comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quis quis ep̃s accusator ad primates
prouinciae suae ipsius causam deferat
accusator nec a cominunione sospen¬
datur cuicrimen intenditur. nisi
ad causam suam dicendam prime
spactiũ mensis exeadie quae eũ
litteras accepisse constiterit.
quodsi aliquas uercs neces sitatis
corus cs ꝓbauerit quibus eum occurre¬
re non potuisse manifestum sit
causes uaedicendae intracalterũ
mensẽ inte grã habeat faculittẽ
Veruntam diu pꝰmense secundũ
non communicet donecpurgetur.
Si autem necaconcilio uniuersaile
anniuersarium occurrere uolu¬
erit ut uel ibi causaei: terminet᷑.
ipsem se damnationis sententiã dixisse
iudicetꝰ tempore sane quo non
conmunicat nec in sua ecclesia uel par¬
rochia com municet accusattor cuitẽ eu
sinum quam diebus causae dicende
defuerit. a communione nonremobeat᷑.
si uero alinquando defuerit subtrahens
serefatuto in communione ep̃o ipse
remoueatur a communione accusator
ita ttmen ut necipsia dimatur facultas

Expanded text:
Quisquis episcoporum accusatur, ad primatum provinciae ipsius causam deferat accusator; nec a communione suspendatur cui crimen intenditur, nisi ad causam suam dicendam electospacium mensis ex ea die qua eum litteras accepisse constiterit. Quod si aliquis veras necessitatis causas probaverit, quibus eum occurrere non potuisse manifestum sit, causae suae dicendae inter alterum mensem integram habeat facultatem; verum tandiu post mensem secundum non communicet, donec purgetur. Si autem ad concilium universale anniversarium occurrere noluerit, ut vel ibi causa ejus terminetur, ipse in se damnationis sententiam dixisse judicetur, tempore sane quo non communicat, nec in sua ecclesia, vel parochia communicet. Accusator autem ejus si nunquam diebus causae dicendae defuerit a communione non removeatur. Si vero aliquando defuerit subtrahens se restituto in communione episcopo, ipse removeatur a communione accusator: ita tamen ut nec ipsi adimatur facultas
Abbreviated transcription (Latin):
tes sacra fontiũ uel arborũ ad monemus utagnoscant
quodipsisespontunee su mostis subiciũt quidiabolo sicri¬
ficare uulentur mostis enĩ nomine diabolus cipellatur
sic deeoscriptũ ẽ & eratilli nome mors: hac ꝓinde
omne sacrilegiũ ido latriȩ uł quid quid illudẽ contra
scam fidẽ in quo insipientes bomines captiuatidiabolicis
culturis inseruun sacerdotis ueliudicis instantia inuẽ¬
tahuec sacrilogia eradanur & ex terminattu
truncentur eo suero quiadtalemerrorẽ cocurrun
& uerberib coer ceanł& honus cos ferro siuscdiñis
tradant sit am̃ dni eorũ perius iurandi cdteslaa¬
nẽ ꝓmittant secos cã sollicite custodire ut ultra ilis
noliceat talenestis cõmittere: quo sidñi eoꝵ
nolint huius modireos infidesua suscipere tun
cibeis a quib: coherciti sunt regiis conspec̃tib
praesententur ut principalis actoritas liberã
d&cilib: donandi potestatẽ obtineat: Dñi tam̃

Expanded text:
tores fontium admonemus, ut agnoscant tores fontium admonemus, ut agnoscant quod ipsi spontaneae se morti subjiciunt, qui diabolo sacrificare videntur, mortis enim nomine diabolus appellatur, sicut de eo scriptum est, et erat illi nomen mors. Ac provide omne sacrilegium idololatriae, vel quidquid illud est contra sanctam 137 fidem, in quo insipientes homines captivati diabolicis culturis inserviunt, sacerdotis vel judicis instantia inventum ut sacrilegia eradicantur, et exterminata truncentur. Eos vero qui ad talem errorem accurrunt, et verberibus coerceant, et onustos ferro dominis suis tradant, si tamen domini eorum per jujusrandum attestationem promittant se eos tam sollicite custodire, ut ultra eis non liceat tale nefas committere. Quod si domini eorum nolint hujusmodi reos in fide sua suscipere, tunc ab eis a quibus coerciti sunt regiis aspectibus praesententur, ut princeps auctoritatem ac liberam de talibus dominandi potestatem obtineat. Domini tamen
Abbreviated transcription (Latin):
xerit. aut fugat alium sio uenerit sacerdotiq¬
renda est aut damnorũ sententia socundum
elationem principis huius modi sacerdotib: in ro¬
ganda XI. decũltoris. id ol oꝵ
Precepta dñi sunt dicentis non ftciestibi sculp
tile ueque omnẽ similitudinem quae ẽ incaelo de¬
suꝑ & quae in terra deor sum n& eorum quae sur
inaquis subterra non adorabis eaneq: coles
autmulier quifaciat malũ incõpectudm̃ ditui & trans¬
grediantur pactũ illius utuadant & seruiandus
alienis & adorent eos solẽ & luncĩ &omnẽ militiã
caeliquae nõ praecepi & octibi fuerit nuntiatũ
ciudiensq in quisieris diligonter &uerũ eẽ repereris
& abominatiostcta ẽ inisrtihel: educesuirũ hacmu
lierum quirem sceleratis simc̃ perp&rarunt ad portas
non inultione sed interrore delinquentiũ ad ponentes
nõ mostis ꝑ has sententiã ꝓmulgamus sed cultor esidoloꝵ
ueneratores lapidũ ciccensores facularum & excolẽ¬

Expanded text:
xerit, aut fuga talium si venerit sacerdoti quaexerit, aut fuga talium si venerit sacerdoti quaerenda est, aut damnorum sententia secundum electionem principis hujusmodi sacerdotibus irroganda. XI. De cultoribus idolorum. Praecepta Domini sunt ditile, neque omnem similitudinem quae est in coelo desuper, et quae in terra deorsum, nec eorum quae sunt in aquis sub terra, nec adorabis ea, neque colesaut mulier, qui faciant malum in conspectu domini dei tui et transgrediantur pactum illius, ut uadant et seruiant diis alienis et adorent eos, solem et lunam et omnem militiam caeli, quae non praecepi, et hoc tibi fuerit nuntiatum, audiensque inquisieris diligenter et uerum esse reppereris et abominatio facta est in Israhel: edlierem qui rem sceleratissimam perpetraverunt ad portas non in ultione, sed in terrore delinquentium apponentes non mortis sententiam promulgamus, sed cultores idolorum, veneratores lapidum, accensores facularum, et excul
Abbreviated transcription (Latin):
rore eclesic̃ cipp&unt consentieñte pariter &iubente
gloriosissimo dono nr̃o eruigio rege hoc scm conciluĩ definit uit
ut nullus audeat confugientes ad ecdesiã uel residentes inde
abstrabere aut quodcũq nocibilitatis ueldãm seuspolures¬
dentib in loco scõ inferre sed cẽpotius hsipsis quieclesiã
p&unt ꝑ ominia licctũ in trigintapassib: ab ecdesue ianius
ꝓgredi inquib: triginta passib unus cuiusq eclesiae
in toto circuitu reuerentia defend&ur Sitam̃ ut hu
quicidecum confugiunt in extraneis uellongeseparatis
cibeclesia domib: nullo modo obcelentur sedinbo
triginta pas suũ numero absq domorũ extranearu
receptaculis progrediendi adtũ oltinebunt qualit
sedefendendos cõmiserint cdaustris
Siquis autem hocdecr&ũ uiolare temptauerint
& eclesicistice ex comunicationi s ubiactat & seuerita¬
tis regȩ feri&ur sententia : Ipsos tam̃ qui decłm
bnquieos conp&unt sacramenta reddideriN & sa¬
cerdos ac lesicipsius ab &clesiae foribus non abstra¬

Expanded text:
rore ecclesiam appetunt, consentiente pariter et jubente gloriosissimo domino nostro Ervigio rege, hoc sanctum concilium definivit, ut nullus audeat confugientes ad ecclesiam vel residentes inde abstrahere, aut quodcunque nocibilitatis vel damni seu spolii residentibus in loco sancto inferre, sed esse potius his ipsis qui ecclesiam petunt per omnia licitum in triginta passibus ab ecclesiae januis progredi, in quibus triginta passibus uniuscujusque ecclesiae in toto circuitu reverentia defendetur; sic tamen ut hi qui ad eam confugiunt in extraneis vel longe separatis ab ecclesia domibus nullo modo obcelentur, sed in hoc triginta passuum numero absque domorum extranearum receptaculis progrediendi aditum obtinebunt, qualitse defendendos commiserunt claustris. Si quis autem hoc decretum violare tentaverit et ecclesiasticae excommunicationi subjaceat, et severitatis regiae ferietur shis qui eos competunt sacramenta reddiderint, et sacerdos ecclesiae ipsius ab ecclesiae foribus non abstra
Abbreviated transcription (Latin):
Si ep̃i neclegentes sint aduersus here¬
ticos amittant eadẽ loca in quib inue¬
niuntur &istere neclegentes deiudi¬
cib etiam quib haec causa dirimipo
test : Placuit ut qui cumq neclegunt
locã ad suam cathedrã pertinentia
in catholicam unitatẽ lucrari conueni¬
antur adiligentib uicinis ep̃is ut id age¬
re non morentur: Quodsi intra sex men¬
ses a die conuenitionis haec fecerint qui
potuerit eas lucrariadipsũ ꝑtineant.
itasane ut si illae ad quẽ ꝓtinuisse ui¬
debantur ꝓbare potuerit magis illius
electã nec legentiã abhereticis ut in¬
pune ibi sint & suã diligentiã fuisse prae¬
uentã ut eomodo eiuscura sollicitius
uersatur diuersarum sunt ꝓuintiarũ
& cõmuni placito uicinos iudices elegerint
aut unus eligatur aut tres ut sitres ele¬
gerint aut omnium sententiã sequantur
aut duorum aiudicib autem quos cõmu¬
nis consensus elegerit non liceat prouo¬
care & quisquis prouocatus fuerit per

Expanded text:
scopi negligentes sint adversus haereticos, amittant eadem loca, in quibus inveniuntur existere negligentes. De judicibus etiam quibus et causa dirimi tem placuit, ut quicunque negligunt loca ad suam cathedram pertinentia in catholicam unitatem lucrari, conveniantur a diligentibus vicinis episcopis, ut id agere non morentur. Quod si intra sex menses a die conventionis non effecerint, qui potuerit eas lucrari, ad ipsum pertineant: ita sane, ut si ille ad quem pertinuisse videbantur, probare potuerit, magis illius electam negligentiam ab haereticis, ut impune ibi sint, et suam diligentiam fuisse praeventam, ut eo modo ejus cura sollicitor versatur diversarum sunt provinciarum, ex communi placito vicinos judices elegerint, aut unus eligatur aut tres, ut si tres elegerint aut omnium sententiam sequatur aut duorum; a judicibus autem quos communis consensus elegerit non liceat provocare: et quisquis probatus fuerit per
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotes quosq: utpcis sim & licenterdonũ
paenitentiae non potentib: cudeant ꝓroga¬
re absoluintus sed hos qui qualib& sorte pae¬
nitentium sus ceperint neulterius admilitare
cingulum redeant religamus: Sacerdo stam̃
qui non sentienti neq p&enti ciusu temeranio
paenitentiũ dederit neq seexortatũ eius quipae¬
nitentiam accepit manuũ indicus uel quib: lib&
aliis euidentib: significationib: inuitatum fuisse
probaberit unius anni ex c̃municationis

Expanded text:
sacerdotes quosque, ut passim et licenter donum sacerdotes quosque, ut passim et licenter donum poenitentiae non petentibus audeant prorogare, absolvimus, sed hos qui qualibet sorte poenitentiam susceperint ne ulterius ad militare cingulum redeant relegamus. Sacerdos tamen qui non sentienti neque petenti ausu temerario poenitentiam dederit, neque se exhortatum ejus qui poenitentiam accepit manuum indiciis vel quibuslibet aliis evidentibus significationibus invitatum fuisse probaverit, unius anni
Abbreviated transcription (Latin):
gulis ecclesicistice disciplinȩ sub hoc uoto
tenerĩ quia paenitentiã nec ipsi p&ierint
nec sentiente sacceperint Quorum inpuden¬
tia procax & obstinata procacitus nequa quã
ttliai dicer& siqualiter aduitam persacro¬
sc̃i lauacri gratiã uenerit meminis s&:
&enimpar uulorum infantium uita ori¬
gincilipeccato obnoxia quenullo pera&atẽ
discernendi uel ex p&endi sensuabtior iudi¬
catur nisi sponsione fidelium baptis miticcipiant
sacramentum Nullo sensu nulla &iam dis¬
cr&ionem industria iduppeterepossunt
Undesicut babtismum quod nescientib: paruulis
sineulla contentione infide tantum proximoꝵ
accipitur Itt & paenitentice donum quod
nescientib in labitur absq ulla repugnantia
inuio labilit̃ hii quuillud exceperint obser¬
ucibunt: Siquis cuit̃ quolib& modo pcieni¬
tentiam accipiens hocsino daleiuolaberit
in stitucũ ut uere transgres sorpaternis re¬
gulis ferir&ur Nec enimista instituentes

Expanded text:
gulis ecclesiasticae disciplinae sub hoc voto gulis ecclesiasticae disciplinae sub hoc voto teneri, quia poenitentiam nec ipsi petierint nec sentientes acceperint. Quorum impudentia procax et obstinata procacitas nequaquam talia diceret, si qualiter ad vitam per sacrosancti lavacri gratiam venerit meminisset. Etenim parvulorum infantium vita originali peccato obnoxia, quae nullo per aetatem discernendi vel expetendi sensu aptior judicatur nisi sponsione fidelium, baptismi accipiat sacramentum, nullo sensu, nulla etiam discretionis industria id appetere possunt. Unde sicut baptismum quod nescientibus parvulis sine ulla contemptione in fide tantum proximorum accipitur, ita et poenitentiae donum quod nescientibus illabitur, absque ulla repugnantia inviolabiliter hi qui illud exceperint observabunt. Si quis autem quolibet modo poenitentiam accipiens hoc violaverit synodale institutum, ut vere transgressor paternis regulis ferietur, nec enim ista instituentes
Abbreviated transcription (Latin):
toris quam beneusi potertint consequi
incibolitione facinoris. Inpugnant
sepe quod honorare debuerunt
& ꝓftinis questib: indulte griuae
munus aa sereiciunt quod summis
uotis cimplecteredeł erunt
et enim multos sẽpe unspeximus & in
salute positos ultimũ desiderantes
paenitentice fructum & rursus tumia cite
egritudinis Iti loquendi & sentiendi per¬
didis senaturtile officium ut nulla illis curo
sclutis sua euider&ur inẽe nulla &icm pris¬
tine deuotionis noscerentur desiderio a nela¬
re quorum tam̃ cassib frict̃nitas condolens
sicalium neces sitates infide sua sus ceperit
ut ultimum illis tribuatur uaticum quo
scilic& sine fructu paenitenticie Nonuidean¬
tur transire escło si forsan respicientedõ
sciluti pristine reformentur agunt cautio¬
nibus uanis & obpositionib: exsecrandis
qualiter cise tonsurȩ uenerabilesi gnum
expellant atq abitũ relegionis abiciant:
Inpudentissime cidserentes ideo senullis re¬

Expanded text:
toris qua bene usi poterant consequi toris qua bene usi poterant consequi abolitionem facinoris, impugnant saepe quod honorare debuerant, et profanis quaestibus indultae gratiae munus a se rejiciunt quod summis votis amplecti debuerunt. Etenim multos saepe conspeximus et in salute positos ultimum desiderantes poenitentiae fructum, et rursus nimietate aegritudinis ita loquendi et sentiendi perdidisse naturale officium, ut nulla illis cura salutis suae videretur inesse, nullo etiam pristinae devotionis noscerentur desiderio anhelare: quorum tamen casibus fraternitas condolens ita talium necessitates in fide sua suscepit, ut ultimum illis tribuatur viaticum, quo scilicet sine fructu poenitentiae non videantur transire e saeculo: si forsitan respiciente Deo saluti pristinae reformentur, agunt cautionibus vanis et oppositionibus exsecrandis qualiter a se tonsurae venerabile signum expellant atque habitum religionis abjiciant, impudentissime asserentes ideo se nullis re
Abbreviated transcription (Latin):
gtita permansit: hunc solum serenis si¬
mum eruigium principem obsequenda
grato seruitu famulatu sequatur & libe¬
ra quem & diuinum iudiciũ in regno
prȩlegit & decessor princepssus cessurũ
sibiinstitut & quod super ẽ quem totius
populi amabilitas ex quisiuit. Unde
his praecognitis atq pruescitis seruien¬
dum ẽ subdõ cceli p̃dicto principinr̃o er¬
uigio regi cumpia deuotione obsequendũ
&iam prumtissima uoluntate agendũ
& enitendũ quicquid eius saluti proficiat
quicquid genti uelutilitatib: patriesuȩ
consuleãt. Vnde non erit iam dem¬
ceps dut abana thematis sententia
alienus autadiuine animaduersionis
ultione securus quisquis superbiȩ con¬
trasalutem eius deinceps aut erexerit
uocem cuit cõmouerit cedem cuit quã¬
cumq ex quisierit laedendi oocasionem
ii delis qui paptiplian
NONSepientes accipiun.
Plerumq hiiquib: miserattio dñi &iã
nolentib subuenit beneficus dĩ uident᷑
eẽ in grati & abuti gratiam largi¬

Expanded text:
gata permansit, hunc solum serenissimum Ervigium principem obsequendum grato servitii famulatu sequatur et libera, quem et divinum judicium in regno praeelegit et decessor princeps successurum sibi instituit, et quod superest quem totius populi amabilitas exquisivit. Unde, his praecognitis atque praescitis, serviendum est sub Deo coeli praedicto principi nostro Ervigio regi cum pia devotione, obsequendum etiam promptissima voluntate, agendum et enitendum quidquid ejus saluti proficiat, quidquid genti vel utilitatibus patriae suae consulat: unde non erit jam deinceps aut ab anathematis sententia alienus, aut a divinae animadversionis ultione securus, quisquis superbe contra salutem ejus deinceps aut erexerit vocem aut commoverit caedem aut quamcunque exquisierit laedendi occasionem. 493 II. De his qui poenitentiam non sentientes accipiunt. Plerumque hi, quibus miseratio Domini etiam nolentibus subvenit, beneficiis Dei videntur esse ingrati et abuti gratia largi
Abbreviated transcription (Latin):
Deuirginib: đo sacratis sia dultera uerint:
Virgines quae seđo dicarunt. si pactum
perdiderint uirginitatis atq idem
libidini seruierint Non intellegentes
quid admiserint. placuit nec infinem
eis dandam communionem: quod sise¬
mel persucise aut infirme corporis lap¬
suuitiate omni tempore uitaesucie.
huius modi faeminȩ egerint paeniten¬
tiam ut abstneant se a coitu eo qđ lapsȩ
potius uideantur. placuit eas in finẽ com¬
munionem accipere debere
Exconcilio ole tano .i

Expanded text:
De virginibus Deo sacratis, si adulteraverint. Virgines quae se Deo dicarunt, si pactum perdiderint virginitatis, atque eidem libidini servierint, non intelligentes quid amiserint, placuit nec in fine eis dandam communionem. Quod si semel persuasae, aut infirmi corporis lapsu vitiatae, omni tempore vitae suae hujusmodi feminae egerint poenitentiam, ut abstineant se a coitu, eo quod lapsae potius videantur, placuit eas in fine communionem accipere debere. Ex concilio Toletano I
Abbreviated transcription (Latin):
minaliter accusctus ab homnib:
qui sunt intraꝓuintiam ep̃is exceperint
unam un consona quaes ententiã ab aliis
ulterius iudicari ñ poterit sed manere
circaeũ oportet tam quã conuenientem
quaeabomnib ꝓlattẽ firmã ratã quae

Expanded text:
minaliter accusatus ab omnibus qui sunt intra provinciam episcopis exceperit unam consonamque sententiam, ab aliis ulterius judicari non poterit; sed manere circa eum oportet tanquam convenientem, quae ab omnibus prolata est, firmam ratamque
Abbreviated transcription (Latin):
Ded ericis siue laicis quorum mantis alicã
iniuiria suꝑ idolorum sacrificia posueruNt
qui fugientes tempore persecutionis conprae¬
haensi sunt uel a familiarib: seuadomes¬
ticis tradi & uel bona propria admise¬
runt uel sustinuerunt tormenta. uel
etiam carcerib: inclusi sunt & tamen se
prolamauerint essexp̃icinos quietiã
perseuerunte uiolentia adidusq: per¬
ductisunt . ut inanus eorum ad praehen¬
sas & uolenter ad tractas suꝑ sacri¬
ficia inponerent. illis scilic& perse¬
uertentib: infide xp̃ianos seesse uoci¬
feruntib: hocergo quod eis in uitis &
alus cogentib: contigit. siluc tu& mero¬
re animi acerues efferre demonstrant
ipsoq: humil: ꝑbonam conuersationẽ
habituincedentes dolores & quod
inuicti co acti sunt doceant hos tam¬
quam inconpastos a communione non
u&ari. Si autem lam prohibiti sunt
ab aliquib: a communione maioris
diligentiae & inique sanctionis causa
Aut per aliquorum ignor entia statim
recipi oportere. hoc autem obserua¬

Expanded text:
De clericis sive laicis quorum manus alii cum injuria super idolorum sacrificia posuerunt. Qui fugientes tempore persecutionis comprehensi sunt vel a familiaribus seu a domesticis traditi, et vel bona propria amiserunt vel sustinuerunt tormenta vel etiam carceribus inclusi sunt, et tamen se proclamaverunt esse Christianos, quin etiam perseverante violentia ad id usque perducti sunt, ut manus eorum apprehensas et violenter attractas super sacrificia imponerent, illis scilicet perseverantibus in fide Christianos se esse vociferantibus; hoc ergo quod eis invitis et aliis cogentibus contigit, si luctu et moerore animi acerbe se ferre demonstrant, ipsosque humili per bonam conversationem habitu incedentes dolere se quod inviti coacti sunt doceant, hos tanquam inculpatos a communione non vetari. Si autem jam prohibiti sunt ab aliquibus a communione, majoris diligentiae et inquisitionis causa aut per aliquorum ignorantiam, statim recipi oportere. Hoc autem observa
Abbreviated transcription (Latin):
desingulis turmis quod quod
tantis sime occurrant. Quod si
non potuerint occurrere excu¬
sationes suas intractoria conscribaN
uł si post aduentũ tractatoriae
aliqucie necessitatis repente
ne debere essecontemptos

Expanded text:
de singulis turmis vicissim qtantissime occurrant; quod si non potuerint occurrere, excusationes suas in tractatoria subscribant, vel si post adventum tractatoriae aliquae necessitates repente ne debere esse contemptos
Abbreviated transcription (Latin):
pon opor& ab hidiotis psalmos
compositos & uulgares in & clesiis
dici neq: librosquȩ sunt & tra
canones legere : nisi solũ canonicos
oport& legi & in auctoritatem
recipi hec sunt.¬

Expanded text:
on oportet ab idiotis psalmos compositos et vulgares in ecclesiis dici, neque libros qui sunt extra canonem legere, nisi solos canonicos oporteat legi et in auctoritatem recipi haec sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Declericis cum qubus mulieres ha¬
bitant inter cetera uero cognos¬
cite a nobis hocde finitum pro
cibolendis maculis clericorũ
Quiaqudem ep̃oꝵ non obseruan¬
tes nuper edictum concilii toletani
decr&um minus solliciti in subiectis
exsistunt pronde placuit utsi prbres
steminarum uel ancillarum fami¬
liaritatẽ persacerdotis suiadmoni¬
tionem a seminus remouerint in secũ¬
disiudices easdẽ muli erescum uolun¬
tate & permissu cp̃i conpraehenscis
in suis lucris usurpent. utuitiũ hoc dũsca¬
cerdos inhibere non praeucil& potestas
iudicicilis exerceat dato tamen idem iudi¬
ces sacramento ep̃o ut eis clericis nul¬
la aste restituaN quod si restituerin
ipsuudices sententia ex communicatio¬
nis feriantur Mulieres uero illae
iuxta priores canones a saicer dotib
dispens&ur quae statutamanu
anno quinto regniglorio sissimi.
domninr̃i reccaredi regis era dexxnĩ¬

Expanded text:
De clericis cum quibus mulieres cohabitant. Inter coetera vero cognoscite a nobis hoc definitum pro abolendis maculis clericorum, quia quidam episcoporum non observantes nuper editum concilii Toletani decretum minus solliciti in subjectis existunt, proinde placuit, ut si presbfeminarum vel ancillarum familiaritatem per sacerdotis sui admonitionem a se minus removerint, in secundis judices easdem mulieres cum voluntate et permissu episcopi comprehensas in suis lucris usurpent, ut vitium hoc, dum sacerdos inhibere non praevalet, potestas judicialis coerceat; dato tamen a judicibus sacramento episcopis ut eas clericis nulla arte restituant; quod si restituerint, ipsi judices sententia excommunicationis feriantur. Mulieres vero illae juxta priores canones a sacerdote T. dispensetur. Quae statuta manu anno quinto regni gloriosissimi domini nostri Reccaredi regis, aera DCXXVI
Abbreviated transcription (Latin):
omperimus &iam horrendis quibus damcri¬
minib: inplicaitos tott discr&ione summota
non solum de factis a trocibus necessariam
penitudinem ñ habere sednec aliqua corret¬
ione penitus succedente ad diuinũ ministe¬
riũ honorẽ q: contendere Non nullos aut¬
mipsis ordinib: constitutos gradib: cieii apu¬
tes facinorib non repelli : Cum& cpostolus
dicat. Neminicitomanus inponentes neq:
communicandum pec catis alienis & incuorũ
ueneranda consticuta pronuntiant. Huius¬
modi &iam si forte subrepserint tam quicn¬
te peccauerunt de tectos oporter& depelli
quam sacre professionis obligatos. praeuari¬
catoresq scĩ praeposit procul dubio summo uoidos

Expanded text:
omperimus etiam horrendis quibusdam criminibus implicatos, tota discretione submota, non solum de factis atrocibus necessariam poenitudinem non habere, sed nec aliqua correctione penitus succedente ad divinum ministerium honoremque contendere. Nonnullos autipsis ordinibus constitutos gravibus delinquentes facinoribus non repelli; cum et Apostolus clamet nemini cito manus imponendas, neque communicandum peccatis alienis; et majorum veneranda constituta pronuntient, hujusmodi, etiamsi forte subrepserint, tam qui ante peccaverint, detectos oportere depelli, quam sacrae professionis oblitos praevaricatoresque sancti propositi procul dubio submovendos
Abbreviated transcription (Latin):
aut non crediderit a patre & filio
procedere eum quae non dixerit
quo ae ternum esse patri & filio &
quo essentialem anatemas it¬

Expanded text:
aut non crediderit a Patre et Filio procedere, eumque non dixerit coaeternum esse Patri et Filio et coessentialem, anathema sit
Abbreviated transcription (Latin):
praemonendum ut sicut non suo ita nec
alia eno nomine aliquis dericorum exer¬
cendũ foenus ad cemtet : In decenseniẽ cri¬
m̃ suũ cõmodis aliaenis impendere
Foenus cutẽ hoc solũ aspicere & exercere
debemus ut quod hic miscrico dit̃ tribuimꝵ
sura retribuet recipere ualecimus

Expanded text:
pist. I, c. 4,. Sicut non suo, ita nec alieno nomine aliquis clericorum exercere foenus attentet. Indecens est enim crimen suum commodis alienis impendere. Foenus autem hoc solum aspicere et exercere debemus, ut quod hic misericorditer tribuimusura tribuit, recipere valeamus
Abbreviated transcription (Latin):
Vt cderici nullos negotiationes in honestas
uel turpia lucra sectentur. Conse quaens
fuit ut illo quoquae quaedepicaeni par¬
tibus nupera dnos missa relationuntia uit
non praeter eunda putaremus: Idplu¬
rimosclericorũ negotiationib: in bͥnes¬
tis & turpis lucribus imminere nullo
pudore cernentes euungelicam lecti¬
onem quia ipsedñs nezo ucctores detẽplo
uerbaeratos flagellis adseritur ex¬
pulisse. Neca postoli uerba recolentes
quibus ait. Nemomilitans dõ in plicat
senegotus sclaribus psalmista quo¬
quae dauid surda dissimu lantes
ciure cantantem. Qm ñ cornouinego¬
tiatione in troibo inpotentia scdnĩ
Proindehuius modi aut ab indignis
p. hac quaestionib: nouerimt abstinendũ
& ab omni cuilibet negotiactionis ingenio¬
ułcupiditate cessandũ aut in quocũ quoe
gradusint positi moxclericalib. officus
abstinere cogantur. Qmdomusdĩ domuscea¬
tionis esse debet & diuina officicinegotiati¬
onis & nonspelunca potius sit latronum

Expanded text:
t clerici nullas negotiationes inhonestas vel turpia lucra sectentur. Consequens fuit ut illa quoque quae de Pictibus nuper ad nos missa relatio nuntiavit, non praetereunda putaremus, id est plurimos clericorum negotiationibus inhonestis, et lucris turpibus imminere, nullo pudore cernentes evangelicam lectionem, quia ipse Dominus negotiatores e templo verberatos flagellis asseritur expulisse . Nec Apostoli verba recolentes, quibus ait: Nemo militans Deo implicat se negotiis saecularibus . Psalmistam quoque David surda dissimulantes aure cantantem: Quoniam non cognovi negotiationes, introibo in potentias Domini ; proinde hujusmodi aut ab indignis posthac quaestibus noverint abstinendum, et ab omnibus cujuslibet negotiationis ingeniis, cupiditagradu sint positi, mox clericalibus officiis abstinere cogantur: quoniam domus Dei domus orationis esse debet et dici, ne officina negotiationis et spelunca potius sit latronum
Abbreviated transcription (Latin):
iẽp̃s cima ropolituno ad monitus
prosinodo uel ordinatione ep̃ãli ueni¬
redistulerit: Simaro politanus
ep̃s ad conprouintiales epõs epistolcs
direxerit in quib: eos uit ordinationẽ
sũmipontificis aut asinodo in uit&
postpositis omnib: excepta graui in fir¬
mitate corporis. dut praeceptione
regia ad constitutũ diem adessenon
differaN
Quisi defuerint sicut prisca canonũ
praecipit auctoritas usq ad proxi¬
mam sinodũ caritate caritate
fratpũ ecclesiae cõmunione priu&ur.

Expanded text:
pus a metropolitano admonitus pro synodo vel ordinatione episcopali venire distulerit. Si metropolitanus episcopus ad comprovinciales episcopos epistolas direxerit, in quibus eos aut ad ordinationem summi pontificis aut ad synodum invitet, postpositis omnibus, excepta gravi infirmitate corporis aut praeceptione regia, ad constitutam diem adesse non differant: qui si defuerint, sicut prisca canonum praecepit auctoritas, usque ad proximam synodum a charitate fratrum et Ecclesiae communione priventur.
Abbreviated transcription (Latin):
uenire de tractaN ut plebem & hono¬
rem admittant: Circaeos sane qui
fuerint concordes non solũ circa
ecclesicã castaginensem sed circaomne
sccerdo tale consostiũ: sunt enim pleriq
conspircines cum plebib propriis quas
decipiuN ut dictũ est earũ scalpentes
aures blandeat seducendũ uitio seuitȩ
homines uel ceste inflati & hobhoc¬
ti qui put iN¬
propriaeplebi incubandũ & non¬
num quã conuenti ad conciliũ uenire
d&ractaN suai foste neꝓdantur
flagitiã m&uentes dico siplcc&¬
& circahoc. non tam
dioce ses

Expanded text:
venire detrectant et plebem et honorem amittant. Circa eos sane qui fuerint concordes non solum circa Ecclesiam Carthaginensem, sed circa omne sacerdotale consortium, sunt enim plerique conspirantes cum plebibus propriis quas decipiunt, ut dictum est, earum scalpentes aures, blandi ad seducendum, vitiosae vitae homines, vel certe inflati eti, qui putpropriae plebi incubandum, et nonnunquam conventi ad concilium venire detrectant, sua forte ne prodantur flagitia metuentes. Dico, si placet, circa hos non tantum dioeceses
Abbreviated transcription (Latin):
rã & diumnã in eo esse ꝑ gloriã multipli¬
cib: haec scãrũ scribturarũ insinuantur
exemplis nec apud religiosam conscien¬
tiã tuã uenerabilis impserator t̃a quã
signatu dicatur fidesenĩ ipsa quaȩ ad
constanter asseritur tibi redd&
bocmuneris ut sensib: tuis & effectũ
sui inserat & scientiã ꝑ quã diligentus
inferatur in fundat & tamen inter ẽ
dispensationis micredite ut ego quoq:
uel apud scientes nota nontacẽa ut suc¬
cedente sibi peruices temporũ catho¬
licoꝵ praedicatione in suũ qđ ince¬
denter as seritur sine fine credatur:
unitas duassine confusionenaturas
potuis se secundũ ueterũ definita
leonis dogmata praestinxisse post¬
huius pauca quã euol uer& credidi
conueniens uniuersa: nunc uero agnos¬
cere sats est & cauere ita ꝓprietatẽ
& sentiã cogitandũ ut sciatur quid ꝑ¬
sonae quid nos oporteat deseruire
substantiae : Quae qui indigenter
ignoran aut callida impietate

Expanded text:
ram et diuinam in eo esse per gloriam? multipliram et diuinam in eo esse per gloriam? multiplicibus haec sanctarum scriexemplis, nec apud religiosam conscientiam tuam, venerabilis imperator, tanquam ignota dicuntur; fides enim ipsa, quae a te constanter asseritur, tibi reddit hoc muneris, ut sensibus tuis et affectum sui inserat, et scientiam, per quam diligentius asseratur, infundat. Et tamen interest dispensationis mihi creditae, ut ego quoque vel apud scientes nota non taceam, ut succedente sibi per vices temporum catholicorum praedicatione, sensim quod indeficienter asseritur, sine fine credatur. unitas duas sine confusione naturas, potui secundum veterum definita Leonis dogmata, perstrinxisse potius pauca, quam evolvere cconuenientius uniuersa. nunc uero agnoscere satis est et cauere ita proprietatem et essentiam cogitandam, ut sciatur quid personae, quid nos oporteat deferre substantiae. quae qui indecenter ignorant aut callida impietate
Abbreviated transcription (Latin):
diceren discipulos suos uemqͥrere nisiut
r espondente petro tues xp̃s filius dĩ uiui
fateretur non hocdecarne & sanguine
proditũ sed patredo inspirante reuelatũ
& ꝑ testimoniũ laudate responsionis pate¬
facta fier & ueritas quid etiã intererat:
ut ad parente post resurrectionẽ dño
thomas tantũ ut de ess& caeteris aut solis
ambiger& nisiut mundũ creder& quã am¬
bigens discipulus &ploras s& ut dũ unius
ꝓbandũ discipulũ interposita est dubitatio
sed quae sita ꝓsperitatis instructio anne
aliud expectat qđ seiđẽ dñs cleope cũ alio
discipulo cũ ade inaumtendentes dese
loquerentur inseruit & quãq: dere¬
surrectione dñi ꝑmulieres quae prime ad
monumentũ conueneran agnouissent
tam̃ ut ꝑ eoꝵ dubitationẽ dar eacredendi fu¬
turis scłi firmitatẽ incipiens amorsen
&omnib: ꝓphetis oportuis se patix pm̃
& ita intrare ingloriã suã interpraȩ ta¬
tus ostendit & ꝑpassionẽ humana natu¬

Expanded text:
dicerent discipulos suos uellet inquirere, nisi ut respondente Petro: tu es Christus filius dei uiui notum faceret non hoc de carne et sanguine proditum sed patre deo inspirante reuelatum et per testimonium laudatae responsionis fides patefactae fieret ueritatis? quid intererat, ut apparente post resurrectionem domino Thomas tantum aut deesset ceteris aut solus ambigeret, nisi ut mundus crederet quod ambigens discipulus explorasset, ut, dum unius probandum discipulum interposita est dubitatio sed quaesita posteritatis instructio. anne aliud spectat, quod se idem dominus Cleopae cum alio discipulo, cum ad Emmaum tendentes de se loquerentur, inseruit et, quamquam de resurrectione domini per mulieres, quae primae ad monumentum conuenerant. agnouissent, tamen, ut per eorum dubitationem daret credendi futuris saeculis firmitatem, incipiens a Moyse et omnibus prophetis oportuisse pati Christum et ita intrare in gloriam suam interpretatus ostendit et per passionem humanam natu
Abbreviated transcription (Latin):
sucie habeant testes. non aliter
placuit utquem admodũ ciptestites
nere non sinit. ut eidem in cellulis suis
testes uittesucȩ habeant uitumq
suam sicut nomine ita& meritis tene¬

Expanded text:
suae habeant testimonium. Non aliter placuit, ut quemadmodum antistites nere non sinit, ut et idem in cellulis suis testes vitae habeant, vitamque suam sicut nomine ita et meritis tene
Abbreviated transcription (Latin):
GIANOS QUIDICUN ETIAM
SINE PECCATOPOTuisSE Mou
Placuit igitur omnib: ep̃is qui fue¬
runt in scã sinodo constituere haec
quae in praesenti concilio de finita
sunt ut qui cumqdicit adam primũ
hominem mortalem factum itaut
siue peccar& siue non peccar& more¬
retur incorpore hocde corpore gi¬
re tnon peccat merito sed necessita¬
te naturae: anathemasit :

Expanded text:
gianos qui dicunt etiam sine peccato mori potuisse Adam. Placuit igitur omnibus episcopis, qui fuerunt in hac sancta synodo, constituere haec quae in praesenti concilio definita sunt; ut quicunque dicit Adam primum hominem mortalem factum, ita ut sive peccaret sive non peccaret moreretur in corpore, hoc est de corpore exiret non peccati merito sed necessitate naturae, anathema sit.
Abbreviated transcription (Latin):
ne concluditur : Dĩfilius perid
quod deuirgine ortus non id qđ
ex patre natus est unigenitus prae.¬
dicatur Idem quae necuera dĩ ꝓ¬
les nec uerus uirginis partus ad¬
seritur ut perfalsam passionẽ.
mortemq: non uerã mendax etiam re¬
surrectio resumptoe desepulchro carnis
habeatur frus tra ut antur catholicono¬
mine qui istis impietatib non resistunt:
possunt haec credere quipos sunt ta¬
lia patienter audire dedimus itaq
litteras ad statres atq: epõs nostros:
terra conenses cartaginenses & lusi¬
tanos atq gallecos eisq concilium sy¬
nodi generalis indiximus ad tuae di
lectionis sollicitu dinem pertinebit:
ut nostrȩ ordinationis auctoritas:
ad praedit arũ ꝓuintiarum ep̃is de¬
feratur: Siautem aliquid quod ab¬
sit obsaterint conminus possit caele¬
brari generale conciliũ gallicies al¬
tem in unũ conueniant sacer dotes quib
congregandis fratres nr̃i idatius¬
& quo epinius inminebunt: coniuncta

Expanded text:
ne concluditur. Dei Filius per id ne concluditur. Dei Filius per id quod de Virgine ortus, non per id quod ex Patre natus est, unigenitus praedicatur, idemque nec vera Dei proles, nec verus Virginis partus asseritur; ut per falsam passionem mortemque non veram, mendax etiam resurrectio resumptae de sepulcro carnis habeatur? Frustra autem utuntur catholico nomine, qui istis impietatibus non resistunt. POSSUNT haec credere, qui possunt talia patienter audire. Dedimus itaque litteras ad fratres et coepiscopos nostros Tarraconenses, Carthaginenses, Lusitanos, atque Gallicos, eisque concilium synodi generalis indiximus. Ad tuae 711 dilectionis sollicitudinem pertinebit, ut nostrae ordinationis auctoritas ad praedictarum provinciarum episcopos deferatur. Si autem aliquid, quod absit, obstiterit, quo minus possit celebrari generale concilium, Galliciae saltem in unum conveniant sacerdotes, quibus congregandis fratres nostri Idatius et Ceponius imminebunt, conjuncta
Abbreviated transcription (Latin):
epis copale concilium & ad eum locũ
quiomnib: oportunus sit uicinarũ ꝓ¬
uintiarũ conueniant sacerdotes ut se¬
cundum baecquae ad tua consulta
respondimus plenissimodis cugia¬
tur eamine ansintaliqui inter ep̃is:
quihuius hȩres eoscontagio polluan¬
tur. communione sine dubio separan¬
disine pandissimã sectam peromni&¬
l sensuum paruitates damnare nolu¬
erint nullã enim ratione toleran
dumest ut qui praedicandȩ fidei
suscepit officium his contra euangeliũ
xp̃i contra a postolicam doctrinam.
contra uniuersalis ecclesi ae simbolũ
discipuli ubitales docebant magis tri
quae illic religio populiq s alus ple¬
bis: contra humanã socie ta tempu¬
doris sc̃itas pollitu coniugiorum
fẽdus aufertur: propagatio gene¬
rationis inhibetur carnis natura
damnatur contrauerum dĩ cultũ:
trinitasdi tatis negatur personarũ
proprietas confunditur: Animab:
humanis diuinae essentia datur:
& eadem ad diaboli arbitrium car¬

Expanded text:
episcopale concilium, et ad eum locum episcopale concilium, et ad eum locum qui omnibus opportunus sit vicinarum provinciarum conveniant sacerdotes, ut, secundum haec quae ad tua consulta respondimus, plenissimo disquiratur examine an sint aliqui inter episcopos qui hujus haereseos contagio polluantur; a communione sine dubio separandi, si nefandissimam sectam per omnium sensuum pravitates damnare noluerdum est ut qui praedicandae fidei suscepit officium, is contra Evangelium Christi, contra apostolicam doctrinam, contra universalis Ecclesiae symbolum discipuli ubi tales docebunt magistri? Quae illic religio populi, quae salus plebis, ubi contra humanam societatem pudoris sanctitas tollitur, conjugiorum foedus aufertur, propagatio generationis inhibetur, carnis natura damnatur, contra verum Dei cultum Trinitas deitatis negatur, personarum proprietas confunditur, animabus humanis divina essentia datur, et eadem ad diaboli arbitrium car
Abbreviated transcription (Latin):
incertũ sit andescendente ad infernum
xp̃ocaro eiusrequieuerit in sepulchro :
quae sicut uere & mortua & sepulta :
Itauere est die tertia suscita& hoc enĩ
& ipse dñs denuntiauerat dicens cidiudae¬
os soluite tem plumhoc & intriduo susci¬
tabo illud ubieuan gelista subiungt hoc
autem dicebat de templo corporis sui ÷
cuius reiueritatem etiam dauid prae
dxxerat loquens subpersona dñisaluatoris
& dicens insuper & caro mearequiescit
inspe : Qñm nonderelinques animam
meam in inferno nec dabis sc̃m tuum
uidere corruptionem : In quib utiq uer
bis manifestum est quod xp̃i caro &uere
sepulture quieuit & corruptionem
Non subiit quia caeleriter uiuificata
redditum animae resurrexit : qđ non
credere satisimpium est & amanicei
priscillianiq: doctrinam pertinere
nondubiũ qr sacrilego sensu ita sex pm
simulant confiteri & ut incarnationis
& mortis & resurrectionis auferaN
ueritatemꝰ habeatur ergo interuos

Expanded text:
incertum sit, an, descendente ad infernum incertum sit, an, descendente ad infernum Christo, caro ejus requieverit in sepulcro, quae sicut vere et mortua et sepulta, ita vere est die tertia suscitata. Hoc enim et ipse Dominus denuntiaverat, dicens ad Judaeos: Solvite templum hoc, et in triduo suscitabo illud . Ubi evangelista subjungit: Hoc autem dicebat de templo corporis sui . Cujus rei veritatem etiam David propheta praedixerat, loquens sub persona Domini Salvatoris, et dicens: Insuper et caro mea requiescet in spe. Quoniam non derelinques animam meam in inferno, nec dabis Sanctum tuum viderbis manifestum est, quod caro Domini et vere sepulta requievit, et corruptionem non subiit: quia celeriter vivificata reditu animae resurrexit. Quod non credere satis impium est, et ad Manichaei Priscillianique doctrinam pertinere non dub um est, qui sacrilego sensu ita se Christum simulant confiteri, ut incarnationis, 710 et mortis, et resurrectionis auferant veritatem. Habeatur ergo inter vos
Abbreviated transcription (Latin):
de priscilli anistarum incestissima
consuetudine : olim epertum multũq
uulgatum est : & quiperomnia sunt
impieta te sensuum pares non possunt
in sacris suis essedissimiles decorsis
Itaq omnibus qui libelli series conprae¬
bendit & eaquib: commonitorii for¬
sit sitam profanes errorib: etiam
quorundam sacerdotũ corda con¬
titum uindicant: quib: proanimabus
sibi creditis non laborant bestiae in¬
ruunt : & omniũ sepebta Noncludunt :
fures insidiantur & e cubias non
pr ae tendunt morbi crebrescũt ÷¬
&remedia nulla prospiciunti cum autẽ
etiam illud ad dunt ut llud quod solli¬
citius agunt consentire de trectent &
impietate solim toto orbed amnatas:
subs cribtionib: suis anathematizare
dissmulent quid dese intellegiuolũnN:
nisi qđ non denumero fratruumsed
departes inostium in ea uero qđ in ex¬
tremis familiaris epistolae tuae
parte posuisti : Miror cuius quam ca¬
tholicae intellegentiã laborare etĩã quã

Expanded text:
de Priscillianistarum incestissima de Priscillianistarum incestissima consuetudine olim compertum, multumque vulgatum est: et qui per omnia sunt in impietate sensuum pares, non possunt in sacris suis esse dissimiles. Decursis itaque omnibus quae libelli series comprehendit, et a quibus commonitorii forsit, si tam profanis erroribus etiam quorumdam sacerdotum corda contitum vindicant qui pro animabus sibi creditis non laborant? Bestiae irruunt, et ovium septa non claudunt; fures insidiantur, et excubias non praetendunt; morbi crebrescunt, et remedia nulla prospiciunt. Cum autem etiam illud addunt ut his qui sollicitius agunt consentire detrectent, et impietates olim toto orbe damnatas subscriptionibus suis anathematizare dissimulent, quid de se intelligi volunt, nisi quod non de numero fratrum, sed de parte sunt hostium? In eo vero quod in extrema familiaris epistolae tuae parte posuisti, miror cujusquam catholici intelligentiam laborare, tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
suis inueniantur unitiꝰ quia & siuetus
tes tamentũ quodistise suscipere si¬
mulant manicei refutant: ad unae
tamen fidem utrorumq tendit in¬
tentio cum quodilli abdicando inpug¬
nant istipleȩcipiendo conrumpunt:
in ȩxe crabilibus autem m̃ss teriis eoꝵq ȩ
quanto inmunditiora sunt tanto di¬
ligentius occultantur unũ prorsus
uefasuna est obscenitas & similis tur¬
pitudo quam& si eloqui erubescimus sol¬
licitis simis tamen inquisitionibus inda¬
gatã & maniceorũ qui conpraehensi fueran
confessione de tectam adpublicam fe¬
cimus peruenire Notitiã neullomodo
dubium possit uideri quod in iudicionr̃o
cui non solum frequentissi me praesen¬
tia sacerdotum sed etiam in lustriũ
uirorum dignitas & parsquaedam se¬
natus aedplebis inter fuit ipsorum qui
omne facinus perpetrand orrore¬
seratum est : sicut eaquae ad dilec¬
tionemtuam nunc direximus gesta
demonstrat: quod autem demanice¬
orum fedissimosceleret hocetiam

Expanded text:
suis inveniantur uniti; quia etsi Vetus suis inveniantur uniti; quia etsi Vetus Testamentum, 95 quod isti se suscipere simulant, Manichaei refutant, ad unum tamen finem utrorumque tendit intentio, cum quod illi abdicando impugnant, isti praecipiendo corrumpunt. In exsecrabilibus autem mysteriis eorum quae quanto immundiora sunt, tanto diligentius occuluntur, unum prorsus nefas, una est obscenitas, et similis turpitudo. Quam etsi eloqui erubescimus, sollicitissimis tamen inquisitionibus indagatam, et Manichaeorum qui comprehensi fuerant confessione detectam ad publicam fecimus pervenire notitiam; ne ullo modo dubium possit videri quod in judicio nostro, cui non solum frequentissima praesentia sacerdotum, sed etiam illustrium virorum dignitas, et pars quaedam senatus ac plebis interfuit, ipsorum qui omne facinus perpetrarant, ore reseratum est, sicut ea quae ad dilectionem tuam nunc direximus, gesta demonstrant. Quod autem de Manichaeorum foedissimo scelere, hoc etiam
Abbreviated transcription (Latin):
mo autem capitulo hoc ꝓdidit
iux ta quaerimonia quõdictimii trastatis
quod secundum priscilliani docma cons¬
cripsit amultis conueneratione legeren¬
tur: cum sialiquid memoriae dictinis
tribuendum putant . reparationem eius
magis debeant a marequam lapsum:
non ergodictinum sed praescillianum
legunt . & illud probant quoderrans
docuit non quod correctus elegit : sed
Nemoho inpune praesumat : Nec inter
catholicoscenseatur: quisquis utitur
s cribtis. non solum abecclesia catho¬
lica sed etiam a suo autore damna¬
tis Non sit peruersis liberum simulare
quod figunt nec sub uelamine nomiis
xp̃iani decretorum imperialium
instatuta declin&senimideo enim ad
ecclesiam catholicam. cumtanta.
cordis diuersitate conueniunt: ut &
quos possunt suos faciant & legumi
s eueritatem dum seensos mentiuntur
& fugiant: faciunt hoc priscillianis¬
tefaciunt hocmani ceiꝰ quorum cũ
istis tã federata sunt corda ut inso¬
lis nominib discreti sacrilegus ciutẽ

Expanded text:
mo autem capitulo hoc prodidit justa querimonia quod Dictinii tractatus, quos secundum Priscilliani dogma conscripsit, a multis cum veneratione legerentur, cum si aliquid memoriae Dictinii tribuendum putant, reparationem ejus magis debeant amare quam lapsum. Non ergo Dictinium, sed Priscillianum legunt, et illud probant quod errans docuit, non quod correctus elegit. Sed nemo hoc impune praesumat, nec inter catholicos censeatur quisquis utitur scriptis non solum ab Ecclesia catholica, sed etiam a suo auctore damnatis. Non sit perversis liberum simulare quod fingunt, nec sub velamine nominis Christiani decretorum imperialium statuta declinent. Ideo enim ad Ecclesiam catholicam cum tanta cordis diversitate conveniunt, ut et quos possunt suos faciant; et legum severitatem, dum se nostros mentiuntur, effugiant. Faciunt hoc Priscillianistae, faciunt hoc Manichaei, quorum cum istis tam foederata sunt corda, ut in solis nominibus discreti, sacrilegiis autem
Abbreviated transcription (Latin):
est: Tunc autẽ dies ꝑfectus erit quan¬
do lamquid quam de nocai peccati
in mente nrta nonerit uos er gousq
adperfectũ diẽ crescite ut quae patria
ae terna uideatur bonorũ hic operũ
acmenta dilatentur quatenus tanto
post in retribationẽ maior sit fructus
operis quanto nunc studiũ creuerit
tis uos brachii ꝓtectione tueatur &
nunc gloriosos inter homines & post
longa annorũ curricula inter ange¬
los esse concedat:¬

Expanded text:
est. Tunc autem dies perfectus erit, quanest. Tunc autem dies perfectus erit, quando jam quidquam de nocte peccati in mente nostra non erit. Vos autem usque ad perfectum diem crescite, ut quousque patria aeterna videatur, bonorum hic operum augmenta dilatentur; quatenus tanto post in retributione major sit fructus muneris, quanto nunc studium creverit tis vos brachii protectione tueatur, et nunc gloriosos inter homines, et post longa annorum curricula inter angelos esse concedat
Abbreviated transcription (Latin):
seruorũ dĩ quia ungentimore bonorũ
fraglat opinio ur̃e gloriae deocciden¬
tis partib: hucusq seodor tetendit cu¬
ius ꝓfecto aur ea sua uitate resper¬
sus multũ fateor quẽ nes ciebamdilexi
atq intrasinum cordis amoris manu
tera pui neclam eum nesciens diligebã
cuius bona cognoueram qui enim mihi
magna intentione notus sed corporis
uisione man& ignotus deeo procul
sonã illius scio sed donũ nescio. Mag¬
na autẽ ur̃elaudis daturadsertio
qđ & cellentis simo gotorũ regiur̃a
gloria sedule adhaerere perhibetur
bonos uoses secertũ est qͥbono placu¬
istis ꝓpter ea debitũ salutationis adlo¬
quium soluens optouos in his quaeioe¬
ipistis semper exercere ut in uobis com¬
pleatur ueridica salomonis illa sen¬
tentia quae ait iustorũ semitȩ quasi
lix splendens ꝓcedit & crescitusq
adperfectum diẽ : Nunc enĩ cum lux
nobis ueritatis in fulg& cum seseregni
caelestis suauitas menti aperit lam
quidẽ dies est sed adhuc ꝑfectũ non

Expanded text:
spaniis. Quia unguenti more bonorum fragrat opinio, vestrae gloriae de Occidentalibus partibus hucusque odor tetendit. Cujus profecto aurae suavitate respersus, multum, fateor, quem nesciebam dilexi, atque intra sinum cordis amoris manu te rapui; nec jam eum nesciens diligebam, cujus bona cognoveram. Qui enim mihi magna intentione notus, sed corporis visione manet incognitus, de eo procul ersonam illius scio, sed domum nescio. Magna autem vestrae laudis datur assertio, quod excellenti Gothorum regi vestra gloria sedulo adhaerere perhibetur, bonos vos esse certum est, qui bono placuistis. Propterea debitum salutationis alloquium solvens, opto vos in his quae coepistis exerceri, ut in vobis compleatur veridica Salomonis illa sententia, quae ait: Justorum semita quasi lux splendens procedit, et crescit usque ad perfectum diem. Nunc enim cum lux nobis veritatis infulget, cum sese regni coelestis suavitas mentibus aperit, jam quidem dies est, sed adhuc perfectus non