comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suadit. ⁊qͥ uos sꝑnit. me sꝑnit. Qulta qͥdem ⁊ alia huic spło stulto ⁊ insi¬
Piento a sp̃ib erroris inypocͥsi loqntib m̃datũ mala ꝑsuasa sunt. s non
est respondere adomiã. ¶ senĩ omt̃a nouit. Deinde labor infinitꝰ esset.
minime necessariꝰ. Nam qͣntũ adistos. nec rationib ꝯuincunt᷑. qͥa non

Expanded text:
ulta quidem et alia huic populo stulto et insipienti a spiritibus erroris, in hypocrisi loquentibus mendacium, mala persuasa sunt: sed non est respondere ad omnia. Quis enim omnia novit? Deinde labor infinitus esset, minime necessarius. Nam quantum ad istos, nec rationibus convincuntur, quia non
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m qd̵ pedib conculeat᷑. secitet pauim̃tũ. ꝯ Sepe spuit᷑ in ore
angeli. sepe alicuiꝰ scõꝵ facies calcib tundit᷑ transeuntiũ. Et si
ñ sacris imaginib. cur uel ñ parcit᷑ pulchris colorib. o Cur de¬
coras qd̾ mox fedandũ ẽ. o Cur depingis qd̾ necẽe ẽ coneui earu
Quid ibi ualent uenuste forme. ubi puluere maculant᷑ assidus
Demiq qͥd hec ad pamuꝑes. ad monachos. ad spuales uros. q e¬
Nisi forte ⁊ hio adu̾sus memoratũ iã poete u̾siculũ. ꝓpħicꝰ ale
respondecitur. Dñe clilexi decorẽ domꝰ tue. ⁊ locũ habitacionis¬

Expanded text:
ipsum, quod pedibus conculcatur, scatet pavimentum? Saepe spuitur in ore angeli, saepe alicujus sanctorum facies calcibus tunditur transeuntium. Et si non sacris his imaginibus, cur vel non parcitur pulchris coloribus? Cur decoras quod mox foedandum est? cur depingis quod necesse est conculcari? Quid ibi valent venustae formae, ubi pulvere maculantur assiduo? Denique quid haec ad pauperes, ad monachos, ad spirituales viros? Nisi forte et hic adversus memoratum jam poetae versiculum propheticus ille respondeatur
Abbreviated transcription (Latin):
sine causa tamen incarmĩenuptiali eoꝵ m̃tio facta ẽ. E runt sine dubio
si ñ esui. iisuiqualicũq ¶ ulta innuptiis p̃t̾ dapes necessarie. ꝓcurant᷑.
extremitatũ sermonis huiꝰ. qͥcqͥd illud ẽ nolim. s differo indiẽ alterum.
horam lib̾iorẽ. An uͦ necessarie nobis tc̃ exꝑiri licebit. tantũ moportunta¬
tẽ. facultatẽq optineant uota urã ad proferendũ qd sentio in ur̃am
psoꝵ edificationẽ. i nlaudẽ ⁊ głam. sponsi eccłie iħu aꝑrd.n.¬

Expanded text:
sine causa tamen in carmine nuptiali eorum mentio facta est. Erunt sine dubio, etsi non esui, usui qualicunque. Multa in nuptiis praeter dapes necessarie procurantur. extremitatum sermonis hujus discutere nolim; sed differo in diem alterum, et horam liberiorem. An vero necessarie, vobis tunc experiri licebit: tantum mihi opportunitatem facultatemque obtineant vota vestra ad proferendum quod sentio, in vestram ipsorum aedificationem, in laudem et gloriam sponsi Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
saꝑe falsitatẽ. qd facile caues si eandẽ tuã ignorantiã ñ ignoras: qͣtinꝰ
dicas ⁊ tu. E siqͥd ignoraui: ignorantia mea mecũ ÷. Sc̃i iob sententia
ẽ. Agnoscite. Pessime matͥs ignorantie. pessime itide filie due st̃. falsi¬
tas. ⁊ dubietas. Illa miserior: ista miserabilior. Pernitiosior illa: ista mo¬
u̾itatis ille sp̃c: cui ꝯtͣia falsitas ÷. Est ⁊ sap̃ĩe. que cũ sit candor uite et̾re:
⁊ ubiq aatingat ꝑꝑ mundiciã suã. Obscur̃ ambigui. ñ admutit. Cauen¬
da sane cũ sp̃e iste ñ loqͥtur. ⁊ si ñ molesta dubietas: c̾te falsitas execnͣda.
Aliud ÷ enĩ subinc̾to. hoc uł illud opinando sentire: aliud temere affir¬
bis falso p̃ire putantes: nr̃m ꝓ ip̃o male securi seqͣmur erroĩe: si sus¬
pnͣdit ambiguo: ñ relinqͣt mendatõ. Est qui dubie ꝓfert m̃datiũ nec
m̃tit᷑: ⁊ ẽ qui u̾tatẽ qm nescit affirmat. ⁊ m̃tit᷑. Nam ⁊ ille ñ quide qd̃¬

Expanded text:
em, quod facile caves, si eamdem tuam ignorantiam non ignoras, quatenus dicas et tu: Et si quid ignoravi, ignorantia mea mecum est . Sancti Job sententia est; agnoscite. Pessimae matris ignorantiae, pessimae itidem filiae duae sunt, falsitas et dubietas: illa miserior, ista miserabilior; perniciosior illa, ista moquae cum sit candor vitae aeternae, et ubique attingat propter munditiam suam, obscurum ambigui non admittit. Cavenda sane, cum Spiritus iste non loquitur, etsi non molesta dubietas, certe falsitas exsecranda. Aliud est enim sub incerto, hoc vel illud opinando sentire, aliud temere affirbis falso praeire putantes, nostrum pro ipso male securi sequamur errorem; et si suspenderit ambiguo, non relinquat mendacio. Est qui dubie profert mendacium, nec mentitur; et est qui veritatem quam nescit affirmat, et mentitur. Nam et ille, non quidem q
Abbreviated transcription (Latin):
c̾are uices ñ cessat in his qui spũales s̃. uł quos potiꝰ sp̃uales ꝑide ip̃e
Ne ueitendit. uisitans dilueulo. ⁊ subito ꝓbans. Deniq sept̾ies eadit ĩte
suert es resurgit. si tñ cadat inclie. ut se cate uideat. ⁊ cecidisse sciat. ⁊ re¬
p ststes eupiat. ⁊ reqͥrat manũ aduiuantis: ⁊ dicat. Dñe iuolunntate tua
ꝑ̃sitisti. decor meo iũtutẽ. Au̾tisti saciẽ tuã ame: Ssact ̃ contbcetꝰ. Alud¬

Expanded text:
les proinde ipse creare intendit, visitans diluculo, et subito probans. Denique septies cadit justus, et septies resurgit : si tamen cadit in die, ut se cadere videat, et cecidisse sciat, et resurgere cupiat, et requirat manum adjuvantis, et dicat: Domine, in voluntate tua praestitisti decor
Abbreviated transcription (Latin):
pe se ficuib ncslũpniantib te. nee ñ ⁊ c his qͥ odert̃ pacẽ ẽe
pacificus sudeas tc̃ ꝓrsus latitudo ci. Iatitudo tue anime.
altitudo nͥ dispar. s nec drssimił pulchritudo. Implec᷑q tã demũ
uns inea qd̾ dr̃ e etendenꝰ celũ sic pellẽ. In qͦ iam mire latit¬
dei glosus. ñ tͦ dignant᷑ habitat. s ⁊ spaciose de ambulat.
insua qͥd̃ uniu̾sitate ingens ꝗͦdam celum extentũ amari usq ad ma¬
si tũ ñ tͥ excidit illud ꝗͦ paulo ante memoratũ ẽ huiꝰ rei exemplar de celo
ros. spe firmos. latos caritate. ꝯtemplatione suspenso ᷤᷤ. S hi pluente ᷤ pluuiaᷤ
uerbi salutarẽ. tonant increpationib. coruschant miracłis. hi enarrant
głam d̾i. hii eactenti sicut pelleᷤ. suꝑ omnẽ t̾rã legẽ inte. ⁊ discipline di¬
gito qͥ d̾i scͥptam insemet ipsis ostendunt. ad clandã scientiã. s.p. eiꝰ. Ostendt̃

Expanded text:
s ac calumniantibus te, nec non et cum his qui oderunt pacem esse pacificus studeas: tunc prorsus latitudo coeli, latitudo tuae animae; et altitudo non dispar, sed nec dissimilis pulchritudo; impleturque tunc demum in ea quod dicitur: Extendens coelum sicut pellem : in quo jam mirae latiiosus, non modo dignanter habitat, sed et spatiose deambulat. 1in sua quidem universitate, ingens quoddam coelum, extentum a mari usque ad masi tamen non tibi excidit illud quod paulo ante memoratum est hujus rei exemplar, de coelo ros, spe firmos, latos charitate, contemplatione suspensos. Et hi pluentes pluviam verbi salutarem, tonant increpationibus, coruscant miraculis. Hi enarrant gloriam Dei, hi extenti sicut pelles super omnem terram, legem vitae et disciplinae digito quidem Dei scriptam in semetipsis ostendunt, ad dandam scientiam salutis ple
Abbreviated transcription (Latin):
di. qͥ uix necessariis indagandis sufficitis. tanta qͥppe sunt sacra n
pythalamii huiꝰ. laudum p̃conia q̃ in eo decantãt᷑ eccłie. ⁊ sponso el̃

Expanded text:
di, qui vix necessariis indagandis sufficitis. Tanta quippe sunt sacramenta di, qui vix necessariis indagandis sufficitis. Tanta quippe sunt sacramenta epithalamii hujus, et laudem praeconia, quae in eo decantantur Ecclesiae et sponso e
Abbreviated transcription (Latin):
terum inexultatione ꝓdiuins munerib. qͦtiens sane eãqͣ sine an¬
gustia cordis mmnime fit. peccatoꝵ scił meoꝵ facio ꝯfessionẽ. in deor m
cancellũ .i. angustiorẽ aꝑire fenestrã. Nec dubiũ quin libent̾ ꝑistam
respiciat is qui stat post parietẽ pius explorator qͥa cor contritũ ⁊ hil¬
d̾s ñ .d. Deniq ⁊ hortat᷑ adħ ip̃m. dic tuiniqͥens iniqͥtateᷤ turas. ut nulł¬
ficeris. Qd si int̾dũ corde dilatato in caritate ꝓ ꝯsideratione diume die¬
nationis. ac miserationis libet animũ laxare inocẽ laudis slo¬
actionẽ. puto me ñ iam angustã. s amplissimã statĩ pꝰ parietẽ ¶ r
aꝑire fenestrã ꝑ qͣm nͥ fallor tanto libentiꝰ respicit. qͣnto ampliꝰ sa ał¬
ficiũ laudis honorificat ex̃. Ad matiũ ẽ descͥ̾pturis utramq hane añ¬
ꝓbare confessionẽ s scientib ista loquor. ꝯnon estis suꝑfluis bneuinis¬

Expanded text:
terum in exsultatione pro divinis muneribus, quoties sane eam, quae sine anterum in exsultatione pro divinis muneribus, quoties sane eam, quae sine angustia cordis minime fit, peccatorum scilicet meorum facio confessionem; videor mihi cancellum, id est, angustiorem aperire fenestram. Nec dubium quin libenter per istam respiciat is, qui stat post parietem pius explorator, quia cor contritum et h. Denique et hortatur ad hoc ipsum: Dic tu, inquiens, iniquitates tuas prior, ut justificeris . Quod si interdum corde dilatato in charitate, pro consideratione divinae dignationis ac miserationis, libet animum laxare in vocem laudisactionem, puto me non jam angustam, sed amplissimam stanti post parietem Sponso aperire fenestram, per quam, ni fallor, tanto libentius respicit, quanto amplius sacrificium laudis honorificat eum. Ad manum est de Scripturis utramque hanc approbare confessionem; sed scientibus ista loquor, et non estis superfluis oneran
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsuetudo. qͥntꝰ ꝯtẽptꝰ. Cura gͣ pͥori ꝯcupiscentie totis resistere uirib ut non
ꝑtrahat inconsensũ. n omnis de inceps malignitatis fabrica eiranescit.
nec ẽ omĩno qd̃ sponsũ ꝓhibeat appropinqͣre tͥ. pret̾ solum parietẽ corporis
qͣtinꝰ gloriari possis. ⁊tudicens de illo qͥa enppse ẽ pꝰ parietẽ. S ⁊ hoc tͥ tota
iugibantia ꝓuidendũ ut aꝑtas semꝑ inueniat fenestras. ⁊ caucellos
qͦsdam confessionũ tuarũ. ꝑ quoste intꝰ benigne respiciat. qͣm respect
eiꝰ. ꝓfectꝰ tuus. Aiunt cancellos angustioreᷤ esse fenestras. qͣles utiq hi q̃
libros describunt aptare qͥ solent adrecipiendũ lum̃ paginis. Unde ꝯ
pitto cancellarios eos appellari. qͥ cartis ꝯscͥ bendis exofficio deputant᷑.
Cum gͦ sint duo genera ꝯpunctionis. unũ in merore ꝓnr̃is excessib. Al¬

Expanded text:
suetudo; quintus, contemptus. Cura ergo concupiscentiae priori totis resistere viribus, ut non suetudo; quintus, contemptus. Cura ergo concupiscentiae priori totis resistere viribus, ut non pertrahat in consensum; et omnis deinceps malignitatis fabrica evanescit: nec est omnino quod Sponsum prohibeat appropinquare tibi, praeter solum parietem corporis, quatenus gloriari possis et tu dicens de illo, quia en ipse stat post parietem. 7. Sed et hoc tibi tota vigilantia providendum, ut apertas semper inveniat fenestras et cancellos quosdam confessionum tuarum, per quos te intus benigne respiciat, quoniam respectus ejus profectus tuus. Aiunt cancellos angustiores esse fenestras, quales utique hi qui libros describunt, aptare sibi solent ad recipiendum lumen paginis. Unde et puto cancellarios eos appellari, qui chartis conscribendis ex officio deputantur. Cum ergo sint duo genera compunctionis, unum in moerore pro nostris excessibus, al
Abbreviated transcription (Latin):
er uindelicet huic interdũ consentiat ꝯcupiscentie ad obediendũ
pse hroiꝰ Nouerit. ꝓinde is qͥ peceato ꝯsenserit. ⁊ alterũ eͥ se opposu¬
le ꝑarietẽ ipsum utiq prauum. illicitũq ꝯsensũ nec potest gło¬
auei. I huiꝰ modi ẽ qͣa stet oͥ post parietẽ sponsus. qñ ram pariete¬
usr us q iam paries sponsi aroeat. impediatq accessum. act᷑
oeł tpse pecrati. Qͥ si ⁊ consuetudo forte peccatũ i nusum. aut
usus ñ incontẽptũ ꝑduaerit.  Sicut scͥptum ẽ. Impiꝰ cũ uenerit in ꝓfundũ
maloꝵ ꝯtẽpnit. Nonne si ita exieris milies ante. arugientib p̃paratis a descã
pot̾is deuorari ꝗͣ ꝑuenire adsponsũ non uno si qͥdem ra. s tanta ate parietũ
numerositate int̾clusum: Irimꝰ ꝯcupiscentia. scd̃s ꝯsensus. terciꝰ actꝰ qͣr¬

Expanded text:
imilis Paulo, qui non videlicet huic interdum consentiat concupiscentiae ad obediendum imilis Paulo, qui non videlicet huic interdum consentiat concupiscentiae ad obediendum peccato? Noverit proinde is qui peccato consenserit, et alterum sibi se opposuisse parietem, ipsum utique pravum illicitumque consensum: nec potest gloriari qui hujusmodi est, quia stet sibi post parietem Sponsus, quando jam parieteum, cum tertius quoque jam paries sponsi arceat impediatque accessum, actus videlicet ipse peccati. Quid, si et consuetudo forte peccatum in usum, aut usus etiam in contemptum perduxerit? sicut scriptum est: Impius cum 1459 venerit in profundum malorum, contemnit . Nonne si ita exieris, millies ante a rugientibus praeparatis ad escam poteris devorari, quam pervenire ad Sponsum, non uno siquidem jam, sed tanta a te parietum numerositate interclusum? Primus, concupiscentia; secundus, consensus; tertius, act
Abbreviated transcription (Latin):
pt̾ea cupit dissolui. ⁊rupto medio pariete cũ illo esse qm pꝰ parietẽ
esse confidit. Ego autẽ qͣm peccator sũ dissolui ñ cupio s formido. sciens
Ia mors peccatoꝵ pessima. Qͦ mͦ ñ pessinta mors. uͥ ñ subuenit uita:
onuitlo exire.⁊ inipso contremisco portus ingressu. dũ confido ꝓpt̾
assistere. qͥ excipiat exeuntẽ. Qd enim: Secure ne ereo. si ñ dñs custodi¬
at exritũ meum heu ero ludibrio demonũ int̾ cipientiũ me ñ assi¬
stente qͥ redimat. neq qͥsaluũ facirat. Niltale uerendũ erat anime
pansi. cuii ab aspectu ⁊ amplexu dilecti unꝰ tantũ mͦ paries obsistebat.
uoelicet lex peccatiqͣm inueniebat inm̃bris sus. Ip̃saẽ car̾is con¬
slepiscentia. qua carere omino ñ potuit donec inearne fuit. hoc sa
sio int̾ecto pariete ñ longe ꝑegͥnabat᷑ a dño. Unde ⁊ optabat.
amans. quis me liberabit de corpore mortis huiꝰ. sciens se mortis
uitu selł̃ ꝯcupiscentia. ꝗͣ carni sue in mobilit̾ insitam tolerabat in

Expanded text:
pariete cum illo esse quem post parietem esse confidit. 5. Ego autem, quoniam peccator sum, dissolvi non cupio, sed formido, sciens quia mors peccatorum pessima . Quomodo non pessima mors, ubi non subvenit Vita? Formido exire, et in ipso contremisco portus ingressu, dum non confido prope assistere qui excipiat exeuntem. Quid enim? securene exeo, si non Dominus custodiat exitum meum? Heu! ero ludibrio daemonum intercipientium me: non assistente qui redimat, neque qui salvum faciat. Nil tale verendum erat animae Pauli. cui ab aspectu et amplexu Dilecti unus tantummodo paries obsistebat, videlicet lex peccati, quam inveniebat in membris suis. Ipsa est carnis concupiscentia, qua carere omnino non potuit, donec in carne fuit. Hoc sane uno interjecto pariete non longe peregrinabatur a Domino; unde et optabat clamans: Quis me liberabit de corpore mortis hujus? Sciens se mortis t concupiscentia, quam carni suae immobiliter insitam tolerabat inv
Abbreviated transcription (Latin):
s peccata. audi scͥpturã. Peccata nr̃a inqͥt separant int̾ nos ⁊ dm̃. Q
utinã unꝰ mͥ tantũ obstet pał ies oriporis. solumq olicẽ patrar. iᵈ
rum ante iit̾iectu minũ elongauerim sponsũ. ita ut si uerũ d &
uelmi post parietes mag̾ mͥ illum stare fatear. ñpꝰ parietẽ. S dioo
hoc planiꝰ. Sponsus qͥdem eqͣlit̾ atq indifferent̾ p̃sto uͥq ẽ diuiine

Expanded text:
sed peccata, audi Scripturam: Peccata nostra, inquit, separant inter nos et Deum . Et sed peccata, audi Scripturam: Peccata nostra, inquit, separant inter nos et Deum . Et utinam unus mihi tantum obstet paries corporis, solumque obicem patiar id uorum a me interjectu nimium elongaverim Sponsum; ita, ut, si verum dicere velim, post parietes magis mihi illum stare fatear, non post parietem. 4. Sed dico hoc planius. Sponsus quidem aequaliter atque indifferenter praesto ubique est, divinae
Abbreviated transcription (Latin):
Ego autẽ puto ẽ illud huic sententie sitffragari. qd̾ ses dainid inhoc im¬
tantũ. s inaqͣ ⁊ satiguine. Ait itaq menoratꝰ. ꝓpħi. Dixit ut disꝑde¬
ret eoᷤᷤ. patrẽ siqͥdẽ loquebat᷑. si ñ moyses electꝰ eiꝰ stetisset in ꝯfractione
fractis incruce. diuinitate stabat cũ patre. In uno nob̾cũ suppłi¬
cans: in altero cũ patre ꝓpitians. W stabat post parietẽ dũi qd̾ racebas
millo. mamfestum erat incarne. ⁊ qd̾ stabat in ipso qͣsi post carnẽ la¬
tebat. sane unꝰ idemq homo mranifestꝰ. ⁊ d̾s absconditꝰ ⁊ uincuiq
temstare dũ corpꝰ hoc nrm qd̾ certe pecratiẽ abscondat utterim nob
faciẽ eiꝰ ⁊ p̃sentiam intercludat. Neniq qͣm elu sumꝰ inhoc co ꝑꝯͬ ͤ
inqͣt ꝑegrinam᷑ adnõ. Nonqͥa it corpore s qͥa in corpore hoc qd uti¬
q de peccatoẽ ⁊ sine peceato non ẽ. & ut scias qm obstant ñ corpord.

Expanded text:
. Ego autem puto etiam illud huic sententiae suffragari, quod sanctus David in hoc my. Ego autem puto etiam illud huic sententiae suffragari, quod sanctus David in hoc mytantum, sed in aqua et sanguine. Ait itaque memoratus propheta: Dixit ut disperderet eos Patrem siquidem loquebatur, si non Moyses electus ejus stefractus in cruce, divinitate stabat cum Patre; in uno nobiscum supplicans, in altero cum Patre propitians. Et stabat post parietem, dum, quod jacebat in illo manifestum erat in carne, et quo stabat in ipso quasi post carnem latebat; sane unus idemque homo manifestus, et Deus absconditus. tem stare, dum corpus hoc nostrum, quod certe peccati est, abscondat interim nobis faciem ejus, et praesentiam intercludat. Denique: Quandiu sumus in hoc corpore, inquit, peregrinamur a Domino . Non quia in corpore, sed quia in corpore hoc, quod utique de peccato est, et sine peccato non est. Et ut scias quoniam obstant non corpora,
Abbreviated transcription (Latin):
useus : ⁊ fenestris. ut imserias hominũ homo factꝰ exꝑim̃to sciret. n
encricors fieret. Sciebat yante. s alit̾ Sciebat deniq uirtutẽ obedi¬
nisu ipse dñs uirtutũ. ⁊ tam̃ teste apło didic̃ exhis q̃ passus ẽ obedienti
utic inodũ ⁊miscd̾iã didic̃. ⁊si miscd̾ia dm̃ ab et̾no. Oocet hoc qͦ ⁊dem
pecciũ loctor uͥ eum asserit tẽptatũ ꝑ omiã prosimilitudine absq
tius exploraret. Tot aut̃ inrõ ruinoso ⁊ pleno rimarũ pariete inuenit
foramina. qͦt̃ nr̃e infirmitatis ⁊ corruptionis insuo corpore sensit exꝑim̃ta
Sic itaq sponsus pꝰ parietẽ stans. y ꝑfenestras. ⁊ cancellos respiciens erat.
O bene stanis. qͥa solus. reuera incarne stetit. qͥ cariis peccatũ ñ sensit.
Possumꝰ.⁊ ħ fidelit̾ sapere qͥa stetit ꝑdiumitatis potentiã. qͥ ꝑcarnis in¬
firmitatẽ occubuit dicente ipso. Sp̃c qͥdem ꝓmptꝰ ẽ. caro aute̾ infirma

Expanded text:
us est et fenestris, ut miserias hominum homo factus experimento sciret, et misericors fieret. Sciebat et ante, sed aliter. Sciebat denique virtutem obediendi ipse Dominus virtutum, et tamen, teste Apostolo, didicit ex his quae passus est obedientiicordiam didicit, etsi misericordia Domini ab aeterno. Docet hoc quoque idem gentium Doctor, ubi eum asserit tentatum per omnia pro similitudine absque tius exploraret? Tot autem in nostro ruinoso et pleno rimarum pariete invenit foramina, quot nostrae infirmitatis et corruptionis in suo corpore sensit experimenta. 2. Sic itaque sponsus post parietem stans, et per fenestras et cancellos respiciens erat. Et bene stans, quia solus revera in carne stetit, qui carnis peccatum non sensit. Possumus et hoc fideliter sapere, quia stetit per divinitatis potentiam, qui per carnis infirmitatem occubuit, dicente ipso: Spiritus quidem promptus est, caro autem infirma
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓspiciens ꝑ cancellos. Scd̃m litteram qͥdem uidet᷑ dice̾. qͥa is cͥũ saltib
duentare ꝓspiciebat᷑. ad ꝓpiasset usq ad ꝯturb̾niuni sponse ⁊ stans post
Ippe qd̃ ł auctorẽ dedeceat. ł narratorẽ. uerus ꝯ sp̃al intellectꝰ admit¬
. Ergo appropiauit parieti. cũ adhesit carni. Caro paries ẽ. rappropra¬
osponsi. uerbi incarnatio. Porro cancellos. ⁊fenestras ꝑ qͣs respic̾e̾ ꝓ hi¬
̃ sensus ut opinor carnis. ⁊ humanos dic̃ affectꝰ. ꝑ qͦs exꝑim̃tũ cepit
alai humanarũ necessitatũ. Deniq langores nrõs ipse tulit. ⁊ doloreᷤ

Expanded text:
ciens per cancellos . Secundum litteram quidem videtur dicere, quia is qui cum saltibus adventare prospiciebatur, appropiasset usque ad contubernium sponsae, et stans post ippe quod vel auctorem dedeceat, vel narratorem, verus et spiritualis intellectus admittet. Ergo appropiavit parieti, cum adhaesit carni. Caro paries est, et appropiatio Sponsi Verbi incarnatio. Porro cancellos et fenestras per quas respicere perhibetur sensus, ut opinor, carnis et humanos dicit affectus, per quos experimentum cepit omnium humanarum necessitatum. Denique languores nostros ipse tulit, et d
Abbreviated transcription (Latin):
po matura ab his qͥdem qͣ al ini cuti osi gntari sunt. posse inonitiari
que sponso aptari utilit̾. ncongruent̾ queant. s ꝯhec ut arbritror sufficere
possunt ad dandã rationẽ adducte similitudinis. Pulchre tñ sp̃c sc̃s ñ decer¬
ib aͦ scd̾icarnẽ n infantie. meminit saluatoris. Ut hỹmil
scrutimũ iudicis. time ocłos capree. time illũ qͥ ꝑ ꝓpham dic̃ Gerit indie

Expanded text:
 natura ab his quidem, qui talium curiosi et gnari sunt, posse monstrari, quae sponso aptari utiliter et congruenter queant: sed haec, ut arbitror, sufficere possunt ad dandam rationem adductae similitudinis. Pulchre tamen Spiritus sanct carnem, et infantiae meminit Salvatoris. Ut hinnuluscrutinium judicis, time oculos capreae, time illum qui per prophetam di
Abbreviated transcription (Latin):
li sic intellegere soleo. In latitucdie bona oꝑa caritatis in longitudĩe.
ꝑseu̾antiã usq in finem. in altitudĩe. spẽ celestiũ p̾mioꝵ in ꝓfũ¬
do: inserutabilia iuditia di. unde ista gr̃a in hoĩes uenit. ꝙͦ hũe
intellectũ cͤapt n ciꝰ etiam sacͣmto erucis ut in latitudine accipiat᷑
transu̾sũ lignũ qͦ extendunt᷑ manꝰ ꝓpt̾ oꝑum significatõem. Inlõ¬
gitudinẽ ab ipso usq in terrã. ubi totũ corpꝰ erucifixũ stare u̾ide

Expanded text:
li sic intellegere soleo: in latitudine bona opera caritatis, in longitudine perseuerantiam usque in finem, in altitudine spem caelestium praemiorum, in profundo inscrutabilia iudicia dei, unde ista gratia in homines uenit, et hunc intellectum coaptare etiam sacramento crucis, ut in latitudine accipiatur transuersum lignum, quo extenduntur manus, propter operum significationem; in longitudine a
Abbreviated transcription (Latin):
ad credenda que ñ uides. hec te tam̃ credere cunctanter uides. distͥ¬
buis. et discernis hec omĩa. Nũ igit᷑ his oclł̃is cordis tui. qͥb hec omĩa
uera. et certa ẽẽ ꝯtueris. tͥ q p̾sentia u̾usibilit̾ cernis. atq discer¬
nis. ullo modo corporeos ocłos cõꝑabis: Cũ etiã de ip̃is reb uisibi¬
lib que
corporaliũ ocłoꝵ acie qͦdãm radiant᷑. et de ip̃is cor¬
poreis
ocłis. eoꝵ q: acie qualis cũq: ⁊ ꝙͣtacũq sit. qͣmtũ distet
inuisibilib ñ excellentiorib quib etiã ñ uisis fidem
debes. sed ab his q̃ ꝯmemoraui que ñ credis absentia. sed p̃sen¬
tia m̃te ꝯtueris. ñ eisdem ip̃is carnis ocłis. s illis i̾teriorib uidi¬
ces: Cũ gͦ interiores ocłi iuidices sint
aũt illis qͦdam officio nu̾ciandi.¬

Expanded text:
ad credenda, quae non uides, haec te tamen credere incunctanter uides. distriad credenda, quae non uides, haec te tamen credere incunctanter uides. distribuis et discernis haec omnia. Num igitur his oculis cordis tui, quibus haec omnia uera et certa esse contueris tibique praesentia inuisibiliter cernis atque discernis, ullo modo corporeos oculos comparabis, cum etiam de ipsis rebus uisibilibus, quae corporalium oculorum acie quodam modo radiantur, et de ipsis corporeis oculis eorumque acie, qualiscumque et quantacumque sit, quantum distet ab inuisibilibus non excellentioribus, quibus etiam non uisis fidem debes, sed ab his, quae commemoraui, quae non credis absentia, sed praesentia mente contueris, non eisdem ipsis carnis oculis sed illis interioribus iudices? cum ergo interiores oculi iudices sint autem illis quodam officio nuntiandi
Abbreviated transcription (Latin):
dilucide intelligamꝰ. et ñ sicut dĩcta. sũt. sed sient suspicam᷑
exponant᷑ a nob̾. forte enũ dicis apł te ip̃am. Quid si et mũdo corde
uidet᷑ ds. et ĩ loco tam̃ uidetur: Aut si etiã ocłis corporalib dm uide¬
buit. qͥ mũdo sũt corde. cũ corruptibile hoc induerit ĩcorruptionẽ.¬
qnͣdo erimꝰ eqͣles angłis łi  Quantũ gͦ nob̾ credere debeas. uł ñ debe¬
as. fortassis ignoras. et uł plus uł minus qͣm debes nob̾ credendo. ne
fallaris ad cendis. Diuiniꝰ aũt scripturis etiã nondũ ꝑspicue ĩtellee¬
tis credendũ ẽẽ ñ dribitas. sed hanc cõsid̾ationẽ credendi uł ñ creden¬
di. et difficultatẽ scientie. et dubitationis estus. et piam fidem que
nino qđ apud te ita sint. siue ut ego dixi. siue ut ipsa potiꝰ nosti ali
mnbigis. Uides itaq fidem tuã. uides dubitationẽ tuã

Expanded text:
dilucide intellegamus et, non sicut dicta sunt, sed sicut suspicamur, dilucide intellegamus et, non sicut dicta sunt, sed sicut suspicamur, exponantur a nobis. forte enim dicis apud temet ipsam: Quid, si et mundo corde uidetur deus et in loco tamen uidetur? aut: Quid, si etiam oculis corporalibus deum uidebunt, qui muquando erimus aequales angelis dei? quantum ergo nobis credere debeas uel non debeas, fortassis ignoras et, uel plus uel minus, quam debes, nobis credendo ne fallaris, adtendis; diuinis autem scripturis etiam nondum perspicue intellectis credendum esse non dubitas. sed hanc certe considerationem credendi uel non credendi et difficultatem scientiae et dubitationis aestus et piam fidem, quanino, quod apud te ita sint, siue ut ego dixi siue ut ipsa potius nosti, aliquid ambigis. uides itaque fidem tuam, uides dubitationem tuam,
Abbreviated transcription (Latin):
ge nos infra uides. ab illa ᷤ auctoritate distare.⁊ me qͥdẽ lon¬
gius. sed utriq nr̃m qͣntũ libet credas. utrũq illi excellentie
ne qͣqͣm cõparas quo cirea id qd̾ seriptũ ẽ. d̃m nemo uidit ũꝙͣ.
⁊ lucem habitat maccessibilem. quẽ nemo hominũ iudit. nͨͦ
uidere potest. ⁊ beati mũdicordes qͥa ipsi dm̃ uidebũt. et qͥc¬
qͥd aliud ex illis sc̃is libris ꝯmemoratii. fixiiꝰ credis qͣm id qͥd
dyxit ambrosiꝰ. Nec ĩ loco uidet᷑ nͦ corporalib ocłis queritur:
nͨ cirꝯsebit᷑ uisu. nͨ tactu tenetur. nͨ auditur affatu. nͨ sentit᷑
incessu. Calẽ quippe ẽẽ intellexit. uł eredidit dm. qͥ mũdo cor¬
de ꝯspicitur. hanc aut̃ etrã meã senteueiã e̾e̾ ꝯfitteor. Alit̾
gͦ ista aliter illa diuina u̾ba ĩ fide recipies. De nob̾ enĩ tͥ sub
fortasse aliqͥs serupulus. ne ĩ his diuinis. eloquiis aliqͥd minꝰ

Expanded text:
ge nos infra uides ab illa auctoritate distare et me quidem 10 longe nos infra uides ab illa auctoritate distare et me quidem 10 longius, sed utrique nostrum quantum libet credas, utrumque illi excellentiae nequaquam comparas. quocirca id, quod scriptum est: Deum nemo uidit umquam, et: Lucem habitat inaccessibilem, quem nemo hominum uividere potest; et, Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt; et quidquid aliud ex illis Libris sanctis commemoravi, firmius credis quam id quod dixit Ambrosius: Nec in loco Deus videtur, nec corporalibus oculis quaeritur, nec circumscribitur visu, nec tactu tenetur, nec auditincessu\'. talem quippe esse intellexit uel credidit deum, qui mundo corde conspicitur; hanc autem etiam meam sententiam esse confiteor. . Aliter ergo ista, aliter illa diuina uerba in fide recipis. de nobis enim tibi subest fortasse aliquis scrupulus, ne in his diuinis eloquiis aliquid minus
Abbreviated transcription (Latin):
etiam duo ista discernit᷑. quid inspetie corꝑali foris reliquerit.
qͥd eiꝰ simile intꝰ aspiciat. Et illud absens: hoc presens e̾e̾ dinoscit.
Sicilt me absente faciem mei corꝑis cogitas. et illa t est imago
presens. absens aũt facies. cuiꝰ imago est. Et hec corpꝰ. illa uͦ ĩcor¬
porea corꝑis similitudo ẽ. his gͥ q̃ uides diligenter. fident̾ ꝙ ꝑꝰpec¬
tis. atq distinctis. adtende que credis in hoc ip̃o sermone to¬
to.ex quo ad te loqͥ his lit̾is cepi. et ĩ eis ip̃is qͥb ñ uisis accõmo¬
das fidem. ipsa testiũ pond̾a disc̾nendo ꝑpende. Nleq enĩ m sic
credis. quẽ admodũ ambrosio. de eciiꝰ libris tanta uła testimo¬
nia posui. Aut si ambob nob equa lance putas ẽe credendũ.
nũquid ullo mͦ nos euuangłio ꝯparabis: ant scripta nr̃a sc̾p¬
turis canonicis coequabis: ꝓꝰ fecto si recte ĩ indicando sapis lon¬

Expanded text:
etiam duo ista discernit, quid in specie corporali foris reliquerit, etiam duo ista discernit, quid in specie corporali foris reliquerit, quid eius simile intus aspiciat, et illud absens, hoc praesens esse dinoscit, sicut me absente faciem mei corporis cogitas et illa tibi est imago praesens, absens autem facies, cuius imago est; et haec corpus, illa uero incorporea corporis similitudo est. His igitur, quae uides, diligenter fidenterque perspectis atque distinctis adtende, quae credis in hoc ipso sermone toto, ex quo ad te loqui his litteris coepi. et in eis ipsis, quibus non uisis accommodas fidem, ipsa testium pondera discernendo perpende. neque enim mihi sic credis quem ad modum Ambrosio, de cuius libris tanta illa testimonia posui; aut si ambobus nobis aequa lance putas esse credendum, numquid ullo modo nos euangelio comparabis aut scripta nostra scripturis canonicis coaequabis? profecto, si recte in diiudicando sapis, lon
Abbreviated transcription (Latin):
ra. et certa ẽẽ ꝑpexeris. sicut uolu̾tatẽ tuã de qͣ ego tͥ credere
Ioquendi possũ. eam uͦ ut abste uidetur. uidere ipse ñ possum.
Et cũ  hec itaq discreueris etiam id adtende unde discernas.
Cãuis enĩ alia corꝑe. alia m̃te uideamꝰ. horũ tam̃ duoꝵ gen̾um ipiꝰ¬
sa discretio udetur m̃te. ñ corꝑe. Et ea q̃ m̃te ꝯspieũtur ñ indi¬
gent ullo corꝑis sensu. ut ea uera ẽẽ nouerimꝰ. Que aũt̃ ꝑ corpꝰ ui¬
dentur. mnͥ. mens adsit quȩ talia nũciata susciprat: nulla possunt
scientia ꝯtineri. et qd̵ nutiata qͣi susciꝑe ꝑibet᷑. foris ea relinqͥt.
s eox imagines. id ÷ incorporeas si militudines corꝑoe. ĩ corꝑaliter
ꝯm̃dati memorie. Unde cũ uoluerit. et potuerit. uelud de custodia
ꝓductas. atq ĩ ꝯspectũ cogitationis exibitas iudicet: et cũ uolet

Expanded text:
ra et certa esse perspexeris sicut uoluntatem tuam, de qua ego tibi credere ra et certa esse perspexeris sicut uoluntatem tuam, de qua ego tibi credere loquenti possum. eam uero, ut abs te uidetur, uidere ipse non possum. et cum haec utraque discreueris, etiam id adtende, unde discernas. quamuis enim alia corpore, alia mente uideamus, horum tamen duorum generum ipsa discretio uidetur mente, non corpore. et ea, quae mente conspiciuntur. non indigent ullo corporis sensu, ut ea uera esse nouerimus; quae autem per corpus uidentur, nisi mens adsit, quae talia nuntiata suscipiat, nulla possunt scientia contineri. et quod nuntiata quasi suscipere perhibetur, foris ea relinquit; sed eorum imagines, id est incorporeas similitudines corporum incorporaliter commendat memoriae, unde, cum uoluerit et potuerit, uelut de custodia productas atque in conspectum cogitationis exhibitas iudicet. et cum ualet,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩuisibił. Nͨ in loco enĩ uidet᷑. s mu̾do corde. nͨ corꝑalib ocłis qͥrit᷑. nͦ
cirꝯ se̾bit᷑ uisu. uͨ tactu tenet᷑. nͨ audit᷑ affatu. nͨ sentitur incessu. Uni¬
genitꝰ aũt filiꝰ qͥ ẽ ĩ sinu patͥs. d̃ĩtatis nat᷑am. atq substantiã ĩ sonabi¬
lit̾enarrat. U id̃o dignis. idoneis ꝙ tato ꝯspectu ocłis etiã ĩuisibilit̾ se
mõstrat. Ipsi enĩ sũt ocł̃i. de qͥb apls dicit. Inluminatoᷤ ocłos cordis ux̃i.
ꝙ de qͥb dicit᷑. Inlumina ocłos meos. ne u̾qͣm obdormiã ĩ morte. Dñs
putatione cõsidera ꝗͥ uideris quid eredid̾is. qͥd adhuc nescias.
siue qͥa ñ dixi. siue qͥa ñ intellexi. siue qͥa ñ uidicasti ẽẽ creden¬
dũ. et ea qͥ uera ẽẽ iudisti. adhuc disc̾ne unde uideris. utrũ recolen¬
Do illa te uidisse per corpꝰ sicut corpora celestia uł terrest᷑a. an
nͦ nũqm ea corporalib attigeris uisib. sed sola m̃te intuens ue¬

Expanded text:
de nec corporalibus oculis quaeritur nec circumscribitur uisu nec tactu tenetur nec auditur affatu nec sentitur incessu. unigenitus autem filius, qui est in sinu patris, deitatis naturam atque substantiam insonabiliter narrat et ideo dignis idoneisque tanto conspectu oculis etiam inuisibiliter monstrat, ipsi enim sunt oculi, de quibus apostolus dicit: Inluminatos oculos cordis uestri et de quibus dicitur: Inlumina oculos meos, ne umquam obdormiam in morte. dominus putatione considera quid videris, quid credideris; quid adhuc nescias, siue quia non dixi siue quia non intellexisti siue quia non iudicasti esse credendum. et ea, quae uera esse uidisti, adhuc discerne, unde uideris, utrum recolendo illa te uidisse per corpus sicut corpora caelestia uel terrestria, an uero numquam ea corporalibus adtigeris uisibus, sed sola mente intuens ue
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ꝓpitiꝰ fit om̃ib iniqͥtatib nr̃is. Inhͣ enĩ iuaciore uita feĩ spũales po¬
terimꝰ om̃ia diidicare. ip̃i uͦ a nemine diuidicari. animał aũt homo
ũ ꝑcipit. q̃ sũt sp̃s di. Stultitia ẽ enĩ illi et nͥ potest scire qm̃ spũalit̾
qͣ iudicatur p̃ferre luce uitam intellegentẽ iuite tãtu̾mͦ sentienti.
dimidia qͣm tota. sicuti est om̃e corpꝰ. suꝑfluo de reb tãtis. ac talib
dispictamꝰ. Si aũt ħ iã posumꝰ aliqͥd melius qͣm intellectũ nr̃m. dm ẽẽ

Expanded text:
qui propitius fit omnibus iniquitatibus nostris. in hac enim uiuaciore uita facti spiritales poqui propitius fit omnibus iniquitatibus nostris. in hac enim uiuaciore uita facti spiritales poterimus omnia diiudicare, ipsi uero a nemine diiudicari. animalis autem homo non percipit, quae sunt spiritus dei; stultitia est enim illi et non potest scire, quoniam qua iudicatur, praeferre uitam intellegentem uitae tantum modo sentienti, dimidia quam tota, sicuti est omne corpus, superfluo de rebus tantis ac talibus disputamus. si autem hoc iam possumus, aliquid melius quam int
Abbreviated transcription (Latin):
uidet᷑. nͥ corꝑalib ocłis querit᷑. nͨ cirꝯscribit᷑ uisic. nͨ tactu tenet᷑. nͨ au¬
dit᷑ asfatu. nͨ sentit᷑ incessu. qͣntomagis ds̃ ip̃e euiꝰ hoc pignꝰ in nob̾ẽ: Nã
si interior h̃o ñr qͣntulacũq imago eius ñ de illo genita. ẜ ab illo creata.
qͣnuis adh renouetur de die ĩ diem. iam tam̃ in taliluce habitat. qͦ nul¬
lus ocłoꝵ cor poraliũ sensus accedit. si ea q̃ in illa luce cordis ocłis ĩtuenꝰ.
et discernũtur intͣ se. et nullis locoꝵ spatiis separant᷑. qͣntomagis ds qͥ
lucẽ habitat in accessibilẽ. corporis sensib. qͦ nͨ ip̃iꝰ nͥ mũdi potest ẽẽ cor¬
dis accessus. Cũ igitur lucem istam om̃i corꝑali luci. ñ solũ iuditio
rationis. s amoris quoq appetitu p̃posuerinꝰ. qͣnto id magis ualebimꝰ:
tanto meliꝰ ualebimꝰ. donͨ sanent᷑ om̃es langores anime uostre ab illo.

Expanded text:
u tenetur, nec auu tenetur, nec auditur affatu, nec sentitur incessu: quanto magis Deus ipse, cujus hoc pignus in nobis est! Nam si interior homo noster, quantulacumque imago ejus, non de illo genita, sed ab illo creata, quamvis adhuc renovetur de die in diem, jam tamen in tali luce habitat, quo nullus oculorum corporalium sensus accedit; si ea quae in illa luce cordis oculis intuemur, et discernuntur inter se, et nullis locorum spatiis separantur: quanto magis Deus, qui lucem habitat inaccessibilem corporis sensibus, quo nec ipsius nisi mundi potest esse cordis accessus! cum igitur lucem istam omni corporali luci non solum iudicio rationis sed amoris quoque appetitu praeposuerimus, quanto id magis ualebimus, tanto melius ualebimus, donec sanentur omnes languores animae nostrae ab illo,
Abbreviated transcription (Latin):
reponiiur. qutomagis illa qͥ nulla gerĩt similitudinẽ corpoꝵ. ca¬
ritas. gaudiũ pax. longanimitas. benigiitas. bonitas. fides. mansue¬
tudo. gontinentia. nulla locoꝵ spatia tenẽt. nulla int̾eapetłie seꝑã¬
turi: Auct aligͣ ocl̃i cordis qͦ radios suos mittant. et ea indeant inter¬
ualla ꝯquirũt: No̾ne om̃ia ĩ uno su̾t sine angustia et suis t̾minis
nota sũt sine circurtu regionũ : Aut dic i qͦ i oco iudeas caritatem.
Quę tam̾ intantũ tͥ cognita ẽ. ĩ qͣntũ eam potes m̃tis acie ꝯtueri.
Quã ũ ido magnã nosti. qͥa ingentẽ aliquã molẽ ꝯspiciendo nist᷑
sti. nͨ. eũ tͥ intꝰ ioͦquit᷑ ut scđ̾m cam uinas ullis ꝑstrepit sonis. n ut
eam cernas. corporaliu̾ lum̃ erigis ocłoꝵ. nͨ ut eam fortiter teneas. corpora¬
liũ uires p̃paras lac̾toꝵ. nͨ cũ tͤ uenit inm̃te. sentis eiꝰ incessũ. Eece etiã
caritas quantulacũq in nr̃a uoluntate co̾sistit. nob̾q ꝯspicua ẽ. nͨ in loco

Expanded text:
udinem corporum, caritas, gaudium, pax, longanimitas, benignitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia, nulla locorum spatia tenent, nulla intercapedine separantur aut aliqua oculi cordis, quo radios suos mittant et ea uideant, interualla conquirunt! nonne omnia in uno sunt sine angustia et suis terminis nota sunt sine circuitu regionum? aut dic, in quo loco uideas caritatem, quae tamen in tantum tibi cognita est, in quantum eam potes mentis acie contueri, quam non ideo magnam noasti; nec cum tibi intus loquitur, ut secundum eam vivas, ullis perstrepit sonis; nec ut eam cernas, corporalium lumen erigis oculorum; nec ut eam fortiter teneas, corporalium vires praeparas lacertorum; nec cum tibi venit in mentem, sentis ejus incessum. 44. Ecce etiam charitas quant
Abbreviated transcription (Latin):
des. sunilitind ines corꝑũ ẽẽ. ñ corꝑa. Sic gͦ iudica ꝯt᷑ te ipsam: ꝓ te ipsa
siñ potes omifariam corꝑaliũ qualitatũ imaginarias formas abacie
tue ĩtis abigere. et unde uinceris: inde cõuince. Nleq tereñ e ut
opinor quisquã etiam talib imaginatõĩb ita deditꝰ. ut
sic ẽe ĩ memoria sua. uł ĩ ip̃o ꝯspectu cogitatõis sue. solẽ lunã.¬
stellas. ãnes. maria. montes. colles. urbes. parietes deniq domꝰ sue ł
etiam cubiaili sui. et qͥcqͣd ꝑ ocłos corꝑis tale cognouit. et tenet. ut lo¬
coꝵ spatiis. atq int̾uallis.¬

Expanded text:
de similitudines corporum esse, non corpora. sic ergo iudica contra te ipsam pro te ipsa, de similitudines corporum esse, non corpora. sic ergo iudica contra te ipsam pro te ipsa, si non potes omnifariam corporalium qualitatum imaginarias formas ab acie tuae mentis abigere, et, unde uinceris, inde conuince. neque enim est, ut opinor, quisquam etiam talibus imaginationibus ita deditus, utsic esse in memoria sua uel in ipso conspectu cogitationis suae solem, lunastellas, amnes, maria, montes, colles, urbes, parietes denique domus suae uel etiam cubiculi sui, et quicquid per oculos corporis tale cognouit et tenet, ut locorum spatiis atque interuallis
Abbreviated transcription (Latin):
esuie quit unaginũ corꝑaliũ ȩccioris hõis sensus ĩuexit. seđ forte aistiende
ea Snnt enim de consuetudine carnał uite ĩ ip̃or q feer ores clsset̃e¬
ba phantas matũ ĩ similitudinib corꝑũ. eui resiste conat᷑ salti a ucłos tar¬
der eialiia. Etclamaui dolens ĩ illa breui epistola et dixi. Audiat caro
imelimnam del solcta ⁊ amicũ ẽ infirmitati anime. corꝑalẽ ꝯũsatõem ineͥr¬
sos bas mitt̾e uł adinit̾e. Non uibi sana ꝯsistat .s ubi langͥda ꝗͦ dãs aut
leubati ã ut iaceat. Proide siñ potes aciem m̃tis tne a corporearũ sini¬
litudinũ q̃ nubilo ꝑspicue serenare. eas ip̃as apd̃te i pam pogidri hͥ ai¬
tende. Iatuere celu̾ et terrã cogitando. sicut ocłis corꝑis cernendo ꝯsu¬
eesi. easci unagi nes celi et cerre. qͥ ante ocłos ecgitatõis ꝓlucte sũt ai¬

Expanded text:
quicquid imaginum corporalium exterioris hominis sensus inuexit. sed forte difficile quicquid imaginum corporalium exterioris hominis sensus inuexit. sed forte difficile est; inruit enim de consuetudine carnalis uitae in ipsos quoque interiores oculos turba phantasmatum in similitudinibus coi-porum, cui resistere conatus saltem auctoritate diuina exclamaui dolens in illa breui epistula et dixi: \'Audiat caro sationem introrsus uel mittere uel admittere, non ubi sana consistat, sed ubi languida quodam modo aut incumbat aut iaceat. Proinde, si non potes aciem mentis tuae a corporearum similitudinum quasi nubilo perspicue serenare, eas ipsas apud te ipsam uigilanter adtende. intuere caelum et terram cogitando, sicut oculis corporis cernendo consuesti, easque imagines caeli et terrae, quae ante oculos cogitationis productae su
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ministerio famulent᷑.
uident. nichil isti uideant un¬
de ñ illi tamꝗͣ p̃sides. iudicent. qͥs ñ illos istis ĩꝯꝑabili estima¬
tione p̃ponat. Que cũ ita sint. obsecro te eũ agitur inte ipsa hoc
tam gͣnde negotiũ. cũ ab ext̾iorib int̾iora distinguus. atq illa istis
ĩ essabilit̾ anteponis. cũq istis foris relictis. ĩ illis intͥnsecus de mo¬
raris. et ea suis qͥb dã incorꝑalib finib metiendo diuidicas. iꝰ ulla
te putas. an ĩ aliqua luce uersari.: Ego enĩ existimo qd̵ tãta ibi.
et talia. tã uera. tã clara. tã certa. uideri sine luce ñ possunt. Ipsa
igit᷑ lucẽ in qͣ illa cuncta ꝑspicis. intuere. et uide utrũ ad eam
possit accedere ullus corporeoꝵ radiꝰ ocłox. Profeeto ñ potest. At¬
teudle etiom et utrũ ĩ ea uideas ulla loco spatia. uł int̾ualla responde.
Suebd utł ipoal ẽ ut arbitior ĩenis. si iugilanter abigis ab apectul pt no

Expanded text:
rio famulentur dent, nihil isti uideant, unde non illi tamquam praesides iudicent, quis non illos istis incomparabili aestimatione praeponat? Quae cum ita sint, obsecro te, cum agitur in te ipsa hoc\' tam grande negotium, cum ab exterioribus interiora distinguis atque illa istis ineffabiliter anteponis cumque istis foris relictis in illis intrinsecus demoraris et ea suis quibusdam incorporalibus finibus metiendo diiudicas, in nulla te putas an in aliqua luce uersari? ego enim existimo, quod tanta ibi et talia tam uera, tam clara, tam certa uideri sine luce non possunt. ipsam igitur lucem, in qua illa cuncta perspicis, intuere et uide, utrum ad eam possit accedere ullus corporeorum radius oculorum. profecto non potest adtende etiam et, utrum in ea uideas ulla locorum spatia uel interualla, responde. nihil ibi tale, ut arbitror, inuenis, si uigilanter abigis ab aspectu intimo,
Abbreviated transcription (Latin):
intelligentias nr̃as in xp̃o iħu. Ipsa eiũ pax que p̾cellit om̃em intel¬
lectũ. nõ ẽ utiq minor nr̃o intellectu. ut cũ iste sit ocłis corꝑalib in¬
uisibilis. illa putet᷑ ẽẽ uisibił. An aliud pax cl̃i. aliud splendor dĩ.
ẽ ocłis carnis. qntomagis illa hiuc ĩ ꝯparabilit̾ suꝑeminẽs:  Ac ꝑ ħ
cũ sit aliqͥd ur̃m uisibile sicut hoc corpꝰ. aliqͥd eͦ inuisibile sicut
inter ᷝͥor. et eũ optimũ nr̃m. ħ ẽ mens. atq intelligentia. ĩ uisibile
sit ocłis corꝑis. quomͦ id qđ ẽ meliꝰ optimo nr̃o. Arbitror. iã te ꝯce¬
iusibile erit inferiori nr̃o. S

Expanded text:
nostras in Christo Jesu . Ipsa pax quae praecellit omnem intellectum, non est utique minor nostro intellectu, ut cum iste sit oculis corporalibus invisibilis, illa putetur esse visibilis. An aliud pax Dei, aliud splendor Dei? est oculis carnis; quanto magis illa, huic incomparabiliter supereminens! ac per hoc cum sit aliquid nostrum visibile, sicut hoc corpus, aliquid vero invisibile, sicut homo interior et cum optimum nostrum, hoc est mens atque. intellegentia, inuisibile sit oculis corporis, quo modo id, quod est melius optimo nostro, uisibile erit inferiori nos
Abbreviated transcription (Latin):
ego diligam eũ: et ostendã me ipsũ illi. ħ quiipe natura eiꝰ eqͣliter
cũ patre ĩuisibilis. sicut equalit̾ incorruptibił ẽ. q̃ sicut supͣ dic¬
tũ ẽ. cõtinuatun apłs posuit. diuinã substantiã qͣ potuit homi¬
nib predicatõe ꝯm̃dans. Quã si ocłi corporales in resurrectione
mutata corpoꝵ qͣlitate conspiciunt. uiderint qui hoc possũt astruere.
Me plus mouet illiꝰ sententia qͥ nͨ ĩ ip̃a resurrectione hoc corporalib
ocłis. s mu̾dis cordib tribuit. Et de spũali qͥdẽ corporis qͣlitate qd̾
resurrecturis ꝓmittit᷑. uł discere aliqͥd ad huc. uł querere ñ recuso.
si tam̃ de hac re disputantes illis utiis carere possimꝰ. q̃ plerũꝙ:
studus humanis. et concertationib excitant᷑. dũ supͣ quã seriptũ
ẽ. unꝰ pro alt̾o inflet᷑ adu̾sus alt̾ui. nedũ alt̾eando querimnꝰ inuesti

Expanded text:
er cum patre inuisibilis sicut aequaliter incorruptibilis est, quae, sicut supra dictum est, continuatim apostolus posuit diuinam substantiam, qua potuit, hominibus praedicatione commendans. quam si oculi corporales in resurrectione mutata corporum qualitate conspicient, uiderint, qui hoc possunt adstruere; me plus mouet illius sententia, qui nec in ipsa resurrectione hoc corporalibus oculis sed mundis cordibus tribuit. Et de spiritalis quidem corporis qualitate, quod resurrecturis promittitur, uel discere aliquid adhuc uel quaerere si tamen de hac re disputantes illis vitiis carere possimus, quae plerumque studiis humanis et concertationibus excitantur dum supra quam scriptum est: Unus pro altero infletur adversus alterum ; » ne dum altercando
Abbreviated transcription (Latin):
respondeo filus ẽẽ ꝓmissũ. de qͥb dictũ ẽ. scimꝰ qͥa cũ appar uerit. simi¬
pondeo. und̾̃ angł̃i uicdent. qͥb tuc̾ erimus eqͣles. Sicut enĩ uident᷑ ista
q̃ uisibilia nominant᷑. dm nemo uidit u̾qm. uͨ uidere potest. qm̃ lucẽ
habitat inaccessibilẽ. et ẽ nat᷑a inuisibił. sicut ĩ corruptibił. Que con

Expanded text:
respondeo filiis hoc esse promissum, de quibus dictum est: Scimus, quia, cum apparuerit, simirespondeo filiis hoc esse promissum, de quibus dictum est: Scimus, quia, cum apparuerit, simipondeo: unde Angeli vident, quibus tunc erimus aequales. Sicut enim videntur ista quae visibilia nominantur, Deum nemo vidit unquam, nec videre potest, quoniam lucem habitat i
Abbreviated transcription (Latin):
re dignã nõ uult inpende nõ uult dm uid̾e: uide ꝓinde qͥd
ad iungat. Nec ĩ loco inqͥt ds uidetur. s mũdo corde. Qd eiuden¬
tius. quid expressiꝰ dici potuit. Ab hac igit᷑ uisionẽ diabolus. ⁊ an¬
głi eiꝰ. et om̃s cũ eis inpii sine ulla nebula dubitatoĩs exclusi sunt.
qm mu̾do corde nõ sunt. ac ꝑ hoc qđ scriptũ ẽ in libro iob uenis¬
se angłos in ꝯspectu di. ⁊ uenisse cũ eis diabolũ. nõ ido diabolus
dm uidisse credendꝰ est. Ip̃i enĩ dicti sunt uenisse in ꝯspectu
dĩ. ñ ds in ꝯspecta eoꝵ. ueniũt aut in ꝯspectũ nr̃m. q̃ uidemꝰ.
ñ a qͥb uidemur. Uenerũt ergo sicut ĩ młtis codicib legit᷑ ut

Expanded text:
re dignam non uult inpendere, non uult deum uidere? uide proinde, quid re dignam non uult inpendere, non uult deum uidere? uide proinde, quid adiungat: \'Nec in loco\', inquit, \'deus uidetur sed mundo corde\\ quid euidentius, quid expressius dici potuit? ab hac igitur uisione diabolus et angeli eius et omnes cum eis impii sine ulla nebula dubitationis exclusi sunt, quoniam mundo corde non sunt. ac per hoc, quod scriptum est in libro Iob uenisse angelos in conspectu dei et uenisse cum eis diabolum, non ideo diabolus deum uidisse credendus est. ipsi enim dicti sunt uenisse in conspectu dei, non deus in conspectu eorum. ueniunt autem in conspectu nostro, quae uidemus, non a quibus uidemur.
Abbreviated transcription (Latin):
beatos iã num̾auerat. et tam̃ uidendi his dm ñ ꝓmiserat facul¬
tatẽ. Si ergo hi qͥ iu̾do sunt corde d̃m uidebunt. utiq alii
ñ uidebunt. neq enĩ indigni dm uꝯdebut̃. Neꝙ is qͥ dm̃
uide noluerit. potest dm uid̃e. Cernis ꝙͣ cirꝯspecte loqͣt᷑ iam de¬
his. qui in futuro scło uidebunt dm: Nẽq enĩ om̃s. s qui degnu.
sunt resurgent enĩ et digni ⁊ indigni regno illo. uͥ iudebit᷑ ds. qm̃¬
om̃s qͥ in momentis sũt audient uocẽ eiꝰ. et ꝓcedent.s cũ magna
differentia. Nam qui bene fecerunt. in resurrectionẽ uite. Qͥ aũt
male egerunt. in resurrectionẽ iudicii. hic iudiciũ penam et̾nã
significat. sicut illud dictu ẽ. Qͥ ñ credit. iam udicatꝰ ẽ. Qd ergo
ait sc̃s ambrosiꝰ neq is qͥ dm̃ uidere noluerit. potest dm uidere.
qͥd aliud intellegi uoluit. nͥ qͥa is qͥ mũdando cordi curam tanta

Expanded text:
beatos iam numerauerat et tamen uidendi his deum non promiserat faculbeatos iam numerauerat et tamen uidendi his deum non promiserat facultatem! si ergo hi qui mundo sunt corde deum uidebunt, utique alii non uidebunt; neque enim indigni deum uidebunt, neque is qui deum uidere noluerit potest deum uidere. his, qui in futuro saeculo uidebunt deum; neque enim omnes, sed qui digni sunt. resurgent enim et digni et indigni regno illo, ubi uidebitur deus, qomnes, qui in monumentis sunt, audient uocem eius et procedent, sed cum magna differentia; nam qui bene fecerunt, in resurrectionem uitae, qui autem male egerunt, in resurrectionem iudicii. hic iudicium poenam aeternam significat, sicut etiam illud dictum est: Qui non credit, iam iudicatus est. Quod ergo ait sanctus Ambrosius \'neque is, qui deum uidere noluerit, potest deum uidere\\ quid aliud intellegi uoluit, nisi quia is, qui mundando cordi curam tanta