comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
amicore ꝓcurationẽ in amiciciã reces
& auincłis libauit. Apud iprũ trelm¬
nitiones erunt qͦrũ Uura ducis eru
alter guilłmi & tercia daniheł & eiue
turmas ut millatenꝰ exitiũ euaðet e
machinatione sibi paracu nesciebat
Iila uͦ caput ei ut solebat lauiti
nis sollert᷑ excorsit qͥb coacta seriat᷑. dece

Expanded text:
amicorum procurationem in amicitiam recepit, et a vinculis liberavit. Apud Iprum tres munitiones erant, quarum una ducis erat, altera Guillelmi, et tertia Danielis et Euveni. turmas, ut nullatenus exitium evaderemachinationem sibi paratam nesciebat, Illa vero caput ejus, ut solebat, lavit, et, minis solerter extorsit, quibus coacta seriatim detex
Abbreviated transcription (Latin):
pẽptꝰ ẽ. & pene om̃s qͥ cũ illo erant ihidẽ crudelia¬
: occisi st̃. Guilł mꝰ aute de ipro tã gui facinon
audito mox castrũ de hrugis obsedit. & fera
homicidas undiq inclusit : donec ludouicꝰ rȩ
francie cũ guilłmo normanno uerut & ob¬
one instrua diros carnifices coartauit ce
& de altissima t᷑re hrugis pcipitauit. Dein
guilłmo normanno ducatũ flandriȩ d&¬

Expanded text:
 pene omnes qui cum illo erant ibidem crudeliter occisi sunt. Guillelmus autem de Ipro, tam gravi facinore audito, mox castrum de Brugis obsedit, et ferales homicidas undique inclusit, donec Ludovicus rex Franciae cum Guillelmo Normanno venit, et obsidione menstrua diros carnifices coarctavit, cepit et de altissima turre Brugis praecipitavit. Deinde Guillelmo Normanno ducatum Flandriae d
Abbreviated transcription (Latin):
łmꝰ õs insidias incolumis ꝑtͣnsiuit. & iratus
licos hostes condenauit. Hellicosus deide
enis undiq uires colleg̃. Pcastrũ alost
edit. acrit᷑ debellauit. & totis nisib oppi¬
ios ad deditionẽ cogere sat egit. Ipse ducis a
litis officio plerũꝙ fungebat᷑ unde aharis
corib ꝓ illo formidantib crebro redan¬
ebat᷑. Sepecenturias aduocabat. ut acer dus
tulũ relabi & uacillare. Qd uidens dux
trauit suppecias aduolauit. audacter
nicauit. suos ita corroborauit. hostesq
auit. In de reuersus ad portas castri re¬
nte irruit. eoꝙ ueniente tͣma satellitũ
gressi fuerant disꝑsa c̃fugit. quors pari
aggerẽ esiliuit. Quos ĩbidẽ duxdum
issẽt. & lanceã cuiusdã peditis sibi obstantis
p̾hendisset. forte ferro qͦd caꝑe dextera
sus ẽ: in pinguedine manꝰ qͣ int̾ p̾ollicẽ
&e palmũ ẽ ustom pulsũ brachii subito ꝑmo
lens plangere cepit nec multo post in lecs

Expanded text:
mnes insidias incolumis pertransivit, et iratus publicos hostes condemnavit. Bellicosus deinde juvenis undique vires collegit, castrum Alost obsedit, acriter debellavit, et totis nisibus oppidanos ad deditionem cogere sategit. Ipse ducis et militis officio plerumque fungebatur, unde a charis tutoribus, pro illo formidantibus, crebro redarguebatur. Saepe centurias advocabat, ut acer dux uantulum relabi et vacillare. Quod videns dux infremuit, suppetias advolavit, audacter dimicavit, suos ita corroboravit, hostesque fugavit. Inde reversus ad portas castri repente irruit, eoque veniente turma satellitum qui egressi fuerant, dispersa confugit, quorum pars super aggerem exsilivit. Quos ibidem dux dum vidisset, et lanceam cujusdam peditis sibi obstantis apprehendisset, forte ferro quod capere dextera nisus est, in pinguedine manus quae inter pollicem et palmum est, usque in pulsum brachii subito perndolens plangere coepit, nec multo post in lectum
Abbreviated transcription (Latin):
nes de alba marla &e henatieꝰ comes aucen
gualerannꝰ comes cie mellento & hugo
ouo castello. hugo de monte forti & hugo
gornaco. guilłmꝰ de raumara & baldr̃icꝰ
bosco. richeriꝰ de aqͥla & eustachiꝰ de britolio.
nulti alii normannore & britonũ. rodb̾tꝰ cẽ
bellismo cũ copus andegauensiũ & cenoman

Expanded text:
Henricus comes Aucensium, Gualerannus comes de Mellento et Hugo de Novo Castello, Hugo de Monte-Forti et Hugo de Gornaco, Guillelmus de Raumara et Baldricus de Bosco, Richerius de Aquila et Eustachius de Britolio, et multi alii Normannorum et Britonum, Rodbertus etiam de Belismo cum cop
Abbreviated transcription (Latin):
diripienda conuersi sunt xp̃iani:
.&. inuenent
ibi auri argentiq plurim̃u. Sub¬
iugalia mi¬
las & equos. boues & camelos. uerueces
copiosam suppellecailem in eorũi
papilionib
repererunt. &. diuersis onusti
GA is cũ
triunfo & ĩnenarabili gaudio aduos rethierurr¬

Expanded text:
diripienda conversi sunt Christiani, et invenerunt ibi auri argentique plurimum. Subjugalia, mulos et equos, boves et camelos, verveces copiosam supellectilem in eorum papilionibus repererunt; et diversis onusti gazis, cum triumpho et inenarrabili gaudio ad suos redieru
Abbreviated transcription (Latin):
aut occisi st̃. Rebelliones &̃ hac de causa multe
regẽ henricũ exortȩ st̃ : & castella ruraq:
cremata st̃. Hoc attestant᷑ ebroica urbs: & es
brionna mons fortis & aqͥla pons aldemar
bellismia & multa alia q̃ ꝑ edacia ꝑiert̃ ino¬
andẽ cũ guilłmꝰ exũl xxui. esset anno
& nemo potuisset ei de pat̾na hȩreditate
ꝑanda fuffragari c̃t᷑ patruũ suũ : adel
regina uterinã sororẽ suã dedit illi in õi
rainerii scilicet marchionis sobolẽ. Ludo uicꝰ
rex dedit ei pontesiã &e caluimonte atqmi
dũ totũq uilcassinũ. hoc m̃se ianuario facũ
& paulo post ante qͣdragesimã gisortis ueni
militari manu normanniã calũmari sei
normanni ueluti dñm naturalẽ reuen

Expanded text:
aut occisi sunt. Rebelliones etiam hac de causa multae in regem Henricum exortae sunt, et castella, ruraque concremata sunt. Hoc attestantur Ebroica urbs et epiBrionna, Mons-Fortis et Aquila, Pons-Aldemari et Bellismia, et multa alia quae per edacia periandem cum Guillelmus exsul XXVI esset annorum, et nemo potuisset ei de paterna haereditate recuperanda suffragari contra patruum suum, Adeles regina uterinam sororem suam dedit illi in conjugem, Rainerii scilicet marchionis sobolem. Ludovicus autem rex dedit ei Pontesiam et Calvimontem atque Medantum, totumque Vilcassinum. Hoc mense Januario factum est, et paulo post ante quadragesimam Gisortis venit, cum militari manu, Normanniam calumniari; sed eum Normanni velut dominum naturalem r
Abbreviated transcription (Latin):
chiep̃s maganciȩ. Qui mox iussit ut os sũmi pce¬
sante qũa de illo cãpo migͣrent in cspectu psue
maris mor hominiũ facerent. Protiuꝰ gaucen
nricꝰ e merens fredericꝰ & õs post illos pciqui
magnates corã lochario genua flexert̃ homagiũ illi
cert̾. eũq regẽ & augustũ sibi p̃fecerunt
issoluto conuentu exercitꝰ fredici suꝑ lothari
irruit ipsũq & plurimos de parte silius uis¬
rauit. & terga uertentes fugauit. Fredericꝰ enĩ ar¬
tore fene .x .xx. milia secũ adduxerat : qͥatimo
uei fauore sese rege̾ fore autumabat. Sed qͥai
pontificis ingenio p̃uentꝰ ut dictũ ÷ uelle suuds
trare neqͥuit : ꝑ conradũ fr̃em suũ maxima
postmodũ guerrã fecit. Hotharius tñ auxilis
deo pualuit meritoq strenuitatis &e religion
laudabilis iã x. annis regnauit.
tione i
pontificalis basilica sc̃i geruasii
mediol¬

Expanded text:
i mox jussit ut omnes summi proceres, antequam de illo campo migrarent, in conspectu omnium Lothario mox homagium facerent. Protinus gaudens Henricus, et moerens Fredericus, et omnes post illos praecipui magnates coram Lothario genua flexerunt, homagium illi fecerunt, eumque regem et augustum sibi praefecerunt. Dissoluto conventu, exercitus Frederici super Lotharium irruit, ipsumque et plurimos de parte illius vulneravit, et terga vertentes fugavit. Fredericus enim armatorum fere XXX millia secum adduxerat, quia timore vel favore sese regem fore autumabat. Sed, quia probi pontificis ingenio praeventus, ut dictum est, velle suum perpetrare nequivit, per Conradum, fratrem suum, maximam postmodum guerram fecnuitatis et religionis laudabilis jam X annis regnavit. tione IV, pontificalis basilica Sancti Gervasii, Mediola
Abbreviated transcription (Latin):
mutari sententia neqͥuit. Data ꝓfecto socuritate
rex & patriarcha & fideles hinc & inde conuenẽ.¬
runt. & a tiranno ut occisos in bello fr̃s suos sepelire
sibi ꝑmitteret petiert᷑. Annuente illo corpora
ꝑẽptoꝵ quesiert̃. inuenta diligent᷑ & honorifice
tumulauert᷑. qͥb dũ aureos de digitis anulos extͣhere
uellent ñ potuert᷑. Uiuentes gͥ om̃ipotente᷑ dñm

Expanded text:
mutari sententia nequivit. Data profecto securitate, mutari sententia nequivit. Data profecto securitate, rex et patriarcha, et fideles hinc et inde convenerunt; et a tyranno ut occisos in bello fratres suos sepelire sibi permitteret, petierunt. Annuente illo, corpora peremptorum quaesierunt, inventa diligenter et honorifice tumulaverunt, quibus dum aureos de digitis annulos extrahere vellent, non potuerunt. Viventes igitur omnipotentem Deum
Abbreviated transcription (Latin):
Hȩc audiens fulco suos repecit : & illis oĩa q audierat
a tiranno reculit. & qͥd in tã angustis reb agendũ
esset int̾rogauit. AIt illi uicinũ sibi nescientes auriliũ.
anxii uelox dedert̃ consiliũ. Hortati st̃ ut turci red¬
derent᷑ ꝓ ereptione xp̃ianoꝵ. ut damascenis panðet᷑
montis regalis oppidũ. nȩ obsessi subirent mortis ꝑi¬
culũ. & ierłm ciuitas sc̃a sine defensore patere t
ludibrio gentiliũ : Territꝰ itaq fulco rex consultui
suoꝵ adquieuit. & cũ ethnicis pacẽ quã poposcerant
cũ sacͣm̃to pepigit. Sangum p̃sidiũ & nepotẽ suũ quẽ
ceꝑant recepit. & ipse nichilominꝰ xp̃ianis uinctos
eoꝵ ut pactũ fuerat reddidit. Deinde triumphans
&e ludens tirannus fulconi dixit. Deceptus es rex.
U castra xp̃ianoꝵ qͥ ad suffragiũ eiꝰ uenerant ostendit.
sed quãuis fideles suꝑ hoc sophismate mesti ẽẽnt

Expanded text:
Haec audiens Fulco, suos repetiit, et illis omnia quae audierat Haec audiens Fulco, suos repetiit, et illis omnia quae audierat a tyranno, retulit; et quid in tam angustis rebus agendum esset interrogaanxii velox dederunt concilium. Hortati sunt, ut turris redderetur pro ereptione Christianorum, ut Damascenis panderetur Montis-regalis oppidum, ne obsessi subirent mortis periculum, et Hierusalem civitas sancta sine defensore pateret ludibrio gentilium. Territus itaque Fulco rex consultui suorum acquievit, et cum Ethnicis pacem, quam poposcerant, cum sacramento pepigit. Sanguim praesidium, et nepotem suum, quem ceperant, recepit; et ipse nihilominus Christianis vinctos eorum, ut pactum fuerat, reddidit. Deinde triumphans et ludens tyrannus Fulconi dixit: Deceptus es, rex, et castra Christianorum, qui ad suffragium ejus venerunt, ostendit. Sed quamvis fideles super hoc sophismate moesti essent,
Abbreviated transcription (Latin):
accer sut. eid int̾ plurimas uersutas tͣgiuersationes
dexit. Nobilitati tuȩ multũ condoleo : & qͥa rex es
debi siuis parcere desido. Optime noui esse tuii &
defectionẽ uiriũ tuarũ. Angustia famis cui oib qͥ
tecũ indus st̃ nimiũ oppͥmeris. nec aliqͦd admuniculũ
ex qͣubet parte p̃stolaris. Fac gͦ pace mecũ. Casteł¬
lũ mͥ cũ õib qͥ intꝰ st̃ rebde. & ego te ꝑmittã liberũ
abire. Fulco respondit. Absit ame ut tͣditor fiã
fr̃m meoꝵ. Hoc nulla tenꝰ facere diffinio. immo cũ
eis usq ad mortẽ ꝑ seuerabo & agonis finẽ patienter
expectabo.Sanguin dixit. Cũ tuis loquere. & utile
tibi tuisq c̃siliũ accipe. Parcã tibi qͥa rex es: & hono¬
rari debes. Castellũ &e om̃s captiuos qͦs recines de nr̃is
redde. om̃sq qͦs habemꝰ de uris recipe. & sic iure iu-¬
rando firmata pace cũ oĩb tuis liber rȩcede.

Expanded text:
accersiit, eique inter plurimas versutas tergiversationes accersiit, eique inter plurimas versutas tergiversationes dixit: Nobilitati tuae multum condoleo, et quia rex es, tibi si vis parcere desidero. Optime novi esse tuum, et defectionem virium tuarum. Angustia famis cum omnibus, qui tecum inclusi sunt, nimium opprimeris, nec aliquod adminiculum ex qualibet parte praestolaris. Fac ergo pacem mecum. Castellum mihi cum omnibus, qui intus sunt, redde, et ego te permittam liberum abire. Fulco respondit: Absit a me, ut traditor fiam fratrum meorum. Hoc nullatenus facere diffinio, imo cum eis usque ad mortem perseverabo, et agonis finem patienter exspectabo. Sanguim dixit: Cum tuis loquere, et utile tibi tuisque consilium accipe. Parcam tibi quia rex es, et honorari debes. Castellum, et omnes captivos, quos retines de nostris, redde, omnesque quos habemus de vestris, recipe, et sic jurejurando firmata pace cum omnibus tuis libenter recede.
Abbreviated transcription (Latin):
milia assirior ꝑ angłm cõbussit. tunudũq regem
sennacherib post blasphemuas trucesq minas cum
dedecore fugauit. Uȩc & alia multa his similia
in diuinis oꝑib considate & in dei uirtute
c̃fidentes certam̃ inite. Salutarib it aq monitis cȩtꝰ
ixp̃ianos pontifex instruxit. & armatos ad phalanges
turcoꝵ duxit. Speculatores autẽ paganors gͣndẽ
exercitũ amari uenientẽ ꝓspexert. & pͥncipi suo
ꝓtinꝰ annunciauert̃. Iue uͦ prõptos & dicaces legatos¬
obuiã misit. & ꝑ eos qͥ essent uel quo tendent sollert
inqͥsiuit. At illi respond̾unt. Xp̃iani sumꝰ. Porno
fr̃ib nr̃is qͦs a paganus obsegsos audimꝰ. auxili ari
tota uirtute cupimꝰ. alios qͦq qͥ iã ꝑempti st̃ bello
ulcisci ꝑoptamꝰ. Responsũq ÷ illis ut ad p̃sens qͥete
silerent: & in die tercio ad pugnã parati essent.
nterea callidus sanguin fulconẽ regẽ adcolloqͥũ

Expanded text:
millia Assyriorum per angelum combussit, tumidumque regem millia Assyriorum per angelum combussit, tumidumque regem Sennacherib post blasphemias trucesque minas cum dedecore fugavit. Haec et alia multa his similia in divinis operibus considerate, et in Dei virtute confidentes certamen inite. Salutaribus itaque monitis coetus Christianos pontifex instruxit, et armatos ad phalanges Turcorum duxit. Speculatores autem paganorum grandem exercitum a mari venientem perspexerunt, et principi suo protinus annuntiaverer inquisivit. At illi responderunt: Christiani sumus. Porro fratribus nostris, quos a paganis obsessos audivimus, auxiliari tota virtute cupimus. Alios quoque, qui jam perempti sunt, bello ulcisci peroptamus. Responsum est illis, ut ad praesens quiete silerent, et in die tertio ad pugnam parati essent. Interea callidus Sanguim Fulconem regem ad colloquium
Abbreviated transcription (Latin):
& qͥa prudentes atq cordati hoĩes estis: ĩa qͥd uelĩ
& qͥd agi oporteat in tali negociobñ ꝑpenditis.
is auditis om̃s alacrit᷑ aduer sũ paganos se se
obtulert᷑. & obsessis fr̃ib suffragari totis
nisib aptauert᷑ Lecus gͥ patriarcha dixit. Deo gr̃as
aeieuꝰ adonai fortisimo qͥ sẽꝑ suos celeri dignatur
resleuare solatio Nunc gͦ uos qͥde natali soloptur
besti amore ꝓgreli estis & cdlectas conuuges diuitiasq
ono esitas reliqͥtis & huc ꝑ plures in marice interna
molestias ꝑuenistis: exempla scõꝵ sum̃ites scutũ fidei
ptendite.: & scuario dei qͦd de longinqꝰ expetitis ẽstant᷑
succurrite. Dñs uobiscũ ẽ: qͥ obsessis in bethulia cat
nis amputauit. as sirisq contritis sicientẽ popłm pic
nefraigerauit. uiccoriat simul innumer isto spoluis
dicauit.& suꝑ om̃s circũsitas nationes magnificauit.
iale mandauit. & seqͦnti nocte centũ octoginta qͥnq

Expanded text:
Et quia prudentes atque cordati homines estis, jam quid velim, Et quia prudentes atque cordati homines estis, jam quid velim, et quid agi oporteat in tali negotio, bene perpenditis. His auditis, omnes alacriter adversum paganos sese obtulerunt, et obsessis fratribus suffragari totis nisibus optaverunt. Laetus igitur patriarcha dixit: Deo gratias agimus Adonai fortissimo, qui semper suos celeri dignatur relevare solatio. Nunc ergo vos, qui de natali solo pro coelesti amore progressi estis, et dilectas conjuges divitiasque diu quaesitas reliquistis, et huc per plures in mari et in terra molestias pervenistis: exempla sanctorum, sumentes scutum fidei, praetendite; et sanctuario Dei, quod de longinquo expetitis, constanter succurnis amputavit, Assyriisque contritis sitientem populum pie refrigeravit, victoriaque simul innumerisque spoliis ditavit, et super omnes circumsitas nationes magnificavit. tatem mandavit, et sequenti nocte centum octoginta quinque
Abbreviated transcription (Latin):
egredientes reuerent᷑ salutauit. ꝓductos autẽ
in liberã planiciẽ sic affari cepit. Uere beati oe
amici dei estis: qͦs ut suȩ beatitudinis participes
p̃stolat᷑ curia celestis. Ecce iã si flagrat in uobis
fides integra. ẽadẽ sine dubio uobis ꝓpinat᷑ marti-¬
rii causa : ꝑ qua sc̃i athletȩ xp̃i georgius & theo¬
dorus. demetriꝰ & sebastianꝰ c̃tͣ sathanan eiusq
satellites laboriose dimicauer̃t̃. acrit᷑ certantes
rege sabaoth acceꝑunt. Similis oro fortuna uobis co¬
mitet᷑ nec dispar merces a deo uobis donet᷑. Ecce
inclusos plurib modis ad deditionẽ coartare
satagunt. Nr̃ates autẽ uiri in deo sꝑantes uiriliter
obstare moliunt᷑. nurabiliũq dei memores uelox
auxiliũ eiꝰ opꝑiunt᷑: eligentes in noĩe dñi magis
ꝑ mortẽ socios sequi. quã cũ dedecore ꝓphanis
in uita sua subiugari. Iã satis euentũ audistis.

Expanded text:
egredientes reverenter salutavit. Productos autem egredientes reverenter salutavit. Productos autem in liberam planitiem sic affari coepit: Vere beati et amici Dei estis, quos ut suae beatitudinis participes praestolatur curia coelestis. Ecce jam si flagrat in vobis fides integra, eadem sine dubio vobis propinatur martyrii causa, pro qua sancti athletae Christi, Georgius et Theodorus, Demetrius et Sebastianus, contra Satanam ejusque satellites laboriose dimicaverunt, acriter certantes rege Sabaoth acceperunt. Similis, oro, fortuna vobis comitetur, nec dispar merces a Deo vobis donetur. Ecce inclusos pluribus modis ad deditionem coarctare satagunt. Nostrates autem viri in Deo sperantes viriliter obstare moliuntur, mirabiliumque Dei memores velox auxilium ejus operiuntur: eligentes in nomine Domini magis per mortem socios sequi, quam cum dedecore profanis in vita sua subjugari. Jam satis eventum audistis.
Abbreviated transcription (Latin):
infortunio c̃tristatꝰ ẽ: & qͣlit̃ inclusis martiribus
auxiliarct᷑ multa secũ reuoluens meditatꝰ est.
In pͥmis fideles reclusos qͥ celesti theoriȩ in mu-¬
ris ierłm intendehant ꝑagrauit. &e ipsos & õs alios
ierosolimitas ut dm̃ saluãtorẽ omnũ ꝓ cõmuni sa¬
lute popłi sui actentiꝰ exorarent obsecrauit.
Deinde clericos & laicos eade̾ cõmonuit. & cunctis
triduanũ ieiuniũ indixit. nec solũ matronis s etiã
infantib & ium̃tis afflictionẽ huiꝰce modi more
niniuitarũ imposuit. Expleco autẽ libent᷑ &e de.¬
uote ieiunio ad portũ maris patriarcha ꝑ rexit :
eiq qͦd ualde concupiuerrt deo uolente̾ occurrit
uattuor enĩ naues hõib onustas lictori
appropinqͣntes delonge uidit. & ꝑ signum
salutiferȩ crucis qͦd in habitu eoꝵ uisu
dep̃henderat xp̃ianos eẽ cognouit. Gaudens
gͥ eos ad portũ applicantes expectauit. & de nauib

Expanded text:
infortunio, contristatus est, et qualiter inclusis martyribus infortunio, contristatus est, et qualiter inclusis martyribus auxiliaretur multa secum revolvens meditatus est. In primis fideles reclusos, qui coelesti theoriae in muris Hierusalem intendebant, peragravit, et ipsos et omnes alios Hierosolymitas ut Dominum Salvatorem omnium pro communi salute populi sui attentius exorarent, obsecravit. Deinde clericos et laicos eadem commonuit, et cunctis triduanum jejunium indixit; nec solum matronis, sed etiam infantibus, et jumentis affationem hujusmodi more Ninivitarum imposuit. Expleto autem libenter et devote jejunio, ad portum maris patriarcha perrexit, eique quod valde concupiverat Deo volente occurrit. Quatuor enim naves hominibus onustas littori appropinquantes de longe vidit, et per signum salutiferae crucis, quod in habitu eorum visu deprehenderat, Christianos esse cognovit. Gaudens igitur eos ad portum applicantes exspectavit, et de navibus
Abbreviated transcription (Latin):
xuiii. de mlitib tẽpli euasert᷑. ac ad qͦddã castrũ
c̃t᷑ damascũ a balduino pͥmo c̃structũ qͦd mons¬
regalis uocat᷑ confugert᷑. ibiq aliqͣndiu inclusi
fortit᷑ restitert᷑. Oñs itaq in confessione xp̃i cor¬
ruert᷑. prȩt̃ paucos qͥ ut dictũ ẽ. cũ rege uix eua-¬
sert᷑. Porro sangum licet multa suore ami̾isset
milia ferro xpͣianors : optata tñ elatꝰ uictoria
euestigio subsecutꝰ obsedit castellũ. & residuos qui
de bello elapsi tutabant p̾sidiũ nimis coartauit
multis modis impugnationũ. Obsessi autẽ quã¬
uis plurib molestarent᷑ angustus. p̃cipuẽ tñ
attenuati st̃ anxietate famis : & ꝓ penuria panis
cõpulsi st̃ uesci carnib etͥinis aliisq immundis &
insolitis. Ipse rex p̃ parcitate dapifer erat. atq
frusta carniũ asinoꝵ sea canũ singłis distribuebat.
nterea radulfus iero solimitanꝰ p̃sul audito suor

Expanded text:
XVIII de militibus Templi evaserunt, ac ad quoddam castrum XVIII de militibus Templi evaserunt, ac ad quoddam castrum contra Damascum a Balduino primo constructum, quod Mons-Regalis vocatur, confugerunt, ibique aliquandiu inclusi fortiter restiterunt. Omnes itaque in confessione Christi corruerunt, praeter paucos, qui, ut dictum est, cum rege vix evaserunt. Porro Sanguim, licet multa suorum amisisset millia ferro Christianorum, optata tamen elatus victoria e vestigio subsecutus obsedit castellum, et residuos, qui de bello elapsi tutabant praesidium, nimis coarctavit multis modis impugnationum. Obsessi autem, quamvis pluribus molestarentur angustiis, praecipue tamen attenuati sunt anxietate famis, et pro penuria panis compulsi sunt vesci carnibus equinis aliisque immundis et insolitis. Ipse rex prae parcitate dapifer erat, atque frusta carnium asinorum seu canum singulis distribuebat. Interea Radulfus, Hierosolymitanus praesul, audito suorum
Abbreviated transcription (Latin):
c̃tͣ ȩthnucos pugnauerit. & ipse cũ multis aliis ferro
gentiliũ occubuerit. Hinc animatꝰ amir sanguin rex
HalepH bellicas uires collegit. & in autũno cũ ingenti
exercitu turcoꝵ fines xp̃ianoꝵ introiuit. atq ad
bellũ paratus pxpianos ꝓuocauit. Quod audiens fulcõ
ierosolimoꝵ rex ꝑ totũ regnũ suũ legatos direxit.
& om̃s qͥ ad arma idonei erant ad pugnã c̃uocauit.
&e fere ui. secũ ad certam̃ duxit. Solas mulieres &
iermes clericos ad tutelã urbiũ dimisit. ceteros
autẽ absq om̃i excusatione ad agonẽ ire p̃cepit.
andẽ conuenerunt parit᷑. & cõmisso conflic̾tu
utrinq pugnatũ ÷ acrit̃. Innumera quippe
paganoꝵ cecid̾unt milia. s iudicante deo cuiꝰ
iudicia iusta st̃ ce uera. pene tota xp̃ianors acies
ẽ collapsa. & prȩt̃ .x.x.x. milites penitꝰ cesa. Solus
enĩ rex & decẽ dc familia eiꝰ cõmilitones. atꝙ

Expanded text:
contra ethnicos pugnaverit, et ipse cum multis aliis ferro contra ethnicos pugnaverit, et ipse cum multis aliis ferro gentilium occubuerit. Hinc animatus Amir-Sanguim rex Haleph bellicas vires collegit, et in autumno cum ingenti excercitu Turcorum fines Christianorum introivit, atque ad bellum paratus Christianos provocavit. Quod audiens Fulco Hierosolymorum rex per totum suum regnum legatos direxit, et omnes, qui ad arma idonei erant, ad pugnam convocavit, et fere VI millia secum ad certamen duxit. Solas mulieres, et inermes clericos ad tutelam urbium dimisit, caeteros autem absque omni excusatione ad agonem ire praecepit. Tandem convenerunt pariter, et commisso conflictu utrinque pugnatum est acriter. Innumera quippe paganorum ceciderunt millia. Sed, judicante Deo, cujus judicia justa sunt et vera, pene tota Christianorum acies est collapsa, et praeter XXX milites penitus caesa. Solus enim rex, et decem de familia ejus commilitones, atque
Abbreviated transcription (Latin):
anta ꝑuersitas nigelio eliensi ep̃o pͥmitꝰ nota ꝑ coniũ¬
ratos neqͥ̾tiȩ socios facta ẽ.: e ꝑeũ reliqͥs psulib regni
& optimatib atq tribunis regusq sacellitib ꝑmui¬
gata ẽ. Plures itaq de ꝑuersis c̃spiratorib decectist̃
ee conucti penas tanti sceleris luert. meritoq pati¬
bulis aluisqy generib mortis interiert̃. Porro ñnulli
maliciȩ suȩ conscu ante accusationẽ fugert̃ & accusante
ꝓꝑa conscientia conuicti relictis om̃ib diuitus & honorib
sius exulauert̃. Potentiores siqͥdẽ qͥ rebellionis c̃scu fuert̃.
Ad resistendũ temere animati st̃ : & fȩdus cũ scottis &
gualis alnsq seditiosis & infidis ad ꝑniciẽ płi pepigert᷑
n illo tẽpore ꝑegrini de partib eõis aduenert᷑. dirosq
rumores in occiduo dimate sparsert᷑. unde corda
fideliũ ꝗͥ amore dei ꝓximiq flagͣnt nimis c̃tristata fõ
Narrant enĩ qͦd pontius tripolitanꝰ comes eodẽ anno

Expanded text:
ardo Nigello Eliensi episcopo primitus nota per conjuratos nequitiae socios facta est, et per eum reliquis praesulibus regni et optimatibus atque tribunis regiisque satellitibus pervulgata est. Plures itaque de perversis conspiratoribus detecti sunt, et convicti poenas tanti sceleris luerunt, meritoque patibulis aliisque generibus mortis interierunt. Porro, nonnulli malitiae conscii ante accusationem fugerunt, et accusante propria conscientia convicti, relictis omnibus divitiis et honoribus suis exsulaverunt. Potentiores siquidem, qui rebellionis conscii fuerunt, ad resistendum temere animati sunt, et foedus cum Scottis et Gualisn illo tempore, peregrini de partibus Eois advenerunt, dirosque rumores in Occiduo climate sparserunt, unde corda fidelium, quae amore Dei proximique flagrant, nimis contristata sunt. Narrant enim quod Poncius, Tripolitanus comes, eodem anno
Abbreviated transcription (Latin):
pietatis ut pecudes mactauert. Peracta itaq pug¬
&e rege capto: dissersio magna facta ÷ in angloꝵ
regno. henricus enĩ guentoniensis ep̃s ad andeg d̃
se p̃tinꝰ conuertit. & conutissa in unbe regali faqo

Expanded text:
pietatis, ut pecudes mactaverunt. Peracta itaque pugpietatis, ut pecudes mactaverunt. Peracta itaque pugna et capto rege, dissensio magna facta est in Anglorum regno. Henricus enim Guentonensis episcopus ad Andegavos se protinus convertit, et comitis
Abbreviated transcription (Latin):
oportuit dt̃io silo U fauerant ominimodis ut uide¬
res cti oirib reb suis diffidentes dereliquert iro
ad uicinũ flum̃ ut exiliũ petentes saluarentur con¬
fugert᷑. Qui dĩ repente conglobati ad scafas uttus¬
sent. nimiaq sui multitudine cimbas implessent
metuq mortis attoniti in ordinate se habuissent
&e posteriores cũ impetu suꝑ pͥores irruissent. stat̾i
nauiculȩ uersatȩ sunt : & pene om̃s qui intͣuerant
ut qͥda assert. fere qͥngenti nobiles ciues interiert᷑
In conflictu bellico ñ tanti cornuert᷑. Guilłmꝰ quidã
samosus optio ex parte regis occisus ẽ : qui nepos fuerat
goisfredi rotomagensis archiep̃i. De aliis uͦ ut au¬
tumant qͥ int̾ fuert᷑: ñ plusquã centũ mortui sunt
orro rannulfus comes aliiq uictores urbem
introient. totãqꝰ ut barbari depopulati
st̃ : q residuos ciues gͦs inuenire uel capere
potuert᷑. diuersis mortiũ genȩrib absq respectu

Expanded text:
oportuit, domino suo faverant, omnimodis ut vioportuit, domino suo faverant, omnimodis ut vires cum omnibus rebus suis diffidentes dereliquerunt, et ad vicinum flumen, ut exsilium petentes salvarentur, confugerunt. Qui dum repente conglobati ad scaphas venissent, nimiaque sui multitudine cymbas implessent, metuque mortis attoniti inordinate se habuissent, et posteriores cum impetu super priores irruissent, statim naviculae versatae sunt, et pene omnes, qui intraverant, ut quidam asserunt, fere quingenti nobiles cives interierunt. In conflictu bellico non tanti corruerunt. Guillelmus quidam famosus optio ex parte regis occisus est, qui nepos fuerat Goiffredi Rothomagensis archiepiscopi. De aliis vero, ut autumant qui interfuerunt, non plusquam centum mortui sunt. Porro Rannulfus comes aliique victores urbem introierunt, totamque ut barbari depopulati sunt, et residuos cives quos invenire vel capere potuerunt, diversis mortium generibus, absque respectu
Abbreviated transcription (Latin):
cerauꝰ ẽ. alduirꝰ uͦ de clara ceceriq pclam toaes
qͦs cũ roge dixi descendis se e insignit pugnasse capties
Trecedenti nocte dlũ plebs dei uigilias i honore uret¬
guis matris celebraret & matutinoo generare¬
sna .i. i acłiastieo ritu slennitondã expectaret. in oc¬
ciduis partib ingallia scilicet ac britantuaninius
mmber endinis ẽ pluuie factꝰ ẽ. a cũ angra itiniuos¬
puscat cone mugiuꝰ terribilis tonitais auortus ero
pse die dũ rex pugnacurus missã audiret u mult iplici
curastor cogitatua cora itrinsecus labora ret. cencu
nisu ẽ u  eodẽ die in lapsu pͥncipis manifest dsepcttis e
Infortuniũ regis luctũ pepit cleric & monachis
poplisci simplicib qͥa ide rex humilis cẽmansuetꝰ
erat bonis ac nutb & si dolosꝰ optimates pararesuet
abolitas suis puis conatib liberalis tutor patane fuis¬
set ac beniuolus. iues autẽ lincoliȩ qui regi tut

Expanded text:
ceratus est. Balduinus vero de Clara, caeterique praeclari tirones ceratus est. Balduinus vero de Clara, caeterique praeclari tirones quos cum rege dixi descendisse et insigniter pugnasse, capti sunt. Praecedenti nocte, dum plebs Dei vigilias in honore Virginis matris celebraret, et matutinorum generalesynaxim ecclesiastico ritu solemnizandam exspectaret, in occiduis partibus, in Gallia scilicet ac Britannia, nimius imber grandinis et pluviae factus est, et cum ingenti coruscatione mugitus terribilis tonitrui auditus est. Ipso die, dum rex pugnaturus Missam audiret, et multiplici, ni fallor, cogitatu et cura intrinsecus laboraret, cereus visum est, et ipso die in lapsu principis manifeste detectum eInfortunium regis luctum peperit clericis et monachis populisque simplicibus, quia idem rex humilis et mansuetus erat bonis ac mitibus, et, si dolosi optimates paterentur, abolitis suis pravis conatibus, liberalis tutor patriae fuisset ac benevolus. Cives autem Lincolniae qui regi, ut
Abbreviated transcription (Latin):
diiudicari possunt. Gualerannꝰ autẽ comes & guilłmꝰ
de guarenna fr̃ eius. gislebtꝰ de clara &̾ alii norman¬
noꝵe atts angloꝵ p̾clari eqͥtes ut pͥmã cohortem
fugisse uidert᷑: territi & ipsi terga dedert᷑. Ponro
balduinꝰ de clara &e ricardins ursi filius er igelrannꝰ
de saia & ilbertꝰ de laceio p̃lianti regi fideliter¬
adhesen. & usq ad defectionẽ uirilit̃ cũ illo certauert᷑
ꝯtephanꝰ autẽ rex fortiũ accuũ antecessoꝵ suorgime¬
moni fontit᷑ dimuicauit: & quadiu tres secũ pugiles
habuit.ense uel securi norica quã qͥdã illi uiuenis un
administrauerat pugnare ñ cessauit: sande fessus
& ab om̃ib derelictꝰ rodbto comiti consobrino sudi
sese cõmusit & captꝰ ẽ: &ab eodẽ paulo post mathil ui
comitisse oblatꝰ ẽ. Sic sic uergente uolubili rota for¬
mine de solio regni rex p̃cipitatꝰ ẽ & in ingent
ruinitonẽ br uħstou gemens&e miser ꝓhoolor incar¬

Expanded text:
dijudicari possunt. Gualerannus autem comes et Guillelmus dijudicari possunt. Gualerannus autem comes et Guillelmus de Guarenna frater ejus, Gislebertus de Clara, et alii Normannorum atque Anglorum praeclari equites, ut primam cohortem fugisse viderunt, territi et ipsi terga dederunt. Porro Balduinus de Clara et Richardus Ursi filius, Engelrannus de Saia et Ildebertus de Laceio pillo certaverunt. Stephanus autem rex fortium actuum antecessorum suorum memor fortiter dimicavit, et quandiu tres secum pugiles habuit, ense vel securi Norica, quam quidam illi juvenis ibi administraverat, pugnare non cessavit. Tandem fessus et ab omnibus derelictus, Rodberto comiti consobrino suo se commisit, et captus est, et ab eodem paulo post Mathildi comitissae oblatus est. Sic, sic vergente volubili rota fortunae, de solio regni praecipitatus est, et in ingenti munitione Brichton gemens et miser, proh dolor! incar
Abbreviated transcription (Latin):
& animosã legionẽ cestrensiũ peditũ adstragẽ facien¬
dã admodũ corroborauit. Rodb̾tꝰ uͦ consul gloucestrȩ.
qui maximꝰ erat in illa expeditione. bassianis iussit
aliisq exheredatis. ut ipsi ꝓ recuꝑatione suarũ hȩre¬
ditatũ qͣs calũniabant᷑ primũ haberent ictũ certaminis.
n pͥmis utrinq acerrime pugnatũ ẽ : & plurimus
hominũ sanguis effusus ẽ. in regis acie p̃cipui milites
fuert᷑ : sed hostes nimia maltitudine peditũ & gualoꝵ
p̃ualuer̃t. Sane guilłmꝰ de ipro cũ flandrensib & alannꝰ
cũ britonib pͥmi terga deder̃t. & inimicos animosiones
sociosq formidolosiores reddidert᷑. In illo conflictu
ꝑfidia neqͥt᷑ debachata ẽ. Nã qͥdam magnatoꝵ cũ
paucis suoꝵ regi comitati st̃ : suor̃q satellitũ turmã
aduer sariis ut p̃ualerent p̃misert .Sic nimirũ dño¬
suo fidẽ suã mentiti st̃ meritoq ꝑ iuri & ꝓditores

Expanded text:
et animosam legionem Cestrensium peditum ad stragem facienet animosam legionem Cestrensium peditum ad stragem faciendam admodum corroboravit. Rodbertus vero consul Gloucestriae, qui maximus erat in illa expeditione, Bassianis jussit aliisque exhaeredatis, ut ipsi pro recuperatione suarum haereditatum quas calumniabantur, haberent ictum certaminis. In primis utrinque acerrime pugnatum est, et plurimus hominum sanguis effusus est. In regis acie praecipui milites fuerunt, sed hostes nimia multitudine peditum et Gualorum praevaluerunt. Sane Guillelmus de Ipro cum Flandrensibus, et Alanus cum Britonibus primi terga dederunt, et inimicos animosiores et socios formidolosiores reddiderunt. In illo conflictu perfidia nequiter debacchata est; nam quidam magnatorum cum paucis suorum regi comitati sunt, suorumque satellitum turmam adversariis, ut praevalerent, praemiser suam mentiti sunt, meritoque perjuri et proditores
Abbreviated transcription (Latin):
tib cõmode ꝓtelaret᷑: ut ꝓcrastinatione int̃posita
neutra parsi confundet᷑ nec humanus sanguis ad
multoꝵ dolorẽ funderet᷑. Obstinatꝰ autẽ pͥnceps
ꝑsuasioni prudentiũ obaudire contẽpsit. & pręliũ pro
aliqua ratione induciar indignũ duxit .s ꝓtinꝰ suos
ad bellũ armari p̾cepit. Acies gͥ pugnators ꝓpe urhẽ
conue nert̃. & ordinatis utrinq turmis bellũ cõmiser̃t᷑¬
res nimirũ cohortes sibi rex constituit. & tres
nichilominꝰ contͣria pars ordinauit. In pͥma fronte
regalis exercitꝰ flandritȩ. & britones erant : qͥb guilłm
de ipro de alannꝰ de dinam preerant. Econt᷑ uesana
gualoꝵ caterua constabat: quib duo frs mariadoth
&e khaladriꝰ preerant. Rex ipse cũ quibdã pedes descen-¬
dst  puita sua regniq sui statu fortit̃ pugnauit.
annul fus autẽ comes ec̃t᷑ cũ cateruis suis pedes descendit:

Expanded text:
tibus, commode protelaretur; ut, procrastinatione interposita, tibus, commode protelaretur; ut, procrastinatione interposita, neutra pars confunderetur, nec humanus sanguis ad multorum dolorem funderetur. Obstinatus autem princeps persuasioni prudentum obaudire contempsit, et praelium pro aliqua ratione induciari indignum duxit, sed protinus suos ad bellum armari praecepit. Acies igitur pugnatorum prope urbem convenerunt, et, ordinatis utrinque turmis, bellum commiserunt. Tres nimirum cohortes sibi rex constituit, et tres nihilominus contraria pars ordinavit. In prima fronte regalis exercitus Flandri et Britones erant, quibus Guillelmus de Ipro et Alanus de Dinan praeerant; econtra vesana Gualorum caterva obstabat, quibus duo fratres Mariadoth et Kaladrius praeerant. Rex ipse cum quibusdam pedes descendit, et pro vita sua regnique sui statu fortiter pugnavit. Rannulfus autem comes econtra cum caeteris suis pedes descendit,
Abbreviated transcription (Latin):
neultreudine euo Cconsules ad obsidionẽ appropia¬
uerat: alo ad pugnandũ cont᷑ repugnanan seae
ppanauert᷑. Porro cotidie de aduentu in imicor ru¬
mores audiens rex paruipendebat nec eostales esse
ut tantos ausus psimerent credebat .: illos qui ie
arce clemertia eis obsecrabant aptatis expugnar
⁊miachinis cogebat. Deniq dominico sexagesimȩ ddũ
sacra solennitas i ꝓpapanti dñi celebraret᷑ &e ipse rex
hostiũ phalanges iam adesse intueret᷑ ꝓceres ad¬
uocauit. c̃siliũq qͥd agerent aheis inquisiuit. Quidã
S ꝑ suasert᷑ ut ingentẽ familiã cũ deuotis ciuib ađ
tutandã urbẽ constitueret & ipse ad congregandũ
ȩxercitũ de cunctis angliȩ regionib honeste discede¬
ret & rursus oportuno tẽpone si hostes ibidẽ per¬
mansissent ao expugnandũ illos regali seueritate
pemearet. Idmonebant etiã alii ut debita sacrȩ
purificationi sẽȩ dei genitricis marię reuerentia
exhibet᷑ & tẽpus prȩlii nunciis pacis intercurren¬

Expanded text:
oucestriae ad obsidionem appropiaverunt, atque ad pugnandum contra repugnantes sese praeparaverunt. Porro quotidie de adventu inimicorum rumores audiens rex parvipendebat, nec eos tales esse ut tantos ausus praesumerent credebat; sed illos qui in arce clementiam ejus obsecrabant, aptatis expugnari machinis cogebat. Denique Dominica sexagesimae, dum sacra solemnitas Hypapanti Domini celebraretur, et ipse rex hostium phalanges jam adesse intueretur, proceres advocavit, consiliumque quid ageret ab eis inquisivit. Quidam igitur persuaserunt ut ingentem familurbem constitueret, et ipse ad congregandum exercitum, de cunctis Angliae regionibus honeste diseederet, et rursus opportuno tempore, si hostes ibidem permansissent, ad expugnandum illos regali severitate remearet. Admonebant etiam alii ut debita sacrae Purificationi S. Dei genitricis Mariae reverentia exhiberetur, et tempus praelii, nuntiis pacis intercurren
Abbreviated transcription (Latin):
nimirũ dũ maxime pugnaret᷑: & ad huc in dubio
et cui uictoriã daretur. qͥdã de parentib & amicis
ogerii uicecomitis ut locũ & tẽpꝰ ultionis nactist̃.¬
rictis ensib in suos conuersi plures de int̾fectorib
liꝰ occĩdunt. & sic aduersȩ parti uictoriȩ põpã ꝓcu¬
auert᷑. Ecce sicut dñs ait. qͥ acceꝑit gladiũ gladio ꝑi¬
it. furialis societas q̃ rogeriũ nigelli filiũ paulo
nte crudelit᷑ trucidauit. ab amicis illiꝰ ex impurso
ꝓcussa intͣ suos decidit. Nodẽ tp̃e theodericus flan¬
rensis satrapa filiã sũa filio stephani regis con¬
ugẽ dedit: totũq ducatũ flandriȩ dimisit. Deinde
rucẽ dñi accepit. & iersati ꝑirgito. mdetꝰ rene¬

Expanded text:
Ibi nimirum dum maxime pugnaretur, et adhuc in dubio Ibi nimirum dum maxime pugnaretur, et adhuc in dubio esset cui victoria daretur, quidam de parentibus et amicis Rogerii vicecomitis, ut locum et tempus ultionis nacti sunt, strictis ensibus in suos conversi, plures de interfectoribus illius occiderunt, et sic adversae parti victoriae pompam procuraverunt. Ecce, sicut Dominus ait: Qui acceperit gladium, gladio peribit , furialis societas, quae Rogerium Nigelli filium paulo ante crudeliter trucidavit, ab amicis illius ex improviso percussa inter suos decidit. Eodem tempore, Theodoricus Flandrensis satrapa filiam suam filio Stephani regis conjugem dedit, totumque ducatum Flandriae dimisit, deinde crucem D
Abbreviated transcription (Latin):
legrecestra in ebroicensi p̃sulatu deuastare
cepit. Erat enĩ miles acerrimus. audax & manu
prõptus. largus cõmilitonib. & in duris exerci.¬
tiis obstinatus. ideoq ad arduos & truces ausus
temerarius. Deniq ut ipse depopulationem
patriȩ inchoauit. riboldus fr̃ eiꝰ ad nefas eidẽ
adhesit. ipsũq in munitione qͦ ponserchenfredi
& oppidani glotenses insurrexert̃. ac pont᷑e¬
erchenfredĩ & monasteriolũ atq circuracentes
uicos cõbussert᷑. Iam foralis furia utrosq
÷ in nocentib uillanis uiduisq parcerent. nec scĩs
eb qͣdragesime manꝰ studiũq ascelere coherterent.
iennales treuie quȩ int̾ regẽ & andegauensem
iosfredũ pacie st̃: plurib modis contaminate sunt
Satellites enĩ comitisse in qͣdragesima radulfũ
axone uirũ potent̾ẽ cõprehendunt. dñęq sua&
incłis artandũ tͣdiðunt. Quẽ ipsa diu teniuit. nec

Expanded text:
Legrecestra in Ebroicensi praesulatu devastare Legrecestra in Ebroicensi praesulatu devastare coepit; erat enim miles acerrimus, audax et manu promptus, largus commilitonibus et in duris exercitiis obstinatus, ideoque ad arduos et truces ausus temerarius. Denique ut ipse depopulationem patriae inchoavit, Riboldus frater ejus ad nefas eidem adhaesit, ipsumque in munitione, quae Pons-Erchenfredi ifer comitis et oppidani Glottenses insurrexerunt, ac Pontem-Erchenfredi et monasteriolum atque circumjacentes vicos combusserunt. Tam feralis furia utrosquenec innocentibus villanis viduisque parcerent, nec sanctis diebus Quadragesimae manus studiumque a scelere coercerent. Biennales treviae quae inter regem et Andegavensem Joffredum pactae sunt, pluribus modis contaminatae sunt. Satellites enim comitissae in Quadragesima Radulfum de Axone virum potentem comprehenderunt, dominaeque suae vinculis arctandum tradiderunt; quem ipsa diu tenuit, nec a
Abbreviated transcription (Latin):
uisus ẽ. sed in huiꝰ scłi salo nulla potentia longa ẽ.
nimici siqͥdẽ eiꝰ ꝓsꝑitati nimis inuidentes isisidias illi
parauert᷑. &e ꝑniciẽ eiꝰ machinati st̃. Quadã diȩ cur-¬
sores ad diripiendã predã destinauer̃t̃. & qͥdã milites
in latebris abditi sanguinẽ fundere auide p̃stolati st̃
Orto autẽ clamore rogeriꝰ uma cũ suis arripuit
& p̃dones cũ p̃da ꝑsequens in manꝰ insidiantium
incidit. At illi ut famelici leones de insidiis ꝓsilien-¬
tes incautos ꝑcussert̃. & rogeriũ ꝓ uita sua uocife.¬
rantẽ & multa pollicentẽ absq miscdia iugulauert᷑.
Iectore itaq interfecto totꝰ pagus desolatꝰ ẽ: ac
predonũ rabies suꝑ pagenses im moderate seuiens
admodũ effrenata ẽ. Nense ianuario simon
rufus balduin filius  rodbto geroii filio per¬
mittente castrũ escalfoũ introiuit. & aggregati
secũ turma sacellitũ terrã rodb̾ti comitis de

Expanded text:
visus est; sed in hujus saeculi salo nulla potentia longa est. visus est; sed in hujus saeculi salo nulla potentia longa est. Inimici siquidem ejus prosperitati nimis invidentes, insidias illi paraverunt et perniciem ejus machinati sunt. Quadam die cursores ad diripiendam praedam destinaverunt, et quidam milites in latebris abditi, sanguinem fundere avidi, praestolati sunt. Orto autem clamore, Rogerius arma cum suis arripuit, et praedones cum praeda persequens, in manus insidiantium incidit. At illi ut famelici leones de insidiis prosilientes, incautos percusserunt, et Rogerium, pro vita sua vociferantem et multa pollicentem, absque misericordia jugulaverunt. Rectore itaque interfecto, totus pagus desolatus est, ac praedonum rabies super pagenses immoderate saeviens admodum effrenata est. Mense Januario, Simon Rufus, Balduini filius, Rodberto Geroii filio permittente, castrum Escalfoii introivit, et aggregata secum turma satellitum, terram Rodberti comitis de
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃e suo henrico guentoniensi p̃sule bedafordũ obsedit:
ibiq natale dñi hibernis ingruentib pluuiis laboriose
ꝑegit. & nichil ꝓfecit. Nã filii rodbti de bello cãpo
munitionẽ fortit᷑ tenuert᷑. neq regi donec p̃fatꝰ p̾sul
fr̃ eiꝰ adesset aliquo modo humiliati st̃. Non .ii. debitã
subiectionẽ siue seruitiũ dño denegare suo decreuert᷑
s qͥa regẽ hugoni cognom̃to pauꝑi filiã simonis de bello¬
cãpo dedisse cũ patris honore audiert̃. totã hereditatẽ
suã amittere uerentes consultu amicoꝵ ꝑtinaciter
restiter̃t. Iandẽ pontifici post qͥnq septimanas adueni
andegauinis adherebat. Balduinũ qͦq de raduariis
&̾ stephanũ de magnauilla aliosq stephani regis ini.¬
micos secũ habebat. s rogeriꝰ uicetomes acriter ipsis
obstabat. patriãq ꝓtegens hostes a ꝑuersis conatib
insignit᷑ resistebat᷑. Hostib ad modũ t̾ribilis in pͥmis

Expanded text:
fratre suo Henrico Guentoniensi praesule, Bedafordam obsedit, fratre suo Henrico Guentoniensi praesule, Bedafordam obsedit, ibique Natale Domini, hibernis ingruentibus pluviis, laboriose peregit et nihil profecit. Nam filii Rodberti de Bellocampo munitionem fortiter tenuerunt, neque regi, donec praefatus praesul frater ejus adesset, aliquomodo humiliati sunt. Non enim debitam subjectionem sive servitium domino denegare suo decreverunt; sed quia regem Hugoni cognomento Pauperi filiam Simonis de Bellocampo dedisse cum patris honore audierunt, totam haereditatem suam amittere verentes, consultu amicorum pertinaciter restiterunt. Tandem pontifici post quinque septimanas advenieAndegavinis adhaerebat. Balduinum quoque de Raduariis et Stephanum de Magna-villa, aliosque Stephani regis inimicos secum habebat. Sed Rogerius vicecomes acriter ipsis obstabat, patriamque protegens hostium perversis conatibus insigniter resistebat. Hostibus admodum terribilis in primis
Abbreviated transcription (Latin):
ludouicus iuuenis rex francoꝵ apud bituricã in natale
dñi coronatꝰ ẽ. ibiq ingens curia nobiliũ & mediõ¬
criũ uiroꝵ de oĩ gallia & aqͥtania aluisq circũsitis
nationib aggregata ẽ. Illuc metropolitani p̃sules eortis
iuffraganei conuenert᷑. illuc c̃sules aliȩq dignitates con¬
fluxert̃ suũq famulatũ nouo regi exhibuert. Petrus
anacletus qͥ sedẽ apłicã fere uii. annis usurpauerat. in
fert᷑ a fr̃ib suis. filiis uidelicet petri leonis. quoꝵs in urbe
siciliȩ consetͣuerat. dataq sorore sua sibi ad ꝑturbandũ
ȩccłȩ ius asciuerat. Porro lothariꝰ imꝑr ut rogerii
occasũ audiuit. in ap̃uliã festinauit: eamq sibi scdđm
morẽ antiquũ statũq romanoꝵ subiugare satagit
tephanꝰ uͦ rex cũ in angliã uenisset. & machinationẽ
quorundã c̃tͣ publicã regni utilitatẽ cõꝑisset : indig¬
natꝰ c̃tͣ rebelles importune arma sustulit. & ꝓhibente

Expanded text:
Ludovicus Juvenis rex Francorum apud Bituricam in Natali Domini coronatus est: ibique ingens curia nobilium et mediocrium virorum de omni Gallia et Aquitania, aliisque circumsitis nationibus aggregata est. Illuc metropolitani praesules, eorumque suffraganei convenerunt. Illuc consules, aliaeque dignitates confluxerunt, suumque famulatum novo regi exhibuerunt. Petrus Anacletus, qui sedem apostolicam fere VII annis usurpaverat, in fertur, a fratribus suis, filiis videlicet Petri Leonis, quorum in urbe Siciliae consecraverat, dataque sorore sua, sibi ad perturbandum Ecclesiae jus asciverat. Porro Lotharius imperator, ut Rogerii occasum audivit, in Apuliam festinavit, eamque sibi, secundum morem antiquum statumque Romanorum, subjugare sategam venisset et machinationem quorumdam contra publicam regni utilitatem comperisset, indignatus contra rebelles, importune arma sustulit, et prohibente
Abbreviated transcription (Latin):
uiciũ sibi rebuisiuit. Necessitudine tali constrict᷑
mnicicie normmannors &e anglor meduuit raed¬
hesit. quia salubre at utiullimũ hoc fore ilni suissq¬
consultu sapientũ ꝑspexit. Interea normanni in
maatris suȩ gremio debachabant᷑ : & plures netrnt iae
passm pagebant᷑ Septimo diȩ septẽbris rogerius
denites mulitũ in signẽ manũ aggregauit & plures
miarias sibi olim factas uindicare satagens britolium
expugnauit. Comitẽ quippe hanaucensẽ¬

Expanded text:
conjugium requisivit. Necessitudine tali constrictus, conjugium requisivit. Necessitudine tali constrictus, amicitiae Normannorum et Anglorum medullitus adhaesit; quia salubre et utillimum hoc fore sibi suisqconsultu sapientum prospexit. Interea Normanni in matris suae gremio debacchabantur, et plures nequitiae passim peragebantur. Septimo die Septembris Rogerius Toenites militum insignem manum aggregavit, et plures injurias sibi olim factas vindicare satagens, Britolium expugnavit. Comitem quippe Hanaucense
Abbreviated transcription (Latin):
adẽ septimana stephano regi similis for¬
tuna in alia regni parte blandita ẽ. Nã
cõmes albȩ̨ marlȩ & rogerius de molbraio ẽt᷑
regẽ scotiȩ pugnauert᷑. & int̾fȩcta multitudine
scoctoꝵ regẽ fugauert᷑. cedẽq truculent᷑ã
quã illi suꝑ anglos absq om̃i reuerentia xp̃ianȩ
religionis iã p̃ridẽ exertuerant ulti sunt.
cottiꝰ nẽpe minacẽ gladiũ metuentes ad aquã
tugert & in ingens flumen nomine zedam
sine uado irruert̃. mortet fugientes a morte
ꝓtinꝰ ab sorpti st̃. Post diutinam duor regũ
quenmess at eocit ter ab utrisq ad multoꝵ
clecrimentũ exercitatã. legati pacis diuinit
excitust̃ & int̾er ambos reges ꝗͥdaminis cecedibs
assdunq curis & laborib iãm fessi erant dis¬
currert̾. ipsosq ad concordiã reuoca uerunt.
Ienricus itaq filius dauid regis scotie anuciciã
huiusce modi appbauit. ac adelinã guillelini
suthregiȩ comitis filiã adamauit. & InCor

Expanded text:
adem septimana, Stephano regi similis fortuna in alia regni parte blandita est. Nam comes Albemarlae et Rogerius de Molbraio contra regem Scotiae pugnaverunt, et interfecta multitudine Scotorum, regem fugaverunt: caedemque truculentam, quam illi super Anglos absque omni reverentia Christianae religionis jampridem exercuerant, ulti sunt. Scoti nempe minacem gladium metuentes ad aquam fugerunt, et ingens flumen nomine Zedam sine vado irruerunt, mortemque fugientes a morte protinus absorpti sunt. Post diutinam duorum regum guerram, et atrociter ab utrisque ad multorum detrimentum exercitatam, legati pacis divinitus exciti sunt, et inter ambos reges, qui damnis et caedibus assiduisque curis et laboribus jam fessi erant, discurrerunt, ipsosque ad concordiam revocaverunt. Henricus itaque, filius David regis Scotiae, amicitiam hujuscemodi approbavit, ac Adelinam Guillelmi Suthregiae comitis filiam adamavit et in