comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Coutinuo subiecit. set tuisticia
ura uercetur iugaudium. Elen¬
te autem mundo qui gaude bat
tusticia iustorum uertit᷑ ingaudi¬
um cum res scẽ eccłe̾ cresce̾re. et
eos qui peccando aberrauerant pe¬
nitendo ad eam redire cognos cunt᷑¬
Et ueni ibrłm et mausi ibi tribo
diebus et surrexi nocte ego et uin
panci mecum et non udicam:
cuq̃. quid de disset deus incorde
meo ut facerem ihrłm. et ium̃¬
tum non erat mecum uisi aui¬
mal cui sedebam. Et egresso
suꝑ portam uallis necte..t
cetera usq diun ait. Et consi¬
dera bani murum. et rusus ue¬
ni ad portami uallis et redi.
Quierse urbis destrueta lecai
intrando ꝑ uagatur. et singula
hec quomodo de beana reparari
sollicita mente scrutatur. sic et
dectorum est spaluim sepius
nectu surgere ac sollerti indagi¬
ne statum sce eccłe quies centilꝰ
ceris inspitere. ut iugilanter ui¬
quirant. qualit̾ ea que uitoꝵ
bellis nuilla sordidata. siue deicc¬
ta est̃ castigando emendent et

Expanded text:
continuo subjecit: Sed tristitia continuo subjecit: Sed tristitia vestra vertetur in gaudium . Flente namque mundo qui gaudebat, tristitia justorum vertetur in gaudium, cum res sanctae Ecclesiae crescere, et eos qui peccando aberraverant, poenitendo ad eam redire cognoscuntEt veni Jerusalem, et mansi ibi tribus diebus, et surrexi nocte ego et viri pauci mecum, et non indicavi cuiquam quid dedisset Deus in corde meo, ut facerem Jerusalem; et jumentum non erat mecum, nisi animal cui sedebam. Et egressus sum per portam vallis nocte, » etc., usque dum ait: « et considerabam murum, et reversus veni ad portam vallis, et redii . » Diversa urbis destructa loca lustrando pervagatur, et singula haec quomodo debeant reparari sollicdoctorum est spiritualium, saepius nocte surgere, ac solerti indagine statum sanctae Ecclesiae quiescentibus caeteris inspicere; ut vigilanter inquirant, qualiter ea quae vitiorum bellis in illa sordidata sive dejecta sunt, castigando emendent et
Abbreviated transcription (Latin):
nim libo curaui. Et audierunt
senelulath oronites et tobias ẜuus
amanites. et contristati sunt ad¬
flictone magna ꝙ uenisset homo¬
qui quereret prospitatem filioru
Et heretici constristant᷑ atq onĩs
munici eccłe̾ quoties electe quos
q ꝓcato lita fide uł correctõne mo¬
rum quilꝰ eccẽ muri renouent᷑
laborare conspiciunt. Notanda
et eni am morum rerumq diu̾si¬
tas quia supͣ quidem dcĩ sunt hi
qui remauserant decaptiuitate ĩ
iudea mad asflictone magna et
obprobrio fuisse. Set et necmiaᷤ
sipatos. et porte illio eẽt igni con¬
buste. Et ninc uersea uice os¬
tes eiusdem scẽ ciuitatis contris¬
tati et in ad flictone sunt mag¬
na constituti. eo quod edificia
illiꝯ restauranda simul et crues
intelligerent ab insul tatonibus
ostium eẽ sub leuandos. Unde
colligendam etiam in ac uitas
sentenciam illam dnĩ posse con¬
plere. Quamcum dixisset am̃
amen dico uob̾ quia plorabitis
et flebitis uos mundꝰ aut gau¬
debit. uos aut contristabimini

Expanded text:
it scriptura: Et audierunt Sanaballad Horonites et Tobias servus Ammonites, et contristati sunt afflictione magna, quod venisset qui quereret prosperitatem filiorum Et haeretici contristantur, atque omnes inimici Ecclesiae, quoties electos quosque pro catholica fide vel correctione morum, quibus Ecclesiae muri renoventur, laborare conspiciunt. Notanda etenim animarum rerumque diversitas, quia supra quidem dicti sunt hi, qui remanserant de captivitate in Judaea, in afflictione magna et opprobrio fuisse; sed et Nehemiam sipatos, et portae illius essent igne combustae, et nunc versa vice hostes ejusdem sanctae civitatis contristati, et in afflictione sunt magna constituti, eo quod aedificia illius restauranda, simul et cives intelligerent ab insultationibus hostium esse sublevandos. Unde colligendum, etiam in hac vita sententiam illam Domini posse compleri; qui cum dixisset: Amen, amen, dico vobis, quia plorabitis et flebitis vos, mundus autem gaudebit, vos autem contristabimini;
Abbreviated transcription (Latin):
nia templi fui̾t. et ad ipẽs ꝓprie
ꝑtiuuerit. Nani et hec ratõ¬
ni congrue uidetur ut edifica¬
tio qiuitatis atemplo inciperet
QQuia nimirum necẽ est ut
constanciam fidei ac dilectonis
indm aute onua construamus
mnob̾. Ac deuide inea que ad ꝓ¬
rimi dilectonem ꝓtaneant ora pi¬
etatis ad damꝯ. Berto aut hec est
ulturo loco curam ponamo eoꝵq
ad generalem uite huiꝯ ꝓuisiouez
respiciunt. Dequibo apłs d ha¬
bentes inquid uictum in quibꝰ re¬
ganuir hisqui contenti sumꝰ. S
et hoc ꝓbabile pot̾ uideri. quod ex
ea porta gregis sit dc̃a. quod per
hec peccora que intemplo offerut᷑
introduci solent. Portan ergo gre¬
gis in primordia edifalide ciuitatis
dei sacerdotes edificant. Dum scĩ
p̃dicatores auditores sues ante omia
fide u̾itatis que ꝑ dilectonem opent

Expanded text:
nia templi fuerit, et ad ipsos proprie nia templi fuerit, et ad ipsos proprie pertinuerit; nam et hoc rationi congruere videtur, ut aedificatio civitatis a templo inciperet. Quia nimirum necesse est, ut constantiam fidei ac dilectionis in Deum ante omnia conservemus in nobis, ac deinde ea quae ad proximi dilectionem pertineant, opera pietatis addamus; tertio autem, hoc est ultimo loco, curam ponamus eorum quae ad generalem vitae hujus provisionem respiciunt; de quibus Apostolus: Habentes, inquit, victum et quibus tegamur, his contenti simus . Sed et hoc probabile potest videri, quod ex eo porta gregis sit dicta, quod per hanc pecora, quae in templo offerrentur, introduci solerent. Portam ergo gregis in primordio aedificandae civitatis Dei sacerdotes aedificant, cum sancti praedicatores, auditores suos ante omnia fidei veritate, quae per dilectionem ope
Abbreviated transcription (Latin):
fuit ioac hun qui post patrem
suum iħ in filiu iosedech sacer¬
dotem magnu. et ipe nõ paruo
tempore pontificatꝰ infiliis fun¬
ge batur. Et recte restauratio
ciuitatis asac̾dote magno eti
fũbꝰ eus cepit. Dt qui gradu
p̃ cesserant ordinis. ip̃i iuboug
opibꝰ exemplum cunctis fieret
Et bene edificantibus sac̾ doti¬
bꝯ ad iuuguntur et usq ad tui¬
q sac dotes icentenario num̾o
cubitoriun cum onis ques eru¬
diunt in amore ac de siderio et̾¬
norum incendunt. Ui am .c.
que iucouputo digitorum de
leua transunt indextam ce les¬
tia bona figurant. que uicou¬
paratione tempor alium. et in¬
fimoru bonoru quasi dext̃a st̃
ad sinistram. Quia etiaui por¬
tam quã edificauerũt. scificasse
referunt᷑ sacdotum namq sua
oꝑa sauctificatõne spali precetĩs
digna facere ad que iustant ag̾e
Ut quiciiq sibi uingunt᷑ nonĩ
uise ipis diu bene uiu̾endo scĩ¬
ficent. Uoidetur aũt iusta li t̾az
ideo prumam portam gregis uł

Expanded text:
em suum Jesum filium Josedec sacerdotem magnum, et ipse non parvo tempore pontificatus infulis fungebatur. Et recte restauratio civitatis a sacerdote magno et fratribus ejus coepit, ut qui gradu praecesserant ordinis, ipsi in bonis operibus exemplum cunctis fierent. Et bene aedificantibus sacerdotibus adjungitur. Et usque ad tuue sacerdotes in centenario numero cubitorum, cum omnes quos erudiunt, in amore ac desiderio aeternorum incendunt. Nam centum quae in computo digitorum de laeva transeunt in dexteram, coelestia bona figurant, quae in comparatione temporalium et infimorum bonorum quasi dextra sunt ad sinistram. Qui etiam portam, quam aedificaverunt, sanctificasse referuntur; sacerdotum namque est sua opera sanctificatione speciali prae caeteris digna facere, atque instanter agere, ut quicunque sibi junguntur, nomen in seipsis Domini bene vivendo sanctificent. Videtur autem juxta litteram, ideo primam portam gregis, ve
Abbreviated transcription (Latin):
uarent᷑. Portam aut piscui edifi¬
cauerunt filias naa. Porta pisciũ
uocat eam que ioppen. ac dis aspoli
id est liddam respicie bat. Et uicun¬
or mare fuit uit cuuctas uias ihłrm
que uiic porta dd̾ fertur appellari. Et
eẽ prima portariun ad occidentem
montis sion. Nui uidelicet opuuo¬
ui consentire uidentur uerba dieruz
in quibꝰ scriptum ẽ demanasse rege
uida. Post hec edificauit murum:
extra cͥiuitatem dd̾ ad eccidentem ge¬
on inconualle ab introitu porte pisci¬
ui ꝑ circuitu usq ad ophel et exal¬
tauit illum ue hement. Tipice aut
sicut grex diis fidelis sic etiaui piceᷤ
solent appellari. DOnde sic petꝰ ait
Pasce oues meas. Ita etiam eidem
cum audrea et ceti̾s aplis ꝓmittit
dicens. Deuite post me faciam ues
fieri piscatores hominũ. Dequibo
item piscatorib ꝑpara bolani dicit
Glegerunt bonos mores pisces in
uasa males aut foras miserint.
Porta ergo piscium edificauerũt
nuhrłm cum illi grades ordiuantꝰ
boni pisces amalis segregati ad cõ¬

Expanded text:
varentur. Portam autem piscium aedificaverunt filii Asnaa. Portam piscium vocat eam, quae Joppen ac Diospolin, id est, Lyddam respiciebat, et vicinior mari fuit inter cunctas vias Jerusalem, quae nunc porta David fertur appellari, et esse prima portarum ad occidentem montis Sion. Cui videlicet opinioni consentire videntur Verba Dierum, in quibus scriptum est de Manasse rrum extra civitatem David ad occidentem Gihon in convalle, ab introitu portae piscium, per circuitum usque ad Ophel, et exaltavit illum vehementer . Typice autem sicut grex Domini fidelis, sic etiam pisces solent appellari. Unde sicut Petro ait: Pasce oves meas ; ita etiam eidem cum Andrea et caeteris apostolis promittit, dicens: Venite post me, et faciam vos fieri piscatores hominum . De quibus item piscatoribus per parabolam, dicens: Elegerunt bonos pisces in vasa, malos autem foras miserunt . Portam ergo piscium aedificaverunt in Jerusalem, cum illi gradus ordinanturboni pisces a malis segregati, ad con
Abbreviated transcription (Latin):
simꝯ et crtogessimꝯ et quintꝰ erat
amus. et ꝑueniunt. usq ad temꝑa
duice passionis. ꝑquam hostus et
sacrificus lagalibo suus iupo situs
est: Habent uero siugule ob doma¬
guli nouo et inso lito more no am¬
plio quam .xii. menses luuares ha¬
beant. Uonde consulte angłs . lxx.¬

Expanded text:
rat annus: et perveniunt usque ad tempora dominicae passionis, per quam hostiis et sacrificiis legalibus finis impositus est. Habent vero singulae hebdomaguli, novo et insolito more, non amplius quam duodecim menses lunares habeant. Unde consulte angel
Abbreviated transcription (Latin):
tenere diui saluatoris ysaia decẽ¬
te in aui feste cognouimꝰ. eo ꝙ
captiuitatem ppłi dei so luit. et
temp lum instauri p̃ceꝑit. Ita
etiaui recte successorem eusdem
imꝑii artarxerxen. qui cuutatẽ
ihrłu reedificari cadem deuoto¬
ne mandauit. Intipum diu ac¬
cipere ualen qui autatem ua¬
laudibo. hoc est uuam de laudibo¬
dicatoris construit. Unde bene
arrarxerxes luunen sileucui temp¬
taus uit̾ pretatur. I uinen et enĩ
ure uite dus est qui corda fide lui
suorum silentium temptat. dum
eos aliquando dulce diue gre ce le¬
stis in lustrat. Aliquando ꝑ suris
uite psentis obnubilat ut tempo¬
ribo aduersĩs eruditi. ardentius et̾¬
na bona desiderent. Memorabil

Expanded text:
ere Domini Salvatoris, Isaia docente, manifeste cognovimus, eo quod captivitate populum Dei solverit, et templum instaurari praeceperit; ita etiam recte successorem ejusdem imperii Artaxerxen, qui civitatem Jerusalem reaedificare eadem devotione mandavit, in typum Domini accipere valemus, qui civitalapidibus, hoc est, unam de omnibdicatorum construit. Unde bene Artaxerxes lumen silentio tentans interpretatur. Lumen etenim vitae Dominus est, qui corda fidelium suorum silentio tentat, dum eos aliquando dulcedine gratiae coelestis illustrat, aliquando pressuris vitae praesentis obnubilat, ut temporalibus adversis eruditi, ardentius aeterna bona desiderent. Memorabilis
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc eit de salute eorum qui ali¬
quaudo ꝑiusidias diaboli de eccͣa
tio. hoc eit iuro bore mentis reno¬
cato ab infiuus de lectatonibꝰ ad
desidium suꝑne patrie aqua iupͥ¬
mo parente deciderant. S ales
sunt incquitatu scõrũ cordium
sauitas. Ascendit quippe dus
suꝑ cquos suos. cum p̾dicatorũ
corda que regat grẽ sue pietatis
sue ulustrat. et equitatio eiꝯ sa¬
nitas. Quia et illo quibo regen¬
do p̾sidet ad salutem ꝓuehit et̾¬
nani. Et alios quoqͦ ꝑ eos quibꝰ
eq p̾sideat eisdem ppetua salu¬
tis participes facit. Iut̾rogaute igit᷑
neenua de eis qui remanserant
quid sequit᷑. Et dixerit uiꝙͥ.
michi qui remauserunt. et rel

Expanded text:
hoc est de salute eorum qui alihoc est de salute eorum qui aliquando per insidias diaboli de Ecclestro, hoc est in robore mentis revocatae ab infirmis delectationibus ad desiderium supernae patriae, a quo in primo parente deciderant. Tales sunt in equitatu sanctorum cordium sanitas. Ascendit quippe Dominus super equos suos, cum praedicatorum corda quae regit gratia suae pietatis illustrat; et equitatio ejus sanitas, quia et illos quibus regendo praesidet ad salutem provehit aeternam, et alios quoque per eos quibus aeque praesidet ejusdem perpetuae salutis participes facit. Interrogante igitur Nehemia de eis qui remanserant quid sequatur: Et dixerunt mihi: Qui remanserunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
ro so lunorum menia iutrosq res¬
taurant. Qensis eni casleu ipe
est que uos decemb̾ uocaulꝯ ẽ que
apud hebroos nouus apud nos au¬
ni mensis ultimnꝰ. Quiꝯ uecabu¬
lum quod latine spes enis int̾ptan¬
tur aptissuue conuenit uotis eiꝯqr
ad engendas riunas sce cuutatis
auimu indende bat. Primũ uãq
bone accionis fundamentũ ẽ spen
nos habe iudubium de auxilio diũ
ꝑficiendi que cupunꝯ ipe e mensis
ulcherruue nob̾ suo nonune lon¬
ge aude p̾figuraus quod i eo diu
sꝑatus abelectis uerus neemias id
as fuisse se iusuis castro. cũ ueniret
uiri. qui nũtiarent iheroso luuis
Susa est metropolis regni ꝑsarũ
ut ui hester historia legimꝯ quã
trum sit urbis ut dixuno metro¬
polis est hac potentissima set qͦ
taute sit firmitate hedificata ut
castrumi eẽ uideatur. Int̾p̃ tatus
aut susis equitatio uel reuertens
quo uidelicet nomen minum
mentes si de lium conuenient̾ aꝑi¬
atur. Rorum maxime qui decap¬
ttate ihrłm curam gerunt.

Expanded text:
enia murosque restaurant. Mensis autem Casleu ipse est quem nos Decembrem vocamus, estque apud Hebraeos nonus, apud nos anni mensis ultimus; cujus vocabulum, quod Latine spes ejus interpretatur, apertissime convenit votis ejus qui ad erigendas ruinas sanctae civitatis animum intendebat. Primum namque bonae actionis fundamentum est, spem nos habere indubiam de auxilio Domini perficiendi quae cupimus. Ipse est mensis ulcherrime nobis suo nomine longe ante praefigurans, quod in eo diu speratus ab electis, verus Nehemias, id as, fuisse se in Susis castro cum venirent viri qui nuntiarent de Jerosolymis. Susa est metropolis regni Persarum, ut in Esther historia legimus ; qutrum sit urbs, ut diximus, metropolis ac potentissima, sed quod tanta sit firmitate aedificata, ut castrum esse videatur. Interpretatur autem Susis equitatio, vel revertens, quod videlicet nomen munimini mentis fidelium convenienter aptatur, eorum maxime qui de captivitate Jerusalem curam gerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
b. hec est in mundis ꝓdamꝯ mẽ¬
tibi uł humani grã fauoris nraz
faciamꝰ iusticiam eosq ad iuden¬
da nra oꝑa bona intronuitamꝰ
Qui plus ꝑiculi nob̾ laudando
ad ferant quam salutaris adn¬
niculi aub̾ udendo referant.
Et portam ueterem edificaue

Expanded text:
est immundis prodamus mentibus, vel humani gratia favoris nostram faciamus justitiam, eosque ad videnda nostra opera bona intromittamus, qui plus periculi nobis laudando afferant, quam salutaris adminiculi a nobis videndo referant. Et portam veterem aedificave
Abbreviated transcription (Latin):
deo osferre de beaut. Et huiꝯ porte
edificium .ꝑ .c. cubites extensuu. usq
ad turrem anana elh id est grã dei
scificant. Sum abinitio fidei usq
ad firmitatem bone actõnis. que nõ
nisi deo inspirante acq auxiliante
ꝑ ficitur sola etue retributonis iite¬
tone ꝑtendunt. Notandum sane
ꝙ pro eo iuĩ codices habent. et edi¬
ficauerunt portam gregis. Detus
trans latio ht̃ et edificauerunt por¬
tam et piscinam ꝓbaticam cuiꝯ no¬
minis meniunt. menuagłio suo
ioh̾s. Et autem inquiens iheroso¬
lunis suꝑ ꝓbatica piscina que cog
nominatur ebraice bethsaida quiq
porticꝰ habens. Inhis iacebat multi¬
tudo inagna languenciuz. et ceta.
Neq aliquid obstat ipin intellig̾e
lecum hic ee designauit. Ham nec
nouien ꝓbatice multũ a nomuine gre¬
gis distat. Brece et enu ouis pro¬
bato nuncupatur. Memunt huiꝰ
leti et ieronimꝰ ilibro lecorum ita
scribens bet hsaida piscina mihrłm¬

Expanded text:
rtae aedificium per centum cubitos extensum, usque ad turrim Hananeel, id est, gratiae Dei sanctificant, cum ab initio fidei usque ad firmitatem bonae actionis, quae non nisi Deo inspirante atque auxiliante perficitur, sola aeterna retributionis intentione pertendunt. Notandum sane, quod pro eo nostri Codices habent: Et aedificaverunt portam gregis. Vetus translatio habet: Et aedificaverunt portam et piscinam probaticam; cujus nominis meminit in Evangelio suo Joannes: Est autem, inquit, Jerosolymis probatica paice Bethseda, quinque porticus habens; in his jacebat multitudo magna languentium , etc. Neque aliquid obstat, ipsum intelligere locum hic esse designatum; nam nec nomen Probaticae multum a nomine gregis distat: Graece etenim ovis probaton nuncupatur. Meminit hujus loci et Hieronymus in libro Locorum, ita scribens: Bethseda piscina i
Abbreviated transcription (Latin):
bulo et oꝑe et ꝑsona sua nõ uico¬
uenient me diatorem dei et ho¬
signat qui se ad couso la tõneni
paupum spu mussum insiiuat
Cum ascensurꝯ uice lum discipu¬
lis ait. Ego rogabo patreni et
aliu parãclitum dabit. hoc est
conso latorem dabit uob̾. aquo
edificaudam cuutatem dei scam
uide licet ⁊ lan snul et conso la¬
das ee mereutes ostendit ꝑ sal mista
cũ dicebat. E dificans ihrlm dus

Expanded text:
bulo, et opere, et persona sua non inconvenienter mediatorem Dei et hosignet, qui se ad consolationem pauperum spiritu missum insinuat, cum ascensurus in coelum discipulis ait: « Ego rogabo Patrem, et alium Paracletum, hoc est, consolatorem, dabit vobis, » a quo aedificandam civitatem Dei, sanctam videlicet Ecclesiam simul et consolandos esse moerentes ostendit Psalmista cum dicebat: « Aedificans Jerus
Abbreviated transcription (Latin):
qui descendunt qui deciuitate dd̾
cumquis agn̾ali fidelium uita
spalibo desiderus ad celestia profi¬
cere didicerit. Brados namq qu¬
ideciuitate dd̾ ad infiora urbis ihe¬
ro so lune descendunt. Auxilia aut¬
sunt diuine inspiratonis siue ꝓ¬
tectionis quilꝰ paulatim exitamꝰ
ut ad menia regni ce lestis ad tin¬
gere ualeamꝰ. fecit enim grados
dcł quibꝰ ad ciuitatem eiꝯ ascende̾
de beamꝰ. Cuui diuina nos pietas
ordinem docuit uirtutum quibꝰ
ce lestia petamꝰ. cum casdem iur¬
tutes exequendi nob̾ doni tribuit
Uequibꝰ nimirum gradibꝰ psal¬
nusta dicebat. Beatus uir cuiẽ
auxilium abste due asceusqs i cor¬
ait. Ambula bunt de uirtute ui
uirtutem uide bit᷑ deus deoꝵ insi¬
on. Ad hos ergo grados stiuctores
sce̾ cuutatis post muros piscine si¬
loc et post ortum regis edificando
ꝑueniunt. Q uni post ostensa do¬
miuice in carnatõnis sacrameta
quilꝯ ceca natiuitate gentilitas
ab luta et iun luminata est. Post
incoatam ꝑ ficem germina bone

Expanded text:
qui descendunt de civitate David, cum quis a generali fidelium vita spiritualibus desideriis ad coelestia proficere didicerit. Gradus namque qui de civitate David ad inferiora urbis Hierosolymae descendunt auxilia sunt divinae inspirationis sive protectionis, quibus paulatim excitamur, ut ad moenia regni coelestis attingere valeamus. Fecit enim gradus David, quibus ad civitatem ejus ascendere debeamus, cum divina nos pietas ordinem docuit virtutum, quibus coelestia petamus, cum easdem virtutes exsequendi nobis donum tribuit. De quibus nimirum gradibus Psalmista dicebat: Beatus vir cui est auxilium abs te, Domine; ascensus in corait: Ambulabunt de virtute in virtutem; videbitur Deus deorum in Sion . Ad hos ergo gradus structores sanctae civitatis, post muros piscinae Siloae, et post hortum regis aedificando perveniunt, cum post ostensa dominicae incarnationis sacramenta, quibus caeca a nativitate gentilitas abluta et illuminata est, post inchoata per fidem germina bonae
Abbreviated transcription (Latin):
concumios. nonũ indelicet deci:¬
mum et uudecimu et duodecin¬
mũ. Huic sacratissime de uotõni
oꝑam dabat. Temipus expectanᷤ
oportium in quo suum posset de¬
siderium regi intunare. Et qui¬
dem punceps uiarius erat regi
peculum porrigebat. osficium le¬
ticie foris agebat. set ipe int̾ius
graui tristicia p̾me batur. Quod
scam ciuitatem dirutam. et ppłm
dei obprobuo et contemptui mi¬
micis dei habitam ce menunit
U nde cum suis similibꝰ ꝓtestat᷑
lcquens inp salmo. Suꝑ flun iñ
baby lonis illic seduuꝰ et fleni¬
mꝯ dum recordaᷝma tui syon. Si¬
xit qr mͥ rex. Quare uultus tuus
tristis cum te egrum nõ uideani
Non est hoc fru̾stra sim alũ nes¬
cio quos incorde tuo est. Et ti¬
mui ualde ac ninus et ceta. Nos¬

Expanded text:
continuos, nonum videlicet, decicontinuos, nonum videlicet, decimum, undecimum, et duodecimum, huic sacratissimae devotioni operam dabat, tempus exspectans opportunum, in quo suum posset desiderium regi intimare. Et quidem princeps vinarius erat, regi poculum porrigebat, officium laetitiae foris agebat, sed ipse interius gravi tristitia premebatur, quod sanc am civitatem dirutam et populum Dei opprobrio et contemptui inimicis Dei habitum esse meminisset. Unde cum suis similibus protestatur loquens in Psalmo: Super flumina Babylonis, illic sedimus et flevimus, dum recordaremur tui, Sion . Dixitque mihi rex quare vultus tuus tristis cum te aegrotum non videam non est hoc frustra sed malum nescio quid in corde tuo est et timui valde ac nimis et dixi
Abbreviated transcription (Latin):
baui aute faciem dei celi. Et di¬
xi queso due deus ce li fortis mag¬
nae atq terribilis qui custodis pac¬
tum et nuscd̃am cum his qui te
diligunt et custodiunt manda¬
ta tua. Fiat auris tua abscul¬
eiũ uir sc̃s audiens destructa lapi¬
dum ac lignorium edificia. Recte
luge bat. Ieui nabat et orabat. et
hec multo tempore se deus iutristi¬
cia. quanto magis in destructone
nus oratõnibꝰ insistendum. qua¬
timis nuserante duõ ad pristinam
erigantur sospitatem qui in obp¬
brium religionis trium p hante ĩ¬
nuico iacebat diuina uitiorum
sorde squa lentes
actum est autem i mense
uisam anno ui ce simo artar¬
xerũs regis et uinum erat au¬
te eum et leuaui uuui et dedi
regi et eram languidus aute fa¬
ciem regis. Nisau est primꝯ au¬
ni mensis scdmi ebreos. inquo
semꝑ agere pascha so le baut que
nos aprilem dicimꝰ. Quod gͦ
supͣ dixit atq luxerit atq ieuina¬
uerit et orauerit diebo multis.

Expanded text:
bam ante faciem Dei coeli. Et dibam ante faciem Dei coeli. Et dixi: Quaeso, Domine Deus coeli fortis, magne atque terribilis, qui custodis pactum et misericordiam cum his qui te diligunt, et custodiunt mandata tua: fiat auris tua ausculenim vir sanctus, audiens destructa lapidum ac lignorum aedificia, recte lugebat, jejunabat et orabat, et hoc multo tempore sedens in tristitia; quanto magis in destructionemis, orationibus insistendum? quatenus, miserante Domino, ad pristinam erigantur sospitatem, qui in opprobrium religionis, triumphante inimico, jacebant diutina vitiorum sorde squalentesactum autem in mense Nisan anno vicesimo Artaxerxis regis, et vinum erat ante eum. Et levavi vinum, et dedi regi; et eram quasi languidus ante fa etc. Nisan est primus anni mensis secundum Hebraeos, in quo semper agere Pascha solebant, quem nos Aprilem dicimus. Quod ergo supra dixit, quia luxerit, jejunaverit, atque adoraverit diebus multis,
Abbreviated transcription (Latin):
asflictonem tamen maxima erãt
mentis quod exprobrarent eis ho¬
stes ciuitatem scam ad huc reniã¬
sisse destructam set et tunc i scãni
eccła merito ad fliguit᷑ ac tristici¬
am salutaris conpunguntur. Qui
respicentes ipĩ ap̾reritis sceleribꝰ
considerant. Ita ut ꝑuegligencia
eorum quiq recti multis ꝓ desse po¬
tant quasi ꝑmuros urbis dissĩpate
diabo lus liberum iueccła habet ui¬
troitum. Quod eo magis do leu¬
dum sit uecͣe est siet ipĩ qui alu
doctrina uel exemplo ꝓ desse de bu¬
erunt exemplum int̾itus sese cer¬
uentiba corrapte uiuendo p̾mons¬
traut. Het est enun potestas ihe¬
rusalem flanus ostibo eẽ ꝑ ustas
ess qui bene iuuendo ac docendo dig¬
nos incetu electorum introducere
idignes uero arcere de buerunt.
tiorum incendio piret. Quia
uero nob̾ ad hec fieri uidetur agen¬
dum sit ostenditur cum ꝓtinꝯ ad¬
uiugit᷑. Cumq audissent uerba
huiꝯ cemodi sedi et fleui. et luxi
die bꝯ multis. et ieuina bai et ora¬

Expanded text:
afflictione tamen maxima erant mentis, quod exprobrarent eis hostes civitatem sanctam adhuc remansisse destructam. Sed et nunc in sancta Ecclesia merito affliguntur, ac tristitia salutari compunguntur, qui resipiscentes ipsi a praeteritis sceleribus, considerant, ita ut per negligentiam eorum qui correctis multis prodesse poterant, quasi per muros urbis dissipatae diabolus liberum in Ecclesiam habeat introitum. Quod eo magis dolendum sit necesse est, si et ipsi qui aliis doctrina vel exemplo prodesse debuerant, exemplum interitus sese cernentibus corrupte vivendo praemonstrant. Hoc est enim portas Jerusalem flammis hostilibus esse perustas, eos qui bene vivendo ac docendo dignos in coetum electorum introducere, indignos vero arcere debuerant, atiorum incendio perire. Quid vero nobis ad haec fieri videtur, quidve agendum sit, ostenditur cum protinus adigni. Cumque audissem verba hujuscemodi, sedi, et flevi, et luxi diebus multis: et jejunabam, et ora
Abbreviated transcription (Latin):
liquet uitm siue
cripturũs ⁊ auctis
et nnuiqueꝙ e lec¬
torum et ouiem.
hac eit uniusitatem suitorum
solere appellar. Pro eo ꝙ ueoꝵ
cordibo ise credentibꝯ ac spanti¬
te seq diligentib deus uha bita¬
ĩtre dignetur. Nuxta hoc ꝙ ipe ait

Expanded text:
liquet domum sive Scripturis sanctis, et unumquemque electorum, et omnem hoc est universitatem justorum, solere appellari; pro eo quod in cordibus in se credentibus ac sperantibus, seque diligentibus, Deus inhabitare dignetur
Abbreviated transcription (Latin):
retineauio. Inciuo figuram do¬
mus siue templi spintalis soꝰ¬
lo mõdo rex fecit templum duo
in ihrlui nam salomon ip̃e qui
intpreratur pacificꝰ. apte figu¬
ram tenuit eiꝯ dequo cauit pro¬
pheta. Multiplicabit᷑ eiꝯ mn¬
perium. et pacis non erit finis
Dequo et aplus ecele degen¬

Expanded text:
retineamus . In cujus figuram domus sive templi spiritualis, Salomon rex fecit templum Domino in Jerusalem; nam Salomon ipse, qui interpretatur pacificus, apte figuram tenuit ejus de quo canit propheta: Multiplicabitur ejus imperium, et pacis non erit finis . De quo et Apostolus Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
scentes ad eccͣam reuer̾tuntur.
Qum in lustratone scĩ spt con¬
puncti p̃cepta diuine legisqire
liquerant dennio audire. et ni¬
cipiunt custodire. Septem nã¬
ysaras mnauifesta distinctone
enumerat. Necem uero ꝓcep¬
tis onũs diuine legis sumina
cenp̾hendit. et sep̾tem multi¬
plicata pdecem. septua genar¬
um numerum ꝑficunit᷑. wni
apta significatone qui ꝑ opera
Puersa iubabiloniam fuerat
captiuati. post septuaginta
annos liberant᷑. ac domium dei
et ciuitatem scãm reedificant
peta acoinunione ac sccietate

Expanded text:
scentes ad Ecclesiam revertuntur, scentes ad Ecclesiam revertuntur, cum illustratione sancti Spiritus compuncti praecepta divinae legis quae reliquerant denuo audire incipiunt et custodire; septem namIsaias manifesta distinctione enumerat. Decem vero praeceptis omnis divinae legis summa comprehenditur. Et septem multiplica per decem, septuagenarium numerum perficiunt. Unde apta significatione, qui per opera perversa in Babyloniam fuerant captivati, post septuaginta annos liberantur, ac domum Dei et civitatem sanctam reaedificant. peccata a communione
Abbreviated transcription (Latin):
sum templum ido lõrum sor¬
dibus ꝓfanatum. et ad ulti¬
niñ acaldeis destructum aq
incensum est. Significat gra¬
uiores lapios eorum qui per
con fesionem quidem recte
fidei ac s̃ acramentum laua¬
ctri salutaus sce eccle menbris
ad unati. s denuo frande mali¬
gnorim sp̃ium ab statu fid̾i
deiecti. auiciorum sunt flama
conbusti. Quod diruto tem¬
plo hac destructa parit iheru¬
salem. ciues eio in babilomã
septuaginta acta deruplis su¬
is peiutencia ad patrim. sut
duo miserante reuult Ac rur¬
sus idem templũ atq̃s ur lem
scãm grandicum labore resta¬
urant. figutate designat eos
qui decepti adiabolo. Non
solum fidei sinceritatem atq
uitegrotatem boni opis per¬
dunt uerum etiam ꝑ acerbi¬
i. tatem sce lerum genti liln ac
publicauis at simulari uiden¬
tur. Duxta illud duũcum.Si
aut ecclam non audierit. sit
tibi ũcut et mehus et publi¬
cano. Quorum tamen nõ uul
li ꝑdine respectum gre resipi¬

Expanded text:
sum templum idolorum sorsum templum idolorum sordibus profanatum, et ad ultimum a Chaldaeis destructum, atque incensum est, significat graviores lapsus eorum qui per confessionem quidem rectae fidei et Sacramentum lavacri salutaris sanctae Ecclesiae membris adunati, sed denuo fraude malignorum spirituum a statu fidei dejecti, ac vitiorum sunt flamma combusti. Quod diruto templo ac destructa pariter urbe Jerusalem, cives ejus in Babylonem septuaginta, acta de malis suis poenitentia ad patriam sunt, Domino miserante, remissi, ac rursus idem templum atque urbem sanctam grandi cum labore restauravit, figurate designat eos qui decepti a diabolo non solum fidei sinceritatem atque integritatem boni operis perdunt, verum etiam per acerbitatem scelerum gentibus ac publicanis assimilari videnturautem Ecclesiam non audierit, sit tibi sicut ethnicus et publicanus . Quorum tamen nonnulli per divinae respectum gratiae resipi
Abbreviated transcription (Latin):
trem. Quod idem temp lum
septem anus edificauit. ectͦs¬
struit. Porro inuita futura ap¬
paiente glam resurexionis ad
integium ꝑficit atq ingaudi¬
uii uite inmortalitati iet¬
ne sue claritatis uisione sus¬
tollit. Quia enim ip̃e crraua
die hoc est post septimũ salb̾i
resurexit amortus. Becte ct¬
tonanio iumo tempus eti nre
resurexionis exprimit᷑. Qud̾
aut euo sequente quedam tẽ¬
pli edificia pnimia uetustate
disso lui cepunt. Set eadem
mox iustancia regum ac sacer¬
dotum qui illis fuere tempori
bꝯ iustaurata et inpristinum
suscitata sunt. statum signifi¬
leuissimes errato dequa libus
dno. ꝑ exemp la uel erortamen¬
ta pcedentium iustorum. Qua¬
si ꝑregum ac sacerdotum dei
corrigiuitur industriam. ee¬
ges mamq ac sacerdotes men¬
to omnes in eccła ꝑfecti no¬
cantur. cum suit menbra re¬
gis ac sacerdotis sumini. Cui
se ip̃os bede regere. cum sua cor¬
pora dño hostiam iuuentemi
eribere didicerit. Quod pa¬
modum crescentibo malis ip¬

Expanded text:
trem . Quod vero idem templum septem annis aedificavit, octastruit. Porro in vita futura, apparente gloria resurrectionis, ad integrum perficit, atque in gaudium vitae immortalis in aeterna suae claritatis visione sustollit. Quia enim ipse octava die, hoc est post septimam Sabbati, resurrexit a mortuis, recte octonario numero tempus etiam nostrae resurrectionis exprimitur. Quod autem aevo sequente quaedam templi aedificia prae nimia vetustate dissolvi coeperunt, sed eadem mox instantia regum ac sacerdotum, qui bus instaurata, et in pristinum suscitata sunt statum, signifilevissimos erratus, de qualibus Domino, per exempla vel exhortamenta praecedentium justorum, quasi per regum ac sacerdotum Dei corriguntur industriam. Reges namque ac sacerdotes merito omnes in Ecclesia perfecti vocantur, cum sint membra regis ac sacerdotis summi, cum se ipsos bene regere, cum sua corpora Domino hostiam viventem exhibere didicerunt. Quod postmodum crescentibus malis ip
Abbreviated transcription (Latin):
eidras quo hiodo sũitita suific¬
put dñs dederit sp̃ali seaex po¬
nere. Quo manifestio. pade s¬
at. qualit his qui ꝑnegligerciã
uł errorem pierant. ñt ad penitẽ¬
ciam redeundũ. Quanta dei grã
quanto iporum conatu sit lis im¬
ssorum possenda uel in petranda
uenia. Quo modo item penite¬
tes una eum eis qui iipud fide
uenerunt unam ea demq xp̃i
donum edificent ac parit infu¬
turo dedicatonis illiꝯ sollemp¬
uia expectent.

Expanded text:
dras, quomodo sint facta, sufficprout Dominus dederit, spirituali sensu exponere, quo manifestius patefiat qualiter his qui per negligentiam vel errorem perierant sit ad poenitentiam redeundum; quanta Dei gratia, quanto ipsorum conatu sit admissorum poscenda vel impetranda venia; quomodo iidem poenitentes, una cum eis qui nuper ad fidem venerant, unam eamdemque Christi domum aedificent, ac pariter in futuro dedicationis illius solemnia exspectent.
Abbreviated transcription (Latin):
troemites susfccant uerbum et siue
fructu esficiutur. Erumpna iuꝙ̃¬
et deceptõ diuitiarum. Q uenicũq enĩ
supuacus diuicianun decipit appetitꝰ
noce eit mox curarum erumpna conti¬
nuarum cominirans siue etiam pcur¬
rens asfligat. Quid eni erumpuosiꝯ
illis qui quanto plura habent tantoi
plus egent : Et minꝰ s̃bi ipĩs habere
uidentur iuxta ꝙ poetarum quidam
filargiris uiludens ait. Cresc t amor
mũni quantũ ip̃a pectinua crescit. Qñ¬
to que feliciores nonso lum appetitu ue¬
rarum diuiclarum uerum etiam ip̃o
contempint falsarum que se uera¬
cit̾ eẽ fatent᷑ tamquam nicħ haben

Expanded text:
troeuntes suffocant verbum: et sine fructu efficitur. Aerumnae inquitet deceptio divitiarum. Quemcunque enim supervacuus divitiarum decipit appetitus, necesse est mox curarum aerumna continuarum comitans, sive etiam praecurrens, affligat. Quid enim aerumnosius illis, qui quanto plus habent, tanto plus egent, et minus sibi ipsis habere videntur? Juxta quod poetarum quidam philargyris illudens ait: Crescit amor nummi, quantum ipsa pecunia crescit. Quantoque feliciores non solum appetitu verarum divitiarum, verum etiam ipso contemptu falsarum, qui se esse veraciter fatentur tanquam n
Abbreviated transcription (Latin):
Que uit̾ undas seculi aduersautes
et iimũdorum flato spirituũ ad qͥe¬
tem patue celestis quasi fidam luto¬
ris statõnem ꝑuenire conatur. ubi
benedicitur qr nauis erat imedio
mari et ipe solꝯ intr̾a. Quia nõ un¬
quam eccaͣ tantis gentiliuĩ pssuris
Nouidlum asflicta set et fedataẽ
ut si fieri poiset redemptor ip̃iꝰ eã
pror sꝰ deseruisse ad tempꝰ uidet᷑.
Unde est illa uox euis nter uudas
prccellas que temptatõnu uere¬
neum depre heuse. Atq auxi luĩ
protectonis illiꝯ gemebundo cla¬
more cleuientis. Ut quit domine
receisuti longe despicis in opor auu¬
tatib iutubulatõne. Que parit̾

Expanded text:
santes et immundorum flatus spirituum ad quietem patriae coelestis, quasi ad fidam littoris stationem, pervenire conatur. Ubi bene dicitur quia navis erat in medio mari, et ipse solus in terra, quia nonnunquam Ecclesia tantis gentilium pressuris, non solum afflicta, sed et foedata est, ut si fieri posset, redemptor ipsius eam prorsus deseruisse ad tempus videretur. Unde est illa vox ejus inter undas procellasque tentationum verrentium, deprehensa, atque auxilium protectionis illius gemebundo clmore quaerentis, Ut quid, Domine, recessisti longe? despicis in opportunitatibus, in tribulation
Abbreviated transcription (Latin):
enun io hem dequo dictum ẽ quia
signu fecit: Nullum amortuis
potuisse resirgere. Nullo a testau¬
te credebant. ih̾m autem iurum
aprobatum ad eo iuttutibꝰ et sig
ius cuiꝯ uide licet mortem e lemẽ¬
ta tremuerunt. Resurrectonem
uero atque ascentõnem ange li a¬
postoli uiri ac femine certatim pre¬
dicabant. nõ resurrexisse set furtun
eẽ ab latum credere nolue malue¬
rint. Quicum dicerent io hauẽ
resur rexisse aiuortuis et ꝓpt̾ uir ea
tutes in opinatas siue operatas eẽ
nuillo bene omnimodis deuirtute
resurexionis senserint. Quod ma¬
ioris potencie futuri sint saucti.
cũ admortuis resurex̾int quam
fuere cum carnis. Ad huc insini¬
tate grauarentur. sedet ipm resu¬
rectonis miraculum non ee uere¬
dibile docuerunt. Quod inillo do¬
cente sponte crediderunt. Quira¬
men se ipos rem credibilem indo¬
mino non crẽdisse sue merito ce¬
citatis et inuidie pro barunt. Nͦ¬
oaudito herodes ait quẽ

Expanded text:
enim Joannem, de quo dictum est, quia signum fecit nullum , a mortuis potuisse resurgere nullo attestate credebant. Jesum autem virum approbatum a Deo virtutibus et signis , in cujus videlicet morte elementa tremuerunt, resurrectionem vero atque ascensionem, angeli, apostoli, viri ac feminae certatim praedicabant; non resurrexisse, sed furtim esse ablatum, credere maluerunt. Qui cum dicerent Joannem resurrexisse a mortuis, et propterea virtutes inopinatas sive operatas esse in illo, bene omnimodis de virtute resurrectionis senserunt, quod majoris potentiae futuri sint sancti cum a mortuis resurrexerint, quam fuere cum carnis adhuc infirmitate gravarentur. Sed et ipsum resurrectionis miraculum non esse incredibile docuerunt, quod nullo docente sponte crediderunt, qui tamen seipsos rem credibilem in Domino non credidisse, suae merito caecitatis et invidiae probarunt. audito Herodes ait: Quem
Abbreviated transcription (Latin):
nicudine que patrabat inpopusis
etiam uultu plurimis notꝰ erat
terre genesareth. et non p̃sencui
tantũ salute contenti sunt. s mmu¬
tant ad alias ꝑcircuitum cuta¬
tis que omnes curant ad medicũ
briam uestimenti eins tangerent
Uimale se habent nõ tang¬
unt corpꝰ ihesu ueq totũ
uestumentum eiꝰ set extremam
fimbriam. Et quicumq tetige¬
rint sana biuitur fun briam. ues¬
rit miminꝰ uicabitur iuregno
ce lorum. uł assumptone carus ꝑ
quam uenimꝰ ad uerbum dei et
sentes abiheroso lunis et cum uidi¬
ssent quosdam exdiscipulis eiꝰ cõ¬

Expanded text:
nitudine, quae patrabat in populis, nitudine, quae patrabat in populis, etiam vultu plurimis notus erat. terrae Genesareth, ut non praesentium tantum salute contenti sint, sed mittant ad alias per circuitum civitates, quo omnes currant ad medicum. mbriam vestimenti ejus tangerent. Qui male se habent, non tangant corpus Jesu, neque totum vestimentum ejus, sed extremam fimbriam, et quicumque tetigerint, sanabuntur. Fimbriam vesrit, minimus vocabitur in regno coelorum: vel assumptionem carnis per quam venimus ad verbum Dei, etentes ab Jerosolymis. Et cum vidissent quosdam ex discipulis ejus com
Abbreviated transcription (Latin):
Inquacumq enim corde deus ꝑ
grãm sui ad est. amoris mox uni¬
uersa uitiorum et aduersautis n¬
mundi siue sp̃uum malignoru
bella conpressa quiescunt
t plus magis uitrase stupe¬
bant non enim uitellexe¬
rant depanibꝰ erat eniui cor illoꝵ
olcecatum Dominꝰ quidem et
inmiracula panum quod esset con¬
ditor rerum ostendit. et mnam bu¬
lando suꝑ undas quod haberet corpꝰ
ab omui pocorum grauedine libe¬
rum edocuit et iplacandonen¬
tos idaxumiq iabiem sedando ꝙ
elementis domiuaretur monstra¬
uit. S carnales ad huc discipuli nͤ¬
du hunc deum esse cognoscunt
Et quidem uirtutum magnitudi¬
ne stupebant. Necdum tam̃ in eo
ueritatem diuine magestatis crg¬
uoscere ualebaut¬
Uelz q uE egressi essent de
naui contumio cegnouerũt
eum et percurrentes unu̾sam re¬
gionem illam ceperunt iugraba¬
tis eos quise male habebant circũ¬
terre ubi audiebaut enui eise. O
ogno uerunt enm rumore non
facie. uł serte pro signorum mag¬

Expanded text:
In quocunque enim corde Deus per In quocunque enim corde Deus per gratiam sui adest amoris, mox universa vitiorum, et adversantis mundi, sive spirituum malignorum bella compressa quiescunt. t plus magis intra se stupebant. Non enim intellexerant de panibus. Erat enim cor illorum obcaecatum. Dominus qin miraculo panum, quod esset conditor rerum ostendit: et in ambulando super undas, quod haberet corpus ab omni peccatorum gravedine liberum, edocuit; et in placando ventos, undarumque rabiem sedando, quod elementis dominaretur, monstravit: sed carnales adhuc discipuli necdum hunc Deum esse cognoscunt. Et quidem virtutum magnitudinem stupebant, necdum tamen in eo veritatem divinae majestatis cognoscere valebant. Cumque egressi essent de navi, continuo cognoverunt eum: et percurrentes universam regionem illam, coeperunt in grabatis eos qui se male habebant circumferre, ubi audiebognoverunt eum rumore, non facie, vel certe pro signorum mag
Abbreviated transcription (Latin):
costancia fidei aperfidis ingerunt᷑
Talis nõ nuĩꝙͣ prouisio diuinitꝰ ostẽ¬
ditur. sepe eium ita fideles intribu¬
uliat¬
latõne positos superna pietas supra¬
de sunsse uisa est ut quasi la boran¬
tes inmari discipulos pterire ihesꝰ
tis. quare me oblitꝰ es: quare me
repulisti et quare trutis incedo diĩ
aifligit me iuimicus: Uumcon¬
fringuntur omnia ossa mea et c̃.
Set dicant iuinnci terrentes ubi.
est deus eorum. Cun transieris ꝑ
a quas tecum ero et flimuna non
te opient. Cum ambu laueris nug¬
ne noncombureris et flamina nõ
ardebit uite. Unde hic quoq rec¬
te sb̾ditur
t statim locuto est eis et dixit
eis confidite egosum nolite
finere et ascendit ad illos innaui
et cessauit uentꝰ. P Rima trepi¬
dancium et periclitancium. subuẽ.¬
tõ est ncursum cordibꝰ expellere
timorem secinda tempestatum
furias sue psencie uirtute conpes¬
cere. Nec mirandũ si ascendente
in nauiculam dns uentꝰ cessaint

Expanded text:
constantia fidei a perfidis ingeruntur, constantia fidei a perfidis ingeruntur, talis nonnunquam provisio divinitus ostenditur. Saepe enim ita fideles in tribulatione positos superna pietas deseruisse visa est, ut quasi laborantes in mari discipulos praeterire Jesus tis: Quare me oblitus es, quare me repulisti, et quare tristis incedo dum affligit me inimicus? Dum confringuntur omnia ossa mea, etc. Sed dicunt inimici terrentes, Ubi e Deus eorum: Cum transieris per aquas tecum ero, et flumina non operient te. Cum ambulaveris in igne, non combureris, et flamma non ardebit in te . Unde hic quoque recte subditur: Et statim locutus est eis, et dixit illis: Confidite, ego sum, nolite timere. Et ascendit ad illos in navem, et cessavit ventus. Prima trepidantium et periclitantium subventio est, incussum cordibus expellere timorem. Secunda tempestatum furias suae praesentiae virtute compescere. Nec mirandum si, ascendente in naviculam Domino, ventus cessavit.
Abbreviated transcription (Latin):
caruem de uirgine. Ueniq th̾o dorꝰ
corporale pondo no habuisse scdin
carnen douinũ. s absq pondere
et corpore suꝑmare ambulasse. at
contra fides catholica et pondo sedi̾n
carnem abere eum p̃dicat et honꝯ
corporeum et cum pondere atq ho¬
nore corporale incedere suꝑ aquas nõ
nifusis pedibo. Nam dionisiꝯ egre¬
gio inter eccͣasticos scriptores iopꝰ¬
culis de diuinis nominibꝰ hec modo
loquit᷑. Ignoramꝯ enu qualiter
de uirgineis sanguinbꝰ. Alia lege
p̃ter natura leui formabatur. Et
qualit non fusis pedibꝰ corporale.
pondꝰ habentib et materiale honꝯ
deambu labat nnihumidam et iusta¬
bilem ib̾tanciam. Quomodo aũt
uolebat donunꝰ eos p̃terire tamiꝙͣ
alieuos ad quos depenculo naufra¬
gii liberandos adueuerat. Nisuit
ad oram turbati et pauentes set cõ¬
tinuo liberati amp liꝯ ereptõnis sue
miraculum stuperent. Ac maiores
ereptori suo gras refe̾rent. quia et
intempestatib passionũ que pro

Expanded text:
dorus corporale pondus non habuisse secundum carnem Dominum, sed absque pondere et corpore super mare deambulasse. At contra fides catholica, et pondus secundum carnem habere eum praedicat, et onus corporeum, et cum pondere atque onere corporali incedere super aquas non infusis pedibus. Nam Dionysius egregius inter ecclesiasticos scriptores, in opusculis de divinis Nominibus, hoc modo loquitur: Ignoramus enim qualiter de virgineis sanguinibus alia lege praeter naturalem formabatur, et qualiter infusis pedibus corporale pondus habentibus, et materiale onus, deambulabat in humidam et instabilem substantiam. Quomodo autem volebat Dominus eos praeterire, tanquam alienos, ad quos de periculo naufragii liberandos advenerat, nisi ut ad horam turbati et paventes, sed continuo liberati, amplius ereptionis suae miraculum stuperent, ac majores ereptori suo gratias referrent? Quia et in tempestatibus passionum quae pro
Abbreviated transcription (Latin):
tumida freti terga comprimit.
Quia cuni p̾ssuus obũta fragili¬
Nil erga se aluit quam teuebras
angustiarum et estus ceruit osti¬
um confligencium. Cum uero
mente ad supni lumen pñdii et
uretue dona retrbutonis erexent qiͣ
uit uubras uextis repente exortum
lucifen conspicit quediem ꝓximu
nunciat. Lucifer namq cump lu¬
riuum tres horas noctis idest totã
uigiliam matutinam: Illuminare
penbetur. aderit que dominꝯ quiso¬
pitis temptatõnum periculis pena
libertatis fiduciam sue ꝓtectonis at¬
tubuat sequit᷑.
Tuo le bat p̾terire eos at illi
ut uiderunt eum super mare
ambulantem putauerunt fautas¬
ma eẽ. et exclamauerunt om̃s eũ
uiderunt eum et turbatisunt.
Uuc heretici putant fautasiua¬

Expanded text:
tumida freti terga comprimit: tumida freti terga comprimit: quia cum pressuris obsita fragilinil erga se aliud quam tenebras angustiarum et aestus cernit hostium confligentium. Cum vero mentem ad superni lumen praesidii, et perpetuae dona retributionis erexerit: quasi inter umbras noctis repente exortum Luciferi conspicit, qui diem proximum nuntiet. Lucifer namque cum plurimum, tres horas noctis, id est totam vigiliam matutinam illuminare perhibetur. Aderitque Dominus qui, sopitis tentationum periculis, plenam libertatis fiduciam suae protectionis attribuat. Sequitur: Et volebat praeterire eos. At illi ut viderunt eum super mare ambulantem, putaverunt phantasma esse, et exclamaverunt. Omnes enim eum viderunt, et conturbati sunt. Adhuc haeretici putant
Abbreviated transcription (Latin):
enum incorde suo oblitꝰ est deꝰ auer¬
tit faciem suaui ue uideat infinẽ
Uerum ille non obluuscit᷑ oratõ¬
nem paupuni neque auertit faci
em asperantib inse. Qui pocuis
et cercantes cum ostib ut nincãt
ad iuuat et uictores e met̾ii coro
gando. Uidet quippe dominꝯ suos
laborantes iumari. quãuis ipẽ po¬
sitꝰ int̾ra. quia et si adoram disfer¬
re uidetur auxilium tribulantis.
manifesto ad uitorio uictis ad uer¬
sitatib quasi calcatis sedatisq fluc¬
tuum uo luminib liberat. sicut
hic quoque iu̾sequent᷑. insinuatur
cumdicitur.
noctis uenit ad eos ambulãs
supmare Oratõnes et iugilie mi¬
litares interra. horarum spacia diui¬
dintur. Quando ergo dicit quar¬
ta uigilia noctis uenisse ad eos dum̾i
ostendit tota nocte peritlitatos et
extremo uectis tempore eis auxili¬
um prebitum. Laborabant ergo
tota uoctis spacii tempore s di lu¬
culo ad propuiquante et lucifero
solis diei que exortum prounitente
Ueuit dominꝰ et suꝑ ambulans

Expanded text:
enim in corde suo: Oblitus est Deus, avertit faciem suam, ne videat usque in finem. Verum ille non obliviscitur orationem pauperum, neque avertit faciem suam a sperantibus in se; quin potius et certantes cum hostibus, ut vincant adjuvat, et victores in aeternum corongando. Videt quippe Dominus suos laborantes in mari, quamvis ipse positus in terra, quia etsi ad horam differre videtur, auxilium tribulatis immanifesto adjutorio victis adversitatibus, quasi calcatis sedatisque fluctuum voluminibus liberat. Sicut hic quoque subsequenter insinuatur, cum dicitur: noctis venit ad eos ambulans supra mare. Stationes et vigiliae militares in terna horarum spatia dividuntur. Quando ergo dicit quarta vigilia noctis venisse ad eos Dominum, ostendit tota nocte periclitatos et extremo noctis tempore eis auxilium praebitum. Laborabant ergo toto noctis opacae tempore, sed diluculo appropinquante, et lucifero solis dieique exortum promittente, venit Dominus, et superambulans
Abbreviated transcription (Latin):
rum quetinam catholicam facuũt
desĩgnant. Quos bene dominꝯ quĩ¬
quagenos ꝑturmas uel centenos
discumbere p̃cepit. Ut uide licet
turba fide liun esancta suam et lo¬
cis dutucta emiorib conuuirta ꝑ¬
ciperet. Iubx lei quippe requies qui¬
qua genearii muneri nsterio con¬
cinetur. Et quinqͣ genariꝰ bis du¬
citur. ut ad centenarium pueniat᷑
Quia ergo priꝯ amalo quiescitur
opore ut post amina pleuꝯ quies¬
cat incogitatõne alii quiqua geni
alii aũt centem discumbunt. No¬
mam nousunt nõnilli quia pra¬
iusaccib habent requiem operis.
Et sunt non nulli quia peruersis
cogitatonibꝰ abent iam requiem
mentis. Beneetiam suꝑ uiride fe¬
num discubuerunt. Scriptum qͥ¬
ppe est. Ounus caro feni. et illi su¬
ꝑ uiride fenum discumbentes do¬
minicis pascunt᷑ alimentis qui
ꝑitudium continencie calcatis ĩ¬
lecr bris carnaliuĩ concupis cen¬
ciarum audiendis que deiuerbis

Expanded text:
 quae unam catholicam faciunt, designant. Quos bene Dominus quinquagenos per turmas vel centenos discumbere praecepit, ut videlicet turba fidelium escam suam et locis distincta, et moribus conjuncta perciperet. Jubilaei quippe requies quinquagenarii numeri mysterio continetur, et quinquagenarius bis ducitur, ut ad centenarium perveniatur. Quia ergo prius a malo quiescitur opere, ut post anima plenius quiescat in cogitatione, alii quinquageni; alii autem centeni discumbunt, quoniam sunt nonnulli qui a pravis actibus habent requiem operis, et sunt nonnulli qui a perversis cogitationibus habent jam requiem mentis. Bene etiam super viride foenum discubuerunt. Scriptum quippe est, Omnis caro foenum . Et illi super viride foenum discumbentes Dominicis pascuntur alimentis, qui per studium continentiae calcatis illecebris carnalium concupiscentiarum, audiendis implendis