comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ħ plane ei imputare pot̃ cur enu hr̃de
nõ sc̾psenint potuit n. scͥtus hr̃s ĩ por¬
sessionẽ mitti. ex clausula deuentre ⁊̃
poisessionẽ mictendo. Item natus sccm
tabłas . ꝓ᷑. hr̃e. sinnli mõ eum  qͣui pon
testam̃tum mat̾s factũ exsectouenre
extͣctus ⁊ posse q̃n dico S quis et huᷤᷤ¬

Expanded text:
 plane ei imputare potest, cur cum heredem non scripserit: potuit enim scriptus heres in possessionem mitti ex clausula de uentre in possessionem mittendo: item natus secundum tabulas haberet. simili modo et eum, qui post testamentum matris factum exsecto uentre extractus
Abbreviated transcription (Latin):
distͣxit ⁊ puto posse res uendicare nisi
emptores regressum ad bone fidi̾ pos
sessore̾ hñt. & tñ si is qui uendidit pa¬
ratus sit defende̾ hedicatẽ ut pm̃ atq
si possid conueniatur incipit exceptio
poclt dici exceptõne eum sb̾moneri
Nlam ⁊ si id ꝙ adebitorib exegit posses
uetone fidĩ possessor suue p̾do fuit qͥ debi¬
tum ab hiis abhiis exeg̾at ⁊ ipo uĩe
eos liba̾ri. Petitio hr̃ditatis. ⁊ si in tem
acliositi. ht̃ tñ p̾stationes quasdam ꝑ¬
sonales. ut puta eoꝵ q̃ adebitoribus
sunt exacta. Itemp̾tioꝵ. Hoc senatꝰ¬
consultũ ad peticõ hr̃ditatis fcm̃ ⁊̃ in famibe
heiscunde iudicio locum habe̾ plac. netes

Expanded text:
distraxit? et puto posse res uindicari, nisi emptores regressum ad bonae fidei possessorem habent. quid tamen si is qui uendidit paratus sit ita defendere hereditatem, ut perinde atque si possideret conueniatur? incipit exceptio poterit dici exception‹e› eum summoueri. nam et si id quod a debitoribus exegit possesue bonae fidei possessor siue praedo fuit qui debitum ab his exegerat, et ipso iure eos liberari. Petitio hereditatis, etsi in rem actio sit, habet tamen praestationes quasdam personales, ut puta eorum quae a debitoribus sunt exacta, item pretiorum. Hoc senatuconsultum ad petitionem hereditatis factum etiam in familiae herciscundae iudicio locum hab
Abbreviated transcription (Latin):
uus traiamns r̾psit differendꝰ de lib̾¬
tate iudicium donec de moffoso udi¬
cium aut inducatur. aut firiem ac¬
cipiat.Ita demũ sustinent᷑ lib̾alia u¬
dicia. Si de in officioso uidiciũ iam cõ¬
destatum eit. Ceti si nõ contestet

Expanded text:
uus Traianus rescripsit differendum de libertate iudicium, donec de inofficioso iudicium aut inducatur aut finem accipiat. Ita demum autem sustinentur liberalia iudicia, si iam de inofficioso iudicium contestatum est: ceterum si non conte
Abbreviated transcription (Latin):
huic illud annotatui ꝙ de lib̾tatib et
legatis adiatur slam cum mofticiosiĩ
testam̃tũ arguitur nichil ex eo destd̃ ual
gata̾iis incͥ sc̾pcos hr̃des. ⁊ eum q̃ demos¬
ficio so testam̃to agcit adesse ⁊̃ legatarios
⁊ uoluntatẽ defuncti tueri const̾itutũ ẽ cisd
ꝓnũciatũ fu̾t de mofficioso testam̃to ma¬
tris. spurii ꝗq̃ filii dece possont.qmuis
mstituta inofficiosi testam̃ti accusatõne

Expanded text:
hic illud adnotatum quod de libertatibus et legatis adicitur: nam cum inofficiosum testamentum arguitur, nihil ex eo testamento ugatariis inter scriptos heredes et eum qui de inofficioso testamento agit: adesse etiam legatarios et uoluntapronuntiatum fuerit. De inofficioso testamento matris spurii quoque filii dicere possunt. Quamuis instituta inofficiosi testamenti accusatione
Abbreviated transcription (Latin):
testam̃to filius agens detessit in hede
relicto ego q he̾ditariam cansam ꝑegi
⁊ uictus sum id qd̾ michi eo destamẽto
relictũ ẽ ñ ꝑdamutiq siiam defuctus
age̾ coꝑat. Ĩtem si arrogaui eum qͥ ĩsti¬

Expanded text:
testamento filius agens decessit me herede relicto, egoque hereditariam causam peregi et uictus sum: id quod mihi eo testamento relictum est, non perdam: utique si iam defunctus agere coeperat. Item si adrogaui eum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑata. Et si quidꝰ peccimi a hr̃ditaria
sunt comꝑata sine dubio uenient. si
uero non peccimia hr̃dicana uendendũ
erit ⁊ puto ⁊̃ hec penire simagna
utilitas hr̃ditatis u̾setur P̾ci ĩ scil¬
⁊ restituto hr̃de. s non om̃ia q̃ hrdi¬
taria pectania comꝑata st̃ in hr̃ditatiᷤᷤ

Expanded text:
parata. et si quidem pecunia hereditaria sint comparata, sine dubio uenient: si uero non pecunia hereditaria, uidendum erit: et puto etiam haec uenire, si magna utilitas hereditatis uersetur, pretium scilicet restituturo herede. Sed non omnia, quae ex hereditaria pecunia compa
Abbreviated transcription (Latin):
Auł .i.xui. ad plautium.o  ⁊ si resti¬
tuatur ei hr̃ditas extrebelliano actio
in eum non dabitur. siue sponte. sui
coactus hr̃es eam adierit. Commodiꝰ
est .n. reddi quid̾ ei hr̃dicatatẽ ꝓm̃ aut¬
tp̃r legatõis adhibu̾it. ⁊ restitiu̾ q datur
in fidei ꝯmissariũ actio. nec exceptõ tre¬
belliam obstat ex ꝑsona legati. qr ħ le¬
gati ꝑsone bñficiũ est. x qnib autẽ
non cogetur legatus uidiciũ accipere
nec ir̃are cogendꝰ ẽ dare nõ oport̾e
succedit. Ediũ nomine legatus dap¬
in iñ fecti ꝓmitt̾e d. aut uicinũ admit¬
tẽ in possessionẽ. S ⁊ si dies actõnis exi¬
turaerit cansa cognita ad u̾sus eum
indiciũ p̾tor dare d. ut lis cnteste᷑
ita ut inꝓuniciam tnfferat᷑ . Sͥ pat̾

Expanded text:
imo ad Plautium. Sed et si restituatur ei hereditas ex Trebelliano, actio in eum non dabitur, siue sponte siue coactus heres eam adierit: commodius enim est reddi quidem ei hereditatem, pore legationis adierit et restituerit, datur in fideicommissarium actio, nec exceptio Trebelliani obstat ex persona legati, quia hoc legati personale beneficium est. Ex quibus autem causis non cogitur legatus iudicium accipere, nec iurare csuccedit. Aedium nomine legatus damni infecti promittere debet aut uicinum admittere in possessionem. Sed et si dies actionis exitura erit, causa cognita aduersus eum iudicium praetor dare debet, ut lis contestetur ita, ut in prouincia‹m› transferatur. Si p
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃tũ inrĩs accusar. Oi p̾r eis lega¬
tum ex testam̃to m̃ris accepiss. uel
adñsus hr̃ditatẽ qmꝙͣ ñ eus esset
potestate. nec ꝓhib̾i patrem dixi uie
filii accusare. nam indignatio filii ẽ
et q̃rebatur si non obtimuiss mac¬
cusando an quid̾ pac̾ datum publica¬
retur qm̃ alii cõmodũ ictorie parat

Expanded text:
legatum ex testamento matris accipiet uel adisset hereditatem, quamquam in eius esset potestate: nec prohiberi patrem dixi iure filii accusare: nam indignatio filii est. Et quaerebatur, si non optinuisset in accusando, an quod patri datum est publicaretur? quoniam alii commodum uictoriae parat
Abbreviated transcription (Latin):
insticuit. fuio legatum dedit eodꝰ cesta¬
m̃toita cauit eadꝰ omĩa q̃ sup᷑ dari fi¬
eri iussi ea dari fi̾ uolo ab om̃i herede
bonoꝵue possessdre qui m̾erit ⁊ iure m¬
cestato. Itemq dan uisso̾ ea uti dantin
fiantq efidĩ eius ꝯmitto q̃sitũ ẽ s
soror centum iurali uidicio obtimñt
successuros credat fidĩ ꝯmicte̾ poisit iꝵ¬
posse. pauł nocat. ꝓbet autẽ nec fidei¬
ꝯmissa ab intestato dari debi quasi a
datis prẽ p̾cito uita decessit. In q̃stio¬
ne de mosfolo testam̃to p̾cedente cã fi¬
lioꝵ pat̾s intencio adhuc pend. ꝙsice

Expanded text:
instituit, filio legatum dedit: eodem testamento ita cauit: 'Ea omnia quae supra dari fieri iussi, ea dari fieri uolo ab omni herede bonorumue possessore qui mihi erit etiam iure intestato: item quae dari iussero, ea uti dentur fiantque, fidei eius committo.' quaesitum est, si soror centumuirali iudicio optinuerit, successuros credat, fidei committere possitposse. Paulus notat: probat autem nec fideicommissa ab intestato data deberi, quasi a redatis patre praeterito vita decessit. in quaestione de inofficiosi testamenti praecedente causa filiorum pa
Abbreviated transcription (Latin):
siumis aut alt̾. s si om̃s iudices muta
essent tũi ⁊ rem eanda⁊ iudiciũ idẽ qd
nire ut ꝑtib cominutatis eadꝰ res ee
exuri maretur . s ⁊ multis cecͥs rebus
essent. ⁊ ppłm eundꝰ ħ tp̃r pputari. qui
abhinc .e. amis fuiss. cum exilł nemo
tumc uiue̾t Itemq nauẽ. si adeo suꝑ
decta ẽet ut nulla tabula ead̾ ꝑmaner
q̃ nõ noua fuiss. nichominꝰ eand end¬
existimari. & si quis putar ptib com¬

Expanded text:
si unus aut alter, sed et si omnes iudices mutati essent, tamen et rem eandem et iudicium idem quod nire, ut partibus commutatis eadem res esse existimaretur, sed et in multis ceteris rebus: essent: et populum eundem hoc tempore putari qui abhinc centum annis fuissent, cum ex illis nemo nunc uiueret: itemque nauem, si adeo saepe refecta esset, ut nulla tabula eadem permaneret quae non noua fuisset, nihilo minus eandeexistimari. quod si quis putaret partibus com
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ fructus medio tp̃r cogetur Si
quis irritum dicati tẽstam̃tũ uł tupt̃
⁊ in officiosum conditio ei deferri debe¬
at utrum pͥus mone̾ uol: Si filius
exhr̃datus in possessione sit hr̃ditaciᷤᷤ
non possideret s petet. meminisse añ¬

Expanded text:
 fructus medio tempore cogere. Si quis et irritum dicat testamentum uel ruptum et inofficiosum, condicio ei deferri debet, utrum prius mouere uolet. Si filius exheredatus in possessione sit hereditatis,non possideret, sed peteret. Meminisse a
Abbreviated transcription (Latin):
sessor ess ħ̾rditatis nonne uidicuim
suscepturus. ⁊ erat iñ arbit̾o eius qͥ
dicii de moffiçioso testam̃do ab ip̃o lu¬
bona fide imploretur iudiciũ de desta¬
mento. ⁊ si id dephendit pstand̾ modi

Expanded text:
esset hereditatis nomine iudicium suscepturus et erat in arbitrio eius, qudicii de inofficioso testamento ab ipso Libona fide imploretur iudicium de testamento: et si id depraehenderit, praesti
Abbreviated transcription (Latin):
assit tunc c̾amiducendꝰ erit edictit¬
presentẽ ꝓnimaabitmr. enrtõducto e¬
dicto in deamus an amplius reus
di appłł non esse audiendꝰ. Sĩ uoiurar
continnatiã desiit siminꝰ andietur

Expanded text:
assit, tunc circumducendum erit edictpraesentem pronuntiabitur. Circumducto edicto uideamus an amplius reus si appellet non esse audiendum, si modo per contumaciam defuit: si minus, audietur
Abbreviated transcription (Latin):
dan actionẽ. ad hr̃dem n qeri n xretit
Pexiguum p̾cium hñte o ⁊ si retẽta
cta qriͣtitate resticuere rogatus. Ide
ent dicendumi. plane si accepta cta
ptitate ⁊ esticu̾e rogatus ẽ. nõ putat pa¬
pinianus abhr̃de petendam hr̃ditatẽ qm̃¬

Expanded text:
xpedit perexiguum pretium habente. Sed et si retenta certa quantitate restituere rogatus sit, idem erit dicendum. plane si accepta certa quantitate restituere rogatus est, non putat Papinianus ab herede petendam hereditatem
Abbreviated transcription (Latin):
bitur ab hac actoe̾. Si astatu libs exhe̾¬
dacus peccimiam pete̾ ceꝑit indiꝰ agno¬
uisse parandis officiũ.: Sicum filiuᷤ
ademptũ legatum instituit pete̾ sub¬
motus repetica m̃officiosi qrela p̾sc̾ptõe
reinouendꝰ ñ ẽ. qmuis .n. agendo testa

Expanded text:
bitur ab actione. Si a statulibero exheredatus pecuniam petere coeperit, uideri adgnouisse parentis iudicium. Si cum filius ademptum legatum instituerit petere, summotus repetat inofficiosi querellam, praescriptione remouendus non est: quamuis enim agendo test
Abbreviated transcription (Latin):
ciari p̾cepit̃. s resticui ei lib̾tͣatẽ
cub ꝓiũ complłendus eĩt manumitte
cum qui se mĩmis siis redemit s si
Latit erempla senatus consultoꝵ ad fi¬
indua oportet

Expanded text:
cipit, sed restitui ei libertatem proinde compellendus erit manumittere eum qui se suis nummis redemit. sed et si latitet, exempla senatus consultorum ad fiinduci oportet
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ .l.xiii. ad edictũ. ciendũ
est freꝙ̃tes esse in officiosi q̃relas. om̃ib
enim tam parentib qm lib̾is de mosti¬
cioso lic disputare. Cognati n. ꝓprii
eune sumptib manib non uerarent
cum optinsore speciem non laborent

Expanded text:
 decimo ad edictum. Sciendum est frequentes esse inofficiosi querellas: omnibus enim tam parentibus quam liberis de inofficioso licet disputare. cognati enim proprii si se sumptibus inanibus non uexarent, cum optinere spem non haberent
Abbreviated transcription (Latin):
ta debite portõnis susfic᷑ ad exeludẽqͣ
qrelamuidendꝰ erit an ex hrdatus pt
faciat a non q̃nitur ut puto sims ouõ
delo̾ s dimidiam pete ꝓinde sisintex
duob filiis nepores. ex uno plures to
⁊t ex ilł semiunciam atclam excludit
Quarta ande̾ accipitur sal deducto
stitutus est idõ ñ pot dice̾ in officiosuĩ
q ht̃ faoldiam. facildia autẽ lib̾tates
non minu it. pot̃ dici deductis libeatib
qrͣtam m̃cundam. Cum igcitur pla¬
cet qͣrtam minui ꝑ lb̾tate eueniet
dando eis lib̾tatẽ mosficiosi ãrela ex¬
cludit. nisi forte hic suiꝰ sinõ fiu̾t̾ in
tit hr̃ditatẽ.⁊ ad subititutum tñsinntẽ
q̃relam inoffĩciosi instituet. uł ab in¬
testato atͣ edã penã ht̃ hrͣditatẽ. Si cõ¬
tulib̾ uenit dedit. ⁊ pot̃ dici ercludie¬
uen maxime si hr̃dem ei uusserat dare
Cetͥm si legatarium nunꝗd semel nata
mofiçiosi q̃relam nõ pimat oblatio¬

Expanded text:
onis sufficit ad excludendam querellam, uidendum erit an exheredatus partem faciat qui non queritur: ut puta sumus duo fdebeo, sed dimidiam petere. proinde si sint ex duobus filiis nepotes, ex uno plures, tres unum ex illis semuncia querella excludit. Quarta autem accipietur scilicet deducto nstitutus est, ideo non potest dicere inofficiosum, quia habet Falcidiam, Falcidia autem libertates non minuit: potest dici deductis libertatibus quartam ineundam. cum igitur placet quartam minui per libertates, eveniet dando eis libertatem inofficiosi querellam excludat: nisi forte hic filius, si non fuit in tit hereditatem et ad substitutum transmittens querellam inofficiosi instituet, uel ab intestato citra edicti poenam habeat hereditatem. Si contuliber dedit. et potest dici excludi eum, maxime si heredem ei iusserat dare: ceterum si legatarium, numquid semel natam inofficiosi querellam non peremat legat
Abbreviated transcription (Latin):
ctum fui̾t unũ S sabinꝰ. ⁊ cassius
partẽ qͣrtam peti debuisse. Qui incer¬
tum ess ancres nasce̾ntur nec reꝵ na¬
turam intuandam in qͣ omĩa cta es¬
sent. cum futura utiq flerent. s nr̃ã

Expanded text:
 sed Sabinus Cassius partem quartam peti debuisse, quia incertum esset an tres nascerentur: nec rerum naturam intuendam, in qua omnia certa essent, cum futura utique fierent, sed nostram
Abbreviated transcription (Latin):
uł filius exc̾c nauim uł cauponam
uł stabulum. ꝓuto hanc actiõ in solidũ
eos pati debẽ qͣi om̃ia q̃ ibi contingũt in
solidum receꝑint . i ip̃i qͦ̃ dñ¬
uirisditõi ⁊ consẽ¬
ciant int̾ consenti¬
entes cuiꝰms iudi¬
cis qui tribimali
p̾eit uł aliam uir̃¬

Expanded text:
uel filius exercent nauem uel cauponam uel stabulum, puto etiam hanc actionem in solidum eos pati debere, quasi omnia, quae ibi contingunt, in solidum receperint. LIBER QUINTiurisdictioni et consentiant: inter consentientes cuiusuis iudicis, qui tribunali praeest uel aliam i
Abbreviated transcription (Latin):
mõii in ꝓuincia sit. dici o rome esse
p̾stand̾. nec .n. iu̾simile ẽ testatorẽ qͥ
honorẽ hĩtũ uoluis hiis quib ip̃e re¬
liqͥt tam modica fidiꝰ ꝯmissa in piĩ¬
nõ debe̾ p̾scribi ei qui petit qiͣ manor
pars hr̃ditatis alibi sit. S si nõ fidi̾¬
ꝯmissimm petat᷑ eo loci. s fidiꝰ ꝯmisso
loci actñ iubend̾ satusdare qͥan uetetur
cum satis nõ dedit mittatur adu̾sanꝰ
in possessionẽ fidĩꝰ. ẜuandi causa.¬

Expanded text:
Romae esse praestandum: nec enim uerisimile est testatorem, qui honorem habitum uoluit his quibus reliquit tam modica fideicommissa, in prouinnon debere praescribi ei qui petit, quasi maior pars hereditatis alibi sit. Sed si non fideicommissum petatur eo loci, sed fideicommisso loci, attamen iubendum satisdare. quid enim ueretur, cum, si satis non dederit, mittatur aduersarius in possessionem fid
Abbreviated transcription (Latin):
s cum satisdatõne nec ille uidetur
positi . ⁊ cõmodati ob eam cãm cõpe¬
te̾ actõ non dubitatur. Si q̾salio
iudicõ acturus iudicatũ soluis sacis
acceꝑit. deinde in alio iudicio aga
non cõmitdetur stipło quia de alia
re cautũ uidecur.
cilium huĩt. non ubi instrm̃ dotale
conse̾ptũ ẽ nec .i. id genus ccͣtus ẽ

Expanded text:
sed cum satisdatione: nec ille uidetur positi et commodati ob eam causam competere actionem non dubitatur. Si quis alio iudicio acturus iudicatum solui satis acceperit, deinde in alio iudicio agat, non committetur stipulatio, quia de alia re cautum uidetur. cilium habuit, non ubi instrumentum dotale conscriptum est: nec enim id genus contractus est,
Abbreviated transcription (Latin):
Da .uii.R.u enditor abemptore de¬
nunciat᷑ ⁊t eum euirtonis nomine
defenderz dixit se priuiliũ habere sui
iudicis. queritur an possit lidem ab eo
iudice ap quem int̾ petitorẽ ⁊ empto¬
gem cepta ẽ ad suũ iũdicẽ reuocare..
sequi sołe Iudices apfide dati solẽt
liqͦ petatur isq dicat alibiesse maiorẽ
ꝑtem hr̃ditatis. non erit ad p̾statõ cõ¬
pellendꝰ ⁊ ida multis constitõib caue¬
tur ut ibi petatur fidĩ ꝯmissimi uibi
eno. sim ea ꝓuricia u̾ fidi ꝯmissũ peti¬
cuit. Q nichil fac̾e eris alieni eñ nom̃
locisit᷑ es alienum. O inilsoꝵ facul¬
tatum. Es n. alienum patrimoniim
tocum iñ mine̾ constaq. non c̾ti loci fa¬
cultatem. Ꝙ tñ si forte c̾tis onerib
destinatũsunt id pat̾monũm. ut pu
familias iusserat nł tributis. uł quib¬
dam aliis mexasabilib honorib an̾
possit pͥscnptõlecum hr̃e. hic putem
iustius dici locum hr̃e a rescptu
est ut illic fidiꝰ ꝯmillum pe̾tatur ubi

Expanded text:
um. Uenditor ab emptore denuntiatus, ut eum euictionis nomine defenderet, dicit se priuilegium habere sui iudicis: quaeritur, an possit litem ab eo iudice, apud quem res inter petitorem et emptorem coepta est, ad suum iudicem reuocare. Psequi solere. Iudices a praeside dati solent liquo petatur isque dicat alibi esse maiorem partem hereditatis, non erit ad praestationem compellendus: et ita multis constitutionibus cauetur, ut ibi petatur fideicommissum, ubi eno: si in ea prouincia, ubi fideicommissum peticuit nihil facere aeris alieni nomen, cum non loci sit aes alienum, sed uniuersarum facultatium: aes enim alienum patrimonium totum imminuere constitit, non certi loci facultates. quid tamen si forte certis oneribus destinatum si‹t› id patrimonium, ut pufamilias iusserat, vel tributis vel quibusdam aliis inexcusabilibus oneribus, an possit praescriptio locum habere? hic putem iustius dici locum habere. Sed et rescriptum est, ut illic fideicommissum petatur, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
fidĩ ꝯmissi ⁊ aliis defensionib usus hãc
omi sit. postea qnͣuis ante sm̃ãm reu̾ti
texa̾s frum̃tanas emi noliu̾t qmins ma¬
lor ꝑs hr̃ditatis in ꝓuincia sit tñ rome si
debere fidĩꝰ. solui dicendꝰ ẽ. cum appari
id testatorẽ sensisse ex gñe comꝑatõnis
s ⁊ siꝓponas quibdam carissimis uir̃
argenti uł auri ponda̾ delicta ⁊ sit suffi

Expanded text:
fideicommissi et aliis defensionibus usus hanc omisit, postea, quamuis ante sententieras frumentarias emi uoluerit, quamuis maior pars hereditatis in prouincia sit, tamen Romae debere fideicommissum solui dicendum est, cum apparet id testatorem sensisse ex genere comparationis. Sed et si proponas quibusdam clarissimis uiris argenti uel auri pondo relicta et sit suffi
Abbreviated transcription (Latin):
onꝗd ꝗd̾ iudicis põta¬
te ꝑmitaitur id sp̃icitur. ũins ncccti.
sud̃ex si quid adiislis legcis p̾cepcum.
in iuidicando dolo malopͥt̾mi si̾e legẽ offẽ¬
alegato rome diu̾tit dotis nomine defendẽ¬
d̾ rome uirum responsum est

Expanded text:
idquid iudicis potestati permittitur, id subicitur iuris necessitati. Iudex si quid adversus legis praeceptum in iudicando dolo malo praetermiserit, legem offea legato Romae diuerterit, dotis nomine defendendum Romae uirum responsum est
Abbreviated transcription (Latin):
semissẽ eẽ aufe̾ndꝰ.qiͣ semis totus adhãt
flriose iudiaũ ultimũ eius dampnietui.
Cetm si quis putau̾t filia obim̃te totũ.
testam̃tũ infirmari dicendꝰ ẽ ⁊̃ institurã
ab iñtestato posse adire hr̃dicatẽ necar.
q̃ extestam̃to adiit ꝙ putat uale repu
suum eligentes. id qd̾ putant s̾ compete
non admittant qd̾ euenit in patronoq̾
indiciũ defuncti falsa opinione motus
quib appar non recte totũ hr̃ditatẽ p̾¬
ti̾tã uendi care. cum rescisso testam̃to ⁊̃ ĩ
stitute saluũ ius sit ademide hr̃ditatis.

Expanded text:
semissem esse auferendum, quasi semis totus ad hancfuriosae iudicium ultimum eius damnetur. ceterum si quis putauerit filia optinente totum testamentum infirmari, dicendum est etiam institutam ab intestato posse adire hereditatem: nec enim quae ex testamento adiit, quod putat ualere, resuum, eligentes id quod putant sibi competere, non amittant. quod euenit in patrono, qui iudicium defuncti falsa opinione motus quibus apparet non recte totam hereditatem praeteritam uindicare, cum rescisso testamento etiam institutae saluum ius sit adeundae hereditatis.
Abbreviated transcription (Latin):
tñ si eoloco qͥsit cirtaurbẽ adẽt dixit pegasꝰ
ammiccit uale̾ iussũ ꝙputoita u̾m ẽẽ si eius
sine dubio impime ei ñ parebit᷑ quã sẽtẽ¬
Si is sit locus in ꝙ̃ alt̾ ex litigatorib hone¬
ste uenire nõ possit altꝰ possit. ⁊ siñ ueĩt
qui sine sua turpitudine eouenire possit

Expanded text:
n eo loco, qui sit circa urbem, adesse iusserit? Pegasus admittit ualere iussum. quod puto ita uerum esse, si et eius sine dubio impune ei non parebitur: quam sentensi is sit locus, in quem alter ex litigatoribus honeste uenire non possit, alter possit, et is non uenerit, qui sine sua turpitudine eo uen‹i›re possit
Abbreviated transcription (Latin):
tãne aduentutelt̾ siam neminẽputo d¬
bitatur quin fi deuissor ante obligatce
sunt cognitoes. Uelliti si instrum̃ta ap̃
humanũ est ꝓpt fortuitos casus dila¬
toẽs accipi. ucluti ꝙ pat̾ litigator fiti¬
rarentes amisi̾nt ⁊ in simulib causis
cognito ad aliꝙ modum sustimꝰ. se¬
nator si negatiis ahiems se ootulit. aͣi
inpiniciam nõ debe̾ indicium recusare

Expanded text:
tionem aduenturae sunt. nam neminem puto dubitaturum, quin fideiussor ante obligationesunt cognitiones: ueluti si instrumenta litis apud humanum est propter fortuitos casus dilationem accipi, veluti quod pater litigator filiparentem amiserit, et in similibus causis cognitionem ad aliquem modum sustineri. Senator si negotiis alienis se optulerit in provincia, non debet iudicium recusare
Abbreviated transcription (Latin):
sit qͣre ibiꝰ se debebit defendẽ.⁊ Illud sci¬
end̾e̾ eum qui ita fuit obligatꝰ ut m ita
soluer .⁊ si npum̃cia habuit domicilũ
utrobiq posse cõuẽiti. ⁊ ħ ⁊ ibi. ⁊ ita ui
liano ⁊ multis aliis uidetur

Expanded text:
sit: quare ibi se debebit defendere. Illud sciendum est eum, qui ita fuit obligatus ut in Italia solueret, si in prouincia habuit domicilium, utrubique posse conueniri et hic et ibi: et ita et Iuliano et multis aliis uidetur
Abbreviated transcription (Latin):
i p̾tor inssid eum ano debiat ͦ eñas¬
retebatin adesse ⁊ ordine edictoꝵ per¬
acto ꝓminciauit absentem debereñ
marcellus notat si ꝑ dolum sciens falso
aliqͥd allegauit.⁊ ħmõ consecutũ eũ sen¬
tentiam p̾toris liquido fin̾t aꝓpbatũ exi¬
stimo debere iudicem q̾telam rei admit¬
de.⁊ auł notat. si autẽ morbo impeditꝰ
aut rei.p. causa aduocatus adesse non
potuit reus. puto uł actõne iudicati eo
casu eum deneganda uł exequi p̾torẽ
ita indicatum non debe.
nullos onisa andita excusatos esse ĩq
aliũ lecum alios esse sumptos. ⁊ q̃re

Expanded text:
i praetor iusserit eum a quo debitum petebatur adesse et ordine edictorum peracto pronuntiauerit absentem debere, nMarcellus notat: si per dolum sciens falso aliquid allegauit et hoc modo consecutum eum sententia‹m› praetoris liquido fuerit adprobatum, existimo debere iudicem querellam rei admittere. Paulus notat: si autem morbo impeditus aut rei publicae causa auocatus adesse non potuit reus, puto uel actionem iudicati eo casu in eum denegandam uel exsequi praetorem ita iudicatum non deberenullos causa audita excusatos esse inque eorum locum alios esse sumptos, et quae
Abbreviated transcription (Latin):
iudetur Iudicem dare possunt qͥb ale
sulitur ceditur .lege sic̃ ꝓconsul. isquo
cui mandata est iurdito uidicẽ dare pot᷑
ut sunt legati ꝓconsulum. Itẽ hiiqb
id more concessũ ẽ ꝓpt̾ uim imꝑii sicu̾t
p̾fectus urbis ctłq rome magrãtus.
Non autẽ om̃s iudices dan possunt abhisᷤ
cm iudicis dandi ius hñt. cadam emi
lege impediunt᷑ ne iuidices sint qͥdam
peditur qui senatus motus ẽ morib
femine scͥrui nõ qr non hñt idiciũ
d qr receptum ẽ ut ciuilib officiis n

Expanded text:
idetur. Iudicem dare possunt, quibus hoc ceditur. lege, sicut proconsuli. is quoque cui mandata est iurisdictio iudicem dare potest: ut sunt legati proconsulum. item hi quibus id more concessum est propter uim imperii, sicut praefectus urbi ceterique Romae magistratus. Non autem omnes iudices dari possunt ab his qui iudicis dandi ius habent: quidam enim lege impediuntur ne iudices sint, quidapeditur, qui senatu motus est. moribus feminae et serui, non quia non habent iudicium, sed quia receptum est
Abbreviated transcription (Latin):
ex ꝑsona rei ħ metiri qr semꝑ ne
condempnetur ħ dicunt nõ connẽis¬
se. Qd gͦ melius dice̾ iduenire iniuu¬
diciũ. non de quo actũ est ut uenir
s id nõ uenire de quo nommnatim
actum est neuenir. ł lacrũailator
de re peccuniaria uidicare nõ pot̃.¬
Deil .xxxix. ad edictũ. nter lit¬
tos nõ ali̾ lig expediri pot̃ qmͣ si alter
petitor. alt̾ possessor sit esse .n. d qui
on̾a petitoris sustineat .⁊ qui comino¬
do possessionis funngatur.

Expanded text:
metiri, qui semper ne condemnetur hoc dicet non conuenisse. quid ergo? melius est dicere id uenire in iudicium non de quo actum est ut ueniret, sed id non uenire, de quo nominatim actum est ne ueniret. Latrunculator de re pecuniaria iudicare non pot nono ad edictum. Inter litigantes non aliter lis expediri potest, quam si alter petitor, alter possessor sit: esse enim debet qui onera petitoris sustineat et qui commodo possessoris fungatur.
Abbreviated transcription (Latin):
locis qͥs naniganit uł it̾ faciens dela¬
tus ÷. tot locis se defende. at siquo con¬
siat nõ dico iure domicilii s tab̾nu¬
las. ꝑgulã orreũ uł arma uĩ offitinã
conduxit ibiq distͣxit eg̃ defendẽde
se es loco debebit. Ap̃ labeonẽ q̃titur. Si

Expanded text:
locis quis nauigans uel iter faciens delatus est, tot locis se defendi. at si quo constitit, non dico iure domicilii, sed tabernulam pergulam horreum armarium officinam conduxit ibique distraxit egit: defendere se eo loci debebit. Apud Labeonem quaeritur, si
Abbreviated transcription (Latin):
ca eum esse cã ut domũ reno delebn
cauere in iudicio susti. Scatuente pͥcore
inquẽ diem ꝓmittat. Sutiũnuda cau¬
tione ansatisdato marcelłꝰ dubatat
in uidetur sola ꝓmissione ꝙ⁊ mela sẽ¬
bit aliorum compelletur uidiciei ac¬
cieal inuenire ed qui sas ꝓeodeuc¬

Expanded text:
ea eum esse causa, ut domum reuocet, debebit cauere in iudicio sisti, statuente praetore in quem diem promittat. sed utrum nuda cautione an satisdato, Marcellus dubitat: mihi uidetur sola promissione, quod et Mela scribit: alioquin compelletur iudicium accipere quam inuenire eos qui satis pro e
Abbreviated transcription (Latin):
tunore mortis uł cruciatu corporis ꝯterritus.
abest. ⁊ har ex affectu eius intelligitur. S nõ
sufficit quolibet terrore abductum tamule¬
ma. ab fuisent. Dolum malum eo ptineria¬
cepi. ut ami reuerti potest n reuertẽtur ĩ c
tur ab isto p̃riualio.¬

Expanded text:
timore mortis uel cruciatus corporis conterritus abest: et hoc ex affectu eius intellegitur. sed non sufficit quolibet terrore abductum timumalo afuissent. dolum malum eo pertinere accepi, ut qui reuerti potest neque reuerteretur, tur ab isto priui
Abbreviated transcription (Latin):
diuiddo uł ꝓ socio actõne aut siꝑ
tẽ eius. uł si totum conduxisti. ⁊ tc̃ ex
conducto hẽbis meobligatum. S si dãp¬
num mͥ in eodatum sit michi a̾balio
p̾cor fcm̃ extimare sol nõ putat pomp̃.
eiꝰ nomine hancactione̾ utilẽfuturã
Infactũ actõne caupotenetur ꝓ hii qui
hĩtandi cã in canpona st̃ ħ autẽnõ ꝑti¬
n ad eum qui hospito repentino r̃ eci¬
pitur ueluti uiator. possumꝰ aut̃ fur¬
exc̾citor e eg̾i̾mus p̾stare ei debemus
acfones nr̃as. qͣminus ex conduetoac¬
dio adu̾sus eos competit exctõr Ssłab¬
solutus sit ex̾citor hac actione. Dem̃ agã
cum nanta exceptõ dabitur ne sepius

Expanded text:
diuidundo uel pro socio actione, aut si partem eius uel totum conduxisti, etiam ex conducto habebis me obligatum. Sed si damnum in eo datum sit ab alioor aestimare solet, non putat Pomponius eius nomine hanc actionem utilem futuram. In factum actione caupo tenetur pro his, qui habitandi causa in caupona sunt: hoc autem non pertinet ad eum, qui hospitio repentino recipitur, ueluti uiator. Possumus autem furus, praestare ei debemus actiones nostras, quamuis ex conducto actio aduersus eos competat exercitori. sed si absolutus sit exercitor hac actione, deinde agatur cum nauta, exceptio dabitur, ne saepius
Abbreviated transcription (Latin):
onsensuse autẽ
uidentur qui
sciant non se esse sb̾iectos iur̃dcom eiu
⁊ ineum consentianc. ⁊ enim si pudent
eius iurdictõ esse. non erit eius itis

Expanded text:
onsensisse autem uidentur, qui sciant se non esse subiectos iurisdictioni eius et in eum consentiant. ceterum si putent eius iurisdictionem esse, non erit eius iuris
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ desut ag̾e pot̾. s siub res ꝓfe̾ndas nan¬
ta conduxit. ex locaco comieniet᷑. S sig¬
tis res suscepte st. ait pomp̃ depositi a¬
si posse. Mirat᷑ igitur cur honoroĩa
aetio sit inducta cum sint eiuiles nisi
agt̾e rep̾m̃de imꝓbitatis ħ genus hom
et̃qr m̾ locato ⁊ conducto culpa indexo¬

Expanded text:
e desunt agere potest: si uero res perferendas nauta conduxit, e‹x› locato conuenietur: sed si gratis res susceptae sint, ait Pomponius depositi agi potuisse. miratur igitur, cur honoraria actio sit inducta, cum sint ciuiles: nisi agere reprimendae improbitatis hoc genus hominum: et quia in locato c
Abbreviated transcription (Latin):
cuntur. ⁊ huic tenebitur. s huius
scm̃ p̾stat cum sit ⁊ nauta. Siẜuus
ta non fic equissimũ erit in exc̾itorẽ
actõnẽ utilem dare. hac actione ex¬
suo nomine exc̾citor tenetur cłpe sił
sue qui tales adhibuit ⁊ idõ si deces¬
sit non relcuabitur. s̾uoꝵ autẽ suoru
nomine norali dimitaxat tenetꝰ siam cũ¬

Expanded text:
dicunt, et huic tenebitur, sed huius factum praestat, cum sit et nauta. Si sta non sit, aequissimum erit in exercitorem actionem utilem dare. Hac autem actione suo nomine exercitor tenetur, culpae scilicet suae qui tales adhibuit: et ideo et si decesserint, non releuabitur. seruorum autem suorum nomine noxali dumtaxat tenetur: nam cu
Abbreviated transcription (Latin):
estiomnr̃ tͣcͣtatum ex ipõ compmisso tẽta su¬
m̃d̾. necn. aliud illi licebit qmͣ ꝙ ibi effic̾e
tit nec in q̃ relib nsi de qua re compriur¬
ꝙ̃l licet de muibdãuanatũsit. ⁊ puto u̾e nõ
cõmuti si dicat ad iudicẽ de hadũuł in se
trad̾etur adu̾sariꝰ datõ det᷑ parendꝰ sñe

Expanded text:
est omnem tractatum ex ipso compromisso sumendum: nec enim aliud illi licebit, quam quod ibi ut efficere terit nec in qua re libet nisi de qua re compr licet de quibusdam uariatum sit. et puto uere non committi, si dicat ad iudicem de hoc eundum ueltraderetur aut satisdatio detur, parendum e
Abbreviated transcription (Latin):
eare stm sit ex stipłatu conucintur qͥdo¬
lo fec̾. pt̾. ⁊ ido̾ si arbitrũ quis corrupit. uł
peccunia ł ambittẽ uł aduocatũ diuse pti
uł aliꝙ̃ ex hiis quib cãm suam cõmiserat
dolo u̾satus ẽ locum hebꝰ exstiplatu actõ.
nonẽ tunc dedolo actio. uił excepto locũ hẽ¬
de qͣagit. Non cogetur arbit smñam diccte
sipena compimisasit. Simusieralieno
nomine comꝓmiitat nõ erit pena comp
cõpinissosdiuto dic morte. accepti satõne
inditõ pacto. sacusdatõ obueniente aũde¬

Expanded text:
ea re factum sit', ex stipulatu conueniri qui dolo fecit potest: et ideo si arbitrum quis corrupit uel pecunia uel ambitione, uel aduocatum diuersae partis, uel aliquem ex his, quibus causam suam commiserat,dolose uersatus est, locum habebit ex stipulatu actio: et non est, tunc de dolo actio uel exceptio locum habde qua agitur. Non cogetur arbiter sententiam dicere, si poena commissa sit. Si mulier alieno nomine compromittat, non erit pecunia compcompromisso soluto die morte acceptilatione iudicio pacto. Sacerdotio obueniente uide
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾i compinissi arbic̾um receꝑit nõ
esse cogẽnd̾ retiꝑe si p̃e in morã non
a pretore sequẽs reciꝑe q̃ q̃stio ita ꝓte¬
dit. si nichil in pͥore comꝑpmisso de die
⁊ adom̃s ꝯtrouernas ꝑtinz.s si forte
deuna re sit disputõ. lic plenuĩ compinis
suꝑesse. idai uenit incompmissũ de qͦ
actum si qut uenu. s ẽ tutius siquis
dec̾ta re compmissum fcũrꝰ sitide ea so¬
la expͥm̾e. Compmisso autẽ non detẽe
ree optemꝑare litigatores si arbit̾ ad¬
qd̾ nõ honeitũ iusseriq: Si intͣ diẽ com

Expanded text:
di compromissi arbitrium receperit; non esse cogendum recipere, si ipse in mora non fa praetore sequens recipere. quae quaestio ita procedit, si nihil in priore compromisso de die m ad omnes controuersias pertinet. sed si forte de una re sit disputatio, licet pleno com‹promisesse: id enim uenit in compromissum, de quo actum est ‹ut› ueniret. sed est tutius, si quis de certa re compromissum facturus sit, de ea sola exprim‹e›re in compromisso. Non debent autem obtemp‹e›rare litigatores, si arbiter aliquid non honestum iusserit. Si intra diem com
Abbreviated transcription (Latin):
talem p̃statõem hr̃e intelligunt᷑ ꝑalam ẽ capitiᷤ
diminutoe nonperite qua qulis ratio natura¬
lia iura corrumpert non pot᷑. Itaq de dote accõ
quia ex hõno tequo concepta est nithominꝰ du¬
rat. etiam post capitis dummtc̃em.¬

Expanded text:
raestationem habere intelleguntur, palam est capitis deminutione non ‹pe›rire, quia ciuilis ratio naturalia iura corrumpere non potest. itaque de dote actio, quia in bonum et aequum concepta est, nihilo minus durat etiam post capitis dem
Abbreviated transcription (Latin):
qm de ꝓpctate rei diuus adriamis. lu ro
ꝑ ꝑsonalem acconẽ exige̾t. ibi dar deb
ubi est nisi dolo malo heredis sb̾ductum
continetur.ibidan d ubi petitm. insi
adiectum fu̾it centum modios ex illo
errco aut uini amphoras ex illodaio

Expanded text:
s libro per personalem actionem exigetur, ibi dari debet ubi est, nisi si dolo malo heredis subductum continetur, ibi dari debet ubi petitur, nisi si adiectum fuerit "centum modios ex illo horreo" aut "vini amphoras ex illo dolio".
Abbreviated transcription (Latin):
e̾b iudicib datis ꝙ duo ex consensu absẽ¬
te tͥcio iudicauerunt nichilual qr id de¬
nũ q maior ꝑs om̃iũ ndicauit ratũ est
cuniꝰ ⁊ om̃s iudicasse palam esti¬
tentiam suĩam dicat ad p̾torẽ nõ ꝑtinere
lab̾o ait. dñmõ dicat ꝙ ip̃iuidetur. ⁊ ido si
sic fuiti in arbictũ comꝓmissũ ut c̾tam sẽ¬
tentiam dicat millũ esse arbitriũ nec co¬
gendum sm̃am dic̾e.¬
euni qui eam̃te quid ꝓminciat ut scd̾
id disdede̾ eos atota contron̾cia uelit. E
si de płib reb sit arhit̾um receptũ nͥ õm
an eoꝙ uetuit stari debeat. Et sabinꝰ ꝗdẽ
putauit posse. Cassius smñam magr̃i sui
bñ excusat ⁊ ait sabmũ ñ de ea sententia
ut puta si iussit litigatores ħ ał adẽesse
soluit dum arbitꝰ esse desierit mutare

Expanded text:
tribus iudicibus datis quod duo ex consensu absente tertio iudicauerunt, nihil ualet, quia id demum, quod maior pars omnium iudicauit, ratum est, cum et omnes iudicasse palam esttentiam dicat arbiter, ad praetorem non pertinere Labeo ait, dummodo dicat quod ipsi uidetur. et ideo si sic fuit in arbitrum compromissum, ut certam sententiam dicat, nullum esse arbitrium, nec cogendum sententiam diceeum, qui ea mente quid pronunciat, ut secundum id discedere eos a tota controversia velit, sed si de pluribus rebus fuerit arbitrium receptum, nisi omnem an eo quod uetuit stari debeat. et Sabinus quidem putauit posse. Cassius sententiam magistri sui bene excusat et ait Sabinum non de ea sensisse ut puta si iussit litigatores calendis adesssoluit, dum arbiter esse desierit, mutare
Abbreviated transcription (Latin):
ita sit compinissum ut ꝙ titio disceptato¬
⁊ puto tale arbitriũ non uase in quo li¬
bai facultas arbit̾ sm̃e non esti futura.
s srita sit comꝓmissum arbit᷑tu ticii ã
seii fi̾ ꝑomip̃.scrib̾. et nos putamus com¬
erit sic compinissum ut si dissentirẽt cci¬
iũual comꝓmissum. qm̃ in assumendo
discentire nõ possunt. Principalĩ tñ q̃tamꝰ¬
eos debeat smãm dic̾e qr res fere sine exi¬
tu futura est ꝓpt̾ ñalem hominũ ad disdẽ¬
tiendꝰ facilitadem. In impari enim nu̾o
idento compmissum admittitur. ũ qm cõ¬
sentire om̃s facile ẽ. s iꝑ ⁊ si disdenciant
ctam elig̾e̾ ꝑsonam cuius attõitau pte
pareatur. Celsus. lib̾ .u.sł. scrib̾. si intͤs¬

Expanded text:
ita sit compromissum, ut quod Titio disceptatoet puto tale arbitrium non ualere, in quo libera facultas arbitri sententiae non est futura. Sed si ita sit compromissum arbitratu Titii aut Seii fieri, Pomponius scribit et nos putamus comerit sic compromissum, ut si dissentirent, tertiius, ualet compromissum, quoniam in adsumendo dissentire non possunt. Principaliter tameat sententiam dicere, quia res fere sine exitu futura est propter naturalem hominum ad dissentiendum facilitatem. in impari enim numero idcirco compromissum admittitur, non quoniam consentire omnes facile est, sed quia et si dissentiant, certam eligere personam, cuius auctoritati pareatur. Celsus libro s
Abbreviated transcription (Latin):
cat sñam se arbitrũ dic̾e coacturũ. attũ
ꝑe cã cognita. ut puta sifu̾t infamagꝰ
alitigatorib. aut si immicicie capita leᷤᷤ
int̾ eum ⁊ litigatores. aut alt̾m ex litiga¬
torib int̾cessi̾t. Aut si etas.aut ualitu¬
do q̃ postea contingit id ei miniꝰ remittat.
aut occupatio negõꝵ ꝓpͥoꝵ. uł ꝓfectõ urges

Expanded text:
cat sententiam se arbitrum dicere coacturum, attamen pere causa cognita: ut puta si fuerit infamatus a litigatoribus, aut si inimicitiae capitales inter eum et li‹ti›gatores aut alterum ex litigatoribus intercesserint, aut si aetas aut ualetudo quae postea contigit id ei munus remittat, aut occupa
Abbreviated transcription (Latin):
comimnuni diuidundo euictandi cã rẽ ali¬
enaui̾t ex lege licinnia ei int̾diq̃ ne cõidi
empcor ꝑ licitatoem uilius accipiat eam.¬
⁊ ꝑ ħ itm̃ ip̃e recipiat. s ip̃ẽ qͥdꝰ qui partẽ
alienaui̾t cõĩdiuidũdo iudicio si ag̾e̾ ne¬
lit nõ audiet᷑. Is uo̾ qui emit si exꝑnue¬
lit ex illa ꝑte edicti uetatͦ qua cauetur n
alionatr̃ iudicii mutandi c̃a fiaq.

Expanded text:
communi diuidundo euitandi causa rem alienauerit, ex lege Licinnia ei interdiuilius eam accipiat et per hoc iterum ipse recipiat. Sed ipse quidem qui partem alienauerit communi diuidundo iudicio si agere uelit, non audietur: is uero qui emit si experiri uelit, ex illa parte edicti uetatur, qua cauetur, ne qua alienatio iudicii mutandi causa fiat.
Abbreviated transcription (Latin):
geniũ ꝙ̃ ⁊ lib̾tinꝰ sit in tegre fame assit
arbit̾ ãgnominiosus. In ẜuũ labo com¬
ꝓmitti non posse lib̾ xi. scribit.⁊ ẽ uerũ
Unde uilianus ait. sim̃ticium ⁊ ẜuu
smãm dic̾e. qr cum alio receꝑit qmuis

Expanded text:
genuus quis an libertinus sit, integrae famae quis sit arbiter an ignominiosus. in seruum Labeo compromitti non posse libro undecimo scribit: et est uerum. Unde Iulianus ait, si in Titium et s
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ lb̾ .iiii. ad ed̾. Abeo ait. si compinise¬
dat᷑. Tam ⁊ sineminem p̾tor cogat arbitri
se receꝑit arbit̾ũ. ⁊ ad crrã ⁊ sollicitudinẽ
suam hanc rem ꝑcine̾ p̾tor putat nonl
iam senił atq it̾m ccͣtatam. pꝰ nudata utri
qͥsꝙͣ nõ pot̾ negare equissimĩ fore p̾torem
int̾pone debuisse ut/ offm̃ qͥd̾ d̾ inse re¬
cepit implecet. Ait p̾tor. Qui arbit̾ũ¬

Expanded text:
decimo ad edictum. Labeo ait, si compromis. Tametsi neminem praetor cogat arbitriuse receperit arbitrium, ad curam et sollicitudinem suam hanc rem pertinere praetor putat: non iam semel atque iterum tractatam, post nudata utriuquisquamne potest negare aequissimum fore praetorem interponere se debuisse, ut officium quod in se recepit impleret? Ait praetor: 'Qui arbitr
Abbreviated transcription (Latin):
Reusq custodie eoꝵ cõmitte. n qͥsqm
putet gͣuit᷑ ħ adu̾sus eos constitutu
nam ẽ in ip̃oꝵ arbirio nequẽ recipiat̃
⁊ msi ħ ess statutũ mat̾ia daretur
cum furib adu̾sus eos quos recipuit
cocundi. cum nec nunc ꝗd abstineãt
hiꝰ ftaudib. Qͥ sunt gͥ qui teneãt᷑ in
bemꝰ eum qui nauẽ erct qͣuis naute
applłant᷑ om̃s. qui nauis nauigandecã
in naui st̃. s de extͥitõe solũmo ptor sẽ¬

Expanded text:
res custodiae eorum committere. ne quisquam putet grauiter hoc aduersus eos constitutum: nam est in ipsorum arbitrio, ne quem recipiant, et nisi hoc esset statutum, materia daretur cum furibus aduersus eos quos recipiunt coeundi, cum ne nunc quidem abstineant huiusmodi fraudibus. Qui sunt igitur, qui teneanbemus eum qui nauem exercet: quamuis nautae appellantur omnes, qui nauis nauigandae causa in naue sint: sed de exercitore solummodo praetor sen
Abbreviated transcription (Latin):
soluo qd̾ a me pet̾e uelles huic edcõ locus
nõ erit. Si tutor pupilli. uł agnatꝰ sim¬
osi alienauĩt. utił actõ nõ competit. quia
consiliũ hꝰ fraudis inire nõ possumnq.
Dem lib̾ u. opinionũ. c ummiles postula¬
bat suo romine litigare de possessionib qͣs

Expanded text:
solvero quod a me petere velles, huic edicto locus non erit. Si tutor pupilli vel adgnatus furiosi alienaverint, utilis actio competit, quia consilium huius fraudis inire non possunt. Idem libro quinto opinionum Cum miles postulabat suo nomine litigare de possessionibus,
Abbreviated transcription (Latin):
pecune. itti ut si itra luos menses abemptõe
religui p̾cii partem dimicdiam non soliuss in¬
memptꝰ eẽt. Item simaa alios duos mensesreliqũ
pcium nõ numcrasi similr̾ eẽt inempt̾. Int̾ pri¬
ores duos menses largiano tefinicto Rutiliana
pup illaris ecaitis succẽffat cus tutores mablbae
cetsauerunt uenclitor demntiatõib sepe dutis
tutorib post annũ candem posoẽm daudio the¬

Expanded text:
si intra duos menses ab emptione reliqui pretii partem dimidiam non soluisset, inemptus esset, item si intra alios duos menses reliquum pretium non numerasset, similiter esset inemptus. intra priores duos menses Lariano defuncto Rutiliana pupillaris aetatis success‹e›rat, cuius tutores in solutione cessauerunt. uenditor denuntiationibus tutorib
Abbreviated transcription (Latin):
lx. dieb p̃tĩtis in quib inre mariti sine calump¬
ma uir accusare mulierem adult̾ii pot̾. Denega¬
tur en inint. restitutõ ꝙ uisomissum ⁊ ũ ninic re¬
petere uult quid abud qm̃ delicti ueniam .i. ͣ
lumpine de precatur. ⁊ cum u indelictis n nica¬
lumpinatorib p̾torem succur rete oportere certi

Expanded text:
nta diebus praeteritis, in quibus iure mariti sine calumnia uir accusare mulierem adulterii potest, denegatur ei in integrum restitutio: quod ius omissum si nunc repetere uult, quid aliud quam delicti ueniam, id est calumniae deprecatur? et cum neque in delictis neque in calumniatoribus praetorem succurrere oportere c
Abbreviated transcription (Latin):
sum est uł p̃tia eoꝵ qui ad lib̾tatem adicione eiꝰ
formam constitutum uata eẽ hñda calphurno
flacto senerꝰ ⁊ antoninꝰ resꝙp serunt.
ei mandass. non succurreretur cumeo modo poci
maiori ꝯsuleretur cuiꝰ dampno res sit cessura. Q¬

Expanded text:
sum est, uel pretia eorum qui ad libertatem aditione eius formam constitutum, rata esse habenda Calpurnio Flacco Seuerus et Antoninus rescripserunt.ei mandasset, non succurreretur, cum eo modo maiori potius consuleretur, cuius damno res sit cessura.
Abbreviated transcription (Latin):
est experiar mn illius proumna eneriuaetis¬
o ⁊ iorcntiorib pares esse non possumus. &
⁊ si hominem quem petebamus manimsst
cuisĩs nomine interdicto ꝙ uiaut clam uł at¬
cione aque pluine arcende tenebaris aliena¬
ueris durior nostra conditio facta intelligitꝰ¬
Quia si tecũ ag̾et᷑ tuis impenẜ id op̾tolle deb̾e̾. nc̃
uõ cũ incipiat nͥ adu̾sꝰ aliũ actõẽt.quã qͥ feci̾t cõ¬

Expanded text:
 experiar, in illius prouincia experiri debeo et potentiori pares esse non possumus. Sed et si hominem quem petebamus manumisercuius nomine interdicto quod ui aut clam uel actione aquae pluuiae arcendae tenebaris, alienaueris, durior nostra condicio facta intellegitqu‹i›a si tecum ageretur, tuis impensis id opus tollere deberes, nunc uero cum incipiat mihi aduersus alium actio esse quam qui fe
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ gn̾alr̾ auocienso quis exnectitute nõex uo¬
citutõ facienda est ⁊ sinon ex homs quidami
ꝓͥbabłi ab fuit celiberare d p̃tor an ei sb̾uem¬
riderent puta studioꝵ cã. forte ꝓcuratore suo
defuncto ne decipiatur ꝑp̃ inffissuam ab sẽ¬

Expanded text:
r quotienscumque quis ex necessitate, non ex uotitutio facienda est, etiam si non ex bonis quid amirobabili afuerit, deliberare debet praetor, an ei subueniri debeat, puta studiorum causa, forte procuratore suo defuncto: ne decipiatur per iustissimam abse
Abbreviated transcription (Latin):
si ꝑ gr̃am aut sdr dem̃ magnitratus uis non dix̃it
⁊ ħ pars locum hẽbit nec ñ ⁊ suꝑior secum uea¬
gendi pot̾tatem non faciat. Nam id egit lici
posse ⁊ adicitur sinc dolo .in. ipsus uidel ut si do¬
lls euis int̾nent nec ei succurratur. Ipsis emm
tumest non ei sb̾uemetur. S si dum decceto p̃-¬
toris non obtemꝑau̾it iuridictionem suam ei
scribit. Idemq siex alia usta causa non fuĩt ab
eo auditus. Si ferie extra ordiem st̾ indicte ob
resputa ꝓspere gestas uł iihonorem princiꝑiᷤᷤ
tur factum. Sollempinũ aũt feriaꝵ rõem hr̃i
non debere quia ꝓ spitere eas potu̾it. ⁊ debuit actor Ne

Expanded text:
si per gratiam aut sordes magistratus ius non dixerit: et haec pars locum habebit, nec non ‹et› superior 'secumue agendi potestatem non faciat': nam id egit litigposse. Et adicitur: 'sine dolo malo ipsius', uidelicet ut, si dolus eius interuenit, ne ei succurratur: ipsis enimtus est, non ei subuenietur. sed et si, dum decreto praetoris non obtemperat, iurisdictionem eiscribit. idemque si ex alia iusta causa non fuerit ab eo auditus. Si feriae extra ordinem sint indictae, ob res puta prospere gestas uel in honorem principis, idebatur factum: sollemnium enim feriarum rationem haberi non debere, quia prospicere eas potuerit et debuerit actor, ne
Abbreviated transcription (Latin):
tu ꝑceptos debere captino restitui equũ putat
Ulone hu qui fuerunt in pot̾tate captimn usu
ãcquirere possunt ex re peculiari. ⁊ eqũ erit ex
hac clausula p̃sentib .i. quinon sunt in captiui¬
tate sb̾ucmri. si cuni non defenderetur usucaptũ
quid sit S ⁊ si dies acc̃ois que ad usus caꝑtinu cõ

Expanded text:
tu perceptos debere captiuo restitui aequum putat. Hi plane, qui fuerunt in potestate captiui, usu rem adquirere possunt ex re pecul‹i›ari: et aequum erit ex hac clausula praesentibus, id est qui non sunt in captiuitate, subueniri, si cum non defenderentur usucaptum quid sit. sed et si dies actionis, quae aduersus
Abbreviated transcription (Latin):
tum mitts Defendi aut̃ non is uidetur cume
se de fensor igerat. S qui requisitus ab actore
non eft defensiomi de futurus plenaq defensio
accipietur . S ⁊ indicium non decrattetur ⁊ iudi¬
catum solui satisdetur.
interpellat. uec quisqmͣ se de fensioni offerat.
eaq testifitatõne complecti oportet. Sic̾ cos

Expanded text:
tum mitti. Defendi autem non is uidetur, cuius se defensor ingerit, sed qui requisitus ab actore non ‹est› defensioni defuturus, plenaque defensio accipietur, si et iudicium non detrectetur et iudicatum solui satisdetur.interpellat nec quisquam defensioni se offerat: eaque testatione complecti oportet. Sicut igi
Abbreviated transcription (Latin):
N filius ꝯuematur pot̾it restitni. nec eo mouem
qt int̾sit filii peculiũ hr̃e. Magis enim pãs qm̃
filii int̾est. lic eĩ aliquo cnũ ad filium peculiũ
spectet. ut puta sipacris eius bona a fisto pp̃ debi¬
ta occupata sunt. Nam peculium enis exconsti¬
te captum dum patri conentit stipulanti dotem
sius filie ꝓprium patrimonium est. Siquis m

Expanded text:
. nec eo mouemur, quasi intersit filii peculium habere: magis enim patris quam filii interest, licet aliquo casu ad filium peculium spectet: ut puta si patris eius bona a fisco propter debitum occupata sunt: nam peculium ei ex constite captam, dum patri consentit stipulanti dotem sius filiae proprium patrimonium est. Si quis m