comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quia transtulerit ominẽ hieruscclem & uniuersos
principes Et omner fortes exercitus deciminilia
incaptiuitatem. addidit seriptura dicens et omnemar¬
tificem & clurorem. hoc est quod supracidem populo srł
philistim regnantes fecirre narrantur cumdicitur.
auerant enim philistim: Ne foste facerent hebreigladiũ
aut lanceamS
icut enim tunc illi cauerant nehabentes
fabror perrarios hebrei. Arma adrepugnandum face¬
rent : it anunc chaldei destructit hierusalem &uastata
omni terra repromissionis satagunt ut nullus in ea
remaneat artifex nullus clusor: qui uel feda ta urbis
moenia componere. uel porsit resarcire dirupta:
umnpatius quic quid apud gentẽ exter mrtã inuenerant:
Totababi loniam trans ferunt . ut uel ad nililum ualeat ul¬
tra: uel illius ciuitatis utilitatibus proficiat : Cuius tam
deflendae historiae quae multum neglegentiae nostritempo¬
ris congruit: non opinor allegoriamesse reticendam:

Expanded text:
usalem, et universos principes, et omnes fortes exercitus, decem millia, in captivitatem; addidit Scriptura, dicens: Et omnem artificem et clusorem. Hoc est quod supra eidem populo Israeli Philisthiim regnantes fecisse narrantur, cum dicitur: mni terra Israel. Caverant enim Philisthiim, ne forte facerent Hebraei gladium aut lanceam . Sicut enim tunc illi caverant, ne habentes fabros ferrarios Hebraei, arma ad repugnandum facerent; ita nunc Chaldaei, destructa Jerusalem et vastata omni terra repromissionis, satagunt ut nullus in ea remaneat artifex, nullus inclusor, qui vel foedata urbis moenia componere, vel possit resarcire dirupta; quin potius quidquid apud gentem exterminatam artis invenerant, totum in Babyloniam transferunt; ut vel ad nihilum valeat ultra, vel illius civitatis utilitatibus proficiat. Cujus tam deflendae historiae, quia multum negligentiae nostri temporis congruit, non opinor allegoriam esse reticendam.
Abbreviated transcription (Latin):
dignus erat : Nams sermonis achiui una ꝑreacentum mu¬
t&ur littera solest: audientes greci abis rahelitis
quor diuinas haberelitteras fama ꝓdebat predicari quod
helias curruigneo & equissit igneis ad calestia translatur
Velceste hocinsum inter alia depictum in pari&e udenter
per caclos essedesignatum. &miraculum diuinitus factũ
conmutarent in argumentum erroris : humanastultitia
conmentatum:. Quos imitati ipsiiudei: sic egerunt nem
aliquo gentiliũ stultirsimis minus stulti parerent

Expanded text:
dignus erat nam si sermonis Achivi, Una per accentum mudignus erat nam si sermonis Achivi, Una per accentum mutetur littera, sol est; audientes Graeci ab Israelitis quos divinas habere litteras fama prodebat praedicari quod Elias curru igneo, et equis sit igneis ad coelestia translatus, vel certe hoc ipsum inter alia depictum in pariete videntes, per coelos esse designatum, et miraculum divinitus factum commutarunt in argumentum erroris humana stultitia commentatum: quos imitati ipsi Judaei satagerunt ne in aliquo gentilium stultissimis minus stulti apparerent
Abbreviated transcription (Latin):
abstulit quoq equos. quos dederant renges iudi soli
inintroitu templidm̃ et paulo posticurrus autem sols
conbusit igni: ostendit omnigentiũ idolatrarum suꝑ¬
stitioni iudeos eotempore fuissemancipator.
Ita ut uenerationem solis quemmore gentiliu dm̃ tI
credebant: si mulacrociur quẽ fecerant: Currus eque¬
q subdiderint: Et hocinatrur templi dm̃
icenim folent gentiles pingere ud pacere si muilaeruisolis
Uit puerum in berbem in currunonenter: equorcidom
quasi cur su caclum p&entes subiun gant: Qui propterea
pueri apteent imaginem quia sliuedut cotbe nouo ortuua¬
tur Nullũ per sȩcula senium incidit :
Ut autem eidem cur¬
rus & equos tribuant demiraculo rumstum heliae ꝓpheae
quiacurrugneo &equirigne ir estraptur ad caelũ Iohanner
constanti nopolis ep̃restimat:. Quod enim grece helios dicitur¬
sol sicut &icm seduliur cum̃ dehelie ascensui caner& osten¬
dit dicens: quambene fulminei prȩlucens semita caeli
conuenit heliae meritoquȩ & nomine fulgens hacope

Expanded text:
Abstulit quoque equos quos dederant reges Juda, soli in introitu templi Domini. » Et paulo post: « Currus autem solis combussit igni. » Ostendit omni gentium idololatrarum superstitioni Judaeos eo tempoita ut in venerationem solis quem more gentilium deum esse credebant, simulacro ejus, quem fecerant, currus equosque subdiderint, et hoc in atriis templi Domini. Sic enim solent gentiles pingere vel facere simulacrum solis, ut puerum imberbem in curru ponentes, equos eidem, quasi cursu coelum petentes, subjungant. Cum propterea puerum aptant, quia sol, velut quotidie novo ortu natus, in nullum per saecula senium incidit. Ut autem eidem currus et equos tribuant, de miraculo sumptum Eliae prophetae, quia curru igneo et equis igneis raptus ad coelum, Joannes Constantinopolis episcopus aestimat. Quia enim Grsol, sicut et Sedulius cum de Eliae ascensu caneret ostendit, dicens: Quam bene fulminei praelucet semita coeli, Convenit Eliae, meritoque et nomine fulgens. Hac ope
Abbreviated transcription (Latin):
ta in senouitestamenti misteria continuat: Patrssquo¬
que ueeris testamenti perplures: tantȩ arcem perfectio¬
nis uiuendo tenuerunt: ut innullo a postolis : Virisq¬
a postolicis. putandisunt es seminor es: Permanebat
taber naculũ usq ad constructionẽ templi inpopulodi.
perannos quadringentor & octuaginta id ÷ Centum
uiginti ꝑ quattuor multiplicatos: Quia extempore da¬
tae legis usq ad incarnationẽ dominicam. & tẽpus reue¬
latae gratiae non de fuere uiri: qui inlege constituti e¬
uangelicam ꝑ omnia perfectionẽ mente &opere ser¬
uarent: Non de fuit scriptura : quae gratiã noui testamen
ti inueeri: propheicis intimar & eloquiis : Quod autẽ
quarto anno regis salomonis. Edificarecepta ÷ domus
dñi potest eoreferre mustice quod post explexã dirpensa¬
tionem dominicae in carnationis: quae in quattuor euange¬
tura coeperit: Et qđ mense secundo cepta ÷: potest ad

Expanded text:
ovi Testamenti mysteria contineat. Patres quoovi Testamenti mysteria contineat. Patres quoque Veteris Testamenti perplures, tantae perfectionis arcem vivendo tenuerunt, ut in nullo apostolis apostolicis putandi sint esse minores. Permanebat tabernaculum usque ad constructionem templi in populo Dei per annos quadringentos et octoginta, id est, centum viginti per quatuor multiplicatos: quia ex tempore datae legis usque ad incarnationem Dominicam et tempus revelatae gratiae, non defuerunt viri qui in lege constituti Evangelica per omnia perfectionem mente et opere servarent; non defuit Scriti in Veteri propheticis intimaret eloquiis. Quod autem quarto anno regis Salomonis aedificari coepta est domus Domini, potest eo referri mystice, quod post expletam dispensationem Dominicae incarnationis, quae in quatuor Evangetura coeperit. Et quod mense secundo coepta est, potest ad
Abbreviated transcription (Latin):
temporis sacramentũ spiritale cognorcat. quater
namque centeni &uigeni qua dringintos & octoginta
faciunt. Quattuor autem euan gelicae per fectioni
apte conueniunt propter ipsum cuangelistarum nume¬
rum freentum uiginti doctrinae legali propter annos
legis totidem lator .s In quo&iam numero uirorum
Ciratiam scĩ sp̃s primitiua suscepit ecclesa: patenteros¬
tendens: quia quilegitime utuntur idest quixp̃iinea gra¬
tiã cognoscentes amplectuntur iure sp̃seius gratia replentur
Quã in caritate eius amplius igniscant: Diximus autem perta¬
bernaculum quod fecit morses & filuis rahel in deserto sina¬
goga pertemplum uero quod salomon & filusrhel
cum prose litorem & gentilium auxilia construxit: ec¬
desiã gentium porsei designapi: Permansit autem cul¬
tus &x religio tabernaculi annor ecde & lxxx. ac sicteplũ
Quiascriptura u&eris testamenti tan.¬
ta per fectione redundat: ut siquis eamintellexerit cunc¬

Expanded text:
temporis, sacramentum inesse spiritale cognoscat. Quater temporis, sacramentum inesse spiritale cognoscat. Quater namque centeni, et viceni, quadringentos et octoginta faciunt. Quatuor autem Evangelicae perfectioni apte conveniunt, propter ipsum Evangelistarum numerum: centum viginti, legali doctrinae, propter annos legislatoris totidem. In quo etiam numero virorum, gratiam sancti Spiritus primitiva suscepit Ecclesia, patenter ostendens quia qui lege legitime utuntur, id est, qui Christi in ea gratiam cognoscentes amplectuntur, jure Spiritus ejus gratia replentur, qua in charitate ejus amplius ignescant. Diximus autem per tabernaculum quod fecit Moyses et filii Israel in deserto, synagogam: per templum vero quod Salomon et filii Israel cum proselytorum et gentilium auxilio construxit, Ecclesiam gentium posse designari. Permansit autem cultus et quia scriptura Veteris Testamenti tanta perfectione redundat, ut si quis eam bene intellexerit, cunc
Abbreviated transcription (Latin):
inquinamento carnis & spr perficientes sc̃ĩficationem
intimor edi¬
actum est igitur quadragente simox octo gesimo anno: egres¬
sionis filiorum israhd deterra egpti In annoquar tomen¬
sctio ⁊pscest menss secundu regis salomonis superisra¬
no quarto mensezio ⁊pseest mensis secundus regis ralo
monis superisrahel ordo sensus est in anno quarto
regis ralomonir mensezĩo: ipreest mensis secundus
Mensemautem secundd maiumdicit: Namque a prilis quo
parcha cȩlebratur principium apud hebreos. primus
erat in mensibus anni:. Ex quo manifeste clar& quiamox
peracto pascha coepit a dificare domunidño iet conse¬
cratus mistica solemnitate populur manus admisticum¬
opus misit, Fit autem commemoratio egrersonis deegp¬
to quando tabernaculum edificar exeptum est: ut ad mo¬
ne atur lector quot annorum tempur ÷̃ ̃ inter ȩdificatio¬
nem utrius que domus transierit et huic quoque summe

Expanded text:
inquinamento carnis et spiritus, perficientes sanctificationem inquinamento carnis et spiritus, perficientes sanctificationem in timoreactum est igitur quadringentesimo et octogesimo anno egressionis filiorum Israel de terra Aegypti, in anno quarto, mense Zio, ipse est mensis secundus, regis Salomonis super Israni qumonis super Israel, ordinis sensus est. In anno quarto regis Salomonis, mense Zio, ipse est mensis secundus. Mensem autem secundum Maium dicit: namque Aprilis, quo Pascha celebratur, principium mensium apud Hebraeos primus erat in mensibus anni. Ex quo manifeste claret, quia mox, peracto Pascha, coepit aedificare domum Domino, et consecratus mopus misit. Fit autem commemoratio egressionis ex Aegypto, quando tabernaculum aedificari coeptum est: ut admoneatur lector, quod annorum tempus, inter aedificationem utriusque domus transierit, et huic quoque summae
Abbreviated transcription (Latin):
Indomopatris mei multesunt mansiones, Vnam
ergo domum dñi fecit soclomon sed multos inea
thes auros ad recipiendauasa diuersi generis.
Una tocmen bene dictione scĩ ficata parauit¬
Qui animirum una est domus patris. nonma
nu facta a uerna incaelis: sed multae in ea

Expanded text:
In domo Patris mei multae sunt mansiones . Unam ergo domum Domini fecit Salomon, sed multos in ea thesauros ad recipienda vasa diversi generis, una tamen benedictione sanctificata paravitquia nimirum una est domus nufacta aeterna est in coelis, sed multae in ea
Abbreviated transcription (Latin):
ner & non de uideis teentum modo: uerum &icm degentib:
adiutopes operisdegit. Naci deutroq populo ministros
sermones cdsumpsit Misithircm selomoni prȩciscdeli¬
bano lignoc cedrincc & cebiegne qua indomũdm̃ ponerentur:
Quia conuersa gentilitas misit cd dnm̃ uiros quoñdom ad se¬
culum clecros sed securi dominicȩ increpationis demon¬
te suȩ superbiae iam deiector & humilictos quiccdnormã
cuangelicȩ ueritctis instituti in adificio ecclesia prosuo¬
quisq: merito uel tem pore collo carentur: Imisit xicom ar¬
tifices quia conuersos cdueram sapientiom philosophos
qui gratioc eruditionis populis quoq: regendis iure prepo¬
nerentur. dnõ gentilitas obtulit. quedis ipsis apostolorũ
tem poribus dionisius ario pagita quedis de inceps doctor
succuis simus. & fortissimur maertrr crprianus aliique.
quam plurimi Misit &ccurum quod in eccdem significati¬
one accipitur: quicenimirum uiros sccpientia & inge¬

Expanded text:
neret, non de Judaeis tantummodo, verum etiam de gentibus neret, non de Judaeis tantummodo, verum etiam de gentibus adjutores operis elegit. Nam de utroque populo ministros sermonis assumpsit. Misit Hiram Salomoni praecisa de Libano ligna cedrina et abiegna, quae in domum Domini ponerentur, quia conversa gentilitas misit ad Dominum viros quondam in saeculo claros, sed securi dominicae increpationis de monte suae superbiae jam dejectos et humiliatos, qui ad normam evangelicquisque merito, vel tempore collocarentur. « Misit etiam artifices, quia conversos ad veram sapientiam philosophos, qui gratia eruditionis, populis quoque regendis jure proponerentur, Domino gentilitas obtulit, qualis ipsis apostolorum temporibus Dionysius Areopagita, qualis deinceps doctor suavissimus, et fortissimus martyr Cyprianus, aliique quamplurimi. Misit aurum: quod in eadem pene significatione accipitur, quia nimirum viros sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
tum eorum qui in lege fideliter ac per fecte uixe¬
runt typum gerere: tabulȩ uero cedrinȩ siue abi¬
egne: Nouites tecmenti iustos indicare quiuo¬
lentes post dnm uenire ab negant sem& ipsos et
sumpta crucesua cotidie. secuntur illum: Et qñm¬
utrius que temporis iustos cominonis gloria super

Expanded text:
tum, eorum qui in lege fideliter ac perfecte vixetum, eorum qui in lege fideliter ac perfecte vixerunt, typum gerere; tabulae vero cedrinae sive abiegnae, Novi Testamenti justos indicare, qui volentes post Dominum venire, abnegant semetipsos, et sumpta cruce sua quotidie sequuntur illum. Et quonutriusque temporis justos communis gloria super
Abbreviated transcription (Latin):
tum secundum donationes scĩ sps. Inuna eadem¬
que fide sibim& alterutrum conexi auri. lam mine
snt scĩ. super eminentem scientiae caritatem haben¬
ter hu sunt qui fulgore gratissimo adinuicem con¬
gaudentes. Quȩ tria beatus apostolus. Una sen¬
tentia conplexus est dicens. Nam inxpõihũ neque
cir cum cisio aliquid ual& neque preputium sed fides
quȩ per dilectionem operatur. fidei namque in uicte¬
lapis figuram tenuit Cedrus actionis odori fera
aurum transcendentis omnia dilectionis.. Uesti.¬
tur que lapideur paries tabulis cedrinis: Cum profes¬
sio fidei bonis ornatur operib Nesine operib oti¬
osa iudic&ur aut mortucc. Uerum quialex in lapide
scripta: Doctrinec uero e uaengeli per lignumest do¬
minicȩ parsionis confirmata. unde & populus lapide
nos signocrucis consecramur in
fronte¬
onte por sunt non in congrue pariees templi la¬
pidei siue pauimentum pretiosissimo mar more stra¬

Expanded text:
tum, secundum donationes sancti Spiritus in una eademtum, secundum donationes sancti Spiritus in una eademque fide sibimet alterutrum connexi; auri laminae, sunt sancti supereminentes, scientiae charitatem habentes, hujusque fulgore gratissimo ad invicem congaudentes. Quae tria beatus apostolus una sententia complexus est, dicens: Nam in Christo Jesu neque circumcisio aliquid valet, neque praeputium, sed fides, quae per dilectionem operatur . Fidei namque invictlapis figuram tenuit, cedrus actionis odoriferae, aurum transcendentis omnia dilectionis. Vestiturque lapideus paries tabulis cedrinis, cum professio fidei bonis ornatur operibus, ne sine operibus otiosa judicetur aut mortua. Verum quia lex in lapide scripta, doctrina vero Evangelii per lignum est dominicae passionis confirmata, unde et populus lapide nos signo crucis consecramur in fronte. Possunt non incongrue parietes templi, lapidei, sive pavimentum pretiosissimo marmore stra
Abbreviated transcription (Latin):
hab& celaturas eminenter cumopera uirtutum
scĩ nequac quam occul tategunt. sed manifestac ex pres¬
sione foris omnib quales sint ipsi. Quid ageent:
In exemplum uiuendi proferunt: Quomodo fe¬
cit apostolus paulus. qui non solum prędicando
ner& ostendebat uerum &icm inepistolis ad
eclesias distinats quot pericula proxp̃o tolerarit.
Iuantis reuelationibus sit axp̃o sublimatur felici
glorificatione declarabaet. Quicum dicere suis
Imitatores mei estote
sicut & ego xp̃i. quid indomodñi nisicelaturas
eminentes ostendit. quȩ singulecri culmine uirtutis
sese cunc tis imitcbilem prębuit: Omnia cedrinis
tabulis uestiebantur: Nec omnino lapir apparere
potercet in pariete.
Et lapides pari&is siue
dis tinctione cumpariter ponuntur. ut lapi¬
des uiuisint scĩ. Fortitudine fidei inunam eandem¬
que regulcm sibime adglutinati tabulȩ cedri¬
nȩ siue abiegnȩ sint scĩ latitudine uariarũ uirtu¬

Expanded text:
aelaturas eminentes, cum opera virtutum aelaturas eminentes, cum opera virtutum sancti nequaquam occulta tegunt, sed manifesta expressione foris omnibus, quales sint ipsi, quid agant, in exemplum vivendi proferunt, quomodo fecit apostolus Paulus, qui non solum praedicando neret, ostendebat, verumetiam in epistolis ad Ecclesias destinatis, quot pericula pro Christo tolerarit, quantis revelationibus sit a Christo sublimatus, felici glorificatione declarabat, qui cum dicere suis Imitatores mei estote, sicut et ego Christi . Quid in domo Domini, nisi caelaturas eminentes ostendit, quia singulari culmine virtutis se cunctis imitabilem praebuit? Omnia cedrinis tabulis vestiebantur, nec omnino lapis apparere poterat in pariete. Et lapides parietis sive distinctione, cum pariter ponuntur, ut lapides vivi sint sancti, fortitudine fidei in unam eamdemque regulam sibimet agglutinati; tabulae cedrinae sive abiegnae sint sancti, latitudine variarum virtu
Abbreviated transcription (Latin):
futuri promis siane reficimur: Hic non adpo¬
nentes
quorum illic pascentes sur sum cor
Et cedro omnis domus intrinsecur uestiebetur
habens tornecturcs sucer & coniunc turas fabre¬
factus et celaturas eminenter, Diximus decedro
quod insuperabilem uir tutum uenus tatem signecr&
quonimirum ligno omnis domus intrinsecus ues¬
titur cum corda iustorum solobonorum ope¬
rum amore nitescunt.
Hab& que domus intabu¬
lis cedrinis. Turnaturas succr & coniuncturas fa¬
bre factas cumidem electi sese adiniucem. pul¬
cherrima caritatis copulc conectant Ita ut cum
in numera sit multitudo fidelium: unum̃ tamencor
Vnam habere animam procum munis fidei ac dilectio¬
is societate merito dicantur:
Nam que tor¬
naturae quae iunc turis tabulccrum adponebantur
unum ex omnib: fier& tcbulatum Ipsasum
Ipsa sunt
offitia caritatis .⁊. Quib ad inuicem fraternitas
scã copulatur. atque inunam xp̃i domum toto
terrarum orbe conponitur. Quȩ &icem domur

Expanded text:
futura promissione reficimur, hic non apfutura promissione reficimur, hic non apnentes, quia illic pascentes sursum est cor. Et cedro omnis domus intrinsecus vestiebatur, habens tornaturas suas et conjuncturas fabrefactas, et caelaturas eminentes. Diximus de cedro quod insuperabilem virtutum venustatem signaret, quo nimirum ligno omnis domus Domini intrinsecus vestitur, cum corda justorum solo bonorum operum amore nitescunt; habetque domus in tabulis cedrinis tornaturas suas, et conjuncturas fabrefactas, cum iidem electi se ad invicem pulcherrima charitatis copula connectunt, ita ut cum innumera sit multitudo fidelium, unum tamen cor, unam habere animam pro communis fidei ac dilectionis societate merito dicantur. Namque tornaturae quae juncturis tabularum apponebantur, ut unum ex omnibus fieret tabulatum, ipsa sunt officia charitatis, quibus ad invicem fraternitas sancta copulatur, atque in unam Christi domum toto ter
Abbreviated transcription (Latin):
tiam saturabunt. Et sicut eadem ecclesia suo
canit redemptori: Ego autem cumius titia. ap¬
parebo in conspectutuo satiabor dum mani¬
stabitur gloriatua. Pariter ergo populur
di et afficitur aduersis. & reficitur mannoc
ut sit illud apostoli. spe gaudentes. Intribulatio¬
labatur cu discipulis sus postresur rectionẽ
carnis suae: apparens cis in multis argumen¬
tis Et loquens deregnodi & conuercens Ie ui¬
necndo & enim ostendebet nostrum in selaborem.
manducando autem & bibendo cum discipulis. osten¬
debect in nobis sam consolationem: Ieiuncens uelut
cloc mobet. adtendite ne grauentur cor clec uestra
incrapula & ebri&cete & curis huis uitae mandu¬
cans autem & bibens uelut decmabat. Ecce ego
uobiscum sum omnib: dieb usq: ad consumationẽ
sȩculi. Et iterum autem uidebouos & gecudebit
coruestrum Et gaudiũ uestrum nemotoll& auo¬
bis Simul enim cumuicem dñi carpimus:
Et uecnitecte prȩ sentis sȩculi. ieiunamur. Et

Expanded text:
tiam saturabuntur ; et sicut eadem Ecclesia suo tiam saturabuntur ; et sicut eadem Ecclesia suo canit Redemptori, Ego autem cum justitia apparebo conspectui tuo; satiabor dum manistabitur gloria tua. Pariter ergo populus Dei et afficitur adversis, et reficitur manna; ut sit illud Apostoli: Spe gaudentes, in tribulatiolabatur cum discipulis suis post resurrectionem carnis suae, apparens eis in multis argumentis, et loquens de regno Dei, et convescens. Jejunando etenim ostendebat nostrum in se laborem, manducando autem et bibendo cum discipulis, ostendebat in nobis suam consolationem. Jejunans velut clamabat, Attendite ne graventur corda vestra in crapula et ebrietate, et curis hujus vitae. Manducans autem et bibens, velut clamabat: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus, usque ad consummationem saeculi . Et, Iterum autem videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum non tolletur a vobis ; simul enim cum viam Domini carpimus, et a vanitate praesentis saeculi jejunamus, et
Abbreviated transcription (Latin):
tis fidelium laborir quomodo quinque genecrius
significat. futurȩ qui&is & pacis. Denario nam¬
que numero continentur praecepta: quorum ob¬
seruatione aduitam peruenitur. Denario aque signi¬
ficatur ipsac quaede sideramus & proqualcboramus uita
perennis: quadratur uero est mundus. In quo pro ad qui¬
renda eadem uita certecmur. Unde & psecl mistac.
De regionib congregecuit eos a solisor tu &occasu.
ab aquilone & mari. Decem autem qua ter ducta
quadra gintac faciunt: Unde populur ab egeptoli¬
beratus: Infigureem presentis ecdesiȩ quadra¬
gintac cennis inheremo multis laboribus exerce¬
batur. simul & pane caelesti reficiebatur : ac si
tandem adre promisstom olim patricem perue
ut labores ecclesiȩ quib totum perorbem In obser¬
uanda di lege de sudect insinuentur, Pas citur
ipse quas ecclesia tolerat passiones spem denarui
celestis hoc est aeternę bcatitudinis erre leui¬
gande: Ubihi quinunc esuriunt &sitiunt iusti¬

Expanded text:
tis fidelium laboris, quomodo quinquagenarius tis fidelium laboris, quomodo quinquagenarius in significatione futurae quietis et pacis. Denario namque numero tenentur praecepta, quorum observatione ad vitam pervenitur. Denario aeque significatur ipsa, quam desideramus, et pro qua laboramus, vita perennis. Quadratus vero est mundus, in quo pro adquirenda eadem vita certamus. Unde Psalmista, De regionibus congregavit eos, a solis ortu et occasu; ab aquilone et mari . Decem autem quater ducta quadraginta faciunt. Unde populus ab Aegypto liberatus in figura praesentis Ecclesiae quadraginta annis in eremo multis laboribus exercebatur, simul et pane coelesti reficiebatur; ac sic tandem ad promissam olim patriam perveniut labores Ecclesiae, quibus totum per orbem in observanda Dei lege desudat, insinuantur. Pascitur ipse quas Ecclesia tolerat passiones, spe denarii coelestis, hoc est, aeternae beatitudinis esse levigandae. Ubi ii qui nunc esuriunt et sitiunt justi
Abbreviated transcription (Latin):
interioris te pusfuit perfectorum iustorũ. Qui
carne quidem adhuc in mundo r&enti. sedomni
desiderio sunt ad cęlestia sus pensi. & uelut incenso
ture: fumum ascendentem in sca scõrum emittunt:
Quia superno amore flagranter crebris orationũ
uocib auressui pulscent auctoris: Apertam¬
que. late ianucm: fumur incensorum ins perio¬
ribus inuenit: Quia quaento mundiores quique
interris. et quasi uicimores celesti patrie commo¬
rantur tanto citius ad̃o cuncta que poscunt
accipiunt beneccutem interior domus xx. cubitos
longa factaest: propter misterium geminȩ dilec¬
tionis: de quo supra diximus quȩ in hac interimuita
ex parte maxima dectorum in lustrat mentes. sed
in illec patria cesscentib aliorum uirtutum operibus
ipsum templum: proforib oraculi. Diximur ipsum
templum. proforibus oraculi: presentis ecclesiae
tr pũ gersirse. Unde recte fuit xͥl. cubitorum.
quinumerus sepe insignificatione ponitur presen¬

Expanded text:
interioris, typus fuit perfectorum justorum, qui interioris, typus fuit perfectorum justorum, qui carne quidem adhuc in mundo retenti, sed omni desiderio sunt ad coelestia suspensi, et velut incenso thure fumum ascendentem in sancta sanctorum emittunt, quia superno amore flagrantes, crebis orationum vocibus aures sui pulsant auctoris. Apertamque late januam fumus incensorum in superioribus invenit, quia quanto mundiores quique in terris, et quasi viciniores coelesti patriae commorantur, tanto citius a Domino cuncta quae poscunt accipiunt. Bene autem interior domus XX cubitos longa facta est, propter mysterium geminae dilectionis, de qua supra diximus, quae in hac interim vita ex parte maxima electorum illustrat mentes, sed in illa ipsum templum pro foribus oraculi. » Diximus ipsum templum pro foribus oraculi, praesentis Ecclesiae typum gessisse. Unde recte quadraginta fuit cubitorum. Qui numerus saepe in significatione ponitur praesen
Abbreviated transcription (Latin):
nostri exili: quȩ in presentia regis summi. per¬
pes ibi beatorũ & angelorum. & hominum solem¬
nitacs agitur  Unde deecbenemerito seruodicitur.
intra ingaudium dm̃itui : Sed posterior tempore.
quia post huius seculi labores: adillius ingressum per
clucimur. T abulata autem. quȩ utram que domũ
abinuicem duudunt. Ipsi sunt claustra cęli. quorũ
nobis apertionem cotidie sus piramus & quantũ
dñr donauerit: pia semper instantia donec aperi¬
antur: ut intrare licecet pulsamus. Tbi & si
nec dum ante solutionem corporum intrare per¬
mittimur a pertam tamen habemus ianuam
diuinȩ pi&ectis qua orationum nostrarum e¬
lsmosinarum ieiumorum cerorumq: operũ
thrmiamata prȩmittamus: Hinc est enim quod
paries cedrinur domus interiorir. Ianucem habe¬
beet in superiorib pertotecm ubi fumur incensorũ
eius nocte acdie. & aures eius inorationes seruorũ
suorum intendenter et portom latitudinem dif
exteriori. sed prope hostium stabet domur

Expanded text:
nostri exsilii, quia in praesentia Regis summi perpes ibi beatorum et angelorum, et hominum solemnitas agitur. Unde de ea bene merito servo dicitur: « Intra in gaudium domini tui . » Sed posterior tempore, quia post hujus saeculi labores ad illius ingressum perducimur. Tabulata autem quae utramque domum ab invicem dividunt, ipsa sunt claustra coeli, quorum nobis apertionem quotidie suspiramus, et quantum Dominus donaverit, pia semper instantia, donec aperiantur, et intrare liceat, pulsamus: ubi etsi necdum ante solutionem corporum intrare permittimur, apertam tamen habemus januam divinae pietatis, qua orationum nostrarum, eleemosynarum, jejuniorum, caeterorumque operum thymiamata praemittamus. Hinc est enim quod paries cedrinus domus interioris januam habebat in superioribus per totum, ubi fumus incensorum ejus, nocte ac die, et aures ejus in orationes servorum suorum intendentes, et hoc per totam latitudinem diffexteriore, sed prope ostium stabat domus
Abbreviated transcription (Latin):
Hapideos pertinebant. Fuerunt alii. quima¬
iora per fectione relictis mundi negotus. Et ad¬
sumpta crucesucc sequebecntur dnm̃: Qui
ut apostolus scribit: ludibria & uerbera exper¬
ti Insuper & uincula & carceres. Iapidati sunt
sectisunt. temptatisunt

Expanded text:
lapideos pertinebant. Fuerunt alii, qui malapideos pertinebant. Fuerunt alii, qui majori perfectione, relictis mundi negotiis, et assumpta cruce sua, sequebantur Dominum, qui, ut Apostolus ait: Ludibria et verbera experti, insuper et vincula et carceres, lapidati sunt, secti sunt, te
Abbreviated transcription (Latin):
lapidib aclignis pretio¬
sir tertia est specier aureorum specierum.¬
Hec contrarium deb& uideri quo supra diximur
porticum que cret ante templum. antiquorum¬
eorum qui post in carnationis dominicae tempus-
Inmundum uenerunt. Porro domum interio¬
rem regni calestis gaudia. Quȩ utris que iustisdant᷑
figurare. Nunc autem dicamus pari&er lapideo r
anti quum di populum Tabula cedrina nouum: au¬
reas laminar utrius que incelis premia designare
Cum idem pari&es templi. Et inportico &mipso tẽ¬
plo & in scir sc̃orum: parifuerint modo del apidib
& lignis & auro conpacti Multiplex nam que est in
diuersis rebus Carumdem repititio figurarum.
Sed & hoc dicendum quod suerunt & in lege & ante serip¬
tamlegem plurimi: quilegaliter dño deseruirent.
Non occidentes. non fornicantes: non furtum faci¬
enter non falsum testimonum loquentes hono¬
rantes patrem & matrem Et diligentes proxi¬
mos sicut scipsos. Hu ad parieis porticus

Expanded text:
lapidibus ac lignis pretiosis terna est species aurearum adjuncta lNec contrarium debet videri, quod supra diximus, porticum quae erat ante templum, antiquor vero templum, eorum qui post Incarnationis dominicae tempus in mundum venerunt; porro domum interiegni coelestis gaudia, quae utrisque justis dantur, figurare; nunc autem dicamus parietes lapideos antiquum Dei populum, tabulata cedrina novum, aureas laminas, utriusque in coelis praemia designare, cum iidem parietes templi, et in porticu, et in ipso templo, et in sanctis sanctorum pari fuerint modo de lapidibus et lignis et auro compacti. Multiplex namque est in diversis rebus earumdem repetitio figurarum. Sed et hoc dicendum, quia fuerunt et in lege, et ante scriptam legem plurimi, qui legaliter Domino deservirent, non occidentes, non fornicantes, non furtum facientes, non falsum testimonium loquentes, honorantes patrem et matrem, et diligentes proximos sicut seipsos. Hi ad parietes porticus
Abbreviated transcription (Latin):
huius modi altari. Lapiscedrus & aurum figurent.
ex his que superius dictasunt. Facile potest intellegi
Domũ quoq anteo raculũ operuit auro purissimo
ret fixit lamminas clauis aureis. Domum ante oracu¬
lum prȩsentis ecclesiȩ trpum tenere diximus.
Vbi itac redemtoris nostri amore Flagraenius. ut nec¬
dumipsum uidere facie ualeamur ad faciem. Vnde apte
domus hec auro quidem purissimo cooperta. sed inter¬
posito erct medio pari&e abor aculo secr&a
Praculum namque uocatur  cum̃ diuina hominib uel ange
in interiore domo factumest Quia in superna patria.
et angelorũ nobis uisio atque allo cutio et i pradi pręsen¬

Expanded text:
hujusmodi altari lapis, cedrus, et aurum figurent, hujusmodi altari lapis, cedrus, et aurum figurent, ex his quae superius dicta sunt, facile potest intelligi. Domum quoque ante oraculum operuit auro purissimo, et fixit laminas clavis aureis. Domum ante oraculum praesentis ecclesiae typum tenere diximus, ubi ita Redemptoris nostri amore flagradum ipsum videre facie valeamus ad faciem. Unde apte domus haec auro quidem purissimo cooperta; sed interposito erat medio pariete ab oraculo secreta. Oraculum namque vocatur, cum vel divina hominibus, vel angin interiori domo factum est, quia in superna patria, et angelorum nobis visio atque allocutio, et ipsa Dei praesen
Abbreviated transcription (Latin):
regem xpm indecore suouident oculi scõrum
sola caritatis diuinȩ ac fraterne gratia peromnia
fulg& Qua sequentib quo que uerbis astrui
quia super nȩ moenia ciuitatis gratia caritatis
impleuit. Sed & altare: ues tuit cedro
Al tare dicit thimiamatis quod erat ante oraculũ
de quo paulo post infertur sedtotum altare
oraculi texit auro. Unde intellegidatur :
quod idem altare de lapide quidem fuerit factum
& cedro uestitum ac deinde auro cooper tum:
Significat autem trpice per fectorum uitam iustorũ.
qui quar inuicina oraculi sunt possiti. quide sertis
infimir dilectationib: de soloregni calestir in zrer¬
sũ curam omnem inpendunt. Undebene in hoc
altari : Non carnes iuctimarũ sed sola incendebant᷑
non adhuc peccata carnir
& in lecebras cogitationum insemactare opus habent.
sed totum
orationum spiritalium & cȩlestium deñ¬
deriorũ adoramenta. perignem ae terni amoris
in cons pec tusui conditoris offerunt. Quid autem in

Expanded text:
regem in decore suo vident oculi sanctorum, regem in decore suo vident oculi sanctorum, sola charitatis divinae ac fraterna negotia per omnia fulgent: quod sequentibus quoque verbis astruitquia superna moenia civitatis gratia charitatis implevit. « Sed et altare vestivit cedro. » Altare dicit thymiamatis quod erat ante oraculum. De quo paulo post subinfertur: « Sed et totum altare oraculi texit auro. » Unde intelligi datur, quod idem altare de lapide quidem fuerit factum, et cedro vestitum, ac deinde auro coopertum: signifqui quasi in vicinia oraculi sunt positi; quia desertis infimis delectationibus, de solo regni coelestis ingressu curam omnem impendunt. Unde bene in hoc altari non carnes victimarum, sed sola incendebantur; quia tales non adhuc peccata carnis et illecebras cogitationum in se mactare opus habent, sed tantum orationum spiritualium et coelestium desiodoramenta, per ignem aeterni amoris in conspectu sui Conditoris offerunt. Quid autem in
Abbreviated transcription (Latin):
filius hominis insede maiestactis riȩ. sedebitis &
uos super sedes duo decim. Iudicanter duo decim
Hu ad parietes templi albo de
Ili figuraliter ad cedrinas perti
tiosi sunt tabulȩ̨ ligni aromatici Utrocque
lati ambulauerunt Et quigratiam euangelu
per fecte suscpergͥent. pariter aeter nauita
donius in intenori parte fccerat. Ut poner& ibi
archam foediisdnĩ hoc suferius preocciipando
ex positum est
Quiauidelic& interior domur
secr&a patriȩ celestis. arca focderis dnm sal¬
uatorem: Inquo solo foedus pacis aput patr̃ chabemus desig¬
nar&. Qui postresur rectionem suam ascendens
cȩlum carnem quamad sumpserat ex uirgi¬
ne Inpatris dextra collo cauit. Porro oracu
Porro oracu
&ẽ significat cedrinũ : quioraculũ Id ÷ scc̃c sc̃orũ : Ab edeexterio¬
rese gregabeet: sicut & supra diximus. Oraculũ
ergo ubierat archa: habebat uicenos cubitos in
longitudine
Etlatitudine et altitudine. Idest
per quadrum: Quod in superna illa patria: ubi

Expanded text:
e majestatis suae, sedebitis et vos super sedes duodecim, judicantes duodecim Hi ad parietes templi albo de illi figuraliter ad cedrinas pertintiosi, sunt tabulae ligni aromatici, utraque lati ambulaverant, et qui gratiam Evangelii perfecte susceperant, pariter aeterna vita domus in interiore parte fecerat, ut poneret ibi arcam foederis Domini. Hoc superius praeoccupando expositum est, quia videlicet interna domus secreta patriae coelestis, arca foederis Dominum Salvatorem, in quo solo foedus pacis apud Patrem habemus, designaret; qui post resurrectionem suam ascendens in coelum, carnem quam assumpserat ex virgine, in Patris dextera collocavit. Porro oracuPorro oraculetem significat cedrinum, qui oraculum, id est, Sancta sanctorum ab aede exteriori segregabat, sicut et supra diximus. Oraculum vero ubi erat arca habebat vicenos cubitos in longitudine, et latitudine et altitudine, id est, per quadrum: quia in superna illa patria ubi
Abbreviated transcription (Latin):
prinr. Egenter. angustiati afflicti quibus
Hii qui ante manifestata
tempora euangelii: uitam duxere euangelicam.
quid hisi ante in grersum templi Tabulato cedrina
inportieð fulgebant. Quos utrosq Idem re¬
num celeste communiter quam uis inmansioni¬
b diser&is recipit: quasiporticus templi postlapi¬
dem & cedrum. Intrinse cus est auro cõo perta:
Sunt hoc intempore perplures. quilegalibus con¬
tenti preceptis quo supra comiemorauimus
sufficere sibi credunt.
Tantum si aduitam uenire
merecentur Sunt alii qui adpertionem niten
uenditis quȩ habent omnib
promis si illius quo talibus in resurrectione non
solum uitam sed & specialem predixit honorem

Expanded text:
egentes, angustiati, afflicti, quibus Hi qui ante manifestata tempora Evangelii, vitam duxere evangelicam, quid nisi ante ingressum templi tabulata cedrina in porticu fulgebant? Quos utrosque, num coeleste communiter, quamvis in mansionibus discretis recipit, quasi porticus templi, post lapides et cedrum, intrinsecus est auro cooperta. Sunt autem hoc in tempore perplures, qui legalibus contenti praeceptis, quae supra commemoravimus, sufficere sibi credunt tantum, si ad vitam venire mereantur. Sunt alii qui ad perfectionem nitentes, venditis quae habent omnibus, Dominum sequuntur, memores promissi illius, quo talibus in resurrectione non solum vitam, sed et specialem praedixit honorem
Abbreviated transcription (Latin):
Idipicauit xtrium interius TRiB OrdiNi.¬
b: lccpidum politorũ & uno ordine lignorũ cedri.
de interiori atrio breuiter loquitur de exteriori pror¬
sus tacere uid&ur : Verum in uerbis dierum utriusq fit
tum & basilicam graendem: & hostia in basilica quȩ texit
acre : Atriũ ergo interius qđ uocatur sacerdotũ Eo
quod sacerdoter & leuite in coministrerent: Ex omni par¬
te erat templo circũdatũ aboriente unde temsibgressus¬
multo longius a templo qu ao&eris trib: plocgis seqr &us

Expanded text:
atrium interius tribus ordinibus lapidum politorum, et uno ordine lignorum cedri . De interiori atrio breviter loquitur, de exteriori prorsus tacere videtur. Verum in Verbis Dierum utriusque fit tum, et basilicam grandem, et ostia in basilica, quae texit aere . » Atrium ergo interius, quod vocatur sacerdotum, eo quod sacerdotes et levitae in ea ministrarent, ex omni parte erat templo circumdatum. Sed ab oriente, unde templi erat ingressusmulto longius a templo quam a caeteris tribus plagis secretu
Abbreviated transcription (Latin):
uod paulo post decodeor ðicrrur
Excelra quoq: qua cerant in hieruscdem addextram partẽ
mantis offensionis & c&era. Vs que polluit rex & contriuit
statuas : luce darius ÷ qua excl sa nominare sol& scriptura
loca in collib: posita frondentibur: In quibus uel de monibur
immolabant. uel &iam dñolocorum amoenitate allecti.
Contra interdictum relicto altccri quoderat intemplo ostias
offerebant. Vndesepius in hoclibro deregibur qui minus
per fecti iusti suere cdicitur. uerum tamen excels a non abstulit
Mon temautem osfensionis montem idoli dicit: qui animi¬
rum consu&udinis ÷ scripturarum Opfennonemido¬
la n oncupare quia uel inillis orfenditur dr̃ uel ofsen¬
sionem &ruimam siuis ad fer̃t cultorib:: sicut in hacipra
sententia: subssequenter intimatur dum dicitur:
Que aȩ dificauerat salomonrex israhel asta rothidolo sidomi¬
orum Et camor offensionimo ab: et monte ali homi

Expanded text:
uod paulo post de eodem rege dicitur: Excelsa quoque quae erant in Jerusalem, ad dextram partem montis Offensionis, etc., usque, Polluit rex, et contrivit statuas; luce clarius est, quod excelsa nominare solet Scriptura, loca collibus posita frondentibus, in quibus vel daemonibus immolabant, vel etiam Domino, locorum amoenitate allecti, contra interdictum relicto altari quod erat in templo, hostias offerebant. Unde saepius in hoc libro de regibus qui minus perfecte justi fuere, dicitur: Verumtamen excelsa non abstulit. Montem autem Offensionis, montem idoli dicit, quia nimirum consuetudinis est Scripturarum, offensionem idola nsionem et ruinam suis afferunt cultoribus: sicut in hac ipsa sententia subsequenter intimatur, dum dicitur: Quod aedificaverat Salomon rex Israel Astaroth idolo Sidoniorum, et Chamos offensioni Moab, et montem abomi
Abbreviated transcription (Latin):
que interram uerba superuacua. Qui pronihili habenda
Et uniuersorum sunt calcanda dis pectu sicut & beatur
iob dixit: & lux uultus mei non cadebat interram:
Quianimirum in tanta grauitate uultum ter.e
consueuerat: Ut num quam contem tibili leitia resolue¬
reur: sed quotiens cumque in lariorem se praesentibur
exhber&: Cesta semper hoc causa utilitatis eorũ facer&. Ii¬

Expanded text:
que in terram verba supervacua, quae pro nihilo habenda que in terram verba supervacua, quae pro nihilo habenda et universorum sunt calcanda despectu, sicut et beatus Job dixit: Et lux vultus mei non cadebat in terram , quia nimirum in tanta gravitate vultum tenere consueverat, ut nunquam contemptibili laetitia resolveretur; sed quotiescunque hilariorem se praesentibus exhiberet, certa semper hoc causa utilitatis eorum faceret.
Abbreviated transcription (Latin):
Offerat & panem sacrificii salutaris. Abiectis carnib: lega¬
lium uictimarum. Dicatque : Dimit te me obsecro ad
unam pastem sacer dotalem Id est adipsam plebem xp̃o
sacerdoti prȩclaram: cui parus ait
os autem ge¬
nus electum: Regecle sacerdotium
uia autem addit
ut comedem buccellam panis: Ꝙi cem ipsum sacrificui
genus eleganter expres sit. De quodicit racerdos ipse
anis que megodabo caro mea est: promundiuita
iua enim dixerat superius. De dissesecibor domui a aron
deuictimis ueteris testementi quae fuerant sacrificia
iudeorum Ideo hic dixit postalandam ad comedendum
buccellam panis: qđ ÷ in nouo testamento sacrificiũ xp̃ianorũ :
uerba diuim oraculi quȩ noctu acceperat mane heli
ratulit. & non cecidit ex omnib: uerbiscius in terram.
significat quia nihil ex his quae locutur est inͤritum fuit.
sed omnia sunt rebus compl&a quaedrxit: Cadunt nam¬

Expanded text:
Offerat et panem sacrificii salutaris, abjectis carnibus legaOfferat et panem sacrificii salutaris, abjectis carnibus legalium victimarum, dicatque: Dimitte me, obsecro, ad unam partem sacerdotalem , id est, ad ipsam plebem Christo sacerdote praeclaram, cui Petrus ait: Vos autem genus electum, regale sacerdotium . Quod autem addit: Ut comedam buccellam panis , etiam ipsum sacrificii genus eleganter expressit, de quo dixit sacerdos ipse: Panis quem ego dabo, caro mea est pro mundi vita . Quod enim dixerat superius, dedisse se cibos domui Aaron, de victimis Veteris Testamenti, quae fuerant sacrificia Judaeorum; ideo hic dixit, postulandum ad comedendum buccellam panis, quod est in Novo Testamento sacrificium Christianorumverba divini oraculi, quae noctu acceperat, mane Heli retulit: Et non cecidit ex omnibus verbis ejus in terram, significat quod nihil ex his quae locutus est irritum fuit, sed omnia sunt rebus completa quae dixit. Cadunt nam
Abbreviated transcription (Latin):
post dnm̃. Et paulo post: Abstulerunt ergo filius rahel
baalim & asta roth. Et seriuerunt dño soli
Qui auero subditur. futurum est autem ut quicum que
remoenserit indomotua ueniat ut or&ur proeo. &opfe¬
rat nummum argenteum &tor tam pamis: Et in pre¬
senti tempore aliquantulum sol& impleri. & infine
mundi perfecte conplebitur: Nam &sipauci. Tomen
aliqui cotidie exudeorum nontantum plebeia: sed & sacer¬
dotodi stirpe adȩcdesiam confugiunt: et cũ intrauerit
plenitudo gentium: tunc omnis israhel saluds fi&
uicumque autem ex hiss aluandur ÷: Is & enim est: qui reman¬
rurus er sedicitur indomo: Percunte sacer doteheli
ereunte sacer doteheli
ti xp̃iano. Nummum confessionis do deuotȩ qui in simba¬
lo contin&ur: breuem quidem uerbo sed uistute precipuã
onstat namque argento laritatem uerbi celestis: sicut ful¬
gorem sapientiae spiritclis. auro sepe designecri:

Expanded text:
post Dominum. Et paulo post: Abstulerunt ergo filii Israel post Dominum. Et paulo post: Abstulerunt ergo filii Israel Baalim et Astaroth, et servierunt Domino soli . Quod vero subditur: Futurum est autem, ut quicunque remanserit in domo tua, veniat ut oret pro eo, et offerat nummum argenteum, et tortam panis ; et in praesenti tempore aliquantulum solet impleri, et in fine mundi perfecte complebitur. Nam etsi pauci, tamen aliqui quotidie ex Judaeorum, non tantum plebeia, sed et sacerdotali stirpe ad Ecclesiam confugiunt; et cum intraverit plenitudo gentium, tunc omnis Israel salvus fiet . Quicunque autem ex his salvandus est, is etenim est qui remansurus esse dicitur in domo. Pereunte sacerdotio Heliereunte sacerdotis Heli ti Christiano nummum confessionis Dei devote quae in symbolo continetur; brevem quidem verbo, sed virtute praecipuam. Constat argento claritatem verbi coelestis, sicut fulgorem sapientiae spiritualis auro saepe designari.
Abbreviated transcription (Latin):
ipse manifeste testectur dicens. Et ame ipso facionihil
sed sicut docuit me pater haecloquor. Et qui me misit
mecũ est & non reli quit me solum quia ego quae placi¬
tasunt ei facio semper: Cui domum fidelem aedi ficat
pater. quae domussumusnor si fidutiam & gloriam¬
spei usque infinem. Firmam r&ineamus: E¬
Et haec domur
cunctis diebur. Quianimirum usque ad finem sȩculi suorũ
augmentatione membrorum Ecclesia sc̃a proficere
num quam cessabit:
lio quin quomodo deramuele potest
accipi: quod ȩdificata rit ei domus fidelis. Quia coramxp̃odm̃
Idest ipso soc muele cunctis diebus incederit. Cumlega mur
in sequentib: quod filu illiur auersirunt deuur eius. Et prop¬
ter auaritiam declinauerint. Et peruerterint iudiciũ ⁊.
Nisi foste domum eius hoc lo co plebem is raheliticam intellega¬
mus. Quac cunctis diebus sacer dotueiur dño ser uerit
Dequa scriptumest. Et requieuit omnis domus israhel

Expanded text:
ipse manifeste testatur, dicens: Et a meipso facio nihil, ipse manifeste testatur, dicens: Et a meipso facio nihil, sed sicut docuit me Pater, haec loquor. Et qui me misit, mecum est; et non relinquit me solum, quia ego quae placita sunt ei, facio semper . Cui domum fidelem aedificat Pater, quae domus sumus nos, si fiduciamspei usque in finem firmam retineamus. Et haec domus cunctis diebus; quod nimirum usque ad finem saeculi suorum augmentatione membrorum Ecclesia sancta proficere nunquam cessabit. Alioquin quo modo de Samuele potest accipi, quod aedificata sit ei domus fidelis, quae coram Christo Domini, id est, ipso Samuele cunctis diebus incederet; cum legamus in sequentibus, quod filii illius aversi de viis ejus post avaritiam declinaverint, et perverterint judicium? Nisi forte domum ejus hoc loco plebem Israeliticam intelligamus, quae cunctis diebus sacerdotii ejus Domino servierit. De qua scriptum est: Et requievit omnis domus Israel
Abbreviated transcription (Latin):
bo ei domum fidelem. Et ambulabit coram xp̃omeo
ir cunctis dieb: subfigura soc inuelis dednõ sccluatore.
summo uidelic& acuero pontifice deb& intellegi
uia nimirum sicut sccmuel de functo heli successit
filii asir filii abia saph. filui core filuiasa ar fili caath.
filii leui filu israhel ut uerba dierũ ncrroent. It a
mediator di & hominũ utess& nobis pontipex non
deleui sedde alia utique tribu id est iuda carnis originẽ
sumpsit. aliccnsquam legoclem hosticm. Id est ipsocm
suam carnem obtulit patri pronobis. Alios que sdegeno¬
re a aron pontificatur sui reliquit heredes: . Filios uide¬
lices gratiae noui testecmenti: De uniuer sagentiũ
natione collector: Quoduero quasi humano more lo¬
queris dr̃dicit: quiuox tacormeũ & animãmece faciat
De samuele quidem recte potest accipi. Quod momnib:
eius uoluntati: sicut homodo paruerit: De dño aute
saluatore. quod sicut filius unigenitur. Pater norũ
sit in omnib: conscius arcanorum. Iuxta quod dese

Expanded text:
bo ei domum fidelem, et ambulabit coram Christo is diebus, sub figura Samuelis de Domino Salvatore, summo videlicet ac vero pontifice, debet intelligi, quod nimirum sicut Samuel defuncto Heli successit filii Asir, filii Abiasaph, filii Core, filii Isaar, filii Caath, filii Levi, filii Israel , ut verba Dierum narrant: ita Mediator Dei et hominum, ut esset nobis pontifex, non de Levi, sed de alia utique tribu, id est, Juda, carnis originem sumpsit; aliam quam legalem hostiam, id est, ipsam suam carnem obtulit Patri pro nobis; alios quam de genre Aaron pontificatus sui reliquit haeredes, filios videlicet gratiae novi testamenti, de universa gentium natione collectos. Quod vero quasi humano more loquens Deus dicit: Qui juxta cor meum et animam meam faciat; de Samuele quidem recte potest accipi, quod in omnibus ejus voluntati sicut homo Deo paruerit; de Domino autem Salvatore, quod sicut Filius unigenitus paternorum fit in omnibus conscius arcanorum, juxta quod de se
Abbreviated transcription (Latin):
sin illa chũ qͥb intendens intantũ fuerit cõmotus: Sequitur
Ds alibano ueni& & scs demonte umbroso & condenso, libant¬
est mons foenicis altissimus excelaa s & in putribilib: atq aroma¬
ticis in signis arboribus dequib: etia tẽplubii in hierisoli

Expanded text:
sint illa Domini quibus intendens in tantum fuerit commotus. Sequitur: Deus a Libano veniet et Sanctus de monte umbroso et condenso. Libanest mons Phoenicis altissimus, excelsis et imputribilibus atque aromaticis insignis arboribus, de quibus etiam templum Domini in Jerosol