comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
neutro ut hocnuntium &haecnuntia :
Narareus io est sc̃sdĩ natareus olim dicebatur quiscãm comam nutriebat.
& nihil contaminatum conspiciebat abstinensse auino omnique
sicera que mentem ab integra sanitate peruertit:
Nugas hebreicum. nomen est ita enim in proph&is. expositum ubidicit sophonias
nugas quila legerecesserua ut nossepossimus linguã hebraicã omniũ linguarũ ẽẽ matrẽ:
Nugigerulus apellatus ab eoqđ sit turpisnuntius. Neglegens nec legens :
N epos dictus agenere quodam scorpionum quod natos suos consumit excepto. eo
quidorso eius insederit. Nam rursus ipse qui seruatus fuerit consumit patrem.
unde homines quibona parentum perluxuriam comsumunt nepotesdicuntur
huc quoq ne potatio proluauria ponitur qua certe quaeq res consumuntur:
Niger quasi nubiger quia non serenus sed fusco operitus: Unde &nubilum¬
diem tetrum dicimus:
nominatus id est dicendo nam ora redicere est :

Expanded text:
neutro, ut hoc nuntium et haec nuntia. neutro, ut hoc nuntium et haec nuntia. Nazaraeus, id est sanctus Dei. Nazaraeus olim dicebatur qui sanctam comam nutriebat et nihil contaminatum conspiciebat, abstinens se a vino omnique sicera, quae mentem ab integra sanitate pervertit. utem Hebraeum nomen est. Ita enim in prophetis est expositum, ubi dicit Sophonias: Nugas qui a lege recesserunt, ut nosse possimus linguam Hebraicam omnium linguarum esse matrem. 193. Nugigerulus, appellatus ab eo quod sit turpis nuntius. Negligens, quasi nec legens. 194. Nepos, dictus a genere quodam scorpionum, qui natos suos consumit, excepto eo qui dorso ejus insederit; nam rursus ipse qui servatus fuerit consumit patrem; unde homines qui bona parentum per luxuriam consumunt nepotes dicuntur. Hinc quoque nepotatio pro luxuria ponitur, qua certe quaeque res consumuntur. 195. Niger, quasi nubiger, quia non serenus, sed fusco opertus ediem tetrum dicimus. nominatus, id est dicendo; nam orare dicere est.
Abbreviated transcription (Latin):
obilis non uilis cuius & nomen &genus scitur : Nubilis ad nubendũ habilis¬
Nemo abhomine trastũ io est uchomo quod est ꝓnullo nullu s autẽ quasi neullus:
Nihili compositũ ẽ ex nil &hilo hilũ enim uarro ait significare medallã eius feralae
quem greci. acqͥu aea on uocant & siedici. apud nos nibilum quomodo apud
N equim imilo pleriq distingunt alium pernitiosum alium nugam existimantes
ut ait monatius hic aduliscens ne quam non malus id est fugix perniciosus. Alii con¬
fidunt quasi utrumque unum idemque significent:
Neuter neque ille neque iste qua sidiceret necuterque:
N e farius non dignus farre quo primo cibi genere uita hominum sustentabatur :
N uncius est & quinunciat & quod nunciatur. id est angelus. Rai. aggelia sed
nuncius ipsehomo genere masculino. Id est uero quod nunciat genere

Expanded text:
Nobilis, non vilis, cuius et nomen et genus scitur. Nubilis, ad nubendum habilisNobilis, non vilis, cuius et nomen et genus scitur. Nubilis, ad nubendum habilisNemo ab homine tractum, id est ne homo, quod est pro nullo; nullus autem quasi ne ullus. Nullus, ne ullus. Nihili conpositum est ex nil et hilo. Hilum autem Varro ait significare medullam eius ferulae quam Graeci ἀσφόδελον vocant; et sic dici apud nos nihilum quomodo apud Nequam a malo plerique distingunt, alium perniciosum, alium nugam existimantes; ut ait Munatius: 'Hic adulescens nequam, non malus,' id est nugax, non perniciosus. Alii confundunt, quasi utrumque unum idemque significent. oluerunt. Neuter, neque ille neque iste; quasi diceret ne uterque. Nefarius, non dignus farre, quo primo cibi genere vita hominum sustentabatur. Nuntius est et qui nuntiat et quod nuntiatur, id est ἄγγελος καὶ ἀγγελία. Sed nuntius ipse homo genere masculino: id vero, quod nuntiat, genere
Abbreviated transcription (Latin):
M inator &monitor sedmonitor dr̃ cũ p̃nunciat bonaminator cũ nunciat aduersa :
Mulcator eo quodblandis uerbis mulceat ad declinandũ. amnimũ trans latio amulso
id est quod acceptũ leniresolet fauces dolentis aut oppletũ sordibus stomachum :
Metatores appellantur quia castra designant ametiendo scilicet lucanus dicit.¬
asperius audax ueniat metator in agros¬
Mollis quod uigorem sexus eneruati corporis dedecore & quasi mulier emolliatur
Macer a maciȩ & macies imatia eo quod in moderata libido macros faciat.
Mancus manu ancus.
M oribundus morienti similis sicut uitabundus uiuenti similis quando enim
dicimus moriturus est uere moriturus est moribundus autem est non uere
sed ueri similis morientis:
Meretrix dicta eo quod p̃tium libidinis mereatur. unde &meritoria e tabernae
nam & milites cum stipendia accipiunt mereri dicuntur:

Expanded text:
Minator et monitor. Sed monitor dicitur cum praenuntiat bona: minator, cum nuntiat adversa. Minator et monitor. Sed monitor dicitur cum praenuntiat bona: minator, cum nuntiat adversa. Mulcator, eo quod blandis verbis mulceat ad declinandum animum: translatio a mulso, id est quod acceptum lenire solet fauces dolentis aut oppletum Metatores appellantur, qui castra designant, a metiendo, scilicet Lucanus: Hesperios audax Mollis, quod vigorem sexus enerviati corpore dedecoret, et quasi mulier emolliatur. Macer, a macie: et macies a moechia, eo quod inmoderata libido macros faciat. Mancus, manu ancus. Moribundus, morientis similis: sicut vitabundus, viventi similis. Quando enim dicimus moriturus est, vere moriturus est: moribundus autem non vere, sed veri similis morientis est. Meretrix dicta eo quod pretium libidinis mereatur. Inde et meritoriae tabernae: nam et milites, cum stipendia accipiunt, mereri dicuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
Secundum autem ciceronem propriae mortuus qui intusculanis mise¬
ros martuosuocat propter quodiam amiserunt uitam:
Miserabilis quod fit miseriae habilis.
Mestus naturaliter tristis nom casu est enim anatura animi & mentis unde & mestus.
Mendicus dictus quodminus hab& undeuitam degeat si uequia mos erat
apud antiquos oscluudere egenũ & manum extendere qua simanudicere:
Mendax quodmentem alterius falla. Malignus quia malitiȩ uotũ uelopus ꝑ agit.
Malus apellatus anigro felle quod greci melandicunt. unde & melan colici.
appellantur homines. quia conuersitionem humanam refugiunt &
amicorum carorum suspecti sunt :
Malitiosus deterior malo qđ frequenter malus. amalo autẽ peiordicit᷑ ab ono de terior :
M eliordictus quasi mollior nondurus aut ferreus nam melius quasi mollius:
M inix abacieoculorũ quando furiose ardescunt ut amplius uidens pertimes cat:

Expanded text:
Secundum autem Ciceronem proprie mortuus, qui in Tusculanis1, 5 miseSecundum autem Ciceronem proprie mortuus, qui in Tusculanis1, 5 miseros mortuos vocat, propter quod iam amiserunt vitam. Miserabilis, quod sit miseriae habilis. Mestus, naturaliter tristis, non casu. Est enim a natura animi et mentis, unde et mestus. Mendicus dictus quia minus habet unde vitam degat: sive quia mos erat apud antiquos os claudere egenum et manum extendere, quasi manu dicere. Mendax, quod mentem alterius fallat. Malignus, quia malitiae votum vel opus peragit. Malus appellatus a nigro felle, quod Graeci μέλαν dicunt: unde et melancholici appellantur homines qui et conversationem humanam refugiunt et amicorum carorum suspecti sunt. Malitiosus, deterior malo, quia frequenter malus. A malo autem peior dicitur: a bono deterior. Melior dictus quasi mollior: non durus aut ferreus: nam melius quasi mollius. Minax, a facie oculorum, quando furiose ardescunt, ut amplius videns pertimescat.
Abbreviated transcription (Latin):
id est officiũ quo ddeb &implet sic & munifex qua munera fest. Magnus
Magnanimis eoquod sit magnianimi & nagnae iurtutis cui contrariuis ẽpusillanimis
Magnificus a nagna faciendo uocabulum traxit.
M ansuetus mitis ueldomitus quasimanu ad suetus.¬
M odestus dictus amodo & temperiae nec plus quicquam nec minus agens.
Mitislenis & mansuetus &cedens in probitatibus & ad sustinendam.¬
Nemor uelquiã memoriam tenet uel qui memoria tenetur.
M agister masior instatione namsterom grece statiodicitur. Minister:
minor instatione siuequia officium debitum manibus ex sequitur:
Maiorminor minimus anumeromonadis quia post eum non sit alter:
Naximus aut meritis aut a&ate authonore aut facundia aut uirtute¬
aut omnibus. magis eximius & maximus:
Moderatus amodo scilicet & temperamento:
Mediocris quod modicum illi sufficiat:
Miser propriae dicitur eoquod omnem selicitatem amiserat.

Expanded text:
id est, officium quod debet adimplet; sic et munifex, quia munera fert. 168. Magnus id est, officium quod debet adimplet; sic et munifex, quia munera fert. 168. Magnus . . . . . Magnanimus, ab eo quod sit magni animi, et magnae virtutis. Cui contrarius pusillanimis. Magnificus, a magna faciendo vocabulum traxit. 169. Mansuetus, mitisModestus dictus a modo et temperie, nec plus quicquam nec minus agens. Mitis, lenis et mansuetus et cedens inprobitatibus et ad sustinendamMemor, vel qui memoriam tenet, vel qui memoria tenetur. 171. Magister, major in statione, nam στεῤρὸν Graece statio dicitur. Minister, minor in statione, sive quia officium debitum manibus exsequitur. 172. Major . . . . . Minor . . . . . Minimus, a numero monadis, quod post eum non sit alter. Maximus, aut meritis, aut aaut omnibus magis eximius. Maior. Minmoderatus, a modo scilicMediocris, quod modicum illi sufficiat. Miser proprie dicitur eo quod omnem felicitatem amiserit.
Abbreviated transcription (Latin):
Languidus luridus quod sit pallidus.a loredictus quod huiusmodibabec:
Leprosus a pruritu nimio ipsius scabiaedictus unde . & ꝑ .p. scribi. deb:
Luscus quod lucem ex parte sciat sicutiusciliosusqui uesperenihiluidet:
Lus cos coclites dixerunt antiqui. unde &ciclo pas cocdites legimus.
dictos quod unum oculum habuisse perhibentur :
Lotus lautus ioestmundus.: Lu pameritrix arapacitate
uocata quod ad se rapiat miseros & ad prehendat :
isericors a compatiendo alienae miseriae uocabulum est
sortitus. & hinc appellata miseri cordia quod miserum
cor. faciat dolentis. alienam miseriam non autẽ occurrit
ubiq haec & himo logia nam est in dõ miseri cordia sineulla cordismiseria :
Mactus magis auetos gloria & est nomen tractum asaeris.
quotiens enimtus aut umnum supuistimã fundebitur dicebant mactus
est tuirus uino ueltura e hoc est cumulata esthostia  magis aueta
Munificus dicitur uelqui alicus multa munera dat uel quod munus suum

Expanded text:
Languidus. Luridus, quod sit pallidus, a loro dictus, quod huiusmodi habeat cutem. Leprosus a pruritu nimio ipsius scabiae dictus, unde et per P scribi debet. Luscus, quod lucem ex parte sciat, sicut luscitiosus, qui vesperi nihil videt. Luscos coclites dixerunt antiqui, unde et Cyclopas Coclites legimus dictos, quod unum oculum habuisse perhibentur. Lotus, lautus, id est mundus. Lupa, meretrix, a rapacitate vocata, quod ad se rapiat miseros et adprehendat. M Misericors a conpatiendo alienae miseriae vocabulum est sortitus: et hinc appellata misericcor faciat dolentis alienam miseriam. Non autem occurrit ubique haec etymologia; nam est in Deo misericordia sine ulla cordis miseria. 166. Mactus, magis auctus gloria, et est nomen tractum a sacris. Quoties enim thus aut vinum super victimam fundebatur, dicebant: Mactus est taurus vino, vel thure, hoc est, cumulata est hostia, et magis aucta. 167. Munificus dictus, vel quia alicui munera multa dat, vel quia munus suum,
Abbreviated transcription (Latin):
suffectum. dicimus eum qui pro alio sub stituitur.
Secundus quia secus pedes. & tractus ẽ sermo. a sequentibus seruis pedisequis
Vnde & secunda fortuna dicitur quia secundum nos est. io propenos.
unde & res secundae id est prosperesecunde autẽ a sequendo sunt dictie:
Stipulator ꝓmissor stipulare em̃ ꝓmittero ẽ ex uerbis uris peritorum

Expanded text:
suffectum dicimus eum qui pro alio substituitur. suffectum dicimus eum qui pro alio substituitur. Secundus, quia secus pedes: et tractus est sermo a sequentibus servis pedisequis. Unde et secunda fortuna dicitur, quod secundum nos est, id est prope nos. Inde et res secundae, id est prosperae. Secundae autem a sequendo sunt dictae. Stipulator, promissor. Stipulare enim promittere est, ex verbis iurisperitorum.
Abbreviated transcription (Latin):
Seditiosus quidesentionẽ animorũ ficit &dis cordiasgignit quas grecidiasta sindicuã.
Seuerus. quasi seuus uerus tenet enim sinepieate iustitiamꝰ
Simu lator dicitur a simula croquod gestat similitudiñe eius quod non estipse.
Sa crilegus dicitur ab eo quod sacralegit to estfuratur:
Sicarius uocatur quiad ꝑp&randũ scelus. telis armatus ẽ sicaenĩglidiusẽ a secando uocat
Scenicus. qui inteathro agit teathrum enim scena est :
Spurcus quod sit inpurus.
Scelerosus scelerib plenus ut lapidosus locus & harenosus plus est autem
scelerosus. quam sceleratus.:
Sator seminator uelsator a semine:
Scurra qui sectari quempiam solet cibi gratia a sequendo inde igitur
scurras appellatos idem est ad saccila a sequendo
Satellãs quod adhereat alteri siue a lateris custodia
Suffectus in loco alterius suppositus quas subfactus. unde & consulẽ.

Expanded text:
Seditiosus, qui dissensionem animorum facit et discordias gignit, quam Graeci διάστασιν dicunt. Seditiosus, qui dissensionem animorum facit et discordias gignit, quam Graeci διάστασιν dicunt. Severus, quasi saevus verus; tenet enim sine pietate iustitiamSimulator dicitur a simulacro; gestat enim similitudinem eius, quae non est ipse.Sacrilegus dicitur ab eo quod sacra legit, id est furatur. Sicarius vocatur quia ad perpetrandum scelus telis armatus est. Sica enim gladius est, a secando vocatus. Scenicus, qui in theatro agit. Theatrum enim scena est. Spurcus, quod sit inpurus. Scelerosus, sceleribus plenus; ut lapidosus locus et arenosus. Plus est autem scelerosus quam sceleratus. Sator, seminator vel pater, a semine. Scurra, qui sectari quempiam solet cibi gratia. A sequendo igitur inde scurras appellatos. Idem assecla, a sequendo. Satelles, quod adhaereat alteri, sive a lateris custodia. Suffectus, in loco alterius soppositus, quasi suffactus. Unde et consulem
Abbreviated transcription (Latin):
Sedulus familiare uerbum terentis hoc est sinedolo alias assiduus.
Sodales dicuntur qui ad simbulum conuenire consueuerunt quasi suadentes:
ipsi & socudicuntur propter periculi aut operis societatem quasi in una
caliga. & in uno uestimento manentes.
fatuum eẽ nonopinor id obtusis quidem sensibus non tamen nullis.
Stultus est qui perstuporem non mouetur in iuria seuitiam enim perfert.
necultus est nec ullo ignominiae commouetur dolore:
Segnis id est sin eigni ingenio carens. seautẽ sine significat & sedulus sine dolo:
Securus quasi sinecura id est frigidus perquod in utiles accipimus.
Stupidus saepius stupens.
Superbus dictus quia supuult uideriquã ẽ. quienĩ uultsuꝑgredi. qđ ẽ suꝑbus est :
Susurro desono locutionis appellatus est quia non infacie alicuius.
sed in aure loquitur dealtero derrahendum:

Expanded text:
Sedulus familiare verbum Terenti; hoc est sine dolo: alias adsiduus. Sedulus familiare verbum Terenti; hoc est sine dolo: alias adsiduus. Sodales dicuntur qui ad symbolum convenire consueverunt, quasi suadentes. Ipsi et socii dicuntur propter periculi aut operis societatem, quasi in una caliga et in uno vestigio manentes. fatuum esse non opino, id est obtunsis quidem sensibus, non tamen nullis. Stultus est qui per stuporem non movetur iniuria; saevitiam enim perfert nec ultus est, nec ulla ignominia commovetur dolore. Segnis, id est sine igni, ingenio carens. 'Se' autem sine significat, ut sedulus sine dolo. Securus, quasi sine cura; id est frigidus, per quod inutiles accipimus. Stupidus, saepius stupens. Superbus dictus quia super vult videri quam est; qui enim vult supergredi quod est, superbus est. Susurro de sono locutionis appellatus, quia non in facie alicuius, sed in aure loquitur de altero detrahendo.
Abbreviated transcription (Latin):
Sc̃s a ueteri consuetudine appellatus quod hiquipurificari uolebant.
sanguine bostiae tangebuitur & ex hoc sc̃ĩ nomen acceperunt:
Sincerus quasi si ne corruptione cus contrarius in sincerus uitiatus corruptus.
Supremus summus ab eo quod super emineat. Vnde & supremas
partes dicimus: Suauis:
Sublimis ab altitudine uocatus honoris. nam proprie sublimedicitur quod
in alto est ut sub limemque feres ad sidera caeli:
Speciosus abspecie uel aspectu sicut formosus a forma:
Solers quod sit sollicitus in arte &utilis solersenim apud antiquos dicebat᷑.
quierat omnibona arte instructus ut terentius aduliscentem solertẽ dibo.
Superstitiosos ait cicero appellatus qui totos dies precabantur &immo¬
laba t ut sibi sui liberi superstites essent.
Sollicitus quia solers &citus atque in qͣuietus.

Expanded text:
Sanctus a veteri consuetudine appellatus eo quod hi, qui purificari volebant, Sanctus a veteri consuetudine appellatus eo quod hi, qui purificari volebant, sanguine hostiae tangebantur, et ex hoc sancti nomen acceperunt. Sincerus, quasi sine corruptione, cui contrarius insincerus, vitiatus, corruptus. Supremus, summus, ab eo quod superemineat. Unde et 'Supreme Pater' dicimus. Suavis. Sublimis ab altitudine vocatus honoris. Nam proprie sublime dicitur quod in alto est, utVirg. Aen. 1, 259: Sublimemque feres ad sidera caeli. Speciosus, ab specie vel aspectu; sicut formosus a forma. Sollers, quod sit sollicitus in arte et utilis. Sollers enim apud antiquos dicebatur, qui erat omni bona arte instructus. TerentiusEun. 478: Adulescentem sollertem dabo. Superstitiosos ait CiceroNat. Deor. 2, 72 appellatos 'qui totos dies precabantur et inmolabant, ut sibi sui liberi superstites essent.' Sollicitus, quia sollers et citus atque inrequietus.
Abbreviated transcription (Latin):
Reus are dequa obuoxius est &reitum areo est nuncupatum:
Rcus maiestatis primum dictus quiaduersus rempublicam aliquid egissec
aut quicum hostibus consensisset. Dictus autem reus maiestatis quia mauis
est ledere patriam quam ciuem unum. Postea &iam &hirei. maiestatis.
dictisunt quiaduersus maiestatem principis egisse uiderentur. uel qui leges
in atiles rei publicae de tulerant uelutiles abrogauerant.
Rixosus aritu canino dictus semperenim ad contradicendum paratus est
& iurgio dilectatur & pͣouocat contendentem:
Rusticus dictus quodrus operetur io est terram:
apiens dictus a sapore quia sicut gustus aptus est addis cretionem.
saporis ciborum sic sapiens ad dinoscentiam rerum at que causarum
quo unum quodq dinoscat atquesensu ueritats discernat. cui contrarius.
est insipiens quod sit sinesipore & necalicuius discretionis uel sensu studiosus.

Expanded text:
Reus a re, de qua obnoxius est, et reatum a reo est nuncupatum. Reus a re, de qua obnoxius est, et reatum a reo est nuncupatum. Reus maiestatis primum dictus qui adversus rempublicam aliquid egisset, aut quicumque hostibus consensisset. Dictus autem reus maiestatis, quia maius est laedere patriam quam civem unum. Postea etiam et ii rei maiestatis dicti sunt qui adversus maiestatem principis egisse viderentur, vel qui leges inutiles reipublicae detulerant, vel utiles abrogaverant. Rixosus a rictu canino dictus. Semper enim ad contradicendum paratus est, et iurgio delectatur, et provocat contendentem. Rusticus dictus quod rus operetur, id est terram. S Sapiens dictus a sapore; quia sicut gustus aptus est ad discretionem saporis ciborum, sic sapiens ad dinoscentiam rerum atque causarum; quod unumquodque dinoscat, atque sensu veritatis discernat. Cuius contrarius est insipiens, quod sit sine sapore, nec alicuius discretionis vel sensus. Studiosus.
Abbreviated transcription (Latin):
Delegiosus ait cicero arelegendo appellatus qui retractat &tam quam
relegit ea quae ad cultum diuinum pertinent : Hi sunt dicti relegiosi.
earelegendo tamquam exelegendo elegentes ex diligendo diligentes
ex intellagendo intellagentes:
Ratiocinator dictus uirmagnus quid eomnibus rebus quas esse
mirabiles constat potest reddere rationem :
Retrastator rep&itor Nam retractareest rep&ere quod omiserat.
Resipiscens eo quod mentem quasi post insaniam recipit. Autquia resapit
qui s apere desi erat castigit enim seipsum dementiae & confirmat
animum suum ad rectius uiuendum cauens neiterum conruat:
Repentinus arepente repentȩ autem & ad uerbium & nomen potest ẽẽ.
Robustus fortis ualidus a fortitudine roboreae arboris appellitus.
Rapidus ueloa pedibus:
Raptor eo quod corruptor unde & rapta eo quod corrupta est.

Expanded text:
R Religiosus ait CiceroDeor. Nat. 2, 72 a relegendo appellatus; qui retractat et tamquam R Religiosus ait CiceroDeor. Nat. 2, 72 a relegendo appellatus; qui retractat et tamquam relegit ea quae ad cultum divinum pertineant. Hi sunt dicti religiosi ex relegendo, tamquam ex elegendo elegentes, ex diligendo diligentes, ex intellegendo intellegentes. Rationator dictus vir magnus; quia de omnibus rebus, quas esse mirabiles constat, possunt reddere rationem. Retractator, repetitor; nam retractare est repetere quod omiseras. Resipiscens, eo quod mentem quasi post insaniam recipit, aut quia resapit qui sapere desierat. Castigat enim se ipsum dementiae, et confirmat animum suum ad rectius vivendum, cavens ne iterum corruat. Repentinus, a repente. Repens autem et adverbium et nomen potest esse. Robustus, fortis, validus; a fortitudine roboreae arboris appellatus. Rapidus, velox pedibus. Raptor, eo quod corruptor. Inde et rapta eo quod corrupta.
Abbreviated transcription (Latin):
Peccator apelice idest a meretrice uocatus quasi pellicator quod nomen.
apud antiquos tantum flagitiosum significabat. Postea transit
hoc uocabulum in appellatione hominum iniquorum.
Pro stitutȩ meretrices a prosidendo in meritoriis uel infornicibus:
Pellex apud grecos propriedicitur a latinis concuba dicta autem
a fallacia to estuersutia sub dolositatem uelmendacia :
Pro curuus quasi per longum curuus.
Pauidus quem uexat trepidatiomentis habet cordis pulsationem
cordis metum nam pauere ferire est. unde & pauimentum.
P&ra autem &rupes aduritia saxorum nominantur
Pusillanimis pusillo animo:
Petulcus dictus ab ad petendo unde &iam &meritrices petulcas uocamus:
uaestor aquaerendo dictus quasi quaesitor:
Qua estuosus quȩ remoniosus : Quaerulus quia quaerelã infest:
Quietus quod sit ipse sibi animo securus neminem tan gens.

Expanded text:
Peccator, a pellice, id est, meretrice vocatus, quasi Pellicator, quod nomen Peccator, a pellice, id est, meretrice vocatus, quasi Pellicator, quod nomen apud antiquos tantum flagitiosum significabat, postea transiit hoc vocabulum in appellationem omnium iniquorum. 229. Prostitutae meretrices, a prosedendo in meritoriis, vel in fornicibus. Pellex, apud Graecos, proprie dicitur a Latinis concuba. Dicta autem a fallacia, id est, versutia, sub dolositate vel mendacio. 230. Procurvus, quasi, per longum curvus. Pavidus est quem vexat trepidatio mentis habet enim cordis pulsationem, cordis motum; nam PAVIRE ferire est, unde et pavimentum. 231. Petrae autem et rupes a duritia saxorum nominantur. 492 Pusillanimis, pusillo animo. Petulcus, dictus ab appetendo, unde etiam et meretrices petulcas vocamus. ductus. Q 232. Quaestor, a quaerendo dictus, quasi quaesitor. Quaestuosus, querimoniosus. 233. Querulus, quia querelam infert. Quietus, quod sit ipse sibi animo securus, neminem tangens.
Abbreviated transcription (Latin):
Pugillator quidemanu in manum nummorum aliquid sub trahit:
Perfidus qua fraudulentus est & sine fide quasi perdens fidem :
Periurus qui peseiurat id estmaleiurat. Periurus autem in uerbo .r.¬
non habet Nam peiuro &iuro & deiuro dm̃s
Prieuaricator malefidei aduocatus. & quiuel in accusando nocitura.
uel in defendendo profutura praetereat. Aut inutiliterdubieq pona tmercedẽ¬
Pellax dolosus & fillax apelle io estuultu fori seni ut faillit arridet sed nequitiã intus gerit
Pro fanus quasi porro a fano sacrisenim illi non licet inter eẽ
Parricidi pro priedicitur interfector parentis quam uis quidam ueteres
hunc parrenticidam dixerunt qm̃ parricidium & homicidium quocumq.
in tellegi potest cum homines hominibus pares.
Persecutor non semper promalo intellegitur unde & ꝑ secutus ꝑfecte secutus.
Publicanus est qui uestigalia publica exigit uelqui perpubli ca negotia
saeculi lucra sectatur. unde & cognominatus.

Expanded text:
Pugillator, qui de manu in manu nummorum aliquid subtrahit. PPerfidus, quia fraudulentus est et sine fide, quasi perdens fidem. Periurus, quia perpere iurat, id est male iurat. Periurus autem in verbo non habet. Nam peiuro et deiero dicimus. Praevaricator, malae fidei advocatus, et qui vel in accusando nocitura, vel in defendendo profutura praetereat aut inutiliter dubiequm. 225. Pellax, dolosus, et fallax, a pelle, id est, vultu. Foris enim ut fallat arridet, sed nequitiam intus gerit. Profanus, quasi porro a fano. Sacris enim illi non licet interesse. 226. Parracida, proprie dicitur interfector parentis, quamvis quidam veteres hunc parenticidam dixerint, quoniam parricidium et homicidium in quocunque intelligi possit, cum sint homines hominibus pares. 227. Persecutor non semper pro malo intelligitur, unde, persecutus, perfecte secutus. Publicanus est qui vectigalia publica exigit, vel qui per publica negotia saeculi lucra sectatur; unde, et cognominatus est. 228.
Abbreviated transcription (Latin):
tia e nuncupatum nihil enim scm apud ueteres dicebatur nisi quod hostiae
sanguine ess& consecratum aut conspersum. quod exstat eẽ sancitum

Expanded text:
tiarum nuncupatum. Nihil enim sanctum apud veteres dicebatur, nisi quod hostiae sanguine esset consecratum aut conspersum. Item sanctum quod exstat esse sancitum
Abbreviated transcription (Latin):
uideamus corpora nauticorum quin&iam pecudes armenta &iumenta sale
maxime prouocanturad pastum multum largiores lactȩ multoq gratiores
casei dote corpora &iam salad stringit & siccat & alligat. De functa &iamapu¬
trescendi labeuendicat ut obdurent. Nitrum sumpsit uocabulũm aloco.
nascitur enim in oppido uel regione aegyptinitria ex quo & medicine fiunt
& sordes corporum uestigiumq lauantur. Huius natura non multum distat
a sale. hab& enim uirtutem salis & simi liter oritur canescentibus siccitate lito¬
ribus. A fronitrum grece & latine spumanitriest dequoquidam ait. Rusti¬
cus es nescis quid greco nomine dicar spuma uocornitri grecus a fronitro es.
olligitur autem in asia inspeluncis destillans dehinc siccatur sole optimum
putatur siminime fuerit pondero sum & maxime friabile colore penepur¬
pureo. Calecantum dictum quia calcitus esttimum idest flos unde & apuc

Expanded text:
videmus corpora nauticorum. Quin etiam pecudes, armenta et iumenta sale videmus corpora nauticorum. Quin etiam pecudes, armenta et iumenta sale maxime provocantur ad pastum, multo largiores lacte multoque gratiores casei dote. Corpora etiam sal adstringit, siccat et alligat. Defuncta etiam a putrescendi labe vindicat ut durent. Nitrum a loco sumpsit vocabulum; nascitur enim in oppido vel regione Aegypti Nitria, ex quo et medicinae fiunt et sordes corporum vestiumque lavantur. Huius natura non multum a sale distat; habet enim virtutem salis et similiter oritur canescentibus siccitate litoribus. Aphronitrum Graece, Latine spuma nitri est. De quo quidam aitMart. 14, 58: Rusticus es? nescis quid Graeco nomine dicar: spuma vocor nitri. Graecus es? aphronitrum. Colligitur autem in Asia in speluncis distillans, dehinc siccatur sole. Optimum putatur si minime fuerit ponderosum et maxime friabile, colore pene purpureo. Chalcantum dictum quia chalcitis est thymum, id est flos; unde et apud
Abbreviated transcription (Latin):
in quibus ferroceditur ut lapis renascens maius tante a licubi duritiae ut mu¬
ros domusq massis salis faciant sicut in arabia. Innatura quoq salis diffe¬
rentiae. Nama libi suauis a libi salsissimus commune salinigne crepitat
Traguseũ nec crepitat inigni nec exilit. A grigentinũ s siciliae flammis
patiens in aqua exilit in igne fluit. Contranaturam sunt & colorum diffe¬
rentiae : Memfiticus rufus in parte quadam siciliae ubi & hnaest purpure¬
us Item in eadem sicilia in pachino adeo splendidus & iucidus ut imagines red¬
dat incapodochia crocinus effoditur. Salis natura necessaria est adomnẽ
aes cam . pulmentis enim saporem dat excitat auiditatem & appetitum in om¬
nibus cibi s̃facit. Ex eo quippe omnis uictus delectatio & summa hilaritas hinc
& salus accepisse nomen putatur nihi lenim utilius sale& sole. Deniq cornea

Expanded text:
in quibus ferro caeditur, ut lapis, renascens maius: tantae alicubi duritiae ut muin quibus ferro caeditur, ut lapis, renascens maius: tantae alicubi duritiae ut muros domosque massis salis faciant, sicut in Arabia. In natura quoque salis differentiae sunt. Nam alibi suave, alibi salsissimum: commune sal in igne crepitat; Tragasaeum nec crepitat in igne nec exilit; Agrigentinum Siciliae flammis patiens in aqua exilit, in igne fluit contra naturam. Sunt et colorum differentiae. Memphiticus rufus est; in parte quadam Siciliae, ubi Aetna est, purpureus; item in eadem Sicilia in Pachyno adeo splendidus et lucidus ut imagines reddat; in Cappadocia crocinus effoditur. Salis natura necessaria est ad omnem escam. Pulmentis enim saporem dat, excitat aviditatem, et appetitum in omnibus cibis facit. Ex eo quippe omnis victus delectatio et summa hilaritas. Hinc et salus nomen accepisse putatur; nihil enim utilius sale et sole: denique cornea
Abbreviated transcription (Latin):
tumen iniudeae lacuas faltidae emergit. Cuius glebas supernatantes
naute scaphis ad propinquantes colligunt insiria autem limus est pas
sim a terra exestuans spisantur autem utraq & densitate coeunt & utra¬
ad compages nauium. Aumen uocatum alumine quod lumen prestat¬
loribus tinguendis est autem salsugo terrȩ efficiturq hneme exaquaa
lmo & estiuis solib maturitur. Cuius species duae sunt liquidũ &spissum
Sit aneuidi prdictum putant quo dexiliat inigne fugit enimignencdũ
s simeum sednaturam sequitur Qua ignis & aqua semper intertt omi nũ¬
ea sunt Mlii salem a sailo d soleuocatum existimant Namaqui s mins spionte
gignitur. Spuma in extremis litoribus uel scopulis derelicta & sole decoc¬
ta. Sunt & lacus & flumina a putei equibus hauritur Dehinc insalinis
fluente. Alibi quoq: detractus harenis colligitur crescenscumlune noc tibi
Nam incirenea a moniacus subharenis inuenitur. Sunt & montes natiui salis

Expanded text:
tumen in Iudaeae lacu Asphaltite emergit, cuius glebas supernatantes nautae scaphis adpropisim a terra exaestuans; spissantur autem utraque et densitate coeunt, et utraad compages navium. Mus praestat tinguendis: est autem salsugo terrae, efficiturque hieme ex aqua et limo, et aestivis solibus maturatur. Hujus species duae sunt: liquidum et spissum. Sal quidam dictum putant, quod in igne exsiliat: fugit enim ignem, dum sit igneum: sed naturam sequitur, quia ignis et aqua semper inter se inimica sunt. Alii sal a salo et sole vocatum existimant; nam ex aquis maris sponte gignitur, spuma in extremis littoribus vel scopulis derelicta et sole decocta: sunt et lacus, et flumina, et putei, e quibus hauritur, dehinc in salinis fluente. Alibi quoque detractis arenis colligitur, crescens cum luna noctibus; nam in Cyrenaea ammoniacus sub arenis invenitur. Sunt et montes nativi salis,
Abbreviated transcription (Latin):
amplificatis eiusdem festiui tatis rationibus multi plices circulos ediderunt
cuius quidem rationem beatissimus cirillus alexandrire ep̃s innonaginta
debeat paschalis sollemnitas celebrari summa breuitate natauit :
iclus autem uocatus eo quod in orbem digestussit. & quasi incirculo disposito
ordinem conplectatur annorũ sine uari&ate & sineulla arte . Vnde factumẽ
ut cuiq materiae carmina simplici formitate facta ciclia uocarentur hinc
& latercum dictum quodor dinem stratum habeat annorum.

Expanded text:
amplificatis ejusdem festivitatis rationibus, multiplices circulos ediderunt. 2. amplificatis ejusdem festivitatis rationibus, multiplices circulos ediderunt. 2. Cujus quidem rationem beatissimus Cyrillus Alexandrinae urbis episcopus  luna debeat paschalis solemnitas celebrari, summa brevitate notavit. 3. Cyclus autem vocatus, eo quod in orbem digestus sit, et quasi in circulo dispositum ordinem complectatur annorum sine varietate et sine ulla arte. 4. Unde factum est ut cujusque materiae carmina simplici formitate facta cyclica vocarentur. Hinc et laterculum dictum, quod ordinem habeat stratum annorum.
Abbreviated transcription (Latin):
quae sc̃ĩpatres spudĩ pleni sanxerunt. post istorũ quattuor auctoritatẽ omni
manente stabilito uigore quorum gesta in hoc opere condita continentur.
inodum autem ea greco interp̃tari comitatum uelco &um. concilii
Quero nomen tractũ exmore romano tempore enim quo causae agebatur.
conueniebant omnes inunum communiq intentione tractabant.
unde & concilium. a communi intentione dictũ quasi consiliũ nãcilia
oculorum sunt unde & considium concilium .d. in .l. litteram transeunte
inunum unde & conuentum est nuncupatum sicut conuentus coetus.
uel concilium a societate multorum inunum.
DE CICLO
PASCHALI.
aschalemciclum ippolitus ep̃s temporibus alex andri imperatoris
Primus conscripsit postquam probatis simi Auc tores eusebiuscesariensis
theophilus. alex andrinus. prosperquoq natione a equi tanus atq uictorius

Expanded text:
quae sancti Patres spiritu Dei pleni sanxerunt, post istorum quattuor auctoritatem omni quae sancti Patres spiritu Dei pleni sanxerunt, post istorum quattuor auctoritatem omni manent stabilita vigore, quorum gesta in hoc opere condita continentur. Synodum autem ex Graeco interpretari comitatum vel coetum. Concilii vero nomen tractum ex more Romano. Tempore enim, quo causae agebantur, conveniebant omnes in unum communique intentione tractabant. Unde et concilium a communi intentione dictum, quasi comcilium. Nam cilia oculorum sunt. Unde et considium consilium, D in L litteram transeunte.in unum. Unde et conventum est nuncupatum, sicut conventus coetus vel concilium, a societate multorum in unum. De cyclo paschali. Paschalem cyclum Hippolytus episcopus temporibus Alexandri imperatoris primus conscrTheophilus Alexandrinus, Prosper quoque natione Aquitanus, atque Victorius,
Abbreviated transcription (Latin):
imperante peracta est. inqua arrianae. perfidiae condempna turbla sphe¬
mia quam de in aequalitate. sc̃ẽ trinitatis idem arrius asserebat consubstan¬
tialem dõ patri dm̃ filium eadem scã sinodus persimbolum definiuit : gecunda
sinodos .CL. patrum subtheo dosio. seniore. constantinopolim congregata
prima .cc. ep̃is subiuniore teodosio augusto edita quaenestorium duas.
personas in xp̃oad serentem iusto anathemate dam nauit ostendens inanere
DCXXX. sarcerdotum submartiano principẽ habita est inqua euticen.
constantinopolitanum. abbatem uerbidĩ. & carnis unam naturam pronun¬
rursus nestorium cum reliquis hereticis. una patrum sententia ꝑdamnauit.
p̃dicans eadem sinodus . Xp̃m dm̃ sicnatum de uirgine ut in eum substantiã
& diuinae &humanae confiteamur naturae : Hae sunt sino diquatuor¬
principales fidei doctrinã plenissime. p̃dicantes. Sed &siqua sunt concilia

Expanded text:
imperante peracta est. In qua Arianae perfidiae blasphemia condemnaimperante peracta est. In qua Arianae perfidiae blasphemia condemnata, quam de inaequalitate sanctae Trinitatis idem Arius adserebat; consubstantialem Deo patri Deum filium †idem† sancta synodus per symbolum definivit. Secunda synodus centum quinquaginta Patrum sub Theodosio seniore Constantinopolim congregata rima ducentorum episcoporum sub iuniore Theodosio Augusto edita, quae Nestorium duas personas in Christo adserentem iusto anathemate condemnavit, ostendens manere sexcentorum triginta sacerdotum sub Marciano principe habita est, in qua Eutychem Constantinopolitanum abbatem Verbi Dei et carnis unam naturam pronun ipsum rursum Nestorium cum reliquis haereticis una Patrum sententia condemnavit; praedicans eadem synodus Christum Dominum sic natum de Virgine, ut in eo substantiam et divinae principales, fidei doctrinam plenissime praedicantes; sed et si qua sunt concilia
Abbreviated transcription (Latin):
anon autẽgrece latine regula nuncupatur. regula autem dicta quod
recteducit pec aliquando aliorsum trabit. Alii dixerunt regulam
dictam uelquod regat. uel quod normam recteuiuendi p̃beat uel quod distor¬
tum prauumque quid eorrigat. Eanones autem generalium concilioꝵ
a temporibus constantini coeperunt. inp̃cedentibus namq annis ꝑsecutione
feruente docendarum plebium minimedabatur facultas indexp̃ianitas
indiuersas ereses scissa est quia non erat licentia ep̃is in unũ conuenire
nisi tempore su pradicti imperatoris ipse enimdedit facultatẽ xp̃ianis
libere congregari sub hoc &iam sci patres. innaceno concilio de omni
orbe terrarum conuenientes iuxta fidem euangelicam & c̃postolicam
securdum post apostolos. symbolum tradderunt: Interctera
autem concilia quatuor eẽ uenerabiles. si nodosquaetatam principaliter
fidem complectuntur. quasi . iui. euangelia. ueltotidem paradisi flumina:

Expanded text:
anon autem Graece, Latine regula nuncupatur. Regula autem dicta quod recte ducit, nec aliquando aliorsum trahit. Alii dixerunt regulam dictam vel quod regat, vel quod normam recte vivendi praebeat, vel quod distortum pravumque quid corrigat. Canones autem generalium conciliorum a temporibus Constantini coeperunt. In praecedentibus namque annis, persecutione fervente, docendarum plebium minime dabatur facultas. Inde Christianitas in diversas haereses scissa est, quia non erat licentia episcopis in unum convenire, nisi tempore supradicti imperatoris. Ipse enim dedit facultatem Christianis libere congregare. Sub hoc etiam sancti Patres in concilio Nicaeno de omni orbe terrarum convenientes, iuxta fidem evangelicam et apostolicam, secundum post Apostolos symbolum tradiderunt. Inter cetera autem concilia quattuor esse venerabiles synodos, quae totam principaliter fidem conplectunt, quasi quattuor evangelia, vel totidem paradisi flumina.
Abbreviated transcription (Latin):
pudentiam mani festissimum in hoc quoq exem plumest qm̃ ad mixta
herba electropio quibus dam additis precationib: gerentem conspicine¬
gent gignitur incipro & africa sed melior in a& hiopia Sagda gemma
prasim coloris apud caldeos cuius tantauis est ut permeantes naues eꝓfun¬
do petat & carinis itatenaciterad haereat ut nisi abra sa parte ligni uix sepa¬
retur . Myrrites dicta est quod in ea myrre color est cõprȩssus autem usq ad
colorem nardi spirat suauitatem: Aramatidis reperitur in arabia uel a egypto
myrre coloris & odoris unde q nomen hab&. Melo crosbicolor exuna par¬
te uiridis exaltera mellisimilis. Coaspitis a flumine persarum dicta est
exui ridi fulgoris aurei¬
PERUBRIS CEMMIS

Expanded text:
pudentiae manifestissimum in hoc quoque exemplum est, quoniam admixta pudentiae manifestissimum in hoc quoque exemplum est, quoniam admixta herba heliotropio quibusdam additis precationibus gerentem conspici negent. Gignitur in Cypro et Africa, sed melior in Aethiopia. Sagda gemma prasini coloris apud Chaldaeos. Cuius tanta vis est ut permeantes naves e profundo petat, et carinis ita tenaciter adhaereat ut nisi abrasa parte ligni vix separetur. Myrrhites dicta est quod in ea myrrhae color est. Conpressus autem usque ad calorem nardi spirat suavitatem. Aromatitis reperitur in Arabia vel Aegypto, myrrhae coloris et odoris; unde et nomen habet. Melichros bicolor ex una parte viridis, ex altera melli similis. Choaspitis a flumine Persarum dicta est, ex viridi fulgoris aureirubris gemmis
Abbreviated transcription (Latin):
radices effoderent eruerent qͣ  insula postea quaesita nebulis cooperta tandem
a nauigantibus inuenta sed ob hoc locus & gemma ex causa accepitnomen. Nam
to pazion trogoditarum lingua significationem habet . querentis est autem
amplissima gemmarum earum eadem insula nobilium lunam sentit genera
eius duo. Callaica colore uiridis & pallens dnimis crassa nihil iocundius aurũ
decens unde & appellata Nascitur in india uel germania in rupibus gelidis
oculi modo ex uberans. Nolocites spissius uirens &crassior quam smarag¬
dus acolore maluȩ nomen accepit inreddendis laudata signis nascitur in arabia
lectropia uiridicolore & nubilo stillis puniceis super spersa cum sanguineis
uenis causa nominis deeffectu lapidis est. Nam deiecta inlabris a eneis radios
solis motat sanguineo aere repercusso extra aquam autem speculi modo solem

Expanded text:
radices effoderent, eruerunt. Quae insula postea quaesita nebulis cooperta tandem radices effoderent, eruerunt. Quae insula postea quaesita nebulis cooperta tandem a navigantibus inventa. Sed ob hoc locus et gemma nomen ex causa accepit; nam τοπάζειν Trogodytarum lingua significationem habet quaerendi. Est autem amplissima gemmarum; eadem sola nobilium limam sentit. Genera eius duo. Callaica colore viridi, sed pallens et nimis crassa; nihil iucundius aurum decens; unde et appellata. Nascitur in India vel Germania in rupibus gelidis, oculi modo extuberans. Molochites spissius virens et crassior quam smaragdus a colore malvae nomen accepit, in reddendis laudata signis. Nascitur in Arabia. Heliotropia viridi colore et nubilo, stellis puniceis supersparsa cum sanguineis venis. Causa nominis de effectu lapidis est; nam deiecta in labris aeneis radios solis mutat sanguineo repercussu; extra aquam autem speculi modo solem
Abbreviated transcription (Latin):
lingua nomen habens uiriditate similis smaragdo sed cum pallore. politurautẽ
ab indis insexangulas formas ut ebitudo coloris repercusso angulorum exci¬
tetur. Aliter politus non hab& fulgorem genera eius nouem. Crisoberillus
mittit. Criso prasus indicus est colore porri sucum referens aureis inter¬
uenientibus guttis unde & nom en accepit quem quidam berillorum generis in¬
dicauerunt : Iaspis degreco inlatinum uiridis gemma interpretatur . Ias quippe
uiride pina sin gemma dicitur : Est autem smaragdo subsimilis sed crassi colo¬
ris species eius .x. & septem. Vo lunt autem quidam laspidem gemmam & gra¬
tiae & tutelȩ eẽ gestantibus quod credere non fidei sed superstitionis est. Topa¬
tion &uirenti genere est omniq colore resplendens inuenta primum in ara¬
biae in sula inqua trogodite predones fame & tempestate fessicum herbarum

Expanded text:
lingua nomen habens, viriditate similis smaragdo, sed cum pallore. Politur autem lingua nomen habens, viriditate similis smaragdo, sed cum pallore. Politur autem ab Indis in sexangulas formas, ut hebetudo coloris repercussu angulorum excitetur. Aliter politus non habet fulgorem. Genera ejus novem. 6. Chrysoberyllus mittit. Chrysoprasus Indicus est, colore . . ., porri sucum referens, aureis intervenientibus guttis, unde et nomen accepit. Quem quidam beryllorum generi adiudicaverunt. Iaspis de Graeco in Latinum viridis gemma interpretatur; ias quippe viride, pinasin gemma dicitur. Est autem smaragdo subsimilis, sed crassi coloris. Species eius decem et septem. Volunt autem quidam iaspidem gemmam et gratiae et tutelae esse gestantibus, quod credere non fidei, sed superstitionis est. Topazion ex virenti genere est omnique colore resplendens, inventa primum in Arabia
Abbreviated transcription (Latin):
ictu aliquo conlidatur debilis reddita cursum habere non possit
quia ubicumq illeistus inciderit spinã soluit perquam costarum
pedes & motus corporis agebantur. Serpentes autẽ diu uiuere
dicuntur ad eo ut deposita u&ere tunica senectutem deponere
atq iniuuentutẽ redire ꝑhibeantur. Tunice serpentium exuuiȩ
nuncupantur eo quod his quando senescunt sese exuunt quibus
exuti ipiuuentutem redeunt. Dicuntur euuiae & induuiae
quia &xuuntur &induuntur. Pithagoras dicit demedela homi¬
nis mortui quae inspina est serpentem creari. quod &iam ouidius
in meamorphoseorum libris commemorat dicens. sunt qui
cum clausa putre facta spina sepulchro mutari credañ huma¬
nas. angue medullas. quod sicreditur merito euenit ut sicut ꝑser¬
pentem mors hominis: Ita & hominis morte serpens. fertur
autem quod serpens homs nemsludũ. non sit ausus contingere
Mi

Expanded text:
ictu aliquo conlidatur, debilis reddita cursum habere non possit; ictu aliquo conlidatur, debilis reddita cursum habere non possit; quia ubicumque ille ictus inciderit, spinam solvit, per quam costarum pedes et motus corporis agebantur. Serpentes autem diu vivere dicuntur, adeo ut deposita vetere tunica senectutem deponere atque in iuventam redire perhibeantur. Tunicae serpentium exuviae nuncupantur, eo quod his, quando senescunt, sese exuunt, quibus exuti in iuventam redeunt. Dicuntur enim exuviae et induviae, quia exuuntur et induuntur. Pythagoras dicit de medulla hominis mortui, quae in spina est, serpentem creari; quod etiam Ovidius in Metamorphoseorum libris commemorat dicens 15, 398: Sunt qui cum clauso putrefacta est spina sepulchro mutari credunt humanas angue medullas. Quod si creditur, merito evenit ut sicut per serpentem mors hominis, ita et hominis morte serpens. Fertur autem quod serpens hominem nudum non sit ausus contingere. mi
Abbreviated transcription (Latin):
autem erat callidior omnibus pecorib terrae . Dicit autẽ plgnius
sicreditur quod serpentis. caput &iam sicũ duobus eua serit digitis
nihilominus uiuit. Vnde & totum corpus obicit procapite ferientib
Auguibus uniuersis heb& uisus raro inaduersum contuentur. Nec
frustra cum oculos pon infronte habeant sed intimporib: ad eo
utcitius audiant quam aspiciant. nullũ autẽ animal intante celeritate
linguam mou& ut serpens. Adeo ut triplicem linguam habere uide¬
atur cumunasit. serpentium humida sunt corpora adeo ut quaque
eunt uiam humore designant. Vestigia sunt serpentium talia
utcum pedib: cccrere uideantur costis tamen &squamarũ nisibus
repant quas a summogutture usq: adimam aluum parimodo dis¬
positas habent .squamis enim quasi unguibus costis quasi cruribus
innituntur unde sunqualib& corporis parte ab aluo usq: ad caput

Expanded text:
autem erat sapientior omnibus pecoribus terrae.' Dicit autem Plinius, autem erat sapientior omnibus pecoribus terrae.' Dicit autem Plinius, si creditur, quod serpentis caput etiam si cum duobus evaserit digitis, nihilominus vivit. Unde et totum corpus obicit pro capite ferientibus. Anguibus universis hebes visus est. Raro in adversum contuentur, nec frustra, cum oculos non in fronte habeant, sed in temporibus; adeo ut citius audiant quam aspiciant. Nullum autem animal in tanta celeritate linguam movet ut serpens, adeo ut triplicem linguam habere videatur, cum una sit. Serpentium humida sunt corpora, adeo ut quaque eunt, viam humore designent. Vestigia serpentium talia sunt ut, cum pedibus carere videantur, costis tamen et squamarum nisibus repant, quas a summo gutture usque ad imam alvum parili modo dispositas habent. Squamis enim quasi unguibus, costis quasi cruribus innituntur. Unde si in qualibet corporis parte ab alvo usque ad caput
Abbreviated transcription (Latin):
& uenena eorum plus die quam nocte nocent torpent enim noctis
algore & merito quia frigidȩ sunt nocturnorore: In se enim adducuñs
uaporem corporis gelidȩ pestes &atura frigidȩ Vnde & hieme in
nodos torpent aestate soluuntur. Indeest quod dum quicumq uene
no serpentis ꝑcutitur primũ obstupescit & postea ubi in illo cale¬
factum ipsum uirus ex arserit statim hominẽ extinguit. Venenum
autem dictum eo quod ꝑuenas uadit. in fusa enim pestis eius per
uenas uagitatione corporis auta discurrit & animam e egit
Vnde non posse uenenum nocere nisi hominis telgerit sangui¬
nem. Lucanus noxia serpentum est admixto sanguine pestis
Omne autem uenenum. frigidum est &ideo anima quaeignea ẽ
fugit uenenum frigidũ Innaturalib: bonis quae nobis &
inrationabilibus animantib: uidemus ẽẽ communia uiuacitate
quodam sensu serpens excellit unde &legitur ingenesi. serpens

Expanded text:
et venena eorum plus die quam nocte nocent, torpent enim noctis et venena eorum plus die quam nocte nocent, torpent enim noctis algore, et merito, quia frigidi sunt nocturno rore. In se enim adducunt vaporem corporis gelidi pestes et natura frigidae; unde et hieme in nodos torpent, aestate solvuntur. Inde est quod dum quicumque serpentium veneno percutitur, primum obstupescit, et postea, ubi in illo calefactum ipsum virus exarserit, statim hominem extinguit. Venenum autem dictum, eo quod per venas vadit; infusa enim pestis eius per venas vegetatione corporis aucta discurrit et animam exigit. Unde non posse venenum nocere, nisi hominis tetigerit sanguinem. Lucanus 9, 614: Noxia serpentium est admixto sanguine pestis. Omne autem venenum frigidum est, et ideo anima, quae ignea est, fugit venenum frigidum. In naturalibus bonis, quae nobis et inrationabilibus animantibus videmus esse communia, vivacitate quadam sensus serpens excellit. Unde et legitur in Genesi 3, 1: 'Serpens