comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ laudari. ñ laudato: s laudantib ꝓdest.
Gła falsa tͥplex est: in reb in hominib. in
utrisq. In reb fallit᷑ qui putat io bonũ eẽ
qͣo malũ ẽ. in hominib similit̾. in ittrisq:
qnͣdo & uitiũ uirtus putat᷑. &e ipse qͥ ꝓpter
hoc laudat᷑. ñ habet qͦd putat᷑ siue honus
sit siue malus. Donare quippe suas res
hystrionib. uitiũ ẽ immane. ñ uirtus.
Et seitis de talib quã sit frequens fama cũ
lauoe: ut illudo. Laudat᷑ peccator: in deside¬
riis aĩe suȩ. Laudatores taliũ ñ in homi¬
nib fallunt᷑ s in reb malũ ẽ enĩ. qͦd bonũ
eẽ credunt. Ipsi uͦ uttiosi tales fc̃: quales cer¬
nunt᷑. Iaudatores ypochritarũ ñ fallunt᷑
in reb: s in hominib. Laudatores autẽ
illor qͥ credunt᷑ liberare patriã magicis
artib in utroq fallunt᷑. Uera gła ñ beati¬
qͥa iusta diligunt. Uera gła ẽ in catholi¬

Expanded text:
enim laudari non laudato, sed laudantibus prodest. enim laudari non laudato, sed laudantibus prodest. Gloria falsa triplex est: in rebus, in hominibus, in utrisque. In rebus fallitur qui putat id verum esse quod malum est. In hominibus similiter. In utrisque quando et vitium virtus putatur, et ipse qui propter hoc laudatur non habet quod putatur, sive bonus sit sive malus. Donare quippe suas res histrionibus vitium est immane, non virtus. Et scitis de talibus quam sit frequens fama cum laude, ut illud: « Laudatur peccator in desideriis animae suae . » Laudatores talium non in hominibus falluntur, sed in rebus. Malum est enim quod bonum esse credunt. Ipsi vero vitiosi tales sunt quales cernuntur. Laudatores hypocritarum non falluntur in rebus, sed in hominibus. Laudatores autem illorum qui creduntur liberare patriam magicis artibus, in utroque falluntur. Vera gloria non beatiiligunt. Vera gloria est in Catholi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. unde illico. ego sũ qui sum. & qͥ ẽ misit
me ad uos: tam̃ ꝓpt̾ mutabilitatẽ tempoꝵ
in quib uersat᷑ nr̃a mutabilitas. non men¬
dacit̾ dicimꝰ & fuit et ẽ & erit. Et quȩ
uentura fc̃ annuntiabit uob̃. Mult ha
curant mortuos suscitant. demonib im¬
pant. nec tam̃ futura cognoscunt: pot̾ sic
accipi qͥa sp̃c adueniens uentura nuntia¬
ret. reducens ad memoriã gaudia celestis¬
patriȩ. Ille me clarificabit: qͥa de meo
accipiet & annuntiabit uob. Quasi dicat.
suam. Me clarificabit auferendo uob̾ ti¬
morẽ: & dando amorẽ ardentiorẽ. Quod
ppsi facturi erant in spu scõ: hoc eundem
sp̃m dixit eẽ facturũ. ut illuo. Non enim
uos estis qͥ loquimini: s sp̃c pat̾s ur̃ĩ qͥ loqͥ¬
posuert̃. Nam doxa. unde dictum ẽ. doxa¬
se &e claritas int̾pretat᷑ et gła. Et qͥa gla
facit claros. & claritas głosos: qͦo utroq
uerbo significat᷑ ioem ẽ. Gła ẽ frequens de
aliquo fama cũ laude: quȩ xp̃o de seipso ñ

Expanded text:
Ego sum qui sum, et qui est misit me ad vos ; » tamen propter mutabilitatem temporum in quo versatur nostra mutabilitas non mendaciter dicimus et fuit, et est, et erit. « Et quae ventura sunt, annuntiabit vobis. » Multi habi infirmos curant, mortuos suscitant, daemonibus imperant, nec tamen futura cognoscunt, potest sic accipi, quia Spiritus adveniens ventura nuntiaret, reducens ad memoriam gaudia coelestia. « Ille me clarificabit, quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis. » Quasi suam. Me clarificabit auferendo vobis timorem, et dando amorem ardentiorem. Quod ipsi facturi erant in Spiritu sancto, hoc eumdem Spiritum dixit esse facturum, ut illud: « Non enim vos estis qui loquimini, sed Spposuerunt. Nam doxa unde dictum est doxasse, et claritas interpretatur et gloria. Et quia gloria facit claros, et claritas gloriosos, quod utroque verbo significatur, idem est. Gloria est frequens de aliquo fama cum laude, quae Christo de seipso non
Abbreviated transcription (Latin):
ritis patĩẽ in nomine meo dabit uobis.
Quicqͥo pecit᷑ contͣ salut̃ẽ. ñ petit᷑ in nomine
saluatoris. Cum dicit in nomine meo non
uult intelligi de sono: s de soni significatio¬
ne. Unde qui male sentit de xp̃o: ñ petic in
eiꝰ nomine etiã si eius ꝓferat nom̃. Qui uͦ re¬
cte sentiendo de illo petit salitt̃ẽ semꝑit̾ña.
uel aliqͥo ꝑtinens ad illam: accipit qnͣ̃do de¬
het accipe. Nec ideo queda negant᷑. quia ut
congruo tẽpore dent᷑. differiit᷑. Usq mͦ
ñ petistis quicꝗͣ in nomine meo. Pecite et
aecipietis: ut gaudiũ urm sit plenũ. Quicͥd

Expanded text:
ritis Patrem in nomine meo, dabit vobis. Quidquid petitur contra salutem, non petitur in nomine Salvatoris. Cum dicit: in nomine meo, non vult intelligi de sono, sed de soni significatione. Unde qui male sentit de Christo, non petit in ejus nomine, etiamsi ejus proferat nomen. Qui vero recte sentiendo de illo petit salutem sempiternam, vel aliquid pertinens ad illam, accipit quando debet accipere. Nec ideo quaedam negantur, quia ut congruo tempore dentur, differuntur. Usque modo non petistis quidquam in nomine meo. Petite, et accipietis, ut gaudi
Abbreviated transcription (Latin):
amamꝰ filium: cũ a patre et filio accipimꝰ
ut amemꝰ patr̃e & filium: data cartrateꝑ
or amans facit in nob̾ qͦd ipse amet᷑. Exi¬
ui apatre: & ueni in mundũ. Iterũ relin¬
quo mundũ: & uado ad patr̃e. Exiit a
Reliquit mundũ corporali discessione:
ñ gubnatione p̾sentiȩ. Uadit ad patrem:
qͥa humanitatẽ at iniusibilia paternȩ
maiestatis aoduxit. Reliqͥt mundũ: qͥa
ab aspectu amators miuidi qͦd iuderunt
abstulit. Redit ad patr̃e: qͥa amatorib
sius se patͥ equalẽ credendũ docuit.
cunt ei discipuli eiꝰ. Ecce nunc palam lo

Expanded text:
amamus Filium, cum a Patre et Filio accipimus amamus Filium, cum a Patre et Filio accipimus ut amemus Patrem et Filium, data charitate or amans, facit in nobis ut ametur. Exivi a Patre, et veni in mundum, iterum relinquo mundum et vado ad Patrem. » Exiit a Reliquit mundum corporali discessione, non gubernatione praesentiae. Vadit ad Patrem, quia humanitatem ad invisibilia paternae majestatis adduxit. Reliquit mundum, quia ab aspectu amatorum mundi quod viderunt abstulit. Redit ad Patrem, quia amatoribus suis se Patri aequalem credendum docuit. « Dicunt ei discipuli ejus: Ecce nunc pala
Abbreviated transcription (Latin):
petro ait. ego autẽ rogaui ꝓ te. ut ñ defici¬
at fides tua: & qͦd de illo iohes ait. aduo¬
catũ habemꝰ apito patr̃e nrm iħm xp̃m: ad
ꝓ uob: qͥa potuis implebo qͦd huc usq roga¬
in. Quom rogabat: Quia ñdũ ascenderat.
Si enĩ ñ ascendisset: nulla certitudo ascenden
di remausisset. Nunc autẽ sedens humani¬
tas ad dexterã patͥs: certitudo & arra ẽ. qͦd
q: nos ascendemus. Hinc iheronimꝰ in epłam
ad romanos. Solent arriani mouere calũp¬
niam dicentes: qͦd qͥ interpellat᷑. int̾pellan¬
te sit maior. Quib respondendũ ẽ. dm̃ ob¬
liuionẽ ñ pati. ut ꝓ ipsis commoneat᷑ sem
ꝑ qs ipse elegit: s in hoc int̾pellare eũ dicit᷑
dum semꝑ pat̾ homiñe qũe suscepit qͣsi
nr̃m pignus ostendit. & offert. ut uerus
pontifex ꝙ ȩternus. Ipse enĩ pat̾ amat
uos. qͥa uos me amastis: et credidistis. qͥa¬
ego a deo exiui. Amat nos pat̾. quia nos

Expanded text:
Petro ait: « Ego autem rogavi pro te ut non deficiPetro ait: « Ego autem rogavi pro te ut non deficiat fides tua , et quod de illo Joannes ait: « Advocatum habemus apud Patpro vobis, quia potius implebo quod hucusque rogavi. Quomodo rogabat? Quia nondum ascenderat. Si enim non ascendisset, nulla certitudo ascendendi nobis remansisset. Nunc autem sedens humanitas ad dexteram Patris, certitudo et arrha est, quod et nos ascendemus. Hinc Hieronymus in Epistolam ad Romanos: Solent Ariani movere calumniam, dicentes quod qui interpellatur, interpellante sit major. Quibus respondendum est: Deum oblivionem non pati, ut pro ipsis commoveatur semper quos ipse elegit, sed in hoc interpellare eum dicitur, dum semper Patri hominem quem suscepit, quasi nostrum pignus ostendit, et offert ut verus pontifex et aeternus. Ipse enim Pater amat vos, quia vos me amastis, et credidistis quia a Deo exivi. Amat nos Pater, quia nos
Abbreviated transcription (Latin):
rant. ut etiam corpors beatitudine recipi¬
ant. Unde ioh̃es ate. Nidi sub altare aĩas
interfectoꝵ. ꝓpter uerbũ dĩ. et ꝓpt̾ testuno¬
niũ qͦo habebant: ce clamabant uoce mag¬
na dicentes. Usq quo dñe sẽs & uerus ñ iu¬
dicas & uindicas sanguinẽ nr̃m᷑ de bis qͥ
habitant in terra.  Ubi continuo subinfer¬
c̃. Et clatȩ sunt illis singulȩ stolȩ albȩ: &&
dictum ẽ illis ut reqͥescerent modicũ donec imn¬
pleret᷑ numerus fr̃m eors. Singulas qͥpe sto¬
las nunc habent animȩ cũ sola sua felicita
te fruunt᷑. binas tunc accipient cũ impleto
in fine numero frm. corpoꝵs qͦ immortaliũ
receptatione letabunt᷑. Illo die in noie
meo petetis: & ñ dico uob̃ qͥa ego rogabo
patr̃e de uob̃. Hoc dicit ꝓpt̾ consubstantia¬
lem patͥ diiuutatẽ in qua simul audiunt
rogantes simulq rogata donant pat̾ & fi¬
lius: qͦd ñ patec nisi oculis sp̃ualib. Qd̃ uͦ

Expanded text:
rant, ut etiam corporum beatitudinem recipirant, ut etiam corporum beatitudinem recipiant. Unde Joannes ait: Vidi sub altare animas interfectorum propter Verbum Dei, et propter testimonium quod habebant, et clamabant voce magna, dicentes: Usquequo, Domine sanctus et verus, non judicas et vindicas sanguinem nostrum de his qui habitant in terra ? Ubi continuo subinfertur: Et datae sunt illis singulae stolae albae, et dictum est illis ut requiescerent modicum, donec impleretur numerus fratrum eorum . Singulas quippe stolas nunc habent animae, cum sola sua felite fruuntur, binas tunc accipient cum impleto in fine numero fratrum corporum quoque immortalium receptatione laetabuntur. « Illo die in nomine meo petetis. Et non dico vobis quia ego rogabo Patrem de vobis. » Hoc dicit propter consubstantialem Patri divinitatem in qua simul audiunt rogantes, simulque rogata donant Pater et Filius, quod non patet nisi oculis spiritalibus. Quod vero
Abbreviated transcription (Latin):
tia: ñ qͦd ea tamqu̾a ꝓuerbia deputet: s qͥa
sic cogitat qͥmͦ illi qͥ ꝓuerbia audiunt. & ñ
intelligunt. Spũalis autẽ homo in nomine
eiꝰ petie: qͥa ipsũ euisdẽ substantiȩ cũ patre
ẽẽ intelligit. Sp̃uales homines uianitatẽ et
figmenta tanqũa importunas muscas abi¬
gunt: & internis aspectib utcũq dm̃ incorpo¬
reũ cognoscunt:Uenit hora cũ iam ñ
in ꝓuerbiis loquar uob̃: s palam de patre¬
meo anmuntiabo uob̃. Illam numirũ horã
Possumus etiam horam quã pollicet᷑ in fu¬
tura uita intelligere: in qua palam de patre
anntntiabit electis idest ostendet patr̃e.
Ubi ueracit᷑ in nomine iħ̃u petunt electi:
dum ꝓ nr̃a fragilitate int̾cedint. quatinꝰ
ad suȩ saluationis sortẽ ꝑtingamus. Bene
dicit᷑ in illo die. qͥa ibi non fc̃ tenebrȩ p̾ssu¬
rarũ:. s lux sempiterna. Possunt idem sp̃e
electoꝵs in illa celesti ciuitate etiã ꝓ se pet̾e:
qͥa tempus uniuersał iudicii uenire deside¬

Expanded text:
tia; non quod ea tanquam proverbia deputet, sed quia sic cogitat quomodo illi qui proverbia audiunt et non intelligunt. Spiritalis autem homo in nomine ejus petit, quia ipsum ejusdem substantiae cum Patre esse intelligit. Spiritales homines vanitatem figmenta tanquam importunas muscas abigunt, et internis aspectibus utcunque Deum incorporeum cognoscunt. Venit hora cum jam non in proverbiis loquar vobis, sed palam de Patre annuntiabo vobis. Illam nimirum horam Possumus etiam horam quam pollicetur in futura vita intelligere, in qua palam de Patre annuntiabit electis, id est, ostendet Patrem, ubi veraciter in nomine Jesu petunt electi, dum pro nostra fragilitate intercedunt, quatenus ad suae salvationis sortem pertingamus. Bene dicitur in illo die, quia ibi non sunt tenebrae pressurarum, sed lux sempiterna. Possunt idem spiritus electorum in illa coelesti civitate etiam pro se petere, quia tempus universalis judicii venire deside
Abbreviated transcription (Latin):
& qͥa uado ad patr̃e e Dicebant gͦ. Qͥd ẽ¬
⁊ hoc qͥo dicit modicũ  Nescimus qͥo loquit᷑.
Hoc eos mouebat qͥa dixit modicũ:. s pꝰea
manifestatũ fuit. Nam paululũ passurꝰ
ẽ q ñ uiderunt eum: rursus pꝰ paululũ
resurrexit. &e uiderunt eũ. Uel tta. Modi¬
co tẽpore ñ uderunt eũ dũ reqͥeuit in
monum̃to: & modico tẽpore uidert̃ eum
qndo eis apparuit in quadragita dieb
pꝰ resurrectionẽ. ꝓpterea modico tempore
indebitis me qͥa uado ad patr̃e depostta
mortalitate: humanã naturã celis inferens
Quod autẽ ait & iam ñ uidebitis me sic¬
accipiendũ ẽ. quomͦ suꝑius: uͥ ait. De iusti¬

Expanded text:
do ad Patrem? Dicebant ergo: Quid est hoc quod dicit modicum? Nescimus quid loquitur. Hoc eos movebat, quia dixit: modicum, sed postea manifestatum fuit. Nam post paululum passurus est, et non viderunt eum: rursus post paululum resurrexit, et viderunt eum. BEDA. Vel ita: Modico tempore non viderunt eum, dum requievit in monumento: et modico tempore viderunt eum, quando eis apparuit in quadraginta diebus post resurrectionem. Propterea modico tempore videbitis me, quia vado ad Patrem, deposita mortalitate, humanam naturam coelis inferens. Quod autem ait, et jam non videbitis me, sicaccipiendum est quo modo superius, ubi ait: De justi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcittiens. ppłm ꝑ mare diuisũ ducens. man¬
na esurientib impetrans: aqũa de petra
fundens. Qͥs autẽ nͥ iħe naue currentẽ sole
frenauit. Qͥs nͥ sanson ꝓpt̾ suã sitim ma¬
xilla mortui asim exundante satiatus ẽ.
Qͥs nͥ helyas curru igneo in alta subuectus
ẽ: Quis sepultus nͥ helyseus mortuũ susci¬
tauit: Quid̾ã eñĩ portantes mortuũ cum
hostib irruentib eo refugissent uͥ sepultꝰ
erat. mortuũq ibi posuissent: mox surre¬
xit. Qͥs nͥ damel int̾ leones esurientes ui¬
xit: Qs nͥ ananias. ararias. misael in fła¬
mis deambulauit illesus: Manifestũ est gͦ
potestate sanaret nullus legit᷑ antiquoꝵ
Unde marcus. Quocũq ibat ponebant
infirmos & dep̾cabant᷑ eum. ut uel fim¬
briam uestim̃ti eiꝰ tangerent: & qt qͦt tan¬
gebant eum salui fiebant. Qõ autẽ ait in
eis: sic intelligendum ẽ. Non int̾ eos uel co¬

Expanded text:
percutiens, populum per mare divisum ducens, manpercutiens, populum per mare divisum ducens, manna esurientibus impetrans, aquam de petra fundens . Quis autem, nisi Jesus Nave, currentem solem frenavit ? Quis, nisi Samson propter suam sitim maxilla mortui asini exundante satiatus est ? Quis, nisi Elias, curru igneo in alta subvectus est ? Quis sepultus, nisi Eliseus, mortuum suscitavit ? Quidam enim portantes mortuum, cum hostibus irruentibus eo refugissent, ubi sepultus erat, mortuumque ibi posuissent, mox surrexit. Quis, nisi Daniel, inter leones esurientes vixit ? Quis nisi, Ananias, Azarias, Misael, in flammis deambulavit illaesus ? Manifestum est ergo, poteUnde Marcus: Quocunque ibat, ponebant infirmos, et deprecabantur eum, ut vel fimbriam vestimenti ejus tangerent, et quotquot tangebant eum, salvi fiebant . Quod autem ait: in eis, sic intelligendum est: Non inter eos vel co
Abbreviated transcription (Latin):
Bonus itaq bonũ si putet malũ nesciens.
diligit eũ: quia iustus ẽ ille. & hoc diligit
iste. Errans affligit bonũ tanꝗͣ malũ. ne
aliis noceat: et ut ipse correctiorfiat. Sic
& malus eui displicet bonitas. si bonũ
purat malũ familiarit᷑ colligit illũ. et
nesciens ooit eum: a exlu. Si oꝑa
ñ fecissem in eis quȩ nemo alius fecit:
peccatũ ñ haberent. Reccatũ scilicet mag¬
nũ de quo suꝑius dictum ẽ. S quio est
qͦd dicit quȩ nemo alius fecit. Nulla in
mortuos: qd̾ scimus fecisse helyam & he¬
lyseum. fẽcit tam̃ aliqua xp̃c quȩ ñ fecte
alius: satiauit enĩ qͥnq milia hominum
de qͥnq panib: & quatuor milia de sept̃ẽ:
Ambulauit suꝑ aqs: qͦd et petro prestitir
facere. Mutauit aquã in uinũ: aperuit
oculos ceci nati. S respondet᷑ nobis et
alios fecisse quȩ ipse ñ fecit. & quȩ nemo
alius fecit: ut moyses egyptios dot plagis

Expanded text:
Bonus itaque bonum si putet malum, nesciens Bonus itaque bonum si putet malum, nesciens diligit eum, quia justus est ille, et hoc diligit iste; errans affligit bonum tanquam malum, ne aliis noceat, et ut ipse correctior fiat. Sic et malus cui displicet bonitas, si bonum putat malum, familiariter colligit illum, et nesciens odit eum. A 145X Si opera non fecissem in eis quae nemo alius fecit, peccatum non haberent. Peccatum scilicet magnum, de quo superius dictum est. Sed quid est quod dicit, quae nemo alius fecit? Nulla in mortuorum, quod scimus fecisse Eliam et Eliseum . Fecit tamen aliqua Christus, quae non fecit alius: satiavit enim quinque millia hominum de quinque panibus, et quatuor millia de septem. Ambulavit super aquas, quod et Petro praestitit facere . Mutavit aquam in vinum, aperuit oculos caeci nati. Sed respondetur nobis, et alios fecisse quae ipse non fecit, et quae nemo alius fecit, ut Moyses Aegyptios tot plagis
Abbreviated transcription (Latin):
et patrẽ meũ odit. Cum suꝑuis dictũ
sit nesciunt eũ qͥ me misit: qͦmͦ possunt o¬
disse qũe nesciunt: Nesciunt ueritatẽ: q
eos dampnat. Qũa cũ oderunt. ꝓfecto et
eum oderunt de quo nata ẽ ipsa ueritas.
ꝗͣ oderunt in eo qͦd irrogat penã. Nolunt
enĩ iudei sua facta uampnari. & hoc habet
uertras ut talia facta dampnent᷑. Nescien¬
tes itaq oderunt dm̃ qualis ẽ in oꝑatio¬
ne iusta: & putant eũ diligere. quia dili¬
gunt quałe mendacii suspitione concipi¬
unt. Ex suspitionib autẽ similit̾ in ho¬
minib euenit. Non iusos possumꝰ dilige̾
uel odisse. qͥa & si ñ uisi fuerint: tamen
fama uel littetis hystoria nota ẽ eorũ ꝓbi¬
tas. uł imꝓbitas. Qõ si odimus mala. et
diligimꝰ bona. ñ erramꝰ in iudicio rerũ: sed
recta fit imꝓbatio uitioꝵ. uirtitũq appro¬
batio. Ueniale autẽ ẽ si ñ uera sentimus
de occultis hominũ. quȩ ẽ humana tẽp¬
tatio: uidelicet si suspicem᷑ alit̾ ẽẽ qͣ sint.

Expanded text:
et Patrem meum odit. Cum superius dictum sit, nesciunt eum qui me misit, quomodo possunt odisse quem nesciunt? Nesciunt veritatem quae eos damnat. Quam cum oderunt, profecto et eum oderunt de quo nata est ipsa veritas, quam oderunt in eo, quo irrogat poenam. Nolunt enim Judaei sua facta damnari, et hoc habet veritas, ut talia facta damnarentur. Nescientes itaque oderunt Deum, qualis est in operatione justa, et putant eum diligere, quia diligunt qualem mendaci suspicione concipiunt. Ex suspicionibus autem similiter in hominibus evenit. Non visos possumus diligere vel odisse; quia etsi non visi fuerint, tamen fama vel litteris historiarum nota est eorum probitas, vel improbitas. Quod si odimus mala et diligimus bona, non erramus in judicio rerum, sed recta fit improbatio vitiorum virtutumque approbatio. Veniale autem est, si non vera sentimus de occultis hominum, quae est humana tentatio, videlicet si suspicemur aliter esse quam sint.
Abbreviated transcription (Latin):
aut iste sine illa. Unde ueritas. Estotegͦ
prudentes sic̃ serpentes: & simplices sicut
columbȩ. Prudentiam serpentis. exponit
paulus dicens. Noltte pueri effici sensib.
De simplicitate eciã columbȩ dicit:. s ma¬
licia pariuili estote. In dño ꝑ columbã al
discipulis ꝑ ign̾ẽ apparuit: qͥa iustus
uidex noluit peccatores ferire: s corrige
re mansuete. Hi autẽ qͥ simplicit̾ sunt
homines. & roeo peccatores: debuerunt
spualit̾ contͣ seipsos accendr: & ꝑ pentten¬
tiam saluari. Et uos testimoniũ ꝑhi¬
hebttis: quia ab inttio mecũ estis. Ab ini
bebit in cordib ur̃is. uos autẽ in nõcib
urĩs: ut impleat᷑ illuo. In omnẽ terrã exi¬

Expanded text:
aut iste sine illa; unde Veritas: Estote ergo aut iste sine illa; unde Veritas: Estote ergo prudentes sicut serpentes, et simplices sicut colombae . Prudentiam serpentis exponit Paulus, dicens: Nolite pueri effici sensibus. De simplicitate etiam columbae dicit: Sed malitia parsuli estote . In Domino per columbam, discipulis per ignem apparuit; quia justus judex noluit peccate corrigere. Hi autem qui simpliciter sunt homines, et ideo peccatores, debuerunt spiritualiter contra ipsos accendi et per poenitentiam salvari. « Et vos testimonium perhibebitis quia ab initio mecum estis . » Ab initbebit in cordibus vestris, vos autem in vocibus vestris, ut impleatur illud: « In omnem terram exi
Abbreviated transcription (Latin):
cur aliquando in columba. aliqnͣdo mon
qͣtuor ꝓposita uideamus. Sp̃c in igne
monstrat᷑: qͥa apłs ait. Deus nr̃ ignis con¬
sumens ẽ. Uerum ẽ: quia ꝑ hunc pecca
tors rubigo consumit᷑. De hoc igne ueri¬
tas dicit. Ignem ueni mittere in terrã: &
quid uolo nisi ut ardeat.  Terrã dicit cor¬
da terrena: quȩ infima congerendo a ma¬
lignis sp̃ctib conculcant᷑. In igneis lingus
monstratꝰ ẽ: qͥa lingua uerbo congruit:
& uerbũ qui ẽ dei filius una ẽ substantu
cũ sp̃u scõ. Uel ideo in lingius: qͥa sicut ꝑ
lingũa ꝓcedit uerbum: ita qui sc̃o spu tim¬
gitur dei unigenitũ confitet᷑. Uel ideo in ig¬
neis linguis: qͥa qͦs replet. ardentes & loqͥn¬
tes facit. Qͥ enĩ amando dm̃ p̾dicant: cor¬
da audientium infłamant. Aliqnͣdo in
columba. aliqndo in igne monstrat᷑: qͥa
qͦs replet simplices & ardentes facit. Non
enĩ placet deo aut simplicitas sine relo:

Expanded text:
cur aliquando in columba, aliquando in cur aliquando in columba, aliquando in quatuor proposita videamus. Spiritus in igne monstratur, quia Apostolus ait: Deus noster ignis consutorum consumitur. De hoc igne Veritas dicit: Ignem veni mittere in terram; et quid volo nisi ut ardeat ? Terram dicit corda terrena, quae infima congerendo a malignis spiritibus conculcantur. In igneis linguis monstratus est, quia lingua verbo congruit, et Verbum qui est Dei Filius, una est substantia cum Spiritu sancto. Vel ideo in linguis, quia sicut per linguam procedit verbum, ita qui Spiritu sancto tangitur, Dei Unigenitum confitetur. Vel ideo in igneis linguis, quia quos repleverit, ardentes et loquentes facit. Qui enim Deum amando praedicant, corda audientium inflammant. Aliquando in columba, aliquando in igne monstratur; quia quos replet, simplices et ardentes facit. Non enim placet Deo aut simplicitas sine zelo,
Abbreviated transcription (Latin):
uenerit paraclytus quẽ ego mitt̃a uobis
a patre sp̃m ueritatis qͥ a patre ꝓcedie. ille
destimoniũ ꝑhibebit de me. uenit in die
penthecostes sp̃c sc̃s in centũ uiginti ho¬
mines congregatos: in quib & apłi om̃s
erant. Qͥ cũ linguis loquerent᷑ plures ex
his qͥ aderant tanto miraculo stupefacti
& loquente petro corde compuncti: conu¬
si ft̃ &e indulgentiam ꝑceperunt. Hoc ͣ
intuens dñs loquebat᷑. tamꝗqͣ diceret. Odio
me habuerunt: s tale de me paraclytus
testimoniũ ꝑhibebit: ut plures ex eis fac¬
at in me credere. uenit sp̃c sponte ut ds.
mittit eũ filius a patre. ad quẽ refert: et
Si de filio dictum ẽ ꝑ ꝓpħam. celũ & t̾rã
ego impleo: qͦ missus ẽ. nͥ ubi erat: Si de li¬
patre: uͥ potuit eẽ sine sapientia sua. quȩ
attingit a fine usq ad finem: S neq sine
ibo a sp̃u tuo: ꝙ quo a facie tua fugiamc
Pater nusꝙͣ. legit᷑ missus. Queri solet cur sp̃
in igne apparuit: cur in igne simul & linge

Expanded text:
 quem ego mittam vobis a Patre, Spiritum veritatis, qui a Patre procedit, ille testimonium perhibebit de me. Venit in die Pentecostes Spiritus sanctus in centum viginti homines congregatos, in quibus et apostoli omnes erant . Qui cum linguis loquerentur, plures ex his qui aderant, tanto miraculo stupefacti, et loquente Petro corde compuncti, conversi sunt, et indulgentiam perceperunt. Hoc ergo intuens Dominus loquebatur, tanquam diceret: Odio me habuerunt, sed tale de me Paracletus testimonium perhibebit, ut plures ex eis faciat in me credere. Venit Spiritus sponte ut Deus: mittit enim Filius a Patre, ad quem refert et Si de filio dictum est per prophetam: Coelum et terram ego impleo , quo missus est nisi ubi erat? Si de Patre, ubi potuit esse sine sapientia sua, quae attingit a fine usque ad finem ? Sed neque sine ibo a Spiritu tuo? et quo a facie tua fugiam ? Pater nusquam legitur missus. Quaeri solet, cur Spiritus in igne apparuit, cur in igne simul et linguis,
Abbreviated transcription (Latin):
in nomine meo: uel quia ñ nouistis nom̃
meũ sicut ẽ cognoscendũ: uel quia ꝓ nichilo
habendũ ẽ quicqͥd aliud petistis in cõpara¬
tione tantȩ rei qũa petere debiustis. Qͦ mͦ
auttẽ possint petere plenu gaudiũ subdit qͥa
de animalib qͦd sunt facient spũales: ut ab¬
lectis imaginationib corpoꝵ. pura mentis
acie sincere luci cohereant:Acli.

Expanded text:
in nomine meo: vel quia non novistis nomen meum sicut cognoscendum, vel quia pro nihilo habendum est quidquid aliud petistis, in comparatione tantae rei quam petere debuistis. Quomodo autem possint petere plenum gaudium, subdit; quia de animalibus, quot sunt, faciet spirituales, ut abjectis imaginationibus corporum, pura mentis acie sincerae luci cohaereant.
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ ñ ẽ cum xp̃o: sicut hic intelligit᷑ uolius¬
se cũ ait. Uolo ut uͥ sum ego: & illi sint
mecũ. Nam de spetie illa omnino dicebat:
in qua uidebimus eũ siciti ẽ. Unde subd̾r
ut iudeant: ñ ut credant. fidei merces est
ista ñ fides. uidere claritat̾e dĩ. Sequit᷑. Qͥa
dilexisti me ante mundi constitutionẽ pre¬
destinatione: qͥa eiꝰ menbra sumꝰ. & diligim᷑
in illo. qͥ totus diligit᷑. Si scđ̃m hoc qͦo filiuᷤ
pat est coȩcernus hoc dictum accipiamus:

Expanded text:
tamen non est cum Christo, sicut hic intelligitur voluistamen non est cum Christo, sicut hic intelligitur voluisse, cum ait: Volo ut ubi sum ego, et illi sint mecum: nam de specie illa omnino dicebat, in qua videbimus eum sicuti est . Unde subditur: ut videant, non ut credant. Fidei merces est ista, non fides: videre claritatem Dei sequitur. Quia dilexisti me ante constitutionem destinatione, quia membra ejus sumus: et diligimur in illo, qui totus diligitur, si secundum hoc quod Filius Patri est coaeternus, hoc dictum accipiamus:
Abbreviated transcription (Latin):
cõmendat᷑. ꝑ at̾ qͦs dedisti mͥ. uolo ut uͥ
sũ ego.&. illi sint mecũ: ut uideant clarita¬
tẽ meã quã dedist mͥ. Quantũ attinet ad
creaturã in qua factus homo hoc dicit. ad¬
huc tam̃ ñ ibi erat. s cito erat ascensurus.
Uel sum dixit ꝓpt̾ unitatẽ ꝑsonȩ: in qua
& d̃s homo ẽ. & homo ds. Quantũ uͦ at¬
tinet ad formã di: ubiq ẽ. Inde latro audi¬
uit. hodie mecũ eris in paradiso. Scd̾m id
qͦd homo erat. anima eiꝰ ipso die futura
erat in unferno: caro in sepulchro. Scd̃m aũ
qͦd ds erat: etiam in paradiso erat. Propt̾ea
cũ dixisset & illi sint addidit mecũ: nam
& miserr possunt eẽ ubi ille ẽ qͥ ubiq ẽ.
s beati soli sunt cũ illo. qͥa beati ẽe ñ possc̃.
nisi ex illo. Sumamiꝰ qualecũq exemplũ.
Sicut cecus etiam si ibi sit uͥ lux ẽ. ñ ẽ tam̃
cũ luce: ita impius uł pius s nondũ idone¬
us ettam si nusquã possit eẽ uͥ ñ sit sip̃o

Expanded text:
ti mihi, volo ut ubi ego sum, et illi sint mecum, ut videant claritatem meam quam dedisti mihi. Quantum attinet ad creaturam, in qua factus homo hoc dicit. Adhuc tamen non ibi erat, sed cito erat ascensurus. Vel sum, dixit propter unitatem personae in qua et Deus homo est, et homo Deus. Quantum vero attinet ad formam Dei, ubique est. Unde latro audivit: Hodie mecum eris in paradiso . Secundum id quod homo erat, anima ejus ipso die futura erat in inferno, caro in sepulcro. Secundum autem quod Deus erat, etiam in paradiso erat. Propterea cum dixisset, et illi sint, addidit, mecum: nam et miseri possunt esse ubi ille est qui ubique est; sed beati soli sunt cum illo, quia beati esse non possunt nisi ex illo. Sumamus qualecunque exemplum. Sicut caecus, etiamsi ibi sit ubi lux est, non est tamen cum luce; ita impius vel pius, sed nondum idoneus, etiamsi nusquam possit esse ubi non sit Christus,
Abbreviated transcription (Latin):
do cognoscere pontt᷑ ꝓ credere: s hic uͥ loquit᷑
de consũmatione. intelligenda ẽ cognitio
qualis erit ꝑspetiem: ñ qualis nẽ ẽ ꝑ frõe.
Qũãdui enĩ credimus qͦd ñ uidemꝰ. nondũ
sumꝰ consũmati sic̃ erimꝰ cũ uidebimus.
Et dilexist eos sic̃ ꝙ me dilexisti. Qui dili¬
git unigenitũ: diligit ꝙ menbra eius. quȩ
adoptauit. Non ideo pares sumꝰ unigenito
filio. qͥa dictum ẽ. sic̃ & me: nam sicut ñ
semꝑ significat ȩqualitatẽ. s aliqnͣdo po¬
nitur ꝓ quia. ut hic & ibi. Sic̃ me mi¬
sisti in mundũ. et ego misi eos in mundũ.

Expanded text:
ndo cognoscere ponitur pro credere; sed hic, ubi loquitur ndo cognoscere ponitur pro credere; sed hic, ubi loquitur de consummatione, intellegenda est cognitio qualis erit per speciem, non qualis nunc est per fidem. Quandiu enim credimus quod non videmus, nondum sumus consummati, sicut erimus cum videbimus. Et dilexi eos, sicut et me dilexisti. Qui diligit unigenitum, diligit et membra ejus quae adoptavit. Non ideo pares sumus unigenito Filio, quia dictum est: sicut et me; nam, sicut non semper significat aequalitatem, sed aliquando ponitur pro quia, ut hic et ibi: Sicut me misisti in m
Abbreviated transcription (Latin):
mus. s ñ substantialit̾. In eis sumꝰ ut crea¬
turȩ in creatoreꝰ in eis unũ eẽ possumꝰ. nũc
fide & caritate: & in futuro. ampliori dile-¬
ctione. Unde subdit᷑. Ut et ipsi in nobis
unũ sint. Credendo sint unũ d̃ĩ templũ:
sic̃ ostendit subdendo. Ut mundus credat.
qͥa tu me misisti. Si uerbũ rogo tertio po¬
namus. manifestior erit sententia: hoc mͦ.
Rogo ut om̃s unũ suit. rogo ut &. ipsi in
nob̃ unũ sint: rogo ut mundus credat.
qͥa tu me misisti. Et ego claritatẽ qũa
dedisti mͥ dedi illis ut sint unũ: sicut nos
unũ sumꝰ. Claritatẽ. idest immortalitatẽ
qͣ. dedisti mͥ: dedi eis. ꝓpt̾ immobilitatem
pdestinationis significat futura uerb̃ p̾te-¬
xiti temporis. Ego in eis & tu in me:
ut sint consũmat in unũ. Breuit̾ ostendit
se mediatorẽ ẽe int̾ dm̃ ee homines: ac ꝑ
eum patr̃e manere in nob̃. Qd̃ addidit con¬
sumat: ostendit ꝑfectam beatitudinẽ. Et
cognoscat mundus: qͥa tu me nusisti. Aliqnͣ¬

Expanded text:
antialiter. In eis sumus, ut creaturae in Creatore; in eis unum esse possumus nunc fide et charitate, et in futuro ampliori dilectione. Unde subditur: Ut et ipsi in nobis unum sint. Credendo sint unum Dei templum, sicut ostendit subdendo: Ut mundus credat quia tu me misisti. Si verbum rogo tertio ponamus, manifestior erit sententia hoc modo: Rogo ut omnes unum sint, rogo ut et ipsi in nobis unum sint, rogo ut mundus credat quia tu me misisti. Et ego claritatem quam dedisti mihi, dedi illis, ut sint unum, sicut nos unum sumus. Claritatem, id est, immortalitatem quam dedisti mihi, dedi eis. Propter immobilitatem praedestinationis, significat futura verbis praeteriti temporis. Ego in eis, et tu in me, ut sint consummati in unum. Breviter ostendit se mediatorem esse inter Deum et homines, ac per eum Patrem manere in nobis. Quod addidit: consummati, ostendit perfectam beatitudinem. Et cognoscat mundus, quia tu me misisti. Aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
accepto sp̃u scõ: ideo positum ẽ preteritũ
ꝓ futuro. Hoc patuit: cũ pͥnceps eoꝵ ter
eũ negauit. Ego ꝓ eis rogo. ñ ꝓ mũdo
rogo: s ꝓ his qͦs dedist mͥ qͥa tui sunt. et
mea om̃ia tua sunt. & tua mea st̃: & cla¬
rificatus sũ in eis. Id est clarificabor in eis:
tunc uidelicet cũ ꝑ eos omnib credentib
innotescam: qͦt ad dexteram patͥs sim gl̃ifi¬
catus. Dicens mea tua sunt. & tua mea:
spetialit̾ ostendit scõs de quib hic agit᷑.

Expanded text:
accepto Spiritu sancto; ideo positum est praeteritum accepto Spiritu sancto; ideo positum est praeteritum pro futuro. Hoc patuit, cum princeps eorum ter eum negavit. Ego pro eis rogo, non pro mundo rogo, sed pro his quos dedisti mihi, quia tui sunt, et mea omnia tua sunt, et tua mea sunt, et clarificatus sum in eis. Id est, clarificabor in eis, tunc videlicet, cum per eos omnibus credentibus innotescam, quod ad dexteram Patris sim glorificatus. Dicens: mea tua sunt, et tua mea, specialiter ostendit sanctos de quibus hic agitur
Abbreviated transcription (Latin):
sine manifestatione filii. Qs dedisti mͥ dicte:
scãm homiñe. T ui erant. & mͥ eos de¬
disti: & sermonẽ tuũ seruauerunt. Latris
erant p̾destinantis eos ꝑ filium ꝓpt̾ bom¬
tatẽ suam: & ita erant induuduȩ tͥnita¬
tis. Ab ea filiꝰ in hoc qͦd homo ẽ accepit¬
⁊ eos ad docendũ. Punc cognouerunt
qͥa omĩa quȩ dedisti mͥ abs te suntꝰ. qͥa
uerba quȩ dedisti mͥ dedi eis̃. & ipsi acce¬
⁊ perunt & cognouet̃e uere qͥa a te exiui.
& crediderunt qͥa tume misisti. Ate ft̃
omĩa: quȩ dedisti mͥ homini. Uel ita.
Simul pater dedit omĩa cũ genuit eum:
qͥ om̃ia habet. uerbo scilicoe gignendo:
pat̾ omĩa dedit. Qd̃ uͦ ait cognouerunt
uere. exposuit subungendo: & credide¬
runt subaudis uere. Idest a te exiui: qd̾
ẽ tu me misisti. Idest cognouert̃: qͦd est
credidertnt. Crediderunt ideo adiunctũ
ẽ: ne qͥs putaret hanc cognitionẽ iam
tales discipuli quales eos dicit uerbis
p̾teriti tẽporis: s quia tales erant futuri

Expanded text:
edisti mihi, dicit secundum hominem. Tui erant, et mihi eos dedisti, et sermonem tuum servaverunt. Patris erant, praedestinantis eos per Filium propter bonitatem suam, et ita erant individuae Trinitatis. Ab ea eo Filius, in hoc quod homo est, accepit eos ad docendum. Nunc cognoverunt, quia omnia quae dedisti mihi, abs te sunt, quia verba quae dedisti mihi, dedi eis, et ipsi acceperunt, et cognoverunt vere quia a te exivi, et crediderunt quia tu me misisti. A te sunt omnia, quae dedisti mihi homini. Vel ita: Simul Pater dedit omnia, cum genuit eum qui omnia habet. Verbo scilicet gignendo Pater omnia dedit. Quod vero ait: cognoverunt vere, exposuit subjungendo: et crediderunt, subaudis vere. Idem est: a te exivi, quod est: tu me misisti. Idem est cognoverunt, quod est crediderunt. Crediderunt ideo adjunctum est, ne quis putaret hanc cognitionem essetales discipuli, quales eos dicit verbis praeteriti temporis, sed quia tales erant futuri
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ dĩ. Dicens dñs tterũ autẽ utdebo uos.
scam ꝓmittit aduentũ in qͦ uniu̾sam uide¬
bit ȩccłiam ad remunerandũ ex integro. Et
quia in plenitudine illiꝰ gaudũ ñ rogabimꝰ:
mͦ petendum ẽ. ut illue ꝑueniamus. a el ꝯ cexui

Expanded text:
regnum Dei . » Dicens Dominus iterum « et videbo vos » secundum promittit adventum, in quo universam videbit Ecclesiam ad remunerandum ex integro. Et quia in plenitudine illius gaudii non rogabimus modo, petendum est ut illuc perveniamus. SERMO DE VI
Abbreviated transcription (Latin):
de iudicio quare diabolũ qͥ iam iudicatꝰ
& dampnatꝰ erat sequerent᷑. S ñ sine cau¬
sa spm̃ cũ ueniret hoc idẽ dicte acturum:
qͥa ꝑ eius inspirationẽ corroborandꝰ erat
animus discipulor: ne mundũ qͥ contͣ
se fremebat:. arguere timerent. Iirdicatꝰ ẽ
diabolus a dño. cũ & ipse demonia eice¬
ret: & uiscipulis daret potestatẽ calcandi
⁊ omñe uirtitt̃e inimici. Adhuc multa
habeo uob̃ dicere: s ñ potestis portare mͦ.¬
ugͦ Non ẽ contrariũ ad hoc qͦd suꝑius dixit.

Expanded text:
de judicio, quia diabolum, qui jam judicatus de judicio, quia diabolum, qui jam judicatus et condemnatus erat, sequerentur. Sed non sine causa Spiritum cum veniret, hoc idem dicit acturum, quia per ejus inspirationem corroborandus erat animus discipulorum, ne mundum, qui contra se fremebat, arguere timerent. Judicatus est diabolus a Domino, cum et ipse daemonia ejiceret, et discipulis daret potestatem calcandi super omnem virtutem inimici. « Adhuc multa habeo vobis dicere; sed non potestis portare m» Non est contra ad hoc quod superius dix
Abbreviated transcription (Latin):
respicientes quȩ uident᷑. s quȩ ñ uident᷑.
spu & fide spem iusticiȩ expectamus.:
De iudicio aute.: qͥa pͥnceps mundi huiꝰ
iudicatus ẽ. Erinceps mundi ẽ diabolus:
de quo alibi. Ecce uente pͥnceps mundi:
ꝙ in me ñ habet quicꝗͣ. Mundus accipi
t᷑ & in bono. et in malo. Nam sic̃ arbor
foliis & pomõs. area paleis ce gratus: ita
infidelib & fioelib plenus ẽ mundus:
Iudicatus ẽ diabolus. idest iudicio ignis
ȩt̃m destinatus. Iudicio arguit᷑ mundꝰ.:
qm̃ cũ suo pͥncipe iudicat᷑. Eredant itaq
homines ne arguant᷑ de peccato. Transe¬
ant in nunerũ frdelium: ne arguant᷑ de
iusticia eoꝵ. qͦs iustificatos ñ initant᷑. Ca¬
ueant futtrũ iudiciũ: ne cũ mundi pͥnci¬
pe iudicent᷑. Beda. in illa omelia. uado
eẽt̃ in mundo arguebat mundũ. toẽ secta¬
tores mundide peccato suȩ incredulita¬
tis. de iusticia qͥa eam imitari nolebant:

Expanded text:
respicientes quae videntur, sed quae non videntur respicientes quae videntur, sed quae non videntur spiritu et fide, spem justitiae exspectamus? « De judicio autem quia princeps hujus mundi jam judicatus est. » Princeps mundi est diabolus, de quo alibi: « Ecce venit princeps hujus mundi, et in me non habet quidquam . » Mundus accipitur et in bono et in malo. Nam sicut arbor foliis et pomis, area pallis et granis, ita fidelibus et infidelibus plenus est mundus. Judicaeterni destinatus. Judicio arguitur mundus, quoniam cum suo principe judicatur. Credant itaque homines, ne arguantur de peccato. Transeat in numerum fidelium, ne arguantur de justitia eorum quos justificatos non imitantur. Caveant futurum judicium, ne cum mundi principeesset in mundo arguebat mundum, id est sectatores mundi de peccato suae incredulitatis; de justitia, quia eum imitari nolebant;
Abbreviated transcription (Latin):
nũ & ñ peccet. Item. Noli effici iustus mul¬
tũ. Non ẽ hic notata iusticia sapientis. s
suꝑbia p̾sumentis. Qͥ eñ fit multũ iustus:
ipso nimio fit iniustus. Multũ aut̃ẽ se facit
iustũ qͥ dicit se ñ habere peccatũ: aut qͥ se
puttat ñ grã dĩ s sua uoluntate effici ustũ
Arguit᷑ itaq mundus de peccato. qͥa ñ ere¬
dit in xp̃m: arguit᷑ de iusticia quorũ dã
credentiũ: nam fideliũ cõparatio. ẽ infide¬
lium uituꝑatio. Sensus ẽ. Erit ur̃a iusti¬
cia qua mundus arguit᷑. qͥa ad patr̃e tia¬
do. & iam ñ uidebitis me: qͥa in eũ qũe
ñ uidebitis credetis. Quando autẽ me iu¬
debitis. ñ uroebitis me humiłe ut mͦ s ex¬
celsum: ñ mortałe. s sempiternũ: ñ iuidican¬
dũ. s iudicaturũ. & de hac fioe ur̃a. id est
tusticia arguet sp̃c sc̃s in credulos. Id̃e in
ret᷑: nisi ea qͣ ustus ex fide uuit. & qͣ ñ nos

Expanded text:
num, et non peccet . » Item: « Noli effici justus mulnum, et non peccet . » Item: « Noli effici justus multum . » Non est hic notata justitia sapientis, sed superbia praesumentis. Qui enim fit multum ultum autem facit justum qui dicit se non habere peccatum, aut qui se putat non gratia Dei, sed sua voluntate effici justum. Arguitur itaque mundus de peccato, quia non credit in Christum; arguitur de justitia quorumdam credentium; nam fidelium comparatio est infidelium vituperatio. Sensus est: Erit vestra justitia qua mundus arguitur, quia ad Patrem vado, et jam non videbitis me, quia in eum quem non videbitis credetis. Quando autem me videbitis, videbitis me non humilem ut modo, sed excelsum; non mortalem, sed sempiternum; non judicandum, sed judicaturum: et de hac fide vestra idem justitia arguet Spiritus sanctus incredulos. Idem in retur, nisi ea qua justus ex fide, et qua nos non
Abbreviated transcription (Latin):
expedit uobis ut ego uadam. Si enĩ ñ abie¬
ro: paraclytus ñ ueniet ad uos. Si autẽ abi¬
ero: mittã eũ ao uos. Si alimenea tenera
quib uos alui ñ subtraxero: solidũ cybum
ñ esirietis. Si carni carnaliter adheseritis:
capaces sp̃c ñ eritis. Sensus ẽ. Non potestis
plene caꝑe sp̃m: quãdu scdm carñe sũ uo¬
biscũ. Unde ille qui iam ceꝑat sp̃m inqͥt.
Et si noueramꝰ xp̃m sccd̃m carnẽ: s nune¬
iam ñ nouimus. Et cũ uenerit. ille ar¬
guet mundũ de peccõ: & de iusticia: et
d̾e uidicio. Hoc ẽ dabit uob̃ timore depul¬
so:. lib̃catẽ arguendi. In separabilia sunt oꝑa
tͥnitatis. s singillatim cõmendant᷑ ꝑsonȩ. ut
sine confusione & unitas intelligat᷑. &e tͥmi¬
tas: De peccato quidẽ: quia ñ credunt in
me. De iusticia uͦ: quia ad patrẽ uado. et
iam ñ uidebitis me. Si aliqnͣdo uistus argu¬
itͣ depeccato arguit᷑. ñ de iusticia. Hinc scri¬
ptũ ẽ. Non ẽ iustus in terra qui faciat bo¬

Expanded text:
bis ut ego vadam. Si enim non abiero, Paracletus non veniet ad vos. Si autem abiero, mittam eum ad vos. Si alimenta tenera quibus vos alui non subtraxero, solidum cibum non esurietis. Si carni carnaliter adhaeseritis, capaces Spiritus non eritis. Sensus est: Non potestis plene capere Spiritum, quandiu secundum carnem sum vobiscum. Unde ille qui jam ceperat Spiritum, inquit: Et si noveramEt cum venerit ille arguet mundum de peccato et de justitia et de judicio. » Hoc est dabit vobis, timore depulso, libertatem arguendi. Inseparabilia sunt opera Trinitatis, sed sigillatim commendantur personae, ut sine confusione, et unitas intelligatur et trinitas. « De peccato quidem quia non credunt in me. De justitia vero, quia ad Patrem vado, et jam non videbitis me. » Si aliquando justus arguitur de peccato, arguitur non de justitia. Hinc scriptum est: « Non est justus in terra: qui faciat bo
Abbreviated transcription (Latin):
uob̃: qͥa simile ẽ illi ꝓphetico. Qͥ fecit quȩ
ueriratis: docebit uos omñe ueritatem.
Quida codices habent deducet uos in
omni ueritate. Unde illud. Deduc me
dñe in uia tua: &e ingrediar in ueritate
tua. Non arbitrar hanc ueritatẽ posse
compleri in hac utta. Unde apłs. Nunc
ex parte cognoseo:dunc aucr̃e cognoscam
sic̃ & cognitus sũ. Qs enĩ homo sic̃ angłi
sapit trinitatẽ: Querit᷑ utrũ spũales ho¬
mines habeant aliqͥd in doctrina qd̾ car¬
nalib taceant: & spũalib dicant. Si di¬

Expanded text:
t quae veritatis docebit vos omnem veritatem. » Quidam codices habent: « Deducet vos in omni veritate. » Unde illud: « Deduc me, Domine, in via tua, et ingrediar in veritate tua . » Non arbitror hanc veritatem posse compleri in hac vita. Unde Apostolus: « Nunc ex parte cognosco, tunc autem cognoscam sicut et ego cognitus sum . » Quis enim homo sicut angeli sapit Trinitatem. Quaeritur utrum spirituales homines aliquid habeant in doctrina quod carnalibus taceant, et spiritalib
Abbreviated transcription (Latin):
paruulors: qͥ cum bene a sp̃ualib captt᷑:
inde nec sic pariuili ft̃ lactandi ut semꝑ
disserere: & temerariũ diffinire: qͥa siqͥd mas
inde cõprehenderit. linguȩ tam̃ difficillimĩ
ẽ explicare: qnͣtusuibet p̾sit doctor. quantꝰ¬
libet adsit auditor. Sensus ẽ. Non loquec
a semet ipso: qͥa ñ ẽ a semet ipso. Ab illo gͦ¬
audiet: a qͦ ꝓcedit. Audire illi scire ẽ: sei
re uͦ eẽ. Non moueat qͦd uerbũ ficturi tem¬
poris positũ ẽ: qͥa in eo qͦd sempiternũ est.

Expanded text:
parvulorum, qui cum bene a spiritualibus capitur, parvulorum, qui cum bene a spiritualibus capitur, inde nec sic parvuli sunt lactandi, ut sempdisserere, et temerarium diffinire; quia, si quid mens inde comprehenderit, linguae tamen difficillimum est explicare, quantuslibet praesit doctor, quantuslibet adsit auditor. Sensus est: Non loquetur a semetipso, quia non est a semetipso. Ab illo audiet ergo a quo procedit. Audire illi, scire est; scire vero, esse. Nec moveat quod verbum futuri temporis positum est, quia in eo quod sempiternum est
Abbreviated transcription (Latin):
xerimus ñ: obiciet᷑ illud apli ad chorum¬
os. Non potui loqui uob̃ logui qͣsi spũali¬
b: s quasi carnalib. Si aut̃ẽ dixerimus
habent: timendũ ẽ. ne sub hac occasions
in occultis nefaria doceant. Hoc gͥ p̾eor¬
nito qͦd ea quȩ simul audiunt sp̃uales
atq carnales quisq ꝓ suo mͦ capiunt. ili
ut cybi solidamentũ. isti ut lactis alimen¬
tum: nulla intelligit᷑ necessitas. ut aliqua
secreta doctinȩ taceant᷑ fidelib pariuuls:
seorsũ dicenda intelligentiorib. Qd̃ eñ
ait apłs: ita intelligendũ ẽ. Non potu¬
istis caꝑe quȩ loquebar qͣsi sp̃uales. s qͣsi
carnales. Unde ait ad hebreos. Facti estis
opus habentes lacte ñ solido cybo. Ea
quo fit ut sp̃uales ista carnalib ñ omiui¬
modo taceant. ꝓpt̾ catholicã fid̃e. quȩ om¬
nib p̾dicanda est: nec tam̃ sic disserant
ut uolentes eam ꝑducere ad intelligenti¬
am. sermonẽ uertant in fastidiũ capa¬
cib. Ipse homo xp̃c sincerũ lac dicitur

Expanded text:
illud Apostoli ad Corinthios: Non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus . Si autem dixerimus: habent, timendum est, ne sub hac occasione in occultis nefaria doceant. Hoc igitur praecognito, quod ea quae simul audiunt spirituales atque carnales, quisque pro suo modo capiunt: illi, ut cibi solidamentum; isti, ut lactis alimentum: nulla intelligitur necessitas, ut aliqua secreta doctrinae taceantur fidelibus parvulis, seorsum dicenda intelligentioribus. Quod enim ait Apostolus, ita intelligendum est: Non potuistis capere quae loquebar quasi spirituales, sed quasi carnales. Unde ait ad Hebraeos: Facti estis opus habentes lacte, non solido cibo . Ex quo fit, ut spirituales ista carnalibus non omnimodo taceant, propter catholicam fidem quae omnibus praedicanda est; nec tamen sic disserant, ut volentes eam sic perducere ad intelligentiam, sermonem vertant in fastidium capacibus. Ipse homo Christus, sincerum lac dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
fc̃: Hȩc ẽ autẽ uita ȩt̾na ut cognoscant
tialis ambor Tita ẽ cognitio uniusdĩ
quȩ hic ẽ ex parte. in futuro erit plene.
Qui gͦ ꝓficit in hac cognitione: magis
tendit uiuere. Quando autẽ erit plena co¬
gnitio: erit sine fine laudatio. Etihec est
illa clarificatio: s pͥtis hic clarificat᷑: dum
innotescit fidelib. Inde subdit᷑. Ego te
clarificaui suꝑ terrã: opus consũmaui
qͦo dedisti mͥ ut faciam. Ad huc restabat
foderunt manꝰ meas. & pedes meos. Et
nunc clarifica me pat̾ apud temetipsũ:
cdaritate quã habui pͥusqũa mundꝰ esset
apud te. filius clarificauit patr̃e gentibꝰ
predicando: pat̾ filiũ ad suam dexterã
collocando. Qd̾ ait clarificaui. consum¬
maui. uerbũ p̾ceriti temporis posuit
ꝓ futuro:. & ut monstiaret in p̾destina¬
tione iam factum. Quã predestinationẽ
aꝑuit adiungendo claritatẽ ꝗͣ habut:
Ordo uerboꝵ ẽ quã habui apud tẽ pͥusꝗͣ
mundus eẽt. Ad hoc ualet qd̃ ait nunc:

Expanded text:
gnoscant tialis amborum. Vita est cognitio unius Dei, quae hic est ex Patre, in futuro erit plena. Qui ergo proficit in hac cognitione, magis tendit vivere. Quando autem erit plena cognitio, erit et sine fine laudatio. Et haec est illa clarificatio, sed prius hic clarificatur, dum innotescit fidelibus. Unde subditur: Ego te clarificavi super terram, opus consummavi, quod dedisti mihi ut faciam. Adhuc restabat Foderunt manus meas et pedes meos, etc. . Et nunc clarifica me, tu Pater, apud temetipsum claritate, quam habui priusquam mundus esset, apud te. Filius clarificavit Patrem gentibus praedicando, Pater Filium ad suam dexteram collocando: quod ait: clarificavi, consummavi, verbum praeteriti temporis posuit pro futuro, et ut monstraret jam in praedestinatione factum. Quam praedestinationem aperuit, adjungendo: claritate quam habui. Ordo verborum est: Quam habui apud te priusquam mundus esset. Ad hoc valet quod ait: nunc,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsequuti sunt: et uos ꝑsequent᷑. Quid ẽ
peccatũ ñ haberent: Numqͥd uidei ante ad¬
uentũ xp̃i sine peccato erant: Magnum
peccatũ uult hic intelligi qͥa ñ crediderunt
in eum: qͥ ꝓpt̾ea uenerat. ut crederent: Aouen¬
tus eius quib dam fuit odor uitȩ in uit̃a
quib dam odor mortis in morte. Nune
autẽ excusationẽ ñ habent de peccato suo.
Illi quib ñ uenit nec loquittus ẽ habent
excusationẽ. ñ de omni peccato. s de hoc
qͥa ñ crediderunt in xp̃m qͥ eis ñ ẽ locutꝰ:
si tam̃ ꝑ discipulos ñ uenit ad eos. Unde
alibi ait. Qui uos recipit. me recipit: et
qͥ uos sꝑnit me sꝑnit. Et paulus. Anuul¬
tis exꝑimentũ eiꝰ qͥ in me loquit᷑ xp̃c: Pla¬
ne habent hanc excusationẽ qͥ mortui ft̃
anteqũa euangłm eiꝰ audirert. s tam̃ qui
sine lege peccauerunt. sine lege ꝑibunt.

Expanded text:
uti sunt, et vos persequentur. Quid est, peccatum non haberent? Nunquid Judaei ante adventum Christi sine peccato erant? Magnum peccatum vult hic intelligi, quia non crediderunt in eum, qui propterea venerat ut crederent. Adventus ejus quibusdam fuit odor vitae in vitam, quibusdam odor mortis in mortem . Nunc autem excusationem non habent de peccato suo. Illi, quibus non venit nec locutus est, habent excusationem non de omni peccato, sed de hoc quia non credideruntsi tamen per discipulos non venit ad eos. Unde alibi ait: Qui vos recipit, me recipit, et qui vos spernit, me spernit . Et Paulus: An vultis experimentum ejus qui in me loquitur Christus ? Plane habent hanc excusationem, qui mortui sunt antequam Evangelium ejus audirent, sed tamen Qui sine lege peccaverunt, sine lege
Abbreviated transcription (Latin):
lib̃aret: et suam illi dilectionẽ infunderet.
Hoc autẽ fecit hominẽ quẽ assũpsit patͥ
offerendo hostiam: & quasi pretiũ ꝓ hõie.
hominẽ dando. Hȩc gͥ certa causa in car¬
nationis ẽẽ dep̾hendit᷑: quẽ & apłs ad ro

Expanded text:
liberaret, et suam illi dilectionem infunderet. liberaret, et suam illi dilectionem infunderet. Hoc autem fecit hominem quem assumpsit, Patri offerendo hostiam, et quasi pretium pro homine hominem dando. Haec igitur certa causa incarnationis esse deprehenditur, quam et Aposto