comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tur terram duae lapideae arcae octonos ferme pedes longae qua¬
ternos late inuentae sunt. operculis plumbo deuinctis. litteris
latinis graecisq utraq arca scripta erat. in altera numam pom¬
pilium pomponis regem romanorum sepultum esse. in altera
lbros numae pompili inesse. cas arcas cum ex amicorum sentẽ¬
tia dominus aperuisset. quae titulum sepulti regis habuerat. ina¬
nis inuenta sine uestigio ullo corporis humani. aut ullius rei per
tabem tot annorum omnibus absumptis. in altera duo fasces can¬
delis in uoluti septenos habuere libros non integros modo sed recẽ¬
tissima specie. septem latini de uire pontificio erant. septem greci
de disciplina sapientia quae illius aetatis esse potuit. adicit antias
ualerius pythagoricos fuisse uulgate opinionis qua creditur py¬
thagore auditorem fuisse numam. mendatio probabili accommo¬
dat fidem. primo ab amicis qui in re praesenti fuerunt. libri lecti.

Expanded text:
tur terram, duae lapideae arcae, octonos ferme pedes longae, quatur terram, duae lapideae arcae, octonos ferme pedes longae, quaternos latae. inventae sunt, operculis plumbo devinctis. litteris Latinis Graecisque utraque arca scripta erat, in altera Numam Pompilium Pomponis filium regem Romanorum rum sepultum esse, in altera libros Numae Pompili inesse. eas arcas cum ex amicorum sententia dominus aperuisset, quae titulum sepulti regis habuerat, inanis inventa, sine vestigio ullo corporis humani aut ullius rei, per tabem tot annorum omnibus absumptis. in altera duo fasces candelis involuti septenos habuere libros, non integros modo, sed recentissima specie. septem Latini de iure pontificio erant, septem Graeci de disciplina sapientiae, quae illius aetatis esse potuit. adicit Antias Valerius Pythagoricos fuisse, vulgatae opinioni, qua creditur Pythagorae auditorem fuisse Numam, mendacio probabili adcommodata fide. primo ab amicis, qui in re praesenti fuerunt, libri lecti;
Abbreviated transcription (Latin):
ferrent. L. aurelius cocta .C. sulpicius gallus romam missi. simul¬
q peterent ut .L. aemilio confecta prouincia decedere. & dedu¬
cere secum milites liceret atq dimittere. utrumq dimissum ab
senatu. & supplicatio ad omnia puluinaria per triduum decreta
uissiq pratores petibius urbanas dimittere legiones fabius sociis
atq nomini latino remittere dilectum. & uti praetor urbanus
consulibus scriberet. senatum equum censere subitarios milites
tumultus causa conscriptos primo quoq tempore dimitti. co¬
lonia crauis eo anno deducta est in agrum aetruscum. De tar¬
quiniensibus quondam captum quina uigera agri data. tres ui¬
ri deduxerunt. C. calpurnius piso .p. claudius pulcher . C. te¬
rentius histra. Siccitate & in opia frugum insignis annus fuit.
sex menses nunquam pluuisse memoria proditum. Eodem anno
in agro. L. petili scribe sub ianiculo dum cultores altius moliũ¬

Expanded text:
ferrent, L. Aurelius Cotta C. Sulpicius Gallus Romam missi, simulferrent, L. Aurelius Cotta C. Sulpicius Gallus Romam missi, simulque peterent, ut L. Aemilio confecta provincia decedere et deducere secum milites liceret atque dimittere. utrumque permissum ab senatu, et supplicatio ad omnia pulvinaria per triduum decreta, iussique praetores Petilius urbanas dimittere legiones, Fabius sociis atque nomini Latino remittere dilectum, et uti praetor urbanus consulibus scriberet senatum aequum censere subitarios milites tumultus causa conscriptos primo quoque tempore dimitti. colonia Graviscae eo anno deducta est in agrum Etruscum, de Tarquiniensibus quondam captum. quina iugera agri data; tresviri deduxerunt C. Calpurnius Piso P. Claudius Pulcher C. Terentius Istra . siccitate et inopia frugum insignis annus fuit; sex menses numquam pluvisse memoriae proditum. eodem anno in agro L. Petili scribae sub Ianiculo, dum cultores agri altius moliun
Abbreviated transcription (Latin):
aduersus ita in compositos eos uenientis clamore pariter omniu
qui in castris erant. calonum quoq & lixarum sublato. simul om¬
nibus portis romani crup erunt. liguribus adeo improuisa res
fuit ut perinde acsi insidus circumuenti forent trepidarent.
exiguum temporis aliqua forma pugnae fuit. fuga deinde effu¬
sa. effugientium passim caedes erat. equitibus dato signo ut cõ¬
scenderent equos nec effugere quemꝗ̃ sinerent. in castra onines
trepida fuga compulsi sunt. deinde ipsis exuti castris supra
quindecim milia ligurum co die occisa. Capta duo milia & quĩ¬
genti. triduo post ligurum in gaunorum nomen omne obsidib
datis in ditionem uenit. gubernatores naut&q conquisiti. qui
praedatores fuissent nauibus. atq omnes in custodiam comecti
&a. cumacienoduum uiro naues eius generis in ligustina ora tri¬
gintadue capte sunt. haec qui nuntiarent litterasq ad senatum

Expanded text:
adversus ita incompositos eos venientes clamore pariter omnium, adversus ita incompositos eos venientes clamore pariter omnium, qui in castris erant, calonum quoque et lixarum, sublato simul omnibus portis Romani eruperunt. Liguribus adeo inprovisa res fuit, ut perinde, ac si insidiis circumventi forent, trepidarent. exiguum temporis aliqua forma pugnae fuit; fuga deinde effusa et fugientium passim caedes erat. equitibus dato signo, ut conscenderent equos nec effugere quemquam sinerent, in castra omnes trepida fuga compulsi sunt, deinde ipsis exuti castris. supra quindecim milia Ligurum eo die occisa, capti duo milia et quingenti. triduo post Ligurum Ingaunorum nomen omne obsidibus datis in dicionem venit. gubernatores nautaeque conquisiti, qui in praedatoriis fuissent navibus, atque omnes in custodiam coniecti. et a C. Matieno duumviro naves eius generis in Ligustina ora triginta duae captae sunt. haec qui nuntiarent litterasque ad senatum
Abbreviated transcription (Latin):
dico eis militibus qui hannibalem. qui philippum. qui antiochum
maximos aetatis nostrae reges ducesq uicerunt. sed his qui hos ip¬
sos ligures aliquotiens pecorum modo fugientes per saltus inui¬
os consectati ceciderunt: quod hispani. quod galli. quod macedo¬
nes peniue non audeant ligustinus hostis uallum romanum su¬
bit. obsidet ultro & oppugnat. quem scrutantes ante deuios sal¬
tus abditum &. latentem uix inueniebamus. Ad haec consentiens
reddebatur clamor. nullam militum culpam esse. quibus nemo
ad erumpendum signum dedisset. daret signum. intellecturum
cosdem qui antea fuerint & romanos & ligures esse. bina cis mõ¬
tis castra ligurum erant. ex his primis diebus sole orto pariter
omnes compositi & instructi procedebant. tum nisi exaciati ci¬
bo uinoq arma non capiebant: dispersi in ordinati exibant. ut
quibus pro se certum esset hostis extra uallum signa non elaturos

Expanded text:
dico eis militibus, qui Hannibalem, qui Philippum, qui Antiochum, dico eis militibus, qui Hannibalem, qui Philippum, qui Antiochum, maximos aetatis nostrae reges ducesque, vicerunt, sed iis, qui hos ipsos Ligures aliquotiens pecorum modo fugientes per saltus invios consectati ceciderunt? quod Hispani, quod Galli, quod Macedones Poenive non audeant, Ligustinus hostis vallum Romanum subit, obsidet ultro et obpugnat, quem scrutantes ante devios saltus abditum et latentem vix inveniebamus. ” ad haec consentiens reddebatur militum clamor, nullam militum culpam esse, quibus nemo ad erumpendum signum dedisset: daret signum; intellecturum eosdem, qui antea fuerint, et Romanos et Ligures esse. bina cis montes castra Ligurum erant. ex iis primis diebus sole orto pariter omnes compositi et instructi procedebant; tum nisi exsatiati cibo vinoque arma non capiebant; dispersi, inordinati exibant, ut quibus prope certum esset hostes extra vallum non elaturos signa.
Abbreviated transcription (Latin):
is posuit. M. seruiliũ &. l. sulpicium tr. mil. his praepositis tertia
legio aduersus sinistram principalem portam instructa est. id
tantum mutatum principes primi & hastati in subsidus locati
sex. uilius caesar &. L. ualerius cocta tribuni militum. huic legi¬
om praepositi sunt.q. fuluius flaccus legatus cum dextra ala ad
quaestoriam portam positus duae cohortes & triaru duarum le¬
gionum in praesidio manere castrorum iussi. omnis portas cõ¬
tionabundus ipse imperator circumut. & quibuscumq inrita¬
mentis poterat. iras militum acuebat. nunc fraudem hostium
incusans. qui pace petita induciis datis per ipsum induciarum tẽ¬
pus contra uis gentium ad castra oppugnanda uenissent. nunc
quantus pudor esset edocens ab liguribus latronibus uerius ꝗͣ hos¬
tibus iustis romanum exercitum obsideri. quo ore quisꝗͣ uestrum
si hinc alieno praesidio non uestra uirtute euaseritis. occurret nõ

Expanded text:
is posuit; M. Servilius et L. Sulpicius tribuni militum his praepositi. tertia is posuit; M. Servilius et L. Sulpicius tribuni militum his praepositi. tertia legio adversus sinistram principalem portam instructa est; id tantum mutatum: principes primi et hastati in subsidiis locati; Sex. Julius Caesar et L. Aurelius Cotta tribuni militum huic legioni praepositi sunt. Q. Fulvius Flaccus legatus cum dextera ala ad quaestoriam portam positus; duae cohortes et triarii duarum legionum in praesidio castrorum manere iussi. omnes portas contionabundus ipse imperator circumiit, et quibuscumque irritamentis poterat, iras militum acuebat, nunc fraudem hostium incusans, qui pace petita, indutiis datis, per ipsum indutiarum tempus contra ius gentium ad castra obpugnanda venissent, nunc, quantus pudor esset, edocens, ab Liguribus, latronibus verius quam hostibus iustis, Romanum exercitum obsideri. “quo ore quisquam vestrum, si hinc alieno praesidio, non vestra virtute evaseritis, occurret, non
Abbreviated transcription (Latin):
sacramento rogaret. fabio ut sociis latini nominis quindecim
milia peditum . d. trecentos equites imperaret. duumuiri naua¬
les creati. C. macienus &.C. lucretius nauesq his ornatae sunt
cuiusq ad gallicum sinum prouincia erant imperatum est ut
classem primo quoq tempore duceret in ligurum oram. siquo u¬
sui esse. L. aemilio atq exercitui eis posset. aemilius postꝗͣ usꝗͣ
nihil auxilii ostendebatur. interceptos credens equites: non ul¬
tra differendum ratus quin perse fortunam temptaret. prius¬
ꝗͣ hostes uenirent qui segnius socordiusq oppugnabant: ad qua¬
tuor portas exercitum instruxit. ut signo dato simul ex omnib
partibus eruptionem facerent: quattuor extra ordinariis cohor¬
tibus duas adiunxit. praeposito.M. ualerio legato. erumpere ex¬
tra ordinarios a porta iussit. ad dextram principalem. hastatos
legionis primae instruxit. principes ex eadem legione in subsidi¬

Expanded text:
sacramento rogaret, Fabio, ut sociis Latini nominis quindecim sacramento rogaret, Fabio, ut sociis Latini nominis quindecim milia peditum, octingentos equites imperaret. duumviri navales creati C. Matienus et C. Lucretius , navesque iis ornatae sunt, Matienoque, cuius ad Gallicum sinum provincia erat, imperatum est, ut classem primo quoque tempore duceret in Ligurum oram, si quo usui esse L. Aemilio atque exercitui eius posset. Aemilius, postquam nihil usquam auxilii ostendebatur, interceptos credens equites, non ultra differendum ratus, quin per se fortunam temptaret, priusquam hostes venirent, qui segnius socordiusque obpugnabant, ad quattuor portas exercitum instruxit, ut signo dato simul ex omnibus partibus eruptionem facerent. quattuor extraordinariis cohortibus duas adiunxit praeposito M. Valerio legato, erumpere praetoria porta iussit. ad dexteram principalem hastatos legionis primae instruxit; principes ex eadem legione in subsidi
Abbreviated transcription (Latin):
ademit eum qui in gallia esset exercitum in ligures traduci pos¬
se. quia bellum cum histris esset prohibentibus coloniam aquileiã
deduci. eo profectum fabium. neq inde regredi bello inchoato
posse. una & ea ipsa tardior q̃ tempiis postulabat subsidii spes erat.
si consules maturassent in prouinciam ire. id ut facerent pro se ꝗs¬
ꝙ patrum uociferari. consules nisi confecto dilectu negare itu¬
ros se nec suam segniciam sed uim morbi in causa esse. quo serius
proficerent. non tamen potuerunt sustinere consensum senatus
quin paludati exirent. & militibus quos conscriptos haberent di
edicerent quo pisas conuenirent. permissum qua irent protinus
subitarios milites scriberent ducerentq secum. & praetoribus.Q.
petilio &. &. fabio imperatum est. ut petilius duas legiones.c.r.
tumultuarias scriberet. & omnis minores quinquaginta annis

Expanded text:
ademit eum, quia in Gallia esset, exercitum in Ligures posse traduci,ademit eum, quia in Gallia esset, exercitum in Ligures posse traduci, quia bellum cum Histris esset prohibentibus coloniam Aquileiam deduci: eo profectum Fabium, neque inde regredi bello inchoato posse. una, et ea ipsa tardior, quam tempus postulabat, subsidii spes erat, si consules maturassent in provinciam ire. id ut facerent, pro se quisque patrum vociferari. consules nisi confecto dilectu negare se ituros, nec suam segnitiam, sed vim morbi in causa esse, quo serius perficeretur. non tamen potuerunt sustinere consensum senatus, quin paludati exirent et militibus, quos conscriptos haberent, diem edicerent, quo Pisas convenirent. permissum, ut, qua irent, protinus subitarios milites scriberent ducerentque secum. et praetoribus Q. Petilio et Q. Fabio imperatum est, ut Petilius duas legiones civium Romanorum tumultuarias scriberet et omnes minores quinquaginta annis
Abbreviated transcription (Latin):
nando castra tuebantur. Sub occasum solis cum recessissent hos¬
tes. duos equites ad .M. bebium consulem cum litteris pisas mit¬
tit. ut obsesso per inducias sibi ꝗͣ primum ueniret subsidio. Be¬
bius exercitum. M. pinnario eunti in sardiniam tradiderat. ce¬
terum & senatum litteris certiorem fecit. obsideri a liguribus
L emilium &.M. claudio marcello cuius proxima inde pro¬
uincia scripsit erat. ut si uideretur ei exercitum e gallia tradu¬
ceret in ligures &. L. aemilium liberaret. obsidione. hec sera fu¬
tura auxilia erant. Ligures ad castra postero die redeunt. Emi¬
lius cum & uenturos scisset. & educere in aciem copias potuissa
intra uallum suos tenuit. ut extraheret rem in id tempus quo
bebius cum exercitu uenire apisis posset. romae magnam trepi¬
dationem littere bebii fecerunt. eo maiorem quod paucos post
dies marcellus tradito exercitu fabio romam cum uenisset. spem

Expanded text:
nando castra tutabantur. sub occasum solis cum recessissent hosnando castra tutabantur. sub occasum solis cum recessissent hostes, duos equites ad Cn. Baebium proconsulem cum litteris Pisas mittit, ut obsesso per indutias sibi quam primum veniret subsidio. Baebius exercitum M. Pinario praetori eunti in Sardiniam tradiderat; ceterum et senatum litteris certiorem facit obsideri a Liguribus L. Aemilium , et M. Claudio Marcello , cuius proxima inde provincia erat, scripsit, ut, si videretur ei, exercitum e Gallia traduceret in Ligures et L. Aemilium liberaret obsidione. haec sera futura auxilia erant. Ligures ad castra postero die redeunt. Aemilius cum et venturos scisset et educere in aciem potuisset, intra vallum suos tenuit, ut extraheret rem in id tempus, quo Baebius cum exercitu venire a Pissis posset. Romae magnam trepidationem litterae Baebi fecerunt, eo maiorem, quod paucos post dies Marcellus, tradito exercitu Fabio Romam cum venisset, spem
Abbreviated transcription (Latin):
ficitur. Dum hec in macedonia geruntur.l. emilius prorogato ex
consulatu imperio principio ueris in ligures in gaunos introduxit
ubi primum in hostium finibus castra posuit legati ad eum perspe¬
ciem pacis petenda& speculatum uenerunt. neganti paulo nisi cum
deditis pacisci se pacem. non tam id recusabant. q̃ tempore aiebant
opus esse. ut generi agresti hominum persuaderetur. ad hoc de¬
cem dierum induci&e cum darentur. petierunt deinde ne trans
montis proximos castris pabulatum lignatumq milites irent. cul¬
ta ca loca suorum finium esse. Id ubi impetrauere. post eos ipsos
montis unde auerterant hostem. exercitu omni coacto repente
multitudine ingenti castra romanoꝵ oppugnare simul omnib
portis ad gressi sunt. summa ui diem totum oppugnarunt. ita
ut nec efferendi quidem signa romanis spatium. nec ad explican¬
dam aciem locus esset. conferti in portis obstando magis ꝗͣ pug¬

Expanded text:
ficitur. dum haec in Macedonia geruntur, L. Aemilius , prorogato ex ficitur. dum haec in Macedonia geruntur, L. Aemilius , prorogato ex consulatu imperio, principio veris in Ligures Ingaunos duxit. ubi primum in hostium finibus castra posuit, legati ad eum per speciem pacis petendae speculatum venerunt. neganti Paulo nisi cum deditis pacisci se pacem non tam id recusabant, quam tempore aiebant opus esse, ut generi agresti hominum persuaderetur. ad hoc decem dierum indutiae cum darentur, petierunt deinde, ne trans montes proximos castris pabulatum lignatumque milites irent: culta ea loca suorum finium esse. id ubi impetravere, post eos ipsos montes, unde averterant hostem, exercitu omni coacto, repente multitudine ingenti castra Romanorum obpugnare simul omnibus portis adgressi sunt. summa vi totum diem obpugnarunt, ita ut ne efferendi quidem signa Romanis spatium nec ad explicandam aciem locus esset. conferti in portis obstando magis quam pug
Abbreviated transcription (Latin):
us. sed ne poena eius consilia aduersus romanos nudaret. ab th¬
essalonicae demetriadem ipsi cum iter esset astreum peoniae de¬
metrium mittit cum eodem comite dida perseum ad philippo¬
polim ad obsides thracum accipiendos digredienti ab se dida
mandata dedisse dicitur de filio occidendo. sacrificium ab dida
seu institutum. seu simulatum est. ad quod celebrandum inuita¬
tus demetrius ab astreo heracleam uenit. in ea cena dicitur
uenenum datum. poculo e poto extemplo sensit. & mox coor¬
tis doloribus relicto conuiuio cum in cubiculum recoepisset sese
crudelitatem patris conqu erens parricidum fratris ac didae sce¬
lus incusans torquebatur. intromissis deinde thressis quidam scu¬
berreus & berreus alexander iniectis tapetibus in caput fauces¬
ꝙ spiritum intercluserunt. Ita in noxius adolescens cum in eo
ne simplici quidem genere mortis contenti inimici fuissent. inter¬

Expanded text:
us, sed ne poena eius consilia adversus Romanos nudaret. ab Thus, sed ne poena eius consilia adversus Romanos nudaret. ab Thessalonice Demetriadem ipsi cum iter esset, Astraeum Paeoniae Demetrium mittit cum eodem comite Dida, Perseum Amphipolim ad obsides Thracum accipiendos. digredienti ab se Didae mandata dedisse dicitur de filio occidendo. sacrificium ab Dida seu institutum seu simulatum est, ad quod celebrandum invitatus Demetrius ab Astraeo Heracleam venit. in ea cena dicitur venenum datum. poculo epoto extemplo sensit; et mox coortis doloribus, relicto convivio cum in cubiculum recepisset sese, crudelitatem patris conquerens, parricidium fratris ac Didae scelus incusans torquebatur. intromissi deinde Thyrsis quidam Stuberaeus et Beroeaeus Alexander iniectis tapetibus in caput faucesque spiritum intercluserunt. ita innoxius adulescens, cum in eo ne simplici quidem genere mortis contenti inimici fuissent, inter
Abbreviated transcription (Latin):
quos ad exploranda omnia romam miserat. censebat. his anxius
curis cum aliquot menses egisset. tandem legati iam ante praeme¬
ditatis in macedonia quae ab roma renuntiarent. uenerunt. qui
super cetera scelera falsas etiam litteras signo adulterino .T. quin¬
tu signatas reddiderunt regi. deprecatio in litteris erat. siquid
adolescens cupiditate regni prolapsus secum egisset. nihil cum
aduersus suorum quemꝗͣ facturum: neq eum sese qui ullius im¬
pu consilu auctor futurus uideri possit. heae litterae fidem persei
criminibus fecerunt. Itaq herodorus extemplo duu excruciatus.
sine indicio rei ullius in tormentis moritur. demetrium iterum
ad patrem accusauit fuga per peoniam praeparata. arguebant¬
& corrupti quidam ut comites itineris essent. maxime false lit¬
terae .T. quintu urgebant. nihil tamen palam grauius pronunci¬
atum de eo est. ut dolo potius interficeretur. nec id cura ipsi¬

Expanded text:
quos ad exploranda omnia Romam miserat, censebat. his anxius quos ad exploranda omnia Romam miserat, censebat. his anxius curis cum aliquot menses egisset, tandem legati, iam ante praemeditati in Macedonia, quae ab Roma renuntiarent, venerunt. qui super cetera scelera falsas etiam litteras, signo adulterino T. Quincti signatas, reddiderunt regi. deprecatio in litteris erat, si quid adulescens cupiditate regni prolapsus prolapus secum egisset: nihil eum adversus suorum quemquam facturum, neque eum se esse, qui ullius inpii consilii auctor futurus videri possit. hae litterae fidem Persei criminibus fecerunt. itaque Herodorus extemplo diu excruciatus sine indicio rei ullius in tormentis moritur. Demetrium iterum ad patrem accusavit Perseus. fuga per Paeoniam praeparata arguebatur et corrupti quidam, ut comites itineris essent; maxime falsae litterae T. Quincti urgebant. nihil tamen palam gravius pronuntiatum de eo est, ut dolo potius interficeretur, nec id cura ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
fectu fatigatis militibus. & fraude dide praetoris auctis in filiũ
suspicionibus. in macedonibus rediit: missus hic comes ut ante
dictum est cum simplicitatem iuuenis in cauti & suis haud im¬
merito succensentis adsentando in dignandoq & ipse uicem
eius captaret. in omnia ultro suam offerens operam fide data ar¬
cana eius elicuit. fugam ad romanos demetrius meditabatur.
cui consilio aduitor deum beneficio oblatus uidebatur. peoniae
praetor. per cuius prouinciam spem coeperat elabi tuto posse.
hoc consilium extemplo & fratri proditur. & auctore eo indi¬
catur patri: litterae primum ad obsidentem petram allatae sũt
inde herodorus. princeps hic amicorum demetrii erat. in custo¬
diam est coniectus. & demetrius dissimulanter ad seruari uissus.
haec super cetera tristem aduentum in macedoniam regi fece¬
runt. inouebant eum & praesentia crimina. expectandos tamen

Expanded text:
fectu fatigatis militibus et fraude Didae praetoris auctis in filium fectu fatigatis militibus et fraude Didae praetoris auctis in filium suspicionibus in Macedoniam rediit. missus hic comes, ut ante dictum est, cum simplicitatem iuvenis incauti et suis haud inmerito succensentis adsentando indignandoque et ipse vicem eius captaret, in omnia ultro suam obferens operam, fide data arcana eius elicuit. fugam ad Romanos Demetrius meditabatur; cui consilio adiutor deum beneficio oblatus videbatur Paeoniae praetor, per cuius provinciam spem ceperat elabi tuto posse. hoc consilium extemplo et fratri proditur et auctore eo indicatur patri. litterae primum ad obsidentem Petram adlatae sunt. inde Herodorus—princeps hic amicorum Demetrii erat—in custodiam est coniectus et Demetrius dissimulanter adservari iussus. haec super cetera tristem adventum in Macedoniam regi fecerunt. movebant eum et praesentia crimina; expectandos tamen,
Abbreviated transcription (Latin):
ab omni parte solitudines clauderent. Itaq unum tantum mora¬
tus diem. quietis eorum causa quos habuerat secum. itinere inde
simili fugae in dentiletos transcurrit. socu erant. sed propter ino¬
piam haud secus ꝗ̃ hostium fines macedones populati sunt: rapi¬
endo enim passim uillas primum. dein quosdam etiam uicos uas¬
tarunt: non sine magno pudore regis. cum socioꝵ uoces ne quic¬
ꝗͣ deos socialis nomenq suum implorantis audiret. frumento in¬
de sublato in medicam regressus. urbem quam petram appellant
oppugnare est adortus. ipse a campestri aditu castra posuit. per¬
seum filium cum modica manu circum misit. ut ab superioribus
locis urbem aggrederetur. oppidani cum terror undiq insta¬
ret. obsidibus datis in praesentia dediderunt sese. udem postꝗͣ
exercitus recessit. obliti obsidum. relicta urbe in loca munita &
montis refugerunt. philippus omni genere laboris sine ullo ef¬

Expanded text:
ab omni parte solitudines clauderent. itaque unum tantum moraab omni parte solitudines clauderent. itaque unum tantum moratus diem, quietis eorum causa, quos habuerat secum, itinere inde simili fugae in Dentheletos transcurrit. socii erant, sed propter inopiam haud secus quam hostium fines Macedones populati sunt; rapiendo enim passim villas primum, dein quosdam etiam vicos evastarunt, non sine magno pudore regis, cum sociorum voces nequiquam deos sociales nomenque suum inplorantes audiret. frumento inde sublato in Maedicam regressus, urbem, quam Petram adpellant, obpugnare est adortus. ipse a campestri aditu castra posuit; Perseum filium cum modica manu circummisit, ut a superioribus locis urbem adgrederetur. oppidani, cum terror undique instaret, obsidibus datis in praesentia dediderunt sese; iidem postquam exercitus recessit, obliti obsidum relicta urbe in loca munita et montes refugerunt. Philippus omni genere laboris sine ullo ef
Abbreviated transcription (Latin):
uia loca excipiebant. peruenere deinde in tam opacum iter. ut
prae densitate arborum immissorumq aliorum in alios ramorum
perspici caelum uix posset. ut uero uigis ad propinquabant qđ
rarum in alus locis esset adeo omnia contenta nebula ut haud
secus ꝗͣ nocturno itinere impedirentur. tertio demum die ad uer¬
ticem peruentum. nihil uulgate opinioni degressi inde detraxe¬
runt. magis credo ne uanitas itineris ludibrio esset. ꝗͣ quod diuer¬
sa inter se maria montesq & amnes ex uno loco conspici potue¬
rint. uexati omnes & ante alios rex ipse: quo grauior aetate erat.
difficultate ui& est. duabus aris ibi ioui & soli sacratis cum im mo¬
lasset: quatriduo ascenderat. biduo est degressus. frigora noc¬
turna maxime metuens. quae caniculae ortu similia brumalibus
erant. multis per eos dies difficultatibus conflictatus nihilo letio¬
ra in castris inuenta. ubi summa penuria erat. ut in regione qua

Expanded text:
via loca excipiebant. pervenere deinde in tam opacum iter, ut via loca excipiebant. pervenere deinde in tam opacum iter, ut prae densitate arborum inmissorumque aliorum in alios ramorum perspici caelum vix posset. ut vero iugis adpropinquabant, quod rarum in altis locis est, adeo omnia contecta nebula, ut haud secus quam nocturno itinere inpedirentur. tertio demum die ad verticem perventum. nihil vulgatae opinioni degressi inde detraxerunt, magis credo, ne vanitas itineris ludibrio esset, quam quod diversa inter se maria montesque et amnes ex uno loco conspici potuerint. vexati omnes, et ante alios rex ipse, quo gravior aetate erat, difficultate viae est. duabus aris ibi Iovi et Soli sacratis cum inmolasset, qua triduo ascenderat, biduo est degressus, frigora nocturna maxime metuens, quae caniculae ortu similia brumalibus erant. multis per eos dies difficultatibus conflictatus nihilo laetiora in castris invenit, ubi summa penuria erat, ut in regione, quam
Abbreviated transcription (Latin):
qui peonia praeerat. uissus est prosequi eum. cum modico praęsidio.
hunc quoq perseus sicut plerosq patris amicorum ex quo haud cui¬
ꝗͣ dubium esse coeperat ad quem ita inclinato regis animo here
ditas regni pertineret. inter coniuratos in fratris perniciem habuit.
In presentia dat ei mandata. ut per omne obsequium insinuaret
se in quam maxime familiarem usum ac elicere omnia arcana spe¬
culariq abditos eius sensus posset. Ita digreditur demetrius cũ
infestioribus ꝗͣ si solus iret praesidus. Philippus medicam primũ
deinde solitudines interiacentis medice atq hemo trangressus.
septimis demum castris ad radices montis peruenit. Ibi unum mo¬
ratus diem ad deligendos quos duceret secum. tertio die iter est
ingressus. modicus primo labor in imis collibus fuit. quantum in
altitudinem egrediebantur magis magisq siluestria & pleraq in¬

Expanded text:
qui Paeoniae praeerat, iussus est prosequi eum cum modico praesidio. qui Paeoniae praeerat, iussus est prosequi eum cum modico praesidio. hunc quoque Perseus, sicut plerosque patris amicorum, ex quo haud cuiquam dubium esse coeperat, ad quem regis animo ita inclinato hereditas regni pertineret, inter coniuratos in fratris perniciem habuit. in praesentia dat ei mandata, ut per omne obsequium insinuaret se in quam maxime familiarem usum, ut elicere omnia arcana specularique abditos eius sensus posset. ita digreditur Demetrius cum infestioribus, quam si solus iret, praesidiis. Philippus Maedicam primum, deinde solitudines interiacentes Maedicae atque Haemo transgressus septimis demum castris ad radices montis pervenit. ibi unum moratus diem ad deligendos, quos duceret secum, tertio die iter est ingressus. modicus primo labor in imis collibus fuit, quantum in altitudinem egrediebantur, magis magisque silvestria et pleraque in
Abbreviated transcription (Latin):
sit in incoepto. an abstinendum. si pergat tamen ire non posse
obliuisci se in talibus rebus antigoni. qui seua tempestate iacta
tus in eadem naue secum suos omnes habuisset. pracoepisse libe¬
ris diceret ut & ipsi meminissent. & ita posteris proderent. nequis
cum tota gente simul in rebus dubus periclitari auderet. memorẽ
ergo se praecoepti eius duos simul filios non commissurum in ale¬
am eius qui proponeretur casus. Et quoniam maiorem filium secũ
duceret. minorem ad subsidia spei & custodiam regni remissurum
in macedoniam esse. non fallebat demetrium ablegari se. ne ades¬
set consilio cum in conspectu locorum consultaret. quia proxime¬
itinera ad mare adriaticum atq italiam ducerent. quaȩq ratio belli
futura esset. sed non solum parendum patri tutum sed etiam ad sẽ¬
tiendum erat. ne inuitum parere suspicionem faceret. ut tamen
iter ei tutum in macedoniam esset didas ex praetoribus regis unus

Expanded text:
sit in incepto an abstinendum; si pergat tamen ire, non posse sit in incepto an abstinendum; si pergat tamen ire, non posse oblivisci se in talibus rebus Antigoni, qui saeva tempestate iactatus, cum in eadem nave secum suos omnes habuisset, praecepisse liberis diceretur, ut et ipsi meminissent et ita posteris proderent, ne quis cum tota gente simul in rebus dubiis periclitari auderet. memorem ergo se praecepti eius duos simul filios non commissurum in aleam eius, qui proponeretur, casus; et quoniam maiorem filium secum duceret, minorem ad subsidia spei et custodiam regni remissurum in Macedoniam esse. non fallebat Demetrium ablegari se, ne adesset consilio, cum in conspectu locorum consultaret, qua proximeitinera ad mare Hadriaticum atque Italiam ducerent, quaeque ratio belli futura esset. sed non solum parendum patri tutum, sed etiam adsentiendum erat, ne invitum parere suspicionem faceret. ut tamen iter ei tutum in Macedoniam esset, Didas ex praetoribus regiis unus,
Abbreviated transcription (Latin):
suspicionis egeret. maxime ab omni mentione a contagione roma¬
noꝵ abstinebat. ut neq seribi sibi uellet quia hoc praccipu e crimi¬
num genere exasperari animum sentiebat. Philippus simul ne o¬
cio miles deterior fieret. simul auertend&e suspicionis causa quicqͣ
a se agitari de romano bello. scobos peoniae exercitii in diuo in ma¬
cedoniam ducere pergit. cupido eum coeperat in uertice hemi mõ¬
tis ascendendi. quia uulgatae opinioni crediderat ponticum simul
& adriaticum mare & histrum amnem & alpis conspici posse. sub¬
iccta oculis ea haud parui sibi momenti futura ad cogitationem ro¬
mani belli. percontatus regionis peritos de ascensu hemi. cum satis
inter omnes constaret exercitui uiam esse. paucis & expeditis per
difficillimum aditum ut sermone familiari minorem filium per¬
mulceret. quem statuerat non ducere secum. primum quaerit ab co
cum tanta difficultas itineris proponatur. utrum perseuerandum

Expanded text:
suspiciones augeret, maxime ab omni mentione et contagione Romasuspiciones augeret, maxime ab omni mentione et contagione Romanorum abstinebat, ut neque scribi sibi vellet, quia hoc praecipue criminum genere exasperari patris animum sentiebat. Philippus, simul ne otio miles deterior fieret, simul avertenda suspicionis causa quicquam a se agitari de Romano bello, Stobos Paeoniae exercitu indicto in Maedicam ducere pergit. cupido eum ceperat in verticem Haemi montis ascendendi, quia vulgatae opinioni crediderat Ponticum simul et Hadriaticum mare et Histrum amnem et Alpes conspici posse: subiecta oculis ea haud parvi sibi momenti futura ad cogitationem Romani belli. percunctatus regionis peritos de ascensu Haemi, cum satis inter omnes constaret viam exercitui nullam esse, paucis et expeditis per difficillimum aditum, ut sermone familiari minorem filium permulceret, quem statuerat non ducere secum, primum quaerit ab eo, cum tanta difficultas itineris proponatur, utrum perseverandum
Abbreviated transcription (Latin):
legati introducti sunt. & spes data exulibus est scripturum se¬
natum acheis. ut restituerentur. achei de messenae recoepta cõ¬
positisq ibi rebus cum adsensu patrum exposuerunt. & a philip¬
po rege macedonum duo legati uenerunt pholocles & appelles.
nulla super re quae petenda ab senatu esset. speculatum magis
inquisitumq missi. de his quorum perseus demetrium insimu¬
lasset sermonum cum romanis. maxime cum .T. quintio aduer¬
sus fratrem de regno habitorum. hos tamꝗͣ medios nec in al¬
terius fauorem inclinatos miserat rex. erant autem & hi per¬
sei fraudibus in fratrem ministri & participes. demetrius ominiũ
preterq̃ fraterno scelere quod nuper eruperat ignarus primo ne¬
q magnam nec ullam spem habebat patrem sibi placari posse
minus deinde in dies patris animo fidebat. cum obsideri aures
a fratre cerneret. Itaq circumspiciens dicta factaq sua nec huius

Expanded text:
legati introducti sunt; et spes data exulibus est scripturum selegati introducti sunt; et spes data exulibus est scripturum senatum Achaeis, ut restituerentur; Achaei de Messene recepta compositisque ibi rebus cum adsensu patrum exposuerunt. et a Philippo rege Macedonum duo legati venerunt, Philocles et Apelles, nulla super re, quae petenda ab senatu esset; speculatum magis inquisitumque missi de iis quorum Perseus Demetrium insimulasset sermonum cum Romanis, maxime cum T. Quinctio adversus fratrem de regno habitorum. hos tamquam medios nec in alterius favorem inclinatos miserat rex; erant autem et hi Persei fraudis in fratrem ministri et participes. Demetrius omnium praeterquam fraterno scelere, quod nuper eruperat, ignarus primo neque magnam neque nullam spem habebat patrem sibi placari posse; minus deinde in dies patris animo fidebat, cum obsideri aures a fratre cerneret. itaque circumspiciens dicta factaque sua, ne cuius
Abbreviated transcription (Latin):
& trecentos equites. quos.M. pinarius pr. secum in sardinam tra¬
iceret. tantum hominum demortuum esse. tantum ubiq agroꝵ
consules renuntiarunt. ut is numerus effici militum non potue¬
rit. quod deerat militum sumere a . CN. bebio proconsule qui pi¬
sis hibernabat uissus praetor. atq in sardiniam traicere. L. duro
mo.pr. cui prouincia apuliae uenerat. obiecta de bachanalibus
quaestio est. cuius residua quaedam uelut semina ex prioribus
malis iam priore anno apparuerant. sed magis inchoate apud
.s. pupium praetorem quaestiones erant quam ad exitum ulla
perducte. id persecare nouum praetorem ne serperet iterum
latius patres uisserunt. & legem de ambitu. consules ex aucto
this cappadocis & pharnacis pontici. nec ultra quicꝗͣ his res¬
ponsum est quam missuros qui de controuersuis corum cognos¬
cerent statuerentq. lacedemonioꝵ deinde exulum & acheoꝵ

Expanded text:
et trecentos equites, quos M. Pinarius praetor secum in Sardiniam traet trecentos equites, quos M. Pinarius praetor secum in Sardiniam traiceret, tantum hominum demortuum esse, tantum ubique aegrorum consules renuntiaverint, ut is numerus effici militum non potuerit. quod deerat militum, sumere a Cn. Baebio proconsule, qui Pisis hibernabat, iussus praetor atque inde in Sardiniam traicere. L, Duronio praetori, cui provincia Apulia evenerat, adiecta de Bacchanalibus quaestio est, cuius residua quaedam velut semina ex prioribus malis iam priore anno adparuerant; sed magis inchoatae apud L. Pupium praetorem quaestiones erant quam ad exitum ullum perductae. id persecare novum praetorem, ne serperet iterum latius, patres iusserunt. et legem de ambitu consules ex auctorthis Cappadocis et Pharnacis Pontici. nec ultra quicquam eis responsum est quam missuros, qui de controversiis eorum cognoscerent statuerentque. Lacedaemoniorum deinde exulum et Achaeorum
Abbreviated transcription (Latin):
partem usq ad masiliam. laeuam alter usq ad barium tueretur.
Prodigia multa feda & romae eo anno uisa & nuntiata peregre.
in area uolcani & concordi&e sanguinem pluit. & pontifices
hastas motas nuntiauere. & lanuui simulacrum uinonis sos¬
pite lacrimasse. pestilentia in agris forisq & conciliabulis &
in urbe tanta erat. ut libittina tunc uix sufficeret. hus prodigi¬
is cladibusq anxii patres decreuerunt. ut & consules quibus dus
uideretur hostus maioribus sacrificarent. & decemuiri libros adi¬
rent. eorum decreto supplicatio circa omnia puluinaria rome
n diem unum indicta est. hi isdem autoribus & senatus censu¬
it & consules edixerunt. ut per totam italiam triduum suppli¬
catio & feri&e essent. pestilenti& tanta uis erat. ut cum propter
defectionem corsorum bellumq a biliensibus concitatum in sar¬
dinia octo milia peditum ex sociis latini nominis ire placuisset.

Expanded text:
partem usque ad Massiliam, laevam alter usque ad Barium tueretur. partem usque ad Massiliam, laevam alter usque ad Barium tueretur. prodigia multa foeda et Romae eo anno visa et nuntiata peregre. in area Volcani et Concordiae sanguinem pluvit; et pontifices hastas motas nuntiavere et Lanuvii simulacrum Iunonis Sospitae lacrimasse. pestilentia in agris forisque et conciliabulis et in urbe tanta erat, ut Libitina ad funera vix sufficeret. his prodigiis cladibusque anxii patres decreverunt, ut et consules, quibus diis videretur, hostiis maioribus sacrificarent et decemviri libros adirent. eorum decreto supplicatio circa omnia pulvinaria Romae n diem unum indicta est. iisdem auctoribus et senatus censuit et consules edixerunt, ut per totam Italiam triduum supplicatio et feriae essent. pestilentiae tanta vis erat, ut, cum propter defectionem Corsorum bellumque ab Iliensibus concitatum in Sardinia octo milia peditum ex sociis Latini nominis placuisset scribi
Abbreviated transcription (Latin):
nio apulia & histri adiecti. quod tarentini brundusimiq nun¬
tiabant maritimos agros infestos trans marinarum nauium la¬
trociniis esse. eadem massilienses deligurum nauibus qu ereban¬
tur. Exercitus inde decreti. quatuor legiones consulibus. quina
milia ducenos romanos pedites trecenos haberent equites & quin¬
decim milia socium ac latini nominis. octingentos equites. in his¬
panus prorogatum ueteribus praetoribus imperium est: cum ex¬
ercitibus quos haberent. & in supplementum decreta tria milia
ciuium romanoꝵ. ducenti equites. & socium latini nominis sex
milia peditum. trecentos equites. Nec rei naualis cura omissa
duum uiros in eam rem consules creare uissi. per quos naues uigi¬
plerentur. ingenui tantum ut his praeessent. Inter duum uiros
ita diuisa. tuenda denis nauibus maritima ora. ut promuntori¬
um his mineruae uelut cardo in medio esset. alter in dextram

Expanded text:
nio Apulia ; et Histri adiecti, quod Tarentini Brundisinique nunnio Apulia ; et Histri adiecti, quod Tarentini Brundisinique nuntiabant maritimos agros infestos transmarinarum navium latrociniis esse. eadem Massilienses de Ligurum navibus querebantur. exercitus inde decreti: quattuor legiones consulibus, quae quina milia ducenos Romanos pedites, trecenos haberent equites, et quindecim milia socium ac Latini nominis, octingenti equites. in Hispaniis prorogatum veteribus praetoribus imperium est cum exercitibus, quos haberent, et in supplementum decreta tria milia civium Romanorum, ducenti equites, et socium Latini nominis sex milia peditum, trecenti equites. nec rei navalis cura omissa. duumviros in eam rem consules creare iussi, per quos naves vigiissent, complerentur, ingenui tantum ut iis praeessent. inter duumviros ita divisa tuenda denis navibus maritima ora, ut promunturium iis Minervae velut cardo in medio esset; alter inde dextram
Abbreviated transcription (Latin):
lapsi sunt. consules quoq dimittere exercitum uoluerunt. ac de
ea re patres consuluerunt alterum ex his dimisso exercitu ad
magistratus in annum creandos uenire romam iusserunt. alte¬
rum cum legionibus suis pisis hiemare. fama erat gallos trans al¬
pinos uiuentutem armare. nec in quam regionem itali& effusura
se multitudo esset sciebatur. ita inter se consules compararunt.
ut . EN. bebius ad comitia iret. quia .M. bebius frater eius consu¬
latum petebat. comitia consulibus rogandis fuere. creati.p. cor¬
neluis lentulus. M. bebius tamphilus. pretores inde facti duo
.Q fabii. maximus. & buteo .t. claudius nero. . petilius spu¬
rinus. M. pinarius pusca.l. doronius. is inito magistratu pro¬
uinciae ita sorte euenerunt. ligures consulibus praetoribus .I. pe¬
tilio urbana . o. fabio maximo & peregrina. & fabio buteoni
gallia .T. claudio neroni sicilia .M. pinario sardinia. L. duro¬

Expanded text:
lapsi sunt. consules quoque dimittere exercitum voluerunt, ac de lapsi sunt. consules quoque dimittere exercitum voluerunt, ac de ea re patres consuluerunt. alterum ex iis dimisso exercitu ad magistratus in annum creandos venire Romam iusserunt, alterum cum legionibus suis Pisis hiemare. fama erat Gallos Transalpinos iuventutem armare, nec, in quam regionem Italiae effusura se multitudo esset, sciebatur. ita inter se consules compararunt, ut Cn. Baebius ad comitia iret, quia M. Baebius frater eius consulatum petebat. comitia consulibus rogandis fuere; creati P. Cornelius Lentulus M. Baebius Tamphilus . praetores inde facti duo Q. Fabii , Maximus et Buteo, Ti. Claudius Nero Q. Petilius Spurinus M. Pinarius Rusca L. Duronius . his inito magistratu provinciae ita sorte evenerunt: Ligures consulibus, praetoribus Q. Petilio urbana, Q. Fabio Maximo peregrina, Q. Fabio Buteoni Gallia, Ti. Claudio Neroni Sicilia, M. Pinario Sardinia , L. Duro
Abbreviated transcription (Latin):
perat eum ab cartaginensibus pater masinisse galagalam. siphax
inde expulerat. postea in gratiam generi hasdrubalis cartaginẽ¬
sibus donodederat. cartaginenses co anno masinissa expulerat.
haud minore certamine animorum q̃ cum ferro & acie dimica¬
runt. res acta apud romanos. cartaginenses quod more inaiorũ
suorum fuisset deinde ab sẏphace ad se uenisset reperebant. masi¬
nissa paterni regni agrum se & recoepisse & habere gentium iu¬
re aiebat. & causa & possessione superiorem esse. nihil aliud se in
ca disceptatione metuere ꝗͣ ne pudor romanoꝵ dum uercantur
nequid socio atq amico regi aduersus communis atq illius hos¬
tis indulsisse uideantur damno sit. legati possessionis ius non
mutarunt. causam integram romam ad senatum reiecerunt.
in liguribus nihil postea gestum. recesserant primum in deuios
saltus. deinde dimisso exercitu passim in uicos castellaq sua di¬

Expanded text:
perat eum ab Carthaginiensibus pater Masinissae Gala; Galam Syphax perat eum ab Carthaginiensibus pater Masinissae Gala; Galam Syphax inde expulerat, postea in gratiam soceri Hasdrubalis Carthaginiensibus dono dederat; Carthaginienses eo anno Masinissa expulerat. haud minore certamine animorum, quam cum ferro et acie dimicarunt, res acta apud Romanos. Carthaginienses, quod maiorum suorum fuisset, deinde ab Syphace ad se pervenisset, repetebant. Masinissa paterni regni agrum se et recepisse et habere gentium iure aiebat; et causa et possessione superiorem esse; nihil aliud se in ea disceptatione metuere, quam ne pudor Romanorum, dum vereantur, ne quid socio atque amico regi adversus communes suos atque illius hostes indulsisse videantur, damno sit. legati possessionis ius non mutarunt, causam integram Romam ad senatum reiecerunt. in Liguribus nihil postea gestum. recesserant primum in devios saltus, deinde dimisso exercitu passim in vicos castellaque sua di
Abbreviated transcription (Latin):
fuluium flaccum oppidum hispanum ut hic nam nomine op¬
pugnantem cel tiberi adorti sunt. dura ibi proelia aliquot acta.
multi romani milites & uulnerati & interfecti sunt. uicit per¬
seuerantia fuluius: quod nulla in abstrahi ab obsidione potuit.
celtiberi fessi proelus uarus abscesserunt. urbs amoto auxilio eo¬
rum intra paucos dies capta & direpta est. praedam militibus.pr.
concessit. fuluius hoc oppido capto. p. manlius exercitu tantũ
in unum coacto qui dissipatus fuerat. nulla alia memorabili ges¬
ta re exercitus in hiberna deduxerunt. haec ea .estate in hispania
gesta. terentius qui ex ea prouincia decesserat ouans urbem inuit
translatum argenti pondo nouem milia trecenti uginti. auri
septuaginta pondo & duae coron& auree sexaginta septem
fodem anno inter populum cartaginensem & regem masinis¬
sam in re praesenti disceptatores romani de agro fuerunt. coc¬

Expanded text:
Fulvium Flaccum oppidum Hispanum Vrbicuam nomine obFulvium Flaccum oppidum Hispanum Vrbicuam nomine obpugnantem Celtiberi adorti sunt. dura ibi proelia aliquot facta, multi Romani milites et vulnerati et interfecti sunt. vicit perseverantia Fulvius, quod nulla vi abstrahi ab obsidione potuit. Celtiberi fessi proeliis variis abscesserunt. urbs amoto auxilio eorum intra paucos dies capta et direpta est; praedam militibus praetor concessit. Fulvius hoc oppido capto, P. Manlius exercitu tantum in unum coacto, qui dissipatus fuerat, nulla alia memorabili gesta re exercitus in hiberna deduxerunt. haec ea aestate in Hispania gesta. Terentius, qui ex ea provincia decesserat, ovans urbem iniit. translatum argenti pondo novem milia trecenta viginti, auri octoginta pondo et duo, coronae aureae pondo sexaginta septem. eodem anno inter populum Carthaginiensem et regem Masinissam in re praesenti disceptatores Romani de agro fuerunt. ce
Abbreviated transcription (Latin):
uit semina iacta sunt macedonici belli. quod maxime cum per¬
seo gerendum erat. Consules ambo in ligures quae tum una con¬
sularis prouincia erat proficiscuntur. & quia prospere ibi res ges¬
serunt supplicatio in unum diem decreta est. Ligurum duomi¬
lia fere ad extremum finem prouinciae galliae. ubi castra marcel¬
lus habebat. uenerunt. uti reciperentur orantes. marcellus operi¬
ri eodem loco liguribus uissis senatum per litteras consuluit. se¬
natus rescribere. M. ogulnium praetorem marcello ussit. ue¬
rius fuisse consules quoꝵ prouincia esset. ꝗͣ se tum quom non
dimi. atq eos ad consulem mitti senatum equum censere. pra¬
tores codem tempore.p. manlius in ulteriorem hispaniam ꝗͣ &
priore pratura prouinciam optinuerat. Q fuluius flaccus in
citeriorem peruenit. exercitumq a terentio accoepit. nam ulte¬
rior morte publu sempronii proconsulis sine imperio fuerat.

Expanded text:
lut semina iacta sunt Macedonici belli, quod maxime cum Perlut semina iacta sunt Macedonici belli, quod maxime cum Perseo gerendum erat. consules ambo in Ligures, quae tum una consularis provincia erat, proficiscuntur. et quia prospere ibi res gesserunt, supplicatio in unum diem decreta est. Ligurum duo milia fere ad extremum finem provinciae Galliae, ubi castra Marcellus habebat, venerunt, uti reciperentur orantes. Marcellus operiri eodem loco Liguribus iussis senatum per litteras consuluit. senatus rescribere M. Ogulnium praetorem Marcello iussit, verius fuisse consules, quorum provincia esset, quam se, quid e re dimi; atque eos ad consules mitti senatum aequum censere. praetores eodem tempore, P. Manlius in ulteriorem Hispaniam, quam et priore praetura provinciam obtinuerat, Q. Fulvius Flaccus in citeriorem pervenit exercitumque ab A. Terentio accepit; nam ulterior morte P. Semproni proconsulis sine imperio fuerat.