comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ds ẽ xp̃n quia drerat uerbum unde ipseei
pat unum sunt & si uerbum caro fadũ est
quod nonerat: man& quoderat. Deniq cũ
depatre taniꝗ deagigola dixiss& quodin¬
fruauosos palmitestollat. fruatuosos aupir
g& ut plus adferant fructum continuo &ia
sc ipsum mnundatorem palmitinnostendens
am uosinquit mundiestis p̃psermonem quẽ
locutus sum uob. Ecce & ipsemundator
ẽ palmitum quod estagngulae nuitis offi¬
cium quia &iam palmites operarios suos
fec Na &siñdant incrementumin pen¬
dunt aamen aliquod adiumentumo sed ñ
desuo : Quia sine me in quit nihil potestis
facere. Audi &ia ipsos confitentes. quid
auẽ apollo quid aupaulus minis triper
humilitatem excedit angelica sublimita¬
tem. Ne comnino ꝑ tin& nisi adagrigo¬
la tnitatem. lanuos mun diestis. mundi
scilic& atq mundandi neq eniminis imun¬
dieer frudum fere patuissent. & tamen
omnem quifera fructum purgat agnqͥola

Expanded text:
us, quia Deus erat Verbum; unde ipse et Pater unum sunt: et si Verbum caro factum est quod non erat, manet quod erat. Denique cum de Patre tanquam de agricola dixisset quod infructuosos palmites tollat, fructuosos autem purget ut plus afferant fructum; continuo etiam seipsum mundatorem palmitum ostendens, Jam tos, inquit, mundi estis propter sermonem quem locutus sum vobis. Ecce et ipse mundator est palmitum, quod est agricolae, non vitis officium: qui etiam palmites operarios suos fecit. Nam etsi non dant incrementum, impendunt tamen aliquod adjumentum; sed non de suo: Quia sine me, inquit, nihil potestis facere. Audi etiam ipsos confitentes: Quid autem est Apollo? quid autem Paulus? Ministri per humilitatem, excedit angelicam sublimitatem, nec omnino pertinet nisi ad agricolam Trinitatem. Jam vos mundi estis, mundi scilicet atque mundandi. Neque enim nisi mundi essent, fructum ferre potuissent: et tamen omnem qui fert fructum, purgat agricola,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝰ atuma sua ponatquir ꝓamicis suir
quiaergo supenur dixerit hoc ẽ mo¬
datummeum ut diligatis inuicem sicu
chlexiuos qui uerbis addidit quod nuncan
Io distis. Maorem hanedilestionem nema
ohab& utanima sua ponatquis pantics
suis. Fitexhoc cansequens quodidemisti
euange lista iohanne sin epistolasua dio¬

Expanded text:
 animam suam ponat quis pro amicis suis. Quia ergo superius dixerat: Hoc est mandatum meum ut diligatis invicem, sicut dilexi vos, quibus verbis addidit quod nunc audistis: Majorem hac dilectionem nemo habet, quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis, fit ex hoc consequens, quod idem iste evangelista Joannes in Epistola sua di
Abbreviated transcription (Latin):
quippe naturae sunt uites & palmit
Ippt̃ quod cum e& ds̃ cuius naturae n
sumus: factus ẽ homo ut in illo ẽ&ui
tis humana tura cuius & nos honune¬
Uopalmites ee possemus. Qui dergo
ss ẽ. Ego sum uitis uera num quit ut ad¬
der& uera᷑ hocadeamui temr&ulit
ꝯunde ista similitudo trans lata e. Si
enimdicitur uitis ꝑ similitudinem non
ꝑppri&catem. Quemad mođ dicitur ous
agnus. leo p&ra lapis angularis & cete¬
rahuius inodi quae magis ipsa sunt uera
Ex quib ducuntur istesimilitudines ñppi¬
&ates. Sed cum dic ego sumuitis uera
abilla seutiq discernit. cuidicitun quo¬
modo conuersa es in amaritudine uitis
alienae :Nam quo pacto ẽ uitis uera qua
expectata ẽ ut facer& uuam fec aũspina

Expanded text:
quippe naturae sunt vitis et palmites: propter quod cum esset Deus, cujus naturae non sumus, factus est homo ut in illo esset vitis humana natura, unde nos homines palmites esse possemus. Quid ergo est, Ego sum vitis vera? Numquid ut adderet vera, hoc ad eam vitem retulit, unde ista similitudo translata est? Sic enim dicitur vitis, per similitudinem, non per proprietatem; quemadmodum dicitur ovis, agnus, leo, petra, lapis angularis, et caetera hujusmodi, quae magis ipsa sunt vera, ex quibus ducuntur istae similitudines, non proprietates. Sed cum dicit, Ego sum vitis vera, ab illa se utique discernit cui dicitur, Quomodo conversa es in amaritudinem, vitis aliena ? Nam quo pacto est vitis vera, quae exspectata e
Abbreviated transcription (Latin):
& glonficent patremurm quim
caelis ẽ : in hoc eni glonficatur pat̃
ut fructum plunmum afferatir
utefficiamur xpidis cipuli aquo
efficimur nisi ab illacuiur misencor¬
diap̃uenit nos ipsius enim suinus¬

Expanded text:
trum qui in coelis est . In hoc enim glorificatur Pater ut fructum plurimum afferamus, et efficiamur Christi discipuli. A quo efficimur, nisi ab illo cujus misericordia praevenit nos? Ipsius enim
Abbreviated transcription (Latin):
p&linentib: mandata eius ut facian
ea Multi enĩ memona r&inent&
contempnent uel &iam deridean
& obpugnentea in his uerbaxp̃i nͥ ma¬
nents quia tangunt quoð ammodo
neoherent & ideo illis nerunt in be¬
neficio sed intestimonio & qui asicins
cis utn maneant in eis adhoetenentꝰ
aib eis utiudicentur ex eis Q¬

Expanded text:
retinentibus mandata ejus, ut faciant ea . Multi enim memoria retinent, ut contemnant, vel etiam derideant et oppugnent ea. In his verba Christi non manent, qui attingunt quodammodo, non cohaerent: et ideo illis non erunt in beneficium, sed in testimonium. Et quia sic insunt eis ut non maneant in eis, ad hoc tenentur ab eis, ut judicentur ex eis
Abbreviated transcription (Latin):
ntdissensiones & dubitationes uda eorum
festiuitatir illiurdie tunceni ista agebant᷑
qua e appellatur stenophegia idestaaberna¬
culorum constructio. Dequafestiuitate .i am
N ueniamus & ñ pedib sedaffectib migrando
sed amanda ueniamur quamqua. secund̃
Iintenorem hamine & quia mat migrat.¬
& aliud estmnigrare corpore aliud corde
Migrat corpore qui motucorponr mutat
locum Migrat corde qui motu cordis
mutat affectũ. Si aliud amar aliud
amabas ñibier ubieras clamatergo nob
dñs. stabatenĩ &clamabat. Si qͥ sititueniat
tura flumina deuentre eiur fluent¬
aquae iiuae Quidhoce& quando euan¬
gelista exposuit in moran ñ debemus unde

Expanded text:
dissensiones et dubitationes Judaeorum dillius festivitatis die tunc enim ista agebantur, quae appellatur Scenopegia, id est tabernaculorum constructio, de qua festivitate jam s, veniamus; et non pedibus, sed affectibus; nec migrando, sed amando veniamus. Quanquam secundum interiorem hominem, et qui amat migrat. Et aliud est migrare corpore, aliud corde: migrat corpore qui motu corporis mutat locum; migrat corde, qui motu cordis mutat affectum. Si aliud amas, aliud amabas, non ibi es ubi eras. 2. Clamat ergo nobis Dominus: Stabat enim, et clamabat, Si quis sitit, veniat tura, flumina de ventre ejuaquae vivae. Quid hoc esset, quando evangelista exposuit, immorari non debemus. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
penmisencordie quo suaquae porsid&
distybuit quisq paupenb̵ & ad extremũ
p̃posuit eam&ua corponspassionibus
Lisomnib tammagnis reb p̃posuitca¬
ntatem ipsamhab&o. & cunaahabe¬
bis quia sineilla nihilꝓdent quicquid
habere potuens qui auero ad pmscm¬

Expanded text:
sua quae possidet distribuit quisque pauperibus; et ad extremum praeposuit eam etiam corporis passioni: his omnibus tam magnis rebus praeposuit charitatem . Ipsam habeto, et cuncta habebis: quia sine illa nihil proderit, quidquid habere potueris. Quia vero ad S
Abbreviated transcription (Latin):
in eum multitudine iam credentem Mag
facere quando daudurille quis edebat
adparita ad uocem p&nsumexit & suir
pedibus amhulauit ut homines mirarent᷑:
Siceos ad locutus ẽ p&rur quia ñ insua poaes¬
tate istafeciti sedinuiraute illiur quem ipsi
occiderunt. Multi conpunti dixerunt
Quid faciemus: uiderunteni se ingentien¬
mine impi&atis astictos quando illum
occiderunt quem ueneran & adorare
debuerunt. & hoc putabant ee in expia¬
bileMagnũ enĩ facinus eratcuius con¬
sideratia illas facer& dipearare : sed non
debebant desperare ꝓquib incruce pen¬
dens dñs ẽ dignatus orare: Dixeratenim
pat̃ ignasce illis quia nesciunt quid facur
Videbatquosda suas int̃multor alienor illir
iam p&ebat uenia ĩaquib adhucaccipiebat
miunam. & enima dtendebat quod abip¬
Nsmonebatur sed quia pipsis monebatur
Multue quod illis concensume & abipsr
disperar& quando illiuenia meruerin

Expanded text:
nt multitudinem jam credentem. Magnt multitudinem jam credentem. Magfacere . Quando claudus ille qui sedebat ad portam, ad vocem Petri surrexit, et suis pedibus ambulavit, ita ut homines mirarentur, sic eos allocutus est Petrus, quia non in sua potestate ista fecit, sed in virtute illius quem ipsi occiderunt . Multi compuncti dixerunt: Quid faciemus ? Viderunt enim se ingenti crimine impietatis astrictos, quando illum occiderunt, quem venerari et adorare debuerunt: et hoc putabant esse inexpiabile. Magnum enim facinus erat, cujus consideratio illos faceret desperare: sed non debebant desperare, pro quibus in cruce pendens Dominus est dignatus orare. Dixerat enim: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Videbat quosdam suos inter multos alienos; illis jam petebat veniam, a quibus adhuc accipiebat injuriam. Non enim attendebat quod ab ipsis moriebatur, sed quia pro ipsis moriebatur. Multum est quod illis concessum est, et abdesperet, quando illi veniam meruerun
Abbreviated transcription (Latin):
multi crediderunt in eũ humiles & pauperes
saluas faciebat dñr prnciper in saniebant : &ideo
medicũ n salũ n agnos cebant sed&ia occidere
cupiebant. Erat queda: turba quaesuamae
qn tudinem cito uidit & illius medicina
sinedilatione cognouit. Uidece quid sibi
dixent turba ips a conmota miraculis
Num quidxp̃r cumuenent plura signa
cipes uero illi audita multitudinir fide
& eomurmure quoxps glonficabatur
miserunt imn inistros uteum adp̃hende¬
rent: que madp̃henderent adhucnolen¬
tem. quia erqd ñ poterant adp̃hendere
nolentem misi sunt ut audirent docentem
cere fadtun estis. sed ñđ modo quia modon alo
quare as hue modonolo quia adhuc modi¬
cũ tempus uobiscũ sum & tunc uado adeum
qui memisit. Impleredebeo dispensationẽ
mea & sic ꝑuenire ad passianem meam
uos non potestis uenire . Hic iam resumectio
nem sua p̃dix. nolueruntenmagnos cere
p̃sentem & postea que sierunt cum uideren¬

Expanded text:
multi crediderunt in eum. Humiles et pauperes multi crediderunt in eum. Humiles et pauperes salvos faciebat Dominus : principes insaniebant, et ideo medicum non solum non agnoscebant, sed etiam occidere cupiebant. Erat quaedam turba, quae suam aetudinem cito vidit, et illius medicinam sine dilatione cognovit. Videte quid sibi dixerit turba ipsa commota miraculis: Numquid Christus cum venerit, plura signa sta. 8. Principes vero illi audita multitudinis fide, et eo murmure quo Christus glorificabatur, miserunt ministros, ut apprehenderent eum. Quem apprehenderent? Adhuc nolentem? Quia ergo non poterant apprehendere nolentem, missi sunt ut audirent docentem. cere, facturi estis, sed non modo; quia modo nolo. Quare adhuc modo nolo? Quia adhuc modicum tempus vobiscum sum: et tunc vado ad eum qui me misit. Implere debeo dispensationem meam, et sic pervenire ad passionem meam. vos non potestissuam praedixit: noluerunt eum agnoscere praesentem, et postea quaesierunt, cum videre
Abbreviated transcription (Latin):
inescamea fel & insitiminea potaueruntne
ac&o. Expde tabat ut haec omnia complerentꝰ.
damplus mirati suntista potestate monentin
qua potentia miracula facientis: Uentu e enĩ
aderucem ut carpara deponerentur delignoqm̃
sabbatum in lucescebat. & inuenti sunt latrones
uiuenter. Suppliqum quippe crucis ideodunus
erat quia diutiur cruciabat . &omner crucisi¬
xi longa morite negabantur: illiaunemane¬
rent in ligno crunb fractir coacti sunt manut
possentin dedeponi. Dns au inuentur e mariu¬
us & admirati sunt homines & quieum uiuũ
contempserunt. mortuum sic mirati sunt ut
dicerent quida uere filius diehio unde ẽ & illud
frr ubiad querentib: ero sum &illi r&ro redeun¬
tes omnes ceciderunt: Eraterqo in illo potestar
summa nec haracogebatur mons edhoram
expdetabat quao poritune fierd uoluntas non
quiamuiti impler&ur necessitar D& uarbadu¬

Expanded text:
in escam meam fel, et in siti mea potaverunt me in escam meam fel, et in siti mea potaverunt me aceto . Exspectabat ut haec omnia complerentur: unt istam potestatem morientis, quam potentiam miracula facientis. Ventum est enim ad crucem, ut corpora deponerentur de ligno, quoniam sabbatum illucescebat; et inventi sunt latrones viventes. Supplicium quippe crucis ideo durius erat, quia diutius cruciabat, et omnes crucifixi longa morte necabantur. Illi autem, ne remanerent in ligno, cruribus fractis coacti sunt mori, ut possent inde deponi. Dominus autem inventus est mortuus , et admirati sunt homines: et qui eum vivum contempserunt, mortuum sic admirati sunt, ut dicerent quidam, Vere Filius Dei est hic . Unde est et illud, fratres, ubi ait quaerentibus se, Ego sum; et illi retro redeuntes omnes ceciderunt . Erat ergo in illo potestas summa. Nec hora cogebatur mori; sed horam exspectabat, qua opportune fieret voluntas, non qua inviti impleretur necessitas. 7. D
Abbreviated transcription (Latin):
nulla ẽ mutaluilitas tempa rum: Magna igii
intempore. ꝑ quem facta suntitempora factũ
et int̃omnia ꝑ quem sticta suntomnia factũ
et quod secit. factus e quod fecerat. facturenim
homo qui homine fecerat nepenr& quod fecerat.
Secunđ hancdis positionẽ iamuenerat horana¬
parsur erat. Deniq ut nouentis nꝰ necesi tatem
sed potestatem monentis: ꝓpͥnon nullor hocloquor
quicil audiennt nꝰd̾ uenit hora eiur aedificantꝰ
aderedendasa tae fiuntcorda eorum fatua Uter¬
gonouentis potestatem monentir ipsa m passionẽ
recolite crucifixum intuemini. Sinligno penden
sitio. Illi hac audito in arundine ꝑ spangia abtule¬
runt ei ac&um in eruce: AccepitRait p̃fetũ est :¬
& inclinato capite reddidit spm uid&ir poter¬
tatem monentir quia hoc expectabat donecoma
camplerentur qua edeilla p̃dicta fuerant ante
morctẽ futura. Dixeratenim ꝓph&a dederun

Expanded text:
nulla est mutabilitas temporum. Magna igitur nulla est mutabilitas temporum. Magna igitur in tempore, per quem facta sunt tempora; factum esse inter omnia, per quem facta sunt omnia: factum esse quod fecit. Factus est enim quod fecerat; factus est enim homo qui hominem fecerat, ne periret quod fecerat. Secundum hanc dispensationem jam venerat hora napassus erat. 6. Denique ut noveritis non necessitatem, sed potestatem morientis: propter nonnullos hoc loquor, qui cum audierint, nondum venit hora ejus, aedificantur ad credenda fata, et fiunt corda eorum fatua: ut ergo noveritis potestatem morientis, ipsam passionem recolite, crucifixum intuemini. Dixit in ligno pendens, Sitio. Illi hoc audito, in arundine per spongiam obtulerunt ei acetum in cruce: accepit, et ait, Perfectum est; et inclinato capite, reddidit spiritum. Videtis potestatem morientis, quia hoc exspectabat, donec omnia complerentur quae de illo praedicta fuerant ante mortem futura. Dixerat enim propheta: Dederunt
Abbreviated transcription (Latin):
quem facta sunt tem para sciebat eni quandoue¬
nire deber&. Pymo ꝑ multa senẽ aemporum
&annorum p̃dicendus fuit nꝰ enĩ aliquid paruũ
uenturum fuit diufuerat p̃dicandur semꝑ tenen¬
dur. Quandomaiar iudexueni ebat. ganto p̃co¬
nium longiar sener p̃cedebat. Deniq ub iuenit
plenitudo tem pons uenit& illequinar liberar&
a tempore. liberati enĩ a tempare uentun sum
ibi quando ueni &hora. Diese enĩ sempit̃nus qu
nec p̃cedit᷑ ex terno nec exluditur crastino in
hocaus aeculo ualuuntur dier & alutranseunt.
& aluueniunt nullus man& & mam̃ta quib̵ lo¬
quimur inuice expellunt nec stat pnmasillo
ut sonare possit secunda ex quoloquimur. Ali¬
quantum senumur & sineulla dibi tatione se¬
mor sum modoqua manet Itanihilstat nihil
fixum man& in tempore. Amareitaq debent
ꝑquem facta sunt gemparaut liberemura
tempore & sigamur in a &ernitate ubiiam

Expanded text:
quem facta sunt tempora: sciebat enim quando vequem facta sunt tempora: sciebat enim quando venire deberet. Primo per multam seriem temporum et annorum praedicendus fuit; non enim aliquid parvum venturum fuit: diu fuerat praedicendus, semper tenendus. Quanto major judex veniebat, tanto praeconum longior series praecedebat. Denique ubi venit plenitudo temporis, venit et ille qui nos liberaret a tempore. Liberati enim a tempore, venturi suibi, Quando veniet hora; dies est enim sempiternus, qui nec praeceditur hesterno, nec excluditur crastino. In hoc autem saeculo volvuntur dies, et alii transeunt, et alii veniunt; nullus manet: et momenta quibus loquimur, invicem se expellunt, nec stat prima syllaba, ut sonare possit secunda. Ex quo loquimur aliquantum senuimus, et sine ulla dubitatione senior sum modo quam mane: ita nihil stat, nihil fixum manet in tempore. Amare itaque debemus per quem facta sunt tempora, ut liberemur a tempore, et figamur in aeternitate, ubi jam
Abbreviated transcription (Latin):
quare a uscio eum quia abipsosum & ipse me
mintaagnifice utrũq monstrauit abioso
in quid sum quia filius depatre & quic quio
ẽ filiur de illo ẽꝰ cuius ẽ filius. Ideo dñ mihindic¬
patrem nꝰdicimur lum̃ delum in esed tantũ
audir iprememsit noluntellegerenatur &e
dissimilitudine. sed generantis aucton tater
querebantergo eum adp̃hendere & nemo misitin
illũ manus quia tꝰ dumuenerat hora eius hocest
quia nolebat. Quidest eni nꝰ duenerat horaeius
ñ enĩ dĩr subfato natus ẽ. hocnedete credenđ est
nedo deillo ꝑquem factus .es. sed tuahora uoluntas
eilliur illius hora quae eͥnisi uoluntasua. Non
ergo hora d quacoger&urman: sed quadignare¬
turoccidi Tempurenim expeabat quo moreret
quia & tempus exp& tauit quo n arcer&ur. De hoc
temporea pastolus loquens ait. cuali uenitplenitu¬
dotemponr misitdr filiũ suũ ideo multidicunt

Expanded text:
Quare autem scio eum? quia ab ipso sum, et ipse me Quare autem scio eum? quia ab ipso sum, et ipse me misit. Magnifice utrumque monstravit. Ab ipso, inquit, sum: quia filius de patre; et quidquid est filius, de illo est, cujus est filius. Ideo DominPatrem non dicimus lumea de lumine, sed tantum audis, Ipse me misit, noli intelligere naturae dissimilitudinem, sed generantis auctoritatem. Quaerebant ergo eum apprehendere, et nemo misit in illum manus, quia nondum venerat hora ejus: hoc est, quia nolebat. Quid est enim, nondum venerat hora ejus? Non enim Dominus sub fato natus est. Hoc nec de te credendum est, nedum de illo per quem factus es. Si tua hora voluntas est illius; illius hora quae est, nisi voluntas sua? Non ergo horam dixit qua cogeretur mori, sed qua dignaretur occidi. Tempus enim exspectabat quo moreretur, quia et tempus exspectavit quo nasceretur. De hoc tempore Apostolus loquens, ait: Cum autem venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum . Ideo multi dicunt:
Abbreviated transcription (Latin):
sinscitis & ame ipsonueni sed estuerus qui
memisit quem uos nescits hoc e dicere
& mescitis &menescitis: hoc ẽ dicereR iun¬
de simscitis: & undesim nescitis: Vndesim
scitis ihr anazar& cuius &ia parentes nos¬
tis solus eniminhaccaua latebatuirginis
partus: Caitam testis erat mantus ipseenĩ
hoc poterat si delit̃ indicare : qui possitinorra¬
lit̃ & z&are. Hoc erqo excepta uirginis pariu
totam nouerantinihm quodadhamins mn¬
notilerat. Vbinature sciebatur Neteergo
D̾ & menostis & undesimscitis secun c̃ar¬
nẽ & effiqiem haminis qua gerebat. Secd
eum sciatis credite in eum quemmisit&
scids. Dm eni nemouidit umqua nisi
unigenitur filius quie insinupatiis ipse
& cuiualuent filius reuelare. Deniq cu
dixiss& sed estuerus quimisitme quem
uosn scitis utostender& eis unde posren
scire quod nesciebant. Subidcit ego scio
eum. Ergo ame quente ut sciatis eum

Expanded text:
sim scitis; et a meipso non veni, sed est verus qui me misit, quem vos nescitis. » Hoc est dicere, Et me scitis, et me nescitis: hoc est dicere, Et unde sim scitis, et unde sim nescitis. Unde sim scitis, Jesus a Nazareth, cujus etiam parentes nostis. Solus enim in hac causa latebat virginis partus, cui tamen testis erat maritus: ipse enim hoc poterit fideliter indicare, qui posset maritaliter et zelare. Hoc ergo excepto virginis partu, totum noverant in Jesu quod ad hominem penotum erat, ubi natus est sciebatur. Recte ergo dixit, Et me nostis, et unde sim scitis, secundum carnem et effigiem hominis quam gerebat: secuneum sciatis, credite in eum quem misit, et scietis. Deum enim nemo vidit unquam, nisi unigenitus Filius qui est in sinu Patris, ipse et cui voluerit filius revelare . Denique cum dixisset: Sed est verus qui misit me, quem vos nescitis: ut ostenderet eis unde possent scire quod nesciebant, subjecit: Ego scio eum. Ergo a me quaerite ut sciatis eum.
Abbreviated transcription (Latin):
iubantur. hoc deiuda eis qui excaecati
& indurati sunt. Or p̃s ciuitatq in eius
& conueraantur & sanemeos utrum
sub audiend sit. Nid est N conuerian¬
tur conexade suꝑ sententia ubidictũ
ẽ ut nuidean to culis & in tellegant
corde: Quia &hicutiq dictum est ut
nꝰ intellegant. & ipsa eni conuersio
deillius gratia ẽ cuidiciturdr̃ uiriu¬
tum conuertenos. Anforae& hac de
suꝑnae medicinae mis encordia factũ
iustitia constituere uolebant. ad hoc
desererentur ut excaecarentur. Ad
hoc excaecarentur ut offenderent
in lapidem offensionis & impler&ur
facies eorum ignominia atq: itahu¬
qua in flatur suꝑbus. Sediustitiam
di quaiustificatur impius. hoc enĩ
multis eorum ꝓficit inbonum qui
desuo scelere canpunci inxpͥmpostea¬

Expanded text:
adjuvantur. Hoc de Judaeis qui excaecati adjuvantur. Hoc de Judaeis qui excaecati et indurati sunt, Deus praescivit, atque in ejus Et convertantur et sanem eos: utrum subaudiendum sit, non, id est, non convertantur, connexa desuper sententia, ubi dictum est, ut non videant oculis et intelligant corde; quia et hic utique dictum est, ut non intelligant? et ipsa enim conversio de illius gratia est, cui dicitur, Deus virtutum, converte nos . An forte et hoc de supernae medicinae misericordia factum justitiam constituere volebant, ad hoc desererentur, ut excaecarentur; ad hoc excaecarentur, ut offenderent in lapidem offensionis, et impleretur facies eorum ignominia; atque ita hun suam qua inflatur superbus, sed justitiam Dei qua justificatur impius? Hoc enim multis eorum profecit in bonum, qui de suo scelere compuncti, in Christ
Abbreviated transcription (Latin):
sicutergo quod dñs negare seipsum n po¬
test. laus e uoluntatir diuinae ita quod
illin poterant credere culpae uoluntatis
humanae: Eccedico & ego quodaam suꝑbae
sapiunt ut suae uoluntatis uiribus tantum
exislimentee tribuendum. ut negent sibi
ẽe necessarium diuinũ adiutonum adbe¬
neuiuendum Npos sunt credere inxpio¬
menta e̾ credere in eum quiiustificat im¬
pium credere in mediatorem sinequaint¬
posito si reconciliamur do crederein salua¬
cone ia quiuenit quod penerat. que rereat¬
quesaluare. credere ineum quid sinenie
nibuil potestir sacere. Quiergo ignorans
diiustitia quaiustificatur impius sua
uult constituere qua conuincatur sup¬
brinhuneñ potest credere. huinc& .ilii
n poterant credere n qui amutan ho
mines in meliur nꝰ possunt. Sed quam¬
diutalia sapiunt ñ possunt credere:
Hinc excaecantur. & indurantur quia
negando diuinum adiutonum nad

Expanded text:
Sicut ergo quod Dominus negare seipsum non poSicut ergo quod Dominus negare seipsum non potest, laus est voluntatis divinae; ita quod illi non poterant credere, culpa est voluntatis humanae. 10. Ecce dico et ego, quod qui tam superbe sapiunt, ut suae voluntatis viribus tantum existiment esse tribuendum, ut negent sibi esse necessarium divinum adjutorium ad bene vivendum, non possunt credere inest, credere in eum qui justificat impium ; credere in Mediatorem, sine quo interposito non reconciliamur Deo; credere in Salvatorem, qui venit quod perierat quaerere atque salvare ; credere in eum qui dixit, Sine me nihil potestis facere . Quia ergo ignorans Dei justitiam qua justificatur impius, suam vult constituere qua convincatur superbus, in hunc non potest credere. Hinc et illi non poterant credere: non quia mutari in melius homines non possunt; sed quamdiu talia sapiunt, non possunt credere. Hinc excaecantur, et indurantur; quia negando divinum adjutorium, non
Abbreviated transcription (Latin):
diamus dnidicentem. Rogauiꝓte p&re
medeficiat fidestua nesi cexistimemus fidem
nramee in libero arbitrio ut diuinonegeat
adiutorio. Audiamus euangel ista dicente.
dediteis potestatem filios dĩfier Neo mnino
&ustimenius innr̃a potestate ñi ẽe quodere¬
dimus Uerũ tamen in utroq illiur beneficia
cognoscamus. Nam & agendae sunt gratiat
quia data ẽ potestas & orand ne sub cumbat
infirmitas. ipsa ẽ fides quae ꝓdilectianem
operatur. sicuteius mensuram dñs cuiq: par¬
titus ẽ. ut quigloriatur ñ inse ipso. sedd noglo
ri&ur. Nitaq miru e quia ñ poterant crede¬
re. quorum uoluntas sic suꝑba eratutigno¬
rantes diiustitia sua uellent constituẽre:
ic deillis dic apostolus. iustitia edin sunt subiec
. Quieni n exside sed aamqua exoperib tu¬
muer̃. ipso suo tumore caecatioffenderon
in lapidem offensionis. Sic audictũ ẽ ñpo¬
terant ubi intellegendume quod noleban

Expanded text:
diamus Dominum dicentem, Rogavi pro te, Petre, diamus Dominum dicentem, Rogavi pro te, Petre, ne deficiat fides tua ; ne sic existimemus fidem nostram esse in libero arbitrio, ut divino non egeat adjutorio. Audiamus et Evangelistam dicentem, Dedit eis potestatem filios Dei fieri ; ne omnino existimemus in nostra potestate non esse quod credimus: verumtamen in utroque illius beneficia cognoscamus. Nam et agendae sunt gratiae, quia data est potestas; et orandum, ne succumbat infirmitas . Ipsa est fides quae per dilectionem operatur, sicut ejus mensuram Dominus cuique partitus est ; ut qui gloriatur, nn itaque mirum est quia non poterant credere, quorum voluntas sic superba erat, ut ignorantes Dei justitiam, suam vellent constituere: sicut dicit de illis Apostolus, Justitiae Dei non sunt subjecti . Quia enim non ex fide, sed tanquam ex operibus tumuerunt; ipso suo tumore caecati, offenderunt in lapidem offensionis. Sic autem dictum est non poterant, ubi intelligendum est quod nolebant
Abbreviated transcription (Latin):
nis & p̃cipue electis discipulisinuidebat qua¬
dodicebateis. Multa habeo uobdicere sed non
potestis illa poraaremodo Ambulanđest
pacia earum rerum quas capere modo ñ po¬
sumus. Quodsinos ultimus dies ꝓficientesi¬
uit seposse & confidit exponere. absitutn
simparatior discere qua docere: Tantumn
audeat quisqua liberum arbitum sic desen¬
dere: ut nobis orationem quadicimus ne no
inferas intemptationem con&ur aufere
rursus nequisqua: neg& uoluntatis arbiti
& audeat excus are peccatum. Sed audiam
implere passimus Na& quosda nimia sis
uoluntatis fiducia extulit in suꝑbiam Q
quos dam nimiae suae uoluntatis diffidentia
deiecit in neglegentia: illidicunt quidrogam
dm neuincamur temptatione quod innr̃a est
potestate. Istidicunt ut quid conamurbe ne ui¬
uere quod indie potestate. O dñe . o pat̃ qui
es incaelis ne nos inferas inqua lib&istarum
temptationum sed liberanos amalo. Au¬

Expanded text:
nis et praecipue electis discipulis invidebat, quando dicebat, Multa habeo vobis dicere, sed non potestis illa portare modo . Ambulandumpacia earum rerum quas capere modo non possumus. Quod si nos ultimus dies proficientes ivit se posse et confidit exponere, absit ut non sim paratior discere quam docere. Tantum ne audeat quisquam liberum arbitrium sic defendere, ut nobis orationem qua dicimus, Ne nos inferas in tentationem, conetur auferre: rursus, ne quisquam neget voluntatis arbitrium, et audeat excusare peccatum. Sed audiamuimplere possimus. Nam et quosdam nimia suae voluntatis fiducia extulit in superbiam; et quosdam nimia suae voluntatis diffidentia dejecit in negligentiam. Illi dicunt: Utquid rogamus Deum ne vincamur tentatione, quod in nostra est potestate? Isti dicunt: Utquid conamur bene vivere, quod in Dei est potestate? O Domine, o Pater qui es in coelis, ne nos inferas in quamlibet istarum tentationum, sed libera nos a malo ! Au
Abbreviated transcription (Latin):
sicalius ausic. quare ille dõdeserente excaeco¬
tur. illedo adiubante in lumin&ur Nnobis
iudicium deuidicio tantiiu dicis usurpemus
Sed contre mescentes exlamemus cũ a postolo
Oaltitudo diuitiarum sapientia e& scientiae
di qua inscrutabilia sunt iudicia eius &inue¬
tigabiles uiaceius. Undedictũẽ in psalmo

Expanded text:
sic, alius autem sic; quare ille Deo deserente excaecetur, ille Deo adjuvante illuminetur: non nobis judicium de judicio tanti judicis usurpemus, sed contremiscentes exclamemus cum Apostolo, O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei! quam inscrutabilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus
Abbreviated transcription (Latin):
hominum magisqua glora dĩ. Vid& e
que modmodum notauent euange¬
lista & in ꝓbauerit quosda quos tam̃
ineum credidiss ed. Quun ho cingres¬
sus fidei siꝓficerent amore ꝗ ꝗhũma¬
nae gloriae ꝓficiendo superarent.
quẽ superauerat a postolus dicens
Mihi auabsit glonan nisi incruce dñi
Xusẽ &iegomundo Adhoc enĩ & ipsed no
erucem sua ubi eũ dementia suꝑbiae .t¬
pi&atis inrisit ineorum quiin illũ crede¬
rent frontib fixit Vbi e quod am modo se¬
des uerecundiae ut de nomineeius fide
nerubescat & magisdiglona quã homin¬

Expanded text:
i. Videte quemadmodum notaverit Evangelista et improbaverit quosdam, quos tamen in eum credidisse dixit: qui in hoc ingressu fidei si proficerent, amorem quoque humanae gloriae proficiendo superarent, quem superaverat Apostolus, dicens, Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce Domixus est, et ego mundo . Ad hoc enim et ipse Dominus crucem suam, ubi eum dementia superbae impietatis irrisit, in eorum qui in illum crederent frontibus fixit, ubi est quodammodo sedes verecundiae, ut de nomine ejus fides non erubescat, et magis Dei gloriam quam homin
Abbreviated transcription (Latin):
quod inuenitur aempus. quo ad mo¬
riendum ñ sitidoneus quando quidem
talis ẽ incorpore coruptibil hominu
sors ut nsitinea facilior uita quam
mors. Nigituradhucminus idonei
erant sed quidrĩmad moritem sed mi¬
nus idoneierant sequidñm aduitam
quae nhab& moraem. Illo quippeibat
dñs otsurgens a morauis iam ñ mo¬
reretor & morsei ultra ñ domina¬
rectur Moriturum qui ppednm ꝓ
iustitia quomodo iam fuerant sequi¬
tun. Adhuc marayrio ũ inatu ri.
Autiterum dñm ad inmor aaltatem
resurelam. Autiterum dñmadsĩnũ
patis necreliaurum eos. undenec
recesst cumueniss& adeos. quomo¬
nemoposs itin illa felicitate nisi ꝑ¬
fectus incantate :Ideoq docens quo¬
modo idonei ee possintꝑgere. quo
illeantecedebat. mandatum inquit
nouumi do uobis utdiligatis inuice
Lisuntgressus quib: sequendus ẽ xp̃s
sed dehis sermo ubenor in aliud tem¬
pus ẽdifferendus Zxius¬

Expanded text:
quod invenitur tempus quo ad moquod invenitur tempus quo ad moriendum non sit idoneus, quandoquidem talis est in corpore corruptibili hominum sors, ut non sit ea facilior vita quam mors? Non igitur adhuc minus idonei erant sequi Dominum ad mortem, sed minus idonei erant sequi Dominum ad vitam quae non habet mortem. Illo quippe ibat Dominus, ut resurgens a mortuis jam non moreretur, et mors ei ultra non dominaretur . Moriturum quippe Dominum pro justitia, quomodo jam fuerant secuturi, adhuc martyrio non maturi? aut iterum Dominum ad immorrecturi? Aut iturum Dominum ad sinum Patris, nec relicturum eos, unde nec recessit cum venisset ad eos, quomonemo possit in illa felicitate nisi perfectus in charitate? Ideoque docens quomodo idonei esse possint pergere quo ille antecedebat, Mandatum, inquit, novum do vobis, ut diligatis invicem . Hi sunt gressus quibus sequendus est Christus: sed de his sermo uberior in aliud tempus est differendus
Abbreviated transcription (Latin):
Quappsicutiibuam in mortalitate carnis in¬
dutus uera cit ait: cũ adhuc ẽem uobis cum ubi
nihil aliud intellegere possumus nisicuma¬
hucẽem in carnis moraalitate uobiscumito
& hic ñ absurde dix isse intellegitur. adhuc
modicum uobiscum sum tamqua dicer& ad:¬
huc modicum si cotests mortalis sum ego ergo
sequentia uideanius. quentis me& sicũtdixi
iudaeis. quo ego uado uos npotestis uenire. & uob̵¬
di comodo hocẽ modo ñ potestis iuda eis auicũ
hoc dicer& ũ addidit modo. istutaq uenire ñ
poterant.aunc quodille ibat. sed poterant pastea
Nam hoca postolo pero aptissime paulo post
ait. cumenimdixiss &ille. Dñe quouadis
Respondit ei quo egouadoñ potes memodoses¬
qui sequens aupostea. Sedhocquid sit ñneg¬
legent̃ ẽ p̃tereund. quoenim sequitunc ñ põ¬
ter anteliscipul: dñised postea poterunt Si
dixeninus ad moraem homininato

Expanded text:
Quapropter sicut ibi jam immortalitate carnis inQuapropter sicut ibi jam immortalitate carnis indutus veraciter ait, cum adhuc essem vobiscum; ubi nihil aliud intelligere possumus, nisi, cum adhuc essem in carnis mortalitate vobiscum: ita et hic non absurde dixisse intelligitur, Adhuc modicum vobiscum sum, tanquam diceret, adhuc modicum sicut vos estis, mortalis sum ego. Ergo sequentia videamus. 4. Quaeretis me, et sicut dixi Judaeis, quo ego vado, vos non potestis venire, et vobdico modo, hoc est, modo non potestis. Judaeis autem cum hoc diceret non addidit modo. Isti itaque non poterant venire tunc quo ille ibat, sed poterant postea. Nam hoc apostolo Petro apertissime paulo post ait. Cum enim dixisset ille: Domine, quo vadis? respondit ei: Quo ego vado, non potes me modo sequi, sequeris autem postea. Sed hoc quid sit non negligenter est praetereundum. Quo enim sequi tunc non poterant discipuli Dominum, sed postea poterant? Si dixerimus ad mortem, homini nato
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc ipso sermone dicturus ẽ. Pat̾ uola ptubi
ego sum & ipsi sintmecum. Uergo deilla sua cũ
sius p̃senta qua cumillis ẽusq ad consumina¬
tionem saecul nundocutus ẽ ubiait. adhuc
modicum uobis cumsum sed uel deinfirmita¬
te moraali quacumilhs eratusq̃: ad passione
sua autdep̃sentia corporaliquacumillo fu¬
turus erat usq adascensionem sua quod lib&
horum quis eligat cum fide nliagat. Neciuãu
uideator ab orrere iste sensus auero quodicuꝵ
dnmmoraalis carnis communiouenunqua
cum discipulis usq ad passioneni fuit signifi¬
care potuisse dicendo adhuc modicum uobcũ
sum. Apud alium ꝗq euangelistam postre
uidentib tangentib conloquentib quid est
ergo cu madhuc ẽem uobis cum tusicti adhuc
eem incarne moraah in qua estis & uor łunc
enim in eadem carne quidem resus citatus erat:
sed cum illis in eadem moraalitate iam nerat.

Expanded text:
in hoc ipso sermone dicturus est: Pater, volo ut ubi in hoc ipso sermone dicturus est: Pater, volo ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum ? Non ergo de illa sua cum suis praesentia, qua cum illis est usque ad consummationem saeculi, nunc locutus est ubi ait: Adhuc modicum vobiscum sum; sed vel de infirmitate mortali, qua cum illis erat usque ad passionem suam; aut de praesentia corporali, qua cum illis futurus erat usque ad ascensionem suam. Quodlibet horum quis eligat, cum fide non litigat. Ne cui autem videatur abhorrere iste sensus a vero, quod dicimus Dominum mortalis carnis communionem, in qua cum discipulis usque ad passionem fuit, significare potuisse dicendo: Adhuc modicum vobiscum sum, apud alium quoque evangelistam post revidentibus, tangentibus, colloquentibus. Quid est ergo cum adhuc essem vobiscum, nisi: Cum adhuc essem in carne mortali, in qua estis et vos? Tunc enim in eadem carne quidem resuscitata, erat, sed cum illis in eadem mortalitate jam non erat.
Abbreviated transcription (Latin):
esuriendi acsitiendi egestatem sedus que
adista carnis insinuan: uentatem qua
cibandia epotanduamnh ab ebatneces¬
sitatems ed potestatem Hosergo .xL di
enim& sic intellegi adhuc modicun uoł¬
cumsum Ad huc sicutuos in hac infirinitale
carnis &iam ipse sum laneescilic& more¬
retur. atq resurger& quia posteaquam
resinfexit cumillis quidem fuit dieb ut dic
humane est& alia diuina p̃sentia sensib:
ignorata moraalibus dequa item dicit
ecceego uobiscum sumusq ad consũmatio¬
nem saeculi. hoc cerae ñe adhuc mnodicu
uobis cum sum Ñenim modicunẽ utis
ad consummationem sa ecol autsihoc
modicumẽ. Volatenĩ a&as & inoculis
dĩ millea nni sic dies unus. aut sicut uigili
uoluisse credendur ẽ. nunc quando quideni se¬
cutus adiuncxit. Querits ine&sicuthexiude¬
is quoe gouado uosñ potestis uenire : Numquit
postcons ũmationeins aeculi quo ipse uaditue¬
nire ñ poterunt & ubiẽ quodaliquando post

Expanded text:
esuriendi ac sitiendi egestatem, sed usque esuriendi ac sitiendi egestatem, sed usque ad ista carnis insinuans veritatem, quae cibandi ac potandi jam non habebat necessitatem, sed poteenim et sic intelligi, Adhuc modicum vobiscum sum, Adhuc, sicut vos, in hac infirmitate carnis etiam ipse sum, donec scilicet moreretur atque resurgeret: quia posteaquam resurrexit, cum illis quidem fuit diebus, ut dihumanae. 2. Est et alia divina praesentia sensibus ignota mortalibus, de qua item dicit: Ecce ego vobiscum sum, usque ad consummationem saeculi . Hoc certe non est, Adhuc modicum vobiscum sum: non enim modicum est usque ad consummationem saeculi. Aut si et hoc modicum est volat enim aetas, et in oculis Dei mille anni sicut dies unus, aut sicut vigiliavoluisse credendus est nunc, quandoquidem secutus adjunxit, Quaeretis me, et sicut dixi Judaeis, quo ego vado, vos non potestis venire. Utique post consummationem saeculi, quo ipse vadit, venire non poterunt, et ubi est, quod aliquanto post
Abbreviated transcription (Latin):
Edueritenda ẽ scarissi midomini¬
corum uerboru mordinata co¬
nexio. cumenim superius di¬
xiss& postea qua iudas
egres sus ẽ & abnllas corum
&iam corporali conuersatione serunstu
.ẽ. Nunc clarificatus ẽ filius hominir e
ds clarificatus ẽ in eo. quodũuefuturũ
regnum significans. D. quando mali se¬
parabunturabonis siue quod eius resurfec¬
tio tunc futura e& idest differenda ñ eeit :
sicut infinesae culi nr̃a differtur. acdeinde
addidiss& Sidr̃ clarificatus ẽ in eo.
& ds̃ clarificauit eum in sem & ipso & conti¬
nuo clarificauit cum. quod sine ulla ainbigi¬
itate desua resumestione continuo futura
testatus ẽ. Adiecit& art. filiolia dluemo¬
dicũ uobiscum sum neputarentergo qđ
siccum clarificaturus e& ds̃ ut neis con¬
iungeretur ulterius ea conuersatione
dem resurretioneclarificabor n tam̃ con
tinuo ascensurus incaelum. sed adhuc
modicumuobiscum sum. Sicenim serp̃lũ
manducans &bibens ñ quideinhabens

Expanded text:
dvertenda est, charissimi, dominicorum verborum ordinata connexio. Cum enim superius dixisset, posteaquam Judas egressus est, et ab illa sanctorum etiam corporali conversatione sejunctus est, Nunc clarificatus est Filius hominis, et Deus clarificatus est in eo: quod sive futurum regnum significans dixit, quando mali separabuntur a bonis, sive quod ejus resurrectio tunc futura esset, id est, differenda non esset, sicut in finem saeculi nostra differtur: ac deinde addidisset, Si Deus clarificatus est in eo, et Deus clarificabit eum in semetipso, et continuo clarificabit eum, quod sine ulla ambiguitate de sua resurrectione continuo futura testatus est: adjecit, atque ait, Filioli, adhuc modicum vobiscum sum. Nesic eum clarificaturus esset Deus, ut non eis conjungeretur ulterius ea conversatione,idem resurrectione clarificabor, non tamen ctinuo ascensurus in coelum, sed adhuc modicum vobiscum sum, sicut enim scriptum manducans et bibens, non quidem habens
Abbreviated transcription (Latin):
clarificatur. Tuncillum dr̃ inseda¬
risicat. Deniq taniq ista exponens:
adiungit& dic. Sids clarificatus ẽ
ipso. Hocẽ si dr̃ claraficatur ẽ in eo
quiañ uenit facere uoluntateni sua
seduo luntatem eius quimisi teum
& ds clarisi cauiteum insem&ipso
utnatur ahumana in qua ẽ filius
hotiunis qua e a uerboa &erno sus¬
cepta ẽ&ia in mortalia&ernita¬
tedonettur: & continuo inquid
clarisi cabiteum nesunectionem
scili& suã nonsicut nraminfine
sacculi sed continuo futuracacad
testatione pdicens ⁊ psa ẽetũ dan¬
ficatio dequa euangelista iaindixe¬
eomodo post resumectionem ere¬
denctib: dandus quia ilir ñduinfu¬
erat clarificatus: idest ñdum fuerat
moraalitas ininaratalitate uestita
&in a ecterna uiritutem tempora¬
lis infiriitas cominutata Potest¬
& deista clarificatione distum uiden
Nuncdarificatus ẽ filius hominis
ittquodait nun oñaditiminentem
p̃assionem sed aduicina resursectio¬

Expanded text:
clarificatur, tunc illum Deus in se claclarificatur, tunc illum Deus in se clarificat. Denique tanquam ista exponens, adjungit, et dicit: Si Deus clarificatus est eo, quia non venit facere voluntatem suam, sed voluntatem ejus qui misit illum; et Deus clarificavit eum in semetipso, ut natura humana, in qua est Filius hominis, quae a Verbo aeterno suscepta est, etiam immortali aeternitate donetur; et continuo, inquit, clarificabit eum, resurrectionem scilicet suam, non sicut nostram in fine saeculi, sed continuo futuram hac attestatione praedicens. Ipsa est enim clarificatio de qua evangelista jam dixeeo modo post resurrectionem credentibus dandus, quia Jesus nondum fuerat clarificatus: id est, nondum fuerat mortalitas immortalitate vestita, et in aeternam virtutem temporalis infirmitas commutata. Potest et de ista clarificatione dictum videri, Nunc clarificatus est Filius hominis; ut quod ait nunc, non ad imminentem passionem, sed ad vicinam resurrectio
Abbreviated transcription (Latin):
sicut sol in regno patris sui. Hoc futurx
p̃uidens dñs E nuncsignifi catornẽe
contestans. Di gceente iuda tamꝰꝗ
tizanius separatis remnanentibus
tamꝗͣ tnitico apłisscis. Nuncinquit s
clarificaturẽ filius homins tauĩꝗ
dicer&. eccemillam ea clarisicatio
tus ẽ filius haminis que madinođ
bonum semens: gnificabat filias seg̃¬
ni. autzi ÷ania significabant filior
ligni. Sicergo sol& loqui senptura
res significantes tainiq illas quae sig¬
nificatitur appellans: ⁊talo catus ẽ
dñs dicens Nunclarficatus ẽ filius
hominis poste a quã separato in de
nequissimo & secait reitanentibus
scis significata ẽ glorificatio eius
quandoseparatis iniquis manebit
mnaecternitate cuiris c̃ĩs. Cum ãũ
dixiss & nuncdanficatus ẽ filius
bominis a diuncxite ds̃ clanfica¬
tus ẽ in eo. i pra esterum & anficatio
fili haminis sids̃ clarificaturineo
Si enim ñ ipse inseipso. sed dr̃ in illo

Expanded text:
sicut sol in regno Patris sui . Hoc futurum sicut sol in regno Patris sui . Hoc futurum praevidens Dominus, et nunc significatum esse contestans, discedente Juda tanquam zizaniis separatis, remanentibus tanquam tritico Apostolis sanctis, Nunc, inquit, clarificatus est Filius hominis: tanquam diceret, Ecce in illa mea clarificationtus est Filius hominis: quemadmodumBonum semen significabat filios regni, aut, zizania significabant filios ligni . Sicut ergo solet loqui Scriptura, res significantes tanquam illas quae significantur appellans; ita locutus est Dominus dicens, Nunc clarificatus est Filius hominis: posteaquam nequissimo, et secum remanentibus sanctis, significata est clarificatio ejus, quando, separatis iniquis, manebit in aeternitate cum sanctis. Cum autem dixisset: Nunc clarificatus est Filius hominis, adjunxit: Et tus est in eo. Ipsa est enim clarificatio Filii hominis, ut Deus clarificetur in eo. Si enim non ipse in seipso, sed Deus in illo
Abbreviated transcription (Latin):
Naecines &arisicatio anpotius humiliatio
Nonne quando miracula faciebatait tam̃
deillo iste ips e iohannes Sp̃s nerat datus
quia ihs ñdum erat glorificatus: cuminor
catus faciens diuina & glarificatus ẽ passu¬
rus humana : Mruni sihocđs ille magis¬
tersignificabat & docebat: Hs uerbis alti¬
us ẽ ꝑscruta idum altissimiictum quis e
aliquantum manifestat ut in ueniamnus
&iterumoccultat ut inquirdon us & de
inuentis adinuenienda taniq passibus
innitamur. Videtliicaliquit qđ
p̃figur& magnum aliquid exut
iudas & clarificatus ẽ ihr̃. exiit
filius ꝑditionis & clarificatus ẽ fihus
hominis ille quippe exierat ꝑꝑ
estis sed nonomnes excunteitaꝗ
inmnundo omnes mnundi remanser.
& cui suomundator manserur:
alealiquid ent cumuictus axpo tran¬
sient hicmundus & nemno in populo
xp̃i remanebi tinmundus cuiugi¬
zanus atrtico separatis iusti fulgebi

Expanded text:
Haeccine est clarificatio, an potius humiliatio? Haeccine est clarificatio, an potius humiliatio? Nonne quando miracula faciebat, ait tamen de illo iste Joannes, Spiritus non erat datus, quia Jesus nondum erat glorificatus ? catus, faciens divina, et glorificatus est passurus humana? Mirum si hoc Deus ille magister significabat, et dicebat his verbis. Altius est perscrutandum Altissimi dictum, qui se aliquantum manifestat ut inveniamus, et iterum occultat ut inquiramus, et de inventis ad invenienda tanquam passibus innitamur. Video hic aliquid quod praefiguret magnum aliquid. Exiit Judas, et clarificatus est Jesus. Exiit filius perditionis, et clarificatus est Filius hominis. Ille quippe exierat, estis, sed non omnes. Exeunte itaque immundo, omnes mundi remanserunt, et cum suo mundatore manserunt. Tale aliquid erit, cum victus a Christo transierit hic mundus, et nemo in populo Christi remanebit immundus; cum zizaniis a tritico separatis, justi fulgebunt
Abbreviated transcription (Latin):
uenientes Nosali semꝑ ambulemus in uia.
donec eoueniamus quoducituia. nusquam
in ea reinaneamus doneo ꝑducat ubimane¬
unus atq: ita & querendo tendimus & inue¬
mendo adaliquit ꝑuenimus. & adidquod
restat querendo& inueniendo transimus
quousq ibi fiatfinis queren diubi ꝑfectioni ñ
sũꝑ ẽ intentio ꝓficiendi Haec p̃locutio dilec¬
habuit ante passionem Drofundus ẽ enim
&utiq: ubi multum laboraturus ẽ dispota¬
tor. ñ recussus deb&ee auditor. Qui dergo
ait dñs postea qua uidas exiit utcitius face¬
& quoderat facturus. Hoce driitraditu¬
rus  iuidaat dies cũ exiss& nox E iuidait
redemptor. cum exiss& uenditor. Sunc
inquit clãrificatus es filius hominis quas¬
renunc E Num quid quia exiit quitradatꝰ
quia imminent qui tene̾nt & occidant :
ligetur. ut iudicetur. ut candem pnetur
at inrideatur. ut crucifigatur. ut int̃imaetꝰ

Expanded text:
ervenientes. Nos autem semper ambulemus in via, ervenientes. Nos autem semper ambulemus in via, donec eo veniamus quo ducit via. Nusquam remaneamus in ea donec perducat ubi maneamus; atque ita et quaerendo tendimus, et inveniendo ad aliquid pervenimus, et ad id quod restat, quaerendo et inveniendo transeamus, quo usque ibi fiat finis quaerendi, ubi perfectioni non superest intentio proficiendi. Haec praelocutio, dilechabuit ante passionem: profundus est enim, et utique ubi multum laboraturus est disputator, non remissus debet esse auditor. 2. Quid ergo ait Dominus posteaquam Judas exiit, ut citius faceret quod erat facturus, hoc est, Dominum traditurus? Quid ait dies, cum exisset nox? Quid ait Redemptor, cum exisset venditor? Nunc, inquit, clarificatus est Filius hominis. Quare nunc? Numquid quia exiit qui tradat, quia imminent qui teneant et occident? ligetur, ut judicetur, ut condemnetur, ut irrideatur, ut crucifigatur, ut interimatur?
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Vtinuentus queratur in mensur ẽ
Vndealibi dicitur. Quente faciem eius
semꝑ satiatenĩ querentẽ in quantum
Iocapit & inuenientem capaciorem
facit utrus sus querat implere ubiplu
capere coepent. Nergoita dictumẽ que¬
nte faciem eius semp: quemadiniodum
sic̃ille ait. cum consuma uent homo tunc
incipit. don ec ad illa uitaniueniamus
ubisi cimpleamur ut capaciores ñ essicia¬
mur. quia ita ꝑfesti en: nus utiam ñ ꝑfici¬
mus. Tunc enimostendetur na quod suf¬
ficit nob. Hic ausemꝑ querainus & frustus
inuentionis ñsitfinis inqisitionis neq:
enimp̃p ea ñ semꝑ quiahictantum ÷ ed
ideohic semꝑ dicimus eẽ quesendum
ne aliquan dohicputemus ab inquisitio¬
ae cessanddum. Nam& de quib distumẽ semp
discenter & adueritatis scientiae num ꝯperue¬
nientes. Hic suntutiq semper discentes cum
uero de acuita ȩxierint iam ñerunt discen¬
tes sedeiroris sin mercedem recipientes Sic
tur. sempambulantes. & numqa duiam ꝑ¬

Expanded text:
mensus est. Unde alibi dicitur, Quaerite faciem ejus semper . Satiat enim quaerentem in quantum capit; et invenientem capaciorem facit ut rursus quaerat impleri, ubi plus capere coeperit. Non ergo ita dictum est, Quaerite faciem ejus semper, quemadmodum sicut ille ait, Cum consummaverit homo, tunc incipit : donec ad illam vitam veniamus, ubi sic impleamur, ut capaciores non efficiamur, quia ita perfecti erimus, ut jam non proficiamus. Tunc enim ostendetur nobis quod sufficit nobis. Hic autem semper quaeramus, et fructus inventionis non sit finis inquisitionis. Neque enim propterea non semper, quia hic tantum; sed ideo hic semper dicimus esse quaerendum, ne aliquando hic putemus ab inquisitione cessandum. Nam et de quibus dictum est, Semper discentes, et ad veritatis scientiam nunquam pervenievero de hac vita exierint, jam non erunt discentes, sed erroris sui mercedem recipientes. Sictur, semper ambulantes, et nunquam ad viam p