comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
disposuet̃ adu̾sũ me. nunꝗͥt qͥdormit ñ ibi¬
ciet ut resurgat. Nic certe ita posita q̃ uiba
hec ut nihil aliud dixisse intelligat᷑ quã
si die̾et. nũꝗͥd qͥ morit᷑ ñ adici&e ut reuiuus¬
cat: Suꝑiora qͥppe demonstrãt mortẽ ipsiꝰ
cogitasse. ⁊ disposuisse inimico ᷤ eiꝰ : hocu
tũ ẽẽ ꝑ eũ ꝗ̃ in grediebat᷑ uidere. ⁊ egredie¬
ut ꝓderet. Cii aut̃ hic ñ occurrat. exdisci
dens illos uana malitia frustre uecisuras
resurrecturũ. sic adieẽ hune u̾sõ uelut si¬
dic̾et. qͥd agitis uani. Qđ ur̃m scełꝰ erit mõ
sõnꝰ erit. Nũ ꝗt qͥ dormit ñ adiciet ut re¬
surgat: Et tam̃ eos tã magnũ nefas ñ ipi¬
ne facturos. c̃seqͣntibꝰ indicat u̾sibꝰ dicets.
Et enĩ ħo pacis meȩ in qͦ speraui. qͥ edebat
panes meos ampliauit adu̾sũ me subplin

Expanded text:
disposuerunt aduersus me: Numquid qui dormit non adiciet ut resurgat? Hic certe ita posita sunt uerba haec, ut nihil aliud dixisse intellegatur, quam si diceret: \'Numquid qui moritur, non adiciet ut reuiuescat?\' Superiora quippe demonstrant mortem ipsius cogitasse et disposuisse inimicos eius. et hoc actum esse per eum, qui ingrediebatuut proderet. Cui autem hic non occurrat ex discipndens illos vana malitia frustra occisuros resurrecturum, sic adiecit hunc uersum, uelut diceret: \'Quid agitis uani? quod uestrum scelus erit, meus somnus erit\': Numquid qui dormit non adiciet ut resurgat? Et tamen eos tam magnum nefas non inpune facturos consequentibus indicat uersibus dicens: Etenim homo pacis meae, in quem speraui, qui edebat panes meos, ampli
Abbreviated transcription (Latin):
cob ⁊ dicit᷑ ei. Et eris inꝯggationes gentiũ. ⁊ det
tͥ benedictionẽ abhã patris tui. Pergens itaꝗ:
inmes opotamia iacob insõnis accep̃oracuło
de qͦ sic̃ scͥptũ ẽ ⁊ exut iacob aputeo iurationiꝰ
⁊ ꝓfectꝰ ẽ in carrã.⁊ deuenit in locũ : dormiũ
ibi. Oceiderat enĩ sol. ⁊ supͣsit ex lapidibꝰ loci.
⁊ posuit ad cap̃suũ. ⁊ dormiũ in loco illo. ⁊ som¬
niauit. Et ecee scala stabilita suꝑ trã. euiꝰ caput
ꝑtingebat ad cełii. Et angłi di ascendebañ:

Expanded text:
cob et dicitur ei: Et eris in congregationes gentium, et det cob et dicitur ei: Et eris in congregationes gentium, et det tibi benedictionem Abraham patris tui. Pergens itaque in Mesopotamiam Iacob in somnis accepit oraculum, de quo sic scriptum est: Et exiit Iacob a puteo iurationis et profectus est in Charran et deuenit in locum et dormiuit ibi; occiderat enim sol; et sumsit ex lapidibus loci et posuit ad caput suum et dormiuit in loco illo et somniauit. Et ecce scala stabilita super terram, cuius caput pertingebat ad caelum; et angeli. Dei ascendebant et
Abbreviated transcription (Latin):
Non accipies uxorẽ defiliabꝰ chananeoꝵ. sur¬
gens fuge in mesopotamiã. in domõ ba̾tu el
patͥs mat̾s tue. ⁊ sume tͥ inde uxorẽ de filiabꝰ
laban fr̃is matͥs tuȩ. Ds̃ aut̃ ms̃ benedicat te.¬
⁊ augeat te. ⁊ multiplie te ⁊ eris inoggationes
gentiũ.⁊ det tͥ benedictionẽ abrahã patris tui. t
⁊semini tuo poste. ut heres fiast̾re in eolatꝰ tui.
ꝗͣm ded̾ ds abraħa. Hic iã intelligimꝰ segͤgatũ se¬
m̃ iacob ab alio semine isaac. qd̾ factũ ẽ ꝑesau.¬
Quando enĩ dictũ ẽ inisaac uocabit᷑ tͥ sem̃. ꝑtinẽs
utiq ad eiuitatẽ dĩ. separatũ ẽ inde aliud semen¬
abrahe qđ erat in ancille filio.⁊ ꝗđ futͦum erat
infiluis eethurȩ. S adhuc erat ambrguũ de duobꝰ
geminis filiis isaac. ad utrũq: anadunũ eoꝵ illa
benedictio ꝑtin̾et.⁊ si adunũ. ꝗͥsnã eẽt illoꝵ
qđ declaratũ ẽ cũ ꝓpħice apatre benedicit᷑ ia¬

Expanded text:
Non accipies uxorem ex filiabus Chananaeorum; surNon accipies uxorem ex filiabus Chananaeorum; surgens fuge in Mesopotamiam in domum Bathuel, patris matris tuae, et sume tibi inde uxorem de filiabus. Laban, fratris matris tultiplicet te; et eris in congregationes gentium; et det tibi benedictionem Abraham patris tui, tibi et semini tuo post te, ut heres fias terrae incolatus tui, quam dedit Deus Abraham. Hic iam intellegimus segregatum semen Iacob ab alio semine Isaac, quod factum equando enim dictum est, In Isaac vocabitur tibi semen , pertinens usque ad civitatem Dei, separatum est inde aliud semen, quod erat in ancillae filio, et quod futurum erat in filiis Cethurae. Sed adhuc erat ambiguum de duobus geminis filiis Isaac, an ad utrumque, an ad unum eorum illa benedictio pertineret; et si ad  declaratum est, cum prophetice a patre benedicitur Ia
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝗͣm nr̃ etiã exore iudeoꝵ qͣmiuis errantiẽ.
s tam̃ leges ꝓphetasq cantantiũ benedicit᷑. iđ
ueracit᷑ dicit᷑. ⁊ aliꝰ benedici putat᷑. ꝙ aberser¬
rantibꝰ expectat᷑. Eece benedictionẽ ꝓmissã re¬
petente maiore. ex paueseit isaae: aliũ se ꝓ alio
benedirisse ꝯgnoscens. mirat᷑ ꝗͥsnã ille sit
ꝑeuntat᷑: nec tam̃ se deceptũ eẽ ẽquerit᷑. immo
ẽfestĩ reuelato sͥ intꝰ incorde magno saẽm̃to.
deuitat indignationẽ. ẽfirmat benedictioẽm.
Qs gͦ inqͥt uenatꝰ ẽ mͥ uenationẽ. ⁊ intulit mͥ
⁊ manducaui ex om̃ibꝰ ante qmͣ tu uenires.
benedixi er̃. ut benedietꝰ. sit. Qͥ ñ hic male.¬
dictionẽ potiꝰ expeteret irati. si hȩe ñ suꝑna
inspiratione. s t̾reno more gererent᷑. Ores gestaᷤᷤ.
multa s̃ implenda uolumina. S. huie oꝑimo¬
ꝙꝰ modatẽ inponendꝰ nos inalia festinare ẽpel¬
ut ibi ducat uxorẽ. Patͥsmittentis hȩc o̾ba s̃.

Expanded text:
 noster etiam ex ore Iudaeorum quamuis errantium, sed tamen legem prophetasque cantantium benedicitur, id est ueraciter dicitur; et alius benedici putatur, qui ab eis errantibus exspectatur. Ecce benedictionem promissam repetente maiore expauescit Isaac, et alium se pro alio benedixisse cognoscit; miratur et quisnam ille sit percontatur; nec tamen se deceptum esse conqueritur; immo confestim reuelato sibi intus in corde magno sacramento deuitat indignationem, confirmat benedictionem. Quis ergo, inquit, uenatus est mihi uenationem et intulit mihi, et manducaui ab omnibus, antequam tu uenires? et benedixi eum, et benedictus sit. Quis non hic maledictionem potius exspectaret irati, si haec non superna inspiratione, sed terreno more gererentur?s o res gestasmulta sunt inplenda uolumina; sed huic operi modus moderate inponendus nos in alia festinare conpelut ibi ducat uxorem. Patris mittentis uerba haec sunt:
Abbreviated transcription (Latin):
me calcaneũ. Qđ aut̃ ait. inquẽ spitaui
ñ ogruit capiti s corpori. Neq enuĩ neseie¬
bat eũ ipse saluator. de qͦ etiã dixerat. uiꝰ
er uob diabolꝰ ẽ.S. solet in se m̃broꝵ suc
tͣnsferre ꝑsonã ⁊ sibi tͥbuere qđ. eẽt illoꝵ¬

Expanded text:
me calcaneum. Quod autem ait: In quem speraui, non congruit capiti, sed corpori. Neque enim nesciebat eum ipse Saluator, de quo ante iam dixerat: Unus ex uobis diabolus est. Sed solet in se membrorum suorum transferre personam et sibi tribuere quod esset illo
Abbreviated transcription (Latin):
iã nusqm ẽ sac̾dotiẽ ⁊ sacrificiõ seđm ordi¬
nẽ a aron.⁊ ubiq offert᷑ subsacdote xp̃o.¬
qđ ꝓtulit melchisedech quando benedix̃
abraha. Quis ambigere ꝑmittit᷑ de qͦ i sta
dicant᷑: Ad hȩc itaq manifeste referunt᷑
ꝗͣ paulõ obscuriꝰ in eodẽ psalmo posita s̃.
quando recte intellegunt᷑ qđ in nr̃is iã po¬
pularibꝰ sermonib fecimꝰ. Sic ⁊ illo gͥ hu

Expanded text:
jam nusquam est sacerdotium et sacrificium secundum ordinem Aaron, et ubique offertur sub sacerdote tulit Melchisedech, quando benedixit Abraham, quis ambigere permittitur, de quo ista dicantur? Ad haec itaque manifesta referuntur, quae paulo obscurius in eodem psalmo posita sunt, quando recte intelleguntur; quod in nostris iam popularibus sermonibus feci
Abbreviated transcription (Latin):
gibili chrismate. Quis enĩtã rudis ẽ in hae
religione ł tã surd᷑aduso eiꝰ famã. longe la¬
teq diffusa. ut xpm achrismate. hoc ẽ ab
unctiõe appellatũ eẽ ñ nou̾it. Agnito aut̃
tege xp̃o. iã cet̾a ꝗͦ hic tropice dicta s̃. qͦmͦ sit
imanda atq miranda. ꝗͣntominꝰ corporea
pulehritudine. ꝗͥs gladiꝰ eiꝰ. ꝗͥ sagnte. ⁊ ceta
isto mͦ ñ ꝓprie s troprce posita iã subditꝰ ei
qͥ regnat ꝓpt̾ ueritatẽ ⁊ manfuetudinẽ ⁊
iusticiã. inqͥrat ex ocio. Dem̃ aspiciat eiꝰ ec

Expanded text:
ate? Quis enim tam rudis est in hac religione uel tam surdus aduersus eius famam longe lateque diffusam, ut Christum a chrismate, hoc est ab unctione appellatum esse non nouerit? Agnito autem rege Christo, iam cetera, quae hic tropice dicta sunt, quo modo sit amanda adque miranda, quanto minus corporea pulchritudine, quis gladius eius, quae sagittae, et cetera isto modo non proprie, sed tropice posita iam subditus ei, qui regnat propter ueritatem et mansuetudinem et iustitiam, inquirat ei otio. Deinde adspiciat
Abbreviated transcription (Latin):
ex qͦ trã ꝓmiesioniᷤᷤ accep̃. Eutiq humilia¬
bat eũ filiꝰ iniqͥtatiᷤᷤ hoc ẽ hostis alienigena.
ꝑ int̃ualla tꝑrũ. qͥbꝰ legunt᷑ paces alt̾nasse
eũ belliᷤ. Et inueniunt᷑ illie paeis tẽꝑa ꝓlix.¬
annos. Nã subeo iudice qͥ ẽ appellat᷑ ahoth.¬
.larx. anni pacis fu¬
er̃ Absit gͦ ut salomonis
tẽꝑa in hac ꝓmissione p̃dicta eẽ eredant᷑. mul¬
tominꝰ itaq euiꝰ lib⁊ regis alt̾iꝰ. Ñ cnĩ ꝗs quã
eoꝵ intanta. qͣnta ille pace regnauit. nec
um quã om̃ino gens illa ita regnauit. ut solli¬
cita ñ fuerit. ne hostibꝰ subderet᷑. qr in tanta
mutabilitate rerũ humanarũ. nulli aliqͣn¬
do ppło ẽ cessa ẽ tanta securita sut huic uitę
hostiles ñ formidaret incursꝰ. Locꝰ gͦ iste qͥ
ꝓmittit᷑ tã paccate ac securȩ habitationis.

Expanded text:
ex quo terram promissionis accepit. Et utique humiliabat eum filius iniquitatis, hoc est, hostis alienigena per intervalla temporum, quibus leguntur paces alternasse cum bellis; et inueniuntur illic pacis tempora prolixiannos; nam sub eo iudice, qui est appellatus Aonta anni pacis fuerunt. Absit ergo ut Salomonis tempora in hac promissione praedicta esse credantur; multo minus itaque cuiuslibet regis alterius. Non enim quisquam eorum in tanta, quanta ille, pace regnauit; nec umquam omnino gens illa ita regnum tenuit, ut sollicita non fuerit ne hostibus subderetur; quia in tanta mutabilitate rerum humanarum nulli aliquando populo concessa est tanta securitas, ut huic uitae hostiles non formidaret incursus. Locus ergo iste, qui promittitur tam pacatae ac securae habitationis,
Abbreviated transcription (Latin):
nũ.qͥs ꝗs in hoc seło ⁊ in hac t̾ra sperat. insi¬
pient̃ sapit. Anꝗͥs piã putabit. in pace reg¬
ni salomonis idẽẽ cõpletũ. Pacẽ qͥppe illa
scͥpt᷑a inumb fitt᷑i. excelłnti p̃dicatione cõ¬
m̃dat. S hiue suspieioni uigilant᷑ occursũ

Expanded text:
num quisquis in hoc saeculo et in hac terra sperat, insipienter sapit. An quispiam putabit in pace regni Salomonis id esse conpletum? Pacem quippe illam scriptura in umbra futuri excellenti praedicatione commendat. S
Abbreviated transcription (Latin):
nis suiꝰ. exaltasti dext̾am inimicoꝵ eiꝰ. io¬
eundasti om̃s inimicos eiꝰ. au̾tisti adiuto¬
riũ gladi eiꝰ ⁊ ñ esopitulatꝰ ei inbello.
Dissolusti eũ ab emundatione sedẽ eꝰ int̃¬
ra collisisti. Minorasti diessedis eiꝰ ꝑfu¬
distieũ ẽfusione. łlȩc om̃a uener̃ suꝑ an¬
cilła hierłm in ꝗͣ regnauer̃ ñ nulli etiã
filu lib̾e regnũ illud tenentes in dispen¬
satione tẽporali: regnũ aut̃ cęlestiᷤ gie.¬
łm. euiꝰ erant filii anuera fide habentes.
⁊ inuero exp̃osperantes. Quomͦ aut̃ ista
uer̾int suꝑ illud regnõ.index ẽ rerũ
gestarõ si legat᷑ historia. Post heo aut̃

Expanded text:
is; exaltasti dexteram inimicorum eius, iucundasti omnes inimicos eius; auertisti adiutorium gladii eius et non es opitulatus ei in bello; dissoluisti eum ab emundatione, sedem eius in terram conlisisti; minuisti dies sedis eius, perfudisti eum confusione. Haec omnia uenerunt super ancillam Hierusalem, in qua regnauerunt nonnulli etiam filii liberae, regnum illud tenentes in dispensatione temporaria, regnum autem caelestis Hierusalem, cuius erant filii, in uera fide habentes et in uero Christo sperantes. Quo modo autem ista uenerint super illud regnum, index est rerum gestarum, si
Abbreviated transcription (Latin):
titulo nõi eiꝰ inscͥptꝰ ẽ. In gͦtã multa dicunt᷑.
aptissima ꝑspicuitate ẽueniunt: ut euidnt᷑
ipareat. qđ in illo figa ꝗlicũq adumbrata sit.
lnisto aut̃ ipsa ueritas p̃sentata. Notũ ẽ enĩ qͥbꝰ
t̃minis regnũ ẽelusũ fuerat salomonis. ⁊ tam̃
in co psalmo legit᷑ ut alia taceã. dñabit᷑ amari
usq ad mare.⁊ aflumine usꝗ ad fines orbiᷤ terre.¬

Expanded text:
ulo nominis ejus inscriptus est, in quo tam multa dicuntur aptissima perspicuitate conveniunt: ut evidenter appareat quod in illo qualiscunque adumbrata sit: in isto autem ipsa veritas praesentata. Notum est enim quibus terminis regnum conclusum fuerat Salomonis; et tamen in eo psalmo legitur ut alia taceam: « Dominabitur a mari usque ad mare, et a flumine usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
re salomon cep̃. ꝗd nulli regũ illoꝵ ẽtigit. nͥ
ut hine qͦq satis eluceat. ñ eẽ ipsũ ꝗuẽ ꝓpħia
ista p̃signat. ꝗͦadeiꝰ patrẽ loqͥt᷑ dicens ⁊erit
cũ repletifuerint dies tui. ⁊ dormies cũ patͥ¬
bꝰ tui ꝰ ⁊ suscitabo sem̃ tuũ poste. qͥerit de

Expanded text:
re Salomon coepit quod nulli regum illorum contigit, nisi ut huic quoque satis eluceat, non esse ipsum quem prophetia ista praesignat, quae ad ejus patrem loquitur, dicens: « Et erit, cum repleti fuerint diibus tuis, suscitabo semen tuum post te, qui exiet de
Abbreviated transcription (Latin):
les iudei.Nã⁊ ipsi usq ado filiũ quẽ locorsto
regidd̃ ꝓmissũ legunt. intellegunt ñ fuisse
salomonẽ ut eo qͥ ꝓmussꝯẽ tanta iã mani¬
festatione declarto. adhuc mirabiliceerta¬
te aliũ sꝑare sedicant. Faeta ẽ. ꝗͥdẽ ñ nulla
imago rei fite etiã insalomone meo ꝗđtẽ¬

Expanded text:
es Judaei. Nam et ipsi usque adeo filium, quem loco isto regi David promissum legant, intelligunt non fuisse Salomonem, ut eo qui promissus est tanta jam manifestatione declarato, adhuc mirabili caecitate alium sperare se dicant. Facta est quidem nonnulla imago rei futurae etiam in Salomone, in e
Abbreviated transcription (Latin):
id̃ hominat᷑ ⁊ ñ ꝑman :. ñ aut̃ ds quẽ ñ penitet
sic̃ ħorem. Ubi aut̃ legit᷑ qđ peniteat eũ. mutatio
rerũ signisicat᷑. inmutabili p̃scientia manente di¬
una. Ubi gͦ ñ penitere dr: ñ mutare intelligit᷑.
Pisꝰ insolubiłe uidemꝰ ꝑhȩc u̾ba platã diuinitꝰ
fuisse sententiã. de ista diuisione ppłi isrł⁊ om̃i¬
qͥcũꝙ excisrłitis adherentes xp̃o. ꝑseuant in illo.
uite huiꝰ ee ꝑsistuq̃.s in diuisione ꝗͦ hic p̃nunti
ata ẽ ꝑ petuo ꝑmaneb̾t. Nihil enĩ ꝓdẽ testam̃tõ
uetꝰ demonte sẏna inseruitutẽ gen̾anᷤ. nͥ ꝙ testi¬
moniũ ꝑhib⁊ testam̃to nouo. Alioqͥn quã diu le¬
git᷑ moẏses. uelam̃ suꝑ corda eoꝵ positũ ẽ cũ aut̃
inde qͥsq tͣnsierit ad cep̃m. auferet᷑ uelam̃. Ense¬
untiũ qͥppe intentio ipsa mutat᷑ deuet̾e ad nouõ:
ut ñ iã quisq intendat acciꝑe carnałẽ s sp̃uałe fe¬
licitatẽ. Ept̃ qđ ipse magnꝰ ꝓpħa saniuel ante ꝗmͣ

Expanded text:
paenitet, sicut hominem. Ubi enim legitur, quod paeniteat eum, mutatio rerum significatur, inmutabili praescientia manente diuina. Ubi ergo non paenitere dicitur, non mutare intellegitur. Prorsus insolubilem uidemus per haec uerba prolatam diuinitus fuisse sententiam de ista diuisione populi Israel et omniquicunque ex Israelitis adhaerentes Christo perseverant in illo, vitae hujus esse persistunt; sed in divisione quae hiNihil enim prodest testamentum uetus de monte Sina in seruitutem generans, nisi quia testimonium perhibet testamento nouo. Alioquin, quamdiu legitur Moyses, uelamen super corda eorum positura est; cum autem inde quisque transierit ad Christum, auferetur uelamen. Transeuntium quippe intentio ipsa mutatur de uetere ad nouum, ut iam non quisque intendat accipere carnalem, sed spiritalem felicitatem. Propter quod ipse magnus propheta Samuel, antequam
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ duos filioᷤᷤ tuo hos. ofni ⁊ finees. die uno mo¬
rient᷑ ambo. Hoc gͦ signõ factõ ẽ mutandi sac¬
dotii de domo huiꝰ. ꝗͦsignosignificatũ ẽ mu¬
tandũ saedotũ domꝰ aaron. Morsqͥppe filioꝵ¬
huiꝰ significaũ mortẽ ñ hõium .s. ipst sae̾dotii
defilus aaron. Qđ aut̃ seqͥt᷑ ad illu iã ꝑtin⁊ sacꝰ¬
dotẽ. euiꝰ fig̾am gessit huic succedendo samuel.

Expanded text:
st duobus filiis tuis, Ophni et Phinees die uno morientur ambo. » Hoc ergo signum factum est mutandi sacerdotii de domo hujus: quo signo significatum est mutandum sacerdotium domus Aaron. Mors quippe filiorum significavit mortem, non hominum, sed ipsius sacerdotii de filiis Aaron. Quod autem sequitur ad illum jam pertinet sacerdotem cujus figuram gessit huic succedendo Samuel.
Abbreviated transcription (Latin):
cilła. ⁊ isrł ad lib̾am ꝑtinentẽ. Nã ista duoguła
pͥmũ simul erant uelud abraħa adhuc adhere¬
ret ancillȩ donec steriliᷤᷤ ꝑ xp̃r grãm fecundata.
clamaret: eice ancilła ⁊ filiũ eiꝰ. ꝓpt̃ peccatũ qͥdẽ
salomoni. regnante filio eiꝰ roboam. scimꝰi srł in
duo diiusũ fuisse. atq ita ꝑseu̾asse. habentibꝰ sin-¬
głis partibꝰ regessuos donec illa gen tota achalde¬
is eẽt ingenti uastatione subu̾sa atꝙ tͣnslata. S
hoc qͥd adsaulẽ euisitale aliqͥd cõminandũ eẽt
ipsi dauid fuerit potiꝰ cõminandỹ euiꝰ erat filiꝰ sa¬
lomon. Postremo nunc intse gens hebrea diuisa
ñ ẽ s in different᷑ in eiꝰdẽ erroris societate disꝑsa
ꝑt̾ras. Diuisio uͦ illa. qmͣds subꝑsonasauliꝰ. illiꝰ
regni ⁊ ppłisigam gerentiᷤ.ᷤ eidẽ regnoppłoꝗ mi¬

Expanded text:
cillam et Israel ad liberam pertinentem. Nam ista duo genera primum simul erant, uelut Abraham adhuc adhaereret ancillae. donec sterilis per Christi gratiam fecundata clamaret: Eice ancillam et filium eius. Propter peccatum quidem Salomonis regnante filio eius Roboam scimus Israel in duo fuisse diuisum adque ita perseuerasse, habentibus singulis partibus reges suos, donec illa gens tota a Chaldaeis esset ingenti uastatione subuersa adque translata. Sed hoc quid ad Saulem, cum, si tale aliquid comminandum esset, ipsi Dauid fuerit potius comminandum, cuius erat filius Salomon? Postremo nunc inter se gens Hebraea diuisa non est, sed indifferenter in eiusdem erroris societate dispersa per terras. Diuisio uero illa, quam Deus sub persona Saulis, illius regni et populi figuram gerentis, eid
Abbreviated transcription (Latin):
qͥbꝰ đs iusserat diuisit.⁊ mortuus ẽ. neq: ptꝰ ille
toto tꝑre iudieũ impleta fuerat ꝓmissiodĩ de
t̃rachanaan.a qͦđa flumine egypti. usq ad flum̃
magnũ eufraten. Neo tam̃ adhuc ꝓpħabat᷑ fut᷑um:
s: expectabat᷑ implendõ. Impletũ ẽ aut̃ ꝑ dauid. ⁊
ei filiõ salomonẽ. euiꝰ regnũ tanto. ꝗͣnto ꝓmissum
fuerat spatio dilatatỹ ẽ. Uniu̾sos qͥppe illos sub
abrahe fuerat ẽstitutũ. ut nihil deinde suꝑ ce̾t.
qͦ t̾rena illa dĩ ꝓmissio cõpleret᷑. ñsie ut in eadẽ¬

Expanded text:
s iusserat, diuisit et mortuus est, neque post illum toto tempore iudicum inpleta fuerat promissio Dei de termagnum Eufraten. Nec tamen adhuc prophetabatur futurum, sed expectabatur implendum. Impletum est autem per David et eius filium Salomonem, cuius regnum tanto, quanto promissum fuerat, spatio dilatatum est; uniuersos quippe illos subdAbrahae fuerat constitutum, ut nihil deinde superesset, quo terrena illa Dei promissio conpleretur, nisi ut in eade
Abbreviated transcription (Latin):
iaonis. ⁊ elegi domũ patͥs tui exom̃ibꝰ sceptris
isrł mͥs aedotio fungi.ꝗd pattũ fuit butꝰ milla
egyptia seruitute unde eũ lib̾ati eeñt electꝰ
ẽ ad saedotiũ nͥ aaron. De huꝰ gͦstirpe isto lo¬
eo dix̃futurõ fuisse. ut ñ eẽnt ulteri sae̾do¬
tes. Qđ iã uidemꝰ impletõ. Uigilet fides. p̃sto
s̃ res. cernunt᷑. tenent᷑. ⁊ uioere nolentiõ
oculiꝰ ingerunt᷑. Eoce ingͥt dies ueniunt.:
⁊ ñ ent ibi seuor indomo mea om̃ibꝰ diebꝰ
⁊uirỹ ext̃minabo t ab altar meo. ut defici¬
ant oculi eiꝰ ⁊ defluat anima eiꝰ. Ecce diesꝗͥ p̃nun¬
toto orbe pollere s aut̃ honorẽ magnũ ẽẽ sub¬
tractũ.deficiunt oculi eiꝰ.⁊ defluit anima eiꝰ ta¬

Expanded text:
elegi domum patris tui ex omnibus sceptris Israel mihi sacerdotio fungi. Quis patrum fuit huius in illa Aegyptia seruitute, unde cum liberati essent, electus est ad sacerdotium, nisi Aaron? De huius ergo stirpe isto loco dixit futurum fuisse, ut non essent ulterius sacerdotes; quod iam uidemus inpletum. Vigilet fides, praesto sunt res, cernuntur. tenentur et uidere nolentium oculis ingeruntur. Ecce, inquit. dies ueniunt, et non erit tibi senior in domo mea omnibus diebus. Et virum exterminabo tibi ab altari meo, ut deficiant oculi ejus, et defluat anima ejus . Ecce dies qui praenuntoto orbe pollere, sibi autem honorem illum magnum esse subtractum, deficiunt oculi ejus. et defluit anima e
Abbreviated transcription (Latin):
cerdos ipse mediator testam̃ti noui exhib
scđm ordinẽ melchi sedech:⁊ de corpore ⁊ S
sanguine suo. Id enĩ sac̾ficiũ successit oĩbꝰ
illis sacficũs uet̾is testam̃ti . ꝗͣ immolabagꝰ
inumbra futuri. Ept̃ qđ etiã uocẽ illã in ps

Expanded text:
cerdos ipse Mediator testamenti noui exhibet cerdos ipse Mediator testamenti noui exhibet secundum ordinem Melchisedech de corpore et sanguine suo? Id enim sacrificium successit omnibus illis sacrificiis ueteris testamenti, quae immolabantur in umbra futuri; p
Abbreviated transcription (Latin):
suũ. ⁊ parauit msã suã. Misit seruos suoseã¬
uocans eũ duleissima pͣdicatione aderaterã
dicens. Quis ẽ insipiens. Declinet adme. Et
in opibꝰ sensu diaẽ. Uenite manducate de
meis panibꝰ ÷ bibite uinũ qđ miscui uob̾.
hic certe agnouumꝰ di sapientiã. hoc ẽ u̾bo
patͥ coet̾nũ. ⁊ inuto uͥginali domũ sͥ edifi¬
casse corpꝰ humanũ ÷ hine tãqͣm capiti m̃bͣ
eccłiam subiunxisse. martẏrũ uictimas im¬
molasse msã inuino ⁊ panibꝰ p̃parasse. uap
paret. etiã saedotiũ sedm̃ ordinẽ melchise¬
dech insipientes ⁊ in opes sensu uocisse: ꝙr
qt c̃fundet fortia. Quibꝰ tam̃ infirmis
qđ seqͥt᷑ dic̃. Derelinqͥte insipientiã ut ui¬
uatis:⁊ ꝗͣrite prudentiã ut habeatis uitã.
Participẽ aut̃ fieri m̃se illiꝰ. ipsũ ẽ incipere
habere uitã. Nã ⁊ in alio libro. qͥ uocat᷑ eccle¬
⁊ bibit. ꝗͥd credibiliꝰ dice intelligit᷑ qͣm qđ
ad participationẽ m̃sȩ huiꝰ ꝑtinet. quã sã¬

Expanded text:
Misit seruos suos conuocans cum excellenti praedicatione ad craterem dicens: Quis est insipiens? Diuertat ad me. Et inopibus sensu dixit: Venite, manducate de meis panibus et bibite uinum quod miscui uobis. Hic certe agnoscimus Dei sapientiam, hoc est Verbum Patri coaeternum, in utero uirginali domum sibi aedificasse corpus humanum et huic, tamquam capiti membra, ecclesiam subiunxisse, martyrum uictimas immolasse, mensam in uino et panibus praeparasse, ubi apparet etiam sacerdotium secundum ordinem Melchisedech, insipientes et inopes sensu uocasse, quiut confunderet fortia. Quibus tamen infirmis quod sequitur dicit: Derelinquite insipientiam, ut uiuatis, et quaerite prudentiam, ut habeatis uitam. Participem autem fieri mensae illius, ipsum est incipere habere uitam. Nam et in alio libro, qui uocatur eccle bibet, quid credibilius dicere intellegitur, quam quod ad participationem mensae huius pertinet, quam sa
Abbreviated transcription (Latin):
qr nulłꝰ hõiõ nͥ ipse qͥetiã decorpore suo dix̃. Sol¬
uite tẽpło hoc: ⁊ intͥduo resuscitabo illub. Ipsũ
aut̃ genꝰ mortis hoc ẽ sublimitas crueiꝰᷤ nuno
ũbointelligit᷑ qđ ait. Ascendisti. Qđ uꝰ addidit
Recũ benꝰ dormisti. euangłista expon̾.ͥdiõ Et
in clinato capite tͣlia sp̃m. aut certe sepult᷑a eiꝰ
agnosert᷑ in ꝗͣ recubuit dormieti: uñ ilłu muillꝰ
sõno ipse surrex̃. Stola porro eiꝰ qͣm lauat iniuino.
idẽ mundat apeccatiꝰ: nsanguine suo. euis sangri¬
ni ᷤ sacm̃tũ baptilati se̾tu. Sñ ⁊ adiung̃ ⁊ ĩsangui¬
ne uuȩ amuctõsuũ. ꝗͥd ẽ neccłia.⁊ fylui ocula¬
eiꝰ aumo. spr̃tuales eiꝰ in ebriati poculo esꝰ. de qͦ
apłm pariuili. u̾ba seilie nittentia. ñ du ido¬
reges istł ab illa stirpe defuer̃. Et ipse expecta¬
tio gentiõ. Qđ elarꝰ ẽ uidendo. ꝗm fiat exponen¬

Expanded text:
num, nisi se ipse, qui etiam de corpore suo dixit: Soluite templum hoc, et in triduo resuscitabo illud. Ipsum autem genus mortis, hoc est sublimitas crucis, in uno uerbo intellegitur, quod ait: Ascendisti. Quod uero addidit: Recumbens dormisti, euangelista exponit, ubi dicit: Et inclinato capite tradidit spiritum; aut certe sepultura eius agnoscitur, in qua recubuisomno ipse surrexit. Stola porro eius, quam lauat in uino, id est mundat a peccatis in sanguine suo, cuius sanguinis sacramentum baptizati sciunt, unde et adiungit: Et in sanguine uuae ameius a uino spiritales eius inebriati poculo eius, de quapostolum paruuli, uerba scilicet nutrientia, nondum idoreges Israel, ab illa stirpe defuerunt. Et ipse exspectatio gentium; quod clarius est uidendo quam fit exponen
Abbreviated transcription (Latin):
erat esau hoseiens uenari a grestis. laeob aut̃
simplex ħo. habitansdomũ Noc nr̃i qͥđa int̃¬
pͣtati s̃.sine dolo. Siue aut̃ sine dolo. siue sim¬
plex.siue poti sine fictione dicat᷑. qđ ẽ gͦce pla¬
stõs. ꝗͥs ẽ inista ꝑcipienda benedietione dolus.
horsine dolo: Quis ẽ dolꝰ simplicis qͣfictio ñ
m̃tientis. nͥ ꝓfundũ mist̾iũ ueritatis. Ipsa aut̃
benedictio qualiᷤᷤ ẽ: Ecce inꝗͥt odor. fili mei
siẽ odor agͥ pleni qͣmbenedix̃ dñs. Et det tͥ ds
derore eełi.⁊ de ub̾tate t̾re.⁊ multitudinẽ fru¬
m̃iti ⁊ uini.⁊ seruient tͥ gentes: ad orent te
pͥncipes.:⁊ fies dñs fr̃ĩs tiuiꝰ⁊ ad otab̾t tẽ filii pa¬
t̾s tui. qͥ maledix̾it te. maledictꝰ erit. ⁊ qui
ipsa neseit᷑. Od ore nominis xp̃i.siẽ ager mun¬
dꝰ implet᷑: eiꝰ ẽ benedietio derore celi. hoc ẽ de
ũboꝵ pluuia diuinoꝵ ÷ deub̾tate t̾re. hoc ẽ¬

Expanded text:
erat Esau homo sciens uenari, agrestis; Iacob autem erat Esau homo sciens uenari, agrestis; Iacob autem homo simplex, habitans domum. Hoc nostri quidam interpretati sunt <sine dolo\'. Siue autem \'sine dolo\' siue \'simplex\' siue potius \'sine fictione dicatur, quod est Graece acXaato<;: quis est in ista percipienda benedictione dolus hominis sine dolo? Quis est dolus simplicis, quae fictio non mentientis, nisi profundum mysterium ueritatis? Ipsa autem benedictio qualis est? Ecce, inquit, odor filii mei tamquam odor agri pleni, quem benedixit Dominus. Et det tibi Deus de rore caeli et de ubertate terrae et multitudinem frumenti et uini, et seruiant tibi gentes et adorent te principes et fiere dominus fratris tui et adorabunt te filii patris tui. Qui maledixerit te, maledictus; et qui ipsa nescitur. Odore nominis Christi, sicut ager, mundus inpletur; eius est benedictio de rore caeli, hoc est de uerborum pluuia diurno
Abbreviated transcription (Latin):
git᷑ꝰ quã ẽtinens infidelis. S infidelis ħo ñ soly
tunꝰ laudandꝰ. uerũ etiã maxime ẽ detestandꝰ.
lenstituamꝰ ambos bonos. etiã sic ꝓfecto melior
c̃ẽiugatꝰ fidelissimꝰ ⁊ obedientissimꝰ do: quã
c̃tnens minoris fidei. minorisq: obedientie.
Siuͦ patia sint eet̾a. ẽ tinentẽ eͣiugato p̃ferre
tit crescunt: pͥmatꝰ maioris. tͣnsfundit᷑ in mi¬
norẽ. expacto ⁊ placito int̃ allos. eo qđ lenti¬
cuła quẽ cibũ minor parau̾at. maior in mo¬
d̾antiꝰ ẽ eupiuit. eoq p̃tio pͥmogenita sua fr̃i
uiratione int̃posita uendid̾. Ubi discimꝰ in
uescendo ñ cibi gne̾. s auiditate in modesta
qͣmq: eulpandõ. Senescit isaacꝰ eiꝰq: oculis
ꝑsenectutẽ uisꝯ aufert᷑. Uult benedice filiõ
maiorẽ ⁊ ꝓ illo nesciens benedicit minorẽ:
ꝓfr̃e maiore qͥ erat pilosꝰ se pat̾nis manibꝰ
subponentẽ hedinis pelliculrꝰ coaptatis. ue¬
lud aliena peccata portante. Iste dolꝰ ⁊acob

Expanded text:
ens infidelis. Sed infidelis homo non solum minus laudandus, uerum etiam maxime detestandus est. Constituamus ambos bonos; etiam sic profecto melior est coniugatus fidelissimus et oboedientissimus Deo quam continens minoris fidei minorisque oboedientiae. Si uero paria sint cetera, continentem coniugato praeferre Primatus maioris transfunditur in minorem ex pacto et placito inter illos, eo quod lenticulam, quem cibum minor parauerat, maior inmoderatius concupiuit, eoque pretio primogenita sua fratri iuratione interposita uendidit. Ubi discimus in uescendo non cibi genere, sed auiditate inmodesta quemque culpandum. Senescit Isaac eiusque oculis per senectam uisus aufertur. Vult benedicere filium maiorem et pro illo nesciens benedicit minorem, pro fratre maiore, qui erat pilosus, se paternis manibus subponentem, haedinis sibi pelliculis coaptatis uelut aliena peccata portantem. Iste dolus Iacob
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾ ecelesiastieꝰ dr̾: ꝓpt̾ eloqͥi ñ nulła similitu¬
dinẽ ut salomoniᷤᷤ dicant᷑ optinuit ẽsuetudo.
ñ aut̃ ẽẽ ipsi. ñ nullidubitant doctiores. eas
tam̃ in auctoritatẽ maxime occidentalis
antiqͥtꝰ recepit ȩccłia. Quoꝵ inuno qͥ appellatꝰ
sapientia salomoniᷤᷤ. passio xp̃i aꝑtissime ꝓpħat᷑.¬

Expanded text:
loquii nonnullam similitudinem, ut Salomonis dicantur, obtinuit consuetudo; non autem esse ipsius non dubitant doctiores; eos tamen in auctoritatem maxime occidentalis antiquitus recepit ecclesia. Quorum in uno, qui appellatur sapientia Salomonis, passio Christi apertissime p
Abbreviated transcription (Latin):
les. ꝙ p̃t isaac nullꝰ ẽ heres. ⁊ ñ qͥfilii carnis.
hu filii dĩ.s filii ꝓmissionis deputant᷑ insemi¬
ne. de qͦ dictũ ẽ inisaac uocabit᷑ tͥ sem̃. Neq enĩ
uideo. eur etiã cethura post uxoris mortẽ duc¬
ta. nͣ ꝓpt̃ hoc myst̾iũ dieta sit ẽ eubina .S
ꝗͥs ꝗͥs hec ñ uult mistis significat̾ionibꝰ acciꝑe.
ñ całuniet᷑ abrahe. Qͥd si enĩ ⁊ hoc ꝓuisũ ẽ ẽtra
hereticos fut᷑os. sed̾arũ adusarios nuptiaꝵ ut
inipsopat᷑ multarõ gentiũ. pꝰ obitũ ẽiugis ite¬
rõ ẽ iugati demonstraret᷑ ñ eẽ peccatũ: Et
mortuus ẽ abrahã cũ eẽt annoꝵ. cent̃ lax

Expanded text:
eter Isaac nullus est heres, et non qui filii carnis, hi filii Dei, sed filii promissionis deputantur in semine, de quo dictum est: In Isaac uocabitur tibi semen. Neque enim uideo, quur etiam Cettura post uxoris mortem ducta, nisi propter hoc mysterium, dicta sit concubina. Sed quisquis haec non uult in istis significationibus accipere, non calumnietur Abrahae. Quid si enim et hoc prouisum est contra haereticos futuros secundarum aduersarios nuptiarum, ut in ipso patre multarum gentium post obitum coniugis iterum coniugari demonstraretur non esse peccatum? Et mortuus
Abbreviated transcription (Latin):
ennio post mortẽ matͥssue. Et aut̃ ilła dueet
qͣndo ab eiꝰ patre in mesopotamiã seruus mis¬
sꝯ ẽ. ꝗd aliud demonstratũ ẽ cũ eide seruodix̃
abhã.pone manũ tuã subfemore meo. ⁊ adiu
re tͣhebat᷑ fuisse uenturũ. Nũqͥd hec parua s̃
p̃nuntiate inditia ueritatis: quã cõpleri ua¬
tẽ sare.cethurã duax̾ uxorẽ. Ubi absit. ut inẽ¬
tinentiã suspacemꝰ p̃sertĩ iã in illa etate.⁊ in
illa fidi sc̃itate. An ad huc ꝓercandi filu qͥreban¬
t᷑.cũ iã đo ꝓmittente tanta multiplicatio fi¬
lioꝵ exisaac. ꝑstellascęli adharenã t̃rȩ fide ꝓba¬
tissima teneret᷑. S. ꝓfectosi agar⁊ ismahel doc¬
tore apło significauert̃ carnales uet̾is testam̃ti.
cur ñ etiã cethura ⁊ filii etꝰ significent carna¬
les qͥ se adtestam̃tũ nouũ existimant ꝑtinere:
ambe qͥppe ⁊ uxores abhe. ⁊ c̃ eubine s̃ apƿella¬

Expanded text:
ennio post mortem matris suae. Ut autem illam duceret, quando ab ejus patre in Mesopotamiam servus missus est, quid aliud demonstratum est, cum eidem seruo dixit Abraham: Pone manum tuam sub femore meo, et adiurre trahebatur, fuisse uenturum? Numquid haec parua sunt praenuntiatae indicia ueritatis, quam conpleri uitem Sarrae Cethuram duxit uxorem? Ubi absit ut incontinentiam suspicemur, praesertim in illa jam aetate, et in illa fidei sanctitate. An adhuc procreandi filii quaerebantur, cum jam Deo promittente tanta multiplicatio filiorum ex Isaac per stellas coeli et arenam terrae fide probatissima teneretur? Sed profecto si Agar et Ismael, doctore Apostolo, significaverunt carnales veteris Testamenti ; cur non etiam Cethura et filii ejus significent carnales, qui se ad Testamentum novum existimant pertinere? Ambae quippe et uxores Abrahae, et concubinae sunt appella
Abbreviated transcription (Latin):
głarẽ num̾um loqͥbant᷑: etiã. cũ eos hoies ẽ
arbi tͣrent᷑. Neq enĩ aliã ob eausã sie eossusctper̃
ut tãqͣm mortalibꝰ ⁊ humana refectione in¬
digentibꝰ ministrarent. S erat ꝓfecto aliqͥd
ꝗͦ ita eacelleb̾at. licet tãqm̃ hoĩes ut ineis ẽẽ
dñm siẽ ẽẽ assolet in ꝓpħis. bii ꝗͥ hospitalitatẽ
illis exhibebant. dubitare ñ possent. atq dͥo
⁊ ipsos aligñdo pluralit̃. ⁊ in eis dñm aliqndo
singłarit̃ appellabant. Angłos aut̃ fuisse
seͥptura testat᷑. ñ sołũ in hoc genesiş libro. pͥhec
gesta narrant᷑. uerũ etiã in epła adhebreos.
u cũ hospitalitas laudaret᷑ ꝑhanc inqͥt qͥda

Expanded text:
am cum eos homines esse arbitrarentur. Neque enim aliam ob causam sic eos susceperunt, ut tanquam mortalibus, et humana refectione indigentibus, ministrarent; sed erat profecto aliquid quo ita excellebant, licet tanquam homines, ut in eis esse Dominum sicut esse assolet in prophetis, hi qui hospitalitatem illis exhibebant dubitare non possent; atque ideo et ipsos aliquando pluraliter, et in eis Dominum aliquando singulariter, appellabant. Angelos autem fuisse Scriptura testatur, non solum in hoc Genesis libro, ubi haec gesta narrantur, verum etiam in Epistola ad Hebraeos, ubi cum hospitalitas laudaretur: Per hanc, inquit, etia
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ obȩdientia ꝓbaret᷑. scłis in notieiã ꝓferenda
ñdo̾. Neq enĩ om̃is ẽ eulpanda tẽptatio. qr ⁊
gratulañda ẽ. ꝗͣ fit ꝓbatio. Et plerũq aliter
animꝰ humanꝰ sibi ipsi innotescere ñ pot᷑. nͥ
agnou̾it tunc pius ẽ tunc solidat᷑ firmitate
gtȩ. ñ inflat᷑ in anitate lactantie. Nũqͣm sa¬

Expanded text:
oedientia probaretur, saeculis in notitiam proferenda, non Deo. Neque enim omnis est culpanda tentatio, quia et gratulanda est, qua fit probatio. Et plerumque aliter animus humanus sibi ipsi innotescere non potest, agnouerit, tunc pius est, tunc solidatur firmitate gratiae, non inflatur inanitate iactantiae. Numq
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽ deregno salomoniᷤ inpostis erꝰ usq ad
eu̾sionẽ ipsiꝰ t̾rene hierłm. qͦ regni eiꝰ đe
sedes fuit: ⁊ maxime ipsiꝰ templi labem ꝗd
fuerat asalomone ẽstructõ .S. ne in hoc pu¬
taret᷑ ds ẽt̾ sua ꝓmissa fecisse. ẽtinuo sub¬
iecit. Distulisti xp̃m tuũ. Ñ gͦ ẽ iste salomon
mate ẽsec̾ti. ñ solu a rege dauid ⁊ deinceps
intelligendũ differebat᷑ in longõ. scđm dispo¬
sitionẽ aut̃ di uentus suo tꝑre p̃parabatur:
Int̾ea dũ ille differt᷑. qͥd factũ sit de regnot᷑¬

Expanded text:
onis in posteris eius usque ad euersionem ipsius terrenae Hierusalem, quae regni eiusdem sedes fuit, et maxime ipsius templi labem, quod fuerat a Salomone constructum. Sed ne ob hoc putaretur Deus contra sua promissa fecisse, continuo subiecit: Distulisti christum tuum. Non ergo est ille Salomon, mate consecrati, non solum a rege Dauid et deincepsintellegendum, differebatur in longum; secundum dispositionem autem Dei uenturus suo tempore parabatur. Interea du
Abbreviated transcription (Latin):
cordationẽ nrãm. in pͥmi p̃figati facti memo¬
riã reuocaret. qr ⁊ legis ille tabulȩ digito distͥo¬
Ab his duobꝰ mirabilibꝰ ducibꝰ bella etũ ꝓsprin
ac mirabilit̾ gesta s̃ d̾o ẽtestante. ñ tam ꝓpt̃mt¬
rita helirer ppłi quã ꝓpt̾ peccata eoꝵ qͣdebellibe
gentiõ. illas eis ꝓuenisse uictorias. Postillosdu¬
una. id ẽ hebrea. ⁊ t̾ta chanaan. ñ dũ deom̃ibꝰga¬

Expanded text:
cordationem nostram in primi praefigurati facti memoriam reuocaret, quia et legis illae tabulae digito Dei scriAb his duobus mirabilibus ducibus bella etiam prosperrime ac mirabiliter gesta sunt, Deo contestante non tam propter merita gentium illas eis prouenisse uictorias. Post istos duuna, id est Hebraea, et terra Chanaan, nondum de omnibus ge
Abbreviated transcription (Latin):
dant dm̃ ista negligere qͥa ꝑmittit: qđ nemo in pu¬
ne cõmittit. Quedã enĩ ueluti pondera malarũ
cupiditatũ & ꝑ occultũ p̃sensdiuinũ iudierum
telaxant᷑. & manifeste ultimo reseruant᷑. fortassie
aut̃ iste que benesibi s̃ conseie. ñ se eristo castitati
bono cor inflatũ extulisse. & tam̃ uimhostiłẽ in
carne ꝑpesse s̃. habebant aliqͥd latentis infirmitaũ.
que posset insuꝑbiȩ fastũ si hanc humilitatt̃ inuas¬
tatione illa euasissent extolli Siẽgͦ qͥdã morte rap¬
tis̃. ne malitia mutaret intellectũ eor. ita qͥdda
abistis uiraptũ ẽ. ne ꝓsperitas muttaret modestiã
corũ. Atrisq gͥ que de carne sua qd tutpẽ nulli

Expanded text:
dant Deum ista negligere, quia permittit quod nemo impudant Deum ista negligere, quia permittit quod nemo impune committit. Quaedam enim veluti pondera malarum cupiditatum, et per occultum praesens divinum judicium relaxantur, et manifesto ultimo reservantur. Fortassis autem istae, quae bene sibi sunt consciae non se ex isto castitatis bono cor inflatum extulisse, et tamen uim hostilem in carne perpessae sunt, habebant aliquid latentis infirmitatis, quae posset in superbiae fastum. si hanc humilitatem in uastatione illa euasissent, extolli. Sicut ergo quidam morte rapti sunt, ne malitia mutaret intellectum eorum, ita quiddam ab istis ui raptum est, ne prosperitas mutaret modestiam earum. Utrisque igitur, quae de carne sua, quod turpem nulli
Abbreviated transcription (Latin):
illiud uobromansisse qđ osttndi hominibꝰ ñ pot̃.
Si peccantibꝰ ñ c̃sensistis. diuine gr̃e ne amitterẽ¬
t᷑. diuinũ accessit auxiliũ. humane głe ne admit¬
ititnt᷑ humanũ successit obꝓbriũ inutͦq: conso¬
lamini pusillanimes. Illinc ꝓbate. hine castigate.
illine iustificate. hine em̃date. Quarũ uͦ eorda in¬
trogata respondent. nũqm̃ se debono uirginita
tis ł uiduitatis ł coniugilis pudieitie supbisse:
s. humilibꝰ ẽsentiendo: debono dieũ tremore ex¬
ultasse. nec in uidisse euiquã paris excellentiã sẽĩ¬
tatis & castitatis .s. humana laude pꝰposita. que
tanto maior deferrisolet. qͣnto c̃bonũ rari qđ
exigit laudẽ optasse potiꝰ ut amplior earũ nu¬
merus eẽt. ꝗͣm ut ipse in pauertate ampliemine¬
rent: nec iste qͤ tales s̃. si carũ qͦꝙ: aliꝗs barbarieali¬
bido cõpressit. ꝑmissũ hoc eẽ causent᷑. Nee idõ ere¬

Expanded text:
illud uobis remansisse, quod ostendi hominibus non potest. illud uobis remansisse, quod ostendi hominibus non potest. Si peccantibus non consensistis, diuinae gratiae, ne amitteretur, diuinum accessit auxilium; humanae gloriae, ne amaretur, humanum successit obprobrium. In utroque consolamini, pusillanimes, illinc probatae hinc castigatae, illinc iustificatae hinc emendatae. Quarum uero corda interrogata respondent ntis uel uiduitatis uel coniugalis pudicitiae superbisse, sed humilibus consentiendo de dono Dei cum tremore exultasse, nec inuidisse cuiquam paris excellentiam sanctitatis et castitatis, sed humana laude postposita, quae tanto maior deferri solet, quanto est bonum rarius quod exigit laudem, optasse potius ut amplior earum numerus esset, quam ut ipsae in paucitate amplius eminerent: nec istae, quae tales sunt, si earum quoque aliquas barbarica libido conpressit, permissum hoc esse causentur, nec id
Abbreviated transcription (Latin):
ctiã peiora eõmittas. dii uiuis in hoc mundo tot
inpuris uoluptatibꝰ in lecebroso. tot nefandis
crudelitatib furioso: tot erroribꝰ & t̾roribꝰini¬
mieo: Hoe qͥa nefas ẽ dicere: nefas ẽ ꝓfecto se ocei¬
dere. Nãsi hoesponte faciendi ulla causa iusta
eẽ posset: ꝓculdubio iustior quã ista ñ eẽt. Quia
ur̃a. Habenis magnã. uerãq c̃solationẽ sifidẽ ẽsci¬
entiã retinctis. ñ uos ẽsensisse peccatis eoꝵ. qͥ in uos
peccire ꝑmissis̃. Qđ si forte eur ꝑmissisint qͥritis.
alta qͥdẽ ẽ ꝓ: entia ereatoris mundi atq rectoris:
& inscrutabilia s̃ iudicia eiꝰ. & in uestigibiles iue
eiꝰ. Ucrũtam̃ in t̾rogate fidelit̃ animas ur̃as. nefor¬
te deisto integͥtatis& ẽtinentie & pudicitie bono.
nec audio qđ uob̃ int̾rogata ur̃a corda respon¬
dent. tam̃ sita eẽ responderint. nolitẽ mirari
hoc uos amisisse unde hominibꝰ placere gestistis.

Expanded text:
etiam peiora committas, dum nimis in mundo tot etiam peiora committas, dum nimis in mundo tot inpuris uoluptatibus inlecebroso, tot nefandis crudelitatibus furioso, tot erroribus et terroribus inimico\'? Hoc quia nefas est dicere, nefas est profecto se occidere. Nam si hoc sponte faciendi ulla causa iusta esse posset, procul dubio iustior quam ista non esset. Quia uestra. Habetis magnam ueramque consolationem, si fidam conscientiam retinetis non uos consensisse peccatis eorum, qui in uos peccare permissi sunt. Quod si forte, quur permissi sint, quaeritis, alta quidem est prouidentia creatoris mundi adque rectoris, et inscrutabilia sunt iudicia eius et inuestigabiles uiae eius; uerum tamen interrogate fideliter animas uestras, ne forte de isto integritatis et continentiae uel pudicitiae bono unec audio quod uobis interrogata uestra corda respondent. Tamen si ita esse responderint, nolite admirari hoc uos amisisse, unde hominibus placere gestistis,
Abbreviated transcription (Latin):
existimet. ut ipsũ ꝑferat mundu. ꝑom̃s horas tẽp¬
tationibꝰ plenũ. & talibꝰ qͣlis subuno dño formidat᷑
& in merabilibȩetis. sine qͥb hec uita ñducit᷑. Qͥd
gͥ cause ẽ. eur in eis erhortationibꝰ tẽpora ẽ suma¬
mꝰ. qͥbꝰ baptilatos alloquendo studemꝰ ac eendere.
siue aduͥginałe integͥtatẽ. siue adẽtinentiã uidu¬
ałc̃ siue adipsã fide thori ẽiuigalis. cũ habeam me¬
liora. & ab om̃ibꝰ peccandiꝑiculis remota ẽpendia.¬
ripiendã moitẽ sibiq ingerendã ꝑsuadere potu¬
crimꝰ. cos addnm saniores purioresq: mittamus :
sorro siquisꝗͥs hoc ad grediendũ putat ad suadñ
dũ: ñ dieo desipit.s: insanit. gtandẽ fronte ho¬
mini diẽ int̾ficete. ne paruis tius peccatis adici¬
as grauiꝰ. dũ uiiiissubdño barluris moribꝰ inpudi¬
co. qͥ ñ pot̃ nisi sceleratissime dicere. int̃fice te.
peccatis tiuis om̃ibꝰabsolutis. ne rursus talia.ł

Expanded text:
existimet, ut ipsum perferat mundum per omnes horas tenexistimet, ut ipsum perferat mundum per omnes horas tentationibus plenum, et talibus, qualis sub uno domino formidatur, et innumerabilibus ceteris, sine quibus haec uita non ducitur? Quid igitur causae est, quur in eis exhortationibus tempora consumamus. quibus baptizatos adloquendo studemus accendere siue ad uirginalem integritatem siue ad continentiam uidualem siue ad ipsam tori coniugalis fidem, cum habeamus meliora et ab omnibus peccandiripiendam mortem sibique ingerendam persuadere potuerimus, eos ad Dominum saniores purioresque mittamus? Porro si, quisquis hoc adgrediendum et suadendum putat, non dico desipit, sed insanit: qua tandem fronte homini dicit: <Interfice te, ne paruis tuis peccatis adicias grauius, dum uiuis sub domino barbaris moribus inpudico\', qui non potest nisi sceleratissime dicere: \'Interfice te peccatis tuis omnibus absolutis, ne rursus talia uel
Abbreviated transcription (Latin):
causã siuolucrimꝰ ad mittere: eousq ꝓgressi ꝑuc¬
niet. ut hortandisint homines. tune se potiꝰ int̾¬
imere. cũ lauaero seẽ regenerationis abluti. uni¬
u̾soꝵ remissionẽ acceperint peccatoꝵ. Tunc enĩ
tẽpꝰẽ cauendi om̃a futura peccata: cũ sint om̃a
deleta p̃tita. Qđ simorte spontanea recte fit.
eur ñ tune potissimũ fit Cur baptilat᷑ sibi ꝙͥx
pareit. Cur liberatũ caput. tot tutsus uite huiꝰ ꝑi¬
culis inserit. cũ sit facillimȩ potestatis. in lata sibi
nece om̃a deuitare. scriptũꝙ. sit. qͥamat piculum
incidet in illud. Cur gͦamant᷑ tot & tanta ꝑicu¬
la: ł eccrte ctiã siñ amant᷑. suscipiunt᷑. sig manet
in hac uita: eui abscedere lieitũ c̃. Anuꝰ tã insulsa
ꝓu̾sitascor euertit. & aẽsideratione ucritatis aũ¬
tit: ut si se qͥsq: int̾imere deb. ne inuniꝰ captiuan¬
tis dominatii corruat inpeecatũ. iudendũ sibi

Expanded text:
causam si uoluerimus admittere, eo usque progressa causam si uoluerimus admittere, eo usque progressa niet, ut hortandi sint homines tunc se potius interimere, cum lavacro sanctae regenerationis abluti, universorum remissionem acceperint peccatorum. Tunc enim tempus est cavendi omnia futura peccata, cum omnia sunt deleta praeterita. Quod si morte spontanea recte fit, cur non tunc potissimum fit? cur baptizatus sibi quisque parcit? cur liberatum caput tot rursus vitae hujus periculis inserit, cum sit facillimae potestatis illata sibi nece omnia incidet in illud? Quur ergo amantur tot et tanta pericula uel certe, etiamsi non amantur, suscipiuntur, cum manet in hac uita, cui abscedere licitum est? An uero tam insulsa peruersitas cor euertit et a consideratione ueritatis auertit, ut, si se quisque interimere debet, ne unius captiuantis dominatu conruat in peccatum, uiuendum sibi
Abbreviated transcription (Latin):
siiussit cuiꝰ ñlie iussa ẽ tẽpnert: tantũ m̃uide¬
at. utrũ diuina iussio nullo nittet ineerto. hos
paurẽ c̃scientiã ẽuenimꝰ: occultor nob̾iudiciũ
ñ usurpamꝰ. Nemoseit qͥd agat᷑ in homine. nisi
sps̃ hominis qͥ in ipso c̃. Hoc dicimꝰ. hoc asscrimꝰ.
hoc modis om̃ibꝰ apꝓbamꝰ: neminẽ spontancã
mortẽ inferre sibi debere uelut fugiendo tẽ¬
porales molestias. ne in cidat in ꝑpetuas. nemi¬
nẽ ꝓpt̃ sua peccata. ne hoc ipso incipiat habere
grauissimũ ꝓpriũ. quẽ ñ polluebat alienũ. ne¬
minẽ ꝓpt̃ sua peecata p̃t̾ita. ꝓpt̾ que magis hae
uita opꝰẽ. ut possint penitendosanari. neminẽ
sue mortis. melior pꝰmortẽ uita ñ suscipit. Rest
at una causa deꝗqͣdicere ceperã. qͣ utile putatur.
ut se qͥsq int̾ficiat. scilie ne inpeccatũ irruat
łblandiente uoluptate. ł dolore seuiente. Quã

Expanded text:
si iussit cuius non licet iussa contemnere; tantummodo uidesi iussit cuius non licet iussa contemnere; tantummodo uideat utrum diuina iussio nullo nutet incerto. Nos per aurem conscientiam conuenimus, occultorum nobis iudicium non usurpamus. Nemo scit quid agipso est. Hoc dicimus, hoc adserimus, hoc modis omnibus adprobamus, neminem spontaneam mortem sibi inferre debere uelut fugiendo molestias temporales, ne incidat in perpetuas; neminem propter aliena peccata, ne hoc ipse incipiat habere grauissimum proprium, quem non polluebat alienum; neminem propter sua peccata praeterita, propter quae magis hac uita opus est, ut possint paenitesuae mortis melior post mortem vita non suscipat una causa, de qua dicere coeperam, qua utile putatur ut se quisque interficiat, scilicet ne in peccatum inruat uel blandiente uoluptate uel dolore saeuiente. Quam
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ eceli̾e aliqͥbꝰ side dignis testificationibꝰ. ut
carũ memoriã sic honoret. diuina ꝑsuaserit aue¬
toritas. nescio. & fieri pot̾. ut ita sit. Qͥd si enĩ hoc
fecer̃ ñ humanitꝰ deceptes: diuinitꝰ uisse: nec¬
errantes .s: obedientes: sic̃ desampson aliud nob̾
sas ñ c̃ credere. Cũ aut̃ ds iub. seq iubere sine ul¬
lis ambagibꝰ intimat: qͥs obędientiã. erim̃ uoc&.
hã ctiã laudabilit̃ fec̃. Nã & milescũ obediens
potestati subqͣ legitime ẽstitut᷑ ẽ hominẽ ocei¬
dit. nulla ciuitatis sue lege reus ẽ homicidu:
immo nisi fecerit. reus imꝑui deserti atq ẽtẽpti.
Qđ si sua sponte atꝙ auetoritate fecissct. erim̃
effusi humani sanguinis in cidisset. Itaq. unde
punit᷑ si fccerit iniuss inde puniet᷑. nisi feeerit
iusss. Qđ si ita c̃ iubente imꝑatore. qͣnto magis
ereatort. Quigͦ. audit. ñ licere se occidert. faciat

Expanded text:
enim ecclesiae aliquibus fide dignis testificationibus, ut enim ecclesiae aliquibus fide dignis testificationibus, ut earum memoriam sic honoret, diuina persuaserit auctoritas, nescio; et fieri potest ut ita sit. Quid si enim hoc fecerunt, non humanitus deceptae, sed diuinituserrantes, sed obedientes? sicut de Samsone aliud nobis fas non est credere. Cum autem Deus jubet, seque jubere sine ullis ambagibus intimat; quis obedientiam in crimen vocet? ham etiam laudabiliter fecit. Nam et miles cum obediens potestati, sub qua legitime constitutus est, hominem occidit, nulla civitatis suae lege reus est homicidii; imo nisi fecerit, reus est imperii deserti atque contempti. Quod si sua sponte atque auctoritate fecisset, in crimen effusi humani sanguinis incidisset. Itaque unde punitur si fecerit injussus, inde punietur nisi fecerit jussus. Quod si ita est jubente imperatore, quanto magisreatore! Qui ergo audit non licere se occidere, faciat,