comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hic auctior fieret Anibalis uis senescert
ac prope ad hic nichilu uenisset ueteri
delicto haud implacabiles forẽ Romanos
Nullam unq gentez mag̃ exorabilem
proptiorezq uenie daude fiusse quotiens
rebellioni etia maioꝵ suoꝵ ignotũ hec ab
se sint dicta. Ceteꝵ ab ip̃o Graccho eadez
hec audire malle eos p̾sentisq contingere
dextram ad pignus fidei secũ fẽre locum
se cõciliis edidisse a cõspectu motũ haud
ꝓcul a/ castris Ram̃is ibi paucis uerbis
transigere posse ut onme nom lucanuz
in fide ac societate Romana sit Gr̃actus
ueri captus cu litorib ac tũma equitu
e castris ꝓfectus duce hospite in insidias
p̾cipitatus hostes subito exõti. et ne dubia
ꝓditio esset flauius hiis se adiungit
tela undiq in Gracchũ atq eqͥteᷤ cõiciunt᷑
Gracchus ex Equo desilit idde cẽtos facere
iubet hortaturq ut quod unum reliquim
fortuna fecerit ipi ideo obstet u̾tute Reliqͣ

Expanded text:
ue auctior fieret, Hannibalis uis senesceret ue auctior fieret, Hannibalis uis senesceret ac prope ad nihilum uenisset: ueteri delicto haud implacabiles fore Romanos; nullam unquam gentem magis exorabilem promptioremque ueniae dandae fuisse; quotiens rebellioni etiam maiorum suorum ignotum? haec ab se suis dicta; ceterum ab ipso Graccho eadem haec audire malle eos praesentisque contingere dextram <et> id pignus fidei secum ferre: locum se concilio iis dixisse a conspectu amotum, haud procul castris Romanis; ibi paucis uerbis transigi rem posse ut omne nomen Lucanum in fide ac societate Romana sit. Gracchusueri captus, cum lictoribus ac turma equitum e castris profectus duce hospite <in> insidias praecipitat. hostes subito exorti; et, ne dubia proditio esset, Flauus iis se adiungit. tela undique in Gracchum atque equites coniciuntur. Gracchus ex equo desilit; idem ceteros facere iubet hortaturque ut, quod unum reliquum fortuna fecerit, id cohonestent uirtute: reliquum
Abbreviated transcription (Latin):
lucanoꝵ cuius pars ad anibale defecisset
que cu Raanis stabat et iam hanno in
magistratu erat ab hisde illis creatus
pr̃. is murtata repẽte uolũtate locũ gͣue
apud penũ querens neq transire ip̃e
nisi imperatoris ⁊ eius hospitis prodi
capite ac sangum̃ fedus cum hostibus
sancxisset ad Magonez qui ĩ Brutiis
perat clam ĩ colloquiu ueit / fideq ab
eo accepta si Ram̃u Is imperatorem
Mago ibi pedites eqͥtesq armar̃ ⁊ caperͥ
eas Latebras ubi ingẽtez nũz octuleret
Loco sat inspecto atq undiq explorato
dies cõposita gerẽdi rei est flauius ad
Ramuz impatorez ueit. Rez se ait magna
incchasse ad quã ꝑficiẽda ipius Gracchi
opera opus ẽẽ oiu popłoꝵ p̾torib qui ad
penuz in illo coĩ ytalie motu descissent
ꝑsuassisse ut redirẽt ĩ aĩcicia Romanoꝵ
quando res qͦ Romana q̃ prope exitum
clade cãnensi uenisset in dies meliõ atq¬

Expanded text:
Lucanorum, cum pars ad Hannibalem defecisset, Lucanorum, cum pars ad Hannibalem defecisset, quae cum Romanis stabat; et iam annuo in magistratu erat, ab iisdem illis creatus praetor. is mutata repente uoluntate locum gratiae apud Poenum quaerens, neque transire ipse nisi imperatoris et eiusdem hospitis proditi capite ac sanguine foedus cum hostibus sanxisset. ad Magonem, qui in Bruttiis praeerat, clam in conloquium uenit fideque ab eo accepta, si Romanum iis imperatorem turum ait: Mago ibi pedites equitesque armatos—et capere eas latebras ingentem numerum—occuleret. loco satis inspecto atque undique explorato dies composita gerendae rei est. Flauus ad Romanum imperatorem uenit. rem se ait magnam incohasse, ad quam perficiendam ipsius Gracchi opera opus esse: omnium populorum praetoribus, qui ad Poenum in illo communi Italiae motu descissent, persuasisse ut redirent in amicitiam Romanorum, quando res quoque Romana, quae prope exitium clade Cannensi uenisset, in dies melior atq
Abbreviated transcription (Latin):
modo que in hibnis ia erãt corupedi
s ad Capua oppugnãda / nobilez se
consulatu tã opulẽte urbis excidio
rati facturos simł ⁊ ingẽs flagicui
imꝑio dep̃turos / ꝙ urbi ta. ꝓpĩque
terciu anu ĩpunita defectio eẽt
leteꝵ ne Beneuẽtũ sm p̾sidio esset
et ut ad subita belli si anibas quod
facturu haud dubitabãt ad ope
ferenda sociis Capua ueisset Eqͥtes
inde substinere possent.ti. gractu
ꝙ lucanis cu eqͥtatu ac ãmatura¬
leui Beneuẽtũ uenir iubet legiõib
statiuisq ad obtinendas res ĩ lucaĩs
lque p̾ficeret Gracco prius ꝙ̃ ex
canis mouẽt sacrificanti triste
digiu factũ est. ad exta sacrifico
pepetrato Angues duo ex occulto
repente ex oculis abierũs Id cum
angues abisse cu aurispices ad Inipẽ¬
ratorez id ꝑtine ꝓdigiui ꝓmouissẽt et
ab occultis caue̾du hoĩb ꝯsultisq. nlła
tamen ꝓuidentia fatũ imimens moueri
potuit flauius lucanꝰ fuit cap̃ pãtis eius

Expanded text:
 iam in herbis erant, corrumpenda sed ad Capuam oppugnandam, nobilem se consulatum tam opulentae urbis excidio rati facturos, simul et ingens flagitium imperio dempturos, quod urbi tam propinquae tertium annum impunita defectio esset. ceterum ne Beneuentum sine praesidio esset et ut ad subita belli, si Hannibal, quod facturum haud dubitabant, ad opem ferendam sociis Capuam uenisset, equitis uim sustinere possent, Ti. Gracchum ex Lucanis cum equitatu ac leui armatura Beneuentum uenire iubent; legionibus statiuisque ad obtinendas res in Lucanis aliquem praeficeret. Graccho, priusquam ex Lucanis moueret, sacrificanti triste prodigium factum est. ad exta sacrificio perpetrato angues duo ex occulto repente ex oculis abierunt. et cumangues abisse. cum haruspices ad imperatorem id pertinere prodigium praemonuissent et ab occultis cauendum hominibus consultisque, nulla tamen prouidentia fatum imminens moueri potuit. Flauus Lucanus fuit, caput partis eius
Abbreviated transcription (Latin):
nͨ sat foco aĩo unde pugnabant se
extiplo ĩ fuga au̾terũt Roani quar
aircumuentos hĩc pedes hĩe tquie
urgebat tñ aliꝙͣdiu pugnã traxene
Postremo ⁊ ip̾i terga utũt atq ad ba
fugauit Ibi ꝓditores ꝯglobuti cũ porle
agmine pat̾etib poͣtis accepisset
Roanos fusos ad urbez ferri uideris
cõclamant instare penuz ꝑmixt
daudant ita excluso

Expanded text:
 satis fido animo unde pugnabat stantem extemplo in fugam auerterunt. Romani, quamquam circumuentos hinc pedes, hinc eques urgebat, tamen aliquamdiu pugnam traxere; postremo et ipsi terga uertunt atque ad urbem fugiunt. ibi proditores conglobati cum popularium agmen patentibus portis accepissent, ubi Romanos fusos ad urbem ferri uiderunt, conclamant instare Poenum permiclaudant. ita excluso
Abbreviated transcription (Latin):
sua duceret dum ne quis eoꝵ munere
uacaret ne a dono militari uirtutis
gratia donaretur ne in Italia repor¬
taretur donec hostis in tera ytalie e̾et
Comitia deinde a. pretore urhano de
senatus senctentia plebisq scita sũt hita
quib creati sunt.U. uiri. nuu̾s tũrib
reficiendis ⁊ triu uiri bii uni sacris
conquirendis donisq ꝑsignadis alteri
portam carm̃talez. s ⁊ spei extra portam
que priore anno incendio ꝯsũpte fuerant
tempestates fede fuere in albano monte
biduu cõtinenter lapidib pluit tacta
de Celo multa due in Capitolio Edes
Uallum in castris multis locis ꝯtͣ sup
Suessulam et duo uigiles examinati
murus turresq queda cum hiis ñ icte
modo fulminib s ecia decusse Eeate
saxum ingens uisum uolitar uł rubere
sdito magis sangumeoq simul. ¶Hori
ꝓdigioꝵ causa dies in uu supplito fuit
et ꝑ aliquot dies cõsules reb diuinis
operam dederunt et ꝑ eosde die̾ sacrũ

Expanded text:
sua duceret, dum ne quis eorum munere sua duceret, dum ne quis eorum munere uacaret neu dono militari uirtutis ergo donaretur neu in Italiam reportaretur donec hostis in terra Italia esset. comitia deinde a praetore urbano de senatus sententia plebique scitu sunt habita, quibus creatis sunt quinqueuiri muris turribus reficiendis et triumuiri bini, uni sacris conquirendis donisque persignandis, alteri portam Carmentalem et Spei extra portam, quae priore anno incendio consumptae fuerant. tempestates foedae fuere; in Albano monte biduum continenter lapidibus pluuit; tacta de caelo multa, duae in Capitolio aedes, uallum in castris multis locis supra Suessulam, et duo uigiles exanimati; murus turresque quaedam Cumis non ictae modo fulminibus sed etiam decussae. Reate saxum ingens uisum uolitare, sol rubere solito magis sanguineoque similis. horum prodigiorum causa diem unum supplicatio fuit et per aliquot dies consules rebus diuinis operam dederunt et per eosdem dies sacrum
Abbreviated transcription (Latin):
calatis pugnauit opere p̾cuz habent
libertatem ciuitatemq pro seruis
salte ad hoc bellum ẽptis nobis simł
congredi cra hoste liceat ⁊ pugnãdo
querere libertatez. Dis tu mari uis
terra uis acie uis urbib oppugnadiᷤ
experiri uirtutez/ asperima queq ad
ad Laborem periculumq deposcim.
It quod ad Cannas faciendu quicq
pennum fiat quoniam qͥcqͥd postea
ussimus id one destinatũ Ignominie
est ¶Sub hec dẽta ad genua mãcelli
ꝓcubuerunt. Marcellus id nec nũs
n potestatis sue ẽẽ dixit Senatui.
scripturu se. oĩaq de sencte̾tia patru
factũm esse. Hec lictere ad nouos con¬
suses ablate ac ꝑ eos in senatu r̃citate
sunt Consultusq de hiis licteris ita
decceuit Senatus militib qui ad cãnas
commilitones suos pugnãtes deẜussẽt
Benatum nichil uideretur res. p̃. coĩcte̾da
esset.si ii. claudio pro consuł aliter
uideretur/ faceret qd de re.pͣ. fidutiaq

Expanded text:
conlatis pugnauit; operae pretium habent conlatis pugnauit; operae pretium habent libertatem ciuitatemque. pro seruis saltem ad hoc bellum emptis uobis simus; congredi cum hoste liceat et pugnando quaerere libertatem. uis tu mari, uis terra, uis acie, uis urbibus oppugnandis experiri uirtutem? asperrima quaeque ad laborem periculumque deposcimus, ut quod ad Cannas faciundum fuit quam primum fiat, quoniam quidquid postea uiximus id omne destinatum ignominiae est.' sub haec dicta ad genua Marcelli procubuerunt. Marcellus id nec iuris nec potestatis suae esse dixit; senatui scripturum se omniaque de sententia patrum facturum esse. eae litterae ad nouos consules allatae ac per eos in senatu recitatae sunt; consultusque de iis litteris ita decreuit senatus: militibus, qui ad Cannas commilitones suos pugnantes deseruissent, senatum nihil uidere cur res publica committenda esset. si M. Claudio proconsuli aliter uideretur, faceret quod e re publica fideque
Abbreviated transcription (Latin):
telegatus n
exilium est nemini spes emerẽdi stipedia
adepta hostis demiq est datus cum quo
dimicantes aut uitaz semel aut Igno¬
ut quisq ex cauensi acie miłs Roãnus
suꝑesset nichil obici põt nõ solũ a pat̾a
ycul Italiaq s ab hoste relegati sumus
ubi senescamus in exilio neq̃ spes neq̃
occasio abolende ignominie neqͣ placãde
ciuiuiz ire neq deniq bñ moriendi sit.
neq Ignominie fine nͨ uĩtuti p̃miu
petimus modo experiri aui ⁊ u̾tutem
exercere liceat Laborez ⁊ periculum
petimus ut uiroꝵ ut militu officio
funganiur. Bellum in Siciliam iam
alteru aniimu ingenti dimicatione
geritur Trbes alias petimus alias
Romanus expugnat. Peditu ⁊ eqͥtu
acies concurrunt ad Siracusas tẽra
mariq geritur res clamor̃ pugnãtiu
screpitumq armoꝵ audiumꝰ resides
ip̃i ac segnes tanq nͥ manꝰ nͨ arma
habeamus ẜuoꝵ legioib. ti. seꝓnius
cõns totiens iam cu hoste signie

Expanded text:
elegatus in exilium est, nemini spes emerendi stipendia adempta, hostis denique est datus, cum quo dimicantes aut vitam semel aut ignout quisquam ex Cannensi acie miles Romanus superesset, nihil obici potest, non solum a patria procul Italiaque sed ab hoste etiam relegati sumus, ubi senescamus in exilio, ne qua spes, ne qua occasio abolendae ignominiae, ne qua placandae ciuium irae, ne qua denique bene moriendi sit. neque ignominiae finem nec uirtutis praemium petimus; modo experiri animum et uirtutem exercere liceat. laborem et periculum petimus, ut uirorum, ut militum officio fungamur. bellum in Sicilia iam alterum annum ingenti dimicatione geritur; urbes alias Poenus, alias Romanus expugnat; peditum, equitum acies concurrunt; ad Syracusas terra marique geritur res; clamorem pugnantium crepitumque armorum exaudimus resides ipsi ac segnes, tamquam nec manus nec arma habeamus. seruorum legionibus Ti. Sempronius consul totiens iam cum hoste signis
Abbreviated transcription (Latin):
causa arcescitus cum Comitia osulihi
rogandis haberet p̾rogatiuaq cẽtuia
Iumoꝵ. G. Malliu torquatu ⁊ .̃.
causa turba coiret nͨ dubius eet con¬
sensus popłi magna circũfusi tutu
ad tribunal consul uenit petitq ut
pauca sua uerba audixet Centuriars
que tulisset suffragium reuocai iubet
E rectis oĩb expectacõe qͥd nã pestulatur
esset oculoꝵ ualitudine excusauit ĩpu¬
dentem ⁊ gubernatorem ⁊ impatore c̃
qui cum alienis oculis ei oĩa agedis
postulet sibi post alioꝵ¬

Expanded text:
causa arcessitus cum comitia consulibus causa arcessitus cum comitia consulibus rogandis haberet, praerogatiua Uoturia iuniorum T. Manlium Torquatum et T. causa turba coiret, nec dubius esset consensus populi, magna circumfusus turba ad tribunal consulis uenit, petitque ut pauca sua uerba audiret centuriamque quae tulisset suffragium reuocari iuberet. erectis omnibus exspectatione quidnam postulaturus esset, oculorum ualetudinem excusauit: impudentem et gubernatorem et imperatorem esse qui, cum alienis oculis ei omnia agenda sint, postulet sibi alio
Abbreviated transcription (Latin):
uire aĩaduersum esset. ¶In eodẽ agro
belligeni ꝑ quem illectus ad tnsitione
Mericus erat cccc. uigera agri decreta
¶Post profectionem ex hicilia axarelli
punica classis ⁊ octo milia peditu tͥa
Numidaꝵ equitu exposuit/. Ad eir
hybla ⁊ Marcella sunt innobiliors q̃diaz
alic ⁊ Numide prefecto mutme uagip
ꝙ cum imperatore nõ deuectꝰ ex ꝓuica
esset partim ꝙ ĩ oppidis ybẽnare uenti
erant sengni fungebantur militia
magisq eis auctor ad sedicõe. ꝙ auis
deerat Inter has difficultates . iiĩ sy¬
nelius pretor ⁊ militu aĩos nũc cõso¬
lando nũc castigando sedauit ⁊ cuui
omnes que defecerãt in deditionem
redegit atq ex hiis murgantia ypus
quib urbs agerq debebatur ex. sc̃ acͥ
buit Consules Cum ambo apuliã pr¬
iunciam haberent minusq ia terois
a/ penis ⁊ anibale esset sõtiri apulie
Macedoniamq ꝓuinciam. Sulpitu
Macedonia euenit. Huicq Liuinus
successit. Fuluius Romam Comitioꝵ

Expanded text:
ue eis adsignaret. in eodem agro Belligeni, per quem inlectus ad transitionem Moericus erat, quadringenta iugera agri decreta. post profectionem ex Sicilia Marcelli Punica classis octo milia peditum, tria Numidarum equitum exposuit. ad eos Hybla et Macella et ignobiliores quaedam aliae; et Numidae praefecto Muttine uagi per quod cum imperatore non deuectus ex prouincia esset, partim quod in oppidis hibernare uetiti erant, segni fungebantur militia, magisque eis auctor ad seditionem quam animus deerat. inter has difficultates M. Cornelius praetor et militum animos nunc consolando nunc castigando sedauit, et ciuitates omnes quae defecerant in dicionem redegit; atque ex iis Murgentiam Hispanis quibus urbs agerque debebatur ex senatus consulto attribuit. consules cum ambo Apuliam prouinciam haberent, minusque iam terroris a Poenis et Hannibale esset, sortiri iussi Apuliam Macedoniamque prouincias. Sulpicio Macedonia euenit isque Laeuino successit. Fuluius Romam comitiorum
Abbreviated transcription (Latin):
expertus exercitus quide certam ãma
traddidit hosti. ut alias pridẽdas clades
exercitum tateam nõ tñ abfuit ab eo
ut ignomia in exercitib quereretur.
ut ea urbs Roma ꝑ eum exercitum
qui ab tillia in ueios trans fugerat
recuperaretur ⁊ caudine legiones que
sine arinis redierant Roma amate
remisse in samnium eundez illu heft
sub iugum miẜit qui hac sua igni¬
minia letatus fuerat/ Cannẽsem u
quisq exercitum fuge aut pauoĩ insi
nisi quem hostis cedendo fessus rliquit
cum captiuis redẽptio m̃tabat᷑ Nos
uulgo homines laudabant ꝙ Rei .pͥ.
nos reẜuassemus ꝙ ad consulez ue¬
nusiam redissemus ut sp̃em iusti er¬
citus fecissemus nũc deteiore oditioñ
sumus  qͣ apud patres nr̃os fuerant
captiui. quippe illis arma tñi atq
ordo militandi locusq in qͥ tederent
in castris est mutatus q̃ tam̃ semel
riouata E. p. opera ⁊ uno felici p̃lis
recupemeut Nemo eoni relegatis y

Expanded text:
ne expertus quidem certamen arma ne expertus quidem certamen arma tradidit hosti, ut alias pudendas clades exercituum taceam; tamen tantum afuit ab eo ut ulla ignominia iis exercitibus quaereretur ut et urbs Roma per eum exercitum qui ab Allia Ueios transfugerat reciperaretur, et Caudinae legiones quae sine armis redierant Romam armatae remissae in Samnium eundem illum hostem sub iugum miserint, qui hac sua ignominia laetatus fuerat. Cannensem uero quisquam exercitum fugae aut pauoris insimnisi quem hostis caedendo fessus reliquit? cum captiuis redemptio negabatur, nos uolgo homines laudabant quod rei publicae nos reseruassemus quod ad consulem Uenusiam redissemus et speciem iusti exercitus fecissemus; nunc deteriore condicione sumus quam apud patres nostros fuerunt captiui. quippe illis arma tantum atque ordo militandi locusque, in quo tenderent in castris, est mutatus, quae tamen semel nauata rei publicae opera et uno felici proelio reciperarunt; nemo eorum relegatus in
Abbreviated transcription (Latin):
nostris Senatui. satis facturos ẽẽ sicut
erant aduersus pierum ip̃m pugn̾ates
satis fecerunt quanq ꝙ ob meritũ nr̃m
ambos michi consules ⁊ uniu̾su senatũ
nitueri uideor cum te Marcelle Intueo
quẽ si ad Cãnas consulez habuissemus
noxam cuius arguimur nos purgare
sine deu ira nec pati feto cuius lege
imobili reꝵ humanaꝵ ordo serit᷑ sed
culpa perimus. ad cãnas ciius tandem
ea culpa fuit Militu an imperator⁊
equidem miles militum nichil unqua
dicam de Imperatore eo cui p̾ẜtim gr̃as
sciam ab Senatu actas. ꝙ nõ dsperau̾̃it
de re p cui post fugani actaz nͥ sibip
omnes annos ꝓrogatum imperium
ceteros sciam. It ex reliquiis cladiꝰ eiꝰ
quos tribunos militu hũimus honors
petere / ⁊ gerere prouincias obtiner audi
fugere cum spes alia nulla esset tũpe
non fuit milites utiq morituros in
acie misistis. ad alliam prope oñie
exercitus fugit ad furculas caudinos

Expanded text:
nos senatui satisfacturos esse, sicut nos senatui satisfacturos esse, sicut erant adversus Pyrrhum ipsum pugnantes satisfecerunt. quamquam quod ob meritum nostrum ambo mihi consules et universum senatum intueri uideor, cum te, M. Marcelle , intueor, quem si ad Cannas consulem habuissemus,noxam cuius arguimur nos purgare. si non deum ira nec fato, cuius lege immobilis rerum humanarum ordo seritur, sed culpa periimus ad Cannas, cuius tandem ea culpa fuit? militum an imperatorum? equidem miles nihil unquam dicam de imperatore meo, cui praesertim gratias sciam ab senatu actas quod non desperauerit de re publica, cui post fugam Cannensem per omnes annos prorogatum imperium. ceteros item ex reliquiis cladis eius, quos tribunos militum habuimus, honores petere et gerere et prouincias obtinere audifugere, cum spes alia nulla esset, turpe non fuit, milites utique morituros in aciem misistis? ad Alliam prope omnis exercitus fugit; ad Furculas Caudinas
Abbreviated transcription (Latin):
nõ dum militari etate essent milites
ferrent ut qui minoris uii ⁊ .x. annis
saccamento dedissent hiis ꝑin scipedia
ꝓcederent ac si uii ⁊ .x. anñor aut
maiores milites facti essent ex hor sunt¬
creati truiz uiri bini ad conquisitione
ingenuoꝵ ꝑ agros facere. Eodem tpre
ex sicił rẽ Marci Marcelli depostulantis
militem qui cum. p̾. Lentulo militabãt
in senatu recitate sunt canesis reliquie
cladis hic exercitus erat relegatus in¬
Insulam siciliam sicut ante dictu est
Ne ante punici belli friem in Italia re¬
portarentur hii milites ꝑmissii lentuli
primores equitu. Centurionuq ⁊ robõã
ex Legionib peditum legatos ĩ hiberna
ad .m. marcellum miẜunt. Ex quibus
unus potestate dicendi facta consule te
M. Marcelle in Italiam adissemus. cu
nos morte regu turbagata ad graue
bellum aduersus Saiculos simiul penosq
micti/ ⁊ sanguine nostro uulneribusq

Expanded text:
nondum militari aetate essent, milites nondum militari aetate essent, milites ferrent ut, qui minores septendecim annis sacramento dixissent, iis perinde stipendia procederent ac si septendecim annorum aut maiores milites facti essent. ex hoc sencreati triumviri bini conquisitionem ingenuorum per agros habuerunt. eodem tempore ex Sicilia litterae Marci Marcelli de postulatis militum qui cum P. Lentulo militabant in senatu recitatae sunt. Cannensis reliquiae cladis hic hie exercitus erat, relegatus in Siciliam, sicut ante dictum est, ne ante Punici belli finem in Italiam reportarentur. hi permissu Lentuli primores equitum centurionumque et robora ex legionibus peditum legatos in hiberna ad M. Marcellum miserunt, e quibus unus potestate dicendi facta: consulem te, M. Marcelle, in Italia adissemus, cum nos morte regum turbatam ad grave bellum adversus Siculos simul Poenosque mitti, et sanguine nostro vulneribusque
Abbreviated transcription (Latin):
ea comitia nouus pontifex.i. cõnelui
Cethegus habuit res ingẽti cẽtamine
petierunt. Fuluius flaccus cõsul qui
et ante bis consul ⁊ censor fuãt et tͥ.
Matilius torquatus ⁊ ip̃e duob ꝯsulatib
et censura insignis. Cilicinius Crassus
qui edilitatem curulem petiturus erat
hic c̾ senes honoratosq Iuuenes in Eo
certamine uicit ante hũc ĩt̾ ce̾tũ annos.
et .xx. nemo p̾t̾ p̾cornelium Calussa
pontifex maximus creatus fuerat qui
sella curruli nõ sedisset cõsuls dilctu
cum egre conficerent ꝙ inopia Iunior
non facile in utrunq ⁊ noue urbane
legiones ⁊ supplementu ueterib scͥberẽt
sufficiebat Senatus absistere eos ĩcepto
uetuit. et tum iuros binos creaĩ iussit
alteros qui citra alteros qͥ ult̾ quĩqͣge¬
simum lapidem platheis forisq et in
conciliabulis õnem copia Ingenior
inspicerent et siquid roboris satis affe¬
renda arma habere uiderentur ecia si

Expanded text:
ea comitia nouus pontifex M. Cornelius ea comitia nouus pontifex M. Cornelius Cethegus habuit. tres ingenti certamine petierunt, Q. Fuluius Flaccus consul, qui et ante bis consul et censor fuerat, et T. Manlius Torquatus , et ipse duobus consulatibus et censura insignis, et <P.> Licinius Crassus, qui aedilitatem curulem petiturus erat. hic senes honoratosque iuuenis in eo certamine uicit. ante hunc intra centum annos et uiginti nemo praeter P. Cornelium Calussam pontifex maximus creatus fuerat qui sella curuli non sedisset. consules dilectum cum aegre conficerent, quod inopia iuniorum non facile in utrumque ut et nouae urbanae legiones et supplementum ueteribus scriberetur sufficiebat, senatus absistere eos incepto uetuit et triumuiros binos creari iussit, alteros qui citra, alteros qui ultra quinquagesimum lapidem in pagis forisque et conciliabulis omnem copiam ingenuorum inspicerent et, si qui roboris satis ad ferenda arma habere uiderentur, etiamsi
Abbreviated transcription (Latin):
in presentia furori atq audatie pauco
uinciq se tͤ ac populum. R. passi sĩt
et comitia que reus ui atq ãmis ꝓhi¬
biturus erat ne eam q̃re̾tib dimicãte
daretur uoluntate ip̃ius substulerint
hec cum ab optimo quoq ꝓ atraitate
multe certacõe rei capitalis die postiũo
dixerunt ac ni uades daret p̾ndi/ a
uiatore atq in carcerem duci iusẜũt.
n. Postumius añ. Rlas Mayas non
ydisset citatusq eo die nõ r̃spodissẽt
nec excusatus esset iuber uideri eu in
exilio esse bonaq eius uenire ip̃i aqua
et igni placere interdici. Singłos dem̃
eoꝵ qui turbe ac tumultꝰ concitatores
fuerant rei capitalis diem dicere ac
Nades poscere ceperũt pͥo non dantes
deinde eciam eos qui dare possent in
carcerem coiciebant. Cuius rei ꝑiculuz
uitantes popłiq in exilium abierunt
hũc fraus publicanoꝵ/ deinde fraude
audacia protegens exitum huit ¶Coĩtia
inde pontifici maximo creando sũt hĩta

Expanded text:
in praesentia furori atque audaciae paucorum in praesentia furori atque audaciae paucorum uincique se ac populum Romanum passi sint et comitia, quae reus ui atque armis prohibiturus erat, ne causa quaerentibus dimicationem daretur, uoluntate ipsi sua sustulerint. haec cum ab optimo quoque pro atrocitate multae certatione rei capitalis diem Postumio dixerunt ac ni uades daret prendi a uiatore atque in carcerem duci iusseruntM. Postumius ante kalendas Maias non prodisset citatusque eo die non respondisset neque excusatus esset, uideri eum in exsilio esse bonaque eius uenire, ipsi aqua et igni placere interdici. singulis deinde eorum qui turbae ac tumultus concitatores fuerant, rei capitalis diem dicere ac uades poscere coeperunt. primo non dantes, deinde etiam eos qui dare possent in carcerem coniciebant; cuius rei periculum uitantes plerique in exsilium abierunt. hunc fraus publicanorum, deinde fraudem audacia protegens exitum habuit. comitia inde pontifici maximo creando sunt habita;
Abbreviated transcription (Latin):
e lata est ut
ornu primus
eset turbande rei causa publicaĩ ꝑ uacuũ¬
in sũmoto loco in eo irruperũt Iũgãtes
simul cum populo tribunisq nec̃ ꝓcul
onnicatione res erat tum fuluiꝰ cõsul
Uidetis ne inquit nos in ordinẽ coactos
esse et rem ad seditionem spectar̾ ni ꝓper
dinuctitis plebis consilium. plebe dimissa
henatus uocatur ⁊ consules referunt
de concilio plebis turbato ui atq auda¬
cia publicanoꝵ. m. furium Canullu
cuius exilium ruuyna urbis secuta fuit
dapnari se arbitratis cuub passu esse.
x. iuros ante eum quoꝵ legib ad ea
diem uiuerent multos postea prĩcipes
Ciuitatis Iudicium de se pͥp passo̾ postu¬
mium pirgensem suffragium popłoꝵ
extorsisset Concilium płebis substulisẜ
tribunos in ordinem coegisse ꝯͣ popłm
ut tribunos a plebe intercludẽt trib
in suffragium uocari ꝓhiber̃t nͥ aliud
a cede ac dimicatione ꝯtinuisse hoĩes
nisi patiam magistratii. ꝙ cesserint

Expanded text:
t orque animum esset, turbandae rei causa publicani per uacuum submoto locum cuneo inruperunt iurgantes simul cum populo tribunisque. nec procul dimicatione res erat cum Fuluius consul uidetis' inquit 'uos in ordinem coactos esse et rem ad seditionem spectare, ni propere dimittitis plebis concilium?' plebe dimissa senatus uocatur et consules referunt de concilio plebis turbato ui atque audacia publicanorum: M. Furium Camillum , cuius exsilium ruina urbis secutura fuerit, damnari se ab iratis ciuibus passum esse; decemuiros ante eum, quorum legibus ad eam diem uiuerent, multos postea principes ciuitatis iudicium de se populi passos; Postumium Pyrgensem suffragium populo Romano extorsisse, concilium plebis sustulisse, tribunos in ordinem coegisse, contra put tribunos a plebe intercluderet, tribus in suffragium uocari prohiberet. nihil aliud a caede ac dimicatione continuisse homines nisi patientiam magistratuum, quod cesserint
Abbreviated transcription (Latin):
Sempronio aduocatis partis utriuses
Corneliu. Caudinu de medio a dieat
Eosq tres recuperatores osidere ⁊ cam
cognosdere iussit cu res eo maior ag¬
retur certamine qͦ uti tãte dignitatis
non tam aduocati ꝙ moderator̾s scudoᷤ
fuerant c. lelius relicto ꝯsilio ante
tribunal ad Scipionem accedit eur
docet rem sine modo ac modestia agi
ac prope esse ut manꝰ inter se ꝯferat
Ceteꝵ ecia si ius absit nichilomin
detestabili exemplo rem agi quippe u
fraude ac piurio decus petat uirtum
stare hinc Legionarios milites hine
classicos ꝑ ones deos apparatos furar
mag̃ qͣ uelint ꝙͣ que sciant uera essi
et obstringere ꝑiurio. non se solum
deferre. Scipio collaudato lesio ad
comꝑtu hr̃e. q. tiberiliu. et sexti
digitium parĩt in murũ ascendissi
seq eos uirtutis causa coronis mirab¬
libus donare. Tum reliqͦs ꝓut cuu
meritũ uirtutisq erat donauit au

Expanded text:
Sempronio , aduocatis partis utriusque, P. Sempronio , aduocatis partis utriusque, P. Cornelium Caudinum de medio adiecit eosque tris recuperatores considere et causam cognoscere iussit. cum res eo maiore ageretur certamine quod amoti tantae dignitatis non tam advocati quam moderatores studiorum fuerant, C. Laelius relicto consilio ad tribunal ad Scipionem accedit, eumque docet rem sine modo ac modestia agi, ac prope esse ut manus inter se conferant. ceterum , etiam si vis absit, nihilo minus detestabili exemplo rem agi, quippe ubi fraude ac periurio decus petatur virtutis. stare hinc legionarios milites, hinc classicos, per omnis deos paratos iurare magis quae velint quam quae sciant vera esse, et obstringere periurio non se solum deferre. Scipio conlaudato Laelio ad compertum habere Q. Trebellium et Sex. Digitium pariter in murum escendisse, seque eos ambos uirtutis causa coronis muralibus donare. tum reliquos prout cuiusque meritum uirtusque erat donauit; ante
Abbreviated transcription (Latin):
compotem fecissent. S añt eo cõges¬
sissent oĩs difrice atq yspanie opes ut
neq hostib quicꝙ̃ relinqueretur ⁊ sibi ac
suis oĩa suꝑessent. Militum demũ iuitutẽ
collaudauit ꝙ eos non eruptõ hostiu ñ
altitudo memu n explorata stagni uada
ñ castellu ĩ alto tumuso sitũ nõ mimi¬
tissima ars deterruisset qͦminꝰ transcẽ¬
derent oĩa ꝑrumperentq. Itaq quanꝙ
oĩb omnia deberet p̾cipuu murał co¬
rone decus eius esse qui primus muruz
ascendisse ꝓfiteretur qui se dignuz eo
duceret dono. duo ꝓfessi sunt .q. tiberi
Centurio Legionis quarte ⁊ sex digitis
socius naualis. nec ip̃i ta int̾ se acriter
contendebant q studia excitauerãt utꝙ
aderat. Ea contemptio cu ꝓpe sedito
ueniret Scipio tres recuꝑatores ci
se daturu ꝓnũciasset/ qui cognita sa
testibq auditis iudicarẽt uter pͥorn
oppidum transcendisset c. Lelio ⁊ m

Expanded text:
compotem fecissent, sed ante eo congescompotem fecissent, sed ante eo congessissent omnis Africae atque Hispaniae opes, ut neque hostibus quicquam relinqueretur et sibi ac suis omnia superessent. militum deinde uirtutem conlaudauit quod eos non eruptio hostium, non altitudo moenium, non inexplorata stagni uada, non castellum in alto tumulo situm, non munitissima arx deterruisset quo minus transcenderent omnia perrumperentque. itaque quamquam omnibus omnia deberet, praecipuum muralis coronae decus eius esse qui primus murum adscendisset; profiteretur qui se dignum eo duceret dono. duo professi sunt, Q. Trebellius , centurio legionis quartae, et Sex. Digitius , socius naualis. nec ipsi tam inter se acriter contendebant quam studia excitauerant uterqaderat. ea contentio cum prope seditionem ueniret, Scipio tres recuperatores cum se daturum pronuntiasset qui cognita causa testibusque auditis iudicarent uter prior in oppidum transcendisset, C. Laelio et M.
Abbreviated transcription (Latin):
relata ad imꝑatorez magnauis patere
pondo argenti facti signatiq decẽ r octo
milia ⁊ cce. pondo uasor argẽteoꝵ magnꝰ
nus. Hec omna cuz flaminio questori¬
appensa adnumerataq sũt tͥtici qͥdrigẽta
milia mediu ordei ducenta septuagĩta
onerib frumento armis ere p̾tea
ferroq ⁊ linteis / ⁊ spãto ⁊ nauali alia
materia ad classe edidificanda ut mi¬
nimu oĩu int̾ tantas opes bellicas Car¬
tago ip̃a fuit Eo die Scipio c̃ legio cu
sociis naualib urbez custodire iusso
ip̃e in castra legiones reduxit fexosq
milites oĩb uno die belli operib qͥppe
qui ⁊ acie dimicassent ⁊ capienda urbe
tm̃ laboris periculiq addissent ⁊ capta
cum hiis qui in arce confugerãt imqͦ
ecia loco pugnassent curare corpora
iussit. Postremo die militib naualiłi
sociis conuocatis pͥmu diis inmõtalib
Laudes gratesq egit qui se nõ urb solu
opulentissime õmu ĩ yspania uno die

Expanded text:
relata ad imperatorem magna uis: paterpondo; argenti infecti signatique decem et octo milia et trecenta pondo, uasorum argenteorum magnus numerus; haec omnia C. Flaminio quaestoriappensa adnumerataque sunt; tritici quadringenta milia modium, hordei ducenta septuaginta.oneribus, frumento, armis, aere praeterea ferroque et linteis et sparto et nauali alia materia ad classem aedificandam, ut minimum omnium inter tantas opes belli captas Carthago ipsa fuerit. eo die Scipio C. Laelio cum sociis naualibus urbem custodire iusso ipse in castra legiones reduxit fessosque milites omnibus uno die belli operibus, quippe qui et acie dimicassent et capienda urbe tantum laboris periculique adissent et capta cum iis qui in arcem confugerant iniquo etiam loco pugnassent, curare corpora iussit. postero die militibus naualibusque sociis conuocatis primum dis immortalibus laudes gratesque egit, qui se non urbis solum opulentissimae omnium in Hispania uno die
Abbreviated transcription (Latin):
annum arcez eciam liberarent spen
Cometus qͦ hostib si Nauali prelis
possessionem maris ademissent intelu¬
suros Romani ut retẽpta possessioni
arcis ostenderent nõ ut hac uirtutes
ꝓditione ac furto Tarentum amissisz
Itaq ex utraq parte signo dito cuy
ristris c̾ocurissent neq¬

Expanded text:
annum, arcem etiam liberarent, spe annum, arcem etiam liberarent, spe commeatus quoque hostibus, si navali proelio possessionem maris ademissent, interclusuros, Romani, ut retenta possessione arcis ostenderent non vi ac virtute, sed proditione ac furto Tarentum amissum. Itaque ex utraque parte signo dato cum rostris concurrissent neq
Abbreviated transcription (Latin):
hu̾it postea rem impigre sepe gerẽti trs
addite quinq remes. Postremo ip̃e a
sociis Regmisq ⁊ Auellia ⁊ a pesto esio
debitas ex federe exigendo classes xxx
Nauiu sicut ante dictuz est efficit
huic ab Regio profecto classi demo¬
crates cum pari classi nauiu taren¬
tinaꝵ nũo quindeci milia feme ab
urbe ad sacri portu obuius fuit uelis
tamen forte imꝑiudus futiũ cẽtam
Romanus ueniebat. s cĩca crotonez
sybar̾q suppleuerat remigio Rauis
Instructamq ⁊ armata Egregie pe
magnitudine nauii classe hebat
et tu sub ide fere tempus ⁊ ue̾ti uis
oĩs cecidit ⁊ hostes in conspectu fuere
ut cõponenda armamenta expediẽdut
remigem ac misitem ad iminẽs ctam̃
satis temporis esset Raro alias tanti
animis iuste cõcurrerunt classes. qͥpi
cum in maioris discrimine rei q ip̃e
erat pugnarent Tarẽtini ut r̾̃cuꝑata
urbe ab Romanis post cetesimũ ꝓpe

Expanded text:
habuit: postea rem impigre saepe gerenti tres habuit: postea rem impigre saepe gerenti tres additae quinqueremes: postremo ipse a sociis Reginisque et a Uelia et a Paesto debitas ex foedere exigendo classem uiginti nauium, sicut ante dictum est, efficit. huic ab Regio profectae classi Democrates cum pari nauium Tarentinarum numero quindecim milia ferme ab urbe ad Sapriportem obuius fuit. uelis tum forte improuidus futuri certaminis Romanus ueniebat; sed circa Crotonem Sybarimque suppleuerat remigio naues, instructamque et armatam egregie pro magnitudine navium classem habebat. et tum forte sub idem tempus et venti vis omnis cecidit et hostes in conspectu fuere, ut ad componenda armamenta expediendumque remigem ac militem ad imminens certamen satis temporis esset. raro alias tantis animis iustae concurrerunt classes, quippe cum in maioris discrimen rei quam ipsae erant pugnarent, Tarentini , ut recuperata urbe ab Romanis post centesimum prope
Abbreviated transcription (Latin):
Longe fortissiꝰ equitu toto punico exer¬
citu erant. Itaq quanꝙͣ imꝓuisa res fuit
nec usus Equoꝵ in urbe erat tñ armis
inter tumultum captis eruptioe tẽpta¬
uerunt. Et cum euadere nequirent pu¬
gnantes ad ultimu occubuerũt Nec plus
quinquaginta ex hiis ĩ potate hostium
uiui uenerunt plusq aliquanto dãpni
pia fuit nec deinde unꝙͣ penus qͦ longe
plurimum ualuerat eqͥtatu suꝑior fuit
Per iddem tempus cu in ãce Tarẽtina
uix Inopia tolerabilis esset spem omnez
p̾sidium qued ibi erat Romanũ p̾fc̃tusq
presidii atq arcis.iii. Leuinus ĩ ꝯm̃atib
ab Sicilia missis habebant qui ut tuto
prẽt uchement horaz Italie classis .xx.
ferme nauiuz Regii stabat perat dasi
cõmeatibq.d. qͥntius obscuro gn̾e ort
Ceteꝵ multis forib factis militari głia
Illustris pͥmo.u. naues quaꝵ maxim
due triremes a Marcelło ei tdite enãt

Expanded text:
longe fortissimi equitum toto Punico exerlonge fortissimi equitum toto Punico exercitu erant. itaque, quamquam improuisa res fuit nec usus equorum in urbe erat, tamen armis inter tumultum captis et eruptionem temptauerunt et, cum euadere nequirent, pugnantes ad ultimum occubuerunt, nec plus quinquaginta ex his in potestatem hostium uiui uenerunt. plusque aliquanto damni pia fuit; nec deinde unquam Poenus, quo longe plurimum ualuerat, equitatu superior fuit. per idem tempus cum in arce Tarentina uix inopia tolerabilis esset, spem omnem praesidium quod ibi erat Romanum praefectusque praesidii atque arcis M. Liuius in commeatibus ab Sicilia missis habebant, qui ut tuto praeterueherentur oram Italiae, classis uiginti ferme nauium Regii stabat. praeerat classi commeatibusque D. Quinctius , obscuro genere ortus, ceterum multis fortibus factis militari gloria inlustris. primo quinque naues, quarum maximae duae triremes, a Marcello ei traditae erant
Abbreviated transcription (Latin):
fecerat marcello ẜ siñ adiutore dasio¬
res tranfigi non poterat młtm ac diu cũctatꝰ
et tum quoq magis mopia ꝯsilii potioris
q̃ spe effectꝰ dasium appellabat at ille ab
re aduersus tum emilio potentatus ini¬
micus rem Anibali aperit accẽsito utͦq
Anibal cum ꝓ tribunali queda ageret
mox de blaccio cogniturus starẽtq sub¬
moto popło accusator ⁊ reus blaccius de
proditione Dasium appellabat. Eĩm uõ
ille uelut in manu res staret exclamat
sub oculis anibalis secu de proditioñ
agi anibali atq eis qui aderat qͥ audatiõ
res erat minus uerisimilis uisa ẽ. Enu¬
Lationem profecto atq odiu esse ⁊ id
ꝑꝑ crimen adferri/ quod quia testes hr̃e
non posset liberus frangeretur. Itainde
dimissi sunt nec bͥlaccius ante astitit
tam audaci incepto/ ꝙͣ idez optũdendo
docendoq q ea res ip̃is pat̾eq salutaris
Maroello/ nec sine cede młta tradi potuit

Expanded text:
fecerat Marcello; sed sine adiutore Dasiofecerat Marcello; sed sine adiutore Dasiores transigi non poterat. multum ac diu cunctatus, et tum quoque magis inopia consilii potioris quam spe effectus, Dasium appellabat; at ille, cum ab re auersus, tum aemulo potentatus inimicus, rem Hannibali aperit. arcessito utroque Hannibal cum pro tribunali quaedam ageret mox de Blattio cogniturus, starentque summoto populo accusator et reus, Blattius de proditione Dasium appellat. enimuero ille, uelut in manifesta re, exclamat sub oculis Hannibalis secum de proditione agi. Hannibali atque eis qui aderant quo audacior res erat, minus similis ueri uisa est: aemulationem profecto atque odium esse, et id crimen adferri quod, quia testem habere non posset, liberius fingenti esset. ita inde dimissi sunt. nec Blattius ante abstitit tam audaci incepto quam idem obtundendo, docendoque quam ea res ipsis patriaeque salutaris Marcello. nec sine caede multa tradi potuit.
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ. Indignationes p̾bebant. Ita equãte
fortuna suspensa oĩa utriusq erant
integra spe integro metu. uelut ut¬
illo tp̃e pͥmu bellu ĩ ciperẽt anibale
anͣ oĩa angebat ꝙ Capua percinatis
oppugnata a Romanis/ quã defensa
ab se młtoꝵ Italie popłoꝵ aĩos au̾terat
quos ĩ õnes tenere p̾sidiis nisi uellet
ĩ młtas paruasq partes cãpere excitu
quod minime tu expediebat potat nͨ
deductis p̃sidiis spei libera uł obnoxiam
timori socioꝵ relinquer fide p̃ceps in
auariciam ⁊ crudelitatez animꝰ ad spo¬
lianda que tueri neqͥbat ut uastata hosti
relinquerent᷑ inclinauit infandum
consiliuz tum incepto tu eciã exitu fui
neq eĩm̃ indigna paciẽtia mõ abaliena
exemplũ ꝙͣ partiẽbant nͨ oõsul Roãnus
temptandis urbib sicut unde spes aliqͣ
se ostendisset deerat./ Salapie pͥncipes
uebat/ ⁊ ꝑ occultos nũcios spez ꝓditionis

Expanded text:
esse indignationis praebebant. ita aequante esse indignationis praebebant. ita aequante fortuna suspensa omnia utrisque erant, integra spe, integro metu, uelut illo tempore primum bellum inciperent. Hannibalem ante omnia angebat quod Capua pertinacius oppugnata ab Romanis quam defensa ab se multorum Italiae populorum animos auerterat, quos neque omnes tenere praesidiis nisi uellet in multas paruasque partes carpere exercitum quod minime tum expediebat poterat, nec deductis praesidiis spei liberam uel obnoxiam timori sociorum relinquere fidem. praeceps in auaritiam et crudelitatem animus ad spolianda quae tueri nequibat, ut uastata hosti relinquerentur, inclinauit. id foedum consilium cum incepto tum etiam exitu fuit. neque enim indigna patientium modo abalienabexemplum †quam† pertinebat; nec consul Romanus temptandis urbibus sicunde spes aliqua se ostendisset deerat. Salapiae principes uebat et per occultos nuntios spem proditionis
Abbreviated transcription (Latin):
alia tuz Garentu amissu dapno ⁊
alore tuz arte tuz presidio retenta
pet spem gaudio fuit ⁊ t̾rorẽ subitu
pauorezq urbis Rome cbscessa et op¬
menata Capua post dies paucos capta
n Leticiam uertitur transmariie
q res quadam uice pensate. philippus
ustis tp̃e haud satis oportuno factus
ethau noui adsciti socii. Acthalusq
asie Rex iam uł despondẽte fõtuna
Romanis imꝑiu oriẽtis. Cartagi¬
nenses quoq Capua amissa ⁊ Taretuz
cuptum equabant et ut ad meĩa urbis
Romane nlło ꝓhibente se ꝑuenisse in
gloria ponebant ita pigebat ĩriti ĩcepti
pudebatq adeo se spretos ut sedẽtib ip̃is
ad Romana mema alia põta excitus
Lomanus ĩ yspania duceretur. Ipse
qͦ yspanie. quo ꝓͥus spe uenerãt tantis
duob ducib exercitib q cesis debellãt
ibi ac pulsos inde Romanos ẽe eo p̃tor
ab .l. marcio tumultuario duce ad
uanu ⁊ Irritum uictoriam redacta

Expanded text:
Italia cum Tarentum amissum damno et Italia cum Tarentum amissum damno et dolori, tum arx cum praesidio retenta praeter spem gaudio fuit, et terrorem subitum pauoremque urbis Romae obsessae et oppugnatae Capua post dies paucos capta in laetitiam uertit. transmarinae quoque res quadam uice pensatae: Philippus hostis tempore haud satis opportuno factus, Aetoli noui adsciti socii Attalusque Asiae rex, iam uelut despondente fortuna Romanis imperium orientis. Carthaginienses quoque Capuae amissae Tarentum captum aequabant, et ut ad moenia urbis Romanae nullo prohibente se peruenisse in gloria ponebant, ita pigebat inriti incepti, pudebatque adeo se spretos ut sedentibus ipsis ad Romana moenia alia porta exercitus Romanus in Hispaniam duceretur. ipsae quoque Hispaniae quo propius spem uenerant tantis duobus ducibus exercitibusque caesis debellatum ibi ac pulsos inde Romanos esse, eo plus ab L. Marcio tumultuario duce ad uanum et inritum uictoriam redactam
Abbreviated transcription (Latin):
ngredimmi diis bñ iuuantib. rẽ postea
nodumẽ ⁊ pͥuatas res facite salua̾ p̃stat
publica ꝓdendo tua. Ne qͥcq̃ ẜues in hoc
canto aĩo ꝯsensu est ut gratie ultro
consulib agerentur Senatu in misso
yse quisq aurum Argẽtum ⁊ es in
publicum cõferũt tãto cẽtamine ĩiecto
ut pͣ inter pͥmos noĩa sua uellent in
publicis tabulis esse ut ñ triu uiri acci¬
piendo nec scribere ferendo sufficerent.
hunc consensum Senatus eq̃ster ordo
est secutus/ Eq̃stris ordims plebs ita siñ
edicto sine cohercitacõe magr̾atꝰ nec
roiges in supplementu / nec stipendio
res.pͥ. eguit ¶ Paratisq oĩb ad bellũ
Consules in ꝓunicias ꝓfecti sũt ñ aliud
magis tempus belli fuit qͥ cãtaginẽses
tomaniq parit̃ uariis caĩb Iamixtis
magis in accipiti spe ac metu fu̾int.
Lam Romanis ⁊ ĩ ꝓuinciis hinc in
ipaniam aduerse res hĩc prapere in
dicilia. Luctu ⁊leticia miscuerat ⁊ ĩ

Expanded text:
ngredimini dis bene iuuantibus. res publica incolumis et priuatas res facile saluas praestat: publica prodendo tua nequiquam serues.' in haec tanto animo consensum est ut gratiae ultro consulibus agerentur. senatu inde misso pro se quisque aurum argentum et aes in publicum conferunt, tanto certamine iniecto ut prima aut inter primos nomina sua uellent in publicis tabulis esse ut nec triumuiri accipiundo nec scribae referundo sufficerent. hunc consensum senatus equester ordo est secutus, equestris ordinis plebs. ita sine edicto, sine coercitione magistratus nec remige in supplementum nec stipendio res publica eguit; paratisque omnibus ad bellum consules in prouincias profecti sunt. neque aliud tempus belli fuit quo Carthaginienses Romanique pariter uariis casibus immixti magis in ancipiti spe ac metu fuerint. nam Romanis et in prouinciis hinc in Hispania aduersae res, hinc prosperae in Sicilia luctum et laetitiam miscuerant, et in
Abbreviated transcription (Latin):
nauuz classe ones aut .u. remes erant¬
hustis tiberinis profectus pret hõĩ tusci
maris alpes ⁊ neq gallicum sinu et
xinde pirenei cirtũuectus proniũtoriu
emporus urbe greca oriundi ⁊ ip̃i alpho¬
uissis Garracoem pedib ꝓfectus ꝯuẽtũ¬
sium socioꝵ ⁊ enim legationes ad aduetũ¬
cus ex oĩ se ꝓuincia effuderãt habuit
nanes ibi subduci iussit remissis qͣtuor
triremib Massilentiu q̃ efficii causa
ab domo ꝓsecute fuerant responsa in¬
delegationib suspensis uarietate tot
sasnũ dare cepit ita elato ab ingenti
uirtutu suaꝵ fiducia animo ut nłłm
ferox uerbum excideret. Inge̾sq õnibus
que diceret tum maiestas messet tum
fides ꝓfectus ab T̃arracone ⁊ ciuitats
socioꝵ ⁊ yberna exercitus adiit Collau¬
amitq milites ꝙ duab tantis cladibus
deiceps icti ꝓuincia obtinuissent nec
fructum secundaꝵ reꝵ sentire hostis
passi õni eis hyberum agͥo eos ãcissẽt
sciosq cum fide tutati essent Marciu

Expanded text:
navium classe—omnes autem quinqueremes erant—ostiis Tiberinis profectus praeter oram Tusci maris, Alpesque . . . et Gallicum sinum et deinde Pyrenaei circumvectus promunturium, Emporiis, urbe Graeca —oriundi et ipsi a Phoiussis Tarraconem pedibus profectus conventuomnium sociorum —etenim legationes ad famam eius ex omni se prouincia effuderant—habuit. naues ibi subduci iussit, remissis quattuor triremibus Massiliensium quae officii causa ab domo prosecutae fuerant. responsa inde legationibus suspensis uarietate tot casuum dare coepit, ita elato ab ingenti uirtutum suarum fiducia animo ut nullum ferox uerbum excideret ingensque omnibus quae diceret cum maiestas inesset tum fides. profectus ab Tarracone et ciuitates sociorum et hiberna exercitus adiit, collaudauitque milites quod duabus tantis deinceps cladibus icti prouinciam obtinuissent, nec fructum secundarum rerum sentire hostes passi omni cis Hiberum agro eos arcuissent, sociosque cum fide tutati essent. Marcium
Abbreviated transcription (Latin):
assimulata admiratois humaneĩto
Iuuene excesẜant modũ quib freta
nũc ciuitas elati haud quanꝙͣ mature
tantam molem reꝵ tãtũq imperium
ꝑmisit ad eas copias quas ex uetere
exercitu yspania habebat queq a pu¬
theolis cu. c̃. Nerone traiecteq erãt
ad res gerendas datus est ita cũ g

Expanded text:
adsimulata, admirationis humanae in eo adsimulata, admirationis humanae in eo iuuene excesserant modum; quibus freta tunc ciuitas aetati haudquaquam maturae tantam rerum molem tantumque imperium permisit. ad eas copias quas ex uetere exercitu Hispania habebat, quaeque a Puteolis cum C. Nerone traiectae erant, ad res gerendas datus est. ita cum t
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitꝰ mente monita agens siue rip̃i
capti quada suꝑsticõe aĩ siue ut imꝑia
consiliaq uelut sorte oraculi missa sint¬
nͨ cunctatione assequerent᷑/. Ad hec tñ
ab mitio preparans aĩos ex quo togam
uirilez sũpsit nlło dic prius ulla pu¬
blicam pͥuatamq rem gessit qͣ ĩ Cap¬
tolium iret. Ingressusq edẽ cu sederet
et pleꝵq tempus selus in secretũ ibi
seu consulto seu temere uulgate opi¬
nioni fidem apud quesda fecit stips
eum diuine uirũ esse retulitq fama
ĩ alexandro magno pͥus uulgatã ⁊ ui¬
nitate ⁊ fabula parez angiuis huani
concubitu conceptu ⁊ ĩ cubicło matͥ
eius ꝑsepe uisam prodigii eius spetiem
interuentuq hominu euolutã rͣpẽt
atq ex oculis elapsam hiis miraculis
nunꝙͣ ab ip̃o elusa fides est qͥmpotus
acta arte quadam nec abnuẽdi tale
quicq / nec pala affirmandi. multa
alia eiusdem generis alia uera asia

Expanded text:
diuinitus mente monita agens, siue et ipse diuinitus mente monita agens, siue et ipse capti quadam superstitione animi, siue ut imperia consiliaque uelut sorte oraculi missa sine cunctatione exsequerentur. ad hoc iam inde ab initio praeparans animos, ex quo togam uirilem sumpsit nullo die prius ullam publicam priuatamque rem egit quam in Capitolium iret ingressusque aedem consideret et plerumque solus in secreto ibi seu consulto seu temere uolgatae opinioni fidem apud quosdam fecit stirpis eum diuinae uirum esse, rettulitque famam in Alexandro magno prius uolgatam, et uanitate et fabula parem, anguis immanis concubitu conceptum, et in cubiculo matris eius uisam persaepe prodigii eius speciem interuentuque hominum euolutam repente atque ex oculis elapsam. his miraculis nunquam ab ipso elusa fides est; quin potius aucta arte quadam nec abnuendi tale quicquam nec palam adfirmandi. multa alia eiusdem generis, alia uera, alia