comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cit nouam istam legem esse. Q. fabio & tito sempronio consuli¬
bus uiginti ante annis latam. sine qua cum per tot annos matro¬
ne optimis moribus uixerint quod tandem ne abrogata ea effun¬
dantur ad luxuriam. periculum est: nam si ista lex aut lex ideo
lata esset ut finiret libidinem muliebrem uerendum foret. ne
abrogata incitaret. cur sit autem ipsum indicauit tempus. han¬
nibal in italia erat. uictor ad cannas iam tarentum iam arpos iam
capuam habebat ad urbem romam admoturus exercitum uidebat᷑.
defecerant soci. non milites in supplementum. non socios naualis
ad classem tuendam. non pecuniam in erario habebamus. serui qui¬
bus arma darentur ita ut precium pro us bello perfecto dominis
solueretur. emebantur. In eadem die pecuniae frumentum & cetera
quae belli usus postulabant praebenda. publicani se conducturos pro¬
fessi erant. seruos ad remum numero ex censu constituto. cum sti¬

Expanded text:
cit novam istam legem esse, Q. Fabio et Ti. Sempronio consulicit novam istam legem esse, Q. Fabio et Ti. Sempronio consulibus viginti ante annis latam? sine qua cum per tot annos matronae optimis moribus vixerint, quod tandem, ne abrogata ea effundantur ad luxuriam, periculum est? nam si ista lex vetus aut ideo lata esset, ut finiret libidinem muliebrem, verendum foret, ne abrogata incitaret; cur sit autem lata, ipsum indicabit tempus. Hannibal in Italia erat, victor ad Cannas; iam Tarentum, iam Arpos, iam Capuam habebat; ad urbem Romam admoturus exercitum videbatur; defecerant socii; non milites in supplementum, non socios navalis ad classem tuendam, non pecuniam in aerario habebamus; servi, quibus arma darentur, ita ut pretium pro iis bello perfecto dominis solveretur, emebantur; in eandem diem pecuniae frumentum et cetera, quae belli usus postulabant, praebenda publicani se conducturos professi erant; servos ad remum numero ex censu constituto cum sti
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ego enim quemadmodum ex huis legibus quae non in tem¬
pus aliquod. sed perpetue utilitatis causa ineternum latae sunt.
nullam abrogari debere fateor: nisi quam aut usus coarguit aut
status aliquis rei publica inutilem fecit sic quas tempora aliqua
desiderarunt leges mortales ut ita dicam. & temporibus ipsis mu¬
tabiles esse uideo. quae in pace lata sunt plerumq bellum abro¬
gat. qua in bello. pax. ut in nauis administratione. alia in secun¬
da alia in aduersa tempestate usui sunt. Haec cum ita natura dis¬
tincta sint. ex utroq tandem genere ea lex esse uidetur quam ab¬
rogamus: quia uetus: regia lex simul cum ipsa urbe nata aut qđ
secundum est ab decemuiris ad condenda uira creatis in duodecin
tabulis scripta. sine qua cum maiores nostri non existimarint de¬
cus matronale seruari posse. nobis quoq uerendum sit ne cum ca
pudorem sanctitatemq feminarum abrogenus. quis igitur nes¬

Expanded text:
tur. ego enim quem ad modum ex iis legibus, quae non in temtur. ego enim quem ad modum ex iis legibus, quae non in tempus aliquod, sed perpetuae utilitatis causa in aeternum latae sunt, nullam abrogari debere fateor, nisi quam aut usus coarguit aut status aliquis rei publicae inutilem fecit, sic, quas tempora aliqua desiderarunt leges, mortales, ut ita dicam, et temporibus ipsis mutabiles esse video. quae in pace lata sunt, plerumque bellum abrogat, quae in bello, pax, ut in navis administratione alia in secunda, alia in adversa tempestate usui sunt. haec cum ita natura distincta sint, ex utro tandem genere ea lex esse videtur, quam abrogamus? quid? vetus regia lex, simul cum ipsa urbe nata aut, quod secundum est, ab decemviris ad condenda iura creatis in duodecim tabulis scripta, sine qua cum maiores nostri non existimarint decus matronale servari posse, nobis quoque verendum sit, ne cum ea pudorem sanctitatemque feminarum abrogemus? quis igitur nes
Abbreviated transcription (Latin):
niuersae ad mare profectae sunt ad matrem ideam accipiendã
dissimiles inquis causae sunt: nec mihi causas equare propositũ
est. nihil noui factum purgare satis est. ceterum quod in reb
ad omnis pariter uiros feminasq pertinentibus fecisse eas nemo
miratus est in causa propri e ad ipsas pertinente miramur fe¬
cisse: Quid autem fecerunt: superbas medius fidius aures ha¬
bemus. si cum domini seruorum non fastidiant preces nos roga¬
ri ab honestis feminis indignamur. Uenio nunc ad id de quo
agitur. in quo duplex consulis oratio fuit. nam & legem ullã
omnino abrogari est indignatus. & eam praecipue legem que
luxuriae muliebris cohercendae causa lata esset. & illa cõmunis
pro legibus suis consularis oratio est. & haec aduersus luxuriam
seuerissimis moribus conueniebat. Itaq periculum est: nisi qd
in utraq re uani sit docuerimus: ne quis error uobis offunda¬

Expanded text:
universae ad mare profectae sunt ad matrem Idaeam accipiendam? universae ad mare profectae sunt ad matrem Idaeam accipiendam? dissimiles, inquis, causae sunt. nec mihi causas aequare propositum est; nihil novi factum purgare satis est. ceterum quod in rebus ad omnis pariter, viros feminas, pertinentibus fecisse eas nemo miratus est, in causa proprie ad ipsas pertinente miramur fecisse? quid autem fecerunt? superbas, me dius fidius, aures habemus, si, cum domini servorum non fastidiant preces, nos rogari ab honestis feminis indignamur. venio nunc ad id, de quo agitur. in quo duplex consulis oratio fuit; nam et legem ullam omnino abrogari est indignatus, et eam praecipue legem, quae luxuriae muliebris coercendae causa lata esset. et illa communis pro legibus visa consularis oratio est, et haec adversus luxuriam severissimis moribus conveniebat; itaque periculum est, nisi, quid in utraque re vani sit, docuerimus, ne quis error vobis offunda
Abbreviated transcription (Latin):
noui matronae fecerunt quod frequentes in causa ad se pertinẽte
in publicum processerunt: nunꝗͣ ante hoc tempus in publico ap¬
paruerunt: tuas aduersus te origines reuoluam: accipe quotiens
id fecerint: & quidem semper bono publico: iam a principio reon¬
te romulo cum capitolio ab sabinis capto medio in foro signisa
latis dimicaretur. non sine intercursu matronarum inter acesa
as proelium sedatum est. Quid regibus exactis: cum coriolano
martio duce legiones uolscorum castra ad quintum lapidem
posuissent nonne id agmen quo obruta haec urbs esset matrone
auerterunt: lam urbe capta a gallis aurum quo redempta urbs
est nempe matronae consensu omnium in publico contulerunt.
proximo bello. ne antiqua repetam nonne & cum pecunia opis
fuit. uiduarum pecunia adiuuerunt erarium: & cum du quos
noui ad opem ferendam dubus rebus accerserentur matron&

Expanded text:
novi matronae fecerunt, quod frequentes in causa ad se pertinente novi matronae fecerunt, quod frequentes in causa ad se pertinente in publicum processerunt? numquam ante hoc tempus in publico apparuerunt? tuas adversus te Origines revolvam. accipe, quotiens id fecerint, et quidem semper bono publico. iam a principio, regnante Romulo, cum Capitolio ab Sabinis capto medio in foro signis collatis dimicaretur, nonne intercursu matronarum inter acies duas proelium sedatum est? quid? regibus exactis cum Coriolano Marcio duce legiones Volscorum castra ad quintum lapidem posuissent, nonne id agmen, quo obruta haec urbs esset, matronae averterunt ? iam urbe capta a Gallis aurum, quo redempta urbs est, nonne matronae consensu omnium in publicum contulerunt? proximo bello, ne antiqua repetam, nonne et, cum pecunia opus fuit, viduarum pecuniae adiuverunt aerarium, et, cum dii quoque novi ad opem ferendam dubiis rebus accerserentur, matronae
Abbreviated transcription (Latin):
expectassem. Nunc cum uir grauissimus consul marcus portius
non auctoritate solum qua tacita satis momenti habuisset sed
oratione etiam longa & accurata insectatus sit rogationem nos¬
tram. necesse est paucis respondere. qui tamen plura uerba in
castigandis matronis quam in rogatione nostra dissuadenda cõ¬
sumpsit. & quidem ut in dubio poneret utrum id quod repre¬
henderet. matronae sua sponte an nobis auctoribus fecissent. rẽ
deflendam non nos in quos iecit magis hoc consul uerbotenus
ꝗͣ ut re insimularet: cetum & seditiones & interdum secessionem
muliebrem appellauit quod matronae in publicum uos rogassent
ut legem in se datam per bellum temporibus duris in pace &
florenti ac beata re publica abrogaretis. uerba magna. quae rei
augendae causa conquirantur & haec & alia esse scio. & marcum
catonem oratorem non solum grauem sed interdum etiam tru¬
cem esse scimus omnes. cum ingenio sit mitis. nam quid tandẽ

Expanded text:
expectassem; nunc cum vir gravissimus, consul M. Porcius expectassem; nunc cum vir gravissimus, consul M. Porcius , non auctoritate solum, quae tacita satis momenti habuisset, sed oratione etiam longa et accurata insectatus sit rogationem nostram, necesse est paucis respondere. qui tamen plura verba in castigandis matronis quam in rogatione nostra dissuadenda consumpsit, et quidem ut in dubio poneret, utrum id, quod reprenderet, matronae sua sponte an nobis auctoribus fecissent. rem defendam, non nos, in quos iecit magis hoc consul verbo tenus, quam ut re insimularet. coetum et seditionem et interdum secessionem muliebrem appellavit, quod matronae in publico vos rogassent, ut legem in se latam per bellum temporibus duris in pace et florenti ac beata re publica abrogaretis. verba magna, quae rei augendae causa conquirantur, et haec et alia esse scio, et M. Catonem oratorem non solum gravem sed interdum etiam trucem esse scimus omnes, cum ingenio sit mitis. nam quid tandem
Abbreviated transcription (Latin):
est legem & suffragia rogant. & a quibusdam impetrant. ad¬
uersus te & rem tuam & liberos tuos exorabilis es. simul lex mo¬
dum sumptibus uxoris tuae facere desierit. tu nunq̃ facies. nol¬
te eodem loco existimare futuram rem quo fuit: ante qͣ lex de
hoc ferretur. Et hominem improbum non accusari tutius est. ꝗͣ
absolui. & luxuria non mota tolerabilior esset ꝗͣ erit nunc ipsis
uinculis sicut fere bestiae irritate deinde emisse. ego nullo mo¬
do abrogandam legem oppiam. censeo. uos quod facitis deos
omnis fortunare uelim: Post haec tribuni quoq plebei qui se in¬
tercessuros professi erant cum pauca in eandem sententiam adie¬
cissent tum lucius ualerius prorogatione abse promulgata ita
disseruit. Si priuati tantummodo. ad suadendum dissuadendũ¬
q id quod a nobis rogatur processissent ego quoq cum satis
dictum pro utraq parte existimarem tacitus suffragia uestra

Expanded text:
est, legem et suffragia rogant et a quibusdam impetrant. adest, legem et suffragia rogant et a quibusdam impetrant. adversus te et rem tuam et liberos tuos exorabilis es; simul lex modum sumptibus uxoris tuae facere desierit, tu numquam facies. nolte eodem loco existimare, Quirites, futuram rem, quo fuit, antequam lex de hoc ferretur. et hominem improbum non accusari tutius est quam absolvi, et luxuria non mota tolerabilior esset, quam erit nunc, ipsis vinculis, sicut ferae bestiae, irritata, deinde emissa. ego nullo modo abrogandam legem Oppiam censeo; vos quod faxitis, deos omnis fortunare velim.’ post haec tribuni quoque plebi, qui se intercessuros professi erant, cum pauca in eandem sententiam adiecissent, tum L. Valerius pro rogatione ab se promulgata ita disseruit: ‘ si privati tantummodo ad suadendum dissuadendumque id, quod ab nobis rogatur, processissent, ego quoque, cum satis dictum pro utraque parte existimarem, tacitus suffragia vestra
Abbreviated transcription (Latin):
omnium cultum. quid una quaq uestrum ueretur ne in se con¬
spiciatur: pessimus quidem pudor est uel par simoniae uel pauꝑ¬
tatis. sed utrumq lex uobis demit: cum id quod habere non licet
non habetis. hanc inquit ipsam exequationem non fero. illa lo¬
cuples. Cur non insignis auro & purpura conspitior: cur pauper¬
tas aliarum sub hac legis specie latet: & quod habere non pos¬
sunt habiturae si liceret fuisse uideantur: Uultis hoc certamẽ
ux oribus uestris inicere quirites. ut diuites id habere uelint qdđ
nulla alia possit. pauperes ne ob hoc ipsum contemnantur supra
uires se extendant. simul pudere quod non oportet coeperit qđ
oportet non pudebit. quae de suo poterit parabit. qua non po¬
terit uirum rogabit. miserum illum uirum: & qui exoratus &
qui non exoratus erit. cum quod ipse non dederit datum aba¬
lio uidebit. Nunc uulgo alienos uiros rogant. & quod mauis

Expanded text:
omnium cultu quid unaquaeque vestrum veretur ne in se conomnium cultu quid unaquaeque vestrum veretur ne in se conspiciatur? pessimus quidem pudor est vel parsimoniae vel paupertatis; sed utrumque lex vobis demit, cum id, quod habere non licet, non habetis. ‘hanc’ inquit ‘ipsam exaequationem non fero’ illa locuples. ‘cur non insignis auro et purpura conspicior? cur paupertas aliarum sub hac legis specie latet, ut, quod habere non possunt, habiturae, si liceret, fuisse videantur? ‘ vultis hoc certamen uxoribus vestris inicere, Quirites, ut divites id habere velint, quod nulla alia possit; pauperes, ne ob hoc ipsum contemnantur, supra vires se extendant? ne eas simul pudere, quod non oportet, coeperit, quod oportet, non pudebit. quae de suo poterit, parabit, quae non poterit, virum rogabit. miserum illum virum, et qui exoratus et qui non exoratus erit, cum, quod ipse non dederit, datum ab alio videbit. nunc vulgo alienos viros rogant et, quod maius
Abbreviated transcription (Latin):
maioribus uestris nihil de hac re legem sanctiendi. Nulla erat lux¬
uria quae coherceretur. sicut ante morbos necesse est cognitos esse
q̃ remedia eorum. sic cupiditates prius natae sunt ꝗͣ leges. que si
modũ facerent. quid legem liciniam excitauit de quingentis in¬
geribus nisi ingens cupido agros continuandi: quid legem en¬
ciam de donis & muneribus nisi quia uectigalis iam & stipenq¬
ria plebs esse senatui ceperat: itaq minime mirum est nec oppa
nec aliam ullam tum legem desideratam esse quae modum sus¬
tibus mulierum faceret cum aurum & purpuram data & oblaa
ultro non accipiebant. si nunc cum illis donis cineas urbem er¬
cumiret stañtes in publico inuenisset. & quae acciperent. Atg
ego non nullarum cupiditatum. ne causam quidem aut rationẽ
mire possum: nam ut quod alii liccat tibi non licere aliquid for¬
tasse naturalis aut pudoris aut indignationis habeat. sic equat

Expanded text:
maioribus nostris nihil de hac re lege sanciundi; nulla erat luxmaioribus nostris nihil de hac re lege sanciundi; nulla erat luxuria, quae coerceretur. sicut ante morbos necesse est cognitos esse quam remedia eorum, sic cupiditates prius natae sunt quam leges, quae iis modum facerent. quid legem Liciniam excitavit de quingentis iugeribus nisi ingens cupido agros continuandi? quid legem Cinciam de donis et muneribus, nisi quia vectigalis iam et stipendiaria plebs esse senatui coeperat? itaque minime mirum est nec Oppiam nec aliam ullam tum legem desideratam esse, quae modum sumptibus mulierum faceret, cum aurum et purpuram data et oblata ultro non accipiebant. si nunc cum illis donis Cineas urbem circumiret, stantis in publico invenisset, quae acciperent. atque ego nonnullarum cupiditatium ne causam quidem aut rationem inire possum, nam ut, quod alii liceat, tibi non licere aliquid fortasse naturalis aut pudoris aut indignationis habeat, sic aequato
Abbreviated transcription (Latin):
tus. auaritia & luxuria ciuitatem laborare. quae pestes omnia ma¬
gna imperia euerterunt. Haec ego quo melior latiorq in dies for¬
tuna rei p. est. imperiumq crescit. & in graeciam asiamq transcendi¬
mus omnibus libidinum in lecebris repletas & regias etiam adtrec¬
tamus gazas. eo plus horreo. ne ille magis res nos coeperint ꝗͣ nos illas.
Infesta mihi credite signa ab syracusis illata sunt huic urbi. lam nim¬
is multos audio corinthi & athenarum ornamenta laudantis. mirã¬
tisq & ante fixa fictilia deorum romanorum ridentis. Ego hos ma¬
lo propitios deos. sed ita spero futuros si in suis manere sedibus pa¬
tiemur. patrum nostrorum memoria per legatum cineam pẏrhus
non uirorum modo sed etiam mulierum animos donis temtauit.
non dum lex oppia ad cohercendam luxuriam muliebrem lata erat
tamen nulla accepit. Quam causam fuisse censetis: eadem fuit. q̃

Expanded text:
tiis, avaritia et luxuria, civitatem laborare, quae pestes omnia matiis, avaritia et luxuria, civitatem laborare, quae pestes omnia magna imperia everterunt. haec ego, quo melior laetiorque in dies fortuna rei publicae est imperiumque crescit—et iam in Graeciam Asiamque transcendimus omnibus libidinum illecebris repletas et regias etiam adtrectamus gazas—, eo plus horreo, ne illae magis res nos ceperint quam nos illas. infesta, mihi credite, signa ab Syracusis illata sunt huic urbi. iam nimis multos audio Corinthi et Athenarum ornamenta laudantis mirantisque et antefixa fictilia deorum Romanorum ridentis. ego hos malo propitios deos et ita spero futuros, si in suis manere sedibus patiemur. patrum nostrorum memoria per legatum Cineam Pyrrhus non virorum modo sed etiam mulierum animos donis temptavit. nondum lex Oppia ad coercendam luxuriam muliebrem lata erat; tamen nulla accepit. quam causam fuisse censetis? eadem fuit, quae
Abbreviated transcription (Latin):
quas mox abrogare in quos late sunt possint: uolo tamen audire
quid sit propter quod matronae consternate procurrant in publi¬
cum. ac uix foro se & contione abstineant. ut captiui ab haniba¬
le redimantur: parentes: uiri: liberi : fratres earum: procul ab¬
est absitq semper talis fortuna rei publicae. sed tamen cum fuit
negastis hoc pus precibus carum. At non pietas. nec sollicitudo
pro siuis. sed religio congregauit eas. matrem ideam pessinunte
ex phrygia uenientem accepturae sunt: quid honestum dictu saltẽ.
seditioni praetenditur muliebri: ut auro & purpura fulgeamus. in¬
quit. ut carpentis festis profestisq diebus uelut triumphantes de
lege uicta & abrogata & captis & ereptis suffraguis uestris. per urbẽ
uectentur. ne ullus modus sumptibus. ne luxuriae sit. saepe me quae¬
rentem de feminarum. saepe de uirorum nec de priuatorum modo.
sed etiam magistratuum sumptibus. audistis. diuersisq duobus ui¬

Expanded text:
quas mox abrogare, in quos latae sunt, possint? volo tamen audire, quid sit, propter quod matronae consternatae procucurrerint in publicum ac vix foro se et contione abstineant. ut captivi ab Hannibale redimantur parentes, viri, liberi, fratres earum? procul abest absitque semper talis fortuna rei publicae; sed tamen, cum fuit, negastis hoc piis precibus earum. at non pietas nec sollicitudo pro suis, sed religio congregavit eas: matrem Idaeam a Pessinunte ex Phrygia venientem accepturae sunt. quid honestum dictu saltem seditioni praetenditur muliebri? ‘ut auro et purpura fulgamus’ inquit, ‘ut carpentis festis profestisque diebus, velut triumphantes de lege victa et abrogata et captis et ereptis suffragiis vestris, per urbem vectemur; ne ullus modus sumptibus, ne luxuriae sit. ’ saepe me querentem de feminarum, saepe de virorum nec de privatorum modo sed etiam magistratuum sumptibus audistis, diversisque duobus vi
Abbreviated transcription (Latin):
tiuntur. omnium rerum libertatem imo licentiam si uere dicere
uolumus desiderant. quid enim si hoc expugnauerint. non tempta¬
bunt: recensete omnia muliebria iura. quibus licentiam earum alliga¬
uerint maiores uestri. perquamq subiecerint uiris. quibus omnibꝰ
constrictas uix tamen continere potestis. quid si carpere singula. &
extorqueri & equari ad extremum uiris patiemini. tolerabiles uo¬
bis eas fore creditis: extemplo simul pares esse coeperint superio¬
res erunt. at hercule nequid nouum in cas rogetur recusant. nõ
ius sed inuiriam depraecantur. Iino ut ꝗͦ accepisti is uissistis
suffraguis uestris legem ꝗͣ usu tot annorum & experiendo compro¬
bastis. hanc ut abrogetis.i. unam tollendo legem ceteras infir¬
metis. nulla lex satis commoda omnibus est: id modo quaritur si
maiori parti in summam prodest. si quod cuiq priuatim officiet id

Expanded text:
tiuntur. omnium rerum libertatem, immo licentiam, si vere dicere tiuntur. omnium rerum libertatem, immo licentiam, si vere dicere volumus, desiderant. quid enim, si hoc expugnaverint, non temptabunt? recensete omnia muliebria iura, quibus licentiam earum adligaverint maiores vestri per quaeque subiecerint viris; quibus omnibus constrictas vix tamen continere potestis. quid? si carpere singula et extorquere et aequari ad extremum viris patiemini, tolerabiles vobis eas fore creditis? extemplo, simul pares esse coeperint, superiores erunt. at hercule ne quid novum in eas rogetur recusant, non ius sed iniuriam deprecantur, immo, ut, quam accepistis iussistis suffragiis vestris legem, quam usu tot annorum et experiendo comprobastis, hanc ut abrogetis, id est ut unam tollendo legem ceteras infirmetis. nulla lex satis commoda omnibus est; id modo quaeritur, si maiori parti et in summam prodest. si, quod cuique privatim officiet ius,
Abbreviated transcription (Latin):
niuersarum tenuissent ne compellate a consule uiderentur dix¬
issem. Qui hic mos est in publicum procurrendi. & obsidenqi
uias. & uiros alienos appellandi: istud ipsum suos queq dom
rogare non potuistis: an blandiores in publico ꝗͣ in priuato &
alienis ꝗͣ uestris estis: quanꝗͣ ne domi quidem uos si sui uiris fin¬
bus matronas contineret pudor. quae leges hic rogarentur abrog¬
renturue curare decuit. maiores nostri nullam ne priuatam qu¬
dem rem agere feminas sine auctore uoluerunt. in manu esse pa¬
rentium. fratrum. uirorum. nunc si diis placet iam etiam rem ꝑ
enim nunc aliud peruias & compita faciunt ꝗͣ rogationes tribuno¬
rum plebis suadent: aliae legem abrogandam censent. date frenos
impotenti naturae & indomito animali. desperate ipsas modum
licentia facturas nisi uos facietis. Minium hoc eorum est que
iniquo animo feminae sibi. aut moribus aut legibus iniunctum pa¬

Expanded text:
universarum tenuisset, ne compellatae a consule viderentur, dixuniversarum tenuisset, ne compellatae a consule viderentur, dixissem: ‘qui hic mos est in publicum procurrendi et obsidendi vias et viros alienos appellandi apellandi ? istud ipsum suos quaeque domi rogare non potuistis? an blandiores in publico quam in privato et alienis quam vestris estis? quamquam ne domi quidem vos, si sui iuris finibus matronas contineret pudor, quae leges hic rogarentur abrogarenturve, curare decuit. ’ maiores nostri nullam, ne privatam quidem rem agere feminas sine tutore auctore voluerunt, in manu esse parentium, fratrum, virorum; nos, si diis placet, iam etiam rem publicam enim nunc aliud per vias et compita faciunt, quam rogationem tribunorum plebi suadent, quam legem abrogandam censent? date frenos impotenti naturae et indomito animali et sperate ipsas modum licentiae facturas; nisi vos facietis, minimum hoc eorum est, quae iniquo animo feminae sibi aut moribus aut legibus iniuncta pa
Abbreviated transcription (Latin):
periculum est si cetus & concilia & secretas consultationes esse si¬
nas. atq uix statuere apud animum meum possum utrum peioi
ipsa res an peiore exemplo agatur. quorum alterum ad nos con¬
sules reliquosq magistratus. alterum ad uos quirites magis perti¬
net. Nam utrum e re publica sit nec ne id quod ad uos fertur
uestra existimatio est. qui in suffragium ituri estis. haec conster¬
natio muliebris. siue sua sponte. siue auctoribus uobis marco fun¬
danio & lucio ualerio facta est haud dubie ad culpam magistra¬
tuum pertinens. nescio uobis tribunis an consulibus magis
sit deformis. nobis ad feminas concitandas tribunicias seditiones
iam adduxistis. Nobis. sicut plebis quondam. sic nunc mulierum
secessione leges accipiendae sunt. eꝗdẽ nõ sine rubore quodam
paulo ante per medium agmen mulierum in forum perueni: quod
nisi me uerecundia singularum magis maiestatis & pudoris ꝗͣ u

Expanded text:
periculum est, si coetus et concilia et secretas consultationes esse sipericulum est, si coetus et concilia et secretas consultationes esse sinas. atque ego vix statuere apud animum meum possum, utrum peior ipsa res an peiore exemplo agatur; quorum alterum ad nos consules reliquosque magistratus, alterum ad vos, Quirites, magis pertinet. nam utrum e re publica sit necne id, quod ad vos fertur, vestra existimatio est, qui in suffragium ituri estis; haec consternatio muliebris, sive sua sponte sive auctoribus vobis, M. Fundani et L. Valeri , facta est, haud dubie ad culpam magistratuum pertinens, nescio, vobis, tribuni, an consulibus magis sit deformis: vobis, si feminas ad concitandas tribunicias seditiones iam adduxistis; nobis, si, ut plebis quondam, sic nunc mulierum secessione leges accipiendae sunt. equidem non sine rubore quodam paulo ante per medium agmen mulierum in forum perveni. quod nisi me verecundia singularum magis maiestatis et pudoris quam
Abbreviated transcription (Latin):
rant. omnes uias urbis aditusq in forum obsidebant. uiros desce¬
dentes ad forum orantes. ut florente republica crescente in dies pri¬
uata omnium fortuna matronis quoq pristinum ornatum reddi
paterentur. augebatur haec frequentia mulierum in dies. nam
etiam ex oppidis conciliabulisq conuenerant. lam & consules prae¬
toresq & alios magistratus adire & rogare audebant. ceterum
minime exorabilem alterum utiq consulum marcum porcium
catonem habebant. qui pro lege quae abrogabatur ita disseruit.
Si in sua quisq nostrum matrefamilie quirites ius & maiestatem ui¬
ri retinere instituisset. minus cum uniuersis feminis negotii habe¬
remus. nunc domi uicta libertas nostra impotentia muliebri hic
quoq in foro obteritur & calcatur. & quia singulas sustinere nõ¬
potuimus uniuersas horremus. Equidem fabulam & fictam rem
ducebam esse uirorum omne genus in aliqua insula coniuratione
muliebri ab stirpe sublatum esse. Ab nullo genere non suminum

Expanded text:
rant, omnis vias urbis aditusque in forum obsidebant viros descendentis ad forum orantes, ut florente re publica, crescente in dies privata omnium fortuna matronis quoque pristinum ornatum reddi paterentur. augebatur haec frequentia mulierum in dies; nam etiam ex oppidis conciliabulisque conveniebant. iam et consules praetoresque et alios magistratus adire et rogare audebant; ceterum minime exorabilem alterum utique consulem, M. Porcium Catonem , habebant, qui pro lege, quae abrogabatur, ita disseruit: ‘si in sua quisque nostrum matre familiae, Quirites, ius et maiestatem viri retinere instituisset, minus cum universis feminis negotii haberemus; nunc domi victa libertas nostra impotentia muliebri hic quoque in foro obteritur et calcatur, et, quia singulas non continuimus, universas horremus. equidem fabulam et fictam rem ducebam esse, virorum omne genus in aliqua insula coniuratione muliebri ab stirpe sublatum esse; ab nullo genere non summum
Abbreviated transcription (Latin):
sent. ex decem legatis si dus placet. quod consilium dispensan¬
de honestandeq uictoriae imperatoribus maiores dederunt ues¬
i aduersarios habeo. l. furius &.L. emilius currum triumphalẽ¬
me conscendere prohibet. coronam insignem capiti detrahunt.
quos ego si tribuni triumphare me prohiberent testis citaturus
fui rerum a me gestarum. nullius equidem inuideo honori uos
triumphum auctoritate uestra de terruistis. triumphauit quem
non bellum iniustum gessisse: sed hostem omnino non uidissei¬
nimici iactabant. ego qui cum centum milibus ferocissimorum
hostium signis collatis totiens pugnaui qui plus. xl. hominum

Expanded text:
se; ex decem legatis, si diis placet, quod consilium dispensanse; ex decem legatis, si diis placet, quod consilium dispensandae cohonestandaeque victoriae imperatoribus maiores dederunt nostri, adversarios habeo. L. Furius et L. Aemilius currum triumphaleme conscendere prohibent, coronam insignem capiti detrahunt; quos ego, si tribuni me triumphare prohiberent, testes citaturus fui rerum a me gestarum. nullius equidem invideo honori, pattriumphum auctoritate vestra deterruistis; triumphavit, quem non bellum iniustum gessisse, sed hostem omnino non vidisse inimici iactabant: ego, qui cum centum milibus ferocissimorum hostium signis collatis totiens pugnavi, qui plus quadragin
Abbreviated transcription (Latin):
tamen sunt quibus nuntiandum esset. ipsis utiq regibus nuntia¬
retur. an satis esset ad praesidium aliquod nuntiare : uultis ergo
haec omnia pollui & confundi. tolli fecialia iura. nullos esse faeci¬
ales. fiat. pacc deum dixerim. religionis iactura. obliuio deorum
capiat pectora uestra. num senatum quoq de bello consuli non
modo certe consules graeciam atq asiam uolebant. tamen perseue¬
rantibus uobis ligures prouinciam decernere dicto audientes fue¬
runt. merito ergo a uobis prospere bello gesto triumphum petent
quibus auctoribus gesserunt. talis oratio furui & emilii fuit man¬
lium in hunc maxime modum respondisse accoepi. tribuni ple¬
bis antea solebant triumphum postulantibus aduersari patres.c.
quibus ego gratiam habeo. quod seu mihi seu magnitudini reꝵ
gestarum hoc dederunt ut non solum silentio comprobarent ho¬
norem meum. sed referre etiam si opus esse uideretur parati es¬

Expanded text:
tamen sunt, quibus nuntiandum esset: ipsis utique regibus nuntiatamen sunt, quibus nuntiandum esset: ipsis utique regibus nuntiaretur, an satis esset ad praesidium aliquod nuntiari. vultis ergo haec omnia pollui et confundi, tolli fetialia iura, nullos esse fetiales? fiat, pace deum dixerim, iactura religionis; oblivio deorum capiat pectora vestra: num senatum quoque de bello consuli non modo certe consules Graeciam atque Asiam volebant; tamen perseverantibus vobis Ligures provinciam decernere dicto audientes fuerunt. merito ergo a vobis prospere bello gesto triumphum petent, quibus auctoribus gesserunt.” talis oratio Furii et Aemilii fuit. Manlium in hunc maxime modum respondisse accepi. “tribuni plebis antea solebant triumphum postulantibus adversari, patres conscripti; quibus ego gratiam habeo, quod seu mihi seu magnitudini rerum gestarum hoc dederunt, ut non solum silentio comprobarent honorem meum, sed referre etiam, si opus esset, viderentur parati es
Abbreviated transcription (Latin):
tuna. quid si hostem habuissemus casurum fuisset cum redeun¬
tes in latrunculos thraecas incidissemus caesi fugati exuti impe¬
dimentis sumus:&. minucius thermus in quo haud paulo plus
damni factum est. ꝗͣ si en manlius cuius temeritate ea clades
inciderat penset. cum multis uiris fortibus cecidit. exercitus spo¬
la regis antiochi referens triphariam dissipatus alibi primum a¬
libi postremum agmen. alibi impedimenta. inter uepres in late¬
bris ferarum noctem unam delituit. pro his triumphus petitur
si nihil in thraecia cladis ignominieq foret accoeptum de quibus
hostibus triumphum peteres: de his ut opinor quos tibi hostis se¬
natus. aut populus romanus dedisset. sic huic.L. scipioni sic illi
M. acilio de rege antiocho. sic paulo ante .I. quintio de rege phi¬
lippo. sic . P. africano de hannibale & penis & syphace trumphus
datus. & minima illa cum iam senatus censuisset bella quaesita

Expanded text:
tuna, quid, si hostem habuissemus, casurum fuisset — cum redeuntuna, quid, si hostem habuissemus, casurum fuisset — cum redeuntes in latrunculos Thracas incidissemus, caesi, fugati, exuti impedimentis sumus. Q. Minucius Thermus , in quo haud paulo plus damni factum est, quam si Cn. Manlius , cuius temeritate ea clades inciderat, perisset, cum multis viris fortibus cecidit; exercitus spolia regis Antiochi referens trifariam dissipatus, alibi primum, alibi postremum agmen, alibi impedimenta, inter vepres in latebris ferarum noctem unam delituit. pro his triumphus petitur? si nihil in Thracia cladis ignominiaeque foret acceptum, de quibus hostibus triumphum peteres? de iis, ut opinor, quos tibi hostes senatus aut populus Romanus dedisset. sic huic L. Scipioni , sic illi M'. Acilio de rege Antiocho, sic paulo ante T. Quinctio de rege Philippo, sic P. Africano de Hannibale et Poenis et Syphace triumphus datus. et minima illa, cum iam senatus censuisset bellum, quaesita
Abbreviated transcription (Latin):
siuerunt. deinde quod beluas. non hostis nobis obiecerunt. no¬
lite nomen tantum existimare mixtum esse gallo graecorum.
multo ante & corpore & animo mixti ac mutati sunt. an si illi
galli essent. cum quibus milies uario euentu in italia pugnatũ
est quantum in imperatore uestro fuit nuntius illinc rediisset:
bis cum his pugnatum est. bis loco iniquo subiit. in ualle inferi¬
ore pedibus pene hostium aciem subiecit. ut non tela ex superi¬
ore loco mitterent. sed corpora sua nuda inicerent obruere nos
potuerunt. quid igitur incidit: magna fortuna populi roma¬
ni est magnum & terribile nomen. recenti ruina hannibalis phi¬
lippi antiochi prope attoniti erant. tante corporum moles fun¬
dis sagitisq in fugam consternatae sunt. claudius in acie cruẽ¬
tatus non est gallico bello. uelut auium examina ad crepitum
primum missilium auolauere. at hercule idem nos monente for¬

Expanded text:
luerunt; deinde quod beluas, non hostis nobis obiecerunt. noluerunt; deinde quod beluas, non hostis nobis obiecerunt. nolite nomen tantum existimare mixtum esse Gallograecorum: multo ante et corpora et animi mixti ac vitiati sunt. an, si illi Galli essent, cum quibus milliens vario eventu in Italia pugnatum est, quantum in imperatore nostro fuit, nuntius illinc redisset? bis cum iis pugnatum est, bis loco iniquo subiit, in valle inferiore pedibus paene hostium aciem subiecit. ut non tela ex superiore loco mitterent, sed corpora sua nuda inicerent, obruere nos potuerunt. quid igitur incidit? magna fortuna populi Romani est, magnum et terribile nomen. recenti ruina Hannibalis Philippi Antiochi prope attoniti erant. tantae corporum moles fundis sagittisque in fugam consternatae sunt; gladius in acie cruentatus non est Gallico bello; velut avium examina ad crepitum primum missilium avolavere. at hercule iidem nos — monente for
Abbreviated transcription (Latin):
sos. res repetitas. postremo bellum indicerent missos. quid eoꝵ¬
cti. manli factum est ut istud publicum populi romani bellum
& non priuatum latrocinium ducamus: adeo ipso contentus
fuisti. recto itinere duxisti exercitum ad eos quos tibi hostis ad sũ¬
pseras. an per omnis anfractus uiarum cum uia consisteres. ut
quo flexisset agmen attalus eumenis frater. eo consul mercenna¬
rius cum exercitu romano sequereris: pisidiae lycaoniaeq & fri¬
giae recessus omnis atq angulos peragrasti. stipem ab tyrannis
castellanisq deuus colligens. quid enim tibi cum oroandis. quid
cum aliis eque in noxiis populis: bellum autem ipsum cuius
nomine triumphum petis quomodo gessisti: loco equo. tempo¬
re tuo pugnantis. tu uero recte ut dus immortalibus honos ha¬
beatur postulas. primum quod pro temeritate imperatoris nul¬
lo gentium uire bellum inferentis poenas luere exercitum non¬

Expanded text:
sos, res repetitas, postremo, qui bellum indicerent, missos. “quid eorsos, res repetitas, postremo, qui bellum indicerent, missos. “quid eorCn. Manli , factum est, ut istud publicum populi Romani bellum et non tuum privatum latrocinium ducamus? at eo ipso contentus fuisti, recto itinere exercitum duxisti ad eos, quos tibi hostis desumpseras: an per omnes amfractus viarum, cum ad bivia consisteres, ut, quo flexisset agmen Attalus, Eumenis frater, eo consul mercennarius cum exercitu Romano sequereris, Pisidiae Lycaoniaeque et Phrygiae recessus omnis atque angulos peragrasti, stipem ab tyrannis castellanisque deviis colligens? quid enim tibi cum Oroandis? quid cum aliis aeque innoxiis populis?” “bellum autem ipsum, cuius nomine triumphum petis, quo modo gessisti? loco aequo, tempore tuo pugnasti? tu vero recte, ut diis immortalibus honos habeatur, postulas, primum quod pro temeritate imperatoris, nullo gentium iure bellum inferentis, poenas luere exercitum no
Abbreviated transcription (Latin):
fuissent perficiendarum. EN. manlium sumina ope tetendisse
ut eam pacem turbaret & antiochum. si sui potestatem fecisset.
insidus excipere. sed illum cognita fraude consulis cum sape
colloquiis petitis captus esset. non congressum modo sed conspec¬
tum etiam eius uitasse. cupientem transire taurum egre omni¬
um legatorum precibus ne carminibus sybillae praedictam supe¬
rantibus terminos fatalis cladem experiri uellet retentum. ad¬
mosse tamen exercitum: & prope ipsis uigis ad diuortia aquaꝵ
castra posuisse. cum ibi nullam belli causam inueniret. quiescen¬
tibus regiis circumegisse exercitum ad gallo graecos. cui natio¬
ni non ex senatus auctoritate non populi uissu bellum in latũ.
quod quem unꝗͣ de sua sententia facere ausum: antiochi philip¬
pi hannibalis & poenorum recentissima bella esse de omnibus
his consultum senatum. populum iussisse. saepe legatos ante mis¬

Expanded text:
fuissent, perficiendarum. Cn. Manlium summa ope tetendisse, fuissent, perficiendarum. Cn. Manlium summa ope tetendisse, ut eam pacem turbaret, et Antiochum, si sui potestatem fecisset, insidiis exciperet; sed illum cognita fraude consulis, cum saepe colloquiis petitis captatus esset, non congressum modo sed conspectum etiam eius vitasse. cupientem transire Taurum aegre omnium legatorum precibus, ne carminibus Sibyllae praedictam superantibus terminos fatalis cladem experiri vellet, retentum admosse tamen exercitum et prope ipsis iugis ad divortia aquarum castra posuisse. cum ibi nullam belli causam inveniret quiescentibus regiis, circumegisse exercitum ad Gallograecos, cui nationi non ex senatus auctoritate, non populi iussu bellum illatum. quod quem umquam de sua sententia facere ausum? Antiochi Philippi Hannibalis et Poenorum recentissima bella esse; de omnibus his consultum senatum, populum iussisse, saepe legatos ante mis
Abbreviated transcription (Latin):
tia adiecit senatus consultum ambraciam non uideri ui captam esse
supplicatio inde ex decemuirorum decreto pro ualitudine popi¬
li per triduum fuit. quia grauis pestilentia urbem atq agros uas¬
tabat. latine inde fuerunt. quibus religionibus liberati consules
& dilectu perfecto. nouis enim uterq maluit uti militibus. in pro¬
uinciam profecti sunt. ueteresq omnes dimiserunt. Post consu¬
lum profectionem. eN. manlius proconsul romam uenit. cui cũ
ab seruio sulpicio pr. senatus ad edem bellone datus esset. & ip¬
se commemoratis rebus ab se gestis postulasset ut ob eas dus im¬
mortalibus honos haberetur. sibiq triumphanti urbem inuehi li¬
ceret. contradixerunt pars maior decem legatorum qui cum
eo fuerant. & ante alios. l. furius purpurio &.L. emilius pau¬
lus. legatos sese en. manlio datos pacis cum antiocho facien¬
dae causa. foederisq & legum quae cum. l. scipione inchoate

Expanded text:
tiam adiecit senatus consultum, Ambraciam non videri vi captam esse. tiam adiecit senatus consultum, Ambraciam non videri vi captam esse. supplicatio inde ex decemvirorum decreto pro valetudine populi per triduum fuit, quia gravis pestilentia urbem atque agros vastabat. Latinae inde fuerunt. quibus religionibus liberati consules et dilectu perfecto — novis enim uterque maluit uti militibus — in provinciam profecti sunt, veteresque omnes dimiserunt. post consulum profectionem Cn. Manlius proconsul Romam venit; cui cum ab Ser. Sulpicio praetore senatus ad aedem Bellonae datus esset, et ipse commemoratis rebus ab se gestis postulasset, ut ob eas diis immortalibus honos haberetur sibique triumphanti urbem invehi liceret, contradixerunt pars maior decem legatorum, qui cum eo fuerant et ante alios L. Furius Purpurio et L. Aemilius Paulus . legatos sese Cn. Manlio datos pacis cum Antiocho faciendae causa foederisque legum, quae cum L. Scipione inchoatae
Abbreviated transcription (Latin):
tum. M. fuliuii. ego nec de ambraciensibus. nec de etolis decer¬
ni quicqͣ absente. M. fuluio patiar. cum emilius callidam malici¬
am inimici uelut notam omnibus insimularet. & tempus eum
morando extracturum diceret. ne consule inimico romam redi¬
ret. certamine consulum biduum absumptum est. nec praesente
flaminio decerni quicꝗͣ uidebatur posse. captata occasio est cum
eger forte flaminius abesset & referente emilio senatus consultũ
factum est. ut ambraciensibus suae res omnes redderentur. in lib¬
tate essent ac legibus suis uterentur. portari ea quae uellent ter¬
ra mariq caperent. dum corum immunes romani ac socii no¬
minis latini essent. signa aliaq ornamenta quae querentur ex
aedibus sacris sublata esse de his cum. M. fuluius romam reuertis¬
set. placere ad collegium pontificum referri. & quod hi censuis¬
sent fieri. neq his contentus consul fuit. sed postea perinfrequen¬

Expanded text:
tum M. Fulvii ; ego nec de Ambraciensibus nec de Aetolis decertum M. Fulvii ; ego nec de Ambraciensibus nec de Aetolis decerni quicquam absente M. Fulvio patiar. ”Cum Aemilius callidam malitiam inimici velut notam omnibus insimularet et tempus eum morando extracturum diceret, ne consule inimico Romam veniret, certamine consulum biduum absumptum est; nec praesente Flaminio decerni quicquam videbatur posse. captata occasio est, cum aeger forte Flaminius abesset, et referente Aemilio senatus consultum factum est, ut Ambraciensibus suae res omnes redderentur; in libertate essent ac legibus suis uterentur; portoria, quae vellent, terra marique caperent, dum eorum immunes Romani ac socii nominis Latini essent; signa aliaque ornamenta quae quererentur ex aedibus sacris sublata esse, de iis, cum M. Fulvius Romam revertisset, placere ad collegium pontificum referri, et quod ii censuissent, fieri. neque his contentus consul fuit, sed postea per infrequen
Abbreviated transcription (Latin):
sua sponte dicenda eliciebat. motis patribus alter consul. c. flami¬
nius. M. fuliui causam excoepit. qui ueterem et et obsoletam uiam
ingressos dixit. sic.M. marcellum ab syracusanis. sic .Q. fuluium
a campanis accusatos. quin cadem opera.T. quintium a philippo
rege .M. acilium &.l. scipionem ab antiocho. en. manlium a gal
braciam oppugnatam & captam & signa inde ornamentaq ab¬
lata & cetera facta quae captis urbibus soleant negaturum. aut
me pro. M. fuluio aut ipsum.M. fuliuum censetis patres conscrip¬
ti cum obhas res gestas triumphum a uobis postulaturus sit. am¬
brachiam captam signaq quae ablata criminantur cetera spolia
eius urbis ante currum laturus. & fixurus in postibus suis nihil
est quod se ab etolis separent. eadem ambraciensium & etolorũ
causa est. itaq collega meus uel in alia causa inimicicias exerce¬
at. uel si in hac utiq mauult. retineat ambraciensis suos in aduẽ¬

Expanded text:
sua sponte dicenda eliciebat. motis patribus alter consul C. Flamisua sponte dicenda eliciebat. motis patribus alter consul C. Flaminius M. Fulvii causam excepit, qui veterem viam et obsoletam ingressos Ambracienses dixit: sic M. Marcellum ab Syracusanis, sic Q. Fulvium a Campanis accusatos. quin eadem opera T. Quinctium a Philippo rege, M'. Acilium et L. Scipionem ab Antiocho, Cn. Manlium a Gallbraciam oppugnatam et captam et signa inde ornamentaque ablata et cetera facta, quae captis urbibus soleant, negaturum aut me pro M. Fulvio aut ipsum M. Fulvium censetis, patres conscripti, qui ob has res gestas triumphum a vobis postulaturus sit, Ambraciam captam signaque, quae ablata criminantur, et cetera spolia eius urbis ante currum laturus et fixurus in postibus suis? nihil est, quod se ab Aetolis separent; eadem Ambraciensium et Aetolorum causa est. itaque collega meus vel in alia causa inimicitias exerceat, vel, si in hac utique mavult, retineat Ambraciensis suos in adven
Abbreviated transcription (Latin):
se consulem factum. M. fuluii opera ducebat. Itaq ad inuidiam
ei faciundam legatos ambracienses in senatum subornatos crini¬
nibus introduxit. qui sibi cum in pace essent imperata quae pri¬
oribus consulibus fecissent & eadem oboedienter praestare.M. ful¬
uio parati essent. bellum inlatum qu esti agros primum depopu¬
latos terrorem direptionis & cedis urbi inicctum. ut co metu clau¬
dere cogerentur portas. obsessos deinde & oppugnatos se. & om¬
nia exempla belli habita in se. cedibus incendiis ruinis direptio¬
ne urbis. coniuges liberos. in seruitium abstractos. bona ademp¬
ta. & quod se ante omnia moueat templa tota urbe spoliata or¬
namentis. simulacra deum. deos immo ipsos conuulsos ex sedib
suis ablatos esse. parietes postesq nudatos quos adorent ad quos
precentur & supplicent ambraciensibus superesse: hec querentis
in terrogando criminose ex composito consul ad plura uelut nõ

Expanded text:
se consulem factum M. Fulvii opera ducebat. itaque ad invidiam se consulem factum M. Fulvii opera ducebat. itaque ad invidiam ei faciendam legatos Ambraciensis in senatum subornatos criminibus introduxit, qui sibi, cum in pace essent imperataque prioribus consulibus fecissent et eadem oboedienter praestare M. Fulvio parati essent, bellum illatum questi, agros primum depopulatos, terrorem direptionis et caedis urbi iniectum, ut eo metu claudere cogerentur portas; obsessos deinde et oppugnatos se, et omnia exempla belli edita in se caedibus incendiis ruinis direptione urbis, coniuges liberos in servitium abstractos, bona adempta, et, quod se ante omnia moveat, templa tota urbe spoliata ornamentis; simulacra deum, deos immo ipsos, convulsos ex sedibus suis ablatos esse; parietes postesque nudatos, quos adorent, ad quos precentur et supplicent, Ambraciensibus superesse — : haec querentis interrogando criminose ex composito consul ad plura velut non
Abbreviated transcription (Latin):
in his terris esse placeat consules is potius q̃ priuatos preesse opor¬
tere. nugari cos cum belli terrore pernationes quibus bellum in¬
dictum non sit pacem praecio uendicantis. si eas prouincias exer¬
citibus obtinere opus esset. sicut.M. tulio. L. scipio consul.I. sci¬
pioni.M. fuluius & . cN. manlius successissent consules. ita fuluio
manlioq .c. liuium &.M. ualerium consules debuisse succedere
nunc certe perfecto etolico bello recoepta ab antiocho asia de¬
uictis gallis aut consules mitti aut reportare legiones inde red
diq tandem rei publicae debere. senatus his auditis in sententia
perseuerauit. ut consulibus ambobus ligures prouincia esset. ma¬
lium fuluiumq decedere de prouincus & exercitus inde deduce¬
re ac redire romam placuit. Inimiciciae inter. M. fuluium & .P.
emilium consulem erant. & super cetera emilius serius biennio

Expanded text:
in his terris esse placeat, consules iis potius quam privatos praeesse oporin his terris esse placeat, consules iis potius quam privatos praeesse oportere. vagari eos cum belli terrore per nationes, quibus bellum indictum non sit, pacem pretio venditantis. si eas provincias exercitibus obtinere opus esset, sicut M'. Acilio L. Scipio consul, L. Scipioni M. Fulvius et Cn. Manlius successissent consules, ita Fulvio Manlioque C. Livium et M. Valerium consules debuisse succedere. nunc certe, perfecto Aetolico bello, recepta ab Antiocho Asia, devictis Gallis, aut consuldique tandem rei publicae debere. senatus his auditis in sententia perseveravit, ut consulibus ambobus Ligures provincia esset; Manlium Fulviumque decedere de provinciis et exercitus inde deducere ac redire Romam placuit. inimicitiae inter M. Fulvium et M. Aemilium consulem erant, et super cetera Aemilius serius biennio
Abbreviated transcription (Latin):
siciliam ac sardiniam: duas in italia tarentum & galliam. &
extemplo prius ꝗͣ inirent magistratum. sortiri uissis. ser. sulpici¬
us urbanam. & terentius peregrinam est sortitus. L. terrenti¬
us siciliam. Q. fuluius sardiniam appius claudius tarentum .M.
furius galliam. Eo anno .l. minucius mirtilus & L. manlius
quod legatos carthaginenses pulsasse dicebantur. iussu. M. clau¬
di pr. urbani per feciales traditi sunt legatis & carthaginem ad¬
uecti. in liguribus magni belli & gliscentis in dies magis fama
erat. itaq consulibus nouis quo die de prouinciis & de re p.
retulerunt. senatus utriq ligures prouinciam decreuit. huic se¬
natus consulto lepidus consul intercedebat. indignum esse prae¬
dicans consules ambos in ualle ligurum includi .M. fuluum &
CN. manlium biennium iam alterum in europa alterum in asa
uelut pro philippo atq antiocho substitutos regnare. si exercitus

Expanded text:
Siciliam ac Sardiniam, duas in Italia, Tarentum et Galliam; et Siciliam ac Sardiniam, duas in Italia, Tarentum et Galliam; et extemplo, priusquam inirent magistratum, sortiri iussi. Ser. Sulpicius urbanam, Q. Terentius peregrinam est sortitus, L. Terentius Siciliam, Q. Fulvius Sardiniam, Ap. Claudius Tarentum, M. Furius Galliam. eo anno L. Minucius Myrtilus et L. Manlius , quod legatos Carthaginienses pulsasse dicebantur, iussu M. Claudii praetoris urbani per fetiales traditi sunt legatis et Carthaginem avecti. in Liguribus magni belli et gliscentis in dies magis fama erat. itaque consulibus novis, quo die de provinciis et de re publica retulerunt, senatus utrisque Ligures provinciam decrevit. huic senatus consulto Lepidus consul intercedebat, indignum esse praedicans consules ambos in valles Ligurum includi, M. Fulvium et Cn. Manlium biennium iam, alterum in Europa, alterum in Asia, velut pro Philippo atque Antiocho substitutos regnare. si exercitus