comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut direm uob terirꝰ chanaaꝵ ut essemur ds̃: Qquid iu p̃sentilo cohoc cõmemorare legis lator egiuit᷑ sco
modis omnuib: illud deinonstrare uoleus quiaquẽ uñ modũ populũ dexerra egopti & depopulo peccatori ediãe :
&int̃pxchanaau alterius populi rursus peccatoris ntroduxit: Sed illuat᷑ quidẽ cos edioeit ut uansubagi p¬
tiorũ. Siad huc terrã habitarent̃ dominio teperentur : Interrã autẽ chapancorũ introduxit quia
expulsis gentibus nonerant lam ineorum seruitiore digendi: Sed &terra emurdate carebut malis
habitatoribus ⁊ Sic posdr̃ sub dominatione quidem iedigi peccatorũ nompatitur . Sed neque corũ soci¬
&atẽ usquedum sunt peccatores amplecti: quaxdo autẽ coꝵterra emundata fuerit p̃cipit cũeis esse

Expanded text:
ut essem vester Deus. Et quid in praesenti loco hoc commemorare legislator eguit? Sed modis omnibus illud demonstrare volens, quia quemadmodum populum de terra Aegypti, et de populo peccatori eduxit, et in terram Chanaan alterius populi rursus peccatoris introduxit, sed illinc quidem eos eduxit, ut non sub Aegyptiorum si adhuc terram habitarent dominio tenerentur, in terram autem Chananaeorum introduxit, quia expulsis gentibus non erant jam in eorum servitio redigendi, sed et terra emundata carebat malis habitatoribus, sic nos Deus sub dominatione quidem redigi peccatorum non patitur, sed neque eorum societatem, usque dum sunt peccatores amplecti. Quando autem eorum terra emundata fuerit, praecipit cum eis esse,
Abbreviated transcription (Latin):
&go uos peficiuam & rursus : Discite done quia mitissum &humuils corde edient¬
uenioos r quiem anim abus uestris. hoc & me morale tubarisimestiuide redicat
enim saluators resurrcstionem: que memori aleest cormuus oettior uimius
resurrestionis. que lnuo ex tubarum magnarum oeterribilium efieruors uiusso
dominico inuoce ar changeli. Intuba dĩ. Sicut paulus docuit. Hoc tempusunoco¬
bitur scm dño quia uocationem. quȩ luscĩ ficatione est possida faiua adoptio
que adeum pestin& uocatis efficitus: Omne opusseruile pori faeitus it do
uosfferaus holo caustumdño: Non est enim ianitempus opera soruliua anere
quia sufficit predertum tempus aduoluntaterp genrium it quio gestesunt
operaserulu ce debeimus quem admodum exhibuimus mebio postra

Expanded text:
itis sum et humilis corde, et initis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris. Hoc et memoriale tubarum est: praedicat enim Salvatoris resurrectionem, quae memoriale est communis mortuorum resurrectionis, quae in voce tubarum magnarum et terribilium efficietur in jussu Dominico in voce archangeli, in tuba Dei, sicut Paulus docuit. Hoc tempus vocabitur sanctum Domino, quia vocationem quae in sanctificatione est possidet, ex qua adoptio quae ad eum pertinet vocatis efficitur. Omne opus servile non facietis in eo, et offeretis holocaustum Domino. Non est enim jam tempus opera servilia agere, quia sufficit praeteritum tempus ad voluntatem gentium, in quo gesta sunt opera servilia, et debemus quemadmodum exhibuimus membra nostra
Abbreviated transcription (Latin):
clanigentibus tubis &uocabitur scm̃ Omne opusseruile ponfaciess irieo
aoffer&us holocaustum dño: Septimarum pumerum euidenstrue surcare
&in dubitabilem consum mationis figuram siue uxius cuius que uostrum siuidie¬
neradem multac quidem &alia ostendunt: Nud autem maxime quia eħ̃ radiesuo¬
tima cesauit ab opcribussus: Dansnobis exipsa requiem nostiem conicere dietiua
paulus ant i Qiuenim iugr essusest itillecmrequiem: Requieuit apse a bomn iubu sope¬
pibussus Quem admodum & asus ds̃. Sedinitium consummationis temporum uũ
est aduentus Propter quod illud norissimam horam iohannes euange liste appel¬
laut aitie rum: Filioli pouisima horecest: Sed a la cobus eccenuder s anteiagiua
stat: Hoctem pus primam septimi mensis sicut principium corsummatioris
reste lex appellruit: est &am pobrequies quia posoperbus malis bionerfcertis
aiugo grau liberauit. Uente erum in quidomnes qu labor atin ua liouierat. estis

Expanded text:
us servile non facietis in eo, et offeretis holocaustum Domino. Septenarium numerum evidentem gerere et indubitabilem consummationis figuram, sive uniuscujusque nostram, sive generalem, multa quidem et alia ostendunt, illud autem maxime, quia Deus in die septima cessavit ab operibus suis, dans nobis et ipsa requiem nostram conjicere, de qua Paulus ait: Qui enim ingressus est in illam requiem, requievit ipse ab omnibus operibus suis, quemadmodum et a suis Deus. Sed initium consummationis temporum Domini est adventus, propter quod illud novissimam horam Joannes Evangelista appellavit, ait enim: Filioli, novissima hora est. Sed et Jacobus: Ecce judex ante januam stat. Hoc tempus, primam septimi mensis, sicut principium consummationis recte lex appellavit. Est autem nobis requies, quia nos operibus malis carere fecit, et a jugo gravi liberavit. Venite enim, inq
Abbreviated transcription (Latin):
id est nec quecumq naturalislex adoperationem hominib: suggerit: Hec ÷ ex̃i
quesponte ignitur quia eatrac meditationem librorum & omnem dotoralem
auditum sugggerit &exortatur que sunt utilia &x cogitationis nobis adiuuantis
uindemiare. Tunc necesse habemus &que est scĩ ficationisuua sciunt quimbu¬

Expanded text:
id est, nec quaecunque naturalis lex ad operationem hominibus suggerit, haec est enim id est, nec quaecunque naturalis lex ad operationem hominibus suggerit, haec est enim quae sponte gignitur, quia extra meditationem librorum et omnem doctoralem auditum suggerit et exhortatur quae sunt utilia, et cogitationes nobis adjuvantes tificationis vindemiare tunc necesse habemus. Et quae sit sanctificationis uva sciunt qui imbu
Abbreviated transcription (Latin):
que uidentur omnia. Septimo lutem arinum sabbatum & requies erit terrȩ
Quando enim intelligibile prm uenerit sabbatum. Id est presentis seculi requies
Dequa ait paulus: Ergordinquitur sabbatismus populodĩ que signat diessepti¬
ma quia septima die requieuit: Ds̃ ab omnib: opcribus suis uidelic&. uisibilib
propterea. tunc operationis non est tempus. &ideo nec agrum legis tuncscrere
nec euangelicam ui neam potare possumus. A gerenim a nob lexreste intellegit᷑
quia senior filius qui iunioripopulo emulus ost. qui imaginem populniudeoꝵ
ger&: De agro uiddic& operatione legsreuestidicitur: Uinea autem.
cuingelica sinealiqua dubi&ate predicatio est: Ap̃senim e occasionem & ma¬
teriam dedie quidixit: Ego sumuitis. vosiutem palmites. Pater meus agri¬
cola est Necergo colere legalia aut cuangelica mandata post exitum deha
uita Aut tpansitum poterimus. Sednec ea quesponte nascuntur m&ere

Expanded text:
videntur omnia. Septimo autem anno sabbatum et requies erit terrae; quando enim intelligibile nostrum venerit sabbatum, id est, praesentis saeculi requies, de qua ait Paulus: Ergo relinquitur sabbatismus populo Dei , quem signat dies septima, quia septima die requievit Deus ab omnibus operibus suis, videlicet visibilibus, propterea tunc operationis non est tempus: et ideo nec agrum legis tunc serere, nec evangelicam vineam putare possumus. Ager enim a nobis lex recte intelligitur, quia senior filius, qui junioris populi aemulus est, qui imaginem populi Judaeorum gerit, de agro, videlicet operatione legis, reverti dicitur; vinea autem evangelica sine aliqua dubietate praedicatio est, Christus enim ei occasionem et materiam dedit, qui dixit: Ego sum vitis, vos autem palmites, et Pater meus agricola est . Nec ergo colere legalia aut evangelica mandata post exitum de hac vita aut transitum poterimus; sed nec ea quae sponte nascuntur metere,
Abbreviated transcription (Latin):
batur: Siautem redempiac nonfuerit usq dumimpleatur auuus confirmabitur
Domus quȩ est inciuitate quȩ hab& muros. iuri emptoris. posterorum que eius in ꝑpeuiũ
& redimi non poterit &iam iniubeleo: Dominatus est enim iudeoꝵ sy nagogequiemu
eam in imicus & postericius. inperp&uum. Omni uidelic& presenti tempore hoc
enim appellactor pereius postoros uel generationes: quod Lxx edunt quia presentis¬
quȩ iubelco siue ut lxx in remissione ⁊ quaremissionem : Nisiutiq: illa quam eis dũs
crucifixus dixit: Pater dimitte illis quia nesciunt quid faciunt: Sed peccatum renouo¬
uerunt : post datam remissionem malitiosi effesti : & preerito ponsufficiente peccato
addiderunt Alia d&eriora quȩ circa sepulchrum & post resurrestionem & post in
celos ascensionem contra ipsum xp̃m. & contrachorum a postolorum presumpserunt:¬

Expanded text:
tro. Si autem redempta non fuerit usque dum impleatur annus, confirmabitur domus quae est in civitate quae habet muros viri emptoris, posterorumque ejus in perpetuum, et redimi non poterit, etiam in jubilaeo . Dominatus est enim Judaeorum Synagogae, qui emit eam inimicus, et posteris ejus in perpetuum; omni videlicet praesenti tempore, hoc enim appellatur per ejus posteros vel generationes, quod Septuaginta edunut Septuaginta, in remissione. Qua remissione? nisi utique illa quam eis Dominus crucifixus dixit: Pater, dimitte illis, quia nesciunt quid faciunt. Sed peccatum renovaverunt post datam remissionem malitiosi effecti, et praeterito non sufficiente peccato, addiderunt alia deteriora quae circa sepulcrum, et post resurrectionem, et post in coelos ascensionem, contra ipsum Christum, et contra chorum apostolorum praesumpserunt
Abbreviated transcription (Latin):
dat ui carium toꝵ animã proaruma : Quin ro gauerit maculam cuulib& cuuium suoꝵ
sicut fecit faciat ei. fracturam ꝓfractura oculum prooculo dentem prodente
restitu & qualem in flixerit maculam. talem sustinerecogitur: Qui percusserit
iumentum redd& aliud Quiper cusserit hominem pun&ur. Aquum iudiciũ
sit interuos siue peregrinus siueciuis peccauerint. quia ego sum dãs diuester

Expanded text:
dat uicarium, id est animam pro anima. qui inrogauerit maculam cuilibet ciuium suorum, dat uicarium, id est animam pro anima. qui inrogauerit maculam cuilibet ciuium suorum, sicut fecit, fiet illi: fracturam pro fractura, oculum pro oculo, dentem pro dente restituet. qualem inflixerit maculam, talem sustinere cogetur. qui percusserit iumentum, reddet aliud. qui percusserit sit inter vos, sive peregrinus, sive civis peccaverint, quia ego sum Dominus Deus vester
Abbreviated transcription (Latin):
recte sunt sineuenia Siue a patribus scientiam habent: & appellaentur. propter hoc
ciues siue modo eamdidicerunt. & propterea sunt peregrini. Cum nominant
er go nomen di reste morientur ide cum nominant &blasphemant: Uidesenim
quia &ille istahelitice mulieris quia pominauit nomen &blasphemauit penam
sibi suꝑ induxit. Sed&in hac sanctione. hocqđ undecur sdubium aquila planius edidit
Ait enim. Uir quandoblas phemauerit dm̃ suum & aeceperit iuiqui tatem sibi & dexio¬
minars pomen dñ morte moriatur. nondixit nominans Sed deraominans. Ut hunc
dequonunc sermo est simulblas phemare & nominare ostenderot ergo euin quiblas pbe¬
mori& occidi legislator prȩcipit: Estautem is quisciendoblaspheniat. Sieut semel docin¬
Quiper cusrerit & occiderit hominem. mortemoriatur. Quper cusserit atimal red¬

Expanded text:
recte sunt sine venia, sive a patribus scientiam habent, et appellantur propter hoc recte sunt sine venia, sive a patribus scientiam habent, et appellantur propter hoc cives, sive modo eam didicerunt, et propterea sunt peregrini. Cum nominant ergo nomen Domini, recte morientur, id est, cum nominant et blasphemant. Vides enim quia et ille Israeliticae mulieris filius, quia nominavit nomen et blasphemavit, poenam sibi superinduxit? Sed et in hac sanctione hoc quod videtur dubium, Aquila planius edidit; ait enim: Vir quando blasphemaverit Deum suum, et acceperit iniquitatem sibi, et denominans nomen Domini, morte moriatur. Non dixit nominans, sed denominans, ut hunc de quo nunc sermo est, simul blasphemare et nominare ostenderet. Ergo eum qui blasphemori et occidi legislator praecepit: est autem is qui sciendo blasphemat, sicut semel diqui percusserit et occiderit hominem, morte moriatur. qui percusserit animal, red
Abbreviated transcription (Latin):
minib. Qui autem dicerit contro spm̃ scm̃ Nondimitt&urei qe quehahoo seło
neque iu futuro: Blasphemnia sp̃s eaque inscientiadĩ cõmittitur blasphequam
appellans. Quia scientia donum est specialiter sp̃s Ita ut paulus dicer& hiuc
necblas phemare eum symmadus Sicut filium mulieris israhelitidis seripsit
Seod &rahere dixitemim: Homo quide&axerit dõsuo & ꝑhoc maxime ostendit᷑
Quaꝑ rimiam ignor intiam ea dedo quedehomine haba in quibus locum habec degastio
Dicere uerũ tamer & sicpeccatum accipit quiadundeberet scientiam habere ponhab&
Nominare autem nomendñi ixma ledicendo. Atcum quinscientia blasphemat. Inaut̃
propriae dnm̃ pominant. quiciusscientiam conquisicrunt perspm̃: Nemoenim potest
dicere dũsilis̃ quem adodum paulus ait: Nisi inspũsco. Qua ergoscientes blasphemas̃

Expanded text:
minibus, qui autem dixerit contra Spiritum sanctum non dimittetur ei, neque in hoc saeculo, minibus, qui autem dixerit contra Spiritum sanctum non dimittetur ei, neque in hoc saeculo, neque in futuro . Blasphemiam Spiritus eam quae in scientia Dei committitur blasphemiam appellans, quia scientia donum est specialiter Spiritus, ita ut Paulus diceretnec blasphemare eum Symmachus, sicut filium mulieris Israelitidis, scripsit, sed detrahere; dixit enim, homo qui detraxerit Deo suo. Et per hoc maxime ostenditur quia per nimiam ignorantiam ea de Deo quae de homine habet, in quibus locum habet detractio, dicere; verumtamen et sic peccatum accipit, quia dum deberet scientiam habere, non habet. Nominare autem nomen Domini in maledicendo ait eum qui in scientia blasphemat; hi autem proprie Dominum nominant qui ejus scientiam conquisierunt per Spiritum: Nemo enim potest dicere, Dominus Jesus, quemadmodum Paulus ait, nisi in Spiritu sancto . Quia ergo scientes blasphemant,
Abbreviated transcription (Latin):
Dũe extracte alium nescimus nomeꝵ nominamus: Quo dergonomeudii quis
nominaus Submaledicto & subpaenamortis efficitur Si quidem aliquid latensteom̃
& quod nos ignoramus legis lator Nuncdicit inscripture sacra ponest marifestatũ
quomodo quispiam hoc Nomin& qđ nondidicit pecadmedium ꝓ ferre potest
Videautem quid nob dr̃ꝑmorsep marifestauerit: Cumq discendis se& dñs ꝑnubĩ
stoat cum comor ses inuocans nomendis quo trans eunte corã eoait: Dominatordũe
s miscricors & clemeus Non autem hoc nob̵ manifestaepex. Sinos hoenon nominare
uoluisse Sed aliud nunc ꝑpresentiã logislator demonstrans. Ilamenim blaspheniã
quã sciendo quis co̾mittit hano subpaenam maximã esse &x non uenialem uult &xhoc
dicit aꝑte qđ in cuanglus. Dũsait: Omne peccatum &xblasphemia demitteur ho¬

Expanded text:
Domine, extra te alium nescimus, nomen tuum nominamus. Quod ergo nomen Domini quis Domine, extra te alium nescimus, nomen tuum nominamus. Quod ergo nomen Domini quis nominans, sub maledicto et sub poena mortis efficitur? Siquidem aliquod latens nomen, et quod nos ignoramus legislator nunc dicit, quod in Scriptura sacra non est manifestatum, quomodo quispiam hoc nominet quod non didicit, nec ad medium proferre potest? Vide autem quid nobis Deus per Moysen manifestaverit: Cumque descendisset Dominus per nubem, stetit cum eo Moyses invocans nomen Domini, quo transeunte coram eo ait, Dominator Domine Deus misericors et clemens . Non autem hoc nobis manifestaret si nos hoc non nominare voluisset. Sed aliud nunc per praesentia legislator demonstrat: illam enim blasphemiam quam sciendo quis committit, hanc sub poenam maximam esse et non venialem vult; et hoc dicit aperte quod in Evangeliis Dominus ait: Omne peccatum et blasphemia dimittetur ho
Abbreviated transcription (Latin):
suum & quiblasphemauerit pomerã moete moriatur. Lapidib: opprim& euni om̃s
multitudo siue illeciues siue perogrinus fuerit. quiblasplemauerit pomex dñi moste
moriatur : Nouum hic & qđ contur b& aur esmultorum secundum edicionem l. xX
precipit homo: Homo quicũq maledixerit do peccatum accipi&. quiautem po¬
minat pomendñi morte moriatur. &blasphemando dm̃ nominare nomen dm̃ gra¬
uius est Nam ille quidempeccatum accipit solum modo: ille autem &x penam sustin&
mortuis quȩ enim differentia est luter dñm & dm̃. Nonne hiciste ipset quidixit:
Quomodo ergo qui quidem maledicit do peccatum accipit. Qui autẽ pominaue¬
rit nomendñ morte moriur Aut cuiusr eigratia omnino pȩne summit titur
qui nominat Nomexdiu Inueniesenim esaiam exultantem ix hoc & dicentem

Expanded text:
suum; et qui blasphemaverit nomen Domini, morte moriatur. Lapidibus opprimet eum omnis suum; et qui blasphemaverit nomen Domini, morte moriatur. Lapidibus opprimet eum omnis multitudo, sive ille civis, sive peregrinus fuerit. Qui blasphemaverit nomen Domini morte moriatur. Novum hic et quod conturbet aures multorum, secundum editionem vero LXX sic praecepit: Homo homo quicunque maledixerit Deo, peccatum accipiet: qui autem nominat nomen Domini, morte moriatur. Et blasphemando Deum nominare nomen Domini gravius est, nam ille quidem peccatum accipit solummodo, ille autem et poenam mortis sustinet. Quae enim differentia est inter Dominum et Deum? non hic iste ipse est qui dixit: Quomodo ergo qui quidem maledicit Deo peccatum accipit, qui autem nominaverit nomen Domini morte morietur? Aut cujus rei gratia omnino poenae submittitur, qui nominat nomen Domini? Invenies enim Isaiam exsultantem in hoc et dicentem:
Abbreviated transcription (Latin):
Ex quir& in duunitate blas phemauerit pomenapĩ. Blasphemat enimfilium qui
cum patridicit minoeẽ. extra castra necessarir. expellitur. & abexpestaculo¬
ȩx desit educitur: quiautem audierunt ponent manussuas suꝑcaputt eius :
blasphemaut &x patremixillo blasphemaut: Elapi dabit eum populis unuer¬
sus quioccidunt & disꝑdunit cum quiblas phemauit: Sed&hac uerbahiuios. sanstionisopor¬
tunç pota quomodo ad duxerunt admorsen: Ipse autẽ uonexautoritace agit uecꝓferit
contracum sententiã. Sedmisit cum in carcerem ut deiudicar& ꝑp̃ceptum ebñ Nam mo¬
saicalex odio quidem hab& &am ipsa filium blasphemantes. quo d mani festumest exco
quod frequenter trinitatis in sinuat misterium. nonquidem aꝑte Nec sicplane deca
loquitur Sicut euangelium: & propterea eum adiudicium mandatorum dñipeseraut¬
quoꝵ illoꝵ undelic& quȩdicunt quipon credit lfilium lamiudicatus est &erursus. Sũ
credideritis quia egosum. moriemini in peccatis uestris: Multaq aliatalia iucuangel¬

Expanded text:
exquirit in Divinitate, blasphemaverit nomen Christi blasphemat autem Filium qui eum patri dicit minorem, extra castra necessario expellitur, et ab Ecclesia educitur. Qui autem audierunt ponent manus suas super caput ejus, blasphemavit, et Patrem in illo blasphemavit. Et lapidabit eum populus universus, qui occidunt, et disperdunt eum qui blasphemavit: sed et haec verba hujus sanctionis opportune nota, quomodo adduxerunt eum ad Moysen. Ipse autem non ex auctoritate agit, nec profert contra eum sententiam, sed misit eum in carcerem ut dijudicaret per praeceptum Domini; nam Mosaica lex odio quidem habet etiam ipsa filium blasphemantis, quod manifestum est ex eo quod frequenter Trinitatis insinuat mysterium, non quidem aperte, nec sic plane de ea loquitur sicut Evangelium; et propterea eum ad judicium mandatorum Domini ron credit in Filium, jam judicatus est . Et rursus: Si non credideritis quia ego sum, moriemini in peccatis vestris ; multaque alia talia in evangel
Abbreviated transcription (Latin):
huius cibis esse pasticipes p̃cipit comedere ñubiq sed in loco sco. Sitautẽ nobsẽ locus
prius quidem auledi. Deinde nr̃a corpora quando sunt apollutionib mundac Ita
ut & nob̵ conueniant haec pauli uerba tẽplũenĩ dĩ scm̃ est qđ estis uos Ix suꝑ deuans
ius gloriam amisterii dignitatem. efferens in sublime addit Scm̃ scõrum est desa
p̃tationis eius. auditio scã sunt ut breuit̃ dicam omã queinecdesusdi secundũ legẽ eiꝰ

Expanded text:
hujus cibi esse participes praecepit, comedere non ubique, sed in loco sancto; sit autem nobis locus sanctus, prius quidem aula Dei, deinde nostra corpora, quando sunt a pollutionibus munda, ita ut et nobis conveniant haec Pauli verba, templum enim Dei sanctum est, quod estis vos. Insuper elevans ejus gloriam et mysterii dignitatem efferens in sublime, addidit: Sanctum sanctorum erpretationis ejus auditio; sancta sunt, ut breviter dicam, omnia quae
Abbreviated transcription (Latin):
sitionẽ ir qua xp̃slacer nȩ modo splendere uistutes p̃cipit: Nemoenimila quid accenideesui¬
ceris pan& eam submnodiũ sed suꝑ candelabrũ it luceat omnib qui indemosunt hislucernis
misericudiã dilettionis pauperum inrigitur &xcustodiuntur in extinguibiles qđ manifestã
citate dilestionis pauperũ seruiamus peq adostentationẽ: Deoliuis aute ⁊ sigabonie
luboribs eiustitie pecumiis ł possessione ꝑficutur. Haccnĩ oliuȩ ubrose & frustuosencte¬

Expanded text:
emo enim, inquit, accendens lucernam ponet eam sub modium, sed super candelabrum, ut luceat omnibus qui in domo sunt . His lucernis misericordiam dilectionis pauperum irrigantur, et custodiuntur inexstinguibiles: quod manifestant citate dilectioni pauperum serviamus, neque ad ostentationem; de olivis autem est, si ex bonis laboribus et ex justitiae pecu
Abbreviated transcription (Latin):
Sed solius intellegibilis aaron &filioꝵcius xp̃señ ipseplenus erat spũdicns. Sp̃sdm̃ suꝑme¬
ꝓpt̃ qđ un xii me. Suꝑquẽ inspeciae colube. degelodoscendebat. Sed&ignẽ uepimittere suꝑ
tespm & uolo ut accendatur: Cũ hui: lucerne ignẽ significar& dicebat: Nã epsefiliis suis
tradidit quando insufflans a posto lisdicebat : Accipite spm̃ scm. Sedlucernaista aliter
ñ incenditur Nisi ꝑuitã mundã & ꝑ conuersationẽ lucidissimã siue clarã : quiaut̃ talis ñ ÷
sp̃s in eo extingu&ur. Neq enĩ sine causa paulus contestabatur. Spm̃ nolite extinguere
Iuuob̵ eẽ iuendere eiusoperationẽ & extinguere auts tudentes ea quib: incendatur

Expanded text:
sed solius intelligibilis Aaron et filiorum ejus: Christus enim ipse plenus erat Spiritu dicens: Spirituunxit me , super quem in specie columbae de coelo descendebat; sed et: Ignem veni mittere super terram, et volo ut accendatur . Cum hujus lucernae ignem significaret, dicebat, nam et ipse filiis suis tradidit, quando insufflans apostolis dicebat: Accipite: Spiritum sanctum, et caetera . Sed lucerna ista aliter non incenditur nisi per vitam mundam et per conversationem lucidissimam sive claram, qui autem talis non est, spiritus in eo exstinguetur: neque enim sine causa Paulus contestabatur: Spiritum nolite exstinguere , in nobis esse incendere ejus operationem, et exstinguere, aut studentes ea quibus incendatur,
Abbreviated transcription (Latin):
heres qupitriã &genus &edomos pat̃nas peliquid &intabnaculis. cuis aac iacob. coliere¬
dib ꝓnissionib habitat quia aut p̃septẽ tantũ dieb habitare intab̾ naculis uerũ srahelitã
legis lator uult sedꝑ hunc numerum õ nẽ uitã signi ficat filii hocionadab fili pechap
& igrũ & scm̃tẽ p̃habummꝗ sedhabitabimus intab̵ naculis &obo edientes fecim. iuxtee
aliqua uexatione iustistuduer᷑ qui potuer intellogere spiritale fructũ taquã botrũ

Expanded text:
patriam et genus et domos paternas reliquit, et in tabernaculis cum Isaac Jacob cohaeredibus promissionis habitat. Quia autem non septem tantum diebus habitare in tabernaculis verum Israelitam legislator vult, sed per hunc numerum omnem vitam significat, filii Jonadab, filii Rechab,t agrum et sementem non habuimus sed habitavimus in tabernaculis et oboedientes fecimus iuxta a
Abbreviated transcription (Latin):
upius cuiusq ergo hominis possessia bonaconuersitio est quam sortiti sumus ado Dequa pau¬
lus dicebat: Vnus quisq inqua uocatione uocatus est frat᷑ri incidem marcat apuddm̃,
Hicenim uir giitatem ille autem castum coniugium. alter uitam iustitie Hic autẽ silen¬
tium pemotionem quȩ causarum hic sacerdotium. ille pauperum patrocinium alter
alia unusquis que secundum ꝓpriam uistutem possid&: Sed quando ꝑ desidiam cogitat¬
onis nraẽ in firmatȩ fuerinc: Tunc expasted ꝓpru cademus possessioñe ꝓp̃t quod lax¬

Expanded text:
Uniuscujusque ergo hominis possessio, bona conversatio est, quam sortiti sumus a Deo, de qua Paulus dicebat, unusquisque in qua vocatione vocatus est, fratres, in eadem maneat , apud Deum, hic enim virginitatem, ille autem castum conjugium, alter vitam justitiae, alius autem silentium remotionemque causarum, hic sacerdotium, ille pauperum patrocinium, alter alia, unusquisque secundum propriam virtutem possidet, sed quando per desidiam cogitationes nostrae infirmatae fuerint, tunc ex parte de propria cadimus possessione. Si a
Abbreviated transcription (Latin):
Adtanta scculi que iuncunt. Numerum considerata. Si ad teniatus Frater tuus uendide¬
rit possessiunculecm suam: & uoluerit ꝓpinquus cius ꝓotest redimere quo dilleuendiderat
sin autem non habuerit ꝓximũ. &ipse pr&ium adredimendum pocuerit iauemire cõmpu¬
tabuntur frustus exco tempore quoduendidit. & quod reliquuinest. redd& tempori sic¬
que recipi& possessionem suam: Quod si non in uenerit mapus enus ut reddat precium:
habiebit emptor quod emerat. usque ad annum iubeleum: Itipso enuim omnes uindicio redit

Expanded text:
rater tuus vendiderit possessiunculam suam, et voluerit propinquus ejus, potest redimere quod ille vendiderat. Sin autem non habuerit proximum, et ipse pretium ad redimendum potuerit invenire: computabuntur fructus ex eo tempore quo vendidit, et quod reliquum est, reddet emptori, sicque recipiet possessionem suam. Quod si non invenerit manus ejus, ut reddat pretium, habebit emptor quod
Abbreviated transcription (Latin):
Qmnis quiura scntur fiatrisuo sine causa reus critiudicio, Coniur uc auim
sne les ntuangelio propter quod enis prutie dicntur. Quoo enl acas com¬
sic magen griamitias ueras nobis nobis ostendens seripsit. Primum quidem
ser mao siem feci de omibus othe ophule que ospit ihis ficere & dogrers Qesant s̃
auntem eciseptem agnos inmaculos anpiculos prȩcepit: Dona sgnficares que uint sũ¬

Expanded text:
Omnis qui irascitur fratri suo sine causa, erit reus judicio . » Conjunxit enim Omnis qui irascitur fratri suo sine causa, erit reus judicio . » Conjunxit enim hic legem Evangelio, propter quod ejus primitiae dicuntur. Quod et Lucas affirmans, primitias veras nobis ostendens, scripsit: « Primum quidem sermonem feci de omnibus, o Theophile, quae coepit Jesus facere et docere . » Offerre autem e
Abbreviated transcription (Latin):
iss&. Deinde ad dens dehabitactionib uestris ȩcdesiam significauit ei quȩ offerri.
quȩ ditisunt aptauit: Neque enim dixit exomnib: habitccculis Sed exomnibus
habitaculis uestris. ut absolute osterder& aliquod habitaculum prxcipuum:
ad nõ hancre qui pom ut in habitem indomodñi omnibus diebus uitȩ meȩ:
Epanes quidem primitiarum duos. Ioest legem & euanglium: Pane senĩ
sunt cibum Animarum fidelium continentes: Suntccutem & primitiarum
quȩ exterior est separati uidelic&. &sciuncti. Sunt ergo exduobus decimissi¬
milȩ fermentate. ex doctrina que ꝑ fectamdĩ diuinitatem. & ꝑ feltem huma¬
pitatem tsadidit: Necaliter coqui pisiꝑ tuelem doctrinam possunt: Sed primi¬
tiarum sunt dño. Primus enoncb̃is cumlege ꝑfacit e cuanglium d pbioedos
cutim ndito qui adidum est antiquis: Nono cedes E go autem dicouobuis

Expanded text:
it; deinde addens, « de habitationibus vestris, » Ecclesiam significavit, eique offerri, it; deinde addens, « de habitationibus vestris, » Ecclesiam significavit, eique offerri, quae dicta sunt optavit. Neque enim dixit, ex omnibus habitaculis, sed « ex habitaculis vestris omnibus, » ut absolute aliquod habitaculum praecipuum a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini omnibus diebuEt panes quidem primitiarum duos, id est, legem et Evangelium: panes enim sunt cibum animarum fidelium continentes. Sunt autem et primitiarumquae exterior est separati videlicet et sejuncti. Sunt ergo ex duabus decimis similae fermentatae, ex doctrina, quae perfectam Dei divinitatem et perfectam humanitatem tradit. Nec aliter coqui, nisi per talem doctrinam possunt, sed primitiarum sunt Domino. Primus enim Dominus cum legem perfecit, et Evangelium, et posudite, quia dictum est antiquis: Non occides. Ego autem dico vobis:
Abbreviated transcription (Latin):
meruimus: Non frustraccos semptem ebdomaddrum aduentum custodientes.
Sedut nos cognosceremus: quia pihilu&us pihil seculare precepitds̃ agere pihil¬
que corruptione u&criprs ximũ. qui eum capiunt ꝑcipere. & nouum sacrificiũ
dño: tunc offerriiussit: Adueniens enim sp̃s totam̃ nostramuitam renouauit.
quando confirmauit xp̃i traditionem estebiliuit conuersatonem quamipillis
ꝑ fecit Ait enim demeo accipi& & adnuntiabit uob Propter quod poninalia
eb doma dis die aduenit. Sed inqua resur rectio fastocest & manipulus intelltgibilis
oblatus est : ut ehocꝓbar& quia poua conuersatio que nos renouauit liberando
speciem hostiae quam precepit fieri & sicoffer&s sacrificium nouum dño. exomnib:
tos apniculos. &uitulum dearmento unũ & ari&es duos: Nouum sacrificium
dicens. legis sacrificia ut & u&ere exduder&. & euangelicam illam ꝓ illis introdux¬

Expanded text:
meruimus, non frustra eo septem hebdomadarum adventum custodientes, meruimus, non frustra eo septem hebdomadarum adventum custodientes, sed ut nos cognosceremus, quia nihil vetus, nihil saeculare praecepit Deus agere, nihilque corruptioni veteri proximum qui eum cupiunt percipere. Et novum sacrificium Domino tunc offerri jussit: adveniens enim spiritus, totam nostram vitam renovavit, quando confirmavit Christi traditionem, et stabilivit conversationem quam in illis perfecit. Ait enim: De meo accipiet, et annuntiabit vobis . Propter quod non in alia hebdomadis die advenit, sed in qua resurrectio facta est, et manipulus intelligibilis oblatus est, ut et hoc probaret, quia nova conversatio, quae nos renovavit, liberando speciem hostiae quam praecepit fieri: Et sic offeretis sacrificium novum Domino, ex omnibus tos, anniculos, et vitulum de armento unum, et arietes duos. » Novum sacrificium dicens, legis sacrificia et vetera exclusit, evangelica autem pro illis introdux
Abbreviated transcription (Latin):
ccstodit. Ha cautem legis lator dicens & resurrestionis describens secundum modum
quemoportebat gratiam: adpente costen. quamnos celebramus sermonem conuestit
dicens: Numor aebitis ergo ab altero die sabbati In quo obtulistis manipulum primitiarũ
septem ebdoma das plenasusque ad alteram diem explecionis ebdomade septimȩ
Ioest quin qua gintadies: & sicoffereus sacrificium pouumdño: Qui a huius pente cos¬
tes neque tempus neque numerus. apopulo iudȩorum custoditur. Sufficientor
insuꝑbus ostensumest : a nob autem cum contemplatione & adliteram custoditur:
Placnius enimlegis lator Intentionem suam. De monstracre uolens. ab alterodie sab¬
bati numerari precepit Quinquaginta dies. dominicum diem proculdubio uolens
intellegi. Huicenim est altera dies sabbati Ip hacenim resurreet ofactocest qua eb¬
domades numerantur septem usque ad alterum diem expl&uionis ebdomades:
Dominica rursus diepente costes celebyoemus fesquitatem In quascĩsp̃s aduentũ

Expanded text:
stitit. Haec autem legislator dicens, et resurrectionis describens secundum modum quem oportebat gratiam, de Pentecoste quam nos celebramus sermonem connectit dicens: Numerabitis ergo ab altero die sabbati, in quo obtulistis manipulum primitiarum, septem hebdomadas plenas, usque ad alteram diem expletionis hebdomadae septimae, id est, quinquaginta dies, et sic offeretis sacrificium novum Domino. Quia hujus Pentecostes neque tempus, neque numerus a populo Judaeorum custoditur, sufficienter in superioribus ostensum est. A nobis autem cum contemplatione et ad litteram custoditur. Planius enim legislator intentionem suam demonstrare volens, ab altero die sabbati numerari praecepit, quinquaginta dies, Dominicum diem procul dubio volens intelligi. Hic enim est altera dies sabbati: in hac enim resurrectio facta est, qua hebdomades numerantur septem usque ad alteram diem expletionis hebdomadae. Dominica rursus die Pentecostes celebramus festivitatem, in qua sancti Spiritus adventum
Abbreviated transcription (Latin):
tiarum sacer dotem ostendit offerentem : Posthocautemait . Atq: ineodẽ die
quomanipulus consecratur. Ced&ur agnus ima .culatus anniculus in holocaus¬
tum dño : Nolens nos indie quacȩ lebromus dñi resurrestionem & maxipuli ix¬
tellegibilem oblationem celebramus. Non obliuss cidomipici sacrificii ex quo
pob ost oblatio maxipuli scdcedereagnum inm aculatum apniculum ix holo caustũdũo
Intellegibilem agnum : Dñi truditionem immo lantes mistice &offerentes ipsiuis
autẽ ut sacrificium cedentes memoriam fecit: Neque qrum aliter sedꝑ eius meditationẽ
&iuistutem ascepsibiles ad intelligibilia trensferuntur: ea quolxillo sacrificioper

Expanded text:
tiarum sacerdotem ostendit offerentem, post hoc autem ait: Atque in eodem die quo manipulus consecratur, caedetur agnus immaculatus anniculus in holocaustum Domino; volens nos in die qua celebramus Domini resurrectionem, et manipuli intelligibilem oblationem celebramus, non oblivisci Dominici sacrificii, ex quo bis est oblatio manipuli: sed caedere agnum immaculatum anniculum in holocaustum Domino, intelligibilem agnum Domini traditionem immolantes mystice et offerentes. Ipsius autem ut sacrificium caedentis memoriam fecit, neque enim aliter, sed per ejus mediationem et virtutem a sensibili ad intelligibilia transferuntur, ea quae in illo sacrific
Abbreviated transcription (Latin):
nostrȩ messis : Tunc intellegibilis sacerdos xp̃s corpus propriũ amortuis suscitauit:
Dequo paulus dicebat : Nuncautẽ xp̃s resur rexit a mortuis primitiae dormientiũ:
Qed quando hoc fastum ÷ Alteradie prime atimoꝵ offerr& illud sacerdos : Esse autem
primãdiem dominicȩ passionis eaque arte hocdiximus ostenderunt . inqua dñs suam
hostiam non sine ratione dispensauit: Sed quia prima azimoꝵ haec & prima paschalis
festiuita is dicebatur: Altera autem diespassionis. resurrestio fuit. Huiusrei gratia¬

Expanded text:
nostrae messis tunc intelligibilis sacerdos Christus corpus proprium a mortuis suscitavit. nostrae messis tunc intelligibilis sacerdos Christus corpus proprium a mortuis suscitavit. De quo Paulus dicebat: Nunc autem Christus resurrexit a mortuis primitiae dormientium . Sed quando hoc factum est? Altera die primae offeret illud sacerdos. Esse autem primam diem dominicae passionis ea quae ante hoc diximus ostenderunt, in qua Dominus suam hostiam non sine ratione dispensavit. Sed quia prima azymorum haec et prima paschalis festivitatis dicebatur, altera autem dies passionis, resurrectio fuit. Primum enim mani
Abbreviated transcription (Latin):
sit prouob̵: Terram adõ datam euangelicam dostrinam. & conuer sationem frequent᷑
docuimus Ipsa enim terra dicitur propter frustus uistutum qui exeaoriuntur Abip¬
so autẽ dño dataest: Neque enim mediatore adhancusus est: Sed ꝓprio eam adnunti¬
Auit ore: Quando ergolagressi sunt & messuerunt segoescius hi qui susceperunt
salutare uerbum : Nili enim sunt & messores ixtellogibilis seg&is ad quas dñs dicebat :
Messis quidem multa: operarii autẽ pauci Rogate ergodñm messis. ut mitat ope¬
rarios In messem succm : Quib: &iam uerbi mssterium credidit: Tuncerim messis sic
mature erat ut dñs dicer& : Leuate oculos uestros & uid&e regiones quia albesunc
Adm&endum olim, Mapipulum autem primitiarum Intelligibilis sacerđ Ap̃s
corpus proprium offerrebat : quia enumcapitulum siue sũma messis uerbi uidelic&
salutaris & diuinȩ predicationis mortuorum erat resurrestio: It a ut paulus clamar:¬

Expanded text:
s, etc. Terram a Domino datam evangelicam doctrinam et conversationem frequenter docuimus: ipsa enim terra dicitur propter fructus virtutum quae ex ea oriuntur, ab ipso autem data est; neque enim mediatore ad hanc usus est, sed proprio eam annuntiavit ore. Quando ergo ingressi sunt et messuerunt segetes ejus hi qui susceperunt salutare verbum. Illi enim sunt et messores intelligibilis segetis, ad quos Dominus dicebat: Messis quidem multa, operarii autem pauci. Rogate ergo Dominum messis ut mittat operarios in messem suam . Quibus etiam verbi mysterium credidit, tunc enim messis sic matura erat, ut Dominus diceret: Levate oculos vestros et videte regiones, quia albae sunt ad metendum olim. Manipulum autem primitiarum, intelligibilis sacerdos Christus corpus proprium offerebat: quia enim capitulum sive summa messis verbi videlicet Salvatoris, et divinae praedicationis, mortuorum erat resurrectio, verus manipulus et ver
Abbreviated transcription (Latin):
que tunobffere possumus quando corporanr̃a hostiam uiuãdo gabibue¬
erimus & mẽ brocnrã quȩ sunt suꝑ terram mortificauerimus paratique
fuenimus tepeadđm cum paulo dicentes: Ego enimiam delibor altẽp
secolutionismeaehustat Nam propter hoc addidit e xecptiso sabbatis
dñ donis q uestris & quȩ offer&us ex uoto ł que fporte tributis aũo turre
ilud eradens quia suꝑ decdinationem: M alorum hocem̃ est sabbatũm
& suꝑ alias iustitias quas do secundũ tẽ p̃promittimus Aliquandoe ieiuniũ Aliquari¬
do possessionum oblationem ł iupericulis uenientib nob̵ ł uoluntariae promittimꝰ¬

Expanded text:
tunc offerre possumus, quando corpora nostra hostiam vivam Deo exhibuerimus, et membra nostra quae sunt super terram mortificaverimus, paratique fuerimus ire ad Deum, cum Paulo dicentes: Ego enim jam delibor, et tempus resolutionis meae instat. Nam propter hoc addidit: Exceptisque sabbatis Domini, donisque vestris, et quae offertis ex voto, vel quae sponte tribuitis Domino, aperte illud tradens, quia super declinationem malorum hoc enim est sabbatum, et super alias justitias quas Deo secundum tempus promittimus: aliquando enim ei jejunium, aliquando possessionum oblationem, vel in periculis venientibus nobis vel voluntarie promittim
Abbreviated transcription (Latin):
tinus q Psicutsn gelide tẽpore illo erimus Sedle hoe notaq turtas donea clesur
depisi mo scoctauo dic̃ Quiaunum quo dommodor itegu usturtes sent sesur¬
rertions equiioedies que est substantia futurisecula coriuĩque eouscliu
basis primus quidem Sicit principiũ Itexpo conuersatio tise sercordium
futurorũ. Octauus autem ut qui presenti succedit ssculo que septimus

Expanded text:
ia sicut angeli Dei tempore illo erimus. Sed et hoc nota quomodo eadem de primo et octavo dicit, quia unum quodammodo utraeque virtutes sunt: resurrectionis quippe dies, quae est substantia futuri saeculi, initiumque ejus et basis. Primus quidem sicut principium in Christo conversationis et exordium futurorum est, octavus autem, ut qui praesenti succedit saeculo, quem septimus
Abbreviated transcription (Latin):
qpdie exceptisq sabbatis d̃i donisq uris & quȩ offereus. exuoto ł quespentetrt¬
buiftisch̃o: Uideillas apostolicas uo cessemꝑ gaud&ẽ sine intermissione orate
inom niberatias agte consona uidentur esse haec pnesentibus mosaice sunltionis
uerbis Etcc esim festiuita tes quasclam precipuas legis lator exponens quas
ere libetrimas atq scãs pominauit ꝑmiscuit cis cotidiana libamina ec sacrafi¬
cu ae sunt enim in quid feria dñi quasuo cabitis celeberrimas atq sc̃ĩs¬
simas & cumoporterex hanc aut illaem dicere ponsic dixit sed subdidittu¬

Expanded text:
diei, exceptisque sabbatis Domini donisque vestris, et quae offeretis ex voto, vel quae sponte tribuetis Domino. Vide illas Apostolicas voces: Semper gaudete, sine intermissione orate, in omnibus gratias agite. Consona videntur esse haec praesentibus Mosaicae sanctionis verbis. Ecce enim festivitates quasdam praecipuas legislator exponens, quas et celeberrimas atque sanctas nominavit, permiscuit eis quotidiana libamina et sacrificia: Hae sunt enim, inquit, feriae Domini quas vocabitis celeberrimas atque sanctissimas. Et cum
Abbreviated transcription (Latin):
pente costes festiuitatemcelebrare : A prima enim a zimorum. Non autem adie
in quamaninipulum que prima atimorum est : Incrastinũ secunda uidelic&
dies computantes celebrare sibim& pente costen predicant: propter quod eis dñs inpro¬
perans quod &iam secundum litteram nonimplerent legem. dicebat: Qremoexuo¬
bis facit legem Ecdesia autem facit: sicut nunc ostenditur: Locutus que ÷ dñs
admor sen dicens: Lioquere filiis isrł & dices adcos Cũ in gressi fueritis tersum¬

Expanded text:
Pentecostes festivitatem celebrare, a prima enim azymorum, non autem a die in qua manipulus primitiarum, in crastinum, secunda videlicet die, computantes, celebrari sibimet Pentecosten praedicant. Propter quod eis Dominus improperans quod etiam secundum litteram non implerent legem, dicebat: Et nemo ex vobis facit legem. Ecclesia autem facit, sicut nunc ostenditur, Locutusque est Dominus ad Moysen dicens: Loquere filiis Israel, et dices ad eos: Cum ingressi fueritis ter
Abbreviated transcription (Latin):
pers numer umpea per taber naculae sine aliqua dubatatione dreoiues
fuguratuon i quinta decima si quidem dieinchoari fertum an us. quidem p̃sens
siptem iuite ntuncicto buc est nuimerus compositus quorum unus qundero piiet
seculuradlter aitem figurat futurum: Inde cifestiuitite n s ptemeucb
consummari precipiens SAlios rursus dies celeber ronosia seuuen temos con¬
mesuoriuit &rec denumerauit eam cum septemisedposunst secra cuia autene¬
motaraualus sicut futurum seculum sequitur quidema preseuisl olin aurelai
qum hocesti sSep temer go diebus festuntatem taber raculonum an pellai
Quirumo quȩ enim ut taber naculo promundo ctitug. Sue fosquicum que sco
Babere uaeł car propter futuri expestationem porelisicatio curo me feit
qua siterrena domius habitatio nis huus disolusetarn difrum eeberrmar
fultas euminalo nuscipitun Primam auteri sepceri dierur tebes raculo rt¬
fet scimimne ap pellaut: Quienim scit presentibus amqũ aberna culo uit

Expanded text:
per numerum et per tabernacula, sine aliqua dubitatione, invenies figuratum. Quintadecima siquidem die inchoari festivitatem praecepit. Ex septem autem et octo hic est numerus compositus, quorum unus quidem praesens saeculum, alter autem figurat futurum. Unde et festivitatem septem diebus consummari praecipiens, alios rursus dies celeberrimos atque sanctissimos commemoravit, et nec denumeravit eam cum septem; sed posuit sequentem et semotam ab aliis, sicut futurum saeculum sequitur quidem praesens, aliud autem quam hoc est. Septem ergo diebus festivitatem tabernaculorum appellavit: quicunque enim, ut tabernaculo, praesente mundo utitur, hic festivitatem in eo habere et laetari propter futuri exspectationem potest. Et quicunque scit, quia si terrena domus habitationis hujus dissolvatur, aedificatio non manu facta eum in coelis suscipit. Primam autem septem dierum celeberrimam atque sanctissimam appellavit: qui enim scit praesentibus tanquam tabernaculo uti,
Abbreviated transcription (Latin):
inregno elorum cuodiod autem auespero usque aduespirum Aperte uolen
nisetno  super fluorum &uanorum uacatiomem studer neqi deuees telit
erusm nec cogitari quid co melatur: Aut quid bibatur uaut quid uestnatur
Verumi psedo cus & sabbatorum: Adnuntians sabbatumnbo quoiorutilias
opus cesset o sola quȩdisunt ostenduntur. solacoriguntus. qꝗue utilias

Expanded text:
usque ad vesperum, aperte volentis est semper superfluorum et vanorum vacationem studeri, unde et Dominus  litigari, sed nec cogitari quid comedatur, aut quid bibatur, aut quid vestiatur; verum ipse docens et sabbatorum annuntians sabbatum, in quo omne opus cessat, et sola quae Dei sunt ostenduntur, sola corriguntur quae utilia sunt
Abbreviated transcription (Latin):
entiaedĩ totumdedit. & quidicit. sic̃ paulus: Sapientiam loquimur inter ꝑfeltos
Sapientiam autem ponhuiusmundi uec principum seculihiuius quidestruentur
Rixentur autem de uerbis aut dogmatib: contendentes &blasphemauerit filiusmi¬
leris israhelitidis nomen fit enim hoc quando isqui sapientia exteriori les usest mentionẽ
facit ap̃i Uide cnim quia pimis subtilitatem sequens logislator ait. Cumque
blas phemas s& nomen quod autem tac& necdum erum quando hoc sanciebatur
erat potum quia necdum natuserat. isquiex uirgine espũscõ. Iucarnatusest:
Dequodixit gabrihel Quocabunt nomen ciusiħm ipseenim saluum faci&po¬
pulum suum Apcccatiscorum. Paulus autem quantum sit hocpomen oftendens ait¬

Expanded text:
s: Sapientiam loquimur inter perfectos, sapientiam autem non hujus mundi, nec principum saeculi hujus qui destruentur ; rixentur autem de verbis aut dogmatibus contendentes, et blasphemaverit filius mulieris Israelitidis nomen fit enim hoc quando is qui sapientia exteriori laesus est, mentionem facit Christi; vide enim quia nimis subtilitatem sequens legislator ait: Cumque blasphemasset nomen; quod autem tacet, necdum enim quando hoc sanciebatur erat notum, quia necdum natus erat is qui ex Virgine et Spiritu sancto incarnatus est, de quo dixit Gabriel: Et vocabis nomen ejus Jesum, ipse enim salvum faciet populum suum a peccatis eorum Luc. I;
Abbreviated transcription (Latin):
pestate posduntes essemus: Sed & aduena : quia o simpropria tenutnouit aoman
pum tonrecaiperunt: Huicergo ca relinques solus autem seit quȩ nobis remanen
propter quod pec colliger possumus que ut ipse colluigat. separatas iutil testepiuliici

Expanded text:
pertate nos divites essemus. Sed et advena, quia et si in propria venit, sui tamen pertate nos divites essemus. Sed et advena, quia et si in propria venit, sui tamen eum non receperunt . Huic ergo eas relinques, solus autem scit quae nobis remanent, propter quod nec colligere possumus, quae ut ipse colligat, separata sunt, teste Paulo,
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ relinquid ut pote que runc uob reud eri nompossunt: &propterea
legem hanc in predidtis festiuitatibus. Inter posuit &ait. Post quam messueritis segec
terrȩ uestiȩ ponsecabitis causque adsolum: Inco quoddicit ponsecabitis ea usque
adsolum : ea significauit que piobis ad plenam scientiam &perfectam desunit. Propt̃
quod & subdidit: Nec remanentes spicas colligeus ut non contendamus iequẽ frustire
conemur: eaeque nostram fugiunt scientiam: & proptereac demessura caderedicunt᷑
coligere pecpossumus: Sedrelinquamus ea xp̃o quem significans logis lator addi¬
dit pauperibus & peregrinis dimittere etes Siue secundum septuaginte pauperi
Aproselito pelinques ea: & quiest hic: audiquod sequitur. ego dñsdr̃ paupen¬
auten &hicdicitur: quia propter nos pauꝑfactus est cum diues ess&. ut illius pau¬

Expanded text:
quae relinquit, ut pote quae nunc nobis relevari non possunt, et propterea quae relinquit, ut pote quae nunc nobis relevari non possunt, et propterea legem hanc in praedictis festivitatibus interposuit, et ait: Postquam messueritis segetem terrae vestrae, non secabitis eam usque ad solum. In eo quod dicit, non secabitis eam usque ad solum, ea significavit quae nobis ad plenam scientiam et perfectam desunt, propter quod et subdidit: Nec remanentes spicas colliges, ut non contendamus, neque frustra conemur ea quae nostram fugiunt scientiam. Et propterea quae de messura cadere dicuntur, colligere nec possumus, sed relinquamus ea Christo: quem significans, legislator addidit: Pauperibus et peregrinis dimittes eas. Sive secundum Septuaginta, pauperi et proselyto relinques ea. Et quis est hic? Audi quod sequitur: Ego Dominus Deautem et hic dicitur, quia propter nos pauper factus est cum dives esset, ut illius pau
Abbreviated transcription (Latin):
lia omnesq elique gantes quasiucas dexumerauit. Audire apostolos dpi¬
guissuis magualicdi : Loquentes predi cantesq coeperunt: Nulum er a oompuis
seruile lu illo die faciamus. Io est quodadserutitem pus tinetr Sedlegaun um
sempiternum Iocunctis habitaculis &geuerationibus dostra sbi spoiemi i
raibus a pepeigrinisi dicmit teus eces e godĩs ds uester. Qua pi&ate ple uasun¬
que sunc lege precipiunt᷑: Apestum est Propter quodeat custodire & secur¬
dus lune um oposta sed mauis corum iucrum contemplatio posideont ir
Tuautem hoc ineis nota quiacum similia his superius precepisses pontam̃
cadem sanciuit : Hocautem uerborum ipsa ixmutatio demonstrat ⁊ Ibideuĩ
ait :. uon couplebitis messionemuestram: Suc autem tonserabitis eam usque
Adsolum. Ut differentiam ipsam exꝑmutationem uerborum Intellegamus
Trtam fidelium esse predieactm alegecłi coruer sitionem frequenter usten¬
quando a dipsumdm̃ ueperimus: Tyeedit uerbum pirdicationis: Sunt aũt̃

Expanded text:
liam, omnesque reliquae gentes quas Lucas dinumeravit, audire Apostolos linguis suis magnalia Dei loquentes praedicantesque coeperunt. Nullum ergo opus servile in illo die faciamus, id est, quod ad servitutem pertinet, sed legitimum sempiternum in cunctis habitaculis et generationibus nostris servemus, ribus et peregrinis dimittetis eas: Ego Dominus Deege praecipiuntur apertum est, propter quod ea custodiri et secundum litteram oportet, sed majus eorum lucrum contemplatio possidet. Tu autem hoc in eis nota, quia cum similia his superius praecepisset, non tamen eadem sancivit. Hoc autem verborum ipsa immutatio demonstrat. Ibi etenim ait: Non complebitis messionem vestram. Hic autem: Non secabitis eam usque ad solum, ut differentiam ipsam ex permutatione verborum intelligamus. Terram fidelium esse praedictam a lege Dei conversationem, frequenter ostenquando ad ipsum Deum venerimus, tradit verbum praedicationis. Sunt autem