comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mentis insequam᷑. Si enĩ nulla
nos in hac uita oꝑum culpa ma¬
cłasset: ne quaquã nobis hic ad.¬
huc degentib ipsa ad securitatẽ
innocentia nostra sufficeret.
bi testis est. qͥa in nocens non ẽ:
Heq enĩ d̃s nostris cruciatibus
pascit᷑: s delictors morbos me¬
dicamentis contrariis medetur.
ut qui uoluptatib delectati dis¬
cessimus: fletib amaricati rede¬
amus. Et qui per inlicita difflu¬
endo cecidimꝰ. etiã alicitis nos¬
met ipsos restringendo surgamꝰ.
Et cor qd̃ in sana leticia in fude¬
rat: salubris tristicia exurat. et
qd̃ uulnerauerat elatio superbie:
curet ab iectio humilis uite.
Hinc enĩ sctiptum est. Dixi ini¬
quis nolite inique agere: et de¬
linquentib nolite exaltare cornu.
Cornu quippe delinquentes exal¬
tant. si nequaquam se ad peniten¬
tiam ex cognitione sue iniqͥtatis
humiliant. Hinc rursum dicit᷑.
C̃or contritum et humiliatum.
ds non spernit  Quisqͥs uͦ pec¬

Expanded text:
mentis insequamur. Si enim nulla mentis insequamur. Si enim nulla nos in hac vita operum culpa maculasset, nequaquam nobis hic adhuc degentibus ipsa ad securitatem innocentia nostra sufficeret, bi testis est quia innocens non est? Neque enim Deus nostris cruciatibus pascitur, sed delictorum morbos medicamentis contrariis medetur, ut qui voluptatibus delectati discessimus, fletibus amaricati redeamus; et qui per illicita defluendo cecidimus, etiam a licitis nosmetipsos restringendo surgamus; et cor quod insana laetitia infuderat, salubris tristitia exurat; et quod vulneraverat elatio superbiae, curet abjectio humilis vitae. Hinc enim scriptum est: Dixi iniquis, Nolite inique agere; et delinquentibus, Nolite exaltare cornu . Cornu quippe delinquentes exaltant, si nequaquam se ad poenitentiam ex cognitione suae iniquitatis humiliant. Hinc rursum dicitur: Cor contritum et humiliatum Deus non spernit . Quisquis enim pec
Abbreviated transcription (Latin):
ex ipsa infirmitatis sue cognitiõe
solidet᷑. Quid est ergo qd̾ ille con¬
pungit᷑ et tam̃ iusticie non adp¬
pinquat: iste temptat᷑. et tamen
eum culpa non inquinat: nisi
hoc qd̃ aꝑte ostendit᷑ quia nec
malos bona inperfecta adiuuatꝰ
nec bonos trala in consummata
condempnent. At contra am¬
monendi sant qui ammissa e¬
sert᷑ nec tamen plangunt: ne
iã relaxatas estim ent culpas.
quas et si agendo non muttiplicai.
nullis tamen fletibus mundannt.
Neque enĩ scriptor si ascriitiõe
cessauerit. quia alia non addidit
etiã illa que scripserat delenit.
nec qui contumelias in rogat si so¬
lum mͦ tacuerit satisfecit: cũ ꝓfecto
necesse sit ut uerba premisse suꝑ¬
bie uerbis subiunc̾te humilitatis
in pugnet. Nec debitor absolutus
est. qͥa alia non multiplicat nisi
et illa que ligauerat soluat: ita
et cũ deo delinquimꝰ nequaquã
satisfacimꝰ si ab iniquitate cessa¬
mus. nisi uoluptatis quoq quas
dileximꝰ. econtrario appositis la¬

Expanded text:
a infirmitatis suae cognitione solidetur. Quid est ergo quod ille compungitur, et tamen justitiae non appropinquat; iste tentatur, et tamen eum culpa non inquinat, nisi hoc quod aperte ostenditur, quod nec malos bona imperfecta adjuvant, nec bonos mala inconsummata condemnant? At contra admonendi sunt qui admissa deserunt, nec tamen plangunt; ne jam relaxatas aestiment culpas, quas etsi agendo non multiplicant, nullis tamen fletibus mundant. Neque enim scriptor, si a scriptione cessaverit, quia alia non addidit, etiam illa quae scripserat delevit; nec qui contumelias irrogat, si solummodo tacuerit, satisfecit, cum profecto necesse sit ut verba praemissae superbiae verbis subjectae humilitatis impugnet; nec debitor absolutus est quia alia non multiplicat, nisi et illa quae ligaverat solvat. Ita et cum Deo delinquimus, nequaquam satisfacimus si ab iniquitate 88 cessamus, nisi voluptates quoque quas dileximus, e contrario appositis la
Abbreviated transcription (Latin):
tus abstinentiȩ quã parua respicitur. quȩ
non iusi ex alus uirtutib cõmendatur: hine
iohel ait Sc̃ificate ieuimũ:. Ieiniũ qͥppe
sẽificare est: aduuu gtis bonis aliis dignã dõ
abstinentiã carnis ostendẽ: Ammonendi
sunt abstinentes: ut nouerint quia tune
placentẽ deo abstinentiã offerunt. cũ ea
quȩ sibi de alm̃tis subt̾unt. indigentib
largnuntur: Sollerter naniq audiendũ

Expanded text:
tus abstinentiae quam parva respicitur, quae tus abstinentiae quam parva respicitur, quae nonnisi ex aliis virtutibus commendatur. Hinc Joel ait: Sanctificate jejunium. Jejunium quippe sanctificare, est adjunctis aliis bonis diguam Deo abstinentiam earnis ostendere. Admonendi sunt abstinentes, ut noverint quia tunc placentem Deo abstinentiam offerunt, 63 cum ea quae sibi de alimentis subtrahunt, indigentibus largiuntu
Abbreviated transcription (Latin):
acrioia his uitia ex iurtute geu̾ent᷑: nedũ
caruẽ macerant. ad impatientiã sp̃s erũ¬
pant: et nulla iã uirtus sit qd̾ caro uineit᷑.
si sp̃s ab ira suꝑatur: aliqͣndo autẽ dũ mẽs
abstinentiũ ab ira se depͥmit. hauc quasi
pegiina ueniens letieia corrumpit: et
abeo abstinentiȩ bonũ deꝑit. quosese ab
ꝙ ꝑeutitis pugnis: Noluptas quippe ad-
leticiã ꝑtinet: pugnus ad iram. In cassũ
ergo ꝑ abstinentiã eoepus act̾itur: si in¬
ordinatis dimissa motib mens uitũs dis¬
si patur. Nursumq aimnonendi sunt.
ut abstinentiã suã ꝙ semꝑ sine miniuutione.
custodiant. ꝙ niurquã hane apud occultũ
rudicẽ eximiȩ uirtutis eredant: ne si fortasse
magni esse meritiereditur. cor in elatione
sulleuetur: hine namq ꝑ ꝓphetã dieitur. Nũ¬
quid tale est ieuluruĩ qd̾ elegi: Sed frauge
esurienti panẽ tuũ: ꝙ egenos uagosq indue
indomũ tuam: Qua inre pensandũ est uir¬

Expanded text:
acriora his vitia quasi ex virtute generentur; ne dum acriora his vitia quasi ex virtute generentur; ne dum carnem macerant, ad impatientiam spiritus erumpant: et nulla jam virtus sit quod caro vincitur, si spiritus ab ira superatur. Aliquando autem dum mens abstinentium ab ira se deprimit, hanc quasi peregrina veniens laetitia corrumpit, et eo abstinentiae bonum deperit, quo sese a et percutitis pugnis Voluntas quippe ad laetitiam pertinet, pugnus ad iram. Incassum ergo per abstinentiam corpus atteritur, si inordinatis dimissa motibus mens vitiis dissipatur. Rursumque admonendi sunt, ut abstinentiam suam et semper sine imminutione custodiant et nunquam hanc apud occultum judicem eximiae virtutis credant, ne si fortasse magni esse meriti creditur, cor in elationem sublevetur. Hinc namque per prophetam dicitur: Nunquid tale est jejunium quod elegi? Sed frange esurienti panem tuum, et egenos vagosque induc in domum tuam . Qua in re pensandum est vir
Abbreviated transcription (Latin):
Qua nire notandũ qđ in disputacione
sua p̃dicator egregius suꝑstieione hu¬
ni. litatis speciẽ uigit: quia dum
plusquã necesse est ꝑ abstinentiã caro att̃it᷑
hummilitas fons ostenditur. sed de hac ip̃a hu-¬
militate grauit int̾ius suꝑbitur. Et nisi ali¬
quãdo mens ex abstinentiȩ iurtutȩ tumesce¬
ret. neqͣquã hanc uelud int̾ magna merita-
phariseus arrogans stuidiose num̃aret dicẽs:
Ieguno bis insabatho ammonendi ergo.
sunt gulȩ dediti. ne i eo qd̵ escarũ se delecta.¬
eiom ineubant: luxuriȩ se muerone tͣnsfi.¬
gant: quanta sibi ꝑ esũ locacitas. quanta.
mentis leuitas insidietur aspiciant: ne-
dum uentri mollit seruiunt. uit̾iorũ laque¬
is erudelit̾ astringantur: Tanto enĩ longi-¬
ũs ã sedõ parente receditur. quanto ꝑmi-¬
modatũ usum dũ manis ad cibũ tendit᷑.
parentis pͥmi lapsus it̾atur: At contͣ aia-¬
mouendi sunt abstinentes: ut sollicite
semꝑ aspiciant ne cũ gulȩ uitrũ fugnĩt.

Expanded text:
Qua in re notandum est quod in disputatione sua praedicator egregius superstitioni humilitatis speciem jungit, quia dum plus quam necesse est per abstinentiam caro atteritur, humilitas foris ostenditur, sed de hac ipsa humilitate graviter interius superbitur. Et nisi aliquando mens ex abstinentiae virtute tumesceret, nequaquam hanc velut inter magna merita Pharisaeus arrogans studiose numeraret, dicens: Jejuno bis in Sabbato . Admonendi ergo sunt gulae dediti, ne in eo quod escarum delectationi incubant, luxuriae se mucrone transfigant; et quanta sibi per esum loquacitas, quanta mentis levitas insidietur, aspiciant, ne dum ventri molliter serviunt, vitiorum laqueis crudeliter astringantur. Tanto enim longius a secundo parente receditur, quanto per immoderatum usum dum manus ad cibum tenditur, parentis primi lapsus iteratur. At contra admonendi sunt abstinentes, ut sollicite semper aspiciant, ne cum gulae vitium fugiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
bisina. ip̃is bibitis: Nam enĩ dõ sec sibi qͥsq
ieumat. si eaquȩ uentͥ ad tenpus subtͣħit.
ñ iopib tribuit: sed uentri postinodum
offerenda eustodit. Itaq ne aut illos ape¬
titusgulȩ ã mentis statudeiciat. aite istos
afflicta caro exelatione supplanta: audi¬
ant illi exore ueritatis attendite aute nob
ne forte gͣuentur eorda ur̃a merapula
ebrietate. ꝙ. euris huius scli Ilbiutilis¬

Expanded text:
o, sed sibi quisque jejunat, si ea quae ventri ad tempus subtrahit, non egenis tribuit, sed ventri postmodum offerenda custodit. Itaque ne aut illos appetitus gulae a mentis statu dejiciat, aut istos afflicta caro ex elatione supplantet, audiant illi ex ore Veritatis: Attendite autem vobis, ne forte graventur corda vestra in crapula et ebrictate, et curis hujus
Abbreviated transcription (Latin):
on nũquã nãq mansueri cũ pre¬
sunt: uicinũ a quasi usta po¬
situm torporẽ desidiȩ patiunt᷑. et
plerũq nimia resolitione leintatis
ult᷑ quã necesse est nigorẽ liftrictio¬
nis emolliunt: At eontͣ iracundi eũ
regiminũ loca ꝑeipiunt. quo impel¬
lente ira in mentis uesama de uoluui¬
tur. eo etiã subcntorũ uitã dissipata
quietis tͣnquillitate confundñt. Luos
eũ furor agit in p̾ceps: ignorant quie¬
quid iratifacuĩt. iguorãt qͥequid irͣ¬
grauius ire sue stimulũ iustieiȩ delũ
putant. q eũ uiciũ uirtus creditur:
siue metu culpa c mulatur: Sepe
ergo inansueti dissolutionis torpescũ
tedio: sepe iracimli rectrcudinis fal¬
luntur delo: Illoxrũ itaq uirtuti in¬
tium latent᷑ adiungieur. his antẽ
suũ uitiũ quasi feruens uirtus uide¬
tur: Aminonendi sunt igitur illi
ut fugiant qd̾ iuxta ip̃os est: isti qd̵
ii. ip̃is attendant: Iui qd̾ ũ habent
disceriiant: isti qd̃ habent amplec¬

Expanded text:
nnunquam enim mansueti cum praesunt, vicinum et quasi juxta positum torporem desidiae patiuntur. Et plerumque nimia resolutione lenitatis, ultra quam necesse est vigorem districtionis emolliunt. At contra iracundi cum regiminum loca percipiunt, quo impellente ira in mentis vaesaniam 57 devolvuntur, eo etiam subditorum vitam dissipata quietis tranquillitate confundunt. Quos cum furor agit in praeceps, ignorant quidquid irati faciunt, ignorant quidquid gravius, irae suae stimulum justitiae zelum putant. Et cum vitium virtus creditur, sine metu culpa cumulatur. Saepe ergo mansueti dissolutionis torpescunt taedio; saepe iracundi rectitudinis falluntur zelo. Illorum itaque virtuti vitium latenter adjungitur; his autem suum vitium quasi virtus fervens videtur. Admonendi sunt igitur illi ut fugiant quod juxta ipsos est, isti quod in ipsis est attendant; illi quod non habent discernant, isti quod habent. Amplec
Abbreviated transcription (Latin):
miliat exaltabitur. Andiant humiles. glãn
p̃cedit humitas: audiant elati. ante rui¬
nã exaltatur sp̃s audiant humiles ad
quẽ respiciam. nisi ad humilẽ et quietũ et
trem̃tẽ sermones meos: audiant elati. quid
suꝑbit t̾ra et cinis: Audiant humiles. deus
elati. quia micnuĩ om̃is peecati suꝑbia Andi¬
ant humiles quia redemptor nr humilu¬
uit sema ip̃m sactus obediens usq ad inei¬
tem: aucdiant elati qd de eorũ capite scriptũ

Expanded text:
xaltat, humiliabitur . Audiant humiles: Gloriam praecedit humilitas; audiant elati: Ante ruinam exaltatur spiritus . Audiant humiles: Ad quem respiciam, nisi ad humilem et quietum, et trementem sermones meos ? audiant elati: Quid superbit terra et cinis ? Audiant humiles: Deus elati, quia initium omnis peccati superbia est . Audiant humiles, quia Redemptor noster humiliavit semetipsum, factus obediens usque ad mortem ; audiant elati quod de eorum capite
Abbreviated transcription (Latin):
os eoinquinat hominẽ. sed quod ꝓcedit ex ore¬
hoc comquinat hominẽ: audiant illi esca
uentri o uenter escis. deus autẽ ꝙ hunc ꝙ h ͤ
destruet: Et rursum.  in commessationib
et ebrieratib: Et rursum: Csea nos comen¬
lat deo: dudiant isti quia om̃ia muidis:
inquinatis autẽ et iifidelib nichil est

Expanded text:
os, coinquinat hominem, sed quod procedit ex ore, coinquinat hominem . Audiant illi: Esca ventri, et venter escis; Deus autem et hunc et has destruet . Et rursum: Non in commessationibus et ebrietatibus . Et rursum: Esca nos non commendat Deo . Audiant isti, quia omnia munda mundis; coinquinatis autem et infidelibus nihil est
Abbreviated transcription (Latin):
lere inttreur. hunc freno mob̾atiui: Hag¬
nus quippe susceptȩ eccliȩ colonus ali¬
os palmites ut crescere debeant rigat:
Mios eũ plus iusto erescere conspieit
felant. ne aut ñ erescendo fructus
nonferant: aut in moderate erescendo.
quos. ꝓtulerint amittant: Sed longe¬
alta est ira quȩ sub emulationis spe¬
eiȩ subripit: alia que ꝑturbatum
eor q sinc iustieiȩ p̾tertu confundit:
differunt. qđ̾ illi ab aliis in lata non.
tolerant. isti autẽ etiã quȩ tolerent᷑
impoitãt: Nã iracundi sepe etiã
se declinantes insequnt᷑. rirȩ oec¬
sionẽ cõmouent. labore eontencis¬
nis gaudent. Quos tam̃ melnus cor¬
rigimus. siͣpͣa irȩ si cõmotione
declinamus: ꝑtui dati quippe . ͥ
audiant ignorant: seb ad se redueti
tanto libentius exortaeronis ũba
recipiunt. qͥnto se tͣnquillius cole¬
iatos erubescunt. Wentis autẽ fiiro

Expanded text:
lere nititur, hunc freno moderatur. Maglere nititur, hunc freno moderatur. Magnus quisque susceptae Ecclesiae colonus alios palmites, ut crescere debeant, rigat; alios cum plus justo crescere conspicit, resecat: ne aut non crescendo fructus non ferant, aut immoderate crescendo quos alia est ira quae sub aemulationis specie subripit, alia quae turbatum cor et sine justitiae praetextu confundit. differunt, quod illi ab aliis illata non tolerant, isti autem etiam quae tolerentur important. Nam iracundi saepe etiam se declinantes insequuntur, rixae occasionem commovent, labore contentionis gaudent; quos tamen melius corrigimus, si in ipsa irae suae commotione declinamus. Perturbati quippe quid audiant ignorant, sed ad se reducti tanto liberius exhortationis verba recipiunt, quanto se tranquillius toleratos erubescunt. Menti autem furo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ in igne monstratus: quia uidelic&
om̃es quos implet. et columbȩ sim¬
plieitate mansuetos: et igne zeli ar¬
dentes exibet: Nequaquã ergo sco spu
plenus est: qui aut intranquillita¬
te mansuetudins feruorẽ emulati¬
onis deserit̾. aut rursum in emula¬
tionis ardore uirtutẽ mansuetudi¬
nis amittit: Qd̃ fortasse melius os¬
tendimus. si m medio pauli magist¬
erium ꝓferamus: qui duob discipłis
uni diuersa caritate p̃ditis. diuersa
tam̃ adiutona p̾dieationis impen¬
lit: Timotheum namq ammo
nens ait: argue. obsecra. merepa:
i onii patiencia & doctrina litũ
quoq ammonet. dicens hec loquere
et exortare: et argue eum om̃i imꝑio.
imꝑiũ. atq alt̾i patientiam ꝓponat:
nisi qd mansuetioris sp̃s treũ &s paulo
feruentioris indec esse timotheum:
Illum ꝑemlilationis studiũ inflam¬
mat: hunc ꝑ lentcatẽ parientiȩ tem¬
perat Illi qd̾ de elt iungit: hinc
qd suꝑ est subr̾it. Illũ stimulo impel¬

Expanded text:
et in igne monstratus, quia videlicet omnes quos implet, et columbae simplicitate mansuetos, et igne zeli ardentes exhibet. Nequaquam ergo sancto Spiritu plenus est, qui aut in tranquillitate mansuetudinis fervorem aemulationis deserit, aut rursum in aemulationis ardore virtutem mansuetudinis amittit. Quod fortasse melius ostendimus, si in medium Pauli magisterium proferamus, qui duobus discipulis et non diversa charitate praeditis, diversa tamen adjutoria praedicationis impendit. Tnens ait: Argue, obsecra, increpa in omni patientia et doctrina . Titum quoque admonet dicens: Haec loquere, et exhortare, et argue cum omni imperioimperium, atque alteri patientiam proponat, nisi quod mansuetioris spiritus Titum, et paulo ferventioris vidit esse Timotheum? Illum per aemulationis studium inflammat; hunc per lenitatem patientiae temperat. Illi quod deest jungit, huic quod superest subtrahit. Illum stimulo impel
Abbreviated transcription (Latin):
et dicebat quia uidi in cenobio ali¬
quando meditantẽ frẽm in cella:
et ecce demon ueniens stabat foris
cellam. ꝙ dũ frͣ ille mecditaret᷑ non
pͣualebat in gredi. Cũ aut̃ cessaset

Expanded text:
et dicebat: Quia vidi in coenobio aliquando meditantem fratrem in cella, et ecce daemon veniens stabat extra cellam; et dum frater ille meditaretur, non praevalebat ingredi: cum autem cessasset
Abbreviated transcription (Latin):
sum. Panẽ quidẽ pensatũ accipi¬
ens: aqũã uero ad mensurã. sumno
aut̃ parietib me dũ taxat incli¬
nans. subriꝑe paululum festina¬
bam. Dix̃ abba ysidorus. Si cogi¬
tationes ñ habemꝰ ferarũ similes
sumus ẜ si inimicꝰ qd̾̃ suũ est
exigit: nos quoq qd̾ nr̃m ẽ in¬
plere debemus. Insiftamꝰ oratiõi
et inimicꝰ fugat᷑. Uaca meditati¬
oni dei et iuncis: Perseuerantia
boni: uictoria est. Certa et coro¬
uaberis. Dix̃ abba ioħs: quia
ianua dĩ est humilitas. et patres
ꝑ multas contumelias acti gauden¬
tes intrauert̃ in cuntatem dei. Humi¬
litas et timor dei. superant om̃s urtu¬
tes. Debet ergo monachuis ante om¬
nia humilitatem habere. Hoc enĩ ẽ
tum dicentis. Beati pauꝑes spũ: qm̃
odio et correptione fraterna. u

Expanded text:
sum. Panem quidem pensatum accipisum. Panem quidem pensatum accipiens, aquam vero ad mensuram, somno autem, parietibus me duntaxat inclinans, surripere paululum festinabam. Dixit abbas Isidorus: Si cogitationes non habemus, ferarum similes sumus. Sed si inimicus quod suum est, exigit, nos quoque quod nostrum est, implere debemus. Insistamus orationi, et inimicus fugatur. Vaca meditationi Dei, et vincis. Perseverantia boni, victoria est. Certa, et coronaberis. Dixit abbas Joannes: Quia janua Dei est humilitas, et patres per multas contumelias acti, gaudentes intraverunt in civitatem Dei, quia humilitas et timor Dei superant omnes virtutes. Debet ergo monachus ante omnia humilitatem habere. Hoc enim inttum, dicentis: Beati pauperes spiritu,odio et correctione fraterna.
Abbreviated transcription (Latin):
et merorem tristicie spes eterni
gaudii superat: et quẽ turbata
niens le exterioribus afficit. dul¬
cedo interioris tranquillitatis li¬
nit. Ad uersus in uidiam. p̃parat᷑
caritas. & aduersus ire incendia.
mansuetudinis ad hibet᷑ tranquil¬
litas. Cũ dñio utioꝵ contradicimꝰ
cũ iniqͥtati que nos a deo seꝑat re¬
luctamꝰ: cũ consuetudini iolent̃
resistimꝰ. et desidia ꝑuersa calcan¬
tes. contra eiꝰ nob̃ lib̾tatis ingeni¬
te uindicamꝰ uitioꝵ ãg minib
acerrimo conflictu resistimus. cũ
culpas penitendo ꝑcutimus. et ma¬
cłas fordium fletib lauamꝰ. fortit̃
cont᷑ uitia reluctamꝰ. Diẽ abba
agathon. Quia scd̾m uoluntatẽ
meã nũquã dormum. retinens in
corde aduersus quẽquã dolorem:
neq dimisi dormire aliũ haben¬
tem aduersusme aliqͥd. Dix abb̃
machariꝰ. Age fidutialit̃ ofili:
nã et ego ꝑ iuginti annos non
pane. non aqua. nõ somno. saciatꝰ

Expanded text:
Et moerorem tristitiae spes aeterni Et moerorem tristitiae spes aeterni gaudii superat. Et quem turbata mens de exterioribus afficit, dulcedo interioris tranquillitatis linit. Adversus invidiam praeparatur charitas, et adversus irae incendia mansuetudinis adhibetur tranquillitas. Cum dominio vitiorum contradicimus, cum iniquitati, quae nos a Deo separat, reluctamur, cum consuetudini violenter resistimus, et desideria perversa calcantes, contra haec jus nobis libertatis ingenitae vindicamus, vitiorum agminibus acerrimo conflictu resistimus, cum culpas poenitendo percutimus, et maculas sordium fletibus lavamus, fortiter contra vitia reluctamur. Dixit abbas Agathon: Quia secundum voluntatem meam nunquam dormivi, retinens in corde adversus quemquam dolorem: neque dimisi dormire alium habentem adversum me aliquid. Dixit abbas Macharius: Age fiducialiter, o fili, nam et ego per viginti annos non pane, non aqua, non somno, satiatus
Abbreviated transcription (Latin):
iterũ. Quando cogitatio contrari¬
A in corde uenerit. noli alia ꝓ aliis
ꝑ orationẽ querere: s ad uersus
eam quȩte impugnat gladium
lacrimarũ exacus. lxxxi.
De pugna uirtutum. ua¬
unc se uiri scĩ ueratiꝰ auitioꝵ
conluuione detergunt. dũ ab eis
contra singła uitia uirtutes singłe
opponunt᷑: et ad uersus impetus
uitioꝵ contrariis uͥtutib est pug¬
nandum. Contͣ luxuriam enĩ
ordis est ad hibenda munditia:
Contra odium: dilectio preparan¬
da᷑. Contͣ᷑ iracũdiam. patientia ꝓpo¬
nenda. Contͣ timorẽ. fidutia est
ad hibenda: Contra tristiciam.
gaudium est exibendum: Tontͣ
accidiam. fortitudo: Contͣ aua¬
ritiã. largitas : Cont᷑ suꝑbiam. hu¬
militas est opponenda. Sicq sin¬
gule uirtutes: nascentia contͣ se
reprimunt. ũitia. Libidinem enĩ
abstinentia domat: quia quantũ
corpus inedia frangit᷑. tanto meis
ab inlicito appetitu reuocat᷑. et ad¬
uersus iram tolerantia dimicat:

Expanded text:
iterum: Quando cogitatio contrariiterum: Quando cogitatio contraria in corde tuo venerit, noli alia pro aliis per orationem quaerere, sed adversus eam quae te impugnat, gladium lacrymarum exacue. CAPUT LXXVI. De pugna virtutum. Tunc viri sancti veracius a vitiorum colluvione deterguntur, dum ab eis contra singula vitia virtutes singulae opponuntur. Nam adversus impetus vitiorum contrariis virtutibus est pugnandum: contra luxuriam enim cordis est adhibenda munditia; contra odium, dilectio praeparanda; contra iracundiam, patientia proponenda; contra timorem, fiducia est adhibenda; contra tristitiam, gaudium est adhibendum; contra acediam, fortitudo; contra avaritiam, largitas; contra superbiam, humilitas est opponenda: sicque singulae virtutes nascentia contra se vitia reprimunt. Libidinem enim abstinentia domat, quia quantum corpus inedia frangitur, tantum mens ab illicito appetitu revocatur. Et adversus iram tolerantia dimicat.
Abbreviated transcription (Latin):
Id est siue uigilemꝰ ad custodiam nr̃e
salutis. siue dormiamꝰ a nociuis huiꝰ
scłi curis. simul cũ illo uiuamus. idẽ
nobis mortuus ẽ et resurrex̃. De hac
salubri uigilatione et dormitione: in
canticis canticoꝵ salomon ait. E go
dormio: et cor meũ uigilat. Ac sidi¬
ceret. Quanto mag̃ aterrenis uelud
dormiens qͥesco curis: tanto magis¬
lib̃ius cor meũ ad sin contẽplationẽ
uigilat creatoris. Illa eñĩ anima in
illi ꝑdilectionem adherens at ergo
euis nũquã recedit. Unde et dñs
in quid. Qui diligit me: me seqͣt᷑.
Et ubi ego sũ: illic et minist̾ m̃s
erit. id ẽ mecũ in ꝑpetuo uiuens:
semꝑ głiosus et in mortalis regna¬
bit. Dix̃ abba euagrius. Si defi¬
cis animo: ora sic̃ scriptũ est. Ora
aut̃ cũ timore. et tremore. et labore.
Sobrie aut̃ et uigilanter oportet
orare: maxime ꝓpt̾ malignos et
nequitias uacantes in uisibiles
inimicos nr̃os. qui nobis in hoc pre¬
cipue in pedire nitunt᷑: Dixit

Expanded text:
Id est, sive vigilemus ad custodiam nostrae salutis, sive dormiamus a nocivis hujus saeculi curis, simul cum illo vivamus, id esnobis mortuus est, et resurrexi . De hac salubri vigilatione et dormitione, in Canticis canticorum Salomon ait: Ego dormio, et cor meum vigilat . Ac si diceret: Quanto magis a terrenis velut dormiens quiesco curis, tanto liberius cor meum ad sui contemplationem vigilat creatoris. Illa enim anima in hic per dilectionem adhaerens, a tergo ejus nunquam recedit. Unde et Dominus inquit: Qui diligit me, me sequatur. Et ubi ego sum, illic et minister meus erit . Id est, mecum in perpetuo vivens, semper gloriosus et immortalis regnabit. Dixit abbas Evagrius: Si deficis animo, ora sicut scriptum est. Ora autem cum timore, et tremore et labore, sobrie et vigilanter. Ita oportet orare maxime propter malignos, et nequitiis vacantes, invisibiles inimicos nostros, qui nos in hoc praecipue impedire nituntur. Dixit
Abbreviated transcription (Latin):
aulꝰ apłs nos ammonet
dicens. Non dormiamus sic̃
ceteri s uigilemus:. Id ẽ non dor¬
miamus sicut ceteri in fideles. in¬
uisti. iniqui. qui ignorantie et
torporis somno de p̾ssi. et peccatoꝵ
suoꝵ mole grauati. quid illis in
futuro eueniat ꝓuidere non ua¬
lent: qui tam grauit̃ turpiterq
dormiunt. ut ad sui custodiã cordis
ocłos non apperiant: qui nichil de
futura gła s semꝑ de p̾senti cogi¬
tant uita. non de his que non ui¬
dent᷑ et eterna sunt: s semꝑ de his
que uident᷑. et caduca et cẽꝑalia
sunt. Nos aut̃ non sicut illi dor¬
miamus. sed uigilemus. Hinc nos
nerit dñs inuenerit uigilantes. Uigi¬
ĩat eni: qͥ ad aspectũ ueri luminis ocłos
aꝑtos tenet. Uigilat : qͥ seruat oꝑan¬
do qd̃ credit. Uigilat: qͥ ase torꝑis et
negligentie tenebras repellit: Hinc

Expanded text:
us nos admonet dicens: Non dormiamus sicut caeteri, sed vigilemus . Id est, non dormiamus sicut caeteri infideles, injusti, iniqui, qui ignorantiae et corporis somno depressi, et peccatorum suorum mole gravati, quid illis in futuro eveniat praevidere non valent. Qui tam graviter turpiterque dormiunt, ut ad sui custodiam cordis oculos non aperiant; qui nihil de futura gloria, sed semper de praesenti cogitant vita. Non de iis quae non videntur et aeterna sunt, sed semper de iis quae videntur, et caduca et temporalia sunt. Nos autem non sicut illi dormiamus, sed vigilemus. Hinc nos nerit Dominus, invenerit vigilantes . Vigilat enim, qui ad aspectum veri luminis oculos apertos tenet. Vigilat, qui servat operando quod credit. Vigilat, qui a se corporis et negligentiae ten
Abbreviated transcription (Latin):
menta presentia eterna eruere pe¬
na consueuit. Omp̃s deus mentes
carnaltum que prius in huiꝰ mun
git: ut contrita suꝑbia salubri¬
ter in humilitate iaceant. quas
prius in hãc mare scłi alta uani¬
tatis et ꝓsꝑitatis sue unda suble¬
quib iusti uiri anima in compõe¬
tione uehementer afficit᷑ : aut cũ
maloꝵ suoꝵ reminiscit᷑ conside¬
rans uibi fuit. aut iuditioꝵ dei
sententiã metuens. et secũ que¬
rens cogitat ubi erit: aut cũ ma¬
le uite p̃sentis sollerter attendẽs
merens considerat ubi ẽ. aut eum
bona suꝑne patͥe contẽplatꝰ. que
quia nec dũ ad ipiscit᷑. lugens cõs¬
picit ubi nõ est. Hinc iterũ psa¬
mista ait. Potũ cdedit nobis inlacti¬
mis in mensuram. Prouidendĩ est

Expanded text:
lamenta praesentia ab aeterna eruere poelamenta praesentia ab aeterna eruere poena consuevit. Omnipotens Deus mentes carnalium qugit, ut contritae a superbia salubriter in humilitate jaceant, quas prius in hoc mari saeculi ad alta vanitatis, prosperitatis suae unda sublequenter aflicitur. Aut cum malorum suorum reminiscitur, considerans ubi fuit: aut judiciorum Dei sententiam metuens, et secum quaerens cogitat ubi erit: aut cum mala vitae praesentis solerter attendens, moerens considerat ubi est: aut cum bona supernae patriae contemplatur, quae quia necdum adipiscitur, lugens conspicit ubi non est. Hinc Psalmista ait: Potum dedit nobis in lacrymis in mensura . Providendum est
Abbreviated transcription (Latin):
narum. consid̾atio peregrinatioĩs
sue in huius uite longinquitate:
desidium suꝑne patͥe: quatinus
ad eã quantotiꝰ ualeat ꝑuenire.
Quisq peccatoꝵ memoria cõpun¬
git᷑ ad lamenta: tunc dei se uisi
tare sciat presentia: quando ex
eo qd̃ se amisisse recolit internis
erubescit: suoq uiditio peniten¬
do iã punit. Ham tunc petrus
fleuit: quando in eũ xp̃c res¬
pexit. Unde et psalmus. Respe¬
xit̃ inquid. et cõmota est. et con¬
tremuit terra. De hac conpunc¬
tioĩs uirtutr dauid ait. Fuerunt
michi lacrime mee panes die ac noc¬
te. Luctu suo anima pascit᷑: cum
ad suꝑna gaudia flendo sisbleuat᷑.
Et intus quidem doloris sui gemi¬
tum tolerat. s eo refectioĩs pabulũ
ꝑcipit. quo hic ius amoris ꝑlacri¬
mas emanat. Electi uniꝰ cuiusq
mens ponit ante oculos illue diftrie¬
tionem iusticie. huic meritum
culpe: conspicit quo supplicͥo digna
sit. si parcentis pietas desit: qui ꝑla

Expanded text:
inationis inationis suae in hujus vitae longinquitate, desiderio supernae patriae, quatenus ad eam quantocius valeat pervenire. Quisquis peccatorum memoria compungitur ad lamenta, tunc Dei servus se ficari sciat praesentia, quando ex eo quod se amisisse recolit, interius erubescit suoque judicio poenitendo jam punit. Nam tunc Petrus flevit, quando in eum Christus respexit . Unde et Psalmus: Respexit, inquit, et commota est, et contremuit terra . De hac compunctionis virtute David ait: Fuerunt mihi lacrymae meae panes die ac nocte . Luctu suo anima pascitur, cum ad superna gaudia flendo sublevatur, et intus quidem doloris sui gemitum tolerat: sed eo refectionis pabulum percipit, quo hinc vis amoris per lacrymas emanat. Electi uniuscujusque mens ponit ante oculos illinc districtionem justitiae, hinc meritum culpae. Conspicit quo supplicio digna sit, si parcentis pietas desit, qui per
Abbreviated transcription (Latin):
s negando defendere. atq comuc¬
tum defendendo muttiplicare.
Iuditia uere confessionis sunt.
si unus quisq cũ se peccatorẽ dic̃.
id de se dicenti etiã alteri: non
contradicit. Scriptũ est. Iustus
in principio: accusator ẽ sui. Cu¬
randũ summoꝑe est: ut mala
que fecimus. et sponte fateam᷑:
et hec aliis arguentibus ñ negemꝰ.
Suꝑbie quippe uitiũ est: ut quod
se fateri quisq quasi sua sponte
dignat᷑. hoc sibi dici ab aliis dedig
cordatioẽ peccati q timore iuditii.
Illa est conuersis ꝑfectior cõpuncti¬
onis affectio: que omĩs ase carnaliũ
desicłioꝵs affec̾tus repellit. et in¬
tentionẽ suã toto mentis studio
in dĩ contẽplationẽ defigit. Gemi
uł dum oꝑum suoꝵ mala consi¬
derat: uel dum desiderio eterne
uite suspirat. Quatuor esse qua¬
litates affectionũ. qͣuibus mens
iusti tedio salubri conpungit᷑:
Hoc est memoria preteritoꝵ fa¬
cinoꝵ: recordatio futurarum pe

Expanded text:
sed negando defendere, atque convicsed negando defendere, atque convictum defendendo multiplicare. Indicia verae confessionis sunt, si unusquisque cum se peccatorem dicit, id de se dicenti etiam alteri non contradicit. Scriptum est: Justus in principio accusator est sui . Curandum summopere est, ut mala quae fecimus et sponte fateamur, et haec aliis arguentibus, non negemus. Superbiae quippe vitium est, ut quod se quisque fateri quasi sua sponte, dignatur, hoc sibi dici ab aliis dedigncordatione peccati, et timore judicii. Illa est conversis perfectior compunctionis affectio, quae omnes a se carnalium desideriorum affectus repellit, et intentionem suam toto mentis studio in Dei contemplationem defigit. Geminvel dum operum suorum mala considerat, vel dum desiderio aeternae vitae suspirat. Quatuor autem sunt qualitates affectionum, quibus mens justi taedio salubri compungitur, hoc est, memoria praeteritorum facinorum, recor
Abbreviated transcription (Latin):
brosa amictus circũdatione ues¬
rita est. Hanc reuelamus: quãdo
delicta nr̃a tenebrosa promptis¬
sime confitemur. Itẽ ipse dauio.
tudinis applicandam de signat.
Sed et hoc quoq Ad preconium
dñi ꝑtinere non dubium est: quando
maior gła est pietatis confitenti par¬
cere: quã unienti sine offensione
prestare. Et ne aliquis de culparũ
suarũ numerositatibus terteret᷑.
addidit qm̃ bonus. Quis enĩ du¬
bitet ad eũ recurrere. quẽ sibi au¬
dit posse celerrime subuenire: Ad
Audito bono dño ne se humana
negligentia. abstudiosa et sedula
supplicatione suspenderet: reme¬
dii causam dicit: ut ad confessio¬
nem celerem diũ debeat munere
festinare. Confiteam᷑ ergo fr̃s
ta dimittit. Humilitatis testi¬
monia sunt. & iniquitatem siiã
quẽq cognoscere: et cognitam uo¬
ce confessionis aperire. Usitatũ
humani generis uitiũ est: et la¬
bendo peccatum cõmiiere. et
cõmisscim non confitendo ꝓdere:

Expanded text:
brosa, amictus circumdatione vesbrosa, amictus circumdatione vestita est. Hanc revelamus, quando delicta nostra tenebrosa promptissime confitemur. Item ipse David: tudinis applicandam designat. Sed et hoc quoque ad praeconium Domini pertinere non dubium est, quando major est gloria pietatis, confitenti parcere, quam viventi sine offensione praestare. Et ne aliquis de culparum suarum numerositatibus terreretur, addit quoniam bonus. Quis enim dubitet ad eum recurrere, quem sibi audit posse celerrime subvenire. AddAudito bono Domino, ne se humana negligentia a studiosa et sedula supplicatione suspenderet, remedii causam dicit, ut ad confessionem celerem Domini debeat munere festinare. Confiteamur ergo, frata dimittit. Humilitatis testimonia sunt, et iniquitatem suam quemque cognoscere, et cognitam voce confessionis aperire. Usitatum humani generis vitium est, et labendo peccatum committere, et commissum non confitendo prodere,
Abbreviated transcription (Latin):
cesse est. Heq enĩ unquã opor¬
tet penitentẽ: habere de peccaas
securitatẽ. Hã securitas negligen¬
tiam parit: negligentia autem
sepe incautum ad uitia transacta
reducit. Dũ ꝑpenitentiã expussa
fueruit ab hoĩe uitia. si forte post
hec intercedente securitate quelibos
culpa subrepserit: confestĩ delecta¬
tiones pͥstine uitioꝵ mentem
auidiꝰ in repunt: pulsantesq
hominẽ inconsuetis oꝑib grauiꝰ
ꝑtrahunt. ita ut sint notussima
uemini. In hac autẽ sententia. il¬
la debet esse discretio: ut cotidia¬
na leuiaq peccata alterutrũ coe¬
qualib confiteam᷑ eorsq cotidi¬
ana ctedamꝰ oratione saluari. Por¬
ro grauioris lepre in mundiciã
iusta legẽ sacerdoti pandamꝰ: at¬
q ad eius arbitrium qualiter
et quanto tẽꝑe. russerit purifica¬
ri curemꝰ. Hinc et dauid ait. Re¬
uela dno iuã tuã: et sꝑa ineũ.
Uelud quedã ẽ densitas pecca¬
rors. unde uia idẽ uita nrã tene¬

Expanded text:
cesse est. Neque enim unquam oporcesse est. Neque enim unquam oportet poenitentem habere de peccatis securitatem. Nam securitas negligentiam parit, negligentia autem saepe incautum ad vitia transacta reducit. Dum per poenitentiam expulsa fuerint ab homine vitia, si forte post haec intercedente securitate, quaelibet culpa subrepserit, confestim delectationes pristinae vitiorum avidius irrepunt, pulsantesque hominem in consueta opera gravius pertrahunt, ita ut sint novissima icem, ut salvemini . In hac autem sententia illa debet esse discretio, ut quotidiana leviaque peccata alterutrum coaequalibus confiteamur, eorumque quotidiana credamus oratione salvari. Porro gravioris leprae immunditiam, juxta legem Sacerdoti pendamus, atque ad ejus arbitrium, qualiter et quanto tempore jusserit, purificari curemus . Hinc et David ait: Revela Domino viam tuam, et spera in eo . Velum quoddam est densitas peccatorum, unde via, id est vita nostra tene
Abbreviated transcription (Latin):
peccatum. et iterũ amittit peccatũ.
quasi si quis lauet laterem crudũ.
quẽ quanto magis eluerit: tanto
ãpliꝰ lutũ facit. Quãius quisq sit
peccator et impiiss: si ad penitentiã
credit᷑. Festinare debet ad dm̃ peni¬
tendo unusquisq dũ potest. ne si
dum potest noluerit: cũ tarde uo¬
luerit omino non possit. Pro inde
ꝓpħa ait. Querite dnm̃ dũ inue¬
niri potest: in uocate eũ dũ ꝓpe ẽ.
Si quando quis peccare potest pe¬
nicet. uitãq suã uniens ab om̃i
crimine corrigit: non dubium qd̃
moriens ad eternã transeat requiẽ.
Qui aut̃ praue uiuendo peniten¬
tiam in mortis agit periculo: sic̃
eus dãpnatio incerta ẽ. sic remis¬
sio dubia. Quã uis ꝑpenitentiã
ꝓpitiatio peccatorum sit. sine me¬
tu homo esse non debet: quia
penitentie satisfactio: diuino tan¬
tum pensat᷑ iuditio. nõhumano.
ꝓinde quia miseratio dĩ occulta
est: sine intermissione flere ne¬

Expanded text:
peccatum, et iterum admittit peccatum, peccatum, et iterum admittit peccatum, quasi si quis lavet laterem crudum, quem quanto magis eluerit, tanto amplius lutum facit. Quamvis quisque sit peccator et impius, si ad poeaitentiam creditur. Festinare debet ad Deum poenitendo unusquisque dum potest, ne si dum potest noluerit, cum tarde voluerit, omnino non possit. Proinde Propheta ait: Quaerite Dominum dum inveniri potest: invocate eum, dum prope est . Si quando quis peccare potest, poenitet, vitamque suam vivens ab omni crimine corrigit, non dubium quin moriens ad aeternam transeat requiem. Qui autem prave vivendo poenitentiam in mortis agit periculo, sicut ejus damnato incerta est, sic remissio dubia. Quamvis per poenitentiam propitiatio peccatorum sit, sine metu homo esse non debet, quia poenitentiae satisfactio divino pensatur judicio, non humano. Proinde quia miseratio Dei occulta est, sine intermissione flere ne
Abbreviated transcription (Latin):
punienda seruat. Bene se uidi¬
cat iustus in hac uita: ne iudice¬
tur a dño dampnatione ꝑpetua
Tunc autem iuditiñ de se quisq
sumit: quando ꝑdignam peni¬
tentiam sua praua facta con¬
dempnat. A maritudo peniten¬
tie facit animũ. et sua facta sub¬
tiliꝰ discutere: et dona dei que
contẽpsit flendo cõmemorari.
Hichil aut̃ peius quã culpam
cognoscere: nec deflere. Duplicẽ
habere debet fletũ in penitentia
om̃is peccator: siue quia ꝑ negli¬
gentiam bonũ nõfecit. sei qura
malũ ꝑ audatiam ꝑpetrauit. Qd̃
eñi oportuit non gessit: et ges¬
sit qd̃ agere nõ oportirit. Ille pe¬
nitentiam digne agit: qui reatũ
suum satiffactione legitima plã¬
git. condẽpnendo scilicet ac de¬
flendo que gessit. tanto inde
plor ando ꝓfundius. quanto exti¬
tit in peccando ꝓuidiꝰ. Ille peniten¬
tiam digne agit: qui sic preterita
mala de plorat. ut futura iterum
nõ commictat. Nã qui plangit

Expanded text:
puniendo servat. Bene se judipuniendo servat. Bene se judicet justus in hac vita, ne judicetur a Deo damnatione perpetua. Tunc autem judicium de se quisque sumit, quando per dignam poenitentiam sua prademnat. 4. Amaritudo poenitentiae facit animum, et sua facta subtilius discutere, et dona Dei, quae contempsit, flendo commemorare. Nihil autem pejus quam culpam agnoscere, nec deflere. 5. Duplicem habere debet fletum in poenitentia omnis peccator, sive quia per negligentiam bonum non fecit, seu quia malum per audaciamenim oportuit non gessit, et gessit quod agere non oportuit. Ille poenitentiam digne agit, qui reatum suum satisfactione legitima plangit, condemnando scilicet atque deflendo quae gessit, tanto inde plorando profundius, quanto exstitit in peccando proclivius. Ille poenitentiam digne agit, qui sic praeterita mala deplorat, ut futura iterum non committat. Nam qui plangit
Abbreviated transcription (Latin):
penitentiã solet: ut in conpunc¬
t ionis cilicio cognoscamus quio
ꝑculpas fecimꝰ. et in faiiua cine¬
ris ꝑpendamus: quid ꝑiudiciũ
facti sumus. fidelis quisq dum
cogitationes in uditio ex quiri
subtiliter non ignorat.⁊ semet ip¬
sum introrsum discitiens. ante
iuditium uehementer examinat:
ut districtus uidex eo iã tran¬
quillius ueniat. et cor qd̾ discu¬
tere appetit. ꝓculpa punitum
ceruat. Quiꝰa ea dũ nos punimꝰ
ipse nequaquam in extremo ex¬
amine uidicat: paulo atestante
qui ait. Si nos met ipsos diuidi¬
caremus: non utiq iudicaremur.
Quod exterius agimꝰ nisi peniten¬
tia interueniente diluamus: inse¬
creto iuditiortm dĩ sub quadam oc¬
cultatione seruat᷑. ut quandoq etiã
de sigillo secreti exeat. ad publicum
uiditii. Cũ uero ꝓmalis que fecimꝰ
discipline flagello atterimͦ: et hec
ꝑpenitentiã deflemus. in iqͥtatẽ
nram signat & curat: quia nec in¬
ulta hic deserit nec in iuditio

Expanded text:
poenitentiam solet, ut in compuncpoenitentiam solet, ut in compunctionis cilicio cognoscamus quid per culpas fecimus, et in favilla cineris, perpendamus quid per judicium facti sumus. Fidelis quisque dum cogitationes in judicio exquiri subtiliter non ignorat, semetipsum introrsus discutiens, ante judicium vehementer examinat, ut districtus Judex eo jam tranquillius veniat, et cor quod discutere appetit, pro culpa punitum cernat. Quia eam dum nos punimus, ipse nequaquam in extremo examine judicat. Paulo attestante qui ait: Si nosmetipsos dijudicaremus, non utique judicaremur . Quod exterius agimus nisi poenitentia interveniente diluamus, in secreto judiciorum Dei sub quadam occultatione servatur, ut quandoque etiam de sigillo secreti, exeat ad publicum judicii. Cum vero pro malis quae fecimus, disciplinae flagello atterimur, et haec per poenitentiam deflemus, iniquitatem nostram signat et curat, quia nec multa hic deserit, nec in judicio
Abbreviated transcription (Latin):
Mnis peccator in penitentia:
duplũ habere gemitũ debet.
Himirũ quia et bonũ qd̾ oportuit
non fecit: et malum qd̾ non oportu¬
i fecit. Cũ ad bona opera non ad¬
surgimus. neceẽ est ut nos met ip¬
sos dupliciter defleamus: quia et recta
moysen umnus turtur ꝓpeccato: alt̃
uero offerri in holocaustum iubet
Holoc austũ nãq totũ incensum
dieit᷑. Unũ ergo turturem pro
peccato offerimus. eũ pcupa ge¬
mitum damus. De altero uero¬
holocaustũ facimus: cũ ꝓeo qd̾
funditus accendentes igne dolo¬
ris ardemus. Beatꝰ iob post flages¬
la ꝓficiens: et a semet ipso in
magna sui redargutione diseuti¬
ens dicit. Id cireo ipse me reprehen¬
do et ago penitentiam: in fauilla
et cinere. In fauilla enĩ et cinere
penitentiam agere est: contem
plata summa essentia. nichis
aliud quã faiuillam se cineremq
cognoscere. Incilicio asꝑitas. et
conpunctio peccatorñ. Incinere
autẽ. puluis oftendit᷑ mortuors.
Et idciroo utrũq ad hiberi ad

Expanded text:
Omnis peccator in poenitentia duplum habere gemitum debet; nimirum, quia et bonum quod oportuit non fecit, et malum quod non oportuit fecit. Cum ad bona opera non assurgimus, necesse est ut nosmetipsos dupliciter defleamus, quia et recta Moysen unus turtur pro peccato, alter vero offerri in holocaustum jubetur . Holocaustum namque totum incensum dicitur. Unum ergo turturem pro peccato offerimus, cum pro culpa gemitum damus; de altero holocaustum facimus, cum pro eo quod funditus succendentes igne doloris ardemus . 2. Beatus Job per flagella proficiens, et a semetipso in magna sui redargutione dissentiens, dicit: Idcirco ipse me reprehendo et ago poenitentiam 242 in favilla, et cinere . In favilla enim et cinere poenitentiam agere est, contplata summa essentia, nihil aliud quam favillam se cineremque cognoscere. In cilicio asperitas et compunctio peccatorum, in cinere autem pulvis ostenditur mortuorum. Et idcirco utrumque adhiberi ad
Abbreviated transcription (Latin):
Sus uero in uolutabro luti dũ la¬
uat᷑. sordidior redditur. Et qui ad¬
missũ plangit peccatũ. nec tamen
deserit: pene grauiori se culpasu¬
bicit. qui et ip̃sã quã flendo impe¬
trare potuit: ueniã contẽpnit. Et
quasi inlutosa aqua semet ipsum
uoluit: quia dũ fletib suis uite
munditiã subtͣhit. ante dei ocłos
sordidas ipsas etiã lacrimas facit.
monachys ut reuerentiam habtꝰ
sui. in actu. in locutione. in cogi¬
tatione s̃ua semꝑ circumspitiat.
atq ea que mundi sunt ꝑfecte deserat.
et qd̾ oftendit humanis ocłis habitu.
hoc ante clĩ ocłos morib p̃tendat.
E lecti nãq monachi. cũ eis transi¬
toria prosperitas arridet. fauores

Expanded text:
Sus vero in volutabro luti dum laSus vero in volutabro luti dum lavatur, sordidior redditur . Et qui admissum plangit peccatum, nec tamen deserit, pene graviori se culpae subjicit: qui et ipsam quam flendo impetrare potuit veniam contemnit, et quasi in lutosa aqua semetipsum volvit, quia dum fletibus suis vitae munditiam subtrahit, ante Dei oculos sordidas ipsas etiam lacrymas facit . us, ut reverentiam habitus sui in actu, in locutione, in cogitatione sua semper circumspiciat, atque ea quae mundi sunt, perfecte deserat, et quod ostendit humanis oculis habitu, hoc ante Dei oculos moribus praetendat. Electi namque monachi cum eis transitoria prosperitas arridet, favore
Abbreviated transcription (Latin):
necesse est modũ teneat: et sic ad¬
missa defleat. ne iterũ flenda cõ¬
mittat. Scriptũ ẽ in libro eccłas¬
tico. Qui baptizat᷑ a mortuo. et
nerũ tangit illũ. quid ꝓficit la¬
uatio eiꝰ : Post lauacrũ mundus
esse negligit. quisquis post lacri¬
mas uite innocentiam non custodit.
Lauantur enĩ et nequaquã mundi
sunt: qui cõmissa flere non desinuił.
s rursũ flenda cõmittunt. Baptiza¬
tur scilicet a mortuo. qui mundat᷑
fietib a peccato: s post baptisma
mortuum tangit. qui culpam post
lacͥmas appetit: Hinc et salomon
ait Sicut canis qui reuertit᷑ aduo¬
ticiam suã. Canis ergo cũ uomit:
ꝓfecto cybũ qui pectꝰ deprimebat
ꝓicit. s cũ aduomitũ reuertit᷑. un¬
de leuigatꝰ fuerat. rursus onerat᷑.
Et qui admissa plangunt ꝓfecto
nequitiã de qua male satiati fue¬
rant: et que mentis intima depͥme¬
bat. confitendo ꝓitiunt: quã post
confessionẽ dũ repetunt resumittł.

Expanded text:
necesse est modum teneat, et sic adnecesse est modum teneat, et sic admissa defleat, ne iterum flenda committat. Scriptum est in libro Ecclesiastico: Qui baptizatur a mortuo, et iterum tangit illum, quid proficit lavatio ejus ? Post lavacrum mundus esse negligit, quisquis post lacrymas vitae innocentiam non custodit. Lavantur enim et nequaquam mundi sunt, qui commissa flere non desinunt, sed rursum flenda committunt. Baptizatur scilicet a mortuo, qui mundatur fletibus a peccato, sed post baptisma mortuum tangit, qui culpam post lacrymas appetit. Hinc Salomon ait: Sicut canis qui iterauam . Canis ergo cum vomit, profecto cibum qui pectus deprimebat projicit: sed cum ad vomitum revertitur, unde levigatus fuerat, rursus oneratur. Et qui admissa plangunt, profecto nequitiam de qua male satiati fuerant, et quae mentis intima deprimebat, confitendo projiciunt, quam post confessionem dum repetunt, resumunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tens ad peccatũ. Muiti enĩ lacri¬
mas indesinenter fundunt: et pec¬
care non desinunt: quosdã acciꝑe
lacͥmas ad penitentiã. et affectũ
penitentie nonhabere. quia in¬
constantia mentis. nunc recorda¬
tione peccati lactimas fundunt:
nc̃ uero reuiuiscente usu ea que
fleuert̃ iterando cõmittunt. Qui
et preterita uult plangere. et ac¬
⁊ ionib secularib incubare: iste
mundationẽ non habet. qmͣ ad¬
huc agit que penitendo de flere
possit. E saias peccatorib dicit.
Lauammi mundi estote. Lauat᷑
itaq et mundus est: qui et prete¬
rita plangit. et flenda iterũ non
amitrit. L auatur et non est mũ¬
dus: qui plangit que gessit nec
deserit: et post lacͥmas eaq fleue¬
rat repetit. Sic deniq et alibi
animã penitentẽ. atq iterũ de¬
linquentẽ: sermo diuinus incre¬
pat dicens. Quã uilis es facta ni¬
mis iterans uias tuas ͤ Quis quis
ergo culpas preteritas plorat. hc̃

Expanded text:
tens ad peccatum. Multi enim lacritens ad peccatum. Multi enim lacrimas indesinenter fundunt, et peccare non desinunt. Quosdam accipere lacrymas ad poenitentiam, et effectum poenitentiae non habere, quia inconstantia mentis, nunc recordatione peccati lacrymas fundunt, nunc vero reviviscente usu ea quae fleverint iterando committunt. Qui et praeterita vult plangere et actionibus saecularibus incubare, iste mundationem non habet, quoniam adhuc agit, quae poenitendo deflere possit. Isaias peccatoribus dicit: Lavamini, mundi estote . Lavatur itaque et mundus est, qui et praeterita plangit, et flenda iterum non admittit. Lavatur et non est mundus, qui plangit quae gessit nec deserit, et post lacrymas ea quae fleverat repetit. Sic denique et alibi animam poenitentem atque iterum delinquentem sermo divinus increpat dicens: Quam vilis es facta nimis, iterans vias tuas . Quisquis ergo culpas praeteritas plorat, hunc
Abbreviated transcription (Latin):
ergo uir et iã misericordiã sus¬
cipit: s suscepisse se nescit. quia
peccatũ suũ homo iã corrigendo
et penitendo deserit. s tamen
ad huc diftrictum iudicem. de
eiꝰ retributione ꝑtimescit. Illic
ergo iustꝰ qui libet misericordias
dñi libere in et̾nitate cantat:
ubi iã depeccati uenia dubietas
nonẽ: ubi iã securã mentem
culpe. sua memoria non addicit.
ubi non subreatu animus tre¬
pidat. s de eius indulgentia
liber exultat. Ammonendi st̃
timore formidinis oppressi: ut
de misericordia quã postulant
p̃sumant. ne ui in mod̾ate afflic¬
⁊ ionis intereant. Heq enĩ pie
dñs ante delinquentiũ ocinos
flenda peccata opponeret. si ꝑse
met ipsum ea districte ferire
uoluisset. Constat enĩ qd suo
iuditio abscondere uoluit: quos
miserando p̾ueniens sibimet iꝑ¬
sis uidices fecit. Hinc ꝑ pauluĩ
non penitens: qui ad huc agit
qd̾ penitet. nec uidet᷑ dm̃ poscere
subditꝰ s subsannare superbus.
Canis reuersus ad uomitũ: et peni¬

Expanded text:
ergo vir etiam hic misericordiam suscipit, sed suscepisse se nescit, quia peccatum suum homo jam corrigendo et poenitendo deserit, sed tamen adhuc districtum judicem de ejus retributione pertimescit. Illic ergo justus quilibet misericordias Domini libere in aeternitate cantat, ubi jam de peccati venia dubietas non est, ubi jam securam mentem culpae suae memoria non angit, ubi non sub reatu animus trepidat, sed de ejus indulgentia liber exsultat. Admonendi sunt timore formidinis oppressi, ut de misericordia quam postulant praesumant, ne vi immoderatae afflictionis intereant. Neque enim pie Dominus ante delinquentium oculos flenda peccata opponeret, si per semetipsum ea districte ferire voluisset. Constat enim quod suo judicio abscondere voluit, quos miserando praeveniens, sibimetipsis judices fecit. Hinc per Paulumpoenitens, qui adhuc agit quod poenitet, nec videtur Deum poscere subditus, sed subsannare superbus; canis reversus ad vomitum est poeni