comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
piscium et anium quib egyp¬
ciis habundat estuabant.
c. ⁊ c̾. uellem pumo suꝑ hant
scripturam. cum uideris hr̃e
sermonem quib credita sunt
alcquia dei quid ilt uideatur de
eo quid dicit .ui. dieb contiu¬
is colligetis die añ .ui. duplũ.
apparet ergo .ui. diem nomi¬
nari qui añte sabb̾̃m ponitur
sabbm aũ septimus dies est. Queto gͦ qͣ die ceꝑit manna da¬
ri et uolo comꝑare dñicam nr̃am cum sabbato iudeoꝵ. Ex
scriptura enim apparet qr die dñica primum datur mãna
.ui. dieb continus collectum .uii. que est sabb̃m cessatur.
quia ergo in die dñica deus pluit marina et nõ in sabbato
intelligant iudei iam tunc prelatam ẽẽ dñicam nr̃am suo
sabbo ⁊ indicatũ est qd̃ ñõ in ip̃o dei gr̃a ad eos descenderit de
manna .i. celestia uerba que nob̾ lecta sunt illi infelices su¬
pirant eciam manna sicut¬
patres eoꝵ nõ merent᷑ accipe

Expanded text:
ium, quibus Aegyptus abundat, aestuabant.  etc. Vellem primo super hanc scripturam cum Judaeis habere sermonem, quibus credita sunt eloquia Dei, quid illis videatur de eo quod dicit: Sex diebus continuis colligetis, die autem sexta duplum. Apparet ergo sextum diem nominari qui ante sabbatum ponitur; sabbatum autem septimus dies est. Quaero ergo qua die coepit manna dari? et volo comparare Dominicam nostram cum sabbato Judaeorum. Ex Scriptura enim apparet quia die Dominica primum datur manna, sex diebus continuis collectum; septima, quae est sabbatum, cessatur. Quia ergo in die Dominica pluit Deus manna, et non in sabbato, intelligant Judaei jam tunc praelatam esse Dominicam nostram suo sabbato; et indicatum est quod non in ipso Dei gratia ad eos descenderit de manna, id est coelestia verba quae nobis laeta sunt. Illi infelices suspirant etiam manna sicutet non merentur accipe
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ĩꝑfectio. añqͣm for¬
maretur in amorẽ
ꝯditoris formatur
enim cum conuer¬
titur ad incõmuta¬
bile lumen uerbi.¬

Expanded text:
fectio antequam formaretur in amore Conditoris: formatur enim cum convertitur ad incommutabile lumen Verbi
Abbreviated transcription (Latin):
muinaria pumum ĩ fumam̃to ordinata st̃.
uita ꝑ excercitationẽ iusticie peccm deserit᷑
ut ĩ ip̃sa inconcusse maneant. qr si culpã
rectitudo eliminat cogitationis nr̃e forib
assidens ut sibi aꝑiatur pulsanti. uñ ait
moyses fcã est lux ⁊ paulo post fc̃m est
uespe. Ereator enim hũane culpe prescius
tunt̃ expressit in tp̃ie qd̃ nunc uersabitus.
in mente. lum̃ namq rectitudinis unbra
seqͣ temptatõnis. s eciam electoꝵ lux temꝑ¬
tatione nõ extinguitur nõ nox. s uesꝑa fcã

Expanded text:
. vita per exercitationem justitiae peccatum deseritur, ut in ipsa inconcusse maneatur: quia si culpam rectitudo eliminat, cogitationis nostrae foribus assidens, ut sibi aperiatur, pulsat. Unde ait Moyses: « Facta est lux; » et paulo post: « Factum est vespere. » Creator enim, humanae culpae praescius, tunc expressit in tempore quod nunc versatur in mente. Lumen namque rectitudinis sequitur umbra tentationis. Sed quia electorum lux tentatione non exstinguitur, n
Abbreviated transcription (Latin):
um sp̃m sc̃m qui erat in moyse. tercio enim ponitur loco sp̃c qͥ
est digitus dei qui sicut placatus requiem piestat mitib et
humilib corde ita iratus inmites ⁊ suꝑbos ꝑ inquietudinẽ
exagitat qͣm inuide breuissime significauenunt sub quibus
magi defecerunt dicentes digitus dei est hic. ne intelligant
iiunde decipiantur
pharao confidebat digitum d̾i
esse in moyse in quo suꝑantur

Expanded text:
um sanctum, qui erat in Mose. Tertio enim ponitur loco Spiritus, qui est digitus Dei: qui sicut placatus requiem praestat mitibus et humilibus corde, ita iratus immites et superbos per inquietudinem exagitat, quam muscae gravissimae significaverunt, sub quibus magi defecerunt, dicentes: Digitus Dei est hic, ne intelligant unde decipianturtentia praefidebat, digitum Dei esse in Moyse, in quo super
Abbreviated transcription (Latin):
bile est eẽ p̃positũ officio sacerdo¬
tum de inde nõ simplictter dc̃m
est qd̃ sacerdos solis ẽẽt sed cuu¬
tatis solis que uocatur eħyopoł
lib a ciuitate menphi ubi pha¬
raones .i. reges maxime ꝯmane¬
bant. Quomodo deserto officio
sacerdotũ potuit strenue regi ser
tunc aliter fuit credat quisq
exctus sit clausus siue unus fu¬
ent phutipheres siue duo qd lib
enim hoꝵ quisq estunet ño est
fidei ꝑiculosũ nec cotrariũ ueci¬
tati scripturarũ.
et unuerso orbe fames pͥreualiuit in cuncta autem
terra egypti nõ erat panis qͣua esuriente damauit
ppłs ad phõnem alimenta petens. Quib ille respo¬
dit. Ite ad ioseph ⁊ quicquid uobis dicerit facite. Ores¬
celat cotidie fames i om̃i tetra. aꝑuit q ioseph

Expanded text:
bile est huic praepositum officio sacerdotem. deinde non simpliciter dictum est, quod sacerdos Solis esset, sed ciuitatis Solis, quae uocatur Heliopolis; milibus a ciuitate Memphi, ubi Pharaones, id est reges maxime commanebant. quomodo ergo deserto officio sacerdotii sui potuit strenue regi serutunc aliter fuit, credat quisque , cuius exitus clausus sit, siue unus fuerit Petephres siue duo. quodlibet enim horum quisque existimet, non est fidei periculosum nec contrarium ueritati scripturarum et in universo orbe fames praevaluit; in cuncta autem terra Aegypti deerat panis. Qua esuriente, clamavit populus ad Pharaonem, alimenta petens. Quibus ille respondit: Ite ad Joseph, et quidquid vobis dixerit, facite. Crescebat autem quotidie fames in om
Abbreviated transcription (Latin):
fuit an altetius sed credibilius
est alterus. Nam de illo quomͦ
credatur młta sũt que mone¬
ant primũ qr scriptura ñ me-¬
morauit cũ iudeatur hoc ño
inde qũo sꝑado filiam hr̃e potu¬
it et respondet᷑ qũo uxorem pꝰ¬
ca enim creditur abscisus uel
principem cocoꝵ latim inter¬
p̾tati sunt principem autẽ mi
respondetur duos illos honores
habuisse sacerdociũ soł ⁊ mili¬
cie principatũ. Congrue autẽ

Expanded text:
fuit, an alterius : sed credibilius existimatur alterius. nam de illo quomodo credatur, multa sunt quae moueant. primum, quia scriptura non commemorauit, cum uideatur hoc non inde quomodo spado filiam habere potuerit? sed respondetur: quomodo uxorem? postea quippe creditur abscisus uel principem coquorum latini interpretes posuerunt, principem autem miltiam hic respondetur, duos illum honores habuisse; et sacerdotium Solis, et militiae principatum: congruenter autem
Abbreviated transcription (Latin):
lo diuini amoris excitatur pro¬
fecto ẽẽ se dei negat qui qnͣtũ
sufficit uitam carnaliũ incre-¬
pare recusat.

Expanded text:
lo divini amoris excitatur, profecto esse se Dei negat, qui quantum sufficit, vitam carnalium increpare recusat.
Abbreviated transcription (Latin):
co modo admonerem cũ merita nr̃a grauant ne diligam᷑
a deo reuelari nos apd̃ eum illoꝵ meritis posse quos uere d¬
ño pocius ammonendo et exprimendo quid illum ab eoꝵ su¬
policio reucraret nec tñ ⁊̃ illo intercedente sñ flagello discipline
ppłm deceliquit nescio enum qũo ut sic eos diligeret ip̃e moy¬
ses deus illos occulcius diligebat
qui manifesta uoce terebat.
sitando et miserendo ⁊ confortã¬
do cum impiis u̾o ulcistendo ⁊
puniendo ⁊ est sensus cũ his ñ
possum esse ꝓpter te ut iundicẽ
et punuam nec ꝓpter eos ut ui¬
sitem et confortem mittam an¬
gelum meum saltem.

Expanded text:
eo modo admoneremur, cum merita nostra nos grauant ne diligamur a deo, releuari nos apud eum illorum meritis posse quos dinon potius admonendo et exprimendo, quid illum ab eo supplicio revocaret. Nec tamen etiam illo intercedente, sine flagello disciplinae populum dereliquit. Nescio quo enim modo ut sic eos diligeret ipse Moyses, Deus illos occultius diligebat, qui manifeste terrebat, sitando, miserando, et confortando: cum impiis vero, ulciscendo et puniendo. Et est sensus: Cum his non possum esse propter te, ut vindicem et puniam; nec propter eos, ut visitem et confortem: mittam angelum meum saltem.
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ fecerunt s quem fecit aa¬
ron ⁊ tñ nõ est ꝑcussus aaron.
os ablui et sic ordinati sunt ĩ
sacerdocio ita nouit ille cui par¬
cat usq ad omutationẽ in me¬
lius et cui parrat ad tempus ꝙͣ¬
uis eum prescierat in melius ñ
mutari. et cui nõ parcat ut mu
tetur ĩ melius et cui nõ parcat
ut nec mutatc̃em eius expecteo.

Expanded text:
quem fecerunt, sed quem fecit Aaron: et tamen non est percussus Aaron. os ablui, et sic ordinati sunt in sacerdotium. Ita novit ille cui parcat usque ad commutationem in melius et cui parcat ad tempus, quamvis eum praescierit in melius non mutari; et cui non tetur in melius, et cui non parcat, ita ut nec mutationem eius expectet.
Abbreviated transcription (Latin):
in hebreo in eden. Ip̃i
ergo .lxx. ñc edem in¬
terpretati st̃ uolup¬
tatem. s imacus u̾o
qui ꝑ adysum florẽ¬
tem ante transtułat
hic amenitatẽ uł de
licias posuit.

Expanded text:
 « Eden. » Ipsi ergo LXX nunc « Eden » interpretati sunt, nunc « voluptatem. » Symmachus vero, qui « paradisum florentem ante transtulerat, hic « amoenitatem, » vel « delicias » posuit.
Abbreviated transcription (Latin):
magis parturit qͣm
pariat.
Plenius dicit regio¬
nes i dis pre cetens
uenis aureis habũ
¶B. dellium setundũ
plinium arbor est a¬
romatita magnitu¬
dine oleagina cuiꝰ
lacrua lucida gustis
amara boni odoris sz
odoracior infusione

Expanded text:
magis parturit quam pariat. Plinius dicit regiones Indiae prae caeteris, venis aureis abundare. « Bdellium. » Secundum Plinium arbor est aromatica magnitudine oleagina, cujus lacryma lucida, gustu amara, boni odoris, sed odoratior infusione
Abbreviated transcription (Latin):
litate fatigandus.
bores nec cibo noxium. qui¬
enim fecit omĩa bona ualde.
it sed mala tranigressio precep
retur ut iuitus d̾i eẽt merendi

Expanded text:
litate fatigandus. bores, nec cibo noxium, erit Deus omnia bona valde; t homini transgressione praeceptretur, ut illi promerendi
Abbreviated transcription (Latin):
Eleganitissima loͥn¬
tio est ꝑ canem qͥppe
extremum signifi¬
cauit uel homniũ
uel pecoꝵ. ita com¬
mendans qnͣta in
hebreis qui es futu¬
ra esset egypciis a¬
cerba orbitate clamã¬

Expanded text:
elegantissima locutio est; per canem quippe extremum significauit uel hominum uel pecorum ita commendans, quanta in Hebraeis quies futura esset Aegyptiis acerba orbitate claman
Abbreviated transcription (Latin):
Aug̃̾. Et tegam manu mea suꝑ
te donec transeam et auferam
manũ meam et tunc uidebis pos-¬
teriora mea facies aũ mea non
uidebitur tibi. Cum dixisset sta¬
bis supra ꝑetram stati ut tͣn-¬
siet gnͣa mea. ubi indelligit᷑ post
transitum suis ꝓmisisse supra
petram stabilitatem. qũo acci¬
piendum est qd̃ ait ponam te
in cauerna petre ⁊ degam manu
mea suꝑ te donec transeam et
auferam manũ meam ⁊ tũc
uidebis posteriora mea qiͣ iã
illo in petra constituto tegit
manu sua suꝑ. ⁊ deiñ transeat
cum esse in petra nõ possit. nisi
post eius transitũ sed recapitu¬
latio intelligenda est rei pret̃
tegam manu mea suꝑ te donͦ
transeam ⁊ tunc uidebis poste¬
riora mea. Nam facies mea. nõ
udebitur tibi ed stabis supͣ pe¬
tram. statin ut transeat gła
mea et ponam te ĩ cauema ꝑe¬
tre. hoc enim frin ẽ in eis quos

Expanded text:
ur. Et tegam manu mea super te donec transeam, et auferam manum meam, et tunc videbis posteriora mea, facies autem mea non videbitur tibi. Cum jam dixisset, stabis super petram statim ut transiet gloria mea, ubi intelligitur post transitum suum promisisse super petram stabilitatem, quomodo accipiendum est quod ait, Ponam te in cauerna petrae et tegam manu mea super te, donec transeam; et auferam manum, et tunc uidebis posteriora mea? quasi iam illo in petra constituto tegat manu sua super eum et deinde transeat, cum esse in petra non possit nisi post eius transitum. sed recapitulatio intellegenda est rei praetetegam manu mea super te, donec transeam, et tunc uidebis posteriora mea; nam facies mea non uidebitur tibi; et stabis super petram, statim ut transiet gloria mea, et ponam te in cauerna petrae. hoc enim factum est in eis quos
Abbreviated transcription (Latin):
las. Cumq descendisi dominus
ꝑ mbem stetit moyses coram eo
inuocans nomẽ dñi quo transe¬
unte coram eo ait. Dominator
dñe deus misericors et clemens pa
custodis mĩam in milia. Qui au-¬
fers iniquitatẽ et scelera atq pec-¬
cata nlłs q apd̾ te ꝑ se innocens
est qui reddis iiiiuitatem pabcũ¬

Expanded text:
las cumque descendisset Dominus per nubem stetit Moses cum eo invocans nomen Domini quo transeunte coram eo ait Dominator Domine Deus misericors et clemens patcustodis misericordiam in milia qui aufers iniquitatem et scelera atque peccata nullusque apud te per se innocens est qui reddis iniquitatem patru
Abbreviated transcription (Latin):
fatiam. que nuinqͣm sunt uisa
suꝑ terram nec in ult̃ gentib ut
cernat ppłs in cuius medio es opꝰ¬
dñi terribile qd̃ fc̃uius sum obser¬
ua cuncta que hodie mandaui tͥ.
Ego ip̃e ⁊ ante faciem meam a¬
morreũ et chananeũ et etheum

Expanded text:
faciam quae numquam sunt visa super terram nec in ullis gentibus ut cernat populus in cuius es medio opus Domini terribile quod facturus sum observa cuncta quae hodie mando tibi ego ipse eiciam ante faciem tuam Amorreum et Chananeum et Hettheum
Abbreviated transcription (Latin):
ferunt dño ¶¶ estem aute scam qua utetur aaron ha-¬
bebunt filii euis post eum ut unguant᷑ in ea ⁊ conse-¬
crentur maius eoꝵ. septem dieb utetur illa qui põ-

Expanded text:
ferunt Domino vestem autem sanctam qua utitur Aaron habebunt filii eius post eum ut unguantur in ea et consecum septem diebus utetur illa qui po
Abbreviated transcription (Latin):
esset moyses inegypto ⁊ eru¬
diretur om̃i sap̃ia egypcioꝵ
nõ erat gracili uoce nec tar¬
dus lingua nec ꝓfitebatur
se in eloquentem. Erat enĩ
qͣnͣtum ad egypcios senore
uocis et eloquencie incõꝑa¬
bilis ubi dei uocem audiu̾it
et eloquia suscepit sentit uo¬
cem suam exilem ⁊ gracilem
tardamq et impeditam lu¬
guam ⁊ se pnunciauit mu¬
tum cum incipit cognosc̾e
uerum uerbum qd̃ erat in
principio apud deum. mutis
enim aĩalib qmuis indoctus
homo comparetur. eloq̃ns
uidebitur. si uero eruditis et
eloquentib stultus ⁊ mutꝰ.
at siquis dei uerbum et di¬
uinam respiciat sapĩam mł¬
to amplius qͣm apd̾ nos pe¬
cudes apd̃ deum mutum se a¬
nual ꝓfitebitur. Unde ut
magna ꝑs sapĩe remunerat
eum diuina dignatio dicens
aꝑiam os tuum ⁊ c̾. Seati: qͦr
deus os aꝑit ut loqͣntur. uñ¬

Expanded text:
esset Moses in Aegypto, et erudiretur omni sapientia Aegyptiorum, non erat gracili voce, nec tardus lingua, nec profitebatur se ineloquentem. Erat enim, quantum ad Aegyptios, sonorae vocis et eloquentiae incomparabilis. Ubi autem Dei vocem audivit, et eloquia Domini suscepit, sentit vocem suam gracilem, et exilem tardamque, et impeditam linguam, et se pronuntiat mutum, cum incipit cognoscere verum Verbum, quod erat in principio apud. Deum : mutis enim animalibus quamvis indoctus homo comparetur, eloquens videbitur; si vero eruditis et eloquentibus, stultus et mutus. At si quis Dei verbum et divinam respiciat sapientiam multo amplius guam apud nos pendens, apud Deum mutum se animal profitebitur. Unde psamagna pars sapientiae, remuneravit eum divina dignatio dicens: Aperiam os tuum, etc. Beati quorum os Deus aperit ut loquantur. Un
Abbreviated transcription (Latin):
detur mͥ sermo in aꝑtione oris
met. eoꝵ ergo qui uerba dei lo¬
cuntur. os deus aꝑit eoꝵ qui
locuntur mendacium. falsũ
testimoniũ scurilitates turpi¬
tudines. susurronũ quoq et
detrastoꝵ ⁊ eoꝵ qui ociosa lo¬
cunt᷑ diabolus aꝑit os de iuda

Expanded text:
detur mihi sermo in apertione oris mei. Eorum ergo qui vera loquuntur, os Deus aperit: eorum qui loquuntur mendacium, falsum testimonium, scurrilitates, turpitudines, susurronum quoque et detractorum, et eorum qui otiosa loquuntur, diabolus aperit os. De Juda
Abbreviated transcription (Latin):
abim a quib libies post ea no¬
minati sunt qui prius phutei
uocabantur ⁊ cessiũ qui postea
philistiim dcĩ sũt quos nos cor¬
rupte palestinos dñs cetere u̾o
.ui. gentes nobis ignote sunt
qr bello ethyopito subuerse
possederũt aũ terram agaza usz
ad extremos fines egypti.

Expanded text:
abin, a quibus Libyes postea nominati sunt, qui prius Phutaei vocabantur; et Chasluim, qui postea Philistiim dicti sunt, quos nos corrupte Palaestinos dicimus, caeterae sex gentes nobis ignotae sunt, quia bello Aethiopico subversae. Possederunt autem terram a Gaza usque ad extremos fines Aegypti.
Abbreviated transcription (Latin):
que ascenderunt suꝑ unuecsã
terram egypti. et sederunt ĩ cunc¬
biles quales ante illud tempus
nõ fuerant nec postea future sũt
operueruerũt qz uniuersam sr̃¬
ficiem terre uastantes onnnia. de¬
uorata est gͥ herla terre ⁊ quicqͥ
pͥomoꝵ in arborib fuit que gran¬
do dimiserat nichil qz oĩo iurens
relictum est in lignis et in herbis terre et in cuncta e¬
gypto. Quamobrem festinus pharao uocauit moysen

Expanded text:
Quae ascenderunt super universam terram Aegypti, et sederunt in cuncbiles, quales ante illud tempus non fuerant, nec postea futurae sunt. Operueruntque universam superficiem terrae, vastantes omnia. Devorata est igitur herba terrae, et quidquid pomorum in arboribus fuit, quae grando dimiserat, nihilque omnino virens relictum est in lignis et in herbis terrae, in cuncta Aegypto. Quam ob rem festinus Pharao vocavit Mosen
Abbreviated transcription (Latin):
et deuoret om̃em hecbam q̃ resi-¬
dua fuit grandini. extendit mo¬
yses uirgam suꝑ terram egypti
et dñs induxit uentũ urentem.
tota illa die ⁊ nocte ⁊ mane fc̃õ¬

Expanded text:
et devoret omnem herbam quae residua fuit grandini extendit Moses virgam super terram Aegypti et Dominus induxit ventum urentem tota illa die ac nocte et mane facto
Abbreviated transcription (Latin):
no .t. deo seruien¬
tes eada littera
sp̃ualiter intellec¬
ta maioris gracia
dulcedinis in pre¬
senti ad fidem. et
ro ad spem ꝑpetue
remuneratõnis as¬
cendit eiusdẽ queq
numeri uectes ad
occidentalem pla
ra premia de carne
egredimur lex nob
bene intellecta pre¬
dicat. unde interro
data subdidit.¬

Expanded text:
nti Deo servientes eadem littera spiritualiter intellecta majoris gratia dulcedinis et in praesenti ad fidem operro ad spem perpetuae remunerationis accendit. Ejusdem quoque numeri vectes ad occidentalem plagmia futura de carne egredimur, lex nobis bene intellecta praedicat. Unde intedata subdidit
Abbreviated transcription (Latin):
de uestib tabularum ait. posterioris aũ parietis .ix. cubi¬
tos .ui. tabule faciebant quib ꝯuncte sunt due alie ta¬
bule ex medio cubito secte qͣs angłares posuerunt ad in¬
star maioꝵ dabulaꝵ. singłe
uero tabule anulos habent
aureos ꝑ exteriorem frontem e¬
minentes uelud quibdam ra
et ꝑ eos deaurati uecces inmi¬
ssi smo quoq habente magni¬
tudinem cubitoꝵ quinq erãt¬
q ad ꝯiunctiones tãbulaꝵ ĩ
cuiusq in alio uectis capite
gum parietũ in longitudine
positoꝵ unus erat ordo ꝑta¬
bulas omnes uadens quõ per
u̾cinos utriusq parietis late
ut nec auentis moueretur neq
alia causa tabernacłm contur¬
baret. sed immobile secura qͥe¬
te seruaretur

Expanded text:
it: Posterioris autem parietis novem cubitos sex tabulae faciebant, quibus conjunctae sunt aliae duae tabulae ex medio cubito sex: quas angulares posuerunt ad instar aliarum tabularum. Singulae vero tabulae annulos habebant aureos, per exteriores frontes eminentes, velut quibusdam radet per eos deaurati vectes immissi, unoquoque habente magnitudinem cubitorum quinque, erantque ad conjunctiones tabularum, cujusque in alio vectis capite, gum parietum in longitudine positorum erat ordo per tabulas omnes vadens, quo per uncinos utriusque parietis laterut neque a ventis moveretur, neque alia causa tabernaculum conturbaret, sed immobile secura quiete servaretur
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad portam ꝑ medium castroꝵ
et octidat unus quisq fratrem et
amicũ et ꝓximum suũ. fecerunt¬
qz filii leui iuxta sermonem mo¬
ysi ceciderũt q in die illo quasi
tria milia hominum. ⁊ ait moy¬
ses. consecrastis manus uestras

Expanded text:
usque ad portam per medium castrorum, et occidat unusquisque fratrem, et amicum, et proximum suum. Feceruntque filii Levi juxta sermonem Mosi, cecideruntque in die illa quasi tria millia hominum. Et ait Moses: Consecrastis manus vestras
Abbreviated transcription (Latin):
rem ⁊ infantes suos
tionem moysi uel
infantis reuersam
gelum tercuisse ne
ad impedim̃tũ mi¬
nisterii diuinitus
impositi femineus
Ette ego interficiam filium tuum primogenitũ E
esset in itinere in cliuersorio occur¬
rit ei dñs et uolebat ocder eum.

Expanded text:
rem et infantes suos tionem, Mosi vel infantis uxorem reversam gelum terruisse, ne ad impedimentum ministerii divinitus impositi femineus ecce ego interficiam filium tuum primogenitum. Cumque esset in itinere, in diversorio occurrit ei Dominus, et volebat occidere eum.
Abbreviated transcription (Latin):
precepto. fuitum ꝓhib̾etur
quo et rapina dampnatur.
peius enim eupere iuolenter
ꝙͣ latenter auterre ergo uolẽt.
aperte nel occulte preceptuo
suum ht̃. concupiscere autẽ
rem ꝓximitii ⁊̃ si iustam suc¬
cessionem queras nõ licet. qu¬

Expanded text:
praecepto furtum prohibetur, quo et rapina damnatur: pejus enim est eripere violenter quam latenter. Auferre ergo volens aperte vel occulte praeceptum suum habet: concupiscere autem rem proximi, etiamsi justa successione quaeras, non licet. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
his annis qͣntũ multiplicari po¬
tuerint si fecunditas hoĩs con¬
sideretur adiuuante dei gr̃a qͥ
eos uoluit multiplicari reꝑitur
nõ esse mirum qd̃ in sexcentis
milib peditum de egypto egres

Expanded text:
his annis quantum multiplicari potuerint, si fecunditas. hominis consideretur, adiuuante illo qui eos uoluit ualde multiplicari, reperitur non esse mirum quod in sescentis milibus peditum egres
Abbreviated transcription (Latin):
inegyptum toto enim illo tẽ¬
pore pegrinati sunt pres in
terra chanaan. ⁊ postea sem̃
isrł in egypto et sic completi
sẏna que nõ facit irritũ testa
menti dei .lxx.u. anno uite sue
abraham scd̃m scripturam ĩ
gressus est in terram chanaã
et genuit ysaac cum ẽẽt an¬
norum .c. fuint ergo anni .xxu.
a ꝓmissione usq ad natum
ysaac. hiis adduitur omnes
ducenti quinq. tunc erat ia-¬
cob annoꝵ.c.xx. nati sunt .Ni.
sexagenario pr̃e gemmi ip̃e ⁊
esau post .x. annos u̾o intra¬
uit iacob in egyptũ cum eẽt
missione usq ad ingressum

Expanded text:
ptum. Toto quippe isto tempore peregrinati sunt patres in terra Chanaan, et deinde semen Israel in Aegypto; ac sic completi Sina, quae non infirmat testa anno uitae suae Abraham, sicut scriptura dicit, egressus est in terram Chanaan et genuit Isaac, cum esset annorum C. fiunt itaque anni XXV ex promissione usque ad natum Isaac. his adduntur omnes ducenti quinque. tunc erat Iacob annorum CXX; nati sunt enim sexagenario patri gemini ipse et Esau. post X autem annos intrauit Iacob in Aegyptum, cum esset missione usque ad ingressum
Abbreviated transcription (Latin):
uidemui licet qi ꝓpͥis¬
distinctas lumitibus
in septima quies spe¬
retur ⁊ eas habere si-¬
militudinem .ui. di¬
que deum fecisse scͥo

Expanded text:
videmus, licet quasximis limitibus in septima quies speet eas habere similitudinem sex diquae Deum fecisse
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdolor autem quidam donaria
accipiunt uno erigunt ⁊ iniqͥ¬
tates ppłi nõ asportant nec cas¬
tigant cum ob hec solum debeãt

Expanded text:
dolor! autem, quidam donaria accipiunt, imo exigunt, tates populi non asportant nec castigant, cum ob hoc solum debeant
Abbreviated transcription (Latin):
te educere de egypto
si audias eum uult
te longe facere a
ph̾one eruere de o¬
pere luti ⁊ palearꝵ.
si tñ audias ⁊ sp̃ita¬
liter intelligas. Nõ
uult te in carnuis ⁊
tenebrarũ actibus
ꝑmanere s gcire al¬
S. uiam trium dierum ⁊ c̃.
tercia mansione postqͣm
transierunt mare rubrum
puenerunt echan. qui locꝰ
eciam mara uocatur ꝓpter
amaras aquas uel trium di¬
erum .i. trium mensium qr
tertio mense postqͣm de egy¬
pto exierunt ꝑuenerũt sina
ubi sacrificauerũt et legem
acceꝑunt ubi erectum est

Expanded text:
te educere de Aegypto, si audias eam; vult te longe facere a Pharaone, eruere de opere luti et palearum: si tamen audias, et spiritualiter intelligas; non vult te in carnis et tenebrarum actibus permanere, sed exire as. Viam trium dierum, etc. Tertia mansione, postquam transierunt mare Rubrum, pervenerunt Ethan, qui locus etiam Mara vocatur, propter amaras aquas. Vel trium dierum, id est, trium mensium, quia tertio mense postquam de Aegypto exierunt, pervenerunt Sina, ubi sacrificaverunt, et legem acceperunt, ubi erectum est
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑib et recta uita tanqͣm distinctos is¬
tos .ui. dies post quos debeat quietem
seꝑare primo die lucem fidei qndo primũ
uisibilib credit ꝓpter qm fidem domin
iusibiliter apparere dignatus est scdo die¬
fc̃m̃ est tanqͣm firmamentũ discipline q
discernit inter carnalia et sp̃italia oꝑa
sicut inter in inferioraes aquas ⁊ supi¬
ores. tertio die quo mentem suam ad -¬
ta labe et fluctib c̾ogitationim camau¬
um tanqͣm aridam habed mentem a ꝑ¬

Expanded text:
operibus et recta vita tanquam distinctos istos sex dies, post quos debet quietem sperare. Primo die lucem fidei, quando prius visibilibus credit, propter quam fidem Dominus visibiliter apparere dignatus est. Secundo die tanquam firmamentum disciplinae, quo discernit inter carnalia et spiritualia, sicut inter aquas inferiores et superiores. Tertio die, quo mentem suam ad a labe et fluctibus tentationum carnalium, tanquam aridam terram a p
Abbreviated transcription (Latin):
.i. adolescencia iam filios habere poteso.
⁊ ideo ad abraham dictum est. prẽm mul
testamentũ meum inter me ⁊ semen tuũ
te. et dabo tibi et semini tuo post te terram
in qua habitas omnem terram chanaan
possessionem etenam et ero illis deus. hei
etas porrigitur ab abraham usq ad dauid
catis ppłi quib diumna mandat᷑a preteribãt
Deinde tit mane qͣite diei regum dd̾. hec e¬
tas similis est iuuentuti et reuera inter õs
etates regnat uiuieritus et ip̃a est ip̃m fuma¬
mentũ om̃ium etatũ et ideo bene ꝯꝑatur
qͣito diei quo fcã sunt sydera celi in furma¬
õbtinenciam: lune splendor oscendit tan¬
quam sỹnagogam ip̃am et stelle princi¬
pes eius et omnia fundata ĩ stabilitate reg¬
peccatis regum quib illa gens metuit cap
babylonem. cũ in captiuitate ppls leniter
in pegrino ocio collocatus est et porrigitur
inuentus quia senioris etas est qua greti
regni robore inclinata et fracta est ĩ ppło

Expanded text:
id est adolescentia filios habere jam potest. id est adolescentia filios habere jam potest. Et ideo ad Abraham dictum est: Patrem multestamentum meum inter me et te, et intte: et dabo tibi et semini tuo post te terram in qua habitas, omnem terram Chanaan in possessionem aeternam, et ero illis Deus . Haec aetas porrigitur ab Abraham usque ad David peccatis, quibus divina mandata pEt inde fit mane regnum David. Haec aetas similis juventutis est. Et revera inter omnes aetates regnat juventus, et ipsa est firmum ornamentum omnium aetatum: et ideo bene comparatur quarto diei, quo facta sunt sidera in firmarantem regi lunae splendor ostendit, tanquam Synagogam. Stellae vero principes ejus sunt, et omnia fundata in regni stabilitate,peccatis regum, quibus illa gens meruit captBabyloniam, cum in ea captivitate populus leniter in peregrino otio collocatus est. Et porrigitur non juventus: quae senioris aetas est, quem Graeci regni robore inclinata et fracta est in populo
Abbreviated transcription (Latin):
etatem agit infanciam. hec ꝓtendit᷑
ab adam usq ad noe generationib
diliuuo deletur.
furmamentum inter aqͣm ed aqͣm qr
et archa in qua erat noc cum filiis¬
suis furmamentũ erat inter aquas ĩ¬
feriores in quib natabat ⁊ suꝑiores
quib ꝯpluebatur hec etas in diliuiu¬
o nõ deletur qr ⁊ puericia ur̃a non
obluone tergitur de memoria. Me.
faciẽbant et fit mane ab abraham
sed nec ista etas secunda generauit po¬
pulum dei qr nec puericia apta est
et succedit tertia etas. simul adolescẽ¬
cie et bene comꝑatur diei. tertio que
ab aquis terra sẽꝑata est ab omnibus
enun gentib quarum error instabił
et uanis simulacroꝵ doctrinis qͣi uen¬
ab hac ergo gencium uanitate et huiꝰ
seculi flustib separatus est ppłs dei.
ꝑ abraham tanquam terra cum ap
colendo. tanqͣm irrigata terra ut fruc¬
tus utiles posset auferte scãs scriptas
et ꝓphecias accepit. ħ enuim etas iam po¬
tuit generare filium dei. ⁊ qr tertia etas

Expanded text:
etatem agit infantiam. Haec tenditur ab Adam usque ad Noe generationibusdiluvio deletur. firmamentum inter aquam et aquam; quia et arca in qua erat Noe cum suis, firmamentum erat inter aquas inferiores in quibus natabat, et superiores quibus compluebatur. Haec aetas non diluvio deletur, quia et pueritia nostra non oblivione tergitur de memoria. Memifaciebant, et fit mane ab Abraham. Sed nec ista aetas secunda generavit populum Dei, quia nec pueritia apta estet succedit aetas tertia similis adolescentiae. Et bene comparatur diei tertio, quo ab aquis terra separata est. Ab omnibus enim gentibus, quarum error instabilis et vanis simulacrorum doctrinis tanquam venab hac ergo gentium vanitate et hujus saeculi fluctibus separatus est populus Dei per Abraham, tanquam terra cum appcolendo, tanquam irrigata terra, ut fructus utiles posset afferre, sanctas Scripturas et Prophetias accepit. Haec enim aetas potuit jam generare populum Deo, quia et tertia aetas,
Abbreviated transcription (Latin):
tate. Non enim ad cultum ydoloꝵ aliquo
errore deprauati sunt ubi sane aĩaduer¬
tendum est qd̃ benedixit deus illa aĩalia
uo. ml. suꝑ. ter. quia reuera gens iude¬
oꝵ ex quo disꝑsa est ꝑ gentes ualde mul¬

Expanded text:
t. Non enim ad cultum idolorum aliquo terrore depravati sunt. Ubi sane animadvertendum est quod benedixit Deus illa animalia, ur super terram: quia revera gens Judaeorum, ex quo dispersa est per gentes, valde mul
Abbreviated transcription (Latin):
si enim .x. preceptis quib pet¬
catum remĩciatur eunangłicã
ꝑfectionem adicias qua preci
etatem ꝑfectionis ꝑuenisti in
qua nec sacram̃tis predc̃s ege¬
as ⁊ de archa exiens .i. de spe ad
sp̃em ꝑueniens requiem ĩ sa¬
citamfitis pmnusam inuenes

Expanded text:
Si enim decem praeceptis quibus peccatis renuntiatur, evangelicam perfectionem adjicias qua praeciaetatem perfectionis pervenisti, in qua nec sacramentis praedictis egeas; et de arca exiens, id est, de spe ad speciem perveniens, requiem in sacramentis promissam invenies
Abbreviated transcription (Latin):
nõ inuenerit ubi residecet cũ iam
nudata essent cacumina monci¬
um scd̃m narrationis ordinem. ꝙ
retapitulatione potest solui ut
posteruis narrata intelligantur
que ftã sunt prius. aut pocius
S. archa continet corm et
columbam ⁊ eccłia bonos ⁊ ma¬
los coruus emissus ño reuercit᷑
qr reꝓbi illecebris scli inherentes
ꝑeunt. columba rediit portans
ramum oliue uirentib foliis
in ore suo qr sñ simpłicitate
gaudentes munus pacis inore
portant dicentes. cũ his qui .o.¬
ta columba nec reuersa: sig̃cat
finem scł̃i qͣndo requies scõꝵ erit
deo ⁊ patri. ut ĩ illa ospicua cõ¬
templatione ueritatis nullis e¬
geamus misteriis.

Expanded text:
non invenerit ubi resideret, cum jam nudata essent cacumina montium, secundum narrationis ordinem? Quod recapitulatione potest solvi, ut posterius narrata intelligantur quae facta sunt prius, aut potius . Arca continet corvum et columbam, et Ecclesia bonos et malos. Corvus emissus non revertitur, quia reprobi illecebris saeculi inhaerentes pereunt. Columba rediit, portans ramum olivae virentibus foliis in ore suo, quia sancti, simplicitate gaudentes, munus pacis in ore portant, dicentes: « Cum his qui osa columba, nec reversa, significat finem saeculi, quando requies sanctorum erit, Deo et Patri, ut in illa conspicua contemplatione veritatis nullis egeamus mysteriis.
Abbreviated transcription (Latin):
que numenis ex tõ
iunctione corꝑis et
sp̃c sepcies octonos
hd̃ uno addito põ
unitatis iuncd̃m.¬
⁊ c̾. Iuncti exeunt
qui disiuncti intra¬

Expanded text:
qui numerus ex illa coniunctione spiritus et corporis septies octonos habet uno addito propter unitatis uincuca coniuncti exeant, qui disiuncti intra
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃ualem oliue frit¬
tuosum siitulũ de¬
tulit signaus mł¬
tos extra etc̃am. bap¬
titatos si ꝑinguedo
caritatis nõ defuerit
posteriore temꝑe mo
re columbe tainqͣm
in osculo pacis adu-¬
nitatis sccietatem
adduci.

Expanded text:
ualem, olivae fructuosum surculum retulit, signans multos extra Ecclesiam baptizatos, si pinguedo charitatis non defuerit, posteriore tempore in ore columbae, tanquam in osculo pacis, ad unitatis societatem reduci.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊.xxͨ. die eiusdẽ mensis. s sciend̾
est qr si presendi diei addantur
.xi. qualis luna hodie est talis
ent post annum ip̃a die. qͣndo
ergo noe ingressus est. septuna
ditis fuit iucesima . uii. dies. ł¬

Expanded text:
 die ejusdem mensis. Sed sciendum est quia si praesenti diei addantur undecim, qualis luna hodie est, talis erit post annum ipsa die. Quando ergo Noe ingressus est, decima sditis, fuit vicesima septima dies
Abbreviated transcription (Latin):
mi anni aquis diluuii derra ma
de archa egrederent᷑ ⁊ pactum ac¬
ciꝑent. ne ultra aquis diluuii
inchoanciũ significari potest
qͣndo uiciis abrenũtiatur ꝑ . xx.

Expanded text:
mi anni aquis diluvii terra madde arca egrederentur, et pactum acciperent, ne ultra aquis diluvii inchoantium significari potest, quando vitiis abrenuntiatur; per
Abbreviated transcription (Latin):
ad eum ad uesꝑam portans ramũ oliue
uirentib foliis in
ore suo intellexio
ergo nee qd̃ cessas¬
sent aque suꝑ ter¬
ram expectauit q
nichilominus .uii. dies alios et
emisit columbam que nõ est ult᷑¬
reuersa ad eũ. Igit
sextentesimo pͥmo
anno. primo mẽ¬
se primo die men¬
sis ĩminute sunt

Expanded text:
eram portans ramum olivae virentibus foliis in ore suo intellexit ergo Noe quod cessassent aquae super terram expectavitque nihilominus septem alios dies et emisit columbam quae non est reversa ultra ad eum igitur sescentesimo primo anno primo mense prima die mensis
Abbreviated transcription (Latin):
Aug̃ apd̾ illũ quieti eiꝰ nec mane net
uesꝑa est qr nec aꝑietur inicio nec clan-¬
cipit ꝯuerti ad quietem creatoris s illa
nõ ht̃ finem sue ꝑfectionis ⁊ sic requies
d̾i nõ ip̃i deo sed rerum ꝑfectioni iicho¬
atur. ⁊ habet in eo mañe qd̃ ab ip̃o ꝑfi¬
citur. s ĩ genere suo tamꝙͣ uespera t̾¬

Expanded text:
ur. Apud illum quieti ejus nec mane nec vespera est, quia nec aperitur initio, nec claucipit converti ad quietem Creatoris, sed illa non habet finem suae perfectionis, et sic requies Dei non ipsi Deo, sed rerum perfectioni inchoatur, et habet in eo mane quod ab ipso perficitur: sed in suo genere tanquam vespera te
Abbreviated transcription (Latin):
co modo admonerem cũ merita nr̃a grauant ne diligam᷑
a deo reuelari nos apd̃ eum illoꝵ meritis posse quos uere d¬
ño pocius ammonendo et exprimendo quid illum ab eoꝵ su¬
policio reucraret nec tñ ⁊̃ illo intercedente sñ flagello discipline
ppłm deceliquit nescio enum qũo ut sic eos diligeret ip̃e moy¬
ses deus illos occulcius diligebat
qui manifesta uoce terebat.
Aug̾. Deus cum iustus ẽ iu¬
sitando et miserendo ⁊ confortã¬
do cum impiis u̾o ulcistendo ⁊
puniendo ⁊ est sensus cũ his ñ
possum esse ꝓpter te ut iundicẽ
et punuam nec ꝓpter eos ut ui¬
sitem et confortem mittam an¬
gelum meum saltem.

Expanded text:
eo modo admoneremur, cum merita nostra nos grauant ne diligamur a deo, releuari nos apud eum illorum meritis posse quos dinon potius admonendo et exprimendo quid illum ab eorum supplicio revocaret: nec tamen etiam illo intercedente sine flagello disciplinae populum dereliquit. Nescio quo enim modo, ut sic eos diligeret ipse Moyses, Deus illos occultius diligebat, qui manifeste voce terrebat.. Deus cum justis est visitando, miserando, et confortando: cum impiis vero, ulciscendo et puniendo. Et est sensus: Cum his non possum esse propter te, ut vindicem et puniam; nec propter eos, ut visitem et confortem: mittam angelum meum saltem.
Abbreviated transcription (Latin):
poterant aut ideo cum multis
ydolis similis fuerat hac locuti¬
one dc̃m est latrones insultasse
domino cũ unũ hoc fecisse scrip¬
tura testetur s nõ solus fuerat
latro quin ⁊̃ cum ista locutio fit
ꝑuus płes illic intelligunt᷑
sicut phedras ⁊ medeas quidã
dixerunt cum fuerit una phe¬
dr̃a et una medea. s phedras
⁊ medeas appellauerũt omnes
tis uiciose fit s certo modo cer¬
tis q regulis iste locutiones in¬
terponunt᷑.¬

Expanded text:
poterant, aut ideo non multis idolis similis fuerat. Hac locutione dictum est latrones insultasse Domino , cum hoc unum fecisse Scriptura testetur , sed non solus fuerat latro. Quin etiam cum ista locutio fit s, plures illic intelliguntur, sicut Phaedras et Medeas quidam dixerunt, cum fuerit una Phaedra et una Medea, sed Phaedras et Medeas appellaverunt omnes tis vitiose fit, sed certo modo certisque regulis istae locutiones interponunt
Abbreviated transcription (Latin):
tunc om̃is isił sal¬
uus erit. cuius scd̾e¬
benedictionis ꝓph̾ia
hec est ĩ pinguedine
rerum et potencia
regni q̃ in illo ppło
fuit et ĩ rore celi .i.
cartas in quib dolec iudaitꝰ
mento benedictõ-¬
mento beneditõ cõ status a ppłs sibi esse prelatũ et qd̾ ei¬
ppłs sibi esse prelatũ et qd̃ ei
preminet ĩ altitudine tẽꝑali.¬
¶⁊ si ñ eterna saltem presenti bñdictione.¬
Benedit ⁊ et nuchi patũ mi. Qui ait. uenit germanus
tuus frandulenter et accepit benedistionem suam. at¬
ille subiunxit. Iuste uocatũ est nomen eus iacobsup

Expanded text:
unc omnis Israel salvus erit. Cujus benedictionis prophetia haec est: In pinguedine t rerum, et potentia regni, quae in illo populo fuit; et in rore coeli, id fidem frater vocabmentis alienatio sequeretur, quae exstaUnde intelligendum est spiritualiter admoconfirmaret benecui potius irascendum exstasis processit, antin carne una , » quod est
Abbreviated transcription (Latin):
Att̃. siuiri iusti uoluntas bo¬
na est. quid est qd̾̃ ysaat non
esau ꝙ̃ uoluit sed iacob quẽ
noluit benedixit. Iusti hoĩs
qͣntum ad conscĩam uolũtas
bona est. Deus uero solus de fu¬
turis iudicat. ysaac humano
more filium maiorem benedi¬
cendũ putauit sed deus qui os¬
cultoꝵ est cegnitor minorem
benedictione ostendit dignũ
ut nõ hoĩs ostenderet ẽẽ bene¬
dictionem sed dei. Ideo ĩ numi
ad moysen ⁊ aaron sacerdotes
d̾r. poute nomen meum suꝑ
filios istĩ. Ego dñs benedicamł
eos sacerdotis est bñdrẽ d̾i effec¬
benedixit ei ⁊ erit benedictꝰ.¬
cob supplantator interptat᷑or
ab eo igitur qd̃ frẽm añ deceꝑit
adlusit ad nom̃. Qui ideo añ
iacob uocatus est qd̃ in ortu
plantam fratris app̃hend̾it.

Expanded text:
tc. Si justi viri voluntas bona est, quid est quod Isaac non Esau quem voluit, sed Jacob quem noluit, benedixit? Justi hominis, quantum ad conscientiam, voluntas bona est: Deus vero solus de futuris judicat. Isaac humano more filium majorem benedicendum putavit: sed Deus, qui occultorum est cognitor, minorem dignum benedictione ostendit, ut non hominis ostenderet esse benedictionem, sed Dei: ideo in Numeris ad Mosen et Aaron sacerdotes dicitur: « Ponite nomen meum super filios Israel. Ego Dominus benedicam eos . » Sacerdotis est benedicere, Dei effec« Benedixi, et erit benedictcob supplantator interpretatur. Ab eo igitur quod fratrem arte deceperit, allusit ad nomen. Qui ideo Jacob ante vocatus est, eo quod in ortu plantam fratris apprehendat.
Abbreviated transcription (Latin):
cecere uurtutes ⁊ ori¬
untur ⁊ sine quibz
nichil ꝓsunt deo pla¬
cere ꝯtendit qd̃ sig¬
nificat᷑ in adiꝑib
oblatis. unde sicut
ta est aĩa ⁊ langui¬
da ⁊ in nullo deo:
placitura.

Expanded text:
erae virtutes oriuntur, et sine quibus nihil prosunt Deo placere contendit, quod significatur in adipibus oblatis; unde psal. ta est anima et languida, et in nullo Deo placitura.
Abbreviated transcription (Latin):
debat deus ut tm̃ p̃ontiũ carius
habrahe ⁊ sobolis eius circũcide.¬
retur sed ei quema cunctis ele-¬
gerat etemi testam̃ti munera
ꝯferebat. unde paulus nos enĩ¬
ĩ manifesto ĩ care ẽ circũcisio.
Cirtũcidamus ergo dei necbo au¬
res labia. cor. preputiũ ⁊ oĩa
m̃bra carius de cucũcisione au-
audiat. In circũcissaurib ũba
sap̃ie ⁊ ueritatis nõ possumus
audire. crrtũ cidamus labia nee¬

Expanded text:
debat Deus ut tantum praeputium carnis Abrahae et sobolis ejus circumcideretur, sed ei, quem a cunctis elegerat, aeterni Testamenti munera conferebat; unde Paulus Phiin manifesto, in carne, est circumcisio. » Circumcidamus ergo Dei verbo aures, labia, cor, praeputium et omnia membra carnis. De circumcisione auriaudiat; » incircumcisis auribus verba sapientiae et veritatis non possumus audire. Circumcidamus labia, ne
Abbreviated transcription (Latin):
motus ip̃e torpescit. homo aũ
re motum potest tibi dñatio-¬
nem racionis creator dedit tibi
precepta contineritie. tanqͣm
in bestias inferiores loca con¬

Expanded text:
te torpescit. homo autere motum potest. tibi dominationem rationis creator dedit, tibi praecepta continentiae tamquam in bestias inferiores lora con
Abbreviated transcription (Latin):
fima abiecta q despicuit iusti
in irtutis sacrificium uertunt¬
⁊ excolentes recti puritatem hac
mansuetudinem deo ĩmolant
ꝙͣ abhominantes reprobi fatu¬
itatem putant.
curis insolentib unde musce¬

Expanded text:
fimam abjectamque despiciunt, hanc justi in virtutis sacrificium vertunt; et excolentes recti puritatem ac mansuetudinem Deo immolant, quam abominantes reprobi fatuitatem putant. curis insolentibus. Unde S
Abbreviated transcription (Latin):
turba intrauit et tenuit manũ
eius et surrexit puella foras er¬
go turba eicitur ut puella sus¬
cicetur qr prius a secretis cordis
expellitur multitudo curarum

Expanded text:
us domum, et tenuit manum puellae, et surrexit . Foras ergo turba ejicitur, ut puella suscitetur, quia prius a secretis cordium expellitur multitudo curarum
Abbreviated transcription (Latin):
Aug̃. Cum ablata esset locu¬
sta dictum est de ph̾one. Ingra¬
uauit pharao cor suum ⁊ in hoc
tempore ⁊ noluit dimitte ppłm
certe nunc ñ dc̃m est ingranatũ
est cor ph̾onis s ingrauauit pha¬
rao corsuum sic utiq in om̃ib
plagis auoliuitate hominis ẽ
origo uicioꝵ. mouentur autẽ
cansis corda hoĩm. alia sic alia
uero sic ⁊̃ nõ diuersis causis. se¬
pe diuerio modo scd̾m ꝓprias qͣ¬
litates que ex uoluntatib ueni¬
Iunt.

Expanded text:
um. Cum ablata esset locusta, dictum est de Pharaone: et ingrauauit Pharao cor suum etiam in hoc tempore et noluit dimittere populum. certe nunc non dictum est: ingrauatum est cor Pharaonis, sed: ingrauauit Pharao cor suum. sic utique in omnibus plagis. a uoluntate quippe hominis est origo uitiorum; mouentur autem causis corda hominum talia sic, talia uero sic etiam non diuersis causis saepe diuerso modo secundum proprias qualitates, quae ex uoluntatibus ueniunt.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc est enĩ eos qui sacerdocio
functuri sũt de medio filioꝵ
istł. ad moysen applicari pre
miliari inspectione quid lex
sacerdociũ ordinare precipit¬
sorciuntur tanto studio et a
aaron post ordinationem ig
nem alienum offerentes. celes¬

Expanded text:
Hoc est enim eos qui sacerdotio functuri sunt de medio filiorum Israel, ad Moysen applicari: pramiliari inspectione quid lex sacerdotium ordinare praecipitsortiuntur, tanto debent studio et amAaron post ordinationem cum ignem alienum offerrent c
Abbreviated transcription (Latin):
sibunt de aerio accipiendũ ẽ
de quo ieremias. Miluus in
et ꝑ aqͣm consistens uerbo dĩ
ꝑ quem tunc mundus aqua
mundatus ꝑiit. celi aũ qui

Expanded text:
st aethereo accipiendum. De quo Hieremias: Milvus, inet per aquam consistentes verbo Dei, per quae ille tunc mundus aqua mundatus periit: coeli autem qui
Abbreviated transcription (Latin):
q nomẽ eiꝰ sech et fc̃i sunt dies a¬
dam post qm. ge. seth. octingenti
anni genuit q filios et filias et
factum est om̃e tempus qd̾ uixit
eit. Uyxit quoq seth.c.u. annis

Expanded text:
 facti sunt. Et facti sunt dies Adam postquam genuit Seth, octingenti anni, genuitque filios et filias. Et factum est omne tempus quod vixit est. Vixit quo
Abbreviated transcription (Latin):
pristina. sic q laudans dm̃ ro¬
boratus sp̃u dei. dedicatur in
uitam .e. atq uictor mortis
deo subiectus requiem ꝓ ossidet
sempiternam qͣm sigcat noe qͥ
requies interptat᷑ ⁊ decimo loco
numerat᷑ qr ꝑ impletionẽ mã¬
datoꝵ possidetur regnũ celoꝵ.¬

Expanded text:
pristina: sicque laudans Deum, ropristina: sicque laudans Deum, roboratus Spiritu Dei, dedicatur in vitam aeternam. Atque victor mortis Deo subjectus, requiem possidet sempiternam, quam significat Noe qui requies interpretatur, et decimo loco numeratur, quia per impletionem mandatorum possidetur regnum coelo
Abbreviated transcription (Latin):
enoch ponitur qd̾ dedicatio in¬
tecpretatur qr repbi ĩ presenti
uita spei sue radicem figunt ⁊¬
maledra pulchittudini eius
statim in generatione iustoꝵ
encc̃h ab adam septimus ponit᷑
q hic manentẽ ciuitatem nõ
querunt sed expectationẽ usq
in finem temꝑis extendũt qd̃ sep¬
tenaria reuolutione terminat᷑.
cum eternitas octaua successit.
Unde iste enoch qui ponitur
septimus ⁊ translatus est. qr do
placiit septimam requiem sig¬
nificat. ad qͣm post hanc uitã
qui deo ꝑseuerant̾ ad hecet sine
dilatione transfertur. Intecp̃ta¬
tio quoq nominũ hulius gene¬
rationis id̾ sigc̃at adam interõ¬
tatur homo. uł rubra terra. sech
positio uł resuriectio. henos ho.
caym lam̃tatio. Malalehel lau¬
dans dm̃. Iaredh roboratus. encc
dedicatio. Matusalã mortis emus¬
sio. lamecħ hũiliatus. noe reqͥes.
ꝓtedens ergo homo ex tecra re¬
surgens a peccatis ent homo
inuocans dm̃i ⁊ deflens peccata

Expanded text:
Enoch ponitur, qui dedicatio inEnoch ponitur, qui dedicatio interpretatur, quia reprobi in praesenti vita spei suae radicem figunt,maledixit pulchritudini ejus statim. » In generatione justorum Enoch ab Adam septimus ponitur, quia hic manentem civitatem non quaerunt, sed exspectationem usque in finem temporis extendunt, quod septenaria revolutione terminatur, cum aeternitas octava successerit. Unde iste Enoch qui ponitur septimus, et translatus est quia Deo placuit, septimam requiem significat, ad quam post hanc vitam, qui Deo perseveranter adhaeret, sine dilatione transfertur. Interpretatio quoque nominum hujus generationis idem signat: Adam interpretatur homo vel rubra terra; Seth, positio vel resurrectio; Enos, homo; Cainan, lamentatio; Malalehel, laudans Deum; Jared, roboratus; Enoch, dedicatio; Mathusalam, mortis emissio; Lamech, humiliatus; Noe, requies. Procedens ergo homo de terra, resurgens a peccatis, erit homo invocans Deum et deflens peccata
Abbreviated transcription (Latin):
Sic est liber .g. a. adam ad si¬
militudinem dei fc̃s est alii ad
sssitudinem ade ⁊ est qi sclusio
asliꝑiorib eũ recapitulatione
qua intelligendo bona ⁊ mala
distemeret intellecta diligecet.¬
⁊ dilecta obliuioni nõ tradereo
eoin hoc dei sisitudinem recineo
s post qm ꝑ inobedienciã hanc
ustiudinem deleuit fc̃e terrenus
terrenos generauit. uñ qualis
tertenus tales ⁊ terteni.
unaginem terren qui ꝓ abel
prius portant ymaginem ter¬
reni hoĩs qł celestis licet młti
grãm habuetunt qua saluant᷑¬
quasi ramos sꝑgit hystorianĩ
de quib suis locis colliguntur
fructus misterioꝵ ⁊ notandũ qr
ingeneratione sech nulla fe-¬
mina ponitur noĩatim. sicut
in generatione caym iustoꝵ ẽ
enim om̃ia uuiliter agere nich̾
femineũ nichil fragile usipa¬
re. ꝓcedit enim hec generatio ꝑ
denariũ usq ad noe in quo
preceptoꝵ signatur impletio sic̾
ꝑ undenariũ in generatione ca¬
ym transgressio.
In generatione iustoꝵ primus

Expanded text:
ic est liber generationis Adam. » Ad similitudinem Dei factus est. Alii, ad similitudinem Adae. Est quasi conclusio a superioribus cum recapitulatione.qua intelligendo bona et mala discerneret, intellecta diligeret, et dilecta oblivioni non traderet, et in hoc Dei similitudinem retineret. Sed postquam per inobedientiam hanc similitudinem delevit, factus terrenus terrenos generavit. Unde qualis terrenus, tales et terreni.imaginem terreni qui pro Abel prius portant imaginem terreni hominis quam coelestis, licet multi gratiam habuerunt qua salvantquasi ramos spargit historiarum, de quibus suis locis colliguntur fructus mysteriorum. Et notandum quia in generatione Seth nulla femina ponitur nominatim, sicut in generatione Cain: justorum enim est omnia viriliter agere, nihil femineum, nihil fragile usurpare. Procedit etiam haec generatio per denarium usque ad Noe, in quo praeceptorum signatur impletio, sicut per undenarium in generatione Cain transgressio. In generatione injustorum primus
Abbreviated transcription (Latin):
uit autem adam
qd̃ excurrit annoꝵ
genuisse quis dicit᷑¬
in hebreo habet .c.¬
annos ⁊ reliquos qͥ
sequntur.

Expanded text:
it autem Adam,d excurrit annorum genuisse quis dicitn Hebraeo habeannos » et reliquos qui sequuntur.