comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quippe cum legamur eum multa pepersum : sed ut patienr
omnia super& nec cȩdat angustiae : Et misit dñr manũ suam
& tetigit ormeum &dix dnr adme: ecce ego dedi uerbamea in ose
tuo: Motandum qđ hic manur mittatur dĩ quae tangat or
proph&ae : & dicatur ei : excededi uerba mea in or&uo : Infraia
aute scriptũ est : et mirsurẽ unur adme descraphim. inmanu
habebat carbonem quen forcipe tulatit dealtari & tetigit or
meuꝰ &dix ecce t&igit iste labiatua & aufe& iniquitatens
& peccata tua mundabit: Ibidũ quia solidae & ꝑfectae a&catir
eat & ipie simplicit̃ consitetur quod in unda labia habeate¬
& habit& in medio populi in munda labia habeitie Mittitur
unur deseraphin qui non manu sed forcipe & carbone tan¬
gat or eur. & iniquitater auferat. & mund& peccata:
hicaũ ipsiurdĩ manus mittitur ꝓ cuncta operata e etquae
in alio loco brachiũ dicitur nonei peccata auferat quae per

Expanded text:
quippe cum legamus eum multa perpessum, sed ut patiens omnia superet nec cedat angustiae. Et misit dominus manum suam et tetigit os meum et dixit dominus ad me: ecce ego dedi uerba mea in ore tuo. Notandum quod hic manus mittatur dei, quae tangat os prophetae, et dicatur ei: ecce dedi uerba mea in ore tuo, in Isaia autem scriptum sit: et missus est unus ad me de seraphim et in manu habebat carbonem, quem forcipe tulerat de altari, et tetigit os meum et dixit: ecce tetigit iste labia tua et auferet iniquitates et peccata tua mundabit. ibi enim, quia solidae et perfectae aetatis erat et ipse simpliciter confitetur, quod inmunda labia habeat et habitet in medio populi inmunda labia habentis, mittitur unus de seraphim, qui non manu, sed forcipe et carbone tangat os eius et iniquitates auferat et mundet peccata. hic autem ipsius dei manus mittitur, per quam cuncta operatus est, et quae in alio loco bracchium dicitur, non ut peccata auferat, quae per
Abbreviated transcription (Latin):
eor & mede eliquerꝰ & mandatamea nꝰ custodierunt
sed &uor peiur operati estir quam patrer ũr̃
Quando peccat ecclesia aupeturdeea omne
gaudium & uniuera larettia dequa a postolur
dicit: Caudire iterũ dico gaudete: Uox sponsi
& uox sponrȩ dequo scriptum ẽ : Qui haba spon¬
ram sponsur est: Siaũ inquit intrroga uerit
te populur curista pati tur. & caurar mirci

Expanded text:
meam non custodierunt. sed et uos peius operati estis quam patres uestri. Quando peccarit ecclesia. aufertur de ea omne gaudium et uniuersa laetitia. de qua apostolus dicit: gaudete, iterum dico: . gaudete; uox sponsi et uox sponsae, de quo scriptum est: qui habet sponsam, sponsus est. \'si autem\', inquit, interrogauerit te
Abbreviated transcription (Latin):
tir & calamũ suaue olent : deterra longinqua᷑ Holo¬
causta aũ ñ sunt accepta & uictimae mihi utte non
placuerunt quod tura derabaueniant: nono
dubitat: Vnde & illud ufrgilianũ : Centumq saleo
ture calergarae Calamũ aũ qđ hebraice dicitur
canẽ proquo lxx et theo dotio ciruinũ transtu¬
lerui. De terra ueure longinqua prophori¬
cur serino demonstrat: ut intelligamun indiam
dequa ꝑ marerubrũ plura uagiantror aromata:

Expanded text:
rtis et calamum suaue olentem de terra longinqua? holortis et calamum suaue olentem de terra longinqua? holocausta uestra non sunt accepta et uictimae uestrae non placuerunt mihi. Quod tura de Saba ueniant, nemo dubitat; unde et illud Uergilianum est: centumque Sabaeo ture calent arae. \'calamum\' autem. quod Hebraice dicitur \'cane\'. pro quo LXX et Theodotio \'cinnamum\' transtulerunt, de terra uenire longinqua propheticus sermo demonstrat, ut intellegamus Indiam, de qua per Mare Rubrum plura ueniunt aromata.
Abbreviated transcription (Latin):
ordo ecclesi asticur: Uelcognorcite testimoniu
qđ ineir est: Pestimoniũ eñdĩ fidele sapiaitiã
praestanr paruulir equib loquitur & dñn:
Nolitimere grex paruule : etecce ego apuai
mei quor mihi deditdr̃: Cognorcito ergo quanta
faciã populo ñ credenti: quodq: infertur audi
tera : totur orbir adaudiendũ uocatiux Sicut
& in principio ꝑsaiae legimur: audicalui &aurib
ꝓcipe terra Quae scilice dñr facturlir sitpopulo
iudeorum: Eeceego adducam mala suꝑ populũ
mfructũ cogitationũ siue auersionir eiur quia
uerba mea ñ audier̃ & legẽ meã procer̃: Aala appel¬
lat supplicia poenarq: patientiũ : Non suꝑ ger¬
ter qua uocantur ad euangelii ueritatẽ sed suꝑ
populũ qui rer pondit non audiemur: et recetu¬
rur ẽ fructũ cogitationũ si ue a uersionir suae di¬
cente dauid: Laborermanuũ tuarum manduca¬
bir: Cauraq ꝑ spigua quia uebadñi non audierint
sedegẽ eiur abiecerint: Utquid mihidut deraba apfo¬

Expanded text:
onium, quod in eis est; testimonium enim dei fidele, sapientiam praestans paruulis. quibus loquitur et dominus: noli timere, grex paruule, et: ecce ego et pueri mei, quos mihi dedit deus. \'cognoscite ergo, quanta faciam populo non credenti.\' quodque infertur: audi, terra, totus orbis ad audiendum uocatur, sicut et in principio Isaiae legimus: audi, caelum, et auribus percipe, terra, quae scilicet dominus facturus sit populo Iudaeorum. Ecce ego adducam mala super populum istum. fructum cogitationum — siue auersionis — eius, quia uerba mea non audierunt et legem meam proiecerunt. \'Mala\' appellat supplicia poenasque patientium non super gentes, quae uocantur ad euangelii ueritatem, sed super populum, qui respondit: non audiemus. et recepturus est fructum cogitationum siue auersionis suae dicente Dauid: labores manuum tuarum manducabis. causaque perspicua, quia uerba domini non audierint et legem eius abiecerint. Ut quid mihi tus de Saba adfe
Abbreviated transcription (Latin):
chorur iuxta zechielit: fili hominir specula¬
torem tededi domui irrł et p̃cepi ut audir&ir
uocẽ tuba. uelmandata euangelir uel doc trinã
apłoru Iuxta illud i saiae: in montẽ excelsum
arcende qui euangelizarsion: ex alta sicut tuba
uocẽ tuam qui annuntiar hieruralẽ: Quidi¬
xeͣ Nonaudiemur: & inuitati ad caenã noluer

Expanded text:
chorus, juxta Ezechielem: Filii hominis, speculatorem te dedi domui Israel . Et praecepi ut audiretis vocem tubae, vel mandata Evangelii, vel doctrinam Apostolorum, juxta illud Isaiae: In montem excelsum ascende, qui evangelizas Sion: exalta sicut tuba vocem tuam, qui annuntias Jerusalem . Qui dixerunt: Non audiemus; et invitati ad coenam, noluer
Abbreviated transcription (Latin):
chansit pro hansith : sicutilludest prohebron
cheproñ et pro hieripohiericho: uultaũ
scriptura diuina non solũ aurib: docere populũ.
sed & oculis magirenĩ utiam diximur marte
r&inetur qđ uisu. quam quod auditu ad
animum ꝑuetut : tolleinquit lagunculam
ac sacerdotum etegredere aduallem filii en¬
non : dequa supra diximur ulnerat delubrum
quae hebreo sermone harsith hocẽ sictilir
appellatur: etp̃dicabir uellegeribi uerba
quae ego loquar tecum: utibi audiantur
quaedicturur sum: Ideo au̾ utiam diximur¬

Expanded text:
\'Charsith\' pro \'Harsith\', sicut illud est pro \'Hebron\' \'Charsith\' pro \'Harsith\', sicut illud est pro \'Hebron\' \'Chebron\', et pro \'Hieriho\' <Hiericho>. uult autem scriptura diuina non solum auribus doceri populum, sed et oculis; magis enim, ut iam diximus, mente retinetur, quod uisu quam quod auditu ad animum peruenit. tolle. inquit. lagunculam ac sacerdotum et egredere ad uallem filii Ennom, de qua supra diximus, ubi erat delubrum quae Hebraeo sermone \'Harsith\', hoc est \'fictilis\', appellatur. \'et praedicabis — uel leges — ibi uerba. quae ego loquar tecum, ut ibi audiantur quae dicturus sum: ideo autem, ut iam diximu
Abbreviated transcription (Latin):
fiant inpingenter siue conrueter in conrpectutuo:
illiur graiae a petri a postoli simile est: Et non inpin¬
g& ir sicut in lapidem opfensionir & petrã scandali
cuiur & in pralmir propħa maninit : lapidem quẽ
reprobauo edisi canter hic facturẽ in caput anguli :
adnõ factum est hoc
team deseniorib: populi acdeseniorib sacerdo¬
tum. et egredere aduallem filii ennon quaȩ est iux¬
ta introitum portae pctilir siue charsit: et prae¬
dicabir siue clamabir uel legeribi uerba
quae ego loquar adteretdicer: audite uerbũ dnii
srega iudae &halutatorer hirus alonr:
Pro laguncula figuli quae hebraicedicitur
Bocboc. lax doliolum transtula etproporta
fictili aquila symmachur et theodatio ipsũ
uerbũ posue hebraicum harsith Proquo
lxx iux tamorem suũ pro aspiratione heth
litter& addiderunt ch̃i grecum ut dicerat

Expanded text:
fiant inpingentes — siue corruentes — in conspectu tuo. fiant inpingentes — siue corruentes — in conspectu tuo. illius Isaiae et Petri apostoli simile est: et non inpingetis sicut in lapidem offensionis et petram scandali: cuius et in psalmis propheta meminit: lapidem, quem reprobauerunt aedificantes, hic factus est in caput anguli; a domino factum est h o team et de senioribus populi ac de senioribus sacerdotum et egredere ad uallem filii Ennom, quae est iuxta introitum portae fictilis — siue Charsitlt —, et praedicabis — siue clamabis uel leges — ibi uerba, quae ego loquar ad te, et dices: audite uerbum domini, reges Iudae e habitatores Hierusalem! Pro \'laguncula figuli\', quae Hebraice dicitur \'bocboc\', LXX \'doliolum\' transtulerunt et pro porta fictili\' Aquila, Symmachus et Theodotio ipsum uerbum posuerunt Hebraicum \'Harsith\', pro quo LXX iuxta morem suum pro adspiratione \'heth\' litterae addiderunt \'chi\' Graecum, ut dicerent
Abbreviated transcription (Latin):
Ad ducer enĩ suꝑ eor latronem repete quia foder
foueam ut caperent me : & laqueor abrconda᷑ pedib
meir : tuaũ dnẽ scir omne consilium eorum aduesũ
me inmortem: ne propitierir iniquitatieorũ. et pec¬
catũ eorum afacietua non deleatur fiant comruete
siue in pingetor inconspectutuo. in tompore furoristui
aliutre eir siuefac in eis : Si dehieremia intellegimun
repetinum latronem refcamur ad nabidgodo¬
noror sidesaluatore qđ & ueriur & meliur est
ad romanum &ercitum: & ne iniusta uideatur
sentetiadu exponit quid fecerint cantraxp̃m
filiũ dĩ etquid parsi sint
Quodaũ inpert Me
propitierir iniquitatieorum et peccatuꝰ eorum a faci¬
ae tua non deleatur Nequaquã priori sententiae
contrarium est in qua propopulo dep̃catur patr̃ẽ
sed postquã datum tempur paenitentiae praeterit
etilli in suo rceleeꝑ seuerant. non tam prose
puniuntur quã pro ali Neinultum peccatũ
cȩterir noceat: exempld quoq: qđ in ferta

Expanded text:
pente. quia foderunt foueam, ut caperent me, et laqueos absconderunt pedibus meis. tu autem, domine, scis omne consilium eorum aduersum me in mortem,: ne propitieris iniquitati eorum et peccatum eorum a facie tua non deleatur; fiant corruentes — siue inpingentes — in conspectu tuo, in tempore furoris tui abutere eis siue fac in eis! Si de Hieremia intellegimus, repentinum latronem referamus ad Nabuchodonosor: si de saluatore. quod uerius et melius est, ad Romanum exercitum. et ne iniusta uideatur sententia dei, exponit, quid fecerint contra Christum, filium dei, et quid passi sint. quod autem infert: ne propitieris iniquitati eorum et peccatum eorum a facie tua non deleatur, nequaquam priori sententiae contrarium est, in qua pro populo deprecatur patrem; sed postquam datum tempus paenitentiae praeteriit et illi in suo scelere perseuerant, non tam pro se puniuntur quam pro aliis, ne inultum peccatum ceteris noceat exemplo. quodque infert:
Abbreviated transcription (Latin):
&incenda᷑ filior suor: quad ñr nec cagitauit nec
locutur est: nec arcenda᷑ in corciur: monqđ dr̃
futura nercierit sed quod indigna sua notinia ig¬
norare sedicat ut illud euangelicum:
Recȩdite ame operarii iniquitatir. nerciouon No¬
uit enim dñr eor qui sunsipit & qui ignorat ig¬
norabitur: uelcerte ANEΙTΩ Taquic

Expanded text:
et incenderunt filios suos. quae dominus nec cogitauit nec et incenderunt filios suos. quae dominus nec cogitauit nec locutus est nec ascenderunt in cor eius, non quo deus futura nescierit, sed quo indigna sua notitia ignorare se dicat iuxta illud euangelicum: recedite a m e, operariiiniquitatis, nesciouos! nouit enim dominus eos, qui sui sunt, et qui ignorat, ignorabitur
Abbreviated transcription (Latin):
cat: uultq quaedicturur ẽ Etrego iuda
audire & halitatorer higuralem. Id est &
strpir regiae & omne populum ut in ecura¬
qui audierit illam siueilla tinniant aurer eiur.
eo qđ dereliquerintme &alidiũ fecerint locũ istũ
&libauerint in eo dis alienir quornercierunt
Sipsi & patrereorum: etregeriuda repleue
locum istũ sanguine in nocentiũ & adisicaua
& celrabahalim ad comburendor filior suor igne
Sin holo caustũ bakalim quae non praecepi siue
cogitaui. nec locutursum: necarcenda᷑ incormeu
Ethiunc locum stultequidam adcelestem re¬
ferunt iururalem: qđ ne semꝑ ammoneam :
tantũ hoc dixirse susiciat ui tandum istiur¬
modi ex planationem immo heresim quaemana¬
festa subuetit etpraertigiar quardam ecde¬
suir xp̃i conatur inducere Nulliaũ dulium
quin  templodĩ bahalidolũ posurint siue in
delubro qđ erat in ualle filu ennom: ubi elu¬
curbahal & araeiur fuit suꝑquam immolauer

Expanded text:
 uultque, quae dicturus est, et reges luda audire et habitatores Hierusalem, id est et stirpis regiae et omnem populum, ut inexcusaqui audierit illam - siue illa —, tinniant aures eius eo, quod dereliquerint me et alienum fecerint locum istum et libauerint in eo dis alienis, quos nescierunt ipsi et patres eorum et reges luda; et repleuerunt locum istum sanguine innocentium et aedificauerunt excelsa Bahalim ad comburendos filios suos igne in holocaustum Bahalim, quae non praecepi - siue cogitaui — nec locutus sum nec ascenderunt in cor meum. Et hunc locum stulte quidam ad caelestem referunt Hierusalem. quod ne semper ammoneam, tantum hoc dixisse sufficiat uitandam istiusmodi explanationem. immo heresim, quae manifesta subuertit et praestigias quasdam ecclesiis Christi conatur inducere. nulli autem dubium, quin in templo dei Bahal idolum posuerint siue in delubro, quod erat in ualle filii Ennom, ubi et lucus Bahal et ara eius fuit, super quam immolauerunt
Abbreviated transcription (Latin):
sidei uiritatem: unde & a&ernũ eirparatur
incendium. etreruitur daemonum qui sunt ini¬
mici Reultores:
Hacdic̃ dnr: Maledictur homo qui confidit siue
spem habe in homine e pona carnembrachium
suum & adnõ recȩdit coreiur: Erit eniꝰ quari¬
myrice indererto eniuiddit cũ uenerit banum:
Sed habitabit insic citate in deserto interra salru¬
ginir  in habitabili: Simaledicturẽ om̃ihiomo
qui considit in homine Pauluraũ samosatorur
et fotinur quã uir sc̃m &cunctir ex celsum
uirtutib praedicent saluatorem tamen hami¬
nẽ consitatur ergo maledictier sponhabdi¬
ter in homine: Quodsi nõb oppositum fuerit
qđ & nor credamurineo quidicit Nunc autẽ
quieritirme intersicere homine quiueritat᷑e
uolir locutursũ quã audiui adõ. hoo abrahã ñ fecit

Expanded text:
fidei ueritatem. unde et aeternum eis paratur fidei ueritatem. unde et aeternum eis paratur incendium et seruitus daemonum, qui sunt inimici et ultores. Haec dicit dominus: maledictus homo, qui confidit — siue spem habet — in homine et ponit carnem bracchium suum et a domino recedit cor eius. erit enim quamyrice in deserto, et non videbit cum venerit bonum; sed habitabit in siccitate in deserto, in terra salsuginis et inhabitabili. Si maledictus est omnis homo, qui confidit in homine, Paulus autem Samosatenus et Photinus, quamvis sanctum et cunctis excelsum virtutibus praedicent Salvatorem, tamen hominem confitentur; ergo maledicti erunt spem habentes in homine. Quod si nobis oppositum fuerit, quod et nos credamus in eo, qui dicit: Nunc autem quaeritis me interficere hominem, qui veritatem vobis locutus sum, quam audivi a Deo, hoc Abraham n
Abbreviated transcription (Latin):
inimicistiur interra quam ignoras: qm̃ ignẽ sue eai¬
distir infurore meo urq inac̃nũ ardebit: Ehiac
in lxx̃ habertur gadem ut reor caurar
quã supradiximur nescilic& ãna in eor
sententia ꝑ maner& Relinquerir ait sola ab
hereditate tua quã deditibi & rauire tefaciã
inimicistuir interra quã ignorar. uel subbaby¬
lonur uehut est ueiur subromanis: Ipsi eni
succenda᷑ ignem ecleartir simum dnm in
furorem prouocarunt: qui ignir furorir eiur
ardebit inaeenum: Puda me contationir
nr̃orum. qui hebraicam arguunt uiritatẽ:
Iudaei contra tegunt: et quid proresit nescit
ecclena: Vndenor qui sumur filii a postoloru
recordamur iniquitatum priorir populi. et
iusta eor perposor eẽ testamur:: Porsunt
aũ ixceliri quar hebraicedicuntur Bamoth
& contra her&icor accipi quiposuer in ex cel¬
sum or suum. & linguaeorum transiuit suꝑ
tirram: Qui intantam uaesaniam proruper:
pedideint hereditatẽ dñi prioron uidelic&

Expanded text:
quam ignoras, quoniam ignem succendistis in furore meo; usque in aeternum ardebit. Et haec in LXX non habentur eadem, ut reor, causa, quam supra diximus, ne scilicet aeterna in eos sententia permaneret. relinqueris, ait, sola ab hereditate tua, quam dedi tibi, et seruire te faciam inimicis tuis in terra, quam ignoras, uel sub Babyloniis uel, ut est uerius, sub Romanis. ipsi enim succenderunt ignem et clementissimum dominum in furorem prouocarunt, qui ignis furoris eius ardebit in aeternum. pudet me contentionis nostrorum, qui Hebraicam arguunt ueritatem. Iudaei contra se leguut et, quid pro se sit, nescit ecclesia. unde nos, qui sumus filii apostolorum, recordemur iniquitatum prioris populi et iuste eos perpessos esse testamur. possunt autem \'excelsa\', quae Hebraice dicuntur \'bamoth\', et contra hereticos accipi, qui posuerunt in excelsum os suum et lingua eorum transiuit super terram, qui in tantam uaesaniam proruperunperdiderint hereditatem domini, priorem uidelicet
Abbreviated transcription (Latin):
nulla ratione abolendum scriptum ẽ stilofa¬
rȩoungue ad amantino: qui hebi teicedr̃ samir
Nonquo ullur unguir sit qui appelletursamir
sed quo lapir adamantinur quig eo qđ in do¬
mitursit & insrangibilir hoc nomͦ accȩpit
tantum nitorem habeat & laeuitatẽ ut abrq
ullo impedimeto scribi porsit in eo stlo pareo
ut dura feri materier scribat induriori tabu
riũ uel ararum eoru uto pera sacrilegii in aẽ¬
nam menoriã ꝑseuereit: Siau̾ hocitaẽ ubi
illud qđ anur delira confingit porre hominẽ
sine peccato eẽ siuelit. et facilia dĩ eẽmandata:
Cum recordati fuerint filuearũ ararũ suarũ &lu¬
corũ lignorũq frondetiũ in montib & celsir ra¬
crificanter in agro fortitudinem tuã & om̃r the

Expanded text:
nulla ratione abolendum, scriptum est stylo fenulla ratione abolendum, scriptum est stylo ferreo in ungue adamantino, qui Hebraice dicitur SAMIR  ; non quo ullus unguis sit, qui appelletur Samir; sed quo lapis adamantinus qui ex eo quod indomitus sit et infrangibilis, hoc nomen accepit tantum nitorem habeat et levitatem, ut absque ullo impedimento in eo scribi possit stylo ferreo: ut dura ferri materies scribat in duriori tabulrium, sive ararum eorum, ut opera sacrilega in aeternam memoriam perseverent. Si autem hoc ita est, ubi illud quod anus delira confingit, posse hominem sine peccato esse, si velit, et facilia Dei esse mandata? Cum recordati fuerint filii eorum ararum suarum, et lucorum lignorumque frondentium in montibus excelsis, sacrific
Abbreviated transcription (Latin):
siue ararum eorũ: Degatib quae ad dnmͦ con¬
uerse fuerant supra dictum est Ecce ego osta¬
dam eir ꝑuicem hane ostadam eir manũ meam
&iuirtutem meam: Nunc de irrł qui abiectur
est loquitur: peccatũ iuda scriptum est stilo
fereo inungueadamantino &c&era qđ cur
Axx praeter mirsum sit nescia nisi forsitan peꝑ¬
cerunt populo suo. sicut & in saia eorfecirse
manifestumẽ: Quiercite ergo al homine cuiur
ipr innarib: eiur quia excelsur reputatur ẽ ipre
Multaq huiurcemodi quaesiuolutro cuncta
digerere : nondicam libro sed librir opur erigger¬
tiũ peccata del&ar̃ quia canuirre ad dnm ab&
tremistarae audia᷑ illud: Laudate dnmͦ om̃r¬
ganter. laudate eũ om̃r populi: quia confirmata ẽ
Et dequib: dixerat ad moyse : Dimit teme ut inte¬
ficiam populum istum & faciamte in gaitẽ magnã :
Peccatum aũ iuda in delebile atq ut itadicam

Expanded text:
— siue ararum — eorum. De gentibus, quae ad dominum con— siue ararum — eorum. De gentibus, quae ad dominum conuersae fuerant, supra dictum est: ecce ego ostendam eis per uicem hanc, ostendam eis manum meam et uirtutem meam; nunc de Israhele, qui abiectus est, loquitur: peccatum Iuda scriptum est stilo ferreo in ungue adamantino et cetera. quod cur a LXX praetermissum sit, nescio, nisi forsitan pepercerunt populo suo, sicut et in Isaia eos fecisse manifestum est: quiescite ergo ab homine, cuius spiritus in naribus eius, quia excelsus reputatus est ipse; multaque huiuscemodi, quae si uoluero cuncta digerere, non dicam libro, sed libris opus erit. gentium peccata deleta sunt, quia conuersae ad dominum ab extremis terrae audigentes; laudate eum, omnes populi: quia confirmata estEt de quibus dixerat ad Moysen: « Dimitte me, ut interficiam populum istum, et faciam te in gentem magnam . » Peccatum autem Judae indelebile, et, ut ita dicam,
Abbreviated transcription (Latin):
turse siuepatrersuor in priori errore uer¬
rator Quiaũ dicunt quomodo falra porse¬
derunt patrer nr̃i idola in quilii nulla est uti¬
litar: consitentur uera erse adq transeunta
& omni sulmyxa praesidio Nu quid faci&
sibi homo deorꝰ & ipsi non sunt du: et hoc ginter
loquuntur qua um adsaluatorem ab ex¬
tremir terrae. suggillanter ignorantia tam
suam qua maiorũ suoru quaputauerint
Dcirco ec ceego ostendam cir ꝑ uicemhanc ostei¬
dam eir manũ meã & uirtutẽ mea & scuent qmͦ no¬
cõpleta: pulchiteq dix̃, ostaidameir peruicem
hano ostaidam eir manipeste. Et non ut priur
inumbra & inimagine & uaticinio futurorum.
ut postquã cognouerint sciant nom̃ meu: Audiant¬
q: afilio : Pat̃ manifestaui nomtuũ hominibum
eccatũ iuda scriptum ẽ stilo fereo unungue ad a¬
mantino &x aratum suꝑ latitudinẽ cordir eorum
siue in pectore cordireorũ & in cornib altarium

Expanded text:
tur se siue patres suos in priore errore uertur se siue patres suos in priore errore uersatos. qui autem dicunt: ‛quomodo falsa : possederunt patres nostri idola, in quibus nulla est utilitas!\', confitentur uera esse, ad quae transeant, et omni subnixa praesidio. Numquid faciet sibi homo deos et ipsi non sunt d i? Et hoc gentes loquuntur, quae uenerunt ad saluatorem ab extremis terrae suggillantes ignorantiam tam suam quam maiorum suorum, qua putauerint dcirco ecce ego ostendam eis per vicem hanc ostendam eis manum meam et virtutem meam et scient quia noconpleta. pulchreque dixit: ‛ostendam eis per uicem hanc; ostendam autem manifeste et non ut prius in umbra et in imagine et uaticinio futurorum, ut, postquam cognouerint, sciant nomen meum audiantque a filio: pater, manifestaui nomen tuum hominibus’. Peccatum Iuda scriptum est stilo ferreo in ungue adamantino, exaratum super latitudinem cordis eorum — siue in pectore cordis eorum — et in cornibus altarium
Abbreviated transcription (Latin):
qđ hic de hebraico posuimur Nonsunt abr¬
conditȩ a faciaemea In lxx. non habetur
Dñe fortituda mea & roburmeũ & refugiũmeũ
indie tribulationir siue malorum: Om̃s hominũ
reputatur etnihil unde confugiendũ ad dm̃
atq dicendum est: Duẽ refugiũ factur er
nob inginaitione & ginerationẽ: Etinalio loco:
Quihabitat in adiutorio altirsimi in protection
dĩ caeli commorabitur Dieraũ trihulationir
siuemalorum illa intelligenda est: dequa
dicit & apostolur: Vteriper& nor dep̃rarti
scło nequam &redimeter tempur qmͦ diermali
sunit: Ad tegenter usnidit ab& tremir terrae¬
& dicent: Uere medacium porseder patrer nr̃i.
uanitatem quae eir non profut: Lxx Ad tegor¬
ter ueniet ali ex tremir terite & dicent: quomodo
falra porieder patrer nr̃i idola & non est in eir
utilitar: Postquã eiecturẽ isrł & pircato¬
ril: usn atoribq tranrlatur consequeter
uacatur ad siden gentiũ multitudo. & confite¬

Expanded text:
quod hic de Hebraico posuimus: non sunt absquod hic de Hebraico posuimus: non sunt absconditae a facie mea, in LXX non habetur. Domine, fortitudo mea et robur meum et refugium meum in die tribulationis siue malorum ! Omnis hominureputatur et nihili; unde confugiendum ad deum atque dicendum est: domine, refugium factus es nobis in generatione et generatione; et in alio loco: qui habitat in adiutorio altissimi, in protectione dei caeli commorabitur. dies autem tribulationis siue malorum illa intellegenda est, de qua dicit et apostolus: ut eriperet nos de praesenti saeculo nequam et: redimentes tempus, quoniam dies mali sunet dicent: Vere mendacium possederunt patres nostri, vanitatem quae eis non profuit. LXX: Ad te gentes venient ab extremis terrae, et dicent: Quomodo falsa possederunt patres nostri idola, et non est in eis utilitas? Postquam ejectus est Israribus uenatoribusque translatus, consequenter uocatur ad fidem gentium multitudo et confite
Abbreviated transcription (Latin):
tempur aduenerit uinentur sco quorq: de
montib: dogmatum &x celsorum &decollili:
bonorũ operũ &decauernir p&rarũ a posto¬
lir eta postolicir uiris: Non solũ enĩ xp̃r pe¬
tra sed & petro apło do nauit ut uocar&ur
petra: incuiur sensibur requiercenter pecte
dicuntur tranrlati eẽ depetra zosteditq uel
a postalor ueleor qui postea uenandi sunt Habuir¬
sepeccata. & recepirse duplicer iniquitater
suar: Seruureni qui scit uoluntatẽ dñi
sui denan facit eam. uapulauit multum:
Sciendũq qđ in hebraica positum sit primũ
etin lxx aeditione pretermirsum: Quando
auͦ dicit peddam primũ duplicer iniquitater
& peccata eorum: subosterdit qđ postquã rece
perint mala recepturi sint &bona: Hiaũ qui
postea tranrfrindi sunt contaminauerꝰ terrã
dñi in morticinir idolorũ suorũ. et abomi¬
nationib sus impleue hereditatem eiur : ut
om̃is mundur subditur fiat dõ & nequaquam
suo merito sedilliur miseri cordia conraruetur:

Expanded text:
tempus aduenerit, uenentur sanctos quosque de tempus aduenerit, uenentur sanctos quosque de montibus dogmatum excelsorum et de collibus bonorum operum et de cauernis petrarum, apostolis et apostolicis uiris. non solum enim Christus petra, sed et retro apostolo donauit, ut uocaretur petra, in cuius sensibus requiescentes recte dicuntur translati esse de petra. ostenditque uel apostolos uel eos, qui postea uenandi sunt, habuisse peccata et recepisse duplices iniquitates suas. seruus enim, qui scit uoluntatem domini sui et non facit eam, uapulabit multum. sciendumque, quod in Hebraico positum sit \'primum\' et in LXX editione praetermissum. quando autem dicit: reddam primum duplices iniquitates et pecperint mala, recepturi sint et bona. Hi autem qui postea transferendi sunt, contaminaverunt terram Domini in morticinis idolorum suorum, et abominationibus suis impleuerunt hereditatem eius, ut omnis mundus subditus fiat deo et nequaquam suo merito, sed illius misericordia conseruetur.
Abbreviated transcription (Latin):
Siniquitar eorum ab oculir meir ⁊etreddam pri¬
mum duplicer iniquitater & peccata eorũ quibi¬
ontaminauer terram mea in morticinir i¬
s suorũ & abominationib: sur impleuer hereditatẽ
meam: Di uesa huiur capitili interp̃tatio est
Iudaei eni autumant significari chaldeon qui
suli pircatorum nomine decribuntur: et
postea romanor qui uenatorili: coparantur
et demontib collibiq & cauernir petrarum
inpelicem populũ sunt uenati
etred diderit iniquitater quili: contaminaue¬
rant terram simulacra uineranter & abomina¬
tionibur idolorum pollueint heeditate eiur
Nostriaũ rectiur & meliur hax defuturo uati¬
cinatum proph&am putant : quia enĩ supra
dixeat. reducameor interam suam quam
dedi patrib: eorum Nunc ostadit quoniodo
reducendi sint: qđ primum mittat apostalor
quib: raluator dixa Vete postine & faciam uor¬
ircatorer hominum Etpostea uenatorer
quor uel ecclesi asticor uiror uel angelor por¬
simur accipre: qui postquã consummationir

Expanded text:
iniquitas eorum ab oculis meis. Et reddam primum duplices iniquitates, et peccata eorum: quimorticinis idolorum suorum et abominationibus suis impleuerunt hereditatem meam. Diuersa huius capituli interpretatio est. Iudaei enim autumant significari Chaldaeos, qui sub piscatorum nomine describuntur, et postea Romanos. qui uenatoribus comparantur et de montibus collibusque et cauernis petrarum infelicem populum sunt uenati.et reddiderit iniquitates, quibus contaminauerant terram simulacra uenerantes, et abominationibus idolorum polluerint hereditatem eius. nostri autem rectius et meims naec ae futuro uaticinatum prophetam putant. quia enim supra dixerat: reducam eos in terram suam, quam dedi patribus eorum, nunc ostendit, quomodo reducendi sint, quod primum mittat apostolos, quibus saluator dixit: uenite post me et faciam uospiscatores hominum, et postea uenatores, quos uel ecclesiasticos uiros uel angelos possumus accipere, qui, postquam consummationis
Abbreviated transcription (Latin):
tem ñ hab& dm̃ nec angelarũ praesidia: nec ipr̃
scĩ gratiã. nec sciertiã magistrorum.
siue sper eiur: Et crit quasi lignũ qđ trans plantatũ ẽ
si ue fruc tipeũ suꝑ aquar qđ ad humore mittit
Sradicer suar &nꝰtimelit cũudieit aestur: Et e¬
Srit foliuꝰ eiur uiride siue ramurculieiur fron¬
Sdater. & intempore si ue anno siccitatir non e¬
Srit sollicitũ siuenontimeliit. nec aliquando
Sdesinet facere fructum Illud deiudaeir dictum
sit & deha&icir qui spenhabet in homine
in xp̃o uidelica suo quẽ non filiũ dĩ sedpurũ homi
nem putant eẽ uaitrum : Ec antrario uir eccle¬
siasticur qui considit in dño audit illud:: Ot soitate
bitur dequo & in primo psalmo cantatur Eterit
tam quã lignũ qđ plantatũ ẽ secur decursur aqua¬
rũ qđ fructũ suũ daliit in temporesuo : et folium

Expanded text:
tem non habet deum nec angelorum praesidia nec spiritus tem non habet deum nec angelorum praesidia nec spiritus sancti gratiam nec scientiam magistrorum. — siue spes - eius; et erit quasi lignum, quod transplantatum est — siue fructiferum — super aquas, quod ad umorem mittit radices suas; et non timebit, cum uenerit aestus, et erit folium eius uiride — siue ramusculi eius frondentes — et in tempore — siue anno — siccitatis non erit sollicitus — siue non timebit — nec aliquando desinet facere fructum. IIIud de Iudaeis aictum sit et de hereticis, qui spem habent in nomine, m Christo uidelicet suo, quem non filium dei. sed purum nem putant esse venturum. E contrario vir Ecclesiasticus, qui confidit in Domino, audit illud: Et scitote,bitur, de quo et in primo psalmo cantatur: Et erit tamquam lignum, quod plantatum est secus decursus aquarum, quod fructum suum dabit in tempore suo, et
Abbreviated transcription (Latin):
salpihĩ xp̃i & dm̃patre qui surcitauit eũ amortu¬
ir. et quimecũ r̃ om̃r fratrer: Sieui mor absorta
ẽ inuictoria . quare non carnir humilitar quae
pp̃t humanam ralutem assumpta ẽ in diuinita¬
tir transierit maiestatẽ. ut fdecet utruq unum.
etñ ad oremur craturam sed creatorem qui est
biedictur in rcła Maledictur ẽ igitur t̃rolũ
qui spem hab& in homine sed qui ponb carnẽbra¬
chiũ suũ idẽ fortitudinẽ suã et quicquid egerit
non dñi clem̃tia sed suae putauerit ẽe uirtutis
quienĩ hoc agit ad nõ recȩdĩt coreiur: Arsagir
se porio qđ ni potest : Eterit quasi myrrice
quae hebieice dr̃ a roher̃ siue ut inte p̃tatur est
symmachur lignũ infruotuosũ in salitudine. & ñ
uidebit cũ uegint bona qua uisura ẽ gottiũ mul¬
titudo: sed halitabit insiccitate in desato: Hoo de
populo dr̃ iudeorũ quihabitant in deraxo fructr¬
q: ñ faciunt & sunt intera salroginir quaenul
lor fructor faciat & in in haliitabili quȩ horpi¬

Expanded text:
 deum patrem, qui suscitauit eum a mortuis, et, qui mecum sunt, omnes fratres. si enim mors absorta est in uictoria, quare non carnis humilitas, quae propter humanam salutem assumta est, in diuinitatis transierit maiestatem, ut fecerit utrumque unum, et non adoremus creaturam, sed creatorem, qui est benedictus in saecula? maledictus est igitur non solum, qui spem habet in homine, sed qui ponit carnem bracchium suum, id est fortitudinem suam, et quicquid egerit, non domini clementiae, sed suae putauerit esse uirtutis. qui enim hoc agit, a domino recedit cor eius asserens se posse, quod non potest. et erit quasi myrice — quae Hebraice dicitur \'aroher\' siue, ut interpretatus est Symmachus: lignum infructuosum in solitudine — et non uidebit, cum uenerint bona, quae uisura est gentium multitudo, sed habitabit in siccitate in deserto. hoc de populo dicitur Iudaeorum, qui habitant in deserto fructusque non facilos fructus faciat, et ininhabitabili, quae hospi
Abbreviated transcription (Latin):
puli dĩ &credetor indnm ipre cst qui fecit amnia :
ciuur soliũ gloriosum &ꝙ celsumẽ a principio locur¬
q: scĩficationir omniũ credottu. ut non in loco sit
dñr sed ulii ille fuit locur sõi ficatur sit : Econtrario
Qui derelinquunt dñm confundetur confusione
pap&ua etrecȩdeter si uedeclinanter abeo scri¬
betur intora : del&i delibro uiuoitiũ: Sicut enĩ
qui potest cũ ap̃ło dicere nosta aũ municipatur
in celo est incaelestib scribitur siqui relinquit
dnm̃ uel declinat ab eo scrib&ur interra cũ hir
qui terrea sapiunt: Cauraq manifesta Cur
scribantur interra. quia reliquer᷑ sontem uitae
dñm siue sontem aquarũ uuentiũ dnm. quiloqui¬
tur in euangelio :: Si quirsitit uniat ad me abibat:
quicredit inme sicut dio scriptura flumina deue¬
tre eiur flueit aqua uiue: hoc au̾ dix̃ de spũ quẽ accq

Expanded text:
cit omnia: cujus solium gloriosum est et excelsum a principio, locusque sanctificationis omnium credentium, ut non in loco sit Dominus, sed ut ubi ille fuerit, locus sanctificatus sit. E contrario qui derelinquunt Dominum, confundentur confusione perpetua, et recedentes, sive declinantes ab eo, scribentur in terra deleti de libro uiuentium. sicut enim, qui potest cum apostolo dicere: noster autem municipatus in caelo est. in caelestibus scribitur. sic. qui relinquit dominum uel declinat ab eo, scribetur in terra cum bis, qui terrena sapiunt. causaque manifesta, cur scribantur in terra, quia reliquerunt fontem uitae, dominum, siue fontem aquarum uiuentium, dominum, qui loquitur in euangelio: si quis sitit, ueniat ad me et bibat! qui credit in me, sicut dicit scriptura, flumina de uentre eius fluent aqu
Abbreviated transcription (Latin):
quipp̃t peccata cruciantur Confundantur qui
ꝑsequunturme & ñ confundar ego : paueant illi. & ñ
pauetim ego : induo suꝑeor dien apflictionir & duplici
contritione contire eor: Itprecatur aduersũ eor
propħa quie prolirant ei uerliuꝰ dm̃i edicunt
Vhẽ uerbũ dñi. uenat ut confundantur quiꝑse¬
quuntur eũ terubercant & redeant adsalutem
utilli paueant mentieter & noniste qui uera p̃dicit
Cumq die ultionir adueeit duplici contritione
conte at eor fame & gladio: Pardic̃ dñradme:¬
Vade & sta in porta si uem portir filiorum populi per¬
S quã siue ꝑ quar ingrediuntur rega iudae & egrediuntur
incunctir portir hicrurale : &dicer adeor: audite ue¬
bũ dñi reger iudae & omiiuda siue iudaa cuncti q:
habitatorer hururał qui in gredimini peportar har:

Expanded text:
qui propter peccata cruciantur. Confundantur, qui qui propter peccata cruciantur. Confundantur, qui persequuntur me, et non confundar ego! paueant illi et non paueant ego! induc super eos diem afflictionis et duplici contritione contere eos! Inprecatur aduersum eos propheta, qui exprobrant ei uerbum domini et dicunt: ubi est uerbum domini? ueniat, ut confundantur, qui persequuntur eum, et erubescant et redeant ad salutem, ut illi paueant mentientes et non iste, qui uera praedicit. cumque dies ultionis aduenerit, duplici contritione conterat eos, fame et gladio. Haec dicit doet sta in porta — siue in portis — filiorum populi, per quam — siue per quas — ingrediuntur reges Iudae et egrediuntur, in cunctis portis Hierusalem et dices ad eos: audite uerbum domini, reges Iuda et omnis Iuda — siue Iudaea — cunctique habitatores Hierusalem, qui ingredimini per portas ha
Abbreviated transcription (Latin):
ter: illiraũ inquit ista dicentib: ega nͦ sum turbatur
nec laboraui tepastorem seque ir siue post tua in¬
gredidir uestigia: nec hoc fui fine conteitur. seddien
hominir nondesideaui. uel uitam longiorem uel
prorpera quaq: huiur rełi: ipsũq uocat testem quẽ
& iudicem: tunosti: Seguitur Quad egrersũ
est de laburmeir rectum  inconrpectutuo : utnũ¬
quam mentitursit ut dñi uoluntati aduesa non
dixerit: Nonsir inquit mihi tu formidini sper mea
indie apflictionir:: Qđ perspicuum ẽ iuxta hebiraicũ.
iuxta id uero qđ lxx transtul& dicenter nefiar
mihi in alioium parcenr mihi indiemalo et
Seisus: Ne par carmihi in p̃senti scło qđ malii ẽ:
sed red demihi iuxta pec catamea ut requiem habea
sempit̃nam: Scid eniꝰ scriptum : Quandiligit dñr
corripit. flagellatau amnẽ filiũ quen recipit :
Dieraũ malur uel omne scłm est ueldie iudicii hir

Expanded text:
tes. illis autem inquit ista dicentibus: \'ego non sum turbatus tes. illis autem inquit ista dicentibus: \'ego non sum turbatus nec laboraui te pastorem sequens siue post tua ingrediens . uestigia; nec hoc fui fine contentus, sed diem hominis non desideraui uel uitam longiorem uel prospera quaeque huius saeculi\'. ipsumque uocat testem, quem et iudicem: tu nosti. sequitur: quod egressum est de labiis meis. rectum fuit in conspectu tuo, ut numquam mentitus sit, ut domini uoluntati aduersa non dixerit. non sis, inquit, mihi tu formidini, spes mea in die afflictionis! quod perspicuum est iuxta Hebraicum; iuxta id uero, quod LXX transtulerunt dicentes: ne fias mihi in alienum parcens mihi in die malo, est sensus: \'ne parcas mihi in praesenti saeculo. quod malum est. sed redde mihi iuxta peccata mea, ut requiem habeam sempiternam! scio enim scriptum: quem diligit dominus, corripit; flagellat autem omnem filium, quem recipit.\' dies autem malus uel omne saeculum est uel dies iudicii his,
Abbreviated transcription (Latin):
erant credoiter:
raliiũ mefac & saluur ero ꝗmͦ laur mea tuen:
Multi medici in euangelio ymorausam crurtuie¬
rant quaomnem substantiã suã pediderat in eir :¬
& tamor anullo curari potuit. nin abeo quiuerur ẽ
medicur. et cuiur ranitar in płnnir eiur.: Vnde &
nunc propħa apopulo parsur obprobria & crebro
insidur circũ uetur. ab eo curari &raluur sicri
cupit: cuiur uera laur ueaq medicina est :
Ecce ipsi dicunt ad me: ubiẽ uerbũ dniueniat: ego aũ non¬
s sum turbatur tepastorem sequenr siue non laboraui
sequeirte &dion hominir nondesideauu tusci: quod
egrersum ẽ delaburmeir rectũ fuit inconrpectutuo.
siue ante faciemtuã est : Nonsirmihi tu formidini sper
mea indie apflictionis. siue non s̃armihi aligiur. parceir
mͥ indiepesimo:
Qui non putant uentura quae
dictar̃ loquuntur ad proph&am uhi ẽ uebũ dnĩ
ueuat. dirsimulationẽ soitortiae dilatione arbraain¬

Expanded text:
erant credentes. saluum me fac, et saluus ero, quoniam laus mea tu es! Multi medici in euangelio aemorousam curauerant, quae omnem substantiam suam perdiderat in eis et tamen a nullo curari potuit nisi ab eo, qui uerus est medicus et cuius sanitas in pennis eius. unde et nunc propheta a populo passus opprobria et crebro insidiis circumuentus ab eo curari et saluus fieri cupit, cuius uera laus ueraque medicina est. Ecce ipsi dicunt ad me: ubi est uerbum domini? ueniat! ego autem non sum turbatus te pastorem sequens — siue non laboraui sequens te — et diem hominis non desideraui: tu scis. quod egressum est de labiis meis, rectum fuit in conspectu tuo -sine ante faciem tuam est —. non sis mihi tu formidini, spes mea in die afflictionis siue non fias mihi alienus parcens mei in die pessimo! Qui non putant uentura, quae dicta sunt, loquuntur ad prophetam: ubi est uerbum domini? ueniat! dissimulationem sententiae dilationem arbitran
Abbreviated transcription (Latin):
peribi e seme irrł fueit pepauum: Ergo net
ciel pcril÷: quod si scriptura matari nonuores
etperituri sunt cali peribit igitur ceseme uđie
naximae cumaiacob loquatur ad filior uenite
& annuntiabo uob qđ futurũ sit in nouir sirair
diebn quando aũi dicitur in nouirsimir diebun
ergo mundur cersabtt & alia fia rerum dirpai¬
ritio: hoc aduesum illor ceerum nr̃ir mundũ
istum nonerre pepauum Etiam euangelium
demonstrat dicens
Calum &e tara portransibe etecce ego uobcũ sũ
omnib dieb urq ad consum mationẽ raeculi:
Dicamur & alit̃ quãdiumundur iste fuerit seme
irtł & getẽ iudaicam ꝑ mansuram non in hir qui
nunc in credulisunt sed in hir quicũ a posto lir
etꝑ apostolor credider̃ ut reliquiae salua sicrett
Hacdic dño: Si meisurari potuint cali sursum &

Expanded text:
el aut, si fuerit perpetuum, ergo nec caeli peribunt. quodsi scriptura mentiri non potest et perituri sunt caeli, peribit igitur et semen Israhel, maxime cum et Iacob loquatur ad filios: uenite, et annuntiabo uobis, quid futurum sit in nouissimis diebus: quando autem dicitur: in nouissimis diebus, ergo mundus esse cessabit et alia fiet rerum dispensatio. hoc aduersum illos. ceterum nostris mundum istum non esse perpetuum etiam euangelium demonstrat dicens: caelum et terra pertransibunt et: ecce ego uobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi. dicamus et aliter: quamdiu mundus iste fuerit, semen Israhel et gentem Iudaicam permansuram non in his, qui nunc increduli sunt, sed in his, qui cum apostolis et per apostolos crediderunt, ut reliquiae saluae fierent. Haec dicit dominus: si mensurar
Abbreviated transcription (Latin):
eleuatum fuerii caelũ sublimiur as humiliatũ pauima¬
tũ tera deorsum : & ego nonreprobabo geiur irrł
hebraicum al aeditione uulgata: dicamur primũ
iuxta hebraicum: Simeisurari patuerint caeli
sursum & eorũ alatudo cognorci uel in uestigari
fundamaita tirrte & & trema eorum ratione con¬
prahendi: & ego inquit abiciam uniua sũ semai

Expanded text:
eleuatum fuerit caelum sublimius et si humiliatum pauimentum terrae deorsum, et ego non reprobabo genus IsrahHebraicum ab editione uulgata. dicamus primum iuxta Hebraicum: <si mensurari potuerint caeli sursum et eorum altitudo cognosci uel inuestigari fundamenta terrae et extrema eorum ratione conprehendi, et ego\', inquit, \'abiciam uniuersum semen
Abbreviated transcription (Latin):
mur dicere :
Quia igitur rachel in ephrathia hocẽ in balileem
condita est sicut a scriptura sc̃ã &titulur sꝙul¬
chriciur hodieq testantur. Flaedicitur pue¬
ror qui iuxtase & in suir regionilur Intopectin
Ouidam iudaeorum huno locum sic intap̾tantur.
quod capta hieruralem suli iurpasiano ꝑ hanc
uiam gazam & alꝙ andriam infinita milia cap¬
tiuorum romam directasint: aliiuero qđ
ultima captiuitate sub adriano quando & urbr
sub uera est hieruralem innumaabilir popu¬
lur diuesa a&atir & utriurq sexur in mecato
terebindii ueiundaturiit Etide irco eecrabi¬
le erse iudaeir mecatum celeberimũ uisere
Dicant illi quoduolunt norrecte testimonium
sumpsirre dicemur euangelistã matheum pro
loco inqua rachel condita est & uicinaru incir¬
cuitu uillarum filior quasi suor fleueit:
Haec dicit dñr: quiercat uoxtua aploratu. & oculi
tui a lacrimir: quia est mecer opei tuo aitdñr.

Expanded text:
mus dicere. quia igitur Rachel in Ephratha, hoc est in Bethleem, condita est — sicut et scriptura sancta et titulus sepulchri eius hodieque testantur —, flere dicitur pueros, qui iuxta se et in suis regionibus interfecti sunt. quidam Iudaeorum hunc locum sic interpretantur. quod capta Hierusalem sub Uespasiano per hanc uiam, Gazam et Alexandriam infinita milia captiuorum Romam directa sint; alii uero, quod ultima captiusubversa est Hierusalem innumerabilis populus diversae aetatis et utriusque sexus in mercato terebinthi venundatus sit: et idcirco exsecrabile esse Judaeis mercatum celeberrimum visere. Dicant illi quod volunt, nos recte testimonium sumpsisse dicemus Evangelistam Matthaeum pro loco in quo Rachel condita est, ut vicinarum in circuitu villarum filios quasi suos fleverit. « Haec dicit Dominus: Quiescat vox tua a ploratu, et oculi tui a lacrymis, quia est
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ qui priur caecierant papdia postea credi¬
derint saluatori Et qui claudi: quili quond
lo quebatur heliar urq quo claudicatir utroq
pedepostea uidoint et populur qui sedebat in

Expanded text:
 qui prius caeci erant perfidia, postea crediderint saluatori et, qui claudi, quibus quondam loquebatur Helias: usquequo claudicatis utroque pede?, postea ambulauerint et populus, qui sedebant in
Abbreviated transcription (Latin):
istum. Quando au̾ dĩẽ. dimitteme ostordit re
p̃cib scõrum porre retinei: Occurrant in¬
quit prophaa Et quacũq p̃dicunt opere com¬
plea demonstret Et tunc ueritate uaticinium
comprobabitur Columnaraũ & mare & baser
& reliqua uasorum in malachum & in & tremo huiur
proph&ae uolumine legimur. etenum eantur
quaeuara tranrlata sint in babylonem quando
capturẽ sedechiar etincenra ciuitar templũ que
sub uersum
Et actum ẽ in anno illo in principio regni sedechuiae
regir iudae in anno quarto in moire quinto dix ad me
annaniar filiur azur propħa degabaon indomodni¬
s coram racerdotib: & omni populo diceni: Haecdic̃ dnr
eercituũ dr̃ irrł. Eontriui iugum regirbabylonir ad¬
huc duo anni dierum. &ego reperri faciam adlocũ istũ
tisunt : ut mani festiorem faceroit intelli gertiã
mare quinto: Mecdum propħaie ⁊ echieleuaticinan¬

Expanded text:
istum! quando autem dicit: dimitte me, ostendit se istum! quando autem dicit: dimitte me, ostendit se precibus sanctorum posse retineri. \'occurrant\', inquit, \'prophetae et. quaecumque praedicunt, opere conpleta demonstrent, et tunc ueritate uaticinium conprobabitur\'. columnas autem et mare et bases et reliqua uasorum in Malachim et in extremo huius prophetae uolumine legimus; et enumerantur, quae uasa translata sint in Babylonem, quando captus est Sedecias et incensa ciuitas templumque subuersum. Et factum m est in annoillo, in p principio regni Sedeciae, regis Iuda, in anno quarto, in mense quinto dixit ad m e Ananias,, filius Azur, propheta de Gabaon, in domo domini coram sacerdotibus et omni populo dicens: haec dicit dominus exercituum deus Israhel: contriui iugum regis.., Babylonis; adhuc duo anni dierum et ego referri faciam ad locum istumi sunt, ut manifestiorem facerent intellegentiam. mense quinto — necdum propheta Hiexechiel uaticinan
Abbreviated transcription (Latin):
&tur &ibi erunt urq addiem iusttationir suae
dic̃ dñr. et ad ferri faciam ea & restitui in loco isto
Haec ut diximur in lxx non habetur sed de hebrai¬
ca ueritate tranrlata sunt: Proquo aliud qđ
scriptum non erat posuere dicenter mihi quia
sic dix̃ dnr etreliqua uara quae non tulit reba¬
brlonir quando transtulit i aechoniã dehieura¬
lem in babylonem intraliunt dicdnr Seisum
magir quam ueba poneito Forsitan inrationale
arbitrati: ut dr̃ loqueretur ad columnar & ad mase
&adbarer etad reliqua uara quaeronanserant
in hieruralem: quasi non legamur etuemi ma¬
tutino increpiurse dnm̃ etmare locutum tace
& ommuterce: Qđq ait occurrat mihi siued nõ
exercituum illũ osteidit uerum prophoram
porredño p̃cib resistere. secundum qđ & moyser
st&it in ꝑcursione contradnm ut aueter& irã fu¬
rorir eiur: samuhel quoq idem feciti
Etdño admorsen dimitteme a truꝑ cutia populũ

Expanded text:
ntur, & ibi erunt usque ad diem visitationis suae, dicit Dominus, & afferri faciam ea, & restitui in loco istoHaec, ut diximus. in LXX non habentur, sed de Hebraica ueritate translata sunt, pro quo aliud, quod scriptum non erat, posuere dicentes: mihi, quia sic dixit dominus: et reliqua uasa, quae non tulit rex Babylonis, quando transtulit Iechoniam de Hierusalem. in Babylonem intrabunt, dicit dominus sensum magis quam uerba ponentes, forsitan inrationale arbitratiut deus loqueretur columnas et ad mare et ad bases et ad reliqua uasa, quae remanserant in Hierusalem, quasi non legamus et uermi matutino increpuisse dominum et ad mare locutum: tace et ommutesce! quodque ait: occurrant mihi siue domino exercituum, illud ostendit uerum prophetam posse domino precibus resistere. secundum quod et Moses stetit in percussione contra dominum, ut auerteret iram furoris eius: Samuhel quoque idem fecit. et dominus ad Mosen: dimitte me, ait, percutiam populum