comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
longissimũ est. enumeratis di¬
eb septem ita legimus. Fact̃¬
q est indie octauo. Et uocauit
moyses a aron ⁊ filios eius t̃
omnes semores isrl̾. Et dixit
ad aaron. Tolle uitulum de
⁊ offers eos inconspͤtu dñi ⁊
seniorib isrl. loquere dicens
Tollite hyrcum de capris. u¬
nũ propeccato ⁊ uitulum im¬
maculatum anniculũ in ho¬
lo caustum. Dixitq moyses
ad aaron. Accede ad altare. ⁊
fac propectato tuo. ⁊ reliqua
Rursumq. Eleuauit aaron
manus suas super populum
⁊benedixit eis: descendit ꝙ
cũ feciss pro peccato holocaus¬
tum salutare. Mulier generat
liberos lege nature. ⁊ mimũ¬
da est. Si maculatũ pepererit
dieb quadraginta si femiãm
dieb octoginta. Accusa crea¬
torem cur immundum quicꝙͣ
nominet. quod ipse condidit
Et nõ solum ip̃a immũda est
s ⁊ omne quod tetigerit. Cum¬
q dies in quid purgatõnis eiꝰ
completi fuerint. super̃ filio
⁊ filia. offerret agnũ annitu¬

Expanded text:
longissimum est, enumeratis dilongissimum est, enumeratis diebus septem ita legimus: Factum est quoque die octavo, et vocavit Moyses Aaron, et filios ejus, et omnes seniores Israel, et dixit ad Aaron: Tolle vitulum de et offeres eos in conspectu Domini: et senioribus Israel loquere, dicens: Tollite hircum de capris unum pro peccato, et vitulum immaculatum anniculum in holocaustum. Dixitque Moyses ad Aaron: Accede ad altare et fac pro peccato tuo, et reliqua. Rursumque elevavit Aaron manus suas super populum, et benedixit eis. Descenditque cum fecisset pro peccato et holocausto et salutari . Mulier generat liberos lege naturali et immunda est, si masculum pepererit, diebus quadraginta; si feminam, diebus octoginta. Accusa Creatorem, cur immundum quidquam nominet quod ipse condidit. Et non solum ipsa immunda est, sed et omne quod tetigerit. Cumque dies, inquit, purgationis ejus completi fuerint super filio aut filia, offeret agnum annicu
Abbreviated transcription (Latin):
ut offerat ouem pro peccato
suo quod peccauit. duos turtur¬
res aut duos pullos columba¬
rum offer ⁊ dño unũ propͤ¬
cato. ⁊ Unũ in holocausto. ⁊ por¬
tabit ea ad sacerdotem. Et offe¬
ret sacerdos id quod pro pecca¬
to ẽ primũ ⁊ in ip̃o reconcilia¬
bitur pro peccato q uod peccanit
⁊ dimittetur ei. Cet̾a his simi¬
lia q̃ studio breuitatis omitto
ne fastidiũ stomacho tuo faci¬
am. In con sequentib quoq
narrat moyses. quod in coñse¬
cratõne a arori. ⁊ filiorum eiꝰ
obtuli̾t uitulum pro peccato
⁊ posuerint aaron ⁊ filii eiꝰ
manus suꝑ eum super caput ui¬
de licet uituli qui erat pro pecta¬
to. ⁊ mactauerit enm. ⁊ tulerit
de sanguine enis. ⁊ posuerit
super cornua altaris in circuitu
digito suo. atq altare mũdaue¬
rit. si militer ⁊ ariete fecit. ⁊
de sanguine euis tetigerit au¬
riculam eis dexteram. ⁊ manũ
dexteram. ⁊ summitatẽ pedis dex¬
tri. Et post multa alia q̃ nartare

Expanded text:
ut offerat ovem pro peccatis ut offerat ovem pro peccatis suis quibus peccavit, duos turtures, aut duos pullos columbarum offeret Domino, unum pro peccato, et unum in holocaustum: et portabit ea ad sacerdotem, et offeret sacerdos id quod pro peccato est primum, et in ipso reconciliabitur pro peccato quod peccavit, et dimittetur ei . Caeteraque his similia, quae studio brevitatis omitto, ne fastidium stomacho tuo faciam. In consequentibus quoque narrat Moyses quod in consecratione Aaron et filiorum ejus obtulerit vitulum pro peccato et posuerit Aaron et filii ejus manus super eum, super caput videlicet vituli, qui erat pro peccato, et mactaverit eum, et tulerit de ejus sanguine, et posuerit super cornua altaris in circuitu digito suo, atque altare mundaverit. Similiter in 733 ariete fecerit, et de sanguine ejus tetigerit auriculam ejus dexteram, et manum dexteram, et summitatem pedis dextri. Et post multa alia, quae narrare
Abbreviated transcription (Latin):
deus tradiderit hominẽ in manꝰ
eins. Et ille qui occidit ꝑ ignorã¬
tiam exilio condempnetur. In le¬
intico lex ponitur. Anima si pec¬
cauit in conspectu dñi non sp̃o¬
te ex omĩb preceptis dñi que
nõ oportet fieri. feceritq unũ
ex eis. siue pontifex fuerit siue
om̃is sẏnagoga. ⁊ reliquus popu¬
lus ⁊ postea didicerit pectatum
suũ quod pectauit ꝑ ignorantiã
offerret munus. hẏrcũ de capris
masculum immaculatum. ⁊ po¬
net manus suas suꝑ caput eius
in terficiont q illum in loco ubi
mactantur holocausta corã dño
quia pro peccato est. Statim ꝙ ĩ
consequentib. Si tetigerit a¬
liquid inundum quod nõ licet
tangere. ⁊ fecit ꝑ ignorantiã
⁊ postea didicerit. siue pro misit̾
Aliquid ⁊ fuerit oblitus promĩ¬
tiabit peccatũ suum. in quo pͦ¬
casse se ꝑspicit ⁊ offert donnõ
pro his que peccauit. agnam
sine capram pro peccato ⁊ pre
peccato. ⁊ dimitetur ei peccatũ
Sin aũt nõ p̃ualuit manus eiꝰ

Expanded text:
us tradidit hominem in manus ejus, et ille qui occidit per ignorantiam, exsilio condemnatur. In Levitico lex ponitur: Anima si peccaverit in conspectu Domini non sponte, ex omnibus praeceptis Domini, quae non oportet fieri, feceritque unum ex eis, sive Pontifex fuerit, sive omnis synagoga, et reliquus populus, et postea didicerit peccatum suum, quod peccavit per ignorantiam, offeret munus, hircum de capris, masculum immaculatum: et ponet manus suas super caput ejus, interficietque illum in loco ubi mactantur holocausta coram Domino, quia pro peccato est . Statimque sequentibus: Si tetigerit aliquid immundum, quod non liceat tangere, et fecerit per ignorantiam, et postea didicerit, sive promiserit aliquid, et fuerit oblitus, pronuntiabit peccatum suum, in quo peccasse se perspicit, et offeret Domino pro his quae peccavit, agnam sive capram pro peccato suo qupeccato, et dimittetur ei peccatum. Sin autem non praevaluerit manus ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
rident in corde suo. ⁊ tacita cogita¬
tõ non latet scientiam dei. Argu¬
untur in risu. ⁊ ip̃a cogitatõ qͣi
pars in fidelitatis reprehenditur
Attamen nõ ex eo quod risere dif¬
fidentie condempnantur se dex
eo quod postea crediderunt iusticie
palmam accipiunt. Loctꝰ nescit
in concubitu filiarum qnid fecerit
⁊ in ebriatus ab eis nõ habet cri¬
men conscientie. ⁊ tamen ercoi ĩ
uitõ est. Argue scm̃ uirum iacob.
quare rachel formosam dilex̾it pro
qua ⁊ seruiuit multo tempore ⁊
in lie primo concubitu fuerit cõ¬
tristatus . ⁊ ad quiesce tandem hu¬
mane fragilitati. que ⁊ pulchra
corpora diligit. ⁊ in formͬa detesta¬
tur. luget ia cob mortẽ filii iose¬
ph ⁊ multo tempore consolatõem
non recipit filiorum. respondetq
lugens ⁊ gemens uadam ad in¬
fernũ. ⁊ probat se hominẽ dum
nistus ignorat. quid actum sit de
iusto filio ioseph. In exodo scrip̃t
est. Si ꝑcusserit aliquis quẽ pĩa

Expanded text:
rident in corde suo, et tacita cogitarident in corde suo, et tacita cogitatio non latet scientiam Dei. Arguuntur in risu, et ipsa cogitatio, quasi pars infidelitatis reprehenditur. Attamen non ex eo quod risere, diffidentiae condemnantur, sed ex eo quod postea crediderunt, justitiae palmam acceperunt. Lot nescit in concubitu filiarum quid fecerit, et inebriatus ab eis non habet crimen conscientiae, et tamen error in vitio est. Argue sanctum virum Jacob, quare Rachel formosam dilexerit, pro qua et servivit multo tempore, et in Liae primo concubitu fuerit contristatus; et acquiesce tamdem humanae fragilitati, quae etiam pulchra corpora diligit, et deformia detestatur. Luget Jacob mortem filii sui Joseph, et multo tempore consolationem non recipit 732 filiorum, respondetque: Lugens et gemens, vadam ad infernum : et probat se hominem, dum justus ignorat quid actum sit de justo filio Joseph. In Exodo scriptum est: Si percusserit aliquis quempiam,
Abbreviated transcription (Latin):
diui tiarum sapientie ⁊scientie d̾i
quam in scrutabilia sunt iuditia eiꝰ¬
Quis enĩ cognouit sensum dñi. aut
quis consiliarius eius fuit: Iste st̾
questiones de quib ⁊ malio loco
scribit. Stultas aũt ⁊ in eruditas
questiones deuita. sciens qm̃ lites
generant. Et eccłiastes de quo cer¬
te libro nulla ẽ ambiguitas. dixũ
quid. Sapiens efficiar. ⁊ ip̃a longe
facta est ame profunda profun¬
ditatis. Quis in ueniet eam. Ame
queris quare figulus alud uas
fecĩt in honorem. aliud in contume¬
liam. ⁊ nõ ad quiescis paulo paulo
pro suo dño respondenti: Ohomo
tu quis es. qui respondeas deo.¬
Audi gͥ breuiter testimonia scͥp¬
turarum ut stulta inimo impia
sciscitatõ imperpetnũ conticescat
loquitur deus in genesi. nõ adici¬
am ultra maledicere terre propt̾
opera hominũ. quia apposita est
mens hominis diligenter ad ma¬
ta apueritia. Abraham ⁊ sarra
audita repromissione filii isaac

Expanded text:
divitiarum sapientiae et scientiae Dei, divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam inscrutabilia sunt judicia eQuis enim cognovit sensum Domini? aut quis consiliarius ejus fuit ? Istae sunt quaestiones, de quibus et in alio loco scribit: Stultas autem et ineruditas quaestiones devita, sciens quoniam lites generant . Et Ecclesiastes de quo certe libro nulla est ambiguitas, Dixi, inquit, sapiens efficiar, et ipsa longe facta est a me. Profunda profunditas, quis eam inveniet ? A me quaeris, quare figulus aliud vas fecerit in honorem, aliud in contumeliam, et non vis acquiescere Paulo, pro suo Domino respondenti: O homo! tu quis es, qui respondeas DeoAudi ergo breviter testimonia Scripturarum, ut stulta, immo impia sciscitatio tua in perpetuum conticescat. Loquitur Deus in Genesi, Non adjiciam ultra maledicere terrae propter opera hominum, quia apposita est mens hominis diligenter ad mala a pueritia . Abraham et Sara, audita repromissione filii Isaac,
Abbreviated transcription (Latin):
no homo fuerit occisis pergere
ubetur ad urbem fugitiuorũ
⁊tam dui ibi eẽ quam dui sa¬
cerdos maximus moriatur idẽ
redunatur sangnine saluatdeiᷤ
aut in dono baptismatis grãm
imitatur baptismatis grãm
ꝑ in effabilem clementiam sal¬
natoris qui nõ uułt perire quẽ¬
q nec delectatur moitib pecca¬
uat. E ritob Rogo q̃ est ista
iustitia ut inpẽctato tenear
erroris cuius reatum non ha¬
bet conscientia: Nescio me
peccasse. ⁊ eius rei quam nescio
penas luo. Et quid plus facĩa
si sponte peccanero. Atticus
Ame sendentie ⁊ dispositõnis
dei causas requiris sed respon¬
det stulte interrogatõm tue
liber sapientie. Altiora te ne
q̃ sieris.⁊ fortiora te ne scrita¬
tus sis. Et iterũ. Noli eẽ
sapiens multum ⁊ noli argum̃ca¬
ri plusq oportet. Et in eodem. In
sapientia ⁊ simplicitate cordis. que¬
rite deum ac ne forte huic uolumi¬
ni contradicas. Audi aplm̃ ewangł¬
ca clangentem tuba. O altitudo

Expanded text:
no, homo fuerit occisus, pergere no, homo fuerit occisus, pergere jubetur ad urbem fugitivorum et tamdiu ibi esse, quamdiu Sacerdos maximus moriatur, id est, redimatur sanguine Salvatoris, aut in domo baptismatis, imitatur baptismatis gratiam per ineffabilem clementiam Salvatoris, qui non vult perire quemquam, nec delectatur mortibus peccavant . C. Rogo quae est ista justitia, ut in peccato tenear erroris, cujus reatum non habet conscientia? Nescio me peccasse, et ejus rei quam nescio, poenas luo? Et quid plus faciam, si sponte peccavero? A. A me sententiae et dispositionis Dei 731 causas requiris? Respondet stultae interrogationi tuae liber Sapientiae: Altiora te ne quaesieris, et fortiora te ne scrutatus fueris . Et alibi: Noli esse sapiens multum, et noli argumentari plus quam oporteat . Et in eodem loco: In sapientia et in simplicitate cordis quaerite Deum . Ac ne forte huic volumini contradicas, audi Apostolum, Evangelica clangentem tuba: O altitudo
Abbreviated transcription (Latin):
Qui certe nũqũã pro aliis iu¬
beretur offerre. si ustus ipse
non eẽt. nec rursum prose
offerre si peccato careret igno¬
rantie scilicet. Nunc michi
latissima scripturarum spacia
ꝑagranda sunt. ut doceam errd
rem ⁊ ignorantiam ẽẽ peccãt
uiderit mulierem ad concupis¬
cendum eam. iam mechatus ẽ.
eam in corde suo:Non ergo
so lum aspectus.⁊ in centua
uitiorum reput̃atur ĩ peccatũ
s ea quib tribuimꝰ assensum.
Nut cñ initare possumus malam
cogitatõnem ⁊ consequenter pos¬
sumus carere pectato. aut si uita¬
re nõ possumus ut reputatur in
peccatum quod caueri nõ potest:
Callide quidem argumentaris s
non in delligis argumentatõem
tuam contra scãs scripturas fa¬
cere. Uolunt enĩ eloquia scrip¬
turarum. etĩa ignorantiam ha¬
bere peccatum. Unde ⁊ iob offt
hostias pro filiis suis ne forte
ꝑ ignorantiam in cogitatõne
peccauerint. Et qui ligna cedit
si securi ac firmo fugiente delig¬

Expanded text:
qui certe numquam pro aliis juqui certe numquam pro aliis juberetur offerre, nisi justus ipse esset, nec rursum pro se offerret, si peccato careret ignorantiae. Scilicet nunc mihi latissima Scripturarum spatia peragranda sunt, ut doceam errorem et ignorantiam esse peccatumviderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo ? Non ergo solus aspectus et incentiva vitiorum reputantur in peccatum; sed ea quibus attribuimus assensum. Aut enim vitare possumus malam cogitationem, et consequenter possumus carere peccato; aut si vitare non possumus, non reputatur in peccatum, quod caveri non potest. A. Callide quidem argumentaris, sed non intelligis argumentationem tuam contra sacras Scripturas facere. Volunt enim eloquia Scripturarum etiam ignorantiam habere peccatum: unde et Job offert hostias pro filiis suis, ne forte per ignorantiam in cogitatione peccaverint. Et qui ligna caedit, si securi ac ferro fugiente de lig
Abbreviated transcription (Latin):
hoc uerum dixisse uidearis statim
uingis. ⁊ dei mandata facile cus¬
dodiret si uelit. que aut rarus
aut nullus impleuit. Si em̃ faci¬
lia sunt. debent aplurib custodi¬
ri. Sin aut̃ ut concedamus tibi.
rarus quisꝙ ea explere potest ma¬
infestum est difficile ẽẽ quod ra¬
rum est. Atq ut hoc augeas:
⁊ magnitudinem tue uirtutis
ostendas. quod scilicet de bono
con scientie thesauto eructare
conaris. ponic atitulo cente¬
quidem ẽẽ pe.candum. Et quid
sit hoc leuiter. ne forte in opere
te aliquis dixisse estimaret. an¬
nectis malum. nec cogitandũ.
neq illius sententie recordaris
Delicta quis intelligit ab occlꝰ¬
tis meis mũda me dñe. ⁊ ab a¬
lienis ꝑce seruo tuo. Cum ecclia
etiam ea q̃ ꝑ ignorantiam de¬
lin quimus. ⁊ sola cogitatõne
peccamꝰ. delicta ẽẽ fateatur. in
tantum ut hostias pro errore
mbeat offerri. ⁊ pontifex qui
pro cuncto populo deprecat᷑
ante pro se offerat uictimas

Expanded text:
hoc verum dixisse videaris, statim hoc verum dixisse videaris, statim adjungis, Et Dei mandata facile custodire, si velit, quae aut rarus, aut nullus implevit. Si elia sunt, debent a pluribus custodiri. Sin autem, ut concedamus tibi, rarus quisquam ea implere potest, manifestum est esse difficile quod rarum est. Atque ut hoc augeas, et magnitudinem tuae virtutis ostendas, quod scilicet de bono conscientiae thesauro eructare credaris, ponis in titulo: Nequidem esse peccandum . Et quid sit hoc leviter, ne forte in opere te aliquis dixisse existimaret, annectis. Malum nec cogitandum , neque illius sententiae recordaris: Delicta quis intelligit? ab occultis meis 730 munda me, Domine, et ab alienis parce servo tuo : cum Ecclesia etiam ea quae per ignorantiam delinquimus, et sola cogitatione peccamus, delicta esse fateatur: in tantum, ut hostias pro errore jubeat offerri , et Pontifex qui pro cuncto populo deprecatur, ante pro se offerat victimas,
Abbreviated transcription (Latin):
cõ est. In illa operum fundamen¬
ta iaciuntur hic fidei ⁊ gr̃e cul¬
men imponitur. Hec posiumꝰ
ut egregii preceptoris doctri
titulus ẽ. posse hominẽ sine pͤ¬
cato eẽ ⁊ dei mandata facile cus¬
todire si uelit. De quoꝰ adunde dic¬
tum est. Cumq se imitatorem ĩ¬
mo expletorem oꝑis beati marty¬
ris cypriani. scribentis ad tyrinũ
in eodem opere dixisse contraria
Ille enim in quinquagesimo quar¬
to titulo tercii libri ponit nemi¬
nẽ sine sorde ⁊ sine peccato esse.
statimq uingit testimonia inqͥ¬
b scriptum ẽ apud iob. quis em̃
mũdus asordib. nec si unius eti¬
am diei fit uita enis in terra ⁊ ĩ
psalmo qiĩquagesimo. in inqui¬
tatib conceptus sum. ⁊ in delit¬
tis meis concepit me mader mea
Et in epła iohannis. Si dixerimꝰ
quia petcatum nõ habemus. nos¬
ipõs &ecipimus ⁊ ueritas in no¬
bis nõ ẽ. tu ediu̾so asseris pos¬
se hominẽ sine peccato ẽẽ. ⁊ ut

Expanded text:
tio est; in illa operum fundamentio est; in illa operum fundamenta jaciuntur, hic fidei et gratiae culmen imponitur. Hoc posuimus, ut egregii praeceptoris doctrintitulus est, Posse hominem sine peccato esse, et Dei mandata facile custodire, si velit, de quo abunde dictum est. Cumque se imitatorem, immo expletorem operis beati Martyris Cypriani, scribentis ad Quirinumin eodem opere dixisse contraria. Ille in quinquagesimo quarto titulo tertii libri, ponit neminem sine sorde et sine peccato esse, statimque jungit testimonia, in quibus scriptum est apud Job: Quis enim mundus a sordibus? nec si unius etiam diei sit vita ejus in terra . Et in Psalmo quinquagesimo : Ecce in iniquitatibus conceptus sum, et in peccatis concepit me mater mea. Et in Epistola Joannis: Si dixerimus, quia peccatum non habemus, nosmetipsos decipimus, et veritas in nobis non est . Tu e diverso asseris, Posse hominem sine peccato esse: et ut
Abbreviated transcription (Latin):
in maledictum. ⁊ condempnafõ¬
uem. ut pleriq existimant. s in
penitudĩem. ut superatus bene¬
ficiis ⁊ excoctus feruore caritati
inimicus esse desistat. Addis p̃
tamento ueteri repromitti. po¬
nis q destimonia de aprochuphis
cum perspicuũ sit regnũ celoꝵ
prinũ in ewangłio predicari:
torem ⁊ aplõs. lege ewangłiam.
Iohẽs baptista clamat in deserto.
quabit enim regnum celorum
Et de saluatore scriptum est.
Ex eo tempore cepit ihc̃ predica¬
care. ⁊ dicere. Penitentiam agi¬
te appropinquabit enĩ regnũ
telorum. Et iterum. Circuibat
lorum. Tu aũt uos manicheos
uocas. cur legi ewanglm̃ prefe¬
rentes in illa umbram in hoc uita¬
tem ẽẽ dicamus. nõ in celligis stul¬
titiam tuã impudentie copulatam
nicheus facit. aliud legi ꝑferre.
cwangłm. que apłica doctrina ẽ.
In illa enim serm in hoc presens do¬
minus loquitur. Ubi promittur
hic impletur. Ibi mitia. Hic perfec¬

Expanded text:
in maledictum et condemnatioin maledictum et condemnationem, ut plerique existimant, sed in oenitudinem, ut superatus beneficiis, excoctus fervore charitatis, inimicus esse desistat. 31. An retamento veteri repromitti : ponisque testimonia de apocryphis, cum perspicuum sit, regnum coelorum primum in Evangelio praedicari torem, et Apostolos. Lege Evangelia. Joannes Baptista clamat in deserto: quavit enim regnum coelorum . Et de Salvatore scriptum est: Ex eo tempore coepit praedicare et dicere: Poenitentiam agite, appropinquavit enim regnum coelorum . Et iterum: Circuibat lorum. Tu autem illos Manichaeos vocas, quia Legi Evangelium praeferentes, in illa umbram, in hoc veritatem esse dicamus, et non intelligis 729 stultitiam tuam impudentiae copulatam.nichaeus facit; aliud Legi praeferre Evangelium, quae apostolica doctrina est. In illa enim servi, in hoc praesens Dominus loquitur; ibi promittitur, hic impletur; ibi initia, hic perfec
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pannosos uulgus aspexerit
Taceo de hominib scłi quib
aperte bellum in dicitur. ⁊ mi¬
micitie contra deum si presio
simo letargo ponis ac dicis
ii mico nuĩquã eẽ credendum
Q uod sibi ẽẽ contrarium ⁊̾¬
me si lente perspicuum est. s
quo sen su in suis locis dicta
sunt. Preceptum est michi ut
diligam inimicos. ⁊ orem pro
ꝑsequentorib. Nunquid ius¬
sum est ut ita diligam quasi
proximos ⁊ consangumeos
⁊ amicos. ut inter emulum
⁊ necessarium nulla distantia
sit: Siimmicos quasi proxi¬
mos: amicis quid amplius.
exhibeo: Qut si hoc dixeras. ildꝰ
tacere debueras. ne contraria sibi
in eodem loco sibi dicere uidereris
mimico nũquam ẽẽ credendum:
S quomodo diligatur ini micus
⁊ lex docet. ium̃tum adu̾ sarii si
ceciderit subleuandum. Et apłs.
Si esurierit inunens tuus. da
illi cibum. Si scitierit da illi potũ
Hec enĩ faciens. carbones ignis
congregabis suꝑ capud enis: ñ

Expanded text:
atque pannosas vulgus aspexerit. atque pannosas vulgus aspexerit. Taceo de hominibus saeculi, quibus aperte bellum indicitur, et inimicitiae contra Deum, si pretiosimo lethargo, ponis et dicis: Inimico numquam esse credendum , quod sibi esse contrarium, etiam me silente, perspicuum est. Sedquo sensu in suis locis dicta sint. Praeceptum est mihi, ut diligam inimicos, et orem pro persecutoribus. Numquid jussum est, ut ita diligam, quasi proximos et consanguineos et amicos, ut inter aemulum et necessarium nulla distantia sit? Si inimicos diligo quasi proximos, amicis quid amplius exhibebo? Aut si hoc dixeras, illud tacere debueras, ne contraria sibi in eodem loco dicere videreris, Inimico numquam esse credendum . Sed quomodo diligatur inimicus, et lex docet : Jumentum adversarii si ceciderit, sublevandum: et Apostolus: Si esurierit inimicus tuus, ciba illum; si sitierit, da illi potum. Hoc enim faciens, carbones ignis congregabis super caput ejus ; non
Abbreviated transcription (Latin):
nube ⁊ caligine. facie ad faciem.
audias uerba dei. ⁊ inde nobis
cormita fronte procedas. Nec
hoc sufficit. sed repente mutaris
in stoitum. ⁊ de zenonis nobis
tonas supercilio xp̃ianum illiꝰ
debere eẽ patientte ut si quis
sua auferre uoluerit gratant̾
amittat. Nonne nobis satis
est. patient᷑ ꝑdere qd̃ habemꝰ
nisi molento atq raptori agam
gr̃as. ⁊ eum cunctis benedictõ¬
nib prosequantur. Docet esuã¬
głium ⁊ ei qui nobiscum uelit
iuditõ contendere ⁊ ꝑlites ac
iurgia auferre tunicam etĩa
ut agamus gras ⁊ leti nr̃a per¬
damus. Hoc dico non quod ali¬
quid sceleris in hac sententia
mediocria transeas ⁊ magna
secteris. Unde ad uingis głiam
uestium. ⁊ ornamentorum dõ
ẽẽ contrarĩa. Que sunt rogo
immicitie contͣ deum. si tumc̃a
habuero mũdiorem. si ep̃c. pres
sacrificiorũ. candida ueste pio¬
cesserint. Cauete cl̾ici. cauete
moãchi. iudue. ⁊uirgines pe¬
riclitamini. nisi sordidos nos

Expanded text:
nube et caligine facie ad faciem nube et caligine facie ad faciem audis verba Dei, et inde nobis cornuta fronte procedis. Nec hoc sufficit, sed repente mutaris in Stoicum, et de Zenonis nobis tonas supercilio, Christianum illius debere esse patientiae, ut si quis sua auferre voluerit, gratanter amittat . Nonne nobis satis est, patienter perdere quod habemus, nisi violento atque raptori agamus gratias, et eum cunctis benedictionibus prosequamur? Docet Evangelium ei, qui nobiscum velit judicio contendere, et per lites ac jurgia auferre tunicam, etiam ut agamus gratias, et laeti nostra perdamus. Hoc dico, non quod aliquid sceleris in hac sententia mediocria transeas, et magna secteris. Unde adjungis, Gloriam vestium et ornamentorum Deo esse contrariam. Quae sunt, rogo, inimicitiae contra Deum, si tunicam habuero mundiorem, si episcopus, sacrificiorum candida veste processerint? Cavete, clerici; cavete, monachi; viduae et virgines, periclitamini, nisi sordidas vos
Abbreviated transcription (Latin):
nec patriarcharum. nec propha¬
rum. nec apłorum quispiam habu
⁊ dyabolo tribuit penitentĩa: qͥd
ad nos. qͥ ⁊ dẏabolum ⁊ satellites
eius om̃sq impios ⁊ preuarica¬
tores dicimus perire perpetuo.¬
⁊ xp̃ianos si in peccato preuenti
fum̃t. saluandos eẽ post penas.
Iungis preterea duo capitula ĩ¬
terse disccepantia. q̃ si uera sint
os aperire nõ poterunt. sapien¬
tiam ⁊ intellectum scripturaꝵ
nisi qui didicerint scire nõ pos¬
se. Etterum. scientiam legis
usurpare nõ debere in doctum.:¬
Aut enun magistrũ. aqͦ didiceris
proferre cogeris. ut tͥ scientĩa
legis liceat usurpare. aut si ma¬
gr̃ talis ẽ. qui ab alio nõ didice¬
rit. ⁊ docuerit te quod ip̃e igno¬
rabat. restat ut nõ recte facias
qui in doctus usurpas scientiã
scripturarũ. ⁊ magister prius
quam discipulus ẽẽ cepisti nͥ
forte humilitate solita magistrũ
tui iactitas dm̃. qui docet hõi¬
nem scientiam. ut cũ moyse ⁊

Expanded text:
nec Patriarcharum, nec Prophetanec Patriarcharum, nec Prophetarum, nec Apostolorum quispiam habuiet diabolo tribuit poenitentiam, quid ad nos, qui et diabolum et satellites ejus omnesque impios et praevaricatores dicimus perire perpetuoet Christianos, si in peccato praeventi fuerint salvandos esse post poenas? Jungis praeterea duo capitula inter se discrepantia, quae si vera sunt, os aperire non poteris, « Sapientiam et intellectum Scripturarum, nisi qui didicerit, scire non posse: » Et iterum, « Scientiam legis non usurpare debere indoctumAut enim magistrum, a quo didiceris, proferre cogeris, ut tibi scientiam legis liceat usurpare: aut si magister talis est, qui ab alio non didicerit, et docuerit te quod ipse ignorabat, restat ut non recte facias, qui indoctus usurpas scientiam Scripturarum, et magister prius quam discipulus esse coepisti. Nisi forte humilitate solita, magistrum tuum jactitas Dominum, qui docet omnem scientiam, et cum Moyse in
Abbreviated transcription (Latin):
qui in sepulchris sunt au dient uo¬
cen eus. ⁊ egredientur. Qui bona
fecerunt. in resurrectõnem uite:
Qui aũt mala egerunt in resurrͦ¬
nem iudicii. Unde ⁊ apłs eodem
sensu quia eodem ⁊ spũ. loquitur
ad romanos. Quicũq enĩ sine le¬
ge peccauerunt. sine lege peribũt
Et quicumq ĩ lege pectauerunt
ꝑ legem iudicabuntur. Si ne lege
impius ẽ. qui in eternum ꝑibit
In lege peccator credens indm̃. qui
catorem ẽẽ de dicis. ⁊ argumenta¬
ris nõ ẽẽ hominem sine peccato.
sed cẽ posse. Ergo solus ille seruet
qni nũquã fuit. nec ẽ. sod futurꝰ
est an forsitã nec futurus. ⁊ pere¬
ant om̃s quos retro fuisse legimꝰ
Tu ip̃e qui catoniana nobis in fła
maris super bia ⁊ milonis hume¬
ris in tumescis. qua temeritate
peccator magistri nomen assum¬
is: Aut si iustus es. ⁊ humilita¬
te sunulas te peccatorem mirabi¬
mur atq gaudebumis habere te
solum. ⁊ possidere cũ sotiis. qd̾

Expanded text:
qui in sepulcris sunt, audient voqui in sepulcris sunt, audient vocem ejus, et egredientur, qui bona fecerunt, in resurrectionem vitae; qui autem mala egerunt, in resurrectionem judicii . Unde et Apostolus eodem sensu, quia eodem et spiritu, loquitur ad Romanos: Quicumque enim sine lege peccaverunt, sine lege peribunt. Et quicumque in lege peccaverunt, per legem judicabuntur . Sine lege impius est, qui in aeternum peribit. In lege peccator credens in Deum, qucatorem te esse dicis? Et argumentaris hominem non esse sine peccato, sed esse posse. Ergo solus ille salvetur, qui numquam fuit, nec est, sed futurus est, 726 aut forsitan nec futurus: et pereant omnes, quos retro fuisse legimus. Tu ipse qui Catoniana  Al. Catoniaca nobis inflaris superbia, et Milonis humeris intumescis, qua temeritate, peccator, magistri nomen assumis? Aut si justus es, et humilitate simulas peccatorem, mirabimur atque gaudebimus habere te solum et possidere cum sociis, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ternũ. Et qui derelinquerũt dñm
consummabũtur ꝓprie hoc dehe̾ti¬
cis loquitur. qͥ rectum fidei tramite.
relinquentes consũmabuntur siuo
glexeris ad meliora conuerti. Dem̃
cuius est temeritatis iniquos ⁊ p̾¬
catores impiis uingere. qui a nob̾
ut possimus dicere. om̃is peccator
⁊ iniquus. ⁊ impius est: Impietas
enĩ ꝓprie ad eos pertinet. qni noti¬
tiam dei nõ habent uł cognitam
trans gressione mutarunt. peccãt
aut̃ ⁊ iniquitas pro qualitate nti¬
orum post peccati ⁊ iniquitatis
uulnera recipit santatem. Unde
scriptum est. Multa flagella pec¬
catorum. ⁊ interitus sempiternꝰ
Et. Pom̃ia flagella atq cruciat
einẽ datur isrł. Quem enĩ dili¬
git dñs coiripit . flagellat aũt
omnem filium quem recipit. Ali¬
ud est cedere magistri. ⁊ parentis
affectu. aliud contra aduersarios
crudeli animo dese uire. Quam
ob causam. ⁊ in pͥmo psalmo cam
dere resurgendi. aliud perire perpe¬
tuo. Ueniet inquit hora. in qua õs

Expanded text:
ternum. Et qui relinquunt Deum, consummabuntur. Proprie hoc de haereticis loquitur, qui rectum fidei tramitem relinquentes consummabuntur, si nglexeris ad meliora converti. Deinde cujus est temeritatis, iniquos et peccatores impiis jungere; qui a nobis ut possimus dicere, omnis peccator et iniquus etiam impius est. Impietas enim proprie ad eos pertinet, qui notitiam Dei non habent, vel cognitam transgressione mutarunt. Peccatum autem et iniquitas pro qualitate vitiorum, post peccati et iniquitatis vulnera, recipit sanitatem. Unde scriptum est: Multa flagella peccatoris : et non interitus sempiternus. Et per omnia flagella atque cruciatus emendatur Israel. Quem enim diligit Dominus corripit: flagellat autem omnem filium quem recipit . Aliud est caedere magistri et parentis affectu: aliud contra adversarios crudeli animo desaevire. Quam ob causam, et in primo Psalmo canidere resurgendi, aliud perire perpetuo. Veniet, inquit, hora, in qua omnes
Abbreviated transcription (Latin):
ut presentis uite premeditatio um¬
bra sit future beatitudinis. Quos
tales xp̃c inueni̾t ut ⁊ corpore ⁊ a¬
nima ⁊ spũ integri conseruentur.
⁊ perfectam habeant triplicis in se scien¬
tie ueritatem. hos sua pace scificabit
⁊ facit esse ꝑfectos. Multi simplicit᷑
hunc locum de resarrectõne intelligt̃
ut ⁊ sp̃s ⁊ anima ⁊ corpus in aduen¬
tu dñi integra conseruentur. Alii ex
affirmare substantiam. sp̃s quo sentimꝰ
anime qua iuiimꝰ corporis quo incendi¬
mus. sunt qui ex anuna tantum ⁊ cor¬
pore sub sistere hominem disserentes
spm̃ in eo tritum non substantiam
uelunit intelligi s efficientĩa. ꝑ quã et
mens in nobis. Et sensus ⁊ cogitatio
⁊ animus appellatur. Et utiq nõ sũt
tot substantie quot nomina. Cumq¬
eis illud oppoĩtum fuerit. Benedicite
sp̃s ⁊̃ anime iustoiũ dño. scripturam
non recipuint dicentes eam in hebrai¬
co nõ haberi. Nos aut̃ in presenti

Expanded text:
ut praesentis uitae meditatio umut praesentis uitae meditatio umbra sit futurae beatitudinis. quos tales Christus inuenerit, ut et corpore et anima et spiritu integri conseruentur et perfectam habeant triplicis in se scientiae ueritatem, hos sua pace sanctificabit et faciet esse perfectos. multi simpliciter hunc locum de resurrectione intellegunt, ut et spiritus et anima et corpus in aduentu domini integra conseruentur. alii ex adfirmare substantiam: spiritus, quo sentimus, animae, qua uiuimus, corporis, quo incedimus. sunt, qui ex anima tantum et corpore subsistere hominem disserentes spiritum in eo tertium, non substantiam uelint intellegi, sed efficientiam, per quam et mens in nobis et sensus et cogitatio et animus appellatur, et utique non sunt tot substantiae, quot nomina. cumque illud eis\' oppositum fuerit: benedicite, spiritus et animae iustorum, dominum, scripturam non recipiunt dicentes eam in Hebraico non haberi. nos autem in praesenti
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitates tuas. ⁊ de qua scriptũ
est. misit u̾bum suum ⁊ sa nauit eos
uatur. quando non erramus inspũ¬
alib. sed uiuimꝰ spũ. ad quiescunus
spũi ⁊ opera carnis mortificamꝰ in
spũ. Afferimusq om̃s fructus eius
caritatem gaudium pacem ⁊ cetera
aliter. precipitur nobis salomone
dicente. TU aut̃ describe ea tͥplicit̾¬
inconsilio ⁊ scientia ut respondeas
uerba iĩtatis his qui proponunt tͥ
Triplex in corde nr̃o descriptio ⁊ rego¬
la scripturarum est. Prima ut intelli¬
gamus eas iuxta hẏstoriam. scd̾a ui¬
xta tropologiam. Tercia uixta intel¬
ligentiam spũalem. In hẏstoria eoꝵ
que scripta sunt ordo seruatur. In
tropologia de lictera ad maiora con¬
surgimus. ⁊ quicquid in priori popłõ
carnałr factum ẽ. iuxta moralem in¬
terpretamur locum ⁊ ad anime nr̃e
emolumentum conu̾timꝰ Inspũali.
Toria. ad sublimiora transimus.
terrena dimittunꝰ de futurorũ bea¬
titudine ⁊ celestibus disputamus.

Expanded text:
infirmitates tuas, et de qua scriptum est: misit uerbum suum et \' sanauit eos. uatur, quando non erramus in spiritalibus, sed uiuimus spiritu, adquiescimus spiritui et opera carnis mortificamus spiritu adferimusque omnes fructus eius: caritatem, gaudium, pacem et cetera. Aliter: Praecipitur nobis Salomone dicente: tu autem describe eatripliciterin consilio et scientia, ut respondeas uerba ueritatis his, qui proponunt tibi. triplex in corde nostro descriptio et regula scripturarum est: prima, ut intellegamus eas iuxta historiam, secunda iuxta tropologiam, tertia iuxta intellegentiam spiritalem. in historia eorum, quae scripta sunt, ordo seruatur; in tropologia de littera ad maiora consurgimus et, quicquid in priori populo carnaliter factum est, iuxta moralem interpretamur locum et ad animae nostrae emolumenta conuertimus; in spiritali θεωϩία ad sublimiora transimus, terrena dimittimus, de futurorum beatitudine et caelestibus disputamus,
Abbreviated transcription (Latin):
in diuinitatis głiam sciret ẽẽ muta¬
tam.⁊ nequaquam corporaliter uel¬
let ẽẽ cum dño. quẽ spũaliter deber
credere regnare cum patre. Unde ⁊
apłi maioris fidei sunt qui absq an¬
głorum uisu absq unius saluatoris
aspectu. postquam corpus euis inmo¬
num̃to nõ repperetant ccediderunt
eum ab in feris resurtexisse. Nui pu¬
tant primũ esse qd̾ a iohanne narrat̃o
uenisse mariam magdalenam ad sepul¬
chrum ⁊ uidisse lapidem reuolutum
a monumento ⁊ postea regressam ꝯ
apłs petro ⁊ iohanne solam ad mo¬
numentum remansisse. ⁊ iccirto ad¬
huc incredulam a dño fuisse corrept̃ã
reu̾samq domũ rursumq ad sepul¬
chrum uenisse cum maria. ⁊ ab ange¬
lo monitam exeuntemq de monum̃¬
to adorasse dñm ⁊tenuisse pedes eius
quando ab eo pariter audierunt. Aue
te illeq accesserunt ⁊tenuerunt pe¬
des eus . ⁊ adorauerunt eum que in
tantum profecerint ut mutantur

Expanded text:
in diuinitatis gloriam sciret esse mutain diuinitatis gloriam sciret esse mutatam et nequaquam corporaliter uellet esse cum domino, quem spiritaliter credere deberet regnare cum patre. unde et apostoli maioris fidei sunt, qui absque angelorum uisu, absque ipsius saluatoris aspectu, postquam corpus eius in monumento non reppererant, crediderunt eum ab inferis surrexisse. alii putant primum esse, quod a Iohanne narratum est, uenisse Mariam Magdalenen ad sepulchrum et uidisse reuolutum lapidem et postea regressam cum apostolis Petro et Iohanne solam ad monumentum remansisse et idcirco adhuc incredulam a domino fuisse correptam reuersamque domum rursum ad sepulchrum uenisse cum Maria et ab angelo monitam exeuntemque de monumento adorasse dominum et tenuisse pedes eius. quando ab eo pariter audierunt: hauete. et illae accesserunt et tenuerunt pedes eius et. adorauerunt eum, quae in tantum profecerint, ut mittantur
Abbreviated transcription (Latin):
Et ignorans in becillitatem feminͤam
tantarum uiriũ serepromittit ut cor¬
pus uiri. ⁊ perfecte etatis qd̃ ⁊̃ cetera
taceam centum libris myrre circum¬
litum erat. estimaret ab una ⁊ pani¬
da muliere posse portari. Cumq ih̾c
appellass eam atq dixisset maria ut
quem facie nõ agnoscebat uoce intel¬
legeret. illa in errore persistens ne
uocat. Et uide quanta turbatio. ꝙ̃
hortolanũ putans dñm nũcuparat
dei filiũ resurgentem magistruniuo¬
cat. Itaq ad eam q̃ querebat uiuen¬
tem cum mortius. q̃ errore femineo
⁊ in becillitate muliebri huc illucq
curebat. ⁊ corpus q̃rebat occisi cuiꝰ
pedes uiuentis tenuerat loquit᷑ dñs
est sensus. Quem mortuũ q̃ris. ui¬
uentem tangere nõ mereris. Si me
nec dum putas ascendisse ad patr̃e
s hominũ fraude sublatum. meo
tactu in digna es. Hoc aut̃ dicebat
non ut studium q̃rentis obtunderet
s ut dispensatõnem carnis assũpte

Expanded text:
et ignorans inbecillitatem femineam et ignorans inbecillitatem femineam tantarum se uirium repromittit, ut corpus uiri et perfectae aetatis, quod-ut cetera taceam-centum libris myrrae circumlitum erat, aestimaret ab una et pauida muliere posse portari. cumque Iesus appellasset eam atque dixisset: \'Maria\', ut, quem facie non agnoscebat, uoce intellegeret, illa in errore persistens nequocat. et uide, quanta turbatio! quae hortulanum putans dominum nuncuparat, dei filium resurgentem magistrum uocat. itaque ad eam, quae quaerebat uiuentem cum mortuis, quae errore femineo et inbecillitate muliebri huc illucque currebat et corpus quaerebat occisi, cuius pedes uiuentis tenuerat, loquitur domest sensus: \'quem mortuum quaeris, uiuentem tangere non mereris. si me necdum putas ascendisse ad patrem, sed hominum fraude sublatum, meo tactu indigna es\'. hoc autem dicebat, non ut studium quaerentis obtunderet, sed ut dispensationem carnis adsumptae
Abbreviated transcription (Latin):
cis. quẽ paulo ante adorasti: Cumq
uideret anglõs.⁊qͦs cernebat ignorarz
stupore per territa. huc atq illuc faciem
cutumferebat. nishil aliud nisi dnm ui¬
dere desiderans. Conu̾saq retro. uidit
dnm stantem. ⁊ nesciebat quia ihc e
rat. non quo iuxta manicheum ⁊ ali¬
os hereticos formam dñs uultumq
mutauit. ut pro uoluntate diu̾sus ac
uarius uideretur. sed quo maria obstu¬
pefacta miraculo hortolamĩ putaret
quem tanto studio requirebat. Itaq
⁊ dñs iisdem uerbis quib ⁊ angeli.
loquitur ad eam. Mulier quid plo¬
ras. additq de suo. Quem queris:
Illa respondit. Dñe si tu sustulisti eñ
dicito. ubi posinsti eũ. ⁊ ego eum tol¬
lam. Hic dũm non de confessione ue¬
re fidei salnatorem uocat s humilitate
defert obsequiũ ⁊ uide quãta ignoran¬
tia. Quem custodiebat cohors militũ
cuiꝰ sepulchro angłi presidebant ab u¬
no hortolano arbitratur ab latum:

Expanded text:
cis, quem paulo ante adorasti ? cumque cis, quem paulo ante adorasti ? cumque uideret angelos et, quos cernebat, ignoraret stupore perterrita, huc atque illuc faciem circumferebat nihil aliud nisi dominum uidere desiderans conuersaque retro uidit Iesum stantem et nesciebat, quia Iesus erat, non quo iuxta Manicheum et alios hereticos formam dominus uultumque mutasset et pro uoluntate diuersus ac uarius uideretur, sed quo Maria obstupefacta miraculo hortulanum putaret, quem tanto studio requirebat. itaque et dominus isdem uerbis, quibus et angeli, loquitur ad eam: mulier, quid1 ploras? additque de suo: quem quaeris? at illa respondit: domine, si tu sustulisti eum, dicito, ubi posueris eum, et ego illum tollam. hic dominum\' non de confessione uerae fidei saluatorem uocat, sed humilitate defert obsequium. et uide, quanta ignorantia! quem custodiebat cohors militum, cuius sepulchro angeli praesidebant, ab uno hortulano arbitratur ablatum
Abbreviated transcription (Latin):
Cumq se inclinasset. uidit duos an¬
gelos in albis sedentes in loco monu¬
menti ad capud ⁊ pedes ubi positum fu¬
crat corpus ihũ. ut sub tante custodie
dignitate non crederet ab hominib po¬
tuisse furari quia ministris angelis
seruabatur. Picuntq ei angeli quos
cernebat. Mulier quid ploras. Scdm̃
illud qd̾ dñs loquit᷑ ad matrem. Quid
michi ⁊tibi est mulier nũdum uenit
hora mea. ut ex eo qd̃ appellarunt muli¬
erem arguerent frustra plorantem ⁊
dicerent. Quid ploras. In tantũ enĩ ma-¬
ria magdalene obstupefacta torpuerat¬
⁊ fidem miraculis territa quasi in cali¬
gine possidebat ut ne angłorum quidẽ
presentium sentiret aspectum sed mu¬
liebuter responderet ⁊ diceret. Ideo plo¬
ro. quia tulerunt dnm meũ. ⁊ nescio
ubi posuerunt eum. Omaria si dnm̃
credis ẽẽ dum̃ tuũ. quomodo arbitraris
ab hominib ẽẽ sublatum: Nescio in¬
quid ubi posuerunt eñ. Quo modo nes¬

Expanded text:
cumque se inclinasset, uidit duos ancumque se inclinasset, uidit duos angelos in albis sedentes in loco monumenti ad caput et pedes, ubi positum fuerat corpus Iesu, ut sub tanta custodiae dignitate non crederet ab hominibus potuisse furari, qui ministris angelis seruabatur. dicuntque ei angeli, quos cernebat: mulier, quid ploras? secundum illud, quod dominus loquitur ad matrem: quid mihi et tibi est, mulier? nondum uenit hora mea, ut ex eo, quod appellauerunt mulierem, arguerent frustra plorantem et dicerent: quid ploras? in tantum autem Maria Magdalene obstupefacta torpuerat et fidem miraculis territa quasi in caligine possidebat, ut ne angelorum quidem praesentium sentiret aspectum, sed muliebriter responderet et diceret: ideo ploro, quia tulerunt dominum meum et nescio, ubi posuerunt eum. o Maria, si dominum credis et dominum tuum, quomodo arbitraris ab hominibus esse sublatum ? nescio, inquit, ubi posuerunt eum. quomodo nes
Abbreviated transcription (Latin):
aitera maria ad uoluta pedib salua¬
toris. scdm̃ iohe̾m mane una salbati
cũ altera maria. ⁊ eius fuerat pedib
ad uoluta. postea reu̾sa ꝑ noctem do¬
ni enĩ desiderio eius manere nõ pote¬
rat uenit ad sepulchrum. Cumq la¬
pidem quo monumentũ clausum fue¬
rat uidisset ablatum cucurrit ad sy¬
monem petrum ⁊ ad alterũ discipłm
quẽ iħc amabat pluriumm. ⁊ dicit
eis. Tulerunt dñm demonum̃to: ⁊
nescio ubi posuerunt eum. Error mu¬
lieris cũ pietate sotiatus est. Pietas
in eo erat. qd̃ desiderabat eũ cuiꝰ no¬
uerat maiestatem. Error in eo qd̃ di¬
cebat. tulerunt dnm demonum̃to:
⁊ nescio ubi posuerunt eũ. Deniq
ꝯ petrus ⁊ iohe̾s introeuntes sepul¬
chrum uidisset liuteamina prepara¬
ta ⁊ sudarium qͦ capud dñi fuerat
in uolutum seorsum positum ut re¬
surrexisse crederent cuiꝰ corpus nõ
nouerant in sepulchro. Maria sta¬
bat ad monumentũ fors plorans.

Expanded text:
altera Maria aduoluta pcdibus saluaaltera Maria aduoluta pcdibus saluatocum aladuoluta, postea reuersa per noctem — domi enim desiderio eius manere non poterat-uenit ad sepulchrum, cumque lapidem, quo monumentum clausum fuerat, uidissetablatum, cucurrit ad Simonem Petrum et ad alterum discipulum, quem Iesus amabat plurimum, et dicit eis: tulerunt dominum de monumento et nescimus, ubi posuerunt eum. error mulieris cum pietate sociatus est; pietas in eo erat, quod desiderabat eum, cuius nouerat maiestatem, error in illo, quod dicebat: tulerunt dominum de monumento et nescimus, ubi posuerunt eum. denique, cum Petrus et Iohannes introeuntes sepulchrum uidissent linteamina separata et sudarium, quo caput domini fuerat inuolutum, seorsum positum et resurrexisse crederent, cuius corpus non inuenerant in sepulchro, Maria stabat ad monumentum foris plorans.
Abbreviated transcription (Latin):
alteram q̃ in iohanne eũ querebat
absendem. Quatuor aũt fuisse
marias in ewangliis leginus. U¬
nam matrem dñi saluatoris: alte¬
ram materteram eius. que appel¬
latur maria cleophe. Terciam ma
trem iacobi ⁊ ioseph. Quartam
mariam magdalenam. licet alii ma¬
riam matrem iacobi ⁊ ioseph ma¬
terteram eius fuisse contendant
Non nulli ut se liberent questio¬
ne in marco uolunt unam esse
de mariis s nõ additum cognomẽ
magdalene ⁊ ex super fluo scͥptoꝵ
moleuisse uitio qd̃ primũ ewanglis¬
ta nõ stripserit. Hobis aũt simplex in¬
detur. ⁊ aperta responsio. scãs feminas
xp̃i ab sentian nõ ferentes ꝑ totam noc¬
tem nõ semel. uł bis sed crebro ad se¬
pulchium dñi cuturrisse: presertun
ꝯ terremotus ⁊ saxa dirupta ⁊ sol fu¬
giens ⁊ rerum natura turbata. ⁊̃ qd
his maius est desideriũ saluatoris som¬
num ruperit feminarũ.
UO Modo uixta math̃m. ma¬
ria magdalene uespere salbati ꝯ

Expanded text:
alteram, quae in Iohanne eum quaerebat alteram, quae in Iohanne eum quaerebat absentem. quattuor autem fuisse Marias in euangeliis legimus: unam matrem domini saluatoris, alteram materteram eius, quae appellata est Maria Cleopae, tertiam Mariam, matrem Iacobi et Ioseph, quartam Mariam Magdalenen, licet alii matrem Iacobi et Ioseph materteram eius fuisse contendant. nonnulli, ut se liberent quaestione, in Marco uolunt unam esse de Mariis, sed non additum cognomen Magdalenae, et ex superfluo scriptorum inoleuisse uitio, quod primum euangelista non scripserit. nobis autem simplex uidetur et aperta responsio: sanctas feminas Christi absentiam non ferentes per totam noctem non semel nec bis, sed crebro ad sepulchrum domini cucurrisse, praesertim cum terrae motus et saxa disrupta et sol fugiens et rerum natura turbata et - quod his maius est — desiderium saluatoris somnum ruperit feminarum. Quomodo iuxta Matheum Maria Magdalene uespere sabbati cum
Abbreviated transcription (Latin):
Michi q uidetur ewangłista maths
qui ewangliu̾ hebraico sermone con¬
scripsit. non tam uespere dixisse qũa se¬
ro. ⁊ eum qui interpretatus est u̾bi
ambiguitate deceptum nõ sero inter¬
pretatum esse sed nesperi quamqũa et
consuetudo humani sermonis teneat
sero non uesperum significare sed tar¬
de. Solemus eñĩ dicere. sero uenisti id
est tarde. ⁊ que facere ante debueras
fac saltem sero id est tarde. Sin au¬
tem illud obicitur quomͦ eadem ma¬
ria q̃ prius uiderat dñm resurgentẽ
postea ad sepulchrũ eius flere refera¬
tur. hoc dicendum est. qd̾ asola et
cum altera siue cũ aliis mulierib me¬
mor beneficiorum ã in se dñs contu¬
lerat ad sepulchrũ eius frequẽter
concurrit. ⁊ nũc adoraui̾t quẽ u¬
derat nũc fleuerit quẽ querebat ab¬
seutem licet quidam duas marias
magdalenas de eodemr uico magdalo
fiusse contendant. ⁊ alteram ẽe que
in matheo eũ uiderat resurgentẽ

Expanded text:
Mihique videtur Evangelista Matthaeus, Mihique videtur Evangelista Matthaeus, qui Evangelium Hebraico sermone conscripsit, non tam vespere dixisse, quam sero, et eum qui interpretatus est, verbi ambiguitate deceptum, non sero interpretatum esse, sed \'uespere\', quamquam et consuetudo humani sermonis teneat \'sero\' non uesperum significare, sed \'tarde\'. solemus enim dicere: \'sero uenisti\',id est \'tarde\', et: \'qui facere ante debueras, fac saltim sero , id est tarde. sm autem illud obicitur, quomodo eadem Maria, quae prius uiderat dominum resurgentem, postea ad sepulchrum eius flere referatur, hoc dicendum est, quod et sola et cum altera siue cum aliis mulieribus memor beneficiorum, quae in se dominus contulerat, ad sepulchrum eius frequenter cucurrerit, et nunc adorauerit, quem uidebat, nunc fleuerit, quem quaerebat absentem, licet quidam duas Marias Magdalenas de eodem uico Magdalo fuisse contendant et alteram esse, quae in Matheo eum uiderit resurgentem,
Abbreviated transcription (Latin):
tam ⁊ quitam ⁊ sextam sabbati di¬
uiditur. quã ethimi ydolorũ ⁊ elemẽ¬
torũ nominib appellant. Deniq ⁊
apłs collectam pecunie q̃ indigen¬
tib preparabatur in una salbati p̃¬
cipit congregandam. Nec putand̾
est mathĩn ⁊ iohẽm diu̾sa sensisse
s uũ atq idem tempus medie noc¬
tis ⁊ gallorum cantus diu̾sis appel¬
lasse nominib. Matheus enĩ scri¬
bit. uespere sabbati id est sero nõ in
cipiente nocte s iam profunda ⁊ mag¬
na exparte transacta apparuisse do¬
muiũ marie magdalene ⁊ apparius¬
se uespere sabbi illusestentis in u¬
nã salbĩ seipm̃ interpretans qui dix¬
appropinquante iam luce sequentis
diei. ⁊ iohannem nõ ab solute dixis¬
se. Una aut̃ salbĩ maria magdalene
mane ad sepulchiũ s addidisse cum
ad huc tenebre eeñt. Eiusdem igit᷑
atq unius temporis id est medie
noctis ⁊ gallorum cantus. alcerũ¬
finem alterum dixisse principium.

Expanded text:
tam et quintam et sextam sabbati ditam et quintam et sextam sabbati diuiditur, quam ethnici idolorum et elementorum nominibus appellant. denique et apostolus collectam pecuniae, quae indigentibus praeparatur, in una sabbati praecepit congregandam. nec putandum est Matheum et Iohannem diuersa sensisse, sed unum atque idem tempus, mediae noctis et gallorum cantus, diuersis appellasse nominibus — Matheus enim scribit \'uespere sabcipiente nocte, sed jam profunda et magna ex parte transacta, apparuisse Dominum Mariae Magdalenae, et apparuisse vespere sabbati illucescentis in unam sabbati, seipsum interpretans quid dixappopinquante jam luce sequentis diei. Et Joannem non absolute dixisse, Una autem sabbati venit Maria Magdalene mane ad sepulcrum: sed addidisse, cum adhuc essent tenebrae. Ejusdem igitur atque unius temporis, id est mediae noctis, atque gallorum cantus, alterufinem, alterum dixisse principium.
Abbreviated transcription (Latin):
tulum infine non habentib p̃sertum
ꝯ diu̾sa atq contraria ewangłistis ce¬
teris narrare uideatur: aut hoc respon¬
dendum qd̾ ut̾q uerum dixerit. Ma¬
th̾s qͣndo dñs resurrexit id est uespere
sabbati. Marchus aũt̃ qͣndo eum iide¬
rat maria magdalene id est mane pri¬
ma sabbi. Ita enĩ distingle dum est. Cũ
aũt resurrexisset ⁊ parum ꝑ spũ coar¬
tato in ferendum pͥma salbi mane ap¬
paruit marle magdalene. ut qui ues¬
pere sabbati iuxta mathm resurrexe¬
rat. inane pͥma sabdati iuxta marchũ
apparuerit marie magdalene. Quod
quidem ⁊ iohe̾s ewangłista significat
mane eum alt̾ius dei uisum ẽẽ demo¬
iuxta mathm. Nespere sabbati
maria magdalene uidit dñm resurgẽ¬
tem.⁊ iohe̾s ewanglista refert. ma¬
ne una salbati eam iuxta sepulchrũ
flere. Una salbĩ dies dñica intelligẽ
da. quia om̃is ebdomada in salbatũ
⁊ in primam ⁊ scdam. ⁊ tertiam. ⁊ qͣr¬

Expanded text:
tulum in fine non habentibus, praesertim tulum in fine non habentibus, praesertim cum diuersa atque contraria euangelistis ceteris narrare uideatur, aut hoc respondendum, quod uterque uerum dixerit: Matheus, quando dominus resurrexerit,. id est uespere sabbati, Marcus autem, quando eum uiderit Maria Magdalene, id est mane prima sabbati. ita enim distinguendum est: cum autem resurrexisset, et parumper spiritu coartato inferendum: prima sabbati mane apparuit Mariae Magdalenae, ut, qui uespere sabbati iuxta Matheum resurrexerat, mane prima sabbati iuxta Marcum apparuerit Mariae Magdalenae. quod quidem et Iohannes euangelista significat mane eum alterius diei uisum esse demoiuxta Matheum uespere sabbati Maria Magdalene uidit dominum resurgentem et Iohannes euangelista refert mane una sabbati eam iuxta sepulchrum flere ?— Una sabbati dies dominica intellegenda est, quia omnis ebdomada in sabbatum et in primam et secundam et tertiam et quar