comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tatis fide uerba euomeret. ueniente
subito ignito celitus iaculo uisibilit̃
combustus est. Ceterum deut̾ius ep̃c.
arrianoium birantii baptirans quẽdã
głam fid̾i minoiem scilicet patre filiũ.
rus dixisset. baptiro tebarbas in noĩe
patris ꝑfilium in sp̃u scõ. statim aqua
que ad baptirandum allata fuerat nus¬
quam comparuit. Quod aspiciens qui
baptirandꝰ erat. comfestim ad eccl̃iam
catholicam fugiens. iustamorem fid̾i
baptismum xp̃i suscepit ⁊ omnibus
lia sibi habitacła construxit. Interea sar¬
racenorum incursus. in phenicem ⁊ syriã
rursus effectus ẽ. post moitem agari. Wa¬
dicarimo fr̃e ip̃ius. in starturbinis ⁊ ad¬
huc uelocius discurrente ꝑ loca. Hoc e¬
tiam anno. idest imꝑii anastasii unde¬
cimo. bulgares ꝑ illiricũ. ⁊ thraciam dis¬
currunt. priusquã agnoscerentur. eãq
crũdelit̃ deuastant. Constanti nopolis e¬
tiam ip̃is dieb maximo conflagrauit ĩ¬

Expanded text:
tatis fide verba evomeret, veniente tatis fide verba evomeret, veniente subito desuper ignito jaculo, visibiliter combustus est. Caeterum Deuterius episcopus Arianorum Byzantii baptizans quemdam gulam fidei, minorem scilicet Patre Filium srus dixisset: Baptizo te, Barbas, in nomine Patris per Filium in Spiritu sancto, statim aqua quae ad baptizandum fuerat allata nusquam comparuit. Quod aspiciens qui baptizandus erat, confestim ad catholicam Ecclesiam fugiens, juxta morem fidei baptismum Christi suscepit, et omnibus ia sibi habitacula construxit. Interea Saracenorum incursus in Phoenicen et Syriam rursus effectus est post mortem Agari, Vadicarimo fratre ejus instar turbinis, et adhuc velocius, discurrente per loca. Hoc etiam anno, id est, imperii Anastasii undecimo, Bulgares per Illyricum et Thraciam discurrunt priusquam agnoscerentur, eam crudeliter devastant. Constantinopolis etiam ipsis diebus maximo conflagravit in
Abbreviated transcription (Latin):
strages ⁊ rapine patrate sunt. Pleriq¬
enun ex sacerdotali numero multi etiã
ꝑ tres circiter annos. usquequo uidelicet
theodicus pͥciceps ueniens. tunc romam
tenens qͣnquam arrianus eẽt. synõdo
celebrata locali. Simmachũ quidem ep̃m
rome firmaiit. laurentium uero in nu
tam̃ nullo pacto quiescens. ẜ seditiones cõ¬
mouens. asimmacho deponitur. ⁊ in ex¬
ilium dalmatiam mittitur. ⁊ ita simul¬
tas cessauit. Eõdem temꝑe transamun¬
dꝰ qui fr̃i honorico. apd̃ africam in Wan¬
daloꝵ regno successerat. fr̃is uel patris
genserici ꝑfidiam secutꝰ. clausis catho¬
licorũ ecliis ducentos iuginti ep̃os. exilio
relegauit. Quibus beatꝰ papa simma¬
thꝰ cotidiana subsidia ministrare non
destitit. Inter has tempestates beatus
sulgentius. inconfessione fid̾i ⁊ scientia
floruit. His ip̃is apd̃ africam diebus dũ
arrianus quidam pius olim nomine.
in elianensium balneo lauaretur. ⁊ in¬
digna quedam ⁊ blasphema de sc̃e trini¬

Expanded text:
strages et rapinae patratae sunt; plerique ex sacerdotali numero, multi etiam per tres circiter annos, usque quo videlicet Theodoricus princeps veniens, tunc Romam tenens, quanquam Arianus esset, synodo celebrata, locari Symmachum quidem episcopum Romae firmavit: Laurentium vero in Nuctamen nullo pacto quiescens, sed seditiones commovens, a Symmacho deponitur, et in exsilium in Dalmatiam mittitur, et ita simultas cessavit. Eodem tempore Transamundus, qui fratri Honorio apud Africam in Vandalorum regnum successerat, fratris vel patris Genserici secutus perfidiam, clausis Catholicorum ecclesiis, ducentos viginti episcopos, exsilio relegavit. Quibus beatus papa Symmachus quotidiana subsidia ministrare non destitit. Inter has tempestates beatus Fulgentius in confessione fidei et doctrina floruit. His ipsis apud Africam diebus, cum Arianus quidam, Olympus nomine, in Elyanensium balneo lavaretur, indigna que quaedam et blasphema de sanctae Trini
Abbreviated transcription (Latin):
ab hispania tradidit. Nec funit aliqua gẽs¬
uicina italie. que theodico aut comunctio¬
nis affinitate au pactionis fede sociata non
fuerit. ⁊eno itaq augustus. cum ꝑ annos
decem ⁊ septem reipublice p̃fuisset. apd̃ urbẽ
constantinopolim uite terminum accepit.¬
essante iam romane ur¬
bis imꝑio. utilius aptius¬
q michi uidetur ab annis
oominice incarnationis
supputationis lineam de¬
ducere quo facilius qd̾
qͥuo temꝑe fcm̃ sit. possit agnosci. Anno
ab incarnatione domni quadrĩgentesi¬
mo nonagentesimo scd̃o post ⁊enonis ex¬
tans inuadere. ab ariathne repulsus est

Expanded text:
ab Hispania tradidit. nec fuit aliqua vab Hispania tradidit. nec fuit aliqua vicina Italiae gens, quae Theodorico aut coniunctionis adfinitate aut pactionis foedere sociata non fuerit. Zeno itaque Augustus cum per annos decem et septem rei publicae praefuisset, apud urbem Constantinopolim vitae terminum accepit.Cessante iam Romanae urbis imperio utilius aptiusque mihi videtur ab annis dominicae incarnationis supputationis lineam deducere, quo facilius, quid quo tempore actum sit, possit agnosci. Anno ab incarnatione domini quadringentesimo nonagesimo secundo post Zenonis extans invadere, ab Ariagne repulsus est,
Abbreviated transcription (Latin):
plius. qͣm trecentis triginta quatuor catho¬
licis ep̃is. eccl̃ias eoꝵ dausit plebem uariis
suppliciis afflixit. Et quĩdem in num̾is
manus abscidens. linguas eoꝵ agutture¬
p̃cidit nec tam̃ loquelam catholice con¬
fessionis eriꝑe potuit. apd̃ britanmas am
brosiꝰ quoq aurelianus. qui forte solus
romane gentis cedi saxonum suꝑ fuerat.
purpuram induit. uictoresq saxones. bri¬
tonum ducens excitum sepe suꝑauit. at¬
q ex eo temꝑe nc̃ hui nc̃ illi palmam ha¬
buerunt. donec saxones potntiores effec¬
ti. tota ꝑ longum insula potrentur. Dhe¬
odericus interea ut sui regni uires stabi¬
liret audefledam lodoni francorum regis
filiam in matrimonium sibi iunxit. ac ma¬
lefredam germanam suam Wandaloꝵ re
lias. alteram alarico Wisigothorũ regi. alt̃¬
am sigismundo regi Bargundionũ sociauit.
Amalasinntham uero terciam filiam eucha¬
rio ex alanorum stirpe uenienti. euocato¬

Expanded text:
plius quam trecentis triginta quattuor cathoplius quam trecentis triginta quattuor catholicis episcopis ecclesias eorum clausit, plebem variis suppliciis affecit et quidem innumeris manus abscidens, linguas eorum praecidit, nec tamen loqvellam catholicae confessionis eripere potuit. Apud Brittanias quoque Ambrosius Aurelianus, qui solus forte Romanae gentis Saxonum caedi superfuerat, purpuram induit victoresque Saxones Brittonum ducens exercitum saepe superavit, atque ex eo tempore nunc hii nunc illi palmam habuerunt, donec Saxones potentiores effecti tota per longum insula potirentur. Theodoricus interea, ut sui regni vires constabiliret, Audefledam Lodoin Francorum regis sibi in matrimonium iunxit; Amalefredam, germanam suam, Wandalorum a, alteram Alarico Wisigotarum regi, alteram Sigismundo regi Burgundiorum consociat. Amalasuindam, terciam filiam, Eutarico, ex Alanorum stirpe venienti, e
Abbreviated transcription (Latin):
ad extremum fortissime gothis resisten¬
tibus inurbem confugit. Nec multo post
atheoderico infidem susceptus truculen¬
ter ab eo ꝑemptus est. Egressis deniq
aticinensi urbe post triennum gothis.
eandem mox urbem rugi inuasere. cuncta
ꝑciecuitum loca simlilq ⁊ ciuitatem ꝑ cõ¬
tinuum biennium depopulatõe uastan¬
tes cum adhuc suꝑesset beatissimus epi
replebantur afflicti. Hic atheodico ingal¬
tiuis directus. excepta innumera multitu¬
oine ꝓ quibus p̃cium tribuit sex milia ca¬
ptiuoium obsolam sc̃itatis sue reueren¬
tiam concessa secũ reduxit. Igitur theo¬
dicus extincto. ap̃d rauennam odoacere
touus italie ad eptus est ditionẽ. Nec mł¬
to post romam ꝓfectꝰ. aromanis magno¬
cum gaudio susceptꝰ est. Quib ille sin¬
iuginti sex milia modioꝵ concessit. At
uero apd̃ africam hononcꝰ. qui mortuo
Genserico in regno successerat. arriana ꝑ¬
fidia trusis. in exilium effugatisq am¬

Expanded text:
s ad extremum fortissime Gothis resistens ad extremum fortissime Gothis resistentibus in urbem confugit nec multo post a Theoderico in fidem susceptus ab eo truculente peremptus est. egressis denique a Ticinensi urbe post triennium Gothis eandem mox urbem Rugi invasere cuncta per circuitum loca simulque et civitatem per continuum biennium populatione vastantes, cum adhuc beatissimus Epipreplebantur afflicti. hic a Theoderico Galendis directus excepta innumera multitudine, pro quibus pretium tribuit, sex milia captivorum ob solam sanctitatis suae reverentiam concessa secum reduxit. igitur Theodericus extincto apud Ravennam Odovacre totius Italiae adeptus est ditionem nec multo post Romam profectus a Romanis magno gaudio susceptus est, quibus ille sinviginti sex milia modiorum tvero apud Africam Hunuricus, qui mortuo Geiserico in regnum successerat, Arriana perfidia trusis in exilium effugatisque am
Abbreviated transcription (Latin):
diens mediolanum ꝑuenit. Ibi dum
consist̾et magna ad eum militum mul¬
titudo pluresq italie populi conuenere.
S paucis interiectis dieb rursus dediti¬
tiꝰ ex̃citus aufa quodam nomine instigã¬
te odoacris se partib iunxit. Que res
theodericum in tantum ꝑ t̾ruit. ut se
sunmq ex̃citum apud ticinensem ur¬
bem muniret. Talium rerum uarieta¬
tes burgundionum rex gundobaudꝰ
aspiciens. liguriam cum ingenti ex̃ci¬
tu ingressus. cuncta que reꝑire poterat
ꝓ uoluntate diripiens infinitam secum
ad gallias captiuorũ multitudinem
abduxit. Theod̾icus itaq aliquandiu
intra munitiones exercitum retinens.
demum relictis ibi matre ac sororib
uniu̾saꝙ uulgi multitudine. nichil
plane dũbius de epiphanii uiri scissima
fide. cum expeditis armatoꝵ cuneis ad
odoacris obsidionem rauennam ꝑrex̃.
Dumq eo loco cui pinetum nomen ẽ.
non ꝓcul ab urbe castra posuisset. ꝑcõ
grediens theodericum in quietaret. no¬

Expanded text:
diens Mediolanium pervenit. ubi dum diens Mediolanium pervenit. ubi dum consisteret, magna ad eum multitudo militum pluresque Italiae populi convenere. sed paucis interiectis diebus rursus dediticius exercitus Tuffa quodam nomine instigante Odovacris se partibus reddidit. ea res Theodericum in tantum perterruit, ut se suumque exercitum apud Ticinensem urbem muniret. talium rerum varietates Burgundionum rex Gundubatus aspiciens Liguriam cum ingenti exercitu ingressus cuncta, quae reperire poterat, pro voluntate diripiens infinitam secum ad Gallias captivorum multitudinem abduxit. Theodericus itaque aliquamdiu intra munitiones exercitum retinens demum relictis ibi matre sororibus universi vulgi multitudine nihil plane dubius de Epiphanii viri sanctissimi fide cum expeditis armatorum cuneis ad Odovacris obsidionem Ravennam perrexit dumque eo loco, cui Pinetum nomen est, non procul ab urbe castra posuisset, per cgrediens eius exercitus inquietaret, no
Abbreviated transcription (Latin):
theodericus alacriter excipiens. magno
suꝑatum p̃lio postremo infugam conu̾¬
tit. Ex inde theodericꝰ mouens. cum ue¬
ronam uenisset. iterum aduersus eũ
odoacer non minori qͣm prius belli
apparatu sese opponit. Contra quem
theodericꝰ hand ꝓcul aueronensi ur¬
be confligens summa eius ex̾citum
cede contriuit. ip̃mq pariter. ⁊ omnẽ
multitudinem ip̃ius dare regna cogit.
Qui dum metu fuge se p̃cipites in
athesim fluuiũ mergunt ex magna
parte rapidissimis eius gurgitibus
implicati suffocantur. Teodicus uero
dum ip̃o impetu subsequit᷑ fugientes.
ueronam ilico ciuib pauore conster¬
natis inuadit. Odoacer autem cum
his qui euaserant. romam contendit.
s obseratis continuo portis exclusus ẽ.
Qui cum sibi denegari introitum cer¬
neret. omia queq attingere potuit
gladio flaminaq consumpsit. Inde
quoq egrediens rauennam ingressus
ri posset. munitionum ĩparare obsta
dã cepit. Theodericꝰ itaq uerona dig̾¬

Expanded text:
Theodoricus alacriter excipiens magno Theodoricus alacriter excipiens magno superatum proelio postremo in fugam convertit. exinde Theodoricus movens cum Veronam venisset, iterum adversus eum Odovacer non minori quam prius belli sese apparatu opponit. contra quem Theodoricus haud procul a Veronensi urbe confligens nimia eius exercitum caede contriuit ipsumque pariter et omnem illius multitudinem dare terga coegit. qui dum fugae metu se praecipites in Atesim fluvium mergunt, ex magna parte rapidissimis eius gurgitibus implicati suffocantur. Theodoricus vero dum ipso impetu subsequitur fugientes, Veronam ilico pavore civibus consternatis invadit. Odovacer autem cum his, qui evaserant, fugiens Romam contendit sed obseratis continuo portis exclusus est. qui dum sibi denegari introitum cerneret omnia quaeque adtingere potuit gladio flammisque consumpsit. inde quoque egrediens Ravennam ingressus tes possit, munitionum praeparare obstaa coepit. Theodericus itaque a Verona digre
Abbreviated transcription (Latin):
ens. eius petitionib annuit. italiamq
ꝑ praginaticum tribuens. sacri etiam
cratum confirmauit senatum illi po¬
pulum romanum cõmendans abire
ꝑmisit. Egressus igitur constantino¬
polim theodericꝰ ad ostrogothos reuer¬
titur. Hortaturq continuo ut qͣm pri¬
mum parati sunt quatinus possessuri
italiam ꝓficiscantur. At tãm pͥus qͣm
italiam aduentaret trapstilam gepida¬
rum regem insidias sibi molientem bel¬
lo suꝑans extinxit. Susan quoq bul¬
garoꝵ regem. magna simul cum suis ag¬
minibus cede ꝓstrauit. Eg̾ssus itaq a
mesia cum omni ostrogothorum mul¬
titudine. uniuersaq suppelletili. ꝑ sir¬
mium pannoniasq iter faciens ad itali¬
am uenit. Ac primum iuxta sontium flu¬
uium qui non longe ab aquileia labitur
castra componens. dum ub̃rimis que eo
loco h̃nt᷑. pascius fatigata aliquantulũ
extim̃is longitudine iumenta reficeret.
ibi mox ei cum grancdi suo exercitu. totis¬
q odoaceritase uirib occurrit. Quem

Expanded text:
ens eius petitionibus adnuit Italiamque ei per pragmaticum tribuens sacri etiam confirmavit, senatum illi populumque Romanum commendans abire permisit. egressus igitur Constantinopolim Theodoricus ad Ostrogothas revertitur hortaturque continuo, ut quam primum parati sint, quatenus possessuri Italiam proficiscantur. at tamen prius quam Italiam adventaret, Trapstilam Gepidarum regem insidias sibi molientem bello superans extinxit, Busan quoque Vulgarorum regem magna simul cum suis agminibus caede prostravit. egressus itaque a Misia cum omni Ostrogothorum multitudine universaque supellectili per Sirmium Pannoniasque iter faciens ad Italiam venit. ac primum iuxta Sontium flumen, qui non longe ab Aquileia labitur, castra componens dum uberrimis, quae eo loco habentur, pascuis fatigata aliquantulum ex itineris longitudine iumenta reficeret, ibi mox ei cum grandi suorum exercitu totisque Odovacer Italiae viribus occurrit. quem
Abbreviated transcription (Latin):
entem uiam unitierse carnis ulterius ha¬
bere non potestis deposito onere uite cor¬
ruptibilis. his ab eo lugubre prolatis: ꝓtinꝰ
tota domus concutitur gemitibus ⁊ lacruis.
bandem fsetibus sopitis assensum p̃bent
uoluntati ducis. ricardum adolescentem
pacta ei fidelitate equanimiter collaudan¬
tes principem. De hinc langore in graues¬
cente lecto ꝓst̾nitur. ⁊ libratis sursum o¬
culis inter uerba orationis plenus dierũ
sꝑiritum efflauit.

Expanded text:
entem viam universae carnis ulterius habere non potestis, deposito onere vitae corruptibilis. » His ab eo lugubre prolatis, protinus tota domus concutitur gemitibus et lacrymis. Tandem fletibus sopitis, assensum praebent voluntati ducis, Richardum adolescentem, pacta ei fidelitate, aequanimiter collaudantes principem. Dehinc languore ingravescente, lecto prosternitur, et, libratis sursum oculis, inter verba orationis plenus dierum spiritum efflavit.
Abbreviated transcription (Latin):
corporis uehementer aggͣuatus conuoca¬
to rodulfo comite. suo equidem ut̾mo
fr̃e. consilium exigit de patrie dispositio¬
ne. Qui nimio turbatus uolore ac aliqntis¬
ꝑ factus elingus nouissime resumpto sp̃u
ħ duci responsa dedit. Quamius dulussi¬
me frater atq serenissime seniorũ uiribus
corpons iudearis destitui. tamen dum in hac
uita te gaudemus amplecti tuum est de to¬
cius patrie statu disponere. Quo audito
dux siis undiq optimatibus ascitis ricar¬
dium filium suum coram exponit. hoc eũ
eloquio commendans ⁊ p̃ficiens. hactenus
cominilitones optimi ur̃e militie p̃fui. nũc
uocante deo morbo crudescente compellor

Expanded text:
coepit vehementer aggravari. Convocatoque Rodulfo comite, suo equidem uterino fratre, consilium exigit de patriae dispositione. Qui nimio turbatus dolore, ac aliqantisper factus elinguis, novissime resumpto spiritu haec duci responsa dedit: « Quamvis, dulcissime frater, atque serenissime senior, viribus corporis videaris destitui, tamen, dum in hac vita te gaudemus amplecti, tuum est de totius patriae statu disponere. » Quo audito dux, suis undique optimatibus ascitis, Richardum filium suum coram exponit, hoc eum eloquio commendans et praeficiens: « Hactenus, commilitones optimi, vestrae militiae praefui; nunc vocante Deo, morbo crudescente, ingr
Abbreviated transcription (Latin):
legatos cum non nullis aliis cepit. trunca¬
tisq manibus ac pedibus mutiles siuis re¬
misit. qui eos a talib compescerent. ⁊ nede¬
t̾ioia paterentur sins euentibus cauto s red¬
oerent. his rustic expͥis. festinato concio¬
nibus ommissis. ad sua aratra reuersi

Expanded text:
legatos cum nonnullis aliis cepit, truncalegatos cum nonnullis aliis cepit, truncatisque manibus ac pedibus, inutiles suis remisit, qui eos a talibus compescerent, et ne deteriora paterentur suis eventibus cautos redderent. His rustici expertis, festinato concionibus omissis, ad sua aratra s
Abbreviated transcription (Latin):
ad modum strenuus ubiq armatas mi¬
litum legiones nobiliter rexit demnimicis
uictoriam semꝑ caꝑe assuetus. Et quam¬
uis seculari adui foret deditus totus fuit
tamen fide catholicus.
um igitur tante ꝓbitatis exule¬
raret copiis ininitio sue iuuen¬
tutis intra normannicum ducatum cõ¬
tigit quoddam pestiferi ouri seminariũ
discidii. Nam rustici unanimes ꝑdiuer¬
sos totius normannice patrie comitatus
plurima agentes conuenticula. urx̃a la¬
os libitus uiuere decernebant. quatinꝰ tã in
siluarum compendiis quam in aquarum
com̃tiis nullo obsistente ante statuti iuris
obice legibus uterentur suis. Que ut rata
manerent. ab uno quoq furentis uulgi
uuo eliguntur legati auroecreta ad me¬
diterraneum roboranda ferent conuentũ.
Quod ut clux agnouit ꝓtinus rocdul¬
fum comitem cum militum multitudine
illis destinauit qui agg̾stem compͥmeret¬
fercritatem. ⁊ rusticam dirimeret concionẽ.
Qui non morans iussa cunctos confestim

Expanded text:
admodum strenuus, ubique armatas militum legiones nobiliter rexit, de inimicis victoriam semper capere assuetus. Et quamvis saeculari actui foret deditus, totus tamen fuit fide catholicus um igitur tantae probitatis exuberaret copiis, in initio suae juventutis intra Northmannicum ducatum contigit quoddam pestiferi oriri seminarium dissidii. Nam rustici unanimes per diversos totius Northmannicae patriae comitatus plurima agentes conventicula, juxta suos libitus vivere decernebant, quatenus tam in silvarum compendiis quam in aquarum commerciis, nullo obsistente ante statuti juris obice, legibus uterentur suis. Quae ut rata manerent, ab unoquoque coetu furentis vulgi duo eliguntur legati, qui decreta ad mediterraneum roboranda ferrent conventum. Quod ut dux agnovit, protinus Rodulphum comitem cum militum multitudine illis destinavit, qui agrestem ferocitatem et rusticam dirimeret concionem. Qui, non morans jussa, cunctos confestim
Abbreviated transcription (Latin):
in extremis saltem que maloꝵ gesserat. ru¬
bore faciem dimitteret erecta coma ⁊ capi-¬
te sub iecto in mentum gladio seminudus
tu purgam̃tis os ⁊ pectus inuolutꝰ in forum
deductus est. atq ꝑ scalas gemonias tra¬
punctionibus excarnificat᷑ atq inde unco
tractus in tyb̃im mersus etiam comiuni
caruit sepultura. ꝑiit autem etatis ãno
octauo ⁊ die uno. Multis aũ ⁊ nefariis
modis ꝑ complures dies a uespaniani mi¬
litib aduersus senatũ popłm q romanũ.
incliscreta cede seuitũ est.

Expanded text:
in extremis saltem malorum quae gesserat ruin extremis saltem malorum quae gesserat rubore faciem demitteret, erecta coma, et capite, subjecto in mentum gladio, seminudus, us purgamentis ore et pectore involutus, in forum deductus est, atque per scalas Gemonias traictibus excarnificatus, atque inde unco tractus in Tiberim mersus, etiam communi caruit sepultura. Periit autem aetatis anno 8 et die primo. Multis autem et nefariis modis per complures dies a Vespasiani militibus adversum senatum P. Q. R. indiscreta caede saevit
Abbreviated transcription (Latin):
a quibdam animatur. Sabinum ues¬
paniani frẽm iultum mali suspicantẽ
cum cet̾is flauianis ĩ capitoliũ compulit
succensoq templo ⁊ mixta simul flam¬
ina ruinaq om̃s munum pariter interi¬
tum ac tumulum dedit. At uespasianus
postqͣm apd̃ palestinam imꝑator creatus
ingreciam uenit gaudens ut greci faten¬
tur ui his que audiebat. atiniensi apollo¬
nio ue temꝑe imꝑiz sui ac ceteris bonis for¬
tioribus loquens. cum eo apd̃ egiptũ ab
indis ⁊ bgͣmanis ⁊ gimnosophistis illi de¬
gentib redeunte. Igitur uitellius a uespa¬
niani militib sub muris urbis certamine
habito suꝑatus. ab exercini suo destitutus
est. Appropinquantib q iam hostibus tre¬
pidꝰ cum se in quãdam ꝓximã palatio cel¬
lulam contrusisset. turpissime inde ꝑtrac¬
lus. uinctis a tergo manib. circumducitur
ad spectaculum uulgi. Cunq ꝑ unam sacr̃a
nudus publice duceretur. ac ne impudens

Expanded text:
a quibusdam animatus, Sabinum, Vesa quibusdam animatus, Sabinum, Vespasiani fratrem, nihil tum mali suspicantem, cum ceteris Flavianis in Capitolium compulit. Succensa itaque templo, et mixta simul flamma ruinaque, omnes in unum pariter interitum ac tumulum dedit. At vero Vespasianus postquam apud Palaestinam imperator creatus est, in Graeciam venit, gaudens, ut Graeci fatentur, in his quae audiebat a Tyanensi Apollonio de tempore imperii sui, ac caeteris bonis fortioribus, loquens cum eo apud Aegyptum ab Indis, et Bragmanis, et Gymno sophistis illic diligentibus redeunte. Igitur Vitellius a Vespasiani militibus sub muris Urbis certamine habito superatus, ab exercitu suo destitutus est, appropinquantibusque hostibus jam trepidus, cum se in quamdam proximam palatio cellulam contulisset, turpissime inde protractus, vinctis post tergum manibus, circumducitur ad spectaculum vulgi. Cumque per sacram viam publice nudus duceretur, ne impudens
Abbreviated transcription (Latin):
de belli euentu. cumtanti se ñ ẽẽ dixisset ut
propt̃ eum bellum cuiile ouretur uolunta¬
ria moite obiit. tricesimo octauo etatis
anno. nonagesimo ⁊ quinto unꝑii die.
titus est familia honorata magis qͣm nobili.
Nam pater eius lucnis ue̾telłus nõ ad modũ
clare natus. tres tamen ordinarios gesserat
consulatꝰ. Iste tumens crudelis auarusq cũ
prosusione fuit. ⁊ cum multo dedecore un¬
ꝑauit. grauiꝙ seuicia notabilis precipue ĩ¬
gluue ⁊ uoiacitate. quippe cum die sepe
quarto sepe quinto feratur epulatus. No¬
tissima certe cena memorie mandata ẽ. qͣm
uitelliꝰ fr̃i exhibuit. in qua suꝑ ceteros
sumptͥus duo milia piscium sept̃ẽ milia
auium apposita traduntur. Hic tũ nero¬
ni similis ẽẽ uellet. atq id adeo ꝑ se ferret.
ut etiam reliqͥas neronis exaltaret q̃ humilit̾
postqͣm de uaspaniano comꝑit. pͥmum
molitꝰ est deponere imꝑiũ. Deinde postꝗͣ.

Expanded text:
de belli desperaret eventu, cum tanti se non esse dixisset, ut de belli desperaret eventu, cum tanti se non esse dixisset, ut propter eum bellum civile moveretur, voluntaria morte obiit tricesimo et octavo aetatis anno, nonagesimo et quinto imperii die. titus est, familia honorata magis quam nobili. Nam pater ejus L. Vitellius non admodum clare natus, tres tamen ordinarios gesserat consulatus. Hic tumens, crudelis, avarusque cum profusione fuit, et cum multo dedecore imperavit, gravique saevitia notabilis, praecipue ingluvie et voracitate, quippe cum die saepe quarto vel quinto feratur epulatus, notissima certe coena memoriae mandata est, quam ei Vitellius frater exhibuit, in qua supra caeteros sumptus II millia piscium, et VII millia avium apposita traduntur. Hic cum Neroni similis esse vellet, atque id adeo prae se ferret, ut etiam reliquias Neronis, quae humiliter cum de Vespesiano comperit, primum molitus est deponere imperium; sed postea
Abbreviated transcription (Latin):
deretur. Insidiis othonis occisus est. Imꝑ¬
ii mense septimo ugulat᷑ inforo rome se¬
pultusꝙ mortis siis. qui sunt aurelia ura
non longe ab urbe roma. lucius saluns o¬
tho occisis galba ⁊ pisone ab augustosep¬
timus inuasit imꝑium splendidis. ortus
maiorib ex oppido ferentino. Attam̃ mater¬
no genere nobilior. qͣm paterno. neutro tam̃
obscuro. In priuata uita mollis maxime. ĩ
adolescentia omniturpis ⁊ neroni famili¬
aris. In imꝑio documentum sui nõ potuit
ostñdere. Nam cum hisdem temporib qui¬
bus ochõ galbam occiderat etiam uitelliꝰ¬
hoc ẽ uno apud alpes. alio circa placentiã
tercio cica locum quem castores uocant.
contra uitellianos duces. congressus uic¬
tor extitisset. quarto cum apud bebriacũ
⁊̃ italia leui prelio uictꝰ esset. ĩgentes tamẽ
copias ad bellum haberet sponte semet occi¬
dit. petentib militib ne tam desꝑaret cito

Expanded text:
deretur. Insidiis Othonis occisus est, impderetur. Insidiis Othonis occisus est, imperii mense 7 jugulatus in foro Romae, sepultus in hortis suis, qui sunt Aurelia via, non longe ab urbe Roma. OTHO. Lucius Salvius Otho, occisis Galba et Pisone, ab Augusto septimus, invasit imperium, splendidis ortus majoribus ex oppido Ferentano. Attamen materno genere nobilior quam paterno, neutro tamen obscuro. In privata vita mollis, maxime in adolescentia omni turpis, et Neronis familiaris, in imperio documentum sui non potuit ostendere. Nam cum iisdem temporibus quibus Otho Galbam occiderat, etiam Vitellhoc est uno apud Alpes, alio circa Placentiam, tertio circa locum, quem Castores uocant, contra Vitellianos duces congressus uictor exstitisset, quarin Italia levi proelio victus esset, ingentes tamen copias ad bellum haberet, sponte semet occidit, petentibus militibus, ne tam cito
Abbreviated transcription (Latin):
galba surrexit. ⁊ ab angusto sextus pͥn¬
eipatum adeptus est antiquissue nobi¬
litatis senator sulpicioiũ gente ꝓgenitus.¬
Cum septuagesimum ⁊ tererum annũ¬
ageret. etatis ab hispanis ⁊ gallis imꝑa¬
tor electus. mox ab uniuerso ex̾citu lib̾¬
enter acceptus est. Qui mox ut neronis
nobiem incdustriũ adolescentem. sibi in
filium atq in regnum adoptauit. Iste
in adolescentia in famis ad uescendum ĩ¬
temꝑans fuit. Trium amicoꝵ consilio
soest. Iunii cornelis. Ioelei. cuncta dispo¬
nens. adeo ut intra palatinas edes pariter
habitarent ⁊ uulgo pedagogi dicerentur.
Nam priuata eius uita insignis fuerat
militarib ⁊ ciuilib reb. sepe consul pro
consule freq̃nter clux. Graissime bellis¬
militem sium ita seuerissime tractans.
ut ingresso eo castra uulgaretur statim.
Disce militare miles galba es non getulic
huuis breue imꝑium ⁊ qd̃ bona haberet
ex oidia. nisi ad seneritatẽ ꝓpensior esse iu¬

Expanded text:
Galba surrexit, et ab Augusto sextus, prinGalba surrexit, et ab Augusto sextus, principatum adeptus est, antiquissimae nobilitatis senator, Sulpiciorum gente cum septuagesimum tercium gereret aetatis annum, ab Hyspanis et Gallis electus, mox ab universo exenter acceptus. Qui mox ut Neronis nobilem industriumque adolescentem sibi in filium atque in regnum adoptavit. Iste in adolescentia infamis, ad vescendum intemperans fuit: trium amicorum consilio, id est, Junii, Cornelii, Icelii, cuncta disponens adeo, ut intra Palatinas aedes pariter habitarent, et vulgo paedagogi dicerentur. Nam privata ejus vita imilitaribus ei civilibus rebus. saepe consul, saepe pro consule, frequenter dux gravissimmilitem suum ita severissime tractavit, ut ingresso eo castra, vulgaretur statim: Disce miles militare, Galba est, non Getulicus. Hujus breve imperium fuit, quod haberet bona exordia, nisi ad severitatem propensior vi
Abbreviated transcription (Latin):
edificauit rome termas que añ nero¬
niane dicte. nunc alexandrine. nomi¬
nantur. Obiit tricesimo primo etatis¬
omnis augusti familia consumpta est.
senecaꝙ tragicus. musonius atꝙ plu¬
tharcus philosophi. hunc ꝑ se in tm dile¬
xerant. ut legatos mitterent orantes copi¬
am construendi monumenti. Ceterum
adeo cuncte ꝓruncie om̃isq roma interi¬
tu eius exultauit. ut plebs induta palliis
manumissione tanquam seuo exempta
domino triumpharet. Semꝙ omnibus
flagitiis suis etiam hoc addidit. Primus
rome xp̃ianos suppliciis ⁊ mortibus affecit.
ac ꝑ om̃s ꝓuincias pari ꝑ secutione cruciari
beatissimos xp̃i apłos. petrum cruce occidit.
pauli capud gladio secuit. Mox autem mi¬
seram ciuitatẽ aceruatim oboite undiꝙ
opp̃ssere claoes. Nlam sub sequente autump¬
no tanta urbi pestilentia incubuit. ut tri¬
ginta milia fimerum mnrationẽ libitine
uenirent. Anno ab urbe condita octingẽ¬

Expanded text:
Aedificavit Romae thermas, quae antea NeroAedificavit Romae thermas, quae antea Neronianae dictae, nunc Alexandrinae appellantur. Obiit aetatis trigesimo primo omnis Augusti familia consumpta est. Senecaque Tragicus, Musonius atque Plutarchus philosophi. Hunc Persae tantum dilexerant, ut legatos mitterent, orantes copiam construendi monumenti. Caeterum adeo cunctae provinciae omnisque Roma in interitu ejus exsultavit, ut plebs induta pileis manumissionum, tanquam saevo exempta domino, triumpharet. Denique omnibus flagitiis suis hoc etiam addidit, quod primus Romae Christianos suppliciis et mortibus affecit, ac per omnes provincias pari persecutione excruciari beatissimos Apostolos Petrum cruce affixit, Paulum capite gladio secuit. Mox autem acervatim miseram civitatem obortae undique oppressere clades. Nam subsequente autumno tanta urbi pestilentia incubuit, ut triginta millia funerum in rationem libitinae venirent. GALBA. Anno ab Urbe condita
Abbreviated transcription (Latin):
militari nichil omnino auxit. britan¬
niam pene amisit. Nam duo subeo nobi¬
lissima oppida capta atq euersa sunt.
armeniam parchi sustulerunt. legiones¬
ꝙ romanas sub iugo miserunt. Que tñ
concedente rege palemone. ⁊ alpes coctio
aduentantẽ nero galbam didicit. senatꝰ¬
ꝙ sententia constitutũ ẽ. ut nudꝰ ꝑ plateã pu¬
blicam duceret᷑. furca collo enus inserta.¬
⁊ uirgis usq ad moitẽ cederetur. atq ita
tio fugit. noctisq medio urbem egressꝰ¬
est sequentib eum phaone epafrodito.
neophitoꝙ ⁊ spadone sporo. quem quon¬
dam exectum formare inmulierem tem¬
ptauerat. ⁊ ĩ suburbano liberti sui. qd̃ ẽ
uit salariam ⁊ numentauam uiam ad
quartum urbis mniliarium ictuse gladii
transẽg. aduuiante trepidantẽ manum
inpuro de quo diximus eunucho. cum
sane pͥus nullo reꝑto a quo feriretur. ex¬
clamaret. Itaue nec amicum habeo nec
inimicum: Dedecoiose uixi. turpius ꝑ eam.

Expanded text:
militari nihil omnino auxit. Britanmilitari nihil omnino auxit. Britanniam pene amisit. Nam duo sub eo nobilissima oppida illic capta atque eversa sunt. Armeniam Parthi sustulerunt, legionesque Romanas sub jugo miserunt. Duae tamconcedente rege Polemone, et Alpes Cottiae, advenientem Nero Galbam didicit, senatusque sententia constitutum est ut nudus per publicum ductus, furca collo ejus inserta, virgis usque ad mortem caederetur, atque itatio fugit, noctis medio Urbem egressus, sequentibus eum Phaone, Epaphrodito, Neophytoque, et spadone Sporo, quem quondam exsectum formare in mulierem tentaverat, et in suburbano se liberti sui, quod est inter Salariam et Nomentanam viam, ad quartum Urbis milliarium, ictu gladii transegit, adjuvante trepidantem manum impuro, de quo diximus, eunucho, cum sane prius, nullo reperto a quo feriretur, exclamaret: Itane nec amicum, nec inimicum habeo? Dedecorose vixi, turpius peream.
Abbreviated transcription (Latin):
Parricidia multa commnisit. fr̃e. uxore.
matre interfectis. urbem romam ꝑsex di¬
es. septemq noctes incendit. ut spectaculi
eius imaginem cerneret. quali olim troia
capta arserat. ⁊ ip̃e ex altissima illa mece¬
natiana turri ꝓspectans. lecusq flamine
pulcritudine tragico habutu iliadem de¬
cantabat. horrea quadro lapide structa. ma
gneq ille ueterum insule. quas discurrẽs
adire non poterat flamma. magnis machi¬
nis quondam ad ext̾rina bella p̃paratis labe¬
facte atꝙ in flammate sunt. Auaritie aũ¬
tam p̃rupte extitit. ut post incendium¬
hoc urbis. quam se augustꝰ ex latericia mar¬
moream reddidisse iactauerat. neminem
ad reliquias rerum suarum ire ꝑmise¬
rit. Cuncta que flamine quo quo mͦ suꝑ¬
fuerant. ip̃e abstulit. Centies centena
milia sextercioy annua ad expensas a se¬
natu sibi conferri imꝑauit. Octauiam
⁊ sauinam cognomento pompeiam uxo
res duxit uiris earum trucidatis. In re

Expanded text:
Parricidia multa commisit, fratre, matre, Parricidia multa commisit, fratre, matre, sorore interfectis. Urbem Romam per sex dies septemque noctes incendit, ut spectaculi ejus imagine cerneret qualiter olim Troja capta arserat. Et ipse ex altissima illa Mecoenatiana turre prospectans, laetusque flammae pulchritudine, tragico habitu Iliada decantabat. gnaeque illae ueterum insulae, quas discurrens adire flamma non poterat, magnis machinis quondam ad externa bella praeparatis labefactatae atque inflammatae sunt, ad tam praeruptae exstitit, ut post hoc incendium Vrbis, quam se Augustus ex latericia marmoream reddidisse iactauerat, ad reliquias rerum suarum adire permiserit. Cuncta quae flammae quoquomodo superfuerant ipse abstulit. Centies centena millia H. S. annua ad expensas senatum sibi conferre imperavit. Octaviam et Sabinam cognomento Pompeam in matrimonium duxit, viris earum trucidatis. In re
Abbreviated transcription (Latin):
uunculo suo simillimꝰ factus ẽ. Qui ro
nuit. inusitate luxurie sũptuũq. ut
qui exemplo Gaii caligule. in frigidis ⁊¬
calidis lauaretur ungentis recib aureis
piscaretur. que blattinis funib extra¬
hebat. Płimos senatorũ nulla extante
c̃am bonis pͥuauit. negociatorum omi¬
um subuna die tormentis adhibitis om¬
nem penitꝰ censum abst̾resit. Erudelitatis
autem rabie ita effrenatus est. uta ut¬
płimam senatus partem interfecerit.
equestͤm ordinem pene destituerit. Bonis
omnibꝰ hostis fuit. libidinib porro tantis
exagitatus est. ut ne a matre quidem uel
sorore. ulla ue consangumitatis. reueren¬
tia abstinuisse referatur. Uirum inuxoiẽ
specie. ip̃e a uiro palam conuocato senatu.
dote dicta cunctis festa moie frequentan¬
tibus ut uxoi acceptꝰ ẽ. Ad postremum tã¬
to se dedecoie ꝓstituit. ut omnia pene italie
⁊ grecie theatra ꝑ lustrans assumpto etiam
uarii uestitus decore saltaret uel cantaret
incena. citharedico habitu uel tragico.

Expanded text:
unculo suo simillimus, qui Romnuit. Inusitatae luxuriae, sumptuumque, ut qui, exemplo Caligulae, in calidis frigidisque lavaret unguentis, retibus aureis piscaretur, quae blateis funibus extrahebat. Plurimos senatorum nulla existente causa bonis privavit. Necatorum omnium sub una die, tormentis quoque adhibitis, omnem penitus censum abstersit. Crudelitatis autem rabie ita effrenatus est, ut plurimam senatus partem interficeret, equestrem ordinem pene destitueret. Bonis omnibus hostis fuit. Libidinibus porro tantis exagitatus est, ut ne a matre quidem, vel sorore, ullave consanguinitatis reverentia, abstinuisse referatur; virum in uxoremspecie, palam convocato senatu, dote dicta, cunctis festa more frequentantibus, ut uxor acceptus est. Ad postremum tanto se dedecore prostituit, ut omnia pene Italiae ac Graeciae theatra perlustrans, assumpto etiam varii vestitus dedecore, saltaret, cantaret in scena citharoedico habitu, vel tragoedico.
Abbreviated transcription (Latin):
cepit. p̃terea .xxͣx x. milia hostium aut oc¬
cidit aut cepit. militem suum ingenti preda
depressis. mille centum ꝑiere milites consules
nes penorum duces. eo rursus cum magno
exercitu uenerunt. p̾lioꝙ commisso nouem
nilia militum ꝑdiderunt. ⁊ subacta africa
tunc suisset. nisi qd̃ tanta fames erat. ut
diuitus exercitus expectare non posset. Con¬
sules cum uictrice classe ad italiam precds
onusta remearẽt. in sanlum narfiagium ta

Expanded text:
cepit, quindecim milia hostium aut occepit, quindecim milia hostium aut occidit aut cepit, militem suum ingenti praeda depressis, mille centum periere milites. Consules nes Poenorum duces, eo rursus cum magno exercitu venerunt: praelioque commisso novem millia perdiderunt, et subacta Africa tunc fuisset, nisi quod tanta fames erat, ut diutius exercitus exspectare non posset. Consules et victrices classes, cum ad Italiam praedis onu
Abbreviated transcription (Latin):
uiris captus est. ⁊ in catenis comectꝰ. Decimo
demum anno punici belli nobilem trium¬
phum kartaginiensib prebuit xandippus
tam audacis facti conscius. rerum instabili¬
um mutationem timens ilico ex affrica mi¬
grauit ingietiam. Hac tempestate ptolome¬
us philadelphꝰ uideos qui in egipto erant. li¬
beros esse ꝑmisit. ⁊ uasa eleataro pontifi
iherosolimoium uotiua transmittens. diui¬
nas scriꝑpturas ingcam uocem ex hebrea liu
quas in alexandrina biblioteca habuit. qͣm
sibi ex omni gen̾e litterature comꝑauerat.
Igitur marco emilio paulo. seruio fuluio
nobiliore consulib. audita ambo consules
captiuitate regili. ⁊ clade ex̾citus romani
transire ĩ africam cum classe tͤcentarum
naunim uissi. clypeam petunt. Eo confe¬
stim kartaginienses cum pari classe uene¬
runt. nec differri potint nauale certamen.
E milius consul centum ⁊ .iiͦii. naues karta¬
gimensium dem̃sit . xxͣx. cum pugnatoribus

Expanded text:
uiris captus est et in catenas coniectus decimo uiris captus est et in catenas coniectus decimo demum anno Punici belli nobilem triumphum Carthaginiensibus praebuit. Xanthippus tam audacis facti conscius rerum instabilium mutationem timens ilico ex Africa migrauit in Graeciam. Igitus Philadelfus Iudeos, qui in Aegypto erant, liberos esse permisit et vasa Eleazaro pontifici Hierosolymorum votiva transmittens divinas scripturas in Graecam vocem ex Hebraea linquas in Alexandrina bibliotheca habuit, quam sibi ex omni genere litteraturae comparaverat. || M. Aemilio Paulo, Ser. Fulvio Nobiliore consulibus ambo Romani consulescaptiuitate Reguli et clade exercitus Romani transire in Africam cum classe trecentarum nauium iussi Clipeam petunt. eo confestim Carthaginienses cum pari classe uenerunt; nec differri potuit nauale certamen. Aemilius consul centum et quattuor naves hostium demersit, triginta cum pugnatoribus
Abbreviated transcription (Latin):
q in modum ne corpus lederent ip̃o cor¬
pore pellebantur cum insuꝑ magnam mul¬
titudinem morsu comminui impetũ pro¬
teri. halitu etiam pestifero exanimari ui¬
derent. balistas deferri imꝑauit. ꝑ quas
cussu compagam totius corpons sol¬
uit: ac mox circumuenta talis facile
oppressa est. Conum autem eius romam de¬
uectum qd̃ fuisse centum .xx. pedum spa¬
cio ferunt aliquandiu cunctis miraculum
fuit. Igitur kartaginenses fracti bellis et
cladib exinaniti aregulo pacem petierũt.
Sed cum intolerabiles ⁊ duras pacis con¬
ditiones audissent. tutius rati sese ar¬
matos mor quam miseros uiuere precio
grecorũ auxilia comꝑanda duxerunt.
Itaq xandippum lacedemoniorum regẽ
cum auxiliis accitum ducem bello pre¬
fecerunt. xandippus infpectis penorũ
copis atq incamyum declueti longe
in melius mutato apparatu. pugnam cum
romanis conseruit. Ingens ibi riuna roma
Regulus ille dux nobilis cum quingentis

Expanded text:
que in modum, ne corpus laederent, ipso corque in modum, ne corpus laederent, ipso corpore pellebantur, cum insuper magnam multitudinem morsuum comminui impetu, propter anhelitum etiam pestiferum exanimari videret, balistas deferri imperavit, per quas cussum, compagem totius corporis solvit, ac mox circumventa telis facile oppressa est. Corium autem ejus Romam devectum, quod fuisse centum viginti pedum spatio ferunt, aliquandiu cunctis miraculum fuit. Igitur Carthaginenses fracti bellis et cladibus exinaniti, pacem a Regulo poposcerunt. Sed cum intolerabiles, et duras pacis conditiones audissent, tutius rati sese armatos mori, quam miseros vivere, pretio Graecorum comparanda duxerunt. Itaque Xantippum Lacedaemoniorum regem cum auxiliis accersitum, ducem bello praefecerunt. Xantippus, inspectis Poenorum copiis, atque in campum deductis, longe in melius mutato apparatu, pugnam cum Romanis conseruit. Ingens ibi Romanorum vRegulus ille dux nobilis cum quinge
Abbreviated transcription (Latin):
kartaginem petentes tͥtenta aut eo ampliꝰ
castella depopulati sunt. infesta karta¬
gini signa circuntulerunt. Mallius cõ¬
sul affrica cum uictͥci classe decedens .xͣx.
liis romam reuexit. Atiluis regulus con
niensibus instruxit contra tres kartagi¬
mensiũ duces dimicãs id est hasdrubales¬
duos ⁊ accitum ex sicilia hamilcarem¬
et atrocissimum bellum cum eis gessit.
In quo cesa sunt kartaginiensium .x.
UͦiII. elefantos cepit. octoginta & duas
ciuitates in deditionem accepit. Iter cũ
exercitu faciens haud ꝓcul a flumine
bagraba castra constituit. ubi cum płi-¬
mos militum aquandi necessitate ad flum̃
descendentes serpens mire magnitudinis
deuoiaret. Regulus ad expugnandam
bestiam cum exercitu ꝓfectus est. Sed
nicħ intergo eius ꝓficientibus iaculiᷤ atq
omini telorũ ictu irrito que ꝑ horrendam
squamarum cutem quasi ꝑ obliquam scu¬
torum testudinem labebantur mirum¬

Expanded text:
Carthaginem petentes, trecenta, aut eo amplius Carthaginem petentes, trecenta, aut eo amplius castella populati sunt, infesta Carthagini signa circumtulerunt. Manlius consul Africa cum uictrici classe decedens septemliis Romam reuexit. Regulus, nensibus instruxit, contra tres Carthaginensium duces dimicaduos, et accitum ex Sicilia Hamilcarem, atrocissimum bellum gessit: in quo caesa sunt Carthaginensium decem et octo elephantes cepit, octoginta et duas civitates in deditionem accepit. Iter cum exercitu faciens, haud procul a flumine Bagrada castra posuit: ubi cum plurimos militum aquandi necessitate ad flumen descendentes serpens mirae magnitudinis devoraret. Regulus ad expugnandam bestiam cum exercitu profectus est. Sed nihil in tergo ejus proficientibus jaculis, atque omni telorum jactu irrito, quae per horrendam squamarum cratem quasi per obliquam scutorum testitudinem labebantur, mirum
Abbreviated transcription (Latin):
insessum ab hostib tumulum occupauit.
⁊ in se penos om̃s pugnando conuertit.
uonec romanus exercittis obsessas angu¬
stias hoste non urgente transiret. Cesi sũt
quamuis multis confossus uulñib ⁊ cada¬
ueribus obtectus euasit. Hannibal senior
a kartaginiensib classi itum prepofitus in¬
feliciter cum romanis nauali prelio congres¬
sus. ⁊ uictus. ab exercitu suo seditione orta.
lapidibus cooꝑtus interiit. lucio mallio
wlscone. marco atilio regulo consulibus
bellum in affricam translatum est contra
lius consul lypparim melitamq insilas si¬
cilie nobiles ꝑfugatus eũtit. Consules in af¬
fricam iussi transferre bellum cum
tͤcentis . xxͣx. nauibus siciliam petier̃t:
Quibus hamilcar penorum dux. ⁊ han¬
no classi prefectus occurrit. Conserto naua
li p̃lio kartaginienses in fugam uersi. lxͣ.
amiserunt. uictores consules in affricam
transuecti sunt. primamq omnium cly¬
peam urbem in deditõem acceꝑunt. Inde

Expanded text:
insessum ab hostibus tumulum occupauit insessum ab hostibus tumulum occupauit et in se Poenos omnes pugnando conuertit, donec Romanus exercitus obsessas angustias hoste non urguente transiret. oaesi sunt quamuis multis confossus uulneribus et cadaueribus obtectus euasit. Hannibal senior a Carthaginiensibus iterum classi praepositus, infeliciter cum Romanis nauali proelio congressus et uictus, ab exelapidibus coopertus interiit. Lucio Manlio Vulsone et Marco Atilio Regulo consulibus, bellum in Africam translatum est, quibus ius consul Liparam Melitamque insulas Siciliae nobiles peruagatus euertit. consules, in Africam iussi transferre bellum, cum trecentis triginta nauibus Siciliam petiuerunt: quibus Hamilcar Poenorum imperator et Hanno classi praefectus occli praelio, Carthaginenses in fugam versi, sexagamiserunt. Victores coss. in Africam transvecti sunt, primamque omnium Clypeam urbem in deditionem receperunt. Inde
Abbreviated transcription (Latin):
ea kartaginienses. Gaio. aquilo. lucis. floro.
comelio. Scipione consulibus. hannonem in
locum hannibalis subrogatum ꝓ sardis ⁊
coisis defensandis nauali bello prefecerũt.
Qui a scipione consule uictus. amisso exer¬
citu. ip̃e confertissimis hostibus se immiscu-¬
it. ibiq interfectus est. Scipio corsicam et
sardiniam uastauit. multa milia captiuoꝵ¬
inde abduxit triumphum egit. Eodem an¬
no tria milia seruorum ⁊ tria milia naua¬
lium sociorum in urb̃ rome excidium con-¬
iurauerunt. Et nisi maturata ꝓdicio con¬
silium p̃uenisset destituta p̃sidio ciuitas
seruili manu ꝑisset. Anuo ab hĩc proximo
calatinus consul camerinam sicilie urbem
petens. tenĩe in angustias deduxit ex¬
ercitum quas penorum copie iam du¬
dum p̃struxerant. Cui cum omnino nul¬
la uł obsistendi uł euadendi facultas ẽẽt.
Calpunii flamme uirtute ⁊ oꝑa liberatus
est. Qui lecta trecentorum urorum manu

Expanded text:
ea Carthaginenses C. Aquilio Floro, L. ea Carthaginenses C. Aquilio Floro, L. Cornelio Scipione coss. Hannonem in locum Annibalis subrogatum pro Sardis et Corsis defensandis navali praelio praefecerunt. Qui a Scipione Cos. victus, amisso exercitu ipse confertiss. hostibus se immiscuit, ibique interfectus est. Scipio Corsicam et Sardiniam vastavit, multaque millia inde captivorum abduxit, triumphum egit. Eodem anno tria millia servorum, et tria millia navalium sociorum in urbis Romae excidium coniurarunt et, nisi maturata proditio consilium praeuenisset, destituta praesidio ciuitas seruili manu . perisset. Anno ab hec preximo Calatinus consul Camerinam Siciliae urbem petens. temere in angustias deduxit exercitum, quas Poenorum copiae iam dudum praestruxerant. cui cum omnino nulla uel obsistendi uel euadendi facultas esset, Calpurni Flammae uirtute et opera liberatus est, qui lecta trecentorum uirorum manu
Abbreviated transcription (Latin):
quod contra afros gerebatur. Gneo core¬
lio asina. Saio. duilio. consulib cum ani¬
bal semor oram italie maritimam instruc
ta. lxͣx. nauium classe uastaret romani ⁊
ip̃i classem fabricari ⁊ instrui p̃ceperunt.
Quod diulius consul celiter impleuit. Nã
intra sexaginta dies qͣm arbores cese erant.
centum .xxx. nauium classis deducta in
anchous stetit. Cornelius asina consul
alter cum sedecim nauibus rostratis quas¬
Ubi ab hannibale quasi ad colloquium
pacis euocatus. punica fraisce captus atꝙ
inuĩculis neccatus est. Quod ubi diulius
alter consul audiuit ⁊ ip̃e cum .xxͣx. naui¬
bus rostratis aduersus hanibalem ꝓfectus
est. Commisso nauali p̃lio. hanibal amissa
nam qua uehebatur scapha subductus au-¬
fugit. Griguita ⁊ una eius naues capte.
tredecim mer se. tria milia hominum occi¬
sa septem milia capta referuntur. Neq ul
la uictoria romanis gratior fuit qd̃ inuicti
terra. etiam mari plurimũ possent. Post¬

Expanded text:
quod contra Afros gerebatur. Cn. Cornequod contra Afros gerebatur. Cn. Cornelio Asina, C. Duilio coss. cum Annibal senior oram Italiae maritimam instructa septuaginta navium classe vastaret, Romani et ipsi classem fabricari atque instrui praeceperunt. Quod Duilius cos. celeriter implevit. Nam intra sexaginta dies quam arbores eaesae essent, centum triginta navium classis deducta in anchoris alter cum sedecim nauibus ubi ab Hannibale quasi ad conloquium pacis euocatus Punica fraude captus atque in uinculis necatus est. quod ubi Duilius alter consul audiit, cum triginta nauibus aduersus Hannibalem profectus est. commisso nauali proelio Hannibal, amissa naui qua uehebatur, scapha subductus aufugit; triginta et una naues eius captae, tredecim mersae, tria milia hominum occisa, septem milia capta refela victoria Romanis gratior fuit, quod invicti terra, jam etiam mari plurimum possent. Post