatis illius dulcia, hoc a me cepisset insigne, ut meus filius diceretur: adeo nunc ad profanitatum ima defluxit, ut mei suique pariter oblitus, solis daemonum cultoribus obediret. Qui ad probandum, quam nihil religionis nihilque rationis in istius populi mente resideret, non elaborata, quibus seducerent, admovere commenta, sed quasi pecudes ad exitium paratas, sic eos vocaverunt, et quo volebant, facili significatione traxerunvariorum Idolorum quibus erant diversis ritibus servituri, vocantes se, tanta facilitate sequuti sunt, ut desiderium ejuEffraim, portabam eos in brachiis meis, et nescierunt quod curarem eos. Interpositi duo versus, narrationis simplicis abrupere contextum: et per hoc difficultatem intelligentiae
Abbreviated transcription (Latin):
s ieres pto uocaui filiũ meum. hc ille est inquit quem semen
empi&atis locita dolores messuisse defleur quem inrier
Almanas gedeone consumpti populandum es se. denuntio
restinquũ quiregnum suum fecit aboleri uttam celeriter
amdeluculi porest tompus esse transiret hic inquom est qui
esõru. stirpe docendens in ipsis mihii fuerat eonse ottu¬

Expanded text:
et ex Aegypto vocavi filium meum. Hic ille est, inquit, quem sementi et ex Aegypto vocavi filium meum. Hic ille est, inquit, quem sementi impietatis locata, dolores messuisse deflevi, quem instar Salmana a Gedeone consumti, populandum esse denuncio. Hic, inquam est, qui regnum suum fecit aboleri, ut tam celeriter, 456 quam diluculi potest tempus esse, transiret. Hic inquam est, qui de sanctorum stirpe descendens, in ipsis mihi consecratus fuerat e
Abbreviated transcription (Latin):
nandum herodis furorem quiredemptoris nostri persequ¬
batur infuntiam ad egyptum ioseph & mariam pergen
oportebat si quidemm illud impleri quod ꝓro f&a pronun¬
uerat exaegypto uocaui filium meum: quodigitur deporul
dictum este prof&i& extus ostendit : hoc&iam ad person
dm̃iihũ xp̃i posse trans ferri a postolica monstrauit auctor
perquem uidelic& eaquae iud eis datuerant diuinae pi&
insignia &cumulatius nobis conferrentur & grauius: con¬
tio uero ex planationis im aensoris ostendit : quipr es¬
te nobilitatis adhoc inferat mentionem. ut eos grauiter
quo de generasse conqueritur: enumeratis ergo crimini
denuntiatis qr supplicũs intulit subito memoriam pre
dignitatis : Acsidicer& : b̃n Iore n lacrimae : & quod genus ho¬
onnam est quod subtanta uilitate censetur: postquȩ uoluti
ic aepta res porsione proclamat quia puerisrł & dilexieũ

Expanded text:
declinandum Herodis furorem, qui Redemtoris nostri persequdeclinandum Herodis furorem, qui Redemtoris nostri persequebatur infantiam, ad Aegyptum Joseph et Maria pergerent . Oportebat siquidem illud impleri quod propheta pronunciaverat, Ex Aegypto vocavi filium meum. Quod igitur de populo dictum esset, prophetiae textus ostendit: hoc etiam ad personam Domini Jesu Christi posse transferri, Apostolica monstravit auctoritas, per quem videlicet ea quae Judaeis data erant divinae pietatis insignia, et cumulatius nobis conferrentur, et gratius. Contextio vero explanationis vim censoris ostendit, qui praeteritae nobilitatis ad hoc inferat mentionem, ut eos graviter urat, quos degenerasse conqueritur. Enumeratis ergo criminibus, denunciatisque suppliciis, intulit subito memoriam praeteritae dignitatis, ac si diceret, En dolor! en lachrymae! et quod hoc genus hominum est, quod sub tanta vilitate censetur? Post quae veluti suscepta responsione, proclamat: Quia puer Israel, et dilexi eum,
Abbreviated transcription (Latin):
nicseraegypto uocaui eum filiũ meum Iam su pradicerat tran¬
esecit samaria regem suũ quasi spumam suꝑ faciemaque
incergo idem repetere curauit dicendo sicutimane traisit
tronsit rexisrł: Idest regnum gentis uestrae quod peccando
pompa consenuit quiuregalis potentia quam ad similitudi
acinarum gentium concupistis nihil uobir sine auxilio meo
Defensionis parauit: ꝓpt̃ quod uos &iam proph&a commona
Nolite inquit confidere in principibus neq:  infiliis hom¬
nũ quibus tionest salur : &ut sp̃r eorum & reuerte tur iñe
suã in illa dieperibunt omnes cogitationes eorum : Itaer
nihil illorum uobis insignia : sicut nec urã illis ꝓfuere suffra
totum siquidem quod uidebantur posse uel uiuere ea uelocito
consumptũ est ut non diutius apparer& quam matutina cres
culi & ultra : Ita ergo & principatus israhelis udererte mn¬
grpto uocauifilium meum : Huius uersus ultimam partens
a ssumpsit : dispensatorie factum esse commendans: utudo

Expanded text:
ocavi filium meum. Jam supra dixerat, Transire fecit Samaria regem suum, quasi spumam super faciem aquae. Et nunc ergo idem repetere curavit, dicendo: Sicuti mane transit, pertransiit rex Israel, id est, regnum gentis vestrae, peccando pompa consenuit, quia regalis potentia quam ad similitudinem vicinarum gentium, concupistis, nihil vobis, sine auxilio meo, defensionis paravit. Propter quod vos etiam propheta commonuit, Nolite, inquit, confidere in principibus neque in filiis hominum, quibus non est salus. Exiit spiritus eorum, et revertetur in terram suam, in illa die peribunt omnes cogitationes eorum . Ita ergo nihil illorum vobis insignia, sicut nec vestra illis, profuere suffragia. Totum siquidem quod videbantur posse, vel vivere, ea velocitate consumtum est, ut non diutius appareret, quam matutina crepueculi et ultra . Ita ergo et principatus Israelis adhaerente crimiegypto vocavi filium meum. Hujus versus ultimam partem, assumsit, dispensatorie factum esse commendans, ut ad
Abbreviated transcription (Latin):
su non temero urbes tamentuus nequaquã ita ingrediar itso¬
me portas cumdelenda esset intraui: &qm̃ intulerat de
&iam aliud deeir ordinauerit misericors percucurrit ã
illius temporis quo solut acaptiuitate. adsolum paterium ri¬
cendi essent intulit mentionem: post d̃m ambulubunt q¬

Expanded text:
 sunt percussa, non temero: urbes tamen tuas nequaquam ita ingrediar, ut So sunt percussa, non temero: urbes tamen tuas nequaquam ita ingrediar, ut Sodomae portas, cum delenda esset, intravi. Et quoniam intulerat de etiam aliud de eis ordinaverit, misericors percurrit, atque illius temporis, quo soluta captivitate ad solum patrium reducendi essent, intulit mentionem. Vers. 10. 11.-- Post
Abbreviated transcription (Latin):
eredequo dictum ẽt diligit dñr portarsion suꝑomniata¬
puacula ia cob: & dr̃ inmedio eius non tommo uelitur
uabit eam dr̃ uultu suo: sed qm̃ cõmemorationẽ induxe
sodomorum uicinarumq urbiũ quas sicut in librogene
ogimus ut deler& ingrersus est: dixerat ꝗ quomodo
n effraim quo modo & pugnabote isrł:. quo modo dabote.
luna ponã te ut seb&im: intuleratq e continuo. it non faciã
remirae mee & non conuertar utdis perdã effraim conse
peculiari numine. praȩsiderem idq  in honorem pareni
uestrorũ qui mihi acceptissimi uxerant decreui atq
si quod & sioffensionem meam sacraȩlegis temeratio
eruissesiuisitarẽ iniquitatertuas. miseri cordiã autem meã
penitus auferẽ ut tenimirum sinerem: internitione
nc memoriam qe e tui nominis prosur aboleri : &qm̃¬
dẽ ego & non homo cuiur scilic& decr&unuariation ullu ciudlit:
inmediotui uersor quidẽ aetorna satae conspicuus ꝑ quod &in

Expanded text:
git Dominus portas Sion super omnia tabernacula Jacob. Et, Deus in medio ejus non commovebitur: Adjuvabit eam Deus vultu suo . Sed quoniam commemorationem induxerat Sodomorum, vicinarumque urbium, quas sicut in libro Geneseos legimus , ut deleret, ingressus est, dixeratque: Quomodo dabo te, Effraim? quomodo expugnabo te, Israel? Quomodo dabo te ut Adama, ponam te ut Seboim? intuleratque continuo: ut non faciam furorem irae meae, et non convertar, ut disperdam Effraim, consepeculiari numine praesiderem, idque in honorem parentum vestrorum, qui mihi acceptissimi vixerant, decrevi atque promisi, quod et si offensionem meam sacrae legis temeratione meruisses, visitarem iniquitates tuas, misericordiam autem meam non penitus auferrem, ut te nimirum sinerem internecione consumi, memoriamque tui nominis prorsus aboleri. Deus ego, et non homo: cujus scilicet decretum variatio nulla convellit: ideo in medio tui versor quidem aeterna sanctitate conspicuus, per quod in
Abbreviated transcription (Latin):
custodi& speraindõ tuosemper: Recordatur ut supra
nobilitutis untiquȩ. ut quid quid honorum stirs eleta
meruit: uelquic quid uirtutis ostendit: ad arguenduam pos
ad quae ludibria peruenerunt : quantumq apriscorun

Expanded text:
custodi et spera in Deo tuo semper. Recordatur ut supra coepit, nobilitatis antiquae, ut quicquid honorum stirps electa promeruit, vel quicquid virtutis ostendit, ad arguendam postead quae ludibria pervenerunt: quantumque a priscorum
Abbreviated transcription (Latin):
frigerium sed qm̃ optima est & ponendi regulu quaȩ dexonse¬
tia lectionir ad sumitur : duar illum iniquitater appellusse eass
mirum quas in praesenti loco arguit. arbitremur: idest quod
ip̃lum ueror proph& as contumeliis &cladib: operibantisq̃
e regione falsor ac demonib: seruientes & officus & munes
honorabant: ꝑ quodatiq: docebantur non labierrore sed
detestando salutarer magistros: ꝑ contrarium quippe ite
gradiens sanctus quis quẽ describitur. Dne quir habu
intabernaculo tuo aut quis requiesc& in monte sc̃o tu
Qui ingredit᷑ sine maculu & operat᷑ iustitiã: quiloquit᷑a

Expanded text:
refrigerium. Sed quoniam optima est exponendi regula, quae de conserefrigerium. Sed quoniam optima est exponendi regula, quae de consequentia lectionis assumitur, duas illum iniquitates appellasse, eas nimirum quas in praesenti loco arguit, arbitremur: id est, quod non solum veros prophetas contumeliis et cladibus operiebant, sed et de regione, falsos ac daemonibus servientes de officiis et muneribus honorabant. Per quod utique docebantur, non labi errore, seniciosos, et detestando salutares magistros. Per contrarium quippe ita gradiens, sanctus ita quisque describitur. Domine, quis habitabit in tabernaculo tuo, aut quis requiescet in monte sancto tuo? Qui ingreditur sine m
Abbreviated transcription (Latin):
erunt beniamitae ut aliquandiu nec conpraehensi proelio
derentur: hii uero decem tribuum populi cum suir regibur¬
atꝗue princibus qm̃ mȩoffenderant nec steterunt: Ergoqñ
prosus consuetudinẽ uidetur hllatũ: quiçum indignatione al
cõmouemur desiderare nor dicimus ultionẽ: &uo luptatẽ de
reorum aefflictione sentire: Nunc haꝗue eos iuxtadesider
suum corripiendos esse. promittit: Sequitur enim. congre¬
bantur suꝑ eor populi id est quusi ad paratam praedã diripient
multitudo conueni & ut isti supplicia geminȩ iniquitatis &c cp
sic enimait corripient᷑ propt̃ dus iniquitates suus: quarum
ut in diciuit numerum ita specier non notauit: possimus prolna
dicere illas eum iniquitates quar distinexit alius proph&u sigu
idest quod reliquerit dm̃ fontem aquae uiuae: & lacur sibi conti
uidelic& idolu fabricarint : & quibus nullum possint sentire

Expanded text:
terunt Benjamitae, ut aliquandiu nec comprehensi praelio terunt Benjamitae, ut aliquandiu nec comprehensi praelio viderentur. Hi vero decem tribuum populi cum suis regibuatque principibus, quoniam me offenderant, nec steterunt. Ergo quoniam prorsus consuetudinem videtur illatum, qui cum indignatione aliqua commovemur, desiderare nos dicimus ultionem, et voluptatem de reorum afflictione sentire. Nunc itaque eos, juxta desiderium suum, corripiendos esse promittit. Sequitur enim, congregabuntur super eos populi: id est, quasi ad paratam praedam, diripientium multitudo conveniet, ut isti supplicia geminae iniquitatis excipiant. Sic enim ait, corripientur propter duas iniquitates suas. Quarum tamen ut indicavit numerum, ita species non notavit. Possemus proinde dicere, illas iniquitates quas non distinxit, alium prophetam signasse: id est, quod reliquerint Deum fontem aquae vivae, et lacus sibi contritos , videlicet idola, fabricarint, ex quibus nullum possint sentire
Abbreviated transcription (Latin):
spendens: hunc quae est posterior grauiorem pronuntiat
tonẽ: Non utique denihilo sed quod illic inter acier decem:
lunius trib diucertam̃ errauerit: & gabaonite quã uis &igui
imero magno tamen sint lubore superati: hic uero itaomnersama¬
⁊tarum oper precedentes ultimam euersionẽ. calamitatererup¬
ner quȩ consumpseriit ut nemoesset qui huber& fiduciam resis¬
ndi Ex dieburigitur gabaa israhelem peccauitse ꝓnuntiat
illo tempore aliquandiu constitirse ac uirium suarum docum̃ta
riuiesimis edidisse conflictib: : Namtertio demũ certamine
uxilium dĩ lacrimir in ploranter : isrłite omnes confecere
ictoriam: nunc uero qm̃ non solum inaciem aduersum assrior
emo ꝓces sit sed neꝗiȩ muror suos ualuerunt tueri ndeo dicit
ph&a QRmiseriarum cumulo quantitatem &iam debere
iquitatis intellegi: nam illo inquit tẽpore tum fortiter resti¬

Expanded text:
spendens, hanc quae est posterior graviorem pronunciat spendens, hanc quae est posterior graviorem pronunciat ultionem. Non utique de nihilo, sed quod illic inter acies decem et unius Tribus diu certamen erraverit, et Gabaonitae quamvis exigui numero, magno tamen sint labore superati. Hic vero ita omnes Samaritarum opes, praecedentes ultimam eversionem, calamitates eversionesque consumserint, ut nemo esset qui haberet fiduciam resistendi. Ex diebus igitur Gabaa, Israelem peccavisse pronunciat; sed illo tempore aliquandiu constitisse, ac virium suarum documenta gravissimis edidisse conflictibus. Nam tertio demum certamine auxilium Dei lachrymis implorantes Israelitae omnes confecere victoriam. Nunc vero, quoniam non solum in aciem adversum Assyrios nemo processit, sed neque muros suos voluerunt tueri, ideo dicit propheta: Ex miseriarum cumulo, quantitatem etiam debere iniquitatis intelligi. Nam illo, inquit, tempore tam fortiter resti
Abbreviated transcription (Latin):
timoris inpulsus delitircere cupia t: sinondatur aliter uels
montium aliquorum ruinis: notandum autem qui a hune uer
ineuangelio dñr as sumpserit ut metuentium uota signur& :
tque descripturarum more dircendat prolutar in causam
liquam sententias ad similia negotiu decenter assumi sed¬
ranseamur adreliqua. Ex diebur gabaaꝰ peccauit irł qbiste¬
print. non con p̃ hendit eor ingaba a praelium suꝑfiliosiniꝗtatis:
in supra temporis iftiur intulerat mentionem : ubi ait qm̃ hii
ibus erant ꝓph& arũ dicta deri sui. ita pec cauerint ut illu gaba¬
ntarũ iuuentur quȩ uxorem leuite ueg ad interitum pollun&:
inc esset ieuinarep&itio quor ibi contulerat hic preponitdicens
iile quidem erimen uideri illorum qui incesta obrcenitate
etassent: & horum quiuiror spiritales stultor amentes que
nserent: & ideo sieuituram captiuitatem ad illius similitu¬
nem cladis que beniamitas pene. internitione deleuerat nunc

Expanded text:
timoris impulsu delitescere cupiat, si non datur aliter, vel sub timoris impulsu delitescere cupiat, si non datur aliter, vel sub montium aliquorum ruinis. Notandum autem, quia hunc versum et in Evangelio Dominus assumserit , ut metuentium vota signaret, atque de Scripturarum more descendat, prolatas in caussam aliquam sententias ad similia negocia decenter assumi. Vers. 9.-- Ex diebus Gabaa, peccavit Israel: ibi steterunt: comprehendit eos in Gabaa praelium super filios iniquitatis. Jam supra temporis ipsius intulerat mentionem, ubi ait, quoniam hi quibus erant prophetarum dicta derisui, ita peccaverint, ut illa Gabaonitarum juventus, quae uxorem levitae usque ad interitum polluisset. Sed ne esset jejuna repetitio, quos ibi contulerat, hic proponit dicens: Simile crimen videri quidem illorum, qui incesta obscoenitate peccassent, et horum qui viros spirituales, stultos amentesque censerent. Et ideo saevituram captivitatem ad similitudinem illius cladis, quae Benjamitas
Abbreviated transcription (Latin):
samariaȩ cum uilitatẽ & inutilitatẽ deorum eius aduersa de texin
Nam cogente penuria &am ipsi aduectigalia supplenda iungent
non plur uidelic& habenter momenti : quã ratio poscit metallis
eor infelix populus lacrimis prosequeturi quos paulo ante cum hos
maximo &arriolorum gaudũs consecrauerat.
onfusio effram capi& & confunde tur isrł inuoluntite sua:
QCuius tantam nimirum defoemitatẽ: &tã acerbum stipendus
luppa & tribulos arcend& suꝑaras eorum : & dicent montib
operitenor: &collib: cadite supernor. Quantum ad diuinã n
longa & secura possessio sed grauia eorum sacrilegia restiter
ut instar spume eaque cursib: innatantir & profanitas g̃
labar &ur & dignitas: cunctirigitur delubris quorum fre¬
tatum e consueuerat asperare: hostili igne consumptis : aras
duineti conuestientãtaut qui reliquus fuerit uel pudoris sur

Expanded text:
Samariae, cum vilitatem et inutilitatem deorum ejus, adversa detexerint. Samariae, cum vilitatem et inutilitatem deorum ejus, adversa detexerint. Nam cogente penuria, etiam ipsi ad vectigalia supplenda jungentur; non plus videlicet habentes momenti, quam ratio poscit metalli. Et ideo infelix populus eos lachrymis prosequetur, quos paulo ante cum honore maximo et ariolorum gaudiis consecraverat. Confusio Effraim capiet, et confundetur Israel in voluntate sua, cujus tantam nimirum deformitatem et tam acerbum stipendiumlappa et tribulus ascendent super aras eorum, et dicent montibus, Operite nos, et collibus, Cadite slonga et secura possessio, sed gravia eorum sacrilegia restiterunt, ita ut instar spumae aquae cursibus innatantis, et profanitas gentis laberetur et dignitas. Cunctis igitur delubris, quorum frequentatu consueverat me asperare, hostili igne consumtis, aras eorum dumeta convestient, ita ut qui reliquus fuerit, vel pudoris sui, vel
Abbreviated transcription (Latin):
aere fuissemutatos: cum ergo necer sitas extitir set ut adsup¬
ementum tributoꝵ &iam uituli miterent᷑ liocerunt quidem
puli quise estimabant numina ꝑdidisse : fraudiruero conseit
resultauere custoder : qua translatir alio simulucris & iam inq¬
tiosiem fusti ulterius timere desirsent quã uis autem huic sensa
occasionem lectio praestitirse. uideatur: tamen potest&iam subtenas
institute abinitio & planationis liquere ut postquã cõminax denur¬
arat auctoritas quod ꝑsulcor agri amara miseris ultio germinare
statim causam indignationis suomore suluecerit. baccas betaues
inquiens coluerunt habitatores samariae: idest regiae ciuitatis
alios debuerant aberrore reuocare. ad&iguu oppida adories
uitulorum imagines cursitabant: post que sequentis uersus perͥs¬
baton ordo nuite f iatquȩ ista distinctio quia confund&ur popae

Expanded text:
aere fuisse mutatos. Cum ergo necessitas exstitisset, ut ad supplaere fuisse mutatos. Cum ergo necessitas exstitisset, ut ad supplementum tributorum etiam vituli mitterentur, luxerunt quidem populi, qui se aestimabant numina perdidisse: fraudis vero conscii resultavere custodes, quia translatis alio simulachris, etiam inquisitionem furti ulterius timere desiissent. Quamvis autem huic sensui occasionem praestitisse lectio videatur, tamen potest etiam sub tenore institutae ab initio explanationis liquere, ut postquam comminax denuntiarat auctoritas, quod per sulcos agri, amara miseris ultio germinaret, statim caussam indignationis, suo more, subjecerit. Vaccas Bethaven, inquiens, coluerunt habitatores Samariae, id est, regiae civitatis, qui alios debuerant ab errore revocare, ad exigua oppida, adoratum vitulorum imagines, cursitabant. Post quae sequentis versus, per hyperbaton, ordo mutetur, fiatque ista distinctio: quia confundetur populus
Abbreviated transcription (Latin):
lumi tatibus senti&is. adeo gie omnes uestrȩ regiones diuer
edudib: in plebantur : at in ipsis terris pericula magis uideant᷑
llure. quã germina competenter autem quia eornon neglegentia
adstudio deditaque opera pec cauisse signauerat sulcos nominauit
ipressos aruis : in quib: amaritudo iudiciĩ id est uindicta. seueritas
uceretur id quae se norsent quod seminauerant messũ ire
eũ populus eius. & editu eius suꝑeum exultauerunt ingloru
oius quia migrauit ab eosi quidem &ipse in assur delaturest
daica ita consueuit &x ponereillis uidelic& temporib:
quib: necdum fuerant israhelite. admedorum arua
ranelati sed in propria adhuc regione si stentes assi riis tribu
pendebant: Reausto erario &iam uitulor quos colebant proueo¬
dib as syrio fuisse directos : quor tamen cum hieroboam aurcor
bricas set ab edituissuis quibus eorum fuerat deligata custo

Expanded text:
calamitatibus, sentietis, adeoque omnes vestrae regiones diversis calamitatibus, sentietis, adeoque omnes vestrae regiones diversis cladibus implebuntur, ut in ipsis terris pericula magis videantur pullulare quam germina. Competenter autem, quia eos non negligentia, sed studio deditaque opera peccavisse signaverat, sulcos nominavit, impressos arvis, in quibus amaritudo judicii, id est, vindictae severitas nasceretur. Ideoque se nossent, quod seminaverant messum ire.eum populus ejus, et aeditui ejus super eum exultaverunt in gloria ejus quia migravit ab eo. Siquidem et ipse in Assur delatus estdaica ita consuevit exponere, illis videlicet temporibus, quibus necdum fuerant Israelitae ad Medorum arva translati, sed in propria adhuc regione sistentes, Assyriis tributa pendebant, exhausto aerario, vitulos quos colebant pro vectigalibus Assyrio fuisse directos. Quos tamen, cum Jeroboam aureos fabricasset, ab Aedituis suis, quibus 451 eorum fuerat delegata custodia,