comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
obrem in isto ꝓcur suciuitatis di cficut superior unã
eandemq primã itaduas aetatessecundã etĩtiam
liber iste contineat.: inquat᷑tia propt᷑ uaccam tri¬
mam caprã trimã arietemtrimũ. et in positum
ẽ legis iugum. et apparuit abundantia pacatorum.
etregnit᷑reni surrex̃ &or dium Obiñ de fuer̃ sp̃ales
quorũ inturture et colũba figuratũ ẽ sacram̃tã
nietgentẽ i sraheliticã scđm carnem. & om̃s gente sde¬
berise. scđm fidẽ dõ pollicente didicimussuẽ admo
dũ conpleantur ꝑordinẽ tẽporum procurrens di
cuitas indicauit Cm̃ ergo superioris libriusq
ad regnum dauid factus ẽ finis  nunc ab eodem
regno quantõ suscepto operi susficere uid& ur
cetera q secuntur aitingimꝰ. Hoc itaq: tẽpus & quo
sc̃s samuel ꝓph&are coepit et deinceps don& popu¬
lus inł captiuu sinb abrloniam ducer&ur. at inde
secundũ sc̃ĩ hieremie ꝓph&iam poseseptuaginta annos reu¬

Expanded text:
ob rem in isto procursu ciuitatis Dei, sicut superior unam ob rem in isto procursu ciuitatis Dei, sicut superior unam eandemque primam, ita duas aetates secundam et tertiam liber iste contineat, in qua tertia propter uaccam trimam, capram trimam, arietem trimum et inpositum est legis iugum et apparuit abundantia peccatorum et regni terreni surrexit exordium, ubi non defuerunt spiritales, quorum in turture et columba figuratum est sacramentuni et gentem Israeliticam secundum carnem et omnes gentes deberi secundum fidem Deo podum compleantur, per ordinem temporum procurrens Dei civitas indicavit. Quoniam ergo superioris libri usque ad regnum David factus est finis, nunc ab eodem regno, quanto suscepto operi sufficere videtur, caetera, quae sequuntur, attingimus. Hoc itaque tempus, ex quo sanctus Samuel prophetare coepit, et deinceps, donec populus Israel captivus in Babiloniam duceretur, atque inde secundum sancti Hieremiae prophetiam post septuaginta annos reu
Abbreviated transcription (Latin):
inquo articulus quidã factus ẽ. et exor dium quadam
modt̃ iuuentutis populidĩ.: Cuius gener is quaedã
uelut adulescentia ducebatur. ab ipso abraham usq
ad huo dauid Neq eñi frustra matheus euangelis¬
ta sic generationes cõmemorauit. ut hoc primũ int̃¬
uallũ quattuor decim generationib comm̃daret. ab
abraam scilic& usq ad dauid: ab adulescentia quip¬
pe incipit homo posse generare : Propt̃ea genera¬
tionum & habraamsum ꝓsitxordiũ¬
Qui&iã pat̃gentiũ confatutus ẽ. quando mutatum
nom̃ accepit. Ante hunc ergo uelut pueritia fuit huius
generis populidĩ. a noe usq: ad ipsum ab rahã. Etideo
lingua inuenta est idest haebrȩa. Apueritia
Apueritia
nãq: homo incipit loqui que hinc appellata ẽ quod
fari non potest . quã ꝓ facto a& atẽ primã de mergit
obliuio : Sic̃ & as prima genesis humani ẽ del&a diliuuo:
Quotus eñi quisq: ẽ ꝗ suamrecor d&ur infantiã : Quã

Expanded text:
In quo articulus quidam factus est et exordium quodam In quo articulus quidam factus est et exordium quodam modo iuuen- tutis populi Dei; cuius generis quaedam uelut adulescentia ducebatur ab ipso Abraham usque ad hunc Dauid. Neque enim frustra Matthaeus euangelista sic generationes commemorauit, ut hoc primum interuallum quattuordecim gene- Tationibus commendaret, ab Abraham scilicet usque ad Dauid. Ab adulescentia quippe incipit homo posse generare; propterea generationum ex Abraham sumsit exordiuetiam pater gentium constitutus est, quando mutatum nomen accepit. Ante hunc ergo uelut pueritia fuit huius generis populi Dei a Noe usque ad ipsum Abraham; et ideo in lingua inuenta est, id est Hebraea. A pueritia namque homo incipit loqui post infantiam, quae hinc appellata est, quod fari non potest. Quam profecto aetatem primam demergit obliuio, sicut aetas prima generis humani est deleta diluuio. Quotus enim quisque est, qui suam recordetur infantiam? Quam
Abbreviated transcription (Latin):
rabilit̃ gesta sunt dõ contestante : non tamꝓpt̃
q debellabantur gentiũ illas cis ꝓuenisse uicto¬
rias: postistos duces iudices suerunt iam int̾ra
ꝓmissionis populo colocato  Utinciperent unter̃ĩ
reudi abra hae prima ꝓmissio degentaeitna
idest ħ q̃eb rꝑa etcetera chanaan. ñ du deomiubi
gentib eitoto orbeterrarum qđ xpi aduentus ir
carne et ñ legis ueeris obseruatione. sed euange¬
li side fuerat in pl&ura. Cuius rei p̃siguratio
facta ẽ. quo dñ mor sesquilegẽ populd a cberpicat ir
monte sosia : sediscui &iam nom̃ dõ p̃ cipientr
matatum fuerat ut iłisuocareur p opulũ nt̃rã
ꝓmissio nis induix̃. Temporib aũt iudicũsic̃ sehabe¬
eta dũ sabellorũ. Inde uentũ est adregũ tẽ pora quorũ
primu sregnauit saulcuir eꝓbato etbellica dadeꝓstra¬
to eiusq stirpereiata : neinde regesor irentur. ed
successit in regnũ. Cuius maximexpsdictus ẽ filius:

Expanded text:
rabiliter gesta sunt, Deo contestante non tam propter rabiliter gesta sunt, Deo contestante non tam propter m, quae debellabantur, gentium illas eis prouenisse uictorias. Post istos duces iudices fuerunt, iam in terra promissionis populo conlocato, ut inciperet interim reddi Abrahae prima promissio de gente una, id est Hebraea, et terra Chanaan, nondum de omnibus gentibus et toto orbe terrarum; quod Christi aduentus in carne et non ueteris legis obseruationes, sed euangelii fides fuerat inpletura. Cuius rei praefiguratio facta est, quod non Moyses, qui legem populo acceperat in monte Sina, sed Iesus, cui etiam nomen Deo praecipiente mutatum fuerat ut Iesus uocaretur, populum in terram promissionis induxit. Temporibus autem iudicum, sicut se habeet aduersa bellorum. Inde uentum est ad regum tempora, quorum primus regnauit Saul; cui reprobato et bellica clade prostrato eiusque stirpe reiecta, ne inde reges orerentur, Dauid successit in regnum, cuius maxime Christus dictus est filius.
Abbreviated transcription (Latin):
nii nuncupatũ est. Ubi ds̃ sacrificus ftura p̃¬
nuntiantibus colebatur., Cumscilic& iam data l& fiuis¬
set inmonte multũ ter ribilit.. Ad testabatur enim
etdentissima mirabilib: signis uocibus quae diuini
tas Quod factũ ẽ mox utexitũ est de a egy ptoetin
deserto populus cẽ cepit. quinquagesimo die post
celebratũ pascha ꝑ ouis immolationẽ Quisquae
adeo typus xp̃i ẽ p̃nuntians eũ ꝑuictimam passio¬
nis de hoc mondo transiturũ ad patrẽ : Pascha
quigope h& ebrȩa lingua transitus int̃ p̃tatur
Vtiam cũ reuelar& ur testam̃tũ nouum : postea
quã pascha nr̃m immolatus ẽ xp̃s. quinqua gesi¬
modie ueniret decaelo sp̃s sc̃s quidictus ẽ in euan¬
gelio digitus dĩ: ut recordationẽ nr̃am in primi
p̃figurati facti memoriã reuocar& quia edegis
ille tabulae digitodĩ scriptae referuntur: Defuno
rabilibus ducib bella &iam prosperi me ac̃mi¬

Expanded text:
nii nuncupatum est, ubi Deus sacrificiis futura prnii nuncupatum est, ubi Deus sacrificiis futura praenuntiantibus colebatur, cum scilicet iam data lex fuisset in monte multum terribiliter; adtestabatur enim euidentitas. Quod factum est mox ut exitum est de Aegypto, et in deserto populus esse coepit, quinquagesimo die post celebratum Pascha per ovis immolationem: qui usque adeo typus Christi est, praenuntians eum per victimam passionis de hoc mundo transiturum ad Patrem Pascha quippe Hebraea lingua transitus interpretatur, ut iam cum reuelaretur testamentum nouum, postea quam Pascha nostrum immolatus est Christus, quinquagensimo die ueniret de caelo Spiritus sanctus, qui dictus est in euangelio digitus Dei, ut recordationem nostram in primi praefigurati facti memoriam reuocaret, quia et legis illae tabulae digito Dei scriptae referuntur. Defunctrabilibus ducibus bella etiam prosperrime ac mi
Abbreviated transcription (Latin):
ipse illã gentẽ mirabilit̃ multiplicactã & durissimo
& grauissimo quod ibi ferebat iugo seruitutis & tra¬
here Immo ꝑ eũ ds̃ quiho ꝓmiserat abrahae. Prius
quippe ex inde fugiens quod cum israhelitam defender&:
aegrptiũ occiderat. eit̃ritus fuerat.. Postea eliunitꝰ
missus in potestate sp̃sdĩ sperauit pharaonis ressisten¬
tes magos Tuncꝑcũ aegyptiis in latȩ sunt decem
memorabiles plagȩ cũ dimutere populũ di nollent
aqua in sanguin ẽ uersa ranae & cinifes er nomia
morspecorum ulcera. grando locusta tenebrae . Mors
primo genitorũ Ad extremũ is rahelitas quos plagis
tot tantisq ꝑ fracti: tandem aliquando dimiserant
a egrptiũ nmarirubro dũ ꝑsecuntur &tincti sunt
Illis quippe ab euntib diuisũ mareuã fec̃⁊ hos
autẽ in sequentes. in se crediens unda sumersit De¬
inde ꝑ annos quadraginta duce morse. di populus
in deserto actus ẽ quando taber naculũ testimo¬

Expanded text:
ipse illam gentem mirabiliter multiplicatam ex durissimo ipse illam gentem mirabiliter multiplicatam ex durissimo et grauissimo, quod ibi ferebat, iugo seruitutis extraheret, immo per eum Deus, qui hoc promiserat Abrahae. Prius quippe exinde fugiens, quod, cum Israelitam defenderet, Aegyptum occiderat et territus fuerat, postea diuinitus missus in potestate spiritus Dei superauit Pharaonis resistentes magos. Tunc per eum Aegyptiis inlatae sunt decem memorabiles plagae, cum dimittere populum Dei nollent, aqua in sanguinem uersa, rana et sciniphes, cynomyia, mors pecorum, ulcera, grando, lucusta, tenebrae, mors primogenitorum. Ad extremum Israelitas, quos plagis tot tantisque perfracti tandem aliquando dimiserant, Aegyptii in mari Rubro dum persequuntur extincti sunt. Illis quippe abeuntibus diuisum mare uiam fecit; hos autem insequentes in se rediens unda submersit. Deinde per annos quadraginta duce Moyse Dei populus in deserto actus est, quando tabernaculum testimo
Abbreviated transcription (Latin):
mutare manus noluit sed dix̃ scio filiscio: educerit
in populũ ethic &altabitur : Sed frat̃ eius iunior maior
illo erit. et sem̃ eĩ erit inmubitudinẽ gentium: &iã hic
duo illa ꝓmissa de monstrat Namille in populũ a ste
inmulutudinẽ gentiũ. quid euidentius quã duabus ꝓmissio¬
nibus contineri populum ifrahelitarũ. orbemq: terra¬
rũ in semine abrahae: illũ scđm carnẽ. Istũ scđm
liquo scentũ quadraginta quattuorannos don&
&xi retur deterra aegrpti. in modũ incredibilem illagens
creuit: &iã tantis attrita ꝑsecutionib:: ut quod am
tempore natima sculi necarentur : Cum mirantes a egyp¬
tios nimia populi illius increm̃ta terrerent: Tunc mor¬
ses sub tractus furto trucidatoribus paruulorum : ad
domũ regiã. ingentia ꝑeũ dõ p̃parante ꝑuenit : Nu¬
tritusq: et adoptatus afilia pharaonis. quod nom̃ in
aegrpto ominiũ regũ fuit. Intantũ ꝓuenit uirũ ut

Expanded text:
mutare manus noluit, sed dixit: Scio, fili, scio. Et hic erit mutare manus noluit, sed dixit: Scio, fili, scio. Et hic erit in populum, et hic exaltabitur; sed frater eius iunior maior illo erit, et semen eius erit in multitudinem gentium. Etiam hic duo illa promissa demonstrat. Nam ille in populum, iste in multitudinem gentium. Quid euidentius quam his duabus promissionibus contineri populum Israelitarum orbemque terrarum in semine Abrahae, illum secundum carnem, istum secundum liquos centum quadraginta quattuor annos, donec exiretur de terra Aegypti, in modum incredibilem illa gens creuit, etiam tantis adtrita persecutionibus, ut quodam tempore nati masculi necarentur, cum mirantes Aegyptios nimia populi illius incrementa terrerent. Tunc Moyses subtractus furto trucidatoribus paruulorum ad domum regiam, ingentia per eum Deo praeparante, peruenit nutritusque et adoptatus a filia Pharaonis quod nomen in Aegypto omnium regum fuit in tantum prouenit uirum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
idonei solido cibo. Ipse ẽ igitur in quore posita erant ꝓmissa
uidae quaedon& uenirent. nuquam principes. hoc estreges
ihł abilla stirpe defuerunt.: Ꝙipse & patatio gentiũ :
qđ clarius ẽ uidendo quã sit &x ponendo: Sic̃ aut duo
isaac filii esau. etia cob: figurã p̃buerunt duorum popu¬
lorũ inuideis etxp̃ianis. quãuis quod ad carnisy paginẽ
ꝑtinet n& iudei uenerint desemine esau: sedidum ei
na xp̃iane gentes deia cob. sodpotius uide: Aduo cem̃
tantũ sigura ualuit quod dictũ est maior serui&
minori Ita factũ ẽ &iam in duobus filus ioseph
Nam maior genit trpũ uideorum : xp̃ianorum autẽ
minor.: uos cũ benedicer& ia cobmanũ dexieram
ponens suꝑminorẽ quẽ habebat ad sinistrã: Sinistrã
suꝑma iorẽ quẽ habebat addextrã : Eraue uisũ est
patrieorũ etad monuit patrẽ uelut corrigens eius
errorẽ etquisnã eorum eẽt maior ostendens : Atillo

Expanded text:
idonei solido cibo. Ipse igitur est, in quo reposita erant promissa idonei solido cibo. Ipse igitur est, in quo reposita erant promissa Iudae, quae donec uenirent numquam principes, hoc est reges Israel, ab illa stirpe defuerunt. Et ipse exspectatio gentium; quod clarius est uidendo quam fit exponendo. CAPUT Isaac filii. Esau et Iacob, figuram praebuerunt duorum populorum in Iudaeis et Christianis quamuis, quod ad carnis propaginem pertinet, nec Iudaei uenerint de semine Esau. sed Idumaei; nec Christianae gentes de Iacob, sed potius Iudaei; ad hoc enim tantum figura ualuit, quod dictum est: Maior seruiet minori: ita factum est etiam in duobus filiis Ioseph; nam maior gessit typum Iudaeorum, Christianorum autem minor. Quos cum benediceret Iacob, manum dextram ponens super minorem quem habebat ad sinistram, sinistram super maiorem quem habebat ad dextram: graue uisum est patri eorum, et admonuit patrem uelut corrigens eius errorem et quisnam eorum esset maior ostendens. At ille
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ipso qui&iã decorpore suodix̃ : Soluite tẽplũ
hoc etir iduo resuscitabo illud: Ipsũ aũt genus
mortis. hocẽ sublimitascrucis. in uno uerbo intelle¬
gitur quod ait Ascendisti. quoduero addidit
recumbens ł dor misti: euangelista & ponit ubidic̃
Ftinclinato capite tradidit sp̃m. Autterte sepultu¬
rã eĩ agnoscitur in quo recubuit dormiens: etunde
illũ nullus hominũ: sic̃ ꝓph&ae : aliquo suł sic̃ ipse alios
suscitauit. sed sicut a somno ipse surreẽ: Stolapor¬
ro eĩ quã lauat inuino. iđ mundata p&ccatis insan¬
gune suo: cuius sanguinis sacram̃tũ baptizati
sciunt: Vnde etadiungit. et in sanguine uuae
amictũ suum quidẽ nisi aecła etfuliu oculi eĩ
aumo spales eĩ in ebriati populo eius . de quocanit
psalmus. Etc alixtuus in ebrians quã prae darusẽ.
& dentes eius candidiores lacte quod potant. apud
a postolum paruuli. uerba scilic& nutrientia ñdũ

Expanded text:
nisi se ipse, qui etiam de corpore suo dixit: Soluite templum nisi se ipse, qui etiam de corpore suo dixit: Soluite templum hoc, et in triduo resuscitabo illud. Ipsum autem genus mortis, hoc est sublimitas crucis, in uno uerbo intellegitur, quod ait: Ascendisti. Quod uero addidit: Recumbens dormisti, euangelista exponit, ubi dicit: Et inclinato capite tradidit spiritum; aut certe sepultura eius agnoscitur, in qua recubuit dormiens, et unde illum nullus hominum, sicut prophetae aliquos uel sicut ipse alios, suscitauit, sed sicut a somno ipse surrexit. Stola porro eius, quam lauat in uino, id est mundat a peccatis in sanguine suo, cuius sanguinis sacramentum baptizati sciunt, unde et adiungit: Et in sanguine uuae amictum suum, quid est nisi ecclesia? Et fului oculi eius a uino spiritales eius inebriati poculo eius, de quo canit psalmus: Et calix tuus inebrians quam praeclarus est! Et dentes eius candidiores lacte, quod potant aput apostolum paruuli, uerba scilicet nutrientia, nondum
Abbreviated transcription (Latin):
ut gatulus leonis. qui suscitabit eũ: nondeficia prin¬
ceps ex uida etdux defemorebus eĩ don& ueniant¬
quaere positas ei etipse &xp& tatio gentium
Alligans adiutẽ pullũ suum. & cilicio pullũ asinae
suae. lauabit in uino stolam suam. etinsanguine
uuae amictus suũ. fului oculiẽi auino etdentes
candidiores lacte : Exposui haec adũsus manic heũ
faustũ disputans et satis eẽ arbitror.  quantũ ueri¬
tas ꝓphetiae huius eluc& ubi & mors xp̃i p̃dicta ẽ
uerbo dormitionis & non cessitas sed potestas in morte
nomine leonis. Quã poteftatẽ in euangelio ipse
p̃dicat dicens. Potestatẽ habeo ponendi animã mẽa
et potestatẽ habeo iterum sumendi eam. Nemo eã
tollitame: sed ego eam pono ame. etiterũ sumo eam
Sicleo fremuit. sic quod dix̃ impleuit: adeã nãquar
ptin& potestatẽ quod deresurrectione eius adiunctũ
ẽ. Quis suscitauit eũ hoc ẽ quia nullus hominũ

Expanded text:
ut catulus leonis; quis suscitabit eum? Non deficiet prinut catulus leonis; quis suscitabit eum? Non deficiet princeps ex Iuda et dux de femoribus eiquae reposita sunt ei; et ipse exspectatio gentium, alligans ad vineam pullum suum, et cilicio pullum suae lauabit in uino stolam suam et in sanguine uuae amictum suum. Fului oculi eius a uino et dentes candidiores lacte. Exposui haec aduersus Manichaeum Faustum disputans et satis esse arbitror, quantum ueritas prophetiae huius elucet; ubi et mors Christi praedicta est uerbo dormitionis et non necessitas, sed potestas in morte nomine leonis. Quam potestatem in euangelio ipse praedicat dicens: Potestatem habeo ponendi animam meam et potestatem habeo iterum sumendieam. Nemo eam tollit a me; sed ego eam pono a me, et iterum sumo eam. Sic leo fremuit, sic quod dixit inpleuit. Ad eam namque pertinet potestatem, quod de resurrectione eius adiunctum est: Quis suscitabit eum? hoc est, quia nullus hominum,
Abbreviated transcription (Latin):
aũt qđ fallit minus ista diligent̃ intuentes. qm̃
scriptũ ẽ. Flax aũt nomina fili& iħł. qui ntra¬
uer̃ in a egrpto simulcũ ia cob patresuo: Hocenĩ
dictũ est. quia simulcũ illo computantur septua¬
ginite quinq: Non quia simul iã erant omnes
quando a egyptũ ingressus ẽ ipse. sedut dixitotũ
tẽpus hab&ur eĩ in gressus quo iuixit ioseph ꝑquẽ
inquo eiuitas peregrinatur int̾ris. si carnẽ xp̃i
in abrabae semine requiramus remoris con¬
cubinarũ filiis occurrit isaac: Sunsemine
isaac. remoto esau qui ẽ &iã edom occurrit
iacob qui est & iłił: Simsemine ipsius iħ̵ ł remotis¬
nedicor& quẽ ad modũ iudum ꝓphaicae benedrxert
audiamus: Iuda inquit tel audabunt fratr eftũ:
manius tuae suꝑdor sum in imicorũ tuorũ, Ad orabuit
tefiliip atris. Catilus leonis iuda & germinatione
filimi. ascendistis recumbens. dor misti udeo &

Expanded text:
autem est, quod fallit minus ista diligenter intuentes, quoniam autem est, quod fallit minus ista diligenter intuentes, quoniam scriptum est: Haec autem nomina filiorum Israel, qui intrauerunt in Aegyptum simul cum Iacob patre suo. Hoc enim dictum est, quia simul cum illo conputantur septuaginta quinque, non quia simul iam erant omnes, quando Aegyptum ingressus est ipse; sed, ut dixi, totum tempus habetur eius ingressus, quo uixit Ioseph, per quem in quo Dei ciuitas peregrinatur in terris, si carnem Christi in Abrahae semine requiramus, remotis concubinarum filiis occurrit Isaac; si in semine Isaac, remoto Esau, qui est etiam Edom, occurrit Iacob, qui est et Israel; si in semine ipsius Israel, remotisnediceret, quem ad modum ludam prophetice benedixerit, audiamus: Iuda, inquit, te laudabunt fratres tui. Manus tuae super dorsum inimicorum tuorum; adorabunt te filii patris tui. Catulus leonis Iuda; ex germinatione, fili mi, ascendisti; recumbens dormisti ut leo et
Abbreviated transcription (Latin):
diu uixit ioseph. ꝑquẽ factũ est utintrarent:
Nã deipso io seph eadem scriptura sic loquitur:
Et habitauit iosepli in aegrpto apse & fratreseĩ
etomis cohabitatio patris eĩ etuixit annoscentũ
decẽ & uidit ioseph efrem filiosusq: int̾tiã gene¬
rationẽ Ipseẽ ille ꝓneposeĩ ab efremt̃tius: Ge¬
nerationẽ quippe t̾tiã dicit filium nepotẽ ꝓnepo¬
tẽ. Deinde seꝗtur. et filiimachir filii manasse.: nati
sunt suprafemora ioseph & hic ille ipse ẽ ne pos
mannas se ꝓ̃nepos ioseph Sed pluralit̃ appellati
sunt sic̃ seriptura consueuit: que unã quoq
filiam iacob: filias nuncupauit. sic̃ in latinae
linguae consu& udine liberi dicuntur pluralit̃
fili. &iã si non sint uno amplius. Cũ ergo ipsuis
ioseph p̃dicetur felicitas. quia potuit uidere pro¬
ne potes nullo modo putandi sunt iam fuisse
trcesimonono anno ꝓ auisui ioseph: quando
ad eum in a egrptũ iacob pat̃ eius aduenit: Illud

Expanded text:
diu vixit Joseph, per quem factum est ut iutrarent. diu vixit Joseph, per quem factum est ut iutrarent. Nam de ipso Joseph eadem Scriptura sic loquitur: Et haet omnis cohabitatio patris eius, et uixit annos centum decem, et uidit Ioseph Ephraem filios usque in tertiam generationem. Ipse est ille pronepos eius ab Ephraem tertius. Generationem quippe tertiam dicit filium, nepotem, pronepotem. Deinde sequitur: Et filii Machir, filii Manasse, nati sunt supra femora Ioseph. Et hic ille ipse est nepos Manasse, pronepos Ioseph. Sed pluraliter appellati sunt, sicut scriptura consueuit, quae unam quoque filiam Iacob filias nuncupauit; sicut in Latinae linguae consuetudine liberi dicuntur pluraliter filii, etiamsi non sint uno amplius. Cum ergo ipsius Ioseph praedicetur felicitas, quia potuit uidere pronepotes, nullo modo putandi sunt iam fuisse tricensimo nono anno proaui sui Ioseph, quando ad eum in Aegyptum Iacob pater eius aduenit. Illud
Abbreviated transcription (Latin):
amplius constet uxorẽ  quomodo potuit ꝑ
nouẽ annos habere ꝓnepotes defilus quos ea¬
dem uxore suscepitꝰ  Cumigitur na filios
haberent efsem et manna ses filid sepli sed
cospuero s infraquam nouennes iacobaei ũ
in gressus in uenerit : quo pacto eorũ ñ solũfili
sed&iã nepotesin illis septuaginta quinq nd nt¬
uatenis auatureibi macdir filius maunmnas e nepos
ioseph et̃ dem machir filius. iđ gala ad nepos in annasse
ꝓneposicsephi Ibiẽ a qũ genuit effrt alt filaus uosepli
idẽ ictalaar nepos useph & filius ipsius uta la gedẽ
neposererẽ ꝓ neposio seph ꝗnullo modo ẽẽ potuer:
quando iacob inggrptum uenit & filiosio sephine¬
potessuos auds istorũ minores quã nouẽ annorũ
pueros inuenit: Sed nimirũ introitus ia cob in
aegrptũ : quando eum inseptuaginta quinquae
hominib: soriptura cõmemoreat. ñ unus dies
des uł unus annus : sed totũ illud ẽ tẽpus quam¬

Expanded text:
amplius constet uxorem, quo modo potuit per amplius constet uxorem, quo modo potuit per nouem annos habere pronepotes de filiis, quos ex eadem uxore suscepit? Cum igitur nec filios haberent Ephraem et Manasses, filii Ioseph, sed eos pueros infra quam nouennes Iacob Aegyptum ingressus inuenerit, quo pacto eorum non solum filii, sed etiam nepotes in illis septuaginta quinque numeemoratur ibi Machir, filius Manasse, nepos Ioseph, et eiusdem Machir filius, id est Galaad, nepos Manasse, pronepos Ioseph; ibi est et quem genuit Ephraem, alter filius Ioseph, id est Utalaam, nepos Ioseph, et filius ipsius Utalaae Edem, nepos Ephraem, pronepos Ioseph; qui nullo modo esse potuerunt, quando Iacob in Aegyptum uenit et filios Ioseph, nepotes suos, auos istorum, minores quam nouem annorum pueros inuenit. Sed nimirum introitus Iacob in Aegyptum, quando eum in septuaginta quinque hominibus scriptura commemorat, non unus dies uel unus annus, sed totum illud est te
Abbreviated transcription (Latin):
latitudinẽ femoris : eumq: isto modo claudũ red¬
didit Frat itaquae unus atq: idẽ ia cob. etbene¬
dictus etclaudus: benedictus in eis qui in xp̃m
& eodem populo crediderunt : atq infidelib
claudus : Nã femoris latitudo generis multiaib
est Plures quippesunt in eastirpe : dequib ꝓ¬
ph&ice p̃dictũ est: et daudicauer unt a semitis
sus: Ingressi itaq: referuntur in aegrptũ simul
cũ ipso iacob septuaginta quinq homines a nnume¬
rato ipso filiis suis : In quonumero duaetantũ
feminae cõmemorantur. una filia. neptis alte¬
ra  Sedres diligent̃ considerata ñ indicat quod
tantus numerus fuerit in ꝓgenie iacob die
uł anno quo in gressus ẽ agrptũ Cõmemoratis
quippa in eis &iã ꝓnepotes ioseph q̃uinullo modo
iã tunc ẽẽpotuerunt. qm̃ tunc centũ triginta
annorũ iacoberat. filius uero ẽi ioseph triginta
nouẽ: Quẽ cũ accepisse tricesimo anno suo ut

Expanded text:
latitudinem femoris eumque isto modo claudum redlatitudinem femoris eumque isto modo claudum reddidit. Erat itaque unus adque idem Iacob et benedictus et claudus: benedictus in eis, qui in Christum ex eodem populo crediderunt, adque in infidelibus claudus. Nam femoris latitudo generis multitudo est. Plures quippe sunt in ea stirpe, de quibus prophetice praedictum est: Et claudicauerunt a semitis. Ingressi itaque referuntur in Aegyptum simul cum ipso Iacob septuaginta quinque homines, adnumerato ipso filiis suis. In quo numero duae tantum feminae commemorantur, una filia, neptis altera. Sed res diligenter considerata non indicat, quod tantus numerus fuerit in progenie Iacob die uel anno quo ingressus est Aegyptum. Commemorati sunt quippe in eis etiam pronepotes Ioseph, qui nullo modo iam tunc esse potuerunt, quoniam tunc centum triginta annorum erat Iacob, filius uero eius Ioseph triginta nouem; quem cum accepisse tricensimo anno suo uel
Abbreviated transcription (Latin):
hoc facer& nisiuxores eius id fieri flagitassent: q
corporis uiri sui habebant legitimã potestatem:
genuit ergo duodecim filios & unã filiam: & quat¬
tuor mulierib Deinde ingressus est in aegyptũ
psiliũ suũ ioseph quenditus ab inuidentibus statrib:
eo ꝑductus fuit atq ibidẽ sublimatus : Iacob aũt
&iã iħł. sicut paulo ante dixiuocabatur: Quod
nom magis populus & illo ꝓcreatus obtinuit:
Hocaũt nom̃ illi ab angelo impositum ẽ: quicũ
illo fuerat itinere demesopotamia redeunte
luctatus: typumxp̃i euidentissi megerens: Nã qđ
ei p̃ualuit. ia cobutiq uolentimrster iĩ figurar&.
significat passionẽ xp̃i. ubi uisi s̃ ei praeuelare
udei, et tam̃ benedictionẽ ab eodem angelo
quẽ superauerat imp&rauit : acsic huius nomi¬
nis in positio. benedictio fuit: Int̾ p̃ tatur aũt ilł
Tetigit porro illi idẽ angelus ueluti praeualenti

Expanded text:
hoc faceret, nisi uxores ejus id fieri flagitassent, quae hoc faceret, nisi uxores ejus id fieri flagitassent, quae corporis viri sui habebant legitimam potestatem. Genuit ergo duodecim filios et unam filiam ex quatuor mulieribus. Deinde ingressus est in Aegyptum per filium suum Joseph, qui venditus ab invidentibus fratribus eo perductus fuit, atque ibidem sublimatus. CAPUTetiam Israel, sicut paulo ante dixi, uocabatur, quod nomen magis populus ex illo procreatus obtinuit. Hoc autem nomen illi ab angelo inpositum est, qui cum illo fuerat in itinere de Mesopotamia redeunte luctatus, typum Christi euidentissime gerens. Nam quod ei praeualuit Iacob, utique uolenti, ut mysterium figuraret, significat passionem Christi, ubi uisi sunt ei praeualere Iudaei. Et tamen benedictionem ab eodem angelo, quem superauerat, inpetrauit; ac sic huius nominis inpositio benedictio fuit. Interpretatur autem IsrTetigit porro illi idem angelus ueluti praeualenti
Abbreviated transcription (Latin):
a pertũ. et angelusdĩ ascendentes et descendentes
suꝑ filiũ hominis.: Perr&̃ ergo iacob in mesopota¬
miã ut inde acciper& uxorẽ. ⁊ Unde aũt illi ac¬
ciderit quattuor habere feminas. dequib: duo¬
decim filios etunã filiã ꝓcreauit. cũ earũ nullam
concupiss& inlicite. indicat scriptura diuina:
Idunã quippe accipiendã uenerat. sed cũ illi
sciens usus fuerit in nocte. neludibrio eã uider & ur
habusse  Et eo tẽpore: quando multiplicande
posteritas causa. plures uxores l&x nulla ꝓ hibebat:
Accepit &iam illam . cuiuni iã futuri coniugii fidẽ
fecerat. Quaecũ eẽt sterelis. ancillã suam dequa
filio sipsa susciperet marito dedit. quod &iã maior
soror eius quã us peperiss& imitata : qm̃ multi¬
plicare ꝓlẽ cupiebat effecit: Nullam ia coblegi¬
tur p&isse p̃ter unã n& usus plur imis nisigignen¬
dae ꝓlis officio: conuigali iure seruato: Ut neq

Expanded text:
apertum et angelos Dei ascendentes et descendentes apertum et angelos Dei ascendentes et descendentes super filium hominis. Pen-exit ergo Iacob in Mesopotamiam, ut inde acciperet uxorem. Unde autem illi acciderit quattuor habere feminas, de quibus duodecim filios et unam filiam procreauit, cum earum nullam concupisset inlicite, indicat scriptura diuina. Ad unam quippe accipiendam uenerat; sed cum illi sciens usus fuerat in nocte, ne ludibrio eam videretur habuisse; et eo tempore, quando multiplicandae posteritatis causa plures uxores lex nulla prohibebat, accepit etiam illam, cui uni jam futuri conjugii fidem fecerat. Quae cum esset sterilis, ancillam suam, de qua filios ipsa susciperet, marito dedit: quod etiam major soror ejus, quamvis peperisset, imitata, quoniam multiplicare prolem cupiebat, effecit. Nullam Jacob legitur petiisse praeter unam, nec usus plurimis nisi gignendae prolis officio, conjugali jure servato, ut neque
Abbreviated transcription (Latin):
ñ tederelinquã dona faciã omĩa quaetecũ locutussũ :
Et surreit iacob desomno suo etdix̃. Quia ẽ dñs in loco
hoc : Ego autẽ nesciebã ettimuit etdix̃. Quã ter¬
ribilis locus hao: nonẽ hoc nisi domusdĩ ethapor¬
ta c̃ caeli: Et surrecia cob etsum psit lapidẽ quem
sup posuit sibi sub caput suũ : & statuit illũ
titulum. ẽsuꝑ fudit oleum incacum̃ eĩ etuoca uit iacob
nom̃ loci illius domus di : Hoc adꝓpheiam ꝑtinet :
nac more ido latriae lapidẽ ꝑfudit oleo iacob ue¬
lit faciens illũ dm̃ Neque eñi ad orauit eundem
ad magnũ ꝑtineat sac ram̃tũ: scala uero ista intel¬
legitur ipse saluator: nob̵ inmemoriã reuocare
in euangelio : ubicũ dixiss& denathana hele: ec¬
ceuere israhelita in quo dolusnonẽ : Quia
ĩħł uderat istam uisionem. Ipsceẽ enĩ iacob.
eodẽ loco ait. Amen amendico uob̵. uidebitisclũ

Expanded text:
non te derelinquam, donec faciam omnia, quae tecum locutus sum. non te derelinquam, donec faciam omnia, quae tecum locutus sum. Et surrexit Iacob de somno suo et dixit: Quia est Dominus in loco hoc, ego autem nesciebam. Et timuit et dixit: Quam terribilis locus hic! non est hoc nisi domus Dei et haec porta est caeli. Et surrexit Iacob et sumsit lapidem, quem subposuit ibi sub caput suum, et statuit illum titulum et superfudit oleum in cacumen eius; et uocauit Iacob nomen loci illius: domus Dei. Hoc ad prophetiam pertinet; nec more idolatriae lapidem perfudit oleo Iacob, uelut faciens illum Deum; neque enim adorauit eundem ad magnum ligitur ipse Salvator nobis in memoriam revocare in Evangelio, ubi cum dixisset de Nathanaele, Ecce vere Israelita, in quo dolus non est; quia Israel viderat istam visionem, ipse est enim Jacob: eodem loco ait, Amen, amen dico vobis, videbitis coelum
Abbreviated transcription (Latin):
deduobus geminis filiis isaac. Ad utrũq: an adunum eorũ
illa benedictio ꝑtineret: Etsiad unũ. quisnã eẽtillo¬
rum quod nunc declaratũ ẽ : cũ proph&icȩ a patre
benedicitur iacob. etdr̃ ei: eteris in congregationes gen¬
tiũ. etd& tibi benedictionẽ abraam patristui: Pergens
itaque in mesopotamiã iacob in somnis accepit
oraculũ dequo scriptũ ẽ: & &it iacob aputeo iura¬
tionis : et ꝓfactus ẽ incharra. et deuenit in locũ et dormi¬
uitibi, Occiderat enĩ sol. et sumpsit & lapidib: loci
et posuit ad caput suum. etdormiuit in loco illo et som¬
niauit. etecce scala stabilita suꝑ t̾ram : cuius caput
dormissuꝑ eã : tibi dabo illã et seminituo .: eter it sem̃
tuũ sic̃ arena t̃rae : et dilabitur suꝑmare : etin ast icũ:
et in aquilonẽ. et ad orientẽ etbenedicentur inte om̃s
tribus terrae etinseminetuo Ctecce ego sum tecũ custo¬
dienfte
in omniuia quacũq: ibis: etreducãte in terrã hanc ꝗa

Expanded text:
de duobus geminis filiis Isaac, ad utrumque an ad unum eorum illa benedictio pertineret: et si ad unum, quisnam esset illorum. Quod nunc declaratum est, cum prophetice a patre benedicitur Iacob et dicitur ei: Et eris in congregationes gentium, et det tibi benedictionem Abraham patris tui. Pergens itaque in Mesopotamiam Iacob in somnis accepit oraculum, de quo sic scriptum est: Et exiit Iacob a puteo iurationis et profectus est in Charran et deuenit in locum et dormiuit ibi; occiderat enim sol; et sumsit ex lapidibus loci et posuit ad caput suum et dormiuit in loco illo et somniauit. Et ecce scala stabilita super terram, cuius caput dormis super eam, tibi dabo illam et semini tuo; et erit semen tuum sicut harena terrae, et dilatabitur supra mare et in Africum et in aquilonem et ad orientem; et benedicentur in te omnes tribus terrae et in semine tuo. Et ecce ego sum tecum, custodiens te in omni uia quacumque ibis, et reducam te in terram hanc, quia
Abbreviated transcription (Latin):
potens et quis sustinebit diem introitus eĩ
Autquis resist& in aspatuoĩ Quod aut̃ dix̃ dñs
quẽ uos querius : et angelus testam̃ti quẽ uos uultis
significauit utique &iam iudȩos secundũ scrip¬
turas quas legunt xp̃m querere et uelle  Sed
multi eorum quẽ quesier unt & uoluer̃ uenis se
ñ agno uer̃ & cecatincor dibus suis p̃cedentibus
meritissuis Quod sanae hic nominat testam̃tũ
ł supã ubiait. Testam̃tũ meũ eratcũ eo uł hic
ubieũ dix̃ angelũ testam̃ti : nouum ꝓculdubio
testam̃tũ debemꝰ accipere. Vbi sempiterna ñ u&us
Obitẽporalia s̃ꝓmissa: Que ꝓmagno habentes
plurimi infirmi: etdõ uero taliũ rerũmerce de
seruientes quando uidentes impios abundaretur aniu mue rue¬
bantur. Propt̃ quodidem proph&a ut noui testam̃¬
ti aet̃ nam beatitudinẽ que non dabit᷑ nisibonis dis

Expanded text:
s eius? aut quis resistet in adspectu eius? Quod autem dixit: Dominus, quem uos quaeritis, et angelus testamenti, quem uos uultis, significauit utique etiam Iudaeos secundum scripturas, quas legunt, Christum quaerere et uelle. Sed multi eorum, quem quaesierunt et uoluerunt, uenisse non agnouerunt, excaecati in cordibus suis praecedentibus meritis suis. Quod sane hic nominat testamentum, uel supra, ubi ait: Testamentum meum erat cum eo, uel hic, ubi eum dixit angelum testamenti, nouum procul dubio testamentum debemus acciubi temporalia sunt promissa; quae pro magno habentes plurimi infirmi et Deo uero talium rerum mercede seruientes, quando uident eis inpios abundare, turbantur. Propter quod idem propheta, ut noui testamenti aeternam beatitudinem, quae non dabitur nisi bonis, dis
Abbreviated transcription (Latin):
postulauit : uener̃ crederesedix̃. Ad miran¬
tib: atq gaudentib: omnib baptizatus est:
lapidatus ẽ. a uidȩis ultima fuisse nesciret . quȩ
huic quoq ultima fuerunt : Nam ñ multo
post etiã ipse defunctus ẽ. Sinatis̃ illicꝑeundẽ
martere etiã podagriduotiuer peregriñ unus
sed ciues omnimodo : Peregrinꝰ aũt ꝑreuelati¬
dhiberet onẽ quidhabiret quando doleret audiuit.
& cũ hoc fecerit. dolor continuo conquiescit: Aud¬
udurꝰ nom̃ ẽ fundi ubi ecđa ẽ : etinea memoria
martyris stephani : ꝓuerũ quenda paruulũ
quũ in area luderet : ex orbitantes bouesquiue¬
hiculũ trahebant rota obtriuer̃ : et consestim
palpitauit expirans. Nunc mat̃ abreptũ adẽ¬

Expanded text:
postulauit. Venerunt, credere se dixit, admiranpostulauit. Venerunt, credere se dixit, admirantibus adque gaudentibus omnibus baptizatus est. lapidatus est a Iudaeis, ultima fuisse nesciret; quae huic quoque ultima fuerunt; nam non multo post etiam ipse defunctus est. Sanati sunt illic per eundem martyrem etiam podagri duo ciues, peregrinus unus: sed ciues omni modo; peregrinus autem per reuelationem, quid adhiberet quando doleret, audiuit; et cum hoc fecerit, dolor continuo conquiescit Audurus nomen est fundi, ubi ecclesia et in ea memoria martyris Stephani. Puerum quendam paruulum, cum in area luderet, exorbitantes boues, qui uehiculum tpalpitauit expirans. Hunc mater arreptum ad
Abbreviated transcription (Latin):
reportata eẽt: et suꝑ iacentis corp̃missa ipis
us pbri tunica suscitatus est: Fuit ibiuii
in ordine suoprimarius nomine mari¬
lis acuoiam grauis: et multũ ab horreni
a religionexpiana Habebat sanefide¬
lẽ filiã & generũ eodẽ annobaptitatum¬
qui cũ cũ egrotantẽ multis & magnis lac ruinis
rogarent ut fieret xp̃ianus prorsusabnuit.
eosqi ase turbida indignatione submonit
Aisue genero ei utiret ad memoriã sc̃iste¬
phani &illie pco quantũ posset oraret cutels
illi daret mentẽ bonã quacredere nan differ¬
ret in xp̃m fecithoc ingentigemitu etfletu:
et sinceriter ardente pietatis affectu: Deinde
ab scedens aliquid de altari florũ quod occurrit
uo tulit cũiã nox eẽtadcaput posuit : Tum dormitũ
e. etecce ante diluculũ clamat ut ad ep̃m curre¬
ret᷑ qui mecũ forte tunc erat apud hypponẽ.
Cumergo ełi audisset absentẽ: uenire pbr̃os¬

Expanded text:
reportata esset et super iacentis corpus missa ipsius reportata esset et super iacentis corpus missa ipsius presbyteri tunica, suscitatus est. Fuit ibi uir in ordine suo primarius, nomine Martialis, aeuo iam grauis et multum abhorrens a religione Christiana. Habebat sane fidelem filiam et generum eodem anno baptizatumQui cum eum aegrotantem multis et magnis lacrimis rogarent, ut fieret Christianus, prorsus abnuit eosque a se turbida indignatione submouit. Visum est genero eius, ut iret ad memoriam sancti Stephani et illic pro eo quantum posset oraret, ut Deus illi daret mentem bonam, qua credere non differret in Christum. Fecit hoc ingenti gemitu et fletu et sinceriter ardente pietatis adfectu; deinde abscedens aliquid de altari florum, quod occurrit, tulit eique, cum iam nox esset, ad caput posuit; tum domitum est. Et ecce ante diluculum clamat, ut ad episcopum curreretur, qui mecum forte tunc erat aput Hipponem. Cum ergo eum audisset absentem, uenire pres
Abbreviated transcription (Latin):
mulier. ut ad ep̃m portantẽ duceret̃ orauit:
flores quos ferebat dedit ÷ ecepitoculis ad mouit:
protinꝰ uidit : stupentib: qui aderant p̃ibat ex ul¬
tans uiã carpens & uiae ducẽ ulterius ñ reꝗrens.
memorati memoriã martrris quae positaẽ. in cas¬
tello sinitensi : qđi pponiensi coloniae uicinũ ẽ.
eiusdẽ locilucillus ep̃s. populo p̃cedente atq
sequente portabat : fistula cuius molestia iam
diulal orauerat: et familia rissimis ii medici
ꝗeũ secaret operiebat̃ manꝰ illius piȩ sarcinȩ uec¬
i tatione repente sanata ẽ : Nam de inceps eã in suo
corpore ñ inuenit : Eucharius ẽ pbr exhsspa¬
nia calamȩ habitat uetere morbo calculila¬
borabat ꝑ memoriã supra dictimartrrisquã
possidius illo aduex̃ ep̃s saluus factusꝰ Idem
ipse postea morbo alio prae ualescente mortuu
sic iacebat: utei iam polices ligarent̃: opitula¬
tione memorati martyris cũ demomoriati

Expanded text:
mulier, ut ad episcopum portantem duceretur, orauit; mulier, ut ad episcopum portantem duceretur, orauit; flores, quos ferebat, dedit, recepit. oculis admouit, protinus uidit. Stupentibus qui aderant praeibat exsultans, uiam carpens et uiae ducem ulterius non requirens. Memorati memoriam martyris, quae posita est in castello Sinitensi, quod Hipponiensi coloniae uicinum est, eiusdem loci Lucilius episcopus populo praecedente adque sequente portabat. Fistula, cuius molestia iam diu laborauerat et familiarissimi sui medici, qui eum secaret, opperiebatur manus, illius piae sarcinae uectatione repente sanata est; nam deinceps eam in suo corpore non inuenit. Eucharius est presbyter ex Hispania, Calamae habitat, uetere morbo calculi laborabat; per memoriam supradicti martyris, quam Possidius illo aduexit episcopus, saluus factus est. Idem ipse postea morbo alio praeualescente mortuus sic iacebat, ut ei iam pollices ligarentur; opitulatione memorati martyris, cum de memoria eius
Abbreviated transcription (Latin):
clara uoce ut uestire t̃ orauit : Audier̃ eũ adu¬
lescentes qui forte aderant in risores. euq disce¬
dendem ex agitantes prosequebant̃ quasi amar.¬
trrib: quinquagenos folles i de uestim̃tũ e me¬
ret petiuisset : Atille tacitus ambulans eiectũ
grandẽ piscẽ palpitantẽ uidit inlitore : eũq
illis sauentib atq aduiuantib adp̃hendit etcu¬
idã cococatoso nomine benexp̃iano ad coquinã
conditariã indicans quid gestũ sit trecentis
uollib uendidit : Lanã conparare in de disponens.
utuxor eĩ quomodo posset ei quondu er et̃ efficera
Sed coquus conoidens piscẽ anulũ aureũ inuentri¬
culo esinuenit. moxq miseratione flexus e treli¬
gione ꝑterrit᷑: hominieũ rediditdicens: Eoce:
quomodo teuiginti martr̃ res uestierunt:
Ada quastibilitanas ep̃o ad ferente ꝓiecto martrris
gloriosissimistephani me moria sueniebat. mag¬
nȩ multitudinis concursu & occursu. lbi caeca

Expanded text:
clara uoce ut uestiretur orauit. Audierunt eum aduclara uoce ut uestiretur orauit. Audierunt eum adulescentes qui forte aderant inrisores eumque discedentem exagitantes prosequebantur: quasi a martyribus quinquagenos folles, unde uestimentum emeret, petiuisset. At ille tacitus ambulans eiectum grandem piscem palpitantem uidit in litore eumque illis fauentibus adque adiuuantibus adprehendit et cuidam coquo, Catoso nomine, bene Christiano, ad coquinam conditariam, . indicans quid gestum sit, trecentis follibus uendidit, lanam conparare inde disponens, ut uxor eius quo modo posset ei quo indueretur efficeret. Sed coquus concidens piscem anulum aureum in uentriculo eius inuenit moxque miseratione flexus et religione perterritus homini eum reddidit dicens: \'Ecce quo modo te uiginti martyres uestierunt/ Ad aquas Tibilitanas episcopo adferente Praeiecto martyris gloriosissimi Stephani memoria ueniebat magnae multitudinis concursu et occursu. Ibi caeca
Abbreviated transcription (Latin):
rant concurrerant aũt etiã aliuocib eĩ acciti:
et seomnes in orationẽ ꝓillo strauerant : quãuis
eũ sanam̃testare gauderent . Rursus tam̃ ꝓp̃t
ei oculũ contristati medicũ querendũ ẽẽ dicebant:
reddere : tum sic̃potuit. oculũ lapsũ atq pendentẽ.
loco suo reuocatũ ligauit orario: Nec nisi post
septẽ diesputauit eẽ soluendũ. quod cumfecis¬
set sanissimũ inuenlt: Sanatis̃ illic & alii duo
de quib: dicere longũ ẽ: Ypponiensem quan¬
dã uirginẽ scio cum se oleo ꝑ unxisset: ciuꝓilla
orans pbr instillauerat lacrimas suas moxadȩ¬
monio fuissesanata. Scio etiã ep̃m semel ꝓad
ulescentẽ que ñ uidit orasse : illũq: ilico dȩmo¬
ne caruisse: erat ꝗdẽ sen exflorentius hrp¬
poniensis nr̃: homo riligiosus et pauꝑ sartoris
se arte pascebat: casulã ꝑdiderat : et unde
sibiemeret non habebat. Aduigintim arts¬
resi quorũ memoria ẽ apud nosceleberrima

Expanded text:
rant concurrerant autem etiam alii uocibus eius acciti rant concurrerant autem etiam alii uocibus eius acciti et se omnes in orationem pro illo strauerant, quamuis eum sana mente stare gauderent, rursus tamen propter eius oculum contristati medicum quaerendum esse dicebant. reddere.\' Tum, sicut potuit, oculum lapsum adque pendentem loco suo reuocatum ligauit orario nec nisi post septem dies putauit esse soluendum. Quod cum fecisset, sanissimum inuenit. Sanati sunt illic et alii, de quibus dicere longum est. Hipponiensem quandam uirginem scio, cum se oleo perunxisset, cui pro illa orans presbyter instillauerat lacrimas suas, mox a daemonio fuisse sanatam. Scio etiam episcopum semel pro adulescente, quem non uidit, orasse illumque ilico daemone caruisse. Erat quidam senex Florentius Hipponiensis noster, homo religiosus et pauper; sartoris se arte pascebat; casulam perdiderat et unde sibi emeret non habebat; ad uiginti martyres. quorum memoria est aput nos celeberrima,
Abbreviated transcription (Latin):
Quicũ die medio: tẽporeaestatis equum ablue¬
ret influminis gurgite daemonẽ incurrit abi
cũ iaceret uł morti proximus: uel simillimus mor¬
tuo aduesꝑtinos illuc hr mnos et orationes cũarer¬
cillis suis et quibusdã sci monialib: exmoredo e¬
mina possesiionis intrauit : atq hỹmnos cantare
coeper : quauoce ille quasi ꝑcussus excussus ẽ etcũ
terribili fremitu altare ad p̃hensũ mouere non
audens siue non ualens tãquã eofuerit alliga¬
tus aut adsixus tenebat : et cũ grandi heuilatu
parcisibi rogans consitebat᷑ ubi adulescentem
et quando etquomodo inuaferit : postremose
exitur ũ esse denuntians mẽmbra eĩ singula no¬
minabat quae seamputaturũ esiensminabat᷑ :
atq inter haec uerba discessit ab homine: sedo¬
culus eĩ in maxillã fusus. tenuiuenula ab inte¬
riore quasi radice pendebat : Totũq ei mediũ
qd nigellũ fuerat albi cauerat : Quo uiso qui ade¬

Expanded text:
qui cum die medio tempore aestatis equum abluequi cum die medio tempore aestatis equum ablueret in fluminis gurgite, daemonem incurrit. Ibi cum iaceret uel morti proximus uel simillimus mortuo, ad uespertinos illuc hymnos et orationes cum ancillis suis et quibusdam sanctimonialibus ex more domina possessionis intrauit adque hymnos cantare coeperunt. Qua uoce ille quasi percussus excussus est et cum terribili fremitu altare adprehensum mouere non audens siue non ualens, tamquam eo fuerit adligatus aut adfixus, tenebat et cum grandi eiulatu parci sibi rogans confitebatur, ubi adulescentem et quando et quo modo inuaserit. Postremo se exiturum esse denuntians membra eius singula nominabat, quae se amputaturum exiens minabatur, adque inter haec uerba discessit ab homine. Sed oculus eius in maxillam fusus tenui uenula ab interiore quasi radice pendebat, totumque eius medium, quod nigellum fuerat, albicauerat. Quo uiso qui ade
Abbreviated transcription (Latin):
malietiã ipsepateret̃ : Astubi domeĩ abilla infestatione
purgata ẽ : quid deilla terra fieret cogitabat :
quã diutius incubi culo suoreuerentiȩ causaha¬
berẽ nolebat : forte accidit : ut ego et collega tunc
meus ep̃s sinitensis ecłȩ maximinꝰ in ꝓximo essemus:
ut uenirem̃ rogauit e uenimus : Cũq nobisom̃a
retulis set : etiã hoc petiuit. ut in foderet᷑ alicubi
atq ibo orationũ locusfieret ubi etiã xp̃i ani
possent ad celebranda quȩ dĩ sunt congregari
non restitimus. factũ ẽ : Erat ibi iuuenis para¬
lrticus rusticanus hoc audito: petiuit aparen¬
tib suis ut illũ ad eũ locum scm non cunctant̃
afferrent: Quo cũ fuisset allat᷑ orauitatq inde
continuo pedib suis saluus abscessit. Victoriana
dr u̾illa ab ippone regiominus triginta milib:
ab est memoria marterũ ibiẽ mediolanens ũ pro¬
tasii etgeruasii portatus ẽ eo quidã adulescens:

Expanded text:
mali etiam ipse pateretur. Ast ubi domus eius ab illa infestatione mali etiam ipse pateretur. Ast ubi domus eius ab illa infestatione purgata est, quid de illa terra fieret, cogitabat, quam diutius in cubiculo suo reuerentiae causa habere nolebat. Forte accidit, ut ego et collega tunc meas, episcopus Sinitensis ecclesiae Maximinus, in proximo essemus; ut ueniremus rogauit, et uenimus. Cumque nobis omnia rettulisset. etiam hoc petiuit, ut infoderetur alicubi adque ibi orationum locus fieret, ubi etiam Christiani possent ad celebranda quae Dei sunt congregari. Non restitimus; factum est. Erat ibi iuuenis paralyticus rusticanus. Hoc audito petiuit a parentibus suis, ut illum ad eum locum sanctum non cunctanter adferrent. Quo cum fuisset adlatus, orauit, adque inde continuo pedibus suis saluus abscessit. Victoriana dicitur uilla, ab Hippone Regio minus triginta milibus abest. Memoria martyrum ibi est Mediolanensium Protasii et Geruasii. Portatus est eo quidam adulescens,
Abbreviated transcription (Latin):
biũ nouit: et p̃ter rarissimos aliquos. qui hoc ubi¬
cũq audire potuer̃ : Nos aũt cum hoc conperis¬
semus iubente sc̃õ ep̃o aurelio: etiam ut ueniret
char̾taginẽ fecimus : quãuis atalib prius audie¬
rimus de quorũ side dubitare non possem : Virtri¬
bunitius hesperius apud nos est habet interrito¬
bedi rio fussalensi fundũ que tebedei appellat̃: ubi
cũafflictione animar̃aliũ et seruorũ suorum.
domũ suam spũum maligͥnorũ uim noxiam
ꝓpeti conperisset : rogauit nr̃os me absente pres¬
biteros : ut aliquis eorũ illo ꝑgeret : cuius oratio¬
nib: cederent : Perrȩ c̃unus obtulit ibi sacrisiciũ
corporis xp̃i : orans quantũ potuit. ut cessaret
illa uexatio : dõ protinus miserante cessau̾it :
Acceperata ũt ab amico suo terrã scãm deyeroso¬
limis allatam. ubi sepultus xp̃s : die tertio resur¬
rexit eamq: suspenderat incubiculu suo nequid

Expanded text:
ubim nouit et praeter rarissimos aliquos, qui hoc ubiubim nouit et praeter rarissimos aliquos, qui hoc ubicumque audire potuerunt? Nos autem cum hoc conperissemus, iubente sancto episcopo Aurelio etiam ut ueniret Carthaginem fecimus, quamuis a talibus prius audierimus, de quorum fide dubitare non possemus. Vir tribunicius Hesperius aput nos est; habet in territorio Fussalensi fundum Zubedi appellatur; ubi cum adflictione animalium et seruorum suorum domum suam spirituum malignorum uim noxiam perpeti conperisset, rogauit nostros me absente presbyteros, ut aliquis eorum illo pergeret, cuius orationibus cederent. Perrexit unus, obtulit ibi sacrificium corporis Christi, orans quantum potuit, ut cessaret illa uexatio: Deo protinus miserante cessauit. Acceperat autem ab amico suo terram sanctam de Hierosolymis adlatam, ubi sepultus Christus die tertio resurrexit, eamque suspenderat in cubiculo suo, ne quid