comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rabat & diligebatte. quic senciebat
p̃sentiam tuam incorde eius scẽ conuer:¬
sationis fructib testibus. fuera tenim
unius uiriuxor. mutuam uicem paren¬
tibus red diderat. domum suam puȩ
tractauerat. in operib: bonis testimoniũ
habebat. nutrierat filios totiens eos
parturiens quotiens cebste deuicre
cernebat postremonobis dñe omnib:
quia exmunere tuo sinis loqui seruis
tuis qui antedormitionem eius inte
im consociati ui uebamus ꝑcepta gra¬
tic baptismitu. ita curam gessit quaesi
om̃s genuiss& ita seruiuit: quacsi ab
omnibus genita fuiss&  Inpendente Ee¬
aut die quo ex hacuita erat exiturta
quem diem tunoueras. Ignor antibus
nobis ꝓuenerat : ut credo procurante
te occultistius modis ut ego & ipsa soli
staremus incumbentes cdquaendam
fenestram unde hortus intradomum
quȩ nos habebat pros pectabatur
illic cepud hostia tiberina ubi remoti
a turbis post longiitineris laborem in¬
stccurcbamus nos nauigationi. conlo¬

Expanded text:
rabat et diligebat te, quia sentiebat rabat et diligebat te, quia sentiebat praesentiam tuam in corde eius sanctae conuersationis fructibus testibus. fuerat enim unius uiri uxor, mutuam uicem parentibus reddiderat, domum suam pie tractauerat, in operibus bonis testimonium habebat. nutrierat filios totiens eos parturiens, quotiens abs te deuiare cernebat. postremo nobis, domine, omnibus, quia ex munere tuo sinis loqui seruis tuis, qui ante dormitionem eius in te iam consociati uiuebamus percepta gratia baptismi tui, ita curam gessit, quasi omnes genuisset, ita seruiuit, quasi ab omnibus genita fuisset. Impendente autem die, quo ex hac uita erat exitura — quem diem tu noueras ignorantibus nobis — prouenerat, ut credo, procurante te occultis tuis modis, ut ego et ipsa soli staremus incumbentes ad quandam fenestram, unde hortus intra domum, quae nos habebat, prospectabatur, illic apud Ostia Tiberina, ubi remoti a turbis post longi itineris laborem instaurabamus nos nauigationi. conlo
Abbreviated transcription (Latin):
mas ubi poterat tam se p̃bebat
pacificam. ut cum ab utraq: multa
de inuicem audir& amarissima
quadia sol& eructare turgens atque
indigesta discordia. quando p̃senti
amicȩ decebsente in imica peracida con¬
loquia crudelitas exalatur odioꝵ
nihil tamen alteri declta prode¬
r& nisi quod adecs reconciliandas
ucder& paruum hoc bonum mihi
uider&ur nisi turbas innumer abi¬
les tristis experirer nescioqua hor¬
renda pestilentia peccatorum lactis¬
sime peruacgante. non solum iratoꝵ
inimicorum iratis inimicis dicta pro¬
dere sed &iam quȩ non dicta sunt
cddere cum contra animo hemini
humano parum esse debeat in imi¬
ciccs hominum nec excitare. nec au¬
gere male loquendo nisi eas &i com
extinguere benelo quendo studuerit
Qucclis illa erat docente te magistro
porceli eius lucrata est tibi. nec in eoiã
fideli placnxit. quod innondum fideli
tolerauerat. Frat &iam serua seruo¬
rum tuorum quis quis eorum nouerat
ecm multum in ea laudabat & hono¬

Expanded text:
mas, ubi poterat, tam se praebebat mas, ubi poterat, tam se praebebat pacificam, ut cum ab utraque multa de inuicem audiret amarissima, qualia solet eructuare turgens atque indigesta discordia, quando praesenti amicae de absente inimica per acida conloquia cruditas exhalatur odiorum, nihil tamen alteri de altera proderet, nisi quod ad eas reconciliandas ualeret. paruum hoc bonum mihi uideretur, nisi turbas innumerabiles tristis experirer nescio qua horrenda pestilentia peccatorum latissime peruagante non solum iratorum inimicorum iratis inimicis dicta prodere, sed etiam quae non dicta sunt addere, cum contra homini humano parum esse debeat inimicitias hominum nec excitare nec augere male loquendo, nisi eas etiam extinguere bene loquendo studuerit. qualis illa erat docente te magistro porali eius lucrata est tibi nec in eo iam fideli planxit, quod in nondum fideli tolerauerat. erat etiam serua seruorum tuorum. quisquis eorum nouerat eam, multum in ea laudabat et hono
Abbreviated transcription (Latin):
rem aut qđ ase inuicem uł unũ diem
do mestica lite dissenserint. & causã
familiccriter quȩrerent. docebat illa
institutum suum quod supra memoruu
quȩ obseruabant & exꝑtȩ gratula¬
bantur. quȩ nan obseruabant subiectȩ
uexcbantur Socrum &iam suã pri¬
mo susurris malarum ancillcrum
cduersus se irritatam sic uicit obse¬
quiis perseuerans tolerantia & man¬
su&udine ut illa ultro filio suo medias
linguas famularum proder& : quibus
interse &nurum pax domestica turba¬
bactur ex p&er& que uindictam
It ecquepostea quamille & matriobtem¬
perans & curans familiȩ disciplinam
& concordiȩ suorum consulens proditas
ad prodentis cerbitrium uerberibus
co ercuit promisit illatalia dese
p̃mia speraredebere. quȩ cumq de
suc nuru sibi quod placcer& mali ali¬
quid loquer &ur. nullaq: iam audente
memorabili inter sebeni uolentia
succuitate uixerunt ¶ hoc quoq illi
bono mancipio tuo incuius utero me
grande donaueras qđ inter dissi¬
dentes ctq: discordes quas lib& ani¬

Expanded text:
rem aut quod a se inuicem uel unum diem domestica lite dissenserint, et causam familiariter quaererent, docebat illa institutum suum, quod supra memoraui. quae obseruabant, expertae gratulabantur: quae non obseruabant, subiectae negabantur. Socrum etiam suam primo susurris malarum ancillarum aduersus se irritatam sic uicit obsequiis perseuerans tolerantia et mansuetudine, ut illa ultro filio suo medias linguas famularum proderet, quibus inter se et nurum pax domestica turbabatur, expeteretque uindictam. itaque posteaquam ille et matri obtemperans et curans familiae disciplinam et concordiae suorum consulens proditas ad prodentis arbitrium uerberibus cohercuit, promisit illa talia de se praemia sperare debere, quaecumque de sua nuru sibi, quo placeret, mali aliquid loqueretur, nullaque iam audente memorabili inter se beniuolentiae suauitate uixerunt. Hoc quoque illi bono mancipio tuo, in cuius utero me grande donaueras, quod inter dissidentes atque discordes quaslibet ani
Abbreviated transcription (Latin):
non est numerus. &
laudacrete uult homo eeliquaportio¬
crecturaetuȩ. & homo circum ferens
mortalitatem suam. Circũ ferens
testimonium pec catisui. & testimoniũ
quia superbis ds̃ resistis. & tam̃ lauda¬
re te uult homo aliqua portio creatu¬
raetuae : tuexcitas ut lauda rete
delect& quia fecistinos adte. & in qui¬
gere utrum sit prius inuocare te cen
lccũ dacrete : Et scirete priussit an
in uocarete: sed quiste inuocat nesciens

Expanded text:
non est numerus . Et laudare te vult homo aliqua portiocreaturae tuae; et homo circumferens mortalitatem suam, circumferens testimonium peccati sui, et testimonium quia superbis resistis : et tamen laudare te vult homo, aliqua portio creaturae tuae. Tu excitas, ut laudare te delectet; quia fecisti nos ad te, et inquigere, utrum sit prius inuocare te an laudare te et scire te prius sit an inuocare te. sed quis te inuocat nesciens
Abbreviated transcription (Latin):
IONFEOSIO NM MEARI
LIBRI TREDECIMEI
DEMALIS ET DEBONIS
MTIS DM LANDANE IUST QMET
BONUM. AT QUE ANEUM EXCITAN
ATTINET HOC IN ME TGE¬
R UN T CUAIASCRIBEREN¬
TGR ET AMIT CUALLEGUN¬
T GR OGIO AEILLIS ALII
SEN CIAN T USĨ UIDERINT
M GLTIS TAMIH FRATRIBUS
EOS MGLT UAL PLA CUIS SEET
PLACERE SCIO APRIMO
ꝗS QUE AD DECIM MAL DE
ME SCRIPTI SUNT. INTRI¬
BNS CETERIS DESCRIETURIS
SCIS AB EO CUOD SCRIETGA
PT. IN PRINCITIO EECIT OS̃
CAEINM ETTIRUAM ꝗSONE
ADSABBATI REQBITU¬
IN OGARTO LIBRO CUMIDEANICI
MOR TE ANIMI MEI MUISERI¬
AM CON FITERER DICENS
CGOD ANIMA NOSTIA UNA
QMOD AMMODO FAGTA FUERAT
EXDUABUS ET IDEO IE O qA
FORTE MORI MEELEBAM
NE TO EUS ILLE MORERETUR
INEM MQL T QM AMANERAM
UAE MINI QUASI DECLAMANIO
LEGIS QUAM GRAUIS CUNEES¬
SIO UIDETMR. QUAM UIS ꝯTCO
TEMPERATASIT. TAEC IN EETIA
IN EO GGOD ADDITGMEST FOTI¬
ET ILLUD IN LIBRO TERCIODE¬
CIMO GUOD DIXI FIRMAMEN¬
TꝗM EACTGM INTERSPIRI¬
TALES AURAS SUPERIORES
ET CORPORALES IN FERIORES
NONSAPIS CONSIDERATE

Expanded text:
Confessionum mearum libri tredecim et de malis et de bonis meis deum laudant iustum et bonum atque in eum excitantadtinet, hoc in me egerunt, cum scriberentur, et agunt, cum leguntur. quid de illis alii sentiant, ipsi uiderint; multis tamen fratribus eos multum placuisse et placere scio. a primo usque ad decimum. de me scripti sunt, in tribus ceteris de scripturis sanctis ab eo, quod scriptum est: in principio fecit deus caelum et terram, usque ad sabbati requIn quarto libro, cum de amici morte animi mei miseriam confiterer dicens, quod anima nostra una quodam modo facta fuerat ex duabus: et ideo, inquam, forte mori metuebam, ne totus ille moreretur, quem multum amaueram; quae mihi quasi declamatio lenis quam grauis confessio uidetur, quamuis utcumque temperata sit haec ineptia in eo, quod additum est: forte. et in libro tertio decimo quod dixi: firmamentum factum inter spiritales aquas superiores et corporales inferiores, non satis considerate
Abbreviated transcription (Latin):
deccliquib: difficiliorib: dissertare
quȩstionib: cetq: huic operitẽporib
impensis minus quam uell& uolu¬
minum euoluer& quacmquam &
eccusc seruandȩ uocis quȩ illi facil¬
lime obtundebcctur poteratẽe ius¬
tior taccite legende ꝯuolib& tm̃
cenimo idager&: Bono utiq ille
uir agebat. Sed certe mihi nulla
decbactur copia sciscitandi : quȩ cupie¬
bem detremsc̃o oraculo tuo pectore
illius. nisi cum aliquid breuit̃ ess&
audiendum. Aestus aũt illi meiotiosũ
eũ uadde cuire funderentur require¬
R baent nec umquam in uenieb andłꝰ & eũ
quidem in populo uerbũ ueritatis recte
tractantem omni die dominico au¬
diebcm & magis magisq: mihi con¬
firmabatur om̃s uersutarum calũ¬
niacrum nodos. quos illideceptores

Expanded text:
de aliquibus difficilioribus dissertare de aliquibus difficilioribus dissertare quaestionibus atque huic operi temporibus inpensis minus quam uellet uoluminum euolueret, quamquam et causa seruandae uocis, quae illi facillime obtundebatur, poterat esse iustior tacite legendi. quolibet tamen animo id ageret, bono utique ille uir agebat. Sed certe mihi nulla dabatur copia sciscitandi quae cupiebam de tam sancto oraculo tuo, pectore illius, nisi cum aliquid breuiter esset audiendum. aestus autem illi mei otiosum eum ualde, cui refunderentur, requirebant nec umquam inueniebant. et eum quidem in populo uerbum ueritatis recte tractantem omni die dominico audiebam, et magis magisque mihi confirmabatur omnes uersutarum calumniarum nodos, quos illi deceptores
Abbreviated transcription (Latin):
ccestus meos nec foueam periculimei
Non enim quȩrere cbeo potertm qđ
uolebam sicut uolebam. Secludentib
me aebeius aure atq ore cateruis negotioso¬
rum hominum quorum infirmitatib
seruiebat. Cum quib: quaendonon erat
quod ꝑ exiguum temporiserat. aut
corpus reficiebat necessariis sustenta¬
culis aut lectione animum. Sed cum
legebat. oculi ducebantur ꝑpacginas
&cor intellectum rim abatur uox
ccũt & lingua quiescebant. Sȩpecum
adessemus non enim u& cbatur quis¬
quam ingredi. aut eiuenientem nun¬
tiari moserat. Sic cum legentẽ ui dimꝰ
tacite & ccliter numquam sedentesq
indiuturno silentio: Quis enim tam
intento eẽoneri cuder& : disceba¬
mus & coniectabamus eum paruo
ipsotempore quodreparandȩ m̃ti
suȩ nanciscebatur feriatum abstre¬
pitu causccrum cliencrum nolle
in cliud auocari & cauere fortasse
neccuditore suspenso &intento siqua
obscurius posuiss& ille quem leger&
&icm exponere ess& necesse. aut

Expanded text:
aestus meos nec foueam periculi mei. aestus meos nec foueam periculi mei. non enim quaerere ab eo poteram quod uolebam, sicut nolebam, secludentibus me ab eius aure atque ore cateruis negotiosorum hominum, quorum infirmitatibus seruiebat: cum quibus quando non erat, quod perexiguum temporis erat, aut corpus reficiebat necessariis sustentaculis aut lectione animum. sed cum legebat, oculi ducebantur per paginas et cor intellectum rimabatur, uox autem et lingua quiescebant. saepe, cum adessemus — non enim uetabatur quisquam ingredi aut ei uenientem nuntiari mos erat — sic eum legentem uidimus tacite et aliter numquam sedentesque in diuturno silentio — quis enim tam intento esse oneri auderet? — discedebamus et coniectabamus eum paruo ipso tempore, quod reparandae menti suae nanciscebatur, feriatum ab strepitu causarum alienarum nolle in aliud auocari et cauere fortasse, ne auditore suspenso et intento, si qua obscurius posuisset ille quem legeret, etiam exponere esset necesse aut
Abbreviated transcription (Latin):
sicut acmbrosium diligebat. quem
propter sclutem meam icexi me dili¬
gebat. Ecom uero ille propt̃ eius reli¬
giosissimam conuersationem qua in bonis
operib: tam feruens sp̃ũ frequentcebat
ecclesicm. Ita ut sȩpe erum per& . cũ me
uider& in eius p̃dicationem. Eratulans
mihi quod ialem matrem haberem
nesciens qualem illa mefilium quidubi¬
itebcm deillis omnib:. & inueniri posse
uicc̃ uitȩ minime putabams̃ Nec iam ¬
in gemes cebam orando ut subuenires
mihi Sedadquȩrendũ intentus & cddis¬
serendum in qui&us eruit animus meus.
Ipsumq: ambrosium felicem quendacm
tantȩ potestactes honorarent. Cȩlibatꝰ
tantum eius mihi laboriosus uidebact᷑:
Quid ccũt ille spei gerer& &aduersus
ipsius excellentiȩ tempta m̃ta quid
luctaminis haber& quidue solaminis
in aduersis. & occultum os eius qđ erat
incorde eius. quam sccpida gaudia de
pacnetuo ruminar&. nec conicere no¬
uertm nec exꝑtus eram necille sciebat

Expanded text:
sicut Ambrosium diligebat, quem sicut Ambrosium diligebat, quem propter salutem meam maxime diligebat; eam vero ille propter ejus religiosissimam conversationem, qua in bonis operibus tam fervens spiritu frequentabat ecclesiam: ita ut saepe erumperet, cum me videret, in ejus praedicationem, gratulans mihi quod talem matrem haberem; nesciens qualem illa meitabam de illis omnibus et inueniri posse uiam uitae minime putabam. Nec iam ingemescebam orando, ut subuenires mihi, sed ad quaerendum intentus et ad disserendum inquietus erat animus meus ipsumque Ambrosium felicem quendam htantae potestates honorarent: caelibatus tantum eius mihi laboriosus uidebatur. quid autem ille spei gereret, aduersus ipsius excellentiae temtamenta quid luctaminis haberet quidue solaminis in aduersis, et occultum os eius, quod erat in corde eius, quam sapida gaudia de pane tuo ruminaret, nec conicere noueram nec expertus eram. nec ille sciebat
Abbreviated transcription (Latin):
rebat. quodiam non solum aquactissi mo
sed &icomtepidissimo. cum suis p̃sentib
persorbitiones exiguas partir&ur
quic pi&actem ibi quȩ rebat non uolup¬
tectem. Itecque ubi comperit ap̃dccro
p̃dicatore atq antistite pi&ectis prȩ¬
ceptum esse istac nonfieri. nec cebeis
qui s obrie faccerent. ueulla oc casio
ingurgitandi dacr&ur ebriosis. &
quia illa quacsi pacrentteliaa suꝑsticio¬
ni gentilium essent sim illima. abstinu¬
it selibentissime & procanistro pleno
terrenis fructib: plenum purgatiorib:
uotis pectus aadiemorias martyrum
dferre didicerat. & ut quod poss& da¬
r& egentibus & si communicatio domi¬
nici corporis illic celebra r&ur. Cuius
passionis imitatione immolati & co¬
ronati sunt martyres. Sed tam̃ uide¬
tur mihi dnẽ ds̃ m̃s & itccest in conspectu
tuo de hac recormm. Non facilefor¬
tesse dehac cemputanda consu&u¬
dine matremmeã fuisse cessccturtc̃
siccbalio prohiber&ur. quem non

Expanded text:
rebat; quo jam non solum aquatissimo, rebat; quo jam non solum aquatissimo, sed etiam tepidissimo cum suis praesentibus per sorbitiones exiguas partiretur: quia pietatem ibi quaerebat, non voluptatem. Itaque ubi comperit a praeclaro praedicatore atque antistite pietatis, praeceptum esse ista non fieri, nec ab eis qui sobrie facerent, ne ulla occasio se ingurgitandi daretur ebriosis, et quia illa quasi parentalia superstitioni gentilium essent simillima; abstinuit se libentissime: et pro canistro pleno terrenis fructibus, plenum purgatioribus votis pectus ad memorias martyrum afferre didicerat; ut et quod posset daret egentibus, et sic communicatio Dominici corporis illic celebraretur, cujus passionis imitatione immolati et coronati sunt martyres. Sed tamen videtur mihi, Domine Deus meus, et ita est in conspectu tuo de hac re cor meum, non facile fortasse de hac amputanda consuetudine matrem meam fuisse cessuram, si ab alio prohiberetur, quem non
Abbreviated transcription (Latin):
tem inter currente cortiore periculo
quasiꝑ ac cessionem quam cr&icam¬
medici uocant. certa p̃sũmebat
Itecq cumadinemorias scõrum sicut
in affrica solebat pultes & panem
& merum attulis s& atq ceblosticno
prohiber&ur. ubihoc ep̃m u&uis se
cognouit. tampiȩ atq oboedient̃
complexa est ut ipse mirarer quacm
faccile coccusatrix pottus consu&udinis
suȩ quam disceptatrix illius prohi¬
bitionis effecta sit Non enim obside¬
bat sp̃m eius uinalentia. eccmq sti¬
mulcbat inodium ueri amor uini
Sicut plerosque mares & feminas. qui
cedccnticum sobri&atis. Sicut aedpo¬
tionem cquactam madidi necusiaent
Sed illa cum attuliss& canistrũ cũ solem¬
nibus epulis p̃gustandis atq largiendis
plus &iam quamunum pocillum prosuo
palato sectis sobrio temperatum unde
dignaetionem sumer& non ponebat &
simultȩ essent quȩ illo modo uidebantur
hon orandȩ memoriȩ defunctorum idem
ipsum unum quod ubiq poner& circũ fe¬

Expanded text:
tem, intercurrente arctiore periculo, tem, intercurrente arctiore periculo, quasi per accessionem quam crmedici uocant, certa praesumebat. Itaque cum ad memorias sanctorum, sicut in Africa solebat, pultes et panem et merum adtulisset atque ab ostiario prohiberetur, ubi hoc episcopum uetuisse cognouit, tam pie atque oboedienter amplexa est, ut ipse mirarer, quam facile accusatrix potius consuetudinis suae quam disceptatrix illius prohibitionis effecta sit. non enim obsidebat spiritum eius ninnlentia eamque stimulabat in odium ueri amor uini, sicut plerosque mares et feminas, qui ad canticum sobrietatis sicut ad potionem aquatam madidi nausiant: sed illa cum attulisset canistrum cum sollemnibus epulis praegustandis atque largiendis, plus etiam quam unum pocillum pro suo palato satis sobrio temperatum, unde dignationem sumeret, non ponebat, et si multae essent quae illo modo uidebanthonorandae, memoriae defunctorum; idem ipsum unum, quod ubique poneret, circumfe
Abbreviated transcription (Latin):
dum tibi flebat. & fer&ro cogitationis
offerebet . ut diceres filio uiducce
Iuuenis tibi dico surge & reui uesce¬
r& & inciper& loqui & traderes illũ¬
matrisuȩ : Mullcergo turbulenta exe¬
tione trepidauit cor eius. cumaudiss& Q
extanta parte iam fecctum quod tibi co¬
tidie plangebat ut fier& uerita tẽ me
nondum codeptum sed falsitati icem
ereptum. Immo uero quiacertaerat
& quod restabat tedecturum quito¬
tum promisercs placidissime &
pectore pleno fiduciȩ responditmihi
crederese in xp̃o quod prius quã de
haccuita emigrar& meuisuram esse
fidelem catholicum. & hoc quidẽmihi
tibi cũt fons miseri cordiarum p̃ces
& laccrimas densiores. ut cocȩlerco¬
res adiutorium tuum & inluminares
tenebrcs meas &studiosius cdecłcm
currere & in ambrosii ora suspendi
dĩ quod perillum cognouerat me in¬
terim cedillam ancipitem fluctu actio¬
nem icm esseꝑ ductum ꝑ quac̃ tran¬
siturum me ab ȩgritudine cdsanita¬

Expanded text:
dum tibi flebat, et feretro cogitationis dum tibi flebat, et feretro cogitationis efferebat, ut diceres filio viduae: Juvenis, tibi dico, surge; et revivisceret et inciperet loqui, et traderes illumatri suae . Nulla ergo turbulenta exsultatione trepidavit cor ejus, cum audisset ex tanta parte jam factum quod tibi quotidie plangebat ut fieret; veritatem me nondum adeptum, sed falsitati jam ereptum: imo vero quia certa erat, et quod restabat te daturum, qui totum promiseras; placidissime et pectore pleno fiduciae respondit mihi, credere se in Christo, quod priusquam de hac vita emigraret, me visura esset fidelem catholicum. Et hoc quidem mihi. Tibi autem, fons misericordiarum, preces et lacrymas densiores, ut accelerares adjutorium tuum, et illuminares tenebras meas; et studiosius ad Ecclesiam currere, et in Ambrosium ora suspendi,Dei, quod per illum cognoverat me interim ad illam ancipitem fluctuationem jam esse perductum, per quam transiturum me ab aegritudine ad sanita
Abbreviated transcription (Latin):
PNCIRIT LIDER SEXTVS.
pesmea cciuuentutemea ubimihi
eras & quo recesseras : anuero
nontu feceras me & discreueras
me coquadrupedib & uolatilib cȩli
sccpienciorem me feceras. & ambulcebã¬
pertenebrcs & lubricum & quȩ rebam
te foris come & non inueniebamdm̃ cor¬
dis mei & ueneram in profundũmaris.
& diffidebam & desperabam de inuen¬
tione ueri. Iam uenerat aodmemater
pi&ate fortis terra mariq: mesequens.
& in periculis omnibus dete secura
Nacm & ꝑmarina dis crimina ipsos nau¬
tas consolabat᷑ cquib: rudes abyssiuia¬
tores cum ꝑ turbantur consolarisolent
Sollicens eis ꝑuentionem cum scclute
quichoc ei tuꝑ uisum pollicitus eras.
ł tinuenitme periclitantem quidem
gracuiter desperatione indagandȩ
ueritatis. Sed tam̃ ei cumindicassẽ
non me quidem i a messe manicheum
sedneq: catholicum xp̃icenum. non
quasi in opinctum aliquid audierit
exiluit l&itia cumiam secura fier&
exea paerte miseriȩ meȩ inquame
tam quam mortuum sed resuscitan

Expanded text:
 LIBER SEXTVS. Spes mea a iuuentute mea, ubi mihi eras et quo recesseras? an uero non tu feceras me et discreueras me a quadrupedibus et uolatilibus caeli? sapientiorem me feceras, et ambulabaper tenebras et lubricum et quaerebam te foris a me et non inueniebam deum cordis mei; et ueneram in profundum maris et diffidebam et desperabam de inuentione ueri. iam uenerat ad me mater pietate fortis, terra marique me sequens et in periculis omnibus de te secura. nam et per marina discrimina ipsos nautas consolabatur, a quibus rudes abyssi uiatores, cum perturbantur, consolari solent, pollicens eis peruentionem cum salute, quia hoc ei tu per uisum pollicitus eras. et inuenit me periclitantem quidem grauiter desperatione indagandae ueritatis, sed tamen ei cum indicassem non me quidem iam esse manichaeum, sed neque catholicum christianum, non, quasi inopinatum aliquid audierit, exiluit laetitia, cum iam secura fieret ex ea parte miseriae meae, in qua me tamquam m
Abbreviated transcription (Latin):
opponerem quacsi ita creditũ
ess& tanto igitur acriorcura
rodebaat intima mea quid certi r&i¬
nerẽ Quaento me magis pudebat tec̃
diu in lesum & deceptum promissionecer¬
torum puerili errore & animositate
tam multa incerta quacsi certa gar¬
risse. Quodenim falsecessent postec¬
ꝓa
mihi clacruit. Certum tam̃ erat. quod
incerta essent & a mecliquando pro
certis habita fuissent. cum catholi¬
camtucm cȩcis contentionibus accu¬
sccrem &si nondum comꝑtam uera
docentem. Non tamen eadocentem
quȩ gracuiter accusabem. Itaq con¬
fundebar & conuertebar & gaudebã
ds̃m̃s quod ecclesic unica. Corpus
unicitui inquamihi nom̃ xp̃i infanti
estinditum non sac per& infacntiles

Expanded text:
opponerem quasi ita creditum opponerem quasi ita creditum esset: tanto igitur acrior cura rodebat intima mea quid certi retinerem, quanto me magis pudebat tam diu illusum et deceptum promissione certorum, puerili errore et animositate, tam multa incerta quasi certa garrisse. Quod enim falsa essent, postea mihi claruit. Certum tamen erat quod incerta essent, et a me aliquando pro certis habita fuissent, cum Catholicam tuam caecis contentionibus accusarem, etsi nondum compertam vera docentem, non tamen ea docentem quae graviter accusabam. Itaque confundebar, et convertebar: et gaudebam, Deus meus, quod Ecclesia unica corpus Unici tui, in qua mihi nomen Christi infanti est inditum, non saperet infantiles
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i aduersus diuinos libros in necte¬
bant posse dissolui ubiuero &icm
comperiadimaginem tuam hominẽ
ateficctum cobspiritedib: filiistius
quos dematre catholica ꝑ graticc̃ rege¬
nercesti non sic intelligi ut humani
corporis forma decerminatum cre¬
derent atque cogitarent. Qucc̃quã
quomodo sehceber& sp̃itadis substan¬
tic nec quidem tenuiter atq: inȩnig¬
mate suspiccbar : Tam̃ gaudens¬
erubui non me totannos cduersus
catholicam sidem sed contracarnec¬
lium cogitationum figmentae edia¬
narrasse. latrasse eo quippeteme¬
racrius &impius fueram quod eccquȩ
debebcm quȩ rendo dicere ac cusan¬
do dixeram. Tuenim cltissim e & pro¬
xime Secr&issime & p̃sentissime
cui membra non sunt alic maiora &
alicminora. Sedubiq: totus es & nus¬
quam locorum es. Non es utique for¬
mcista corporea. tam̃ fecisti hominẽ
cdimaginem tuam. & ecceipse aca¬
nescirem quomodo hȩc subsister&
imagotua pulsans proponerem quo¬
modo credendum ess&. Non insultans

Expanded text:
ri aduersus diuinos libros innectebant, posse dissolui. ubi uero etiam conperi ad imaginem tuam hominem a te factum ab spiritalibus filiis tuis, quos de matre catholica per gratiam regenerasti, non sic intellegi, ut humani corporis forma determinatum crederent atque cogitarent, quamquam quomodo se haberet spiritalis substantia, ne quidem tenuiter atque aenigmate suspicabar, tamen gaudenserubui non me tot annos aduersus catholicam fidem, sed contra carnalium cogitationum figmenta latrasse. eo quippe temerarius et inpius fueram, quod ea quae debebam quaerendo discere, accusando dixeram. tu autem, altissime et proxime, secretissime et praesentissime, cui membra non sunt alia maiora et alia minora, sed ubique totus es et nusquam locorum es, non es utique forma ista cad imaginem tuam; et ecce ipse a canescirem quomodo haec subsisteret imago tua, pulsans proponerem quomodo credendum esset, non insultans
Abbreviated transcription (Latin):
plius ipsa ueritate quam lacudibus
Nam simihi praeponatur utrũ malo
furens aut inomnib: rebus errans abom¬
nibus hominib: lccudari. an constans
& inueritate certissimꝰ a b omnib: uitu¬
perari uideo quid eligã Uerum tamen¬
nollem ut uel auger& mibi gaudiũ
cuius lib& bonimei suffragatio oris¬
alieni Sed aug& fateor non solũ sed
& uituperatiominuit Rcum ista mise¬
ria mea ꝑturbor sub intrat mihi excu¬
satio quȩ quadis sit tuscis ds: namme
incertũ facit: quia enim nobis imperasti
non tantũ continentiã Id est aquib:
rebus amorem oohibeamus. uerum
&iamiustitiã. id est quo eum conferamꝰ
necte tantũ uoluisti a nob: uerum
&iam proximum diligi: Sȩpe mihi
uideor de prouectu aut spe proximi
delactari cum bene intellegentis
laude delector & rursus eius malo

Expanded text:
plius ipsa ueritate quam laudibus. plius ipsa ueritate quam laudibus. nam si mihi proponatur, utrum malim furens aut in omnibus rebus errans ab omnibus hominibus laudari an constans et in ueritate certissimus ab omnibus nitnperari, uideo quid eligam. uerum tamennollem, ut uel augeret mihi gaudium cuiuslibet boni mei suffragatio orialieni. sed auget, fateor, non solum, sed et uituperatio minuit. et cum ista miseria mea perturbor, subintrat mihi excusatio, quae qualis sit, tu scis, deus; nam me incertum facit. quia enim nobis imperasti non tantum continentiam, id est a quibus rebus amorem cohibeamus, uerum etiam iustitiam, id est quo eum conferamus, nec te tantum noluisti a nobis uerum etiam proximum diligi, saepe mihi uideor de prouectu aut spe proximi delectari, cum bene intellegentis laude delector, et rursus eius malo
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ ua canea cognoscendi. Video quantũ
cossecutus simposse refrenare animũm̃m¬
cumeis reb: careo uel uoluntate uelcum
cbsunt. Tunc enimme interrogo
quam magis minusue mihi molestũ sit
ñ habere : Diuitiae uero quae obhoc expe¬
tuntur ut alicui trium istarũ cupiditatũ
uel ducb: earũ uel omnib: seruiant
Siꝑse discere non potest animꝰ utrum
eccs habens contemnat possunt & dimitti
ut se prob& : Iacude uero ut careamus ad que
in eo experiamur quid possumus numquid
male uiuendum est & tamꝑdite atł que
immanĩ ut nemonos nouerit quin d&es¬
t&lur quȩ maior dementia dici aut cogitas
potest at si bone uitȩ bonorũ que operum
comes & sol& &deb& esse luudatio tam
comitatũ eius quã ipsam bonã uuitã deseri
non oportas. Non aut sentio sine quoesse
Aut aequo animo. aut egro possim nisi
cum affuerit . quid igitur tibi in hoc
genere temptationis dñe confiteor
quid nisi delectareme lacudib: : sed am¬

Expanded text:
supervacanea cognoscendi, video quantum supervacanea cognoscendi, video quantum assecutus sim posse refrenare animumcum eis rebus careo uel uoluntate uel cum absunt. tunc enim me interrogo, quam magis minusue mihi molestum sit non habere. diuitiae uero, quae ob hoc expetuntur, ut alicui trium istarum cupiditatium uel duabus earum uel omnibus seruiant, si persentiscere non potest animus, utrum eas habens contemnat, possunt et dimitti, ut se probet. laude uero ut careamus atque in eo experiamur, quid possumus, numquid male uiuendum est et tam perdite atque immaniter, ut nemo nos nouerit, qui non detestetur? quae maior dementia dici aut cogitari potest? at si bonae uitae bonorumque operum comes et solet et debet esse laudatio, tam comitatum eius quam ipsam bonam uitam deseri non oportet. non autem sentio, sine quo esse aut aequo animo aut aegre possim, nisi cum afuerit. Quid igitur tibi in hoc genere temptationis, domine, confiteor? quid, nisi delectari me laudibus? sed am
Abbreviated transcription (Latin):
cantete . nec eripi&ur damnante te:
Cum aũt non peccator lccudactur indesi¬
deriis animae suae. nec qui iniqua gerit
benedicitur sed laudatur homo propt̃
aliquod donũ quod dedistiei. Atille plus
gaud& sibi lacudari se quam ipsum donũ
habefe unde laudatur &iam iste te uitu¬
perante laudatur & melior iamille
qui lcudauit quam ille qui locudatus est
Illienim placuit in nobis donumdi huic
amplius placuit donũ hominis quam dĩ
dñe sine cessatione dampnamur : Quotidi¬
cna forncx nr̃a est humana lingua
Imperas nob̵ & in hoc genere continentiã
Da quod iubes. & iube quoduis tunosti de hac
re ad tegemitũ cordis mei & flumina ocu¬
lorum meorum Neque enim facile colligo
quamsim abista peste mundatior
Et multũ timeo occulta mea quȩ norunt
oculitui mei aũt non: estenim qua liscũq
in aliis generib: temptationũ mihi facul¬
tas explorandime in hoc pene nulla est
Nam & a uoluptatib: carnis &acuriosi tate

Expanded text:
cante te, nec eripietur damnante te. cante te, nec eripietur damnante te. Cum autem non peccator laudatur in desideriis animae suae, nec qui iniqua gerit benedicitur , sed laudatur homo propter aliquod donum quod dedisti ei; at ille plus gaudet sibi laudari se, quam ipsum donum habere unde laudatur: etiam iste te vituperante laudatur; et melior jam ille qui laudavit, quam iste qui laudatus est. Illi enim placuit in homine donum Dei; huic amplius placuit donum hominis quam Dei.Domine; sine cessatione tentamur. Quotidiana fornax nostra est humana lingua. Imperas nobis et in hoc genere continentiam: da quod jubes, et jube quod vis. Tu nosti de hac re ad te gemitum cordis mei, et flumina oculorum meorum. Neque enim facile colligo quam sim ab ista peste mundatior, et multum timeo occulta mea , quae norunt oculi tui, mei autem non. Est enim qualiscumque in aliis generibus tentationum mihi facultas explorandi me; in hoc pene nulla est. Nam et a voluptatibus carnis, et a curiositate
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ ambitiones scđłi & contremunt funda¬
menta montium . Itaq: nobis qm̃ propt̃
quȩdã humanȩ soti&ctis offitia neces¬
sariũ est amari & timeri ab hominib:
instat aduersarius uere beatitudinis nrẽ
ubiqu espargens in laqueis euge euge.
utdum dide colligimus in caute capiamur
&a ueritat& uc gaudium nr̃m deponamus
atque in hominũ sallatia ponamus
Libecctq nos a mari & timeri ñ propterte
sed prote adque isto modo suisimiles factos
secum habeat non ad concordiam cari¬
tatis sed ad consortiũ supplicu Quistar¬
tuit sedem suam ponere inaquilone
ut te ꝑuersa & distortauia imitantes
tenebrosi frigidique seruirent. Nosaut
dñe pus illus grextuus ecce sum tunos pos¬
fide Pradende alastuccs & fugiamus
sub eccs gła nr̃a tuesto propt̃te a memur
& uerbum tuum timeatur in nobis:
Qui laudari uult ab hominib: uituperan¬
tete non defend&ur ab hominib: iudi¬

Expanded text:
super ambitiones saeculi, et contremunt fundasuper ambitiones saeculi, et contremunt fundamenta montium. Itaque nobis, quoniam propter quaedam humanae societatis officia necessarium est amari et timeri ab hominibus, instat adversarius verae beatitudinis nostrae, ubique spargens in laqueis, Euge, euge: ut dum avide colligimus, incaute capiamur, et a veritate tua gaudium nostrum deponamus, atque in hominum fallacia ponamus; libeatque nos amari et timeri, non propter te, sed pro te; atque isto modo sui similes factos secum habeat, non ad concordiam charitatis, sed ad consortium supplicii, qui statuit sedem suam ponere in aquilone, ut te perversa et distorta via imitanti , tenebrosi frigidique servirent. Nos autem, Domine, pusillus grex tuus ecce sumus ; tu nos posside. Praetende alas tuas, et fugiamus sub eas. Gloria nostra tu esto; propter te amemur, et verbum tuum timeatur in nobis. Qui laudari vult ab hominibus vituperante te, non defendetur ab hominibus judi
Abbreviated transcription (Latin):
sanas alibidine uindicandime ut pro¬
pitius fias &iam caeris omnib: iniquita¬
tib: meis & sanes om̃s languores meos
& redimas decorruptione uitam mea
& coronesme in miseratione & miseri¬
cordia & sacties inbonis desiderium m̃m
Qui comp̃sisti atimor&uo superbiam mẽã
& mansue fecisti iugo tuo ceruicẽ mẽa
& nuno porto illud & lene est mihi qm̃
si promisisti & fecisti &uere sicerat &
nesciebã quando subire m&uebam
RSed num quid dñe qui solus sine typho
dominaris quia solus uerus dñs es quiñ
habes dñm Num quid hoc quoq: tertiũ
temtationis genus cessubit ame : aut
cessccre in hactota uita potest: t imeri
& amari uelle ab hominib: non propt̃
aliud sed ut indesit gaudiũ quod non est
gaudium misera uitaẽ & foeda iactan¬
tia hinc sit uel maxime ñ amar&e nec
caste timer&e ideoq: tusuꝑbis resistis
humilib: aũt dacs gratiam. & intonas

Expanded text:
sanas a libidine uindicandi me, ut prosanas a libidine uindicandi me, ut propitius fias etiam ceteris omnibus iniquitatibus meis et sanes omnes languores meos et redimas de corruptione uitam meam et corones me in miseratione et misericordia et saties in bonis desiderium meum, qui conpressisti a timore tuo superbiam meam et mansuefecisti iugo tuo ceruicem meam. et nunc porto illud, et lene est mihi, quoniam sic promisisti et fecisti; et uere sic erat et nesciebam, quando id subire metuebamSed numquid, Domine, qui solus sine typho dominaris, quia solus verus Dominus es qui non habes dominum; numquid hoc quoque tertium tentationis genus cessavit a me, aut cessare in hac tota vita potest? 59. Timeri et amari velle ab hominibus, non propter aliud, sed ut inde sit gaudium, quod non est gaudium, misera vita est, et foeda jactantia. Hinc fit vel maxime non amare te, nec caste timere te. Ideoque tu superbis resistis, humilibus autem das gratiam ; et intonas
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑaliquã considerationẽ inte assurgere
aut totum contempnere atq: transire uanꝰ
hebesco quid cumme domi sedentẽ stelio
muscas captans uel aranea r&ib: suis in ru¬
enes implicans sepeintentũ facit num quia
pacrua sunt animalia ideo non res eadem
geritur : pergo inde ad lacudandum te
creatorem mirificum atq: ordinatorem
rerum omniũ Sed non inde esse intentꝰ
incipio aliud est cito surgere aliud est
non cadere. Et talib: uita mea plena est
&uana spesmea magna ualde misđia tua
Cum enim huiuscemodi rerum comcep¬
taculum sit cornr̃m & portat copiosȩ
uanitatis cateruas hinc & orationes nr̃ȩ
saepe interrumpuntur atq: turbant᷑
& ante conspectũ tuũ dumad aurestuas
uocem cordis intendimus nescio unde
inruentib: nugatoriis cogitationib: res¬
36. tanta p̃ciditur. Numquid &iam hoc int̃
contemnenda deputabimus: aut aliquid
nos reduc& inspem nisi nota misđiatuã
exparte mutaueris. quime primitus

Expanded text:
per aliquam considerationem in te adsurgere per aliquam considerationem in te adsurgere aut totum contemnere atque transire, uanus hebesco. quid cum me domi sedentem stelio muscas captans uel aranea retibus suis inruentes inplicans saepe intentum me facit? num quia parua sunt animalia, ideo non res eadem geritur? pergo inde ad laudandum te, creatorem mirificum atque ordinatorem rerum omnium, sed non inde intentus esse incipio. aliud est cito surgere, aliud est non cadere. et talibus uita mea plena est et una spes mea magna ualde misericordia tua. cum enim huiuscemodi rerum conceptaculum fit cor nostrum et portat copiosae uanitatis cateruas, hinc et orationes nostrae saepe interrumpuntur atque turbantur, et ante conspectum tuum, dum ad aures tuas uocem feordis intendimus, nescio unde inruentibus nugatoriis cogitationibus res tanta praeciditur. Numquid etiam hoc inter contemnenda deputabimus aut aliquid nos redducet in spem nisi nota misericordiex parte mutaueris, qui me primitus
Abbreviated transcription (Latin):
suggestionũ machinationib agit inimicus
Sed obsecrote ꝑregem nr̃m & patriam ibrł
simplicem castam ut quem ad modum
a me longe est ad ista consensio ita sit semꝑ
longe atq: longius. Pro salute aũt cuiusquã
cumte rogo alius multũ differens finis
est intentionis meae & tefaciente quoduis
damihi & dabis libenter sequi
Uerum tam̃ inquam multis minutis simis
& contemptibilib reb: curiositas quotidiȩ
nr̃a tempt&ur & quam sȩpe labamur
quis enumerat: Quotiens narrantes
in ania primo quasi toleramus neof¬
fendamus infirmos. Deinde paulatim
libent̃ aduertimus canem currentẽ
post leporem. iamnon ex pecto cum in
circosit. atuero inagro sicasu transeã
auertit me fortassis & abaliqua magna
cogitatione atq: ad se conuertit illa ue¬
natio non deuicre cogens corpore
iumenti sed cordis indinatione & nisi
iam mihi demonstrata infirmitate meo
cito ammoneas. Aut ex ipsauisione

Expanded text:
suggestionum machinationibus agit inimicus suggestionum machinationibus agit inimicus sed obsecro te per regem nostrum et patriam Hierusalem simplicem, castam, ut quemadmodum a me longe est ad ista consensio, ita\' sit semper longe atque longius. pro salute autem cuiusquam cum te rogo, alius multum differens finis est intentionis meae, et te faciente quod uis das mihi et dabis libenter sequi., Verum tamen in quam multis minutissimis et contemtibilibus rebus curiositas cotidie nostra temtetnr et quam saepe labamur, quis enumerat? quotiens narrantes inania primo quasi toleramus, ne offendamus infirmos, deinde paulatim libenter aduertimus. canem currentem post leporem iam non specto, cum in circo fit; at uero in agro, si casu transeam, auertit me fortassis et ab aliqua magna cogitatione atque ad se conuertit illa uenatio, non deuiare cogens corpore iumenti, sed cordis inclinatione, et nisi iam mihi demonstrata infirmitate mea cito admoneas aut ex ipsa uisione
Abbreviated transcription (Latin):
miraculis hinc ad perscrutanda naturȩ quȩ 3 .6¬
p̃ternos est operata proceditur quae scire nibil
prodest łtnihil aliud quam scire homines
cupiunt hinc &iam siquidem eodem ꝑuerse
scientiȩ sine ꝑartes inagicas quaceritur hinc
&iam in ipsa seligione ds temptatur cum
signa & prodigia flagitantur non adali¬
quã salutem sed ad solam experientiam
desiderata in hactã in mensa silua plena
insidiarũ &periculorũ Ecce multa p̃cide¬
rim &a meo corde dispulerim sicut donasti
me facere ds̃ salutis meȩ. Attam̃ quando
audeo dicere cum circum quaq: quotidianã
uitã nr̃am tam multa huius generis circũ¬
strepant . ꝓuando audeo dicere nulla se tali
me intentũ fieri ad spectandũ & uana cura
capiendum sane me iamtheatro nomn ra¬
piunt nec curo nosse transitus siderum
Nec anima mea umquã responsa quȩ siuit
umbrarum om̃a sacrilega sacramenta
tũ ac simplicẽ debeo quantis mecum

Expanded text:
miracula. hinc ad perscrutanda naturae, quae prmiracula. hinc ad perscrutanda naturae, quae praeter nos non est, operata proceditur, quae scire nihil prodest et nihil aliud quam scire homines cupiunt. hinc etiam, si quid eodem peruersae scientiae fine per artes magicas quaeritur. hinc etiam in ipsa religione deus temptatur, cum signa et prodigia flagitantur non ad aliquam salutem, sed ad solam experientiam desiderata. In hac tam immensa silua plena insidiarum et periculorum ecce multa praeciderim et a meo corde dispulerim, sicuti donasti me facere, deus salutis meae; attamen quando audeo dicere, cum circumquaque cotidianam uitam nostram tam multa huius generis rerum circumstrepant, quando audeo dicere nulla re tali me intentum fieri ad spectandum et uana cura capiendum? sane me iam theatra non rapiunt, nec curo nosse transitus siderum, nec anima mea umquam responsa quaesiuit umbrarum: omnia sacrilega sacramenta tum ac simplicem debeo, quantis mecum
Abbreviated transcription (Latin):
quid oleat uide quid sapiat uide quamdurũ
sit Ideoq: generalis experientia sensuũ
concupiscentia sicut dictum est oculorum
uocatur. quia uidendi officiũ inquo primatũ
oculi tenent. Etiam c&eris sensus sibi
desimilitudine usurpant cum aliquid cogni¬
tionis explorant. Ex hoc aũt euidentius dis¬
cernitur quid uoluptatis quid curiositatis
agactur ꝑ sensus quod uoluptas pulchra
canora suauia sapida lenia sectatur.
curiofitas aũt &iam his contraria temptan¬
di causa non adsubeunda molestiã sed ad ex¬
periendi noscendiq: libidinem. quidenim
uoluptatis hab& iuidere in laniato cadauere
quod exhorreas : & tam̃ sicubi iaceat concur¬
runt ut contristentur ut palleant. Timeni
&iã ne in somnis hoc uidecent. quacsi quis quã
eos uigilantes uidere cofgerit aut pulebri¬
tudinis ulla fama ꝑsua serit. ita & in c&eris
sensib: quȩpsequi longum est ex hoc morbo
cupiditatis inspectaculis exhibentur quȩ q

Expanded text:
quid oleat, uide quid sapiat, uide quam durum quid oleat, uide quid sapiat, uide quam durum sit. ideoque generalis experientia sensuum concupiscentia, sicut dictum est, oculorum uocatur, quia uidendi officium, in quo primatum oculi tenent, etiam ceteri sensus sibi de similitudine usurpant, cum aliquid cognitionis explorant Ex hoc autem euidentius discernitur, quid uoluptatis, quid curiositatis agatur per sensus, quod uoluptas pulchra, canora, suauia, sapida, lenia sectatur, curiositas autem etiam his contraria temptandi causa non ad subeundam molestiam, sed experiendi noscendique libidine. quid autem uoluptatis habet uidere in laniato cadauere quod exhorreas? et tamen sicubi iaceat, concurrunt, ut contristentur, ut palleant. timent etiam, ne in somnis hoc uideant, quasi quisquam eos uigilantes uidere coegerit aut pulchritudinis ulla fama persuaserit. ita et in ceteris sensibus, quae persequi longum est. ex hoc morbo cupiditatis in spectaculis exhibentur quaeque
Abbreviated transcription (Latin):
Aliquando non sentientẽ quia suspensius
incideram. aliquando cum dolore quia
iam in hȩseramł huc accedit alia forma
temptationis multiplicius periculosa
Pra&̃ eã enim concupiscentiam carnis
quȩ in est indelectatione omniũ sensuũ
& uoluptatum . cui seruientes depercunt
qui longe sefaciunt ate in est animȩ ꝑ eosdẽ
sensus corporis quȩdam non se oblectandi
in carne sed experiendi ꝑ carnem Uana
& curiosa cupiditas nomine cognitionis
& scientiȩ palliata quae qm̃ in app&itu
noscendi est oculi aũt sunt ad noscendũ
insensibus principes. concupiscentia
oculorũ eloquio diuino appellara est
utimur aũt boc uerbo &iam incleris
sensib: cumes ad cognoscendũ intendimus
Neque enim dicimꝰ audi quidutil& aut ol fac
quam niteat. aut gusta quam splendeat
aut palpa quam fulgeat uideri enim
dicuntur haccom̃a dicimus aũt non solũ
uide quid luceat quod solioculi sentire
possunt. Sed &iam uide quid son& uide

Expanded text:
aliquando non sentientem, quia suspensus aliquando non sentientem, quia suspensus incideram, aliquando cum dolore, quia iam inhaeseram. Huc accedit alia forma temptationis multiplicius pericusa. praeter enim concupiscentiam carnis, quae inest in delectatione omnium sensuum et uoluptatum, cui seruientes depereunt qui longe se faciunt a te, inest animae per eosdem sensus corporis quaedam non se oblectandi in carne, sed experiendi per carnem uana et curiosa cupiditas nomine cognitionis et scientiae palliata. quae quoniam in appetitu noscendi est, oculi autem sunt ad noscendum in sensibus principes, concupiscentia oculorum eloquio diuino adpellata est. utimur autem hoc uerbo etiam in ceteris sensibus, cum eos ad cognoscendum intendimus. neque enim dicimus: audi quid rutilet, aut: olefac quam niteat, aut: gusta quam splendeat, aut: palpa quam fulgeat: uideri enim dicuntur haec omnia. dicimus autem non solum: uide quid lucet, quod soli oculi sentire possunt, sed etiam: uide quid sonet, uide
Abbreviated transcription (Latin):
sisq figmentis atq: his usum necessariũ
atq: moderatum & picm significationem
longe trans gredientib: adiderunt homi¬
nes aedin lecebras oculorum forces se¬
quentes qđ faciunt in tus relinquentes
cquo faccti sunt & ex terminantes quod
hinctibi dico hymnum & sacrifico laudẽ
sci ficatorimeo qm̃ pulchra traiecta
ꝑ conimas inmanus crtificiosas. ab illac
pulchritudine ueniunt quȩ suꝑ animas
est cuisus pirat anima mea die ac nocte
Sed pulchritudinum exteriorum ope¬
rectores & sec tactores. Inde trahunt
cpprobandi modum. nonccũt̃ in detra¬
hunt uten dimodum &ibiẽ & ñ uident eũ
ut non eant longius & fortitudinem
suam ad tecusto diart nec eam spargant
indeliciosas lussitudines. ł go autem
haec loquens atq: discernens &iam istis
pulchris gressum in necto. Sed tu euellis
dñe euellistu qm̃ miseri cordiatua ante
oculos meos est Namego capior misera¬
biliter & tue uellis misericorditer

Expanded text:
sisque figmentis atque his usum necessarium sisque figmentis atque his usum necessarium atque moderatum et piam significationem longe transgredientibus addiderunt homines ad inlecebras oculorum, foras sequentes quod faciunt, intus relinquentes a quo facti sunt et exterminantes quod  meum, etiam hinc tibi dico hymnum et sacrifico laudem sacrificatori meo, quoniam pulchra traiecta per animas in manus artificiosas ab illa pulchritudine ueniunt, quae supra animas est, cui suspirat anima mea die ac nocte. sed pulchritudinum exteriorum operatores et sectatores inde trahunt adprobandi modum, non autem inde trahunt utendi modum. et ibi est et non uident eum, ut non eant longius et fortitudinem suam ad te custodiant nec eam spargant in deliciosas lassitudines. ego autem haec loquens atque discernens etiam istis pulchris gressum innecto, sed tu euelles, domine, euelles tu, quoniam misericordia tua ante oculos meos est. nam ego capior miserabiliter, et tu euelles misericorditer
Abbreviated transcription (Latin):
socorde racdiccuit & nepotibus suis ex
io seph diu ex hacs mystice manus non sicut
pater eorum foris corrigebat. sed sicut
ipse intus discernebat imposuit. Ipscc est
lux una est & unumom̃s quiuident &
amant ecm. atistaccorporcclis dequa
lo quebar in lecebrosc ac periculosa dul¬
cedine condituitam scłi cȩcis amatoribus
quicũt & deipsa lccudaretenorunt ds
crector omnium cessũ munte com in hẏm¬
notuo. assumuntur abe in somnosuo.
Sic eẽcupio resisto seductionib: oculorum
neimplicentur pedes mei. quib: ingredior
uicitucom. & erigo cdte inui sibiles ocu¬
los ut tu ȩuellas delaqueo pedesmeos
łusubinde euellis eos ncm in lacqueantur
tu non cesscos euellere. ego aũt crebro hae¬
reo ubiq spcrsis insidus. Qm̃ non dormies
neq: dormitabis. quicusto dis isrł. quem
innumercbilia uarus artib: &opificiis
inuestib: calciamentis uccsis & huiuscemo¬
di facbricationibus picturis &icm diuer¬

Expanded text:
so corde radiauit. et nepotibus suis ex so corde radiauit. et nepotibus suis ex Ioseph diuexas mystice manus, non sicut pater eorum foris corrigebat, sed sicut ipse intus discernebat, imposuit. ipsa est lux, una est et unum omnes, qui uident et amant eam. at ista corporalis, de qua loquebar, inlecebrosa ac periculosa dulcedine condit uitam saeculi caecis amatoribus. cum autem et de ipsa laudare te norunt, deus creator omnium, assumunt eam in hymno tuo, non assumuntur ab ea in somno suo: sic esse cupio. resisto seductionibus oculorum, ne inplicentur pedes mei, quibus ingredior uiam tuam, et erigo ad te inuisibiles oculos, ut tu euellas de laqueo pedes meos. tu subinde euelles eos, nam inlaqueantur. tu non cessas euellere, ego autem crebro haereo in ubique sparsis insidiis, quoniam non dormies neque dormitabis, qui custodis Israel. Quam innumerabilia uariis artibus et opificiis in uestibus, calciamentis, uasis et cuiuscemodi fabricationibus, picturis etiam diuer