comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ uidit exordio. ꝙ in
homo ĩ clomũ et̾nitatis suȩ. & p̾sidio dei adcelestia
reuersus ẽ. cohabitante intab̾naculũ suum
circũ ibt̃ ĩplatea plangentes atq flentes.
& hostiũ obsidione uallati. Letare gͦ isrł¬
inuiuelute ꝓsꝑitatis tuc : antequã rũpat᷑ fumculꝰ
argeus: Hoc ÷ donec gła ur̃a uobiscũ : antequã
recur rat iutta aurea. id ÷ anteꝗͣ archa testa¬
m̃ti auferat᷑. pͥusꝗ c̃terat᷑ ydria ad foniẽ mnao
abrahȩ. & incipias in mesopotamia cõteri i¬
de quondã ꝓfectus es omĩsq grã ꝓphecie qua eo¬
quondã fue̾ras in spiratꝰ reuer̃tatur adclator ẽ suũ.
Nosuͦ meliꝰ ad suꝑioris dispucationẽ or dius reuer¬
tentes: singula conabim᷑ ex planare. Iuxta tro¬
pologiã adsuꝑioriora respicit huiꝰ capituli sens:
ubi ait mane semina sem̃ tuũ. & uesꝑe necesset
manꝰ tua. Qđ intellidũ ÷ in omĩ ȩtate bene ẽẽ. faci.¬
Dicit enĩ hic. Letare iuuenis inadolesçentia

Expanded text:
suae vidit exordio, et imhomo in domum aeternitatis suae, et praesidio Dei ad coelestia reversus est. Quo habitante in tabernaculo suo, circuibunt in platea plangentes atque flentes, et hostium obsidione vallati. Laetare ergo Isrtute tua, antequam rumpatur funiculus argenteus, hoc est, donec gloria vestra vobiscum est, antequam recurrat vitta aurea, id est, antequam arca testamenti auferatur: priusquam conteratur hydria ad fontem, is Abrahae; et incipias in Mesopotamia conteri, unde quondam profectus es, omnisque gratia prophetiae qua quondam fueras inspiratus, revertatur ad datorem suum. Nos vero melius, ad superioris disputationem ordinis revertentes, singula conabimur explanare. Juxta tropologiam, ad superiora respicit hujus capituli sensus, ubi ait: Mane semina semen tuum, et vespere ne cesset manus tua. Quod intelligendum est in omni aetate bene esse faciDicit enim hic: Laetare, juvenis, in adolescentia
Abbreviated transcription (Latin):
qua nichil oparĩ poterit homo sicut iuenan¬
glio ipsa ueritas ait. Ambulate dũ lucem
habetis ne tenebre uos cõp̃hendant. Admonae¬
nos scriptura in hoc loco sẽꝑdũ uiuimꝰ defut᷑o
cogitare iuditio inquo omia quȩ gessimꝰ udi¬
malitiã acarne tua: quia ad olescentia
& uoluptas uana st̃. Inira om̃s ꝑt̾bationes
animi cõp̃hendit : Incarnis malitia uniuͭsas
significat corporis uoluptates. relinqui
suadens iuuentutis uitia. qr uiuentus in¬
sipientie copulata ẽ: & no.xias generare

Expanded text:
qua nihil operari poterit homo. Sic in Evangelio ipsa Veritas ait: Ambulate, dum lucem habetis, ne tenebrae vos comprehendant . Admonnos Scriptura in hoc loco semper, dum vivimus, de futuro cogitare judicio in quo omnia quae gessimus, judimalitiam a carne tua, quia adolescentia et voluptas vana sunt. In ira omnes perturbationes animi comprehendit, in carnis malitia universas significat corporis voluptates, relinqui suadens juventutis vitia, quia juventus insipientiae copulata est, et noxias generare
Abbreviated transcription (Latin):
Aiunt salomonẽ diligent̃ ortari popłm dĩ ut
potestas et regnũ. ⁊ scĩ qͦs ĩsole ⁊ luna & stel¬
lis ĩtelligi uolunt auferant᷑ abeo. antequã
qua angłi tẽplip̃sides recedent. & curuabunt᷑
uisionũ suarũ lum̃ acciꝑẽ c̃tene brescent qͣn¬
do claudent᷑ tẽpli ianuȩ:⁊ humiliabit᷑ hierłm.
&e caldeus ueniet qͣsi cantu uolucris. ita hiere
herosolimã ipsiqͦq hostes dĩ magnitudinem
ꝑtimescent. & ĩuia formidabt̃ audientes ĩ teriã¬

Expanded text:
aiunt, Salomonem diligenter hortari populum Dei, ut potestas et regnum, et sancti, quos in sole, et luna, et stellis intelligi volunt, auferantur ab eo, antequamqua angeli templi praesides recedent, et curvabuntur visionum suarum lumen accipere, contenebrescent; quando claudentur templi januae, et humiliabitur Jerusalem, et Chaldaeus veniet, quasi cantu volucris, ita JeremiHierosolymam ipsi quoque hostes Dei magnitudinem pertimescent, et in via formidab
Abbreviated transcription (Latin):
multis iuxerit hono. ꝙ ĩhis omib letatꝰ fuerit.
meminisse deb&e tenebrosi tẽporis. ⁊dierum
multorũ. qͥ cũ uenerint. uanitatis arguent̃
p̃terita. H ortat᷑ om̃ib bene facere. nec eligere
ꝑsonã cui bene facias: nec tẽpꝰ in quo tantũmͦ¬
abono oꝑe desistere. s matutinã iusticiam
uesp ĩueniat. ⁊ uesꝑis miscdiã solis ort̾ ac cu

Expanded text:
fuerit, meminisse debet tenebrosi temporis, et dierum multorum: qui cum venerint, vanitatis arguentur praeterita. Hortatur omnibus benefacere, nec eligere personam cui benefacias, aut tempus in quo tantuma bono opere desistere; sed matutinam justitiam vesper inveniat, et vesperis misericordiam solis
Abbreviated transcription (Latin):
inbonã partẽ ac̃cipit̾ auster. ⁊ a qͥlo ĩmalum.
Unde ĩ cantico canticoꝵ dr̃. Exurge aqͥlo. hoc ÷ recede
&abi. & ueni auster. nec ÷ aliqđ lignũ qđ uel ad
aqͥlonẽ ñsit uł ad austrũ. qr om̃is homo malus
cui bene faciat. & ñ omi petenti se cibuit. sepe
uł ũbi᷑ sem̃. In ipsis enĩꝓspis dũ nescimus. adũia
c̃surgunt. Qua ꝓpt̃ oportuno uł ĩportuno tẽpore
p̃dic̃andꝰ ẽ. sermo di nec bonꝰ seminator aduer¬
sariorũ uento territꝰ. uł nubib blandientiũ
obũbratꝰ. cessare ap̃dicationis seminẽ deb&.
Absq c̃ sicđationegͥ nubiũ ⁊uentoꝵ timore in
meli is tẽpestatib seminandũ ẽ. nec dicendũ

Expanded text:
cipitur Auster, et Aquilo in malam. Unde in Cantico canticorum dicitur: Exsurge, Aquilo, hoc est recede et abi, et veni Auster . Nec est aliquod lignum quod vel ad Aquilonem non sit vel ad Austrum, quia omnis homo malus cui benefaciat, et non omni petenti tribuit, saepe nescimus, adversa consurgunt. Quapropter opportuno vel importuno tempore praedicandus est sermo Dei, nec bonus seminator adversariorum vento territus, vel nubibus blandientium obumbratus, cessare a praedicationis semine debet. Absque consideratione ergo nubium et ventorum timore in mediis tempestatibus seminandum est; nec dicendu
Abbreviated transcription (Latin):
hominis illiꝰ pauꝑis. Aliis omĩa ĩ cerca dicentib
& iustũ abĩiusto ãpli nichil habe. ego sapieniã
ĩ hoc maximã c̃oꝓbaui qđ crebro euenit ut par¬
uasit ciuitas ⁊ habiͣtores in ea pauci. i in numera¬
biliũ hostiũ cingat̃ exercitu ⁊ obsidione ꝙ fame
popłs ĩtꝰ necet᷑ ⁊ repente c̾tͣ om̃iũ suspitionẽ inue¬

Expanded text:
non sunt audita? Aliis omnia incerta 554 ducentibus, et justum ab injusto amplius nihil habere, ego sapientiam in hoc maximam comprobavi, quod crebro evenit, ut parva sit civitas, et habitatores in ea pauci, et innumerabilium hostium cingitur exercitu, et obsidione et fame populus intus necetur, et repente c
Abbreviated transcription (Latin):
serm̃onis. & in multitudinẽ dierũ. inuenies illũ.
id ÷ inuenies ĩ longididinẽ dierũ uitȩ et̃ne in
recributione cȩlesti. Si enĩ hoc feceris frequent te
inuenies ñ in cassũ doctrinarũ iecisse sem̃tẽ. Tale
qͥd & inisaia dictũ puto. Beatꝰ ꝗͥ seminat suꝑ
aquã. ubibos &ãsinꝰ calcant: quod ille magist᷑
beatitudine dignꝰ habet᷑. qͥiuꝑ irriguũ pectꝰ
ignoras qͥd futurũ sit male suꝑ t̾ram. Ecipit gͦ utrũq
testam̃tũ. id ÷ uetꝰ qđ septenario numero desis

Expanded text:
titudine dierum invenies illum, id est, invenies longitudinem dierum vitae aeternae in retributione coelesti. Si enim hoc feceris frequenter, invenies te non incassum doctrinarum jecisse sementem. Tale quid in Isaia dictum puto: Beatus qui seminat super aquam ubi bos et asinus calcant . Quod ille magister beatitudine dignus habeatur, qui super irriguum pectus ignoras quid futurum sit mali super terram. Praecipit ergo utrumque Testamentum, id est Vetus, quod septenario numero
Abbreviated transcription (Latin):
dicimꝰ nunciet᷑. incurramꝰ ꝑiculũ in mnode¬
ratione lingris. Qđ aũt aut tines cęli au¬
ferañt uocẽ n abens pennas et miñciabit
quȩ audier̃ ñ celaturos. Sed meli est sic au
in archanis cordis quãuis uariis coartem tribu
lationib nichil blasphemũ. nichil impiũ sentiendõ
sit. &e quia dilectionẽ quã xpõ exibenius de¬

Expanded text:
 nuntietur, incurramus periculum in immoderatione linguae. Quod autem ait: Aves coeli auferent vocem, et habens pennas annuntiabit quae audierunt non celaturos: sed melius est sic audin arcaus coarctemur, nihil blasphemum, nihil impium sentiendum sit. Et quia dilectionem quam Christo exhibemus, de
Abbreviated transcription (Latin):
effuncdunt suꝑ t̾ram. Si ceciđit lignũ ad austrũ
fundant ĩbenedictione dĩ imbrẽ suũ. Ubicũq
enĩ ÷locũ p̃paraueris. futurãq sedẽ siue ad
austrũ. siue ad aqͥlonẽ : ibi cũ mortuus fueris
ꝑmaneb̾. Alit̃ ꝓpt̾ea sup diximꝰ mitte panẽ
tuũ suꝑ faciẽ aquȩ. & onũpedenti tribue quia
mortalib largi unt᷑. & tu qͣsi ligiũ fructuosũ
quã uis longeuus sis ñeris ĩꝑpetuũ. s subita

Expanded text:
effundent super terram. Si ceciderit lignum ad austrum fundant in benedictione Dei imbrem suum. Ubicunque enim tibi locum praeparaveris, futuramque sedem, sibi cum mortuus fueris, permanebis. Aliter: Propterea supra diximus: Mitte panem tuum super faciem aquae, et omni petenti tribue, quia mortalibus largiuntur. Et tu quasi lignum fructuosum, quamvis longaevus sis, non eris in perpetuum, sed subita
Abbreviated transcription (Latin):
dis̃. Unde seqͥt̾. Quo modo ignoras quȩ sit uia
sp̃s & qͣ ratione cõpingantur ossa inuentre
p̃gnantis: sic nescis oꝑa dĩ qui gub nator est
omĩum. Sicut nescis uiã sp̃s & animȩ ingreo¬
entis ĩ parulũ. & ignora s ossuũ ⁊ uenarum
uarietates uiuentre pͣgnantis. quomodo
exiuli elem̃to corpꝰ hominis indiuersas effi¬
acs artꝰq: uariet᷑ & de codẽ semine aliud molles¬
cat incarnib & aliud ĩduret᷑ mossib. aliud ĩue¬
nis capiat᷑. aliud liget᷑ ĩnerius: ita dĩ oꝑa scire
ñpoteris qͥ factor. ẽ. om̃iũ. Ex quo docet c̃traria
ñtũda nec demere deuentis ⁊ nubibus qͣs supͥ
diximꝰ iudicandũ. cũ suo tẽpore & cursu debeat

Expanded text:
S. 5.-- Quomodo ignoras quae sit via spiritus, et qua ratione compingantur ossa in ventre praegnantis, sic nescis Dei, qui gubernator est omnium. Sicut nescis viam spiritus, et animae ingredientis in parvulum, et ignoras ossium et venarum varietates in ventre praegnantis, quomodo ex vili elemento corpus hominis in diversas effigies artusque varietur, et de eodem semine aliud mollescat in carnibus, aliud induretur in ossibus, aliud in venis palpitet, aliud ligetur in nervis: ita Dei opera scire non poteris, qui factor est omnium. Ex quo docet contraria non timenda, nec temere de ventis et nubibus, quas supra diximus, judicandum, cum suo tempore et cursu
Abbreviated transcription (Latin):
nicheis ⁊ omes qͥueterẽ legẽ rabido ore dilaniant.
dant partẽ aoaxooodocto suscipientes euangłiũ
s eandẽ septenario numero ñtribu unt iege in
ueterẽ respuentes. Nosuꝰ utroq qđ ponit creda¬
mꝰ & utrũq ueneremꝰ. Nõ eiũ possumꝰ cruciatꝰ
dignãq penã iã nc̃ m̃te cõp̃hendẽ quȩ reposita ẽ.

Expanded text:
nichaeus, et omnes qui veterem legem rabido ore dilaniant, dant partes octo, suscipientes Evangelium; sed eamdem septenario numero non tribuunt, veterem legem respuentes. Nos vero utraque, quae ponit, credamus, et utrumque veneremur. Non enim possumus cruciatus dignamque poenam jam nunc mente comprehendere, quae repos
Abbreviated transcription (Latin):
pigriciis humiliabit᷑ cõtignatio. & in infir¬
mitate manuũ ꝑstillabit domꝰ. Somꝰ nr̃a
quȩ cũ statu hominis creataẽ ałthabitatio
quã habemꝰ ĩcelis. qr pigri sumꝰ & adbona
oꝑa tardiores. humiliã bitur & omĩs c̃tigna¬
tio quȩ deb& culm̃ portare ĩ sublime ad
terran coeruens habitatorẽ suũ oppͥmit.
Cũq auxilio manuũ uirtutũq torpuerit
omẽs de suꝑ potestates. & nĩborũ adnos tur¬
bo erũpunt. Porro qđ in uno homine ĩ terp̃tati

Expanded text:
pigritiis humiliabitur contignatio, et in infirmitate manuum perstillabit domus. Domus nostra quae cum statu hominis creata est, aut habitatio quam habemus in coelis, quia pigri sumus, et ad bona opera tardiores, humiliabitur; et omnis contignatio, quae debet culmen portare in sublime, ad terram corruens habitatorem suum opprimit; cumque auxilium manuum virtutumque torpuerit, omnes desuper potestates et nimborum ad nos turbo erumpit. Porro quod in uno homine interpretati
Abbreviated transcription (Latin):
ne et doctrina. uł & iã ea. docent que ft̃.
popło delectabilia audire. ut grãm. ha¬
beant. audientiũ masis quã elli ꝓ fectũ.
Sic sẽ in risu uite ęt̾nẽ panẽ et iunũ sapi¬
entis popło ministrant: ñ adsalutẽ seđ

Expanded text:
ne et doctrina; vel etiam ea docent, quae sint populo delectabilia audire, ut gratiam habeant audientium magis quam illorum profectum: sic in risu vitae aeternae panem, et vinum sapientiae populo min
Abbreviated transcription (Latin):
nes posse eos iustos fieri. ꝓmortẽ uͦ nullam
boni oꝑis oc casionẽ dari. Peccator enĩ uiuens
quẽ cani cõparauit. potest melior eẽ. iusto
mortuo quẽ leonẽ dix̃: quia uiuens ꝓfice¬
re poterit inoꝑe bono. Mortuus uͦ nił pocest
mundo meritorũ affert. Bed & dilectio eorũ
iodiũ & ĩmolatio. & om̃e qđ in scło habe potuer
mortis finit᷑ aduentu. nec iste qͥppiã possunt
agere nec peccare. nec uirtutes acdilicere. nec
uicia. Spãlit̃ & ĩa intelligamꝰ chananeã illã cui
dictũ ÷ fides tua te saluã fecit. canẽ iuxta euan¬
łium eẽ. leonẽ uͦ mortuũ circũcisionis popłm
sicut bala ãꝑpħa ait. Ecce popłs ut catulus
leonis exurget: ut leo exultans. Canis uͦ uiuens.
nos sumꝰ ex̃ nationib Leo uͦ mortuus iudeorũ
iste canis uiuens: quã ille leo mortuus. Nos
aliquã reꝓmissionẽ. atq mercedẽ. sed cõ¬
pleta ẽ. eorũ memoria. neqsneminer̃ ipsi quȩ

Expanded text:
nes, posse eos justos fieri, post mortem vero nullam nes, posse eos justos fieri, post mortem vero nullam boni operis occasionem dari. Peccator enim vivens, quem cani comparavit, potest melior esse justo mortuo, quem leonem dixit: quia vivens proficere poterit in opere bono, mortuus vero nihil potest mundo meritorum abstulit. Sed et dilectio eorum, et odium, et immolatio, et omne quod in saeculo habere potuerunt, mortis finitur adventu, nec juste quidpiam possunt agere, nec peccare; nec virtutes adjicere, nec vitia. Spiritaliter etiam intelligamus Chananaeam illam, cui dictum est: Fides tua te salvam fecit , canem juxta Evangelium esse; leonem vero mortuum circumcisionis populum, sicut Balaam propheta dicit: Ecce populus, ut catulus leonis, exsurget, ut leo exsultans . Canis vivens nos sumus ex nationibus, leo vero mortuus Judaeorum iste canis vivens, quam ille leo mortuus. Nos aliquam repromissionem atque mercedem, sed completa est eorum memoria: neque meminerunt ips
Abbreviated transcription (Latin):
euentũ. idõ nẽc haritate dĩ dignos. uł odiosos
seipsos intelligant. hoc enĩ pessimũ eẽ. omĩum
quȩ subsole st̃ dix qr nulla discretio hic ẽẽ ui¬
det᷑ int̃ bonos ⁊ malos: et hoc apud eos qͥ cum
ꝓpħa ñ intrabunt inscũ ariũ dĩ. ut ĩtelligant in¬
habeat fiduciã. Cundẽ autẽ sensũ replicat quẽ
ante posuit. q cõmunes angustiȩ iustos ⁊ in iustos
p̃munt. Idõ sine respectu peccare homines nõ
metuunt. qͥa inp̃senti iudiciũ dei ñuident suꝑ
impios. ꝯͥsubito rapiunt᷑ ꝓpetcatis ad iuferos dũ
nec sẽꝑ uiuere potestate᷑ habent. nec uliꝰ tam
mortuo. Uiuentes enĩ sciunt sẽ eẽ morituros.
Mortiułi nichil nouer̾ ãpli. siec habent ultra
mer cedẽ. i obliuoni data ÷ memoria eorum.
A mnor qͦq ⁊ odiũ & iniuidia simul ꝑier:. nec habĩt
autẽ supͣ dixerat cor filiorũ hominũ impleri
malicici & iniqͥtate. post hȩc omĩa morte finiri
nc̃ eadẽ cõplet et repetit: donec uiuunt homi¬

Expanded text:
ignos vel odio seipsos esse intelligunt. Hoc enim pessimum esse omnium quae sub sole sunt dixit, quia nulla discretio hic esse videtur inter bonos et malos, et hoc apud eos qui cum Propheta non intrabunt in sanctuarium Dei, ut intelligant habeat fiduciam. Eumdem sensum replicat quem ante posuit, quia communes angustiae 435 justos et injustos premunt. Ideo sine respectu homines peccare non metuunt, quia in praesenti judicium Dei non vident super impios, qui subito rapiuntur pro peccatis ad inferos, dum nec semper vivere potestatem habent, nec ullus tammortuo. Viventes enim sciunt se esse morituros. Mortui vero nihil noverunt amplius, nec habent ultra mercedem: quia oblivioni tradita est memoria eorum. Amor quoque, et odium, et invidiae simul perierunt, nec habent autem supra dixerat, cor filiorum hominum impleri malitia et iniquitate, et post haec omnia morte finiri, nunc eadem complet et repetit, donec vivant homi
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit. Quis illi pocuerit ĩdicare. ⁊ a dhiac ei
de stulto dispucatio ẽ. cuiꝰ labia p̃cipitant sapien¬
tẽ. Siue uxta aliã inẽp̃tationẽ stultũ ipsum
corruere faciunt. m initiũ sermonis illuis
tĩ eẽ. ⁊ effugere posse peccatũ. Cũ enĩ nec
p̃teritoꝵꝰ meminerit: nec futa cognoscat.
i norantie tẽnebris inuolutꝰ solũ sibi scien¬
scpienꝰtẽ siu̾ba multiplicꝙ ꝑ ost hoci & de
hereticis accipi qͥpru dentiũ uiroꝵ dicta¬
ñ capiunt. s se ad dis putationes c̃trarias
p̃parantes. & iniciũ de finẽ loquendi uani-¬
tatẽ. cũ multo exrore cumulant. & eũ ni¬
chil sciunt lo quunt᷑ plura quã norunt..¬

Expanded text:
it, quis ei poterit indicare? Adhuc ei de stulto disputatio est, cujus labia praecipitant sapientem. Sive juxta aliam interpretationem, stultum ipsum corruere faciunt, et initium sermonis illius num effugere se posse peccatum. Cum enim nec praeteritorum meminerit, nec futura cognoscat, et in ignorantia et tenebris volutetur, falsam sibi sciensapientem, si verba multiplicet. Potest hoc et de haereticis accipi, qui prudentium non capiunt, sed se ad disputationes contrarias praeparantes, et initium, et finem loquendi vanitatem, cum multo errore cumulant, et cum nihil sciant, loquuntur plura quam norunt.
Abbreviated transcription (Latin):
aque. si c̃ fracta fuerit earũq usus int̃cipitur :
ita ⁊ funiculꝰ argenti fuerit in terruptꝰ. ꝙ anime
riuus recurrit ad fontẽ. interibit homo. & ut
manifestius seqͥt c̃uertet᷑ puliuis interrã sutim
porib seri. & ñ adõ sed acorpoꝵ parentib gene¬
rari. Cũ enĩ caro reu̾tatur interrã. ꝙ sp̃s re¬
deat ad dm̃ qͥdedit illũ : manifestũ ẽ. dm̃
patrẽ animarũ eẽ. ñ homines. Fost de scripti
onẽ interitꝰ humani. pulchre exordiũ librisui
repetens. ut uanitas uanitatũ dix̃ eccłastes:
om̃ia utinitas. Cũ enĩ cunctus mortaliũ labor.
dequo in toto uolumine disputatũ ẽ. huc ꝑueniat.
ut reuertat᷑ puluis int̾rã suã: ⁊ anima illuc re¬
deat unde assũpta ẽ. Iua ꝓpt̃ magnę uanita.¬
cis res tẽ. uidet᷑ inscłi delicus atq luxuri is
carnis tota laborare intentione. quȩ citissime
morte finiunt᷑. & homo ad iuditiũ festinat

Expanded text:
aquae, si confracta fuerit, earum usus intercipitur: aquae, si confracta fuerit, earum usus intercipitur: ita et cum funiculus argenti fuerit interruptus, et animae rivus recurrit ad fontem, interibit homo, utque manifestius sequitur, convertetur pulvis in terram suam poribus seri, et non a Deo, sed a corporum parente generari. Cum enim caro revertatur in terram, et spiritus redeat ad Deum qui dedit illum, mapatrem animarum esse, non homines. Post descriptionem autem interitus humani, pulchre exordium libri sui repetens, ait: Vanitas vanitatum, dixit Ecclesiastes, omnia vanitas. Cum enim cunctus mortalium labor, de quo in toto volumine disputatum est, huc perveniat, ut revertatur pulvis in terram suam, et anima illuc redeat unde assumpta est, magnae vanitatis res esse videtur, in saeculi deliciis atque luxuriis carnis tota laborare intentione, quae citissima morte finiuntur; et homo ad judicium festinat
Abbreviated transcription (Latin):
iuro iuderitꝰ delo stimulata ñ rẽcipit. Loqͥt᷑
enĩ uir sapiens u̾ba scientit. uerba gr̃ę quȩ
utilictitẽ possunt p̃b̾e audientib. ⁊ aures stul
facert. & reuera p̃cipitat᷑ uir sapiens qͣndo
in aurẽ loqͥt᷑ imprudentis. & ũba eiꝰ ĩpfundo
ut itacdicã gurgite ꝑeunt. Unde beat᷑ ille ẽ.

Expanded text:
it. Loquitur enim vir sapiens verba scientiae, verba gratiae, quae utilitatem possunt praebere audientibus; et aures stulti facere. Et revera praecipitatur vir sapiens, quando in aurem loquitur imprudentis, et verba ejus in profundo ut ita dicam gurgite pereunt. Unde beatus ille est,
Abbreviated transcription (Latin):
ecde tͣns fert heretica qͣlib& pͣuitate ⁊ et̾no dolore
affliget̃ ꝓ eis. Ligna qͦq scindens: ꝑicłitabit᷑ in eis
Herẽtici ligna infruc tuosa st̃ & saltꝰ absq utili¬
tate. pomorũ. Eroquoꝵ scismatica diuisione
prudens eccłasticꝰ doctor animo uulnerabat᷑ apło
dicente. Qui scandalizat᷑. & ego ñ uror. Sirecon¬

Expanded text:
e transfert haeretica qualibet pravitate, aeterno dolore affligetur pro eis, ligna quoque scindens periclitabitur in eis. Haeretici ligna infructuosa sunt, et saltus absque utilitate pomorum; pro quorum schismatica divisione prudens, et ecclesiasticus doctor animo vulnerabitur, Apostolo dicente: Quis scandalizatur, et ego non uror ? VE
Abbreviated transcription (Latin):
minit. nc̃ scripta siģnificat. Q d suncor urin
ascenderit. ⁊ animꝰ male cogitationis uuulnus
acceꝑit. ñ debeamꝰ locũ ultro tribuere si pug¬
nare c̃tͣ cogitationẽ pessimã &e max libari
a peccato maximo : ne scilicae cogitationem
ope c̃pleamꝰ qr aliud ÷ cogitatione petcare
aliuo oꝑe. Dequo grandi peccato in psalmo
scribitur. Simei ñ fuerint dominati tunc in¬
maculatꝰ erotiemundabor adelicto maximo

Expanded text:
ignificat: quod si in cor nostrum ascenderit, et animus malae cogitationis vulnus acceperit, non debemus locum ultro tribuere, sed pugnare contra cogitationem pessimam, et liberari a peccato maximo, ne scilicet cogitationem opere compleamus: quia aliud est cogitatione peccare, aliud opere. De quo grandi peccato in psalmo legitur: Si mei non fuerint dominati, tunc immaculatus ero, et emundabor a delicto maximo
Abbreviated transcription (Latin):
expers bonoꝵ õuenit᷑. Susec morientes ꝓdunt
suauitatẽ ungenti. Pcisior ÷ sapientia ⁊ gła parua
adcẽpꝰ stulticia. Exẽplũ supianoris sensus dedit
ĩquo ait punũ stultũ multa bona posse sub¬
uerti qd sicut malꝰ mixtꝰ bonos c̃tamince plu¬
rimos quomꝰ musce simoriant̃ inunguento
pclunt ⁊odorẽ eiꝰ ⁊ saporẽ. ꝙ qr sepe mixta :
sapientiȩ calliditas. ⁊ prudentie malicia.
p̃cipit ut sapientiã simplicẽ reqͥramꝰ. nux¬
taq sit cũ in nocentia colũ barũ prudentia
serpentina. & ut prudentes simꝰ adbonum.
sĩplices autẽ admalũ. Alit̃. Pi eciͦsior est
humilis gła quã suꝑba elatio. & ad tẽpꝰ
stultũ uidi id ÷ simplex quã głosus & suꝑb¬

Expanded text:
ntes perdunt suavitatem unguenti: pretiosior est sapientia, et gloria parva ad tempus stultitiae. Exemplum superioris sensus dedit, in quo ait, per unum stultum multa bona posse subverti, quod sic malus mixtus bonis contaminet plurimos, quomodo muscae si moriantur in unguento, perdunt et odorem ejus et saporem. Et quia saepe mixta est sapientiae calliditas, et prudentiae malitia, praecepit ut sapientiam simplicem requiramus, mixtaque sit cum innocentia columbarum prudentia serpentina; et ut prudentes simus ad bonum, simplices autem ad malum. Aliter: Pretiosior est humilis gloria quam superba elatio; et ad tempus stultum videri, id est, simplicem, quam gloriosu
Abbreviated transcription (Latin):
cunctis diuitib magnis ⁊ potentib et suꝑbis ĩꝑiculo
positis: & in obsidione pauentib cogitat & inqͥrit ut
inueniat qͦmͦ amalis eruat ciuitatẽ: et ĩgrata ho¬
minũ obliuio pꝰꝗͣ fuerint libati dediti &e soluta cap¬
tiuitas: &̃ reddita patrię libtas nemomeminit sa¬
pientis illiꝰ pauꝑis : nemo pauꝑi referc gr̃as psalute
s om̃s honorant diuites qͥ inpiculo nichĩ sub uenire
poterant. Alit. Parua ciuitas & iuri pauci ĩ nea
adc̃parationẽ tociꝰ mundi ȩccła est. Aduer̾sus eam
sepe c̃surgit rex magnꝰ diabol. ñ qđ magnꝰ sic s

Expanded text:
 potentibus; et superbis in periculo positis et obsidionem paventibus, cogitat et inquirit, ut inveniat quomodo a malis eruat civitatem. Et ingrata hominum oblivio, postquam fuerint libertati dediti et soluta captivitas, et reddita patriae libertas, nemo meminit sapientis illius pauperis, nemo pauperi refert gratias pro salute, sed omnes honorant divites, qui in periculo nihil subvenire poterant. Aliter: Parva civitas, et viri in ea pauci, ad comparationem totius mundi, Ecclesia est. Adversus eam saepe consu
Abbreviated transcription (Latin):
sepe mordebit eũ colub. Ex parte sĩplex: & ex
parte misticꝰ ĩtellect᷑ẽ. Siqͥdẽ ⁊ alibi ipse salomon
ait. Quistatu& laqueũ. capiet᷑ uullo. & inpsal¬
mo septimo. Lacũ aꝑuit ⁊ effodit eũ ⁊&incidit
ĩfoucã quã fecit. Sepis autẽ c̃firmatio edasti¬

Expanded text:
sepem, mordebit eum coluber. Ex parte simplex, ex parte mysticus intellectus est. Siquidem et alibi ipse Saloait: Qui statuit laqueum, capietur in illo . Et in Psalmo septimo: Lacum aperuit, et effodit eum, et incidit in foveam, quam fecit . Sepis autem confirmatio  Ms
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ch̃is ĩ uocatione apłoꝵ. Uenĩte p̾me. faciã uos pisca¬
tores hominũ. Ee c̃tͣrio sagenã habent heretici
male p̾dicationis: ꝗͣ capiunt̾ animas in nocentes
adĩteritũ. Sagena eoꝵ ẽ. sermo affabilis. blandũ eloqũ.
simulata aut coacta ie uinia. uestis humilis. iurcutum
imitacio. ꝑquę laqueũ ponunt animab sĩ pliciũ. ut ca¬
piant eas sic̾ pisces sagenei capiunt᷑: aues laquoo.
Sciendũ ÷ ecd asticos qͦq iuros qͥfilii hominũ appel¬
lant᷑. ⁊s modice fidĩ. cito posse corruere. Notandũ &iã
betur filii hominis. hoc ÷ filii adã. & om̃is pene scrip¬
tura hocidiomate plena ÷ uniũsũ genꝰ hominũ adã

Expanded text:
t me, faciam vos fieri piscatores hominum . Et e contrario, sagenam habent haeretici malae praedicationis, qua capiunt animas innocentes ad interitum. Sagena eorum est sermo affabilis, blandum eloquium, simulata aut coacta jejunia, vestis humilis, virtutum imitatio, per quae laqueum ponunt animabus simplicium, ut capiant eas, sicut pisces sagena capiuntur, et aves laqueo. Sciendum est ecclesiasticos quoque viros, qui filii hominum appellantur, et sunt modicae fidei, cito posse corruere. Notandum est betur filii hominis, hoc est filii Adam; et omnis pene Scriptura hoc idiomate plena est, universum genus humanum Adam
Abbreviated transcription (Latin):
borandi: qr mors tͥ quȩ inferni nomine desigtat᷑.
tẽpꝰ tollet ꝓficiendi ꝓpħa dicente. Nũqͥd mor¬
tuis facies murabilia: Aut in inferno qͥs c̃fi¬
tebitur tͥ. Nũqͥd narrabit aliqͥs insepulchro
misericordiã tuã :: Simile qͥd ⁊ saluator meuan¬
głio dicit. ꝑamini dũ dies ẽ. Ueniet nax qͣndo
nec uelociũ ẽẽ. cursũ nec fortiũ bellũ. nec sapi¬
entiũ panẽ. nec doctorũ diuitias. nec artificũ
manos huic loco c̃uenit ubi dicit. qr nõuolentis
neq currentis s dei miserantis sit: qͥa sine gra
dĩ nec uoluntas bonaerit in homine. neq c̃ur¬
sus boni oꝑis sine dõ fieri ualet. Q hic locꝰ pela¬
gianã sectã optime destruit. Qui grauiponde¬
leuis ÷ & anima illiꝰ ñ grauat᷑. nichil hominus & ĩp¬
se absq adiutorio dñĩ ñ potest adcȩlũ ꝑuenire qi
quã chu sarcina carnis anima ad grauat᷑. bellũ
sibi aduersũ aerias restat potestates qͣs licet

Expanded text:
borandi, quia mors tibi, quae inferni nomine designatur, tempus tollet proficiendi, Propheta dicente: Nunquid mortuis facies mirabilia, aut in inferno quis confitebitur tibi? Nunquid enarrabit aliquis in sepulcro misericordiam tuam ? Simile quid Salvator in Evangelio dicit: Operamini dum dies est, veniet nox, quando nec velocium esse cursum, nec fortium bellum, nec sapientium panem, nec doctorum divitias, nec artificum manos huic loco convenit, ubi dicit, non esse volentis neque currentis, sed Dei miserantis : quia sine gratia Dei, nec voluntas bona erit in homine; neque cursus boni operis sine Deo fieri valet. Et hic locus Pelagianam sectam optime destruit. Qui gravilevis est, et anima illius non gravatur, nihilominus et ipse absque adjutorio Domini non potest ad coelum pervenire, quia quandiu sarcina carnis anima aggravatur, bellum sibi adversum aerias restat potestates: licet enim sit  Ms., quas licet
Abbreviated transcription (Latin):
ex quo tib fructus iusticie p̃paret. Porest
autc̃ hoc fieri ut ñ unũ s utrũq placcat dõ.
Alit̃ de aetate hominis intellii poterit. ut
eqͣlit̾. seu ina dolescentia siue &ĩã ĩ senectu¬
te bona faciamꝰ quia nescis utrũ ĩiuuen¬
nute an inȩtate longeua magis placcas dõ
nec ꝓd: a dolescentiẽ fragilitas. : sise necta
ducatur in luuriã. Qua enĩ dic istus
errauerit. ueteres eũ iusticiȩ amorte liba¬
re ñpoter̃ Qđ si uixta u̾trãq ĩ tp̃tationẽ¬

Expanded text:
quo tibi fructus justitiae praeparetur. Potest autem fieri ut non unum, sed utrumque placeat Deo. Aliter: de aetate hominis intelligi poterit, ut aequaliter sive in adolescentia, sive etiam in senectute bona faciamus, quia nescis utrum in juventute, an in aetate longaeva magis placeas Deo. Nec prodest adolescentiae frugalitas, si senecta ducatur in luxuria; qua enim die justus erraverit, veteres eum justitiae a morte liberare non poterunt. Quod si juxta utramque int
Abbreviated transcription (Latin):
ces capi unt᷑ amo. & sic̃ aues c̃p̃hendunt̾ laqueo. i¬
sic capiunt᷑ homines tẽpore malo cũ ex tẽplo suꝑ¬
uenerit. Mesciunt homines sic̃ supͣ dictũ ẽ. tribu¬
lationes uł repentinas miserias que suꝑueniunt
eis ex ĩcerto di iuditio. sepe occulto. s nũ quã ĩ iusto.
Ne & iã ipsiꝰ mortis horã nosse poter̃ quȩ sic̃ fur

Expanded text:
o, et sicut aves comprehenduntur laqueo, sic capiuntur homines tempore malo, cum eis extemplo supervenerit. Nesciunt homines, sicut supra dictum est, tribulationes vel repentinas miserias, quae superveniunt eis incerto Dei judicio, saepe occulto, sed nunquam injusto; nec etiam ipsius m
Abbreviated transcription (Latin):
reꝓbare uiuenũ pͥncipatũ. luxuriosos uidi-¬
ces c̃dã pnare. qđ in altero ꝑętatẽ infirma
ciis enertiet᷑. Eẜ ec̃trario ꝓbare pͥncipẽ bonis
oꝑib & lib̾aliuiter institutũ. et eos iudices
p̃dicare qͥ nequaquã neçociis ciuitã uoluntatẽ
p̃ferant. s pꝰ̾multũ laborẽ & administrationẽ
rei pubtice cibił caꝑs qͣsi necessitate cogente
ñ luacurici instigane. Alit̃. Uegͦ terrȩ
utest. carnali homini cuius dia¬
: bolus rex. qui sẽꝑ rerũ nouarũ cupiõꝰ
est. qui pͥncipes & iudices habet eos qui
ñ fuerat dominatũ. & obid uere fuer libi &
nobiles. Ex qͥb nata ẽ. beata urgo maria nul¬
lũ habens fruicẽ nullũ germꝰ exlatere.
s totꝰ eiꝰ fructus eruꝑit inflorẽ loquentẽ
incantico canti corũ. Ego flos cã pi. & liliũ

Expanded text:
reprobare juvenum principatum, et luxuriosos judices condemnare, quod in altero per aetatem infirma ciis enervetur; et e contrario probare principem bonis operibus liberaliter institutum; et eos judices praedicare ionem reipublicae cibum capere, quasi necessitate cogente, non luxuria instigante. Aliter: Vae terrae, id est, carnali homini, cujus diabolus rex, qui semper rerum novarum cupidus est, qui judices et principes habet eos qui non fuerat dominatum, et ob id vere fuerunt liberi et nobiles; ex quibus nata est beata virgo Maria, nullum habens fruticem, nullum germen ex latere, sed totus ejus fructus erupit in florem loquentem in Cantico Ca
Abbreviated transcription (Latin):
beto inqt corpꝰmundũ ⁊ castũ: et esto misericors.
Noc ÷ qđ ineuangłio ipsa ueritas ait. Sint
lũ bi ur̃i p̃cinctĩ. ⁊ lucerne ardentes ĩmanib
ur̃is. In p̃cincto. castitatẽ corporis significat.
& inlucernis ardentib quȩ oleo aluntur
bonoꝵ oꝑũ candorẽ: & p̃dicationis lucẽ. Hoc
oleo uultꝰ nr̃ exhi larandꝰ ÷. hoc ieiunantes
unguentũ incapite habeant qđ peccatores
habere ñpossunt. Quorũ ueracit̃ oleum
de cestat᷑ ubi ait. Oleũ pecc atoris ñ ĩpinguet
caput meũ. Qđ oleũ heretici habe solẽnt
ut ꝑfunclant capita defeptorũ: id ÷ uerba

Expanded text:
beto, inquit; corpus mundum et castum, et esto misericors: beto, inquit; corpus mundum et castum, et esto misericors: hoc est, quod in Evangelio ipsa Veritas ait: Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentes in manibus vestris . In praecinctu castitatem corporis signif in lucernis ardentibus, quae oleo alantur bonorum operum, candorem et praedicationis lucem. Hoc oleo vultus noster exhilarandus est: hoc jejunantes unguentum in capite habeant, quod peccatores habere non possunt, quorum vir justus oleum detestatur, ubi ait: Oleum peccatoris non impinguet caput meum . Quod oleum haeretici habere solent, ut perfundant capita decepto
Abbreviated transcription (Latin):
& bibe ĩgaudio uinũ tuũ. quia placent dõ opa
tua. Melsꝰ hec omĩa sicut sepe diximꝰ spãliter
intelliguntũr. quã carnalit̃. neforte inepicuri
dogm̃a ruamꝰ. qͥbeatã estimat uitã corporis
delectationib frui. Nisi forte c̃cionatoris more
estimemꝰ salomonẽ uulgi u̾ba ⁊ sensus exsua
ꝑsona ꝓferre. Dicamꝰ altiori sensu ꝙ didi¬
cisti pori sententia qđ morte omĩa finiunt᷑. & in in¬
ferno ñsit pęnitentia fructuosa. nec aliqͥs iur¬
tutis recursꝰ dũ inisto scło es. festina. c̾tende.
age penitentiã. Dũ habes tẽpus labora. libent̃
ẽnĩ ds̃ susc ipit. pęnitentẽ. & comede panẽ
Raritatis. & uinũ sapientię bibe. ut dõ place¬
ant oꝑa tua sicut uerꝰ ecdastes in cuangłio
dicit. Qui sitit uenitit ad me ⁊bibat. Et in
ꝓuerbiis. Uenite comedite panẽ ⁊ bibite uinũ.
qđ micui uobis. Onũ tẽpore sint uestim̃ta tua¬
candida : ⁊ oleũ decapite tuo ñ deficiat. ha¬

Expanded text:
a placent Deo opera tua. Melius haec omnia, sicut saepe diximus, spiritaliter intelliguntur quam carnaliter, ne forte in Epicuri dogma ruamus, qui beatam aestimavit vitam, corporis delectationibus frui: nisi forte concionatoris more aestimemus Salomonem vulgi verba, et sensus ex sua persona proferre. Dicamus altiori sensu: Quia didicisti priori sententia, quod morte omnia finiuntur, et in inferno non sit poenitentia fructuosa, nec aliquis virtutis recursus; dum in isto saeculo es, festina, contende, age poenitentiam; dum habes tempus, labora; libenter enim Deus suscipit poenitentiam; et comede panem charitatis, et vinum sapientiae bibe, ut Deo placeant opera tua, sicut verus Ecclesiastes in Evangelio dicit: Qui sitit, veniat ad me et bibat . Et in Proverbiis: Venite, comedite panem, et bibite vinum, quod miscui vobis candida, et oleum de capite tuo non deficiat. Ha
Abbreviated transcription (Latin):
sole. Sapientiã sequere & scientiã scripturarũ.
illã : ⁊ seruabitte. Ampledart eã : ⁊ circdũdabit
ũt indieb uanitatis nr̃e uerã uitã cũ sapientia
uxore quȩramꝰ. Nec enĩ pars nr̃a est. & hic
laboris fructus. si in hac uita ũbratili. sapientiã
uerã que aduitã nos ducat ęt̃nã. ĩ uenire uale.¬

Expanded text:
uere, et scientiam Scripturarum, 436 illam et servabit te, amplexare eam, et circumdabit ut in diebus vanitatis nostrae veram vitam cum sapientia uxore quaeramus: haec enim pars nostra est, et hic laboris fructus, si in hac vita umbratili sapientiam veram, quae ad vitam nos ducat aeternam, invenire vale
Abbreviated transcription (Latin):
sub sole. nͥ quod comederet etbiberet atq cau¬
deret.: & hoc secũ aufers& de labore suo u̾
dieb uitȩ quos dedit ei ds̃ sub solẽ. Conciona¬
hȩc sententia si sic intelligit᷑ sicut scriptũ ẽ
miseros apꝓbabi᷑ quos ineuanglio dñs bectos

Expanded text:
comederet, et biberet, atque gauderet, et hoc solum secum auferret de labore suo in diebus vitae, quos dedit ei Deus sub sole. Concionahaec sententia, si sic intelligitur sicut scripta est, miseros approbavit quos in Evangelio Dominus beatos
Abbreviated transcription (Latin):
scripturas dicendi scãs obtunsũ hab̾e sensum
& neqͣ quã talẽ semansisse ĩ tellextrit qͣlis ante
fuerit. dũ spales diligent̃ sensus indiuinis libris
c̃ secutꝰ est. q e uenit int̾dũ ut cũ modicũ sapientiȩ
qͥ habuerit. elatꝰ insuꝑbiã discere de sistit
Paulati uͦ qđ sciebat ex eo qđ nichil ei ad dicur.
detͣ hit̃. & uacuũ ei disciplinis pectus remanse¬
rit. ferrũ qđ acutũ fuerat hebetet᷑ otio & de¬
sidia qͣsi qͣndã rubiginẽ sapientiȩ patit᷑. Si igit̃
hoc qͥs passus fuerit. ñ de spera romediũ sam¬
tatis.s uadat ad magistrũ. & rursũ instruat᷑
abeo. & pꝰ laborẽ &e industriã ludore nimio
ualebit sapientiã recipe quã amiserat. Simor
deat serpens ĩ silentio. nichil eo minꝰ habce
qͥ oc culte decͣhit. Sĩplex hic sensꝰ ẽ. Berpens
a decͣctor ȩqͣles st̃. Quomͦ enĩ ille occulit mor¬
dens uenenũ. ĩ serit : sic iste clã detͣhens uirꝰ
Cũ enĩ lingua hominis adbenedicenclũ & edifi¬

Expanded text:
sum, et nequaquam talem se mansisse intellexerit, qualis ante fuit, dum spiritales diligenter 439 sensus in divinis libris consecutus est: quia evenit interdum ut cum modicum sapientiae quis habuerit, elatus in superbiam discere desistat; paulatim vero quod sciebat, ex eo quod nihil ei additur, detrahitur, et vacuum ei disciplinis pectus remanet; ferrum quod acutum fuerat, hebetatur otio; et desidia, quasi quamdam rubiginem sapientiae patitur. Si igitur hoc quis passus fuerit, non desperet remedium sanitatis, sed vadat ad magistrum, et rursum instruatur ab eo, et post laborem et industriam sudore nimio valebit sapientiam recipere quam amiserat. VERdeat serpens in silentio, nihil eo minus habet qui occulte detrahit. Simplex hic sensus est. Serpens et detractor aequales sunt. Quomodo enim ille occulte mordens venenum inserit, sic iste clam detrahens virus Cum enim lingua hominis ad benedicendum, et aedifi
Abbreviated transcription (Latin):
ic. Testat̃ scilic&e meliꝰ eẽ. inmeditatione scrip¬
turȩ sc̃ę uersari die aenocte. quã inepulis car¬
nalib ꝑclere tẽpora sibi adõ data adꝑficien¬
dũ ĩ sapientiȩ studiis. ut cognoscat nurabilia
ineis laudandꝰ ẽ. E quid de stulto dicendũẽ.
dũ studiosus sapientiȩ scrutator inuenire nõ
ualet quare hoc uł il lud factũ sit. & quare
mundus uariis gubnet᷑ euentib cur alius
cet aliꝰ debilis. aliꝰ uidens ⁊ sanꝰ nascatur.
hic pauꝑtatẽ habeat. ille diuitias: iste si¬
ignobilis ille losus. Sub ostendit itaq his
posse ab hominib cõp̃hendi. Omĩa hȩc trac¬

Expanded text:
. Testatur scilicet melius esse in meditatione Scripturae sanctae versari die ac nocte, quam in epulis carnalibus perdere tempora sibi a Deo data ad proficiendum in sapientiae studiis, ut cognoscat mirabilia in eis laudandus est. Et quid de stulto dicendum est, dum studiosus sapientiae scrutator invenire non valet quare hoc vel illud factum sit, et quare mundus variis gubernetur eventibus, cur alius caecus, alius debilis, alius videns et sanus nascatur: hic paupertatem habeat, ille divitias; iste sit nobilis, ille inglorius. Subostendit itaque his posse ab hominibus comprehendi. CAPUT IX.
Abbreviated transcription (Latin):
nec statĩ ds̃ obscelꝰ ulciscit᷑. s differt pęnã cum
expectat penitentiã. Peccatores aũt qͥñstatĩ
arguti atq correptis putantes neqͣquã futu¬
rũ eẽ. ufliciũ : inscelere ꝑseuerant. Tossumus
hoc testimoniũ accipe ad ũsus epõs qͥ accepunt
in eccła potestatẽ : iscandali tant magis eos
qͣs docere x ad meliora debuerant incitare. hii
frequent᷑ pꝰmortẽ laudant̃ in ȩccła : ⁊beati inhis quȩ¬

Expanded text:
citur, sed differt poenam, cum exspectat poenitentiam. Peccatores autem qui non statim arguti atque correcti sunt, putantes nequaquam futurum esse judicium, in scelere perseverant. Possumus hoc testimonium accipere adversus episcopos qui acceperunt in Ecclesia potestatem, et scandalizant magis eos quos docere et ad meliora debuerant incitare. Hi frequenter post mortem laudantur in Ecclesia  Ms., in sae
Abbreviated transcription (Latin):
data. Ammonet qͦq ñ eẽ. discutienda p̾¬
cepta dĩ. quare hoc uł illud p̾ceperit.
s: qđ cunq uiderit eẽ. mandatũ hoc pia
mens hominis implere festinet: ut sit in
lege dñi uoluntas eiꝰ die ac nocte. Iura
m̃tũ dĩ dr̃ ꝑ adfirmatione sententiȩ eiꝰ.
quȩ nullatenus in mutari poterit. Id̃circo
consiliũ eiꝰ clat ne stemꝰ in oꝑe malo. qui a
nescit homo quid uentura p̾ariat dies.¬

Expanded text:
n esse discutienda praecepta Dei, quare hoc vel illud praeceperit, sed quodcunque viderit esse mandatum, hoc pia mens hominis implere festinet, ut sit in lege Domini voluntas ejus die ac nocte. Juratur pro affirmatione sententiae ejus, quae nullatenus immutari poterit. Idcirco consilium dat ne stemus in opere malo, quia nescit homo quid ventura pariat dies.
Abbreviated transcription (Latin):
ut eger̃ sic audiunt. nec stati corripiunt᷑ inpec¬
cato suo. Nemo qͥppe audae accusare maiorẽ
ꝓpt̃ea qͣsi scĩ ibeati inp̃ceptis dñi ãbulandess
augent peccata peccatis. Difficilis ẽ. accusatio
inẽp̃m. Sienĩ peccauerit. ñ credit᷑ : ⁊si c̃uictus

Expanded text:
ut egerunt, sic audiunt, nec statim corripiuntur in peccato suo. Nemo quippe audet accusare majorem. Propterea quasi sancti et beati in praeceptis Domini ambulantes, augent peccata peccatis. Difficilis est accusatio in episcopum: si enim peccaverit, non creditur; et si convictus
Abbreviated transcription (Latin):
natorũ ẽ. ⁊⁊ sagena cor eiꝰ. uincula sc̃ manꝰ illius.
Qui placet᷑ effugit eã: qͥ autẽ peccator ẽ. capietur
abilla. Quia ÷ supͣ eccłastes dixerat omĩa se
in sapientia tẽptasse. & qͣnto plus eã quesierit
tanto illã longius refugisse. nc̃ ait &iã illud in
sua uenisse sãpientia malũ qđ inreb humanis
omĩa uincer& mala : id ÷ mulierẽ omi u̾ ẽẽ
maloꝵ caput : qr ꝑillam mors in orbẽ terrarũ
introiuit. & p̃ciosas animas iuroꝵ capit. & cõ
ininte miseri amatoris inciderit. trahit eum
inp̃ceps: nec ante pedes suos respicere patit᷑. sed
quasi laqueus ⁊ sagena cor adolescentis innec¬
tit. Uincula st̃ manꝰ illiꝰ. id÷ suade potest
uĩ facere ñ potest. nec ad se nolentes cõpellere.
ustus qui fuerit ⁊ bonꝰ corã dõ : eruet᷑ cibea.
ꝓtulis se sententiã. Qđ ex ꝑtꝰ ÷ loqͥt᷑. Idõ qͥppe
offendit dm̃ : qr captꝰ : amulierib. Ethoc secun¬
dũ literã. Ceterũ uixta intelligentiã sp̃alem

Expanded text:
et sagenae cor ejus, vincula sunt manus illius: qui placet Domino, effugiet eam; qui autem peccator est, capietur ab illa. Quia supra Ecclesiastes dixerat omnia se in sapientia tentasse, et quanto eam plus inquisierit, tanto illam longius refugisse: nunc ait, et illud in sua invenisse sapientia malum, quod in rebus humanis omnia vinceret mala, id est, mulierem omnium esse malorum caput, quia per illam mors in orbem terrarum introivit, et pretiosas animas virorum capit, et cum in mentem miseri amatoris inciderit, trahit eum in praeceps, nec ante pedes suos respicere patitur, sed quasi laqueus et sagenae cor adolescentis innectit. Vincula sunt manus illius. Id est, suadere potest, vim facere non potest, nec ad se nolentes compellere. Justus qui fuerit et bonus coram Deo, eruetur ab ea:protulisse sententiam: quod expertus est loquitur; ideo quippe offendit Deum, quia captus fuit a mulieribus. Et haec secundum litteram. Caeterum secundum intelligentiam spiritalem,
Abbreviated transcription (Latin):
go ositgis obseruo. ⁊ p̃cepta iuram̃ti dei
ue festines xecede a facie ciꝰ: neq ꝑmaneas
inoꝑe malo. quia om̃e qđ uoluerit faciet.
dsermo illiꝰ potestate plenꝰ ẽ. nec dicere
qs quã potest quare ista facis : De gosiqͥdẽ
uidet dicere rece dequo ĩpsalino cantat᷑. Dñe¬

Expanded text:
go os regis observo, et praecepta juramenti Dei. Ne festines recedere a facie ejus, neque permaneas in opere malo, quia omne quod voluerit, faciet, et sermo illius potestate plenus est: nec dicere quisquam potest, quare ita facias? De eo siquidem videtur dicere, de quo in Psalmo cantatur: Dom
Abbreviated transcription (Latin):
Ded ⁊ hoc uanitas ẽ. ꝓfert᷑ cito sententia oꝑm c̃tra
malos: absq ullo timore filii hominũ ꝓpetrant
mala. Hanc sententiã beatꝰ hieroniniꝰ ita inter¬
p̃tatꝰ ẽ. Dedi inqͥt cormeũ. ut ome qđ sub sole gerit̃
ĩ tuerer: ⁊ hoc uł maxime qđ homo accipit in ho
mines potestatẽ ut qͦscũq uult affligat. acq
c̃dẽpn&e. Cũ itaq m̃tẽ meã adhȩc int̾uenda diri¬
gerẽ : uidi impios cũ taliopiniõne mortuos &sic
sepultos ut scĩ estimarent᷑ int̾ra. Qđ cũ uiuerent
putabant᷑ digni eẽ. eccłae pͥncipes. ⁊ tẽplo dĩ. &
insuꝑ ãbulamts łmidi. laudabant᷑ inmalis suis.:
Sicut scriptũ ẽ. Laudat̃ enĩ peccator in de siderus
anime suȩ : & qͥ iniqͣ gerit benedicãt᷑. hoc autẽ

Expanded text:
enim quia non profertur cito sententia operum contra malos, absque ullo timore filii hominum perpetrant mala. Hanc sententiam beatus Hieronymus ita interpretatus est: Dedi, inquit, cor meum, ut omne quod sub sole geritur intue potestatem, ut quoscunque vult, affligat atque condemnet. Cum itaque mentem meam ad haec intuenda dirigerem, vidi impios cum tali opinione mortuos, et sic sepultos, ut sancti aestimarentur in terra, quod, cum viverent, putabantur digni esse Ecclesiae principes, et templo Dei; et insuper ambulantes tumidi laudabantur in malis suis, sicut scriptum est: Laudatur peccator in desideriis animae suae, et qui iniqua gerit, benedicitur
Abbreviated transcription (Latin):
qͥñtiment faciẽ dĩ Imp̃cat᷑ mala his qͥñ habent
timorẽ dĩ. & optat̃ ne du differantur apena :
s statĩ morte sub tracti cruciatꝰ recipiant᷑ peci¬
pi ant qͦsmerent̃. Simile quid ⁊ apłs loqͥtur
Utinã p̃cidant᷑ qͥuos c̃ turbant. Et alibi. Alexan¬
der aerariꝰ multam mala ostendit. reddat ei
sibi p̃parant pęnã. Unde & comicꝰ ait. Quid ialo
inp̃cer homini nͥ ut diu uiuat: E est alia ua

Expanded text:
on timet a facie Dei. Imprecatur male his qui non habent timorem Dei, et optat ne diu differatur ad poenam, sed statim morte subtracti, cruciatus recipiant, quos merentur. Simile quid et Apostolus loquitur: Utinam praecidantur qui vos conturbant . Et alibi: Alexander aerarius multa mihi mala ostendit: reddat isibi praeparat poenam. Unde et comicus ait: Quid mali imprecer homini, nisi ut diu vivat? VERS. 14.--
Abbreviated transcription (Latin):
purpuratao &lataro mdico legi t̃ ineuangłio
Septuagesimꝰ qͦq scds̃ psalniꝰ dchac re disputat .:
cur iustis intdũ mala. & impiis eueniunt bona.
Ded hebrei hoc defilus at̾iron intelligunt.
qͥ dõ sacrificantes perier̃. & de manasse qui
post tanta mala reduct ẽ de captiuitat. &
restitutꝰ in regnũ: ut dies suos felicit̃ finiret.

Expanded text:
purpurato, et Lazaro mendico legitur in Evangelio . Septuagesimus quoque secundus psalmus de hac re disputat, cur justis interdum mala et impiis eveniant bona. Sed Hebraei hoc de filiis Aaron intelligunt, qui Deo sacrificantes perierunt; et de Manasse, qui post tanta mala reductus est de captivitate, et restitutus in regnum, ut dies suos feliciter finiret.
Abbreviated transcription (Latin):
tiorib oppͥmam. ⁊ cũ morte omĩa fimantur &
supb ⁊potens qͥcuncta popłats ẽ ñ ualet
apinã suã redinere cũ exire iubet᷑ de corpore:
nec eũ saluabit impictas sua. s magis ad g̨ra¬
uat ĩdie exitꝰ sui. ũ meritis equaliã recipit
suis: de ingruente suꝑse bello misere peccatorũ

Expanded text:
a finiantur, et superbus et potens qui cuncta populatus est, non valet animam suam retinere, cum exire jubetur de corpore; nec eum salvabit impietas sua, sed magis aggravat in die exitus sui, dum meritis aequalia recipit suis, et ingruente super se bello miseriae peccatorum
Abbreviated transcription (Latin):
uerbi. : Bapientia hominis lucae in uultu eiꝰ.
⁊ potentissunꝰ faciẽ illiꝰ cõmuta uit. Supͣ docu-¬
erat diffile bonũ hominẽ iuueiuri. & uenien¬
tẽ c̃tra eliserat questionẽ. clics a dõ bonos
homines c̃ditos. s sponte sua inpeccatũ lapsos.
nẽ qͥdboni homini dederit ds̃ qͣsi głabundus
enumerat. sapientiã scilicae: rationẽ prudentie.
occulta di nosse misteria. ⁊ archana eiꝰ sensu
cordis intras e b Liquẽ autẽ dese loqͥtur. qđ
nemo ita fuerit sapiens ut ipse : i nullus sic
scirae ꝓblematũ solutiones: ⁊ sapientia eius a
cuncto laudata sit popło. quẽ ñ solũ intrinser
latuerit. s & insuꝑficie corporis et speculo uultꝰ
eluxerit. ultͣq onĩs homines prudentiã m̃tis

Expanded text:
.-- Sapientia hominis lucet in vultu ejus, et potentissimus faciem illius commutabit. Supra docuerat, difficile bonum hominem reperiri, et venientem contra eliserat quaestionem, a Deo bonos homines conditos, sed sponte sua ad peccata delapsos, nunc quid boni homini dederit Deus quasi gloriabundus enumerat, sapientiam scilicet atque rationem, providentiam occulta Dei nosse mysteria, in arcana ejus sensu cordis intrare. Oblique autem de se loquitur, quod nemo ita fuerit sapiens ut ipse, et nullus sic scierit problematum solutiones, et sapientia ejus a cuncto laudata sit populo, quae non intrinsecus latuerit, sed et in superficie corporis, et speculo vultus eluxerit, ultraque omnes homines prudentiam mentis