comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inquit aduersũ illũ. hoc est hereti¬
corũ pͥncipem gog. in cunctis montib
eius gladium : ut principes exercit᷑
eius. gladio dni conficiantur. Tunc
heresis dimicabit ad uersum heresim.
Quoꝵ inter se compugnatio: nr̃a uicto¬
ria est. Et iudicabit inquit eũ mor¬
te. uł peste et sanguine: &. imbre
uehementi & lapidib immensis siue¬
grandinis. Iudicatur aut̃e gog. mor¬
te sua ⁊ sanguine quẽ effudit. Et
imbre uehementi: sermonib eruditi
⁊ ꝑfecti uiri. Et lapidib immensis :¬
qui eum obruant testimoniis scriptu¬
rarũ. Siue grandinis: qui calorem
illius faciant refrigescere. Om̃s enĩ
ad ulterantes: quasi clibamis corda
eoꝵ Ignẽ inquit. ⁊ sulphur pluã suꝑ
eum. ꝑquȩ de monstratur pęna iudĩ¬
cii sempiterni. Et non solũ suꝑ eum
qui auctor ꝑuersitatis fuit. sed ꝙ.
suꝑ omnẽ exercitum &. multitudinẽ
eius.&. suꝑ popłos multos qui sunt
cũ eo. Plures enĩ habent heretici so¬

Expanded text:
inquit, eum adversum illum, hoc est, haeretiinquit, eum adversum illum, hoc est, haereticorum principem Gog, in cunctis montibus ejus gladium, ut principes exercitus ejus gladio Domini conficiantur. Tunc haeresis dimicabit adversum haeresim, quarum inter se compugnatio, nostra victoria est. Et judicabo, inquit, eum morte, vel peste, et sanguine, et imbre vehementi, et lapidibgrandinibus. Judicatur autem Gog morte sua et sanguine quem effudit, et imbre vehementi, sermonibus eruditi et perfecti viri: et lapidibus immensis qui eum obruant testimoniis Scripturarum, sive grandinis qui calorem illius faciant refrigescere: « Omnes enim adulterantes, quasi clibanus cordaeorum . Ignem, inquit, et sulphur pluam super eum: per quae demonstratur poena judicii sempiterni. Et non solum super eum, qui auctor perversitatis fuit, sed et super omnem exercitum et multitudinem ejus, et super populos multos, qui sunt cum eo. Plures enim habent haeretici so
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ mouentur suꝑ terrã: alii ut
retinentes hominis dignitatẽ ha¬
bitant suꝑ faciem terrȩ. Qd autẽ
morũ diuersitas uariis signet᷑ no¬
minib & apłs scribit ad chorin¬
thios : qui alia corpora post resur¬
rectionẽ dicit esse cȩlestia. alia t̾rena.
Aliud corpus piscis: aliud uolucris.
aliud bestiarũ. aliud reptilium:
& aliud hominũ. qui nomen pri¬
stinũ seruauerunt. In actib quoq
cipiis. t̾cio petro apło de monstratur:
uarietatẽ credentiũ significat. quȩ in
arca quoq diluuii continetur. Tunc
autẽ a facie dñi ⁊ a conspectu maiestatis
eiꝰ subuertentur montes: qui se eleua¬
bant contra scientiam di. Et cadent se-¬
pes siue ualles. quȩ uł humilitate sen¬
sus ad ima demersȩ sunt : uł certe
munionis aliquid pollicentur. ut
imitentur eccłam di. De cuiꝰ sepib
dicit᷑. Qui destruet sepẽ: mordebit
apparuerit fortitudo: om̃ia hereticoꝵ¬
corruent munimenta. Et uocabo

Expanded text:
quae moventur super terram, alii ut quae moventur super terram, alii ut retinentes hominis dignitatem habitant super faciem terrae. Quod autem morum diversitas variis signetur nominibus, et Apostolus scribit ad Corinthios , qui alia corpora post resurrectionem dicit esse coelestia, alia terrena, aliud corpus piscis, aliud volucris, aliud bestiarum, aliud reptilium, et aliud hominum, qui nomen pristinum servaverunt. In actibus quoqucipiis tertio Petro apostolo demonstratur , varietatem credentium significat, quae in arca quoque diluvii continetur. Tunc autem a facie Domini, et a conspectu majestatis ejus subvertentur montes, qui se elevabant contra scientiam Dei, et cadent sepes sive valles, quae vel humilitate sensus ad ima demersae sunt; vel certe munitiones quae aliquid pollicentur, ut imitentur Ecclesiam Dei. De cujus sepibus dicitur: « Qui destruit sepem, mordebit onis apparuerit fortitudo, omnia haereticocorruent munimenta. Et vocabo,
Abbreviated transcription (Latin):
lech destructum sit. Et in alio loco.
Mundabit terrã popłi sui. Iohel quoq
in ualle iosaphat hoc est iudicii di
describit popłos congregandos. Et isaiã.
om̃sq ꝓphetȩ in quoꝵ manib & bo¬
nis oꝑib sermo fit dñi. Cũ igit᷑ ue¬
neris suꝑ terrã isrł. ascendet in dig
natio mea in furore meo contra te.
⁊ in zelo meo ꝓ popło meo. in igne
irȩ meȩ locutus sum: qui om̃ia ui¬
cioꝵ tuoꝵ ligna consumat. Illo in¬
quit tempore: erit magna cõmotio
suꝑ terram isrł. Immittente enim
diabolo: crebra contra ȩccłam ꝑse¬
cutio fiet. Quȩ quando sopita fue¬
rit & dĩ uicta p̃sidio: tunc cõmoue¬
buntur a facie eius pisces maris. ⁊
uolucres cȩli & bestiȩ agri .&. om̃e
reptile quod mouetur suꝑ terram.
cunctiq homines qui st̃ suꝑ faciem
t̃re. Qđ manifeste de habitatorib
eccłȩ demonstratur. Quoꝵ alii ut
pisces maris. alii ut uolucres cęli.
alii ut bestiȩ agri & om̃ia reptilia

Expanded text:
lech destructum sit. Et in alio loco: lech destructum sit. Et in alio loco: Mundabit terram populi sui . Joel quoque in valle Josaphat, hoc est, judicii Dei, describit populos congregandos. Et Isaias omnesque prophetae, in quorum manibus, et bonis operibus sermo fit Domini. Cum igitur veneris super terram Isrnatio mea in furore meo contra te, et in zelo meo pro populo meo. In igne irae meae locutus sum, qui omnia vitiorum tuorum ligna consumat. Illo, inquit, tempore erit magna commotio super terram Israel. » Immittente enim diabolo crebra contra Ecclesiam persecutio fiet: quae quando sopita fuerit, et Dei victa praesidio, tunc commovebuntur a facie ejus pisces maris, et volucres coeli, et bestiae agri, et omne reptile quod movetur super terram, cunctique homines qui sunt super faciem terrae. Quod manifeste de habitatoribus Ecclesiae demonstratur, quorum alii ut pisces maris, alii ut volucres coeli, alii ut bestiae agri, et omnia reptilia
Abbreviated transcription (Latin):
uehemens: cũ quib ascendes ait suꝑ
popłm meũ isrł quasi nubes ⁊ caligo
ut oꝑias terrã meam de qua supra
dictum est. In nouissimis dieb eris:
quando ȩuangłica p̾dicatio. Et ad¬
ducam te suꝑ terrã meã. O portet
enim ⁊ hereses esse: ut ꝓbati quiq
manifesti fiant. Et di uoluntate
sitatis dogmata derelicta sunt : ut
sciant om̃s gentes ⁊ intelligant me.
cũ scificatus fuero in te in oculis eoꝵ
ogog: hoc est cum pęnis tuis me in¬
tellexerint iudicem. Et facit apostro¬
pham ad ipsum gog. Nonne tu ille
es de quo locutus sum in dieb anti-¬
quis in manib seruoꝵ meoꝵ ꝓphe¬
tarũ isrł. moysi uidelicet qui ait
in numeroꝵ libro. dum taxat uix¬
ta lxx. egredietur homo de semine
eius. & dñabitur gentiũ plurima¬
rum. ⁊ eleuabitur gog regnũ erꝰ
&. crescet regnum illiꝰ: Cȩterũ iux¬
ta hebraicum ita scriptũ repperi.
isrł in saule ꝓpter agag regem ama¬

Expanded text:
vehemens, cum quibus ascendens, ait, super vehemens, cum quibus ascendens, ait, super populum meum Israel quasi nubes et caligo, ut operias terram meam, de qua supra dictum est: In novissimis diebus eris, quando Evangelica praedicatio: et adducam te super terram meam. Oportet enim haereses esse, ut probati quique manifesti fiant , et Dei voluntate sitatis dogmata derelicta sunt: ut sciant omnes gentes, et intelligant me, cum sanctificatus fuero in te in oculis eorum, o Gog, hoc est, cum poenis tuis me intellexerint judicem. Et facit apostropham ad ipsum Gog; Nonne tu ille es de quo locutus sum in diebus antiquis, in manibus servorum meorum prophetarum Israel? Moysi videlicet, qui ait in Numerorum libro, dumtaxat juxta LXX: Egredietur homo de semine ejus, et dominabitur gentium plurimarum, et elevabitur Gog regnum ejus, et crescet regnum illius . Caeterum juxta Hebraicum ita scriptum reperi: Israel in Saule propter Agag regem Ama
Abbreviated transcription (Latin):
ut spolia rapias ȩccłe. &. ido multitu¬
dinem congregasti ut xp̃i possessio.
tua fiat hereditas: aut putas te ar¬
gentũ &. aurũ qđ in ȩloquio sensuq
intelligitur ȩccłȩ possessurum: ut
auferas suppellectilem omnẽq sub-¬
stantiam. &. diripias manubias in¬
finitas. xp̃i uictoriis congregatas:
Propt̾ea o ꝓpheta hie zechiel. qui in ty¬
po xp̃i appellaris filius hominis: loq̃re
ad gog. &. dic ei. Hȩc dicit dñs ds̃. Quando
totius mundi errore sublato. popłs m̃s
isrł qui mente cernit dm̃ habitauerit
in ȩccła confidenter. siue in pace : tunc
scies siue consurges.&. uenies de loco tuo.
Q sit autẽ locus hereticȩ prauitatis: sequens
sermo demonstrat. Alaterib aqͥlonis:
qui omnẽ calorem credentiũ refrigerare
conatur. Uenientq cũ eo popłi multi:
om̃s ascensores equoꝵ. De quib scri¬
ptũ est. E quũ &. ascensorem ꝓiecit
in mare. Cȩtus magnus et exercitus

Expanded text:
ut spolia rapias Ecclesiae, et ideo multituut spolia rapias Ecclesiae, et ideo multitudinem congregasti, ut Christi possessio tua fiat haereditas? Aut putas te argentum et aurum, quod in eloquio sensuque intelligitur, Ecclesiae possessurum, ut auferas supellectilem omnemque substantiam, et diripias manubias infinitas, Christi victoriis congregatas? Propterea, o Propheta Ezechiel, qui in typo Christi appellaris filius hominis, loquere ad Gog, et dic ei: Haec dicit Dominus Deus, quando totius mundi errore sublato, populus meus Israel qui mente cernit Deum, habitaverit 450 in Ecclesia confidenter, sive in pace: tunc scies, sive consurges, et venies de loco tuo. Qui sit autem locus haereticae pravitatis, sequens sermo demonstrat: A lateribus Aquilonis, qui omnem calorem credentium refrigerare conatur. Venientque cum eo populi multi, omnes ascensores equorum, de quibus scriptum est: Equum et ascensoexercitus
Abbreviated transcription (Latin):
habitator ũbilici t̾rȩ. de qͦ scͥptũ ẽ. oꝑatꝰ
Nẽ salutem in medio terrȩ. Ueritas enĩ
de terra orta est: quȩ dicit in ęuangło.
Ego sũ uia. &. uita et ueritas. Hec illo
cogitante atq dicente. &. possessionẽ
ȩccłe rapere festinante : gentes quȩ ab
errore pristino conuersȩ fuerant ad
salutem. saba et dedan ⁊ negociatores
tharsis. carthaginis siue maris qui
inter scłi huius fluctus bonis oꝑib
quęrunt mercimonia. et om̃s uillȩ
earum. siue leones aut catuli leonum
ut in hebraico continetur : loquent᷑ ei
quȩ sequunt᷑. Ut autẽ ꝓcatulis leo¬
cuus est. Si enĩ ꝑ chi litterã scribas: ap¬
pellatur catulus leonis. Sin aut̾e cẽ.
quȩ hebraice dr̃ coph: ager appellat᷑
&. uilla. Unde &. capharnaũ. ager
pulcherrimus dicit᷑. Dicent gͦ saba
&. dedan .&. negociatores tharsis. &.
om̃s scĩ qui leonum catuli nuncupan¬
tur: uł certe uillȩ habitatoresq cre¬
dentium. O gog. numqͥd id circo ueniᷤ

Expanded text:
habitator umbilici terrae, de qua scriptum est: Operatus est salutem in medio terrae. Veritas enim de terra orta est ; quae dicit in Evangelio: Ego sum via et vita, et veritas . Haec illo cogitante, atque dicente, et possessionem Ecclesiae rapere festinante, gentes quae ab errore pristino conversae fuerant ad salutem, Saba et Dedan, et negotiatores Tharsis, Carthaginis, sive maris qui inter saeculi hujus fluctus bonis operibus quaerunt mercimonia, et omnes villae earum, sive leones, aut catuli leonum ut in Hebraico continetur, loquentur ei quae sequuntur. Ut autem pro catulis leocuus est. Si enim per chi litteram scribas, appellatur catulus leonis: sin autem per ce, quae Hebraice dicitur COPH, ager appellatur et villa. Unde et Capharnaum, ager pulcherrimus dicitur. Dicent ergo Saba et Dedan, et negotiatores Tharsis, et omnes sancti, qui leonum catuli nuncupantur, vel certe villae habitationesque credentium: O Gog, numquid idcirco venis
Abbreviated transcription (Latin):
sit domus isrł: eo quod reliquerint me
et absconderim siue a uerterimꝰ faciẽ
meam ab ȩis. ⁊ tradiderim eos in manu
hostium. siue inimicoꝵ eoꝵ. ⁊ cecide¬
rint ingladio uniuersi. luxta ĩmun¬
dicias eoꝵ et scelera siue iniquitates
eoꝵ feci eis: &. abscondi siue a uertiꝰ fa¬
ciem meam ab illis. ꝓpterea hȩc dicit
dñs ds. Nunc reducam captiuitatẽ
iacob. &. miserebor om̃is domus isrł.
&. assumam telũ ꝓ nomine meo scõ.
Et portabunt confusionẽ siue igno¬
miniamꝰ suã. &. omñe preuaricationẽ
qu a p̾uaricati sunt in me cũ habi¬
tauerint in terra sua confidenter
siue in pace̾. neminẽ formidantes. Et
reduxero eos de popłis. siue gentibus:
&. congregabo de terris inimicoꝵ suoꝵ
siue de regionib gentiumꝰ. &. scĩficatꝰ
&. congregauero eos suꝑ terrã suam.
&. non derelinquaerim quẽ quã ex eis¬

Expanded text:
sit domus Israel, eo quod reliquerint me, sit domus Israel, eo quod reliquerint me, et absconderim sive averterim faciem meam ab eis, et tradiderim eos in manus hostium sive inimicorum eorum et ceciderint in gladio universi. Juxta immunditias eorum et scelera sive iniquitates eorum feci eis, et abscondi sive averti faciem meam ab illis. Propterea haec dicit Dominus Deus: Nunc reducam captivitatem Jacob, et miserebor omni domui Israel: et assumam zelum pro nomine meo sancto, et portabunt confusionem sive ignominiam suam, et omnem praevaricationem, qua praevaricati sunt in me, cum habitaverint in terra sua confidenter sive in pace, neminem formidantes, et reduxero eos de populis sive gentibus; et congregavero de terris inimicorum suorum sive de regionibus gentium, et sanctifical. congregavero eos super terram suam, et non dereliquerim
Abbreviated transcription (Latin):
supra scriptum est. Querere in cipi¬
ent: &. circũ ibunt ꝑ agrantes terrã.
u gͦ fili hominis hȩc dicit dñs ds.
dic̾ om̃i uolucri.&. uniuersis auib
cunctisq bestiis agri: siue campiꝰ.
Conuenite et ꝓperate. concurrite un¬
diq siue ꝑ circuitumꝰ ad uictimam
meam quam immolaui uobis. uicti¬
mam grandem suꝑ montes isrł: ut
comedatis carnes &. bibatis sanguinẽ
detis: et sanguinẽ principũ bibetis
roꝵq. altilium. &. pinguiũ om̃iũ.
Et comedetis adipem in saturitatem:
&. bibetis sanguinẽ in ebrietatẽ. de
Et saturabimini suꝑ mensam meam de
e quo &. de equite forti siue gigan¬
te: &. de uniuersis uiris bellatorib
ait dñs ds̃. Et ponam siue dabo głam
meam ingentib siue in uobis: &
uidebunt om̃s gentes iudiciũ meũ
qd fecerim. &. manũ meam quam¬
posuerim. siue induxerimꝰ suꝑ eos. Et
scient domus isrł. quia ego sum dñs ds̃
eoꝵ: a die illa &. de inceps. Et scient om̃s

Expanded text:
supra scriptum est: Quaerere incipisupra scriptum est: Quaerere incipient, et circuibunt peragrantes terram. « Tu ergo, fili hominis, haec dicit Dominus Deus: dic omni volucri, et universis avibus, cunctisque bestiis agri sive campi: Convenite et properate: concurrite undique sive per circuitum ad victimam meam quam ego immolavi  mam grandem super montem Israel. ut comedatis carnem, et bibatis sanguinem. detis, et sanguinem principum terrae rorumque, altilium, et pinguium omnium. Et comedetis adipem in saturitatem, et bibetis sanguinem in ebrietatem, de Et satuequo, et de equite forti sive gigante: et de universis viris 458 bellatoribus, ait Dominus Deus. Et ponam sive dabo gloriam meam in gentibus sive in vobis: et videbunt omnes gentes judicium meum quod fecerim, et manum meam quamposuerim sive induxerim super eos. Et scient domus Israel, quia ego sum Dominus Deus eorum a die illa et deinceps. Et scient omnes
Abbreviated transcription (Latin):
Itur uiri eccłastici qui hoc habeant
studii: nequid in terra isrł maneat
sordium pristinarũ nequid mortici¬
nũ. qui lustrent terrã &. requirant
mortuos &. sepeliant ut uidelicet
mundetur terra ȩccłȩ. Sin autẽ post
septem menses. quando debent esse cun¬
cta purgata. hi qui terrã ꝑagrant atq
circũeunt in aliquo os hominis. hoc¬
I est duritiam hereticȩ prauitatis. siue
morticinũ quid doctrinȩ pristinȩ ui¬
derint remansisse : ponent iuxta il¬
lud. siue ȩdificabunt titulum. Ut
post quã notati fuerint. qui huiusce¬
modi sunt : tunc uł emendentur. uł
Nsepeliantur cũ gog. et in turba sepul¬
turȩ illius retrudantur. Nomen aut̃
ciuitatis ubi seruoꝵ dñi uictoria ẽ.
&. lacent aduersarii &. om̃is inimi¬
coꝵ eius multitudo ꝓstrata est ap¬
pellabitur amona. siue nowa napion:
ut finis om̃iũ restitutio puritatis
sit. Ueniq sequit᷑. Et mundabunt
terram: haud dubium quinhi de qͥb

Expanded text:
tur viri Ecclesiastici, qui hoc habeant tur viri Ecclesiastici, qui hoc habeant studii, ne quid in terra Israel maneat sordium pristinarum, ne quid morticinum; qui lustrent terram, et requirant mortuos, et sepeliant, ut videlicet mundetur terra Ecclesiae. Sin autem post septem menses, quando debent esse cuncta purgata, hi qui terram peragrant atque circumeunt, in aliquo os hominis, hoc est, duritiam haereticae pravitatis, sive morticinum quid doctrinae pristinae viderint remansisse, ponent juxta illud, sive aedificabunt, titulum: ut postquam notati fuerint, qui hujuscemodi sunt: tunc vel emundentur, vel sepeliantur cum Gog, et in tumba  Al. turba sepulturae illius retrudantur. Nomen autem civitatis, ubi servorum Domini victoria est, et jacent adversarii, et omnis inimicorum ejus multitudo prostrata est, appellabitur amona, sive polyandrion: ut finis omnium, restitutio puritatis sit. Denique sequitur: Et mundabunt terram; haud dubium quin hi de quibus
Abbreviated transcription (Latin):
decipere. Ibi gͦ sepelient gog ⁊ omnem
multitudinem eius: qua semꝑ hereti¬
Ici delectantur. Et uocabitur nomen
uallis illius in qua gog sepultus est. mul¬
sepulchrũ plurimȩ multitudinis. Et
quomͦ supra diximus ꝑseptem annos
aduersarioꝵ arma succendi. sic ꝑseptẽ
menses sordib hereticoꝵ terra in un-¬
dabitur. Aprimo enĩ mense quarido
pascha dñi cȩlebramꝰ. et ex termina¬
torem ȩgẏpti agni in postib nr̃is cru¬
ore uitamus: usq ad exitum anni
hoc est usq ad septimũ mensem qͣndo
tabernacula figimus. et int̾ cȩteras
frondes palmarum quoq ramis ꝓte-¬
gimur ut ꝑfecta contra hostes uic¬
toria de monstretur : festiuitates
om̃s complemus in popłis. Nec solũ
magistri sed & om̃is popłs hoc cer¬
tatim faciet: ut sepeliat gog et t̾ra
operiat. et nequaquã aerem liberũ
caꝑe ꝑmittat : Post pacẽ autẽ ⁊ int̾¬
fectionem. siue sepulchrũ gog: eligen¬

Expanded text:
decipere. Ibi ergo sepelient Gog, et omnem decipere. Ibi ergo sepelient Gog, et omnem multitudinem ejus, qua semper haeretici delectantur. Et vocabitur nomen vallis illius, in qua Gog sepultus est, mulsepulcrum plurimae multitudinis. Et quomodo supra diximus, per septem annos adversariorum arma succendi: sic per septem menses sordibus haereticorum terra mundabitur. A primo enim mense, quando pascha Domini celebramus, et exterminatorem Aegypti, agni in postibus nostris cruore, 457 vitamus, usque ad exitum anni, hoc est, usque ad septimum mensem, quando tabernacula figimus, et inter caeteras frondes palmarum quoque ramis protegimur: ut perfecta contra hostes victoria demonstretur: festivitates omnes complemus in populis: nec solum magistri, sed et omnis populus hoc certatim faciet, ut sepeliat Gog, et terra operiat; et nequaquam aerem liberum capere permittat. Post necem autem et interfectionem, sive sepulcrum Gog, eligen
Abbreviated transcription (Latin):
sensus est. Sepulchrũ gog: non erit in
montib. sed in depressis uallibus ⁊ in
confragosis locis. quȩ hebraice appellan¬
tur ge. Quȩ heretici cũ in occidente¬
positi sint: orientis loca esse confing̃t.
ut decipiant uiatores. eos uidelicet
qui scłm istud ꝑ transeunt: ⁊ non
sunt habitatores sed peregrini. dicen¬
tes illud ꝓpheticum. Aduena sũ ego
et peregrinus sicut om̃s patres mei.
Quis enim p̃tereuntiũ dequib scriptũ
est. ⁊ non dixerunt qui preteribant.
benedictio dñi suꝑ uos non ad mira¬
tur ⁊ obstupescit. cũ uallẽ uiderit
introitum uallis. Labor enĩ ẽ eoꝵ.
qui egrediunt᷑ de urbib isrł: ut om¬
nem introitũ et exitum hereticȩ pra¬
uitatis. qui uenerant ad mare et ama¬
ritudine illius de lectabantur unda¬
rumq molib ⁊ crudelitate naufragii
claudant ⁊ circũ ȩdificent. ⁊ in uora¬
ginib terrȩ sepeliant : ne ultra exi¬
re ualeant. &. aliquos sua fraude

Expanded text:
sensus est: Sepulcrum Gog non erit in sensus est: Sepulcrum Gog non erit in montibus, sed in depressis vallibus, et in confragosis locis, quae Hebraice appellantur GE  , quae haeretici, cum in Occidente sint, Orientis loca esse confingunt; ut decipiant viatores, eos videlicet qui saeculum istud pertranseunt, et non sunt habitatores, sed peregrini, dicentes illud propheticum: Advena sum ego, et peregrinus, sicut omnes patres mei . Quis enim praetereuntium, de quibus scriptum est: Et non dixerunt qui praeteribant, benedictio Domini super vos , non admiratur et obstupescit cum vallem viderit introitum vallis. Labor enim est eorum qui egrediuntur de urbibus Israel, ut omnem introitum et exitum haereticae pravitatis qui venerant ad mare, et amaritudine illius delectabantur, undarumque molibus et crudelitate naufragii, claudant et circumaedificent, et in voraginibus terrae sepeliant, ne ultra exire valeant, et aliquos sua fraude
Abbreviated transcription (Latin):
de campis &. regionib siluisq &. sal¬
tibus gentium: quos magis saluare
cupiunt quã ꝑdere : sed de hereticoꝵ
quos uicerint clipeis. hastis. sagittis.
baculis. contisq &. lanceis. Habent
enim & ipsi ad impugnandã ȩccłam
xp̃i tela diuersa. quȩ ab eruditis
hominib igne sc̃i sp̃s succendenda st̃. n
sermone uidelicet ȩccłastico. Quem
qui habuerit: poterit dicere. Non-
ne cor nr̃m erat ardens in uia cum
aꝑiret nobis iħc scripturas: Nec
possumꝰ plenam habere pacem. &. habi¬
tationis confidentiam : nisi cunctam
aduersarioꝵ suppellectilem dep̃dem᷑¬
ut pereant om̃ia ⁊ in cinere concre¬
mentur &. depredemur. eos qui nos fue¬
rant ante p̃dati &. uastemus illos qui
uastauerunt prius ȩccłam. In die illa in
claro p̾dicationis lumine: dabo inquit
gog locum nominatũ. sepulchrũ in
ifrł. iuxta hebraicum: uallẽ uiatorũ
ad orientem maris quȩ obstupescere
facit pret̾ euntes. Cuius sermonis hic

Expanded text:
de campis et regionibus, silvisque et salde campis et regionibus, silvisque et saltibus gentium, quos magis salvare cupiunt quam perdere; sed de haereticorum, quos vicerint, clypeis, hastis, sagittis, baculis, contisque et lanceis. Habent enim et ipsi ad impugnandum Ecclesiam Christi tela diversa, quae ab eruditis hominibus igne sancti Spiritus succendenda sunt; sermone 456 videlicet ecclesiastico, quem qui habuerne cor nostrum erat ardens in via cum aperiret nobis Jesus Scripturas? » Nec possumus plenam habere pacem et habitationis confidentiam, nisi cunctam adversariorum supellectilem depraeut pereant omnia, et in cinerem concrementur; et depraedemur eos qui nos fuerant ante praedati, et vastemus illos qui vastaverunt prius Ecclesiam. In die illa, in claro praedicationis lumine: Dabo, inquit, Gog locum nominatum sepulcrum in Israel; juxta Hebraicum, vallem viatorum ad Orientem maris, quae obstupescere facit praetereuntes. Cujus sermonis hic
Abbreviated transcription (Latin):
credentium popłi. Urbes autẽ isrł:
intelligimus eccłas recte fidei. Et succen¬
dent .&. comburent arma: de quib n
in alio loco scriptum ẽ. Arcũ conter&.
&. confringet arma: &. scuta cõburet
igni. Clipeos ⁊ hastas arcũ & sagutas.
baculos manus. in quib ꝑuersũ pascha
cȩlebrabant. Lanceas. siue contos. quib
lata &. in sanabilia inferebant uul¬
nera doc trinarũ. Clipeosq arcus &
sagittas: de quib supra dictũ est. Qd̃ q
sequitur &. succendent ea igni septem
annis : de exodo &. leuitico ponendũ
est. in quib lege p̾cipitur. &. septimo
anno remissionis quando seruis hebreis
libertas redditur. &. debita cuncta
soluuntur & ad dominos redit an¬
tiqua possessio &. quies terrȩ tri¬
buitur. et om̃s fruges pauꝑib con¬
donantur: quo scilicet in septẽ anniᷤ.
numero sacrato atq ꝑfecto hereti¬
corũ armatura disꝑeat. Et ȩcele¬
siastici ueri nequaquã ligna suc cidant

Expanded text:
credentium populi: urbes autem Israel credentium populi: urbes autem Israel intelligimus Ecclesias rectae fidei. Et succendent, et comburent arma, de quibus et in alio loco scriptum est: « Arcum conteret et confringet arma, et scuta comburet igni , » clypeos et hastas, arcum et sagittas, baculos manus in quibus perversum pascha celebrabant; lanceas sive contos quibus lata et insanabilia inferebant vulnera doctrinarum, clypeosque arcus et sagittas, de quibus supra dictum est. Quodque sequitur: « Et succendent ea igni septem annis; » de Exodo et Levitico exponendum est, in quibus lege praecipitur ut septimo anno remissionis, quando servis Hebraeis libertas redditur, et debita cuncta solvuntur, et ad dominos redit antiqua possessio, et quies terrae tribuitur, et omnes fruges pauperibus condonantur, quo scilnumero sacrato atque perfecto haereticorum armatura dispereat, et ecclesiastici viri nequaquam ligna succidant
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ gog. uł in campi latitudine: uł
in agro qui cultus est adi agricolis. Neq
enĩ fieri potest: ut dñi uerba sint irri¬
ta. Tunc mittetur ignis in magog: in
eos uidelicet qui gog suscepere doctri¬
nã. et in hos qui ad similitudinẽ insu¬
larũ scłi fluctib uerberantur .&. pu¬
tant se debere esse securos: ille ignis
de quo dñs loquitur. Ignem tieni mit
deat. Ut sciant om̃s et intelligant qđ
ego sim dñs: &. nomen sc̃m meũ notũ
fiat in medio popłi mei. qui nequaꝗͣ
gog auctoritate seductus est: neq ul¬
tra ꝑ occasionẽ falsi nominis scientię
polluatur nomen meũ in hereticis. &.
sciant gentes quȩ incircuitu sunt : qđ
ego sim dñs. Qd̃ aut̃ẽ sequit᷑. ecce ue¬
nit &. factum est : de iudicio xp̃i drͣ.¬
qui ueniens ueniet ⁊ non tardabit.
Et ipsa ẽ dies pęnarũ atq uindictȩ:
de qua ꝑ om̃s ꝓphȩtas. locutus ẽ dñs.
Et egredientur habitatores urbiũ isrł:

Expanded text:
autem Gog, vel in campi latitudine, 455 autem Gog, vel in campi latitudine, 455 vel in agro, qui cultus est a Dei agricolis. Neque enim fieri potest, ut Domini verba sint irrita. Tunc mittetur ignis in Magog, in eos videlicet qui Gog suscepere doctrinam, et in eos qui ad similitudinem insularum saeculi fluctibus verberantur, et putant se debere esse securos: ille ignis de quo Dominus loquitur: Ignem veni mitte ut ardeat ; ut sciant omnes et intelligant quod ego sim Dominus, et nomen sanctum meum notum fiat in medio populi mei, qui nequaquam Gog auctoritate seductus est: neque ultra per occasionem falsi nominis scientiae polluatur nomen meum in haereticis; et sciant gentes, quae in circuitu sunt, quod ego sim Dominus. Quod autem sequitur: Ecce venit, et factum est, de judicio Chrqui veniens veniet et non tardabit, et ipsa est dies poenarum atque vindictae, de qua per omnes prophetas locutus est Dominus. « Et egredientur habitatores urbium » Israel
Abbreviated transcription (Latin):
tes isrł: tunc ꝑcutiatur arcus qui
est in manu sinistra eius.&. sagitȩ
quȩ manu tenentur dextera. Et ipse
enim imitatur ad interficiendos eos
quos deceꝑit: habere se arma asinis¬
tris ⁊ dextris ꝑ bonam & malã famã.
Istȩ sagittȩ sunt̾ & hȩc iacula: de qͥb
&. psalmista loquitur. Ecce enĩ pec
catores intenderunt arcum paraue¬
runt sagittas suas in pharetra. ut
sagittent in obscuro rectos corde. Quȩ
ignita diaboli iacula: scuto fidei restin¬
guenda sunt. Deicietur siue cadet gog
qui ascenderat suꝑ montes isrł. in ipsis
montib cũ om̃i exercitu suo: cunctiq
agminib. Et erit in ȩscam feris. auib
om̃iq uolatili .&. bestiis terrȩ : aduer¬
sariis uidelicet potestatibus quȩ uix¬
ta uiam comederunt sementẽ. &. san¬
guinariis bestiis. Quomͦ enĩ scriptũ
est dedracone. de disti eum ȩscam po¬
pulis ethiopibus: sic decepti quiq ab
hereticis dȩ monũ cibus sunt. Cadet

Expanded text:
tes Israel, tunc percutiatur arcus, qui tes Israel, tunc percutiatur arcus, qui est in manu sinistra ejus, et sagittae, quae manu tenentur dextera. Et ipse enim imitatur ad interficiendos eos quos deceperit, habere arma a sinistris et dextris, per bonam et malam famam. Istae sagittae sunt, et haec jacula, de quibus et Psalmista loqes intenderunt arcum: paraverunt sagittas suas in pharetra, ut sagittent in obscuro rectos corde . Quae ignita diaboli jacula scuto fidei restinguenda sunt . Dejicietur autem, sive cadet Gog, qui ascenderat super montes Israel, in ipsis montibus cum omni exercitu suo cunctisque agminibus; et erit in escam feris, avibus, omnibusque volatilibus et bestiis terrae: adversariis videlicet potestatibus, quae juxta viam comedere sementem, et sanguinariis bestiis. Quomodo enim scriptum est de dracone: Dedisti eum escam populis Aethiopum ; sic decepti quique ab haereticis, daemonum cibi sunt. Cadet
Abbreviated transcription (Latin):
scilicet nichil in terra remaneat in se¬
pultum. Post menses autẽ siue in men¬
sibus septem ꝑ agrandam. Et sicubi os
hominis iacere ꝑspexerint: titulo ꝓpt̃¬
is posito de monstrandũ. ut postea sepe¬
liant illud qui huic oꝑi p̾positi sunt:
Nomen aut̾e ciuitatis appellari amona.
est multitudo hominum sepultorũ ⁊
sic terrã esse mundandam. Hoc illi
dixerint.
os autẽ cęptȩ ex planationis sensum
tenentes: singula quȩ ꝓposuimus dis¬
seramus. Habet gog &. ipse trinitatẽ
suam: ros. ⁊ mosochꝰ. &. thubal. capii¬
I uidelicet &. in saniam. ⁊ uniuersa.
ut nullum sit uitium. qđ ñ ingog
possessione consistat. Iste educet᷑ siue
cireũ agetur: ⁊ palpabitur atq lac¬
tabitur ut sperans uictoria. oceiden¬
dus ducatur ad preliũ. Et ascendet
de laterib siue de nouissimis aquilo¬
nis: ex quo exardescunt mala super
omnẽ terrã. Et ab eo ipso adducetur
Ut post quã adductus fuerit ad mon¬

Expanded text:
scilicet nihil in terra remaneat insescilicet nihil in terra remaneat insepultum. Post menses autem, sive in mensibus septem peragrandam terram; et sicubi os hominis jacere perspexerint, titulo prope posito demonstrandum, ut postea sepeliant illud, qui huic operi praepositi sunt: nomen autem civitatis appellari Amona, est, multitudo hominum sepultorum; et sic terram esse mundam. Hoc illi dixerint. Nos autem coeptae explanationis sensum tenentes, singula quae proposuimus, disseramus. Habet Gog et ipse trinitatem suam: Ros, Mosoch, et Thubal; caput, videlicet, et insaniam, et universa; ut nullum sit vitium, quod non in Gog possessione consistat. Iste educetur, sive circumagetur, et palpabitur, sive lactabitur: ut sperans victoriam, occidendus ducatur ad praelium. Et ascendet de lateribus, sive de novissimis Aquilonis, ex quo exardescunt mala super omnem terram . Et ab eo ipso adducetur ut postquam adductus fuerit ad mon
Abbreviated transcription (Latin):
dinem gog. Nom̃ aut̃ ciuitatis amona:
siue nouanopiots et mundabunt t̾rã:
siue mundabitur terra.
Thȩc iudaicȩ traditionis heredes. &. dis¬
cipuli in t̾minabiliũ fabularũ post mil¬
le annoꝵ regnum futura contendunt.
Int̾ficiendũq gog. principem. ros mo-¬
soch &. thubal in finib isrł.&. ab oĩb
ualatilib &. bestiis deuorandũ. Et ha¬
bitatores urbium ifrł septem annis. lig¬
norũ usum nequaꝗͣ. habituros. de succi¬
sione siluarum sed de armis gog: scutis
uidelicet & hastis sagittisq &. baculis.
siue contis. Ipsum aut̃ gog sepeliendũ
in ualle. quȩ hebraice dicit᷑ ge : &. nom̃
sepulchri illius appellandũ tiony anapioꝵ.
ubi scilicet multitudo hominum sit
sepulta. Septẽ autẽ mensib eum sepe¬
liendum adomo isrł. ut terra mundet᷑.
Et inclitam futurã diem: quando int̾fec¬
tus sit gog. Constituendosq qui ossa
diligenter inquirant & sepeliant: qͦ

Expanded text:
dinis Gog. Nomen autem civitatis Amona dinis Gog. Nomen autem civitatis Amona sive Polyandrion: et mundabunt terram sive mundabitur terra. » Et haec Judaicae traditionis haeredes, et discipuli interminabilium fabularum, post mille annorum regnum futura contendunt: interficiendumque Gog principem Ros, Mosoch, et Thubal in finibus Israel; et ab omnibus volatilibus, et bestiis devorandum: et habitatores urbium Israel septem annis lignorum usum nequaquam habituros de succisione silvarum, sed de armis Gog, scutis videlicet et hastis, sagittisque et baculis sive contis: ipsum autem Gog sepeliendum in valle, quae Hebraice dicitur GE  , et nomen sepulcri illius appellandum 454 polyandrion; ubi scilicet multitudo hominum sit sepulta. Septem autem mensibus eum sepeliendum a domo Israel, ut terra mundetur: et inclytam futuram diem, quando interfectus sit Gog, constituendosque qui ossa diligenter inquirant et sepeliant, quo
Abbreviated transcription (Latin):
urbium isrł . &. succendent & cõburerł
arma. clipeum . &. hastas. siue peltas. &.
siue non assumentꝰ ligna de regionibus
siue de campis. neq succident de saltib
qm̃ arma succident igni. Et dep̾da¬
buntur eos quib predȩ fuerant: &. di¬
ripient uastatores suos ait dñs ds̃. Et
erit in die illa dabo gog locum nomina¬
tum sepulchrũ in isrł. uallem uiatoꝵ
ad orientem maris. quȩ obstupescere fa¬
qui uenerint ad mare.&. ȩdificabt̃
ꝑ circuitum os uallis. Et sepelient ibi
gog &. omnẽ multitudinẽ eius.&. uoca¬
bitur uallis. siue gẽ multitudiniᷤ gog.
Et sepelient eos domus isrł. ut mundenł
terrã: siue ut mundetur t̾ra. septem
sũ ait dñs ds̃. Et uiros iugiter constitu¬
ent lustrantes: siue circũ euntes terram:
eam. Post menses autẽ septem querere
incipient: & circũ ibunt ꝑagrantes t̾rã.
Cũq uiderint os hominis: statuent iux¬
ta illud titulum. donec sepeliant illud
pollinctores inualle. siue ge. multitu¬

Expanded text:
us Israel, et succendent et comburent arma, clypeum et hastas sive peltas et sive non assument ligna de regionibus sive de campis, neque succident de saltibus: quoniam arma succedent igni, et depraedabuntur eos quibus praedae fuerant; et diripient vastatores suos, ait Dominus Deus. Et erit in die illa, dabo Gog locum nominatum sepulcrum in Israel; vallem viatorum ad Orientem maris, quae obstupescere faqui venerint ad mare, et aedificabunt per circuitum os vallis; et sepelient ibi Gog et omnem multitudinem ejus; et vocabitur vallis sive GE  multitudinis Gog. Et sepelient eos domus Israel, ut mundent terram sive ut mundetur terra septem sum, ait Dominus Deus. Et viros jugiter constituent, lustrantes sive circumeuntes terram, eam: post menses autem septem quaerere incipient. Et circuibunt peragrantes terram: cumque viderint os hominis, statuent juxta illud titulum, donec sepeliant illud pollinctores in valle sive GE  multitu
Abbreviated transcription (Latin):
Ut post quã eos liberauerit: erubescant
& confundantur quare fide eccłastica
derelicta preuaricati sint in me.
Confundantur aut̃e et erubescant ual¬
de uelociter: cum habitauerint in
terra sua terra mitium terraq scoꝵ.
&. habitauerint confidenter. siue in
pace. nequaquã inimicorũ insidias
formidantes. Tunc reducentur de po¬
pulis: &. congregabuntur de terris
inimicoꝵ suoꝵ in terrã suã. Et scĩfi¬
cabitur dñs in eis in conspectu gentiũ
plurimarũ: quȩ &. ipsȩ crediturȩ st̃
dño. finisq sit beatitudinis: scire atq
cognoscere quod ipse sit dñs ds eorũ.
eo quod apparuerit eis in gentib siue
transtulerit eos de nationib . &. con¬
gregauerit suꝑ terrã suã. terrã iudȩã
terrã confessionis. terrã mitium ter¬
ramq uiuentium. &. ne unũ quidem.

Expanded text:
ut postquam eos liberaverim, erubescant ut postquam eos liberaverim, erubescant et confundantur, quare fide Ecclesiastica derelicta, praevaricati sint in me. Confundantur autem et erubescant valde velociter, cum habitaverint in terra sua, terra mitium, terraque sanctorum, et habitaverint confidenter, sive in pace, nequaquam haereticorum insidias formidantes . Tunc reducentur de populis, et congregabuntur de terris inimicorum suorum in terram suam, et sanctificabitur Dominus in eis in conspectu gentium plurimarum, quae et ipsae crediturae sunt Domino: finisque sit beatitudinis, scire atque cognoscere, quod ipse sit Dominus Deus eorum: eo quod apparuerit eis in gentibus, sive transtulerit eos de nationibus, et congregaverit super terram suam, terram Judaeam, terram confessionis, terram mitium, terra
Abbreviated transcription (Latin):
riȩ dñi & usq in ꝑpetuum : ⁊ re¬
cogitent id circo captam esse qͦndã
ab hereticis domũ isrł & in toto ꝑ¬
uersoꝵ dogmatum orbe disꝑsam.
qđ reliquerint eum qui parũ ꝑ
abscondit siue auertit faciem suã
ab eis: .&. tradidit eos in manu here¬
ticorũ & ceciderint illoꝵ muerone
confossi ꝓpt̃ immunditias &. iniqͥ¬
tates suas. quȩ causa exstitit ut abscon¬
deret &. auerteret faciem suã ab eis.
Expositis autẽ rationibus scđdm illud
quod scriptum ẽ. oportet &. hereses
esse ut ꝓbati quiq manifesti fiant. ca¬
ptiuitatis isrł uidelicet ȩccłȩ in qua
habitant cernentes dm̃. nunc polli¬
cetur qđ reducat in ȩccłam captiui¬
tatẽ iacob. qui iudaicũ popłm sup¬
plantarat. &. post ea hereticoꝵ frau¬
dibus supplantatꝰ est. &. misereatur
omĩs domus isrł. non iuxta carnem
sed iuxta sp̃m. Et assumã inquit zelũ
meum ꝓ nomine scõ meo: quod blas¬
phemabatur in gentibus ꝓpt̾ hereticoᷤ.

Expanded text:
riae Domini usque in perpetuum: et recogitent idcirco captam esse quondam ab haereticis domum Israel, et in toto perversorum dogmatum orbe dispersam, quod reliquerint eum, qui parumper abscondit, sive avertit faciem suam ab eis, et tradiderit eos in manu haereticorum, et ceciderunt illorum mucrone confossi, propter immunditias et iniqtates suas: quae causa exstitit, ut absconderet et averteret faciem suam ab eis. Expositis autem rationibus, secundum illud quod scriptum est: Oportet et haereses esse, ut probati quique manifesti fiant , captivitatis Israel, videlicet Ecclesiae, in qua habitant cernentes Deum: nunc pollicetur, quod reducat in Ecclesiam captivitatem Jacob, qui Judaicum populum supplantarat, et postea haereticorum fraudibus supplantatus est: et misereatur omni domui Israel, non juxta carnem, sed juxta spiritum. Et assumam, inquit, zelum meum pro nomine sancto meo, quod blasphemabatur in gentibus propter haereticos:
Abbreviated transcription (Latin):
putat. nos quoq eos qͥ ad scłi mala &
bona uł contristantur uł exultant.
mulieres appellamꝰ molli &. effemina¬
to animo. dicamꝰq plangere eos tha
esse pulcherrima.
ł dixit adme. Certe uidisti fili hõĩs.
Ad huc conuersus. uidebis ab hominati¬
ones maiores his. Et introduxit me
in atrium domꝰ dñi interiꝰ: et eoce in
ostio templi dñi int̾ uestibulũ &. al¬
tare quasi uiginti qͥnq uiri dorsa ha

Expanded text:
putat. Nos quoque eos qui ad saeculi mala et putat. Nos quoque eos qui ad saeculi mala et bona, vel contristantur vel exsultant, mulieres appellemus molli et effeminato animo, dicamusque plangere eos Thamutantur esse pulcherrima. « Et dixit ad me: Certe vidisti, fili hominis, adhuc conversus videbis abominationes majores his. Et introduxit me in atrium domus Domini interius. Et ecce in ostio templi Domini inter vestibulum et altare, quasi viginti quinque viri, d
Abbreviated transcription (Latin):
plangentes ad onidem.
Uem nos adonidem int̾pretati sumꝰ:
&. hebreus &. syrus sermo thamur uo¬
cat. Unde quia iuxta gentilem fa¬
bulam in mense iulio amasius uene¬
ris .&. pulcerrimꝰ iuuenis occisus. &.
de inceps reuixisse narratur: eundem
iuliũ mensem eodem appellant nomine.
&. anniuersariã ei celebrant sollemni¬
tat̾e. Inqua plangitur a mulierib qͣsi
mortuus: et post ea reuiuiscens canit᷑
atq laudatur. Consequent᷑q postꝗͣ
principes &. seniores domus ifrł quid
fecerint in templo ac tenebris cubicu¬
lisq monstratũ ẽ: etiam mulierũ uicia
describunt᷑. quȩ plangunt amatorum
societate priuatȩ .&. exultant si eos
potuerint optinere. Et quia eadem
gentilitas huiusce modi fabulas poe¬
tarũ quȩ habent turpitudinẽ inter¬
p̃tatur subtilit̾: int̾fectionẽ &. resur¬
rectionẽ adonidis planc łu &. gaudio
ꝓsequens. quoꝵ alterũ inseminib quȩ
moriunt᷑ in t̾ra. alterũ insegetib qͥb
mortua semina renascuntur ostendi

Expanded text:
plangentes Adonidem. Quem nos Adonidem interpretati sumus, et Hebraeus et Syrus sermo THAMUZ   vocat: unde quia juxta gentilem fabulam, in mense Junio amasius Veneris et pulcherrimus juvenis occisus, et deinceps revixisse narratur, eumdem Junium mensem eodem appellant nomine, et anniversariam ei celebrant colemnitatem, in qua plangitur a mulieribus quasi mortuus, et postea reviviscens canitur atque laudatur. Consequenterque 89 postquam principes et seniores domus Israel quid fecerint in templo ac tenebris cubiculisque monstratum est: etiam mulierum vitia describuntur, quae plangunt amatorum societate privatae, et exsultant, si eos potuerint obtinere. Et quia eadem gentilitas hujuscemodi fabulas poetarum, quae habent turpitudinem, interpretatur subtiliter, interfectionem et resurrectionem Adonidis, planctu et gaudio prosequens: quorum alterum in seminibus, quae moriuntur in terra, alterum in segetibus, mortua semina renascuntur, ostendi
Abbreviated transcription (Latin):
cantes. stent inerrorib suis. et ad oreił
picturas idoloꝵ uaporq sacrilegii as¬
cendat siue consurgat resistens deo.
Quando uiderimus plebem pessimam
congregatã. de qua scriptum ẽ. odi¬
ui eccłam malignantium. &. peiores plebe
p̃positos. nequiorẽq principem qui

Expanded text:
cantes, stent in erroribus suis, et adorent cantes, stent in erroribus suis, et adorent picturas idolorum, vaporque sacrilegi ascendat sive consurgat resistens Deo. Quando viderimus plebem pessimam congregatam, de qua scriptum est: « Odivi ecclesiam malignantium , » et pejores plebe presbyteros, nequioremque prin
Abbreviated transcription (Latin):
nu sua : .&. uapor nebulȩ de thure
consurgebat.
Uando dicit septuaginta uiros fu¬
isse de seniorib domus isrł qͥ tene¬
bant thuribula manib : ostendit mul¬
tos &. alios fuisse p̾sbiteros qui hoc ñ
faciebant. sed forsitan peccatis aliis te¬
nebantur. unũq nomine hieconiam
filiũ saphan stetisse in medio eorum.
quasi principem sceleris eoꝵ atq sa
crilegii. Qui omissa religione di. co¬
lebant idola &. in templo non adora¬
bant dm̃. cuiꝰ erat templum: sed pictu¬
ras parietum. Pulchreq dr̃. stabat ie¬
chonias filius saphan. hoc ẽ iudicii &
condẽpnationis suȩ. in medio stantiũ
princeps erat. firmo in sceleribus
stabant gradii. nec fluctuabant in
malis. sed robustissime ꝑsistebant. Ua¬
porq nebulȩ & confusionis ac tur¬
binis qui surgebat ex thure: offeren¬
tium sacrilegia de monstrabat. Hoc
factum sit eo tempore iuxta litterã.
eterũ &. nobis orandum ẽ : ne se

Expanded text:
nu sua, et vapor nebulae de thure nu sua, et vapor nebulae de thure consurgebat . Quando dicit septuaginta viros fuisse de senioribus domus Israel, qui tenerent thuribula manibus, ostendit multos alios fuisse presbyteros qui hoc non faciebant, sed forsitan peccatis aliis tenebantur: unumque nomine Jezoniam filium Saphan stetisse in medio eorum quasi prcrilegii, qui omissa religione Dei, ilebant, et in templo non adorabant Deum, cujus erat templum, sed picturas parietum. Pulchreque dicitur: « Stabat Jezonias filius Saphan, » id est « judicii » et condemnationis suae, « in medio stantium t hi quorum princeps erat, firmo in sceleribus stabant gradu, nec fluctuabant in malo, sed robustissime persistebant. Vaporque nebulae et confusionis ac turbinis qui surgebat ex thure offerentium sacrilegia demonstrabat. Hoc factum sit eo tempore juxta litteram; caeterum, et nobis orandum est, ne sen
Abbreviated transcription (Latin):
iracundis. furor illis scđm similitudinẽ
serpentis. sicut aspidis surdȩ &e. obturan¬
tis aures suas. quȩ non exaudiet uocẽ
in cantantium. Et de hominibus
nequã. Generatio uiperarũ. qͥs de mo¬
nstrauit uobis fugere ab ira uentura:
Et de uersipellib atq fraudulentis. lte
dicite uulpi illi. Ac de amatorib fȩ¬
minarũ. E qui insanientes infeminaᷤᷤ
facti sunt mͥ: unusqͥsq ad uxorẽ ꝓxi¬
mi sui hinniebat. De brutis quoq atq
uecordib Nolite fieri sicut equus &
mulus: quib non ẽ intelligentia. Et
iterum. Inchamo & freno maxillas
eoꝵ constringe : qui non apꝓpinquatł
ad te. Et multa huiuscemodi. Hoc
autẽ qđ posuimꝰ. ecce om̃is similitu¬
do reptilium et animantiũ: in sep¬
tuaginta non habetur.
Tseptuaginta uiri de seniorib domꝰ
Lisrł. et hieconias filius saphan stabat
Iin medio eoꝵ stantiũ ante picturas:
&. unusqͥsq habebat turibulũ in ma¬

Expanded text:
iracundis: « Furor illis juxta similitudinem iracundis: « Furor illis juxta similitudinem serpentis: sicut aspidis surdae et obturantis aures suas, quae non exaudiet vocem incantantium . Et de hominibus nequam: Generatio viperarum, quis ostendit vobis fugere a ventura ira ? Et de versipellibus ac fraudulentis: Ite, dicite vulpi huic . Ac de amatoribus feminarum: Equi insanientes in feminas facti sunt mihi: unusquisque ad uxorem proximi sui hinniebat . De brutis quoque ac vecordibus: Nolite fieri sicut equus et mulus, quibus non est intelligentia. Et iterum: In camo et freno maxillas eorum constringe, qui non appropinquant ad te . Et multa hujuscemodi. Hoc autem quod posuimus: Et ecce omnis similitudo reptilium et animantium, in Septuaginta non habetur. Et septuaginta viri de senioribus domus Israel, et Jezonias filius Spicturas, et unusquisque habebat thuribulum in ma
Abbreviated transcription (Latin):
tio ⁊ uniu̾sa idola domꝰ isrł depicta e¬
rant in pariete in circuitu ꝑ totum.
ON solum idolum zeli stabat in introi¬
tu portȩ aquilonis: sed &. om̃s tẽpli
parietes diuersis idoloꝵ imaginib
pingebantur: ut nulla e̾e̾t᷑ bestia.
quam ñ parietis pictura monstrar&̧.
Hoc in delubris idoloꝵ fanisq genti¬
liũ. huc usq ꝑspicimꝰ. qđ om̃ia gene¬
ra bestiarũ ad oret stulta religio.
Unde &. uirgilius. om̃igenũq ait
dm̃ monstra.&. latrator a nubis.
Quasi ñ & illa sint monstra: quȩ lau¬
dat. Contra neptunũ &. uenerem.
contraq mineruam.
ossumus &. in nr̃i templi parietib
idola monstrare depicta. quando
om̃ib uiciis subiacemꝰ. &. pingimꝰ
in corde nr̃o peccatoꝵ conscientiam.
imaginesq diuersas. De quib in
rũtamen in imaginẽ ꝑ ambulat homo:
Qđ̃ scilicet nullus hominũ sit. qui ali¬
quã imaginem non habeat siue sc̃itatis
seu peccati. Quã obrem furiosis dr̃ &e

Expanded text:
tio: et universa idola domus Israel depicta etio: et universa idola domus Israel depicta erant in pariete in circuitu per totum. Non solum idolum Zeli stabat in introitu portae Aquilonis, sed et omnes Templi parietes diversis idolorum imaginibus pingebantur: ut nulla esset 86 bestia, quam Hoc in delubris idolorum, fanisque gentilium huc usque perspiciamus, quod omnia genera bestiarum adoret stulta religio. Unde et Virgilius: Omnigenumque ait deum monstra, et latrator Anubis, quasi non et illa sint monstra quae laudat, Contra Neptunum, et Venerem, contraque Minervam. Possumus et in nostris templis idola monstrare parietibus depicta, quando omnibus vitiis subjacemus, et pingimus in corde nostro peccatorum conscientiam, imaginesque diversas. De quibus inrumtamen in imagine perambulat homo . » Quod scilicet nullus hominum sit, qui aliquam imaginem non habeat, sive sanctitatis, sive peccati. Quamobrem furiosis dicitur et
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Et quia om̃ia quasi in imagi¬
ne picturaq monstrantur: unum
in pariete foram̃ uidisse se dic̃. iube¬
riq sibi ut illud ꝑfodiat. &. ampliꝰ
faciat. Quo uidelicet aꝑto foramine
latius possit intrare. et uidere que
foris positus uidere non poterat. P
quod ostenditur. tã in ȩccłiis quam
insingłis nob. ꝑ parua uicia maiora
monstrari : &. quasi ꝑ quȩdã forami¬
na. ad abhominationes maximas ꝑue¬
niri. Ex fructib enĩ arbor agnoscit᷑.
et ex habundantia cordis os loquit᷑.
Pro signo sunt interioris hominis ũba
erũpentia: quomͦ libidinosum qͥ sua
mo demonstrat. &. auaritiam latentẽ
intus. paruulȩ rei cupido significat.
Ainorib enĩ maiora monstrant᷑. uul¬
tuq &. oculis dissimulari ñ potest con¬
scientia. dũ luxuriosa &. lasciua meis¬
lucet infacie. &. secreta cordis motu
corꝑis &. gestib indicantur.
Tingressus uidi: et ecce om̃is similitu¬
do reptilium.&. animaliũ ab homina¬

Expanded text:
tur. Et quia omnia quasi in imagine picturaque monstrantur, unum in pariete foramen vidisse se dicit, juberique sibi ut illud perfodiat, et amplius faciat, quo videlicet aperto foramine, latius possit intrare et videre, quae foris videre positus non poterat. Per quod ostenditur tam in ecclesiis, quam in singulis nobis per parva vitia majora monstrari, et quasi per quaedam foramina ad abominationes maximas perveniri. « Ex fructibus enim arbor cognoscitur ; ex abundantia enim cordis os loquitur . » Pro signo sunt interioris hominis verba erumpentia. Quomodo libidinosum, quia smo demonstrat. Et avaritiam latentem intrinsecus parvulae rei cupido significat. Minoribus enim majora monstrantur, vultuque et oculis dissimulari non potest conscientia, dum luxuriosa et lasciva melucet in facie; et secreta cordis, motu corporis et gestibus indicantur. Et ingressus vidi: et ecce omnis similitudo reptilium, et animalium abomina