comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Samarite dicti quod legem solam custodiant Nam proph&as non recipiunt
Imero baptistȩ eo quod cotidiae uestimenta sua & corpora lauent¬
uidam &iam er&ici quide ec clesia recesserunt ex nomine suorum
Sauctorum nuncupantur quidam uero ex causis quas eligentes insi¬
tuerunt. Srmonianidicti a sumone magiae discipline perito
cui p&rus in actibus a postolorum maledixit pro eo quod ab a posto
ũs scĩ gratiam pecuniae mere uoluiss& hi dicunt cre
non a dõ sed auirtute quadam superna creatam menan driani amni
nandro mago discipulo semonis nuncupati qui mundum non adõ se
ab angelis factum ad seruit. Pasilidiani aba silide appellati qui
inter reliquas blas phemias passum ihm̃ agnegauit. Nicola ite dit
anicolao diacmon ec desiae hiero solimorum quicum stephano aie¬
teris constitutus est ap&ro. qui propter pulchritudinem relinqur
uxorem ut qui uell& eam ut er&ur uersa est instuprum talis con¬
su&udo ut inuicem coniugia conmutarentur quos iohannes mi

Expanded text:
Samaritae dicti, quod legem solam custodiunt, nam prophetas non recipiunt. Hemerobaptistae, eo quod quotidie vestimenta sua et corpora laventuidam haeretici qui de Ecclesia recesserunt, ex nominibus suorum auctorum nuncupantur, quidam vero ex causis quas eligentes instituerunt. Simoniani dicti a Simone, magicae disciplinae perito, cui Petrus in Actibus apostolorum maledixit, pro eo quod ab apostolis Spiritus sancti gratiam pecunia emere voluisset. Hi dicunt creaturam non a Deo, sed a virtute quadam superna creatam. Menandriani a nandro mago, discipulo Simonis nuncupati; qui mundum non a Deo, sed ab angelis factum asserunt. Basilidiani a Basilide appellati, qui inter reliquas blasphemias passum Iesum abnegavit. Nicolaitae dicti a Nicolao, diacono ecclesiae Hierosolymorum, qui cum Stephano et ceteris constitutus est a Petro; qui propter pulchritudinem relinquens uxorem, ut qui vellet eam uteretur, versa est in stuprum talis consuetudo, ut invicem coniugia commutarentur. Quos Iohannes in
Abbreviated transcription (Latin):
malia existimant Aliae demundi statu dissentiunt aliae innu¬
merabiles mundo sopinantur alie a quam dõ coa&ernam faciunt
aliae nudis pedibus ambulant aliȩ cum hominibus non manducant
Iae sunt hereses aduersus catholicam fidem exhortae & aba postolis
& a scĩs patribus uel conciliis praedamiate. Quaedum insemultis
erroribus diuisȩ inuicem dissentiant conmuni tamen nomine ad¬
uersus ec desiamdĩ conspirant. Sed & quicumque aliter scriptu¬
ram scam̃ intellegit quam sensus sprscĩ flagitat a quo conscrip¬
ta est lic& deecclesia non recesserit tamen er&icus appellari potest

Expanded text:
malia existimant, aliae de mundi statu dissentiunt, aliae innumalia existimant, aliae de mundi statu dissentiunt, aliae innumerabiles mundos opinantur, aliae aquam Deo coaeternam faciunt, aliae nudis pedibus ambulant, aliae cum hominibus non manducant. Hae sunt haereses adversus catholicam fidem exortae, et ab apostolis et sanctis Patribus, vel conciliis praedamnatae, quaedam in multis erroribus diversae invicem sibi dissentiunt, communi tamen nomine adversus Ecclesiam Dei conspirant. Sed et quicunque aliter Scripturam sacram intelligit, quam sensus Spiritus sancti flagitat, a quo conscripta est, licet de Ecclesia non recesserit, tamen haereticus appellari potest
Abbreviated transcription (Latin):
hutrium calcidonensium capitulorum inpugnatores duarum
in xp̃o substantiarum propri¬
in eius persona naturam praedicant ⁊eudosiam &ga¬
ranite apellati a tecidosio &ga iano qui temporibus iustinani
principes in alexandia populi peruersi elettione uno diesart
ordiraatiep̃i huerrores eutic&is &dios corisequentes
calcidonense concilium respuunt ex duabus unam inxp̃o
naturam adserunt quam teado siani corruptamo galanite in cor¬
tisunt ex quibus gnoite ab ignorantia dicti quia peruersitati a
qua exhorti sunt id adiciuntꝰ quod xpi diuinitas ignor& futura
cati quod sicut tres personas intrinitate ita quoque tres as truunt deos
Qunt & aliae sereses sine auctore & sine nominibus ex quibus aliae
Striformem putantes sedm̃ Alia e xp̃i diuinitatem pas sibilem
dicunt alia exp̃i depatrinatiuitate initium dat temporis. aliae
lberationem hominum apud inferos factam xp̃i dis censione

Expanded text:
Hi trium Chalcedonensium capitulorum inpugnatores duarum Hi trium Chalcedonensium capitulorum inpugnatores duarum in Christo substantiarum proprin eius persona naturam praedicant. Theodosiani et Gaianitae appellati a Theodosio et Gaiano, qui temporibus Iustiniani principis in Alexandria populi perversi electione uno die sunt ordinati episcopi. Hi errores Eutychis et Dioscori sequentes Chalcedonense concilium respuunt: ex duabus unam in Christo naturam adserunt, quam Theodosiani corruptam, Gaianitae incorti sunt; ex quibus Agnoitae ab ignorantia dicti, quia perversitati, a qua exorti sunt, id adiciunt, quod Christi divinitas ignoret futura, cati, quod sicut tres personas in Trinitate, ita quoque tres adstruunt Deos Sunt et aliae haereses sine auctore, et sine nominibus, ex quibus aliae triformem putant Deum esse, aliae Christi divinitatem passibilem esse dicunt, aliae Christi de Patre nativitati initium temporis dant, aliae liberationem hominum apud inferos factam Christi descensione
Abbreviated transcription (Latin):
post mortem in demones
uerti putantes. Nes seres deca ite
dicte quod xiiii luna
pascha cum iud eis oberrabantnam
a somno nuncupati quod uigilias noctis respuunt suꝑ stitionem
esse dicentes iurate merari diuina qui noctem a drequiem tribuit
Pelagiani apelagio monaco exhorti hii liberum arbitrium diuinae
gratiae ante ponunt dicentes sufficere uoluntatem ad inplenda iussa
diuina: Nestoriani anestorio constantino politano ep̃o nuncupati
qui beatam uir ginem mariam non dĩ sed hominis tantum modo adse¬
ruit genitricem ut aliam personam carnis aliam facer& deitatis nec
unumꝰ xp̃m inuerbodĩ & carne credidit sed separatim atq seiunet ĩ
alterum filium dĩ alterum hominis praedicauit. Euticiani dicti
sumptionem negauit assistere deduabus naturis sed solam in eo diuim̃
adseruit essenaturam. Acefalidicti idest sine capite quem secuntur
her&uici nullus enimeorum repperitur auctor aquo ex ortisunt

Expanded text:
post mortem in daemones post mortem in daemones verti putantes. Tessarescaedecatitae dicti, quia XIV luna pascha cum Iudaeis observandum coa somno nuncupati, quod vigilias noctis respuant, superstitionem esse dicentes iura temerari divina, qui noctem ad requiem tribuit. Pelagiani a Pelagio monacho exorti. Hi liberum arbitrium divinae gratiae anteponunt, dicentes sufficere voluntatem ad inplenda iussa divina. Nestoriani a Nestorio Constantinopolitano episcopo nuncupati, qui beatam Virginem Mariam non Dei, sed hominis tantummodo adseruit genetricem, ut aliam personam carnis, aliam faceret Deitatis: nec unum Christum in verbo Dei et carne credidit, sed separatim atque seiunctim alterum filium Dei, alterum hominis praedicavit. Eutychiani dicti st humanam adsumptionem negavit adsistere de duabus naturis, sed solam in eo divinam adseruit esse naturam. Acephali dicti, id est sine capite quem sequuntur haeretici. Nullus enim eorum reperitur auctor, a quo exorti sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
atholica materno recepit sinu. Tam quam p&rum post fl&um
negationis hanc illi matris caritatem suꝑbe Accipientes eosq res reapero¬
picere nolentes abȩc clesiae communione recesserunt &cũ ipso
lucifero auetoresuo quimane oriebatur cadere meruerunt
Iouianiste alo uiano quodam mona codicti ad serentes nullam nu¬
tiarum & uirginum esse distantiam nullumq: interabstinentes
& simpliciter epulantes es sedis crimen. Eluidiani ab eluidio nomi¬
nati qui dicunt post natum xp̃m alios maria filios de uiro iosephpe¬
perisse: Pnterniani a paterno quodam exhortiꝰ inferiorescor¬
poris partes adiabolo factas opinantur Arabici nuncuorta eo
quod inarabia exhorti sunt dicentes animam cum corporemoriatq
in nouissimum utrumque resurgi. Tertullianistedicti a tertu¬
ano prbo a fricanȩ prouintiae ciuitatis cartaginensis animam in¬
mor talem esse sed corpoream praedicantes & animas hominum pecat

Expanded text:
catholica materno recepit sinu, tamquam Petrum post fletum catholica materno recepit sinu, tamquam Petrum post fletum negationis. Hanc illi matris caritatem superbe accipientes eosque ere nolentes ab Ecclesiae communione recesserunt et cum ipso Lucifero auctore suo, qui mane oriebatur, cadere meruerunt. Iovinianistae a Ioviniano quodam monacho dicti, adserentes nullam nuptarum et virginum esse distantiam, nullumque inter abstinentes et simpliciter epulantes esse discrimen. Elvidiani ab Elvidio nominati, qui dicunt post natum Christum alios Mariam filios de viro Ioseph peperisse. Paterniani a Paterno quodam exorti qui inferiores corporis partes a diabolo factas opinantur. Arabici nuncupati, eo quod in Arabia exorti sunt, dicentes animam cum corpore mori, atque in novissimum utrumque resurgi. Tertullianistae dicti a Tertulliano presbytero Africanae provinciae, civitatis Carthaginensis, animam inmortalem esse, sed corpoream praedicantes, et animas hominum peccatorum
Abbreviated transcription (Latin):
loriani a florino quie contrario dicunt dm̃¬
Somatistae adonato quodam a fro nuncupati quidenumi dia ueni¬
ens totam paene africam sua persuasione decepit adserens minorẽ
noso quidam ep̃o exhorti produntur. quixpm̃ filium dĩ ab obti¬
uum non proprium adserunt. Circum ciliones dicti eo quod
agres tes sint quos cotopitas uocant supradictae heresis habentes
doctrinam hu aonore martiri sem &ipsos perimunt ut uio
doctrinam hu donore martii¬
rii sem &ipsos perimunt ut uio¬
lenter de hacuita disceden¬
tes marrtrres nominentur
Pris cillianiste a pris cilliano uocati qui inspania exerrore nosti¬
corum & maniceorum ꝑmixtum dogrra composuit. Luciferiani
alucifero sirmiae epo orti quiepõs catholicos constanti per¬
secutione perfidiȩ arrianorum consentientes erant & postea
correcti redire incatholicam delegerunt damnantes siue quod
crediderunt siue quod se credidisse simulauerant. quos ec clesia

Expanded text:
loriani a Florino, qui e contrario dicunt Dt Deus omnia bona.' Donatistae a Donato quodam Afro nuncupati, qui de Numidia veniens totam pene Africam sua persuasione decepit, adserens minorem noso quodam episcopo exorti produntur, qui Christum filium Dei adoptivum, non proprium adserunt. Circumcelliones dicti eo, quod agrestes sint, quos Cotopitas vocant, supradictae haeresis habentes doctrinam. Hi amore martyrii semetipsos perimunt, ut viodoctrinam. Hi amore martyrii semetipsos perimunt, ut violenter de hac vita discedentes martyres nominentur. Priscillianistae a Priscilliano vocati, qui in Hispania ex errore Gnosticorum et Manichaeorum permixtum dogma conposuit. Luciferiani a Lucifero Sirmiae episcopo orti, qui episcopos catholicos, qui Constantii persecutione perfidiae Arianorum consentientes erant, et postea correcti redire in catholicam delegerunt, damnantes, sive quod crediderunt, sive quod se credidisse simulaverant; quos Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
multa significat prima sp&ies forilocus inciuitate ad exercen¬
das nundinas relictus secunda ubimagistratus iudicare sol&
tertiaꝗ supradiximus quem calcatorium nom incuimus qua¬
ta spatia plana innauibus dequibus uergilius laxatq fo¬

Expanded text:
multa significat: prima species fori locus in cimulta significat: prima species fori locus in cidas nundinas relictus. Secunda, ubi magistratus judicare solet. Tertia, quam supra diximus, quam calcatorium nominavimus. Quarta, spatia plana in navibus. De quibus Virgilius: .
Abbreviated transcription (Latin):
pndiortadicipos sunt eoq in his hommeselab peatas
geshe ponus unde &enti cam greco nomine repositar¬
reicapio samsubstantiam appellamus
Ergasterium locus estubi opus est aliquid fit grecoꝵ sermone erga
operassterio statio ⁊dẽ operanistatio: Es̃ gaserla quoq & ipsa a gre¬
co uocabulo nuncupantur ubideputantur noxii ad aliquod opus
faciendum ut solent gladiatores & exsules quimar mora secant
conueniat mulier i grece gene nuncupatur: Pistnum quasi
pilistrinum quia pilo ante ad tendebant graonum unde &
apud ueres non molitores spistores dictiꝰ quasi pensores
a findendis granis frumenti molȩ uaisus nondumerat s gra
afcerre dictũ ꝙ panis exeo factus ibi coquitur Torcular
dictum eoq ibi uuace calcentur aq extortae exprimantur
Forus est locus ubiuua calcatur diccusq ibiferaturuua ũ prop
quodibi pedibus feriatur unde & calcatorium dr̃s hoc nom en

Expanded text:
reconditoria dici possunt, eo quod in his homines elaboratas reconditoria dici possunt, eo quod in his homines elaboratas fruges reponunt. Unde et entecham graeco nomine repositarei copiosam substantiam appellamus.Ergasterium locus est, ubi opus aliquod fit: graeco etenim sermone erga opera, sterion statio, id est, operarii: ergastula quoque et ipsa a graeco vocabulo nuncupantur, ubi deputantur noxii ad aliquod opus faciendum, ut solent gladiatores et exsules, qui marmora secant, conveniat, mulier enim graece gyne nuncupatur. Pistpilistrinum, quia pilo antea tundebant granum. Unde et apud veteres non molitores sed pistores dicti, quasi pinsores, a pinsendis granis frumenti; molae enim usus nondum erat, sed grana farre dictum, quoniam panis ex eo factus ibi coquitur. Torcular dictum eo quod ibi uvae calcentur atque extortae exprimantur. Forus est locus ubi uva calcatur, dictus quod ibi feratur uva, vel propter quod ibi pedibus feriatur: unde et calcatorium dicitur. Sed hoc nomen
Abbreviated transcription (Latin):
naria uero eoq ibi donare ponantur q̃ in teniplis offeu
consueuerunt : aesarium uocatum qrprius es signatun
ibire condebatur hocip olim inusuerat auro argentoq ũ¬
dum signato & quorum m&allos ꝗ uis postea faccafus so
pecunia nomentam en a erarii permansit abeo me allos
unde pecuma initium sumpsit: Ar marium locus est ubiq¬
rumq articm instrumenta ponuntur : armentarduuu
uero ubitan tum tela ar morum unde iuue nalis quid qui
hab& telorum ar mamentaria ccceli dicta ãt utraque abar¬
mis i dẽ drachus quibus exercentur Bib lioteca est docis
dr̃ promtuarium dictum eoꝗ inde neces saria uictuipr¬
muntur hoc est proferuntur cellariumq ineo corbio¬
turꝰ ministeria mensarum ũ q̃ necessario uictusuperis
nter promtuarium at &cellarium hoc intest ꝙ donqriũ
paucorum dierum prom tuarium uero terlerepostogia¬
pore cau ̃ onren greabuenibun euerberepos toris p

Expanded text:
Donaria vero, eo quod ibi dona reponantur, quae in templis offerri Donaria vero, eo quod ibi dona reponantur, quae in templis offerri consueverunt. 3. Aerarium vocatum, quia prius aes signatum ibi recondebatur. Hoc enim olim in usu erat auro argentoque nondum signato; ex quorum metallis quamvis postea facta fuisset pecunia, nomen tamen erarii permansit, ab eo metallo unde pecunia initium sumpsit. Armarium locus est ubi quarumque artium instrumenta ponuntur. Armentarium vero, ubi tantum tela armorum. Unde Iuvenalis 13, 83: Quidquid habet telorum armamentaria caeli. Dicta autem utraque ab armis, id est brachiis, quibus exercentur. Bibliotheca est locus ostorium dicitur. Promtuarium dictum eo quod inde necessaria victui promuntur, hoc est proferuntur. Cellarium, quod in eo colligantur ministeria mensarum, vel quae necessaria victui supersunt. Inter promtuarium autem et cellarium hoc interest quod cellarium est paucorum dierum, promtuarium vero temporierbo repositoria vel
Abbreviated transcription (Latin):
ũ qđ sepul cbra scorum ibisit mar trrum: Aram quidã uocatan
dixerunt quod ibi incensae uictimece ardeant ali aroes dicun
ap̃cationibus idest qͥas greciaroes dicunt: unde gontiea in pre¬
catio saturadr̃ alii uolunt ab altitudine aras sed male altare
autem ab altitudine constat ẽẽ nominatum quasialta arc pal
pictum q ineo lector uel psalmista positus in prpliuo sonis pues
a populo pͥossit quodliberius audiatio tribuas eo quedndeont
bopdoteptribuantur precepta uiuendi ẽ in locus insublinsꝰ eonasti¬
tutus unde uniuersi ex audire pos sint alias tribunal acribus
dienominatum q ad illum tribus conuoc&ur Analogun
Sacrarium proprie ẽ locus templi inquosaera reponutus
sicut donariumest in quo conlocantur oblata sicut lectesta¬
mia dicuntur ubi homines sedere consueuerunt. ab infero¬
dis igitur &deportandis sacris sacrium nuncupatiuo So

Expanded text:
vel quod sepulchra sanctorum ibi sint martyrum. Aram quidam vocatam vel quod sepulchra sanctorum ibi sint martyrum. Aram quidam vocatam dixerunt quod ibi incensae victimae ardeant. Alii aras dicunt a precationibus, id est quas Graeci ἀρὰς dicunt; unde contra inprecatio κατάρα dicitur. Alii volunt ab altiautem ab altitudine constat esse nominatum, quasi alta ara. 15. Pulpitum, quod in eo lector, vel psalmista positus in publico conspici a populo possit, quo liberius audiatur. 16. Tribunal, eo quod inde a sacerdote tribuantur praecepta vivendi. Est enim locus in sublimi constitutus, unde universi exaudire possint. Alias tribunal a tribubus denominatum, quod ad illum tribus convocentur. 223 171. Sacrarium proprie est locus templi, in quo sacra reponuntur, sicut donarium est in quo collocantur oblata, sicut lectisternia dicuntur, ubi homines sedere consueverunt; ab inferendis igitur et deportandis sacris, sacrarium nuncupatur. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
orientẽ ẜ anadicta afiinis quibus templa error gentilium
construebat unde consulentes dece monum responsa audi¬
rent: Delubra ueeres dicebant templa fontes habentia quib
ante ingressum deluebantur & appellari delubra adluendo
ipse sunt nunc ccedes cum sacris fontibus in quibus fidelbrege¬
perati purificantur &bene quodã prȩsagio delubra sunt appellata
sunt i in ablatione peccatorum Fons at̃ inde lubris locus rege¬
preoi ce est in quo septem gradus in spũ scĩ misteriofor mantur
fuses indis censin &eres in ascensu septimus uero isẽ qui& quartur
unde & nomen habent ꝓ bas leus rex & basi liecoe r egiace babitation
uos auetem ideo diuina templa basi liecce nominantu quiabire
omiiium dõ cultus sacrificia offeruntur: Martinium locus nam¬
rii greca diriuatione eoꝙ in memoria martiris sit construetum

Expanded text:
Orientem. 8. Fana dicta a Faunis, quibus templa error gentilium Orientem. 8. Fana dicta a Faunis, quibus templa error gentilium construebat, unde consulentes daemonum responsa audirent. 9. Delubra veteres dicebant templa fontes habentia, quibus ante ingressum diluebantur; et appellari delubra a diluendo. Ipsa sunt nunc aedes cum sacris fontibus, in quibus fideles regenerati purificantur: et bene quodam praesagio delubra sunt appellata; sunt enim in ablutionem peccatorum. Fons autem in delubris locus regeneratorum est, in quo septem gradus in Spiritus sancti mysterio formantur; tres in descensu et tres in ascensu: septimus vero is est qui et quartus, unde et nomen habent; nam βασιλεὺς rex et basilicae regiae habitationes. Nunc autem ideo divina templa basilicae nominantur, quia ibi regi omnium Deo cultus et sacrificia offeruntur. Martyrium locus martyrum Graeca derivatione, eo quod in memoria martyris sit constructum,
Abbreviated transcription (Latin):
It̃ scn  exeateũ sancitum sancire est at̃ ofirmare & inoga¬
tum di penarãbia dieta sunt ab eoꝙ est penitus hoc estipe ura cul¬
tes Ontontũ orationi tantum est conseera tione T Pnquo
nemo aliquid egere deb&nisi ad e e factum unde & nomenac¬
cepise eeonasterium unius monachi habitatio est io enoia
apud gnecos sclus sterio statio idẽ solitarii habitatio cenobiũ
ex greco e latino uid&ur eẽ composicum ẽ i habitacul umobu¬
n morum in commune uiuentium cenont grece cominune
Grc eocus designatus ad orientem a contemtione templum
dicebatur Eiũ partes quattuor erant antiqua adortum
pontiea cedoccasum sinistra a septentrionem dextra admo¬
rndiem ex pectans unde & quando templum construebantr
omentem expectabant .& qui noctialem itaut linecce ab ortu
ad occidentem mis scce fierent partescoceli dextrasinis tra
ecequales ut qui consuler& h acde precar &i rectum aspicer&

Expanded text:
um, quod extat esse sancitum. Sancire est autem confirmare et inrogarum, et penetralia dicta, ab eo quod est penitus, hoc est, pene intus. Oratorium orationi tantum est consecratum, in quo nemo aliquid agere debet, nisi ad quod est factum, unde nomen accepit. 5. Monasterium, unius monachi habitatio. Monos namque apud Graecos solus, sterium, statio, id est solitarii habitatio. 6. Coenobium ex Graeco, et Latino videtur esse compositum. Est enim habitaculum plurimorum in commune viventium; κοινὸν enim Graece commune Sed et locus designatus ad Orientem a contemplatione templum dicebatur. Cujus partes quatuor erant, antica ad Ortum, postica ad Occasum, sinistra ad Septentrionem, dextra ad Meridiem spectans. Unde et quando templum construebant, Orientem spectabant Aequinoctialem, 221 ita ut lineae ab Ortu ad Occidentem missae, fierent partes coeli dextra, atque sinistra aequales, ut qui consuleret, ac deprecaretur, rectum aspiceret
Abbreviated transcription (Latin):
ł res at̃ sunt soci&ates familiar umur biuigentium: Vrbi
cata ab orbeq antiq̃ ciuita des in orbefiebant᷑ ũ ab urbo panis
aratri quo muri de signantur: unde ẽ illud obtauitq locun

Expanded text:
r. Tres autem sunt societates: familiarum, urbium, gentium. Urbs r. Tres autem sunt societates: familiarum, urbium, gentium. Urbs vocata ab orbe, quod antiquae civitates in orbe fiebant; vel ab urbo parte aratri, quo muri designabantur; unde est illud Virg. Aen
Abbreviated transcription (Latin):
amontibus septem quia similitudine fratres uocati gaditano
lnminent fr&u: Tingisciuitatis & lixanteus auctorẽ quem
ercules fertur luctȩ certamine superatum interfecis se
lix aũt alixo flumine mauritaniae nuncupata ubi anteregia
fuit & sala ꝙ inmineat sale flumine: Cesaream maur&anide
oppidum iuba rex maurorum in bonorem cesaris augusti
diditꝙ ex elus nomine cesareã appellauit sicut herodes aliã
ces areã in palestina q̃ nunc urbs est clarissima: Hicosiũ
ces ariensis mauritaniae oppidum ercule illuc transeunte
uiginti a comitatuẽ discendendes construxerunt. hanc nequis
inposito a se nomine priuatim gloriar &ur derdentium numero
urbi hicosio nomendatum: Cirence regina fuit libiae q̃ ex suo
nomine ciuitatem cirenẽ :didit exqu& & libiã uirenensem uoca¬
sociaatis uinculo adunata dicta aciuib id est ab ipsis incoli

Expanded text:
a montibus septem, qui a similitudine Fratres vocati Gaditano a montibus septem, qui a similitudine Fratres vocati Gaditano inminent fretu. Tingis civitatis et Lix Antaeus auctor est, quem Hercules fertur luctae certamine superatum interfecisse. Lix autem a Lixo flumine Mauretaniae nuncupata, ubi Antaei regia fuit, et Sala, quod inmineat Salae flumini. Caesaream Mauretaniae oppidum Iuba rex Maurorum in honorem Caesaris Augusti condidit, quam ex eius nomine Caesaream appellavit; sicut Herodes aliam Caesaream in Palaestina, quae nunc urbs est clarissima. Icosium Caesariensis Mauretaniae oppidum, Hercule illuc transeunte, viginti a comitatu eius discindentes construxerunt. Hanc ne quis inposito a se nomine privatim gloriaretur, de condentium numero urbi Icosio nomen datum. Cyrene regina fuit Libyae quae ex suo nomine civitatem Cyrenen condidit, ex qua et Libyam Cyrenensem vocaetatis vinculo adunata, dicta a civibus, id est ab ipsis incolis
Abbreviated transcription (Latin):
nis capta & colonia facta nomen &iam prouincite dedit
nuno at̃ agotis subuersa atq indesolationẽ redacta est
Saguntum greci ex insula sac into profecti inspaniã ꝯdidert
ꝙ afri posteabello in p&itam deleuerunt: Emeritã cesar
agustus ccedificauit post ꝗͣ lusitaniam &quas dam oceani in¬
sulas coepit. dans ei nomen ab eoq ibimilites u&eranos cons¬
tituis s& ꝓemeriti dicuntur ueerani solutiq militioce: olisepona
abolpceest ꝯdita & nuncupata quo loco historio graphidicunt᷑
caelum coterra & maria dis tinguntur acterris Is palim cesar
iulius condidit q. exsuo & romece urbis uocabulo iuliã romulã
nuncupauit spalo at asitu cognominataẽ eoq: insolo pocluder¬
tri subfixa : pro fundo palis locata sit ne lubrico atq instabili
fundamento cederst: Cades oppidum a penis oditum qui&iã
& car taginem spartariam ⁊diderunt: Septem oppidum

Expanded text:
nis capta et colonia facta, nomen etiam provinciae dedit. nis capta et colonia facta, nomen etiam provinciae dedit. Nunc autem a Gothis subversa atque in desolationem redacta est. Saguntum Graeci ex insula Zacyntho profecti in Hispania condiderunt; quam Afri postea bello inpetitam deleverunt. Emeritam Caesar Augustus aedificavit, postquam Lusitaniam et quasdam Oceani insulas cepit, dans ei nomen ab eo quod ibi milites veteranos constituisset. Nam emeriti dicuntur veterani solutique militiae. Olisipona ab Ulixe est condita et nuncupata; quo loco, sicut historiographi dicunt, caelum a terra et maria distinguuntur a terris. Hispalim Caesar Iulius condidit, quam ex suo et Romae urbis vocabulo Iuliam Romulam nuncupavit. Hispalis autem a situ cognominata est, eo quod in solo palustri suffixis in profundo palis locata sit, ne lubrico atque instabili fundamento cederet. Gades oppidum a Poenis conditum, qui etiam et Carthaginem Spartariam condiderunt. Septe oppidum
Abbreviated transcription (Latin):
Peclantus parteniorũ dux par tenios constituit Taras nes¬
tuni filius fuit aquo tarentum ciuitas& dita & appellata est
Cum cirus maritimas urber grecicce occupar& & focenses ab eo
expugnati omnibus angustis premerentur iurauerunt ut pr¬
fugerent q longissime ab imperio persarum ubi neno men
quidem eorum audirent atq: ita in ultimos galliece sinus¬
nauib: profecti armisq sead uersus gallicam feritatem tuentes mas¬
siliam condiderunt & ex nomine ducis nuncupauerunt hos uar¬
ro trilingues eẽ aitq & grece loquantur & latine & gallice
Narbonam & arelatum & pectauis coloni propruodiderunt
Burdigalim appellatã ferunt qͣ burgos gallos primum colonos
habuerit quibus antea cultoribus ad implecaẽ: Terraconã
ins pania scipiones construxerunt ideo caput est terradnen¬
sis prouinciace: a frisubꝰanni bale maritima spaniae oocu¬
pantes car taginem spartariã construxeruñ q̃ mox aroma¬

Expanded text:
Phalantus Partheniorum dux Parthenios constituit. Taras NepPhalantus Partheniorum dux Parthenios constituit. Taras Neptuni filius fuit, a quo Tarentum civitas et condita et appellata est. Cum Cyrus maritimas urbes Graeciae occuparet, et Phocaeenses ab eo expugnati omnibus angustiis premerentur, iuraverunt ut profugerent quam longissime ab imperio Persarum, ubi ne nomen quidem eorum audirent; atqnavibus profecti, armisque se adversus Gallicam feritatem tuentes, Massiliam condiderunt, et ex nomine ducis nuncupaverunt. Hos Varro trilingues esse ait, quod et Graece loquantur, et Latine, et Gallice. 64. Narbonam, et Arelatum, et Pictavium coloni proprii condiderunt. Burdegalim appellatam ferunt, quod Burgos Gallos primum colonos habuerit, quibus antea cultoribus adimpleta est. 65. Tarraconam in Hispania Scipiones construxerunt; ideo caput est Tarraconensepulturis. Afri sub Hannibale maritima Hispaniae occupantes, Carthaginem Spartariam construxerunt, quae mox a Roma
Abbreviated transcription (Latin):
Ealli quidã intestinadis cordia & as siduis dissensionibus suorum
permoti sedes nouas q̃rentes italiã profectis unt sedeb e pro¬
priis tuscis expulsis mediolanum atq alias urbes dider uire
uocatũ at m ediolanum ab eoꝙ ibisus media lanear ꝑ hib&᷑ inuena
Istoriis plac& aoes sapo greco mersapiae datã origenem uer¬
sa post modũ in nomen co labriaeq in exordio ceno trifrate
peacetius peaceceã nomenauerat: Mantotiresicce filia pos
interitum tebanorum dr̃ delata in italiam mantuã condidis se
ẽ aẽt inuenientiã q̃ galliacis alpina dr̃ & dicta mantua ꝙͦ manes
tu&ur. Partenopia a partenope quod uirgin eillic sepulta
parte nope appellata ꝙoppidum postea agustus nea polim
maluit Ad promuntarium leucaten inquo actu appollonis
templum fuit bellũ agustus contra antonium ges sit quo uicto
urbem inaetia co sinu condedit q auictaria nicolim appellaus

Expanded text:
Galli quidam intestina discordia et assiduis dissensionibus suorum Galli quidam intestina discordia et assiduis dissensionibus suorum permoti, sedes novas quaerentes Italiam profecti sunt, sedibusque propriis Tuscis expulsis, Mediolanum atque alias urbes condiderunt. Vocatum autem Mediolanum ab eo quod ibi sus medio lanea perhibetur inventa. Historiis placet a Messapo Graeco Messapiae datam originem, versam postmodum in nomen Calabriae, quam in exordio Oenotri frater Peucetius Peucetiam nominaverat. Manto Tiresiae filia post interitum Thebanorum dicitur delata in Italiam Mantuam condidisse: est autem in Venetia, quae Gallia Cisalpina dicitur: et dicta Mantua quod manes tuetur. Parthenope a Parthenope quadam virgine illic sepulta Parthenope appellata; quod oppidum postea Augustus Neapolim esse maluit. Ad promuntorium Leucaten, in quo Actii Apollinis templum fuit, bellum Augustus contra Antonium gessit. Quo victo, urbem in Actiaco sinu condidit, quam a victoria Nicopolim appellavit.
Abbreviated transcription (Latin):
nicce nouercetesuoce regno. albam longam ccedificauit alba at̃ uou
propter colorem sui. longa qr longum oppidum est luxta prolixitan
collis in qõsita est ex hac &iã urbe reges al banorum appellari coere¬
runt: Capuam capissiluius rex albanorum construxit appellocp
nomine conditoris. lic& sint quidicant a capacitate ec̃ capuamdi¬
tam ꝗ e terra omnem uitȩ fructum capiat Alii a locis cam pestris
in quibus sitaẽ. est at̃ caput urbium. cãpulnioce. Inter&es maximas
omam car targinem q: numerata Exqua& prouintico italia
campania dictaẽ romolus Cum inder fecta apud albam̃
amulio auum numitorem In regnum restituis s& In eum locũ
ubinunc romoẽ. deuenit ibiq sedes posuit moenia construx̃
urbem in exitu tiberis odiditq̃ & peregrinas merces excipi¬
r& & hostem nforar &urꝗ ab ipsositu osticom appellauit

Expanded text:
iniae novercae suae regno, Albam Longam aedificavit. Alba autem vocata iniae novercae suae regno, Albam Longam aedificavit. Alba autem vocata propter colorem suis; Longa, quia longum oppidum est, iuxta prolixitatem collis in quo sita est. Ex hac etiam urbe reges Albanorum appellari coeperunt. Capuam Capys Silvius rex Albanorum construxit, appellatam a nomine conditoris; licet sint qui dicant a capacitate eam Capuam dictam, quod eius terra omnem vitae fructum capiat: alii a locis campestribus in quibus sita est. Est autem caput urbium Campaniae, inter tres maximas Romam Carthaginemque numerata; ex qua et provincia Italiae Campania dicta est. Romulus cum interfecto apud Albam Amulio avum Numitorem in regnum restituisset, in eum locum ubi nunc Roma est devenit, ibique sedes posuit, moenia construxit, urbem in exitu Tiberis condidit quae et peregrinas merces exciperet et hostem moraretur, quam ab ipso situ Ostiam appellavit.
Abbreviated transcription (Latin):
abssarto filio forones uocata qui fuit filius enasi ipsam at̃ eẽ
spartem ꝙ & lace demoniam ciuitatem atque indelace demonios
rpartanos dici: Achaia ab acheo constructa: Pelops quia¬
pud argos regnauit pelo ponensẽ urbem condidit: Cecrobs in
Insula rodorodum aedi ficauit : Carpatus coumȩ Aeostifonis
filius paipum: Angeus ligurgifilius samum: Dardanus autem
condidit dar daniã: Tessalonicã tessalus grecifilius ccedifi¬
cauit. Inqua &iã & regnauit: Grundisi ũ construxerunt
greci brundisiũ ãt dictum est grece ꝙ brunda caput ceruidicatꝰ
ciuitatis : Initalia at̃ aiano lanicdlum a saturno saturnia at¬
q latiũ ꝯditum eoq ubi fugiens latuiss& cognominatum¬
Ab hercule incampeonia. pompeiam: qui uictor exspania pompi
bouinduxerat : En eas at̃ post excidium troice in ecc̾dem italixi
niens ab uxoris nomine labiniã ꝯdidit  Ascanius uero relicto leb¬

Expanded text:
ab Sparto filio Phoronei vocata, qui fuit filius Inachi. Ipsam autem esse ab Sparto filio Phoronei vocata, qui fuit filius Inachi. Ipsam autem esse Spartam quam et Lacedaemoniam civitatem, atque inde Lacedaemonios Spartanos dici. Achaia ab Achaeo constructa: Pelops, qui apud Argos regnavit, Peloponnensem urbem condidit: Cecrops in insula Rhodo Rhodum aedificavit: Carpathus Coum: Aeos Typhonis filius Paphum: Angeus Lycurgi filius Samum: Dardanus autem condidit Dardaniam: Thessalonicam Thessalus Graeci filius aedificavit, in qua etiam et regnavit. Brundisium construxerunt Graeci: Brundisium autem dictum est Graece quod brunda caput cervi dicatucivitatis. In Italia autem a Iano Ianiculum, a Saturno Saturnia atque Latium conditum, eo quod ibi fugiens latuisset cognominatumAb Hercule in Campania Pompeia, qui victor ex Hispania pompam boum duxerat. Aeneas autem post excidium Troiae in eadem Italia veniens, ab uxoris nomine Lavinium condidit. Ascanius vero relicto Lav
Abbreviated transcription (Latin):
conditã primum a pausindregespar tanorum &uocatã bibanciũ
ũq tantũ pat&. Inter adriaticum mare & propontidem ũꝙ sit re¬
ceptaculumter roe macriq copiis linde &am constantinus ap¬
nam odere iudicauit ut & receptaculum sibi terra man
fier& unde &nunc romani imperii sedes& totius caput ẽ orientis
sicut & romace occidentis : Epirum ciuitas traciore ꝯditaẽ a pirro
& cognominata : Athenas in elladas cecrops ꝯdidit & ex suo nomi¬
ne cecropiã nominauit. hanc an fixion. ⁊dẽ qui ingrecia tertius
icropẽ regnauit miner uoce sacrauit & nomen ciuitati
inuentricem multecrꝰum artium adserunt q a litterae
& artes diuersorum studiorum & ipsa philosophia uelutitem¬
plum athenas habuerunt : Corintũ: In cha icdidit corin
restis filius hancgreci corintecm uocant. hoc est ad¬
nistrationẽ rei publicȩ : Thebas bo&iae caꝗmus ueniens

Expanded text:
conditam primum a Pausania rege Spartanorum, et vocatam Byzantium, conditam primum a Pausania rege Spartanorum, et vocatam Byzantium, vel quod tantum patet inter Adriaticum mare et Propontidem, vel quod sit receptaculum terrae marisque copiis. Unde et eam Constantinus aptissimam condere iudicavit, ut et receptaculum sibi terra marique fieret. Unde et nunc Romani imperii sedes et totius caput est orientis, sicut et Roma occidentis. Epirum civitas Thraciae condita est a Pyrrho et cognominata. Athenas in Hellade Cecrops condidit, et ex suo nomine Cecropiam nominavit. Hanc Amphictyon, idem qui in Graecia tertius post Cecropem regnavit, Minervae sacravit inventricem multarum artium asserunt, quia et litterae et artes diversorum studiorum et ipsa philosophia veluti templum Athenas habuerunt. Corinthum in Achaia condidit Corinthus Orestis filius. Hanc Graeci Corintheam vocant, hoc est administrationem reipublicae. Thebas Boeotiae Cadmus veniens
Abbreviated transcription (Latin):
docice: Tar sumcilicite danꝗs proles perseus ccedificaut dequa
ciuitate fuit paulus apostolis natus inquit tarsocilicce
quidã &iã locus indiȩ tarsus uocatur
Seleuciã isauriae ꝯdidit seleueis qui& antio ciã Ilus at̃ appollonis
failius in frigiao ilium ⁊didit : Amazones ephesum inasia construxe¬
runt. ⁊ eseus ueros mirnam construxit q̃ omero po&ȩ patrico exti¬
tit & uocatas mirnaq ẽ campos ermus fluuius secat: dior coriã
col corũ urbem am fiatis & circius aurigȩ castoris & pollucis fabri¬
cauerunt exeorum nomine eã cognominantes ꝑcastor &pollux
grec̃ dioscoriappellantur : Ni comedia anico mbdo regibitiniccẽ
ccedificata ẽ. Bitinia condita afenice q̃ primum mirandina uocaba¬
tur Constantino polim urbem traciae constantinus ex nomine
suo instituit: solamromae mertis & potentia ad cequatam hanc

Expanded text:
dociae . . . Tarsum Ciliciae Danaes proles Perseus aedificavit. De qua dociae . . . Tarsum Ciliciae Danaes proles Perseus aedificavit. De qua civitate fuit Paulus Apostolus Act. Apost. 22, 3: 'Natus' inquit, 'Tarso Ciliciae.' Quidam etiam locus Indiae Tarsus vocatur. Seleuciam Isauriae condidit Seleucus, qui et Antiochiam. Ilus autem Apollonis filius in Phrygia Ilium condidit. Amazones Ephesum in Asia construxerunt. Theseus vero Smyrnam construxit, quae Homero poetae patria extitit; et vocata Smyrna quod eius campos Ermus fluvius secat. Dioscoriam Colchorum urbem Amphitus et Cercius aurigae Castoris et Pollucis fabricaverunt, ex eorum nomine eam cognominantes; nam Castor et Pollux Graece Διόσκουροι appellantur. Nicomedia a Nicomedo rege Bithyniae aedificata est. Bithynia condita a Phoenice, quae primum Mariandyna vocabatur. Constantinopolim urbem Thraciae Constantinus ex nomine suo instituit, solam Romae meritis et potentia adaequatam. Hanc
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ in exodo seribuntur hanoconis truxisse perhibentur titane
idest gigantes & ex nomine suo nuncupauerunt: Elio polis urbs
egrptiqͣ latine inter praatur solis ciuitas sicut septuaginta int̃¬
prȩtes arbitrantur ccedificata est at afilus isrł in qua p&efrer
sacerdos fuit cuĩ meminit ez echiel: Urbem alexan driam
didit alex ander magnus cũ & nom̃ detn& hanc N idẽ inter¬
minis africe &ccegrpti constituit &cacput eẽ regionis ccegrpti
ius sit Interlac& at᷑ inter aegiptum & mare quasi claustrũ in por¬
tuosa haec est urbs ccegipt ꝰ posteco uersco in alex andriã thebas ctem¬
uas ꝯdidt coctmos que inter ccegrpticos urbes numero portarꝰ nobi¬
liores habentur ad quas conmercia corabes imdiq subueunt hino
uno tamen auctore conditȩ Pto lomais & berenicae argibis
ccegiptiis Nominatȩ a quibus & ccedificatie fuer int ccesare aarppa¬

Expanded text:
quae in Exodo scribuntur. Hanc construxisse perhibentur Titanes, quae in Exodo scribuntur. Hanc construxisse perhibentur Titanes, id est gigantes, et ex nomine suo nuncupaverunt. Heliopolis urbs Aegypti, quae Latine interpretatur solis civitas, sicut septuaginta interpretes arbitrantur. Aedificata est autem a filiis Israel, in qua Petephres sacerdos fuit, cuius meminit Ezechiel. Urbem Alexandriam condidit Alexander Magnus, cuius et nomen detinet. Hanc enim idem in terminis Africae et Aegypti constituit, et caput esse regionis Aegypti iussit. Interiacet autem inter Aegyptum et mare, quasi claustrum, inportuosa. Haec est urbs Aegypti Noo, postea versa in Alexandriam. Thebas Aegyptias condidit Cadmus, quae inter Aegyptias urbes numero portarum nobiliores habentur, ad quas conmercia Arabes undique subvehunt. Hinc uno tamen auctore conditae. Ptolomais et Berenice a regibus Aegyptiis nominatae, a quibus et aedificatae fuerunt. Caesarea Cappa
Abbreviated transcription (Latin):
eamq lingua sua gades nomina uerunt Nmos erat añtiqus fen¬
cum gentis multis simul mercandi causa a domoproficiscia
cum incolecrum animos conmerciorerum his ante in cogn¬
carum sibi concilias sent locaqͥ s dendis urbibus idga uide bantur
capuere ex his profecta &dido in lidus a fricae urbem condidit
& ccertadã nominauit ꝙ fenicalingua exprimit ciuitatem nouã
mox ser mone uerso cartago ẽ dicta hanc scipio deleuit q̃ at̃
nuncẽ postea aromanis condita est: Cartago at̃ ante abrsa
posttirus dicta ẽ deinde cartago Menifimciuitatem ccegr̃po¬
ec edificauit epafor louis filius cum in secunda ccegypto regn¬
r& haec est urbs ubi carta nascitur pbi&iam optimi mathr¬
maticifuerunt ꝑ hanc urbem magicis artibus deditam pris¬
tinius q: ad presens tempus uestigico erroris ostendunt: tanis
m&ropolis ccegrpti ubi fcerao fuit & morses cuncta signa feci

Expanded text:
eamque lingua sua Gades nominaverunt. Nam mos erat antiquus Phoenieamque lingua sua Gades nominaverunt. Nam mos erat antiquus Phoenicum gentis multis simul mercandi causa a domo proficisci, et cum incolarum animos conmercio rerum his ante incognitarum sibi conciliassent, loca quae condendis urbibus idonea videbantur capere. Ex his profecta et Dido in litus Africae urbem condidit, et Carthadam nominavit; quod Phoenica lingua exprimit civitatem novam; mox sermone verso Carthago est dicta: hanc Scipio delevit. Quae autem nunc est, postea a Romanis condita est. Carthago autem antea Byrsa, post Tyrus dicta est, deinde Carthago. Memphin civitatem Aegypti aedificavit Epaphus Iovis filius, cum in secunda Aegypto regnaret. Haec est urbs ubi charta nascitur, ubi etiam optimi mathematici fuerunt. Nam hanc urbem magicis artibus deditam pristini usque ad praesens tempus vestigia erroris ostendunt. Tanis metropolis Aegypti, ubi Pharao fuit, et Moyses cuncta signa fecit
Abbreviated transcription (Latin):
siriorum construxit uocauitq samariam idẽ custodem qr
quando israbel trans tulitmedos ibi custodes constituit.
hanc obsidionẽ captam antio clis solo coequauit ꝙ postea
erodes a fundamentis instaurans in onorem agusti agustã
idẽ sab astiã grecosermone uocauit ibisiti sunt heliseus & abdias
Tibiriadem uero herodis colius iniud ea In nomiñ
tiberii caesaris condidit:. Tirus urbs fenicũ¬
condita cofenicib fuit haec est ciuitas exqua aurꝰ salo: monin
deferebatur inqua optima purporatinguitur unde &rtir
dr̃ nobilis purpora: Fenices arubro profecti mare sidon
urbem opulentis simam ꝯdideruntq apisciũ copia sidoneao
pellauerunt ꝑ piscem fenicesidon uocant: ipsi& i am tirum d
riam ipsiuticã inafrica ipponem leptimalicsq urbes in ora ni¬
ritima condiderunt Ipsitefas in bo&iã ducecatmo ipsipou¬
tremo inultima orbis tendentes urbem inoceano constrintou

Expanded text:
syriorum construxit vocavitque Samariam, id est custodiam, quia, syriorum construxit vocavitque Samariam, id est custodiam, quia, quando Israel transtulit in Medos, ibi custodes constituit. Hanc obsidione captam Antiochus solo coaequavit. Quam postea Herodes a fundamentis instaurans in honorem Augusti Augustam, id est Sebastiam Graeco sermone, vocavit. Ibi siti sunt Heliseus et Abdias Tiberiadem vero Herodes alius in Iudaea in nomine Tiberii Caesaris condidit. Tyrus urbs Phoenicucondita a Phoenicibus fuit. Haec est civitas ex qua aurum regi Salomoni deferebatur; in qua optima purpura tinguitur: unde et Tyria dicitur nobilis purpura. Phoenices a Rubro profecti mare Sidonem urbem opulentissimam condiderunt, quam a piscium pellaverunt. Nam piscem Phaenices Sidon vocant. Ipsi etiam Tyrum in Syria, ipsi Uticam in Africa, Iponem, Jebtin, aliasqritima condiderunt. Ipsi Thebas in Boeotia duce Cadmo; ipsi postremo in ultima orbis tendentes urbem in Oceano construxerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
urbemq̃ latincoe & grecȩ sicima uocatur acedificauit emor
appellauitq eam nomine sicim filii sui ipsa est nuno neapo¬
lis ciuitas samaritanorum Bethel urbem samaricce ꝯ dideriã
iebissei q̃ prius uocabatur luza s postquẽ dormiens ibuiacob
& porta caeli haec ex causa nomen locus accepit be he
Beth lec̃ iuda ciuitas dauid q̃ mundi genuit saluatorem: a lebus eis
condida fertur & uocata primum eufrate quando at̃ibi la cob
pecora sua pauit eidem loco behlem nomen quodã uatie¬
nio futuri inposuit quod domus panis inter pr&atur propter
eumpanem qui ibi decaelo descendit Cebron ciuitasiud eȩ q̃ quon¬
dĩ uocbatu arbeditaẽ agigantibus ante septem annos ꝗãb
eis tanis urbs ccegypti ꝯder&ur ipsa ẽ arbe anumeroita uo¬
cataq ibitres pat̾ri ar chece sepultisunt &quartus adam ips
est & mambroce uocata exuno amico abrae: Samariã aqua
ominis regio q̃cir ea eã fuit nomen accepit sinnacerim nexas¬

Expanded text:
uae Latine et Graece Sichima vocatur, aedificavit Emor, appellavitque eam nomine Sichem filii sui. Ipsa est nunc Neapolis, civitas Samaritanorum. Bethel urbem Samariae condiderunt Iebusaei, quae prius vocabatur Luza; sed postquam dormiens ibi Iacob  porta caeli,' hac ex causa nomen locus accepit BethelBethleem Iuda, civitas David, quae mundi genuit salvatorem, a Iebusaeis condita fertur et vocata primum Euphrata. Quando autem ibi Iacob pecora sua pavit, eidem loco Bethleem nomen quodam vaticinio futuri inposuit, quod domus panis interpretatur, propter eum panem qui ibi de caelo descendit. Chebron civitas Iudaeae, quae quondam vocabatur Arbe, condita est a gigantibus ante septem annos quam ab eis Tanis urbs Aegypti conderetur. Ipsa est Arbe a numero ita vocata, quod ibi tres patriarchae sepulti sunt et quartus Adam. Ipsa est et Mambre vocata ex uno amico Abrahae. Samariam, a qua omnis regio quae circa eam fuit nomen accepit, Sennacherib rex As
Abbreviated transcription (Latin):
ticus tertius inlemno quartus initalia omnesita construs¬
ti utdis soluere eos nec sccecula quidem possint Farum
turris est maximaq greci aclatini In commune exipsius
rei usu farum appellauerunt eoq flamiarum inditio longe
deatur anauigantibus qualempto lomeus iuxta alex

Expanded text:
ticus: tertius in Lemno: quartus in Italia: omnes ita constructicus: tertius in Lemno: quartus in Italia: omnes ita constructi, ut dissolvere eos nec saecula quidem possint. CAPUT XIII. De pharo. Pharus turris est maxima, quam Graeci ac Latini in commune ex ipsius rei usu pharum appellaverunt: eo quod flammarum indicio longe videatur a navigantibus: qualem Ptolomaeus juxt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ q̃cumq tutis sima urbiũ r̃ ab arcendo hoste mar ces uocant᷑¬
unde & arcus & arca : Circum romani dictum potant acir cui
tuequorꝰ eoqyt ibi circum m&as equi curant : opheatrum
populus stans desuper atq spectans ludor scinecos contem
ꝯpositum ꝑ anfiteatrum rotundum ẽ teatrum uero ex me¬
dio anficeatroest semicirculi figuram habens: .L.aberintis
est perplexis pari&ibus ccedificium qualis est apud cr&an
edalo factus ubi fuit minotaurus inclasus. in quos
introierit sineglome relini exitum inuenire non ual& cui
ccedi ficii talis ẽ situs ut aperientibus fores tonitruum. in tus terr¬
bile audiatur. descenditur centenis ultra gradibus in tus simuli¬
cra & monstrificoce effigies in partes diuersas transitus in¬
numeri per tenebras & c&era aderrorem Ingredientium fac¬
ta. itaut de tenebris eh adlucem uenire inpossibile uideatur
quattuor sunt at̃ laberinti primus ccegyptius secundus cre¬

Expanded text:
Nam quaecunque tutissima urbium sunt, ab arcendo hostem arces vocantNam quaecunque tutissima urbium sunt, ab arcendo hostem arces vocantur, et arcus et arca. tu equorum, eo quod ibi circum metas equi currant. Theatrum populus stans desuper atque spectans ludos scenicos contempcompositum. Nam Amphitheatrum rotundum est: theatrum vero ex medio amphitheatri est, semicirculi figuram habens. Labyrinthus est perplexum parietibus aedificium, qualis est apud Cretam a Daedalo factus, ubi fuit Minotaurus inclusus, in quo si quis introierit, sine glomere lini exitum invenire non valet. Cujus aedificii talis est situs, ut aperientibus fores tonitruum intus terribile audiatur descenditur centenis ultra gradibus. Intus simulacra et monstrificae effigies: in partes divisas transitus innumeri per tenebras, et caetera, ad errorem ingredientium facta, ita ut de tenebris ejus in lucem venire impossibile videatur. Quatuor autem sunt labyrinthi: primus Aegyptius: secundus Cre
Abbreviated transcription (Latin):
ambulant sunt in porticihino inde platear : forusẽ exercen¬
darum: Litiũ locus afando dictus haec locu & prostra uocantꝰ¬
ablata sunt & inforo romano prȩfixa ut eẽt huius insignoce
inctariae curia dr̃ eoꝙ ibi cura persenatum decunctis
adminis tr&ur p̃toriũ ꝙ ibiprȩor resideat addis cutiendu
Simnasiũ generalis est exercicior locus tamen apud athenas
locuserat ubi discebatur filo sophia & sapientiae exercebatin
est meditatio s & balnea & loca cursorum & atbl&aruni gin¬
nasia sunt eoq illic homines in suece artis studium exercita:
Capitolium romȩ uocatum ex eoq efuerit romanȩ urbis & reli¬
onis caput sum mum: Alii aiunt cumtar quinius priscus capi
tolii fundamenta romoe aperir& in locofunda menti caput
hominis litteris tuscis notatũ Inuenit &pro inde capitoliũ
appellauit Arces sunt partes urbis ex celsae atque munitant

Expanded text:
ambulant. Sunt enim portici hinc inde platearum. Forus est exercenambulant. Sunt enim portici hinc inde platearum. Forus est exercendarum litium locus a fando dictus sive a Phoronablata sunt, et in foro Romano praefixa ut esset huius insigne victoriae. Curia dicitur eo quod ibi cura per senatum de cunctis administretur. Praetorium, quod ibi praetor resideat ad discutiendum. Gymnasium generalis est exercitiorum locus. Tamen apud Athenas locus erat ubi discebatur philosophia et sapientiae exercebatur est meditatio. Sed et balnea et loca cursorum et athletarum gymnasia sunt, eo quod illic homines in suae artis studio exercitentur. Capitolium Romae vocatum eo quod fuerit Romanae urbis et religionis caput summum. Alii aiunt, cum Tarquinius Priscus Ctolii fundamenta Romae aperiret, in loco fundamenti caput hominis litteris Tuscis notatum invenit: et proinde Capitolium appellavit. CAPUT XI. De arcibus. Arces sunt partes urbis excelsae atque munitae.