comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in fantia sacris lit tens eruditus. cunc tã grecor ũ bibliotecã euoluerit quid loquar de sililoneque uel
aleruilsecundũueliudeũplatonẽ cf&ici ꝓnunciant curr̃ ꝑsingulos quacratius a postolet ũ discipa¬

Expanded text:
infantia sacris litteris eruditus cunctam Graecorum bibliothecam euoluerit. quid loquar de Philone, quem uel infantia sacris litteris eruditus cunctam Graecorum bibliothecam euoluerit. quid loquar de Philone, quem uel alterum uel secundum uel Iudaeum Platonem critici pronuntiant? Curram per singulos: Quadr
Abbreviated transcription (Latin):
serui can phierusale tondite sanem suã ut quie quidin ea absques en su &uitae auiferatir crprel iuisure
loquentiapolens & martiriofirmia non arrante morlecurcura duer sus deme ra erie i sertce su sur
su sus sie pphetarĩ &a postolerũ queille fiucta e iommenaucia cẽ dicebat &e nen potius pbilosopboru aeretarii
quorũ aue orttatiut e d inicus contrure non poterat sc ripserunt conra noscelsius at quepor sirius pi¬
ororigenus alterim & hodiuseu sebius &aipallinaris fortissi merespoderunt quorũorige nesotos tu¬
rũ & historic&eũ doctrins id ẽ herculis clauareꝑcutiã quam quanat oroũ nostrũ &ut ip sesalda
dicere Sialileũstatim in plio senserit & mercede lingueputidissime contumeli a ꝑfosus accepe¬
rit: Iosephus antiquitatẽ adphans iud aicipopuli duos libris seribsit contra appionemalex andrinũ
grã maticũ & tanta seculariũ pfert testimoni aitimihimiraculũ subeat quomodo uirhebreus& ib

Expanded text:
rnicantis Hierusalem tondet caesariem suam, ut, quidquid in ea absque sensu et uita est, auferatur. Cyprianus, uir et eloquentia pollens et martyrio, Firmiano narrante mordetur, cur aduersus Demetrianum scribens testimoniis usus sit prophetarum et apostolorum, quae ille ficta et commenticia esse ducebquorum auctoritati, ut Ethnicus, contraire non poterat. Scripserunt contra nos Celsus atque Porphyrius: priori Origenes, alteri Methodius, Eusebius, et Apollinaris fortissime responderunt. Quorum Origenes octo scrirum et historicorum doctrinis, id est Herculis claua, repercutiam? quamquam Nazareum nostrum et — ut ipse solebat dicere — Galileum statim in proelio senserit et mercedem linguae putidissimae conto ilia perfossus acceperit. Iosephus antiquitatem adprobans Iudaici populi duos libros scribit contra Apionem, Alexandrinum grammaticum; et tanta saecularium profert testimonia, ut mihi miraculum subeat, quomodo uir Hebraeus et ab
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius penitud ie didicimus &mirubi modũplus correctus plauuint quã rransle serit cerieuerunti t̃se
indul gentia parentis & filipiais duilier p̃teritorũ non meminit alter in futurũ quo quc ossiciapollic& ir
uinde umutuo nobis tibiq guudendũẽ quianosfiliũ recepimus. tudiscipulũ conphast. Qc autte queris in cas¬
eepistolecurin opus oculis ñsseculariũ litterarũlnterdũponamus exempla& andore eedesiac &mierum
Led uer iĩ doetetes errũ omissouulaatioe udueres. quiseni nesciat & in mor se. acꝓpha&aruu olumnib quȩ dã

Expanded text:
lacuit, quam errans laeserat. certauerunt inter se indulgentia parentis et filii pietas, dum alter praeteritorum non meminit, alter in futurum quoque officia pollicetur. unde et mutuo nobis tibique gaudendum est, quia nos filium recepimus, tu discipulum conprobasti. Quod autem quaeris in calce epistulae, cur in opusculis nostris saecularium litterarum interdum polegeres, si interpretes earum omisso Vulcatio evolveres. Quis enim nesciat et in Moyse ac prophetarum voluminibus quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
rauim ut nontã illuis in fidelitatẽ peq: omnib: pat&l quã pr̃am fidẽa peruimꝰ c&lerũ siuduerim longiorẽposadigtꝰ

Expanded text:
rauimus et non tam illius infidelitatem. I quae omnibus patet, quam nostram fidem aperuimus. ceterum, si uolueris longirauimus et non tam illius infidelitatem. I quae omnibus patet, quam nostram fidem aperuimus. ceterum, si uolueris longi
Abbreviated transcription (Latin):
ambitione p̃cederent & facerent ei planctũ magnũ ut illoꝵ luctus ipnr̃oꝵ giudiũ uerter& : Nã qđ dics
oũ uigilias exstrari facit & hoc contrauocabulũ suũ ut uelit dormirȩ . Vigilantius & p̃ audiat sal¬
uato t̃d centẽ si non potiustis unahoraug lart mecũ . lligilate& iorate ut nonintrelis intemptationẽ sp̃s praptꝰ
sed iaro infirma & in alioloco ꝓph& adicit Media noctefurgebã ut confiterertibi suꝑ iudicia iustitiactuȩ : Dñ
quoq inguuangł leginꝰ ꝑ noctassc & apłos dausis cartere: tota no ctecugilas seutillis psallentib: terra quaterdur
custos carteris reder&ꝰ magistratꝰ &cuitas terrerent᷑. Loqͥt᷑ paulus oratiom ins. stit uiglantes in eo & in aliolo
&stulibroꝵ fsius ad nos uoluis ses mittererantilenas ut icirt possumꝰ atq rescribere deberem quncaut̃ aerẽuerbe¬

Expanded text:
ambitione praecederent et facerent ent ei planctum magnum, ut illorum luctus in nostrum gaudium uerteretur? nam quod dicis ambitione praecederent et facerent ent ei planctum magnum, ut illorum luctus in nostrum gaudium uerteretur? nam quod dicis eum uigilias execrari, facit et hoc contra uocabulum suum, ut uelit dormire Uigilantius et non audiat saluatorem dicentem: sic non potuistis una hora uigilare mecum? uigilate et orate, ut non intretis in temptationnfiterer tibi, super judicia justitiae tuae . Dominum quoque in Evangelio legimus pernoctasse, et Apostolos clausos carcere tota nocte vigilasse, ut illis psallentibus terra quateretur, custos carceris crederet, magistratus et civitas terrerentur. Loquitur Paulus: Orationi insistite, vigilantes in ea . Et in alio loco: oneret et si tu librorum ipsius ad nos uoluisses mittere cantilenas, ut scire possemus, ad quae rescribere deberemus. I nunc autem aerem uerbe
Abbreviated transcription (Latin):
garefurio sũ sed habut excessit ȩuasit ȩrupit & interhadriȩ fluctus quotiiq reges alpes in nos deda¬
mandodamauit quicquidem̃ amens loquitur uociferatio & clamor est appellandus tacit a meforsitan
cograatione re p̃bendas quurinabsentẽ inuehar fateor tibidolorẽ meũ sacrilegiũ tantũ patienter
audirepon possũ : Legieñ sprom asten finces austeritatẽ : ł leliş Telũ symonis chanane: P&riseueritat̃
A naniã saffirã trucidantes. Pauliq constantiã quielimã magiũ uis dñ resistentẽ & nacetitate dãp
uare tȩuoluerit aueritate sit manustua suꝑ eos & effunde sangiunẽeoꝵ & auferes malũ demedioi srł
Iterũdica ergomarto sũ inmunde sunt reliquiȩ & quid pas si st̃ apłi utinmundũ step hanicorp̃ tanta funeris

Expanded text:
gare furiosum, sed abiit, excessit, euasit, erupit et inter Adriae fluctus Cottiique regis Alpes in nos declagare furiosum, sed abiit, excessit, euasit, erupit et inter Adriae fluctus Cottiique regis Alpes in nos declamando clamauit. quidquid enim amens loquitur, uociferatio et clamor est appellandus. Tacita me forsitan cogitatione reprehendas, cur in absentem inuehar. fateor tibi dolorem meum: sacrilegium tantum patienter audire non possum. legi enim siromasten Finees, austeritatem Heliae, zelum Simonis Chananaei, Petri seueritacem Ananiam et Sapphiram trucidantis Paulique constauare te uoluerit a ueritate, sit manus tua super eos et effundes sanguinem eorum et auferes malum de medio Israhel. iterum dicam: ergo martyrum inmundae sunt reliquiae ? et quid passi sunt apostoli, ut inmundum Stephani corpus tanta funeris
Abbreviated transcription (Latin):
adul teris portionẽ tuã ponebas : Et in alio loco. inmatutino int̃ficiebã om̃speccatores tre
ut disꝑderẽdeciuitatedñi om̃soperantes iniquitatẽ : Et iterũ Nonne odientested ñe odioha
biui&c suꝑ inimicostuos tabescebã ꝑfectoo dio oderã illos si non st horander eliquiȩ marty rũ quo¬
mod odegimus p̃ciosa in conspectudñi norsscõrũ ei si ossa eorũ polluunt contingentes quomodo
heliseus mortuus mortiũ suscitauit & dediturtã : Qđ uxtauigilantiũ gacebat in mundũ ergo
om̃a castra israhelitiui ex ercitus & populo disuere inmunda quia io seph& patriarcharũ corporapor¬
attauo sociar & inmundis & martuu mortus copular& p̃ udenda lingia a medicis imi ainsanũ
curandũ caput udoquine suit portentũ & testimoniis scripturarũ quasi uinculis ỹpacratis uoluili¬

Expanded text:
adulteris portionem tuam ponebas. et in alio loco: in matutino interficiebam omnes peccatores terrae, adulteris portionem tuam ponebas. et in alio loco: in matutino interficiebam omnes peccatores terrae, ut disperderem de ciuitate domini omnes operantes iniquitatem, et iterullos. si non sunt honorandae reliquiae martyrum, quomodo legimus: pretiosa in conspectu d omini mors sanctorum eius? si ossa eorum polluunt contingentes, quomodo Heliseus mortuus mortuum suscitauit et dedit uitam, quod iuxta Uigilantium iacebat inmundum? ergo omnia castra Israhelitici exercitus et populi dei fuere inmunda, quia Ioseph et patriarcharum corpora poret atauo sociaret inmundis et mortuum mortuis copularet? praecidenda lingua a medicis, immo insanum curandum caput. ut, loqui
Abbreviated transcription (Latin):
tyres adoremus H on oramus seruo sut honorseruorũ redund& ad dñmquiait : Quiuossusciptime
suscipit sergoperi& paulin munde streliquie Ergomoỹsi corpus inmundũerit qđ uixta hebraicã
mnur totiensi dolorũ tẽplaueneramur laccensi que ant & multoseorũ cer&uidolatriae in signia
s̃plus aliquid dicã qđ redumnde in auctoris caput & insanũ cerebrũ uel sane aliquando. uel deleat
ne tantis sacrilegiis in plicã anime subuertantur ergo& dominicorp in sepuli hropositũ in mundũ
fuit. & angeli quicandidis uestibutebanturmortuo cadaueri at que polluto p̃bebant excubias. ut p̃t
ad quiescerefurori seius & non urga a postolica uirgaq ferrea confringereuas in uti le& tradere
in in teritũ carnisut sp̃s saluusfiat: Meminerit illius dictiui debasfurem &ccurrebascũ eo &cũ

Expanded text:
tyres, adoremus, honoramus seruos, ut honor seruorum redundet ad dominum, qui ait: qui uos suscipit, me tyres, adoremus, honoramus seruos, ut honor seruorum redundet ad dominum, qui ait: qui uos suscipit, me suscipit. ergo Petri et Pauli inmundae sunt reliquiae? ergo Moysi corpusculum inmundum erit, quod iuxta Hebraicam mur, totiens idolorum templa ueneramur accensique ante tumulos eorum cerei idolatriae insignia sunt ? plus aliquid dicam, quod redundet m auctoris caput et insanum cerebrum uel sanet aliquando uel deleat, ne tantis sacrilegiis simplicum animae subuertantur. ergo et domini corpus in sepulchro positum inmundum fuit et angeli, qui candidis uestibus utebantur, mortuo cadaueii atque pollute praebebant excubias, ut post adquiescere furori eius et non uirga apostolica uirgaque ferrea confringere uas inutile et tradere in interitum carnis, ut spiritus saluus fiat. meminerit illius dicti: uide bas furem et con currebas cum eo et cum
Abbreviated transcription (Latin):
cceptis primũ latteristius nonres pondere suꝑbiȩest respondero temeritatis dohis qni rebibit̃rogas
nã dormitantius rectius dicerũ os fȩcidũ rursum a perire a pitorẽ spurcissimũcontrascõ muntenu
ꝓsmnereliquias &hosquicas susuipimꝰ appellare . cinerariosaidolatras quimor tuorũhominũiossa
ueneremur: Oinfelicẽ homine &om ne la rinaru fonte plangendũ qui hace dicens Rion seintlleot
eẽ samaritã & iudeũ qui corpora mortuorũ ꝓhimun dishabent&& iãuasa queineade domo
fuerint pollui suspicantur sequente s occidente litterã &non spm̃uiusicante Nosautẽ nondico
marterũreliqui assedne solem quidẽe unã non angelos non archan gelos non serapli non cherubr
Nominẽnomon qđ nominatur & inp̃sertaiseculo &in futuro colimus &iadoramus neserui amis reture
petius quã reatoriquic benedictusin sdła Honoramus ergoreliquias martirũ it cũ cuius sionit mar¬

Expanded text:
teris tuis non respondere superbiae est: respondere, temeritatis. De his enim rebus interrogas atur nomine nam Dormitantius rectius diceretur, os fetidum rursus aperire et putorem spurcissimum contra sanctorureliquias et nos, qui eas suscipimus, appellare cinerarios ex idolatras, qui mortuorum hominum ossa ueneremur. o infelicem hominem et omni lacrimarum fonte plangendum, qui haec dicens non se intellegit esse Samaritam et Iudaeum, qui corpora mortuorum pro inmundis habent et etiam uasa, quae in eadem domo fuerint, pollui suspicantur sequentes occidentem litteram et non spiritum uiuificantem. nos autem non dico martyrum reliquias, sed ne solem quidem et lunam, non angelos, non archangelos, non seraphim, non cherubim et omne nomen, quod nominatur et in praesenti saeculo et in futuro, colimus et adoramus, ne seruiamus creaturae potius quam creatori, qui est benedictus in saecula. honoramus autem reliquias martyrum, ut eum, cuius sunt mar
Abbreviated transcription (Latin):
libidinifrena ꝑmittens & naturalem carnis ardorẽ quuin a duliscentia plerũq feruescit suis hortatib de
sublicansimmoexanguens coitu feminarũ ut quodistamus a porcis quo differamus abrutis animantib:
quo abequis de quibus scriptũe equi insaniente s infeminas facti st̃ mihi unus quis que lin uxorẽ pximi

Expanded text:
libidini frena permittens, et naturalem carnis ardorem, qui in adolescentia plerumque fervescit, suis hortatibus libidini frena permittens, et naturalem carnis ardorem, qui in adolescentia plerumque fervescit, suis hortatibus duplicans; immo 389 extinguens coitu feminarum: ut nihil sit quo distemus a porcis, quo differamus a brutis animantibus, quo ab equis, de quibus scriptum est: Equi insanientes in feminas facti sunt mihi: unusquisque in uxorem proximi
Abbreviated transcription (Latin):
&as apha filiorũ chorecanticaaudire dignetur haec dolentis inaģi seffudianimo quã ridentis dũme
cohibere nom possũ & inunã a postol&ũ acmarterũ surda. Nequeo aure cransire ꝓne fas epis copossu
dicitur seeleris habere consortes sitamen epis copinominandist̃ qui nonor dinantdiaconos nisi prics
uxores duxeront Nullicelibic redentespudiciti ã immo ostendentes quã scãe uiuant quimale doomnib:
suspicantur &nisi pregnante s uxore suider int dericorũ infantes que deulnismatrũ uagiente s xp̃i
sac rañta non tribuunt quid facientoriente s ecdesiȩ quidegẏpti& sedis aposto licȩ quaeaut uirgine
dericos accipit aut continentes. aut siuxores habuerint maritiẽe desistunt hoc docuit dormitantius

Expanded text:
et Asaph et filiorum Chore cantica audire dignetur. Haec dolentis magis effudi animo quam ridentis, dum me et Asaph et filiorum Chore cantica audire dignetur. Haec dolentis magis effudi animo quam ridentis, dum me cohibere non possum, et injuriam apostolorum ac martyrum surda nequeo aure transire. Caelibatus Clericorum. --Proh nefas! episcopos sui sceleris dicitur habere consortes: si tamen episcopi nominandi sunt, qui non ordinant diaconos, nisi prius uxores duxerint: nulli caelibi credentes pudicitiam, immo ostendentes quam sancte vivant, qui male de omnibus suspicantur: et nisi praegnantes uxores viderint clericorum, infantesque de ulnis matrum vagientes, Christi sacramenta non tribuant. Quid facient Orientis Ecclesiae? quid Aegypti et Sedis Apostolicae, quae aut virgines Clericos accipiunt, aut continentes: aut si uxores habuerint, mariti esse desistunt? Hoc docuit Dormitantius,
Abbreviated transcription (Latin):
ultam orbe monstra generata st̃ centaurus & serena sululas & anocrotalus inisa ialegimꝰ lobleua hoi
& bebemohimistico sermmonedis cribit cerberũ &cymphalidas a prumqe rimartiũel leonẽ pemeũtrnerã
Solagilla monstra non habuit seduiris sem ꝑ fortib: & eloquentis simis habundauit exortestsubi tõiugilantius
cuphorb: inpitagorã renatuse ẽ ꝑhibecur sic inistoioiu animens praua surrexit &ut inillo &iuhocdia¬
boliresponderetogamur in sidus cuiiure dic&ur semem pessimx ũ para filiostuosoccisioni pticat spa¬
trstuillero manget lesiae aue toritateda natusinterfadisis aues& carnessuullas: Nontamemisu
& aquã uino & detirtificio pristino suac uenena ꝑfidiecatholicȩfide sociare conatur Inpugnare
uirginitatẽ odissepudititiã in coniuiuio s aeculariũ contrascorũ ietuna ꝓclamare dũ iñt filiassilo so¬
phatur &ad placontes liguriens psalmorũ modolatione multotur. ut tantũ int epulasdaudei dithiueo

Expanded text:
ulta in orbe monstra generata sunt. Centauros, et sirenas, ululas, et onocrotalos in Isaia legimus. Job Leviathan et Behemoth mystico sermone describit . Cerberum et Stymphalidas, aprumque Erimanthium, et leonem Nemaeum, chimaeram Sola Gallia Euphorbus in Pythagora renatus esse perhibetur, sic in isto Joviniani mens prava surrexit: ut et in illo, et in hoc diaboli responderetris tui . Ille Romanae Ecclesiae auctoritate damnatus, inter phasides aves et carnes suillas non tam emiscet aquam 388 vino: et de artificio pristino, suae venena perfidiae Catholicae fidei sociare conatur, impugnare virginitatem, odisse pudicitiam, in convivio saecularium contra sanctorum jejunia proclamare: dum inter phialas philosophatur, et ad placentas liguriens, psalmorum modulatione mulcetur: ut tantum inter epulas, David et Idithun,
Abbreviated transcription (Latin):
rimus fatuum cum. & insipientem ẽẽ. conuincam. siigitur ad mundi sapien¬
tia stul tisicandam non est opis. sapientiam dĩ descendere. &cumea conlucta¬
us & dñs as P sumpsit ut contrariis dissoluat contraria&in fir
introducti possimus a scendere ad sapientiam &uirtutem dĩ xp̃m ihm¬

Expanded text:
rimus, fatuum eum et insipientem esse convincam? Sic igitur ad mundi sapienrimus, fatuum eum et insipientem esse convincam? Sic igitur ad mundi sapientiam stultificandam non est opus sapientiam Dei descendere, et cum ea colluctaus et Dominus assumpsit, ut contrariis dissolvat contraria, et nos confirmintroducti possimus ascendere ad sapientiam et virtutem Dei, Jesum Ch
Abbreviated transcription (Latin):
tia arguatur. Neque enim dignatur sapienta di. ad mundisapientiam con¬
uincendam tota descendere. sed potius modicum. hoc est. in carnationis sac ramen¬
tum quid necessarium fuit. quod fatuum di erat . uthoc paruo. & fatuo dĩ in
fatuaretur sȩculi sapientia. Non enim ualebat seculi sapientiam magnitu¬
dinem inuenientis sapientiae . suftinere uerum exemplum. inter ponamut ꝑ
spicuae possit intellegi. quomodo s atium dĩstultam fecerit sapientiam mundi fin¬
gamus pauliis ꝑme qui aliquid putor nossecum. in sapiente aliquo & inerudito
conserre sermonem. quinihil intellegat. nihil acute disputationis interrog&:
Num quid nam opus mihi est ad illius stultitiam co arguendam dia lectica ear¬
tis calliditate & ꝓ sundorum sensuum. acumen adhibere. non ne ad unius ser¬
munculi iactum uilis & modici. qui ta menillius intelle gentiae uideatur a cer

Expanded text:
tia arguatur. Neque enim dignatur sapientia Dei ad mundi sapientiam contia arguatur. Neque enim dignatur sapientia Dei ad mundi sapientiam convincendam tota descendere, sed potius modicum, hoc est Incarnationis sacramentum. Quid necessarium fuit, quod fatuum Dfatuaretur saeculi sapientia. Non enim valebat saeculi sapientia, magnitudinem in se venientis sapientiae sustinere. Verum exemplum interponamur, ut perspicue possit intelligi, quomodo fatuum Dei stultam fecerit sapientiam mundi. Fingam paulisper me, qui aliquid putor nosse, cum insipiente aliquo et inerudito conferre sermonem, qui nihil intelligat, nihil acutae disputationis interroget. Nunquidnam opus mihi est ad illius stultitiam coarguendam dialecticae artis calliditatem et profundorum rensuum acumen adhibere? Nonne ad unius sermunculi jactum vilis et modici, qui tame
Abbreviated transcription (Latin):
iraren nunc uero paulus quasi sapiens & pote statem habens a postolicam. ausus est dicere
gminem sapienuanterre nani quac inse quȩ in petro quȩ in ca&eris a postolis erat
quae in iustum mundum descende rat stultitiam eẽ .di. ad conparationem quippe
illius sapientiae quam terrenus non capit locus ad illam sapientiam quae cȩlestis
est÷ quȩ mun dilimitem excedit hoc quod descendit ad homines fatuum di ẽ. uerũ
idipsum fatuumdĩ sapientius hominibus quibus hominibus non uti que stultis sed
sapientibus dicaslic& sapientes seculi istius. Siue principes siue uates istis sapien¬
aibuis sȩculi hoc quod ex posuimus fatuum di sapientius est. mirabile quiddam uolu¬
mus in serere qm̃ sapientiamundi stulttia est. apud dm̃. & in fatuauit dĩ sapi¬
entiã mundi. Non in sapientia sua in fatuauit sapientiam mundi ut ess& stulci¬

Expanded text:
ibrarent? Nunc vero Paulus, quasi sapiens et potestatem habens apostolicam, ausus est dicere ibrarent? Nunc vero Paulus, quasi sapiens et potestatem habens apostolicam, ausus est dicere omnem sapientiam terrenam, quae in se, quae in Petro, quae in caeteris apostolis erat, quae in istum mundum descenderat stultitiam esse Dei, ad comparationem quippe illius sapieest, quae mundi limitem excedit, hoc quod descendit ad homines, fatuum Dei est. Verum id ipsum fatuum Dei, sapientius est hominibus. Quibus hominibus? Non utique stultis, sed sapientibus: dicat licet, sapientes hujus saeculi, sive principes, sive vates. Istis sapientibus saeculi, hoc quod nos exposuimus fatuum Dei sapientius est. Mirabile quiddam volumus inserere: quoniam sapientia mundi stultitia est apud Deum: et infatuavit Deus sapientiam mundi, non in sapientia sua infatuavit mundi sapientiam, ut esse stulti
Abbreviated transcription (Latin):
tiã sod omorum peccata ꝑse. sed ad collationem maiorum. scelerum iustificantur.
Si e contrario scientia pauli ad illã caelestem suentiam. adillum consum matũ
electionis intellectum stultiti a repucatur. idurco infatuatus est. omnis homo ab
scientia. tale quiddam ecdesi astes ut arbitror dep̃hendens effatus est. dixi sapi¬
ens esficiar &ipsu elongauit se. a me longius quam erat & alta ꝓfunditas quis in¬
ueni& eam . uolumus quid dam audenter lic& dicere. qm̃ hoc qđ descendit in mun¬
dum euacu aũ sc ipsum. ut euacuatione eius. mundus compler&ur. Si autem hoc
quod descendit inmundum euacuauit se. euacuatio ipsa. sapientia est. Qñm qd
fatuum est. di sapientius est. hominibus. Siego dixis semi satuum di. quomo do
ancupes sermonim eorum & semꝑdediti ad eriminandum uenae nata s in me linguasui¬

Expanded text:
tiam Sodomorum peccata per se, sed ad collationem majorum scelerum justificantur, tiam Sodomorum peccata per se, sed ad collationem majorum scelerum justificantur, sic econtrario scientia Pauli ad illam coelestem scientiam, ad illum consummatum rationis intellectum stultitia reputatur: idcirco « infatuatus est omnis homo a scientia. » Tale quiddam Ecclesiastes ut arbitror deprehendens effatus est: « Dixi, sapiens efficiar, et ipsa elongavit se a me longius quam erat, et alta profunditas, quis inveniet eam? » Volumus quiddam audenter licet dicere, quoniam hoc quod descendit in mundum evacuavit se ipsum, ut evacuatione ejus mundus compleretur. Si autem hoc quod descendit in mundum evacuavit se, evacuatio ipsa sapientia est, quoniam quod « fatuum Dei sapientius est hominibus. » Si ergo dixissem fatuum Dei, quomodo aucupes sermonum meorum, et semper dediti ad criminandum, venenatas in me linguas v
Abbreviated transcription (Latin):
in alio thes auro dĩ Isti autẽ om̃s thesauri unum habent thesaurum. in quo sunt thes
auri sapientiae &suentiae. absconditi & quo modo possideo unam p̃ciosissimamnnas¬
garitam ꝑplures alias margaritas. Sic uenio ad hesaurum thes aurorum & domi¬
num dominorum & regem regum cum dignus fuero spiritibus in dĩthesauris.
commorantibus eduxit enimuentos dethes aurissuis. in fatuatus est omnis honio
ad scentia Si omnis homo in fatuatus est abscientia & paulus homo est. Paulus in¬
fatuatus est scienuia exparte enim cognoscimus & exparte ꝓph&amus : In fatu
dens & si sic expedit dicere ipsius quoque portiunculȩ partem minim am recog¬
nos cens: E contrario autem intellegeres quid sit: In fu tuatus. est omnis ho
mo absentia conparatione peccatorum. Hie rus alem sodomorũ peccatorum uis¬
titia est. Iusti ficataest enim ait sodomo exte. quomo do enim non habent iusti¬

Expanded text:
in alio thesauro Dei. Isti autem omnes thesauri unum habent thesaurum, in quo sunt omnes in alio thesauro Dei. Isti autem omnes thesauri unum habent thesaurum, in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi. Et quomodo possideo unam pretiosissimam margaritam per plures alias margaritas: sic venio ad thesaurum thesaurorum, et Dominum dominorum, et regem regum, cum dignus fuero spiritibus in Dei thesauro commorantibus. Eduxit enim ventos de thesauris suis. III. Infatuatus est omnis homo a scientia . Si omnis homo infatuatus est a scientia, et Paulus homo est, Paulus infatuatus est a scientia. Ex parte enim, ait, cognoscimus, et ex parte prophetamus . Infatuatdens, et si sic expedit dicere, ipsius quoque portiunculae partem minimam recognoscens. Econtrmo a scientia: » comparatione peccatorum Hierusalem, Sodomorum peccatum justitia est. « Justificata est enim, ait, Sodoma ex te . » Quomodo ergo non habent justi
Abbreviated transcription (Latin):
potes & ipse de scripturis. hosuentos congregare &istorum spu um in uenire thesauros
ubi sunt isti thes auri. utique in eo in quothes auri sapientiae. & scientiae absconditiin
xp̃osedem habent inde oriuntur hii spsut alius sapiens sit. alius fidelis alius cruditus &
alius quod cũq donorum dĩ possideat. aliie nim ꝑ sp̃mdatur sermos apientiae. &¬
extre moterre sulgora. in pluuia fecit &eduxit uentos d&hes auris suis. & nos iuxta
miseri cordiam dĩ ad hostes auro soccursurosputamus &qula plures sunt thesauri
forte iuxta ordinemre sur gentium erit. & requies in thes auris dĩ. quod aut̃dico is¬
tius modi est. resurrectio mortuorum in quibus dam or dinibus futura est. ait quip¬
pe apłs. unus quis que autem resurg& in suo ordine & non ut lib& miscenturor¬
dines resurgentium. alius ordoerit in illo & illo thes aurodĩ alius ordo in alio &

Expanded text:
Potes et ipse de scripturis hos ventos congregare, et istorum spirituum invenire thesauros. Potes et ipse de scripturis hos ventos congregare, et istorum spirituum invenire thesauros. Ubi sunt isti thesauri? utique in eo quo sunt thesauri sapientiae et scientiae absconditi, in Christo sedem habent. Inde oriuntur hi spiritus, ut alius sapiens sit, alius fidelis, alius eruditus, et alius quodcunque donorum Dei possideat. « Alii enim per spiritum datur sermo sapientiae, afulgura in pluviam fecit: et eduxit ventos de thesauris suis, et nos juxta misericordiam Dei ad hos thesauros occursuros putamus. Et quia plures sunt thesauri: forte juxta ordinem resurgentium erit et requies in thesauris Dei. Quod autem dico, istiusmodi est: resurrectio mortuorum in quibusdam ordinibus futura est. Ait quippe Apostolus: Unusquisque autem resurget in suo ordine , et non ut libet miscentur ordines resurgentium. Alius ordo erit in illo et in illo thesauro Dei: alius ordo in alio et
Abbreviated transcription (Latin):
conlisione generentur . immorem silicum duriorum quoscum comploserissibi me¬
dius ex hisignis elabitur at que itacum fulgore pariter & tonitrua mugire ło¬
nitrum scilic& sonitũ indicante concursus & fulgore excussiluminis claritate.
Sulnelle xisti exemplum considera nunc nubes rationabiles. Mo yses nubeserit
lesus. naue nubeserat. Istisi secum collocantur ex sermonibus eorum fulgorami¬
cant. hie remias &baruch nubes erant sermocinemur inuicem &ui debisru¬
tilare fulgores potes&tu ipse descripturis scĩs in hunc modum nubiũ inuenire
concursus ex quibus ignes emittantur. ut autem & ad nouum testa mentum ue¬
niamus. paulus & siluanus duae nubes in unum conuenerum & ecce totum mundum.
& non horum natura manifesta .ẽ. quomodo &quaratione subsistant. sed sunt qui¬
dam uentorum thes auri thes aurispirituum sp̃s sapientae sp̃s consilii & uirtu¬

Expanded text:
collisione generentur, more silicum duriorum: quos cum comploseris, id est, colliseris sibi, mecollisione generentur, more silicum duriorum: quos cum comploseris, id est, colliseris sibi, medius ex his ignis extritus elabitur, atque ita cum fulgore pariter et tonitrua mugire: tonitruo, scilicet, sonituum indicante concursus, et fulgura excussi luminis claritate. Si intellexisti exemplum, considera nunc nubes rationales. Moyses nubes erat: Jesus Nave nubes erat. Isti si secum collocantur, ex sermonibus eorum fulgura micant. Jeremias et Baruch nubes erant: sermocinentur invicem, et videbis rutilare fulgura. Potes et tu ipse de Scripturis sanctis in hunc modum nubium invenire concursus, ex quibus ignes emittantur. Ut autem ad novum Testamentum veniamus: Paulus et Silvanus duae nubes in unum convenerunt, et ecce totum mundum  non horum natura manifesta est, quomodo et qua ratione subsistant? Sed sunt quidam ventorum thesauri, thesauri spirituum, spiritus sapientiae et intellectus, s
Abbreviated transcription (Latin):
in uocaui sinuliter &isa ias ut nubes loquebatur audi caclum & auribus perceneni
terra quia dñslouutus : & quia ipse nubes erat. suebat alias nubes conpphetantes
sibi i deo uaticinans a lebat. mand alio nubi bus. Neplu ant suꝑeam inbrem Si¬
aũt iam didicinus qui sint nubes uide amus quomodo ds educat nubes ab ex tremo
mundo dicens. puro enim ds̃ nos aplos. nouissimos ostendit. quasi mortificatos qui¬
aspecculum factisumus inmundo & angelis & hominibus. Si quis ergo sc̃s custodi¬
ens preceptum saluatoris factus fuerit in hacuita nouissimus iste sit nubes&edu¬
nit ueritas dĩ nouissimiomniumfiamus a&atem affectu quã opere dicamus:
puto enim nos ds apłos nouissimos ostendit qđ si non sum apłs lic& tamenm¬
hi fieri extremo ut educens nubes ab extre moterre. &educat &me & fulgora in
pluuiam faciat. aiunt naturalium causarum scrutatores quia fulgora ex nubiũ

Expanded text:
invocavi . Similiter et Isaias, ut nubes loqueinvocavi . Similiter et Isaias, ut nubes loqueterra, quoniam Dominus locutus est . Et quia ipse nubes erat, et sciebat alias nubes comprophetantes sibi, ideo autem jam dicimus qui sint nubes; videamus quomodo Deus educat nubes ab extremo tmundo, dicens; Puto enim, nos Deus apostolos novissimos ostendit, quasi mortificatos, quia spectaculum facti sumus mundo, et angelis et hominibus. Si quis ergo sanctus custodiens praeceptum Domini Salvatoris, factus fuerit in hac vita novissimus, iste fit nubes. Et edurvenit veritas Dei, novissimi omnium fiamus, et tam affectu quam opere dicamus; Puto enim, nos Deus apostolos novissimos ostendit. Quod si non sum apostolus: licet tamen mihi fieri extremum, ut educens nubes ab extremo terrae, educat et me, et fulgura in pluviam faciat. Aiunt naturalium causarum scrutatores , quia fulgura ex nubium
Abbreviated transcription (Latin):
aui quã cum que regionem imbrem. sed omiuno Non apparent ut intertioreg¬
norum libro legimus quando intempore sicutatis nub nulla apparuit & postea
iuxta ꝓph&̧uã haliae suture pluie signum inuestigiohominis ostensum est
at que ita ponꝰ nubem globatam imberdescendit inuerras. Islis uero quasi sub¬
*si stentibus nebulis iubetur pluuiam continere cum digra fuerit anima
ini Are caclesti & dicitur. mandobo nubibus nepluant suꝑ eam imbrem:
Itaq unus quis que scõe nubes .ẽ. morses nubeserat & quasi nubes
lo quebatur. adten de caclum & loquar &audi atterra sermones exore meo. EX¬
spectentur ut pluuia uerbam ea & descendant ut poselo qui a mea sinon fuiss& nubes
tum quam dixiss& expectentur ut pluuia uerba mea & descendant ut ros eloqui¬
amea qui a nubes dicebat attimbersuꝑ granem & pruina suꝑfenum quia noniendñi

Expanded text:
aut super quamcumque regionem, imbrem; sed omnino non apparent, ut in tertio Regaut super quamcumque regionem, imbrem; sed omnino non apparent, ut in tertio Regum libro legimus , quando in tempore siccitatis nubes nulla apparuit, et postea juxta prophetiam Eliae futurae pluviae signum in vestigio hominis ostensum est, atque ita post nubem conglobatam, imber descendit ad terras. Istis vero quasi subsistentibus nebulis, jubetur pluviam continere, cum indigna fuerit anima imbre coelesti, et dicitur: Mandabo nubibus meis, ne pluant super eam imbrem. Itaque unusquisque sanctorum nubes est. Moyses nubes erat, et quasi nubes loquebatur: Attendite, coeli, quae loquar, et audiat terra sermones ex ore meo. Exspectentur ut pluvia verba mea, et descendant ut ros eloquia mea . Si non fuisset nubes, numquam dixisset: Exspectentur ut pluvia verba mea, et descendant ut ros eloquia mea. Quasi nubes dicebat: ut imber super gramen, et pruina super fenum, quia nomen Domini
Abbreviated transcription (Latin):
auritatorem suum. ad ꝓpin quantem sib caelorum regiones sub uehunt
&eduxit nubes ab extre moterrȩ istius modi disputatio in psal monuper incidit
Edatum est a nobis quomodods. eduxerit nubes ab extre moterrȩ quod qui¬
dem nuncrursum cogimur r&ractare ut & hii qui audierunt. plenissime eorum
quae sciunt reminis cantur & hi qui aut Non inter fuerunt aut oblitisunt contex tum
sermonis agnoscant quem tunc ꝓut ualuimus exibuimus. Dixinus aut̃ scõs. ẽe nubes
Xenim hoc quod siribtum . et ueriusque ad nubes. non potest reserrȩ ad in anima¬
les nubes sed ueritas diusque adillas nubes .e quȩ audium mandatum dñi & nouer̃
quo pluuias deferant &a quibus eassub pendant de his nubibus ditum ẽ. & manda¬
bo nubibus meis nepluant superterrã imbrem. dehis enim quac ex densato aere
constare dicunuirsi non fuerit pluuia non p̃cepit dñs. neplu ant superuiueam.

Expanded text:
aurizatorem suum appropinquantem sibi ad coelorum regiones subvehunt. Et aurizatorem suum appropinquantem sibi ad coelorum regiones subvehunt. Et eduxit nubes ab extremo terrae . Istiusmodi disputatio in psalmo nuper incidit, et dictum est a nobis, quomodo Deus eduxerit nubes ab extremo terrae: quod quidem nunc cogimur rursum tractare: ut et hi qui audierunt, plenissime eorum quae sciunt, reminiscantur: et hi qui aut non interfuerunt, aut obliti sunt, contextum sermonis agnoscant: quem tunc, prout valuimus, exhibuimus. Diximus autem sanctos esse nubes. Etenim hoc quod scriptum est: Veritas tua usque ad nubes , non potest referri ad inanimales nubes, sed veritas Dei usque ad illas nubes est, quae audiunt mandatum Domini, et noverunt quo pluvias deferant, et a quibus eas suspendant. De his nubibus dictum est: Et mandabo nubibus meis, ne pluant super eam, imbrem . De his enim quae ex densato aere constare dicuntur: si non fuerit pluvia, non praecipit Dominus ne pluant super vineam,
Abbreviated transcription (Latin):
adtendenti asserit quippe extensionem quandam eẽ uerborum similiter ut nunc
dicitur caeli iuxta illud quoque qđ in alio locoscriptum . ẽ. qui extendit caclumut pel¬
lem extenditur autem &anima nr̃a quȩ prius suerat contracta. ut possit capax
ẽẽ sapientiȩ dĩ uerum ut ad ꝓposicum reuertamur diximus de eo quod pruden¬
tia caelum factum sit᷑ nunc afsirmanius eos. qui cae lestem hominem portant. ẽẽ
caelestes sienim ad peccatorem dicitur terraes. & in terrã ibis. Quare nondica¬
tur adiustum cuius ÷ regnum cae loum caelum. es & caelum ibis. autsi propter
cȩlestem ei quii maginem cȩlestis portat Non conueniat dicicaelum. e. & in cae¬
lum ibis. unusquis que aũt nr̃m aut caelestia factahab& aut terrena. Si terre¬
na factasunt. ad cognatã sibi terram deducunt eum qui tes auritatea in
terra & non in caelo rursũ quae haec quae iuxta uirtutem gesta sunt. Tchs¬

Expanded text:
attendentis. Asserit quippe extensionem quamdam esse verborum similiter, ut nunc attendentis. Asserit quippe extensionem quamdam esse verborum similiter, ut nunc dicitur coeli: juxta illud quod in alio loco scriptum est: Qui extendit coelum ut pellem . Extenditur autem et anima nostra, quae prius fuerat contracta, ut possit capax esse sapientiae Dei. Verum, ut ad propositum revertamur, diximus de eo, quod prudentia coelum factum sit: et nunc affirmamus eos, qui coelestem hominem portant, esse coelestes. Si enim ad peccatorem dicitur: Terra es, et in terram ibis: quare non dicatur ad justum, cujus est regnum coelorum: Coelum es, et in coelum ibis? Aut si propter: cur propter coelestem, ei qui imaginem coelestis portat, non convenit dici: Coelum es, et in coelum ibis? Unusquisque autem nostrum, aut coelestia facta habet, aut terrena. Si terrena facta sunt, ad cognatam sibi terram deducunt eum, qui thesaurizat ea in terra, et non coelo. Rursumque haec quae juxta virtutem gesta sunt, thes
Abbreviated transcription (Latin):
xpm̃ requiras oma quippe quedĩ sunt . xp̃s est ipsa sapientia eius ipse fortitudo ip
se iustitia ipse scĩtas & redemptio ipse ut ad p̃sens ueniam. &iam prudentia sed
cum sit in subiacenti ꝓuari&ate sensuũ liuersis uocabulis nuncupatur aliud sig¬
nificat sapientia aliud iustitia. quando enim sapienti dicitur disciplinis. te diui¬
narum humanarũ quȩ rerũ & institu& quando iustitia distributor & iudex me¬
ritorum significatur quando scĩtas illa uirtus de scribitur. quae credentes
dõ efsicit scõs. ita ergo mihi & prudentiam euis intellegere cum doctria
est & de monstratio bonarum aut malarum rerum siuene utrũ at que
in hunc modum extendisse. Nunc dicitur caclum in prudenti asua. quomodo autem
extendatur caelum extendente cum prudentia. audiqum extendendi uerba non

Expanded text:
Christum requiras. Omnia quippe quae Dei sunt, Christus est. Ipse sapientia ejus, ipse fortitudo ejus, Christum requiras. Omnia quippe quae Dei sunt, Christus est. Ipse sapientia ejus, ipse fortitudo ejus, ipse justitia, ipse sanctitas et redemptio, ipse ut ad praesens veniam etiam prudentia. Sed cum sit idem in subjacenti, pro varietate sensuum, diversis vocabulis nuncupatur. Aliud significat sapientia, aliud justitia. Quando enim sapientia dicitur, disciplinis te divinarum humanarumque rerum instituit. Quando justitia, distributor et judex meritorum significatur. Quando sanctitas, illa virtus describitur, quae credentes Deo, efficit sanctos. Ita ergo et mihi prudentiam ejus intellige: cum doctrina est, et demonstratio bonarum, aut malarum rerum, sive neutrarum: atque in hunc modum extendisse nunc dicitur coelum in prudentia sua. Quomodo autem extendatur coelum, extendente id prudentia, audi: quoniam non extendit verba non
Abbreviated transcription (Latin):
totius orbis queramus ruinam & post casam eius consequenter ds̃ erigens
p̃dicaetur. Qui cum que ẽ. in orbe. isto ante creationem cecidit. Si aut ceci¬
dit consequenter erigendus fuit. Nemo quippe sine casu subleuatur. si aũt
erectus. est uideamus quȩruina p̃cesserit : Om̃s corruimus ꝑpeccatum in or¬
beterrarum & dñs quierigit allosos eleuauit nosia centesin adam . om̃s ino¬
rimur at que ita corruit orbister rarum & indig& erectione ut in xp̃o om̃s uiuifi¬
cemur. Igitur duplicem intellectum de orbe tradidimus. unum quomo do singule
anime aut habitate sint. aut de serte. alterum quomodo uniuersus orbis pariter ce¬
uderit & in sua prudentia extendit caelum : Nonfortuito. Sapientia in caeli ex¬
tensione ad sũpta est inuenies & in ꝓuerbus dictum ds sapientia fundauit terrã p̃pa¬
rauit autem caelos in prudentia. est ergo aliqua prudentia dĩ quam nolo ut extra

Expanded text:
totius orbis quaeramus ruinam, et post casum ejus consequenter Deus erigens totius orbis quaeramus ruinam, et post casum ejus consequenter Deus erigens praedicetur. II. Quicumque est in orbe isto, ante erectionem cecidit. Si autem cecidit, consequenter erigendus fuit: Nemo quippe sine casu sublevatur. Si autem erectus est, videamus quae ruina praecesserit: Omnes corruimus per peccatum in orbe terrarum. Et Dominus qui erigit elisos, elevavit nos jacentes. In Adam omnes morimur: atque ita corruit orbis terrarum, et indiget erectione, ut in Christo omnes vivificemur. Igitur duplicem intellectum de orbe tradidimus. Unum, quomodo singulae animae, aut inhabitatae sint, aut desertae: alterum, quomodo universus orbis pariter ceciderit: et in sua prudentia extendit coelum. Non fortuito prudentia in coeli extensione assumpta est. Invenies et in Proverbiis dictum: Dominus sapientia fundavit terram, praeparavit autem coelos prudentia . Est ergo aliqua prudentia Dei, quam nolo ut extra
Abbreviated transcription (Latin):
nuncupatur id est in abitata. Stio animam in habitatã scio de sertam. sieni
dm̃ patrem si non hab& filium dicentum. ego & pater meus uenie mus
serenter & uane in scripturis dicuntur in anima hominis patrẽ & filium sp̃m scm commorari
Nam& dauid in psalmo confessione tressp̃s postulat dicens spũ principali consirmame sp̃m
ximus quod habita id ẽ orbis terrarum insapientia dĩ fabricata sit sapientia quir¬
peauxili abitur iusto suꝑ decempotestatem habentes inciuitate sapientiam autẽ
tilia opera eiussare sapientia quȩ titulo inscribitur salomonis id. circo quanto
possumus labore nitamur ut habitata nr̃a sapientia dĩ erigatur. cecidit quip¬
pe& de sublimi corruit uenientibus nob̵ in locum istũ miseriar. cecidit habita¬
ta nr̃a. post quam pec cauimus iniq fecimus. in iuste egimus. impie gessimus
& post ruinam in dig& erectionẽ. Siau non uis ista sentei ⁊a. ad duci cõmunẽ

Expanded text:
nuncupatur, id est, inhabitata. Scio animam inhabitatam, scio desertam. Si eninuncupatur, id est, inhabitata. Scio animam inhabitatam, scio desertam. Si enim non habet Deum Patrem: si non habet Filium dicentem: ego et Pater veniemus ferenter et varie in Scripturis dicuntur: in anima hominis Patrem et Filium et Spiritum sanctum commorari. Nam et David in pximus, quod habitata, id est, orbis terrarum in sapientia Dei fabricata sit. « Sapientia quippe auxiliabitur justo, super decem potestatem habentes in civitate. Sapientiam autem tilia opera ejus, ait Sapientia, quae titulo inscribitur Salomonis . Idcirco quanto possumus labore nitamur: ut habitata nostra, sapientia Dei erigatur. Cecidit quippe et de sublimi corruit, venientibus nobis in locum istum miseriarum. Cecidit habitata nostra, postquam peccavimus, inique fecimus, injuste egimus, impie gessimus : et post ruinam indiget erectione. Si autem non vis ista sententia adduci, communem
Abbreviated transcription (Latin):
Res quodam modo uirtutesdi assumens ꝓph&a fortitudinem sapi: uietutib¬
entiam atque prudentiamꝰ. unicui que earum ꝓpria opera distribuit fortitudini ter¬
ram sapientiae orbem terrarum prudentiae. caelum. audi quippe scripture or dinẽ
Oñs qui secit terram in fortitudine sua &erexit orbem in sapientia sua & in sua prii¬
dentia extend& caelum & nosigitur. in nr̃a terre dictum ẽ quippe ad ad amterra
es. ne cessariam habemus fortitudinem di. quia absque ea in possibile nobis est id ex
sequi quod carnirepugnat . cum autẽ morti facta fuerint membra super terrã : Tunc
parent sp̃s uoluntati si quidem iuxta a postolum sp̃mgesta carnis mortisi cantur. dñs¬
ergo qui fecit terram. in fortitudine sua Si autem &hanc terram uenias & consideres
pid quod in iob. scriptum est. iuxtae menda tissima tamen exemplaria quomodo
statuerit eam suꝑnihilum: Inueni es fortitudine dĩ in me di&ate mundi ter
liberam sustineri ueniã ergo& ad orbem terrarum quigreco OIΚΟrMeN

Expanded text:
res quodammodo virtutes assumens propheta fortitudinem, sapientiam, atque prudentiam, unicuique earum propria opera distribuit: fortitudini terram, sapientiae orbem terrarum, prudentiae coelum. Audi quippe Scripturae ordinem: Dominus qui fecit terram in fortitudine sua, et erexit orbem in sapientia sua et in sua prudentia extendit coelum. Et nos igitur in nostra terra dictum est quippe ad Adam: Terra es ; necesssequi, quod carni repugnat. Cum autem mortificata fuerint membra super terram, tunc parent spiritus voluntati. Siquidem juxta Apostolum, Spiritu gesta carnis mortificantur : Dominus autem fecit terram in fortitudine sua. Si autem ad hanc terram venias, et consideres id quod in Job scriptum est , juxta emendatissima tamen exemplaria, quomodo statuerit eam super nihilum, invenies fortitudinem Dei in medietate mundi terrae libram sustinere. Veniam ergo ad orbem terrarum, qui Graece οἰκουμένη
Abbreviated transcription (Latin):
a quonos inferimus &certe audierit ioseph. fili dauid neumeas accipere mariã uxorẽtuã
ꝓhilitũ ei fuerat nere l inqueret. neadulterã estimar& uxorẽ nunquul & acongressu
coniugis sepatatiis suerat. cũita que neso pararetur magissuiss& ad monitus &audebat in¬
quiuntiuriustus diutero audiensiliu d euxons coiti cogitar puld requiergo somiũtan¬
mueredidit u dorẽ non audero& at cngere is postquã pastorũ uoie cognouerit angeinanitoi¬

Expanded text:
iritu sancto est . Ad quod nos inferimus, et certe audierat, Joseph, fili David, ne timeas accipere Mariam uxorem tuam iritu sancto est . Ad quod nos inferimus, et certe audierat, Joseph, fili David, ne timeas accipere Mariam uxorem tuam . Prohibitum ei fuerat, ne relinqueret, ne adulteram existimaret uxorem. Numquid et a congressu conjugis separatus fuerat, cum utique ne separaretur magis fuisset admonitus? Et audebat, inquit, vir justus, Dei in utero audiens filium, de uxoris coitu cogitare? Pulchre. Qui ergo somnio tantum credidit, ut uxorem non 213 auderet attingere: is postquam pastorum voce cognoverat, Angelum Do
Abbreviated transcription (Latin):
mulum in uestigatũ qui a obnixe ad serit. postdonec&usque cẽ incipere. Quod tam diu
non fuit quam diuusque conple retur. Donec quinpotius adnim ueriat scripture scẽ
idioma & nobiscũ in quoesitabat intellegat ea de qubus posse ambigisi non fuissent scripta
signari c&era uero nrao intellegentiae dereliqui Sieñi adhuc recentitẽpore uiuentib: his
qui uiderant moẏ sonsepulcrum eius potuit ignorari . multo magis tot seculi p̃uere un¬
tibus. iuxta qđ & illud intellegitur de iosepheuange listã idindicase dequosiandalũ
poterat moueri : Non eã cognitã ẽẽ iuro suo uisque ad partu. & multo magis intel lege¬
remus cognitã non fuisse post partũ : Aquatunc se abstinui cũ adhuc deuisione poterat
fluctuare ad sũ mam illud requiro quare se abstinuerit iosephusque ad partus diem:

Expanded text:
mulum investigatum, quia obnixe asserit, post donec et usque, esse incipere, quod tamdiu mulum investigatum, quia obnixe asserit, post donec et usque, esse incipere, quod tamdiu non fuit quamdiu usque compleretur et donec. Quin potius animadvertat Scripturae sanctae idioma, et nobiscum, in quo haesitabat, intelligat ea, de quibus posset ambigi, si non fuissent scripta, signari, caetera vero nostrae intelligentiae derelinqui. Si enim adhuc recenti tempore, viventibus his qui viderant Moysen, sepulcrum ejus potuit ignorari, multo magis tot saeculis praetereuntibus. Juxta quod et illud intelligitur de Joseph, Evangelistam id indicasse, de quo scandalum poterat moveri, non eam cognitam esse a vito suo usque ad partum, ut multo magis intelligeremus cognitam non fuisse post partum, a qua tunc se abstinuit, cum adhuc de visione poterat fluctuare. 8. Ad summam, illud requiro, quare se abstinuerit Joseph usque ad partus diem.
Abbreviated transcription (Latin):
tor inueniat. loquitur ingenep̃ sermodiuinus & tradiderumia cobdeos alie nosquierant inianib:
eorum & inaures que erant in auriculis ecrum & absiondit easia cobsubtere bin tũ quacẽ in syu
uus dñi interramoabꝑ uerbum dm̃ & sepelierunt euming&h: ꝓpedomumphogor & nemosiu
sepulcrum enis uique indiem istũ Certe hodiernus diesillius & temporis estinandus est qđ istoria
ipsa contexta c̃siue morsendicere uolueris cauctorẽ penta theuchiet rameiusdẽ instauritorẽ
operis non recuso: Nonhor quentur ut id qđ dictum ẽ usque indiem istum ad illa reseratur ae¬
tatẽ qđ librieditisiur conscripti sunt. Doceat igitur post illam diem. totlam annorumus que
nos uoluminibus exactis aut idola quȩ subter ebinto condita fuerant reꝑta. uit mo ẋsi tu¬

Expanded text:
tor inveniat. 7. Loquitur in Genesi sermo divinus: Et tradiderunt Jacob deos alienos, qui erant in manibus tor inveniat. 7. Loquitur in Genesi sermo divinus: Et tradiderunt Jacob deos alienos, qui erant in manibus eorum, et inaures quae erant in auriculis eorum. Et abscondit ea Jacob subter terebinthum, quae est ivus Domini in terra Moab per verbum Domini, et sepelierunt eum in Geth, prope domum Phegor, et nemo scit sepulcrum ejus usque in diem istum . Certe hodiernus dies illius temporis aestimandus est, quo historia ipsa contexta est, sive Moysen dicere volueris auctorem Pentateuchi, sive Ezram ejusdem instauratorem operis, non recuso. Nunc hoc quaeritur, an id quod dictum est, usque in diem istum, ad illam referatur aetatem, qua libri editi sive conscripti sunt. Doceat igitur post illam diem tot jam annorum usque ad nos voluminibus exactis, aut idola, quae sub terebintho condita fuerant, reperta, aut Moysi tu