comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
do unspeciebi tractat id est de nomine de uerbo deoratione. de enuntiatione de ad¬
firmatione denegatione. de contradictione : Nom̃ ẽ uox significatiua secundũ placitũ
sine tt̃pore cuius nulla pars est significatiua separater: ut socrates uerbũ est quo dsig¬
nificat tẽpuscuius pars nibilextra significat sed semꝑ eorũ q: de altero dicuntꝰ notat ut cognt
disputat. Oratio ẽuox significatiua cuius pastiũ aliquidseparatũ significatiuũ ẽ ut socrates
disputat Enuntiatiua oratio ẽ uox significatiua de eoqͣ ẽ aliquiduel ñ est ut socrates est
socrates non est. Adfirmatio est enuntiatio alicuius dealiquo ut socrates c̃. Negatio ẽ
alicuius ab aliquo ut socrates non est : Contradictio est ad firmationis & negationis op¬
possitio ut socrates disputat socrates non disputat̃ utilitas: Periermeniarũ haec est¬
I. Sequunt̃ dehinc dialectici sillogis miubitotius q̃ astis uti litas & uistus ostendit

Expanded text:
de his tractat: de nomine, de uerbo, de oratione, de enuntiatione, de affirmatione, de negatione, de contradictione. Nomen est uox significatiua secundum placitum sine tempore, cuius nulla pars est significatiua separata, ut Socrates. Verbum est quod consignificat tempus, cuius pars nihil extra significat, et est semper eorum quae de altero dicuntur nota, ut cogitat, disputat. Oratio est uox significatiua, cuius partium aliquid separatum significatiuum est, ut Socrates disputat. Enuntiatiua oratio est uox significatiua de eo quod est aliquid uel non est, ut Socrates est, Socrates non est. Affirmatio est enuntiatio alicuius de aliquo, ut Socrates est, negatio est alicuius ab aliquo, ut Socrates non est. Contradictio est affirmationis et negationis oppositio, ut Socrates disputat, Socrates non disputat. Haec omnia per ialecticis. Sequuntur dehinc Dialectici syllogismi, ubi totius eius artis utilitas et virtus ostenditur;
Abbreviated transcription (Latin):
dedicatiuo dedicatiuũ pasticulare est ꝑreflexionẽ ut ꝙ dã ustũ honestuomnehonestũ
utle. quo ddã igitꝰ utileiustũ. Oetauus modus est qui conducit exunuer salib: ab dicatu
& dedicatiua pasticulare abdicatiuũ est preflexionẽ ut nullũ turpe honestum
omnehonestũ iustĩ quoddã igitur turpe non est iustũ : Nonus modus est qui
conducit exuniuersi abdicatiua & pasticulari dedicatiua dedicatiuũ pasticulare
preflexionẽ ut nullũturpehonestũ quoddã honestũ iustũ ꝙdã igitꝰ iustũ

Expanded text:
o dedicativum particulare per reflexionem, ut: 'Quoddam iustum honestum: omne honestum utile: quoddam igitur utile iustum'. Octavus modus est, qui conducit ex universalibus abdicativa et dedicativa particulare abdicativum per reflexionem, ut: 'Nullum turpe honestum: omne honestum iustum: quoddam igitur turpe non est iustum'. Nonus modus est, qui conducit ex universali abdicativa et particulari dedicativa abdicativum particulare per reflexione
Abbreviated transcription (Latin):
didam sparsa. nichil sordis relinquat.
Colunne pro longitudine et rotun-¬
ditate uocatȩ in quibus totuis fabri¬
ce pondus erigit᷑. Antiqua ratio erae:¬
colunnarum altitudinis t̾cia pars la¬
titudinum Genera rotundarum uiͦi.
sura crassitudinis et altitudinis int̾ se
distantes Quintũ genꝰ est earũ que uo¬
cant᷑ atticȩ. quat̃nis angulis aut ampliꝰ¬
et parib laterum int̾̃uallis Pases ful
cure sunt colunnarũ. que a sundam̃¬
to consurgunt. et suꝑpasite fabricę sus¬
tinent pondus: Pasis aũ nom̃ petrȩ
fortissimȩ firo sermone: Capitella di
suꝑ collum capitt: Epistilia sunt. qͣ
suꝑ capitella colunnarũ pomnt᷑ et ÷

Expanded text:
didam sparsa nihil sordis relinquat.didam sparsa nihil sordis relinquat.Columnae pro longitudine et rotunditate vocatae, in quibus totius fabricae pondus erigitur. Antiqua ratio columnarum erat altitudinis, tertia pars latitudinis. Genera rotundarum quatuosura crassitudinis et altitudinis inter se distantes. Quintum genus est earum, quae vocantur Atticae, quaternis angulis aut amplius, paribus laterum intervallis. Capitelfulture columnarum, que a fundamento consurgunt et supraposite fabrice sustinent pondus, bases autem nomen est Petre fortissime Syro sermone. Capitella dicsuper collum caput. Epistillia sunt, que super capitella columnarum ponuntur et est
Abbreviated transcription (Latin):
teres aũ crudi sunt. quia et ipsi inde
nominati sunt. qd̾̃ lati ligneis formiᷤ
efficiunt᷑. quorũ crates dicunt᷑. in
quib lutũ pro isdẽ laterib crudis
portare solent Sunt enĩ conexioneᷤᷤ
cannarũ dicti anotoy ꝵpatin. id est
qd̾ se inuicem teneant lutum aũ¬
uocatum quidam ꝑ antifrasin pu-¬
tant. qd ñ sit mundum: Nã om̃e
lotũ mundũ est Calcis uiua dicta. quia
dum sit tactu frigida : intꝰ occultũ conti¬
dit᷑. quib solet ignis extingui Oleo
extinguit᷑. quo solet ignis accendi. Usꝰ
eius in structuris fabricȩ necessarius. Nã
lapis lapidi non potest ad herere foreiꝰ.
nisi calce coniunctus: Gipsum cognatuĩ cal¬
genera omniũ aũ optimũ lapidi spe-¬
culari. Est enĩ signis edificiaꝵ et coroniᷤ
gratissimus. Harena ab ariditate dicta
non ut alii ab adherendo in fabricis. ut
quidam uolunt: Fuius probatio si ma¬
nu impressa stridet. aut si in uestẽ can¬

Expanded text:
teres autem crudi sunt, qui et ipsi inde teres autem crudi sunt, qui et ipsi inde nominati, quod lati ligneis formis efficiuntur, quorum crates dicuntur, in quibus lutum pro iisdem lateribus crudis portare solent. Sunt enim connexiones cannarum, dicti apo tou cratein, id est, quod se invicem teneant. Lutum auvocatum quidam per antiphrasim putant, quod non sit mundum, nam omne lorum mundum est. Calx viva dicta, quia dum sit tactu frigida, intus occultum contiditur quibus solet ignis extingui, oleo extinguitur quo solet ignis accendi. Usus eius in structuris fabrice necessarius est. Nam lapis lapidi non potest adherere fortius; nisi calce coniunctus. Gipsum cognatum calgenera, omnium autem optimum lapis specularis, est enim insigniis edificiorum et coronis gratissimum. Arena ab ariditnon ab adhaerendo in fabricis, ut quidam volunt. Hujus probatio est, si manu impressa stridat, aut si in vestem can
Abbreviated transcription (Latin):
uis genere nigri silices optimi quibusdã
in locis et rubentes: Albi silices contra
uecustatem incorrupti: Idem et in mo-¬
numentis sculpti. ⁊ incorrupti ꝑma.¬
nent. quibus nec ignis quidem nocet
Nam ex his etiã forme fiunt. in quib
era fundunt᷑ Siridis silex uehem̃ter
et ipse igni resistens. s nunquã copio¬
pallidus in cemento raro utilis est Gil-¬
uiis contra iniurias fortis. et in structir¬
ra infidus. nisi suerit multa suffrena¬
tione deuinctus fluuiatilis silex sem¬
per ueluti madens est. hic estate ex hib̾i
oportet. nec ante bienniũ inserere in
structuris domorũ: fictiliũ operum
ad parietes et fundamenta coctis
lat̾uilis ad tecta imbriculis tegulisq
aptant᷑ Tegulȩ uocatȩ quad tegant
ȩdes. et imbrices. qd̃ accipiant imbreᷤᷤ
Tegule aũ pͥme positionis nomen
cuius diminutuũ tegillo: li at̃.¬
culi uͦ uocati. qd lati formentur.
circũ actis undiq i tabulis lia.¬

Expanded text:
jus genere nigri silices optimi, quibusdam jus genere nigri silices optimi, quibusdam in locis et rubentes. Albi silices contra vetustatem incorrupti. Iidem et in monumentis scalpti, et incorrupti permanent, quibus nec ignis quidem nocet. Nam ex iis etiam formae fiunt, in quibus aera funduntur. Viridis silex, vehementer et ipse igni resistens, sed nusquam copiom est. Pallidus in caemento raro utilis. 13. Globus contra injurias fortis, et in structura infidus, nisi fuerit multa suffrenatione devinctus. 14. Fluviatilis silex semper veluti madens est. Hunc aestate exhiberi oportet, nec ante biennium inserere in structuris domorum.  Fictilium ad parietes et fundamenta coctis laterculis, ad tecta imbriculis tegulisque aptantur. Tegulae vocatae, quod tegant aedes, et imbrices, quod accipiant imbres. Tegulae autem primae positionis nomen, cujus diminutivum tigillum. Laterculi vero vocati, quod lati formentur circumactis undique quatuor tabulis. La
Abbreviated transcription (Latin):
pere est. ita ut in eo quasi in lignis
littere scribant᷑. Tiburtinus a loco
italiȩ dictus. qui dum sit ad fabricã
fortis : napore tamen dissilit. Tofus
edificiis mutilis est. sundamentis ap-¬
tus. mortalitate et mollitia Ex estu
enĩ et halitu maris fricat᷑. et uerbat᷑
imbribus Arenacius lapis concretꝰ
maris harenis. hic et bibulus dicit᷑.
seruat enĩ humorem acceptũ. Idem
et in betia gaditanus ab insula oce¬
ani. ubi plurimus excidit᷑. Piperinꝰ
subalbidus cum punctis nigris durꝰ
atq fortissimus. Concleaticus. con¬
cleis lapillisq et arena concretus.
asꝑrimus et int̾lum fistulosue.
columbinis a colore auis nuncu-¬
patꝰ natura uicinus gipso et mol¬
litie simillimus: Malaris in pari¬
etibus utilis. quia est quedã pi¬
guior natura eius duraq et aspera. ex qͦ
permixtꝰ ac sistulosus Issungia lapis¬
concretꝰ ex aqua leuis ac fistulosus et
cameris aptus Silex durus lapis. ex cu¬

Expanded text:
pere est, ita ut in eo, quasi in ligno, pere est, ita ut in eo, quasi in ligno, litterae scribantur. Tiburtinus a loco Italiae dictus, qui dum sit ad fabricam fortis, vapore tamen dissilit. Tophus aedificiis inutilis est, fundamentis aptus, mortalitate et mollitia. Ex aestu enim et halitu maris friatur et verberatur imbribus. Arenacius lapis concretus maris arenis. Hic et bibulus dicitur; servat enim humore acceptum. Idem et in Baetica Gaditanus ab insula Oceani ubi plurimus exciditur. Piperinus subalbidus cum punctis nigris, durus atque fortissimus. Cochleacius cochleis lapillisque et arena concretus, asperrimus et interdum fistulosus. Columbinus a colore avis nuncupatus, natura litie simillimus. Molaris, in parietibus utilis, quia est pinguior natura eius, duraque et aspera; ex quopermixtus ac fistulosus. Screatus ex aqua, levis, ac fistulosus, et cameris aptus. 432 12. Silex, durus lapis, ex cu
Abbreviated transcription (Latin):
et altitudinis edificatio: constru¬
ctio aũ uel instructio uocata . eoqd̾ in¬
stringat. et coercere faciat. ut lapides
luto. ⁊ ligna et lapides inuicem sibi.
Nã et intinctio ferri in aquam instrũ¬
ctura est: Nisi enĩ candens tinquatur.
stringi et coerceri non potest ferrũ.
Item constructio a multitudine
lapidum et lignorũ dicta: unde et
strues. aliud est enĩ edificatio. aliud
instauratio Nam edificatio noua
constructio est: Instauratio uero qd̃
reꝑat᷑ ad instar prioris Nam instar
ueteres pro similituline ponebant.
unde et instaurare dicebant: Con¬
stat aũ constructio fundam̃to. lapi¬
dibus. et calce. arena et lignis. fun¬
damentum dictum. qd sit fundus
edisicii. Idem et cementum. a ceden¬
do dictum. qd crasso lapide surgat:
liapides in structuris apti. albus ti¬
burtinus. columbinus. fluuiatilis.
issungia. rubens. et reliqui: Albus la:¬
pis. alius durus. alius mollis.: Mallis
dentata serra secat᷑. tractabilis in o-¬

Expanded text:
et altitudinis aedificatio. Constructio autem, vel structio vocata, eo quod instringat et cohaerere faciat, ut lapides luto, et ligna et lapides invicem sibi. Nam et intinctio ferri in aqua strictura est. Nisi enim candens tingatur, stringi et cohaerere non potest ferrum. Item constructio a multitudine lapidum et lignorum distrues. Aliud est enim aedificatio, aliud instauratio; nam aedificatio nova constructio est, instauratio vero quod reparatur ad instar prioris. Nam instar veteres pro similitudine ponebant: inde et instaurare dicebant. Constat autem constructio fundamento, lapidibus, calce, arena et lignis. Fundamentum dictum quod fundus sit aedificii. Idem et caementum a caedendo dictum, quod caeso crasso lapide surgat. Lapides in structuris apti: albus, Tiburtinus, columbinus, fluvialis, spongia, rubrus et reliqui. Albus lapis, alius durus, alius mollis. Mollis dentata serra secatur, tractabilis in o
Abbreviated transcription (Latin):
caua sit. in modum canne: Sane cana¬
lem melus genere feminino quã mas Iuii¬
culino proferimꝰ: sistule aquarum sunt¬
dicte qd̃ aquas sundant. et mittant.
Nam stola grece mittere est: formȩ ea¬
rum pro magnitudine aquȩ et capaci-¬
tate siunt. ꝑ quas aque ꝑ certoᷤ modu¬
los diuiduntur: Equibus est untia
et quinaria. digitus quadratus. digitꝰ
rotundus. et ceteri modi cuiusq causȩ¬
Iuu. De UeNUS tate.

Expanded text:
cava sit in modum cannae, sane eamdem melius genere feminino quam masculino proferimudictae, quod aquas fundant et emittant. Nam stellein Graece mittere est, formae earum pro magnitudine aquae, et capacitate fiunt, per quas aquae per certos modulos dividuntur. E quibus est uncia et quinaria, digitus quadratus, digitus rotundus, et ceteri modi quique. De venustate
Abbreviated transcription (Latin):
oecubuit quondã tõ statimtĩ corpo sano.
In tellexit eques qͥcquã prestantiꝰ illo.
Eisse loco ticulũ ponens eqͥtabat abinde
diligent᷑ ad notare studui: librũ
ymnorũ diuerso metro siue rith

Expanded text:
 statim corpore sano Intellexit eques quidquam praestantius illo itulum ponens equitabat ab indediligenter adnotare studui. Librum m de diverso metro sive rh
Abbreviated transcription (Latin):
Ultin cõgenmans moere suspiria uite.¬
cũ ꝙ domus nepti patris tͣbata gemdit.¬
Suggerit hospeseã duci qͥ forte caballas
de orthographia al fabeti ordine di¬
strictũ. Itẽ librũ de metrica arte

Expanded text:
Ultima congeminans miserae suspiria vitque domus neptim patris turbata gemSuggerit hospes eam duci quo forte caballusde Orthographia, alphabeti ordine nctum. Item, librum de metrica Arte;
Abbreviated transcription (Latin):
Nã ꝑ manũs uerba ꝑ arundinẽ litterae significate sunt m&o nomia trans¬
nominatio ab alia significatione ad aliã proximitatẽ trans lata fit b multis

Expanded text:
Nam per manum verba, per arundinem litterae significatae sunt. Metonymia, transnominatio ab alia significatione ad aliam proximitatem translata. Fit autem multis
Abbreviated transcription (Latin):
lasticen est parietum ex gipso esfi-¬
gies. signaq exprimere. pingiq co-¬
lorib Plasticen autẽ dictum grece. qd̃
latine est fingere t̾ra uł gipso similitu¬
dines. Iam et impressa argilla formã
aliquam facere plastis est. Inde et pro-¬
thoplastus clictus homo. qui ex limo
primus estͥ conditꝰ:
De sictoRa.

Expanded text:
lastice est parietum ex gypso effigies signaque exprimere pingique coloribus. Plastice autem dictum Graece, quod Latine est fingere terra vel gypso similitudines. Nam et inpressa argilla formam aliquam facere plastis est. Unde et protoplastus est dictus homo qui ex limo primus est conditus. De pictura
Abbreviated transcription (Latin):
alculi partim ordine mouen
ge. Ideo alios ordinarios. alios ua¬
gos appellant. At uero qui omnino¬
moueri non possunt incitos dict̃.
Un de et egentes homines inciti
uocant᷑. quibus spes ultra proce¬
dendi nulla restat: De inter
postremo et odium. et dãna
rerum. un de et aliquando ꝑꝑ
hec scelera int̾dicta legib fuit
dicit᷑. qd̾ sit pilis plena. Hec aũ et
isfera a ferendo uł feriendo dicta
De quarum genere et pondere dor-¬
cacius sic tradidit. Neu tu parce piloᷤᷤ
uiuacis condere cerui Uncia donet
erit geminã suꝑ addita libram: Int̃
species pilarum sunt trigonaria. et
arenata: Trigonaria est. qua int̾
tres ludit᷑. arenata. qua in grege
dum ex circulo astantiũ ac spectanti.¬
um emissa ultra iustum spatiromns

Expanded text:
alculi partim ordine moventur, partim vage. Ideo alios ordinarios, alios vagos appellant. At vero qui moveri omnino non possunt 413 incitos dicunt. Unde et egentes homines inciti vocantur, quibus spes ultra procedendi nulla restat. CAPUT LXVpostremo et odium, et damna rerum, unde et aliquando, propter haec scelera, interdicta legibus fuitdicitur quod sit pilis plena. Haec et sphaera a ferendo, vel feriendo dicta, de quarum genere et pondere Dorcatius sic tradit: Neu tu parce pilos vivacis condere cervi, Uncia donec erit geminae superaddita librae. 2. Inter species pilarum sunt trigonaria et arenata. Trigonaria est, qua inter tres luditur. Arenata, qua in grege dum ex circulo astantium spectantiumque emissa, ultra justum spatium
Abbreviated transcription (Latin):
inde uocantur quia communi sunt & in multorũ significatione consistunt:
Haec inxx & uiii species diuiduntur ex quibus corporaliadicta quia uel uidentꝰ
uł tanguntur ut cae lumterra. Incorporalia quȩ carent corpore. Vnde

Expanded text:
inde vocantur, quia communia sunt et in multorum significatione consistunt. Haec in viginti octo species dividuntur, ex quibus corporalia dicta, quia vel videntur vel tanguntur, ut 'caelum', 'terra'. Incorporalia, quia carent corpus; unde
Abbreviated transcription (Latin):
medicaminis aut postegritudinẽ tardare sũpcio atro pͥan ñ accipita diminucione corp̃o¬
ris nãgrec inutrimenticessacionẽ atropiãdicunt ẽ eñintenuitas corporis excausis latenti¬
bur &p dulatim conualiscentibus. Sarcianẽ suꝑ fluũ carnis in crem̃tũ quo ultramodũ corpo¬
discenderit inrectaossa &efficit᷑ibigluti nacio podo gramgreci aretencione pedũ dñt nomi¬
natã &a ferali dolore siquid ẽomneꝙ inmite fucritabi siue a gresteuo camus artericus
atiruasisiugedesideriumuentris cũcxtencione naturalium locorũdicta passioa satir as
diaria iugisuentris cursus sincuomito disintet ia ediuisiocontinuacionis io ẽulcerauo
intestinis diseni diuisioẽ intera intestina fid antecedenti fluore que grecidiartian

Expanded text:
medicaminis; aut post aegritudinem tarda resumptio. Atrofia nomen accepit a diminutione corporis. Nam Graeci nutrimenti cessationem ἀτροφίαν dicunt. Est enim tenuitas corporis ex causis latentibus et paulatim convalescentibus. Sarcia est superfluum carnis incrementum, quo ultra modum corpo de phlegma quotiens descenderit in recta ossa, et efficitur ibi glutinatio. Podagram Graeci a retentione pedum dicunt nominatam, et a ferali dolore. Siquidem omne, quod inmite fuerit, abusive agreste vocamus. Artriticus atiriasis iuge desiderium Veneris cum extensione naturalium locorum. Dicta passio a Satyris. Diarria iugis ventris cursus sine vomitu. Disinteria est divisio continuationis, id est ulceratio intestini. Dis enim divisio est, intera intest
Abbreviated transcription (Latin):
domalum qđ nocead alten: flagitiũ ceflagitaendo corrupte lam libi dinis qua
nocead sibi haecsunt duo genera omnium pec catoꝵ: Vist uirtus potes¬
tectis p̃ quẽc causec siueres uelccufer t̾ uelextor quȩ t̾ uispii uecta ÷ siquisq
donte iudicium cermactis hominibur quẽ quã a suo de ecent uel expugnauent:
uispuplicat si quis unem centepopulum ueliudic̃e uelregẽ cppellaentẽ negccuent auttorsent
sueuerberecuerit ueliuunxegt Delus: mentis callidites cebeo qđ d eludeet cdiudenim cegt
& ccliidiimulat petronis aliter ex istimat dicens quid ÷ iudicis dolus nimirum ubiccliquid
facctũ ÷ qđ legidol& habetisdolũ accipite nunc malũ Ecclum nicc est iurgium alienae
accelaendo id ÷ decipiendo dietee fclsitees ceppellatec cefando celiud quãc uerũ ÷: Inurice:¬
crilegium ꝓphe t̃ sccercerũrerũ furtũ posteec & inidalorũ cultu hes sithocnom en: Adulterium:

Expanded text:
do malum, quod noceat alteri. Flagitium a flagitando corruptelam libidinis, qua do malum, quod noceat alteri. Flagitium a flagitando corruptelam libidinis, qua noceat sibi. Haec sunt duo genera omnium peccatorum. Vis est virtus potestatis, per quam causa sive res vel aufertur vel extorquetur. Vis privata est, si quisque ante iudicium armatis hominibus quemquam a suo deiecerit vel expugnapopulum vel iudicem vel regem appellantem necaverit, aut torserit sive verberaverit vel vinxerit. Dolus est mentis calliditas, ab eo quod deludat. Aliud enim agit, et aliud simulat. Petronius aliter existimat dicens: 'Quid est, iudices, dolus? Nimirum ubi aliquid factum est quod legi dolet. Habetis dolum, accipite nunc malum.' Calumnia est iurgium alienae litis, a calvendo, id est decipiendo dicta. Falsitas appellata a fando aliud quam verum est. Iniuricrilegium proprie est sacrarum rerum furtum. Postea et in idolorum cultu haes
Abbreviated transcription (Latin):
quimaencipium ccccipit conp̃hindere id ipsum que ei mancipio dactus: Pessio ÷
ꝓphae rei concessio sicut ÷ illudcedo iure ꝓpinquitacts cedere enim dicimus
quac sicon ceder e id ÷ quȩppy& sunt Na malienc restituenus ñ concedimus
naincedere pro pne dr̃ qui contra uentectẽ alten consentit ut cicero cessit in¬
qudamplissimi uis acũtos tate uelpocius pecratt. INterdictum ÷ qđ cciudice non
inꝑ petuum sed ꝓre formando moment ad tempus inter im dr̃ steluceꝓpositione¬
actionisenĩ, Precium uoeatur eo qđ psius eum docmus ut ꝓq uicerem quãc eppetim
possedere debecmus : Com mercium dictũ ÷ cc̃mercibus quo nomine resuena¬
les appellamus unde mercatus dr̃ coetus multoꝵ hominũ quiresuendere
uelemere solent IN tegi restitutio ÷ causȩ uel rei repccrectio: causccred inte¬
tas & ceteraq: non occidunt sed infamaent: Facinus dictum cefacien¬

Expanded text:
qui mancipio accipit, conprehendere id ipsum, quod ei mancipio datur. Cessio est qui mancipio accipit, conprehendere id ipsum, quod ei mancipio datur. Cessio est propriae rei concessio, sicuquasi concedere, id est, quae propria sunt; nam aliena restituimus, non cedimus. Nam cedere proprie dicitur, qui contra veritatem alteri consentit, ut Cicero: Cessit, inquit, amplissimi viri auctoritati, vel potius paruit. 33. Interdictum est quod a judice non in perpetuum, sed pro reformando momento ad tempus interim dicitactionis eius. Pretium vocatum eo quod prius eum damus, ut pro eius vice rem, quam adpetimus, possidere debeamus. Commercium dictum a mercibus, quo nomine res venales appellamus. Unde mercatus dicitur coetus multorum hominum, qui res vendere vel emere solent. Integri restitutio est causae vel rei reparatio. Causa redintetas et cetera, quae non occidunt, sed infamant. Facinus dictum a facien
Abbreviated transcription (Latin):
& rectũ undeait uarro
apud plautũ prosis lectis significarerectis
unde &iã qua enonest ꝑflexanumero. sed recta prosa oratiodr̃ in rectã producendo
Alu prosã aiunt dictã ab eo ꝙ est profussa uel ab eo quo cspatiosius proruat & currat

Expanded text:
 rectum. Unde ait Varro apud Plautum 'prosis lectis' significari rectis; unde etiam quae non est perflexa numero, sed recta, prosa oratio dicitur, in rectum producendo. Alii prosam aiunt dictam ab eo, quod sit profusa, vel ab eo, quod spatiosius proruat et excurrat
Abbreviated transcription (Latin):
subrini Fraqueler aut matertere filis Sobrinic̃s ubrinorum fili. Ttug thius grecum nomer¬
est: Patruus frat̃ patris÷ quasi pat̃ alius unde & moriente patre popillũ priorpatruus
suscipit& quasi siliũ lege tu&ur : abanculusẽ matrirfrãt cuius nñ formam diminutiui habe¬
reuideur quia abauo ueni remonstratur : Amita aut̃ c̃soror patrirquasi alia mater : Mat̃¬
tera estroror netrir quas ialtera mat Socer est q̃uifilia dedet generẽ quifibiã dixit gener
aut̃ dictur odđ ad iecircatu adau gendumgenus Soceraũt & rocrur quadgenerũuelnurũ sibi
ad sociauit. Utricurẽ quiurxorẽ e alio uiro filioautfiluã habentem idirxit &ic tururri
& priuignus diciputatur quasipriuigenus quasi prius genitus unde & uulgo antenatus
Vocabula agente haec uidentur declinata genitor genitrix agnati agnate cognati
cognate progenitores progenitrices. germane germane¬

Expanded text:
sorini. Fratrueles autem matertere filii sunsorini. Fratrueles autem matertere filii sunest. 446 16. Patruus frater patris est, quasi pater alius; unde, et decedente patre, pupillum prior patruus suscipit, et quasi filium lege tuetur. 17. Avunculus est matris frater, cujus nomen formam diminutivi habere videtur, quia ab avo venire monstratur. 18. Amita est soror patris, quasi alia mater. Matertera est soror matris, quasi altera mater. Socer est, qui filiam dedit. 19. Gener est qui filiam duxit; gener autem dictus, quod asciscatur ad augendum genus. Socer autem et socrus, quod generum vel nurum sibi associavit 20. Vitricus autem qui uxorem ex alio viro filium aut filiam haet privignus dici putatur quasi privigenus, quia prius genitus. Unde et vulgo antenatus. Vocabula a gente haec videntur declinata: genitor, genetrix, agnati, agnatae, cognati, cognatae, progenitores, progenetrices, germani, german
Abbreviated transcription (Latin):
& parur ia cobur &iohannis. Coente utomner iudei fratrer intorse uocantur indeute
anathema ẽe axp̃opro fratribur meis qui sunt cognatimci sec undum cart nemq ii sunt
is rahelitae. Por ro cognatione fratreruocantur qui sunt deuna fumilia id est patria quar
latini paternitater interp̃tantur cum& una radice multa generirturba difunditur
ut in genesi dixit abraham ad lothnonsitrixa interme &te interpartorertuos & pas
tores meos quia omner fratrernos sum mus & terte lothnonerat frater abra hae
sed silius fratr ir eius aran&uar tomodo affectũ fratẽdici quiinduo scinduntur spiri
cundũ habitar efr̃r inunum in commone cũ &omner homines & uno pa nati parunter
ut frater nã soror ẽ & odẽ semine dicta quod sola cũ fratribur insorte agnicionir
Consubri uero uocati quia aut & sorore & fratre aut& duabus sororibus sunt natiquasi con

Expanded text:
et Petrus, Iacobus et Iohannes. Gente, ut omnes Iudaei fratres inter se vocantur in Deuteet Petrus, Iacobus et Iohannes. Gente, ut omnes Iudaei fratres inter se vocantur in DeuteAnathema esse a Christo pro fratribus meis, qui sunt cognati mei secundum carnem, qui sunt Israhelitae.' Porro cognatione fratres vocantur, qui sunt de una familia, id est patria; quas Latini paternitates interpretantur, cum ex una radice multa generis turba diffunditur. Et in Genesi dixit Abtores meos, quia omnes nos fratres sumus . Et certe Lot non erat frater Abrahae: sed filius fratris ejus Aaron. Quarto modo affectu fratres dici, qui in duo scinduntur, spiricundum habitare fratres in unum ; in commune, cum et omnes homines ex uno patre nati pari inter ut frater. Nam soror est ex eodem semine dicta, quod sola cum fratribus in sorte agnationisConsobrini vero vocati, qui aut ex sorore et fratre, aut ex duabus so
Abbreviated transcription (Latin):
Ate agnos cuntur quia ueniunt ꝑ uirilir sxxus ꝑsonas uelut frat̃ eodem patre
natus uel fratris filiurnepor uel& eo item patruus : Cognatidictiquia sunt & iprꝓ
pinquitate cognicionis coniuncti qui inde post arnatos habentur qui a ꝑfemini
propt̃ proximititem sangunir uocatus. Tonsangiinei uocat eo quode&i no sanguine
idest a uno palia eto mine nat isunt nam se menuir iest sp̃ma sanguinir a dinstaraquae
inscopolrcombiraenuae s pumam candidam facit uelsicut uiimiii grum quo dincali¬
es tacadem semine nati. Cermanuero de cadem genetricae maniner sonitmulti
di cuntde codeger minẽ quitantum fraeres uocantur ergofratres ode n stulti
germani & eademgenitrice manantes Uteriniuocati quod nint& duerde ꝓariour
e uno uter o aediti namuterur tantum mulieris est Inraut̃ modis s cripturi diunus
fratrer dicunt patura gente cognacione affectu: Natura ut esau &iacob anantur

Expanded text:
te agnoscuntur, quia veniunt per virilis sexus personas, veluti frater eodem patre natus, vel fratris filius neposve ex eo; item patruus. Cognati dicti, quia sunt et ipsi propinquitate cognationis coniuncti. Qui inde post agnatos habentur, quia per femipropter proximitatem sanguinis appellatus. Consanguinei vocati, eo quod ex uno sanguine, id est ex uno patris semine sati sunt. Nam semen viri spuma est sanguinis ad instar aquae in scopulos conlisae, quae spumam candidam facit, vel sicut vinum nigrum, quod in caliructu, id est ex eodem semine nati. Germani vero de eadem genetrice manantes; non, ut multi dicunt, de eodem germine, qui tantum fratres vocantur. Ergo fratres ex eodem fructu, germani ex eadem genetrice manantes. Uterini vocati, quod sint ex diversis patribus, et uno utero editi. Nam uterus tantum mulieris est. Quattuor autem modis in Scripturis divinis fratres dici: natura, gente, cognatione, affectu. Natura, ut Esau et Iacob, Andreas
Abbreviated transcription (Latin):
uitatem: Aramatidis reperit᷑ in arabia
uł egipto myrre coloris ⁊ odoris. im̃ ⁊ no¬
m̃ ht̃. Melocros bicolor. ex una parte
uiridis. ex altera melli similis. Coaspi-¬
tis a flumine ꝑsarum dicta est ex ui-¬
ridi fulgoris aurei: De RUBris Gẽmis.
Uorallius gignit᷑ in mari forma ramosus
colore uiridis ⁊ maxime rubens: uene
eius candide Sub aqua ⁊ molles detracte con¬
festim durant᷑ ⁊ rubescunt. tactuq pro-¬
tinus lapidescunt. Itaq occupari euelliq
retib solet. aut acri ferram̃to p̃cidi. qua
de causa corallius uocitat᷑. quantũ au a
put nos margaritarum indicũ p̃ciosũ ÷
tãtũ apit indos corallium hunc magi ful-¬
minibus resistere assirmant si credit᷑
Sardus dicta est eo quod reꝑta sit pͥmũ
a sardis: hec rubrum ht̃ colorem mar-¬

Expanded text:
vitatem. Aromatitis reperitur in Arabia vitatem. Aromatitis reperitur in Arabia vel Aegypto, myrrhae coloris et odoris; unde et nomen habet. Melichros bicolor ex una parte viridis, ex altera melli similis. Choaspitis a flumine Persarum dicta est, ex viridi fulgoris aurei. De rubris gemmis . Corallius gignitur in mari, forma ramosus, colore viridi sed maxime rubens. Bacae eius candidae sub aqua et molles; detractae confestim durantur et rubescunt, tactuque protinus lapidescunt. Itaque occupari evellique retibus solet, aut acri ferramento praecidi, qua de causa corallius vocitatus. Quantum autem apud nos margaritum Indicum pretiosum est, tantum apud Indos corallium. Hunc magi fulminibus resistere adfirmant, si creditur. Sardius dicta eo quod reperta sit primum a Sardis: haec rubrum h
Abbreviated transcription (Latin):
re malue nom̃ accepit. in reddendis lauda-¬
ta signis Nascit᷑ in arabia: Electropia ui¬
ridi colore ⁊ nubilo. stillis puniceis suꝑspar.¬
sa. cum sanguineis uenis causa nominis
de effectu lapidis est Iam deiecta in labris
ȩnris radios solis mitat sanguineo aere¬
reꝑciisso. Extra aquã autẽ speculi modo so¬
lem accipit. dep̃henditq defectus eius
sub euntem lunam ostenlens magorum
impudentiam. Manifestissimũ in ħ qͦ:
exemplum est. qm̃ admixta herba electro.¬
pio quibusclam additis p̃cacionib gerentẽ
conspici negẽt ꝗignit᷑ in cipro et africa
s melior in et hiopia: Sagda geminia pra:¬
sini coloris aput caldeos. cunis tanta ins est
ut ꝑmeantes naues ⁊ profundo petat.¬
⁊ carinis ita tenacit̾ adhereat. ut nisi ab.¬
rasa parte ligni. uix separet᷑ Mirrites di¬
cta est. quod in ea myrre color est. con¬
p̃ssus aũ usq ad coͬlorẽ nardi spirat sua.¬

Expanded text:
re malvae nomen accepit, in reddendis laudare malvae nomen accepit, in reddendis laudata signis. Nascitur in Arabia. Heliotropia viridi colore et nubilo, stellis puniceis supersparsa cum sanguineis venis. Causa nominis de effectu lapidis est; nam deiecta in labris aeneis radios solis mutat sanguineo repercussu; extra aquam autem speculi modo solem accipit, deprehenditque defectus eius subeuntem lunam ostendens. Magorum inpudentiae manifestissimum in hoc quoque exemplum est, quoniam admixta herba heliotropio quibusdam additis precationibus gerentem conspici negent. Gignitur in Cypro et Africa, sed melior in Aethiopia. Sagda gemma prasini coloris apud Chaldaeos. Cuius tanta vis est ut permeantes naves e profundo petat, et carinis ita tenaciter adhaereat ut nisi abrasa parte ligni vix separetur. Myrrhites dicta est quod in ea myrrhae color est. Conpressus autem usque ad calorem nardi spirat sua
Abbreviated transcription (Latin):
greco in latinũ uiridis gemina int̾ptat᷑.
Ias quippe uiride . pinasin gemmadicit᷑.
Est aũ smaragdo subsimilis.s crassi coloris.
Species eius .x. ⁊ septẽ Uolunt aũ quidã
iaspidem gemmã ⁊ gratiȩ et tutelȩ. esse
gestantib quod crede non fidei s suꝑsti¬
cionis est Topaꝵion ex urenti genere est.
omniq colore resplendens. inuenta primi
in arabie insula. in qua trocolite p̃dones
fame et tempestate fessi cum herbarũ
radices esfoderẽt eruerentq insula postea q̃si¬
ta . nebulis coopta. tandem a nauigantibus
inuenta s ob hoc locus et gemma nonĩ ac:¬
amplissima gẽmarum earũ eadem insula
nobilium: lunã sentit genera eus duo: Cal¬
laica colore uiridis ⁊ pallens et nimis crassa ni¬
chil iocundius aurũ decens. uñ et appellata:
Nascitur in india uł germania in rupib
gelidis oculi mͦ extuberans: Molocites spissius
uirens et crassior quam smnaragdus a colo.¬

Expanded text:
Graeco in Latinum viridis gemma interpretatur; Graeco in Latinum viridis gemma interpretatur; ias quippe viride, pinasin gemma dicitur. Est autem smaragdo subsimilis, sed crassi coloris. Species eius decem et septem. Volunt autem quidam iaspidem gemmam et gratiae et tutelae esse gestantibus, quod credere non fidei, sed superstitionis est. Topazion ex virenti genere est omnique colore resplendens, inventa primum in Arabiae insula, in qua Trogodytae praedones fame et tempesradices effoderent, eruerunt. Quae insula post ea quaesita, nebulis cooperta, tandem a navigantibus inventa est. Sed ob hoc locus, et gemma nom amplissima gemmarum; eadem sola nobilium limam sentit. Genera eius duo. Callaica colore viridi, sed pallens et nimis crassa; nihil iucundius aurum decens; unde et appellata. Nascitur in India vel Germania in rupibus gelidis, oculi modo extuberans. Molochites spissius virens et crassior quam smaragdus a colo
Abbreviated transcription (Latin):
uel salis similes notas habent: Smaragdo aũ
mero et uiridi praficiunt oleo quãuis nat᷑a
imbuant᷑. Calcosmaragdus dicta qud ui¬
ridis sit et turbida ęris uenis Itec in egipto
uel cipro insula nascitur: Prasius pro uiri¬
denti colore dictus . s. uilis cuius alterum
genus sanguineis punctis abhorret: t̃cium
distinctum uirgulis tribus candidis. Be¬
rillus in inlia nascitur. gentis sue lingua
nom̃ habens. uiriditate similis smaragdo.
s cum pallore: Polituraũ ab indis in sexan.¬
qulas formas. ut ebitudo coloris reꝑcussa
angulorum excitetur: Alit̃ politus non ht̃
sulgorẽ. Genera eius nouem Crisoberillꝰ
dictus eo quod pallida eius uiriditas in au¬
reum colorẽ resplendeat. ⁊ hunc india mit¬
tit : Crisoprassus indicus est corore porri
sucum referens aureis int̾uenientib gut¬
tis. uñ et nom̃ accepit: quem quidam
berillorũ generis udicauerunt: Iaspisd

Expanded text:
vel salis similes notas habent. 2. Smaragdi autem vel salis similes notas habent. 2. Smaragdi autem mero et viridi proficiunt oleo, quamvis natura imbuantur. 3. Chalchosmaragdus dicta, quod viridis sit, et turbida aeris venis. Haec in Aegypto, vel Cypro insula nascitur. 4. Prasius pro viridanti colore dictus, sed vilis. Cujus alterum genus sanguineis punctis obhorret. Tertium distinctum virgulis tribus candidis. 5. Berillus in India gignitur, gentis suae lingua nomen habens, viriditate similis smaragdo, sed cum pallore. Politur autem ab Indis in sexangulas formas, ut hebetudo coloris repercussu angulorum excitetur. Aliter politus non habet fulgorem. Genera ejus novem. 6. Chrysoberyllus dictus, eo quod pallida ejus viriditas in aureum colorem resplendeat, et hunc India mittit. Chrysoprasus Indicus est, colore . . ., porri sucum referens, aureis intervenientibus guttis, unde et nomen accepit. Quem quidam beryllorum generi adiudicaverunt. Iaspis de
Abbreviated transcription (Latin):
nũ appellari Electrũ autẽ appellari fa:¬
bulosa argum̃taciodedit: Nãq phetonte
sulminis ictu int̾empto sorores eius luctu mu-¬
tatas in arbores populos lacrimis electrũ oĩb
annis fundere. uixta heridanũ annem. ⁊ ele¬
ctrũ appellatum. qm̃ sol uocitatus sit elecꝰ¬
tor plurum poete dixere: Constat aũ ñ eũ
esse sucum populi .s pinee arboris. nã accen¬
sus tede nidore flagrat: Nascitur aũ in insu¬
lis oceani septemtrionalis sicut qu̾mi. den¬
saturq ut cristallum rigore uł cepore. ex
ea figunt decoris gratia agrestium femina:¬
rum monilia: Iocari aũ a quibusdã ar-¬
paga. eo quod attritu digitorum accepta
caloris anima folia paleasci ⁊ uestium sin.¬
brias rapiat. sicut magnes ferrum. quoc̃q
aũ mͦ libeat cinguit᷑ Nã ancuse radice con¬
chiloq inficit᷑ li igurriꝰ uocatꝰ. qd̾ fiat
ex urina lincis bestie tepore indurata

Expanded text:
num appellari. Electrum autem vocari fanum appellari. Electrum autem vocari fabulosa argumentatio dedit. Namque Phaethonte fulminis ictu interempto sorores eius luctu mutatas in arbores populos, lacrimis electrum omnibus annis fundere iuxta Eridanum amnem; et electrum appellatum quoniam sol vocitatus sit Elector plurimi poetae dixere. Constat autem eum non esse sucum populi, sed pineae arboris; nam accensus taedae nidore fragrat. Nascitur autem in insulis Oceani septentrionalis sicut gummis, densaturque ut crystallum rigore vel tempore. Ex ea fiunt decoris gratia agrestium feminarum monilia. Vocari autem a quibusdam harpaga, eo quod adtritu digitorum accepta caloris anima folia paleasque et vestium fimbrias rapiat, sicut magnes ferrum. Quocumque autem modo libeat tinguitur; nam anchusae radice conchylioque inficiuntur. Lyncurius vocatus quod fiat ex urina lyncis bestiae tempore indurata.
Abbreviated transcription (Latin):
Genera enis quinq Onix appellata qd̃
habeat in se ꝑmaxtũ candorẽ in simili.¬
tudinem ungus humane: Greci enĩ
unquem onicẽ dicunt: hanc idia
uel arabia gignit. Distant antem inui¬
cem: Nam indica ignis colorẽ habet
albis cingentibus ⁊ onis: Arabica autẽ
nigra est cum candielis zonis Genera
enis quinq Sardonix ex duorũ nomi-¬
num societate uocata Est enĩ ex oni.¬
cis candore et sardo Constat aũ ui colo¬
ribus subteriꝰ. nigro medio candido. su¬
perius mineo Fet sola in signando ni¬
chil cere auellit Reperit᷑ autẽ aput indoꝰ
et arabes detecta torrentib Genera eiꝰ .
Ematites rubore sanguineꝰ.⁊ propterea
emathites uocatus Emath quippe qan¬
quis est Signit᷑ in ethiopia quidẽ.s pͥn¬
cipalis in arabia ⁊ in africa muenit᷑. de.
qua promittunt magi quidã ad caargu¬
endas barbarorũ insidias: Sucmus quẽ
appellant greci electron fului cereiq:
coloris fert᷑ arboris sucis esse.⁊ obid suci¬

Expanded text:
llata quod habeat in se permixtum candorem in similitudinem unguis humanae. Graeci enim unguem ὄνυχα dicunt. Hanc India vel Arabia gignit; distant autem invicem; nam Indica igniculos habet albis cingentibus zonis, Arabica autem nigra est cum candidis zonis. Genera eius quinque. Sardonyx ex duorum nominum societate vocata; est enim ex onychis candore et sardo. Constat autem tribus coloribus; subterius nigro, medio candido, superius mineo. Haec sola in signando nihil cerae avellit. Reperitur autem apud Indos et Arabes detecta torrentibus. Genera eius quinque. Haematites rubore sanguineus, ac propterea haematites vocatus; αἷμα quippe sanguis est. Gignitur in Aethiopia quidem principalis, sed in Arabia et in Africa invenitur. De qua promittunt magi quiddam ad coarguendas barbarorum insidias. Sucinus, quem appellant Graeci ἤλεκτρον, fulvi cereique coloris, fertur arboris sucus esse et ob id suci
Abbreviated transcription (Latin):
Iuidies non iudeir. sed xp̃ianir inresur rectionẽ dñi declaraturẽ . & &x illo baberecoepit festi¬
uitatem suam illir it solum celebrandum scebbatũ traditum ÷ quierat antea requies
mortuorũ : Resurratio Aut̃ nullius eratusq ad dnm xpm quiresurgens a mostuis non
morer&ur postquã aut̃ facta tedis resurrectio incorpor edñi ut p̃ir& in capite acclesiacꝗ corp̃s

Expanded text:
Qui dies non Iudaeis, sed Christianis in resurrectionem Domini declaratus est, et ex illo habere coepit festiQui dies non Iudaeis, sed Christianis in resurrectionem Domini declaratus est, et ex illo habere coepit festivitatem suam. Illis enim solum celebrandum sabbatum traditum est, quia erat antea requies mortuorum; resurrectio autem nullius erat qui resurgens a mortuis non moreretur. Postquam autem facta est talis resurrectio in corpore Domini, ut praeiret in capite Ecclesiae quod corpus
Abbreviated transcription (Latin):
dragensimae sordidata Aduntionem Accederent. hoc aut̃ die simbulum Conpeten¬
tibus traditur ꝓpt̃ ofinem dominicae pasche sollempnitatẽ ut qui iam addĩ gratiam.
ꝑcipiendam festinant fidem quã confiteantur Agnoscant : Caena dominica dicta
est eoꝙ in eodie saluator paschacumsuis discipulis fecerit ꝙ ec hodieq sicut est traditum cele¬
bratur scmq: ineo crirma conficitur : Sabbatum ab hebreis exinter p̃tactione uocabulisu¬
irequies nominatur qd r̃in ipso ꝑfectomundo requicuis s& si quidemin eodie requieuit dñs in
sepulcbro ut qui&is illius misterium ꝯfirmar& qui uideis obseruandum in umbra futurip¬
ceptum est: Sed postquam xp̃s insepulturã sua ciurfiguram adimpleuit obseruatio eius qu
euit : Pominicus dier ꝓindeuocatur quiin eoresur rectionis dñi nr̃i gaudium celebratur.

Expanded text:
dragesimae sordidata ad unctionem accederent. Hoc autem die symbolum conpetendragesimae sordidata ad unctionem accederent. Hoc autem die symbolum conpetentibus traditur propter confinem Dominicae paschae sollemnitatem; ut qui iam ad Dei gratiam percipiendam festinant, fidem, quam confiteantur, agnoscant. Coena Dominica dicta est, eo quod in eo die Salvator pascha cum suis discipulis fecerit; quod et hodieque, sicut est traditum, celearatur. CAPUT XVI. De sabbato. Sabbatum ab Hebraeis ex interpretatione vocabuli sui requies nominatur: quod Deus in ipso, perfecto mundo, requievisset. Siquidem in eo die requievit Dominus in sepulcro, ut quietis illius mysterium confirmaret, quod Judaeis observandum in umbra futuri praeceptum est: sed postquam Christus in sepulcro suo ejus figuram adimplevit, observatio ejus quievit. Dominicus dies proinde vocatur, quia in eo resurrectionis Domini nostri gaudium celebratur.
Abbreviated transcription (Latin):
rimurinqua natur xp̃r pastoribur hebreorum. angelonuntiante apparuit: Secur¬
da inqua exgentium populis. stello indice p̃sepis conabula magoradora tdror ex hibuit:
Scenopigia sollemnitas bebreorum de greco inlatinum tabernaculorũ. dedicatio inter p̃¬
taturq: celebrabatur abiudeis in memoriã expedionis cumabaegypto ꝓmoqinta ber
breor septembrimense celebratur : Neumeniae apud nor hł apud hebreoratitẽ
quia saecundum lunarẽ cur summenses supputantur & grecemene li na appella¬
tur. Indicneuminia id est noualuna erant it apud hebreor ipsedier̃ Kalendarum. exle¬
sollemnitatis uestre : sconia aut̃ ÷ nouitẽpli aedificatio grece it cenondr̃ nouũ¬
quando it aliquid noudm dedicatur encenia dr̃ hanc dedicationir templi sollemnita¬
ranis palmorũ mulitado plebum obiuianei clamauerunt osanna benedlictus
quiuenit in nominedũ rexisrabel: Vulgus Autẽ ideo hunediem capitila biumuocat
ꝗ tuncmorirẽ labandicapita infantum quiunguendi sunt Neobobseruationem qua¬

Expanded text:
ristus et pastoribus Hebraeorum angelo nuntiante apparuit; secunda, in qua ex gentium populis stella indice praesepis cunabula Magos adoraturos exhibuit. Scenopegia sollemnitas Hebraeorum, de Graeco in Latinum tabernaculorum dedicatio interpretatur; quae celebrabatur a Iudaeis in memoriam expeditionis, cum ab Aegypto promoti in braeos Septembri mense celebrabatur. Neomenia apud nos kalendae, apud Hebraeos autem, quia secundum lunarem cursum menses supputantur, et Graece μήνη luna appellatur, inde neomenia, id est nova luna. Erant enim apud Hebraeos ipsi dies kalendarum ex lesollemnitatis vestrae.' Encaenia est nova templi dedicatio. Graece enim καιQuando enim aliquid novum dedicatur, encaenia dicitur. Hanc dedicationis templi solemnitaramis palmarum multitudo plebium obviam ei clamaverunt: Osanna, benedictus qui venit in nomine Domini, Rex Israel. 14. Vulgus autem ideo e, quia in eo tunc moris est lavandi capita infantium, qui unguendi sunt ne observatione qua
Abbreviated transcription (Latin):
erem perisse serpentem: Iñ lucanus Ma-
tremq suus conterruit infans Portentu¬
osa uͦ leuem sumunt mutacionem exẽ¬
pli causa cum sex digitis nati: Portenta¬
aũ igitur uł portentuosa existunt. Alia
magnitudine tocius corporis ultra cõ¬
munem hominũ modum quantꝰ fuit
tition in nouem uigeribus iacens. ho.¬
mero testante: Alia paruitate tociꝰ
corporis ut nani. uł quos greci pigne¬
os uocant. eoquod sint statura cubita.¬
les: Alia magnitudine partiũ. ueluti
capite informi. aut suꝑ fluis m̃brorũ
partibus. ut bicipites et trimani . ł
scinodontes. quibus procedunt gemi¬
nidentes: Aliꝰ defectu partium in qͥb
altera pars plurimum defecit ab alta.
ut manꝰ a manu. ł pes a pede: Alia dis¬
cissione: ut sine manu aut capite ge¬
nerata: quos greci sterenoseos uocant:
Alia per numeria. qñ solum caput. aut
crus nascitur: Alia que in parte trans¬
fi gurantur. sicut qui leonis hñt iultũ
uł canis. uł taurinum caput aut corpꝰ.

Expanded text:
erem peperisse serpentem. Unde Lucanus 1,563: Matremque suus conterruit infans. Portentuosa vero levem sumunt mutationem, exempli causa cum sex digitis nati. Portenta igitur vel portentuosa existunt alia magnitudine totius corporis ultra communem hominum modum, quantus fuit Tityon in novem iugeribus iacens, Homero testante: alia parvitate totius corporis, ut nani, vel quos Graeci pygmaeos vocant, eo quod sint statura cubitales. Alii a magnitudine partium, veluti capite informi, aut superfluis membrorum partibus, ut bicipites et trimani, vel cynodontes, quibus gemini procedunt dentes. Alii a defectu partium, in quibus altera pars plurimum deficit ab altera, ut manus a manu, vel pes a pede. Alii a decisione, ut sine manu aut capite generata, quos Graeci steresios vocant. Alia praenumeria, quando solum caput aut crus nascitur. Alia, quae in parte transfigurantur, sicut qui leonis habent vultum vel canis, vel taurinum caput aut corpus,
Abbreviated transcription (Latin):
semine concipiunt᷑: Auorũ proauoꝵq
similes sieri. quia sicut in t̾ra multa
semina occulta. sic et in hominib se¬¬
mina cęlant᷑ nob̃ figuras parentũ red
ditura : Ex pat̾no aũ semie puellas
nasci: ex mat̾no pueros. quia om niͦ
partus constat duplici semine : Cuius
pars maior cum inualuit: occupat si

Expanded text:
semine concipiuntur. Avorum proavorumque semine concipiuntur. Avorum proavorumque similes fieri, quia sicut in terra multa semina occultantur, sic et in hominibus semina celantur ditura. Ex paterno autem semine puellas nasci et ex materno pueros, quia omnis partus constat duplici semine, cuius pars maior cum invaluit occupat si
Abbreviated transcription (Latin):
te disꝑgitur: Post plurimos aũ dies
menstruos ideo sem̃ ñ esse generabile.¬
quia ñ est iam menstrualis sanguis
crassum iuĩ non ht̃ gignendi. quia
muliebra sanguini se miscere ñ potest.
propt̃ nmiam suispissitudinem: Hinc ⁊
steriles mares. uł feminas fieri. uł pni
miam seminis uł sanguinis crassitudi¬
nem uł propt̃ nimiã raritatem: Primũ
aũ aiunt cor hominis fingi. qd̃ in eo sit
uita omnis et sapientia: Deinde .xl die
ferunt collectum est: Aliifetus a capite¬
uium fetus primum oculos in ouis fin
gi uidemus: fȩtꝰ aũ nominatꝰ. quod
adhuc in utero foueatur: Cuius se¬
cundę dici tur folliculus qui si mul
cum infante n ascitur. continetq eũ.
dictus quia et cum editur sequit᷑. Nã¬
ci aũ patrib simile aiunt. si pat̾nũ
semen ualidius sit: Matrib si matͥs:
hac racione similes exprimi uultus:
Qui aũ utriusq parentis figurã red¬
dunt ȩqualit᷑: mixto pat̾no mat̾noq

Expanded text:
te dispergitur. Post plurimos autem dies te dispergitur. Post plurimos autem dies menstruos ideo semquia jam non est menstrualis sanguis, spissum vim non habet gignendi, quia muliebri sanguini misceri non potest propter nimiam sui spissitudinem. Hinc et steriles mares miam seminis vel sanguinis crassitudinem, vel propter nimiam raritatem. Primum autem aiunt cor hominis fingi, quod in eo sit et vita omnis et sapientia; deinde quadrageferunt, collecta sunt. Alii foetus a capite et in avium foetus primum oculos fingi in ovis videmus. Foetus autem nominatus, quod adhuc in utero foveatur. Cuius secundae dicuntur folliculus, qui simul cum infante nascitur continetque eum; dictus, quia et cum editur sequitur. Nasci autem patribus similes aiunt, si paternum semen validius sit; matribus, si matris; hac ratione similes exprimi vultus: qui autem utriusque parentis figuram reddunt, aequaliter mixto paterno maternoque