comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
io nificat. quã uis recii at imporationẽ ut
mare ponticũ dulcius quã cetera. Sepe deri
rnos̃tiua positus minus significat
a nihireraratiu ut iã senior udcrud ueo
uiriduq senectus Sunt nomina signa ifica¬
tionȩ ciputita intellectu cõparacua ut
gi andius manis cuius minus culus. Conpa
tã bonu tã malui. minus bonis minus malis
minime bonus. minime malus. Magis bonus
nagis malus alaxime bonus maximo miis
Conpamtinus gradus abło casui ad iungiti
utriusq: numeri sed tunc hecutimur cũ aliquẽ
ł alieno ł suogeneri conparamus. ut hector.
fortior diomede łaudatior troianis. Fuit
Nicimus aut̃ & fontior hic quã ille. Suꝑ latiuus
aut̃ gentõ tantũ płi adiungitur. sed tunc. hoc
utimur. Cũ aliquẽ suo generi conparamus ut
haector fortissimus. troianorũ fuit. Plerũq:¬
tur: ut doctior hic quã ille. DERE NEUIB¬
Enera nominũ sunt .IIII. mascłm femꝰ¬

Expanded text:
ignificat, quamuis recipiat conparationem, ut «mare Ponticum dulcius quam cetera». saepe idem pro positiuo positus minus significat conparatur, ut «iam senior, sed cruda deo uiridisque senectus». sunt nomina significatione diminutiua, intellectu conparatiua, ut grandiusculus, maiusculus, minusculus. conpartam bonus tam malus, minus bonus minus malus, minime bonus minime malus, magis bonus magis malus, maxime bonus maxime malus. conparatiuus gradus ablatiuo casui adiungitur utriusque numeri; sed tunc hoc utimur, cum aliquem uel alieno uel suo generi conparamus, ut Hector fortior Diomede uel audacior Troianis fuit dicimus autem et fortior hic quam ille est. superlatiuus autem genetiuo tantum plurali adiungitur; sed tunc hoc utimur, cum aliquem suo generi conparamus, ut Hector fortissimus Troianorum fuit. plerumqtur, ut doctior hic quam ille est. genera nominum sunt quattuor, masculinum
Abbreviated transcription (Latin):
orsian. ex traquam nec inueniriab quid nec cogita¬
ripotest. Hȩc est unade cathegoriis decem: Appel¬
latas uero cathegorias constat. proptera quod non
passint nisi ex subiectis agnosq:. oscata tinon. lectise
Quis enim quid sithomo possitagnoscere. pisi al quem
tem ꝓgrediente tractatu in quo plurimis exemplis
opus est eadem ad docendum nomm arepetantur. acse¬
pe accidat ut uel exortensis ł altius honinis ł superius
animalis ł excelsius orsiȩ in fastidium frequen¬
tata exem plareciderent : alia his uocabula quibus
ad disserendũ phrlosophi uterent᷑ inflexit ltaq
hortensium & nucis arborem & equũ xantũ ghis

Expanded text:
ouisian, extra quam nec inueniri aliquid nec cogitaouisian, extra quam nec inueniri aliquid nec cogitari potest. Haec est una de categoriis decem. Cap. 6. Appellatas uero categorias constat propterea quod non possint nisi ex subiectis agnosci, wI" katav tinwn lecqei'sai; quis enim quid sit homo possit agnoscere nisi aliquen1 7. Ne autem, progrediente tractatu in quo plurimis exemplis opus est, eadem ad docendum nomina repetantur ac saepe accidat ut uel 'Hortensii' uel altius 'hominis' uel superius 'animalis' uel excelsius 'usiae' in fastidium frequentata exempla reciderent. alia his uocabula, quibus ad disserendum philosophi uterentur, inflexit. Itaque Hortensium et nucis arborem et equum Xanthum et his
Abbreviated transcription (Latin):
sithorum quoq nominum infinita cõphensio : equũ
tamencum dixeritmonstrabit om̃s Etsiquis le¬
onib: quod sierisolet ł bobusimponat nomina inim¬
mensuitenditur uncuscuiusq cognitio. & acies
mentis obtunditur Sed cũ leonẽ ł taurum dixeris.
om̃s̃ qui ubiq sunt subuno nomine naturȩ succidun
Verum orationisuis quȩ infinita genera pro creandi
uarietate singuls uocabulss colligauerat : parumfe¬
cisseuis a est pisi eadem coartata in unum singubabi
ram. & equum dixit animal danscunctis nomen
quod omnia possideret . Necminus eaquȩsineanima
sunt : breui e&immensa demonstratione si gnauit.
Namcumsit arbor & nucis & castanae ȩ & glandis
ł mals ceteraq in expli cabilia genera uirgultorum :¬
surculum uocans singulari omnia &s comuniuoca¬
xerat dispersa passim generaspecili a nota concili¬
asse : tam̃ ingenti quodam & capaciad infinitũ
nomine: omnia quicquid est coprehendens dixit

Expanded text:
sit horum quoque nominum infinita comprehensio, 'equum' sit horum quoque nominum infinita comprehensio, 'equum' tamen cum quis dixerit monstrabit omnes. Et si quis leonibus -- quod fieri solet -- uel bobus imponat nomina, in immensum tenditur uniuscuiusque cognitio, et acies mentis obtunditur; sed, cum 'leonem' uel 'taurum' dixeris, omnes qui ubique sunt sub uno nomine naturae succidunt. Cap. 4. Verum orationis uis quae infinita genera procreandi uarietate singulis uocabulis colligauerat, parum fecisse uisa est nisi eadem coacta in unum singulari ram et equum dixit 'animal' dans cunctis nomen quod omnia possideret. Nec minus ea quae sine anima sunt breui ex immensa demonstratione signauit; nam, cum sit arbor et nucis et castaneae et glandis et mali caeteraque inexplicabilia genera uirgultorum, 'surculum' uocans singulari omnia et communi uocaxerat dispersa passim genera speciali nota concilians, tamen ingenti quodam et capaci ad infinitum nomine omne quidquid est comprehendens dixit
Abbreviated transcription (Latin):
umomnis scientia disciplinaq arcũ diuersarũ
nonnisi oratione tractetur. pullus tamen õfils
in quouis genere pollens inuentus est quid eipsius
orationis uellet origine principioue tractare. Idcir¬
coq miranda est aristotelis phrlosophidiligentia.
quidis serendide om̃ ib cupidus. ab ipsius coepit
grammatici partes oration esuocant : eamsolam
loq signaret . Itaq solas orationis partes austore aris¬
totele nom̃ & uerbũ debemus accipere. Cete¬
ras uero eehis fieri. aut cõpagines orationis potius
quam partes eius debemus nominare Nomen
nanq ꝑsonam demonstrat. Verbũ quid quisq
faciat quiduepatiatur. Dehinc hoc docente de¬
bemus aduertere. quo cõpendio paulatimoratio
co artata ꝑgradus cunctaquȩ sunt unouocabulo
capta concluserit. Namcumsit diuersa in numera¬
in lsqneabilisqͣ nuncupatio nec comprebendi
pisstu tioiim nomi÷ tam lata diuersitas
uno tam̃ uocabulo cum hominem diferis. noscis
omnes Simili tercetera equus ille tantheos xan

Expanded text:
um omnis scientia disciplinaque artium diuersarum nonnisi oratione tractetur, nullus tamen, o fili, in quouis genere pollens inuentus est qui de ipsius orationis uellet origine principioue tractare, idcircoque miranda est Aristotelis philosophi diligentia qui, disserendi de omnibus cupidus, ab ipsius coepit grammatici partes orationis uocant eam solambuloque signaret. Itaque solas orationis partes, auctore Aristotele, nomen et uerbum debemus accipere, caeteras uero ex his fieri aut 'compagines orationis' potius quam 'partes eius' debere nominari: nomen namque personam demonstrat, uerbum quid quisque faciat quidue patiatur. Cap. 3. Dehinc, hoc docente, debemus aduertere quo compendio paulatim oratio, coartata per gradus, cuncta quae sunt uno uocabulo capta concluserit. Nam cum sit diuersa innumeraue mortalium nuncupatio nec comprehendi possit nominum tam lata diuersitas, uno tamen uocabulo cum 'hominem' dixeris noscis omnes; similiter caetera: equus ille Xavnqo" uel
Abbreviated transcription (Latin):
ontinetistedecemnaturae uerbalibellus
Quȩiam uerba tenentrerũ rationestupenda
Omne quod in nr̃m poterit decurrere sensum
Quilegat : ingeniũ ueterũ mirabilel audet.
Atq suum studeat tali exercerelabore
Exornans titulis uitȩdatatẽ pora honestis
Huncaugustino placuittrans ferremagistro
Deuete ñ gatis grecorũ clauelatino
Quem tibi rexmagnus sophiȩ sectator amator
aunerequitali gaudes modo mittolegendũ¬

Expanded text:
ontinet iste decem naturae verba libellus, Quae jam verba tenent, rerum ratione stupenda, Omne quod in nostrum poterit decurrere sensum. Qui legit, ingenium veterum mirabile laudet, Atque suum studeat tali exercere labore, Exornans titulis vitae data tempora honestis. Hunc Augustino placuit transferre magistro De veterum gazis Graecorum clave Latina: Quem tibi rex, magnus sophiae sectator, amator, Munere qui tali gaudes, modo mitto legendu
Abbreviated transcription (Latin):
ama trib sepe frint. In his t quae greca sũ
siue masculina siue feminina fuerim. grecã.
magis obsir uabimus regulã horũ masculina
aut in des ex eunt ut atrides ab atreo. Aut inius
ut peleius. apeleo. aut inon. ilnereon. anereo.

Expanded text:
is quae Graeca sunt, siue masculina fuerint siue feminina, Graecam magis seruabimus regulam. horum masculina aut in des exeunt, ut Atrides ab Atreo, aut in ius, ut Peleius a Peleo, aut in on ut Nerion a Nereo.
Abbreviated transcription (Latin):
lego. Neutrast̃ que .o. littera ter minan¬
tur & accepta r. litera latina non st̃ irsto
curro.
Sunt
euã neutra quae .i. litera terminantur
ut odinoui. memini. Sunt itẽ que inum.
sllabã desinunt.ut sũ. ꝓsũ. Ntẽ quae in

Expanded text:
lego. neutra sunt quae o littera terminanlego. neutra sunt quae o littera terminantur et accepta r littera Latina non sunt, ut sto, curro. sunt etiam neutra, quae i littera terminantur, ut odi, noui, memini. sunt item, quae in um syllabam desinunt, ut sum, prosum; item, quae in
Abbreviated transcription (Latin):
que indicatiuo modo tẽpore p̃senti nu¬
m̃. singłi. secunda. ꝑsona uerbo ae auo.
& neu trali.
& neutralit interdũ ꝓdic tam
litterã: Passĩuo cõmuni. & depõnenti e
correptã. habet. ł .i ꝓductã ante nouissi¬
mã syllabã. ut lego legis. legor. lege¬
ris. audio. audis. audior. audiris. Et futurũ
bã mittit. ut lego. legã. legor. legar
aulio. audiam. audior. audiar. est
al tera speties tertie coniugationis
que iꝑducta enuntiatur. hanc ñ nulli.
quartã ẽẽ conigationẽ putant quoti
ut seruo seruis. seruiã
uiuor. uinciris. uinciar. uincibor. Qđ
quidã refutantes negant. inbo & in bor
rite. exire posse tertiã coniugationẽ nisi
in eo uerbo qđ in prima persona indicatiui
modi temporis. p̃ sentis num̃r singularis
tuasunt que .o littera terminantur. & ac¬
cepia .r. lit̾ra faciunt ex sepassiua. ut lego
legor Passiua st̃ que .r. litriterminant᷑
sed eadempta redeunt mactiua. ut legoi

Expanded text:
quae in indicativo modo, tempore praesenti, nuquae in indicativo modo, tempore praesenti, numero singulari, secunda persona, verbo activo et neutrali, i litteram interdum productam, litteram passivo, communi et deponenti e correptam habet, aut i productam, aut novissimam syllabam, ut lego, legis, legor, legeris; ausdio, audis, audior, audiris; et futurum  vel in ar, ut lego, legam, legor, legar; audio, audiam, audior, audiar; et altera species tertiae conjugationis quae i producta enuntiatur, hanc nonnulli quartam esse conjugationem putant; quod ut seruio seruis seruiam ior uinciris uinciar uincibor. quod quidam refutantes negant in bo et in bor rite exire posse tertiam coniugationem, nisi in eo uerbo quod in prima persona indicatiui modi temporis praesentis numeri singularis tiua sunt, quae o littera terminantur et accepta r littera faciunt ex se passiua, ut lego legor. passiua sunt, quae r littera terminantur et ea amissa redeunt in actiua, ut legor
Abbreviated transcription (Latin):
uerba mehoatiuis similia. Quȩ incho
non eẽ temporũ considera¬
tione p̃noscim̃ ut cõpesco compescui¬
Sut itẽ alia inchoatiua. quae aꝑfec ta¬
forma ueniunt: ut orreo orresco. Sunq
ariginẽ sui non habent. ut consuesco.
quicsco.
In .a. Secunda. in .e.
Tertia
in .I. est que inilicatiuo modo tẽpr̃ p̃senti
& netrali a ꝓductã habet ante nouis¬
simã literam. Passiuo cõmum & dẽpo¬
nenti ame nouissimã sillabam. ut uoco
uocas. uocor uotar ns. Et suturũ tempin
eiusdẽ modi. in bo. & inbar. syllabã mitut
ut uoco uecabo. uocor. uocabor. Secun¬
uaeit que inilicatiuo modo tempore
ꝥsenti numero singłĩ secilã periona
uerbo actiuo & neutuli .e. prioductã¬
habet ante nouissimã litteiã. paiiiuo
cõ muni otdeƿonenti ante nous simã
syllabã ut moneo. mones moneor.
moneris. Et futurũ tẽpus eiusdẽ modi in
bo & inbor. syllabã mittit. ut muneo
monebo. moneor. mo nebor: Tertia ẽ

Expanded text:
uerba inchoatiuis similia, quae inchoatiua uerba inchoatiuis similia, quae inchoatiua non esse temporum consideratione pernoscimus, ut coSunt item alia inchoativa, quae perfecta veniunt, ut horreo, horresco. Sunt quae originem non habent, ut consuesco, quiesco. in a; secunda, in e, tertia, in i. Prima est quae in indicativo modo, tempore praesenti,  neutrali a productam habet ante nouissimam litteram, passiuo communi et deponenti ante nouissimam syllabam, ut uoco uocas, uocor uocaris; et futurum tempus eiusdem modi in bo et in bor syllabam mittit, ut uoco uocabo, uocor uocabor. secunda est, quae indicatiuo modo tempore praesenti numero singulari secunda persona uerbo actiuo et neutrali habet, aut novissimam litteram, passivo, communi et deponenti, aut novissimam syllabam, ut moneo, mones, moneor, moneris; et futurum tempus ejusdem modi, in bo et in bor syllabam mittit, ut moneo, monebo, moneor, monebor. Tertia est
Abbreviated transcription (Latin):
exeunt duas formas habent Alia ab indi¬
catiuo omuntur ut mi sereor museret¬
Alia ase oriunt̾. ut pudet tedet. liba¬
pensta Nuã uis ueteres dixerint pudleo
recib̃. Qualitas uerborũ etiã in formis
est constrturt. Quas formas aliuerbe¬
rũ generib dẽ significationib misseor
formegrur latine sunt .III. De Eos pto¬
ueditatiua. Inchoatiua. frequentati
ua Perfecta. ut lego. Meditatiua.
ut lec turio. Frequentatiua ut lectito
Inchoatiua ut feesco. calesco. Sedsre
quentatiua uerba. sẽꝑ primȩ coniugatio¬
tẽpora declinantur. Quia quȩ inchoant᷑
preteritũ tẽpus non habent & oriunt᷑
anẽ utralibus uerbis. Sunt etiã frequen
tatiua de nomiliẽnentia ut patritat.
grecitat. Sunt quasi diminutiua quȩ
aꝑfecta for maueniunt. ut sor billo
sugillo. Sunt sine origine ꝑfectae.
farine in porisso uacillo Et srequen¬
tatua sepe intres gradus deducunt
uet ba ut curro curso cursito
Depe induos tantum ut uolo uolito Sunt

Expanded text:
exeunt, duas formas habent: alia enim ab indiexeunt, duas formas habent: alia enim ab indicatiuo ueniunt, ut misereor malia a se oriuntur, ut taedet, pudet, poenitet; quamvis veteres dixerunt pudeo, taedeo. Qualitas verborum etiam in formis est constituta, quas formas alii verborum generibus, id est, significationibus miscent. Formae igitur Latinae sunt meditatiua, frequentatiua, : perfecta, ut lego; meditatiua, ut lecturio; frequentatiua, ut lectito; inchoatiua, ut fequentativa semper primae conjugatioer omnia tempora declinantur, quia quae inchoantur, praeteritum tempus non habent, quia oriuntur a neutralibus verbis. Sunt etiam freqtatiua de nomine uenientia, ut patrissat, graecissat; sunt quasi diminutiua, quae a perfecta forma ueniunt, ut sorbillo, sugillo; sunt sine origine perfectae formae, ut pytisso, uacillo. et frequentatiua saepe in tres gradus deducunt uerbum, ut curro curso cursito, saepe in duos tantum, ut uolo uolito. sunt
Abbreviated transcription (Latin):
& articulos hac inter est qđ nom̃a ea pitant᷑
que cũ sola sint uicẽ nominis. cõplent. ut iͥs¬
iste ille hic articulꝯ uero cũ ꝓ nominibus.
aut nominib aut participiis ad iunguntur
hos ab his. haec eadẽ ꝓ nomã & ꝓ articulis.
a ꝓdemonstratione ponunt᷑ neut̃ ut̃ alt̃¬
ulus nalius. ut̃q Sunt qui nomã Sunt quipno¬
mina:existimant ideo qđ articulis indecbna¬
agere aliquid. Aut pati. aut neutrũ signisi¬
cuos s erbo acerdunt .Vii. Qualitas. Cont¬
ugatio. Genus Numer̃ figura tempus
persona. Q ualitas uerborũt in modis. &
informis
Adodi autẽ st. ut mul¬
ti cuistimant uni indicatiuis qu& p nuntid
tiuus ut lego Imperatiuis ut lege
Promissiuus ut legã. ðed nos hunc modũ
non accipimus. Op̃ tatiuus ut anã legerẽ.
Coniunctiuus uttũ legã In fmitiuus
ut legere. Imꝑsona lis. ut legitur.
Sed hunc quidã modũ ꝓ genere ac ĩgni¬
ficatione uerbi accipiunt ꝑ uti
in .it. exeunt
legitur. Costingo  Contingrt Q dra

Expanded text:
a ea putantur, quae cum sola sunt, vicem nominis complent, ut quis, ille, iste. Articuli vero cum pronominibus aut nominibus aut participiis adjunguntur;hos, ab his. Haec eadem pronomina articulis, et pro demonstratione ponuntur, ut lus, ambo, uterque, sunt qui nomina, sunt qui pronomina existiment, ideo quod articulis in declinaagere aliquid aut pati aut neutrum significans. uerbo accidunt septem, qualitas, coniugatio, genus, numerus, figura, tempus, persona. qualitas uerborum in modis est et in formis. modi autem sunt, ut multi existimant, septem: indicatiuus, qui ettivus, ut lego. Imperativus, ut lege. Promissivus, ut legam; sed nos hunc modum non accipimus. Optativus, ut utinam legerem. Conjunctivus, ut cum legam. Infinitivus, ut legere. Impersonalis, ut legitur; sed hunc quidam modum pro genere ac significatione verbi accipiunt. Imperin it legitur, contingo contingit. quae in et
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt ꝑ nomina que non ꝑ om̃s casus declmant᷑
n eccũ eccã ellũ & cuius. cuia. cinũ. Cuia¬
ts nostratis. Sunt etiã sinȩ nomina tiio
ris cõmunis. Sunt itẽ sine uo atta t eoo
meribiti comp arationẽ Ruã iuis qualome
aut quarta t&tem signifi ot. Inter ꝓ nomina

Expanded text:
Sunt pronomina quae non per omnes casus declinantur, ut eccum, ecca, ellum, et cujus, cuja, cujum, cujatis, nostratis. Sunt etiam sine nominativo ri communis. Sunt item sine nominativo, utrecipit comparationem, quamvis qualitatem et quantitatem si
Abbreviated transcription (Latin):
e nũ quã sine nomine ut dira celeno: & dia
camilla fitetiã eptieton ħ madis tribus
Abanimo. A corpore extrinsecus. His duob:
tropis. uł tuperam̃ aliquẽ. ł ostendũ ł. ornam̃
Sine doche ẽ significetoulemi in tellectus
capax cũpłus minusue pruotiat. Aut eñi a par
Inpuppiferit Et fondm ognamq furebat
Meminisse autẽ debes usta parte tetum
ab insingni parte fatiendũ. Onoma to peia ẽ
namen desono factũ ut tinnit aeris uel clangor

Expanded text:
 numquam est sine nomine, ut «dira Celaeno et dia  numquam est sine nomine, ut «dira Celaeno et dia Camilla». fit etiam epitheton modis tribus, ab animo, a corpore, extrinsecus. his duobus tropis uel uituperamus aliquem uel ostendimus uel ornamus. synecdoche est significatio pleni intellectus capax, cum plus minusue pronuntiat. aut enim a part/ in puppim ferit» et «fontemque ignemque ferebant». Meminisse autem debemus, com fit a parte totum, ab insigni parte faciendum. onomatopoeia est nomen de sono factum, ut tinnitus aeris, clangor
Abbreviated transcription (Latin):
uo cabulũ non haberent. Meta lẽsisẽ dictio
gradatim pergens adidqđ ostendit. Ut spelũ¬
cis ad didit atris & past aliqđ mea regna uidens
mirabor aristas. Metonimia ẽ. dictio quedã
ueluti trans nominatia. hunc multe sunt spenes
Aut eñi perid qđ continet ideiđ continetur
ostendit Ut nunc ƿateras libate ioui. Aut con¬
tra ut uina coronant. Aut per in uentorem rdisđ
inuentũ est ut sine cerere & libero friget
uenus Aue contra uinũ precamur. Nã hic dĩ
presens ad ẽ. Haec exempli causa. diligentib
posita etiã reliqua demanstrabunt. Ante no¬
masia ẽ. significatio uice nominis posita que fit
madis tribus . dbanimo acorpore extrinsecus
lbanimo ut magnanimus que anchusi ades
Acorpore. ut ipse arduus. Ex trinsecus. ut
infelro puer at qinpar congressus achilli
Epithetone p̃pouta dictio pprio nomini. Nã
ante nomasia uicẽ nuiminis fustinee. Epithe ton¬

Expanded text:
uocabulum non haberent. metalempsis est dictio uocabulum non haberent. metalempsis est dictio gradatim pergens ad id quod ostendit, ut «speluncis abdidit atris» et «post aliquot mea regna uidens mirabor aristas». metonymia est quaedam ueluti transnominatio. huius multae sunt species. aut enim per id quod continet id quod continetur ostendit, ut «nunc pateras libate Ioui», aut contra, ut «uina coronant»; aut per inuentorem id quod inuentum est, ut «sine Cerere et Libero friget Venus», aut contra, ut «uinum precamur, nam hic deus praesens adest». haec exempli causa diligentibus posita etiam reliqua demonstrabunt. antonomasia est significatio uice nominis posita, quae fit modis tribus, ab animo, a corpore, extrinsecus; ab animo, ut «magnanimusque Anchisiades»; a corpore, ut «ipse arduus»; extrinsecus, ut «infelix puer atque impar congressus Achilli». epitheton est praeposita dictio proprio nomini. nam antonomasia uicem nominis sustinet, epitheton
Abbreviated transcription (Latin):
trinaeusra. Cata chresi. Metalepsis
Meconinia. Ante nomasia. Epithe um. dine¬
doche  nomathopeia. penfrasis Hiperba¬
ton .II perbole Allegoria Pino eosis Mcta
Rerũ uer borũq trans lauo haec fit
uetiior modis. Ab animalis. ad animale
animali ad manimale. ab animali ad ina¬
nima lea abinanimali ad animale Ergo
ab animali adamimale atttifinaauri gam¬
caeleris facere carmae. Nam & auriga &
gobernator. animã habent. Abanimali.
ldma nimale. Upe lagus tenuere
rates. Nam & rates & pelagus. animã non ha¬
bent. Abanimabi Ad manimale. Ut ad antis
cunctũ assidue cu nubibus atris piniferũ capud ue
Nam ut haec animalissunt. Ita & mans ani¬
mã non habent. Cuimembra hominis adscri¬
buntur. Ab inanimali. Ad animale. Ut si tantũ
ha bet. Scre aut̃ debemus esse meta foras
Alias reci protas. Alias partis unius. Cata chresis
est usurpatio nominis alien ut parricidã dicimus
qui occident fratrẽ. & piscinã quipisces non ha¬
bet. haec enĩ nisi ex trinsecus sumerent suum

Expanded text:
taphora, catachresis, metalempsis, metonymia, antonomasia, epitheton, synedoche, onomatopoeia, periphrasis, huperbaton, hyperbole, allegoria, homoeosis. metarerum uerborumque translatio, haec fit modis quattuor: ab animali ad animale, ab inanimali ad inanimale, ab animali ad inanimale, ab inanimali ad animale. ergo ab animali ad animale, ut: quare celeris fecere carinae»: nam et auriga et gubernator animam habent; ab inanimali ad inanimale, ut «pelagus tenuere rates»: nam et rates et naues animam non habent; ab animali ad inanimale, ut «Atlantis cinctum assidue cui nubibus atris / piniferum caput» et cetera: nam ut haec animalis sunt, ita mons animam non habet, cui membra hominis adscribuntur; ab inanimali ad animale, ut «si tantum habet. scire autem debemus esse metaphoras alias reciprocas, alias partis unius. catachresis est usurpatio nominis alieni, ut parricidam dicimus qui occiderit fratrem, et piscinam quae pisces non habet. haec nisi extrinsecus sumerent, suum
Abbreviated transcription (Latin):
labarũ. St̃ alia quasi diminittiua. tuorĩ
arigo ñ cernitur ut sabula. tabula. macu
li uinculũ. Sunt nomina tota grece decdi¬
nationis ut te misto calipso. pan. Sunt tata
conuersa. in latinã regulã ut pollideces
pollux. Odisseus. ulixses. Sunt intergre¬
cã latinã que formã quae notha apellant

Expanded text:
llabarum. sunt etiam quasi diminutiua, quorum llabarum. sunt etiam quasi diminutiua, quorum origo non cernitur, ut fabula, macula, tabula, uinculum. sunt nomina tota Graecae declinationis, ut Themisto, Calypso, Pan; sunt tota conuersa in Latinam regulam, ut Πολυδεύκης Pollux, Ὀδυσσεύς Vlixes; sunt inter Graecam Latinamque formam, quae notha appellant
Abbreviated transcription (Latin):
Nomen ẽ pars orationis cũ casu. corpus.
aut rem. ꝓprie comuniterue significans
proprie ut ropatiberis. comiꝰiner
ut urbs flumen Nomini a codunt .vi. quado¬
ias. comparacio. Genus. numerus. sigura canli
Nometi. unius homins appellatio multorũ
uocabulum recumẽst Sed modo nomina gene¬
saliter dicimus. Qualitas nominũ. bi pertitao
Aut eñi pro pria sunt nomina. Aut apellatis
ropriorũ nomenũ saecundũ latinos. quat¬
iuor sunt spades. Prenomen Nomen .C.¬
nomen Agramen. Vt publius. Cornelius
scipio. africanus. Omnia prenomina. aut
singulis lnteris matantur. ut ꝙ: gaius. Cesa¬
sergiusoscius. Apellatiuorũ nominu
ralia ut homo terra mare. alia incos¬
ralia. ut pietas iustitia dignitas. Alia sunt
prime positionis. ut mons scola. St alia diri¬
uatiua ut montanꝰ. scolasticus. Alu diminiti¬
uaut monticulus. sco lafticulus . Diminutiuorũ¬
nominũ. tres sungradus. Quorũ forma quã
magis minuitur cresert sepe nmerus Iy¬

Expanded text:
Nomen est pars orationis, cum casu corpus aut rem proprie communiterve significans. Proprie, ut Roma, Tiberis; communiter, ut urbs, flumen. Nomini accidunt sex: qualitas, comparatio, genus, numerus, figura et casus. Nomen, unius nominis appellatio, multarum vocabulum est rerum, sed modo nomina generaliter dicimus. Qualitas nominum bipartita est; aut enim propria sunt nomina, aut appellativa. Propriorum nominum, secundum Latinos, quatuor sunt species: praenomen, nomen, cognomen, agnomen, ut Publius Cornelius Scipio Africanus. Communia praenomina aut singulis litteris notantur, ut C. CaesaSex. Roscius. Aporalia, ut homo, terra, mare; alia incorporalia, ut pietas, iustitia, dignitas. alia sunt primae positionis, ut mons, schola; alia deriuatiua, ut montanus, scholasticus; alia diminutiua, ut monticulus, scholasticulus. diminutiuorum tres sunt gradus; quorum forma quam magis minuitur, crescit saepe numerus sy
Abbreviated transcription (Latin):
ut hanc restĩ pupi. turrĩ. horũ multacer¬
nimus consuetudine cõmutata. Quȩcũq
nomina abło casu. singłrro litera fuerint ter¬
minata genitiuũ płm inrũ syllabã mittunt
his & ab hs doctis. Contra hanc regulã inue¬
nimus. ut ab hac domo horũ. domorũ his
& ab his domibus & ab hoc iugero horũ iuge¬
rũ his & ab his iugeribus. Sed scire debemus
multa quidẽ aliter ueteres declinasse.
ut ab hoc domuhorũ domorũ. his&
ab his domibus & ab hoc iugert. horũ iu¬
gerũ his & ab his iugeribus. Alerũ memi

Expanded text:
ut hanc restim, et hanc puppim: horum multa cernimus consuetudine commutata. Quaecunque nomina ablatiuo casu singulari a uel o fuerint terminata, genetiuum pluralem in rum syllabam mittunt, his et ab his doctis. Contra hanc regulam invenimus, ut ab hac domo, harum domorum, his et ab his domibus; et ab hoc jugere, horum jugerum, his et ab his jugeribus. Sed scire debemus multa quosdam veteres aliter declinasse, ut ab hac domu, harum domuum, his et ab his domibus, et ab hoc jugere, horum jugerum, et ab his jugeribus
Abbreviated transcription (Latin):
qui ppe cũ sitceteris i psa subiecta. Alia uero nec in subie¬
stosunt nedes ubiesto significant᷑. ut est cicero necin subie¬
sto est qc orsia est. pecde subiesto aliquo significat᷑. si quidẽ
ascortũ uocabulũ teneat. peq intelligipossitaliunde
Dista sunt duo quȩ adorsian ꝑtinent quo pasto signifi¬
centur. quorũ su perius coenon id est cõmune: inferus
ioit᷑ exhis alia quȩ & in subiecto sunt & de subi esto significans¬
tur utest scientia ł color: Su pt enim in subiesto aliquo id
ẽ in animoł corpore. neq enimscienti a potestesse nisi
si tanima subiesta qua contneatur netͦ significari sci¬
entia possit : nisi desubiestagaminatca ł color quis quã
essepossit nisiinsubiecto corpore nec sigiificari passit nisi
idestaccidentib quȩ in subiectoquidẽ sunt : sed de sub¬
iosto minimesi gificant᷑ at esthȩe grã matica. ł hicalbus

Expanded text:
quippe cum sit caeteris ipsa subiecta. Alia uero nec in subiequippe cum sit caeteris ipsa subiecta. Alia uero nec in subiecto sunt nec de subiecto significantur; ut est Cicero nec in subiecto est, quia usia est, nec de subiecto aliquo significatur, siquidem a se ortum uocabulum teneat neque intellegi possit aliunde. Cap. 32. Dicta sunt duo quae ad usian pertinent quo pacto significentur, quorum superius koinovn id est commune, inferius igitur ex iis alia quae et in subiecto sint et de subiecto significentur, ut est scientia uel color sunt enim in subiecto aliquo, id est in animo uel corpore; neque enim scientia potest esse nisi sit anima subiecta qua contineatur, nec significari scientia possit nisi de subiecta grammatica; uel color quisquam esse possit nisi in subiecto corpore, nec significari possit nisi id est accidentibus quae in subiecto quidem sunt sed de subiecto minime significantur; ut est haec gram matica uel hic albus
Abbreviated transcription (Latin):
Itid quod di noscit᷑sensib: iamdiciorsian Illud aut̃ quod
animi trastatu colligitur acsȩpemutat᷑ : simbebicos id est
accidens nominaremaluerunt : Etqm̃ in ꝑmanente orsia
ea quȩ accidunt in esse noscunt᷑ ipsam orsiam r̃ poli me¬
non id est in subiaccenai dixerunt. Si nedubi otam̃ illud¬
oporteta nob agnosciut potiorem orsian accdentib dicimꝰ
sic potius a tomon ł cate caston id .ẽ. hunchominem ł huncde¬
onem his quȩ fuerint cõmunia ł cõmuniuocata anim aliũ no¬
mine iudicare . Rursus ad ea quȩ significant᷑ aristo telesre¬
gressus est quot modis eaquȩ sunt significarias solent non¬
straturus Ex his igit᷑ quȩ sunt : alia des ubiecto significant᷑
aliquo homine. neq: enimhomo diciposset nisi essetaliquis
dequo deceretur In subiesto aut̃ nullo est : cumipsesitor¬
si a quã superius diximꝰ innullo umquã subia centiesse.

Expanded text:
et id quod dinoscitur sensibus 'usian' dici, illud autem quod et id quod dinoscitur sensibus 'usian' dici, illud autem quod animi tractatu colligitur ac saepe mutatur sumbebhkov" id est 'accidens' nominari uoluerunt. Et quoniam in permanente usia ea quae accidunt inesse noscuntur, ipsam usian uIpokeivmenon oportet a nobis agnosci, ut potiorem usian accidentibus dicimus, sic potius atomon uel kaqevkaston, id est hunc hominem uel hunc leonem, iis quae fuerint communia uel communi uocata 'animalium'nomine iudicare. Cap. 31. Rursus ad ea quae significantur Aristoteles regressus est, quot modis ea quae sunt significari assolent monstraturus. Ex his igitur quae sunt, alia de subiecto significanturm significatur aliquo homine neque enim 'homo' dici posset nisi esset aliquis de quo diceretur, in subiecto autem nullo est, cum ipse sit usia quam superius diximus in nullo umquam subiacenti esse
Abbreviated transcription (Latin):
Mente cumquis equum aut hominẽ ł quod libetani¬
malui derit : quanquã unum corpusesserespondeat : in¬
telli gie tam̃ multis partib esse concretum Si quid ẽ alia
parsestcapias. aliapedũ ceterorũq mẽbrorũ ipipsoca¬
pite : partessuas aures habeant habeat pro priã lingua
Ipsȩ quoq partessingulȩ : multa in sehabeant quȩ diuidi
& separari possunt ut caro sit aliud corium. aliuduenȩ: ca¬
pillialiud. Ergohȩc mente ł intellestu colligimꝰ ad quȩ
nr̃i sensus penitrare nom possunt . Consideramꝰ etiã illa
& animi intentione cognoscimꝰ ut hominẽ łaliud ani¬
mal crescere senescere : puncstare nunc mouere gressũ.
modi angicuris. modo securo pestore conquiescere.
sanitate aliasfrui. alias dolorẽ ꝑpeq exnigro albũ . ni¬
grum ex albo colorẽmutare peritũ eximperito & indo¬
separarehȩc propriis nominib homines eruditim aluerup

Expanded text:
mente ut, cum quis equum aut hominem uel quodlibet animente ut, cum quis equum aut hominem uel quodlibet animal uiderit, quamquam unum corpus esse respondeat, intellegit tamen multis partibus esse concretum siquidem alia sit pars capitis, alia pedum caeterorumque membrorum, in ipso capite partes suas aures habeant, habeat propriam lingua, ipsae quoque partes singulae multa in se habeant quae diuidi et separari possunt, ut caro sit aliud, aliud corium, aliud uenae, aliud nerui, capilli aliud; ergo haec mente uel intellectu colligimus ad quae nostri sensus penetrare non possunt. Cap. 28. Consideramus et illa, et animi intentione cognoscimus, uel hominem uel aliud animal crescere, senescere, nunc stare nunc mouere gressum, modo angi curis modo securo pectore conquiescere, sanitate alias frui alias dolorem perpeti, ex nigro album, nigrum ex albo colorem mutare, peritum ex imperito, ex indoseparari haec propriis nominibus homines eruditi maluerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tur aliis medicus łlancigitur differentiã nisi paro¬
nimahabuerint : & nisicumsrnonimis negotio cum
omonimis nomine fuerint copulata : omonima potius¬
quam paronima nominantur. utsiamalitia uitio sum
dicamus negotio quid ẽcum si non imis conuenit. sed ab
omonimis discrepat nomine . Neq: enimuitiosus & ma¬
litia similia sunt quanquã eodẽ intellectus imilia¬
hocmodo ut sidicamꝰ asapientia uerbas apientia hic¬
cũ nullas yllaba cõmutata est. paronimi exdusa estnuncu¬
patio. Vnde constathȩc & his similia omonimis potius
debereconiungi. Scire etiã debemꝰ uerba aut simplicia
esse aut certeconiut sa Coniunttosunt equuscuriti
Sim aliid cumhȩc separant᷑ & dicunt᷑ singula ut equus
aristoteles tracta ueriten arremꝰ Suntigit᷑illa quȩ aut
percipimus sensib: Aut m̃te & cogitatione colligimus
Sensib tenemꝰ quȩ aut uidendo aut contrectando al
audiendo. aut gustando aut odorando cognoscimus

Expanded text:
tur, aliis 'medicus'. Hanc igitur differentiam nisi parotur, aliis 'medicus'. Hanc igitur differentiam nisi paronyma habuerint, et nisi cum sunonymis negotio, cum omonymis nomine fuerint copulata, omonyma potiusquam paronyma nominantur; ut, si a 'malitia' 'uitiosum' dicamus, negotio quidem cum synonymis conuenit sed ab omonymis discrepat nomine neque enim 'uitiosus' et 'malitia' similia sunt, quamquam eodem intellectu hoc modo, ut si dicamus a 'sapientia' 'uerbacum nulla commutata est syllaba, paronymi exclusa est nuncupatio. Unde constat haec et his similia homonymis potius debere conjungi. Scire etiam debemus, verba aut simplicia esse, aut certe conjuncta. Conjuncta sunt, equus currit: simplicia, cum haec separantur et dicuntur singula, ut equus, Aristotepercipimus sensibus aut mente et cogitatione colligimus: sensibus tenemus quae aut uidendo aut contrectando aut audiendo aut gustando aut odorando cognoscimus;
Abbreviated transcription (Latin):
tuta & quȩ nec paronima dicipossunt : nisi in seha
buerintutrorũq contractum. id est nisi & nom̃ omo¬
nimorum & negotiũ srnonimorũ uideant᷑ habere
cõmune . ut asapientia : sapientem ł medicum: a me¬
dicinadicamꝰ. Ladem in medico quȩ in medic ina&
actus similitudo uidet᷑ & nominis Propterea rectepa¬
ronimon dictumest : quod aliunde nom̃ acceperit
Verumnee ad ẽ uideant᷑ paronima & omonima quȩ
agoscere quod ipsa paronima int̃se quidẽ propt̃
similtudinẽ nomini somonima sunt. illius tam̃ no¬
minis paronim adicunt᷑ undenomen acceperint. ut
puta a sapientia dicamꝰ hominẽ sapientẽ. sapiens con¬
silium. Intersehȩc omonima sunt ipsius uerosapien
tiȩ paronima Obseruaritam̃ oportet : ut cõmutationẽ
ultimȩ syllabiȩ habeant : neq ita finiantur paronima
quẽ ad modũ des inunt ea de quib: originem ducunt.
ut medicina& medicus. medicina aliis litterisclaudi¬

Expanded text:
tuta, et quae nec paronyma dici posstuta, et quae nec paronyma dici possbuerint utrorumque contractum id est nisi et nomen omonymorum et negotium synonymorum uideantur habere commune ut a 'sapientia' 'sapientem' uel 'medicum' a 'medicina' dicamus; eadem in medico quae in medicina et actus similitudo uidetur et nominis. Propterea recte 'paronymum' dictum est quod aliunde nomen acceperit. Cap. 23. Verum, ne eadem uideantur paronyma et omonyma quae m debemus agnoscere, quod ipsa paronyma inter se quidem propter similitudinem nominis omonyma sunt, illius tamen nominis paronyma dicuntur unde nomen acceperint, ut puta a 'sapientia' dicamus 'hominem sapientem', 'sapiens consilium': inter se haec omonyma sunt, ipsius uero sapientiae paronyma. Cap. 24. Obseruari tamen oportct ut commutationem ultimae syllabae habeant neque ita finiantur paronyma quemadmodum desinunt ea de quibus originem ducunt, ut 'medicina' et 'medicus': 'medicina' aliis litteris claudi
Abbreviated transcription (Latin):
concipitanimo. lingua prosequente dedarat
aristoteles tractare incipit quȩ ꝑcipiunt᷑. quȩq ipse
uocat greconomine si menomena siue fantasias
imagines rerũ insidentes animo. Verũ cumdeꝑ
ceptis proposuerit disputare : & dehisquȩ sunt.
& dehis quȩ dicunt᷑ necessariolocuturus est Per¬
ceptaenim e his oriunt᷑ quȩ unt quȩ uidendo ꝑ¬
cipimꝰ Perceptorũ autẽ deerit demonstratio: nisi
niturus sit mixtam ta men detrib. disputationẽ
debemꝰ accipere. Nam de ꝑceptis qui loquitur
&originẽ rerũ trahit & prȩsidia oraaonisim¬
plorat. Suꝑfluã igit᷑ quȩstionẽ mouet quidicit
scrutarioportere curaristotel es in principiosuo¬
omonimaleged et exeritł dixerit Sidehis que ꝓci¬
piunt᷑ fuerat tractaturus cumli queat non possedi¬
cialiquid nisi quod ꝑceptũ fuerit. nec ꝑci piab¬
quid passe nisi res fuerit dequai mago intuendo
sunt in omonimorũ & sinoriimorũ medio consti¬

Expanded text:
concipit animo, lingua prosequente declaratconcipit animo, lingua prosequente declaratAristoteles tractare incipit quae percipiuntur quaeque ipse uocat graeco nomine shmainovmena siue fantasiva", 'imagines remm insidentes animo'; uemm, cum de perccptis proposuerit disputare, et de iis quae sunt et de iis quae dicuntur necessario locuturus est. Percepta enim ex his oriuntur quae sunt, quae uidendo percipimus; perceptorum autem deerit demonstratio nisi eniturus sit, mixtam tamen de tribus disputationem debemus accipere. Nam de perceptis qui loquitur, et originem rerum trahit et praesidia orationis implorat. Superfluam igitur quaestionem mouet qui dicit scrutarihomonyma lege vel dixerit, vel detexerit, si de his quae percipiuntur fuerat tractaturus, cum liqueat non posse dici aliquid, nisi quod perceptum fuerit, nec percipi aliquid posse, nisi res fuerit de qua imago intuendo sunt in homonymorum et synonymorum medio consti
Abbreviated transcription (Latin):
ΕΝΟC ΠΡΟC ΕΝ ut eadẽ latinus quoq sermode¬
dararet similitudo. proparte. ab uno adunũ Si¬
miltudo est : ut homo pistus & uerus sola insimili¬
tud ine copulantur. Pro parte est quod RATAΑΝΑΛΟ
malis cordicim. ita principiuma quȩ fontẽdicamꝰ.
proparte enim sui similitu do nominis uidet᷑ adiun¬
cta Ab uno est cum dicimꝰ a medicina. medicina le
ferrłimentũ medicinalisscientia. med icinaleprȩ¬
ceptum. medicinalis usus Ab uno: incunsta descen¬
dunt. Ad unũ est : ut illa potiosa lubris est. ferra m̃tũ
lutẽ uidenturattingerre : Sed pleriq mouereasso¬
lent questionẽ dequib magis aristoteles uoluerit
incho are tractatum. Primodehis quȩ sunt: Scđo dehis
quȩ ꝑcipiunt᷑. Tertio dehis quȩ dicunt᷑ Primo sunt
resomnes quas natura peperit. Secundo ꝑcipiuntur
eaquorũ imagines animo uidendo formamꝰ
& condimꝰ Tertio dicunt᷑ illa : quib eaquȩ sun
impressa animis efferunt᷑ Idnanq quod quis

Expanded text:
 e{n ut eadem latinus quoque sermo declarat: Similitudo, pro parte, ab uno, ad unum. Similitudo est ut 'homo pictus' et 'uerus'; sola enim similitudine copulatur. Pro parte est quod katav ainmalis' cor dicimus, ita 'principium aquae' fontem dicimus: pro parte enim sui similitudo nominis uidetur adiuncta. Ab uno est cum dicimus a 'medicina' 'medicinale ferramentum', 'medicinalis scientia', 'medicinale praeceptum', 'medicinalis usus'; ab uno enim cuncta descendunt. Ad unum est ut 'illa potio salubris est', 'ille mediclutem, uidentur attingere. Cap. 19. Sed plerique mouere assolent quaestionem de quibus magis Aristoteles uoluerit inchoare tractatum: primo de iis quae sunt, secundo de iis quae percipiuntur, tertio de iis quae dicuntur. Primo: sunt, res omnes quas natura peperit; secundo: percipiuntur, ea quorum imagines animo uidendo formamus et condimus; tertio: dicuntur, illa quibus ea quae sunt impressa animis efferuntur id namque quod quis
Abbreviated transcription (Latin):
num. ue latesthomo mortalis terrenus ł lomo abhu¬
manitate mortalis a necessitate mortis. terrenus
nominũ originem quȩri in superiorib rerũ. Quõ¬
obromhis omissis aris toteles suporiorũ maluit mo
in parterduas Autenimfortuitufiunt : aut hominũ
uoluntatenascunt᷑ Tortuitufiunt : cum quod ã caesu
similequis alteri accipit nom̃. Volunta cumsimibi¬
tudo nominis ex industriaimponentis affigit᷑. Horũ¬

Expanded text:
num, uelut est 'homo mortalis terrenus': 'homo' ab hunum, uelut est 'homo mortalis terrenus': 'homo' ab humanitate, 'mortalis' a necessitate mortis, 'terrenus' nominum originem quaeri in superioribus rerum; quamobrem his omissis Aristoteles superiorum maluit mouin partes duas: aut enim fortuitu fiunt aut hominum uoluntate nascuntur. Fortuitu fiunt cum, quodam casu, simile quis alteri accipit nomen; uoluntate, cum similitudo nominis ex industria imponentis affigitu
Abbreviated transcription (Latin):
strare uelis quis sit illecicero quis alius. quis tertius
aliadealio si granarranda sunt. ut aliũ crassũ di¬
cas. alium tenuẽ. Hongus dicat᷑ alius alt̃ breuis
discrepant. solo sociata nomine : omonimadicta
pretationeiungunt᷑ ut est animal. Idenim debomi¬
ne. adee quo & fera & deauibus dicipotest. An imal
ueatur. Nuncad eas res quȩ singulȩ multis no¬
minib signari assolent ueniamus quanquã hanc
partem aristo teles ut superius distũ est prȩt̃mi¬
serit id circo qđ behis quȩ significant᷑ non dehis
quȩ significant disserendũ putauit. inhis autẽ
ponrerũ sed nominũ uertitur quȩstio Plȩcdi¬
uis a sunt similiter in partes duas. & alia polio
quod multan omin a unã rem significant neq sl¬
iude difterentio inũ reddit᷑ ratio utensis
muoro gladius. Hȩc nanq curunã renitot signi¬
ficent nec discerni necdiffiniri potest. De hinc
etheronimam ultis ȩque nominib: ressingulas te¬
nent Verumi fi his babetrationẽdiuersitas nomi¬

Expanded text:
strare uelis quis sit ille Cicero, quis alius, quis tertius, alia de alio signa narranda sunt, ut alium crassum dicas, alterum tenuem, uel longus dicatur alius, alter breuis,  inter se discrepant solo sociata nomine, 'omonyma' dicta rpretatione iunguntur, ut est 'animal': id enim de homine et de equo et fera et de auibus dici potest; animal eu moueatur. Cap. 13. Nunc ad eas res quae singulae multis nominibus signari assolent ueniamus, quamquam hanc partem Aristoteles -- ut superius dictum est -- praetermiserit idcirco quod de his quae significantur, non de his quae significant, disserendum putauit in his autem non rerum sed nominum uertitur quaestio. Haec diuisa sunt similisunt, cum multa nomina unam rem significant, neque ulla de differentia nominum redditur ratio; ut ensis, muficent, nec discerni nec definiri potest. Cap. 15. Dehinc etheronyma multis aeque nominibus res singulas tenent. Verum in his habet rationem diuersitas nomi
Abbreviated transcription (Latin):
uocauit. E steta quod tactu sentiantur. Athoma ÷¬
quod diuidi& secari nequeant. Quis en imcredat
hortensiũ cȩdi posseꝑ partes : Qđ sifiat hortensius
Cathecasta : qđ singularia Neq enim hȩc inuno

Expanded text:
uocauit: aiisqhta quod tactu sentiantur, atoma quod diuidi et secari nequeant quis enim credat Hortensium caedi posse per partes? Quod si fiat, Hortensius kaqevkasta quod singularia neque enim haec in uno
Abbreviated transcription (Latin):
sales si ꝓsi. etiamsi siquidẽ quando quan¬
do quidẽ quin quinetiam quatinus sin seu
iue .na Nanque Ninisi nisisi enim & en im
itaque Eiiii Enim uero quia qua propter qm̃
quonĩa quidẽ quippe Ergo ideo Igit᷑ Scilicor
propterea. lccirco:Figuite conlunctionũ
duesunt Simplex utnam. Cõposita ut naque
Ordo coniunctionũ in hoc est.q sunt a ut p̃¬
rositiue coniunctiones. ut ac ast Aut subiunc¬
tiue ut que ue a ut̃e. Aut cõmunes ut erg
lgit Sunt etiã dictio nes quas Incertũ est
uirũ cõlunctiones an p̃positiones anad ũbia
omninemus. Qua etam̃ omnes sensu facile
discernuntur. Nõ & cõiunctiones proalis
oiuntionib posie inueniunt᷑ potestate
Oi anitio e st pars orationis que preposita aliis partibus

Expanded text:
sales, si, etsi, etiamsi, si quidem, quando, quando quidem, quin, quin etiam, quatenus, sin, seu, siue, nam, namque, ni, nisi, nisi si, si enim, etenim, itaque, enim, enimuero, quia, quapropter, quoniam, quoniam quidem, quippe, ergo, ideo, igitur, scilicet, propterea, idcirco. figurae coniunctionum duae sunt, simplex, ut nam, conposita, ut namque. ordo coniunctionum in hoc est, quia aut praepositiuae coniunctiones sunt, ut at, ast, aut subiunctiuae, ut que, autem, aut communes, ut et, igitur. sunt etiam dictiones, quas incertum est utrum coniunctiones an praepositiones an aduerbia nominemus, quae tamen omnes sensu facile dinoscuntur. nam et coniunctiones pro aliis coniunctionibus positae inueniuntur potestate  de praepositione praepositio est pars orationis, quae praeposita aliis partibus
Abbreviated transcription (Latin):
icura etiã  ꝓ nominib: dũplex Autem̃
si plitiast̃ ꝓ nomina ut quis aut cõposita
int quis quis. Nã cõposita ꝓ namã scđm̃ for¬
mã nominũ ex ea parte: declinantur qua
ꝓ nam̃ fuerit casus nom̃i. Cuius re ÷ exẽ¬

Expanded text:
ura etiam in pronominibus duplex est. simplicia sunt pronomina, ut quis, aut conposita, ut quisquis. conposita pronomina secundum formam nominum ex ea parte declinantur, qua pronomen fuerit casus nominatiui; cuius rei exem
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt uerba cõposita
que simplitia fieripossunt ut repono distra¬
ho. Sunt quae non posst̃ ut suspitio cõpleo.
ꝑfecta ut legi plus quã ꝑfecta ut legerã. Ergo
cunda. tertia. prima .ẽ. quae dicit te
lego. Secunda cuidicit᷑ i legis. tertia
de quodicitur . legit. Sed prima
ꝑ sona. ñ indiget. casu. sed amittit ple¬
rũq nom t̃iutuerberor. in nocens liber
seruio. Secđ ꝑsona trahit casũ uoct̃.
ut uerbera ris in nocens. liber seruis.
in nocens liber seruit etiã uerba.
in ꝑso nalia quae intur ex eunt̾ casui ser¬
uiunt dat̃ & abłt ut geritur ame. ate ab illo.
Dicitur mihi tibrilli. Que in. it ex eunt
casui seruiuntdat̃. ut contingit mihi.
tibi. illi. Decet me te illum Sunt uerba
p̃ terea quorũ alia genti casusfor mul& ser¬
uiht. ut misereor. mei tui sur illi. reminis¬
cor meitui. sui. Alia dat̃i ut maledicotibi
sua deo tibi. Alia accs ut accuso illũ in uoco
illũ. Alia ablti ut discedo ab illo auerto

Expanded text:
sunt uerba conposita, quae simplicia fieri possunt, ut repono, distraho; sunt, quae non possunt, ut suspicio, conpleo. perfecta, ut legi; plusquamperfecta, ut legeram. ergo cunda, tertia. prima est, cum ipsa, lego; secunda, cui dicitur legis; tertia, de qua dicitur legit. et prima persona non eget casu, sed admittit plerumque nominatiuum, ut uerberor innocens, liber seruio; secunda persona trahit casum uocatiuum, ut uerberaris innocens, liber seruis; innocens, liber seruit. etiam uerba impersonalia quae in tur exeunt, casui serviunt dativo et ablativo, ut geritur a te, vel illi; licitur mihi, tibi, illi. Quae in it exeunt, casui deserviunt dativo, ut contingit mihi, tibi, illi; decet me, te, illum. Sunt verba praeterea quorum alia genitivi casus formulam servant, ut misereor mei, tui, sui; reminiscor mei, tui, sui; alia dativo, ut maledico tibi, suadeo tibi; alia accusativi, ut accuso illum, invoco istum; alia ablativi, ut discedo ab illo; avertar
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt ite alia qua litatis ut qua lis talis. Alia
quanatatis: ut quantus tantus. St̃ alia de
monstratiua quae. rem. p̃ sentẽ natante
ut hic & hacc & hoc. Alia relatiua quas remi
absentẽ significant ut is ea id Sunt alia
magis dem onstratiua. ut eccũ ercã ellũ
CENERA ꝓ nominbus ita ut nominibus
ȩtã triũ generũ. ut egotu. PENUOEpã
Singularis ut iste płs. ut isti. Sunt etiã nume¬
ro cõ munia ut qui quȩ Dicimus enĩ
qui uir. & qui uiri. que mulier & quae
mulieres. St ꝓ nomina tota sngularia
ut meus.tuus. Sunttata pluralia ut nrei

Expanded text:
Sunt item alia qualitatis, ut, qualis, talis; alia Sunt item alia qualitatis, ut, qualis, talis; alia quantmostratiua, quae rem praesentem notant, ut hic haec hoc; alia relatiua, quae rem absentem significant, ut is ea id; sunt alia magis demostratiua, ut eccum eccam, ellum genera pronominibus, ita ut nominibus,; trium generum, ut ego, tu. numerus singularis, ut iste; pluralis, ut isti. sunt etiam numero communia, ut qui et quae. Dicimus enim, qui vir, qui viri; quae mulier, quae mulieres. Sunt pronomina tota singularia ut meus, tuus; tota pluralia, ut n