comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
potest. Unde hoc accidit : ꝓfecto qͥa hec falli pͥ. ille ñ pocest. Aut si falli potuit. iͥ¬
tellectus ñ fuit. s opinio. Uerus nẽpe incellectus. certã habet ñ modo u̾itatẽ.
s noticiã u̾itatis. Poslumꝰ singła ħ ita diffimrx. fides uoluntaria quedã ncerta p̃¬
libatio. nec dũ ꝓpalate ueritatis. In tellectus: rei cuiuscũq inuisibilis. certa ꝙ
sides ambiguũ ñ ht̃. aut siht̃: fides ñ ẽ. s opinio. Qd gͦ distat ab intellectu: Nepe
qđ ⁊ si ñ ht̃ incertis ñ magis quã intellectus. ht̾ tam̃ in uolucbrũ. qđ ñ intelle

Expanded text:
potest. Unde hoc accidit? Profecto quia haec falli potest, ille non potest: aut si falli potuit, inpotest. Unde hoc accidit? Profecto quia haec falli potest, ille non potest: aut si falli potuit, intellectus non fuit, sed opinio. Verus nempe intellectus certam habet non modo veritatem, sed notitiam veritatis. Possumus singula haec ita definire, Fides est voluntaria quaedam et certa praelibatio necdum propalatae veritatis. Intellectus est rei cujuscunque invisibilis certa et fides ambiguum non habet; aut si habet, fides non est, sed opinio. Quid igitur distat ab intellectu? Nempe quod etsi non habet incertum non magis quam intellectus, habet tamen involuerum, quod non intell
Abbreviated transcription (Latin):
o ÷. Ds̃ uͦ. ñ sur iliqͥd optimũ ht̃. unũ optimũ totus. Is. ⁊ qͥ cũ eo st̃ beati sp̃strib
mͦ is. ueluti uiis totidẽ. niã st̃ considatione uestigandi. opimione. fide. incellectu. Qͣ
intellectus. rationi inuititur. fides auctoritati. opimio sola ueri similitudine se tuet᷑.
abent illa duo certã ueritatẽ. s fides clausã.⁊ inuolutã. ĩtelligentia nudã ⁊ mani¬
festã. Cet̾m opinio certi nil habens. uerũ ꝑueri similia q̃rit potiꝰ.ꝙͣ. app̾hendit.
iĩno ĩhis cauenda confusio. ne aut ĩ certũ opinionis fides figat. aut qđ firmũ
firũꝙ ÷ sidei. opimo rouocet ĩ questionẽ. Et hoc sciendũ. qͥa opinio si habet asserti¬
onẽ tem̃aria ÷. fides si ht̃ hesitationẽ infirma ÷. Itẽ intellectus si signata fidei. tẽꝑtet
irrũꝑe: reputat᷑oeffractor. scrutator maiestacis. Multi suã opinionẽ. intellecdũ pu¬
tauert̃. ⁊errauert̃. E quidẽ opinio: pͥ putari intellestiis. intellectus o̾ pinio non

Expanded text:
timum totus. Is, et qui cum eo sunt beati spiritus, tribus modis, veluti viis totidem, nostra sunt consideratione 447 vestigandi, opinione, fide, intellectu. Quorum intellectus rationi innititur, fides auctoritati, opinio sola veri similitudine se tuetur. Habent illa duo certam veritatem: sed fides clausam et involutam, intelligentia nudam et manifestam: caeterum opinio certi nihil habens, verum per verisimilia quaerit potius, quam apprehendit. 6. Omnino in his cavenda confusio, ne aut incertum opinionis fides figat, aut quod firmum fixumque est fidei, opinio revocet in quaestionem. Et hoc sciendum, quia opinio, si habet assertionem, temeraria est: fides, si habet haesitationem, infirma est: item intellectus, si signata fidei tentet irrumpere, reputatur effractor, scrutator majestatis. Multi suam opinionem intellectum putaverunt, et erraverunt. Et quidem opinio potest putari intellectus; intellectus opinio non
Abbreviated transcription (Latin):
us ꝑuenitur. Dixisti inquis satis qͣ ascendat᷑. etiã ⁊ qͦ ascendendũ dicẽ habes.
alleris. si id speras. ineffabile ÷. Tu me existimas loqui qđ octs ñ uidit. nec
plicat. consicdłatio querat. oratio expetat. mereat᷑ uita. puritas asseqͣtur.
Sane eoꝵ ãmonitꝰ que supri te stꝰ. ñte existimes micti a me suspicere solẽ.
lunã. stellas. ñ ipsũ firmam̃tũ. ñ aquas que suꝑ celos sc̃. Ista siqͥdẽ omĩ

Expanded text:
u. 5. Dixisti, inquis, satis qua ascendatur: etiam quo ascendendum, dicere habes. Falleris, si id speras: ineffabile est. Tu me existimas loqui quod oculus non vidit, nec plicat, consideratio quaerat, oratio expetat, mereatur vita, puritas assequatur. Sane eorum admonitus quae supra sunt, non te existimes mitti a me suspicere solem, lunam, stellas, non ipsum firmamentum, non aquas quae super coelos sunt. Ista siquidem omnia,
Abbreviated transcription (Latin):
omĩb tñ modus melior. Ego nec seueriꝰ uesĩ. nec dissolutius. Qd hic mediocͥtate gͣtiꝰ.
ut Nec descu̾ttate sis oneri. nec de samiliaritate.ͥ ꝯtẽptui: In ipalatio papã. domite pa¬
trefamilias ex hibe. Ament te domesticitui. si nꝰ facito ut timeant. Utilis sẽꝑ custo¬
ua oris. q̃ tñ affabilicatis gr̾ã ñ excludat. Ergo uͥq frenanda lingua p̾ceps. mari¬
me aũ inconuuio. Ille conuenientior habitꝰ. si actu qͥł seuerus sifuultu serenꝰ ũbo
seriꝰ. Capellam ⁊ qͥ tec̾ iugit̾ diuinis int̾ st officiis. ñ sint sñ honore. łiuĩ ẽ. tales tͥ¬

Expanded text:
omnibus tamen modus melior. Ego nec severius velim, nec dissolutius. Quid hac mediocritate gratius, omnibus tamen modus melior. Ego nec severius velim, nec dissolutius. Quid hac mediocritate gratius, ut nec de severitate sis oneri, nec de familiaritate contemptui? In palatio papam, domi te patremfamilias exhibe. Ament te domestici tui: si non, facito ut timeant. Utilis semper custodia oris, quae tamen affabilitatis gratiam non excludat. Ergo ubique frenanda lingua praeceps, maxime autem in convivio. Ille convenientior habitus, si tu actu quidem severus sis, vultu serenus, verbo serius. Capellani, et qui tecum jugiter divinis intersunt offic
Abbreviated transcription (Latin):
nemim credas. si insolentior corã te ł sermo sonuerit. ł habitꝰ apparuerit.
anꝰ cua suꝑ hmodi. tu ulcisc̾e ĩ uitiã tuã. Impunitas ausũ parit. ausꝰ excessũ.
ouiũ ep̃i decet sc̃tudo. decet modestia. decet honestas. Hoꝵ disciplina custos.
ac̾dotis domestici. aut cet̾is honestiores: aut fabula omib st̃. In uultu. ĩhabitu.
in ĩcestu. illoꝵ qͥ circa te st̾ nil reside impudicũ. uil ĩdecens patiaris. Discant ate
coepi tui comatulos pueros ⁊ cõptos adolescentes. secũ ñ hab̾e. Certe int̾ im¬
tͣtos discurre calanuistratos ñ decet.⁊ mem̃to qđ sapiens adionet. filie tͥ st̃.
uoli faciẽ tuã hilarẽ adeas osteridẽ. Nec austitatẽ tñ suadeo t᷑. s gͣuitatẽ. Illa infir¬
iiores fugat: ħ repͥmit leuiores. Illa si a sit odibilẽ.h si desit. concẽptibilẽ redilit. In

Expanded text:
nemini credas. Si insolentior coram te vel sermo sonuerit. vel habitus apparuerit: nemini credas. Si insolentior coram te vel sermo sonuerit. vel habitus apparuerit: manus tua super ejusmodi; tu ulciscere injuriam tuam. Impunitas ausum parit, ausus excessum. Domum episcopi decet sanctitudo, decet modestia, decet honestas: horum disciplina custos. Sacerdotes domestici, aut caeteris honestiores, aut fabula omnibus sunt. In vultu, in habitu, in incessu illorum qui circa te sunt, nihil residere impudicum, nihil indecens patiaris. Discant a te coepiscopi tui comatulos pueros et comptos adolescentes secum non habere. Certe inter mitratos discurrere calamistratos non decet. Et memento quod Sapiens adnoli faciem tuam hilarem ad eas ostendere . 22. Nec austeritatem tamen suadeo tibi, sed gravitatem. Illa infirmiores fugat, haec reprimit leviores. Illa, si adsit, odibilem; haec, si desit, contemptibilem reddit: in
Abbreviated transcription (Latin):
adit asinso o ẽ qͥ subleuet eã. perit aĩa ⁊ nemo qͥ reputet. llec mir᷑ c̃ nec nr̃os. io
assiduos sentiainꝰ defectꝰ. Nonne ad singłas subputat̾ones istas irascum. urii. an¬
niam & tolerabiliꝰ rer̃ ꝙ̃ m̃tiũ sustin̾emꝰ iacturã. Qr in qͥt. nĩ magis fraudẽ pa¬
timini : Queso tu qͥ alios doces. doce te ipsũ si tñ iã ñ dociustĩ pluris te habe.
ꝓ tua. Nt ansitoria ista q̃stare cͥ nullo pact̾o queunt. fac ut ate transeant. nͥ
ꝑee.Liuꝰ qͦͣ surt̾caiuat t̾rã. sic discursus cẽꝑaliũ. cõscientiã redit. Si pot᷑ cor¬
iens ĩ agros excurr̾e: sine lesione satoꝵ. ⁊ tu te ista sine uulnẽ m̃tis. posse t̾e¬
tare confidito. Onñnodis consulo studeas ate au̾cere concursũ hoꝵ. Multa n¬
quoꝵra ⁊studia. Noꝵ oportet ut uitia domꝰ cue ultimus scias. ꝗd q̃ plimis
nouunꝰ contigisse. q ꝓpt̾ ut dixi alius alia dispenset. de disciplina cu ꝓuide. Ito

Expanded text:
adit asina, et est qui sublevet eam: perit anima, et nemo est qui reputet. Nec mirum, cum nec nostros quidem assiduos sentiamus defectus. Nonne ad singulas supputationes istas irascimur, lerabilius rerum, quam mentium sustineremus jacturam! Quare, inquit, non magis fraudem patimini? Quaeso, tu qui alios doces, doce te ipsum: si tamen jam non docuisti, pluris te habere, quam tua. Transitoria ista, quae stare tibi nullo pacto queunt, fac ut a te transeant, non per te. Rivus qua fluit, cavat terram: sic discursus temporalium conscientiam rodit. Si potest torrens in agros excurrere sine laesione satorum; et tu te ista sine vulnere mentis posse tractare confidito. Omnimodis consulo studeas avertere a te concursum horum. Multa nquorumque et studia. Non oportet ut vitia domus tuae ultimus 444 scias: quod quamplurimis novimus contigisse. Quapropter, ut dixi, alius alta dispenset; de disciplina tu provide, illud
Abbreviated transcription (Latin):
ex parte contigit seꝑatio. potuit unitati p̾scribere. ꝑmanenti in totis trib. Siue
coniun&is. siue disumctis duob: nichilominꝰ ꝑ seu̾atut ĩtrib unitas ꝑ sonał.
Eque unꝰ xp̾c. unaq ꝑsona. uerbũ. aĩa.⁊ caro: etiã mortuo hoĩe ꝑdurauit. In¬

Expanded text:
ex parte contigit separatio, potuit unitati praescribere, permanenti in totis tribus. Sive ex parte contigit separatio, potuit unitati praescribere, permanenti in totis tribus. Sive conjunctis, sive disjunctis duobus, nihilominus perseveravit in tribus unitas personalis. Aeque un
Abbreviated transcription (Latin):
de se inuicẽ p̾dices. ñ errau̾is. d̾m uidelicet hoĩem. & hoĩem d̾̃m. uere catho¬
lice ꝓnuntians. Non aũ similit̾ ł carnẽ de aĩa. ꝑ aĩã & carne. nͥ absurdissi¬
me p̃dicas. ⁊ si similit̾ aĩa ⁊caro unus sit hõ. Nec mirũ si ñ eque potis
string̾e sibi carnẽ: ut sibi diuinitas hoĩem illũ. qͥ p̾destinatꝰ est filtus dei
inuirtute. Longa cnthena e forts asstringendũ ouma p̃destinatio.
Ab eterno ẽ enĩ. qͥd longiꝰ et̃nitate e qͥd diuinitate potentiꝰ: Inde est qđ nec
morte incidentẽ. ullatenus incercidi hec unitas potuit. & si carne & aĩa ab
inuicẽ seꝑatis. Et fortassis hoc sensi ille. qͥ se indignũ ꝓfessus ÷ solu̾e corrigiã
mulier fermentauit. ut nec diuisione quidẽ facta carnis. ꝙ anime. a carne
łaĩa uerbũ diuidetur. Mansit & inseꝑatione inseꝑabilis unitas. Nec enĩ q̃

Expanded text:
de se invicem praedices, non erraveris, Deum videlicet hominem, et hominem Deum vere cathode se invicem praedices, non erraveris, Deum videlicet hominem, et hominem Deum vere catholiceque pronuntians. Non autem similiter vel carnem de anima, vel animam de carne, nisi absurdissime, praedicas, etsi similiter anima et caro unus sit homo. Nec mirum, si non aeque potis stringere sibi carnem, ut sibi divinitas hominem illum, qui praedestinatus est filius Dei in virtute, Longa catena et fortis ad stringendum, divina praedestinatio: ab aeterno est enim. Quid longius aeternitate? Quid divinitate potentius? Inde est quod nec morte incidente ullatenus intercidi haec unitas potuit, etsi carne et anima ab invicem separatis. Et fortassis hoc sensit ille, qui se indignum professus est solvere corrigiam mulier fermentavit, ut nec divisione quidem facta carnis et animae, a carne vel anima Verbum divideretur! Mansit et in separatione inseparabilis unitas. Nec enim quae
Abbreviated transcription (Latin):
absq p̾iudicio ꝑsonalis unitafis. ĩ sua num̾ositate mau̾e. Nec ngau̾uĩ batu
ariꝰ similiusꝙ cũ hoi̾s conuenire constitutione. qđ ꝓ hoĩe consticutũ ẽ sa¬
cram̃tũ. Decuit ⁊ cũ sũma que indo ÷ ꝯd̾s ÷ unitate. congruere. ut qͦmͦ ibi
tres ꝑsone una eẽntia. ita hin conuenientissima quadã ꝯ̃trarietate. tres
ẽentie sint una ꝑsona. Uides ne pulchre inter utrãq unitatẽ. hanc coli¬
in ꝗͣ conuenientia. ut salutare sacramentũ congrua qͣdã similitudine.
ambobus respondeat. ⁊ saluanti uidelicet.⁊ saluato. Ita hec unitas duar̾
consistens media unitatũ. alt̾i succũbere alti p̾minere cognoscit᷑. quan¬
tũ suꝑiore inferior. tantũ inferiore suꝑior. Iantã deniq cãꝙ exp̃ssã uni¬
onis uim. inse p̃fert ea ꝑsona. in qua ds ⁊ hõ unus est ap̾c. ut si duo illa

Expanded text:
absque praejudicio personalis unitatatis in sua numerositate manere. Nec negaverim hanc absque praejudicio personalis unitatatis in sua numerositate manere. Nec negaverim hanc arius similiusque cum hominis convenire constitutione, quod pro homine constitutum est sacramentum. Decuit tres personae una essentia; ita hic convenientissima quadam contrarietate tres essentiae sint una persona. Videsne pulchre inter utramque unitatem hanc collocaus? Pulcherrima, inquam, convenientia, ut salutare sacramentum congrua quadam similitudine ambobus respondeat, et salvanti videlicet et salvato. Ita haec unitas duarum consistens media unitatum, alteri succumbere, alteri 454 praiore inferior, tantum inferiore superior. 21. Tantam denique, tamque expressam unionis vim in se praefert ea persona, in qua Deus et homo unus est Christus; ut si duo illa
Abbreviated transcription (Latin):
adilio sũmũᷤ atꝙ ut ita dicã unice unũ. uͥ unitate̾ cõsubstantialitas facit:
Hinc uni. qd̾uis illoꝵ si assimiles: erit qͦ qͦmͦ unũ. si conpares: nullo. G inter
oĩa que unũ recte dicunt᷑. arcẽ tenet unitas trinitatis. qua tres ꝑsone. u¬
paracione. una appellar ĩ uera sobriaq ꝓbat consid̾atio. Nec abducim᷑
ab hac unitatis ꝓfessione assertione criũ. cũ in hac trinitate ñ recipia¬
mꝰ multiplicitatẽ : sic̃ nec sollicitudinẽ in unitate. Quã obrẽ cũ dico unũ.
ñ me crinitatis turbat numerꝰ. qͥ eẽntiã ñ multiplicat: ñ uariat. ñ pa¬
titur. Rursũ cũ dico tria. ñ me arguit intuitus unitatis. q̃ illa quec̃q
tria.seu illos tres. nec inconfusionẽ cogit. nec insingłaritatẽ redigit. Idẽ me
sentire faceorͥ. ⁊ de unitate. cui scdm ab ista inter cet̾a una honorẽ dedi. Di
co in xͦ uerbũ aĩa. ⁊carnẽ. sine confusione eẽntiarũ. unã eẽ ꝑsonã. ⁊ item

Expanded text:
ad illud summum, atque, ut ita dicam, unice Unum, ubi unitatem consubstantialitas facit? Huic Uni quodvis illorum si assimiles, erit quoquo modo unum: si compares, nullo. Igitur inter omnia quae recte unum dicuntur, arcem tenet Unitas Trinitatis, qua tres personae uparatione, Una appellari vera sobriaque probat consideratio. Nec abducimur ab hac unitatis professione assertione Trium: cum in hac Trinitate non recipiamus multiplicitatem, sicut nec solitudinem in unitate. Quamobrem cum dico Unum, non me Trinitatis turbat numerus, qui essentiam non multiplicat, non variat, nec partitur. Rursum cum dico Tria, non me arguit intuitus unitatis, quae illa quaecumque tria, seu illos tres, nec in confusionem cogit, nec in singularitatem redigit. sentire fateor et de illa unitate cui secundum ab ista inter caetera Una honorem dedi. Dio Verbum, animam, et carnem, sine confusione essentiarum unam esse personam, et item
Abbreviated transcription (Latin):
ne inqͥnet. In pͥmo. potentior. inscđo liberior. int̾cio: purior. Puritatis siqͥdẽ
⁊ alacritatis parit̾ alis. fit ille uolatꝰ. Uis tͥ has consid̾ationis sp̾es. ꝓpͥis distin¬
gui noĩb. Dicamus si placet. primã dispensatiuã. scd̾m estimatua. tertiam
specłatiuã. hoꝵ nõum rationes. diffinitiones declarabt̃. Dispensatiua est
consid̾atio. sensib sensibilibꝙ rebꝰ ordinate ⁊ socialit̾ utens. ad ꝓmerendũ dm̃
Estimatiua ÷ consid̾atio prudent̃ ac diligent̾ queq scrutans ⁊ pond̾ans. adue¬
stigandũ dm̃. Specłatiua ẽ consid̾atio. se inse colligens. ⁊ quantũ diuuntꝰ adiu¬
uatur reb humanis eximens. ad contẽplandũ dm. Puto ingilanter adũtis. ali¬
arũ hanc ẽẽ fructũ. cet̾as si ñ referaͥt᷑ ad istãs qđ dicuntur uidi posse. s ñ ẽẽ.

Expanded text:
ne inquinet. In primo potentior, in secundo liberior, in tertio purior. Puritatis siquidem ne inquinet. In primo potentior, in secundo liberior, in tertio purior. Puritatis siquidem et alacritatis pariter alis fit ille volatus. 4. Vis tibi has considerationis species propriis distingui nominibus? Dicamus, si placet, primam dispensativam, secundam aestimativam, tertiam speculativam. Horum nominum rationes definitiones declarabunt. Dispensativa est consideratio sensibus sensibilibusque rebus ordinate et socialiter utens ad promerendum Deum. Aestimativa est consideratio prudenter ac diligenter quaeque scrutans et ponderans ad vestigandum Deum. Speculativa est consideratio se in se colligens, et, quantum divinitus adjuvatur, rebus humanis eximens ad contemplandum Deum. Puto vigilanter advertis aliarum hanc esse fructum: caeteras, si non referantur ad ista
Abbreviated transcription (Latin):
suũ qͣsdã ueluti ciuiũ opesꝰ expende satagit. dispensando usuã ⁊mulcoꝵ
salucẽ. Nec ille minor qͥ hunc sibi gͣdũ adilla ĩ uisibilia philosophando cõ¬
sticuit. nͥ qđ hoc dulcius. illud utiliꝰ. ħ feliciꝰ. illud fortius ẽẽ constat. At
omiũ maximꝰ. qͥ sp̾to ipso usu rer̾. ⁊ sensuũ. quantũ qͥdẽ humane fragilita¬
ci fas ⁊ ñ ascensoriis gͣdib. s in opinatis excessib. auolare inc̾dũ contem¬
plando ad illa sublimia consueuit. Ad hocultimũ genꝰ. illos ꝑtin̾e reor
excessus pauli. Excessus. ñ ascensus. Nã raptũ pocus fuisse quã ascendis¬
se. ipse se ꝑhibet. Inde ẽ qđ dicebat. Siue mente excedimꝰ doo. Porro bec tria ita con¬
tingunt. cũ consid̾atio ⁊ si ĩ loco ꝑegͥnationis sue. u̾tutis studio ⁊ ad iutorio gre
facta suꝑior sensualitatẽ aut p̾mit̾. ne ĩsolecat. aut cogitꝰ. ne euaget᷑. aut fugit:

Expanded text:
suum, quasdam veluti civium opes, expendere satagit, dispensando 446 in suam et multorum salutem. Nec ille minor qui hunc sibi gradum ad illa invisibilia philosophando constituit: nisi quod hoc dulcius, illud utilius; hoc felicius, illud fortius esse constat. At omnium maximus, qui spreto ipso usu rerum et sensuum, quantum quidem humanae fragilitati fas est, non ascensoriis gradibus, sed inopinatis excessibus, avolare interdum contemplando ad illa sublimia consuevit. Ad hoc ultimum genus illos pertinere reor excessus Pauli. Excessus, non ascensus: nam raptum potius fuisse, quam ascendisse ipse se perhibet . Inde est quod dicebat: Sive mente excedimus, Deo . Porro haec tria ita contingunt, cum consideratio, etsi in loco peregrinationis suae, virtutis studio, et adjutorio gratiae facta superior, sensualitatem aut premit ne insolescat, aut cogit ne evagetur, aut fugit
Abbreviated transcription (Latin):
factoris noticiã mendicare. Neq eni᷑ ut ł ipsa nou̾itꝰ ad ipsa desccndit. q
ibi illa uidet. uͥ longe meliꝰ st̾ ꝙͣ inse ipsis. Unde inediũ nec reqͥrit adel
ħ. ⁊ ĩdignũᷤ. Plane suꝑioꝵ queda iniuria ÷. inferioꝵ oꝑã desidare. Aqua in¬
iuria. nemo hominũ ꝑfecte uindicabit᷑. nͥ cũ qͥsꝙ euaserit inlibertatẽ fili¬
oꝵ dei. Nẽpe ert̃ hii om̃s docibiles dei. ⁊ nulla int̾uemente creat᷑a. solo b̾ati
sid̾atio exulat. In qua libere quidẽ & potestatiue se exerit sensus corporeꝰ.

Expanded text:
Factoris notitiam mendicare. Neque enim ut vel ipsa noverit, ad ipsa descendit, quae ibi illa videt, ubi longe melius sunt quam in se ipsis. Unde nec medium requirit ad ea hoc et indignum? Plane superiorum quaedam injuria est, inferiorum operam desiderare: a qua injuria nemo hominum perfecte vindicabitur, nisi cum quisque evaserit in libertatem filiorum Dei. Nempe erunt hi omnes docibiles Dei , et nulla interveniente creatura, solo beati sideratio exsulat: in qua libere quidem et potestative se exserit sensus corporeus,
Abbreviated transcription (Latin):
tradictorẽ. Nemo qͥ dicat.cur fecisti sic. Pocestatẽ habęt exdud̾e yad mutere
q̃s uoluerit. mutare ministros. tͣnsferre minist̾ia ad qͦs ⁊ q̾n uoluerit. Ita ti¬
mori sit omib ut sit ucilitati. Presit omĩb ut omib ꝓsit.⁊ de omĩb. Clan¬
destias ⁊ susurratas delat̾ones ñ recipias adu̾sũ eũ. mag̾ detctiones censueris. Et
hanc uelĩ gn̾alẽ tͥ ꝯstituas regłã. ut omnẽ qͥ palã u̾et̾ dic̾e̾: qd ĩ aure locutꝰ : suspec¬
tũ has. Qđ site iudicante dicendũ corã. ille renuerit: delatorẽ iudices. ñ accusatorẽ¬

Expanded text:
tradictorem. Nemo qui dicat, Cur fecisti sic? Potestatem habeat excludere et admittere tradictorem. Nemo qui dicat, Cur fecisti sic? Potestatem habeat excludere et admittere quos voluerit, mutare ministros, transferre ministeria ad quos et quando voluerit. Ita timori sit omnibus, ut sit et utilitati. Praesit omnibus, ut omnibus prosit, et de omnibus. Clandestinas et susurratas delationes non recipias adversus eum: magis detractiones censueris. Et hanc velim generalem tibi constituas regulam, ut omnem, qui palam veretur dicere quod in aure locutus est, suspectum habeas. Quod si te judicante dicendu
Abbreviated transcription (Latin):
alros simul. quendã ꝑ alios ⁊ absq te. Qs sapiens ⁊ ĩ telliget hec : Ilon ẽ qđ int̃ isti
dormitet ꝯsidãtio tua. Ego uͦ agenda domꝰ tue. sub eo gn̾e qd nouissimũ posu¬
i locanda censueri. ꝑ aliũ ut dixi illa facies. At is si fider ñ fuerit. fraudabit. Si
ñ fuerit prudens:. fraudabit̾. Querendus ꝓ in̾ fideł ⁊ prudens. quẽ cõstituas
suꝑ familtã tuã. Ad huc inucil ÷. si t̾ciũ desit. Qris qͥd ħ : ductoritas. Qd enĩ ꝓdẽ¬
ei uelle ⁊ scire q̃q̃ dispon̾e ꝓut necee̾ ÷ si qđ sc it ꝯuult. ñ pot̾ : Danda gͦ fact̾¬
cas agendi ꝓlibitu. S in p̾iudiciũ rõnis. putas hoc fieri. Mem̾ĩto fidelẽ. qͥ ag̾e
mieh lominꝰ ꝓ rõne sciet. Attende prudentẽ. qͥ ag̾e nichilominꝰ ꝓrõneuolet.¬
S fideł uoluntas tc̃ ꝓderit. cũ ei affatĩ suppetet. uñ cota facilitate mancipet᷑ es¬
fectui. cuncdis sine cunctat̾one parentib subdendi gͥ om̃s. Nullũ patiat᷑ con¬

Expanded text:
simul; quaedam per alios ac absque te. Quis sapiens, et intelliget haec? Non est quod inter ista dormitet consideratio tua. Ego vero agenda domus tuae sub eo genere, quod novissimum posui, locanda censuerim. Per alium, ut dixi, illa facies. At is, si fidelis non fuerit, fraudabit: si non fuerit prudens, fraudabitur. Quaerendus proinde fidelis et prudens, quem constituas super familiam tuam. Adhuc inutilis out necesse est, si quod scit et vult, non potest? Danda ergo facultas agendi pro libitu. Si in praejudicium rationis putas hoc fieri, memento fidelem, qui agere nihilominus pro ratione volet: attende prudentem, qui agere nihilominus pro ratsque voluntas tunc proderit, cum ei affatim suppetet, unde tota facilitate mancipetur effectui, cunctis sine cunctatione parentibus. Subdendi igitur omnes. Nullum patiatur con
Abbreviated transcription (Latin):
tupiꝰ ꝙͣ uicũbere supellefili ⁊ substantiole sue. serucari singła sciscitari
oi̾a maorderi suspicionib ioueri ad q̃q̃ ꝑdita ł neglecta : Aauecundiã dico
quopdã eiꝰmodi scrutanciũ cotidie omnẽ sub̾ã suã. numantuĩ singła. deminutis
⁊ qdrantib erigentiũ rõnẽ. Hon ita ille egrptius. qͥ ioseph omib tradicis igno
rabat qͥ d hab̾et ĩ domo sua. Erubescat xp̃ianꝰ a p̾iano sua ñ ẽdens. hõ sine fios
fidẽ cam̃ huit seruo. suꝑ oĩa bona sua contituens eũ. Et hic erit aligena. ꝯira
culis ñ inueniunt. Obtimi uidelicet estimatores rer.qͥ magnã deminis. pa¬
nã aut nullã demaximis curã gerant. S ut liqͥdo dat̾ intelligi. patientiꝰ feri

Expanded text:
uam incumbere supellectili et substantiolae suae: scrutari omnia, sciscitari de singulis, morderi suspicionibus, moveri ad quaeque perdita vel neglecta? Ad verecundiam dico quorumdam ejusmodi, scrutantium quotidie omnem substantiam suam, numerantium singula, de minutis et quadrantibus exigentium rationem. Non ita dens. Homo sine fide, fidem tamen habuit servo, super omnia bona sua constituens eum: et hic erat alienigena. 20. Mira tulas, non inveniunt. Optimi videlicet aestimatores rerum, qui magnam de minimis, parvam aut nullam de maximis curam gerant. Sed, ut liquido datur intelligi, patientius feri
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ bone fame ꝓuocaret. Et nc̃ reduc ocłos mieugeni. ad eũ qͥnc̃ ÷ curie seu ecde¬
suȩtudine calũpnia struit᷑. meliꝰ ꝓfecto illa.ꝙͣ sũmꝰ ordo concẽpnit᷑. friuolũ
tñ satis. un̾ maxime obtin̾e id uolt̾. Nos sumꝰ in qͥut̃. qͥ ĩ oi̾ celeb̾tate dño pa¬
pe cõiunctiores assistimꝰ. sedenti ꝓpiores assidemꝰ. ꝓcedentẽ post̾iores p̾cedunꝰ.
Hoc totuꝰ. ñ dignitatis pͥiulegiũ. s sedulitatis debitũ ÷. diaconi nom̃ solẽpni
ipsa administratione int̃p̾tans. Deniꝙ prb̃ris ordinata confessione abien¬
tib mariestatẽ. uos ad pedes sedetis. ꝓpiores assistis. ut habeat paratiores.
In eu̾głiis legimꝰ. qͥa facta ẽ contentio int̾ discipłos. qͥs uidet᷑ eoꝵ eẽ. maior¬

Expanded text:
et bonae famae provocaret. Et nunc reduc oculos, mi Eugeni, ad eum qui nunc esuetudine calumnia struitur, melius profecto illa, quam summus Ordo contemnitur. Frivolum tamen satis, unde maximo obtindemus, procedentem posteriores praecedimus. Hoc totum non dignitatis privilegium, sed sedulitatis debitum est, diaconi nomen solemni ipsa administratione interpretans. Denique presbyteris ordinata consessione ambientibus majestatem, vos ad pedes sedetis. Propiores assistitis, ut habeat paratiores. In evangiliis legimus, quia facta est contentio inter discipulos, quis eorum vide
Abbreviated transcription (Latin):
ier piebili aiulitate rapacitas : Qͥd ita tua ipsius spũalia studia. ñ salcẽ
anntercidic̃: s abscidit ÷ q uotiens scã ac fecunda cua ab ortiri oeia fecit. ĩ¬
qetũ iin qetans malũ: aAliuo ẽ qł ib opp̾ssis appellat᷑ adte. aliud aũ qͥs
ambicio i neccła ꝑte regnare molitur. Nec de et̃ illis. nec huic aliqte¬

Expanded text:
inexplebili aviditate rapacitas? Quid ita, imo quid aliud tua ipsius spiritualia studia non saltem inexplebili aviditate rapacitas? Quid ita, imo quid aliud tua ipsius spiritualia studia non saltem intercidit, sed abscidit. Quoties sancta ac fecunda tua abortiri otia fecit inquietum et inquietans malum? Aliud est quod ab oppressis 428 appellatur ad te, aliud autem quod ambitio in Ecclesia per te regnare molitur. Nec deesse illis, nec huic aliq
Abbreviated transcription (Latin):
Etitia que ipsã quoq iã ꝓpe modũ stultã fecit sapientiã fidei. qͦ mͦ ⁊ip¬
fi catholicã penc totã hoc uirus infecit. Nãdũ & ĩpͥsa qͥq que nr̃a st̃ que¬
pieiꝰ. fit ut inuicẽ inudentes inuicẽ ꝓuocantes. execceamur adodia. ani¬
nocinur ad iniurias. armem᷑ adlites. cauillemꝰ ad dolos. feram̃ ad detiae¬
cones. ꝓrũpamus ad maledxta. opp̾mnam᷑ a fortiorib. oppͥmamꝰ infirini¬
ores. Quã digne ⁊ laudabilit̾ occupat᷑ medicatio cordis tui. adũsus tã pe¬
passe consid̾as. dambitio: ambientiũ crux: qͦ mͦ om̃s corquens om̃ib pla¬
cas e Ni acerbus cruciat. nil molestiꝰ inqͥetat. nil tm̃ ap̃ miseros ma¬
cales celebi iꝰ negotiis eiꝰ. An ñ limina aptoꝵ: plus iã ambitio quã deuo¬
tio terit : An ñ uocib et᷑ urm totadie resiitat palatiũ ÷ dti ñ qͥstib: ei
caer legiũ. canonũꝙ disciplina ĩsudat: Anñ spoliis eiꝰ omĩs italia inhiat

Expanded text:
e ipsam quoque jam propemodum stultam fecit sapientiam fidei. Quomodo et ipsam Catholicam pene totam hoc virus infecit? Nam dum et in ipsa quique quae nostra sunt quaerimus, fit ut invicem invidentes, invicem provocantes, exerceamur ad odia, animemur ad injurias, armemur ad lites, cavillemur ad dolos, feramur ad detractiones, prorumpamus ad maledicta, opprimamur a fortioribus, opprimamus infirmiores. Quam digne et laudabiliter occupatur meditatio cordis tui adversus tam pedentium, occupasse consideras? O ambitio ambientium crux! quomodo omnes torquens, omnibus places? Nil acerbius cruciat, nil molestius inquietat; nil tamen apud miseros mortales celebrius negotiis ejus. An non limina Apostolorum plus jam ambitio, quam devotio terit? At non vocibus ejus vestrum tota die resultat palatium? An non quaestibus ejus tota legum canonumque disciplina insudat? An non spoliis ejus omnis Italica inhiat
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑes ñ grauent. s foreant. minas pͥticipũ ñ paueant. s contẽpnant.
ñ cc̾urba intrent. nec cũ ira exeant. qͥ eccłas ñ spolient. s em̃dent. Q mar¬
supia ñ exauriant. sed corda reficiant. ⁊ cͥmina corrigant. Fame ꝓuideant
sue. ne ĩuideant aliene. Qorandi studiũ gerant. ⁊ usũ ħ̾ant. ac de omi re
or̾oni plus fidant: ꝙͣ sues ĩ dust̾e ł labori. q ing̾ssus pacificus. molestꝰ exit̾
malignantes coħceant. reddant recͥbucionẽ suꝑbis. Q ñ de doce uidue ⁊ pa¬
tͥmonio crucifixi se ł suos ditare festinent. gͣtis dantes qd̃ gͣtis acceꝑrt̃. ꝯͣtis
facientes iudiciũ ĩ uiriã pacientib uindictã innationib ĩ crepationes in
popłis. Q de tuo deniꝙ sp̾u instar illoꝵ septuaginta moysi accepisse c̾nant᷑.
ꝑ quẽ siue absentes. siue p̾sentes. cont̾ndant place̾ tͥ. plac̾e̾ dõ. Qͥ ad te redean

Expanded text:
pauperes non gravent, sed foveant, minas principum non paveant, sed contempnant; qui pauperes non gravent, sed foveant, minas principum non paveant, sed contempnant; qui non cum turba intrent nec cum ira exeant; qui ecclesias non spolient, sed emendent; qui marsupia ‹non› exhauriant, sed corda reficiant et crimina corrigant, fame provideant sue nec invideant aliene; qui orandi studium gerant usumque habeant, ac de omni ‹re› oracioni plus fidant quam sue industrie vel labori; quorum ingressus pacificus, molestus exitus malignantes coerceant, reddant retributionem superbis. Qui non de dote viduae, et patrimonio Crucifixi se vel suos ditare festinent, gratis dantes quod gratis acceperunt, gratis facientes judicium injuriam patientibus, vindictam in nationibus, increpatiopiritu, illorum instar septuaginta Moysi, accepisse cernantur , per quem sive absentes, sive praesentes contendant placere tibi, placere Deo. Qui ad te redeant
Abbreviated transcription (Latin):
uidicent ĩ eqͥtate ꝓmansuetis terre. Q sint cõpositi ad mores. ꝓbati adscĩ¬
moniã. ꝑati adobedientiã. mansueti ad pacientiã. sub iecti ad disciplinã.
rigidi ad censurã. catholici adfidẽ. fideles addispensationẽ. concordes
ad pacẽ. cõformes ad unitatẽ. Q sint ĩ uidicio recti. ĩ cõsilio ꝓuidi. ⁊̃ iuben¬
do disc̾ci. ĩ disponendo industrii. ĩ agendo strenui. ĩ loquendo modesti.
ocio ñ ociosi. in hospicio ñ dissoluci. in conuiuio ñ effusi. inca rei fami¬
liaris ñ auxii. aliene ñ cupidi. sue ñ ꝓdigi.usꝙ ⁊ in omĩb circũspecti.¬
qͥ legatione ꝓ .xͦ fungi qͦtiens opꝰ erit. nec iꝰsi renuant. nec ñ sllaffectent. qͥ
qd̾ u̾ecunde excusant. obstinatiꝰ ñ recusent. qͥ missi. post aurũ ñ eant
s xp̃m sequant᷑. qͥ questũ legacionẽ ũ estim̃t. nec reqͥrant datũ. s fructũ.

Expanded text:
iudicent in equitate pro mansuetis terre; qui sint compositi ad mores, probati ad sanctiiudicent in equitate pro mansuetis terre; qui sint compositi ad mores, probati ad sanctimoniam, parati ad obedienciam, mansueti ad pacienciam, subiecti ad disciplinam, rigidi ad censuram, catholici ad fidem, fideles ad dispensacionem, concordes ad pacem, conformes ad unitatem; qui sint in iudicio recti, in consilio providi, in iubendo discreti, in disponendo industrii, in agendo strennui, in loquendo modesti, remissi, in ocio non ociosi, in hospicio non dissoluti, in convivio non effusi, in cura rei familiaris non anxii, aliene non cupidi, sue non prodigi, ubique et in omnibus cito fungi, quoties opus erit, nec jussi renuant, nec non jussi affectent. Qui quod verecunde excusant, obstinatius non recusent. Qui missi, post aurum non eant, sed Christum sequantur: qui quaestum legationem non aestiment, nec requirant datum, sed fructum.
Abbreviated transcription (Latin):
tie gn̾e hoĩm. cure tͥ maxime sit introduce̾ tales. qͦs postinod introduxis¬
se ñ peniteat. Iurpe ÷ iͥsepiꝰ retractare qđ fec̃is. ⁊ iudiciũ tuũ frequent᷑
ꝑiclitari ñ decet. Uiligent᷑ ꝓiñ omẽ qđ faciend̾ erit tract̾a ap̃te. ⁊ cũ
his qͥ te diligt᷑. Trada añ factũ. qͥa post factũ sera retractatio ẽ. Sapie¬
cis ꝯsiliũ ẽ. omĩa fac cũ consilio.⁊ post factũ pͥenitebis. Et ħ tͥ ꝑsuade qͥ adͥ¬
mittendi st̃ difficile ĩcuria posse ꝓbare. ⁊ ideo si fieri pot̾. uiros ꝓbatos
oport̾e deligi. ñ ꝓbandos. llos inmonast̾us om̃s recipimꝰ. spe melioran¬
di.At curia. bonos faciliꝰ reciꝑe. qͣm fac̾e̾ cõsueuit. Qd si plures ĩea de¬
fecisse bonos. ꝙͣ. malos ꝓfecisse ꝓbauimꝰ. q̾rendi sane. qͥb nec defectꝰ
cantiũ ñ manꝰ attendant. s necessitates. Qͥ stent uirilit̾ ꝓ affuctis. q

Expanded text:
ti genere hominum, curae tibi maxime sit introducere tales, quos postmodum introduxisti genere hominum, curae tibi maxime sit introducere tales, quos postmodum introduxisse non poeniteat. Turpe est tibi saepius retractare quod feceris, et judicium tuum frequenter periclitari non decet. Diligenter proinde omne quod faciendum erit, tracta apud te, et cum his qui te diligunt. Tracta ante factum, quia post factum sera retractatio est. Sapientis consilium est: Omnia fac cum consilio, et post factum non poenitebis . Et hoc tibi persuade, qui admittendi sunt, difficile in curia posse probari: et ideo, si fieri potest, viros probatos oportere deligi, non probandos. Nos in monasteriis omnes recipimus spe meliorandi: at curia bonos facilius recipere, quam facere consuevit. Quod si plures in ea defecisse bonos, quam malos profecisse probavimus; quaerendi sane quibus nec defectus nus non attendant, sed necessitates; qui stent viriliter pro afflictis et
Abbreviated transcription (Latin):
ambientiũ genꝰ. Ad ulantẽ ⁊ ad placitũ cuiꝰq loquentẽ. unũ de rogancib pu¬
ta etiãsi nicħ rogau̾it. Scorpioni ñ ẽ infacie qđ formudes. s pungit acauda
Si ad taliũ blandicias. cor tuũ ut assolet molliri senseris. memiñis scriptũ. dĩs hõ
tt̃ ptendẽ humilitatẽ. cũ aliqͥd obtin̾e uoluerit. De qualib dic̃ scriptur. est
qͥ humiliat se neqͥt̃ ⁊ int̾iora eiꝰ plena st̃ dolo. De uobis ipsis sume sententie
hͥ eudñs ac familiare exẽplũ. Qntos qͦs supplices admisistis. postmno & sustinu¬
istis gͣues. insolentes contumaces. rebelles. Qđ qđ inc̾uis malũ tegunt pͥn¬
cipia. post̾iora ꝓdunt. Uerbe sulũ ad olescentẽ. ⁊ studentẽ eloquentie. c̃ sapi¬
encie sit in anis. ñ alud ꝙͣ iusticie hostẽ repuces. ꝓh̾modi falsis frĩb dic̃
tibi magist᷑. Manꝰ cito nemini imposueris. Ex cluso itaq uniu̾so ħ pestilen¬

Expanded text:
ium genus. Adulantem, et ad placitum cujusque loquentem, unum de rogantibus puta, etiamsi nihil rogaverit. Scorpioni non est in facie quod formides: sed pungit a cauda. 10. Si ad talium blanditias cor tuum, ut assolet, molliri senseris, memineris scriptum: Omnis hotunc praetendere humilitatem, cum aliquid obtinere voluerit: de qualibus dicit Scriptura: Est qui se humiliat nequiter, et interiora ejus plena sunt dolo . De vobis ipsis sume sententiae hujus evidens ac familiare exemplum. Quantos quos supplices admisisti, postmodum sustinuisti graves, insolentes, contumaces, rebelles? Quod quidem interius malum tegunt principia, posteriora produnt. Verbosulum adolescentem, et studentem eloquentiae cum sapientiae sit inanis, non aliud quam justitiae hostem reputes. Pro hujusmodi falsis fratribus dicit tibi Magister: Manus cito nemini imposueris . 11. Excluso itaque universo hoc pestilen
Abbreviated transcription (Latin):
ut pene expensis ⁊ eqͥs deficientib uix ꝑueniret florentiã. Ibi epis loci donauit
ei equũ qͦ pisas usꝙ ebi eramꝰ tc̃ ꝑ uectus :. Post eͥdie credo sequutꝰ ep̃s. erat enĩ
illi causa c̾adu̾sario. ⁊ agendi aderat dies. cep̾ reqͥr̾e̾ suffragia amicoꝵ. Cũ ꝙ
ꝑsingłos sollicitarent᷑. uentũ ẽ ad martinũ. fiducia orat maior ĩ illo. qͥñ
posset in memor eẽ. recentis bñficii. lũ martinꝰ de cepisti me ĩ qͥt. nesciebã tͥ ĩ¬
min̾e negotiũ. Iolle equũ tuũ eoce ĩstabulo ÷. Et hora ead̾ resignaũ illi. qͥs dicis
mi eugeni: Nne alt̾ius scłi res: redisse legatũ de t̾ra sñ auro. tͣnsisse ꝑt̾rã ar

Expanded text:
avit, ut pene expensis et equis deficientibus, vix perveniret Florentiam. Ibi episcopus loci donavit ei equum, quo Pisas usque, ubi eramus tunc, pervectus est. Postridie, credo, secutus episcopus erat enim illi causa cum adversario, et agendi aderat dies coepit requirere suffragia amicorum. Cumque per singulos sollicitarentur, ventum est ad Martinum. Fiducia erat major in illo, qui non posset immemor esse recentis beneficii. Tum Martinus: « Decepisti me, » inquit: « nesciebam tibi imminere negotium. Tolle equum tuum, ecce in stabulo est. « Et hora eadem resignavit illi. Quid dicis, mi Eugeni? Nonne alterius saeculi res est, redisse legatum de terra auri sine auro? tr
Abbreviated transcription (Latin):
na ẽ domꝰ dni : Uacuũ ꝓrsꝰ a sollicitudine rer̾ minoꝵ ꝯuiliũ oportet eẽ. aĩum
tã magnis ⁊ tã multis intentũ reb. Oportet lib̾ũ. quẽ nulla ÷ͥ uendicet
uolenta occupatio. Oportet ĩgenuu quẽ nulla deorsũ trahat indigna affec¬
cio. Oportet rectũ. quẽ nulla seorsũ adu̾tat sinistͣ intentio. Oportet cautũ.
quẽ nulla subeat furtiua suspicio. Oportet uigilẽ. quẽ nulla ase se abducat ꝑ¬
gͥna ꝯcuriosa cogitatio. Oportet firmũ. quẽ nulla concutiat repentina t̾batio.
portet inuictũ. quẽ nulla fatiget ł ꝯtinua tͥbulatio. Oportet amplũ. quẽ nus¬
la coartet. rei cẽpłał amissio. His te ñ dubites ⁊ bonis pͥuandũ. ⁊ feriendũ ma¬
lis. si aĩuim diuidens.⁊ di reb ⁊ tuis parit̾ reclis. uolueris imꝑtiri. ꝓcuranduͤ

Expanded text:
 Domini ! Vacuum prorsus a sollicitudine rerum minorum et vilium oportet esse animum, tam magnis et tam multis intentum rebus. Oportet liberum, quem nulla sibi vindicet violenta occupatio. Oportet ingenuum, quem nulla deorsum trahat indigna affectio. Oportet rectum, quem nulla seorsum avertat sinistra intentio. Oportet cautum, quem nulla subeat furtiva suspicio. Oportet vigilem, quem nulla ab sese abducat peregrina et curiosa cogitatio. Oportet firmum, quem nulla concutiat repentina turbatio. Oportet invictum, quem nulla fatiget vel continua tribulatio. Oportet amplum, quem nulla coarctet rei temporalis amissio. 18. His te non dubites et bonis privandum, et feriendum malis
Abbreviated transcription (Latin):
idq annos plures. Rẽ loꝗͦ. ꝙͣ uidi ipse. Erã cũ eo int̾ra illa. cũ aqͦdã prb̃ro p̃¬
sentatꝰ illi ÷ piscis. quẽ uulgo uocant sturgionẽ. Pcunctatꝰ legatꝰ qͣnti uenĩt¬
eẽmꝰ ĩ qͦdã opido. anã illiꝰ opidi obtulit illi ꝓdeuotione c̃manut᷑gio duas ꝑ
tres papsides pulchras. ligneas tñ. Qs aliquã diu intuens hõ scrupulose ꝯscĩe.
tauit : Non fuert᷑. qͥ possent legato dicẽ. ditauimꝰ ab rahã. Ipse uͦ cũ samu¬
ele ubere cõcionabat᷑ ad õs. Loqͥmini de me corã do ncorã xͦ eiꝰ utr̃ bouẽ¬

Expanded text:
idque annos plures. Rem loquor quam vidi ipse. Eram cum eo in terra illa, cum a quodam presbytero praesentatus illi est piscis, quem vulgo vocant sturgionem. Percunctatus legatus quanti veniessemus in quodam oppido, domina illius oppidi obtulit ei pro devotione cum manutergio duas vel tres paropsides pulchras, ligneas tamen: quas aliquandiu intuens homo scrupulosae conscitavit? Non fuerunt qui possent legato dicere: Ditavimus Abraham . Ipse vero cum Samuele libere concionabatur ad omnes: Loquimini de me coram Domino
Abbreviated transcription (Latin):
rogat. ut qđ uultꝰ uelle liceat mͥ. ⁊ ñ magis ut uelĩ. Aliꝰ ꝓalio. aliꝰ forte ⁊pse
rogat. ꝓ qͦ rogaris. sit sinpectꝰ. Qipse iogat ꝓse. iã iudicatꝰ :. Nec int̾ ÷ ꝑse an¬

Expanded text:
rogat, ut quod vult, velle liceat mihi, et non magis ut velim. Alius pro alio, alius forte et pro se rogat, ut quod vult, velle liceat mihi, et non magis ut velim. Alius pro alio, alius forte et pro se rogat. Pro quo rogaris, sit suspectus; qui ipse rogat pro se, jam judicatus est. Nec inte
Abbreviated transcription (Latin):
no serpente.Non ẽ qͦ te sub ducas malo intestiuo. Et e regione bonũ domesti¬
cũ qͣ ampliꝰ q̃ sepius iuuat. S si ł euent. siue grauent. cui rectiꝰ imputandũ
ꝗ tͥ. qͥ tales. aut elegisti.aut ad misisti: Nori de orib dico. nã st̃ qͦs ñ elegisti
reu̾tim̃. libi imputa. qͥcqͥd patieris abeo. qͥ sine te pot̾ fac̾e mch. His excep̃tis.
decet̃o ñ ĩꝯsidate ut uides eligendi qͥq seu colligendi st. ĩ opꝰ ministũ huiꝰ. łu¬
ũ ÷ undec̃q euocare i asscĩsc̃ẽ tͥ exẽplo morsi senes. ñ iuuenes. s senes. ñ tã etate.
quã morib qͦs tu nosti qͥa senes popłi st̃. An ñ eligendi de coto orbe. orbẽ iudicaturĩ
ane huic negotio ñ se ing̾at rogans. Consilio. ñ p̾ce agendũ÷. St̃.q̃ necessario
ã nobis rogantiũ aut extorquet ĩ portunitas. aut necessitas meret᷑. At istuo ĩ

Expanded text:
no serpente. Non est quo te subducas malo intestino. Et e regione, bonum domestino serpente. Non est quo te subducas malo intestino. Et e regione, bonum domesticum eo amplius, quo saepius juvat. Sed sive levent, sive gravent, cui rectius imputandum quam tibi, qui tales aut elegisti, aut admisisti? Non de omnibus dico: nam sunt quos non elegisti, revertimur. Tibi imputa quidquid patieris ab eo qui sine te potest facere nihil. His exceptis, de caetero non inconsiderate, ut vides, eligendi quique seu colligendi sunt in opus ministerii hujus. Tuum est undecumque evocare et adsciscere tibi, exemplo Moysi, senes , non juvenes; sed senes non tam aetate quam moribus, quos tu nosti, quia senes populi sunt. An non eligendi de toto orbe, orbem judicaturi? Sane huic negotio non se ingerat rogans. Consilio, non prece agendum est. Sunt quae necessario a nobis rogantium aut extorquet importunitas, aut necessitas meretur. At istud in
Abbreviated transcription (Latin):
possis. Pot̃ fore. qđ necdũ fuit. Si difsidis ci s ap̾ dm̃ ñ erit impossibile ome
egisti cũ popło illoꝰᷤ uͭ possis dice̾. popłe ñs qͥd tͥ debui facẽ.⁊ñ feciꝰ. Si sic fe¬
cisti. nec ꝓfecisti.ẽ demiũ qđ facias ⁊ qđ dicas. Exi de ur caldeoꝵ: ⁊ aicito qͥa
oportet me naliis cuntatib eũgłizare. Puco qdđ nec penitebit exilii. orbe
t hi incimi st̾. Qobre si bomi fc̃t potisimũ st̾. si maliaque plus tibi.
Ne te dix̾is sanũ dolentẽ lat̾a ħ ẽ ne te dix̾is bonũ malis innicentẽ. Aut si bonsis.
bonitas tui soliꝰ. quẽ fructũ afferre pot̾: Sic̃ ĩ suꝑiore libro dirisse me memi¬
ni.Qͥo ĩ ꝙͣ emolum̃ti affert eccłiis dei tua uniꝰ hoĩs iusticia. uͥ sentñcia p̾udla
alit̾ affectoꝵ: S nec tuta tͥ tua bonitas obͥessa malis. ñ mag qua sanicis uici¬

Expanded text:
possis. Potest fore, quod necdum fuit. Si diffidis tu; sed apud Deum non erit impossibile omne possis. Potest fore, quod necdum fuit. Si diffidis tu; sed apud Deum non erit impossibile omne egisti cum populo illo, ut possis dicere: Popule meus, quid tibi debui facere, et non feci? Si sic fecisti, nec profecisti; est demum quod facias, et oportet me aliis civitatibus ewangelizare. Puto nec penitebit exilii, orbe tibi, hi intimi sunt. Quamobrem si boni sunt, tibi potissimum sunt: si mali, aeque plus tibi. Ne te dixeris sanum, dolentem latera: hoc est, ne te dixeris bonum, malis innitentem. Aut si bonus sis, bonitas tui solius quem fructum afferre potest? sicut in superiore libro dixisse me memini . Quid, inquam, emolumenti affert Ecclesiis Dei tua unius hominis 439 justitia, ubi sententia praevalet aliter affectorum? Sed nec tuta tibi tua obsessa malis, non magis quam sanitas vici
Abbreviated transcription (Latin):
ilias. Nc̃ uͦ arripe illũ qͥ tͥ adferiendũ creditꝰ ÷. ⁊ uuln̾a adsalutẽ. si ñ õs. siñ
ł multos. certe qͦs possis. Nonsũ ĩqͥs melior quã patres mei. quẽ illoꝵ domꝰ
exasꝑans ñ dico audiuit. s ñ irrisit : Ideo tu insiste mag̾.si forte audiant.
⁊ qͥescant. Insiste. ⁊ resistentib. dicendo hec̾forte nimius dicar. Nũ nr̃i a
la uex uista oportune. inportune: Hunc si audes. nimiũ appellato. ꝓpho¬
it p̃cipit᷑. clama necesses. ad qͦs. nͥ ad sceleratores ⁊ pecc̾ores : Annuntia ĩ qͥt
popło meo scła toꝵ. ⁊ domui iacob peccã eoꝵ. Prudent̾ ad u̾te.⁊ scełatos ꝑ¬
hib̾i popłm dĩ. Puta idẽ de his :⁊ si scłati. ⁊ si iniqͥ. uide ne audias. qđ uni
ex his meis ñ fecisti nec mͥ fecisti. Fateor popłm istũ extitisse usꝙ adhuc du¬
ra fronte & ĩ domito corde.s utr̃ne ⁊̃ indomabili. nescio un̾liqͥdo scire

Expanded text:
alias. Nunc vero arripe, qui tibi ad feriendum creditus est; et vulnera ad salutem, si non omnes, si non vel multos, certe quos possis. 8. Non sum, inquis, melior quam patres mei. Quem illorum domus exasperans, non dico, audivit, sed non irrisit? Ideo tu insiste magis, si forte audiant, et quiescant: insiste et resistentibus. Dicendo haec, forte nimius dicar. Num nostra illa vox: Insta opportune, importune? Hunc, si audes, nimium appellato. Prophetae praecipitur: Clama, ne cesses. Ad quos, nisi ad sceleratos et peccatores? Annuntia, inquit, populo meo scelera eorum, et domui Jacob peccata eorum . Prudenter adverte et sceleratos  Domini. Puta de his idem. Etsi scelerati, etsi iniqui, vide ne audias: Quod uni ex minimis meis non fecisti, nec mihi fecisti . Fateor populum istum exstitisse usque adhuc dura fronte, et indomito corde; sed utrumne etiam indomabili, nescio unde liquido scire
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑã curã ue pastoralẽ. pastoris heres. Non ÷ qd erubescas eu̾głiu. ꝙͣꝙͣ si uolens¬

Expanded text:
operam curamve pastoralem, Pastoris haeres: non est quod erubescas Evangelium. Quanoperam curamve pastoralem, Pastoris haeres: non est quod erubescas Evangelium. Quan
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ uehem̃ti. tã utili. Scio uͥ habitas. ĩ creduli ⁊ subu̾sores st̃ tecũ. Lupi ñ ouas
st̃. taliũ tñ tu pastor. Utilis ꝯsid̾atio qͣ forte inuen̾is. qͦmͦ si fieri possit conũ¬
tas eos. ne ipsi subũtant te. Qd diffidimꝰ posse reu̾ti ĩ oues. eqͥb uerti inlupos
potuert: Hic hic ñ parto tͥ. ut parcat ds. Pastorẽ te popło huic certe aut uega
aut exhibe. N negabis. ue cuiꝰ sedẽ tenes. te neget he̾dẽ. Petrꝰ hic ẽ. qͥ nescit̾ ꝓ¬
cessisse aliqñ ł gẽmis ornat᷑ ł sericis. ñ tectꝰ auro ñ uatꝰ equo albo. nc stipat᷑
milice. nec circũstrepentib septꝰ imnistris. Absq tnꝰ credidit satis posse im¬
pleri salutare mandatũ. si amas me: pasce oues meas. In his successisti ũ petͦ.
quoꝵ te scio debitorẽ. Et si purpurat᷑. ⁊ sideauratꝰ ĩcedens. ñ t̃ tũ qđ horreas

Expanded text:
quam vehementi, tam utili. Scio ubi habitas; increduli et subversores sunt tecum. Lupi, non oves quam vehementi, tam utili. Scio ubi habitas; increduli et subversores sunt tecum. Lupi, non oves sunt: talium tamen tu pastor. Utilis consideratio, qua forte inveneris, quomodo, si fieri possit, convertas eos, ne ipsi subvertant te. Quid diffidimus posse reverti in oves, e quibus verti in lupos potuerunt? Hic, hic, non parco tibi, ut parcat Deus. Pastorem te populo huic certe aut nega, aut exhibe. Non negabis: ne cujus sedem tenes, te neget haeredem. Petrus hic est, qui nescitur processisse aliquando vel gemmis ornatus, vel sericis; non tectus auro, non vectus equo albo, nec stipatus milite, nec circumstrepentibus septus ministris. Absque his tamen credidit satis posse impleri salutare mandatum: Si amas me, pasce oves meas . In his successisti, non Petrquorum te scio debitorem. Etsi purpuratus, etsi deauratus incedens, non est tamen quod horreas
Abbreviated transcription (Latin):
cate. ⁊ oues qͥd capiunt : Si auderẽ dic̾e. demonũ magis ꝗͣ. ouiũ. pascua
hec. Scł sic factitabat petrꝰ. sic paulꝰ ludebat. Uides omnẽ eccłasticũ zelũ
feruere. sola ꝓdignitate tuenda: Honori totũ dat᷑. sc̃itati nicħ̾. aut pa¬
rũ. Si causa requirente. paulo sũmis sius ag̾e ac socialiꝰ te hab̾e tẽptau̾is:¬
absit ĩ qͥunt. ñ decet. cẽꝑi ñ congruit. maiestati ñ cõuenit. qͣm geras ꝑsonã
attendito. De placito di. ultina mentio ẽ. ꝓ iactã salutis: nulla cunctatio. Nͥ
le ꝓbro ducit̾ int̾ palatinos. ut facilius qͥ eẽ. qͣm qͥ appar̾e hunł uelit:
inuenias. Timor dnĩ simplicitas reputat᷑. ne dica fatuitas. Uirũ circũ¬
qͥ circũ dedert̃ te laqueis mortis: ᷑ &̃ so sustine paulisꝑ ⁊ subporta me. Immo da
ueniã. ñ tã teme̾.qͣm tunide hec loquenti. E mulor te emulatione bona. ⁊ utmnã

Expanded text:
tate. Oves quid capiunt? Si auderem dicere; daemonum magis, quam ovium pascua tate. Oves quid capiunt? Si auderem dicere; daemonum magis, quam ovium pascua haec. Scilicet sic factitabat Petrus, sic Paulus ludebat? Vides omnem ecclesiasticum zelum fervere sola pro dignitate tuenda. Honori totum datur, sanctitati nihil, aut parum. Si causa requirente paulo submissius agAbsit, inquiunt, non decet et tempori non congruit, magestati non convenit. Quam geras personam, altendito! De placito dei ultima mencio est, pro iactura salutis nulla cunctacio; nisi le probro ducitur inter palatinos, ut facilius qui esse, quam qui apparere humilis velit, invenias. Timor Domini simplicitas reputatur, ne dicam fatuitas. Virum circumqui circumdederunt te laqueis mortis? Quaeso, sustine paulisper, et supporta me. Imo da veniam, non tam temere, quam timide haec loquenti. Aemulor te aemulatione bona, et utinam