comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
leȩ cũ frum̃to quod desomniis uanorũ et reuelationib. proph&arũ hieremias
ait et tamqua de nobis et uobis dictum sit parmenianus. hoc scribõ quȩre quoq a maxi¬
miano nihilaliud desedicit: Niest enimalius impie suꝑbiae tumor apud omnes qui se
a xp̃iunitate discindint quãsesolos xp̃ia noseẽ iactare etdam narec&eros non solũ
quib corumlis nota est uerum&iam quib. eorum nec nom̃ auditũ est. namillud quã
elego it tibi uisus est dicere quod cũ ego d&esta mentodi dixissem. Nuncundecũque
prolatũ est recit&ur. respondendum putasti quodiam hoc confessionẽ criminis
habeat etideo dixerim a quocumq prolatũ est recit&ur. quiã apud me constat
et a nr̃is ex ustũ et a uob seruatũ atq prolatũ. itauero siueritate confix us a maxi¬
miano uelis proferri codicemlegis underecites dathancore et abi ronquiui ui terra

Expanded text:
leae cum frumento ? quod de somniis uanorum et reuelationibus prophetarum Hieremias leae cum frumento ? quod de somniis uanorum et reuelationibus prophetarum Hieremias ait, et tamquam de nobis et uobis dictum sit, Parmenianus hoc scribit. quaere quoque a Maximiano; nihil aliud de se dicet. non enim est alius impiae superbiae tumor apud omnes, qui se a Christi unitate discindunt, quam se solos christianos esse iactare et damnare ceteros non solum quibus eorum lis nota est, uerum etiam quibus eorum nec nomen auditum est. Iam illud quam eleganter tibi uisus es dicere, quod, cum ego de testamento dei dixissem: nunc undecumque prolatum est recitetur, respondendum putasti, quod iam hoc confessionem criminis habeat et ideo dixerim: a quocumque prolatum est recitetur, quia apud me constat et a nostris exustum et a uobis seruatum atque prolatum. ita uero si ueritate confisus a Maximiano uelis proferri codicem legis, unde recites Dathan, Core et Abiron, qui uiui terra
Abbreviated transcription (Latin):
puniuersũ mundum fructificantes et crescentes misit foras. et none xhorret᷑,
nequid sane fallaris aut fallas qũo id quodtam crebro &̃ nemoraui n aduestens
uel te aduestis se dissimulas dixisse meadfirmas noneẽ frum̃ta dominica quã ego
ecclesiã catholicam sic ad serui quomodo eam ñ adserit seriptura diuina frum̃ta
sola in horreo recondentur. iiiatesiã tãquã area cumpalea trituratur. hoc
est qđ orurgu& acpremit. et nisi corrigamini ex tinguit quia huiusareȩ paleã
quoduos eẽ monstrastis. ñ uos posse toleraredix istis ꝓurgatum frumtũ inpu¬
dent̃ uoscẽ finx istisacsic ex ipsa a rea uanis calũniis turbulentis. tamquã leuis¬
simus triturȩ puluis ꝑ inanesublatus antenouissimum uentilationis tempus
ex istis: uox deniq ad rogantissima atq falsissima ur̃a est illa non nr̃a quid pa¬

Expanded text:
per uniuersum mundum fructificantes et crescentes misit foras, et non exhorretur. per uniuersum mundum fructificantes et crescentes misit foras, et non exhorretur. Ne quid sane fallaris aut fallas, quoniam id, quod tam crebro commemoraui, non aduertens uel te aduertisse dissimu lans dixisse me adfirmas non esse frumenta dominica quam ego ecclesiam catholicam sic adserui, quomodo eam non adserit scriptura diuina, frumenta sola in horreo recondentur, nunc ecclesia tamquam area cum palea trituratur. hoc est quod uos urget ac premit et nisi corrigamini extinguit, quia huius areae paleam; quod uos esse monstrastis, non uos posse tolerare dixistis, purgatum frumentum inpudenter uos esse finiistis, ac sic ex ipsa area uanis calumniis turbulenti, tamquam leuissimus triturae puluis per inane sublatus, ante nouissimum uentilationis tempus existis. uox denique adrogantissima atque falsissima uestra est illa, non nostra: quid pa
Abbreviated transcription (Latin):
tũ legitur. quoderit in nouissimis dieb manifestus mons dñi et uenient adeum
uniuersegentes. dequa predictum canitur cõmemorabunt᷑ et conuestent᷑ ad dñm
uniuersi fines terrȩ. Etadorabunt in conspectueius uniuersȩ patriȩ gentium:
Dequa prędicatur quod in totomundo fructificet etcrescat quã ipsed ñs dicit
dilatari ꝑ om̃s gentes incipientib abhierusalem : non inquã uides si hȩc mittitur
foras eam cũ legedĩ cum prophetiscum psalmis. cũ a postolis cum ipsoeuangelio.
cũ totodeniq testam̃to etcũ ipsoherede mittiforas quod nefassic attendis.si per¬
horrescis. si contremescis: uideubi sitis. etc̃redite intro. quõ non misistis seduos poti¬
us ex istis foras. uidequid faciat animosa cȩcitas. dicitur quod maximianus pri¬
mia nũ miserit foras etridetur. dicitur quod parsdonati labores a postolorum

Expanded text:
tum legitur, quod erit in nouissimis diebus manifestus mons domini et uenient ad eum tum legitur, quod erit in nouissimis diebus manifestus mons domini et uenient ad eum uniuersae gentes, de qua praedictum canitur: commemorabuntur et conuertentur ad dominum uniuersi fines terrae et adorabunt in conspectu eius uniuersae patriae gentium, de qua praedicatur, quod in toto mundo fructificet et crescat, quam ipse dominus dicit dilatari per omnes gentes, incipientibus ab Hierusalem, non, inquam, uides, si haec mittitur foras, eam cum lege dei, eum prophetis, cum psalmis, cum apostolis, cum ipso euangelio, cum toto denique testamento et cum ipso herede mitti foras? Quod nefas si attendis, si perhoiresois, si contremescis, uide ubi sitis et redite intro, quoniam non misistis, sed uos potius existis foras. uide, quid faciat animosa caecitas. dicitur, quod Maximianus Primianum miserit foras, et ridetur; dicitur, quod pars Donati labores apostolorum
Abbreviated transcription (Latin):
sed tantũ rideri quiecelesiam plenariam cum epis iamminus quamcentũ contratantã
Numerositatem acmultitudinem cuiampli. s÷ uimtrecenti prȩsident audeant
ad firmare cũ ꝑomnes a friceregiones ubimaximianenses sunt nondis. nt etiã cõ¬
munio primiani. palias autẽ multo plures latioresq africȩ pastes unũmaximia¬
nensem nemorepperiat. nisiuix fosteperegrinantem: quoigitur orecontra ecclesiã
a solisostuusq ad occasum promissa uoceueritatis et redditam audes eclesiã plena¬
riam dicere pastemdonati cũ ipsa non sit nisi a fricȩ. illa uero cũ tot gentib sit et afri¬
cȩ seduidelicet ista illã misit foras. Nequeso tuistã uocẽmittas foras. infatieest frofs
hominis. non subumero ergo neistam illam misit foras non uides sulla mittitur foras.
Dequadicitd sadabrahã. iri seminetuo benedicentur omnes gentes. dequa predic¬

Expanded text:
sed tantum rideri, qui ecclesiam plenariam cum episcopis iam minus quam centum contra tantam sed tantum rideri, qui ecclesiam plenariam cum episcopis iam minus quam centum contra tantam numerositatem ac multitudinem, cui amplius quam trecenti praesident, audeant adfirmare, cum per omnes Africae regiones, ubi Maximianenses sunt, non desit etiam communio Primiani, per alias autem multo plures latioresque Africae partes unum Maximianensem nemo repperiat nisi uix forte peregrinantem? quo igitur ore contra ecclesiam a solis ortu usque ad occasum promissam uoce ueritatis et redditam audes ecclesiam plenariam dicere partem Donati, cum ipsa non sit nisi Africae, illa uero cum tot gentibus sit et Africae? sed uidelicet ista illam misit foras.\' ne, quaeso, tu istam uocem mittas foras: in facie est frons hominis, non sub umero. ergone ista illam misit foras? non uides, si illa mittatur foras, de qua dicit deus ad Abraham: in semine tuo benedicentur omnes gentes, de qua praedic
Abbreviated transcription (Latin):
unt reos populos gentiũ. quib quando debuerunt non demonstrata sunt uelquia
non curastis a quib: populis in haccausa in nocentibus sime dissotiauero procrimi¬
nib alienis. in nocenscẽ non potero a sacrilego crimine schis matis. pro indeplurimũ
ualeatis. et nunc mihi hȩc uera eẽdoceatis. damnamus mostuas traditores. uiuos non
deserimus in nocentes: cumergo dixeris sed siquaueraessent urã docum̃ta ecclesiȩ hoc
est catholicȩ uosea probare debuisse. utuos intus essetis illiautẽ quosconuinceretis
pellerentur foras quid est quod respondere uoluisti ideoseparationem factã quod nos
foras essemus propulsi ũ autẽ in eclesi a plenaria etcatholica remanserunt:. hocsi
totidem uerbis uob maximianenses dicant quid respondebis ñisi necrefellis dignos

Expanded text:
unt reos populos gentium, quibus quando debuerunt non demonstrata sunt, uel quia non potuistis uel quia unt reos populos gentium, quibus quando debuerunt non demonstrata sunt, uel quia non potuistis uel quia non curastis. a quibus populis in hac causa innocentibus si me dissociauero pro criminibus alienis, innocens esse non potero a sacrilego crimine schismatis. proinde et plurimum ualeatis et nunc mihi haec uera esse doceatis: damnamus mortuos traditores, uiuos non deserimus innocentes.\' Cum ergo dixerim: sed si qua uera essent uestra documenta, ecclesiae, hoc est catholicae, uos ea probare debuisse, ut uos intus essetis, illi autem quos conuinceretis pellerentur foras, quid est quod respondere uoluisti ideo separationem factam, quod nos foras essemus propulsi, uestri autem in ecclesia plenaria et catholica remanserunt? hoc si totidem uerbis uobis Maximianenses dicant, quid respondebis nisi nec refelli dignos,
Abbreviated transcription (Latin):
no tuncui uebant. ignoratũs et p̃ probatus inuoluit uos itaq schismatis reos ꝑspi¬
cuaueritate conuincimus. quosa nob fratrib. ur̃is propt̃aliena criminaquȩ tuno
maiorib: nr̃is demonstrata non sunt quando fuerant de monstranda separatos
Videmusi hociustis sime dicture sunt plebss et clericieorum locorũ ex quib¬
erant trecentiet decem qui contra maximianen ses bagaiensẽ concilium condiderunt: si
hocinquam rectedicturi sunt afri a frisnumidae mauriquam plurimi pauci sibi¬
⁊ aceonis et prouinsalib: quanto iustius et criminib etiã siuera essent nescio quorũ
in africatrad corum hecdicit a fris orbis terrarum cum prȩsestim etina frica ipsa
eccles acatholica tantã sit ceteris gentib unitatis uinculo sociata quaenihilomine
eã etdocum̃ta etiã criminum alienorum quȩ mihi nuncconaris ostendereñ faci¬

Expanded text:
no tunc uiuebant, ignoratus et non probatus inuoluit? uos itaque schismatis reos perspino tunc uiuebant, ignoratus et non probatus inuoluit? uos itaque schismatis reos perspicua ueritate conuincimus, quos a nobis fratribus uestris propter aliena crimina, quae tunc maioribus nostris demonstrata non sunt, quando fuerant demonstranda, separatos uidemus.\' si hoc iustissime dicturae sunt plebes et clerici eorum locorum, ex quiberant trecenti et decem, qui contra Maximianenses Bagaiense concilium condiderunt, si hoc, inquam, recte dicturi sunt Afri Afris, Numidae et Mauri quam plurimi paucis Byzacenis et prouincialibus, quanto iustius de criminibus, etiamsi uera essent, nescio quorum in Africa traditorum haec dicit Afris orbis terrarum, cum praesertim et in Africa ipsa ecclesia catholica tanta sit, ceteris gentibus unitatis uinculo sociata. quae nihilominus clamet:'documenta etiam criminum alienorum, quae mihi nunc conaris ostendere, non faci
Abbreviated transcription (Latin):
ualeam in illo ꝑspicuo speculour̃o hocest incausa maximianensium etiã hocdem
rit ut in t̃uros etillorũ posteros quȩstio cõmunionis agit&ur. dicturis illiamaior¬
b suis fermecentũ uel amplius ep̃is dã natũ eẽ primianũ ẽtillã primoquȩapud
carthaginem deinde aliãquȩ apud cebarsus si contraeũ conscripta est sententiã
prolaturi contraur̃ĩ conciliũ bagaiense recitabuntꝰ flagitabunt illiutdalutacẽ
doceantur crimina primiani quaesuorũ maiorum sententia continent᷑ non nemulto
iustius dicent ur̃i hȩc crimina quȩ obicitis etiã mostuus. siuera sint. hoc probatȩ quo
amaiores nr̃os cadetuleritis quodeis hȩcueraee ostenderitis. quod si facere conatiesti
nec implere potuistis. maiores insosnros inquinare non poterant aliena criminc
quã uisuent quȩ illis non fuerant de monstrata hominib: sica nec conatiestis ostendi¬
re: undeigit᷑ ad noscausa qͥuilius reatus transire potuit qui necipsos quicũ primia¬

Expanded text:
ualeam in illo perspicuo speculo uestro, hoc est in causa Maximianensium, etiam hoc derit, ut inter uestros et illorum posteros quaestio communionis agitetur. dicturi sunt illi a maioribus suis ferme centum uel amplius episcopis damnatum esse Primianum et illam primo quae apud Carthaginem, deinde aliam quae apud Cebarsussi contra eum conscripta est sententiam prolaturi; contra uestri concilium Bagaiense recitabunt. flagitabunt illi, ut diluta esse doceantur crimina Primiani, quae suorum maiorum sententia continentur. nonne multo iustius dicent uestri: haec crimina, quae obicitis iam mortuo, si uera sint, hoc probate, quod ad maiores nostros ea detuleritis, quod eis haec uera esse ostonderitis. quod si facere conati estis nec implere potuistis, maiores ipsos nostros inquinare non poterant aliena crimina quamuis uera, quae illis non fuerant demonstrata; quanto minus, si ea nec conati estis ostendere! unde igitur ad nos causae illius reatus transire potuit, qui nec ipsos, qui cum Primia
Abbreviated transcription (Latin):
dixeritis. felitianum ergo p&ilianus imit&ur. et mihi pacem desideranti f̃
iras canturꝰ tibiceste ipsenon fuscen seo. quod mihi ex obliquo manicheos obicien¬
dos putaueris. propt̃ errorem adulescentiat denontã doleo depp&ua¬
de nontã doleo depp&ua

Expanded text:
dixeritis. Felicianum ergo Petilianus imitetur et mihi pacem desideranti non dixeritis. Felicianum ergo Petilianus imitetur et mihi pacem desideranti non irascatur. Tibi certe ipse non suscenseo, quod mihi ex obliquo Manicheos obiciendos putaueris propter errorem adulescentiae meae. unde non tam doleo de pra
Abbreviated transcription (Latin):
audiremeri rant: Negas furorem circũcellionum. et prȩcipitatorum ultid ca¬
daucrum cultus sacrilegos et profanos ñ tam̃ negas cũ egrptiorum ad modum
exemplo pereuntium funerib. plena essent litora quib in ipsa moste maior
est poena quod nec ipsam inuenerunt sepulturamꝰ his uos in sepultis cadauerib
inesisse ibienim iacebant prȩcextatus et felitianus aut siapuduos reuix er̃
quid debaptismo agitis quẽ tunc mostui tradiderunt: dicis me ñ seruas sepacẽ
aclenitatẽ quã principio litterarũ mearum promis serã quod satanan p&ili¬
anũ appellauerimꝰ ego non petilianum necquequã hominẽ in pastedonati.
sedipsũ errorem pastisdonati satanȩ comparaui ẽxcuius laquaeis homines
quos diligo cupio liberari: nam legeton sideratius inuenies qũa quã et sia liqͥ id
durius dixi legequȩ ipsi non inerrorẽ maximianensium sedin ipsos homines

Expanded text:
audire meruerunt. negas furorem circumcellionum et praecipitatorum ultro caaudire meruerunt. negas furorem circumcellionum et praecipitatorum ultro cadauerum cultus sacrilegos et profanos; non tamen negas, cum Aegyptiorum admodum exemplo pereuntium funeribus plena essent litora, quibus in ipsa morte maior est poena, quod nec ipsam inuenerunt sepulturam, his uos insepultis cadaueribus inhaesisse. ibi enim iacebant Praetextatus et Felicianus; aut si apud uos reuixerunt, quid de baptismo agitis. quem tunc mortui tradiderunt? Dicis me non seruasse pacem ac lenitatem, quam principio litterarum mearum promiseram, quod satanan Petilianum appellauerim. ego non Petilianum nec quemquam hominem in parte Donati, sed ipsum errorem partis Donati satanae comparaui, ex cuius laqueis homines quos diligo cupio liberari. nam lege consideratius, inuenies. quamquam etsi aliquid durius dixi, lege quae ipsi non in errorem Maximianensium, sed in ipsos homines
Abbreviated transcription (Latin):
et fonteeius idest baptismate separatus potest darequod non hab& interroga
felitianũ utrũ inosto condus fuerat quando illi reditus quasi adeundẽ ostũ
condusirdilationis ianua pandebantur: an fosteex in de furatus est fontẽ.
ubilaicos suos in maximiani scis matebaptizaret: quod sitaest ubituncur̃is¬
uos abluebant: aneos parit̃ illadilationedistulerunt. donecfuresilli adostũ
cũ fonteremearent : Tunc nonerant isti pseudo prophetȩ quando primia¬
ni criminib mentiendo deceptos ad suũ sacrilegiũ traducebant lupira paces
quando seductos degregeprimiani ad suȩ concisionis pasticulas ꝑtrahebaft
Negas ẽas quas dixi trrannicas ur̃orũ in fundis alienis dominationss etbachatio¬
nes ebrietatum: nega quantũ potest non uereoñ e propterea nobiscum uospigeat
concordarȩ noninios talealiquid dixiqualia maxim ianenses dam natia uob̾

Expanded text:
et fonte cius, id est baptismate, separatus, potest dare quod non habet? interroga et fonte cius, id est baptismate, separatus, potest dare quod non habet? interroga Felicianum, utrum in horto concluso fuerat, quando illi reditus quasi ad eundem hortum conclusum dilationis ianua pandebatur. an forte exinde furatus est fontem, ubi laicos suos in Maximiani schismate baptizaret? quod si ita est, ubi tunc uestri suos abluebant? an eos pariter illa dilatione distulerunt, donec fures illi ad hortum cum fonte remearent? tunc non erant isti pseudoprophetae, quando de Primiani criminibus mentiendo deceptos ad suum sacrilegium traducebant, lupi rapaces, quando seductos de grege Primiani ad suae concisionis particulas pertrahebant? negas eas quas dixi tyrannicas uestrorum in fundis alienis dominationes et bacchationes ebrietatum: nega quantum potes; non uereor, ne propterea nobiscum uos pigeat concordare. non in uos tale aliquid dixi, qualia Maximianenses damnati a uobis
Abbreviated transcription (Latin):
uerba sunt. quod in eius schismate sententia damnationis recentisimult chaptis¬
mẽ ecclesiã ꝑdiderunt: sicut ergo eis redeuntib. redditus ecdesia reddaturbap¬
tismus baptizenturꝰ quã redeuntes sibaptismũ amiserunt abscedentes. hoc
quia non facitis. etiam uos fatemini. ab ecclesia recedentib in eẽbaptismũ. nec
prodessedantergo sicut habent: idest ut etipsi quiabeis extra ecclesiam sumunt
insit baptismus. nec tam̃ prosit undesicut illis redeuntib: ñ redditur quod ami¬
serunt: itaet illis non dandũ est qđ acceperant. sed agendũ cũeis ut ꝑ ecclesiã prosit
utrisq quode x traecclesiã incẽpotuit non prodesse: acꝑ hoc nec prouro errore
aliquid dixi: et ei quod dixi non respondistia diungis etiam deostoconcluso
et fonte signato qđ omnino undedictũ sit ñ intellegis siu conciusus est inqui s ostus
et fonssignatus : quomodo qui extrã foris estpositus et abosto id est ecclesia.

Expanded text:
uerba sunt, quod in eius schismate sententia damnationis retenti simul et baptisma et ecclesiam perdiderunt. sicut ergo eis redeuntibus redditur ecclesia, reddatur baptismus; baptizentur, inquam, redeuntes, si baptismum amiserunt abscedentes. hoc quia non facitis, etiam uos fatemini ab ecclesia recedentibus inesse baptismum nec prodesse. dant ergo sicut habent, id est ut et ipsis, qui ab eis extra ecclesiam sumunt, insit baptismus nec tamen prosit. unde sicut illis redeuntibus non redditur quod non amiserunt, ita et illis non dandum est quod acceperant, sed agendum cum eis, ut per ecclesiam prosit utrisque quod extra ecclesiam inesse potuit, non prodesse. ac per hoc nec pro uestro errore aliquid dixi et ei quod dixi non respondisti. Adiungis etiam de horto concluso et fonte signato, quod omnino unde dictum sit non intellegis. si conclusus est, inquis, hortus et fons signatus, quomodo qui extra foris est positus et ab horto, id est ecclesia,
Abbreviated transcription (Latin):
seruare constantiam ex ecrabilit̃ damnandos sacrilegos. honorabiliter suscipien¬
do damnatos illudenim deorientalibus omnino non probas. hocd eur̃is audis set
legis etcernis et iudicas iubesmerelinquere ecclesiam traditorum. quos necuos apud
uos nec maiores Nri apud maiores pr̃o s conu incereacde monstrare potuerunt: quos
nunc side monstrasses eorum facinus crimen quedãnarem ñ propt̾eos totgentium
quib ignotisunt catholicam soci&atem desererem̃ sed uidequa consideratione
nolis in cõmunionenira eorũ mostuorũ memoriam fieriquorum facta ñ nouimus.
quorum etiam bonam int̃suos famam posteritatis successionedidicimustũ inura
cõmunione sineulla degradatione uiuant. quorũ mala sensistis. quorũ sacrilegia
condem nastis audesmihidicere homo proderis illequi tradidit etereauit sinesci

Expanded text:
seruare constantiam execrabiliter damnando sacrilegos, honorabiliter suscipiendo damnatos. illud enim de oriestalibus omnino non probas, hoc de uestris audis et legis et cernis et iudicas. Iubes me relinquere ecclesiam traditorum, quos nec uos apud nos nec maiores uestri apud maiores nostros conuincere ac demonstrare potuerunt; quos nunc si demonstrasses, eorum facinus crimenque damnarem, non propter eos tot gentium quibus ignoti sunt catholicam societatem desererem. sed uide, qua consideratione nolis in communione nostra eorum mortuorum memoriam fieri, quorum facta non nouimus, quorum etiam bonam inter suos famam posteritatis successione didicimus, cum in uestra communione sine ulla degradatione uiuant quorum mala sensistis, quorum sacrilegia condemnastis. Audes mihi dicere, homo prudens: ille qui tradidit te crea?it, sic nesci
Abbreviated transcription (Latin):
prexisti adhibens etiam testimonium aduersuseum descripturis sc̃ĩs. ubi
dictum putes exmulta eloquentia noneffugies peccatum. cũ dictum

Expanded text:
rexisti, adhibens etiam testimonium aduersus eam de scripturis sanctis, ubi dictum putes: ex multa eloquentia non effugies peccatum, cum dictum
Abbreviated transcription (Latin):
opostet: petilianus tam̃ nondixit conscientia ministrantis attenditur ꝑquam
uosuit accipientis abluit conscientiam necdixit quis quis fidem ꝑfidam sum pserit
non fidem ꝓcipit sed reatum. ut axp̃oquamuis ꝑalium sumereuideretur. sedom¬
ninodixit a ꝑfido sumpserit̾ atq ad hocquasi probaret adiuncxit omnisenum
res origine etradicetonsistit̃ etsicaput non habeat aliquid nihilestipsum scilicet
ministrum cuius conscientiam dixit attendis non ꝑquam xp̃sabluat sedquȩ
abluat accipientis. ipsum prorsus ministrum originem radicem caput que faci¬
ens baptizatis. pro indehoclo co non petilia nocuius uerba non defendisti sed tibi
respondeo qui protua sententia nescio quid aliud non quodille dixisti. tuenim sic̃
scribis. hocuis. hoc suades ut non sicut dixit conscientia scẽdantis abluat accipien¬

Expanded text:
oportet. Petilianus tamen non dixit: conscientia ministrantis adtenditur, per qoportet. Petilianus tamen non dixit: conscientia ministrantis adtenditur, per quoluit accipientis ablui conscientiam, nec dixit: quisquis fidem per perfidum sumpserit non fidem percipit sed reatum\', ut a Christo quamuis per alium sumere uideretur, sed omnino dixit: a perfido sumpserit atque ad hoc, quasi probaret, adiunxit: omnis enim res origine et radice consistit et, si caput non habeat aliquid, nihil est, ipsum scilicet ministrum, cuius conscientiam dixit attendi non per quam Christus abluat, sed quae abluat accipientis, ipsum prorsus ministrum originem, radicem caputque faciens baptizati. Proinde hoc loco non Petiliano, cuius uerba non defendisti, sed tibi respondeo, qui pro tua sententia nescio quid aliud, non quod ille, dixisti. tu enim, sicut scribis, hoc uis, hoc suades, ut non, sicut ille dixit, conscientia sancte dantis abluat accipien
Abbreviated transcription (Latin):
sitis tua uerba subiungis etdicis: hocetnos suademus. hocuolumus. sed quȩrimus
ꝑ quẽ hoc melius fiat necattendis hocnon suaderepetilianũ cuitunc respondi et
cuius epistolam aduersus responsionẽmeã defendere atq affirmareconaris ille
quippedixit apestẽ conscientia scẽdantis attenditur quȩ abluataccipientis. nam
qui fidem aꝑ fido sumpserit non fidem ꝑcepit sed reatum: dic mihi que locum xp̃o
reliquerit ad abluendam conscientiã baptizati. auta quofidem ꝑcipiat baptiza¬
tus quando conscientiã dantis dicis attendi quȩ abluat. et non fidem ꝑ cipere sedre¬
atum qui fidem sumit a ꝑfido tuquidem scelere uideris tanto ponderi ueritatis
et dicis hocte sua dereethocuelle ut xp̃s dẽfidẽatq ad ineundam uitã nouam xp̃s
abluat xp̃ianum. quȩ risautem ꝑquẽmelius fiat quod sinem inistro fierinon

Expanded text:
sitis tua uerba subiungis et dicis: hoc et nos suademus, hoc uolumus, sed quaerimus sitis tua uerba subiungis et dicis: hoc et nos suademus, hoc uolumus, sed quaerimus per quem hoc melius fiat, nec adtendis hoc non suadere Petilianum, cui tunc respondi et cuius epistulam aduersus responsionem meam defendere atque affirmare conaris. ille quippe aperte dixit: conscientia sancte dantis adtenditur quae abluat accipientis. nam qui fidem a perfido sumpserit non fidem percipit sed reatum. dic mihi, quem locum Christo reliquerit ad abluendam conscientiam baptizati aut a quo fidem percipiat baptizatus, quando conscientiam dantis dicit attendi quae abluat accipientis, et non fidem percipere sed reatum, qui fidem sumit a perfido. tu quidem cedere uideris tanto ponderi ueritatis et dicis hoc te suadere et hoc uelle, ut Christus det fidem atque ad ineundam uitam nouam Christus abluat christianum, quaeris autem per quem melius fiat, quod sine ministro fieri non
Abbreviated transcription (Latin):
luit uelemundat Nec in nocentem facit quequã qui eiministrat baptis ium.
sed dantis dĩgratia et ꝑcipientis bona conscientiã sed tua spiceutrum nihilint̃ primi¬
anum felicianumq distaret cum primianus int̃trecentos decem sederet a quibus ille
dicebatur: quoduenenum aspidum eẽt sublabii seius & ueloces haberet pedes adef¬
fundendum sanguinẽ et contribulatio et infelicitas in uiiscius etuiã pacis non¬
ignoraret nec essettimordĩ anteoculos eius. utrũ tunc non ẽ& maculosus in mun¬
dus. sordidus quiuas sordidum collecta feculentia glutinauit non in fidelis
uenenũ aspidũ sublabus habens. non criminosus famosi criminis reus. ettamen
etipsenunc cũ primia nouester episcopus sedet quos tuncbaptiz auit nusquam
postea lotos uobiscum nunchabet et adhucpugnatis aduersus ueritatẽ nec conce¬
gat . xp̃s xp̃ianis sit caput q̃uib uerbis meis in illa epistola contrapetilianum po¬

Expanded text:
luit uel emundat nec innocentem facit quemquam qui ei ministrat baptismum, luit uel emundat nec innocentem facit quemquam qui ei ministrat baptismum, sed dantis dei gratia et percipientis bona conscientia. sed tu aspice, utrum nihil inter Primianum Felicianumque distaret, cum Primianus inter trecentos decem sederet. a quibus ille dicebatur quod uenenum aspidum esset sub labiis eius et ueloces haberet pedes ad effundendum sanguinem et contribulatio et infelicitas in uiis eius et uiam pacis ignoraret nec esset timor dei ante oculos eius, utrum tunc non esset maculosus inmundus sordidus qui uas sordidum collecta faeculentia glutinauit, non infidelis uenenum aspidum sub labiis habens, non criminosus famosi criminis reus. et tamen et ipse nunc cum Primiano uester episcopus sedet et quos tunc baptizauit nusquam postea lotos uobiscum nunc habet. Et adhuc pugnatis aduersus ueritatem nec conce christiani sit caput. quibus uerbis meis in illa epistula contra Petilianum po
Abbreviated transcription (Latin):
etdicis. o preclarum sacerdotis imperium. õlaudabilia boni patris precepta iusti¬
tiȩ nihilinquit int̾fidelem ꝑfidumq discernas. idemtibipius atq impius uideat᷑
Nihil prodest bonis morib. uiuere. quiaquicquid iustolicet potest etiniustus imple
re quid pͣrecepto dici iniquus potest: purificet aliũ maculosus abluat sordidus emun¬
dat in mundus dec infidelis fidem criminosus faciat in nocentem hec cesteuerba
tua sunt quib sententiã meam rep̃hendis. cum hocago omnino nonconsenserim.
neq scribserim. quia etint̃ fidelem ꝑfidũq plurimũ distat. ñ ad sacram̃tũ si hoc
uterq habet sed ad meritum. quia hoc alter adsalutem habet alter adpoenam:
Necquiequid iustolicet potest eciniustus implere quia etsi potest iniustus bap¬
titare non tamen potest in regnumcȩlorũ in iustus intrareꝰ necpurificat uel ab¬

Expanded text:
et dicis, O praeclarum sacerdotis imperium! o laudabilia boni patris praecepta justiet dicis, O praeclarum sacerdotis imperium! o laudabilia boni patris praecepta justitiae! Nihil, inquit, inter fidelem perfidumque discernas, idem tibi pius atque impius videatur: nihil prodest bonis moribus vivere; abluat sordidus, emundet inmundus, det infidelis fidem, criminosus faciat innocentem? haec certe uerba tua sunt, quibus sententiam meam reprehendis, cum hoc ego omnino non consenserim neque scripserim, quia et inter fidelem perfidumque plurimum distat non ad sacramentum, si hoc uterque habet, sed ad meritum, quia hoc alter ad salutem habet, alter ad poenam, nec quidquid iusto licet potest et iniustus implere, quia etsi potest iniustus baptizare, non tamen potest in regnum caelorum iniustus intrare, nec purificat uel ab
Abbreviated transcription (Latin):
mus: uosautem iam causam istãmira facilitate finistis iam baptismum in sacrilego schis¬
matȩ maximianidatũ cum prȩcex tato etfeliciano in eorum populis suscepistis iã
contracipriani quas dicitis litteras et quib cumq aliis hocuisum est: sineulla dubi¬
tatione fecistis: nam quod dicis orientales ideo urorum cõmunionediscretos quia
postea nobiscum sentiendo iudicium suum quod habuerunt debaptismo rescindere
maluerunt: si hocaqͣuib paucis orientalib. factũ est quod quidem int̾est utrũ pos¬
sit ostendit profecto suũ iuditium correxerunt et uossuscepto baptismo quida¬
tus est inschismate max imiani. antiquã urãm sententiã rescindistis. tam̃ uobiscũ
estis et cũ orientalib: eẽ non uultis: seduidelic& inuenisse tibiuideris ubituam elo¬
quentiã dilatares. cumadid quod ego inepistolamea posui. siuea fideli siuea ꝑfido
dispensatore sacramentũ baptismi quisq ꝑcipiat. spesciomnis inxp̃osit. exclamas

Expanded text:
mus; uos autem iam causam istam mira facilitate finistis, iam baptismum in sacrilego schismate Maximiani datum cum Praetextato et Feliciano in eorum populis suscepistis, iam contra Cypriani quas dicitis litteras et quibuscumque aliis hoc uisum est sine ulla dubitatione fecistis. nam quod dicis orientales ideo a uestrorum communione discretos, quia postea nobiscum sentiendo iudicium suum quod habuerunt de baptismo rescindere maluerunt, si hoc a quibus paucis orientalibus factum est, quod quidem interest utrum possit ostendi, profecto suum iudicium correxerunt. et uos suscepto baptismo, qui datus est in schismate Maximiani, antiquam uestram sententiam rescidistis; tamen uobiscum estis et cum orientalibus esse non uultis. Sed uidelicet inuenisse tibiquentiam dilatares, cum ad id quod ego in epistola mea posui, Sive a fideli, sive a perfido dispensatore sacramentum Baptismi quisque percipiat, spes ei omnis in Christo sit : exclamas
Abbreviated transcription (Latin):
gentes potuit ignotorum ñdicã falsorũ macula realienorum contagio peccatorũ:
sed ideo inquis dilatioda ta est. quȩsi transisset illis non redeuntib tunc macula¬
rent᷑ et inpoenã dãnationis incurrerentꝰ ñ ergo eos peccato illius soci&atis
seddi constitutio maculabat: siergonullus dies constitueret᷑ in maculatiutiq ꝑ mane¬
rent quid deuobis malemeruit orbis terrarum : curenĩmaculatũ perhibetis pecca

Expanded text:
gentes potuit ignotorum, non dicam falsorum, maculare alienorum contagio peccatorum? gentes potuit ignotorum, non dicam falsorum, maculare alienorum contagio peccatorum? sed -ideo, inquis, dilatio data est, quae si transisset illis non redeuntibus, tunc macularentur et in poenam damnationis incurrerent. non ergo eos peccatum illius societatis, sed diei constitutio maculabat. si ergo nullus dies constitueretur, inmaculati utique permanerent. quid de uobis male meruit orbis terrarum? cur eum maculatum perhibetis pecca
Abbreviated transcription (Latin):
oppugnatur ex altero nam tibidicitur. quomodo ex istimas corrigendos quos tui
prȩdicant impollutos illis autẽdicitur. quomodo asseritis impollutos et siñ manũ in¬
ponendo capiti maximianitamen schis matiseius cõmunionẽ maculatoscuius autẽ
animos cuius uires cuius lingua sufficiat proloquitam in tolerandũ dolorem ut
parsdonati discissa resarciatur nec socios a fros in africa polluit maximianus fie
adipsam radicemunitatis rami frecti regredi ꝑmittantur.: totremotissimas gen¬
tes polluitex africa cȩcilianus : ex dieconcilii bagaiensis hocest UIII RNIA
in hoctam longo temporis interuallo illiquib: dilatiodataest maculabantur soci¬
etate dãnatimaximiani an non maculabant᷑ simaculabantur quomodo dicit᷑¬
eo sautẽ quos sacrilegi surculi non polluere plantaria ad matrẽecclȩsiã redire ꝑmi¬
simus : si non maculabantur. quomodonos atq omnes quȩ ubiquesunt xp̃ianas

Expanded text:
oppugnatur ex altero. nam tibi dicitur: \'quomodo existimas corrigendos quos tui oppugnatur ex altero. nam tibi dicitur: \'quomodo existimas corrigendos quos tui praedicant impollutos?\' illis autem dicitur: \'quomodo asseritis impollutos etsi non manum inponendo capiti Maximiani, tamen schismatis eius communione maculatos?\' cuius autem animus, cuius uires, cuius lingua sufficiat proloqui tam intolerandum dolorem? ut pars Donati discissa resarciatur, nec socios Afros in Africa polluit Maximianus: ne ad ipsam radicem unitatis rami fracti regredi permittantur, tot remotissimas gentes polluit ex Africa Caecilianus.. Ex die concilii Bagaiensis, hoc est octauum in hoc tam longo temporis interuallo illi. quibus dilatio data est, maculabantur societate damnati Maximiani an non maculabantur? si maculabantur, quomododicitur:eos autem, quos sacrilegi surculi non polluere plantaria, ad matrem ecclesiam redire permisimus? si non maculabantur, quomodo nos atque omnes quae ubique sunt Christianas
Abbreviated transcription (Latin):
quam omninoinpolluti atq in nocentes in maximiani societatefuerint:
sicdeillis loquuntur cũ ipsã prorogant dilationem: quidestenĩ aliud qđ di¬
cunt eosautem quossacrilegi surculi non polluere plantariam ad matrem eclesiã redire
pmisimus acneparum sit uidequidadiungant quantoenim dereorum inquiunt mostẽ
purgamur. tanto dein nocentium reditu gratulamur : Curitaq tudicis placuis sedilati¬
onem temporis dari intra quod siqui corrigiuell& in nocens haberetur. cumeã uideas
in pollutis atq innocentib datã seduidelic& tutimuisti netibidiceretur quaredaba
tur dilatio eis quos non polluerat maximianus. ideo dilatio illa corrigendo sc̃ẽ censu¬
isti. illitimuerunt nesibi diceretur quare in suis honorib pollutos suscipereuoluistis.
ideo se in pollutis dilationẽ dedissed ixerunt: pro inde singula timuistis. sed alter utrĩ

Expanded text:
quam omnino impolluti atque innocentes in Maximiani societate fuerint, quam omnino impolluti atque innocentes in Maximiani societate fuerint, sic de illis loquuntur, cum ipsam prorogant dilationem. Quid est enim aliud quod dicunt: Eos autem quos sacrilegi surculi non polluere plantaria, ad matrem Ecclesiam redire permisimus? Ac ne parum sit, vide quid adjungant: Quanto enim de reorum, inquiunt, morte purgamur, tanto de innocentium reditu gratulamur. Cur itaque tu dicis, placuisse dilationem temporis dari, intra quod si quis corrigi vellet, innocens haberetur; cum eam videas impollutis atque innocentibus datam? Sed videlicet tu timuisti ne tibi dicertur dilatio eis, quos non polluerat Maximianus?\' ideo dilatione illa corrigendos esse censuisti. illi timuerunt, ne sibi diceretur: \'quare in suis honoribus pollutos suscipere uoluistis?\' ideo se inpollutis dilationem dedisse dixerunt. Proinde singula timuistis, sed alterutrum
Abbreviated transcription (Latin):
ximiani capite proprias manus uerecundo fidei pudo retraxerunt ad matrẽ
ecclesiã redire ꝑmisimus cumenim eis dicit᷑ istiquos ad matrẽ ecclesiã redire per¬
misistis antequã redirent ubierant. similit̃ urgentur. actupaulo ante uerbis
atepositis urgebaris ubienim eos fuisse respondebunt. nisi inschis matemaxi¬
miani sedubiuolunt eos fuissecontendant cestequia decclesiam redireꝑmisis.
in ecclesia non fuerunt ergo ex traecclesiam baptizauerunt. et simulbaptira¬
tores ethaptizati ad ecclesiã redeuntes. nec illi honores quos extragesserant.
necillibaptisma quod extra acceperant a miserunt: ectuquidem quantũ po¬
tuisti incausa mala cautelocutus es utdiceres. placuit tam̃ decreto concilii di
lationem temporis dariintra quod siqui corrigi uoluisset in nocens haberet᷑:¬
illi autẽ neccorrigendo seos fuissedixerunt quib data est illadilatio sedtã¬

Expanded text:
ximiani capite proprias manus uerecundo fidei pudore retraxerunt, ad matrem ximiani capite proprias manus uerecundo fidei pudore retraxerunt, ad matrem ecclesiam redire permisimus. cum enim eis dicitur: \'isti, quos ad matrem ecclesiam redire permisistis, antequam redirent, ubi erant?\', similiter urgentur ac tu paulo ante uerbis a te positis urgebaris. ubi enim eos fuisse respondebunt nisi in schismate Maximiani? sed ubi uolunt eos fuisse contendant: certe qui ad ecclesiam redire permissi sunt in ecclesia non fuerunt. ergo extra ecclesiam baptizauerunt et simul baptizatores et baptizati ad ecclesiam redeuntes nec illi honores quos extra gesserant nec illi baptisma quod extra acceperant amiserunt. Et tu quidem, quantum potuisti in causa mala, caute locutus es, ut dicerelationem temporis dari, intra quod si quis corrigi voluisset, innocens haberetIlli autem nec corrigendos eos fuisse dixerunt, quibus data est illa dilatio; sed tan
Abbreviated transcription (Latin):
sed fostepenitet taliate uerba posuisse quehancueritatem nimis ur gerent:
quõ dix isti factum est ut seecclesiȩ reddidissent et antediem pręstitutum restituti
ꝑemptoria sententia non tenerent᷑ ut responderet᷑ tibĩ quomodo seeclesi ȩred di¬
derunt. quo modo eidem restituti s si abeanonerant separati. autsi separatierant.
quo modo baptizabant᷑ sed quid aliud diceres. nisi quod ab eis audieras quoscon¬
suluisti cumex haccausa litterismeis ualde ꝑmoueris. et tam̃ fostassis teargu¬
ant rep̃hendant quod talia uerba incaute posueris est quodte aduersus eosmaxi¬
me muniat actuam tristitiam consciletur : Namet ipsi in eiusdem concilii de¬
cr&o talia posuerunt undes inobis lecto isto opusculonro. itarespondereuolu¬
erint quod eis non p̃iudicent uerba laicisus uerba ipsorũ continuo recitabimus.
eos autẽ inquiunt quossacrilegi surculi non polluere plantaria. hocest quia ma

Expanded text:
Sed forte paenitet talia te uerba posuisse, quae hanc ueritatem nimis urgerent, Sed forte paenitet talia te uerba posuisse, quae hanc ueritatem nimis urgerent, quoniam dixisti: factum est ut se ecclesiae reddidissent et ante diem praestitutum restituti peremptoria sententia non tenerentur, ut responderetur tibi: quomodo se ecclesiae reddiderunt, quomodo eidem restituti sunt, si ab ea non erant separati? aut si separati erant, quomodo baptizabant?\' sed quid aliud diceres, nisi quod ab eis audieras quos consuluisti, cum ex hac causa litteris meis ualde permouereris? et tamen fortassis te arguant reprehendant, quod talia uerba incaute posueris. est quod te aduersus eos maxime muniat ac tuam tristitiam consoletur. nam et ipsi in eiusdem concilii decreto talia posuerunt; unde si nobis lecto isto opusculoerint, quod eis non praejudicent verba laici sui, verba ipsorum continuo recitabimus. Eos autem, inquiunt, quos sacrilegi surculi non polluere
Abbreviated transcription (Latin):
duo postea saluo honore suscepti sunt: Ñ inuenit᷑ hocque ad modum defendatur.
nisi u tomnib: dicaturdilatio fuisseconcessa ̃ sed concessa sit omnib nẽpequot¬
quot aduos abillo schis materedierunt antequam redirent illic fuerunt illic
baptitauerunt indeaduos si nedestructione suihonoris etbaptismi redeun¬
tes si frons ad sit oraura clauserunt : Cumenim quȩrimus antequam sesicut ipse
dixisti ecclesiȩred didissent & antediem prestitutum restituti fuis sentubierant.
qđ nom̃s illa est prolata sententia ibiergobaptizarunt eos inquib. aduos si¬
mul indeuenientib baptismũ xp̃inonausiestis rescindere . quia coactiestis
agnoscere unde ipso facto ur̃o opereur̃ o iudicio ur̃o aduersus uos merito rec¬
teque concludit᷑ agnoscendum cẽ baptismum xp̃i. etiam siextra ecclesiam
datus fuerit. et ideonos hocpie cognoscere in urisuos impie rescindere in nr̃is

Expanded text:
duo postea saluo honore suscepti sunt, non inuenitur hoc quemadmodum defendatur, nisi ut omnibus dicatur dilatio fuisse concessa. Sed concessa sit omnibus. nempe quotquot ad uos ab illo schismate redierunt, antequam redirent, illic fuerunt, illic baptizauerunt, inde ad uos sine destructione sui honoris et baptismi redeuntes, si frons adsit, ora uestra clauserunt. cum enim quaerimus. antequam se, sicut ipse dixisti. ecclesiae reddidissent et ante diem praestitutum restituti fuissent, ubi erant, propter quod in omnes illa est prolata sententia? ibi ergo baptizarunt eos, in quibus ad uos simul inde uenientibus baptismum Christi non ausi estis rescindere, quia coacti estis agnoscere. unde ipso facto uestro, opere uestro, iudicio uestro aduersus uos merito recteque concluditur agnoscendum esse baptismum Christi, etiamsi extra ecclesiam datus fuerit, et ideo nos hoc pie cognoscere in uestris, uos impie rescindere in nostris.
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃ sed quiad s̃ mihi dimisit ergo et tuserua medo secundus dixit quidergo
facturisumus demastirib: qui a non tradiderunt ideo et coronati sunt: dona¬
tus dixit:mitteme addm ibi reddam rationem: secundus dixit accede
una paste secundus marino ab aquis tibilitanis dixitdicitur et tetradidis¬
se marinus respondit: dedipollo castulas nãcodices mei saluisunt secun¬
dus dixit: transiuna paste: secundus donato calamensidixit: dicitur tetra¬
didis sedonatus respondit: dedicodices medicinales: secundus dixit transi
una paste: et alioloco secundus uictoriarus sicadde dixit diciturte tradidis¬
se quattuor euangeliauictor responditualentianus curator fuit ĩpse me
coegit ut mitterem illa inignem sciebam illa delititia fuissez hocdelictũ
mihi indulge ẽt̃ indulget mihi etds: secundus dixit : transiuna paerte:
etalio loco secundus purpuriõ aliniat addicitur tenecasse filios sororis

Expanded text:
r; sed quia deus mihi dimisit, ergo et tu serua me deo. Secundus dixit: quid ergo facturi sumus de martyribus? quia non tradiderunt. ideo et coronati sunt. Donatus dixit: mitte me ad deum, ibi reddam rationem. Secundus dixit: accede una parte. Secundus Marino ab Aquis Tibilitanis dixit: dicitur et te tradidisse. Marinus respondit: dedi Polio cartulas, nam codices mei salui sunt. Secundus dixit: transi una parte. Secundus Donato Calamensi dixit: dicitur te tradidisse. Donatus respondit: dedi codices medicinales. Secundus dixit: transi una parte. et alio loco: Secundus Uictori a Russiccade dixit: dicitur te tradidisse quattuor euangelia. Uictor respondit: Ualentianus curator fuit; ipse me coegit ut mitterem illa in ignem. sciebam illa deleticia fuisse. hoc delictum mihi indulge. et indulget mihi et deus. Secundus dixit: transi una parte. et alio loco: Secundus Purpurio a Liniata dixit: dicitur te necasse filios sororis
Abbreviated transcription (Latin):
fuerint: quid mali afriep̃i fecerint ignoramus: sed planedicõ siꝑ sequutionem
facere non licet ur̃i maximianensib itaut nom possitis negarefecerunt: si ꝑsequu¬
tionem qui patiuntur in nocentessunt. passi sunt maximianenses: Numquid
et nuncdicturuses basilicam uel spluncãm aximiani populus nullo nr̃orum
auctore destruxit : quanquã sicuius cõmunionis turba illa fuerit inquiratur
non a ur̃is credantur immissi apsi reperientur forsitanuri autcesteuris adiu¬
uando ꝑmixti. sed quid adnos. respondes eum non fecimus. non in misimis qui¬
nam illi fuerunt ignoramus ꝑsequutionem tamen a quibuscumq passum
eum quem feceris iniustum quõ clarares est eaquȩ patimini uos iustos demons¬
trare non possunt: Sed a quibusetiam maximianenses ꝑsequutionem passisur̃.

Expanded text:
fuerint, quid mali Afri episcopi fecerint ignoramus; sed plane dico, si persecutionem fuerint, quid mali Afri episcopi fecerint ignoramus; sed plane dico, si persecutionem facere non licet, uestri Maximianensibus ita ut non possitis negare fecerunt. si persecutionem qui patiuntur innocentes sunt, passi sunt Maximianenses. numquid et nunc dicturus es: basilicam uel speluncam Ma.cimiani populus nullo nostrorum auctore destruxit? quamquam si cuius communionis turba illa fuerit inquiratur — non a uestris credantur inmissi —, ipsi repperientur forsitan uestri aut certe uestris adiuuando permixti. sed quid ad nos? respondes enim: non feci-mus, non inmisimus, quinam illi fuerunt ignoramus. persecutionem tamen a quibuscumque passum eum, quem fateris iniustum, quoniam clara res est, ea quae patimini uos iustos demonstrare non possunt. sed a quibus etiam Maximianenses persecutionem passi su
Abbreviated transcription (Latin):
cipriani utar ꝑ uniuersam terram copiaubestatis extendit: quidatur postre¬
mo mn illis ecclesiis quas nũquã in litteris a postolicis recitare cessafcis pũquã
donati: quiduosoffendit toto orbediffusa unitas xp̃i quȩ ueldam nare
non potuit in auditos uel omnino necdã nauit. nec absoluit in cognitos. uel
innocentes credidit quosdidicit absolutos: sidicissos a uobis maximianen¬
ses ꝑiussa iudicum ꝑsequendo sedibus ex pulistis quiduos ꝑ imperatores
qui eosdem iudicesmittunt̃ digna patiquȩrimin i. quiuos abeius ecdesia de quoscrip¬
tumest quod ad orabunteum omnes reges terrȩ omnes gentes seruient illi . Et quod
dominabitur amariusq ad mare et aflumine usq adterminos orbis terrę Nefa¬
rioschis matediscidistis: ecce iam nondico siꝑsecutionẽ facere non licet fecit optatis:
neadhucdicas non pestinere adur̃õs quicquid optatus eis ignorantibus fecit cũ

Expanded text:
Cypriani utar, per uniuersam terram copia ubertatis extendit, qui datur postreCypriani utar, per uniuersam terram copia ubertatis extendit, qui datur postremo in illis ecclesiis, quas numquam in litteris apostolicis recitare cessastis, numquamDonati, quid uos offendit toto orbe diffusa unitas Christi, quae uel damnare non potuit inauditos uel omnino nec damnauit nec absoluit incognitos uel innocentes credidit quos didicit absolutos? si discissos a uobis Maximianenses per iussa iudicum persequendo sedibus expulistis, quid uos per imperatores, qui eosdem iudices mittunt, indigna pati querimini, qui uos ab eius ecclesia, de quo scriptum est, quod adorabunt eum omnes reges terrae. omnes gentes seruient illi, et quod dominabitur a mari usque ad mare et a flumine usque ad terminos orbis terrae, nefario schismate discidistis? Ecce iam non dico: \'si persecutionem facere non licet, fecit Optatus\', ne adhuc dicas non pertinere ad uestros quidquid Optatus eis ignorantibus fecit, cum
Abbreviated transcription (Latin):
credidistis Nec illud rep̃hendimus quod eos cumadhuc famoso schis matis
sacrilegio tenerentur: etiã ꝑterrenas potestates ꝑsequutiestis fiebat enim hoc
quantum res ipsa consecuta indicauit corrigendistudio non nocendiutillis mo¬
lestiis agitati. suum scelus cogitare cogerentur : etrepressis animositatis furiis
emendare: sed quia ista non reprehendimus. ideo uestri schismatis crimeniure
culpamus. merito detestamur. omniratione conuincimus quõ uos a nobis immo
aborbis terrarum catholica cõmunione separatis. talia nobis obiciendo qualia
uos in causa maximianensium fecissenegare ut arbitror non potestis: sienim
baptismus xp̃iest et ideo nullo modo destruendus quidatus est ꝑfelitianum
et prȩtextatum cum separatia uobis maximiano coniungerentur. cumillo
a uobis pronefarii schis matis crimine condemnati quomodo non est baptis mus
Xp̃i uel quomodo destruendus est quidatur in ecdesia quȩ ra mossuos ut uerbis

Expanded text:
credidistis. nec illud reprehendimus, quod eos, eum adhuc famoso schismatis sacrilegio tenerentur, etiam per terrenas potestates persecuti estis. fiebat enim hoc, quantum res ipsa consecuta indicauit, corrigendi studio, non nocendi, ut illis molestiis agitati suum scelus cogitare cogerentur et repressis animositatis furiis emendare. sed quia ista non reprehendimus, ideo uestri schismatis crimen iure culpamus, merito detestamur, omni ratione conuincimus, quo uos a nobis. immo ab orbis terrarum catholica communione separatis, talia nobis obiciendo, qualia uos in causa Maximianensium fecisse negare, ut arbitror, non potestis. si enim baptismus Christi est et ideo nullo modo destruendus, qui datus est per Felici anum et Praetextatum, cum separati a uobis Maximiano coniungerentur, cum illo a nobis pro nefarii schismatis crimine condemnati, quomodo non est baptismus Christi uel quomodo destruendus est, qui datur in ecclesia, quae ramos suos, ut uerbis
Abbreviated transcription (Latin):
tia desistendum est : Videquemad modum timotheum idem abstringat apos¬
tolus. Ne propt̃ homines quibus insuauis est p̃dicatio ueritatis aliqua ei seg¬
nitia prȩdicandi subriperet. Testificor inquit coramdõ et xp̃õ ihũqui iu¬
dicaturus est uiuos et mostuos et manifestationem etregnumenis: p̃dica

Expanded text:
tia desistendum est? uide quemadmodum Timotheum idem obstringat apostolus, ne propter homines, quibus insuauis est praedicatio ueritatis, aliqua ei segnitia praedicandi subreperet: testificor, inquit, coram deo et Christo Iesu, qui iudicaturus est uiuos et mortuos, et manifestationem et regnum eius: praedica