comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
admodũ de suo patre natꝰ est abrahã. Plegẽ scilicet
inm̃bris repugnantẽ legi m̃tis. &. iuisibilẽ concupi¬
scentiã. qͣmuis eã casta & bona iura nuptiarũ ñ sinans
ualere: nͥ quantũ ex ea posst̾ geni̾ substituendo ꝓspice¬
re. N aut̾e & ille ibi decimatꝰ est. cuiꝰ caro inde ñ feruo¬
rẽ uulneris. s materiẽ medicaminis trax̃. Nã cũ ipsa
declinatio ad p̾figurandã medicinã ꝑtinuerit. illud
in abrahe carne decimabat᷑ qͦd curabat᷑. ñ illud un¬
de curabat᷑. Cadẽ nãq caro ñ abrahe tantũ s ipsus
pͥmi t̾reniq hominis. simul habebat & uulnꝰ p̃uarica¬
tionis: & medicãmtũ uulnĩs. Uulnꝰ p̾uaricationis in
lege menbroꝵ repugnante legi m̃tis: que ꝑ omne in¬
de ꝓpagatã carnẽ seminali ratione qͦsi tͣnscbit᷑. Me¬
dicam̃tũ autẽ uulni̾s. in eo qͦd inde sine oꝑe coneu¬
piscentiali. in sola materiȩ corꝑali ꝑ diuinã concep¬

Expanded text:
legem scilicet in membris repugnantem legi mentis et inuisibilem concupiscentiam, quamuis eam casta et bona iura nuptiarum non sinant ualere, nisi quantum ex ea possunt generi substituendo prospicere . non autem et ille ibi decimatus est, cuius caro inde non feruorem uulneris, sed materiam medicaminis traxit. nam cum ipsa decimatio ad praefigurandam medicinam pertinuerit, illud in Abrahae carne decimabatur, quod curabatur, non illud, unde curabatur. eadem namque caro non Abrahae tantum, sed ipsius primi terrenique hominis simul habebat et uulnus praeuaricationis et medicamentum uulneris: uulnus praeuaricationis in lege membrorum repugnante legi mentis, quae per omnem inde propagatam carnem seminali ratione quasi transcribitur; medicamentum autem uulneris in eo, quod inde sine opere concupiscentiali in sola materie corporali per diuinam concep
Abbreviated transcription (Latin):
scd̃m sola substantiã corꝑalẽ. Cũ enĩ sit insemine & u¬
sibilis corpulentia & inuisibilis ratio: utrũq cucur¬
rit ex abrahã. uł etiã ex ipso adã usq ad corpꝰ mariȩ.
qr & ipsũ eo mͦ conceptũ & exortũ ẽ. Yp̾c autẽ uisibilẽ¬
carnis substantiã de carnes iurginis sumpsit: ratio uͦ con¬
ceptioi̾s eiꝰ ñ a semine uirili. s longe alit̾ ac de suꝑ uenit.
ꝓinde scđ̾m hoc qͦd de matre accepit: etiã in lũbis abra¬
he fuit. Ille uͦ ẽ decimatꝰ in abrahã: qͥ licet scđ̾m carnem
tantũ. sic tam̃ fuit in lũbis eiꝰ. quẽ admodũ in suipatͥs

Expanded text:
dum solam substantiam corporalem. Cum enim sit in semine et visibilis corpulentia et invisibilis ratio, utrumque cucurrit concurrit ex Abraham vel etiam ex ipso Adam usque ad corpus Mariae, quia et ipsum eo modo conceptum et exortum estcarnis substantiam de carne uirginis sumsit; ratio uero conceptionis eius non a semine uirili, sed longe aliter ac desuper uenit. proinde secundum hoc, quod de matre accepit, etiam in lumbis Abrahae fuit. Ille est ergo decimatus in Abraham, qui, licet secundum carnem tantum, s
Abbreviated transcription (Latin):
uamuis nulliꝰ hominis anima sit in lũbis pat̾s
sui scdm carnẽ. tantũ inlũbis abrahȩ consti¬
tutũ leui decimatũ. &. ibi constitutũ sca̾m
carn̾ẽ xp̃m ñ decimatũ. Sccł̾m rationẽ qͥppe ullã semi¬
nalẽ. ibi fuit leui: qͥ ratione ꝑ c̾cubitũ uent᷑us erat

Expanded text:
uamuis nullius hominis anima sit in lumbis patris sui, secundum carnem tamen in lumbis Abrahae constitutum Leui decimatum et ibi constitutum secundum carnem Christum non decimatum. secundum rationem quippe illam seminalem ibi
Abbreviated transcription (Latin):
Deriptũ ẽ ĩnꝑũbiis salomonis. Sic̃ impetꝰ aquȩ sic
eor regis inmanu di qͦcũq uoluerit declinabit
illud. ꝙ inpsalmo centesimo .iiii. leg̾r dictũ de
egiptiis. qͥd eis fecerit d̾s: ꝙ conũtit cor eoꝵ ut odissent
ppłm eiꝰ. ꝙ dolũ fac̾ent inseruos eiꝰ. Inlitt̃is etiã apłicis

Expanded text:
riptum est in Prouerbiis Salomonis: sicut impetus aquae, sic cor regis in manu dei; quocumque uoluerit, declinabit illud. et in psalmo CIIII legitur dictum de Aegyptiis, quid eis fecerit deus: et conuertit cor eorum, ut odissent populum eius, ut dolum facerent in seruos eius. in litteris etiam apostolicis
Abbreviated transcription (Latin):
nã ꝓfunditatẽ. qͦmͦ concli sit ds̾ om̃s in in fidelitate
ut omiũ misereat᷑. qͣsi faciens mala ut uenirent
bona: mox exclamauit atq ait. Oaltitudo diuitiar̃
sapientie ꝙ seientie dĩ: ꝗͣinscrutabilia sunt iudicia
eius. ꝙ in uestigabiles uie eiꝰ. hȩc enĩ uidicia inscru¬
tabilla ꝙ inuestigabiles uias. ꝑu̾si homines ñ cogitan¬
tesꝙ ꝓliues adreprehendendũ. ñ idonei ad intelli¬
gendũ. putabant & iactitabant apłos dicere. faciamꝰ
mala ut ueniant bona: qd̾ absit ut apłi dicerent. s
homines ũ intelligentes hoc putabant dici: quando
audiebant qd̵̾ dix̃ apłs. Lex aut̃ sub int᷑uit ut ha¬
bundaret delictũ: ul aut̾ habuidaũ delictũ suꝑ ha¬
bundaũ gr̃a. S utiq gr̾aid agit ut iã fiant bona. abeis qͥ fe¬
cerãt bona mala: ñ ut ꝑseuerent in malis. ꝙ reddisibi ex¬
istiment bona. Nitaq debenedicere faciamꝰ mala

Expanded text:
nam profunditatem, quomodo conclusit deus omnes in infidelitate, ut omnium misereatur, quasi faciens mala, ut uenirent bona, mox exclamauit atque ait: o altitudo diuitiarum sapientiae et scientiae dei! quam inscrutabilia sunt iudicia eius et inuestigabiles uiae eius! haec enim iudicia inscrutabilia et inuestigabiles uias peruersi homines non cogitantes et procliues ad reprehendendum, non idonei ad intellegendum putabant et iactitabant apostolos dicere: faciamus mala, ut ueniant bona. quod absit ut apostoli dicerent, sed homines non intellegentes hoc putabant dici, quando audiebant quod dixit apostolus: lex autem subintrauit, ut abundaret delictum; ubi autem abundauit it delictum, sbundauit gratia. sed utique gratia id agit, ut iam fiant bona ab eis qui fecerant mala, non ut perseuerent in malis et reddi sibi existiment bona. non itaque debent dicere: faciamus mala,
Abbreviated transcription (Latin):
apłs. cuiꝰ uult miseret᷑. ꝙ quẽ uult obdurat. in eo que
seduci ꝑmittit uel obdurari. mala eiꝰ m̃ita credite:
ineo uͦ cuiꝰ miseret᷑ grãm ai. ñ reddentes mala ꝓmalis
s bona ꝓnialis: fidelit̃ ꝙ in dubitant᷑ agnoscite. Nec
ido auferatis apharaone lib̾rũ arbitͥum. qͥa multis
locis dic̃ ds Ego induraui pharaonẽ: uelinduraui.
aut indurabo corpharaonis. ñ enĩ ꝓpt̾ea ipse phara o
ñ induraũ corsuũ. Nã ꝙ hoc de illo legit᷑. quãdo abla¬
ta ẽ ab egiptiis cynomia. dicente scͥptura: ꝙ ingͣuaũ
pharao cor suũ in isto t̾ẽꝑr̃. ꝙ noluit dimitt̾e ppłm.
Ac ꝑhoc ꝙ q̾s induraũ ꝑiustũ iudiciũ: ꝙ. ipse pharao
ꝑliberũ arbitͥũ. Certi gͦ estote qͥa ñerit inanis la¬
bor ur̃: si in bono ꝓposito ꝓficientes ꝑ seueretis usq in
finẽ. Ds enĩ qͥ mͦ illis qͦs lib̾at ñ readit scd̾m oꝑa eoꝵ:

Expanded text:
apostolus: cuius uult miseretur, et quem uult obdurat, in eo quem apostolus: cuius uult miseretur, et quem uult obdurat, in eo quem seduci permittit uel obdurari mala eius merita credite, in eo uero cuius miseretur gratiam dei non reddentis mala pro malis, sed bona pro malis fideliter et indubitanter agnoscite. nec ideo auferatis a Pharaone liberum arbitrium, quia multis locis dicit deus: ego induraui Pharaonem uel: induraui aut indurabo cor Pharaonis. non enim propterea ipse Pharao non indurauit cor suum. nam et hoc de illo legitur, quando ablata est ab Aegyptiis cynomyia dicente scriptura: et ingrauauit Pharao cor suum et in isto ac per hoc et deus indurauit per iustum iudicium et ipse Pharao per liberum arbitrium. certi ergo estote, quia non erit inanis labor uester, si in bono proposito proficientes perseueretis usque in finem. deus enim, qui modo illis quos liberat non reddit secundum opera eorum,
Abbreviated transcription (Latin):
ostea uͦ ꝓpt̾ iudiciũ uenturꝰ ẽ uidicare uiuos ꝙ mortusᷤ:
ꝗͣuis ꝙ in hoc tẽꝑe ipsa saluatio ñ fiat sine iudicio s
occulto. Id̾o ait. Iniudiciũ ueni inhunc mundũ. ut qͥ
ñ uident uideant : ꝙ qͥ uident ceci fiant. Ad occulta gͦ
dĩ iudicia reuocate. quando uidetis inuna causa quã
certe habent om̃s paruuli. hereditariũ malũ tͣhen¬
tes exadam. huic subueniri ut baptizet᷑. illi ñ subue¬
niri. ut ipsa obligatione moriat᷑ illũ baptizatũ re-¬
linqͥ in hac uita que p̃sciuit d̾s ĩpiũ futur: istũ uͦ bap¬
tiratũ rapi ex hac uita. ne malitia mutarꝙ intellect ũ
eiꝰ. & nolite in istis dare iniustitiã uel insipienti ã do̾. ap̃
quȩ iustreiȩ fons ẽ ꝙ sapientie. s sicut uos exortat᷑ꝰ sũ
ꝙ hoc qͦ uob̾ d̾s reuelauit. ꝙ si ñ in hac uita: certe in
alt̾a. Nicħ ẽ enĩ occultũ.: qd̾ ñ reuelabit᷑. Quando gͦ au¬
ditis dicentẽ a nm̃ ego añs seduxi ꝓphetã illũ: ꝙ qd̾ ait

Expanded text:
ostea uero propter iudicium uenturus est iudicare uiuos et mortuos, quamuis et in hoc tempore ipsa saluatio non fiat sine iudicio, sed occulto; ideo ait: in iudicium ueni in hunc mundum, ut qui non uident uideant et qui uident caeci fiant. Ad occulta ergo dei iudicia reuocate, quando uidetis in una causa, quam certe habent omnes paruuli, hereditarium malum trahentes ex Adam, huic subueniri, ut baptizetur, illi non subueniri, ut in ipsa obligatione moriatur, illum baptizatum relinqui in hac uita, quem praesciuit deus impium futurum, istum uero baptizatum rapi ex hac uita, ne malitia mutaret intellectum eius, et nolite in istis dare iniustitiam uel insipientiam deo, aput quem iustitiae fons est et sapientiae, sed, sicut uos exhortatus sum et hoc quoque vobis Deus revelabit , et si non in hac vita, certe in altera: nihil est enim occultum quod non revelabitur . Quando ergo auditis dicentem Dominum, Ego Dominus seduxi prophetam illum ; et quod ait
Abbreviated transcription (Latin):
tis pecc̾m ĩputaret᷑. si iã lib̾o ut̾ent᷑ arbitͥo. ꝙ tam̃ he¬
r& etiã in reluctantib gr̃a aꝑtissime. nullo bono
filiis infideliũ p̃stat᷑ hec gr̃a: c̃ occulta ai ꝓuidentia
fideliũ ñ eam consecunt᷑. aliqͦipedim̃to existente. ne
possit ꝑiclitantib subueniri. fiunt uͦ ista ꝑ occultã di
ꝓuidentiã: cuiꝰ inserutabilia s̃ uidicia. ꝙ inuestigabi¬
lesuie. Qd̾ ut apłs dicerq qͥd p̃dixerit intuemini. Aie
bat enĩ de iudeis ꝙ gentib cũ seͥberꝙ ad romanos. id ẽ
ad gentes . ꝙ ait. Sic̃ enĩ aliquando uos ñcredidistis
de Nunc aut̃ miscd̃iã consecuti estis illoꝵ increduli

Expanded text:
tis peccatum imputaretur, si iam libero uterentur arbitrio. et tamen haetis peccatum imputaretur, si iam libero uterentur arbitrio. et tamen haeret etiam in reluctantibus gratia apertissime nullo bono filiis infidelium praestatur haec gratia, cum occulta dei prouidentia fidelium non eam consequantur aliquo impedimento exsistente, ne possit periclitantibus subueniri. fiunt uero ista per occultam: dei prouidentiam, cuius inscrutabilia sunt iudicia et inuestigabiles uiae. quod ut aposbat enim de Judaeis et Gentibus, cum scriberet ad Romanos, id est, ad Gentes, et ait: Sicut enim aliquando vos non credidistis Deo, nunc autem misericordiam consecuti est
Abbreviated transcription (Latin):
potens ẽ siue ꝑangłos malossiue ꝑbonos. siue qͦcũq alio¬
nͦroꝑari etiam in cordib maloꝵ ꝓ meritis eoꝵ. quoꝵ ma¬
litiã ñ ipse fecit. s aut originalit̾̃ tracta ẽ abadam.
aut creuit ꝑ ꝓpͥiã uoluntatẽ. Eͥdmirũ ẽ si ꝑ sp̃m sẽm¬
oꝑat᷑ incordib electoꝵ suoꝵ bona qͥ oꝑatꝰ est ut ipsa
corda essent ex malis bonac. S suspicent᷑ homines
qͦlibet m̃ita bona. qͦ putant p̃cedere ut iustificent᷑
ꝑ di gr̃ami: n intelligentes cũ hoc dicunt nicħ aliud
qu̾a negare se gr̾̃amꝰ. s ut dixi qd̾ uolunt de maiorib
suspicent᷑. De paruulis certe pelagiani qͥd respondeant
ñ inueniunt: quoꝵ nec uoluntas ulla ẽ in accipien¬
da gr̃a. cuiꝰ uoluntatis m̃itũ p̃cessisse dicant. ꝙ suꝑ
eos etiã cũ fletu reluctari uidemꝰ. quandobaptizant᷑
et diuina sacͣm̃ta ꝑcipiunt. q̃d̾ eisad magnũ impieta¬

Expanded text:
potens epotens emodo operari etiam in cordibus malorum, pro meritis eorum, quorum malitiam non ipse fecit, sed aut originaliter tracta est ab Adam, aut crevit per propriam voluntatem: quid mirum est, si peatur in cordibus electorum suorum bona qui operatus est, ut ipsa corda essent ex malis bona? Sed suspicentur homines quaelibet opera bona, quae putant praecedere, ut iustificentur per dei gratiam, non intellegentes, cum hoc dicunt, nihil aliud quam negare se gratiam; sed, ut dixi, quod uolunt de maioribus suspicentur. de paruulis certe Pelagiani quid respondeant non inueniunt, quorum nec uoluntas ulla est in accipienda gratia, cuius uoluntatis meritum praecessisse dicant, et insuper eos etiam cum fletu reluctari uidemus, quando baptizantur et diuina sacramenta percipiunt, quod eis ad magnum impieta
Abbreviated transcription (Latin):
los d̾s oꝑationẽ erroris ut credant m̃datio. ut udicen¬
t᷑ om̃s qͥ ñ credider̃ ueritati. s consentiunt iniqͥtati. his
ꝙ talib testimoniis diuinoꝵ eloqͥor. qͦ onĩia cõmeniora¬
re ninus longũ ẽ. satis quantũ existimo manifestat᷑.
oꝑari đm in cordib hominũ ad inclinandas eoꝵ uolunta¬
tes qͦcũq uoluerit. siue adbona ꝓsua miscd̃ia. siue ad ma¬
la ꝓmeritis eoꝵ: iudicio utiq suo aliquando aꝑto aliqũa¬
do occulto: sẽꝑ aut̾ iusto. Fixũ enĩ debet eẽᷤ ꝙ ĩmobile in
corde ur̃o: qͥa ñ ẽ iniqͥtas apd̃ am. Ac ꝑ hoc quãdo legitis in
li tt̾is ueritatis ad̾o seduci homines. aut optuꝰ di uel ob
durari corda eoꝵ: nolite dubitare p̾cessisse mala m̃ita
eoꝵ. ut iuste ista pat̾ent᷑. ne in curratis in illud ꝓũbiũ
salomonis. insipientia uiri uiolat uias eiꝰ đm aut̃ cau¬
qͥn gr̃a iam ñ ẽ gr̃a. qͥa idõ gr̃a uocat᷑. qͥa gratis adat᷑. Si aut̃

Expanded text:
mendacio, ut iudicentur omnes, qui non crediderunt ueritati, sed consenserunt iniquitati, ait. His et talibus testimoniis diuinorum eloquiorum, quae omnia commemorare nimis longum est, satis, quantum existimo, manifestatur operari deum in cordibus hominum ad inclinandas eorum uoluntates quocumque uoluerit, siue ad bona pro sua misericordia siue ad mala pro meritis eorum, iudicio utique suo aliquando aperto, aliquando occulto, semper autem, iusto. fixum enim debet esse et immobile in corde uestro, quia non est iniquitas apud deum. ac per hoc, quando legitis in litteris ueritatis a deo seduci homines aut obtundi uedurari corda eorum, nolite dubitare praecessisse mala merita eorum, ut juste ista paterentur: ne incurratis in illud proverbium Salomonis, Insipientia viri violat vias ejus, Deum autem cauquin gratia jam non est gratia : quia ideo gratia vocatur, quia gratis datur. Si autem
Abbreviated transcription (Latin):
tate. ꝙ sic ad ĩplebitis leg̾e .xͥ. Ha̾e enĩ legẽ xͥ dic̃e intel¬
lig̃r. qͣ ipse dñs p̾cep̃. ut nos inuicẽ diligamꝰ. tantũ in
ea sententia p̃cepti ponaꝰ constituens ut dic̾e̾t. in hoc
cognoscit᷑ qm̃ discipłi mei estis. si uos inuic̃ẽ diligatis.
huiꝰ aut̃ dilectionis officiũ ẽ: inuicẽ oña nr̃a portare.
S hoc officiũ ñ ẽ sẽpit̾nũ: ꝑ ducet sane adbeatitudinẽ
sẽpit̾nã. in qͣ nulla erunt onera nr̃a. q̃ in uiẽe por¬
tare iubeam᷑. Nc̃ uͦ cũ in hac uita idẽ in hac uia su¬
mꝰ. on̾a nr̃a portemꝰ. ut adeam uitã qͤ caret omĩ onere

Expanded text:
intellegitur, qua ipse dominus praecipit, ut nos inuicem diligamus, tantum in ea sententia praecepti pondus constituens, ut diceret: in hoc cognoscitur, quoniam discipuli mei estis, si uos inuicem diligatis. huius autem dilectionis officium est: inuicem onera uestra portate. sed hoc officium non est sempiternum; perducet sane ad beatitudinem sempiternam, in qua nulla erunt onera I nostra, quae inuicem portare iubeamur. nunc uero, cum in hac I uita, id est in hac uia sumus, onera nostra portemus, ut ad eam uitam, quae caret omni onere
Abbreviated transcription (Latin):
auctorẽ habeat necesse ẽ. ꝙ si auctorẽ hab̾e dĩ. iam alt̾̃ pret̃
dm̃ rei alicuiꝰ auctor in auci uideb̾r. At si hoc dici ĩpiũ est. ꝙ
confiteri necesse ẽ. pecẽm om̃e actũ e̾eᷤ. ñ rem. Si gͥ actus est
ĩmo qͥa uere actus ẽ uitari potest
Respondemꝰ.

Expanded text:
em habeat necesse est; et si auctorem habere dicitur, jam alter praeter Deum, rei alicujus auctor, induci videbitur. At si hoc dici impium est, et confiteri necesse est peccatum omne actum esse, non rem; si igitur actus est, imo quia vere actus est, vitari potest. Repondem
Abbreviated transcription (Latin):
necessitatis ẽ. Sinecessitatis ẽ pecẽm ñ est. Si uoluntatisest:
rendũ ẽ qͥd ẽ peccatũ: nat᷑ale an accidens. si nat᷑ale. pec̾e̾m
ñ ẽ Si aut̃ acciaens ẽ. ꝙ recedẽ potest: ꝙ qd̾ recedẽ potest
uitari potest. ꝙ qd̾ uitari potest. potest h̾o sine eo e̾e. qd̾ uita¬
ri potest. Respondet᷑ nat᷑ale ñ eeᷤᷤ peccatũ. s nat̾e p̾sertĩ¬

Expanded text:
necessitatis est. si necessitatis est, peccatum non est; si uoluntatis est,rendum est, quid est peccatum. naturale an accidens. si naturale, peccatum non est; si autem accidens est, et recedere potest; et quod recedere potest, uitari potest; et quod uitari potest, potest homo sine eo esse quod uitari potest\'. respondetur naturale non e
Abbreviated transcription (Latin):
gen̾at. cuiꝰ sacm̃ta retinent᷑. uñ possit tale ali¬
qͥd ubiẽq geñari: ꝗͣuis ñ om̃s qͦs gen̾at ad eiꝰ ꝑtine¬
ant unitatẽ: q̃usq infinẽ ꝑseũantes saluabit. Neq
enĩ hi solũ ad eam ñꝑtinent. qͥ seꝑationis aꝑto sacri¬
legio manifesti sint: s etiã illi qͥ ineiꝰ unitate cor¬
ꝑalit̾ mixti ꝑuit̾a pessimã seꝑant᷑. ẜ enĩ sy monẽ
magũ ꝑbaptisia ipsa pepererat: cui tam̃ dicłũ
ẽ qd̾ ñ hab̾et partẽ in hereditate xp̃i. Nu̾qͥd & baꝑ¬
caritas defuit. frustra natꝰ ẽ : et ei ex pediebat fortas¬
se ñ nasci. Nu̾ qͥd ñ erant nati qͥb apłus diẽ. tam ꝗͣ¬
carnales erant: qͣsi paruulis in qͥt inxp̃o ingͦ lacuo¬

Expanded text:
generat cuius sacramenta retinentur, unde possit tale aliquid ubicumque generari, quamuis non omnes quos generat ad eius pertineant unitatem, quae usque in finem perseuerantes saluabit. neque enim hi solum ad eam non pertinent qui separationis aperto sacrilegio manifesti sunt, sed etiam illi qui in eius unitate corporaliter mixti per uitam pessimam separantur. etenim Simonem met partem in hereditate Christi. numquid ei bapcaritas defuit, frustra natus est et ei expediebat fortasse non nasci. numquid non erant nati quibus apostolus dicit: carnales erant: quasi paruulis, inquit, in Christo lac uo
Abbreviated transcription (Latin):
telligere qũȩ ad modũ loqͥ sept᷑e solent sic̃ dixi.
aꝑte totũ. ut ꝑ acta qͥnta ꝙ inadiͦcata sexta. gereren¬
t᷑ hec. q̃ narrant᷑ incrucifixione añi nr̃i: aonee
cõpleta sexta illo pendente fierent tenebrȩ. qͥb
tres ȩungłiste at testant᷑. matħus marcꝰ ꝙ lucas.
Queramꝰ iam consequent̾ cur dixerit mareꝰ. cͥ ꝯme¬
morasset qd̾ erucifigentes eũ aiuiser̃ uestim̃ta eiꝰ.
mittentes sortẽ suꝑ eis qͥs qͥd tolłet. ꝙ secutꝰ ad un¬
xerit. erat aut̃ hora t̾tia: & crucifixer᷑ eũ. Iam
certe dixerat. ꝙ crucifigentes eũ diuiser̃ uestim̃ta
eiꝰ. sc ꝙͣ cet̾i attestant᷑ qd̾eo erucifixo uestim̃ta
aiuisa s̃. Si eiꝰ rei geste tẽpꝰ uoluit cõmemora¬
re marcꝰ. suffice̾t dice erat aut̃ hora t̾tia. Ut qͥd
ad iunxit ꝙ crucifixer᷑ eñ ͥnͥ qr uoluit aliqͥd reca
pitulando sig̾care qd̾ quesitũ inueniret᷑. ẽ seͥpt᷑a
ipsa illis t̾ẽporib leg̾et᷑. qͥb uniu̾se ecełȩ notũ

Expanded text:
telligere, quemadmodum loqui Scripturae solent sicut dixi a parte totum, ut peracta quinta, et inchoata sexta, gererentur haec quae narrantur, in crucifixione Domini nostri, donec completa sexta, illo pendente fierent tenebrae, quibus tres evangelistae attestantur Matthaeus, Marcus et Lucas. Quaeramus jam consequenter cur dixerit Marcus, cum commemorasset quod crucifigentes eum, diviserunt vestimenta ejus, mittentes sortes super eis, quis quid tolleret, et secutus adiunxerit: erat autem hora tertia, et crucifixerunt eum. iam certe dixerat: et crucifigentes eum diuiserunt uestimenta eius. sic etiam ceteri attestantur, quod eo crucifixo uestimenta diuisa sunt. si eius rei gestae tempus uoluit commemorare Marcus, sufficeret dicere: erat autem hora tertia; ut quid adiunxit: et crucifixerunt eum, nisi quia uoluit aliquid repitulando significare, quod quaesitum inveniretur, cum Scriptura ipsa illis temporibus legeretur, quibus universae Ecclesiae notum
Abbreviated transcription (Latin):
Iigitur hora quasi sexta pilato sedente ꝓt̾bui¬
nali. tͣditus ẽ erucifigendus iudeis. Quomͦ
hora t᷑tia crucifixus ẽ. sic̃ u̾ba marei ñ intelligen¬
tes qͥdam putauer᷑  Prius enĩ quahora crucifigi
potuerit uideamꝰ : de in de uidebimus eur hora
t̾tia crucifixũ dixerit marcꝰ. hora erat qͣsi sex¬
ta c̃ tͣditꝰ ẽ crueifigendꝰ. pilato sedente ut dictũ
ẽ ꝓtͥbunali. Nenĩ iam plena sexta erat s quasi
sexta. idẽ ꝑ acta quinta: &. aliqͥd etiã de sexta e̾e ᷤᷤ ceꝑat.
Nqua aut̃ isti dice̾̃nt qͥnta & quadrans. aut qͥnta¬
bent eñ istũ morem seͥpture. ut aꝑte totũ ponant
maxime intemꝑib sic̃ de octo illis dieb pꝰ quos ecͣs
dicunt ascendisse in montẽ. quoꝵ medios intuens

Expanded text:
igitur hora quasi sexta Pilato sedente pro tribunali tra-1 ditus est crucifigendus Iudaeis, quomodo hora tertia crucifixus est, sicut uerba Marci non intellegentes quidam putauerunt? prius enim , qua hora crucifigi potuerit; deinde uidebimus, cur hora, tertia crucifixum dixerit Marcus. hora erat quasi sexta, cum traditus est crucifigendus Pilaest, pro tribunali. Non enim jam plena sexta erat, sed quasi sexta, id est, peracta quinta aliquid etiam de sexta esse coeperat. Nunquam autem isti dicerent, Quinta et quadrans, aut qbent enim istum morem Scripturae, ut a parte totum ponant, maxime in temporibus, sicut de octo illis diebus post quos eum dicunt ascendisse in montem, quorum medios intuens
Abbreviated transcription (Latin):
actẽpoꝵ oportunitate manifestari. Cũ gͦ colloqͥis malis dr¬
ꝯtinenti. tugͦ melior ꝗͣ abrahã ãicat. Ego qͥdem ñ sũ melior
ꝗͣ abrahã: s melior ẽ castitas celibũ. ꝗͣ castitas nuptiarũ:
qͥrũ abrahã unã habebat inusu. ambas in habitu. Caste
qͥppe ꝯiugałi uixit: ẽẽᷤ aut̾ caste sine ꝯiugio potuit. S tc̃ ñ
oportuit. Ego uͦ faciliꝰ ñ utor nuptiis qͥb ẽ usus abrahã ꝗ sic
utor nuptiis. quẽ adnodũ ẽ usus abrahã. Qd̃ enĩ nc̃ ago ego.
meliꝰ ille egiss sitc̃ agenaũ e̾et᷑.

Expanded text:
ac temporum opportunitate manifestari. Cum ergo colloquiis malis dac temporum opportunitate manifestari. Cum ergo colloquiis malis dgo melior quam Abraham ?" dicat: "ego quidem I non sum melior quam Abraham; melior est castitas caelibum quam castitas nuptiarum: quarum Abraham unam habebat in usu, ambas in habitu. caste quippe coniugaliter uixit; esse autem caste sine coniugio potuit, sed tunc non oportuit. ego uero facilius non utor nuptiis, quibus est usus Abraham, quam sic utor nuptiis, quemadmodum est USUS Abraham. quod enim ego nunc ago, melius ille egisset, si tunc agendum esset.
Abbreviated transcription (Latin):
bundet iustitia eiꝰ suꝑ scribarũ & phariseoꝵ. ut cũ
illi decimas darent. isti dimidias q̃ent: sicut nͣ de
fructib s de ipsis bonis suns fec̃ ⁊acheus. aut cer¬
te duplic&. decimas. ut duas decimas dando suꝑet
impendia uid̾ors. mãmona uͦ iniqͥtatis obhoc a¬
d̾o appellata ẽ ista pecunia. quã possidemꝰ ad tẽpus:
qͥa mãnona qiuitie int̾p̃tant᷑. nec sunt iste diuitiȩ
nͥ iniqͥs. qͥ ineis constituunt spem. atq eopiam be¬
atitudinis suȩ. Aistis uͦ c̃ hȩc possidet᷑. e qͥdem
ista pecunia. s nͣ sunt illis diuitiȩ nͥ celestes & spitales.
qͥb indigentiam suam sp̃italit supplentes. ex elusa
egestate miseriȩ. beatitudinis copia adttabnut᷑. Di

Expanded text:
bundet iustitia eius super scribarum et Pharisaeorum, ut cum illi decimas darent, isti dimidias dent — sicut non de fructibus, sed de ipsis bonis suis fecit Zaccheus — aut certe duplicat decimas, ut duas decimas dando superet impendia Iudaeorum. mamona uero iniqappellat istam pecuniam, quam possidemus ad tempus, quia mammona divitiae interpretantur, nec sunt istae divitiae, nisi iniquis qui in eis constituunt spem atque copiam beatitudinis suae, a justis vero cum haec possidentur, est quidem ista pecunia; sed non sunt illis divitiae, nisi coelestes et spiritales, quibus indigentiam suam spiritaliter supplentes, exclusa egestate miseriae, beatitudinis copia ditabuntur. Si
Abbreviated transcription (Latin):
ideamus utrũ sibi deseruo centurionis: matheꝰ
lucasq consentiant. Matheus em̃ dic̃ accessit ad
eũ centurio rogans eũ ꝙ dicens. p̾uer m̃s iacet in
domo paraliticus. Cui uidet᷑ repugnare qđ ait lucas.
Et ẽ audiss de iħu musit adeũ seniores iudeoꝵ: rogans
eũ ut uenir&.  saluarꝙ seruũ eiꝰ. At illi c̃ uenissent¬

Expanded text:
ideamus utrum sibi de seruo centurionis Matthaeus Lucasque consentiant. Matthaeus enim dicit: accessit ad eum centurio rogans eum et dicens: puer meus iacet in domo paralyticus. cui uidetur repugnare quod ait Lucas: et cum audisset de Iesu, misit ad eum seniores Iudaeorum rogans eum, ut uenir
Abbreviated transcription (Latin):
credidit. eo magis accessit ad dñm. Iam eetͣa in hoc
capitulo quȩ alt̃ dicit ꝙ alt̃ p̃ter mittit suꝑfluo ꝑ¬
tractant᷑. cũ ex illa regula pͥmitꝰ cõmendata nichil
inueniantur hab̾e contrarium. In miracło de qͥnq¬

Expanded text:
credidit, eo magis accessit ad Dominum. Jam caetera in hoc credidit, eo magis accessit ad Dominum. Jam caetera in hoc capitulo quae alter dicit, et alter praetermittit, superfluo pertractantur; cum ex illa regula primitus commendata nihil inveniantur habere contrarium. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
Si gͦ ipsa ꝑuentio usitate r ꝑ alios fieri. quantomagis ac¬
cessus ꝑalios fieri potest. qͥplexũq infra ꝑuentionẽ re¬
manent. quando potuerit qͥsq plurimũ qͥdem accedẽ.
s tamen ñ potuerit ꝑuenire :. Non gͦ absurde matheus¬
etiam qd̵ uulgo potest intelligi. ꝑ alios factũ accessũ
centur ionis ad dñni. compendio dic̃e̾ uoluit. accessit
ad eũ centurio. Uerũtam̃ ñ negligent᷑ intuenda
mini. ꝓunde qr fidem centurionis qͣuere accedit᷑
ad iħm. ipse ita laudauit ut dice̾t ñ inueni tantam
fidem in ifrł: ipsũ potiꝰ accessisse ad xp̃m dic̃e uolu¬
it prudens exgłista. ꝗͣillos ꝑ quos u̾ba sua miserat.
Porro aut̃ lucas id̾o totũ que ad modũ gestũ e̾e̾t ape¬
ruit: ut ex hoc intelligere eogeremͣ. que admodũ
accessisse aycerit alius. qͥ mentiri non potuit. Sie
fmbriã uestim̃ti eiꝰ tenuerit. magis tam̃ denuit

Expanded text:
si ergo ipsa peruentio usitate dicitur per alios fieri, quanto magis acsi ergo ipsa peruentio usitate dicitur per alios fieri, quanto magis accessus per alios fieri potest, qui plerumque infra peruentionem remanent, quando potuerit quisque plurimum quidem accedere, sed tamen non potuerit peruenire ? non ergo absurde Matthaeusetiam quod uulgo possit intellegi, per alios factum accessum centurionis ad dominum compendio dicere uoluit: accessit ad eum centurio. Verum tamen non neglegenter intuenda mini. proinde quia fidem centurionis,. qua uere acceditur ad Iesum, ipse ita laudauit, ut diceret non inueni tantam fidem in Israhel, ipsum potius accessisse ad Christum dicere uoluit prudens euangelista quam illos per quos uerba sua miserat. porro autem Lucas ideo totum quemadmodum gestum esset aperuit, ut ex hoc intellegere cogeremur, quemadmodum eum accessisse dixerit alius qui mentiri non potuit. sic fimbriam vestimenti ejus tenuerit, magis tamen tetigi
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ⁊ me ipsũ ñ sũ dignũ arbitͣtꝰ ut uenirẽ adte: s dic
t̃bo ꝙ sanabit᷑ puer m̃s. Si enĩ ita hoc gestũ est. qͦmͦ erit
uerũ qd̾ matheus narrat. accessit ad erĩ qͥdam centurio cũ
ipse ñ accesserit s amicos miserit. nͥ diligent᷑ ad u̾tentes
intelligamꝰ matheũ ñ omĩmͦ deseruisse usitatũ mor̃ẽ lo¬
quendiͦ Nsolũ enĩ dicere solemꝰ accessisse aliqͥd: etiam ante¬
qũa ꝑueniat illue qd̾ arͣ accessisse. Uñ etiam aicimꝰ parũ
accessit uel multũ accessit: eo qͦ appetit ꝑuenire. Uerũ ꝙ̃
ipsam ꝑuentionẽ cuiꝰ adipiscendi eausa accedit᷑. dicrmꝰ ple¬
rũq factã. ꝙ sieũ ad qu̾e ꝑuenit. ñ uideat ille qͥ ꝑuenit.
cũ ꝑamicũ ꝑuenit ad aliquẽ cuiꝰ ei fauor ẽ necessariꝰ. Q ita
tenuit consuetudo ut iam etiam uulgo ꝑuentores appel¬
lent᷑: qͥ potentiũ quorlib&. tãꝗͣ in accessibiles animos. ꝑ con¬
uenientiũ ꝑsonar̃ int̾positionẽ ambitionis arte ꝑtingͣt.

Expanded text:
d et me ipsum non sum dignus arbitratus ut venirem ad te; sed dic verbo, et sanabitur puer meus. Si enim ita hoc gestum est, quomodo erit verum quod Matthaeus narrat? Accessit ad eum quidam Centurio, cum ipse non accesserit, sed amicos miserit? nisi diligenter advertentes intelligamus, Matthaeum non omnimodo deseruisse usitatum morem loquendi. Non solum enim dicere solemus accessisse aliquem, etiam antequam perueniat illuc, quo dicitur accessisse — unde etiam dicimus: "parum accessit" uel "multum accessit" eo, quo appetit peruenire — uerum etiam ipsam peruentionem, cuius adipiscendi causa acceditur, dicimus plerumque factam, etsi eum ad quem peruenit, non uideat ille qui peruenit, cum per amicum peruenit ad aliquem, cuius ei fauor est necessarius. quod ita tenuit consuetudo, ut iam etiam uulgo peruentores appellentur qui potentium quorumlibet tamquam inaccessibiles animos per conuenientium personarum interpositionem ambitionis arte pertingunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ponat᷑ ñ imꝓmptũ ẽ uidere. Ex illo enĩ popłs pͥor na¬
scit᷑ qͥ dictus ẽ popłs isrł. Qui uͦ eũ p̾cessert tã pauci ui¬
sti nominantun: ut eos popłm appellare cunctem᷑ llã
si dictũ ẽẽt appositꝰ est adpatres suos. nulla questio fierꝙ.
anforte popłs ẽ ñ solũ hominũ scõꝵ uerũ & angłoꝵ po¬
płs ciuitatis illiꝰ. Unde dr̃ adhebreos. S accessistis ad¬
mont̾ẽ syon. & ad ciuitatẽ di iherłm: & ad milia angłoꝵ
exultantiũ. Huic popło apponunt᷑ qͥ hanc uitã pla¬
centes d̾o finiunt. Tunc enĩ dicunt᷑ apponi. qͣndo nul¬
la iã remanet sollicitudo t̾ẽptationũ. & ꝑicłm pecca¬
toꝵ. Quod intuens ait script᷑a. ante morte̾ ñ laudes ho¬
min̾e quẽquã¬

Expanded text:
est in promptu videre. Ex illo enim populus prior nascitur, qui dictus est populus Israel. Qui vero eum praecesserunt tam pauci justi nominantur, ut eos populum appellare cunctemur. Nam si dictum esset: Appositus est ad patres suos, nulla quaestio fieret. An forte populus est non solum hominum sanctorum, verum et angelorum populus civitatis illius? Unde dicitur ad Hebraeos: Sed accesmontem Sion et ad ciuitatem dei Hierusalem et ad milia angelorum exsultantium? huic populo apponuntur qui hanc uitam placentes deo finiunt. tunc enim dicuntur apponi, quando nulla iam remanet sollicitudo temtationum et periculum peccatorum. quod intuens ait scriptura: ante mortem ne laudes hominem quemqua
Abbreviated transcription (Latin):
& ĩclusus ĩ abysso. ut iam ñ seducat gentes. ex qͥbꝰ
constat ȩccła: quas ante seductas tenebat. anteꝗͣ e̾et ȩccła.
Neq enĩ dictũ ẽ ut ñ seduceret aliqu̾e. s ut ñ seducera inqͥt
iã gentes. in qͥbꝰ eccłam pculdubio uoluit ĩtelligi. donec fi¬
niant᷑ inqͥt mille anni. idẽ aut qͦd reman& de sexto die qͥ
constat ex mille annis: aut om̃s anni qͥbꝰ deinceps hoc sełm
ꝑagendũ ẽ. Nec sio accipiendũ ẽ qͦdait ut ñ seducere gentes
donec finiant᷑ mille anni: qͣsi p̾ea sit seducturꝰ eas dũ taxat¬
gentes. ex qͥb p̾destinata c̾stat ȩccła. a qͥb seducendis illo ẽ
uincło claustroq phibitꝰ: s aut illa locutiõe dictũ ẽ qͣ aliqͦties
nauit suꝑ eũ. donec finiant᷑ mille anni. Qͦᷤ uͦ int̾posuit ut uͦ
seduceri iã gentes: ita se haba. ut abhuiꝰ ordinis conexione
sit lib̾ũ. & se orsũ ĩtelligendũ: uelud si pꝰ adderet᷑. ut sic se ha¬

Expanded text:
 inclusus in abysso, ut iam non seducat gentes, ex quibus constat ecclesia, quas ante seductas tenebat, antequam essent ecclesia. neque enim dictum est: "ut non seduceret aliquem" sed: ut non seduceret, inquit, iam gentes; in quibus ecclesiam procul dubio uoluit intellegi. donec finiantur, inquit, mille anni, id est aut quod remanet de sexto die, qui constat ex mille annis, aut omnes anni, quibus deinceps hoc saeculum peragendum est. nec sic accipiendum est quod ait: ut non seduceret gentes, donec finiantur mille anni, qgentes, ex quibus praedestinata constat Ecclesia, a quibus seducendis illo est vinculo claustroque prohibitus. Sed aut illa locutione dictum est quae in scrinauit super eum, donec finiantur mille anni; quod uero interposuit: ut non seduceret iam gentes, ita se habet, ut ab huius ordinis conexione sit liberum et seorsum intellegendum, uelut  si post adderetur, ut sic se ha
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ causa sit cur anniuersariꝰ dies celebrandȩ
dñice passionis. ñ adeunde̾ redeat anni diẽ: sic̃ dies qͣ tͣdit᷑
nat᷑. Et deinde subiungis. si ħ sit ꝓpt̾ sabb̃m o lunã: qͥd sibi
uelit in hac re obseruatio sabbi ꝙlunȩ. Hic pͥmũ oportet
noueris diẽ natalis dñi ñ ĩ sacm̃to celebrari. s tantũ ĩ
memoria reuocati qͦd natꝰ sit : ac ꝑ ħ nichil opꝰ erat. nͥ reuo¬
lutũ diẽ anni qͦipsa res facta ẽ festa deuotiõe siguari.
Sacͣmentũ ẽ autẽ ĩ aliqͣ celebratioe: õ gestȩ rei c̾memora¬
tio ita fit. ut aliqͥd etiã significare intelligat᷑ : qͦd sõe ac¬
cipiendũ ẽ. Cõ itaq mͦ agimꝰ pascha. ut ñ solu qͦd factũ ẽ

Expanded text:
quae causa sit, cur anniuersarms dies celebrandae dominicae passionis non ad eundem redeat anni diem sicut dies, qua traditur natus, et deinde subiungis, si hoc fit propter sabbatum et lunam, quid sibi uelit in hac re obseruatio sabbati et lunae. hic primum oportet noueris diem natalis domini non in sacramento celebrari, sed tantum in memoriam reuocari, quod natus sit, ac per hoc nihil opus erat, nisi reuolutum diem anni, quo ipsa res facta est, festa deuotione signari. sacramentum est autem in aliqua celebratione, cum rei gestae commemoratio ita fit, ut aliquid etiam significare intellegatur, quod sancte accipiendum est. eo itaque modo agimus pascha, ut n
Abbreviated transcription (Latin):
entes simus. dum ad huc exterior homo nr̃ corrumpit᷑.
s int̾ior renouat᷑ de die in diem: ppt̾ ipsum initiũ uite
noue. ꝓpt̾ nouum hominẽ quẽ iubem᷑ induere & exuere
ueterem. expurgantes uetꝰ fermentũ. ut simꝰ noua con
huic ad tributus ẽ. Nam & ipse d̾r: & mensis nouorum.
Qͥa uͦ in toto temp᷑r scłi nunc tertium tempꝰ apparuit.
id̾o resurrectio dñi tͥduana ẽ. Primum enim tempꝰ est
ante legen. scđm sub lege. tertiũ sub grã. uͥiam manifesta

Expanded text:
entes simus, dum adhuc exterior homo noster corrumpitur, entes simus, dum adhuc exterior homo noster corrumpitur, sed interior renouatur de die in diem. propter ipsum initium nouae uitae, propter nouum hominem, quem iubemur induere et exuere ueterem expurgantes uetus fermentum, ut simus noua conshuic adtributus est. nam ipse dicitur et mensis nouorum. quia uero ill toto tempore saeculi nunc tertium tempus apparuit, ideo resurrectio domini triduana est. primum enim tempus est ante legem, secundum sub lege, tertium sub gratia, ubi iam manifesta
Abbreviated transcription (Latin):
nrͣ simul crucifixus ẽ. Crucifixi eu̾ illo & resurreximꝰ cũ
illo: qr & simul nos excitauit. & simul sedere fecit in celesti
uita ur̃a abscondita ẽ c̃ xp̃o in d̾o. cũ xp̃c apparuerit uita
ur̃a. t̾e̾ & uos apparebitis cũ illo in gła. satis indicat quid
uelit intelligi: qr nc̃ tͣnsitus nr᷑ de morte ad uitã qui fit
per fidẽ. spe ꝑagit᷑ futurȩ in fine resurrectionis & głe. cũ
corruptibile hoc id est caro ista in qua gemimus mͦ. indu&
incorruptionẽ. & mottale hoc induet ĩmortalitatẽ. Nunc
enim iam quidem habemꝰ ꝑ fidem pͥmitias sp̃s: s ad huc
in nobismet ipsis ingemiscimꝰ. ad optionem expectantes
redemptionẽ corporis nr̃i. Restat itaq redemptio corpo¬
ris nr̃iꝙͣ. expectantes in nob̾met ipsis ingemiscimꝰ. Unde
c̃ illud. Spe gaudentes: intbulatione patientes. hec gͥ ins¬
nouatio uitę nr̃ę . & quidã tͣnsitꝰ de morte ad uitã qui fit
pͥmo ꝑfidem. ut in spe gaudeamus. & in tͥbulatione pati¬

Expanded text:
noster, simul concrucifixus est cruci cum illo, et resurreximus cum illo, quia et simul nos excitavit, et simul sedere fecit in coelestibvita vestra abscondita est cum Christo in Deo, cum Christus apparuerit vita uestra, tunc et uos apparebitis cum illo in gloria, satis indicat, quid uelit intellegi, quia nunc transitus noster de morte ad uitam, qui fit per fidem, spe peragitur futurae in fine resurrectionis et gloriae, cum corruptiincorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem. Nunc enim jam quidem habemus per fidem primitias spiritus, sed adhuc in nobismetipsis ingemiscimus adoptionem exspectantes, redemptionem corporis nostri. Restat utique redemptio corpori, quam expectantes in nobismet ipsis ingemescimus. unde est illud: Spe gaudentes, in tribulatione patientes. Haec igitur innouatio uitae nostrae est quidam transitus de morte ad uitam, qui fit primo per fidem, ut in spe gaudeamus et in tribulatione pati
Abbreviated transcription (Latin):
res appellata ẽ. In quo eloquio pascha transitꝰ dicit᷑.
sicut ꝑhibent qͥ ħ sciunt. quod uoluit & ipse dñs tang̾e
c̃ ait. Qui credit in me: tͣnsi& a morte ad uitã & maxime
idem eũ głista ħ intelligit᷑ ex pͥmere uoluise: c̃ celebrat᷑o
Transitꝰ gͦ de hac uita mortali in aliã uitam inmortalem.
hoc est enĩ de morte ad uitam: in passiõe & resurrectioe
dñi ẽmendatur. Hic tͣnsitꝰ a nob̾ mͦ agit᷑ perfidẽ. quȩ no¬
b̾ ẽ in remissionẽ peccõꝵ in spem uitȩ et̾nȩ. diligentib

Expanded text:
res appellata est. in quo eloquio pascha transitus dicitur, sicut perhibent, qui haec sciunt. quod uoluit et ipse dominus tangere, cum ait: Qui credit in me, transiit a morte ad uitam. et maxime idem euangelista hoc intellegitur exprimere uoluisse, cum celebraturo transitus ergo de hac uita mortali in aliam uitam inmortalem, hoc est enim de morte ad uitam in passione et in resurrectione domini commendatur. Hic transitus a nobis modo agitur per fidem, quae nobis est in remissionem peccatorum, in spe uitae aeternae dilig
Abbreviated transcription (Latin):
dñans frenare debet. ñ immoderate & illicite passi uageq
laxare. idoq ipsis peccorib nat᷑a datũ ẽ. instituente crea¬
tore. ut ñ moueant᷑ ad feminas & ad concubitũ. nͥ certis
t̾eꝑib Neq enĩ ratione se cohibet alio tẽꝑx pecꝰ. s om̃ino
ipso motu frigescente torpescit. Homo aut̾e id̃o se̾ꝑ mouĩ
potest. qr & refrenare motũ potest. Tibi dñatione rationis
creator dedit ł p̃cepta continentie. tanquã in bestias in¬
feriores lora concessit. Tenes tu qd̃ pecꝰ ñ potest. Et ideo
sꝑas tu qd̃ pecus ñ potest. laboras aliquantũ in laborande:
ñ laborat pecꝰ. S gaudebis sẽꝑ in et̾nitate: ad qͣm ñ ꝑue¬
nit pecꝰ Ñ opꝰ fatigat. merces consoletun. Et ipsa enĩ patien¬
tia ẽ. intiorẽ motũ frenare. & qđ habes cõmune cũ peccore:
ñ tanqͣm peccꝰ in omĩa laxare. Quod si contẽpseris te inte.¬

Expanded text:
dominans frenare debet, non immoderate et illicite passim vageque dominans frenare debet, non immoderate et illicite passim vageque laxare. Ideoque ipsis pecoribus natura datum est, instituente Creatore, ut non moveantur ad feminas et ad concubitum, nisi certis temporibus: neque enim ratione se cohibet alio tempore pecus, sed omnino ipso motu frigescente torpescit. Homo autem ideo semper moveri potest, quia et refrenare motum potest. Tibi dominationem rationis Creator dedit; tibi praecepta continentiae, tanquam in bestias inferiores lora, concessit. Tenes tu quod pecus non potest; et ideo speras tu quod pecus non potest. Laboras aliquantum in continendo, non laborat pecus: sed gaudebis semper in aeternitate ad quam non pervenit pecus. Si opus fatigat, merces consoletur: et ipsa enim patientia est interiorem motum frenare, et quod habes commune cum pecore, non tanquam pecus in omnia laxare. Quod si contempseris te, et in te
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s diceret᷑. Ipse reqͥescit suꝑ humilẽ & qͥetũ. tanqͣm in
sabb̃o suo. Adhoc septenariꝰ numerꝰ. etiã sc̃o spui depu¬
tat᷑. Hoc scͥptͣe nr̃e satis indicant. Hidint meliora meli¬
ores. & maiora maiores. & de isto septenario numero
tisat ẽ. illud uideo. illud uos ad uidendũ cõmemoro.
deputari septenariã numĩ rationẽ: Dic̃ isaias sp̃m d̃i
tie & untellectꝰ. consilii & fortitudinis. scientie & pietatiᷤᷤ:
ut nos ascendamꝰ a timore ad sapientiã. Initiũ sapientie
tione unꝰ. an aliqͥd euidentiꝰ uultis: Pentecosten dĩẽ
festũ: scͥpt᷑a sc̃a de septimanis factũ cõmemorat. Habes
scͥpturã tobiȩ ubi eiudent̾ dic̃: istũ dĩe festũ factũ de
septimanis. Septies enĩ uii. xluiiii. insũma redeunt:
draginta enĩ dieb hic conu̾satꝰ ẽ dñs cũ discipłis suis
quadragesimo die aseendit in cęlũ. & ꝑactis ibi decẽ

Expanded text:
s diceretur. ipse requiescit super humilem et quietum tamquam in sabbato suo. ad hoc septenarius numerus etiam sancto spiritui deputatur; hoc scripturae nostrae satis indicant. uiderint meliora meliores et maiora. maiores, et de isto septenario numero ti sat est, illud uideo, illud uos ad uidendum commemoro, deputari septenariam numeri rationem ? dicit Esaias spiritum dei tiae, intellectus, consilii et fortitudinis, scientiae et pietatis, ut nos ascendamus a timore ad sapientiam: initium sapientiaetione unus. an aliquid euidentius uultis? pentecosten diem festum scriptura sancta de septimanis factum commemorat. habes in scriptura Tobiae, ubi euidenter dicit istum diem festum factum de septimanis. septies enim septeni XLVIUI in summa redeunt. XL enim diebus hic conuersatus est cum discipulis suis, quadragensimo die ascendit in caelum et peractis ibi decem
Abbreviated transcription (Latin):
cepti decipiunt: rane st̃ tediũ inferentes auribꝰ. ñ cibũ m̃ti¬
b dudi deniq homines. rationalit̾ loquentes. N st̾ loquele
neq sermones. quoꝵ ñ audiant᷑ uoces eoꝵ S uoces ñ manes:¬

Expanded text:
cepti decipiunt, ranae sunt taedium offerentes auribus, non cibum menticepti decipiunt, ranae sunt taedium offerentes auribus, non cibum mentibus. audi denique homines rationabiliter loquentes: non sunt loquellae neque sermones, quo
Abbreviated transcription (Latin):
tanquã pͣaruulos iħm xp̃m & hunc crucifixũ. Hontam̃
illa ẽ ueritas. & ista uanitas. lanttas aut̃e eẽt si xp̃m mor¬
rib emanasse. s falsas eũ cicatces tanqͣm pꝰ falsa uulnera
demonstrasse. Cũ uͦ ista om̃ia uera dicimꝰ. facta dicimꝰ. Cer¬
tar expressa impleta credimꝰ: & p̃dicamꝰ. Quãuis de sublimi
rane ft̃ clamantes in palude: strepitũ uocis habere possuis:
doctrina sapientie hab̾e ñ posst̃. Deniq in eccłia loquunt᷑
herentes ueritati ueritatẽ. ꝑ quãfacta st̃ om̃ia: ueritat̾e
u̾bũ carñe factũ. & habitare in nob̾. Neritate: xp̃m natũ
de do. Inũ. de uno unigenitũ. & coȩt̾nũ. Ueritatẽ accepta
forma serui. natũ exiurgine maria: passũ. crucifixũ resur¬
gent̾e. ascendentẽ ubiq ueritatẽ. & quã paruulus caꝑe ñ¬
lacte paruuloꝵ. Idẽ quippe panis ut lac fiat: ꝑ carn̾e t̾icit᷑.
Qui autẽ huic ueritati contͣdicunt. & in sua uanitate de¬

Expanded text:
 hunc crucifixum, non tamen illa est ueritas et ista est uanitas. uanitas autem esset, si Christum morribus emanasse, si falsas eum cicatrices tamquam post falsa uulnera demonstrasse. cum uero ista omnia uera dicimus, . facta dicimus, certa, expressa, impleta credimus et praedicamus, quamuis de sublimi ranae sunt clamantes in palude; strepitum uocis habere possunt, doctrinam sapientiae insinuare non possunt. denique in ecclesia locuntur haerentes ueritati ueritatem, per quam facta sunt omnia, ueritatem uerbum carnem factum et habitare in nobis; ueritatem Christum natum de deo, unum de uno, unigenitum et coaeternum; ueritatem accepta forma serui natum ex uirgine Maria, passum, crucifixum, resurgentem, ascendentem; ubique ueritatem, et quam paruulus aelacte paruulorum. idem quippe panis ut lac fiat per carnem traicitur. qui autem huic ueritati contradicunt et in sua uanitate de
Abbreviated transcription (Latin):
beelrebub pͥncipe demonioꝵ: respondit ille. Si ego in
spũ tłi eicio demonia: certe suꝑuenit in uob̾ regnũ di
Quod alius euuãgłista sic enarrat. Siego indigito di:
eicio demonia. Quod aliꝰ euuãgłista dix̾ sp̃c dĩ: aliꝰ dix̃

Expanded text:
Beelzebub, principe daemoniorum, respondit ille: si ego in Beelzebub, principe daemoniorum, respondit ille: si ego in spiritu dei eicio daemonia, certe superuenit in uobis regnum dei. quod alius euangelista sic narrat: si ego in digito dei eicio daemonia. quod alius euangelista dixit "spiritus dei" alius dixit
Abbreviated transcription (Latin):
ñ er̾t tibi dii alii p̃t̾ me. Cui contͣria plaga ẽ. aqua
conu̾sa insanguinẽ: ꝓpt̾ qͦd sũmũ pͥncipiũ creatoris.
adsimulationẽ humane carnis adduc̃t. Scdm̃ p̾ceptũ
ꝑ qu̾e om̃ia. Contͣ u̾bũ rane. Uide contͣ u̾bũ ranas.
contͣ rationẽ strepitũ. contͣ ueritate uanitatẽ. Tertiũ
ter qͣntũ potuimꝰ cõm̃dauimꝰ. Huic p̾cepto contͣria in¬
quietudo. in muscis de corruptione nascentib in ocłos
irruentib Io in hoc t̾tio signo defecert: qͥunitatis im¬
mici sp̃m sc̃m ñ habuert. fac̾ eni hoc sp̃c sc̃s pena. aliud
enĩ fac̃ gr̃a: aliud pena. diuid enĩ fac̾ implendo: aliud
deserendo. Deniq ut iã euudent̾ ipsis confitentib pha
raonis magis agnoscere ualemꝰ. qͦmͦ appellatꝰ ẽ in euũ¬
glio sp̃s cl̃i: uideamꝰ qđ nom̃ accepit. Obicientes dn̾o
conuitiũ uidi cũ dixissent. hic ñ eicit demonia ñ in

Expanded text:
non erunt tibi di alii praeter me; cui contraria plaga est aqua non erunt tibi di alii praeter me; cui contraria plaga est aqua conuersa in sanguine: propter quod summum principium creatoris ad similitudinem humanae carnis adductum. secundum praeceptum: contra uerbum ranas, contra rationem strepitum, contra ueritatem uanitatem. tertium nter, quantum potuimus, commendauimus. huic praecepto contraria inquietudo in muscis de corruptione nascentibus, in oculos irruentibus. ideo in hoc tertio signo defecerunt qui unitatis m non habuerunt; facit enim hoc spiritus sanctus poena. aliud enim facit gratia, aliud poena; aliud enim facit implendo, aliud deserendo. denique ut iam euidenter confitentibus ipsis Pharaonis magis agnoscere ualeamus, quomodo appellatus est in euangelio spiritus dei, uideamus quod nomen accepit. obicientes domino conuicium Iudaei cum dixissent: hic non eicit daemonia nisi in
Abbreviated transcription (Latin):
semet ipsos. Rep̾hendens loquebat᷑. hi st̃ qͥ segregant se¬
met ipsos : animales sp̃m ñ habentes. Quid manifestius:
qͥd eiudentiꝰ. Merito ueniant. & si eadẽ credentes qͦ nos.
tam̃ accepturi sp̃m scm̃: quẽ hab̾e ñ posst̃. qͥmdiu st̃ hostes
unitatis. Hos autẽ cõꝑat apłs magis pharaonis. haben¬
tes inqͥt formã pietatis. s uirtut̾ẽ eus abnegantes. qͥ in
signo t̾cio defecert̃. Iã uidete. qͦre int̾tio signo defecert.
uͦ illa p̃cepta. pͥma in decalogo ad dĩ dilectionẽ ꝑtin̾e̾
intelligunt᷑. ut uii. cet̾a intelligant᷑ ad dilectionẽ ꝓxi¬
mi ꝑtinere: ut duab tabulis legis & dece p̾ceptis. duo
illa tanꝗͣ sũmaria p̃cepta teneant᷑. diliges dñm dm̃
tuũ ex toto corde tuo. & ex tota anima tua. & ex tota
uirtute tua. & diliges ꝓximũ tuũ tanqͣm de ipsum
In his duob p̾ceptis: tota lex pendet & ꝓpħȩ. Referamꝰ
gͦ tͥa pͥma p̃cepta: ad dilectionẽ di. Quȩ tͥa pͥma:. Pmũ.

Expanded text:
semetipsos: reprehendens loquebatur: Hi sunt qui segregant semetipsos, animales, Spiritum non habentes . Quid manifestius? quid evidentius? Merito veniant, etsi eadem credentes quae nos, tamen accepturi Spiritum sanctum, quem habere non possunt, quamdiu sunt hostes unitatis. Hos autem comparat Apostolus magis Pharaonis  Habentes, inquit, formam pietatis, sed virtutem ejus abnegantes  , qui in signo tertio defecerunt. 14. Jam videte uero illa praecepta prima in decalogo ad dei dilectionem pertinere intelleguntur, ut septem cetera intellegantur ad dilectionem proximi pertinere; ut duabus tabulis legis, decem praeceptis, duo illa tamquam summaria praecepta teneantur: diliges dominum deum tuum ex toto corde tuo et ex tota anima tua et ex tota uirtute tua; et diliges in his duobus praeceptis tota lex pendet et prophetae. referamus ergo tria prima praecepta ad dilectionem dei. quae tria prima? primum:
Abbreviated transcription (Latin):
loqͥt᷑ ueritatẽ dedõ loqͥt. qͥ em̃ loqͥt᷑ m̃datiũ. de suo loqͥt᷑:
Ueritatẽ loqͥ ẽ rationabilit̾ loqͥ. Uanitatẽ autẽ loqͥ ẽ: stre
tatis: cui contͣria ẽ dilectio uanitatis. Loqͥt᷑ aute ueritaᷤ:
ꝑstrepit uanitas. huic p̃cepto scdo: contͣriã uidete sedãm
plagam. Quȩ ẽ illa sccła plaga: Ranarũ abundantia.
habes expressã significatã uanitatẽ: si attendas ranarũ
loquacitatẽ. Nide amatores ueritatis. ñ accipientes
in uanũ nom̃ dñi dĩ sui: loqͥ sapientiã int̾ ꝑfectos. etiam
inꝑfectos. N qͥdẽ loqͥ qđ caꝑe ñ posst̃: ñ tam̃ recedere aueri¬
tate. & ꝑgere in uanitatẽ. Omuis em̃ inꝑfecti ñ capiunt
siqͥd paulo excelsius fuerit disputatũ de u̾bo di apud dm̃.¬

Expanded text:
m loquitur mendacium, de suo loquitur - ueritatem loqui est rationabiliter loqui, uanitatem autem loqui est streptatis, cui contraria est dilectio uanitatis. loquitur autem ueritas, perstrepit uanitas. huic praecepto secundo contrariam uidete secundam plagam. quae est illa secunda plaga ? ranarum abundantia. habes expressam significatam uanitatem, si attendas ranarum loquacitatem. uide amatores ueritatis, non accipientes in uanum nomen domini dei sui, loqui sapientiam inter perfectos, etiam in perfectos; non quidem loqui quod sapere non possunt, non tamen recedere a ueritate et pergere in uanitatem. quamuis enim imperfecti non capiant si quid paulo excelsius fuerit disputatum de uerbo dei, d