comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑnant iudicia uelut głe ẽtẽptores. sibi sapi p¬
entes uident᷑. ⁊ sibi placent. Nã eoꝵ utꝰ sitamen
ulla c̃. alio mͦ qͦdđã humanę subdit laudi. Neq
enĩ ipse qͥsibi plae. homoñ ẽ qaũ uera pietatẽ
inđm quẽ diligit. eredit ⁊ sperat. plus inten¬
pliccre. dehis sanatis gr̃as agens. de illis sanan¬
dis p̃ees fundens. Que cũ ita sint. ñ tribuamus
dandi regni atq imꝑii potestatẽ nisi do uero
qͥ dat felicitatẽ. regnũ celoꝵ solis piis. regnũ
iuste placet. Quãuis enĩ aliqͥd dixerimꝰ qđ aꝑ¬
tũ nob̾ ẽẽ uoluit. tam̃ multũ ẽ adnos. ⁊ ualde
suꝑat uires nr̃as. hominũ occulta discutere.
⁊liꝗͥdo eramine merita diiudieart regnor̃.
Ille gͥ unꝰ uerus ds̃. qͥ nec iudicio nec aduitorio
deserit genꝰ humanũ. qͣndo uoluit.⁊ qnͣtũ uo¬
luit romanis regnũ dedit. qͥdedit assẏnis. ł

Expanded text:
ernant iudicia uelut gloriae contemtores, sibi sapiernant iudicia uelut gloriae contemtores, sibi sapientes uidentur et sibi placent. Nam eorum uirtus, si tamen ulla est, alio modo quodam humanae subditur laudi; neque enim ipse, qui sibi placet, homoin Deum, quem diligit, credit et sperat, plus intenplicere; de his sanatis gratias agens, de illis sananiuersa. Quae cum ita sint, non tribuamus dandi regni adque imperii potestatem nisi Deo uero, qui dat felicitatem in regno caelorum solis piis; regnum iuste placet. Quamuis enim aliquid dixerimus, quod apertum nobis esse uoluit: tamen multum est ad nos et ualde superat uires nostras hominum occulta discutere et liquido examine merita diiudicare regnorum. Ille igitur unus uerus Deus, qui nec iudicio nec adiutorio deserit genus humanum, quando uoluit et quantum uoluit Romanis regnum dedit; qui dedit Assyriis, uel
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ. mitigit p̃sentis doloris aculeos: tẽꝑ an¬
tie iubeat᷑. ut tantũ capiat alim̃toꝵ. ⁊si qua
delectant. ne ꝑ in mođ.ationẽ naxiã aliqͥd ua¬
litudinẽ turb: ⁊ uoluptas quã etiã in corꝑissa¬
nitate epẏcurei maximã ponunt. gͣuit᷑ offen¬
datꝰ᷑: ita uirtutis cũ tota sue głe dignitate. tan¬
quã imꝑiose cuiđa ⁊ in honeste muliereule
seruient uoluptati. Nihil hac pietura dicunt
cẽ ignominiosi ⁊ deformiꝰ :: qđ minꝰ ferrebo¬
noꝵ possit aspectꝰ. Et uerũ dict̃.S. ñ existimo
satis debiti decoris eẽ pieturã. si etiã talis fin¬
gat᷑. uͥ uͥtutes humane głȩ seruiunt. Licet enĩ
ista gła delicata mulier ñsit: inflata tam̃ ẽ:
⁊multũ in anitatis hab. Uñ ñ ei digne seruit
soliditas queda firmitasq uirtutũ.: ut nihil
ꝓuideat prudentia. nihil distribuat iustieia.
nihil toleret fortitudo. nihil tẽꝑantia mode

Expanded text:
onem mitiget praesentis doloris aculeos; temperanonem mitiget praesentis doloris aculeos; temperantiae jubeat, ut tantum capiat alimentorum, et, si qua delectant, ne per immoderationem noxium aliquid valetudinem turbet, et voluptas, quam etiam in corporis sanitate Epicurei maximam ponunt, graviter offendatur. Ita virtutes cum tota suae gloriae dignitate tanquam imperiosae cuidam et inhonestae mulierculae servient voluptati. Nihil hac pictura dicunt esse ignominiosius et deformius et quod minus ferre bonorum possit aspectus; et uerum dicunt. Sed non existimo satis debiti decoris esse picturam, si etiam talis fingatur, ubi uirtutes humanae gloriae seruiunt. Licet enim ipsa gloria delicata mulier non sit, inflata tamen est et multum inanitatis habet. Unde non ei digne seruit soliditas quaedam firmitasque uirtutum, ut nihil prouideat prouidentia, nihil distribuat iustitia, nihil toleret fortitudo, nihil temperantia moder
Abbreviated transcription (Latin):
ueri di. Solent phylosophi ꝗͥ finem bonihumani
in ipsa uͥtute ẽstituunt. ad ingerenđũ pudorẽ
qͥb đa phylosophis. qͥ uͥtutes quidẽ ꝓbant. s
cas uoluptatis corꝑalis fine meiunt᷑. & illa
ꝑ se ipsã putant appetenda. istas ꝓpt̃ ipsam: ta¬
bułã q̃nđa u̾bis pingere: uͥ uoluptas insella re¬
gali q̃si delicata queda regina ẽsideat. eiq uͥ¬
tutes famule subiciant᷑. ob seruantes ciꝰ nutũ.
ut faciant qđ illa imꝑauent. ꝗͣ prudentie
iubeat. ut uigilant̃ inqͥrat. qͦmꝰ uoluptas reg¬
net. ut saluasit. iusticię iubeat. ut prestet᷑
beneficia qͤ pot̾ ad cõꝑandas amicitias corꝑalib.
cõmodis necessarias. nullifaciat iniuriã. ne
offensis legib uoluptas uiuere seeura ñ possit:
fortitudinĩ iubeat. ut sidolor corpori acci¬
derit. qͥ ñ eõpellat in mortẽ. teneat dominã
suã. idẽ uoluptatẽ fortit̾᷑ inanimi eogita
tione:÷ ꝑ pͥstinarũ delitiarũ suarũ recordati¬

Expanded text:
uptati. Solent philosophi, qui finem boni humani in ipsa uirtute constituunt, ad ingerendum pudorem quibusdam philosophis. qui uirtutes quidem probant, sed eas uoluptatis corporalis fine metiuntur et illam per se ipsam putant adpetendam. istas propter ipsam, tabulam quandam uerbis pingere, ubi uoluptas in sella regali quasi delicata quaedam regina considat, eique uirtutes famulae subiciantur, obseruantes eius nutum, ut faciant quod illa imperauerit, quae prudentiae iubeat, ut uigilanter inquirat, quo modo uoluptas regnet et salua sit; iustitiae iubeat, ut praestet beneficia quae potest ad conparandas amicitias corporalibus commodis necessarias, nulli faciat iniuriam, ne offensis legibus uoluptas uiuere secura non possit; fortitudini iubeat. ut, si dolor corpori accesserit, qui non conpellat in mortem, teneat dominam suam, id est uoluptatem, fortiter in animi cotione, ut per pristinarum deliciarum suarum recordati
Abbreviated transcription (Latin):
gõseire ñsit utile.s etiã tã ⁊ si falsa s̃. alit̾ ex¬
istimare ppłm expediat: nđo greco deletas
ac misteria taeiturnitate parietibꝰq el au
sisse.Hiccerte totũ ẽsiliũ ꝓdidit uelut sapr¬
entiũ. ꝑ ꝗͦs eiuitates ⁊ ppłiꝰ regerent᷑. Hlae tam̃
fallatia. miris modis maligni demones delec¬
tant᷑: ꝗͥ ⁊ deceptores. ⁊ decep̾tos parit᷑ possident:
Aquor dominatione ñ lib̃at. nͥ grã dĩꝑiħm¬

Expanded text:
go scire non sit utile, sed etiam, tametsi falsa sunt, aliter exgo scire non sit utile, sed etiam, tametsi falsa sunt, aliter existimare populum expediat, et ideo Graecos teletas asisse. Hic certe totum consilium prodidit velut sapientium, per quos civitates et populi regerentur. Hac tamen fallacia miris modis maligni daemones delectantur, qui et deceptores et deceptos pariter possident, a quorum dominatione non liberat nisi grati
Abbreviated transcription (Latin):
litatẽ ꝑ apło p̃dicationẽ. ꝑfidẽ martẏrũ.
ꝓueritate morientiũ. ⁊ cũ ueritate iuuentip̃.
ñsolũ in cordibꝰ religiosis. uerũ etiã in ȩdibꝰ
suꝑstitiosis. lib̃a suoꝵseruitute subuertit.
cũ ad coscolendos multis locis uelut religio¬
s hortat᷑. ñ ne. ipse ita c̃fitet᷑. ñ se illa iuditio
suoseqͥ. que ciuitatẽ romanã instituisse cõ¬
memorat. ut si eã eiuitatẽ nouã ẽstitueret.
exnat᷑e potiꝰ formula dõs. nominaq eoꝵ se fu¬
sediẽ. & ad eũfinẽ illa seribere ac ꝑserutari.
ut potiꝰ eo magis eolere quã despieere uulgꝰ
uelit: Quibꝰ uerbis homo aeutissimꝰ satis in di¬
cat. ñ seaꝑire om̃a que ñ sibi tantũ ẽtẽptiu
eenͣt.s etiã ipsiuulgo despicienda uiderent᷑.
nisi tacerent᷑. Ego ista coniẽe putari debui.
nͥ euidñt᷑ alio loco ipse dic̃et de religionibꝰ¬
multa loquenᷤ. multa ee uera. quȩ ñ modo uul¬

Expanded text:
dicationem, per fidem martyrum pro ueritate morientium et cum ueritate uiuentium non solum in cordibus religiosis, uerum etiam in aedibus superstitiosis libera suorum seruitute subuertit., posuisse, cum ad deos colendos multis locis uelut religiosus hortetur, nonne ita confitetur non se illa iudicio suo sequi, quae ciuitatem Romanam instituisse commemorat, ut, si eam ciuitatem nouam constitueret, ex naturae potius formula deos nominaque eorum se fuse dicit, et ad eum finem illa scribere ac perscrutari, ut potius eos magis colere quam despicere uulgus uelit. Quibus uerbis homo acutissimus satis indicat non se aperire omnia, quae non sibi tantum contemtui essent, sed etiam ipsi uulgo despicienda uiderentur, nisi tacerentur. Ego ista conicere putari debui, x nisi euidenter alio loco ipse diceret de religionibus loquens multa esse uera, quae non modo uul
Abbreviated transcription (Latin):
p̃seiuit. ꝓfecto ⁊ illo p̃sciente. ẽ aliqͥd in nr̃a uo¬
luntate. Quo eirea nullomͦ eogimꝰ aut retenta
pͣscientia dĩ. tollere uoluntatis arbitriũ. aut
retento uoluntatis arbitͥo: đm qđ nefas ẽ ne¬
gare p̃seiũ futuroꝵ s uttũq amplectim᷑. utrĩ &
fidelit᷑ ⁊ uctacit̃ ẽfitem. Ullud ut bene credamꝰ:
hocut bene iuuamꝰ. Maldaut̃ iuuit᷑. side đõ¬
ñ bene credit᷑. Uñ absit a nob̾ciꝰ negare p̃scientiã:
ut libere uelimꝰ. quo aduinante sum liben
ł erimꝰ ł inde ñ frustta s̃ leges. obiigationes.
erortationes. laudes ⁊uituꝑationes. qr ⁊ ipsas
fut᷑as eẽ p̃sciuit: & ualent plurimũ. qnͣtũ eas
ualituras et̃ p̃sciuit. ⁊ p̃ces ualent. ad ea impe¬
tranda. que se p̃cantibꝰ ẽ cessurũ ẽẽ p̃seiuit.
Et iuste pmia bonis factis. ⁊ peecatis supplicia
ẽstituta s̃. Neq enĩ idõ ñ peceat ħo. ꝙ ds ilłu
peccaturũ eẽ p̃seiut. immo ido ñ dubitat᷑ ipsũ

Expanded text:
sciuit: profecto et illo praesciente est aliquid in nostra uoluntate. Quocirca nullo modo cogimur aut retenta praescientia Dei tollere uoluntatis arbitrium aut retento uoluntatis arbitrio Deum quod nefas est negare praescium futurorum; sed utrumque amplectimur, utrumque fideliter et ueraciter confitemur; illud, ut bene credamus; hoc, ut bene uiuamus. Male autem uiuitur, si de Deo non bene creditur. Unde absit a nobis eius negare praescientiam, ut libere uelimus, quo adiuuante sumus liberi uel erimus. Proinde non frustra sunt leges obiurgationes exhortationes laudes et uituperationes, quia et ipsas futuras esse praesciuit, et ualent plurimum, quantum eas ualituras esse praesciuit, et preces ualent ad ea inpetranda, quae se precantibus concessurum esse praesciuit, et iuste praemia bonis factis et peccatis supplicia constituta sunt. Neque enim ideo peccat homo, quia Deus illum pecc
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntate nolensqͥsq patitur: etiã sie uoluntas
ual&: ⁊ si ñ illiꝰ. tam̃ hominis uoluntas.s. potestas
aͣi. hãsi uoluntas tantũ ect̃. nee posset qd̃ uellet.
potentiore uoluntate impedint᷑. Nce si tam̃
uoluntas. nisi uoluntas ec̃t. nec alt̾r̾s eiꝰ eiͣt qui

Expanded text:
uoluntate nolens quisque patitur, etiam sic uoluntas uoluntate nolens quisque patitur, etiam sic uoluntas ualet, etsi non illius, tamen hominis uoluntas; sed potestas Dei. Nam si uoluntas tantum esset nec posset quod uellet, potentiore uoluntate inpediretur; nec sic tamen uoluntas nisi uoluntas esset, nec alterius, sed eius
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ uelle. Nãsiuolumꝰ ẽ. si nolumꝰ ñ ẽ. Nenim
uellemꝰ. si nollemꝰ Si aut̃ illa definit᷑ eẽ necessitas.
scđm quã dicimꝰ necesse ẽẽ. ut ita sit aliqͥd. uel
ita fiat. nescio eur eã timeamꝰ. ne nob̾ lib̾tatr̃
auferat uoluntatis. Neq enĩ:⁊ uitã dĩ ip̃scientiã
d̃i subncecssitate ponimꝰ. si dicamꝰ neeesse ẽ đm sem
eũ dicit᷑ moti falliꝙ ñ posse Sic enĩ hoe ñ pot᷑ ut
potisi posset minoris eẽt unꝙ potestatis Acete
quippe omp̃s dicit᷑ qui tam̃moti ⁊ falli ñ potest.
Dicit̃ cnĩ omp̃s faciendo qd uult. ñ paciendo ꝗ đͥ
necẽẽ tẽ. ut eũ uolumꝰ lib̾o uelimꝰarbitͥo. ⁊ uerũ
ꝓeuldubio dicimꝰ.:: ñ ido ipsũ li b̾um arbitũ ne¬
cessitati subicimꝰ. quȩ adimit lib̾tatt̃. Sunt gͥ
nr̃e uoluntates: ⁊ ipse faciunt qͥc qͥd uolendo fa¬
eimꝰ. qđ ñ fieret si nollemꝰ. Qeqͥd aitt̃ alioꝵ hominõ

Expanded text:
ipsum uelle; nam si uolumus, est, si nolumus, non est; non enim ipsum uelle; nam si uolumus, est, si nolumus, non est; non enim uellemus, si nollemus. Si autem illa definitur esse necessitas, secundum quam dicimus necesse esse ut ita sit aliquid uel ita fiat, nescio quur eam timeamus, ne nobis libertatem auferat uoluntatis. Neque enim et uitam Dei et praescientiam Dei sub necessitate ponimus, si dicamus necesse esse Deum cum dicitur mori fallique non posse. Sic enim hoc non potest, ut potius, si posset, minoris esset utique potestatis. Recte quippe omnipotens dicitur, qui tamen mori et falli non potest. Dicitur enim omnipotens faciendo quod vult, non patiendo quod necesse esse, ut, cum uolumus, libero uelimus arbitrio: et uerum procul dubio dicimus, et non ideo ipsum liberum arbitrium necessitati subicimus, quae adimit libertatem. Sunt igitur nostrae uoluntates et ipsae faciunt, quidquid uolendo facimus, quod non fieret, si nollemus. Quidquid autem aliorum hominum
Abbreviated transcription (Latin):
qͣntũ ds̃ casualere uoluitatq p̃sciuit. Et ido
qͥ eqͥd ualent. certissime ualent. Et qđ faeture s̃
ipse om̃ino facture s̃. ꝙr ualiturasatq facturas
dic̾em fatũ ec̃ firmioris. potentioris uoluntatẽ.
qͥ ea ħt inpotestate. qua illo causarũ ordine
quẽ ñ usitato s suo more stoicifatũ appellant.
arbitͥũ nr̃e uoluntatis auferri. Vnde nee illa
laborauer̃ causas rerũ ita distinguere. ut ꝙͣ dã
subtͣnerent necessitati. ꝙͣda subderent. Atꝙ in
his ꝗsͣ eẽ sub necessitate noluer: posuer̾ ctiã nr̃as
uoluntates. neuidelie ñ een̾t libere.si subde¬
rent᷑ necessitati. Si enĩ necessitas nr̃a illa dicenda
c̃. quȩ ñ ẽ in nr̃a potestate.s ctiã si nolumꝰ effiẽ
qđ potest. siẽ c̃ necessitas mortis. manifestũ est
uoli cates nr̃as quibꝰ reete uel perperã uiuit᷑.
sub tali necessitate ñ ẽt. Multa enĩ facimꝰ. quȩ
si nollemꝰ ñ utiq faccremꝰ. Quopͥmitꝰ ꝑtinet &¬

Expanded text:
quantum Deus eas ualere uoluit adque praesciuit; et ideo quidquid ualent, certissime ualent, et quod facturae sunt, ipsae omnino facturae sunt, quia ualituras adque facturas dicerem fatum esse infirmioris potentioris uoluntatem, qui eum usitato in potestate, quam illo causarum ordine, quem non usitato sed suo more Stoici fatum appellant, arbitrium nostrae uoluntatis auferri. CAPUT X. An uolaborauerunt causas rerum distinguere ita, ut quasdam subtraherent necessitati, quasdam subderent, adque in his, quas esse sub necessitate uoluerunt, posuerunt etiam nostras uoluntates, ne uidelicet non essent liberae, si subderentur necessitati. Si enim necessitas nostra illa dicenda est, quae non est in nostra potestate, sed etiam si nolimus efficit quod potest, sicut est necessitas mortis: manifestum est uoluntates nostras, quibus recte uel perperam uiuitur, sub tali necessitate non esse. Multa enim facimus, quae si nollemus, non utique faceremus. Quo primitus pertinet
Abbreviated transcription (Latin):
bon uera uia nitit᷑. Uiautꝰ ẽ ꝗ nitit᷑ tanqm
ad possessionis finẽ. idẽ ad głam. honorẽ. &¬
imꝑiũ. Hoc insitũ habusse romanos etiã de&
ap̃ illos edes indicant: ꝗs̃ ẽ iunctissimas con¬
stituer: uͥtutis ⁊ honoris. ꝓdiis habentes. que
dant᷑ ado. Uñ intellegi pot̃. quẽ finẽ uolebãt
norẽ scilie. Nã mali nec habebant eã. quãuis
honorẽ habere cuperent. quẽ malis artib eo¬
nabant᷑ adipisei. idẽ dolisatq fallatiis. Me
li laudatꝰ ẽ eato: de illo qͥppeait. Quominꝰ
petebat głam. eoͣ ilła magis assequebat᷑. qñ¬
do qͥde gła ẽ .eni illi eupiditate flagrabant.
iudiciũ hominũ bene de hominibꝰ opinantiũ.
& iđo melior ẽ utꝰ. que humano testimonio
ẽtenta ñ ẽ. nisi c̃scientie suc. Uñ diẽ apłs. Nã¬

Expanded text:
t, qua nititur tamquam ad possessionis finem, id est ad gloriam honorem imperium. Hoc insitum habuisse Romanos etiam deorum aput illos aedes indicant, quas coniunctissimas constituerunt, Virtutis et Honoris, pro dis habentes quae dantur a Deo. Unde intellegi potest quem finem uolebant norem scilicet: nam mali nec habebant eam, quamvis honorem habere cuperent, quem malis artibus conabantur adipisci, id est dolis atque fallaciis. 4. Melius laudatus est Cato. De illo quippe ait, Quo minus petebat gloriam, eo illum magis sequebatur  est, cuius illi cupiditate flagrabant, iudicium hominum bene de hominibus opinantium; et ideo melior est uirtus, quae humano testimonio contenta non est nisi conscientiae suae. Unde dicit a
Abbreviated transcription (Latin):
cies om̃is ordo. aqͦ c̃ mensura. num̾us. pondꝰ. aqͦ
nis ẽ. aqͦ s̃ semina formarũ. formȩ seminũ. motꝰ
scminĩ atq formarũ: ꝗͥdedit ⁊ carni originẽ.
pulehritudinẽ. ualctudinẽ. ꝓpagationis fecun¬
ditatẽ. m̃broꝵ dispositionẽ. salutẽ õeordie. qͥ
⁊ anime inrationali dedit memoriã. sensũ. ap¬
petitũ. rationali aut̃ insuꝑm̃tẽ. intelligentiã¬
uoluntatẽ. ꝗͥ ñ sołu cęłu ⁊ terrã. nec sołu angłm
⁊ hominẽ .s nec exigui& ẽtẽptibilis animantis
uiseera. nec auis pennuła. nec herbe floseulũ.
nec arboris foliũ. sine suarũ partiũ ẽuenientia.
& quada ueluti pace dereligͥt. nullomͦ ẽ ere¬
dendiis regna hominũ. coꝵq dnationes ⁊ serui¬
tutes. asue ꝓuidñtie legib alienas ẽẽ uoluisse.

Expanded text:
ura, numerus, pondus, a quo nis est, a quo sunt semina formarum, formae seminum, motus seminum atque formarum, qui dedit, et carni originem, pulchritudinem, valetudinem, propagationis fecunditatem, membrorum dispositionem, salutem concordiae, qui et animae irrationali dedit memoriam, sensum, appetitum, rationali autem insuper misericordiauoluntatem; qui non solum caelum et terram, nec solum angelum et hominem, sed nec exigui et contemtibilis animantis uiscera nec auis pinnulam, nec herbae flosculum nec arboris folium sine suarum partium conuenientia et quadam ueluti pace dereliquit: nullo modo est credendus regna hominum eorumque dominationes et seruitutes a suae prouidentiae legibus alienas esse uoluisse.
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾ ẽ locut᷑. sic̃ noũ in cõmutabilit̃ om̃a que fu¬
t᷑a õ.⁊ que ipse facturus ẽ. Hac itaq: ratione pos¬
semꝰ a fando fatũ apellare: nisi hoc nom̃iã in alia
re soler intellegi. quo eorda hominũ nolumꝰ
inelinari. Ñ ẽ aut̃ ẽ sequens. ut si dõ ecrtꝰ ẽ om̃iũ
ordo causarũ. iđo nihilsit in nr̃ȩ uoluntatisar¬
bitrio. Et ipse quippe nr̃e uoluntates. in causarỹ
atq ita qui om̃s rerũ causas p̃seiuit. ꝓfreto in cis
causis etiã nr̃as uoluntates ignorare ñ potuit:
satis ẽ ad eũ in hac questione redarguenđu. qͥd
enĩ eũ adiuuat qđ dic̃. nihil qͥdc̃ficrisine causa.
s ñ omnẽ causã eẽ fatałe. Quia ẽ causa fortuita.
nisi causa p̃cedente fieri ẽfitet᷑. Hosenĩ easeau¬
sas que dicunt᷑ fortuite. uñ etiã fortuna nom̃
accepit. ñ ẽẽ dicimꝰ nullas. s latentes. easq tri¬
biumꝰ ł di ueri. ł quoꝵlib sp̃ituũ uoluntati.

Expanded text:
 sicut novit incommutabiliter omnia quae futura sunt, et quae ipse facturus est. Hac itaque ratione possemus a fando fatum appellare, nisi hoc nomen jam in alia re soleret intelligi, quo corda hominum nolumus inclinari. Non est autem consequens ut, si Deo certus est omnis ordo causarum, ideo nihil sit in nostrae voluntatis arbitrio. Et ipsae quippe nostrae voluntates in causarum oAtque ita qui omnes rerum causas praescivit, profecto in eis causis etiam nostras voluntates ignorare non potuit,satis est ad eum in hac quaestione redarguendum. Quid enim eum adjuvat, quod dicit, nihil quidem fieri sine causa, sed non omnem causam esse fatalem; qnisi causa praecedente fieri confitetur. Nos enim eas causas quae dicuntur fortuitae, unde etiam fortuna nomen accepit, non esse dicimus nullas sed latentes: easque tribuimus vel Dei veri, vel quorumlibet spirituum voluntati,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͥs angłos dĩ dicimꝰ. scumaloꝵ ꝗͦs angłos diaboli.
ł ctiã demones appellamꝰ. sie ⁊ hominũ ⁊ bonoꝵ
sciliez & maloꝵ. Ae ꝑhoc eolligit᷑. ñ eẽ causas effiei¬
entes om̃iũ qͣ fiunt. nͥ uolunt᷑arias illiꝰ nat̾e seilie
que sp̃s̃ uite c̃. Nã ⁊ aer iste seuuent᷑. dr sp̃s .s. qm̃¬

Expanded text:
s diaboli uel etiam daemones appellamus: sic et hominum, et bonorum scilicet et malorum. Ac per hoc colligitur non esse causas efficientes omnium quae fiunt nisi uoluntarias, illius naturae scilicet, quae spiritus uitae est. Nam et aer iste seu uentus dicitur s
Abbreviated transcription (Latin):
ne appellant. qđ nos abhorremꝰ p̃eipue ꝓpt̃ uo¬
cabułũ: qđ ñ inre̾ uera ẽ sueuit intellegi. Qđ uͦ
negit ordinẽ om̃iũ causarũ ẽẽ certissimũ. ⁊di
p̃scientiȩ notissimũ: plus eũ quã stoiei detestamꝰ.

Expanded text:
ne appellant, quod nos abhorremus praecipue propter uone appellant, quod nos abhorremus praecipue propter uocabulum, quod non in re uera consueuit intellegi. Quod uero negat ordinem omnium causarum esse certissimum et Dei praescientiae notissimum, plus eum qu
Abbreviated transcription (Latin):
testates. qͥb dã ñ tͥbuit. Sic̃ enĩ om̃iũ natu¬
rarỹ ereator ẽ.ita om̃iũ potestatũ dator:
ñ uoluntatũ. Malę quippe uoluntates ab
idẽ om̃iũ animantiũ mortaliũ. ⁊ magis hominũ.
quã bestiarũ: queda uͦ angłoꝵ. s om̃a maximȩ dĩ
uoluntati subditas̃. euictiã uoluntates om̃s subi¬
ciunt᷑. qr ñ habent potestatẽ nisi quã ille c̃cedit.
Causa itaꝙ rerũ quȩ fac̃. nec fit. ds ẽ Alie uͦ cause:
faciunt ⁊ fiunt. sic̾ s̃ om̃sereati sp̃s. maxime ratio¬
nales. Corporales aut̃ cause quȩ magis fiunt quã
faciunt. ñs̃ int̾ causas efficientes adnumande:
quõ hoc posst̃. qđ exipsis faciunt sp̃ituũ uolun¬
tates. Quomͦ gͥ ordo causarũ qͥ p̃scienti certꝰ ẽ dõ.
id effic̃. ut nihil sit in nr̃a uoluntate. cũ in ipso
causarũ ordine. magnũ habeant locũ nr̃ȩ uolun¬
tates. Contendat gͦ cieero eũ eis qͥ hunc causarũ
ordinẽ dicunt ẽẽ fatałe. uel potiꝰ ipsũ fati nomi¬

Expanded text:
Sicut enim omnium naturarum creator est, ita omnium potestatum dator, non uoluntatum. Malae quippe uoluntates ab id est omnium animantium mortalium et magis hominum quam bestiarum; quaedam uero angelorum; sed omnia maxime Dei uoluntati subdita sunt, cui etiam uoluntates omnes subiciuntur, quia non habent potestatem nisi quam ille concedit. Causa itaque rerum, quae facit nec fit, Deus est; aliae uero causae et faciunt et fiunt, sicut sunt omnes creati spiritus, maxime rationales. Corporales autem causae, quae magis fiunt quam faciunt, non sunt inter causas efficientes adnumerandae, quoniam hoc possunt, quod ex ipsis faciunt spirituum uoluntates. Quo modo igitur ordo causarum, qui praescienti certus est Deo, id efficit, ut nihil sit in nostra uoluntate, cum in ipso causarum ordine magnum habeant locum nostrae uoluntates? Contendat ergo Cicero cum eis, qui hunc causarum ordinem dicunt esse fatalem uel potius ipsum fati nomi
Abbreviated transcription (Latin):
mutat: parentes diu̾sos quero. ꝙͦ gemini ha¬
cõmitũ defiguli rota. qđ respondisse fer̃t
nigidiũ. hac q̃stione turbatũ. uñ ⁊ figulus
appellatꝰ ẽ. Dũ enĩ rotã figuli ui qnͣta potuit
intorsiss: currente illa bis nu¬
mero
de atͣm̃to tanquã uno eiꝰ lo co
sũma
celeritate ꝑeussit. Deinde inuenta ẽ signa
que firerat desistente motu. ñ paruo int̃¬
uallo in rote illiꝰ extremitate distantia. Sie
inꝗͥt intanta rapacitate cęli. enãsialt̃ pt̾al¬
tum tanta celeritate nascat᷑. qnͣta rotã bis
ipse ꝑcussi. inedispatio plurimũ ẽ. Hine s̃
inqͥt quȩcũq dissimillim a ꝑhibent᷑ in motib.¬

Expanded text:
mutat, parentes diuersos quaero, quos gemini hamutat, parentes diuersos quaero, quos gemini hacommentum de figuli rota, quod respondisse ferunt Nigidium hac quaestione turbatum, unde et Figulus appellatus est. Dum enim rotam figuli vi qintor?isset, currente illa bis numero de atramento tamquam uno eius loco summa celeritate percussit; deinde inuenta sunt signa, quae fixerat, desistente motu, non paruo interuallo in rotae illius extremitate distantia. <Sic, inquit, in tanta rapacitate caeli, etiamsi alter post alterum tanta celeritate nascatur, quanta rotam bis ipse percussi, in caeli spatio plurimum est: hinc sunt, inquit, quaecumque dissimillima
Abbreviated transcription (Latin):
tione. s de animi uoluntate ueniunt. dissimi¬
les eis aecidere potiusse ualitudines. Porro aut̃
possidoniꝰ. ł qͥlib fataliũ siđum assertor. mirũ
si potͣ hic inuenire ꝗͥd dicat. sinolit imꝑitoꝵ
m̃tibꝰ ineis ꝗs neseiunt rebꝰ in ludere. Qđ enĩ
conant᷑ effice de int̾uallo exiguo tẽporis.
qđ int̾se gemini dũ nascerent᷑ habuer᷑ ꝓptͣ
celi partieułã ubi ponit᷑ hore notatio. quã
oroscopũ uocant. aut nͣ tantũ ualet qnͣta
inuenit᷑ in geminoꝵ uoluntatibꝰ actibꝰ. mo¬
ribꝰ. casibq diu̾sitas: aut plusetiã ualet quã
ẽ geminoꝵ ł humilitasgni̾s eađe. ł nobilitas:
cuiꝰ maximã diu̾sitatẽ nͣnͥ in hora qͣqͥsq: nas¬
cit᷑ ponunt. Ae ꝑhoc sitã celerit᷑ altͣ pt᷑ alt̾or
nascit᷑. ut cađe pars oros copimaneat. paria
cuncta quero: que innullis posst᷑ geminis
inueniri. Si aut̃ sequentis tarditas oroseopũ

Expanded text:
tione, sed de animi uoluntate ueniunt, dissimitione, sed de animi uoluntate ueniunt, dissimiles eis accidere potuisse ualetudines. Porro autem Posidonius uel quilibet fatalium siderum adsertor mirum si potest hic inuenire quid dicat, si nolit inperitorum mentibus in eis quas nesciunt rebus inludere. Quod enim conantur efficere de interuallo exiguo temporis, quod inter se gemini dum nascerentur habuerunt, propter caeli particulam, ubi ponitur horae notatio, quem horoscopum uocant: aut non tantum ualet, quanta inuenitur in geminorum uoluntatibus actibus moribus casibusque diuersitas, aut plus etiam ualet, quam est geminorum uel humilitas generis eadem uel nobilitas, cuius maximam diuersitatem non nisi in hora, qua quisque nascitur, ponunt. Ac per hoc si tam celeriter alter post alterum nascitur, ut eadem pars horoscopi maneat, paria cuncta quaero, quae in nullis possunt geminis inueniri; si autem sequentis tarditas horoscopum
Abbreviated transcription (Latin):
nascerent᷑. Deinde in una domo cisdẽ alim̃tis
niͥti. ubi aerẽ ⁊ loci positionẽ. ⁊uĩ aꝗͣrũ plu¬
rimũ ualere ad corpꝰ. ł beneł male accipiendũ
medicina testat᷑. cisdẽ etiã exercitationibꝰ as¬
suefacti. tã similia corꝑa gererent. ut etiam
ad egtanđũ uno tẽpore. eisdeq: causis similit̃
mouerent᷑. Constitutionẽ uͦeeliae siderum.
que fuit qnͣdo ẽcepti siue natis̾. uelle trahe¬
re ad istã egͦtandi parilitatẽ cũ tã multa dr¬
u̾sissimi gnis. diũsissimox affectuũ ⁊ e̾uentuũ.
codẽ tp̃e inuniꝰ regionis t̾ra eiđe celo subdita.
potuerint c̃cipi ⁊ nasci. nescio euiꝰsit insolen¬
tie. Nosaut̃ nouimꝰ geminos. ñ solu aetꝰ ⁊ ꝑ egͥ¬
nationes habere diu̾sas. uerũ etiã dispares egͥ¬
tunines ꝑpeti. De quarẽ facillimã qnͣtum
mͥ uidet᷑ rationẽ reddebat ypoc̃tes: diu̾sis ali¬
m̃tis. ⁊ exercitationibꝰ. que ñ de corporis tẽꝑa¬

Expanded text:
nascerentur; deinde in una domo eisdem alimentis nascerentur; deinde in una domo eisdem alimentis nutriti, ubi aerem et loci positionem et uim aquarum plurimum ualere ad corpus uel bene uel male accipiendum medicina testatur, eisdem etiam exercitationibus adsuefacti tam simi lia corpora gererent, ut etiam ad aegrotandum uno tempore eisdemque causis similiter mouerentur. Constitutionem uero caeli ac siderum, quae fuit quando concepti siue nati sunt, uelle trahere ad istam aegrotandi parilitatem, cum tam multa diuersissimi generis diuersissimorum effectuum et euentorum eodem tempore in unius regionis terra eidem caelo subdita potuerint concipi et nasci, nescio cuius sit insolentiae. Nos autem nouimus geminos non solum actus et peregrinationes habere diuersas, uerum etiam dispares aegritudines perpeti. De qua re facillimam, quantum mihi uidetur, rationem redderet Hippocrates, diuersis alimentis et exercitationibus, quae non de corporis tempera
Abbreviated transcription (Latin):
nei. quã ipsi int̃se gemini ꝑ exiguo tẽporis
intͣ uallo in nascendo separati. in ẽceptu aut̃
ꝑ unũ ẽcubitũ. uno etiã mom̃toseminati:¬
Cicero diẽ ẏpoeratẽ nobilissimũ medieum
seͥptũ reliqͥsse ꝗͦsda frs̃.cũ simul egrotare ee¬
pissent. ⁊ eoꝵ morbꝰ eođẽ tẽpore ingͣuesceret.
eodẽ leuaret᷑. geminos suspicatũ. Quos possi¬
doniꝰ stoicus multũ astrologię deditꝰ eadẽ
ẽstitu¬
tione astroꝵ natos. eadẽq ẽceptos
bat asserere. ita qđ medic̃ ꝑtinere
credebat ad simillimã tẽperiẽ ualitudinis. hoc
phy losophꝰ astrologusadium c̃stitutionẽq sy¬
hac causa multõ ẽ acceptabilior ⁊ de primo
credibilior ẽ iectura medicinalis. qm̃ parentes
ut erant corꝑ e affecti dũ ẽ eũberent. ita pͥmor¬
dia ẽ eeptoꝵ affici potuer᷑ ut c̃secutis exmat᷑¬
no corꝑe pͥoribꝰ increm̃tis. paris ualitudinis.

Expanded text:
nei, quam ipsi inter se gemini, perexiguo temporis nei, quam ipsi inter se gemini, perexiguo temporis intervallo in nascendo separati, in conceptu autem per unum concubitum uno etiam momento seminati medicum, scriptum reliquisse, quosdam fratres, cum simul aegrotare coepissent et eorum morbus eodem tempore ingrauesceret, eodem leuaretur, geminos suspicatum; quos Posidonius Stoicus, multum astrologiae deditus, eadem constitutione astrorum natos eademque conceptos solebat adserere. Ita quod medicus pertinere credebat ad simillimam temperiem ualetudinis, hoc philosophus astrologus ad uim constitutionemque siIn hac causa multo est acceptabilior et de proximo credibilior coniectura medicinalis, quoniam parentes ut erant corpore adfecti, dum concumberent, ita primordia conceptorum adfici potuerunt, ut consecutis ex materno corpore prioribus incrementis paris ualetudinis
Abbreviated transcription (Latin):
đu c̃. qđ indignissimũ uisũ ẽ. destellarũ uo¬
luntate sentire :. Qđ si dicunt᷑ stelle signifi¬
care potiꝰ ista quã facere. ut ꝗͣsi locutio quedã¬
sit illa positio. p̃dĩcens fut᷑a ñ agens. Non enĩ
medioerit̃ doctoꝵ hominũ fuit ista senten¬
tia. N quidẽ ita solent loqͥ mathematici. ut
uerbi grã dicant: mars ita positꝰ. homiciđa
significat. s homicidã faẽ. Uerũtam̃ ut ẽ ceda¬
mꝰ ñ cos ur debent loqͥ. ⁊aphylosophis acci¬
pere opo:tere sermonis regłam. ad ea p̃nun¬
tianda que insyderũ posctione se repperire
putant:. qͥd sit qđ nihilumꝗm dicere po¬
tuer̃. Cur. inuita geminoꝵ. in actionib in
cuentis. in ꝓfessionibꝰ. artibꝰ. honoribꝰ. ccusq
rebꝰ ad humanã uitã ꝑtinentibꝰ atq in ipsã
morte sit plerũq tanta diu̾sitas: ut simili¬
ores ei sint qͣntũ adhec attinet multi extra¬

Expanded text:
dum est, quod indignissimum uisum est de stellarum uodum est, quod indignissimum uisum est de stellarum uoluntate sentire? Quod si dicuntur stellae significare potius ista quam facere, ut sit illa positio, praedicens futura, non agens non enim mediocriter doctorum hominum fuit ista sententia: non quidem ita solent loqui mathematici, ut, verbi gratia, dicant, Mars ita positus homicidam significat\', sed: \'homicidam facit\'; uerumtamen ut concedamus non eos ut debent loqui et a philosophis accipere oportere sermonis regulam ad ea praenuntianda, quae in siderum positione reperire se putant: quid fit, quod nihil umquam dicere potuerunt, quur in uita geminorum, in actionibus, in euentis, in professionibus, artibus, honoribus ceterisque rebus ad humanam uitam pertinentimorte sit plerumque tanta diversitas, ut similiores eis sint, quantum ad haec attinet, multi extra
Abbreviated transcription (Latin):
uolunt eẽ cultores. Hec enĩ opinio qͥd agit aliud:
nisi ut nullus omnino colat᷑ aut rogit᷑ ds̃ . Cont᷑
ꝓdefensione eoꝵ ꝗsͦ deo̾putant. xp̃iane religio¬
ni adu̾sant᷑. Illi uͦ ꝗͥ positionẽ stellarũ qͦdãmͦ
decernentiũ qͣlis qͥsq: sit. & ꝗͥd ei ꝓueniat boni.
ꝗd ue mali. accidat. exđi uoluntate suspen¬
dunt. si c̾asde stellaᷤ putant hab̾e hane potest¬
att̃ tͣditã sibi asũma illiꝰ potestatt. ut uolen¬
tes ista decemant. magnã celofaciunt inu¬
riã: in cuiꝰ uelut clarissimo senatu. ac splendi¬
dissima curia opinant᷑ scelera facienda decerni:
qͣlia si aliqua trena ciuitas decreuisset. gen̾e
humano decernente fuerat eutenda. Quale
deinde iudiciũ de hominũ factisdo relinqͥt᷑.
quibꝰ celestis necessitas adhibet᷑. eũ dñs ille sit
quidẽ potestatt a sũmo đo arbito suo ista de¬
cernere s in talibꝰ necessitatibꝰ ingerendis illiꝰ
omino iussa cõplere. Itane de ipso đo sentien¬

Expanded text:
olunt esse cultores. Hec enim opinio quid agit aliud, nisi ut nullus omnino colatur aut rogetur deus? Contra ligioni aduersantur. Illi uero, qui positionem stellarum quodam modo decernentium qualis quisque sit et quid ei proueniat boni quidue mali accidat ex Dei uoluntate suspendunt, si easdem stellas putant habere hanc potestatem traditam sibi a summa illius potestate, ut uolentes ista decernant: magnam caelo faciunt iniuriam, in cuius uelut clarissimo senatu ac splendidissima curia opinantur scelera facienda decerni, qualia si aliqua terrena ciuitas decreuisset, genere humano decernente fuerat euertenda. Quale deinde iudicium de hominum factis Deo relinquitur, quibus caelestis necessitas adhibetur, cum dominus ille sit quidem potestate a. summo Deo, arbitrio suo ista decernere, sed in talibus necessitatibus ingerendis illius omnino iussa conplere: itane de ipso Deo sentien
Abbreviated transcription (Latin):
inẽstitutione syđum. xũ ꝗͥsq: c̃ ceptꝰ aut
natꝰ ẽ. quõ res ipsa in aniterasserit᷑. nihil ua
lere monstramꝰ. Ordinẽ aut̃ eaiusarũ ubi uo¬
luntas dĩplurimũ pot̃. neq negamꝰ. neq: fati
uocabulo nuncrpamꝰ. nisi forte ut fatũ a fando
dictũ intellegamꝰ idẽ aloquendo. Nenĩ abnuere
possumꝰ eẽ scriptũ inlitt̾issaeris. semel locutꝰ ẽ ds̃.

Expanded text:
in constitutione siderum qua quisque conceptus aut in constitutione siderum qua quisque conceptus aut natus est, quoniam res ipsa inaniter asseritur, nilere monstramus. Ordinem autem causarum, ubi uoluntas Dei plurimum potest, neque negamus, neque fati uocabulo nuncupamus, nisi forte ut fatum a fando dictum intellegamus, id est a loquendo; non enim abnuere possumus esse scriptum in litteris sanctis: Semel locutus est Deus,
Abbreviated transcription (Latin):
niat᷑. ut nihilsit innr̃a uoluntate. Porrosi ẽ
aliꝗͥd in nr̃a uoluntate. eisdẽ recursis gͣdib. eõ ꝑ¬
uenit᷑. ut ñ sit p̃seientia futuroꝵ. Nã ꝑilla om̃a
sic recurrit᷑. Si ẽ uoluntatis arbitũ. ñ om̃a fatofi¬
unt. Si ñ om̃a fatofiunt: ñ ẽ om̃iũ ecitꝰ ordo eãrũ.
Sicertꝰ causarũ ordo ñ ẽ. nee rerũ certꝰ ẽ ordo p̃sei¬
bꝰ causis. Si rerũ ordo p̃scientidõ eertꝰ ñ ẽ. ñ om̃a
sic ueniunt. ut eauentura p̃seiuit. Porrosi non
om̃a sic ueniunt. ut ab illo uentura p̃seita s̃. ñ ẽ
inqͥt in dõ p̃seientia om̃iũ futuroꝵ. Nos adu̾sꝰ
istos sacͥlegos ausꝰatq impios. ⁊đm dicimꝰ om̃a
scire antequã fiant. ⁊ uoluntate nosfae̾e̾ qͥe qͥd
anob̃ ñ nisi uolentibꝰ fieri sentimꝰ ⁊ nouimꝰ. Om̃a
uͦ fato fieri ñ dicimꝰ. immo nulla fieri fato dicimꝰ.
quõ fati nom̃ ubi solet alo ꝗñtibꝰ poni. idẽ

Expanded text:
niatur, ut nihil sit in nostra voluntate. Porro si est niatur, ut nihil sit in nostra voluntate. Porro si est aliquid in nostra voluntate, eisdem recursis gradibus eo pervenitur, ut non sit praescientia futurorum. Nam per illa omnia sic recurritur: Si est voluntatis arbitrium, non omnia fato fiunt: si non omnia fato fiunt, non est omnium certus ordo causarum: si certus causarum ordo non est, nec rerum certus est ordo praescibus causis; si rerum ordo praescienti Deo certus non est, non omnia sic ueniunt, ut ea uentura praesciuit; porro si non omnia sic ueniunt, ut ab illo uentura praescita sunt, non est, inquit, in Deo praescientia omnium futurorum. Nos aduersus istos sacrilegos ausus adque inpioscire antequam fiant, et voluntate nos facere quidquid a nobis non nisi volentibus fieri sentimus et novimus. Omnia vero fato fieri non dicimus: imo nulla fieri fato dicimus; quoniam fati nomen ubi solet a loquentibus poni, id est
Abbreviated transcription (Latin):
na ⁊ absurda ⁊ ꝑnitiosa reb humanis. ñ uult ẽẽ
p̃scientiã futuroꝵ: atq in hasangustias eoartat.
animũ religiosũ. ut unũ eligat eduob aut eẽ
aliꝗͥd innr̃a uoluntate. aut eẽ p̃seientiã futuroꝵ.
qm̃ utrũq arbit̾tur eẽ ñ posse .s. si alt̾um ẽfirmabit᷑.
alt̾um tolli. Si elegerimꝰ p̃seientiã futuroꝵ. tolli
uoluntatis arbitum. sielegerimꝰ uoluntatis arbi¬
triũ. tolli p̃scientiã futuroꝵ. Ipse itaq ut uir
magnꝰ ⁊ doctꝰ. ⁊ uite humane plurimũ ⁊ ꝑitissime
c̃sulens. ex his duob eligit libum uoluntatisar¬
bitum. Qđ ut ẽ firmaret᷑ negat p̃seientiã futuroꝵ:
atq: ita dũ uult fac̾e̾ libos. faẽ saclegos. Religioss
aut᷑ animꝰ utrũq eligit. utrũq c̃fitet᷑. ⁊ fide pie¬
tatis utrũq c̃firmat. Omͦ inqͥt. Nãsi ẽ p̃scientia fu¬
turon sequent᷑ illa om̃a qͥ conexa s̃. donec eõꝑue¬

Expanded text:
na et absurda et perniciosa rebus humanis, non vult esse na et absurda et perniciosa rebus humanis, non vult esse praescientiam futurorum: atque in has angustias coarctat animum religiosum, ut unum eligat e duobus, aut esse aliquid in nostra voluntate, aut esse praescientiam futurorum: quoniam utrumque arbitratur esse non posse, sed si alterum confirmabitur, alterum tolli; si elegerimus praescientiam futurorum, tolli voluntatis arbitrium; si elegerimus voluntatis arbitrium, tolli praescientiam futurorum. Ipse itaque ut vir magnus et doctus, et vitae humanatis arbitrium: quod ut confirmaretur, negavit praescientiam futurorum: atque ita, dum vult facere liberos, fecit sacrilegos. Religiosus autem animus utrumque eligit, utrumque confitetur, et fide pietatis utrumque confirmat. Quomodo, inquit? Nam si est praescientia futurorum, sequentur illa omnia, quae connexa sunt, donec eo perve
Abbreviated transcription (Latin):
obpugnar p̃scientiã. & stoiei. ut ñ om̃a neees¬
sitate sicri dicerent. quã uis om̃a fato fieri con¬
tenderent. Qd ẽ gͦ qđ ciccto timuit. in p̃scientia
futuroꝵ: ut eã labefactare disputatione dete̾stabi¬
liniteret᷑. Uidelie qr si p̃scit᷑a s̃ om̃a futura.hoc or¬
dine uenient. quo uentura eẽ p̃seita s̃. Et si hoc or¬
dine uenient: certꝰ ẽ ordo rerũ p̾scienti dõ Et sie̾tꝰ
ẽ ordo rerũ: ecitꝰ ẽ ordo causarũ N enĩ fieri aliqͥd
ordo c̃arũ. qͦfit om̃c qđ fit. fato inqt fiunt om̃a
que fiunt. Qđ si ita ẽ. nihil ẽ in nta potestate. nul¬
sũq c̃ arbitũ uoluntatis. Qđ si ẽcedimꝰ inqͥd. om̃is
humana uita subu̾tit᷑. Frustra leges dant᷑ frustra
obiurgationes laudes. uituꝑationes. exhortatio¬
nes adhib̾nt᷑. neq ulla iusticia bonis p̃mia. ⁊ ma¬
lissupplicia c̃stituta s̃.Hlec gͦ neconseq̃nt᷑. indig¬

Expanded text:
obpugnaret praescientiam, et Stoici, ut non omnia necesobpugnaret praescientiam, et Stoici, ut non omnia necessitate fieri dicerent, quamuis omnia fato fieri contenderent. Quid est ergo, quod Cicero timuit in praescientia futurorum, ut eam labefactare disputatione detestabili niteretur? Videlicet quia, si praescita sunt omnia futura, hoc ordine uenient, quo uentura esse praescita sunt; et si hoc ordine uenient, certus est ordo rerum praescienti Deo; et si certus est ordo rerum, certus est ordo causarum; non enim fieri aliquid ordo causarum, quo fit omne quod fit; fato, inquit, fiunt omnia quae fiunt. Quod si ita est, nihil est in nostra potestate, nullumque est arbitrium uoluntatis; quod si concedimus, inquit, omnis humana uita subuertitur, frustra leges dantur, frustra obiurgationes laudes, uituperationes exhortationes adhibentur, neque ulla iustitia bonis praemia et. malis supplicia c
Abbreviated transcription (Latin):
insipiens in corde suo ñ ẽ ds̃ .s ñ ex sua ꝑsona.
Uidit enĩ quã cẽt inuidiosũ ⁊ molestũ. iđoq
cottã frẽ disputantẽ de hac re adu̾so stoicos. an
coꝵ partes defendendas dedit. maluit ferre
sententiã quã ꝓcotta. qͥ nulłã diuinã nat᷑am
cẽ contendit. In libs ͦ de diuinatione. erse
ipso aꝑtissime obpugnat p̃seientiã futuroꝵ.
Hoc aut̃ totũ fae̾e uidet᷑. nefatũ cẽ c̃sentiat:
⁊ ꝑdat. lib̾am uoluntatẽ. Putat enĩ coneessa
scientia futuroꝵ. ita eẽ c̃sequens fatũ. ut negani
omnino ñ possit. S. quo quomͦ sehabeant tortuo.¬
sissimȩẽcertationes ⁊ disputationes phylosophoꝵ.¬
ut nos c̃fitem̃ sũmũ ⁊ uerũ đm. ita uoluntatẽ.
sũmãq: potestatẽ ac p̃scientiã eiꝰ ẽfitem̃. Hec
timemus ne ido ñ uoluntate faciamꝰ. qd uo¬
luntate facimꝰ: qi id nosfacturos ille p̃seiuit.
cuiꝰ p̃scientia falli ñ pot̾. Qđ ciecro timuit ut

Expanded text:
d non ex sua persona. Vidit enim quam esset inuidiosum et molestum, ideoque Cottam fecit disputantem de hac re aduersus Stoicos incorum partes defendendas dedit, maluit ferre sententiam quam pro Cotta, qui nullam diuinam naturam esse contendit. In libris uero de diuinatione ex se ipso apertissime obpugnat praescientiam futurorum. Hoc autem totum facere uideet perdat liberam voluntatem. Putat enim, concessa scientia futurorum, ita esse consequens fatum, ut negari omnino non possit. Sed quoquo modo se habeant tortuosissimae concertationes et disputationes philosophorum, nos ut confitemur summum et verum Deum, ita voluntasummamque potestatem ac praescientiam eius confitemur; nec timemus ne ideo non uoluntate faciamus, quod uoluntate facimus, quia id nos facturos ille praesciuit, cuius praescientia falli non potest; quod Cicero timuit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ institutioni fimula chroꝵ.⁊ opinionibꝰ
fabulost ita loquens. Uidetisne gͥut aphisicis
rebꝰ bene atq utilit̾ inuentis. ratiosit tracta
ad cõm̃ticios ⁊ fictos deos. Que resgenu¬
it falsa sopiniones. erroresq turbulentos.:
stuꝑstitiones penẽ aniles: Et forma enĩ nob̾
militudinẽ inbecillitatis humane. Nã⁊ ꝑ
t̾batĩ animĩ inducunt᷑. Accepimꝰ enĩ dõꝵ cupi¬

Expanded text:
tamen institutioni simulacrorum et opinionibus tamen institutioni simulacrorum et opinionibus fabulosis, ita loquens: Videtisne igitur, ut a physicis rebus bene atque utiliter inventis tracta ratio sit ad commenticios et fictos deos. Quae res genuit falsas opiniones erroresque turbulentos et superstitiones paene aniles. et formae enim nobimilitudinem inbecillitatis humanae. nam et perturbatis animis inducunt
Abbreviated transcription (Latin):
nouiniani necessitati. Ni der̃ hȩc intellegen¬
nores guioresq romani.s ẽt̾ ẽsuetudinẽ eii¬
tinis. que demonieiꝰ itib fuerat obligata. parũ
ualebant. qr ⁊ ipsi etiã sulla uana eẽ sentiebant.
nat᷑ȩ tam̃ rerũ subuniꝰ ueri dĩ regimine atq: im¬
pio c̃stitute. religiosũ eultũ ꝗͥ dõ debet᷑. exhiben¬
dũ putabant. scriuentes ut ait apłs ereature
potiꝰ quã ereatori. ꝗͥ ẽ benedictꝰ in scła. Nuiꝰ dĩ
ueri erat auxiliũ necessariũ. aqͦ mitterent᷑ seĩ
uiri. ⁊ ueraeit̾ piiꝰ ꝗͥ ꝓuera religione moreren¬
t᷑. ut falsa ea uiuentibꝰ tollerent᷑. Cieero autͣ
comieule uocibꝰ uite c̃silia mođantes. S iste
achademicꝰ ꝗͥ om̃a eẽ ẽtendit incerta. indignꝰ
ẽqͥ habebat ulłã in hisrebꝰ auctoritatẽ. Dispu¬
tat ap̃ eũ qͥntꝰ lueiliꝰ ballus. in scđo dedõꝵ nat᷑a
libro: ⁊ eũ ipse suꝑsticiones exnat᷑a rerũ uelut
physicas ⁊ philosophicas inserat. Indignat᷑

Expanded text:
 haec intelligentiores gravioresque Romani; sed contra consuetudinem civitatis, quae daemoniacis ritibus fuerat obligata, parum valebant: quia et ipsi etiamsi illa vana esse sentiebant, naturae tamen rerum sub unius veri Dei regimine atque imperio constitutae, religiosum cultum, qui Deo debetur, exhibendum putabant, seruientes, ut ait apostolus, creaturae potius quam creatori, qui est benedictus in saecula. Huius Dei ueri erat auxilium necessarium, a quo mitterentur sancti uiri et ueraciter pii, qui pro uera religione morerentur, ut falsae a uiuentibus tollerentur. CAPUT corniculae uocibus uitae consilia moderantes. Sed iste Academicus, qui omnia esse contendit incerta, indignus est qui habeat ullam in his rebus auctoritatem. Disputat aput eum Quintus Lucilius Balbus in secundolibro, et cum ipse superstitiones ex natura rerum velut physicas et philosophicas inserat, indignatur
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ peiꝰ eratio ẽtẽpser̃: a uaritie restiter̃. c̃sulucrt
patͥe. c̃silio lĩo. neq delicto scđm suas leges.
neq libidini obnorii.S his om̃ib artib. tanqͣm
uera uia nisis̃. adhonores. imꝑiũ. głam. hono¬
rati s̃ in om̃ib ferẽgentib imꝑiisuileges in po¬
suer̃ multis gentth. hodieq lit̾tis ⁊ historia glo¬
riosi s̃ ꝑene̾ in om̃ib gentib ñ ẽ qđ desũmi ⁊
uęri dĩ iusticia ẽquerant᷑ ꝑceꝑunt m̾ecðe suĩ.

Expanded text:
o eius aerario contemserunt, auaritiae restiterunt, consuluerunt patriae consilio libero, neque delicto secundum suas leges neque libidini obnoxii; his omnibus artibus tamquam uera uia nisi sunt ad honores imperium gloriam; honorati sunt in omnibus fere gentibus, imperii sui leges inposuerunt multis gentibus. hodieque litteris et historia gloriosi sunt paene in omnibus gentibus: non est quod de summi et ueri Dei iustititia conquerantur; perceperunt mercedem su
Abbreviated transcription (Latin):
ta disparia. cur ñ ⁊ duoꝵ uno mom̃to tp̃is
natoꝵ. possint eẽ ad uiuenđu atq: morien¬
du fata disparia . Nã si unũ mom̃tũ quo
ambo ẽcepti s̃ ñ impediuit. ut alt̾̃ pͥor. alt̃
posterior nasceret. cur uno mom̃to si duo
nascant᷑. impedit aliqͥd. ut alt̾ pͥor. alt̃ pꝰ¬
terior moriatur: Si c̃ceptio mom̃ti unius.
diu̾sos casus inut̾o geminos habere ꝑmittit:¬
cur natiuitas mom̃ti uniꝰ. ñ etiã ꝗͦ lib duos
int̾ra diu̾sos casꝯ habere ꝑmittat. Acsic om̃is
huiꝰ artis. ł potiꝰ uanitatis cõmͣta tollantur:
Qͥd ẽ hoc: Tur uno tp̃e. momͣto uno. sub una
cadeq eeli positione ẽcẽpti. diu̾sa habent
fata. quȩ illos ꝑducant ad diu̾sarũ horarũ
natiuitatẽ : ⁊ uno mom̃to tp̃is. sub una eadeq
eclipositione de duab matrib duo parit᷑ nati
diu̾sa fata hab̾e ñ posst᷑. qͣillos ꝑducant addi

Expanded text:
ttnatorum possint esse ad vivendum atque moriendum fata disparia? Nam si unum momentum, quo ambo concepti sunt, non impedivit, ut alter prior, alter posterior nasceretur; cur, uno momento si duo nascuntur, impediat aliquid, ut alter prior, alter posterior moriatur? Si conceptio momenti unius diversos casus in utquur natiuitas momenti unius non etiam quoslibet duos in terra diuersos casus habere permittat, ac sic omnis huius artis uel potius uanitatis commenta tollantur? Quid est hoc, quur uno tempore, momento uno. sub una eademque caeli positione concepti diuersa habent fata, quae illos perducant ad diuersarum horarum natiuitatem, et uno momento temporis sub una eademque caeli positione de duabus matribus duo pariter nati diuersa fata habere non possint, quae illos perducant ad
Abbreviated transcription (Latin):
in egͥtudinibꝰ mansit: qd habebat intr̃poris eq̃li¬
tate᷑ ẽceptꝰ. Aut fatasiualitudinis inẽceptu s̃.
aliarũ uͦrerũ in ortu eẽ dicunt᷑. ñ deberent in¬
spectis nataliũ ẽstellationibꝰ de ualitudineali¬
ꝗd dice. qñdo eis inspicienda ẽceptionalis
hora ñ dat᷑.Siaut̃ iđo p̃nuntiant egritu¬
dines. ñ inspecto ẽceptionis oroseopo. ꝙ in¬
dicant eas mom̃ta nascentiũ. qͦmͦ dicerent
ciulib eoꝵ geminoꝵ exnatiuitatis hora qnͣ¬
do egͦtaturus eẽt. cũ ⁊ alt̃ qͥ ñ habebat candẽ
horaᷤᷤ natiuitatis. necee̾ haberet parit᷑ egro¬
tare: Deinde quero sitanta ẽ distantiatẽ
poris innatiuitate geminoꝵ. ut ꝑ hanc op¬
ortrat eis ẽstellationes fieridiu̾sas. ꝓpt̃ di¬
u̾sũ oroseopũ.⁊ obhoc diu̾sos om̃s cardines.
uͥ tanta uis ponit᷑. ut hinc etiã diu̾sa sint
fata. unͣ hoc accidere potuit. eũ eoꝵ ẽcept
diu̾sũ tẽpꝰ habere ñ possit. Aut si duoꝵ in

Expanded text:
poris aequalitate conceptus? Aut si fata ualetudinis in conceptu sunt, aliarum uero rerum in ortu esse dicuntur, non deberent inspectis natalium constellationibus de ualetudine aliquid dicere, quando eis inspicienda conceptionalis hora non datur. Si autem ideo praenuntiant aegritudines non inspecto conceptionis horoscopo, quia indicant eas momenta nascentium: quo modo dicerent cuilibet eorum geminorum ex natiuitatis hora, quando aegrotaturus esset, cum et alter, qui non habebat eandem horam natiuitatis, necesse haberet pariter aegrotare? Deinde quaero: si tanta distantia est temporis in natiuitate geminorum, ut per hanc oporteat eis constellationes fieri diuersas propter diuersum horoscopum et ob hoc diuersos omnes cardines, ubi tanta uis ponitur, ut hinc etiam diuersa sint fata: unde hoc accidere potuit, cum eorum conceptus diuersum tempus habere non possit? Aut si duorum u
Abbreviated transcription (Latin):
deditꝰ. in moderato ausu
naues iussit ineendi:
ipso hostili uulnere extine¬
to. intantã ẽ redaetꝰ in opiã.¬
ut inde nullus euaderet. undiꝗ
illic imꝑiĩ fines ẽstituerent᷑: ubi hodieq
ꝑsistunt: ñ quidẽ tauto deim̃to. qnͣtũ c̃ cesserit

Expanded text:
deditus inmoderato ausu naues iussit incendi, tutus mox etiam ipso hostili uulnere extincto in tantam est redactus inopiaut inde nullus euaderet undiqueillic imperii fines constituerentur, ubi hodieque persistunt, non quidem tanto detrimento, quantum conces