comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
na de huius egilbti probis actib que ꝑ
ip̃m uel sub ipsius temporib gesta sunt.
senioꝵ relatione ad nr̃am noticiam ꝑuene¬
runt. quoꝵ aliqua siquidem. ut aliquam
eius memoriam cum eccłie pace fieri lice¬
at. in benedictione curabimus insinuare.
Quedam matrona prepotens comitissa de
castello quod aralune dicituu. mater uideli¬
cet comitum uoaleranni ⁊ fulconis mari¬
rensi beato petro tradidit. ⁊amplius rece¬
pit. sub conditione qͣm precariam nomi¬
nant. ita uidelicet. ut cum ip̃a de hac luce
migraret. utraq simuldata ⁊ accepta in
beati petrri ⁊ ep̃i ius libere tnͣsirent. ⁊ qͦd
ep̃o ex his facere placuisset. liberam potesta¬
tem haberet. Huius comitisse neptem filii
filiam. henricus quidam dux. cuius ditio¬
nis erat castellum quod uolgo uocatur lem¬
burch duxit in matrimonium qui decurso
aliquantr temporis spacio. eadem bona eccle¬
Propt̾ quod cum fuisset sepius ab ep̃o ad

Expanded text:
na de hujus Egilberti probis actibus, quae per na de hujus Egilberti probis actibus, quae per ipsum vel sub ipsius temporibus gesta sunt, seniorum relatione ad nostram noticiam devenerunt, quorum aliqua, siquidem vel aliquam ejus memoriam cum pace ecclesiae fieri liceat in benedictione, curabimus insinuare. Quaedam praepotens matrona comitissa de castello quod Aralunae dicitur, mater videlicet comitum Walramni et Folconis, marisia Treveris beato Petro tradidit, et amplius recepit sub condicione quam precariam nominant, ita videlicet, ut cum ipsa de hac luce migraret, utraque data simul et accepta in beati Petri et episcopi jus libere transirent, et quod episcopo ex his facere placuisset, liberam potestatem haberet. Hujus comitissae neptem, filii filiam, Heinricus quidam dux, cujus dicionis erat castellum quod vulgo Lempurch nominatur, duxit in matrimonium; qui decurso aliquanti temporis spacio, eadem bona ecclePropter quod cum fuisset saepius ab episcopo ad
Abbreviated transcription (Latin):
sufferendo laborare. Itaq cum fuisset intͦ¬
nizata cepit de bonis eccł̃ie iuxta illud li-¬
biri machabeoꝵ diabolicum magnum ex¬
ercere.⁊ ut uerum fatear. licet impuden¬
ter loquan. alia concubitorib suis distri¬
buere. alia uend̾e. postremo ut breuiter
concludam paucis ecclesie derelictis. om¬
nia in usus suos conuertere. ut posses
liquido ꝑpendere. ueridicam dei genitͥcẽm:
ex prelatione iram dei in se ꝓuocare.
Deniq aliqͣntis transactis annis egilbtꝰ
cepit se satis admodum officio dignum
exhibere. nisi solum qͦd ab excommnunica¬
toꝵ regis uidelicet ⁊ clementis se noluit
cõmunione sequestrare. Propter quod ⁊¬
biruno qui ei in ep̃atu proximus loco suc¬
cessit. om̃s quos ille ordinauit. iste ab offi¬
cio suspendit nec remotos apristinũ gra¬
dum admisit. nisi qui se legitimo roma¬
ne eccłie pontifici obediturum suꝑ eunge¬
lium fidem fecit. Complura memoria dig¬

Expanded text:
sufferendo laborare. Itaque cum fuisset intrsufferendo laborare. Itaque cum fuisset intronizata, coepit de bonis ecclesiae juxta illud libri Machabeorum diabolum magnum exercere , et ut veram fatear , licet inpudenter loquar, alia concubitoribus suis distribuere, alia vendere, postremo, ut breviter concludam, paucis ecclesiae derelictis, omnia in usus suos convertere, ut posses liquido perpendere veridicam Dei genitricis ex praelatione iram Dei in se provocare. 16. Denique aliquantis transactis annis, Egilbertus coepit se satis admodum officio dignum exhibere, nisi solum quod ab excommunicatorum, regis videlicet et Clementis, se noluit communione sequestrare. Propter quod Bruno, qui ei in episcopatu proximo loco successit, omnes quos ille ordinavit, iste ab officio suspendit, nec remotos ad pristinum gradum admisit, nisi qui se legitimo Romanae ecclesiae pontifici obediturum super sanctum evangelium fidem fecit. Complura memoria dig
Abbreviated transcription (Latin):
arte magam ueneficam incantatricẽ blas¬
phemam de qua cum ep̃e modis om̃ib ni¬
teretur. ut ibi eam ꝑficeret sc̃imonialib
om̃ib pusillis cum maiorib sine cessasio¬
cuidam ex ean collegio que ceteris freqͦn¬
tior orationi incumbebat. inf uerba ora¬
tionis ut diuine erat uoluntatis obdor¬
mienti. talis ostensa est uisio. uidit scãm
dei gentricem mariam in medio angeloꝵ
stantem. ⁊beatas uirgines. irminam. Mo¬
destam. anastasiam que in dieb suis ip̃i
loco prefuerant. coram ei consistentes.⁊
uoltus qͣi mestos exhibentes. ⁊ scãm dei
matrem. ita se alloquentem. Asculta filia
indica sororib tuis ex me quia peccatis ue¬
stris exigentib decreuit deus ut ip̃a de
qua petitis absolui. flagelli uobis loco ꝓ¬
ueniat.⁊tam diu maneat. quousq ꝓ af¬
flictionib uob̃ ab ea irrogandis. uite ip¬
uobis uero ñ plus officere. nisi quod suꝑ
destitutione huius loci nostri uidebimini

Expanded text:
-arte magam, veneficam, incantatricem, blas-arte magam, veneficam, incantatricem, blasphemam. De qua cum episcopus modis omnibus niteretur ut ibi eam praeficeret, sanctimonialibus omnibus pusillis et majoribus sine cessatiocuidam ex earum collegio, quae ceteris frequentior oracioni incumbebat, inter verba oracionis, ut divinae erat voluntatis, obdormienti, talis ostensa est visio. Vidit sanctam Dei genitricem in medio angelorum stantem et beatas virgines Irminam, Modestam, Anastasiam, quae in diebus suis ipsi loco praeerant, coram ea consistentes et vultus quasi moestos exhibentes, et sanctam Dei matrem ita se alloquentem: Ausculta, inquid, indica sororibus tuis ex me, quia peccatis vestris exigentibus decrevit Deus, ut ipsa, de qua petitis absolvi, flagelli vobis loco proveniat, et tamdiu maneat, quousque pro afflictionibus ab ipsa vobis irrogandis de vobis vero non plus officere, nisi quod super destitucione hujus loci nostri videbimini
Abbreviated transcription (Latin):
lius concinnare. Quis nouit gregorium in¬
famem fecit. regis uero ⁊sui pape innocen¬
tiam ⁊ sc̃itatem cõmendauit. pro quib
edictis iste de quo loquu egilbertus abba¬
tiam sc̃i martini suꝑ littus moselle defun¬
cto beate memorie sigeberto abbate eodem
die illi retributionem dedit. quo utiq ma¬
lo si maius ñ fecisset ad perpetuam sibi dãp¬
nationem sufficere potuisset. Nam ip̃a ab¬
batia prius quidem erat admodum in reb
sufficiens. at nunc ab hoc est a deo adnichi¬
lata. ut monachi qͦ qui diuinis ibidem
mancipati erant seruitiis. nisi aliunde
conquirerẽt. nec necessaria uite haberent.
Est ⁊ aliud quoddam gestoꝵ eiusdem egil¬
berti. quod ꝓfacti similitudine istic libet
inserere. In monasterio puellaꝵ horrei de¬
functa imiza sũme strenuitatis ancilla
suit. fr̃is sui filiam nomine luicardam.
quod cum pace saluo honore ꝓfessionis
sc̃imonie dixerim. d̃s scit quia ñ mentior.¬

Expanded text:
lius concinnare quis novit, Gregorium inlius concinnare quis novit, Gregorium infamem fecit, regis vero et sui papae innocentiam et sanctitatem commendavit. Pro quibus editis iste de quo loquimur Egilbertus abbaciam sancti Martini super litus Mosellae, defuncto beatae memoriae Sigiberto abbate, eadem die illi retributionem dedit; quo utique malo si majus non fecisset, ad perpetuam sui dampnationem sufficere potuisset. Nam ipsa abbacia prius quidem erat admodum in rebus sufficiens, at nunc ab hoc est adeo adnichilata, ut monachi quoque qui divinis ibidem erant mancipati serviciis, nisi aliunde conquirerent, nec necessaria vitae haberent. 15. Est et aliud quiddam gestorum ejusdem Egilberti, quod pro facti similitudine istic libet inserere. In monasterio puellarum Horrei defuncta Imiza, summae strennuitatis ancilia atris filiam nomine Liucardam --quod cum pace salvo honore professionis sanctimoniae dixerim; Deus scit quia non mentior-
Abbreviated transcription (Latin):
sumpserit.⁊consecrator ⁊ consecratus graui
ordinis sui ꝑiculo subiacebat. Quod utiq
si debes acquirere erga papam quem adeo
despicis gregorium te conuenit humiliare
ut merearis accipere. Expositis ei idoneis
causis pro quib ñ debuerit ordines facere
abstinuit. ⁊ paucis dieb int̾positis quem¬
dam consentaneum suum nomine theode¬
ricum arte nichromaticũ ꝓfessione mona¬
chum. scientia litteraꝵ ualde preditum.
At ille clemens gauisus quod aliquid ip̃m
pro accipienda benedictione respiceret. qͦd
petebat tͣnͣsmisit cum litteris. docentibus
quib temporib hoc foret usurus. Quas
quia auctoritas auctor ñ roborat magis uͦ
infurmat. hereticoꝵ enim ⁊ excõmunicatoꝵ
decreta. fideles quisq ñ recipit. idcirco me¬
morie cõmendare ñ curauimꝰ. Hic autem
quem iam nominauimꝰ theodericꝰ desepedc̃o
gregorio papa libros duos edidit. in qͥb¬
multis mendaciis compilatis que ñ ip̃o me¬

Expanded text:
aesumpserit, et consecrator et consecratus gravi aesumpserit, et consecrator et consecratus gravi ordinis sui periculo subjacebit. » Quod utique si debes acquirere, necessarium habes erga papam quem adeo despicis, Gregorium te humiliare, ut merearis accipere. Quid multa? Expositis ei idoneis causis pro quibus non debuerit ordines facere, abstinuit, et paucis diebus interpositis, quendam consectaneum suum nomine Theodericum, arte nigromanticum, professione monachum, scientia litterarum valde praeditum, At ille Clemens inquam gavisus quod aliquis ipsum pro accipienda benedictione respiceret, quod petebat transmisit, cum litteris docentibus quibus temporibus hoc foret usurus; quas quia auctor non roborat, magis vero infirmat--hereticorum enim et excommunicatorum decreta fidelis quisque non recipit--, idcirco commendare memoriae non curavimus. Hic autem quem jam nominavimus Theodericus de saepe dicto Gregorio papa libros duos edidit, in quibus mendaciis multis conpilatis, quae non ipso me
Abbreviated transcription (Latin):
successerunt. Huis adde ⁊illos qui se prius
talium cõmunioni iunxerunt. Quo contͣ
egilbertus respondit. uelle se prrius uitam
dare. qͣm illi qui eum ad hunc honorem pro¬
uexisset infidelis existere.numqͣm uelle gre¬
gorio obedire qͣm diu ip̃e nollz se amicitiam
regis preire. Interea dum hec ⁊ hiis similia
inter se contendentes tractarent. appropinqͣ¬
bat ieiunium .iiͦii. tempoꝵ quo consuetudo
est eccł̃ie ꝓmoueri eos in ordinem clericatꝰ.
qui sunt ꝓmouendi. Et hoc iste om̃i uisu
affectabat facere ñ amore iusticie. sed ut
potuisset. maioꝵ quempiam sibi aduincire
ut udelicet ab ip̃o consecrati postea ip̃i eeñt
obnoxii. ⁊ quomodo suam ab ordine suspen¬
sionem ita ꝑtimescerent. eiꝰ ab ep̃atu deposi¬
tionem. Cuius intentionem cum rescissẽt.
dixerunt. Quia pallium quod a romana ec¬
clesia metropoli nr̃e debet᷑. ñdum es adeptus.
impositionem manus a te susciꝑe uolumꝰ.
maxime cum in canonib decretum sit. Si

Expanded text:
esse. His adde et illos qui se prius talium communioni junxerunt. » Quo contra Egilbertus respondit, velle se prius vitam dare, quam illi qui eum ad hunc honorem provexisset infidelis existere. numquam velle Gregorio obedire, quamdiu ipse nollet amicitiam regis inire. Interea dum haec et his similia inter se contendentes tractarent, appropinquabat jejunium quattuor temporum, quo consuetudo est ecclesiae, promoveri eos in ordinem clericatus qui sunt promovendi; et hoc iste omni nisu affectabat facere, non amore justiciae, sed ut potuisset majorum quempiam sibi advincire, ut videlicet ab ipso consecrati postea ipsi essent obnoxii, et quomodo suam ab ordine suspensionem, ita pertimescerent ejus ab episcopatu depositionem. Cujus intentionem cum rescissent, dixerunt: Quia pallium, quod a Romana ecclesia metropoli nostrae debetur, nondum es adeptus, impositionem manus a te percipere nolumus, maxime cum in canonibus decretum sit: « S
Abbreviated transcription (Latin):
dampnationi subiacear. Congregationib
autem licentiam damus. ut quicũq eõ ĩ bo¬
nis stipendioꝵ suoꝵ lserit. eum cotidia¬
na excõmunicatione prosequant᷑. Porro
archidiaconis concedo ut ubi aliis negoci¬
is impeditus adesse ñ potero penitrutes ee¬
clesie ñ reconcilient seruato ordiaie in com¬
positionib ⁊ ceteris ecclesiasticis cõsuetu¬
dinib. Multa quidem ⁊ alia ꝓbitaas fe¬
cit insignia que ⁊ ego ip̃e uidi. ⁊ alioꝵ cer¬
ta relatione cognoui. que enumerare per
singula gr̃a uitande ꝓlixitatis omisi Hoc
tantum scire sufficiat. quod appropinqͣn¬
tẽ uite eiꝰ terminum. laudabilib adme¬
dum oꝑib antecessit. Etenim ꝑ noctur¬
nam quietem solitus erat scõꝵ memo¬
rias silenter circuire. illicq in cratione
diutius ꝑsistere. ⁊ dei ꝓpitiatioli. in eoꝵ
intercessione ꝓfusis lacramis exorare.

Expanded text:
dampnationi subjaceat. Congregationibus dampnationi subjaceat. Congregationibus autem licentiam damus, ut quicumque eos in bonis stipendiorum suorum laeserit, eum cottidiana excommunicatione prosequantur. Porro archidiaconis concedo ut, ubi aliis negociis inpeditus adesse non potero, penitentes ecclesiae reconcilient, servato ordine in compositionibus et ceteris ecclesiasticis consuetudinibus. Multa quidem et alia probitatis fecit insignia, quae et ipse ego vidi et aliorum recta relatione cognovi, quae enumerare per singula gratia vitandae prolixitatis omisi. Hoc tantum scire sufficiat, quod appropinquantem vitae ejus terminum laudabilibus admodum operibus antevenit. Etenim per nocturnam quietem solitus erat sanctorum memorias silenter circuire illicque in oracione diucius persistere et Dei propiciationem cum eorum intercessione profusis lacrimis exorare.
Abbreviated transcription (Latin):
utebatur in eos anathematis ultione.
series hunc habet modum. Propor conti¬
nuas oppressiones quas ecclesia nr̃a atit᷑
sine in rapinis rerum ecclesiasticar. siue
in cõbustione alicuius eccłie. siue in capti¬
one alicuius clerici. uel in quacunq inde¬
bita exactione. siue in generalis uel specia¬
lis pacis uiolatione. hactenus nos contͣ¬
bauit. ad satiffactionem canonice uocet᷑
passurus sententiam. scd̃m merita obedi¬
ens iudicium cum miscd̃a. rebellis iudici¬
um sine miscd̃ia. Ab hac autem die ulteriꝰ
quicũq supradictoꝵ uiolatoꝵ inuentus
fuerat hodierna ex comunicatione p̃dãp¬
namus. ⁊ precipimꝰ ut ab om̃ib ut sacra¬
legus deuitetu suspenso eius nomine.
in eccłia ad iudicium ex cõmunicationis.¬
repetende. ita ut quicum ei cõmunicaue¬
rit. si laicus eodem anathemate feriat᷑.
siclericus ab ordine deponatiur. Spolia qͦ
emens uel dono accipiens. ei cui ⁊ spoliator

Expanded text:
--utebatur in illos anathematis ultione, --utebatur in illos anathematis ultione, series hunc habet modum. Propter continuas oppressiones quas ecclesia nostra patiut quicumque sive in rapinis rerum ecclesiasticarum, sive in combustione alicujus ecclesiae, sive in captione alicujus clerici, vel in quacumque indebita exactione, sive in generalis vel specialis pacis violacione, hactenus nos conturbavit, ad satisfactionem canonice vocetur, passurus sententiam secundum merita, obediens judicium cum misericordia, rebellis judicium sine misericordia. Ab hac autem ulterius quicumque supradictorum violator inventus fuerit, hodierna excommunicatione praedampnamus, et praecipimus ut ab omnibus ut sacrilegus devitetur, suspenso ejus nomine in ecclesia ad indicium excommunicationisrepetendae, ita ut quicumque ei communicaverit, si laicus, eodem anathemate feriatur, si clericus, ab ordine deponatur. Spolia quoque emens vel dono accipiens, ei cui et spoliator
Abbreviated transcription (Latin):
me postulationi tue clementer annuimꝰ.
⁊ ꝑsonam tuam dilectionis brachiis am¬
plectimͣ. ⁊ eam acuiusli bet legatipote¬
state absoluimꝰ. nisi forte a nr̃o latere diri¬
gatur. Confidimus enim in dño quia de
sapientia ac religione tua ⁊ d̾o ⁊ eccłie. ho¬
nor magnus utilitasq proueniat. Data
to post tempore uirib corporis euis senio
simul ⁊ infirmitate ad occasum uergen¬
tib in om̃i fere circa regione ceperunt. uiri
neqͣm consurgere. ⁊ res eccłie que ip̃oꝵ defẽ¬
sioni ⁊ ut ita dicam aduocassie cõmisse fu¬
erunt barbarico more depopulari quodã
comite willelmo filio comradi comitis¬
supͣ memorati de castello. quod uocatur
luzelenburch. dueatum illis p̾bente. Qd
cum sepuis ad correctionem ĩuitasset ⁊
ñ ꝓfecisset. tandem cum ñ haberet qui il¬
loꝵ uesaniãm armata manu posset repͥ¬
mere. ip̃i enim sibarbari prouinciam
hanc impeterent. illis resistere debuissẽt.¬

Expanded text:
me, posme, poset personam tuam dilectionis brachiis amplectimur, et eam a cujuslibet legati potestate absolvimus, nisi forte a nostro latere dirigatur; confidimus enim in Domino, quia de sapientia ac religione tua et Deo ac Ecclesiae honor magnus utilitasque proveniat. Data lto post tempore, viribus corporis ejus senio simul et infirmitate ad occasum vergentibus, in omni fere circa regione coepeperunt viri nequam consurgere, et res ecclesiae, quae ipsorum defensioni et ut ita dicam advocatiae commissae fuerunt, barbarico more depopulari, quodam comite Willehelmo, filio Cuonradi supra memorati comitis de castello quod vulgo Lucelenburch vocatur, ducatum illis praebente. Quos cum saepius ad correctionem invitasset et non profecisset, tandem cum non haberet qui illorum vesaniam armata manu posset reprimere,--ipsi enim, si barbari provinciam hanc inpeterent, illis debuissent resistere,
Abbreviated transcription (Latin):
pallio utunt᷑ archiep̃i sunt. nisi quoꝵ sedes
metropolis subiectis sibi aliis ciuitatibus
⁊ ep̃is principatur. Cumgͥ propter cau¬
sas suꝑmemoratas sepedictus bruno uer¬
sus romam iter faceret. ⁊ augꝰtidunum
usq processisset kalixtus papa ibi ei oc¬
currit. ⁊ eum amice suscepit. ⁊ cum eo in
eodem loco natalem dñi celebrauit. Trans¬
actis autem dieb sollempnib pariter iter
cluniacum dirigunt. ubi bruno causas
aduentus sui aꝑuit. ꝓlatisq coram. sediscꝑ
sue pͥuilegiis. eadem sibi ⁊ eccł̃ie sue aplice
subscriptionis firmamento stabiliri po¬
stulauit. ⁊ obtinuit. Nam facta ei peccato¬
rum suoꝵ indulgentia remisit eum ad
propria. dans ei cyrographum hunc mo¬
dum continens. kalixtus ep̃c seruꝰ ser¬
uoꝵ dei uenerabili fr̃i brunoni treueren
tionis ordo exposcit. ut sapientes religior
tias deuotas existentes. honorare amplius
ac diligere debeamus. Proinde fr̃ dulcissi¬

Expanded text:
palliis utuntur archiepiscopi sunt, nisi quorum sedes palliis utuntur archiepiscopi sunt, nisi quorum sedes metropolis subjectis sibi aliis civitatibus et episcopis principatur. Cum igitur propter supra memoratas causas saepedictus Bruno Romam versus iter faceret et Augustidunum usque processisset, Calixtus papa ibi ei occurrit et amice suscepit et cum eo in eodem loco natalem Domini celebravit . Transactis autem diebus sollempnibus, pariter iter Cluniacum dirigunt, ubi Bruno causas adventus sui aperuit, prolatisque coram sedis suae privilegiis, eadem sibi et ecclesiae suae apostolicae subscriptionis firmamento stabiliri postulavit; quod et obtinuit. Nam facta ei peccatorum suorum indulgentia, remisit ad propria, dans ei cyrographum hunc modum continens: Calixtus episcopus servus servorum Dei, venerabili fratri Brunoni Treberenstionis ordo exposcit, ut sapientes religiosate atque obedientia devotas existentes honorare amplius ac diligere debeamus. Proinde, frater dulcissi
Abbreviated transcription (Latin):
dictus auunculus eius concesserat. in cele¬
brationib mif sarum pallio indutũ ince¬
dere integra treuerice metropolis potestate.
Qui de pallii honore exhilaratus uelut con¬
fidens gr̃e consanguinitatis supra memo¬
rate ultra qͣm oportuit se extulit. omnimo¬
dis nitens. si quomodo potuisset. ut treueri¬
cam eccłiam deprimeret. suam autẽ antefer¬
ret ⁊ metropolim faceret.sperans quod quid¬
cumq inchoasset kalixtus assentiret. Qd
ex inde perpendimꝰ. ut quotienscumq a metͦ¬
politano uocatus fuisset. ut sicut consuetu¬
do est suffraganeis ep̃is metropoli obedien-¬
tiam ⁊ subiectionem subscriberet. uenire
contempsit.dicens suos quoq antecessores
qͣndoq fuisse archiep̃os. quod nullarũ scrip¬
turarum auctoritas fumat ⁊ pronuntiat.
Solumi quippe metensiun ep̃oꝵ quinq
numero pallio usi referuntur. quibus
iste sexus asscribitim. seruata tamen ĩ õib
metropolitano subiectione. Sed ñ om̃s qui

Expanded text:
dictus avunculus ejus concesserat in celedictus avunculus ejus concesserat in celebrationibus missarum pallio indutum procedere, integra Trevericae metropolis potestate. Qui de pallii honore exhilaratus, velut confidens gratiae consanguinitatis supra memoratae, ultra quam oportuit se extulit, omnimodis nitens, si quomodo potuisset, Trebericam ecclesiam deprimeret, suam autem anteferret et metropolim faceret, sperans quod quidcumque inchoasset Calixtus assentiret. Quod exinde perpendimus, quia quotiescumque a metropolitano vocatus fuisset, ut, sicut consuetudo est suffraganeis episcopis, metropoli obedientiam et subjectionem subscriberet, venire contempsit, dicens suos quoque antecessores quandoque fuisse archiepiscopos; quod nullarum scripturarum auctoritas firmat et pronunciat. Solummodo quippe Mettensium episcoporum quinque numero pallio usi referuntur, quibus iste sextus asscribitur, servata tamen in omnibus metropolitano subjectione. Sed non omnes qui
Abbreviated transcription (Latin):
rit penitentiam. liberetui ꝑ eam. Ego equi¬
dem puto si audeam dicere quod qui utrum
temporanea siue serotina penitentia male
tantum parta restituerit. ⁊ si ꝓpterea ñ libe¬
rabitiur qui ea post modum in indebitos usꝰ
usurpauerit. ñ minꝰ iudicium sustinebit.
Anno gͥ ordinationis sue .xiͦx. placuit ro
mam tendere. ut renouaret pͥuilegia sedis
sue indignatus suꝑ proteruia prefati adel¬
berti maguntiensis ep̃i de legatione romane
sedis sibi concessa suꝑbe se efferentis. maxi¬
misso adpresens debeat obedire. sicut hinic ma¬
rus remoꝵ archiep̃c. in epła sua nicholao pa¬
pe directa cõmemorat dicens. Rem̃sis eccłia
nũquam excepto romano pontifice pͥmatẽ
habuit. nisi quamdiu abiecto ab eo sine ul¬
lo crimine suo suo pontifice tyranni uio
lentiam milonis . tempore karoli pͥncipis
pastore uacans.bonefacio aplice sedis lega
stepħs kalixti pape ex sorore nepos. cui iam

Expanded text:
rit penitentiam, liberetur per eam. Ego equirit penitentiam, liberetur per eam. Ego equidem puto, si audeam dicere, quod qui utrum temporanea sive scrotina penitentia male tantum parta restituerit, etsi propterea non liberabitur, qui ea postmodum in indebitos usus usurpaverit, non minus judicium sustinebit. 23. Anno igitur ordinationis suae 19 1119 placuit ei Romam tendere, ut renovaret privilegia sedis suae, indignatus super protervia praefati Adalberti Mogontiensis episcopi, de legatione Romanae sedis sibi concessa superbe se efferentis, maxiad praesens misso debeat obedire, sicut Hincmarus Remorum archiepiscopus in epistola sua Nicholao papae directa commemorat, dicens: Remensis ecclesia numquam, excepto Romano pontifice primatem habuit, nisi quamdiu, ejecto ab ea sine ullo crimine suo pontifice violentia tyranni Milonis tempore Karoli principis, pastore vacans, Bonifacio apostolicae sedis legatStephanus, Calixti papae ex sorore nepos, cui jam
Abbreviated transcription (Latin):
sor adhuc uiueret. mito consilio cum opti¬
matib suis.quoꝵ iste bruno unus erat.
huiusmodi uerbis eos compellebat. Obsecͤ
uos ꝑ miscdiam dei dilectissimi filii ⁊ frẽs
quicquid ego ⁊ antecessores mei ep̃i scõꝵ locis
iniurie uolentia magis qͣm ratione irroga¬
uimus nos me cõmone facite ⁊ ego restituã
ut ⁊ meam ⁊ eoꝵ animas ab inferis redimã.
Quod cum placuisset om̃ib discretis cuiq
loco redditib banni constrictione firmauit.
ut qui deinceps inde subtraheret deum pre¬
sumptionis sue uindicem sentiret. Et res-¬
ponderunt om̃s amen. Ubi uero egilbertus
sp̃m reddidit ⁊ bruno ei in ep̃atu successit
unuersa que ille reconsignauit iste resũp¬
sit dicens. nichil exinde ratum ẽe. quod in
firmus ⁊iam suimet impotens in nouissi
rius dicat. ultimam penitentiam nulli ne¬
gandam. beatus uero augustinus dicat.
se non diffinire. quod qui seram tantum ege¬

Expanded text:
sor, adhuc viveret, inito consilio cum optisor, adhuc viveret, inito consilio cum optimatibus suis, ex quibus iste Bruno unus erat, hujusmodi verbis eos compellebat: Obsecro vos per misericordiam Dei, dilectissimi filii mei et fratres, quicquid ego et antecessores mei episcopi sanctorum locis injuriae violentia magis quam ratione irrogavimus, vos me commonefacite et ego restituam, ut et meam et eorum animas ab inferis redimam. Quod cum placuisset omnibus, discretis cuique loco reditibus, banni constrictione firmavit ut qui deinceps inde subtraheret, Deum praesumptionis suae ultorem sentiret. Et responderunt omnes: Amen. Ubi vero Egilbertus spiritum reddidit et Bruno ei in episcopatu successit, universa quae ille reconsignavit, iste resumpsit, dicens, nichil exinde ratum esse, quod ille infirmus et jam suimet inpotens in novissimrius dicat, ultimam penitentiam nulli negandam, beatus vero Augustinus dicat, se non diffinire, quod qui seram tantum ege
Abbreviated transcription (Latin):
sun
qͣmpliurib contulit. alteram uero quam
diximus lesuram beato paulmo ludolfus
auctoritate osignauit. imprecans ut siqͥs
lesuram a succedentib annis usui fr̃um
in berl paulini basilica ministrantium
tuere conaretur. disꝑderet eum dñs de
t̾ra uiuentium. ubi uero in hunc eiusdem
ep̃atus auctoritas collata est. iniquoꝵ se¬
ductus consilio ut diximꝰ. eam cum aliis
aliquib in suos usus redigebat. dicens ñ
dituum alicui sc̃oꝵ loco assignare. ⁊ q̃m
prenominatus ludolfus id fecerit. ratum
ñ esse quod utrum ne illi licuerit uos de¬
hibere necessaria ministrando ne dum
pro necessariis conquerendis negotiãt᷑ a
sc̃o ꝓposito discedere compellantur. Ad hoc
enim deputati sunt ecclesiastici redditus ut
ex eis subueniatu xp̃i pauperib quod il¬
le exequens melius usui ministroꝵ dei as¬
signauerit. qͣm iste in usum suꝑbe gloriatio¬
nis assumpserit. huc accedit quod cum egil¬
bertus proximus huius brunonis anteces¬

Expanded text:
unc quam pluribus contulit; alteram autem quam diximus Lesuram beato Paulino Liudulfuauctoritate obsignavit, inprecans ut si quis Lesuram in succedentibus annis usui fratrum in beati Paulini basilica ministrantium sustollere conaretur, disperderet eum Deus de terra viventium. Ubi vero in hunc ejusdem pontificatus auctoritas collata est, iniquorum seductus consilio, ut diximus, eam cum aliis aliquibus in usus suos redigebat, dicens, non opalium redituum alicui sanctorum loco assignare, et quoniam praenominatus Liudulfus hoc fecerit, ratum non esse. Quod utrumne illi licuerit, vos dihibere necessaria ministrando, ne, dum pro necessariis conquirendis negociantur, a sancto proposito discedere compellantur--ad hoc enim deputati sunt ecclesiastici reditus, ut ex eis subveniatur Christi pauperibus--, quod ille exsequens melius usui ministrorum Dei assignaverit, quam iste in usum superbae gloriacionis absumpserit. Huc accedit quod cum Egilbertus, proximus hujus Brunonis anteces
Abbreviated transcription (Latin):
berti. tunc cancellarii post ea uero magunti¬
ensis ep̃i detractionib exasperatos regni ⁊
heredis ꝓuidentiam ꝓcerib reconsignauit.
Quante autem pietatis extiterit exinde col¬
ligere poterit. qui nouerit. quod qͣntum li¬
bet quispiam ei molestie irrogasset. si reu̾
motus indulsit. Unde factum est. ut cũ idẽ
adelbertꝰ cuius ante memini maguntiensi¬
um iam nouꝰ eleftus. ob illatas regis mole¬
stias. a rege captus ⁊ in carcerem retrusus
ñ inde pͥus exire potuisset qͣm iste bruno in¬
qͣm fidem faciendo nunquam illi regi noci¬
turum. pro ip̃o se obsidem regie custodie de¬
dit. Quid multis morotr: Deniq eumtan¬
ta solercia ac sapientia ab ip̃o res acta est.
ut cum in dieb illis de uenalitate sc̃e eccłie
scilicet de contradictione uenditionis ep̃atu¬

Expanded text:
berti, tunc cancellarii postea vero Mogontiberti, tunc cancellarii postea vero Mogontiensis episcopi, detractionibus exasperatus, regni et heredis providentiam proceribus reconsignavit. Quantae autem pietatis exstiterit, exinde quis colligere poterit, qui noverit quod, quantumlibet ei quispiam molestiae irrogasset, si revermotus indulsit. Unde factum est ut, cum idem Adalbertus, cujus supra memini, Mogontiensium jam novus electus, ob illatas regi molestias, a rege captus et in carcerem retrusus, non inde prius exire potuisset, quam iste, Bruno inquam, fidem faciendo, numquam illum regi nociturum, pro ipso se obsidem regiae custodiae dedit. Quid multis moror? Denique cum tanta sollercia ac sapientia ab ipso res acta est, ut cum in diebus illis de venalitate sanctae ecclesiae, scilicet de contradictione vendicionis episc
Abbreviated transcription (Latin):
nistrandis qͦ regni negotiis ex om̃ib prin¬
pib consiliis ⁊ sapientia ⁊ auctoritate nul-¬
lus eo sublimior haberetur. adeo ut imꝑa¬
tor patrem suum eum uocauerit. ⁊ maiorẽ
ceteris honorem ei impenderit. S ⁊ ab om¬
nib ep̃is quacumq se conuentui eoꝵ inges¬
sisset. ut par quidem diligebatur. sed ut
maior uenerabatu. Igituꝵ q̃m in rebus cõ
missis sibi strenuissimꝰ erat. defuncto impe¬
ratore cõmuni consilio pͥncipum curie regie
uicedñs effectus est.⁊ regnum regniq he¬
res. henricus uidelicet huius nominis qͥntꝰ.
rex adhuc adolescens circa annos .xx. ei cõmit¬
titur. ut ⁊ regnum sua ꝓuidentia dispone¬
ret. ⁊ heredem regni moꝵ suoꝵ honestate.
⁊ disciplina qua ip̃e pre om̃ib pollebat. in¬
formaret. quousq in uirum ꝑfectum eta¬
te ⁊ sapientia educatus succreuisset. Quem
susceptum tam diu educauit. usq dum adel¬

Expanded text:
nistrandis quoque regni negociis ex omnibus prinnistrandis quoque regni negociis ex omnibus principibus consilio et sapientia et auctoritate nullus eo sublimior haberetur, adeo ut imperator patrem suum eum vocaverit et majorem ceteris ei honorem inpenderit. Sed et ab omnibus episcopis, quacumque se conventui eorum ingessisset, ut par quidem diligebatur, sed ut major venerabatur. 19. Igitur quoniam in rebus sibi commissis strenuissimus exstitit, defuncto imperatore , communi consilio principum vicedomnus regiae curiae effectus est, et regnum regnique heres, Heinricus videlicet nominis hujus quintus rex, adhuc adolescens circiter annos 20; ei committitur, ut et regnum sua prudentia disponeret et heredem regni morum suorum honestate et disciplina, qua ipse prae omnibus pollebat, informaret, quousque in virum perfectum aetate et sapientia educatus succrevisset. Quem susceptum tam diu educavit, usque dum Adal
Abbreviated transcription (Latin):
Deinde accepta tam apłici qͣm tocius syno¬
di benedictione. palliihonore donatus atq
de regula fidei firmiter obseruanda instru¬
ctus siue de instructione gͣgis sibi cõmissi
diligenter ammonitꝰ. in sua cum gaudio re¬
meauit. Tum uero iuxta magistri institu¬
tionem. magis qͣm ante oꝑib iusticie cepit
insistere.⁊ uerbum sacre exhortationis
milie fideliter ⁊ prudenter erogare. ⁊ qͦd p̃¬
dicauit ore studuit operum executione con¬
firmare. attentius illud beati gregorii
mente ꝑtractans cuius uita despicitur
restat. ut et predicatio contempnatur.
fuit enim constans in oratione. deuotus
in elemosinarum largitione.pius in uidua¬
rum ⁊pupilloꝵ defensione. Excidia domoꝵ
dei nulla sumptuum motꝰ magnitudine re
parabat. ⁊ si quispiam deo famuiantib ali¬
quid intulisset iniurie. impune preterire
non sinebat. Uerum ut breuit̾ concludã
talem se omnimodis exhibebat. ut in ammi¬

Expanded text:
Deinde accepta tam apostolici quam totius sinoDeinde accepta tam apostolici quam totius sinodi benedictione, pallii honore donatus, atque de regula fidei firmiter observanda instructus, atque de instructione commissi sibi gregis diligenter admonitus, in sua cum gaudio remeavit. Tum vero juxta magistri institutionem magis quam ante operibus justiciae coepit insistere et verbum sacrae exhortationis minicae familiae fideliter erogare, et quod praedicavit ore, studuit operum executione confirmare, attentius illud beati Gregorii mente pertractans: Cujus vita despicitur, restat ut et praedicatio ejus contempnatur. Fuit enim constans in oracione, devotus in elemosinarum largitione, pius in viduarum et pupillorum defensione, excidia domorum Dei nulla sumptus magnitudine motus reparabat, et si quispiam Deo famulantibus aliquid intulisset injuriae, inpune praeterire non sinebat. Verum, ut breviter concludam, talem se omnimodis exhibebat, ut in admi
Abbreviated transcription (Latin):
nis magistri causa inuenit domnum pas¬
chalem papam. uniuersali synodo presiden¬
tem. papatus sui iam annum octauum. a¬
gentem a quo honorifice susceptus ẽ. ut pote
belgice gallie pͥme metropolis presul mag¬
nificus ad cuius presulatum ex ꝑmissione
q germanie ꝑtinet primatus. Ita enim
sc̃s siluester beato agricio. quarto ep̃oꝵ
treuerenfium. quoꝵ nomina cognita ha¬
bemus. scripsit inter cetera dicens. Sume
pͥoratum post alpes trrebur ubiq. Quem
tibi lege noua roma dat ⁊ ueteri.honori
iudelicet ⁊baculum.ꝑ manum laicam sus¬
cepisset. atq quia eccłias dedicasset ⁊ clericoᷤ
necdum pallium consecutus promouisset.
multum asꝑe correptus est. ⁊ decernente ep̃o¬
rum ibi congregatoꝵ concilio. pontificatus
officium deposuit. quod tñ ipsius interue¬
nientib quia discretio eiꝰ ⁊ prudentia offi¬
cio et tempori congruens erat. post
missarum sollempnia celebraret. dalmati¬
ca ñ uteretur: quod ip̃e humiliter impleũ.

Expanded text:
nis magistri sui causa, invenit domnum Pascalem universali sinodo praesidentem, papatus sui jam annum octavum agentem. A quo honorifice susceptus--utpote Belgicae Galliae primae metropolis praesul magnificus; ad cujus praesulatum ex permissione que Germaniae pertinet primatus; ita enim sanctus Silvester beato Agricio quarto episcoporum Treberensium, quorum nomina cognita habemus, scribit inter cetera dicens Sume prioratum post Alpes Trebir ubique, Quem tibi lege nova Roma dat et veteri; -- honorifvidelicet et baculum, per manum laicam suscepisset, atque quia ecclesias dedicasset et clericos necdum pallium consecutus promovisset, multum aspere correptus est, et decernente episcoporum ibi congregatorum concilio, pontificatus officium deposuit, quod tamen eisdem intervenientibus, quia discrecio ejus et prudentia officio et tempori conveniens erat, post missarum sollempnia celebraret, dalmatica non uteretur; quod ipse humiliter inplevit.
Abbreviated transcription (Latin):
stuli apriorib qͦ pontificib ad tempus
quidem sublate. s frequenter ab om̃ibus
reconsignate. nunc autem ab hoc subtra¬
cte. nec restituite. ep̃alib sũt addicte. ⁊ red¬
ditib. Quarum priorem dagobertus rex
francoꝵ inter cetera que ecclesiis dei legitur
rem scissime uirginis irmine filie sue. tũc
ibi degentis nunc uero quiescentis cum ali

Expanded text:
stuli, a prioribus quoque pontificibus ad tempus stuli, a prioribus quoque pontificibus ad tempus quidem sublatae, sed frequenter ab omnibus reconsignatae, nunc autem ab hoc subtractae nec restitutae, episcopalibus sunt addictae reditibus. Quarum priorem Dagobertus rex Francorum inter cetera quae ecclesiis Dei legitur rem sanctissimae virginis Irminae filiae suae, tunc ibi degentis, nunc vero quiescentis, cum ali
Abbreviated transcription (Latin):
nis serenus extitisset. auctoris omnium
preuaritationum diaboli.qui uidelicet fe
licib actib eius inuidebat. instigatione re¬
tro conuersus. religiosi itineris limitem ex¬
cessit. ⁊ incentiuis uitioꝵ auaricie scilicet¬
⁊ cenodoxie plus iusto inhiauit. Ut enim
multum int̾minate habendi cupidini. mu¬
uerib ⁊ beneficiis potuisset satiffacere non
solum clericoꝵ ⁊ laicoꝵ bona diripiebat. ue¬
rum etiam ecclesiarum uillas ⁊ curtes d̾̃o
⁊ scĩs eius uesꝑe mane ⁊ meridie famulan¬
tium uictui deputatas. sed ornamenta et
gentea. in suos usus redigebat. ⁊ exinde ex¬
pensas faciens. humanos in se fauores cõ¬
citabat. Nichil enim laude in uita fuit ei
dulcius. Inde est quod uille due una dei ge¬
nitrici loci qui orgium dicituur. nuncupa¬
ta machara distans. atreueri uersus aqui¬
lonem circiter tria miliaria. altera beato
paulino. dicta lesura ⁊ alie qͣm plures qͣs
omnes enumerare ꝓpter multitudinẽ di¬

Expanded text:
nis serenus exstitisset, auctoris omnium nis serenus exstitisset, auctoris omnium praevaricationum diaboli, qui felicibus ejus actibus invidebat, instigatione retro conversus, religiosi itineris limitem excessit; et incentivis viciorum, avaritiae videlicet et cenodoxiae, plus justo inhiavit. Ut enim militum interminatae habendi cupidini muneribus et beneficiis potuisset satisfacere, non solum clericorum et laicorum bona diripiebat, verum etiam ecclesiarum villas et curtes Deo et sanctis ejus vespere et mane et meridie famulantium victui deputatas, sed et ornamenta gentea in suos usus redigebat, et exinde expensas faciens, humanos in se favores concitabat. Nichil enim laude fuit ei in vita dulcius. Inde est quod villae duae, una Dei genitrici loci qui Orgium dicitur nuncupata Machara , distansia Treveri versus aquilonem circiter tria miliaria, altera beato Paulino dicta Lesura , et aliae quam plures, quas omnes enumerare propter multitudinem di
Abbreviated transcription (Latin):
potistam ꝑoptimum hebraicarũ littera¬
rum. ⁊ tocius iudaismi scientia ꝑfectissi¬
mum. quem circundabat militaris habit᷑
hunc maiori pre ceteris familiaritate et
dilectione. bruno idem sibi ãnectebat sa¬
tagens. ut quomodo ille ip̃m carnaliter
medicaretur. ita ip̃e illi salutem anime
oparetur. Cum hoc sepissime dediuinis
disputabat uoluminib. semꝑ illum ad
conuersionem dep̾cans.⁊ exhortans in qͦ
tandem dño largiente. optatum tenuit ef¬
fectum. Nam consiliis eius acquieun. ⁊
ab ip̃o baptizatus est. cui bruno nomen¬
suum imposuit. ⁊ in cunctis bonis adiu¬
uit. cunctis fidelib suis eum cõmendans.
⁊ petens quia genus illud hominum mul¬
tum est in fide instabile. semꝑq desiderat
in uite necessariis habundare. quatinus
uiderent ei necessaria cum caritate. Nunc
iterum ad ordinem unde digressus sum ora¬
tionis uerba conuertam. Cum igitiurr ut
dictum est bruno om̃i ꝓbitatis actu.xii. an¬

Expanded text:
potistam peroptimum, Hebraicarum litterapotistam peroptimum, Hebraicarum litterarum et totius judaismi scientia perfectissimum, quem circumdabat militaris habitus. Hunc majori prae ceteris familiaritate et dilectione idem Bruno sibi annectebat, satagens ut, quomodo ille ipsum carnaliter medicaretur, ita ipse illi salutem animae operaretur. Cum hoc saepissime de divinis disputabat voluminibus, semper illum ad conversionem deprecans et exhortans; in quo tandem, Domino largiente, optatum tenuit effectum. Nam consiliis ejus acquievit et ab ipso baptizatus est. Cui Bruno suum nomen inposuit, et in cunctis bonis adjuvit, cunctis fidelibus suis ipsum commendans, et petens, quia genus illud hominum multum est in fide instabile semperque desiderat in vitae necessariis habundare, quatinus roviderent ei necessaria cum caritate. 22. Nunc iterum ad ordinem, unde digressus sum, oracionis verba convertam. Cum, ut dictum est, Bruno omni probitatis actione 12 an
Abbreviated transcription (Latin):
tiam de futuris custodiam pollicens. cor¬
de contrito supplicauit. ⁊ obtinuit ab in¬
stanti confusionem liberari. Iñ ubi in sua
rediit pollicita fallere ñ expauit. et abdi¬
catum heresim maiori quam antea ꝑti¬
natia roborauit. ñ recolens quod cum sit
deus. iudex. iustus. fortis ⁊ paçiens. tanto
deliquentium culpas districtus iudicat.
quanto equanimius portat. Contigit ergo
ut de uitio in uicium corrueret. sicut
scriptũ est. Qui in sordib est sordescat
adhuc: ⁊ sp̃u fornicationis seductus. non
multo post in adulterio deprehensus est¬
⁊ digna iniquitatis sue morte ꝑemptꝰ.
Sepedictus etiam pontifex crebris infur¬
mitatib. nunc pedum dolore quod poda¬
gram greci uocant. nunc uentris fluxu
quod ciliacam nuncupant. uexabatur
quod exquisitimnos semper secum habere¬
solitus erat medicos. Habebat autem in¬
ter eos iudeum quendam iosue nomine
phisice artis eruditissimum ⁊ toci artiscõ¬

Expanded text:
tiam, de futuris custodiam pollicens, cortiam, de futuris custodiam pollicens, corde contrito supplicavit, et obtinuit ab instanti confusione liberari. Inde vero ubi in sua rediit, pollicita fallere non expavit, et abdicatam heresim majori quam antea pertinacia roboravit, non recolens quod, cum sit Deus judex justus fortis et paciens, tanto delinquentium culpas districtius judicat, quanto aequanimiter portat. Contigit ergo, ut de vicio in vicium corrueret, sicut scriptum est: Qui sordidus est, sordescat adhuc , et spiritu fornicationis seductus, non multo post in adulterio deprehensus est et digna iniquitatis suae morte peremptus 21. Saepedictus etiam pontifex crebris infirmitatibus, nunc pedum dolore quod podagram Graeci vocant, nunc ventris fluxu quod cyliacam nuncupant, vexabatur; propter quod exquisitissimos semper secum solebat habere medicos. Habebat autem inter eos Judaeum quendam Josuae nomine, phisicae artis eruditissimum, com
Abbreviated transcription (Latin):
ter uelle sũme examinationis subire sen¬
tentiam. Quod dictum cũ placuisset om̃ib
iussus est missam celebrare.⁊sacrum cano¬
nem qui secreta uel actio dicitur sicut ce¬
tera excella uoce decantare ut qui mistio
preciosi corporis ⁊ sanguinis xp̃i p̾sump¬
sisset detrahere ipsius probaretur uirtu¬
te. Missa itaq decursa ubi ad cõmunican¬
dum ꝑuentum est. ep̃c uerba imprecationis
huiuscemodi intulit dicens. Si uiuificũ
hoc salutis nr̃e sacramentum. quod ma¬
nib tenes ñ uere corpus xp̃i ⁊ sanguinẽ
ẽẽ. ausus est impio ore garrire. cum ipsiꝰ
misterii contestatione int̾dico ne qͦ modo
presumas acciꝑe. si uero ñ ita. s catholi¬
ce ꝓfiteris. accipe. Et accepit. Ueruntam̃
qualiter idem redemptionis munus. ad
dampnationem sui in os eiꝰ intrauerit. re¬
ferre suꝑ uacuum ñ iudicaui. Cum enĩ
eẽt in examinationis anxietate constitu¬
tus. omnipotenti deo de admissis penitẽ¬

Expanded text:
ter velle summae examinationis subire senter velle summae examinationis subire sententiam. Quod dictum cum placuisset omnibus, jussus est missam celebrare et sacrum canonem, qui secreta vel actio dicitur, sicut cetera excelsa voce decantare, ut qui misterio preciosi corporis et sanguinis Christi praesumpsisset detrahere, ipsius probaretur virtute. Missa itaque decursa, ubi ad communicandum perventum est, episcopus verba inprecationis hujusmodi intulit dicens: Si vivificum hoc salutis nostrae sacramentum, quod manibus tenes, non vere corpus Christi et sanguinem esse ausus es impio ore garrire, cum ipsius misterii contestatione interdico ne quomodo praesumas accipere; si vero non ita sed catholice profiteris, accipe; et accepit. Verumptamen qualiter idem redemptionis munus ad dampnationem sui in os ejus intraverit, referre supervacuum non judicavi. Cum enim esset in examinationis anxietate constitutus, omnipotenti Deo de admissis peniten
Abbreviated transcription (Latin):
tia. q̃m ecclĩã ñ audit. sit tͥ sic̃ echnicꝰ ⁊ publicanꝰ.
adiecert̾q. Gradu amoueat᷑ atq dapnet᷑. Qd̾ ut fi¬
eret oĩb acclamãtib. ille nacta fugiendi opor¬
tunitate. se int̾ astantes subduxit. sicq eua¬
sit. Proinde cum requisitus ñ eẽt reinuentꝰ
uixta canonum sanctiones. qui noluerit
ac audientiam uenire uocatus. eadem pa¬
tiatur absens. ut breuiter comprehendam
dampnatus est. Inquisitus autem ⁊ alt̾
ille iudelicet qui ob huius nequitie infa¬
miam obumbrandam duob uocabatu
nominib. an ⁊ ip̃e publicate heresis asser¬
tor existeret testificatus est nunqͣm se ꝓ¬
fessum esse uel ꝓfiteri uelle delatoribus
e contra affirmantib ⁊ dicentib se quadã
uite insꝑato. conuenticulis eoꝵdem here¬
ticoꝵ suꝑuenisse. ip̃mq illis cõmunicantẽ¬
biterii priuaretur honore. respondit ob
huius suspicionis notam abolendam liben¬

Expanded text:
tia: Quoniam ecclesiam non audit, sit tibi sicut ethnicus et publicanus tia: Quoniam ecclesiam non audit, sit tibi sicut ethnicus et publicanus , adjeceruntque: Gradu moveatur atque dampnetur. Quod ut fieret omnibus accurantibus, ille nacta fugiendi oportunitate se inter astantes subduxit, sicque evasit. Proinde cum requisitus non esset inventus, juxta canonum sanctiones, qui noluerit ad audientiam venire vocatus, eadem paciatur absens, ut breviter comprehendam, dampnatus est. Inquisitus autem et alter, ille videlicet qui ob hujus nequiciae infamiam obumbrandam duobus vocabatur nominibus, an et ipse praelibatae heresis assertor existeret, testificatus est numquam se professum esse vel profiteri velle; delatoribus econtra affirmantibus et dicentibus, se quadam vice insperato conventiculis eorumdem hereticorum supervenisse, ipsumque illis communicantbiterii privaretur honore, respondit, se ob hujus suspicionis culpam abolendam liben
Abbreviated transcription (Latin):
hunc panem ⁊ hoc uinum in misterio car¬
nem uere suam ⁊ sanguinem consecratio¬
ne sp̃c sc̃i potentialiter creari. ⁊ cotidie pꝑ
mundi uita mistice immnolari. ut sicut de
creabatu. ita ꝑ eundem ex substantia pa¬
nis ⁊ uini mistice idem xp̃i corpus conse¬
cretur. In epła quoq de fide catholica item
beatus augustinus dicit. firmissime tene
⁊ nullatenus dubites paruulos. qui nec
propa uoluntate credere. nec penitentiam
pro peccato quod originaliter trahunt.
agere possunt sacramentũ fidei ⁊ peniten¬
tie. quod est sanctum baptisma qm diura¬
tionis eoꝵ etas capax esse ñ potest. suffic̃e
huis atq aliis huiusmodi scripture sacre
elogiis in medium ꝓlatis cum ab astanti¬
b fidelib nunc singulariter nũc cõmuni¬
ter increpatus. atq ad xp̃ianam ueritatẽ
incitatus nollet acquiescere. s magis in in¬
fidelitate destinasset obstinata mente ꝑsistẽ.
acclamabatur ab om̃ib dñice uocis senten¬

Expanded text:
hunc panem et hoc vinum in misterio carnem vere suam et sanguinem consecratione Spiritus sancti potentialiter creari et cottidie pro mundi vita mistice immolari, ut sicut de creabatur, ita per eundem ex substancia panis et vini mistice idem Christi corpus consecretur. » In epistola quoque de fide catholica item beatus Augustinus dicit: « Firmissime tene et nullatenus dubites, parvulos, qui nec propria voluntate credere nec penitentiam pro peccato, quod originaliter trahunt, agere possunt, sacramentum fidei et penitentiae, quod sanctum est baptisma, quamdiu rationis eorum aetas capax esse non potest, sufficere His atque aliis hujuscemodi scripturae sacrae eulogiis in medium prolatis, cumque ab astantibus fidelibus nunc singulariter nunc communiter increpatus atque ad christianam veritatem incitatus nollet aquiescere, sed magis in infidelitate delegisset obstinata mente persistere, acclamabatur ab omnibus dominicae vocis senten
Abbreviated transcription (Latin):
nefas duxi. De hiis quatuor oblati sunt e
quoꝵ duo p̾b̃rri. reliqui uero duo erant laici.
Presbiteroꝵ unus fẽdericus. alter duobus
uocabat᷑ nominib dñicus euillelmꝰ. laicoꝵ
uero alter durandus. alter dicebat᷑ amelricꝰ
Quos dum discuteret. ⁊ regła xp̃iani dog¬
matis imbueret. halmericus fuga laps
est. durandus uero hactenus quidem se
sceleris huiꝰ assentatorem ẽẽ ultro cõfess
est. Sed deinceps in ea assentatione nolle
ꝑsistere adhibitis sibi sc̃õꝵ reliquiis. iura¬
mento uerbis fidem fecit. Uocatus aut̃
alter presbiteroꝵ federicus ad audientiam
ñ solum ñ negauit. uerum etiam bene et
recte se credere id ꝓfitendo asseruit. Cui
bruno ep̃c ait. Oꝑtebat uͭ tu qͥdoctor fide li¬
ũeẽ. debiusti sanã doctuã cũctis eungłirares om̃¬
tẽs ĩfidelitatis asfrc̃es ĩ qͥb m̃tiri. te cũctis fidelib luce

Expanded text:
nefas duxi. De his quattuor oblati sunt ei, nefas duxi. De his quattuor oblati sunt ei, quorum duo presbiteri, reliqui vero duo erant laici. Presbiterorum unus Fredericus, alter duobus vocabatur nominibus Dominicus Guillelmus, laicorum vero alter Durandus, alter dicebatur Hamelricus. Quos dum discuteret et regula christiani dogmatis imbueret, Hamelricus fuga lapsus est, Durandus vero hactenus quidem se sceleris hujus assentatorem esse ultro confessus est, sed deinceps in ea assentacione nolle persistere, adhibitis sibi sanctorum reliquiis juramento verbis fidem fecit. Vocatus autem alter presbiterorum Fredericus ad audientiam, non solum non negavit, verum etiam bene et recte se credere id profitendo asseruit. Cui Bruno episcopus ait: Oportebat, ut tu, qui doctor fidelium esse debuisti, sanam doctrinam cunctis evangelizares, omittens infidelitatis asserciones, in quibus mentiri