comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ta extinguebantur inqͥ¬
pleta exordium gr̃e mũ
finita mortali urta ⁊ suc¬
doña lucis quib nunc
utimur ut sequantur
sentia duune uisionis¬

Expanded text:
t exstinguebantur: in qupleta exordium gratiae mfinita mortali, et sucdona lucis, quibus nunc utimur, ut sequantur sentia divinae visioni
Abbreviated transcription (Latin):
hxc tp̃r ⁊ noluit dimmuttere po¬
pulum. cͥte nunc ñ dictum
est. Ingrauatũ est .s. p. sed
.ii. hoĩs est origo uitior. iẽ
Mouentur aũ cansis corda
hominũ. alia sic alia uͦ sic.
⁊̃ ñ diu̾sis cansis sepe diu̾¬
so modo scd̃m ꝓprias qua¬
litates que ex uoluntati¬
b ueniunt

Expanded text:
hoc tempore et noluit dimittere populum. certe nunc non dictum est: ingrauatum est cor Pharaonquippe hominis est origo uitiorum; mouentur autem causis corda hominum talia sic, talia uero sic etiam non diuersis causis saepe diuerso modo secundum proprias qualitates, quae ex uoluntatibus ueniunt
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ribile fulinen sub ip̃is pedib tuit
ostendens quid faceret tantus ultor
nisi patienserit ẽet qͣmꝙͣ intra sex
m̃i ses tres int̾fecti sunt imꝑatores.
antelianus tacitus ⁊ forianus. Ibi .xͣ
⁊ ultima .p. primegentoꝵ int̾fectõ
hicõnim ꝑoitio ydoloꝵ que primit
facta ĩ primis amatant. Ibi rex potẽ¬

Expanded text:
ribile fulmen sub ipsius pedibus ruit, ostendens quid faceret tantus ultor, nisi patiens esset; quanquam intra sex menses tres interfecti sunt imperatores, Aurelianus, Tacitus et Florianus. Ibi decima et ultima plaga, primogenitorum interfectio: hic omnium perditio idolorum, quae primitus facta in primis amaba
Abbreviated transcription (Latin):
post̾itatis sue plorans dispen¬
dia. qͣi pat̾. filium plorabat
passione domini fecit ppluf¬
uideoꝵ princeps sacerdotum.
s ⁊ uelum templi scissum ẽ.
ut ͣ propheta ⁊ nudatum po¬
pulum sum ⁊ dimissum os

Expanded text:
posteritatis suae plorans dispendia, quasi pater filium lugebat passione Domini fecit princeps sacerdotum . Sed et velum templi scissum est, ut prophetaret nudatum populum suum, et divisum os
Abbreviated transcription (Latin):
qũo hoc intelligitur utix mali
tantum an ⁊ bonii infernum
descendant. si t̃m mali. qũo is¬
te ad filium suum se dicit lu
gentem uelle descendere: Non
.ii. ĩ penis inferm credibile est
eum eẽ. an ꝑturbati⁊ dolentis
u̾ba sunt mala sua ⁊ hinc ex¬
aggerantis. Uͨ. an credibile.¬

Expanded text:
o hoc intelligatur, utrum mali tantum, an etiam boni in infernum descendant? Si tantum mali, quomodo iste ad filium suum dicit se lugentem descendere velle? Non enim in poenis inferni credibile est eum esse. An perturbati, et dolentis verba sunt, mala sua etiam hic exaggerantis? an credibile
Abbreviated transcription (Latin):
dotes ñĩi ordinis adolebit aarõ
s hoc altarz incensum suaue
tionis instigabit uł ꝑticipes
sacerdocii ip̃ns sedula ex horta¬
tione fideles ad deprecandam
fatiem sui conditoris. incend̃
mane s ⁊uespere. Mane .ii. ĩ¬

Expanded text:
dotes designat, adolebit Aaron in hoc altari incensum suave tionis instigat, vel participes sacerdotii illius sedula exhortatione fideles, ad deprecandam faciem sui conditoris excitat. mane, sed et vespere. Mane e
Abbreviated transcription (Latin):
Rabꝰ. In pentatenco ixcellit
excclus ĩ quo pene oĩa sacram̃¬
ta quib ecclia instruitur fi¬
guralit̾ exprimuntur. ꝑ cor¬
poralem .Ni. exitum filioris
rł de egipto corporali: noster
exitus de egipto sp̃uali sig¬
natur. ꝑ mare rubꝵe ⁊ pbara
agni ĩmolationẽm hebreoꝵ
liberationem iuagni passio:
⁊ ñra redemptio. de celo dat᷑
manna ⁊ a qua de petra. hic
est panis qui de celo descendit.
⁊ doctrina .xͥ. In moute dantꝰ
precepta atq inditia popło

Expanded text:
. In Pentateucho excellit Exodus, in quo pene omnia sacramenta quibus Ecclesia instruitur, figuraliter exprimuntur. Per corporalem enim exitum filiorum Israel de Aegypto corporalis noster exitus de Aegypto spirituali signatur. Per mare Rubrum, et Pharaoagni immolationem, et Hebraeorum liberationum, veri Agni passio et nostra redemptio. De coelo datur manna, et aqua de petra. Hic est panis qui de coelo descendit et doctrina Christi. In monte dantur praecepta atque judicia populo
Abbreviated transcription (Latin):
lius hec malainuenit exiens ĩ agrx .i. hone¬
ste ambulans ad eos qui forissunt. doctͥna
quoꝵ auctoritas populis data est testim¬
modo mala mandragorica ꝑ lyam ue¬
niunt ad rachel. ad lẏam uero. ꝑ filiũ

Expanded text:
ica inuenit exiens in agrum, id est honeste ambulans ad eos, qui foris sunt; doctrinquorum auctoritas populis chara est, testimmodo mala mandragorica per Liam perveniunt ad Rachel: ad ipsam vero Liam per filium
Abbreviated transcription (Latin):
oppinati quosdam scio:¬
ꝙ acceptum ĩ escam.
stͥiub feminis fecun
nec si tunc concepisset¬
lye alios ab alla nocte
ꝑtus. dominus eã ꝓle
donainit. nͥl est qdͣ de¬
manderagora tale ali¬
quid suspicemur. qͣ¬
S̾. ꝓinde qr purus intellectus de
illa suba que corpus nõ est. ⁊ iõ
ad carnis sensum ñ ꝑtinet. ubis
carme editis exprimi non pot̾ce¬

Expanded text:
opinari quosdam scio,cceptum in escam sterilibus feminis fecundnec si tunc concepisset alios ab illa noctes, Dominus eam prole donaverit, nihil est quodmandragora tale aliquid suspicemur, quidus purusque intellectus de illa substantia quae corpus non est, ac per hoc ad carnis sensum non pertinet, verbis carne editis exprimi non potest; e
Abbreviated transcription (Latin):
cut .ĩ. dicit. bii filii
lie quos peꝑit ip̃i ia¬
cob ĩ mesopotamia sy¬
rie leq̃ns ⁊̃ de hiȩ qui ñ erant nati.
quia illi  ꝑentes eoꝵ ex quib nati st̃
pepererit ibi eos ꝑhibens natos qr
causa qua nascerentur ibi nata

Expanded text:
c enim dicit: Hi filii Liae quos peperit ipsi Jacob in Mesopotamia Syriae . Loquens etiam de his qui non erant nati, quia illic parentes eorum ex quibus nati sunt pepererat, ibi eos perhibens natos, quoniam causa qua nascerentur ibi nata
Abbreviated transcription (Latin):
Aꝰo. Quid est ait cũ de pascha p̾cipe
hec ã fides oꝑib preponenda est. ut
sit quodã modo suꝑ manũ cͣc illos

Expanded text:
 quod ait, cum de Pascha praeciperHaec autem fides operibus praeponenda est, ut sit quodammodo super manum,
Abbreviated transcription (Latin):
hibitus est ꝙ malimi ñ erat.ut
ip̃a precepti ꝯseruatio. bonum
illi ẽẽt. transgressio. malum.
hibitus tetigisset. ñ peccasset.
hibitus tetig̾is: pena sequitur.
⁊ si nemo ꝓhibuisset. similit̾
sequeretur. si u̾o ꝓbibetur res
ti obest. sicut aliena peciia:
io ꝓhibito est peccatum. qr pro¬
hibenti est dampnosum. s cũ
tangitur ꝙ nec tangi obest si
si ꝓhibetur. nec cuilibet si tã¬

Expanded text:
hibitus est quod malum non erat, ut ipsa praecepti conservatio bonum illi esset, transgressio malum. hibitus tetigisset, nec peccasset,hibitus tetigeris, poena sequitur; et si nemo prohibuisset, similiter sequeretur. Sic etiam prohibitur res sed prohibenti obest, sicut aliena pecunia; ideo prohibitum est peccatum, quia prohibenti est damnosum. Cum vero tangitur quod nec tangenti obest si non prohibetur, nec cuilibet si tan
Abbreviated transcription (Latin):
.ma. hec duo alit̾ scuntur per
prudentiam bonialit̾ ꝑ exꝑi-¬
entiam mali. ꝑ prudentiam
boni malũ scitur. ⁊ ñ sentitur.
bonum. quid .ii. amiserit. sẽ¬
aut malum ꝙ bono amisso
serctiret. contempsit malum.
ut eligeret bonum .i. noluit
anuitere ꝙ habebat. ne sentiret

Expanded text:
a haec duo sciuntur aliter per prudentiam boni, aliter per experientiam mali? Per prudentiam boni malum scitur, etsi non sentitur. bonum; quoniam quid amiserit, senaut malum quod boni amissione sentiret, contempsit malum ut eligeret bonum, id est, noluit amittere quod habebat, ne sentiret
Abbreviated transcription (Latin):
ergo nubecillitati ppłi rudis conde¬
cenditur. inde ei ꝑ obumbratas al¬
legoriaꝵ sp̃es maior fortitudo sp̃c
nuntiat᷑.

Expanded text:
ergo imbecillitati populi rudis condescenditur, inde ei per obumbratas allegoriarum species major fortitudo spiritus nuntiat
Abbreviated transcription (Latin):
sit oe mendatium ne forte sit nc preceptum
adu̾sus eos qui tunc dicunt ẽẽ mentiendum
quando id mendatium ꝓdest alicui ⁊ nubiles

Expanded text:
sit omne mendacium; ne forte non sit hoc praeceptum aduersus eos qui dicunt tunc esse mentiendum, quando id mendacium prodest alicui et nihil
Abbreviated transcription (Latin):
ut filii iude eius etatis possent
ducere uxores:Nani thamar su¬
am nuꝵe mortuo pͥmogenito
alti filio dedit. Quo ⁊̃ mortuõ
expectauit ut cpesceret t̾cius.
⁊ cum creuisset. nec isli dedit. ti
paucos annos fieri potu̾unt:
aliquot annos ante uenditum
ioseph hoc fĩ cepisse. intelligine¬
lit. quia sic poĩtum est urt dice¬
retur. factum est aũ ĩ illo tem¬
pore. uͥ tñ queritur. si .xui. an
noꝵ erat ioseph quando uen¬
ditus est. quot annoꝵ potuit
ip̃e primogenitus ruben ut
euident asi scriptura dicit .xxx.
annoꝵ fuisse ioseph qͣndo ĩno¬
tuit pharaoni. cũ ergo ip̃e ãno

Expanded text:
Judae filii ejus aetatis omnes possent ducere uxores? Nam Thamar nurum suam, mortuo primogenito suo, alteri filio dedit: quo etiam mortuo, exspectavit ut cresceret tertius; et cum crevisset, nec illi eam dedit, timpaucos annos fieri potuerint,ationem aliquot annos ante venditum Joseph hoc fieri coepisse intelligi velit; quoniam sic positum est, ut diceretur, Factum est autem in illo tempore:  erat Ioseph, quando uenditus est, quot annorum esse ipse primogenitus Ruben ut euidenter autem scriptura dicit triginta annorum fuisse Ioseph, quando innotuit Pharaoni. cum ergo ipse anno
Abbreviated transcription (Latin):
de panꝑ dauiticus cum
anxiatus eẽt̃. ⁊ ñ ĩ aurib
hominum s ĩ ꝯspestu d̾i
oratõem suam effund̾et
domine inquit. exaudi

Expanded text:
de pauper Davidicus, cum anxiatus esset et non in auribus hominum, sed in conspectu Dei orationem suam effunderet: Domine, inquit exaudi
Abbreviated transcription (Latin):
domino dicenti. Noli eos di¬
ligere. si hoc iubendo dixis¬
set ⁊ñ pocius ãmonendo
⁊ exprimendo quid sslum
ab eoꝵ supplicio reuocaret.
Nec tamen ⁊̃ illo int̾ceden¬
te sine flagello discipline
ppłm dereliquit. Nescio .n.
qño ut sic eos diligͥet ip̃e

Expanded text:
domino dicenti: "noli eos diligere", si hoc iubendo dixisset et non potius admonendo et exprimendo quid illum ab eorum supplicio reuocaret. nec tamen etiam illo intercedente sine flagello disciplinae populum dereliquit. nescio quo enim modo, ut sic eos diligeret ipse
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ̃ sic dominus diligebãt
ut eo modo admonerem᷑
diligamur a dõ reuelari
nos apud eum illoꝵ m̾¬
tis posse quos u̾e diligit᷑

Expanded text:
 sic dominus diligebat, ut eo modo admoneremurdiligamur a deo, releuari nos apud eum illorum meritis posse quos diligit.
Abbreviated transcription (Latin):
conglutanantur ligna intriniet᷑
⁊ extemsecus. ut ex ꝯpage unitatis:
sig̾cetur tolerantia caritatis. ne cõ¬
titudinem ⁊ dectes ad attitudinẽ:
hũani corporis iustar ostendit. ĩ
quo xp̃c apparuit. corporis longi¬
tudo a u̾tice usq ad uestigium:

Expanded text:
glutinantur arcae ligna intrinsecus et extrinsecus: ut in conpage unitatis significetur tolerantia caritatis, ne scantitudinem suam, et decies ad altitudinem suam, humani corporis instar ostendit, in quo Christus apparuit: corporis enim longitudo a vertice usque ad vestigium,
Abbreviated transcription (Latin):
u̾it sacerdos se studiis doctͥne ⁊ u̾i¬
tatis inquirendis ñ curandis ru¬
minandis q scl̃arib negociis ꝑ
acceptum sacerdotium fuisse con¬
secratum s ut ꝙ ext̾ius typicũ
ĩ ueste prefulgebat intus ĩ cor¬
de u̾acit̾ expressum coruscaret.
illa ñ solum legalem induebat
pontificem: s ⁊ euͣngelicum pre¬

Expanded text:
nisset se studiis doctrinae et veritatis inquirendis, non autem curandis rimandisque saecularibus negotiis per acceptum sacerdotium fuisse consecratum; ut quod exterius typicum in veste praefulgebat, intus in corde veraciter expressum coruscaret. illa non solum legalem induebant pontificem, sed et Evangelium prae
Abbreviated transcription (Latin):
a uiuentute ĩ senectutem. ñdum quid̃ senestus:
nec iam uiuentus qr senioris eras est. ꝙͣ greci
re inclinata ⁊ fracta est ĩ populo uideoꝵ. quem¬
admodum homo a uiueritute fit semor⁊ bene
comparatur diei quinto . quo facta sunt aĩalia

Expanded text:
ute ad senectutem, nondum senectus, sed jam non juventus: quae senioris aetas est, quem Graeci re inclinata et fracta est in populo Judaeorum, quemadmodum homo a juventute fit senior. Et bene comparatur illi diei quinto, quo facta sunt in aquis
Abbreviated transcription (Latin):
Is̾. Morx. h̃t unusquisq nr̃m in rectis oꝑibus
⁊ resta uita: tamꝙͣ distinctos istos .ui. dies post
quos debeat quietem sꝑare. primo die lncem fi¬
dei quando primum uisibilib credit pp̾ quã
fidem dominus iusibilit̾ apparere dignatus est
scd̃o die factum est tamꝙͣ firmam̃tum discip

Expanded text:
scere. Habet unusquisque nostrum in suis operibus  recta vita tanquam distinctos istos sex dies, post quos debeat quietem sperare: primo die lucem fidei, quando primum visibilibus credit, propter quam fidem Dominus visibiliter apparere dignatus est. Secundo die factum es
Abbreviated transcription (Latin):
ex quo disꝑsa est ꝑ gentes ualde multiplicata
est. huuis diti. hoc est huiusetatis qͣi uespera
est: multiplicatio pecc̃oꝵ ĩ populo uideoꝵ. qr
sic excecati suntint deum ⁊ dominum nostiꝵ
iħm xp̃m non possent cognoscere ⁊ ẽ.

Expanded text:
ex quo dispersa est per gentes, valde multiplicata est. Hujus diei, hoc est hujus aetatis, quasi vespera est multiplicatio peccatorum in populo Judaeorum, quia sic excaecati sunt, ut etiam Dominum Jesum Christum non possent agnoscer
Abbreviated transcription (Latin):
cia etas siminładolescentie. ⁊ bene comparatur di¬
ei t̾cio. quo ab aquis t̾ra seꝑata est. ab oĩb . N
gentib quaꝵ error instabilis. ⁊uanis simula cro¬
rum doctrinis qͣi uentis õib mobilis. ꝙ bene sig¬
satur. ab hac ergo gentium uanitate:⁊ huius
scl̃i fluctib seꝑatus est populus dei ꝑ abrahan
tamꝙͣ terra cum apparuit arida .i. siciens ym
deum colendo tamꝙͣ irrigataterra ut frustuᷤ
utiles posset afferre. sanctas scripturas ⁊ ꝓph̾ias
accepit. hec .ii. etasiam potuit gen̾are filium
pot̃. ⁊ iõ ad abraham dictum est. patrem mul
babitas oẽm terram chanaan ĩ possessionem et᷑¬
nam ⁊ ero illis deus. hec etas porrigitur ab abra¬

Expanded text:
tas tertia similis adolescentiae. Et bene comparatur diei tertio, quo ab aquis terra separata est. Ab omnibus enim gentibus, quarum error instabilis et vanis simulacrorum doctrinis tanquam ventis omnibus mobilis, atur; ab hac ergo gentium vanitate et hujus saeculi fluctibus separatus est populus Dei per Abraham, tanquam terra cum apparuit arida, id est, sitienDeum colendo, tanquam irrigata terra, ut fructus utiles posset afferre, sanctas Scripturas et Prophetias accepit. Haec enim aetas potuit jam generare populum t ideo ad Abraham dictum est: Patrem multhabitas, omnem terram Chanaan in possessionem aeternam, et ero illis Deus . Haec aetas porrigitur ab Abra
Abbreviated transcription (Latin):
neue. his .3. formis ⁊ simmlitudinĩ ĩuocant
emoiia ad repellenda uł intanda malase¬
ndum tamen quia cum decten̾is hoc seritare
tota uirtrte ei ad herentes ñ sumns effectiꝑs
domini s ĩ ꝯfinio poit illos patimut offenios
quos fugimus ⁊ ad ꝙ fugimus ꝓpitiũ non ef
Qo ẽi fugates cedimur. ⁊ a domino nr̃o qͣim
stabiles ñ defendimur. unde amatores tuii
ininuti facti sut tͥ. Multi sunt aĩe amatores
capti decore eius cũ quib meretricata ẽ dicẽs.
post amatores ineosiulo qui dant m̃ uinũ me¬
umie. hos offendit reu̾sa ad iux priorẽ. uli engo
tota fide ꝑmaneas cũ uiro tuo ꝓscełib que ꝯma¬
sista suspectus est oẽs motus tues aspectus ⁊ ncest¬

Expanded text:
. His enim formis et similitudinibus invocabant daemonia ad repellenda vel vitanda mala. Sciendum tamen quia cum decreveris hoc servare tota virtute ei adhaerentes, non sumus effecti pars Domini, sed in confinio positi illos patimur offensos quos fugimus, et ad quem fugimus, propitium non effgo quasi fugaces caedimur, et a Domino nostro quasi instabiles non defendimur, unde Jer. IV: Amatores tui inimici facti sunt tibi. Multi sunt animae amatores, capti decore ejus, cum quibus meretricata est, dicens. Post amatores meos ibo qui dant mihi vinum meum, etc. : hos offendit reversa ad virum priorem. Nisi ergo tota fide permaneas cum viro tuo, pro sceleribus quae commisisti suspectus es; omnes motus tuos, aspectus et inces
Abbreviated transcription (Latin):
us sibi fingunt. ut siquis humanis m̃bris
rabłdcanis ant arietis formet.uł ĩ uno babitu
opus u duas faties. aut humano pectori post̾¬
rasꝑtes eqͥn aut piscis. qui bec facit ñ simili¬
tudinem s .u. facit facit .ii. ꝙ nest. nechr a¬

Expanded text:
us sibi fingit; ut si quis humanis membris caput canis aut arietis formet, vel in uno hominis habitu duas facies, aut humano pectori postremas partes equi aut piscis; qui hoc facit, non similitudinem, sed idolum facit: facit enim quod non
Abbreviated transcription (Latin):
fomatue. Nñ sicut de his que intra sunt us
imat similitudinib ꝓmptum est ꝓruuntia¬
rela ⁊ de celestib nisi quis dicat de soler lu
na ⁊ sceslis hec posse sentu. quoꝵ formasex¬
pumit gentilitas. s moyses eruditus õi sapĩa¬

Expanded text:
sicut de his quae in terra sunt vel in mari similitudinibus promptum est pronuntiare: ita etiam de coelestibus; nisi quis dicat de sole, et luna, et stellis hoc posse sentiri, quorum formas exprimit gentilitas. Sed Moses eruditus omni sapi
Abbreviated transcription (Latin):
mundus spictaus redit cũ .uii. noquiorib ne itere
expesli possit. ⁊ fiuunt nonissima reiora. pri sual
iaergo societas templodei cũ ydolis. si dei sumuᷤ
tales ee debemus ĩ quib habitet ⁊ inambulet
muundum nolite tangere. ⁊ ego recipiam uos
redicit ergo. Nõ erunt t̾ dii alii pret̾ me ac̃.

Expanded text:
s spiritus redit cum septem nequioribus , ne iterum expelli possit, et fiunt novissima pejora prioribus. Nulla ergo societas templo Dei cum idolis. Si Dei sumus, tales esse debemus in quibus habitet et inambulet immundum nolite tangere, et ego recipiam vos, etc. Dicit ergo: Non erunt tibi dii alii praeter me.
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e est nisan qui ⁊ aprilis ĩ quo
iudei pascha celebrant. ⁊ tab̾nacłm
erectum est. allegorice ã primus m̃¬
sis sigc̃ mitiũ gr̃e q̃n tab̾naculũ
xiis de lat̾e suo ꝓduxit mist̾ia san¬
gunis ⁊ aque quib eceli̾a dedicat᷑
⁊ ꝯsecratur. ⁊ notandũ qr hic pri¬
mus m̃sis scd̃i anni fuit. primus
.n. annus an legem fuit. scds annꝰ
sub g̾ra euͣngelii cui dominus be
lus hũani gen̾is ꝑ hũanitatem xͥ
apparuit. hoc ergo anno tab̾uaculũ
dei erectum est .i. ecclia fundata ⁊

Expanded text:
ipse est Nisan, qui et Aprilis, in quo Judaei pascha celebrabant, et tabernaculum erectum est. Allegorice autem primus mensis signat initium gratiae quando tabernaculum xus de latere suo produxit mysteria sanguinis et aquae, quibus Ecclesia dedicatur et consecratur. Et notandum quia hic primus mensis secundi anni fuit: primus enim annus ante legem fuit, secundus annus sub gratia Evangelii, cui Dominus benlus humani generis per humanitatem Christi apparuit: hoc ergo anno tabernaculum Dei erectum est, id est Ecclesia fundata
Abbreviated transcription (Latin):
lectoꝵ alienas facit. pꝰ
cibum ⁊ potũ. ia cobbe¬
nedicitur. qr illi bene¬
dictionem celestem a
placare student

Expanded text:
lectorum alienas facit. Post cibum et potum. Jacob benedicitur, quia illi benedictionem coelestem a placare student
Abbreviated transcription (Latin):
moyses ĩ egipto. ⁊ erudiretur õi sapi¬
entia egiptioꝵ. ñ erat gracili uoce
nec tardus ligua. nec ꝓfitebatur
se meloqntem. erat .ii. qͣntum ad
egiptios sonore uocis. ⁊ eloq̃ntie in¬
impeditam singuam⁊ se ꝓnturti¬
at mutum c̃ incipit cognoscere ue¬
rum u̾bum ꝙ erat ĩ principio ap̃
deum. oꝯutis .ii. aĩalib qͣmius in¬
doctus homo comparetur. eloquens
idebitur. Si u̾o eruditis⁊ eloquenti¬
b. stultus ⁊ mutus. at siquis dei uer¬
bum ⁊ diuinam respuat sapĩam:
multo amplius ꝙ̃ ap̃ nos pecudes.
apud deum mutum se aĩal ꝓfitebi
apud te. Quia igicur ĩ id intelligẽ¬
tie ꝓfecit ut se cognosceret. quod ẽ
maͣgna ꝑs sapĩe remun̾at enm
diuina dignatio dicens. aꝑiam oᷤ

Expanded text:
Moses in Aegypto, et erudiretur omni sapientia Aegyptiorum, non erat gracili voce, nec tardus lingua, nec profitebatur se ineloquentem. Erat enim, quantum ad Aegyptios, sonorae vocis et eloquentiae inimpeditam linguam, et se pronuntiat mutum, cum incipit cognoscere verum Verbum, quod erat in principio apud. Deum : mutis enim animalibus quamvis indoctus homo comparetur, eloquens videbitur; si vero eruditis et eloquentibus, stultus et mutus. At si quis Dei verbum et divinam respiciat sapientiam multo amplius guam apud nos pendens, apud Deum mutum se animal profitebitapud te. Quia igitur in id intelligentiae profecit, ut se cognosceret, quod est magna pars sapientiae, remuneravit eum divina dignatio dicens: Aperiam o
Abbreviated transcription (Latin):
eligentiores nos fatrat ad centa¬
nen. penitentiam quoq simula¬
bit deprecabitur nos discedere .s¬
nlonge. ult nos aliqua ꝑtes ẽe
itinos. s nͥ ab eo longius receda¬
mus⁊ mare tͣnseamus ⁊ dicamꝰ.
tantum fecto anobis longe mi¬
quitates .n: salui ẽe ñ possumu¬
eripiat de t̾ra egipti. de potesta

Expanded text:
gentiores nos efficiat ad certaet poenitentiam simulabit et deprecabitur nos discedere longe vicinos. Sed nisi ab eo longius recedet mare transeamus, et dicamus tantum fecit a nobis iniquitates nostras, salvi esse non possumueripiat de terra Aegypti, de potesta
Abbreviated transcription (Latin):
pharaonem moyses. s eccurrit
qr siue nobis in u̾bo ⁊ asseccioe
religionis centamenest ẽ phara¬
one. siue obsessasab eo aĩas e¬
riꝑe conanuir. ⁊ est nobisĩdis¬
putatione luctamen. ũ prima
fronte ingredi debemus ad utti¬
ma questionũ loca. s occurten¬
dum est nobis adu̾sano⁊ada¬
quas suas .i. auc̃toritates genti¬
lium philosophoꝵ. ut ip̃os pu¬
mo arguamus ⁊ errasse doce¬
amus. deinde ingrediendim
ad int̾iora c̾taminis. dicit .i.
dominus. Nisi quis priusal¬
ligau̾it fortem. nõ pot̾ intra¬
reĩ domum eiuş.⁊ uasa eiusdi¬
ciꝑe. prius ergo ligandusẽ for¬
tis ⁊ questionum uinculis con¬
stringendus. ⁊ tta intrceundũ
ad dicipienda uasa ⁊libandaᷤᷤ

Expanded text:
Pharaonem, sed occurrit quia sive nobis in verbo Dei et assertione religionis certamen est cum Pharaone, sive obsessas ab eo animas eripere conamur, et est in nobis in disputatione luctamen, non prima fronte ingredi debemus ad ultima quaestionum loca, sed occurrendum est nobis adversario, et ad aquas suas, id est, auctoritates gentium philosophorum, ut ipsos primo arguamus et errasse doceamus; deinde ingrediendum ad interiora certaminis. Dicit enim Dominus: Nisi quis prius alligaverit fortem, non potest intrare in domum ejus et vasa ejus diripere . Prius ergo ligandus est fortis et quaestionum vinculis constringendus, et ita introeundum ad diripienda vasa. et liberandas
Abbreviated transcription (Latin):
Que concepit ⁊ .ꝑ.f.
qui ei tamꝙͣ mariti
prefu̾unt. quoꝵ alii
fu̾unt nocentes quoᷤᷤ
sigc̃ her qui int̾preta¬
tur pelliceus. pellis .n.¬

Expanded text:
Quae concepit, » etc. qui ei tanquam mariti praefuerunt: quorum alii fuerunt nocentes, quos significat Her, qui interpretatur pelliceus pellis en
Abbreviated transcription (Latin):
uͥtus pariendi ũ est ĩ ea. hec gͦ duob int̾ selitigãtib
⁊ scandala ꝓferentib ꝑtutitur ⁊ scandalitatur. nt
u̾bum dei ꝙ tenuit conceꝑat ñ dum formatum ab¬
itiat. est .n. ĩaliquib formatum u̾bum. ĩ aliquib ñ
dei. dampnũ ergo patietur qui excussit de dãpnis

Expanded text:
 litigantibus et scandala proferentibus, percutitur et scandalizatur: ut verbum fidei quod tenuiter conceperat nondum formatum abjiciat. Est enim in aliquibus formatum verbum, in aliquibus non Dei. Damnum ergo patietur, qui excussit. De damnis
Abbreviated transcription (Latin):
ergo dampnum qui contenditad subu̾sionem:
audientium ꝓ at̃a que ñdum habuit infantem for¬
matum ꝙ pot̾ de scandalo cathecumini accipi. pot̃

Expanded text:
ergo damnum qui contendit ad subversionem audientium, pro anima quae nondum habuit infantem formatum: quod potest de scandalo catechumeni accipi. Potest
Abbreviated transcription (Latin):
buloꝵ similttudo conturbet. siuit gͦ
duo litigantes duo disputantes de do
lites. Qtua ergo istuĩ questionibus
litigant ad subu̾sionem audienti¬
um pcutiunt mulrerem ygnantẽ:
ciciunt infantẽ formatum uł adhuc informẽ. mu¬
lier pregnans dr aĩa que nuꝑ concepit u̾bum der:
u̾n atuore tuo domine ĩ utero concepimus ⁊ peꝑmiꝰ.
ctoꝵ que ĩ die ead̃ ꝯcipitur ⁊ nascitur. paruit autẽ

Expanded text:
bulorum similitudo conturbet. Sunt ergo duo litigantes, duo disputantes et doglites. Qui ergo istis in quaestionibus litigant ad subversionem audientium, percutiunt mulierem praegnantem, et ejiciunt infantem formatum vel adhuc informem. Mulier praegnans dicitur anima, quae nuper concepit verbum Dei; unde: A timore tuo, Domine, in utero concepimus et peperimctorum, quae in die eadem concipitur et nascitur. Pariunt autem
Abbreviated transcription (Latin):
aut dens dolet. s esto aut ĩ oculo au
ĩ dente ꝑcussa abortuium liuoreme
uulnus accepit. quid ⁊̃ ꝯbusturam
dicimus ꝓ ꝯbustura: snquid liti¬
ꝯburi potuit ut combustura ꝓ ꝯbu¬
stura soluatur: ĩ deut̾onomio quo
hec ñ facile explicar queant q̃urit.
ĩ scͥpturis tn hisdem nocabulis ⁊ offi

Expanded text:
aut dentes dolet? Sed esto aut in oculo aut aut dentes dolet? Sed esto aut in oculo aut in dente percussa abortivit, livorem vel vulnus accepit, quid etiam combusturam dicimus pro combustura? Nunquid litiburi potuit, ut combustura pro combustura solvatur? In Deuteronomio quoque haec facile explicari non queunt. In Scripturis tamen iisdem vocabulis
Abbreviated transcription (Latin):
appareat quid dimut
illud informe puerpiũ iam qui¬
ꝓmisse eĩndatõis ĩ medicos .i. dectoreᷤ
impendat᷑ꝰ. qui infirmum baculo ꝯ¬
solationis erigant. ⁊ fom̃tis predica¬
tionum ĩ pristinum dilectionis gra¬
dum restituant.
Oꝵꝵ. Ꝙ si litigab̃t duo urri ⁊ ꝑeussint
mulierem pregnantẽ ⁊ cxierit infãs
eius ĩidum formatus detͥmentum
patietur qͣntum indix̾it uir muli¬
eris ⁊ dabit ꝓ aĩa sua. & si formatus
⁊c̾. prims̃ uideamus de eo qui nõd̃
formatus exierit qũo iuibet᷑ dãpno pe¬
cunie ꝑcuti: unus ex litigantib cũ
duo dicantur. quid ⁊̃ hoc ꝙ uix mu¬
ueris ĩponit ei ⁊ ñ eis ⁊ dabit. ⁊ ñ pociͦ
dabunt. & si infans ian formatus
exierit aĩam dare ꝓ aĩa facile intelli¬
gimus. morte .s. uindicetur petc̃mꝰ.
matus calce litigantis ꝑcussusocu¬
lum ĩ uentre ꝑdidisse. dentes u̾o oĩo
ñ habint. si .ii. ad m̃r̃em referamus
qũo abortiens mulier oculuĩ ꝑdidit

Expanded text:
adpareat quid dimittllud informe puerperium iam qupromissae emendationis in medicos, id est doctores, impendat, qui infirmum baculo consolationis erigant, et fomentis praedicationum in pristinum dilectionis statum restituant.Quod si litigabunt duo viri, et percusserint mulierem praegnantem, et exierit infans ejus nondum formatus, detrimentum patietur, quantum indixerit vir mulieris, et dabit pro anima sua. Quod si formatus etc. Primum videamus de eo qui nondum formatus exierit, quomodo jubetur damno pecuniae percuti unus ex litigantibus, cum duo dicantur. Quid etiam hoc quod vir mulieris imponit ei, et non eis; et dabit, et non potius dabunt. Quod si infans jam formatus exierit, animam dare pro anima facile intelligimus: morte scilicet vindicetur peccatum.matus calce litigantis percussus, oculum in ventre perdidisse, dentes vero omnino non habuit. Si enim hoc ad matrem referamus, quomodo abortiens mulier oculum perdit,
Abbreviated transcription (Latin):
tur adiscł ẜ carnem ĩmo ad te qui isrł effectuᷤ
es m̃te deum udendo ⁊ cͥcumcisus corde nõ cae¬
ne. si tñ itaagas ut dignus sis eẽ ꝑs dei ⁊ ĩ fu¬
niculo hereditatis eius metiri. aliequin exem¬
plo tͥ surt quiad hoc uocati fu̾ant ut eent ꝑs
dei. ⁊ exigentib pectis disꝑsi sunt ꝑ cẽs gentes¬

Expanded text:
undum carnem, imo ad te qui Israel effectus es mente Deum videndo, et circumcisus corde, non carne; si tamen ita agas ut dignus sis esse pars Dei, et in funiculo haereditatis ejus metiri: alioquin exemplo tibi sint qui ad hoc vocati fuerant ut essent pars Dei, et exigentibus peccatis dispersi sunt per omnes gentes
Abbreviated transcription (Latin):
sus deos uł dominos appellat scriptura. deo qͣ
a deo datos. ⁊ dominos quasi a domino potesta¬
tem sortitos. unde eis dr. ego dixi dii estis. ⁊. f.e¬
tes s. diabolum qui princeps est õium factusa
riunam. unde ꝯstat ꝙ execrabiles fecit ees pre¬
uaricatio ñ natura. tu ergo o isrł qui ꝑsder ⁊ fu¬
nicuuis enis es ñ erunt inquit cͥ dii alii pretͤ

Expanded text:
lsus, dominos vel deos appellat Scriptura: deos quasi a Deo datos, et dominos a Domino potestatem sortitos. Unde eis dicitur psal. tes scilicet diabolum, qui princeps omnium factus est ad ruinam. Unde constat quod exsecrabiles fecit eos praevaricatio, non natura. Tibi ergo, o Israel, qui pars Dei et funiculus ejus es, non erunt, inquit, tibi dii a
Abbreviated transcription (Latin):
ñ dyxifset. Nõ sunt᷑. absolutior smo uidetur. s qira
dixit. Nõ ecunt. ñ negauit quia suit. s ne illi sit.
cui hec precepta dantur inhibuit. hinc paulum
os noĩari sicut ibi. rex magnus suꝑ oẽs deos. ⁊ de¬
us deoꝵ dominus locutus est. de dominis id̾ aple
dicit. Siue throni siie dominationes it. domina¬

Expanded text:
Si dixisset, Non sunt, absolutior sermo videretur; sed quia dicit, Non erunt, non negavit quia sint, sed ne illi sint, cui haec praecepta dantur, inhibuit. Hinc Paulum os nominari sicut ibi: Rex magnus super omnes deos, et Deus Deo locutus est, etc. De dominis idem Apostolus dicit: Sive throni, sive dominationes, etc. Domina
Abbreviated transcription (Latin):
multis ydoł simil fu̾at hac locut̃e
dictum est latrones insultasse dño¬
ẽ unum hoc fecisse scͥptura testetur.
s ñ solus fu̾at latro quin ⁊̃ cum ista

Expanded text:
multis idolis similis fuerat. hac locutione dictum est latrones insultasse domino, cum hoc unum fecisse scriptura testetur, sed non solus fuerat latro. quin etiam cum ista
Abbreviated transcription (Latin):
dium suꝑ femur ponere est
predicationis studium uoluꝑ¬
tatib carnis ande ferre. ut c̃
sancta quis studer dr̃e curet.
nẽcce est suggestiones edoma¬
re. de porta usq ad portami¬
re ẽ a utio usq ad uitium
ꝑ ꝙ ad m̃tem culpa ingredit᷑
increpando discurrere. ꝑ me¬
dium u̾o castroꝵ transire ẽ
tanta equalitate int̾ eccliã
uiu̾e ut qui delinq̃ntium
punienda muenit ab incre¬
patõis gladio nec eis quos ꝑ
cognationem carnis diligit
parcit. si ergo ille dei dr qui
ad ferienda uitia zelo diuni
cusat.

Expanded text:
dium super femur ponere, est praedicationis studium voluptatibus carnis anteferre, ut cum sancta qui studet dicere, curet necesse est suggestiones edomare. De porta usque ad portam ire, est a vitio usque ad vitium per quod ad mentem culpa ingreditur increpando discurrere. Per medium vero castrorum transire est tanta aequalitate intra Ecclesiam vivere, ut qui delinquentium punienda invenit, ab increpationis cognationem carnis diligit, parcit. Si ergo ille Dei dicitur, qui ad ferienda vitia zelo divinicusat.
Abbreviated transcription (Latin):
ninam posu̾unt ꝑ ꝙͣ ca¬
nini mores signifscant᷑.
ĩ quib bumane m̾tisuo¬
luptas ⁊ libido carnis: ar¬
guitur. pot̾⁊̃ forensis elo¬
quentia hominum sig̾ca¬
ti ꝑ muscam caninam qͥ
nelud canes alt̾utre se lace¬
rant

Expanded text:
ninam, posuerunt: per quam canini mores significantur, in quibus humanae mentis voluptas, et libido carnis arguitur. Potest etiam forensis eloquentia hominum significari per muscam caninam, qui velut canes alterutrum se lacerant
Abbreviated transcription (Latin):
s. Quaato loco egyptus
mmnscis ꝑcutitur. Musca ã
miolens ⁊ inquietũ aĩal
est.ĩ qua insolentes cure
camnaliũ desid̾ioꝵ figurã¬
tur egiptus nͥo nuicis ꝑ¬
ntitur qr corda eoꝵ qrhi
ilm diligunt desid̾ioꝵ in

Expanded text:
. Quarto loco Aegyptus muscis percutitur. Musca autem insolens et inquietum animal est, in qua insolentes curae carnalium desideriorum figurantur. Aegyptus vero muscis percutitur, quia corda eorum qui saeculum diligunt
Abbreviated transcription (Latin):
titͥinuitat. Inuitat .4. ad tp̃alia.
ut leniget ꝙ deus nuinat᷑ et̾na
supplitia. spondens siquid̃ glori
piscentiam tangite. ⁊ ĩ hoc mũi¬
do sublimes apparete. ⁊ c̃ timorẽ
diuine sine conatur amouere.

Expanded text:
tit, invitat enim ad temporalia, ut levet quod Deus minetur aeterna supplicia. Spondens siquidem gloripiscentiam tangite, et in hoc mundo sublimes apparete; et cum timorem divinae sententiae conatur amovere,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊c̾. Quia millus .ẜ dig¬
nꝰe ꝯsistere. uł deum
lam sponsus repudi¬
aretiĩ signũ repudii
discalciaretur. ideo
moyses excalciaci
iubetur. ne ad eccłiã
que ĩ rubo sig̃catit
quasi sponsus aca¬
dat calciatus. Hoc .ii.

Expanded text:
. Quia nullus scilicet digne consistere, vel Deum sus sponsam repudiaret, in signum repudii discalcearetur. Ideo Moses discalceari jubetur, nec ad Ecclesiam, quae in rubo significatur, quasi sponsus accedat calceatus; hoc eni
Abbreviated transcription (Latin):
pascantur econtra. Extidit ergo duas tabulaᷤ¬
lapideas quales ante fu̾ant. ⁊ de nocte ꝯsurgens¬
ascendit ini montem synai sicut ei p̾ceꝑat deus.¬
portans secum tabłas. umq descendisset do¬
ꝑ nubem stetit moyses coram eo ĩuocans nom̃¬

Expanded text:
sufficiunt. Excidit ergo duas tabullapideas quales ante fuerunt, et de nocte consurgenscendit in montem Sinai, sicut ei praecepportans secum tabulas. Cumque descendisset Dr nubem stetit Moyses cum eo invocans nom
Abbreviated transcription (Latin):
lectus. Si dentem lesit qui suscipi¬
ens cibum u̾bi ꝯminuere uł mo¬
larib terere solebat. ut subtilem
aduentrem aĩe trans muteret sẽ¬
sum. si hunc dentem ille uexau̾it

Expanded text:
lectus. Si dentem laesit, qui suscipiens cibum verbi Dei comminuere vel molaribus terere solebat, ut subtilem ad ventrem animae transmitteret sensum: si hunc dentem ille vexaverit
Abbreviated transcription (Latin):
crescite i. in. ⁊c̾. forte ꝙ de prima creatã
aĩe iuentis dictum erat. de scd̃a subm¬
telligendum reliquit. maxime quia ĩ
huiis diei oꝑib alia plura dicturus.
herbas aũ atͥq ligna qr ñ habent ge¬
nerandi affectum. huus benedictioniᷤᷤ
forsitan indigna indicauit. ꝙ neccͣio

Expanded text:
camini, » etc. Forte quod de prima creatura animae viventis dictum erat, de secunda subintelligendum reliquit, maxime quia in hujus diei operibus alia plura dicturus. Herbas autem atque ligna quia non habent generandi affectum, hujus benedictionis forsitan indigna judicavit. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
de hoĩe aũ hoc dictum ñ est. qr unus fie¬
bat. de quo. ⁊ femina facta. Non .ii. mul¬
ta gen̾a hominum facta sunt. sicut herba¬
rum ⁊ lignoꝵ. ut dicatur scd̾m genus su¬
um. ac si dr̃etur gen̾atun⁊ int̾ se simili¬
a atq ĩ unam originem seminis ꝑtinẽ¬
tia distinguerẽtur aceteris.

Expanded text:
De homine autem hoc dictum non est, quia unus fiebat, de quo et femina facta. Non enim multa genera hominum facta sunt, sicut herbarum et lignorum; ut dicatur, secundum genus suum, ac si diceretur generatim, ut inter similia, atque in unam originem seminis pertinentia distinguerentur a caeteris.
Abbreviated transcription (Latin):
filiis iscł. deus .N. loquitur. ĩ cu¬
ius sermone si figurate aliquid
dicatur ꝙ ad ꝓprietatem ñ sit ĩ¬
pletum ñ impedit historie fi¬
dem ĩ qua ꝑspicitur uitas nar
tur si aliquid a xpo figurate
dicatur.¬
S. Gentes iste uitia si g̾cant que
ñ simulnet ĩ uno tp̃r ĩ sanctis
extinguntur. ne monstrat̾re
erigantur. ⁊ uanam gloriam
⁊ hiuiusmod sam cũ sancti cͣc
maiora uitia pugnant ⁊uinc̃t
relinquuntur minora ⁊ꝑmit¬
tuntur dominari ne ꝑ elatoẽm
grauius corruant. uñde datus
est paulo stimulus carnis ad cꝰ¬
stodiam humilitatis.¬

Expanded text:
filiis Israel. Deus enim loquitur: in cujus sermone si figurate aliquid dicatur, quod ad proprietatem non sit impletum, non impedit historiae fidem in qua perspicitur veritas narrtur, si aliquid a Christo dicitur. Gentes istae vitia significant, quae nec simul, nec uno tempore in sanctis exstinguuntur, ne monstra terrerigantur et vanam gloriam et hujusmodi. Nam cum sancti contra majora vitia pugnant et vincunt, relinquunt minora, et permittuntur dominari, ne per elationem gravius corruant. Unde Paulo datus est stimulus carnis ad custodiam humilitatis
Abbreviated transcription (Latin):
secum est populus ⁊ littum aut
laterem oꝑatur dum ĩ paleis occu¬
patur ñ putat ẽẽ ꝑu̾sum. s rectũ
incedere. si u̾o dicãt uolo ire iuã
trium dieꝵ ⁊ senuire domino:per¬
aĩam sollicitet ad seruitiũ dei.
exire de scło renuntiare oĩb que
possidet.: atcendere legi⁊ u̾bo dei. con¬
tinuo audies unanimes ⁊ amicoᷤ
pharaonis dicentes uidete qũo se¬
ducuntur hoĩes ⁊ ꝑu̾tuntur ado¬
lescentes ne laborent. ne militẽt
ne agant aliquid ꝙ ꝓsit. relictis
reb necͣcus ineptias sectantur ⁊
ccium. ꝙͣ est seriuire deo. labora¬
re noluntr ⁊ ocii occasiones que¬
runt hec erant tunc u̾ba phara¬
onis. hec ⁊ nunc amici euis locũ¬
tur. flagellari iubet scribas et¬
opus exigi. hec passi sunt patres
integro principi huius mundi tͣ¬
felicit̾ eneniunt seruis aũ der ĩ
uictus ꝑuus ⁊ huũilis ñ succedit.
hee sunt .ii. pasee que dabantur
a pharaone. unde quidam fatiga¬
ti dicuntad pharaonem. Quid

Expanded text:
secum est populus, et lutum aut laterem operatur, dum in paleis occupatur, non putat esse perversum, sed recte incedere. Si vero dicat, Volo ire dierum trium viam, et servire Domino, peranimam sollicitet ad servitutem Dei, exire de saeculo, renuntiare omnibus quae possidet, attendere legi et verbo Dei: continuo audies unanimes et amicos Pharaonis dicentes: Videte quomodo seducuntur homines, et pervertuntur adolescentes, ne laborent, ne militent, ne agant aliquid quod prosit, relictis rebus necessariis ineptias sectantur et otium. Quid est servire Deo? Laborare nolunt et otii occasiones quaerunt: haec erant tunc verba Pharaonis, haec et nunc amici ejus loquutur. Flagellari jubet scribas opus exigi; haec passi sunt patres,integro principi hujus mundi trfeliciter eveniunt: servis autem Dei etiam victus parvus et humilis non succedit. Hae sunt enim paleae quae dabantur a Pharaone; unde quidam fatigati dicunt ad Pharaonem: Quid
Abbreviated transcription (Latin):
accepit. Unde yfaac filusn dei ñ
carnis. nasciturus erat. ñ trunca¬
ta corporis ꝑte deformior: s fidei
signo gloriosior igitur ꝓ deo ali¬
quid p̃dere lucꝵe estͥñ dampnt̃.
si quidem pactum dei custodissẽt¬
abraham hoc pactum ñ suscepis¬
set.s qr ille ĩ hoc m̃bro culpani o¬
bedie puis cegnonit decuit ut is¬
quandoq generare filios adi
uitam: undeolim p̾uaricatores.
genau̾unt ad mortem.¬

Expanded text:
accepit, unde filius fidei, non carnis, nasciturus erat, nec truncata corporis parte deformior, sed fidei in Deum signo gloriosior. Igitur pro Deo aliquid perdere lucrum est, non damnum. Adam pactum Dei custodissetAbraham hoc pactum non accepisset. Sed quia ille in hoc membro culpam inobedientiae primo agnovit, decuit ut isquandoque generare filios ad vitam, dum olim praevaricatores generaverint ad mortem
Abbreviated transcription (Latin):
medere quia aꝑceptione bapĩ us¬
q ad finem uite simplicit̾ ⁊ sine
dolo debemns uuiere. unde pecru¬
⁊ deponentes omnem mantiã
⁊ omnem dolum ⁊ simulation

Expanded text:
medere, quia a perceptione baptismi usque ad finem vitae simpliciter et sine dolo debemus vivere. Unde Petrus: Deponentes omnem malitiam et omnem dolum et simulation
Abbreviated transcription (Latin):
dei que mortalum pre-¬
bebantur aspectib ⁊ ex qͥb
frebat sonus quo morta¬
lis attingetur auditus:
sic ex hibebantur assum¬
pta: sicut deus uolebat.
⁊ quod uolebat ut nõ in
eis ip̃e ullo sensu corporis
sentiretur diuina natura

Expanded text:
dei, quae mortalium praebebantur aspectibus et ex quibus fiebat sonus, quo mortalis adtingeretur auditus, sic exhibebantur adsumpta, sicut deus uolebat, specie qua uolebat, ut non in eis ipsa ullo sensu corporis sentiretur diuina natura
Abbreviated transcription (Latin):
sticuni nͥl sp̃uale ĩ le¬
ge uoluit intellig̾e
s suꝑfitiem tants̃
litt̾e. ideo ei faties ab¬
scondita erat .i. u̾a ⁊
mera cognitio. ing̾sso
illo tab̾naculum descẽ¬
dit columpna nubis
⁊ stabat hostium. a¬
lia translatio dicit̃ ꝙ
moyse uolende ingre¬
di tab̾naculum oppo¬
nebat se nubes ante
⁊ ꝓhibebat eum. hic
loquebatur nubes an
se nubes. hoc ergo loco
sig̾c eos qui minus st̃
ient intima scͥpturaꝵ
penetrare. alibi aut̃
qͣndo medium
ingressus est ꝑfector fi¬
guram

Expanded text:
sticum, nihil spirituale in lege voluit intelligere, sed superficiem tantum litterae. Ideo ejus facies abscondita erat, id est, vera et mera cognitio. Ingresso illo tabernaculum, descendebat columna nubis, et stabat ad ostium. Alia translatio dicit quod Moysi volenti ingredi tabernaculum, opponebat se nubes ante et prohibebat eum. Hic loquebatur nubes antse nubes: hoc ergo loco significat eos qui minus sunt lent intima scripturarum penetrare. Alibi autem quando medium nebulae ingressus est, perfectorum figuram
Abbreviated transcription (Latin):
emus regi. Ex eo tp̃r usq ĩ presentem diem in
uniu̾sa tra egypti regib quinta ꝑs soluitur.
⁊ factum est qͣi in legem. absq t̾ra sacerdotali.
que lib̾a ab bac conditione fuit. Habitauit
gͦ isrł ĩ egypto .i. in t̾ra iessen.⁊ possedit eam i¬
auctus q est. ⁊ multiplicatus nimis. ⁊ iuxit¬

Expanded text:
emus regi ex eo tempore usque in praesentem diem in universa terra Aegypti regibus quinta pars solvitur et factum est quasi in legem absque terra sacerdotali quae libera ab hac condicione fuit habitavit ergo Israhel in Aegypto id est in terra Gessen et possedit eam auctusque est et multiplicatus nimis
Abbreviated transcription (Latin):
apparet oẽs aĩas que ingresse sc̃¬
tortatem scͥpture loqui. ⁊̃ .lx. int̾pretes s deutero¬
tursscripturam int̾ se ccciam facit. Ip̃i .n.lxx. in¬

Expanded text:
est omnes animas quae ingressae suntoritatem loqui, etiam LXX interpretes in Deuterotur, Scripturam inter se contrariam faciet. Ipsi enim LXX in
Abbreviated transcription (Latin):
sunt de femorib iacob introie
runt s egiptum nulli dubitatõ
nati sunt ĩ egipto aĩe .xx. scia
ꝙͣ iacob intraret egiptum ⁊ fa¬
mis tp̃s ingrueret. nati sunt ĩ
mus. facti sunt filii manasse qͦs
genuit ei concubina machir. ⁊
machir genuit galaad. filii aũ

Expanded text:
sunt de femoribus Jacob, introierunt Aegyptum, nulla dubitatio nati sunt ei in Aegypto animae novem: quam Jacob intraret Aegyptum, et famis tempus ingrueret, nati sunt de mus: Facti sunt autem filii Manasse quos genuit ei concubina Syra, Machir, et Machir genuit Galaad. Filii autem
Abbreviated transcription (Latin):
inucti. ꝓcedunt aut̃ cor¬
nua ex ip̃o altan thimi¬
amatis cũ oꝑa uͥtutum
electi ñ ad fatiem bomi¬
num spem tenus osten¬
dunt. s ex intͥna m̃tis
radice fixo ⁊ ĩ mobili ex̾¬
oeni affectu. at cͣc ẏpocri¬

Expanded text:
invicti. Procedunt autem cornua ex ipso altari thymiamatis, cum opera virtutum electi, non ad faciem hominum specie tenus ostendunt, sed ex interna mentis radice, fixo atque immobili exercent affectu. At contra hypocri
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ repellere. uł corrigere didicũt.
int̾ne lucis ĩ oĩb fulgore chouᷤᷤ¬
cat. ⁊ quia tales dr̃e possunt bo¬

Expanded text:
ter repellere vel corrigere didicerint, internae lucis in omnibus fulgore coruscat. Et quoniam tales jure dicere possunt. Bo
Abbreviated transcription (Latin):
altaris ꝑietes ⁊ cornu
u̾o foris parebant cor¬
nua quoq foris parẽ¬
tia sp̃ali fastigio al¬
tuis eminebant. de¬
auratur u̾o craticula¬
cum int̾iori hoĩe ñro

Expanded text:
arietes et cornua s vero foris parebant, cornua et ipsa foris parentia speciali fastigio altius eminebant. Deauratur autem craticulainteriore homine nostro
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ turbet habentes dulciũ
ꝓfusione lacͥmaꝵ optan¬
tantes uenire ⁊ apparere
hoc altare intus ĩ iuicina
ueli ⁊ arche. illud aũ tab̃¬
naculum foris põĩtum
oni future bratitudis

Expanded text:
t, habentes, sed dulcium profusione lacrymarum optantes venire, et apparere hoc altare intus in vicinia veli et arcae, illud ante tabernaculum foris positum eoni futurae beatitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
.N. qr ⁊ docti sunt ⁊ genti¬
um dii. qui sunt demoĩa.
ñ pretudicatur ex uerbis
homini dei. ⁊qr si benigno
susceptionem metus trã¬
ierat. potuit sic dici. quẽ¬
admodum moyses pła¬
raonz deus dictus est. sco¬

Expanded text:
enim quia dicti sunt et gentium dii, qui sunt daemonia, non praejudicetur ex his verbis homini Dei; quod et si benigno susceptionem metus ipse transierat, potuit sic dici, quemadmodum et Moyses Pharaoni deus dictus est, s
Abbreviated transcription (Latin):
cu quib hoc precepit pharao. femi¬
nas tantum iniuficant. ocłunt
masculos. ccłiuit .i. uͥtutes. uiti
anictͥunt Nunc quoq insidiã¬
tur egipcii: si nascatur mascłus
hebreis. ut statim int̾ficiant: n¬
si caueant. obseruent. ⁊ occultẽt.
Refent scͥptura ꝙ de tͥbu leui qͥs
genuit masculum. ⁊ uidit infã
tem eẽ elegantem. ⁊ occultait e¬
um. Ne gͦ iusticiam nr̃am fatia¬
mus coiam hoĩb. s clauso hostio
mergat᷑. si fatio elemnosiname¬

Expanded text:
 quibus hic praecepit Pharao ut feminas tantum vivificent, oderant masculos. Oderunt enim virtutes, vitia nutrierunt. Nunc quoque insidiantur Aegyptii, si nascatur masculus Hebraeis, ut statim interficiant, nisi caveant, observent et occultent. Refert Scriptura quod de tribu Levi aliquis genuit matem esse elegantem et occultavit eum. Ne ergo justitiam nostram faciamus coram hominibus, sed clauso ostio mergatur. Si facio eleemosynam
Abbreviated transcription (Latin):
repetitum est ĩ hoĩe. ne quis puget in of¬
fitio gignendi filios. eẽ peccatum. sicut
inforicatione sine coniugio.

Expanded text:
repetitum est in homine, ne quis putet in officio gignendi filios esse peccatum, sicut in fornicatione sine conjugio.
Abbreviated transcription (Latin):
cͣcͣ uncturame fatiem inferioris¬
suꝑ scapulas antedix̾at. int̾ quas
.s. iuncturas hoc distabat qd̾ su¬
ꝑior cathenulis. inferior uitts e
c̃ anulis suꝑ hum̾alis urtta iacine¬
tina ut maneat iunctura fabre¬
facta.⁊ a se inuicẽ rationale ⁊ suꝑ

Expanded text:
uncturae inferiorissuper scapulas, ante dixerat. Inter quas videlicet juncturas hoc distabat, quod superior his catenulis, inferior vero erat cum annulis superhumeralis vitta hyacinthina, ut maneat junctura fabrefacta, et ab invic
Abbreviated transcription (Latin):
ad petram orebue
mino irascente nõ¬
potuit. ⁊ se hac de re¬
tionis iracundiam
repellere a se ñ ualu
ce compescuit cum
prius plorans ⁊ eiu¬
lane nudis pedib fi¬
lium fugeret.⁊ quo¬
usq perpetrati facmoris uttio¬
nem ad plenum reciperet irã

Expanded text:
ad petram Oreb vemino irascente, nopotuit. Et saepe hac de retionis iracundiam repellere a semetipso nce compescuit , prius plorans et ejulans, nudis pedibus filium fugit, et quousque perpetrati facinoris ultionem ad plenum reciperet , iram
Abbreviated transcription (Latin):
lat̾e a sũmo usq ad deor¬
sum ita ut dimidium ue¬
stis intuentium oculis:
foris appareret. dimidiũ
u̾o aluid int̾ius lateret. s
ad extremos angulos ad
inferiora descenderent ⁊̃
ut cũ bona foris oꝑa ꝓximuᷤ
extendimus ead intus co¬
ram domino integra ser
ꝑfectionem actionis imꝑ¬

Expanded text:
latere a sursum usque deorsum; ita ut dimidium vestis intuentium oculis foris appareret, dimidium vero aliud interius lateret; sedtae, usque ad extremos angulos ad inferiora descenderent. Inut cum bona foris opera proximis ostendimus, eadem intus coram Domino integra servperfectionem cons
Abbreviated transcription (Latin):
nantes malum ĩ creatorem re¬
ferre.⁊ si quid boni fatiunt sibi
si ad hoc data sicͥut ñ ip̃a obedi¬

Expanded text:
nantes malum in Creatorem referre, et si quid boni faciunt, sibi si ad hoc data sit, ut non ipsa obedi
Abbreviated transcription (Latin):
bant ĩ suꝑiorib suis an¬
sas uł circulos quib su
nes ĩmuterentur. tu ꝙͦs
suus tentorium dei fi ppara
di. imponantur u̾o paxilł
columpnar funes tentori¬
oꝵ. ut sic expansa atq ĩ al¬
tum elata pulcritudinẽ
tabernacul ꝯpleant. cõ¬
mittant predicatores cor¬
uina ꝑ que ad exemplũ
sui ab infimis erigant. ut
dunt fideles amplitudi¬

Expanded text:
est in superioribus suis ansas sive circulos, quibus iidem funes immitterentur. Et tu si vis tentorium Dei fieri, prdi. Imponantur vero paxillis columnarum funes tentoriorum, ut sic expansa atque in altum elata, pulchritudinem tabernaculi compleant. Committant sancti praedicatores fidue per haec ad exemplum sui ab infimis erigi commondant fideles amplitudi
Abbreviated transcription (Latin):
tangit qui mund̃ sinem
ex mat̾ia ꝙͣ ñ fec̾it. s coet̾¬
na ei ĩ die quo fecit. cat̾.¬
⁊c̾. diem pourt ꝓ õi tempe:
quo primordialis creatura¬

Expanded text:
tangit qui mundum sine ex materia quam non fecerit, sed coaeterna ei. « In die quo fecit, » etc. Diem ponit pro omni tempore, quo primordialis creatur