comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rem sͥ instituere. Sed̾o. an amicoꝵ
patrocinia in electiõe debeant ꝯuales¬
cere. Cercio. an habendꝰ sit simoni¬
acus. qui post electionẽ huiꝰ cemodi iuram̃tũ ea¬
nonicis prãt. Quarto. anliceat eticis ante sen¬
tentiȩ tp̃s ab ep̃o suo discedere. Quinto an sine
litt̾is apłici debeat redire ad ꝓpͥam eccłam.
Id aut̃ ep̃o successorẽ sibi instituere liceat. exũ¬
bis zachariȩ pp̃ conicit᷑. orb maguntino archi¬
ep̃o ꝑmisit adiutorem sͥ statuere. qͥ ei defuncto in
plenitudinẽ potestatis succedet. Itẽ ex ũb sima
pinatꝰ euenerit: ut de sui electione successoris ñ
petri ꝓbat᷑. qui beatũ clem̃tẽ sͥ successorẽ instituit.

Expanded text:
rem instituere? Secundo, an amicorum patrocinia in electione debeant convalescere? Tertio, an sit habendus simoniacus qui post electionem hujusmodi juramentum canonicis praestat? Quarto, an liceat clericis ante sententiae tempus ab episcopo suo discedere? Quinto, an sine literis apostolicis debeat rd autem episcopo successorem sibi instituere liceat, ex verbis Zachariae Papae conjicitur, quibus Maguntino archiepiscopo permisit adjutorem sibi statuere, qui ei defuncto in plenitudinem potestatis succederet. § 1. Item ex vepinatus evenerit, ut de sui electione successoris, utur, qui B. Clementem sibi successorem instituit.
Abbreviated transcription (Latin):
etuentes dños famuli si ad eccłȩ septa ꝯfugerint.
int̾cessionẽ debent querere ñ latebras. ne ipsa
p̃sũptio tarditatis temeritatẽ augeat renitendi.
filiꝰ ienĩ nr̃ uir spectabił petrꝰ. qr̃ seruũ suũ in eccła
scĩ clementis diutiꝰ cõmoratũ. cui dũ putasset sacra¬
menta pr̃ari. illum eg̾di nulla ratione uoluisse: Et
id̃o directus supͣdicti hõ de p̾senti cũ eo quẽ eleg̾is
ẽẽ mittendum. cum de ĩpunitate eiꝰ sac̃m̃ta p̾̃bu̾it.¬

Expanded text:
etuentes dominos famuli, si ad ecclesiae septa confugerint, intercessiones debent quaerere, non latebras, ne haec ipsa praesumtio tarditatis temeritatem augeat renitendi. Filius etenim noster vir spectabilis Petrus queritur servum suum in ecclesia. S. Clementis diutius commorari, cui quum deputasset sacramenta praestari, illum egredi nulla ratione voluisse. Et ideo directus supradictus homo de praesenti cum eo, quem elegeris esse mittendum, quum de impunitate ejus sacramenta praebu
Abbreviated transcription (Latin):
ad̾ enĩ ad alia offã ꝯfert᷑ hoc religionis cultui atꝙ
tio domesticoꝵ. ⁊ quedã alienatio hem̃oꝵ. ut suis
Clicis ⁊ deo
deuotis. nec causas agẽ nec aliqͥd ꝓpͥũ hab̾e licet.

Expanded text:
a enim officia confertur, hoc religionis cultui atqutio domesticorum, et quaedam alienatio carissimorum, ut suis ricis et Deo devotis nec causas agere, nec aliquid proprium habere licet.
Abbreviated transcription (Latin):
ces curas ⁊ illa nos ualde sollicitat. uͥad ꝯsecͣndũ
antistitẽ nr̃m spectat᷑ arbitriũ. Defuncto gͥ lau¬
rentio eccłȩ metdiolanensis ep̃o sua nob̃ relati¬
one clerus in notuit. in electione se filii nr̃i con¬
stantii diaconi sui unanimit̃ ꝯsensisse. S. qm̃ ea
dẽ ñ fuit subscripta relatio. ne qͥd qd̾ ad cautelã
fultum genuã ꝓficisci necesse ẽ Et qr illic multi
mediolanensium coacti barbarica feritate ꝯsistunt.
te disterminat. siꝗ in p̃dicto filio nr̃o ꝯstantino oĩ¬
um uoluntates atq ꝯsensũ ꝑdurare cognoseis: tẽ
auctoritatis assensu. solacian dño facias ꝯsecrari.
quatenꝰ huiꝰ modi seruata ꝯsuetudine. ⁊ apłica se¬
des ꝓpͥũ uigorẽ retineat. & a se ꝯcessa aliis iura ñ¬

Expanded text:
curas, et illa nos valde sollicitat. ubi ad consecrandum antistitem nostrum exspectatur arbitrium. Defuncto igitur Laurentio Ecclesiae Mediolanensis episcopo, sua nobis relatione clerus innotuit in electione se filii nostri Constantii, diaconi sui, unanimiter consensisse. Sed quoniam eadem non fuit subscripta relatio, ne quid quod ad cautelam uffultum Genuam te proficisci necesse est. Et quia multi illic Mediolanensium coacti barbarica feritate consistuntte disterminat, siquidem in praedicto filio nostro Constantio omnium voluntates atque consensum perdurare cognoscis, tuncauctoritatis assensu, solatiante Domino, facias consecrari, quatenus hujusmodi servata consuetudine, et apostolica sedes proprium vigorem retineat, et a se concessa aliis sua
Abbreviated transcription (Latin):
rã belloꝵ sp̃ualiũ gererent. nunꝗͣ ut opinorgert̃.
iudaicaꝵ historiaꝵ libri discipłis xp̃i qui uenit pacẽ
docẽ legendi i eccłiis fuissent ab apłis traditi. Quoenĩ
eis belloꝵ ꝓficẽt ista descriptio. quib dr̃ a iñui pacem
bet᷑. ñ uos met ipsos uindicantes ⁊ mag̃ iniuriã ꝑcipi¬
tamina ꝯtͣ sp̃uales adu̾sarios desudanda. uelut ma¬
ostentatione corporis ꝗͣ p̃parationẽ cordis st̃ retinen¬
da. Uñ aug̃ ait in sermone de puero centurionis: Pre¬

Expanded text:
ram bellorum spiritalium gererent, nunquam, ut opinor, Judaicarum historiarum libri discipulis Christi, qui venit pacem docere, legendi in ecclesiis fuissent ab Apostolis traditi. Quo enim eis bellorum proficeret ista descriptio, quibus dicitur ab Jesu: Pacem n vosmetipsos vindicantes, sed magis injuriam accipitamina contra spiritales adversarios desudanda, velut maostentatione corporis quam praeparatione cordis sunt retinenda. Unde Augustinus ait in sermone de puero centurionis : C. II. Prae
Abbreviated transcription (Latin):
on ẽ aplebe aut auulgarib hominib arguen-¬
ista dico. qr infidiator bõa sepissime solet ꝯuertere
in malũ. ⁊ in electis ponẽ maculã. Itẽ silũst̃ pp̃.¬
Laicꝰ ełicũ non accuset.

Expanded text:
on est a plebe aut vulgaribus hominibus arguenista dico, quia insidiator bona saepissime solet convertere in malum, et in electis ponit maculam. C. II.clericum non accuset.
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Quinto an liceat ei ẽẽ in eccła. ł fungi ea
ordinatione quã pat̾na pecunia ẽ assecutus:
Sexto. an illi qui ab eo iam simoniaco ignorant̃
ordinati s̃. sint abiciendi. an non. Septimo. si
renuntians suȩ heresi sit recipiendus in ep̃ali
catũ sit. ꝓbat᷑ multoꝵ auctoritatib Nit enim
leo p̃p.
Simoniaci gr̃am ñ pr̃ant. quã uendere

Expanded text:
sit! Quinto, an liceat ei esse in ecclesia, vel fungi ea sit! Quinto, an liceat ei esse in ecclesia, vel fungi ea ordinatione, quam paterna pecunia est assecutus? Sexto, an illi, qui ab eo jam simoniaco ignoranter ordinati sunt, abjiciendi sint, an non? Septimo, si renuncians suae haeresi sit recipiendus in epicopali ccatum sit, probatur multorum auctoritate. Ait enim Leo Papa: C. I. Simoniaci gratiam non praestant, quam vendere
Abbreviated transcription (Latin):
uidam habens filium.
ꝓbtulit eum ditissimo
cenobio Exactus ab
decem libras soluit. ut
filius susciꝑet᷑. ipsom̃
beneficio ȩtatis hoc i-¬
g̃norante: Creuit puer. ⁊ ꝑ increm̃ta tp̃ꝵ
et officioꝵ ad uirilem ȩtatem et sacerdotii
gradum ꝑuenit Ex iñ suffragantib meri¬
tis in ep̃m eligit᷑. Int̾ueniente obsequio
et pat̾nis p̾cib data quoq pecunia cui¬
dam ex ꝯsiliariis archiep̃i. ꝯsecrat᷑ iste in
antistitem. nescius pat̾ni obsequii & ab
oblatȩ pecumȩ: Procedente uero tp̃r. non¬
nullos ꝑ pecuniam ordinauit. quibdam u̾o
gratis benedictionẽ sacerdotalem dedit. Tandẽ
apud metropolitanũ suũ accusatus ⁊ c̃uictus.
sententiã in se damnationis accepit. Hic pri¬
mum querit᷑. an sit peccatũ emere spũalia:
Scd̾o an ꝓ ingressu eccłȩ sit exigenda pecunia
uł si exacta pecunia fuerit. an sit ꝑsoluenda¬
bendas emere eccłȩ sit simoniacũ: Quarto.ã.
iste sit reus criminis. qd̾ eo ignorante pat admi¬

Expanded text:
uidam habens filium obtulit eum ditissimo coenobio; exactus ab decem libras solvit, ut filius susciperetur, ipso tamen beneficio aetatis hoc ignorante. Crevit puer, et per incrementa temporum et officiorum ad virilem aetatem et sacerdotii gradum pervenit. Exinde suffragantibus meritis in episcopum eligitur, interveniente obsequio et paternis precibus; data quoque pecunia cuidam ex consiliariis archiepiscopi, consecratur iste in antistitem, nescius paterni obsequii et oblatae pecuniae. Procedente vero tempore nonnullos per pecuniam ordinavit, quibusdam vero gratis benedictionem sacerdotalem dedit; tandem apud metropolitanum suum accusatus et convictus sententiam in se damnationis accepit. Hic primum quaeritur, an sit peccatum emere spiritualia? Secundo, an pro ingressu ecclesiae sit exigenda pecunia, vel si exacta fuerit, an sit persolvendabendas ecclesiae emere sit simoniacum? Quarto, an iste sit reus criminis, quod eo ignorante pater admi
Abbreviated transcription (Latin):
sequestrata Quã obrẽ cauendũ ẽ. ne cũ ea pari
mucrone ꝑcellaris sententiȩ. ac ꝓ uniꝰ muliercule
passione uinctus ⁊ obligatꝰ ad ꝑhenne traharis
exitium: det̾iꝰ quippe in ppłis p̃lati delinquunt.
ac ꝑ hoc ip̃i crudelius quã cȩti puniunt᷑. ut ait

Expanded text:
 contubernio sequestrata. Quamobrem cavendum est, ne cum ea pari mucrone percellaris sententiae, ac pro unius mulierculae passione vinctus et obligatus ad perenne traharis exitium. Deterius quippe in populis praelati delinquunt, ac per hoc ipsi crudelius quam ceteri puniuntur, ut ait
Abbreviated transcription (Latin):
ppłis celebrar̃. ad honorẽ sũmi sac̃dotii ꝑuenisse:
Quoꝵ om̃iũ neminẽ ad societatẽ quidẽ ordinis
cłicoꝵ oportuerat ꝑuenire: Quȩ si singula discu¬
tienda mandamꝰ. ñ modicos motꝰ. aut scandala.
hispaniensib ꝓuinciis quib mederi cupimꝰ. de
studio em̃datiõis inducemꝰ Iccirco remittenda potiꝰ
ħ putamꝰ. S ne deinceps similia cõmittant᷑. dilecti¬
onis ur̃ȩ maturitas ꝓuid̾e debebit. ut tantȩ usur
patioi nc̃ finis necessariꝰ ĩponat᷑. eo uidelicet ꝯstitu¬
to. ut qͥcꝙ tales oroiati fũint. cũ ordinatoub ss
deponant᷑.¬

Expanded text:
acerdotii pervenisse! Quorum omnium neminem ne ad societatem quidem ordinis clericorum oportuerat pervenisse. Quae si singula discutienda mandemus, non modicos motus, aut scandala Hispaniensibus provinciis, quibus mederi cupimus, de studio emendationis indicemus; idcirco remittenda potius haec putamus. Sed ne deinceps similia committantur, dilectionis vestrae maturitas providere debebit, ut tantae usurpationi saltem nunc finis necessarius imponatur, eo videlicet constituto, ut quicunque tales ordinati fuerint cum ordinatoribus suis deponant
Abbreviated transcription (Latin):
cerdotib singillatim dic̃. Consecrent᷑ ⁊ scĩficent᷑
dñe manꝰ iste. ut quicqͥd ꝯsecrauerint ꝯsecratũ sit.
⁊ quet̃q benedixerint benedicta sint. Ecce cõ-¬
munis ẽ benedictio. Uñ gͥ diuortiũ: Sic̃ gͦ in
benedictione utͥq cõmunẽ nanciscunt᷑ potesta¬
tem. ita in institutione cõmunit̾ assecuntur pote¬
statis executionem. Cȩt̾m absq ep̃oꝵ licentia non¬

Expanded text:
it: Consecrentur et sanctificentur, Domine, manus istae, ut quidquid consecraverint consecratum sit, et quaecunque benedixerint benedicta sint. Ecce communis est benedictio. Unde igitur divortium? Sicut ergo in benedictione utrique communem nanciscuntur potestatem, ita in institutione communiter assequuntur potestatis exsecutionem. § 3. Ceterum absque episco
Abbreviated transcription (Latin):
cõquer̾et᷑. angłs flebothomo linguã eius tetigit. et
cõnumerat. tale ẽ quale ẽ illud apłi ad philippenses qͥ c̃s
inꝑfecti sumꝰ b sentiamꝰ. se ipsũ ĩꝑfectis ꝯnumerans. huicidẽ
ieronimꝰ alibi ait. Natꝰ in pauꝑe domo ⁊ intugurio rusti¬
cano et infra. Nos sufarcinati auro. se famelicũ fa¬
stidientib mella pauꝑẽ diuitib ꝯnumerans supͣ
uͥ agit᷑ de cłicis. qui ꝓpͥ̾a relinquere nolunt. Cap̃.
tutis. eadem liceant quȩ & aliis sacerdotib ꝓbut᷑.
hoc ⁊̃ ex similitudine ꝯsecrationis. Non enĩ in con¬
secratione eoꝵ aliud dr̃. ⁊ aliud in ꝯsecͣtiõe alioꝵ¬

Expanded text:
conquereretur, angelus phlebotomo linguam ejus tetigit, et conquereretur, angelus phlebotomo linguam ejus tetigit, et  connumerat, tale est, quale illud Apostoli ad Philippenses: Quicunque imperfecti sumus, hoc sentiamus, se ipsum imperfectis connumerans. Hinc idem Hieronymus alibi ait: Natus in paupere domo et tugurio rusticano. Et infra: Nos suffarcinati auro, se famelicum fastidientibus mella, pauperem divitibus connumerans, supra ubi agitur de clericis, qui propria relinquere nolunt, cap. Gtutis, eadem liceant, quae et aliis sacerdotibus. Probatur hoc etiam ex similitudine consecrationis. Non enim in consecratione eo
Abbreviated transcription (Latin):
dum meruisse ꝑhibemini. fundos ⁊ mãcipia ue-¬
stra nullus nouis collationib obligabit. s uaga¬
moderatione ꝑpendere. a quib sp̃alit̾ necessitatib
eccłȩ urbium singulaꝵ habeant᷑ ĩmunes. Prima¬
ne p̃dia usib cęlestium secretoꝵ dedicata sordido-¬
rũ mimnerum fece uexent᷑. nicħ extra ordina¬
riũ ab hinc suꝑ indictũ ue flagitet᷑ nulla neces
pret canonicã illationẽ pret̃ quã aduenticiȩ ne-¬
cessitatis sarcina repentina poposcerit. eius fũ¬
ctionib ascribat᷑. Siquis ꝯtͣ uenerit. pꝰ debitȩ ul¬
tionis acrimoniam quȩ erga saclegos iure pro-¬
entiã minoꝵ erga maiores assignans ait. abbã
sint diuina gr̃a intus c̃omoniti. sic̃ beatꝰ gg̃ refert
in dialogo de beato benedicto. ꝙ homines montis
cassini ad fidem adduxit. ⁊ arã apolinis quȩ ibi erat
erecta subũtit. ⁊ de quodã equitio cui angłs insom¬
nis apparuit.⁊ eũ ad p̾dicandũ misit. qui cũ deuitiõ lingue

Expanded text:
dum meruisse perhibemini, fundos et mancipia vestra nullus collationibus obligabit, sed vacamoderatione praescribere, a quibus specialiter necessitatibus ecclesiae urbium singularum habeantur ine predia usibus caelestium secretorum dedicata, sordidorum munerum faece vexentur; nihil extraordinarium ab his superindictitiumve flagitetur, nulla transpreter canonicam illationem, quam adventitiae necessitatis sarcina repentina poposcerit, eius functionibus ascribatur. Si quis contravenerit, post debitae ultionis acrimoniam, quae erga sacrilegos iure promentiam minorum erga majores assignans ait: Abbas sint divina gratia intus commoniti, sicut B. Gregorius refert in dialogo de B. Benedicto, qui homines montis Cassini ad fidem adudxit, et aram Apollinis, quae erat ibi erecta subvertit; et de quodam Equitio, cui angelus in somnis apparuit, et eum ad praedicandum misit, qui, cum de vitio linguae
Abbreviated transcription (Latin):
quib tutores. ł curatores. auetĩb legib dantur.
Cos tn elicas ⁊ monachos huiꝰ modi hr̃e benefici¬
um sãctimꝰ. qui ad sacroseãs eccłas ł monast̾ia ꝑ¬
manent. ñ deuagantes. neq circa ministia diui¬
na desides. Cum ꝑꝑ ħ ipsũ beneficiũ eis indulge¬
mus. uͭaliis om̃ib derelictis omipis dĩ in ħeant.¬

Expanded text:
quibus tutores vel curatores a veteribus legibus dantur. Eos tamen clericos et monachos huiusmodi habere beneficium sancimus, qui ad sacrosanctas ecclesias vel monasteria permanent, non devagantes neque circa divina ministeria desides, cum propter hoc ipsum beneficium eis indulgemus, ut aliis omnibus derelictis dei omnipotent
Abbreviated transcription (Latin):
sꝙ adeo sane cõꝑimꝰ illicita quȩꝙ ꝓrũꝑe. ut demo¬
nib similib ꝙ passionib irretitis: misteria sacro¬
scã tractare tribuat᷑. Qͥb siin hoc oꝑe positis aliqͥdꝓ
uͥ ministros ipsos curationis humanȩ tanta ꝑspe¬
xerit calamitate uexari: Att ideo necessario re
ciatũ fortassis. aut debilẽ nequaquã scã ꝯtingere
lex diuina ꝑmisit:⁊ quantomagis doni celestis ois¬
pensatores eẽ ñ ꝯuenit. qd̾ ẽ deteriꝰ m̃te ꝑculsos:¬

Expanded text:
 adeo sane comperimus illicita quaeque prorumpere, ut daemonibus similibusque passionibus irretitis ministeria sacrosancta tractare tribuatur. Quibus si in hoc opere positis aliquid ubi ministros ipsos curationis humanae tanta perspexerit calamitate vexari? Atque ideo necessario remciatum fortassis, aut debilem nequaquam sancta contingere lex divina permisit : quanto magis doni coelestis dispensatores esse non convenit, quod est deterius, mente perculsos
Abbreviated transcription (Latin):
ue de causa maximi sint agenda exepłis qͣs
iatore castorio cartulario nr̃o renuntiante cogno¬
uimꝰ. idõ si idem maximus coram uob̃ ⁊ p̃dicto car¬
gauerit. atq de aliis ante corpus scĩ apollinaris
ut scripsimus t̃mmodo requisitus lib̾m se ẽẽ res¬
ponderit. causam ipsiꝰ fr̃nitatis ur̃ȩ iudicio de eo q
rit ꝯontrimus. qua debeat pęnitentia talis culpa
purgari. Et ideo quicqͥd uobis scđm dĩn placet
securit disponite. nec aliquid de nobis dubium
habeatis. Nam quicqͥd auob̾ de hac causa fuerit
ordinatũ. nos ⁊ gratis suscipimꝰ ⁊ libent̃ admitti¬

Expanded text:
e de causa Maximi sint agenda, ex epistolilatore Castorio chartulario nostro renuntiante cognovimus; ideoque si idem Maximus coram vobis et praedicto chargaverit, atque de aliis ante corpus sancti Apollinaris, sicut scripsimus, tantummodo requisitus, liberum se esse responderit; causam ipsius fraternitatis vestrae, de eo quod it, judicio committimus, qua debeat poenitentia talis culpa purgari. Et ideo quidquid vobis secundum Deum placet, securi disponite, nec aliquid de nobis dubium habeatis. Nam quidquid a vobis hac de causa fuerit ordinatum, nos et grate suscipimus, et libenter admitti
Abbreviated transcription (Latin):
tia. nimia simplicitate. partĩ timore: partim etiã
necessitate. deuicti mĩa. anathematis sententiam
rusticos. et seruientes. necñ ⁊ om̃s alios. qͥ ñ adeo
curiales st̃. ut eoꝵ ꝯsilio sceła ꝑpetrent᷑. ⁊ eos qͥ igno¬
municant cũ ilł. qͥ excõmunicatis cõmunicant.
Qͥ cũq aut̃ aut orator. siue ꝑegͥnus aut uiator inter¬
ram ex cõmunicatoꝵ aduenerit. ubi ñ possit em̾ẽ
ł ñ hãt uñ emat. ab ex cõmunicatis acctpiendi li¬
centiam damꝰ. ⁊ siquis excõmunicatis in sustentati.¬
one. ñ suꝑbiȩ s humilitatis cã dare aliqͥd uoluit.¬

Expanded text:
tiam nimia simplicitate, partim timore, partim etiam necessitate; devicti misericordia, anathematis sententiam rusticos et servientes, et omnes alios, qui non adeo curiales sunt, ut eorum consilio scelera perpetrentur, et illomunicant cum eis, qui communicant excommunicatis. Quicunque autem aut arator sive peregrinus aut viator in terram excommunicatorum devenerit, ubi non possit emere, et non habet unde emat, ab excommunicatis accipiendi licentiam damus, et si quis excommunicatis non pro sustentacione superbiae, sed humanitatis ca
Abbreviated transcription (Latin):
ne p̾dia usib secretoꝵ celestiũ dicata a qͥbdam
irruentib uexent᷑ ꝙ. siquis fecerit pꝰ debite ultiõis
acrimoniam quȩ erga sacrilegos iure ꝓmenda est
ꝑpetua damnet᷑ infamia. ⁊ carceri tradat᷑ aut exilio
ꝑpetue deportationis seruet᷑. Item clemens. Iu

Expanded text:
ne praedia usibus secretorum coelestium dicata, a quibusdam irruentibus vexentur. Quod si quis fecerit, post debitae ultionis acrimoniam, quae erga sacrilegos jure promenda est, perpetua damnetur infamia, et carceri tradatur, aut exsilio perpetuae deportationis servetur, quoniam, ju
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ antea examinet᷑. si natura sit prudens. si
docibilis. si morib temꝑatus. si uita castus. si sobriꝰ.
si semꝑ sui nego cii cauens. si humilis. si asfabilis. si
misericors. si litt̾atus. si in lege dñi instructꝰ si in scͥ¬
pturarũ sensib cautꝰ. ł acutus. si in dogmatib ec-¬
cłasticis exercitatꝰ. ⁊ ante omĩa si fidei docum̃ta u̾b̃
d̃m ẽẽ ꝯfirmans. totamq trinitatis ditatẽ coessenti¬
alem.⁊ ꝯsubstantialẽ. ⁊ coȩt̾nalẽ. ⁊ coomĩpotentẽ p̃di¬
cans. si singulas quasꝙ intrinitate ꝑsonas plenũ
dm̃. ⁊ totas tres ꝑsonas unũ dm̃. sun carnationẽ
diuinã non in patre neq in sp̃u sc̃o factã. s in fili
o t̃m̃. credat. ut qui erat indiuinitate oĩ patris
carnẽ ex matͥs uiscerib habens: ⁊ humanã animã

Expanded text:
 antea examinetur, si natura sit prudens, si docibilis, si moribus temperatus, si vita castus, si sobrius, si semper suis negotiis cavens, si humilis, si affabilis, si misericors, si litteratus, si in lege Domini instructus, si in scripturarum sensibus cautus, si in dogmatibus ecclesiasticis exercitatus; et ante omnia, si fidei documenta verbis um unum Deum esse confirmans, totamque trinitatis deitatem coessentialem et consubstantialem et coaeternalem et coomnipotentem praedicans; si singulas quasque in trinitate personas plenum Deum, et totas tres personas unum Deum, si incarnationem divinam non in Patre, neque in Spiritu sancto factam, sed in Filio tantum credat, ut, qui erat in divinitate Dei Patris carnem ex matris visceribus habens et animam humanam
Abbreviated transcription (Latin):
lute nr̃a uera carnis passione. mortuus uera corporiᷤᷤ
sui morte. resurrexit uera carnis suȩ receptione.
⁊ uera animȩ resumptione. in qua ueniet iudica¬
re uiuos ⁊ mortuos. Querendũ: ̃ ab eo si noui ⁊ ue¬
nem. s ꝑ arbitriũ factus sit malus. querendum ẽ¬
ros singłos. ꝓhis quȩ in hac carne gesserunt. uł
penas. ł p̃mia. si nuptias ñ ꝓhibeat. si scõa matri¬
monia ñ damnet. si carniũ ꝑceptionẽ ñ culpet.
si pęnitentib reconciliatis cõmunicet. si in bap¬
tismate peccata omĩa id est tã illud originale pec¬
catũ ꝯtractum. quã illa quȩ uoluntarie admissa
sunt dimittant᷑. si extra eccłam catholicã nullꝰ¬

Expanded text:
rnis passione, mortuus vera corporis sui morte, resurrexit vera carnis suae resurrectione, et vera animae resumptione, in qua veniet judicare vivos et mortuos. Quaerendum etiam ab eo, si Novi et Venem, sed per arbitrium suum factus sit malus. Quaerendum etros singulos pro his quae in hac carne gesserunt, vel poenas, vel praemia. Si nuptias non improbet. Si secunda matrimonia non condemnet. Si carnium perceptionem non culpet. Si poenitentibus reconciliatis cotismate omnia peccata, id est tam illud originale contractum, quam illa, quae voluntarie admissa sunt, dimittantur, si extra ecclesiam catholicam null
Abbreviated transcription (Latin):
titandi. pęnitentiam dandi. peccata remittendi. be¬
neficiis eccłasticis eccłasticis ꝑfruendi rite potestatẽ
accipiant. ut ampliꝰ i ꝑfectiꝰ agant ea quȩ sac̾dotał
officii ẽẽ sc̃oꝵ patrũ ꝯstitutionib cõꝓbant᷑. tñ exe
⁊ ab ep̃o cũ ꝯsensu abbatis ordinati. eccłasticas uõ
atq scłares actiones attͣctare ꝓhibent᷑. ut ñ p̃sumãt
sͥ patrocinia causaꝵ. nͥ ab ep̃o cõmoniti fu̾int. nec scła¬
rib causis occupent᷑. ut resideant cognitores dirim̃
.Monachus defensor fieri non debet.

Expanded text:
edicandi, poenitentiam dandi, peccata remittendi, beneficiis ecclesiasticis perfruendi rite potestatem accipiant, ut amplius et perfectius agant ea, quae sacerdotalis officii esse sanctorum Patrum constitutionibus comprobantur: tamen et ab episcopo cum consensu abbatis ordinati. Ecclesiasticas vero atque saeculares actiones attrectare prohibentur, ut non praesumant sibi patrocinia causarum, nisi ab episcopo commoniti fuerint, nec saecularibus causis occupentur, ut resideant cognitores dirimenciae: C. XX. Monachus defensor fieri non debet.
Abbreviated transcription (Latin):
sus dantẽ accusandi cunctis tanꝗͣ. publicum
mos ⁊ p̃cipuos ħeticos ab om̃ib fidelib res-¬
puendos.⁊ si cõmoniti ñ resipuerint. ab ext̃is¬
et potestatib oppͥm̃dos: Omĩa enĩ cͥmina ad
cõparationẽ simomacȩ hesis quasi ꝓ nichi¬
lo reputant᷑. ¶ His breuit̃ p̃missis ad ea ue
niamꝰ quȩ eccła seuĩtate disciplinȩ parata ẽ
ulcisci. ostendentes quib accusantib ł testi¬
ficantib quilibet sint ꝯuincendi. qͦ iudice
quisq debeat ꝯdemnari ł absolui. si causa uicia¬
ta fuĩt. quo remedio possit subleuari. si accusa¬
tores defecerint. an reus sit cogendꝰ ad purgati¬
onẽ. ⁊ ut faciliꝰ pateat qd̾ dicturi sumꝰ. exẽplum
ponat᷑ sub ocłis. in quo auctoritates hinc inde
ꝯtrou̾santes distingant᷑. ⁊ quid scõꝵ patrũ sen¬
tiat auctoritas. liquido intimet᷑.¬
UIDA EBS

Expanded text:
rsus dantem accusandi cunctis tanquam publicum rsus dantem accusandi cunctis tanquam publicum imos et praecipuos haereticos ab omnibus fidelibus respuendos, et si commoniti non resipuerint, ab exteris potestatibus opprimendos. Omnia enim crimina ad comparationem simoniacae haeresis quasi pro nihiloniamus, quae ecclesia severitate disciplinae parata est ulcisci, ostendentes quibus accusantibus vel testificantibus quilibet sint convincendi; quo judice quisque debeat condemnari vel absolvi; si causa vitiata fuit, quo remedio possit sublevari; si accusatores defecerint, an reus sit cogendus ad purgationem. Et ut facilius pateat quod dicturi sumus, exemplum ponatur sub oculis, in quo auctoritates hinc inde controversantes distinguantur, et quid sanctorum Patrum sentiat auctoritas liquido intimeQuidam e
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾̃dã ex utroq tẽꝑam̃tũ. ut neq multa asꝑitate ex¬
ulcent᷑ subditi. neq nimia benignitate soluantur.
Hoc nimirũ illa tab̃nacłi arca significat. in qua cũ
tabuł uirga simul ⁊ manna ẽ. Quia cũ sacre sept̾e
scientia. in boni rectoris pectore. si ẽ uirga districtiõis:
sit ⁊ manna dulcedinis. Hinc etiã ddait. Uirga tua
⁊ bacłs tuus. ipsa me ꝯsolata st̃. Uirga enĩ ꝑcutim᷑.
⁊ bacło sustentam᷑. Sigͦ ẽ districtio iusticiȩ. quȩ feri-

Expanded text:
ddam, ex utraque temperamentum, ut neque multa asperitate exulcerentur subditi, neque nimia benignitate solvantur. Hoc nimirum illa tabernaculi arca significat, in qua cum tabulis virga simul, ac manna est , quia cum Scripturae sacrae scientia est in boni rectoris pectore, si est virga districtionis, sit et manna dulcedinis. Hinc etiam David ait: Virga tua et baculus tuus ipsa me consolata sunt . Virga etenim percutimur, et baculo sustentamur. Si
Abbreviated transcription (Latin):
te exercitu. erã tam̃ mẽntiũ consolator. Sedẽre qͥp¬
pe circũ stante exercitu. uigor ẽ disciplinȩ regi-¬
minis. Merentiũ u̾õ corda ꝯsolari. ministeriũ pi¬
etatis.
Iuste iudicans. mĩam cũ iusticia

Expanded text:
te exercitu, eram tamen moerentium consolator. Sedere quippe circumstante exercitu vigor est ac disciplina regiminis; moerentium vero corda consolari ministerium pietatis. Juste judicans misericordiam cum justitia
Abbreviated transcription (Latin):
Ite.⁊ redite de porta usq ad portã ꝑ mediũ castroꝵ.⁊ occi-¬
dat unꝰqͥsq frẽm ⁊ amicũ ⁊ ꝓximũ suũ: Cecid̾untq in die
illo quasi lxxtria milia hominũ Ecce qͥ uitã om̃iũ
⁊̃ cũ morte sua petiit. paucoꝵ uitã gladio extinxit: Intꝰ
arsit igne amoris. foris accensꝰ ẽ zelo seueritatis Nã tan¬
ta fuit pietas. ut se ꝓ illis corã dño morti offere ñ dubitaret.
tanta seueritas. ut eos qͦs diuinitꝰ feriri timuerat. ipse iudicii gla¬
dio feriret: Sic amauit eoᷤ qͥbꝰ p̃fuit ut ꝓ eis nec sͥ parcẽt.⁊
tam̃ delinquentes sic ꝑsecutꝰ ẽ qͦs amauit. ut eos¬
etiã dño parcente ꝓsternẽt. Utrobiq legatꝰ for-¬
tis. utrobiq mediator ãmirabił. Causã ppłi addm̃
p̃cib. causã dĩ apud ppłm gladus allegauit. Intꝰ
amans. diuinȩ irȩ supplicando obstitit. foris se

Expanded text:
usque ad portam per medium castrorum, et occidat unusquisque fratrem, et amicum, et proximum suum. Cecideruntque in die illo quasi viginti tria millia hominum . Ecce qui vitam omnium etiam cum sua morte petiit, paucorum vitam gladio exstinxit. Intus arsit igne amoris, foris accensus est zelo severitatis. Tanta fuit pietas, ut se pro illis coram Domino morti offerre non dubitaret; tanta severitas, ut eos quos divinitus feriri timuerat, ipse judicii gladio feriret. Sic amavit eos quibus praefuit, ut pro eis nec sibi parceret; et tamen delinquentes sic persecutus est, quos amaetiam Domino parcente prosterneret. Utrobique legatus fortis, utrobique mediator admirabilis, causam populi apud Deum precibus, causam Dei apud populum gladiis allegavit. Intus ama
Abbreviated transcription (Latin):
ñ emolliens. sit uigor. s ñ exasꝑans Sit zelꝰ. s ñ ĩmo¬
derate seuiens. sit pietas s ñ plus ꝗͣ expediat par-¬
cens Intueri libet in moysi pectore. mised̾am cũ
seuĩtate sociatã. Uideamꝰ amantẽ. pie ⁊ districte
seuientẽ. Certe cũ isrłiticꝰ ppłs ante dei ocłos pene
inueniabilẽ ꝯtraxisset offensã. ita ut eiꝰ rector au¬
disset. descende peccauit ppłs tuus. ac si ei diuina
iungẽt. dimitte me ut irascat᷑ furor m̃s ꝯtra eos.
i deleã eos faciãꝙ te ingentẽ magnã. ille semel
⁊ iterũ ꝓppło cui p̃ erat obicẽ se ad impetũ dĩ iras¬
centis opponens ait. Aut dimitte eis hanc noxã.
aut si ñ facis. dele me de libro tuo quẽ scͥpsisti. Pen-¬
ta de libro uitȩ delere se petiit. S tam̃ iste qͥ tan¬
to eiꝰ ppłi amore ꝯstringit᷑. ꝯtra eiꝰ culpas pensemꝰ.
quanto ⁊ elo rectitudinis accendat᷑ Mox enĩ ut

Expanded text:
molliens; sit rigor, sed non exasperans; sit zelus, sed non immoderate saeviens; sit pietas, sed non plus quam expediat parcens. Intueri libet in Moysi pectore misericordiam cum severitate sociatam. Videamus amantem pie et districte saevientem. § 1. Certe quum Israeliticus populus ante Dei oculos paene inveniabilem contraxisset offensam, ita ut ejus rector audiret: Descende, peccavit populus tuus, ac si ei divina tra eos, et deleam eos, faciamque te in gentem magnam, ille semel et iterum pro populo, cui praeerat, obicem se ad impetum Dei irascentis opponens ait: Aut dimitte eis hanc noxam, aut si non facis, dele me de libro tuo, quem scripsisti. Penta de libro vitae deleri se petiit. Sed tamen iste, qui tanto ejus populi amore constringitur, contra ejus culpas pensemus quanto zelo rectitudinis accendatur. Mox enim, ut
Abbreviated transcription (Latin):
bi quis ꝗͣ licus siue inferioris siue potioris gͣd
petitor existit.⁊ ꝯtra laicã ꝑsonã suas dirig̃ acti¬
ones iste modis om̃ib ñ alibi quã ap̃ ꝓiuncie iudi¬
es negociũ suũ dicturus occurrat. Siquis aut la¬
icus elicũ euicũꝙ gradꝰ duxerit ẽẽ pulsandũ ad ep̃o.¬
sũ iudiciũ ineadẽ ciuitate. ł t̾ritorio ꝯstitutor. ꝓpo¬

Expanded text:
idem clericus, sive inferioris, sive potioris gradus petitor existat, et contra laicam personam suas dirigat actiones, iste modis omnibus non alibi, quam apud provinciae judicem negotium suum dicturus occurrat. Si quis autem laicus clericum cujuscunque gradus duxerit esse pulsandum, ad episcoporum judicium in eadem civitate
Abbreviated transcription (Latin):
se legib pomĩa ꝯuenientẽ atꝙ ssentaneũ demon¬
stari. ila regla manisestat q p̃cppit auetorẽ fon
semꝑ sequi pulsati. Cticis uͦ pulsatis in ep̃ali iudi¬
cio foꝵ compet̾ẽ pͥncipalium qͦ sanctionũ desig¬

Expanded text:
ia convenientem atque consentaneum demonstrari illa regula manifestat, quae praecepit actorem forum semper sequi pulsati. Clericis vero pulsatis in episcopali judicio forum competere, principalium quoque sanctionum desig
Abbreviated transcription (Latin):
Seditionarios statuimꝰ nunquã ordinanuacant:¬
dos cłicos. sic̃ nec usurarios. ł iniuriaꝵ suaꝵ ul¬
Non licet fenerari ministris mi¬
altaris. uł in sacerdotali ordine ꝯstitutis. ł usuras.
ł lucra. quȩ sexcupla dicunt᷑ acciꝑe. Itẽ leo p̃p.
rum exercere fenus aͥtemptet. Indecens ẽ enĩ cri-¬
men suũ cõmodis alienis ĩpend̾e. fenꝰ aut̃ hoc solũ
ẽ qd̃ usuram exercentes. cupiditati deseriure
ꝓbantur. Cupidiaut̃ ab apło ordinari ꝓhibent᷑.
quia tales facile a iusto deuiarent. Unde inca-¬

Expanded text:
Seditionarios statuimus nunquam ordinandos clericos, sicut nec usurarios, nec injuriarum suarum ulNon licet foenerari ministris altaris, vel in sacerdotali ordine constitutis vel usuras, vel lucra, quae sescupla dicuntur, accipere. C. X. rum exercere foenus attentet. Indecens est enim crimen suum commodis alienis impendere. Foenus autem hoc solum est, quod usuram exercentes cupiditati deservire probantur; cupidi autem ab Apostolo ordinari prohibentur, quia tales facile a justo deviarent. Unde in ca
Abbreviated transcription (Latin):
Hãnt õs simplicitatẽ columbȩ. necuiꝗͣ machi-¬
nent᷑ dolos. ⁊ serpentis astutiã. ne alioꝵ supplã.¬
tent᷑ insidiis. Item luciꝰ p̃p̃
Sapiens non est omnis qui nocet. Item ana

Expanded text:
s simplicitatem columbae, nec cuiquam machinentur dolos et serpentis astutiam, ne aliorum supplantentur insidiis. Item Lucius PapaSapiens non est omnis qui nocet. C.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃diaꝙ diri piunt. Caueat unꝰquisq ne aut lin¬
guã aut nSaures habeat pͥurientes .i. ne aut
ipse aliis detͣ. Chat. aut alios detrahentes au¬
diat. Sedens in quit adu̾sus frẽm tuũ loque¬
Parcant singłi detractioni linguȩ. custodiantq
sermones suos.⁊ sciant quia cũ de aluis locunt᷑¬

Expanded text:
diaque diripiunt. Caveat unusquisque, ne aut linguam, aut aures habeat prurientes, id est, ne aut ipse aliis detrahat, aut alios audiat detrahentes. Sedens, inquit, adversus fratrem tuum loqueParcant singuli detractioni linguae, custodiantque sermones suos, et sciant, quia cuncta, qu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pelagio laicis ꝓpͥa suggestione reserar̃ p̃sulem
suũ graui quadã necessitate uexari. cuiꝰ eũ dice¬
rent incursione freq̃nt̃ elisũ. ꝙ ne scandalũ fi¬
delib uidet᷑ ingẽre. ⁊ eccłam dei ubiq positam
hac offensione turbare. p̃cipue cũ eodẽ ip̃o uolẽ¬
te huc se ꝑrexisse firmarent. ad dilectionẽ ur̃am
scripta direximꝰ. ut eccłȩ cuiꝰ rector tali casu tene¬
turastrictus. uisitationẽ ꝯgruã reod̾etis. Uerum
qr ñc̃ idẽ ipse uenit huc pontifex. falsaꝙ omnia
de se iactata disseminat. sub duuni ꝯtemplatiõe
iudicii. ur̃ȩ ħscientiȩ existimationis ꝙ respectu
repente collapsus. uoces q dedisse ꝯfusas ⁊ spu¬
mas ore iactasse: quanta fieri pot̾ examinatiõe
querat᷑. ꝙ. tñ siue ñ possit aliquoꝵ factũ testisi¬
catione firmari. siue nũꝗͣ ꝯtigisse di. cat᷑. ñ pu¬
tandũ ẽ posse sufficẽ. s c̾tũ manifestũq docum̃¬
tũ. qr de tanta re ñ segniꝰ agendũ ẽ. faciat rem

Expanded text:
elagio et laicis propria suggestione reserarunt praesulem suum gravi quadam necessitate vexari, cujus eum dicerent incursione frequenter elisum. Quod ne scandalum fidelibus videretur ingerere, et Ecclesiam Dei ubique positam hac offensione turbare, praecipue cum eodem ipso volente huc se perrexisse firmarent, ad dilectionem vestram scripta direximus, ut Ecclesiae cujus rector tali casu tenetur astrictus visitationem congruam reddatis. Verum quia nunc idem ipse venit huc pontifex falsaque omnia de se jactata disseminat; sub divini contemplatione judicii, vestraeque conscientiae, existimationisque respectu repente collapsus, vocesque dedisse confusas, et spumas ore jactasse; quanta fieri potest examinatione quaeratur. Quod tamen sive non possit aliquotum factum testificatione firmari, sive nunquam contigisse dicatur; non putandum est posse sufficere, sed certum manifestumque documentum, quia de tanta re non segnius agendum est. Faciat rem
Abbreviated transcription (Latin):
nici appellant᷑. didici hunc timorẽ honorẽq re¬
um ueritati nichil aliud quã uł m̃dosũ codicem. ł¬
intellexisse non ambigã. Alios aut̃ ita lego ut qͣnta¬
libet sc̃itate doctrinaq polleant. non ideo uerũ
adere potuerunt. Idẽ.

Expanded text:
nici appellantur, didici hunc timorem honoremque deum ueritati, nihil aliud quam uel mendosum esse intellexisse non ambigam. Alios autem ita lego, ut quantalibet sanctitate doctrinaque polleant, non ideo verum adere potuerunt. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
exemplis ante ponenda ẽ. cui ꝗdẽ exẽpla concor¬
dant. S illa quȩ tm̃ digniora st̃ imitatioẽ. quantũ
nicħ aliud p̃cipiat᷑ quã qd̾ ds̃ uult fieri nicħꝙ ue
tet᷑ quã qd̾ ds̃ ꝓhibet fieri. deniq cũ in canonica
scriptura nicħ aliud quã in diuinis legib inueni¬
atur. diuinȩ uõ leges natura ꝯsistant. patet quod
quecũꝙ diuine uoluntati. seu canonice script᷑e
ꝯtraria ꝓbant᷑. eadẽ ⁊ naturali iuri inueniant᷑
adu̾sa. Uñ quecũꝙ diuinȩ uoluntati seu canõicȩ
script᷑ȩ. seu diuinis legib post ponenda censent᷑.
ꝓbant᷑. ⁊̃ penitus excludendȩ st̃.¶ Constitutio¬

Expanded text:
exemplis anteponenda est, cui quidem et exempla concordant, sed illa quae tanto digniora sunt imitatione, quanto nihil aliud praecipiatur, quam quod Deus vult fieri, nihilque vetetur quam quod Deus prohibet fieri; denique quum in canonica scriptura nihil aliud, quam in divinis legibus inveniatur, divinae vero leges natura consistant: patet, quod quaecunque divinae voluntati, seu canonicae scripturae contraria probantur, eadem et naturali juri inveniuntur adversa. Unde quaecunque divinae voluntati, seu canonicae scripturae seu divinis legibus postponenda censentur,probantur, penitus sunt excludendae. DISTINCTIO
Abbreviated transcription (Latin):
qui ininicio sc̃e fidei erat eruditione plantatus.
sic mͦ neophitꝰ ẽ habendus. qͥ repente in religionis
habitu plantatꝰ ad ambiendos sacros ordines irre¬
pserit. Ordinate gͦ ad ordines ascendendũ ẽ. Nam
ꝑ arbruta querit ascensũ. Scimꝰ aut̃ qd̾ ȩdificati pa¬
rietes. ñ pͥus tignoꝵ pondꝰ accipiunt. nͥ a nouitatis
suȩ humore siccent᷑. ne si ante pondera ꝗͣ. solident᷑
ordinandi. qͥ enĩ int̾cessores ꝓ ppło ad dm̃ parantur.
ait gg̃ in pastorali. sollicite formidandũ ẽ. neqͥ placare
posse irã dei credit᷑. hanc ipse ex ppͥo reatu mereatur.
Cuncti enĩ liqͥdo nouimꝰ. qi cũ is qͥ displicet ad int̾ce¬
dendũ mittit᷑. irati animꝰ ad det̾iora ꝓuocat᷑. Qui gͦ de¬

Expanded text:
qui in initio sanctae fidei erat eruditione plantatus, sic modo ne ophitus cen sendus est, qui repente in religionis habitu plantatus ad ambiendos honores sacros irrepserit. Ordinate ergo ad ordines ascendendum est. Nam per abrupta quaerit ascensum. Scimus autem, quod aedificati parietes non prius tignorum pondus accipiunt, nisi a novitatis suae humore siccentur, ne, si ante pondera, quam solidentur, ordinandi. Qui enim intercessores pro populo ad Deum parantur, orius ait in Pastorali: § 1. Sollicite formidandum, ne, qui placare posse iram Dei creditur, hanc ipse ex proprio reatu mereatur. Cuncti enim liquido novimus, quia, quum is, qui displicet, ad intercedendum mittitur, irati animus ad deteriora provocat
Abbreviated transcription (Latin):
deportandis. Siquid ⁊̃ necessariũ fuerit ꝓrepara¬
tione basilicaꝵ quȩ sunt in urbe. ipse denunti¬
cognoscit ipse distringat. quos uõ em̃dare ñ ua¬
let. eoꝵ excessus ad agnitionẽ ep̃i deferat. basilica¬
rios ipse constituat. ⁊ matͥculas ipse disponat.
Quando aut̃ pͥmiceriꝰ absens ẽ. ea quȩ dicta st̃
ordinatio. incensi p̃paratio. cura crismatis ꝯfici¬
endi. cura baptisterii ordinandi. p̃paratio lumi-
stola liquet. qͥd cuiꝰꝙ officii sit. Est ⁊̃ alia distincti

Expanded text:
deportandis. Si quid etiam necessarium est, pro reparadeportandis. Si quid etiam necessarium est, pro reparatione basilicarum, quae sunt in urbe, ipse denunticognoscit ipse distringat: quos vero emendare non valet, eorum excessus ad agnitionem episcopi deferat. Basilicarios ipse constituat, et matriculas ipse disponat. Quando autem primicerius absens est, ea quae praedicta sunt ordinatio, incensi pendi, cura baptisterii ordinandi, praeparatio lumistola liquet quid cujusque officii sit. Est etiam alia distinc
Abbreviated transcription (Latin):
buit. Abarchidiacono nuntiat᷑ ep̃o excessus dia¬
conoꝵ. ipse denuntiat. sacerdoti in sacrario ieui¬
nioꝵ dies atꝙ sollẽnitatũ. ⁊ ab ipso publice in ec
cła p̃dicat᷑. Iuando uõ archidiaconꝰ absens ẽ. uicẽ
eiꝰ diaconꝰ seq̃ns ad implet. archiprb̃r uõ se ẽẽ sub
archidiacono. eiꝰꝙ p̃ceptis sic̃ ep̃i sui obȩdire se¬
sciat: ⁊ qd̃ specialit᷑ ad eiꝰ ministeriũ ꝑtinet suꝑ
om̃s prb̃ros in ordine positos curã gerere:⁊ assi-¬
due in eccła stare. ⁊ quando ep̃i sui absentia ꝯtig̾it.
ipse uice eiꝰ missaꝵ sollẽnia celebret. ⁊ collectas
dieat. ł cui ipse in iunxerit. Ad pͥmiceriũ ꝑtinẽt
acoliti. & exorcistȩ. psalmiste. atq lectores signũ
qͦ dandũ ꝓ officio cłicoꝵ. ꝓuitȩ honestate. ⁊ offm̾¬
debeat. Ordo quoq ⁊ modꝰ psallendi in choro. ꝓ
sollẽnitate. ⁊ tẽpore. Ordinatio ꝙͦ ꝓluminarib

Expanded text:
buit. Ab archidiacono nuntiantur episcopo excessus diabuit. Ab archidiacono nuntiantur episcopo excessus diaconorum. Ipse denuntiat sacerdoti in sacrario jejuniorum dies atque solemnitatum, et ab ipso publice in ecaedicatur. Quando vero archidiaconus absens est, vicem ejus diaconus sequens adimplet. Archipresbyter se esse sub archidiacono, ejusque praeceptis sicut episcopi sui obedire sciat, et quod specialiter ad ejus ministerium pertinet, super omnes presbyteros in ordine positos curam gerere, et assidue in Ecclesia stare, et quando episcopi sui absentia contigerit, ipse vice ejus missarum solemnia celebret, et collectas dicat, vel cui ipse injunxerit. Ad primicerium pertinent acolythi, exorcistae, psalmistae atque lectores, signum quoque dandum pro officio cdebeat; ordo quoque et modus psallendi in choro pro solemnitate et tempore, ordinatio quoque pro luminaribus
Abbreviated transcription (Latin):
eccłasticos distribuit. Ipse sacras uirgines benedi¬
cit. Et dũ p̃cessit unus quisꝙ insingulis ordinib¬
iste tam̃ ẽ p̃ordinator in cunctis. Hii st̃ ordines.
⁊ ministeria cłicoꝵ. Quȩ tam̃ auctoritate pontifi¬
li in archidiaconi cura. ⁊ pͥmicerii. ac thesaurarii
sollicitudine diuidunt᷑. archidiaconꝰ enĩ imperat
subdiaconib ⁊ leuitis. ad quẽ ista ꝑtinent mini-
steria. ordinatio uestiendi altaris a leuitis. cura
incensi ⁊ sacͥficii necessaria sollicitudo. qͥs leuitaꝵ
ria in dñicis dieb aut sollẽnitatũ decantet. Solli¬
citudo quoq parrochiaꝵ: ⁊ ordinatio. & iurgia.
ad eiꝰ ꝑtinent curã. ꝓ reparandis diocesianis basi¬
licis. ipse suggerit sacerdoti. Ipse inqͥrit parro¬
chias cũ iussione ep̃i. ⁊ ornam̃ta ł res basilicaꝵ et
refert. Collectã pecuniã de cõmunione ipse acci-¬
pit. & ep̃o defert. ⁊ cłicis partes ꝓprias ipse distri¬

Expanded text:
ecclesiasticos distribuit, ipse sacras virgines benediecclesiasticos distribuit, ipse sacras virgines benedicit, et, dum praecessit unusquisque in singulis, ipse tamen est praeordinator in cunctis. § 10. Hi sunt ordines et ministeria clericorum, quae tamen auctoritate pontificali in archidiaconi cura et primicerii ac thesaurarii sollicitudine dividuntur. § 11. Archidiaconus enim imperat subdiaconis et Levitis; ad quem ista ministeria pertinent: ordinatio vestiendi altaris a Levitis, cura incensi et sacrificii necessaria sollicitudo, quis Levitarria in dominicis diebus aut solennitatibus decantet. Solicitudo quoque parochiarum et ordinatio et jurgia ad ejus pertinent curam, pro reparandis dioecesanis basilicis ipse suggerit sacerdoti; ipse inquirit parochias cum jussione episcopi et ornamenta vel res basilicarum refert. Collectam pecuniam de communione ipse accipit, et episcopo defert, et clericis partes proprias idem distri
Abbreviated transcription (Latin):
rium. responsoria ⁊ quic quid ꝑtinet ad cantandi¬
ꝑitiam. Ad lectorẽ ꝑtinet lectiones ꝓnuntiare. &
ea quȩ ꝓpħȩ uaticinauer̃ ppłis p̃dicare. Ad sub¬
diaconũ ꝑtinet calicẽ ⁊ patenã ad altare. xp̃i de¬
ferre. ⁊ leuitis tradere. eisq ministrare. lirceo¬
quã p̾bere. Ad diaconũ ꝑtinet assistere sacerdo¬
tib. ⁊ ministrare in om̃ĩb quȩ in sacram̃tis xp̃i¬
agunt᷑. in baptismo. scilicet in crismate. in patena.
⁊ calice. oblationes quoq inferre:⁊ dispon̾e in al¬
tare. Cõponẽ ⁊̃ m̃sã dñi atq uestire. crucẽ ferre.
testam̃tũ. ita diaconib nouũ p̃dicare p̃ceptũ est
Ad ipsũ qͦ ꝑtinet ⁊ officiũ p̃cũ. ⁊ recitatio nominum.
tinet sacram̃tũ corporis ⁊ sanguinis dñi in altare
dĩ ꝯficere. orationes dicere. ⁊ benedicere dona dĩ.
o. ⁊ crismatis ꝯfectio. Ipse p̃dicta officia. ⁊ ordines

Expanded text:
responsoria, et quidquid responsoria, et quidquid peritiam. Ad lectorem pertinet lectiones pronuntiare, et ea quae prophetae vaticinaverunt populis praedicare. Ad subdiaconum pertinet calicem et patenam ad altare Christi deferre, et levitis tradere, eisque ministrare, urceoquam praebere. 8. Ad diaconum pertinet assistere sacerdotibus, et ministrare in omnibus qusti in baptismo vel in chrismate, in patena et in calice. Oblationes quoque inferre et disponere in altare, componere etiam mensam Domini atque vestire, crucem ferre, Testamentum, ita diaconus Novum praedicare praeceptum est. Ad ipsum quoque pertinet officium precum et recitatio nominum. pertinet sacramentum corporis et sanguinis Domini in altari Dei conficere, orationes dicere et beneo chrismatis. Ipse praedicta officia et ordines
Abbreviated transcription (Latin):
uisus sũ. qd̾ optatã salutẽ tuã. eaꝵ relatu cogno¬
ui. De his aut̃ quȩ in ꝯsequentib insinuare elo¬
quii tui sermo studuit. grãs ago deo qd̾ sollicitu¬
dinẽ officii pastoralis ĩpendis. qualit̾q eccłastica
officia ordinent᷑ ꝑ quiris. Et licet omĩa pruden¬
tiȩ tuȩ sint cognita. tam̃ qr affectu fr̃no me ꝯsuł.
ex parte qua ualeo expediã. ⁊ de om̃ib eccłȩ gra¬
dib quid ad quẽꝙ ꝑtinet eloquar. Ad hostiari¬
um namq ꝑtinent claues eccłȩ. ut claudat &
aꝑiat templũ dei :⁊ omĩa quȩ st̃ intꝰ extraq cu¬
stodiat. fideles recipiat. excõmunicatos ⁊ infide¬
les excipiat. Ad exorcistã ꝑtinet exocismos memo¬
rit̾ retinere. manusꝙ suꝑ inerguminos ⁊ cathe¬
cuminos in exorcitando imponere. Ad acolitũ ꝑ¬
tinet. p̃paratio luminarioꝵ insacrario. Ipse cere¬
nis p̃parat. ad psalmistã ꝑtinet officiũ canendi.
dicere benedictiones. laudes. sacrificiũ. ł offerto¬

Expanded text:
isus sum quod optatam salutem tuam earum relatu cognovi. De his autem quae in consequentibus insinuare eloquii tui sermo studuit, gratias ago Deo quod sollicitudinem officii pastoralis impendis, qualiterque ecclesiastica officia ordinentur perquiris. Et licet omnia prudentiae tuae sint cognita, tamen, quia affectu fraterno me consulis, ex parte qua valeo expediam, et de omnibus Ecclesiae gradibus quid ad quemque pertineat eloquar. Ad ostiarium namque pertinent claves ecclesiae, ut claudat et aperiat templum Dei, et omnia quae sunt intus extraque custodiat, fideles recipiat, excommunicatos et infideles excipiat. Ad exorcistam pertinet exorcismos memoriter retinere, manusque super energumenos et catechumenos in exorcizando imponere. Ad acolythum pertinet praeparatio luminariorum in sacrario. Ipse cerenis praeparat. Ad psalmistam pertinet officium canendi, dicere benedictiones, laudes, sacrificium ,
Abbreviated transcription (Latin):
demꝰ. Cũ uͦ ꝑ negligentiã p̃positoꝵ siue ꝑ aliꝗͣ excusabi.¬
lem necessitatẽ. siue ꝑoccultas obreptiões inuenimꝰ in
eccła malos quos eccłastica disciplina corrigẽ att
cohercẽ ñ possumꝰ. tẽ ne ascendat in cor nr̃m ĩpia et
ꝑuitiosa p̃sũptio qͣ estimemꝰ nos ab his eẽ seꝑandos.
ut peccatis eoꝵ ñ inquinem᷑. atq ita post nos tͣhere
conem᷑. ueluti mundos sc̃os ꝙ discipłos abunitatis
cõpage. qiͣ a maloꝵ ꝯiunctioẽ segregͣtos. ueniant in
m̃tẽ ille de scͥpturis similitudines ⁊ diuina oracła.
ł certissima exempla. qͥb demonstratũ ⁊ ꝓnuntiatũ
excitandi sumꝰ. ut gͥssꝰ nr̃os inuia dñi ex utriꝰq testi.¬
moniis illo duce atꝙ adiutore dirigentes. nec paci.¬
entiȩ noĩe torpescamꝰ. nec obtẽptu diligentiȩ seruia-¬
leniꝰ occulta. seueriꝰ

Expanded text:
ergo siue per neglegentiam praepositorum siue per aliquam excusabilem necessitatem siue per occultas obreptiones inuenimus in ecclesia malos, quos ecclesiastica disciplina corrigere aut cohercere non possumus, tunc, ne ascendat in cor nostrum inpia et perniciosa praesumptio, qua existimemus nos ab his esse separandos, ut peccatis eorum non inquinemur atque ita post nos trahere conemur ueluti mundos sanctosque discipulos, ab unitatis conpage quasi a malorum consortio segregatos, ueniant in mentem illae. de scripturis similitudines et diuina oracula uel certissima exempla, quibus demonstratum et praenuntiatum excitandi sumus, ut gressus nostros in via Domini ex utrisque testimoniis illo duce atque adjutore dirigentes, nec patientiae nomine torpescamus, nec obtentu diligentiae saeviamus occulta, severi
Abbreviated transcription (Latin):
indifferent̃ ẽ habendũ. ⁊ ꝓeoꝵ int̾ quos uiuit᷑
societate seruandũ ẽ. Mat̾ mea mediolanũ me.
secuta. inuenit eccłam sabb̃o ñ ieiunantẽ. ce¬
ꝑat fluctuare quid ageret. Tc̃ ego ꝯsului de hac
re beatissime memoriȩ ambrosiũ ep̃m. At ille
ait. Cũ romã uenio. sabb̃o ieiuno. cũ mediolani
sũ: non ieiuno. Sic ⁊ tu ad quã forte eccłam ue¬
neris eius morẽ serua. si cuiꝗͣ. ñ ius ẽẽ scandalũ.
nec quenquã tͥ. Hoc cũ matri renunciassem li¬

Expanded text:
indifferenter est habendum et pro eorum inter quos vivitur societate servandum est. Mater mea Mediolanum me secuta invenit ecclesiam sabbato non ieiunantem; ceperat fluctuare quid ageret. Tunc ego consului de hac re beate memorie Ambrosium episcopum. At ille ait: cum Romam venio, sabbato ieiuno, cum Mediolani sum, non ieiuno. Sic et tu ad quam forte ecclesiam veneris, eius morem nec quemquam tibi.\' hoc cum matri renuntiassem, li
Abbreviated transcription (Latin):
rima auetoritas cõmendata atq statuta retimĩ.
Sic̃ id quod dñi passio. ⁊ resurrectio. ⁊ ascensio in
celebrat᷑. ⁊ siqͥd aliud occurrerit. qd̾ seruet᷑ ab uni¬
uersis qua cũq se diffundit eccła. alia uõ quȩ ꝑlo
ca t̾rao regionesꝙ uariant᷑. sicuti ẽ qd̾ alii ieiu-¬
nant sab̃b̃o. alii non. alii uõ cotidie cõmunicans
corpori ⁊ sanguini dñi. alii certis dieb accipiuis.¬

Expanded text:
rima auctoritas, commendata atque statuta retinere: sicuti quod Domini passio et resurrectio et ascensio in celebrantur et si quid aliud tale occurrit, quod seruatur ab uniuersa, quacumque se diffundit. ecclesia. Alia uero, quae per loca terrarum regionesque uariantur, sicuti est, quod alii ieiunant sabbato, alii non, alii cotidie communicant corpori et sanguini dominico, alii certis diebus accipiu