comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sul alexander qͥflos & cacumen reg¬
ni ⁊ gentis ẽẽ. uidis: decurrenda sus¬
cepi. Tuo qͥdem consilio. bede uen̾abi¬
lis eccliasticam qͣ potui secutus histo¬
riam: non nulla etiam exaliis exter¬
pens auctorib. in die tronica in anti¬
quis reseruata librariis cõpilans:
da & fugienda. lector diligens dum
in uen̾it: ex eoꝵ imitatione & euita¬
tione deo cooꝑante melioratꝰ. michi
fructum afferet exoptabilem. Plerũ¬
q etenim ad ip̃am moꝵ puritatem
iuxta callem directum historie resi¬
liuimus. Nichil autẽ sine diuina
in uocatiõe incipientes: deo inuoca¬
to incipiamus. Adonay est trissa¬

Expanded text:
praesul Alexander, qui flos et cacumen regpraesul Alexander, qui flos et cacumen regni et gentis esse videris, decurrenda suscepi: tuo quidem consilio Bedae Venerabilis ecclesiasticam, qua potui, secutus Historiam, nonnulla etiam ex aliis excerpens auctoribus, inde chronica in antiquis reservata librariis compilans, ere sequenda et fugienda lector diligens dum invenerit, ex eorum imitatione et evitatione, Deo cooperante, melioratus, mihi fructum afferet exoptabilem. Plerumque etenim ad ipsam morum puritatem juxta callem directum historiae resilivimus, nihil autem sine divina invocatione incipientes, Deo invocato, incipiamus. Adonai, opi
Abbreviated transcription (Latin):
que utiꝙ dei iudicia sunt. henigui¬
tas munificentia ꝓbitas. cautel&.
& hi umilia. & contraris non solũ
Sp̃uales ad bonum actendunt ⁊ e
malo repellunto: sed ecidm sełares
Ad bona sollicitant. & in malis mai¬
nuunt. Historia gͥ preterita quasi
p̃sentia uisiu rep̃sentat. futura. ee
pteritis imaginando diudicat. ht̃
qͥdem & p̃tet hec illustres tnsastoꝵ
noticia totes: quod ip̃a moxime
dotinquat a brutis tonadou es dru¬
ti namq homines ⁊ aialiae unde
iumaueiciuint. genus suũ nesciunt¬
patrie sue casus & gesta nesciunt:
immo nec scire uolunt. Quoꝵ hõies
qͥdem illos infelitiores iudico. qͥa
qd̾ bestiis excreatione: hoc illis ex
ꝓpria ꝯtingit in anitione.⁊ quod
bestie siuellent non possent: hoc
illi nolunt cum possint. S de his
iam tnͣseundũ est. quoꝵ mors &
uita sempit̾no dotanda est sientio.
Bet gͦ considans: huius regni ges¬
ta. & nr̃e gentes origenes. iussu tuo

Expanded text:
quae utique Dei judicia sunt, benigniquae utique Dei judicia sunt, benignitas, munificentia, probitas, cautela, et his similia et contraria non solum spirituales ad bonum accendunt et a malo repellunt, sed et saeculares ad bona sollicitant et in malis muniunt. Historia praeterita quasi praesentia visui repraesentat, futura ex praeteritis imaginando dijudicat. Habet quidem et praeter haec illustres transactorum notitia dotes, quod ipsa maxime distinguat a brutis rationabiles; bruti namque homines et animalia unde sint nesciunt, genus suum nesciuntpatriae suae casus et gesta nesciunt, imo nec scire volunt. Quorum homines quidem illos infeliciores judicio, quia quod bestiis ex creatione, hoc illis ex propria contingit inanitione; et quod bestiae si vellent non possent, hoc illi nolunt cum possint, sed de his jam transeundum est, quorum mors et vita sempiterno dotanda est silentio. Haec ergo considerans, hujus regni gesta et nostra gentis origines jussu tuo,
Abbreviated transcription (Latin):
bilius philosophis historiando dis¬
ueruit s cid in cilienis moramus ͤ
Uide qͥmꝰ it̃a doceat historia moꝵ
instituta dum abrahe iustitiam a¬
signat. moysi fortitudinẽ. iacob tẽ¬
ꝑantiã: ioseph prudentiam. Et con¬
tra dum acab iniusticiam. orie in¬
ualitudinẽ. manasse intemꝑan¬
tiam. rtoboam in prudentiam demõ¬
strat. ꝑresertim o d̾s bone. qnͣte hu¬
militatis fae est. qͦd sc̃s Moyses
teum se ꝓtegentẽ ⁊ ulciscentem ut
ab hostib suis au̾teret thuris odo¬
rationẽ cũ frẽ admonens inme¬
dium ꝑicłi terribilis se miecto. & ꝓ
matia se blasphemante latrrmas
eftudit: & ꝓmaluolis semꝑ orando
ludauit. Quante benignitatis liit
abeo uchementet. unũ ⁊ ꝑseqrren¬
deri s debilem armatus e̾ come¬
tatus & fortissimus contea feriti
Dibuit. ⁊ postea inctor ⁊ regno
resticutus. ultionem fieci in erim
non ꝑmisit. Sic etiam intebus
gestis omniũ gentium & nationũ

Expanded text:
bilius philosophis historiando disbilius philosophis historiando disseruit. Sed quid in alienis moramur? Vide quo modo sancta doceat historia morum instituta, dum Abrahae justitiam assignat, Moysi fortitudinem, Jacob temperantiam, Joseph prudentiam, et contra dum Achab injustitiam, Oziae invalitudinem, Manasse intemperantiam, Roboam imprudentiam demonstrat. Praesertim, o Deus bone, quantae humilitatis fax est, quod sanctus Moyses, Deum se protegentem et ulciscentem ut ab hostibus suis averteret, thuris odorationem cum fratre admovens, in medium periculi terribilis se injecit, et pro Maria se blasphemante lacrymas effudit, et pro malevolis semper orando sudavit! Quantae benignitatis lux ab eo vehementer, unum et persequentem et debilem armatus et comitatus et fortissimus contra feriri prohibuit; et postea victor et regno restitutus ultionem fieri in eum non permisit? Sic etiam in rebus gestis omnium gentium et nationum,
Abbreviated transcription (Latin):
um mom̃i fere lit̾arũ stus¬
dio. dulce laboris lemmẽ
⁊ summum doloris solam̃.
dũ uiuit᷑ insitum tonside¬
rem: tum delectabilius & maioris
ptogatiua claritaas hystoriarũ
splendorẽ amplectendum credide¬
rimi. Nichil namꝙ magis in uit
egtegiũ. qm uite calles egregio in¬
dagate & frequentate. Un autem
Rondus nitescit iitoꝵ fortiu mas¬
niticentia. prudentium sapientia.
uistoꝵ iudicia. temperatoꝵ modes¬
tia. qmͣ in terum conteetui gestore:
Auduimꝰ qͥdem qͥd hometicam lau¬
dant historiam: flactus intimaue¬
rit dicens. Qꝙ sit pulchrum. qͥsd
turpe. qͥd utile qͥd non: plerauis ⁊
melius crisipo ⁊ cantore dicio.
toctrmna / philosophantes. mullus
toditibs deluibarirat homerus aũ
uelud spetło eliqiͣns prudentiam
temꝑantiaoris. iustitiã me¬
nelai. ⁊ econt itt pͥdentiã aiacis. de¬
buitatẽ pami. intẽꝑantiã achilłꝰ.
in iusticiã paridis: honestum ⁊
uitile & his ꝯtͣria. lutidiꝰ e delera¬

Expanded text:
 omni fere litterarum studio dulce laboris lenimen et summum doloris solamen, dum vivitur, insitum considerem, tum delectabilius et majoris praerogativa claritatis historiarum splendorem amplectendum crediderim. Nihil namque magis in vita egregium quam vitae calles egregie indagare et frequentare. Ubi autem floridius nitescit virorum fortium magnificentia, prudentium sapientia, justorum judicia, temperatorum modestia, quam in rerum contextu gestarum? audivimus quidem quid Homericam laudans historiam Flaccus intimaverit dicens: Qui, quid sit pulchrum, quid turpe, quid utile, quid non, Plenius et melius Chrysippo et Crantore dicit. doctrinam morum philosophantes, multis codicibus desudaverunt. Homerus autem velut spectaculo eliquans prudentiam titiam Menelai; et e contra imprudentiam Ajacis, debilitatem Priami, intemperantiam Achillis, injustitiam Paridis, honestum et utile et his contraria lucidius et delecta
Abbreviated transcription (Latin):
Reges sud sexe hu st̃¬
exordine.
Itisse.
eteros penuria scͥpturoꝵ. uł fama
obscura recondit: p̃ter regem

Expanded text:
Reges Sudseriae hi sex ordine: cisse. eteros penuria scriptorum, vel fama obscura recondit, praeter regem
Abbreviated transcription (Latin):
honorẽ tanto uiro congruũ in eccłia
extentesimo anno gr̃e tnͣsacto.
magnꝰ. pͣpͣ. Gregoriꝰ ad uerã uitãt
tis imꝑatoris anno. Qͥ gen̾e Roma¬
nus ortu nobilis. diuitiis subiectis
monachicam elegit uitã. Pea uero
de monast̾io abstractus. ꝯstantino¬
polum apocͥsiarius a felice. ppͣ. directꝰ
est. Ubi moralia iob inchoauit.
nauit. ¶õpusuit etiam librum
egregium qui uocat᷑ pastoralis.
librosq dialogoꝵ .iiͦii. & omelias
.xl. Pmãq & ultimã erẽchielis par¬
tem exposuit. Qmuis oi iuuentutis
sue tempore. uiscerũ dolorib. ⁊ sto¬
machi in becillitate. ⁊ lentis qͥ dem
s tamĩ continuis. febͥb cruciaretur.
Hec qͥdẽ de ĩmortali eiꝰ sint dicta in¬
genio. qͦd nͨ tanto corporis potuit
dolore restringi. Nam alui qͥdem
pontificis eccłiis ornandis oꝑam
dabant: hic aũ omĩa pauꝑib dis¬
ꝑgebat. ut illud beati iobdic̾e pos¬
set. auris audiens b̾atificabat me
& ocłs uidens testimoniũ reddebat

Expanded text:
honorem tanto viro congruum in ecclesia excentesimo anno gratiae transacto, magnus papa Gregorius ad veram vitam tis imperatoris anno. Qui genere Romanus, ortu nobilis, divitiis abjectis monachicam elegit vitam. Postea vero de monasterio abstractus, Constantinopolim apocrisiarius a Felici papa directus est, ubi Moralia Job inchoavit, navit; composuit etiam librum egregium, qui vocatur Pastoralis, librosque Dialogorum IV et Homilias XL, primamque et ultimam Ezechielis partem exposuit, quamvis omnis juventutis suae tempore, viscerum doloribus et stomachi imbecillitate, et lentis quidem, sed tamen continuis febribus cruciaretur. Haec quidem de immortali ejus sunt dicta ingenio, quod nec tanto corporis potuit dolore restringi. Nam alii quidem pontifices ecclesiis ornandis operam dabant; hic autem omnia pauperibus dispergebat, ut illud beati Job dicere posset: Auris audiens beatificavit me, et oculus videns testimonium reddebat
Abbreviated transcription (Latin):
impetrare ñ poss mox ut ip̃e pon¬
tifex fc̃s ẽ: ꝑ alios opus diu desida¬
tum ꝑfecit. Sepultus est autẽ in et¬
epitaphium huius modi.
Siiscipe t̾ratuo corpꝰ de corꝑe sũptum.
edd̃e qͦd ualeas uiuificante deo.
p̃c astra petit. leti nil iuira nocebt̃.
ui uite alt̾iꝰ: mors mag̃ ip̃a uia .ẽ.
resulis hoc sũmi claudunt᷑ m̃bͣ sepłcͦ.
ui tam̃ in num̾is uiuit ubiq bonis.
nglos ad xp̃m u̾tit pietate magr̃a.
ltiplicans fidei semina gente noua.
ic consul dñi fc̃s letare Gregori.
ãq tͥumphał iam tͥ laurus ad est.
Rdinauit aũ augꝰtinꝰ iustũ in
ista cantia ep̃m in ciuitate do¬
rou̾ni. qmͣ angli a qͦdã pͥncipe Rof
Rouecestͥam uocant. In qua R ex
edelred apłi Andree eccłiam fecit.
fcãmq t̾ritoriis ac possessionib di¬
tauit. Distat aũ a Dorou̾nensi. mi¬

Expanded text:
impetrare non posset, mox ut ipse ponimpetrare non posset, mox ut ipse pontifex factus est, per alios opus diu desideratum perfecit. Sepultus est autem in etaphium hujusmodi: Suscipe terra tuo corpus de corpore sumptum, Reddere quod valeas, vivificante Deo. Spiritus astra petit, lethi nil jura nocebunt, Cui vitae alterius mors magis ipsa via est. Praesulis hoc summi clauduntur membra sepulcro Qui tamen innumeris vivit ubique bonis. Anglos ad Christum vertit pietate magistra, Multiplicans fidei semina gente nova. Sic consul domini factus laetare, Gregori: Namque triumphalis jam tibi laurus adest. Ordinavit autem Augustinus Justum in ipsa Cantia episcopum in civitate Dorubrevi, quam Angli a quodam principe Rof Rofecestriam vocant; in qua rex Edelbert apostoli Andreae ecclesiam fecit, factamque territoriis ac possessionibus ditavit; distat autem a Dorovernensi mi
Abbreviated transcription (Latin):
nrõs intua pace disponas. atq
abet̾na dãpnatione nos eripi. &
in electoꝵ tuoꝵ iubeas grege nu¬
m̾ari. Dicit᷑ autẽ ut ait beda. qͦd
uir di p̃dictus die qͣdam Rome
inm̾caturã ꝓfectus: iuuenes an¬
gloꝵ uid̾it corpore & uultu. capil¬
lisq ualde uenustos. Oͦs cũ debri¬
tanma uenisse. & paganos ẽẽ cog¬
nouisset: suspirans inqͥd heu ꝓh
color. qͦd tam lucidi uultus hõies
tenebrarũ auctor possidet. In t̾oga¬
uit gͦ qͦd eẽt. uocabulũ gentis illiꝰ.
Responsũ ẽ. qͦd angli uocarent᷑. Aꝑ
ille. Bene inqͥd. nã & angłicã faciẽ
hñt: & tales angłoꝵ incelis decet
deiri uocarent᷑ idem ꝓuinciales. At
ille. Bñ in qͥd dem de ira eruti & ad
illiꝰ. qͦmͦ appellat᷑: Responsũ ẽ. qͦd
eula dic̾etur. At ille alludens ad no¬
men ait. Alła ad laudẽ creatoris.
ilł inpartib oportet cantari. Acce¬
dens gͥ ad Pontificẽ romanũ. nõ¬
dum enĩ erat pontifex fc̃s: legatio¬
nem p̃dicandi eis petiit. Qd̾ cum

Expanded text:
disponas, ab aeterna damnatione nos eripi, et in electorum tuorum jubeas grege numerari. Dicitur autem, ut ait Beda, quod vir Dei praedictus, die quodam Romae in mercaturam profectus juvenes Anglorum viderit corpore et vultu capillisque valde venustos. Quos cum de Britannia venisse et paganos esse cognovisset, suspirans, inquit: Heu proh dolor! quod tam lucidi vultus homines tenebrarum auctor possidet! Interrogavit quod esset vocabulum gentis illius. Responsum est quod Angli vocarentur. At ille: Bene, inquit, nam et angelicam habent faciem, et tales angelorum in coelis decet Deiri vocarentur iidem provinciales. At ille inquit: Bene Deiri, de ira eruti, et ad illius quo modo appellatur? responsum est, quod Alle diceretur. At ille alludens ad nomen ait, « Alleluia ad laudem Creatoris in illis partibus oportet cantari. » Accedens igitur ad pontificem Romanum nondum enim erat pontifex factus, legationem praedicandi iis petiit: quod cum
Abbreviated transcription (Latin):
NNo GR& qͥngentesimo
octogesimo scđo. Mauricio¬
qͣrtus ab augusto imꝑauit: mi
tinum & alios plures cum eo
monachos p̃dicaturos in angli¬
am. anno aduentus anglorum
in britanmam cirtit̾ centesimo
qͥnqua gesimo. Qui iussis pontifi¬
calib obtemꝑantes. cũ angliam
apꝓpinqͣrent᷑. horrore maximo
nimirum ꝑ cussi: redire domũ
potiꝰ qmͣ a deo feram gentẽ. cuiꝰ
nec lingmͣ nossent. adire: cogita¬
bant. Nec mora augustinum
glis susciꝑentur disposuerat. do¬
mum remittunt: qui a beato
Gregorio humili supplicatu op¬
ille exhortatorias mittens litt̾as.
in opus eos u̾bi diuino confisos
auxilio ꝓficisci suadet. Quarum
uidelicet᷑ litt̾arũ. ista est forma.

Expanded text:
no gratiae quingentesimo octogesimo secundo Mauricquartus ab Augusto imperavit, itinum et alios plures cum eo monachos praedicaturos in Angliam, anno adventus Anglorum in Britanniam circiter centesimo quinquagesimo. Qui jussis pontificalibus obtemperantes, cum Angliam appropinquarent, horrore maximo nimirum perculsi, redire domum potius quam adeo feram gentem, cujus nec linguam nossent, adire cogitabant. Nec, mora Augustinum glis susciperentur, disposuerat, domum remittunt, qui a beato Gregorio humili supplicatu obille exhortatorias litteras mittens in opus eos verbi divino confisos auxilio proficisci suadet; quarum videlicet litterarum ista est forma
Abbreviated transcription (Latin):
int̾fuit copiis. De hinc uͦ consul
ip̃e ad regis curiam cũ pacifice
uenisset apud norhamtunam:
nicħ tale metuentẽ cepit ⁊ in car¬
cerẽ intrusit: donec redderet ei
cdarissimũ lincollie. castellũ quod
ab eo dolose ceꝑat. ⁊ cet̾a quecũq
fuerant dicionis sue castella. Sic
gͥ consul eiectus de cartere. ⁊ libe¬
rum restitutus est arbitrium.

Expanded text:
interfuit copiis. Dehinc vero consul interfuit copiis. Dehinc vero consul ipse ad regis curiam cum pacifice venisset apud Norhantone, rex nichil tale metuentem cepit et in carcerem intrusit, donec redderet ei clarissimum Lincolie castellum, quod ab eo dolose ceperat, et cetera quecunque fuerant ditionis sue castella. Sic igitur consul ejectus carcere in liberum constitutus est arbitrium.
Abbreviated transcription (Latin):
guinis effusione. ceꝑunt. Gunc
demũ regi fortuna cepit in meliꝰ
ꝑ mutari: & insullime ꝓtelari.
Eodẽ anno. ep̃c lincolliensis alexã¬
oer. iterũ romam ꝑgens: munifi¬
centissime. ut se pͥus habuit. Lta¬
q honorifice susceptus est. ab eu¬
genio. ppͣ. nouo. uiro sũma digni¬
tate condigno: cuiꝰ mens semꝑ be¬
nigna. cuiꝰ discretio semꝑ aqua.
cuius facies semꝑ ñ solum hilaris:
s ⁊ iocunda. Rediens autẽ seqñti
anno. cũ sũma ip̃ius. ppͣ. ⁊ tocius
curie grͣa: a suis cũ sũma reueren¬
tia & gaudio susceptus est. Eccłiã
uͦ suam que combustione detur¬
pata fuerat. subtili artificio sic re¬
formauit: ut pulchrior qmͣ in
ip̃a nouitate sui compareret. nec
ullius edificii fructure citra fines
anglie cederet.
nũ ꝯgregans exercitũ castellũ
construxit in expugnabile
situm ꝯtͣ Walingeford: ubi rannul¬
fus comes cestrensis. iam regi con¬
cordia coniunctus: cum magnis

Expanded text:
guinis effusione ceperunt. Tunc guinis effusione ceperunt. Tunc demum regi fortuna coepit in melius permutari, et in sublime protelari. Eodem anno episcopus Lincolniensis Alexander iterum Romam pergens munificentissime se, ut prius, habuit. Itaque honorificentissime susceptus est ab Eugenio papa, novo viro summa dignitate condigno, cujus mens semper benigna; cujus discretio semper aequa; cujus facies semper non solum hilaris, sed et jucunda; rediens autem sequenti anno, cum summa ipsius papae, totiusque curiae gratia, a suis cum summa reverentia et gaudio susceptus est. Ecclesiam vero suam, quae combustione deturpata fuerat, subtili artificio sic reformavit, ut pulchrior quam in ipsa novitate sui compareret, nec ullius aedificii structurae circa fines Angliae cederet. num congregans exercitum, castellum construxit inexpugnabile, situm contra Walingefort, ubi Rannulfus comes Cestrensis, jam regi concordia conjunctus, cum magnis
Abbreviated transcription (Latin):
ta rei causam inqͥrentib: sors ceci¬
oit suꝑ remerũ. Quod cum ille
nimirũ totis contͣdic̾et nisib:
scdo ⁊ t̾tio sortio. iacta in eum de¬
uenit. Positus gͥ inscapha ẽ. &
uxor eiꝰ ⁊ pecunia scelestissime ad¬
quisita: ⁊ statim nauis cursu ue¬
locissimo. ut pͥus fecerat pelagus
sulcat. Scapha uͦ cum neqͥssimis
subita uoragine cutũ ducta. in
et̾num absorta ẽ. Eodem anno
celestino. ꝓpͣ. defuncto: lucius sub¬
stituitur.
ecimo anno. rex stepħ pͥus in
agendis cͥca dissus hugonis
bigod: occupatus fuit. Sed
in estate robertus consul. ⁊ omĩs
in imicoꝵ regaliũ cetus: construx¬
erant castellum a p̃ ferendune.
Rex ñ segnis uirib coactis ad¬
uolat. ⁊ lundoniensiũ t̾ribilẽ
⁊ num̾osum duxit ex̾citũ. Assili¬
entes gͥ totis dieb castrũ. dum
Rob̾tus consul ⁊ fauctores sini.
copias maiores non ꝓcul ab ex̾ti¬
tu regis expectarent: laboriosissi¬
ma ꝓbitate. non sine magna san¬

Expanded text:
ta rei causam inquirentibus, sors cecita rei causam inquirentibus, sors cecidit super Reimerum; quod cum ille nimirum totis contradiceret nisibus, secundo et tertio sors jactata in eum devenit. Positus igitur in scapha est, et uxor ejus, et pecunia scelestissime acquisita; et statim navis cursu velocissimo, ut prius fecerat, pelagus sulcat, scapha vero cum nequissimis subita voragine circumducta in aeternum absorpta est. Eodem anno Coelestino papa defuncto, Lucius substituitur. Decimo anno rex Stephanus prius in agendis circa discursus Hugonis Bygot occupatus fuit. Sed in aestate Robertus consul, et omnis inimicorum regalium coetus construxerat castellum apud Ferendois. Rex non segnis viribus coactis advolat, et Londoniensium terribilem et numerosum duxit exercitum. Assilientes igitur totis diebus castrum, dum Robertus consul, et fautores sui copias majores non procul ab exercitu regis exspectarent, laboriosissima probitate, non sine magna san
Abbreviated transcription (Latin):
ridens. p᷑ dies tñ ex ip̃o uuln̾e ex¬
cõmunicatꝰ occubuit. Ecce dei lau¬
oabilis. omnib scl̃is p̃dicanda:
eiusdẽ scełis eadẽ uindicta. Dũ
autẽ eccłia illa ꝓcastello teneret᷑.
ebulliuit sanguis aparietib ettłie
& claustri ad iacentis. indignatio¬
nem diuinam manifestans: sce¬
ł̾atoꝵ ext̾minationẽ denuntians.
meis inspexi. Quia gͥ imꝓbi di¬
cebant deum dormire: excitatus
est. deus ⁊ in hoc signo. ⁊ insig¬
nificato. Eodem qͥppe anno. ⁊
ernulfus filius consulis qui post
mortem prĩs eccłiam in castellatã
retinebat: captus ẽ.⁊ ꝑ hoc exula¬
tus. ⁊ pͥnceps militũ suoꝵ in hos¬
picio suo abequo corruens: effuso
cerebro expirauit. Pnceps autem
peditũ suoꝵ Reui̾us nomine cuiꝰ
officium fuerat. eccl̃ias frangere
uel in cẽdere: dum mare cũ uxore
sua tͣnsiret. ut multi ꝑhibuerũt:
nauis immobilis fc̃a ẽ. Quod mõ¬
strum nautis stipentib. sorte da¬

Expanded text:
ridens post dies tamen ex ipso vulnere exridens post dies tamen ex ipso vulnere excommunicatus occubuit. Ecce Dei laudabilis omnibus saeculis praedicanda ejusdem sceleris eadem vindicta. Dum autem Ecclesia illa pro castello teneretur, ebullivit sanguis e parietibus Ecclesiae, et claustri adjacentis indignationem divinam manifestans, sceleratorum exterminationem denuntians. meis inspexi. Quia igitur improbi dicebant Deum dormire, excitatus est Deus, et in hoc signo, et in significato. Eodem quippe anno et Ernulfus filius consulis, qui post mortem patris Ecclesiam incastellatam retinebat, captus est, et per hoc exsulatus; et princeps militum suorum in hospitio suo ab equo corruens effuso cerebro exspiravit: princeps autem peditum suorum Reimerus nomine, cujus officium fuerat ecclesias frangere, vel incendere, dum mare cum uxore sua transiret ut multi perhibuerunt navis immobilis facta est. Quod monstrum nautis stupentibus, sorte da
Abbreviated transcription (Latin):
onõ rex scepħs anno: lincolli¬
am obsedit ubi cũ municio¬
nẽ cont᷑ castellũ iͦ optine¬
bat consul cestrensis. construeret:
oꝑatores sui abhostib p̃focati
sunt. fere octoginta. Re gͥ imꝑ¬
fecta. rex confusus abicessit. An¬
no autem ipso consul gaufridus
de magna uilla regẽ ualidissi¬
me ueraũ: & in omnib ualde.
głosus effulsit. Mense autẽ aug̾ti:
miraculũ iusticia sua dignum.
dei splendor exhibuit. Duos nãq
qͥ monachis a uulsis. eccł̃ias dei
conu̾terant in castella: similit̾
petcantes. limili pena multaũ.
Robertus namq marmiun. uir
bellicosus. hoc in eccłia de couin¬
tre ꝑu̾sus exegerat. Porro gaufridꝰ
scelus idem pat᷑uerat. In surgẽs
gͥ Rob̾tus mariniun in hostes
int̾ ingentes suoꝵ cuneos. coram
ip̃o monast̾io solus int̾fectus est:
&̃ ex cõmunitatus morte depasci¬
tur eterna. Similit̾ gaufridus
consul. int̾ acies suoꝵ confertas:
sagitta ꝑtussus est. Et ip̃e uulnꝰ

Expanded text:
Nono rex Stephanus anno LincolniNono rex Stephanus anno Lincolniam obsedit, ubi cum munitionem contra castellum, quod vi obtinebat consul Cestrensis construeret, operatores sui ab hostibus praefocati sunt, fere octoginta. Re igitur imperfecta rex confusus abscessit. Anno autem ipso consul Gaufridus de magna villa regem validissime vexavit, et in omnibus valde gloriosus effulsit. Mense autem Augusti miraculum justitia sua dignum Dei splendor exhibuit. Duos namque, qui monachis avulsis ecclesias Dei converterant in castella similiter peccantes simili poena mulctavit. Robertus namque Marmiun vir bellicosus hoc in Ecclesia de Coventre perversus exegerat. Porro Gaufridussia Ramasiensi scelus idem patraverat. Insurgens igitur Robertus Marmium in hostes inter ingentes suorum cuncos coram ipso monasterio solus interfectus est, et excommunicatus morte depascitur aeterna. Similiter Gaufridus consul inter acies suorum confertas, sagitta percussus est. Et ipse vulnus
Abbreviated transcription (Latin):
sius. Unde cleritis. aliqnͣtulum
serenitatis uix illuxit.
odem anno cepit rex gaufti¬
dum de magna uilla ĩ curia
sua ap̃ scm̃ albanũ. mag̃ se¬
cundũ retͥbutionẽ neqͥtie consuł.
qmͣ scd̾m ius gentiũ: mag̃ ex ne¬
cessitate. qmͣ ex honestate. Nisi
enim hoc egiss: ꝑfidia consulis
illius. regno pͥuatꝰ fuisset. Igitur
ut rex eũ liberaret: reddidit ei
turrim lundome.⁊ castellum de
Walendune: ⁊ illud de pleiseiz.
Possessionib gͥ carens consul pre.¬
uictus. inuasit abbaciã ramesei¬
nensem. ⁊ monachis expulsis: rap¬
tores in misit. ⁊ eccłiam dei spe¬
luncã fecit latronũ. Etat autẽ
sũme ꝓbitatis. s sũme in deũ ob¬
stinationis: magne in mundamiᷤ
oiligentie. magne in deũ negli¬
gentie.
pso anno ante natale. Wintoni¬
ensis ep̃c. ⁊ pͦea cantuariensis ar¬
chiep̃c. romam petierunt. de lega¬
tione acturiꝰ mortuo iam inno¬
centio ppͣ. cui succ̃ celestinus.

Expanded text:
sius, unde clericis aliquantulum sius, unde clericis aliquantulum serenitas vix eluxit. Eodem anno cepit rex Gaufridum de magna villa in curia sua apud Sanctum Albanum, magis secundum retributionem nequitiae consulis, quam secundum jus gentium, magis ex necessitate, quam ex honestate. Nisi enim hoc egisset perfidia consulis illius regno privatus fuisset. Igitur, ut rex eum liberaret, reddidit ei turrim Londoniae et castellum de Waledene, et illud de Plaisseiz. Possessionibus igitur carens consul praedictus invasit abbatiam Ramesiensem, et monachis expulsis raptores immisit, et Ecclesiam Dei speluncam fecit latronum. Erat autem summae probitatis, sed summae in Deum obstinationis; magnae in mundanis diligentiae, magnae in Deum negligentiae. Ipso anno ante Natale Wintoniensis episcopus et postea Cantuariensis archiepiscopus Romam petierunt de legatione acturi: mortuo jam Innocentio papa, cui successit Coelestinus.
Abbreviated transcription (Latin):
struxit castrum ap̃ wiltonia.
Tunc suꝑueniens multitu¬
oo nuia hostium ex insꝑato: cũ
regii sui milites cutuicionib bel¬
licis incepissent. ⁊ ñ potuissent re¬
sistere: regẽ infugam compule
tel dapifer reg̃: qͥ ꝓredemptione
sua. dedit insigne castellum de
schireburne. Eodẽ anno rex obse¬
dit imꝑatͥtẽ apud oxenford: post
festum sc̃i michaelis. usq ad ad¬
uentum dñi. In eo qͥppe termino.
uestib albis reuerb̾atione niuis
& similitudine fallentib oculos
obsidentiũ. Fugit autẽ ad castel¬
forde regi tandẽ reqddita est.
ctauo anno. rex stephanus
int̾fuit concilio lundonie ĩ
nor uł clericis uł eccłie dei a rap.¬
torib deferebatur & eque capie¬
bantur. & redimebantur cleriti
ut laici: tenuit Wintoñ ep̃c urb¬
romane legat᷑ conciliũ apud lun¬
ooñ: clericis ꝓtempore necessariũ:
in quo sanccͥitum est ne aliquis¬
qui cderico uiolenter manus in¬
gesserit: ab alio possit absoluti.
qmͣ ab ip̃o papa: ⁊ inp̃sentia ip¬

Expanded text:
struxit castrum apud Wintoniam. Tunc superveniens multitudo nimia hostium ex insperato, cum regii milites circuitionibus bellicis incepissent, et non potuissent resistere, regem in fugam compulertel dapifer regis, qui pro redemptione sua dedit insigne castellum de Siresburna. Eodem anno rex obsedit imperatricem apud Oxineford, post festum sancti Michaelis, usque ad adventum Domini. In eo quippe termino vestibus albis, reverberatione nivis et similitudine fallentibus oculos obsidentium. Abiit autem Warenford tandem regi reddita est.t 5 dies. Rex Stephanus interfuit concilio Londonie in nor vel clericis vel ecclesie Dei a raptoribus deferebatur, et eque capiebantur et redimebantur clerici et laici, tenuit VintonieRomanae legatus apud Londoniam clericis pro tempore necessarium; in quo sancitum est, ne aliquisqui clerico violentas manus ingesserit, ab alio possit absolvi, quam ab ipso papa, et in praesentia ip
Abbreviated transcription (Latin):
bret᷑. Siłr ⁊ in parrochiis inquib
uelicationis dies obseruat᷑. Et siqͥs
ueniat. pacẽ hãt eundo subsistendo:
& redeundo. Itẽ omnib xpĩanis
ad eccl̃iam cã orationis euntib. pax
ineundo ⁊ redeundo sit eis. Si niłr
ad dedicationes. ad sinodos. ad capła
uenientib. siue sũmoniti sint. seu
ꝑse qͥd agendũ hũit: sit summa
pax. Etiam si extomunicatꝰ aliquis.
absoluendi cã ad ep̃m confugerit:
absolutꝰ eundo ⁊ redeundo. pacem
oei & sc̃e eccłie hãt. Qd̃ si aliqͥs ei
foris fecerit: ep̃c iñ iusticiam faci¬
at. Terũptamen siqͥs arrogans ꝓ
ep̃i iusticia em̃dae noluerit: ep̃c
regi notum faciat. Rex aũ ꝯstͥnget
malefactorẽ ut emendet cui foris fe¬

Expanded text:
e. Item in parochiis in quibus dedicationis dies observatur. Item in veniat, pacem habeat eundo, et subsistendo, et redeundo. Item omnibus Christianis ad ecclesiam causa orationis euntibus pax in eundo et redeundo sit eis. Similiter ad dedicationes, ad synodos, ad capitula venientibus, sive submoniti sint, sive per se quid agendum habuerint, sit summa pax. Etiam si excommunicatus aliquis absolvendi causa ad episcopum confugerit, absolutus, eundo et redeundo pacem Dei et sanctae Ecclesiae habeat. Quod si aliquis ei forisfecerit, episcopus inde justitiam faciat. Verumtamen si quis arrogans pro episcopi justitia emendare noluerit, episcopus regi notum faciat. Rex autem constringat malefactorem, ut emendet cui forisfe
Abbreviated transcription (Latin):
Incipiunt leges sc̃i edWardi Regis
qͣs in anglia tenuit: ⁊ qͣs rex wilłs
heres ⁊ cognatꝰ suus postea confir¬
mauit
ost ad qͥsitionẽ anglie Wilł̃s
rex.iiii.anno regni sui. cõ¬
silio baroñ suoꝵ fecit su¬
moneri ꝑ uniu̾sos anglie
consulatus: anglos nobiles. sapien¬
tes. ⁊ sua lege eruditos: ut eoꝵ leges
& iura ⁊ consuetudines ab ip̃is au¬
diret. Electi gͥ de singłis totiꝰ patͥe.
comitatib uiri .xii. iureurando co¬
legũ suarũ & consuetudinũ sancci¬
ta patefacerent. nicħ p̃t̾mittentes
nicħ ad dentes: nicħ p̃uaricando
mutantes. Alegib itaq sc̃e matris
eccł̃ie sumentes ecordium. qm ꝑ eã
rex ⁊ regnũ solidum subsistendi ha¬
bent fundam̃tum: leges lib̾tatis ⁊
pacis ipsius concionati sunt dicen¬
tes.¬

Expanded text:
Incipiunt Leges sancti Edwardi regis quas in Anglia tenuit, quas Willelmus haeres et cognatus suus postea confirmavitem Angliae Willelmus rex quarto anno regni sui, consilio baronum suorum, fecit submoneri per universos Angliae consulatus, Anglos nobiles, sapientes, et sua lege eruditos, ut eorum leges, et jura, et consuetudines ab ipsis audiret. Electi igitur de singulis totius patriae comitatibus viri duodecim, jurejurando prlegum suarum et consuetudinum sancita patefacerent, nihil praetermittentes, nihil addentes, nihil praevaricando mutantes. A legibus igitur sanctae matris Ecclesiae sumentes exordium, quoniam per eam rex et regnum, solidum subsistendi habent fundamentum, leges, libertates, et pacem ipsius concionati sunt, dicentes
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. in ciuitate claudia. In t̾dicimus
⁊̃ ut nulla uiua pecunia uendat᷑
aut emat᷑. nͥ in fra ciuitates: ⁊ hoc
añ tres fideles testes. nͨ aliqmͣ rẽ
uectam sine fide iussore ⁊ Waran¬
to. Qd̃ si alit̾ fec̾it. soluat ⁊ ꝑsol¬
⁊̃ ibi. ut si francigena appellau̾it
anglũ de ꝑiurio. aut murdro. fur¬
to. homicidio. ran. qͦd dicunt rapi¬
se defendat. ꝑ qd̾ meliꝰ uoluerit:
aut iudicio ferri. aut duello. Si
autẽ anglus infirmꝰ fuerit: inue¬
niat aliũ qͥ ꝓeo faciat. Si qͥs eoꝵ
uictus fuerit: emendet regi xl. sol.
Si aũ anglus francigenã appella¬
uerit: ⁊ ꝓbare uoluerit iudicio aut
ouello: uolo tñ francigenã purgare
se insacͣmento non fracto. hoc qͦq:
p̃cipio. ut om̃s habeant ⁊ teneant
legem edwardi regis in omnib reb:
adauctis his. q̃ constitui ad utilita¬
neri ꝓlib̾o. sit in plegio ut plegius
hãt eum ad iusticiam. si qͥd offend̾it.
ꝗt si qͥsqmͣ taliũ euaserit. uideant

Expanded text:
. Interdicimus etiam ut nulla viva pecunia vendatur aut ematur nisi intra civitates, et hoc ante tres fideles testes, nec aliquam rem vetitam sine fidejussione et warranto, quod si aliter fecerit solvat et persol al. ad. si. Francigena appellaverit Anglum de perjurio aut murdro, furto, homicidio, Ran quod dicunt apese defendat per quod melius noverit, aut judicio ferri et duello. Si autem Anglus infirmus fuerit, invemat alium qui pro eo faciat. Si quis eorum victuSi autem Anglus Francigenam appellaverit et probare voluerit judicio aut duello, volo tunc Francigenam purgare se sacramentopraecipimus ut omnes habeant et teneant legem Edwardi regis in omnibus rebus, adauctis his quas constituimus ad utilitaneri pro libero sit in plegio ut plegius eum habeat ad justitiam si quod offenderit; et si quisquam evaserit, talium videant
Abbreviated transcription (Latin):
tificalem ab archiep̃o cantuariensi
suscepit: ⁊ apud lincoliam cum sũ¬
mo tripudio magnus expectatione.
maior aduentu: a clero & populo
cum deuotione susceptus est. Pros¬
tutem eiꝰ foueat rore sapientie: & ex¬
hilatet. faciem eius iocunditate
spirafua i.

Expanded text:
tificalem ab archiepiscopo Cantuariensi tificalem ab archiepiscopo Cantuariensi suscepit, et apud Lincolniam cum summo tripudio magnus exspectatione, major adventu a clero et populo cum devotione susceptus est. Prostutem ejus foveat rore sapientiae, et exhilaret faciem ejus jucunditate spirituali.
Abbreviated transcription (Latin):
rusalem ⁊ uirib undiq conges¬
tis obsedit damascum: sed grã
tus naualis uiroꝵ ñ potentium.
nͨ alicui magno ducimnixi isi
deo ommipotenti. qͥa humiliter
ꝑfecti sunt: optime ꝓfecerunt. Qi¬
uitatẽ namq in hispania qͣ uoca¬
tur ulixis bona & alia que uocat᷑
almatia: & regiones adiacentes
a multis paucis deo cooꝑante: bei¬
lis optinuerunt. Uere ddeus suꝑbis
resistit. humilib autẽ dat grãm¬
imꝑatoris splendidior & maior
fuerat. qm ille qͥ pͥus ierłm conqͥ¬
sierat. & a paucissimis contriti st̃
& qͣsi tele aranearum distermina¬
n sunt. & demoliti. his autẽ pau
res in surgebant: debiliores effici¬
ebantur. ꝑars autẽ eoꝵ maxima
ueuerat granglia. Nodem anno De¬
appropinqnͣte natali Robertus
tuius cognomen ẽ. de querteto.
tus ẽ. in ep̃m lincolliensem. A cun¬
tis gͥ honore tanto dignus habrrꝰ
rege & clero. & populo. cũ sũmo
gaudio annuente. benedictionem põ¬

Expanded text:
rusalem, et viribus undiqrusalem, et viribus undiqtis obsedit Damascum. Sed gratitus navalis virorum non potentum, nec alicui magno duci innixi, nisi Deo omnipotenti: quia humiliter profecti sunt optime profecerunt. Civitatem namque in Hispania, quae vocatur Ulixisbona, et aliam, quae vocatur Almaria, et regiones adjacentes a multis pauci Deo cooperante bellis obtinuerunt. Vere Deus superbis resistit; humilibus autem dat gralemanniae splendidior et major fuerat, quam ille, qui prius Jerusalem conquisierat; et a paucissimis contriti sunt: et quasi telae aranearum disterminati sunt, et demoliti. His autem paupd quando plures iis insurgebant, debiliores efficiebantur. Pars autem eorum maxima venerat ex Anglia. Eodem anno appropinquante Natali, Robertus cujus cognomen est de Querceto atus est in episc. Lincolniensem. A cunctis igitur honore tanto dignus est habitus, rege et clero, et populo cum summo gaudio annuente benedictionem pon
Abbreviated transcription (Latin):
dicta conꝑatã complere posseo: nͨ
tũ cõplere poterat. qͥ semꝑ mag̃ ma¬
gisq disꝑgebat. Fuit autẽ uir pru¬
oens. ⁊ adeo munificus: ut a curia
romana uocaret᷑ magnificus. An¬
no eodẽ. ex̾titus imꝑatoris alemã¬
nie ⁊ regis francoꝵ. qͥ sũmis ducib
illustrati cũ sũma incedebant su¬
ꝑbia: adnichilũ deuenerunt. qͥa
ds spreuit eos. Ascendit enim in
conspectu dei incontinentia eoꝵ:
qmͣ ex̾cebant ĩ fornicationib non
octultis. In adult̾is ⁊̃ que deo ual¬
de displicuit: pͦtremo inrapinis.
⁊ ominũ genere scelerum. Prius
itaq fame consternati. ꝓdicione
imꝑatoris constantinopolitam:
pꝰea ferro hostili emarcuerunt. Rex
autẽ francie & imꝑator aleman¬
nie: cum pautissimis pͥus antio¬
chiam. postea ierosolimam. igno¬
mimose aufugerunt. Tunc uͭ rex
francie qͣsi aliquid acturus adͣ
detͥmentum fame refocullandũ.
auxilio militũ templi qͦd ẽ. inie¬

Expanded text:
aedicta comparatam complere posset; nec aedicta comparatam complere posset; nec tamen complere poterat, qui semper magis magisque dispergebat. Fuit autem vir prudens, et adeo munificus, ut a curia Romana vocaretur magnificus. Anno eodem exercitus imperatoris Alemanniae et regis Francorum, qui summis ducibus illustrati cum summa incedebant superbia ad nihilum devenerunt; quia Deus sprevit eos. Ascendit enim in conspectu Dei incontinentia eorum, quam exercebant in fornicationibus non occultis; in adulteriis etiam, quod Deo valde displicuit, postremo in rapinis et omni genere scelerum. Prius itaque fame consternati proditione imperatoris Constantinopolitani, postea ferro hostili emarcuerunt. Rex autem Franciae et imperator Alemanniae cum paucissimis prius Antiochiam, postea Jerosolymam ignominiose aufugerunt. Tunc vero rex Franciae, quasi aliquid acturus ad detrimentum famae refocillandum, auxilio militum templi, quod est in Je
Abbreviated transcription (Latin):
constantinopol̃. qͥ eos p᷑ ea ꝓdiit. Mẽ¬
se augusto ꝓfectus est alexander
lincoliensis ep̃c altisiodoꝵ: ad euge¬
niũ papam. qui pͥus parisius. tunc
ibi morabatur. Ip̃e qͥdem a papa
honorifice susceptus est: sed ex in¬
tempestiua taloris nmietate lemi¬
narium languoris attulit in angli¬
am. Unde mox infirmitati deinde
languori: tandẽ mortis succubuit.
Anno gͥ .xiii. regis stepħ mortuus
c̃. alexander ep̃t: ⁊ sepultus apud
lincoliam in capite ieiunii. Dicen¬
da sunt gͥ de uiri morib scłm con¬
suetudinẽ moysi uera. Nutͥtus gͥ
in sũmis deliciis. a Rogero a uuncu¬
lo suo salesbiriensi ep̃o:. maiores
inde animos contͣrit qmͣ oportu¬
num esset suis. Si qͥdẽ pret̾ite uo¬
lens pͥncipes cet̾os. largitione mu¬
nerum.⁊ splendore ꝓcurationum.
cũ ꝓpͥi redditus ad hoc sufficere ñ¬
possent: a suis sũmo studio carpe¬
bat: uñ egestatẽ suã numietate p̃¬

Expanded text:
Constantinopolis, qui eos postea prodidit. MenConstantinopolis, qui eos postea prodidit. Mense Augusto profectus est Alexander Lincolniensis episcopus Altissiodorum ad Eugenium papam, qui prius Parisius, tunc ibi morabatur. Ipse quidem a papa honorifice susceptus est, sed ex intempestiva caloris nimietate seminarium languoris attulit in Angliam. Unde mox infirmitati, deinde languori, tandem morti succubuit. Anno igitur XIII regis Stephani mortuus est Alexander episcopus, et sepultus apud Lincolniam in Capite jejunii. Dicenda sunt igitur de viri moribus secundum consuetudinem Moysi vera. Nutritus igitur in summis deliciis a Rogero avunculo suo Salesberiensi episcopo, majores inde animos contraxit, quam opportunum esset suis. Siquidem praeterire volens principes caeteros largitione munerum et splendore procurationum, cum proprii redditus ad hoc non sufficere possent, a suis summo studio carpebat, unde egestatem suam nimietate pr
Abbreviated transcription (Latin):
natale dñi in urbe lincolli¬
ensi diademate regaliter in¬
signitus est: quo regũ mulus
qnͣte rex stepħ audacie. ⁊ animi
ꝑicula non formidantis fuerit.
Post discessum uͦ regis: uenit con¬
sul cestrensis lincoliam cũ milita¬
rib copiis. ut assiliret eam. Dux
g eiꝰ uir fortis ⁊ inuictissimꝰ inin¬
troitu porte borealis occisus est:
⁊ ip̃e consul plurib amissis. fu¬
gere cõpulsus est. Qiues gͥ uicto¬
riosi. sũmo gaudio repleti. uirgi¬
ni uirginũ ꝓtectrici eoꝵ: laudes
⁊ grãs insigͣnter exoluerunt. Ad
pentecosten rex francie lodoueus:
⁊ consul flandrensis theodoricus.
⁊ consul de sc̃o egidio. & innum̾a¬
biles ex̾titus de uniu̾so francie
regno. ⁊ multi de gente. angloꝵ
crucib assumptis. it̾ ierosolimi¬
tanũ arripuerunt: ut paganos
qͥ acceꝑant urbem roheis expug¬
narent. Maiorẽ ex̾titũ tñ duxit
imꝑator alemannie conradus:
tnͣsiitq ex̾citus uterq ꝑ imꝑatorẽ

Expanded text:
natale Domini in urbe Lincoliensi diademate regaliter insignitus est, quo regum nullusquante rex Stephanus audatie et animi pericula non foPost discessum vero regis venit consul Cestrensis Lincolniam cum militaribus copiis, ut assiliret eam. Dux igitur ejus vir fortis et invictissimus in introitu portae Borealis occisus est, et ipse consul pluribus amissis fugere compulsus est. Cives igitur victoriosi summo gaudio repleti virgini virginum protectrici eorum laudes et gratias insigniter exsolverunt. Ad Pentecosten rex Franciae Lodoveus, et consul Flandriae Theodoricus, et consul de Sancto Aegidio, et innumerabilis exercitus de universo Franciae regno, et multi de gente Anglorum crucibus assumptis iter Jerosolymitanum arripuerunt, ut paganos, qui ceperant urbem Roheis expugnarent. Majorem exercitum tamen duxit imperator Alemanniae Conradus, transiitque exercitus uterque per imperatorem
Abbreviated transcription (Latin):
oep̃ssio subiectoꝵ. Eodẽ anno. illis
qͥs hugo de paiens de qͦ p̃dictum
le contigit. D eum siqͥdẽ offenderãt
illiꝰ sc̃e telluris in cole. luxuria ⁊ ra¬
pina: ⁊ uariis scelerib. It autem
scͥptum est in moyse. ⁊ regũ libris.
non diu scelera locis illis sunt impu¬
nita. In ingilia namq scĩ nicholai
a pantis paganoꝵ multi xp̃ianoꝵ
deuicti sunt: cum antea soleret.
e contͣrio conting̾e. In obsidione
Edamascena cum magna pars
xp̃ianoꝵ ꝓgressa eẽt ad uictualia
ꝑquirenda: mirati sunt pagani
xp̃ianos plures ⁊ fortissimos. se
muliebriter fugientes. Et ꝑsequẽ¬
tes: innum̾os occiderunt. Eos añ
qͥ fuga salutẽ sͥ quesierant. in mõ¬
tib tempestate nuus ⁊ frigoris d̾s
ipsa nocte ꝑsecutus est: ita quod¬
ni fuerat ut p̃dictum est decoratus:
dum corni pedem ludens agitaret
obuiũ suẽ habuit. Qui cũ pedes
equi currentis offenderunt: ceci¬
oit rex nouus ⁊ fractis ceruicibus

Expanded text:
depressio subjectorum. Eodem anno illis, depressio subjectorum. Eodem anno illis, quos Hugo de Paiens, de quo praedictum le contigit: Deum si quidem offenderant illius sanctae telluris incolae luxuria, et rapina, et variis sceleribus; ut autem scriptum est in Moyse et Regum libris: Non diu scelera locis illis sunt impunita. In vigilia namque Sancti Nicolai a paucis paganorum multi Christianorum devicti sunt, cum antea soleret econtrario contingere. In obsidione igitur Damacena cum magna pars Christianorum progressa esset ad victualia perquirenda, mirati sunt paganichristianos plures et fortissimos se muliebriter fugientes, et persequentes innumeros occiderunt. Eos autem, qui fuga salutem sibi quesierant, in montibus tempestate nivis et frigoris Deus ipsa nocte persecutus est, ita quodni fuerat, ut praedictum est decoratus, dum cornipedem ludens agitaret, obvium suem habuit; cum pedes equi currentes offenderent, cecidit rex novus, et fractis cervicibus
Abbreviated transcription (Latin):
francoꝵ. fecit sullunari filiũ
suum philippũ in regẽ. Rex
uͦ henricus. pacificatis omnib que
infrancia. flandria. normannia.
britannia. senomannia. Andegaui.
erant: cum gaudio in angliã rediit.
Tenuit gͥ contilium maximũ ad
kł. angusti. apud lundoniã. de
uxorib sacerdotum ꝓhibendis. In¬
teant siqͥdem illi concilio: Wilłs
ensis. Godefridus bachensis. Symon
Wigorniensis. euerardus norWicensis.
bernardus sci dauidis. hereueus
pͥmus eliensis ep̃c. Nam Wintomẽ¬
sis. ⁊ dunelmensis. ⁊ cestrensis. ⁊ he¬
refordensis: obierant. hi columpne
tempore. Uerum rex decepit eos:
simplicitate Wilłi archiep̃i. Con¬
cesserunt namq regi iusticiam de
uxorib sacerdotũ. & in ꝓuidi ha¬
biti sunt. Qd̾ pͦ ea patuit: cum res
sũmo dedecore. t̾minata est. Acce¬
pit enim rex petuniã infinitã de
p̃sbit̾is. ⁊ redemit eos. Tunc sed
łtustra concessionis sue penituit
ep̃os. cum paterer in oculis omni¬
um gentium. deceptio p̃latoꝵ. ⁊

Expanded text:
Francorum fecit sublimari filium suum Philippum in regem; rex vero Henricus pacificatis omnibus, quae in Francia, Flandria, Normannia, Britannia, Cenomania, Andegavia erant, cum gaudio in Angliam rediit. Tenuit igitur concilium magnum ad Kalendas Augusti apud Londoniam de uxoribus sacerdotum prohibendis. Intererant siquidem illi concilio Willielensis, Godfridus Batensis, Simon Wigorniensis, Everardus Norwicensis, Bernardus Sancti Davidis. Herveus primus Heliensis episcopus. Nam Wintoniensis, et Dunelmensis, et Cestrensis, et Herefordensis obierant. Hi columnae tempore. Verum rex decepit eos simplicitate Willielmi archiepiscopi; concesserunt namque regi justitiam de uxoribus sacerdotum et improvidi habiti sunt, quod postea patuit, cum res summo dedecore terminata est. Accepit enim rex pecuniam infinitam de presbyteris, et redemit eos, Tunc, sed frustra concessionis suae poenituit episcopos, cum pateret in oculis omnium gentium deceptio praelatorum, et
Abbreviated transcription (Latin):
gressus t̾ram pictoꝵ. cedẽ ibi ꝑtu¬
ut: ita ⁊ iste in g̾ssus t̾ram eoꝵdẽ
uindicat᷑s dñm suũ. ab eisdem
Aedelred filiꝰ pende. rex m̾te. om̃i¬
potentis benignitate uisitatus.
fit monachus .xx. nono anno
regni eiꝰ : ⁊ sepultus est ap̃ bar¬
daneie feliciter. ¶ui successit
Kinred cognatus eiꝰ. similis uie

Expanded text:
gressus terram Pictorum caedem ibi pertugressus terram Pictorum caedem ibi pertulit, ita et iste ingressus terram eorumdem vindicaturus dominum suum ab iisdem Aedelred, filius Pendae, rex Mercae Omnipotentis benignitate visitatus, fit monachus anno XXIX regni ejus, et sepultus est apud Bardenie feliciter: cui successit Cenred
Abbreviated transcription (Latin):
fortatus in regno religione simł
& industͥa. gentẽ suam Abextra¬
nea in uasione lib̾auit. With.¬
red namq fuit filiꝰ es bricht . t̾.
Erk enbricht .f. eadbald.F. ed el¬
bricht. Genuit aũ regnũ centen¬
se.xxxii. annis: nobilit & pacifi¬
ce. Anno eodem Ine rex castroꝵ
acies ordinatas & t̾ribiles in can¬
tiam deduxit. uindicaturꝰ dedux̃.¬
cognati sui. Rex autẽ iictret ob¬
uiam ei affuit. ñ cum feroci ar¬
rogantia. s pacrfica supplicatio¬
ne: ñ cũ frendentib. minis. sed
rechorici mellis dulcedine. Qua
regi fero ꝑsuasit. ut armis depo¬
sitis: multã pecunie a kenten¬
sidis finta ruit. pax confirma¬
ta reuixit. Rex uͦ centensis. ab
hinc semꝑ in pace regnauit. Ger
runt. Reginam namq ostridã.
uxorẽ Edelredi reg̃ sui. ⁊ eofridi
reg̃ sororẽ: in humane occidunt.
Ns.ix. anno regnante: berthũ
ledicta hib̾nensiũ. quoꝵ eccłias
oestrux̾at: sicut & dñs suus sen¬
serat. Sicut enĩ Cofridus rex in¬

Expanded text:
Ecgbercti, confortatus in regno, religione simul et industria gentem suam ab extranea invasione liberaret. red namque fuit filius Egbrith, filii Erchenbricth, filii Eadbald, filii Edelbrith. Tenuit autem regnum Kentense XXXII annis nobiliter et pacifice. Anno eodem Ine rex castrorum acies ordinatas et terribiles in Kantiam deduxit vindicaturcognati sui. Rex autem Withred obviam ei adfuit non cum feroci arrogantia sed pacifica supplicatione; non cum frendentibus minis, sed rhetorici mellis dulcedine, qua regi fero persuasit ut, armis depositis, multam pecuniae a Kentensic lis finita ruit, pax confirmata revixit. Rex vero Kentensis abhinc semper in pace regnavit. Tertrunt: reginam namque Ostridam, uxorem Edelredi regis sui et Egfridi regis sororem, inhumane occiderunt. Ine XI anno regnante, Bertus ledicta Hibernensium, quorum ecclesias destruxerat, sicut et dominus suus senserat. Sicut enim Egfridus rex in
Abbreviated transcription (Latin):
Ne regnauit pͦ hunc suꝑ west¬
sexe .xxxuii. annis. In e fuit fi¬
lius cenred filii ceolwold. Ceol¬
wold fuit fr̃ chinesẜ old. Fuert̃q
ambo filii cudimne. fr̃is cheau¬
ling. fr̃ cenric. fr̃ certic. huius
regis anno scło. theodorus archi¬
ep̃c. xx.iͦ. anno ep̃atus sui tran¬
sit. Quiꝰ loco.britwold abbas
raculf electus est: & sacratus
archiep̃c. Ad hoc usq tempus
fuert romani archiep̃i. exinde
fuer̃t angli. Ip̃e uͦ brioldus
ordinauit tobiam Roffensem
ep̃m. latina. greta. & saxonica lin¬
gua młtiplicit̾ instructũ. Eo tp̃r
erant duo reges in cent: ñ tam

Expanded text:
ne regnavit post hunc super Westsere XXXVII annis. Ine fuit filius Cenred, filii Ceolwold. Ceolwold fuit frater Cinewold, fueruntque ambo filii Cudwine, filii Ceauling, filii Chenric, filii Certic. Hujus regis anno secundo Theodorus archiepiscopus XXII anno episcopatus sui transiit: cujus loco Britwold abbas Raculf lectus est et sacratus archiepiscopus: ad hoc usque tempus fuerunt Romani archiepiscopi; exinde fuerunt Angli. Ipse vero Briwoldus ordinavit Tobiam Rovensem episcopum, Latina, Graeca et Saxonica lingua multipliciter instructum. Eo tempore erant duo reges in Kent, non tam
Abbreviated transcription (Latin):
& uictoriose. & int̾fecit in eodẽ
p̃lio salbrit: qͦm pͥus fugau̾at
a castro qͥ uocat᷑ tantune. Qd̾ qͥdẽ
rex ine. construx̾at. S qͥa iuueniᷤ
p̃dictus Calbrit castrum intͦierat.
qͥ regiꝰ hostis erat: ed̾elburh regi¬
na uxor Ine. castrũ cepit armisi
captũq destruxit: ut eũ fugere
oem anno wictred rex centensis.
cũ ꝑ .xxiiii. annos pene regnass
oefunctꝰ ẽ: tres filios edilb̾tum.
edb̾tum. Ailricũ. relinqñs ħedes.
Qirca ħ tp̃s tobias rosfensis ep̃c.
heodori archiep̃i ⁊ abb̃is ad̾am
oiscipłs: expirauit. Qii successit
Aldulfus.
NE Rex potens ⁊ felix. relinqñs ad¬
helardo cognato suo regnũ. Roma
petiit: ⁊ ibi ꝑegͥnans int̾ris sti¬
pendia ꝓm̾uit in celis. Huiꝰ aũ¬

Expanded text:
et victoriose, et interfecit in eodem et victoriose, et interfecit in eodem praelio Ealdbrith, quem prius fugaverat a castro, quod vocatur Cantune, quod quidem rex Ine construxerat, sed quia juvenis praedictus Ealbriht castrum introierat, qui regius hostis erat, Edelburh regina, uxor Ine, castrum cepit armis, captumque destruxit, et eum fugere dem anno Withred, rex Centensis, cum per XXXIV annos pene regnasset, defunctus est, tres filios, Edilbertum, Edbertum, Aeilricum, relinquens haeredes. Circa hoc tempus Thobias Rovensis episcopus, Theodori archiepiscopi et abbatis Adriani discipulus, exspiravit, cui successit Aldulfus. Ine, rex potens et felix, relinquens Adelardo cognato suo regnum, Romam petiit, et ibi peregrinans in terris stipendia promeruit in coelis. Hujus au