comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tur aliqñ stat. et nõ solum motũ
eius. s etia statum tp̃re metimũ
et dicimus cin stetit ꝙͣtũ motũ ẽ
aut duplo aut triplo stetit ad ro
ꝙ motuz est. et siquro aliud nr̃a
dimẽ sio siue cõp̃hẽdeit siue exti¬
mauei̾t ut dici solet plus et minuꝰ
nõ ẽ ergo tp̃s corporis motus. Li.¬

Expanded text:
solum motum eius, sed etiam statum tempore metimur et dicimus: "tantum stetit, quantum motum est" aut: "duplo uel triplo stetit ad id quod motum est" et si quid aliud nostra dimensio siue conprehenderit siue existimauerit, ut dici solet plus minus. non ergo tempus corporis motus.
Abbreviated transcription (Latin):
Precep
iba tam cecitate ut int̾ coetaneos
meos pudẽt me minoris dedeco¬
ris. qm audiebaz eos iactãctes
flagitia sua et tanto gloriantes
magis ꝙ̃ to magis turpes eent et
libebat face̾. nõ solum libidine fcĩ
um etiar landis. Quid dignũ est
nituꝑatioẽ nisi uitiu. ego ne in¬
tupet iutiosior fieba et ubi non
sbeãt quo admisso equarer ꝑditis
fingeba me fecisse qd̾ nõ feceram
ne uid̾er abiectior. quo era ĩnocẽ¬
tior/ et ne nilior haberer quo eraz
castior. Ecre cu quib comitib it
luptabar inceno eius tanꝙͣ ĩ cyna¬
momi᷑ ⁊ unguentis p̃tiosis et in
umbilico eius quo tenatius herer
calcabat me inimicus inuisibili
et seducebat me qr ego seductili¬
eram.

Expanded text:
praeceps ibam tanta caecitate, ut inter coaetaneos meos puderet me minoris dedecoris, quoniam audiebam eos iactantes flagitia sua et tanto gloriantes magis, quanto magis turpes essent, et libebat facere non solum libidine facti uerum etiam laudis. quid dignum est uituperatione nisi uitium? ego, ne uituperarer, uitiosior fiebam, et ubi non suberat, quo admisso aequarer perditis, fingebam me fecisse quod non feceram, ne uiderer abiectior, quo eram innocentior, et ne uilior haberer, quo eram castior. Ecce cum quibus comitibus iter lutabar in coeno ejus, tanquam in cinnamis et unguentis pretiosis. Et in umbilico ejus, quo tenacius haererem, calcabat me inimicus invisibilis, et seducebat me, quia ego seductileram.
Abbreviated transcription (Latin):
tibi adherere sic̃ scriptum ẽ. qui
adheret deo unus sp̃s ẽ cum eo.i
prebe michi rogo cõtẽplationis pẽ¬
nas. quib indutus ad te uolite
p̾sum. Et qr oẽ sinistrum deorsu
iacet. tene mete mea. ne ad yma
tenebrose uallis cormiat ne inte¬
picẽ. Io cico sursum tendo ad pã¬
cis gaudium lucis q delectabile
et serenissimu statum. Tene ɨ¬
cormeum manu tua qr sine te i¬
ad altiora nõ rapitur. Illuc festi¬
no ubi sũma pax regnat et iugiꝰ
trãquilitas intilat. Tene et re¬
ge sp̃m meu et assume illum s
dat in illa regioe ubertatis ubi
pascis isrłinetnum pabulo uita¬
tis. ut ibi ułrapida cogitatiõẽ at¬
tĩgatte sũma sapĩa suꝑ oĩa ma¬
nẽte cũcta transiete et oĩa gu¬
bernãte. S uolitãti ad teaĩe mł

Expanded text:
scriptum est: Qui adhaeret Domino, unus spiritus est cum eo . Praebe mihi, rogo, contemplationis pennas, quibus indutus ad te volitem sursum. Et quia omne sinistrum deorsum jacet, tene mentem meam, ne ad ima tenebrosae vallis corruat, ne intespicere. Idcirco sursum t endo ad pacis gaudia, lucisque delectabilem et serenissimum statum. Tene cor meum manu tua, quia sine te ad altiora non rapitur. Illuc festino, ubi summa pax regnat, et jugis tranquillitas rutilat. Tene et rege spiritum meum, et assume illum tu dat in illam regionem ubertatis, ubi pascis Israel in aeternum pabulo vertis, ut ibi vel rapida cogitatione attingat te summam sapientiam super omnia manentem, cuncta transeuntem, et omnia gubernantem. Sed vo
Abbreviated transcription (Latin):
accusemus. s forte nos illa nõ intlłcta
ĩ aĩo demiemꝰ. cũ iꝑam ĩ telligimꝰ rectii
sumus. cũ aũt ca nõ intellecta prani
sumus. ipãm rectam dimittimus. nõ
enĩ eam de prauati dep̃namus. s illasta
recta ut ad illam corrigendi reteamus.

Expanded text:
ta, in aliquo deviemus. Cum ipsam intelligimus, recti sumus: cum autem ea non intellecta pravi sumus, ipsam rectam dimittimus: non enim eam depravati depravamus; sed illa stat recta, ut ad illam corrigendi redeamus.
Abbreviated transcription (Latin):
qr ẽ unicus uirginis fetus. ip̃mop¬
pe uos ꝙ̃ filium᷑ edere non potiusti
came spõsum inuenistis in corde.
et talem sp̃o sum ꝙ̃ ad redẽptoremi
sic teneat felicitas nr̃a. ut phẽtorẽ
non timeat uirginitas ura. qui ei
matris uirginitatem nec corporis
abstulit. multo magis inuob̾ ea
uos stenles deputetis qr iurgineᷤ
ꝑmanetis. nam et ip̃a piaintegn¬
gitatis ea que sunt mũdi quom̃o
placeatis mantis cogitate quedi
sunt. quo illi in oĩb placeatis ut
nõ ut̃q fetib s aĩmu fecundum
possitis hr̃e uirtutib.¬

Expanded text:
quia unius est virginis fetus. Ipsum quippe vos, quem filium edere non potuistis carne, sponsum invenistis in corde: et talem sponsum, quem et redemptorem sic teneat felicitas vestra, ut peremptorem non timeat virginitas vestra. Qui enim matri virginitatem nec corporali abstulit partu, multo magis in vobis eam vos steriles deputetis, quia virgines permanetis. Nam et ipsa pia integrgitatis ea quae sunt mundi, quomodo placeatis maritis; cogitate quae Dei sunt, quomodo illi in omnibus placeatis ; ut non uterum fetibus, sed animum fecundum possitis habere virtutib
Abbreviated transcription (Latin):
iisses cõtinẽtiam uiduale exor¬
taremur ꝓ fecto ut noues. qr uõiã
noiusti exortamur ut ꝑ seueres.
Talia mͥ tñ uideo eẽ diceda abuᷤᷤ
eam diligant et arripiant ⁊que
ad huc nubẽ cegitabant. Aute igͥ
inclinemus apło. Que innupta

Expanded text:
uisses continentiam uidualem, exhortaremur profecto, ut uoueres; quia uero iam uouisti, exhortamur ut perseueres. talia mihi tamen uideo esse dicenda, quibus eam diligant et arripiant et quae adhuc nubere cogitabant. aurem igitur inclinemus apostolo. quae -innupta
Abbreviated transcription (Latin):
So licita ẽ ea q̃ sunt murdi ut sca
nõ fit. S certe minor ẽ diuina sãc¬
titas exea ꝑte curaꝵ. qua mun¬
dana cogitatur uoluptas. Quro¬
quid itã q intẽtionis aĩe qͦ hus
reb impẽdiretur quib placẽdũ
eẽt uaro. collig̾e quodamõ ꝯdin

Expanded text:
sollicita est ea quae sunt mundi, ut sancta non sit. sed certe minor est diuina sanctitas ex ea parte curarum, qua mundana cogitatur uoluptas. quidquid itaque intentionis animi etiam his rebus inpenderetur, quibus placendum esset uiro, colligere qu
Abbreviated transcription (Latin):
de trabebant michi. S ex sunt in
malis. nõ reddẽ mala promalis Re¬
derebona probonis. reodẽ mala pro
malis. Nõ reddẽ bona põ bonis. reddeͣ
mala ꝓ bonis. hor duo pͥma bonor
sunt et eoꝵ duoꝵ prius ẽ melius.
postrema duo maloꝵ funt et eoru
poste̾i̾us de terius duo media qͦd ã¬
modo medioꝵ. s eoꝵ primus qͦdãm¬
propinquũ bonis. posterius ꝓpĩ quũ
mali et medioctit᷑ mali uł medio¬
etit bom usq adeo ut lex eis dedeiͣt
ulciscẽdi modum. oculum pro ocło
dentẽ pro dente. q̃ si diçi pot. in iusto¬
rum iustitia est . no qr iniquu ẽ ut
recipiat quisq ꝙ fecerit. alioquin
lex neq̃ꝙ id ꝯstitueret. S qr ulciscẽ¬
di libido nictiosa ẽ. mag̾q adiudi¬
ce ꝑtinet inẜ alios ħ discernẽ quã
bonu hoĩe sibi expetẽ. Quaꝑꝑ ĩpii
exilla begnitatis sumitate de laysi
ubi redduntur bona promalis ad
ꝙͣ tam maligͥtatis pro funditate
uenerunt. retnibuedo mala ꝓ bois.¬

Expanded text:
me, detrahebant mihi.» Sex sunt in malis, non reddere mala pro malis; reddere bona pro bonis, reddere mala pro malis; non reddere bona pro bonis, reddere mala pro bonis. Horum duo prima, bonorum sunt, et eorum duorum prius melius; postrema duo malorum, et eorum posterius deterius; duo media quodammodo mediorum, sed eorum prius propinquum bonis, posterius propinquum mali, et mediocriter mali, vel mediocriter boni; usque adeo ut Lex eis dederit ulciscendi modum, «Oculum pro oculo, dentem pro dente» : quae, si dici potest, injustorum justitia est. Non quia iniquum est ut recipiat unusquisque quod fecerit; alioqui Lex nequaquam id constitueret: sed quia ulciscendi libido vitiosa est, magisque ad judicem pertinet inter alios hoc decernere, quam bonum hominem sibi expetere. Quapropter impii ex illa benignitatis summitate delapsi, ubi redduntur bona pro malis, ad quantam malignitatis profunditatem venerunt, retribuendo mala pro bonis
Abbreviated transcription (Latin):
ad iunt rite tractauimus qñ dnm
ubiq p̾sente et nõ spatiis discãtib
qiͣ aliena mole uł distẽsicẽ diffusu
s ubiq totum cogitae̾ te extẽdis ad¬
u̾te m̃te ab omĩb ymaginib corpoꝵ
quas humana cogitatio uolue̾ consu¬
euit. Nõ ei sic sapĩa nõ iustitia nõ
sic deniq cantas cogitatur de quar
scriptum ẽ Dens cantas est. Cum no
eius hĩtatiõe cogitans unitate cogi¬
ta cõgtegatioẽ q fideliu uł scõꝵ ma¬
dĩ qr ibi fit uolũtas eius ꝑ fcã eoꝵ ĩ
qͥb habitat obediẽtia.D einde ĩ tẽranͥ
hedificat hĩtans domu sua infinei
ubiq totum p̃sente ẽẽ nõ dubites
tanꝙ̃ deum. et in eode tẽplo dei ẽe
tã ꝙͣ in habitante deu et ĩloco ali¬
quo celi ꝑꝑ uen corporis modu. De

Expanded text:
adiuuit. rite tractauimus, quando deum ubique praesentem et non spatiis distantibus quasi aliqua mole uel distentione diffusum sed ubique totum cogitare te extendis, auerte mentem ab omnibus imaginibus corporum, quas humana cogitatio uoluere consueuit. non enim sic sapientia, non iustitia, non sic denique caritas cogitatur, de qua scriptum est: Deus caritas est. cum uero eius habitationem cogitas, unitatem cogita congregatiouia ibi fit voluntas ejus perfecta eorum, in quibus habitat, obedientia; deinde in terra, ubi aedificans habitat domum suam in fine ubique totum praesentem esse non dubites tanquam Deum, et in eodem templo Dei esse tanquam inhabitantem Deum, et in loco aliquo coeli propter veri corporis modum. Se
Abbreviated transcription (Latin):
es aĩa que cupis possidere nututez
caritatis que oĩa tollerat relĩque
mundum cõfuge ad crucis lignũ
nõ metuas procellas et turbines
huius diluuii nõ mergeis siligno
portabei̾s nouit gubem̾are qui dig¬
natus est cteare tm̃ ab sit urtus iͦ¬
cai̾tatis. que om̃a tollerat nulla
rete ab arche solroitate enellat.ꝑ
mane bonus et tolera malos mẽ¬
lius est ut intus positus ꝑꝑ bonoᷤ
toleres malos ꝙͣ foras exiens etꝑi¬
ens et bonos relmq̃s et malos. Si
ergo sunt tecum ferre .a. si tecum
ip̃i mali catholici more ferarum
aĩas deuorare querẽtiuz. tolerent᷑
usq ad fine scłi. tanꝙ̃ ad finem
diliuii. rugiant l fremant dẽtib
atq ip̃a archa cõfrige̾ conẽtur ñ
expauescas. finito eũn diluuio il¬
los rapiet in anis et spinosa silua
te fertilis suscipiet t̾ra. post fine
scłi impii rapientur ad tenebras

Expanded text:
es anima, quae cupis possidere virtutem haritatis quae omnia tolerat, relinque mundum, confuge ad crucis lignum, non metuas procellas et turbines hujus diluvii: non mergeris si ligno portaberis; novit gubernare qui dignatus est creare, tantum adsit virtus charitatis quae omnia tolerat. Nulla res te ab arcae soliditate evellat. Permane bonus, et tolera malos: melius enim est ut intus positus propter bonos toleres malos, quam foras exiens et periens, et bonos relinquas et malos. Si ergo sunt tecum ferae, id est, suntipsi mali catholici, more ferarum animas devorare quaerentium; tolerentur usque ad finem saeculi, tanquam finem diluvii. Rugiant licet, fremant dentibus, atque ipsam arcam confringere conentur, non expavescas: finito diluvio, illas rapiet inanis ac spinosa silva, te fertilis suscipit terra: post finem saeculi, impii rapientur ad tenebras
Abbreviated transcription (Latin):
fiunt. religiosa seu̾itate prohibendo
atq plectẽdo. Aliter em̃ serit quia
hõ est. alit̾ ⁊ quia rex ẽ. Quia homo
est seruit uuuendo fidelit̾. quia nõ
etiam rex est sernt leges iusta p̃cipi¬
entes ex conia prohibentes. ꝯuenieti

Expanded text:
fiunt religiosa severitate prohibendo atque plectendo? Aliter enim servit quia homo est, aliter quia etiam rex est. Quia homo est, servit vivendo fideliter; quia vero etiam rex est, servit, leges justa praecipientes et contraria prohibentes convenienti
Abbreviated transcription (Latin):
.c.I. Rationalis creatura cũ sit
murabilis nõ fit btã nisi apropͥo
ds̃ est. aquo suꝑba inpietate absti

Expanded text:
 rationalem creaturam, cum sit mutabilis, non fieri beatam, nisi a proprio s est, a quo superba impietate absti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ diu hoc uolebat qd̾ deus iusẜ̾at. Ui¬
uebat fruens deo ex quo bono erat bo¬
nus. Uiuebat sine ulla egestate.ita
sẽp uiue̾ hñs inpotestate. Cibus ad¬
erat ne esuriet. potus ne sitiret. Et¬
lignu uite ne illum senecta disolue¬
ret nichil cormptionis ĩ corpore uł ex
corpore ullas molestias. ullis eius se¬
sib ingerebat. nullus in trĩsecus ɨ¬
morbus. nullus ictus metuebatur
extrĩsecus. suma in came sanitas.a
aĩo tota trã quilitas. Sic̃ inpadiso
nulłis estus aut frigus.ita ĩ eius hĩ¬
tatore nulla excupiditate uł timoẽ
accidebat bone uoluntatis offẽsio
nichil oĩo triste. nichil erat in anit̾
letum. gaudiũ ueru ꝑpetuebat̃ ex
deo in ꝙ flagͣbat caĩtas de corde re pu¬
ro et cõscĩa bona. et fide nõ ficta atq
int̾ se ꝯuigũ fida ex honesto amore
sotietas consors. mñtis corporis q ui¬
gilia et madati sine labore custodia
nõ lassitudo fatigabat otiosũ. nõ sop¬

Expanded text:
quamdiu hoc uolebat quod Deus iusserat; uiuebat fruens Deo, ex quo bono erat bonus; uiuebat sine ulla egestate, ita semper uiuere habens in potestate. Cibus aderat ne esuriret, potus ne sitiret, lignum uitae ne illum senecta dissolueret. Nihil corruptionis in corpore uel ex corpore ullas molestias ullis eius sensibus ingerebat. Nullus intrinsecus morbus, nullus ictus metuebatur extrinsecus. Summa in carne sanitas, in animo tota tranquillitas. Sicut in paradiso nullus aestus aut frigus, sic in eius habitatore nulla ex cupiditate uel timore accidebat bonae uoluntatis offensio. Nihil omnino triste, nihil erat inaniter laetum. Gaudium uerum perpetuabatur ex Deo, in quem flagrabat caritas de corde puro et conscientia bona et fide non fiinter se conjugum fida ex honesto amore societas, concors mentis corporisque vigilia, et mandati sine labore custodia. Non lassitudo fatigabat otiosum, non so
Abbreviated transcription (Latin):
moneĩ carminib hoium ꝙ̃ ullum ⁊¬
aliurd genus aĩnaliu eiciatur. hoc
eni non ꝑua testificatio ẽ nãm primi¬
tus huana ẜpentis seducta eẽ collo¬
quio. gaudet eĩr demoẽs hanc sibi
potestate dan. ut adintẽtioe houum
ẜpẽtes moueant. ut quodlibet modo
tas. porro ip̃m primu fcm̃ ad hoc per
tionis sumilicudo.¬

Expanded text:
i carminibus hominum, quam ullum aliud genus animantium. Etiam haec enim non parva testatio est, naturam primitus humanam serpentis seductam esse colloquio. Gaudent enim daemones hanc sibi potestatem dari, ut ad incantationem hominum serpentes moveant, ut quolibet modo tas. Porro ipsum primum factum ad hoc permtionis similitudo
Abbreviated transcription (Latin):
Syon specula intp̃tat᷑. specula uero
ẽ excelsus locus et editus de quo alõ¬
ge ꝑspicit᷑ qd̾ ueturum est. Si ergo
et tu uita tua altius atra et longe
sblumius ab humanis uitiis collo¬

Expanded text:
Sion Specula interpretatur; specula vero est locus excelsus et editus, de quo longe prospicitur, quod venturum est. Si ergo et nos vitam nostram altius a terra, et longe sublimius ab humanis vitiis collo
Abbreviated transcription (Latin):
sb̾testib cõm̃dauit. Dic si michi reddidi¬
sti. qñ asolo solus. uͥ dens int uos fu¬
erat accepisti. si tunc reddidisti. Et mo¬
tuo eo qui ꝯm̃dauit nescienti filior
reddidisti. tunc laudabo quia post an¬
rum nõ abisti. quia potuisti transg̾¬

Expanded text:
sub testibus commendavit. Dic mihi, reddidisti, quando a solo solus, ubi Deus inter vos fuerat, accepisti? Si tunc reddidisti, si mortuo qui commendavit, nescienti filio reddidisti; tunc te laudabo, quia post aurum non isti; quia potuisti transgr
Abbreviated transcription (Latin):
q in cõcusse retinẽs ñ indiget scriptũ
nisi ad alios instruendos itaq multi ꝑ
uunt. Uñ in illis arbitror iam ĩpletũ
ẽẽ quod dictũ ẽ. Siue prophetie euacu¬
abũtur sine lingne cessabũt. sue scĩa
enacuabitũ. Quib tñ qiͣ machinis tãta
fidei ⁊ spei ⁊ caniraris ĩ eis ẜrex̃ instructõ.
ut ꝑ fecrũ aliquid tenẽres ea que sunt

Expanded text:
que inconcusse retinens non indiget scripturis nisi ad alios instruendos. itaque multi uunt. unde in illis arbitror iam impletum esse quod dictum est: siue prophetiae, euacuabuntur, sine linguae, cessabunt, siue scientia, euacuabitur, quibus tamen quasi machinis tanta fidei et spei et caritatis in eis surrexit instructio, ut perfectum aliquid tenentes ea quae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
promissa. uis aũt euroẽt᷑ agnosce̾
ꝯpẽdium semitaꝵ ꝑ quas iussus e
nas adrenum celoꝵ induab hiis
semitis que oñim capird sñt uiaꝵ¬
bonaꝵ et una efficiunt ma grãdẽ
maneãt m̾cessus tui. ut ĩt̾ dyabo¬
li seniẽtis in sidias securus possis
cãtare q dr̃e deo. nam et si anbula¬
uero in medio inbre mortis nõ ti¬
melo.m. qm̃ tu mecũ es. ubra mõ¬
tis uia pcci ẽ. inqua nebulosꝰ pirata¬
q dyalꝰ recte gredientib retia deçep
cõe. luci cum tenebris. huius um¬
bre oꝑa repudiãda dicit apłs ĩꝗcs

Expanded text:
promissam. Vis autem evidenter cognoscere compendium semitarum, per quas jussus es nas ad regnum coelorum, in duabus his semitis, quae omnium caput sunt, et unam faciunt viam, gradere; maneant incessus tui, inter diaboli saevientis insidias, ut securus possis cantare Deo, et dicere: Nam et si ambulavero in medio umbrae mortis, non timebo mala; quoniam tu mecum es. Umbra mortis, via peccati est, in qua nebulo pirataque diabolus recte gradientibus retia deceptil commune luci cum tenebris. Hujus umbrae opera repudianda docet Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
auam diu igitur ĩ p̾sẽti uita. mane
inme dio uitioꝵ. scłarium p̃ssuraꝵ
que funt unbra mortis ambulas
luceat incorde tuo xp̃s qui illumi¬
nat luc̃nam mentis tue ꝑ dilecti¬
oer dei etꝓximi et nõ timebis ma¬

Expanded text:
uamdiu igitur in praesenti vita manes, in medio vitiorum, saecularium pressurarum, quae sunt umbra mortis, ambulas. Luceat in corde tuo Christus, qui illuminat lucernam mentis nostrae per dilectionem Dei et proximi: et non timebis ma
Abbreviated transcription (Latin):
.i. cum ẜmoe dei. cõcordemus cumillo
nescimus qñ uia finiat᷑. cum uia fini¬
ta fuei̾t uidex restat et ministẽ etcã¬
çer at si ẜuaueis adu̾ saĩo tuo bona
uolũtate et cum eo cõsẽsens puroi¬
ce mnueies patrẽ ꝓmunstro ẜuo an¬
gelos tolletes ĩfynu abraee ꝓcãcere
paradisu. qnͣ uł ꝙ cito ĩnia cũcta⁊
mutasti qr bono adnsano cõsesisti.¬

Expanded text:
 cum sermone Dei? Concorda cum illo. Nescis enim quando via finiatur. Cum via finita fuerit, judex restat, et minister, et carcer. At si servaveris adversario tuo bonam voluntatem, et cum eo consenseris; pro judice invenies patrem, pro ministro saevo angelum tollentem in sinum Abrahae, pro carcere paradisum. Quam cito in via cuncta mutasti, quia tuo adversario consensisti
Abbreviated transcription (Latin):
Q uis u̾bis explicet quis digno
ex nr̃o sanguine feminas uirgies
xp̃s ꝙ̃ uiros cosules mundus. Nã
uolumina tp̃ꝵ si magnum atq
p̃clarum ẽ noĩs dignitate signa¬
re ꝙͣ to est maius atq p̾claniũs cõ¬
dis et corporis in regritate trãscẽ¬
dere. Magis iraq gaudeat puel¬
la nobilis gne nobilior scitate qd̃
sit per diuinu cõsortium p̃cipua
incelis consecutura syluni fatem.
ꝙͣ siẽet ꝑ humanum conubium ꝓ¬
lem ⁊pagatura sblinẽ. Generosiꝰ
quippe elegit xẏiana posteritas tã
Alustre familia beare nuptias i¬
nesçiendo. ꝙ multiplicare panẽdo
Et inçame iam imitan uitam an¬
głor. ꝙ ex carne num adhuc augẽ
mortalium. Hec ẽ ubenor fecũdiõ¬
q felicitas nõ uentre grauescere.
s mẽte grandesce̾. son lactesçere
pectore. s corde candesçẽ. nõ ĩiuisce¬
nb t̾ra. s celum orationib ꝑ turi¬
re. Dñar igitur honore dignissime¬

Expanded text:
quis uerbis explicet, quis digno ex uestro sanguine feminas uirgines Christus quam uiros consules mundus? nam uolumina temporum si magnum atque praeclarum est nominis dignitate signare, quanto est maius atque praeclarius cordis et corporis integritate transcendere! magis itaque gaudeat puella nobilis genere, nobilior sanctitate, quod sit per diuinum consortium praecipuam in caelis consecutura sublimitatem, quam si esset per humanum conubium prolem propagatura sublimem. generosius quippe elegit Aniciana posteritas tam inlustrem familiam beare nuptias nesciendo quam multiplicare pariendo et in carne iam imitari uitam angelorum quam ex carne numerum adhuc augere mortalium. haec est uberior fecundiorque felicitas non uentre grauescere sed mente grandescere, non lactescere pectore sed corde candescere, non uisceribus terram sed caelum orationibus parturire. dominarum honore dignissim
Abbreviated transcription (Latin):
ientientes. quib dam locis quod uł fło
suspicẽtur nõ iuẽiñt. ita obscure q̃da
dicta den sissim̃a caliginẽ obducũt. Qd
totũ pronisũ eẽ diuni tus nõ dubito ad
edomãdam labore suꝑbiã ⁊ intellectum
a fastidio remouẽdn. cũ facile ĩuestiga¬
ta płmq uilescant.

Expanded text:
sentientes, quibusdam autem locis quid uel falso sentientes, quibusdam autem locis quid uel falso suspicentur non inuenidicta densissimam caliginem obducunt. Quod totum provisum divinitus esse non dubito, ad edomandam labore superbiam, et intellectum a fastidio revocandum, cui facile investigata plerumque vilescunt.
Abbreviated transcription (Latin):
to aere stanim transeñt uoces. nec din¬
tius manẽt. quã sonant. ĩstitura sũt
ꝑ litteras signa u̾boꝵ ita uoces oculis
ostẽdũtur. nõ ꝑ se ip̃as s ꝑsigna q̃dam
sua. Ista signa nõ potuenĩt cõmuma eẽ¬
om̃ib gentib. pecco quodam dissensioĩs
hũane cum ad se quisq pricipatũ rapit.
Cuius suꝑ bie signũ erecta ẽ illa turtis ĩ
celum. uͥ hoĩes ĩ pii nõ solũ aĩos. s ã uoce
dissonas hẽre menierũt. Ex quo factum
biꝰ hũa naru uolũratũ subuẽitut ab u¬
na lingua ꝓfecra qua opornine potuit ꝑ
orbem tertarũ disseminan ꝑuanas int̾¬
p̃tum linguas longe lateq diffusas ĩ¬
notesceret gentib ad salutẽ. Quam le¬
gentes nichil alid appetũt quã cogitati¬
onẽ uoluntatẽq illoꝵ aquib ꝯscripta
ẽ inuenire. ⁊ ꝑ illas uoluntatẽ dĩ quam
tales hoĩes loutos edimus. S multis
⁊ multiplicib obscuritatib ⁊ ãbiguitati¬
bus decipuntũ qui teme legunt aͨ palio

Expanded text:
ere statim transeunt nec diutius manent quam sonant, instituta sunt per litteras signa uerborum. ita uoces oculis ostenduntur, non per se ipsas, sed per signa quaedam sua. ista signa igitur non potuerunt commomnibus gentibus peccato quodam dissensionis humanae, cum ad se quisque principatum rapit, cuius superbiae signum est erecta illa turris in caelum, ubi homines impii non solum animos sed etiam uoces dissonas habere meruerunt. Ex quo factum bis humanarum uoluntatium subuenitur, ab una lingua profecta,» qua opportune potuit per orbem terrarum disseminari, per uarias interpretum linguas longe lateque diffusa innotesceret gentibus ad salutem, quam legentes nihil aliud appetunt quam cogitationes uoluntatemque illorum a quibus conscripta est inuenire et per illas uoluntatem dei, secundum quam tales homines locutos credimus. Sed multis et multiplicibus obscuritatibus et ambiguitatibus decipiuntur qui temere legunt, aliud pro alio
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbia nõ p̃cedit. nõ eĩm cã suꝑbi¬
endi ẽ inindia s cã inuidẽdi suꝑbia
Cum igitur suꝑbia sit amor exel¬
letie proprie. inuidia ũo sit odiu
felicitatis aliene. quid iuurde nas¬
catur satis in prõptu ẽ. amãdo ei
quis excellẽtia sua.ul paĩb ĩuidet

Expanded text:
biam, non praecedit; non enim causa superbiendi est invidia; sed causa invidendi superbia. Cum igitur superbia sit amor excellentiae propriae, invidia vero sit odium felicitatis alienae, quid inde nascatur satis in promptu est. Amando enim quisque excellentiam suam, vel paribus invidet,
Abbreviated transcription (Latin):
tip pronob̾. Et infra. O mĩa facite
sine murmuratioe et tãꝙͣ lapides
nuui cohedificamimi ĩtẽplo dei ⁊ tã¬
ꝙͣ ligna inputribilia deuob̾ ipis fa¬
cite domũ dei. ꝯquadramini et do¬
⁊ lanum inlaborib et necessitatib
inuigiliis In ieuiniis ad or opus
bonum ꝑamini. ut in efna uita ueld¬

Expanded text:
Omnia facite sine murmuratione . Et tanquam lapides vivi coaedificamini in templum Dei : et tanquam ligna imputribilia de vobis ipsis facite domum Dei. Conquadramini, dolamini, in laboribus, in necessitatibus, in vigiliis, in negotiis, ad omne opus bonum paramini: ut in
Abbreviated transcription (Latin):
tam ylant̾ tam deuote ista oꝑan¬
tib ut eos quoq ip̃os insue fabri¬
ce cõstructione ꝯportat quib occũ¬
nint lapides niu fide formati spe
soli dati cantate cõpacti. ut sapie
scriptura ꝯmemorat ab hõĩb quide
repro batum adeo electum et honoi¬
ficatum huic adhetẽdo ꝑ acam̃ huic
ris qr ip̃e cõuingit ip̃e ei ẽ petrã supͣ
quã uir sapies hedificans domum
suam contra oẽs huius scł̃i tẽptati¬
oes tritissimus ꝑ seuerat nec pliuua
indente illabitur.nec fluminein¬
undante sb̾n̾titur.nec uẽtis flatib
cõmonetur.ip̃e ẽ et pax nr̃a qui fec̃¬
uisibile fc̃m ẽ nob̾ corporałr cõgegã¬
dis ita illuo hedifitium ꝙ nos ipii
sumus deo sỹualit ĩ habitatoi cõstru¬

Expanded text:
a operantibus, ut eos quoque ipsos in suae fabricae constructione componat, quo currunt lapides vivi, fide formati, spe solidati, charitate compacti. Ubi sapiens Scriptura commemorat, ab hominibus quidem reprobatum, a Deo autem electum et honorificatum . Huic adhaerendo, pacamur; huic ris, quia ipse conjungit. Ipsa est petra, super quam vir sapiens aedificans domum suam, contra omnes hujus saeculi tentationes tutissimus perseverat: nec pluvia irruente labitur, nec flumine inundante subvertitur, nec ventis flantibus commovetur . Ipse est et pax nostra, qui fecvisibile factum est nobis corporaliter congregandis; ita illud aedificium, quod nos ipsi sumus, Deo spiritualiter habitaturo constru
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ eadem caro corruptibilis q̃ cadit
erit resurrectio. Si om̃ium erit. g
om̃s moriuntur. ut mors ĩ adam̾
dara om̃ib filiis eius dñetur. et
maneat illud primlegiu indño.
quod deeo sp̃aliter dicitm. nõ dab̾
scm̃ tuũ iudere corruptionẽ. ⁊ caro¬
scepimus. Uerum quia sunt alii e¬
que catholici ⁊ eniditi uiri. qui cre¬
dunt aiãm incorpore manere ĩmu¬
tantos adincõruptionẽ ⁊ ĩmor¬
talirarẽ eos qui maduentu dñi iu
ui inueniendi sunt. ⁊ hoc eis repu¬
ran proresurrectione exmortius ꝙ
mortalitatẽ ĩmutatioẽ deponant
non mortẽ quolib quis acquies¬
cat modo. nõ hrͣticus nisi cõtẽptio¬
ficit enĩ ineccłie lege carnis resurree¬
tionem credere futuram demorte.

Expanded text:
 eadem caro corruptibilis, quae caderit resurrectio: si omnium erit, ergo omnes moriuntur, ut mors ab Adam ducta omnibus filiis ejus dominetur, et maneat illud privilegium in Domino, quod de eo specialiter dicitur: Non dabis sanctum tuum videre corruptionem . Esuscepimus. Verum, quia sunt et alii aeque catholici, et eruditi viri, qui credunt, anima in corpore manente, immutandos ad incorruptionem et immortalitatem eos, qui in adventu Domini vivi inveniendi sunt, et hoc eis reputari pro resurrectione ex mortuis, quod mortalitatem immutatione deponant, non morte: quolibet quis acquiescat modo, non est haereticus, nisi contentiocit enim in Ecclesiae lege, carnis resurrectionem credere futuram de morte.
Abbreviated transcription (Latin):
putat cum ibi sit defectus quoẽ
relictus excelsus. quis aut ruinã
eẽ non uideat. qñ fit mandati eui¬
dens et indubitata trasgressio.ꝓp
hoc deus illud prohibuit. qd̾ cum
eẽt ad missum nulla defendi poss
ymaginatioe iustitie. et audeo dicẽ
rat. salubrius eim petrus sibi displi¬
cuit. qñ fleuit. ꝙͣ sibi placuit qñ p̃¬
tib nom̃ tuu. qui sibi placuerant
querendo sunz.

Expanded text:
putat, cum iam ibi sit defectus, quo est relictus excelsus? quis autem ruinam esse non uideat, quando fit mandati euidens atque indubitata transgressio ? propter hoc deus illud prohibuit, quod cum esset admissum, nulla defendi posset imaginatione iustitiae. et audeo dicererant. salubrius enim Petrus sibi displicuit, quando fleuit, quam sibi placuit, quando prntibus nomen tuum, qui sibi placuerant quaerendo suum.
Abbreviated transcription (Latin):
deum sũmu ueꝵ et bonu.unius ⁊¬
nature unius eentie unius oĩpotẽ¬
tie. unius bonitatis unius et̾nitatiᷤ
umus inmẽsitatis atsic cum unui
deu audi spatre et filiu et sp̃ scm

Expanded text:
Deum, summum, verum et bonum, unius naturae, unius essentiae, unius omnipotentiae, unius bonitatis, unius aeternitatis, unius immensitatis; ac sic cum unum Deum audis Patrem, et Filium, et Spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
tia sincerius cõsulatur instĩ dicitur
cem fefellisti. ui stã cam opp̾ssisti. de
flitate masti. quod ntes multos
honestissimos ⁊ dissertissimos mrs
nõ solum inpune. um ⁊̃ głiose ni¬
den sibi cõmittẽ quã ciquam ĩ quoli¬
bet officio militanti. redde qd̃ accepi¬
sti.qñ inbente iudice cuicũq canse
nẽctium hoĩem tenuisti ne resisteret
nicisti nefugeret ĩ clusisti. postremo
aut ꝑmanete lite exhibiusti. aut fi¬
nita dimisisti. S cur aduccato non
dedit. sic̃ nõ uult reddẽ qd̾ adũ saĩo
cũ male uiciss accepit. Quis tadẽ
aduoratus aut ex aduocato uir op¬
timꝰ facile reꝑitur qui suscepto suo
dicat/ recipe ꝙ mͥ cũ tibi male ad eẽr
dedisti. ⁊ redte adusano tuo ꝙ me a¬
gente inique abstulisti. Et quẽ pri¬
⁊̃ hoc facẽ debet. ut si ille qui mnique
litiganit ñ nult admonitus cornigẽ
iniquiratẽ suam. eius tñ iniquirati
nolit iste babere meicetẽ. nͥ forte re¬

Expanded text:
tia sincerius consulatur, iustius dicitur cem fefellisti, iustam causam oppressisti, de falsitate uicisti, quod uides multos honestissimos et disertissimos uiros non solum impune uerum etiam gloriose uideri sibi committere, quam cuiquam in quolibet officio militanti: Redde, quod accepisti, quando iubente iudice cuicumque causae necessarium hominem tenuisti, ne resisteret, uinxisti, ne fugeret, inclusisti, postremo aut permanente lite exhibuisti aut finita dimisisti. sed illud cur aduocato non dedit, sicut non uult reddere, quod ab aduersario, cum male uicisset, accepit. quis tandem aduocatus aut ex aduocato ita uir optimus facile reperitur, qui suscepto suo dicat: Recipe, quod mihi, cum tibi male adessem, dedisti, et redde aduersario tuo, quod me agente inique abstulisti? et tamen, quem prietiam hoc facere debet, ut, si ille, qui inique litigauit, non uult admonitus corrigere iniquitatem, eius tamen iniquitatis nolit iste habere mercedem, nisi forte re
Abbreviated transcription (Latin):
Si credidisti de dõ ꝙ de¬
decoris est. crede quod głie ẽ. si credidi¬
cci quod mortis ẽ. crede quod inte. sic̃
enĩ inꝑassione misterium pieratis ẽ.
statem habeo ponedi aiam meam ⁊ iten¬
sum̃di eam. Qũo iraq nõ illi suꝑpetabat
uira post mortẽ. cui mori nõ fuit cõdic¬
tio. ser potestas. nec magm̃ sane est
si dicamus. potuit xp̃s resurgͣe cũ rm
ĩpossibłe fu̾it. ut auctormte nõ rediret
aduiram. a ͭ qũo poterat inferm legi¬
bus detinen. qui idcino ẽ mortuus ur
mors admuterent porãtem. nichil ꝙͦ
ultra d̾ enis passionib cõfundamur.

Expanded text:
Si credidisti de Christo quod dedecoris est, crede quod gloriae est: si credidisti quod mortis est, crede quod vitae est. Sicut enim in passione mysterium pietatis est,statem habeo ponendi animam meam, esumendi eam . Quomodo itaque non illi suppetebat vita post mortem, cui mori non fuit conditio, sed potestas? Nec magnum sane est, si dicamus: Potuit Christus resurgere, cum impossibile fuerit ut auctor vitae non rediret ad vitam; aut quomodo poterat inferni legibus detineri qui idcirco est mortuus ut mors amitteret potestatem? Nihil ergo ultra de ejus pass
Abbreviated transcription (Latin):
fecto ĩ resurrectione corporis detrim̃ta
corporis nõtimemus. Quia ⁊ si equa¬
liras futura ẽẽt oĩu ira ut om̃es us¬
q ad giganteas magnitudines pue¬
nirẽt. nec illi qui maxĩ fuerunt
net capillũ capitis su eẽ ꝑituru.
adtendñ ẽẽ mirus artifex nosset.¬

Expanded text:
fecto in resurrectione corporis detrimenta fecto in resurrectione corporis detrimenta corporis non timemus, quia. etsi aequalitas futura esset omnium, ita ut omnes usque ad giganteas magnitudines peruenirent. ne illi, qui maximi fuerunt,nec capillum capitis esse periturum, addendum esse mirus artifex nosset
Abbreviated transcription (Latin):
Infantes nõ ĩ ea resurtecti sunt
corporis exiguitate qua mortui. s
ꝙ eis tardius accessurũ erat tp̃re. ħ
sunt illo dei oꝑe miro ac celerrimo re¬
cepturi. in siña quippe dm̃ ubi ait.
capillus capitis ũn nõ ꝑibit: dictũ
ẽ nõ defecturũ ẽẽ quod fuit nõ aũt
negatũ ẽ affututũ qd̾ defuit. defuit
aut infanti mortuo ꝑfecta qũatitas
sui corporis. profecto infanti deest u¬
tiq ꝑfectio magnirndĩs corporalis.
quecum accessent.iam statura lõ¬
gior ẽẽ nõ pot̾ir. Hunc ꝑfectionis
modum sic hñt om̃s utcũ illo cõci¬
pianturatq nascantur. S hñt ĩ
ratione nõ mole. sicut ip̃a m̃bra oĩa
eu smodi. ĩ qua ratione uniꝰcuiꝰq
materie indita corporali. iam quod̃a
modo ut ita dicam lineatũ intetur
eẽ quod nõdum ẽ ĩmo quod lacet. s
accessu tpͣris ent uł potius apparebit.
In hac ergo iam infans breuis ant
longus est. qui brems longus ue fu¬
tuns ẽ. Secundũ hanc rationẽ pro¬

Expanded text:
ia non in ea resurrecturi sunt corporis exiguitate, qua mortui, sed quod eis tardius accessurum erat tempore, hoc sunt illo Dei opere miro adque celerrimo recepturi? In sententia quippe Domini, ubi ait: Capillus capitis uestri non peribit, dictum est non defuturum esse quod fuit, non autem negatum est adfuturum esse quod defuit. Defuit autem infanti mortuo perfecta quantitas sui corporis; perfecto quippe infanti deest utique perfectio magnitudinis corporalis, quae cum accesserit, iam statura longior esse non possit. Hunc perfectionis modum sic habent omnes, ut cum illo concipiantur adque nascantur; sed habent in ratione, non mole; sicut ipsa membra omnieius modi. In qua ratione uniuscuiusque materiae indita corporali iam quodam modo, ut ita dicam, liciatum uidetur esse, quod nondum est, immo quod latet, sed accessu temporis erit uel potius apparebit. In hac ergo infans iam breuis aut longus est, qui breuis longusue futurus est. Secundum hanc rationem pro
Abbreviated transcription (Latin):
quã ẜiire maluerũt. nam ĩ omĩb fe¬
re gentib quodamõ uox ne ista ꝑso¬
nuit. ut sb̾ingm uicrorib mallent
quib cõtingit uĩci. quã bellica õĩpha¬
riam uastatione delen. Hinc fcm̃ est
ut nõ sine dei ꝓintẽtia ĩcuiꝰ potãte ẽ
iugent. quidã ẽẽnt regnis p̾diti. ꝙ¬
dã regnantib subditi. S mp̃ pluri¬
ma regna terrarum ⁊ que frene utili¬
ratis uł cupiditatis ẽ dinina sotieraᷤᷤ
quã ciuita tem mũdi huiꝰ uniusali
uocabulo nũcupamꝰ duo regna cernimꝰ
longe ceteris proueĩsse clanora. Assi¬
rioꝵ primu deinde romanoꝵ. ut te¬
porib ira locis int̾se ordinata atq di¬
stĩcta. nã qũo illiro pri. hoc posteriꝰ eo¬
mõ illud ĩ oriete hoc ĩoccidẽte ẜrexit.
De in milliꝰ fine huiꝰ ĩnitiũ cõfestim
fuit. Regna ceta cererosq reges ue¬
lud appendices istoꝵ dixerim.

Expanded text:
ire maluerunt. Nam in omnibus fere gentibus quodam modo uox naturae ista personuit, ut subiugari uictoribus mallent, quibus contigit uinci, quam bellica omnifariam uastatione deleri. Hinc factum est, ut non sine Dei prouidentia, in cuius potestate juget, quidam essent regnis praediti, quidam regnantibus subditi: sed inter plurima regna terrarum, in quae terrenae utilitatis uel cupiditatis est diuisa societas quam ciuitatem mundi huius uniuersali uocabulo nuncupamus, duo regna cernimus longe ceteris prouenisse clariora, Assyriorum primum, deinde Romanorum, ut temporibus, ita locis inter se ordinata adque distimodo illud in Oriente, hoc in Occidente surrexit; denique in illius fine huius initium confestim fuit. Regna cetera ceterosque reges uelut adpendices istorum dixerim.
Abbreviated transcription (Latin):
oĩs peccati suꝑbia. qm diabolum aqͦ
extitit origo peccati ip̃a deiecit et sb̾¬
sequẽte inuidẽtia hoĩe stante unde
ipe cectoit inde sbũtit. nam utiq
iactantia qua intraret ẜpẽs ille q̃¬
sunt. qn ait. entis sicut dii ideo ɨ¬
ti suꝑbi e hoĩs apostatãre adeo.⁊¬

Expanded text:
omnis peccati superbia: quoniam diabolum, a quo exstitit origo peccati, ipsa dejecit, et subsequente invidentia hominem stantem, unde ipse cecidit, inde subvertit. Nam utique jactantiae januam, qua intraret, serpens ille quaesivit, quando ait, Eritis sicut dii . Ideo ditium superbiae hominis apostatare a Deo
Abbreviated transcription (Latin):
ne ibi fallit̾. nichil ẽ illic ut male sus¬
pitens de frẽ tuo. pleaqr eĩm mala ⁊¬
geneis hũani aliunde nõ oruuturnͥ
de luspitionib falsis. Credis de hoĩe
ꝙ odetit te qui forte amat te.et ꝑ pra¬
na suspitice fis inimicissimus ⁊ im¬
sirum demõstrare nõnalet. loquitur
tibi dicens amote. s qr posse tibi hoc
tientis que uera dicẽtis. iõ nõ credis
adhuc odisti. uñ securũ te face̾ uoluit
ne incantus oderis etamicos. corda
eoꝵ uera inhac uita uidẽ nõ possumuꝰ
donec ueniat dñs et illuminet abscõ¬
dita tenebraꝵ et mãrfestet cogitati¬
oẽs cordis. ergo siquis nob̾ modo di¬
ceret proculdubio crederemus si ꝓpħa
bunt nemo ium morietur nemo egõ¬
tabit nemo dolebit ab stuli morte
de genẽ humano. nolo quisꝙͣ mori¬
atur si dicẽt qiͣ secun fcĩ exultarem
et nichil anplius requireremꝰ. s con
uice urderemus ne in uideremꝰ nõ ei
humana suspitioe s diuina uẽi̾tater

Expanded text:
nemo fallitur: non est illic ut male suspiceris de fratre tuo. Pleraque enim mala generis humani non aliunde oriuntur, nisi de suspicionibus falsis. Credis de homine quod oderit te, qui forte amat te; et per pravam suspicionem fis inimicissimus amicbi demonstrare non valet? Loquitur tibi dicens, Amo te. Sed quia posset tibi hoc tientis, quae vera dicentis, non credendo adhuc odisti. Ideo securum te facere voluit ne incautus oderis et amicos. Corda ergo nostra in hac vita videre non possumus, donec veniat Dominus, et illuminet abscondita tenebrarum, et maonis. Ergo si quis nobis modo diceret, cui procul dubio crederemus, si Propbunt, nemo vestrum morietur, nemo aegrotabit, nemo dolebit; abstuli mortem de genere humano, nolo quisquam moriatur, si diceret; quasi securi facti exsultaremus, et nihil amplius requireremus. Sic nvicem videremus, nec invideremus; ut non humana suspicione, sed divina veritate
Abbreviated transcription (Latin):
uiuẽ ergo uellemus ad uei̾tate uti
corda nr̃a inuice nosceremus ne nr̃i
suspitionib fallẽmꝰ ut deip̃auita pẽ¬
petua ꝙ ab ea nõ caderemus c̾ti eem
aode uite ueĩtate et inueĩes uitam
beata nẽo eĩm uult falli. quo ño uułt

Expanded text:
itae vellemus addi veritatem, ut corda nostra invicem nosceremus, ne nostris suspicionibus falleremur: ut de ipsa vita perpetua, quod ab ea non caderemus certi essemus. Adde vitae veritatem, et invenis vitam beatam. Nemo enim vult falli, quomodo non vult
Abbreviated transcription (Latin):
Iusti ficati inꝗo gratis ꝑsanguinẽ
ip̃ius. uñ hii qui nõ ꝑ illam liberã¬
tur. siue qr audire nõ dum potue¬
runt. siue qr obedire noluerũt si¬
ue etiam cum ꝑ ctate audire nõ
possent lauacium regenerationis
ꝙ accipẽ possent ꝑ ꝙ salui fierent
nõ acceperunt. iuste ntiq dãpnã¬
tur. qr sine pecc̃o nõ sunt. uł qd̾ oĩ¬
ginalit̾ traxenĩt. uł qd̾ malis mo¬
rib addidenunt. Om̃s ei peccaue¬
runt siue inadam siue ĩ se ip̃is et
egent głia dei. Uniu̾sa igitur mas¬
sã penãs debet. Et si oĩb debi tum
dãpnationis suplitium redderet᷑.¬

Expanded text:
iustificati, inquit, gratis per sanguinem ipsius. unde hi qui non per illam liberantur. sicut quia audire nondum potuerunt siue quia oboedire noluerunt sine etiam, cum per aetatem audire non possent, lauacrum regenerationis quod accipere possent. per quod salui fierent, non acceperunt, iuste utique damnantur, quia sinepeceato non sunt, uel quod originaliter traxerunt uel quod malis moribus addiderunt: omnes e n im peccauerunt-siue in Adam siue in se ipsis — et egent gloria dei. Vniuersa igitur massa poenas debet et, si omnibus debitum damnationis supplicium redderet
Abbreviated transcription (Latin):
li. ca.zͦ. Natura quippe hoĩs primitu
inculpata et sine ullo uitio cͥata ẽ.
na nõ est. O mĩa quider bona que
ht informatioe uita sẽsib m̃te ⁊
asũmo deo ht̃ creatore et artificer
suo. uitium nõ ꝙ ista nalia bona
cõtenebrat et infuat ut illumi¬
natioe et curatioẽ opus habeat ñ
abinculpabili artifiçe o tratum ẽ
s ex originali pcco qd̾ cõmissumẽ
et libero arbitrio. Ac ꝑ hoc nã ꝑ eniꝰ
ad m̃edicta iustissia ꝑtinet. Si¬

Expanded text:
ti. Xatura quippe hominis primitus inculpata et sine ullo uitio creata estna non est. omnia quidem bona. quae habet in formatione,, uita. sensibus, menti, a summo deo habet creatore et artifice suo. uitium uero, quod ista naturalia bona contenebrat et infirmat, ut inluminatione et curatione opus habeat, non ab inculpabili artifice contractum est, sed ex originali peccato, quod commissum est libero arbitrio. ac per hoc natura poenalis ad
Abbreviated transcription (Latin):
io. Obẜua dĩe sabbati. nõ car¬
nalit nõ iudaicis delitiis qui otio a¬
butuntur ad neꝗtiam. melius enim
utiq tota die foderẽt quã tota die sal¬
tarent. S cogirans requiem ĩdeo tuo.
⁊ ꝑꝑ ip̃am requiẽ omĩa faciens abstinẽ
ab ope senuli. omis enĩ qui facit pec¬

Expanded text:
. Observa diem sabbati, non carnaliter, non judaicis deliciis, qui otio abutuntur ad nequitiam. Melius enim utique tota die foderent, quam tota die saltarent. Sed tu cogitans requiem in Deo tuo et propter ipsam requiem omnia faciens, abstine ab opere servili. Omnis enim qui facit pec
Abbreviated transcription (Latin):
statua te ante fatie tua. mõ eĩ qñ
male facis. putas qr bonus es qr non
uis te uidẽ. alios rep̃hẽdis. et te non
respicis. alios accusas de te no cogitaᷤᷤ
alios pones aṅ oculos tuos. te ponis
post doisum tuu.ego qñ te arguã sta¬
et ponã te ante oculos tuos. uidebis
te et plãges te et nõ etit iam tunc

Expanded text:
Statuam te ante faciem tuam. Modo enim quando male facis, putas quia bonus es, quia non vis te videre. Alios reprehendis, te non respicis; alios accusas, de te non cogitas; alios ponis ante oculos tuos, te ponis post dorsum tuum. Ego quando te arguo, conet pono te ante oculos tuos. Videbis te, et planges te; et non erit jam tunc
Abbreviated transcription (Latin):
scismate dare nec eis quos indẽtũ bap¬
tiçatun dicimꝰ. nolite accipe. s nolite
ĩscismate acciꝑe. nã siꝙ̃ forte cocgent
extrema necciras. uͥ catholicũ ꝑ quem
accipiat nõ ĩuen̾ĩt. ⁊ ĩ aĩo pacem ca
tholicam custodiat. ꝑ aliquẽ ex̃ um¬
tatẽ catholicã põitũ accepit ꝙ era in
ip̃a catholica unitate accepturus.
si statim ⁊̃ de hac uita emigrau̾it. ñ
eũ nisi catholicũ depuramꝰ. Si autẽ
fui̾t acorporali morte lib̾atꝰ. eñ se a
catholice congregationi q̃ p̃sentia cõ¬
porali reditennt. Un de nũquam cord
discesẜat. nõ solu nõ ĩprobamus qd̃
fecit. s q̃ securssime uissimeq lauda¬
mus. qr p̃sentẽ dm̃ credroit cordi suo
ubi unitarem serabat ⁊ sine sci baptis¬
mi sacram̃to quod ubicũq ĩueĩt non
hõiũ s dĩ ẽẽ cognonit noluit exhacui¬
ta enugrare. Siquis aũt cũ possir in
qr certus ẽ ibi ꝓdeẽ sacram̃tum qd̾
proculdubio ꝑuesus ⁊miquus est.

Expanded text:
schismate dare\\ nec eis quos uidentur baptizaturi dicimus: \'nolite accipere\', sed: \'nolite in schismate accipere\'. nam si quem forte coegerit extrema necessitas, ubi catholicum per quem accipiat non inuenerit et in animo pace catholicam custodiat, per aliquem extra unitatem catholicam positum acceperit quod erat in ipsa catholica unitate accepturus, si statim etiam de hac vita emigraverit, non eum nisi catholicum deputamus. Si autem fuerit a corporali morte liberatus, cum catholicae congregationi etiam praesentia corporali redierit, unde nunquam corde discesserat, non solum non improbamus quod fecit, sed etiam securissime verissimeque laudamus, quia presentem Deum crediderit cordi suo, ubi unitatem servabat, et sine sancti baptismi sacramento, quod, ubicumque invenit, non hominum, sed Dei cognovit, noluit ex hac vita migrare. Si quis autem, cum possit in quia certus est ibi prodesse sacramentum, quod procul dubio peruersus et iniquus est
Abbreviated transcription (Latin):
estis mõ quã securi nũc dicitis. quãtu¬
ti quicũq adhuc panuili estis ĩnido fi¬
dei ⁊ spintualẽ escam accipitis. Egdãt¬
tã mis cũ me aduolãd̾ ytoneũ putarẽ
reliqui nudũ. ⁊ pͥus cecidi quã uolarẽ.
s dñs miẜicors me a trãseñtib. ne cõ¬

Expanded text:
quam securi discitis, quam tuti, quicumque adhuc parvuli estis in nido fidei, et spiritualem escam accipitis! Ego autem miser, cum me ad volandum idoneum putarem, reliqui nidum; et prius cecidi, quam volarem. Sed Dominus misericors me, a transeuntibus ne con
Abbreviated transcription (Latin):
na.cͦ. i. Quid ĩd̃inis eloquiis largui
⁊uberius potuit duunitꝰ proiten qũa
ut eate̾ u̾ba plurib ĩtelligatur modis.
quos alia nõ mimis diuina cõstantia fa¬
ciant approban.¬

Expanded text:
Nam quid in divinis eloquiis largius et uberius potuit divinitus provideri, quam ut eadem verba pluribus intelligantur modis, quos alia non minus divina contestantia faciant approba
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩb fieri. qr humilitatis uia¬
oscẽdebat miẜis quas ab eo su¬
eius regnu uniu̾sa creatura te¬
scetur. Esuriuit qui oẽs pascit
sitint ꝑ ꝙ creatur ꝯĩs potus. Et
qui sp̃nalit panis ẽ esurientiu
fons q sitiẽtium. Ab itinẽ t̾restii
fatigatus ẽ. qui se nob̾ nia focit
incelum. ueliro ouis obmutuit
et obsurouit cora cõuitiantibus
ꝑ ꝙ̃ mutus locutus ẽ et ẜdus an¬
diuit. uictus ẽ qui de infumita¬
tum uinculis soluit. Flagellãt᷑
ẽ qui õium dolor flagella de hõĩu

Expanded text:
ilitatis ostendebat viam miseris, quos ab eo suejus regnum universa creatura testetur. Esurivit, qui omnes pascit; sitivit, per quem creatur omnis potus, et qui spiritualiter panis est esurientium fonsque sitientium: ab itinere terrestri fatigatus est, qui se ipsum nobis viam fecit in coelum: velut obmutuit et obsurduit coram conviciantibus, per quem mutus locutus est et surdus audivit: vinctus est, qui de infirmitatum vinculis solvit: flagellatus est, qui omnium dol
Abbreviated transcription (Latin):
lis ꝯͣ uolũtate dei. s tante ẽ ille
sapie tante q untutis urĩeos
exitus siu̾ fines quos et iustos
ip̃e p̾scunt. tẽdant oĩa que uolũ¬
tati eiis uidentur adu̾sa. Ac ꝑ
hoc cumdiciturdeus mutare i
nolũtate ut quib lenis erat.
u̾bi gr̃a. reddaturiratus illi po¬
tius ꝙͣ ip̃e musantur. et enmqͦ¬
damodo mutatuz ĩhiis que pa¬
tirntur inueniunt. sic̃ mutat᷑
sol oculis santiatis. et asꝑ quod¬
amodo ex miti. et exdelectabili
molestus efficiturcum ip̃e apud
se ip̃m maneat ibi qui fuit. Di¬
citur etia uolũtas dei quã facit
in cordib obediẽtiu mandatis
eius de qua dicit apłs deus ẽ q¬

Expanded text:
lis contra uoluntatem dei; sed tantae est ille sapientiae tantaeque uirtutis, ut in eos exitus siue fines, quos bonos et iustos ipse praesciuit, tendant omnia, quae uoluntati eius uidentur aduersa. ac per hoc cum deus mutare dicitur uoluntatem, ut quibus lenis erat uerbi gratia reddatur iratus, illi potius quam ipse mutantur et eum quodam modo mutatum in his quae patiuntur inueniunt; sicut mutatur sol oculis sauciatis et asper quodam modo ex miti et ex delectabili molestus efficitur, cum ipse apud se ipsum maneat idem qui fuit. dicitur etiam uoluntas dei, quam facit in cordibus oboedientium mandatis eius, de qua dicit apostolus:
Abbreviated transcription (Latin):
uoluerunt ĩmo tuꝑtita eẽ aiautẽ¬
potuerunt. neq eñ ip̃i insti tuert
ut ita eẽt. s ita eẽ potius inueneit.
cuius una pars appellaretur pħyca.
latina iam multoꝵ lictens freꝙ̃ta¬
ta sunt ut nalis rõał mortalis q¬
hiis trib aliqurd ẜm deum detrini¬
tate cogitaueñt. ꝙͣnis plato primuᷤ
ista distributiõe repͥsse et cõm̃das¬
se dicatur. cui neq nãꝵ oium ane¬

Expanded text:
luerunt, immo tripertitam esse animaduepotuerunt neque enim ipsi instituerunt ut ita esset. sed ita esse potius inuenerunt, cuius una pars appellaretur physica, nomina Latina iam multorum litteris frequentata sunt, ut naturalis, rationalis his tribus aliquid secundum Deum de Trinitate cogitaverint. Quamvis Plato primus istam distributionem reperisse et commendasse dicatur, cui neque naturarum