comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s sc̃i Nũquã enĩ legimus ingenesi sc̃i ficationẽ ꝑ omnes priores dies seddesolo sabbat
daturꝰ qui a uero nec bene operarepossumꝰ nisidono eiꝰ adiuti. Si cut apostolus dicit
Drem̃ ẽ qui operatur in uob & uelle &operari ꝓbona uoluntate necrequiescere pote¬
rimus post omã bona opera nrã quȩ in hacuita gerimꝰ nisi enusdon & ad aet̃ni¬
tatẽ scificati atq ꝑfectippterea deipsodõ dicit᷑ Quia cũ fecis salomã operabo¬
naualde septimo dier equi euit ab omnibus operib: suis Que fec̃ futurã itreqͥ ẽ
fignificabat quã postbona opera daturus erat hominib : sicut enĩ cũ beneo peram̃.
ip̃sedicitur operariin nob̵ cuius munere beneoperam᷑: Itacũ requies cimipsereqͥ¬
escere dicitur quodonantr requiescimꝰ⁊: Ideoq int̃orña decẽilla praecepta solũ¬

Expanded text:
spiritus sancti. numquam enim legimus in Genesi sanctificationem per omnes priores dies, sed de solo sabbatospiritus sancti. numquam enim legimus in Genesi sanctificationem per omnes priores dies, sed de solo sabbatondatur. quia uero nec bene operari possumus nisi dono eius adiuti, sicut apostolus dicit: Deus enim est, qui operatur in uobis et uelle et operari pro bona uoluntate, nec requiescere poterimus post omnia bona opera nostra, quae in hac uita gerimus, nisi eius dono ad aeternitatem sanctificati atque perfecti, propterea de ipso deo dicitur, quia, cum fecisset omnia opera bona ualde septimo die requieuit ab omnibus operibus suis, quae fecit. futuram enim requiem significabat, quam post bona opera daturus erat hominibus. sicut enim, cum bene operamur, ipse dicitur operari in nobis, cuius munere bene operamur, ita, cum requiescimus, ipse requiescere dicitur, quo donante requiescimus. Hinc est, quod etia
Abbreviated transcription (Latin):
incogitation fluduare quia ergo ꝑrequiẽ ad primãuitã reditur undeanima lapsa ẽ
inpeccatũ : ꝓpterea sabbato requies significatur : Illa aut̃ primauita quaea peregrina¬
tioñ redtuntib & primãst olã accipientib redditur ꝑ unã sabbati quẽ diem dgmii¬
dominicũ dicimus figuratur: quaereseptẽ dies: genesim lege inuenies septimũ sinͭ ues¬
pere quiarequiẽ sin fine significat : Primaergo uita ñ fuit sempit̾na peccanti requi
es aut̃ ultima sempit̃na e ac ꝑhoc & octauus sẽpũnã beatitudinẽ habebit quia requi¬
es illa q̃ sẽpit̃na ẽ excipitur ab octauo non extinguit᷑ neq enĩ esse talit̃ sẽpit̃ na :¬
ta erit ergo octauus qui primis ut primauita sed a etna redoat᷑ i abbatẽ tam̃ cõm̃¬
datũ ẽ priori populo inotio corporalit̃ celebrando ut figura ẽẽt sc̃ĩ ficationis in reqͥẽ

Expanded text:
in cogitatione fluctuare. quia ergo per requiem ad primam uitam reditur, unde anima lapsa est in cogitatione fluctuare. quia ergo per requiem ad primam uitam reditur, unde anima lapsa est in peccatum, propterea sabbato \'requies significatur. illa autem prima uita, quae a peregrinatione redeuntibus et primam stolam accipientibus redditur, per unam sabbati, quem diem dominicum dicimus, figuratur. quaere septem dies, Genesim lege: inuenies septimum sine uespere, quia requiem sine fine significat. prima ergo uita es autem ultima sempiterna est; ac per hoc et octauus sempiternam beatitudinem habebit, quia requies illa, quae sempiterna est, excipitur ab octauo, non extinguitur; neque enim esset aliter sempiterna. ita ergo erit octauus, qui primus, ut prima uita, sed aeterna, reddatur. Sabbatum tamen commendatum est priori populo in otio corporaliter celebrandum, ut figura esset sanctificationis in requiem
Abbreviated transcription (Latin):
recipiendi eã: &id eo ñ fatalẽ sedo portunã sac ram̃to qđ c̃medare insticuerat
horã exspectabat cũ dicer& nondũ uenit horamea ut in anniuersaria passionis ei
celebratio ñ aposteris seruaret᷑: đit nunc ut superuis dixi fide acspeperegrina m
tiarũ sc̃a atq ꝑpetua: in ea nob ex hacuitafit transitus quẽ dñs nost ihs̃ xp̃s
suapassioñ p̃manstrare & c̃sec rare dignatꝰ est : In ẽ aut̃ in illa requi eñ de¬
fidiosa segnitia : sedqdã in effabilis tranquillitas accionis otiosaessic eñi abhuiuis
uitie operib infiñ requiescit᷑ ut in daerius utȩ actioñ guideit᷑: Sedquiatalis
actio indõ laudeagit᷑ sinͨ labore membrorũ sinͣ angore curarũ ñ adeã sic transi t̃ ꝑqui&ẽ
ut ipsi labor succedat: Id ÷ ñ sic ẽe incipiat actio ut desinat qui esi neq: enĩ reditur
ad labores &curas sed ꝑmanet in action qđ ad qui& ẽ ꝑtines nec inopere labore. nec

Expanded text:
n fatalem sed opportunam sacramento, quod commendare instituerat, horam expectabat, cum diceret: Nondum uenit hora mea, ut in anniuersaria passionis eius celebratione a posteris seruaretur. Quod emm nunc, ut superius dixi, fide ac spe peregrinamutiarum sancta atque perpetua. in eam nobis ex hac uita fit transitus, quem dominus noster Iesstrare praemonstrare et consecrare dignatus est. Inest autem in illa requie non desidiosa segnitia, sed quaedam ineffabilis tranquillitas actionis otiosae. Sic enim ab hujus uitae operibus in fine requiescitur, ut in alterius uitae actione gaudeatur. sed quia talis actio in dei laude agitur sine labore membrorum, sine angore curarum, non ad eam sic transitur per quietem, ut ipsi labor succedat, id est non sic esse incipiat actio, ut desinat quies, neque enim reditur ad labores et curas, sed permanet in actione, quod ad quietem pertinet, nec in opere laborare nec
Abbreviated transcription (Latin):
aemosti aduitã : Idẽ ꝑtinendo ad pͥmã resur rectionẽ qua nune treuesudi
amoste aduitã indamnationẽ ñ ueni& quã significauit appellatione iudicus
sic̃ &ũ hoc loco ubi ait qui malaeger in resurrectionẽ iudiciicidẽ damnar¬
tioniss resurga teogo in prima q̃uiñ uult in secunda resur restoneda uiuari
Uent eñ hon & minc ẽ quando mostui audient uocẽ filudĩ : & qui audierunt uiueri

Expanded text:
a morte in. uitam, id est pertinendo ad primam resurrectionem, qua nunc transitur a morte ad uitam, in damnationem non ueniet, quam significauit appellatione indicii, sicut etiam hoc loco, ubi ait: qui male egerunt, in resurrectionem iudicii, id est damnationis. resurgat ergo in prima qui non uult in secunda resurrectione damnari. uenit enim hora et nunc est, quando mortui audient uocem filii dei, et qui audier
Abbreviated transcription (Latin):
mortuorũ resurrectionẽ nomir᷑ uoluit regenerationis en el leg:sic enĩ
caronr̃a reginerabit᷑ ꝑ incorruntonẽ pãe ad modũ esteni manra
regenerata ꝑsidc̃i minlta p̃tereo q̃ deultimo iudiio ia dienuudepat
ut᷑ diligenter considetatar epperrantur ambigux uel magis adaliuel¬
tinentiassiues clic& ad eũ saluator is aduentũ quo ꝑtotũ hoctĩpus ineade
sia uenit hocẽ in mombrissins particolati atq pitulatim qnta¬

Expanded text:
mortuorum resurrectionem nomine noluit regenerationis intellegi. sio enim mortuorum resurrectionem nomine noluit regenerationis intellegi. sio enim caro nostra regenerabitur per incorruptionem, quemadmodum est anima nostra regenerata per fidem. multa praetereo, quae de ultimo iudicio ita dici uidentur, ut diligenter considerata reperiantur ambigua uel magis ad aliud pertinentia, siue scilicet ad eum saluatoris aduentum, quo per totum hoc tempus in ecclesia sua uenit, hoc est in membris suis particulatim atque paulatim, q
Abbreviated transcription (Latin):
filiurĩ nec qmi suꝑ duodec̃ sedes ses suras c̃ẽAit duo decim folos homines
cũ illoiadicatur osputar e debimꝰ: duo denario quippe numero umiuersa quaed̃
significata ẽ iudicantiũ multitudo ꝓpt duas pastes numeri septsraaurquo si¬
nificat᷑ plerũq oniuer sita siquȩ doae pastes idẽ trit & quateaoli eceeuo
decis : & si qua alia huius duo denarii numeri quae ad hocualeat ratio reperi¬
tur: Alio quin qm̃ m locũ cudae tradicoris a postolũ mathiam legimus ordira¬
tum apostolus paulus qui plus omnib: illis laboraũ : ubiad iudicandũ sed eat
n habebicquipfecto cũ alis sc̃ĩs ad numerũ udicũ seꝑtinere demonstrat
Cũ dicit nescitis quia angelos iudi cabimus : dcipsis quoq: iudicandis in boctuae
duo derario similis causa ẽ suicnũ quia dictũ ẽ iudicantes duo decĩ trib est
trib: lȩui quȩ t̃ua decimaẽ ab eis iudi canda ñ erit aut solũ illiã popuilĩ no
&iã gentes ceteras iudicabunt : Quoda ut̃ aic in genera tone culdubio

Expanded text:
unt. Nec quoniam super duodecim sedes sessuros esse ait, duodecim solos homines cum illo judicaturos putare debemus, duodenario quippe numero universa quaedam significata est judicantium multitudo, propter duas partes numeri septenarii, quo significatur plerumque uniuersitas; quae duae partes, id est tria et quattuor, altera per odecim sunt, et si qua alia huius duodenarii numeri, quae ad hoc ualeat, ratio reperitur. Alioquin, quoniam in locum Iudae traditoris apostolum Matthiam legimus ordinatum, apostolus Paulus, qui plus omnibus illis laborauit, ubi ad iudicandum sedeat non habebit; qui profecto cum aliis sanctis ad numerum iudicum se pertinere demonstrat. cum dicit: Nnim quia dictum est: iudicantes duodecim tribus Israhel, tribus Leui, quae tertia decima est, ab eis iudicanda non erit aut solum illum populum, non etiam gentes ceteras iudicabunt. quod autem ait: in regeneratione, procul dubio
Abbreviated transcription (Latin):
U mente neq terr eaminineq ꝑ sp̃mneq ꝑuerbũ net ꝑepistolã tam quã ꝑnos qua si inst& dies
dñi nequis uosseducat ullomodo qm̃nisi uenerit refuga primũ & reuelatus fuerit homopetcati
filius interitus qui adũ satur & suꝑ extollitur supͣomne qđ dicitꝰ ds̃ autqđ colitꝰ oialt intemplodũ
sedea tostentans setamquã sitds̃ nr&im&is in memoria quod ad huc cum essẽ apuduos hȩc dicebã
uobis : & nunc quid d& in eat scitis utr eueler &ꝰ insuotempore: lamenĩ misteriũ iniquitatis ope¬

Expanded text:
neque per epistulam tamquam per nos, quasi instet dies Domini, ne quis uos seducat ullo modo; quoniam nisi uenerit refuga primum et reuelatus fuerit homo peccati, filius interitus, qui aduersatur et superextollitur supra omne, quod dicitur Deus aut quod colitur, ita ut in templo dei sevobis? et nunc quid detineat scitis ut reveletur in suo tempore. Jam
Abbreviated transcription (Latin):
nicorũ aũt stupe : &nisi aꝑta atq monstrata fuerint cosimpos sibilia potuus semiram᷑ : Quurergo
deiudicus dĩ tãtemere iudicamꝰ & diuini operis ordinẽ ubi ñ pocuerimꝰ uidere festinmꝰ negare :
laudantes ꝓuidencã creatoris in arboꝵ folus & eã ñ putantes se in reb: lmanis nec potius inuestiga¬
bilit̃ & latent̃ ordinẽ rerũ humanarũ carrere. Credimꝰ quẽ uelim̃ sũ c̃p̃hendere uelocultũ inssicere
ñualemꝰ sedrerũ diuinitꝰ institutarũ ordines manifesti ex quib: coniciant᷑ occulti feriuq̃ &iãoculosimpor

Expanded text:
nicorum autem stupemus et, nisi aperta atque monstrata fuerint, eos impossibilia potuisse miramur. cur ergo nicorum autem stupemus et, nisi aperta atque monstrata fuerint, eos impossibilia potuisse miramur. cur ergo de indiciis dei tam temere iudicamus et diuini operis ordinem, ubi non potuerimus uidere, festinamus negare, laudantes prouidentiam creatoris in arborum foliis et eam non putantes esse in rebus humanis, nec potius inuestigabiliter et latenter ordinem rerum humanarum currere credimus, quem uel immensum comprehendere uel occultum inspicere non ualemus? sed rerum diuinitus institutarum ordines manifesti, ex quibus coniciantur occulti, feriunt etiam oculos impior
Abbreviated transcription (Latin):
infidelis impietas ingubernandis & ordinandis reb: humanis diui¬
rã prouidentiã ñ negar& : Necinsuis tenebrosis & mortiferis uirib: c̃tralum̃ &uitã sapi¬
enae ꝑduraresilludergo at tendat homo in fidelis qđ dicers ñ potest ab hominib: institu¬
tũ ndm nog& reb humanis ordinẽdare : Qui docuit apiculas cellas fauorũ tãmirabilit̃or¬
dinare : Ipse quippe homini quis dedit inordinatis reb: offendi &rerum ordiñ deletar f ñ ne
hoc in suae animȩ natura inuenit : Quae sibi ipseñ fec̃ nã qua reordiñ non inuento inreb: ho¬
manis dm̃ res humanas gubnare ñ credit nisi quia reb: in ordinatis ordinatas p̃ponere
natura lit̃ nouergorͦ homo iudicat ordinationẽ potius quã ꝑtꝰbationẽ operib: c̃uenire diu¬
nis a&dsordinacũ uidiciũ ñ habe de hominib: uniuersis qͥordinis ensũ creaũ sigulis habet plane

Expanded text:
infidelis impietas, in gubernandis et ordinandis rebus humanis diuiinfidelis impietas, in gubernandis et ordinandis rebus humanis diuinam prouidentiam non negaret nec in suis tenebrosis et mortiferis uiribus contra lumen et uitam sapientiae perduraret. illud ergo attendat homo infidelis, quod dicere non potest ab hominibus institutum, ne deum neget rebus humanis ordinem dare, qui docuit apiculas cellas fauorum tam mirabiliter ordinare: ipsi quippe homini quis dedit inordinatis rebus offendi et rerum ordine delectari? nonne hoc in suae animae natura inuenit, quam sibi ipse non fecit? nam quare ordine non inuento in rebus humanis deum res humanas gubernare non credit, nisi quia rebus inordinatis ordinatas praeponere naturaliter nouit? ergone homo iudicat ordinationem potius quam perturbationem operibus conuenire diuinis et deus ordinatum iudicium non habet de homi
Abbreviated transcription (Latin):
iudicium quia nunc uidemus humanas felicicates & cdades indis cretebonis
&mali uelut sieullo iudicio es se cõmones : Cũ dĩ iustitia cuius sicemin&
inreb exiguis prouidentia nullo modo relinquat si ne ullo iuditio pas sim
fluitare maiora. Ouid autem maius est non solum inista humana uerum
&iam in angelica treatura quã ut mali iustamisera puniantur boniuera
beantudi per fruantur s qd ergonunc malo homini quasi beno estoctul¬
ta poenaest fiicitas falsa: qđ autem hominȩ bono maleest non prȩmiũ
pi& atis nogatur sed maiora praemia patientia pietatis augeatur :¬
pem qđ aliquando & inhacuita malo homine male est aut emendatio
aut asflicdio est peccatorũ quando autem bono homini bene esł non
est illius suꝑnȩ patriae cerussimũ gaudiũ : sed huius periculosȩpe¬
regrinationes qualecũq: solatiũ haec atq: huius modisi cogita ret

Expanded text:
iudicium, quia nunc uidemus humanas felicitates et clades indiscrete bonis iudicium, quia nunc uidemus humanas felicitates et clades indiscrete bonis et malis uelut sine ullo iudicio esse communes, cum dei iustitia, cuius sic eminet in rebus exiguis prouidentia, nullo modo relinquat sine ullo iudicio passim fluitare maiora. quid autem maius est non solum in ista humana uerum etiam in angelica creatura, quam ut mali iusta miseria puniantur, boni uero beatitudine perfruantur? quod ergo nunc malo homini quasi bene est, occulta poena est felicitas falsa. quod autem homini bono male est , non praemium pietati negatur, sed ad maiora praemia patientia pietatis augetur. item quod aliquando et in hac uita malo homini male est, aut emendatio est ant afflictio peccatorum. quando autem bono homini bene est, non est illius supernae patriae certissimum gaudium, sed huius periculosae peregrinationis qualecumque solacium. haec atque huius modi si cogitaret
Abbreviated transcription (Latin):
Vaa eñ fuit ionas inuentreceti trib dieb & trib: noctib: sicerit filius homi¬
Dnis incorde ere trib: dieb & trib noctib. Sextȩ feriȩ dieipartẽ quasepultꝰ :
dominicã cũ eodẽ die: lucsscente acphoc accipiendo part̃e ꝓcotohabes criduũ &
tres noctes qđ ii dicunt᷑ decẽm̃ses prȩgnantes. noues pleni sedinitiũ decȩmi
ptoto accipitur: &qd sed ñs oftendit inmonte post sexdies factũ dic̃ unꝰ euan¬
atq iniistis dieb annumerans ut intellegas eũ quidix̃ postsexdies solos
medias comemorar se qͥ uers totiatq: integri c̃pletis: in genesi enĩa linrare
suncipit dies & fin& acotenebras ad ngnificandum hominȩss lapsũ :¬
Nuno ũ tenebris adiucem splendes cere quia apetcatis homo liberatus peruenit adlu¬
cem iustitiat .CXXXUII. Quur hic malo hocoini bexe sit¬
enuboocale exlioro de prouidexria di
Iic maxime credendumẽ qđ pietas prȩdicat manifestum futurum es se

Expanded text:
diebus et tribus noctibus; sic erit Filius hominis in corde terrae tribus diebus et tribus noctibus. Sextae feriae diei partem qua sepultus dominicam cum eodem die illucescente: ac per hoc accipiendo partem pro toto, habes triduum et tres noctes. Quod enim dicuntur decem menses praegnantis, novem sunt pleni; sed initium decimi pro toto accipitur. Et quod se Dominus ostendit in monte, post sex dies factum dicit unus evanatque integris diebus annumerans: ut intellegas eum qui dixit: post sex dies solos medios commemorasse, qui toti atque integri completi sunt. in Genesi enim a lumine incipit dies et finit ad tenebras ad significandum lap sum tenebris lucem clarescere, quia a peccatis homo liberatus peruenit ad lucem iustitiae. CVR HIC vel bono male. Ex sermone de Providentia Dei. --Hinc maxime credendum est quod pietas praedicat man
Abbreviated transcription (Latin):
nĩ qua fiat illud qđ dicit apł. Cũ xp̃sapparuerit uicaura cunc & uoscũ illo apparebitis ingloria
Obscura uidetꝰ et desia intẽpore peregrinationis suȩ int̾multas iniqͥ cates geniens & tuncs̃
timendȩ insidiȩ fillaciũ seductorũ quas nom ines agitarũ intellegi uoluit : Unde alio lo coppt̃nun¬
cos ficdelis si mͦs ueritatis quos ubiq parit et clesia dicit᷑ lunateste s incȩlo fidelis: Ncũderegnodñi
psalmꝰ canera : Onet inqͥt indieb: ei iustua &s abundantia pacis quo adusq: int̃ficiat᷑ lumyd ÷ ab un
duitia pacisiniantũ cresc&idone comnẽ mucabi lititẽ mortalitats a sumat : Tanc nouissima
inimi ca destrue ti mors aqͥc quid nob resistit ex infirmnate arnis inde nob ꝑfecta parñdũ ÷ c̃sumet
minino cãcorruꝑtibilehocinduet. eor ruptionẽ &i mortalehoc induiuimor talitat᷑ ande &illius
ciuititisi nuriq̃ hierico ippelat᷑ qđ in hebrȩo eloquio luna inc̃p̃tari diat᷑ septimo circũ acta

Expanded text:
it apostolus: Cum Christus apparuerit uita uestra, tunc et uos cum illo apparebitis in gloria, obscura uidetur ecclesia in tempore peregrinationis suae inter multas iniquitates gemens et tunc sunt timendae insidiae fallacium seductorum, quas nomine sagittarum intellegi uoluit. unde alio loco propter nuntios fidelissimos ueritatis, quos ubique parit ecclesia, dicitur: Luna testis in caelo fidelis, et cum de regno domini psalmus caneret: Orietur, idantia pacis in tantum crescet, donec omnem mutabilitatem mortalitatis absumat. tunc nouissima inimica destruetur mors et quidquid nobis restitit ex infirmitate carnis, unde nobis perfecta pax nondum est, consumitur omnino, cum corruptibile hoc induet inoorruptionem et mciuitatis muri, quae Hiericho appellatur, quod in Hebraeo eloquio luna interpretari dicitur, septimo circumacta t
Abbreviated transcription (Latin):
liũ similitudines sed quasi fatalia rerũ euenta ꝑquir̃ quis ñ intellegat sediã dein¬
ceps uideamꝰ cur &iã id obseruat᷑ cũ patha celebramꝰ ut sabbatũ occurrat: hoc enĩ
ꝓpriũ cristianȩ religionis ẽ : Nã iudaci tantũ modom̃ sẽnouorũ & lunã obseruant:
Aquirtademix usq ad uicersimã primã : Sed quia illud eorũ pacha quopas sus ÷ dñs
Icaoccurrit ut int̃mortẽ eiꝰ & refurrectionẽ medius esset sabbati dies addendum
patres nostri consuer ut & nos trafestiuitas iudieorũ festiuitatȩ dis tingueretur
& qđ ñ frustra factũ eẽ credendũ ẽ. ab illo quiẽ ante tẽpora &ꝑquemfacta s̃ tẽpora.

Expanded text:
lium similitudines sed quasi fatalia rerum euenta perquirant, quis non intellegat? Sed iam deinlium similitudines sed quasi fatalia rerum euenta perquirant, quis non intellegat? Sed iam deinceps uideamus, cur etiam id obseruatur, cum pascha celebramus, ut sabbatum occurrat; hoc enim proprium Christianae religionis est, nam Iudaei tantum modo mensem nouorum et lunam obseruant a quarta decima usque uicesimam primam. sed quia illud eorum pascha, quo passus est dominus, ita occurrit, ut inter mortem eius et resurrectionem medius esset sabbati dies, addendum patres nostri censuerunt, ut et nostra festiuitas a ludaeorum festiuitate distingueretur et, quod non frustra factum esse credendum est ab illo, qui est an
Abbreviated transcription (Latin):
multiplicit̃ ad celebrationẽ uero sacram̃torũ iã cristiana libertate parcissimȩ: Sic̃
deaqua defrum̃to deuino deoleq inseruitutȩ su &eris populimulta eũa cȩlebrari
imperatas Quae nob̵ tantũ modo intellegenda tradunt᷑ sed quantũ int̃sit int̃ obserua
tiones siderũ ad aerias qualitates ac cõmodatas sic̃ agricolȩ uelnautȩ obseruant aut
ad notandas partaes nundocursũ que aliqͥo & ali unde dirigendũ qđ gub natores na¬
uiũ faciunt & bii quiꝑ solitudines arenosas in interiora aũstri nulla certa semita gra
diunt᷑ aut aliquid indoctrina utilis sinificandũ fit ñ nullorũ siderũ aliqua cõmemora¬
tio quantũ ergo int̃rt intꝰasutilitates &uanitates hominũ ad hoc obsoruantiũ sidera
ut nec aeris qualitates nec regionũ uias nec solbs cemporũ numeras nec spirita¬

Expanded text:
multipliciter, ad celebrationem uero sacramentorum iam christiana libertate parcissime, sicut multipliciter, ad celebrationem uero sacramentorum iam christiana libertate parcissime, sicut de aqua, de frumento, de uino, de oleo. in seruitute autem ueteris populi multa etiam celebrari imperata sunt, quae nobis tantummodo intellegenda traduntur. ITEM INTER CETERAtiones siderum, ad aerias qualitates accommodatas, sicut agricolae, vel nautae observant: aut ad notandas partes mundi, cursumque aliquo et alicunde dirigendum, quod gubernatores navium faciunt, et hi qui per solitudines arenosas in interiora Austri, nulla certa semita vel recta gradiuntur; aut cum ad aliquid aliquid in doctrina utili figurate significandum, fit nonnullorum siderum aliqua commemoratio —, quantum ergo intersit inter has utilitates et uanitates hominum ad hoc obseruantium sidera, ut nec aeris qualitates nec regionum uias nec solos temporum numeros nec spirita
Abbreviated transcription (Latin):
oierũns & liborib peregrinat: Nonideo taẽ putiredebent sculti qui nolunt imelios
cõmutari ad orandi essõ is taluminaria: qua dicitur: Exeis aliquando similitudo
ad diuina itsteria figuranda : Exomni creatura dicitur: nec ideo insententiam
diationis debemꝰ iñ ruere quaeore apostolico dequib dã ꝓfert᷑ qui coluer & seruier
creature potius quã creatori qui est dr benȩ dictus in sđa : Sicut enĩ non ddoraanꝰ¬
peccora quauis dids si agnꝰ & uitulus nec ferã quiadiccus sit leo detribuuda
quãuis ex eacelesti creatura sicut ex muta t̃restri sacram̃ torũ figurȩ ad in formatio
nostrarũ euenta conicimꝰ nein uitȩ humanȩ periculo sissiis cẽpestatib taquã Re opalo
miserȩ seruitutis in lisia libero arbitrio naufrgm: sed ad sacrate significandã similitudi¬
nes habitas relegiosima deuotiom suscẽpimꝰ sicut decetera creatura Deuentis demarł
det̃ra. deuolatiłib dopiscib. depeccorib dearborib Debminib ad sermonẽ quidẽ

Expanded text:
erumnis et laboribus peregrinatur. Non ideo tamen putare debent stulti, qui nolunt in melius commutari, adoranda esse ista luminaria. quia ducitur ex eis aliquando similitudo ad diuina mysteria figuranda; ex M omni enim creatura ducitur. nec ideo in sententiam damnationis debemus inruere, quae ore apostolico de quibusdam profertur, qui coluerunt et seruierunt creaturae potius quam creatori, qui est benedictus in sapecora, quamuis dictus sit et agnus et uitulus, nec feram, quia dictus sit leo de tribu Iuquamuis ex ea caelesti creatura, sicut ex multa terrestri, sacramentorum figurae ad informationnostrarum euenta conicimus, ne in uitae humanae periculosissimis tempestatibus tamquam in scopulos miserae seruitutis illisi a libero arbitrio naufragemus: sed ad rem sacrate significandam similitudines habitas religiosissima deuotione suscepimus sicut de cetera creatura, de uentis, de mari, de terra, de uolatilibus, de piscibus, de pecoribus, de arboribus, de hominibus, ad sermonem quidem
Abbreviated transcription (Latin):
soludafiatirursus centũ decies multiplicantur & milles̃ poprosi centũ ipsa pemueret¬
sotatias liquando ꝓonuntur qualeillud ẽ quod dñs om̃a sua dimittenti. Qeu sequenti
pmittutdicens : Accipi& in hoc sȩculocentuplũ quod exponens quodã modo a pos¬
tolus ait : quasi nihil habentes & om̃a possidenteseꝵ & anteiam dictũ enit fidelis
hoministotus mundus diutiarũ ẽquanto magis mille puni uersitate ponuntur
ubiu soliditas ipsuis denariȩquad raturȩ: Vndenun illudẽ meluis intelligtalle
quodin psalmolegitur . Memor fuit in sȩculũ testam̃ti sut uer mandaũ m mille

Expanded text:
solida fiat, rursus centum decies multiplicantur et mille sunt. porro si centum ipsa pro uniuersolida fiat, rursus centum decies multiplicantur et mille sunt. porro si centum ipsa pro uniuersitate aliquando ponuntur — quale illud est, quod dominus omnia sua dimittenti et eum sequenti promisit dicens: Accipiet in hoc saeculo centuplum, quod exponens quodam modo apostolus ait: Quasi nihil habentes, et omnia possidentes; quia et ante iam dictum erat: Fidelis hominis totus mundus diuitiarum est: quanto magis mille pro uniuersitate ponuntur, ubi est soliditas ipsius denariae quadraturae? Unde nec illud melius intellegitur, quod in psalmo legitur: Memor fuit in saeculum testamenti sui uerbi,
Abbreviated transcription (Latin):
draconẽ illũ serpentõ antiquũ qui cognominatus ẽdiabolus & satanas & alligauit illũ mille
annis hocẽ eiuis potestatẽ abeis seducendis ac possidendis quifuenent liberandicobibuit
at q: frenaua mille hicanni: duab modis poss quantũ mihi oçcurrit intelligiautqr
in ultimis aninis milleista res agitur. Idẽ sexto annorũ milia riotamꝙ sextodie ciuus nuone
spatia posteriont uoluunt᷑ secuturo deinde sabbato quod ñ hab& uesperãrequieseilic & sc̃orũ
que ñ hab& fine ut hiuius miliaritã quã die÷ nouissimã pastẽ quȩ remanebarusq adẽ nunĩ
seruui mulleannos appella uerit ẽoloquendi modo quo pars significatura tocoaut ceste
millean nos ꝓanmis omnib huius seculi posuit ut ꝑfecto numeronotar& ipsatemporis
plentudomillenarius quippenumerus denaru numeri quad ratũ solidũr etldit. Detẽupp
decies ducta fiunt centĩ̃ rum figuraquadratas edplena set autẽ in altiuclinẽ sapuniue

Expanded text:
draconem illum serpentem antiquum, qui cognominatus est diabolus et satanas, et alligavit eum mille annis, hoc est, ejus potestatem ab eis seducendis ac possidendis, qui fuerant liberandi, cohibuit atque frenavit. Mille autem anni duobus modis possunt, quantum mihi occurrit, intelligi: aut in ultimis annis mille ista res agitur, id est sexto annorum miliario tamquam sexto die, cuius nunc spatia posteriora uoluuntur, secuturo deinde sabbato, quod non habet uesperam, requie scilicet sanctorum, quae non habet finem, ut huius miliarii tamquam diei nouissimam partem, quae remanebat usque ad terminum saeculi, mille annos appellauerit eo loquendi modo, quo pars significatur a toto; aut certe mille annos pro annis omnibus huius saeculi posuit, ut perfecto numero notaretur ipsa temporis plenitudo. millenarius quippe numerus denarii numeri quadratum solidum reddit. decem quippe decies ducta fiunt centum, quae iam figura quadrata, sed plana est. ut autem in altitudine surgat et
Abbreviated transcription (Latin):
ned ñi&resurrectione sacratus ÷ :Nã&iã uocabulũ ipsũ quod paschadici¬
tur ꝵ ecũ sicut uulgouiderisol& sed hebreũ es sedicunt: Qui linguã
quodtransitur ut dixiamorte aduitã hȩ breo uerbores appellat au sn
quoeloquio paschairansit̾ dicit : Si c ꝑibent quibare scunqeđ unoluut ei pseclĩt
gfrecũ ait: quicredit inme transi& amoste aduit&̃ & maxime idẽ euangelista hoc
intellegit᷑ exprimere uoluisse : cũ celebra turo dnõ paschacum discipulis ubicenã
eis mesticã dedit. Cũ uidis s& inquit iłis quiauenithot transis& dehocmundo ad patres
transit᷑ ergo dehacuita mostali in aliã uitã in mostalẽ. hoc ẽ demorte aduitã inpas¬

Expanded text:
ne domini et resurrectione sacratus est. nam etiam uocabulum ipsum, quod " pascha dicitur, non Graecum, sicut uulgo uideri solet, sed Hebraeum esse dicunt, qui linguam quod transitur, ut dixi, a morte ad uitam, Hebraeo uerbo res appellata est. in quo eloquio pascha transitus dicitur, sicut perhibent, qui haec sciunt. quod uoluit etgere, cum ait: Qui credit in me, transiit a morte ad uitam. et maxime idem euangelista hoc intellegitur exprimere uoluisse, cum celebraturo domino pascha cum discipulis, ubi cenam eis mysticam dedit: Cum uidisset, inquit. Iesus, quia uenit hora, ut transiret de hoc mundo ad patrem. transit
Abbreviated transcription (Latin):
dix q̃i un ex uobistra d& mȩpenimtradidit sacram̃tuȩ liqdo a ppar& quanelopremio
tifratres ad illud sacram̃tum accipiendũ conuenire debeant: Aut sic̃ faciebant
quos a płsarguit &emondat isissius istamiscerenãq saluator quoue hem̃ tus cõ¬
indar& mrsteriillius altitudinẽ ultimũ hocuoluit in figerecordib & memor¬
e discipulorũ aquib: adpassionẽ degressurus erat : Et ide oñ prȩcepit qͦđ dem¬
ceprordino sumer &ur ut a postolis ꝑ quos ec clesias dis posituraseratsacrar&
hunclo cũnẽ si hocille monuis seuut p̃cibosalios sẽꝑ acciper&iur credo qđ eũ morẽ
ne mouarias s& cũ ueroait a postolus de hocsacram̃toloquens ꝓp̃ qđ firs cueuen¬

Expanded text:
det me. Postea enim tradidit sacramentum, et liquido apparet quando primum ti fratres ad illud sacramentum accipiendum conuenire debeant aut, sicut faciebant, quos apostolus arguit et emendat, mensis suis ista miscere. namque saluator quo uehementius commendaret mysterii illius altitudinem, ultimum hoc uoluit infigere cordibus et memoriae discipulorum, a quibus ad passionem digressurus erat. et ideo non praecepit, quo deinceps ordine sumeretur, ut apostolis, per quos ecclesias dispositurus erat, sacraret hunc locum. nam si hoc ille monuisset, ut post cibos alios semper acciperetur, credo, quod eum morem nemo uariasset. cum uero ait apostolus de hoc sacramento loquens: Propter qu
Abbreviated transcription (Latin):
sapientio iustiti q significat: numerus uero ipsa disciplinã & tẽporalidis persatione
&aena regoneratione ꝑfecta quã dixmus quinquagende Nonumero cõmendari quia en¬
nopbua uterit tunccorporelib adiumeritis & animo continebitur fides at q sapieritiat quia¬
in ũ ñ e noter natiũ numerũ tributũ diximus: quinquaginta ducimuster& fiunt
un quagintacuinumero trinitas additur quia omnis ista ꝑfectio in nomine patris & filu &¬
scĩ consecrata ẽ ita fiunt .c.lii. quinum eruspisciũ alextrã partẽ captoruinuenitur. Ccxcii

Expanded text:
sapientiae iustitiaeque significat, numerus uero ipsam disciplinam et temporali dispensatione sapientiae iustitiaeque significat, numerus uero ipsam disciplinam et temporali dispensatione et aeterna regeneratione perfectam, quam diximus quinquagenarionon opus erit tunc corporalibus adjumentis, et animo continebitur fides atque sapientia quia animo ternarium numerum tributum diximus, quinquaginta ducimus ter, et fiunt centum quinquaginta. Cui numero Trinitas additur, quia omnis ista perfectio in nomine Patris, et Fili consecrata est; ita fiunt CLIII, qui numerus piscium ad dextram partem captorum inuenitur. CCLXXVIIII.
Abbreviated transcription (Latin):
monus lentiȩ celebratione signandus ẽ : hȩcaũt duo tempora id t̃ unũ laboris & sollicitudims
terũ gaudii & securitatis &iã retibmissisinmare dñs nr̃ significat. Nam ante passionem
dereticulo dicit misso imnare quiatantũ pisciũ cȩperunt Xux adlitus trabendo ꝑducerent
& retia rũ perentur Non e nimis sas indexterã parten: hab& em̃ multosialos eccłabuius¬
tem poris neq insinistrã hab& etiã bonos sedpas simut ꝑ mixtio nẽ malorũ bonorũq
significes quod aut̃ rupta s̃ rena caritate uiolata multas hereses exis se significat postir
surrectionẽ uero cũ uell& eccł am futurtiẽ poris p̃monstrare ubiom̃s ꝑfectiatq sc̃i
futuris ius sit mittir&ia indexterampartẽ &c aptis ingentes pisces .cliii. mirantib:
scipul is qđ cutã magnies sent r&ia ñs̃ disrupta : horũ magnitudo magnitudinẽ

Expanded text:
merus laetitiae celebratione signandus est. Haec autem duo tempora, id est unum laboris et sollicitudinis, merus laetitiae celebratione signandus est. Haec autem duo tempora, id est unum laboris et sollicitudinis, alterum gaudii et caritatis, etiam retibus missis in mare dominus noster significat. nam ante passionem de reticulo dicitur misso in mare, quia tantum piscium ceperunt, ut uix ad litus trahendo perducerent, ut et retia rumperentur. non enim missa sunt in dextram partem; habet enim multos malos ecctemporis: neque in sinistram; habet enim etiam bonos: sed passim, ut permixtionem bonorum malorumque significaret. Quod autem rupta sunt retia, charitate violata multas hesurrectionem uero, cum uellet ecclesiam futuri temporis praemonstrare, ubi omnes perfecti atque sancti futuri sunt, iussit mitti retia in dextram partem, et capti sunt ingentes pisces CLIII mirantibus discipulis, quod, cum magni essent, retia non sunt disrupta. horum magnitudo magnitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
denarum & fit quinqua genarius sic tempus fidei rerum pronĩa salitegestaran
A gerendsm cuq ualitate onꝑ actũmpetrat intellectũ stabilis sapicmnte eedorio
lũ cerdindo sedetiam intelle gendo disciplina firmet : &ideoeađ nmet eclionul
quo dinge mescimus &edolemus expectactantest ederstionem conporis uiee erlienuiadra¬
tusimma ce dobratur : scimusaut quiacũ apparuerit similesilli erimus qrñ ude balnidims
siciits ciõaed diais donarius quadragrnario ut nsolum eredere que ptinent ad fidemstd
&iam perspicuam ueritatem intellegere mereamur talis eccła inqua nullus uint iarom
nulla ꝑ mixtiomalorũ hominũ. Nulla iniquitas :s̃ llentia & pax& gaudium quinquagepuane
cũ discipulis sus en dt̃ ipaascibie & ꝑliunc numerũ insinuatatẽ porali dis pensatione quy ad si¬
tem põralia sedaddiuina atq i&erna contuenda quodã amoris & caritatis spiram̃to&u incen¬
dio qud ragenario denarius adderetꝰ. Etideo iam hoc totũ id ẽ quinqua genarius dierũ nu¬

Expanded text:
denarium, et fit quinquagenarius: sic tempus fidei rerum pro nostra salute gestarum et gerendarum cum aequalitate uitae actum impetrat intellectum stabilis sapientiae, ut non solum. credendo sed etiam intellegendo disciplina firmetur. Et ideo quae nunc est quod ingemescimus et dolemus, exspectantes redemtionem corporis nostri, quod quadragesima celebratur. scimus autem, quia, cum apparuerit, similes illi erimus, quoniam uidebimus eum sicuti est: cum additur denarius quadragenario, ut non solum credere quae pertinent ad fidem, sed etiam perspicuam ueritatem intellegere mereamur. talis ecclesia, in qua nullus erit maeror, nulla permixtio malorum hominum, nulla iniquitas, sed laetitia et pax et gaudium, quinquagesimae cum discipulis suis, eadem ipsa scilicet per hunc numerum insinuata temporali dispensatione, quae ad fitemporalia, seddio quadraginario denarius adderetur. et ideo iam hoc totum, id est quinquagenarius dierum nu
Abbreviated transcription (Latin):
seduidemꝰ nunc in enigmate tunciũt facie ad faciem & nunc ex parte : tuncaũt̃ exto
ipsũ aut̃ in enigmate & exparte nunc inscripturis aliquid cernere qđ tamenst sexu
catholicã fidem ex illo pignore contigit qđ accepit uirgo eccłallimili aduentu sponsisui
quȩ illo ultimo aduentu conueni& inclaritate. nuptura ẽ cũiam facie ad faciem con¬
tũ intueturni siut sec andũ fidem sit neq: aliis p̃iudicat quȩ nihil hominus sec vndum

Expanded text:
sed uidemus nunc in aenigmate, tuncsed uidemus nunc in aenigmate, tunc. Ipsum autem in aenigmate et ex parte nunc in Scripturis aliquid cernere, quod tamen sit secundum catholicam fidem, ex illo pignore contingit, quod accepit virgo Ecclesia humili adventu sponsi sui, quae illi ultimo adventu cum veniet in claritate nuptura est, cum jam facie ad faciem cona expositio nihil certum intuetur, nisi ut secundum fidem sit; neque aliis praejudicat, quae nihilominus secundum
Abbreviated transcription (Latin):
nes utis diem neque horam ñ modo illius ultimitẽ poris quauenturus ẽ sponsus sed sus
quisque dormitionis diẽ & horã nescit: quis quis aut̃. paraitus ẽ usq: ad somnũ : Idẽ usq
ad mortẽ quȩ omnib: deb& paratꝰ inuenietur &iã cum illa uox media noete sanuerit :
qu iom̃s etugilaturisunt : qđ uero sponso dix̃ obuum uenis seuir gies sic intellegendũ¬
concurrentibus fili ad matrem concurrere dicatur cũipsis filiis congregatis constet
ea quȩ dicitur mater: Nunc em̃ desponsata ẽ eccłai & uirgo ẽ. ad nuptias ꝓducenda
idẽ cũ secontinet a corruptione seculari : Illo autem tẽpore nub& quo uniuersa mor¬
talitate pretereunte in mortali conceptione fetatur. Desponsaui inquit uosuniuiro
Ideo & uirgines dicipossunt & uirgo : qur aut̃ quinq: dictes̃ ut mihi uidet̃ expositũ ẽ

Expanded text:
nescitis diem neque horam, non modo illius ultimi temporis, qua uenturus est sponsus, sed suae nescitis diem neque horam, non modo illius ultimi temporis, qua uenturus est sponsus, sed suae quisque dormitionis diem et horam nescit. quisquis autem paratus est usque ad somnum, id est usque ad mortem, quae omnibus debetur, paratus inueniatur, etiam cum illa uox media nocte sonuerit, qua omnes euigilaturi sunt. Quod uero sponso dixit obuiam uenisse uirgines, sic intellegenduconcurrentibus filii ad matrem concurrere dicantur, cum ipsis filiis congregatis constet ea quae dicitur mater. nunc ergo desponsata est ecclesia et uirgo est ad nuptias perducenda, id est cum se continet a corruptione saeculari; illo autem tempore nubet, quo uniuersa mortalitate praetereunte immortali conceptione fetatur. desponsaui, inquit, uos uni uiideo et uirgines dici possunt et uirgo. cur autem quinque dictae sunt, ut mihi uidetur, expositum est.
Abbreviated transcription (Latin):
cunda copuletur: clausxẽ. unuaidẽ receptis illis quis̃ in angelicam uitã in mutati
Om̃s enĩ resurgeinus inquit sed ñ om̃s inmutabim᷑ clausus ẽ. aditus ad regnũ celorum:
non enĩ postiudicium pat& precũ aut meritorũ locus Nouissime aut̃ ueniunt & reliq
uirgines dicente s : dñe dñe aperi nobis. Nondictũ ẽ: qđ emerint oleum & ideo intelle¬
gende sint nullo iam remanente de alienis laudib: gaudio in angostiis & magnis af¬
flictionib: redire adinplorationem đi sed magna ẽ. eius seueritas postiudicium
cuius ante iudiciũ ineffabilis miseri cordia p̃rogata ẽ: itaque respondens ait.
Amendi couobis qđ nesciouos: exilla scilic& regula quia non hab& arsdi. hoc ẽ
sapientia di ut intr& ingau dium ei qui non corãdõ sed ut placerent hominib: uisi
sunt aliquid secundum p̃ceptacius operari at que ita concludit: uigilateitaq quia

Expanded text:
cunda copuletur. Clausa est janua, id est, receptis illis, qui sunt in angelicam vitam mutati. cunda copuletur. Clausa est janua, id est, receptis illis, qui sunt in angelicam vitam mutati. Omnes enim resurgemus, inquit, sed non omnes immutabimur . Clausus aditus regnum coelorum: Non enim post judicium patet precum, aut meritorum uirgines dicentes: domine, domine, aperi nobis. non dictum est, quod emerint oleum, et ideo intellegendae sunt nullo iam remanente de alienis laudibus gaudio in angustiis et magnis afflictionibus redire ad implorationem dei. sed magna est eius seueritas post iudicium cuius ante iudicium ineffabilis misericordia praerogata est. itaque respondens ait: amendico uobis, quod nescio uos: ex illa scilicet regula, quia non habet ars dei, hoc est sapientia dei, ut intrent in gaudium eius qui non coram deo, sed ut placerent hominibus, uisi sunt aliquid secundum praecepta eius operari. atque ita concludit: uigilate ergo, quia
Abbreviated transcription (Latin):
alicui commodi tẽporalis accipiunt ntellegentib: quod dictũ ẽ. Quiuos felices dicunt.
inerrort̃uosmictunt Melius .ẽ aut̃ obiugar aiusto quã a peccatore laudari e men¬
dauit inquit meiustus inmiseri cordia & arglame oleũaũt peccatoris ñ inpinge caput
meũ Iteergo aduendentes &emi te uobis. Idẽ uideamus numquiduos adiuuant.
qui uobis laudesuendere consuerunt & uos inerrorem inducere ut non coram dño¬
sed ab hominib: gloriã q̃ retis: euntibus aũt illis emere. uenit sponsus: idẽ. inclinan¬
tibus seillis in caquȩ foris s̃ & solitis gaudere quȩrentil: quia gaudia internañ nouer nt:
uenitille qui iudicat : & quȩ paraterant idẽ. quib: bonũ corã dõ testimoniũ conscientia.
peribebat : in trauerunt cũ eo adnuptias idẽ ubi munda anima sempiterno dĩ uerbo fe¬

Expanded text:
alicuius commodi temporalis accipiunt, non intellegentibus quod dictum est: qui uos felices dicunt, alicuius commodi temporalis accipiunt, non intellegentibus quod dictum est: qui uos felices dicunt, in errorem uos mittunt. melius est autem obiurgari a iusto quam a peccatore laudari. emendauit, inquit, me iustus in misericordia et arguit me; oleum autem peccatoris non impinguet caput meum. ite ergo ad uendentes et emite uobis, id est: uideamus, numquid uos adiuuant qui uobis laudes uendere consuerunt et uos in errorem inducere, ut non coram dsed ab hominibus gloriam quaereretis. Euntibus autem illis emere, venit sponsus, id est inclinantibus se illis in ea quae foris sunt, et solitis gaudere quaerentibus, quia gaudia interna non noverant, venit ille qui judicat, et quae paratae erant, id est quibus bonum coram Deo testimonium conscperhibebat. Intraverunt cum eo ad nuptias, id est, ubi munda anima sempiterno Dei verbo fe
Abbreviated transcription (Latin):
Sed quidres ponderunt sapientes ne forteñ sufficiat robis & uob. Vnus quis ꝙ eñui prosi
rationẽ redd& nec alieno testimonioquis quã adiuuat᷑ apud dm̃ cuse creta cordis appa¬
rent &ui xibi quisq sufficit utei testimoniũ pbeat conscuentia suaquis emĩgloriabit
mundũ sehabe recoradẽ qđ a postolus dicit. Mihiminũ ẽ ut a uobisiudicer aut abhuma¬
nodie sed neq: meipsum iudie o: qua propter cũ de sequisq: aut ñomninoautuix possit
uerã ferre sentiã quomodo potest dealio iudicare cũsciat nemoqđ agatur in homi¬
ne nisi sp̃s hominis Ite magis aduendentes & emi te uolis ñ consiliũ de disseput andȩ
s̃ sedcrimi it᷑ eorũ ex obliquo commemorasse. Vendunt enĩ oleũ adulatores qui
siue falsea siue ignora ta ladando inerrorẽ animas mittunt. et cisuana gaudiatan
quã fatuis conciliando aliquã deis mercedem si ueciborũ siue pecuni siue honoris siue

Expanded text:
sed quid responderunt sapientes? ne forte non sufficiat nobis et uobis. unusquisque enim pro se sed quid responderunt sapientes? ne forte non sufficiat nobis et uobis. unusquisque enim pro se rationem reddet nec\' alieno testimonio quisquam adiuuatur apud deum, cui secreta cordis apparent, et uix sibi quisque sufficit, ut ei testimonium perhibeat conscientia sua. quis enim gloriabitur mundum se habere cor? id est quod apostolus dicit: mihino die; sed neque memetipsum judico . Quapropter cum de seipso quisque aut non omnino aut vix possit veram ferre sententiam, quomodo potest de alio judicare, cum sciat nemo quid agatur in homine, nisi spiritus hominis ? Ite magis ad vendentes, et emite vobis. Non consilium dedisse putandae sunt, sed crimen earum ex obliquo commemorasse. Vendunt enim oleum adulatores, qui sive falsa, sive ignorata laquam fatuis conciliando aliquam de his mercedem siue ciborum siue pecuniae siue honoris siue
Abbreviated transcription (Latin):
ipsedicat dñs die autẽ illa & horanemoscit. & apostolus dicit : dies dnitã quam fur
innocte i taueni&. x quo significat penitus laterecũuenit: clamor factus ẽ. ec ce
sponsus uenit surgi te obuiam & inic tuoculi in nouisttuba om̃sresurgemus: ergo
surrexerunt om̃s illȩ uirgines &aptauerunt lam padas suas idẽ rationes eddentes
operũ suorũ Oportet enimnos &iberian te tribunal xp̃iutillic recipiat unus quis¬
q÷ quo dges sit incorpore siuebonũ siuemalũ. et dixerunt stulte adapientes datenbis
deleo uro quiala pades nr̃e extinguntur. quorũ enĩ facta aliena laude fulciunt̃ eadema
sub tracta deficiunt &x deconsuetudine idsem ꝑ inquirit: uinde gaudere anim̃ sol& ita
hominũ quicorda ñ uident testimoniũ uolunt habere apud dm̃qui cordis inspectonẽ

Expanded text:
ipse dicat dominus: de die autem illa et hora nemo scit; et apostolus dicit: dies domini tamquam fur ipse dicat dominus: de die autem illa et hora nemo scit; et apostolus dicit: dies domini tamquam fur in nocte ita ueniet; ex quo significat penitus latere, cum uenit — clamor factus est: ecce sponsus uenit, surgite obuiam ei: in ictu oculi, in nouissima tuba omnes resurgimus. ergo surrexerunt omnes illae uirgines et aptauerunt lampades suas, id est rationes reddendas operum suorum. oportet enim nos exhiberi ante tribunal Christi, ut illic recipiat unusquisque quod gessit in corpore, siue bonum siue malum. et dixerunt stultae ad sapientes: date nobis de oleo uestro, quia lampades nostrae extinguntur: quorum enim facta aliena laude fulciuntur, eadem subtracta deficiunt, et de consuetudine id semper inquirit, unde gaudere animus solet. itaque hominum, qui corda non uident, testimonium uolunt habere aput deum, qui cordis inspector est.
Abbreviated transcription (Latin):
mon non babent dũ continenteruiunt nisin laudib: hominĩ : nergobabent
oleũ secũna ipsamletitiam : oleo significari arbitror propterea unxii inquit
dĩ drtuus oleo exultationis. Qui autem ñ propterea gaud&quia dõ intrin¬
secus plac& non habet oleum secũ. prudentes autẽ acceperunt oleũ secũ
inuasis suis cũ lãpadib: suis: letitiã bonorũ operũ ĩn cordeatq: conscientia posue
runt Sic & a postolus mͦ nee probet autẽ seipsũ homo inquit & tunt in sim& ipsohab¬
bit gloriã & ñ in altero: t ardante ergos ponsodor mierunt om̃s quia exutroque
genere continentiã hominũ siue eorũ quicorãdõ exultant : siue eorũ quiin laudib¬
l ominũ ad quies cunt: moriunt᷑ hoc interuallo temporisdonec sub aduentu dñ fiat
resurrectio mortuorũ. Media aut̃ nocte idẽ nullo sciente aut sperante : quippe cum

Expanded text:
men non habent, dum continenter uiuunt, nisi in laudibus hominum. non ergo habent men non habent, dum continenter uiuunt, nisi in laudibus hominum. non ergo habent oleum secum. nam ipsam laetitiam oleo significari arbitror: propterea unxit te deus, deus tuus oleo exsultationis. qui autem non propterea gaudet, quia deo intrinsecus placet, non habet oleum secum. prudentes autem acceperunt oleum secum in uasis cum lampadibus suis: laetitiam bonorum operurunt. sic et apostolus monet: probet autem se homo, inquit, et tunc in semet ipso habebit gloriam, et non in altero. tardante ergo sponso dormierunt omnes, quia ex utroque genere continentium hominum, siue eorum qui coram deo exsultant, siue eorum qui in laudibus hominum adquiescunt, moriuntur hoc interuallo temporis, donec sub aduentu domini fiat resurrectio mortuorum. media autem nocte, id est nullo sciente aut sperante — quippe cum
Abbreviated transcription (Latin):
& quia necesse ẽ unũ quiceteros p̃cedens ñ ante se habeat cuicaput inclin& uicibus
dicunt᷑ idagereut lassatus suicapitis onere ille qui p̃cedit postom̃s rede at & ei siseedat
cuiꝰ ferebat caput cũ ipse preir&ita inuicem onera sua portantes fretũ transeunt donec
ueniant aterre stabilitatem. Istam ceruorũ naturã fortasse intenderit sala moncũ ait
ceruus amicitiȩ & pullus gratiarũ cołloquat᷑ tecũs hilenim sic probat amicum quem¬
ad modũ oneris amitiportatio necramen inuicẽ portaremꝰ oneranr̃a siunũ tempus
eẽ infirmitatis amborũ qui onera sua sustin& auunũ infirmitatis genus sed diuersatẽ¬
pora& diũsa genera in firmitatis faciunt ut onera nr̃a inuicẽ portare ualeamꝰ uerbi grata
iramfratris tunc portabis cũtuaduersum eũ nonirasceris utrursũ eotempore

Expanded text:
et quia necesse est unum esse, qui ceteros praecedens non ante se habeat cui caput inclinet, uicibus et quia necesse est unum esse, qui ceteros praecedens non ante se habeat cui caput inclinet, uicibus dicuntur id agere, ut lassatus sui capitis onere ille qui praecedit post omnes redeat et ei succedat cuius ferebat caput, cum ipse praeiret: ita inuicem onera sua portantes fretum transeunt, donec ueniant ad terrae stabilitatem. istam ceruorum naturam fortasse intenderit Salomon, cum ait: ceruus amicitiae et pullus gratiarum tuarum colloquatur tecum. nihil enim sic probat amicum quemadmodum oneris amici portatio. Nec tamen inuicem portaremus onera nostra, si unum tempus esset infirmitatis amborum, qui onera sua sustinent, aut unum infirmitatis genus; sed diuersa tempora et diuersa genera infirmitatis faciunt, ut onera nostra inuicem portare ualeamus. uerbi gratia, iram fratris tunc portabis, cum tu aduersus eum non irasceris, ut rursum eo tempore,