comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
beat eum dare locum suis cultorib.
Melius est enim ei exalare sp̃m: quam
dĩ filiũ denegare. et cũ eo confitentẽ
cebo ut ceꝑam̃. Uale uir dĩ.⁊ mem̃to
mei. Cum hãc epistolã legisset griso¬
gonꝰ: oratione facta cũ multis cõfesso¬
Luctuanti tibi int̾ ꝓcellas
boli aduersum te flantem sp̃m uno
iussionis suȩ sermone compescet. Ra¬
tienter gͦ et quasi in medio mari po¬
sita crede ad te xp̃m eẽ uenturum
et adtemetipsam comĩsa exclama
cum ꝓpħa dicens. Iuare tristis es ani¬
ma mea et quare conturbas me:

Expanded text:
beat eum dare locum suis cultoribus. beat eum dare locum suis cultoribus. Melius est enim ei exhalare spiritum quam Dei Filium denegare et eum confitentes cebo, ut coeperam. Vale, vir Dei, et memento mei. » Cum hanc epistolam legisset Chrysogonus, oratione facta cum multis confessoluctuanti tibi inter procellas boli adversum te flantem spiritum uno jussionis suae sermone compescet. Patienter, et quasi in medio mari posita, crede ad te Christum esse venturum, et ad temetipsam conversa, exclama cum propheta, dicens: Quare tristis es anima mea, et quare conturbas me
Abbreviated transcription (Latin):
grisogono: anastasia. Licet pater
m̃s cultor fuerit ydoloꝵ mater ta¬
men fausta xp̃ianissima semꝑ iuxiᷤ¬
se ꝓbatur et casta. hec me int̾ ipsa cu¬
nabula fecit fieri xp̃ianã. Post cuiꝰ
ercessũ sacrilegi iugum mariti sus¬
cepi. Cuiiꝰ dõ miserante thoꝵ mẽtita.
infirmitatẽ declinãs: die noctuq do¬
mini nr̃i iħu xp̃i amplector uesti¬
gia. Cum iste pat̾moniũ meũ exquo
illustratur cum indignis ac turpibꝰ
ydolatriis exhauriat. mne quoq uł¬
uti magã atq sacrilegã custodĩe tã
grauissime mantipauit: ut uitam
me corporalẽ amutere suspicer. Ni-¬
chil enim suꝑ ẽ nisi ut ammisso sp̃u¬
morti succumbã. Inqua morte̾ licet
tur. quia opes mȩȩ quas ego om̃s
accõmodare deo uoueram: alienis
adõ et turpib inseruiunt. Et id cir¬
co dep̾cor te homo dei. ut instanter
dm̃ dep̃ceris: ut ad fidẽ suam uen-¬
turum si p̃uidet publium sinat ui¬
uere: aut si p̃idet eum in hac incre¬
dulitatis ꝑu̾sitate mansurum: u¬

Expanded text:
Chrysogono, Anastasia. Licet pater meus cultor fuerit idolorum, mater tamen Fausta Christianissima semper vixisse probatur et casta. Haec me inter ipsa cunabula fecit fieri Christianam. Post cujus excessum sacrilegi jugum mariti suscepi. Cujus, Deo miserante, thorum mentita infirmitate declinans, die noctuque Domini nostri Jesu Christi amplector vestigia. Cum iste patrimonium meum, ex quo illustratur, cum indignis et turpibus idololatris exhauriat, me quoque veluti magnam atque sacrilegam custodiae tam gravissimae mancipavit, ut vitam me corporalem amittere suspicer. Nihil enim superest, nisi ut, emisso spiritu, succumbam; in qua morte licet tur, quod opes meae, quas ego ex asse Deo voveram, alienis a Deo et turpibus inserviunt. Et idcirco deprecor te, homo Dei, ut instanter Dominum depreceris, ut aut, ad fidem suam venturum si praevidet Publium, sinat vivere; aut, si praevidet eum in hac incredulitatis perversitate mansurum, ju
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ t̾rȩ motus nimius.⁊ cucur¬
rit ppłs romanus. ⁊ comp̃hendert̃
eos in locum qui dicit᷑ catacumba
dita sunt scõrum corpora uno an¬
no ⁊ mensibꝰ septem: quousq fa¬
bricarentur loca in quib fuerũt
posita corꝑa eorum. Et illic reuo¬
cata sunt cum gła hẏmnoꝵ.⁊ po¬

Expanded text:
terremotus nimius et cucurrit populus Romanus et comprehenderunt eos in locum qui dicitur Catacumba, dita sunt corpora anno uno et mensibus .VII., quousque fabricarentur loca, in quibus fuerant posita corpora eorum; et illuc revocata sunt cum gloria hymnorum. Co
Abbreviated transcription (Latin):
Sequere me: quia uado romam
quousq introducam te in domũ
impedire iter meum. quia iam pe¬
des mei uiam cȩlestem ambulant.
Nolite contristari: s congaudete
mecum. quia hodie laborum fruc¬
tor: quia oues quas mͥ tradidisti.
compatiuntur mecum. peto ut
participes sint mecum gle tuȩ.¬
didisti. ut non sinas sine me ẽẽ qͥ
te habent: ꝑ quem ego gregẽ tuũ
regere potui. Et hec dicens emisit

Expanded text:
Sequere me, Petre, quia vado Romam quousque introducam te in domum impedire iter meum. Jam pedes mei viam coelestem ambulant. Nolite tristari, sed gaudete mecum, quia hodie consequor fructor, quia oves quas tradidisti mihi compatiuntur mecum. Peto, Domine, ut participent mecum de didisti, ut non sentiant se sine me esse qui te habent, per quem ego gregem hunc regere potui. » Et haec dicens, emisit
Abbreviated transcription (Latin):
pam. Homines in religiosos neces¬
se c̃ male ꝑdere. et ideo cardis fer¬
itis acceptis iube eos in naumachia
p̃fectus dixit. Non congruente exẽ¬
paulus innocens uidetur: petrus¬

Expanded text:
stos homines irreligiosos necesse est perdere male; et ideo cardis ferreis acceptis, eos in Naumachiam pa dixit: « Non congruenti exemPaulus innocens e
Abbreviated transcription (Latin):
ra ⁊ lucilla. ⁊ ampluis hic ne more¬
mini. s reuertimini in urbẽ romã
ciuitatẽ ur̃am q̃m oportet uos i¬
tes primo mane exultantes ⁊ gau¬
dentes grãs agebant dõ. quod illa
nocte dignatus ẽ ad eas p̃ciꝑe ut
ad ciuitatẽ suã remearent. Magiꝰ

Expanded text:
ra et Lucilla, et amplius hic ne moremini, sed revertimini in urbem Romam civitatem vestram, quoniam oportet vos ites primo mane, exultantes et gaudentes, gratias agentes Deo, eo quod illa nocte dignatus est ad eas precipere, ut ad civitatem suam redirent; magis
Abbreviated transcription (Latin):
dixit ad eas. Si uos hinc ire di¬
citis. ego hic utquid remaneamͦ
Non enĩ expedit mͥ. Nam ueniẽt
aduersarii mei. huc qͦs d̃s ur̃ per
orationẽ ur̃am repulit a me ⁊ int̃¬
ficient et occident me. Ideoq oĩa
derelinquo.⁊ uadam uob̾cum. Qͤ¬
iłim xp̃m. quod ille te adoptauit
sibi seruũ ad societatem gregis sui

Expanded text:
dixitque ad eas: «Si vos hinc ire dicitis, ego hic ut quid remaneam? Non enim expedit michi: nam venient adversarii mei huc, quos Deus vester per orationem vestram reppulit a me, interficient et ocddent me; ideoque omnia derelinquo et vadam vobiscum m, quod ille te adoptavit sibi servum ad societatem gregis sui
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾at. Comitatus ẽ cum ancillis
xp̃i non ut alienus s ut domesticꝰ
ut oius. xp̃i. Carpit iter cum magniᷤ
dei ancillis flora ⁊ lucilla. toti treᷤ
agebatur. Tunc beatissimȩ ancil¬
le xp̃i que ad ciuitatẽ romam
monitȩ uenerunt. se palam os¬
tenderunt. Et post paucos dies.
fectum urbis romȩ. Cumq oblate
fuissent elio p̃fecto urbis: dixit
ane sumus. Nam ad hoc nos emit¬
tere dñs nr post uiginti annos
de captuuitate dignatus ẽ et re¬
ducere: ut ad martirii coronam
cis. Tunc respondunt ancillȩ xp̃i.
Dicimus tͥ quia parate sumus ꝓ

Expanded text:
ua+ et comitatus est cum ancilla christi non| ut alienigena Sed ut domesticus us ovis Christi, carpit iter cum magni Dei ancillis Flora et Lucilla; toti tres agebatur. Tunc autem beatissimae, ancillae Christi, guae ad civitatem monitae venerunt Romam se palam ostendere. Et post paucos dies cur ad prefectum urbis Romae. Cumque oblatae fuissent Helio prefecto urbis, dixit nt: « Christianae sumus. Nam ad hoc nos mittere Dominus noster post viginti annos de captivitate dignatus est, ut ad martirii coronam eis ». Tunc responderunt ancillae Christi: «Dicimus tibi, quia paratae sumus
Abbreviated transcription (Latin):
castitatis. et pietatis. humilitatis.
et modestiȩ dux ẽ: qui ducit homi¬
nẽ aduitã et̾nã. Dii aũt tui contraria
sapiunt. amatores sunt om̃is mali¬
ciȩ. auariciȩ. impietatis. suꝑbiȩ.⁊
spurcitiȩ. Iũquid possum ydolo¬

Expanded text:
Castitatis et pie| tatis humilitatis et modestia dux est quae du| cunt hominis ad uitam aeternam. Dii autem tui| contrarii sapiunt . amatoris sunt omnes maliciae| Auariciae. Impietatis Superbiae . et spurciciae| Numquid possumus idolo
Abbreviated transcription (Latin):
ustus ẽꝰ Sc̃s lõginꝰ dixit. Dii ur̃i im
pedimtũ sunt sobrietatis. dampna
fugatio. auariciȩ desiderium. Hu¬
militatis alienatio. duces suꝑbiȩ.¬
puritatis animȩ pollutio: turpiũ
u̾boꝵ eragitatio. hec ẽ ydoloꝵ cul¬
p̃cepta. Octauuis p̃ses dixit. Multũ
locutus es et nichil stabile dixisti. Ac¬
cede ergo et sacͥfica diis. et gusta de
carnȩ sacrificii: et indulget tibi ds̃
eres xp̃ianus. et indulgeret tibi rex
tuus. cum regem ęt̾num et dñm¬
magnũ inu̾itate cognoueris. Et ira¬
tus p̃ses dix̃. Dentalẽ afferte. ⁊ eiꝰden¬
tes excutite.⁊ gladio linguã eiꝰ inci¬
dite. quia imꝑatores blasphemat.
linguam eiꝰ exciderunt. et dentes ciꝰ

Expanded text:
iustos est. Longinus dixit. Dii uestri| inpedimenta sunt Subrietatis. Damnatofugatio . auariciae| Desiderium . humilitatis alienatio . Ducis superbiae.| Animarum pollatio . turbium uerborum cogitacio. Hec| est idolorum culpraecepta.| Octauius praesis dixit. Multum loquutus es . et nihil| stabile dixisti. Accede ergo et sacrifica dies et gusta| de sacrificiis et indulget tibi deus + christianus et indulgit| tibi rex tuus . cum rege aeterno et domino in ueritate cog| nuueris . et iratus preses dixit. Dentale aferte . et eius| dentes excutite . et gladium linguam eius incidete| qui imperatores blasphemat elinguam eius absciderunt .| et dentis ei
Abbreviated transcription (Latin):
tauerunt uerbũ uite erat.⁊ nichil
aliud ex duabꝰ naturis qͣm unum
iuxta subsistentiã uł ꝑsonã. Hinc ẽ
qd̾ unus idẽq manens filius uni¬
genitus. in disseparatus. inutrisq
naturis conspicitur. Et que sunt
utriusq substantiȩ naturalit̾ oꝑa¬

Expanded text:
tarant, Verbum vitae erat: et nihil aliud ex duabus naturis quam unum juxta subsistentiam vel personam. Hinc est quod unus idemque manens Filius unigenitus, indisseparatus in utriusque naturis conspicitur, et quae sunt utriusque substantiae naturaliter o
Abbreviated transcription (Latin):
lem uł naturalẽ ꝓpͥetatem. Que si
naturã h̃t̃ singularẽ ⁊ conunctã.
ñ ageret utiq. Hunc aut̃ emmanu¬
hel idẽ unus ẽ.⁊ in eo ipso utraq:
sunt. se ipsum uolens ostende quod
ds̃ idem ipse ⁊ homo sit. Et id̾o idẽ
ipse tam que diuina sunt agit. ꝗͣ
humana similit ⁊ loqͥtur. ⁊ ñ alius
qͥdem miracula oꝑatus ẽ alius ꝑpe¬
trauit humana passionesq susti¬
nuit: s unꝰ idemq xp̃s filius dei
atq hominis filius. qui ⁊ diina
gessit ⁊ humana. Siqͥdẽ insepara¬
biliter atq indiuise cõmunes habu
it xp̃s acciones. S intelligendȩ sũt
ipsors oꝑum qualitates. contem¬
plandumq semꝑ ad que ꝓuehatͣ
humilitas carnis: ⁊ ad que incli¬
netur altitudo diuinitatis. ita ut
sine carne possit quicqͣm efficere.
Unde qd̾ concipit ⁊ parit uirgo sic̃
ñ sine potentia uerbi ẽ. ita ñ sine
ueritate carnis qd nascitur quod
pannor fasciis iacet inuolutũ

Expanded text:
l naturalem proprietatem: quae in naturam haberet singularem et inconjunctam, non ageret utique. Nunc autem Emmanuel dum unus est, et in eo ipso utraquesunt, seipsum volens ostendere quod Deus idem ipse et homo sit. Et ideo idem ipse tam quae divina sunt agit, quam quae humana similiter: et non alius quidem miracula operatus est, alius perpetravit humana, passionesque sustinuit: sed unus idemque Christus filius Dei atque hominis filius, qui divina gessit et humana: siquidem inseparabiliter atque indivise communes Christus habuit actiones. Sed intelligendae sunt ipsorum operum qualitates: contemplandumque semper ad quae provehatur humilitas carnis, et ad quae inclinetur altitudo divinitatis: ita ut sine carne quidquam efficere. Unde quod concipit et parit Virgo, sicut non sine potentia Verbi est, ita non sine veritate carnis quod nascitur, quod pannorum fasciis jacet involutu
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ꝓpͥum habuit: uerbo siq̃dẽ oꝑan¬
te quod uerbi ẽ. ⁊ carne exsequente
que carnis erant: cõmunicante siqͥ¬
dem ei uerbo in eadem oꝑatione: dũ
⁊ idẽ ds̃ atq homo in una subsisten¬
tia uel ꝑsona. sine diuisione aut
cõmixtione creditur. ⁊ p̃cognita i¬
dentitas p̃iudicat᷑. Ueruntam̃ ds
uerbũ ẽ et ñ caro: quãꝗͣ carnẽ rati¬
onabiliter assumpserit animatam:

Expanded text:
um habuit: Verbo siquidem operante quod Verbi est, et carne exsequente quae carnis erant: communicante ei siquidem Verbo in eadem operatione, dum et idem Deus atque homo in una substantia vel persona, sine divisione aut commixtione creditur, et praecognita una identitas praedicatur. Verumtamen Deus Verbum est, et non caro, quamquam carnem rationabiliter animatam
Abbreviated transcription (Latin):
bant autẽ ei ⁊ alios duodecim.
id ẽ asserium. antoniũ. theodorũ.
dionisium. apolloniũ. carponiũ.

Expanded text:
bant autem ministri alios duodecim, id est Asserium, Antonium, Theodorum, Dionisium Apollonium, Capomiu
Abbreviated transcription (Latin):
nos ẽ. quasi ñ sit ausus dicere quod¬
aut ipse aut corpus eius apudnos
ẽ. s tantum sepulchrũ inqͦ condicũ
fuerat. hinc auint resurrexisse ⁊¬
ipsum cum cet̾is scĩs: ⁊ ideo uacuũ
remansisse mausoleũ uti nunc beatȩ
mariȩ cernitur. Quod sane factũ
⁊ de aliis quiblibet scripturarum lo¬
cis firmare conantͣ. quod hi iam cũ
xp̃oregnent resuscitati in ȩterna
societate. Quod quia dõ nichil ẽ
impossibile. nec nos de beata maria

Expanded text:
nos est : quasi non sit ausus dicere, quod ipse, aut corpus ejus apud nos est: sed tantum sepulcrum quo conditus fuerat: hinc aiunt resurrexisse et eum cum caeteris sanctis: et ideo vacuum remansisse mausoleum, ut hunc beatae Mariae cernitur. Quod sane factum, et de aliis quibuslibet locis Scripturarum affirmare conantur: quod hi jam cum Christo regnent resuscitati in aeterna societate. Quod quia Deo nihil est impossibile nec nos de beata Maria
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ uerus ⁊ homo uerus consecrare
dignatus ẽ aduentu. quadragesi¬
mo scilicet secundo imꝑii octaui¬
ani cesaris augusti anno. quod op
tinuit quidem ꝑ annos quinqua¬
ginta sex. s nutu ipsius uere paciᷤ
tunc in carne apparentis. post mo¬
dum ꝑtotum oceami circłm cunc¬
tis una pace gentibꝰ compositis pa¬
catum rexit. atq tocius orbis mo¬
narchiam possedit. eandemq im
E quibꝰ post eum aurelius alexan¬
der imꝑatorũ uicesimꝰ. tͣnsactis a
natiuitate dñi ad illud usq tempꝰ
plus minus ducentis iuginti sex
annis extitit. huius gͥ tempori¬
bꝰ cum maxima uexatio eccłiis a¬
ꝓprietate certamina mr̃ii gerebã¬
tur. qͥ ꝓsuppliciorum mortisq pa¬
cientia donabantur a deo immortal¬
tatis corona. In quibꝰ ⁊ beat᷑ pat̃

Expanded text:
s verus et homo suum consecrare dignatus est adventum, quadragesimo scilicet secundo imperii Octaviani Caesaris Augusti anno, quod quidem obtinuit per annos quinquaginta sex secundum nutum ipsius verae Pacis tunc in carne apparentis, postmodum per totum oceani ambitum cunctis una pace gentibus compositis pacatum rexit, atque totius orbis monarchiam possedit, eamque imperposteris post eum Aurelius Alexander, imperator vicesimus, transactis a nativitate Domini ad illud usque tempus plus minusve ducentis viginti sex annis exstitit. Hujus igitur temporibus, cum maxima vexatio Ecclesiis pro pietate certamina martyrii gerebantur, qui pro suppliciorum patientia donabantur a Deo immortalitatis corona. In quibus et beatus pater
Abbreviated transcription (Latin):
eum in gaudio cum uultu tuo.
Unde sicut et in omnibꝰ benedic¬
ta sit magnificentia uirtutis tuȩ.
quȩ sic mirifice antiquum uicit
inimicũ. ꝑ dilectum sibi infantem
quiricum. cuius suffragiis nobis
q̃s largiaris de eiuisdem maligni
hostis semꝑ triumphare insidiis.
Ergo ad hec fideliter explicanda.

Expanded text:
eum in gaudio cum vultu tuo . eum in gaudio cum vultu tuo . Unde sicut et in omnibus benedicta sit magnificentia virtutis tuae, quae sic mirifice antiquum vicit inimicum, per dilectum sibi invicem Quiricum, cujus suffragiis nobis, quaesumus, largiaris de ejusdem maligni hostis triumphare insidiis. Ergo ad haec fideliter explicanda
Abbreviated transcription (Latin):
quoq in huius nr̃i incolatu exilii
int̾ multiplices uitȩ p̃sentis an¬
gustias positi. laudantes inuoce¬
mus patrem. tocius consolatiois
credentes. quia ⁊ hic consolabit᷑
illius consolationis. cui nulla suc¬
cedet tristicia. largietur nobis
gaudia suffragantibꝰ horum me¬
ritis scõrum: quoꝵ nunc uene¬
ramur solennia. quorumq mi¬
ra structi narrare susce. pimꝰ certamina
abdicantes immo ut fetida respu¬
entes stercora illa friuola que a
qͦdam idiota mimographo ⁊ fal¬
siloco. de ipsis scabroso. nimis sti
lo ineptissime ꝑarata. ⁊ iccirco
a fidelibꝰ. xp̃icolis. maximeq abe
autem admirabile cunctis trophe¬
um quirici parui infantis:⁊ mag¬
ni mr̃is. ad honorẽ recolimꝰ dũe.
posset. ꝑętatem corporis. p̃uenisti
eum in benedictionibꝰ dulcediniᷤ.
⁊ exore infantiᷤ ⁊ lactentis ꝑfecisti
laudem ammirabił nominis tiui.
ut ꝑ eum destrueres mirabiliter
inimicos resistentes tͥ. ac ꝑte alac̃
consummato martyrio:. letificareᷤ

Expanded text:
quoque in hujus nostri incolatus exsilio, inter multiplices vitae praesentis angustias positi, laudantes invocemus Patrem totius consolationis, credentes quia et hic consolabiturillius consolationis, cui nulla succedit tristitia, largietur nobis gaudia, suffragantibus horum meritis sanctorum quorum nunc veneramur solemnia, et quorum mira strictim narrare suscepimus certamina, abdicantes, imo ut foetida respuentes, stercora illa frivola quae a quodam idiota mimographo et falsiloquo de ipsis scabroso nimis stilo sunt ineptissime edita: et idcirco a fidelibus Christicolis, maximeque a bautem admirabile cunctis tropaeum Quirici, parvi infantis et magni martyris, ad honorem recolimus  aetatem corporis, « praevenisti eum in benedictionibus dulcedinis, et ex ore infantis et lactentis perfecisti laudem » admirabilis nominis tui, ut per eum destrueres mirabiliter inimicos resistentes tibi, ac per te alacri consummato martyrio, laetificasti
Abbreviated transcription (Latin):
inobedientem. dños quoq ⁊ augtos
nr̃os blasphemantẽ gladio ꝑcuti decre¬
iumꝰ atq om̃s facultates eius publiciᷤᷤ
tẏtulis p̃signari. Amputato igit᷑ ca
eius tulerunt. ⁊ posuerunt in monum̃¬
to ipsiꝰ in oppido uendinensi ad archũ
faustini. Ubi ipsa uenerabilit̃ reposu¬
erat magistram fidi sue uirginẽ xp̃i
omnibꝰ in se credentibꝰ uirtutẽ dat. et
p̃mia sempit̾na. Ipsi honor ⁊ gla. una
cum dõ patre in unitate sp̃s sc̃i. ꝑ mi

Expanded text:
inobedientem, dominos quoque et Augustos nostros blasphemantem, gladio percuti decreuimus, atque omnes facultates eius publicis titulis presignari». Amputato igitur caeius sustulerunt et posuerunt in monumento ipsius in oppidum Vendinense, ad Arcum Faustini, ubi ipsa uenerabiliter reposuerat magistram fidei suae uirginem Christi omnibus in se credentibus uirtutem dat et premia sempiterna: ipsi honor et gloria una cum Deo Patre in unitate Spiri
Abbreviated transcription (Latin):
uiuo ⁊ uero deo mori. Ad hoc enĩ
de captiuitate nos dñs nr̃ uoca¬
re dignatus ẽ. ut passionẽ certa¬
Cumq hec uidiss eugegius rex.⁊
pissent: obculit se p̃fecto dicens ei.
Et me cum cis depone quia iste
ambe dominȩ meȩ sunt. & cum
hoc dixisset: int̾rogauit eũ p̃fectꝰ di¬
censei. Quis es tu: Respondit.
Ego sum eugegius rex. Et ego sum
qui eas duxi captiuas. cum contͣ
romanos pugnabam. Nam mul
in captiuitate iuginti annis con¬
seruaui eas. S cum ds̃ earum ap¬
paruisset eis: dixit ad eas. Reuer¬
timini romã martiriũ suscipere.
desidero. Prefectus dixit. Tu. xp̃i¬
anus non es quomͦ potis ꝓ nomi¬
ne dĩ ipsarum mori: Eugegius
dixit. Effusio sanguinis credo qͦd

Expanded text:
ivo et vero Dea mori. Ad hoc enim de captivitate nos Dominus noster vacare dignatus est, ut passionem certaCumque vidisset Eugegius rex, eo pissent, optulit se prefecto dicens ei: « Et me cum eis depone, quia haec ambae meae dominae sunt». Et cum haec dixisset, interrogavit eum prefectus dicens: « Quis es tu?». Respondit: « Ego sum Eugegius rex, et ego sum, qui eas duxi captivas, cum contra Romanos pugnabam. Nam multin captivitate viginti annis conservavi eas. Sed cum Deus earum apparuisset eis dicens ad eas: 'Revertimini Romam martirium suscipere', eis desidero! ». Prefectus dixit: «Tu christianus non es; quomodo poteris pro nomine Dei ipsarum mori?». Eugegius dixit: « Effusio sanguinis credo, quod
Abbreviated transcription (Latin):
tilla matrona in cuius p̃dio hoc
factum ẽ: uidit eas in uisu seden¬
tes. geminatas in thalamo. ⁊ dicẽ¬
tes sibi. Piautilla desine a flagi¬
ciis ydolorum. ⁊ ab incredulitate
gens autem plautilla ꝑuenit ad
locum.:⁊ inueniens scãrum uirgi¬
⁊ fabricauit sepulchrum iurgini¬

Expanded text:
tilla matrona, in cujus praedio hoc tilla matrona, in cujus praedio hoc factum est, vidit eas in visu sedentes gemmatas in thalamo, et dicentes sibi: Plautilla, desine a flagitiis idolorum, et ab incredulitate gens autem Plautilla, pervenit ad locum, et inveniens sanctarum virgi fabricavit sepulcrum virgin
Abbreviated transcription (Latin):
uincebatur. It̃m uisse sunt in de
tolli. ⁊ in sius balneis includi. atq
in solio ardente ac non temꝑato
iactari. Ubi dum fuissent ingressi¬
post duas horas. qui carum corpo¬
ra tollerent. inueniunt intus soliũ
frigidum ⁊ uaporatum. Quodau¬
diens p̃fectus obstupuit. ⁊ uissit
eas duci.⁊ in medio tyb̃i mitti. et
ꝑap̃cipitari. Cum qͦ saxo ꝑdimidiã
fere horam miserunt. Et que nude
misse fuerant: insuꝑiori parte flu¬
minis siccis uestibꝰ indute apparu¬
cum fuisset uidici nuntiatum.
dixit p̃fectus archililao comiti.
Iste quas mͥ tradidisti. aut magi¬
ca arte nos suꝑant: aut uere ui eis
sc̃itas regnat. Unde sicut michi¬
eas tradidisti. ita ego eas tibi red¬
dam. ut tuo arbitrio uł sententi¬
am accipiant uel euadant. Tũc
archilaus uissit eas ducim siluã
in uia cornelia. ab urbe roma mi¬
liario decimo. infundo qui uocat᷑
humata corpora derelinqui. lu¬
añ gr̃a non defuit in xp̃o credenti¬
bus. nec de functis. Demq plau¬

Expanded text:
vincebatur. Iterum jussae sunt inde tolli, et in suis balneis includi, atque in solio ardente et non temperato jactari. Ubi cum fuissent post duas horas ingressi qui earum corpora tollerent, inveniunt intus solium frigidum et vaporatum. Quod audiens praefectus, obstupuit, et jussit eas duci, et in medio Tiberis mitti, et raecipitari. Cum quo post dimidiam fere horam mersae sunt: et quae nudae missae fuerant, in superiore parte fluminis siccis vestibus apparucum fuisset judici nuntiatum, dixit Praefectus Archesilao comiti: Istae quas mihi tradidisti, aut magica arte nos superant, aut vere in eis sanctitas regnat. Unde sicut eas mihi tradidisti, ita eas ego tibi reddo, ut tuo arbitrio vel sententiam accipiant, vel evadant. Tunc Archesilaus jussit eas duci in silvam in via Cornelia, ab urbe Roma milliario decimo, in fundo qui vocatur humata corpora derelinquiatia non defuit in Christo credentibus nec defunctis. Nam Plau
Abbreviated transcription (Latin):
passione eiꝰ legitur anchora eiꝰ incollo
suspensa in mare p̃cipitatus ẽ. Hũc
aũt indie sollempnitatis eiꝰ recedit
usq ad sepulchrũ martiris: ibiq
octo regrediuntur adlitus. factũ est
aũt ut inuna sollempnitatum quȩ¬
dam mulier cũ filio paruulo in loco
accederet. et epulante caterua ppłi post
actam sollempnitatẽ obdormiuit
infans. Dum aũt hec agerentur: ecce
facta oblita ẽ mulier sobolis sue. et
cepit uelocit̾ cũ reliqua ppłi multi¬
tudine: petere ripam. Igitur insequẽ¬
te maris accessu: postquam adlitus
uenisset. meminit se filiũ reliquisse.
Tunc cũ fletu magno deiecta t̾re et pul¬

Expanded text:
passione ejus legitur, anchora collo ejus suspensa in mare praecipitatus est . Nunc autem in die solemnitatis ejus, recedit dum ad sepulcrum mart regrediuntur ad litus. Factum est autem, ut in una solemnitatum mulier cum filio parvulo in loco accederet. Aepulante autem ca post acta solemnia, obdormivit infans. Dum autem haec agerentur, ecce c oblita mulier sobolis suae, coepit velociter cum reliquo populo petere ripam. Igitur insequenti maris accessu postquam ad littus venerat, meminit se filium reliquisse. Tunc cum fletu magno dejecta t
Abbreviated transcription (Latin):
tũ riparũ si forte necatã ꝓlem eiectã¬
q littori aliquis fortasse conspiceret
Sed cum nichil inuenissetindicii: tãdẽ¬

Expanded text:
tum riparum, si forte enecatam prolem ejectamque littori aliquis conspicasset. Sed cum nihil inveniret indicii, tande
Abbreviated transcription (Latin):
illum generaliter patrẽ qͥ nob genuit
reaemptorẽ. ⁊ illũ immortalẽ qͥ patri
usq: admortẽ scđ̃m hominẽ obediẽs
nos redemit. Et illum rationabilem
sp̃m. qͥ rationẽ colendȩ duunitatis.⁊
uitã regendȩ humanis pectoribꝰ infu¬
dit. Nulla gͦ oꝑationũ distantia. nulla
discretio ẽ: ubi uł inpatre uł infilio. uł
in sp̃u sco: nulla scđa plenitudo uirtu¬
tis ẽ. Nunc ad narrationis ordinem
redeamꝰ. Om̃is namq ait dñs qͥ petit
accipit. ⁊ qͥquerit muenit: ⁊ qͥ pulsat
qui tenes claues scientiȩ. ut aliquid
adhuc congrue in laude tanti euuan¬
uangłicam conati sunt ordinare nar¬
rationẽ rerum. que in nob̾ complete
sunt. sicut tradidunt nob̃ ut suꝑius
diximus. qͥ ab mitio uidunt sermonẽ¬

Expanded text:
em qui nobis genuit redemptorem, et illum moralem qui Patri usque ad mortem secundum hominem obediens nos redemit, et illum rationalem qui rationem colendae divinitatis et vitae regendae humanis pectoribus infudit, nulla ergo operationum distantia, nulla discretio est, ubi vel in Patre, vel in Filio, vel in Spiritu sancto, nulla secunda plenitudo virtutis est. Nunc ad ait Dominus, qui petit, accipit, et qui quaerit invenit, et pulsanti qui tenes clavem scientiae, ut aliquid adhuc congrue in laudem tanti evanvangelicam conati sunt ordinare narrationem, rerum quae in nobis completae sunt, sicut tradiderunt nobis, ut superius diximus
Abbreviated transcription (Latin):
uangłio. ꝑ om̃s eccl̃as. Non solũ autem
s et ordinatus ab ȩccliis comes ꝑegri¬
nationis nr̃e. Uere enim ut ita dicam
õium ẽ ore laudabił hic dñi euuange¬
lista. qͥ meruit a tanto apło ⁊ doctore
de et ore laudemꝰ. ⁊ uerũ a dõ missum
medicũ animarũ. p̃dicemꝰ eum. C uiꝰ
om̃ia doctrine uerba nichil aliud reso¬
nare uidentur: nisi anime languẽtis
medicinã. Pret̾ea ñ in merito iste tale
sortitus ẽ nom̃. Lucas qͥdem eolice. in
nr̃a lingua int̾p̃tatur consurgens siue
eleuans. Recte itaq consurgens iste¬
siue eleuans dicitur. quia trenis des¬
pectis. scse ad celestia consurgendo ele¬
uauit: ⁊ toto m̃tis conamine libet
expeditq est dñm consequutus. Un¬
de et euis p̾dicare euuangłium ad¬
huc in ergastulo corporis retentus.⁊

Expanded text:
angelio per omnes ecclesias. Non solum autem, angelio per omnes ecclesias. Non solum autem, sed et ordinatus est ab ecclesiis, comes peregrinationis nostrae . Vir enim ut ita dicam omnium ore laudabilis est hic Domini evangelista, qui meruit a tanto apostolo et doctore de et ore extollamus, et verum a Deo missum medicum animarum praedicemus eum. Cujus omnia doctrinae verba nihil aliud resonare videntur, nisi animae languentis medicinam. Propterea non immerito iste tale sortitus est nomen. Lucas quidem Aeolice, in nostra autem lingua interpretatur consurgens sive elevans. Recte itaque consurgens sive elevans dicitur, qui terrenis despectis, sese ad coelestia consurgendo elevavit, et toto mentis conamine liber expeditusque est Dominum secutus. Unde et ejus praedicare Evangelium adhuc in ergastulo corporis retentus, et
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Uersibꝰ gͦ canam. quos lucas re¬
tulit actus. hystoriamq sequens car¬
mina uera loquar. Alt̾nis reserabo mo¬
dis. qͦd litt̾a pandit. Et res si qua m
mistica corde datur. Deinde paulũ¬
sequutꝰ egregiũ doctorẽ gentiũ usq
ad triumphũ passionis eiꝰ quẽ cum
apło petro rome excepit.⁊ in diuidu¬
us comes ꝑegrinationis eiꝰ existens
ubiq cum eo ꝑmansit. Cuiꝰ p̃cipue ꝑe¬
grinationis ⁊ sacre doctrine gesta eo¬
rundem adnectens apłor libello: ad
laudẽ nominis ⁊ memoriã ipsorum. ⁊
uniuersalis sc̃ȩ ecclȩ stabilim̃tum con¬
texuit. Dum eundẽ głosissimũ paulũ
idem uenerabilis sequeret᷑ lucas in plu¬
rimis t̾rȩ marisq tribulationibꝰ: dig¬
ne ab illo huimodi testimonio diligen¬
tie meruit laudari. Sic enĩ corinthiis
scribens. ait de eo. Salutat uos lucas
medicus carissimꝰ m̃s in dño. Et timo¬
theo illustri uiro scribens ait. Lucas
mus etiã ⁊ frẽm nr̃m cuiꝰ laus ẽ in eu¬

Expanded text:
. Versibus ergo canam, quos Lucas rettulit actus, Historiamque sequens carmina vera loquar. 26 Alternis reserabo modis, quod littera pandit, Et res si qua mihi mystica corde datur. 27 secutus egregium doctorem gentium usque ad triumphum passionis ejus, quem cum apostolo Petro Romae excepit, individuus comes peregrinationis ejus existens, ubique cum eo permansit. Cujus praecipue peregrinationis et sacrae doctrinae gesta, eorumdem annectens apostolorum libello, ad laudem nominis et memoriam ipsorum, et universalis Ecclesiae stabilimentum texuit. Dumque eumdem gloriosissimum Paulum idem venerabilis Lucas sequeretur in plurimis terrae marisque tribulationibus, digne ab illo hujusmodi testimonii elegantia meruit laudari. Sic enim Colossensibus scribens ait de eo: Salutat vos Lucas medicus charissimus meus in Domino . Et Timotheo illustri viro scribens ait: Lucas mus etiam fratrem nostrum, cujus laus e
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ nuntiũ. quia annuntiat regnũ
euangłm iste euuangłista lucas ad
eundẽ ut p̃fati sumꝰ scripsit theophi¬
lum: cui et librum actuũ apłorum

Expanded text:
dicitur nuntium, quia annuntiat regnum evangelium iste evangelista Lucas ad eumdem, ut praefati sumus, scripsit Theophilum, ad quem et librum Actuum apostolo
Abbreviated transcription (Latin):
cia designant᷑. Nam sicut a quatuor
saluberrimis luculentisq fluminibꝰ
dñi irrigatur paradisus: ita ⁊ cor nr̃m
irrigatur a quatuor euuangłior ins¬
dñi fonte. sc̃s iste uelut eufrates ꝓce¬
dens. de qͦ nob̾ sermo ẽ apłs lucas.
euuangłii disputator. ubiq cor nr̃m
sepius rigare.⁊ madefacere ñ cessat.
Et ut eufrates fertilis. seu fertilitas
⁊ uhertas nuncupat᷑: ita et iste mag¬
ne fertilitatis atq ubertatis seu eu¬
uangłii dogmate sc̃e eccłe toto trarũ
orbe diffuse augens uerbo doctrine
sue fidei increm̃tum: radiosue clari¬
tatis uelut iubar ab ethere solis ue¬
niens. ac multors hominũ pectora
illuminans. cotidie illuminare non
romane bonũ nunciũ dicitur. seu
noua annuntiatio. Nuntiat enim
incarnationẽ sc̃amq natiuitatem
xp̃i. passionẽ qͦq ac resurrectionem.
nec non ⁊ in celis ascensionẽ. uentu¬
rumq cum ẽẽ ad iudiciũ cum gła ⁊
regno. Hec sunt quippe septem sigil¬

Expanded text:
tia designantur. Nam sicut a quatuor tia designantur. Nam sicut a quatuor saluberrimis luculentisque fluminibus Domini irrigatur paradisus, ita et cor nostrum irrigatur a quatuor evangelistarum insDomini fonte sanctus iste velut Euphrates procedens, de quo nobis sermo est, apostolus Lucas evangelici disputator libri, cor nostrum saepius rigare et madefacere non cessat. Et ut Euphrates fertilis seu frugalitas et ubertas nuncupatur, ita et iste magnae fertilitatis atque ubertatis, seu evangelii dogmate sanctae Ecclesiae toto terrarum orbe diffusae, augens verbo doctrinae suae, fidei incrementum, radio suae claritatis velut jubar ab aethere veniens, ac multorum hominum pectora illustrans, quotidie illuminare non Romane bonum nuntium dicitur, seu nova annuntiatio. Nuntiat enim incarnationem sanctamque nativitatem Christi, passionem quoque ac resurrectionem, nec non et in coelos ascensionem, venturumque eum esse ad judicium cum gloria et regno. Haec sunt quippe septem sigil
Abbreviated transcription (Latin):
tios. et thomã. et mathiam. et bartho¬
lomeũ. duodecim quoq apłos. ac ba¬
rum necesse sit dicere. extitisse qͦsdam
qui sine sp̃u et gr̃a dei conati sunt or¬
dinare magis narrationem. quã hys¬
toriȩ texere ueritatem. Quibꝰ ure illd̃
de corde suo. qͥ ambulant post sp̃m su
dicit dñs. ñ qui missi sunt. Inuenientibꝰ
p̃sumptio temeritatis: immissis obseqͥ¬
um seruitutis ẽ. Eccl̃a autẽ que suꝑ
petram dñi ẽ uoce fundata. qͣm intro¬
duxit rex in accubitu suo.⁊ ad quam
ꝑforamen descensionis occulte misit
Quatuor flumina paradisi ad instar
anulos. et argulos habet. ꝑquos qͥsi
nis mobilibꝰ uehitur. hec ẽ et illa in za¬
caria quadriga. que ꝑorbem euecta.
uigo leni colla sihi cunctarũ gentum
subicit. Quattuor p̃terea flumina
pulchre dicunt᷑ de uno paradisi ꝓce¬
dere fonte. ꝑ que quauior cuuange¬
listarũ numerus demonstratur. Et
quatuor ꝑfecte uirtutes. idẽ prudẽ¬
tia. temꝑantia. fortitudo. atq iusti¬

Expanded text:
tios, secundum Thomam et Matthiam, et Bartholomaeum, duodecim quoque apostolos, ac Ba necesse est dicere, exstitisse quosdam qui sine Spiritu et gratia Dei conati sunt ordinare magis narrationem, quam historiae texere veritatem. Quibus jure illud in corde suo, qui ambulant post spiritumdicit Dominus, non qui missi sunt. In venientibus praesumptio temeritatis, in missis obsequium servitutis est. Ecclesia autem quae supra petram Domini est voce fundata, quam adduxit rex in accubitum suum, et ad quam per foramen descensionis occulte manum quatuor fluminum paradisi instar, annulos et angulos habet, per quos quasi nis imputribilibus vehitur. Haec est et illa in Zacharia quadriga quae per orbem evecta, jugo fidei colla cunctarum gentium subjicit. Quatuor praeterea flumina pulchre dicuntur de uno paradisi procedere fonte, per quae quatuor evangelistarum numerus demonstratur, et quatuor perfectae virtutes, id est prudentia, temperantia, fortitudo, atque justi
Abbreviated transcription (Latin):
cum gła ẽ translatũ.⁊ decent̃ ornatũ.
ubi ⁊ quanta ⁊ qualia ꝓdigiorũ mi¬
racula ad nominis sui laudẽ ꝑ merita
nr̃am minime ꝑuencrunt. omitto re¬
texere. hoc aut̃ diuina ꝓuidentia cons¬
tat actum: ut scilicet ꝑplura deportauiᷤᷤ
loca huiꝰ lucȩ cuuangłiste uenerabilis re¬
liquus. plura uirtutũ signa fierent.
pluresq ꝑmemorĩ doctrine uirtutiᷤ

Expanded text:
cum gloria est translatum, et decenter locatum. cum gloria est translatum, et decenter locatum. Ubi quanta et qualia prodigiorum miracula ad nominis sui laudem, per merinostram minime pervenerunt, omitto retexere. Hoc autem divina providentia constat actum, ut scilicet per plura deportatis loca hujus Lucae evangelistae venerabilibus reliquiis, plura virtutum signa fierent, pluresque per memoriam doctrinae et virtutis
Abbreviated transcription (Latin):
tationibꝰ crebrisq uigiliis membra
sua macerans indixit. hic enĩ ab ipso
puericiȩ sue tempore. castus om̃imodo
ꝑseuerans Lieq uxorem neq filios ꝑhi¬
betur habuisse. Id̃oq ñ in merito int̾̃
angłors agmina:⁊ głosum apłors
chorum. int laudabilẽ ꝓpħarum nu¬
merum. atq candentia lilia uirginũ.
⁊ immarcessibiles rosarum mr̃m floreᷤᷤ
coruscat: õĩumq beators ꝑfruitur
consortiis scor. Tradunt etiã ñnulli
hunc euuangłistã unũ ẽe exillis duob̾
discipłis quibꝰ in castellum emaus eun¬
tibus dñs se sociauit. atq in ꝑegrino
habitu ostendens se illis sensum aꝑuit:
⁊ infractione panis ut eũ cognoscerẽt
mirabilit patrauit. hic dũ septuagesimũ
etatis sue hab̾et annũ. obiit in bitinie
tholicis corpiis eiꝰ humatũ ẽ. Cuiꝰ qͥdẽ¬
scm cadauer. pluribꝰ iam euolutis an¬
norum curriculis. constantio aug̾to
regnante. in constantinopolitana urbe

Expanded text:
ntationibus, crebrisque vigiliis membra ntationibus, crebrisque vigiliis membra sua macerans indixit. Hic etenim ab ipso pueritiae suae tempore castus omnimodo perseverans, neque uxorem, neque filios perhibetur habuisse. Ideoque non immerito inter angelorum agmina, et gloriosum aposchorum, inter laudabilem prophetarum numerum, atque candentia lilia virginum, et immarcescibiles rosas martyrum et flores coruscat, omniumque beatorum perfruitur consortiis sanctorum. Tradunt etiam nonnulli, hunc evangelistam unum esse ex illis duobus discipulis, quibus in castellum Emmaus euntibus Dominus se sociavit, atque in peregrino habitu se ostendens, illis sensum aperuit, et in fractione panis ut eum cognoscerent, mirabiliter patravit. Hic dum septuagesimum aetatis suae haberet annum, obiit in Bithynitholicis corpus ejus humatum est. Cujus sanctum cadaver pluribus jam evolutis annorum circulis, Constantino Augusto regnante, ad Constantinopolitanam urbem
Abbreviated transcription (Latin):
uenit quisquis es ohomo. quia si dm
diligis ad te scͥptum ẽ euangłm: Et si
ad te scͥptum ẽ suscipe p̾ciosissimũ mar¬
głii. pignuᷤᷤ amici in penetrabilibꝰ animi
diligenter obserua. O quale munꝰ uł qle
pignus si consides. si atrendas: si mẽte
ꝑtractes. Que si bene ⁊ ꝑuigil obserua¬
ueris. ad semꝑ mansura gaudia te fe
ditus. cui immo extra ea que euan¬
glice dispositionis ordo. exposcat ea
maxime necessitas laboris fuit: ut pri¬
mum grecis fidelibus incarnationẽ
desiãio tenerentur. uł hereticis fabuł
et stultis sollicitationibꝰ seducti exce¬
dendo elaborarent. Deinde qͥdem ue¬
lũt celestis agricola semen doctrine¬
euuangłii sui innumerabiliũ m̃tibꝰ
hominũ screns. ac uomere sue insig¬
nis lingue nunciando exulcans ad
creatoris sui fidem conuertit. Duppli¬
catis et enim talentis dñi sui. centesimũ
palacia ꝑhenniter regnaturꝰ ardentiᷤ
animi desidio satagens ꝓpaiuit. Ham
ipse mr̃ium suo corpori asuidiuis lam̃¬

Expanded text:
er quisquis es, o homo, quia si Deum diligis, ad te scriptum est Evangelium. Et si ad te scriptum est, suscipe pretiosissimum marstae, pignus amici in penetralibus animi diligenter observa. O quale munus vel quale pignus, si consideres, si attendas, si mente pertractes. Quae si bene et pervigil observaveris, ad semper mansura gaudia te felditus, cui extra ea quae evangelicae disputationis ordo deposcit, maximae necessitatis labor is fuit, ut primum Graecis fidelibus incarnationem desiderio tenerentur, vel haereticis fabulis et stultis sollicitationibus seducti, excedendo laberentur. Deinde velut coelestis agricola semen doctrinae suae innumerabilium mentibus hominum serens, ac vomere suae insignis linguae nuntiando exsulcans, ad creatoris sui fidem converteret. Duplicatis etenim talentis Domini sui, et centesimum palatia perenniter regnaturus, ardentis animi desiderio satagens properavit. Nam martyrium suo corpori assiduis lame
Abbreviated transcription (Latin):
appropinquaret: subito de silua exiliẽs¬
leo rapuit me: ⁊ duxit insiluam. Pasto
se scis: Et non potui scire de patre mõ¬
norum ut audio fr̃ tuus sum ego. Q̾m¬
de lupo te eruimꝰ. Et amplexi oscula¬
bantur se inuicẽ. Audiens uͦ hec mat̾
eorũ ⁊ considdans que exposuerunt us¬

Expanded text:
ueniret subito leo de silua exiens rapuit me et portauit in siluam; sed se scis; et non potui scire deum, ut audio frater tuus sum ego, qui“de lupo eruimus te”». Et amplexi osculabantur se inuicem. Audiens hec mater eorum considerans quod euentu
Abbreviated transcription (Latin):
monasterii patefieri uissit benigne: sũ¬
numq filentiũ imꝑauit dicens. Hospi¬
tib nr̃is id est camelis uel asino. auferen¬
abluite. escas p̃bete. expectantes quid
fuerat uissum ⁊ ꝑactũ ẽ. Cepitq leo ut
dudum huc illucq gratulabundus ꝑ
claustra monasterii ire. singuloꝵ se fra¬
trum uestigiis sternens. et quasi de per

Expanded text:
monasterii patefieri jussit benigne: summonasterii patefieri jussit benigne: summumque silentium imperavit, dicens: Hospitibus nostris, id est camelis et asino, auferenabluite, escas praebete, expectantes quid fuerant jussa, peractis, coepit leo, ut dudum huc atque illuc gratulabundus per claustra monasterii ire, singulorum se fratrum vestigiis sternens, et quasi de per
Abbreviated transcription (Latin):
debat asinus uidit. S quia ualde ꝓcul
erat: hũc cognoscere minime potuit: ta¬
men pedetentim se illis obuiũ obtulit.
Mos qͥppe illi ẽẽ dicit᷑ regioni. ut qͦtiens
cũ camelis longiꝰ ꝓficiscunt᷑. totiens an¬
tecedente asino funem cameloꝵ. gestãte
collo. subsequant᷑ cameli. Ergo dum p̃¬
dicti iterantes. id ẽ negociatores apꝓpin¬
quassent leoni.⁊ ille cognito asino se¬
uiꝰ rugiens cũ ingenti strepitu irruit
in eos: neminẽ nempe ledens eoꝵ. Qͥ
omnib statim relictis. dem̃tesq ut dig¬
ni fuerant effecti. in fugã conũsi sunt.
Quib uidelicet fugientib terribiliter
rugiens leo. ꝑcutiebat caucda fortit᷑ trã.
ꝑterritosq camelos siẽ erant onusti an¬
te se ad cellam ire coegit. Insolitã gͦ rem
fr̃s uidentes. qd p̃cedens asinus. ac sar¬
cinati in medio cameli. subsequens eoꝵ.
parit᷑ terga leo ueniret: mox exeuntes mo¬
deste curauerũt beato nunciare ieroni¬
mo. Qͦ audito foras egrediens. ianuas

Expanded text:
dens asinus veniebat: sed quia valde procul erat, hunc cognoscere minime potuit: tamen pedet entim se illis obviam obtulit. Mos quippe illi dicitur esse regioni, ut quoties cum camelis longius proficiscuntur, toties antecedente asino, funem camelorum gestante collo, subsequantur cameli. Nam dum praedicti itinerantes, id est, negociatores, appropinquassent leoni: ille cognito asino, saevum rugiens, cum ingenti strepitu irruit in eos, neminem nempe laedens, eorum. Qui omnibus statim relictis, dementesque, ut dignum fuerat, effecti, in fugam conversi sunt. Quibus videlicet fugientibus, terribiliter rugiens leo percutiebat cauda fortiter terram, perterritosque camelos, sicut erant onusti, ante se ad cellam ire coegit. Insolitam ergo rem fratres videntes, quod praecedens asinus sarcinatique in medio cameli, et subsequens eorum terga leo pariter veniret, mox exeuntes modeste, curaverunt beato nuntiare Hieronymo. Quo audito, foras egrediens, januas
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃i. que poscebant. Quos ⁊ uos o
filiȩ immitamini: que in scola xp̃i
ꝑmanere uo uistis. E seuerate in
orationibꝰ unanimiter uiuentes. qͦ¬
usq intrare possitis ad gaudia et̾ne
uite quobeata uirgo felicit hodie
introuut. alt̾nantib hẏ mnidicis
angłor choris infra pascua ȩternȩ
uiriditatis. ubi una societas õium
suꝑnors cunum. ubi dulcis solen¬
nitas angłors: ubi post labores ⁊
erumpnas felix ⁊ suauis ẽ refectio a¬
nimarũ. hodie namq głosa semꝑ¬
uirgo cęlos ascendit. rogo gaude¬
te. quia ut ita fatear ineffabiliter
sublimata. cum xp̃o regnat inȩ¬
t̾num. Regina mundi hodie de
t̾ris.⁊ de p̾senti scło nequam eripit᷑.
It̾um dico gaudete. quia secura de
sua mimarcessibili gła. ad celiiã
ꝑuenit palacia. Exultate inquam
ac gaudete. et letetur omnis orbis:

Expanded text:
cti quae poscebant. Quos et vos, o filiae imitamini, quae in schola Christi permanere vovistis: perseverate in orationibus unanimiter viventes, donec intrare possitis gaudia aeternae vitae, quo beata Virgo feliciter hodie introivit, alternantibus hymnidicis angelorum choris intra pascua aeternae viriditatis: ubi una societas civium supernotorum, ubi dulcis solemnitas angelorum, ubi post labores et aerumnas felix et suavis refectio animarum. Hodie gloriosa namia coelos ascendit. Rogo, gaudete, quia ut ita fatear, ineffabiliter sublimata, cum Christo regnat in aeternum. Regina mundi hodie de terris et de praesenti saeculo nequam eripitur. Iterum dico, gaudete, quia secura de sua immarcescibili gloria, ad coeli jam pervenit palatium. Exsultate, inquam, ac gaudete, et laetetur omnis orbis
Abbreviated transcription (Latin):
raphia respondit. Ego malefici¬
a odi. S ⁊ om̃s qͥ xp̃iani sunt.
xp̃m nominantes maleficia ad
nichilum redigunt.⁊ non ualẽt
nocere eos. Preses dixit. Ecce iã
nunc uideam si ualebit ars tua.
⁊ si non sacrificaueris caput tuũ
faciam incidi. Seraphya respõdit.
Fac quod uis. non sacrifico demo¬
niis. nec facio uoluntatẽ patris
tui sathanȩ. quia.xp̃iana sum. Et
iussit ei p̃ses apponi duas lampa¬
des ardentes. Et cum applicate fu¬
issent lampades: mox extinctȩ
sunt: et qͥ lampadas tenebant ce¬
cidunt retrorsum. Sc̃a autẽ sera¬
fundantur ualde uelocit᷑. Preses
dixit. Sacrifica diis ne moriaris.
Seraphya respondit. Idõ autem
non sacrifico demoniis uris. ne
moriar morde ur̃a. Preses dixit.
Biothanata ⁊ malefica audi imꝑi¬
ale p̃ceptum. ⁊ sacrifica diis immor¬
talib:⁊ libera te de cruciatib et
morte. Seraphya respondit. Bio¬
thanati ⁊ malefici uos estis. qui
negastis dm̃ uiuũ ⁊ uerum. demo¬

Expanded text:
raphia respondit: «Ego maleficia odi: sed omnes, qui Christiani sunt, Christum nominantes, maleficia ad nichilum redigent, et non ualebunt nocere eos». Preses dixit: «Ecce iam nunc uideam, si ualebit ars tua et, si non sacrificaueris, caput tuum faciam incidi!». Seraphia respondit: «Fac, quod uis, non sacrifico demoniis nec facio uoluntatem patris tui Satanae, quia Christiana sum!». Et iussit ei preses apponi duas lampades ardentes, et cum applicatae fuissent lampades, mox extinctae sunt; et qui lampades tenebant, ceciderunt retrorsum. Sancta autem Serarsum et confundantur ualde uelociter». Preses dixit: «Sacrifica diis, ne moriaris!». Seraphia respondit: «Ideo autem non sacrifico diis uestris, ne moriar morte uestra». Preses dixit: «Biothanata et malefica, audi imperiale preceptum, et sacrifica diis immortalibus et libera te de cruciatibus et morte!». Seraphia respondit: «Biothanati et malefici uos estis, qui negatis Deum uiuum et uerum, et demo
Abbreviated transcription (Latin):
uocauit. Cumq ille fuisset in solito
tanti uiri clamore turbatꝰ ascendit
respexit. partemq iam lucis exiguã
uidit. Cui tantũ hoc obstupescenti
miraculũ uir dei ꝑ ordinem que fu¬
erant gesta narrauit. S tatunq in cas¬
sinũ castrũ religioso uiro theopropo
mandauit. ut capuanã urbem sub ea

Expanded text:
vocavit. Cumque ille fuisset insolito vocavit. Cumque ille fuisset insolito tanti viri clamore turbatus, ascendit, respexit, partemque jam lucis exiguum vidit. Cui tantum hoc obstupescenti miraculum, vir Dei per ordinem quae fuerant gesta narravit, statimque in Cassinum castrum religioso viro Theoprobo mandavit ut ad Capuanam urbem sub ea
Abbreviated transcription (Latin):
in eiꝰ quoq inferiorib seruandꝰ diaco¬
nus collocauit. Quo uidelicet in loco
inferiora suꝑiorib ꝑ huiꝰ continuabat
ascensus. ante eandẽ uͦ turrẽ largus
erat habitaculũ in qͦ utriq qͥ escebant.
escentib frĩb instans uigiliis noctur¬
ne orationis tp̃ra p̃uenisset. ad fenestrã
stans. ⁊ omnipotentẽ deum dep̃cans.
subito in tempesta noctis hora respici¬
ens. uidit fusam lucem desuꝑ cũctas
noctis tenebras effugasse. tantoq splẽ¬
dore clarescere. ut diem uinceret lux
illa quȩ in tenebris radiasset. Mira
aut̃ ualde res. in hac speculatione se¬
cuta ẽ. qr sic̃ post ipse narrauit. om¬
nis etiam mundꝰ uelut sub uno solis
radio collectus: ante oculos eiꝰ ad duc¬
tus ẽ. Qui uenerabilis pat̾ dum in¬
tentam oculoꝵ aciem in hoc splendo¬
re chorusce lucis infigeret. uidit ger¬
testem uolens adhibere miraculi. ser¬
uandum diaconẽ iterato bis terq eiꝰ
nomine cũ clamoris magnitudine

Expanded text:
in ejus quoque inferioribus se Servandus diaconus collocavit: quo videlicet in loco inferiora superioribus pervius continuabat ascensus. Ante eamdem vero turrim largius erat habitaculum in quo utriusque discipuli fratribus, instans vigiliis, nocturnae orationis tempora praevenisset, ad fenestram stans, et omnipotentem Deum deprecans, subito intempesta noctis hora respiciens, vidit fusam lucem desuper cunctas noctis tenebras effugasse, tantoque splendore clarescere, ut diem vinceret lux illa quae inter tenebras radiasset. Mira autem res valde in hac speculatione secuta est: quia, sicut post ipse narravit, omnis etiam mundus velut sub uno solis radio collectus, ante oculos ejus adductus est. Qui venerabilis Pater, dum intentam oculorum aciem in hoc splendore coruscae lucis infigeret, vidit Gertestem volens adhibere miraculi, Servandum diaconum iterato bis terque ejus nomine, cum clamoris magnitudine
Abbreviated transcription (Latin):
mis felicibus afferebat. Non ci uel
in t̾re palmo locus ad arandum sub¬
erat. neq uel cubiti spaciũ aduiticłe
curuata. ꝓgressu: segetis abscise reliqͥ¬
as sectabatur. Et residuas uel caducas
ꝓgressis messoribꝰ spicas. breui gremio
colligebat. In qua uelut dimensam.
sub estimatione numeratã ꝓ anni spa¬
tio reponebat annonã. Ad hanc gͦ mis¬
sus a dño uenit helias in tempore fa¬
mis. quando fere totus orbis t̾rarũ.
defectu pluuiarũ siccatus aruerat.
Et inopia gignentium tabefactus.
animantib uictũ negabat. quando
celum estibus ignitis in arserat. et
crassus aer nebulosis uaporibꝰ caliga¬
bat. subductisq imbribus nubila
refrenata pendebant. quando nec
herba. nec fiores. nec ulla germina
pullulabant. Non spicarum aristas

Expanded text:
mis felicibus afferebat. Non ei vel in terra palmi locus ad arandum suberat, neque vel cubiti spatium ad viticulcurvata progressu, raras segetis abscissae reliquias sectabatur, et residuas vel caducas progressis messoribus spicas, brevi gremio colligebat, in quo velut dimensam et sub aestimatione numeratam pro anni spatio reponebat annonam. Ad hanc ergo missus a Domino venit Elias in tempore famis, quando fere totus orbis terrarum defectu pluviarum siccatus aruerat, et inopia gignentium tabefactus, animantibus victum negabat, quando coelum aestibus ignitis inarserat, et crassus aer nebulosis vaporibus caligabat, sed subductis imbribus nubila refrenata pendebant, quando nec herba, nec flores, nec ulla germina pullulabant. Non spicarum aristas