comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tõ nũcũꝑatur. Quam noti¬
possumꝰ dic̾e. Hec isto moco
semꝑ efficitur. Homo est qͥ
est aĩalib cũctis. Nõ enĩ d̾r qͥd
est homo. S quid agat qͣsi qͦdã
signo in uoticiam deuocato. Ita
enim et in relicuus noticia rei

Expanded text:
tio nuncupatur; quam notipossumus dicere. Haec isto modo semper efficitur: Homo est, quod eest animalibus cunctis'; non enim dixit quid est homo, sed quid agat, quasi quodam signo in notitiam deuocato. In ista enim et in reliquis notio rei pr
Abbreviated transcription (Latin):
in aĩo. Tũc sñ labore legitur et ca q̃ loc¬
tu sũt recolendo memoria minime ex¬
cedũt. Acceptabilior est sensib lectõ ta¬
cita: ꝙͣ aꝑta. Ampliꝰ enĩ intellectꝰ ius¬
truitur: qñ uox legentis quiescit: ⁊ sb̾
silencio lingua mouetur. Nain clare
legendo et corpꝰ lassatur: et uocis acum̃

Expanded text:
in animo, tunc sine labore legitur: et ea quae lecin animo, tunc sine labore legitur: et ea quae lecta sunt recolendo, memoria minime excidunt. Acceptabilior est sensibus lectio tacita, quam aperta. Amplius enim intellectus instruitur, quando vox legentis quiescit, et sub silentio lingua movetur. Nam clare legendo, et corpus lassatur, et vocis acumen
Abbreviated transcription (Latin):
ne uix apparent occulta leg̾ mist̾ia.
Sicut instiu̾e sol collatõ: ita ꝯtẽtõ
destruit. Hec enĩ relicto sensu u̾ita¬
tis lites generat: et pugnãdo u̾b̾ ⁊̾
in deũ blaphemiã dat. Inde hereses
et scisma: quib sb̾uertitur fides ue¬
ritas corrũpitur. scindr caritas. Cõ
tent̾osoꝵ studiũ nõ pro uentate s
pro appetitu laudis certatur tanta¬
q est in hiis ꝑuersitas ut ueritati
ced̾e nesciant ip̃am rectu doctrinã
euacuare cõtempnãt. ¶ In dispu¬
catõne fideliũ cauenta ẽ ꝓposicõnũ
artifitiosa sbtilitus: que callidis ob¬
iectõnib rena tendit. ita enĩ uersutis
asscitõnib prauoꝵ disputatõ innoda¬
suadent. lectõ memorie auxilio egent.
ꝙ si fu̾it naturałr tarlior freꝙti tũ me¬
ditutone acuitur: ac legendi assicdinca¬
tecolłr. Sepe ꝓlixa lectõ longitudinis
cũ memoriã legentis oblitat. Q̾ si bre¬
uis sit sub motoq libro suĩa retractet᷑

Expanded text:
nem, vix apparent occulta legis mysteria. 4. Sicut instruere solet collatio, ita contentio destruit. Haec enim, relicto sensu veritatis, lites generat, et pugnando verbis etiam in Deum blasphemat. Inde et haereses, et schismata, quibus subvertitur fides, veritas corrumpitur, scinditur charitas. . 5. Contentiosorum studium non pro veritate, sed pro appetitu laudis, certat; tantaque est in his perversitas, ut veritati cedere nesciant, ipsamque rectam doctrinam evacuare contendant. 300 6. In disputatione fidelium cavenda est propositionum artificiosa subtilitas, quae callidis objectionibus retia tendit; ita enim versutis assertionibus pravorum disputatio innodasuadent. 7. Lectio memoriQuod si fuerit naturaliter tardior, frequenti tamen meditatione acuitur, ac legendi assiduitate colligitur. Saepe prolixa lectio longitudinis causa memoriam legentis oblitterat. Quod si brevis sit, submotoque libro sententia retractatur
Abbreviated transcription (Latin):
um sit utił ad instiuend̾ lectõ ad¬
h̾itu aũt colłone maiorẽ intel¬
ligenciam p̃b. Meliꝰ est enĩ ꝯferre ꝙͣ
legere. Collatõ docibilitatez facit. Nã
excludr: et sepe obiectõnib latens
uitas approbatur. Q̾ enĩobscurũ est
aut clubiũ: conferendo cito ꝓspicitur.

Expanded text:
 ad instruendum. Leccio adhibita collacione maiorem intelligenciam prebet. Melius est enim conferre quam legere. Collacio facit docibilitatem. Nam excludetur; et sepe obieccionibus latens veritas approbatur, quod enim obscurum est aut dubium, conferendo cito perspicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
uiiii. enumerant᷑. id est partes
or̾onis .uiii. uox articulata. lit¬
tera. sillab .i. pedes accentꝰ. posi¬
ture. note. ortographia. anolo¬
gia. et huologia. glose. lifferẽ¬
cie. barbarisim. soloescisim. in¬
cia. metaplasmi. scemata. tro¬
pi. ꝓsa. metra. fabule. historie
Item de partibus oratõnis

Expanded text:
iginta dinumerantur, id est, partes orationis octo: vox articulata, littera, syllaba, pedes, accentus, positurae, notae, orthographia, analogia, etymologia, glossae, differentiae, barbarismi, soloecismi, vitia, metaplasmi, schemata, tropi, prosa, metra, fabulae, historiae. § 6 De partibus orationis
Abbreviated transcription (Latin):
cometͥte qͣcdri¬
ꝑtita cliuisio est. in planũ
in magnitudinẽ iuerabilẽ. ĩ
magnitulinẽ rationale et ĩ fi¬
guras solidas. Plane figure st̾
que et longitudine et latitudĩe
otinẽtur. Que st̃ iuxta platonẽ
num̾o .uͭ. Numerabił magnitu¬
do est que nunieris anthinetice
diuidi põt. Magnitudines ra¬
tionales st̃. quoꝵ mensurã scire
possumꝰ. Irtatõnabiles u̾o quo¬
rũ mensure qͣntitas cognita ũ
halxtur.
de figuris geometͥte

Expanded text:
ometriae quadripertita divisio est, in planum, in magnitudinem numerabilem, in magnitudinem rationalem, et in figuras solidas. Planae figurae sunt, quae longitudine et latitudine continentur, quae sunt iuxta Platonem numero quinque. Numerabilis magnitudo est, quae numeris arithmeticae dividi potest. Magnitudines rationales sunt, quorum mensuram scire possumus, inrationales vero, quorum mensurae quantitas cognita non habetur. De figuris geomet
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ut qͥbꝰdam animãtib q̃ lucẽ
soł ferre nõ possũt ad sufficiẽ¬
ciam temperetur. Noctis aũt
⁊ diei alt̾uatõ ꝓpt̾ uicissitudĩe
dormiendi iugilandiq effecta
est. ut operis diurni laborẽ uoc¬
tis reqͥem temperaret. Noc¬
tem enĩ fieri auĩt. qr longo iti¬
ac tabefactus efflat suos ig¬
nes. an quia eadem ui sb t̾ra
cogit᷑ qua sr̃ t̾ras ꝑtulit lum̃
Et sic unibra t̾re noctẽ facit.
Uñ et uirgiliꝰ. ruit oceano nox

Expanded text:
 ut quibusdam animantibus, quae lucem solis ferre non possunt, ad sufficientiam temperaretur. Noctis autem et diei alternatio propter vicissitudinem dormiendi vigilandique effecta est, et ut operis diurni laborem noctis requies temperet. Noctem autem fieri, aut quia longo itiac tabefactus efflat suos ignes; aut quia eadem vi sub terras cogitur qua super terras pertulit lumen, et sic umbra terrae noctem facit. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
it: anachema uocab̾. Secta
a seq̃ndo et tenẽdo noĩata. Nã
sectas clm̃s h̾itꝰ aĩmoꝵ ac ĩsti¬
tuta circa disciplinã uł ꝓposicũ
ꝙ tenendo secunt᷑ longe. alia ĩ
religionis cultu opmãtes ꝙͣ cet̾i
Sasma abscifura aĩoꝵ uocata:
Eode enĩ cultu. eodez ritu cre¬
lit. ut ceteri solo cõgregatõnis
delectat᷑ discidio. Eit eiũ scis¬
ma cũ dicũt hoĩes nos iusti su¬
tera talia. Supstitõ dicta. eo ꝙ
sit srflua aut supstituta obẜua¬
nis suꝑstites per etate delirant.
et errant sr̃stitone qͣda nesciẽ¬
tes que uetera colũt aut q̃ uete¬
rũ ignan ad sciscant. Lucrecius

Expanded text:
rit, anathema vocabitur. Secta a sequendo et tenendo nominata. Nam sectas dicimus habitus animorum, ac instituta circa disciplinam vel propositum, quem tenendo sequuntur, longe alia in religionis cultu opinantes quam ceteri. Schisma ab scissura animorum vocata. Eodem enim cultu, eodem ritu credit ut ceteri; solo congregationis delectatur discidio. Fit autem schisma cum dicunt homines, 'nos iusti sutera similia. Superstitio dicta eo quod sit superflua aut superinstituta observanis superstites per aetatem delirant et errant superstitione quadam, nescientes quae vetera colant aut quae veterum ignari adsciscant. Lucretius
Abbreviated transcription (Latin):
uocata. ab eo qd̾ sit illd̾ qd̾ int̾ u¬
trosq placitũ est qͣsi int̾ łm et
hoĩem: huic et feclus. Spes uoc¬
ta: ꝙ sit spes progrediendi qͣs
Deest eĩ ibi pes nulla q ꝓgredi¬
encli facultas est. qr clũ quisꝙs
catũ amat futura głia nõ sꝑ¬
rat. C aritas grece latine diles¬
ciõ int̾pretat᷑: cid̾ duos illiget. Nã
mor csi ⁊ primii. deqͣ apło ple

Expanded text:
it illud quod inter utrosque placitum est, quasi inter Deum et hominem; hinc et foedus. Spes vocata quod sit pes progrediendi, quaDeest enim ibi pes, nullaque progrediendi facultas est; quia dum quisque peccatum amat, futuram gloriam non sperat. Caritas Graece, Latine dilectio interpretatur, quod duos in se liget. Nam mor Dei et proximi; de qua Ap
Abbreviated transcription (Latin):
siborat. Omĩs clilecto carualis.
nõ ulectõ. s magis amor cliciso¬
st. adilectõnis enĩ nom̃. tantũ
In meliorib rebus accipi solet.
meliꝰ eẽ illi cẽ indetur: ut phi¬
losophi ꝑ ipatetici achadenici
epicurei. et stoici. uł sicut alii qͥ
ꝑuersũ dogina cogitantes. ar¬
bitrio suo de eccłia recesserũt.
Inde ergo heresis dicta greca uo¬
ce ex int̾pretatõne electõnis .¬
ꝙͣ quisq arbitrio suo ad institu¬
enda uł ad suscipienda q̃libet
lig̾e ꝙ alicͥ ex arbitrio suo ĩclu¬

Expanded text:
ectio carnalis non dilectio, sed magis amor dici solet. Dilectionis autem nomen tantum in melioribus rebus accipi solet. melius illi esse videtur, ut philosophi Peripatetici, AcademicEpicurei, et Stoici, vel sicut alii, qui, perversum dogma cogitantes, arbitrio suo de Ecclesia recesserunt. 2. Inde ergo haeresis dicta Graeca voce, ex interpretatione electionis, qua quisque arbitrio suo ad instituenda, sive ad suscipienda quaelibet ligere quod aliquis de arbitrio suo indu
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ sũ uerũ. Religio appellata
qd̃ per eã uni clño religamꝰ aĩas
nr̃as ad cultũ diuinũ uincło ẜmẽ¬
di. Q̾ uerbũ ꝯpositũ est. a relegẽ
do .i. eligendo ut ita in latinũ u¬
est fides. spes. karitas. In fide ꝙͥan
denclũ. in spe qͥd sperand̃. ĩ kanti¬
te qͥd sit amand̾. Fides est qͣ ue

Expanded text:
ata, quod per eam uni Deo religamus animas nostras ad cultum divinum vinculo serviendi. Quod verbum conpositum est a relegendo, id est eligendo, ut ita Latinum vest fides, spes, caritas. In fide, quid credendum; in spe, quid sperandum; in caritate, quid sit amandum. Fides est q
Abbreviated transcription (Latin):
clispositõne. elocutõne. memo¬
est aliquid ꝑsuadere. Ip̾a aũt
picia dicendi in trib reb ꝯsistit
natura. doctrina. usu. Natura
ingenio. doctrina sciencia. usu.
assicluitate. Hec st̾ enĩ que nõ
solũ in oratore. S in uno quoq
homine artifice expectantur. ut
Aliqͥd efficiat.
iiii.de trib gene

Expanded text:
ositione, elocutione, memoest aliquid persuadere. Ipsa autem peritia dicendi in tribus rebus consistit: natura, doctrina, usu. Natura ingenio, doctrina scientia, usus adsiduitate. Haec sunt enim quae non solum in oratore, sed in unoquoque homine artifice expectantur, ut aliquid efficiat. § 4 De tribus gene
Abbreviated transcription (Latin):
militũ: qͥbꝰ in itm̾e soł arto¬
b. tẽpestates imbͥũ: frigorisq
inurias uitant. Dicta ãt tab̾¬
nacła ꝙ cortine listente funib
itentoria sustinerẽt. Tentoriũ
uocatũ eo ꝙ tẽclat᷑ fimib ati pa¬

Expanded text:
militum, quibus in itinere, solis ardores, tempestatesque imbrium, frigorisque iniurias vitant. Dicta autem tabernacula, quod cottive distente funibus que tentoria sustinerent. Tentorium vocatum eo quod tendatur f
Abbreviated transcription (Latin):
Icut fasciculi lignoꝵ ad ꝯbustionem
de similib colliguntur itu in uidicii
diem siłis culpe eos suis similib iungere
ut ex quo pena constringat qͣsi fasciculũ
quos actõ similes fecit in malo. sicut unꝰ¬
quisq scũs in futuro uditõ pro ꝙͣtitate
uirtutũ glorificabitur: ita et unꝰqͥsq ĩ¬
pius pro ꝙͣtitate fucinor ꝯdempnabitur.
quoq suoꝵ suppliciis adclitur etiam pe¬
na defunctis: Sicut.apd̾ inferos clniti ẜ¬
mo p̾dicat euͣngłicus: et sicut ꝓpt̾ aug¬
mentanda inde supplicia. Dicit etiã psal¬
mꝰ cõmoti amoueantur filii eiꝰ et mendi¬
cent. ¶ Impii ex hoc duriꝰ in iuditõ puni¬
enli sunt mentis dolore: ex quo uisuri st̃
iustos głie beatitudinez meruisse. Cũctis
uidentib est p̾cipitandus chyabolꝰ qͣndo
sb̾ aspectu oĩm bonoꝵ angłoꝵ et hominũ
cũ eis qui de parte eius erũt in igne et̾no
nuttenlus est. ¶ Diun sb̾latus fu̾it
diabolus ut dampnetur: Multi electi qͥ

Expanded text:
icut facisculi lignorum ad combustionem de similibus colligantur; ita in judicii die similis culpae reos suis similibus jungere, ut ex aequo poena constringat quasi in fasciculum, quos actio similes fecit in malum. Sicut unusquisque sanctus in futuro judicio pro quantitate virtutum glorificabitur, ita et unusquisque impius pro quantitate facinorum condemnabitur. suorum quoque suppliciis additur etiam poena defunctis, sicut apud inferos diviti sermo praedicat evangelicus , sicut pro augendo Judae supplicio dicit etiam psalmus: Commotione moveantur filii ejus, et mendicent . Impii ex hoc durius in judicio puniendi sunt mentis dolore, ex quo visuri sunt justos gloriae beatitudinem meruisse. Cunctis videntibus est praecipitandus diabolus, quando sub aspectu omnium bonorum angelorum et hominum cum eis qui de parte ejus erunt in ignem aeternum mittendus est. 6. Dum sublatus fuerit diabolus, ut damnetur, multi electi, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Estes qͥsq añ uidiciũ sibi
placitis alligat. necui p̾ca
sit liberũ aut clissimulare. aut
sb̃trahere se. Uñ et alligati ap¬
pellantur. Item testes licti qd̾
testam̃tũ adhibere solent. si¬
cut signatores qd̃ testam̃tũ sig¬
nant.¬

Expanded text:
s quisque ante iudicium sibi placitis alligat, ne cui sit postea liberum aut dissimulare aut subtrahere se; unde et alligati appellantur. Item testes dicti quod testamento adhiberi solent; sicut signatores, quod testamentum signant
Abbreviated transcription (Latin):
Onunct̾o clicta est qd sensꝯ
sentẽcias q cõiũgat. hec enĩ per
se nich ualet. sed in copulatone
smonũ qͥsi qd̾dã exhibet gluti¬
niũ. Aut enĩ noĩa sociat. ut. iu¬
gustinꝰ et ieronimꝰ. aut uerba
ut scribit et logit. Una aũt uis
oĩm: sũ copulant sũ disiũga̾t
C̃opulatiue aũt ꝯiũctones clicte
ut ego et tu eamꝰ ad forũ. ip̃m
et sensũ ꝯuĩcxit. Disiũctine clic¬
te qr clisiu̾gũt aut res aut per¬
sonas. ut ego aut tu friciamus
ut q. Dicimꝰ enĩ regiq. homini¬
q deoq. nõ clicimꝰ q regi. q hoĩ.¬
q deo. Explectiue clicte: qr explẽt
ꝓpoĩtami rem: ut puta si hoc nou
ius salcem illd̃ fac. Cõmunes no
faciam. Causales licunt᷑ a cauisa
eo qd̃ a̾d cogitãt fac̾e̾ ut puta oc¬
cido illũ qr ħt aurũ. Aurũ causa
est. Ratouales ch̃r a rone qua
unus qͥsq utitur in faciẽdo. ut
quomͦ illũ occidam ne agnoscar.
ueneno aut ferro.¬

Expanded text:
oniunctio dicta, quod sensus sententiasque coniungat. Haec enim per se nihil valet, sed in copulatione sermonum quasi quoddam exhibet glutinum. Aut enim nomina sociat, ut 'Augustinus et Hieronymus': aut verba, ut 'scribit et legit'. Una autem vis omnium, sive copulent, sive disiungant. Copulativae autem coniunctiones dictae ut 'ego et tu eamus ad forum'. Ipsud 'et' sensum coniunxit. Disiunctivae dictae, quia disiungunt res aut personas, ut 'ego aut tu faciamus'. ut 'que'. Dicimus enim 'regique hominique Deoque'; non dicimus, 'que regi, que homini'. Expletivae dictae, quia explent propositam rem, ut puta, 'si hoc non vis, saltim illud fac'. Communes nom'hoc igitur faciam'. Causales dicuntur a causa eo, quod aliquid cogitent facere, ut puta, 'occido illum, quia habet aurum'; causa est. Rationales dicuntur a ratione, qua quisque utitur in faciendo, ut 'quomodo eum occidam, ne agnoscar? veneno an ferro
Abbreviated transcription (Latin):
au̾t. cesar aũt clictus: ꝙ ceso mor¬
tue matris ut̾o prolatus eductus¬
q fuerit uł qd̾ ammi cesarie natꝰ
sit aquo et imꝑatores seq̃ntes
cesares dicti eo qd comati ẽẽnt.
sores ⁊ cesares appellabant᷑. Iuliꝰ
tigine uxit. ut confirmat uir
men iulo. Impator aũt nomen
apd̾ romanos eoꝵ tm̃ pͥꝰ fuit apd̾
quos sũma rei militatis ꝯsisfe̾t
⁊ iceo imperatores dicti: ab impe¬
rando ex̾citui. S dum diu du¬
ces tituł imperatoris fũgerent᷑
senatus censuit ut augusti ce¬
saris hoc tm̃ nom̃ eẽt. eoꝙ is
distingueret᷑ a ceteris genciũ
regib. ꝙ et sequentes se cesa¬
res hactenꝰ usurpauerũt. So¬
l enim fieri ut primi reg̾ no¬
men. etiam reliqui possideanit
sicut apud abbanos ex siliui no¬
mine om̃s reges albanoꝵ siluii
appellati st̃: sicut apd̃ persas.
artarrerses. apd̾ egyptios ꝑto¬
lomei. apd̾ athenienses citropi¬
de. Augustus ido apd̃ romanos
nom̃ imperii est: eo qd̃ olim au¬

Expanded text:
et cesar dictus, quod ceso mortue matris utero prolatus eductusque fuerit vel quia cum cesarie natus sit, a quo et imperatores sequentes cesares dictis sunt eo quod comati essent.sones et Caesares appellabantur. Iulius originem duxit, ut confirmat Vergmen Iulo. Imperatorum autem nomen apud Romanos eorum tantum prius fuit apud quos summa rei militaris consisteret, et ideo imperatores dicti ab imperando exercitui: sed dum diu duces titulis imperatoriis fungerentur, senatus censuit ut Augusti Caesaris hoc tantum nomen esset, eoque is distingueretur a ceteris gentium regibus; quod et sequentes Caesares hactenus usurpaverunt. Solet enim fieri ut primi regis nomen etiam reliqui possideant, sicut apud Albanos ex Silvii nomine omnes reges Albanorum Silvii appellati sunt; apud Persas Arsacide; apud Egyptios Ptolomei; apud Athenienses Cecropide. Augustus ideo apud Romanos nomen imperii est, eo quod olim au
Abbreviated transcription (Latin):
Nam .xx. et cluob annis tenẽt᷑.
¶E uocatõ clũ ad subitũ bellũ ñ
solũ miles s et cet̾i euocant᷑. uñ
etiam ꝯsul solebat dic̾e qͥ rẽ pub¬
blicaz saluaz ẽe uult me seqͣtur.
Comuratõ est que fit in tumib
qͣndo uicinũ urb̃ ꝑicłm singulos
iurare nõ patit᷑. s repente colligͥ
multitudo et tumultuosa: in ra
ꝯflatur. Hec et tumultucio dr.
agnien. Que forme sũ noĩa ab
hus reb de quib translata st̃ mul¬
tuantur. ¶Acies clicta ꝙ ferio al¬
mata sit: et acumine glalioꝵ.
¶Ercitꝰ multitudo ex uno genere
ab excitatõne belli uocata. ¶Eu¬
neꝰ est collecta in unũ militum
pt diuisionẽ excito. qui postei
classibus hic locus: ħ acies certa¬
se solebant. Iam postea et elas¬
sica nauũ dicta. Nodus ꝓpͥe est
censa peclitũ młtitudo. sicut tur¬
ina equitũ. Nodũ dictũ ꝓpt̾ dif¬
fidaltate: ꝙ uix possit resolui.
cĩtur. Ale aũt equites ob ħ dicti.¬
qr equites tegũt pedites alarũ

Expanded text:
 annis tenentur. Evocatio dum ad subitum bellum non solum miles, sed et ceteri evocantur. Unde etiam consul solebat dicere, qui rem publicam salvam esse vult, me sequatur. Coniuratio que fit in tumultu, quando vicinum urbis periculum singulos iurare non patitur, sed repente colligitur multitudo et tumultuosa in ira conflatur. Hec et tumultuatio dicitur. agmen, que forma et nomina ab ipsis rebus de quibus translata sunt mutuantur. Acies dicta, quod ferro armata sit et acumine gladiorum. Exercitus, multab exercitatione belli vocata. Cuneus est collecta in unum militum propter divisionem exercitus, qui postea iusAen. 2, 30: Classibus hic locus, hic acies certare solebant. Iam postea et classica navium dicta. Nodus proprie est densa peditum multitudo, sicut turma equitum. Nodum autem dictum pro difficultate, quod vix possit resolvi. cuntur. Alae autem equites ob hoc dicti, quia tegunt pedites alarum
Abbreviated transcription (Latin):
quasi sb̾ prima centuria. tñ stricti
etiam ip̃i et in specuł positi ĩ bello
st̾. ut si prima defecerit. isti quos
ib̃ se dremiꝰ laborantib primis sub¬
ueniãt. Uñ ad insicliand̾ ponit᷑ sb̾¬
centuriatus: qͣi arimis dolosis ins
los sibi. id est fasciculos stipules
herbe alicꝯ pro signis faciebat.
signo manipulares milites appes
armatos. extimplo ad sigua iu¬
niplos. ¶Turma .xxx. eqͥtes su
Bomani enĩ eqͥtes in una tubu
.ccc. fuerũt. De singłis enĩ ceturs
decem dabant᷑ ⁊ fiebat turma.
ꝯiuratõ. sacraientũ in quo pꝰ
electõnez iurat unꝰ quisq miles
se nõ reced̾e a milicia nisi post sti

Expanded text:
quasi sub prima centuria: tamen structi quasi sub prima centuria: tamen structi etiam ipsi et in speculis positi in bello sunt; ut si prima defecerit, isti, quos sub se diximus, laborantibus primis subveniunt. Unde et ad insidiandum ponitur subcenturiatus, quasi armis dolosis instlos sibi, id est fasciculos stipulae vel herbae alicuius pro signis faciebant, a quo signo manipulares milites cognom: Convocat armatos extemplo ad signa maniplos. Turma triginta equites sunt. Romani enim equites in una tribu trecenti fuerunt, de singulis enim centuriis decem dabantur, et fiebat turma. conjuratio. Sacramentum, in quo post electionem juravit unusquisque miles se non recedere a
Abbreviated transcription (Latin):
magni tpr̃is culpã ꝯͣxerũt cesinu¬
meris suis restituũtur. s ⁊ qͥ dese¬
rũt ex̾citũ ad hostes tͣnͣseuntes:⁊
eo qui est clucturꝰ eos. sic̾ trãscͥpti
uocantur. cũ de alia in alia legio¬
nem transeũt. et inde tnscͥpti qͥa
noĩa dant ut transcͥbant᷑. Obtio¬
nes clicti qd̾ sint electi: Nã obta

Expanded text:
magni temporis culpam contraxerint, caesi numagni temporis culpam contraxerint, caesi numeris suis restituuntur. Sed et qui deserunt exercitum ad hostes transeuntes, et eo qui eos ducturus est, sicut transcripti vocantur cum de alia in aliam legionem transeunt; et inde transcripti, quia nomina dant, ut transcribantur. Obtiones dicti, quod sint electi. Nam optar
Abbreviated transcription (Latin):
riti ch̃r ueterani solutiq mlicia.
multos milicie labores qͥetis suf¬
fragiũ consecunt᷑. E questres mi¬
lites dicti: eo qd̾ equos sedeant. It
militãt illi in equest̾ ordine. ¶Li¬
rones ch̃r fortes pueri qͥ ad mili¬
habiles existũt. ¶Hu enĩ nõ ex so
la professione natiuitatis: S ex
aspectu et ualitudine corporis cxi¬
timant᷑. Uñ et tirones clicti. Qͥq
añꝙͣ sacram̃to probati st̃: milites
non st̃. Romane aũt nulicie moᷤ
fuit: pubes p̾mo ex̾ceri arinis. Nã
serto decimo anno tirones nulita¬
bant: qd̾ ⁊̃ solo sb̾ custodib age¬
bant. De quib uirgiliꝰ. et pͥme¬
uo flore iuuentꝰ. Seruos sane nũ¬
ꝙͣ militasse ꝯstat nͥ ẜuitute depo¬
sita: excepto hanibał tp̃r cũ pꝰt
cannense prelium in tanta ueces¬
sitate fuissent romani. ut ne li
sertis militarib / officiis euagabã¬
tur. ¶ Hii mn alios numeros mi¬
licie nom̃ clare ꝓhib̾ent᷑. S si nõ

Expanded text:
riti dicuntur veterani solutique militia, riti dicuntur veterani solutique militia, multos militiae labores quietis suffragium consequuntur. Equestres milites dicti quod equo sedeant. Item militat ille in equestri ordine. Tirones dicuntur fortes pueri, qui ad milihabiles existunt. Hi enim non la professione nativitatis, sed ex aspectu et valitudine corporis existimantur. Unde et tirones dicti, qui antequam sacramento rogati sint, milites non sunt. 37. Romanae autem militiae mos fuit puberes primo exerceri armis. Nam decimo sexto anno tirones militabant, quo etiam solo sub custodibus agebant, de quibus Virgilius: Et primaevo flore juventus. 38. Servos sane nunquam militasse constat, nisi servitute deposita, excepto Annibalis tempore, cum post Cannense praelium in tanta necessitate fuissent Romani, ut ne libsertis militaribus officiis, evagantur. Hi in alios numeros militiae nomen dare prohibentur, sed si non
Abbreviated transcription (Latin):
uocatist: ꝓ eo qd̾ sic̾ patres fi¬
lus. itai ꝑrouideãt rei publice.
PDrefecti dicti: qd̾ pretoria po¬
tẽstate presint pretores. Idẽ qͥ
et prefecti: qͣi p̃positores. Presi¬
tes uo dicti: q alicuiꝰ loci tutelã
presidiałr tenẽt. ¶Tribum uo¬
cuti. qd nulitib seu plebib iura
tubuũt. ¶Chuliarchi st̃. qͥ mille
presũt. quos nos millenarios nũ¬
cupamꝰ. et est grecuz nom̾. Cen¬
militib. Sicut quĩqͣgenarii qr in
capite st̃ qͥnqͣginta militũ sic̾ cle¬
cani ab eo ꝙ decem militib fe pre
ferũtur. ¶Miles dictus: qr uiille
erant: ante in num̾o uno. ł quia
unus est. ex nulle electus. ¶Ro¬
mulus aũt pͥmꝰ ex ppło mlites
supsit et appellauit. ¶Lib̾ u̾o ꝑͥ¬
les aũt orclinariꝰ cłr: aut exͣ orcłia¬
iꝰ est qͥ per ordine militat. nec ad¬
huc aliꝙ̃ consecutus ẽ graclũ hono¬
lłs. Est enĩ gregariꝰ .i. humił mi¬
licie. Extraordinariꝰ u̾o ẽ: qͥ ob uir¬
tutez promouet᷑ ex orcline. ¶ Eme¬

Expanded text:
vocati sunt, pro eo quod sicut patres filiis, ita provideant rei publice. Prefecti dicti eo quod pretoria potestate presunt. Pretores iidem qui et prefecti, quasi prepositores. Presides vero dicti, qui et alicuius loci tutelam presidialiter tenent. DE cati, quia militibus sive plebibus jura tribuunt. Chiliarchae sunt, qui mille praesunt, quos nos, millenarios, nuncupamus; et est Graecum nomen. Cenmilitibus: sicut quinquagenarii, quia in capite sunt quinquaginta militum, sicut decanferuntur. Miles dictus, quia mille erant ante in numero uno, vel quia unus est ex mille electus. Romulus autem primus ex populo milites sumpsit et appellavit. Liber vero prles aut ordinarius dicitur, aut extraordinarius, qui per ordinem militat, nec adhuc aliquem consecutus est gradum honoris. Est enim gregarius, id est humilis militie. Extraordinarius vero, qui ob virtutem promovetur ex ordine. Eme
Abbreviated transcription (Latin):
erant consulib. et dicti ꝓcõsules
eo qd̾ uice consuł fũgerent᷑. Sicut
procurator curatoris id ẽ actoris.
E x ꝯsules aũt dicti: ꝙ iam a
consulatu exierũt sũ discesserũt
ꝑacto nicis sue anno. ¶Dictato¬
res quinto amno post reges erpł¬
sos romani sibi creauerũt clũ ge¬
ner carquinii ad iniuria soc̾i iũ¬
clicanda in gentẽ aduersũ romã
collegiss ex̾citum. Hu qͥnquenu
tp̃ris imperio utebant᷑. Plus eĩ
erant honore ꝙͣ consules: qͥ ãm¬
as potestates tenebãt. et clicti
clictatores qͣsi pͥncipes et precep¬
toros: Uñ et magũi ppłi noĩaban¬
tur. uñ et dictatores dñr. ¶Cesa¬
rum uom̃ a uilio cepit: qͥ bello ci¬

Expanded text:
erant consulibus, et dicti proconsules eo quod vicem consulis fungerentur, sicut procurator curatori, id est actori. Exconsules autem dicti, quod iam a consulatu exierint, sive discesserint peracto vicis suae anno. Dictatores quinto anno post reges expulsos Romani sibi creaverunt, dum gener Tarquinii ad iniuriam soceri vindicandam ingentem adversus Romam collegisset exercitum. Hi quinquennii temporis imperio utebantur. Plus enim erant honore quam consules, qui annuas potestates tenebant. Et dicti dictatores, quasi principes et preceptores. Unde et magistri populi nominabantur. Unde et edicta dicuntur. Cesarum nomen a Iulio cepit, q
Abbreviated transcription (Latin):
romani regũ superba lñatõneu
nõ ferrent annua imperia binosq
osules sibi fecerũt. Nam fastum
e appellati: uł a ꝯsulendo cuubꝰ
lła regendo cuncta consilio: qͦs tñ
ldeo iutandos ꝑ annos singłos
elegerũt. ut nõ insolens lui ma¬
neret. ⁊ moderatior cito succed̾e̾t

Expanded text:
Romani regum superbam dominationem Romani regum superbam dominationem non ferrent, annua imperia binosque consules sibi fecerunt. Nam fastum les appellati, vel a consulendo civibus, vel a regendo cuncta consilio. Quos tamen ideo mutandos per annos singulos elegerunt, ut nec insolens diu maneret, et moder
Abbreviated transcription (Latin):
a. greci. quoꝵ uices sors tp̃ꝵ ita
uoluteaut. ut alterũ ab altero sol¬
ueretur. Int̾ aut omĩa regna t̾ra¬
ium: duo regna ceteris głiosiora
tincdũtur. ¶ Assirioꝵ pͥmũ deinde
comanoꝵ: ut tp̃rib et locis int᷑ se
orclinata atq distincta. Nã sicut
ild prius est et hoc posteriꝰ: ita
ild moriente hoc in occidente ex¬
otũ. Demq in illiꝰ fine hurꝰ iui¬
aũ ꝯfestu fuit. Regna ceta. ce¬
tenq reges uelut appendices isto¬
ni hentur. Reges a regendo uo¬
cat: sicut sacerclos a sacrificando:
ita et rex a regendo. Non aut̃ re¬
git qui nõ corrigit. Becte igitur
faciendo reg̃ nom̃ tenet᷑ pectando
amittit᷑. uñ aꝑd̾ uet̾es tale erat
ꝓuerbiũ. ¶Ber eris si recte faci¬
as: si nõ facias nõ eris. Regie
uitutes precipue lue st̃: iustici
al pietas. Plus aũt in regibus
laudatur pietas: Nam iusticia ꝑ
se seuera est. ¶Consules appel¬
lati a consulẽdo. sicut reges a regẽ¬
do. sicut leges a legendo. Nai cũ

Expanded text:
 Graeci, quorum vices sors temporum ita volutavit ut alterum ab altero solveretur. Inter omnia autem regna terrarum duo regna ceteris gloriosa traduntur: Assyriorum primum, deinde Romanorum, ut temporibus, et locis inter se ordinata atque distincta. Nam sicut illud prius et hoc posterius, ita illud in oriente, hoc in occidente exortum est: denique in illius fine huius initium confestim fuit. Regna cetera ceterique reges velut adpendices istorum habentur. Reges a regendo vocati. Sicut enim sacerdos a sacrificando, ita et rex a regendo. Non autem regit, qui non corrigit. Recte igitur faciendo regis nomen tenetur, peccando amittitur. Unde et apud veteres tale erat proverbium: 'Rex eris, si recte facias: si non facias, non eris.' Regiae virtutes praecipuae duae: iustitia et pietas. Plus autem in regibus laudatur pietas; nam iustitia per se severa est. Consules appellati a consulendo, sicut reges a regendo, sicut leges a legendo. Nam cum
Abbreviated transcription (Latin):
articipiũ clictũ est qd̾ noĩs et
uerbi capiat partes: qͣsi ꝑti¬
genera et casus a uerbo tp̾ra. Sig¬
nificatones ab utrisq figurã et
.xii. de coniũctone

Expanded text:
articipium dictum, quod nominis et verbi capiat partes, quasi partigenera et casus, a verbo tempora et significationes, ab utrisque numerum et De coniunctione
Abbreviated transcription (Latin):
ut mecdia inuenias in arithine¬
tica. Pmo si queris ꝯũgis er¬
trema et diuidis et facis medi¬
um. ut puta fac extrema esse
ui. et .xii. simul iũgis et faci¬
ũt .xuiii. Partirs media et
faciũt .uiiii. qd̃ est analogicũ
arimechice. Ut meclius ciuot
monaclib suꝑat pͥmũ. his su¬
peretur ab extremo. suꝑãt eĩ
sr̃atur a.xii. ¶ Secũclũ geo¬
metricã u̾o ita queris. Extre¬
ma młtiplicata tm̃ faciũt qͣ¬
tũ et media ꝑ se duplicata.

Expanded text:
ut media invenias. In Arithmetica primo sic quaeris. Coniungis extrema, et dividis, et facis medium: utputa fac extrema esse VI et XII, simul iungis et faciunt X et VIII: partiris media et facis IX, quod est analogicum arithmeticae, ut medius quot monadibus superat primum, his superetur ab extremo. Superant enim superatur a XII. Secundum geometriam vero ita quaeris. Extrema multiplicata tantum faciunt, quantum et media dupli
Abbreviated transcription (Latin):
eraꝵ pugna erat emissas besti¬
as iuuenes exciꝑe. pugnare ad¬
u̾sus eas ultroneo fun̾e certare: nõ
inspectõ uanitatũ nõ solũ h¬
minũ uicis: s ⁊ demonũ iussis il¬
tituta st̃. ¶ Pd inde nil ẽẽ d xͥme al

Expanded text:
rum pugna erat emissas bestias iuvenes excipere, pugnare adversus eas, ultroneo funere certare, non inspectio vanitatum non solum hominum vitiis, sed et daemonum iussis instituta sunt. P
Abbreviated transcription (Latin):
Disciplina uero est. que de hus
agit que alr euenire nõ possũt.
Nam ꝙͣdo ueris clisputat̾onib
ad disseritur disciplina erit. ꝙͣdo
aliqͥd ueri simile atq opinabile tcͣ
.ii. de sep¬
tem liberalibus artibus

Expanded text:
disciplinam vero esse quae de iis agit quae aliter evenire non possunt. Nam quando veris disputationibus, aliquid disseritur, disciplina erit; quando aliquid verisimile atque opinabile tracII. De septem liberalibus artibus
Abbreviated transcription (Latin):
Nomen .acce¬
pit: unde et
sciẽcia clici po¬
cdicta discipliua: qr cliscitur ple¬
na. Ars u̾o clictã est. qr arctis p̾¬
ceptis regłis q ꝯsistat. Aliiaũt
clicũt a grecis hoc cractũ ẽẽ uoca

Expanded text:
nomen accepit: unde et scientia dici po. Aliter dicta disciplina, quia discitur plena. Ars vero dicta est, quod artis praeceptis regulisque consistat. Alii dicunt a Graecis hoc tractum e
Abbreviated transcription (Latin):
Ome pͥmꝰ libroꝵ copiam
macedonũ rege deuicto: deĩde
uailꝰ epontica preda. Post
hos cesar declit marco uarroni
negociũ cã maxime bibliothe¬
ce ꝯstruende. Primũ enĩ rome
bibliothecas publicauit pollio
giecis simł ati latmas. adcli¬
tis auctoꝵ u̾maginib: ĩ atrio
qd de nauib magnificẽtissim̃
instruxerat. Apud nos quoq
pamphilus nĩr cuiꝰ uitã eu¬
sebiꝰ cesariensis ꝯsqͥpsit: pisis¬
tratũ in sacre bibliothece stu¬
dio pͥmꝰ ad aqͣre ꝯtendit. Hic
eĩ in bibliotheca sua. ꝓpe .xxͣx
res toto orbe q̃rentes orcline ꝓ¬
secuti st̃ eoꝵq stuclia in uno
uoluminis inlicło ꝯp̾hendeĩt¬
iui. qui młta

Expanded text:
m primus librorum copiam Macedonum rege devicto; deinde Lucullus e Pontica praeda. 252 Post hos Caesar dedit Marco Varroni negotium quam maximae bibliothecae construendae. 2. Primum autem Romae bibliothecas publicavit Pollio, grecas simul atque latinas, additis authorum imaginibus in atrio, quod de manubis magnificentissimum instruxerat. Apud nos quoque Pamphilus martyr, cuius vitam Eusebius cesariensis conscripsit, Pisistratum in sacre bibliothece studio primus adequare contendit. Hic enim in biblres toto orbe quaerentes, ordine persecuti sunt, eorumque studia in uno voluminis indiculo comprehenderuntIV. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
ingredientes affricam classes
uiderat. In possibile est ut clo¬
dius insiclias mloni fecerit. et
idem occiso est a milone. Cõtra¬
riũ est. Nam si insiclias fecerit
occiclit. Occisꝰ est. nõ fecit ĩsidiᷤ
Hec clistributõ inꝯͣriũ reforiͣ¬
ta catascerie ꝓderit. Oportebit
tñ pͥncipia sic orclinare ut hãc
credendam ẽe ueterũ auctorita¬
tem. An fabuł fidem nõ hendã
ẽẽ clicantꝰ. et id postremũ in
anasceua reqͥratur. ne qͥd alid̾
significure uoluerint qui ista
finxerint ut sallam nõ marmã
S mantuna feminã nec suc¬
cincta canib s rapacẽ aliqͣm
et in hospitalem uemientibus
extitisce

Expanded text:
ingredientes Africam classes ingredientes Africam classes viderit. Inpossibile est ut Clodius insidias Miloni fecerit et idem occisus sit a Milone. Contrarium est; nam si insidias fecit, occidit. Occisus est; non fecit insidias. Haec distributio in contrarium reformata catasordinare, ut aut credendum esse veterum auctoritati, aut fabulis fidem non habendam esse dicamus. Et ad id postremum in anasceua requiramus, ne quid aliud significare voluerint, qui ista finxerunt: ut Scyllam non marinam, sed maritimam feminam, nec succinctam canibus, sed rapacem aliquam et inhospitalem venientibus extitisse.
Abbreviated transcription (Latin):
nori. Reuincit enĩ nõ fuisse ant
non ẽẽ qd̾ natũ aut fcm̃ aut clictũ
ẽc̃ ꝓponitur. Ut si quis chimerã
et thesin hoc int̾ est. qd thesis
ꝙͣuis et ip̃a h̾eat clisputatõne
int̾ utramq parten. tũc incͣte
rei qͣsi q̃dam delib̾atõ uł coarta
tõ est. Catasceua enĩ et anasce¬
ua est. In hiis rebus que uerissi¬
nules nõ st̃ s pro ueris ꝓponũt᷑
plerũq uersantur. Anasceue pͥ¬
ina cluusio est inꝯueniens ⁊ mẽ¬
daciũ. In ꝯuenientis spes st̃. qd̾
in honestũ est et qd̾ inutile. Itẽ
inhonestũ tractatur. aut ĩ clictiꝰ
aut in fc̃is. Inclictis: ut si quis
ndecora et nõ respondenda aucto¬
ritrite clibisse clicatur. uelud si
aliqͥs infamet catonẽ illũ censo¬
nnũ iuuentute illa ad neq̾iciai
et luxuriã caartatã. In factis
ut si quis abhorrens aliqͥd a scĩ¬
monia et nomine suo fecisse cli¬
catur. ut est fabula de atlult̾io
martis et ueneris. Mendacium
lescentez qui de sicculo littore

Expanded text:
riori est; revincit enim non fuisse, aut non esse, quod natum, aut factum, aut dictum esse proponitur, ut si quis Chimeram 2. Inter has et thesin hoc interest, quod tnesis quamvis et ipsa habeat disputationem in utramque partem, tamen incertae rei, quasi quatio est. Catasceua autem et anasceua in his rebus, quae verisimiles non sunt, sed pro veris proponuntur, plerumque versantur. Anasceuae prima divisio est inconveniens et mendacium. Inconvenientis species sunt, quod inhonestum est et quod inutile. Item inhonestum tractatur aut in dictis aut in factis. In dictis, ut si qui indecora et non respondentia auctoritati dixisse dicatur; velut si aliqui infamet Catonem illum Censorium, iuventutem illum ad nequitiam et luxuriam cohortatum. In factis, ut si qui abhorrens aliquid a sanctimonia et nomine suo fecisse dicatur; ut est fabula de adulterio Martis et Veneris. Mendacium lescentem, qui de Siculo litore
Abbreviated transcription (Latin):
angłi uident et uid̾e desiderant. et hñt
et h̾ere festinant. ⁊ amant et amare ⁊¬
nitunt᷑. Si enĩ sic uid̾e de sid̾ant ut effec¬
tu desidii nõ ꝑfruant᷑. desideriũ ħ ncc̃ita¬
simł pena et beatitudo ꝯueniũt. Eursũ
si eos diciꝰ dei iisione saciari. Sacietaᷤᷤ
fastidiũ ħ̾ere sol. Et scimꝰ illos d̾i uisio

Expanded text:
 vident et videre desiderant, et habent et habere festinant, et amant et amare nituntur. 23. Si enim sic videre desiderant, ut effectu desiderii non perfruantur, desiderium hoc necessitasimul poena et beatitudo conveniunt. Rursum si eos dicimus Dei visione satiari, satietas fastidium habere solet, et scimus il
Abbreviated transcription (Latin):
pit: uerũ etiam ne faciat int̾dic̃. Ab
resalutatur ab angło: et ꝙ homo. adhuc
nõclum trausiss in dõ. Suscipit᷑ autẽ
homo a d̾o: et referent̾ salutat᷑ ab an¬
gło. Namet mariam angłs gab̾el le¬
gr̾ salutasse. et ioh̃i angłm salutanti
ab condem angło cłr. uide ne feceris ꝯ¬
seruus enĩ tuus sum: et frm̃ tuoꝵ. Per

Expanded text:
pit, verum etiam ne faciat interdicit. 2pit, verum etiam ne faciat interdicit. 2citur, nec resalutatur ab angelo, eo quod homo adhuc nondum transisset in Deum. 29. Suscipitur autem homo a Deo, et reverenter salutatur ab angelo. 140 Nam et Mariam angelus Gabriel legitur salutasse, et Joanni angelum salutanti ab eodem angelo dicitur: Vide ne feceris, conservus enim tuus sum, et fratrum tuorum. Per
Abbreviated transcription (Latin):
sinł utrũq credimiꝰ: qr et desiderãt ⁊ sa¬
ciantur: S desiderant sũ labore et saciãt᷑
sũ fastidio. Ne enĩ sit in desiderio nccͣis
desiderantes saciaut᷑. & it̾m i Ne sit in¬
sacietate fastidium saciati desiderãt. Ui¬
dent gͦ. iugłi faciem prĩs ꝑ sacietatẽ. S
qr sacietas ista fastidiũ uescit augłi de¬
siderant in eũ ꝑspic̾e sꝑ̃. Ubicũq ĩ scrip¬
turis sc̃s pro deo angłs ponit᷑ nõ pater
nõ sanctus sp̃c. S pro incarnatõns dis¬
pensatõne. solus filiꝰ intlłr. ¶ ylute do¬
niice incarnatõnis aduentũ discor¬
dia int̾ angłos et homines fuit. Beni¬
fecit. Eo quippe nato clamauer̾ angłi
in t̾ra pax hominibꝰ bone uoluntatis.
reconsiliatꝯ est homo. Ueꝵ etiaz pax
int̾ homines et angłos reformata est
Discordia igitur ante aduentũ xp̃i
to ab homĩb angłi despiciũt se saluta¬
n ab eis. Q̾ in nouo testam̃to a ioħe
fcm. Non solũ reuerent̾ angłs fusce¬

Expanded text:
simul utrumque credamus, quia et desiderant et satiantur? Sed desiderant sine labore, et satiantur sine fastidio. Ne enim sit in desiderio necessitas, desiderantes satiantur. Et iterum: Ne sit satietate fastidium, satiari desiderant. Vident enim angeli faciem Patris per satietatem, sed quia satietas ista fastidium nescit, angeli desiderant in eo prospicere semper. Ubicunque in Scripturis sanctis pro Deo angelus ponitur: non Pater, non Spiritus sanctus, sed pro incarnationis dispensatione solus Filius intelligitur. Ante Dominicae incarnationis adventum discordia inter angelos et homines fuit. Venifecit. Eo quippe nato, clamaverunt angeli: In terra pax hominibus bonae voluntatis. reconciliatus est homo, verum etiam pax inter angelos et homines reformata est. Discordia igitur ante adventum Christo ab hominibus angeli, despiciunt resalutari ab eis. Quod in Novo Testamento a Joanne factum non solum reverenter angelus susci
Abbreviated transcription (Latin):
flagello huic mũdo irasct᷑. ad mĩsteriũ ĩ¬
uina potestate coherdentur. ne tm̃ noce
ministrent mundi et regna oĩa ussu d̾i
qui hereclitatem capiũt salutis. Angłi
corpora in quibꝰ honimib apparent cle
suꝑno aere sumũt solidamq spẽm ex ce¬
lesti elemento inducũt ꝑ qua humani
obtutib manifestius demostrent᷑. Sin¬
gule gentes p̃positos angłos h̾ere cre¬
cduntur. qd̾ ostendr testuonio angłi
daieli loquentis. Ego inqͥd ueni ut
nũs. irem t̾. S pͥnceps regni ꝑsaꝵ res¬
titit iͥ. Et post aliqͣ. Nõ est qui me ad¬
homines. angłos ħere ꝓluntur loꝙ̃ te

Expanded text:
ascitur, ad ministerium vina potestate coercentur, ne tantum noceanministrent mundi, et regant omnia jussu Dei, qui haereditatem capiunt salutis? Angeli corpora in quibus hominibus apparent, in superno aere sumunt, solidamque speciem ex coelesti elemento inducunt, per quam humanis obtutibus manifestius demonstrentur. Singulae gentes praepositos angelos habere creduntur, quod ostenditur testimonio angeli Danieli loquentis: Ego inquit veni ut nuntiarem tibi, sed princeps regni Persarum restitit mihi. Et post alia: Non est qui me adhomines angelos habere probantur, loquente
Abbreviated transcription (Latin):
tur. S ñ eĩ deceł ad annũciand̾ hoĩbus
mittunt᷑: ex ip̃a adnũciatõe angłi nun¬
Tunc aut angłi uocant᷑ qñ mittũt᷑.
atura. angłoꝵ mutabił est. qr ĩ est
Nam si natura inꝯmutabiles ẽẽnt. di¬
abolus nõ utiq cecidissi: Mutabilitatẽ
utiq nature suffragutur in ilł ꝯtẽpla¬

Expanded text:
annuntiandum hominibus mittuntur, ex ipsa annuntiatione angeli nomTunc autem angeli vocantur quando mittuntur. 2. Natura angelorum mutabilis est, quia inest Nam si natura incommutabiles essent, diabolus non utique cecidisset. Mutabilitatem itaque naturae suffragatur in il
Abbreviated transcription (Latin):
prudencia: uocari sapienciã. ¶ Utile est
multa scire et recte uiuere. Q̾ si utrũ¬
ꝙ nõ ualemus: melius est ut bñ uiuẽ¬
cli studiũ: quam multa sciencli seqͣmur
¶Non ꝑtinet ad beatitudinẽ conseꝙ̾¬
dam sciencia reꝵ: ncc̃e est beatũ multa
scire. s eẽ beatum magnũ beate niuere.
¶Nichil ꝓdest om̃em scire prudenciaz
cũ ignorancia dei: et nich̾ obẽe scientib
dm ignoranciam minidi. Perfecte aiĩt¬
non pro se: s ꝓ d̾o scit. ¶ Nich obest au¬
quam: si ꝑ simplicitatez aliqua de elem̃¬
tis incligue senciat: clũ modo de deo uera
ꝓmĩncieͭ. Nam ꝙͣuis de in corporeis cor¬
poreisq naturis nequeat qͥs clisputare.:
beatum tũ illũ facit: uita recta cũ fide.
On posse. ad ueram beatitudinem¬
atum aũt ẽẽ qui et recte credendo lene
uuit. oe bñ uiuendo fidem rectum custo¬

Expanded text:
prudentia vocari sapientiam. 11. Utile est prudentia vocari sapientiam. 11. Utile est multa scire et recte vivere. Quod si utrumque non valemus, melius est ut bene vivendi studium quam multa sciendi sequamur. 12. Non pertinere ad beatitudinem consequendam scientiam rerum, nec esse beatum multa scire, sed esse magnum beate vivere. 13. Nihil prodesse omnem scire prudentiam cum ignorantia Dei, et nihil obesse scientibus Deum ignorantiam mundi. Perfecte anon pro se, sed pro Deo scit. 14. Nihil obesse cuiquam si per simplicitatem anquam de elementis indigne sentiat, dummodo de Deo vera pronuntiet. Nam quamvis de incorporeis corporeisque naturis nequeat quisque disputare, beatum tamen illum facit vita recta cum fide.s ad veram beatitudinematus vir, qui et recte credendo bene vivit, et bene vivendo fidem rectam custo
Abbreviated transcription (Latin):
scire ꝯuenit. Nullus aũt in culꝑa ma¬
ior est:ꝙͣ ille qui cł̾m nescit. ¶Inuesti¬
gatonem ueri multoꝵ ẽ querere s pau¬
coꝵ est muenire. Ea aut que supͣ hoĩs
intelligenciamsũt scrutanda nõ sunt
Qͥcquid supͣ hominis intellectũ est:
querendũ non est. Consilio aũt cliuino
fuandum est. ut hoc crelatur ẽẽ iusti¬
cia: ꝙ diuine uoluerit uoluntati. Nõ
enim poterit ẽẽ iniuistũ. ꝙ iusto ꝯpla¬
cet iuiclic. ¶ Omis sapiencia: et scien¬
cia et opmatõue consistit. Melior est at
ex sciencia ueniens ꝙͣ ex opinatõne sen¬
tencia. Nam illa uera est: ista clubia.
Ad maioris culpe cumulũ ꝑtinet scire ꝙ̃¬
quam ꝙ ꝙ sequi debeat. et sequi uolle
ꝙ sciat. Uñ et dñs: Sciuus inquid sciẽs
uoluntute dm̃ sui: et nõ faciens cligna
plagis uapulabit multis. & iacobꝰ. Sa
enti inquid bonũ: et nõ facienti pactatũ
est. ¶ Simplicitatem cum ignauia uo¬
cari stulticiam. Simplicitatem uero cũ

Expanded text:
culpa major est quam ille qui Deum nescit. 7. Investigationem veri multorum est quaerere, sed paucorum est invenire. Ea autem quae supra hominis intelligentiam sunt, scrutanda non sunt. Quidquid supra hominis intellectum est quaerendum non est. Consilio autem divino reservandum est, ut hoc credatur esse justitia, quod divinae placuerit voluntati. Non enim poterit esse injustum quod justo complacet judici. 8. Omnis sapientia ex scientia et opinatione consistit. Melior est autem ex scientia veniens quam ex opinatione sententia. Nam illa vera est, ista dubia. 9. Ad majoris culpae cumulum pertinet scire quemquam quod sequi debeat, et sequi nolle quod sciat. Unde et Dominus: Servus, inquit, sciens voluntatem Domini sui, et non faciens, digne plagis vapulabit multis . Et Jacobus: Scienti bonum et non facienti, peccatum est . 10. Simplicitatem cum ignavia vocari stultitiam, simplicitatem vero cum
Abbreviated transcription (Latin):
humano t̾tore eandez per ypocrisim te¬
uere se simulant. et qui eẽ nõ possũt aꝑ¬
te mali ꝑ t̾rore ficte bomi noscunt᷑. ¶A
matoros mundi pugnant aliqñ ꝓ fide.
et aliis quidem ꝓficũt. Ip̃iuero amore
terreno implicati celestia nõ requirũt
s uerbo tm̃ fide offendũt. Qͥdam ꝑ fide
etiami hereticos insecuntur: S ꝑ arro¬
gancia eos qui intra ecc̃am sũt ꝯtẽp¬
nũt. Adu̾sanos quidez fidei ꝯfutant. ꝑ
infidelitate: s fideles premuit fasce suꝑ
nulli fide: atq operib scĩs uideaut᷑
ẽẽ participes: tamẽ qr pͥuant᷑ a carita¬
te fraterne dilectonis: nullũ hñt incre¬
mentum uirtutis. Nam sic̾ ait apłs.
Si tradidero corpꝰ meũ ut. arleã carita
tem nõ habuero: nich michi ꝓdest.
Sine amore caritatis ꝙͣuis quisq recte:
credat ad beatitudinẽ ꝑuenire nõ potest.
Qͥa tanta est caritatis uittꝰ ut etiã ꝓphe¬
tia et martyrũ sñ illa nicħ ẽẽ credantur.

Expanded text:
humano terrore eamdem per hypocrisim tenere se simulant. Et qui esse non possunt aperte mali, per terrorem ficte boni noscuntur. 14. Amatores mundi pugnant aliquando pro fide, et aliis quidem proficiunt; ipsi vero, amore terreno implicati, coelestia non requirunt, sed verbo tantum fidem defendunt. 15. Quidam pro fide etiam haereticos insequuntur, sgantiam eos qui intra Ecclesiam sunt contemnunt. Adversarios quidem fidei confutant pro infidelitate, sed fideles premunt fasce supenulli fide atque operibus sanctis videantur esse participes, tamen, quia privantur charitate fraternae dilectionis, 194 nullum habent incrementum virtutis. Nam sicut ait AposSi tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habuero, nihil mihi prodest . Sine amore charitatis quamvis quisque recte credat, ad beatitudinem pervenire non potest. Quia tanta est charitatis virtus, ut etiam prophetia et martyrium sine illa nihil esse credantur.
Abbreviated transcription (Latin):
cuani ẽẽ sñ oꝑib fidem et frustra sibi de
se ip̃m est. ferre et nõ mori. Simlatio
ypocritaꝵ est. Qͥ per fidem cognitõuem
dei hñt et operib obscurantur. exͣ. balaã
secuntur qui cadens opere apertos oculos
hũit per contemplat̾onis fidem. Carna¬
les fidem nõ pro uirtutẽ aĩ: s pro quo mͦ
querũt temporali un de et dñs dicit. Que¬
ritis me nõ q inlistis signa: S qr mandu¬
castis de panib ne meis. ¶ xp̃ianꝰ malus
ip̃am fidẽ qua uerbo colit oborta tẽpta¬
tõne facile perdit. multi fide tm̃ xͥ ani st.¬

Expanded text:
Vacuam esse sine operibus fidem, et frustra sibi de Vacuam esse sine operibus fidem, et frustra sibi de rtificare seipsum est; ferre, et non mori, simulatio hypocritarum est. 10. Qui per fidem cognitionem Dei habent, et operibus obscurantur, exemplum Balaam sequuntur; qui cadens opere, apertos oculos habuit per contemplationis fidem. 11. Carnales fidem non pro virtute animi, sed pro commodo quaerere temporali. Unde et Dominus dicit: Quaeritis me, non quia vidistis signa, sed quia manducastis de panibus . 12. Christianus malus, ipsam fidem, quam verbo colit, oborta tentatione, facile perdit. 13. Multi fide tant
Abbreviated transcription (Latin):
ratone atq excemplis suadetur. Qͥ bus
aut exigitur uiolenter ꝑsenerire ĩcis
nõ potest eecemplo. Ut ait quidã. No¬
uelle arloris cuiꝰ quisq cacumẽ uiolẽ¬
ter inpresserit de uno dũ laxatur in id
ꝙ fu̾at confestim reuertitur. Sicut hõ
lilero arbitrio conditꝰ sua sponte liu̾tit
a deo ita ex ꝓpͥa mentis conuersione cre¬
dendo recurtit ad deũ ut et lib̾tas agnos¬
catur arbitrii per ꝓpͥam uoluntate et
bñficii gr̾e ꝑacceptã fidei ueritatẽ. ¶ In
corde respicit ds̃ fidem: ubi se nõ possũt
homines ercusare: qui ore simulant ue¬
nitatis professionẽ et corde retentãt er¬
roris impietate. Sicut nich ꝓficit fides
que ore fenetur et corde nõ credit᷑. Ita nͥ
pro futura est fides que corde tenetur si
ore nõ ꝓferatur. Detali enĩ fide ꝓpħ̾a¬
ita obiurgat dicens. ꝑiit fides. ablata
est de ore eoꝵ. Eides enĩ que corde crecłr.
confessione oris ad salute ꝓfertur. Ua

Expanded text:
ratione atque exemplis suadetur. Quibus autem exlgitur uiolenter, perseuerare in eis non potest, exemplo, ut ait quidam, nouens arboris cuius si quis cacumen uiolenter impresserit, denuo dum quod fuerat, confestim revertitur 5. Sicut homo, libero arbitrio conditus, sua sponte divertit a Deo, ita ex propria mentis conversione credendo, recurrit ad Deum, ut et libertas agnoscatur arbitrii per propriam voluntatem, et beneficium gratiae per acceptam fidei veritatem. 6. In corde respicit Deus fidem, ubi se non possunt homines excusare, qui ore simulant veritatis professionem et corde retentant erroris impietatem. 7. Sicut nihil proficit fides quae ore retinetur, et corde non creditur, ita nihil profutura fides, quae corde tenetur, si ore non proferatur. De tali enim fide p objurgat, dicens: Periit fides, ablata est de ore eorum . Fides enim quae corde creditur, confessione oris ad salutem profertur . 8.