comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tis rationibꝰ concordantes anathema¬
tismum post fidẽ in eis prolatum sine
tristitia ẽe credidimus. eo qđ non
scriptis uti uocibus ꝓhiberent Unde
pene om̃is facta ẽ confusio & indisci¬
plinatio in cunctis ȩcclesiis Hulla
siquidẽ seriptura diuinitꝰ inspirata.
dicente ex non exstantibus aut
fuit aliquando quando non fuit.
& reliquis quȩ ꝓferebant. in rationa¬
bile nobis uisum est hȩc dicere ł
docere. qm neq priore tempore
huuis modi consueuimus uti sermo¬
nibus. Hȩc uobis necessario scripsi¬
mus dilectissimi idiciũ nr̃ȩ exami¬
nationis & consensum uobis in note¬
scentes. & quia rationabilit᷑ tunc
quidem qm nos scripta quȩdam
modis aliis offendebant. postea uͦ
in dubitate eaquȩ erant sine con¬
tristatione suscepimus. Quaꝓpt
magnanimit nobis sensũ uerboꝵ
discutientibꝰ. placuit concordare
in his quȩ a nobis ipsis infidei ex po¬
sitione confessasunt. Hȩc itaq eu

Expanded text:
tis rationibus concordantes, anathematis rationibus concordantes, anathematismum post fidem in eis prolatum sine tristitia esse credidimus, eo quod non scriptis uti vocibus prohiberent. Unde pene omnis facta est confusio et indisciplinatio cunctis Ecclesiis. Nulla siquidem scriptura divinitus inspirata dicente, ex non exstantibus; aut, fuit aliquando quando non fuit, et reliquis quae proferebant, irrationabile nobis visum est haec dicere vel docere: quoniam neque priori tempore hujusmodi consuevimus uti sermonibus. Haec vobis necessario scripsimus, dilectissimi, judicium nostrae examinationis et consensum vobis innotescentes. Et quia rationabiliter tunc quidem nos scripta quaedam modis aliis offendebant; postea vero indubitate ea quae erant sine contristatione suscepimus. Quapropter magnanimiter nobis sensum verborum discutientibus, placuit concordare in his quae a nobis ipsis in fidei expositione confessa sunt. Haec itaque
Abbreviated transcription (Latin):
scuntur. sed superius quã facturã
totius ẽẽ substantiȩ: quã ex patre
Modo quippe generationis in enarra¬
bili & incogitabili existente uniuͣ¬
stantialem ẽẽ patri filiũ ratio ex a¬
minata cognoscit. non scđm corp&ꝵ
moduͣ neq mortalibus animalibus
tutis. His enim om̃ibꝰ ingenita na¬
tura patris extranea ẽ : Sed pre¬
dicandum est ẽẽ consubstantialẽ
patri filium. eoqđ nullã equali¬
tatẽ ad creaturas factas dĩ filius
habeat. sed soli patri genitori ꝑ
omem modu̾ sit similis & non
sit ex alia qualibet substantia uł
essentia sed ex patris. Qđ etiam
ipsum hoc modo interpretatum
bene se habere uisũ est ad consen¬
tiendum. qmͣ & priscorũ ep̾os ali¬
quos & conscriptores eloquentes
& nobiles agnouimus in patris &
filii theologia. edest diuina ratio¬
dicta in qua uniuersi consensimus
non sine animaduersione sed scđm
sensus expositos coram ipso dõ amabi¬
li examinatore imꝑatore. & predic¬

Expanded text:
scuntur, sed superius quam facturae, scuntur, sed superius quam facturae, totius esse substantiae, quam ex Patre modo quippe generationis inenarrbili et incogitabili existente univestantialem esse Patri Filium ratio examinata cognoscit, non secundum corporum modum, neque mortalibus animantibustutis. His enim omnibus ingenita natura Patris extranea est. Sed praedicandum est esse consubstantialem Patri Filium, eo quod nullam aequalitatem ad creaturas factas Dei Filius habeat; sed soli Patri genitori per omnem modum sit similis, et non sit ex alia qualibet substantia vel essentia, sed ex Patris. Quod etiam ipsum hoc modo interpretatum bene se habere visum est ad consentiendum: quoniam et priscorum episcopos aliquos, et conscriptores eloquentes et nobiles agnovimus in Patris et Filii theologia, id est divina ratiodicta, in qua universi consensimus, non sine animadversione, sed secundum sensus expositos coram ipso Deo amabili examinante imperatore, et praedic
Abbreviated transcription (Latin):
quẽad modũ ab eis dictũ sit. ͦ substan¬
tia patris & patrȩ consubstantiale᷑.
non eͣ sine examinatione de relic¬
tum Consultationes enĩ & responsi¬
ones deinde mouebantur. & mens
ꝑscrutabat᷑ dictorũ sensum Ex hoc
ergo qđ agebant de substantia con¬
stabat apud eos significatiuũ̃ quide
eẽ ex patre. non tamen tanquam
partem eẽ patris : ꝓpterea nobisqꝙ
uidebatur bene se habere. ut
mente consentiremꝰ piȩ doctrinȩ
dictanti ex patre filiũ ee̾. non tam᷑
partẽ eius esse substantiȩ. Quaꝓptͣ
os nos mente consensimꝰ. neq uocem
consubstantialis refutantes posita
pre oculis nr̃is pacis intentione. &
ab intellectu rectissimo non cadentẽ:
Sed̾m hoc etiã natuͣ & non factum su¬
scepimus. qm factũ cõmune ẽe dice¬
bant opus reliquarũ creaturarum
factarũ ꝑ filium. quarũ nihilsimi¬
le habere filiũ confitem᷑ ꝙ p̃dicamꝰ
Unde non ẽe eum facturã dicimꝰ qđ
congruit his quȩ ꝑ eum facta no¬¬

Expanded text:
 ab eis dictum sit, ex substantia Patris, et Patri consubstantialem, non est sine examinatione derelictum. Consultationes enim et responsiones deinde movebantur, et mens perscrutabatur dictorum sensum. Et hoc ergo quod aiebant de substantia, constabat apud eos significativum quidem esse ex Patre, non tamen tanquam partem esse Patris. Propterea nobis quoque videbatur bene se habere, ut mente consentiremus piae doctrinae dictanti ex Patre Filium esse, non tamen partem ejus esse substantiae. Quapropter et nos mente consensimus, neque vocem consubstantialitatis refutantes, posita prae oculis nostris pacis intentione, et ab intellectu rectissimo non cadentes. Secundum hoc etiam natum, et non factum suscepimus: quoniam, factum, commune esse dicebant opus reliquarum creaturarum factarum per Filium, quarum nihil simile habere Filium confitemur et praedicamus. Unde non eum esse facturam dicimus, quod congruit iis quae per eum facta no
Abbreviated transcription (Latin):
& pentapolim constitutis. c ongregati
& magnam sca̾mq sẏ nodum nicea ce¬
predicta ex ꝓuincis diuersis & ciuita¬
tibꝰ magna sc̃aq sy nodus celebratae̾ :
om̃imodis necessario uisũ est ab hoc
sacro & sẽo concilio etiam aduos lit¬
teras destinari. ut noueritis quȩ qui¬
dem mota & examinata. quȩ uero
placuert᷑ atq firmata sunt. Ante om̃a
siquidem exquisita sunt impia & iniqͣ
& sine dõ dogmata arrii eiq consenti¬
entũ sub prȩsentia dõ amantissimi im¬
ꝑatoris nr̃i constantini. & om̃ium de¬
creto complacuit anathe matizari
impiã eius sectã & iniqua & sine dõ
uerbasimul & nomina quibꝰ utebat᷑
filium dĩ blasphemans & dicens ex
non extantibus eẽ. & iterũ. fuit
aliquando quando non fuit. quomodo
enim fuit aut quomodo iterũ non
fuit. & pro libero arbitrio malitię atq
uirtutis capabilẽ filiũ dĩ dicentes¬
& creaturã nominantes eũ atq facturã
Hȩc igit᷑ om̃a fatua & anilia & blasphe¬

Expanded text:
et Pentapolim constitutis, congregati et magnam sanctamque synodum Nicaeae cepraedicta ex provinciis diversis et civitatibus, magna sanctaque synodus celebrata est, omnimodis necessario visum est ab hoc sacro sanctoque concilio etiam ad vos litteras destinare, ut noveritis quae quidem mota et examinata, quae vero placuerunt atque firmata sunt. Ante omnia siquidem exquisita sunt impia et iniqua et sine Deo dogmata Arii, eique consentientium, sub praesentia Deo amantissimi imperatoris nostri Constantini, et omnium decreto complacuit anathematizari impiam ejus sectam et iniquam, atque sine Deo verba, simul et nomina quibus utebatur, Filium Dei blasphemando, non exstantibus esse, et iterum fuit aliquando quando non fuit. Quomodo enim fuit, aut quomodo iterum non fuit? Et pro libero arbitrio malitiae, atque virtutis capabilem Filium Dei dicentes, creaturam nominantes eum atque facturam. Haec ergo omnia fatua et anilia et blasphe
Abbreviated transcription (Latin):
nt᷑ hȩc theodosius imꝑator filiu . x uiii¬
suũ archadiũ designauit augustũ con¬
sulatu uero baudis scđo & saturninisex¬
ta decima ianuarii mensis die non lon¬
go post tͣẽpore aderant undiq totiuᷤ

Expanded text:
nter haec Theodosius imperator filium suum Arcadium designavit Augustum, consulatu Merobaudis secundo et Saturnini , sexta decima Januarii mensis die. Non longo post tempore aderant undique totiu
Abbreviated transcription (Latin):
in hac om̃s consentire & subscribere.
& in his dogmatibꝰ concordare prece¬
pit uno solu̾modo scripto & inserto
consubstantialitatis uerbo: qđ etiã
ipse interpretabatur dicens quia nͣ
scđm corporeas passiones consubstan
scđm quandã decisione̾ ex patre
subsistere. Non enim posse naturã

Expanded text:
in hac omnes consentire et subscribere, in hac omnes consentire et subscribere, et in his dogmatibus concordare praecepit, uno solummodo inscripto et inserto consubstantialitatis verbo. Quod etiam ipse interpretabatur, dicens: quia non secundum corporeas passiones consubstantsecundum quamdam decisionem ex Patre subsistere. Non enim posse natura
Abbreviated transcription (Latin):
dilectissimi etiã aliunde
didicisse fama consueta precur¬
rente ꝑfectũ de his quȩ sunt ge¬
sta sermonẽ. sed ne exhuiꝰ modi
auditu ueritas uobis alit᷑ nuntie¬
tur : necessario direximꝰ uobis pri¬
mum quidem scripturã a nobis
de fide propositã. Nã & dñs nrͣ
mittens ad predicandũ discipuloᷤᷤ
suos. ait. Euntes docete om̃s gen¬
tes. baptizantes eos in nomine pa¬
& ad firmamꝰ ita habere & ita saꝑe
sed etiã dudũ sic habusse & ita
sapuisse. & usq ad morte ꝓ hac
instare fide. anathematizantes
om̃em sine dõ heresim. Hȩc om̃a
ex corde & anima sapuisse ex quo
nouimus nosmet ipsos & nunc sa¬
pere & dicere coram om̃ipotente
testamur. ostensuri ꝓbati onibus
& satis facturi uobis quia & p̃teri¬
tis temporibus ita credidimꝰ & predi¬
cauimus Hac a nobis exposita fide.
nulli relictus c̃ resistendi locus
Sed & ipsc primus dõ amabilis imꝑa¬
tor nr rectissime eam habere testatꝰ
est: & sic eͥam se ꝓfessus e sapere et

Expanded text:
dilectissimi, etiam aliunde didicisse, fama consueta praecurrere perfectum de his quae gesta sunt sermonem. Sed ne ex hujusmodi auditu veritas vobis aliter nuntietur, necessario direximus vobis primum quidem scripturam a nobis de fide propositam. Nam et Dominus noster ad praedicandum discipulos suos mittens, ait: Euntes docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Paet affirmamus ita habere, et ita sapere, sed etiam dudum sic habuisse, et ita sapuisse, et usque ad mortem pro hac instare fide anathematizantes omnem sine Deo haeresim. Haec omnia ex corde, et anima sapuisse, ex quo novimus nosmetipsos, et nunc sapere et dicere coram omnipotente testamur: ostensuri probationibus, et satisfacturi vobis, quia et praeteritis temporibus ita credidimus et praedicavimus. Hac a nobis exposita fide, nulli relictus est resistendi locus. Sed et ipse primus Deo amabilis imperator noster rectissime eam habere testatus est, et sic etiam se professus est sapere; et
Abbreviated transcription (Latin):
Carasterest regismei. Nonero sacrilegus corrigo deses corem: Nonmuto carastarem :

Expanded text:
ed agnoscitur: character est Regis mei, non ero sacrilegus; corrigo desertorem, non immuto characterem. ed agnoscitur: character est Regis mei, non ero sacrilegus; corrigo desertorem, non immuto characterem.
Abbreviated transcription (Latin):
nontime : sed plange. ueni gaudebis siueneris : gemes quidem in tribulationibus
peregrinationibus sed gaudebis in spe. ueni ubi est columba cuidistum est. Vna est
columba mea una est matrissuae : Columbam unã uides supercaput xpi : linguas
non uicies in toto orbeterrarum. Idem sps̃ ꝑcolumbam : idem ꝑ linguas : sipercolumbã
cumcoruo nonut gemas cum columba. Vemergo: sedsollicitus es foste. & dicis foris bapti¬
zatus : timeo nein desimreus quia forii accepi. Iamcepisti cognoscere Quid gemendum
sit :uerum dicis. quia reuses. non quia accepisti. sed quia foris accepisti. Teneergo quod
accepisti : emenda quodforis accepisti: accepistirem columbȩ pra&er columbam :
Duo sunt quȩ audis: accepisti & pra &er columbam accepisti : Quod accepisti. approbo
quia foris accepisti in ꝓbo: Teneergo quod accepisti nonmutatur. se

Expanded text:
non time, sed plange. Veni, gaudebis si veneris: gemes quidem in tribulationibus non time, sed plange. Veni, gaudebis si veneris: gemes quidem in tribulationibus peregrinationis; sed gaudebis in spe. Veni ubi est columba, cui dictum est, Una est columba mea, una est matri suae. Columbam unam vides super caput Christi, linguas non vides in toto orbe terrarum? Idem Spiritus per columbam, idem et per linguas: si per columbam cum corvo, non ut gemas cum columba. Veni ergo. 16. Sed sollicitus es forte, et dicis: Foris baptizatus, timeo ne inde sim reus, quia foris accepi. Jam coepisti cognoscere quid gemendum sit: verum dicis, quia reus es; non quia accepisti, sed quia foris accepisti. Tene ergo quod accepisti, emenda quod foris accepisti: accepisti rem columbae, praeter columbam: duo sunt quae audis; Accepisti, et, Praeter columbam accepisti: quod accepisti, approbo; quia foris accepisti, improbo. Tene ergo quod accepisti; non mutatur, s
Abbreviated transcription (Latin):
medicus dedit: Sed indigne accipendo ad ꝑnitiem accepit. qui non pacatus accepit:
Sicergo & quibaptizantur. Habeo inquid mihi fateor habes: obserua quod habes. eo ipso
quod habes damnaberis. Quare : quiarem columbȩ pra&er columbã habes: sirem co¬
lumbȩ in columba habeas. securus habes: putateese militarem : si caracterem impera¬
torissui intus habeas. securus militas: si extrahabeas. non solũ tibi ad militiam non pro¬
dest caraster ille : sed &iam prodesestore pumeris. Veniergo ueni & nolidicere: iam
habeo. iamsufficit mihi: Veni columba teuocat. gemendo teuocat: fratres mei uob
dico: gemendo uocate : non rixando: uocate orando. uocate inuitando: Decaritate
intellegant quia dol&is illos. Non dubito fr̃s mei quia siuide ant dolorem urm̃
confundentur & reuiuescent. Vemergo ueni nolitimere. Time si non uenis : Im.

Expanded text:
medicus dedit; sed indigne accipiendo, ad perniciem accepit qui non pacatus accepit. medicus dedit; sed indigne accipiendo, ad perniciem accepit qui non pacatus accepit. Sic ergo et qui baptizatur. Habeo, inquit, mihi. Fateor, habes: observa quod habes; eo ipso quod habes damnaberis. Quare? Quia rem columbae praeter columbam habes. Si rem columbae in columba habeas, securus habes. Puta te esse militarem: si characterem imperatoris tui intus habeas, securus militas; si extra habeas, non solum tibi ad militiam non prodest character ille, sed etiam pro desertore punieris. Veni ergo, veni, et noli dicere: Jam habeo, jam sufficit mihi. Veni; columba te vocat, gemendo te vocat. Fratres mei, vobis dico; gemendo vocate, non rixando: vocate orando, vocate invitando, vocate jejunando; de charitate intelligant quia doletis illos. Non dubito, fratres mei, quia si videant dolorem vestrum, confundentur, et reviviscent. Veni ergo, veni: noli timere; time si non venis: imo
Abbreviated transcription (Latin):
non est nihil biptismus quippe ille aliquiu est & magnum aliquid est propterillum
dequi distum est hic est qui baptizat. sedne putares illud quod magnum est aliquidtebi
prodesse posse si non fueris inunitate : superbaptizate columba dece tam quam dice
sibaptismũ haber. esto in columba : ne non tibi prosit quod habes : uemergo ad columbam
dicimus non ut incipias habere quod non habebas. sed ut prodesse tibi incipiat quod habebas.
foris enim habebas baptismũ ad ꝑnitiẽ . in tus sihabueris incipit prodesse ad salutem :
Non enim tantum tibi non proderat baptismus & non &iam oberatͤ & scãpossunt obeẽ:
Quiautẽ manducat & bibit indigne : iudiciũ sibimanducat & bibit. Nonait Quia illares
mala est : sed quia ille malus maleaccipiendo adiudicium accipitbonũ quod accipit. Non
enim mala erat buccella quȩ tradita est iudȩ adnõ: absit: Medicus nondar& uenenũ: salutẽ

Expanded text:
non est nihil: Baptisma quippe illud aliquid est, et magnum aliquid est; propter illum de quo dictum est, Hic est qui baptizat. Sed ne putares illud quod magnum est, tibi aliquid prodesse posse si non fueris in unitate, super baptizatum columba descendit, tanquam dicens: Si Baptismum habes, esto in columba, ne non tibi prosit quod habes. Veni ergo ad columbam, dicimus: non ut incipias habere quod non habebas, sed ut prodesse tibi incipiat quod habebas. Foris enim habebas Baptismum ad perniciem: intus si habueris, incipit prodesse ad salutem 15. Non enim tantum tibi non proderat Baptisma, et non etiam oberat. Et sancta possunt obesse:Qui autem manducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et bibit . Non ait quia illa res mala est: sed quia ille malus, male accipiendo, ad judicium accipit bonum quod accipit. Num enim mala erat buccella quae tradita est Judae a Domino ? Absit. Medicus non daret venenum: salutem
Abbreviated transcription (Latin):
ut ad eũ salutandũ die sabbato senato¬
res uniuersi uenirent. interquos thalas¬
sius quip̃fecturȩ illirici amministraue¬
rat dignitatẽ. Cũq futurꝰ eẽt sicut¬
habebat fama orientalẽ regere pre¬
fecturã: nussa manu proclus ꝓ prefecꝰ
hic terminũ faciamꝰ historie. in pac e
gubernari cunctas eccłas ex orantes
Nos ergo osacratissime homo di the¬
odosi tuã cõpleuimꝰ iussionẽ. finem
facientes historie in anno scđo tre¬
centesime quinte olimpiadis. consula¬
tu septies decies imperatoris theodo

Expanded text:
ut ad eum salutandum die sabbato senatout ad eum salutandum die sabbato senatores universi venirent. Inter quos Thalassius, qui praefecturae Illyrici administraverat dignitatem. Cumque futurus esset, sicuthabebat fama, ut Orientalem regeret praefecturam, missa manu Proclus pro praefe Nos autem hic terminum faciamus historiae, in pace gubernari cunctas Ecclesias exorantes. Nos ergo, o sacratissime homo Dei Theodore, tuam complevimus jussionem, finem facientes historiae, in anno secundo trecentesimae quintae olympiadis, consulatu decimo septimo imperatoris Theodo
Abbreviated transcription (Latin):
cens Si uixero. mi hi redde: Si mortu¬
us fuero. hic inuenietis qui debeat ordi¬
nari P ost cuiꝰ obitũ tertia die resignan¬
tes & martiani nomen inuenientes. eiꝰq
laudantes electionẽ. sine ulla mora
misert᷑ in tiberiade frigiȩ ubi tc̃ habi¬
tabat. & cõprehensũ deduxert uigesi¬
ma prima die eiꝰ mensis. & ordinauert¬
heodosus igit᷑ xu ⁊ epm¬
imꝑator ꝓ beneficiis adõ sibi collatiᷤᷤ
gr̃as referebat. plurimis honoribꝰ xp̃o
sua uota compensans. coniuigeq suã eu¬
dochiã ad hierosolimã destinauit. Foc
enĩ & ipsa uotũ habuerat si filiã uide¬
ret nuptã: quȩ tã hierosolimis ȩccłas
constitutas quã ꝑ singulas ciuitates po¬
sitas honorauit. & cũ ꝑgeret & cũ denu-¬
o remearet.
roclus autẽ ep̃s eodẽ tẽpore septimo
decimo imꝑatoris theodosu consulatu
rẽ mirabilẽ oꝑatꝰ est. quã nullus prioꝵ
cesarienses petentes epͣm. Qͣuq cogita¬
ret quẽ eis ordinare debuisset: contigit

Expanded text:
cens: Si vixero, mihi redde; si mortuus fuero, hic invenietis quis debeat ordinari. Post cujus obitum tertia die resignantes, et Marciani nomen invenientes, ejusque laudantes electionem, sine ulla mora miserunt in Tiberiadem Phrygiae, ubi tunc habitabat. Et comprehensum deduxerunt vicesima prima die ejusdem mensis, et ordinaverheodosius igitur imerator pro beneficiis a Deo sibi collatis, gratias referebat, plurimis honoribus Christo sua vota compensans, conjugemque suam Eudoxiam ad Hierosolymam destinavit. Hoc enim et ipsa votum habuerat, si filiam videret nuptam. Quae tam Hierosolymis ecclesias constitutas quam per singulas civitates positas honoravit, et cum pergeret, et cum denuo remearet.Proclus autem episcopus eodem tempore, septimo decimo imperatoris Theodosii consulatu , rem mirabilem operatus est, quam nullus prioruCaesarienses, petentes episcopum. Cumque cogitaret quem eis ordinare debuisset, contigit
Abbreviated transcription (Latin):
dens clausit incarcerẽ. Cũq duotranꝰ.¬
sissent anni. suꝑuenit legatarius roma¬
noꝵ ꝓ aliis causis. acturus Et dũ hoc
cognouisset: postulauit arege ut dimit:¬
teret᷑ diaconꝰ. Porro rex iussit ut ꝓmit¬
teret beniamin quia nulli magorum
doctrinã xpianã predicare pͣsumeret.
& dimitteret᷑ exire. Tc̃legatarius qͥ¬
dẽ custodire beniamin quȩ rex pͣcepe¬
rat coͣpmisit. Beniamin autẽ audienᷤ
monita legatarii: inpossibileseͣ inqͥt
non me: participari lum aliis qđ ipse
ꝑcepi. Quanto enĩ supplicio dignꝰ sit
qui talentũ abscondit. sacra euangłio&

Expanded text:
dens, clausit in carcerem. Cumque duo transissent anni, supervenit legatarius Romanorum pro aliis causis acturus. Et dum haec cognovisset, postulavit a rege ut dimitteretur diaconus. Porro rex jussit ut promitteret Benjamin quia nulli magorum doctrinam Christianam praedicare praesumeret, et dimitteretur exire. Tum legatarius quidem cu todire Benjamin quae rex praeceperat compromisit. Benjamin autem audiens monita legatarii: Impossibile est, inquit, non me participare lumen aliis, quod ipse percepi. Quanto enim supplicio dignus sit qui talentum abscondit, sacra Evangeliorum
Abbreviated transcription (Latin):
predicauit. Nos tam̃ ipse quoq: resedo¬
cent. quia nobis plussutiliasst᷑ bella quã
pax: quia pax delicatos nos remissos facit¬
& timidos. porrobellũ & ment̾e acuit: &
presentia quasi transeuntia cont̾e pnere
ꝑsuadet. Sed hȩc quidẽ & in alio oꝑexre.
llo quoq tẽpore quo saeratissimꝰ teodet
antiochenã regebat ȩccłam, theodorus
monpsueste ȩquidẽ ep̃s: sed totius doctor
eccłȩ dũ contra uniuersã cohorte here¬
ticorũ fortiter dimicasset terminum
tissimi fuit socius atq. cõoꝑator. Coͣmu¬
niter enĩ diodori pocula spitalia stͣ ad-¬
presulatu. & contra arrii eunomiiq
acies fortissime preliatꝰ er insidiasq.
latronis apollinaris extinxit: obtimaq
pascua diuinis ouibꝰ preparauit. Cuiꝰ
fr̃ poloͥcronius apamenã rexit ȩccłam:
& gr̃a sermonis o claritate conuersa¬

Expanded text:
praedicavit. Nos tamen ipsae quoque res edocent quia plus nobis utilia sunt bella quam pax: quia pax delicatos nos facit, remissos et timidos; porro bellum et mentem acuit, et praesentia tanquam transeuntia contemnere persuadet. Sed haec quidem etiam in alio opere llo quoque tempore quo sacratissimus Theodotus Antiochenam regebat Ecclesiam, Theodorus Mopsuestiae quidem episcopus, sed totius doctor Ecclesiae, dum contra universam cohortem haereticorum fortiter dimicasset, terminum tissimi fuit socius atque cooperator. Communiter enim Diodori pocula spiritalia sunt adpraesulatu, et contra Arii Eunomiique acies fortissime praeliatus est, insidiasque latronis Apollinaris exstinxit, optimaque pascua divinis ovibus praeparavit. Cujus frater Polychronius Apamienam rexit Ecclesiam, et gratia sermonis et claritate conversa
Abbreviated transcription (Latin):
uisi. non solũ aduersus alias hereses
sed etiã int semet ipsos. qui dudũ uniꝰ
heresis eẽ uidebant᷑. Quã obre con¬
sors malitia sictͣ linguȩ gigantiu᷑
ueteruͣ est diuisa. & turris eox fun¬
ditꝰ ẽ subuersa Cognoscens igit᷑ un¬
ꝑator eorũ confusione̾ & quia in di

Expanded text:
visi, non solum adversus alias haereses, visi, non solum adversus alias haereses, sed etiam inter semetipsos, qui dudum unius haeresis esse videbantur. Quamobrem consors malitia sicut linguae gigantum veterum est divisa, et turris eorum funditus est subversa. Cognoscens igitur imperator eorum confusionem, et quia in di
Abbreviated transcription (Latin):
re ueterũ libros. ꝑ quos nr̃m dogma
eorũ testimonio roboret᷑. Intͣhȩc cũ
nectarius sisinnio dicente libent᷑ au¬
disset. festinus ad palatiũ ꝓperauit.
dixitq principi consiliũ sibidatũ At
ille considerata sententiacausã sapien¬
ter instituebat. Deinde conuocatis he¬
resiarchis. requisiuit si susciperent ma¬
gistros ȩccłȩ qui ante tẽpora diuisio¬
nis extitissent. Illis uero ñ ab negantibꝰ
sed tanquã preceptores honorantibꝰ. rur¬
susimꝑator interrogauit si eis horũ
testimonia xp̃i dogmatis cõplacerent
Hȩc audientes pͣsules heresũ atq dispu¬
tatores eorũ. erant enĩ plurimi ad
disputationis certamina pͣparati: in repon¬
so. uehement᷑ hesert̃. Irruit enĩ in
om̃s magna discordia. aliis dicentibꝰ
bonũ imꝑatoris eẽ ꝓpositũ. aliis uero
cogitantibꝰ quia non eoruͣ ex pediret
intentioni. dũ alii alit᷑ de libris ue¬
terũ sentire uiderent᷑. Et nequaquã
inter se conspirabant sed erant di¬

Expanded text:
ibros per quos nostrum dogma eorum testimonio roboretur. Inter haec cum Nectarius Sisinnium dicentem libenter audisset, festinus ad palatium properavit, dixitque principi consilium sibi datum. At ille, considerata sententia, causam sapienter instituebat. Deinde convocatis haeresiarchis, requisivit si susciperent magistros Ecclesiae qui ante tempora divisionis extitissent. Illis vero non abnegantibus, sed tanquam praeceptores honorantibus, rursum imperator interrogavit si eis horum testimonia Christiani dogmatis complacerent. Haec audientes praesules haeresum atque disputatores eorum erant enim plurimi ad disputationis certamina praeparati, in responso vehementer haeserunt. Irruit enim in omnes magna discordia; aliis dicentibus bonum imperatoris esse propositum; aliis vere cogitantibus quia non eorum expediret intentioni, dum alii aliter de libris veterum sentire viderentur. Et nequaquam inter se conspirabant; sed erant di
Abbreviated transcription (Latin):
ex iliũ. adorificiũ habitabat ponti:
qđ uocat᷑ hieron. Cñq ꝑ noc tẽ terrȩ¬
motꝰ ciuitatẽ regiã inuasisset. legati
matutino mittebant᷑ adeũ. rogantes
ut uelocit᷑ reuerterent᷑ ad ciuitatem.
&s orationibꝰ eiꝰ pericula remoueret.
Sed & alii post illos & rursus alii destina¬
tist᷑ : ita ut legatis bofforꝰ impleret᷑
Q đ dũ fidelissimꝰ popłs agnouisset. fluc

Expanded text:
exsilium, ad orificium habitabat Ponti, quod vocatur Hieron. Cumque per noctem terrmotus civitatem regiam invasisset, legati matutino tempore mittebantur ad eum, rogantes ut velociter reverteretur ad civitatem, et orationibus suis pericula removeret. Sed et alii post illos, et rursus alii destinati sunt, ita ut legatis Bosphorus impleretur. Quod dum fidelissimus populus agnovisset, fluct
Abbreviated transcription (Latin):
um hȩc scripsissent & modicum
sustinuissent tẽpus. imꝑatore nul¬
lũ dante responsũ ad ciuitates ꝓpri¬
as recessert᷑. Princeps aut̃ cũ & priꝰ
contenderet arrianam sectã ꝑ ȩccłas
seminare. occasione̾ in uiriȩ sue illoꝵ
habuit discessionẽ dicens se contẽp¬
tũ eoqđ pretͣ iussionẽ eiꝰ conciliũ
uideretur eẽ solutũ. Quaꝓpter
ursacio & his qui circa eũ. ꝑmissionẽ
dedit contra ȩc cłas agendi fidutia¬
liter qđcunq placuisset. Ex plana¬
tionẽ uerolecte fidei in arimino

Expanded text:
um haec scripsissent, et modicum sustinuissent tempus, imperatore nullum dante responsum, 269 ad civitates proprias recesserunt. Princeps autem, cum et prius contenderet Arianam sectam per Ecclesias seminare, occasionem injuriae suae illorum habuit discessionem: dicens se contemptum, eo quod praeter jussionem ejus concilium videretur esse solutum. Quapropter Ursacio et his qui circa eum erant permissionem dedit contra Ecclesias agendi fiducialiter quodcunque placuisset. Explanationem vero lectae in Arimino
Abbreviated transcription (Latin):
pus nͣ licet ꝑpetrare. Quã dũ nequisset
declinare pͣfectꝰ ut cõmunicaret arsacio:
tcͣ dimissa & post paucũ tentã multo
nudauit auro. hoc modo credens eius
frangi constantiã. Eo tẽpore tigrius
pb̃r ueste nudatꝰ & dorso cesus. est ita tentꝰ. ẽ.
ut pedũ eiꝰ ac manuũ articuli soluerent᷑¬

Expanded text:
s non licet perpetrare. Quam dum nequisset declinare praefectus ut communicaret Arsatio, tunc dimissam, et post paucum tentam, multo nudavit auro: hoc modo credens ejus frangi constantiam. Eo tempore Tigrius presbyter veste nudatus et dorso caesus, ita tensus est, ut pedum ejus ac manuum articuli solverent
Abbreviated transcription (Latin):
loco restituere ꝓposuerat : tamen
qm̃ humana sorte p̾uentꝰ antequã
hȩc copleret uota requieuit. con¬
sequens arbitratꝰ sũ uoluntate᷑ diuę
memoriȩ imꝑatoris implero
Qui duͣ ados remeauerit. qualeͣ
a me ueneratione̾ habuerit agno¬
scetis Hon em̃ mirabile e: si qiđ
in eo gessimꝰ qđ laudet᷑. Mea̾ nãq
animã imago desiderii ur̃i & scema
tanti uiri ad hoc mouit & inuitauit
Oiuina ꝓuidentia uos custodiat fr̃s
dilectissimi

Expanded text:
 restituere proposuerat: tamen, quoniam humana sorte praeventus, antequam haec compleret vota requievit, consequens arbitratus sum voluntatem divae memoriae imperatoris implere. Qui dum ad vos remeaverit, qualem a me venerationem habuerit agnoscetis. Non enim mirabile est si quid in eo gessimus quod laudetur. Meam namque animam imago desiderii vestri, et schema tanti viri ad hoc movit et invitavit. Divina providentia vos custodiat, fratres dilectissimi
Abbreviated transcription (Latin):
is litteris fretꝰ athanasius alexan¬
driã uenit. libent᷑q eũ plebs.
alex andrina suscepit. Arriani uͦ
conuiratione facta aduersus eũ.
frequentes seditiones subinde su¬
scitabant. ꝑ quas occasio p̾bebat᷑ euse¬
bio ut derogaret ei apud imꝑatorẽ
qm̃ non decernente cõmuni conci
isset ȩccłam. Eantũq his de roga¬
tionibꝰ act̾ue̾ : ut indignante imꝑa¬
tore de alexan drina urbe ꝓiceret᷑
Fodem tẽpore eusebio moriente epo
ces ariȩ palestinȩ cognomento pã¬
phili. acatius discipłs eiꝰ suscepit
ep̃atũ: qui & alios plurimos edidit li¬
bros. & de uita doctoris sui multa
conscripsit
SOEOMENUS

Expanded text:
is litteris fretus Athanasius, Alexandriam venit, libenterque eum plebs Alexandrina suscepit. Ariani vero, conjuratione facta adversus eum, frequentes seditiones subinde suscitabant, per quas occasio praebebatur Eusebio ut derogaret ei apud imperatorem: quoniam non decernente communi concilisset Ecclesiam. Tantumque his derogationibus actum est, ut indignante imperatore de Alexandria urbe projiceretur. Eodem tempore Eusebio moriente episcopo Caesareae Palaestinae cognomento Pamphili, Agapius discipulus ejus suscepit episcopatum, qui et alios plurimos edidit libros, et de vita doctoris sui multa conscripsit. SOZOMEN.,
Abbreviated transcription (Latin):
talia ꝓuenert. Quo moriente: rur¬
sus ad querimoniã uenit dogma ni¬
ceni concilii. Hã licet uiuente con¬
stantino non eũ om̃s susciperent.
tamen aꝑte renuere non audebant.
Qͦ moriente: plurimi ab eose indu¬
bitant᷑ abstinuere concilio. Erant
enĩ isti qui etiã primitꝰ uidebant᷑ ẽẽ
suspecti. precipue uero arriisectatores
eusebius & theognius. Cuiꝰ dogma
se firmare credebant si reuerti atha¬
hiasiũ ꝓhiberent. & consectatori suo
egyptiacȩ diocesis uira contrade¬
rent. &illę quidẽ hȩc agebat mi¬
quoq gratꝰ eoqđ pat̾nũ eius serua¬
uerat testamentũ. ita ut usq ad
principẽ palatuiq potentes habe¬
ret accessum. E usebius autͣ in au¬
la imꝑͥali uidebat᷑ ita ꝑspicuus. ut
suos consectatores faceret aug¬
tam ac ꝓceres Quã obre̾ de dog¬
mate rursus priuati & publice
disputationes crebro ꝓferebant᷑. &

Expanded text:
unt. Quo moriente, rursus ad querimoniam venit dogma Nicaeni concilii. Nam licet vivente Constantino non illud omnes susceperint, tamen aperte renuere non audebant. uo moriente, plurimi ab eo se indubitanter abstinuere concilio. Erant enim isti, qui etiam primitus videbantur esse suspecti: praecipue vero Arii sectatores Eusebius et Theogonius, cujus dogma se firmare credebant, si reverti Athanasium prohiberent, et consectatori suo egyptiacae dioecesis jura contraderent. Et illi quidem haec agebant, miquoque gratus, eo quod paternum ei servaverat testamentum, ita ut usque ad principem palatiique potentes haberet accessum. Eusebius autem in aula regali videbatur ita perspicuus, ut suos consectatores faceret Augustos ac proceres. Quamobrem de dogmate rursus privatim et publice disputationes crebro proferebantur,
Abbreviated transcription (Latin):
Nterea ab occidentali parte athana¬
sius in alexandriã c̃ reuersus. quẽ
etiã constantinꝰ uiuens redire ma¬
luerat. Dicit᷑ autẽ quia etiã testa¬
mento uoluit hoc conscribere. sed
qm̃ ita defunctꝰ ẽ: eius maior filiꝰ
constantinꝰ hesperiarũ partiu prin¬
cep᷑ hoc egit. litteras que huiꝰmodi
ad popłm destinauit alexandrinũ
Constantinꝰ cesar. popło ȩccłȩ catho¬
licȩ alex andriȩ constituto Neq
urãm sacratissimã mente arbitror
ignorare ꝓpterea athanasiũ ado¬
randȩ legis predicatore̾ ad teͣpus
galliis fuisse directũ. qmͣ feroci¬
tas crudeliuͣ inimicoꝵ eiꝰ in pericu¬
lo sacri eiꝰ capitis imminebat: ne
forsitan ꝑ malignoꝵ calliditate ali¬
qiđ in congruũ sustineret. Ut
ergo hoc euitaret ab imminenti¬
bꝰ sibi necessitatibꝰ ẽ ablatꝰ. & ita
in hac ciuitate inqua degebat bona
ei necessaria non deee̾nt Talis enĩ
est eius uenerabilis uirtꝰ diuinis
freta solatiis. ut etiã molestias aspe¬

Expanded text:
nasius ab occidentali parte in Alexandriam est reversus, quem etiam Constantinus vivens redire maluerat. Dicitur autem quia etiam testamento voluit hoc conscribere: sed quoniam ita defunctus est, ejus major filius Constantinus Hesperiarum partium princeps, hoc egit, litterasque hujusmodi ad populum destinavit Alexandrinum. Constantinus Caesar populo Ecclesiae catholicae, Alexandriae constituto. Neque vestram sacratissimam mentem arbitror ignorare, propterea Athanasium adorandae legis praedicatorem ad tempus in Gallias fuisse directum, quoniam ferocitas crudelium inimicorum ejus in periculo sacri ejus capitis imminebat: ne forsan per malignorum calliditatem aliquid incongruum sustineret. Ut ergo hoc evitaret, ab imminentibus sibi necessitatibus est ablatus. Et in hac civitate in qua degebat, bona ei necessaria non deessent. Talis enim est ejus venerabilis virtus, divinis freta olatiis, ut etiam molestias aspe
Abbreviated transcription (Latin):
constantinum spem uictoris habebat
ꝑ diumationes & sacrificia. & sed uctus
ab aliquibus promittentib quia bello
uinceret constantinum : in paganitatẽ
conuersus ẽ Deniq etiã greci dict
tunc eũ expertum diuinationem mi¬
leti geminiq apollinis. eiq. consulen¬
tide bello respondisse dȩ monaium ꝑ
hos homeri uersus Osenex ualde te
iuuenes pugnatores obseruant. tuaq
uita soluta ẽ: seuaq te senectus excipi¬
et. Ex plurimis ergo rebus uisũ
mihiẽ dogina xpianorũ diuina ꝓui¬
dentia constitisse. tantoq. processisse
cremento: maxime tamen ex ꝑseciti¬
one gentilium Futuro namq. licin
bellum inbithinia factum est. quo no-¬
uissime pugnauerunt inter alterutros
ipse & constantinus. Tantoq diuino suffra¬
gio iutus est constantinus ut & pert̾rã
& ꝑ mare uinceret inimicos. & amissis
licinius pedestribus & naualibus copiis
semet ipsum in raicomedia truderet.
priuatusq thessalicȩ aliquanto tẽpore

Expanded text:
Constantinum, spem victoriae habebat Constantinum, spem victoriae habebat per divinationes et sacrificia, et seductus ab aliquibus promittentibus quia bello vinceret Constantinum, in paganitatem conversus est . Denique etiam Graeci dicunt tunc eum expertum divinationem Mileti Geminique Apollinis, eique consulenti de bello, respondisse daemonium per hos Homeri versus: O senex, valde te juvenes pugnatores observant, Tuaque vita soluta est, saevaque te senectus excipiet. Ex plurimis ergo rebus visum mihi est dogma Christianorum divina providentia constitisse, tantoque processisse cremento, maxime tamen ex persecutione gentilium futuro. Namque Licibellum in Bithynia factum est, quo novissime pugnaverunt inter alterutros ipse et Constantinus. Tantoque divino suffragio adjutus est Constantinus, ut per terram et per mare vinceret inimicos; et amissis Licinius pedestribus et navalibus, semetipsum in Nicomediam transtulit, privatusque Thessalonicae aliquanto tempore
Abbreviated transcription (Latin):
diderunt ciuitate̾ quȩ nuncupatur
emona Aestate uero superueniente :
cooperantibꝰ eis prouintialibꝰ fere qua¬
dringentos stadios arte mechanica tra¬
hentes argo per terrã ad fluuium aqui¬
leiã deduxert qui permiscetur herida¬
no heridanus autẽ fauces habet inita¬
licum mare: Post preliũ autẽ ciuile
dardanii & macedones & qui cirea hi¬
strũ tunc morabantur nec non & ellas
& illiriorũ gens om̃is sub constantino¬
redacta est.
ORRolicinius hinc fugatus cum
prius sectator fuisset dogmatis xpͣia¬
ni.mutata uoluntate plurimos sacer¬
dotum insuȩ partis afflixit imperio.
MLultos quidem & aliorum. precipue
tamen de collegio militari Nimis enĩ
xp̃ianis erat infestus propter constan¬
tini bellum. estimans eu posse contri¬
stari propt᷑ calamitatẽ suȩ religionis:
simul etiã arbitratus quia orarent &s
studerent redigi sub illius imperio solius¬
Super hȩc aut̃ pugnaturus denuo contra

Expanded text:
diderunt civitatem quae nuncupatur diderunt civitatem quae nuncupatur Aemonia. Aestate vero superveniente, cooperantibus eis provincialibus, fere quadringenta stadia arte mechanica trahentes Argo per terram ad fluvium Aquilam deduxerunt, qui permiscetur Eridano. Eridanus autem fauces habet in Italicum mare. Post praelium itaque, Cibalae, Dardanii, et Macedones, et qui circa Istrum tunc morabantur, nec non et Hellas, et Illyriorum gens omnis sub Constantinoredacta est. Porro Licinius hinc fugatus, cum prius sectator fuisset dogmatis Christiani, mutata voluntate, plurimos sacerdotum in suae partis afflixit imperio, multos quidem et aliorum, praecipue tamen de collegio militari. Nimis enim Christianis erat infensus propter Constantini bellum, aestimans eum posse contristari propter calamitatem suae religionis: simul etiam arbitratus, quia orarent et studerent redigi sub illius solius imperio. Super haec autem pugnaturus denuo contra
Abbreviated transcription (Latin):
pulit a suo colloquio. credens numquã
cos circa principẽ deuotos fore qui
fuerint dĩ suisic paratissimi prodito¬
res. E idõ ad huc suꝑstite constantio.
non uidebatur contra lege̾ quenpiã
esse xp̃ianum apud eos qui ultra italiã
galliasq & brittanniã & qui circa piri¬
neũ habitabant montẽ usq ad occeanuͣ
hesperium. Cum uero constantinus
in eius successisset imperium: potus
res ȩccłȩ defloruert. Maxentio enĩ
herculii filio ꝑempto cum eius pars
constantino cessisset: iã licenter in re¬
ligione uigebant qui circa tyberim
fluuium & eridanũ quẽ padũ prouin¬
tiales appellant comorabantur & qui
circa aquileiam commanebant. inquẽ
sermo fertur aduectam nauigio argo
& ad tirrenum pelagus fuisse ꝑductã
Argo nautȩ enĩ uentũ ualidũ declinan¬
tes: non eodem nauigio ingressione stͣ
usi. sed transcuntes mare qđ super
scytas e: perhȩc flumina uenert ad
terminos italoru. & hic hiemantes con¬

Expanded text:
pulit a suo colloquio: credens nunquam pulit a suo colloquio: credens nunquam eos circa principem devotos fore, qui fuerint Dei sui sic paratissimi proditores. Et ideo adhuc superstite Constantio non videbatur contra legem, quempiam esse Christianum apud eos qui ultra Italiam, Galliasque, et Britanniam, et qui circa Pyrenaeum habitabant montem usque ad Oceanum Hesperium. Cum vero Constantinus in ejus successisset imperium, potius res Ecclesiae effloruerunt. Maxentio enim Herculii filio perempto, cum ejus pars Constantino cessisset, jam licenter in religione vigebant qui circa Tiberim fluvium et Eridanum quem Padum provinciales appellant commorantur, et qui circa Aquilam commanebant; in quem locum sermo fertur advectam navigio Argo, et ad Tyrrhenum pelagus fuisse perductam. Argonautae enim ventum validum declinantes, non eodem 209 navigio in regressione sunt usi; sed transeuntes mare quod super Scythas est, per haec flumina venerunt ad terminos Italorum; et hic hiemantes con
Abbreviated transcription (Latin):
gitua ȩccłȩ sub regimine constantini
alacriter agebant. & cotidianis diebus
augebantur fauente & unanime
lis turbisq seruauit Nã cum ꝑsec uti¬
ones diuersas ȩccłȩ in alio terrarũ
orbe paterent᷑ : solus constantius con¬
stantini pat᷑ licenter xp̃ianis in sua
consistere religione concessit. Deniqꝰ
tale aliqđ eum miriculũ & memoria
dignũ egisse cognoui ls enĩ probare.
uolens quosclam in suo palatio xpͣia nos
si boni & solidi etͣnt uiri euocans uni¬
uersos precepit dicens ut si quidem
uenirent ad sacrificandum & eiꝰ cole¬
rent deos circaeũ essent & in suo cin¬
gulo ꝑmauerent. si uero refugere
egrederentur de palatio. gr̃as agentes
quo minime punirentur. Cumq in
utroq apparuissent alii quidem religi¬
onis desertores. alii uero diuina presen¬
tibus preponentes. deliberauit eis ami¬
cis & consiliariis uti qui in melioribus
fideles constantesq ꝑmanserant. alios
aute uelut effeminatos auersatus ex¬

Expanded text:
gitur Ecclesiae sub regimine Constantini alacriter agebant, et quotidianis diebus augebantur, favente et unanime lis turbisque servavit. Nam cum persecutiones diversas Ecclesiae in alio terrarum orbe paterentur, solus Constantius Constantini pater licenter Christianis in sua consistere religione concessit. Denique aliquod tale eum miraculum et memoria dignum egisse cognovi. Is enim probare volens quosdam in suo palatio Christianos, si boni et solidi essent viri, evocans universos praecepit dicens, ut si quidem venirent ad sacrificandum et ejus colerent deos, circa eum essent, et in suo cingulo permanerent; si vero refugerent, egrederentur de palatio gratias agentes quod minime punirentur. Cumque in utroque apparuissent, alii quidem desertores religionis, alii vero divina praesentibus praeponentes, deliberavit eis amicis et consiliariis uti qui in melioribus fideles constanter permanserant; alios autem velut effeminatos aversatus, ex
Abbreviated transcription (Latin):
mutuatus. ad iniustitiã ille conuersus
& credens latere spiridionẽ non reddi¬
dit qđ debebat. sed auferens debitum
quasi reddidisset abscessit. Qđ tamen
longo tẽpore non erat ignorandum
Post certũ namqꝰ tempus uenit. rursꝰ
ab eo petens mutuum At ille misit
eũ ad horreum. data potestate ut ipse
sibi metiretur quantũ opus haberet
Uacuũ uero eunde̾ locũ inueniens &
hoc oculata fide cognoscens. spiridio¬
ni nuntiauit. Ille respondit ei Mirũ
E o homo qđ loqueris Quomodo
tibi soli usumẽ horreũ necessarus de¬
fecisse: Sed considera potius apud
temet ipsun ne forte mutuatus alia
uicẽ qt debueras primitus non soluisti
Sieniͣ hoc nonẽ : indubitanter non pri¬
uaberis quibus eges. sed rursus acce¬
igit᷑ huius sacratissimi uiri mirari pu¬
ritatẽ : & ȩccłastici ordinis ualde. custo¬
diam Dicitur itaq quodã tempore
paliqua utilitate in unũ ciprͥbs ep̃os
conuenisse: & inter eos fuisse hunc

Expanded text:
mutuatus, ad injustitiam ille conversus, mutuatus, ad injustitiam ille conversus, et credens latere Spiridionem, non reddidit quod debebat; sed auferens debitum, quasi reddidisset, abscessit. Quod tamen longo tempore non erat ignorandum. Post certum namque tempus venit, rursum petens ab eo mutuum. At ille misit eum ad horreum, data potestate ut ipse sibi metiretur quantum opus haberet. Vacuum vero eumdem inveniens locum, et hoc oculata fide cognoscens, Spiridioni nuntiavit. Ille respondit ei: Mirum est, o homo, quod loqueris. Quomodo tibi soli visum est horreum necessariis defecisse? Sed considera potius apud temetipsum, ne forte mutuatus alia vice quod debueras, primitus non solveris. Si enim hoc non est, indubitanter non privaberis quibus eges, sed rursus acceigitur hujus sacratissimi viri mirari puritatem, et ecclesiastici ordinis valde custodiam. Dicitur itaque quodam tempore pro aliqua utilitate in unum Cyprios episcopos convenisse, et inter eos hunc fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
domo requisisset nec inueniret.
flebat capillosq uellebat. & morti
uicinus esse uidebatur ilie qui de¬
posuerat. Hȩc spiridio fieri uidens
ꝙ cursim ueniens ad sepulchrum
uocauit nomine puellam:. Qua re¬
spondente : de causa depositi requisi¬
uit. Ꝙ dũ ab ea didicisset. reuersus
& inueniens ubi puella significauerat:
reddidi homini qđ petebat. Qm̃qui¬
dem adhunc ueni sermonẽ : nom ent
in congruũ etiã istud adicere : Illos
erat huic spiridioni ex fruetibꝰ qui
nascebantur ei alios quidem pauperibus
erogare. alios autẽ gratis mutuareͥ uolen¬
tibus. Sed neq ꝑ se clabat neq per se re¬
cipiebat. sed solũ cubic ulum de monstra¬
bat : inuitans petentes ut quantũ opus
haberent tollerent. & denuo reuocarent
quantum se nouerant abstulisse. Quidã
uero dum mutuũ ꝑcepissẽt. reuersus ẽ
post aliquantũ qđ tulerat redditurus
Quẽ dum scđm consuetudinẽ iussisset
reponere incubiculo qđ fuerat ex inde

Expanded text:
domo requisisset, nec invenisset, domo requisisset, nec invenisset, flebat capillosque vellebat, et morti vicinus esse videbatur ille qui deposuerat. Haec Spiridion fieri videns, et cursim veniens ad sepulcrum, vocavit ex nomine puellam. Qua respondente, de causa depositi requisivit. Et dum ab ea didicisset, reversus, et inveniens ubi puella significaverat, reddidit homini quod petebat. Quoniam quidem ad hunc veni sermonem, non est incongruum etiam istud adducere. Mos erat huic Spiridioni ex fructibus qui nascebantur ei, alios quidem pauperibus erogare, alios autem gratis mutuare volentibus. Sed neque per se dabat, neque per se recipiebat; sed solum cubiculum demonstrabat, invitans petentes ut quantum opus habebant tollerent, et denuo revocarent quantum se noverant abstulisse. Quidam vero dum mutuum percepisset, reversus est post aliquantum quod tulerat redditurus. Quem dum secundum consuetudinem jussisset reponere in cubiculo quod fuerat exinde
Abbreviated transcription (Latin):
habers uxore & filios. sed non propte¬
rea in rebus diuinis minor. Aiunt aut̃
aliquando ꝑ noctẽ uenisse malignos
uiros ad caulas ouium eius & cũ rape¬
re niterentur subito uinctos nullo
ligante fures Cunc illura dio facta
ueniente inuenisse ligatos eos & sol¬
uisse quidem ab inuisibilibus uincu¬
lis. culpasse tamen & dixisse Cur fr̃s
dũ licuisset quȩ desiderabatis accipere
elegistis potius earapere. & noctem
ducere uigiter infelice̾ Tunc mi¬
seratus eorum. magis autͣ ad meliora
eos erudiens: ait. Abite hunc sumen¬
tes arietẽ. laborastis quippe uigiliis.
& decet uos sine querimonus recede¬
re ab ouibus meis Qđ quidem qui¬
libet iuste poterit ammirari. nihilo
speciẽ aliquã deposuerat: Quȩ
sumens depositum sub terra recon¬
didit: ubi caute credidit custodiri
Contigit interea mori puellam nihil
consessam patri Uenit homo deposi¬
tũ repetens. ignorante spiridione
quđ loqueretur. Cumq in tota

Expanded text:
habens uxorem et filios, sed non proptehabens uxorem et filios, sed non propterea in rebus divinis minor. Aiunt autem aliquando per noctem venisse malignos viros ad caulas ovium ejus, et cum rapere niterentur, subito vinctos nullo ligante fures. Tunc illum die facta venientem invenisse ligatos eos, et solvisse quidem ab invisibilibus vinculis, culpasse tamen et dixisse: Cur, fratres, dum licuisset quae desiderabatis accipere, elegistis potius ea rapere, et noctem ducere jugiter infelicem? Tum miseratus eorum, magis autem ad meliora eos erudiens, ait: Abite hinc sumentes arietem; laborastis quippe vigiliis, et decet vos sine querimoniis recedere ab ovibus meis. Quod quidem quilibet juste poterit admirari. Nihilomspeciem aliquam deposuerat; quae sumens depositum, sub terra recondidit, ubi caute credidit custodiri. Contigit interea mori puellam nihil confessam patri. Venit homo depositum repetens, ignorante Spiridione quid loqueretur. Cumque in tota
Abbreviated transcription (Latin):
quiphe & per semet ipsam gloriosa
ꝓpter uirtutem plurimorum tunc
in eã pollentium
taqꝰ persecutionibus iam cessantibus:
ad huc multi confessox suꝑstites excłas
exernabant. ut fuit osius cordubȩ
pontifex & amphion epiphaniȩ: cilitiȩ
maximus qui post macharium hie¬
rosolimorũ tenuit presulatum. &
pasnuatius egyptius ꝑquẽ aiunt
plurima miracula oꝑatũ dm̃ demonesq
subiecisse. uariarũq. passionũ condo¬
nasse ei sanitates. Fuerunt autẽ paf
nutius & maximus ex illis confessori
biis quos maximus imperator in me¬
tallis opera exercere dampnauit.
oculos eorũ dextros euellens. & sini¬
stras suras incidens. Scđm eos autẽ
thuntis cipriorũ ep̃m. ad cuus uir¬
tutẽ demonstrandam sufficere puto
quȩ hactenus de eo seruatur opinio
Quanta per eũ diumo presidio gesta st᷑.
plura quidem nouere prouinciales.
ego autr̃ quȩ adnos ualuent᷑ perueni¬
re en taceam Fuit enĩ iste rusticus

Expanded text:
quippe et per semetipsam gloriosa quippe et per semetipsam gloriosa propter virtutem plurimorum tunc in ea pollentiumtaque persecutionibus jam cessantibus, adhuc multi confessorum superstites Ecclesias exornabant; ut fuit Osius Cordubae pontifex, et Amphion Epiphaneiae Ciliciae, et Maximus, qui post Macarium Hierosolymorum tenuit praesulatum, et Paphnutius Aegyptius, per quem aiunt plurima miracula operatum Deum, daemonesque subjecisse, variarumque passionum condonasse ei sanitates. Ferunt autem quod Paphnutius et Maximus ex illis confessoribus fuerunt quos Maximinus imperator in metallis ad opera exercenda damnavit, oculos eorum dextros evellens, et sinistras suras incidens. SOZOMEN., lib. thuntis Cypriorum episcopum, ad cujus virtutem demonstrandam sufficere puto quae hactenus de eo servatur opinio. Quanta per eum divino praesidio gesta sint, plura quidem novere provinciales; ego autem quae ad nos valuerunt pervenire non tacebo. Fuit enim iste rusticus