comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inecdesiam tres deor Non
enipossunt negaredm̃ ee pa¬
cre necposisunt negare dm̃ filiũ
dĩ sed trerdii. Dirputantesergo
qđ capere non poterant elatisunt
in superbiam et factumẽ in cir
qđ̃ dicitur inisto pralmo: Sinon
humiliter senti ebam sedexil¬
taui animã mea quẽ ad modũ
qui ab laturẽ. a laste suꝑ matrem
suã. sier & ributio in animamea

Expanded text:
in Ecclesiam tres deos. Non in Ecclesiam tres deos. Non enim possunt negare Deum esse Patrem, nec possunt negare Deum esse Filium, Deus, sed tres dii. Disputantes ergo quod capere non poterant, elati sunt in superbiam; et factum est in eis quod dicitur in isto psalmo, «Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam; quemadmodum qui ablatus est a lacte super matrem suam, s
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ ipse pateretur : quam uir
uerbum nec moripotuerit
neccorrumpi nec mutar i:
nec occidi: sed quicquid horũ
pas sumẽ : in carne par sum ẽ
Et nolimirari qui a uerbum
nihil pas sumẽ.. Nec anima
hominis potest pati aliquid
occisa carne: dicente ipso d nõ
Nolite timeretor quicor pusoc¬
cidunt animã aut̃ non porsunt
occidere. Si anima non potest
occidi uerbum dipoterat occidi
It tamen quid dicit : Elagellauit
me : colafi⁊ auit mo. percursit
me dilaniauit me. Totũ hoc
non fitanima. Et tamen non
tapparens mor talibur : ut in eo
faira ur mors: et non abes¬
raremus a uerbo credenter
incarnem. qđ factũ ẽ uerbum
hinc crercamur i psolarte nu¬
tria mur. Ante quam ualidi
simus ad capiendum uerbum
nonrecedamur a fide lactimrq̃
Illiaut̃ heretici uolenterdir¬
prtare deco qđ non poterant
capere : Dixerunt quia filiuse
minor quã pater. Et dixert̃.
quia sp̃i sc̃s minor est quã filius.
Et fiterunt gradus et in miser

Expanded text:
Deus ipse pateretur: quamvis Deus ipse pateretur: quamvis Verbum nec mori potuerit, nec corrumpi, nec mutari, nec occidi; sed quidquid horum passum est, in carne passum est? Et noli mirari quia Verbum nihil passum est: nec anima hominis potest pati aliquid occisa carne, dicente ipso Domino, «Nolite timere eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere» . Si anima non potest occidi, Verbum Dei poterat occidi? Et tamen quid dicit? Flagellavit me, colaphizavit me, percussit me, dilaniavit me: totum hoc non fit in anima; et tamen non et apparens mortalis; ut in eo finiretur mors, et non aberraremus a Verbo, credentes in carnem quod factum est Verbum. Hinc crescamus, ipso lacte nutriamur; antequam validi simus ad capiendum Verbum, non recedamus a fide lactis nostri. Illi autem haeretici volentes disputare de eo quod non poterant capere, dixerunt quia Filius minor est quam Pater, et dixerunt quia Spiritus sanctus minor est quam Filius; et fecerunt gradus, et immiserunt
Abbreviated transcription (Latin):
Quappt̃ ipsir infirmir paulur
apostolur hocdicit: quor dicit
animaler et carnaler: Num¬
fixum. In principio erat uer¬
bum & uerbum erat apuddm̃
et dr̃ erat uerbum. Et quia ipsũ
uerbum caro factum ẽ : et ipsũ
uerbum erucifixum est
Sed nonẽ mutatũ in hominẽ
Homo in illo mutatus est. Mu¬
er& quamerat Non ut in ipsã
substantiam uerbi conuerteret᷑
Per idergo qđ homo erat mor¬
tuur est dr̃. Et ꝑ id quod dĩ er at
excitatur ẽ. homo et᷑ furr exit
et arcendit incaelum. quicquid
passurẽ homo non potest dici
non parsus e. dr̃ quia dr̃ erat
hominẽ arsumendo sed nonẽ.
mutatur in hominem. quomodo
non potes dicere non teparsũ
iniuriã siue stirtua conscindat᷑
Et quando quererir uel amicis
uel iniudicio hocdicir iudici
conscidit me Nondicis conscidit
birrum meum: sed conscidit me
Si potuit et non meruit uestir
tu e dici tu: quae non esitu
seduestis tuc: quanto potius
meruit aure caroxp̃i templũ
uerbi unitum cum uerbo. &
quicquid in carne pateretur.

Expanded text:
Quapropter ipsis infirmis Paulus apostolus hoc dicit, quos dicit animales et carnales : «Numfixus: «In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum.» Et quia ipsum «Verbum caro factum est,» et ipsum Verbum crucifixum est: sed non est mutatum in hominem; homo in illo mutatus est. Mueret quam erat, non ut ipsa substantia Verbi converteretur. Per id quod homo erat, mortuus est Deus; et per id quod Deus excitatus est homo, et surrexit, et ascendit in coelum. Quidquid passus est homo, non potest dici non passus Deus, quia Deus erat hominem assumendo; sed non est mutatus in hominem: quomodo non potes dicere non te passum injuriam, si vestis tua conscindatur. Et quando quereris vel amicis vel in judicio, hoc dicis judici, Conscidit me: non dicis, Conscidit birrum meum; sed, Conscidit me. Si potuit et meruit vestis tua dici tu, quae non est tu, sed vestis tua; quanto potius meruit audire caro Christi, templum Verbi unitum cum Verbo, ut quidquid in carne pateretur,
Abbreviated transcription (Latin):
non solido cibo pascuntur.
sod illos dico qui iam mandu¬
cant solidum cibum: iam ui¬
dentur eẽ. ꝑ fecti quia in tello¬
gunt aequalitatẽ uerbicum
patre. Ad huc non sic non ui¬
dent. quomodo uidendum est
facie ad faciem : adhuc ex par¬
te inenigmate. Currantergo
qr cumui a finita fuerit: tunc
rodimur ad patriam. Cur¬
rant: extendanse. Quot quot
ergo ꝑfectihoc sapiamur: et si
quidaliter sapitir. hoc quoq
dr̃ uobis reuelauit. Si forte
dir ad lacmatris : quiasi non
xtollimini : quia si non exal¬
tastis corurm̃ : quia si non in¬
gredimini in mirabilibur
supuor sed seruatir humilita¬
tem: reuelauit uobirdr̃ qđ
aliter sapitir. Si autem hoc ipsũ
quod aliter sapitir defendere
uultis: et pertinaciter astruere:
et contrapacem ecdesiae : fit
uobis maledictum hoc qđ dixit
suꝑmatrem : cum estir et forir
alacte separabimini: foris auir¬
ceribur matris. fame moriomini
Si aut̃ ꝑ souera ueritis in pace
catholica si quid forte aliter

Expanded text:
non solido cibo pascuntur; non solido cibo pascuntur; sed illis dico, qui jam manducant solidum cibum. Jam videntur esse perfecti, quia intelligunt aequalitatem Verbi cum Patre: adhuc non sic vident, quomodo videndum est, facie ad faciem; adhuc ex parte, in aenigmate . Currant ergo, quia cum via finita fuerit, tunc redimus ad patriam: currant, extendant se. «Quotquot ergo perfecti, hoc sapiamus; et si quid aliter sapitis, hoc quoque vobis Deus revelabit» . Si forte dis ad lac matris? quia si non extollimini, quia si non exaltatis cor vestrum, quia si non ingredimini in mirabilibus super vos, sed servatis humilitatem, revelabit vobis Deus quod aliter sapitis. Si autem hoc ipsum quod aliter sapitis defendere vultis, et pertinaciter astruere, et contra pacem Ecclesiae, et vobis maledictum hoc quod dixit super matrem cum estis, ut foris a lacte separemini, foris a visceribus matris fame moriamini. Si autem perseveraveritis in pace catholica, si quid forte aliter
Abbreviated transcription (Latin):
dicit : non me ar bitror adp̃hen¬
disse. Et quidagir õpaule :¬
ad hac cur roinquit. ut ad p̃hendã
Adhuc paulus inuia ẽ. et tute
putas in patriur unum autẽ
inquit quaer etror̃ oblitur
Hoc fac ettu : ut tam p̃teritã
malã obliuis cere: sitedelecta¬
te deletet: quaer etro oblitur¬
inquit. in ea quȩ ante sunt ex¬
tentur: secdndum intentio nem
sequor ad palmam uocationir
desuꝑ et curro ut adp̃hendam.
Nonenim dimisit me inuia re¬
manere : quia non cessat allo¬
quime. Ergofrs : noncersat
dĩ alloquinor: Namsicersat
quid ẽ. quod agimus : quid ẽ
quod agunt lectiones diuinȩ
ot cantica diuina: obliuisci¬
mini ergo quaeretro sunt:
et in er quae ante sunt uos ex¬
tendite. Sic sugite lac utcror¬
catis adcibum. Cumergo uo
sequi ad palmã suꝑ nae uocati¬
onir: dicit enim : quot quot
ergo ꝑfecti hoc sapiamus. Non
loquor inquit ꝑ fectis: quibur
adhuc non porsum loqui sapi¬
entiam quiad huclacte potant᷑

Expanded text:
dicit, «Non me arbitror apprehendicit, «Non me arbitror apprehendisse.» Et quid ais, o Paule? «Adhuc curro», inquit, «ut apprehendam.» Adhuc Paulus in via est, et tu te putas in patria? «Unum autem,» inquit, «quae retro sunt oblitus.» Hoc fac et tu, et vitam praeteritam malam obliviscere. Si te delectaum dicentem: quae retro oblitus, in ea quae ante sunt extentus secundum i intentionem sequor ad palmam superdesuper, et curro ut apprehendam. Non enim dimisit me in via remanere, quia non cessat alloqui me. Ergo, fratres, non cessat Deus alloqui nos. Nam si cessat, quid est quod agimus? quid est quod agunt lectiones divinae et cantica divina? Obliviscimini ergo quae retro sunt, et in ea quae ante sunt vos extendite. Sic sugite lac, ut crescatis ad cibum. Cum ergo vesequi ad palmam supernae vocationis. Dicit enim: «Quotquot ergo perfecti, hoc sapiamus.» Non loquor, inquit, imperfectis, quibus adhuc non possum loqui sapientiam, qui adhuc lacte potantur,
Abbreviated transcription (Latin):
cogita semper. Alacte non sepa¬
raberis qđ adusque suꝑmatrõtiũ es
ne Eprius fame moriariran¬
te quã panẽ manducare sis ido¬
neus. Crerce : orunc ualidȩ ui¬
res tuae et uidebir quod non po¬
teras : et capier qđ non capiebar.
Quid. Ergo cumuidero quae
non potoram uidere : et capere
quȩ non poteram capere. lamse¬
curus ero ꝑfecturero : ñ quã diu
hic uiuir: Ipie ost ꝑfectionrã
humilitar. Audistir quo con¬
dusit modo a postolicalectiosi hȩ¬
sit in memor iaur̃a. Quo modo
ille qui accepit cola fũ ne extol¬
loretur inreuelationibur
quanta ei reuelabantur. ꝓpt̃
ipsa magnitudinẽ reuelationũ
quia poterat extolli nisi accipe¬
r& angelum ratanȩ : Et tamon
cuitanta reuel abantur quid
ait: frĩ ego meipsum non ar¬
bitror ad prehendirre: paulus
pit colafizantom angelumsa¬
tanȩ neextolle ret᷑ in magni¬
tudine reuelationum suarũ
Quis aud & dicere quia conp̃hendit
Ecce paulus non ad p̃hendit et

Expanded text:
cogita semper.» A lacte non sepacogita semper.» A lacte non separaberis quoadusque super matrem tuam es; ne prius fame moriaris, antequam panem manducare sis idoneus. Cresce; erunt validae vires tuae, et videbis quod non poteras, et capies quod non capiebas. 14. Quid ergo? cum videro quae non poteram videre, et cepero quae non poteram capere, jam securus ero? perfectus ero? Non, quamdiu hic vivis. Ipsa est perfectio nostra, humilitas. Audistis quo conclusit modo apostolica lectio, si haesit in memoria vestra; quomodo ille qui accepit colaphum ne extolleretur in revelationibus quanta ei revelabantur! propter ipsam magnitudinem revelationum, quia poterat extolli, nisi acciperet angelum satanae: et tamen cui tanta revelabantur, quid ait? «Fratres, ego meipsum non arbitror apprehendisse.» Paulus pit colaphizantem angelum satanae, ne extolleretur in magnitudine revelationum suarum. Qui audet dicere quia comprehendit? Ecce Paulus non apprehendit, et
Abbreviated transcription (Latin):
ceat: eredat in xpm̃. ut possic
intellegere xpm̃. Uidere
uerbum non potest: capere non
potest aequalitatẽ uerbi cum
patre: ȩqualitatẽ sp̃s scĩ cũ patre
et uerbo nondum pocest uidere :
credat hoc & sugat. Securus ẽ
quia cum ereuerit manducabit
quod non poterat ante quã sugendo
crercer& et hab& ubise extendat
Altiorate nequae sieris. et for¬
tor ate nescrutatus fuerir. Iđ
adquȩ capienda minus idoneuses
It quid facio inquir sic remane¬
bo: sod quȩ p̃cepit tibidñs illa cogira
semꝑ. Quactibi praecepit dñs
facmisericor diam: pacem ealesiȩ
nolidimittere : in homine spͤm
noli ponere : desiderando mira¬
cula noli temptar edm̃. Si iam
ẽ ince frustur cognoscir qr cum
bonis tolerar ⁊i⁊ aniccusque
ad mersem. Quia cum malis
ad tempur poter eẽ ñ in aet̃nũ
Palerhic tibi mixtaẽ. in hoc tẽ po¬
re in area : inhorreo tecũ ñerit
hae quae tibi praecepit dñr illa

Expanded text:
ceat: credat in Christum, ut possit ceat: credat in Christum, ut possit intelligere Christum. Videre Verbum non potest, capere non potest aequalitatem Verbi cum Patre, aequalitatem Spiritus sancti cum Patre et Verbo nondum potest videre; credat hoc, et sugat. Securus est, quia cum creverit, manducabit, quod non poterat antequam sugendo cresceret: et habet ubi se extendat. «Altiora te ne quaesieris, et fortiora te ne scrutatus fueris;» id est, ad quae capienda minus idoneus es. Et quid facio, inquis? sic remanebo? «Sed quae praecepit tibi Dominus, illa cogita semper» . Quae tibi praecepit Dominus? Fac misericordiam, pacem Ecclesiae noli dimittere, in homine spem noli ponere, desiderando miracula noli tentare Deum. Si jam est in te fructus, cognoscis, quia cum bonis toleras zizania usque ad messem ; quia cum malis ad tempus potes esse, non in aeternum. Palea hic tibi mixta est in hoc tempore in area; in horreo tecum non erit. Haec «quae tibi praecepit Dominus, illa
Abbreviated transcription (Latin):
cio quid taleoccurrit : ut uido ã
quia maledistum ost. Ablac¬
tatur onim non infans sed
ia grandius culus. Quia utõ
infirmusẽ prima in santia
quae uera in fantia ẽ suꝑ matrẽ
suamẽ si forte fuerit a lacte
ablatus extinguit᷑. Nonfrus¬
tra ergo ad ditum est suꝑ matrẽ
suam Ab lactarionim omnes
pos sunt crescendo. Quic rescit
ot sic ab lactatur : bonũ illi est
Qui aut̃ adhuc suꝑmatrẽ suam
est: ꝑnicio sum: ergo cauendum
frs et timendum ẽ nequis ante
cempus ablactetur. Nam
omis grandir puer separatur
alacte. Sed nequis tunc alacte
separ&sur quando adhuc suꝑ
matrem suam ẽ Cũ auĩ por¬
tatur manibur matrir. qui
portatur ẽ utero : Portaturõ
enĩ utero ut nascoretur. por¬
tatur manibur ut crescat:
Tacte opurhab& : ad huc suꝑ
matrem suam est. Non
ergo uelit tunc ex altare
animã suam : Cum forte mi¬
nur idoneur ẽ ad capiendum
cibum: sedimpleat p̃cepta hu¬
militatir. Hab& ubise exer¬

Expanded text:
cio quid tale occurrit, ut videam cio quid tale occurrit, ut videam quia maledictum est. Ablactatur enim non infans, sed jam grandiusculus: qui autem infirmus est prima infantia, quae vera infantia est, super matrem suam est; si forte fuerit a lacte ablatus, exstinguitur. Non frustra ergo additum est, «super matrem suam.» Ablactari enim omnes possunt crescendo. Qui crescit, et sic ablactatur, bonum est illi; qui autem adhuc super matrem suam est, perniciosum. Ergo cavendum, fratres, et timendum est ne quis ante tempus ablactetur. Nam omnis grandis puer separatur a lacte. Sed ne quis tunc a lacte separetur, quando adhuc super matrem suam est. Cum autem portatur manibus matris, qui portatus est utero portatus est enim utero, ut nasceretur; portatur manibus, ut crescat, lacte opus habet; adhuc super matrem suam est. Non ergo velit tunc exaltare animam suam, cum forte minus idoneus est ad capiendum cibum, sed impleat praecepta humilitatis. Habet ubi se exer
Abbreviated transcription (Latin):
panem manduces: Cum onim
coeperir panẽ manducaro :
ablactabioris : Id estiam ñti
biopuser it lacte : sed solidur
cibus. Et hoc uidetur dixirse
sinon humilit̃ sentiebam. sed
ex altaui animammeam
Idest si nonmente sed malitia
par uulus fui. quod signi fuanr
dixit suporiora uerba dñe
non est ex altatũ cor meũ noque
in altum elati sunt oculimei
neque ingressus sum inmagnir
neque in mirabilibur suꝑme
Ecce quia malitice par uulur
fui sedquia sensu non fuipar¬
uulur si non humilit̃ sontiebã
sodex altaui animã meã re¬
tribuatur mihi quod rotri¬
buitur par uulo qui ab lactat᷑
amatre ut iampanom sit idoncus
manducare. Et haec orgo fr̃s
sententia ñ dis plic& qr non ẽ
contrafidem. Mou& me ta¬
mon quia non tantum dictũ ẽ
quẽ ad modum quiablactur
ẽ alacte : sicr & ribucio in ani¬
mãmeam: sed ad ditũ quẽ ad¬
modũ qui ablatus ẽ. a lacte suꝑ
matrẽ suã fucr& ribucio in
animammeam. hic mihiner¬

Expanded text:
panem manduces. Cum enim panem manduces. Cum enim coeperis panem manducare, ablactaberis, id est, jam tibi non opus erit lac, sed solidus cibus. Et hoc videtur dixisse: «Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam;» id est, si non mente, sed malitia parvulus fui. Quod significans, dixit superiora verba: «Domine, non est exaltatum cor meum, neque in altum elati sunt oculi mei; neque ingressus sum in magnis, neque in mirabilibus super me.» Ecce quia malitia parvulus fui. Sed quia sensu non fui parvulus; «Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam;» retribuatur mihi quod retribuitur parvulo qui ablactatur a matre, ut jam panem sim idoneus manducare. 13. Et haec ergo, fratres, sententia non displicet, quia non est contra fidem. Movet me tamen, quia non tantum dictum est, «Quemadmodum qui ablatus est a lacte, sic retributio in animam meam;» sed additum est, «Quemadmodum qui ablatus est a lacte super matrem suam, sic retributio in animam meam.» Hic mihi nes
Abbreviated transcription (Latin):
cat aliquid qđ non nouerat &
intellegat qđ non intellegebat.
et reminis catur qđ oblitus eras
Talia enim animȩ sunt: nondi.
Nisienim transierit & modũ
animȩ suae nonuidebit qr ds̃e
Quod ẽ. quidixit: ego suqui su
Itaque ille cui dicebatur. ubiest
ds̃ tuus: quid dixit: Factȩ sunt
mihila crimȩ meȩ panes die
ac noste dumdicit᷑ mihi cotidie
dm̃ suum: quid egir hȩ modi¬
tatus sum inquit et effudi suꝑ
moanimã meã. Vt inuenira
dm : fudit suꝑse animã suam
Non ergo sił tibi dicitur humi¬
lis estout non sapias. humilis
esto ꝓpt̃ superbiam altur esto
ꝓpt̃ sapientiam. Audi euidentẽ
sententiam dehacre Nolite
pueriefficimentibur. sed mali¬
tia in fanter estote ut m̃tibur
frs mei ubinos uolait dr̃ eõ hu¬
miler ubialtor. humiler ꝓster
cauendam superbiam altor
ꝓpt̃ capiendam sapientiam
lactare ut nutriarir sic nu¬
trire ut crescar. siccresce ut

Expanded text:
cat aliquid quod non noverat, et cat aliquid quod non noverat, et intelligat quod non intelligebat, et reminiscatur quod oblitus erat. Talia enim animae sunt, non Dei. Nisi ergo transierit et modum animae suae, non videbit quia Deus est quod est; qui dixit, «Ego sum qui sum» . Itaque ille cui dicebatur, «Ubi est Deus tuus,» quid dixit? «Factae sunmihi lacrimse meae panis die ac nocte, dum dicitur mihi cotidie: Deum suum, quid egit? «Haec meditatus sum,» inquit, «et effudi super me animam meam» . Ut inveniret Deum, effudit super se animam suam. Non ergo sic tibi dicitur, Humilis esto, ut non sapias. Humilis esto, propter superbiam; altus esto, propter sapientiam. Audi evidentem sententiam de hac re: «Nolite pueri effici mentibus; sed malitia infantes estote, ut mentibus fratres mei, ubi nos Deus voluit esse humiles, ubi altos: humiles, propter cavendam superbiam; altos, propter capiendam sapientiam. Lactare, ut nutriaris; sic nutrire, ut crescas; sic cresce, ut
Abbreviated transcription (Latin):
uocepsalmi. Ad tednẽ leua¬
ui animãm eã. Et nisiseipsa
anima suꝑse effundat : non
ꝑuenit aduisionẽ dĩ et ad cog¬
nitionẽ substantiac illius
in commutabilis. Nam mo¬
documadhuc incarne est di¬
citur ei : ubiẽ dĩ tuus sed int̃
ẽ. dĩ eiur: et spiritalit̃ intur.
et spiritaliter excelsur est
Non quasiint̃ uallis locorum
quomodo ꝑ inter ualla loca
altiora sunt. Namsitalis altitudo
quȩrenda est: uincunt nor
auer addm̃. Ergo intur dr̃ altuso
et s pir italit̃ altus: nec ꝑuenit
anima ut contingat eum nisi
transierit se. Nam quicquid
dedo sentis serundũ corpur. multũ
erras. multum infanses. Si
sentis dedõ & iã secundum ani¬
mã humanam. quod dr̃ autob¬
liur catur. aut ita sapiat ut de¬
sipiat. aut faciat aliquid et pę¬
niteat eum: Omĩa enim ista
posita sunt inseriptura: ut no¬
bis lactantibus commendara
ds̃: Nonut ꝓprie de illo sic audi¬
amus ista et intellegamur
qua si peniteat dm̃. et modo dis¬

Expanded text:
voce psalmi: «Ad te, Domine, levavoce psalmi: «Ad te, Domine, levavi animam meam» . Et nisi se ipsa anima super se effundat, non pervenit ad visionem Dei, et ad cognitionem substantiae illius incommutabilis. Nam modo cum adhuc in carne est, dicitur ei: «Ubi est Deus tuus?» Sed intus est Deus ejus, et spiritualiter intus est, et spiritualiter excelsus est; non quasi intervallis locorum, quomodo per intervalla loca altiora sunt. Nam si talis altitudo quaerenda est, vincunt nos aves ad Deum. Ergo intus Deus altus est, et spiritualiter altus; nec pervenit anima ut contingat eum, nisi transierit se. Nam quidquid de Deo sentis secundum corpus, multum erras. Multum infans es, si sentis de Deo etiam secundum animam humanam, quod Deus aut obliviscatur, aut ita sapiat ut desipiat, aut faciat aliquid et poeniteat eum: omnia enim ista posita sunt in Scripturis, ut nobis lactentibus commendaretur Deus; non ut proprie de illo sic audiamus ista, et intelligamus quasi poeniteat Deum, et modo dis
Abbreviated transcription (Latin):
soparatisunt. Ibi lactarietnu¬
triri debebant ut crerceront
ad capiendum uerbum dm̃apud
dm̃ infermadi ae qualempatri
Uisa ẽ hic quidem abhir quian¬
tenor istatractarunt ot alia
sentia et alius intellectur in hir
uerbis quẽ non tacebo caritatiurã
ocenim dixerunt Omnir
et totocorde intueri qđ dictũ õ
Quanto magnur es tanto hu¬
miliate in omnibus et coramdõ
inuenies gratiam. Sed rursuss̃
quidam homines quicũ audie¬
rint quia humiler eẽ debent.
dimit tunt se.nihil uolunt disce¬
re : putantesqr si aliquid didice¬
rint suꝑbierunt : et remanent
in sololacte. Quorr ep̃hendit
scriptura dicens: et factiestis
opur habentes lacte. non soli¬
docibo. sic enĩ nor dĩ uultnu¬
tririlacte : ut non ibi remane¬
amus: Sederescondo ꝑlac
ad solidum cibum ꝑueniamus.
Ergonondeb& homo extolle¬
recor suum in suꝑbiam: sed
deb& leuare indoctrinã uer¬
bidĩ. Namsileuanda anima
non ers&: non diceretur in alia

Expanded text:
separati sunt: ibi lactari et nutriri debebant, ut crescerent ad capiendum Verbum Deum apud Deum, in forma Dei aequalem Patri. 12. Visa est hic quidem ab his qui ante nos ista tractarunt, et alia sententia, et alius intellectus in his verbis, quem non tacebo Charitati vestrae. Hoc enim dixerunt: Omniset toto corde intueri quod dictum est, «Quanto magnus es, tanto humilia te in omnibus, et coram Deo invenies gratiam» . Sed rursus sunt quidam homines, qui cum audierint quia humiles esse debent, dimittunt se, nihil volunt discere, putantes quia si aliquid didicerint superbi erunt; et remanent in solo lacte. Quos reprehendit Scriptura, dicens: «Et facti estis opus habentes lacte, non solido cibo» . Sic enim nos Deus vult nutriri lacte, ut non ibi remaneamus; sed crescendo per lac, ad solidum cibum perveniamus. Ergo non debet homo extollere cor suum in superbiam, sed debet levare in doctrinam verbi Dei. Nam si levanda anima non esset, non diceretur in alia
Abbreviated transcription (Latin):
Sed non semꝑ sȩculi nomon
hoc sȩculum significat: sed ali¬
quando act̾̃nitatẽ. Quia a& nũ
duobur modir intellegitur.
Us que in ȩt̃nũ : iđ aut sempor
sine fine: aut quous que ueniam̃
ad aet̃nitatẽ. hoc ergo quo ino¬
do intellegondum est : quousq:
ueniamur adeternitatem.
speromus indnm̃ dm̃ : quia
cum uenerimur adet̃nitatẽ
iamspes nonerit sed ipra

Expanded text:
Sed non semper saeculi nomen hoc saeculum significat, sed aliquando aeternitatem; quia aeternum duobus modis intelligitur; usque in aeternum, id est, aut semper sine fine, aut quousque veniamus ad aeternitatem. Hic ergo quomodo intelligendum est? Quousque veniamus ad aeternitatem, speremus in Dominum Deum; quia cum venerimus ad aeternitatem, jam spes non erit, sed ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
quitar inmanibur meir. sired¬
didiretribuentibur mihi malo
decidam mer ito abinimicis
idetur & licdixisse. sini
humilit̃ sentiebam. sed exda¬
ui animam mea. Agoquas
dillurur ost. Illud mihicon¬
tingat: quo modo et ibi
sireddidir etribuentibur mihi
mala: contingat mihi illud.
quid Decidam merito ab in¬
micir meir inanir. sic & hic
animã meã quẽ ad modum
qui ablatur ẽ. a lacte suꝑma
tremsuam : sicretributio in a¬
nimã mea. Intendite: nostis
quia quibusdam infirmisdicit
a postolur: Lacuobir potumde¬
dinonescam: nondũ enĩ potera¬
tis : sed necdum ad huc quidem po¬
testis: Sunt infirmi quinst̃
idonei ualidocibo: uolunt se
tendero adid quod capere non
possunt: Et si aliquid ut cũ que
coeporunt aut uisi sibi fuerint
capero qđ noncoeperunt: ex¬
tolluntur inde et suꝑbiunt
indeuident᷑ sibi quasi sapienter.
hoc aut̃ contigit omnib: here¬
ticis quicum ersent anima¬
lesetcarnaler defendendo sen¬
tentias suar prłias quarfal¬
sas et̃ non potuor̃ uidero ex¬

Expanded text:
si reddidi retribuentibus mihi mala; decidam merito ab inimicis videtur et hic dixisse, «Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam.» Age; quasi dicturus esset, Illud mihi contingat. Quomodo et ibi, «Si reddidi retribuentibus mihi mala,» contingat mihi illud; quid? «Decidam merito ab inimicis meis inanis:» sic et hic, animam meam; quemadmodum qui ablatus est a lacte super matrem suam, sic retributio in animam meam.» Intendite. Nostis quia quibusdam infirmis dicit Apostolus, «Lac vobis potum dedi, non escam: nondum enim poteratis; sed nec adhuc quidem potestis» . Sunt infirmi qui non sunt idonei valido cibo; volunt se extendere ad id quod capere non possunt: et si aliquid utcumque coeperint, aut visi sibi fuerint capere quod non ceperunt, extolluntur inde, et superbiunt inde; videntur sibi quasi sapientes. Hoc autem contingit omnibus haereticis; qui cum essent animales et carnales, defendendo sententias suas pravas, quas falsas esse non potuerunt videre, ex
Abbreviated transcription (Latin):
facta sunt omĩa . quicu infor¬
madĩ eet̃ ñ rapinam arbi¬
tratusõ eẽ. aequalirdõ: Qualẽ¬
caperent promodo suo angeli:
et unde in caelo potes tater et
uir tuter sp̃s intellec tualer par¬
cerentur : homo aut̃ infirm
et carneinuolut᷑ iacer&
mt̃ra nec poss& ad eumꝑ uenire
panir caelestir: ut panẽ angeloꝵ

Expanded text:
facta sunt omnia; qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo ; qualecaperent pro modo suo Angeli, et unde in coelo Potestates et Virtutes, spiritus intellectuales pascerentur; homo autem infirmus et carne involutus jaceret in terra, nec posset ad eum pervenire panis coelestis: ut panem Angel
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ etdĩ erat uerbum hocerat
in principio a puddm̃: omiã ꝑ
ipsum facta sunt et sinc ipsofac¬
tumẽ nihil. Panirergo est
indeui uunt angeli. Eccepa¬
nis parare tur ẽ tibi: sedcrer¬
cedelacte ut ad panem uenias.
Et quomodoinquir crescode
latte : quod tibi factus est xpr
ad infirmitatẽ tuam. hoc pro̧¬
mocrede et fortiter tone
Quomodo mater ergo cũ uiderit
filiũminur idoneum ad capi¬
endum crbum ipsor cibor
eidat: sed traiector ꝑ carnẽ
suam: Namipse est panir
dequo in fans parcitur : quo
et mater eiur parcitur. Sed
ad mensam in fanr minur ido¬
neurest: ad mam illamido¬
neut ost. Panir ergo demensa
traicitur ꝑmatris mamillã
ut sic ꝑueniat idem eliment: um
ad paruum infantem. Sic

Expanded text:
at Verbum: hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil.» Panis ergo est; inde vivunt Angeli. Ecce panis paratus est tibi; sed cresce de lacte, ut ad panem pervenias. Et quomodo, inquis, cresco de lacte? Quod tibi factus est Christus ad infirmitatem tuam, hoc primo crede, et fortiter tene. Quomodo ergo mater cum viderit filium minus idoneum ad capiendum cibum, ipsos cibos ei dat, sed trajectos per carnem suam: nam ipse est panis quo infans pascitur, quo et mater ejus pascitur; sed ad mensam infans minus idoneus est, ad mamillam idoneus est. Panis ergo de mensa trajicitur per matris mamillam, ut sic perveniat idem alimentum ad parvum infantem. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
Ist auerobonar Et non sunt.
Noncnim stant. laborabunt᷑
Fluunt. filii sunt paruuli
Blandirir paruulis. Blandiur̃
paruali. Num quid stant in eo
sedoptar ut crercant. Vt acce¬
dat a& asoptas. Seduide quia
cũ accedit una altera morit᷑.
Veniente pueritia mor it᷑ in fan¬
ticc. Ueniente adolescentia
moritur pueritia. Venien¬
te iuuentute moritur adoler¬
contice. Ueniente senec tute
moritur iuuentur. Ueniente
morte: moritur omis actar.
Quodo ptas gradur a &atis. simul
optas et morter actatum. Non sergo
ista deinde natir̃ tibi filii int̾ra tecũ
uicturi : antẽ potiur exdusuri
et succersuri : Adeor gauder qui
natisunt ut excludarir : Na¬
tienĩ pueri: tã quã hoc dic nt
parentibur suis. Eia cogita¬
te irehinc: Agamur& nor
minimum nem̃: Minus est
enim goner is humani. totaui¬
ta temptationir: quia dictũ
ẽ uniuersa uanitar om̃is ho¬
mouiuens: Et tamen sigaudet᷑
adfilios suuersor es : quanto
gauden dum ẽ ad filior cumqui¬

Expanded text:
Ista vero bona sunt, et non sunt: Ista vero bona sunt, et non sunt: non enim stant; labuntur, fluunt. Filii sunt parvuli; blandiris parvulis, blandiuntur parvuli: numquid stant in eo? Sed optas ut crescant, ut accedat aetas optas. Sed vide quia cum accedit una, altera moritur. Veniente pueritia, moritur infantia; veniente adolescentia, moritur pueritia; veniente juventute, moritur adolescentia; veniente senectute, moritur juventus; veniente morte, moritur omnis aetas. Quot optas gradus aetatis, tot simul optas et mortes aetatum. Non sunt ergo ista. Num deinde nati sunt tibi filii in terra tecum victuri, an te potius exclusuri et successuri? Ad eos gaudes qui nati sunt, ut excludaris? Nati enim pueri tanquam hoc dicunt parentibus suis: Eia, cogitate ire hinc, agamus et nos mimum nostrum. Mimus est enim generis humani tota vita tentationis; quia dictum est, «Universa vanitas omnis homo vivens» . Et tamen si gaudetur ad filios successuros; quantum gaudendum est ad filios cum qui
Abbreviated transcription (Latin):
dnm̃. lamforte oculitui
ibant ꝑillos qui nontimet dnmn :
Et uidebant ibiuxorer ferdndar.
filior abundanter circuire m̃sa
patrisui. Nescio qua ibas
querero illas benedictioner
quae non oxsion. Non benedix̃
dñs̃ taler frsmei. Benedictio is¬
ta dm̃ ẽ. Autsinon ẽ ad nõ: Quir
Dat illa sed nonuider qr & pecori¬
Viruidere qr ñ s̃ unt bona hie¬
ruralem Et auibus dictumõ
Crorcite & multiplicamini
Pro magnouis habere qđ auib
donatum est : uoce quidẽ di
donatũ est. Quis nosciat.u
Fedutere bonis istis siacupis.
et magir cogita quo modo nutru
quinati sunt: quã ut nascant᷑
Non enĩ iamfelicit asẽ. habere
filior: sed bonis habere
Denutriondir labora nati fueni
Tiauĩ non nati. a gegratias dõ.
For teminus sollicitur erir.
et tamsterelis ñ remansisti
illiur matris. Forte ꝑtenar¬
cunt᷑ spir italit̃. Deista matre
Circum eunter men sam dnĩ.

Expanded text:
Dominum:» jam forte oculi tui Dominum:» jam forte oculi tui ibant per illos qui non timent Dominum, et videbant ibi uxores fecundas, filios abundantes circuire mensam patris sui; nescio qua ibas:quaerere illas benedictiones quae non sunt ex Sion. Non benedixit Dominus tales, fratres mei? Benedictio ista Domini est: aut si non est a Domino, quis Dat illa: sed non vides quia et pecoriVis videre quia non sunt bona Jerusalem? Et avibus dictum est, «Crescite, et multiplicamini» . Pro magno vis habere quod avibus donatum est? Voce quidem Dei donatum est, quis nesciat? Sed utere bonis istis, si accipis; et magis cogita quomodo nutrias qui nati sunt, quam ut nascantur. Non enim jam felicitas est habere filios, sed bonos habere. De nutriendis labora, si nati fuerint; si autem non nati, age gratias Deo. Forte minus sollicitus eris, et tamen sterilis non remansisti illius matris. Forte per te nascuntur spiritualiter de ista matre, circumeuntes mensam Domini. C
Abbreviated transcription (Latin):
oliua fructur ẽ pacis. oleũ enim
pacem significat. quia carita¬
tẽ significat. sine caritate nulla
pax est. Et manifestumest
quia quidiuiserunt pacem : non
habent caritatẽ unde iam ex¬
po sui caritati urãe : quare
columba folia cũ frustupor¬
tauit ad arcam. Vt signi fuara
qr & illiquiforis bapti zatisunt
sicut ligna illa extra arcãbap¬
ti zatssunt: Non sola folia ha¬
buerunt idẽ uorba sola : sed
habuerunt et frusturi qđ ẽ
caritas. Ipsa columba illor
reportat acdarcam. et ueniunt
adunitatem. Tales ergo filii
tudo: iam qui sibi nolit esse
sod spiritalit̃. Anforuno ios
in membrir si non ibier : plange
quia nec hic. nec ibi. siaut̃ ibi se¬
carus estoquia et sibi. et non hic
fructuosius ibi quam hic. siergo
habemus quar e habemus : quia
umemus dñm. Ecce sicbenedice¬
tur homo quitim et dnm̃. Ille
est homo qui sunt hominer
etipsi hominer homo. Quia mul¬
si benedicetur homo quitimet

Expanded text:
oliva fructus est pacis: oleum enim oliva fructus est pacis: oleum enim pacem significat, quia charitatem significat; sine charitate nulla pax est: et manifestum est quia qui diviserunt pacem, non habebant charitatem. Unde jam exposui Charitati vestrae quare columba folia cum fructu portavit ad arcam ; ut significaret quia et illi qui foris baptizati sunt, sicut ligna illa extra arcam baptizata sunt, si non sola folia habuerint, id est verba sola, sed habuerint et fructum, quod est charitas, ipsa columba illos reportat ad arcam, et veniunt ad unitatem. Tales ergo filii tudo: jam quis ibi nolit esse?sed spiritualiter. An forte non es in membris? Si non ibi es, plange quia nec hic, nec ibi. Si autem ibi, securus esto; quia etsi ibi et non hic, fructuosius ibi quam hic. 14. Si ergo habemus, quare habemus? Quia timemus Dominum. «Ecce sic benedicetur homo qui timet Dominum.» Ille est «homo,» qui sunt homines; et ipsi homines, «homo:» quia mulsic benedicetur homo qui timet
Abbreviated transcription (Latin):
trer non habuerunt int̃ra:
Et tamon quideir dicit: Nolite
uobis dicere patrem suꝑ terrã
ođ ergoin patre docebat discipulos
hoc in matre insede mons trauit.
Vult e nĩ dnr ut consanguinitatib
terrenir p̃ponamur dm̃. De¬
ferpatri. quia pater est
Deferdõ quia dr̃ est. Genera¬
uit te pater ac cõmodando carne
suã. Creauit tedr̃ adhibendo
potentiã suã. Nei rascatur pat̃
cũdĩ illi p̃po netur. Immogau¬
deat sibitantum deferri: Vt ille
inuentus eet̃ qui ei deber & p̃poni
Ergo quid dicam Dnr̃ quid ait s
Q uaemihimat̃ aut qui frs.
Extendit manur suꝑ discipulor
suos & ait. Eccema t̃ mea & frr
mei. Ers̃ erant: mater quo¬
modo erant: Addidit. Et qui
fecer it uoluntatẽ patrir mei
ipsemihi frater. et soror et ma¬
quibur intellegir coniugem
in illis matrem in illos filior
Dicatur er goqualer debent ersi
filii: quales pacifici quare
pacifici: qr bcatipacifici: ꝙ ipsi
filudĩ uocabuntur. qr ergo in

Expanded text:
tres non habuerunt in terra? tres non habuerunt in terra? Et tamen quid eis dicit? «Nolite vobis dicere patrem super terram; Quod ergo in patre docebat discipulos, hoc in matre ipse demonstravit. Vult enim Dominus ut consanguinitatibus terrenis praeponamus Deum. Defer patri, quia pater est; defer Deo, quia Deus est. Generavit te pater accommodando carnem suam; creavit te Deus adhibendo potentiam suam. Ne irascatur pater cum Deus illi praeponitur; imo gaudeat sibi tantum deferri, ut ille inventus esset qui ei deberet praeponi. Ergo quid dicam? Dominus quid ait? «Quae mihi mater, aut qui fratres? Et extendit manus in discipulos suos, et ait: Ecce es erant; mater quomodo erant? Addidit, «Et qui fecerit voluntatem Patris mei, ipse mihi frater, et soror, et maquibus intelligis conjugem, in illis matrem, in illis filios. 13. Dicatur ergo quales debent esse filii. Quales? Pacifici. Quare pacifici? Quia, «Beati pacifici, quia ipsi filii Dei vocabuntur» . Quia ergo in
Abbreviated transcription (Latin):
sterelis. sed nec illor inuenea
conputabo. Filiitui. quȩ est
uxor & qui sunt filii: ĩnistir
carnalibur nuptiis & coniugi¬
bur alia uxor & aliifilii
In eclesia : quac uxor ipsifilii
A decclesiã enĩ ꝑtinebant a postoli
& in membrir erant et clesiae
E rgo in coniuge ipsiur erant
& coniunx erant secundum
portionẽ suã quã in mombrir
optinebanti quare ergo de illis
dicitur : Cũ reterserit ab eir
sponsur : tuncieiunabunt fi¬
lusponsi: Ergo ipsa coniunx
forir stabant typum gerebam
Quis tẏpus matrir synagoga
Quirtxpur fratrum carnaliumo
Iudei forir stantes: & foris sto
synagoga. Nam maria in la¬
teribur domur eiur . & cogstat
eius & uirginir mariae con¬
sanguinitate uenienter qui
in eũ crediderunt. in lateribur
domureiur: Non inquitꝰ car¬
naliconsanguinitate iuncti
erant: sed inquantum uerbum
diaudiebant et faciebant
Quiadixit quae mihimater.
Quare Ergo & petrur et iohannes
& iacobur & alii apo stoli pa¬

Expanded text:
sterilis. Sed nec illos in vinea sterilis. Sed nec illos in vinea computabo. 12. «Filii tui.» Quae est uxor, ipsi sunt et filii. In istis carnalibus nuptiis et conjugiis, alia uxor et alii filii: in Ecclesia quae uxor, ipsi filii. Ad Ecclesiam enim pertinebant Apostoli, et in membris Ecclesiae erant. Ergo in conjuge ipsius erant, et conjux erant secundum portionem suam quam in membris obtinebant. Quare ergo de illis dicitur: «Cum recesserit ab eis sponsus, tunc jejunabunt filii sponsi» ? Ergo ipsa conjux, stabant, typum gerebant. Quis typus matris? Synagoga. Quis typus fratrum carnalium? Judaei foris stantes. Et foris stat synagoga. Nam Maria in lateribus domus ejus, et cognati ejus ex virginis Mariae consanguinitate venientes, qui in eum crediderunt, in lateribus domus ejus; non in quantum carnali consanguinitate juncti erant, sed in quantum verbum Dei audiebant et faciebant.quia dixit, «Quae mihi mater?» Quare? Ergo Petrus et Joannes et Jacobus, et alii Apostoli pa
Abbreviated transcription (Latin):
dicuntur latera domus. quȩ ro enĩ
quae sint laterdo quid dictĩ pari¬
etes sunt quasilapides fortes.
sidehoc habitticulo corporali dicer&
forte hoc intellegeremus latera
Latera dicimus domus e os qui in¬
herentxp̃o. Nonenimsinecaus a&
insermone cotidiano dicimus deali¬
quo qui forte maleagit. exmalorũ
consiliis amicorum. Deillo dicim
mala laterahab&. Quid est mala
latera hab&: maliilliherent er¬
go etdealio bona laterahabet. bo¬
nis consilus uiuit. Quid ẽ hoc ioͦ
bonis consiliis regitur. Ergolate¬
radomus. sunt illi quiinherent
xp̃o Nec sinecausa dipsa coniunx +¬
delatere facta est. Virodor¬
mienti eua facta est. Mori¬
ente xp̃o ecclesia facta est
& adelatereuiri cum costadetragaest
łt ista delatereiuri. quandola¬
tus lancea ꝑcussũ est : et sacra¬
menta ꝓfluxerunt: Ergouxor
tiue ut uinea fertilis. Sed in
quibur : in lateribur domustuȩ
In aluir qui non adhȩrent xp̃o

Expanded text:
dicuntur latera domus. Quaero enim dicuntur latera domus. Quaero enim quae sint latera: quid dicam? Parietes sunt, quasi lapides fortes? Si de hoc habitaculo corporali diceret, forte hoc intelligeremus latera. Latera dicimus domus, eos qui inhaerent Christo. Non enim sine causa et in sermone quotidiano dicimus de aliquo, qui forte male agit ex malorum consiliis amicorum; de illo dicimus, Mala latera habet. Quid est, Mala latera habet? Mali illi inhaerent. Ergo et de alio, Bona latera habet: bonis consiliis vivit. Quid est hoc? Bonis consiliis regitur. Ergo latera domus sunt illi qui inhaerent Christo. Nec sine causa et ipsa conjux de latere facta est. Viro dormiente, Eva facta est , moriente Christo, Ecclesia facta est: et illa de latere viri, cum costa detracta est; et ista de latere viri, quando latus lancea percussum est , et Sacramenta profluxerunt. Ergo «uxor tua ut vinea fertilis.» Sed in quibus? «In lateribus domus tuae». In aliis qui non adhaerent Christo,
Abbreviated transcription (Latin):
bores fructuum. postea fructur
laboris. Laborer fructuum tuoꝵ
manducabis beatur er et bene
tibierit. Beatures de presentiẽ:
Bene tibierit. defuturo est. Cũ
manducar laborer fructuum
tuorum. beaturer. Cũ ꝑuene¬
Namsibene tibierit. utiquebea¬
turerir: It sibeatus eris. uti
que bene tibierit. sed int̃est
int̃ spem et rem. sis pertam
dulcis quantorer dulcior erit :
ecclesiaeius. Ecclesia eius uxor
eius: nos ipsi sicut uinea fortilis:
Sed in quibur uinea fertilis: ĩu¬
demur enĩparieter istor in¬
trantes multor steriler. Uide
mus qr istos parieter: intrant
multi ȩbriosi. Feneratorer:
magoner. querenter sortilegor
euntes ad praecantatores & prae¬
cantatrices. quando illis caputdo¬
letIstaẽ fertilitas uineae:
ista ẽ uberta s uxoris non ipsa ẽ
istȩspine sunt sed nonubiq: Spi¬
nosam habet quandã fertilitatẽ
etest uinea fertilis. sed inquib:
in lateribus domustuae. Non om̃s

Expanded text:
bores fructuum, postea fructus bores fructuum, postea fructus laboris. «Labores fructuum tuorum manducabis; beatus es, et bene tibi erit. Beatus es,» de praesenti est; «bene tibi erit,» de futuro est: cum manducas labores fructuum tuorum, «beatus es;» cum pervenedixit? Nam si bene tibi erit, utique beatus eris; et si beatus eris, bene utique tibi erit. Sed interest inter spem et rem. Si spes tam dulcis, quanto res dulcior erit! 1Eeclesia ejus; Ecclesia ejus, uxor ejus, nos ipsi. «Sicut vinea fertilis.» Sed in quibus vinea fertilis? Videmus enim parietes istos intrantes multos stmus quia istos parietes intrant multi ebriosi, feneratores, mangones, quaerentes sortilegos, euntes ad praecantores et praecantatrices, quando illis caput dolet. Ista est fertilitas vineae? ista est ubertas uxoris? Non ipsa est. Istae spinae sunt, sed non ubique spinosa. Habet quamdam fertilitatem, et est vinea fertilis; sed in quibus? «In lateribus domus tuae.» Non omnes
Abbreviated transcription (Latin):
dieac noctr. Un de factȩ sunc la¬
crimȩ panis : dumdicitur mihi
cotidie ubi est dĩtuur. Antequã
enĩ uideamus eũ quinor dilexit
qui nobis pignur dedit: Cuidis¬
ponsatisumus: Insultant nobi
pagani et dicunt. Ubiẽ quod
colunt xp̃iani: Ostendant nobs
quẽ colunt. Ecce ego ostendo
illidm̃ meum: Et ipse o stendas
mihi dm̃ suum: Cũ tibi hoc dicit
paganur. non inuenis qđ illior¬
tendas qr non ẽ. cui ostendas
Redisetgo & plangis ad dm̃ ꝙ ill
suspiras antequã uideas. et desi¬
derio ipsius gemis. Etqr ipsius
desiderioploras. dulces sunt
et ipsȩlacrimȩ. et ꝓcibotibi
erunt: Quia factus ẽ et ipsepa¬
nisdieac nocte : cumdicitur tibi
cotidie ubi ẽ. dr̃ tuur. Sedueniet
dĩ tuus dequodicitur ubi est:
Et absterg& lacrimas. et ipsȩ ꝓ
pane lacrimarum succed qt. et
te inȩ ternum saginabit : quia
erit nobis cũ uerbumdĩ quo par¬
cunt᷑ angeli. Interim modo la¬

Expanded text:
die ac nocte.» Unde factae sunt ladie ac nocte.» Unde factae sunt lacrymae panis? «Dum dicitur mihi quotidie, Ubi est Deus tuus» ? Antequam enim videamus eum qui nos dilexit, qui nobis pignus dedit, cui desponsati sumus, insultant nobis Pagani, et dicunt: Ubi est quod colunt Christiani? Ostendant nobis quem colunt. Ecce ego ostendo illis Deum meum, et ipsi ostendant mihi Deum suum. Cum tibi hoc dicit paganus, non invenis quod illi ostendas; quia non est cui ostendas. Redis ergo, et plangis ad Deum; quia illi suspiras, antequam videas, et desiderio ipsius gemis; et quia in ipsius desiderio ploras, dulces sunt et ipsae lacrymae, et pro cibo tibi erunt, quia factae sunt tibi et ipsae panis die ac nocte, dum dicitur tibi quotidie, «Ubi est Deus tuus?» Sed veniet Deus tuus, de quo dicitur, «Ubi est?» et absterget lacrymas , et ipse pro pane lacrymarum succedet, et te in aeternum saginabit; quia erit nobiscum verbum Dei, quo pascuntur Angeli. Interim modo la
Abbreviated transcription (Latin):
uenient cũ exultatione portan¬
tes manipulos suor. Vt & noue¬
ritis frẽ quia manducatur la¬
bor iste in superior e psalmo au¬
distir dictũ suꝑbis qui antelucem
uolebant surgore. id est ante x pm̃
non ꝑhumilitatẽ quas urrexit
xp̃s. Dictũ est illir. Surgne pos¬
ter quã sedistr. id est humiliami¬
ni et in de surgite. Quia et ille
humiliariuenit qui ex altatus ẽ
ꝓpĩ uos. Et ꝗđ diciũ est: quiman¬
ducatis panẽ doloris. Is teestla¬
bor fructuũ. panis doloris. Nis
enĩ manducaret᷑. Ñdiceretur panis
Nisi enimhaber& aliquã suauitatẽ
panir iste : nemoillum manduca¬
r& : cũ tanta suauitate plorat in
gemituquiorat. Dulcioressunt
lacrimae orantium quãgaudia
theatrorum. Et audi flamma
desider ii qr manducatur ipse
panir dequꝰ dicit. quimandu¬
catis panẽ dolor is. Alio locodicit
Amanriste cuius uocẽ in psalmo
plerumq: agnoscimus. Factar
sunt mihi lacrimȩ maae panis

Expanded text:
venient cum exsultatione, portanvenient cum exsultatione, portantes manipulos suos» ? Et ut noveritis, fratres, quia manducatur labor iste, in superiore psalmo audistis dictum superbis, qui ante lucem volebant surgere, id est ante Christum, non per humilitatem, qua surrexit Christus; dictum est illis, «Surgite posteaquam sedistis» : id est, humiliamini, et inde surgite; quia et ille humiliari venit, qui exaltatus est propter vos. Et quid dictum est? «Qui manducatis panem doloris.» Iste est labor fructuum, panis doloris. Nisi enim manducaretur, non diceretur panis: nisi autem haberet aliquam suavitatem panis iste, nemo illum manducaret. Cum quanta suavitate plorat in gemitu, qui orat? Dulciores sunt lacrymae orantium, quam gaudia theatrorum. Et audi flammam desiderii, qua manducatur ipse panis, de quo hic dicit, «Qui manducatis panem doloris.» Alio loco dicit amans iste, cujus vocem in Psalmo plerumque agnoscimus: «Factae sunt mihi lacrymae meae panis
Abbreviated transcription (Latin):
Ouõs. otu. Vormultiquiunur
eftir : Labores fructaũ tuoꝵ
manducabir. quasi ꝑuerse
uidetur dicere ñ intellegentib:
Debuit enimdicere. Frustum
laborum tuorum manducabis
Multienim manducant frustũ
laborum suorum: Laborant
inuinea ipsum laborem non
manducant sed qđ delabore
ipsorum nascitur manducant:
aborant circa arbores pomiforas.
quis manduc& laborer : sed
quod ille arbores adtuler int
frustur laborir et ipse iocundat
agricolam. Quid sibi uult labo¬
ror fructuũ tuorum manducabis
modo laborer habemus: fruc¬
tur postec erit. Sed quia & ipsi
labores non sunt sinegaudio ꝓpt̃
spem dequa paulo ante diximus.
Spegaudenter intribulatione pati¬
enter : Modonor ipsilabores nr̃i
iocundant & letor nos faciunt
despe. Siergo labor nrt potuit
manducari: et potuit iocundare
Manducaturẽ fructur ipsiur labo¬
ris. qualiser t manducan᷑ef la¬
borersuor : qui cuntes ibant et
flebant mit tenter semina sua
Quanto iocundius manducabunt
frustus laborum quiueni enter

Expanded text:
lti qui unus estis, «labores fructuum tuorum manducabis.» Quasi perverse videtur dicere non intelligentibus: debuit enim dicere, Fructum laborum tuorum manducabis. Multi enim manducant fructum laborum suorum. Laborant in vinea, ipsum laborem non manducant; sed quod de labore ipsorum nascitur, manducant. Laborant circa arbores pomiferas; quis manducet labores? Sed quod illae arbores attulerint, fructus laboris, ipse jucundat agricolam. Quid sibi vult, «Labores fructuum tuorum manducabis?» Modo labores habemus, fructus postea erit. Sed quia et ipsi labores non sunt sine gaudio, propter spem, de qua paulo ante diximus, «Spe gaudentes, in tribulatione patientes;» modo nos ipsi labores nostri jucundant, et laetos nos faciunt de spe. Si ergo labor noster potuit manducari, et potuit jucundare; manducatus fructus ipsius laboris qualis erit? Manducabant labores suos, qui «euntes ibant et flebant, mittentes semina sua:» quanto jucundius manducabunt fructus laborum, qui «venientes
Abbreviated transcription (Latin):
clausit oculor eiur. quidad hoc
dictur isumus: Nihililli pote st
eueniremali ut &ferat filior suos
uiuus: quando iam mor tuus.
a filiis ad sepulcrum gloriosum
dedustus õ: excutiamur ergo
excutia mus siuolumur et̃ filii
excursorum Ex eat huc aliquid
ẽ. enĩ quidam homo quisic benedi¬
in membris ipsius hominir
Et multihominer r̃ & unur homo ẽ.¬

Expanded text:
clausit oculos ejus. Quid ad hoc clausit oculos ejus. Quid ad hoc dicturi sumus? Nihil illi potest evenire mali, ut efferat filios suos vivus, quando jam mortuus a filiis ad sepulcrum gloriosum deductus est. 3. Excutiamus ergo, excutiamus, si volumus esse filii excussorum: exeat huc aliquid. Est enim quidam homo qui sic benediin membris ipsius hominis: et multi homines sunt, et unus homo est
Abbreviated transcription (Latin):
quae sunt sp̃sdĩ, Incipiamus et
nos exutere. ut simus et nor filii
excursorum sienĩ erimus filii
excursorum: Erimur inmanu
potentir tãquã s agittae: Et iacu¬
latur nos de p̃cepto suo incorda
hominum ñduamantiũ. ut ꝑcursa
sagittis uerborum dĩ ament. Nam
sialia illis cocperimus predicare
filii auĩ frr̃ mei timetednm̃ ut
habeatis filior et ne poter ut gau¬
deat domur urã. Nonsagit tam̃
utametur illa aet̾na hier usalem.
Remanebunt inamore terrenorum.
ut uidenter ista abundare im¬
pus. et si nobis non audent incorde
te alilr dicit illi. Adhuc nercir quid
illi pos sit contingere. Quidsieffera
deillorum morte patiatur
Sed sitalia dixeris. respondebit
tibi ille. Ego noui hominẽ impiũ:
paganũ sacrilegum Adorato¬
remidolorum & forte nouit
et uerum dicit: Nec unũ nouit.
Nec duo s ułtrer. quẽ deduxerunt
ad forsam. senem. decrepitum.
mortuum in lecto suo : turbȩ fili¬
orum & ne potum. Ecce ñtimuit

Expanded text:
quae sunt Spiritus Dei. Incipiamus et quae sunt Spiritus Dei. Incipiamus et nos excutere, ut simus et nos filii excussorum. Si enim erimus filii excussorum, erimus in manu potentis tanquam sagittae, et jaculabitur nos de praecepto suo in corda hominum nondum amantium, ut percussa sagittis verborum Dei ament. Nam si talia coeperimus illis praedicare: Filii, aut fratres mei, timete Dominum, ut habeatis filios et nepotes, ut gaudeat domus vestra; non sagittamus ut ametur illa aeterna Jerusalem: remanebunt in amore terrenorum, et videntes ista abundare impiis, etsi nobis non audent, in corde te alius dicit illi: Adhuc nescis quid illi possit contingere; quid si efferde illorum morte patiatur? Sed si talia dixeris, respondebit tibi ille: Ego novi hominem impium, paganum, sacrilegum, adoratorem idolorum et forte novit et verum dicit, nec unum tantum novit, nec duos vel tres, quem deduxerunt ad fossam, senem, decrepitum, mortuum in lecto suo, turbae filiorum et nepotum. Ecce non timui