comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
crfcidamus ergo dei uerbo aures. labi¬
a. cor s̃putium ⁊ omnia membra tͣ¬
b uerba sap̃ie ⁊ ũitatis ñ possumꝰ au¬
dire. cuctidamus labia. ne auiꝙͥ. tur
peł maium ł cciosũ icqͣmur. tirc̃cidit
sarnem p̃putiis qui sola cã posfitatis c̃¬
tis ⁊ legittimis tp̃rib ꝯiugio utitur.
chaturs fidei puritatem inꝯscĩa tusto
la fatiant. pedes ne in malum turrãt
uisus ne illicita ꝯcupiscat. Gustus ut
ad głam tei mandricet ⁊ bilat. odoratꝰ

Expanded text:
cumcidamus ergo Dei verbo aures, labia, cor, praeputium et omnia membra cabus verba sapientiae et veritatis non possumus audire. Circumcidamus labia, ne aliquid turpe, vel malum, vel otiosum loquamur. Circumcidit carnem praeputii, qui sola causa posteritatis, certis et legitimis temporibus, conjugio utitur: chatur, sed fidei puritatem in conscientia custodla faciant, pedes, ne in malum currant: visus, ne illicita concupiscat; gustus, ut ad gloriam Dei manducet et bibat; odoratus,
Abbreviated transcription (Latin):
dunt eum us ad yscac
uixisse. ⁊ õs primogenitoᷤ
ancensz ad caron pontifi¬
ces fuisse. salem ũo. postea
rans melchisedech sine pa¬
fertur. qm̃ bñdixit abra¬
he cirtũcisio ⁊ ĩ eo leui. sic¬
⁊ caron dequo pꝰea sacer¬
tctium. ex quo uilt col¬
ligere sacerdeciũ ecc̃e hñ
cumtisio sac̃dccio synago¬
ge ꝙ aũ ait. tu es sac̃dos

Expanded text:
dunt eum usque ad Isaac vixisse: et omnes primogenitos a Noe usque ad Aaron pontifices fuisse. Salem vero postea rans Melchisedech, « sine pafertur. Quoniam benedixit Abrae circumciso, et in eo Levi, et sic Aaron, de quo postea sacerdotium. Ex quo vult colligere sacerdotium Ecclesiae cumciso sacerdotio Synagogae. Quia autem ait: « Tu es sacerdos
Abbreviated transcription (Latin):
G. Ecce decli ro .o.h. ⁊t̃. patet
ꝙ ante pecc̃m hõis t̾ra nichil
noxium ꝓtulit. ñ ħ̾bam ue¬
nenatam ñ arborem stilem
omnibꝰ .ni. h̾ba ⁊ ligna data
sunt hõib ⁊ uolatilib ⁊ ami¬
mantib tre in escam. Unde
um esu ñ uuebant s ꝯtor¬
diter herbis ⁊ fructib uesce¬
bant᷑.¬
Ab. Notand̃ qd̃ ubi dat᷑ pote¬
stas homuni h̾bas ⁊ fructus
edendi subinfercur. ⁊ fcm est
uit hõ ñ qd̃ statim eterce. si
.R. ad oĩa supͣdc̃a referimus

Expanded text:
 Ecce dedi, » etc. Patet quod ante peccatum hominis terra nihil noxium protulit, non herbam venenatam, non arborem sterilem. Omnis enim herba et ligna data sunt hominibus, et volatilibus, et animantibus terrae in escam. Unde um esu non vivebant, sed concorditer herbis et fructibus vescebant» Notandum quod ubi datur potestas homini herbas et fructus edendi, subinfertur, « et factum est vit homo, non quod statim ederit. Si enim ad omnia supradicta referimus
Abbreviated transcription (Latin):
nem dei fc̃c tum cefis lpedicatur s forte p̃scie¬
bat deus eum petcaturũ nec in ꝑfectione yma¬
turi sigͣcet. tens a sio oĩa ordinauit ut si qͣ si¬
gillatim fuit telinq̾nto deformia semꝑ tñ t
eis unisisitas sit formosaz¬

Expanded text:
m Dei factus cum caeteris hoc dicatur? Sed forte praesciebat Deus eum peccaturum, nec in perfectione imaturi significaret. Deus autem omnia ordinavit, ut si qua singillatim fuerint delinquendo deformia, semper tamen cum eis universitas sit formosa
Abbreviated transcription (Latin):
cione ꝯcordant. seq̃ntes p̃dicatores edificant ut
quo a semet ip̃is ñ discrepant ilos robustius
figant. ex argento fundi febentur. argenti .n
claritas ex usu seruatur sine usu in ngrebi¬
tum in usus sp̃ualis intelligentie ñ erãt. dͥ ⁊¬
spici ꝑ obscuritatem ñ pot̾ant. ⁊ iõ qͣi ingra
ꝑmanebãt. s postꝙͣ xp̃ ueniens ea añ ccłos
nrõs mtnationis manu tersit quicꝙͥ. lutis ĩ eis
latebat claruit sensusq pr̃m p̃cedentiũ ĩ usir̃
dedit qi uerba reb exposuit.
latus hũit qr una ⁊ eadem fides. spes. ⁊ caritas
regni celestis ꝓmissam uocatur deutroq gñale
p̃ceptum accipiunt. Euntes in mundũ. ii p̃¬

Expanded text:
tione concordant, sequentes praedicatores aedificant, ut quo a semetipsis non discrepant, illos robustius figant. Ex argento fundi jubentur. Argenti enim claritas ex usu servatur, sine usu in nigreditum in usu spiritualis intelligentiae non erant, dum conspici per obscuritatem non poterant, et ideo quasi nigra permanebantnostros incarnationis manu tersit, quidquid lucis in eis latebat claruit, sensusque patrum praecedentium in usum dedit, quia verba rebus exposuit. latus habuit: quia una et eadem fides, spes et charitas,regni coelestis promissam vocatur. De utroque generale praeceptum accipiunt: Euntes in mundum
Abbreviated transcription (Latin):
b. In lat̾e quiq .s. ⁊c̃. latꝰ meridianũ ꝙ uergit
ad austrũ antiꝙͣ dei plebem sigͣt que dudũ nicẽ
scĩe legis accipiens amore dei feruebat. latꝰ scd̾
torpebant de quaꝵ uocatione dẽ. dicã aqͥloni
da ⁊ austro noli ꝓhibere qͣi dicam pp genti¬
um dui sine fine aigenti. de filus tuis qͥ neni¬

Expanded text:
 In latere quoque secundo. Latus meridianum, quod vergit ad austrum, antiquam Dei plebem significat, quae dudum lucem scientiae legis accipiens, amore Dei fervebat. Latus secutorpebant, de quarum vocatione dicitur: Dicam Aquiloni, Da: et Austro, Noli prohibere . Quasi, dicam populo gentium diu sine fide alg
Abbreviated transcription (Latin):
rem sum̃tib ⁊ filu ad eid ꝓducerent᷑ statũ
donec ĩpleto nũo sine morte aĩalia corꝑa in a¬
liam qͣlitatem tnͣsirent. in qͣ omnino regẽ¬
ti sp̃m deseriirẽt. ⁊ solo sp̃u iuuificante si¬
ne corꝑis alim̃tis uiuerent. tur ergo ñ coi¬

Expanded text:
ducerentur statum, donec impleto numero sine morte animalium corpora in aliam qualitatem transirent; in qua omnino regenti spiritui deservirent, et solo spiritu vivificante sine corporeis alimentis viverent. Vel po
Abbreviated transcription (Latin):
norantem sicut ꝑ energumi¬
nos ł fanatitos quemt̃q .ii.
arripit intellect ⁊ rõnẽ tol¬
lit. sp̃c ũo bonus quosc̃q gr̃a
repleuit iudentes ⁊ intelli¬
gentes facit. uñ sp̃c ꝓpħas

Expanded text:
norantem, sicut per energumenos vel fanaticos: quemcunque enim arripit, intellectum et rationem tollit. Spiritus vero bonus quoscunque gratia repleverit, videntes et intelligentes facit, unde spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
Strabꝰ. Cur p̃cepit ⁊ c̃ Io calli¬
dus hostis int̾rogat ħ ⁊ mã¬
datum dei memorat ne cũ
peccau̾it excusacc̃ẽm hãt qͣi

Expanded text:
« Cur praecepit, » etc. Ideo callidus hostis interrogat hoc, et mandatum Dei memorat, ne cum peccaverit, excusationem habeat q
Abbreviated transcription (Latin):
cio. angłi nullam possunt creare naturã
ergo nec formare costam in młierem nec
carius supplem̃tum. in licum coste. si ꝙ n
agant ut auiquid treetur. s ñ oĩo treatoriᷤ
situt nec agricole segetum aut arboꝵ. solꝰ
deus .i. trinitas est creator. fc̃a est ergo fenu¬
na a deo ⁊̃ si costa ministrata sit ꝑ angłos

Expanded text:
i enim nullam possunt creare naturam, ergo nec formare costam in mulierem, nec carnis supplementum in loco costae: nagant ut aliquid creetur, sed non ideo creatores sunt, sicut nec agricolae segetum vel arborum. Solus Deus, id est, Trinitas est creator. Facta est ergo femina a Deo, etiam si costa ministrata sit per angelos
Abbreviated transcription (Latin):
ãmoꝵ erat hysmael ⁊ pꝰ ablactatio¬
nem eus tum mr̃e expellitur apd̃
hebreos uaria opimo est auis aise¬
rentib .u. ãno ablactationis eiꝰ
tp̃e statutũ aliis duodetimo. nos
gͥ ut breuiorem eligamus etatẽ
hysmaelem eiectum cum nrr̃e
nec ꝯuenire iam iadolescente¬

Expanded text:
et post ablactationem ejus cum matre expellitur. Apud Hebraeos varia opinio est, aliis asserentibus quinto anno ablactationis tempus ejus statutum, aliis duodecimo. Nos igitur, ut breviorem eligamus aetatem, Ismaelem ejectum cum matre, nec convenire jam adolescente
Abbreviated transcription (Latin):
de pecc̃o fc̃m est supplicium
sic de supplicio fiat m̾tum
in eo sexu in ea forma ⁊ ea di¬
stinat̃e m̃broꝵ qua femine
note st̃ que peꝑit caym ⁊ a

Expanded text:
de peccato factum est subplicium, sic de subplicio fiat meritum. in eo sexu, in ea forma et distinctione membrorum, qua feminae notae sunt, quae peperit Cain et A
Abbreviated transcription (Latin):
placionis ñ attingimꝰ si nõ
ab ext̾ioris tuire opp̾ssione ces¬
semus nec nos ip̃os intutm᷑
ut sciamus in nob̃ aluid ẽẽ
rõnale ꝙ regit alud aĩale
qd̃ regitur. nisi ad secretum
silentii returrentes ab ext̃i¬
ori ꝑturbatione sopianur
ꝙ bene adam dormiens figa¬
uit de cuiꝰ mox lat̾e mulier
ꝓcessit. qui. R ad int̾iora in¬
telligenda rapitur. a reb iu¬
sibilib ccłos claudit. ⁊ timo
intelligit in se ip̃o alid̾ esse
ꝙ regere debeat ramꝙͣ uira

Expanded text:
plationis non attingimus, si non ab exterioris curae oppressione cessemus: nec nos ipsos intuemur, ut sciamus in nobis aliud esse rationale quod regit, aliud animale quod regitur, nisi ad secretum silentii recurrentes, ab exteriori perturbatione sopiamur. Quod bene Adam dormiens figuravit, de cujus mox latere mulier processit. Qui enim ad interiora intelligenda rapitur, a rebus visibilibus oculos claudit, et tunc intelligit in seipso aliud esse quod regere debeat, tanqua
Abbreviated transcription (Latin):
uirga ꝓiecta fit serpens qͥ
catio uidetur stultitia oẽm
sapĩam m̃di suꝑat. uñ de
me .Ri. ille scͥpsit uirga in
terram ꝓrecta uersa est m
serpentem. qr tũ misfium
crutis ad fidem hõi uenit.
sapĩam ñidi stultã fecit.

Expanded text:
virga projecta fit serpens, sicatio videtur stultitia, omnem sapientiam mundi superat. Unde: De me enim ille scripsit . Virga in terram projecta versa est in serpentem, quia cum mysterium crucis ad fidem hominum venit, sapientiam mundi stultam fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
cum tenebris suffimdr̃.
urauit moysen ⁊ arron
dicens. Ite ⁊ seruite dño¬
deo ur̃o. in decimo tũ pri¬
mituia extingunt᷑. uo¬
cat eos nocte ⁊ dicit. sur¬

Expanded text:
cum tenebris suffunditur, vocat Mosen et Aaron, dicens: Ite et servite Dovestro. In decimo, cum priiva exstinguuntur, vocat eos nocte et dicit: Sur
Abbreviated transcription (Latin):
percuciam te ⁊ ppłm tu¬
um peste ꝑibisq de ter¬
ra. Idcirco a posui te ut¬
ostendam in te fortitu¬
dinem meã.⁊ uarretur¬
nom̃ meum in omni
terra. ad huc retines po¬
mittere. En pluam cs̃¬
bac ip̃a hora grandinẽ¬

Expanded text:
percutiam te et populum tuum peste, peribisque de terra. Idcirco autem posui te,ostendam in te fortitudinem meam, et narreturn meum in omni terra. Adhuc retines pomittere? En pluam hac ipsa hora cras grandine
Abbreviated transcription (Latin):
xit pecc̃m ⁊ ingrauatum est cor eiꝰ ⁊ seruoꝵ illius.
⁊ induratum est nimis nec dimisit filios isrł sic̃
preceꝑat dñs ꝑ manũ moysi. Et dixit dñs ad
moysen. ingredere ad ph̃aonem. Ego .ii. indrrai
cor eiꝰ ⁊ seruoy illiuis ut fatiam signa mea hec ĩ eo

Expanded text:
or eius et servorum illius et induratum nimis nec dimisit filios Israhel sicut praeceperat Dominus per manum Mosi et dixit Dominus ad Mosen ingredere ad Pharao ego enim induravi cor eius et servorum illius ut faciam signa mea haec in eo
Abbreviated transcription (Latin):
ti. ⁊ seruoꝵ eius. ⁊ insetutus ẽ eos s ⁊
cum moyses de terra madian ade¬
gyptum muttitur. ⁊ p̃cipr̃ ei fatere
ꝓdigia. additur. facies ea ĩ ꝯspͨtu
pħaonis. ego ã indurabo .c. pħ. ⁊c̃.¬

Expanded text:
ti et servorum ejus, et insecutus est eos. Sed et cum Moyses de terra Madian ad Aegyptum mittitur et praecipitur ei facere prodigia, additur: Facies ea in conspectu Pharaonis: Ego autem indurabo cor
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. in pͥma .n. plaga ubi aqͣs ũtit ĩ
sangunem. eleuat aaron uirgam
ranas. In tercia extendit manũ ⁊ ꝑ¬
tutit uirga puluerem t̾re ⁊ fumtsti
lxc In uiͣ uero moyses asꝑgit faiul¬
lam ⁊ fuĩt uicera ⁊ uesice. In .uiͣ. e¬
leuat manũ incelum ⁊ fiunt uoceᷤᷤ
igͣndo ⁊c̃. In cctaua siłr extendit ma¬
tendit manum incelũ ⁊ fi¬
unt tenebre ⁊ caligo. In. x
ũo finis ⁊ ꝑfectio tocius oꝑ¬
is ministratur a dño. sic.u.¬

Expanded text:
enim plaga, ubi aquas vertit in sanguinem, elevat Aaron virgam ranas. In tertia extendit manum et percutit virga pulverem terrae et fiunt scinhoc. In sexta vero Moses aspergit favillam, et fiunt ulcera et vesicae. In septima elevaticet, etc. In octava similiter extendit maextendit manum in coelum, et fiunt tenebrae et caligo. In decima vero finis et perfectio totius operis ministratur a Domino. Sicu
Abbreviated transcription (Latin):
siouit gͦ deus bene uti
nat᷑am ut malitiam
creat. s ꝑfert eos patiẽ¬
ter quousz scit oꝑtere
tionem ł ex̃titacc̃em
bonoꝵ. ecce .N. ut amĩ¬
tietur nom̃ dñi ĩ uni¬
usa terra. uasis mĩe ꝓ
tem phao est seruatꝰ.¬

Expanded text:
ovit enim Deus bene uti naturam non ad malitiam creat, sed perfert eos patienter quousque scit oportere, tionem uel exercitationem bonorum. ecce enim, ut adnuntiaretur nomen dei in uniuersa terra, uasis miserictem Pharao seruat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfitentes. qr digitus dei ꝯfi¬
esthic in .uiiͬ. uero uigila¬
re uibetur moyses mane
⁊ stare ꝯtra ph̃aonem ꝓre¬
dentem ad aquas cũ cỹno¬
mia replentur egỹpcioꝵ
comus. In .uͣ. tum pecora
delentur ad ph̾aonem ĩ¬
trare iubetur. in.uiͣ ⁊tẽp¬
nitur ph̾ao nec dr̃. ꝙ intͥͭ¬

Expanded text:
tes, quia digitus Dei est hic. In quarta vero vigilare jubetur Moses mane, et stare contra Pharaonem procedentem ad aquas, cum cynomyia replentur Aegyptiorum domus. In quinta cum pecora delentur, ad Pharaonem intrare jubetur. In sexta contemnitur Pharao, nec dicit
Abbreviated transcription (Latin):
multam nimis qͣlis
ñ fuit in egypto a dre qͦ
fundata est usq in pre¬
sens tp̃s. Mitte ergo iam
ñc. ⁊ ꝯgrega ium̃ta tua
⁊ oĩa que habes in agro
uersa que muẽta fue¬
unt foris. Nec ꝯg̃gata de¬

Expanded text:
multam nimis qualis non fuit in Aegypto a die qua fundata est usque in praesens tempus mitte ergo iam nunc et congrega iumenta tua et omnia quae habes in agro versa quae inventa fuerint foris nec congregata de
Abbreviated transcription (Latin):
tẽꝑam̃tũ diuine correctioniꝰ
ñ cum silentio uerb̃at. sed
dat uoces ⁊ tectrinã celius
cogitatus culpam suã ag¬
noscere dat grandinẽ ꝑ ꝙͣ
tenera uastantur. ad h nas¬
centia uitioꝵ. dat ⁊ ignem
sciens ee spinas ⁊ tribulos
qͦs debebat depasci. de qͦ dit̾
tiua uoluptatis ⁊ libidis

Expanded text:
temperamentum divinae correctionis: non cum silentio verberat, sed dat voces, et doctrinam coelitus castigatus culpam suam agnoscere. Dat grandinem per quam tenera vastantur adhuc nascentia vitiorum. Dat et ignem, sciens esse spinas et tribulos quos debebat depasci, de quo dicitiva voluptatis et libidinis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ .t. a ⁊ c̃. hic sine dubio eum qui
sponte induratus ẽ culpat. alibui uͦ
uelut esõnem suꝑ hoc ꝓponens ditit.
ergo rui uult miseretur. ⁊ ꝙ uult
indurat ⁊ c̃. addit ⁊̃ huis ołs. iu tͥs¬

Expanded text:
ucit, etc. Hic sine dubio eum qui sponte induratus est, culpat. Alibi vero, velut quaestionem super hoc proponens, dicit: Ergo cui vult miseretur, et quem vult indurat, etc. Addit
Abbreviated transcription (Latin):
teassurgere nequeo q iuxta ꝯsuetudimem femi¬
naꝵ nunc actidit michi. sic delusa sollicitudo¬
querentis est. Timensq iacob cum uirgio aitiꝙͣ
me.⁊ scrutatus es omnem suppellectilem menn
Quid inuenisti de cuncta sub̾a comus tue. Co¬
ne hec coram fr̃ib mtis. ⁊ fr̃ib t  dicent ĩ¬

Expanded text:
te surgere nequeo: quia juxta consuetudinem feminarum nunc accidit mihi. Sic delusa sollicitudoquerentis est. Tumensque Jacob cum jurgio ait. Quam me et scrutatus es omnem suppellectilem meam? Quid invenisti de cuncta substantia domus tue? Pone hic coram fratribus meis et fratri
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicatores a punctionibus
uitioꝵ se expurgare ⁊ õĩbꝰ
mundi curis ac delectacõrbꝰ
dilatari. ⁊ ad p̃dicand̾ uer¬
bum loge lateq possent diꝰ¬
currere recte dẽ qr de lignis

Expanded text:
i, et a punctionibus se vitiorum expurgare, et omnibus mundi curis ac delectationibus dilatari, atque ad praedicandum verbum longe lateque possint discurrere; recte dicitur, quia de lignis
Abbreviated transcription (Latin):
abrahe ⁊ semini eiꝰ ⁊ iudiciũ casti¬
gandi eos qui ad hoc sem̃ ⁊ fidem
tismum ab oĩ pecc̃o mundaret. ⁊ ĩ
futuro pꝰ resurrõrm ab õĩ mortis
corrupcc̃e lib̾aret. octonariꝰ ã resur¬

Expanded text:
Abrahae et semini ejus, et judicium castigandi eos qui ad hoc semen et fidetismum ab omni peccato mundaret, et in futuro post resurrectionem ab omni mortis corruptione liberaret. Octonarius autem resur
Abbreviated transcription (Latin):
ob multas cãs precepta sit sp̃aliter
figuram xͥ pretendit qui nos per
bap̃m a ueteri hõĩe exuit. ⁊ ĩ futõ
pꝰ resurroẽm tirc̃tidet oem morta¬
litatem ⁊ corrupcõem ꝙ ã sctaua¬

Expanded text:
ob multas causas praecepta sit, specialiter figuram Christi praetendit, qui nos per baptismum veteri homine exuit, et in futuro post resurrectionem circumcidet omnem mortalitatem et corruptionem.
Abbreviated transcription (Latin):
generat auaritia ⁊ duuitiaꝵ
ceca cupiditas hus qͥ hñt pe¬
cuniam. ⁊ identes in necc̃ita¬
te fr̃es suos claudt̃ iusc̾a sua
ab eis. unde apło p̃cipit dui¬
tib. ñ sublime sapere n sꝑa¬
alunde uermes fiunt ĩ nob̃

Expanded text:
generat avaritia et divitiarum caeca cupiditas his qui habent pecuniam, et videntes in necessitate fratres suos, claudunt viscera sua ab eis. Unde Apostolus praecipit divitibus non sublime sapere, neque speraaliunde fiunt
Abbreviated transcription (Latin):
Oꝵ. pp̃ correctto¬
nem legentiũ
indicatur połi
auerit ⁊ ingͣtus
fũit benefitus
diuinis e celes¬
te manna sus
recordare de legi¬
b pasche q̃ dc̃ass.¬

Expanded text:
orrectionem legentium indicatur populi raverit et ingratus fuerit beneficiis divinis, cum coeleste manna suscRecordare de legibus paschae quae dicta s
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ crassum. incrassatũ
tio quoq noĩs hꝰ ħ sona¬
hoc. ip̃a ius nõis ad dis¬
cend̾ inuitat. ut cum
audis legem dei recita¬
ri inquiras semꝑ ⁊di¬
cas dectorib ꝙͥ est hco.
tuergo si ius mãduca¬
re manna. ⁊ susciꝑe ũ¬
bum dei scito minutũ

Expanded text:
et crassum. Incrassatum et crassum. Incrassatum tio quoque nominis hujushoc? Ipsa vis nominis ad discendum invitat, ut cum audis legem Dei recitari, inquiras semper et dicas doctoribus, Quid est hoc? Tu ergo si vis manducare manna, et suscipere verbum Dei, scito minutum
Abbreviated transcription (Latin):
Oy. uellem pͥmo suꝑ
hanc scripturam. tu
uides hr̃e sermonem
quib credita sunt
elcquia dei. quid il¬
lis udeatur te eo ꝙ
is colugetis. die aũ¬
ui. dupplum. apparet
ergo .ui. diem noĩari qui ante sabb̃m po¬
nitur. sabb̾m ã septimus dies est.quero
ergo qua die ceꝑit manna dari ⁊ uolo⁊
scriptura .n. apparet qr die dñita pͥmum
datur manna .ui. dieb ꝯtinius collectũ¬
ui. q̃ est sabb̃m cessatur. Quia gͦ in die do¬
minrica deus pluit manna. ⁊ si in sabb̃o ĩ¬
telligant uider: iam tc̃ prelatam ẽẽ dñi¬
cam nrãm suo sabb̃o. ⁊ indicatum est ꝙ ñ
in ip̃o dei gr̃a ad eos descendert de celo. ⁊ pa¬
nis celestis qͥe sermo
na .i. celestia uerba q̃
nob̃ lecta st̃. illi ĩfeli¬
ces suspirant ⁊ man¬
na sicut pr̃es eoꝵ nõ
merentur acciꝑe. ñ .n.
possũt manducare ꝙ
est minutũ sit semẽ
coriandri ⁊ candidũ
sicut pruna. nicħ ..
in ũbo dei munutum
subtile ⁊ sp̃uale senti¬
unt. s totum pingne

Expanded text:
. Vellem primo super hanc scripturam cum Judaeis habere sermonem, quibus credita sunt eloquia Dei, quid illis videatur de eo quod is colligetis, die aut duplum. Apparet ergo sextum diem nominari qui ante sabbatum ponitur; sabbatum autem septimus dies est. Quaero ergo qua die coepit manna dari? et voloScriptura enim apparet quia die Dominica primum datur manna, sex diebus continuis collectudie Dominica pluit Deus manna, et non in sabbato, intelligant Judaei jam tunc praelatam esse Dominicam nostram suo sabbato; et indicatum est quod non in ipso Dei gratia ad eos descenderit de coelo, et panis coelestis, qui est sermo id est coelestia verba quae nobis laeta sunt. Illi infelices suspirant etiam manna sicut patres eorum, et non merentur accipere; non enim possunt manducare quod est minutum sicut semen coriandri, et candidum sicut pruina. Nihil enim in verbo Dei minutum, subtile et spirituale sentiunt, sed totum pingue
Abbreviated transcription (Latin):
ne uidebitis głi¬
ami dñi. Audui
.n. murmurue¬
Nos ũo quid su¬
mus qr musita¬
stis ꝯtra nos ⁊ait
moyses. Dabit do¬
ne panes ĩ saturs¬

Expanded text:
ne videbitis glomini audivit enim murmur venos vero quid sumus quia mussitatis contra nos et ait Moses dabit Done panes in satur
Abbreviated transcription (Latin):
quis seruet
mandata nł¬
lamegritu¬
dinem paci¬
atur .i. nec fe¬
nus a capite
us ad pedes
repletur ul¬
tere pessimo.
ilas ĩfirmi¬
tates qͣs egop¬
cii. egyptus
.a. mundus
dilig̾e gͦ m̃¬
dum ⁊ que
ĩ mundo st̃
egypti lan¬
guor ẽ. obs¬
tp̃ra stellas
cuisib ad he¬
re seruirecͣ¬

Expanded text:
quis servet mandata nullam aegritudinem patiatur, id est nec fenus, a capite usque ad pedes repletur ulcere pessimo. illas infirmitates quas Aegyptii. Aegyptus est mundus: diligere ergo mundum et quae in mundo sunt, Aegyptius languor est; obstempora, stellarum cursibus adhaere
Abbreviated transcription (Latin):
Genus ligni erat. istae
hñs ium an quolibet
ligno id fatere pot̾at
deus qui tanta mirabi¬
sigͣre qd̃ dtm est ostend̾
ei tamꝙͣ iam tale eẽt
nisi forte illd locꝰ erat.
ubi ligna oĩo ñ mue¬
niebantur. ut ħ ip̃m
ẽẽ duimi aductorii
ꝙ ei dñs lignũ osten¬
dit ubi nlłm erat ⁊ ꝑ
lignũ aquas dulces fe¬
tit prefigͦans grãm ⁊
głam crutis. s ĩ tali ⁊̃
ligno quis nͥ creator. ⁊
demonstrator laudandꝰ
qͣm posuit illi deus iusti¬
tiam ⁊ iudicia. ibi tẽp¬
tauit eum dicens. si au¬
tur expone q̃r iustifica¬
ciones ⁊ iustitia dedit .s
ut temptaret eos. si au¬
dirent utcem dñi dei ⁊
mandata eis custodirẽt
siam qnͣtum ad pͥorem
ppłm. quid eis boni aut
ꝓ fecti murm᷑antib ⁊
ꝯtradñtib mandare¬
tur. qui paulo pꝰ mira¬
biliun dei oblit ad y¬
dola ꝯũtuntur. dant᷑
ergo ꝓpħ pcepta in qͥbꝰ
bis p̃cepta ⁊ iustificaui¬
ones non bonas. ĩ ꝙ. si.¬

Expanded text:
Genus ligni erat istam habens vim, an quolibet ligno id facere poterat Deus, qui tanta mirabiicare quod dictum est, ostendit ei, tanquam jam tale esset; nisi forte locus erat ubi ligna omnino non inveniebantur, ut hoc ipsum esset divini adjutorii, quod ei Dominus lignum ostendit, ubi nullum erat, et per lignum aquas dulces fecit, praefigurans gloriam et gratiam crucis. Sed in tali etiam ligno quis nisi creator et demonstrator laudandusquam posuit illi Deus justitias et judicia, ibi tentabat eum dicens: Si autur exponere quare justificationes et judicia dedit, ut scilicet tentaret eos si audirent vocem Domini Dei, et mandata ejus custodirent. Nam quantum ad priorem populum, quid eis boni aut perfecti murmurantibus et contradicentibus mandaretur, qui paulo post, mirabilium Dei obliti, ad idola convertuntur? Dantur ergo praecepta in quibus bis praecepta et justificationes non bonas in quib
Abbreviated transcription (Latin):
ergo die tm̃ re¬
ponere debemꝰ¬
qñt sufficiat
ĩ futuro. si qͥd
.i. hic boni oꝑis acquiras. si
cib. Qui .i. atquirit hic x ta¬
lenta ibi accipiet .x. ciuitareᷤᷤ
⁊ q̃ seminau̾it homo h̃ ⁊ me¬
tet. diuites hꝰ scll ea reedũt
que in hoc scło. sino c̃ ħ sclo¬

Expanded text:
ergo die tponere debemantum sufficiat in futuro. Si quid enim hic boni operis acquiras, si cibus. Qui enim acquirit hic decem talenta , ibi accipiet decem civitates, et quae seminaverit homo, haec et metet . Divites hujus saeculi ea recondunt quae in hoc saeculo, imo
Abbreviated transcription (Latin):
ti. qui egyptioe
t̃nes uidet et
pistib datas
⁊ uolatilib.¬
sus moysen. i¬
mo dm̃ s pri¬
mo ignoscit᷑
sis tercio. s si
si desinant.s
ꝑsistant. audi
quid seq̃r ĩ li¬
bro nũoꝵ re¬
fertur. ⁊ id̾ apo¬
stolus retexit
dicẽs. nz mur¬
muraũitis
sic̃ quidam eor

Expanded text:
i, qui Aegyptiorum carnes videt et piscibus datas et volatilibusrsus Mosen, imo Deum; sed primo ignoscitur, sis tertio: sed si non desinant, sed persistant, audi quid sequitur, in libro Numerorum refertur , et idem Apostolus retexit dicens : Neque murmuraveritis, sicut quidam eorum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sentiat a maritudinẽ. si
quis gͦ sine ligno uite. ⁊ si
ne mistio cruitis sine fidex̾
sine intelligentia sp̃uali
biberit. a maritudie mori¬
etur. unde litt̃a eccidit .i.
aqͣ amara si bibat᷑ ñ mu¬
tata ⁊ ĩ dulcedinẽ ũsaz¬
in helim ducitur ppłc. ubi
erant .xii. fontes aquaz
quib nicħ merat amari¬
tudinis. s amenitas płi¬
ma ex densitate palmay
s prius ductus ẽ ad aqͣs
salsas ⁊ amaras quib ꝑ
lignum a dño monstra¬
tum dulcoratis uenitur
ad fontes. s hystoriã solã
sequamur. non młtum
nos eclificat scire ad ꝙͣ lo¬

Expanded text:
non sentiat amaritudinem. Si non sentiat amaritudinem. Si quis ergo sine ligno vitae, id est, sine mysterio crucis, sine fide Christi, sine intelligentia spirituali biberit, amaritudine morietur. Unde: Littera occidit, id est, aqua Mara, si bibatur non mutata et in dulcedinem versain Elim ducitur populus, ubi erant duodecim fontes aquarum, quibus nil inerat amaritudinis, sed amoenitas plurima ex densitate palmarum: sed prius ductus est ad aquas salsas et amaras, quibus per lignum a Domino monstratum dulcoratis, venitur ad fontes. Si historiam solam sequamur, non multum nos aedificat scire ad quem lo
Abbreviated transcription (Latin):
in hũndantia aqͣꝵ. alius ñ erat lccus duig¬
mor⁊ aptior. preterea qd̃ dixit. ostendio
illi lignum teus. ⁊ misit ulud ĩ aꝙͣ ⁊ fc̃a
est dultis qi ñ posset sine ligno aꝙͣ facere
dulcem deus. aut moyses lignum nesciret
s silex scd̃ litt̃am accipiatur amara est
puer ectauo die crortisionis uulmis
accipiat:⁊ rigorẽ ferri tenera paciatur
amariuidinem nec sabb̾i
obseruantiã. s si deꝰ ostẽdat
lignum ꝙ muttat᷑ in hãc
amaritudinem dulus fit
entia lig̾num uite ẽ oĩb
amplectantib eam. si gͦ
ritudo legis ũtitur in dł¬
cedinem intelligentie sp̃u¬
alis ut ppłc bibere possit.
qui ꝯdola reliquit ⁊ ad de¬
um ꝯfugit. si audiat le¬
gem de satrifitiis decentẽ.
ꝯtinuo fugit. ⁊ bib̾e ñ pot̃.
in hanc ergo amaritubi¬
nem .i littam legis posuit
deus iustitiam ⁊ testioĩa.
uelut .s. in uascło quodã
istum ĩ. if. ut gͦ possit hec
aqua bibi. ostendit deꝰ lig¬
num ꝙ nttitur in eam
ut qui bib̾it ñ moriatur.

Expanded text:
in abundantia aquarum, alius non erat locus dignior et aptior. Praeterea quod dicit, ostendit illi lignum Deus, et misit illud in aquam, et facta est dulcis, quasi non posset sine ligno aquam facere dulcere Deus, aut Moses lignum nesciret. Sed si lex secundum litteram accipiatur, amara est puer octavo die circumcisionis vulnus accipiat, et rigorem ferri tenera patiatur amaritudinem, nec sabbati observantiam. Sed si Deus ostendat lignum quod mittatur in hanc amaritudinem, dulcis fit entia lignum vitae est in omnibus amplectentibus eam. Si ergo ritudo legis vertitur in dulcedinem intelligentiae spiritualis, ut populus bibere possit qui idola reliquit et ad Deum confugit. Si audiat legem de sacrificiis docentem, continuo refugit et bibere non potest. In hanc ergo amaritudinem, id est litteram legis, posuit Deus justitias et testimonia, velut scilicet in vasculo quodam ictilibus . Ut ergo possit haec aqua bibi, ostendit Deus lignum quod mittatur in eam, ut qui biberit non moriatur,
Abbreviated transcription (Latin):
.i. amaritudinẽ. Et murmu¬
rauit ppłs ꝯtra moysen dicẽs¬
Quid bibemus at ille clama¬
uit ad dñm. Qui ostendit ei¬
ligiam qd cum misisset in¬
aquas: in dulcedinem ũse st̃¬

Expanded text:
 amaritudinem. Et murmuravit populus contra Moysen dicQuid bibemus? At ille clamaminum, qui ostendit eQuod cum misisset inaquas, in dulcedinem vers
Abbreviated transcription (Latin):
tem pellis simplex s̃¬
duab ticutis ꝑ aite¬
ram inspiratur. ꝑ ai¬
teram sonum redd
ꝑ utrũq ergo angusta intelligentia ue
tatur. scd̾m cassyodoꝵ tympanũ ẽ pellis
extenta inter duo ligna ꝑ ꝙ materatio
carius sigͣtur. chorus ã est młtitudo simł

Expanded text:
em, pellis simplex cubus cicutis; per alteram inspiratur, teram sonum reddit: per utrumque ergo angusta intelligentia vettatur. Secundum Cassiodorum tympanum est pellis extensa inter duo ligna: per quod maceratio carnis designatur. Chorus autem est multitudo simul
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmundi ẜ pascha
in hoc tp̃e fatiũt
in quo ⁊ mãna
de celo descẽdit.
in die q pͥmum
pascha fit ñ des¬
cendit manna
mum pascha
qui colebamꝰ ꝯ¬
siumꝰ hospites
⁊ ꝑegrini testa¬
danir manna
detelo ñ ĩ die qͦ
primũ pascha sit. s quo scd̾m
panis .u. qui de celo descenditi

Expanded text:
undum pascha in hoc tempore faciunt, in quo manna de coelo descendit. In die quo primum pascha fit, non descendit manna, mum pascha qui colebamus ifuimus, hospites et peregrini testadatur manna de coelo, non in die quo primum pascha fit, sed quo secundum: Panis enim qui de c
Abbreviated transcription (Latin):
uita tamꝙͣ distinctos istos .ui. dies post quos debeat
quietem sꝑare. primo die lucem fidei qñ primum
nanis est. scd̾o die fc̃m est tamꝙͣ firmam̃tum disci¬
pline qd̃ discernit inter carnalia ⁊ sp̃italia oꝑa
sicut inter inferiores aqͣs ⁊ suꝑiores. tertio dre qͦ
mentem suã ad ꝓferendos bonoꝵ oꝑmi fruictus p̃¬
tamꝙͣ andam ht mentem a ꝑturbationib maris.

Expanded text:
vita tanquam distinctos istos sex dies, post quos debet quietem sperare. Primo die lucem fidei, quando prinatus est. Secundo die tanquam firmamentum disciplinae, quo discernit inter carnalia et spiritualia, sicut inter aquas inferiores et superiores. Tertio die, quo mentem suam ad ferendos bonorum operum fructus,tanquam aridam terram a perturbat
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tum erat. interaquas inferiores. in quib nata¬
bat. ⁊ suꝑiores quib ꝯpluebatur. hec etas ⁊ diliuiuo¬
si debetur. qr ⁊ puericia nr̃a si obliuione t̃gitur de
turrem faciebant: ⁊ fit mant ab ab̾hã. s nec istae¬
tas scd̾a generauit pałm dei. qi nec pueritia apta
e ad gñandum.

Expanded text:
mentum erat inter aquas inferiores in quibus natabat, et superiores quibus compluebatur. Haec aetas non diluvio deletur, quia et pueritia nostra non oblivione tergitur de  eis qui turrem faciebant, et fit mane ab Abraham. Sed nec ista aetas secunda generavit populum Dei, quia nec pueritia apta est ad generandum.
Abbreviated transcription (Latin):
sus est ad eam. At illa ꝯcepisse se uidens
despexit dominam sua. Dixitq sarai ad
abram uuque agis ꝯtra me. Ego decli an¬
cillam triam in sinum tuũ. Que uidẽs
qd̃ ꝯceꝑit despectui me h̃t. Iudicet dñs ĩ
ter me ⁊ te. Cui redens abram. Ecce aitan¬
cilla tua in manu tua est. u̾tere eant li

Expanded text:
sus est ad eam. At illa concepisse se videns, despexit dominam suam. Dixitque Sarai ad Abram: Inique agis contra me: ego dedi ancillam meam in sinum tuum, quae videns quod conceperit, despectui me hter me et te. Cui respondens Abram: Ecce ait ancilla tua in manu tua est, utere ea ut li
Abbreviated transcription (Latin):
eam. Ꝙ uero addit. ⁊ ut catu¬
lus leonis. iude .ni. mortuus¬
unde natus. auint phisici ꝙ¬
catło leonis cum fũit natus
nt ⁊ deuide pr̃is fremitu tre¬
mefc̃s cubił lccus extitat dor¬
sepulchri trib dieb ⁊ tribus

Expanded text:
» Quod vero addit, « et ut catulus leonis, » inde enim mortuuunde natus. Aiunt physici lus leonis, cum fuerit natus, bus. Deinde patris fremitu tres cubilis locus excitat dorsepulcr
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. ut hodie a nobis
iubentur cessare. mag¬
na est altitudo gr̃e dei
tunt .ii. fuint cum reqͥe
oꝑa bona cum fides per
dilectionem oꝑatur. ri¬
in tornto q̃ requies
unde timor ñ ẽ in cari¬
tate. caritas & diffusa

Expanded text:
ur, ut hodie a nobis iubentur cessare, magna est altitudo gratiae dei. tunc enim fiunt cum requie opera bona, cum fides per dilectionem operatur, tiin tormento quae requies? unde timor non est in caritate; ca
Abbreviated transcription (Latin):
fuerant imꝑata.Q
uidebant facieme¬
gredientis moysi.
faciem suam. si qnũ
leqbatur ad eos g¬
ꝯgregata oĩ turba
filioꝵ isrł̃ dixit ad
eos. hec sunt queiꝰ¬
sit dñs fieri. sex di¬
eb facietis opus.
septimus dies enit
uobis sanctꝰ sabba¬
tum ⁊ requies dñi
Qui fecerit opus in
eo eccidetur. siõ suc¬
cendetis igne̾ in oĩ¬

Expanded text:
fuerant imperata. Qui videbant faciem egredientis Moysi esse faciem suam, si quando loquebatur ad eosgregata omni turba filiorum Israel, dixit ad eos: Haec sunt quae jussit Dominus fieri. Sex diebus facietis opus: septimus dies erit vobis sanctus, sabbatum, et requies Domini: qui fecerit opus in eo, occidetur. Non succendetis ignem in o
Abbreviated transcription (Latin):
il ⁊c̃. unuit scriptura magis
m̃utis abrahe dñi lib̾asse loch.
ut intelligamus iustũ ẽẽ dcm
quodãm maxime qr colebat u¬
sodomoꝵ inter qͦs uuens ad
siłe scelus flecti non poterat.

Expanded text:
etc. Innuit Scriptura magis meritis Abrahae Deum liberasse Lot, ut intelligamus justum esse dictum, quodammodo, maxime quia colebat uSodomorum, inter quos vivens ad simile scelus flecti non potuit.
Abbreviated transcription (Latin):
diantur ꝯtinentib ut accep¬
ta coc̃one torpentes uino faua¬
cie mibuãt. ⁊ a statu rectitudis
quasi ignorantes deitiant.

Expanded text:
diantur continentibus, ut accepta occasione, torpentes vino fallaciae imbuant, et a statu rectitudinis quasi ignorantes dejiciant.
Abbreviated transcription (Latin):
qr quidam ex illa ꝓcre¬
le intelligendo qͦdam¬
m̾ se mebriant eaq ñ
legittĩe utento ĩfideli¬
tatis oꝑa pariũt. bona

Expanded text:
 quidam ex illa procrele intelligendo, quodammodo se inebriant, eaque non legitime utendo, infidelitatis opera pariunt. Bona
Abbreviated transcription (Latin):
.ii. man̾e in segor. ⁊ mansit¬
in spelunca. ip̃e ⁊ due filie eiꝰ
cum eo. Dixitq maiorad mi¬
norem. Pater nr̃ senex est. ⁊
nullus iuiroꝵ remansit in
tra qui possit ingrecli ad nõ
iuxta morem unuĩse terre.
ueni mebriemus eũ iuno
dormiamusq cum eo ut ser¬
uare possimꝰ ex patre nr̃o se¬
men. Cedert itaq pr̃i suo
sa est maior: dormuutq ẽ
pr̃e at ille ñ sensit nec qñ ac¬
cubuit filia nec qũ surrexit.

Expanded text:
nim manere in Segor, et mansiin spelunca ipse, et duae filiae ejus cum eo. Dixitque major ad minorem: Pater noster senex est, et nullus virorum remansit in terra qui possit ingredi ad nos juxta morem universae terrae. Veni, inebriemus eum vino, dormiamusque cum eo, ut servare possimus ex patre nostro semen dederunt itaque patri suo sa est maior dormivitque cum patre at ille non sensit nec quando accubuit filia nec quando surrexit
Abbreviated transcription (Latin):
tur grauis uehenter egypti
.ni. pondere grauabatur.ilicz
uideantur ẽe diuicie auri et
argenti. si ã egypcie st̃ sco iu¬
ro graues st. nec ut in .lix. legr̃.
abut unde uenerat in deser
gẏpto ueliquerat. s ut ꝑ au¬
strum qui aquiloni ꝯtrariꝰ
ẽ ueniret ad domũ dei ubie¬
rat tab̾nacłm eiꝰ int̾ bethel.
Est aũ bechel cruitarula ĩ drio¬
detimo lapide ab helyal ad dex¬
teram euntib neapolim que
cabatur in tribu bemanui
hay uero in tribri uida. seꝑa¬
tam sacerdotib bethel. domus
dei hay ccłc ł fons. bene gͦ ta¬
b̾nacłm inter bethel ⁊ hay. fi¬
gens altare dño eclificauit qr
sã a mundi pͥncipe ⁊ scł̃i uolup¬
tatib recedentes abluti sc̃o fõ¬
te bap̃i cursum p̃sentis uite
ꝯsiderate ducentes. ⁊ hostiam
laudis ⁊ boni oꝑis suꝑ altare
fidei deo exibente ad domũ deul

Expanded text:
etur gravis vehementer: Aegypti enim pondere gravabatur. Et licet videantur esse divitiae auri et argenti, si autem Aegyptiae sunt, sancto viro graves sunt; nec, ut in LXX legitur, « Abiit unde venerat in desertAegypto reliquerat, sed ut per austrum, qui aquiloni contrarius est, veniret ad domum Dei, ubi erat tabernaculum ejus inter Bethel Est autem Bethel civitatula in duodecimo lapide ab Helia ad dexteram euntibus Neapolim: quae cabatur, in tribu Benjamin: Hai vero in tribu Juda separata sacerdotibus; Bethel, domus Dei; Hai, oculus vel fons: bene ergo tabernaculum inter Bethel et Hai figens, altare Domino aedificavit, quia sancti a mundi principe et saeculi voluptatibus recedentes, abluti sancto fonte baptismi, cursum praesentis vitae considerate ducentes, et hostiam laudis et boni operis super altare fidei Deo exhibentes, ad domum Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
igitur ecce ꝯiunx tua accipe. eam ⁊ uale. Precepitq pħao supa
bram uiris. ⁊ ceduxert̃ eũ ⁊ uxorem eius. ⁊ oĩa que hebat scen¬
dit ergo abram de egypto ip̃e ⁊ uxor euis. ⁊ oĩa
que hẽbat.⁊ loth cum eo ad australem pla¬
gam. Erat aũ cliues ualde in possessione

Expanded text:
pe eam, et vade. Praecepitque Pharao super Abram viris: et deduxerunt eum, et uxorem illius, et omnia quae habebat. Ascendit ergo Abram de Aegypto, ipse et uxor ejus, et omnia quae habebat, et Loth cum eo, ad australem plagam. Erat autem dives valde in possessione
Abbreviated transcription (Latin):
ligebat ut eo modo admon̾e
ne diligamur a deo releuari
nos ap̃ eum illoꝵ m̃itis posse
quos uere diligit. siam c̃ a deo
a te. qi noli eos dilig̾e ⁊ ꝯtam
eos. qr nec id fatiam dilectio tua
bendo dixisset ⁊ ñ potiꝰ admonẽ¬
to ⁊ expͥmendo ꝙͣ illum ab eoꝵ
supplitio reuccaret nec tñ ⁊̃ illo
intercedente sine flagello dis¬
cipline ppłm dereliquit nesno
.n. qũõ ut sic eos dilig̾et ipse
moyses deus illos occultius di¬
ligebat qͥ mãĩfesta utce t̃rebat.

Expanded text:
ligebat, ut eo modo admonerene diligamur a deo, releuari nos apud eum illorum meritis posse quos diligit. nam cum ab oretur: noli eos diligere, et conteram eos, quia ne id faciam dilectio tua bendo dixisset et non potius admonendo et exprimendo quid illum ab eorum supplicio reuocaret. nec tamen etiam illo intercedente sine flagello disciplinae populum dereliquit. nescio quo enim modo, ut sic eos diligeret ipse Moyses, deus illos occultius diligebat, qui manifeste uoce terrebat.
Abbreviated transcription (Latin):
sitando ⁊miserendo ⁊
ꝯfortando c̃ impus nõ
ulciscendo ⁊ puniẽdo
lẽ sensus cum his nõ¬
bitem ⁊ puuia nec pp̃
um ⁊ intras in fram fluen
eos ut iusitẽ ⁊ ꝯfortem

Expanded text:
sitando, miserando, et confortando: cum impiis lciscendo et puniendo. est sensus: Cum his nodicem et puniam; nec sitando, miserando, et confortando: cum impiis lciscendo et puniendo.
Abbreviated transcription (Latin):
grediebatur ad tabernatłm
federis extra castra. Cũq eg̃¬
deretur moyses ad taberna¬
culum surgebat unuĩsa
plebs ⁊ stabat imusquisq¬

Expanded text:
grediebatur ad tabernaculum foederis extra castra. Cumque egrederetur Moyses ad tabernasurgebat universa plebs, et stabat unusquisq
Abbreviated transcription (Latin):
deus impletum est. s iussit illũ ⁊ fi¬
lios abluici sic ordinati ss ĩ sac̾decio.
ita nouit ille cui ꝑrat us ab ꝯmu¬
tationem in meluis. ⁊ cui ꝑrat ad
i meluis ⁊ cui s̃ ꝑrat ut mutetur
in meluis. ⁊ cui ñ prat ut nec muta¬

Expanded text:
, inpletum est. sed iussit et ipsum et filios ablui; et sic ordinati sunt in sacerdotio. ita nouit ille, cui parcat usque ad commutationem in melius et cui parcat ad n melius in melius, et cui non parcat, ita ut nec muta
Abbreviated transcription (Latin):
de libro meo. Tu ã uade
⁊ duc ppłm istum quo lo¬
cutus sum tibi. Angłs
meus prededet te. Ego ã
in die ulcõis uisitabo ħ¬

Expanded text:
de libro meo tu autem vade et duc populum istum quo locutus sum tibi angelus meus praecedet te ego autem in die ultionis visitabo
Abbreviated transcription (Latin):
fieri si poterant. aut iõ tum młtic s¬
dolis siłis fuerat. hac locutione dcm̃ e̾
latrones insultasse dño. tũ unum
ħ fetisse scriptura testatur. s si solus
fuerat latro qͥn ⁊̃ tũ ista lccunio fit per
ꝓpͥa noĩa qualiter eã ĩ diuinis scͥpt᷑is

Expanded text:
fieri poterant, aut ideo non multis idolis similis fuerat. Hac locutione dictum est latrones insultasse Domino , cum hoc unum fecisse Scriptura testetur , sed non solus fuerat latro. Quin etiam cum ista locutio fit per nomina propria, qualiter eam in Scripturis
Abbreviated transcription (Latin):
is qñt nob̃ uidetur hic fuit du¬
o erant uiͣcini supͣ in duob
suꝑhumerat angulis positi
⁊ duo ꝯtra anuli in duob rõ¬
nalis angulis sursum eqͥbꝰ
pendebant due cathene auree
que in tp̃e induendi inserebã¬
tur Iacinis qui in suꝑhum̃¬
alis anguł eminebant ut
in seq̃ntib aꝑtius scripta ẽ
ut suꝑ humeraie ⁊ rõnaie
mutuo necterẽtur. quoꝵ sr̃¬
ior ꝯnexio huc usq destͥpta ẽ.
sequitur ã de inferiori q̃ erat
subtus ascellas scͥptura ita su¬
biciens facies ⁊ duos anulos
aureos quos pones in sũmi¬
tatib rõnalis ⁊ i horis que¬

Expanded text:
is, quantum nobis videtur, hic fuit. Duo erant uncini supra in duobus superhumeralis angulis impositi, et duo contra annuli in duobus rationalis annulis sursum. E quibus pendebant duae catenae aureae, quae tempore induendi inserebantur uncinis, qui in superhumeralis angulis eminebant, ut in sequentibus apertius scriptum est, ut superhumerale et rationale mutuo necterentur. Quorerior connexio hucusque scripta est. Sequitur autem de inferiori quae erat subtus ascellas, Scriptura ita subjiciens: Facies et duos annulos aureos quos pones in summitatibus rationalis, et in oris qu
Abbreviated transcription (Latin):
tudine uite et̃ne desid̾ium
m̃tis erigat siue ĩ latitud̾ie
inclinet affectũ necõe ẽ per
oĩa cor sacerdotale ñ desibi
suꝑne uocationis fider:¬

Expanded text:
tudinem vitae aeternae desiderium mentis erigat, seu in latitudinemoximi suum inclinet affectum, necesse est per omnia cor sacerdotale nequaquam supernae vocationis De
Abbreviated transcription (Latin):
curandis riminandisq scłanb negoclis
ꝑ acceptum sacerdocium fuisse ⁊secratũ¬
s ut ꝙ excerius typitum in ueste pfulge¬
bat. antus in corde ueratiter exp̃ssum chiꝰ¬
lum legalem induebat pontificẽ. s ⁊ euͣ¬

Expanded text:
curandis rimandisque saecularibus negotiis, praeceptum sacerdotium fuisse consecratuut quod exterius typicum in veste praefulgebat, intus in corde veraciter expressum coruslum legalem induebant pontificem, sed et Eva
Abbreviated transcription (Latin):
ã erat linea bissina ꝙ lini
ẽẽ genꝰ nobilissimũ ꝯstat.
mittens cꝰ sp̃e uniformi qͣl
que sicut ⁊ bissina ad pedes
ꝑtingebat. unde utraq g̾ce
poderis dc̃a est ut ostendatur¬
mum ac sordidũ reman̾e
p̃riosissimũ uniũsa m̃bra
eiꝰ a capite usq ad pedes. gr̃a
u̾tutum tecta
esse debere z¬

Expanded text:
ea sive byssina, quod lini esse genus nobilissimum constat; mittens, cujus specie uniformi, ca, sicut et byssina, ad pedes usque pertingebat: unde uterque Graece poderis est dicta, ut ostendereturmum ac sordidum remanerespeciosissimum in universa membra ejus a capite usque ad pedes gratia virtutum contecta esse debere
Abbreviated transcription (Latin):
U. uitte iacinctine qͥb
ut̃q sac̃dotis huus copu¬
lanir ligature st desid̾u
celestis q̃ anuł̃ aureis
innexe suꝑhumerale
cũ inrõnali stringũt
amur ꝯcordi fide ⁊ uita

Expanded text:
. Vittae hyacinthinae quibus uterque sacerdotis habitus copulatur, ligaturae sunt desiderii coelestis, quae annulis aureis innexae superhumerale cum rationali stringunt,amur concordi fide, et vita
Abbreviated transcription (Latin):
aureos quos pones in utra¬
q rõnalis summitate ca¬
thenaoq aureas iunges a¬
nulis qui sunt in margi¬
extrema ouob copulabis
untinis in utroq latere

Expanded text:
aureos quos pones in utraque rationalis summitate catenasque aureas iunges anulis qui sunt in margiextrema duobus copulabis uncinis in utroque latere
Abbreviated transcription (Latin):
rie incorde sacerdotis debet sẽ
per apparere. singłi a lapideᷤᷤ
singłis pr̃m nominib insd̾¬
buntur d scõꝵ uitam rector
inspitiens qui maxime qͥbꝰ¬
uirtutum oꝑib floruerĩt

Expanded text:
rie disposita in sacerdotis debet corde semper apparere. Singuli autem lapides singulis patrum nominibus inscribuntur, dum sanctorum vitam rector inspiciens, quibus maxime virtutum operibus floruerunt
Abbreviated transcription (Latin):
humerał s in horis ilł̃ que
e regione st̃ suꝑhumeraus¬
ĩ ultimis ⁊ infimis erant an¬
gulis rõnalis hẽbant ꝯtra se
in utroq latere suꝑ humera¬
lis eque alios anulos. quib
ip̃i uittis ligantib iung̃en¬

Expanded text:
e e regione superhumeralin ultimis et infimis erant angulis rationalis, habebant contra se in utroque latere superhumeralis aeque alios annulos, quibus ipsi vittis ligantibus jungeren
Abbreviated transcription (Latin):
cĩpiente ⁊ ꝯrinente in se dilectioni
pie deuotionis retina cula laxet
hoc est .ii. sacerdotem in utroq
humero untinos qui cathemi¬
las rõnalis excipiant hr̃e in ꝓe¬
mari. Insert ergo se untinis fr̃¬
humeralis cachenule auree q̃
de rõnaus sũmitatibꝰ efferunt᷑
cumq mẽs rõnabiliter de mt¬
ne lute claritatis degustat. moᷤ
rõnalis pulchrimus a pecto¬
re sacerdotis relabatur. si ñ eñ

Expanded text:
cipiendae et continendae in se dilectionispiae devotionis retinacula laxet. Hoc est namque sacerdotem in utroque humero uncinos qui catenulas rationalis excipiant, habere; emari. Inserunt ergo se uncini superhumeralis catenulis aureis, quae de rationalis summitatibus offerentur, uae mens rationabiliter de interna luce charitatis degustat, mox habitus rationalis pulcherrimus a pectore sacerdotis relabatur, si non eum
Abbreviated transcription (Latin):
Oꝑtet sac̃dotem memoricẽ pa¬
trum ferre in pectore maxi̾e tũ
ministrat altari ut in quo sa¬
cratius ministium sollerciꝰ
se toto studio tota industria
mentis exornet. ⁊corꝑis exem¬
pla scon respitiens ut eoꝵ se¬
dulus imitator aptũ se duu¬
nis ꝑsentet aspectibus¬

Expanded text:
ortet sacerdotem memoriam patrum ferre in pectore, maxime cum ministrat altari, ut in quo sacratius est ministerium, solertius se toto studio, tota industria mentis, exornet, et corporis, exempla sanctorum respiciens, ut eorum sedulus imitator aptum se divinis praesentet aspectibus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qualiter ꝯgruant. studnose cogitare. niħ
ꝓprum querere s sua ꝯmodo ꝓpinquoꝵ
admisceat in ħ ꝙ duuna positus uice dis¬
ditur que sua st̃ exequatur ne mͣquillita¬
tem uiditi aut latens inuidia macłet
aut p̃ceps ira ꝑturbet. s d̾ ꝯsideratur fror

Expanded text:
 qualiter congruant, studiose cogitare; nihilque proprium quaerere, sed sua commoda propinquorum admisceat in hoc quod divina positus vice disditur, quae sua sunt exsequatur, ne tranquillitatem judicii aut latens invidia maculet, aut praeceps ira perturbet. Sed dum consideratur terror
Abbreviated transcription (Latin):
uidisset aaron eclificauit altare toram eo ⁊ p̃co¬
nis ucce clamauit clicens. Eras sollempnitas
dlñi est. surgentesq mane obtulert̃ holccausta
⁊ uictimas pacificas ⁊ sebit ppłs manlucare ⁊ bi¬
bere ⁊ sinrexert ludere Lscurus est a drns ad iuo¬

Expanded text:
uidisset Aaron aedificat altarem coram eo, et preconis uoce clamauit dicens: Cras solemnitas Domini est. Surgentesque mane, obtulerunt holocausta, et hostias pacificas: et sedit Populus manducare et bibere et surrexer
Abbreviated transcription (Latin):
Non in dm̃ pnia cadit aut dolor cordis
ccaptans se nr̃e prauitati ut excog¬
nitis in cognita cognoscamꝰ nam rra
dei s̃ est ꝑturbatio aĩ. s uiditiũ ꝙ irro¬
ganir pectõri cogitatio uͦ cordis eius

Expanded text:
Non in Deum poenitentia cadit, aut dolor cordis, coaptans se nostrae parvitati, ut ex cognitis incognita cognoscamus. Nam ira Dei non est perturbatio animi, sed judicium quod irrogatur peccatori: cogitatio vero cordis e
Abbreviated transcription (Latin):
adde sexcentos annos nce. qr in sexcẽ¬
tesimo uite eius anno diluuiũ fc̃mẽ
atq ita fit ut nongentesimo sexage¬
simo nono anno uite sue matusale
mortuus sit eo .s. anno: quo cepit eẽ
diluuũ.
gelos intelligens ꝙ sequens symathꝰ
ait. uidentes fili potentũ filias hõmi.¬

Expanded text:
adde sexcentos annos Noe, quia in sexcentesimo vitae ejus anno diluvium factum est, atque ita fit, ut noningentesimo sexagesimo nono anno vitae suae Mathusalem mortuus sit, eo scilicet anno quo coepit esse diluvium.angelos intelligens, quem sequens Symmachus ait: « Videntes filii potentum filias homi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tołantia passionum amore ꝑpetui reg¬
ni exhibita. Quid ꝑ bistinctum coctũ in
⁊ ꝓximi driectione decoratur quid ꝑ bissũ
nisi ĩmacłata carnis ĩcorruptio. Quid
ꝑ pilos capͣꝵ ex quib cilitioꝵ asꝑttas
texitur. nisi dura penitentiũ afflictio sig¬
natur. Dum gͥ alii ꝑ armillas ⁊ anulos
forte magrium exercent. alii ꝑ maures
⁊ dextralia deuotam oled̾iam rectamq
oꝑationem exhibent. Alii ꝑ seꝑatũ uas
aureum p̾claram subtilioremq intelli¬
gentiam tenent. alii ꝑ iacinctum p᷑purã
lectu minime cognoscũt. aui ꝑ bissum ĩ¬
corrupccẽm carnis offert̃. alii ꝑ capͣͫ pi¬
los deplorant aspere ꝙ lilent ⁊miserost
qͣi ex imo figm̃to opifitis coadunata do¬

Expanded text:
 tolerantia passionum amore regni perpetui exhibita? Et quid per bis tinctum coccum niset proximi dilectione decoratur? Quid per byssum nisi immaculata carnis incorruptio? Et quid per pilos caprarum, ex quibus ciliciorum asperitas texitur, nisi dura poenitentium afflictio designatur? Dum igitur alii per armillas et annulos forte magisterium exercent, alii per inaures et dextralia devotam obedientiam rectamque operationem exhibent, alii per separatum vas aureum praeclaram subtilioremque Dei intelligentiam tenent; alii per hyacinthum, purpuram lectu minime cognoscunt, alii per byssum incorruplos deplorant aspere quod libenter commiserunt, quasi ex uno figmento opificis coadunata do