comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
posse nisi ꝗͣle ipse definiebat. neq tale aliqͥd
in corporibꝰ posse inuenir qͥbꝰ ille tͥbuebat
om̃a. olim ꝓrso hoc genꝰ disputationum
qđ magna necessitate flag̾uerat fuiss extino¬
tũ. S leno imagine c̃stantie deceptꝰ ut ipsis
acha demicis uidebat᷑. neo mͥetiã ñ uidet᷑ ꝑtinax
fuit. fidesꝗ illa corꝑũ ꝑnatiosa. qͦ qͦmͦ potuit.
post uixit incrysippũ. Q ei quã marime po¬
tat magnaᷤᷤ iuires latiꝰ se diffundendi dabat.
nͥ ex illa parte carneades acrior ⁊ ugilantior
suꝑioribꝰ cet̾iᷤᷤ ita restitiss. ut mirer ilła opi¬
nionẽ aliꝗͥd etiã postea ualuisse. Nãq carnea¬
des pͥmo illa uelut całupniandi impudentia
ꝗͣ uidebat archesiła ñ medio et᷑ infamatõ de¬
posuit. ne c̃t᷑ oĩa uelle dicere qͣsi ostñtationiᷤᷤ
causa uideret᷑.S. ipso ᷤ ꝓpͥe sͥ storeoᷤ atq erysip¬
pũ c̃ uellendoᷤᷤ euertendosq ꝓposuit. deiñ cũ

Expanded text:
iebat neque tale aliquid in corporibus posse inueniri, quibus ille tribuebat omnia, olim prorsus hoc genus disputationum, quod magna necessitate flagrauerat, fuisset extinctum. sed Zeno imagine constantiae deceptus, ut ipsis Academicis uidebatur nec mihi etiam non uidetur, pertinax fuit fidesque illa corporum perniciosa, quoquo modo potuit, peruixit in Chrysippum, qui ei — nam maxime poterat — magnas uires latius se diffundendi dabat, nisi ex illa parte Carneades acrior et uigilantior superioribus ceteris ita restitisset, ut mirer illam opinionem aliquid etiam postea ualuisse. namque Carneades primo illam uelut calumniandi impudentiam, qua uidebat Arcesilam non mediocriter infamatum, deposuit, ne contra omnia uelle dicere quasi ostentationis causa uideretur, sed ipsos proprie sibi Stoicos atque Chrysippum conuellendos euertendosque proposuit. Deinde cum
Abbreviated transcription (Latin):
lnmo sollertissimẽ prudntissimeq uider̃. Nec
mͥ ullo pacto tantũ arrogau̾im. ut marcũ tul¬
liõ aliq̃ ex parte seqr̃ industa. uigilantia. in¬
genio. docta. Cui tam̃ asserenti nihil scire pos¬
se hoiẽm. qͥhoc sołu dicet᷑. seio ita uidi mͥ. unde
idrefelłet ñ hab̾et. qͥdgͥ placuit tantis uiris
cade u̾i scientia uid̾et᷑ Audite iã paulo adten

Expanded text:
immo sollertissime prudentissimeque uiderunt, nec immo sollertissime prudentissimeque uiderunt, nec mihi ullo pacto tantum adrogauerim, ut Marcum Tullium aliqua ex parte sequar industria uigilantia ingenio doctrina; cui tamen asserenti nihil scire posse hominem si hoc solum diceretur: scio ita uideri mihi\', unde id refelleret non haberet. Quid igitur placuit tantis uiris cadere ueri scientia uideretur? audite iam paulo
Abbreviated transcription (Latin):
dus. parrieidiis. saclegiis. oibꝰq õino qͣ fieri aut
nihil c̃sensi. ⁊ ido ñerraui. qͦmͦ aut̃ ñ fac̾em qđ
ꝓlubile usũ ẽ. Qͥ aut̃ ñ putant ista ꝓbabilit̃
posse ꝑsuad̾i. legant orationẽ catiline. ꝗͣ patͥe
parricidiũ qͦ uno ẽtinent᷑ oĩa sceła. ꝑsuasit. Lã
illud qͥs ñrid. Ipsi dict̃ nihil mageꝵdo seqͣ nͥ ꝓ
babise.⁊ qͣrt̃ magnoꝑe uitatẽ. cũ eis pͥbabile. nͥ
posse muenirt. Omirũ monstrũ. Si hoc omitta¬
mꝰ. minꝰ id adnos: minꝰ aduite nr̃e disc̾m̃. minꝰ
ad fortunarũ ꝑreulũ ꝑtinꝰ: illud ẽ capitale.il¬
lud formidolosũ. illud optimo euiq metuendũ.
qđ nefas om̃e sihec ratio ꝓbabilis ẽrit. cũ ꝓbabi¬
le euiqmͣ uisũ fuerit faciendũ. tantũ nulli qͣsi
Uͦ assentiat᷑ ñ sołu sine scełis s etiã sine etroris
uituꝑitione cõmittat. Qdgͦ hoc : Illi ñ uider̃

Expanded text:
diis parricidiis sacrilegiis omnibusque omnino quae fieri aut diis parricidiis sacrilegiis omnibusque omnino quae fieri aut nihil consensi et ideo non erraui; quomodo autem non facerem quod probabile uisum est? qui autem non putant ista probabiliter posse persuaderi, legant orationem Catilinae, qua patriae parricidium, quo uno continentur omnia scelera, persuasit. iam illud quis non ridet? ipbabile et quaerunt magnopere ueritatem, cum eis sit probabile non posse inueniri. o mirum monstrum! sed hoc omittamus; minus id ad nos, minus ad uitae nostrae discrimen, minus ad fortunarum periculum pertinet. illud est capitale, illud formidolosum, illud optimo cuique metuendum, quod nefas omne, si haec ratio probabilis erit — cum probabile cuiquam uisum fuerit esse faciendum, tantum nulli quasi uero assentiatur — non solum sine sceleris sed etiam sine erroris uituperatione committat. quid ergo? haec illi non uiderunt?
Abbreviated transcription (Latin):
um ꝓuero sͥ ꝑsuasit: Phabile occ̾rit. secutꝰ᷑ ẽ fcẽ.¬
ħo fatuus. ꝑtͣbat oũ litibꝰ puroris castitate ꝓela¬
manᷤᷤ. eũ q̃ forte nẽ dorinit ⁊ nescit. Hoc si illi iu¬
dices intellex̾ int. aut negligent achademicoᷤ. ⁊
tã qm̃ cͥm̃ uerissimõ pumient. aut eisdẽ obtẽꝑan¬
tes ueri similit̃ hoĩem. ꝓlubilitq dapnab̾t. ut
iã ꝗd agat iste patͦnꝰ ꝓrsꝰ ignoret. Cui enĩ suecen¬
scat ñ habebit. eũ om̃s se nihil errasse dicant.
cipiꝰ : ita facile adolescenti ꝗͥ iã tantũ inachade¬
mia ꝑfec̾it. ꝑ suadeb̾ ut se tãqm̃ in sõniᷤ arba¬
libet deierare ꝑ oẽ diui nõ. nescire me ꝓrso qͦmͦ
iste peccau̾it. siqͥsꝗͥs id eg̾it qđ ꝓbabile udct᷑.
ñ peccat nͥ forte intotũ aliud eẽ dic̃t errare. ali¬
ud peccare. seq illis p̃ceptiᷤ egisse neeritmꝰ. pͥccxu¬
re aut̃ nibil magnũ eẽ dirisse. Taceo de honuer¬

Expanded text:
um pro uero sibi persuasit; probabile occurrit, secutum pro uero sibi persuasit; probabile occurrit, secuthomo fatuus, perturbat omnia litibus pro uxoris castitate proclamans, cum qua forte nunc dormit, et nescit. Hoc illi judices si intellexerint, aut negligent Academicos, et tanquam crimen verissimum punient; aut eisdem obtemperantes, verisimiliter hominem probabiliterque damnabunt, ut jam quid agat iste patronus prorsus ignoret. Cui enim succenseat non habebit, cum omnes se nihil errasse dicant; cipiet: ita facile adolescenti, qui jam tantum in Academia profecerit, persuadebit ut se tanquam in somnis putee diuinum nescire me prorsus, quomodo iste peccauerit, si quisquis id egerit quod probabile uidetur non peccat, nisi forte in totum aliud esse dicunt errare, aliud peccare seque illis praeceptis egisse, ne erremus, peccare autem nihil magnum esse duxisse. Taceo de homici
Abbreviated transcription (Latin):
ta scełi sententiarõ ⁊ flagitia de uolutos. Certe enĩ
ñ fortasse oĩs qͥ errat. peccat. or̃s tam̃ qͥ peccat. aut
nulli rei ẽsentire debemꝰ.s tam̃ cũ agit qͥsq qđ
plundũ. Id gͥ audien adolescens insidiabit᷑ pu¬
dicitie uxoris aliene. Te te õsulo marce tulli. de
adolescentiõ moribꝰ uitaq tͣetamꝰ. eui educende
adolescens. At illi ꝓbabile ẽ. Nã siexalieno ꝓba¬
bili uiuimꝰ. nec tu debiusti administre rẽpublicã.
ꝙ epicuro uisũ ẽ ñ eẽ faiciendũ. adult̾ab̾ g ille nu¬
uenis ẽ iugẽ alienã. Qͥde p̃hensosi fuit. oͥte iuenis
aqͦ defendat᷑: qm̃ꝙͣ ctiã si inueniat qͥd dict̾us es
Negabis ꝓfecto. Qd si tã clarũ ẽ ut frustra infier¬
ete : ꝑ suad̾e uis nimuirõ tãꝗͣ ingymnasio cuma¬
no. atq: ido ne apolitano: nihił eq̃ peccasse. im¬
mo etiã nec ertasse qͥdẽ. Ñ enĩ faciendũ eẽ adult̾i¬

Expanded text:
ta scelera sententiarum et flagitia deuolutos. Certe enim ta scelera sententiarum et flagitia deuolutos. Certe enim non fortasse omnis, qui errat, peccat. omnis tamen, qui peccat, aut nulli rei consentire debemus; sed tamen, cum agit quisque, quod probandum. Id igitur audiens adolescens, insidiabitur pudicitiae uxoris alienae, Te, te consulo, M. Tulli; de adolescentium moribus vitaque tractamus, cui educandae adulescens ? at illi probabile est. nam si ex alieno probabili uiuimus. nec tu debuisti amministrare rem publicam, quia Epicuro uisum est non esse faciendum. adulterabit igitur ille iuuenis coniugem alienam; qui deprehensus si fuerit, ubi te inueniet, a quo defendatur? quamquam etiamsi inueniat, quid dicturus es? negabis profecto. quid, si tam clarum est, ut frustra infitiere? persuadere uis nimirum tamquam in gymnasio Cumano atque adeo Neapolitano nihil eum peccasse, immo etiam nec errasse quidem. non enim faciendum esse adulteri
Abbreviated transcription (Latin):
tã ingͥt apꝓbo .s. qr ẽ ui simile̾ᷤ: hic ociosũ eẽ. nec
honestũ ẽ. nec utile. hac cã. Int̾ea ille gͥassentiendo
ctrauit: tã cito existimanᷤᷤua eẽ u̾ba pustoriꝰ inlo¬
co illo gͦ tendebat iã se reficiebat. Ille aut̃ ñ erranꝰ.
locꝰ ille notꝰ sit ad quẽ uenire ꝓposuerat inuenit.
Nere uob̾dicã eũ ista cogitarẽ. risũ ten̾e ñ potui. fi¬
eri ꝑdehidemicoꝵ u̾ba. nescio qͦmͦ. ut errat ille. ꝗͥ
u̾am uiã łcasutens. ille aut̃ ꝗͥ ꝑ auio montes ꝑ¬
babilit̃ ductꝰ ẽ nec regionẽ petitã inueñ. ñ uideat᷑
ettare. It eiuĩ temariã c̃sensionẽ iure ẽde pnẽ fi¬
ciliꝰ ambo errant. qͣm iste ñ erret. Hlinc iã adusũ
ista u̾b uigilantior. ipsa facta hor̃um ⁊ moresẽ¬
sidare cepi.Tũ uͦ tã multa mͥ ⁊tã caipitalia in istos
uenert inm̃tẽ. ut ũ ñ ridem .s. partĩ stomacharer:
partĩ dolerẽ hoĩes doctissimos ⁊ acutissimo ᷤᷤ intan¬

Expanded text:
et hic otiosum esse nec honestum nec utile est; hac eam. interea ille, qui assentiendo errauit tam cito existimans uera esse uerba pastoris, in loco illo, quo tendebant, iam se reficiebat, iste autem non errans, locus ille notus sit, ad quem uenire proposuerat. inuenit. uere uobis dicam, cum ista cogitarem, risum tenere non potui, fieri per Academic-orum uerba nescio quo modo, ut erret ille, qui ueram uiam uel casu tenet, ille autem, qui per auios mont regionem inuenit, non uideatur errare. ut enim temerariam consensionem iure condemnem, facilius ambo errant, quam iste non errat. hinc iam aduersum ista uerba uigilantior ipsa facta hominum et mores considerare coepi. tum uero tam multa mihi et tam capitalia in istos uenerunt in mentem, ut iam non riderem sed partim stomacharer partim dolerem homines doctissimos et acutissimos in tan
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcessisti: ñ impediã plenissimã uictoriã tuã. ⁊
partes illiᷤᷤ iã securis qđ abste imponunt᷑ tẽpta¬
bo susciꝑe. si tam̃ hoc qđ int̾rogationibꝰ te actum
eẽ significanꝰ. inorationẽ ꝑ petuã si tͥ cõmodũ ẽ
malis c̃ut̾r. ne uere ut ꝑtinax adũsarꝰ qđ atua
bumanitate longissimũ ẽ. minutiꝰ illi teliꝰ ab¬
ste iã captiuuꝰ exerucier. atꝗͣ ego cũ ⁊ illo hoc
exspectare anĩadu̾terẽ. qͣsi aliud ingͥssꝰ exordiũ:
cẽ p̃sũpserã ut int̾rogando ista potiꝰ ag̾em ꝗmͣ
dicendo. tam̃qr ⁊ paucissimi sumꝰ. ut clamare
mͥ ẽtͣ ualitudinẽ meã ñ sit necc̃e : Et istũ stiło
cuusa eiꝰdẽ salutiᷤ qͣsi aurigã mod̾atorẽq sermo

Expanded text:
processisti, non impediam plenissimam uictoriam tuam et partes illas iam securius, quo abs te imponuntur, temptabo suscipere, si tamen hoc, quod interrogationibus te acturum esse significas, in orationem perpetuam, si tibi commodum est, malis conuertere, ne uere ut pertinax aduersarius, quod a tua humanitate longissimum est, minutis illis telis abs te iam captiuus excrucier. Atque ego, cum et illos hoc expectare animaduerterem. quasi aliud ingressus exordiumesse praesumseram, ut interrogando ista potius agerem quam dicendo, tamen quia et paucissimi sumus, ut clamare mihi contra ualetudinem meam non sit necesse, et istum stilum causa eiusdem salutis quasi aur
Abbreviated transcription (Latin):
lam enĩ sero cepi metuere. ne hoc pͥncipiũ mo¬
du excederet.: ⁊ ñ ẽ leue. Nã modꝰ ꝓculdubio di¬
uinꝰ ẽ. S. fefellerit cũ dulcit᷑ ducit. ero cautior:
cũ sapienᷤ fuero. Post pͥstinũ sermonẽ quẽ in pͥ¬
mũ librũ ꝯtulimꝰ uii. fert᷑ dicbꝰ adisputando fu¬
imꝰ ociosi. Cũ tres tam̃ uͥgilũ libros ptꝰ pͥmũ recen¬
scremꝰ. atq ut intpre ꝯgruere uidebat᷑ tractare¬
mꝰ qͦ tam̃ oꝑe licentiꝰᷤ inpoetice studiũ sio infła¬
matꝰ ẽ. ut aliqnͣtũ mͥ etiã de pͥmendꝰ uideret᷑.

Expanded text:
iam enim sero coepi metuere, ne hoc principium moiam enim sero coepi metuere, ne hoc principium modum excederet. et non est leue. nam modus procul dubio diuinus est, sed fefellerit, cum dulciter ducit. ero cautior. cum sapiens fuero. Post pristinum sermonem, quem in primum librum contulimus, septem fere diebus a disputando fuimus otiosi, cum tres tamen Uergilii libros post primum recenseremus atque, ut in tempore congruere uidebatur. tractaremus. quo tamen opere Licentius in poeticae studium sic inflammatus est, ut aliquantum mihi etiam re
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ siꝗͥd suꝑsticioniᷤ maiũ reuolutũ ẽ ciciet᷑ ꝓ¬
fecto. ł cũ tͥ aliqm̃ int̾noᷤᷤ disputationẽ dereligio¬
ne misero. ł cũ p̃senᷤ tecõ multa ẽ tuło. Ego enĩ nẽ
aliud nihil ago. qmͣ me ipse purgo uanis ꝑnitio¬
sisq: opinionibꝰ. Itaq ñ dubito meliꝰ mͥ eẽ ꝙͣ tib:
unũ tantũ ẽ. uñ inuideã fortune tue. ꝗ soł frue¬
ris luciliano meo. an⁊ tu inuide qr diri meo
De qͦ tam̃ ut subueniaᷤᷤ desidĩo meo. qͥd te rogẽ.
aut te ipse ꝓmereor: tantũ sciꝰ qr debeᷤᷤ.S. nc̃
ambobꝰ dico. cauete neqͥd uos nosse arbitremini.
nͥ qđ ita didiceritiᷤ. saltĩ ut nostiᷤᷤ unũ. duo. tͥa.
.iiͦII. simul collecta insũmã. fieri. xͨ.S. itẽ caue¬
te no uos inphylosophia ueritatẽ aut ñ ꝯgni¬
turos. aut nullomͦ ita posse agnosci arbitremini.
nitionẽ despandã eẽ s uoluit ⁊ manifestiorẽ
fut᷑am ꝙͣ. s̃ illi num̾i. Nõ ad ꝓpositũ ueniamꝰ.

Expanded text:
id superstitionis in animum reuolutum est, eicietur profecto, uel cum tibi aliquam inter nos disputationem de religione misero uel cum praesens tecum multa contulero. Ego enim nunc aliud nihil ago, quam me ipse purgo a uanis perniciosisque opinionibus. itaque non dubito melius mihi esse quam tibi. unum tantum est, unde inuideam fortunae tuae, quod solus frueris Luciliano meo. an et tu inuides, quia dixi \'meode quo tamen ut subuenias desiderio meo, quid te rogem? aut te ipse promereor? tantum scis, quia debes. sed nunc ambobus dico: cauete, ne quid uos nosse arbitremini, nisi quod ita didiceritis saltem, ut nostis unum duo tria quattuor simul collecta in summa fieri decem. sed item cauete, ne uos philosophia ueritatem aut non cognituros aut nullo modo ita posse cognosci arbitremini. nitionem desperandam esse et manifestiorem futuram, quam sunt illi numeri. nunc ad propositum ueniamus.
Abbreviated transcription (Latin):
õfusio cuigm̃ nr̃m suffugiũ pͣbeat. Noc ẽ anqmͣ
tuscũ illud nirgiũ qđ dicisol.cũ qͣstiom inten¬
tate. ñ eiꝰ solutio.s alt̾iꝰ obiectio uidet᷑ mederi.
Qđ etiã poeta nr̃. ut me aliqñtũ licentii aura¬
bꝰ dedã. decent̃ inbucolieo carminẽ hoc rusti¬
cinũ ⁊ plane pastorierũ ẽẽ iudicaũ. eũ alt alt̾ũ
int᷑rogat. oͥceli spaciũ ñ ampliꝰ ꝗͣ. t̾s ulnaᷤ pate¬
at. ille aut̃. qbꝰ int̾ris inseͥpti noĩa regõ nas¬
cant᷑ flores: Qđ qͤso alippi. ne inuilla nob̾ li¬
cẽre arbitreris. Certe ł iste balneole aliqm de¬
cõris gymnasioꝵ faciant recordationẽ ad id
siplae qđ rogo responde. Udet̃ne tͥ sapiens
achademicoꝵ scire sapĩam: Nẽ u̾ba u̾bis refe

Expanded text:
eat. Hoc est, inquam, Tuscum illud iurgium, quod dici solet, cum quaestioni intemtatae non eius solutio, sed alterius obiectio uidetur mederi. quod etiam poeta noster — ut me aliquantum Licentii auribus dedam — decenter in Bucolico carmine hoc rusticanum et plane pastoricium esse iudicauit, cum alter alterum interrogat, ubi caeli spatium non amplius quam tres ulnas pateat, ille autem quibus in terris inscripti nomina regum nascantur flores. quod quaeso, Alypi, ne in uilla nobis licere arbitreris. certe uel istae balneolae aliquam decoris gymnasiorum faciant recordationem; ad id. si placet, quod rogo, responde: uideturne tibi sapiens Academicorum scire sapientiam? — Ne uerba uerbi
Abbreviated transcription (Latin):
cũ illi placuissi. ⁊ eiꝰ qͥ ad̾ant. iã uesꝑe obumbra
erat qͣm ut ad pͣtũ liberet descen¬
d̾e sic exorsꝰsũ. arbitiͦ uos iã aĩo
adu̾tisse. ꝗͣ de re intͣnoᷤᷤ discutien¬
da qͣstio ẽstituta sit. S añꝙͣ ad partes meaᷤᷤ ueniã.
qͦ adeã ꝑtinent explicanda. pauca. qͦso despe. de
uita. de instituto nr̃o. ñ abre abhorrentia lib̾n¬
t̃ audiatis. Negotiũ nr̃m ñ leue aut suꝑfluõ
s necessariũ eẽ ac sũmũ arbitͦ: magnoꝑe qͤrere
uitatẽ . Hloc int̾me atq alippiũ ẽuenit. Nã ⁊ cet̾i
phylosophi sapientẽ suũ. cã inuenisse putauer̃:
⁊ achademici sapienti suo. sũmo conatũ inueni¬
teret obruta. ł c̃fusa ñ emineret. adagendã uitã
id eũ seqͥ. qđd ꝓbabile ac uerisimile occurreret. Id
etiã urã pristina dispitatione ẽfectũ ẽ. Nã eũ al¬
t̃ inuenta u̾itate beatũ fieri asseueret hoĩem. alt̃

Expanded text:
cum illi placuisset et eis qui aderant. iam uespere obumbratcum illi placuisset et eis qui aderant. iam uespere obumbratquam ut ad pratum liberet descendere — sic exorsus sum: Arbitror uos iam satis animo aduertisse, qua de re inter nos discutienda quaestio constituta sit. sed antequam ad partes meas ueniam, quae ad eam pertinent explicandam, pauca quaeso de spe de uita de instituto nostro non ab re abhorrentia libenter audiatis. negotium nostrum non leue aut superfluum, sed necessarium ac summum esse arbitror, magno opereitatem. hoc inter me atque Alypium conuenit. nam et ceteri philosophi sapientem suum eam inuenisse putauerunt et Academici sapienti suo summo conatu inueniteret obruta uel confusa non emineret, ad agendam uitam id eum sequi, quod probabile ac ueri simile occurreret. id etiam uestra pristina disceptatione confectum est. nam cum alter inuenta ueritate beatum fieri asseruerit ho
Abbreviated transcription (Latin):
tare. ñ sołũ molita ꝗͣ semꝑ ferẽ anĩadu̾tisti opini¬
one mea.s: etiã auctoritate magnoꝵ eacellentioꝵꝙ
phylosophoꝵ. qͥbꝰ nos p̃bere colla. siue inbecillitas
te qͥ exalt̾a parte rẽ uenire inmanꝰ cog̾et. ut di¬
ligent̃ qnͣtũ possumꝰ u̾saret᷑. Itaq si id euenissꝰ
puratꝰ erã te rogare. ut achademicoꝵ partes ita sus
ciꝑes. ꝗs tͥ ñ sołũ disputasse .s etiã sensisse uid̾ent᷑
uerõ ñ posse cõphendi. Querrtꝰ gͦ int̃ nos utrõ
illoꝵ argum̃tiꝰ ꝓbabile sit. nihil ꝑcipi posse. ac
nulli rei eẽ assentiendũ. Qđ si obtinueriᷤᷤ ceđi li¬
bent᷑. Si aut̃ demonstr̃e potuero. multo ẽẽ ꝓbabi¬
liꝰ ⁊ posse adueritatẽ ꝑ uenire sapientẽ ⁊ assensio¬
nẽ ñ semꝑ ẽẽ cohibendã. nihil habebiᷤᷤ ut opinor.
cur ñ te inineã sententiã tͣnsire patiaris. Qd

Expanded text:
tare non solum inolita quam semper fere animaduertisti opinitare non solum inolita quam semper fere animaduertisti opinione mea sed etiam auctoritate magnorum excellentiorumque philosophorum, quibus nos praebere colla siue inbecillitas te, qui ex altera parte rem uenire in manus cogeret, ut diligenter quantum possumus uersaretur. itaque si id euenisset, paratus eram te rogare, ut Academicorum partes ita susse sed etiam sensisse uiderentur uerum non posse comprehendi. quaeritur ergo inter nos, utrum illorum argumentis probabile sit nihil percipi posse ac nulli rei esse assentiendum. quod si optinueris, cedam libenter; si autem demonstrare potuero multo esse probabilius et posse ad ueritatem peruenire sapientem et adsensionem non semper esse cohibendam, nihil habebis, ut opinor, cur non te in meam sententiam transire patiaris. — Quod
Abbreviated transcription (Latin):
rit. p̃cari abste inpetrẽ. ut magistͥ officiũ ne
guere. Mentinisti inqm̃. heri me eẽ pollicitũ.
de istis uocabuliᷤᷤ pꝰ acturũ :⁊ nẽ ille soladmon. ut
qͥ ludicra pueriᷤᷤ ꝓposui. p̃dicã incistras. p̃sertĩ cõ
ea ordinandi iã potiꝰ qͣm uendendi graͣ ꝓponã.
achademicoꝵ solent ẽẽ. uolo int̾nos hodie plenis¬
sime c̃stet. adꝙͣ qͣstionẽ nob̾ explicandã. mane
surgendũ sit. ltaq responde qͥso. utrũ tͥ iudeant᷑
achademici habiisse certã de ueritate sententiã.
⁊cũ tem̾e ignotis ł ñ purgatiᷤᷤ aĩs ꝓdere noluisse:
an uͦ ita sens̾int ut eoꝵ disputatioẽs sehabent.
Tũ ille. qͥd illis aĩ fuerit inꝗt. ñ tem̾e ẽfirmabo.
Nã qnͣtũ ex libs eolbigidat᷑. tumeliꝰ nosti. ꝗͦ mu̾ba
sententiã suã ꝓmere soleant. Me aut̃ de me ipso
sic̃sulis. anuentũ ñ dũ uerũ puto. addo et̃ de
achademicis flagitabas. nec posse̾ inueniri me pu¬

Expanded text:
rit, precario abs te impetrem, ut magistri officium ne grauere. — Meministi, inquam, heri me esse pollicitum de istis uocabulis post acturum. et nunc ille sol admonet, ut quae ludicra pueris proposui redigam in cistas, praesertim cum ea ornandi iam potius quam uendendi gratia proponam. Academicorum solent esse, uolo inter nos hodie plenissime constet, ad quam quaestionem nobis explicandam mane surgendum sit. itaque responde quaeso, utrum tibi uideantur Academici habuisse certam de ueritate sententiam et eam temere ignotis uel non purgatis animis prodere noluisse, an uero ita senserint, ut eorum se disputationes habent. Tum ille: Quid illis animi fuerit, inquit, non temere confirmabo. nam quantum ex libris colligi datur, tu melius nosti, quae in uerba sententiam suam promere soleant; me autem de me ipso si consulis, inuentum nondum esse uerum puto. addo etiam, quod de Academicis flagitabas, nec posse inueniri me pu
Abbreviated transcription (Latin):
si ꝗd t in ꝓptu cẽ asseris. mͥ obscurũ sit. si qͥdẽ pleraq
mainifesta possint aliis manifestiora. ⁊ itẽ obscura
qͣda ñ nullis obscuriora ẽẽ. Nã ꝥ hoc t uere mani¬
festũ ẽ m erede ẽẽ aliũ quẽꝗͣ. cui ⁊ hoc manifestũ
tuũ manifestiꝰ sit. ⁊ itẽ aliũ. eui meũ obscurũ ob
scuriꝰ sit .S. ne me ꝑ pugnacẽ diutiꝰ putes. obsecͣ¬
uerĩ. ut hoc manifestũ. manifestiꝰ edisseras. adtenᷤ¬
de in qm̃ qͤso diligent̃⁊ qͣsi se posita paulułu respon¬
dendi eurã. Si enĩ bene me atq te noui. facile
data oꝑa clarebit qđ̃ dico. ⁊ alt̾ alt̾i cito ꝑsuade¬
bit. Drristine tandẽ. anfortasse obsurduerã.ui¬
di sapienti. se scire sapĩam: annuit. Omittamꝰ in¬
ꝗm paulułu istũ sapientẽ. Tu ipse sapiens es an ñ:
Nihil inqͥt minꝰ. Uolo tam̃ in ꝗm̃ respondea ᷤᷤ m.
qͥd ipse sentiaᷤ desapiente achademieo. uttũ nã t ur

Expanded text:
i in promptu esse asseris, mihi obscurum sit: siquidem pleraque manifesta, possint aliis manifestiora, et item obscura quaedam, nonnullis obscuriora esse. Nam si et hoc tibi vere manifestum est, mihi crede, esse alium quemquam cui et hoc manifestum tuum manifestius sit, et item alium, cui meum obscurum sit obscurius. sed ne me perpugnacem diutius putes, obsecrauerim, ut hoc manifestum manifestius edisseras. — Adtende, inquam, quaeso diligenter et quasi seposita paululum respondendi cura. si enim bene me atque te noui, facile data opera clarebit quod dico et alter alteri cito persuadebit. dixistine tandem an fortasse obsurdueram, uideri sapienti se scire sapientiam? — Annuit. — Omittamus, inquam, paululum istum sapientem. tu ipse sapiens es an non ? — Nihil, inquit, minus. — Uolo tamen, inquam, respondeas mihi, quid ipse sentias de sapiente Academico, utrumnam tibi
Abbreviated transcription (Latin):
isse phylosophiȩ disciplinã. de qͣnẽ disserere tpris
ñ ẽ. Sat enĩ ẽ ad id qđ uolo. platonẽ sensisse duos
ẽẽ mundoᷤ. unũ intellegibiłe in qͦ ipsa ueritas
habitart. istũ aut̃ sensibiłe quẽ manifestũ ẽ nos
iusu tactuq sentire. Itaq ilłu uerũ. ħe ueri simi¬
łe. ⁊ ad illi imaginẽ factũ. ⁊ iđo de illo inea qͤ se
ognosc̾et uiã uelut expoliri ⁊ ꝗͣsi serenari ueri¬
tatẽ: de hoc. aut̃ instultoꝵ animiᷤ ñ scientiã s ops¬
nionẽ posse gnari: qͥcꝗͣd tam̃ ageret᷑ in hoc mun

Expanded text:
isse philosophiae disciplinam, de qua nunc disserere temporis non est. sat est enim ad id, quod uolo, Platonem sensisse duos esse mundos, unum intellegibilem. in quo ipsa ueritas habitaret, istum autem sensibilem, quem manifestum est nos uisu tactuque sentire; itaque illum uerum, hunc ueri similem et ad illius imaginem factum, et ideo de illo in ea quae se cognosceret anima uelut expoliri et quasi serenari ueritatem, de hoc autem in stultorum animis non scientiam sed opinionem posse generari: quidquid tamen ageretur in
Abbreviated transcription (Latin):
pleni ut ait clsmꝰ bonaᷤ res aribica u̾ erhalart̃
in noꝰ. u̾illi flamule instillar p̃ciosissimi un¬
guenti guitaᷤᷤ paucissimas. incredibile romani¬
ane incredibile.⁊ ult̾ quã de me fortasse rtu
or̃edis. ꝗͥd ampliꝰ dicã. etiã mͥ ipsi demeipso incre¬
dibile incendiũ c̃citart̃. Quis me tẽ honor.
q̃ hoiũm põpa. ꝗ maniꝰ fimȩ cupiditaᷤ qd deniq
huiꝰ mortalis uite fom̃tũ atq retinaculo cõmo

Expanded text:
pleni, ut ait Celsinus, bonas res Arabicas ubi exhalarunt pleni, ut ait Celsinus, bonas res Arabicas ubi exhalarunt in nos, ubi illi flammulae instillarunt pretiosissimi unguenti guttas paucissimas, incredibile, Romaniane, incredibile et ultra quam de me fortasse et tu credis — quid amplius dicam? — etiam mihi ipsi de me ipso incredibile incendium concitarunt. quis me tunc honor, quae hominum pompa, quae inanis famae cupiditas, quod denique huius mortalis ui
Abbreviated transcription (Latin):
c̃cepi.ꝗmͣ ratione cõp̃hendi. Nã cũ p̃sens p̾senti
t ex posuissẽ. int̾iores metꝰ aĩ mei. uehem̃t̃q: ac
sepiꝰ assererẽ. nulła mͥ uideri ꝓsꝑam fortunã nͥ
ꝗͣ oouĩ phylosophandi datet: mulła beatã uitã nͥ
ꝗͣ in pholosophia uiueret᷑ s me tanto meoꝵ onere
quoꝵ erofficio meo uita penderet. multiꝰq necessi¬
tatibꝰ ł pudoriᷤᷤ mei uani. ł inepte meoꝵ miseriȩ
refrenari. tã magno eẽ elatꝰ gaudio.tã scõ huiꝰ uite
infłamatꝰ ardore. ut te dic̾es. situ ab illarũ impor¬
tunarõ litiũ uinculis aliqͦ mͦ eximereris. om̃a mea
uncula etiã patͥmonii tui mecũ participatione
rupturũ. Itaq cũ ad moto nob̾ fomite discessisses.
nũꝙ. cessauimꝰ inhiantes in phẏlosophiã: atq. il¬
ma qͦ summa nos arreptura erat. ilła qłẽ estuaba¬
mꝰ arbitram᷑ eẽ ł maximã. Cũ ecce t libri qͥdã

Expanded text:
concepi, quam ratione comprehendi. Nam cum praesens praesenti concepi, quam ratione comprehendi. Nam cum praesens praesenti tibi exposuissem interiores motus animi mei, vehesaepius assererem nullam mihi uideri prosperam fortunam, nisi quae otium philosophandi daret, nullam beatam uitam, nisi qua in philosophia uiueretur, sed me tanto meorum onere, quorum ex officio meo uita penderet, multisque necessitatibus uel pudoris uel ineptae meorum miseriae refrenari, tam magno es elatus gaudio, tam sancto huius uitae inflammatus ardore, ut te diceres, si tu ab illarum importunarum litium uinculis aliquo modo eximereris, omnia mea uincula etiam patrimonii tui mecum participatione rupturum. Itaque cum admoto nobis fomite discessisses, numquam cessauimus inhiantes in philosophiam atque ilma, quae summa nos arreptura erat, illam qualem aestuabamus arbitrabamur esse uel maximam, cum ecce tibi libri quidam
Abbreviated transcription (Latin):
mira bemuolentiȩ moditione ẽu̾so es. tu
necesseriiꝰ õĩbꝰ it̃ adminiculasti mcõ. tu ibidẽ rur.¬
soꝗͥ cunabula ⁊ ꝗͣsi nidũ studioꝵ meoꝵ foueras. iã
uolare audentis. sustĩntasti rudim̃ta.tu etiã cũ
te absente atq ignorante nauigassẽ. ñ nihil suc¬
censo. qđ ñ tecũ cõmunissẽ ut solerẽ. atq aliud
qͥdius quã c̃tum aciã suspicans. mansisti inẽ cusso
inamicitia. nec plꝰ ante oculo ᷤᷤ tuos liberi deser¬
ti amagistro. ꝗͣm nr̃e m̃tiᷤᷤ penetͣlia puritasq u̾¬
sata ẽ. Postremo qͥcꝗͥd de ocio meo m gaudeo. qd
asuꝑfluarũ cupiditatũ uinculiꝰ euolaui. qđ de¬
positis onibꝰ mortuarõ causarũ resprro. resipisco.
redeo adme. qđ qͤro intentissimꝰ ueritatẽ. qđ in¬
uenire iã ingredior. qđ me ad sũmũ ipsũ modõ
ꝑuenturõ ẽẽ c̃fido. tu animasti. tu impulisti.
tu fecisti. Cuiꝰ aut̃ minist̾ fueris:. płꝰ ad huc fide

Expanded text:
mira benevolentiae moderatione conversus es. Tu mira benevolentiae moderatione conversus es. Tu necessariis omnibus iter adminiculasti meum. Tu ibidem rursus, qui cunabula, et quasi nidum studiorum meorum foveras, jam volare audentis sustentasti rudimenta. Tu etiam cum te absente atque ignorante navigassem, nihil succensens quod non tecum communicassem ut solerem, atque aliud quidvis quam contumaciam suspicans, mansisti inconcussus in amicitia; nec plus ante oculos tuos liberi deserti a magistro, quam nostrae mentis penetralia puritasque versata est. 4. Postremo quidquid de otio meo modo gaudeo; quod a superfluarum cupiditatum vinculis evolavi, quod depositis oneribus mortuarum curarum, respiro, resipisco, redeo ad me; quod quaero intentissimus veritatem, quod invenire jam ingredior, quod me ad summum ipsum modum perventurum esse confido; tu animasti, tu impulisti, tu fecisti. Cujus autem minister fueris, plus adhuc fide
Abbreviated transcription (Latin):
me totũ dedi: quã nc̃ reꝯgnosce aliꝗnͣtũ cepi.
lrgo agg̃de mecũ phylosophiã. hic ẽ qͥeꝗͥd te anriũ
sepe atq dubitantẽ mirabilit̃ solet mouere. Ñ
enĩ metuo. aut asocordia morẽ. aut atarditate in¬
genũ tui. Qͥ te ꝗndo aliqntũ respirare ẽcessỹ ẽ.
insermonibꝰ nr̃is uigilantiorꝰ Qs acutior appa¬
rutꝰ. Ergone tͥ gr̃am ñ repensabo. Anfortasse
paulułũ debeo. ⁊ ume adolescentułs. pauꝑem.
excepisti. tu patre orbatũ amicitia ẽ solatꝰ ẽ. hor¬
tatione animasti. oꝑe adiuiusti: tu in nr̃o ipso
municipio. fauore. familiaritate. cõmunicatiõe
domꝰ tuo. pene̾ tecũ clarũ pͥmatẽꝙ fecisti: tu
Rartaginẽ inlusttioriꝰ ꝓfessionis grã remean¬
tẽ. cũ t̾ ⁊ meo nulli ẽsiliũ meũ spẽq aꝑuissẽ.
pit̾e amore cunctatꝰ es. tã uͥ euincere adolescen¬
tis oupiditatẽ adea ꝗͣ uidebant᷑ meliora ten¬
dentis neqͥiusti. ex debortatore in adiutorẽ

Expanded text:
tum coepi. Ergo adgredere mecum philosophiam; hic est quidquid te anxium saepe atque dubitantem mirabiliter solet mouere. non enim metuo aut a socordia morum aut a tarditate ingenio tuo. quis te, quando aliquantum respirare concessum est, in sermonibus nostris uigilantior, quis acutior apparuit? ego tibi gratiam non repensabo ? an fortasse paululum debeo ? tu me adulescentulum pauperem aexcepisti; tu patre orbatum amicitia consolatus es, hortatione animasti, ope adiuuisti; tu in nostro ipso municipio fauore familiaritate communicatione domus tuae paene tecum clarum primatemque fecisti; tu Karthaginem inlustriorim nulli consilium meum spemque aperuissem, patriae amore cunctatus es: tamen ubi evincere adolescentis cupiditatem, ad ea quae videbantur meliora tendentis, nequisti; ex dehortatore in adjutorem
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ inquã t nescire. Hon enĩ ego qͦro. qͥd tͥ uide¬
at᷑ uidĩ sapienti. s utrũ tͥ uideat᷑. sapien scire
sapĩam. Pot̃ ut opinor hic aut ag̾e aut negare.
Outinã in qͣt aut ita mͥ facile eẽt ut t. aut ita
t difficile ut mͥ. nec tã molestꝰ eẽs. nec inhis
qͥcqͣm sꝑares. Nã cũ me int̾rogareᷤᷤ qͥdm̃ de acha¬
demico sapiente uideat᷑. respondr. uidi mͥ qd¬

Expanded text:
Non enim ego quaero quid tibi videatur videri sapienti, sed utrum tibi videatur sapiens scire sapientiam. Potes, ut opinor, hic aut aiere, aut negare. O utinam, inquit, aut ita mihi facile esset ut tibi, aut ita tibi difficile ut mihi! nec tam molestus esses, nec in his quidquam sperares. Nam cum me interrogares, quid mihi de Academico sapiente videatur; respondi, videri
Abbreviated transcription (Latin):
tiã.S. dũ adistarũ disciplinarũ qͥbꝰ excolunt᷑
aĩ cͥcułu reuocart uoscupio. mẽtuo ne uob̾
laborinthꝰ fiat.⁊ ꝓpe̾ me penitet ab illo te
impetu rep̃ssisse. Crubuit ille. discessitq ut
biberet. Nã ⁊ multũ siciebat. ⁊ occasiõ dabat᷑
euitandi. me plura fortasse atq asꝑiora loou¬
turõ. Et cũ rediss. intentis õibꝰ sic cepi. Itane
ẽ alippi. ut int̃ noꝰ dere iã ut mͥ uidet᷑

Expanded text:
tiam. sed dum ad istarum disciplinarum, quibus excoluntur tiam. sed dum ad istarum disciplinarum, quibus excoluntur animi, circulum reuocare uos cupio, metuo, ne uobis labyrinthus fiat, et prope me paenitet ab illo te impetu repressisse. — Erubuit ille discessitque, ut biberet. nam et multum sitiebat et occasio dabatur euitandi me plura fortasse atque asperiora dicturum. Et cum redisset, intentis omnibus sic coepi: Itane est, Alypi, ut inter nos de re ia
Abbreviated transcription (Latin):
atq neglig̾e̾ ñ minꝰ t᷑peẽ. S ꝓmeridianis horis
rediemꝰ ad inuicẽ. Mihi enĩ cũ iã uidet᷑ nos ad
calcẽ ꝑuenisse: ꝓugnos etiã misciusti. Pc aut̃
cogitandis u̾sibꝰ in hiantẽ. Nã demedio pene
prandio. ꝙͣ ius nr̃i p̃ndu ide miciõ qͥ finisfuit.
clam surreaat. nihilq biberat. Cui ego. opͣto
qͥdẽ inqm̃ tͥ ut istã poeticã quã ẽ cupisti. cõ¬
plectariᷤ aliꝗndo. ñ qͦ me minꝰ delectat ista
ꝑfectio. s qd iuideo tantũ exarsisse. ut nisi
rꝰ malim auribꝰ nr̃is inculces tuoᷤᷤ u̾sꝰ ꝗͣ. ut illis
g̾ciᷤᷤ t̃gedu̾s more auicularõ ꝗͥs ieauei inclus as
uidem. u̾ba quȩ ñ intelligiẽ cintes. ad moneo
tam̃ ut ꝑgas potõ si uoles.⁊ ad scoła redeaᷤ nrãm.
sitam̃ aliqͥd iã dete hortensiꝰ exphylosophia
meret᷑. cuĩ duleissimas pͥmitias iã ur̃o illo ser¬
mone libasti: qͥ te uehem̃tiꝰ ꝙ̃ ista poetica inoen¬
dit. ad magnar ⁊ uere fructuo saꝵ rerũ scien¬

Expanded text:
atque neglegere non minus turpe est. sed pomeridianis horis rediemus ad inuicem. mihi enim, cum uideretur iam nos ad calcem peruenisse, pugnos etiam miscuisti. — Hic cogitandis uersibus inhiantem. nam de medio paene prandio, quamuis nostri prandii idem initium qui finis fuit, clam surrexerat nihilque biberat. cui ego: Opto quidem, inquam, tibi, ut istam poeticam, quam concupisti, conplectaris aliquando, non quod me nimis delectat ista perfectio, sed quod uideo te tantum exarsisse, ut nisi rus, malim auribus nostris inculces tuos uersus quam ut in illis Graecis tragoediis more auicularum, quas in caueis inclusas uidemus, uerba quae non intellegis cantes. admoneo tamen, ut pergas potum, si uoles, et ad scholam redeas nostram, si tamen aliquid iam de te Hortensius et philosophia meretur, cui dulcissimas primitias iam uestro illo sermone libasti, qui te uehementius quam ista poetica incenderat ad magnarum et uere fructuosarum rerum scien
Abbreviated transcription (Latin):
tente audiuimꝰ mmura tua.s etiã ñ nulla fulga
fulminibꝰ ꝓpͥora c̃speximꝰ. Quis enĩ ut cęta ꝓtpre
taccã ⁊ unũ cõmemorẽ. ꝗͥs inqm tã subito uinquã
tantũ innotuit. tantũq lumine m̃tiᷤᷤ emicuit.
ut sub uno fremitu rationiᷤᷤ ⁊ qͦda coruscamine tẽ¬
ꝑ antiȩ. uno die. illa pͥdie seuissima penit᷑ libido
moreret᷑. Ergone ñ erũ pet aliqnͣdo ista uͥtꝰ.⁊ mul¬
toꝵ desperantiũ risꝰ inhorrorẽ stuporẽq: õ u̾tet.¬

Expanded text:
tente audivimus murmura tua, sed etiam nonnulla fulgura fulminibus propiora conspeximus. Quis enim, ut caetetaceam et unum commemorem, quis, inquam, tam subito umquam tantum intonuit tantumque lumine mentis emicuit, ut sub uno fremitu rationis et quodam coruscamine temperantiae uno die illa pridie saeuissima penitus libido moreretur? ergo non erumpet aliquando ista uirtus et multorum desperantium risus in horrorem stuporemqu
Abbreviated transcription (Latin):
lescentulos uir hec posse discͥnere qͦ aeite ac subtilit̃
loꝗͥ nullo liceat reclamante. Nã paulo añ dixisti.
cũ ꝗͤrerẽ utrũ sciret sapien sapientiã. scire gͥ ui¬
d̾i. Cui gͦ uidet᷑ sapientẽ scirt̾ sapientiã. ñ utiq
uidet᷑ nihil scire sapientẽ. Noc enĩ ẽtendi ñ por:

Expanded text:
lescentulos uix adhuc posse discernere, quae acute ac subtiliterloqui nullo liceat reclamante. nam paulo ante dixisti, cum quaererem, utrum sciret sapiens sapientiam, scire sibi uideri. cui ergo uidetur sapientem scire sapientiam, non utique uidetur nihil sci
Abbreviated transcription (Latin):
ut̃ hoc tͥ qđ̃ etiã mͥuideat᷑. sapientẽ ñ nihił scire.
⁊tͥ opinor: cuu placet iuði sapienti. scire sapien¬
tẽ saprentiã. Tũ ille ñ magis me ingeniũ ex¬
ercere uelle. qmͣ te arbitr᷑: ⁊ idmror: N enĩ tibi
ulla in hac re exercitatione opꝰ ẽ. Nã mͥ ad hue
fortasse ceco uidet᷑ int̾ eẽ. ut intͣ uid̾i scire gͥ.
⁊ scire. ⁊ int̃ sapientiã qͦ in inuestigatione po

Expanded text:
pientem non nihil scire et tibi, opinor, cui placet uideri sapienti sapientem scire sapientiam. — Tum ille: Non magis me ingenium exercere uelle quam te arbitror et id miror; non enim tibi ulla in hac re exercitatione opus est. nam mihi adhuc fortasse caeco uidetur interesse inter uideri sibi scire et scire et int
Abbreviated transcription (Latin):
diuitiis. ñ cocorũ arte ac labore exqͥsita. qd intã
multis rebꝰ tuendȩ ac recipiende salutis auxilia:
qua g̃ta uicissitudo diei alt̾namis ⁊ noctis. Aura¬
tũ ꝙͣ blanda tẽꝑies. Infruticibꝰ ⁊ peccorib indum̃¬
tor c̃ficiendoꝵ qͣnta mat̾ies: oiã cõmemore qͥs pos¬
sit Ilt ec aut̃ solatia ꝗͦ ame uelut inqͦnđã s̃ aggerẽ
cautata. si uelłẽ uelut ẽligata in uoluero soluere
uiđ: discut̾e. ꝗnͣta mͥ mora eẽt insinglis. qͥbꝰ pluri¬
ru ẽtinent᷑ ⁊ hec oiã miseroꝵ s̃ dãpnatoꝵq sola
ta s̃ ista: Qͥd dabit eis ꝗsͦ p̃destinauit aduitam.
qͥbe dedit enã eis ꝗs p̃destinauit admortẽ: qͥue
bona milla beata uita fac̾ eos sumere. ꝓ qͥbꝰ in hac
misera unigenitũ filiũ suũ uoluit usq: admor

Expanded text:
diuitiis, non coquorum arte ac labore quaesita? quid in tam diuitiis, non coquorum arte ac labore quaesita? quid in tam multis rebus tuendae aut recuperandae salutis auxilia! Quam grata uicissitudo diei alternantis et noctis! Aurarum quam blanda temperies! In fruticibus et pecoribus indumentorum conficiendorum quanta materies! Omnia commemorare quis possit? Haec autem sola, quae a me uelut in quendam sunt aggerem coartata, si uellem uelut conligata inuolucra soluere adque discutere, quanta mihi mora esset in singulis. quibus plurima continentur! Et haec omnia miserota sunt ista? Quid dabit eis quos praedestinauit ad uitam, qui haec dedit etiam eis quos praedestinauit ad mortem? Quae bona in illa beata uita faciet eos sumere, pro quibus in hac misera unigenitum suum filium uoluit usque ad mo
Abbreviated transcription (Latin):
tudine. in ipsiꝰ lucis tanta copia. tãq mirabili
specie insole ac lua ⁊ sydibꝰ ⁊ inopaertatibꝰ
nemorũ. in coloribꝰ ⁊odoribꝰ filorũ. indiu̾sitate
ac multitudine uoluerũ garrularũ atq pieta¬
rũ. inmulti formi specie tot tantoꝵq aninun¬
tiũ: quarũ illa plꝰ habent admirationis quȩ
molis minimũ. Płꝰ enĩ formicularõ ⁊ apicula¬
rũ oꝑa stupemꝰ. ꝙͣ inm̃sa corꝑa billenarũ. In
ipsiꝰ qͦq maris tã gn̾di spectaculo. cũ sese diułis
coloribꝰ uelut uestibꝰ induit. ⁊ aligñdo uiride.
i. ꝗ hoc multis modis. aliqñdo purpureũ. aliqͣn¬
doceruleũ ẽ quã porro delectabilit̾ spectat᷑. etiã
qͣndocũq turbat᷑. ⁊ fit inde maior suauitas.qr
sic demulcet intuentes. ut ñ iactet ⁊ gͣtiat na¬
uigantes. Qͥd ciboꝵ usq qͣq copia eont᷑ famẽ:
qͥd saporũ diu̾sitas contͣ fastidiũ nature diffusa

Expanded text:
ritudine: in ipsius lucis tanta copia, tamquam mirabili ritudine: in ipsius lucis tanta copia, tamquam mirabili specie, in sole et luna ac sideribus; in opacitatibus nemorum, in coloribus et odoribus florum: in diversitate ac multitudine volucrum garrularum atque pictarum; in multiformi specie tot tantorumque animantium: quorum illa plus habent admirationis, que molis minimum, plus enim formicularum et apicularum opera stupemus quam inmensa corpora balaenarum, in ipsius quoque maris tam grandi spectaculo, cum sese diuersis coloribus uelut uestibus induit et aliquando uiride dque hoc multis modis, aliquando purpureum, aliquando caeruleum est. Quam porro delectabiliter spectatur etiam quandocumque turbatur, et fit inde maior suauitas, quia sic demulcet intuentem, ut non iactet et quatiat nauigantem! Quid ciborum usquequaque copia contra famem? quid saporum diuersitas contra fastidium, naturae diffusa
Abbreviated transcription (Latin):
s. uirili ornam̃to indicant pure facies femi¬
narũ. ꝗsͣ utiq in firmiores muniri tutrꝰ con.¬
ueniret. Si gͦ nulłu m̃broꝵ ẽ inhis ẽspiciustesi
ambigit nemo qđ ita sit alieui oꝑi ad cõmsdr¬
tũ. ut ñ etiã sit decorũ. s̾ aut̃ ñ nulla qupx
sołu decꝰ. ⁊ nullꝰ ẽ usꝰ. puto facile intelligl in
c̃ ditione corꝑis. dignitatẽ necessitati fuisse
pͣlatã. Transitura ẽ ꝗͥ ppe necessitas. tẽpꝰ uen¬
turũ. qnͣdo sola inuicẽ pulchritudine sine ul¬
la libidine ꝑfruam᷑. Qđ marime ad laudẽ. refe¬
rendũ ẽ c̃ditoris. eui dr̃ inpsalmo. ẽfessionẽ ide
corẽ induisti. lã çȩt̾a pulchritudo ⁊ utilitasera¬
ture ꝗͥ hõi lic inistos labores miseriasq ꝓiato
atq dãpnato. ex pectanda atq: sum̃da. diuma
largitate c̃cessa ẽ. qͦ sermone t̃minari potest:
Inceli ⁊ t̾re ⁊ maris multimoda ⁊ uaria puleh¬

Expanded text:
sed uirili ornamento indicant purae facies femised uirili ornamento indicant purae facies feminarum, quas utique infirmiores muniri tutius conueniret. Si ergo nullum membrum est, in his quiicui operi adcommodatum, ut non etiam sit decorum; sunt autem nonnulla, quorum solum decus et nullus est usus: puto facile intellegi in condicione corporis dignitatem necessitati fuisse praelatam. Transitura est quippe necessitas tempusque uenturum, quando sola inuicem pulchritudine sine ulla libidine perfruamur: quod maxime ad laudem referendum est Conditoris, cui de Dei Nam cetera pulchritudo et utilitas creature, que homini, licet in istos labores miseriasque proiecto atque damnato, spectanda atque sumenda, divina largitate concessa est, quo sermone terminari potest: in celi et terre et maris multimoda et varia pulch
Abbreviated transcription (Latin):
coneni s̃ ⁊ coaptata nossemꝰ ꝗͦ fositandata cr
inhis qͥ foris eminent. humana poss in uestigutt
sollertia. que uͦ tecta s̃ atq anr̃is remota ẽspett¬
bꝰ siẽ ẽ tanta ꝑplexitas uenarũ atq ratuorõ
⁊ iuiscerũ secreta uitaliũ inuenire sullꝰ pot᷑ qͥr
⁊ simedicoꝵ diligentia ñ nulla enidelis. ques
anathomieos appellant. laniauit porꝑa mortuoꝵ.
siue etiã intͣman secantis ꝑserutaitis morien¬
tiũ.atq incarnibꝰ humanis. satiꝰ in hibane ab¬
dita cuneta rimata ẽ. ut qͥd. ⁊ qͦmꝰ. ł qͥb  ociseu¬
mo ualuit inuenire. ꝗͦs nemo auso ẽ qi lerere.
qͥsi noti eẽ potuissent in int̾ioribꝰ qͦq u̾isectibꝰ
que nulłi ostentant decꝰ. ita delectaret pulefsi.¬
tudo rationis. ut oĩ forme apparenti gͦ ocuby
eorem habeant ñ ⁊ usũ. sic̃ hab pectꝰ uirile
mamillas. sic̃ facies barbã. quã ñ eẽ munim̃to.

Expanded text:
connexa sunt et coaptata, nossemus: quos forsitan data opera connexa sunt et coaptata, nossemus: quos forsitan data opera in his quae foris eminent, humana posset vestigare sollertia; quae uero tecta sunt adque a nostris remota conspectibus, sicuti est tanta perplexitas uenarum adque neruorum et uiscerum, secreta uitalium, inuenire nullus potest. Quia etsi medicorum diligentia nonnulla crudelis, quos anatomicos appellant, laniauit corpora mortuorum siue etiam inter manus secantis perscrutantisque morientium adque in carnibus humanis satis inhumane abdita cuncta rimata est, ut quid et quo modo quibus locis cumo ualuit inuenire, quos nemo ausus est quaerere? qui si noti esse potuissent, in interioribus quoque uisceribus, quae nullum ostentant decus, ita delectaret pulchritudo rationis, ut omni formae apparenti, quae oculis decorem habeant, non et usum; sicut habet pectus uirile mamillas, sicut facies barbam, quam non esse munimento,
Abbreviated transcription (Latin):
cet̾a m̃bra disposita. specresq ipsa ac figura. ⁊ sta¬
tura totiꝰ corꝑis ita modificata. ut administeriõ
aie rationalis indic se factũ.: Nonenĩ ut anima¬
lia rationis exꝑtia ꝓna ẽẽ uidemꝰ int̾ra. ita ere¬
atꝰ ẽ ħo.s. erecta incełu corꝑis forma admon. ea
qͥ sursũ s̃ saꝑe. Porro mira mobilitas. ꝗͦ lingue
ac manibꝰ attͥbuta ẽ ad loꝗnͣdũ ⁊ scribendũ ap¬
ta atq c̃ueniens. ⁊ adoꝑa artiõ plurimarõ offi¬
cioꝵq cõplenda. ñ ne satis ostendit. qͣli anime
ut seriuret tale sit corpꝰ adiunctũ: quã qͣm
det̾ctis necessitatibꝰ oꝑandi. ita om̃iũ partiũ ẽ¬
gruentia numosa sit.⁊ pulchra sͥ parilitate
respondeat. ut nescias ineo utrũ ẽdenda mar¬
or sit utilitatis habita ratio. qm̃ decoris. Certe
enĩ nihil creatõ uidemꝰ incorpore utilitatis
cuusa. qđ ñ habeat etiã decoris locłi. Eaut̃ id

Expanded text:
caetera membra disposita, speciesque ipsa ac figura et stacaetera membra disposita, speciesque ipsa ac figura et statura totius corporis ita modificata, ut ad ministerium animae rationalis se indicet factum? Non enim ut animalia rationis expertia prona esse videmus in terram, ita creatus est homo: sed erecta in coelum corporis forma admonet eum quae sursum sunt sapere. Porro mira mobilitas, quae linguae ac manibus attributa est, ad loquendum et scribendum apta atque conveniens, et ad opera artium plurimarum officiorumque complenda, nonne satis ostendit, quali animae ut serviret tale sit corpus adjunctum? Quanquam et detractis necessitatibus operandi, ita omnium partium congruentia numerosa sit, et pulchra sibi parilitate respondeat, ut nescias utrum in eo condendo major sit utilitatis habita ratio, quam decoris. Certe enim nihil creatum videmus in corpore utilitatis causa, quod non habeat etiam decoris locum. Plus aute
Abbreviated transcription (Latin):
marime. si uelimꝰ ñ aceruatĩ cuncta ẽ gerere .s in
singłis immorari. In ipsis postremo erroribꝰ⁊ fal¬
sitatibꝰ defendendis. quã magna claruert ingenia
phylosophoꝵ atq hereticoꝵ. ꝗͥs estimare sufficiat:
Loqͥm᷑ enĩ nc̃ denat᷑a m̃tis humane. ꝗͣ ista uita
mortalis ornat᷑. ñ de fide. atq itin̾e ueritatis. ꝗͣ¬
illa inmortalis acqͥrat᷑. huiꝰ tante nat᷑e c̃ditor:
cũ sit utiq d̾s uerꝰ ⁊ sũmꝰ apso cuncta qͥfec̃ ad mi¬
nistrante.⁊ sũmã potestatẽ sũmãq habente iusti¬
ciã. nũqmͣ ꝓfecto inhas miserias. decidiss. atq
ex his pͣt̃ cossolos qͥ lib̾abunt᷑ inet̾nas eẽt itura :
nimis gͣnde peccatũ in hoĩe pͥmo. de qͦ cęt̾i exorti¬
mortalitate cõmune. multisq carõ repꝑiat᷑ in¬
firmiꝰ. qnͣta dĩ bonitas. qnͣta p̃uidentia tanti
creatoris apparet. Ñne ita s̃ in eo loca sensuũ :

Expanded text:
maxime si uelimus non aceruatim cuncta congerere, sed in maxime si uelimus non aceruatim cuncta congerere, sed in singulis inmorari? In ipsis postremo erroribus et falsitatibus defendendis quam magna claruerint ingenia philosophorum adque haereticorum, quis aestimare sufficiat? Loquimur enim nunc de natura mentis humanae, qua ista uita mortalis ornatilla immortalis acquiritur. Hujus tantae naturae conditor cum sit utique Deus verus et summus, ipso cuncta quae fecit administrante et summam potestatem summamque habente justitiam, nunquam profecto in has miserias decidisset, atque ex his, praeter eos solos qui liberabuntur, in aeternas esset itura, nisi nimis grande peccatum in homine pmortalitate commune, multisque earum reperiatur infirmius, quanta Dei bonitas, quanta providentia tanti Creatoris apparet? Nonne ita sunt in eo loca sensuum et
Abbreviated transcription (Latin):
cogitau̾it. ⁊ impleu̾it: ꝗͦ intheatͥs mirabilia exs¬
pectantibꝰ audientibꝰ incredibilia facienda ⁊ ex¬
hibenda molita sit. incapiendis. occidendis. do¬
mandis. inrationabilibꝰ animantibꝰ. ꝗͦ ⁊ qͣnti rep¬¬
ꝑerttadu̾so ipsos hoĩes. tot gn̾a uenenoꝵ. tot ar¬
moꝵ. tot machinam̃toꝵ. ⁊ ꝓsalute mortali tuen¬
da. atq reparanda. qtͦ medicam̃ta atq: ad ium̃ta
cõp̃hend̾it. ꝓ uoluptate fauciũ gtͦ ẽ dimta ⁊ gulę
irritam̃ta repꝑeit. ad indicandas ⁊ suadendas co¬
gitationes qm̃ multitudinẽ uarietatẽq signoꝵ.
U p̃cipuũ locũ u̾ba ⁊ litt̾e tenent. ad delectandoᷤ
animos ꝗxͦ elocutionis ornatꝰ.ꝗͣ. diu̾soꝵ carmi nõ
copiã ad mulcendas aures. qͦt organa musica. ꝗͦt
cantilene modos excogitau̾it. qnͣtã ꝑitiã dim̃si¬
onẽ. atq numoꝵ. meatꝰq ⁊ ordines sẏderũ. qnͣta
sagacitate cõp̃hendit. quã multa rerũ munda¬
narũ cogitatione se impleu̾it. ꝗͥs possit eloqui.

Expanded text:
ogitauerit et inpleuerit; quae in theatris mirabilia spectantibus, audientibus incredibilia facienda et exhibenda molita sit; in capiendis occidendis domandis inrationalibus animantibus quae et quanta reppererit; aduersus ipsos homines tot genera uenenorum, tot armorum. tot machinamentorum, et pro salute mortali tuenda adque reparanda quot medicamenta adque adiumenta conprehenderit: pro uoluptate faucium quot condimenta et gulae inritamenta reppererit; ad indicandas et suadendas cogitationes quam multitudinem uarietatemque signorum, ubi praecipuum locum uerba et litterae tenent; ad delectandos animos quos elocutionis ornatus, quam diuersorum carminum copiam; ad mulcendas aures quot organa musica, quos cantilenae modos excogitauerit; quantam peritiam dimensionum adque numerorum, meatusque et ordines siderum quanta sagacitate conprehenderit; quam multa rerum mundanarum cognitione se inpleuerit, quis possit eloqui,