comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eictut hrclicasactõre eligant ⁊ ad:
igedum ⁊ ad accipiendas actione.¬
Si ẜuum hrditatium brs quiꝰ
to actuis adierit iussisi adirchrtit¬
ce abalioẜrde ẜuo relictam ⁊̃ cũc
ħidicatẽ quam sinpectã sibi ẽẽ di¬
uãt restitiut ap ⁊̃ eam brditate

Expanded text:
etur hereditas actorem eligant et ad agendum et ad excipiendas actiones.Si seruum hereditarium heres, qui coactus adierit, iussisset adire hereditatem ab alio eidem seruo relictam et tunc hereditatem, quam suspectam sibi esse dixerat, restit
Abbreviated transcription (Latin):
petut ab lorde suo ut si sine libetis
moreretur q̃ta pecuma exhrdita¬
te sua ad eum pueniss memio re¬
stitucretut. siexftuctib mecdio cpr
quadraginta ꝑcepit ⁊ sisine libis
decesẜit. H̾rde eius menio .uł. debi¬

Expanded text:
petit ab herede suo, ut, si sine liberis moreretur, quanta pecunia ex hereditate sua ad eum peruenisset, Maeuio restitueretur: si ex fructibus medio tempore quadringenta perceperit, et sine liberis deces
Abbreviated transcription (Latin):
d dimidie exuberant quadratituo
⁊ fructib eiꝰaccẽdet. Si nõ fiuctirꝰ
cĩꝑtis que supra quadratẽ aẜ cõ¬
sobrinam tuã temanserat. non
excem̃t ut s inquatitatt̃ ptisti¬

Expanded text:
ti tuo et fructibus eius accedet. si uero fructus eius partis, quae supra quadrantem apud consobrinam tuam remanserat, non excreuerit, ut quantitatem partis di
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsobrinammcam itmanut u¬
plere ei cebeam dum tarat ne pte
dimidiam horditatis qnͣ̃titisa
restitueretur excedat. inno sicut
publi merius de sidetat quicqo
se pifito ꝯuatrante .bo. eiisq qu¬
adrantis frucͤtib ꝑceptume. resti¬

Expanded text:
sobrinam meam remansit, supplere ei debeam, dumtaxat ne partem dimidiam hereditatis quantitas quae restitueretur excedat? an vero, sicut Publius Maevius desiderat, quidquid seposito quadrante bonorum eiusque quadrantis fructibus perceptum est resti
Abbreviated transcription (Latin):
fogiti ita nee nec adrestituriõe
qmder hrdititis ꝯpelli debeł¬
marcelus ꝓline non ẽ ꝯpellẽo
tibꝰ brditatus siue abeo petatur
exceptioẽ resticute ħrditatis ad¬
inuati ul simomi põt. ¶Accioes

Expanded text:
gitur, ita ne ad restitutionem quidem hereditatis compelli debet.Marcellus: plane non est compellendus ribus hereditariis siue ab eo petatur, exceptione restitutae hereditatis adiuuari uel summoueri potest. actiones
Abbreviated transcription (Latin):
s ut ex hrdati filii Grditatem te¬
stitueret. satis etit uł unum co¬
giadire hocenim fcõ. ⁊ isqui patͥ
ħrditatem non adit. filu hrdita¬
ter acdire ⁊ testitucre cogetur¬
Quotiẽs filius emancipatus

Expanded text:
, ut exheredati filii hereditate‹m› restituerent, satis eri‹t› uel unum cogi adire: hoc enim facto etiam is, qui patris hereditatem non adit, filii hereditatem adire et restituere cogetur.Quotiens filius emancipatus
Abbreviated transcription (Latin):
brs institutut ẽ eamq srditatẽ
posteam quam extestõ frĩs ad lip¬
extimationẽ. hrdes frĩs sorori eu
nõ eẽt infłu mulicris adire eam
potuisset. ¶Si nõ uiuente fulio
semꝓnius cecesẜ it hrdicates ĩ
cã fideis. nonde ducẽntũt. Qui¬
ppe a bipo filio adite iussũbrdi

Expanded text:
tatem, posteaquam ex testamento fratris ad libaestimationem heredes fratris sorori eius non esset, iussu mulieris adire eam potuisset. si uero uiuente filio Sempronius decesserit, hereditas in causa fideicommissi non deduceretur: quippe ab
Abbreviated transcription (Latin):
g. S ed ⁊ usus.f. legatus uenit
inconputatioer leg̃is fil. nami
diuisicem recipit. Meo ut sidu¬
obꝰ legatus fucrit ip̃o uĩt. ad si¬
gloi p̃tes ꝑtincant. ¶ Doslct

Expanded text:
. Sed usus fructus legatus uenit in computationem legis Falcidiae, nam diuisionem recipit adeo, ut, si duobus legatus fuerit, ipso iure ad singulos partes pertineant. Dos
Abbreviated transcription (Latin):
iegatatus aut nichil aut minꝰ
dectabaͣt Si nõ defecta pars fuĩt
cone logis tala. atq siad eum o¬
ip̃m ꝑtinẽt. aquo defecta frecit.
pattimono queramus ea sola
suba speccatut q̃ pat̾ cũ morẽ tũ
labuerit nec ad re ꝑtinet sip̾ot
mortẽ pacrisfilius ulacquisieĩt
aliqt us cdiminuent siue dele¬
ganiis q̃tat᷑ũ tam eaq̃ inprimi

Expanded text:
egatariis aut nihil aut minus detrahatur: si uero defecta pars fuerit rationem legis Falcidiae, atque si ad eum ipsum pertineret, a quo defecta fieret. patrimonio quaeramus, ea sola substantia spectatur, quam pater cum moreretur habuerit, nec ad rem pertinet, si post mortem patris filius uel adquisierit aliquid uel deminuerit: siue de legatis quaeramus, tam ea quae in primi
Abbreviated transcription (Latin):
fert ¶Sicui legata ligna ceñt
q infundo erant. arbores ꝗdẽ
matenia cã succi sas. non de bai
nr acdiecit. siñe oburendi ⁊ cã
succisasunt ad cum ꝑtinere
S sic intelligi s sequens ec̃ .c.¬

Expanded text:
fert, si cui ligna legata essent, quae in fundo erant, arbores quidem materiae causa succisas non deberi: nec adiecit, si non comburendi gratia succisae sunt, ad eum pertinere, sed sic intellegi consequens e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯnondum mimitatum fuat
fuit destina pm̃ si siluam hu¬
ictcĩ habebat destipatam silua
quid ñ cedet deiecie. añt irboreᷤ

Expanded text:
nondum minutatim fuit fuit destinatum. proinde si siluam huic rei habebat destinatam, silua quidem non cedet, deiectae autem arbore
Abbreviated transcription (Latin):
uent nichillomiꝰ hoc edictu
laum babeit nisi forte pretor
decreuit tatum se habiturum
id qd̾hĩs auctorib gestumẽ.
Tuncenim ualebit ppretoris.
integrum restitutc̃e mssciẽti ñ
sub acint mento qm ip̃e se de

Expanded text:
hoc edictum locum habere, nisi forte praetor decreuit ratum se habiturum id, quod his auctoribus gestum est: tunc enim ualebit per praetoris integrum restitutionem'. scienti non subuenit, merito, quoniam ipse se de
Abbreviated transcription (Latin):
tuuti in hoc niditio ritionẽi
lhr̃i. quos facturus ẽ anctor re¬
stitutorio agendo ¶ Siplures
sint qui. auetores fucnint per¬
ceptioe ab uno factam ⁊ cct̾is
libantur non clectione.

Expanded text:
tuum in hoc iudicio rationem haberi, quos facturus est actor restitutorio agendo. Si plures sint qui auctores fuerunt, perceptione ab uno facta et ceteri liberantur, non electione
Abbreviated transcription (Latin):
ut brditas sua crparce diicdia
re stitueretur alicui post quqr ie¬
nium ⁊ scripti suspectam sibi
Hrdes alterum ue. cogi adire br¬
acciones ꝯpetant. qĩextrebelli¬
ano restituta hrditate. ¶Meti¬
anus scribit. cũm quis exfidei
cum retenturum adusus. fice
b uł plib rogatus ẽ restitriere
brditatem cõgente aliqno aai¬
te poffit ⁊ in ẜorum qui ione
desiceranint portionib. falci¬
die bnso uti sine ip̃i quoꝵ del¬
derent sibi restitui sie alu in
iure utimur ut cotum transe¬
euat ad cum qm coegit ꝯscques¬
eĩt dice̾ quatte ictemtionemi
amisissime eum qui ceact᷑. ẽ ꝙ
insondum act̾oc̃s trinseunt
int cet̾idesiccãre sibi restitim h¬
ditatem dicenonm ẽ faladia
cum uti posseugitur mecinus
ait muitum mter ẽ utum coti
restitiu brditate sibifidełꝰ den

Expanded text:
ut hereditas sua ex parte dimidia restitueretur alicui post quinquennium, et scripti sus‹pec›tam sibi heredes alterumue cogi adire heractiones competant quasi ex Trebelliano restituta hereditate. Maecianus scribit: cum quis ex fideieum retenturum adversus fidebus vel pluribus rogatus est restituere hereditatem, cogente aliquo adire possit et in horum, qui id non desideraverunt, portionibus Falcidiae beneficio uti, sive ipsi quoque desiderent sibi restitui sive alius in hoc iure utimur, ut totum transeat ad eum qui coegiterit dicere quartae retentionem amisisse eum qui coactus est, quia in solidum actiones transierint eperint ceteri desiderare sibi restitui hereditatem, dicendum Falcidia eum uti posse. recte igitur Maecianus ait multum interesse, utrum totam res
Abbreviated transcription (French):
cautionis ꝯmittere seał Eadi¬
tiomi brditatii Ind mn solidu
insatun ⁊ rogati restituere soli¬
dũ adire srditatem ⁊ restignere
institutus ⁊ reccitus firi sticu

Expanded text:
cautionis committere se aditioni hereditatis. Hi qui solidum instituti et rogati restituere solidum, adire hereditatem et restituere institutus
Abbreviated transcription (Latin):
imposuisse iudetur.
brdem scripsent titius ex parte ͣ.¬
dimidiabrs esto serus exparte di¬
midia ex quã pute scium institi
lrs esto dubitati p̃osse. utrum
intres semisses dundẽ uoluit
brditatemanuõ in unũ scmmiꝰ¬
sem sepũ ⁊ sempniũ ꝯ iungẽ ꝙ ẽ
uideri institutos sic fiet. ut tinꝰ
exemisse secundus citmisse.
Siprimus br̃s noncĩt titins er¬

Expanded text:
ro heredem scripserit: 'Titius ex parte dimidia heres esto: Seius ex parte dimidia: ex qua parte Seium institui, res esto', dubitari posse, utrum in tres semisses diuidere uoluit hereditatem an uero in unum semissem Seium et Sempronium coniungere: ideri institutos: sic fiet, ut Titiuex semisse, Secundus ex semisse, si Primus heres non erit, Tertius e
Abbreviated transcription (Latin):
S ⁊ suben adire abxo põt. cui
alicnatus ẽ. s ⁊ si redemptus
manumissus uideamus an
insticutio ualcãt ⁊ quidẽ siali¬
enatus non eẽt põt defendi m¬
stitutioẽ nalc̃. ut dic nemẽtẽ¬

Expanded text:
s, iuberi adire ab eo potest, cui alienatus est: sed si redemptus manumissus, videamus, an institutio valeat. et quidem si alienatus non esset, potest defendi institutionem valere, ut die veniente
Abbreviated transcription (Latin):
que inpot̾ãte habebat ⁊ extrãeỹ
hrdes scripsit. emancipatũ p̾tuit
abstulit ¶Hm sicxminore ꝑe
q̃ expatte dimidia hisqui ĩpo

Expanded text:
quem in potestate habebat et extraneum heredem scripsit, emancipatum praeterabstulerit: nam si minore ex parte qua‹m› dimidia is qui in po
Abbreviated transcription (Latin):
substi̾tiũt post. acqui fitam eit
ami brclitate nemo lic̃et.ad su¬
bstitutum ꝑtinere. ¶ Similit̃
adita nonfuit horditas ansubst¬
itutio q̃ pupillo fecit ualeat qr

Expanded text:
st adquisitam ei aui hereditatem nemo diceret ad substitutum pertinere.Si militis adita non fuerit hereditas, an substitutio quam pupillo fecit ualeat, qu
Abbreviated transcription (Latin):
dns ẜm num quã fucrit. ¶ Qui
stichum ⁊ panphylum ẜuos
lube bat testam̃to eos manumi¬
sit ⁊ um cuiq suum peculi ũ le¬
gauit. placet ꝙ alt. ati debet de
peculio eus decedert ⁊ altetius¬

Expanded text:
dominus servi numquam fuerit. Qui Stichum et Pamphilum servos habebat, testamento eos manumisit et unicuique peculium suum legavit. placet, quod alter alteri debet, de peculio eius decedere et alterius
Abbreviated transcription (Latin):
uicarior legatũ ⁊ mortuo co
aut alicãto aut manumifso
insuꝑ ip̃m siquid debeat᷑ ẜuoᷤᷤ
reddere legatario delete.
at integracorꝑa uendicab̾nt.
ꝑsoĩs debet̃ diminui singła

Expanded text:
vicariorum legatum et mortuo eo aut alienato aut manumisso.insuper ipsum si quid debeat servo, reddere legatario debere. at, integra corpora vindicabuntur: personis debeatur, deminui singula
Abbreviated transcription (Latin):
num significanit ualet . ladi¬
ectio qr nuda uoluntate põt
dñs ẜuo remittere ꝙ ei debet.¬
incano aut mo michilegato
an ⁊ uicani mci peculium̃ ad
testatoris ¶ Soiũs⁊ iueatu
tãte cestatoris crandienda sũt¬
tanq deduob sepatisq peculi¬
cut aũt es alicnn hoc ẽ ꝙ debet̃¬

Expanded text:
nificauerit, ualet haec adiectio, quia nuda uoluntate potest dominus seruo remittere quod ei debet.Uicario autem meo mihi legato an et uicarii mei peculium ad mtestatoris.Si seruus et tatem testatoris exaudienda, tamquam de duobus separatisque peculicut autem aes alienum, hoc est quod debetu
Abbreviated transcription (Latin):
ere alienõ uerendum᷑ nc in¬
culc legatum sit qr ꝗo adicitũ
banc acliectionẽ nonuitia t
legatum. s nichil ciadiceit
nec enĩ põt crescere uendicãto¬

Expanded text:
ere alieno, uerendum, ne inutile legatum sit, quia quod adicitur ‹hanc› adiectionem non uitiare legatum, sed nihil ei adicere: nec enim potest crescere u
Abbreviated transcription (Latin):
iouale dicimui. anfcirent eĩte¬
sti factioe hoĩ sanc mntis. Igitan
⁊ agnatioẽ sun hrdis oicendur ẽ
postea. aniure bre ceꝑit suum
cipẽ dehoc casu cogitasse nerisim
mns meius. si mntra .x. annos
bstitutioe̾ ei hr̃s ẽ. an⁊ menius

Expanded text:
e dicamus: auferret enim testamenti factionem homini sanae mentis. igitur etiam adgnatione sui heredis dicendum est se filius postea an iure habere coepit suum ncipem de hoc casu cogitasse verisimius meus si intra decem annos bstitutione ei heres erit an et Maevius,
Abbreviated transcription (Latin):
nõ fore. ueluti sititio hrde institi¬
toposthumus aut inpures ex¬
hrdatus negetur filuisee. nẽt ad
rem ꝑtinet᷑. ꝙ int̾ ẽ illuis inquibꝰ¬
dam filiuz ee ueluci pꝑ fris eralia

Expanded text:
non fore, ueluti si Titio herede instituto postumus aut impubes exheredatus negetur filius. nec ad rem pertinet, quod interest illius in quibusdam filium esse, ueluti propter fra
Abbreviated transcription (Latin):
meũ ⁊ in mea potestate ẽẽ dico
mnpubẽs qui se cisiim ce̾dicit
ego ꝯtẽco. iñ cmanci pationem
quotiẽs suppoĩtus eẽ dicitut pu¬
is inpossõne sic. deeoͣ puto cum
uelle intelligi qui post mortem
patris intelligi quise sine liberis.F.
decedere credi dit filiuus eiꝰ ẽẽ dici
cepit. nam eins qui agnitłisẽ ab
eodeciũ boĩs quenitut iustio̾r ĩeo

Expanded text:
meum et in mea potestate esse dico: mpubere, qui se ei suum esse dicit: ego contendo ante emancipationem quotiens suppositus esse dicitur puis in possessione sit: de eo puto eum uelle intellegi, qui post mortem patris familiae, qui se sine liberis decedere credidit, filius eius esse dici coepit: nam eius, qui adgnitus est ab eo, de cuius bonis quaeritur, iustior in
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ debe ⁊ id circo euin ñadire. qd
seãtus ꝯsulto edc̃oq terrta tur.
¶i alitiom int̃ dieme xdic mõtis
pstitutum parere uissi ignorãtia
non paruetunt. ¶S i idc̾to igno¬
ratumẽ qr metu ex seatusꝯ aꝑ̃iti¬

Expanded text:
idcirco eum non adire, quod senatus consulto edictoque terreatur. Si condicioni intra diem ex die mortis praestitutum parere iussi ignorantia non paruerunt, si idcirco ignoratum est, quia metu senatus
Abbreviated transcription (Latin):
exctanens łors siuc ex suissit ¶Si
umsex dñis non ꝯpareat. q̃ redũ
munes huerunt magisenim
de salute aut ultione dñi non ꝯ¬
parentis quamincaput psenci
torquebuntur. ¶ Si appetitis
sit nõoccisus dñs nicħ senatus

Expanded text:
extraneus heres sive ex suis sit. Si unus ex dominis non compareat, quaerendum munes habuerunt: magis enim de salute aut ultione domini non comparentis quam in caput praesentis torquebuntur. Si appetitus sit nec occisus dominus, nihil senatus
Abbreviated transcription (Latin):
tit./ ⁊ ego putoad os bonoꝵ possõ¬
boĩ publicantur quamsi ꝯstaba
tiũq sumptum adisse hrdicate¬
¶ Ubi quis incnna necatus ẽ uel
mecia insidiis adiriquidẽ hrdi¬
tas põt. s hrdi defensio mor̃tis

Expanded text:
ego puto ad omnes bonorum possesbona publicantur, quam si constabit ciumque sumptum adisse hereditatem.Ubi quis incuria necatus est uel medici insidiis, adiri quidem hereditas potest, sed heredi defensio mortis i
Abbreviated transcription (Latin):
habebunt ⁊ cehis quead cãm sub¬
stitutioĩs ꝑtinẽi Si pupilluse
pupilla ne occi sus occisaue dicct̃¬
¶sialiusapint alius recitauit. aliuꝰ
de scripsit om̃s meclctum icidũt
qui singlacoꝵ fecctunt. ¶Uncõ

Expanded text:
ur et de his, quae ad causam substitutionis pertinent, si pupillus pupillaue occisus occisaue esse dicetur.Si alius aperuit, alius recitauit, alius descripserit, omnes in edictum incident, qui singula eorum fecerunt.Non
Abbreviated transcription (Latin):
codem recto non sunt qr ut illi
ꝑspatium itabic ꝑmorbum c¬
nichauditi Cecus quoq neĩa
mẽti debet. ¶ Mutum sili mõ cr¬
cipimus. s ibibi uocis anxiliũ¬
tm̃n suꝑfuit. ¶ Sinoso sexcip
nequa q̃ drbiumẽ. ¶Si quisã¬
exea familia quiciłis facinoris
siccariis lataẽ facinoris noxius
fuĩt. ¶ Siextipulatu ẜmsdebet¬

Expanded text:
odem tecto non sunt, quia ut illi per spatium, ita hic per morbum nihil audit. Caecus quoque veniam mereri debet. Mutum simili modo excipimus, sed ibi, ubi vocis tantuFuriosos excipi nequaquam dubium est. Si quis qex ea familia, qui eius facinoris sicariis lata est facinoris noxius fuerit. Si ex stipulatu se
Abbreviated transcription (Latin):
ccipiat᷑ uidramꝰ utrum int̃ coᷤ¬
cem parictes an ⁊ ultra intracã¬
dẽ dietamul cubiculum uł cã¬
de comum ui cotez ortos uel
cotamuillam. Etait sextus sic
ci loci fuenint u uocem cxantire
eode tectofucrũt ucet alii ua¬

Expanded text:
ccipiatur, uideamus, utrum intra eosdem parietes an et ultra intra eandem diaetam uel cubiculum uel eandem domum uel eosdem hortos uel totam uillam. et ait Sextus sic eo loci fuerunt, unde uocem exaudire eode
Abbreviated transcription (Latin):
dñs inter fectusẽ ueluci siquis
climanit utauxilium ꝯꝑenret᷑
aut t̾ruit acgress s at̃q siqui a
turbam ꝯnõcanit ant si corpus
suum obiecĩt młalias corpore suo
auxiliumtulit. ¶Bontri semper
qui clamore usus c̃ auxiium cõ¬
tulisse uicetur. QQuidenim sicur
poss manu de pelle ad nõpiculur
ieclamorẽ manem elegit piec¬
temdus utiq erit. ¶ Ed siulsãi¬
tati sunt suicum pro̾ tegetent do¬
iiium dicendimẽ para ciis de
be nisi siant ip̃i sibi uulnã ita fe¬
cerunt dataoꝑa nepumiẽntur. añ
talia uulnea isti acceperunt ut p̾set
nichilominis op̃e ferre siuolius¬
sent. ¶Sidñs mortifere uunãt᷑
suꝑ uixit nec tequo quam ẜ uoꝵ
suoꝵ ꝯquestus sit q̃ si sub eocem.
recto fuerunt tñ parcẽdum illis
ꝯmodo pisom rescrip sit in hec u¬
uilium doĩtum postea qm̃ ꝯteru¬
tus aouentu latronũ ꝓfugerat
nuuam suam uuln̾ãtum̃ ẽe mox
testõ fc̃o purgasse offitium ẜuoꝵ
suoꝵ ne pictas ꝓ ẜuis nec solliciti.¬

Expanded text:
 veluti si quis clamavit, ut ad auxilium conveniretur, aut terruit adgressores atque si quis turbam convocavit aut si corpus suum obiecit vel alias corpore suo auxilium tulit. Non tamen semper qui clamore usus est, auxilium tulisse videtur: quid enim, si, cum posset manu depellere a domino periculum, ille clamorem inanem elegit? plectendus utique erit. Quid si vulnerati sint servi, cum protegerent dominum? dicendum est parci bere, nisi si aut ipsi sibi uulnera ista fecerunt data opera, ne punirentur, aut ‹t›alia uulnera isti acceperunt, ut possent nihilo minus opem ferre, si uoluissent.Si dominus mortifere uulneratus superuixerit nec de quoquam seruorum suorum conquestus sit, etiamsi sub eodem tecto fuerunt, tamen parcendum illis mmodus Pisoni rescripsit in haec uIulium Donatum, posteaquam conterritus aduentu latronum profugerat uillam suam, uulneratum esse, mox testamento facto purgasse officium seruorum suorum, nec pietas pro seruis nec sollicitu
Abbreviated transcription (Latin):
ut siquicem oĩb fe̾re potunt᷑ q̃¬
uis cindamtusit supplicio afti¬
tiend̾ siuõ simul omib non po¬
tuit excusandum qa quib dam
opemi trilit nan illud durum ẽ
dice̾ sicum duob.auxilium fer¬
re non posset. elegit. altice auxii¬
io clectione crimen eum ꝯxissẽ
Quait ⁊ six̃nus muliens mnaito

Expanded text:
ut, si quidem omnibus ferre potuit, quamvis quibusdam tulit, supplicio adficiendum: si vero simul omnibus non potuit, excusandum, quia quibusdam opem tulerit. nam illud durum est dicere, si, cum duobus auxilium ferre non possit, elegit alteri esse auxilio, electione crimen eum contraxisse. Quare et si servus mulieris marito
Abbreviated transcription (Latin):
cumdna sua fuerat anxilium
ei ferre sinc corpe suo. ant uoce
certe plotantem ut huqui ĩdo¬
mo fuerant aut maimandirẽt
hoc ipm manifestum ẽ. ꝙ dici̾t
pussore sibi mortem minacũ
siꝑclamiss. uitimum itaque
supplicium pacicebent. usq ñ
Hoc rescrptum mult᷑a ꝯtinent
¶Damci non parat qui incodezꝯ
claui fuit ⁊ ei quitimt mori
non ignoscit᷑. ⁊ ꝙ uł nccc o portet
⁊ẜuos dnũs. iuxiuium ferre ostẽ¬
dit. ¶ Siquis ininlla agens oc¬
cisus sit plusquam iniquimẽ
si forte diffusa late precua hãt de
sũmi sufficit ergo eos quicum
ip̃o qui occisus d̾icitur fuenrni
⁊ qui suspitiõe cedisant ꝯscĩa
nemo fuit cumoccideretur cess¬
ant ista senatus ꝯsulta ¶Inpu¬
bes ẜuusuł ancilla non dumo¬

Expanded text:
cum domina sua fuerat, auxilium rei ferre, si non corpore suo, at certe uoce plorantem, ut hi, qui in domo fuerant aut uicini audirent, hoc ips‹o› manifestum est, quod dixit percussorem sibi mortem minatum, si proclamasset. ultimum itaque supplicium pati debet uel hoc, Hoc rescriptum multa continet: nam ei non parcit, qui eodem conclaui fuit: et ei, qui timuit mori, non ignoscit: et quod uel uoce oporteat seruos dominis auxilium ferre, ostendit. Si quis in uilla agens occisus sit, plus quam iniquum est, si forte diffusa late praedia habeat, et supplicium sumi: sufficit ergo eos, qui cum ipso qui occisus dicitur fuerunt et qui suspicione caedis aut conscientia nemo fuit cum occideretur, cessant ista senatus consulta. Impubes seruus uel ancilla nondum
Abbreviated transcription (Latin):
iii hndam supplicumiq sum̃s
licet non sit inpote state filius¬
ta faminia ẽ et inacomusẽ. ita
uidicandum atq inꝓpriis ẜii.
scãtus censuit. S n uxore occi
nti recte dicit. ¶ Occisoꝵ applla¬
tioẽ eos ꝯtinen labo scripsit ꝗ
piĩ aut cede sunt int̾fec tro p̃u¬
ta ingulatum strãgnlatũ p̃cip¬
itatum uł sqͥxo uł fuste ł lapide
pcussũ uł quo alio telo necatũꝙ
siquis puta ueneno ul ⁊ quo¬
aliͦdim necare soleat int̾ cp̃t᷑
sit. ao hoc scãtuscosultum uidi¬
cita mortiscius nonptinebit
hoc idcirco qr totiens ꝑm̃endi
tule nunt quotiens potuerunt
ei adu̾susium opem fełre ⁊ no
culenint. ¶Cetm quid potũcrũt
facere. id ususcos quiueneno
quo. aliomore insidianti¶ pla¬
ne siuenenum pium in fusur
sit scãtus ꝯsulcum locum ht.
ucumq igicur ins. aduibitaẽ q̃
intimete solet ibicuicendinnẽ

Expanded text:
lii habendam suppliciumque sumendum, licet non sit in potestate filiusta familia est et una domus est, ita uindicandum atque in propriis seruis senatus censuit.Sed neque uxore occise dixit.Occisorum appellatione eos contineri Labeo scribit, qui per uim aut caedem sunt interfecti, ut puta iugulatum strangulatum praecipitatum uel saxo uel fuste uel lapide percussum uel quo alio telo necatum.Quod si quis puta ueneno uelam necare soleat interemptus sit, ad hoc senatus consultum uindicta mortis eius non pertinebit: hoc idcirco, quia totiens puniendi tulerunt, quotiens potuerunt ei aduersus uim opem ferre et non tulerunt: ceterum quid potuerunt facere aduersus eos, qui ueneno uel quo alio more insidiantur: Plane si uenenum per uim infusum sit, senatus consultum locum habet. Vbicumque igitur vis adhibita est quae interemere solet, ibi dicendum est
Abbreviated transcription (Latin):
Umaliter milla
com̃ustutaee possit
nͥ ꝑiculo capĩtis sin
custodiam dnista
adomestĩcis quam ab ex̃ neis pr̃a¬
re. ẜuicogantut / ideo scãtus ꝯsul¬
ta intro clucta sunt cepublica s¬
gõne afamilia necatoꝵ hnida
Dmi apollatione ꝯtinetut qui
dni appllatioẽ non ꝯtinebitui.⁊
nec qui usum .f. solum hilĩt
¶Setuus pignori datuis ꝙ actin
cxistens efficit ut cesinant ẽẽ c¬
hrdis facit neuiceantur int̾im
cinscẽ. Idemq erit dicẽdum.⁊ in
quo. astenditur non c̃e festinad

Expanded text:
um aliter nulla domus tuta esse possit, nisi periculo capitis sui custodiam dominis tam ab domesticis quam ab extraneis praestare servi cogantur, ideo senatus consulta introducta sunt de publica quaestione a familia necatorum habenda. Domini appellatione continetur qui domini appellatione non continebitur, nec qui usum fructum solum habuit. Servus pignori datus, quod attinet existens efficit, ut desinant esse heredis, facit ne videantur interim eius. idemque erit dicendum in stquo ostenditur non esse festinandum
Abbreviated transcription (Latin):
m ut erumpere sũccurẽ dicã
ant ꝯphencendi eos quice dẽ
fecerunt non potumt nec int̃¬
ẽ aquo clansi ꝯtinebuntur sic
tñ si nõ data oꝑa uolucrunit se
ita includine opem ferre posse¬
nt. ¶Ciausos acci pere debemus
⁊ si sunc inneti sitũ itauincti
eẽ non potucrunt. ¶ gno scitũ
⁊ ysiquletatẽ defecti sunc.
¶Surdus quoq inter in uecules¬

Expanded text:
mpere succurrendi causa aut comprehendendi eos, qui caedem fecerint, non potuerint: nec interest, a quo clausi continebuntur: sic tamen, si non data opera uoluerint se ita includi, ne opem ferre possint. clusos accipere debemus et si sunt uincti, si tamen ita uincti, esse non potuer‹i›nt. Ignoscitur etiam his qui aetate defecti sunt. Surdus quoque inter inbecil
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ego puto pleninsaccipiẽdur
ut ⁊̃ ad eos liberos ꝑtineat ꝗ in
potestate non suntinco qui ẽ
mnadoptionem oitus ñ putam
locum brẽ senatus ꝯ sultum q̃
ius inacoptato locum ħt. s nͨ
inalum pno occiso locusẽ scãtus
ꝯsulto de matrisx̃ius filio filia.¬
suus pr̃s cxist̾at occisus fuãt.¬
Idem sceñ. ait ꝯstantñis defc̃dẽd̾
brde insticutio filio de his qõnẽ
gati uł manumissi sunt. añ at¬
tam Brditatem filio occiso/ q̃i
ip̾ius noneent futunattamen
ribi decessit. qr extinctum lega¬
tum ⁊libtas e̾ senatusꝯ sulto foẽ¬

Expanded text:
: ego puto plenius accipiendum, ut etiam ad eos liberos pertineat, qui in potestate non sunt. In eo, qui est in adoptionem datus, non putamus locum habere senatus consultamuis in adoptato locum habet.Sed nec in alumno occiso locus est senatus consulto.De matris seruis filio filiasuus heres existat, occisus fuerit.Idem Scaeuola ait constantius defendendum herede instituto filio de his quaestigati uel manumissi sunt, ante aditam hereditatem filio occiso: quamipsius non essent futuri, attamen ubi decessit, qua extinctum legatum et libertas est, senatus consulto fo
Abbreviated transcription (Latin):
sr uacua sit hec adictiio. quan¬
cum ad uim ⁊ effectum legan
ꝑtin̾et. tñ. ad hoc ꝓfitiet ut pr¬
csenͣti diełgatumꝰ debcat᷑. S ⁊ si
mannos singulos añ insigio¬

Expanded text:
ruacua sit haec adiectio, quantum ad uim et effectum legati pertinet, tamen ad hoc proficiet, ut praesenti die legatum debeatur. Sed si in annos singulos aut si
Abbreviated transcription (Latin):
quot̃ spẽs legatur cessare dixi¬
mus ¶Hanc. uit sccipturan.
non solum. ad p̃cedentia sola
ta sunc extedi gallus aquiliuꝰ
offilius crebatius ixõdenunt. io¬
uemss pecuniã legam̃t.⁊ a sub¬
stituto hrde legatum repepent¬

Expanded text:
quotiens species legetur, cessare diximus. Hanc autem scripturam non solum ad praecedentia sola ta sunt, extendi Gallus Aquilius, Ofilius, Trebatius responderunt iuenisset, pecuniam legauerit et a substituto herede legata repe
Abbreviated transcription (Latin):
amius filius .f. sit ydocus cutor
uere non uult ut filium suum
tutela cximat ⁊ in hoc aitificio ꝑ¬
scũauit cristimo tehiuc frau¬
di recte occursurim ut ⁊ filius
ut ip̃e ad tutelã liborum cdemti
gerendam conpellatiur.

Expanded text:
amuis filius familias sit, idoneus tutor uere non uult, ut filium suum tutela eximat, et in hoc artificio perseuerauerit, existimo te huic fraudi recte occursurum, ut et filius et ipse ad tutelam liberorum Clementis gerendam compellantur.
Abbreviated transcription (Latin):
prs intatioe falcidie staeepto
facere sibi cogatut. ut quatta
⁊ quarte fructũs erdie mortis
tis fruccus quadrantis. aꝑud

Expanded text:
s in ratione Falcidiae sic accepto facere sibi cogitur, ut quartam, et quartae fructus ex die mortis,tis fructus quadrantis apud h
Abbreviated transcription (Latin):
mutata uoluntate adite añ¬
quam consanguineus uł agͣt
u̾ba sinemo filiorumuo let
hrditatem suscipe quia crt̃.¬
siua sunt ⁊ cum uba extesiũ

Expanded text:
mutata uoluntate adire, antequam consanguineus uel adgnatus uerba 'si nemo fi‹li›orum uolet hereditatem suscipere', quia extensiua sunt. et cum uerba extensiua
Abbreviated transcription (Latin):
¶Iceceris quoq libalitatib q̃
nõ admisit is lib̾tus cuiquis
doãtum uoluit idem ẽm ꝓbãd̾

Expanded text:
in ceteris quoque liberalitatibus, quas non admisit is libertus cui quis donatum uoluit, idem erit proband
Abbreviated transcription (Latin):
filui filie ue ¶ Pnepos ꝓneptis
nepote ui exfilio nati ułcxfilia
neͣpce. uł exfilio nata uł cxfilia
acceptis ut ad singłas ꝑsoãs gͣ¬
du descendamus sic filus nep̃oᷤ¬
ȩẽnepo ᷤ ab nepos filius nepos i¬
p̾nepos ab neptis filius nepos¬
ꝓ neptis ab nepos ab neptis si
mult hee ꝑsone numerabũt᷑

Expanded text:
filii filiaeue pronepos proneptis, nepote uel ex filio nato uel ex filia, nepte uel ex filio nata uel ex filia acceptis, ut ad singulas personas gradu descendamus sic. filiusneposproneposabnepos filiusneposproneposabneptis filiusneposproneptisabnepomiliter hae personae enumerabuntur
Abbreviated transcription (Latin):
N Iutor int̾posito dcc̃ it¬
cõ p̃toris actorem reliquid ẜm
cum sententia dicta uidicati ts̃¬
feitur ad pupillum accio nõmi¬
nus quã si tutor optiuisset.

Expanded text:
 Tutor interposito decreto praetoris actorem reliquit. secundum eum sententia dicta iudicati transfertur ad pupillum actio non minus, quam si tutor optinuisset.
Abbreviated transcription (Latin):
meis dati uololis õibo quos te
stamto hoc manumissi pecuiba
sua xedi uolo. Quesitumẽ an
ꝙ amplius tationi loculoꝵ iddie
mortis croganit. stichuis expetu¬
lio suo ab brdib tetipe debeat.
cum ex ꝯsuetudiñe comus eẽt.
ut quicꝗdamplui de suo irati

Expanded text:
is dari uolo. his omnibus, quos hoc testamento manumisi, peculia sua concedi uolo'. quaesitum est, an, quod amplius rationi loculorum in diem mortis erogauit Stichus ex peculio suo, ab heredibus recipere debeat, cum ex consuetudine domus esset, ut quidquid amplius ex suo in rati
Abbreviated transcription (Latin):
exmio ant muiltitu dine lega¬
pbo. ¶Qdamcum infundu
figlinas bret fingloꝵ opa mai¬
ore parte. anni ad opus rusticũ
ncebatut dem̃ eius fundi ĩsti¬

Expanded text:
ero aut multitudine legaprobo.Quidam cum in fundo figlinas haberet, figulorum opera maiore parte anni ad opus rusticum utebatur, deinde eius fundi inst
Abbreviated transcription (Latin):
tinet ⁊ questus fundi ⁊ maxiã
parte innenatiõe ꝯsistit. ¶ gñ¬
do legato cum mancipus ⁊ pe¬
corib ⁊ oni instrum̃to tusti¬
co ⁊ urbano peculium actoris
ante testatorẽ defũcti si ex eode̾
fundo fuĩt mlaguiͣ ꝓlacet ad le¬
gatatium pectincre. pnẽti¬

Expanded text:
si quaestus fundi ex maxima parte in uenationibus consistat.Fundo legato cum mancipiis et pecoribus et omni instrumento rustico et urbano peculium actoris ante testatorem defuncti, si ex eodem fundo fuerit, magis placet ad legatarium pertinere. Act
Abbreviated transcription (Latin):
ertitisse patribrdẽ decessent relic¬
cofilio neceisatꝗ ꝑmittẽdumẽ¬
ne nepoti. abstinc se abaxa u¬
ditatcya qr ⁊ ꝑatricins idc̃ tribu¬
erctũr¶In oi successione quiqͣ
hrs extitit qititio hrs fuit. titora

Expanded text:
titisse patri heredem decesserit relicto filio necessario, permittendum est nepoti abstinere se avi hereditate, quia et patri eius idem tribueretur. In omni successione qui ei heres exstitit, qui Tit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ abstiñeti facultatẽ obauxili
ctatis prior cognatus acceplit. Igͥ
fisco uacantia bona recte defettĩ
placuit.
De gradib ⁊ affinitatily¬

Expanded text:
 abstinendi facultatem ob auxilium aetatis prior cognatus acc‹e›perat. igitur fisco uacantia bona recte deferr‹i› placuit. DE GRADIBUS ET ADFINI
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ tp̃r aut repudiatioe. nec defeã
cut cetis s ipẽ sibi succedat. ex
hac successoria parte ⁊ magis
ẽ ut succedat / ut uñ legitĩ mi
possit petẽ ⁊ post hoc sũo ordiẽ
ex illa parte un ꝓxum cognatu
utadmictatut potit igitut ex
sequenti ea parte succẽdẽ ipse¬

Expanded text:
 aut repudiatione: ceteris defertur: sed ipse sibi succedat ex hac successoria parte? et magis est, ut succedat, ut unde legitimi possit petere et post hos suo ordine ex illa parte, unde proximi cognati ut admittatur: poterit igitur ex sequenti parte succede
Abbreviated transcription (Latin):
tompiuntiam st ꝓfectus an
ea mancipia que pͥost ꝓfccu¬
oe cuis ant mortem sine crñ
Qauctate sponte sua ad parẽte
⁊ notos sibihoies infinitos
legatos transi e legato cedãt
idi non legatos dos qui to¬
te ueluti comeantes franiri¬
sent. ¶ Ianphyle ubecte moe
cum instiumto ⁊ his q̃ in eodẽ
Rerunt cummoriat quesitũ ẽ
Asistichus ẜuus exco fundo ati
annum mortis testatoris ab

Expanded text:
ouinciam sit profectus, an ea mancipia, quae post profectionem eius aut mortem sine cuiusquam auctoritate sponte sua ad parentes et notos sibi homines in fundos legatos transiere, legato cedant. respondit non legatos eos, qui forte ueluti commeantes transissent. 'Pamphilae libertae meae cum instrumento et his quae in eodem erunt cum moriar.' quaesitum est, si Stichus seruus, ex eo fundo ante annum morti
Abbreviated transcription (Latin):
temͣ. sꝰ cumbrditas eius po ꝯpy
tatioe legatis pluris uemire.
possit n refcrte hr̃s institutuꝰ
tepudiet legatum lib̾to relic¬
tum nec nesuam ⁊ silege faler¬
dia queratut tale legitu q̃uis
tepudiatum̾ in quã drante
brditatis inputatur legatau¬

Expanded text:
m, cum hereditas eius propter computationem legati pluris uenire possit. neque referre, heres institutus repudiet legatum liberto relictum nec ne: nam et si de lege Falcidia quaeratur, tale legatum quamuis repudiatum in quadrantem hereditatis imputatur legata
Abbreviated transcription (Latin):
eni magnicudo. qm̃ lib̾tus se¬
liquerit facultatem paccimoĩi
cuis excedat ueluti si pficlia s
aliqua exbonis libti inquibꝰ
maior patromi sepulcta sunt ⁊
mag̾ extimnat patronis. uo. po.¬

Expanded text:
eni magnitudo, quam libertus reliquerit, facultates patrimonii eius exced‹a›t, ueluti si praedia sunt aliqua ex bonis liberti, in quibus maiorum patroni sepulchra sint et magni aestimat patronus bo
Abbreviated transcription (Latin):
restitueret denegatut legatorũ
actio titio sipatrono. ꝓcebita ꝑ¬
te ascripto b̾rde fuĩt᷑ satis factũ
Lib̾tus patronum ⁊ ext̃ncum s¬
uinctun ex ꝑte dimidia b̃rdem
scripsit. quadrans ex quo insti¬
tutus etat patronus totus ipĩ in¬
putati debebit residułi exdebi¬
onecuius q anfest. Id ẜuati co¬
ueñ inlegato ꝙ patrono ꝯm̃ctĩ
⁊titio datum fuit ut pars legag
mnportionẽ debita patrono in¬
putetur exreliqua parte tm̃titio
dectabatur qñtum ab h̾rde pra
ta Pꝰ tõne ¶Silib̾tinsfiliu
cil ancipatum sub ꝯlitioẽ.
hrde instituit ⁊ deficiente ꝯci¬
cioẽ substitutus acdierit queto
ucium patcono adasus sub stimu

Expanded text:
itueret, denegatur legatorum actio Titio, si patrono pro debita parte a scripto herede fuerit satisfactum. Libertus patronum et extraneum coniunctim ex parte dimidia heredem scripsit: quadrans, ex quo institutus erat patronus, totus ipsi imputari debebit, residuum ex debione cuiusque aufert. Idem seruari conueniet in legato, quod patrono coniunctim et Titio datum fuerit, ut pars legati in portionem debitam patrono imputetur, ex reliqua parte tantum Titio detrahatur, quantum ab herede, pro rata portione. Si libertinus filium emancipatum sub condicione heredem instituerit et deficiente condicione substitutus adierit, quaero, utrum patrono aduersus su
Abbreviated transcription (Latin):
possõner.accepiss ut accenus
deterĩõre cãm suam fecit. Qs
sier minore parte sit institutu
cam dumtaxat retineit pofsit
⁊ ꝙ extc̃ncii quoq iegata prã¬
re cogatut. Q susqͣm in potate
c̃ br̃s ĩstitutus sit. qm necius

Expanded text:
sionem accepisset: ut hactenus deteriorem causam suam fecerit, quod, si ex minore parte sit institutus, eam dumtaxat retinere possit et quod extraneis quoque legata praestare cogatur. quod si is qui in potestate est heres institutus sit, q
Abbreviated transcription (Latin):
mantus uxore demuntiante
custodes miffit nullum pre¬
iuditium s facit licebengiur
ptumeditum ex se negare nec
cinocebit. qd uentrem̃ custodi¬

Expanded text:
maritus uxore denuntiante custodes miserit, nullum praeiudicium sibi facit. licebit igitur ei partum editum ex se negare nec ei nocebit, quod uentrem custodi
Abbreviated transcription (Latin):
libi traccan põt ⁊ puto cãcog̾ta
idices ⁊ libos quoq patrõno¬
rum alẽtos decernẽ no quide
cã facile ut patronos s no um¬
quã ⁊ ĩpos nam ⁊ obscquium
nosolum patronis uerum ⁊
libis coꝵ debete prari. ¶S ⁊li

Expanded text:
i, tractari potest. et puto causa cognita iudices et liberos quoque patronorum alendos decernere, non quidem tam facile ut patronos, sed nonnumquam et ipsos: nam et obsequium non solum patronis, uerum etiam liberis eorum debere praestari
Abbreviated transcription (Latin):
cenim recusart põteit fium¬
planc si demntiante muliere
neglaueit erse eẽ pregnatem
tam ⁊ sicustodet nonmifit nõ
cuitabit quominus queratũ
ancxco muliet p̾gñas sit. nec¬
ne. Quc c̃ si fuit icta ap̃ indi¬

Expanded text:
ceterum recusare poterit filium.Plane si denuntiante muliere negauerit ex se esse praegnatem, tametsi custodes non misserit, non euitabit, quo minus quaeratur, an ex eo mulier praegnas sit. quae causa si fuerit acta apud iudi
Abbreviated transcription (Latin):
tete no pranto patronus ami¬
sioc lilibertatis campositorur
⁊ hrditatis libti. p̃unietur.
Los aut necc̃e habebit pr̃ate ⁊¬
cał pro fertur. Cum ꝓlutũ sir
ꝯtumelus patronos. ilibtis cẽ
molatos ut illatamanu a trocu
corpis nalitudine laborantes
relictos primu cos inpotãtei
patronoꝵ redigi⁊ ministenũ¬

Expanded text:
tente non praestando patronus amissione libertatis causa impositorum et hereditatis liberti punietur: non autem necesse habebit praetalis profertur: 'Cum probatum sit contumeliis patronos a libertis esse uiolatos uel illata manu atroci corporis ualetudine laborantes relictos, primum eos in potestate patronorum redigi et ministe
Abbreviated transcription (Latin):
quis alib̾ti libto ali se desidera
mis redemit nõ debiandin. ut
⁊ marccli. scribit. ¶ Ex quatq
cumqui mercedes exigẽto uis
libcorumamisit. ¶ S ⁊ patro¬
nifiliũ qui capitis accauit lib̾¬
cum pat̾inim. negatexi bedu¬
S ⁊ lib̾tacogitur patronim
alcit ¶ Dealmmitis patroni arb¬
iter sol dan abitituns qati
sit infacultatib ⁊ pmnde p̾sĩt
alim̃ta mod̾ati. q̃ camduu pra

Expanded text:
quis a liberti liberto ali se desideretmis redemit, non debet audiri, ut et Marcellus scribit, exaequatque eum, qui mercedes exigendo ius libertorum amisit.Sed et patroni filium, qui capitis accusauit libertum paternum, negat exhibendum.Sed et liberta cogitur patronum alere.De alimentis patroni arbiter solet dari arbitraturus, quantum sit in facultatibus, ut perinde possint alimenta moderari, quae tamdiu pra
Abbreviated transcription (Latin):
ait siurore denuntiante sẽpre¬
gn̾atem mantus nõ negauũt
u̾t itiq suum uti ꝑtum effici
cogẽdum tn alere cetenim sicc¬
s satis inuinosumãit. ¶ Siqͣ̃
rẽ pregnãtẽ inucĩt ⁊ id cͥcoreiẽce¬

Expanded text:
it, si uxore denuntiante se praegnatem maritus non negauerit, non utique suum illi partum effici, cogendum tamen alere: ceterum ‹esse› satis iniuriosum ait, si quis uxorem praegnatem inuenerit et idcirco reiece
Abbreviated transcription (Latin):
filio ritioe naturali delxat tñ e
alienuncius nõ cẽ cogedurrire¬
crsolucre filium rescriptũ ẽsitẽ
deductus sicssolent iudices co¬
gno sce ⁊ int̾patronos ⁊ lib̾tos
sidcalendis his agatur.¶ Itaq̃
si negẽt scec libtos cognoscere
cos dꝑtebit. Qd silibertos coᷤ¬
cẽ ꝯstitit tẽ cemum decemiẽ. ur
alant. ¶Nec tri alim̾torũ decͥtũ
toll lib̾to facultatem quomin
pͥuidicio ꝑrare possit. silib̾tu

Expanded text:
filio ratione naturali debeat, tamen aes alienum eius non esse cogendum exsoluere filium rescriptum est.Itemdeductus est.Solent iudices cognoscere et inter patronos et libertos, si alendis his agatur: itaque si negent se esse libertos, cognoscere eos oportebit: quod si libertos constiterit, tunc demum decernere, ut alant: nec tamen alimentorum decretum tollet liberto facultatem, quo minus praeiudicio certare possit, si libertum
Abbreviated transcription (Latin):
io illic ubi laremin m̾io. collo¬
caret denuntiart aũt hoc tm̃ cẽ
mulierem erco p̾gnantẽ nõ gͦ
hoc denuntiatur. ut mittat cu¬
stodes mantus. Sufficit enu
mulien hoc notum facẽ. Qd
sit pͥgnas manti ẽ iam mitteͣ
custõdes. aut cicenuntiare qd̾
nõ sit ex se p̃gnas. hoc añt uł o¬

Expanded text:
rimonio collocarent: Denuntiare autem hoc tantum esse mulierem ex eo praegnantem. non ergo hoc denuntiat, ut mittat custodes maritus: sufficit enim mulieri hoc notum facere, quod sit praegnas. mariti est iam aut mittere custodes aut ei denuntiare, quod non sit ex se praegnas: hoc a
Abbreviated transcription (Latin):
Qd faccum fuĩt nonał nec¬
cẽ hebit agnoscẽ nisi uẽ filiuᷤ
nuntiatio amanto nõ incipit
s amuliet. S simantus uu¬
ltro custodes offetat ⁊ ca non
admictat ł sici nondenũtiau¬
cĩt muliet. aut denũtiauent.¬

Expanded text:
 factum fuerit, non alias necesse habebit agnoscere, nisi uere filius nuntiatio a marito non incipit, sed a muliere: Sed si maritus ultro custodes offerat et ea non admittat, uel si non denuntiauerit mulier, aut si denuntiaue
Abbreviated transcription (Latin):
mandanit pote̾rit. ib intestato
Qm̃ nõ fecit deteniorẽ ꝯsuditioe
patris¶Ideq e⁊ si qi instituto ꝓ̃¬
cepit et inueniatur substitutus
iet sic aũt ⁊ in pubi substitutus
ñ suffic iussum. ¶Piane ni sic e¬

Expanded text:
auit, poterit et ab intestato, quoniam non fecit deteriorem condicionem patris. idemque et si quasi instituto praecepit et inueniatur substitutus,ret, sit autem et impuberi substitutus, non sufficit iussum. Plane si sic
Abbreviated transcription (Latin):
at se resti cuꝵ mulien quicqd ad euz
¶ Simantus seu̾us ĩẜues dotaleᷤᷤ
senus fuĩt. ostat ex̃tmri hoc noĩe. Si
uõ ⁊ ĩsuos ẽ naturalis ad huc dicen¬
du ẽ ĩmoderata eĩ seintĩa hoc uroi¬
cio coheicenda. Quã ius eĩ biligen¬
tiam uxor ea demũ ab ca ecigat
qͣm reb sius exhibet. nec plus pos¬
sit. at tam̃ scuicia q̃ ĩ xpriis culyan
da ẽ inaliens coheicenda ẽ. hoc ẽĩ
indotalib. ¶ Suycor urez cõmo¬
dam̃t. eaq perierit uitendũ est an
ꝯpensatoe hoc noĩe pati possit. Et
puto siquide si ꝓhibĩt ea maritꝰ
ꝯmodare. statĩ deductoe fieu. Si
arbitrio uidicis modicũ ei tp̃s in
dulgen cautoez p̾benti. ¶ Si boã
mulieus ꝓꝑte sint publicata sup̾¬
um idicis aoptis ꝯ dẽp̃natõe fã¬

Expanded text:
id ad eum t.Si maritus saeuus in seruos dotales saeuus fuit, constat eum teneri hoc nomine: si uero et in suos est natura talis, adhuc dicendum est immoderatam eius saeuitiam hoc iudicio coercendam: quamuis enim diligentiam uxor eam demum ab eo exigat, quam rebus suis exiget, nec plus possit, attamen saeuitia, quae in propriis culpanda est, in alienis coercenda est, hoc est in dotalibus. Si uxor uiri rem commodauer‹it› eaque perierit, uidendum, an compensationem hoc nomine pati possit. et puto, si quidem prohibuit eam maritus commodare, statim deductionem fieri: si arbitrio iudicis modicum tempus ei dulgeri cautionem praebenti. Si bona s pro parte sint publicata, supum iudicis ad partis condemnationem fa
Abbreviated transcription (Latin):
ritimuliei ageie uolet. xñ
exactõe dotis mnitiu accipe ponamꝰ
⁊cõstat exinde dotis actĩe ꝯpetere
ex quo eurdentissime apparuei̾t ma¬
riti facultates ad dotis exactõe non
sufficere. ¶ Si exhrdato maritonre¬
liei agat d̾ tote. mag̾ ẽ ut ex die ad¬
dite pũs hr̃ditatis ĩcipiat ei dotis
ex actõ ¶ Quociẽs mulieri satis¬
dandum ẽ de solutõe dotis post c̃tu
tp̃c. si maritus satisdare nõ possit tt̃
tio resioi rep̃sentat᷑. S si cu mari

Expanded text:
riti mulier agere uolet, unde exactionem dotis initium accipere ponamus? et constat exinde dotis exactionem competere, ex quo euidentissime apparuerit mariti facultates ad dotis exactionem non sufficere. Si exheredato marito mulier agat, magis est, ut ex die aditae patris hereditatis incipiat ei dotis exactio. Quotiens mulieri satisdandum est de solutione dotis post certum tempus, si maritus satisdare non possit, tunc tio residui reprae
Abbreviated transcription (Latin):
sa. actõ dotis euanescit. Et multo
magis ide dicendu ẽ si socei agat
experiret᷑. s post mortez eius filia so¬
te actõi maxime si exuolũtate filie
factus sit. I dem.¬

Expanded text:
 actio dotis euanescit. et multo magis idem dicendum est, si socer agat experiretur, sed post mortem eius filia sode dote, maxime si ex uoluntate filiae factus sit. 22 Idem
Abbreviated transcription (Latin):
mulici in ꝯdictõe mariti errauĩt pu
ri mulien urõlicz ut si sint alii cre ic¬
ditores hec p̾ferat᷑ circa d̾ peculio ac
uus. nõ p̃ferat᷑ mulier nisi ihiis
les sint. Paulus.¬

Expanded text:
mulier in condicione mariti erraverit puri mulieri, videlicet ut, si sint et alii creditores, haec praeferatur circa de peculvus, non praeferatur mulier nisi in hisles sint. Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
ĩdote ꝙ apatit datin. lucroq eicedit
si tm̃abeo ꝯsecuta sit ꝙ̃tu ei dotis ro¬
mĩe debebat᷑ amarito. qͥ patri soluĩt.¬
¶ Sipatri ꝓpt̾ ꝯdc̃pnatõe rome ubiͤ
dos petatu ẽẽ nõliceat filie satisdo¬
tis fieri o. ita tñ ut caueat rata rez¬

Expanded text:
a patre datur lucroque eius cedit, si tantum ab eo consecuta sit, quantum ei dotis nomine debeatur a marito qui patri soluit.Si patri propter condemnationem Romae, ubi dos petatur, esse non liceat, filiae satis dotis fieri oportet, ita tamen, ut caueat ratam re
Abbreviated transcription (Latin):
postium ni relegͣat᷑ qui ncħ sea
captiuo defere pͥut᷑it non p̃se
ficci ꝯimittẽ ccitum e̾. q nec tes¬
can pot. qͥ anliceat sibi testan
nantur ꝯstant dicemus ficcis
celictum inderi. qĩ nunc ditum
sicer. Hutiq nemo credat. inte¬
stam̃tis nos ce ꝑbaturos qr in
ch patestaito ualet quotienis
ꝑp̃mͣ testin non ualet s ualet si.
⁊q ⁊ igmi intdictumẽ .i. teporra
at cos accipe delxmus quib pͥr¬
ceps insulas. id nõtanit ra deqb̃
teportandis scripsit. Eccum priꝰ
ꝯpre̾t nondum. amisisse qs ciu¬
itate indetur. Pro inde si an deccꝰ¬
siss ciuis decessisse ur̃. ⁊ ficciꝰ.¬

Expanded text:
hostium, uel legatus qui nihil se a captiuo differre putat, non posse fideicommittere certum est, quia nec testari potest, qui, an liceat sibi testarinantur, constanter dicemus fideicommissum relictum uideri, quasi nunc datum,ssionem. haec utique nemo credet in testamentis no‹s› esse probaturos, quia nihil in testamento ualet, quotiens ipsum testamentum non ualet, sed si deportatautem eos accipere debemus, quibus princeps insulas adnotauit uel de quibus deportandis scripsit: ceterum prius comprobet, nondum amississe quis ciuitatem uidetur. proinde si ante decessisset, ciuis decessisse ui
Abbreviated transcription (Latin):
testator substituit. s inpuretis
ciimexsrdito substitre qs p̾sit
Nisi michi ꝓpars militẽ eẽ qui
substituit b̾rdem hac m̃te ut ea
sola uerlit. ad substitutum ptuꝙ̃
q̃ ad se. ad institutũ ꝑuencriut.
ad substitutumei abagrogatoẽ
datũ non debẽ ꝑtinẽca q̃ hẽt siar¬

Expanded text:
impuberis, cum et exheredato substituere quis possit: nisi mihi proponas militem esse, qui substituit heredem hac mente, ut ea sola velit ad substitutum pertinere, quae a se ad institutum pervenerunt. ad substitutum eius ab adrogatore datum non debe
Abbreviated transcription (Latin):
b̾. ix q̃ ad modum sipecuniaer
crediti cã a socero debita fuisset
ca deductaꝑtem brditatis da¬
turus finiss.

Expanded text:
 quemadmodum, si pecunia ex crediti causa socero debita fuisset, ea deducta partem hereditatis daturus fuiss
Abbreviated transcription (Latin):
pittonis nõ oportẽ admitti ꝓ¬
uocationẽ nsi exmagnãca ne
quĩs sp̃c successiõnis diminu¬
at nã sipatronotutela ñ fmñt ꝯ¬
missa potĩt popatron̾iũ damp¬
no affici qui solus iempnpilli
male administrat.¶S
mus tutor capite munntus sit
dicẽdumẽ desinẽ cum cẽ tutorẽ
⁊ locũ cẽ iiditio tutela fim̾ts tr
Aus. Intestato part̃ tela¬
te mortuo agnatis defcrtur tu¬
quatum cruim adtutelã ꝑtĩrt
ĩtestitus c̃. Idẽ dicius si tu¬
tor testõdatus. adhẽ filio impye¬
lt manẽte deçessit. nã tutela q̃
adagnatũ reu̾titur.

Expanded text:
patronis non oportere admitti provocationem nisi ex magna causa, ne quis spem successionis deminuat: nam si patrono tutela non fuerit commissa, poterit per compatronum damno adfici, qui solus rem pupilli male administrat. Si legitimus tutor capite minutus sit, dicendum est desinere eum esse tutorem et locum esse iudicio tutum Intestato parente mortuo adgnatis defertur tuquantum enim ad tutelam pertinet, intestatus est. idem dicemus, si tutor testamento datus adhuc filio impubere manente decesserit: nam tutela eius ad adgnatum revertitur.
Abbreviated transcription (Latin):
gnito pp̃rior femi¬
ra quominus sit impuhis
agnati tutor nõ obicitut᷑. ¶dor
pitiuus sororem ꝯ sanguincã
hñꝗs frĩs filu legitimus ent
cutor nec. mñti pitiuo magnõ¬
cutores obstat ¶urdus ⁊ mut̾
nec legutum tutões ec̃ p̾sũt cũ
nec testõ nec alio m̃o utilit cnĩ¬

Expanded text:
gnato propior femina, quo minus sit impuberis adgnati tutor, non obicitur, ideoque patruus sororem consanguineam habentis fratris filii legitimus erit tutor, nec amita patruo magnotutores obstat. Surdus et mutus nec legitimi tutores esse possunt, cum nec testamento nec alio modo utilit
Abbreviated transcription (Latin):
nõ potuennt uł sifinita ẽ satis¬
datio nõ numq̃ eni satis datio
abcis nonpetitur. añ satistesi¬
nit cẽ cautum aut magistratu
municipales abhis quos dede¬
nut ant nõ potuernt ant nob

Expanded text:
non dederint vel si finita est satisdatio nonnumquam enim satisdatio ab eis non petitur, aut satis desinit esse cautum, aut magistratus municipales ab his quos dederint aut no