comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ motꝰ. ẽ : & hominẽ clem̃t doluit qͥ deceptꝰ est. Deniq dñsds̃
Ubies inquit adãc ed confessionẽ ꝓuocat dũ int̾rogat. Uult
eũ fateri peccatũ dũ abeo inqͥrit ad missũ. Querit misereri. dũ
cũ rec de culpa colloqͥt. Ueniã cogitat. qͥ causã contẽptȩ legis
incusat Ob iurgat culpã. ut possit retribuere ueniã: ut quos
formare instruendo ñ potuit. eos possit confitendo purgare.
Accipiunt indum̃ta pellitia. ut qͥ confessi iã delictũ iã fuerant.
ueniã cultꝰ humilitate ꝑ aperent. Ostendit dñs qͥb offitus pos¬
sint delicta purgari. ostendit confessione & deformitate cubtꝰ
uenã posse facillime impetrare. Ut enĩ contumatia ẽ. celare
qđ dõ teste cõmiseris. sic periculosũ si splendore cultꝰ animi in¬
nocentiã m̃tiaris. Nemo itaq nemo peccatoꝵ uitia desperata

Expanded text:
permotus est, et hominem clementer doluit qui deceptus est. Denique Dominus Deus, permotus est, et hominem clementer doluit qui deceptus est. Denique Dominus Deus, Ubi es, inquit, Adam? Ad confessionem provocat dum interrogat. Vult eum fateri peccatum, dum ab eo inquirit admissum. Quaerit misereri, dum cum reo de culpa colloquitur. Veniam cogitat, qui causam contemptae legis incusat. Objurgat culpam, ut possit retribuere veniam, ut quos formare instruendo non potuit, eos possit confitendo purgare: accipiunt indumenta pellicea, ut qui confessi jam delictum fuerant, veniam cultus humilitate perciperent. Ostendit Dominus quibus officiis possint delicta purgari, ostendit confessione et deformitate cultus veniam posse facillime impetrari. Ut enim contumacia est celare quod Deo teste commiseris, sic periculosum si splendore cultus animi innocentiam mentiaris. Nemo itaque, nemo peccatorum vitia desperata laetitia
Abbreviated transcription (Latin):
sio serpentis audit᷑. Despicit᷑ ds̃ ꝓuidens. & serpens audit᷑ deapi¬
ens. Sic spernunt᷑ salutaria monita. & recipiunt᷑ uenenata collo¬
quia. Unde addicit᷑ homo excontẽptu morti. qͥ maluit obȩdire
serpenti. Spoliant᷑ gła. dignitate pͥuant᷑. Facti fẽ qđ ñ erant
aũ amittunt qđ fuerant. Ad eo gaud& serpens ꝑ petrasse quod
in hominis deceptionẽ implesse. & nescit infelix uulneratũ sem&
dũ uulnerat. trucidatũ dũ trucidat. dũ hominẽ ꝑiit se
sisse quã mortẽ. Sed tam̃ plus malitia serpentis. quã hominis
c̃tepmigtũ con motꝰ est. ꝑlus fallatiã diaboli. quã hominis
ꝑfidiã denotauit. Ad eo dñs ds̃ & sȩuitiã exsecratꝰ. ẽ. hostis. &
casũ miseratꝰ . ẽ. hominis. Crudelitatẽ hostis ex horruit. & de¬
ceptũ hominẽ pat̾na pietate condoluit. Inimici atrocitate

Expanded text:
sio serpentis auditur. Despicitur Deus providens, et serpens auditur decipisio serpentis auditur. Despicitur Deus providens, et serpens auditur decipiens. Spernuntur salutaria monita, et recipiuntur venenata colloquia. Unde addicitur homo ex contemptu morti, qui maluit obedire serpenti. Spoliantur gloria, dignitate privantur, facti sunt quod non erant, dum amittunt quod fuerant. Adeo gaudet serpens perpetrasse quod us hominis deceptionem implesse. Et nescit infelix vulneratum semet, dum vulnerat; trucidatum dum trucidat, dum hominem perimit,sisse quam mortem, sed tamen plus malitia serpentis quam hominis contemptu commotus est, plus fallaciam diaboli quam hominis perfidiam denotavit: adeo Dominus Deus et saevitiam exsecratus est hostis, et casum miseratus est hominis: crudelitatem hostis exhorruit, et deceptum hominem paterna pietate condoluit, inimici atrocitate
Abbreviated transcription (Latin):
Diabolus qđ ꝑse ñ potuit: ꝑ uxorẽ adã ꝓthopꝰ astũ circũ uenit adã
uero ꝑuxorẽ inuenit interitũ : quã adõ acceperat in auxilium.
Pro dolor. ꝓspera in contrariũ cedunt. utilia ꝑnitiȩ̃ operantur
Deniq plus adã domesticis quã in imici iaculis ledit᷑ plus ꝓpͥo
quã hostili ense ꝑimit᷑ : plus mulieris quã ext̃ no gladio uuul¬
nerat᷑ ealec musenĩ serpens subtilis ut falleret & accessit ñ ut
uiro sed ut melierĩ serpentinũ uirꝰ infligeret : accessit in quã
infeate Neniqa s̃sentiens mulier talis circa uirũ exaat qualẽ
cirea se malitiaꝰ serpentis inuenit. Adeo ꝑsuasa ẽ & ꝑsuasit.
qua flios parere in dolore p̃cepta ẽ : cõmuni qͣ̃ cũ uiro mor¬
ꝑuadicta est sentera qͣserpenti assensit. altera qͣ marinto
plaosore Peico nsensa enĩ mortis sententiã inciadit: de ꝑsuasu

Expanded text:
Diabolus quod per se non potuit, per uxorem Adam protoplastum circumvenit. Adam Diabolus quod per se non potuit, per uxorem Adam protoplastum circumvenit. Adam vero per uxorem invenit interitum, quam a Deo acceperat in auxilium. Proh dolor! prospera in contrarium cedunt, utilia perniciem operantur. Denique plus Adam domesticis quam inimici jaculis laeditur, plus proprio quam hostili ense perimitur, plus mulieris quam externo gladio vulneratur. Accessit enim serpens subtilis ut falleret, et accessit, non ut viro, sed ut mulieri serpentinum virus infligeret. Accessit, inquam, infecit. Denique consentiens mulier talis circa virum exstitit, qualem circa se malitiam serpentis invenit. Adeo persuasa est et persuasit, pria, qua filios parere in dolore praecepta est; communi, qua cum viro morti addicta est. Altera qua serpenti assensit, altera qua marito persuasit. De consensu enim in mortis sententiam incidit, de persuasu
Abbreviated transcription (Latin):
emo qͥ nesciat. principio hominẽ sic. adõ plas matũ¬
ii instrueret᷑ prudentia. consilio formaret᷑. tatio¬
nis capax. diuina ꝓuidentia redderet᷑. Instrueretur
in quã prudentia. qua hostis calliditatẽ uitaret.
consilio qͦ salutaria ac recta ꝑ qͥreret. ratione. qua dõ genitori p̾a¬
quẽ fecerat instruxit. monuit & armauit. qͥppe qͥ cũ diabolo
fuerat pugnaturꝰ. uelut qͥb dã armis hoc. ẽ prudentia: consi¬
lio ratione fuerat instruendus. Addit p̃t ea legẽ qua dĩ
uoluntatẽ cognosceret. & ꝗd: contẽp̃nenti euenire posset ad dis¬
ceret: Qui qͥdẽ homo in cautꝰ dũ diabolo ꝑsuadenti quã dnõ
iubenti consensit. sic & uitã quã habuit ꝑdidit. & mortẽ quã
ignorabat accepit. Stabat adã int̾ uxorẽ & diabolũ. inter
euã & hostẽ. int̾ mulierẽ & serpentẽ : Diabolus ꝑsuadetiut
noceat. eua consentit. ut pereat. Diabolus mulierẽ astutia fal¬
lenti circũ uenit. mulier in cauta serpentinũ uirꝰ excepit.

Expanded text:
est qui nesciat principio hominem sic a Deo plasmatuut instrueretur prudentia, consilio formaretur, rationis capax, divina providentia redderetur. Instrueretur, inquam, prudentia qua hostis calliditatem vitaret; consilio, quo salutaria ac recta perquireret; ratione, qua Deo genitori paat innocentem, instruxit, monuit et armavit, quippe qui cum diabolo fuerat pugnaturus, velut quibusdam armis, hoc est prudentia, consilio, ratione, fuerat instruendus. Addidit praeterea legem qua Dei voluntatem agnosceret, et quid contemnenti evenire posset, addisceret. Qui quidem homo incautus, dum plus diabolo persuadenti quam Deo jubenti consensit, et sic vitam quam habuit perdidit, et mortem quam ignorabat accepit. Stabat Adam inter uxorem et diabolum, inter Evam et hostem, inter mulierem et serpentem. Diabolus persuadet ut noceat, Eva consentit ut pereat. Diabolus mulierem astutia fallendi circumvenit, mulier incauta serpentium virus accepit.
Abbreviated transcription (Latin):
ides ẽ. religionis sc̃issimȩ fundam̃tũ. caritatis uinculum.
amoris subsidiũ. Hec scĩtatẽ firmat. castitatẽ roborat
dignitates exornat: in pueris splendet. in iuuenib flor&
in ꝓuectis appar& gubnat sexus gradus ꝓuehit. officia
cuncta cꝰtodit. in paupere grata .e in mediocre lȩra. in
locuplete honesta Fides amicitias seruat᷑. collegia copulat:
artes cõm̃dat: nullũ despicit. nullũ contẽpnit nulli de ẽ
nisi qͥei forte defuerit. Fides mandata tenet. p̃cepta ser

Expanded text:
ides est religionis sanctissimae fundamentum, charitatis vinculum, ides est religionis sanctissimae fundamentum, charitatis vinculum, amoris subsidium. Haec sanctitatem firmat, castitatem roborat, dignitates exornat. In pueris splendet, in juvenibus floret, in provectis apparet. Gubernat sexus, gradus provehit, officia cuncta custodit. In paupere grata est, in mediocri laeta, in locuplete honesta. Fides amicitias servat, collegia copulat, artes commendat. Nullum despicit, nullum contemnit, nulli deest, nisi qui ei forte defuerit. Fides mandata tenet, praecepta se
Abbreviated transcription (Latin):
ia nolt peccare. neꝗdt decerius fiat. Noli me postcare most
uena i noli uul nerari post curã noli sordidaro postigram so¬
ꝗita inqͥt o homo grauiorẽ culpã eẽ post ueniã. renouaturo
uul nꝰ peius dolore post curã. molestius hominẽ sordidat: ꝓost
gram Quare indulgentiȩ ingratꝰ .ẽ qͥ post ueniã pecca rsan¬
taais in digñ ẽ. qͥ semet post quã curatꝰ .ẽ. uulnera corecamion¬
dar merg. qͥ seipsũ post gram sordidat. Porro qͥ post absoluis:¬
tione npecat meret & p̾miũ Qui post curã cautꝰ ẽ  anidares
possidae donũ. Qui grãm in lesã tenuerit. act̃nitatis accipi& reg¬
absolutũ pectare. Seruo peior. ẽ: qͥ patronũ post datã libta¬
tẽ offendit. Beneficii ingratꝰ ẽ: qͥ datorẽ tumoris arro gantia
despicit. Quarẽ aut salutẽ de exẽplo adqͥre. aut de consortio
similẽ sententiã metue: ne seuerũ sentias iudicẽ. qͥ benignũ
contepseris ꝑsuasorẽ. St Ro FIUSDẼ dEEIOE abrahaor

Expanded text:
i jam peccare, ne quid tibi deterius fiat . Noli, inquit, peccare post veniam, noli vulnerari post curam, noli sordidari post gratiam. Cogita, inquit, o homo, graviorem culpam esse post veniam, renovatum vulnus pejus dolere post curam, molestius hominem sordidari post gratiam. Quare indulgentiae ingratus est, qui post veniam peccat; sanitate indignus est, qui semetipsum postquam curatus est vulnerat, nec mundari meretur qui semetipsum post gratiam sordidat. Porro qui post absolutionem non peccat, meretur et praemium; qui post curam cautus est, sanitatis possidet donum; qui gratiam illaesam tenuerit, aeternitatis accipiet regabsolutum peccare. Servo pejor est qui patronum post datam libertatem offendit. Beneficiis ingratus est, qui datorem tumoris arrogantia despicit. Quare aut salutem de exemplo acquire, aut de consortio similem sententiam metue, ne severum sentias judicem, qui benignum contempseris persuasorem. HO
Abbreviated transcription (Latin):
exẽplo monstrat. Belli effectꝰ. orationis instantia aperitur
Orat enĩ moyses & uncit. cessat & uincit᷑. Didicit xpĩanꝰ quid
gerat. in uenit ꝗđ fugiat. Didicit inquã unde aut uincat᷑
uincere noluit. dũ orando cessauit. Et tam̃ in moyse corpꝰ
deficiebat. ñ uoluntas aliquando cessabat. Si ergo fragili¬
tatis causa in moyse. excusari ñ potuit. quẽ ad modũ in nob̾

Expanded text:
exemplo monstratur, et belli effectus orationis instantia aperitur. Orat enim Moyses et vincit, cessat et vincitur. Didicit Christianus, quid egerat, invenit quid fugiat; didicit, inquam, unde aut vincatur, vincere nolit, dum orando cessavit. Et tamen in Moyse corpus deficiebat, non voluntas aliquando cessabat. Si ergo fragilitatis causa in Moyse excusari non potuit, quemadmodum in nobis
Abbreviated transcription (Latin):
luminc qualis in ceruicib: p̃uenienciũ multitudo penđ¬
bat quifl&ur ꝗ gaudia quede murmura quã nouũ
aceleste miraculũ mor uincit᷑ homoreddit᷑ inseroꝵ
cathene frungunt᷑ & postquã triduũ lagari lingua
mou& manꝰ offitio p̃parant᷑ oculis uisus reddit᷑ in orbib
currua
uestigia grersib: explicantur : Aurib renouat᷑ aud¬
tus atier dirigunt᷑ in parenter cognatio recidiui solai¬

Expanded text:
lumina? Qualis in cervicibus praevenientium multitudo pendebat? Qui fletus? quae gaudia? quale murmur? quam novum et coeleste miraculum? Mors vincitur, homo redditur, infernorum catenae franguntur, et post quatriduum Lazari lingua movetur, manus officio praeparantur, oculi suis in orbibus currunt, vestigia gressibus explicantur, auribus renovatur auditus, acies dirigitur in parentes, cognatio redivivis obtu
Abbreviated transcription (Latin):
die conceptus est dñs : eccdemdiae & passur est: Eadẽi pra
dies coena pura fuit. Inqua & lina quarta decima oc¬
currit. Concepturest enĩ m̃se marcioviii. hłenđru a pre¬
lium dieluna quinta decimcrũ fuit mom̃tissime ꝓp¬
t̃horu paassionissuae sustinebat Unde diem festũ scae¬
÷ nophagie dixerat uos ascendite ad diẽ festũ hunc
egoñ ascendã quic meũ tempus nõdũ aduenit : No¬
uerat enĩ mensis sollẽ pnitatẽ in quolo hannis conceptꝰ

Expanded text:
 conceptus est Dominus, eadem die et passus est. Eadem ipsa die cena pura fuit, in qua et luna XIIII occurrit. Conceptus est enim mense Martio VIII° kalendarum Aprilium die, luna XV fuit momentissime propter horam passionis sue sustinebat, unde die festo scenophegie dixerat: ,Vos ascendite ad diem festum hunc, ego non ascendam, quia tempus meum nondum advenit'. Noverat enim m
Abbreviated transcription (Latin):
ut discas qm̃celo & cengelis & omi creaturȩ: hono¬
rabilior ecclaesia ẽ : Ideo celũ & tratransibunt
uerba aũt mea ñ p̃teribunt: ad sit gentilis adit
iudaos si hec incenia r̃ uerbarederguant :s.

Expanded text:
ut discas quoniam coelo et angelis et omni creatura honout discas quoniam coelo et angelis et omni creatura honorabilior Ecclesia est. Ideo coelum et terra transibunt, verba autem mea non praeteribunt. Adsit gentilis, adsit Judaeus: si haec inania sunt verba, redarguant. Si
Abbreviated transcription (Latin):
incendebant doemogib: fumꝰ & hodor peiimn
ipium maculabat a ere t̾ra co inquinabati
sangiine: Oegrones debacchicbant᷑ dicduls
dominubut᷑
pater ab dicabat filium filius in honorab ictpa¬
trem Natura quidem scindebctꝰ sed pi&caes
ire : quando nouellaerat in nullo potuit ledi
& nunc quando urꝗad celũ ꝑuenit estimaream
possesuperari & tuncquidem cũ undecim
essent apłi nullus eos superari potuit sed pau¬
cihominis totũ coeper̃mundũ : Et nuncquan¬
do t̃ric& imare & orbis trarũ & in habitibiler
regiones & ciuitates & om̃is finert̃raepietato
xitquippe dẽ fict calũ & uerbũ ino pus appa¬
ruit Currebat natura: & nemo in pediebat
quia nature dñs imperabat qui& facere &in
riutare potest. Etotã aedificaui qui celũstatui
Sed ppt̃ celum ñ fudi sangiune ꝓpt̃calũ crucis¬
cus nonsum nec ꝓpt̃ caelum celeste corpuraccepi
& quid dicam celi: angelorũ corpur non ad sãpr̃

Expanded text:
incendebantur daemonibus, fumus et odor pessimus ipsum maculabat aerem. Terra coinquinabatur sanguine, daemones debacchabantur, diabolus dominabatur. Pater abdicabat filium, filius inhonoraba patrem. Natura quidem scindebatur, sed pietasire? Quando novella erat, in nullo potuit laedi: et nunc quando usque ad coelum pervenit, aestimas eam posse superari? Et tunc quidem cum undecim essent apostoli, nullus eos superare potuit, sed pauci homines totum ceperunt mundum: et nunc quando terra et mare et orbis terrarum, et inhabitabiles regiones, et civitates et omnes fines terrae pietate xit quippe Deus, Fiat coelum, et verbum in opus apparuit. Currebat natura: nemo impediebat, quia naturae Dominus imperabat, qui facere et immutare potest. Ego eam aedificavi, qui coelum statui. Sed propter coelum non fudi sanguinem, propter coelum crucifixus non sum, nec propter coelum coeleste corpus accepi. Et quid dicam coeli? Angelorum corpus non assumpsi,
Abbreviated transcription (Latin):
ps chae passionis dñi & concepcionis esꝰ : Inquaeñ
de concepturẽ mecdem & passus est : Etideo dñr
id morsen in exodo pceptũ sacramenti trcedensdic s
Nonoccidas suꝑ czima. sanguinẽ in molatorum
neorum. &immolationes diersolempnis parchae :¬
Non occides inquid cegnũ in lacte matrisnia
hec significancices cc̃gniin maculati quia sacri ficat¬
÷ dõ offerrihab ebat : qđ in prima pascha concepos¬
onissuae in utero matris nõ eũ opostuis s& occidi

Expanded text:
passionis Domini et conceptionis eius. In qua enim die conceptus est, in eadem et passus est. Et ideo Dominus ad Moysen in Exodo preceptum sacramenti tradens dicit: Non occidas super azima sanguinem immolatorum meorum. Et immolationis die sollempnis pasche Non occides, inquit, agnum in lacte matris sue. Hec significantia sunt agni immaculati, qui sacrificium Deo offerri habebat, quod in primo pascha conceptionis sue in utero matris non eum opportuisset occidi
Abbreviated transcription (Latin):
ter ibunt : Facilius e caclũ pterire & t̃rãdeuora¬
camus in medium & uideamꝰ neforte int̃ciđrunt:
Ñ dubitcenidico sedher&icos obcludo: q̃ ergoniã
uerba celũ & tractransibunt uerbcaũt mec ñ pter¬
ibunt. Qui sermoner quȩ uerba tuerparur &¬

Expanded text:
teribunt. Facilius est coelum praeterire, et terram devoracamus in medium, videamus ne forte interceperint. Non dubitabundos, sed haereticos obcludo. Quae ergo sunt verba? Coelum et terra transibunt, verba autem mea non praeteribunt. Qui sermones? Quae verba? Tu
Abbreviated transcription (Latin):
tos sassrpenr & similier uulner ae capit aite
suũ salu& toturẽ sanur: sic eetu: sipecuna
facultates auferre conat᷑ dimatte dimi essora
ipsã tẽporidẽ uitã tuã extorquere ciput nere¬
nanentem : uniuersa ingruenatia mela facil¬
imeer̃ : ddudus existi de uontre matristuae
nudus &ibis: sed forsitan in exiliũ mitteris tu
icito : dñi ẽt̃ra & plenitudo eiꝰ: sed forsitanmor
occupauit nõ ẽtimen da quic transitus ẽ tantũ¬
nodo fidem serua theraurũ indeficiente : diuici¬
is sempit̃nas : Horum quȩ dico bectimantirer
estes s̃ isti quiafidẽ nõ pdider̃. & post excersum
de corpore forciorerrnt uiuir: ꝓpterea in qd
homo factus sum ꝓpterea carnem indui. ut orbẽ
ppter uec claesia namꝗ extensumẽ celũ diffusum
sus plantatus ẽ: mirabilia multa facta sunt pela¬
gus scindebat᷑ & iterum suebcct᷑ p&ra scinđbat᷑
&iterũ coniungebat᷑ Manna pluebat decalo
atãquã pruinosa ponebat᷑ mensa. ꝓpt̃ecclaesiã¬

Expanded text:
t autem suum salvet, totus est sanus. Sic et tu si pecuniam facultates auferre conatur, dimitte. Et si ipsam temporalem vitam tuam extorquere cupit, ne remanente, universa ingruentia mala facillima erunt. Nudus existi de ventre matris tuae, nudus et ibis. Sed forsitan in exsilium mitteris tu dicito: Domini est terra, et plenitudo ejus . Sed forsitan mors occupabit: non est timenda, quia transitus est. Tantummodo fidem serva, thesaurum indeficientem, divitias sempiternas. Horum quae dico, beati martyres testes sunt tuide corpore fortiores sunt vivis. Propterea, inquit, homo factus, propterea carnem indui, ut orbem Propter Ecclesiam namque extensum est coelum, diffusum sus plantatus, et mirabilia multa facta sunt: pelagus scindebatur, et iterum consuebatur; petra findebatur, et iterum jungebatur; manna pluebat de coelo, et tanquam pruinosa
Abbreviated transcription (Latin):
riac en merces cere ñpost: nec amin etuns
li arbustaeiꝰ non subiacet necert
gratia. Etideo nõ senercit nec contraehit
& multis in pugnantib nõ obprimit᷑ quan
ab initio inpugͥnar̃ ec clasiam cũfidẽ sinns¬

Expanded text:
ria ejus marcescere non possunt, nec amittunt folia arbusta ejus. Non subjacet necessitati tus eam gubernat gratia. Et ideo non senescit, nec contrahitur, et multis impugnationibus non opprimitur. Quanti enim ab initio impugnaverunt Ecclesiam, cum fidei semi
Abbreviated transcription (Latin):
aũt ñ solum ciuitates religione florent
& fide xp̃i sed &iã heremꝰ in nominedñi
glorutꝰ⁊ ante anamque & regine in conuiui¬
is uirorum sad teebcent sicut filia herodiadis
fecis relegimꝰ nunc uero uix fccmula digna¬
tur hocfacere. antiquitꝰ gens ꝑsicrũ filii
pcrentib: soci abcnt᷑ conubio & soroistatri
iungebat᷑ inpune Nuncuero uirginĩtatem

Expanded text:
autem non solum civitates religione florent autem non solum civitates religione florent et fide Christi, sed etiam eremus in nomine Domini gloriatur. Antea namque et reginae in conviviis virorum saltabant, sicut filiam Herodiadis fecisse legimus : nunc vero vix famula dignatur hoc facere. Antiquitus gentis Persarum filii parentibus sociabantur connubio, et soror fratri jungebatur impune: nunc vero virg
Abbreviated transcription (Latin):
quidergo inpugnabit᷑ quidem ñtam̃ uincipote¬
rit¬
ł empestates suscepit ecclaena sedñ de merge
Iacdla inea mittunt᷑ sod non ꝑforat᷑ machi¬
besticrũdentes mastẽ minanter caminos rer¬
tagines ferrear. manꝰ &uncos & omnia machma¬
mentu pcrata &pharetrã quidem succ̃ eua cuabit
dicbolus sed nihillesit ecclasicẽ. Doste enĩin seri
ñ p̃uclent aduersur eam. Destat᷑ reriprt testact
hoꝵ q̃ fiunt adstipulatio: Quaenti in pugnaer & ne¬
mop̃ualuit : Inpugnatorer quidem taciturnitati
& obliuionis deti : ecclesa aũt cotidie uirtutib: aug¬
nacuer̃. ideo & memoriã ꝑdider̃. Ec clesicaũ
clarior resplenda. ubicũꝗ ieris: cedindos
cd mauror : adbritta nos : ad hispanor usꝗ
adultimũ t̃rarũ finẽ inuenies In principio erat
uerbũ & uerbũ erat apud dm̃ & ds̃ erct uerbum
& uniueria religione plena: ante hocenim
uniuerraerant inpietate replec munc

Expanded text:
Quid ergo? Impugnabitur quidem, non tamen vinci poteQuid ergo? Impugnabitur quidem, non tamen vinci poterit, tempestates suscipit Ecclesia, sed non demergitur; jacula in eam mittuntur, sed non perforatur; machibestiarum dentes mortem minantes, caminos, sartagines, ferreas manus et uncos, et omnia machinamenta parata. Et pharetram quidem suam evacuavit diabolus, sed nihil laesit Ecclesiam: portae enim inferi non praevalebunt adversus eam. Testatur res ipsa, testatur eorum quae fiunt astipulatio, quanti impugnarunt, et nemo praevaluit. Et impugnatores quidem taciturnitati et oblivioni sunt dati, Ecclesia autem quotidie virtutibus augnarunt, ideo et memoriam perdiderunt. Ecclesia autem clarior resplendet. Ubicunque ieris, ad Indos, ad Mauros, ad Britannos, ad Hispanos, usque ad ultimos terrarum fines, invenies, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum , et universa religione plena. Ante hoc enim universa erant impietate repleta. Nunc
Abbreviated transcription (Latin):
enim ec daesic suscepit quo tẽptationes : ñ tam̃
uincit᷑ Quidẽ suꝑperrã hoc ẽ suꝑ confessionẽ :
suꝑsermones pietatir: sed forsitan int̃rogibis
utrum hec adificatio suscipiat lapides autligna
tera radebant᷑ sed fides ñ frangebat᷑ O. nouc
rerũ materier. paries effodit᷑ &thesaurur ñ
aufestur. Caro scindit᷑ & fides ñ rumpit᷑: tedit
quippemestirũ uistur: Et eni suꝑhanc petrã adi¬
e cabo ecclasiũ meã & postȩ in feriñ p̃ucdebunt ad¬
ueriur eõ: ad tendite diligentius uerbo: Portas
inferi periculauocatꝗ mostẽpceriunt : quider¬
go: in inferno intrauit quisꝗ quando pericditat᷑.
&ium sicut&iã porte introitus ciuitactũ sunt
sicpericula introitus mortins̃ : etqur inquid
ñphib& tẽptationes : ut ostendat uistutẽ eiꝰ si
mitto eã inpugnari : ut ñ in becillittar in repugnan
ui fidesuictorie inputet᷑: Et poste inferiñ diẽ¬
nadꝓpicbuntei sed ñ p̃uadebunt aduersurca :

Expanded text:
a suscipit quodammodo tentationes, non tamen vincitur. Quid est super petram? Hoc est, super confessionem Petri, super sermones pietatis. Sed forsitan interrogabis, utrum haec aedificatio suscipiat lapides aut ligna,tera radebantur, sed fides non frangebatur. O nova rerum materies! Paries effoditur, et thesaurus non aufertur. Caro scinditur, et fides non rumpitur. Talis quippe est martyrum virtus. Etenim super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam, et portae inferi non praevalebunt adversus eam. Attendite diligentius verbo: Portas inferi, pericula vocat quae mortem pariunt. Quid ergo? In inferno intravit quisque quando periclitatur? Etiam. Sicut enim portae introitus civitatum sunt, sic pericula introitus mortis sunt. Et cur, inquit, non prohibet tentationes? Ut ostendat virtutem ejus. Si mitto eam impugnari, non ut imbecillitas repugnantium, sed fides victoriae imputetur. Et portae inferi, n
Abbreviated transcription (Latin):
sumobẽ truerum : ouer simulcum lupis: quisui¬
dit: quis ccudiuit dic̃ : mittã uos uto ues in me¬
dio luporum: quisumquã pastor ouesmittitin
medio lupoꝵ : sed mugis siuiderit lupos congre¬
gatoues: atuero xp̃r contrario fecit: ouercedlu¬
posdirex̃ : & uulneratȩ abestiis nr̃ sed magirlu¬
piadouium inansu&udine s̃ conuers: & ut nõ
dicorent illi oues sumꝰ & micternos in aescalupoꝵ
dmorẽ illoꝵ uno sermone cbstulit st̃ dix̃ite :
nec enĩ eoꝵ uerdte mittebateos. sed ecceinquid
ego mitto uos: Infirmi quidem uos sed qui mutit
potenrẽ.
quisesiu ego sum. quicalũ extendi: qui terrã funden
quimcere in srenaui quimortem disrolui : quia
rographum qđ contrauoserat cruciad fixi quus
terum legẽmmutaui quiuos ad pristinã pagrũ
reuocaui: qui forcia dissoluo & dissolutiuaon¬
forto quid mare forciur÷ sed pceruc arena
intolerab lẽillius imp&um retundoc & contir
Ecceinquid ego mitto uor qui mostis & uitehꝗ¬

Expanded text:
sum orbem terrarum, oves simul cum lupis. Quis vidit? Quis audivit? Dicit, Mittam vos ut oves in medio luporum. Quis unquam pastor oves mittit in medio luporum, sed magis si viderit lupos, congregat oves? At vero Christus contraria fecit. Oves ad lupos direxit, et vulneratae a bestiis non sunt, sed magis lupi ad ovium mansuetudinem sunt conversi. Et ut ne dicerent illi, oves sumus, et mittis nos in escam luporum, timorem illorum uno sermone abstulit. Non dixit, ite: nec enim eorum virtute mittebat eos; sed ecce ego mitto vos. Infirmi quidem vos, sed qui mittit potens est. Quis es tu? Ego sum qui coelum extendi, qui terram fundavi, qui mare infrenavi, qui mortem dissolvi, qui chirographum quod contra vos erat, cruci affixi, qui veterem legem immutavi, qui vos ad pristinam patriam revocavi, qui fortia dissolvo, et dissoluta conforto. Quid mari fortius? Sed parva arena intolerabilem illius impetum retundit et continet. Ecce, inquit, ego mitto vos, qui mortis et vitae ha
Abbreviated transcription (Latin):
Iune collegit : & inuentũ ẽ ipsadie octauob
lendacrũ octobriũ eẽ xqui noctiũ in quđ
ẽ inquoatio noctis maior quã lucis: illũeũ
oport& crescere inquid: me aut minui: ms¬
noratañ fuerat lux a tenebris cũ iudaei
secundũ legẽ & ꝓphaetiã sacrificia dõ osfer¬
bant Inqua & lohannes conceptẽ : inqua¬

Expanded text:
iae celebrare. Et inventum est ipsa die octava Kalendarum Octobrium esse aequinoctium, in qua est inchoatio noctis major quam lucis. Illum enim oportet crescere, inquit, me autem minui . Minorata etenim fuerat lux a tenebris, cum Judaei secundum legem et prophetiam sacrificia Deo offerebant: in qua et Joannes conceptus est. Ha
Abbreviated transcription (Latin):
nica humanis inuercebat᷑ carnib: nundeiu¬
nus reficiunt animã suã: mansa gaae &ber¬
bices miseros putant quic egrotatione mori¬
ant᷑ & parentes cognator ꝓpinquos cũ aad
se nectam uenerint iugulatos deuorant rec¬
tius ẽẽ dicentes : ut ase pocius quã uuermib:
consumant᷑ Nunc uero postparsione xp̃i
&resurrectionẽ eiꝰ : abstinentiae & castitate
ante hoc: impu & ꝑsecutores er̃ant reges
oeunc uero ad caclum p̃ferunt piorate: &
ingredientes limina ecclene deponua
coronã & crucẽ xp̃iinsuis depingunt ston¬
tib foris arma hic misteric. forirscata
hic sacram̃toꝵ celebratio: theodos filiur a
pat̃theo dosii religione a qietate in signer
Ideo quȩ phis om̃ibi gratiar agamꝰ dño ꝑxp̃m

Expanded text:
 humanis vescebatur carnibus: nunc jejuniis reficiunt animam suam. Massagetae et Berbices miseros putant, qui aegrotatione moriantur. Et parentes, cognatos, propinquos, cum ad senectutem venerint, jugulatos devorant, rectius esse dicentes, ut a se potius quam a vermibus consumantur. Nunc vero post passionem Christi et resurrectionem ejus, abstinentiae et castitati Ante hoc impii et persecutores erant reges, nunc vero ad coelum proferunt pietatem, et ingredientes limina Ecclesiae, deponunt coronam, et crucem Christi in suis depingunt frontibus. Foris arma, hic mysteria; foris scuta, hic sacramentorum celebratio. Theodosii filius, et pater Theodosii, religione ac pietate insignes. Ideoque pro his omnibus gratias agamus Dom
Abbreviated transcription (Latin):
catur Et sic̃ duobus iurgio sepieratis unus in
medio positus alt̃ canciũ litẽ discordiã que dnso¬
uit ita & xp̃s fecit: Dr̃ nob iuste iras cebatur
& nos contẽnebamꝰ iratũ & clementẽ dñmdo¬
clinabami ad semediũ xp̃s ingessit a sociau
utrãquenatura & nob̵ quo inminebat apaetre suo

Expanded text:
am sicut duobus jurgio separatis, unus in medio positus altercantium litem discordiamque dissolvit, ita et Christus fecit. Deus nobis juste irascebatur, et nos contemnebamus iratum, et clementem Dominum declinabamus; et se medium Christus ingessit, et sociavit utr
Abbreviated transcription (Latin):
imouentes: nõ ar ebstendenter nõ sugitcas
mit tentes ñ pecuni c̃ dargienter ⁊ & eloquen¬
cu confidentes: sed erant nudi quidemsđo sed
indutixpm̃: pauperer seddiuiter pecunia
indigentes sed regnũ celorũ porsidenter¬
N habenterhumanasolatia: habenteraũt¬

Expanded text:
moventes, non arcus tendentes, non sagittas mittentes, non pecuniam largientes, non eloquentiam confidentes, sed erant nudi quidem saeculo, sed induti Christo; pauperes, sed divites; pecunia indigentes, sed regnum coelorum possidentes; non humana solatia habente
Abbreviated transcription (Latin):
pur nrenaturae primicias obtultipatri & oblatum do
offerebat᷑ nulla macula fordebct᷑: Nam& suis manibus
siscepit oblatũ & suae sedir fecit et̃ participem & qđ plus
e ad paet t̃ sue dexterae collocauit. Cognoscamꝰ quie ille
uicudiuit. sede ad dexterã mea ꝗ naturat̃ cuidi dexit
esto meae pcerticepssedis illa naturat̃ ꝗaudiuit ertẽ¬

Expanded text:
 naturae primitias obtulit Patri, et oblatum donofferebatur, nulla macula foedabatur. Nam et suis manibus suscepit oblatum, et suae sedis fecit esse participem, et quod plus est, ad partem suae dexterae collocavit. Cognoscamus quis est ille qui audivit: Sede ad dexteram meam ; quae natura est cui dixit: Esto meae particeps sedis. Illa natura est quae
Abbreviated transcription (Latin):
debat reo cogitur iamuistuter exponere suas di¬
xitque dauid ad regem. pascebac seruus tuur pa¬
trirsui gregẽ & uemebat leo uel ursus tollebatqui
ari&em demedio gregir: & sequeb artor & ꝑcucieban
incircũcisus quacsi unꝰ exeir Crediditrex signi
mea & sic hegredere Qđ cũ fecirra iuxta mons
ꝓ grediñualebat quia ñ ꝑmittebat hocfieridr̃
Scilic& utnudus uinceroe: & ñ arma sa ulis uisti¬
tẽuistorie partirene᷑. Nedicerarex qm̃arma ns¬
cero mea is Picit arma & induitfiduciã. Egreditꝰ
idus. &loricatus fide: Egreditur pastor &miles uc
liepidẽ t̃ natura corporis fisus seduistute fidei Ex
orotatu funde infronte ꝑcurnit bas phlemum. quocor¬
ento cucurrit & accepto gladio eius amputauit capt᷑
ius ut compleret᷑ illud qđ scriptũ ẽ in operibus manuu

Expanded text:
debat rex, coactus est jam virtutes exponere suas: Dixitque David ad regem : Pascebat servus tuus patris sui gregem, et veniebat leo, vel ursus, tollebatque arietem de medio gregis, et sequebar eos, et percutiebam, incircumcisus, quasi unus ex eis. Credidit rex signi mea, et sic egredere. Quod cum fecisset, juxta morem progredi non valebat, quia non permittebat hoc fieri Deus. Scilicet ut nudus vinceret, et non arma Saulis virtutem victoriae partirentur: ne diceret rex, quoniam arma vicerunt mea, projecit arma, et induit fiduciam. Egreditur inermis, et loricatus fide egreditur pastor et miles: jactat lapidem non natura corporis fixus, sed virtute fidei, et uno rotatu fundae in fronte percussit blasphemum: quo corruente cucurrit, et accepto gladio ejus amputavit caput illius, ut compleretur illud quod scriptum est : In operibus manuum
Abbreviated transcription (Latin):
ictores imitantur artenaturã & colorer colorib: ꝑmisten¬
ter : uisibiles corporũ depingunt imagines & faciunt homi¬
nes & animalia & arbores & reges & rusticos &bcerbaros &
pugnas & rixas torrentes sanguinũ & lancits & loricas
& scutu & sedemregalõ & imperator ẽ sedentẽ & b arbarum
subdicum & gladium acutum. & fluuios decurrenter & cãpos
uariis floribus ad ornatos: &omnia quȩ uidentur ꝑ astem imi¬
tantes mirabilem historiã uidentib: p̃stare. Sic & ꝓpħrae uelut¬

Expanded text:
ictores imitantur arte naturam, et colores coloribus permiscentes visibiles corporum depingunt imagines, et faciunt homines, et animalia, et arbores, et reges, et rusticos, et barbaros, et pugnas, et rixas, torrentes sanguinum, et lanceas, et loricas, et scuta, et sedem regalem, et imperatorem sedentem, et barbarum subditum, et gladium acutum, et fluvios decurrentes, et campos variis floribus adornatos, et omnia quae videntur per artem imitantes, mirabilem historiam videntibus praestant. » Paul
Abbreviated transcription (Latin):
÷ respondere tibis estenim ds̃ nr̃t incalis cuinos
seruimusi quipo test libercere nos decamino
tignis cerdentis: & demanib tuis rexliberaut¬
⁊ nose Qđ & sinon notum tibi sitrex : quiadi¬
÷ istuis non seruiemus &imaginẽ aureã quã¬

Expanded text:
verbo respondere tibi. Est enim Deus, cui nos servimus, potens nos eripere de camino ignis ardentis, et de manibus tuis, rex, liberabit nos. Et si non, notum sit tibi quia diis tuis non servimus, et imaginem auream qua
Abbreviated transcription (Latin):
paulatim᷑ decidee & ideo arbitror dñm&
saluatorem nr̃m in rebiminimis magnasstatu¬
isse merceder. Quidem̃ tamleue tam facile
quã uisiire infirmũ & tam̃ huictam exi¬
guo operi remunerationẽ magnificã posuit
Etiterums: Quid tam facile : quidtã gratu
quã asurientĩ p̃berecibor sicienti potũ nudo
indum̃tũ conclusũ in carcere requirere &
bec quȩ tã paruus. & tã minima itamagnadu¬
cit & sũma ut ea ñ homini sedsib: ips dr̃ depu¬
tor ministratia & ꝓhisregnũ celeste ꝓmiserit
bonus eius leue. Recupera intem& ipiũani¬
mi uistuters afinẽ redebe miciis similẽ : Neo
paciris tantum tibi & tanto labore ꝗ sitũ spi¬
rituliũ graciarũ deperire censum : Peribit
enim siꝑsistas inpeccatis & exacer iber dm̃ in

Expanded text:
paulatim decidit , » et ideo arbitror Deum et Salvatorem nostrum in rebus minimis magnas statuisse mercedes: quid enim tam leve, tam facile, quam visitare infirmum, et tamen huic tam exiguo operi remunerationem magnificam posuit? et iterum, quid tam facile, quid tam gratum, quam esurienti praebere cibum, sitienti potum, nudo indumentum, conclusum in carcere requirere? et haec quae tam parva sunt et tam minima ita magna ducit et summa, ut ea non homini, sed sibi ipsi Deus deputet ministrata, et pro his regnum coeleste promiserit. onus ejus leve, recupera in temetipso animi virtutes et finem redde initiis similem, nec patiaris tantum tibi et tanto labore quaesitum spiritalium gratiarum diripere censum; peribis enim si persistas in peccatis, et exacerbas Deum in
Abbreviated transcription (Latin):
tras. statum mihi crede t̃rebit̃ aducriariur¬
tuus : Mlleenim ita tequidem deiecit qua si ultra
nõ resurrecturum si aut uideatte exurre¬
xinse decta : & brachia rursus cortamini pden¬
tem Ipra tui audaciao detrebitur & quanto
tu promcior tanto ille formi dolonor fi& &
quanto tumaior p̃sumer tanto ille infirmior
fragilior q̃ reddec : sed & illud cogitie qđ tibima
encia & audaciã labefactabit & uirer: Simihi¬

Expanded text:
t statim, mihi crede, terrebitur adversariutuus: ille enim ita te quidem dejecit, quasi ultra non resurrecturum, si autem videat te surrexisse de terra, et brachia rursus certamini protendentem, ipsa tui audacia deterrebitur, et quanto tu promptior tanto ille formidolosior fiet, et quanto majora praesumis tanto ille infirmior fragiliorque redditur. Sed et illud cogita quod tibi entia et audacia labefactabit et vires, si
Abbreviated transcription (Latin):
& stella inquid abstello diffest inclaritate : Vt
ꝑhoc ostendera quia & int̃ singulos eoꝵ qui in
regno er futura sit differencia: hec igit᷑ om̃ia
scientes non nor subtrahamꝰ ab operib bonis
neꝗ desperationis obtenti : desidie nos atq̃
ignauiae cantedamꝰ: Neq̃si ad splendorẽ ralis
aclune ꝑ uenire passumꝰ : &iã stelle nobis quã uis
inferior claritcas contempnenda ẽ. Tantũ est
ut aliquantulũ lucis uirtutũ merito q̃ ramus.
Tantum ẽ ut quãuis minimũ celitam̃ or natũ
mereamur explere: siaurũ silapis p̃cias oreẽ
nõ possum argenti saltim expleamꝰ locũ : tantũ
nemillã materiã conuertamur: quã facile
ignis assumit Nelignum nesenũ inuenia¬
mur aut stipula simur: Inbonoꝵ paste uel
ultimitantũ ne in malis primi: & enĩsic̃¬
di ui gehuius scđi tunc maxime augent᷑ cũ
nulla prorsus lucra nec minima contepnunt᷑.
ab surdium uide&tur cum uidex nrt ne calic̃rans¬

Expanded text:
et stella, inquit, ab stella differt in claritate , » ut et stella, inquit, ab stella differt in claritate , » ut per hoc ostenderet, quia et inter singulos eorum qui in regno erunt futura sit differentia. Haec igitur omnia scientes non nos subtrahamus ab operibus bonis, neque desperationis obtentu nos desidiae atque ignaviae concedamus; neque si ad splendorem solis ac lunae pervenire non possimus, etiam stellae nobis, quamvis inferior, claritas contemnenda est. Tantum est ut aliquantulum lucis virtutum merito quaeramus, tantum est ut quamvis minimum coeli tamen ornatum mereamur explere, si aurum, si lapis pretiosus esse non possumus, argenti saltem expleamus locum; tantum ne in illam materiam convertamur quam facile ignis absumit, ne lignum, ne fenum inveniamur, aut stipula simus; in bonorum parte vel ultimi tantum, ne in malis primi. Cdivitiae hujus saeculi tunc maxime augentur si nulla prorsus lucra nec minima condemnentur absurdum videtur, cum judex noster ne calicis qu
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ sita est nisi fuirsa &uelut contrariũ pondus por¬
deri huic qđ expec cato nobis introductum ẽ obse¬
tisa : Nibil fuerat qđ in ꝓfundũ nos maloꝵ decids
ꝑ hiber& : Nunc aut sic̃ fortis quȩdã lorica iaculu
graue & amarum non ꝑmisit usꝗ aduit cdiũ uisco¬
ra penarari sed uim l&cdi steli maximaste¬
git exparte: Cestũ estenĩ quia quifese secũ illuo
plura operabona & pluramalco in ipsis paenis
habebit aliquid refrigerii : Qquia utbonorũ operũ
nibil maloꝵ aut̃ secũ multã cõpiã defasd Quideũ
maneat necopus est dicere : Eriteni ibesine dubio
conpensatio bonoꝵ operũ maloꝵꝗ: & uelut inscato¬
ra posita: Vtraꝗ pars ꝗ demerserit illa sibi eorum
bonorũ sũmaui obristent & repignabunt malii
atꝗoperatoresuu adregionẽ uiuorũ &ipra
&icm gebenne confinio reuo cabunte Uerũ
hec ñtam ex nr̃o sennti quã ex diuinis seripturarũ
caelesti multẽ er differenciae: Mansiones enim
nimis ratio & mensura peniabitur meritoꝵ

Expanded text:
quaesita est, nisi fuisset, et velut contrarium pondus ponderi huic quod ex peccato nobis introductum est, obstitisset; nihil fuerat quod in profundum malorum nos decidere prohiberet. Nunc autem sicut fortis qugrave et amarum non permisit usque ad vitalia viscerum penetrare, sed vim lethalis teli maxima fregit ex parte: certum est enim quod qui fert secum illuc plura bona et plura mala, in ipsis poenis habebit aliquid refrigerii; qui autem bonorum operum nihil, malorum secum multam copiam defert, quid eum maneat nec opus est dicere; erit enim ibi sine dubio compensatio bonorum operum malorumque, et velut in statera posita, utraque pars quae emerserit, illa sibi eorum bonorum summa vi absistent et repugnabunt malis, atque operatorem suum ad regionem vivorum ex ipso etiam gehennae confinio revocabunt. Verum haec non tam ex nostro sensu quam ex divinis Scripturarum coelesti multae erunt differentiae, « Mansiones enim,nimis ratio et mensura pensabitur meritorum, «
Abbreviated transcription (Latin):
cum spebona & p̃sumtione indulgenciae derperationir
radice penitus excira : Radix aut est desperationfs
gnauicen & non solũ radix sed onutrix eiꝰ &mat̃ uam
sicut uestim̃tũ generat tine as & nutrit s ita augna¬
ua non solũgignit exse desperacionẽ sed & alit ac
nedubio interitur perima᷑ alteriur : Istã mihier¬

Expanded text:
cum spe bona et praesumptione indulgentiae, desperationis cum spe bona et praesumptione indulgentiae, desperationis radice penitus excisa: radix est enim desperationis ignavia, non solum radix sed nutrix ejus et mater. Nam sicut vestis generat tineas et nutrit, ita et ignavia non solum gignit desperationem, sed et alit et ne dubio interitu perimetur alterius, e
Abbreviated transcription (Latin):
donseropepertib: Inco iniuftificationis aliquite
conserrꝑpenitencia si tem̃ poterir & ipnanime
tue confitenti in cutero uere cundia n talitra
ua rabe ꝓ quib confitaur incurrat: Nacon¬
done resem &c ipru a peccatore dicero com¬
tos appellant: sed nõeo ꝓspectu he eliceter
q uocupiant om̃dari: &ideo ñ estisttdicenda
confossio Nenim ex corde conpuncto necinana¬
ritudine lacrimarũ talia ꝓferunt neceo affectu qua¬
s. quioder̃ eaquȩ accusant: nec ultra nondica agerehec
sed neaudire quidem uelint sed tantum res in sermono
quasi qui nibil fallaent sed lit& contra semeiprortam
uera pnuncient : quas i uero ita graue aput hominer
appareatpec catũ cũ ab eo ꝓfertur qui ad misit & cum
ab adio arguitur sed istud faciunt qui multa despera¬
tione &iã sensu do loris carent : Nec hominũ iã ueren¬
tur notam: sed cum fiducia quadam quasi alienceita
ppria eunuincuet malcn Teaut nihilhorum facert
uolo aeque ex desperatione ad consitendũ uenire sed

Expanded text:
eres tibi in eo justificationis aliquid conferri per poenitentiam. Sic enim poteris animae tuae confitenti incutere verecundiam, ne ultra in haec pro quibus confitetur incurrat. Nam condemnare semetipsum et peccatorem dicere, comtos appellant, non eo prospectu haec dicunt quo cupiant emendari, ideo non est dicenda ista confessio, non enim ex corde compuncto nec in amaritudine lacrymarum talia proferuntur, nec eo affectu quasi qui oderint ea quae accusant, nec ultra non dicam agere haec, sed ne audire quidem velint, sed tantum res in sermone tra semetipsos, tamen vera pronuntient, quasi ita grave apud homines appareat peccatum, cum ab eo perfertur qui admisit, ut cum ab alio arguitur; sed istud faciunt hi, qui multa desperatione etiam sensu doloris carent, nec hominum jam verentur notam, sed cum fiducia quadam qu si aliena ita propria pronuntiant mala. Te autem nihil horum facere volo, neque desperatione ad confitendum venire, sed
Abbreviated transcription (Latin):
uitatẽ caelestẽ inqua & conscripti sumꝰ & ciue
de cr&i n⁊ huius nob̵ urbirianucr desperatioaus¬
lem el audit aperi& autsper & fiducialato
bebit ingrersum: hec si contempnimꝰ nõ soli iam
lus ñ aliũ decalir factus ẽ : nisi quia primo quium¬
postpeccatũ desperatione usus est : Postaauati
erare iã nec intellegit quomodo uł in ꝗmala p̃ci¬
it&ur Nihilenim aut augere autdiceremȩ¬
uit qđ contrariũ sitsaluti: sicut sepeuidemꝰ in his
uiinsaniunt cum semel ꝑdiderint sanitctssta¬
linpedit: P̃sen de nonc uocant futura non
rent Sola mors est quã euadere nõpossun :
propter qđ dep̃cor prius quã ue hem̃cius in¬
brieris malir huius ueneno exurge quȩ sote &¬
a gescere aliquando & diabolicam hanc depone
emulenciã: Qđsi ad subitũ non poter paulatĩ
erte & sensim̃ recollige animos tuos Quã uis
amibi uid&ur facilior uia sit omnia simul
brumpere & mali huius r& inacula parit̃¬
incca resecare adque ex integro adexercicra

Expanded text:
itatem coelestem in qua conscripti sumus et cives decreti; hujus nobis urbis januas desperatio quidem claudit, aperiet autem spes, et fiducia latum praebebit ingressum; haec si contemnimus non solum jam olus non aliunde talis factus est, nisi quia primo post peccatum desperatione usus est, postea vero perare, jam nec intelligit quomodo vel in quae mala praecipitetur, nihil enim aut agere aut dicere metuit quod contrarium saluti sit; et sicut saepe videmus in his qui insaniunt, cum semel perdiderint sanitatis stahil impedit, praesentia non metuunt, futura non reformidant, sola mors est, quam evadere non possunt: propter quod deprecor priusquam vehementius inebrieris mali hujus veneno, exsurge, quaeso, te expergisce aliquando, et diabolicam hanc depone molestiam. Quod si ad subitum non potes, paulatim et sensim recollige animos, quamvis, ut mihi videtur, facilior via sit omnia simul abrumpere et mali hujus retinacula pariter cuncta, atque ex integro ad exercitia
Abbreviated transcription (Latin):
uolens quidds requirat ab hominib: ita dic̃
& diligas eum extoto cordetuo ex ex tota animan
dr̃ uero quicupit diligi anab aomnia fac̃ ꝓpn
hoc & nec unigenito suo parcit ꝓralutenri q
caritate & qui obtat ut itadicã ut quocuq
pacto & quando cũꝗ reconciliemurer: quom¬
do ponitontes nor & conuerrar adr nom
torosuscipi& & amabit ut filios : Naqua
pros pectu illud putas dixerit ꝑ prophaa

Expanded text:
volens quid Deus requirat ab omnibus, ita dicit: bus viis ejus, ut diligas eum ex toto corde tuo et ex tota anima tua? Deus vero, qui cupit diligi a nobis, et omnia facit pro hoc, nec unigenito suo parcit pro salute nostra et haritate, et qui optat, ut ita dicam, ut quocunque pacto et quandocunque reconciliemur ei, quomodo poenitentes nos et conversos ad se non libenter suscipiat, et amabit ut filios? Nam quo prospectu putas illud quod dixit per prophetam,
Abbreviated transcription (Latin):
& non bocsolũ sed aliudhis ad diditgrauius. homi¬
adiũ enũ coniunxit adulterio & quid posthece
nũ quidsta& it ꝑmansit iacens nõ nesurret̃ & terũ
st&it contra iimicũ & iterũ eũ subegit ut &ia
postinostẽ meriac eiꝰ ꝓfuerint posterissuis Nam
salo moncũ inmane illud admisirra scalus &dig¬
nus millemortib haber&ur ꝓpt̃ dauid tam̃ con¬
censurũ sed ñr regnũ eiur intẽgrumdic̃: Ait enĩ¬
scindens scindã regnũ dema ñib tiur & dab oillud
Sed & ex aechias cũ in pericula extrema uenis¬

Expanded text:
et hoc non solum, sed et aliud addidit gravius. Homiet hoc non solum, sed et aliud addidit gravius. Homicidium etenim adjunxit adulterio. Et quidem post haec, nunquid permansit jacens? nonne surrexit, et iterum stetit contra inimicum, et ita eum subegit, ut etiam post mortem merita ejus profuerint posteris suis? Nam Salomon cum immane illud admisisset scelus et dignus mille mortibus haberetur, propter David tamen concessurum se Dominus regnum ejus integrum dicit; ait eniScindens scindam regnum tuum et dabo . » Sed Ezechias cum in pericula extrema venis
Abbreviated transcription (Latin):
ro quiiulto cerciur intuemꝰ futura quã
ꝓsenciatam infelicit̃ agere & tãmstri
& nullã recordationẽ captre futurtiu¬
dicui sed inultimũ đcidere conteptum
extreme dem̃cie ẽ nec potest aliquid hu¬
icmado conferri: ficcredentes ñ cre¬
dentqͥb: similes sumus: Quin immomil
ñ desidia animi sed uentoꝵ uiolencia ꝑtule¬
r̃. nos aũe quicerti sumꝰ definererũ & mani¬
festenoiumꝰ quia sinolumꝰ : neꝗ naufragia a¬
nime nequedãna poterimꝰ incurrere: Quo¬
modo rarripimꝰ denuo priora exercitea
& negocic ꝗ neglegent̃ amisimꝰreparamꝰ
sed iacebimꝰ rẽsup̃ini & desider & manoci¬
osas plicabimꝰ ad pectus : & utinã ociosas
& ñ operantes in ꝑniciã nr̃i: qđ est utique
caput manur conuertat & suũ uerticẽcaedat
Pepulitnos dicbulus & celisit: oposte utiꝗ
resurgero &rursus stare contra cũ : ua
si se m̃ deiectus non solum nolis at̃ra resur¬
gere sed &tuipsum p̃cipitare. Hoc est
beatus daud cecidit eodẽ casu quo&e tununo

Expanded text:
tuemur futura quam praesentia, et tam infeliciter agere et tam misere et nullam recordationem capere judicii, sed in ultimum decidere contemptum, extremae dementiae est, nec potest aliquid huic malo conferri, si credentes non credentibus similes simus: quinimo in illis non desidia animi, sed ventorum violentia pertulerunt. Nos qui certi sumus de fine rerum et manifeste novimnimae, neque damna poterimus incurrere, quomodo non arripimus denuo priora exercitia, et negotia quae negligenter amisimus reparamus, sed jacemus resupini et desides, et manus otiosas plicamus ad pectus, et utinam otiosas, et non operantes in perniciem nostri, quod est utique caput manus convertat, et suam cervicem caedens, repulit nos diabolus et elisit; oportet itaque resurgere, et rursus stare contra eum, nam si semel dejectus non solum non vis a terra resurgere, sed et teipsum praecipitio dare, hoc est Beatus David cecidit eodem casu, quo et tu nunc:
Abbreviated transcription (Latin):
melius eni sitem&ipsum desperer nas. te
nuquã desperamꝰ: Neque enĩ hoc ipsi agimꝰ
in quo alios rep̃bendimus.. Quãuis nõ sitidem
cu ipse desequis desper& & cũ ab edio despe¬
ratur: Quieni aliũ desper& hadieat ueniã :
qui uero sem& ipsum despera uerit nullã:¬
quia illenõ est dom inꝰ m̃tis alterius. hic uero¬
sui propositi potestatẽ ten&, Nosergo non
desperamꝰ qđ sit tibi reditus ad prioris uita¬
escatũ & cdillas quas inte nouimꝰ animi

Expanded text:
lies enim si teipsum desperes, nos te nunquam desperabimus, neque enim hoc ipsi agimus in quo alios reprehendimus, quamvis non sit idem, cum ipse de se quis desperet et cum alio desperatur. Qui enim alium desperat habet veniam, qui vero semetipsum desperavit nullaquia ille non est dominus mentis alterius, is vero propositi sui potestatem tenet: nos ergo non desperamus quod sit tibi reditus ad prioris vitae statum et ad illas quas in te novimus animi