comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uitiut ratio under euerteretur ecab eo ipso uersum uocatũ quod
reuttur. Huic add era ritdimus quinon est certofine moderatus sedta¬
metirutionabiliter orelinatis pedihus currit qui latine nibilaliud quam
seuq carpum pronunti r&ur unde hodie latinam quamo purgintesdis¬
tarpant carminare dicimis seuqđ qui illa cinerent cir erꝓmentm q isti¬
inibant᷑ Masauel a pedibus nuncupata uel ar pedibus quȩ scribuntur uel
ilipiuentaribus uel asiequentatoribus uel anumero syllalurum A padib
m&sitauocata ut dastilica iambicathro chara : a troceo enirtr acheacum
marecenascitur: adastilo dastilicum. sic & alia asuis pedibus e Anumero
uti& anecrum pentam& rum trimarum Nam senarias uersus nos at
ieiedum uocamus hos grecȩ qu& geminos feriunt trimarãdicunt
ouem anas auton latinus primũ fecisie mnnius traditur eosq longos ioit

Expanded text:
modum statuit ratio unde reverteretur; et ab eo ipsum versum vocatum, quod modum statuit ratio unde reverteretur; et ab eo ipsum versum vocatum, quod revertitur. Huic adhaeret rythmus, qui non est certo fine moderatus, sed tamen rationabiliter ordinatis pedibus currit; qui Latine nihil aliud quam seu quod carptim pronuntietur, unde hodie lanam, quam purgantes discerpunt, 'carminare' dicimus: seu quod qui illa canerent carere mentem existimabantur. Metra vel a pedibus nuncupata, vel a rebus quae scribuntur, vel ab inventoribus, vel a frequentatoribus, vel a numero syllabarum. A pedibus metra vocata, ut dactylica, iambica, trochaica. A trochaeo enim trochaicum metrum nascitur, a dactylo dactylicum; sic et alia a suis pedibus. A numero, ut hexametrum, pentametrum, trimetrum. Nam senarios versus nos ex numero pedum vocamus. Hos Graeci, quia geminos feriunt, trimetros dicunt. Hexametros autem Latinos primum fecisse Ennius traditur; eosque 'longos' vocant.
Abbreviated transcription (Latin):
dustum dicebunt & r&tum undeait uarro apud plautum ꝓersis letis
ian care relisunde &iam qui non est perflȩca numero sedr &ti prosa
orauio dicitur: pirestum producendo alii persam aiuint distam. ab eoquẽ est
profuam uelab eoq spatiosias profuat ecurtat nullo sibiterminõ prȩfinitõ
prfiecca cam apud zrecos quam apud latinos lengȩ antiquiorem curamfuusẽ
carminum quam prosae. Omnia enim prius uersibus condebantur prosae V¬
eni dudium sero uguit primus apud grecos pherecidessirus soluta ora¬
tino sccipuiti apudromanos autem: appius caecus aduersus pirrũ soludam
iorien primus ex erciuit : Iamehinc & c&eri prosae eloquentia contao¬
&rauosata. que certis pedum mensuris atq spatiis terminantur
neq ultra dimensionẽ temporum constiata: ꝓcidunt Mensura
etum grecȩ marum dicitur. Ver susditi abeoqr pedibus mnordi¬
mesuo disposseis certofine moderantur per articulos quȩ cȩsã & membra
mor itautur. Quin elongius prouolent quam iudicium possit sustinero

Expanded text:
ductum dicebant et rectum. Unde ait Varro apud Plautum 'prosis lectis' significari rectis; unde etiam quae non est perflexa numero, sed recta, prosa oratio dicitur, in rectum producendo. Alii prosam aiunt dictam ab eo, quod sit profusa, vel2. Praeterea tam apud Graecos quam apud Latinos longe antiquiorem curam fuisse carminum, quam prosae. Omnia enim prius versibus condebantur, prosae autem studium sero viguit. Primus apud Graecos Pherecy des Syrius soluta oratione scripsit, apud Romanos autem Appius Caecus adversus Pyrrhum solutam orationem primus exercuit. Jam ex hinc, et caeteri prosae eloquentia contenvocata, quia certis pedum mensuris, atque spatiis terminantur, neque ultra dimensionem temporum constitutam procedunt. Mensura enim Graece μέτρον dicitur. Versus dicti ab eo, quod pedibus in ordine suo dispositi certo fine moderantur per articulos, quae caesa et membra nominantur. Qui ne longius provolverentur quam iudicium posset sustinere,
Abbreviated transcription (Latin):
tur bona fartuna unde intellegitur neminem nos quessiuisse Maro e
resi Tendumesse temporibus ut lupus insbula aiuntenim rusticiuo ce
hominem perdere si eum lupus prior uiderit ⁊ inde e subito tacentidio
hoc prouerbium lupus infabula.. Sacrasmos est host lictiitasia ecuu an p
non odit sed propoena ei contingat ut dilgatme uipum suerninder uinmo
uibus & fuuius poete pessemi & inimici uirgilii qui hos ergadiogia fuciut
mquȩ contitimaturam sunt idest iung at uulpes & mulgeatihir casicond¬
usis est quȩ latine interprȩatur similitudo ꝑ quã minus nat uni aast
litudinem qus quȩ magis nota est plauditur de monstratio. Huc si
imago cumfiguram rei e similigenere conamur & primere ut onitaine¬
rio similis ubcem q colerem que & crines flauos & membra decem tuiur p

Expanded text:
tur: 'Bona Fortuna'. Unde intellegitur neminem nos quaesisse. Paroemiatur: 'Bona Fortuna'. Unde intellegitur neminem nos quaesisse. Paroemiaresistendum. Temporibus, ut: 'Lupus in fabula'. Aiunt enim rustici vocem hominem perdere, si eum lupus prior viderit. Unde et subito tacenti dicitur istud proverbium: 'Lupus in fabula'. Sarcasmos est hostilis inrisio cum amaritnon odit, pro poena ei contingat ut diligat Maevium. Fuerunt autem Maevius et Bavius poetae pessimi, et inimici Vergilii. Qui hos ergo diligit, faciat quae contra naturam sunt, id est, iungat vulpes et mulgeat hircos. Homoeosis est, quae Latine interpretatur similitudo, per quam minus notmilitudinem ejus quae magis nota est panditur demonstratio. Hujus s2. Icon est imago, cum figuram rei ex Simili genere conamur exprimere, ut: Omnia Mercurio similis, vocemque coloremque
Abbreviated transcription (Latin):
riaru athlantes & ceciuidentes & uulgo &hiopes argenter appellantur
Irator huroniam autẽ & ant̃iphrasin hoc dstit que huronia pronunam
sola indicit que intelligi uult sicut cumdicmus homini gentimilũ benim
que facis Andiiphirasis uero non uoce pronunciantis significat contranũ
suis tantum uerbis quorum est origo contraria: Enigmaest questio obsum
difficile intellegitur nisi aperiatur ut est illud de comedente & uit cibus &d
te egres saest dultio significaris e oreleonis fauum ec trastũ Iriter aligo
autem & enuma hoc inter est quẽ alligoria uerbis geniina est Iut iubres ali
diud figuraliter indicit. Enigmauero sensus tantum. obcurus estia patquo
imagines a dumbratas carentis mosest tropus quodouradistu itratiu
runtur uti cum in terroz antibus num quid que siuerit nos alequi rei non¬

Expanded text:
et nani Atlantes, et caeci videntes, et vulgo Aethiopes argentei appellantur. et nani Atlantes, et caeci videntes, et vulgo Aethiopes argentei appellantur. Inter ironiam autem, et antiphrasim hoc distat, quod ironia pronuntiatione sola indicat quod intelligi vult, sicut cum dicimus homini agenti male: Bonum est quod facis. Antiphrasis vero non voce pronuntiantis significat contrarium, sed suis tantum verbis, quorum origo contraria est. 26. Aenigma est quaestio obscura, quae difficile intelligitur, nisi aperiatur, ut est illud: De comedente exivit cibus, et de forte egressa est dulcedo', significans ex ore leonis favum extractum. Inter allegoriam autem et aenigma hoc interest, quod allegoriae vis gemina est et sub res alias aliud figuraliter indicat; aenigma vero sensus tantum obscurus est, et per quasdam imagines adumbratus. Charientismos est tropus, quo dura dictu gratius proferuntur, uti cum interrogantibus, 'numquid nos quaesierit aliquis? responde
Abbreviated transcription (Latin):
itur aug&ur ut uelocit᷑et curo minuitur ut mollior pluma durior saxor
Allegori aest alieniloquiũ illud enim sonat & aliud enim sonat & aliud intelle¬
gitur ut iii litore ceruos conspicit errantes ubi in duces bellipunsti uel in bel¬
lapunica significantur ut inbacolicis iureamala decimmisi idest ad aggustum
decim eglogias paslorum huius trophi płures sunt spccies ꝓ quibus erimmena
Tũ hironia antiphirasis enigma carienthesinos. paro emia sarcuinos astis¬
mos H ironia est sententia per pronundiationem contrariũ habens intelleotũ
Ioc enim tropo callide autperaccusationẽ aut per insultationẽ aliquid dicitu
est sermo econtrario intellegendus ut lucusq cañ& luce pernimiuã memorũ
umbrdm acmanes id est mites e madesti cunsint terribilis & inmines e parcas
dceuraenides fuiiae quenulli nulli parcant. ⁊iel bene faciant hoc tropho

Expanded text:
itur. Augetur, ut, velocior aura; minuitur, ut, mollior pluma, durior saxo. 22. itur. Augetur, ut, velocior aura; minuitur, ut, mollior pluma, durior saxo. 22. Allegoria est alieniloquium, aliud enim sonat, aliud intelligitur; ut, tres littore cervos conspicit errantes: ubi tres duces belli Punici, vel tria bella Punica significantur. Et in Bucolicis, Aurea mala decem misi, id est, ad Augustum decem eclogas pastorum. Hujus tropi plures sunt species, ex quibus eminent septem: ironia, antiphrasis, aenigma, charientismos, paroemia, sarcasmos, astysmos 63 23. Ironia est sententia per pronuntiationem contrarium habens intellectum. Hoc enim tropo cal lide, aut per accusationem, aut per insultationem aliquid diciturasis est sermo e contrario intelligendus, ut lucus, quia caret luce per nimiam nemorum umbram: et manes, id est, mites, et modesti, cum sint terribiles et immanes; et Parcae et Eumenides Furiae, quod nulli parcant, vel benefaciant. Hoc tropo,
Abbreviated transcription (Latin):
ten passus amor rapidum ad nauis premittit achathen estenim ordo aeneas
rapiꝰ premittit achathem Namillud in medium. parenthesis est  Timesis est sec¬
sudt gindiesis ubi ex omniparte confusa sunt uerba ut illud iuuenes fortissima
fras lra pecora siuobis audendi & trema cupidio est certares quique sit rebus fortu¬
ni uid&is &x cessere omnes aditis que relistis di quibus imperium hocsteterat
nuc uitus urbu ncense moriamur & inmedia arma ruamus: Ordo talis est.
iuuesfortis sima petora frustra succurritis urbi icensȩ quȩ & cesserunt
dia arma & moriamur Eperbola est & celsitas fidem excideris ultraquam
credendum est ut sidera uerba unda & terram. interflustus aperit. Hoc enin
modo ultrafidem aliquid aug&ur nec tamen a tramite ueritatis significan
de erratur quamuis enim uerba que indicant᷑ & cidant ut uoluntas loquen¬
cis nonsallentes uppareat : quotr oplio monsolum aug&ur aliquid sed&minu¬

Expanded text:
tem Passus amor rapidum ad naves praemittit Achatem. Est enim ordo: Aeneas rapidum praemittit Achatem, nam illud in medio parenthesis est. 19. Tmesis est seccumfudit. 20. Synchesis est, ubi ex omni parte confusa sunt verba, ut illud: Juvenes, fortissima frustra pectora, si vobis audentem extrema cupido est certa sequi, quae sit rebus fortuna videtis. Excessere omnes, adytis arisque relictis, dii quibus imperium hoc steterat; sucurritis urbi incensae; moriamur, et in media arma ruamus. Ordo talis est: Juvenes fortissima pectora frustra succurritis urbi incensae, quia excessere dia arma, et moriamur. 21. Hyperbole est excelsitas fidem excedens ultra quam credendum est, ut, sidera verberat unda, et, terram inter fluctus aperit. Hoc enim modo ultra fidem aliquid augetur, nec tamen a tramite significandae veritatis erratur, quamvis verba quibus indicatur excedant, ut voluntas loquentis non fallentis appareat; quo tropo non solum augetur aliquid, sed et minu
Abbreviated transcription (Latin):
nonienꝰ esse ueltuum. Relatiuadicuntur quȩ ad interrogati¬
onem referuntur utquis est respond& is est De mons tratiua eoquo habent
demons trantis significationem aliquem enim prȩsentem denons it amus

Expanded text:
eum esse, vel tuum. Relativa dicuntur, quia ad interrogationem referuntur, ut 'quis est?' respondetur, 'is est'. Demonstrativa, eo quod habent demonstrandi significationem. Aliquem enim praesentem his demonstramus,
Abbreviated transcription (Latin):
nes quos non nulli fatuos ficarios uocant Iscio podum gens fertur in a&q: opia sni
cruribus & celeritate mirabili quos inde sciopodas greciuocant eo quod ꝑȩstũ inte

Expanded text:
nes, quos nonnulli fatuos ficarios vocant. Sciopodum gens fertur in Aethiopia singulis cruribus et celeritate mirabili, quos inde sciopodas Graeci vocant eo quod per aestum in te
Abbreviated transcription (Latin):
at̃ genera argenti & auri &aeris signatum factum Infectũ
signatumest ꝙ innumis est factumꝗ in uasis & signis: infectun
m& alla itauenerunt dumin quocumque causa ardentes fil¬
uae ex quoquerent terram q̃ cali factis uenis fudit riuds cũ¬
cumq: structurae siue igitur aes illud fuerat siue aurum cum
in loca terrae deprfesioradecurrer& sumpsit figuram inqu
illud ũ profluens riuus ũ excipiens lacunamformauerat
quarum rerum splendore capti homines cumlegatas at¬
tollerent massas uiderunt in eaterrae uestigia figurata
inqͣ ex cogitauerunt lique factas adomnem formam posse
deduci
GEARGEN TO

Expanded text:
autem genera argenti et auri et aeris: signatum, factum, infectum. autem genera argenti et auri et aeris: signatum, factum, infectum. Signatum est quod in nummis est; factum, quod in vasis et signis; infectum,metalla ita venerunt; dum enim quocumque casu ardentes silvae exquoquerent terram, quae calefactis venis fudit rivos cuiuscumque structurae, sive igitur aes illud fuerat sive aurum, quum in loca terrae depressiora decurreret, sumpsit figuram, in quam illud vel profluens rivus vel excipiens lacuna formaverat. Quarum rerum splendore capti homines quum ligatas adtollerent massas, viderunt in ea terrae vestigia figurata; hincque excogitaverunt liquefactas ad omnem formam posse deduci. De argento
Abbreviated transcription (Latin):
reposstum aurum auraria nomen hab& ab auro: tributa uero eogi
tea pertribus singulas exigebantur sicuti nunc persingula territo
sic at intres partes diuisum suis se ronianum populum constat ut ȩqr
tas quosdabant populi tributa nominarunt : Uectigalia sunt
natum. antiquit adpendere pecunia i solitierant magis ꝗͣ ad¬
numerars: Mon &a apƿellata est qua mon& nequa fraus in
m& allo ũ in pondere fiat : Nomis maest soledus aureus ũ ar¬
genteus siue aereus qui ideo nomis ma dr̃ qͦ nominibus prm¬
cipum effigusq signatur prius numnius argirus nuncupabat᷑
q qͣ plurimum ex argento percuciebatur : Nummiãt anũ ma
romanorum rege uocati sunt quieos prinum apud latin os ima¬
ginibus notauit &titulo nominis sul pres cripsit : Folles dicuntꝰ
asacculo quo conduntur a continente id qͣ contin&ur appella¬
tum : In nomis mate triaqͣruntur m&allum figura & pon
dus siexhis aliquid defuerit numisma nonerit : Tria sunt¬

Expanded text:
onat repositum aurum. Auraria nomen habet ab auro. 7. Tributa vero, eo quod onat repositum aurum. Auraria nomen habet ab auro. 7. Tributa vero, eo quod antea per tribus singulas exigebantuSic autem in tres partes divisum fuisse Romanum populum constat, ut etiatus, quos dabant populi, tributa nominarunt. Vectigalia sunt natum; antiqui enim adpendere pecuniam soliti erant magis quam adnumerare. Moneta appellata est quia monet ne qua fraus in metallo vel in pondere fiat. Nomisma est solidus aureus vel argenteus sive aereus, qui ideo nomisma dicitur quia nominibus principum effigiisque signatur. Prius nummus ἄργυρος nuncupabatur, quia quam plurimum ex argento percutiebatur. Nummi autem a Numa Romanorum rege vocati sunt, qui eos primum apud Latinos imaginibus notavit et titulo nominis sui praescripsit. Folles dicuntur a sacculo quo conduntur, a continente id quod continetur appellatum. In nodus: si ex his aliquid defuerit, numisma non erit. De n
Abbreviated transcription (Latin):
como aureus nummdi inuentus ipse in signane numnos & scribi
consticuit propterea & aerareum satim no a gentibus secratiimestti
aliĩ ut superius pecuniam a pecodibus appellauerunt sicut aluuano o¬
uuenta s unit dicta omne i patrimonium apudantiquos pecubũ
dicebatur a pecodibus in quibus eorum constabat uniuersa
substantio unde & pecuarius uocabatur quierat diues modo
uero pecunio sus : Antiquis simi nondum auro argentoq in uenr¬
to aereutebantur ꝓprius aerea pecunia inusum nt postan¬
gonua delnde aurea subsecuta est s ab eaq cepit  & nom̃
ruiinuit unoe &aerarium dictum quipriis aes tantum in usu
fuit e ipsid solum recondebantur auro argentoq nondum
gnato er quorum me allis ꝗuis postea fuiss& facta peruina
somentamen aerarii permansit ab eom&allo inde initium
repostumei ex greco latinoq ser mone : positum ꝑtes greci

Expanded text:
no aereus nummus inventus; ipse enim signare nummos et scribi no aereus nummus inventus; ipse enim signare nummos et scribi constituit. Propterea et aerarium Saturno a gentilibus consecratum est. Alii, ut superius, pecuniam a pecudibus appellaverunt, sicut a iuvando iumenta sunt dicta. Omne enim patrimonium apud antiquos peculium dicebatur a pecudibus, in quibus eorum constabat universa substantia; unde et pecuarius vocabatur qui erat dives, modo vero pecuniosus. Antiquissimi nondum auro argentoque invento, aere utebantur. Nam prius aerea pecunia in usu fuit, post argentea, deinde aurea subsecuta est, sed ab ea, qua coepit, et nomen retinuit. Unde et aerarium dictum, quia prius aes tantum in usu fuit, et ipsud solum recondebatur, auro argentoque nondum signato; ex quorum metallis quamvis postea fuisset facta pecunia, nomen tamen aerarii permansit ab eo metallo unde initium nomen ex Graeco Latinoque sermone compositum. Nam θὲς Graeci
Abbreviated transcription (Latin):
cceneum. delnde mar culum desinuprotulit & fialam correxit¬
hoc facto caesar dixit artificinum quid alius scit hanc condituram
uitrsorum postꝗ illelurans negauit alterum hoc sciredus sit illũ
cesar decollari nedum hoc cognitum fier&aurum proluto haber&ur
&omnium meallorum precia abstra berentur & reuera qł siuasa
TΛaaaIn ͣ naturae e a sit ut ubiuna uena ad paruerit ibi spes sit
alterius Inquirendi: Septem sunt ał genena m& allorum aurꝰ¬
plendore eoꝗ repercurso aere plus fulgeat : unde &ufrgilius
dis color inde auri perramos aurare fulsit hocest splendor
auri naturalfenim est ut m& allorum splendor plus ful geat
lace alia repercussais hinc& auramii dietiquorum fulgor splendi¬
elas reddor  Obridium aurumdictum quod obradn& splerdenb
s de pecudibus & propri&atem habebat & nomen decorio
ta pece dumnummi incidebantur & signabantur postea asatur¬

Expanded text:
aeneum; deinde marculum de sinu protulit aeneum; deinde marculum de sinu protulit Hoc facto, Caesar dixit artifici: Nunquid alius scit hanc condituram vitrorum? Postquam ille jurans negavit alterum hoc scire, jussit illum Caesar decollari, ne dum hoc cognitum fieret, aurum pro luto haberetur, et omnium metallorum pretia abstraherentur. Et re vera, quia si vasa λλᾶν quod natura ejus ea sit, ut ubi una vena apparuerit, ibi spes sit alterius inquirendi. Septem autem sunt genera metallorum: aurplendore, eo quod repercusso aere plus fulgeat. Unde et Virgilius: Discolor inde auri per ramos aura refulsit. Hoc est, splendor auri; naturale enim est, ut metallorum splendor plus fulgeat luce alia repercussus. Hinc et aurarii dicti, quorum fulgor splendidos reddit. 2. Obryzum aurum dictum, quod obradiet splendore; prius de pecudibus et proprietatem habebat et nomen; de corio enim pecudum nummi incidebantur et signabantur. Postea a Satur
Abbreviated transcription (Latin):
& ad potaen duar genti me alla & aurapepulit uitrum olim
fiebat & in italia & pergallias & spania arena alba mollis sin
pila molaq terebatur de hinc miscebatur tribus partibus
nitripondere ũ mensura acliquata in alias fornaces trans¬
fundebatur qͣmas sa uocabatur ad monitrum atq haecre¬
coeta fiebat uitrum purum & candidum ingenere ui tritob¬
sianus lapis adnumeratur est at̃ uirens interdum & niger
aliquando & translucidus crassiorem uisu & inspeculis pari
proimagine umbras reddente: gemmas multi exeo faciunt
bunc lapidem & in india &initalia & adoccanum inspaneanas¬
ci tradunt: Ferunt at̃ subtiberio Caesarequendam artificem
ex cogitas se uitri temperam entum ut flexibile ess& & dueti le
quidum admissus fuis s& cde desarem porrexit fialam
caesari qͣ ille indignatus in paui mentum proiecit
artifex at̃ sustulit fialecm de pauimento q̃ complicaueratse tamq uas

Expanded text:
et ad potandum argenti metalla et auri pepulit vitrum. Olim et ad potandum argenti metalla et auri pepulit vitrum. Olim fiebat et in Italia, et per Gallias et Hispaniam arena alba mollissima pila molaque terebatur. Dehinc miscebatur tribus partibus, nitri pondere vel mensura, ac liquata in alias fornaces transfundebatur, quae massa vocabatur ammonitrum; atque haec recocta fiebat vitrum purum et candidum. In genere vitri et obsianus lapis adnumeratur. Est autem virens interdum et niger aliquando et translucidus, crassiore visu et in speculis parietum pro imagine umbras reddente; gemmas multi ex eo faciunt. Hunc lapidem et in India et in Italia et ad Oceanum in Hispania nasci tradunt. Ferunt autem sub Tiberio Caesare quendam artificem excogitasse vitri temperamentum, ut flexibile esset et ductile. Qui dum admissus fuisset ad Caesarem, porrexit phialam Caesari, quam ille indignatus in pavimentum proiecit. Artifex autem sustulit phialam de pavimento, quae conplicaverat se tamquam vas
Abbreviated transcription (Latin):
montes cormilipadułis est ex quanas citur belus amnis quin¬
que miliã pas suum spacio inmare fluens luxta tolomaidem
cuius arenȩ de corrente fluctus sordibus eluuunturh lo fama
est pulsa naue mercatorum nitricum sparsum perlitus epulas
parerent nec essent pro adtollendis uasis lapides glebas nitri
nauis subdiderunt quibus accensis permixta arena litoris
trans lucentis noui liquoris fluxisseriuos & h anc fuisse
originem uitri. Mox ut est ingeniosa solertia non fuit ꝯtenp¬
ta solonitro sed & aliis mixturis banc artem studuit leu
tinuisq: fornacibus ut aes liquatur mas seq fiunt postea exmis¬
sis rursus funditur inos ficinis &aliud flatu figuratur aliud
rno teritur aliud dogentimodo celatur tingu
multis modis itaut xacintos sappiros c& uirides imit t&ur
& onices ũ aliarum gemmarum colores neq est alias peculis ap¬
tior materia ũpicturae ad commodatior maimus tamen ho¬
nor incandito uitro proximaq incristalis similitudine unde

Expanded text:
montis Carmeli palus est, ex qua nascitur Belus amnis, quinque milium passuum spatio in mare fluens iuxta Ptolomaidem, cuius arenae de torrente fluctu sordibus eluuntur. Hic fama est pulsa nave mercatorum nitri, cum sparsim per litus epulas pararent, nec essent pro adtollendis vasis lapides, glebas nitri e nave subdiderunt; quibus accensis permixta arena litoris, translucentes novi liquoris fluxisse rivos: et hanc fuisse originem vitri. Mox, ut est ingeniosa sollertia, non fuit contenta solo nitro, sed et aliis mixturis hanc artem condire studtinuisque fornacibus ut aes liquatur, massaeque fiunt. Postea ex massis rursus funditur in officinis, et aliud flatu figuratur, aliud torno teritur, aliud argenti modo caelatur. Tinguitur etiam multis modis, ita ut iacinthos sapphirosque et virides imitetur et onyches vel aliarum gemmarum colores; neque est alia speculis aptior materia vel picturae adcommodatior. Maximus tamen honor in candido vitro, proximoque in crystalli similitudine; unde
Abbreviated transcription (Latin):
ceanum & greci &latini ideo nominan eo quod incirculi modo ambiat orbem btẽ
celeritates eo quod ocius accurrat : ut caelumpurpureo colorenti

Expanded text:
ceanum Graeci et Latini ideo nominant eo quod in circuli modum ambiat orbem. Sive a celeritate, eo quod ocius currat. Item quia ut caelum purpureo colore ni
Abbreviated transcription (Latin):
atholicus uniuersalis siue generalis interpraxantur Nam greci uni uersalẽ
grece recte dicitur doxo gloriae hoc estuir rectȩ gloriae quo nomine non
potest uocari qui aliter uiuit quam credit. Neofitus grecie latin e no¬
bellus &rudis fidelis uel nuperrenatus interpr&ari potest.
atlcuminus dictus pro eo quod adhuc doctrinam fidei audit necdum taom̃
baptis mum ꝑecipit Nam caticuminus grecue auditor interpra&atur
omp&ens uocatur quia post instructionem fidei conp&& gratiam
xpĩ inde & ap&endo comp&entes uocati. Laicus popul aris laosenĩ
grecepopulus dicitur. Prosilitus id est aduena & circumcisus q
miscebatur populodĩ grecum est EXLΙCΙTILIBEΑ SEΡTIMVS

Expanded text:
atholicus, universalis, sive generalis, interpretatur. Nam Graeci universale Orthos enim Graece, recte, dicitur: doxa gloria, hoc est vir rectae gloriae. Quo nomine non potest vocari, qui aliter vivellus et rudis fidelis, vel nuper renatus interpretari potest. Catechumenus dictus pro eo, quod adhuc doctrinam fidei audit, necdum tamen baptismum recepit. Nam κατεχούμενος Graece auditor interpretatur. Conpetens vocatus, quia post instructionem fidei conpetit gratiam Christi; inde et a petendo conpetentes vocati. Laicus popularis. Λαός enim Graece populus dicitur. Proselytus, id est advena et circumcisus qui miscebatur populo Dei, Graecum est. De ecclesia et
Abbreviated transcription (Latin):
conditum quem de originis sue tractu orientem u&eres latine aspellouer
cuius fluentis exipso in paru frigidioribus & ⁊ epheris adsidue ibis pirant e
tota ciuita sinomentis prope omnibus refrigeratur. Iordanis iudeae flu¬
s aduobus fontibus nominatus quorum alter uocatur Ior alt
igitur procul a sedistantibus munum alueum federatis lordanis de iceps
appellatur nascitur autem sublibano monte & diuidit iudeam & arabiam
qui permultos circuitos iuxta  lilerico inmare mortuum influ&:
Eusis causaseis montibus fusus cumpluribus aliis iebsinum seprecipitat̃ ma¬
e. unde & nuncupatur. Cignus amnis ciliciae detauro monte progredi¬
ens miram a quarum habenꝰs uauitatem & quia quid qtid candidum est cig¬
num gentili lingua psiridicunt Vnde amini huic nomen datum qui autum¬
nan astate qu ando nibes soluunturi neliquis aonitem poribus tenuis est

Expanded text:
conditur, quem de originis suae tractu Orontem veteres Latine appellavere. Cuius fluentis ex ipso impetu frigidioribus, et zephyris assidue ibi spirantibus tota civitas momentis prope omnibus refrigeratur. Iordanis Iudaeae fluvius, a duobus fontibus nominatus, quorum alter vocatur Ior, alter Dan. His igitur procul a se distantibus in unum alveum foederatis, Iordanis deinceps appellatur. Nascitur autem sub Libano monte, et dividit Iudaeam et Arabiam; qui per multos circuitus iuxta Iericho in mare Mortuum influit. Eusis Caure. Unde et nuncupatur. 20. Cydnus amnis Ciliciae, a Tauro monte progrediens, miram aquarum habens suavitatem, et quidquid candidum est cnum' gentili lingua Syri dicunt. Unde et amni huic nomen datum, quia tumet aestate, quando nives solvuntur; reliquis anni temporibus tenuis est
Abbreviated transcription (Latin):
euangelista scripsit eotẽpore quo ob euangł prȩdicationẽ in insulã path¬
mon traditur religatus. a pocał autẽ & greco inlatinũ reuelatioiter¬
pr&atur peuelatio enimdicitur manifestatio eorum quȩ abs condita
Apocripha autẽ dicta idest secr&a que indubium ueniunt. estenĩ eoru
occulta origo ne pat& patribus aquibus usq ad nos austoritas ueratiu
scriptur arum certissima & notissima suc cessionȩ peruenit in his a pocr
& simuenitur aliquaueritas tamen propter multa falsa nulla est meis ci¬
nica austoritas quȩ rate a prudentibus iudicantur nonesseeorum credo¬
da quibus adscribuntur Nam multa & sub nominibus proph&arã & re¬
centiora sub nominibus a post̃ abher&icis proferuntur quȩ omnia subno¬
mina a pocriphorũ austoritate canonica diligenti eaminatione remotasiua¬

Expanded text:
evangelista scripsit eo tempore, quo ab Evangelii praedicatione in insulam Pathevangelista scripsit eo tempore, quo ab Evangelii praedicatione in insulam Pathmos traditur relegatus. Apocalypsis autem e Graeco in Latinum revelatio interpretatur. Revelatio autem dicitur manifestatio eorum, quae abscondita Apocrypha autem dicta, id est secreta, quia in dubium veniunt. Est enim eorum occulta origo; nec patet Patribus, e quibus usque ad nos auctoritas veritatis Scripturarum certissima et notissima successione pervenit. In his apocryphis etsi invenitur aliqua veritas, tamen propter multa falsa nulla est in eis canonica auctoritas, quae recte a prudentibus judicantur non esse eorum credenda quibus ascribuntur. Nam multa et sub nominibus prophetarum, et recentiora sub nominibus apostolorum ab haereticis proferuntur; quae omnia sub nomine apocryphorum auctoritate canonica diligenti examinatione remota su
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ interpr&atur bona ad nunciatio grece enim eu.¬
ad nunciatio dicitur: ⁊inde & angelus nuncius interpreatur. paulus
quas discipulis sius timodieo tito &philomoni ad hebreos autẽ epistolã
aplerisq alatinis qus esse incertaest propter dissonantiã sermones eandẽq
aliibarnaban conscripsisse alii ademente scripta fuisse suspicantur
parus scripsit duas nomines sui epistolas quȩ catholicȩ ideo nominantur
quẽ non unitantum populo uelciuitati sed uniuersis gentibus generaliter
scriptȩ sunt Iacobus & iohannes & iudas suas scripserunt epistolas Astus
i postolorum primordia fidei xp̃i anȩ ingentibus & nascentis edesiȩ histo¬
riam degerit. Actuũ apostolorum scriptorẽ lucamesse euange listã in
quo opere nascentis aeclesiae infantia tȩcitur & a postplorũ historia con¬
retin&ur unde & actus apostolorum dicitur. A pocalipsin lib̵ iohannis

Expanded text:
autem interpretatur bona adnuntiatio. Graece enim autem interpretatur bona adnuntiatio. Graece enim adnuntiatio dicitur. Unde et angelus nuntius interpretatur. Paulus quas discipulis suis Timotheo, Tito et Philemoni. Ad Hebraeos autem Epistola plerisque Latinis eius esse incerta est propter dissonantiam sermonis, eandemque alii Barnaban conscripsisse, alii a Clemente scriptam fuisse suspicantur. Petrus scripsit duas nominis sui Epistolas, quae Catholicae ideo nominantur, quia non uni tantum populo vel civitati, sed universis gentibus generaliter scriptae sunt. Iacobus et Iohannes et Iudas suas scripserunt Epistolas. Actus apostolorum primordia fidei Christianae in gentibus et nascentis Ecclesiae historiam digerit. Actuum apostolorum scriptorem Lucam esse evangelistam legimus; in quo opere nascentis Ecclesiae infantia texitur, et apostolorum historia retinetur: unde et Actus apostolorum dicitur. Apocalypsim librum Joannes
Abbreviated transcription (Latin):
dos racharias ut manifest ar& xp̃m post natiuita tẽ carnis & prȩdicationem
euingelui hostiã suisse effatum prosalute mundi ipse est enĩ sacerdos dequo
dictũ est in psalmo tues sacerdos m&ernum secundũ ordinẽ melchi sedechi
ubienim xp̃s aduenit sacerdotiũ iudeorum obmutuit. l& & proph&iae ces
Quartus iohannes scripsit euangeliũ ultimus in assia
& pati ipsum ante secula dĩ uerbum esse ipsum aecelo uenisse & postmortẽ
adcalũ iterum remeasse. hii sunt quattuor euangelistę quos per ez ehi¬
i mundipartes fides xp̃i ane relegiones eorum prȩdicatione disseminata
est Animalia autẽ dista sunt quõ propter animã hominis predicatur euan¬
geliũ xp̃i nam& oculis plenaerant intus &foris quo preuident euangelia¬
caque dista sunt a proph&is & quȩ promiserat in priora. crura autẽ eorum
cies suas reuelata sunt enim quiquȩ tegebantur inaduentuxp̃i. Euangeliũ

Expanded text:
os quidam nomine Zacharias, ut manifestaret Cristum post nativitatem carnis et predicacionem os quidam nomine Zacharias, ut manifestaret Cristum post nativitatem carnis et predicacionem ewangelii ostiam fuisse effectum pro salute  'Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech.' Ubi enim Christus advenit, sacerdotium Iudaeorum obmutuit, lex et prophetia cessavit. Quartus Iohannes scripsit Evangelium ultimus in Asia, et pati, ipsum ante saecula Dei Verbum esse, ipsum a caelo venisse, et post mortem ad caelum iterum remeasse. Hi sunt quattuor Evangelistae, quos per Ezechi mundi partes fides Christianae religionis eorum praedicatione disseminata est. Animalia autem dicta sunt, quomodo propter animam hominis praedicatur Evangelium Christi. Nam et oculis plena erant intus et foris, quomodo praevident Evangelia, quae dicta sunt a prophetis, et quae promiserat in prioribus. Crura autem eorum cies suas; revelata sunt enim quae tegebantur in adventum Christi. Evangelium
Abbreviated transcription (Latin):
habeorum lib̵ quibus aust oribus scripti sunt minimȩ constit. habent autẽ
& uocabula e eorum nominibus quorũ gesta scribantur quattuor
libros euangeliorum quat tuor euangeliste singulariter conscripse¬
runt. Primus matheus conscripsit euangeliũ lit teris hebreicis
& sermonibus initians iniudaea euangelizare ab humana xp̃i natiuito¬
te dicens. li generationis ihũ xp̃i filii dauid filii abraham significani
discendisse corporaliter ex semine patri archarũ xp̃m sicut promis sum
euangelium xp̃i eloquio greco mnitalia secutus p&rũ ut discipulus is¬
initium abispũ proph& ali fecit dicens Vox clamarits indeserto parate uiam
dñi utostendorit xp̃m post ad dsumptionẽ carnis e uangelium predicas se in
gentibus posuiteTercius lucas inter omnes euangelistas grecis sermo¬
nis eruditissimus quippe ut medicus ingrecia euangeliũ scripsit theophilo

Expanded text:
habaeorum libri quibus auctoribus scripti sunt minimhabaeorum libri quibus auctoribus scripti sunt minimm vocabula ex eorum nominibus, quorum gesta scribunt. Quattuor libros Evangeliorum quattuor Evangelistae singulariter conscripserunt. Primus Matthaeus conscripsit Evangelium litteris Hebraicis et sermonibus in Iudaea initians evangelizare ab humana Christi nativitate dicens1, 1: 'Liber generationis Iesu Christi filii David, filii Abraham': significans descendisse corporaliter ex semine patriarcharum Christum, sicut promissum ium Cristi eloquio Greco in Ytalia, secutus Petrum ut discipulus. Hiinicium prophetali spiritu fecit dicens: Vox clamantis in deserto: Parate viam domini, ut ostenderet Cristum post assumpcionem carnis ewangelium predicasse in gentibus dedi te. Lucas inter omnes ewangelistas Greci sermonis eruditissimus et medicus in Grecia ewangelium scripsit Theophilo
Abbreviated transcription (Latin):
ne continentur quorũ nomina sunt. osee iel abdias ionas micheas naum
ambacu symphonias aggeus ⁊ acharias & inalachias hesdre lib̵ austorisiu
nõmine prenotatur incuius textu eiusdẽ esdrȩ neemieq sermones parir
Ester lił esdras creditur conscripsisse in quo eadem regina subfigura elesie
dĩ populũ aseruitute & morte eripuisse scribitur atq interfeto. Aman
quipnter pr&atur iniquitas diei celebritas in posteros mituitur. Lib̵ sapi¬
entiae apud hebr nusquã est unde & ipse titulus grecam magis eloquen¬
tiam redol& hunc iudaei plulgnis essẽ ad firmant qui proinde sipientie
nominatur quia meo xp̃i aduentus qui est sapientia patris & passio eus
euidenter & primitur lib̾ autẽ edesasticũ certissime ihs̃ filius sirach
iro solimita nepus iesũ sacer dotis magni conposuit. de quo meminit &
racharias qui lib̵ apud latinos propter eloquii similitudinẽ salo monis
os repperitur sed inter apogriphos hab&ur Iudit uero & tobiaȩ siuemac¬

Expanded text:
ne adinuicem continentur. Quorum nomina sunt Osee, Ioel, Amos, Abdias, Ionas, Micheas, Naum, Abacuc, Sophonias, Aggeus, Zacharias et Malachias. Esdre liber authortitulo praenotatur. In cujus textu ejusdem Esdrae Nehemiaeque sermones pariter Esther librum Esdras creditur conscrDei populum a servitute et morte eripuisse scribitur, atque, interfecto Aman, qui interpretatur iniquitas, diei celebritas in posteros mittitur. Liber Sapientiae apud Hebraeos nusquam est, unde et ipse titulus Graecam magis eloquentiam redolet. Hunc Iudaei Philonis esse adfirmant, qui proinde Sapientiae nominatur, quia in eo Christi adventus, qui est sapientia Patris, et passio eius evidenter exprimitur. Librum autem Ecclesiasticum certissime Iesus filius Sirach, Hierosolymita, nepos Iesu sacerdotis magni, conposuit, de quo meminit et Zacharias, qui liber apud Latinos propter eloquii similitudinem Salomonis aeos reperitur, sed inter apocryphos habetur. Iudith vero et Tobiae, sive Mac
Abbreviated transcription (Latin):
quinta editio nuncupatur: pr&erea sȩctã & uiĩ aeditionẽ originis miro labore
repperit & cum c&eris aeditionibus conparauit Presbiter quoq hieronimus
us binguarit̃ peritus & hebreo inlatinũ eloquiũ easdẽ scripturas conuertit
eloquent̃ que trans fudit Cunis inter pr&atio merito c&eris ante fertur
imest & uerborum tenatior & ꝑrospicuitate sententiae clan¬
Somȩ prĩus librorum copiam aduȩcit emelius paulus perse macedonum
Crere deuicto deinde lucullus eponti capreda posthos caesar dedit marco

Expanded text:
Quinta Editio nuncupatur. Praeterea sextam et septimam editionem Origenes miro labore Quinta Editio nuncupatur. Praeterea sextam et septimam editionem Origenes miro labore repperit, et cum ceteris editionibus conparavit. Presbyter quoque Hieronymus trium linguarum pariter ex Hebraeo in Latinum eloquium easdem scripturas convertit, eloquenterque transfudit. Cujus interpretatio merito caeteris antefertur: nam est et verborum tenacior, et perspicuitate sententiae claRome primus librorum copiam advexit Emilius Paulus Persa, Macedonum rege devicto: deinde Lucullus e pontica preda, post hos Cesar dedit Marco
Abbreviated transcription (Latin):
maxime ptholomeus cognominẽ philadelphius omnes litterature saga¬
cessimus cumstudio biblioth&carum pisistratum emular&ur non solimi¬
gentium scripturas sed &iam & diuinas litteras inbiblio thecã suã contulit
N am hx milia librorum huius tẽporibus ale andriae inuenta sunt
Hinc&iam : ab eleazaro pontifice p&ens scripturas u&eris testamenti ingre¬
ca uocẽ & hebrea lingua per lax interpr&es trans ferre curauit. quan
malg andrina bibliotheca habuit si quidẽ singuli insingulis cellolis seperatt
i taomnia per sp̃m scm inter pr&atisunt ut ihilmnalicurus eorũ codice in¬
uentũ ess& quȩ inc&eris uel in uerborum ordine discr epar&. Fuerunt
& alii interpr&es quie hebrea lingua ingreca sacra eloquia transtule¬
runt sicut aquila simmadius & diea dotion sicut&iam & uulgaris illa
interpr&atio cuius austor non appar& & ob hoc sine nomine int̃pr&es¬

Expanded text:
maxime Ptolomaeus cognomento Philadelphus omnis litteraturae sagamaxime Ptolomaeus cognomento Philadelphus omnis litteraturae sagacissimus, cum studio bibliothgentium scripturas, sed etiam divinas in bibliothecam suam contulit. Nam LXX millia librorum huius temporibus Alexandrie sunt inventa, hic etiam ab Eleazaro pontifice petens scripturas veteris testamenti, in grecam vocem ex hebrea lingua per LXX interpretes transferre curavit; quas in alexandrina bibliotheca habuit. Siquidem singuli in singulis cellulis separati ita omnia per spiritum sanctum interpretati sunt, ut nihil in alicuius eorum codice inventum esset, quod a ceteris vel in verborum ordine discreparet. Fuerunt et alii interpretes, qui ex hebrea lingua in grecam sacra eloquia transtulerunt, sicut Aquila, Symmachus et Theodotion, sicut etiam vulgaris illa interpretatio, cuius au
Abbreviated transcription (Latin):
bliotheca agreconomen accepit eo quȩ ibi recondantur libri Nam
biblio librorum tecarepositio inter pr&atur. biblio th&cã ueteris
testamenti. xsdras scriba post incensamlegẽ acaldeis dum iudaei regresi
fuissent in hierus alẽ diuina afflatus sp̃u reparauit cunctaq legis ac pro¬
ph& arum uolumina quȩ fuerant agentibus corrupta correcit totũq u&us
testamentum in xii libros constituit ut tot libriesient in lege quod & habe¬
bantur & littere. Apud grecos autẽ biblioth&am primus instituis se
pissistratus creditur: Atheniensium tirannus quamde inceps ab athenia¬
sibus auctam xerses incensis adienis eugit inpersas longoq post tẽpore
sileucus nicanor rursus ingreciam retulit hinc studiũ regibus urbibq
c&eris natum est conparandi uolumina diuersarum gentiũ &per interpras
ingrecam linguam uertendi dehinc magnus alexander uel suc cessores
qus instruendis omnibus librorum biblio thecis. animum intenderunt

Expanded text:
bliotheca a Graeco nomen accepit, eo quod ibi recondantur libri. Nam βιβλίων librorum, θήκη repositio interpretatur. Bibliothecam Veteris Testamenti Esdras scriba post incensam Legem a Chaldaeis, dum Iudaei regressi fuissent in Hierusalem, divino afflatus Spiritu reparavit, cunctaque Legis ac Prophetarum volumina quae fuerant a gentibus corrupta correxit, totumque Vetus Testamentum in viginti duos libros constituit, ut tot libri essent in Lege quot habebantur et litterae. Apud Graecos autem bibliothecam primus instituisse Pisistratus creditur, Atheniensium tyrannus, quam deinceps ab Atheniensibus auctam Xerxes, incensis Athenis, evexit in Persas, longoque post tempore Seleucus Nicanor rursus in Graeciam rettulit. Hinc studium regibus urbibusque ceteris natum est conparandi volumina diversarum gentium, et per interpretes in Graecam linguam vertendi. Dehinc magnus Alexander vel successores eius instruendis omnium librorum bibliothecis animum intenderunt;
Abbreviated transcription (Latin):
niauxibisres ant colonio ruros griuati. In quilini uocati qua siln colente sali¬
ena non enim habent pro priam sedem sed interra aliena in abitant
Differt autem hter in quilinum &aduenam. In quilini enim sunt quiemi¬
grant & nonperp&uo permanent Aduenae autem uel in cole aduentieu
peribentur sed permanentes & in de in colae qui alam habitatores sunt ab
incolendo Indigenae sunt indegeniti & in eodem loconati ubi inabitant
ncola autem non in digenam sedaduenam indicat. Peregrini dicti eo quod
ignorantur eorum parentes a quibus existunt sunt enim delongi quare

Expanded text:
ni auxiliares, aut coloni ruris privati. Inquilini vocati quasi incolentes alini auxiliares, aut coloni ruris privati. Inquilini vocati quasi incolentes aliena. Non enim habent propriam sedem, sed in terra aliena inhabitant. Differt autem inter inquilinum et advenam. Inquilini enim sunt qui emigrant, et non perpetuo permanent. Advenae autem vel incolae adventicii perhibentur, sed permanentes; et inde incolae, quia iam habitatores sunt, ab incolendo. Indigenae sunt inde geniti, et in eodem loco nati, ubi inhabitant. Incola autem non indigenam, sed advenam indicat. Peregrini dicti eo quod ignorantur eorum parentes, a quibus orti existunt. Sunt enim de longinqua re
Abbreviated transcription (Latin):
uel rerum publica orum siue qui uectigalia publica exigunt uel quiper
negotia sȩculi lucra sec tantur Vnde & cognominati sunt. Uilicus propri¬
ne uille gubernatorest Vnde & auilla uilicus nomen accepit interduma u¬
tem uilicus non gubernationem uillȩ sed dispensationem uniuers ȩdomus
tullio inter pra&ante significat quodest uniuersarum possersionem &ul¬
larum dispensatorem  Actores idem & curatores ab agendo & curando
uocati procuratores uero eoquoduicem curatoris funguntur quasi prt̃
curatores sicut pro consul pro consule Colonisunt cultores aduenoe atst
acultura agri sunt enim aliunde uenienter atq alienum aguturdon sub
colenters && deuentes cond dionom gentalisolo propter eglacultutem ⁊ sal
cominis posses soris coro do quo dbis locatur er funduse cola lrainte ailat¬
tomi mo dusdscusotuis ꝑranicoloni autromani sunt aut colonda to ant colo¬

Expanded text:
vel rerum publicarum, sive qui vectigalia publica exigunt, vel qui per vel rerum publicarum, sive qui vectigalia publica exigunt, vel qui per negotia saeculi lucra sectantur. Unde et cognominati sunt. Vilicus proprie villae gubernator est. Unde et a villa vilicus nomen accepit. Interdum autem vilicus non gubernationem villae, sed dispensationem universae domus Tullio interpretante significat, quod est universarum possessionum et villarum dispensatorem. Actores idem et curatores ab agendo et curando vocati. Procuratores vero, eo quod vice curatoris fungantur, quasi propter curatores, sicut proconsul pro consule. Coloni sunt cultores advenae, dicti a cultura agri. Sunt enim aliunde venientes atque alienum agrum locatum colentes, ac debentes conditionem genitali solo proptinio possessoris, pro eo quod his locatus est fundus. Coloni autem quattuor modis dicuntur. Nam coloni aut Romani sunt, aut coloni Latini, aut colo
Abbreviated transcription (Latin):
ide esceptor idem & scriba publicus quia ea tantum quae gestis publicantur
scruibs Burgarii aburgis dicti quia crebra perlimites habitacula constituta
burgosuulgo uocant unde & burgundionum gentis nomen iesit quos qͥendam
subacta germania romani percastra disposuerunt atq: ita nomen exlo¬
cis sumsoserunt Collegiati dicuntur quod ex eorum collegio custodiisq de¬
putentur qui facinus ali quod commisserunt est enim sor didissimumge¬
nus hominum patre incerto progenitum. Priuatisunt ex tranesab
oeficuis publicis est enim nomen magestratũ habenti contrariũ & dicti
priuati quod sint ab officiis curiae absoluti Mercennarii sunt quiser¬
uiunt Accepta mercede idem & baroner greco nomine quol sint fortes
in laboribus baria enim dicitur grauis quoð est fortis cui contrarius est
leuis idest infirmus Publicani appellantur conditores uectigalium fisci

Expanded text:
Idem exceptor, idem et scriba publicus, quia ea tantum, quae gestis publicantur, Idem exceptor, idem et scriba publicus, quia ea tantum, quae gestis publicantur, scribit. Burgarii a burgis dicti, quia crebra per limites habitacula constituta burgos vulgo vocant. Unde et Burgundionum gentis nomen inhaesit, quos quondam subacta Germania Romani per castra disposuerunt, atque ita nomen ex locis sumpserunt. Collegiati dicuntur, quod ex eorum collegio custodiisque deputentur, qui facinus aliquod commiserunt. Est enim sordidissimum genus hominum patre incerto progenitum. Privati sunt extranei ab officiis publicis. Est enim nomen magistratum habenti contrarium, et dicti privati quod sint ab officiis curiae absoluti. Mercennarii sunt qui serviunt accepta mercede. Idem et barones Graeco nomine, quod sint fortes in laboribus. βαρὺς enim dicitur gravis, quod est fortis. Cui contrarius est levis, id est infirmus. Publicani appellantur conductores vectigalium fisci,
Abbreviated transcription (Latin):
eo quod plebem sibi commissã contra in solentiã in proborum defendum
ad contranunc quidam euersores nondefensores existunt Numerarii
uocati sunt quia publicum nummum aerariis inferunt ꝥ uncti abeo quod
fungantur officio & honore aliqd dicti hinc & defunctos mortuos di¬
cimus qui compreuerunt uitae officia nihilenim lam faciunt Municipes
sunt in eodem municipio nati ab officio munerum dicti eo quod publica
unia accipiant munia enim officia sunt : Vnde & inmunes dicuntut
quia nullum gerunt officium NNunicipales originales ciues &cuirlo¬
cum officium gerentes. Securioner dicti quod sint deor dine curae
officium enim curiae adminis trant . Unde non est decurio qui sũ mam
non intulit uelcoriam participauit
Curiales autem idem & decuriones &
dicti curiales qua ciuilia munera procurant & exequuntur Principales
ma gistraq & dumirales curialium officiorum ordinessunt. Principales

Expanded text:
eo quod plebem sibi commissam contra insolentiam inproborum defendant. eo quod plebem sibi commissam contra insolentiam inproborum defendant. At contra nunc quidam eversores, non defensores existunt. Numerarii vocati sunt, quia publicum nummum aerariis inferunt. Functi, ab eo quod fungantur officio et honore aliquo dicti. Hinc et defunctos mortuos dicimus, qui conpleverunt vitae officia; nihil enim iam faciunt. Municipes sunt in eodem municipio nati, ab officio munerum dicti, eo quod publica munia accipiunt. Munia enim officia sunt. Unde et inmunes dicuntur, qui nullum gerunt officium. Municipales originales cives et in loco officium gerentes. Decuriones dicti, quod sint de ordine curiae. Officium enim curiae administrant. Unde non est decurio, qui summam non intulit vel curiam participavitCuriales autem idem et decuriones. Et dicti curiales, quia civilia munera procurant et exequuntur. Principales, magistrati et duumvirales curialium officiorum ordines sunt. Principales