comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
autem : post mortem heli regebat is rahel: Congregato autem
omni populo exclamauit ad dñm prois rahel : & ex audiuit eum
cũ offerr& holo caustum : Accedentibus alienĩ genis adpugnam
contra populumdĩ in tonuit dñs supereos & confusi sunt . & offende¬
runt corã is rahel atq superati sunt: Tunc ad sum psit samuhel
lapidem unum : & posuit eum in termas phat & intersicelech: & int̃¬
pretes septuaginta transtulerunt. intermas fatnouam
& ueteram. et uocauit nomen eius. lapis adiutorii. et dixitusq
huc auxiliatus est nobis ds̃: Mas fat interpra &atur intentio ::
Lapis ille adiutoru meditatio est saluatoris : ꝑ quẽ transeundũ est
amasphat u&ere adnouuam : Id est ab intentione quȩ expectabat᷑
in carnali regno quo eratbeatitudo falsa carnalis : ad intentionem
quae pernouum testamentũ expeetatur in regno caelorum. ubi est
beatitudo uerissima spiritalis : qua quoniã nihil adpugnã est meluis

Expanded text:
autem posautem posomni populo exclamavit ad Dominum pro Israel, et exaudivit eum, et cum offeret holocaustum; accedentibus alienigenis ad pugnam contra populum Dei, intonuit Dominus super eos, et confusi sunt. Et ceciderunt coram Israel, atque superati sunt. Tunc assumpsitidem unum, et posuit eum inter Masphath et Siceleg; et, ut interpretes Septuaginta transtulerunt, inter Masphath novam et veterem, et vocavit nomen ejus Lapis adjutorii, et dixit: Usque ad hunc auxiliatus est nobis Deus. Masphath interpretatur intentio. Lapis ille adjutorii medietas est Salvatoris, per quem transeundum est a Masphath vetere ad novam, id est, ab intentione quae exspectabatur in carnali regno, quo erat beatitudo falsa carnalis, ad intentionem quae per Novum Testamentum exspectatur in regno coelorum, ubi est beatitudo verissima spiritualis, qua quoniam nihil est melius,
Abbreviated transcription (Latin):
signum uid&ur quiasi qui susceperint testam̃tum dĩ & posteriora
similles sunt hostibus illis qui archamtes tamenti captiuã iuxta ido¬
lasua posuer̃: Etilli quidem u&eres &iam nolentes cadunt quia
omnis caro fenum : & claritas hominis ut flos feni: Aruit fenum:
flos decidit: Archa autem dñi man& in aeternum : Secr&ũ
scilic& testamentum regnum caelorum : ubi est a & numdĩ uerbũ
Vaccȩ autem illȩ allo filorum archamdĩ gestantes fugã sanctorũ
renuntiantiũ saeculo designauerunt : qui nullũ delicti iugum
traxerunt : Nam sicut illȩ pignorum affectibus a recto itłnere
minime degressȩ sunt . Ita sancti mundo renuntiantes parentelȩ
obtentu non debent prepediri a proposito : Sicut morses ait qui
dicunt patrisuo & matrinesciouos. & fratribus ignoro illos & nes¬
cierunt filios suos . hicustodierunt testamentum dĩ . et precepta
eius seruauerunt: iudiciatua iacob & legem tuam õ is rahel:

Expanded text:
signum videtur, quia si qui susceperunt Testamentum Dei, et posteriora signum videtur, quia si qui susceperunt Testamentum Dei, et posteriora similes sunt hostibus illis qui arcam Testamenti captivam juxta idola sua posuerunt, et illa quidem vetera etiam nolentibus cadunt, quia omnis caro fenum, claritas hominis ut flos feni; aruit fenum, flos cecidit ; arca autem Domini manet in aeternum, secretum scilicet Testamentum, regnum coelorum, ubi est aeternum Dei verbum. 8. Vaccae autem illae Allophylorum arcam Dei gestantes fugam sanctorum renuntiantium saeculo designaverunt, qui nullum delicti jugum traxerunt. Nam sicut illae pignorum affectibus a recto itinere minime digressae sunt, ita sancti mundo renuobtentu, non debent a bono praepediri proposito: sicut et Moyses ait, Qui dicunt patri suo et matri, Nescio vos, et fratribus suis, Ignoro illos, et nescierunt filios suos: hi custodierunt testamentum Dei, et praecepta ejus servaverunt. Judicia tua, Jacob, et legem tuam, o Israel .
Abbreviated transcription (Latin):
tes tamentum dĩ peruenit ingentibus confestim idola quaede¬
ceptum possidebant orbem destructa sunt : Omnisq error
simulachrorum corruit: praesentiam dĩ ferre non sustinens:
praesentiam dĩ ferre non sustinens
Nam inmanibus dagon praecisis opus idolatriae amputatur.
et i capite eius superbia diaboli abscisa significabatur. a quo initi¬
um peccati fuit : Quod uero inlimine : ut certum scilic& prȩfini¬
nitum quae sui idolatria finem agnoscer& : Limes enim finem
itineris significat : etiam &illud ad magnam ꝑtin& significatio
solũ inuenerunt : fractis eius omnibus membris : Dorsum enĩ:
fugam significat: Quicumq enim fugiunt : per sequentibus
dorsumdant : Vnde & scriptum ẽ dehostibus : qm̃ pones eos in¬
dorsum Vbi enim sunt ĩdola: perierunt: et sialiqua rema¬
nentia ab aliquibus absconduntur fugerunt : Quod autẽ per¬
cussi sunt in posteriora hi qui archamdĩ captiuauer̃: hac pȩna

Expanded text:
Testamentum Domini pervenit in gentibus, confestim idola, quae deTestamentum Domini pervenit in gentibus, confestim idola, quae deceptum possidebant orbem, destructa sunt, omnisque error simulacrorum corruit, praesentiam Dei ferre non sustinens. praesentiam Dei forte non sustinens. Nam in manibus Dagon praecisis, opus idololatriae amputatum, et in capite ejus superbia diaboli abscisa significabatur, a quo initium peccati fuit. 5. Quod vero in limine: ut certum scilicet praefinitumque suae idololatriae finem agnosceret; limes enim finem itineris significat. Etiam et illud ad magnam pertinet aedificatisolum invenerunt, fractis ejus omnibus membris; dorsum quippe fugam significat; quicunque enim fugiunt, persequentibus dorsum dant. 6. Unde et scriptum est de hostibus: Quoniam pones eos dorsum . Ubi sunt enim idola? Perierunt; et si aliqua remanentia ab aliquibus absconduntur, fugerunt. Quod autem percussi sunt in posteriora hi qui arcam captivaverunt, haec poena
Abbreviated transcription (Latin):
strages facta est occisorum : Nonnihiltamen futurorũ significat
res gesta haec : proph&ice enim archa illa ab alienigenis capta :
indicabat testamentum dĩ transiturum ad gentes : quando enim
nuntiatum est heli sacerdoti captam fuisse archam dñi cecidit
desella & mortuus est
Tran seunte archa dñi ad gentes perut atq
interut sacerdotiũ iudaeorũ : Duoq filui heli corruerunt : quorũ unius
uxor iuduata & mox in partũ mortuaẽ ꝓpt̃ eadem perturbationem:
Quod euidenti signo praefiguratum ẽ post extinctum sacerdotium iu¬
daeorum. carnalem interisse sinagogam illi carnaliter inherentẽ:
Prostratoq heli desella: pontifices iudaeorum sedem habere uacuã
& gloriam sacerdotii regniq extinctam: Sed quidest quod dum
posuissent philistim. archam dñi intemplo dagonis dĩ sui intrauerunt
templum : et hiuenerunt dm̃ suum prostratum atq confractum

Expanded text:
strages facta est occisorum. Nonnihil tamen futurorum hoc significat strages facta est occisorum. Nonnihil tamen futurorum hoc significat res gesta. Prophetice enim arca illa ab alienigenis capta, indicabat testamentum Dei transiturum ad gentes. Quando enim nuntiatum est Heli sacerdoti captam fuisse arcam Domini, cecidit de sella, et mortuus est: transeunte arca Domini ad gentes, periit atque interiit sacerdotium Judaeorum. Duo quoque filii Heli corruerunt, quorum unius uxor viduata, et mox in partu mortua est, propter eamdem perturbationem. Quo evidenti signo praefiguratum est, post exstinctum sacerdotium Judaeorum, carnalem interiisse synagogam, illi carnaliter adhaerentem; prostratoque Heli de sella pontificis, Judaeorum sedem habere vacuam, et gloriam sacerdotii regnique exstinctam. Sed quid est quod dum posuissent Philisthiim arcam Domini in templo Dagonis dei sui, intraverunt templum, et invenerunt deum suum prostratum atque confractum;
Abbreviated transcription (Latin):
nummũ argenteum &tortampanis : quid pernũmum ar¬
genteum. nisi oris confessio designatur. quaesit credentibus
ad salutem argentum enim proeloquio ponisol& psalmista
me obsecro ad unam partem sacerdotalem ut comedã buccellã panis
Sacerdotalem partẽ corpus xp̃i id est ecclȩsĩ am dicit: cuius plebis
dicit apostolus p&rus. plebs sca regale sacerdotium : in hanc par¬
tem sacerda talem postulat comedere buccellam panis : quib: uerbis
ipsum sacrificium cristianorum eleganter expressit: de quodicit
sacerdos ipse : panis quem ego dabo caromea est promundi uita
ipsum est quippe sacrificium non secundum ordinem aaron: sed
secundum ordinem melchi sedech:
a proph&a illo pronuntiata sunt adheli. offendente dño is rahel
histruxerunt aeciem filistȩi contraeos : Tollunt autem is rahe¬
litae arcam ad tuitionem suam: captaq ab hostibus archa:
ipsique non solum uicti sunt & infigam uersi : immo etiã magna

Expanded text:
nummum argenteum, et tortam panis. Quid per nummum arnummum argenteum, et tortam panis. Quid per nummum argenteum, nisi oris confessio designatur, quae fit credentibus ad salutem? Argentum enim pro eloquio poni solet, Psalmista me, obsecro, ad unam partem sacerdotalem, ut comedam buccellam panis. Sacerdotalem partem corpus Christi, id est Ecclesiam dicit, cujus plebis dicit apostolus Petrus: Plebs sancta, regale sacerdotium . In hac parte sacerdotali, postulat comedere buccellam panis. Quibus verbis ipsum sacrificium Christianorum eleganter expressum est; de quo dicit Sacerdos ipse: Panis quem ego dabo, caro mea est pro mundi vita . Ipsum est quippe sacrificium, non secundum ordinem Aaron, sed secundum ordinem Melchisedech. Ca propheta illo praenuntiata sunt ad Heli, offenso Domino ab Israel instruxerunt aciem Philisthaei contra eos: tollunt autem Israelitae arcam ad stationem suam, et capta est ab hostibus arca. Ipsi quoque non solum victi sunt, et in fugam versi, imo etiam magna
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce istisunt dies qui praenuntiati sunt
Nullus enim sacerdos est secundum ordinem a aron: Nã utillud
quod ibi sequitur suscitabo mihi sacerdotem fidelem dexp̃o ihũ.
noui tes tamenti uero sacerdote dicitur: Quod uero ad iuingit᷑
et erit quiremanserit indomutua ueni et ut oretur proeo: non
proprie dedomo dicitur huius heli sed illius a aron. dequo usq
ad aduentum ihũ xp̃i homines remanserunt : De quo genere¬
etiam huc usque non desunt quiueniant & conuertantur dequib:
alius proph&a dixit: reliquiȩ saluaefiant :Vnde & apostolus
sic ergo inquit & in hoc tempore reliquiae secundũ electionem
gratiae saluae sunt : De calibus enim residuis bene intellegit᷑
Profecto qui credidit in xp̃o sicut temporibus a postolorum
exipsa gente plurimi uenerunt & crediderunt. Nequenunc desunt
quilic& rarissime : tamen credant ut impleatur i his quod hic homo dĩ
locutus est Quod uero continuo secutus adiunxit. Et offer&

Expanded text:
ecce isti sunt dies qui praenuntiati sunt, jam enim venerunt. Nullus enim sacerdos est secundum ordinem Aaron. Nam et illud quod ibi sequitur, Suscitabo mihi sacerdotem fidelem, de Christo Jesu Novi Testamenti vero sacerdote dicitur. Quod vero adjungitur: Et erit, qui remanserit in domo tua, veniet ut oretur pro eo, non proprie dicitur de domo hujus Heli, sed illius Aaron, de quo usque ad adventum Christi homines remanserunt. De quo generetiam huc usque non desunt qui convertantur. De quibus alius propheta dixit: Reliquiae salvae fient. Unde et Apostolus: Sic ergo, inquit, et in hoc tempore reliquiae secundum electionem gratiae salvae factae sunt . De talibus enim residuis bene intelligitur etur pro eo. Profecto qui credit in Christum, sicut temporibus apostolorum, ex ipsa gente primi venerunt et crediderunt. Neque nunc desunt qui, licet rarissime, tamen credant, ut impleatur in his quod hic homo Dei locutus est. Quod vero continuo secutus adjunxit, Et offert
Abbreviated transcription (Latin):
tui cum esset in egrpto indomo pharaonis & elegieũ ex omnibus
tribus is rahel mihi insacerdotem ut ascender& ad altaremeum
& adoler& mihi incensum & portaret ephot corãme : & dedidomui
patristui omnia desacrificiis filiorum is rahel Quare calce
abicitis uictimã meã. & munera mea quae praecepi ut offerantur
intemplo & magis honorasti filiostuos quãme ut comederetis primitias
om̃is sacrificii israhel populimei: propterea ait dñs ds̃ is rahel
ioquens locutus sum ut domustua & domus patristu ministrar&
in conspectumeo usque ii sempiternum

Expanded text:
tui cum essent in Aegypto in domo Pharaonis et elegi eum ex omnibus tui cum essent in Aegypto in domo Pharaonis et elegi eum ex omnibus tribubus Israhel mihi in sacerdotem ut ascenderet altare meum et adoleret mihi incensum et portaret ephod coram me et dedi domui patris tui omnia de sacrificiis filiorum Israhel quare calce abicitis victimam meam et munera mea quae praecepi ut offerrentur in templo et magis honorasti filios tuos quam me ut comederetis primitias omnis sacrificii Israhel populi mei propterea ait Dominus Deus Israhel loquens locutus sum ut domus tua et domus patris tui ministraret in conspectu meo usque
Abbreviated transcription (Latin):
Sed nec postea septem peperit siue sex quibus septimus ess& sa muhel
sedtres masculos & duas feminas : De in de in illo populo cum ad huc
eccła xp̃i ciuitas regis magni Gratiaplena prolefecunda dicit
matum est cormeum indño: et exaltatum est cornumeũ in dõsa¬
lutarimeo & c&era. Interea samuhel erat ministrans intemplodĩ
accinctus ephot: Porro filii heli diuina sacrificia temerantes peccabant
corã dño & deridebant pereos multi sacrificium dĩ : Vnde & heli
sacerdos pro eorum ini quitate dam natus est : quod eos peccan¬
tes minus seuera anim aduersione plectebat miserum me :
Et quidem cohercuit & quidem corripuit. Sed lenitate & man¬
su&udine patris. non seueritate & auccoritate pontificis. Qua
sententia discant sacerdotes quo modo ipsi propterpeccata filioꝵ
iđ propter scelera populi puniantur : quiq &iam quam uis scĩ
haec dicit dñs. Num quid non a perte reuelatus sum domui patris

Expanded text:
sed nec postea septem peperit sive sex, quibus septimus esset ipse Samuel, sed nec postea septem peperit sive sex, quibus septimus esset ipse Samuel, sed tres mares et duas feminas. Deinde in illo populo, cum adhuc lesia Christi, civitas regis magni, Gratia plena, prole fecunda: dicit matum est cor meum in Domino, et exaltatum est cornu meum in Deo salutari meo, etc. Interea Samuel erat ministrans in templo Dei, accinctus ephod. Porro filii Heli divina sacrificia nescientes peccabant coram Domino: et deridebant per eos multi sacrificium Dei. Unde et Heli sacerdos pro eorum iniquitate damnatus est, quod eos peccantes minus severa animadversione plectebat miserrimos: et quidem coercuit et corripuit, sed lenitate et mansuetudine patris, non severitate et auctoritate pontificis. Qua sententia discant sacerdotes quomodo ipsi propter peccata filiorum, id est propter scelera, puniantur. Quique etiam, quamvis sancti Haec dicit Dominus, Nunquid non aperte revelatus sum domui patr
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq ipsa samuhelis sacerdotis successio. Nouum ut praedictum est
& sempiternũ sacerdotiũ prae figurabat qui ẽ xp̃sihs̃ Helisacerdote
reprobato id est uidaico sacerdotio abiecto : Mat̃ quoq: samu helis
quae prius fuit sterilis & posteriori fecunditate la&ata est : Cuius &iã
sterilis nunc fecunda in dĩ laude la& atur: Quaenihil aliud
incantico suo proph&are uid&ur. Nisi mutationem u&eris
testamenti uel sacerdotii in nouum testamentũ uel sacerdotiũ
qui est xp̃s. Nisi forte quis dicat nihilannam proph&asse sed dm̃
tantũ modo propterfilium in p&ratum exultanti praedicatione
laudasse : Quid ergo sibi uult quod ait. arcum potentium fecit
infirmum. et i firmi praecincti sunt uirtute : pleni panibus
minorati sunt. & esurientes transierunt terram: quia sterilis
peperit septem & feosa infilus infirmata est : Num ꝗd septẽ ipsa
pepererat quamuis sterilis fuerit unicũ habebat quando ista dicebat¬

Expanded text:
Itaque ipsa Samuelis sacerdotis successio, novum, ut praedictum est, et sempiternum sacerdotium praefigurabat, qui est Christus Jesus, Heli sacerdote reprobato, id est, Judaico sacerdotio abjecto. Mater quoque ipsa Samuelis, quae prius fuit sterilis, et posteriori fecunditate laetata, cujus etiam nomsterilis, nunc fecunda in Dei laude laetatur. Quae nihil aliud in cantico suo prophetare videtur, nisi mutationem Veteris Testamenti vel sacerdotii, in Novum Testamentum vel sacerdotium, qui est Christus. Nisi forte quis dicat, nihil Annam prophetasse, sed Deum tantummodo propter filium impetratum, exsultanti praedicatione laudasse. Quid ergo sibi vult quod ait, Arcum potentum fecit infirmum, et infirmi accincti sunt virtute? Pleni panibus minorati sunt, et esurientes transierunt terram; quia sterilis peperit septem, et fetosa in filiis infirmata est? Nunquid ipsa septem peperit, quamvis sterilis fuerit? Unicum habebat, quando ista dicebat
Abbreviated transcription (Latin):
fugit inspeluncã : terra tegitur neuideatur: Portabat autem
ne aiuideis inuenir&urds̃ : si enim cognouissent num quã dñm
gloriae crucifixissent. Quare ergo dñm gloriȩ non in uenerunt :
quia spelunca setexerat. Id est carnis infirmitatẽ oculis obici¬
ebat. et maiestatẽ diuinitatis incorporis tegmine tam quã spe¬
luncȩ abdito contegebat. Illiergo non cognoscentes dm̃ ꝑsecuti

Expanded text:
in spelunca est, a terra tegitur, ne videatur. Portabat autem in spelunca est, a terra tegitur, ne videatur. Portabat autem ne a Judaeis inveniretur Deus. « Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . » Quare ergo Dominum gloriae non invenerunt? Quia spelunca se texerat, id est carnis infirmitatem oculis objiciebat: et majestatem divinitatis, corporis in tegmine tanquam speluncae abdito, contegebat. Illi ergo non cognoscentes Deum persecuti
Abbreviated transcription (Latin):
Sed quod stultum ẽ dĩ fortius est hominibus : nontam quã saliuȩ
offendant sed ađtende quia superbarbã decurrunt : quomo¬
doenim in saliuis infirmitas : sic in barba uirtus ostenditur
Texit ergo uirtutẽ suã corpore in firmitatis suae & quod forin¬
secus in firmabat᷑ : tam quã in saliua apparebu̾nt: bitusautẽ
peluncam & ibi latebat: Sed rex in prouisis exceptus insi duis
quod in nocuo moliebatur inciderat : Scriptum ẽ enim: qui fodit
foueã h ꝓximo ipseincidit in eã : Dauid autẽ bona promalis
r&ribuens mimicũ non occidit. Sed protestimonio facti. orã regiȩ¬
clamidis abstulit . cũ facilius ess& exceptũ insidiis aduersariũ ꝑde¬
re : magis quã flere : quidergo ẽ quod iste fugiens a facie saul. inspe
luncã latuit : quare autẽ latuit . nisi ut occultar&ur & non inue¬
niretur : quidẽ contegi inspeluncanisi contegi terra: qui enim

Expanded text:
Sed quod stultum est Dei fortius est hominibus, non tanquam salivam Sed quod stultum est Dei fortius est hominibus, non tanquam salivam attendas, sed attende quia super barbam decurrit. Quomodo enim in salivis infirmitas, sic in barba virtus ostenditur. Texit ergo virtutem suam corpore infirmitatis suae. Et quod forinsecus infirmabatur, tanquam in saliva apparebat. Intus autem pelunca, ibi latebat: sed rex improvisis exceptus insidiis, quod innocuo moliebatur inciderat. Scriptum est enim: Qui fodit foveam proximo suo, ipse incidet in eam . David autem, bona pro malis retribuens, inimicum non occidit, sed pro testimonio facti oram chlamydis regiae abstulit: cum facilius esset exceptum insidiis adversarium perdere magis quam lunca latuit? Quare autem latuit? nisi ut occultaretur et non inveniretur. Quid est contegi spelunca, nisi contegi terra? Qui enim
Abbreviated transcription (Latin):
decorpore & sanguine suo instituit sacrificium secundũ ordinem
ordinem melchi sedech: Mut auit ergo ossuum insacerdotio. muta¬
uit i preceptis dans aliud tes tam̃tum euacuata carnali operatione :
atq in de conlapsus est in manibus eorum quando eũ conprehenden¬
tes crucifixerunt. Et procedebat ad ostia portȩ id est humiliabat
se hocestenim procedere usq ad ostiũ fidei nrae. Ostiũ enim
portȩ hitiũ fidei : inde incipit eccła et ꝑuenit usq ad speciem
ut cũ creditea quae non uid& : mereatur ꝑfru cũ eũ facie
ad faciem uidere ceperit. quod uero in illo quasi furore saliuȩ
decurrebant superbarbam eius. apostolus haec aperit dicens:
luda ei signa p&unt. et grȩci sapientiã quaerunt : Nos autem
predicamus xp̃m crucifixum iuda eis quidẽ scandalũ gentib:
autẽ stultitiã Ipsis uero uocatis iuda eis & grecis xp̃m dĩ uir
minibus et quod in firmũ estdĩ fortius ẽ hominibus Saliuȩ¬

Expanded text:
de corpore et sanguine suo instituit sacrificium secundum ordinem Melchisedech. Mutavit ergo os suum in sacerdotio, mutavit in praeceptis, dans aliud testamentum, evacuata carnali operatione, atque inde collapsus est in manibus eorum, quando eum comprehendentes crucifixerunt. Et procedebat ad ostium portae, hoc ese, hoc est enim procidere usque ad ostium fidei nostrae, ostium enim portae, initium fidei; inde incipit Ecclesia, et pervenit usque ad speciem, ut cum credit ea quae non videt, mereatur perfrui, cum eum facie ad faciem videre coeperit. 4. Quod vero in illo quasi furore salivae decurrebant super barbam ejus, Apostolus haec aperit dicens: udaei signa petunt et Graeci sapientiam quaerunt, nos autem praedicamus Christum crucifixum, Iudaeis quidem scandalum, gentibus autem stuhomines, et quod infirmum est dei, fortius e
Abbreviated transcription (Latin):
uiua uirtutũ germina parturit scđm genus scilic& suũ : idestuitã imitan¬
doscorũ sicut ait apłs. imitatores meiestote : Scđmnr̃m quippegenus ui¬
uimus : quando in operebonos cõsuiros quasi proximos imitamur : De in
deꝓduxit t̃ra bestias homines inpotentia rerũ siue ferocitate suꝑbiȩ:
Simił et pecora fideles in simplicitate uitȩ uiuentes : Serpentes quoq: in¬
noxios scõsscilic&uiros astutia e ui uacita te bonũ amalodiscernentes :
et iquantũ faserat raptando scrut antes t̃renaꝑ quȩ intellegant sẽ pit̃na
Non illos uene nosos qui se in huius mundit̃ reniscupiditatib. collocant: Posthȩc
fecitds hominẽ adimaginẽ et similitudinẽ suã : ꝑfectũ scilic& uirũ qui non
quẽ lib& sc̃orũ uirorũ imitando sed ipsã ueritatẽ contẽplabilit̃ iituendo ope¬

Expanded text:
viva virtutum germina parturit, secundum genus scilicet suum, id est, vitam imitanviva virtutum germina parturit, secundum genus scilicet suum, id est, vitam imitando sanctorum, sicut Apostolus ait: Imitatores mei estote. Secundum nostrum quippe genus vimus, quando in opere bono sanctos viros quasi proximos imitamur. Deinde producit terra bestias, homines in potentia rerum, sive ferocitate superbiae, similiter et pecora, fideles in simplicitate vitae viventes. Serpentes quoque innoxios, sanctos scilicet viros, astutiae vivacitate, bonum a malo discernentes, et in quantum fas est reptando scrutantes terrena, per quae intelligant sempiterna, non illos venenosos qui se in hujus mundi terrenis cupiditatibus collocant. Post haec fecit Deus hominem ad imaginem suam, perfectum scilicet virum, qui non quemlibet s
Abbreviated transcription (Latin):
simul etcetera micantiũ siderũ turba idest diuers arũ uirtutũ i
eccłanu merositas. quȩ in huius uitȩ obscuritate tãquã i noctere¬
fulgentes diuidant. in hoc firmam̃tu scripturȩ sensibilia et intel¬
legibilia quasi int̃lucẽ ꝑ fectorũ et tenebras paruulorũ : et sunt
insignis uirtutũ & miraculorũ : Sunt etiã intẽpora et annos quia
p̃dicatoresꝓpriis tẽporib uiuunt et transeunt : uerbũ aut̃ dñima
lumin aria . nisiqr post operabona uenit illuminatio lucis ad c̃tẽplan¬
dã speciem suꝑ nȩ uirtutis  In thȩc die quinta facta sunt iaquis rep¬
tilia animarũ uiuarũ : homine sscilia& renouati inuitã ꝑbapt̃ ysmisa cra¬
m̃tũ : facta sunt et uolatilia id ẽs anctȩ animȩ ad suꝑnauolantes : Posthȩc sexta
die ꝓducit̃ra animã uiuã : quando caronr̃a abstinens ab operibus mortis

Expanded text:
simul et caetera micantium siderum turba, id est, diversarum virtutum in simul et caetera micantium siderum turba, id est, diversarum virtutum in ecclesia numerositas: quae in hujus vitae obscuritate tanquam in nocte refulgentes, dividant in hoc firmamento scripturae sensibilia et intelligibilia, quasi inter lucem perfectorum et tenebras parvulorum, et sunt in signis virtutum et miraculorum. Sunt etiam in tempora et annos, quia praedicatores propriis temporibus vivunt et transeunt: Verbum autem Domini luminaria? nisi quia post opera bona venit illuminatio lucis ad contemplandam speciem supernae virtutis? 12. Inter haec die quinta facta sunt in aquis reptilia animarum vivarum, homines, scilicet, renovati in vitam per baptismi sacramentum. Facta sunt et volatilia, id est, sanctae animae ad superna volantes. 13. Post haec sexta die produxit terra animam vivam, quando caro nostra, abstinens ab operibus mortuis,
Abbreviated transcription (Latin):
quasi a maritudo includuntur segregauitq ab eis aridã. populum
scilicet fontẽ fideisitientẽ : obfixitq dehinc suꝑborũ limites. et
cohercuit eos necurbolentis iniquitatũ suarũ fluctib aridã idest
animã sitientẽ dm̃ conturbent : Liceatq: ei germina rebonor ũ operũ
fruetus scđmgenus : diligens proximũ insubsidiis necessitatũ carna¬
liũ habens in sesemen scđmsimilitudinẽ : ut ex sua in firmitate cõpa¬
tiatur ad subueniendũ indigentibus : Producens et lignũ fortirobore
et fructiferũ idestbeneficiũ aderipi endũ eũ quibn uiriã patitur
demanu potentis. et p̃bendo ꝓtectionis ora culũ ualidorobore iustiu¬
dicii : De in de quartadie emicuert̃ luminaria infirmam̃to legis in¬
fixa idẽ euangelistȩ  doctores et scripturȩ scẽ disputando coeren¬
tes & om̃ib inferiorib: lum̃ sapientiȩ demonstrantes: Prodiit etiã

Expanded text:
quasi amquasi amscilicet fontem fidei sitientem, obfixitque dehinc superborum limites, et coercuit eos, ne turbulentis iniquitatum suarum fluctibus aridam, id est, animam sitientem Deum conturbent, liceatque ei germinare bonorum operum fructus secundum genus, diligens proximum in subsidiis necessitatum carnalium, habens in se semen secundum similitudinem, ut ex sua infirmitate compatiatur ad subveniendum indigentibus, producens et lignum forti robore et fructiferum, id est, beneficium ad eripiendum eum qui injuriam patitur de manu potentis, et praebendo protectionis umbraculum valido robore justi judicii. Deinde quarta die, emicuerunt luminaria firmamento legis infixa, id est, evangelistae, doctores et Scripturae sanctae disputando cohaerentes, et omnibus inferioribus lumen sapientiae monstrantes. Prodiit etiam
Abbreviated transcription (Latin):
noctẽ: Namquia meccła lucis nomine iustiappellantur: dudi
apł̃m : fuistis inquit aliquando tenebrȩnunc autẽ liux indño:
DrINDE sc̃đ a die disposuit dĩ firmam̃tũ id est solidam̃tũ sc̃arũscrip¬
turarũ: firmam̃tũ enĩ mecła scripturȩdiuin ȩ iitelleguntur
quia cȩlũ plicabitur sicut liber : Di screuitq suꝑ hoc firmam̃to
aquas id est cȩlestes populos angelorũ qui nonopus habent hoc
suscipere firmam̃tũ ut legentes audiant uerbũ dĩ: Vident enĩ eũ semꝑecdili¬
gt̃. sed suꝑposuit ipsũ firmam̃tũ legissue suꝑ in firmitatẽ inferiorũ populorũ
ut ibi suspicientes cognoscant qualit̃ discernant in t̃carnalia etspirita¬
lia quasi int̃ aquas superiores et inferiores : Posthaec diet̃tia collegit
iunũ aquas inferioressalsas. hocest homines infideles quicupidita¬
tũ tempestate et tẽptationũ carnaliũ fluctib quatiunt᷑. et inseipsis

Expanded text:
noctem. Nam qui lucis nomine justi appellantur, audi noctem. Nam qui lucis nomine justi appellantur, audi Apostolum: Fuistis, inquit, aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . Deinde secunda die disposuit Deus firmamentum, id est, solidamentum sanctarum Scripturarum. Firmamentum enim in Ecclesia Scripturae divinae intelliguntur, quia coelum plicaaquas, id est, coelestes populos angelorum, qui non opus habent hoc suscipere firmamentum, ut legem legentes audiant verbum Dei. Vident enim eum semper et diligunt, sed superposuit ipsum firmamentum legis suae super infirmitatem inferiorum populorum, ut ibi suspicientes cognoscant qualiter discernant inter carnalia et spiritualia, quasi inter aquas superiores et inferiores. 8. Post haec die tertio collegit in unum aquas inferiores salsas: hoc est, homines infideles, qui cupiditatum tempestate et tentationum carnalium fluctibus quatiuntur, et in se ipsis,
Abbreviated transcription (Latin):
NPRINCIPIOFECITDS CAELUMEITERRAM: PRINCIPIṼ NP̃S EST:
sicut ipseait ieuangelio: Ego sumprincipiũ quod etloquor uobis:
in hocigitur principio fecitds caelum idest spiritales: quica elestia
meditantur et quaerunt : In ipso fecit et carnales : qui terrenũ
hominem nedum deposuerunt : TERRAAVT Ẽ Inanis et uacua :
Terra scilic& carnis nr̃ae in aniserat &uacua : priusquã doctrinae
acceperit formã : EITENEBRAEerant suꝑfaciem abyssi : quia
delictorum cȩcitas. et ignorantiȩ profunda obscuritas. corda
nr̃ itenebrosum & fluidum quasi suꝑ aquas lam suꝑferebatur.
inquo subsistentes requi esceremus cuiusq uiuificare murflatu.
etcuiu sunda ablueremur: Dixitquoq ds̃: fiatlux : id est in lu¬
minatio credulitatis appareat: Prima enim dielucẽ fideidedit :
qui a prima est inconuersatione fides: Vnde & ipsum primũ in
prȩceptis mandatum est : dñ sdstuus ds̃unus est: propt̃ quã fidem
cis a peccatoribus tamquã a tenebris: istosuo cansdiem illos

Expanded text:
principio creavit Deus coelum et terram. Principium Christus est, sicut ipse in Evangelio ait: Ego principium, qui et loquor vobis. In hoc igitur principio fecit Deus coelum, id est, spirmeditantur et quaerunt. In ipso fecit et carnales, qui terrenum hominem necdum deposueTerra scilicet carnis nostrae inanis erat et vacua, priusquam doctrinae acciperet formam. Et tenebrae erant super faciem abyssi, quia delictorum cstrum tenebrosum et fluidum quasi super aquas jam superferebatur, in quo subsistentes requiesceremus, cujusque vivificaremur flatu, et cujus uno ablueremur. Dixit quoque Deus: Fiat lux, id est, illuminatio credulitatis appareat. Prima enim die lucem fidei dedit, quia prima est in conversione fides. Unde et istud primum in Dei praeceptis mandatum est: Dominus Deus tuus Deus unus est. Propter quam fidem cis, a peccatoribus tanquam a tenebris, istos vocans diem, illos
Abbreviated transcription (Latin):
qui factum quidem adõputant uerum exmateria quam non fecerat ds̃. sed
co aeterna ipsi absque initio fuerit creatori. dicit enim gubernationes caeli
& terrae ipsum ordinem diuinae institutionis quo ornatus eorum peropera sex diȩ¬
rum adillam usque perfectionem quae superius est de signata peruenit iuxta quod in
decalogo legissuȩ dixit ipsẽ conditor : Sexenim diebus fecitd s̃caelum & terram mare
& omnia quae in eissunt Quod uero sequitur indie quo fecitd ñs ds̃ caelum & terrã
& omne uirgultum agri antequam oriretur interra omnem que herbam regionis
prius quam germinar&. Ne quaquam memoratȩ dĩsententiȩ uideri deb& aduer¬
sum sed aperte intellegi quiadiem hoc loco scriptura. pruomnuillo temporepo
suit. qui primordialis creatura formata est. Ne que enim inuno quo lib& sexdie¬
rum caelum factum uel sideribus in lustratum. & terraest separata ab aquis atque

Expanded text:
qui factum a Deo quidem putant, verum ex materia quam non fecerit Deus, sed quae qui factum a Deo quidem putant, verum ex materia quam non fecerit Deus, sed quae coaeterna ipsi absque initio fuerit Creatori. Dicit enim generationes coeli et terrae, ipsum ordinem divinae institutionis, quo ornatus eorum per opera sex dierum ad illam usque perfectionem, quae superius est designata, pervenit, juxta quod in Decalogo legis suae dixit ipse conditor: Sex enim diebus fecit Deus coelum et terram, et mare, et omnia quae in eis sunt . Quod vero sequitur: In die quo fecit Dominus Deus coelum et terram, et omne virgultum agri, antequam oriretur in terra, omnemque herbam regionis, priusquam germinaret, nequaquam memoratae Dei sententiae videri debet adversum, sed aperte intelligi, quia diem hoc loco Scriptura pro omni tempore illo posuit, quo primordialis creatura formata est. Neque enim in uno quolibet sex dierum coelum factum, vel sideribus illustratum, et terra est separata
Abbreviated transcription (Latin):
apud inferos ipse torquere tur.
Perse uerabit autem hic sabbatis mus animarũ
scãrum usque ad finem saeculi.
& cumultima ȩtas sȩculi post ues peram su am
dequa praefatisumus finem interfecto perdñm nostrum ihm antichristo per¬
ceperit tunc & ipse sabbatismus maiori benedictione ac scĩficatione resurrectio¬
nis aduitam perpetuam corporibus donabitur. Etideo bene septimo di ei
uespera sue cessisse non legitur. quia tristitiam qua terminetur. septima haec
aetas nullam habebit.  Quin potius ampliori laetitia ut diximus octauae
aetatis perficitur. illius uidelic& quae pergloriam resurrectionis. tunc incipi¬
ens cum haec tota uita transierit. nulloum quam fine. nulla rerum uicissitudine
a contemplando dĩuultu trans mutabitur
stae sunt generationes caeli & terrae quando createsunt Hac conlusione
scriptura tangit eos quimundum sine initio semper fusse ad firmant. uel

Expanded text:
apud inferos ipse torqueretur. apud inferos ipse torqueretur. Perseverabit autem hic sabbatismus animarum sanctarum usque ad finem saeculi, et cum ultima aetas saeculi post vesperam suam, de qua praefati sumus, finem, interfecto per Dominum Jesum Antichristo, perceperit, tunc et ipse sabbatismus majori benedictione ac sanctificatione resurrectionis ad vitam perpetuam corporibus donabitur. Et ideo bene septimo diei vespera successisse non legitur, quia tristitiam qua terminetur septima haec aetas, nullam habebit; quin potius ampliori laetitia, ut diximus, octavae aetatis perficitur, illius videlicet quae per gloriam resurrectionis tunc incipiens, cum haec tota vita transierit, nullo unquam fine, nulla rerum vicissitudine, a contemplando Dei vultu transmutabiturIstae sunt generationes coeli et terrae quando creatae sunt. Hac conclusione Scriptura sancta tangit eos qui mundum sine initio semper fuisse affirmant, vel
Abbreviated transcription (Latin):
Adueni& autem multo tenebrosior caeteris cum apparente homine peccati filio
iniquitatis quiex tollitur & eleuatur superomne quod diciturds̃ aut quod co li¬
tur tanta fuerit tribulatio ut inerrorem inducantur si fieripotest etiam electi
subsequenti statim hora uni uersalis iudici dequa scriptum est. Uerum tamen¬
lius hominis ueniens putas in ueni& fidem interra
Septimodiere quieuit
ds̃ ab omnibus operibus suis & scĩficauit & benedixit illum. & septima est aetas
perpetuae quietis in aliauita in qua requiescitds̃ cum sc̃is suis in a&ernum pose
operabona quae operatur in eis persex huius saeculi ae tates. Haecautem aetas
sum mȩ pacis & quietis. in dõ quidem est &erit sempiterna. Sed hominibus tunc
coepit quando proto martrr abel. corpore quidem sedem sepulchri. anima uero gau¬
dium uitae perennis intrauit.
ubi uidit requi escentem pauperem diuesille cũ

Expanded text:
Adveniet autem multo tenebrosior caeteris, cum, apparente homine peccati, filio Adveniet autem multo tenebrosior caeteris, cum, apparente homine peccati, filio iniquitatis, qui extollitur et elevatur super omne quod dicitur Deus, aut quod colitur, tanta fuerit tribulatio, ut in errorem inducantur, si fieri potest, etiam electi. Subsequente statim hora universalis judicii de qua scriptum est: Verumtamenlius hominis veniens, putas, inveniet et fidem in terra ? Septimo die requievit Deus ab omnibus operibus suis, et sanctificavit et benedixit illum; et septima est aetas perpetuae quietis in alia vita, in qua requiescit Deus cum sanctis suis in aeternum post opera bona, quae operatur in eis per sex hujus saeculi aetates. Haec autem aetas summae pacis et quietis in Deo quidem est, et erit sempiterna; sed hominibus tunc coepit, quando protomartyr Abel corpore quidem sedem sepulcri, anima vero gaudium vitae perennis intravit, ubi vidit requiescentem pauperem dives ille, cum
Abbreviated transcription (Latin):
scilic& & quia toto animo terrestribus Inhere recuris uelln lecebris natisunt.
& scĩ inplebedĩ perplures quiad similitudinem mundorum animalium uerbũ
dĩ ruminare ungulam discretionis inuia tenere bonȩ operationis. iugum
diuinae legis portare. & deuelleribus ouium suarum pauperes calefacere
nouerunt. quorum in euangelio utrorumque mentio est Idonea. Inter
quos secundus adam mediator uidelic& dĩ & hominum. In quo tota plenitudo
erat imaginisdĩ inmundo apparuit & delatere eius incruce dormientis exiuit
sanguis &aqua:. De quibus sacramentis nascitur acnutritur ecclesia. qua e est mater
omnium perorbem uerauita uiuentium. quod euȩ nomen sonat: Vnde & de eisdẽ¬
sacramentis dicit ipsedñs quim anducat meam carnem & bibit meum sanguinem
habet uitam a &ernam. Cuius diei uesperam iam nunc ad propinquare cer¬
nimus cum abundante peromnia iniquitate refrigescit caritas multorum:

Expanded text:
scilicet, et quia toto animo terrestribus inhaerere curis vel illecebris nati sunt; scilicet, et quia toto animo terrestribus inhaerere curis vel illecebris nati sunt; et sancti in plebe Dei perplures, qui ad similitudinem mundorum animalium verbum Dei ruminare, ungulam discretionis in via tenere, bonae operationis jugum divinae legis portare, et de velleribus opus suum calefacere noverunt, quorum in Evangelio utrorumque mentio est idonea, inter quos secundus Adam, mediator Dei videlicet et hominum, in quo tota plenitudo erat imaginis Dei, in mundo apparuit, et de latere ejus in cruce dormientis exivit sanguis et aqua, de quibus sacramentis nascitur ac nutritur Ecclesia, quae est mater omnium per orbem vera vita viventium, quod Evae nomen sonat. Unde de eissacramentis dicit ipse Dominus: Qui manducat meam carnem, et bibit meum sanguinem, habet vitam aeternam . Cujus diei vesperam jam nunc appropinquare cernimus, cum, abundante per omnia iniquitate, refrigescit charitas multorum.
Abbreviated transcription (Latin):
saeculi. quam seriuire studuerunt quia nullo terrore ad idolatriam de pra¬
uari potuerunt: Alii soluta captiuitate quasi acceptis pennis libertatis ad terrã
is rahel reuersisunt. & instaruo lantium tota intentione caelestia petebant. Ita
ut &iam templum acciuitatem dĩ reaedificare. Legem quoque eius summa in s¬
tantia restaurare niterentur.
sed ad propiabat uespera cum post modum
interalias scelerum tenebras &iam domesticis contrase inuicem dissidere
conflictibus patriȩque suȩ romanis ipsi fuere proditores: quae aduenit cum
eos nonsolum tributarios effici. sed &iam alienigenȩ regis contigiss& imperio
subdi. Sextodie terra iumenta bestias & reptilia produxit quo &iam die
creauit ds̃ hominem primum adam adimaginem suam. acdelatere eius
dormientis feminam creauit euam. Sexta ȩtate seculi intermultos repro¬
bos qui merito serpentibus conparari poterant acbestiis. propter se uitiam

Expanded text:
saeculi quam servire studuerunt, quia nullo terrore ad idololatriam deprasaeculi quam servire studuerunt, quia nullo terrore ad idololatriam depravari potuerunt. Alii, soluta captivitate, quasi acceptis pennis libertatis, ad terram Israel reversi sunt, et instar volantium tota intentione coelestia petebant, ita ut etiam templum ac civitatem Dei reaedificare, legem quoque ejus summa instantia restaurare, niterentur. Sed appropiabat vespera, cum postmodum, inter alias scelerum tenebras, etiam domesticis contra se invicem dissidere conflictibus, patriaeque suae Romanis ipsi fuere proditores; quae et advenit, cum eos non solum tributarios effici, sed etiam alienigenae regis contigisset imperio subdi. Sexto die terra jumenta, bestias et reptilia produxit, quo etiam die creavit Deus hominem primum Adam ad imaginem suam, ac de latere ejus dormientis feminam creavit Evam; sexta aetate saeculi inter multos reprobos, qui merito serpentibus comparari poterant ac bestiis, propter saevitiam
Abbreviated transcription (Latin):
regum earundem non destiterunt florere temporibus . perquȩ illud maxime quod primo
ac prȩeminentissimo regum sibi placentium iura uit dñsdicens. Defructu uentristuponã
supersedem meam. Verum & hic aduesperam dies inclinari coepit cum post modum &e
reges idem & populi templum leges que dĩ spernentes uastati acdilacerati sunt ab hos¬
tibus. grauissima uero ei non solum uespera sed & nox successit. cum totum illud
regnum euersum templum incensum. populus est in babiloniam captiuus om̃is
adductus. Quinto die produxerunt aquȩ reptilia animarum uiuentium & uo¬
latilia uolantia superterram subfirmamento caeli. & quinta aetate creuerunt
filutrans migrationis & multiplicati sunt in babilone. Quae saepeaquarum
nomine de signatur quorum plurimi ibidem quasi in aquis pisces residere equi¬
bus tamen erant non nulli quiuel ut coetimagni dominari magis fluctibus

Expanded text:
regum eorumdem non destiterunt florere temporibus, perque illud maxime, quod primo regum eorumdem non destiterunt florere temporibus, perque illud maxime, quod primo ac praeeminentissimo regum sibi placentium juravit Dominus dicens: De fructu ventris tui ponam super sedem meam . Verum et hic ad vesperam dies inclinari coepit, cum post modum et reges iidem et populi, templum legesque Dei spernentes, vastati ac dilacerati sunt ab hostibus. Gravissima vero ei non solum vespera, sed nox succedit, cum totum illud regnum eversum, templum incensum, populus est in Babyloniam captivus omnis abductus. Quinto die produxerunt aquae reptilia animarum viventium, et volatilia volantia super terram sub firmamento coeli; et quinta aetate creverunt filii transmigrationis, et multiplicati sunt in Babylone, quae saepe aquarum nomine designatur. Quorum plurimi ibidem quasi in aquis pisces residere, e quibus tamen erant nonnulli qui velut ceti magni dominari magnis fluctibus
Abbreviated transcription (Latin):
tui & ueni interram quam monstra uero tibi faciam que te ingentem magnam.
terrae: in qua uidelic& gente discretiordines fidelium quasi herbȩ uirentes
& arbores pomiferae exuna eadem que terrae prodebant. suscipiente im¬
brem caelestem diuinorum eloquiorum. Lerum hocquoque aduesperam
uergere cepit dies. dum eademgens is rahelitica & fidem patri archarum & cęri¬
monias datȩ sibi legis abiciens exterarumgentium & polluta sceleribus & ser¬
epressa est: Superuenit iam uespera quando ipsagens una cum rege
quem sibi neglecto dĩ elegeratAlien arum estgladio maxima ex parte de¬
leta. Quartadie luminaria caelum accepit. & quarta a&ate praefatus dĩ
populus. noua est fastus claritate conspicuus per imperium dauid & salo moni
aliorum quoque regum dõ auctore regnantium. pernobilissimum illud
quod salo mondõ condidit templum. Per signa prophetarum quae cunctis

Expanded text:
tui et veni in terram, quam monstravero tibi, faciamque te in gentem magnam,tui et veni in terram, quam monstravero tibi, faciamque te in gentem magnam,terrae. In qua videlicet gente discreti ordines fidelium quasi herbae virentes, et arbores pomiferae, ex una eademque terra prodibant, suscipientes imbrem coelestem divinorum eloquiorum. Verum hic quoque ad vesperam vergere coepit dies, cum eadem gens Israelitica, et fidem patriarcharum et caeremonias datae sibi legis abjiciens, exterarum gentium et polluta sceleribus et serressa est. Supervenit jam vespera, quando ipsa gens una cum rege quem sibi neglecto Deo, elegerat alienigenarum est gladio maxima ex parte deleta. Quarto die luminaria coelum accepit, et quarta aetate praefatus Dei populus nova est factus claritate conspicuus, per imperium David et Salomonis aliorumque regum Deo auctore regnantium, per nobilissimum illud quod Salomon Deo condidit templum, per signa prophetarum, quae cunctis
Abbreviated transcription (Latin):
dio aquarum & secunda aetate saeculi arca inqua reliquiȩ generis humani
& semen utitadixerim sequentium seruabatur aetatum. posita est inmedio
aquarum quascertatim hincrupti fontes omnes abyssi. Inde apertȩ caelicata¬
ractȩ fundebantur. sed & hic inclinatus est aduesperam dies. cum senationes
oblitae proximae uelirȩ uel misericordiȩ dĩ contulissent ad aedificandam
superbiae turrem. plenamuero accepit uesperam. quandocum confusio¬
ne linguarum. humanigeneris est discissa societas: Tertio die confluentibus
tibus est uestita nemoribus. Et a&atis initio tertiȩ separatis in loca suagen¬
tibus idolatris. quarum error instabilis &uanissimu lachrorum doctrinis.
tam quam uentis omnibus mobilis maris nomine bene significatur: Se menpa¬
triarcharum ab eorum societate direptum est. acspiritali fruge fecundatum
dicente dño ad abraham. Exide terratua & de cognatione tua & dedomopatris

Expanded text:
dio aquarum; et secunda aetate saeculi, arca in qua reliquiae generis humani, dio aquarum; et secunda aetate saeculi, arca in qua reliquiae generis humani, et semen, ut ita dixerim, sequentium servabatur aetatum, posita est in medio aquarum, quas certatim hinc rupti fontes omnes abyssi, inde apertae coeli cataractae fundebant. Sed et hic inclinatus est ad vesperam dies, cum se nationes, oblitae proximae vel irae vel misericordiae Dei, contulissent ad aedificandam superbiae turrem; plenam vero accepit vesperam quando cum confusione linguarum humani generis est discissa societas. Tertio die confluentibus tibus est vestita nemoribus; et aetatis initio tertiae separatis in loca sua gentibus idololatris, quarum error instabilis, et vanis simulacrorum doctrinis tanquam ventis omnibus mobilis, maris nomine bene significatur, semen patriarcharum ab eorum societate diremptum est, ac spiritali fruge fecundatum, dicente Domino ad Abraham: Exi de terra tua et cognatione tua, et de domo patris
Abbreviated transcription (Latin):
liber acnescius frueretur. Sed hic dies ad uesperam iam coepit declinare.
cum proto plasti peccando felicitatem patriae caelestis perdiderunt. atque
in hanc conuallem lacrimarum dimissisunt. Quod &iam significatum est
Q uod &iam significatum est
hora temporis illius. cum adam post culpam praeuaricationis audiuit dñm
de ambulantem in paradiso ad auram post meridiem Deam bulauit quip¬
pedñs. ut se ab homine incuius corde quietus manserat recessisse signaret.
Et hoc ad auram post meridiem. ut lucem inse homo diuinae cognitionis
feruorem diuinae dilectionis minoratam esse cognoscer&: plena autem uespera
dieihuius aduenit cumcrebrescentibus uitis humani generis. corrupta est omnis
terra coramdõ & iniquitate repleta. adeo ut deleri diluuio omnis caro praeter
quos clauserat arta merer&ur. Secundo die factum est firmamentum Ii¬

Expanded text:
liber ac nescius frueretur; sed hic dies ad vesperam jam coepit declinare, liber ac nescius frueretur; sed hic dies ad vesperam jam coepit declinare, cum protoplasti peccando felicitatem patriae coelestis perdiderunt, atque in hanc convallem lacrymarum dimissi sunt, quod etiam significatum estquod etiam significatum est hora temporis illius, cum Adam post culpam praevaricationis audivit Dominum deambulantem in paradiso, ad horam post meridiem: deambulavit quippe Dominus, ut se ab homine, in cujus corde quietus manserat, recessisse signaret; et hoc ad horam post meridiem, ut lucem in se homo divinae cognitionis fervoremque divinae dilectionis minoratum esse cognosceret. Plena autem vespera diei hujus advenit, cum crebrescentibus vitiis humani generis, corrupta est omnis terra coram Deo, et iniquitate repleta, adeo ut deleri diluvio omnis caro, praeter quos clauserat arca, mereretur. Secundo die factum firmamentum i
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ scripturae huius auctoritate antiquitus commendatam sabbatum ab eo non ob¬
seruari quaerebant¬
seruari quaerebant. Cessauerat enim septimodie a condendis generibus creaturȩ
quia ultraiã non c̃didit aliquagenera noua. De incepsaũtusq nunc operat᷑ eorundem generum
administrationẽ quȩ tunc institutast᷑ ut ipso saltim dieseptimo potentia eius a caeli &
terrae omniumque rerum quas condiderat gubernatione cessar& alioquin
continuo di laberentur. Hucusque primordia nascentis iuxta sensum lit¬
terae dixisse sufficiat : libet autem paucis intimare ut &iam ordo sex illorũ
siue septem dierum Inquibus factusest totidem eius a& atibus conueniat.
Primus nam que dies in quodixitds̃ fiat lux & factaestlux. primae aetati
congruit. Incuius initio mundus id est factus est homo. Indelicus paradisi
uoluptatis positus est. ubi presente gratia sui conditoris malorum omnium

Expanded text:
jus auctoritate antiquitus commendatam, Sabbatum ab eo non objus auctoritate antiquitus commendatam, Sabbatum ab eo non observari querebantur. Cessaverat enim septimo die a condendis generibus creaturae, quia ultra jam non condidit aliqua genera nova; deinceps autem usque nunc operatur eorumdem generum administrationem quae nunc instituta sunt, non ut ipso saltem die septimo potentia ejus coeli et terrae, omniumque rerum quas condiderat, gubernatione cessaret, alioquin continuo dilaberentur. Huc usque primordia mundi nascentis juxta sensum litterae dixisse sufficiat; libet autem paucis intimare ut etiam ordo sex illorum, sive septem, dierum in quibus factus est, totidem ejus aetatibus conveniat. Primus namque dies in quo dixit Deus: Fiat lux, et facta est lux, primae aetati congruit, in cujus initio mundus idem factus, et homo in deliciis paradisi voluptatis positus est, ubi praesente gratia sui Conditoris, malorum omnium