comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
muloꝵ fannilar̃q tuar̃. ⁊ c̃. Pro circunstanti¬
b: ubi dicimꝰ. Iom̃ium circũ astantium. Tria
petimꝰ pͥmo. scilicet ut dies nr̃i disponant᷑ in
pace. Scd̾o: ut eruam᷑ ab et̾na dampnatione.
sertio: ut meream᷑ numerari in dñico grege.
Que omĩa ibi habemus: ubi dicimꝰ. Diesq nr̃os
in tua pace disponas. atq ab et̾na dampnati¬
one nos cripi. ⁊ in electorum tuoꝵ iubeas gre

Expanded text:
mulorum famularumque tuarum. Pro circumstantibus, ubi dicimus: Et omnium circumstantium. Tria petimus: Primo scilicet, ut dies nostri disponentur in pace; secundo, ut eruamur ab aeterna damnatione; tertio, ut mereamur numerari in Dominico grege. Quae omnia habemus ibi ubi dicimus: Diesque nostros in tua pace disponas, atque ab aeterna damnatione no
Abbreviated transcription (Latin):
Utus misse crux xp̃i est. que sacram̃tum alta¬
ris & omĩa eccłie sacram̃ta consecrat et scĩficat.
Septem ordines crucis sunt in canone. quos sp̃c
sc̃s mira sapientia ordinauit. Primꝰ ordo est
a teigitur: usq ad quã oblationem. Sed̃s a
quã obsonem: usq ad qͥpridie. Tertius a qͥpri¬
die: usq ad unde memores. Quartꝰ ab unde
memores: usq ad ꝑ quẽ omĩa. Quintꝰ a ꝑ quẽ
omĩa: usq ꝑ ipsum. Sextus aꝑ ipsum: usq ad
pax dñi. Septimꝰ a pax dñi: usq ad finem. In
singłis ordinib sunt cause ꝓfunde ⁊ rõnes.
que rationabiles mouent questiones. quas

Expanded text:
tus missae, crux Christi est, quae sacramentum altatus missae, crux Christi est, quae sacramentum altaris et omnia Ecclesiae sacramenta consecrat et sanctificat. Septem ordines crucis sunt in ferie Canonis, quos Spiritus sanctus mira sapientia ordinavit. Primus ordo est a Te igitur usque ad Quam oblationem; secundus, a Quam oblationem usque ad Qui pridie; tertius, a Qui pridie usque ad Unde et memores; quartus, ab Unde et memores usque ad Per quem omnia; quintus, a Per quem omnia usque ad Per ipsum: sextus, a Per ipsum usque ad Pax Domini; septimus, a Pax Domini usque ad finem. In singulis ordinibus sunt causae profundae et rationes quae rationabiles movent quaestiones; quas
Abbreviated transcription (Latin):
idest uanitati. U̾n apłs. CIanitati sub iecta¬
ẽ ereatura uon uolens. ⁊ cet̾a. In expectatione.
Et̃ fideles defuncti. qui expectant requiem. Se¬
sunt tres differentie missarum & finiũ & offici¬
orum. finem enĩ aliũ habet missa ꝓ scĩs. id est
Ite missa ẽ. alium missa de tempore: id ẽ bene¬
dicamꝰ dño. alium missa ꝓ fidelib defunctis:
id ẽ reqͥescant in pace. In fine ꝓ scĩs: iniutam᷑
tes. N festinemꝰ ingredi in illam reqͥẽ
finis uͦ misse de tp̃r: hortatur nos qͥ sumus in
tempore. u̾benedicamus dño in adn̾sitate. ⁊ps¬
ꝑitate. id ẽ in om̃i tempore. & alibi. Ad adnũ
tiandum mane nuscđiam tuam: ⁊ u̾itatem
tuam ꝑ noctem. In mane ꝓsꝑitas. que non
ex meritis nr̃is. s ex miscłia sola datur. In noc¬
te adũsitas: que in u̾itate ꝓ m̃itis redditur.
In fine misse ꝓ defunctis eisꝰ optamꝰ reqͥem ⁊ in
principio petimus Requiẽ et̾nam. ⁊ cetera.¬

Expanded text:
id est vanitati. Unde Apostolus: Vanitati subjectaid est vanitati. Unde Apostolus: Vanitati subjecta creatura non volens, etc. . In exspectatione sunt fideles defuncti, qui exspectant requiem. Sesunt tres differentiae missarum et finium et officiorum. Finem enim alium habet missa pro sanctis, id est Ite, missa est; alium missa de tempore, id est Benedicamus Domino. Alium missa pro fidelibus defunctis, id est Requiescant in pace. In fine missae pro sanctispostolus: Festinemus ingredi in illam requiem Finis vero missae de tempore hortatur nos, qui sumus in tempore, ut benedicamus Domino in adversitate et prosperitate, id est in omni tempore. Unde tiandum mane misericordiam tuam, et veritatem per noctem . In mane prosperitas, quae non ex meritis nostris, sed ex misericordia sola datur. In nocte adversitas, quae in veritate pro meritis redditur. In fine missae pro defunctis eis optamus requiem, et in principio petimus: Requiem aeter
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i nouitate ¶ Similiter & sacram̃to altaris
renouatur eccł̃ia & sc̃ificatur. Sunt autẽ. sep¬
tem que in sacramento altaris utiliter atten¬
duntur. scilicet que sit causa misse. que diffe¬
rentia. quis fmnis. que uirtus. quis ordo que
ratio. que titilitas. Causa misse triꝑtita est.
scilicet honor sc̃oꝵ. salus uiuoꝵ. requies defunc¬
toꝵ. Premittitur autem qͦsi ꝓ logus oratio ⁊ in¬
uocatio tͥnitatis: in quo p̾libatur & ostendit᷑
que sit causa misse sequentis. Suscipe sc̃a tri¬
nitas. Ibi enĩ continetur. ut scĩs ꝓficiat ad ho¬
norem. nobis ad salutem. defuctis ad reqͥ¬
em. Triꝑtita est differentia. Scd̾m enĩ diffe¬
rentiam trium partium eccłiȩ : sunt tres missa¬
rum differentie. ut alia dicat᷑ de sc̃is. alia de
tempore. id ẽ ꝓuiuis. alia ꝓfidelib defunctis. St̃
pars in ꝑegrinatione. pars in expectatione. In
exultatione sunt sc̃i. qͥ xp̃i uestigia sunt secuti.
In ꝑegrinatione st̃ uiui. qui subiacent tempori

Expanded text:
ituram. Similiter et sacramento altaris renovatur Ecclesia et sanctificatur. Sunt autem septem quae in sacramento altaris utiliter attenduntur, scilicet quae sit causa missae, quae differentia, quis finis, quae virtus, quis ordo, quae ratio, quae utilitas. Causa missae tripartita est, scilicet honor sanctorum, salus vivorum, et requies defunctorum. Praemittitur autem quasi prologus oratio et invocatio Trinitatis, in quo praelibatur et ostenditur quae sit causa missae sequentis: Suscipe, sancta Trinitas. Ibi enim continetur ut sanctis proficiat ad honorem, nobis ad salutem, etc. Tripartita est differentia. Secundum enim differentiam trium partium Ecclesiae, sunt tres missarum differentiae, ut alia dicatur de sanctis, alia de tempore, id est pro vivis, alia pro fidelibus defunctis. Sunt pars in peregrinatione, pars in exspectatione, In exsultatione sunt sancti, qui Christi vestigia sunt secuti. In peregrinatione sunt vivi, qui subjacent tempori,
Abbreviated transcription (Latin):
sñ omĩ feditate in illo purissimo ignis elem̃ti
Quaꝓpt̃ sicut sũma sumi reuerentia. sic sũmi
etiam seruari debet dilͥ. gentia: qͥa res tante
dignitatis tanteq salutis negligentie uł e¬
uioni subiacere ñ debet. s qͦd magna dĩ gña¬

Expanded text:
sine omni foeditate in illo purissimo ignis elemento. sine omni foeditate in illo purissimo ignis elemento. Quapropter, sicut summa sumi reverentia, sic summa etiam servari debet diligentia; quia res tantae dignitatis, tantaeque salutis, negligentiae vel oblivioni subjacere non debet, s
Abbreviated transcription (Latin):
in uomitu ebriorũ uł infirmoꝵ huiusmodi tes
dep̾henditur. uł etiã inuentre bestiarũ. qͥd alno
portendit᷑. nisi quia cũ ebriosis ⁊ inpenitentily
sirmis ut dignũ est manere contempfit. uł cosi
quib seruari ⁊ sumi debuit bestiis deteriores is¬
cendit: Cũ enĩ ꝓpt̃ peccatum creatori qui ubiq
est omĩa munda sint. qͦmͦ uidet᷑ innrundus
esse in uentre muris. qͣm in uentre ad ulteri in¬
nitentis: Quod autẽ etiã a religiosis incendu
tradi. & ibi disparere dicunt᷑ ipse sacram̃tales
species: non ad iudignitatẽ xͥfit. quasi ignib
exurend̾ tradat᷑. qͦd inpossibile est. cũ sit om̃nt
elem̃torum ds̃. s quotiens aliqua talis indigu¬
tas ipsi sacram̃to negligent̃ acciderit ire horeꝰ
sum̃di incutiat: ipse sensuales sp̃es. quas ibici
d̾s altissimo suo consilio pt mutationẽ sue sis¬
stantie. remanere uoluit. ignib traclunt᷑. it
ostendant qͦd suũ est deficiendo ⁊ disparende

Expanded text:
in vomitu ebrioram vel infirmorum hujusmodi forma in vomitu ebrioram vel infirmorum hujusmodi forma deprehenditur, vel etiam in ventre bestiarum quid aliud protenditur, nisi quia cum ebriosis vel impoenitentibus infirmis, ut dignum est, manere contempsit; vel eos a quibus servari et sumi debuit bestiis deteriores ostendit? Cum enim praeter peccatum Creatori, qui ubique est, omnia munda sint, quomodo videtur immundius esse in ventre muris quam in ventre adulteri impoenitentis? Quod autem etiam a religiosis incendio tradi, et ibi disparere dicuntur ipsae sacramentales species, non ad indignitatem Christi fit, quasi ignibus exurendus tradatur, quod impossibile est, cum sit omnium elementorum Deus, sed quoties aliqua talis indignitas ipsi sacramento negligenter acciderit, ut horrorem sumendi incutias ipsae sensuales species, quas ibidem Deus altissimo suo consilio post mutationem suae substantiae remanere voluit, ignibus traduntur, ut ostendant quod suum est, deficiendo et disparendo
Abbreviated transcription (Latin):
negligentia punienda uł corrigenda. seu ꝓ fi¬
de ꝓbanda ⁊ instruenda. seu ꝓ ꝑfidorũ scanda¬
pensante. nullatenꝰ ad sui corporis indignitatẽ
attinere credendũ ẽ. Nec solũ corpori xͥ. s ⁊ ipsi
sacram̃to uisibili eadem causa mucorẽ negamꝰ
& putredinẽ. qͦ suꝑius digestionẽ: qͥa cũ ille sp̃es¬
suit sine panis ⁊ uim substantia. qͦmͦ muicesc̾e̾¬
patet causa. Ipsis uͦ specieb cũ ñ s̾int et̃ne.
defectum negare ñ possimꝰ. s ipsum defectũ ita dicos
simpliceni. ut nullam feditatis admittamꝰ corrupti
Possunt tam̃ uideri nuicide & putride qͣmius ita uoz
sunit: sicut xp̃c hortolanus. ꝑeregrinꝰ ꝓ ut erant
tuentium mentes. s hac iusione cũ eis quib fit iti
git᷑. uit supradicte cause in eis compleant᷑. Qd arꝰ
uentrem distendere uł inebriare dicunt᷑. neha
quidẽ suũ esse approbamꝰ: s qͥndo ita facere mias¬
t᷑ eisdem supradict̾is causis idfieri credimꝰ. Siausꝰ

Expanded text:
negligentia punienda vel corrigenda, seu pro fide probanda et instruenda, seu pro perfidorum scandapensante aliter attinere credendum est. Nec solum corpori Christi, sed et ipsi sacramento visibili eadem causa mucorem negamus et putredinem, qua superius digestionem, quia cum illae species sine panis et vini substantia sint, quomodo mucesceon facilis patet causa. Ipsis vero speciebus, cum non sint aeternae, defectum negare non possumus; sed ipsum defectum ita dicimus simplicem, ut nullam foeditatis admittamus corruptionem. Possunt tamen videri musidae et putridae, quamvis ita non sint, sicut Christus hortulanus, peregrinus, prout erant intuentium mentes; sed hac visione cum eis quibus fit ira agitur, ut supradictae causae in eis compleantur. Quod autem ventrem distendere vel inebriare dicuntur, ne hoc quidem suum esse approbamus: sed quando ista facere videntur, eisdem supradictis causis id fieri credimus. Si autem
Abbreviated transcription (Latin):
in ligno suꝑiori: ut scilicet prius nos exueret
uetustate. deinde indueret sua nouitate. Priꝰ
eni legitur crucifixiis. deinde titulus suꝑ positꝰ.
Sic enĩ scriptum est. Baiulans sͥ crucem exiunt
in cum qui dr caluarie lociis ubi cructfixert
cum. Scripsit autem & titulum pilatus. & po

Expanded text:
in ligno superiori. Ut scilicet prius exueret in ligno superiori. Ut scilicet prius exueret nos vetustate, deinde indueret nos sua novitate. Prius enim legitur crucifixus, deinde titulus superpositus. Sic enim scriptum est: Bajulans sibi crucem exivit in eum qui dicitur Calvariae locum, ubi crucifixerunt eum. Scripsit autem et titul
Abbreviated transcription (Latin):
N uirtute sc̃e crucis & sacramento altaris mag¬
nacst ꝯuenientia. & magna ẽ efficatia. cũ ꝑ utrũq
exdudantur contraria : & renouetur & sc̾ĩficetur
eccłia. Duplici autem renouamur ratione. ut
scilicet prius exuamur uetustate deinde exua¬
mduamur nouitate. Non enĩ potest fieri qd̃
remanentes in uetustate induamur xp̃i nouita¬
te. nec poterat fieri qđ paulus dicebat ex ꝑsona
infirmi. Nolumus expoliari: s suꝑ uestiri. Un¬
de filiis zebedei petentib ut uniis sederet ad
dexteram & alius ad sinistram. dictum ẽ. Potes¬
tis bibere calicem quẽ ego bibiturus sum : Qsi
dic̃et. Prius compatiendo & cõmoriendo oportet
uos exui uetustate. uit postea possitis ad dex¬
teram meam uł ad sinistram sedere. qd est in¬
dui nouitate. Hoc enĩ non est meum dare uob̃.
id ẽ uet̾ibus. s quib paratum ẽ a patre meo.
id ẽ innouans. Propt̾ea & ipse dñs ihc prrus qͥd̾
uoluit pati in ligno inferiori. deinde glificari

Expanded text:
n virtute sanctae crucis et in sacramento altaris magna est convenientia et magna efficacia, cum per utrumque excludantur contraria, et renovetur et sanctificetur Ecclesia. Duplici autem renovamur ratione, ut scilicet prius exuamur vetustate, deinde induamur novitate. Non enim potest fieri ut remanentes in vetustate induamur Christi novitate, nec poterat fieri quod Paulus dicebat ex persona infirmi: Nolumus exspoliari, sed supervestiri . Unde filiis Zebedaei petentibus ut unus sederet ad dexteram et alius ad sinistram dictum est: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum? Quasi diceret: Prius compatiendo et commoriendo oportet vos exui vetustate, ut postea possitis ad dexteram meam vel ad sinistram sedere, quod est indui novitate. Hoc enim non est meum dare vobis, id est veteribus, sed quibus paratum est a Patre meo , id est innovatis. Propterea et ipse Dominus Jesus prius quidem voluit pati in ligno inferiori, deinde glorificari
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. in cenaculo rectitudo intentionis.
in qͥrto orline anteqͣm dicamꝰ panem scl
uite et̾ne. ⁊ calicem salutis ꝑpetue. necessas
pnius offerimus hostiam puram. hostiam scãm. hosti¬
am in maculatam. Sed de his in consequentib di¬
cndum est. Tercia causa est. q̃r scilicet tͥa p̾dicta
apponamus. panem uinũ & aquam. quia infig᷑a
huius sacram̃ti omĩs patͥarcharum bndictio in
iis constabat. Un abraham cum infigura huiꝰ
ministerii melchisedech ei panem aquam uinum
obtulisset. a maiore bñdictionem accepit. & bene¬
aictus dõ excelso dictus est. Qua benedictione
postea ysaac filium suum ditauit. Y saac etiã
filio suo iacob hec eadem bona ꝓpħali eloquio im¬
plorauit dicens. Det tͥ ds̃ de rore celi & de pi¬
quedine t̾re t̃re habundantiam frum̃ti ⁊ uini
iolei. ⁊ cet̾a. Rursum cum esau conquerens de
iacob fleret: frum̃to inqͥt ⁊ uino stabiliui eum.

Expanded text:
etatis; in coenaculo, rectitudo intentionis. etatis; in coenaculo, rectitudo intentionis. Unde in quarto ordine antequam dicamus, panem sanctum vitae aeternae, et calicem salutis perpetuae, necessario prius offerimus hostiam puram, hostiam sanctam, hostiam immaculatam. Sed de his in consequentibus dicendum est. Tertia causa, quare scilicet praedicta tria apponamus, panem, vinum et aquam, est quia in figura hujus sacramenti omnis patriarcharum benedictio in his constabat. Unde Abraham cum in figura hujus mysterii Melchisedech et panem et vinum obtulisset, a majore benedictionem accepit, et benedictus Deo excelso dictus est. Qua benedictione postea Isaac filium ditavit. Isaac etiam filio suo Jacob haec eadem bona prophetali eloquio imploravit dicens: Det tibi Deus de rore coeli et de pinguedine terrae abundantium frumenti, vini et olei, etc. . Rursus cum Esau conquerens de Jacob fleret: Frumento, inquit, et vino stabilivi eum;
Abbreviated transcription (Latin):
erant credentes in eum. Uel in aqua intelligi
munditia castitatis. in pane fortitudo ⁊ oꝑap
etatis. in uino qđ ascendit ⁊ accendit. rectitude
intentionis. que ad t̾rrena non inclinat᷑. ⁊ ad
celestia erigitur. Hec tria accedentib ad alta
re necessaria ft̃: ut sine his cum salute nemo
possit accedere. Uñ dñs in eugłio. Introeun¬
b uobis inciuitatem occurret uobis homo ans¬
ram aque bauilans. Seqͥminieum & dictte
dño clomus. Ubi faciam pascha cũ discipłis
meis: Et ipse ostendet uobis cenaculum gl¬
de ⁊stratum: ⁊ ibi parate. Io gͦ in eminentiol
loco eccłie paratur altare. ut ascensurihis qd¬
dibus ⁊ ascensionib uͥtutum. studeant scipses
p̃parare ⁊ ꝓbare. Un ⁊ apłs. Probet autn
seipsum homo. ⁊ cetã. In cenaculo: altitudo.
Ingrandi: latitudo. In strato: aptitudo. qul
aptatum ⁊ mundatum erat. Instrato gͦ nul¬
ditia castitatis. in grandi: latitudo ⁊ oꝑa pl¬

Expanded text:
erant credentes in eum . Vel in aqua intelligitur erant credentes in eum . Vel in aqua intelligitur munditia castitatis; in pane, fortitudo et opera pietatis; in vino, quod ascendit et accendit, rectitudo intentionis, quae ad terrena non inclinatur, sed ad coelestia erigitur. Haec tria accedentibus ad altaria ita necessaria sunt, ut sine eis cum salute nemo possit accedere. Unde Dominus in Evangelio: Introeuntibus vobis in civitatem occuret vobis homo amphoram aquae bajulans; sequimini eum et dicite domino domus; ubi facio pascha cum discipulis meis? Et ipse ostendet vobis coenaculum grande stratum, et ibi parate . Ideo ergo in eminentiori loco Ecclesiae paratur altare, ut ascensuri his gradibus et ascensionibus virtutum studeant seipsos praeparare et probare. Unde Apostolus: Probet autem seipsum homo, etc. In coenaculo altitudo, in grandi latitudo, in strato aptitudo, quia aptatum et mundatum erat. In strato ergo, munditia castitatis; in grandi, latitudo et opera pi
Abbreviated transcription (Latin):
N primo ordine canonis.
tria apponuinis ꝓ trib rogamus. ⁊ tͥa petimꝰ
& id̃o tres cruces facimus. Uiia apponimus. panem
umũ & aquam. Qr autem cͣria potius qͣm alia ꝙ¬
ponantur. questio orit᷑. Triꝑtita uero causa est. Ini¬
ma causa ẽ. quia inter onũa humane uite susten¬
tande necessaria: hec tria sunt meliora ⁊ itailiora⁊
magis necessaria. Propt̾ea potius debuert̃ apom
ad uitam et̾nam capescendam magie necessani¬
uin transfefri & transformari. id ẽ in corpus xp̃ie
sanguinem. Scd̾a causa est. quia inhis res ipsad it
sacram̃ti intelligitur. sine qua ad hoc sacramemũ
indigne acceditur. ⁊ ad uidicium non adsalittem
funittur: In aqua enĩ intelligitur fides. que lat
&e nutritur. in aquis baptismi. In uno qdđ ascende
⁊lecificat: intelligit᷑ spes. In pane qui confirma
intelligit᷑ caritas. uł in pane qui corroborat ꝑt̃
intelligit᷑. qͥ est om̃is omium fortitudo. In uino
qd letificat: filius qui est gaudium nr̃m. qd̾ ne¬

Expanded text:
n primo ordine canonis tria apponimus; pro tribus rogamus, et tria petimus, et ideo tres cruces facimus. Tria apponimus, panem, vinum et aquam. Quare autem ista tria potius quam alia apponantur, oritur questio. Tripartita causa est. Prima causa est, quia inter omnia humanae vitae sustentandae necessaria, haec tria sunt mundiora et utiliora et magis necessaria; propterea potius debuerunt apponi ad vitam aeternam capessendam magis necessarium, transferri et transformari, id est in corpus Christi et sanguinem. Secunda causa est quia in his res ipsa et virtus sacramenti intelligitur, sine qua ad hoc sacramentum indigne acceditur, et ad judicium non ad salutem sumitur. In aqua enim intelligitur fides quae latet et nutritur in aquis baptismi. In vino quod ascendit et laetificat, intelligitur spes. In pane qui confirmat, intelligitur charitas. Vel in pane qui corroborat Pater intelligitur, qui est omnis omnium fortitudo. In vino quod laetificat, Filius qui est gaudium nostrum, quod ne
Abbreviated transcription (Latin):
flos interpretat᷑. de quo fructus sꝑatur. Prege
iuideoꝵ caritas. que ẽ excellentior uia. que reges
& sacerdotes facit. fides autem illuminat ratio¬
nem. quã suꝑbia excecabat: ⁊ excludit suꝑbiã.

Expanded text:
flos interpretatur, de quo fructus speratur; in rege flos interpretatur, de quo fructus speratur; in rege Judaeorum, charitas, quae est excellentior via, quae reges et sacerdotes facit. Fides autem illuminat rationem quam superbia excaecabat, et excludit superbiam.
Abbreviated transcription (Latin):
renus. rex uideoꝵ. Latitudo miscdie fuit in xp̃i
passione. Longitudo uite in resurrectione.
Sublimitas głe in ascensione. Profundum sap̃ie
in occulta potestate. qua hec omĩa fecit. qua &
in nouissimo iudicabit. Profundum crucis oc¬
cultum erat. & cetera manifesta portabat. Sic
potestas adhuc occulta est qua ds̃ hec omĩa fec̃.
cut scriptum est. Cognoscetur dñs uidicia fa¬
ciens. Unde & in quarto ordine canonis me¬
moria de trib manifestis p̾mittitur. De qͣrto
autẽ id ẽ de ꝓfundo quia occultum est: tacet᷑.
Quartus ordo est. Unde & memores nos dñe¬
tui serui. ⁊ cetera. Itẽ. in passione contemptus
sui fuit. In resurrectione contemptus mũdi
In ascensione amor dei. In occulta potestate timor.
Gontemptus autem sui excludit u̾bositatem
Contemptꝰ mundi curiositatem. Amordĩ iniqͥ¬
tituli. in ih̾u: fides intelligitur. sine qua ne¬
mo saluatur. In nazareno: spes. Nazareth enĩ

Expanded text:
renus, Rex Judaeorum . Latitudo misericordiae fuit in Christi renus, Rex Judaeorum . Latitudo misericordiae fuit in Christi passione. Longitudo vitae in resurrectione. Sublimitas gloriae in ascensione. Profundum sapientiae in occulta potestate, qua haec omnia fecit, qua et in novissimo judicabit. Profundum crucis occultum erat, et caetera manifesta patebant. Sic potestas adhuc occulta est qua Dominus Jesus omnia cut scriptum est: Cognoscetur Dominus judicia faciens . Unde et in quarto ordine Canonis memoria de tribus manifestis praemittitur. De quarto autem, id est profundo quia occultum est tacetur. Quartus ordo est: Unde et memores, Domine, etc. Item in passione contsui fuit, in resurrectione contemptus mundi, in ascensione amor Dei, in occulta potestate timor. Contemptus autem sui excludit verbositatem, contemptus mundi curiositatem, amor Dei iniqunctionibus: in Jesu fides intelligitur, sine qua nemo salvatur, in Nazareno spes; Nazareth enim
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a: ⁊ est septiformis uirtus sc̃e crucis: ⁊ efficati
Sunt enĩ quatrior corporis abhominationes.
& tres m̃tis corruptiones. Unde ꝓpħa. Corrup¬
t sunt & abhomiabiles facti sunt. Corrupti
sunt m̃te & abhominabiles facti st̃ corpore. Ab¬
utim enĩ quatuor elem̃tis in corpore. Igne in
oculis ꝑ curiofitatem. Aere in lingua ꝑ uerbo¬
sitatem. Terra in manib ꝑ iniquitatem. qͣndo
pugno impie ꝑcitimus fr̃em. Aqua in fluxu
sonmis ꝑ libidinem. Hec sunt que de claustro
nciunt frem. Unde ꝓpħa. Ingrediebat᷑ ut
uderet. Ecce curiositas. Uana loquebatur.
lce u̾bositas. Cor erus congregauit iniqui¬
tatem sibi. Ecce miquitas. E grediebatur fo¬
ras ꝑ libidinem. Corrumpitur etiã triplici cor¬
ruptione. in mente. In ratione naturali ꝑ
suꝑbiam. In concupiscentia ꝑ auaritiam. In i
saꝑ inuidiam. Sunt autem in cruce. iiii.
dimensiones. Latitudo. longitudo. sublimitas. ⁊ pro¬
fundum. & tres in ticulo distinctiones. Iħ̾c naza¬

Expanded text:
iformis virtus sanctae crucis et efficacia. Sunt enim quatuor corporis abominationes, et tres mentis corruptiones. Unde propheta: Corrupti sunt et abominabiles facti sunt . Corrupti sunt mente, et abominabiles facti corpore. Abutuntur enim quatuor elementis in corpore: Igne in oculis per curiositatem, aere in lingua per verbositatem, terra in manibus per iniquitatem, quando pugno impie percutimus fratrem, aqua in fluxu seminis per libidinem. Haec sunt quae de claustro ejiciunt fratrem. Unde propheta ingrediebatur ut videret , ecce curiositas; Vana loquebatur , ecce verbositas; cor ejus congregavit iniquitatem sibi , ecce iniquitas. Egrediebatur foras , per libidinem. Corrumpimur etiam in mente triplici corruptione. In ratione naturali, per superbiam; in concupiscentia, per avaritiam; in ira, per invidiam. Sunt autem in cruce quatuor dimensiones, latitudo, longitudo, sublimitas et profundum, et tres in titulo distinctiones: Jesus, Naza
Abbreviated transcription (Latin):
uncip̃. agere debeamiꝰ: beda in omelia sua
mauifestat dicens Uerũ hoc qͦ qͦa nos statim ꝑac¬
ta die qͥnquagesima. non genua ad orandũ curua¬
mꝰ. s ⁊ illa adhuc septimana stantes dũo supplicamꝰ:
⁊ ꝗͣuis int̾missa repetamꝰ ieiunia. tñ alła cotidie
ꝑsonamꝰ: nemo absq disc̾tiõe. apta ⁊ cõgrua rõne
mistũi putet actitati. Qa enĩ sp̃c scĩ septiformis ẽ
gr̃a: iure sollemptutas aduentꝰ eiꝰ ꝑ septẽ dies lau¬
de hẏmnorũ debita. simul ⁊ missarũ celebratiõe
N missa ꝓmortius ñ cantat᷑ gła in excelsis dõ. nͦ
alła. suauitatẽ ⁊leticiã sig̾cantia:qͥa cantica letici¬
e de ꝓxini transitu dolentib. ñ ꝯueniuit. Minist̾
⁊̃ altariꝰ sic̃ gaudẽ c̃ gaudentib. ita flere debent c̃ flen¬
tib. Oscł̃m ũ dat᷑ ħ. qͥa uͥ solemꝰ dicẽ donanob̾ pacẽt i

Expanded text:
agere debeamus Beda in Homilia sua manifestat dicens: Verum hoc quoque quod nos statim peracta die quinquagesima non genua ad orandum curvamus, sed et illa; adhuc septimana stantes Domino supplicamus, et quamvis intermissa repetamus jejunia, tamen alleluia quotidie personamus, nemo absque discretione apta et congrui ratione mysterii putet actitari. Quia enim Spiritus sancti septiformis est gratia jure solemnitas adventus ejus per septem dies laude hymnorum debita, simul et missarum celebratione  cantatur Gloria in excelsis Deo , nec alleluia suavitatem et laetitiam significantia, quia cantica laetitia de proximi transitu dolentibus non conveniunt. Ministri enim altaris sicut gaudere cum gaudentibus., ita flere debent cum flentibus . Osculum non datur hic, quia ubi solemus dicere, Dona nobis pacem, in
Abbreviated transcription (Latin):
uis gͥ in sacram̃to xͥ qͦslibet indignitates de¬
beat erubescẽ. cũ ꝓ digna eiꝰ reue̾ntia cele¬
stem renuin̾ationẽ debeat obtinere: Se¬
nex symeon saluatoris quasi brutam & insensatã ĩ¬
fantiã. eiꝰq exilem ⁊ debilẽ quã in ulnis gẽbat for¬
na. uilibꝰq pannis obsitã ꝑsonã ñ attendens maies¬
tatẽ d̾itatis ĩ tãtillo corꝑe agnouit & c̃didit: dñm
uocauit. se eiꝰ seruii ꝓfessiis ẽ: ut ab eo ĩ pace dimiit¬

Expanded text:
ur in sacramento Christi quaslibet indignitates debeat erubescere, cum pro digna ejus reverentia coelestem remunerationem debeat obtinere? Senex Simeon Salvatoris quasi brutam et insensatam infantiam, ejusque exilem et debilem quam in ulnis gerebat formam, vilibusque pannis obsitam personam non attendens, majestatem Deitatis in tantillo corpore agnovit et credidit, Dominum vocavit, se e
Abbreviated transcription (Latin):
paruuli fuerint: in fide & confessione offerentiũ
eos ad bap̃m. siue in fide eccłiȩ gen̾alis saluari cre¬
dunt᷑: sic̃ et sirophenisse mulieris filia. in fide ⁊ hu¬
mili ꝯfessione matͥs. legit᷑ a demonio lib̾ata: dicenti
dño. O mulier magna ẽ fides tua. fiat tͥ sic̃ ius. Et
sanata est ut ait matheus filia eiꝰ: ex illa hora¬
sabb̾o isto us q ad sequens sabb̾m. ꝑ octo. sel¬
dies: portant᷑ albe uestes: ut ostendat᷑ qͥlia
corꝑa recepti sumꝰ in octaua resurrectionis: et qͥls
ẽẽ debeamꝰ in nouo test̾. Sic enĩ septẽ dies ꝑtinent
ad uetus testam̃tũ. ꝓpt̾ salb̾m: ita octo ad nouũ p̃
octauũ diẽ resurrectionis. Uñ salomon. Da partis
septem nͥ ñ ⁊ octo. Iã enĩ docebat ppłm suũ ut ñ

Expanded text:
offerentium eos ad baptismum sive in fide generali Ecclesiae salvari creduntur, sicut et Syrophenissae mulieris filia in fide et humili confessione matris legitur a daemonio liberata dicente Domino: O mulier, magna est fides tua, fiat tibi sicut vis . Et sanata est, ut ait Matthaeus, filia ejus ex illa horaSabbato isto usque ad sequens Sabbatum per octo scildies portantur albae vestes, ut ostendatur qualia corpora recepturi sumus in octava resurrectionis, et quales esse debeamus in Novo Testamento. Sicut enim septem dies pertinent ad Vetus Testamentum, propter Sabbatum, ita octo ad Novum propter octavum diem resurrectionis. Unde Salomon: Da partes septem necnon et octo . Jam enim docebat populum suum ut non
Abbreviated transcription (Latin):
tionem: int̾cessiones sc̃oꝵ desiguant ꝓ renascenti¬
o. Ante ⁊ pꝰt agunt᷑: qͥa sic̃ legit᷑ in apocalipsi. iris
erat in cͥcuitu sedis di. Qͦd sic beda exponit. Se¬
de dĩ eccł̃ia ẽ. Iris aut̃ que pt diluuiũ facta ẽ.
ut ẽc̃t indiciũ ꝓpiciationis: int̾cessionẽ sc̃oꝵ
tismatis. Qui ne agunt᷑ dũ baptirant᷑ cathecu¬
mĩ: ut ds̃ dignet᷑ qͥnq sensus eoꝵ custodire: ne
illeceb̾ scłarib capiant᷑. Terne pꝰt bapm̃: ut fidẽ
sce tͥuitatis qua ꝓfessi sunt. toto corde. tota

Expanded text:
tionem sunt intercessiones sanctorum pro renascentibus; ante et post aguntur, quia sicut legitur in Apocalypsi: Iris erat in circuitu sedis Dei . Quod sic Beda exponit: Sedes Dei in Ecclesia est; Iris autem, quae post diluvium facta est ut esset indicium propitiationis, intercessionem sanctorum tismatis. Quinae aguntur dum baptizantur catechumeni, ut Deus dignetur quinque sensus eorum custodire ne illecebris saecularibus capiantur Ternae post baptismum, ut fidem sanctae Trinitatis, quam professi sunt, toto corde, tota
Abbreviated transcription (Latin):
ait̃ dies pentecostes. ab ipso die pasche: &
t̾munant᷑ die qͥnquagesimo: qui uulgo dies pen¬
tecostes appellat᷑. Un ipso die canit᷑ antiphona ad
uesꝑos. Hodie completi s̃ dies pentecostes alla:ic̃
In huiꝰ diei uigilia. ꝓpt̃ cathecuminos lectiones .iͦi.
legunt᷑. Prima ad hẏstoriã ꝑtinet: ꝓpouens ad ex¬
emplũ obedientiam abrabe. Scd̾a lectio ẽ. Scͥp¬
sit moyses canticũ: dequo aut̃ cantico. hoc dicat:
cantor ilico demonstrat. scił attende celu. Tam
qͦ dicebat paulus. Donec occurramꝰ om̃s in uirũ
ꝑfectum. Quarta lectio anagogen sapit: que
ad celestia t̾m inuitat. E cce qͥtuor pedes m̃se dñ:
ad quã cathecunim uocant᷑: De letanus c̃ca bap¬
tismũ: dictũ est supͣ. Arta cantat᷑ ꝓ gaudio. enũ¬
dationis: quã neophiti recipiunt in baptismo. S
qͥa plena eniudatio a pena uideł ⁊ culpa. ad quã
ꝑ hanc tendit᷑. longe ẽ: & non nisi ꝑ difficultates ni¬

Expanded text:
autem dies Pentecostes ab ipso die Paschae, et terminantur die quinquagesimo, qui vulgo dies Pentecostes appellatur. Unde ipso die canitur Antiphona ad Vesperas: Hodie completi sunt dies Pentecostes, Alleluia, etc. In hujus diei vigilia propter catechumenos Lectiones quatuor leguntur. Prima ad historiam pertinet, proponens ad exemplum obedientiam Abrahae. Secunda Lectic est: Scripsit Moyses canticum. De quo autem cantico hic dicat, cantor illico demonstrat, scilicet Attende, coelum. Tam quo dicebat Paulus: Donec occurramus omnes in virum perfectum . Quarta Lectio anagogen sapit, quae ad coelestia tantum invitat. Ecce quatuor pedes mensae Domini ad quam catechumeni vocantur. De laetaniis circa baptismum dictum est supra. Alleluia cantatur pro gaudio emundationis quam neophyti recipiunt in baptismo. Sed quia plena emundatio, a poena videlicet et culpa ad quam per hanc tenditur, longe est, et non nisi per difficultates ni
Abbreviated transcription (Latin):
dio dĩce resurrectionis: in qͦ nobis refurgendi spe
data ẽ. S quia nĩa resurrectio qm habeni inhi
longe e adhuc ui re: ⁊ ad ea ꝑ difficultates tendel
qͥa mulieres occulte sñ lumi̾e ibant ad tuntul
ut eũ ungerent. sic̃ refert euãgłiũ. Sine ꝓpt̾a
nocte ñ cantat᷑ aguꝰ dĩ ꝓpt̾̃ incͤdulitatẽ ilari
mulierũ ꝯmemorandã: qͥa que ũ credebantel
dmꝰ nec credebant posse tolłe peccã iundi. Prb̾r a

Expanded text:
esurgendi spes data est. Sed quia nostra resurrectio, quam habemus in spe, longe est adhuc in re, et ad eam per difficultates tendendia mulieres occulte sine lumine ibant ad tumulum ut eum ungerent, sicut refert Evangelium, sive propter nocte non cantatur Agnus Dei propter incredulitatem illarum mulierum commemorandum, quia quem non credebant esse Deum, nec
Abbreviated transcription (Latin):
liũ funditur: fitq alit̾ qͣm uideat᷑. cũ ipse inte
sior sole uera lepra respersus fuit: In uitis patr̃
leg̃r. aspiciente qͦdam sc̾issimo patre angłm dñi
qͥb dã iudigne ꝯmunicantib corpꝰ dñi subtͣhere:
& ꝓ illo carbonẽ porrigere. His gͥ aliud uidebat᷑¬
⁊ aliud fiebat. Item legr̃ tarsicius martyr corpꝰ
isse. Cũq illo mortuo curiosius q̃rerent qͥd fer¬
ret: corpore xͥ celitus sublato liuteamina tãtũ
qͥb ipsũ ꝯtinebat᷑ reꝑta st̃. Sic ⁊ alia multa ĩ
hoc sp̃uali sacram̃to ĩuisibilit̾ fieri credenda ft̃:

Expanded text:
is funditur, fitque aliter quam videatur cum ipse integsior sole, vera lepra respersus fuit? In vitis Patrum legitur, aspiciente quodam sanctissimo Patre angelum Domini quibusdam indigne communicantibus corpus Domini subtrahere, et pro illo carbones porrigere. His igitur aliud videbatur, et aliud fiebat. Item legitur Tharsitius martyr corpus isse. Cumque illo mortuo curiose quaererent quid ferret, corpore Christi coelitus sublato, linteamina. . . tantum quibus ipsum continebatur, reperta sunt. Sic et alia multa in hoc spirituali sacramento invisibiliter fieri credenda sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
zeleel uł contexuerat uł celauerat locũ daret
uiuis ⁊ rationabilib docim̃tis.⁊ ab essent ii¬
bre ⁊ imagines ⁊ tipica integum̃ta: ubi ip¬
sa ueritas nudam formanri purã speciem
intuentib exhiberet. Itaq finem legis ad ue¬
nisse infine passionũ xp̃i ministratũ est.⁊
qͥcqͥd ab antiquo in sanguine hyrcoꝵ ⁊ uitu¬
loꝵ siue in aliis quib cũq uł odoram̃tis uł
libam̃tis lex multiplicit̾ ad expiationem pec¬
catorũ agendum detreuerat. gr̃a reduxit
ed compenlium. et abreuato tante fangnt ionas
tanere unũ sangͥnem unã incensionem ꝓps¬
sutt. & unũ holo caustum om̃ia conanens em
Moderatione aptauit. et ad id comparandum
quantecũq mendicitatis esset honrs haber dẽ
susiciens ꝓͥcrum. nec quemquã ꝑsona autlo¬
cus imꝑetiret. ad tante digratioms ⁊ cesias

Expanded text:
seleel vel contexuerat vel celaverat, locum daret seleel vel contexuerat vel celaverat, locum daret vivis et rationalibus documentis, et abessent umbrae et imagines et typica integumenta, ubi ipsa veritas nudam formam et puram speciem intuentibus exhiberet . Itaque finem legis advenisse in fine passionum Christi monstratum est, et quidquid ab antiquo in sanguine hircorum et vitulorum, sive in aliis quibuscunque vel odoramentis vel libamentis, lex multipliciter ad expiationem peccatorum agendum decreverat, gratia reduxit ad compendium; et abbreviato tantnum sanguinem, unam incensionem proposuit, et unum holocaustum omnia continens, ea moderatione aptavit, ut ad id comparandum, quantaecunque mendicitatis esset homo, haberet sufficiens pretium, nec quemquam persona vel locus impediret a tantae dignationis accessu.
Abbreviated transcription (Latin):
pentine leticia impleret affectum. Quia gͥ
qͦd in capite libri scriptum erat ut hanc pa¬
tris uoluntatem filius faceret. ⁊ res dui expet¬
a scło faciem in lucem ꝓtulerat: exoneratũ
peccatis ppłm ñ ultra passus est xp̃c suꝑuacu¬
us grauari culturis. quia deinceps ñ esset re¬
ligio s suꝑstitio. si cerimoniarũ ueterũ feces
tũ uino mero in euangłico calice miscerent᷑.
Nec tantum passionũ suarũ finem s illarũ
etiam obseruantiarum finẽ intelligi uoluit.
ut pꝰtqͣm aduenerat ueritas figure cessarẽt
ꝑ deuia aberrando. cũ indicaret eis ipsa ueri¬
tas uiam et loqueret᷑ publice qui loquebar
ecce adsum. Unctus erat xp̃c oleo leticie pre
cunctis humane nature participib qui e¬
tiam p̃ angłis nomen hereditabat differen¬
tuis. et exsiccata iam erat a facie huius olei
tudaica unctio. ⁊ necesse erat ut cõplicaret᷑
ephoth ⁊ teraphi ñ cõpaterent. ⁊ quicqͥd be¬

Expanded text:
pentinae laetitia impleret affectum. Quia igitur pentinae laetitia impleret affectum. Quia igitur hoc in capite libri scriptum erat, ut hanc Patris voluntatem Filius faceret , et res diu exspeca saeculo faciem in lucem protulerat, exoneratum peccatis populum, non ultra passus est Christus supervacuis gravari culturis, quia deinceps non esset religio, sed superstitio, si caeremoniarum veterum faeces cum vino mero in evangelico calice miscerentur. Nec tantum passionum suarum finem, sed illarum etiam observantiarum intelligi voluit, ut postquam advenerat veritas, figurae cessarent, per devia aberrando, cum indicaret eis ipsa veritas viam, et loqueretur publice, qui loquebatur, ecce adsum . Unctus erat Christus oleo laetitiae pro cunctis humanae naturae participibus , qui etiam prae angelis nomen haereditabat differentius , et exsiccata jam erat a facie hujus olei Judaica unctio, et necesse erat, ut complicaretur ephod, et theraphim non appareret et quidquid Be
Abbreviated transcription (Latin):
ans zͥ. tollens a nobis mortis formidinem ꝑ
maturam resurrectionem purgans illa a¬
maritudine quicqͥd uoluptatũ uenena infece¬
rant uictorie sue głam celo exhibens ⁊ infer¬
no. abstractisq his qui ĩ illa expectatione
diu languerant etiã angłoꝵ desicłia impleuit.
quib hec hominũ resti tutio¬
tutio
grata fuit. Nec fuit mora inter oblatum et
impetratum. s sub omĩ cele ritate completa
sunt passio et ablutio. Itaq alterũ ex altero
constitit. ut eadem hora et repleret suꝑos ⁊ in¬
feros captiuaret. Acta sunt autem in celesti¬
bus illa gaudia ꝓlixiori spatio nec statim reũ¬
sa ẽ ad corpus sium anima xp̃i. s interim his
qͦs tam antiquis tenebris liberauerat splen¬
doris diuini gratulabundam exhibebat p̃sen¬
tiam :⁊ eis qui in mundo erant ꝯsolationem
dispensatorie aliqͣntulũ differebat. ut et dila¬
tio augeret desidertum. et resurrectionis re¬

Expanded text:
ans sibi , tollens a nobis mortis formidinem per ans sibi , tollens a nobis mortis formidinem per maturam resurrectionem, purgans illa amaritudine quidquid voluptatum venena infecerant, victoriae suae gloriam coelo exhibens et inferno. Abstractisque his qui in illa exspectatione diu languerant, etiam angelorum desideria complevit, quibus haec hominum restitutio grata fuit. Nec fuit mora inter oblatum et impetratum, sed sub omni celeritate se complexae sunt passio et absolutio. Itaque alterum ex altero constitit, ut eadem hora et repleret superos, et inferos captivaret. Acta sunt tamen in coelestibus gaudia illa prolixiori spatio, neque statim reversa est ad corpus suum anima Christi, sed interim his quos de tam antiquis tenebris liberaverat, splendoris divini gratulabundam exhibebat praesentiam; et his qui in mundo erant consolationem dispensatoriae aliquantulum differebat, ut et dilatio augeret desiderium et resurrectionis re
Abbreviated transcription (Latin):
& assignato in nouissimis testam̃to gr̃e ⁊ cer¬
te spei regulis ꝯmendatis ad intimandum qͦd
nichil omĩno deesset ad doctrinam ⁊ formam
de in manu patris sp̃u cõmendato indinanᷤᷤ
caput quasi gr̃as agens potestatiue emise¬
ric animam. ꝯsũmans omnẽ legalium hostia¬
rum rationem. ⁊ ultimã enignatibus antiqͥs
manum imponens. Sese itaq totum obtulit
patri⁊ ꝯfu̾mata ẽ illius holo causti plenitudo
Expensis in illud minist̾ium carne simul ⁊ fp̃u.
totus homo totũ xp̃m habuit sanatorem. dñ
⁊ caro in medelam carnis oblata ẽ in ligno. ⁊
ad scĩficationẽ anime obtinendam sp̃c ille
descendit ad inferos. ⁊ ascendit ad suꝑos.i¬
bi confringens ferreos uectes. hic portas aꝑi¬
ens et̾nales.⁊ a corpore quidẽ anima illa xp̃i
ꝑ illud triduum se absentans. ñ ita diuinita¬
tem. quẽ admodũ carnem deseruit. s erat
ds̃ in e a induusibilit̾ mnundum reconcili¬

Expanded text:
et assignato in novissimis testamento gratiae et ceret assignato in novissimis testamento gratiae et certae spei regulis commendatis, ad intimandum quod nihil omnino deesset ad doctrinam formamquende: In manus Patris spiritu commendato, inclinans caput, quasi gratias agens, potestative emiserit animam, consummans omnem legalium rationem hostiarum, et ultimam aenigmatibus antiquis manum imponens. Sese itaque totum obtulit Patri, et consummata est illius holocausti plenitudo; expensis in illud ministerium carne simul et spiritotus homo totum Christum habuit sanatorem, dum et caro in medelam carnis oblata est in ligno, et ad sanctificationem animae obtinendam, spiritus ille descendit ad inferos et ascendit ad superos, ibi confringens ferreos vectes , hic portas aperiens aeternales . Et a corpore quidem anima illi Christi per illud triduum se absentans non ita divinitatem quemadmodum carnem deseruit; sed erat Deus in ea indivisibiliter, mundum reconcili
Abbreviated transcription (Latin):
est bone spei confidentia: que crucifixos
mundo celestibus inuehit. et ex bono conscientie
testimonio securos certos q illi gle consociat. iã
iamq bonis illis manum intentat iam gustat
iam aꝑit iam delibat. Iam ꝯuersatur cum an¬
głis. iam illa ꝓsequit᷑ agmina. iam agnoscit. iã
liquescit. iam amat. iam iubilat. iam letat᷑ et
delectatur: hilarescit et quiescit. intelligit:⁊
diligit. et tam̃ quantalibet ꝑfectione quisqͥs
que sursum funt sapiat. int̾ est tam̃ plimũ
int̾ fidem ⁊ speciem nec sine cruce est electis di
latio plenitudinis. qͦs iam ꝓbatos ꝯfũmatos qi
nulla quidem temptatio concutit. s ut dixi¬
mꝰ hoc solum de est ad cumulum pacis. qͦd non¬
dum se ex toto integram exhibet contempla¬
tio ueritatis
ost mirratum calicem et reliqua
crucis ludibria qͦd a matheo ⁊ marco
et luca fuerat p̃termissum ioh̃es non
tacuit. hoc uidelicet quod bene dispositis oĩb

Expanded text:
est bonae spei confidentia, quae crucifixos est bonae spei confidentia, quae crucifixos mundo coelestibus invehit, et ex bonae conscientiae testimonio securos certosque illi gloriae consociat, jam jamque bonis illis manum intentat, jam gustat, jam os aperit, jam delibat, jam conversatur cum angelis, jam illa prosequitur agmina, jam agnoscit, jam liquescit, jam amat, jam jubilat, jam laetatur et delectatur, hilarescit et quiescit, intelligit et diligit; et tamen quantalibet perfectione quisque quae sursum sunt sapiat, interest tamen plurimum inter fidem et speciem, nec sine cruce est electis id latio plenitudinis, quos jam probatos consummatosque nulla quidem tentatio concutit, sed ut diximus, hoc solum deest ad cumulum pacis quod nondum ex toto se integram exhibet contemplatio veritatisost myrrhatum calicem et reliqua crucis ludibria, quod a Matthaeo, et Marco et Luca fuerat praetermissum, Joannes non tacuit, hoc videlicet quod, bene dispositis omnibus,
Abbreviated transcription (Latin):
na bonitas nec enĩdicata aliunde clem̃tia.
non stimulis non legib ñ loris ad portan¬
da aliena onera urget᷑. ultͦ demisso poplite
curuat scapulas nec graue iudicat eos pati
qui seipsos ferre non possunt. s de alterius
miseria beneficiũ ordinat & liberalitatẽ
exornat. Siqua sunt apud infirmos inho¬
nesta his habundantius honorem circũdat
curat᷑ ñ lacerat. exonerat ii grauat. oꝑit
peccata non pudenda diuulgat. Hiuus la¬
titudinis mysteria xp̃c etiã inter supplicia
ꝯm̃dans in eo qͦd expansis manib eleuataq
leua. et dextera int̾ latrones se mediũ exhi¬
bebat: uolebat intelligi ꝯmulie illud esse¬
bñficium. ⁊ non solũ bonis s ⁊ impiis qͦd age¬
batur ꝓficere: ⁊ se potius medicamina illa
egris ꝓposuisse qͣm sanis. ⁊ gr̃a illa pari liber¬
tate donasse eos qui de libera. ⁊ cos qui na¬
tifuerant de ancilla. Restat altitudo: quã
usq ad sũmii intimat pars porrecta. Hec

Expanded text:
na bonitas, nec emendicat aliunde clementia; na bonitas, nec emendicat aliunde clementia; non stimulis, non legibus, non loris ad portanda aliena onera urgetur, ultro demisso poplite curvat scapulas, nec grave judicat eos pati qui seipsos ferre non possunt, sed de alterius miseria beneficium ordinat, et liberalitatem exornat. Si qua sunt apud infirmos inhonesta, his abundantius honorem circumdat curat non lacerat; exonerat, non gravat. Operit peccata, non divulgat. Hujus latitudinis mysteria Christus etiam inter supplicia commendans, in quod expansis manibus elevataque laeva et dextera inter latrones se medium exhibebat, volebat intelligi commune esse illud beneficium, et non solum bonis, sed et impiis quod agebatur proficere, et se potius medicamina illa aegris proposuisse quam sanis, et gratia illa pari libertate donasse eos qui de libera, et eos qui nati fuerant de ancilla . Restat altitudo, quam usque ad summum intimat pars porrecta. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
tum. Necesse qͥppe est qͣntumcũq longa suł
huiꝰ scłi spatia ut om̃ĩ uita infatigabilis ad
ea que ante st̃ semꝑ tendat semꝑ se euehat
pacientia constans et longaniminitas ꝑse¬
uerans. Latitudo aut̃ caritatis zeli ampli¬
tudine uniu̾sa ꝯplectitur. cũ egris infirma¬
tur. ⁊ cũ his quib est scandalum uritur. Lx¬
tendit se & suꝑfertur afflictis affectu nutri¬
cio. expulsis ꝙ alis illos pullos implumes agg̃¬
gat ⁊ fouet & ꝓtegit. & scipsam in tutelã par¬
uuloꝵ exponens negligit neq alios ut defen¬
dat ꝓpͥa dampna formidat. Cũ his etiamqͥ
oderunt pace̾ in tantũ est pacifica. ut nec
lesa exigat ultionem. nec exacerbata referat
contumeliam. et si corrigat᷑ omĩno sollicite a¬
git ut plus agat beniuolentia qͣm seuerttas
cohortatio qͣm cõmotio. humilitas qͣm potestas.
Iustum ⁊ impiũ simul ꝯplectitur. alterum
ut stet: alterũ ut resiurgat. Non est adue¬

Expanded text:
ntum. Necesse quippe est, quantumcunque longa sint ntum. Necesse quippe est, quantumcunque longa sint hujus saeculi spatia, ut omni vita infatigabilis ad ea quae ante sunt semper tendat, semper se evehat patientia constans, et longanimitas perseverans. Latitudo autem charitatis zeli amplitudine universa complectitur, cum aegris infirmatur, et cum his quibus est scandalum uritur . Extendit se et superfertur afflictis, affectu nutritio; expansisque alis pullos implumes aggregat, et fovet, et protegit, et seipsam in tutelam parvulorum exponens, negligit; neque alios ut defendat, propria damna formidat. Cum his etiam qui oderunt pacem, in tantum est pacifica , ut nec laesa exigit ultionem, nec exacerbata referat contumeliam; et si corrigat, omnino sollicite agit, ut plus agat benevolentia quam severitas, cohortatio quam commotio, humilitas quam potestas. Justum et impium simul complectitur: alterum, ut stet, alterum, ut resurgat. Non est ei adve
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa flagitia una penitentie sufficit hostia.
Unde illud crucis sacrificiũ factum nobis est¬
⁊ sanitas ⁊ exemplũ. quia et ꝓpͥe sanguis ille
guine crucifixis menbris nr̃is ⁊ abdicatis
uoluptatib retinemus. Nec nos latitudinis
crucis ⁊ altitudinis ⁊ longitudinis ⁊ ꝓfundi
rimat᷑ intĩora et ꝑtingens usq ad diuisionẽ
anime ⁊ sp̃c ipsis infigit᷑ aspectib. secretosq
⁊ abditos ꝯpͥmit motus ⁊ totius petulantie.
ꝑforat appetitus. Hoc in ꝓrofundo cordis crux
agit abscondita iritus compungit animã.
sub t̃ q leuiathan u̾me uenenato hoc uecte
trausfixo intͥnseca nr̃a pacificat. et conscien¬
tiam munit: ⁊ meditationes scĩficat. ⁊ sic̃¬
sui ĩmersione contactuq indulcat. Iam uͦ
longitudo que a pedib usq ad ligni transuersi
in castraturã se erigit continuũ est mortifi
gi simul cogitationes ⁊ oꝑa efficiens docum̃¬

Expanded text:
omnia flagitia una poenitentiae sufficit hostia. omnia flagitia una poenitentiae sufficit hostia. Unde illud crucis sacrificium factum est nobis et sanitas et exemplum, quia et proprie sanguis ille guine, crucifixis membris nostris, et abdicatis voluptatibus, retinemus. Nec nos latitudinis crucis et altitudinis et longitudinis et profunditatis rimatur interiora; et pertingens usque ad divisionem animae et spiritus , ipsis infigitur affectibus, secretosque et abditos comprimit motus, et totius petulantiae perforat appetitus. Hoc in profundo cordis crux agit abscondita. Intus compungit animam, subterque leviathan verme venenato hoc vecte transfixo, intrinseca nostra pacificat et conscientiam munit, et meditationes sanctificat. Et sicsua immersione contactuque indulcat. Jam vero longitudo, quae a pedibus usque ad ligni transversi incrustaturam se erigit continuae mortificatiogi simul cogitationes et opera, efficax docume
Abbreviated transcription (Latin):
quia nullus onĩmo seueritatis ibi locus esse potãt
ubi uulneratus xp̃c ꝓprii merce¬
dem sanguinis exigebat. Exauditur gͦ ꝓ sua re¬
uerentia. nec tamen gͣtis accipit. iugens eragat
p̃cium. ut cõmendetur his pro quib res tanti
ponderis agitur. qͣm desꝑata esset humani ge¬
neris causa que aliter componi ñ poterat. nisi
suo uadem fidelem liberator se posuit. tantaq
auctoritate firmatũ est huiꝰ indulgentie pri¬
uilegium. ut inipsius xp̃i crucifixi menbra¬
na ꝓpͥo sanguine ꝯscripte sint. illius absoluti¬
onis littẽ. maneat q infixũ usq sigillum pla¬
ga lateris quã semꝑ oculis patris exhibet p̃senti
mali p̾cisa radice licet recrudescat peccatum in
multis. generalitas tamen illa ita abrasa est: ut
ad expiationem eoꝵ que cotidie ad mittuntur
non iterum xp̃m crucifigi oporteat. s unũ con¬
fessionis ad omĩa cͥmina sufficit lauachrũ ⁊ ad

Expanded text:
quia nullus omnino severitati locus ibi esse poterat, quia nullus omnino severitati locus ibi esse poterat, ubi vulneratus Christus proprii mercedem sanguinis exigebat. Exauditur ergo pro sua reverentia , nec tamen gratis accipit, sed ingens erogat pretium; ut commendetur his pro quibus res tanti ponderis agitur, quam desperata esset humani generis causa, quae aliter componi non poterat nisi et pro captivo suo vadem fidelem liberator se posuit; tantaque auctoritate firmatum est hujus indulgentiae privilegium, ut in ipsius Christi crucifixi membrana proprio sanguine conscriptae sint illius absolutionis litterae, maneatque infixum usque hodie sigillum, plaga lateris, quam semper oculis Patris exhibet praesentmali praecisa radice, licet recrudescat peccatum in multis, generalitas tamen in illa ita abrasa est, ut ad expiationem eorum quae quotidie admittuntur, non iterum Christum crucifigi oporteat; sed unum confessionis ad omnia crimina sufficit lavacrum, et ad