comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uare satane &angelis cius inforinamꝰ. Vndehȩc &ali
inhunc modũ ñ pauca. nisi quia tacita ac inisticiraditi¬
one apatrib ecłastico more reuerentioridiligentia
lerici etiã ł seculares qui oblationes par¬
parentũ aut donatas aut testam̃tis relictas retiuere
pstiterit. aut id qđ ipsi donauerint ȩccł is ł monasteriis
crediderint auferendũ sic synod sancta c̃stituit uelut
necatores papũ quousq reddant abȩccłus excludant᷑:¬
iuoblationes defunctorũ aut negant ȩcłiis aut cum¬
difficultate reddunt. tãꝗ egentiũ necatores ex cc̃¬

Expanded text:
tiare Satanae et angelis ejus itiare Satanae et angelis ejus iin hunc modum non pauca, nisi quia tacita et mystica traditione a Patribus ecclesiastico more reverentiori diligentia lerici etiam, vel saeculares, qui oblationes parentum, aut donatas, aut testamento relictas, retinere praesumpserint, aut id quod ipsi donaverunt ecclesiis vel monasteriis crediderint auferendum, sicut synodus sancta constituit, velut necatores pauperum, quousque reddant, ab ecclesiis excludanti oblationes defunctorum, aut negant ecclesiis, aut cumdifficultate reddunt tanquam egentium necatores exc
Abbreviated transcription (Latin):
eccłasticarũ institutionũ quasdã scripturis. quasdã uͦ
apłica traditione ꝑsuccessiones inministerio c̃firinatas
accepimꝰ. quib par uirtꝰ etidẽ utrisq pietatis effectꝰ quin
sit. quotus quisq ł aliquantulũ sacrarũ exꝑtꝰ scripturarũ.
hesitauerit: Sienĩ attẽptauerimꝰ esuetudines ȩccłȩ nõ¬
de triniolatura sit. despicientib liquido c̃stabit. Quȩ eñ
tit inde ordinam̃ scriptura salutifere crucis signaculo
fideles docuit in signiri: Quş multifariã digeta suꝑ
panẽ et calicẽ plixȩ orationis et c̃secrationis uerba
somendaru Nã ñ mͦ qđ in euangelio c̃tinet ł apło in
setiets dicunꝰ. sed & alia ꝑplura adicimꝰ magnã quas uĩ
esũ mandis ac cõmodantiã inisteriis. Quȩ orientẽ uersus
nos orare Pitterarũ forma p̃stituit: Benedicunꝰ fontẽ
baptismatis oleũ unctionis. huc accedit oleo unguimiꝰ¬
inmerginꝰ quos baptizamꝰ. oleo unguimꝰ uerb abrenun¬

Expanded text:
esiasticarum institutionum quasdam scripturis, quasdam vero apostolica traditione per successiones in ministerio confirmatas accepimus; quibus par virtus et idem utrisque pietatis effectus quin sit, quotusquisque vel aliquantulum sacrarum expertus Scripturarum haesitaverit. Si enim attentaverimus consuetudines Edetrimenti latura sit, despicientibus liquido constabit. Quae enim, ut inde ordiamur, scriptura salutiferae crucis signaculo fideles docuit insigniri? Quae multifariam digesta super panem et calicem prolix et orationis et consecrationis verba commendaetis dicimus, sed et alia per plura adjicimus, magnam quasi vim consummandis accommodantia mysteriis. Quae Orientem versus nos orare litterarum forma praestituit? Benedicimus fontem baptismatis, oleum unctionis. Huc accedit quod ter immergimus quos baptizamus, oleo ungimus, verbis abrenun
Abbreviated transcription (Latin):
uȩcũq ad aurũ et ad oculorũ ꝑtinet illecebras. unde
uigor animiemolliri posse credat᷑ ut dealiqͥb generib
musicorũ aliisq ñ nullis reb omib dei sacerdotes se abstinere
debent quia ꝑaurũ oculorũq inlecebras uitiorũ turba
ad animũ in gredi solet. histrionũ quoq turpiũ et obscetioꝵ
in solentitias iocorũ ipsi ammo effugere ceteris sacerdotib
efugenda p̾dicare debent:¬

Expanded text:
ecunque ad aurium et ad oculorum pertinent illecebras, unde ecunque ad aurium et ad oculorum pertinent illecebras, unde vigor animi emolliri posse credatur, ut de aliquibus generibus musicorum, aliisque nonnullis rebus, omnes Dei sacerdotes se abstinere debent: quia per aurium oculorumque illecebras vitiorum turba ad animum insolentias iocorum et ipsi animo effugere ceterisque sacerdotibus effugienda praedicare debent
Abbreviated transcription (Latin):
et apłica sedẽ ut quȩ nob sacerdotalis mat̃ ẽ dignitatis eẽ debet
magistra ȩccłasticȩ rationis. Quare seruanda ẽ cũ mausuetudine
humilitas ut licet iux ferendũ ab illa sc̃a sede imponat᷑ iugũ c̃feramꝰ
siue diaconꝰ aliquã ꝑt̾bationẽ machinando et nr̃o ministerio
insidiando redarguat᷑ falsã ab apłico detulisse epłamł aliud
quid qđ inde ñ c̃uenerit. salua fide et integra circa apłirũ
humilitate. penes ep̃m sit potestas. utrũ eũ incarcerẽ aut
partis legatos apłicã int̾ pellet sublimitatẽ ut potissimũ sua
scã legatione dignet̾ decernere quid detalib iusto ordine lex
familiarit᷑ minime potuerint tunc tẽpore legitimo eos
adsynodũ canonice c̃uocatã ñ infra angusta tẽpora canoncȩ
responsionẽ p̃parati adueniant. Nã si aut ui aut timore
ad sinodũ possunt nec respondere enuilis debent antequã
restituant᷑. et sua om̃ia eis legalit̃ reddant᷑: turoñsis eli¬

Expanded text:
tolicam sedem, ut quae nobis sacerdotalis mater est dignitatis, esse debet magistra ecclesiasticae rationis. Quare servanda est cum mansuetudine humilitas, ut, licet vix ferendum ab illa sancta sede imponatur jugum, conferasive diaconus, aliquam perturbationem machinando, et nostro ministerio insidiando redarguatur falsam ab apostolico detulisse epistolam, vel aliud quid quod inde non convenerit falsa fide, et non integra circa apostolicum humilitate; penes episcopum sit potestas utrum eum in carcerem aut partis legatos, apostolicam interpellet sublimitatem, ut potissimum sua sancta legatione dignetur decernere quid de talibus justo ordine lex familiariter minime poterunt; tunc tempore legitimo eos ad synodum canonice convocatam non infra angusta tempora canonice responsionem parati veniant. 4. Nam si aut vi aut timore ad synodum possunt, nec respondere aemulis debent antequam canonice restituantur, et sua omnia eis legaliter reddantur.
Abbreviated transcription (Latin):
lecti octoratio quib diabolũ xpugnat᷑. hȩc st̃ instruenta qͥb.
eternabeatitudo ad quirit᷑. His armis uitia cõprimunt᷑. his
sat᷑ debet in anũ oꝑatio subsequi. quia otiositas ininica ẽ animȩ.
Et antiquus hostis quẽ alectione siue aboratione uacantem
inuenerit. facile aduitia rapit. Pusũ nãq lectionis discetis qͥlẽ
etuos uiuatis. et alios doceatis. ꝑusũ orationis et uob et his ꝗͥb
in caritate cuincti estis ꝓdesse ualebitis. ꝑ manuũ oꝑationem
et corporis macerationẽ etuicus alim̃ta negabitis. et ur̃is ne¬
cessitatib sub ueniets. et habebitis unde necessitatẽ patientib¬
ed loc scđm auctoritatẽ¬
canonũ modis om̃ib ꝓhibendũ. ut nulla femina ad altare
p̃sumat accedere. aut prb̃o mimstrare. aut infra caucellos
stare aut sedere. ex dec̃ iulu pp¬

Expanded text:
iabolus expugnatur: haec sunt instrumenta quibus iabolus expugnatur: haec sunt instrumenta quibus aeterna beatitudo acquiritur: his armis vitia comprimuntur: his satur, debet manuum operatio subsequi, quia otiositas inimica est animae, et antiquus hostis, quem a lectione sive ab oratione vacantem invenerit, facile ad vitia rapit. Per usum namque lectionis discetis qualiter et vos vivatis, et alios doceatis: per usum orationis, et vobis et his quibus in charitate conjuncti estis prodesse valebitis; per manuum operatiet corporis macerationem, et vitiis alimenta negabitis, et vestris necessitatibus subvenietis, et habebitis unde necessitate patientibed hoc secundum auctoritatecanonum modis omnibus prohibendum, ut nulla femina ad altare praesumat accedere, aut presbytero ministrare, aut infra cancellos stare aut sedere. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
It dñicis ł festis dieb pb̃ri ante quã missas celebrent
plebẽ int̾rogent. si alteriꝰ parrochianꝰ in ęccła sit. qui
ꝓpͥo contepto pbro ibi missã uelit audire. Quẽ si
muenerint. statĩ ab ȩccła ciciant. & ad suã parrochiã
redire copellant. Similit̃ int̾rogent si aliqͥ discor-¬
dante ᷤᷤ sint. qͥ int̾se litẽ implacabilẽ habeant. & si in-¬
uenti fuerint. statĩ reconcilient᷑. Qđ si noluerint
pace susciꝑe. ab eccła ciciant᷑. usq quo ad caritatem
redeant. Non enĩ possumꝰ munꝰ ł oblationeᷤ ad altare
offerre. nisi pͥus fr̃i reconciliem᷑. His itaq ꝑactis sa¬
cerdotes missarũ sollẽpnia rite ꝑagant. ex dictis scĩ¬
Ibri oport& uos assiduitatẽ hab̾e legendi augustini¬
& instantiã orandi. Quia uiri iusti uita lectione
instruit᷑. oratione ornat᷑. & assiduitate lectionis
muntur homo apeccato. iuxta illũ quidicebat. incorde ineu
abscondicloquia tuaut non peccẽ tibi. hec sc̃ eñi arma uidel ica

Expanded text:
inicis vel festis diebus presbyteri antequam missas celebrent, plebem interrogent, si alterius parochianus in ecclesia sit, qui, proprio contempto presbytero, ibi missam velit audire. Quem si invenerint, statim ab ecclesia ejiciant, et ad suam parochiam redire compellant. Similiter interrogent, si aliqui discordantes sint, qui inter se litem implacabilem habeant, et si inventi fuerint, statim reconcilientur. Quod si noluerint pacem suscipere, ab ecclesia ejiciantur usquequo ad charitatem redeant. Non enim possumus munus vel oblationem ad altare offerre, nisi prius fratri reconciliemur. His itaque peractis, sacerdotes missarum solemnia rite peragant. CAP. XCIi, oportet vos assiduitatem habere legendi, et instantiam orandi: quia vita viri justi lectione instruitur, oratione ornatur, et assiduitate lectionis munitur homo a peccato, juxta illum qui dicebat: In corde meo abscondi eloquia tua, ut non peccem tibi. Haec sunt enim arma
Abbreviated transcription (Latin):
Et hoc om̃ib fidelib denuntiandũ. ut qui causa orationis
ad limina beatorũ apłorũ ꝑgere cupiunt. domi c̃fiteant᷑
peccata sua. et sic ꝓficiscant᷑. quia aꝓprio ep̃o suo aut a sacer¬
dote ligandi aut̃ soluendi sunt. non extraneo: ex cła p̾pope¬

Expanded text:
Et hoc omnibus fidelibus denuntiandum, ut qui causa oratEt hoc omnibus fidelibus denuntiandum, ut qui causa oratad limina beatorum apostolorum pergere cupiunt, domi confiteantur peccata sua, et sic proficiscantur; quod a proprio episcopo suo aut sacerdote ligandi aut solvendi sunt, non extraneo. 19. No
Abbreviated transcription (Latin):
dieb Ascensio dñi. sc̃i dies pentecostes. Sc̃i ioħis bapt̃.xii. apłoꝵ
one impleur̃. sc̃i laurentu. Assũptio sc̃ȩ mariȩ. Natiuitas
sc̃ȩ mariȩ uirginis. Dedicatio basilicę scĩ archangłi michađ.
Dedicatio cuniꝰcumq oratorii. et om̃iũ scõrũ. Et sc̃ĩ martini.
Et ille festiuitates quas singuli ep̃i insuis episcopiis cũ populo
collaudauerint. quȩ uicinis tantũ circum moratitib indi¬
quando fuerit denuntiatum. ab omnibus obseruetur:¬
tem intimandũ ẽ ut ad salutationes sacerdotales congruę
responsiones discant᷑. ubi ñ solũ cderici et dõ dicatȩ. sacerdoti
responsionẽ offerant. sed om̃is plebs deuota c̃sona uoce re¬
nt̃ dicendũ ẽ. ut nullũ ordinatꝰ siue ordinand migret de sua
suȩ cura derelicta. nec ad palatiũ. causa int̾pellandi. Qđ si
fecerit nihil ualet huiuꝰmodi aut ordinatio. aut de migrato.

Expanded text:
diebus, Ascensio Domini, sancti dies Pentecostes, sancti Joannis Baptistae, diebus, Ascensio Domini, sancti dies Pentecostes, sancti Joannis Baptistae,  Nativitas sanctae Mariae Virginis, Dedicatio basilicae sancti archangeli Michaelis, Dedicatio cujuscunque oratorii et omnium sanctorum, et sancti Martini, et illae festivitates quas singuli ecollaudaverunt, que vicinis ibi tantum commorantibus indiquando fuerit denuntiatum, ab omnibus observeturtem intimandum est, ut ad salutationes sacerdotales congrue responsiones discantur, ubi non solum clerici et Deo dicati, sacerdoti responsiones offerant, sed omnis plebs consona voce devote renterdicendum est ut nullus ordinatus, sive ordinandus migret de sua esiae suae cura derelicta, nec ad palatium causa interpellandi. Quod si fecerit, nihil valet hujusmodi aut ordinatio aut demigratio.
Abbreviated transcription (Latin):
ut ea cuncti asꝑsi scĩficent᷑. Qđ et om̃ib sacerdotib faciendã
eẽ in andamꝰ. Nã sicinis uitule aspersuꝰ populũ sc̃ificabat atps.
mundabat. quanto magis aqua quȩ sale aspersa diuinisq p̃cib
sacrata ẽ populũ scĩficat atq mundet᷑. Et si sale asꝑso ꝑheliscũ
ꝓphetã sterilitas aq sanata ẽ quantomagis diuinis p̃cibus
sacrata aqua sterilitatẽ rerũ aufert humanarũ. et coinqui¬
natos scĩficat et purgat. et cetã bona multiplicat. et insidias
diaboli auertit et afantasmatũ uersuciis hominem defendit:
acerdoti in ȩccła uerbũ faciente. qui egressus de auiutorio
fuerit. sine graui necessitate ex cõmunicet᷑: luc duñsi ci¬
tem ꝓnuntiandũ ẽ ut sciant tẽpora feriandi ꝑannum id ẽ
om̃em dominicã auesꝑa usq aduesꝑã neinudaismo capiantur.
feriandi uͦ ꝑannũ istisunt dies. Natał dñi. sc̃i scephanisci iohis
sc̃ę mariȩ. Scm pascha. cũ tota ebdomada. Rogationes trib

Expanded text:
t omnibus sacerdotibus faciendum esse mandamus. Nam si cinis vitulae aspersus populum sanctificabat, atque mundabat, quanto magis aqua quae sale aspersa divinisque precibus sacrata est, populum sanctificat atque mundat? Et si sale asperso per Eliseum prophetam sterilitas aquae sanata est, quanto magis divinis precibus sacrata aqua sterilitatem rerum aufert humanarum, et coinquinatos sanctificat et purgat, et caetera bona multiplicat, et insidias diaboli avertit, et a phantasmatum versutiis hominem defendit? acerdote in ecclesia verbum faciente, qui egressus de auditorio fuerit sine gravi necessitate, excommunicetur. Cm est laicis, ut sciant tempora feriandi per annum, id est: omnem dominicam a vespera usque ad vesperam, ne Judaismo capiantur. Feriandi vero per annum isti sunt dies: Natalis Domini, S. Stephani, S. Joannis sanctae Mariae, sanctum Pascha cum tota hebdomada, Rogationes tribus
Abbreviated transcription (Latin):
manente ep̃s cũ domino duplici satis factione compenset
Si uero ep̃s eũ seriũ nescierit. quitestunonũ phibent aut
eũ supplicauerint ordinari simili redobitione tueantur ob noxii
ebent aut̃ suꝑ scripte ingenuitatȩ cartę doletani cł¬
ñ solũ nom̃ illuiꝰ qͥ has fieri rogat. sed etiã nomina sacerdotũ. et no¬
biliũ laicorũ qui ibi fueruit. inordine digesta cũ signis ꝓpria manu
inp̃ssis canere. Na sine horũ astipulatione. pagina auctoritati
testiũ nudata. ꝓnihilo deputet᷑. Oportet etiã ut locũ dic̃ annũ
et principẽ. et dictiones infine ł in margine. innotatas hab eat
thedra supra dictȩ ciuitatis ep̃o. ilł uel in monasterio. lł indi¬
ctcione ilł indĩ nomine felicit̾ am̃. Ait enĩ romana auctoritas
quȩ cũq leges sine die. et c̃sule fuerint prolatę nonualeant:¬

Expanded text:
anente, episcopus cum suo domino duplici satisfactione compenset. anente, episcopus cum suo domino duplici satisfactione compenset. Si vero episcopus eum servum nescierit, qui testimonium perhibent, aut eum supplicaverint ordinari, simili redhibitione teneantur obnoxiiebent autem suprascriptae ingenuitatis chartae non solum nomen illius qui has fieri rogat, sed etiam nomina sacerdotum et nobilium laicorum qui ibi fuerint, in ordine digesta, cum signis propria manu impressis continere. Nam sine horum astipulatione, pagina auctoritate testium nudata pro nihilo deputatur. Oportet etiam ut locum, diem, annum, et principem, et indictiones in fine vel in margine adnotatas habeant thedra supradictae civitatis episcopo illo, vel in monasterio illo, indictione illa, in Dei nomine feliciter, Amen. Ait enim Romana auctoritas: Quaecunque leges sine die et consule fuerint prolatae, non valeant
Abbreviated transcription (Latin):
passionib irrentis. misteria sacro scã tractare tribuat᷑ et post
pauca. Si corpore sauciatũ aut debilẽ. nequaquã scã c̃angere
lex diuina ꝑmisit. quantomagis doni celestis dispensatores ẽẽ
non conuenit. quod est deterius mente periculosos:¬
It nulli de seruili c̃ditione ad sacros ordines ꝓmoueant᷑ nisi
priuꝰ adominis ꝓpriis legitimã lib̾tatẽ c̃sequant᷑. Ciuiꝰ lib̾tats
carta. ante ordinationẽ in ambone publice legat᷑ et sinullũꝰ
c̃tra dixerit. rite c̃ secrabunt᷑. Porro seruuꝰ ñ canonice c̃secratꝰ
postꝗ degradu deciderit. euꝰ sit c̃ditionis cuuiꝰ fuerat ante gradũ¬
ereb uillorũ ł peculiari. quia dominis ꝓpriis lib̾tate do¬
nant᷑ ut ad grad̃ ȩccłasticos ꝓmoueri debeant. statutum ẽ¬
ut inpotestate dominorũ c̃sistat. quicquid ante libertatem
habuer̃. utrum illis concedere uoluerint ansibi retinere:
diaconꝰ aut prbt fuerit ordinatꝰ ipso uiclericatꝰ officio penr

Expanded text:
passionibus irretitis mysteria sacrosancta tractare tribuatur. Et post pauca: Si corpore sauciatum aut debilem nequaquam sancta contingere lex divina permisit, quanto magis doni coelestis dispensatores esse non convenit, quod est deterius, mente perculsosUt nulli de servili conditione ad sacros ordines promoveantur, nisi prius a dominis propriis legitimam libertatem consequantur. Cujus libertatis charta ante ordinationem in ambone publice legatur, et si nullus contradixerit, rite consecrabuntur. Porro servus non canonice consecratus postquam de gradu deciderit, ejus conditionis sit, cujus fuerat ante graduero illorum, vel peculiari, quia dominis propriis libertate donantur, ut ad gradus ecclesiasticos promoveri debeant, statutum esn potestate dominorum consistat quidquid ante libertatem habuerunt, utrum illis concedere voluerint, an sibi retinere.diaconus aut presbyter fuerit ordinatus, ipso in clericatus officio perm
Abbreviated transcription (Latin):
sca legatione dignet᷑ decernere quid detalib iusto ordine lex
familiarit᷑ minime potuerint tunc tẽpore legitimo eos
ad synodũ canonice c̃uocatã ñ infra angusta tẽpora canonicȩ¬
responsionẽ p̃parati adueniant. Nã si aut ui aut tunore
adsinodũ possunt nec respondere enuilis debent antequã
restituant᷑. et sua om̃ĩa eis legalit̾ reddant᷑: turoñsis eli¬
uȩcũq ad aurũ et ad oculorũ ꝑtinet illecebras. unde
uigor animi emolliri posse credat᷑ ut de aliqͥb generib
musicorũ aluisq ñ nullis reb omib dei sacerdotes se abstinere
debent quia ꝑaurũ oculorũq in letebras uitiorũ turba
adanimũ ingredisolet. histrionũ quoq turpiũ et obsceno
in solenticias iocorũ ipsi ammo effugere ceteris sacerdotib¬

Expanded text:
sancta legatione dignetur decernere quid de talibus justo ordine lex sancta legatione dignetur decernere quid de talibus justo ordine lex familiariter minime potuerint, tunc tempore legitimo eos ad synodum canonice convocatam non intra angusta teresponsionem parati veniant. 4. Nam si aut vi aut timore ad synodum possunt, nec respondere aemulis debent antequam canonice restituantur, et sua omnia eis legaliter reddantur. ecunque ad aurium et ad oculorum pertinent illecebras, unde vigor animi emolliri posse credatur, ut de aliquibus generibus musicorum, aliisque nonnullis rebus, omnes Dei sacerdotes se abstinere debent: quia per aurium oculorumque illecebras vitiorum turba ad animum insolentias iocorum et ipsi animo effugere ceterisque sacerdotib
Abbreviated transcription (Latin):
et maxime ep̃orũ ac reliquoꝵ sacerdotũ c̃sultii seruis dĩ ꝑomĩa
om̃ib armaturã portare ł pugnare aut in exercitũ et in hoste
ꝑgere om̃ino ꝓhibemꝰ. nisi illis tantũ modo qui ꝓpt̾ diuinũ mini¬
steriũ missarũ scilicet sollẽpnia ad inplenda et scõrũ patrocinia
Et unꝰ quisq princeps unũ prb̃m secũ habeat. qui peccata c̃fiten¬
tib iudicare. et indicare pęnitentiã possit: triburiensi cłi
magistra ȩccłasticȩ rationis Quare seruanda ẽ cu mau lideiuedirer
humilitas ut licet uꝑx ferendũ abilla sca sede imponat᷑ iugũ ẽferamꝰ
siue diaconꝰ aliquã ꝑt̾bationẽ machinando et nr̃o iinistiuio
insidianddo redarguat᷑ falsã ab aplico deculisse epłams aliud
quid qđ inde ñ c̃uenerit. salua fide et integra circa aplitu
humilitate. penes ep̃m sit potestas. utrũ eũ incarcerẽ aut
partis legatos apłicã int̾ pellet sublimitatẽ ut pocissimũ sua

Expanded text:
et maxime episcoporum ac reliquorum sacerdotum consultu, servis Dei per omnia omnibus armaturam portare vel pugnare, aut in exercitum et in hostem pergere, omnino prohibemus; nisi illis tantummodo qui propter divinum ministerium missarum scilicet solemnia adimplenda et SS. patrocinia et unusquisque princeps unum presbyterum secum habeat, qui peccata confitentibus indicare et indicere poenitentiam possit. » Haec magistra ecclesiasticae rationis. Quare servanda est cum mansuetudine humanitas, et licet vix ferendum ab illa sancta sede imponatur jugum, feramussive diaconus aliquam perturbationem machinando, et nostro ministerio insidiando, redarguatur falsam ab apostolica sede dquid quod inde non convenerit falsa fide, et non integra circa apostolicum humilitate; penes episcopum sit potestas utrum eum in carcerem aut partis legatos, apostolicam interpellet sublimitatem, ut potissimum sua
Abbreviated transcription (Latin):
benedicit. et dũ p̃cessit unꝰquisq insingulis. hic tam̃ est
mu p̃ordinator incunctis. Hist̃ ordines ac ministeria clexicoꝵ
quȩ tam̃ auctoritate pontificali in archidiac̃ cura et pri¬
micerii acthesauru sollicitudine diuidunt᷑: Archidiaconꝰ
enĩ imꝑat subdiaconib et leuitis. adquẽ ista ministeria
ꝑtinent. Ordinatio uestigendi altare ad leuitis cura incensi.
et sacrificu necessaria sollicitudo. Quis leuitarũ apłm
et euangeliũ legat quis p̃ces dicat seu responsoriũ indo¬
minicis dieb aut sollẽpnitatũ decantet. Sollicitudo quoq
parrochianorũ. et ordinatio et iurgia ad eiuꝰ ꝑtinent irã
p̃parandas diocesanas basilicas. suc gerit sacerdoti. Ipse
inquirit parrochias cũ iussione ep̃i et ornam̃ta ł res basili¬
carũ parrochianarũ. Gesta lib̾tatũ ȩccłasticarũ. ep̃o id em
refert. collectã pecuniã de cõmunione ipse accipiet. ecep̃o

Expanded text:
benedicet; et dum praecessit unusquisque in singulis, hic tamen est benedicet; et dum praecessit unusquisque in singulis, hic tamen est praeordinator in cunctis. Hi sunt ordines ac ministeria clericorum, quae tamen auctoritate pontificali in archidiaconi cura et primicerii, ac thesaurii sollicitudine dividuntur. Archidiaconus enim imperat subdiaconis et levitis, ad quem ista ministeria pertinent. Ordinatio vestiendi altare ad levitas, cura incensi, et sacrificii necessaria sollicitudo quis levitarum Apostolum et Evangelium legat, quis preces dicat, seu responsorium in Dominicis diebus aut solemnitatum decantet, sollicitudo quoque parochianorum et ordinatio. et jurgia, ad ejus pertinent curam. Praeparandas dioecesanas basilicas ipse suggerit sacerdoti. Ipse inquirit parochias cum jussione episcopi, et ornamenta, vel res basilicarum parochianarum, gesta libertatum ecclesiasticarum episcopo idem refert, collectam pecuniam de communione ipse accipit, et episcopo
Abbreviated transcription (Latin):
Ad sub diaconẽ ꝑtinet calicẽ et patenã ad altare xp̃i deferre.¬
et leuitis tradere. eisq ministrare. urcelũ quoq etaqua
ante altare manib aquã p̃bere Addiaconũ ꝑtinet adsistere
sacerdotib et ministrare in om̃ib quȩ aguntur inscram̃tis
xp̃i. inbaptismo scilicet inchris mate. et patena. et calice.
oblationes quoq inferre. et disponere inaltari. cõponere etã
mensã dĩ atq uestire. crucẽ ferre. et p̃dicare euangelium
et apłm. Nã sicut inlectorib uetꝰ testam̃tũ. ita diaconibus
nouũ p̃dicare p̃ceptũ ẽ. Ad ipsũ quoq ꝑtinet officiũ p̃cũ
et recitatio nominũ. Ipse p̃monet aures ad dñm. ipse ortat᷑
orare. ipse clamat. et ipse pacẽ annuntiat. Ad prb̃m ꝑtin&
c̃secratio. unctio altaris. et c̃fectio chrimatis. Ipse p̃dicta
officia et ordines ȩxcłasticos distribuit. ipse sacras uirgines

Expanded text:
Ad subdiaconum pertinet calicem et patenam ad altare Ad subdiaconum pertinet calicem et patenam ad altare et levitis tradere, eisque ministrare, urceolum quoque et aquae ante altare manibus aquam praebere. Ad diaconum pertinet assistere sacerdotibus, et ministrare in omnibus quae aguntur in sacramentis Christi, in baptismo scilicet, in chrismate, et patena, et calice, oblationes quoque inferre et disponere in altari; componere etiam mensam Domini atque vestire, crucem ferre, et praedicare Evangelium et Apostolum. Nam sicut lectoribus Vetus Testamentum, ita diaconibus Novum praedicare praeceptum est. Ad ipsum quoque pertinet officium precum et recitatio nominum. Ipse praemonet aures ad Dominum, ipse hortatur orare, ipse clamat, et ipse pacem aconsecratio, unctio altaris et confectio chrismatis. Ipse praedicta officia et ordines ecclesiasticos distr
Abbreviated transcription (Latin):
icut enĩ ep̃s nonplus potest habere quã unã ciuitatẽ. ec uir
unã uxorẽ . ita prb̃t̃ unã tantũ ȩccłam. ltaq nulliꝰ pbr. plures
p̃sumat habere ȩccłãs. si destatu suo gaudere desiderat: ex. cł. m
et impbe ad potiorẽ asspirauerit. canica erga eũ definitio
conseruet᷑. hoc ẽ ut utrisq careat Isidorus lanfredoep
dpsalmistã ꝑtinet officiũ canendi dicere benedictiones.: s d
laudes sacrificiũ. responsorra. et quicquid ꝑtinet ad cantandi
tẽplũ dĩ. et omia quȩ st̃ intꝰ exutraq custodiat. fideles recipiat.
ex cõmunicatos et infideles excipiat. Ad lectorẽ ꝑtinet lec¬
tones ꝓnuntiare. et ea quȩ ꝓphetȩ uaticinauer̃ populis
p̃dicare. Ad exorcistã ꝑtinetꝰ exorcismos memorit̃ retinere:
manꝰq suꝑ emerguminos et catecuminos in exorcizando
inponere. Ad acolitũ ꝑtinet p̃paratio luminariorũ insacra-¬
rio. ipse cereũ portat. ipse sucgesta ꝓ eucharista calicis p̃parat.

Expanded text:
uam unam civitatem, et vir unam uxorem, ita presbyter unam tantum Ecclesiam. Itaque nullus presbyter plures praesumat habere Ecclesias, si de statu suo gaudere desiderat. CAP. XLVIIet improbe ad potiorem aspiraverit, canonica erga eum definitio conservetur, hoc est ut, utrisque careat. CAPpsalmistam pertinet officium canendi, dicere benedictiones, psalmos, laudes, sacrificii responsoria, et quidquid pertinet ad cantandi templum Dei, et omnia quae sunt intus, extraque custodiat, fideles recipiat, excommunicatos et infideles excipiat. Ad lectorem pertinet lectiones pronuntiare, et ea quae prophetae vaticinarint populis praedicare. Ad exorcistam pertinet exorcismos memoriter retinere, manusque super energumenos et catechumenos in exorcizando imponere. Ad acolythum pertinet praeparatio luminariorum in sacrario. Ipse cereum portat, ipse suggesta pro eucharistia calicis praeparat.
Abbreviated transcription (Latin):
Septimã descã trinitate. octaua decruce. Nonãde ieiunio
inquadragessima tantũmodo dicendã has p̃fationes tence
& custodit scã romana ȩccłahas cenendas ẽẽ uob manda m̃¬

Expanded text:
septimam de sancta Trinitate, octavam de Cruce, nonam de jejunio septimam de sancta Trinitate, octavam de Cruce, nonam de jejunio in Quadragesima tantummodo dicendam.  Has praefationes tenet et custodit sancta Romana ecclesia, has tenendas vobis mandam
Abbreviated transcription (Latin):
sedis ep̃is uniũsis germaniarũ atq galliarũ regionũ
ep̃is. Cũ indĩ nomine in romana ȩcđa sẏnodũ ep̃o rũ
siue cetorũ c̃sacerdotũ dĩ fideliũ c̃gregatã habuisseni
et de excłasticis statutis ut st̃ ab apłis et ascĩs patrib tradita¬
diligentiuꝰ tractaremꝰ suꝑ uenere litterȩ ur̃ȩ. et ut magis
eẽnt auctoritatiuȩ. &iã inuȩ uoces ꝓcesser̃ rogantes ut
ordinẽ p̃fationũ quẽ scã romana ȩcła hactenꝰ haber&
nr̃is litteris uob̃ remandaremꝰ. ł uno die ur̃a uoluntate
et studio tã bono multũ gnuisi sumꝰ sacrũ ordinem
romanũ. sacraq: estituta nr̃orũ ante cessorũ sollert̃
relegentes. inuenimꝰ has nouẽ p̃fationes insacro cata¬
logo tantũmodo recipiendas. quas longa retro uecustis
inidinana ȩcda hactenꝰ seruauit. ide una in albis pslib:
alia deascensione dñi. Tertiã depente coste. Quartã de
natale dñ. Quintã de apparitione dñi. Sextã de apłis.

Expanded text:
episcopus universis Germaniarum ac Galliarum regionum episcopis . Cum in Dei nomine in Romana Ecclesia synodum episcoporum sive caeterorum consacerdotum Dei fidelium congregatam habuissemus, et de ecdiligentius tractaremus, supervenere litterae vestrae, et ut magis essent auctoritativae, etiam vivae voces processerunt, rogantes ut ordinem praefationum quem sancta Romana Ecclesia hactenus haberet, nostris litteris vobis remandaremus. Tunc de vestra voluntate et studio tam bono multum gavisi sumus, sacrum ordinem Romanum, sacraque constituta nostrorum antecessorum solerter relegentes, invenimus has novem praefationes in sacro catalogo tantummodo recipiendas, quas longe retro vetustas, in Romana Ecclesia hactenus servavit. Id est, unam in albis Paschalibus. Aliam de Ascensione DNatali Domini, quintam de Apparitione Domini, sextam de Apostolis,
Abbreviated transcription (Latin):
faciendas ꝓom̃ib inxp̃iana et catholica societate lau¬
damꝰ defunctos etiã tacitis nominib eorũ sub generali
cõmemoratione suscepit ȩccła ut quib adista desunt
parentes. aut filii. aut quicũq cognati ł amici ab una eis
exhibeat᷑ pia matre cõmuni:
petentib proderit: G¬
tinstitutiones missarũ sicut metropolitana ȩccła
fiunt ita indĩ nomine inom̃ib cõpuincialib ȩccłis
iã ipsiuꝰ misse ordo. quã psallendił ministrandi c̃suetudo
seruetur: africani.
lacuit etiã hoc ut p̃ces
quȩ phate fuerint inc̃cilio siue p̃fationes. siue cõ¬
mendationes seu manꝰ inpositiones ab omĩb celebrent᷑.
Nec aliȩ om̃ino c̃tra fidẽ ꝓferant᷑. sed quecũq cũ pru¬
dentiorib fuerint collatȩ dicant᷑:

Expanded text:
in Christiana et catholica societate laudamus. Defunctos etiam tacitis nominibus eorum sub generali commemoratione suscepit Ecclesia, ut quibus ad ista desunt parentes, aut filii, aut quicunque cognati vel amici, ab una eis exhibeatur pia matre communi. petentibus proderit. institutiones missarum, sicut in metropolitana ecclesia fiunt, ita in Dei nomine in omnibus comprovincialibus ecclesiis, tam ipsius missae ordo, quam psallendi vel ministrandi consuetudo servetur. lacuit etiam hoc, ut preces quae probatae fuerint in concilio sive praefationes, sive commendationes, seu manus impositiones ab omnibus celebrentur, nec aliae omnino contra fidem proferantur, sed quaecunque cum prudentioribus fuerint c
Abbreviated transcription (Latin):
tlaicalib uestim̃tis clerici ñutant᷑. id ẽ mantello ł cocto
sine cappa. nec p̃tiosis et ineptis calciam̃tis ecaliis ñ uitatũ
uanitatib sed relioso et decenti habitu induti incedant:
arma militaria ñ sumant. nec armati incedant. sed pfessi¬
onis suȩ uocabulũ relionis morib: etreligioso habitu p̃beant
Qđ si c̃cẽpsernit tã quã sacrorũ canonũ c̃tẽptores. et ȩccłasticȩ
sc̃itatis ꝓfanatores ꝓprii gradũ amissione multent᷑. quia
ñ posst̃ simul dõ et scło militare:

Expanded text:
t laicalibus vestimentis clerici non utantur, id est, mantello vel cotto, sive cappa, nec pretiosis et ineptis calceamentis, et aliis novitatum vanitatibus, red religioso et decenti habitu induti incedant. arma non sumant, nec armati incedant; sed professionis suae vocabulum religiosis moribus et religioso habitu praebeant. Quod si contempserint, tamquam sacrorum canonum contemptores, et ecclesiasticae sanctitatis profanatores, proprii gradus amissione multentur, quia non possunt simul Deo et seculo
Abbreviated transcription (Latin):
Marcellinus cs̃
Eusebius c̃x
Marcus
Tulius
Liberius
Siricius
IAnastasius
Innocentius
Tosimus
Sonifacius
Celestinus
Leo
Hilarius
Simplicius¬
Gelasius
Anastasius i
Simma chus
Hor mis da
lohannes.⁊
Bonifacius¬
Agapitus

Expanded text:
Marcellinus, Eusebius, Marcus, Julius, Liberius,Siricius, Anastasius, Innocentius, Zosimus, Bonifacius, elestinus, Leo, Hilarius, SimpliciusGelasius, Anastasius, Symmachus, Hormisda, Joannes, BonifaciusAgapetus
Abbreviated transcription (Latin):
t illud petendũ ut statuere dignent᷑ ut siquis cuiꝰlibet ho¬
noris. clericꝰ iudicio ep̃oꝵ quocũq crimine fuerit dãpnatꝰ.
ñliceat eũ siue ab ȩccłiis quib p̃fuit. siue aquolibet homine de¬
fensari. int̃ posita pena. dãpni petuniȩ atq honoris. quo nec
ȩtatẽ nec sexun excusandũ eẽ p̃cipiant: rem̃si cli¬
suꝑ scã euangelia iuret. sed simplicit̾ cũ puritate. et ueritate
territorio ẽ deferat᷑ et iuxta id qđ illi qui eiꝰdẽ st̃ ordinis
diiudicauerint. aut corrigat᷑. aut expurget᷑.

Expanded text:
t illud petendum est, ut statuere dignentur, ut si quis cuiuslibet honoris clericus iudicio episcoporum quocunque crimine fuerit damnatus, non liceat eum sive ab ecclesiis, quibus prefuit, sive a quolibet homine defensari, interposita poena damni pecuniae atque honoris, quo nec aetatem nec sexum excusandum esancta Evangelia juret, sed simpliciter cum puritate et veritate territorio est, deferatur: et juxta id quod illi qui ejusdem sunt ordinis dijudicave
Abbreviated transcription (Latin):
qđ uita uiuat. et c̃uersus aiustitia sua fecerit iniquitatẽ om̃s
iustitiȩ eius obliuioni tradent᷑. et in iniquitate sua quã operatꝰ
est. in ipsa moriet᷑. Siaut̃ dixero impio morte morieris. & si
egerit pęnitentiã apeccato suo. uita uiuet & ñ moriet᷑. Siergo¬
nr̃a c̃uersio sic diuinã mutat sententiã. cur miserorũ tantȩ
lacrimȩ uel pressura tã crudã nontẽperent exmiseratione

Expanded text:
quod uita uiuat, et confisus in iustitia sua fecerit iniquitatem, omnes iustitiae eius obliuioni tradentur et in iniquitate sua, quam operatus est, in ipsa morietur. si autem dixero impio: morte morieris, et egerit paenitentiam a peccato suo feceritnostra conversio sic divinam mutat sententiam, cur miserorum tantae lacrymae vel pressura, tam crudam non temperent ex miseratione
Abbreviated transcription (Latin):
nua illatione sibi expect& inferri. monasteriorũ tam̃
basilicis abhac solutionis expensione seiunctis. Cum uero
ep̃s diocesim uisitat. nulli p̃multitudine onerosus existat.
nec umquã quiquagenariũ numerũ euectionis excedat.
aut amplius quã una die ꝑunãquãq basilicã remorandi
licentiã habeat. Quicũq uero pontificũ eorundẽ alit̃ quã
decernimꝰ agendũ p̃sumpserit. correptioni ꝓcul dubio ca¬
nonũ subiacebit. tãquã ẽstitutionum synodaliũ trans gres¬
sor. et priscorũ patrũ edict corruptor Spalensi clu
tenĩ immutabilis deitatis licet dictasint firmissima. cre¬
bro tam̃ eius et iuram̃to legunt᷑ et pęnitenia. quȩ sacris
extant miysteruis adoperta. Iurare nãq a aseipso nul¬
latenꝰ ordinata c̃uellere. Pȩnitere uͦ eadẽnata cũ uo¬
luerit. immutare. Sic enĩ ꝑhierennã dr̃. Repente loquar

Expanded text:
nua illatione sibi exspectet inferri: monasteriorum tamen nua illatione sibi exspectet inferri: monasteriorum tamen basilicis ab hac solutionis expensione sejunctis. Cum vero episcopus dioecesem visitat nulli prae multitudine onerosus existat, nec unquam quinarium numerum evectionis excedat, aut amplius quam una die per unamquamque basilicam remorandi licentiam habeat. Quicunque vero pontificum eorumdem aliter quam decernimus agendum praesumpserit, correptioni procul dubio canonum subjacebit, tanquam constitutionum synodalium transgressor, et priscorum Patrum edicti corruptor. V. Qutenim immutabilis deitatis licet dicta sint firmissima, crebro tamen ejus et juramenta leguntur et poenitentia, quae in sacris exstant mysteriis adoperta. Jurare namque Dei est a se nullatenus ordinata convellere, poenitere vero eadem ordinata cum voluerit immutare. Sic enim per Hieremiam dicit: Repente loquar
Abbreviated transcription (Latin):
eusuimus igit᷑ c̃uenire. ut cũ asacerdotib missarũ tẽpore
sca mysterta c̃secrant̾. siegritudinis accidit cuilib& euentꝰ
quoceptũ nequeat c̃secrationis explere mysteriũ. sit liberũ
nt̃ cetera deniq quȩ cõmuni c̃sensu nos c̃ferre cõpecent̃
oportuit. querimonias etiã parrochialiũ prborũ gal¬
licȩ ꝓuinciȩ sollertissime discernere decuit. quas c̃tra
pontificũ suorũ rapacitates necessitas ut cõperimꝰ tandem
cõpulit inpublicũ examen deferri. Hic enĩ pontifices ut
eiudens inquisitio patefecit. indiscreto moderamine
parrochitanas ȩccłas p̃grauantes. dũm exationib suꝑfluis
frequent̾ existunt. pene usq ad exactionẽ extreme uir¬
tutis quasdã basilicas ꝑduxisse ꝓbant᷑. Ne ergo fiat
decreto qđ c̃stat hactenꝰ inordinate p̃sũptũ. ñ amplius
quã duos solidos unꝰquisq ep̃orũ priuatȩ ꝓunciȩ ꝑsingu¬
las dioceses ł singulas ȩccłas uxta synodũ bracarensis an¬

Expanded text:
ensuimus igitur convenire ut, cum a sacerdotibus Missarum tempore sancta mysteria consecrantur, si aegritudinis accidat quilibet eventus, quo coeptum nequeat consecrationis expleri mysterium, sit liberum nter caetera denique quae communi consensu nos conferre competenter oportuit, quaerimonias etiam parochianorum presbyterorum Gallitiae provinciae solertissime discernere decuit, quas contra pontificum suorum rapacitates necessitas ut comperimus tandem compulit in publicum examen deferri; hic enim pontifices ut evidens inquisitio patefecit indiscreto moderamine parochianas ecclesias praegravantes, dum in exactionibus superflui frequenter existunt, pene usque ad exactionem extremae virtutis quasdam basilicas perduxisse probantur. Ne ergo fiat de caetero quod constat hactenus inordinate praesumptu, non amplius quam duos solidos unusquisque episcoporum privatae las dioeceses, vel singulas ecclesias, juxta synodum Bracarensem an
Abbreviated transcription (Latin):
tem placuit ut ingredi ad cõmunicandũ ñ liceat sacrariis
laicis uiris uel mulierib nisi tantũ clericis sicut et anti¬
quis canonibus statutum est: bragarensi cłu¬
aut ꝑp̃cipitiũ aut suspendiũ aut quolibet modo uiole¬
ntiȩ infer̃ mortẽ nulla ꝑillis inoblatione cõmemo¬
ratio fiat. neq cũ psalmis ad sepulturã eorũ cadauera
deducant᷑. Multi enĩ sibi hoc ꝑignorantiã usurpant.
redẽptione baptismi defunctis. simili modo oblationis
cõmemoratio. neq psallendi impendat᷑ officium:
Nam et hoc ꝑignorantiã usurpatum est :¬

Expanded text:
XXXI. Item placuit, ut ingredi ad communicandum non liceat sacrarium XXXI. Item placuit, ut ingredi ad communicandum non liceat sacrarium laicis viris, vel mulieribus, nisi tantum clericis, sicut et antiquis canonibus institutum est. XXXII. Iaut per praecipitium aut suspendium vel quolibet modo violentam inferunt mortem, nulla illis in oblatione 605 commemoratio fiat, neque cum psalmis ad sepulturam eorum cadavera deducantur: multi enim hoc sibi per ignorantiam usurparunt. redemptione baptismi defunctis simili modo neque oblationis commemoratio neque psallendi impendatur officium, nam et hoc per ignorantiam usurpatum est
Abbreviated transcription (Latin):
se iudicandũ uel retractandũ inuexerit. tã quȩ ꝑnos
dicta quã etiã cetera quȩ ur̃is auditib se ingresseriut
audienda. cõmunioni uigore iustitiȩ & tẽperamento miseri¬
cordiȩ dirimere ꝓcureus quo cũ om̃i reuerentia patrũ p̾ce¬
dentiũ regulis subdi totius unanimitatis urẽ sententia non
aliunde quã exueritatis fonte p̃cedat¬
dicentes. dñs sit uobisũ. sicut in libro ruth legit᷑. & ut respon¬
deat᷑ appulo. & cũ sp̃u tuo sic̃ et ab ipsis apłis traditũ omnis
retinet oriens. et ñ sic̃ priscilliana prauitas ꝑmutauit:¬
tẽ placuit quia aliquanti huius ꝓiunciȩ ȩccłȩ suis diaco¬
nes absconsis infra tumcã utunt᷑ orariis. ut nihil differri
a subdiacono uideant᷑. ut decetero super possitis scapulis
sicut decet utantur orariis:¬
tem placuit ut ueteris testanenti nihil poetice cõpositũ
mȩccła psallatur sic̃ et sc̃i p̃cipiunt canones

Expanded text:
se judicandum vel retractandum invexerit, tam quae per nos se judicandum vel retractandum invexerit, tam quae per nos dicta, quam etiam caetera quae vestris auditibus se ingesserint audienda communi vigore justitiae et temperamento misericordiae dirimere procuretis, quo cum omni reverentia patrum praecedentium regulis subditi totius unanimitatis vestrae sententia non aliunde quam ex veritatis fonte procedatdicentes: Dominus sit vobiscum, sicut in libro Ruth legitur; et ut respondeatur a populo: Et cum spiritu tuo, sicut et ab ipsis apostolis traditum omnis retinet Oriens, et non sicut Priscilliana haeresis permutavittem placuit, ut quia in aliquantis hujus provinciae ecclesiis diacones absconsis infra tunicam utuntur orariis, ita ut nihil differri a subdiacono videantur, de caetero superposito scapulae, sicut decet, utantur oraritem placuit, ut Veteris Testamenti nihil poetice compositum in ecclesia psallatur, sicut et sancti praecipiunt canones.
Abbreviated transcription (Latin):
quid aliud ẽ quã uinculũ societatis xp̃i abrũpere. etusur
mnis disciplina sic subiectos debet arguere. ut spẽ ueniȩ
nuideat᷑ auferre nec funditꝰ curuationis inducere nigũ.
sed tẽperantiȩ sẽꝑ ad hibere consultũ:
am et de accusatis modũ uolumꝰ ponere iustissimȩ ꝑquisi¬
cionis. quosiue dereligiosis siue delaicis quisq accusationis
cuius quã studio fuerit ꝓpulsatꝰ. ñ occultis fraudib ł uolentus
cõprimat᷑. nec clã ꝓfessione uiolent̃ arcet᷑. sed incõmum om̃iũ
examine iudicet᷑. quosecundũ publice ꝓfessionis suȩ tenarẽ
aut offensibilis debitas dãpnationis pęnas excipiat. ait
innocens exiudicio omnnũ cõꝓbatꝰ clarescat: Et ideo uni-¬
uersitatẽ paternitatis ur̃ȩ atq sublimiũ uirorũ nobibitatẽ
que exaule regalis officio in hac scã synodo uobiscũ sensuri
trinitatis sacramentũ c̃uenio. ut quisquis in medio ur̃i

Expanded text:
quid aliud est quam vinculum societatis Christi abrumpere, et usurquid aliud est quam vinculum societatis Christi abrumpere, et usurmnis disciplina sic subjectos debet arguere ut spem veniae non videatur auferre, nec funditus curvationis inducere jugum, sed temperantiae semper adhibere consultum. am et de accusatis modum volumus ponere justissimae perquisitionis, quo sive de religiosis, sive de laicis quisque accusationes cujusquam studio fuerit propulsatus non occultis fraudibus, vel violentiis comprimatur, nec clam professione violenter arceatur, sed in communi omnium examine judicetur, quo, secundum publicae professionis suae tenorem, aut offensibilis debitas damnationis poenas excipiat, aut innocens ex judicio omnium comprobatus clarescat. Nam quiversitatem paternitatis vestrae atque 138 sublimium virorum nobilitatem, qui ex aulae regalis officio in hac sancta synodo nobiscum sessuri sacramentum convenio, ut quisquis in medio vestri
Abbreviated transcription (Latin):
p̃caueant quoscribitꝰ. ue soli quia cũ ceciderit. ñ habet sub¬
leuantẽ. sũ mopere uerendũ nob̃ ẽ et cauendũ. ne horis illis
atq tẽporib quib dño psallit᷑ uel sacrificant᷑. unicuiq
diuinis singularit᷑ officiis insistenti ꝑniciosa passioł corporis
quȩ libet ualitudo occurrat. quȩ aut corpꝰ subito subrui faciat
aut mentẽ alienatione uel terrore c̃fundat. Pro huiuꝰ modi
ergo ausib p̃cauentes nec essariũ duximꝰ instituere. ut ubi
tẽporis uel loci siue deri copia suffragat᷑ habeat quisquis
ille canens dõ atq sacrificans post se uicini solaminis ad iu¬
torẽ. ut si aliquo casu ille qui officia impleturuꝰ accedit. tur¬
batꝰ fuerit. uel ad terrã elisus. a tergo seꝑ habeat. quieius
uicẽ exsequatur intrepidus:¬
aiorũ insticutionib c̃tra ire. et scõrũ patrũ decreta c̃uellere

Expanded text:
ribitur: Vae soli, quia, cum ceciderit, non habet subribitur: Vae soli, quia, cum ceciderit, non habet sublevantem: summopere verendum est nobis et cavendum, ne horis illis atque temporibus quibus Domino psallitur, vel sacrificatur, unicuique divinis singulariter officiis insistenti, perniciosa passio vel corporis quaelibet valetudo occurrat, quae aut corpus subito subrui faciat, aut mentem alienatione vel terrore confundat. Pro hujusmodi ergo ausibus praecaventes, necessarium duximus instituere ut, ubi temporis vel loci, sive cleri copia suffragatur, habeat quisquis ille canens Deo atque sacrificans post se vicini solaminis adjutorem: ut si aliquo casu ille qui officia impleturus accedit turbatus fuerit, vel ad terram elisus, a tergo semper habeat qui ejus vicem exsequatur intrepidusibus institutis contraire, et sanctorum Patrum decreta convellere,
Abbreviated transcription (Latin):
clericꝰ his cupiditatib seruiens. et cõpetenti pęna et debita ex cõ¬
municatione plectendus est:¬
uicũq gͦ fidelis ineuitabili qualibet infirmitate coactuꝰ eu-¬
charistiã ꝑceptã reiecerit innullo ȩxcłasticȩ dãpnationis
dominatione sub iaceat. Similit̃ nec illos cuiusquã punitionis
censura redarguet. quitalia aut tẽpore infantiȩ faciunt. aut
inqualibet mentis alienatione positi quid fecerint ignorare
uidentꝰ. Iã uero quicũq aut fideliũ aut deinfideliũ numero
corpꝰ dñi absq ineuitabili ut dictũ ẽ infirmitate piecerit. si
fidelis ẽ ꝑpetua cõmunione priuet᷑. si infideliscec uerberib
subdat᷑ et ꝑpetuo exilio religet᷑. Qđ si horũ quis libet hu¬
iusmodi exccessus digna pęnitentiȩ satis factione defleuerit
post quinquenniũ licebit illũ cõmunioni pristinȩ reformari:

Expanded text:
clericus his cupiditatibus serviens et competenti poena, et debita excomclericus his cupiditatibus serviens et competenti poena, et debita excommunicatione plectendus estuicunque ergo fidelis inevitabili qualibet infirmitate coactus Eucharistiam perceptam rejecerit in nulla ecclesiasticae damnationis, damnationi subjaceat. Similiter nec illos cujusquam punitionis censura redarguet, qui talia aut tempore infantiae faciunt, aut in qualibet mentis alienatione positi, qui quod fecerint ignorare videntur. Jam vero quicunque aut de fidelium vel infidelium numero corpus Domini absque inevitabili, ut dictum est, infirmitate projecerit, si fidelis est, perpetua communione privetur; si infidelis est, et verberibus subdatur et perpetuo exsilio relegetur. Quod si horum quislibet hujusmodi excessus digna poenitentiae satisfactione defleverit, post quinquennium licitum erit illum communioni pristinae reformare.
Abbreviated transcription (Latin):
corã trib fr̃ib sacerdos transgręssori indixerit spe-¬
ciali debeat eiuꝰ qui sententiã ꝓtulit manꝰ ꝓprie sub¬
scriptione notari. Sicq fiet ut nec trans gressores sine
testimonio. excidia uitę suȩ incurrant. nec rectores
accusatos se dequorũlibet intentationib erubescant:
uicquid inuisibilis graȩ collatione tribuit᷑ nuĩquã questu
cđastico ordine c̃stitutꝰ aut ꝓbaparandis c̃signandisq fidelibũ
aut collatione crismatis. uel ꝓmotionib graduũ p̃tia quȩ libet¬
uel p̃mia nisi uoluntariȩ oblata phuiusmodi ambtione susce¬
perit. eiquidẽ siscienti loci ep̃o tale quicquã a subditis ꝑpetrat̃¬
idẽ ep̃s duob mnensib ex cõmunicationi subiaceat peo qđ in¬
inscientiȩ mala c̃texit et correptionẽ necessariã ñ adhibuit
ex cõmunicatione plectat᷑ sidiaconꝰ quattuor. Subdiaconꝰ uero ł

Expanded text:
coram tribus fratribus sacerdos transgressori indixerit, specoram tribus fratribus sacerdos transgressori indixerit, speciali debeat ejus qui sententiam protulit manus propriae subscriptione notari. Sicque fiet ut nec transgressores sine testimonio excidia vitae suae incurrant, nec rectores accusatos se de quorumlibet tentationibus erubescant. VIII. uidquid invisibilis gratiae collatione tribuitur nummorum quaestu clesiastico ordine constitutus aut pro baptizandis consignandisque fidelibus aut pro collatione chrismatis vel vel praemia nisi voluntarie oblata pro hujusmodi ambitione susceperit, equidem, si sciente loci episcopo tale quicquam a subditis perpetratiscopus duobus mensibus excommunicationi subjaceat pro eo quod scita mala contexit et correptionem necessariam non adhibuit. excommunicatione plectatur; si diaconus, trium; subdiaconus vero vel
Abbreviated transcription (Latin):
um iuxta antiq institutionis edictũ pluꝰ erga corrigen¬
dos agere debeat beniuolentia quã seueritas. plus co¬
hortatio quã comotio. pluꝰ caritas quã potestas. relatum
nob ẽ. qđ quidã exfr̃ib pluꝰ liuore odii quã correctionis
studio subditos insequentes. dũ se simulant sp̃ualẽ eis
adhibere correctionẽ. indiscretã subito affer̃ mortẽ cum
in auditos ase ꝓiciunt. et illicitis eos iudiciis sub pęnitentia
puniunt. Non gͦ decetero ꝑuersis uoluutatib sit liberum
simulare se qđ fingunt. sed quotienscũq quilibet ex sub¬
ditis corrigenđ ẽ aut publica a sacerdote debet disciplina
curari. aut si alit̃ rectorib placet. duorũ ł triũ fr̃m sp̃ua¬
liũ testimonio peculiarit̃ adhibito et mod criminis ag¬
noscat᷑. et mođ pęnitentiȩ irroget᷑. Ita tam̃. ut si exilio
uel retrusione dignũ eũ eẽ cognouerit. aut quid aliud¬
iudiciũ peculiare decreuerit. mođ pęnitentie quẽ

Expanded text:
um juxta antiquae institutionis edictum plus erga corrigendos agere debeat benevolentia quam severitas, plus cohortatio quam commotio, plus charitas quam potestas, relatum nobis est quod quidam ex fratribus plus livore odii quam correctionis studio subditos insequentes, dum se simulant spiritualem eis adhibere correctionem, indiscretam subito afferunt mortem, cum inauditos a se projiciunt et occultis eos judiciis sub poenitentia puniunt. Non ergo de caetero perversis voluntatibus sit liberum simulare quod fingunt, sed quotiescunque quilibet ex subditis corrigendus est aut publica a sacerdote debet discurari, aut si aliter rectoribus placet, duorum vel trium fratrum spiritualium testimonio peculiariter adhibito, et modus criminis agnoscatur, et modus poenitentiae irrogetur; ita tamen ut si exsilio vel retrusione dignum eum esse cognoveverit, aut quid aliud peculiare decreverit modus poenitentiae, quem