comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
origeni & alteriobaliã causã ad accusa¬
tionẽ eius accessert. Metodius igit᷑
cũ multa derogasset primitꝰ origeni.
postea uelut expęnitentiaͫ iratꝰ uiru
indialogo que attitulauit seno nen
sic ait. Sed qid ego amplius de eorũ
querimoniis factis contra origene̾ lo¬
quor o Dũ enĩ culpant eũ ꝓ quibꝰ pu¬
tant causis. & nih il quasi male creden¬
tẽ de scã trinitate repperiunt. Osten¬
dunt᷑ in eo magis pietatis & rectitudi¬
nis testimonia ꝑhibere. Athanasius au¬
tẽ defensor niceni concilii librisꝓprus
contra arrianos uoce clara testẽ suȩ fi¬
dĩ hunc uirũ uocat. illius libroscon¬
iungens suis Et hȩc dicens mirabilis
inquit & laboriosissimꝰ origeneẜ hoc
de filio di nobis testimoniũ ꝑhibensait.
coȩtͣ̃nũ eũ asseuerans patri Ignorant
igit᷑ semet ipsos derogatores origenis.
& iã laudatorẽeiꝰ athanasi d̾blaspheman¬
tes Hecde origene dicta sufficiant :
nc̃ sequam᷑ historiã¬

Expanded text:
et aliter ob aliam causam ad accusationem ejus accesserunt. Methodius igitur cum multum derogasset primitus Origeni, postea velut ex poenitentia miratus virum, in dialogo quem attitulavit Xenonem, sic ait: Sed quid amplius ego de illorum querimoniis factis contra Origenem loquor? Dum culpant eum pro quibus putant causis, et nihil quasi male credentem de sancta Trinitate reperiunt, ostenduntur in eo magis pietatis et rectitudinis testimonia perhibere. Athanasius autem defensor Nicaeni concilii, libris propriis contra Arianos voce clara testem suae fidei hunc virum vocat, illius libros conjungens suis, et haec dicens: Mirabilis, inquit, et laboriosissimus Origenes hoc de Filio Dei nobis testimonium perhibens, ait, coaeternum eum asseverans Patri. Ignorant igitur semetipsos derogatores Origenis, etiam laudatorem ejus Athanasium blasphemantes. Haec de Origene dicta sufficiant. Nunc sequamur historia
Abbreviated transcription (Latin):
cra celebrasti. rursus quia inuitatꝰ excu¬
sasti. & nc̃ denuo inte ipse confidis. Qua¬
ꝓpt obserua ne turba nascat᷑ inpopło.
&huiꝰ rei periculũ ipse suscipias łt ȩc dũ
audisset epiphanius: ab ȩccła formidatꝰ
abscessit. Cũq reuersurus ee̾t ad ciprũ.
fert̃ quidã hȩceũ mandasse ioħi Spero
quia non moriaris ep̃s. At ille remanda¬
uit: Spero te ad tuã patriã non redire
Hȩc utrũ uere dictasint nescio. ambota¬
men hunc habuert finẽ Nã nec epipha¬
nius uiuus ꝑuenit ad ciprũ. sed in naue
defunctꝰ est: & ioħs post paululũ episco

Expanded text:
cra celebrasti; rursus quia invitatus excucra celebrasti; rursus quia invitatus excusasti, et nunc denuo in teipsum confidis. Quapropter observa ne turba nascatur in populo, et hujus rei periculum ipse suscipias. Haec dum audisset Epiphanius, ab ecclesia formidatus abscessit. Cumque reversurus esset ad Cyprum, ferunt quidam haec eum mandasse Joanni: Spero quia non morieris episcopus. At ille remandavit: Spero te ad tuam patriam non redire. Haec utrum vere dicta sint nescio; ambo tamen hunc habuere finem. Nam nec Epiphanius vivus pervenit ad Cyprum, sed in navi defunctus est, et Joannes post paululum
Abbreviated transcription (Latin):
oħs igͥ constantinopoleos indignatꝰ ñe
cur absq regulis in eiꝰ ȩccłam ordinati¬
onẽ fecerit epiphanus. sed tam̃ rogabat
ut int̃ ep̃os cũ eomaneret. At ille nec
manere secu eo nec orare respondit
nisi dioscorũ & qui cũ eo erant urbe pel¬
leret. & ipse in librũ origenis dapnati¬
one subscriberet. Ioħe hȩc facere diffe¬
rente & dicente non oportere ante
catholicã cognitionẽ aliqid̃ facere petulan¬
ter. ad hoc consiliũ ab inimicis ioħis epipha¬
branda collectio. ꝓcedere faciunt epipha¬
nium & corã omi popło origenis dãpnare
libros. & ad idicare dioscorũ eiꝰq sequa¬
ces. si mulquoq derogare ioħi uelut eqx de¬
fensori. Hȩc ioħi nuntiant᷑. Altera uero
die dñ iã uenisset epiphanius ad ȩccłam.
hȩc ꝑserapionẽ uerba mandauit. Contra
regulas multa gessisti õ epiphani. primũ
quidẽ quia ordinatione fecisti in ȩccła
sub meo iure constituta: deinde quia me
non iubente in eis auctoritate propriasa¬

Expanded text:
inopoleos indignatus non est cur absque regulis in ejus ecclesia ordinationem fecerit Epiphanius; sed tamen rogabat ut inter episcopos cum eo maneret. At ille nec manere se cum eo, nec orare respondit, nisi Dioscorum et qui cum eo erant urbe depelleret, et ipse in librorum Origenis damnationem subscriberet. Joanne haec facere differente, et dicente non oportere ante catholicam cognitionem aliquid facere petulanter, ad hoc consilium ab inimicis Joannis Epiphabranda collectio, procedere faciunt Epiphanium, et coram omni populo Origenis damnare libros, et adjudicare Dioscorum ejusque sequaces, simul quoque derogare Joanni, velut eorum defensori. Haec Joanni nuntiantur. Altera vero die dum jam venisset Epiphanius ad ecclesiam, haec per Serapionem verba mandavit: Contra regulas multa gessisti, o Epiphani! primum quidem, quia ordinationem fecisti in ecclesia sub meo jure constituta; deinde quia, me non jubente, in ea auctoritate propria sa
Abbreviated transcription (Latin):
fessionibꝰ suis obstrictꝰ. dũ ꝑ suñ dia¬
conũ ꝓmisisset ratũ se habiturũ qđ
fuisset aconcilio definitũ. Qua ꝓptͣ
ipse quidẽ ȩccłȩ tenens fide̾. sardiniã
adꝓpriũ remeauit thronũ hiuero
qui prius cũ eo contristatifuerant.
hactenꝰ ab ȩccła segregant᷑. Uerũ eu¬
sebius ad instar optimi medici itͣ fa¬
ciens ꝑ oriente̾. infirmos fide recre¬
abat imbuens atq docens pͣdicatio¬
nibꝰ eccłasticis uniuersos Hinc tran¬
siens uenit illiricũ. & inde rursus ita¬
liã ꝑ agrans hȩc ipsa ꝓnuntiabat
erũ hilarius pictauensis arx iui¬
scđȩ aquitaniȩ pontifex rectȩ fi¬
dei dogmata dudui pͣ seminauerat
tã italis quã gallicanis epͣis. quippe
cũ primus ab exilio remeasset: Et ut᷑q
ergo infide laborauert. Sed hilariꝰ
trinitatis consubstantialitate con¬
scripsit. quibꝰ hoc sufficient᷑ expo¬
suit & uehement᷑ arrianoꝵ dogma

Expanded text:
nfessionibus suis obstrictus, dum per suum dianfessionibus suis obstrictus, dum per suum diaconem promisisset ratum se habiturum quod fuisset a concilio definitum. Quapropter ipse quidem Ecclesiae tenens fidem, in Sardiniam ad proprium remeavit thronum. Hi vero qui prius cum eo contristati fuerant, hactenus ab Ecclesia segregantur. Verum Eusebius adinstar optimi medici iter faciens per Orientem, infirmos fide recreabat, imbuens atque docens praedicationibus ecclesiasticis universos. Hinc transiens venit in Illyricum; et inde rursus Italiam peragrans, haec ipsa pronuntiabaterum Hilarius Pictaviensis secundae Aquitaniae pontifex, rectae fidei dogmata dudum praeseminaverat tam Italis quam Gallicanis episcopis, quippe cum primus ab exsilio remeasset . Uterque ergo fortiter in fide laboraverunt. Sed Hilariustionem de Trinitatis consubstantialitate conscripsit. Quibus hoc sufficienter exposuit, et vehementer Arianorum dogma
Abbreviated transcription (Latin):
Intͣ hȩc etiã meletius ab exilio reme¬
auit. inueniensq seorsũ celebrare col¬
lectas socios suos presidebat eis Sed
ȩccłas quidẽ optinebat euzotius arri¬
ani dogmatis presul. Porro paulinus
unã tantumodo paruãrũ intraciui¬
tatẽ detinebat ȩccłam. ex qua eũ eu¬
roius ꝓ sui reuerentia non eiecit. Me¬
letius aut̃ extra ciuitatis portas solẽ¬
nia celebrabat. Tẽ igͥ hoc modo de
antiochia discessit eusebuis. Uerũlu¬
cifer sentiens nͣ suscipere eũ sebiũ eiꝰ
ordinationẽ. hoc putauit in iuriosũ.
ac uehement᷑ irascebat᷑ & cõmunicare
declinabat eusebio. sed etiã quȩ sino¬
do placuerant ꝑ contentione̾ reꝓbare
nitebat᷑. Hȩc dũ int̃ eos tristitiȩ tem¬
pore gererent᷑ multos ab ȩccła remone
rt̃. & denuo altera luciferianox here¬
sis ẽ ex orta. Sed lucifer irã suã ne¬
quaquã cõplere p̃ualuit. erat enĩ c̃¬

Expanded text:
Inter haec etiam Meletius ab exsilio remeInter haec etiam Meletius ab exsilio remeavit; inveniensque seorsum celebrare collectas socios suos, praesidebat eis; sed ecclesias quidem obtinebat Euzoius, Ariani dogmatis praesul. Porro Paulinus unam tantummodo parvam intra civitatem detinebat ecclesiam, ex qua eum Euzoius pro sui reverentia non ejecit. Meletius autem extra civitatis portas solemnia celebrabat. Tunc igitur hoc modo de Antiochia discessit Eusebius. Verum Lucifer sentiens non suscipere Eusebium 291 ejus ordinationem, hoc putavit injuriosum, ac vehementer irascebatur, et communicare declinabat Eusebio. Sed etiam quae synodo placuerant, per contentionem reprobare nitebatur. Haec dum inter eos tristitiae tempore gererentur, multos ab Ecclesia removerunt, et denuo altera Luciferianorum haeresis est exorta. Sed Lucifer iram suam nequaquam complere praevaluit; erat enim co
Abbreviated transcription (Latin):
mite iã & requiescite. ecce enĩ apꝓ¬
pinquabit hora & filius hominis tra¬
det᷑ in manꝰ peccatoꝵ. Sed neq ante¬
quã ueniret tẽpus se teneri passus
eͣ. neq cũ uenisset tẽpꝰ absconsus ẽ :
sed etiã semet ipsũ tradidit ad uer¬
sariis Sic & beati martires inꝑsecu¬
tionibꝰ tẽporalibꝰ custodi ebant semet¬
ipsos. & dũ quererent᷑ ꝑ latibula fu¬
giebant : Cũ uero inuenirent᷑. mar¬
tiriose subdebant. Hȩc de athana¬
sio retulisse sufficiat. Xx iii¬
usebius interea uerc ellensis ep̃s. repen¬
te post modũ ab alexandria uenit
antiochiã. & inueniens paulinũ alucife¬
ro consecratũ plebe̾q. diuisã meletuq
si consenserant. Repͣhenditq apud se¬
met ipsũ qđ gestũ est : & ꝓ reuerentia
luciferi habita taciturnitate discessit.
ꝓmittens inconuentu ep̃&ꝵ quȩ gesta
fuerant emendanda Habens tamen
maximã curã. eos unire non potuit:

Expanded text:
mite jam et requiescite. Ecce enim appmite jam et requiescite. Ecce enim appropinquavit hora, et Filius hominis tradetur in manus peccatorum . Sed neque antequam veniret tempus, teneri se passus est, neque cum venisset tempus absconsus est, sed etiam semetipsum tradidit adversariis. Sic et beati martyres in persecutionibus temporalibus custodiebant semetipsos, et dum quaererentur, per latibula fugiebant; cum vero invenirentur, martyrio se subdebant. Haec de Athanasio retulisse sufficiat. usebius interea Vercellensis episcopus repente postmodum ab Alexandria venit ad Antiochiam, et inveniens Paulinum a Lucifero consecratum, plebemque divisam, Meletiique rsi consenserant; reprehenditque apud semetipsum quod gestum est, et pro reverentia Luciferi, habita taciturnitate discessit: promittens in conventu episcoporum quae gesta fuerant emendanda: habens tamen curam maximam, eos unire non potuit.
Abbreviated transcription (Latin):
deserti locũ seorsũ. Dñs itaq hȩc
faciens ita dicebat. Sed utinã isti¬
uel sic erubescerent. & usq ad homi¬
nes suã petulantiã declararent. &
nͣ magis ac magis insanientes uide¬
rent᷑ etiã ipsũ arguere saluatore
tes Sed neq uesanorũ quilibet eos
poterit sustinere. cũ arguant᷑ nec
euangłia ipsa nosse Est enĩ occasio
nr̃e discessionis & fuge rationabi¬
lis atq uera. quã in saluatore qͥdẽ
euangłiste posita̾ memorart᷑: nos
autẽ etiã in scis uiris oportet ta¬
lia cogitare Nã ea quȩ de saluato¬
re humano modo conscriptast᷑: eadẽ
cõmunit᷑ humano generi deputant᷑.
Quȩ nr̃a st̃ ille suscepit. & passiones
nr̃e infirmitatis ostendit. Qđ ioħs
ita conscripsit. Querebant ergo eu
tenere. & nullus misit in eũ manꝰ.
quia nondũ uenerat hora eiꝰ Nã
an tequã hȩc ueniret. dicebat ip¬
se matri. Nondũ uenit hora mea.
pore passionis dicebat discipłis Dor¬

Expanded text:
deserti locum seorsum . Dominus itaque haec deserti locum seorsum . Dominus itaque haec faciens, ita docebat. Sed utinam istivel sic erubescerent, et usque ad homines suam petulantiam declararent, et non magis ac magis insanientes viderentur etiam ipsum arguere Salvatoremtes. Sed neque vesanorum quilibet eos poterit sustinere, cum arguantur nec Evangelia quidem ipsa nosse. Est enim occasio nostrae discessionis et fugae rationabilis atque vera, quam in Salvatore quidem evangelistae positam memorarunt. Nos autem etiam in sanctis viris oportet talia cogitare. Nam ea quae de Salvatore humano modo conscripta sunt, eadem communiter humano generi deputantur. Quae nostra sunt ille suscepit, et passiones nostrae infirmitatis ostendit. Quod Joannes ita conscripsit: Quaerebant ergo eum tenere, et nullus misit in eum manus, quia nondum venerat hora ejus . Nam antequam haec venirent, dicebat ipse matri: Nondum venit hora mea .pore passionis discipulis dicebat: Dor
Abbreviated transcription (Latin):
do iã etiã dm̃ semet ipsũ in notesce¬
bat & manũ aridã restituerat sa¬
nã: & pharisei quidem egredientes
consiliũ fecert aduersus euͣ ut enͣ
occiderent: iħc autẽ sciens discessit
inde. Nã & quando lazarũ suscita¬
uit a mortuis. ab illa inquit die
cogitauert᷑ ut intͣficerent eũ Iħc
ergo iã non palã ambulabat intͣ
iudeos. sed abiit inde in regionẽ
iuxta desertũ. Deinde saluatore
dicente antequã abrahã fieret ego
sũ: iudeiquidẽ tulert᷑ lapides ut
mitterent suꝑeu᷑. Iħc aute̾ abscon¬
dit se & exut de templo. & transi¬
ens ꝑ mediũ eorũ abit. & ita discessit
Putas hȩc uidentes magis autẽ audi¬
entes cũ non uideant. quomodo scđm
qđ scriptũ e non debent igne com¬
buri. qm contraria his quȩ dñsfa¬
cit & docet cogitant & loquuntur
Nã quando ioħs martiriu sustinuit
eiꝰq corpꝰ sepeliere discipłi : audi¬
ens iħc. discessit inde in naui ad

Expanded text:
do jam etiam Deum semetipsum innotescedo jam etiam Deum semetipsum innotescebat, et manum aridam restituerat sanam; et Pharisaei quidem egredientes concilium fecerunt adversus eum, ut eum occiderent: Jesus autem sciens discessit inde . Nam et quando Lazarum suscitavit a mortuis: Ab illo, inquit, die cogitaverunt, ut occiderent eum. Jesus ergo jam non palam ambulabat inter Judaeos, sed abiit inde in regionem juxta desertum . Deinde Salvatore dicente: Antequam Abraham fieret ego sum. Judaei quidem tulerunt lapides ut mitterent super eum. Jesus autem absconsus est, et exivit de templo. Et transiens per medium eorum, abiit , et ita discPutas haec videntes, magis autem audientes, cum non videant, quomodo secundum quod scriptum est, non debeant igne comburi, quoniam contraria his quae Dominus facit et docet, cogitant et loquuntur? Nam quando Joannes martyrium sustinuit ejusque corpus sepeliere discipuli, audiens Jesus, discessit inde in navem ad
Abbreviated transcription (Latin):
fugiant in montana. Qui in tecto
e non descendat tollere aliqiđ de
domo sua. Qui in agro. non reuerta¬
t tollere uestes suas Hȩc enĩ scientes
sc̃i. huiꝰ modi habuert᷑ conuersationis
modũ. Quȩ enĩ nc̃ precepit dñs. hȩc
etiã ante incarnatã sui pͣsentiã in scĩs
locutus eꝰ: & hic ẽ hominũ terminus
ad ꝑfectionẽ ducens. ut qđ ds iubet
hoc faciant. Propterea & ipsũ uerbũ
ꝓptͣ nos in humanatũ cũ quereret᷑.
sicuti nos ipsi abscondi dignatũ est:
Et iterũ dũ ꝑsecutionẽ pateret᷑ fugiit.
&ͥ insidias declinauit. Decebat enĩ
eũ sicuti famẽ & siti etiã hoc pati &
hoc modo ostendere semet ipsũ
humanatũ. Ab initio siquide̾ mox¬
ut homo factus ẽ. cũ paruulus eẽt
ipse ꝑ angłm mandauit ioseph
Surgens sume puerũ & matrẽ eius
& fuge in egẏptũ. futurus eͣ enĩ
herodes querere animã pueri. Mor¬
tuo quoq herode. uidet᷑ ꝓptͣ arche¬
laũ filiũ eiꝰ in nazareth fugisse: Quan¬

Expanded text:
ntana, et qui in tecto est non descendat tollere aliquid de domo sua; qui in agro, non revertatur tollere vestes suas . Haec enim scientes sancti, hujusmodi habuerunt conversationis modum. Quae enim nunc praecepit Dominus, haec etiam ante incarnatam sui praesentiam in sanctis locutus est. Et hic est hominum terminus ad perfectionem ducens, ut quod Deus jubet, hoc faciant. Propterea et ipsum Verbum propter nos humanatum, cum quaereretur, sicuti nos ipsi, abscondi dignatum est ; et iterum cum persecutionem pateretur, fugit et ab insidiis declinavit . Decebat enim eum, sicuti famem et sitim, etiam hoc pati, et hoc modo ostendere semetipsum humanatum. Ab initio siquidem mox homo factus est; cum esset parvulus ipse per angelum mandavit Joseph: Surgens sume puerum et matrem ejus, et fuge in Aegyptum. Futurus est enim Herodes quaerere animam pueri . Mortuo quoque Herode, videtur propter Archelaum filium ejus in Nazareth fugisse. Et quan
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianorũ. & eiꝰ suasione xp̃iani magis
a seditione quiescerent. Quo facto ni¬
sus eͣ imꝑator ex huiꝰ modi uerbis tito
inimicitias popłi concitare. scribens
bostrensibꝰ quia titꝰ eorũ fuisset accu¬
sator. dicendo suis monitis nͣ sua uo¬
luntate popłm a seditione cessasse. eũq
uelut hostẽ popło suadebat expellere
Non enĩ qđ iustũ erat aut legitimũ
iubebat agi. sed odio religionis uerbis
quide̾ culpare. oꝑibꝰ autͣ mala ꝑfici
contendebat: qua pptͣ ꝑ ciuitates & ꝓ¬
uintias xpͣiani diffugiebant. Huius
participes plurimi me fuere ꝓgeni¬
toruͣ. simul & auus qui de patre paga¬
no natꝰ ipse cũ tota domo & qui erant
ex genere ȩlafionis xp̃iani primo st̃
facti In bethlea uico gazensi nimium
popłosa habentiq tẽpla antiqua ȩdifi¬
cidq pulcherrima. & maxime pante¬
um in ciuitatis arche locatũ eminens

Expanded text:
Christianorum, et ejus suasione Christiani magis Christianorum, et ejus suasione Christiani magis a seditione quiescerent. Quo facto, nisus est imperator ex hujusmodi verbis Tito inimicitias populi concitare: scribens Bostrensibus, quia Titus eorum accusator fuisset, dicendo suis monitis, non sua voluntate populum a seditione cessasse; eumque velut hostem populo suadebat expellere. Non enim quod justum erat aut legitimum jubebat agi; sed odio religionis, verbis quidem culpare, operibus autem mala perficere contendebat. Quapropter per civitates et provincias Christiani diffugiebant. Hujus participes plurimi meorum fuere progenitorum. Simul et avus, qui de patre pagano natus, ipse cum tota domo, et qui erant ex genere Alaphionis, Christiani primo sunt facti in Bethelea, vico Gazensi nimium populoso, habentique templa antiqua, aedificiaque pulcherrima, et maxime Pantheon in civitatis arce locat
Abbreviated transcription (Latin):
constituere paganorũ : uĩ quidẽ in¬
ferre atq tormenta popłis sacrifi¬
care nolentibꝰ fatuũ iudicauit. sed
hoc tantumodo precepit ut ꝑsingu¬
las ciuitates numerꝰ eox. conscribere¬
t᷑ quos tamen nequaquã aut orare
ꝓhibuit. sciebat enĩ quia nͣ posset
ulla necessitas suspendere qđ uolu̾tas
spontanea suggessisset. Porro clericoᷤ
& ȩccłarũ presules a ciuitatibꝰ suspen¬
dere festinabat studens ut eoꝵx absen¬
tia paulati solueret᷑ ȩccła neq. sacroꝵ
ministri nec qui docerent uł quimi
nisteriis participarent᷑ existerent. &
ꝑ hoc longo tẽpore paterent᷑ ꝓpriȩ
religionis obliuionẽ¬
ostrensibꝰ itaq publica uoce pcepit.
ut titũ sue ciuitatis tc̃ ep̃m ꝓcul
expellerent. Cũq ussisset hoc clerielq
minaret᷑ quasi ipsi facerent tͣbas in
popło: tcͣ titus libellũ destinauit im¬
ꝑatori. contestatꝰ euͣ ac dicens quia ini¬
mica int̾ se ee̾t turba paganox atq.

Expanded text:
constituere paganorum, vim quidem inconstituere paganorum, vim quidem inferre atque tormenta populis sacrificare nolentibus fatuum judicavit. Sed hoc tantummodo praecepit, ut per singulas civitates numerus eorum conscriberetur: quos tamen nequaquam aut orare prohibuit. Sciebat enim quia non posset ulla necessitas suspendere quod voluntas spontanea suggessisset. Porro clericos et Ecclesiarum praesules a civitatibus suspendere festinabat, studens ut eorum absentia paulatim solveretur Ecclesia, neque sacrorum ministri, nec qui docerent, vel mysteriis participarentur, existerent; et per hoc longo tempore paterentur propriae religionis oblivioneostrensibus itaque publica voce praecepit ut Titum suae tunc civitatis episcopum procul expellerent. Cumque jussisset hoc, clericisque minaretur, quasi ipsi facerent turbas in populo: tunc Titus libellum destinavit imperatori, contestans eum ac dicens quia inimica inter se esset turba paganorum atque
Abbreviated transcription (Latin):
iiterea ciz icinis legatione xxuii¬
fungentibꝰ apud principe̾ de ꝓpri¬
lis rebꝰ & paganox restitutione tẽplox:¬
laudans eos ꝓpt sacrorũ curã quȩ
postulauerant uniuersa concessit.
Eleusiũ uero eius ciuitatis remouit
ep̃m ueluti uastatorẽ tẽplorũ. &
quia uiduarũ pabula & sacrarũ uir¬
ginũ monasteria constituerat: pa¬
ganisq suaserat ut paternã religio¬
nẽ relinquentes adxpͣiana dogmata
se conferrent. Intͣdixit etiã xp̃ianis
peregrinis ne uenirent ad cizicu. cre¬
dens quia religionis causa excitarent
seditiones: eosq alii eiꝰ ciuitatis xp̃i¬
ani fouerent & publici simul opifi¬
ces artificesq monetȩ. qui induas di
uisi partes principu preceptione
priscoꝵ cũ uxoribꝰ atq liberis cizicũ
habitare st̃ uissi Hi enĩ singulis an¬
nis certã oblatione̾ publico confere¬
bant. aliiquidem militũ clamides.
alii uero pecunias nouas Cũ igit᷑
modis omibꝰ placuisset uiliano ritũ

Expanded text:
icenis legatione fungentibus apud principem de propriis rebus et paganorum restitutione templorulaudans eos propter sacrorum curam, quae postulaverant universa concessit. Eleusium autem ejus civitatis removit episcopum, veluti vastatorem templorum; et quia viduarum pabula sacrarumque virginum monasteria constituerat; paganisque suaserat ut, paternam religionem relinquentes, ad Christiana dogmata se conferrent. Interdixit etiam Christianis peregrinis ne venirent ad Cyzicum: credens quia religionis causa excitarent seditiones, eosque alii ejus civitatis Christiani foverent. Et publici simul opifices artificesque monetae, qui in duas erant divisi partes principum praeceptione priscorum, cum uxoribus atque liberis Cyzicum habitare sunt jussi. Hi enim singulis annis certam oblationem publico conferebant: alii quidem militum chlamydes, alii vero pecunias novas. Cum igitur modis omnibus placuisset Juliano ritum
Abbreviated transcription (Latin):
inuito peccaret. scđm traditione̾ xp̃i¬
P recipue uero zelatꝰ drͣ notas littera¬
rũ ep̃aliũ quibꝰ solent alterutris scri¬
bentes cõmendare peregrinos. & ubi
ꝓficiscunt᷑ & a quibꝰ ueniunt modis om̃ibꝰ
indicare & solatia ꝑ mereri. tanquam
noti & amici sint testimonio directi
signaculi Hȩc considerans. festinabat
ut pagani xpͣianoꝵ assuescerent᷑ offi¬
ciis Sed qm̃ multis incredibile eͣ eu
studia xp̃ianorũ sequi uoluisse: non
aliunde quã ex ipsius sermonibꝰ im
arsatio pontifici galatiȩ scripta direxit
aganorũ nondũ agit᷑¬
cultores eiꝰ in neglegentia positos¬
Nã dox claritas. magnitudo atq. subli¬
mitas om̃i oratione atqͦ. spe maior ẽ.

Expanded text:
invitus peccaret, secundum traditionem Chriinvitus peccaret, secundum traditionem ChriPraecipue vero zelatus dicitur notas litterarum episcopalium, quibus solent alterutris scribentes commendare peregrinos, et ubi proficiscuntur, et a quibus veniunt modis omnibus indicare, et solatia promereri, tanquam noti et amici sint, tessignaculi. Haec considerans festinabat ut pagani Christianorum assuescerent officiis. Sed quoniam multis incredibile est eum studia Christianorum sequi voluisse, non aliunde quam ex ipsius imperatoris s enim Arsatio pontifici Galatiae scripta direxit. Paganorum ritus nondum agitucultores ejus in neglNam deorum claritas, magnitudo atque sublimitas, omni oratione omnique spe major e
Abbreviated transcription (Latin):
iuuenculus ipse conspexr xx uiui¬
Git᷑ imꝑator dudũ studens paganita¬
tẽ in om̃i suaditione dilatari. grauit᷑
ferebat uidens xp̃ianos potuis apꝓba¬
ri & tẽpla quide̾ erant aꝑta. sacrificiaq
pagano. ꝑ ciuitates scđm uoluntate il
lius ꝓcedebant. Ipse aute estuabat ne
res & filios atq seruos. Arbitratꝰ aut̃
xpͣianitatis statũ ex uitabona & conuer¬
satione consistere: studuit ubiq tẽpla
paganoꝵ constructione & ordine xpͣia¬
ne religionis ornare: sedibꝰ atq ꝓcessi¬
onibꝰ. paganorq. doginatibꝰ atq moniti¬
onibꝰ lectores suȩ suꝑstitionis instituit
ad instar clericoꝵ ut horas certas et
dies & orationes solẽnit obseruarent.
pͣcipiens parit᷑ habere curã uiros atq
mulieres philosophare scientes. habita¬
culis peregrin& & pauperũ aliaq pro¬
uidentia circa egenos exibita paga¬
noruͣ religionẽ cõponere & pietatis
habere nomen Siquis autͣ sponte uł

Expanded text:
juvenculus ipse conspexijuvenculus ipse conspexigitur imperator dudum studens paganitatem in omni sua ditione dilatari, graviter ferebat, videns Christianos potius approbari. Et templa quidem erant aperta, sacrificiaque paganorum lius procedebant; ipse autem aestuabat, neres, et filios, atque servos. Arbitratus autem Christianitatis statum ex vita bona et conversatione copaganorum instructione et ordine Christianae religionis ornare sedibus atque processionibus: Paganorum dogmatibus atque monitionibus lectores suae superstitionis instituit, adinstar clericorum, ut horas certas, et dies, et orationes solemniter observarent, praecipiens pariter habere curas virorum atque mulierum philosophare scientes, habitaculis peregrinorum et pauperum, aliaque providentia circa egenos exhibita, paganorum religionem componere, et pietatis habere nomen. Si quis autem sponte vel
Abbreviated transcription (Latin):
nominatũ fert᷑ itaq his om̃ibꝰ fuisse
xp̃ianitatis auctorẽ hilarionẽ mona¬
chũ Cũ enĩ dȩmonio uexaret᷑ ȩlafi¬
on: diutius pagani atq iudei in canta¬
tionibꝰ & lustrationibꝰ apud eũ usi. ni¬
hil illi ꝓdesse potuert. Uerũ hilari¬
on solumodo xp̃i nom̃ inuocans dȩmo¬
niũ effugauit. eu̾q in religionẽ xp̃i¬
anã repente transposuit. Floruit itaq
m̃s auus in expositionibꝰ & intͣpretati¬
onibꝰ scripturarũ nr̃arũ. qmͣ erat inge¬
niosus scientiaq fulcitꝰ ita ut etiã
arithineticȩ artis eẽt exꝑtꝰ.: ac ꝓpterea
ascalonitis & garensibꝰ & incire uitu xpͣi¬
anis ualde gratissimꝰ tanquã religioni
necessarius & ad soluendas dubitatio¬
nes scripture diuinȩ ꝓficuus Primi
si quidẽ isti in eo loco ȩccłas & monaste¬
ria construxert᷑. easq. honestate atq ho¬
spitalitate peregrinoꝵ atq indigentiũ
parit᷑ ornauert᷑: ex quo genere usq ad
nos fuert̃ uiri optimi. quos grandeuos

Expanded text:
itaque his omnibus fuisse Christianitatis auctorem Hilarionem monachum. Cum enim daemonio vexaretur Alaphion, diutius pagani atque Judaei incantationibus et lustrationibus apud eum usi, nihil illi prodesse potuerunt. Verum Hilarion solummodo Christi nomen invocans, daemonium effugavit, eumque in religionem Christianam repente transposuit. Floruit itaque meus avus in expositionibus et interpretationibus scripturarum nostrarum, quoniam erat ingeniosus scientiaque fulcitus, ita ut etiam arithmeticae artis esset experitus, ac propterea Ascalonitis et Gazensibus, et in circuitu Christianis valde gratissimus, tanquam religioni necessarius et ad solvendas dubitationes Scripturae divinae proficuus. Primi siquidem isti in eo loco ecclesias et monasteria construxerunt, easque honestate atque hospitalitate peregrinorum et indigentium pariter ornaverunt. Ex quo genere usque ad nos fuerunt viri optimi, quos grandaevos
Abbreviated transcription (Latin):
te diuideret. credens semet ipsum
pie predicare dissimile̾ ee patri filiũ
ꝑ sub stantiã. His ergo ita putantibꝰ
media uia nob̵ ueritate᷑ pietatis ha¬
bere cõplacuit. Hoc itaq modo
querentibꝰ satisfacere nitebant᷑¬
audiens athanasiũ in alex andrino&ꝵ.
ȩccła constitutũ licite popło pre¬
dicare. multosq paganox ad xp̃ia¬
nitatẽ fuisse conuersos.: eũ iussit
exire de ciuitate. Quisimaneret :
dãpna maxima eũ sustinere pͣce¬
pit. oc casionẽ criminis inueniens.
quia dũ prioris principis tẽpore fu¬
isset fuga multatꝰ non eiꝰ iussione
ep̃alẽ receperat sedẽ. Quã obre
dũ scđm imperatoris pͣcepta se p̾pa¬
raret ad fugã. uidens circase xpͣia

Expanded text:
erte divideret, credens semetipsum erte divideret, credens semetipsum pie praedicare dissimilem esse Patri Filium per substantiam. His ergo ita putantibus, media via nobis veritatem pietatis habere complacuit. Hoc itaque modo quaerentibus satisfacere nitebantaudiens Athanasium, in Alexandrinorum Ecclesia constitutum, licite populo praedicare, multosque paganorum ad Christianitatem fuisse conversos, cum jussit exire de civitate . Qui si maneret, damna maxima cum sustinere praecepit: occasionem crimmis in eum inveniens, quia dum prioris principis tempore fuisset fuga mulctatus, non ejus jussione episcopalem receperat sedem. Quamobrem secundum imperatoris praecepta se prae
Abbreviated transcription (Latin):
a si quidẽ tẽpestate xxu¬
macedonii sectatores & eleusu¬
& eustachii atq sophronii om̃s ab uno
macedonio nuncupatist᷑: conciliaq
frequentia faciebant: & conuocan¬
tes qui inseleuciã eos sec uti fuerant.
anathemati ⁊ auert alterius partis
ep̃os idẽ consentientes acacio: fidẽq
ariminensis concilii respuentes. ea
magis quȩ fuerant recitata seleu
Qui dũ requisiti fuissent ab aliquibꝰ
dicentibꝰ uos qui nunc macedoniani
uocamini si aliud sapitis quã secta¬
tores acacii.cur e hactenꝰ tanquã
eadẽ sapientiũ estis cõmunione par¬
ticipati : ita uenenose respondert᷑ ꝑ
sofroniũ pompeiã poleos paflagonens ẽ
ep̃m Occidentales inquit in consub¬
stantialitate languebant. ȩtius autẽ
ꝑ orientẽ sc d̾m substantiã dissimili¬
tudine̾ p̾dicabat. & erant utraq pra¬
ua cũ hi quide̾ in ordinate diuisas
substantias patris & filii consubstan¬
tialitatis nomine copularent. ille
uero a natura patris naturã filii aꝑ¬

Expanded text:
a siquidem tempestate Macedonii sectatores, et Eleusii, Eustathii, atque Sophronii, omnes ab uno Macedonio nuncupati sunt, conciliaque frequentia faciebant. Et convocantes qui in Seleucia eos secuti fuerant, anathematizaverunt alterius partis episcopos, id est consentientes Acacio; fidemque Ariminensis concilii respuentes, ea magis quae fuerant recitata apud SQui dum requisiti fuissent ab aliquibus dicentibus: Vos, qui nunc Macedoniani vocamini, si aliud sapitis quam sectatores Acacii, cur eorum hactenus, tanquam eadem sapientium estis communione participati? Ita venenose responderunt per Sophronium Pompeiopoleos Paphlagonensem episcopum. Occidentales, inquit, in consubstantialitate languebant. Aetius autem per Orientem secundum substantiam dissimilitudinem praedicabat; et erant utraque prava, cum hi quidem inordinate divisas substantias Patris, et Filii, consubstantialitatis nomine copularent; ille vero a natura Patris naturam Filii ap
Abbreviated transcription (Latin):
sũ ꝓptͣ ahab: & fugisse ꝓptͣ insidias
hie zabel Tunc etiã quesiti filup
phetarũ celati stͣ. latentes inspeluncis
apud abdiã. Sed si hȩc tanquã uetera
non legert᷑. saltẽ memoriã habeant
ui deorũ recessert̃ celantes semet ip¬
sos. & paulus in damasco a principe.
gentis quesitꝰ de muro insporta de¬
positꝰ ẽ & manꝰ querentis effug it
Hec igit᷑ de sc̃is uiris scriptura dicen¬
te. quã putas excusationẽ suȩ petulan¬
tiȩ poterant inuenire Siue ergo
timore̾ inꝓperent contra semet ip¬
sos tanquam uesani loquunt᷑. siue con¬
tra uoluntatẽ dĩ hoc dicant fieri:
scripturarũ diuinarũ uident᷑ penitꝰ
in experti. Nã inlege preceptũ fuit
ut deputarent᷑ etiã ciuitates ad fugã:
quatinus hi qui querebant᷑ ad mortẽ
quo quomodo liberari possent: Inno¬
uissimo uero tẽpore secłoru ueniens.
ipsũ qđ moẏsi locutũ ẽ patris uerbũ
rursus hoc mandatũ dedit dicens

Expanded text:
sum propter Achab, et fugisse propter insidias sum propter Achab, et fugisse propter insidias Jezabel? Tunc etiam quaesiti filii prophetarum celati sunt, latentes in speluncis apud Abdiam . Sed si haec tanquam vetera non legerunt, saltem memoriam habeant Judaeorum recesserunt, celantes semetipsos ; et Paulus in Damasco a principe gentis quaesitus, de muro in sporta depositus est, et manus quaerentis effugit . Haec igitur de sanctis viris Scriptura dicente, quam putas excusationem suae petulantiae poterunt invenire? Sive ergo timorem improperent, contra semetipsos tanquam vesani loquuntur; sive contra voluntatem Dei hoc dicant fieri, Scripturarum divinarum videntur penitus inexperti. Nam in lege praeceptum fuit ut deputarentur etiam civitates ad fugam; quatenus hi qui quaerebantur ad mortem, quoquomodo liberari potuissent. In novissimo vero tempore saeculorum veniens ipsum, quod Moysi locutum est, Patris Verbum, rursus hoc dedit mandatum, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
dent ne eoꝵ malitiã uideant᷑ arguere.
qui etiã in hac parte cecant᷑. Nã quan¬
to fuga manifestior ẽ : tanto amplius
eorũ insidus neces exiliaq cõmissa om̃ibꝰ
sunt aꝑ ta Nã siue perimant morscon¬
tra eos semꝑ exclamat. siue rursus
ex ilia minent᷑ ubiq ipsi contra se ma¬
li memoriã destinare noscunt᷑ Et si¬
quidẽ sanã haberent mente̾ : uide¬
rent semet ipsos in his ee̾ constrictos.
seq in consiliis suis offendere Sed qm
sapere ꝑ didertͣ᷑: ꝓpterea ꝑsecutione
decipiunt᷑. & querentes occidere suã
non contẽplant᷑ impietate᷑. Nã si dero¬
in madian descendisse ꝓpt pharaonis
timorẽ Quomodo satis facient fugi¬
enti dauid asaul qui indomiuͣ misit
ut interimeret eũ. dũ & absc onsus fuis
causã inimic& euasit insidias Qid̃
dicant isti qui om̃a ꝓfert᷑ petulanter
uidentes maximũ heliã in oratione qͥ¬
dem mortuũ suscitasse. & tamͣ abscon¬

Expanded text:
dent, ne ipsorum malitiam videantur arguere. dent, ne ipsorum malitiam videantur arguere. Qui etiam in hac parte caecantur. Nam quanto fuga manifestior est, tanto amplius eorum insidiis neces exsiliaque commissa omnibus sunt aperta. Nam sive perimant, mors contra eos semper exclamat; sive rursus exsilia minentur, ubique ipsi contra se mali memoriam destinare noscuntur. Et siquidem sanam haberent mentem, viderent semetipsos in his esse constrictos, seque in consiliis suis offendere. Sed quoniam sapere perdiderunt, propterea persecutione decipiuntur; et quaerentes occidere, suam non contemplantur impietatem. Nam si deroin Madian descendisse propter Pharaonis timorem ? Quomodo satisfacient fugienti David Saul, qui in domum misit ut interimeret eum, dum absconsus fuisscausam inimicorum evasit insidias ? Quid dicant isti qui omnia proferunt petulanter, videntes maximum Heliam in oratione quidem mortuum suscitasse; et tamen abscon
Abbreviated transcription (Latin):
nati hactenꝰ accusant. qm manus
eox preparatas necibꝰ declinare po¬
tuimꝰ. & a marissime potius in gemi¬
scunt qmͣ nos penitꝰ amputare ne¬
quiuert᷑. & imꝑperant timoris cau¬
sam ignorantes quia dũ hoc submur¬
murant. in semet ipsos magis retor¬
quent culpã. Nã si fugere malu̾e᷑:
ꝑ sequi multo deterius Hic quidem
ne moriat᷑ abscondit᷑. hic autẽ ꝑseqͥ¬
tur ut occidat. Et ut fugiat᷑ quidẽ
scriptũ ẽi Qui autẽ querit occide¬
re preuaricat᷑ lege̾. & magis ipse
fugiendi pͣbet occasione̾. Siergo fu¬
gam imꝓperant ꝑ sequentes. erube¬
scant potius semet ipsos quiescant
insidiari. & quiescunt continuo fu¬
gientes. Sed a calliditate sua nͣ desi¬
nunt. & cõprehendere nos om̃i uir¬
tute festinant: scientes quia fuga
mite atq. clemente̾ fugit aliquando.¬
sed magis ferocẽ simul & callidũ. Om̃is
enĩ qui gemebat & uexabat᷑. asaul fugi¬
ebat & ueniebat ad dauid. Sed istipp¬
terea eos qui absconsi st̃ interimerestu¬

Expanded text:
nati, hactenus accusant, quoniam manus eorum praeparatas necibus declinare potuimus; et amarissime potius ingemiscunt, quoniam nos penitus amputare nequiverunt; et improperant timoris causam, ignorantes quia dum hoc submurmurant, in semetipsos magis retorquent culpam. Nam si fugere malum est, persequi multo deterius. Hic quidem ne moriatur absconditur; hic autem persequitur ut occidat. Et ut fugiatur quidem scriptum est: qui autem quaerit occidere, praevaricatur legem, et magis ipse fugiendi praebet occasionem. Si ergo fugam improperant persequentes, erubescant potius semetipsos. Quiescant insidiari, et quiescunt continuo fugientes. Sed a calliditate non desinunt sua, et comprehendere omni virtute festinant: scientes quia fuga mitem atque clementem fugit aliquando,sed magis ferocem simul et callidum. Omnis enim qui gemebat et vexabatur a Saul, fugiebat et veniebat ad David . Sed isti propterea eos qui abscondunt se, interimere stu
Abbreviated transcription (Latin):
domũ fuissent egressi: repente maxi¬
ma domꝰ oratorio coherens subito tota x¬
corruit. Clamorq cũ ammiratione
secutꝰ est: qm̃ oratio principis tantosp̃.
ruine imminentis periculo liberauit
defunctus e consulatu bassi & philip¬
pi prima die maii mensis: anno scđo
piadis Is ergo cũ patre quidẽ theodo¬
sio tredecĩ regnauit annis. post mor¬
te uero patris quatuordeci: uixit an¬

Expanded text:
domum fuissent egressi, repente maxima domus oratorio cohaerens subito tota corruit, clamorque cum admiratione secutus est, quoniam oratio principis tantos homruinae imminentis periculo liberassetdefunctus est consulatu Bassi et Philippi , prima die Maii mensis, anno secundo piadis. Is ergo cum patre quidem Theodosio tredecim regnavit annis, post mortem vero patris quatuordecim. Vixit an
Abbreviated transcription (Latin):
ille meletius. Uolebat enĩ ex memo¬
ria sui somni uirũ illũ sibimet in¬
dicari. Cũ ergo om̃is illa multitudo
pontificũ regiã introisset domũ re¬
lictis om̃ibꝰ ad magnũ cucurrit me¬
letiũ. & uelut quidã filius patris a¬
mator post multũ tẽpus paterna ui¬
sione potitꝰ amplectabat᷑ eũ & simul
osculabat᷑ oculos. labia. pectꝰ. caput.
dexterãq quȩ eũ insomnio coronaue¬
rat. insinuauitq illi quã uiderat uisi¬
one. Cumq etiã ceteros congruesa¬
lutasset: rogauit tanquã patres ut de
rebus pͣsentibꝰ cogitarent. Socrates¬

Expanded text:
esset ille Meletius, volebat enim ex memoesset ille Meletius, volebat enim ex memoria sui somnii virum illum sibimet indicari. Cum ergo omnis illa multitudo pontificum regiam introisset in domum, relictis omnibus, ad magnum cucurrit Meletium, et veluti quidam filius patris amator post multum tempus paterna visione potitur, amplectebatur eum, et simul osculabatur eum, oculos, labia, pectus, caput, dexteram, quae eum in somnio coronaverat, insinuavitque illi, quam viderat visionem. Cumque etiam caeteros congrue salutasset, rogavit tanquam patres, ut de rebus praesentibus cogitarent. Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
tinopolĩ morabat᷑. Sic itaq theodosii
concordiã nonferentes: post quadra¬
ginta annos ȩccłas quas tͥenuerant uĩ¬
reliquert᷑. Egressi de ciuitate quin¬
to consulatu gratiani & theodosii pri¬
mo mense nouẽbrio. Quo facto. nice¬
ne fidei sectatores ȩccłas recepert᷑¬
ualentis tẽporibꝰ a suis clericis
recessisset: apud semet ipsũ inbi¬
thina morabat᷑. uir callidus & dicen¬
di peritus. multusq popłs concur¬
rebat ad eũ. alii experiri uolentes.
alii audire quȩ diceret. Norũ fama
ꝑ uenit ad principẽ: cũquo ipse quoq.
uoluit habere sermone̾. sed augusta
plac illa eũ precibꝰ retinuit. E rat eniꝰ
fidelissima. & niceni dogiatis iura sub
integritate seruabat : timuitq ne ut
assolet eloquio uiri callidi captꝰ imꝑa¬
tor facile insectã eiꝰ incurreret¬
centũ & quinquaginta fuissent cõstan¬
tinopolĩ congregati pͣcepit imꝑator
ut nullus ꝓderet quis eẽt maximus

Expanded text:
tinopolim morabatur. Sic itaque Theodosii tinopolim morabatur. Sic itaque Theodosii concordiam non ferentes, post quadraginta annos ecclesias quas vi tenuerant reliquerunt. Egressi decivitate quinto consulatu Gratiani, et Theodosii primo , mense Novembri. Quo facto, Nicaenae fidei sectatores ecclesias receperValentis temporibus a suis clericis recessisset, apud semetipsum in Bithynia morabatur, vir callidus et dicendi peritus, multusque populus concurrebat ad eum: alii experiri volentes, alii audire quae diceret. Hujus fama pervenit ad principem; cum quo ipse quoque voluit habere sermonem: sed Augusta Flacilla precibus eum retinuit. Erat enim fidelissima, et Nicaeni dogmatis jura sub integritate servabat, timuitque ne, ut assolet, eloquio viri callidi captus imperator, facile in sectam ejus incurreretcentum et quinquaginta fuissent Constantinopolim congregati, praecepit imperator ut nullus proderet quis maximus
Abbreviated transcription (Latin):
oni presidebat. Siuis inquit credere
scđm niceni dogina concilii. uniat᷑
popłs & suscipiat pace̾ Cumq ille ꝓ¬
positione̾ huius modi refugisset : tunc
imꝑator. si pace̾ inquit concordiãq de¬
clinas. fugere te etiã a sacris basilicis
ego pͣcipio. Hȩc audiens dimophilus
& cogitans quia graue eeͬt potioribꝰ
resultare : conuocans in eccła plebe̾. &
surgens in medio cunctoruͣ hȩc ꝑse
subiectis uerba locutꝰ est. Fr̃s scriptũ
ẽ in eugłio. Si ꝑsecutiuos fuerint in
ista ciuitate. fugite in aliã. Quia ig
stina collectã nos foris urbẽ celebratu¬
ros. Hȩc cũ dixisset egressus ẽ: non
tamen sic intelligens eugłii uerba
quẽ ad modũ dictast᷑ Illic enĩ precipi¬
tur ut fugientes habitationẽ munda¬
nã. hierłm requirant suꝑnã. E gressꝰ
ergo ciuitatẽ ante portas conciliabu¬
la celebrabat. cuͣ quo simul exiit luci¬
us alexandria pulsus: quia te constan¬

Expanded text:
oni praesidebat: Si vis, inquit, credere oni praesidebat: Si vis, inquit, credere secundum Nicaeni dogma concilii, uniatur populus et suscipiat pacem. Cumque ille propositionem hujusmodi refugisset, tunc imperator: Si pacem, inquit, concordiamque declinas, fugere te etiam a sacris basilicis ego praecipio. Haec audiens Demophilus, et cogitans quia grave esset potioribus resultare, convocans in ecclesiam plebem, et surgens in medio cunctorum, haec per se subjectis verba locutus est: Fratres; scriptum est in Evangelio: Si persecuti vos fuerint, ex ista cstina nos collectam foris urbem celebraturos. Haec cum dixisset, egressus est: non tamen sic intelligens Evangelii verba quemadmodum dicta sunt. Illic enim praecipitur ut fugientes habitationem mundanam, Jerusalem requirant supernam. Egressus ergo de civitate ante portas, conciliabula celebrabat. Cum quo simul exiit Lucius Alexandria pulsus, quia tunc apud Constan
Abbreviated transcription (Latin):
periculis constitutis subuenisse dinosci¬
tur. ita ut crederet᷑ ab aliquibꝰ scam ma¬
riã xpͣi matrẽ uirginẽ hanc ẽe cũ ta¬
linãq habitu multis ostendit᷑. Quã ba¬
silicã ido anastasiã uocait sic uti re&
eoqđ dogma niceni concilii in constan¬
tinopolĩ quasi iã mortuũ eo locoͥ ex po¬
sitionibꝰ gregoru resurrexit. E gota
men audiui quosdã ueriloquos retulis¬
se dũ popłs illic congregaret᷑ admis¬
sas mulier pregnans de superiori por
oratione facta suꝑ eã reuixit. & cũ par¬
tu saluata ẽ. Quã obre nimis inopina¬
bilẽ anastasie nom idest resurrectio
regorius itaq. uir eloquentis simꝰ ac
uenerandus agnoscens aliquos mur¬
murare eoqđ ẽẽt ex alia ciuitate: ad¬
ueniente principe constantino polĩ ha¬
bitare declinabat. Imꝑatorm dũ
dũ
in tali statu inuenisset ȩccłas. cogitabat̃
quẽadmodũ pacificaret om̃s. & cuncꝰ¬
tas augeret ȩccłas. Mandauit ergo
repente dimofilo qui tͣc arriane religi¬

Expanded text:
periculis constitutis, subvenisse dignoscitur, ita ut crederetur ab aliquibus sanctam Mariam, Christi Matrem Virginem hanc esse; cum tali namque habitu multis ostenditur. Quam basilicam ideo Anastasiam vocant, sicuti reor, eo quod dogma Nicaeni concilii in Constantinopoli, quasi jam mortuum, eo loco expositionibus Gregorii resurrexit. Ego men audivi quosdam veriloquos retulisse, dum populus illic congregaretur ad missas, mulierem praegnantem de superiore portoratione facta super eam, revixisse, et cum partu salvatam esse. Quam ob rem nimis inopinabile Anastasiae nomen, id est resurrectioregorius itaque vir eloquentissimus ac venerandus, agnoscens aliquos murmurare, eo quod esset ex alia civitate, adveniente principe, Constantinopolim habitare declinabat. Imperator tamen, dum in tali statu invenisset Ecclesias, cogitabat quemadmodum pacificaret omnes, et cunctas augeret Ecclesias. Mandavit ergo repente Demophilo, qui tunc Arianae religi
Abbreviated transcription (Latin):
imitarent᷑ plures. cuiꝰ epłȩ parte po¬
nere ñ omisi: sic enĩ post alia dixit. Est
enĩ ordo decorꝰ quẽ om̃s ȩccłȩ in uno
orbe apud occidentẽ & meridie̾ & arcꝰ¬
⁊ũ posite seruare noscunt᷑. nec nͣ etiã
quidã orientaliu. Quapptͣ inpͣsenti be¬
ne se habere om̃s estimauert. & ego
ipse qͥuoq ur̃e sapientiȩ placere ꝓmisi:
ut qđ in romana ciuitate. italia & africa
& uniuersa egypto. hispania. galliis. brit¬
tannus. libia. tota hellada. asia. diecise.

Expanded text:
imitarentur plures. Cujus epistolae partem poimitarentur plures. Cujus epistolae partem ponere non omisi. Sic enim post alia dixit: Est enim ordo decorus, quem omnes Ecclesiae in universo orbe apud Occidentem, et Meridiem, et Arcturum, positae servare noscuntur, nec non etiam quidam Orientalium. Quapropter in praesenti bene se habere omnes aestimaverunt, et ego ipse vestrae quoque sapientiae placere promisi, ut quod in Romana civitate, Italia, et Africa, et universa Aegypto, Hispania, Galliis, Britanniis, Libya, tota Hellade, Asia dioece
Abbreviated transcription (Latin):
cimd̃ obseruabant diẽ. quidã etiã cir¬
ca orientales parteᷤᷤ. sabbatũ custodiebant:
Dissonabant aut̃ circamense̾: nã alii ui¬
deos licet integritate non seruarent.
sequendos eẽ insacra festiuitate dicebans:
alii ueropost equinoctiũ celebrabant
declinantes sequi uideos. & dicentes
quia dñ soleet in ariete pascha celebra¬
rideberet: scđm antiocenos aut̃ ⁊ anti¬
comense. scđm romanos aprili. & hoc
facienduͣ non sequendo modernos iude¬
os qui ꝑ om̃a errare noscunt᷑. sed magi
antiquos & iosephũ. Sic enĩ ille inter¬
tio antiquitatis libro scripsit. His itaq
contendentibꝰ. om̃s occidentales usq ad
occeanũ post equinoctiũ ex antiqua tra¬
ditione pascha celebrasse cõperimꝰ. nec
aliquando habuisse discordiã. Nonenĩ
sicuti quidã dict̃ celebratũ sub constan¬
tino contiliũ festiuitate̾ paschȩ muta¬
uit. Nã ipse constantinꝰ discorelantibꝰ
scribens monet ut isti cñ pauci eent

Expanded text:
cimum observabant diem. Quidam vero etiam circa orientales partes sabbatum custodiebant, dissonabant autem circa mensem. Nam alii Judaeos, licet integritatem non servarent, sequendos esse in sacra festivitate dicebant; alii vero post aequinoctium celebrabant, declinantes sequi Judaeos, et dicentes quia dum sol esset in Ariete, Pascha celebrari deberet. Secundum Antiochenos autem Xanthico mense, secundum Romanos Aprili. Et hoc faciendum non sequendo modernos Judaeos, qui per omnia errare noscuntur, sed magis antiquos et Josephum. Sic enim ille in tertio Antiquitatis libro conscripsit. His itaque contendentibus omnes Occidentales usque ad Oceanum, post aequinoctium ex antiqua traditione Pascha celebrasse comperimus, nec aliquando habuisse discordiam. Non enim, sicuti quidam dicunt, celebratum sub Constantino concilium festivitatem Paschae mutavit. Nam ipse Constantinus discordantibus scribens, monet ut isti, cum pauci essent,
Abbreviated transcription (Latin):
ficauert ita dicentes: Ultimus he¬
rouͣ cleomedis ciuitatis athleta. quẽ
cynicus & eunomaus philosophus py¬
tiũ reprehendert᷑ apollinẽ. Cizi ceni
uero tertiũ decimũ dm̃ hadrianum
appellauert̃. Sed etiã ipse hadrianꝰ
amatũ suuͣ antinũ dificauit. & hȩc ri¬
diculũ & in anitate᷑ non dicit ẽẽ libaniꝰ
Hȩc ergo a nobis ꝓpt detractionẽ euis¬
ꝑ digressionẽ dicta sufficiant: Theodo¬
ut imperii sui terras ingressuse̾: pri¬
mũ hoc conscripsit ut epͣi de exilio re¬
Inearent. & eccłas eis reddendas ẽẽ ꝓfes¬
sus ẽ. qui exposita innicea fide̾ iniuola¬
bilit᷑ seruauert᷑. Scripsit etiã athanasio
qui pͣcipuus erat hox dogmatũ ꝓpug¬
nator. petens ut ei rescriberet ꝑfectam
diuinorũ dogmatũ disciplinã. Qui elo¬
quentiores ep̃os congregans rescripsit.
rogans ut fidem niceȩ expositã custodi¬
ret tanquã apłicis dogmatibꝰ congru¬

Expanded text:
ficaverint, ita dicentes: Ultimus heroum Cleomedes civitatis athleta, quem Cynicus, et Oenomaus philosophus Pythium reprehenderunt Apollinem. Cyziceni vero tertium decimum deum Adrianum appellaverunt. Sed etiam ipse Adrianus amatum suum Antinoum deificavit. Et haec ridiculum, et inanitatem non dicit esse Libanius? Haec ergo a nobis propter ejus detractionem, per digressionem dicta sufficiant. SOut imperii sui terras ingressus est, primum haec conscripsit, ut episcopi de exsilio remearant, et Ecclesias eis reddendas esse professus est qui expositam in Nicaea fidem inviolabiliter servaverunt. Scripsit etiam Athanasio, qui praecipuus erat horum dogmatum propugnator: petens ut ei rescriberet perfectam divinorum dogmatum disciplinam. Qui eloquentiores episcopos congregans rescripsit: rogans ut fidem Nicaeae expositam custodiret, tanquam apostolicis dogmatibus congru