comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uinapud corcagiam miles quicam t̾ram scĩ phymbaroi citra
presuut assensum occupass: ⁊ aratam tͥtici semine iam ꝑ fun¬
illam amplius molenter ocuparet nł seminaret. Quod cum miles
Deum ommipotentẽ oro ut nũcqͣm tib acmessem semen aetraps uat
Contigit añseodem anno incampis illis toto ciutatis popiso uehemẽs
ad mrante n tantũ inspicam nõ ꝓsiluisse. s ni: inherbam ut granun
unum congermiuasse. Anno uero sequente aliis ibidem cum presialis
assensu siliginem seminantib frumentũ purum: siligini penitus
tuiose querso: uł poꝰ prioris anni seĩe tunc nõ ꝓueniente usq inamu
sccli messem scĩ uri m̾itis reseruati. De philippo uygormensi apnio

Expanded text:
um apud Corkagiam miles quidam terram sancti Finnbarri citra presulis assensum occupasset et aratam tritici semine iam perfunillam amplius uel uiolenter occuparet uel seminaret. 2Quod cum miles 3«Deum omnipotentem oro ut nunquam tibi ad messem semen istud perueniat». 4Contigit autem eodem anno in campis illis toto ciuitatis populo uehementer admirante non tantum in spicam non prosiluisse, sed nec in herbam uel granum unum germinasse. 5Anno uero sequente, aliis ibidem cum presulis assensu siliginem seminantibus, frumentum purum et siligini penitus culose conuerso uel prioris anni semine tunc non proueniente in anni secundi messem sancti uiri meritis reseruato. 6Apud Ossoria
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpessum fuisse: ut post ꝑuirium semꝑ ei incollo gram cũ pondere
apud fernes opunuerunt. Iuuenis quidam de eorum familia fan¬
tasticus agnõie uocatus cũ eccͣam scĩ inadochi spoliass: infrenesim rap¬
tus statim insauiuit ⁊ nescio quo sp̃u ouctus ꝓphetirare cepit. ⁊ u̾bis de

Expanded text:
perpessum fuisse ut post periurium semper ei in collo graui cum pondere perpessum fuisse ut post periurium semper ei in collo graui cum pondere nuerunt castrum iuuenis quidam de eorum familia Fantasticus agnomine uocatus cum ecclesiam sancti Maydochi spoliasset, in frenesim raptus statim insaniuit, et nescio quo spiritu ductus statim prophetizare cepit e
Abbreviated transcription (Latin):
epudene statu post se uolantem atgo siscepit. qui itm euncẽ
resumenti ⁊ acl crucem nportandi uicentib ⁊ aclimrantib mul¬
tasi idem euenit.Tunc uͦ coram om̃ib ꝯfessus est comos archi¬
episcopi intra etcͣe illiꝰ septa eodẽ oiespoliasse ⁊ sic penitontia
sup ħ er iniuncta redditisq unu̾si q̃ ei obuenerant t̾rio dena¬
rium eundẽ cũ timore megno ⁊ reu̾entia actrucẽ rerulit. Qui
⁊ ibidem tunc de mum sine motu ꝑmansit. Itẽ reimundo comi¬
tis icarcli tunc ꝯstabelario cum iuuenis quidam defamilia
sua ferreas ocreas furto subtuliss tota eiꝰdem famila inecc̃a
scẽ tuitatis suꝑ crucẽ p̾fatam se abħ facinore satͣmento pͣgauit
ũ multo post uuenis ille reu̾sus abanglia qͣ sesserat nemi¬
ne de ipõ ħ suspicante alpedes reunundi macilentus ⁊ miser se
ꝓstrauit: de scelere ꝑpetrato isatisfactiouem offerens ⁊ ueniam
querens ꝯfessus ẽ ⁊̃ palam ⁊ publice se tantam acruce ꝑsetutionẽ

Expanded text:
em a tergo suscepit. 8Cui iterum eundem resumenti et ad crucem reportanti uidentibus et admirantibus multis idem euenit. 9Tunc uero coram omnibus confessus est se domos archiepiscopi intra ecclesie illius septa eodem die spoliasse; 10et sic penitentia super hoc ei iniuncta redditisque uniuersis que ei obuenerant, tercio denarium eundem cum tremore magno et reuerentia ad crucem retulit; 11qui et ibidem tunc demum sine motu permansit. 12Raymundo comitis Ricardi tunc constabulario cum iuuenis quidam de familia sua ferreas ocreas furto subtulisset, tota eius familia in ecclesia sancte trinitatis super crucem prefatam se ab hoc facinore sacramento purgauit; 13nec multo post iuuenis ille reuersus ab Anglia quo excesserat nemine de ipso hoc suspicante ad pedes Raymundi macilentus et miser se prostrauit, de scelere perpetrato et satisfactionem offerens et ueniam querens. 14Confessus est palam et publice se tantam a cruce persecutionem
Abbreviated transcription (Latin):
dlurib aucuentib sacrum o inuerba resount. Nontigrt eis̃equen¬
dam curra suꝑ ꝯtͣctu qꝯ̾dam eam solam testem ⁊ cũ srpnsoreei. nuer¬
tesse. ꝓ cesu uero tempis eo cum quo ꝯtrperat pactum penit infician¬
de ⁊ peuuuiam qͣm eiꝰ acei crediderat ꝯsanter abnegante: derteniar¬
do pͥmo aubluuam cum excertitu uemente. ciues mente
malorum plinq. p̾saga easum ciuitatis metuentes ⁊ defenuone
enfidentes cum fugam iam naigio machinarent᷑. Er limies
sedu at iisulas asprare uolebant. quioo cumm onisitnarnie
roligentia esseseui mancipate. depdassent tonis titnoptine

Expanded text:
luribus audientibus sacrum os in uerba resoluit. 4Contigerat enim quendam ciuium super contractu quodam eam solam testem et quasi sponsorem inuocasse. 5Processu uero temporis, eo cum quo contraxerat pactum penitus inficiante, et pecuniam quam eius fidei crediderat constanter abnegante, de censuardo primo Dubliniam cum exercitu ueniente, ciues mente malorum plerumque presaga casum ciuitatis metuentes et de defensione diffidentes, cum fugam iam nauigio machinarentur crucem illam secum ad insulas asportare uolebant; quod cum omni conamine et diligentia effectui mancip
Abbreviated transcription (Latin):
nem fundente: salix q̃dam ñ ꝓcul ab ett᷑a poma ꝓtulit. tam ꝑuero qͣm auit
egrotantib saurtiffera ⁊ usq inhodiernum diem tam salix illa qͣm aue ex
ea cirta cimiterumi tͣnsplantate more pomerii salicis tamẽ auas tam fo¬
liis qͣm frondib natura manente: suigulis annis poma ꝓclucunt. Sinit
autem hec poma alba ⁊ oblonga salubria magis quam sapica ⁊ magna re¬
tis eitem sc̃ corui de guindelacha qr forte lac alumpni ip̃iꝰ funderant ꝑ

Expanded text:
ad dominum fundente, salix quedam non procul ab ecclesia poma protulit, tam puero quam aliis ad dominum fundente, salix quedam non procul ab ecclesia poma protulit, tam puero quam aliis egrotantibus salutifera. 4Et usque in hodiernum diem tam salix illa quam alie ex ea circa cimiterium transplantate more pomerii, salicis tamen alias per omnia tam foliis quam frondibus natura manente, singulis annis poma producunt. 5Sunt autem hec poma alba et oblonga, salubria magis quam sapida, in magna retis eiusdem sancti, corui de Clyndelach, quia lac alumpni ipsius fuderant, per
Abbreviated transcription (Latin):
ałr in hyb̾nia qͣm alibi uociferantib. Galli gatlinacii ñ ħ ut alibi ter¬
ciam ⁊ extremam noctis ꝑtem a ꝯuab pͥmit tripplici int̾uallo uocife¬
rando distingunt. Parzum n aũ diem hic audiunt᷑ ⁊ qͣntum alibi atͥcia.
rauto hͥ aprima. Galli uoce dies distare dinoscit᷑. Nec arbitrandum
aliunde acluecti. s sic breui ꝯtenta britannia nocte ẽ: sͦ ⁊hib̾nia tan¬
to breuiore: qͣnto solis adiacet ocrasui spatio ꝓximore. Quanto gͥ nox
tanquam aurora surgente p̾clare diescͥat. S xsolis splendore parũ
subt̾ra girautis nocte tota supra orizontem polus albescit. De luppis
upi inhyb̾nia plerumq inmẽse ¶ ⁊̃ decembri catulos hñtib¬
udicionis ⁊ rapine incomoda que p̾mature hͥ pullulant designante ᷤ.
unc admiratula tͣnseanius ascõ henuino nobñ confessore ⁊ abb̃e
initium sumamus. sanctus gͥ heninus cum apua glindelachan
uita ⁊ sauctitate claruiss: puer quidem nobilis quem alumpnũ

Expanded text:
ALITER IN HIBERNIA QVAM ALIBI VOCIFERANTIBVS 1Galli gallinacii non hic, ut alibi, tertiam et extremam noctis partem a duabus primis triplici interuallo uociferando distinguunt. 2Parum enim ante diem hic audiuntur; et quantum alibi a tertia tantum hic a prima galli uoce dies distare dignoscitur. 3Nec arbitrandum aliunde aduecti. 5Sed sicut breui contenta Britannia nocte est sic et Hibernia tanto breuiore, quanto solis adiacet occasui spatio propinquiore; 6quanto iet semper estiuo tempore tanquam aurora surgente perclare diescat, ex solis splendore parum sub terra girantis, nocte tota supra orizontem polus albescit. 8Lupi in Hibernia plerumque in mense decembri catulos habus rapine incommoda que premature hic pullulant designantes. 1Nunc ad miracula transeamus et a sancto Keuino nobili confessore et abbate inicium sumamus. 2Sanctus igitur Keuinus cum apud Clyndelach uita et sanctitate claruisset, puer quidam nobilis quem alumnum
Abbreviated transcription (Latin):
Qmodicum aues sancti colmani continens rias figiluit.¬
anares s mmores que iuulgari uocabuio cercelle uocatur hee a tempo¬
re seci team manuece scẽ sunt: ut demonio crs sumant ⁊ issrhotire
minui atessus n reformident. Quociens uͦuł ett̾e uł clero ur ip̃ auich̃e
iniurus forte ut aliqua molestia illata fint: statim euolantes inlacu
quoaun ꝓcui inde remoto se recipiunt. nec acdprioremlottm reiat:
donet conduigna ¶ Pactio fu̾it subseruta. Intim uͭ dum abiem  sueriit:

Expanded text:
modicum, aues sancti Colmani continens, anates scilicet minores que uulgari uocabulo cercelle uocantur. 2Hee autem tempore sancti tam mansuete facte sunt, ut de manibus cibos sumant et usque hodie hominum accessus nrte aliqua uel molestia illata fuerit, statim euolantes in lacu quodam procul inde remoto se recipiunt nec ad priorem locum redeunt donec condigna satisfactio fuerit subsecuta. 5Interim uero dum abse
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ ⁊abb̾es uitinos acciu̾at ut suꝑ hac re qͣm exsac̾lotis ꝯfeslione iam cli¬
dicerat: quid aogentdum eifrert. cõicato ꝯsilio certius instrueret᷑. Tuchiens
gͦ me ꝑtes illas transire: duos mͥ declericis suis transmisit. rogans ut tanto
negocio tractando inppria ꝑsona si fi poss: int̾essem. sin aut̃: ceassenfu
tiũ abaliis audieram. Quia caĩs quibdam urgentib ad eẽ ñ potteram lit̾¬

Expanded text:
acciuerat ut super hac re, quam ex sacerdotis confessione iam didicerat, quid agendum ei foret communicato consilio certius instrueretur. 22Audiens ergo me per partes illas transire, duos michi de clericis suis transmisit, rogans ut tanto negotio tractando in propria persona, si fieri posset, interessem. 23Audito ergo tamen ab aliis audieram, quia causis quibusdam urgentibus adesse non poteram, lite
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ꝙͣ cito fons qͥdam t̾re illꝰ qͥ exreu̾entia cebarbara suꝑsticione qͥ exhĩta
oꝑculum hebat ⁊ signacuium᷑ discooꝑtꝰ ielinq̃ret᷑: tanta statim inunda¬
ad fontẽ accessisse q̃ uase impleto. nͨ dum fonte signato aꝑuulũ sium
uox populi uox dei maturans reoditum tanta scaturgine fontem exub̾¬
antem offendit ut ⁊ ip̃am statim cum puero tantamq gentem illam
⁊ pettora tanqͣm diluiuo quodam ꝑticulari seu ꝓuintiati inhora sub¬
mergeret. Qumq totã t̾re illiꝰ faciem aquaꝵ iamuelaret ub̾tas stabi¬
lis ꝑmauens: stagnum fectt. ĩanqͣm t̾ram tam turpiũ qtͣ naturam facmoꝵ
ꝯsciam. Nontentũ pͥmis s icunctis postum h̾ctatorib indignam auctor nͥ
iudicass huiꝰ autem euent᷑ argumentũ ẽ ñ inꝓbabile quod putatores aq̾
illius turres ecrlesiasticas que amore pr̃ie arte sunt ralte nͥ non ⁊ ronuide

Expanded text:
quod quam cito fons quidam terre illius, qui ex reuerentia de barbara superstitione sibi exhibita quod quam cito fons quidam terre illius, qui ex reuerentia de barbara superstitione sibi exhibita operculum habebat et signaculum discoopertus relinqueretur, tanta statim inundaad fontem accessisse, que uase impleto necdum fonte signato, ad paruulum suum 9Et quia uox populi uox dei maturans reditum tanta scaturigine fontem exuberantem offendit ut et ipsam statim cum puero totamque gentem illam et pecora tanquam diluuio quodam particulari seu prouinciali in hora submergeret. 10Cumque totam illius terre faciem aquarum iam uelaret ubertas, stabilis permanens stagnum fecit, tanquam tam turpium contra naturam facinorum consciam, non tantum primis, sed etiam cunctis in posterum habitatoribus indignam auctor nature iudicasset. 11Huius autem argumentum est non improbabile, quod piscatores aque illius turres ecclesiasticas que more patrie arcte sunt et alte, necnon et rotunde,
Abbreviated transcription (Latin):
quioam muratus ampli castelarii similituornẽ p̾ferens ascõ pat̾tio
ut auuit cousecͣtus. Inq̃m tot armenta nuncqͣm introeunt cũ tamen to¬
tius p̾uincie preda refugii cum cepissime uicludi soieat qui młto plã
uitre potuer int donec forte uł sufficientissime uł hesitationis ubũ¬
exuꝑet. De lacu magno iniram origniem habente.
st iacus multonia mire magnitudinis .xxx. milia passuum in
huiua uocatur fuuꝰ erumpit ⁊ mboreasem occeanum se tͣustimost¬
ħpiscatores iumiam sequentis piscium ꝯclusionem reciumq ruptu.¬
ras qͣm defectus conquerunt᷑ hͥ ur̃is temporib piscis inuens fuit ñ
marinus s de lacu descendens salmonis ꝓpe hño formꝗni ͭ ante qͣuti¬
ꝙuinciam defertur. huic uͦ lacui mirabili ut asserunt casus initiũ
dedit. fuit int̾ra illa ꝙͣ nũc locꝰ optinet gent abantiqͥs tempor uicie¬
⁊ incorbigibiliter suuoluta. fuerat autẽ inore popłi u̾bumcelebre

Expanded text:
quidam muratus ampli castellarii similitudinem preferens a sancto Patricio, ut aiunt, consecratus. 8In quem tot armenta nunquam introeunt, cum tamen totius prouincie preda refugii causa sepissime includi soleat, quin multo plura intrare potuerint, donec forte uel sufficientie uel hesitacionis uXVIII DE LACV MAGNO MIRAM ORIGINEM HABENTEM 1Est lacus in Vltonia mire magnitudinis, triginta milia passuum in et Banna uocatur, fluuius erumpit et in borealem oceanum se transpiscatores nimiam frequentius piscium conclusionem, retiumque rupturas, quam defectus conqueruntur. 4Hic nostris temporibus piscis inuentus fuit, non marinus sed de lacu descendens, salmonis prope formam habens tante quantistatim per prouinciam deferebatur. 5Huic uero lacui mirabilis, ut asserunt, casus initium dedit. 6Fuit in terra illa quam nunc lacus obtinet, gens ab antiquis temporibus uitioerabiliter inuoluta. 7Fuit autem in ore populi uerbum celebre,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstant̾ efflagitans attentiꝰ supplicauit. ut uiatici largicione bñficium
pede. qͣi ꝓmanu fungens. pellem totam acapite lupe retrahens: usq
adumbilicũ replicauit ⁊ statim exp̾ssa forma uetule cuiꝰdam apparuit.
Quo uiso tandem sacͥdos obnixe p̾tulautera ⁊ deuote suscipientem t̾ro¬
re tn᷑. magis qͣm rõne ꝯpulsus co̾icauit. ⁊ statim peilis alupo retracta pͥoi
forme se co.. aptauit. hiis gͦ tite poꝰ qͣm r̾ite ꝑactis: humanã magis ꝙͣ
bestialem societatẽ. eis ad igniłm nocte tota exhibuit. Mane uͦ fc̃o extra
siluani eos ꝯduceus: uam eis certissimam longe p̾ostendit mnultas ⁊̃¬
sac̾ooti suꝑ impenso beneficõ grãs indicessu referebat ꝓmittens effica¬
tiores inulto se gratias ei relaturum: si dns ip̃m̃aͥ hoc ex ilio cuiꝰ du¬
as ꝑtes iam ꝯpleu̾at: reuocau̾it. B̃ienno  ꝑ elapso ꝯtigit me ꝑut¬

Expanded text:
constanter efflagitans attentius supplicauit ut uiatici largitione beneficium pede quasi pro manu fungens pellem totam a capite lupe retrahens usque ad umbilicum replicauit et statim expressa forma uetule cuiusdam apparuit. 16Quo uiso tandem sacerdos obnixe postulantem et deuote suscipientem terrore tamen magis quam ratione compulsus communicauit et statim pellis a lupo retracta priori forme se coaptauit. 17Hiis ergo rite potius quam recte peractis, humanam magis quam bestialem societatem eis ad igniculum nocte tota lupus exhibuit. 18Mane facto, extra siluam ipsos conducens uiam eis certissimam longe preostendit. 19Multas gratias super impenso beneficio in discessu referebat, promittens efficaciores multo se gratias ei relaturum, si dominus ipsum ab hoc exilio, cuius duas partes iam compleuerat reuocauerit. 20 Biennio uero post e
Abbreviated transcription (Latin):
petru putrescunt. s subdiuo poita ⁊ ex poĩta ꝑmanent incorrupta hͥ hoĩ¬
nes auos attauos tͥauos longamq stirpis sue rẽt᷑ seriem mirando ꝯspi¬
ose nimis mures hñdant. ħ tñ infula mure caret. Mus it nͨ nascit᷑ hͥ ñ uiuit¬
uͨ inuectus. s forte allatꝰ fuerit statim p̾peti cursu inꝓx unuĩ mare se p̾cipi¬
tat. si autẽ impediat᷑ emoritur. Demiraudis fontium uaturis.
intota sui natura fusca manente ¶Est eqͣ fons inlagenia quo siquis ablutt᷑
celsi ⁊ ꝓtui amari qͥdie naturaii t̾imois deficiens ⁊ tociͤts exub̾a uitat¬

Expanded text:
nec putrescebant, sed sub diuo posita et exposita permanent incorrupta. 4Hic homines auos, atauos, et tritauos longamque stirpis sue retro seriem mirando conspiose nimis mures abundent, hec tamen insula mure caret. 11Mus enim nec nascitur hic, nec uiuit inuectus et si forte allatus fuerit, statim prepeti cursu in proximum mare se precipitat. 12Si autem impediatur, emoritur. XVI DE PVRGATORIO tota in sui natura fusca manente. 3Est econtra fons in Vltonia quo si quis abluitucelsi et procul a mari, qui die naturali bis undis deficiens et toties exubera
Abbreviated transcription (Latin):
cholamis sere faius destirpe. iaphet filii noe cũ trib fllis el
eorumq uxorib uł caũ uł industria ħ ẽ uł errore nie uł optima
opimone prĩe hyb̾me litorib fertur applicuisse. Erant aut̃ tres fi

Expanded text:
holanus, Sere filius de stirpe Iaphet filii Noe cum tribus filiis suis holanus, Sere filius de stirpe Iaphet filii Noe cum tribus filiis suis eorumque uxoribus uel casu uel industria, hoc est uel errore uie uel optima opinione patrie, H
Abbreviated transcription (Latin):
tissimas occidentis insulas qͣs ndum qͥsqͣm hominũ hĩtauerat cumi
suis conplicib fugam nauigio oestinauerat: sꝑaus uͥ nunquã ꝑccm̃
impetratũ fuerat dilumũ uł uindictam locum ñ habere. Amissis
itaq quas in ꝯmitatu habebat naufragio nauib una qua cũ ui¬
ris trib ⁊ quinqͣgnita mulierib uehebatur naue suꝑstice pͥmo
aute oiluuiũ anno ad hybernica litora forte deuenit. S lic acute
satis ⁊ laudabili infeĩa ingenio fatualitatẽ declinare statuerit. Coĩm
tñ uit̾itum ⁊ fere deuenit generalẽ nullatenus potuit euitare. litꝰ
tumulta ẽ cesara usq hodie cesare timmulus noiat᷑. u eruintũ cuncdit fer
ꝑ cbiliuium iam deletis qͣut̃ reiꝵ istai ⁊ tam euentũ qͣm aduentͣũ me¬
moria pꝰ diluuũ retenta fuerit. ũ indignũ indet᷑ oubitatõe s qͥ hysto¬
rias istas primo scripserunt ip̃i inderint. historiarum uͦ enucliator¬
uł latericia sic̃ dearte musica lrͣ de añ cliuiuium inuenta istorse¬

Expanded text:
tissimas occidentis insulas quas nondum quisquam habitauerat hominum cum suis complicibus fugam nauigio destinauerat, sperans ubi nunquam peccatum perpetratum fuerat diluuii uindictam locum non habere. 5Amissis itaque quas in comitatu habebat naufragio nauibus, una quacum uiris tribus et quinquaginta mulieribus uehebatur naue superstite, primo ante diluuium anno ad Hibernica litora casu deuenit. 6Sed licet acuto satis et laudabili in femina ingenio, fatalitatem declinare statuerit, communem tamen interitum et fere generalem nullatenus potuit euitare. 7Litutumulata est Cesara, usque hodie Cesare tumulus nominatur. 8Verumptamen cunctis fere per diluuium iam deletis, qualiter rerum istarum et tam euentus quam aduentus memoria post diluuium retenta fuerit, non indignum uidetur dubitacione. 9Sed qui historias istas primo scripserunt, ipsi uiderunt; 10sed forte iuel latericia sicut de arte musica legitur ante diluuium inuenta, hist
Abbreviated transcription (Latin):
a sacͥdote adiuratusq ꝑ deum omĩpotentẽ ⁊ ꝑfidem tntcatis ne eis nocit.¬
⁊ que nam creatura fuiss q̃ sub estiali forma humana u̾ba ꝓ ferret
catholicum moninib responsum p̾bens tandem tñ subiecit. Ne quodam
hominum genere sumus osorientium. uñ quolibet septãno ⁊o ꝑuicrepa
mis quam finnb exulari cogunt᷑ formam enĩ humanã ꝓrus exuentes
induunt lupuari. Nompleto uͦ seprenii spacio si forte suꝑstites sueritt
aliis ouob eoꝵ ip̃oꝵ loco siłi ꝯditione sumogatis ao pristinam reꝯdeunt
tam priãm qͣm natura. Et mͥ qͥdem ꝑegrinationis hꝰ socia ñ ꝓcul hinc
grauiter infirmat᷑. cui si placet iam inextremis agenti sac̾dotale sola¬
tium intuitu diuine pietatis indulgeas. Quo oicto lupum p̾cetentem
usq ad arlorem qͣnoam satis ꝓpinqͣm: p̾sb̾r seqͥtur tmebunoꝰ. Intiiꝰ cõ¬
cauitate lupam ꝯspicit suy sp̃e feriua genutꝰ ⁊ planctus humano emit¬

Expanded text:
a sacerdote adiuratusque per dominum omnipotentem et per fidem trinitatis ne eis noct quenam creatura fuisset que sub bestiali forma humana uerba proferret, catholicum in omnibus responsum prebens tandem subiecit: 7«De quodam hominum genere sumus Ossiriensium; 8unde quolibet septennio per imprecamis quam finibus exulare coguntur; formam enim humanam prorsus exuentes induunt lupinam. 9Completo uero septennii spatio, si forte superstites fuerint, aliis duobus ipsorum loco simili conditione subrogatis, ad pristinam redeunt tam patriam quam naturam. 10Et michi quidem peregrinationis huius socia non procul hinc grauiter infirmatur. 11Cui, si placet, iam in extremis agenti sacerdotale solacium intuitu diuine pietatis indulgeas». 12Quo dicto, lupum precedentem usque ad arborem quandam satis propinquam presbiter sequitur tremebundus, in cuius concauitate lupam conspicit, sub specie ferina gemitus et planctus humanos emit
Abbreviated transcription (Latin):
da siue uouitate cõspicua in hiis t̾raꝵ finib uatura reposuit: ex hiis enã
q̃ scõruiu meritis egregie uimis ⁊ uaide miracinose gesta sunt quoꝵ me
memoria excertis quib aim indicũs ꝑhenit᷑ extat memoratu dignissima
stuo ꝑstringere:. nõ suꝑfluũ oixi ut sic̃ orientalium regiomim ꝓdigia diꝰ¬
ligenti auctorum oꝑa inpuplice notie luceni dudum ꝓ dicerunt: sc ⁊ occiden

Expanded text:
da suique nouitate conspicua in hiis terrarum finibus natura reposuit, ex hiis etiam que sanctorum meritis egregie nimis et ualde miraculose gesta sunt, quorum memoria ex certis quibusdam indiciis perenniter extat memoratu dignissima, stilo perstringere non superfluum duxi. 3Vt sicut orientalium regionum prodigia, diligenti auctorum opera in publice notitie lucem dudum prodiere; 4hiis tandem
Abbreviated transcription (Latin):
arripitur. ⁊ nocte tota tam grauib penus cruciat᷑. tot tantisq ⁊ tam inet¬
fabilib ignis ⁊ aque uaruiq gn̾is tormentit incessant᷑ affligit᷑: uͭ mane
facto uix uł minime sp̃c suꝑstitis reliquie misero incorpore repant᷑. hec
ut asserunt tormenta si quis semel exininicta pnĩa sustinĩt: infernales
ampliꝰ penas nͥ grauiora ꝯmiserit: ñ subibit. De insula uͥ hõmum corpra sb

Expanded text:
arripitur, et nocte tota tam grauibus penis cruciatur, tot tantisque et tam inefarripitur, et nocte tota tam grauibus penis cruciatur, tot tantisque et tam ineffabilibus ignis et aque uariique generis tormentis incessanter affligitur, ut mane facto uix uel minime spiritus superstitis reliquie misero in corpore reperiantur. 6Hec, ut asserunt, tormenta si quis semel est iniuncta penitentia sustinuerit, infernales amplius penas, nisi grauiora commiserit, non subibit. 7Hic autem locus ab
Abbreviated transcription (Latin):
multociens ꝑcanes ⁊eitos aliaq sexus illus aiãlia q̃ ꝑicłi tamfreq̃nt᷑ ao¬
uesta statim occubuerunt. Mirum de auib tre iuł quna cum moicte ftu¬
ticib nisule passim insideant artuis sexus auitule. Et uol uana⁊ pares ser
telinqunt ⁊ tauqͣm iusite uirturis a ignare: in siulam ulam uatali mois po
tita uuce ⁊ irnientium insua uocat᷑. mordo tñ iecali grauissime intodu
diue tam finalr̾ asfuc fuerint ut morte mori inalii t ꝙͣ uitã ducere morie
inmaiorẽ demũ insulam se nauieła ceferri faciuit qui statim ut tram
cuiꝰ pars alt̾a ꝓbate religionis eccam habens spestabit ẽ ualde ⁊ a¬
Mustrata. Pars alt̾a hupioa nimis ⁊ horrailit souc demoniie dn assigata. qͣ t
uisibsuib caco demonũ tͣbis ⁊ pompis fere semꝑ man expõita. Pars ista no¬
uem inse foueas ht̃ inquaꝵ auqua siquit forte ꝑnoctare p̾sumpserit.: qd̾
atemerariis hoi̾b nõ unqͣm ꝯstat eẽ ꝓdatum amalignis spntib statin

Expanded text:
multociens per canes et cattos aliaque sexus illius animalia que periculi causa frequenter aduecta statim occubuerunt. 12Mirum de auibus terre illius quia cum mascule fruticibus insule passim insideant alterius sexus auicule preteruolando pares ibi relinquunt et tanquam insite uirtutis non ignare tuit, unde et uiuentium insula uocatur. 7Morbo letali grauissime interdum dine, tam finaliter afflicti fuerint ut morte mori malint quam uitam ducere mortis, in maiorem demum insulam se nauicula deferri faciunt; qui statim ut terram cujus pars altera probatae religionis Ecclesiam, habens, spectabilis est, et ailiter illustrata. Pars altera hispida nimis et horribilis, solis daemoniis dicitur assignata, quae et uisibilibus cacodemonum turbis et pompis fere semper manet exposita. 4Pars ista nouem in se foueas habet. 5In quarum aliqua si quis forte pernoctare presumpserit, quod a temerariis hominibus nonnumquam constat esse probatum, a malignis spiritibus statim
Abbreviated transcription (Latin):
lore fuscatam ht̃ p̾ciosa metalioꝵ gn̾a. ht̃ gẽmas ꝑuicidas ⁊ species odoꝵi¬
feris. ¶ S quio hcum uite sauitatisq oispendio. Cum ꝯtinua tam famili
mnia quidem elementa lic adusũ hommũriente pestistera¬
cirata miseris hͥ mortalib mortem int̾mmnando ⁊ bonam ualitu¬
diueni ext̾miuant ⁊ uitam tͥminent. ¶ łerram mito uestigio tieas mors
uuiuet a quam si ia crude̾m potes ur corruptam ieumis nara olfacias mors
iiinet. Auram nuatto cupite lib̾ius carpas si frigida penetrat. Si caliaa ꝑ¬
tͦlat. morsiminet. Celum tonitrins tͥret suimib infestat sol estuantib ua¬
dui inquietat. Pnet̾ea abum maioꝵ inqͣntitate. si sumas. more ñanius¬

Expanded text:
lore fucatam, habet pretiosa metallorum genera, habet gemmas perlucidas et species odoriferas. 3Sed quid hec cum uite sanitatisque dispendio, cum continua tam familiamnia quidem elementa, licet ad usum hominum creata, miseris ibi mortalibus mortem interminando et bonam ualetudinem exterminant et uitam terminant. 5Terram nudo uimminet. 7Aquam si uel crudam potes uel corruptam ieiunis naribus olfacias, mors imminet. 8Auram nudato capite liberius carpas, si frigida penetrat, si calida perturbat, mors imminet. 9Celum tonitruis terret, fulminibus infestat. 10Sol estuantibus radiis inquietat. 11Preterea si cibum maiori in quantitate sumas, mors in ianu
Abbreviated transcription (Latin):
femina .s. sũ mare obstiuata malicia in ꝓpͥam ꝑnitiem detestaris. Erubesce
miser erulesce ⁊ saltem adnaturã returte. que ad argumenta sidei ad instͥc¬
tionẽ fidei nrãm noua cotioie animalia sñ omni mare uł feĩa ꝓcͤat ⁊ ꝓducit.
mirandam qr sepe imitatrix uat᷑a ministrat. Sic it ꝯpoĩta est humana

Expanded text:
femina scilicet sine mare, obstinata malicia in propriam perniciem detestaris. 33Erubesce femina scilicet sine mare, obstinata malicia in propriam perniciem detestaris. 33Erubesce miser, erubesce, et saltem ad naturam recurre que ad argumenta fidei ad instructionem nostram noua cotidie animalia sine omni mare uel femina procreat et producit. mirandam imitatrix natura ministrat. 36Solis ortum et
Abbreviated transcription (Latin):
bernace uocant᷑. qͣs mirũ iumodũ ꝯtͣ nat᷑am natura poucit. Aucis quidem pau¬
lustrib siłes: s minores. Exliguis namq abitinis ꝑ equor deuolutis pͥmo qͣi
sumi nascuut᷑. ue hinc tanqͣm abalga ligno chenͣte chilib testis adlib̾iorem
formationẽ incluse: ꝑ rostra dependent ⁊ iꝰ qͦusq ꝓcessu tẽporis firmam pluma
uestiturã inonte uł iꝰqͣs desciount: uł maerio lib̾tatem uoiatu se tͣnferunt:
ex fucto ligneo marino oculta nimit admirandaq senuuiratione alumenta
hiꝰ auium corpuct̾a inlitore maris ab imo ligno dependentia testis inclusa ⁊ iam
gosi ieuimorum tempore: siñ delicto uesti solent. ħ espiꝰce infelix iudei res ipis¬
ce uł sero pͥmã hõis gn̾atom exlimo sũmare ⁊ femina. sccłim qi ex mare sũ
femĩa. obregis uen̾atom diffiteri n̾ audes. Tertiam solam ex mare .s. ⁊ femina qͣ
usualis ẽ dura: ceruicapprobas ⁊ affirmas. Quartã uͦ inqua sola salus est ex

Expanded text:
naturam natura producit, ancis palustribus similes sed minores; 24ex lignis namque abietinis per equora deuolutis primo quasi gummi nascuntur, dehinc tamquam ab alga ligno coherente conchilibus testis ad liberiorem formationem incluse per rostra dependent et sic quousque processu temporis firmam plumarum uestituram indute uel in aquas decidunt uel in aeris libertatem uolatu se transferunt; 25ex succo ligneo marinoque occulta nimis mirandaque seminii ratione alimenta di auium minuta corpuscula in litore maris ab uno ligno pendentia testis inclusa et iamgiosi ieiuniorum tempore sine delicto uesci solent. 29See uel sero. 32Primam hominis creationem ex limo sine mare et femina secundamque ex mare sine femina ob legis uenerationem diffiteri non audes, tertiam solam ex mare scilicet et femina quia usualis est dura ceruice approbas et affirmas, quartam uero in qua sola salus est, ex
Abbreviated transcription (Latin):
ues quod biformis nat᷑e sunt n nuste. qͦs aurifrisios uocant. aqͥia qͥ dẽ
teunores actipitre maiores. quis altũ pedem iinguib armatu aptũ
irapatem. altum uͦclausum ⁊ paciacũ. soliq. natatii ydneñ nete audaꝑti¬
alaꝵ remigio quietos se ꝯtinent ⁊ sustentant. Cumq pisciculos inifundo
aucduũ laticantes ꝑtantam eris ⁊ aqͥ turbulentam it ⁊ nne. sinceoracu¬
miue ꝯspiciant ꝑnici uelocitate se deorsum mitint oumq nigunt erigũ¬
sutessio qͣi pede pacifico plande ao nos ingreoit᷑ : inseras tandẽ adãs ng̃

Expanded text:
ues quoque biformis nature sunt hic multe quas aurifrisios uocant, aquila quidem minores accipitre maiores, quibus alterum pedem unguibus armatum, apertum et rapacem, alterum uero clausum et pacificum solo natatui yddefigant alarum remigio quietas se continent et sustenant. 40Cumque pisciculos in fundo fluctium latitantes per tantam aeris et aque turbulentam intercapedinem linceo acumine conspiciant pernici uelocitate se deorsum mittunt; 41dumque mergunt emergusuccessibus quasi pede pacifico blande ingreditur, miseras tandem animas tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ simułi ulatum ineoiis intluctib innata iaucia tenignior aura pͥuaũ
Sciuitta tor s tameu occeaui m̾catores asserentes a uoiumꝰ quod cum naues
inportu hybuito aliqͣudo exhx. n̾an̾int: bufones eũi illatos in fido na¬
uium iuuenerunt quos oiuu uiuos int̾ram ꝓrecissent: statim u̾so uentre
uidentib ⁊ admirautib mustis iueoii crepuerunt ⁊ int̾ierunt. q Constat¬

Expanded text:
 similiter allatum, mediis in fluctibus innata malitia benignior aura priuauit. 4Scrutatores tamen oceani mercatores asserentes audiuimus quod cum naues in portu Hibernico aliquotiens exonerassent, bufones casu illatos in fundo nauium inuenerunt, quos dum uiuos in terram proiecissent, statim uerso uentre, uidentibus et admirantibus multis, medii crepuerunt et interierunt. 5In ta
Abbreviated transcription (Latin):
Quia qͣt hora uenturꝰ sit fur: peniꝰ ignazamꝰ. ⁊ curam aliqͣm saciam aiõ tanqͣm
lapidem suspendamꝰ. que ⁊ torporem omẽm a nobis excuciat ⁊ nichil p̾ter se medi¬
tari ꝑmtat. Que ⁊̃ si forte int̾dum exciderit mẽs ipãm disuescere nesciens eã¬
dem it̾m tͣnqͣm a sompnis expͤft̾a resumat. Auis eadẽ tam calioũ tñ ĩ gneũ ht̃ ie
cur: ut ferrũ forte ingestum transire uequeat iudigestũ. sͤ igne caritatis accẽsa
uiscera ferreos olim ⁊ in exorabiles aiõs domant ⁊ mitigant ⁊ ad pacis fr̾ne
ꝯcordiã mansuecere iam compellunt. Pauones siluestres hic hũdat. Galline
uͦ campẽstres qͣs uulgarit᷑ gruras uocant: hͥ rare sunt ⁊ modice ꝑdicib tam ĩ

Expanded text:
quia qua hora fur uenturus sit ignoratur et curam aliquam sacram animo tanquam lapidem suspendamus que et torporem omnem prorsus excutiat et nichil preter se meditari permittat; que etiamsi forte interdum excidat mens ipsam desuescere nesciens eandem iterum tamquam a sonis experrecta resumat. 18Auis eadem tam calidum tam igneum iecur habet ut ferrum forte ingestum transire nequeat indigestum. 19Sic igne caritatis accensa uiscera ferreos olim et inesorabiles animos domant et mitigant et ad pacis fraterne concordiam mansuescere iam compellunt. 20Pauones domestice et siluestres hic habundant. Galline uero campestres quas uulgariter ‘gurtas’ uocant hic rare sunt et modice, perdicibus tam in
Abbreviated transcription (Latin):
insulam britãnie nuadent saxonitam gẽtẽ
infra turrim niclusum comburent Malo¬
tuo tuo patrẽ eoꝵ ꝓdidisci. et sauones ĩ
uitasti Inuitasti ip̃sos tibi in p̾sidium. sed
tibi duo fumera. nec est ꝓmptũ qd̵ pͥus
qui mortem patris sui in te iundicare¬
intenitur Quere tibi diffugiũ si pot̾is
cras totone sim litus te nebunt. Rubebũt
sangniẽ saxonũ facies et int̾fecco hen¬

Expanded text:
Insulam, inuadent Saxonicam gentem,infra turrim inclusum comburent. Malo tuo patrem eorum prodidisti et Saxones in insulam inuitasti. Inuitasti tibi in presidium, sed tibi duo funera nec est promptum quod prius qui mortem patris sui in te uindicabunt. Quere tibi diffugium, si potes. Cras Totonesium litus tenebunt. Replebunt sanguine Saxonum facies et interfecto Hen
Abbreviated transcription (Latin):
rabantur eũ quem in obsidione mortium
cerat. At tales ergo rinores amridebat
uo. Doleo eñ oppidi mei destructoẽi eet
intercipiat. Ibo igitur ei obuiam et paci
Egressus itaꝙ petiuit ex̾citũ suũ et
exuta spetie gorlois in utherꝑãdias di

Expanded text:
irabantur ipsum, quem in obsidione interfecrantes. Ad tales ergo rumores arridebat nis. Doleo tamen opidi mei destructionem et sto intercipiat. Ibo itaque ei obuiam et cum eEgressus itaque petiuit exercitum et exuta specie Gorlois in Vterpendragon
Abbreviated transcription (Latin):
cha et osp reheabsem nõiatio siluã onã et tra arabieuo
onã et in loco qui dĩ bodobenlo hobamunã In alburuct
ꝓ hobas duas et in hornũ hobamꝰ onar et mn borosum uo¬
eato mansam onã et i loco theole mansam siuaosun n¬
esbe mansam una et qͥd qt in easdem siobas et mans io

Expanded text:
em nominatis silvam unam et terram arabilem unam et in loco qui dicitur Bodokenlo hobam unam, in Alburch quoque hobas duas et in Hornum hobam unam et in loco Huui vocato mansum I et in loco Theole mansam I et in Aske mansam I et quicquid ad easdem hobas et mansas
Abbreviated transcription (Latin):
testatem donandi. ꝯmutuandi seu qͥtqͥd uolu̾i̾t faciendi.
Hoc nr̃e aucoi̾tatis p̃ceptũ ꝯsc̾bi et auli nostri inp̃ssione
sigillari iussimꝰ manuq ꝓpͥa subtꝰ firmauimꝰ Signũ dñi

Expanded text:
testatem donandi comutandi seu quicquid voluerit faciendi, testatem donandi comutandi seu quicquid voluerit faciendi, hoc nostre auctoritatis preceptum conscribi et anuli nostri impressione sigillari iussimus manuque propria subter fir
Abbreviated transcription (Latin):
eccłie uenabłis archiepĩ ac nepotis nr̃i henrĩci Bauroꝵ
ducis fideli nr̃o ⁊̃ ho̾derico comiti: qͥtqͥd nr̃o ꝯcessu hactenꝰ
in bñficiũ tenu̾t int̾ duo flumina que uocant᷑. Liora et
hysta in ꝓp̾um dedimꝰ cũ oĩbus utensiliis que in eodem bñ¬
ficio regio ꝯcessũ ꝑ fructuariũ usũ ante hac possedit. et
totũ qsͣ nr̃a regia ꝯcessione in uilla Sunue mere dc̃a bñ¬
ficiario s̃su usq modo habuui cũ om̃i utilitate illuc aspici¬
et knuelosara gemarchi dc̃a tenuit cũ om̃ib appẽditiis
ad idem bñficiũ ꝑtmentib simiło in ꝓp̾etatẽ habendũ
dedimꝰ ad h ͨ ecꝭ totũ qd̾ de nr̃o iure in pago texla mĩ¬
cupato ĩ bñficiũ tenuit cũ oĩ utilitate ad hͦ appendẽte
excepto qͥtqͦs wlgari lingua d ͬ Huslada/ ad integrũ sibi
in pp̾um tradidimꝰ in comitatib ita nuĩcupatis. Masalãt
kynhem Texla. et ut de predc̃is reb libãm habeat po-¬

Expanded text:
esie venerabilis archiepiscopi ac nepotis nostri Heinrici Bavariorum ducis fideli nostro Theoderico comiti quidquid nostro concessu hactenus in beneficium tenuit inter duo flumina que vocantur Liora et Hisla, in proprium dedimus cum omnibus utensilibus quae in eodem beneficio regio concessu per fructuarium usum antehac possedit, et totum quod nostra regia concessione in villa Sunnemere dicta beneficiario usu usque modo habuit, cum omni utilitate illuc aspiciet Chinnelosara gemarchi dicta tenuit, cum omnibus appenditiis ad idem beneficium pertinentibus similiter in proprietatem habendum dedimus. Ad hec etiam totum quod de nostro iure in pago Texla nuncupato in beneficium tenuit, cum omni utilitate ad hoc appendente, excepto quod vulgari lingua dicitur huslada, ad integrum sibi in proprium tradidimus in comitatibus ita nuncupatis Masalant, Kinhem, Texla. Et ut de predictis rebus liberam habeat po
Abbreviated transcription (Latin):
Maximii super predia ⁊ mancipia eorũ qui scaremam di¬
cunt᷑ illa sola die si ieiumũ uel celebre festũ aut dommicꝰ dies
non fuerit placitabit: sin autẽ ieuinũs prima sonari te
placitũ intrabit: et usq ad nonã horã illud teniebit: pos¬
tea uero nullũ dutiꝯ ibi stare cogere poterit. et quicqͥd ibi
uero die abbas ipsi aduocato seruitiũ dabit duos modios
pains, frisfingas .iiii. et unã amam uim. Si ecclesie homo
interfectus fuerit, et abbas aut uillicus eius ab homicida
Meregildũ exigere poterit totũ sui iuris erit: sin aũt aduo-¬
catũ necesse fuerit accersire tertia pars cedet ei. Potestatiue
per abbatia placitare hospitia uelseruitia a rusticis exigere
petitiomibus grauare / ⁊ pecora eorũ aut palefridos tollere et
redditus ab ipsis extorquere tam conitibus qͣ aduocatis om-¬
inmodis imperiali cuictoritate interdicimꝰ. Et ut nr̃e p̾ceptiõis

Expanded text:
Maximini super predia et mancipia eorum qui scaremani diMaximini super predia et mancipia eorum qui scaremani dicuntur illa sola die, si ieiunium vel celebre festum aut dominicus dies non fuerit, placitabit ; sin autem, ieiunus prima so nante placitum intrabit et usque ad no nam horam illud tenebit, postea vero nullum diutius ibi stare cogere poterit; et quicquid ibi vero die ′abbas ipsi advocato servicium dabit, duos scilicet modios panis, friskingas IIII et unam amam vini. Si ecclesię homo interfectus fuerit, et abbas aut villicus eius ab homicida wiregildum exigere poterit, totum sui iuris erit; si autem advocatum necesse fuerit accer sire, tercia pars cedet ei. Potestative per abbatiam placitare, hospicia vel servicia a rusticis exigere, petitionibus eos gravare et vf pecora eorum aut parafredos tollere et reditus ab ipsis extorquere tam comitibus quam advocatis omnimodis imperiali auctoritate interdicimus. Et ut nostrę pre ceptionis
Abbreviated transcription (Latin):
to corroborarent. Confirmatũ est itaq eorũ sacramẽto quia
aduocatus familre illius nisi ter i anno in abbatia placitae¬
rit arbitrio abbatis et suorũ prepositorũ et uillicoꝵ scd̃m
culpã ⁊ posse umuscuiusq homis cedat: et due partes ab-¬
bati tertia aduocato cedat. Et si aliquis forte culpã furti uel
seditioms inciderit/ et abbas ob rebellionẽ temeritatis aduo-¬
catũ accersierit: ex eodẽ uadio abbati due partes/ aduocato
tertia prouemiat:. Ita tamẽ si aduocatus a regia manu bã¬
nũ suscepit: aliter in abbatia placitare nõ presumat Der¬
uientes uero qui prebendarii et qui fratribus infra daustru
seruiũt uel qui foris ad curtes dagescalci dicunt nulli ad-¬
uocato neq hunnomi subiaceãt sed tantũ abbati euisqz pre¬
positis pro quibuscũq culpis respondeant. Aduocatus qui-
bannũ a regia manu suscepit proxima die post festũ sancti

Expanded text:
to corroborarent. Confirmatum est itaque eorum sacramento, quia to corroborarent. Confirmatum est itaque eorum sacramento, quia advocatus familię illius nisi ter in anno et irit, arbitrio abbatis et suorum prepositorum et villicorum secundum culpam et posse unicuique hominis cedat et duę partes abbati, tercia advocato cedat. Et si forte aliquis culpam furti vel seditionis inciderit, et abbas ob rebellionem temeritatis advocatum ac cersierit, ex eodem vadio abbati duę partes, advocato tertia proveniat, ita tamen si advocatus a regia manu bannum susce pit, aliter in abbatia placitare non presumat. Servientes vero, qui prebendarii sunt et qui fratribus infra claustrum serviunt vel qui foris ad curtes dagescalci dicuntur, nulli advocato neque hunnoni subiaceant, sed tan tum abbati eiusque prepositis pro quibuscumque culpis respondeant. Advocatus, qui bannum a regia manu suscepit, proxima die post festum sancti
Abbreviated transcription (Latin):
tolfo scilicet conite de Strumburgh et Dragebodone mi¬
nistro nostro ⁊ aliis nũtiis nostris et cora presente Abbate
Theoderico et comite Diselberto tũc temporis aduotato, ma-¬
iores et antiquiores de familia sancti Maximim cõuocaren¬
tur: ⁊ sacramẽto constricti ꝯfirmairẽt/ quibus legibꝯ tẽporib
Hemrici ducis semoris / ⁊ Hemrici ducis ĩumoris familia
illa subiaceret: qualiter placita ⁊ iuditia fierent: ut ipsi ⁊
posteri eorũ eodẽ fure eadẽq lege ex inde perfruerent. flecti
sunt ergo qui hanc legẽ et iustitiã facerent mter abbate et
aduocatũ secundũ iura priorũ et antecessorũ suorum super
reliquias sanctorũ confirmarẽt: et postea Treueri in presẽ¬
tia episcoporũ Eberhardi Treuireñ Liutbaldi Mogontien
Adelberonis Metensis ⁊ Deoderici Uirdunen episcopi ⁊ alioꝵ
principũ nostrorũ iuixta petitionẽ prediti abbatis sacramẽ¬

Expanded text:
tolfo scilicet comite de Strumburg et Dragebodone mitolfo scilicet comite de Strumburg et Dragebodone ministro nostro et aliis nunciis nostris et coram presente abbate Theoderico et comite Giselberto tunc temporis advocato maiores et antiquiores de familia sancti Maximini convocarentur et sacramento constricti con firmarent, quibus legibus temporibus Hein rici ducis senioris et Heinrici ducis iunioris familia illa subiaceret, qualiter placita et iudicia fierent, ut ipsi et posteri eorum eodem iure eademque lege exinde perfru erentur. Electi sunt ergo, qui hanc legem et iusticiam facerent inter abbatem et ad vocatum secundum iura priorum et antecessorum suorum super reliquias sanctorum confirmarent et postea Treueri in presentia episcoporum Eberhardi Treuerensis, Livtbaldi Moguntiensis, Adelberonis Mettensis et Deoderici Uirdunensis episcopi et aliorum principum nostrorum iuxta petitionem predicti abbatis sacramen
Abbreviated transcription (Latin):
et indiudue trmitatis. Henricus diĩa fauẽte clemen-¬
tici Romanoꝵ Imperator Augustus. Si ecclesiis uel cenobnis
diuiõ cultui mancipatis alicuius patrocii uel defensio-¬
nis solatiũ aduersus in solentiã perfidorũ prebuerimus:
duumtus nos remunerari procul dubio credimus. Qua-
tectalis nostre Agnetis Imperatritis auguste / nostriq fi¬
ln dilectissu Henrici quarti regis crebram ⁊ importuna
querimomã Cheoderici reuerendi abbatis cenobni sancti
Max inmi benigne suscepimus: et corã fidelibus nostris
diligenter discussimus. de multis scilicet oppressionibz quas
familia sancti Maximini patiebat a comitibus et aduo-¬
catis adeo etiã ut ommino uideret destituta antiquis laribꝰ.
et nõ quasi regalis abbatie familia sed ut propria aduoco¬
torũ ancilla esset in seruitutẽ redacta. Unde nostroꝵ osilio
amicorũ precipiendo decreuimũs ut corã legatis nris Ber-¬

Expanded text:
et individue trinitatis. Henricus divina favente clemenet individue trinitatis. Henricus divina favente clementia Romanorum imperator augustus. Si ecclesiis vel cenobiis divino cultui mancipatis alicuius patrocinii vel defensionis solatium adversus insolentiam perfidorum prdivinitus nobis remunerari procul dubio credimus. Quaprtectalis nostre scilicet Agnetis imperatricis auguste nostrique filii dilectissimi Heinrici quarti regis crebram et inportunam querimoniam Theoderici reverendi abbatis coenobii sancti Maximini benigne suscepimus et coram fidelibus nostris dili genter discussimus de multis scilicet obpressionibus, quas familia sancti Maximini patiebatur a comitibus et advocatis, adeo ut iam omnino videretur destituta antiquis legibus et non quasi regalis abbatię fa milia, sed ut propria advocatorum ancilla esset in servitutem redacta. Unde nostro rum consilio amicorum precipiendo decre vimus, ut coram legatis nostris Ber
Abbreviated transcription (Latin):
cetera que necessaxia tantũmodo sunt fratribus fideliter
procurare. Otatiumus etiã et corroborare decreuimus ut
idem abbas suiq successores potestatẽ habeãt aduocatias su-¬
as per omnẽ abbatiã cui uelint dandi cui uelint iusto iu-¬
ditio tollendi: Et ut aduocati nullũ post se ponere p̾sumãt
qui uocetur postaduocatus: nec quisquã illorũ potestatem
habeat aliqua uiolentia siue petitione hommes grauare aut
placitu preter illa tria Iure debita tenere: uel quitqͣm super
offiticiles uel mansionarios aut m̃istros seu ommia iura abba-¬
tis constituere. Et ut hoc nostre auctoritatis preceptũ firmũ
et stabile permaneat manu propria corroborantes sigilli nr̃i
impressione iussimus insigniri. Signũ dm̃
Chuonradi Regis Inuictissimi.
Odalricus cancellarius ad uicẽ Aribonis
axchitancellarn recognoui. Data .iii. Idus.
lanuarii. Indictiõe .uiii. Anno dñce Intcͬna

Expanded text:
cętera I quę necessaria tantummodo sunt fratribus fideliter cętera I quę necessaria tantummodo sunt fratribus fideliter procurare. Sstatuimus etiam et > corroborare decrevimus, ut idem abbas < suique > successores potestatem habeant advocatias < suas per omnem. abbatiam > cui velint dandi, cui  velint < iusto iudicio > tollendi, < et ut advocati nullum post se ponere presumant, qui vocetur postadvocatus, nec quisquam illorum potestatem habeat aliqua violentia sive petitione homines gravare aut placitum preter illa tria iure debita  tenere  vel I quicquam super officiales vel mansionarios aut ministros seu omnia iura abbatis constituere. > Et ut hoc nostrę auctoritatis preceptum firmum et stabile permaneat, manu propria corroborantes sigilli nostri impressione iussimus insigniri. Signum domni Chuonradi regis invictissimi. Odalricus cancellarius ad vicem Aribonis archicancellarii recognovi. SI. Data III. id. ian. indictione VIII, anno dominicę inca
Abbreviated transcription (Latin):
locis possidere uidentux Apula Ocheringesuelt Alsontia
furmuelt hol husm Hochineshenn Bulmhemi Siemera
Folmaresbach Prouestermod Weildestem Albucha Ouo-¬
zuuosueshemi Bingun Decima Uallis cũsiuis ꝑtinẽtiis¬
Rateres dorph cũ siis Dictendorph Mleisbrath Orishemi
Arnol fesbergh fracturis Riuenacha Loauia Uindin¬
gis Luchesingis: et in cuuitate Netensi ⁊ circũcirca domol
umeas agros ⁊ areolas; et in pago dal ingoroe Dicrich
Iuolfurt Bisanga: Item alibi Wilre Uuz lenkiecha Tauena
Bessiaco Druthelinga Murmeringis Heroldiuilla Wi-¬
mariecclesia Crufta Strasa Ocrana Marchedith et
billiche ac łirisfe. Ex hiis ergo uillis et earũ pertinentiis
nullus Abbas audeat alitiu libero hommi suie alterus et¬
desie seruienti aliquid benefitiare aut a prebenda fratrũ
quoquomodo abalienare: sed liceat inde illi suisq successo-¬
ribus lummaria ecclesie restaurare edifitia recuperare, et

Expanded text:
locis possidere videntur : Apula, Sceringesfelt, Alsontia, locis possidere videntur : Apula, Sceringesfelt, Alsontia, Furniuelt, Holzhusun, Hukinesheim, Bukinheim, Siemera, Folemaresbah, Pruouesdernod, Weildistein, Albucha, Guozoluesheim, Bingin, Decima, Vallis cum suis pertineRateresdorf cum suis, Bikendorf, Meisbrath, Okisheim, Arnolfesberc, Fracturis, Rivanacha, Loavia, Windingis, Lukesingis et in civitate Metensi et circumcirca domos, vineas agros et areolas, et in pago Sallingouue Dincrich, Iuolkurt, Bisanga, item alibi Wilare, Luzelenkiricha, Tauena, Bessiaco, Druhdelinga, Murmiringis, Meroldi villa, Wimari ęcclesia, Crufta, Sstraza, Scranna, Marckedith et Billiche ac Kriske. Ex his ergo villis et eorum pertinentiis  nullus abbas audeat alicui libero homini sivę alterius ęcclesię  servienti aliquid beneficiare aut a prebenda fratrum quoquo modo abalienare; sed liceat inde illi suisque successoribus luminaria aecclesię restaurare, aedificia recuperare et
Abbreviated transcription (Latin):
augustus alniqz ante eũ reges ⁊ imꝑatores Dagobertus Pip-¬
pius Rarolus Cudowicus Lotharius Item Rarolus
Arnolfus Suendeboldius necno tres Ottones ad peculiarita-¬
tem fratrũ sicũt in priuilegiis eorũ in nostra presentia lectis
cernitur: nullã a quolibet iuditiarie potestatis uiolentiam
patiantur. sed uictũ inde atq habitũ pro nostre amme absolu¬
tione aliorũq predecessorũ ac successorũ nostroꝵ remissionẽ
spetialiter ꝯsequantur: Noc est in Grrabhei Euerneshẽi
Heismeshemi urinsenhemi Manneldal Narhemi Priche¬
na cũ omnibus ad se pertientibis Guntereshusen cum
suis pertmnentiis quas duas curtes ad sagimen et ad femora-¬
lici necnõ ad infirmorũ debiliũqs fratrũ curã ⁊ ad susceptio¬
nem hospitũ ac perigrmorũ pauperũq recreationẽ: sicut
antecessores nostri constituerũt: ita et nos spetialiter sta-¬
tiumus decernimũs atq firmamus. similiter qd in hiis

Expanded text:
augustus aliique ante eum reges et imperatores Dagobertus  Pipaugustus aliique ante eum reges et imperatores Dagobertus  Pippinus, Karolus Hlvdewicus, Lotharius, item Karolus, Arnolfus, Zuendiboldus nec non tres Ottones ad peculiaritatem fratrum, sicut in privilegiis eorum in nostra presentia lectis cernitur, nullam quolibet iudiciarię potestatis violen tiam patiantur, sed victum inde atque habitum pro nostrę animę absolutione aliorumque predecessorum ac successorum nostrorum remissione specialiter consequantur : hoc est in  SuabheiHeisinesheim, Bricinheim, Mannendal, Narheim, Prichina cum omnibus ad se pertinentibus, Gunthereshusun cum suis pertinentiis, quas duas curtes ad sagimen et ad femoralia necnon ad infirmorum debiliumque fratrum curam et ad susceptionem hospitum ac peregrinorum pauperum que recreationem, sicut antecessores nostri constituerunt, ita et nos specialiter  statuimus decernimus atque firmamus; similiter quod in his