comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
parat eis cibũ se ip̃m. Quis audet
niuificat qn manducatur reficit. ꝙ
ñ deficit. Manducatur xp̃c uiuit mai¬
ducatus. qr surrexit occisus. Nec qn mã¬
ducatur ꝑtes de illo facimus ⁊ qͥdem
in sacͣmento sic fit. Norunt fideles ꝙ¬
admodũ manducent carnẽ xp̃i. Unꝰ¬
teger totus in celo. totus manct ĩte

Expanded text:
paravit eis cibum seipsum. Quis audeat vivificat, quando manducatur. Reficit, sed non deficit; manducatur Christus, vivit manducatus, quia resurrexit occisus; nec, quando manducamus, partes de illo facimus; et quidem in sacuemadmodum manducent carnem Christi, unuteger totus in coelo, manet inte
Abbreviated transcription (Latin):
tios ⁊ inimicos se ẽẽ cognoscant. Que
ẽ. ista iusticie inimica bonitas: palpa¬
re cͥminosos ⁊ uuln̾a eoꝵ usq in diẽ
iudicii incurata seruare. Qd̃ si eos du¬
rislimã pnĩam per płres ãnos uid̃i¬
mus agere. tunc nos ⁊ saluti eorũ
possemus ꝯsułe ⁊ statuta canonũ de¬
beremus tẽꝑare. Cũ u̾o in aliquib nͣͨ
ꝯpunctio huilitatis nec instancia orã¬

Expanded text:
t inimicos esse cognoscant. Quae est ista justitiae inimica benignitas, palpare criminosos, et vulnera eorum usque in diem judicii incurata servare? § 2. Quod si eos durissimam poenitentiam per plures annos videremus agere, tunc nos et saluti eorum possemus consulere, et statuta canonum deberemus temperare. Quum vero in aliquibus nec compunctio humilitatis, nec instantia ora
Abbreviated transcription (Latin):
Quid est aũt exire inde nͥ fac̃e qd̃ perti¬
net ad correctionẽ maloꝵ qͣntum pro
uniuscuiꝰq gradu atq persona sal-¬
adhuc amore setuli p̾grauantur aua¬
ros ꝑuiros adult̾os inspectatores nuga¬
rũ. ꝯsultores mathematicoꝵ phanati¬
corũ augurũ. auruspicũ. ebriosos. Iu¬
⁊ nolite ꝯsentire ut ĩmundũ ñ tanga¬
Pacificus ẽ. qui corrigit qd̃ pot̾ uł exclu¬

Expanded text:
Quid est exire inde, nisi facere quod pertinet ad correctionem eorum, quantum pro uniuscuiusque gradu atque persona salvadhuc amore saeculi praegravantur, avaros, perjuros, adulteros, inspectores nugarum, consultores mathematicorum, phanaticorum, augurum, aruspicum, ebriosos, luet nolite consentire, ut immundum non tangaPacificus est qui corrigit quod potest, vel exclu
Abbreviated transcription (Latin):
qñ unũ perditũ inter duodecĩ hr̃e uo¬
luit. nͥ ut malos toleremus ne corpꝰ
ctorum sacroꝵ. Sic cͥmina disc̾nuntur
in fure nec qͣliscũq furti s peculatus.
Peculatus ei dr̃ furtũ de republica. Et

Expanded text:
quando unum perditum inter duodecim habere voluit, nisi ut malos toleremus, ne corpucrorum. Si crimina discernuntur in furto, non qualiscunque fur. sed peculatus. Peculatus enim dicitur furtum de re publica, et
Abbreviated transcription (Latin):
dicit ꝓpha. Recedite. exite inde ⁊ ĩmũ¬
du ne tetig̾itis. Quo ergo malos pro
pace tolerabimus a quib exire ⁊ reced̾e
iubemur. ne tangamus ĩmundum:
Nos istam recessioriẽ sp̃ualiter intel¬
ligimus: illi corꝑaliter. Nam et ego
utitur nobis deus in dispensatõe ur̃a¬

Expanded text:
dicit Propheta: Recedite, exite inde, et immundum ne tetigeritis. Quomodo ergo malos pro pace tolerabimus, a quibus exire et recedere jubemur, ne tangamus immundum? Nos istam recessionem spiritaliter intelligimus: illi corporaliter. Nam et ego sumus vasa, utitur nobis Deus in dispensatione
Abbreviated transcription (Latin):
tur detidi pocius qͣm ꝯscruati ꝯuenit
ut quoꝵ lib̾tas ꝑnitiosa ẽ. sit saluti¬
fera seruitus ⁊ qͥ suꝑbire nou̾nt ad¬
epta lib̾tate ꝓditi discant obedire sb̾¬
patrocinio ñ discedant ecc̃e lib̃ti ad sa¬
c cros ordĩes ꝓmoti.

Expanded text:
tur, decidi potius quam conservari convenit, ut quorum libertas perniciosa est sit salutifera servitus, et qui superbire noverunt adepta libertate, proditi discant obedire subpatrocinio non discedant ecclesiae liberti ad sacros ord
Abbreviated transcription (Latin):
tur.: que a ꝑente rt̾cta sunt oberunt qr
quiis uetustatis carnalit̾ gignit ⁊ filii
ex reliqua pentũ uetustate toti uetusta¬

Expanded text:
tur, quae a parente tracta sunt oberunt, ququiis uetustatis earnaliter gignunt et filii ex parentum reliqua uetustate toti uetus
Abbreviated transcription (Latin):
ta est caro xp̃i: q̃ sine pc̃co erat ꝓpt̾ exẽ¬
plũ imitationis: qͣntomagis baptiran¬
it circũcidendus: sic nũc qui de bapti¬
dato nascitur erit baptizandus. Sat
mentũ eĩ bap̃mi sacramentum est
sit natus ⁊ qͣmuis parenti post ꝯu̾si
qui ab eo gen̾antur ꝑenti ꝓpter hoc
non obsunt. qr renatus ẽ. Iuis au̾t qͥ
de illo nati sunt nͥ eodẽ modo renascã¬

Expanded text:
ta est caro Christi, quae sine peccato erat, propter exemplum imitationis: quanto magis baptizanit circumcidendus: sic nunc qui de baptizato nascitur erit baptizandus. § 1. Sacramentum enim baptismi sacramentum est non natum. Et quamvis parenti post converqui ab eo generantur. Parenti propter hoc non obsunt, quia renatus est; illis autem, qui de illo nati sunt, nisi eodem modo renasca
Abbreviated transcription (Latin):
a uobis nr̃o pontificio deculusz li¬
cet nunqͣm aplice sedis moris fu̾it
absq signatis apicib undecũq le¬
gationem suscipere: nos tam̃ uos
in illa honorantes: eisq gͣuitatẽ
⁊ doquioꝵ illius u̾idicas cognoscẽ
andos sunt obseruanda que ĩ eoꝵ
elcione diligenter sunt ꝯsideranda
młtorum auctoritatib monstrata
sunt. S qr u̾itas rei non nunqͣm
obscuratur imuitatione ꝓuincie de¬
tretũ est sacris canonib ut peregͥni

Expanded text:
icio detulisset, licet nunquam apostolicae sedis modus fuerit absque signatis apicibus undecunque legationem suscipere, nos tamen vos in illo honorantes, ejusque gravitatem et eloquiorum illius veridicas cognoscentandos sint observanda, quae in eorum electione diligenter sint consideranda, multorum auctoritatibus monstrata sunt. Sed quia veritas rei nonnunquam obscuratur mutatione provinciae, decretum est sacris canonibus, ut peregrini,
Abbreviated transcription (Latin):
excepta cã fornicatõrs ⁊ si dimisia
fuit man̾e ĩnuptã quicqͥd iitis
pͥcipitur: hoc aseqͥnter redundat ad
teminas. neq eĩ adult̾a uxor dimit¬
tenda est et uir mechus retinedꝰ ẽ. It

Expanded text:
excepta causa fornicationis, et, si dimissa fuerit, manere innuptam. Quicquid viris jubetur, hoc consequenter redundat in foeminas. Neque enim adultera uxor dimittenda est, et vir moechus retinendus. C.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ut excepta cã fornica suã dimit¬
tionis uxor a uiro dimitti ñ de til.¬
beat. Et ideo quicũq citra culpam
tͥminis supͣdci uxorẽ suã qͣcumq
occone reliq̃rit. Qͥa quos deui cõ¬
uinxit ille separare disposuit: tam
ceriter amplectatur ⁊ foueat. itaq
qͥ iam admoniti a sac̾dote semel
⁊bis ⁊ter ut corrigantur ad sue cõ
se suis m̾itis. ⁊ a palatine dignitatis
officio seꝑabunt ⁊ insuper g̾n̾ose
dignitatis testĩoniũ qͣm diu ĩculpa
fu̾int. amissuri sunt qr carnẽ suã
dissidii iugulo tradid̾unt. Itẽ ni

Expanded text:
 ut excepta causa fornicationis uxor a viro dimitti non debeat, et ideo quicunque citra culpam criminis supradicti uxorem suam quacunque occasione dimiserit, quia quod Deus conjunxit ille separare disposuit, tamdceriter amplectatur et foveat. Itaque qui jam admoniti a sacerdote semel, bis terque, ut corrigerentur, ad torum se suis meritis et a palatinae dofficio separabuntur, et insuper generosae dignitatis testimonia quandiu in culpa fuerint amissuri sunt, quia carnem suam dissidii jugulo tradiderunt. CAP. I
Abbreviated transcription (Latin):
de te accusau̾it: ñ est excepta cã forni¬
cationis reicienda uł odio ꝓrsus ha¬
q ꝯditio cur cõicantes uiri cũ adulte¬
ris uxorib ñ rueniant cũ econtͣ u¬
xores in ꝯsorcio adult̾oꝵ uiroꝵ ma¬
nere uideantut. De hiis ita scribit

Expanded text:
 te accusaverit, non est, excepta causa fornicationis, rejicienda, vel odio prorsus haue conditio, cur communicantes viri cum adulteris uxoribus non conveniant, quum econtra uxores in consortio adulterorum virorum manere videantur. De his ita scribi
Abbreviated transcription (Latin):
uł riatalis martyrũ die quoꝵ ĩ eodẽ mo¬
nast̾io reliquie sunt: ꝑ fideliũ obłones
intͣuerit medietatẽ quidẽ heat ip̃m mo¬
nast̾iũ medietas aũt ep̃o offeratur. Cõ¬
sciente siue nesciente ep̃o. monachis ip̃is
uł. pb̃ro qui ex eis est: uim dr̃ ĩtulisse. et
freqñter molestias gn̾are ita ut memo¬

Expanded text:
em monasterio reliquiae sunt, per fidelium oblationes intraverit, medietatem quidem habeat ipsum monasterium, medietas autem episcopo offeratur. Consciente sive nesciente episcopo monachis ipsis, vel presbytero, qui ex eis est, vim dicitur intulisse, et frequenter molestias generare, ita ut memo
Abbreviated transcription (Latin):
nos ꝯcedimus. ¶Canonica ergo iura
quib monasteria subiecta ñ sunt sy¬
nodales exactiones intlsigũtur. Nõ eĩ
cogẽdus ẽ. albas sicut in turonico ⁊ciłi¬
o statuitur ad synodũ ire nͥ aliqͣ rõna¬
bilis cã existat. Sunt ⁊̃ quedã seruitu¬
tis officia ut angarie opum crebre re¬
ceptões annue exactões. mulctatõnes

Expanded text:
 Gratian. Canonica ergo jura, quibus monasteria subjecta non sunt, synodales exactiones intelliguntur, Non enim cogendus est abbas sicut in concilio Turonico statuitur ad synodum ire, nisi aliqua rationabilis causa exsistat. Sunt etiam quaedam servitutis officia, ut angariae operum, crebrae receptiones, annuae exactiones, mulctationes
Abbreviated transcription (Latin):
nignitatis amittant. ⁊ sunt ñ nulli i¬
ta mansueti ut perdant districti iura
regiminis. unde cunctis rectorib utͣq
summo opere sunt tenenda ut nec in
discipline uigore benignitatem masue

Expanded text:
nignitatis amittant, et sunt nonnulli ita mansueti, ut perdant districti jura regiminis. Unde cunctis rectoribus utraque summopere sunt tenenda, ut nec in disciplinae vigore benignitatem mansue
Abbreviated transcription (Latin):
tudinis nec rursũ in mansuetudine.
Districtionem deserant discipline
Quatinus nec ad ꝯpassionẽ pietatis
nec discipline uigorem molliant cũ
infirmoꝵ animos ꝯsolantur. Regat
uigorem ⁊ sic alterum cõmendet᷑
ex altero ut nec uigor sit rigidus.
quentib indignat᷑.

Expanded text:
tudinis, nec rursum in mansuetudine districtionem deserant disciplinae, quatenus nec a compassione pietatisnec disciplinae vigorem molliant, quum infirmorum animos consolantur. Regal vigorem, et sic alterum commendetur ex altero, ut nec vigor sit rigidus, quentibus indignat
Abbreviated transcription (Latin):
S qm̃ cũ honoris augniento cura qͦ¬
q sollicitudinis debet excrescere ut cul¬
tui uestiũ. actionis quo ornamenta
ꝯueniant. oportet ut emxius in cunc¬
tis studiis se tir̃a fr̃nitas ex̾ceat. et¬
cͥca subiectoꝵ actus: sit euigilans. n

Expanded text:
Sed quoniam cum honoris augmento cura quSed quoniam cum honoris augmento cura quoque sollicitudinis debet excrescere, ut cultui vestium actionis quoque ornamenta conveniant, oportet ut enixius in cunctis se studiis vestra fraternitas exerceat. Circa subjectorum actus sit vigilans
Abbreviated transcription (Latin):
uari. Confitemini gͥ aliã ẽẽ gn̾alis
ecc̃e ꝯsuetudinẽ. postqͣm ea q̃ geritis:
nobis ex pͥmlegio uendicatis. Nulla
ergo nobis in hac re ut arbitͣmur po
te seruãdus aut si tue ecc̃e aliqͥd sp̃a¬
liter dicis ẽẽ ꝯcessũ. p̾ceptũ ne a pͥori¬
b romane urb̃ pontificib qd̾ ħ ra¬
uennati ecc̃e sũt ꝯcessa a uob̾ oꝑtet
oñdi. Qd̾ si hoc ñ ostenditur: restat
postqͣm talia ag̾e n ꝯsuetudine ge¬
nerali n pͥulegio uendicas: usur¬
passe te ꝯprobes qd̃ fecisti. Et infra.
Decorari pallio uolumꝰ forsan mori¬
b indecoꝵ. dũ nicħ in ep̃ali ceruice
splendidius fulgeat qͣm hcimiisꝑas.
Oport ergo fr̃̾nitatem tuã si hobo¬
res suos sibi qͥb libet argum̃tis. ¶n¬
le ꝓposuit m̃te defend̾e aut gn̾alites
usu ex ñ subscripto seqͥ aut ex scͥp o
puilegiii se tueri. Qd̾ si postrem¶ u¬
thil hoꝵ est: aliis metropolitanis uiꝰ
te p̾bere nolumus p̾sumptõis exẽ iũ.

Expanded text:
ari. Confitemini igitur aliam esse generalis Ecclesiae consuetudinem, postquam ea quae vos geritis vobis ex privilegio vendicatis. Nulla ergo nobis in hac re ut arbitramur, pte servandus, aut si tuae Ecclesiae aliquid specialiter dicis esse concessum, praeceptum a prioribus Romanae urbis pontificibus, quo haec Ravennati Ecclesiae sunt concessa, a vobis oportet ostendi. Quod si hoc non ostenditur, restat postquam talia agere neque consuetudine generali, neque privilegio vindicas, ut usurpasse te comprobes quod fecisti. Et quid Decorari pallio volumus forsan moribus indecori, dum nihil in episcopali cervice splendidius fulget quam humilitas. Oportet igitur fraternitatem tuam, si honores suos sibi quibuslibet argumentis stabili proposuit mente defendere, aut generalitatis usum ex non scripto sequi, aut ex scriptis privilegiis se tueri. Quod si postremo nihil horum est, aliis metropolitanis hujus te praebere nolumus praesumtionis exemplum.
Abbreviated transcription (Latin):
ignotũ qd̃ ꝓpe de nlło metropolitano
in quiblibet mundi ꝑtib sit audi¬
tum extra missarũ tempus usũ sibi
p̾decessoris nr̃i ioħis pape nob̾ in sb̾¬
ditis tͣnsmisisti annexũ: ꝯtinens õs
ꝯsuetudines ex p̾uligio p̾decessorũ

Expanded text:
ignotum, quod paene de nullo metropolitano in quibuslibet mundi partibus sit auditum, extra missarum tempus usum sibi praedecessoris nostri Joannis Papae nobis in subditis transmisistis annexum, continens omnes consuetudi
Abbreviated transcription (Latin):
iohanni episcopo rauennati.
dam nobis de tua fr̃nitate fu̾ant nũ¬
ciata de quib nob̃ ueniente illuc cas¬
torio notario sc̃e ciui deo auctore p̾side¬
mus ecc̃e subtiliter nos indicasse me¬
minimus. Petuen̾at nãq ad nos in¬
eccͣa ut̃a cͣc ⁊suetudinis ac utilitatis
tmitẽ geri que sola ut bene nostis est
studio ñ de illis accendi debu̾at s opor¬
tuerat hec eadem cũ gr̃arum actõne

Expanded text:
oanni episcopo Ravennati. dam nobis de tua fraternitate fuerant nuntiata, de quibus vobis, veniente illuc Castorio, notario sanctae cui, Deo auctore, praesidemus Ecclesiae, subtiliter nos indicasse meminimus. Pervenerat namque ad nos contra consuetudinis atque humilitatis tramitem geri, quae sola ut bene nostis eststudio, non de illis accendi debuerat, sed oportuerat te haec eadem cum gratiarum actione
Abbreviated transcription (Latin):
sñ fructu magno: intͣ sc̃am fit eccle¬
fectorũ est. ⁊ cũ dauid dicamus. Delic¬
tum meũ cognitũ tͥ feci ⁊ iniusticiã
meã ñ abscondi. Sixi ꝯsttebor adu̾sũ
me iniusticiã meã t  tu remisisti ĩ¬

Expanded text:
no fructu intra sanctam fit eccleerfectorum est, ut cum David dicamus: Delictum meum cognitum tibi feci, et injustitiam meam non abscondi. Dixi, confitebor adversum me injustitias mea
Abbreviated transcription (Latin):
ut ea que pnĩam poscunt ñ timeant
tur. dũ aũt erubescut aut timent ii¬
micis suis sua fc̃a reserare qͥb possunt¬
sio illa que pͥmũ deo offertur. tũc ⁊ sat̃¬
doti: qͥ pro delictis penitenciũ p̾cator as¬
cedit. Tunc ei plures ad pnĩam poter̃t.¬

Expanded text:
ut ea, qui poenitentiam poscunt, non timeant ntur, dum aut erubescunt aut metuunt inimicis suis sua facta reserari, quibus possintsio quae primum Deo offertur, tunc etiam sacerdoti pro delictis poenitentium peccator accedit. Tunc enim demum plures ad poenit
Abbreviated transcription (Latin):
regni non minuit: sic imperialis
presencia mensurã dispensationis
religiose ñ mutat. Et infra. Semꝑ
est effectum in sac̾dotali ꝯcilioͣ de sat̾¬
dotib iudicia ꝓuenire. Nam qua¬
lescũq pontifices sint ⁊ si errore hu¬
manitus accidente ñ tñ ꝯtra religi¬
onem ullatenus excedentes: nlłate
tio. Ecclesias restaurare ꝯtritas nõ
pontifices persequi:

Expanded text:
n minuit, sic imperialis praesentia mensuram dispensationis religiosae non mutat. Et infra: § 1. Semper est effectum in sacerdotali concilio de sacerdotibus judicia provenire. Nam qualescunque pontifices sint, etsi errore humanitus accidente, non tamen contra religionem ullatenus excedentes, nullateVI. Ecclesias restaurare contritas, non pontifices persequi
Abbreviated transcription (Latin):
Iquis intrat eccͣam dei ⁊ sa au̾tit.¬
cras scͥpturas audit ⁊ ꝓ luxuria su-
a au̾tit se a cõione sacmenti. ⁊̃ in
obseruandis mistiis declinat ⁊stitu¬
tam regulã discipline: istũ talem ꝓ¬
iciendũ de ecca catholica dec̾nimus ee

Expanded text:
quis intrat in ecclesiam Dei et sacras Scripturas audit, et pro luxuria sua avertit se a communione sacramenti, et in observandis mysteriis declinat constitutam regulam disciplinae, illum talem projiciendum de Ecclesia catholica esse
Abbreviated transcription (Latin):
iunantes ordinationẽ celebrent. si¬
mliter ⁊ dyaconi ordinent᷑ cetoꝵ
aũt graduũ distributioni tͥumue-¬

Expanded text:
unantes ordinationem celebrent. Similiter et diaconi ordinentur. Ceterorum autem graduum distributioni trium ve
Abbreviated transcription (Latin):
ueniã dũ eius copula credit᷑ ẽẽ licita.
Illud u̾o leonis pape de ea intelligen
Nll̃s ducat ĩ ꝯiugiũ ꝙͣ priꝰ polluit ꝑ ad

Expanded text:
eniam, dum ejus copula creditur esse licita. § 1. Illud vero Leonis Papae de ea intelligendNullus ducat in conjugium quam polluit
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ male ingerũt ñ sacͣmenta q̃ siłit̾
accepunt q̃ ad penã suã portant ⁊ h̃nt
ecc̃t feriri possunt in quo tñ discretio: ẽ.¬
da est aliq̃n in paucis ẽ. punienda. ut ⁊¬
ꝓuocentur. hinc cũ discipłi celesti igne
samaritanos uellent ꝯsimñe ꝓhibiti
sunt ⁊ samaritani ad pnĩam sunt ex¬
pectati ut xp̃o predicante ꝯu̾terentur

Expanded text:
quem male imbiberunt, non sacramenta, quae similiter acceperunt, quae ad poenam suam portant et habent, ecclesiae feriri possunt; in quo tamen discretio da: aliquando in paucis est punienda, ut itentiam provocentur. Hinc, quum discipuli coelesti igne Samaritanos vellent consumere, prohibiti sunt, et Samaritani ad poenitentiam sunt exspectati, ut Christo praedicante converterentur
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm int̾ freneticos ⁊ litargicos estuãs
ambos amare ambo offendũtur. s
ambo diliguntur ambo molestari
qͣmdiu egri sunt: indignant᷑. s amibo
sanati gratulantur. In eodẽ. Catholici

Expanded text:
m inter phreneticos et lethargicos aestuans? ambos amare. Ambo offenduntur, sed ambo diliguntur; ambo molestati, quamdiu aegri sunt indignantur, sed ambo sanati gratulantur. 7. Denique non si
Abbreviated transcription (Latin):
missime p̾ceptum ⁊ diligent demõ¬
stratum ee dinoscitur. qd̾ quicũq sñ
inuocatione t̾nitatis mersus fuiss:
tis qui fuerit sine inuocatione tͥni¬
tatus ꝑfectus xp̃ianus ñ est. nͥ in nõie
quo obseruari in supdicta synodo sa¬
te personã in bap̃mo ñ nõiaret illud
qr qui unũ ex sca tͥnitate ⁊ fessus ñ fu¬

Expanded text:
missime praeceptum et diligenter demonstratum esse dignoscitur, ut quicunque sine invocatione Trinitatis mersus fuisset,tis quis fuerit sine invocatione Trinitatis, perfectus Christianus non est, nisi in nomine servare in supradicto synodo vote personam in baptismo non nominaret, illud quia qui unum ex sancta Trinitate confessus non fu
Abbreviated transcription (Latin):
itaq dr̃ ñ differt utrũ esuctu-¬
do scriptura uł rõne ꝯsistat ap¬
paret qd̃ ꝯsuetudo est partim
redacta in scͥptis partim mori
b tm̃ utenciũ est rescruata. Q̾e
in scͥptis redacta est ꝯstitutõ si¬
ue ius uocatur. Que u̾o in scͥp

Expanded text:
itaque dicitur: non differt, utrum consuetudo scriptura, vel ratione consistat, apparet, quod consuetudo est partim redacta in scriptis, partim moribus tantum utentium est reservata. Quae in scriptis redacta est, constitutio sive jus vocatur; quae vero in s
Abbreviated transcription (Latin):
¶IISAM TIR
cum ñ hr̃et uxorem
qͣmdã meretͥcem sibi
ꝯiugio copulauit. q̃
erat sterilis. neptis ĩ¬
genui. filia origina¬
uus huic eã coplauit c̃a soluis incon¬
tinencie. Deinde hic pnĩa ductus ex ã¬
tilla ꝓpͥa filios s quer̾e cepit. postea
de adult̾io ruictus ⁊ punitus: q̃mdã
rogauit ut in uxorẽ suam oppͥmeret
infidelẽ sͥ copulanit. ea tñ ꝯditione ut
ad xp̃ianam religionẽ tͣnsiret. Hic p̾¬
mũ q̃ritur an metrix licite ducatur ĩ
uxorẽ. S cd̾o. an ea que ca incontinen¬
ce ducitur. sit riuux appellanda. Ter¬
cio: cuius arbitͥum aliqͣ sequatiũ
an liberi aui an originarii pr̃is. Qu¬
arto. si iuiuente uxore liceat alicui ex
ancilla filios q̃rere. Quinto si ea que
uim patitur pudicitiã amitt̾e ⁊ pro¬
betur. Sexto: si adult̾ adult̾am pos¬
uit dimitte. S eptimo: si uiuente di¬
missa aliam possit acciꝑe. O ctauo:
si infidelẽ sub p̾missa ꝯditione licet
alicui fideliũ in riugẽ dric̾e. ¶ Qd̾¬

Expanded text:
idam vir, quum non haberet uxorem, quamdam meretricem sibi conjugio copulavit quae erat sterilis, neptis ingenui, filia originauic avus eam copulavit, causa solius incontinentiae. Deinde hic, poenitentia ductus, ex ancilla propria filios sibi quaerere coepit. Postea de adulterio convictus et punitus quemdam rogavit, ut vi uxorem opprimeretinfidelem sibi copulavit, ea tamen conditione, ut ad Christianam religionem transiret. Hic primum quaeritur, an meretrix licite ducatur in uxorem? Secundo, an ea, quae causa incontinentiae ducitur, sit conjux appellanda? Tertio, cujus arbitrium aliqua sequatur, an liberi avi, an originarii patris? Quarto, si vivente uxore liceat alicui filios ex ancilla quaerere? Quinto, si ea, quae vim patitur, pudicitiam amittere comprobetur? Sexto, si adulter adulteram possit dimittere? Septimo, si vivente dimissa aliam possit accipere? Octavo, si infidelem sub praemissa conditione liceat alicui fidelium in conjugem ducere? Q
Abbreviated transcription (Latin):
potest ad ꝯsorciũ cognationũ uiri pͥo¬
⁊ ex eis plem hũit ip̃a proles ñ pot se
copulare cognatõi pͥoris uiri us ad
qͣrtam gn̾ationem. Uñ mocenciꝰ pp̃.¬
Iqua mulier ad scd̃as tͣn¬
uerit nꝑtias et filios aut filias ad
scd̃m maritũ genuit. ñ debere eas ne-¬
potib pͥoris mariti ⁊iungi sc̃a roma¬
na synodus prorsus inhibuit.¬

Expanded text:
potest ad consortium cognationis viri prioet ex eis prolem habuerit, ipsa proles non potest se copulare cognationi prioris viri usque ad quartam generationem. » Unde Innocentius Pqua mulier ad secundas transierit nuptias, et filios et filias ad secundum maritum genuerit, debere eas nepotibus prioris mariti conjungi, sancta Romana synodus prorsus inhibuit.
Abbreviated transcription (Latin):
rum decreuit p̾cib ꝓpłi ꝓuocatus ñ fe¬
tũ in ip̃o fuit qͥ uirauit ĩpleuit dum
sñam mortis in filiũ dedit qͣm ñ carna¬
li affectu s ppłi supplicatione reuocauit
¶Cum ergo ex rõne ⁊ exemplo monstra
diencia ab archidyacono sibi denegari
ñ debuit cum ⁊̃ si cͥminosũ illũ ẽẽ con¬
staret: añ tñ diffinitiuam snũam ut¬

Expanded text:
rum decrevit, precibus populi revocatus non ferum decrevit, precibus populi revocatus non fetum in ipso fuit, quod juravit implevit, dum sententiam mortis in filium dedit, quam non carnali affectu, sed populi supplicatione revocavitum ergo, ut ratione et exemplo monstratdientia ab archidiacono sibi denegari non debuit, quum, etiamsi criminosum illum esse constaret, ante diffinitivam tam
Abbreviated transcription (Latin):
cere uultis. Etontͣ gentiles cũ em origi¬
nem carius ab abraham ẽẽnt alieni. tñ
imitatõe fidei ⁊ iusticie successerũt in
idem apłs scribens romanis ait. O tu
fertur ergo ut p̾missis colligitur imi¬
tatio oꝑis: origini carnis. Ueraciter gͦ¬
iacob ñ mendaciter se dixit esau esse.
net menciendo s u̾m dicendo sͥ ꝓfuit
alti u̾o ñ nocuit qr bñdc̃onem sͥ de¬
bitam accepit ⁊ ñ alienũ surripuit
guam ñ facit nͥ rea mens nequaꝙͣ
reus ꝑiurii hẽtur. ꝓbatur hoc ⁊ exẽ¬
naturus ⁊ͣ phylisteos iurauit se int̾
med̾et. ionathas aũt filius eius nõ
audito regis iuram̃to cũ pugnando
magnã stragẽ hostiũ morti dedisset
⁊ salutẽ fecisset in isrł: fame laborans
uidit fauũ mellis quẽ regia uirga ꝙͣ
gestabat in manib accepit ⁊ comedit
statĩq oculi quos fere fames clauser¬
catus mortis reuocauit srũam ne ĩ¬
terfic̾etur ille. perquẽ salus data erat
in iscł ⁊ quo pugnante de manibus

Expanded text:
 1. Econtra gentiles, quum secundum originem carnis ab Abraham essent alieni, tamen imitatione fidei et justitiae successerunt in idem Apostolus scribens Romanis ait: O tu fertur ergo, ut ex praemissis colligitur, imitatio operis origini carnis. Veraciter ergo, non mendaciter, Jacob se dixit Esau esse; nec mentiendo, sed verum dicendo sibi profuit, alteri vero non nocuit, quia benedictionem sibi debitam accepit, non aliguam non facit nisi rea mens, nequaquam reus perjurii habetur. Probatur hoc etiam exemnaturus contra Philistmederet. Jonathas autem filius ejus, non audito regis juramento, quum pugnando magnam hostium stragem dedisset, et salutem fecisset in Israel, fame laborans vidit favum mellis, quem regia virga, quam gestabat in manibus, accepit et comedit statimque oculi, quos fere fames clausercatus mortis revocavit sententiam, ne interficeretur ille, per quem salus data erat in Israel, et quo pugnante de manibus
Abbreviated transcription (Latin):
ut dic̾et sarrã sororẽ suã ⁊ ñ pociꝰ deo
emisit. qui si uellet eius pudiciciam
apud pharaonẽ scruare posset. s ue¬
ritatem uoluit celari ñ m̃dacium di¬
ci. Soror eĩ dr̃. qr filia fr̃is erat ⁊ ĩ hoc
oñditur qd̃ nemo d tẽptare deũ suũ¬

Expanded text:
ut diceret Saram sororem suam, et non potius Deo commisit, qui, si vellet, ejus pudicitiam apud Pharaonem servare posset. Sed veritatem voluit celari, non mendacium dici. Soror enim dicitur, quia filia fratris erat. Et in hoc ostenditur, quod nemo debet tentare Deum suu
Abbreviated transcription (Latin):
mitt̾et ⁊ uitã suã ⁊ uxoris pudicici¬
am. ¶ Itẽ opponitur qd̃ iacob mẽ¬
tiendo ⁊ sibi ꝓfuit ⁊ alii nocuit nec
tñ rep̾henditur s ꝯmendatur. s ia¬
cob dicendo se ẽẽ esau p̾mogenitũ. ñ
ẽ m̃titus. Non eĩ dix̃ se cẽ pͥmogenitũ
nascẽdo s ius pͥmogeniture alio uen
nẽ cẽ helyã ñ ꝑsona s imitatõe utu¬
tis. Erat gͦ iacob esau ñ nascendo uͭ
diximus: s emptione pͥmogenitoꝵ
ñ de pͥmogenito in pͥmogenitũ tͣnse

Expanded text:
et vitam suam, et uxoris pudicitiam. Gratian. Item opponitur, quod Jacob mentiendo et sibi profuit, et alii nocuit, nec tamen reprehenditur, sed commendatur. Sed Jacob dicendo se esse Esau primogenitum, non est mentitus. Non enim dixit se esse primogenitum nascendo, sed jus primogenituresse Heliam, non persona, sed imitatione virtutis. Erat ergo Jacob Esau, non nascendo, ut diximus, sed emptione primogeniturae, de non primogenito in primogenitum transe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ex eis lum̃ manat. uł qd̾ exĩi¬
cio sui clausã teneant lucẽ aut
extrinsecus acceptã uisu p̃ponẽ¬
do refundant. Pupilla est medius
punctus oculi: in qͦ uis est iudẽ¬
tur: ꝓꝑterea pupille appellantur.
luta: ut st̾ puelle. Ph̾ici dicunt
eadem pupillas qͣs uidemꝰ ĩ oculis
morituros añ tͥduũ nõ hr̃e. Qͥb
nõ uisis: certa est desꝑatõ. Cireulꝰ
uͦ qͦ a pupilla albe ꝑtes oculi seꝑã¬
tur: discreta nigredĩe corona dr. ꝙ
rotunditate sui ornet ambitũ pu¬
pille. Palpebre st̾ sinus oculoꝵ a
palpitatõne dc̃e qr semꝑ mouẽtur.
Concurrũt .n. ĩuicem ut assidno
motu reficiant obtutũ. Nuntte
oculis si qͥd inciderit repellatur: ⁊
somno cõuenientiꝰ tanqm ĩuolu¬
ti qͥescãt latẽtes. Cilia st̾ tegmina

Expanded text:
d ex eis lumen manat, vel quod ab initio sui clausam teneant lucem, aut extrinsecus accepta visui proponenda refundant. Ppunctus oculi, in quo vis est videntur, propterea pupillae appellantur. luta, ut sunt puellae. Physici dicunt easdem pupillas, quas videmus in oculis, morituros ante triduum non habere, quibus non visis certa est desperatio. Circulus vero, quo a pupilla albae antur discreta nigredine, corona dicitur, quod rotunditate sui ornet ambitum pupillae. Palpebrae sunt sinus oculorum, a palpitatione dictae, quia semper moventur. Concurrunt enim invicem, ut assiduo motu reficiant obtutum. Munitae oculis si quid inciderit repellatur, et somno coniventibus tamquam involuti quiescant latentes. In summita
Abbreviated transcription (Latin):
repboꝵ portant qͦusq ħ int̾nus a-¬
gricola uenticulabro iudicii dirime:
nis paleas ignib tradat. Hoc fru
mentũ qͦusq ad ꝑfectõem fructuũ
ueniat: nubiũ pluuias expectat
ut crescat qr bonoꝵ mens p̾dicanti¬
um u̾bis infundit᷑: ne ab humore
caritatis desiderioꝵ carnaliũ sole
dicatores scõs exempla uite loq̃n¬
do et agendo dilatare. S qͣmͣuis
annuintiatoĩs intime lum̃e spar¬
gũt. nõ tñ ad cõuertenda oĩm q̃
appetunt corda ꝑueniunt. Nam

Expanded text:
reproborum portant, quousque hanc internus agricola ventilabro judicii dirimat,nis paleas ignibus tradat. mentum quousque ad perfectionem fructuum veniat, nubium pluvias exspectat, ut crescat. Quia bonorum mens praedicantium verbis infunditur, ne ab humore charitatis desideriorum carnalium sole aedicatores sanctos exempla vitae et loquendo et agendo dilatare. Sed quamvis annuntiationis intimae lumen spargant, non tamen ad convertenda omnium quae appetunt corda perveniunt. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
men uident᷑. Hoꝵ pͥmi p̾cisores di
qͦx duo in dextera maxillaꝵ ⁊ duo ĩ
sinistra st̃. Et dicti sũt canini: qr
ad siłitudĩem caninoꝵ existunt. Et¬
ut canes ossa ex ip̃is frangũt. sic
et homo. ut qͦd nõ possunt priores
p̾cidere: illis tradunt ut cõfringãt.
Hos nulgꝰ ꝓ longitudine ⁊ rotundi¬
tate colomellos appellat. Bitimi

Expanded text:
men: horum primi, praecisores dicquorum duo in dextera maxilla sunt, et duo in sinistra, et dicti canini, quia ad similitudinem caninorum existunt, et canis ex ipsis ossa frangit, sicut et homo; ut quod non possunt priores praecidere, illis tradunt ut confrangant. Hos vulgus pro longitudine et rotunditate colomellos vocant. Ultimi
Abbreviated transcription (Latin):
uatã dilectõem. Illam nãq minor
di amor exaggegrat. hanc aũt ma¬
le m̃teni possidens ꝓpuus amor cre
aut tacita cordis humani gr̃a.
aut fauoris aura. aut res q̃libet
ext̾ior desiderat᷑. Qͦ cõtra recte de iu¬
sto ꝑ ꝓph̾am di dr᷑. Excutit manus
suas ab omi munere. Solus gͦ in
dei oꝑe fraudẽ nõ facit qͥ cũ ad stu¬
dia bone actionis ĩnigilat. nec
ad corꝑalis rei p̾mia. nec ad lau¬
dis u̾ba nͨ ad humani iudicii gra¬
tiã anhelat. Ipã gͥ bona nr̃a quia¬
culpe insidiantis euadere gladiũ
neq̃unt nͥ sollicito cotidie timore
humili cõfessione dicetur. Ei
aꝑte egerim uideo. s qͥd in hiis la¬
tent̾ ꝑtulerim ignoro. Sepe nam¬
q bona nra latrocinantis fraude
depereunt. qr rectis se nr̃is actĩusꝰ
cõcupisciẽ t̾rene subiungunt. Seꝑ
desidia int̾ueniente deficiut. qu
feruore qͦ cepta st̾.frigescente ames

Expanded text:
vatam dilectionem: illamque minor Dei amor exaggerat: hanc autem male mentem possidens proprius amor creaaut tacita cordis humani gratia, aut favoris aura, aut res quaelibet exterior desideratur. Quo contra recte de justo per prophetam dicitur: « Excutit manus suas ab omni munere . » Quia enDei opere fraudem non facit: qui cum ad studia bonae actionis invigilat, nec ad corporalis rei praemia, nec ad laudis verba, nec ad humani judicii gratiam anhelat. Ipsa igitur bona nostra, quia insinuantis culpae evadere gladium nequeunt, nisi sollicito quotidie timore humili confessione diceretur: quae aperte egerim video, sed quid in his latenter pertulerim ignoro. Saepe etenim bona nostra latrocinante fraude depereunt: quia rectis se nostris actibus concupiscentiae terrenae subjungunt. Saepe desidia interveniente deficiunt, quia a fervore quo coepta sunt, frigescente amore
Abbreviated transcription (Latin):
ordnem suã. dico enĩ uob̾ qr ip̃e
quẽ oramꝰ nõ ꝑuipendit eam. P¬
usqmͣ egressa sit ab ore nr̃o: scͥbi
qm̃ aut dabit qͦd petimꝰ: aut qͦd
nouit nob̃ ẽẽ utilius. Au¬

Expanded text:
onem suam. Dico enim vobis quia ipse ad quem oramus, non parvipendit eam. Priusquam egressa sit ab ore nostro, ipses, quoniam aut dabit quod petimus, aut quod nobis noverit esse utilius.
Abbreviated transcription (Latin):
uidentur in suis formis: et abscen¬
tia cogitant᷑ ymaginib animo
ĩpressis et facunt duo genera in¬
soꝵ. Unum ꝑ corꝑis sensus quod¬
det᷑ presens in sp̃e qua est et aliter
absens in aliqua ymagine sui si¬
mili: s quantũ mente cerni po¬
test ab alio magis ab alio minus

Expanded text:
videntur in suis formis, et absentia cogitantur imaginibus animo impressis; et faciunt duo genera visorum, unum per corporis sensus,detur praesens in specie qua est, et aliter absens in aliqua imagine sui simili, sed quantum mente cerni potest, ab alio magis, ab alio minus ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
cõmixtionẽ illam nocari methi
nõ iurare aũt sicut uerũ iuraie
tus est a falso uirando qͥ nec iu¬
rare cõsueuit. qmͣ qui uerũ in¬
rare ꝓcliuis est. Maluit nos
dñs ⁊ nõ iurantes nõ recedere
a uͦ: qm uerũ iurantes ꝓpinqͣ¬

Expanded text:
conmixtionem uocari moechianon iurare autem sicut uerum iurare tus est a falsum iurando, qui nec iurare consueuit. quam qui uerum iurare procliuis est, maluit nos dominus et non iurantes non recedere a uero quam uerum iurantes propinqu
Abbreviated transcription (Latin):
let ⁊ ad illud ut nob̾ a deo dimitti
qͦ discerneret nõ egredi debitũ uti¬
ra edomita q̃ ad ĩmoderatam uin¬
dictam rapit iam qͥ uellet tranqͥl
one cõseruo debitũ relaxaret. Itaq

Expanded text:
 dimitti quo discerneret non egredi debitum, ut edomita ira, quae ad inmoderatam uindictam rapit, iam qui uellet, tranquione conseruo debitum relaxaret. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ omĩs iniqus hõ in qnͣtum ĩ¬
iquus est odio habendus. ĩcpa
est. Ut illud qͦd in eo odimus ar¬
guamus idest uiciũ qͦ possit id qͦd
micũ ꝓpter id qd̃ in eo malũ est
iniquitatẽ. ⁊ diligamus ꝓpter id ip¬

Expanded text:
 iniquus homo, in quantum iniquus est, odio habendus est; est; ut illud quod in eo recte odimus, arguamus, id est, vitium, quo possit illud quod imicum propter id quod in eo malum est, id est, iniquitatem; et diligamus ini
Abbreviated transcription (Latin):
terna pena dura iidet᷑ et iniusta sen-
sib humanis: quia in hac ĩfirmita¬
te moribundoꝵ sensnũ deest ille seu-¬
sus altissime ac ꝓurissime sapĩe quo
et̾no: qͥ hoc in se ꝑemit bonũ quodc̃e
posset in et̾num. Hinc est uniu̾sa
gnis humani massa dampnata ꝓt¬

Expanded text:
terna ideo dura et injusta sensibus videtur humanis, quia in hac infirmitate moribundorum sensuum deest ille sensus altissimae purissimaeque sapientiae, quo aeterno, qui hoc in se peremit bonum, quod esse posset aeternum. Hinc est universa generis humani massa damnata
Abbreviated transcription (Latin):
illud leue ac ꝑuum fuisse cõmis¬
sum. qr in esca fcm est: nõ qͥdem
mala nec noxia: ñ qr ꝓhibita ne¬
q enĩ qͥcqm mali deus in loco tan
ei subesse sit utile. ꝑuiciosũ aũt
suã nõ eiꝰ a qͦ creata est facere uo¬

Expanded text:
imare leue ac paruum illud fuisse commissum, quia in esca factum est, non quidem mala nec noxia, nisi quia prohibita; neque enim quidquam mali Deus in illo tantei subditam esse sit utile; perniciosum autem suam, non eius a quo creata est facere uo
Abbreviated transcription (Latin):
cor: ⁊ aliqͥd elatõis qd̃ deorsũ faciar
cor. Hoc qͥdem cõtrariũ uidet᷑ ut elam̃
sit deorsũ ⁊ humilitas sursũ. S pia
humilitas facit subditũ suꝑiori: ni¬
chil aũt est suꝑius deo et ideo exalte
humilitas qr facit sb̾ditũ deo. Elacõ
aũt in uicio est. eo ip̃o qd̃ respuit sỹ¬
iectõem. et cadit ab illo qͦ nõ est qͥc¬
qm suꝑius et ex ħ erit in ferius. fic
qd̃ scriptũ est: deiecisti eos dũ alleua¬

Expanded text:
orsum faciat cor. Hoc quidem quasi contrarium uidetur, ut elatio sit deorsum et humilitas sursum. Sed pia humilitas facit subditum superiori; nihil est autem superius Deo; et ideo exaltat humilitas, quae facit subditum Deo. Elatio autem, quae in uitio est, eo ipso respuit subiectionem et cadit ab illo, quo non est quidquam superius, et ex hoc erit inferius et fit quod scriptum est: Deiecisti eos, cum e
Abbreviated transcription (Latin):
sa materia nõ de facili distillat ꝑ ue¬
nas. et pp̃ hoc diu manens in capi¬
te infrigidat᷑ et causat sõpnũ. Ad a
descendit añquam ĩfrigidet᷑ frigidita¬
te. ip̃m cõuertente et inspissante ꝑ ab¬
lationem calidi

Expanded text:
sa materia non de facili destillat per venas, et propter hoc diu manens in capite infrigidatur et causat somnum. 2 Ad descendit antequam infrigidetur frigiditate convertente ipsum et inspissante per ablationem calidi
Abbreviated transcription (Latin):
digestio: et obtimuerit q̃ ĩpacta fu¬
erat caliditas in angustũ multa ab
eo quod curũstabat discretio quo fu¬
erĩt corpulentior sanguis acqz pu¬
rissimus. Ex hoc accipitur ꝙ duo
faciunt sompnũ excitabilem. Unũ
est cõplementũ digestionis: et quod
uincat caliditas ĩpacta in neruos
sensibiles a circũstante frigido c̾ebri
Scd̾m est discretõ sangu̾is puri et
grossi sine coͬpulenti: ita ut grossus
cedat in nutmentũ inferioꝵ tenuis
aũt et subtilis ad nutͥmentũ. suꝑi¬
oꝵ: ac p̾cipue capitis. Uerũ cõtra pri¬
qͣnto calidũ est mat̾ia ĩ spissiori. tã
to ĩuincibiliꝰ est. At ĩ pͥncipio sõpni
ante cõplementũ digestionis cali¬
dũ eleuatũ ad caput est inspissiori

Expanded text:
it, et obtinuerit quae impacta fuerat caliditas in angustum multa ab eo quod circumstabat, et discreti quoque fuerint corpulentior | sanguis atque purissimus ’. Ex hoc accipitur quod duo faciunt somnum excitabilem. Quorum unum est complementum digestionis , et quod vincat caliditas impacta in nervos sensibiles a circumstante frigido cerebri. Secundum est discretio sanguinis puri et grossi sive corpulenti, ita quod grossus cedat in nutrimentum inferiorum, tenuis autem et subtilis ad nutrimentum superiorum et praecipue capitis. Sed contra Quanto calidum est in materia spissiori, tanto est invincibilius; sed in principio somni ante complementum digestionis calidum elevatum ad caput est in
Abbreviated transcription (Latin):
iubeat. Ut gͥ ⁊ de ip̃a cõuinceret᷑.
dedit. q̃ pcc̃i morbũ detexit. nõ con¬
sumpsit. Qua data etiam morb ĩ
legis s nature uitio ex dyaboli in¬
ut sic homo cognita utriusq legiꝰ
insufficientia. ⁊ infirmitate sua-¬
elamaret ad medicũ. ⁊ q̃reret gr̃e
auxiliũ. Et ita fc̃m est. Multipli¬
accelerauerunt ad mȩdicũ. Hic

Expanded text:
ipsa convinceretur, dedit, quae peccati morbum detexit non consumpsit: qua data invaluit morbus, legis, sed naturae vitio et diaboli inut ita cognita utriusque legis insufficientia et sua infirmitate clamaret ad medicum, et quaereret gratiae auxilium, et ita factum est. Multipliaccel
Abbreviated transcription (Latin):
gnoq dei cõsilio fcm̃ est ut nõ post
hõis casũ ilico lex daret᷑ uel dei filiꝰ
mitt̾etur. Nisi eñĩ hõĩs supbia priꝰ
uires suas expiret᷑. sui lib̾tati arbi¬
trii sufficientiam arrogari ⁊ legem
suꝑflue datam ⁊ d̃ĩ filiũ frustra ne¬

Expanded text:
t ut post hominis casum illico lex non daretur, vel Dei Filius mitteretur. Nisi enim hominis superbia prius vires suas experiretur, sui arbitrii libertati sufficientiam arrogaret, et legem superflue datam, et Dei Filium frustra ve
Abbreviated transcription (Latin):
nõ est deserta ut desereret. s ut dese¬
ret᷑ deseruit ad malũ qͥppe ipĩus.
Puor est uoluntas eiꝰ ad bonũ aut̃
eiꝰ prior est uoluntas eiꝰ creatoris.
sine ut eam faceret q̃ nulla erat si

Expanded text:
non enim deserta est ut desereret, sed ut desereretur deseruit; ad malum quippe eius prior est uoluntas eius; ad bonum uero eius prior est uoluntas Creatoris eius; siue ut eam faceret, quae nulla erat, siue
Abbreviated transcription (Latin):
dam in sinistra. ꝑte iecur. in dexta
splen habuisse. Alia ẜ connatura¬
tionẽ: ut in alia manu digiti plu¬
res connaturati ⁊ coherentes repũ¬
tur. in alia minus siue in pedib.
Alia ẜ ĩmaturã et intemꝑatam
creatõem: sicut hii qui dentati na¬
scunt᷑. siue barbati uel cani. Alia
cõplexu plimaꝵ differentiaꝵ. sicut
illud qd̃ prediximus in alexandro
multiforme portentũ. Alia cõmix¬
tione gnĩs: ut audrogeni ⁊ ħ mao¬
cupati: eo ꝙ ut̾q sexus in eis appi
culus: affrodi femĩa nuncupatur.
Hii dextram manullam uirilem.
sinistram muliebrem hñtes: uicis¬
sim coeundo ⁊ gignunt ⁊ pariũt.

Expanded text:
dam in sinistra parte jecur, in dextra dam in sinistra parte jecur, in dextra parte splen habuisse. Alia, secundum connaturationem, ut in alia manu digiti plures connaturati et cohaerentes reperiunt, in alia minus, sive in pedibus. Alia secundum immaturam et intemperatam creationem, sicut hi, qui dentati nascuntur, sive barbati vel cani. Alia complexu plurimarum differentiarum, sicut illud, quod diximus in Alexandro multiforme portentum. Alia commistione generis, ut androgyni et hermapncupati eo quculus, Ἀφροδίτη femina nuncupatur. Hi dexteram mamillam virilem, sinistram muliebrem habentes vicissim coeundo et gignunt et pariunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tuosa existunt. alia magni¬
tudine totius corꝑis ultra cõmu-¬
nem hõim modũ. qnͣtus firit tici¬
on ĩ nouem iugerib iacens. ho¬
mero testante. Alia ꝑuitate totiꝰ
corꝑis. ut nani. uel qͥs greci pig¬
meos uocant: eo ꝙ sint statura
cubitales. Alia magnitudine ꝑti
um ueluti capite ĩformi. aut suꝑ¬
flus m̃broꝵ ꝑtib: ut bicipites
⁊ tͥmani. uel scinodõte qͥb gemi¬
ni ꝓcedunt dentes. Alia defectu ꝑ
a pede. Alia discissione. ut sine ma-¬
lia q̃ in ꝑte transfigurant᷑. sicut qͥ¬
leonis hñt uultũ uel canis. uel
taurinũ caput aut corpus: ut ex¬
faside memorant genitũ minotau¬
rũ. ꝙ greci etheromorfian uocant
alia q̃ ex om̃i ꝑte tnsfigurant᷑ in
aliene creatõnis portentũ: ut exi-¬
liere uitulũ dicit hystoria gn̾atum.
alia q̃ sine transfiguratõe mutatõ¬
nem hñt locoꝵ: ut oculos in pecto¬
re uel in fronte aures supͣ timpora.
Nel sieut aristotiles tradidit quẽ¬

Expanded text:
tuosa existunt alia magnitudine totius corporis ultra communem hominum modum, quantus fuit Tityon in novem iugeribus iacens, Homero testante: alia parvitate totius corporis, ut nani, vel quos Graeci pygmaeos vocant, eo quod sint statura cubitaleum, veluti capite informi, aut superfluis membrorum partibus, ut bicipites et trimani, vel cynodentes, quibus gemini procedunt dentes. Alia defectu paa pede. Alia discissione, ut sine malia, quae in parte transfigurantur: qui leonis habet vultum vel canis, vel taurinum caput aut corpus, ut Erfasi dememorant genitum Minotaurum, quod Graeci heteromorphian vocant. Alia, quae ex omni parte transfigantur in alienae creationis portentum, ut ex muliere vitulum dicit historia generatum. Alia, quae sine transfiguratione mutationem habent locorum, ut oculos in pectore, vel in fronte: aures supra in tempore: vel sicut Aristoteles tradidit quem
Abbreviated transcription (Latin):
intelligunt. Et quia ip̃i ⁊̃ si unam
captiuent᷑. qñ se uident in una se¬
tẽꝑantiam nõ posse seruare. Per̃
nõ eis qͥ hanc uircutẽ nõ hñt ita
de scõꝵ uiroꝵ morib iudiciũ cõmͣ¬
terenõ debemꝰ: sicut de ciboꝵ suaui¬
tate ac salubritate iudicare febriẽ¬

Expanded text:
intellegunt. et quia ipsi etiamsi unam captiuentur, quando se uident in unam temperantiam non posse seruare. Uerum nos eis, qui hanc uirtutem non habent, ita de sanctorum uirorum moribus iudicium committere non debemus, sicut de ciborum suauitate ac salubritate iudicare febrie
Abbreviated transcription (Latin):
appet̾e ẜ aliqͥd iusticiã hre est. Affect᷑
gꝰ iusti a uoluntate seꝑari potest:
s effectus eius idest iusticia ab affec¬
tu ip̃o seꝑari nõ potest. Appecitus cõ¬
modi inseꝑabilis est: qr ẜ ncc̃itatẽ¬
mest: et a uolundate rõnali nũqmͣ
seꝑari potest. Effc̃s aũt eiꝰ idest com¬
modũ ab eo seꝑ abilis est: qr deside¬
rari cõmodũ ⁊̃ cũ nõ habetur potest
et in hoc sũma cõstat pena. cũ crea¬

Expanded text:
 aliquid justitiam habere est. Affectus ergo justi a voluntate separari potest, sed effectus ejus, id est justitia, ab affectu ipso separari non potest. Rursum appetitus commodi inseparabilis est, quia seest, et a voluntate rationali nunquam separari potest. Effectus autem ejus, id est commodum, ab eo separabilis est; quia desiderari commodum, cum non habetur, potest. Et in hoc summa constat poena cum crea
Abbreviated transcription (Latin):
fecto in illa morte ⁊̃ cet̾e due denun¬
ciate st̃: q̃ ꝓculdubio fuerant secute᷑.
Nã ĩ eo ꝙ in obediens motꝰ in carne
aĩe in obedientis exortꝰ est pp̃ qmͣ pu¬
denda texerunt: sensa est mors una
in qͣ deseruit aĩam d̾s. Illaq signifi¬
cata est u̾bis eiꝰ: qñ timore dementi
sese abscondenti hoĩ dixit. Adam uͥ
es:Non utiq ignorando q̃rens:s
increpando ãmonens ut attenderet
uͥ eẽt. in qͦ nõ eẽt deus. Cũ uͦ corpꝰ
ip̃a aĩa deseruit etate corruptũ ⁊ se¬
nectute cõfectũ uenit in experimẽ

Expanded text:
fecto in ea morte etiam caeterae denuntiatae sunt, quae procul dubio fuerant secuturae. Nam in eo quod inobediens motus in carne animae inobedientis exortus est, propter quem pudenda texerunt, sensa est mors una in qua deseruit animam Deus. Ea significata est verbis ejus, quando timore dementi sese abscondenti homini dixit, Adam, ubi es ? non utique ignorando quaerens, sed increpando admonens, ut attenderet ubi esset in quo non esset Deus. Cum vero corpus anima ipsa deseruit aetate corruptum et senectute co
Abbreviated transcription (Latin):
genꝰ humanũ suit: qñ illa ꝯiugum
copła diuinã snñan sue damꝑna¬
tionis excepit. ⁊ qd̃ hõ fc̃s̃ est cũ nõ cre¬
aretꝰ᷑ s cũ peccaret et puniret᷑ hoc ge¬
nuit. qnͣtũ qͥdem attinet ad pec̃i ⁊ mor-¬

Expanded text:
ugum copula divinam sententiam suae damnationis excepit: et quod homo factus est, non cum crearetur, sed cum peccaret et puniretur, hoc genuit, quantum quidem attinet ad peccati et mor
Abbreviated transcription (Latin):
ponit᷑: nisi potentia matĩalis ad sci¬
endũ. It̾m inquit est sciens sicut di¬
Nam una est sicut potentia militã¬
di in pu̾o que materialis est et in¬
disposita alia u̾o sicut potentia mi¬
litandi iniuuene. que est potentia
disposita. qr talis iam cognoscit ar¬
ma militie. Eandẽ qͦ distinctionem
tra. qr cũ intellectus possibilis nõ

Expanded text:
ponitur nisi materialis potentia ad sciendum. 2 Item dicit: ‘Est sciens sicut iam dised una est, sicut potentia militandi in puero, quae est materialis et indisposita. Alia est sicut potentia militandi in iuvene, quae est potentia disposita, quia iam talis cognoscit arma militiae. Eandem distinctionem tra: Potentia intellectus possib
Abbreviated transcription (Latin):
itaq cã sangu̾is est calor
Atemꝑatus. Causa mat̾i̾alis est:
ꝙ dẽ nutentib temꝑatũ est ⁊ de
bonis poub. Formalis cã est eius
decoctõ bona. Finalis aũt est: ut sr¬
pus nutͥat. Causa efficiens colere
rubee ẽ igneus calor suꝑfluus ꝓp̾e¬
q in epate. Causa matialis est: p
de nutͥentib subtile est. calidũ. du¬
ce. unctuosũ et acutũ. Cansa forli
est de decoctione ad suꝑfluitatẽ pro¬
ced̾e. Finalis aũt est: nc̃citas et

Expanded text:
itaque causa sanguinis, est calor temperatus. Causa materialis est, quod de nutrientibus temperatum est et de bonis poribus. Formalis causa est eius decoctio bona. Finalis autem est ut corpus nutriat. Causa efficiens cholere rubee est igneus calor superfluus, proprieque in hepate. Causa materialis est, quod de nutrientibus subtile est, calidum, dulce, unctuosum et acutum. Causa formalis est decoctionem ad superfluitatem procedere. Finalis autem est necessitas e
Abbreviated transcription (Latin):
eẽntiam. Frigida namq et sicta cõ¬
plexio płimũ gn̾at humiditatẽ ex¬
traneam. nõ pp̃ cõuenientiam. s
pp̃ digestine debilitatẽ. Humores
aũt hii sicut in suis gn̾atõib sic ⁊
in suis motib cãs hñt. Motus.n.
et res calide sangusem mouent. et
coleram rubeam. fortassis ⁊ mouẽt
melancoliã et fortẽ faciunt eã. Q¬
es aũt flegina forte reddit et aliqͥͣs
melancolie sp̾es. Ipemet ⁊̃ existima¬
ciones mouent humores. U̾ibi grã.
Sangu̾iem mouet res rubeas intu¬
en. Quapp̃ ꝓhibemꝰ illũ ex cuiꝰ naribꝰ
fluit sangius: res splendorẽ rubeũ
hñtes aspice̾.¬
bundantie singuloꝵ humoꝵ in-

Expanded text:
entiam. Frigida namque et sicca complexio plerumque generat humiditatem extraneam, non propter convenientiam, sed propter digestive debilitatem. Humores autem hi, sicut in suis generationibus, sic et in suis motibus causas habent. Motus enim et res calide sanguinem movent et choleram rubeam. Fortassis etiam movent melancholiam et fore faciunt eam. Quies autem phlegma fore reddit et aliquas melancholie species. Ipsemet etiam existimationes movent humores; verbi gratia, sanguinem movet res rubeas intueri. Quapropter prohibemus illum, ex cuius naribus fluit sanguis, res splendorem rubeum habentes, aspiceBUNDANTIE HUMORUM IN