comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tus esse hudicunt quondam particulam animae esse a &ernam
derelico magna ex parte mortalem cinici ab inmunditia in puden¬
tiae nuncupati contra humamam enim uerecundiã in propatulo
coire cum coniugibus eis mos erat censentes licitum honestumq esse
palam cum uxore concubere quia coniugium iustum est publice
id praedicantes agendum ut canes inuicis uel plateis Vnde & aca¬
nibus quorum uitam imitabantur &iam uo cabulum nomenq
traxerunt ⁊ pecurei dicti ab epicuro quodam philo sofo ama¬
tore uanitatis non sapientiae quem &iam ipsi philo sofi porcũ
nomina uerunt qua si uolutans inceno carnali uoluptatem cor¬
poris summum bonum ad serens qui &iam dixit nulla diuirra
prouidenta in seructum esse aut regimundum sed originẽ rerũ
athomis idest in secabilibus acsolidis corporibus ad signauit quorũ
fortuitis concursionibus uniuersa nascantur &iata sit adseru¬

Expanded text:
tus esset. Hi dicunt quandam particulam animae esse aeternam: tus esset. Hi dicunt quandam particulam animae esse aeternam: de reliquo magna ex parte mortalem. Cynici ab inmunditia inpudentiae nuncupati. Contra humanam enim verecundiam in propatulo coire cum coniugibus eis mos erat, censentes licitum honestumque esse palam cum uxore concumbere, quia coniugium iustum est, publice id praedicantes agendum, ut canes in vicis vel plateis. Unde et a canibus, quorum vitam imitabantur, etiam vocabulum nomenque traxerunt. Epicurei dicti ab Epicuro quodam philosopho amatore vanitatis, non sapientiae, quem etiam ipsi philosophi porcum nominaverunt, quasi volutans in caeno carnali, voluptatem corporis summum bonum adserens; qui etiam dixit nulla divina providentia instructum esse aut regi mundum. Sed originem rerum atomis, id est insecabilibus ac solidis corporibus adsignavit, quorum fortuitis concursionibus universa nascantur et nata sint. Adseru
Abbreviated transcription (Latin):
beatum omne p&catum uniforme esse ad serunt dicentes. sic ille
nocens erit qui paleas furauerit quam qui aurum quimergum occi¬
derit quam qui ȩquum non enim animal crimen sedanimus facit
hu &iam animam cum corpore perire dicunt aninam quoque
uir tutem continentiae essenegant affectant gloriam a &ernam
s sefateantur non esse a&ernos. Academici appellati
plationis aca demia athenarum ubi idem plato docebat hu omnia
incerta opinantur sed sicut fatendum est multa incerta &occuba
esse quae uoluit ds̃ intellegentia hominis excedere sic tamen plu¬
rima esse quae possint & sensus pen&ratione conprehendi hanc
sec tam arcesilaiscirenxicus philosoffus pepperit cuius sectator
fuit democritus quidixit tam quam inputeo alto itaut fundus null
sit Ita in occulto iacere ueritatem. Peri pat&ici adeambulatione
dicti eo quod aris toteles auctor eorum deambulans disputare soli¬

Expanded text:
beatum. Omne peccatum uniforme esse asserunt, dicentes: Sic ille beatum. Omne peccatum uniforme esse asserunt, dicentes: Sic ille nocens erit qui paleas furaderit quam qui equum. Non enim animal crimen, sed animus facit.' Hi etiam animam cum corpore perire dicunt, animam quoque. Virtutem continentiae esse negant. Affectant gloriam aeternam, cum se fateantur non esse aeternos. Academici appellati a villa Platonis Academia Athenarum, ubi idem Plato docebat. Hi omnia incerta opinantur; sed, sicut fatendum est multa incerta et occulta esse, quae voluit Deus intelligentiam hominis excedere, sic tamen plurima esse quae possint et sensibus capi et ratione conprehendi. Hanc sectam Arcesilaus Cyrenaicus philosophus repperit; cuius sectator fuit Democritus, qui dixit tamquam in puteo alto, ita ut fundus nullus sit, ita in occulto iacere veritatem. Peripatetici a deambulatione dicti, eo quod Aristoteles auctor eorum deambulans disputare soli
Abbreviated transcription (Latin):
res enim aput grecos & his appellatur. Logici autem quia inna¬
turde & in moribus rationem adiungunt ratio enim grece logas
dicitur. Diuisi sunt autem & hici in heresibus suis habentes quidã
nomina ex auctoribus ut platonici epicurei pͥitagorfi alii alo¬
cisconuenientiae conuenticulorum & stationũ suarũ ut peri¬
pat&ici & stoici academici : Platonici aplatono philosofodicti hiu
marum creatorem esse dm̃ corporum angelos esse adserunt ꝑ ma
tos annorum circulos indiuersa corpora redire animas dicunt
Stoici a lo codicti porticus enim fuit athenis quem ΠΩΥΚΛCCΘΩΝ
quemappellabant in qua picta erant gesta sapientiũ atq uirorũ
fortium istoriae in hunc porticu sapientes philoso fabantur ex qui
& stoicidicti suntꝰ grecae enim porticus stoa dicitur hanc sectã
primus geno instituit hunegant sineuir tute effici quem quã

Expanded text:
s enim ἦθος apud Graecos appellatur. 6. Logici autem quia in nas enim ἦθος apud Graecos appellatur. 6. Logici autem quia in naturis et moribus rationem adjungunt. Ratio enim Graece λόγος dicitur. Divisi sunt autem et hi in haeresibus suis, habentes quidam nomina ex auctoribus, ut Platonici, Epicurei, Pythagorici; alii a locis conventiculorum, et stationum suarum, ut Peripathetici, Stoici, Academici. 7. Platonici a Platone philosopho dicti. Hi animarum creatorem esse Deum, corporum angelos asserunt, post multos annorum circulos in diversa corpora redire animas dicunt. 8. Stoici a loco dicti. Porticus enim fuit Athenis, quam Pisianactiam et Poecilenstoam appellabant, in qua picta erant gesta sapientium atque virorum fortium historiae. In hac porticu sapientes philosophabantur, ex qua et Stoici dicti sunt. Graece enim porticus στοὰ dicitur. Hanc sectam primus Zeno instituit. 9. Hi negant sine virtute effici quemquam
Abbreviated transcription (Latin):
hilo sosi greca appellatione uocantur quilatinae amatores
sapientiae interpra & antur est enimphilosofus quidiuinarũ
& humanarum rerum scientiam hab& & omnem beneui uendi
tramitem ten& Nomen philosoforum primum apitagora
fertur ex hortum namdum antea greciu&eres sofistas idesti
sapientes aut doctores sapientiae sem& ipsos lactantiuf nom¬
narent iste interrogatus quid profiter&ur uerecundo nomi¬
nephilo sofum id est amatorem sapientiae seesse responbit
qm̃ sapientem profiteri a drogantis simum uide bacuer ta debio¬
cess posteeis placuit ut qͣua onta lib& derebus ad sapientiam per¬
tinentibus doctrina quisque uel sibi uel aliis uider&ur excelleri
nonnisi philososus uocar&ur. Idem autem philosofi triplici
genere diuiduntur nam aut fisicisunt. aut & hici aut logici
isicidicti quia denaturis tractatur natura quippe grecae
Efisis uocatur Ethici quidem quia demoribus disputant mo¬

Expanded text:
hilosophi Graeca appellatione vocantur, qui Latine amatores sapientiae interpretantur. Est enim philosophus qui divinarum et humanarum rerum scientiam habet, et omnem bene vivendi tramitem tenet. 2. Nomen philosophorum primum a Pythagora fertur exortum. Nam dum antea Graeci veteres sophistas, id est, sapientes, aut doctores sapientiae semetipsos jactantius nominarent, iste interrogatus, quid profiteretur? verecundo nomine philosophum, id est, amatorem sapientiae se esse respondit, quoniam sapientem profiteri arrogantissimum videbatur. 3. Ita deinceps posteris placuit ut quantalibet de rebus ad sapientiam pertinentibus doctrina quisque, vel sibi, vel aliis videretur excellere, non nisi philosophus vocaretur. Iidem autem philosophi triplice genere dividuntur: nam aut physici sunt, aut ethici, aut logici. 4. Physici dicti, quia de naturis tractant. Natura quippe φύσις Graece vocatur. 362 5. Ethici, quia de moribus disputant. Mo
Abbreviated transcription (Latin):
uirgula caequaliter iacens &porrec¬
ta siꝙpliciter significat obolum M
geminata uirgula duo obolisunt
L atinum significat obolas tres M
FLatinũ significat obolos quattuor
FLatinum de monstrat obolos quinq
oboliuero sexꝓpterea caractrem
non habent eoq inuna dragmasex
ueniant ꝙ ẽpondus denarii argenti:
H&x alitte rasigna ficat siliquas
octo idẽ tremissem
Nlatinum significat nomis ma
grecum idest solidum
PB lota ad iuncta b&a significat
dimidium solidum
uirguloce ducce exuno angulo aleua
indexterã sediuidentes significant

Expanded text:
Virgula aequaliter jacens, et porrecVirgula aequaliter jacens, et porrecta simpliciter, signiGeminata virgula duo oboli sunt. T Latinum significat obolos tres. F Latinum significat obolos quattuor. E Latinum demonstrat obolos quinque. Oboli vero sex propterea characterem non habent, eo quod in una dragma sex veniant, quod est pondus denarii argenti. H Eta littera significat siliquas octo, id est tremissem. N Latinum significat nomisma Graecum, id est solidum. IB. Iota adiuncta Beta significat dimidium solidum. Virgulae duae ex uno angulo a laeva dexteram se dividentes significant
Abbreviated transcription (Latin):
anforaest continens urnas tres: urna mensura est quam qͥdã
quar tarium dicunt pro prieat urnauas est quoce proconde¬
qui non hab& urnam : Medimna mensura est quinque modior
medimna autem latina lingua uocatur ⁊ dest dimidia eoq quin¬
q modiis metiatur quiest dimidius numerus aperfecto uena¬
rio: Artaba mensura est apud ccegrptios sextariorum¬
septuaginta duorum composita exnumero propter septuagina
duasgentes uel linguas q̃orbem inpleuerunt: Comor quinda
modiorum unus append&¬
ediorum unus append& : Corus triginta modiorum mensum
compleur hic exbebraico sermone discendit quiuocatur corgasimi¬
litudine collis coreai bebraice collis appellantur coaceruati
immodii triginta instar collis uidentur & onus cam¬
onderis signa pleris que ignota s̃
& indeerrorem legentib: faciunt
qua ꝓpt̃ formas eorum & caractres
ut aueerib signata sunt subiciamus
Lit tera significat dimidiumobolum: Ic¬

Expanded text:
amphora est continens urnas tres. Urna mensura est quam quidam amphora est continens urnas tres. Urna mensura est quam quidam quartarium dicunt. Proprie autem urna vas est, quae pro condequi non habet urnam. Medimna mensura est quinque modiorum. Medimna autem Latina lingua vocatur, id est dimidia, eo quod quinque modiis metiatur, qui est dimidius numerus a perfecto denario. Artaba mensura est apud Aegyptios sextariorumseptuaginta duorum, conposita ex numero propter septuaginta et duas gentes vel linguas quae orbem inpleverunt. Gomor quindecim modiorum onus adpendet. Corus triginta modiorum mensura inpletur. Hic ex Hebraico sermone descendit, qui vocatur 'cor' a similitudine collis: 'corea' eenim modii XXX instar collis videntur, et onus camPonderis signa plerisque ignota sunt, et inde errorem legentibus faciunt. Quapropter formas eorum et characteres, ut a veteribus signata sunt, subjiciamus. 2. Z littera significat dimidium obolum. --
Abbreviated transcription (Latin):
ant ignoranter ũ d&rahant apud hebreos constitutionem diuino
taliratione seruatur: Medius i amodo dictus hinc & modica
idest moderata modicis  modus nomen in posuit Nam modica
proparuis abusiue non pro priedicimus: Satum genus est mensu
rice iuxtamorem prouintiae pales tinace unum & dimidium
modium capiens Culus nomen ex bebreo sermone tractumest
satumin apud eos nominatur sumtio siue leuatio eoq qui m&itur
etendem mensuram sumat acleu& est & alius adũ mensura sex¬
tariorum ugintiduorum capax quasimodius: imenso¬
Occtus uocatur hebraica lingua ab olearia mola quoce apud¬
tos uelbata nominatur capiens quinquaginta sextaria quoe
men sura unanꝰ oleuice ꝓteritur : An fora uocatur quod hinc
& inde leu&ur haec grece afigura sui dicto dr̃ ꝙͦ eiansae gemina¬
tae uideantur aures imitari recipit at̃ uini uel aquece ƿedem
quadratum frumenti uero modios italicos tres : Cadus greca

Expanded text:
ant ignorantes vel detrahant, apud Hebraeos constitutione divina ant ignorantes vel detrahant, apud Hebraeos constitutione divina tali ratione servatur. Modius enim a modo dictus. Hinc et modica, id est moderata. Modicis enim modus nomen inposuit: nam modica pro parvis abusive, non proprie dicimus. re iuxta morem provincie Palestine, unum et dimidium modium capiens, cuius nomen ex hebreo sermone tractum est; satum eandem mensuram sumat ac levet. Est et alium satum, mensura sextariorum viginti duorum capax quasi modius. Batus vocatur Hebraica lingua ab olearia mola, quae 'eos vel 'bata' nominatur, capiens quinquaginta sextaria; quae mensura una molae vice proteritur. Amphora vocata quod hinc et inde levetur. Haec Graece a figura sui dicta dicitur, quod eius ansae geminatae videantur aures imitari. Recipit autem vini vel aquae pedem quadratum, frumenti vero modios Italicos tres. Cadus Graeca
Abbreviated transcription (Latin):
quat tuor ⁊dest sextariorum uiginti duorum cuius numeri causa
ind& ractaest eoꝙ in principio oͦs̃ uigintiduo opera fecerit. Nam
primadie septem opera fecit ⁊ dest materiam informẽ angelos
quattuor maria semina sationes atq plantaria : Quarta die tria
solem liam & stellas : quinta dietria pisces &creptilia aquarum
& uolatilia sextadie quattuor bestias pecodes reptilia terroce & ho¬
minem. Et fac ta sunt omnia uigintiduo genera in diebus sex: et
intiduce generationes sunt ab adamusque ad iacob excuu
nascitur omnisgens israchel &uiginti duo libri u&eris testamenti
usque adester: Et uiginti duo litter arum sunt elẽmenta quibus
constat diuinae legis doctrina : his igitur exemplis modius uiginti
duorum sex tariorum amoyseꝰ secundum sacrae legis mensur am
esfectus est & quamuis diuersaegentes huic mensurae pondusũ adici¬

Expanded text:
quattuor, id est sextariorum viginti duorum. Cuius numeri causa quattuor, id est sextariorum viginti duorum. Cuius numeri causa inde tracta est, eo quod in principio Deus viginti duo opera fecerit. Nam prima die septem opera fecit: id est materiam informem, angelos, quattuor: maria, semina, sationes atque plantaria. Quarta die tria: solem, lunam et stellas. Quinta die tria: pisces et reptilia aquarum et volatilia. Sexta die quattuor: bestias, pecudes, reptilia terrae et hominem. Et facta sunt omnia viginti duo genera in diebus sex. Et viginti duae generationes sunt ab Adam usque ad Iacob, ex cuius semine nascitur omnis gens Israel; et viginti duo libri Veteris Testamenti usque ad Hester; et viginti duarum litterarum sunt elementa, quibus constat divinae legis doctrina. His igitur exemplis modius viginti duorum sextariorum a Moyse secundum sacrae legis mensuram effectus est: et quamvis diversae gentes huic mensurae pondus vel adici
Abbreviated transcription (Latin):
mentum crescendo uocatur unde postea pecunia beneficui
gratia dari cepta congiarium appellatum est unusquisquo
enim sui temporis imperator faborem populi captans adis¬
eb&̃ ut largior uider&ur indonis congiarium at̃ sp&ialitt
mensura est liquidorum cuius &remsimul & nomen aror¬
nis inpositum inuenimus : M&rum est mensurali quidorum
haec amesura accepit nomen m&r oi mensuram dicinrsiqi
& inde appellata m&r&alic& lic& &urna & anfora & reliqu
huius modi nomina mensurarum sint tamenista hocnom̃
adenaris numeri perfectionem accepit. m&rum adomin
mensuram pertin& m&rumi grece loctin e mensura dr̃
nam &ciatum mensura est & anfora mensuraesł
uid quid plus minus uecapit mensura est sedideo hoc nomen specialit̃
ibi ad sumpsit ꝗͣ sit mensura per fectꝰ d est denarii : Modius dictis
ab eoq sit suo inodo perfeotus est at̃ mensur a librarum quad raginta

Expanded text:
augmentum crescendo, vocatur. Unde et postea pecunia beneficii augmentum crescendo, vocatur. Unde et postea pecunia beneficii gratia dari coepta congiarium appellatum est: unusquisque enim sui temporis imperator favorem populi captans adiciebat, ut largior videretur in donis. Congiarium autem specialiter mensura est liquidorum, cuius et rem simul et nomen a Romanis inpositum invenimus. Metrum est mensura liquidorum: haec a mensura accepit nomen; μέτρον enim mensuram dicunt Graeci. Et inde appellata metreta, licet et urna et amphora et reliqua huiusmodi nomina mensurarum sunt; tamen ista hoc nomen a denarii numeri perfectione accepit. Metrum ad omnem mensuram pertinet; metrum enim Graece, Latine mensura dicitur. Nam et cyatum mensura est, et amphora mensura uidquid plus minusve capit mensura est. Sed ideo hoc nomen specialiter sibi adsumsit, quod sit mensura perfecti numeri, id est denarii. Modius dictus ab eo quod sit suo modo perfectus. Est autem mensura librarum quadraginta
Abbreviated transcription (Latin):
trici pres crutare audent: temporis ut mensura horarum
& dierum &annorum unde & metire pedes horarum dicimus
hoc est mensurare: Proprie at mensura uocata quod cafrn¬
ges m&iuntur atq frumentum. ⁊dest humida & sicca ut modius
dimidia pars draginece appendens soliquas nouem qui tripl¬
catus conculam facit: Concula dragina una & dimidia adli¬
pl&ur : Ciati pondus decim draginis adpenditur qui&iam as
quibus dam as satus nominaturꝰ : Oxifalus fit siquinq dug¬
mece adduntur ad decem: Acita bulls quarta pars emindẽe
duo decim dragmas adpendens Cotula eminaest habens ciaes
det libram unam q̃ geminata sextarium facit: Sex tarius
duarum librarum est quibis ad sumptus nominatur bilib
adsumptus quader fit greco nomine cenix Quinquie
red dit nacm congius sex ielitur sextariis aquo & sex taniin¬
men dederunt : Congium autem acongiendo id est pern

Expanded text:
trici perscrutare audent. Temporis, ut mensura horarum trici perscrutare audent. Temporis, ut mensura horarum et dierum et annorum: unde et metire pedes horarum dicimus, hoc est mensurare. Proprie autem mensuram vocatam quod ea fruges metiuntur atque frumentum, id est humida et sicca, ut modiosdimidia pars dragmae, adpendens siliquas novem; qui triplicatus conculam facit. Concula dragma una et dimidia adimpletur. Cyati pondus decem dragmis adpenditur, qui etiam a quibusdam cuatus nominatur. Oxifalus ut si quinque dragmae adduntur ad decem. Acitabulus quarta pars eminae est, duodecim dragmas adpendens. Cotyla emina est habens cyatos it. Emina autem adpendit libram unam, quae geminata sextarium facit. Sextarius duarum librarum est. Qui bis adsumtus nominatur bilibris; adsumtus quater 'fit Graeco nomine cenix' Carm. dereddit: nam congius sex metitur sextariis, a quo et sextarii nomen dederunt. Congium autem a congiendo, id est per
Abbreviated transcription (Latin):
conoludate cna in ꝑenderibu s̃ centumdnagmis ⁊ ppenest
& est nomen grecun qđ suNtilq eiest cec toirses ceexo solidiluei statero¬
uo &ur in grecis nam nibilẽ cal cominus nihil talento maius
Euõ uanium apud diuersas gentes pondus hab&ur apud roma
tus ostalentum est septuaginta duarum librarum sicut plou
esis os toriet quiait duo talenta esse centum quadraginta libras
est ãt driplex idest minore mechilis : sumtuus¬
st
minor quinquaginta : medius septuaginta duarum librana
summus Centum uiginti constat: Cente narium numeri nomen
eo ꝙcentum librarum ponderis sit quod pondus propter perfec¬
tionemcente naru numeri instituerunt romani : Demȩnei
Mensura est resaliqua modo suo uel tempore circum scripa
haec icut corporis est aut temporis : Corporis ut hominum
lignorum aust columnarum longitudo & breuitas: Sed& so¬
lem istum propriam sui orbis habere mensuram quodgeo me¬

Expanded text:
concludat. Mna in ponderibus centum drachmis appenditur, concludat. Mna in ponderibus centum drachmis appenditur,  est nomen Graecum quod sunt siliquae MDCCC, tremisses CCXXV, solidi LXXV, stateribetur in Graecis; nam nihil est calco minus, nihil talento maius. Cuius varium apud diversas gentes pondus habetur. Apud Romanos autem talentum esse septuaginta duarum librarum, sicut Plautus Most. 644 ostendit, qui ait duo talenta esse centum quadraginta libras. Est autem triplex; id est minor, medius, summus. Minor quinquaginta, medius septuaginta duarum librarum, summus centum viginti constat. Centenarium numeri nomen est eo quod centum librarum ponderis sit. Quod pondus propter perfectionem centenarii numeri instituerunt Romani. De mensuris . Mensura est res aliqua modo suo vel tempore circumscripta; haec autem aut corporis est aut temporis. Corporis est, ut hominum, lignorum et columnarum longitudo et brevitas. Sed et solem istum propriam sui orbis habere mensuram, quod geome
Abbreviated transcription (Latin):
uadrantem hebraei similiter qr drantem uocaent Quocatur qua¬
dransq unciae quartam pccrtem adpendeat : Sicel quilatino ser
ponẽ siclus corrupte appellatur hebraeum nomen estha¬
bens apud eos unciae pondus apud latinos at̃ &grecos quarta
panrs unciae est &stateris medi&as draginas adpendens ducos
unde cum inliteris diuinis legitur sidus unciacit Cum uero ingen¬
tilium quarta pars unciteest : Vnciadicta quod uni uersitaten
minorum ponderum sua unitate uinciꝵ idest conplectat cons¬
iue at̃ dragmas octo ⁊̃ dest scripulis uiginti quattuor ꝙ pro in¬
de legiti num pondus hab&ir quia numerus scrip&łorumenis
horas die noctisq m&itur ũ qui a libram efficit duo decĩ& compu¬
tatus pdnibria duodecim unciis perficitur & indehab&ur per¬
fecti ponderis genus quiato constat uncus ꝙ mensibus annis
oictciãt̃ libra ꝙ sit libera & cuncta incrase pondera predicta

Expanded text:
Quadrantem Hebraei similiter codrantem vocant; et vocatur quaQuadrantem Hebraei similiter codrantem vocant; et vocatur quadrans quod unciae quartam partem adpendeat. mone siclus corrupte appellatur, hebraeum nomen est, habens apud eos unciae pondus. Apud Latinos autem et Graecos quarta pars unciae est, et stateris medietas, drachmas appendens duas. Unde cum in litteris divinis legitur siclus, uncia est; cum vero in gentilium, quarta pars unciae est. Uncia dicta, quod universitatem minorum ponderum sua unitate vinciat, id est, complectatur. Constat autem drachmis octo, id est, scrupulis XXIV, quod proinde legitimum pondus habetur; quia numerus scrupulorum ejus horas diei noctisque metitur; vel quia libram efficit, duodecies computata. Libra duodecim unciis perficitur, et inde habetur perfecti ponderis genus; quia tot haec constat unciis, quot mensibus annus. Dicta autem libra, quod sit libera, et cuncta intra se pondera praedicta
Abbreviated transcription (Latin):
scripulis idest decim&oeco feliquis De narium at̃ dictum quia
pro decim nummis inputatur.: Solidum nuncupatum quianibil
illi deerse uid&ur solidumin u&eres in degru dicebant & cotum
Ipse quoq nomis ma uocatur pro eo ꝙ nominibus principum
effigiisq sign&ur ab initouero unum nomisma unus ar¬
genteus erat hoc i ab asiris cepit dicunt at̃ iudacei quod abrahã
interram canaa primus hanc aduexerit formam solidum
apud latinos alio nomine sextula dr̃ ꝙ his sex uncias ꝯpleatur
hunc ut diximus uulgus aureum solidum uocat cuius tertiam
pertem id eodixerunt tremissem eo solidum faciat ter missus
Dexculabis ad sumpta duellam facit terposita staterem redant
S tater& at̃ medi&ias unciae est adpendens aureos tres unde & uocat᷑
srater ꝗ tribus solidis st& haec &simi uncia quia semis hab&
dcuncia haec e semerss quia ponderis semis est quasi semis assis

Expanded text:
scripulis, id est decem et octo siliquis. Denarium autem dictum quia scripulis, id est decem et octo siliquis. Denarium autem dictum quia pro decem nummis inputatur. Solidum nuncupatum, quia nihil illi deesse videtur; solidum enim veteres integrum dicebant et totum. Ipse quoque nomisma vocatur pro eo quod nominibus principum effigiisque signetur. Ab initio vero unum nomisma unus argenteus erat; hoc enim ab Assyriis coepit: dicunt autem Iudaei quod Abraham in terram Chanaan primus hanc advexerit formam. Solidum apud Latinos alio nomine sextula dicitur, quod his sex uncia conpleatur. Hunc, ut diximus, vulgus aureum solidum vocant; cuius tertiam partem ideo dixerunt tremissem, eo quod solidum faciat ter missus. Sextula bis adsummata duellam facit; ter posita staterem reddit. Stater autem medietas unciae est, adpendens aureos tres; unde et vocatus stater quod tribus solidis stet. Haec et semuncia, quia semis habet de uncia. Haec et semissis, quia ponderis semis est, quasi semis assis.
Abbreviated transcription (Latin):
signata libris & unciis & uago pondere men surata:
xamen est filium medium quo trudinȩ statera regitur &
lance sequantur unde & irlanci s. amentum dr̃ linicuiq at̃
ponderi certus est modus nominibus propruis designat s
Calcus minima pars ponderis quarta paers oboliẽ constans
lentis geminis granis appellatur at̃ calcus ꝙ sit paruilluss
& lapis calculus quiad eominimus est utsine molestia se
calc&ur Seliqua uicensima quar tapars solediẽ aban ed
cuius semenẽ uocabulum tenens: Ceratim obolipars uob
est habens se liquam unam semis hunc latintas sem roloolꝰ
uocat ecera denat grece latine siliqua cornu dos etans
quat tuor fiebat in olim exaere ad instar sagittie
pondere constat hic apud grecos gramma uocatur scripulus atem
dictiis perdiminutionem alcepillo breui quiscrupus uocatur: Drag¬
ma octaua pars uncice est & denarii pondus argenti tribus constans

Expanded text:
signata libris et unciis, et vago pondere mensurata. signata libris et unciis, et vago pondere mensurata. xamen est filum medium, quo trutinae statera regitur, et lances aequantur. Unde et in lanceis amentum dicitur. 6. ponderi certus est modus nominibus propriis designatus. Calcus, minima pars ponderis, quarta pars oboli est, constans lentis geminis granis. Appellatur autem calcus quod sit parvulus; sicut et lapis calculus, qui adeo minimus est ut sine molestia sui calcetur. Siliqua vicesima quarta pars solidi est, ab arbore, cuius semen est, vocabulum tenens. Ceratin oboli pars media est, habens siliquam unam semis. Hunc Latinitas semiobolum vocat; ceratin autem Graece, Latine siliqua cornulum interprduos, calcos quattuor. Fiebat enim olim ex aere ad instar sagittae.pondere constat. Hic apud Graecos gramma vocatur. Scripulus autem dictus per diminutionem a lapillo brevi qui scrupus vocatur. Dragma octava pars unciae est et denarii pondus argenti, tribus constans
Abbreviated transcription (Latin):
tunctis m& allis fulgeat & uenenum prodat. ꝑ si eo infundas uene¬
num stridore medie& colores uarios inmodum arcus caelesti
emittit.
DEPONDERIBUS
ondorum ac mensurarum lubat cognascere modum. Nam
omnia corporalia sicut scriptumest a summis usqad imam
cunctis enimcor poreis rebus pondus naturadedi suum quap
ponderumrationem ingreciam consticuit : Et lic& alii anti quioras
exqterint sediste hac arte experientior fuit: Pondus dictum
eoq instatera libratum pendeat h inc & pensum abusiueã
pondus libra una est unde &iam dispondius dictum est quasidu
pondera quod nomen adhuc In usur&en&ur sTrutina est ge¬
mina ponderum lances ȩquali examine pendens facta propa
talenta &centenaria adpendenda sicut momentana proparui
modicaq pecunia haec & monita uocata idem & staterce nomen
ex numero habens qͣ duobus lancis & uno in medio stilo libratiu¬
litorst& Campana aregione italiae nomen accepit. ubi primam
elus usus reppertus est haec duas lances non hab& sed uirga est

Expanded text:
unctis metallis fulgeat, et venenum prodat. Nam si eo infundas venenum, stridorem edit et colores varios in modum arcus caelestis emittit. De ponderibus . Ponderum ac mensurarum iuvat cognoscere modum. Nam omnia corporalia, sicut scri. Cunctis enim corporeis rebus pondus natura dedit. Suum quoque ponderum rationem in Graecia constituit; et licet alii antiquiores extiterint, sed iste hac arte experientior fuit. Pondus dictum eo quod in statera libratum pendeat; hinc et pensum. Abusive autem pondus libra una est. Unde etiam dipondius dictum est, quasi duo pondera; quod nomen adhuc in usu retinetur. Trutina est gemina ponderum lances aequali examine pendens, facta propter talenta et centenaria adpendenda; sicut momentana pro parva modicaque pecunia. Haec et moneta vocata. Idem et statera nomen ex numero habens, quod duobus lancis et uno in medio stilo libratitur. 6. Campana a regione Italiae nomen accepit, ubi primum ejus usus repertus est. Haec duas lances non habet; sed virga est
Abbreviated transcription (Latin):
cut ari stłbs tradidit qua edam insinistraparte iecor indextera splenhabuis se
ꝗlia secundum quod naturationem ut in aliam anudigĩ plures quo n aturati & coheren

Expanded text:
cut Aristoteles tradidit, quemdam in sinistra parte jecur, in dextera splenem habuisse. 10. Alia secundum connaturationem, ut in alia manu digiti plures connaturati et cohaeren
Abbreviated transcription (Latin):
Icain possessio interpra&atur unde xhimologiam ipsius ex primens
tatio eo quod interfecto abel. in terfectus sit & poenam sui sceleris
dederit Abel luctus inter pra&atur quonoserumꝰ figurabatur oci

Expanded text:
Cain possessio interpretatur, unde etymologiam ipsius exprimens Cain possessio interpretatur, unde etymologiam ipsius exprimens tatio, eo quod pro interfecto Abel interfectus sit, et poenam sui sceleris dederit. 318 8. ABEL luctus interpretatur, quo nomine praefigurabatur oc
Abbreviated transcription (Latin):
Leriq: primorum hominum nomina expropriis causis originem ħominum
habent quibus ita proph&ic e indicta sunt uocabula ut aut futuris aut prȩce¬
us eorum causis conueniant in quibus tamen manentespiri
logiae interpr&ationem non adtigimus solam ipsam in latinum & himologiam
posuimus. Quod autem unum nomen aebraicum aliter atq: aliter interpr&at
hoc secundum accentuum & litterarum euenit diuersitate ut inuaris significa¬
tionibus nomina conmutentur. Adam sicut beatus hieronimus tradit homi
siue terrenus siue terra rubra inter pra&atur. exterra enim facta est caro
& humus hominis faciendi materies fuit. Eua interpr&atur uita siue
calamitas siue uae. uita quia origo fuit nascendi. calamitas & uae
quia ꝑ preuaricationem causa extitit moriendi. Acadendo enim nomen sũpsit¬
calamitas. Alii autem dicunt ab hoc eua uita & calamitas appellata qui a
sȩpe mulier uiro causa salutis est. scepe calamitatis & mortis quod est rua e¬

Expanded text:
lerique primorum hominum ex propriis causis originem nominum habent. Quibus ita prophetice indita sunt vocabula; ut aut futuris, aut praecedentibus eorum causis conveniant. 2. In quibus tamen manente spirilogiae interpretationem non attigimus, solam ipsam in Latino etymologiam posuimus. Quod autem unum nomen Hebraicum aliter atque aliter interpretatur, hoc secundum accentuum et litterarum evenit diversitatem, ut in variis significationibus nomina commutentur. Adam, sicut beatus Hieronymus tradit, homo sive terrenus sive terra rubra interpretatur. Ex terra enim facta est caro, et humus hominis faciendi materies fuit. Eva interpretatur vita sive calamitas sive vae. Vita, quia origo fuit nascendi: calamitas et vae, quia praevaricatione causa extitit moriendi. A cadendo enim nomen sucalamitas. Alii autem dicunt quod ob hoc Eva vita et calamitas sit appellata, quia saepe mulier viro causa salutis est, s
Abbreviated transcription (Latin):
lus ui est q uac insphera uidaur acamndore dicta quia ribdest quam diqot dusur
amesse quacircuit sol & ex splendoris ipsius transitu italt gerce aliqui dicun
Cinculerum distineta ponit qua s dam partes temperuesua in coste permisit quis

Expanded text:
ulus via est, quae in sphaera videtur a candore dicta, quia alba est, quam aliqui dicunt, ulus via est, quae in sphaera videtur a candore dicta, quia alba est, quam aliqui dicunt, viam esse quam circuit sol, et ex splendoris ipsius transitu ita lucere. « circulorum distincta zonis quasdam partes temperie sua
Abbreviated transcription (Latin):
tuelus su dera ineo fixa ab oriente usque ad occidentem circuire septentrionibus breuu¬
orss giros iuxta cardinem peragentibus Axis est septentrionis linea recta quaepet meq¬
am pilam soher&endit &dicta axis quod in ea sphera uoluitur uel quia ibi plaustrums
Cardines ex tremae partessunt Axir &dicti car diner eo quod per eos uertitur ca
Poliq sunt cipculi qui currunt peraxem horum alter est septentrionalis quinuniũ
occidit appellaturq horeus alter australis quinum quam uidecur & austro notius
d icitur o deti poli quod sint axium ei di exusu plaustrorum a poliendo scilic& no¬
nato sed polus poreus sempe uideur austro notius numquaon quadextra ces
altora sunt prersa austri Conuexa ex tremia caclisunt acur uitate dicta ror
cur uexit ecrbismest & inclinatum & in modum circutiflexur Hac teus erq¬

Expanded text:
otu ejus sidera in eo fixa ab oriente usque ad occidentem circumire, septentrionibus breviotu ejus sidera in eo fixa ab oriente usque ad occidentem circumire, septentrionibus breviores gyros peragentibus. Axis est septentrionis linea recta, quae per mediam pilam sphaerae tendit; et dicta axis, eo quod in ea sphaera ut rota volvitur, vel quia ibi plaustrum est. Cardines extremae partes sunt axis; et dicti cardines, eo quod per eos vertitur coelum. Poli sunt circuli qui currunt per axem. Horum alter est septentrionalis, qui nunquam occidit, appellaturque boreas, alter vero australis, qui nunquam videtur, et austronotius dicitur. Poli dicti, quod sint axium cycli ex usu plaustrorum a poliendo scilicet nominati, sed polus boreas semper videtur, austronotius nunquam, quia dextra coeli altiora sunt pressa austri. Convexa extrema coeli sunt a curvitate dicta: nam convexum curvum est et inclinatum, et in modum circumflexum. Lacteus circ
Abbreviated transcription (Latin):
dicsuo ur portior ele sra cta idest auidendo eo quoda er grespicaust aads pe¬
cilandum purior. Caclum aitem in soripturis sc̃i id eo firma mentum
uo catum quod sit cursu suderum & ratis legibus fixisque firma pentum into
lum proaere accipitur ubiuenti & nuber & procellȩ & turbines fiunt. Luero
uolare & nos in consu&udine hunc aerem caelum appellamus nam cum deserero &
quaerimus aliquando dicimus qualis est aer aliquando quale est cae
II E T HE RR Locus est in quo sidera sunt & significat eum ignem quia toto on
m alto separatur est sane & her est ipsud elementum & hera uero splendor & hersa est
sermogrecus. Ephera caeli dicta eo quod species eius in rotundum formata est sed&u
quidtale est auo lubilitate sphera xgrecis dicitur sicut & pilȩ quibus ludunt in fant
infilo sophidicunt caelum in sphere figura mundique esse conuexum omnibus paribs
ȩqualem conduentem terram medi amundi mole libratam huncmoueridicunt & comm¬

Expanded text:
dicitur atotyapacea, id est a videndo, eo quod aer perspicuus sit et ad speculandum purior. Coelum autem in Scripturis sanctis ideo firmamentum vocatur, quod sit cursu siderum, et ratis legibus fixisque firmatum. Interdum et coelum pro aere accipitur, ubi venti et nubes, procellae et turbines fiunt: Unde Lvolare; et nos in consuetudine hunc aerem caelum appellamus. Nam cum de sereno vel nubilo quaerimus, aliquando dicimus, 'qualis est aer?', aliquando, 'quale est caelum?' De partibus caeli . Aether locus est in quo sidera sunt, et significat eum ignem qui a toto mundo in altum separatus est. Sane aether est ipsud elementum, aethra vero splendor aetheris, et est sermo Graecus. Sphaera caeli dicta eo quod species eius in rotundum formata est. Sed et quNam philosophi dicunt, coelum in sphaerae figura undique esse convexum, omnibus partibus aequale, concludens terram in media mundi mole libratam. Hoc moveri dicunt, et cum m
Abbreviated transcription (Latin):
tenearit u meras: nihil autem sunt tenebre: sedipsalucis absentia tenebre dicuntur sicis
sueriun nenaliquares est : sedubi sonus nom est silentium dicitur si e tenebre nons
quio sunrt : sedubidu nonen ten ebredicuntur : NVnbracs die caresie cenetre unon
quod fiat cum solus obicimur radis: est autem mobilis &in certar ees solis cidien
quia iotu uentorum : Nam que quotiens mou&ur insole nobiscum ioueri uid&la

Expanded text:
teneant umbras. Nihil autem sunt tenebrae, sed ipsa lucis absentia tenebrae dicuntur; sicut teneant umbras. Nihil autem sunt tenebrae, sed ipsa lucis absentia tenebrae dicuntur; sicut silentium non aliqua res est, sed ubi sonus non est silentium dicitur; sic tenebrae non aliquid sunt, sed ubi lux non est tenebrae dicuntur. 13. Umbra quod fiat cum solis obicimur radiis. Est autem mobilis et incerta, et ex solis circuitu et ex motu ventorum. Namque quotiens movetur in sole, nobiscum movere vid
Abbreviated transcription (Latin):
quippe terra dicitur tunc autem maiorigelu stringitur terra cum fuerit nox serem
in a est matutini temporis frigus. quiide pruina nomen accepit quia sicut ignis uris¬
Epiro enimignis : urere enimꝰ & ad frigus & adsolem pertin& : Nam uno sermone duodiuen
significantur pro eo quodunum effectum habet : similis enimuis est & caloris & frigors
unde & utraq saxarum punt : Naom calor urit : ut est uritur infelix dido : Item frigus us
tant pos dictum qui rarus est &espissus ut pluuia : Nebula dicta: inde unde & nabila
abob nubend scilic& hoc est ãperiendo terra siue quo d nubes uolans ut faciat exlit
enim ualles humide nebulas & fiunt nubes in de nubilum indeniues: ⁊ebule autem hu
ꝓecunt cum serenitas est : summa cum nubilum : Caligo umbra est desois situdine uet
eł facta &dicta caligo quod maxime aeris calore dignatur : en ebre dicuntur quod

Expanded text:
quippe terra dicitur. Tunc autem maiori gelu stringitur terra, cum fuerit nox serena. Pruina est matutini temporis frigus, quae inde pruina nomen accepit quia sicut ignis urit; πῦρ enim ignis. Urere enim et ad frigus et ad solem pertinet; nam uno sermone duo diversa significantur, pro eo quod unum effectum habent. Similis enim vis est et caloris et frigoris, unde et utraque saxa rumpunt. Nam calor urit, ut estVirg. Aen. 4, 68: Uritur infelix Dido. Item frigus uritant ros dictum quia rarus est, et non spissus ut pluvia. Nebula inde dicta, unde et nubila, ab obnubendo scilicet, hoc est, operiendo terram, sive quod nubes volans faciat. Exhalant enim valles humidae nebulas, et fiunt nubes, inde nubilum, inde nives. Nebulae autem ima petunt cum serenitas est, summa cum nubilum. 11. Caligo, umbra est de spissitudine aeris effecta. Et dicta caligo, quod maxime aeris calore gignatur. 12. Tenebrae dicuntur, quod
Abbreviated transcription (Latin):
littera uel mutata appellata est mulier: utrique enim fortitudinem & in¬
becillitatem corporum separantur sed ideo uirtus maxima uiri mulieris mini
ut patiens uirꝰ ess& scilic& nefaeminis repugnantibus libido coger& uiros als
ad p&ere aut i alium sexum proruere dicitur mulier faemin eus

Expanded text:
littera vel mutata, appellata est mulier. Utrique enim fortitudine et inbecillitate corporum separantur. Sed ideo virtus maxima viri, mulieris minor, ut patiens viri esset; scilicet, ne feminis repugnantibus libido cogeret viros aliud appetere aut in alium sexum proruere. Dicitur igitur mu
Abbreviated transcription (Latin):
celobrationibus instituti sunt unde &quieos expectant dȩ monũ cultib:
inseruire uidentur nam res equestris antea simplex agebatur &
utiq communis usus reatus nonerat s cum adludos coactus est
natiiralis usus ad dcemoniorum cultum trans latus est : itaq cas¬
tori & pollicide putantur haec species qͥbus equos conercurio
distributos hnistoriae docent : s. & neptunor equȩstris iudtẽ
qm greci ippon appellant .s. & martis & loui inludis equi sunt
consecrat & ipsi quadrigis prȩsunt: Circenses ÷ ludi ideo dic¬
ti uel acir cum eundo ũ qͦd ubi uͦ m&aesunt olim gladii po¬
nebantur quos quadrige circum ibant & in dedicti circenses
abensibus circaquos currebant si quidem & in litore ripas

Expanded text:
celebrationibus instituti sunt: unde et qui eos spectant daemonum cultibus inservire videntur. Nam res equestris antea simplex agebatur, et utique communis usus reatus non erat; sed quum ad ludus coactus est naturalis usus, ad daemoniorum cultum translatus est. Itaque Castori et Polluci deputantur haec species, quibus equos a Mercurio distributos historiae docent; sed et Neptunus equestris ludi est, quem Graeci ἵππιον appellant; sed et Martis et Iovis in ludis equi sunt consecrati, et ipsi quadrigis praesunt. Circenses autem ludi ideo dicti, vel a circumeundo, vel quod, ubi nunc metae sunt, olim gladii ponebantur quos quadrigae circumibant; et inde dicti Circenses, ab ensibus circa quos currebant. Siquidem et in litore ci
Abbreviated transcription (Latin):
n fabricis pari&um atq: tacto rumgreci inuetorem dedalũ
ad serunt iste enimprimus dꝑdicis se fabricam aminer
instructores dcitecti ir cimen taris unt quidis ponunt
in fundamentis unde &apostolus desem&ipso qs sapiens
in quid ardicectus fundamentum posui: Naciones dieti amaci¬
nis inquibus insistunt propter altitudinem pari&um
uenustas dis positio est areae ũsolu & funda mentorum discriptio
decons truetione.

Expanded text:
n fabricis parietum atque tectorum Graeci inventorem Daedalum asserunt. Iste enim primus didicisse fabricam a Minerinstructores. Architecti autem caementarii sunt, qui disponunt in fundamentis; unde et Apostolus de semetipso: Quasi sapiens, inquit, architectus fundamentum posui . Machiones dicti a machinis, in quibus insistunt propter altitudinem parietumvenustas. DispoDe constructione
Abbreviated transcription (Latin):
Vi anus quantum interpra&atio ostendit deunctione diducitur siuede no
iuda iud .ei. demagistri quippe nomine cognomen sec tatoribus datũs est
xp̃iani ałem olimͦ aludeis quasi ob opproprid̃ natarei uocabantur pro
co quod dñs nõster at que s aluator abico qb dam gallixe nagareus sit appel¬
latus nonse autem glori&ur xpĩanum qui nomen hab& & facta non habe T
ubi autem secutum fuerit opus certissime ille est xp̃ianus quia sefactis
ostendq xp̃ianum ambulans sicut & ille ambulauit a quo & nomentraxit

Expanded text:
ianus, quantum interpretatio ostendit, de unctione deducitur, sive de noJuda Judaei. De magistri quippe nomine cognomen sectatoribus datum est. Christiani autem olim a Judaeis, quasi ob opprobrium, Nazareni vocabantur: pro eo quod Dominus noster atque Salvator a vico quodam Galilaeae Nazaraeus sit appellatus. 3. Non se autem glorietur Christianum, qui nomen habet, et facta non habet. Ubi autem nomen secutum fuerit opus, certissime ille est Christianus, quia se factis ostendit Christianum, ambulans sicut et ille ambulavit, a quo et nomen traxit
Abbreviated transcription (Latin):
nomine gallat᷑ȩ nuncupantur.  Greciante tersali atersalo postes
a greco rege grecisunt nuncupati Nam greci propri. etes salisunt
Lapitas autem tessaliae fuisse alunt circapenion amne molimin habi

Expanded text:
nomine Galatae nuncupantur. Graeci ante Thessali a Thessalo, postea nomine Galatae nuncupantur. Graeci ante Thessali a Thessalo, postea a Graeco rege Graeci sunt nuncupati. Nam Graeci proprie Thessali sunt. Lapithas autem gentem Thessaliae fuisse aiunt, circa Penion amnem olim inhabi
Abbreviated transcription (Latin):
unimammas dicit Nam hoc est amato quasimanos
idest sinemamma has iam non esse quode arum pertim abercule
a siaicdis sitie gonses quaeposteros se la sonis credunt albocrimne masc
obadsiduis niuibus &ipsius capilli dolor gentinomen dedit &indi qi¬
cuntun albun horum glauca oculis in est picta pupilla adeo in noci
plus quam die cernant albani autem uiciniama sonumfuerunt
us inultima meotide interglacialem tana in & massag&
manes populos habita uerunt. Deinde pernicibus equis causꝗ rupib
feras gentes alex an dhri claustra cohibente ruperunt. &orienten
uigintiannis tenuerunt captiuum & abegrptus at que & hiopibus
annum uectigale exegerunt. Trosanorum gens antea dar dana
regnauit. posquem filius eius erictonius deinde nepor eius trosa quo tro¬
iani nuncupati sunt. Calate gallies senoscuntur quii auxilium a re¬
gebithiniae uocati regnum cumeo parta uictoria diuiserunt sic que¬
deinde grecis admixti primum gallo greci Nunc ex antiquo gallori

Expanded text:
Unimammas dicit. Nam hoc est Amazon, quasi ἄνευ μαζοῦ, id est sine mamma. Has iam non esse, quod earum partim ab HerculAsiaticae Scythiae gentes, quae posteros se Iasonis credunt, albo crine nascuntur ab adsiduis nivibus; et ipsius capilli cuntur Albani. Horum glauca oculis, 408 id est, picta inest pupilla, adeo ut nocte plusquam die cernant. Albani autem vicinae Amazonibus fuerunt, qui prius in ultima Maeotide inter glacialem Tanaim et Massagetarum immanes populos habitaverunt. Deinde pernicibus equis Caucasi rupibus, ubi feras gentes Alexandri claustra cohibent, eruperunt, et Orientem viginti annis tenuerunt captivum, et ab Aegyptiis atque Aethiopibus annuum vectigal exegerunt. 67. Trojanorum gens antea Dardanregnavit. Post quem filius eius Ericthonius, deinde nepos eius Tros, a quo Troiani nuncupati sunt. Galatae Galli esse noscuntur, qui in auxilium a rege Bithyniae deinde Graecis admisti, primum Gallograeci, nunc ex antiquo Gallorum
Abbreviated transcription (Latin):
in contribulatione sunt: Cubernio qͥ& guber nator qr̃
cobernator qd coibeat prudentia sua ib ernia idest ter¬
pestates maris : Nauta anacuedictus per diriuationem na
uitam pronauta po&ice dr̃ sicut mapros promars nomrec

Expanded text:
in contributione sunt. Gubernio, qui et gubernator, quasi in contributione sunt. Gubernio, qui et gubernator, quasi coibernator, quod coibeat prudentia sua iberna, id est tempestates maris. Nauta a nave dictus per derivationem. Navita autem pro nauta poetice dicitur, sicut Mavors pro Mars; nam rec
Abbreviated transcription (Latin):
uel feriendodicta dequarum genera & pondere dorca¬
tius sic tradȩdit neutu parce pilos uiua ces condere cerui
untia donec erit geminam super additam libram: Interspe¬
cies pilarum sunt trigonaria & arenata : trigonaria est
qrͣ intres luditur arenat᷑a qua ingrege dum excirculo
adstantium expectantiumq: emissa ultra iustum spatiũ
pilam excipere lusoq inire consueuerunt
lusum appellant cum duo conminius exproximo acpene
coniunctis cubitis pilamferiunt: Sdramꝰ dr̃dare qui pqla
crure prolato feriendam conlusoribus prebent:E xp̃ib̵ xuiii¬
Quarumdam uocabula quib: aliquid fabricatur uel instru¬
menta artificum ũ qͣministerium exhibent atq: aliq
iuiuscemodi de inceps exparte notandas tudui Antifex
generale nomen uocatur quod artem faciat sicut aurifex
qui durum faxo enim profacio contiqui dicebant
N auclerur dominus nauis est appellatus ita qͦel na¬

Expanded text:
vel feriendo dicta. De quarum genere et pondere Dorcavel feriendo dicta. De quarum genere et pondere Dorcatius sic tradit 1: Neu tu parce pilos vivacis condere cervi, Uncia donec erit geminam super addita libram. Inter species pilarum sunt trigonaria et arenata. Trigonaria est quia inter tres luditur. Arenata, qua in grege, dum ex circulo adstantium spectantiumque emissa, ultra iustum spatium pilam excipere lusumque inire consueverunt. Cubitalem lusum appellant quum duo comminus ex proximo ac pene coniunctis cubitis pilam feriunt. Suram dicitur dare qui pilam crure prolato feriendam conlusoribus praebent. De navindam vocabula quibus aliquid fabricatur, vel instrumenta artificum, vel quae ministerium exhibent, atque aliquid huiuscemodi deinceps ex parte notanda studui. Artifex generale nomen vocatur quod artem faciat, sicut aurifex qui aurum facit. Faxo enim pro facio antiqui dicebant. Nauclerus domnus navis est, appellatus ita quod na
Abbreviated transcription (Latin):
qr qua draesunt ex: omnibus pa¬
tibus has alii lepus culos uocant eo qͦd exiliendo discurrunt
aleatores sibiuidentur fisio logiceper allegoriam han cartem
exercere & sub quadam rerum similitudine fingere namtribis¬
uias senariis locis distinctas propter a&ates hominum dermei
lin eis proptertempora argumentantur inde & tabula ternis¬
appellatio singulorum mutata est & unionem canem¬
Icionem subbum quotrionem planum uocabant Iac ttVo
esserarum ita aperstis aleatoribus ꝯpquitua ut afferat qͥd uolue¬
est ut puta senionem qͥeis in iacta benuaffert: uitant in capem
alios uagos appellant atuero qui moueri omnino non pos¬
sunt hcitos dicunt unde &agentes. homines incitiuo¬
cantur quibus spes ultra procedendi nullares tor
&odium & damnarerum unde & aliquando pre
E scelera inter dicta legibus fuit De pila
p.la proprie dr̃ quod sit pilis plena ħ &sfera aferendo

Expanded text:
a quadrae sunt ex omnibus partibus. Has alii lepusculos vocant, eo quod exiliendo discurrant.  figuris aleae. Quidam autem aleatores sibi videntur physiologice per allegoriam hanc artem exercere, et sub quadam rerum similitudine fingere. Nam tribnt. Sed et ipsas vias senariis locis distinctas propter aetates hominum ternariis lineis propter tempora argumentantur. Inde et tabulaappellatio singulorum mutata est, et unionem caneminionem suppum, quaternionem planum vocabant. De iactu tesserarum . Iactus tesserarum ita a peritis aleatoribus conponitur ut adferat quod voluerit, utputa senionem, qui eis in iactu bonum adfert. Vitant autem canem alios vagos appellant; at vero qui moveri omnino non possunt, incitos dicunt. Unde et egentes homines inciti vocantur, quibus spes ultra procedendi nulla restat.et odium et damna rerum; unde et aliquando propter haec scelera interdicta legibus fuit. De pila . Pila proprie dicitur quod sit pilis plena. Haec et sfera a ferendo
Abbreviated transcription (Latin):
ndex proditor ab indicando Indigena uocatur quod in desit genitus
id est in eodem loconatus. Inpudens eo quod ab eo pudor etpudicitia procuis
ab est : Inpudicus aspodice uocatus podore enim fa&orem dicit In cestus

Expanded text:
Index, proditor ab indicando. Indigena vocatus quod inde sit genitus, Index, proditor ab indicando. Indigena vocatus quod inde sit genitus, id est in eodem loco natus. Inpudens, eo quod ab eo pudor et pudicitia procul abest. Inpudicus a podice vocatus. Putorem enim foetorem dicit. Incestus