comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gui ostendunt eas in parte lucere: s ñ ha¬
bent lum̃ indeficiens. nec oꝑa ꝑpetua. Igi¬
t᷑ anima uirginał ñ debet mediocrib eẽ
contenta. ne arescat: s ꝑfectas habere iur¬
‸ tutes: ut lum̃ habeat sempiternũ. Res¬
pondert̃ prudentes. dicentes. Ne forte non
sufficiat nob̃ et uob̃: ite potiꝰ ad uendentes.
& enite uob̃. hoc ñ de auaritia s de timo¬
re respondeb̃t lic&e habeant oꝑa urtutũ ante
iudicẽ fulgentiũ. Neq enĩ potert̃ in die iudi¬
cii aliorũ uirtutes. aliors uicia subleuare:s
tinꝰqͥsq ꝓseipso erit sollicitꝰ. Unusqͥsq ꝓ se ra¬
tionẽ redoet: nec erit opus testimonio: apito
scientẽ omia. Prudentes ornant sensus suos.
in quib oleũ scientiȩ recipiunt: & uenditur
hoc oleũ multo p̾tio. ac difficili labore con¬
quirit᷑: qnͣdo in elemosinis ceterisq uirtuti¬
b et consiliis magistroꝵ intendunt. Ubi¬

Expanded text:
gui, ostendunt eas in parte lucere, sed non hagui, ostendunt eas in parte lucere, sed non habent lumen indeficiens nec opera perpetua. Igitur anima virginalis non debet mediocribus esse contenta, ne arescat; sed perfectas habere virtutes, ut lumen habeat sempiternum. Responderunt prudentes, dicentes: Ne forte non sufficiat nobis et vobis, ite potius ad vendentes, et emite vobis. Hoc non de avaritia, sed de timore responderunt, licet habeant opera virtutum ante judicem fulgentium. Neque enim poterunt in die judicii aliorum virtutes, aliorum vitia sublevare, sed unusquisque pro se erit sollicitus. Unusquisque pro se rationem reddet, nec erit opus testimonio apud scientem omnia. Prudentes ornant sensus suos, in quibus oleum scientiae recipiunt, et venditur hoc oleum multo pretio, ac difficili labore conquiritur, quando in eleemosynis caeterisque virtutibus et consiliis magistrorum intendunt.
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sumpta communtt̾ diem festũ celebrari.
Unde & dd̾. Media nocte surgebã ad con¬
fitendũ tͥ. suꝑ iudicia iustificatonis tuȩ.
Nos autẽ dicimꝰ media nocte .i. nullo scien¬
te: qͥa dies dñi sic̃ fur in nocte ita ueniet.
Nox ẽ ignorantia: de qua alibi dr. Non
dicit. Canet tuba: & mortui resurgent.
Tune surrexert̃ om̃s uirgines ille: & or¬
nauert̾ lampades suas. Preterita ꝓ futuris
legenda st̃ hoc mͦ. Clamor factus ẽ i. fiet.
Tunc surgent om̃s & orfiabunt rationib
reddendis oꝑa sua. recordando qualit̃ o¬
⁊ ꝑatȩ sint. Fatuȩ aut̃e sapientib dixe¬
runt. Date nob de oleo ur̃o: qͥa lampades
nr̃ȩ extingunt᷑. Quoꝵ facta fulciunt᷑ ali¬
ena laude: ead̃e subtracta deficiunt. Dicent
gͦ fatuȩ sapientib: desiderio m̃tis. Date
ñ lucent ante uidentẽ omĩa. qͥa meliꝰ collo¬
quidã philosophus. Sapiens fructũ boni
oꝑis in conscientia ponit: minꝰ uͦ ꝑ fectus
in gła. Quȩ lamyades suas querunt᷑ exti¬

Expanded text:
praesumpta, communiter diem festum celebrari. Unde et David: Media nocte surgebam ad confitendum tibi, super judicia justificationis tuae .Nos autem dicimus media nocte, id est, nullo sciente, quia dies Domini sicut fur in nocte, ita veniet . Nox est ignorantia, de qua alibi dicitur:dicit: Canet enim tuba, et mortui resurgent . Tunc surrexerunt omnes virgines, illae, et ornaverunt lampades suas. Praeterita pro futuris legenda sunt hoc modo: Clamor factus est, id est fiet. Tunc surgent omnes, et ornabunt rationibus reddendis opera sua recordando qualiter operatae sint. Fatuae autem prudentibus dixerunt: Date nobis de oleo vestro, quia lampades nostrae exstinguuntur. Quorum facta fulciuntur aliena laude, eadem subtracta deficiunt. Dicent ergo fatuae sapientibus desiderio mentis: Date stra, quae non lucent ante videntem omnia, quia melius colloquidam philosophus: Sapiens fructum boni operis in conscientia ponit; minus vero perfectus, in gloria. Quae lampades suas queruntur exstin
Abbreviated transcription (Latin):
meuũ tempus ẽ. io ẽ. puericia. Scda ado¬
lesentia uł iuuentꝰ: quȩ unũ st̃ auctorita¬
ce sacͥ eloquii dicentis. Letare uiuenis in
adolescentia tua. Tertia uigilia ẽ senectus.
In qua saltem senecticte resipiscat: qͥ in pͥma
ꝙ seła egate ñ euigilat ad ias uitȩ. Leexxui

Expanded text:
evum tempus est, id est, pueritia; secunda, adolescentia vel juventus, quae unum sunt auctoritate sacri eloquii, dicentis: Laetare juvenis in adolescentia tua . Tertia vigilia est senectus, in qua saltem senectute resipiscat, qui in prima et secunda aetate non evigilat a
Abbreviated transcription (Latin):
matħm congregas ubi ñ sparsisti. ꝙ scd̃m
lucã tollis qͦd ñ posusti. Et ẽ sensus. Intantũ
omĩa tollis & congregas: ut etiã fructũ bo¬
nȩ uitȩ ꝑ naturã eor quib ñ dedisti. p̃di¬
catores recipias. Et sicuti omĩa bona recipis.
ita omĩa mala punis. Qd̾ mͥ iudet᷑ eẽ ma
gna duricia. ꝙ. fera austeritas. Cimens gͦ gra¬
uius ꝑiculũ iudicii: ñ p̃dicaui. qͦd de donan¬
te intellexi. Hic seruus qͥa stulte loquit᷑. de
ore suo udicat᷑. Dicit ei. De ore tuo de
iudico serue nequã. Uere neꝗͣ qͥa piger ad
officiũ exercendũ: suꝑb ad accusandũ dm̃¬
⁊ iudiciũ. S ciebas qͦd ego homo austerus
sum: tollens qͦd ñ posuii. ꝙ. mecens qͦd ñ se¬

Expanded text:
m, congregas ubi non sparsisti, et secundum Lucam, tollis quod non posuisti. Et est sensus: In tantum omnia tollis et congregas, ut etiam fructum bonae vitae per naturam eorum, quibus non dedisti praedicatores, recipias. Et sicut omnia bona recipis, ita omnia mala punis. Quod mihi videtur magna esse duritia et fera austeritas. Timens ergo gravius periculum judicii, non praedicavi quod te donante intellexi. Hic servus quia stulte loquitur, de ore suo judicatur. Dicit ei: De ore tuo te judico, serve nequam. Vere nequam, quia piger ad officium exercendum, superbus ad accusandum Domini judicium. Sciebas quod ego austerus homo sum, tollens q
Abbreviated transcription (Latin):
psalmũ: & ddate tympanũ. Hoc ẽ laud̃e.
predicationis in corde ꝑcipite: & deuotio¬
nẽ oꝑis in carnis castigationẽ redigite.
Tympanũ ẽ pellis in ligno extenta. ꝙ si¬
gnificat carñe nĩam. ad exemplũ dñicȩ¬
erucis affligend̃a. C¬
Ciues autẽ eius ode¬
rant illũ: &x misert̃ legationẽ pꝰ illũ dicen¬
tes. Nolumꝰ hune regnare suꝑ nos. Ciues
impios dicit tudeos: de quib alibi ꝓtestat᷑.
Nunc autẽ & uidert̃ et oderunt: & me et
patr̃e meũ. Q ñsolũ presentẽ usq ad mor¬
tẽ crucis oderant: s post resurrectionẽ eiꝰ
misert̃ ꝑsequitionẽ apłis: & ꝑredicationẽ
regni celestis spreuerunt. Et factum ẽ
dũ rediret accepto regno: & iussit uocari¬

Expanded text:
psalmum et date tympanum . Hoc est laudem psalmum et date tympanum . Hoc est laudem praedicationis in corde percipite, et devotionem operis in carnis castigationem redigite. Tympanum est corium in ligno extentum, et significat, carnem nostram ad exemplum Domicrucis affligendam. Cives autem illius oderant illum, et miserunt legationem post illum, dicentes: Nolumus hunc regntestatur: Nunc autem et viderunt, et oderunt et me, et Patrem meum . Qui non solum praesentem usque ad mortem crucis oderant, sed etiam post resurrectionem ejus immiserunt persecutionem apostolis et praedicationem regni coelestis spreverunt . Et factum est ut rediret accepto regno. Significa
Abbreviated transcription (Latin):
Etp̃e longinqua regio ȩccłia ẽ. exgentib.
de qua ei loquenti ego autẽ constitutu sũ
rec ab eo. ar a patre. Postula a me & dabo
t̾ gentes hereditatẽ tuam: & possessionem
tuã t̾minos t̾rȩ. Quȩ hereditas aut posses¬
sio bifatiȩ re gio longinqua uocat᷑: uel qͥa
a finib t̾rȩ clamat ad dñm: uł qͥa longe ẽ
apeceatorib salus. Cum enĩ ds ubiq sit
nandasr in fine reuersurus: qnͣdo omnis
Iocatis autẽ decemꝰ seruis suis: dedit ilł̃
deoẽ mnas. Denarius ad legẽ ꝑtinet:
ꝓpt̾ decalogñ. Uocat itaq pater familias
decẽ seruos: qͥa elegit discipulos ꝑ litieiam
legis imbutos. Dat illis decẽ mnas: qͥa lege
resurrectionẽ quippe suam aꝑuit ilł sen¬
sũ ut intelligerent scͥpturas. Mna scd̃m
grecos centũ dragmis appendit᷑: & ser¬
mo scͥpturȩ qͥa uitȩ celestis ꝑfectionẽ sug¬
gerit. qͣsi centenarii pondere fulgescit.
Et ait ad illos. Negotiamini dũ uenio.
recipite iuxta psalmistam. Sumite inqͥt

Expanded text:
tus. Longinqua regio, Ecclesia est ex gentibus, de qua ei loquenti, ego autem constitutus sum rex ab eo, dicitur a Patre; Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam et possessionem tuam terminos terrae . Quae haereditas aut possessio, bifarie regio longinqua vocatur; vel quia a finibus terrae clamat ad Dominum, vel quia longe est a peccatoribus salus . Cum enim Dominus ubique sitnandas, in fine reversurus, quando omnis Vocatis autem decem servis suis, dedit illis decem mnas. Denarius ad legem pertinet propter Decalogum. Vocat itaque paterfamilias decem servos, quia elegit discipulos per litteram legis imbutos. Dat illis decem mnas, quia dictresurrectionem quippe suam aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas . Mna secundum Graecos, centum drachmis appenditur, et sermo Scripturae, quia vitae coelestis perfectionem suggerit, quasi centenarii pondere fulgescit. Et ait ad illos: Negotiamini dum venio. recipite, juxta psalmistam: Sumite, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
deberi plus laboranti: licet ȩquale gaudiũ
qͥ exteriora iure ministrauit: qͦo cotidie sit
in eccłia. Pleriq enĩ dũ bene ministrant
exteriora: ad intellectũ qͦ mysticũ ꝑducunt᷑
diuina grã. In iudicio qͦ multi qͥ idonei ad
docendũ uidebant᷑ ob negligentiã suam.
int̾ indoctos reputabuitt᷑: quida simpliti¬
ores ob conu̾sationis deuotionẽ int̾ apłico
doctores sũma p̾mia ꝑcipient. Qͥ enĩ re¬
cipit ꝓpħam in nomine ꝓpħȩ: mercedem

Expanded text:
deberi plus laboranti, licet aequale gaudium deberi plus laboranti, licet aequale gaudium qui exteriora jure ministravit, quod quotidie fit in Ecclesia. Plerique enim dum bene ministrant exteriora, ad intellectum quoque mysticum perducuntur divina gratia. In judicio quoque multi qui idonei ad docendum videbantur, ob negligentiam suam inter indoctos reputabuntur: quidam simpliciores, ob conversationis devotionem inter apostolicos doctores summa praemia percipient. Qui enim recipit prophetam in nomine
Abbreviated transcription (Latin):
ñ formidant. R espondens autẽ dñs
⁊ eiꝰ: dixit ei. Serue male & piger: sciebas
qͥa meto uͥ ñ semino: & congrego uͥ ñ spar
nũmularus: & ueniens ego recepissẽ utiq
qͦd meũ ẽ cũ usura. Seruus malus appel¬
lat᷑ qͥa calumpniã facit dño suo: in quo su¬
ꝑbia natat᷑. Piger. qͥa talentũ ñ dupplicauit.
in qͦ accusat᷑ negligentiȩ. Si autẽ dnm̃ du¬
rũ exactorẽ sciebat᷑. cur ñ seruiuit ei ad lu¬
cr̃u÷ de eo qͦd sͥ dedit ad erogandũ: Ubi
scriptũ ẽ. pecuniã meã: grecus sermo signi¬
Pecunia uł argentũ p̾dicatio ẽ: quȩ dari
debuit nũmulariis & traperetis. idẽ. cete¬
ris doctorib. Pecumã gͥ nũmulariis dare
ẽ: scientiã p̃dicationis impendere his qui
hanc ualeant dictis & oꝑib exercere. Tol¬
lite itaq ab eo talentũ: et date ei qui habet
decem talenta. Tollit᷑ talentũ. ꝙ dat᷑ haben¬
ti decem talenta: ut intelligamꝰ maiꝰ p̾miũ

Expanded text:
non formidant. Respondens autem dominus non formidant. Respondens autem dominus ejus, dixit ei: Serve male et piger, sciebas quia meto ubi non semino, et congrego unummulariis et veniens ego recepissem utique quod meum est cum usura. Servus malus appellatur, quia calumniam facit domino suo, in quo superbia notatur. Piger, quia talentum non duplicavit, in quo accusatur negligentiae. Si autem dominum durum exactorem sciebat, cur non servivit ei ad lucrum, de eo quod sibi dedit ad erogandum? Ubi scriptum est pecuniam meam, Graecus sermo signiPecunia, vel argentum, praedicatio est, quae dari debuit nummulariis et trapezitis, id est, caeteris doctoribus, pecuniam igitur nummulariis dare est, scientiam praedicationis impendere his qui valeant hanc dictis et operibus exercere. Tollite itaque ab eo talentum, et date ei qui habet decem talenta. Tollitur talentum, et datur habenti decem talenta: ut intelligamus majus praemium
Abbreviated transcription (Latin):
mens abii & abscondi talentũ tuũ in t̾ra : Ecce
habes qͦd tiũ ẽ. Ac si dicat. Intellectũ dedisti:
intellectum habeo. In felicissimũ habens
a sui conscientia testimoniũ: cũ debuit sim¬
plicit̾ inertiam confiteri. & orare ueniam:
calumpniat᷑ dñi duriciam. Et ioeo qd̾ pu¬
tabat ꝓ excusatione dicere: uertit᷑ ei in cul
sti. p̾cidens falce iudicii gentiles: quib scͥp¬
turã legis ñ cõmisisti. Congregas etiã in
regno tuo de gentib uͥ sem̃ predicationis
ñ sparsisti. Hinc intelligimꝰ etiã gentiliũ
& philosophor bonã uita reciꝑe dñm:
et ad comparationẽ eoꝵ qͥ naturali legi
seruiunt. condẽpnari eos qͥ scͥptã neglig̃t.
St̃ pleriq intͣ eccłiam quors malus ser¬
uus imaginẽ tenet. qͥ melioris uitȩ uias
aggredi metuunt: & tam̃ iacere in sui tor¬
poris ignauia ñ ꝑtimescunt. Cumq se pec¬
catores considerant. sc̃itatis uias arripere
trepidant: & remanere in suis iniqͥtatib

Expanded text:
mens abii, et abscondi talentum tuum in terra. Ecce habes quod tuum est. Ac si dicat: Intellectum dedisti, intellectum habeo. Infelicissimum habens a sui conscientia testimonium, cum debuit simpliciter inertiam confiteri et orare veniam, calumniatur domini duritiam, et ideo quod putabat pro excusatione dicere vertitur ei in culpsti, praecidens falce judicii gentiles, quibus Scripturam legis non commisisti. Congregas etiam in regno tuo de gentibus, ubi semen praedicationis non sparsisti. Hinc intelligimus etiam gentilium et philosophorum bonam vitam recipere Dominum, et ad comparationem eorum qui naturali legi serviunt, condemnari eos qui scriptam negligunt. intra Ecclesiam, quorum malus servus imaginem tenet, qui melioris vitae vias aggredi metuunt, et tamen jacere in sui torporis ignavia non pertimescunt. Cumque peccatores se considerant, sanctitatis vias arripere trepidant, et remanere in suis iniquitatibus
Abbreviated transcription (Latin):
s lascuũ animal. et petulcũ: & semꝑ fer¬
uens ad cottũ ponit. Tunc dicet rexhis
qͥ adextris eiꝰ erunt. Uenite benedict patͥs
mer possidete paratũ uob̃ regnũ. a constitu¬
tione mundi. Rex regũ sine strepitu uerboꝵ
Dicet itaq ꝑ collationẽ glȩ uenite beneficio¬

Expanded text:
sed lascivum animal et petulcum, et semper fersed lascivum animal et petulcum, et semper fervens ad coitum, ponit. Tunc dicet rex his qui a dextris ejus erunt: Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum a constitutione mundi. Rex regum sine strepitu verboruDicet itaque per collationem gloriae: Venite, benedic
Abbreviated transcription (Latin):
regnabit suꝑ eccłiam: in qua tunc apparebit
omnipotentia eiꝰ. In maiestate diuinitatis ui¬
dicaturus adueniet: qͥ in humilitate serui
udicandus apparuit. Itaq tradendus in
primo cruci recte ꝓmittit głam tͥumphan¬
tis. In famulatu eiꝰ uenient angli: tanqũa
testes humanoꝵ actuũ. Et congregabun¬
pͣ ante eũ om̃s gentes: & separabit eos ab
iiuẽe. sic̃ pastor segregat oues ab hedis: et
statuet oues quid̾e a dextris suis: hedos aut̃
a sinistris. In dextris eternȩ beatitudinis con-¬
firmabunt᷑. qͥ amauerunt ȩt̾na: in sinist̾s
uͦ et̾nȩ miseriȩ. qͥ cupierunt p̾sentia. Nam
ꝙ ipsa transitoria dĩ dona. respectu ȩternoꝵ
dicunt᷑ in sinistra ẽẽ : eterna uͦ in dextera ft̃.
qͥa udent᷑ potiora. hinc ẽ illuo. Cor sapientis
in dextera eiꝰ: ꝙ cor stulti in sinstriᷤᷤ illiꝰ. hedos
uocat peccatores: qͥa ꝓpeccato hedi offereban¬
⁊. Non dicit capͣs quȩ possunt habere fetus:

Expanded text:
regnabit super Ecclesiam, in qua tunc apparebit omnipotentia ejus. In majestate divinitatis judicaturus adveniet, qui in humilitate servi judicandus apparuit. Itaque tradendus in proximo cruci, recte praemittit gloriam triumphantis. In famulatu ejus venient angeli tanquam testes humanorum actuum. Et congregabuntur ante eum omnes gentes, et separabit eos ab invicem sicut pastor segregat oves ab haedis, et statuet oves quidem a dextris suis, haedos autem a sinistris. In dextris aeternae beatitudinis confirmabuntur, qui amaverunt aeterna; in sinistris vero aeternae miseriae, qui cupierunt praesentia. Nam et ipsa transitoria Dei dona, respectu aeternorum dicuntur esse in sinistra; aeterna vero in dextera, qui sunt potiora. Hinc est illud: Cor sapientis in dextera ejus, et cor stulti in sinistris illius . Haedos vocat peccatores, quia pro peccato haedi offerebantur. Non dicit capras, quae possunt habere fetus,
Abbreviated transcription (Latin):
fiet. Si apłi redoituri ft̃ rationẽ. & sub meni
urdicis resurrecturi: qͥd nos: Singuloꝵ diseu¬
tient᷑ actus: accusante uel excusante consci¬
entia unũquẽq. Et accedens qͥ qͥnq
talenta acceꝑat. obtulit alia qͥnq talenta
dicens. Dñe. qͥnq talenta tradidist mͥ. ecce

Expanded text:
fiet. Si apostoli reddituri sunt rationem, et sub metu judicis resurrecturi, quid nos? Singulorum discutientur actus, accusante vel excusante conscientia unumquemque. Et accedens qui quinque talenta acceperat, obtulit alia quinque talenta, dicens: Domine, quinque tale
Abbreviated transcription (Latin):
geminant᷑. Alii namq utriusq sexus u̾bo
&e exemplo doctors florent intelligentia et
oꝑatione: alii sensuũ moderamine. & uisibi¬
liũ contemplatione: itͥq suminũ bonũ que¬
rentes. Qui autẽ unũ acceꝑat: abiens fodit

Expanded text:
geminantur. Alii namque utriusque sexus verbo geminantur. Alii namque utriusque sexus verbo et exemplo doctorum florent intelligentia et operatione, alii sensuum moderamine et visibilium contemplatione, utrique summum bonum quaerentes. Qui autem unum acceperat,
Abbreviated transcription (Latin):
talentis exprimit᷑ exterior scientia exami¬
natione quinq sensuũ acqͥsita:. in duob
intellectus & oꝑatio. unũ significat intel¬
lectum. Ecce donor diuisio in ȩqualis ẽ.
ꝓ diu̾sitate accipientiũ. Nam licet diuiderꝰ
ꝓfectus sit in eo qͦd arbitrio nr̃o lib̾am po¬
tus ẽ dare ꝓut uolumꝰ grãm ꝓmouere. A bi
it aut̃ẽ qui qͥnq talenta acceꝑat & oꝑatus
ẽ in eis: ꝙ lucratus ẽ alia qͥnq. Similiter et
qͥ duo acceꝑat: lucratꝰ ẽ alia duo. Abiit ꝑer
ercitiũ studii qͥ sensus terrenos accepit. ⁊ dui¬
plicauit sͥ celestiũ noticiam: ex creaturis in-¬
telligens cieatorẽ. Qui huiꝰmodi ft̃ qmͣuis pe¬
netrare mystica nesciunt recta tam̃ docent
intentione bona. Ille autẽ qͥ accepit scienti¬
am & oꝑam presentẽ: tẏpos futurȩ beatitu¬
dinis intellexit. Uel in hoc alia qͥnq. aut
alia duo ueniunt in lucrũ: qͥa dum utriq
sexiui p̾dicatio impendit᷑: qͣsi accepta talenta

Expanded text:
talentis exprimitur exteriorum scientia, examinatione quinque sensuum acquisita. In duobus intellectus et operatio, unum significat intellectum. Ecce donorum divisio inaequalis est pro diversitate accipientium. Nam licet dividens profectus sit, in eo quod arbitrio nostro liberam otus est dare, prout volumus gratiam promovere. Abilenta acceperat, et operatus est in eis, et lucratus est alia quinque. Similiter et qui duo acceperat, lucratus est alia duo. Abiit per exercitium studii, qui sensus terrenos accepit, et duplicavit sibi notitiam coelestium, ex creaturis intelligens Creatorem. Qui hujusmodi sunt, quamvis penetrare mystica nesciunt, recte tamen docent intentione bona. Ille autem qui accepit scientiam et operam praesentem, typos futurae beatitudinis intellexit. Vel in hoc alia quinque aut alia duo veniunt in lucrum, quia tum utrique sexui praedicatio impenditur, quasi accepta talenta
Abbreviated transcription (Latin):
lampadib. Sc̃a ȩccłia uirgines prudentes
habet ꝓ deo bene oꝑantes: fatuas uirgines
ꝓuana gła laborantes. Oleũ ẽ nitor głȩ:
uasa sunt corda nr̃a. Paulus ait. Gła nr̃a
hec ẽ.: testimoniũ conscientiȩ nr̃ȩ. Fatuȩ ñ
sumpsert̃ oleũ secũ: qͥa dũ ab aliis głam
quert̃. hanc in conscientia ñ abscomdunt:
Moram autẽ faciente sponso: dormittauert
om̃s & dormiert̃. Mora sponsi: penitentiȩ
tẽpus ẽ. usq ad scdm eiꝰ aduentũ. Dormitare
ẽ infirmitatib ante morce languescere: dor¬
mire ẽ mori. A morte enĩ uelut a somno:
uniu̾si suscitabunt᷑. Media autẽ nocte
clamor factus ẽ: ecce sponsus uenit exite¬

Expanded text:
ancta Ecclesia virgines prudentes habet, pro Deo bene operantes; fatuas virgines, pro vana gloria laborantes. Oleum est nitor gloriae. Vasa sunt corda nostra. Paulus ait: Gloria nostra haec est testimonium conscientiae nostrae . Fatuae non sumpserunt oleum secum, quia dum, ab aliis gloriam quaerunt, hanc in conscientia non abscondunt. Moram autem faciente sponso, dormitaverunt omnes et dormierunt. Mora sponsi, poenitentiae tempus est, usque ad secundum ejus adventum. Dormitare, est infirmitatibus ante mortem languescere, dormire est mori. A morte enim velut a somno universi suscitabuntur. Media autem nocte clamor factus est: Ecce sponsus venit, exite
Abbreviated transcription (Latin):
s̃param occurrere: in resurrectione quȩ ẽ¬
inꝰ a mortuis. Uel sponsũ o sponsã intellige
dm̃ in homine: scđm tempꝰ qͦ parabolam
dixit. Nam ut sp̃e carni sponsus: ita sp̃ui
caro sponsa ẽ. Deniq tuba excitante obui¬
am sponso. tantũ ꝓditur: qͥa iam in glam
spũalem humilitas carnis excessit. in
xp̃o. Quinq autẽ ex eis erant fatuȩ:
ꝙ qͥnq prudentes. S quinq fatuȩ accep¬
tis lampadib: ñ sumpser̃t oleũ secum.

Expanded text:
resurrectione, quae est a mortuis. Vel sponsum et sponsam intellige Deum in homine, secundum tempus quo parabolam dixi. Nam ut spiritus carni sponsus, ita spiritui caro sponsa est. Denique tuba excitante obviam sponso tantum proditur, quia jam in gloriam spiritualem humilitas carnis excessit in Christo Quinque autem ex eis erant fatuae, et quinque prudentes. Sed quinque fatuae, acceptis l
Abbreviated transcription (Latin):
rimus: & xp̃i bonus odor sumꝰ. Augustinꝰ
de uerb̃ dñi. Tota ȩccł̃ia quȩ constat ex
uirginib pueris. maritatis feminis. uto¬
ratis uiris: uno nomine uirgo ẽ. appel
dicit solis scĩmonialib: s uniu̾sȩ eccłiȩ
Et qͥa huiꝰ uirginitatis corruptor ẽ dia¬
bolus: continrio adiunxit. Timeo ne sic̃
serpens ȩua seduxit uersutia sua: sic et
ur̃i sensus corrũpant᷑ a castitate quȩ est
in xp̃o. In corpore iurginitatẽ pauci hñt:
in corde om̃s habere debent. Igit᷑ qͥnq
uirgines uident᷑ significare. qnq ꝑtitam
continentiã oculor. auriũ. olfaciendi. gu¬
standi. cangendi. Quȩ continentia qͥa par-¬
tim fit corã deo ut illi placeat᷑ interiori gau¬
dio conscientiȩ: partim corã hominib ad
głam humana. qͥnq dicunt᷑ sapientes et

Expanded text:
risti bonus odor sumus . Augustinus de verbis Domini: « Tota Ecclesia, quae constat ex virginibus, pueris, maritatis, feminis, uxoratis, viris, uno nomine virgo appellata dicit solis sanctimonialibus, sed universae Ecclesiae, et quia hujus virginitatis corruptor est diabolus, continuo adjunxit: Timeo ne sicut serpens Evam seduxit versutia sua, sic et vestri sensus corrumpantur a castitate quae est in Christo . In corpore pauci virginitatem habent, in corde omnes habere debent. Igitur quinque virgines videntur significare quinquepartitam continentiam oculorum, aurium, olfaciendi, gustandi, tangendi. Quae continentia quia partim fit coram Deo, ut illi placeatur interiori gaudio conscientiae, partim coram hominibus ad gloriam humanam, quinque dicuntur sapientes, et
Abbreviated transcription (Latin):
apłs dicit de cartrate. Si lingius homint̃
loquar & angłoꝵ. caritatẽ autẽ ñ habeã:
factus sũ uelut es sonans aut cymbalum
tinniens. Omnib humorib suꝑeminet
oleũ: sic̃ suꝑeminens uia ẽ.caritaiᷤ
ꝑueniendi ao celũ. Ltterã sic lege. Tunc
scilica in fine mundi. & in hora ignota l¬
mile ertt regnũ celoꝵ. idest ȩccłia illius
tẽporis decem uirginib id ẽ. ȩccliasticis.¬

Expanded text:
i linguis hominum loquar et angelorum, charitatem autem non habeam, factus sum velut aes sonans aut cymbalum tinniens . Omnibus humoribus supereminet oleum, sicut supereminens via est charitas perveniendi ad coelum. Litteram sic lege: Tunc, scilicet in fine mundi et in hora ignota, simile erit regnum coelorum, id est Ecclesiae illius temporis, decem virginibus, id est ecclesiasticis
Abbreviated transcription (Latin):
Hanc parabolã quidã simplicit̾ in uirgim¬
b accipiunt: quarũ aliȩ corpore & mente
uirgines fc̃: aliȩ tantũ corpore: siue ñ bene
oꝑantes. siue custodia patrũ seruate: & m̃¬
te nuptȩ. Magis autẽ hȩc cõparatio ude¬
tͣ ꝑtinere. ao humanũ genus. consistens
in ȩccłia & sẏnagoga: sic̃ suꝑius duo in agͦ.
duiȩ molentes. & duo in lecto significabat
om̃s ȩccłiasticos tam iustos ꝗͣ inustos et
uideos. Q iccireo om̃s uirgines appellan¬
t᷑. qͥa uniꝰ dĩ noticiã habent: nec mens eoꝵ
ydolatria constuprat᷑. Oleũ autẽ habent
ornantes fid̾e oꝑib. oleo carent ñ ornan¬
tes. Possumꝰ quinq uirgines. qͥnq sensus
interp̃tari quib alii festinant ad celesti¬
a: alii t̾renis fecib inhiantes. fomenta ñ¬
habent ueritatis. quib sua corda illumtnẽt
De uisu. auditu. & tactu: spũalit̾ dictã

Expanded text:
Hanc parabolam quidam simpliciter in virginibus accipiunt, quarum aliae corpore et mente virgines sunt, aliae tantum corpore, sive non bene operantes, sive custodia patrum servatae, et mente nuptae. Magis autem haec comparatio videtur pertinere ad humanum genus, consistens in Ecclesia et Synagoga, sicut superius duo in agro, duae molentes, duo in lecto, significabant omnes ecclesiasticos tam justos, quam injustos et Judaeos. Qui idcirco omnes virgines appellantur, quia unius Dei notitiam habent, nec mens eorum idololatria constupratur. Oleum autem habent ornantes fidem operibus; oleo carent, non ornantes. Possumus quinque virgines quinque sensus interpretari, quibus alii festinant ad coelestia: alii terrenis faecibus inhiantes, fomenta nhabent veritatis, quibus sua corda illuminent. De visu, auditu, et tactu spiritualiter dictum
Abbreviated transcription (Latin):
ris: ꝙ subsequit᷑ grã suꝑnȩ uisitationis. Bene
hoc fit sabbatis: qͥa p̃dicatores ꝓ spe qͥetis e¬
terne laborant. ad quã & alios inuitant:
Uel ita. Ager ẽ mundus: agͥ seges. humani
geni̾s fecunditas: spicȩ. fructus eccliȩ quib
ꝑ sata ambulant cũ dño: qui obtemꝑanteᷤ
diuinis imperiis delectant᷑ in sacͥs eloquiis:
E suruint in satis: cũ in sacͥs eloquiis quȩ le¬
gendo transeunt. illa inuenire desideran
quib amplius accensi. amore dei. qͣsi pa
pascant᷑. Et hoc in sabbatis: dum a luebe
cogitationib uacare & uidere quã suaur.¬
dñs gaudent. Uellunt spicas & terun e
testimonia scͥpturarũ assumunt: Ee discst¬
unt donec medullã dilectionis extrabant:
quȩ sub uilitate litterȩ qͣsi sub aristarũ ho¬
re uelat᷑ d qͥ solam litterȩ suꝑficiem sEn¬
t stulti defensores sabbati: neq m̃tis refei¬
ñe norunt. neq animarũ requiem querut
Uñ sequit᷑. Quidã autẽ phariseoꝵ dicehant

Expanded text:
ris, et subsequitur gratia supernae visitationis. BEDA. Bene hoc fit Sabbatis, quia praedicatores pro spe quietis aeternae laborant, ad quam et alios invitant. Vel ita: Ager est mundus; agri seges, humani generis fecunditas; spicae, fructus Ecclesiae, quiPer sata ambulant cum Domino, qui, obtemperantes divinis imperiis, delectantur in sacris eloquiis. Esuriunt in satis, cum in sacris eloquiis, quae lgendo transeunt, illa invenire desiderant: quibus amplius accensi, amore Dei quasi pane pascantur. Et hoc in Sabbatis, dum a turbidis cogitationibus vacare et videre quam suanus, gaudent. Vellunt spicas et terunt, cum testimonia Scripturarum assumunt et discutiunt, donec medullam dilectionis extrahant, quae sub vilitate litterae, quasi sub aristarum horrore velatur; sed qui solam litterae superficiem sequuntur, stulti defensores Sabbati, neque mentis refectionem norunt, neque animarum requiem quaerunt. Unde sequitur: Quidam autem Pharisaeorum diceba
Abbreviated transcription (Latin):
parente extensa ad uecitũ pomĩi: s dñi misera-¬
tione restitutũ ẽ saluti ꝑ manꝰ innocentes ex¬
tensas in cruce. Bene in synagoga manꝰ erat
arida: qͥa uͥ maus donũ scientiȩ ibi transgres
fusse cementariꝰ. querttans uictũ manib: et
iudeoꝵ manus eui sp̃ualis edificii cura cõmis¬
sa fuit arida erat. usq ad aduentũ saluatoris:
pꝰea autẽ reddita ẽ dextera in apłis credentib.
Obseruabant autẽ scͥbȩ & pharisei si in sabb̃o
curaret: ut inuenirent accusare illũ. Quia dis¬
cipulos ꝓbabiliter excusauerat. ipsũ obseruant ut
si in sabbato curet transgressionis: si ñ curet erti
delitatis aut imbecillitatis eũ arguanto n pse¬
habebat manũ aridam. Surge: & sta in mediũ:

Expanded text:
parente extensa ad vetitum pomum; sed Domini miseraparente extensa ad vetitum pomum; sed Domini miseratione restitutum est saluti, per manus innocentes extensas in cruce. Bene in Synagoga manus erat arida; quia ubi majus donum scientiae, ibi transgressfuisse caementarius, quaeritans victum manibus, et Judaeorum manus, cui spiritalis aedificii cura commissa fuit, arida erat usque ad adventum Salvatoris, postea autem reddita est dextra in apostolis credentibus. Observabant autem Scribae et Pharisaei, si in Sabbato curaret, ut invenirent accusare illum. Quia discipulos probabiliter excusaverat, ipsum observabant, ut si in Sdelitatis aut imbecillitatis arguant. Eabenti manum aridam: S
Abbreviated transcription (Latin):
pati li. adauito panes petiit &e accepit. Occiso
aitte ab im elech a saule cũ uiris domꝰ sue qͥ erant
de genere sacerdotali octoginta quinq: fugit a¬
biathar ad daud. eomes factus exili eiꝰ. Postea uͦ
rignante dauio. sũmi sacerdocii gradũ accepit:
maioris excellentiȩ factus qũa pater suus: & id̾o
oignus cuiꝰ dñs mentionẽ faceret ut marcus re¬
fert qͣsi sũmi sacerdotis. etiã patre uiuente: Mcxu¬

Expanded text:
patre, ubi David panes petiit et accepit. Occiso patre, ubi David panes petiit et accepit. Occiso autem Abimelech a Saule cum viris domus suae, qui erant de genere sacerdotali, octoginta quinque, fugit Abiathar ad David, comes factus exsilii ejus. Postea vero, regnante David, summi sacerdotii gradum accepit, majoris excellentiae factus, quam pater suus, et ideo dignus cujus Dominus mentionem faceret, ut Marcus refert, quasi summi sacerdotis, etiam patre vivente. E
Abbreviated transcription (Latin):
sus ẽ. Si et dauid sc̃s ẽ. & achimelech pontih
a uob̃ ñ reprehendit᷑. s legis uterq mandat̃
ꝓbabili excusatione transgressi ft̃. & fames il
Panes ꝓpositionis ante sabbatum coct mnaie
sabb̃i offerebant᷑: & suꝑ sacram mensã poncͥbea¬
t᷑. sex hinc & sex inde ad alterutros conuersi.
duab pateris aureis suꝑpositos thure plenis
que ꝑmanebant usq ad aluco sabb̃m. Et
tinc ꝓ ilis ali ponebant &s ali facerãotib erbie¬
beba cl ls thute ineenso i igne sacio in q̃ bolo¬
hebita fiebant: aliud thus suꝑ allos auodecum
panes ad iciebat᷑. Qua hora suꝑueniens dauid.
panesq consecratos accipiens. ostendit figuiate
Pcerdotilem eybũ ad usũ fransiturũ eẽ ppsoꝵ:
sse qͥo dm̃is uttã sacerdotałe debemꝰ imitari:
inla ceradociũ sem̃ offerentes nosmet ipsos deo hosti¬
as sp̃uales. abiathar autẽ filiꝰ achimelech uel
at quidã codices habent. abimelech aderat cũ

Expanded text:
 Si et David sanctus est, et Achimelech pontifex  Si et David sanctus est, et Achimelech pontifex a vobis non reprehenditur, sed legis uterque mandatum probabili excusatione transgressi sunt, et fames in Panes propositionis ante Sabbatum cocti, mane Sabbati offerebantur, et super sacram mensam ponebantur, sex hinc, et sex inde, ad alterutros conversi, duabus pateris aureis superpositis thure plenis, quae permanebant usque ad aliud Sabbatum. Et tunc pro illis alii ponebantur, et illi sacerdotibus exhibebantur, et thure accenso in igne sacro, in quo holocausta fiebant, aliud thus super duodecim alios panes adjiciebatur. Qua hora superveniens David, panesque consecratos accipiens, ostendit figurate sacerdotalem cibum ad usum transiturum esse populorum, sive quod omnes vitam sacerdotalem debemus imitain sacerdotium sanctum, offerentes nosmetipsos Deo hostias spirituales. Abiathar autem filius Achimelech, vel, ut quidam codices habent, Abimelech, aderat cum
Abbreviated transcription (Latin):
faciunt latere quid̃e in uoluntate habeant qd̾ ẽ
humilitatis: ꝙ inuiti ꝓdantur: ut aliis ꝓsint. qd̾
magnȩ ẽ sublimitatis: cũ etiam si uelint oꝑa non
possint taceri. leũ in marcũ. Uitans dñs ciuita¬
tes. tumultuosas carnalium m̃tes fugit: & secre¬
tos a mundanis curis uisitat. His gͦ gla dñi ma

Expanded text:
faciunt, latere quidem in voluntate habeant, quod est faciunt, latere quidem in voluntate habeant, quod est humilitatis; et inviti prodantur ut aliis prosint, quod magnae est sublimitatis, cum etiamsi velint, opera non possint taceri. HIERON. in Marc.  Vitans Dominus civitates, tumultuosas carnalium mentes fugit, et secretos a mundanis curis visitat. His igitur gloria D
Abbreviated transcription (Latin):
nium: cuiꝰ in tẽ geris effecttm. Ubi lepsus mun
pulũ specialis aliciuus ciuitatis. s multarũ ppłos
fuisse sanatos. Qa uͦ leprosus genus humanũ pec¬
catis languidũ typice designat: recte in luca plenꝰ
lepra describit᷑. Om̃s enĩ peccaueriuiit: & egent gla
tionẽ eiꝰ. extentam ad salutẽ hominũ. Unde illud
stendere. confitendo qͥa templũ eiꝰ sunt: & offerre ei
sua corpora bostiam uiuentem: Rxxuuiii.
It ille egressus cepit p̾dicare & diffamare sermo¬
nẽ : ita ut iam ñ posset manifeste in cuutatẽ in-
troire. s foris in desertis locis ẽẽ: & conueniebãt ad
eũ undiq. Beda in marcũ.Ih̃e ait̾ nemini di¬
xeris: at ille officio functus euangłistȩ. mox egressꝰ
cepit p̾dicare: ꝙ. se interuis exteruisq sanatũ doccre:
ita qͦd ipsius saluatio multos ad dñm cogit. Ad
exemplum doctrinȩ factum ẽ qͦd. nee iussus tacere
potest acceptum beneficiũ: ut electi in magnis qͦͤ

Expanded text:
nium, cujus in te geris effectum. BEDA. Ubi leppulum specialis alicujus civitatis, sed multarum populos fuisse sanatos. Quia vero leprosus genus humanum peccatis languidum typice designat, recte in Luca plenus lepra describitur. Omnes enim peccaverunt, et egent gratia onem ejus, extentam ad salutem omnium hominum. Unde illud stendere, confitendo quia templum ejus sunt, et offerre ei sua corpora hostiam viventem . R. 19X At ille egressus, coepit praedicare et diffamare sermonem, ita ut jatroire, sed foris in desertis locis esse, et conveniebant ad eum undique. BEDA in Marcum.  Jesus ait: Nemini dixeris: at ille officio functus evangelistae, mox egressus, coepit praedicare, et se interius exteriusque sanatum docere, ita quod ipsius salvatio multos ad Dominum cogit. Ad exemplum doctrinae factum est, quod nec jussus tacere potest acceptum beneficium, ut electi in magnis quae
Abbreviated transcription (Latin):
De natiuitate iohannis baptistȩ:
De generatione uel natiuitate xp̃i:
Ubi angelus apparuit pastor ibus:
Ubi iħe ductus ẽ a parentib ut circũtideret᷑:
De magis qui uenerunt ab oriente:
U bi ẽ fugatus iħc ce parentes eiꝰ in egyptum:
U bi heroues interfecit pueros :
Ubi iħe reuocatur ab egypto:
U bi iħe remansit in templo iherosolimis:
Ubi aohes baptista apparuit in isrł.¬

Expanded text:
De nativitate Joannis Baptistae. V. De generatione vel nativitate Christi. VI. Ubi angelus apparuit pastoribus. VII. Ubi Jesus ductus est a parentibus ut circumcideretur VIII. De magis qui venerunt ab oriente. IX. Ubi est fugatus Jesus et parentes ejus in Aegyptum. X. Ubi Herodes interfecit pueros. XI. Ubi Jesus revocatur ab Aegypto XII. Ubi Jesus remansit in templo Hierosolymis. XIII. Ubi Joannes Baptista apparuit in Isr
Abbreviated transcription (Latin):
ponso accepto in somnis. ne redirent ao herode:
ꝑ aliam uiam reuersi sunt in regionẽ suamz
Pio affectu destoerantes qͥd diuina iuberet uo¬
luntas: accipiunt responsũ ñ ꝑ angłm. s a dño
diuinitꝰ edocent᷑. ne redeant ad herodẽ. In quo
ammonem᷑. oninẽ salutẽ & spem in xp̃o locare:

Expanded text:
ponso accepto in somnis, ne redirent ad Herodem, ponso accepto in somnis, ne redirent ad Herodem, per aliam viam reversi sunt in regionem suantes quid divina juberet voluntas, accipiunt responsum non per angelum, sed a Domino divinitus edocentur, ne redeant ad Herodem. HILAR. admonemur omnem salutem et spem in Christo locare,
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ꝓpheticũ sermonẽ. xp̃i ortũ confitentẽ signifi¬
cat. Herodes uͦ diabolũ: qͥ eognita xp̃i natiuita¬
te. ꝑsequit᷑ eum in menbris suis. A qͦ magi ꝑgũt.
dũ ab ydolatria gentes recedunt: & ad domũ in
qua xp̃c ẽ. idest ad catholicã ȩcclesiam ꝑueniunt:
In qũa ꝑ fidem intrantes: inueniunt xp̃m eum
maria matre eiꝰ. Xp̃i mater. intelligit᷑ fideliũ so¬
cietas: in qua xp̃c ꝑfĩoem habitat. Aꝑtis thesaurs
id est litterarũ ꝑitia. obtulerunt ei tͥna munera:
scilicos phisicã. logicam. ethicã: uł historiã. allego¬
riã. tiopologiam: uł scȩ tͥnitatis fibem. Nomina
triũ magoꝵ ebraice: apelliꝰ amerꝰ. dã. nascus:
Apellus. interp̃tat᷑ fidelis: amerus humilis: dã¬
nascus misericors. Greca lingua uocati st̃. ma¬
galath. galgalath. saracin. Magalath interp̃tat᷑
nuntius: galgalath deuotꝰ: saracin gr̃a. Et res¬

Expanded text:
enim propheticum sermonem Christi ortum confitentem signifienim propheticum sermonem Christi ortum confitentem significat. Herodes vero diabolum qui, cognita Christi nativitate, persequitur eum in membris suis. A quo magi pergunt, dum ab idololatria gentes recedunt, et ad domum in qua Christus est, id est ad catholicam Ecclesiam perveniunt. In quam per fidem intrantes, inveniunt Christum cum Maria matre ejus. Christi mater intelligitur fidelium societas, in qua Christus per fidem habitat. Apertis thesauris, id est litterarum peritia, obtulerunt ei terrena munera, scilicet physicam, logicam, ethicam, vel historiam, allegoriam, tropologiam, vel sanctae Trinitatis fidem. Nomina trium magorum Graece, Apellius, Amerus, Damascus. Apellius interpretatur fidelis, Amerus humilis, Damascus misericors. Hebraica lingua vocati sunt, Magalath, Galgalath, Saracin. Magalath interpretatur nuntius, Galgalath devotus, Saracin gratia. Et res
Abbreviated transcription (Latin):
runt eũ Intiantes domũ. roest in diuersorium
qͦd lucas cõmemorat: inuenerunt puerũ & matr̃e:
Ioseph autẽ iecuto tacet᷑: qͥa nullũ de officiis ad nu¬
triciũ ꝑtinentib cõmemorat᷑. Nel fortassis ñ ade¬
rat: ne male suspitionis occasio eẽt. Et ꝓcioentes
tam m̃te qũa corpore: humilit᷑ ad orauerunt in
carne uerbũ. Et aꝑtis thesauris suis: obtulert̃¬
in thure dm̃: in myrrã. mortalẽ intellige. Aurũ
namq ad tributũ: thus ad sacrificium: myrra
ao sepulturã ꝑtinet mortuore: qͥa solent myria
cam sacramentors cognitionẽ: in homine mortis:
in dõ resurrectionis: in rege iudicii. In auro qͦ sapi¬
entiã intellige: ut att salomon. Thesaurus deside¬
rabilis: reqͥescit in ore sapientis. In thure iurtutem
orationis: ut illud. Dirigat᷑ oratio mea: sic̃ incen-¬
sũ in conspectu tuo. In myrra: intellige nr̃ȩ carnis
mortificationẽ. Unde illito. Manꝰ meȩ distillauert̃
ctus: indicat mox gentes in xp̃m credituras. Stella

Expanded text:
sorium, quod Lucas commemorat, invenerunt puerum et matrem ejus. Joseph autem idcirco tacetur, quia nullum de officiis ad nutritium pertinentibus commemoratur. Vel fortassis non aderat, ne male suspicionis occasio esset. Et procidentes tam mente quam corpore humiliter adorant in carne Verbum. in thure Deum, in myrrha mortalem intellige. Aurum namque ad tributum, thus ad sacrificium, myrrha ad sepulturam pertinet mortuorum, quia solent myrrha cam sacramentorum cognitionem: in homine mortis, in Deo resurrectionis, in rege judicii. In auro quoque sapientiam intellige, ut ait Salomon: Thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis. . In thure virtutem orationis, ut illud: Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo . In myrrha, intellige nostrae carnis mortificationem. Unde illud: Manus tuae distillaverunt ctus, indicat mox gentes in Christum credituras. Stella
Abbreviated transcription (Latin):
octoginta qͣtuor: quȩ ñ discedebat de templo.
ieiuniis ꝙ obseciationib seruiens die ac nocte:
Iuxta historiam anna & deuote conuersationes
& uenerandȩ ȩtatis digna describit᷑: quȩ dño te¬
stimoniũ ꝑhibeat. Mystice autẽ significat ȩc¬
clesiam: quȩ in p̃senti qͣsi fponsi dñiq sui morte
iuduata ẽ. Septies duod ecim. octoguta qͣtuor
faciunt ÷ & septem ꝑtinent ad cursũ scli. qͥ dieb
septem uoluit᷑: duodecĩ uͦ ad ꝑfectionem apl̃ite
doctrinȩ. Quisqͥs gͦ totũ uitȩ tempus apłieis
mancipat institutis: qͣsi octoginta qͣtuor an¬
nis. celestis templi limina seruare. & dñi p̾sto¬
lari aduentũ laudat᷑. dũ a dño ꝑegrinat᷑. Septe
anni qͥb anna cũ uiro iuxerat: significant ꝑ¬

Expanded text:
I, quae non discedebat de templo, jejuniis et obsecrationibus serviens Deo die ac nocte. » Juxta historiam Anna et devotae conversationis et venerandae aetatis digna describitur, quae Domino testimonium perhibebat. Mystice autem significat Ecclesiam, quae in praesenti quasi sponsi Domini sui morte iduata est. Septies duodecim, octuaginta quatuor faciunt: et septem pertinent ad cursum saeculi, quod diebus septem volvitur; duodecim vero ad perfectionem apostolicae doctrinae. Quisquis ergo totum vitae tempus apostolicis mancipat institutis, quasi octoginta quatuor annis, coelestis templi limina servaret, Domini praestolari adventum laudatur, dum a Domino peregrinatur. Septem anni quibus Anna cum
Abbreviated transcription (Latin):
uatorẽ contemplor. Beati qͥ uident qͦd symeon
uidit: beati qͥ ñ uiderunt & credioeriuit. Lum̃
ad reuelationẽ gentiũ: ꝙ głam pleb tuȩ israel.
Salutare dico lumen ad reuelationẽ: toẽ. ut reue¬
let cecis ocuł gentiliũ. nulla spe dñici aduentus
erectors: & ut isrł gletur excipiens suũ ꝓmissum
& desioeratũ. Bene reuelatio gentiũ isrłis glẽ p̾
fert᷑: qͥa cũ plenitudo gentiũ introierit. tunc
om̃is isr ł salutis fiet. Unde in psalmo. In con
ueniat in iherłm. conuersationẽ habens in
celestib : tieniat in templũ: id est aptet᷑ exem¬
plo illors. in qͥb d̃s habitat. Expectet dñm: ac¬
cipiat in manib uerbũ dĩ brachiis fioei. spei.
& caritatis amplectat᷑: tune dimittet᷑ ut ñ ui-¬
deat mortẽ. qͥa uiderit uitã. Et erat pat̾ eiꝰ et

Expanded text:
quod Simeon vidit: Beati qui non viderunt et crediderunt . Lumen ad revelationem gentium, et gloriam plebis tuae Israel. Salutare dico lumen ad revelationem, id est ut reveletur caecis oculis gentilium nulla spe Dominici adventus erectorum, et ut Israel glorietur excipiens suum promissum et desideratum. Bene revelatio gentium Israelis gloriae praefertur; quia cum plenitudo gentium introierit, tunc Israel salvus fiet. Unde in psalmo: In consveniat in Jerusalem, conversationem habens in coelestibus; veniat in templum, id est aptetur exemplo illorum in quibus Deus habitat. Exspectet Dominum, accipiat in manibus verbum Dei, brachiis fidei, spei et charitatis amplectatur; tunc dimittetur ut non videat mortem, qui viderit vitam. Et era
Abbreviated transcription (Latin):
simile ẽ. cũ magi nichil herodi renuntiassent. qd
crediderit illos uisione stellȩ deceptos. & ideo eribu¬
isse redire ad se: ꝙ ita qͥeuit a pueri inqͥsitione. d
iterũ cũ audiret quȩ gesta eeñt in templo: qͥo sy¬
meon dixerit: ꝙ qͥd anna ꝓphauerit: sensit se illusũ
in omnib finib bethleem. a filio uniꝰ noctis. usq
ao filios duoꝵ annorũ. Bimatꝰ quippe: spatium
ẽ duors annoꝵ. Ymatos enĩ grece: annꝰ dicit᷑ laci
occisi sunt ab impiis qͦs significat herodes. Quod
pariuili occisi sũt. s xp̃c euasit: insinuat corpori
posse ꝑimi: s xp̃m ꝓ quo ꝑsequitio seuit: nullatenꝰ¬

Expanded text:
isimile est, cum magi nihil Herodi renuntiassent, quod isimile est, cum magi nihil Herodi renuntiassent, quod crediderit illos visione stellae deceptos, et ideo erubuisse redire ad se; et ita quievit a pueri inquisitione. Sed iterum, cum audiret quae gesta sunt in templo, quid Simeon dixerit, et quid Anna prophetaverit, sensit se illusum in omnibus finibus Bethlehem, a filio unius noctis usque ad filios duorum annorum. Bimatus quippe spatium est duorum annorum. Imatos enim Graece, annus dicitur Latine. ntes occisi sunt ab impiis, quos significat Herodes. Quod parvuli occisi sunt, sed Christus evasit, insinuat corpora posse perimi; s
Abbreviated transcription (Latin):
tib cõmitti. Qo̾ erant in egypto usq ad obttũ
herodis: significat fidem ap̃i in gentib man¬
surã. donec plenitudo earũ introeat᷑: ꝙ sic isrt
saluus fiat. Obitꝰ quippe herodis: terminũ uiten¬
tionis malitiosȩ qua nunc contͣ eccłiam iudea
seuit. in sinuat. Nocte puer tollit᷑ incredulis:
a qͥb recedit ignorantiȩ noctem relinquens. Cũ
uͦ reuertit᷑. nulla noctis mentio fre: qͥa in fine
niundi iudei. lucem fidei enoch ꝙ helẏa predi¬
cantib suscipientes. illuminabunt᷑:
une herodes uidens qm̃ illusus eẽt amagis: uat̾
ẽ ualoe. Cassiodorus. psalmo qͣdragesimo sey¬
tuno. Dicunt tunc sp̃m̃ uehementẽ fuisse. qnͣdo
herodes ñ redeuntib ad se magis. iratus fecit conte¬
ri naues de tharso ciliciȩ: qͥb magi credebant᷑ ou-¬
culte redisse. Et mittens. oecidit om̃s pueros qui
erant in bethleem ꝙ in omnib finib eiꝰ abunãti
& infra: scd̾m tempꝰ qͦd exquisierat a magis. uen¬

Expanded text:
tti. Quod erant in Aegypto usque ad obitum regis, significat fidem Christi in gentibus mansuram, donec plenitudo earum introeat, et sic Israel fiat salvus. Obitus quippe Herodis, terminum intentionis malitiosae, qua nunc contra Ecclesiam Judaea saevit, insinuat. Nocte puer tollitur, incredulis a quibus recedit, ignorantiae noctem relinquens. Cum vero revertitur, nulla noctis mentio fit, quia in fine mundi Judaei, lucem fidei Haenoch et Elia praedicantibus, suscipientes, illuunc Herodes videns, quia illusus esset a magis, iratus est valde Cassiodorus, psalmo quadragesimo septimo, dicit tunc spiritum vehementem fuisse, quando Herodes, non redeuntibus ad se magis, iratus fecit conteri naves de Tharso Ciliciae, quibus magi credebantur occulte rediisse. Et mittens, occidit omnes pueros qui erant in Bethlehem et in omnibus finibus ejus, a bimatu et infra secundum tempus quod exquisierat a magis. Ver
Abbreviated transcription (Latin):
passione dñi pilato assensũ p̾buit : scds antipat᷑.
tercius lisanias. quartꝰ philippus: ut scͥptores t̃e¬
poꝵ ꝓdunt. Notanoũ tam̃ quorũdã eẽ opimo¬
nẽ: qͦd herodes euoluto anno pꝰ xp̃i natiuitatẽ
occiderit infantes abimatu & infra. Timebat e¬
nĩ ut aiunt: ne puer eui sydera famulabantur.
paulo supͣ ȩcatẽ. uel infra. speciem sͥ transforma-¬
epiphania qͥ sic incipit. oñi & saluatoris nrĩ ad¬
uentꝰ in carne. dicit magos uidisse ignotissimã
stellam ñ ante paueos diesͤ s ante ferme bien¬
niũ: siẽ inqͥrenti herodi patefecerunt. Unde ab
inmatu & infra scđm tempus qͦo exquisierat a

Expanded text:
passione Domini Pilato assensum praebuit; secundus Antipater, passione Domini Pilato assensum praebuit; secundus Antipater, tertius Lysania, quartus Philippus, ut scriptores temporum produnt. Notandum tamen quorumdam esse opinionem, quod Herodes evoluto anno post Christi nativitatem, occiderit infantes a bimatu et infra. Timebat enim, ut aiunt, ne puer cui sidera famulabantur, paulo supra aetatem vel infra, speciem sibi transformaEpiphania, qui sic incipit: Domini et Salvatoris nostri adventus in carne, dicit magos vidisse ignotissimam stellam, non ante paucos dies, sed ante ferme biennium, sicut inquirenti Herodi patefecerunt. Unde a bimatu et infra, secundum tempus quod inquisierat a
Abbreviated transcription (Latin):
cronicis reppertt᷑. sextã mundiȩ¬
tatẽ suo consecrauit aduentu assum̃do carnẽ:
& regni eiꝰ anno quadiagesimo qnto. herodes
occioit pueros abimatu & infra. scd̾m tempus
qͦd exqͥsierat a magis. Tradunt etiam historiȩ
ipsũ herodem morbo int̾cutis aquȩ ꝙ scatenti¬
b toto corpore uermib obisse miserabilit̾: anno
imperii augusti. qͣdragesimo septimo. itẽ anno
scdo pꝰ innocentiũ occisionẽ. Pro quo substitutꝰ
ab augusto filiꝰ eiꝰ archelaus. regnauit annis no¬
uẽ: toest usq ad ipsiꝰ august finẽ. Tunc iudeis
accusantib illiꝰ ferocitatẽ apico romanos: passus
ẽ exiliũ in uienna urbe galliȩ. Deinde romani
ut regni iudaici minuerent potentiã. diuisa in
qͣtuor partes ꝓiuntia: qͣtuor stẽs archelai. eidem
regendȩ p̾̃fecerunt. Qͥ singuli a pncipatu qͣrtȩ
partis: greco sermone sc̃ tecrarchȩ uocati. E qͥb
unus fuit unꝰ herodes qͥ ioħem decollauit. ꝙ in

Expanded text:
eritur sextam mundi aetatem suo consecravit adventu, assumendo carnem, et regni ejus quadragesimo quinto. Herodes occidit pueros a bimatu et infra, secundum tempus quod exquisierat a magis. Tradunt etiam historiae ipsum Herodem morbo intercutis aquae et scatentibus toto corpore vermibus obiisse miserabiliter, anno imperii Augusti quadragesimo septimo, id est anno secundo post innocentium occisionem. Pro quo substitutus ab Augusto filius ejus Archelaus, regnavit annis novem, id est, usque ad ipsius Augusti finem. Tunc Judaeis accusantibus illius ferocitatem apud Romanos, passus est exsilium in Vienna urbe Galliae. Deinde Romani, ut regni Judaici minuerent potentiam, divisa in quatuor partes provincia, quatuor fratres Archelai eidem regendae praefecerunt. Qui singuli a principatu quartae partis, Graeco sermone sunt tetrarchae vocati. E quibus unus fuit Herodes qui Joannem decollavit, et in