comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
credidis sequm misit sed hȩc loquitur filus
hominis & que modo escam uitae aeter¬
nȩ filius hominis dabit sed sacramentũ
salutis nescit quinescit filium hominis
signatum hic nunc quaero quitandem
intellegenuiȩ sensus sit filium homi¬
nis a patre signatum dõ acprimum
cognos cio portet dm̃: non sibi sed nobis lo¬
cutum. & in tantum ad intellegentiam
nonstrameloqui sui temperas seser¬
moneni quantũ conprehendere ad sen¬
tiendum naturȩ nostrȩ possetin firmmi¬
tas namq cum superius increpatus aiudȩ¬
is fuis seccurse ȩqualem dõ flium se
dĩ profitendo feciss& responderat
omnia sequȩ faceret paterfacere &
omne seapatre ad eptum esse iudiciũ.
&iam seut patrem honorandum: &
in his omnib. professusante sefiliũ patri
seexequauerat. honore potestate. na¬
tura : de hincdixerat ut patremuitã in se
habere ita & filiouitam insehabendam
pers a cramentũ natiuitatis unitatẽ: per

Expanded text:
credidisse quem misit. Sed haec loquitur filius credidisse quem misit. Sed haec loquitur filius hominis. Et quomodo escam vitae aeternae filius hominis dabit? Sed sacramentum salutis suae nescit, qui nescit filium hominis signatum. Hic nunc quaero, qui tandem intelligentiae sensus sit, filium hominis a Patre signatum Deo? cognosci oportet Deum non sibi, sed nobis locutum, et in tantum ad intelligentiam nostram eloquii sui temperasse sermonem, quantum comprehendere ad sentiendum naturae nostrae possit infirmitas. Namque cum superius increpatus a Judaeis fuisset, cur se aequalem Deo, filium se Dei profitendo, fecisset ; responderat omnia se, quae faceret Pater, facere ; et omne se a Patre adeptum esse judicium; etiam se, ut Patrem, honorandum. Et in his omnibus, professus ante se filium, Patri exaequaverat honore, potestate, natura. Dehinc dixerat, ut Patrem vitam in se habere, ita eum Filio vitam in se habendam per sacramentum nativitatis unitatem. Per
Abbreviated transcription (Latin):
o penamimescam nonquȩ interit. sed
escam quae perman& inuitam aeter¬
nam quam filius hominis dabit uobis :
hunc enim pater signauit ds̃ dixerunt
igitur ad eum quid faciemus i topere¬
mur operadĩ &dix̃ illis. hocẽ . opusdiũt
credatis ei quemmisitille: sacram̃tũ & cor¬
porationis & diuinitatis suȩ dñs exponens
fideiquoq nostrae & spido ctrinam lo¬
cutus ẽ ut escam non intereuntemsed
permanentẽ in &ernum operaremur.
ut hancnitatis escamdari nobisa fi¬
lio hominis meminis semus ut filium ho¬
minis signatum adõ patresciremus.
ut hoc esseopus dĩ nosceremus crede¬
re in eum quemmis siss& &quis ẽ quẽ
pater misit nempequẽ significauit
ds̃ & quisẽ quẽ significauit ds̃ filius
utiq hominis escam scilic& prebens uitȩ
& eternȩ & quitandem suntquib: prȩ¬
b& eam illinamq quio perabuntures¬
cam noñ intereuntem atq itaq operaes
cȩ eademoperatiodĩ estineum scilic&

Expanded text:
Operamini escam, non quae interit, sed escam quae permanet in vitam aeternam, quam filius hominis dabit vobis. Hunc enim Pater signavit Deus. Dixerunt igitur ad eum: Quid faciemus, ut operemur opera Dei? Et dixit illis: Hoc est opus Dei, ut credatis in eum, quem misit ille . Sacramentum et corporationis et divinitatis suae Dominus exponens, fidei quoque nostrae et spei doctrinam locutus est: ut escam non intereuntem, sed permanentem in aeternum operaremur, ut hanc aeternitatis escam dari nobis a filio hominis meminissemus, ut filium hominis signatum a Deo patre sciremus, ut hoc esse opus Dei nosceremus, credere in eum quem misisset. Et quis est, quem Pater misit? Nempe quem signavit Deus. Et quis est, quem signavit Deus? Filius utique hominis, escam scilicet praebens vitae aeternae. Et qui tandem sunt, quibus praebet eam? Illi namque qui operabuntur escam non intereuntem. Atque ita quae opera escae est, eadem operatio Dei est, in eum scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
fides: & post haec aduerrans prae¬
dicationi a postoli ipse anatħema cons¬
tinitus cum aliter exsensusuo sapiat.
nec uocatus nec baptizatus nec fidelis. qui¬
unius spei ac baptismi fides una sit nec
doctrinarum diuersitas in his essese po¬
terit gloriariquae unuis & dĩ& dñi& spei¬
ẽ patreminfilio filum in patrẽ perinse¬
parabilis natureunitatẽ comfiteri non
confusã sed indiscretã neq permixtam
sed in differentẽ. neq cherentem sed ex¬
istentem neq: in consummatam sed perfec¬
tã natiuitasẽ enim non diuisio. & filius
ẽ non adoptio & dĩ ẽ. non creationeq alte¬
rius goneris ds̃ ẽ : sed pater& filius imum
sunt non enĩ innouata est natura nascen¬
do ut ab originis suȩ proprietatees set alit¬
naten & hancitaq manentis in patre& filii.
& patrisinfilio fidem unum dm̃patrem
& unum dñm xp̃m sibi tssea postolus prȩ¬
perfectum & dõ nisi dñs sit & dño intel¬

Expanded text:
fides una. Et post haec adversans praefides una. Et post haec adversans praedicationi Apostoli ipse anathema constitutus, cum aliter ex sensu suo sapiat, nec vocatus, nec baptizatus est, nec fidelis: quiunius spei atque baptismi fides una sit. Nec doctrinarum diversitas in his se esse poterit gloriari, quae unius et Dei et Dominiest Patrem in Filio et Filium in Patre per inseparabilis naturae unitatem confiteri, non confusam, sed indiscretam: neque permixtam, sed indifferentem; neque cohaerentem, sed exsistentem; neque inconsummatam, sed perfectam. Nativitas est enim, non divisio; et filius est, non adoptio; et Deus est, non creatio. Neque alterius generis Deus est, sed Pater et Filius unum sunt: non enim innovata est natura nascendo, ut ab originis suae proprietate esset aliena. Tenet hanc itaque manentis in Patre Filii et Patris in Filio fidem, unum Deum patrem et unum Dominum Christum sibi esse Apostolus praeperfectum et Deo, nisi Dominus sit, et Domino intel
Abbreviated transcription (Latin):
tusq particeps ea ipsa. in licitielo quusi¬
lentio necessario parens & uere a postolus xp̃i
qualihumanȩ peruersitatis ingenia abso¬
tendo ut in terhȩc nec duosquisquã pos¬
set praedicareneque unicum :
cum tam̃ qui non unicusẽ. non in duos
proficer& nec quiduo non sunt solitarius
poss& intellegi ex interhȩc perfectam xp̃i
natiuitatem pater demonstratus lios
linguas heretici serpentis siue sabellisiue
fotini si ue quinunccreaturã eẽ unigenitũ
dm̃ prȩdicatis audi &imumdm̃ patrẽ
quis quis negat filium quia cum pater
non nisi perfiliũ patersit filius peridsig¬
nificatur in patre. quiuero unitatẽ na¬
turȩ in differentis filio adimdi cognoscat
tur ut dñs sit ad quidetempore atq: excar¬
nefiliũ deputat c̃ognos catqui a pater ꝑ¬
cum om̃a & nos peripsum & extratem¬
pora sit condensomnia intemporalis in¬
mensitas & interea legat quia una spes
uocationis ẽ. & unum baptisma & una

Expanded text:
tusque particeps, ea ipsa illiciti eloquii situsque particeps, ea ipsa illiciti eloquii silentio necessario tacens, et vere Apostolus Christi, quali humanae perversitatis ingenia absotendo; ut inter haec nec duos quisquam possit praedicare, neque unicum: cum tamen qui non unicus est, non in duos proficeret; nec qui duo non sunt, solitarius posset intelligi; et inter haec perfectam Christi nativitatem pater demonstratus ostenlinguas, haeretici serpentes, sive Sabelli, sive Photine, sive qui nunc creaturam esse unigenitum Deum praedicatis. Audiet unum Deum patrem, quisquis negat filium: quia cum Pater non nisi per filium pater sit, Filius 243 per id significatur in Patre. Qui vero unitatem naturae indifferentis Filio adimit, cognoscat tur ut Dominus sit. At qui de tempore atque ex carne Filium deputat, cognoscat quia per eum omnia, et nos per ipsum; et extra tempora sit condens omnia intemporalis immensitas. Et interea relegat, quia una spes vocationis est, et unum baptisma, et
Abbreviated transcription (Latin):
ture proprium esse. declaratnãq. post
illut diuitiarũ & sapientiȩ discientiae
dĩ protestatum profundum & inscruta¬
bilium iudiciorum confessam in telle¬
gentiam & inuestigabilium uiarũ de¬
monstratã ignorationem humanȩ
tamen fideiunus officio hunchonorem
inuestigabilium & inscrutabilium cae
le stium sacramentorũ profundo red¬
diditdicens : quoniam eipso & per
ipsum & in ipso sunt omniaipsi glo¬
ria in saecula amen : id nunc adunius na¬
turȩ significationẽ referens quod non
nisi opus unius poss& essenaturȩ cum¬
enon specialiterdõ id ad scripserit utex
eo omniao & propriũ xp̃o detuleritutper
eũ om̃a & nunchonor dĩsit qđ exipso &
peripsũ & in ipsosint om̃a &cum spũdĩ¬
ẽe quorum propria unius sunt. cũ in eo¬
demdño filio& in eodemdõ patreunus
uniuer sa perficiat : Odignus ille magno¬
rũ & cȩlestiũ arc hanorũ conscientia &
ad sumptus sec retorũ diuinorum elec¬

Expanded text:
turae proprium esse declarat. Namque post turae proprium esse declarat. Namque post illud divitiarum et sapientiae et scientiae Dei protestatum profundum, et inscrutabilium judiciorum confessam inintelligentiam , et ininvestigabilium viarum demonstratam ignorationem, humanae tamen fidei usus officio, hunc honorem investigabilium et inscrutabilium 242 coelestium sacramentorum profundo reddidit, dicens: Quoniam ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia, ipsi gloria in saecula amen : id nunc ad unius naturae significationem referens, quod non nisi opus unius possit esse naturae. enim specialiter Deo id adscripserit, ut ex eo omnia; et proprium Christo detulerit, ut per eum omnia; et nunc honor Dei sit, quod ex ipso et per ipsum et in ipso sint omnia; et cum Spiesse, quorum propria unius sunt; cum in eodem Domino Filio, et in eodem Deo Patre, unucto dividens, universa perficiat. O dignus ille magnorum et coelestium arcanorum conscientia, et assumptus secretorum divinorum elec
Abbreviated transcription (Latin):
& adõ ex quo om̃a ad filiũ uero perquẽ
om̃a a postolus retulit & non in uenio
quid differat eum : perutrũq opussit
uirtutis eius dẽ sienĩ ad uniuersitatis sub¬
stantiã propriũ acsufficiens creaturis
esset qđ ex dõsunt. quid habuĩ necessita¬
tis memoras sequod quȩ exdõ sunt per
estita exquo & perquẽ relatũ adutrũq
est & ad demonstrationẽ unitatis utri¬
usq: nec ad intellegentiã singularis nom¬
patex ad occasionẽ impietatis ipsius fer¬
mo & a postolicafides non ẽ extra prȩdi¬
cationis diligentiã his enĩ seuerborem
proprietatibus temperauit quib necdu¬
osdeo sintellegeret᷑ significarene que
unicumidum & unionem detestat᷑ nec
separat unitatẽ. hoc eni exquo omnia
& perque momnia lic& non singularẽ
constitu er& in potestate uir tutis non
tam̃ diuersũ demonstrar& mefficienti¬
a. cum ex quo omnia & perque mom¬
nia eius demnaturȩ ad id demonstrar&
auctorem : utrumq autem eiusdem na¬

Expanded text:
et ad Deum ex quo omnia, ad Filium vero per quem omnia Apostolus retulit. Et non invenio quid differat, cum per utrumque opus sit virtutis ejusdem. Si enim ad universitatis substantiam proprium ac sufficiens creaturis esset quod ex Deo sunt; quid habuit necessitatis memorasse, quod quae ex Deo sunt, per est: ita ex quo et per quem relatum ad utrumque est, et ad demonstrationem unitatis utriusque, nec ad intelligentiam singularispatet ad occasionem impietatis ipsius sermo, et apostolica fides non est extra praedicationis diligentiam. His enim se verborum proprietatibus temperavit, quibus nec duos deos intelligeretur significare, neque unicum: dum et unionem detestatur, nec separat unitatem, hoc enim ex quo omnia, et per quem omnia, licet non singularem constitueret in potestate virtutis, non tamen diversum demonstraret in efficientia; cum ex quo omnia, et per quem omnia, ejusdem naturae ad id demonstraret auctorem. Utrumque autem ejusdem na
Abbreviated transcription (Latin):
quinte & inuisouideri & inoperanteo pera¬
ri& in dõ dm̃ & extato totum & exinou¬
num & itacorporalis diuinitatis plenitu¬
dinem recognosce. & cuius hec diiunita¬
tis corporaliter in habitansplenitudo sit
memento a pastolũ non tacere dicentẽ
ea enimquȩ in uisibilia sunt eiusa con¬
dicionemundiperea quȩ facta sunt intel¬
lecta aspiciuntur & naquoq eius uirtus
& diuinitas. huiusitaq diuinitatis cor¬
poralis in xp̃o ẽ. non ex parte sed tota
neq: portio ẽ sed plenitudoita corpora¬
litermanens ut unum sint itaunũ sunt
ut adõ non differatds̃ ita indifferens
adõds̃ ut perfectũ dm̃ substitueritper¬
fecta natiuit asita autẽ perfectanati¬
sistat quia in dõ ex dõ natocorporalit̃
diuinitatis in habit& plenitudo

Expanded text:
eri, et in operante operari, et in Deo Deum, et ex toto totum, et ex uno unum: et ita corporalis divinitatis plenitudinem recognosce. Et cujus haec divinitatis corporaliter inhabitans plenitudo sit, memento Apostolum non tacere dicentem: Ea enim, quae invisibilia sunt ejus, a constitutione mundi, per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur aeterna quoque ejus virtus et divinitas . Hujus itaque divinitas corporalis in Christo est, non ex parte, sed tota; neque portio est, sed plenitudo: ita corporaliter manens, ut unum sint; ita unum sunt, ut a Deo non differat Deus; ita indifferens a Deo Deus, ut perfectum Deum substituerit perfecta nativitas; ita autem perfecsistat, quia in Deo ex Deo nato corporaliter divinitatis inhabitet plenitudo
Abbreviated transcription (Latin):
tenuit aut̃ &iam in hoca postolus fidei
suȩ legem ut corporalit̃ in xp̃o habita¬
replenitudinẽ diuinitatis docer& ne
adunionẽ impium fidei sermo decede¬
r& nec ad al terius naturȩ intellegemĩa
furor in religiosus erumper& habitans
enim in xp̃o plenitudo diuinitatis corpo¬
raliter nec singularis nec separabilis ẽ.
dum nec sepatitur a corporali plenitudi¬
ne cerporalis plenitido discernineca
habitans duunitas ea ipsaintellegipo¬
test tẽdiuinitatis habito tpoatq itaxp̃s¬

Expanded text:
Tenuit autem etiam in hoc Apostolus fidei Tenuit autem etiam in hoc Apostolus fidei suae legem, ut corporaliter in Christo inhabitare plenitudinem divinitatis doceret: ne ad unionem impiam fidei sermo decideret, nec ad alterius naturae intelligentiam furor irreligiosus erumperet. Habitans enim in Christo plenitudo divinitatis corporaliter, nec singularis nec separabilis est: dum nec se patitur a corporali plenitudine corporalis plenitudo discerni, nec habitans divinitas ea ipsa intelligi potest esse divinitatis habitatio. Atque ita
Abbreviated transcription (Latin):
uitã percorporales quidẽ passiones prȩ¬
bent ex seinitiana scendiceterũ nonin st̃
uiuaipsanascentib. omnis uero corpora
terrogo cuius in eodiuinitatis plenitudo
ẽ quȩ si nom patris ẽ quẽ mihi dm̃ alium
unius difallax prȩdicatormponis cuius di¬
uinitatis plenitudo habitetinx p̃osi uero
patris ẽ edoce quomodo corporalĩthȩc
meo habitetplenitudo si enĩ corporalimo¬
do patrem in filio credis paterin filio
habitans non extabit messe sinuero qđ
ẽ potius corporalit̃ in comanens diui¬
nitas naturȩ in eodĩ ex dõ significatue¬
ritatẽ dũin eods ẽ. non aut per dignatio¬
nemauperuoluntatẽ sed pergenerati¬
onẽ uerus & totus corporali secundũ se
plenitudinem anensdum qđ ipseẽ. id
cundũ diuinitatis ẽ. plenitudinem qiđ
humanasectaris quid in aniũ deceptionũ
doctrinis inheres qͣuid mihi a ersuni¬
animitatẽ concordiã creaturam ple¬
nitudo diuinitatis in xp̃o ẽ corporalit̃:¬

Expanded text:
vitam, per corporales quidem passiones praevitam, per corporales quidem passiones praebent ex se initia nascendi; caeterum non insunt viva ipsaterrogo, cujus in eo divinitatis plenitudo est? Quae si non Patris est, quem mihi Deum alium unius Dei fallax praedicator imponis, cujus divinitatis plenitudo habitet in Christo? Si vero Patris est, edoce quomodo corporaliter haec in eo habitet plenitudo. Si enim corporali modo Patrem in Filio credis; Pater in Filio habitans non exstabit in sese. Si vero, quod est potius, corporaliter in eo manens divinitas naturae in eo Dei ex Deo significat veritatem; dum in eo Deus est, non aut per dignatioer voluntatem, sed per generationem verus et totus corporali secundum se plenitudine manens; dum quod ipse est, id secundum divinitatis est plenitudinem: quid humana sectaris? 253 quid inanium deceptionum doctrinis inhaeres? quid mihi affers unanimitatem, concordiam, creaturam? Plenitudo divinitatis in Christo est corporalit
Abbreviated transcription (Latin):
imisse quod totum est neq hoc ipsum to¬
tum non secum nascendo tenuisse &quis¬
quis in hac infidelitatis stultitia deti¬
nebitur autiudeorum sectator aut gen
quoait omniaquȩ patris suntmea
sunt : a postoli &doctrinam & fidem
discedicentis uidete nequis uos seducat¬
perphrlosophiam & mnanem decep¬
minũ secundum elementa mundi &
tat omnis plenitudo diuinitatis corpora¬
liter demundo e & doctrinas hominũ
solum sapit quod in tellegit & mundus
hoc tantũ quod potest cred& secundũ
elementorũ naturas id tantũ possibi¬
le existimans quod autuider &aurgere¬
man& nec cepitad originẽ sed originẽ
ab origine sumpsit &nan: elementa
enimmundi autinanima sunt autad
animã profecerunt sed xp̃s uita ẽtx
dõuiuente in uiuentem dm̃ natuselem̃¬
tamundi ex dõ sunt instituta nonds sunt
xp̃s exdõ dĩ hoctum ẽ ipse quodd s̃ ẽ ele¬
menta mundicumintra sint non posst̃
ase extareneintus sint dm̃ subsacra¬

Expanded text:
emisse quod totum est, neque hoc ipsum toemisse quod totum est, neque hoc ipsum totum non secum nascendo tenuisse. Et quisquis in hac infidelitatis stultitia detinebitur, aut Judaeorum sectator, aut gentquo ait: Omnia quae Patris sunt, mea sunt; Apostoli et doctrinam et fidem disce dicentis: Videte ne quis per philosophiam et inanem seducm, secundum elementa mundi, tat omnis plenitudo divinitatis corporaliter . De mundo est, et doctrinas hominum solum sapit quod intelligit, et mundus hoc tantum quod potest credit, secundum elementorum naturas id tantum possibile existimans, quod aut videret, aut ageremanet, nec coepit ad originem, sed originem ab origine sumpsit aeternam. Elementa enim mundi aut inanima sunt, aut ad animam profecerunt: sed Christus vita est, ex Deo vivente in viventem Deum natus. Elementa mundi a Deo sunt instituta, non Deus sunts ex Deo Deus hoc totum est ipse quod Deus est. Elementa mundi cum intra sint, non possunt a se exstare ne intra sint: Deum sub sacra
Abbreviated transcription (Latin):
perloquentem loqui & pero perantẽ
operari & periudicantem iudicare &
perui sũ uideri & perre conciliantem re¬
conciliari & manere seineo qui insema¬
ner& quȩ roquo alio ad intellegentiȩ
nr̃ȩ sensum expositionis suȩ utipotue¬
ritaptiore sermone &unũ esse intelle¬
gerentur quamisto quopernatiuitatis
ueritatẽ naturȩ unitatẽ quicquid filius
ageret acdicer& &id infilio pater & lo¬
queretur & gereret. non ẽitaq naturȩ
a se alienȩ neq percreationem indm̃ con¬
paratȩ neque exportione dĩindm̃ natȩ sed
perfectanatiuitate in dm̃ perfecte genite
diumitatis cuis hȩc naturalis conscientiȩ
fidutia est utdicat ego in patre & pat̃
in me. & rursum omnia quȩ patris
& loquente & iu so dõ ds & operatus & lo¬
cutus &iusus sit hoc ecclesia intellegit
hoc sinagoga noncredit hac phrlosofia non
sapitunum ex uno & totum a totodõn&
filium neque pernanuitatem patriad¬

Expanded text:
per loquentem loqui, et per operantem per loquentem loqui, et per operantem operari, et per judicantem judicare, et per visum videri, et per reconciliantem reconciliare, et manere se in eo qui in se maneret: quaero quo alio ad intelligentiae nostrae sensum expositionis suae uti potuerit aptiore sermone, ut unum esse intelligerentur, quam isto, quo per nativitatis veritatem, et naturae unitatem, quidquid Filius ageret ac diceret, id in Filio Pater et loqueretur et gereret? Non est hoc itaque naturae a se alienae, neque per creationem 251 in Deum comparatae, neque ex portione Dei in Deum natae; sed perfecta nativitate in Deum perfectum genitae divinitatis, cujus haec naturalis conscientiae fiducia est, ut dicat: Ego in Patre, et Pater in me : et rursum: Omnia quae Patris et loquente et viso Deo, Deus et operatus et locutus et visus sit. Hoc Ecclesia intelligit, hoc Synagoga non credit, hoc philosophia non sapit, unum ex uno, et totum a toto, Deum et filium, neque per nativitatem Patri ad
Abbreviated transcription (Latin):
ciliantem sibi in eo omnia cumpereũ
reconciliant᷑ om̃a ipsũ patrire conciliantẽ
in stomniaquȩ persereconciliabat intel¬
lege ait enimidem apostolus. om̃a aut̃
adõ quire conciliauitnos sibi perxp̃m &
dedit nobis ministeriũ reconciliationis
quaniam quidem dĩ erat in xp̃o mundũ
reconcilianssibi. conferscum his om¬
ne euangelicȩ fidei sacramentum qui
enimuidetur in uisoquio peratur in o¬
perante quilo quitur in loquente idem
in recancili antere conciliat & idcirco in eo
& pereũ recanciliatia ẽ quia perindif¬
ferentem natiirã pater in eo manens
mundum sibuipsepereũ & ineore concili¬
nȩ in firmitati ds̃ non incerta uerborũ
nuditate fidem docuitnamq cum cre¬
dendinecessitatem dictidominiciaucto¬
ritas sola prestar& tamen sensum nos¬
trum per intellegentiam ꝑditerationis
instituit ut id qđ dixerat. ego & pater
unum sumus. percaus amipsam unita¬
tis expositȩ nosceremus dicens enim se

Expanded text:
ciliantem sibi in eo omnia. Cum per eum ciliantem sibi in eo omnia. Cum per eum reconciliantur omnia, ipsum Patri reconciliantem in se omnia quae per se reconciliabat intellige. Ait enim idem Apostolus: Omnia autem a Deo, qui reconciliavit nos sibi per Christum, et dedit nobis ministerium reconciliationis; quoniam quidem Deus erat in Christo mundum reconcilians sibi . Confer cum his omne evangelicae fidei sacramentum. Qui enim videtur in viso, qui operatur in operante, qui loquitur in loquente, idem in reconciliante reconciliat . Et idcirco in eo et per eum reconciliatio est, quia per indifferentem naturam Pater in eo manens, mundum sibi ipse per eum et in eo reconcilinae infirmitati Deus non incerta verborum nuditate fidem docuit. Namque cum credendi necessitatem dicti dominici auctoritas sola praestaret, tamen sensum nostrum per intelligentiam editae rationis instituit: ut id quod dixerat: Ego et Pater unum sumus , per causam ipsam unitatis expositae nosceremus. Dicens enim se
Abbreviated transcription (Latin):
ũ primo genitus ex mortuis ẽ ut in omnib:
teneat primatũ dumnobis corpus ẽ qui
dĩ imago ẽ dumqui primogenitus crea¬
tureẽ. idem primogenitus ad & nitatẽ
ẽ ut cuispiritalia debentin primogenita
creatura quod maneant ei&humana
debeant qđ imn primogenito m ortui srenas¬
cant᷑ &erna ipseẽ. eniminitiũ qui cum
taplenitudo consistit dumin eo peripsum
rumreconciliant᷑ omnia in eum peripiũ
in ipso om̃a sunt creata.
sentis neiam quid sit eẽ imaginem dĩcre¬
ariutiq: om̃a in eo pereum cũ ineũrecre¬
antur omnia intellege &iam eũ cuius
imago est creantem in eo omnia cum
autem quȩ in eum creantur peripsum
creantur in hoc quoq: qui i ago ẽ naturã
eius ciuus imago ẽ in essecognosce perse
enimcreat quȩ in ipsocreantur sicuti
peripsum reconciliantur in eo omnia
cumin eore conciliantur paternȩ in eo
unitatis ad prȩhende naturam recon¬

Expanded text:
um, primogenitus ex mortuis est: ut in omnibus um, primogenitus ex mortuis est: ut in omnibus teneat primatum, dum nobis corpus est, qui Dei imago est; dum qui primogenitus creaturae est, idem primogenitus ad aeternitatem est, ut cui spiritalia debent, in primogenito creata, quod maneant; ei et humana debeant, quod in primogenito ex mortuis renascantur aeterna. Ipse est enim initium, qui cum ta plenitudo consistit; dum in eo per ipsum in eum reconciliantur omnia, in quo per ipsum in ipso omnia sunt creata.Sentisne jam quid sit esse imaginem Dei? Creari utique omnia in eo per eum. Cum in eo creantur omnia, intellige etiam eum cujus imago est creantem in eo omnia. Cum autem quae in eo creantur, per ipsum creantur; in hoc quoque, qui imago est, naturam ejus cujus imago est inesse 250 cognosce. Per se enim creat, quae in ipso creantur: sicuti per ipsum reconciliantur in eo omnia. Cum in eo reconciliantur, paternae in eo unitatis apprehende naturam recon
Abbreviated transcription (Latin):
rum uirtutẽ ĩmagodĩestnã utiq inui¬
sibilium conditor. nonẽ in eanaturȩ
necessita teutinius ibilisdi imago ui sibi¬
lis sit acne formȩ potius quam naturȩ
imago esse intellegeret᷑ idcircolnuisi bi¬
lis dĩ imago ẽ. natura in eodĩ pernaturȩ
suȩ uirtutẽ intellegenda non inuisi bili
adipsumquisquã auder& referre. ait.
omnia peripsum & in ipso candita sunt.
& ipseẽ ante omnes & omnia ipsicons
omnia ẽ & in quo om̃a sunt & hȩc quidem
ad exdia pertinent ereatura ruceterũ
obdispositionem corporis nostriait.
&ipseẽ caput corporis ecclesiȩ. qui ẽ
initium primogenitus exmortius ut
fieret i nomnib. ipse primatum tenens:
quia in ipso conplacuit omnẽ plenitu¬
dinẽ habitare & peripsumom̃a recon¬
ciliariineum : red didita postolus spi¬
ritalib sacramentis corporeasoperatio¬
nes. namq: quii mago dĩinu sibilisẽ. &
ipse ẽ. caputc orporis eclesiȩ& qui pri¬
mogenitus om̃is creature ẽ. ideminiti¬

Expanded text:
i est. Nam utique invisibilium Conditor non est in ea naturae necessitate, ut invisibilis Dei imago visibilis sit. Ac ne formae potius, quam naturae imago esse intelligeretur; idcirco invisibilis Dei imago est, natura in eo Dei per naturae suae virtutem intelligenda, non invisibili ad ipsum quisquam auderet referre, ait, Omnia per ipsum et in ipso condita sunt, et ipse omnia est, et in quo omnia sunt. Et haec quidem ad exordia pertinent creaturarum. Caeterum ob dispensationem corporis nostri ait: Et ipse est caput corporis Ecclesiae, qui est initium, primogenitus ex mortuis, ut fieret in omnibus ipse primatum tenens; quia in ipso complacuit omnem plenitudinem habitare, et per ipsum omnia reconciliari in eum . Reddidit Apostolus spiritalibus sacramentis corporeas operationes. Namque qui imago Dei invisibilis est, et ipse est caput corporis Ecclesiae: et qui primogenitus omnis creaturae est, idem initi
Abbreviated transcription (Latin):
unum utrumq sic significat non ad soli¬
tudinem singulari: sed ad sp̃munitatẽ.
q & dñs &ds sit iduos tamen infidenos¬
tra nec deos patiuntur ẽẽ necdominos :
unus igitur uterq ẽ & unuscum situt᷑¬
q: non solus ẽ. nec loquisa cramentũ
fide in.aposto lica uoce poterimus unus
demonstratur indño. nontene sunionẽ
ut dis̃ singularis sit : nec tamen diuidis sp̃m
ut uterq non unus sit neque in uno dõ
& in uno dño discernere poteris potes¬
tatem nequi dñs est non sit &ds̃ uelqui
ds̃ ẽ. non sit & dñs: cauitenĩ apostolus
pereloquia nominũ duos uel deos prȩ¬
dicare uł dominos & id circounus ẽ eo
genere doctrinȩ ut in uno dño xp̃o unũ¬

Expanded text:
unum utrumque sic significat, non ad soliunum utrumque sic significat, non ad solitudinem singularis, sed ad spiritus unitatem:  Deus sit, 240 duos tamen in fide nostra nec deos patiuntur esse nec dominos. Unus igitur uterque est: et unus cum sit uterque non solus est. Nec loqui sacramentum fidei nisi apostolica voce poterimus. Unus demonstratur in Domino. Non tenes unionem, ut Deus singularis sit: nec tamen dividis spiritum, ut uterque non unus sit. Neque in uno Deo et in uno Domino discernere poteris potestatem: ne qui Dominus est, non sit et Deus; vel qui Deus est, non sit et Dominus. Cavit enim Apostolus, per eloquia nominum, duos vel deos praedicare vel dominos. Et idcirco usus est eo genere doctrinae, ut in uno Domino
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ pater ex quo om̃a & nos in ipso. ut qiđ
dĩ ẽ & pater crederet᷑ dehinc quia nu¬
& inunius dr̃ prȩdicatione  demons¬
adño: hȩcestenĩ uoluntas patris ut
omnis quiuid& filiũ & credetineim
habeat uitam & nam. sed fidei ecclesias¬
ticȩ ordinẽ ponens & fidem nostrã in
patre & filio statuens inseparabilisilli¬
us atq indissolubilis imitatis & fideisa¬
cramentũ locutus ẽ. dicens: unusds̃
tolicum sp̃muiuens stultitiam tuã here¬
tice intellegesi enim professionẽ unius
dĩ adid usurpas ned s̃xp̃s sit : quia ubiunis
ẽ solitarius sit intellegendus &id quod
unus ẽ propriũ ei sit ac singularequi u¬
nus est quid de eo pro fiteberis quod ihs xp̃s
necesse ẽ ut etiam secundum te unus
unus ẽ. proprtum eiuelis esse quiunus
negabis unũ quoq dm̃ patrem ẽẽne.¬
gabis & dñm & quid erit inli uirtute
ẽ s̃ ed sacram̃tum ditidominici a postolis

Expanded text:
Deus pater ex quo omnia, et nos in ipso : ut qui Deus pater ex quo omnia, et nos in ipso : ut qui Deus est, et pater crederetur. Dehinc quia nuet in unius Domini praedicatione demonsa Domino: Haec est enim voluntas patris mei, ut omnis qui videt Filium, et credit in eum, habeat vitam aeternam . Sed fidei ecclesiasticae ordinem ponens, et fidem nostram in Patre et Filio statuens, inseparabilis illius atque indissolubilis unitatis et fidei sacramentum locutus est, dicens: Unus Deus, tolicum spiritum vivens, stultitiam tuam, haeretice, intellige. Si enim professionem unius Dei ad id usurpas, ne Christus Deus sit; quia ubi unus est, solitarius sit intelligendus, et id, quod unus est, proprium ei sit ac singulare qui unus est: quid de eo profiteberis, quod Jesus Chnecesse est, ut etiam secundum te unus unus est, proprium ei velis esse qui unusnegabis, unum quoque Deum patrem esse negabis et Dominum: et quid erit in Dei virtute, --Sed sacramentum dicti dominici Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
illud ẽ & nemopotest dicere dñm ihm̃
desequens eẽtsermoscientiae. ut quod sapi¬
mus scienterloquam᷑. it aut sapiamus sapien¬
tiȩ uerbũ tertiũ uero donũ infide eẽt q̃uia il¬
la principalia & superiora utilitatẽ doninisi
dñ screderet᷑ amitterent ut nuncin hiuiꝰ maxi¬
mi& pulcherrimi dictiã postolici sacram̃to
hereticis omnib: nec uerbũ sapientiȩ ẽ. nec ser¬
moscientiȩ necreligionis fides quia impietas
quȩ non capit intellegentiã ẽxtrasermonis
scientiã & extrasimplicitatẽ fideiẽ. nec enĩ
quisquã qđ non sapitloquet᷑ nec quod loqui
non potest̃ credere : unũ itaq dm̃ a postolus
prȩdicans & exlege ueniens atq in euange¬
liũ xp̃i uocatus perfectȩ fideitenuit confes¬
sionẽ & nealiquã hereticis occasionẽ tãquã
in cauti sermonis simplicitas prȩstar& ut
natiuitatẽ fili perunius dĩ prȩdicationẽ
negarent. unũ dm̃ subproprietatis signi¬
ficatione confessusẽ. dicensita : unus

Expanded text:
illud est, Et nemo potest dicere Dominum Jesum, , tum deinde sequens esset sermo scientiae; ut quod sapimus, scienter loquamur, ita ut sapiamus sapientiae verbum: tertium vero donum in fide esset; quia illa principalia et superiora utilitatem doni, nisi Deus crederetur, amitterent: ut nunc in hujus maximi et pulcherrimi dicti apostolici sacramento, haereticis omnibus nec verbum sapientiae est, nec sermo scientiae, nec religionis fides; quia impietas, quae non capit intelligentiam, extra sermonis scientiam et extra simplicitatem fidei est. Nec enim quisquam quod non sapit, loquitur: nec quod loqui non potest, potest credere. Unum itaque Deum Apostolus praedicans, et ex Lege veniens, atque in Evangelium Christi vocatus, perfectae fidei tenuit confessionem. Et ne aliquam haereticis occasionem tamquam incauti sermonis simplicitas praestaret, ut nativitatem Filii per unius Dei praedicationem negarent; unum Deum sub proprietatis significatione confessus est, dicens ita: Unus
Abbreviated transcription (Latin):
fessus & xp̃mnisi forte eo usq ultimȩ
desperationis furor audebit erum pere:
ut qui axp̃m dñm a postolus dixerit. nemo
alitd eũ preterquã dñm debeat consite¬
n & habens dñi proprietatem. non ha¬
beaidñi ueritatem sed nonignorat pau-¬
lus : xp̃idm̃ dicens. quorum patres &
non hiccreatura indm̃ deputatur. sed
crearurarũ dp̃ ẽ. qui super om̃a dĩ .ẽ :¬

Expanded text:
us. --Nisi forte eo usque ultimae desperationis furor audebit erumpere, ut quia Christum Dominum Apostolus dixerit, nemo aliud eum praeter quam Dominum debeat confiteri, et habens Domini proprietatem, non habeat Dei veritatem. Sed non ignorat Paulus Christum Deum, dicens: Quorum patres, e omnia Deus . Non hic creatura in Deum deputatur: sed creaturarum Deus est, qui super omnia De
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ego e pat̃ unũ sumus : doc& a postolus unita¬
tẽ eõnaturȩ non solitudinemunionis scribens
corinthiis: ꝓropt̃ qđ notũ facio uob quia ne mo
in spũdĩdicitanathemaihũt : scis enunchere¬
tite in quo spũdicis xp̃mereaturã cũ enĩ mana
thematȩ sint quiseriuerunt creaturȩ potius
quã creators x p̃mcreaturã confitens ꝗiđ suin¬
tellege q̃ui nonignores quin in maledicto sit
religio creaturȩ & quid sequatura duerto:

Expanded text:
cum: Ego et Pater unum sumus , docet Apostolus unitatem esse naturae, non solitudinem unionis, scribens Corinthiis: Propter quod notum facio vobis, quia nemo in Spiritu Dei dicit anathema Jesum. Scisne nunc, haeretice, in qthemate sint, qui servierunt creaturae 233 potius quam Creatori ; Christum creaturam confitens, quid sis intellige, qui non ignores quin in maledicto sit religio creaturae. Et quid sequatur adverte:
Abbreviated transcription (Latin):
perid enĩ quod dicit᷑ unu s ds̃ & unus dñs do
tantũ quasi unidõ propriũ deputari uid&
ut ds̃ sit cũ proprieta sunius consortiũ non
patiat᷑ alterius : Oplanerara acdifficiliacha¬
rismatũdona &iuere in hacutilitatũdonati¬
onemani festatio sp̃s constituta & merito
hic diuidendarũ gratiarũ ordo seruatus ẽ.
ut principalsseẽ t sermosapientiȩꝗuere rñ¬

Expanded text:
 quod dicitur unus Deus et unus Dominus, Deo tantum quasi uni Deo proprium deputari videtur ut Deus sit: cum proprietas unius consortium non patiatur alterius. O plane rara ac difficilia charismatum dona, et vere in hac utilitatum datione manifestatio Spiritus constituta! Et merito hic dividendarum gratiarum ordo servatus est, ut principalis esset sermo sapientiae; vere en
Abbreviated transcription (Latin):
tentiam nr̃am utrũ in hoc consistentis
egressionẽ angeniti processionem
existimemus neq in hoc nunccalũni or
libertati intellegentiꝵ utrũ expatre
an exfilio sp̃mparaclitũ putent ẽẽnon
enĩ mincerto dñ sreliquit nã sub hisdẽdic¬

Expanded text:
tentiam nostram, utrum in hoc consistentis tentiam nostram, utrum in hoc consistentis egressionem, an geniti processionem existimemus. Neque in hoc mundo nunc calumnior libertati intelligentiae, utrum ex Patre an ex Filio Spiritum paraciitum putent esse. Non enim in incerto Dominus reliquit. Nam sub iisdem dic
Abbreviated transcription (Latin):
quam a nobis unianimitas non neget᷑:
unum suit pater& filius natura honore
uirtutenec natura eadem potest uelle
diuersa & audiant adhir cnature sibi
cũ patre unitatẽ filiatestante. aitenĩ:
cumuenerit ad uocatus ille que mego
mittam uobis a patre sp̃m ueritatis qui
a patremeo procedit ipsetestificabit᷑
deme: aduocatus ueni& & huno
mitt& filius a patre & sp̃s ueritatis
ẽ. quia patre procedet. Excutiat in
genusui aculeo somnis hereticorũ sco¬
la & quȩ rat nunc quod uł mentiriigno¬
rantibus possit & doceant quid sithoc qđ
filius mittita patre quimittit potestatẽ
suam in eoquod mittit hostendri : sed qđ
apastremittit quid intellegimufutrũ
acceptũ autelumis sum aut genitum :
namhorũ necesseẽ. unum aliquid
signific& quod a patremis surus ẽ &
missurus a patre ẽ. eũ sp̃mueritatis.
qui a patre procedit: iamergo non est
acceptio ubi demonstrata processio ẽ :
super ẽ ut confirmemus in eum sen¬

Expanded text:
quam a nobis unanimitas non negetur. quam a nobis unanimitas non negetur. Unum sunt Pater et Filius natura, honore, virtute: nec natura eadem potest velle diversa. Et audiant adhuc naturae sibi cum Patre unitatem Filium testantem; ait enim: Cum venerit advocatus ille, quem ego mittam vobis a Patre, Spiritum veritatis, qui a Patre meo procedit, ipse testificabitur de me . Advocatus veniet, et hunc mittet Filius a Patre, et Spiritus veritatis est, qui a Patre procedgenii sui aculeos omnis haereticorum schola, et quaerat nunc quod vel mentiri ignorantibus possit, et doceat quid sit hoc quod Filius mittit a Patre. Qui mittit, potestatem suam in eo quod mittit ostendit: sed quod a Patre mittit quid intelligimus? Utrum acceptum, aut dimissum, aut genitum? Nam horum necesse est unum aliquid significet, quod a Patre missurus est, et missurus a Patre est eum Spiritum veritatis qui a Patre procedit. Jam vero non est acceptio, ubi demonstrata processio est. Superest ut confirmemus in eum sen
Abbreviated transcription (Latin):
reacnatiiralisimitatis sit prȩdicandum
tium ad demonstrationem tantum in¬
anis mendacĩ neimperitos fallerent
uanȩ acridiculȩ adsertionis errorȩ ce¬
terum fides euangelica responsionis
nr̃e necessita tenoneguit. unitatẽ nos
sacramentũ dispensationis unum sunt :
sed pernature nitiuitatẽ . dum nihil
in eo ex seds̃ cumgignendo degeneratiũ
sunt dum quȩdemanueius non rapiun¬
tur non rapiuntur demanupatris dũ eo
cognito pater cognitus. ẽ dumeo uiso
pat̃ iusus ẽ dumquȩ loquiturmanens in
sepaterlo quitur dum inoparantes eo pera¬
efficit uoluntas sed potestas non loquit᷑
unianimitas sed natura qui a non inũ
estcreari & nascineq uelleidipsum ẽ
quod & posseneq concordareidem ẽ
qđ manere non negamus igit᷑ unianimi¬
tatẽ inter patrẽ & filiũ nahoc solent here¬
ticimentiri ut cum solam concordiam ad
unitatẽ non recipimus discordes eos a
nobis ad firmarilo quantur. sed audiant

Expanded text:
rae ac naturalis unitatis sit praedicandum.rae ac naturalis unitatis sit praedicandum.tium, ad demonstrationem tantum inanis mendacii: ne imperitos fallerent vanae ac ridiculae assertionis errore. Caeterum fides evangelica responsionis nostrae necessitate non eguit. Unitatem nostsacramentum dispensationis unum sunt, sed per naturae nativitatem, dum nihil in eo ex se Deus eum gignendo degenerat. Unum sunt, dum quae de manu ejus non rapiuntur, non rapiuntur de manu Patris ; dum eo cognito Pater cognitus est; dum eo viso Pater visus est; dum quae loquitur, manens in se Pater loquitur; dum in operante se operaefficit voluntas, sed potestas; non loquitur unanimitas, sed natura: quia non unum est creari, et nasci; neque velle id ipsum est, quod et posse; neque concordare idem est, quod maneretatem inter Patrem et Filium: nam hoc solent haeretici mentiri, ut cum solam concordiam ad unitatem non recipimus, discordes eos a nobis affirmari loquantur. Sed audiant
Abbreviated transcription (Latin):
dicione quauiuitille perpatrẽ siergo
nos naturaliter secundum carnẽ pereũ
uiuimus adẽ naturã carnissurad epie.
quomodo non naturaliter secđ spm̃
insepatrem habeat ciuiuat ipseper
patr̃ perpatremaũt uiuidũ natuitas
non alienam intulit diuersamq na¬
turã dum quod ẽ & abeo ẽ. nec tamen
ab eo peraliquã mcidentem naturȩ
dissimilitudi nẽ separatur.
dumin sepernatiuitatem hab& patrẽ
inuirtutenaturȩ hec aut id circo a nob
commemorata sunt. quiauoluntates tan¬
tũ interpatrẽ & filium unita tem here¬
ticimentientes : unitatis nostrȩ addm̃
utebantur exemplũ. tamquam no¬
bis ad filium & perfiliu mad patrẽ obse¬
quio tantũ acuoluntate religioni simi¬
tis nulla persa cramentum carnis & san¬
gunis naturalis communionis proprietas
indulgereturcũ & perhonorem nobis
datum fili & permanente min nobis car
naliter filium & ineo nobis corporalit̃
& inseparabiliter unitis mrsteriũ ue¬

Expanded text:
ditione, qua vivit ille per Patrem. Si ergo ditione, qua vivit ille per Patrem. Si ergo nos naturaliter secundum carnem per eum vivimus, id est naturam carnis suae adepti, quomodo non naturaliter secundum spiritum in se Patrem habeat, cum vivat ipse per Patrem? Per Patrem autem vivit, dum nativitas non alienam intulit diversamque naturam; dum quod est et ab eo est, nec tamen ab eo per aliquam incidentem naturae dissimilitudinem separatur; dum in se per nativitatem habet Patrem in virtute naturae. Cui commemorata sunt, quod voluntatis tantum inter Patrem et Filium hanc unitatem haeretici mentientes unitatis nostrae ad Dominum utebantur exemplo, tanquam nobis ad Filium et per Filium ad Patrem obsequio tantum ac voluntate religionis unitis nulla per sacramentum carnis et sanguinis naturalis communionis proprietas indulgeretur, cum et per honorem nobis datum Filii et per manentem in nobis canaliter Filium, et in eo nobis corporaliter et inseparabiliter unitis, mysterium ve
Abbreviated transcription (Latin):
permediatoremunitas doceret᷑ c̃um
nobis insemanentib: ipsemaner& in
patre &in patremanens maner& in nob.
&ita adunitatẽ patris proficeremuscũ
qui mneonatura lit̃ra secundũnatiuita¬
tẽ inẽ nos quoq ineonaturaliter in¬
hȩc unitassit ipseitatestatus est. qui e¬
detcarnem meã &bibit sanguinem¬
meũ inmeman& & ego in ecm̃
uon enĩ quis ineo eritnisi inquo ipsefu
erteus tantũ in sead sumptã habens
carnem quisuam sumpserit perfecte
aũt huius unitatis sacramentũ superus
iam docuerat: sicut misit meiuiuus
duca uerit carnem meam & ipseuiu&
perme Viu& ergo perpatrẽ:
& quomodo uiuit perpatrẽ eodẽ modo
nos percdñemeius uiuimu sominis enĩ
conparatio ad intellegentiȩ formam prȩ¬
sumitur ut id dequo agitur secundum
propositum exemplum ad sequatur hec
ergo uitȩ nostrȩ causa ẽ quodin nobis car¬
nalib: manentem percarnem xp̃m
habemus uicturis nobis pereron ea con¬

Expanded text:
per mediatorem unitas doceretur, quum per mediatorem unitas doceretur, quum nobis in se manentibus ipse maneret in Patre, et in patre manens, ipse maneret in nobis, et ita ad unitatem patris proficeremus, cum eo, qui naturaliter secundum nativitatem inest, nos quoque in eo naturaliter in naturalis haec unitas sit, ipse ita testatus est: Qui edit carnem meam, et bibit meum sanguinem, in me manet, et ego in eo. Non enim quis in eo eerit: ejus tantum ipse assumptam habens carnem, qui suam sumpserit. Perfectae autem hujus unitatis sacramentum superius jam docuerat, dicens: Sicut me misid est carnem meam, et ipse vivet per me. Vivit ergo per Patrem, et quomodo vivit per Patrem, eodem modo nos per carnem eius vivimus. Omnis enim comparatio ad intellegentiae formam presumitur, ut id de quo agitur secundum propositum exemplum assequatur. Haec ergo vitae nostrae causa est, quod in nobis carnalibus manentem per carnem Christum habemus, victuris nobis per eum ea con
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Caramea uere est esc& & san¬
guis meus uere est potus. qui edqͥ
carnem meam &bibit sanguinem
meum in memanet & ego in eũ
deueritate carnis & sanguinis non relic¬
tus ẽ ambigendilocus. nuncenim& ip
siusdñi professione & fidenostra uereca
poẽ &uere sainguis ẽ : & hȩc accepta ad¬
in nobissit anne hoc ueritas non ẽ contin
ipsepernꝰ arnẽ & sumus in eodum secum
hoc quod nossumus indm̃ ẽ quam autt̃
nis & sangumis simus ipsetestat᷑ dicens
& hicmundus meiã non uidetuos aut̃
meui debitis quoniã ego uiuo & uosiuue¬
tis quoniã ego in patremeo & uosinme
& ego muobis  siuoluntatis tantum
unitatem intellegi uell& curgradum
quendã adq ordinẽ consummandȩ uni¬
tatis ex posuit nisiut cumillein patre&
ꝑ naturã diuinitatis ẽet ños contrameo
percorporalẽ eius natiuitatẽ &illerur¬
sum in nobis persacramentorũ in esse
misteriũ crederetur. ac sic perfecta

Expanded text:
dixit: Caro mea vere est esca; et sandixit: Caro mea vere est esca; et sanguis meus vere est potus. Qui edit carnem meam et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in eo. De Veritate carnis et sanguinis non relictus est ambigensius Domini professione, et fide nostra, vere caro est, et vere sanguis est, et haec accepta at Christus in nobis sit. Anne haec veritas non est? Contingipse per carnem, et sumus in eo, dum secundum hoc quod nos sumus, in Deo est. nis et sanguinis simus, ipse testatur, dicens: Et hic mundus jam me non videt; vos autem me videbitis, quoniam ego vivo, et vos vivetis, quoniam ego in Patre meo, et vos in me, et ego in vobis. Si voluntatis tantum unitatem intelligi vellet, cur gradum quemdam atque ordinem consummandae unitatis exposuit, nisi, ut, quum ille in patre per naturam divinitatis esset, nos contra in eo per corporalem ejus nativitatem, et ille rursus in nobis per sacramentorum inesse mysterium crederetur, ac sic perfecta
Abbreviated transcription (Latin):
cosumimus quomodo nonnaturaliter
manerem nobis existimandus ẽ qui&
naturã carnis nr̃e iã inseparabilẽ sibiho¬
monatus ad sumpsit & naturã carnis su¬
ȩad naturã ernitatis subsacram̃to
nobis commnunicandȩ carnis admiscuit.
turaliter patrẽ in xp̃onegauit. negei pri
in his ẽe nos faciunt siue re igitur carnem
corporis nr̃ i xp̃s ad sumpsit &uere homo
ille qui exmarianatus fuit xp̃sẽ. nosq
uere sub nrsterio carnẽ corporissui sumi
&illein nobis quomodo uoluntati s unitas
ad serit᷑ cũ naturalis persacramentum
ẽhumano aut sȩculi sensu indĩ rebus
loquendu neq peruiolentã atq in pru¬
dentem prȩdicationẽ cȩlestium dicto¬
rum sanitati alienȩ aiqimpiȩ intelle gen¬
tiȩ extorquenda peruersitasẽ: quȩ scrip¬
ta sunt legamus & que legerimus intel¬
legamus & tum perfecte fidei officio
fungemur: denaturaliemĩ in nob̵ xp̃i
ueritate quȩ dicimus nisi ab eodicimus :
siultacatque impiȩ dicemus: ipse enĩ

Expanded text:
mus, quomodo non naturaliter manere in nobis existimandus est, qui et naturam carnis nostrae jam inseparabilem sibi homo natus assumpsit, et naturam carnis suae ad naturam aeternitatis sub sacramento nobis communicandae carnis admiscuit? turaliter Patrem in Christo negabit, neget priuin his esse nos faciunt. Si vere igitur carnem corporis nostri Christus assumpsit, et vere homo ille qui ex Maria natus fuit Christus est, nosque vere sub mysterio carnem corporis sui sumimn illo est, et ille in nobis; quomodo voluntatis unitas asseritur, cum naturaliter per sacramentum itatis? Non est humano aut saeculi sensu in Dei rebus loquendum. Neque per violentiam aut impudentem praedicationem coelestium dictorum sanitati alienae, atque impiae intelligentiae extorquenda perversitas est. Quae scripta sunt legamus, et quae legerimus intelligamus, et tunc perfecto fidei officio fungemur. De naturali enim in nobis Christi veritate quae dicimus nisi ab eo discimus, stulte atque impie dicimus. Ipse enim
Abbreviated transcription (Latin):
amortui s excitati in aliqui differatx p̃i& dĩ
naturane radẽ sit si prȩstari potest̃ ut sp̃squi
spũdoctrine mortiferȩ circũ actũ tenet &
coartat apostolus xp̃mnabis fundamentũ
ponens fideidictihuiꝰ quoq dominiciñ nescius
siquis diligitme & uerbũ meũ seruabit & pat̃
m̃i diligiteũ & ad eũ ueniemus & mansionẽ
nec diuersuma se eẽ sp̃m a mortuis excitati&
spm̃a mortuis excitantis ueniuntenĩ atq
habitant in nob & rogo utrũ comitatudiuer¬
sitatũ uenient mansionẽq facientamini¬
tatenaturȩ sed obnitit᷑ doctorgentiũ non
sp̃idĩ ẽ in eẽ credentib: nonẽ cohabitatio
sed habitatio ẽ subsacram̃ totam̃ cohabitati¬
onis habitatiodũ neq duo habitant nequȩab
alio diuersus habitator ẽ estenĩ m nob̵ p̃sdĩ¬

Expanded text:
mortuis excitati. In aliquo differat Christi et Dei natura, ne eadem sit; si praestari potest ut Spiritus,spiritu doctrinae mortiferae circumactum tenet et coarctat Apostolus, Christum nobis fundamentum ponens fidei , dicti hujus quoque dominici non nescius: Si quis diligit me, et verbum meum servabit: et pater meus diliget eum, et ad eum veniemus, et mansionem nec diversum a se esse Spiritum a mortuis excitati et Spiritum a mortuis excitantis. Veniunt enim, atque habitant in nobis: et rogo utrum comitatu diversitatum venient, mansionemque facient, an unitate naturae? Sed obnititur doctor gentium, non Dei est, inesse credentibus. Non est cohabitatio, sed habitatio est: sub sacramento tamen cohabitationis habitatio, dum neque duo habitant, neque ab alio diversus habitator est. Est enim in nobis Spi
Abbreviated transcription (Latin):
tabunt filieorum & filiȩ corum:
& consummatũ hoc totum fuisse in apos¬
tolis docetur cummis sospũ sancto omnes
linguis gentium sunt locuti hȩc autem
inquam cumq selic& parte heretica falsi¬
tas contulissec finib. tam̃atq prȩscribto
ueritatis euan gelicȩ concluderetur:
bitante tamen in nobis spũ xp̃i non alius
ẽ & cumpernaturã reinatura ipsa habit&
in nobi s iñ differens natura filiee credetur
nuncigit᷑ quomodo non exnaturaunum sunt.
a patrȩ procedit sp̃s ueritatis a filio mittit᷑ & a
filio a cipit sed om̃aque hahetpat̃ filist̃ e&idcirco

Expanded text:
tabunt filii eorum et filiae eorum tabunt filii eorum et filiae eorum Et consummatum hoc totum fuisse in Apostolis docetur, cum misso Spiritu sancto omnes linguis gentium sunt locuti. 26. in quamcumque se licet partem haeretica falsitas contulisset, finibus tamen atque praescripto veritatis evangelicae concluderetur. bitante tamen in nobis Spiritu Christi, non alius est. Et cum, per naturam rei natura ipsa habitet in nobis; indifferens natura Filii esse credetur nunc igitur, quomodo non ex natura unum sunt? A patre procedit Spiritus veritatis: a Filio mittitur, et a Filio accipit. Sed omnia, quae habet Pater, Filii sunt: et idcirco