comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rursum ebcomade defecit hostia ⁊ sacͥ¬
ficium. Quicquid enĩ postea intem
plo factum ẽ non fuit sacrificium dĩ
sed cultus dyaboli. Cunctis in cõmu¬
ne clamantib sanguis eius super
nos et super filios nrõs. Os nõ habe¬
mus regem nisi cesarem: quẽ locum
in cronica euisdem en sebii que ante
annos plurimos in latinam lingũa
uertimus.diligens lector plems e¬
dissertum potĩt inuenire. Quod aũt
aperfectõne templi usq ad decimũ
angustum imperatoris annũ anͣdo i¬
terfecto hẏrcano herodes uideam ob¬
id est quadringenti octognita tres sup¬
putantur anni. sic possumus approba
est templi edificatio. ⁊ centesime oc¬
togesime tercie olimpiadis anno sͥ¬
tio id est augusti decimo herodes ĩ
uideos suscepit imperiũ. qui faciunt
annos quadringentos octognita tres
ꝑ singulas olimpiadas quadriennio
supputato. Dicit idem eusebius ⁊ a¬
liam opinionem q̃ exꝑte nõ reproba

Expanded text:
rursum hebdomada defecit hostia, et sacrrursum hebdomada defecit hostia, et sacrificium. Quidquid enim in templo postea factum est, non fuit sacrificium Dei, sed cultus diaboli, cunctis in commune clamantibus: Sanguis ejus super nos et super filios nostros . Et: Non habemus regem, nisi Caesarem. Quem locum in Chronico ejusdem Eusebii, quem ante annos plurimos in Latinam linguam vertimus, diligens lector plenius edissertum poterit invenire. Quod autem a perfectione templi usque ad decimum Augusti imperatoris annum, quando, interfecto Hircano Herodes Judaeam obid est, quadringenti sexaginta quatuor supputantur anni: sic possumus apest templi aedificatio, et centesimae octogesimae sextae Olympiadis anno tertio, id est, Augusti decimo, Herodes in Judaeos cepit imperium: qui faciunt annos quadringentos octoginta tres, per singulas Olympiades, quadriennio supputato. Dicit idem Eusebius, et aliam opinionem, quam ex parte non reprobo:
Abbreviated transcription (Latin):
sermonem uertere. extendumis libai
magnitudinem. Hoc est ergo inter¬
pretatõnis eius sententia Asexto an¬
no darii qui post cyrum ⁊ cambisem
filium eius regnauit in persis. qͣndo
templi opera cõsummata sunt. iisẜ
ad herodem ⁊ cesarem augustum nu¬
merat ebtomadas septem. ⁊ sexagui
ta duas que faciunt annos. Ccͣcͦc.¬
lĩx .iii. quando xpistus hoc est hyr¬
canus. nouissimus pontifex de gene¬
re machabeorum ab herode ingulatꝰ
est. ⁊ cessauit iuxta legem pontificũ¬
dei successio. Ciuitatem quoq ⁊ ip̃m
scũarium sub duce romano romano¬
rum uastauit excertitus siue ipse
herodes qui ꝑ ambitõnem indebitũ
in uideos arripuit imperium. Quod¬
q in fert. Confirmabit aũt pastũ
nante apud iudeam ⁊ augusto apd
romanos xp̃c natus sit qui tribus
annis ⁊ sex mensib uixta ewange¬
listam iohẽm ewangłm predicauit
⁊ con firmauit ueri dei cultum mul
quãdo post passionem dñi in dimidia

Expanded text:
sermonem vertere, extendemus libri sermonem vertere, extendemus libri magnitudinem. Haec est ergo interpretationis ejus sententia. A sexto anno Darii, qui post Cyrum et Gambisem filium ejus regnavit in Persis, quando templi opera consummata sunt, usque ad Herodem et Caesarem Augustum, numerat hebdomadas septem et LX duas, quae faciunt annos CCCCLXXXIII, quando canus, novissimus pontifex de genere Machabaeorum, ab Herode jugulatus est, et cessavit juxta legem Dei pontificum successio. Civitatem quoque et ipsum sanctuarium sub duce Romano, Romanus vastavit exercitus, sive ipse Herodes, qui per Romanos indebitum in Judaeos arripuit imperium. Quodque infert: Confirmabit enim pactum nante apud Judaeam, et Augusto apud Romanos, Christus natus sit, qui tribus annis, et sex mensibus juxta Evangelistam Joannem Evangelium praedicavit, et confirmavit veri Dei cultum multedentibus, quando post passionem Domini in dimidia
Abbreviated transcription (Latin):
tur. in tantum ut alexandra que ⁊ sa
lina uocabatur euisdem alexandri ux¬
or optineret imperium ⁊ poncatũ
quidem hyrcano filio reseruaret. Aris¬
tobolo aũt alteri filio regnũ traderet
quod obtinuit annis decem. Pugñã¬
tib aũt contra se intestina seditde
germanis ⁊ gentem uideoruri endi¬
uersa studia trahentib superuenit
gneus. pompeiuis rex romami excel¬
abdita templi ingressus est aue uo
humpho suo. ⁊ pontificatũ hẏreano
fratri eius tradidit. Tunc pͥmũ ge̾s
indeorum romanis facta ẽ tributaria.
Post quem herodes filius antipatri
interfecto hẏrcano regnũ udeorum
senatus consulto accepit. ⁊ primus
alienigena iudeis prefuit. Qui pon¬
tificatum quoq nequaquam nixta
legem moysi mortuis parentibus
tradebat liberis s aliems ⁊ nec ipis
multo tempore obgratiam ⁊ pretiũ
diume legis iussa contempnens. Po¬
nit ⁊ aliam. idem ensebius explana
tõnem ciũa si uoluerimus in latm̃u

Expanded text:
tur in tur in lina vocabatur, ejusdem Alexandri uxor, obtineret imperium, et pontificatum quidem Hircano filio reservaret: Aristobolo autem alteri filio regnum traderet, quod obtinuit annis decem. Pugnantibus autem contra se intestina seditione germanis, et gentem Judaeorum in diversa studia trahentibus, supervenit Cneus Pompeius dux Romani exer adyta templi ingressus est, quae viumpho suo, et pontificatum Hircano fratri ejus tradidit. Tunc primum gens Judaeorum Romanis facta est tributaria. Post quem Herodes filius Antipatris, interfecto Hircano, regnum Judaeorum senatusconsulto accepit, et primus alienigena Judaeis praefuit. Qui pontificatum quoque nequaquam juxta legem Moysi, mortuis parentibus, tradebat liberis, sed alienis, et nec ipsis multo tempore, nisi ob gratiam et pretium, divinae legis jussa contemnens. » Ponitionem, quam si voluerimus in Latinum
Abbreviated transcription (Latin):
ne impletus est annus. ⁊ usq ad hoc tem¬
pus machabeorũ pͥmus liber hẏstoriam
continet. Supputaturq a pͥmo anno
cẏri regis persarum. usq ad finem pri¬
nu machabeorũ uoluminis ⁊ mortẽ
symonis pontificis anni quadrigenti
iugniti quinq. Post quem iohe̾s tenu¬
it pontificatum annis iuguiti nouẽ.
Quo mortuo aristobolus uno anno
prefuit popło qui primus reu̾sus de
babylone diadema insigne regie potes¬
tatis cũ honore pontificatus assumpsit
Huius successor fuit alexander rex pa
riter ⁊ pontifex. qui rexit populum an
anuo regis ꝙͣri ⁊ captiuorũ reditr
qui in uideam uenire uoluerunt sup¬
putantur anni. cccc. lxͣxx tres qͦs
id est ho. nouem simul efficiunt. Et
hoc om̃i tempore pontifices reterunt
populum uideorum quos ego nuic ar¬
bitror uocari xpistos duces. MMortuo
aũt nouissimo eorũ alexandro. huc at¬
q illuc in uariis ꝑtes absꝙ illlo du¬
ce gens uideorum seditõnib uexaba¬

Expanded text:
riae impletus est annus: et usque ad hoc temriae impletus est annus: et usque ad hoc tempus, Machabaeorum primus liber historiam continet. Supputanturque a primo anno Cyri regis Persarum, usque ad finem primi Machabaeorum voluminis, et mortem Simonis pontificis, anni quadringenti viginti quinque. Post quem Joannes tenuit Pontificatum, annis viginti novem: quo mortuo Aristobolus, uno anno praefuit populo: qui primus reversus de Babylone, diadema insigne regiae potestatis cum honore pontificatus assumpsit. Hujus successor fuit Alexander, rex 687 pariter, et pontifex, qui rexit populum annanno Cyri regis, et captivorum reditu, qui in Judaeam venire voluerunt, supputid est LXIX simul efficiunt, et hoc omni tempore pontifices rexerunt populum Judaeorum; quos ego nunc arbitror vocari christos duces. Mortuo autem novissimo eorum Alexandro, huc atque illuc in varias partes absque ullo duce gens Judaeorum seditionibus vexaba
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsarum qd̃ ceperat pͥmo anno quĩqua¬
cyrus rex ꝑsarum babylonis chaldeos¬
q superauit. ⁊ post mortẽ iadde sacer¬
dotis qui sub alexandro templo p̃fuit
suscepit pontificatum omas. Quotẽ¬
pore seleuchus subuigata babylone
it anno duodecimo mortis alexandri in
quod tempus supputantur om̃s anini
a ꝙyri imperio. ducenti quadragrataoc¬
to ex qua etate scriptura machabeoꝵ
regnũ gretorum enumerat. Post om¬
am p̃fuit ideis pontifex eleazarus
monem. Post quẽ alter oluas cui suc¬
cessit sẏmon. Quo regente populum
ihesus filius syrach scripsit librum
plerisq saiomonis falso dicitur. Cui
successit inpontificatum illius omas
quo tempore antiochus iudros diis
gentium immolare cogebat. Quo
mortuo uidas machabeus purgauit
templum ⁊ ydolorũ simulachra con¬
triuit. Cui successit fr̃ ionatham
⁊ post eum rexit poplm sẏ mon frat
utriusq: in cuiꝰ morte ducentesimus
septuagesimus tertus septimꝰ regni sy¬

Expanded text:
Persarum, quod coeperat primo annoPersarum, quod coeperat primo annoCyrus rex que superavit, et post mortem Jaddi sacerdotis, qui sub Alexandro templo praefuit, suscepit pontificatum Onias: quo tempore Seleucus, subjugata Babylone, it, anno duodecimo mortis Alexandri. In quod tempus supputantur omnes anni a Cyri imperio, ducenti quadraginta octo. Ex qua aetate Scriptura Machabaeorum regnum Graecorum enumerat. Post Oniam praefuit Judaeis pontifex Eleazarus.monem: post quem alter Onias, cui successit Simon, quo regente populum, Jesus filius Sirach scripsit librum plerisque Salomonis falso dicitur. Cui successit in pontificatum alius Onias, quo tempore Antiochus Judaeos diis gentium immolare cogebat. Quo mortuo, Judas Machabaeus purgavit templum, et idolorum simulacra contrivit. Cui successit frater Jonathan: et post eum rexit populum Simon frater utriusque, in cujus morte ducentesimus septuagesimus septimus regni Sy
Abbreviated transcription (Latin):
annũ darii regis sub quo templi o¬
pus. omne completum ẽ. Porro io¬
sephus ⁊ alios tres annos addit.
alia q̃ remanserant per fecta sunt¬
sunt. qui additi .xl. sex annis faci¬
unt annos .xl. nouem. id est septẽ
annorũ ebtomadas. Neliquas aũt
lx. duas ebtomadas ab eiusdem da¬
rii septimo anno enumerant. quo
tempore ihesus filius iosedech. ⁊ zo¬
robabel iam maioris etatis popło̾
prefuerant sub quibus prophetaue¬
runt aggeus ⁊ ⁊acharias. Post
quos etras. ⁊ neemias debabylone
uenientes muros urbis extruxerũt¬
tenente pontificatum ioachim filio
ihesu cognomento iosedech. Post quem
successit in sacerdotium elia sub ac dem¬
de ioiade ⁊ postea iobannes. Post q̃uem
iaddas cuiꝰ etate alexander rex macedinũ
condidit alexandrinam ut iosephus in
antiquitatum libris loquitur. uenit¬
immolauit. Mortuo aut alexandro¬
centesima decima tertia olimpiade. an¬
no ducentesimo tricesimo sexto regni

Expanded text:
annum Darii regis, sub quo templi oannum Darii regis, sub quo templi opus omne completum est. Porro Josephus, et alios tres annos addidit, alia quae remanserant perfecta sunt: qui additi quadraginta sex annis, faciunt annos quadraginta novem, id est, septem annorum hebdomadas. Reliquas autem sexaginta duas hebdomadas ab ejusdem Darii septimo anno enumerant. Quo tempore Jesus filius Josedec, et Zorobabel jam majoris aetatis populo praeerant: sub quibus prophetaverunt Aggaeus, et Zacharias: post quos Esdras et Neemias de Babylone venientes, muros urbis exstruxerunttenente pontificatum Joachim, filio Jesu, cognomento Josedec: post quem successit in sacerdotium Eliasub, ac deinde Joiade, et postea Joannes: post quem Jaddus, cujus aetate Alexander, rex Macedonum, condidit Alexandriam, 686 ut Josephus in Antiquitatum libris loquitur: venitimmolavit. Mortuo autcentesima tertia decima Olympiade, anno ducentesimo trigesimo sexto regni
Abbreviated transcription (Latin):
tem. ⁊ ebtomades .lx. due. id ẽ ut
octoginta tres a cyro numerentur
Ac ne uideamur procacem tantũ fer¬
re sententiam ⁊ nõ probare qd̵ dicimꝰ
Numeremus eos qui post ihm̃ fili¬
um iosedech usq ad aduentum salua¬
toris populo prefuerunt xristi id ẽ
uncti inpontificatum. Drimus igi¬
tur ut ante iam diximus post danihe¬
lis prophetiam q̃ facta est sub cyro
rege postquam de babylone reuersu
est populus. ihesus filius iosedech fu¬
it sacerdos magnus.⁊ zorobabel filiꝰ
salathiel qui templi fundamentaie¬
cerunt. Impeditoq opere asamaritis
⁊ aliis incircuitu natõnib septem
ebtomadarum anni completi sunt
tum opus templi fuit. ⁊ quas ꝓphe¬
tias a reliquis. lx. ⁊ duabus ebtoma¬
dibus separat. Deniq ⁊ iudei in ewã¬
ad dnm. Quadragnata ⁊ sex annis
edificatum est templum hoc. ⁊ in tri¬
b dieb. excitabis illud: Tot enim
sunt anni a primo anno cyri regis
qui libertatem dedit nolentib uideis
reuerti in patriam. usq ad sextum

Expanded text:
 duae; id est ut CCLXXXIII a Cyro numerentur: ac ne videamur procacem tantum ferre sententiam, et non probare quod dicimus, numeremus eos qui post Jesum filium Josedec usque ad adventum Salvatoris populo praefuerint Christi, id est uncti in pontificatu. Primus igitur, ut ante jam diximus, post Danihelis prophetiam quae facta est sub Cyro rege, postquam de Babylone reversus est populus, Jesus filius Josedec fuit sacerdos magnus et Zorobabel filius Salathiel, qui templi fundamenta jecerunt, impeditoque opere a Samaritis et aliis in circuitu nationibus, septem hebdomadarum anni comptum opus templi fuit: et quas prophetia a reliquis sexaginta duabus hebdomadibus separat. Denique et Judaei in Evanad Dominum: Quadraginta et sex annis aedificatum est templum hoc, et tu in tribus diebus suscitabis illud ? Tot enim anni sunt a primo anno Cyri regis, qui libertatem dedit volentibus Judaeis reverti in patriam, usque ad sextum
Abbreviated transcription (Latin):
serendo auxilio est d̾i. cum ⁊ ciitatẽ
⁊ scũariũ dissipaturus sit populus ro¬
manus cũ duce uenturo uespasiano
us helya. condita ẽ. rebellantes uidros
tinio. Rufo magistro excercitus pug¬
nante superauit. ⁊ tunc deficit hosti¬
a ⁊ sacrificium ⁊ usq ad consumina¬
tõnem mũdi. ⁊ finem perseuerabit
desolatio. Hec nos inquiunt moue¬
at quod primo numerentur septẽ
ebtomades. ⁊ postea sexaginta due ⁊
rursum una que induas ꝑtes diuidi¬
tur. Est eñĩ hoc idioma sermonis he¬
braici ⁊ antiquorum sennonis latini
ut ante minorem numerum supputẽt
⁊ postea maiorem. Uerbi gr̃a. Nos
iuxta proprietatem lingue nr̃e minc
dicuus. Abraham iuxit annos centũ
lXXU. illi econtrario loqunntur. uixit
Non igitur ut legitur ita impletur s
ut dotum pariter supputatur. Ita finẽ
accipit. Nec ignoramus qͦsdam illo¬
rum dicere qd̃ una ebtomada de qua
scriptum est confirmabit pactum

Expanded text:
serendo auxilio Dei, cum civitatem, serendo auxilio Dei, cum civitatem, et sanctuarium dissipaturus sit populus Romanus, cum duce venturo Vespasiano? bs Aelia condita est, rebellantes Judaeos, Timo Rufo magistro exercitus pugnante, superavit. Et tunc deficiet hostia et sacrificium, et usque ad consummationem mundi, et finem perseverabit desolatio. Nec nos, inquiunt, moveat, quod primum numerentur septem hebdomadae, et postea sexaginta duae, et rursum una, quae in duas partes dividitur. Est enim hoc idioma sermonis Hebraici, et antiquorum sermonis Latini, ut ante minorem numerum supputent, et postea majorem. Verbi gratia, non juxta proprietatem linguae nostrae nunc dicimus: Abraham vixit a illi econtrario loquuntur: vixit ta, et centum. Non igitur ut legitur ita impletur, sed ut totum pariter supputetur, ita finem accipit. Nec ignoramus quosdam illorum dicere, quod una hebdomada, de qua scriptum est: 696 Confirmabit pactum
Abbreviated transcription (Latin):
dificetur ciuitas ⁊ templum instaure¬
tur. s nascetur xp̃c id est iustitia semi¬
piterna. ⁊ signabitur uisio ac prophe¬
des ut nequaqnã propha inueniatur in
isrs ⁊ ungnatur sanctus scõrum de
quo in psaitio legimus. Propterea un¬
consortib tuis. ¶t in alio loco dicit
loquor ⁊ dei sermone promitto quod
reuertatur populus.⁊ iherłm in stan¬
retur usq ad xp̃m ducem ⁊ perpetuã
desolatõnem templi ebtomades mume¬
rentur .lx. due. nec nõ ⁊̃ alie septẽ eb¬
tomados inquib iuxta ordĩem suũ due
res fient de quib ⁊ ante iam dixi ad̾
rouertatur populus ⁊ edificetur pla¬
tea. Aneema.⁊ ezra. In fin̾e ergo eb¬
tomadaꝵ conplebitur di sententia
in angustia temporum qũãdo rursũ
destruetur templum ⁊ capietur ciuii¬
tas. Nam post sexaginta duas eb¬
tomadas occidetur xp̃c. ⁊ nõ erit euis
populus qui eũ negaturus erat. sine
de xp̃o occidendo ⁊ populo penitus de¬

Expanded text:
dificetur civitas, et templum instauredificetur civitas, et templum instauretur, sed nascatur Christus, id est, justitia sempiterna. Et signabitur visio, et prophetia, ut nequaquam propheta inveniatur in Israel, et ungatur sanctus sanctorum. De quo in Psalterio legimus: Propterea unconsortibus tuis . Qui et in alio loco dicit loquor, et Dei sermone promitto, quod revertatur populus, et Jerusalem instauretur, usque ad Christum ducem, et perpetuam desolationem templi, hebdomadae numerentur sexaginta duae, necnon et aliae septem hebdomadae, in quibus juxta ordinem suum duae res fient, de quibus et ante jam dixi, quod revertatur populus, et aedificetur platea a Neemia et Esdra. In fine ergo hebdomadarum complebitur Dei sententia in angustia temporum, quando rursum destruetur templum, et capietur civitas. Nam post sexaginta duas hebdomadas occidetur Christus, et non erit ejus populus qui eum negaturus est, sive de Christo occidendo, et populo penitus de
Abbreviated transcription (Latin):
decim. Nero annis quatuordecim. men¬
no pͥmo imperii sui debellauit iudeos ⁊
sex. Nam imperauit annis.Uiii. at¬
q ita in die sue expugnatõnis indei un
pleuerunt ebtomadas. lxx. predictas
a damhele. Hebrei quid de hoc loco sen
torum his aquib dicta sunt derelinqũeᷤᷤ
manifestior fiat. Danihel scito qd̃ a die
hac qua tibi nunc loquor. erat aũt an¬
nus primus darii qui occidit balthasar
⁊ regnũ chaldeorum in ꝑsas medos ꝙ tr̃as¬
tulit usq ad septuagesimam annorũ
ebcomadem hoc est annos quadringen¬
tos nonaginta. hoc popło tuo ꝑ ꝑtes
accident. Primũ propitiabit᷑ tibi deus.
quem nunc magnopere deprecaris ⁊ de¬
lebitur pͤcatum. ⁊ finem accipiet preua¬
ricatõ. Nunc enĩ urbe deserta ⁊ tem¬
plo usq ad fundamenta destructo mluc¬
tu est populus constitus. s nõ post gr̃a¬
de tempus instaurabitur. Et nõ solũ
hoc fict. in his. lic. ebtomadib ut e¬

Expanded text:
decim. Nero annis novem, mendecim. Nero annis novem, menno primo isex. Nam imperavit annis novem: atque ita in diem expugnationis suae Judaei impleverunt hebdomadas LXX pra Daniele. » Hebraei quid de hoc loco senttorum his a quibus dicta sunt derelinquens. manifestior fiat. O Daniel, scito quod a die hac qua tibi nunc loquor erat autem annus primus Darii, qui occidit Balthasar, et regnum Chaldaeorum in Persas Medosque transtulit usque ad septuagesimam annorum hebdomadam, hoc est annos quadringentos nonaginta, haec populo tuo per partes accident. Primum propitiabitur tibi Deus, quem nunc magnopere deprecaris, et delebitur peccatum, et finem accipiet praevaricatio. Nunc enim urbe deserta, et templo usque ad fundamenta destructo, in luctu est populus constitutus: sed non post grande tempus instaurabitur. Et non solum hoc fiet in his septuaginta hebdomadibus ut ae
Abbreviated transcription (Latin):
est uisio ⁊ prophetes. ⁊ dimissa sunt poc¬
dicit signari uissum ⁊ prophetiam. qm̃
om̃s proph̾e nũtiabant de ipso qm̃ eẽt
uenturꝰ ⁊ pati haberet. Igitur qm̃ ad u¬
pleta est prophetia ꝑ aduentũ eius. prop¬
terea signari uisionem ⁊ prophetiam
dicebat: qm̃ ipse est signaculum om̃im
propharum ad implens om̃ia q̃ recro
de eo proph̾e nuntrarant. Post aduent̃
enĩ ⁊ passionem eius iam nõ uisio neq
peophetes est qui xp̃m nũtiet ẽẽ uentu¬
rum. Et post paululum uideamus in¬
quit quid alie septem ⁊ dimidie ebtoma¬
des q̃ sub diuise in abscisionepriorum
ebtomadarum in quo actu sint ad im¬
plete. Post augustum enĩ qui superui¬
xit post natiuitatem xp̃i annns quin¬
decim efficiuntur. Cui successit tybe¬
rius cesar. ⁊ imperium habuit annis
uiꝰ quinto decimo anno imperi pa
pateretur. Item gains cesar qui ⁊ cali
gula annis trib mensib octo dieb tre¬

Expanded text:
est est dicit, signari visum et prophetiam? Quoniam omnes prophetae nuntiabant de ipso, quod esset venturus, et pati haberet. Igitur quoniam adimpleta est prophetia per adventum ejus, propterea signari visionem et prophetiam dicebat: quoniam ipse est signaculum omnium prophetarum, adimplens omnia quae retro de eo prophetae nuntiabant. Post adventum enim et passionem ejus jam non visio neque prophetes est, qui Christum nuntiet esse venturum. » Et post paululum, « Videamus, inquit, aliae septem et dimidia hebdomadae, quae sunt subdivisae in abscisione priorum hebdomadarum, in quo actu sint adimpletae. Post enim Augustum, qui supervixit post nativitatem Christi, anni XV efficiuntur: cui successit Tiberius Caesar, et imperium habuit annis ujus quintodecimo anno imperii paspgula, annis tribus, mensibus octo, diebus tre
Abbreviated transcription (Latin):
regnans annis triginta octo. Post
hunc eu̾getes regnauit annis ugi¬
ti quinq. deinde philopator. annis
decem ⁊ septem. Post hunc ephifa¬
nes. annis iugiñti. iiͦii. Item alius
eũgetes annis decem ⁊ octo. Sother
annis tagnita octo. ꝑcholomeus an¬
nis trignita septem. cleopatra. annis
xx. miensib quinq. Item cleopatra ꝯ¬
cleopatram angustus aliis annis .xl.
rii augusti fuerunt numero q̃quagĩ¬
ta tres. Uideamus aũt. qm̃ in quadrage¬
simo pͥmo anno impetii augusti qui
post mortem cleopatre imperauit nasci¬
tur xp̃e. Et superuixit item augustus
erunt reliqua tempora annorũ in die na
tiuitatis xp̃i in annũ angusti quadrage¬
simũ primũ post mortẽ cleopatre anni
quadrigenti trignita sept̾e. mẽses sex¬
Unde ad implentur .lx. due ebtomades
⁊ dimidia. q̃ faciunt annos quadrigen¬
tos .xxxuii. menses sex indie natiuita¬
tis xp̃i. ⁊ manifesta est iustitia et̾na ⁊

Expanded text:
regnans annis triginta octo. Post regnans annis triginta octo. Post hunc Evergetes regnavit annis viginti quinque: deinde Philopator annis decem et septem, et post hunc Epiphanes annis viginti quatuor. Item alius Evergetes annis viginti novem. Soter annis triginta octo. Ptolemaeus annis trigiviginti, mensibus quinque. Item Cleopatra Cleopatram Augustus alios annos quadrrii Augusti fuerunt numero quinquaginta quinque. Videmus autem quoniam in quadragesimo et primo anno imperii Augusti, qui post mortem Cleopatrae imperavit, nascitur Christus. Et supervixit idem Augustus,erunt tivitatis Christi, in annum Augusti quadragesimum primum, post mortem Cleopatrae, anni quadringenti triginta septem, menses qVnde adimplentur lx duæ hebdomades & dimidia, quæ efficiunt annos ccccxxxvij. menses sex in die Natiuitatis Christi. Et manifestata est iustitia æterna, &
Abbreviated transcription (Latin):
sumus de aduentu dñico aptare. Ter¬
cullianus quid dixerit ex libro eius ꝙ̃
contͣ iuideos scripsit nosse poterimus
Cuius breuiter uerba ponenda sunt
Unde igitur ostendimins quia xp̃e ue
nit in tra sexaginta duas ebtomadas:
Numeremus a primo anno daui qm̃¬
in ip̃o dempore ostenditur damheli ui¬
sid ip̃a. Dicitur enĩ ei. Intellige ⁊ co¬
nice aprophetatõne sermonis respon¬
dere me tibi hec. Unde apͥmo anno da¬
ris debemus conputare quãdo hanc
iidit uisionẽm danhei. Uideamꝰ igit̃
annoᷤ quomͦ impleant᷑ usq ad aduen¬
tum xp̃i. Parius regnauit annis de¬
dem ⁊ nouem. artaxerses .xl. uno.
et medus nominatus est annos ui
ginti uno alexander macedo annis
duodecim. Heinde post alexandrũ qui¬
⁊ in medis. ⁊ persis regnauerat quos
deuicerat. ⁊ in alexandrina regnũ su¬
um firmauerat. auando ⁊ nomine suo
in alexandria socher annis triguita
quinq. Cui successit. phila delphus

Expanded text:
simus adventui Domini coaptare. « Tersimus adventui Domini coaptare. « Tertullianus quid dixerit, ex eo libro quem contra Judaeos scripsit, nosse poterimus, cujus verba breviter ponenda sunt: « Unde igitur ostendemus, quia Christus venit intra sexaginta duas hebdomadas? Numeremus a primo anno Darii, quoniam ipso tempore ostenditur Danieli visio ipsa. Dicit enim ei: Intellige, et conjice a prophetatione 692 sermonis respondere me tibi haec. Unde a primo anno Darii debemus computare, quando hanc vidit visionem Daniel. Videamus igitur anni quomodo impleantur, vsque ad aduentum Christi. Darius regnauit annis decem & nouem. Artaxerses quadragint& Medus nominatginti unum. Alexander Macedo annis duodecim. Deinde post Alexandrum qui et Medis, et Persis regnaverat, quos devicerat, et in Alexandria regnum suum firmaverat, quando et nomine suo in Alexandria Soter annis triginta quinque: cui successit Philadelphus,
Abbreviated transcription (Latin):
s om̃ia sibi tux̾̃a prophetiam danihe¬
us eẽ tempora copulanda. Clemẽs
iur erudissimus prebr̃ alexandrine
eccłie pariu pendens annorũ nume
ditis in ipso numero duob milibus
drexentis dieb de quib supra diximꝰ
ꝑsarumq ⁊ macedonimũ ⁊ cesarũ
tempora in his ebtomadib enume¬
rare conatur. cũ iuxta diligentissi¬
mam supputatõnem aprimo anno
cyri regis persarum atq medorum
in quo imperauit ⁊ darius usq ad
uespasianum ⁊ euertõnem templi
supputentur anni sexcenti triginta
Origenes cum proposuisset hoc idẽ
capitulum. hortatus est nos ut q̃ra¬
mus quod non in delligimus. Et qr¬
locum non habebat allegoria in qua
libera est disputatio hystorie ui̾tate
conclusus hec indecimo stromatum
uolumine breuiter annotanit. Studio¬
sius quidem requirenda sunt tempora
a primo anno darii filii assueri usq ad
aduentum xp̃i qͦt anni sint ⁊ q̃ in illis
gesta dicantur. ⁊ uidendum an ea pos¬

Expanded text:
sed omnia sibi juxta prophetiam Danielsed omnia sibi juxta prophetiam Danielis esse tempora copulanda. Clemens vir eruditissimus, presbyter Alexandrinae Ecclesiae, parvipendens annorum, numeditis in ipso numero duobus millibus trecentis diebus, de quibus supra diximus: Persarumque, et Macedonum, et Caesarum tempora in his hebdomadibus enumerare conatur, cum juxta diligentissimam supputationem, a primo anno Cyri regis Persarum atque Medorum, in quo imperavit et Darius, usque ad Vespasianum, et eversionem templi, supputentur anni sexcenti triginta. Origines cum profuisset hoc idem capitulum, hortatus est nos, ut quaeramus quod non intelligimus, et quia non habebat locum allegoria, in qua est libera disputatio, historiae veritate conclusus, haec in decimo Stromatum volumine breviter annotavit: « Studiosius requirenda sunt tempora a primo anno Darii filii Assueri usque ad adventum Christi, quot anni sint, et quae in illis gesta dicantur, et videndum est an ea pos
Abbreviated transcription (Latin):
rum septem. Cum aut̃ quadagenti
triginta tres anni post hec fuerunt
tuat cor patrum ad filios in ultima
eb tomada edificandam iherłm ⁊ tẽ¬
płum. per annos tres ⁊ semis uentur̃¬
q antixpistum ⁊ uxta apłm sessur̃
in templo dei ⁊ interficiendum ꝯpũ
dñi saluatoris post quam contra scos
dimicauerit atꝙ ita fieri ut media
cbdomada confirmet testamentum
dei cum scĩs .⁊ rursum media cessatõ¬
nem uictimarũ ẽe pronũtiet sub an¬
tixpisto qui ponet ab ominatõnem
desolatõnis id est ydolum ⁊ statuam
proprii dei in templo. ⁊ erit extrema
uastitas ⁊ condempnatio populi u¬
deorum qui sperta ueritate xp̃i rece¬
pint antixpisti mendatiũ. Asserit
aut̃ xp̃i idem apollinaris hanc detẽ¬
porum capere cõiecturam auia affri¬
canus scriptor demporũ cuius supͣ
expoĩtõnem posui ultimam eb doma¬
dem in fine mũdi esse testetur. nec
posse fieri ut iuncte diuidant᷑ etates

Expanded text:
rum septem. Cum autem quadringenti rum septem. Cum autem quadringenti triginta quatuor anni post hoc fuerint tuat cor patrum ad filios, in ultima hebdomade aedificandam Jerusalem, et templum, per annos tres et semis: venturumque Antichristum, et juxta apostolum sessurum in templo Dei , et interficiendum spiritu Domini Salvatoris, postquam contra sanctos dimicaverit: atque ita fieri, ut media hebdomas confirmet testamentum Dei cum sanctis, et rursum media cessationem victimarum esse praenuntiet sub Antichristo, qui ponet abominationem desolationis, id est, idolum et statuam proprii Dei in templo, et erit extrema vastitas, et condemnatio populi Judaeorum, qui spreta veritate Christi, receperunt Antichristi mendacium. Asserit autem idem Apollinarius hanc se temporum capere conjecturam, quia Africanus scriptor temporum, cujus supra expositionem posui ultimam hebdomadam in fine mundi esse testetur: nec posse fieri, ut junctae dividantur aetates;
Abbreviated transcription (Latin):
rum s liberans q̃stione uota extendit.
infuturum ⁊ periculose denicertis pro¬
fert sententiam. quasi forte hii qui
post nos iuicturi sunt statuto tempore
completa non uiderint. aliam solutõ¬
nem querere conpellentur ⁊ magistrũ
ercoris arguere. Picit ergo. Ut uer¬
bum e uerbo inderpieter. ne calumnĩa
q̃ expeccatis oriuntur uitia conprimen¬
da postq uentura sunt bona ⁊ reconci¬
liandum deo mũdum in aduentũ xp̃i
fili eius. Ab exitu enĩ uerbi añado pp̃e
de maria generatus est uirgine. usq
ad quadragesimũ nonũ annũ id est fi¬
nem . uii. ebdomadarum ispłelis ex¬
poctatam penitentĩa. Postea uo̾ ab oc¬
tauo claudis cesaris anuo contra uide¬
os arma romana correpta. Tricesimo
enim uixta ewangłistam lucam an
tea impleuit annos. Et ex inde sex
tyterii supputantur anni. ⁊ quatuor
gaiz cesaris cognomento gallicule
⁊ octo claudii. id est sumul anni .xl.
nouem qui facunt ebtomadas anno¬

Expanded text:
rum se liberans quaestione, vota extendit rum se liberans quaestione, vota extendit in futurum, et periculose de incertis profert sententiam. Quae si forte hi qui post nos victuri sunt statuto tempore completa non viderint, aliam solutionem quaerere compellentur, et magistrum erroris arguere. Dicit ergo, ut verbum e verbo interpreter, ne calumniam nia 690 quae ex peccatis oriuntur vitia comprimenda: post quae ventura sint bona, et reconciliandum Deo mundum in adventu Christi Filii ejus. Ab exitu enim Verbi, quando Christus de Maria generatus est virgine, usque ad quadragesimum nonum annum, id est, finem septem hebdomadarum, Israelis exspectatam poenitentiam. Postea vero ab octavo Claudii Caesaris anno, contra Judaeos Romana arma correpta. Tricesimo enim juxta evangelistam Lucam anntea implevit annos, et exinde sex Tiberii supputantur anni, et quatuor C. Caesaris cognomento Caligulae, et octo Claudii, id est, simul anni quadraginta novem, qui faciunt hebdomadas anno
Abbreviated transcription (Latin):
nos possumus accipere. Hec eusebiꝰ
Hypolitus aut̃ de eisdem ebtomati¬
b ita opinatꝰ est. Septem ebtomadas
ante reditum populi supputat. ⁊ lx
duas post reditum usq ad natiuitatẽ
xp̃i. quarum tempora om̃ino nõ con¬
gruunt. Si quidem regni ꝑsarum du¬
centi triginta supputantur anni ⁊
macedonum drecenti. ⁊ post illos us¬
ꝙ ad natiustatem saluatoris anni tri¬
guita hoc est ab mitio regis ꝑsarum
usq ad aduentum saluatoris anni nõ¬
genti sexaginta. Nouissimam quo¬
q ebtomadam ponit in consummatõ¬
ne mundi quam diuidit inhelye tem¬
pora ⁊ antixpĩ ut tribus ⁊ semis an¬
nis ustine ebtomadis dei notitia con¬
firmetur de qua scriptũ est. Confirma¬
bit pactum multis ebtomade una.
Et tribus aliis sub antixpisto defici¬
at hostia ⁊ sacrificium adueniente
aut̃ xp̃o ⁊ inquum super oris sui in¬
terficiente usq ad consummatõnem
⁊ finem ꝑseueret desolatio. Apolina¬
ris laoditenns om̃i p̃ti̾torum tempo¬

Expanded text:
nis possimus accipere. Haec Eusebius. Hyppolitus autem de eisdem hebdomadibus opinatus est ita: Septem hebdomadas ante reditum populi supputat, et sexaginta duas post reditum, usque ad nativitatem Christi; quarum tempora omnino non congruunt. Siquidem regni Persarum ducenti, et triginta supputantur anni, et Macedonum trecenti, et post illos usque ad nativitatem Domini, anni triginta, hoc est, ab initio Cyri regis Persarum usque ad adventum Salvatoris, anni quingenti sexaginta. Novissimam quoque hebdomadam ponit in consummatione mundi, quam dividit in Eliae tempora, et antichristi, ut tribus et semis annis ultimae hebdomadis, Dei notitia confirmetur. De qua dictum est: Confirmabit pactum multis hebdomada una : Et tribus aliis annis sub antichristo deficiet hostia, et sacrificium. Adveniente autem Christo, et iniquum spiritu oris sui interficiente, usque ad consummationem, et finem perseveret desolatio. Apollinarius autem Laodicenus omni praeteritorum tempo
Abbreviated transcription (Latin):
daico populo prefuerant hoc est. ap¬
iepeyo. ⁊ pontifices quos xpistos
ab eo quod uncti sunt scriptura cõ¬
memorat. Quorũ pͥncepes fuit iesus
filius iosedech sacerdos magnus ⁊
qui fuerunt usq ad aduentum dñi
caluatoris. Hocq significat uatici¬
niũ prophetale dicens. Ab exitu ser¬
monis ut respondeatur ut edificet᷑¬

Expanded text:
daico populo praefuerunt, hoc est ἀρχdaico populo praefuerunt, hoc est ἀρχιερεῖς, et Pontifices quos Christos, ab eo quod uncti sunt, Scriptura cognominat: quorum princeps fuit Jesus filius Josedec, Sacerdos magnus: et qui fuerunt usque ad adventum Domini Salvatoris. Hosque significat vaticinium prophetale, dicens: Ab exitu sermonis, ut respondeatur et aedificet
Abbreviated transcription (Latin):
us repperiant᷑. Unde ⁊ greci ⁊ iudei ꝑ
octo annos triũ mensium embolismos
facuint si enim octies undecim ⁊ quar¬
tam ꝑtem uoluerimus supputare. nona¬
ginta dies hoc est tres menses efficies
ue annos quindecim. Quos si. ccͧce.
norũ faties ebtomadas. hoc est simul
dem uerbis que expressumus locutus ẽ.
Transeamus ad eusebium pamphili
os libro tale nescio quid suspicatur
darum facta diuisio ut primũ dicerẽ¬
tur septem. deinde .lix. due ⁊ ultima
adderetur ebtomada una q̃ ⁊ ip̃a indu¬
as partes socta ẽ. Scriptum est enim.
Scies q ⁊ intelliges ab exitu sermoĩs
ut respondeatur ⁊ edificetur iherlm¬
manifestum ẽ. Que obseruatõ cau¬
tam atq sollicitam uidetur expetere
ratõnem ut lector diligent̾ attendat
tem necesse ẽ ⁊ nobis dicere quid sen¬
tiannus uixta aliam expõitõnem q̃
gelus ait. ab exitu sermonis ut res
quam principes aui post hanc prophe¬
tiam ⁊ reu̾sionem debabylone ui¬

Expanded text:
us reperiatur. Unde Graeci et Judaei, per us reperiatur. Unde Graeci et Judaei, per octo annos trium mensium ἐμβολίσμους faciunt. 684 Si enim octies undecim, et quartam partem volueris supputare, nonaginta dies, hoc est, tres menses efficies,ve annos quindecim: quos si quadringannorum facies hebdomadas, hoc est, simul dem verbis quibus expressimus locutus est. Transeamus ad Eusebium Pamphili,οδείξεως tale nescio quid suspicatur: « darum facta divisio: ut primum diceretur septem, deinde sexaginta duae, et ultima adderetur hebdomas una, quae et ipsa in duas partes secta est. Scriptum est enim: Scies et intelliges ab exitu sermonis: ut respondeatur, et aedificetur Jermanifestum est. Quae observatio cautam atque sollicitam videtur expetere rationem, ut lector diligenter attendattem necesse est nos dicere quod sentimus, juxta aliam expositionem, qugelus ait: Ab exitu sermonis ut respquam principes, qui post hanc prophetiam, et reversionem de Babylone Ju
Abbreviated transcription (Latin):
annis ducentis triginta. ⁊ ip̃i ma¬
cedonum regnanerunt annis tre
do passus est xp̃c numerantur anni
.lx. qui simul faciunt annos quin¬
gentos nonaginta ita ut centum
supersint anni. Quicesimo autem
hebreorũ supputa tõnem qui menses ñ¬
rant. Nam acendesimo ⁊ quindecimo
anno regnꝰ persarum quãdo artaxersis¬
rex eiusdem imperii ugesimum regni
sui habebat annum. ⁊ erat octogesimt
⁊tertie olimpiadis annus quartus us¬
q ad ducentesimam scdãm olimpiadem
⁊ scdm̃ eiusdem olimpiadis annũ tybe¬
riiq cesaris amsi anintũ decimum col¬
liguntur anni quadringenti septuag̃i¬
ta quinq qui faciũt annos hebraicos
quadringentos nonaginta uixta luna¬
res ut diximus menses. qui scdm̃ illoꝵ
supputatõnem possunt facere per singlo̾s
ut solis circulus ꝑ annos quadringen¬
tos nonaginta plus hareat dies trecẽ
duodecim menses singulorum annoꝵ
undecim dies ⁊ quarta die pars ampli¬

Expanded text:
annis ducentis triginta: et ipsi Maannis ducentis triginta: et ipsi Macedones regnaverunt annis trecdo passus est Christus, numerantur anni sexaginta, qui simul faciunt annos quingentos nonaginta, ita ut centum supersint anni. A vicesimo autem Hebraeorum supputationem, qui menses norant. Nam a centesimo et quinto decimo anno regni Persarum, quando Artaxerxes ejusdem imperii vicesimum regni sui habebat annum, et erat octuagesimae et tertiae Olympiadis annus quartus, us Al. centesimam secundam Olympiadem, et secundum ejusdem Olympiadis annum, Tiberiique Caesaris annum quintumdecimum, colliguntur anni quadringenti septuaginta quinque, qui faciunt annos Hebraicos quadringentos nonaginta, juxta lunares ut diximus menses. Qui secundum illorum supputationem possunt facere per singulos ut solis circulus per annos quadringentos nonaginta plus habeat dies trecentduodecim menses singulorum annorum undecim dies et quarta diei pars ampli
Abbreviated transcription (Latin):
sit itaq imperfectum opus usq ad
neemiam ⁊ iugesimũ annũ regis
artaxersis quo tempore regni ꝑsar
centum ⁊ quindecun anni fuerant
annus erat. ⁊ tunc pͥmũ artaxersis
iussit muros excertitui ihebłm. Cui
operi p̃fuit neemias. ⁊ edificata est¬
platea ⁊ muri circumdati. Et ex illo
tempore si numerare uelis septuagĩ
ta annoꝵ ebdomadas usq ad xp̃m po¬
teris inuenire. Quod si harum pͥnci¬
piũ ab illo tempore uoluerimus in¬
uenire. ⁊ tempora nõ concurrent ⁊
multa repperiemus contraria. Nam
si a cẏro ⁊ prima cius indulgentia
qua uideorum est laxata captinitas
septuaginta numerentur ebdoma¬
das. centum ⁊ eo amplius in uenie¬
mus annos qui statutũ septuagin¬
ta ebtomadarum excẽdant numoꝵ
Multo plus si ex qua die damheli lo
plior numerus si capturitatis exor¬
diũ uolueris ebtomadarum habere
principiũ. Permansit enĩ regnum
persanim usq ad mitium macedonũ

Expanded text:
sit itaque imperfectum opus usque ad sit itaque imperfectum opus usque ad Nehemiam, et vicesimum annum regis Artaxerxis: quo tempore regni Persarum centum et XV anni fuerant nus erat, et tunc primum Artaxerxes jussit muros extrui Hierusalem: cui operi pplatea, et muri circumdati: et ex illo tempore si numerare velis septuaginta 683 annorum hebdomadas usque ad Christum poteris invenire. Quod si harum principium ab alio tempore voluerimus sumere, et tempora non concurrent, et multa reperiemus contraria. Nam si a Cyro, et prima ejus indulgentia, quae Judaeorum est laxata captivitas, septuaginta numerentur hebdomadae, centum et eo amplius inveniemus annos, qui statutum septuaginta hebdomadarum excedant numerum: et multo plus si ex qua die locutus estplior numerus, si captivitatis exordium volueris hebdomadarum habere principium. Permansit enim regnum Persarum, usque ad initium Macedonum,
Abbreviated transcription (Latin):
scõrum q̃ om̃ia priusquam xp̃c hu
manũ corpus assumeret speraban¬
tur magis quam tenebantur. Di¬
cit aũt ipse angłs septuaginta an¬
norum ebdomadas. id est annos
quadrigendos nonaginta ab exi¬
tu sermonis ut respondeatur ut
edificetur iherłm iugesimũ arta¬
xeusis regis ꝑsarum annũ debere
principium. Neemias quippe huiꝰ
pincerna sicut in eira legimus.
rogauit regem accepitq respon¬
sum ut edificaretur iherłm. ⁊ is¬
te egressus est sermo qui instru¬
ende urbis ⁊ circumdande muris
daret licentiam q̃ usq ad illud tẽ¬
pus uicinarum gentium patebat
incursibus. Si quidem ⁊ acyri re¬
gis imperio qui uolentib reuer¬
ti iherosoluam dederat potesta¬
tem. Iehesus pontifex ⁊ ⁊oroda¬
bel ⁊ postea Eras sacerdos ⁊ cete¬
ri qui cum eis proficisci uoluerãt¬
templum ⁊ urbem ⁊ muros eus edi¬
ficare conati sunt. prohibentib incir¬
cuitu natõnib ne impleret᷑ opus
qiuasi hoc rex non iussisset. Man¬

Expanded text:
nctorum: quae omnia priusquam Christus humanum corpus assumeret, sperabantur magis quam tenebantur. Dicit autem ipse Angelus septuaginta annorum hebdomadas, id est, annos quadringentos nonaginta, ab exitu sermonis, ut respondeatur, et ut aedificetur Jerusalem, vicesimum Artaxerxis regis Persarum annum habere pripincerna; sicut in Esdrae libro legimus, rogavit regem, accepitque responsum ut aedificaretur Hierusalem; et iste egressus est sermo, qui extruendae urbis et circumdandae muris daret licentiam, quae usque ad illud tempus vicinarum gentium patebat incursibus. Siquidem ad Cyri regis imperium, qui volentibus reverti Hierosolymam dederat potestatem, Jesus pontifex et Zorobabel et postea Esdras sacerdos et caeteri, qui cum eis proficisci voluerantmplum et urbem et muros ejus aedificare conati sunt prohibentibus in circuitu nationibus ne impleretur opus, quasi hoc rex non jussisset. Man
Abbreviated transcription (Latin):
sa est. ⁊ uideorũ gens cateruatim
cesa ita uidee quoq finib pelleren¬
tur. Hec loquuntur hebrer non
magnopere curantes aprimo an¬
no darii regis persarũ usq ad extre¬
mam euersionem iherłm q̃ sub adri¬
ano accidit supputare olimpiadis
centũ septuaginta .iiͦiͦi. id est an¬
nos nongentos nonaginta ⁊ sex
qui faciunt ebtomadas hebraicas¬
nonaginta nouem ⁊ annos tres.
quãdo cochebas dux hebreorũ opp̾s

Expanded text:
rsa est, et Judaeorum gens catervatim caesa; ita ut Judaeae quoque finibus pellerentur. Haec loquuntur Hebraei, non magnopere curantes a primo anno Darii regis Persarum, usque ad extremam subversionem Jerusalem, quae sub Hadriano eis accidit, supputari Olympiades centum septuaginta quatuor, id est, annos sexcentos nonaginta sex, qui faciunt hebnonaginta novem et annos tres, quando Corbas dux Hebraeorum es
Abbreviated transcription (Latin):
tanien placet tobie librum recipere
Porro nbi ppło prospera promittũtur
uł expiatõnem possumus dicere ne¬
cessaria est: Michahel dirigitur qui
in terpretatur. quis sicut ds̃: hoc ui¬
delicet nominis in terpretatõne sig¬
nante quod in deo sit uera medicina
Et ait ad me. In tellige fili hoĩs¬

Expanded text:
tamen placet Tobiae librum recipere. tamen placet Tobiae librum recipere. Porro ubi populo prospera promittuntur, vel 677 expiationem possumus dicere, necessaria est, Michael, dirigitur, qui interpretatur quis sicut Deus? hoc videlicet nominis interpretatione significante, quod in Deo sit medicina vera. Et ait ad me: Intellige, fili ho
Abbreviated transcription (Latin):
in conspectu meo quasi species u¬
ri. Non enĩ uiri sunt angeli.¬
II
ad quercum mambre.tres uisi sunt
uiri qui utiq uiri nõ erant. inquib
unus adoratur ut dñs. Unde ⁊ salua¬
tor loquitur in ewanglio. Abraham
mauit ⁊ait. Gabuel fac intelligere
istum uisionẽ. Uirum istũ qui ga¬
brieli loquiturp̃cepit. ut damhelem¬
faciat intelligere uisionem. uda mi¬
chahel antunnãt. Consequẽt̾ aũt
quia uisio de preliis erat. Regnũq cer¬
taminib immo regnoꝵ successionib
Gabrihel qui p̃põitus est p̃liis huic
officio nũcupatur. Gabriel enĩ in li¬
bustus dei. Unde ⁊ eo tempore quo
erat domins nasciturꝰ ⁊ in dictur
bellum demonib ⁊ triumphaturꝰ
de mundo gabrihel uenit ad ⁊achari¬
am. ⁊ ad marian. Et postea de
phante. Quis est iste̾ rex gl̾ie: do¬
minus fortis ⁊ potens dñs potens
tem medicina ⁊ sanatio necessaria ẽ
Na phahel nittitur. qui interpre¬
tatur curatio. uł medicina dẽi. si cui

Expanded text:
in conspectu meo quasi species vin conspectu meo quasi species viri. Non enim in ad quercum Mambre tres visi sunt viri, qui utique viri non erant, e quibus unus adoratur ut Dominus, unde et Salvator loquitur in Evangelio: Abraham mavit, et ait: Gabrihel, fac intelligere istam visionem ? quis ille est qui Gabrieli praecepit, ut Dafaciat intelligere visionem, Judaei Michael autumant. Consequenter autem, quia visio de praeliis erat regumque certaminibus, imo regnorum successionibus, Gabriel, qui praepositus est praeliis huic officio mancipatur. Gabriel enim in nobustus Dei. Unde et eo tempore, quo erat Dominus nasciturus, et indicturus bellum daemonibus, et triumphaturus de mundo, Gabriel venit ad Zachariam et ad Mariam , et postea in phante: « Quis est iste rex gloriae? Dominus fortis et potens, Dominus tem medicina, et sanatio necessaria est, Raphael mittitur, qui interpretatur curatio; vel medicina Dei: si cui
Abbreviated transcription (Latin):
iu̾tate dicunt eẽ conplend̾ Qd̃
aũt infert. mũdabitur scũarium ui¬
de machabei significat tempora: qui
de lucomodim frĩb ac propinqͥe
secum annitentib ⁊ multis de popu¬
lo uideorũ. antiochi duces superat¬
duces iuxta emmans q̃ nunc nicho¬
pelis dicitur. Quod audiens anti¬
ochus qui contra principem princi¬
pum suirexerat id est dnm̃ dñianti¬
ui. ⁊ regem regum in elymaide
que regio ꝑsonarum ẽ. Templum
dẏane spoliare cupiens quod hate¬
bat p̃tiosa donaria. ⁊ ibi quoq a¬
miso excercitu sine manib contͥ¬
tus ẽ id est tristitia ⁊ morbo periit.
Uespere ant̃ ⁊ mane successionem
diei noctis q significat. Fastum ẽ
aut̃ cum uiderem ego damhel nisi¬
onem quereremq intelligentiam
uidebat uisionem ꝑ picturam ⁊
ymagnem illius: ⁊ in telligenti¬
am nesciebat. Non ergo omis
qui uidet in telligit. quomodo si scͥp¬
turam scãm logamus ocłis. ⁊ cor¬
de nõ in telligamus. Ecce stetit

Expanded text:
veritate dicunt esse complendum. Quod veritate dicunt esse complendum. Quod autem infert: 'Mundabitur sanctuarium', Iude Machabei significde vico Modin fratribus ac propinquis secum annitentibus, et multis de populo Judaeorum, Antiochi duces superat juxta Emaus, quae nunc Nicopolis dicitur. Quod audiens Antiochus qui contra principem principum surrexerat, id est, Dominum dominantium, et regem regum in Elimaide, quae regio Persarum est, templum Dianae spoliare cupiens, quod habebat pretiosa 676 donaria, et ibi quoque amisso exercitu, sine manibus contritus est, id est, tristitiae morbo periit. Vespere autem et mane, successionem diei noctisque significat. Factum est autem cum viderem ego Daniel visionem, et quaererem intelligentiam. Videbat visionem per picturam, et imaginem, et illius intelligentiam nesciebat. Non ergo omnis qui videt intelligit: quomodo si Scripturam sanctam legamus oculis et corde non intelligamus. Et ecce stetit
Abbreviated transcription (Latin):
terrogabat alterum angelum usq
ad quod tempus dei iuiditio sub an¬
tiocho rege syrie templum futurũ
sit desolatum. ⁊ simulacrum iouis
staturũ inrtemplo dei. E dixit ei.
milia trecenti. ⁊ mũdabitur scũa¬
rium. Legamus machabeorũ libͦs
⁊ iosephi hẏstoriam ibiq scriptũ
repperiemus. centesio̾ quadragesio
scdo anno. a seleucho qui prius reg¬
nauit in syria post alexandeũ ingres
tertio in templo posuisse statuam
iouis ⁊ usq ad iudam machabeum id
est usq ad annũ cencesimũ quadrage¬
simũ octauum ꝑ annos rastitatis ihe¬
rłm sex. contaminatõnis ant̃ templi
tres duo milia crecentos dies. ⁊ tres mẽ¬
ses ẽẽ completos. post quos templũ
expurgatũ est. Quidam pro duob
milib trecentis duo milia ducentos
legunt. ne sex annis. tres mẽses su¬
perẽẽ uideantur. Hunc locũ pleriq
nr̃orum ad antixpm referunt. Et qd̾
sub antiocho intypo fcm̃ est. sub illo in

Expanded text:
terrogat alterum angelum usque terrogat alterum angelum usque ad quod tempus Dei judicio sub Antiocho rege Syriae, templum futurum sit desolatum, et simulacrum Jovis staturum in templo Dei, juxta id millia trecenti, et mundabitur sanctuarium. Legamus Machabaeorum libros, et Josephi historiam, ibique scriptum reperiemus, centesimo quadragesimo tertio anno a Seleuco, qui primus regnavit in Syria post Alexandrum, ingresstertio, in templo posuisse statuam Jovis, et usque ad Judam Machabaeum, id est, usque ad annum centesimum quadragesimum octavum, per annos vastitatis Jerusalem sex, contaminationis autem templi tres, duo millia trecentos dies, et tres menses esse completos; post quos templum purgatum est. Quidam pro duobus millibus trecentis, duo millia ducentos legunt: ne sex anni, et tres menses superesse videantur. Hunc locum plerique nostrorum ad antichristum referunt, et qsub Antiocho in typo factum est sub illo in
Abbreviated transcription (Latin):
suo teneret imꝑio. Quodq ait. ⁊ us¬
q ad principem fortitudinis magnifi¬
catus est. Hoc significat quod ereftꝰ
sit contra deum. ⁊ scõs illius ꝑsecu¬
tus. ⁊ ab eo tulerit. ENlelesis mori.¬
id est iuge sacrificium qd̾ mane offe¬
rebatur ⁊ uespere. ⁊ polluerit ates
deicerit locũ scificatõnis eius. ⁊ hoc
non sua uirtute s propter peccata po¬
puli: atq ita fcm̃ est. ut ueritas pro¬
sterneretur in terrã. ⁊ cultu ydoloꝵ
florente. dei religio conquiesceret.
Et qu diui unũ de scĩs loquentẽ
⁊  dixit. Unus scũs altero nes¬
cio s. cui loquenti. Pro altero nesçio
qͦ qd̾ syminachus interpretat᷑
aquila ⁊ th̾eodotio. ⁊ septuaginta
suerunt. Nomen ergo angeli ta¬
cens generaliter unũquemlibet de
angłis indicauit. Usq quo uisio ⁊
inge sacrificium ⁊ peccatum desola¬
tõnis c̃ facta ẽ. ⁊ scũariũ ⁊ fortitu¬
do conculcabitur Unus angłs in¬

Expanded text:
suo teneret imperio. Quodque ait: Ussuo teneret imperio. Quodque ait: Usque ad principem fortitudinis magnificatus est, hoc signifsit contra Deum, et sanctos illius persecutus, et ab eo tulerit juge sacriid est, juge sacrificium, quod mane offerebatur, et vespere, et polluerit atque dejecerit locum sanctificationis ejus. Et hoc non sua virtute, sed propter peccata populi. Atque ita factum est, ut veritas prosterneretur in terram, et, cultu idolorum florente, Dei religio conquiesceret. Et audivi unum de sanctis loquentem: et dixit unus sanctus alteri nescio, cui loquenti. Pro altero nescio quo, quod Symmachus interpretatus Aquila et 675 Theodotio, suerunt. Nomen ergo angeli tacens, generaliter unum quemlibet de angelis indicavit. Usquequo visio et juge sacrificium, et peccatum desolationis quae facta est, et sanctuarium, et fortitudo conculcabitur? Unus angelus in