comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ĩstarent: magis denarii numeri sacramentũ ꝑƿendere
debemꝰ. Dena nãq milia uirorũde israħ adcedenda lig¬
na ĩ opus domus dm̃ mittunt᷑. quia quicũq doctores
atq esꝓientes eruditores sunt ordin andi .x. p̃cep¬
ta legis ꝑ om̃a & ipsi obseruare. & auditorib suis de¬
bent obseruanda monstrare. S & pmia ĩ celis futura
quȩ denario solent sigurari. & ipsi sperare: & audito¬
ribus suis speranda semp debent intimare. Terni aut̃e
menses quorũ distantia singulis erat lignorũ cesoribus
imposita. ꝑfectionẽ triũ uirtutũ euuangelicarũ tipi¬
ce denuntiat. elemosinȩ uidelic&. orationis. & ieiunii.¬

Expanded text:
instarent, magis denarii numeri sacramentum perpendere instarent, magis denarii numeri sacramentum perpendere debemus. Dena namque millia virorum de Israel ad caedenda ligna in opus domus Domini mittuntur, quia quicunque doctores atque insipientium eruditores sunt ordinandi, decem praecepta legis per omnia et ipsi observare, et auditoribus suis debent observanda monstrare, sed et praemia in coelis futura, quae denario solent figurari, et ipsi sperare et auditoribus suis speranda debent semper intimare. Terni autem menses, quorum distantia singulis erat lignorum caesoribus imposita, perfectionem trium virtutum Evangelicarum typice denuntiant: eleemosynae videlicet, orationis
Abbreviated transcription (Latin):
ses singulos uicissim ita ut duob mensib essent in domi¬
b suis: Ubi pͥmo notandu qđ non frustra salemon opera¬
rios de om̃i israb̾ legit. Neq erat ulla portio płi deq̃
non digni tanto oꝑe uiri assumerent. Quia nimirũ
non nunc de una stirpe. aaron sacerdotes eligendi sed
de om̃i sunt ȩccła querendi. qui ȩdificare domũ dñi uel
exemplo suo uel dicto sufficiant. & ubicũꝙ inuenti fu¬
erint. mox in officiũ doctorũ absq ulla ꝑsonarũ ac¬
ceptione ꝓ mouendi : talesꝙ cũ ad erudiendos in fideles
atq incollegiũ eccłe uocandos ordinant᷑ quasi ad ce¬
dendas in libano tepli materias iuri strenui atq e¬
lecti mittunt᷑ Et quidẽ numerus .xxx. miliũ quo ide
lignorũ cesores censebant᷑. pot est ad eorũ figurã apte
referri. qui infide sc̃ę trinitatis sunt ꝑfecti: qd̾ docto¬
ribus maxime congruit. Uerũ quia .xxx. milia itae¬
rant ordinata. ut deña milia ꝑmenses singulos oꝑi scõ

Expanded text:
ses singulos vicissim, ita ut duobus mensibus essent in domibus suis. » Ubi primo notandum, quod non frustra Salomon operarios de omni Israel elegit, neque erat ulla portio populi, de qua non digni tanto opere viri assumerentur. Quia nimirum non nunc de una stirpe Aaron sacerdotes eligendi, sed de omni sunt Ecclesia quaerendi, qui aedificare domum Domini vel exemplo suo vel dicto sufficiant: et ubicunque inventi fuerint, mox in officium doctorum absque ulla personarum acceptione promovendi. Tales qui cum ad erudiendos infideles in collegium Ecclesiae vocandos ordinantur, quasi ad caedendas in Libano templi materias, viri strenui atque electi mittuntur. Et quidem numerus triginta millium, quo iidem lignorum caesores recensebantur, potest ad eorum figuram apte referri, qui in fide sanctae Trinitatis sunt perfecti, quod doctoribus maxime congruit. Verum quia triginta millia ita erant ordinata, ut dena millia per menses singulos operi
Abbreviated transcription (Latin):
ullus uirorũ qui tã docte noss& errores reuellere gen¬
tiliũ que ipsi ad fid̾e conuersi gentiles & ex gentilib
facti xꝑiani. Sidomi nãq & trri quia gentiliũ fuere
populi merito ĩfigura gentiũ accipiunt᷑. iII.

Expanded text:
ullus virorum qui tam docte nosset refellere errores genullus virorum qui tam docte nosset refellere errores gentilium, quam ipsi ad fidem conversi gentiles, et ex gentibus facti Christiani. Sidonii namque et Tyrii, quia gentilium fuerunt populi, merito in figura gentium accipiuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
bano quia doctiores erant seruis suis adcedendũ. S id cir¬
co & iã seruos suos adesse uoluit. ut ostenderent cedentib
cuiꝰ mensurȩ ligna fieri deberent: cuiꝰ rei figura inpr̃op
tu ẽ.: Quȩ nimirũ apłi cercius uerbũ eiungłi qd ad ño
audire nouert᷑. S gentiles ab errore conuersi atꝙ ad
ueritatẽ euuangłi transformati melius ipsos genti¬
ũ errores nouerant . & quo cercius nouerunt ed artifi¬
ciosius hos expugnare atq euacuare didicerunt. Paulũ
quide sacramentũ eu uangłi qd̃ ꝑ reuelationẽ didicerat
melius nouit: s dionisius melius reuincere poterat fal¬
saathen arũ dogmata. quorũ cũ errorib. sillogis¬
mos apuero & argumenta cuncta nouerat. Cui sensui c̃¬
uenit apte qd sequit᷑. Scis enĩ qd̃ nonẽ in populo meo uir
qui nouerit ligna cedere: sicut sidonii. Non enĩ erat
ĩ populo iudeorũ ubi dñs corporalit̃ presens docebat

Expanded text:
bano, quia doctiores erant servis suis ad caedendum. Et idcirbano, quia doctiores erant servis suis ad caedendum. Et idcirco simul servos suos adesse voluit, ut ostenderent caedentibus, cujus mensurae ligna fieri deberent. Cujus rtu est, quia nimirum apostoli certius verbum Evangelii, qui a Domino audire noverunt, sed gentiles ab errore conversi, atque ad veritatem Evangelii transformati, melius ipsos gentium errores noverant; et quo certius noverunt, eo artificiosius hos expugnare atque evacuare didicerunt. Paulus quidem sacramentum Evangelii, quod per revelationem didicerat, melius novit, sed Dionysius melius revincere poterat falsa ethnicorum dogmata, quorum cum erroribus syllogismos a puero et argumenta cuncta noverat. Cui sensui convenit apte quod sequitur: Scis enim quod non est in populo meo vir qui noverit ligna caedere, sicut Sidonii. Non enim erat in populo Judaeorum, ubi Dominus corporaliter praesens docebat,
Abbreviated transcription (Latin):
ros ostendit. Pro quib cunctis oblationib gentilitas a dño
dona exspestat gr̃ȩ celestis: Triticũ uidelic& uerbi Si
conuenit apte rebus eccłe qd̾ auxiliũ operis sci fa¬
gitans. ait ad hrrã salemon. P recipe igit᷑ ut p̃cidant
m cedros de libano & serui mei sint cũ seruis tuis.
Serui quippe hirã qui p̃cidebant cedros salemoni
de libano doctores sunt ȩlecti de gentib. quorũ offi¬
biȩ fastu corrigendo sternere. atq ad obseqͥum
sui redeptoris eorũ uota transferre. Cũ quib uide¬
lic& seruis erant & serui salemonis. ac pariter memo¬
rato instabant oꝑi: qͥa primi doctores exgentibus. ne¬
cesse babebant ipsorũ a postolorũ qui ã dñs didiceri
eruditione ĩ uerbo fidei institu .i. nesi absq magistris
docere inciperent. magistri existerent erroris. Idcirco¬
& enĩ salemonseruos hirã cedere sibi uoluit ligna deii¬

Expanded text:
ros ostendit, pro quibus cunctis oblationibus gentilitas a Domino ros ostendit, pro quibus cunctis oblationibus gentilitas a Domino dona exspectat gratiae coelestis: triticum videlicet verbi Dei, m apte rebus Ecclesiae quod in auxilium operis sancti flagitanter ait ad Hiram Salomon: Praecipe igitur ut praecidant mihi cedros de Libano, et servi mei sint cum servis tuis. Servi quippe Hiram, qui praecidebant Salomoni cedros de Libano, doctores sunt electi de gentibus, quorum offi a superbiae fastu corrigendo sternere, atque ad obsequium sui Redemptoris eorum vota transferre. Cum quibus videlicet servis erant et servi Salomonis, ac pariter memorato instabant operi; quia primi doctores ex gentibus necesse habebant ipsorum apostolorum, qui a Domino didicerant eruditione in verbo fidei institui, ne si absque magistris docere inciperent, magistri existerent erroris. Idcirco enim Salomon servos Hiram caedere sibi voluit ligna de Li
Abbreviated transcription (Latin):
bus adiutores operis elegit Nã deutroq populo ministros
sermonis assũpsit. Misit hyrã salemoni precisa de liba¬
no ligna ce drina & abiegnasquȩ indomũ dñi poneren¬
tur: quia conuersa gentilitas misit ad dñm uiros quon¬
dã ad scłm claros sed securi dominicȩ ĩ crepationis de
monte suȩ supbiȩ iã deiectos & humiliatos qͥ ad
normã euuangelicȩ ueritatis instituti. ĩ edificio
excłȩ ꝓ suo quisq merito uel tepore colloc arentur
Misit aeiã artifices quia conuersos ad uerã sapientiã
philosophos qui gr̃a eruditionis populis quoq regen
dis uire preponerent᷑. dño gentilitas optulit: qualis
ipsis apostolorũ tẽporibus oionisius ariopagita qualis
deinceps doctor suauissimꝰ & fortissimus martrr erpria¬
ñ. aliiq plurimni. Misit & aurũ. qd̃ in eaðe significatio¬
ne accipitur: qͥa nimirũ uiros sapientia & ingenio p̃da¬

Expanded text:
bus adjutores operis elegit; nam de utroque populo ministros bus adjutores operis elegit; nam de utroque populo ministros sermonis assumpsit. Misit Hiram Salomoni praecisa de Libano ligna cedrina et abiegna, quae in domum Domini ponerentur: quia conversa gentilitas misit ad Dominum viros quondam ad saeculum claros, sed securi Dominicae increpationis de monte suae superbiae jam dejectos et humiliatos, qui ad normam evangelicae veritatis instituti, in aedificio Ecclesiae pro suo quique merito et tempore collocarentur. Misit etiam artifices, quia conversos ad veram sapientiam philodis jure proponerentur, Domino gentilitas obtulit, qualis ipsis apostolorum temporibus Dionysius Areopagita, qualis deinceps doctor suavissimus, et fortissimus martyr Cyprianus, aliique quamplurimi. Misit aurum: quod in eadem pene significatione accipitur. Quia nimirum viros sapientia, et ingenio praecla
Abbreviated transcription (Latin):
choros in cibũ domui eiꝰ dabat llulli autẽ dubiũ qd̃
salemon qui interp̃tatur pacificus & ipso nomine &
serenissimo regni sui statu illũ signific& de quodixit
lsaias. Multiplicabit᷑ eiꝰ imperiũ. & pacis non erit finis:
hrrã uero qui latine dicit᷑ uiuens excelse. credentes
ex gentibus & uita simul cũ fide gloriosos figuralit̃
exprunit. Neq aliquando ꝑhib& quin hrram quia rex erat
regali q po̾tentia salemonẽ in edificio domus dñi iuua¬
bat. conuersos ad fidẽ ipsos rerũ dominos tipice denun¬
ci& : quorũ ope constat excłam sepius adiutã nobiliter
augmentatã. & eiꝰ hereticos. scismaticos & paganos.
principalibus erectam esse decretis. Petit gͦ salemon
in op̃e. templi auxiliũ ab hrrã: quia cũ ueniens in
carne dñs. dilectã sibi domũ uidelic& ȩccłam edificare
disponera. non deiudeis tantũ modo uerũ a&iã degenti¬

Expanded text:
choros in cibum domui ejus dabat. Nulli autem dubium quin choros in cibum domui ejus dabat. Nulli autem dubium quin Salomon, qui interpretatur pacificus, et ipso nomine et serenissimo regni sui statu illum significet de quo dixit Isaias: Multiplicabitur ejus imperium, et pacis non erit finis . Hiram vero, qui Latine dicitur vivens excelse, credentes ex gentibus et vita simul cum fide gloriosos figuraliter exprimit. Neque aliquid prohibet quin Hiram, quia rex erat, regalique patientia Salomonem in aedificio domus Domini juvabat, conversos ad fidem ipsos rerum Dominos typice denuntiet, quorum ope constat Ecclesiam saepius ad vitam nobiliter augmentatam ac contra haereticos schismaticos et paganos principalibus erectam esse decretis. Petiit ergo Salomon in opere templi auxilium ab Hiram, quia cum veniens in carne Dominus dilectam sibi domum, videlicet Ecclesiam, aedificare disponeret, non de Judaeis tantummodo, verum etiam de genti
Abbreviated transcription (Latin):
& p̾mia infuturo penna. gaudiaq regni cȩlestis. & ȩlecꝰ¬
tionẽ prime de israħ ȩccłȩ : & salutẽ om̃ium gentiũ in xp̃o
multimodis ostendatur insinuari siguris.
ractaturi igitur iuuante dño de edificio templi.
& instructura materiali sp̃ualẽ dĩ mansionẽ quesi¬
turi. oportunũ uidetur ut primo de operarus eiꝰ qui uł
camus: Nama hȩc spũalibus grauida esse sacramentis
testatur apłs qui ait om̃a infigura contingebant illis.
scripta sunt autẽ ꝓpter nos. Narrat regũ historia. quia¬
salemon edificaturꝰ domũ dño quesierit auxiliũ abhyrã
rege trri. qui erat amicꝰ dauid om̃i tẽpore. & cũ ipso
quoꝙ salemone postqm̃ regno potitus ẽ pacẽ habe¬
re iã ceperat. prõptũ ꝙ mox ad adiuuandu se in om̃i¬
b eiꝰ inuenerit animũ. ita ut artifices illi & ligna. &
aurũ: ꝓut opus habebat. dederit. Cuiꝰ beneficu gr̃a sa¬
lemon ei ꝑ annos singulos plurimos. tritici & olei

Expanded text:
audiaque regni coelestis, et electionem primae de Israel Ecclesiae, et salutem omnium gentium in Christo multimodis ostenditur insinuare figuris. Tractaturi igitur, juvante Domino, de aedificatione templi, et in structura materiali spiritualem Dei mansionem quaesituri, opportunum videtur ut primo de operariis ejus, qui camus. Nam et haec spiritualibus gravida esse sacramentis testatur Apostolus, qui ait, Omnia in figura contingebant illis, scripta sunt autem propter nos . CAPUT ISalomon aedificaturus domum Domino, quaesierit auxilium ab Hiram rege Tyri, qui erat amicus David omni tempore, et cum ipso quoque Salomone, postquam regno potitus est, pacem habere jam coeperit, promptumque mox ad adjuvandum se in omnibus ejus invenerit animum, ita ut artifices illi, et ligna et aurum, prout opus habebat, dederit: cujus beneficii gratia Salomon ei per annos singulos plurimos tritici et olei
Abbreviated transcription (Latin):
omus dĩ qmͣ ȩdificauit rex salemon in hicru¬
salẽ. ĩ figurã facta ẽ sc̃ȩ uniuersalis ȩałe.
quȩ aprimo ȩlecto usq adultimũ qui infi
a ne mundi nasciturus ẽ cottidie ꝑ gr̃am regis
pacisici: sui uidelica redemptoris ȩdificat᷑. Quȩ partĩ
ad huc peregrinat᷑ ab illo interris. partĩ euasis pere¬
grinandi erumnisscũ illo iã regnat incelis. ubi ꝑ acto
ultumo iudicio tota ẽ regnatura cũ illo: Ad hanc domũ
ꝑtinent ȩlecti angłi quorũ nob̃similitudo ĩfutura ui¬
ta ꝓmittit᷑: dicente dño. Illi aut qui digni habebunt᷑¬

Expanded text:
omus Domini quam aedificavit rex Salomon in Hierusalem, in figura facta est sanctae universalis Ecclesiae, quae a primo electo usque ad ultimum, qui in fine mundi nasciturus est, quotidie per gratiam regis pacifici sui, videlicet Redemptoris aedificatur; quae partim adhuc peregrinatur ab illo in terris, partim evasis peregrinandi aerumnis, cum illo jam regnat in coelis, ubi peracto ultimo judicio tota est regnatura cum illo. Ad hanc domum pertinent electi angeli, quorum nobis similitudo in futura vita promittitur, dicente Domino: Illi autem qui digni habent
Abbreviated transcription (Latin):
lutem corpis. hoc est concubitus ad salutẽ genera¬
tõis et utrũq non sme delectatione carnali que
tamen modqͣitata et temperantia refrenata ĩ nssũ
est bonus et rectus usus libidinis naturalis. Ei-¬
tut enĩ malũ est male rti bonis ita bonũ est bñ
nti malis.
D

Expanded text:
lutem hominis, hoc est concubitus ad salutem generis, et utrumque non est sine delectatione carnali. Quae tamen modificata, et temperantia refrenante in usum est bonus et rectus usus libidinis. Sicut enim malum est male uti bonis, ita bonum est bene uti malis: d
Abbreviated transcription (Latin):
celestẽ pallacium uelut cleriris apil¬
et sanctimoniali habitum preditus
magnus est Insere te ip̃m suo sancto
corpori ut sis membrum nobilissimi
caipitis Ama extoto corde caput tium
et membra ccipitis illius Nuomodo
potest manus manu inimita esse
uel pes pedem odisse Si cetera membra
sue uincture congaudent crestere debẽt
in uirum ꝑfectum in augmentũ corpo¬
zis xp̃i ¶Om̃is enim cleritus et laitus
baptismo xp̃i tinctus est debet humili¬
ter ambulare et perseuerare in spu fão
uerbis et factis negare dum corrupbꝰ
est mente et spiritu de talibus in eiã¬
gelio ueritas ip̃a ait Non om̃is qui
dicit michi dñe dñe int̾rabit ĩ regnũ
celorũ sed qui facit uoluntalem palris
mei qui nicelis est ip̃e ptrabit ĩ regnũ
celorum Et alio loco ꝓpheta increpando
dicit Ilũs hic labis me honorał cor al
eorum longe est a me Nam citas
si fuerit in una ꝑte nuumm̾iba et excilia
destructai aditũ ad se hostibꝰ p̃bet Et

Expanded text:
coeleste palatium patet, veluti clericis coeleste palatium patet, veluti clericis et sanctimoniali habitu praeditis.magnus est. Insere te ipsum suo sancto corpori, ut sis membrum nobilissimi capitis. Ama ex toto corde caput tuum, et membra capitis illius. Quomodo potest manus manui inimica esse, vel pes pedem odisse, vel caetera membra suae juncturae non congaudere? Crescere debent in virum perfectum, in augmentum corporis Christi. Omnis enim clericus et laicus, baptismo Christi tinctus est, debet humiliter ambulare et perseverare in Spiritu sverbis, et factis negare, dum corruptus est mente et spiritu. De talibus in Evangelio ipsa Veritas dicit, Non omnis qui dicit mihi, Domine, Domine, intrabit in regnum coelorum; semei qui in coelis est, ipse intrabit in regnum coelorum . Et alio loco propheta increpando dicit: populus hic labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me . Nam civitas si fuerit in una parte munita, et in alia destructa, aditum ad se hostibus praebet. Et
Abbreviated transcription (Latin):
cid om̃e opus nefandissimũ et sicut
titis et tibi subiertis p̃cipe ut se sobri-¬
os custodiant et iterum ꝓꝑter cbstinẽ¬
ticim in superbicm se non erigant
sed om̃ia temperate iuste pie et religi¬
ose scdm̃ dei ciduitorium faciant qr
sed om̃ibus laicis eius extobo corde
precepta seruantibus regnum telo¬
rum ꝓmissum est Grandis namq¬
dicunt quid ꝑtinet ad me libros lepẽ¬
do audire uel distere uel eciam srequẽ¬
ter ad facerdotes et edesicis sanctorum
reciraere dum clericus fiam faciam
re non intelligit q panem et uium
et om̃ia huiꝰ terre bona et reguiar fẽ¬
sicitatem equaliter iult partcipare et
in hoc seculo esse sublimes et cilia ꝓ¬
stratos in una parte fulgere curro
et p̃ciosis nestibus et aliis minesterys
huiꝰ setuli et iutiorum caligine ocii¬
pari ⁊ lon sit tibi aliqua solititudo ul
laiti hcibitus uel ꝑsone qr non est ꝑ¬
sõncrum acceptio cipud deum Sulr
enim mandata dei seruantibꝰ lauis

Expanded text:
ad omne opus nefandissimum; et sic ad omne opus nefandissimum; et sic tuis et tibi subjectis praecipe, ut se sobrios exhibeant, et iterum propter abstinentiam in superbiam se non erigant, sed omnia temperate, juste, pie et religiose secundum Dei adjutorium faciant: qused etiam omnibus laicis ejus ex toto corde praecepta servantibus regnum coelorum promissum est. Grandis namqdicunt, Quid pertinet ad me libros do audire vel discere, vel etiam frequenter ad sacerdotes et ecclesias sanctorum recurrere? Dum clericus fiam, faciam re non intelligit, quia panem et vinum, et omnia hujus terrae bona, et regni felicitatem aequaliter vult participare, et in hoc saeculo esse sublimes, et alia prostratos; in una parte fulgere auro et pretiosis vestibus, et in alia miseriis hujus saeculi et vitiorum caligine occupari? Non sit tibi aliqua sollicitudo de laici habitus persona; quia non est personarum acceptio apud Deum. Similiter enim mandata Dei servantibus laicis
Abbreviated transcription (Latin):
non ad ebrietaitem nobis donauis Di¬
bamꝰ ergo non quantũ gula exigił ẜ
quantum nature in becillitais postu¬
lcit ne id q̃d ad medelam corporis nr̃i
tributum est ad ꝑutiem deputemuẜ
¶Inuntia queso tuis in domo tuo sub¬
iectis qd pleriq ꝑuinũ homitidia er
fornitacões ꝑpetrauerũt nec ipsant
tas ĩs mciifestissimus demon Eper¬
osus putcit se ciliquid optimũ gerere
cum fuerit ad p̃cipitia deuolutus
Der uinolentiam armat᷑ ad maleduta
et conuitia proximorum et in mutad
mens eius et ligira balbuctił Nuis
enim uir cum putat se bibere uinum
bibit᷑ ci umo plurimi namq homines
ꝑuinũ maximam debilitatem tõtaxer̃t
nec potuerunt consequi pristinam sci¬
nitatem quia non temparauerũt gu¬
le ardorem Sicut enim pistis cum aui¬
dis fcuicibꝰ ꝓfert et glutincit estam
repente hamum intra fauces reꝑer il
ita et ebriosus intra se uinum sustipit
mimicum q̃d intra eum mors inpellit

Expanded text:
non ad ebrietatem donavit. Binon ad ebrietatem donavit. Bibamus ergo non quantum gula exigit, sed quantum naturae imbecillitas postulat. Ne igitur quod ad medelam corporis nostri tributum est, ad perniciem deputemus. Annuntia, quaeso, tuis in domo tua subjectis, quod plerique per vinum homicidia et fornicationes perpetraverunt, nec ipsam tas, quam manifestissimus daemon. Ebriosus putat se aliquid optimum gerere, cum fuerit ad praecipitia devolutus. Per vinolentiam armatur ad maledicta et convicia proximorum, et immutatur mens ejus, et lingua balbutit. Hujusmodi enim vir cum se putat bibere vinum, bibitur a vino. Plurimi namque homines per vinum maximam debilitatem contraxerunt, nec potuerunt consequi pristinam firmitatem, quia non temperaverunt gulae ardorem. Sicut enim piscis cum avidis faucibus properat ut glutiat escam, repente hamum intra fauces reperit: ita et ebriosus intra se vinum suscipit inimicum, quod intra eum, mox impellit
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ al semꝑ caro nostra subiecta sie
cuũe et sit cincilla famulel᷑ dñe sue
Ne p̃beamiꝰ uires illicitas corpori nr̃o
tamꝰ antillam ne contempnat dnam
da itti iorpora nostra ieumys
et or̃onibus sut frenanda Iam quẽ¬
admodum aurige si frena laxciuermt
ꝑ p̃cipitia ducunt᷑ ita et amina ip̃o
tum corpore si ei frenũ nõ inposuerimꝰ
rectam possimꝰ incedere Este enim¬
nimie non solum aĩas sed etiã corpo
temperancici frangit stomachi forti-¬
tudo ner nõ et habundantiai sagumus
et coleraxum et plurime egritudiẽs
estarum largitate nascunt᷑ Sĩt enĩ
aĩe et corpori sut ista ꝯtraria uci
medela est utrisq temperantia ieiu¬
nii et si nõ ꝑ om̃e tempꝰ salum cus¬
iodicimꝰ sacratissimos diex ieumiorũ¬
et quantum possumus cum dei aduito¬
rio delicias mundi et ciborum opulenti¬
am fugiamus neqñ q̃d euertat deus
crutiati in flamina queramꝰ gultam
aque et nullum refrigerium ꝯsequam
uria uinũ enim deus adletitiam cordis

Expanded text:
semper caro nostra subjecta sit animae, et sicut ancilla famuletur dominae suae. Ne praebeamus vires illicitas corpori nostro, tamus ancillam, ne contemnat dominam da; ita corpora nostra jejuniis et orationibus sunt infrenanda. Nam quemadmodum aurigae, si frena laxaverint, per praecipitia ducuntur; ita et anima cum ipso corpore, si ei frenum non imposuerimus, rectam possimus incedere. nimiae non solum animas, sed etiam corpora temperantiam frangi stomachi fortitudo, necnon et abundantia sanguinis et cholerum et plurimae aegritudines escarum largitate contrahi. Sicut enim animae et corpori sunt ista contraria, ita medela est utrisque temperantia jejunii. Et si non per omne tempus, saltem sacratissimos dies jejuniorum, quantum possumus cum Dei adjutorio, delicias mundi et ciborum opulentiam fugiamus: ne quando, quod avertat Deus, cruciati in flamma, quaeramus guttam aquae, et nullum refrigerium consequauria . Vinum enim nobis Deus ad laetitiam cordis,
Abbreviated transcription (Latin):
et deus diuulgat opera eius et ꝓfert
medium mirifficatq facta illius et ex¬
altat et clarũ facit eum et in tempore
p̃cum suarum q̃d postulcit impetraxe
apud deum potest hec et his similia sola
humilitas optinet apud deum qr ip̃a est
essio ex delectabile tubile domĩ nr̃i ihũ ꝑ¬

Expanded text:
Et Deus divulgat opera ipsius, et profert in Et Deus divulgat opera ipsius, et profert in medium, mirificatque facta illius, et exaltat, et clarum facit eum, et in tempore precum suarum quod postulat impetrare apud Deum potest. Haec et his similia sola humilitas obtinet apud Deum; quia ipsa est sessio et delectabile cubile Domini nos
Abbreviated transcription (Latin):
tibi subiectos necessarium hũt lotũ ĩueni
ut contra sagiltas diciboli distant clipe¬
um humilitatis erigere. Superbus enĩ
licet habitu uilis sit gloriosus tm̃ uirtun¬
riosus et decorus uideat᷑ aspectu tñ apud
deũ operibus uilis est et uerbis et gestis
et iultu et incessu semꝑ eius dinostitur
suꝑbia et leuitas Cupit se semꝑ laudari
cib hom̃bus et bonis quibus alienꝯ est
p̃ditari se iult nõ se patit᷑ cuiq̃ subiectũ¬
esse sed semꝑ inter suos pares p̾marum
cupit tenere et in maiorem gradũ ascen¬
dere et q̃d meritis obtinere non potest
cidulando et detrcilendo iolt in nadere
Et sicut nauis absq gubernatore cũ iat-¬
tcit᷑ fluctibꝰ ita et suꝑbus leuis circum¬
fertur in stabilis ꝑ om̃es actus suos Hu-¬
milis ciũt ultimũ se iuditar et blando
poltu terram intuens coram deo enim̃es
aparens et cũ om̃ia fecerit dicit seriuis
in utilis sum et nichil se fecisse testatur

Expanded text:
tibi subjectos, necessarium hunc locum inveni, tibi subjectos, necessarium hunc locum inveni, ut contra sagittas diaboli discant clypeum humilitatis erigere. Superbus autemlicet habitu vilis sit, gloriosus tamen est virtutecorus et clarus videatur aspectu, tamen apud Deum operibus vilis est: et verbis et gestis, et vultu et incessu semper ejus dignoscitur superbia et levitas. Cupit se semper laudari ab hominibus, et bonis quibus alienus est praedicari se vult: non se patitur cuiquam esse subjectum, sed semper inter suos pares primatum cupit tenere, et in majorem gradum ascendere: et quod meritis obtinere non potest, adulando et detrahendo vult invadere. Et sicut navis est absque gubernatore cum jactatur fluctibus, ita et superbus levis circumfertur, instabilis per omnes actus suos. Humilis autem ultimum se judicat, et blando vultu intuens, coram Deo eminens apparet: et cum omnia fecerit, dicit, Servus inutilis sum, et nihil se fecisse testatur.
Abbreviated transcription (Latin):
saticibit᷑ ¶ Ideo fratex mi om̃ibus quĩ
domo tuci sũt p̃cipe ab hoc uitio tauere
¶elius est ut expauꝑtate sua pusillũ
tetbuat indigentibꝰ ꝙͣ multũ exm iusta
acquisicõe uniusquisꝙ iuxta qd habet por¬
rigat Tantum enim expetit᷑ ab imo qr
aipud deũ Et cicceptũ est ei qd fuerit fide¬
liter citquisilũ Sũt enim nõnulli qui di¬
ripientes alieria facere se simulant elemo¬
sinã et cum alios p̃mant ciliis se misereri
fingũt Si cuĩt exꝓprio labore dederint gra
omĩbus operibus sius hũiliter toram deo
cigant quitq̃d eis agendum sit quiai nõ
erit gratũ deo qͦtq̃d homo facit cũ suꝑbia
uirtutũ est. Nam çid regnũ celorũ quis¬
libet ueniẽt nisi phuilitatem ¶lulto¬
rũ cũit temporũ labores et orationes et
elemosme ieumia et ugilie si cũ suꝑ¬
bia finem habuerit ꝓnichilo ⁊eputc̃it
ciput deũ Acceptus est deo uir hũilis
semper deũ gustat Iam paulatim superi¬
us disseruus desuꝑbie malo sed ꝓpter

Expanded text:
aciat. Ideo, frater mi, omnibus qui in domo tua sunt praecipe ab hoc vitio cavere. Melius est enim, ut ex paupertate sua pusillum quis tribuat indigentibus, quam multum ex injusta acquisitione. Unusquisque juxta quod habet porrigat. Tantum enim expetitur ab unoquoque coram Deo, et acceptum est ei quod fuerit fideliter acquisitum. Sunt enim nonnulli, qui diripientes aliena facere se simulant eleemosynam: et cum alios premant, aliis se misereri fingunt. Si autem ex proprio labore dederint, graomnibus operibus suis humiliter coram Deo agant quidquid eis agendum sit: quia non erit gratum Deo quidquid homo facit cum superbiublimitas est: nec ad regnum coelorum quislibet veniet, nisi per humilitatem. Multorum autem temporum labores, et orationes, et eleemosynae, jejunia et vigiliae, si cum superbia finem habuerint, pro nihilo apud Deum computantur. Acceptus est Deo vir humilis, et in se Deum gestat. Jam paulatim superius disseruimus de superbiae malo; sed propter
Abbreviated transcription (Latin):
pus domĩ Nuando emĩ accipere debemꝰ
ante ad consessionem et penitentiam re¬
curere debemius et omẽs actus nostros
curiosius distutere et pct̃a obnoxia sũ
nobis senserimꝰ cito festinemꝰ ꝑ ꝯfessio¬
nem et ueram penitentiam abluere
nostro ercidere festinemꝰ nec uelimꝰ dicẽ
Cio insipientes quare nõ in telli¬
gamꝰ quici in ꝯspectu dei togitatões
nostre añq in opus ꝓcedant manifeste et
aperte sũt dicit enĩ psclmista Scrulans
corda et renes deus Et iterum doniiius
stit togitatoes hoim et alibi idẽ psaluist
in tellexisti cogitacões meas delonge semi¬
tam meam et fimitulũ meũ iuestigas¬
ti Ile queso ꝑmiltamꝰ in nobis cogĩta¬
coes prauas neq tamq̃ minima negle¬
gamo quia qui speruit minima paulali
defluit spernamꝰ morsu ferpentisne
uenenũ eiꝰ conspergał irorda nostra
qr ꝙͣuis uenenum uita spͥ ferpentis
tamen mors est hom̃is abscidamꝰ uir¬
gultum spinarum de agro tordis nr̃i

Expanded text:
pus Domini . Quando enim eum accipere debemus, ante ad confessionem et poenitentiam recurrere debemus, et omnes actus nostros curiosius discutere: et peccata nostra, si in nobis senserimus, cito festinemus per confessionem et veram poenitentiam abluere,nostro eradere festinemus. Ne velimus dicere:  insipientes! quare non intelligimus, quia in conspectu Domini cogitationes nostrae, antequam in opus procedant, manifestae et apertae sunt? Dicit enim Psalmista, Scrutans corda et renes Deus ; et iterum, Dominus scit cogitationes hominum . Et alibi idem psalmista, Intellexisti cogitationes meas de longe, semitam meam et funiculum meum investigasti . Ne quaeso, permittamus in nobis cogitationes pravas, neque tanquam minima negligamus; quia qui spernit minima, paulatim defluit . Non spernamus morsum serpentis, ne venenum ejus conspergatur in corda nostra: quia quamvis venenum vita sit serpentis, tamen mors est hominis. Abscindamus virgulta spinarum de agro cordis nostri,
Abbreviated transcription (Latin):
pir multũ iuzans non effugiet pectarum
net recedat plaga eius adomo detractio fo¬
nitacio est cñe Et psalmmsta detrahentẽ
secreto proximo suo hũc ꝑsequebar Wis¬
cordiam ut scilomon tecmit detestat᷑ do¬
minus dicens Quem deresteit᷑ ammĩci meci¬

Expanded text:
Vir multum jurans non effugiet peccatum, nec recedet plaga de domo ejus . Detractio, fornicatio est animae. Et Psalmista, Detrahentem secreto proximo suo, hunc persequebar . Discordiam, ut Salomon cecinit, detestatur Dominus, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
em̃ ciliemis a deo est effectus ꝓpter aucritiã
et ad extremũ de culmmĩe regali expulsus ab
miicis siuis ꝑemptus est Et de multis ml¬
ta dicere potuissem sed sapienti pauca suffi¬
tiũt dñs uero noster et saluator uoluit de
cordibus phariseorũ pecumarũ amorẽ exclu¬
dere sed quia erãt cupidissimi salutaria dñi
uerba deridebant Nam et illum diuitem
quẽ dñs aid regna telorũ ꝓuotauit amor
pecumarũ eum intrare nõ ꝑmisit Sed
et uide pectus auaricie exarsit ut dõminũ
cũctorũ bonorũ largitorem in mcims trçi¬
deret inpiorũ ¶ Iuarus enĩ uir inferno si
milis est infermis em̃ quantostũq deuo¬
rauerit mĩq dicit sufficit Sit et si om̃es

Expanded text:
enim alienus a Deo effectus est propter avaritiam: et ad extremum de culmine regali expulsus, ab inimicis suis peremptus est . Et de multis multa dicere potuissem, sed sapienti pauca sufficiunt. Dominus vero noster et Salvator voluit de cordibus Pharisaeorum pecuniarum amorem excludere: sed quia erant cupidissimi, salutaria Domini verba deridebant. Nam et illum divitem quem Dominus ad regna coelorum provocavit, amor pecuniarum eum intrare non permisit . Sed et Judae pectus avaritiae flamma exarsit, ut Dominum cunctorum bonorum largitorem, in manus traderet impiorum . Avarus enim vir inferno est similis. Infernus enim quantoscumque devora
Abbreviated transcription (Latin):
mens tuei Nemento te stare sub dei ron¬
spectibꝰ qui oculta cordis ꝑspitit er serreia
mentis tue nouit Nigilater ergo et assi¬
due assiste inconspectu dei intempore ora¬
toĩs ut in minentẽ diciboli temptationẽ
faciliꝰ possis effuge̾ Si emĩ cogitationes
huiꝰ scł̃i maile et sordide nurbant tor tuũ
et togũt illicilũ aliquid ꝓperrare ꝑ oroẽs

Expanded text:
 Memento enim te sub Dei stare conspectibus, qui occulta cordis perspicit, et secreta mentis tuae novit. Vigilanter ergo et assidue assiste in conspectu Dei in tempore orationis: ut imminentem diaboli tentationem facilius possis effugere. Si enim cogitationes hujus saeculi malae et sordidae turbant cor tuum, et cogunt illicitum aliquid pe
Abbreviated transcription (Latin):
et uẽbositatẽ taciturnitas moderara
tompestat Curiositatem studiũ sꝑreuo¬
le muigiliis in orombꝰ et elemosins de¬
uiter Ebrietate sobrietas domer ire et
surori mainsuetudo dñer. aeuitatẽ ma¬
tinittis regar Iururiã uera castias ex¬
cludat mundi cipiditatẽ dei et proxum
tonitas restenet᷑ Iaciontiã eit supbicã
tonculcet profunda hũiltas q homĩes
hũiliteis sanctis angelis sumles fecił¬

Expanded text:
erata compescat, curiositati studium spirituale in vigiliis et orationibus et eleemosynis succedat, ebrietatem sobrietas domet, irae et furori mansuetudo dominetur, levitatem maturitas regat, luxuriam vera castitas excludat, mundi cupiditatem Dei et proximi charitas refrenet, jactantiam et superbiam conculcet profunda humilitas: quia humilitas homines sanctis Angelis similes faci
Abbreviated transcription (Latin):
et reliquys iurtutibꝰ ꝑ quas in relligas
deũ cimare et eius p̃cepta seruare et cũ
extrema dies uenerit tibi angeli pacis te
suscipiãt et de potestate diaboli te eripiãł
et merearis ꝯfortio sanctorũ in becita req̃
ꝑfrui ex uitam eternã cũ om̃ibꝰ sanctis
possideꝰ Nam certissime scicis qr promissio
regni celorũ promissa est tibi sed iude ne cib

Expanded text:
irtutibus per quas intelligas Deum amare, et ejus praecepta servare: ut cum extrema dies tibi venerit, Angeli pacis te suscipiant, et de potestate diaboli eripiant, et merearis sanctorum consortio in beata requie perfrui, et vitam aeternam cum omnibus sanctis possidere. Nam certissime scis, quia possessio regni coelorum promissa est tibi; sed vide ne ab
Abbreviated transcription (Latin):
tonseruis tuis ut tibi dimiltant᷑ a domĩo
pãti tuei sic̃ eipãgeliũ p̃cipit Dmultite
et dimitter᷑ uobis date et dabit᷑ uobis
Et qͣlem cupis erga te esse deum talis esto
ip̃e conseruo tuo ẽt om̃e opus q̃dtumq
inchoaueris facẽ pmũ inuota deum et
grãis age ei et cũ consumaneris illud
similiter feit inuota deũ extoto corde tuo
et in uemies eũ Et rũ muenies eũ ne di¬
mittais eũ et comũgat᷑ mens tuci in amo

Expanded text:
a Domino peccata tua, sicut Evangelium praecipit: Dimittite, et dimittetur vobis; date, et dabitur vobis . Et qualem cupis erga te esse Deum, talis esto ipse conservo tuo. Et omne opus quodcumque inchoaveris facere, primum invoca Deum, et gratias ei age: et cum consummaveris illud, similiter fac. Invoca Deum ex toto corde tuo, et invenies eum: et cum inveneris, ne dimittas eum, ut c
Abbreviated transcription (Latin):
congratulcire ei et illiꝰ gaudiũ dicito Et
siquid aduersi patiet᷑ illiꝰ rristitciã ruc̃
deputa ne similato corde imq diligas ꝓr¬
dicĩ Qui em̃ amplectit᷑ pacẽ in meritis
pax est et in pace requieste iult Dirum
aũt inuidũ iracundũ detractorẽ men¬
dacẽ superbũ om̃ibꝰ modis execrat᷑ deꝰ
Inuidus ciũt uir similis est noui q̃ iactat¬
cifluctibꝰ maris ĩ ꝑturbacõe est semper
ut lupus capax in saint in auiter ĩmise¬
ria detiner᷑ et tabescens ad nichilũ redigͥ
semꝑ furore plenus partiteps demoniorũ
iffitit᷑ Nomo pacifficꝰ secinã possidet mẽ¬
tem Totus est aib angelorũ eignme mum¬
tus et fructu iocunditatis repletꝰ gaudẽs
et delectans in dño omia eius in pcice
uersant᷑ Iax distordiã fugat secreta mẽ¬
tis sue illummĩat consortiũ angelorũ me

Expanded text:
congratulare ei, et illius gaudium tuum ducito: et congratulare ei, et illius gaudium tuum ducito: et si aliquid adversum patitur, illius tristitiam tuam deputa. Ne simulato corde unquam diligas pr Qui enim amplectitur pacem, in mentis pax est, et in pace requiescere vult. Virum autem iracundum, invidum, detractorem, mendacem, superbum omnibus modis execratus Deus. Invidus autem vir similis est navi, quae jactatur fluctibus maris: in perturbatione est semper: ut lupus rapax insanit inaniter: in miseria detinetur, et tabescens ad nihilum redigitur: semper furore plenus particeps daemoniorum efficitur. Homo pacificus securam possidet mentem: totus est ab angelorum agmine munitus, et fructu jucunditatis repletus, gaudens et delectans in Domino. Omnia ejus in pace versantur. Discordiam fugat: secreta mentis suae illuminat. Consortium ang
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ster nichil querit a nobis nisi ut diliganus
eũ et aiãs nostras et corpora nostra inpollu¬
ta ei seruemꝰ ut ille semꝑ in nobis babitet
et nos in illo ꝑmanecimꝰ Ilon eni postu¬
lat a nobis aurũ et argentũ neq pallici nͭ
estẽ cupit ¶Iccedamꝰ ergo ad eũ ut uilã
eteruam li abecimꝰ habeamꝰ in nobis di¬
leciõnẽ dei et proxii qr qui diligit ꝓr¬
iniũ legem implebit Nui aũt etrario odit
honicida est Qui diligit frem̃ suũ intram¬
quillitcite est cor eus Fratrẽ uero odiens
tempestate circundatꝰ est uir mitis benig¬
nus eciã si patit᷑ meilai ꝓnithilo ducĩt
imo contumelicã arbritrat᷑ ILui taritcite
plenus est tranquille aĩo et serenssimo uol¬
tu ꝓrocedit Dix odio plemis c̃bulcit iratũdꝰ:
u aũt frater karissime ne mouecis cui¬
sed qd̃ illi placitũ sit fecias Quod tibi nõ
uis fieri nec ꝓximo tuo cupicis euenire
Fi eũ uideris inbonis actibꝰ ꝯuersantem

Expanded text:
praestet, nihil quaerit a nobis, nisi ut diligamus praestet, nihil quaerit a nobis, nisi ut diligamus eum, et animas nostras et corpora impolluta ei servemus, ut ille in nobis semper habitet, et nos in illo permaneamus. Non enim postulat a nobis aurum, neque argentum, neque pallia, neque nvidus. Accedamus ergo ad eum ut vitam aeternam habeamus. Habeamus in nobis dilectionem Dei et proximi: quia qui diligit primum, legem implevit; qui autem e contrario odit, homicida est . Qui diligit fratrem suum, in tranquillitate est cor ejus: fratrem vero odiens, tempestate circumdatus est. Vir mitis et benignus, etiamsi patitur mala, pro nihilo ducit: imo, contumeliam arbitratur. Qui charitate plenus est, tranquillo animo et serenissimo vultu procedit: vir odio plenus ambulat iracundus. Tu autem, frater charissime, ne moveas cuised quod illi placitum sit facias. Quod tibi non vis fieri, ne proximo tuo cupias evenire . Si eum videris in bonis actibus conversantem,
Abbreviated transcription (Latin):
tũ nr̃orũ obsequiũ tiria nõs fuit eus ẽ
sua ꝓuidentiai parentes nobis p̃pardunt qrũ
obsequio nutriẽm᷑ et ubera mrĩs lacłe re¬
pleuit unde mitrirem᷑ Ergo magis oĩbo
diligamꝰ redẽptorẽ nostru qui et nos et
parentes nostros ꝓpriis maibꝰ finxil et ciuta
tera diligere si tñ anede nos ad fexunti¬
net sepulturci nobis allis deber᷑ ¶ ristus diligen¬
dus est super parentes nostros quia nõ nobis
rribiũt paxentes ea q̃ xp̃ris Ipse enĩ dixit ĩ
eioangelio Nui amar palrẽ cut matrẽ aut¬
filios cuit agros plusq me nõ ẽ me dignus
uanto quibq eũ plus amat tanto felitior
et beatior efficiet᷑ In tmĩ enĩ nos amauit ꝙ etꝭ
mori pronobis dignatus est et manus eiug
q̃ uirtutes plurimas façiebã clanis ꝓnr̃a
redempcõe affixe sunt Et ori mellisluo qͦ
salutaris doctrina ꝓfluxit fel ꝓpotu impii
porrexexũt et qui nenne lesit cesus est Et
eternã donaret et tũ nobis tñtã bñficia

Expanded text:
 ejus est sua providentia parentes nobis praeparavit, quorum obsequio nutriremur, et ubera matris lacte implevit, unde nutriremur. Ergo magis omnibus diligamus Redemptorem nostrum, qui et nos et parentes nostros propriis manibus finxit; et cuncta cera diligere, si tamen accedere nos ad servitinec sepultura a nobis illis debetur . Christus diligendus est super parentes nostros; quia non nobis tribuunt parentes ea quae Christus. Ipse enim dixit in Evangelio, Qui amat pafilios aut agros plusquam me, non est me dignus . Quanto quisque eum plus amat, tanto felicior et beatior efficietur. In tantum enim nos amavit, ut etiam pro nobis mori dignatus sit; et manus ejus quae virtutes plurimas faciebant, clavis pro nostra redemptione affixae sunt; et ori mellifluo, quo salutaris doctrina profluxit, fel pro cibo impii porrexerunt; et qui neminem laesit, caesus est; etaeternam donaret. Et cum nobis tanta beneficia
Abbreviated transcription (Latin):
mimitũ tuũ lanteas et sagiltas emittid
ille ꝯtra inimitũ suũ huilitatẽ et salu¬
bria uerba dixigere studet Tu donet pug¬
nam ꝑficicis arma atemetipso nõ ꝓiris
ne ab ad uersario iolnareris ille mĩq
deber esse mermis qr ille hostis to calli¬
dior Tuns uero hostis ad tempꝯ dimitcil
illius uero hostis q diu incorpore ꝯsistit
tũ illo pugnare nõ cessat Tua arma
laboriosci et grania sũt ad portandum
illius uero arma suania et lema sũt
Tu ꝓlabore terreno terremiꝰ acipis do
larũ brathia detorcis ille uirtutũ orna¬
menta anme sue a xp̃o decorẽ arcipit¬
Sẽper em̃ celeste domĩ axp̃o expectat qui tͦ¬
renã huiꝰ scli pompam ꝓitit ¶ Ie nobis si
iugũ xp̃i suane a nobis exꝑellimꝰ et qͥdqͣt
graue et onerosum est ame sue supponimꝰ
cid portandũ et dum diligimꝰ peritulũ
consideremꝰ quis est qui nos p̃cioso fag¬
me redemit et quid ei debeamꝰ qui nos

Expanded text:
imicum tuum lanceas et sagittas emittis; imicum tuum lanceas et sagittas emittis; ille contra inimicum suum humilitatem et salubria verba dirigere studet. Tu donec pugnam perficias, arma a temetipso non projicis, ne ab adversario vulnereris; ille nunquam debet esse inermis, quia illius hostis tuo est callidior. Tuus hostis ad tempus dimicat; illius vero hostis quamdiu in corpore consistit, cum illo pugnare non cessat. Tua arma laboriosa et gravia sunt ad portandum; illius vero arma suavis ac levia sunt. Tu pro labore terreno terrenum accipis dolarum brachia decoraris; ille virtutum ornamenta animae suae a Christo decorem accipitSemper enim coeleste donum a Christo exspectat, qui terrenam hujus saeculi pompam projicit. Vae nobis, si jugum Christi suave a nobis repellimus, et quidquid grave ac onerosum est animae nostrae supponamus nos ad portandum; et dum diligimus periculum, consideremus quis est qui nos pretioso sanguine redemit, et quid ei debeamus, qui nos
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ xii legiones angelorum Et adultimũ
tar᷑ ¶ristus cum huilitate ad celos eleuct᷑:
deo frater Rarissinie paucos tibi diabolite
docere quomõ uel qualiter hos euadant
at ꝑhulitarẽ regna celorũ possideant Et
nos si uolumꝰ ꝓficere nostri cectanimis
tursum et ad ẽternã beatitudine ꝑueni¬
re taueamꝰ in pͥmis cupiditatẽ malã
et superbiem diabolitã et cũ gnuĩ hũilita¬
frater mi amimã ruã ad eiugilãdũ excita
et nullus eã p̃grauet sompnꝰ Miles
terrenꝰ quotumq loco miltit᷑ parcitus
ac prompiꝰ est neq se uxoris aut filiorũ
gr̃a exrusare poterit multomagis miles
iuẽ redemil Tu miles terremis contra
hostem uisibilem ꝑgis ad pugnam Ille
uero hostis inuisibilis cottidie dinintire nõ
tessat Tn contra corpora mimici tui pug¬
nare detertas armis utens carnalibꝰ Ille
uero ad uersus est dicibolũ colluctatio cũ
gestas incapite sed illius galea est xpñs
Tu ne roluerareris lorita indutꝰ es sed ille

Expanded text:
ut ad ultimum tatur, Christus cum humilitate ad coelos elevatur. Ideo, fratres charissimi, paucos vobis diabolicae docere, quomodo vel qualiter hos evadant, atque per humilitatem regna coelorum possideant. Et nos si volumus perficere nostri certaminis cursum, et ad aeternam beatitudinem pervenire; caveamus imprimis cupiditatem malam, et superbifrater mi, animam tuam ad evigilandum excita, et nullus eam praegravet somnus. Miles terrenus quocumque loco mittitur, paratus ac promptus est, neque se uxoris aut filiorum gratia excusare poterit: multo magis miles uine suo redemit. Tu miles terrenus contra hostem visibilem pergis ad pugnam; cum illo vero hostis invisibilis quotidie dimicare non cessat. Tu contra corpora inimici tui pugnare decertas, armis utens carnalibus; illius vero adversus diabolum est colluctatio cum gestas in capite; sed illius galea Christus est. Tu ne vulnereris, loricam indutus es; sed ille,
Abbreviated transcription (Latin):
sa arbitreris p̃cepta dei aut qͣsi ame edi¬
ta dũ exfonte saluatoris nostri sũt ema¬
nantia ne frangat aniãm tuã ulla ad¬
uersitas uel ꝓsperitas mundi a piceptis
at mandatis dei et acaritate q̃ est in
est mĩe tue diligẽ deũ et odire illa que

Expanded text:
sa arbitreris Dei praecepta, aut quasi a me edita, dum ex fonte Salvatoris nostri sunt emanata. Ne frangat animam tuam ulla adversitas vel prosperitas mundi a praeceptis et a mandatis Dei, et a charitate quae est in est animae t
Abbreviated transcription (Latin):
exmaniuit se prĩ factꝰ obediens usq
ad mortem Dicibosus ꝑ superbiamꝰ
et cupiduatem dicit Snꝑ cistrci celi
exaltaibo soliũ meũ Cxistus cũ buma¬
litente dicit discite cime quia nulis sumer
cimlis torde Diabolus superbus et tu¬
pudus per phcrcionẽ loquit ditens nes¬
tio dominũ et isrchel nõ dimulloeri
¶ristus tum hũlitare ditit ¶ dixero

Expanded text:
avit se, Patri factus obediens usque ad mortem . Diabolus per superbiam et cupiditatem dicit, Supra astra Dei exaltabo solium meum : Christus cum humilitate dicit, Discite a me, quia mitis sum et humilis corde . Diabolus cupidus et superbus per Pharaonem loquitur, dicens, Nescio Dominum, et Israel non dimittam : Christ
Abbreviated transcription (Latin):
quo eiꝰ p̃cepta ꝯtempnimꝰ et hot mpula
res alia ꝑfixadẽt honũ insi fuperbia
Porro superbia et cupiditas intm̃ unũ est
malũ ut nec suꝑbus sine cupiditate nec
iuꝑbia namq nascũt᷑ hereses scismata
derractioẽs inuidie ire rixe dissensiones
et tetera huiꝰͦͥ que dinumerare ꝑ sin¬
gula longum est Cupiditas quoq fai-¬
cit hoĩes gulosos intemperantes ebri-¬
osos auidos rapaces fornicarios aid¬
ulteros scupratores incestos flaginiosos
et alici in mimerabilici ꝑ que dicibolꝰ
gems huanũ p̃cipiiare solet ꝑ suꝑ¬

Expanded text:
quo ejus praecepta contemnimus: et hoc nulla res alia persuadet homini nisi superbia. Porro superbia et cupiditas in tantum unum est malum, ut nec superbia sine cupiditate, nec superbia namque nascuntur haereses, schismata, detractiones, invidiae, iet caetera hujusmodi, quae dinumerare per singula longum est. Cupiditas quoque facit homines gulosos, intemperantes, ebriosos, avidos, rapaces, fornicarios, adulteros, stupratores, incestos, flagitiosos, et alia innumerabilia, per quae diabolus genus humanum praecipitare solet.
Abbreviated transcription (Latin):
cupidus dicit Sicut colligunt ocia q
derelutci sũ sit uriersam teeran rerro
congregaua et nõ fuit qui mouel pennã
et aperiret os an garrieet Eristus elun
hũilitate dicit Similis factus sum pellita¬
no solitario iuugilam et factus sum fitus
passer solitarnis intecto Wicibolus ꝑsuꝑ¬
biam et tupiditcitẽ dicit Ex sutam uestigio

Expanded text:
t colliguntur ova quae derelicta sunt, sic universam terram ego congregavi, et non fuit qui moveret pennam, et aperiret os atque ganniret : Christus cum humilitate dicit, Similis factus sum pelicano solitario. Vigilavi, et factus sum sicut passer solitarius in tecto . Diabolus per superbiam et cupiditatem dici
Abbreviated transcription (Latin):
amorẽ et dulcedĩem regni celestis amcritu¬
dinẽ et timorẽ gehennẽ ad nincies Et de
torũ salute solicitꝰ ac ꝑuigil existas qr
qr ꝓ om̃ibꝰ tibi subiectis qui in domo tua
impera siade eis ut caueãt sibi a suꝑ¬
bia a detractione aib ebrietate ciform taiõe
ci luxurici a ira ai periuzio a cupiditeite
q̃ est radix om̃ malorũ Cupidus em̃ uir¬

Expanded text:
edinem regni coelestis, amaritudinem et timorem gehennae annunties, et de eorum salute sollicitus ac vigil existas: quia pro omnibus tibi subjectis, qui in domo tua impera, suade eis, ut caveant se a superbia, a detractione, ab ebrietate, a fornicatione, a luxuria, ab ira, a perjurio, a cupiditate, quae est radix omnium malorum. CAPUT XXX. U
Abbreviated transcription (Latin):
uolt et qñ uolt et ubi ilt Manducct
ar bibit qñ wult et quam diu uoli Nidet
et iocat᷑ qñ irlt turpiler inter quos ult
et qñ irlt Nostremo quidq̃d naribꝰ su¬
aue est querit quidq̃d pactu blandum
quidqͥd oculis delectabile qdquid corpo
uestimẽtis pulchexrimis et equitibꝰ
sit uiuit non scom̃ deum sed carnalit
iuit et deleciat᷑ et omia desideric car¬
nis sue ꝑficit sit uolt et quando ult

Expanded text:
 et cui vult, et ubi vult; manducat ac bibit quando vult, et quantum vult; ridet et jocatur turpiter inter quos vult, et quando vult. Postremo quidquid naribus suave est, quaerit; quidquid tactu blandum, quidquid oculis delectabile, quidquid corporvestimentis pulcherrimis et equitibus et sic non secundum Deum, sed carnaliter vivit et delectatur: et omnia desideria carnis suae perficit sicut vult, et quando vult
Abbreviated transcription (Latin):
morit᷑ ptło sed suo Qud est pcĩo mori
misi opera malignci in nobis dampnare
et hoc mircbile seculũ spernere ut sicut
homo mortuus tarne insepulchro nuilli
de trahit nenũ uiolento existit nemiez
bonis nõ in sultat incilis nõ luxurie
taruis feruit non bibendo magis ac ma¬
gis inse sitim cicendit nõ ody flãma
in airdestit nõ potentes euit diuites¬

Expanded text:
mori peccato. Quid est peccato mori, nisi opera maligna in nobis damnare, et hoc miserabile saeculum fugere? Ut sicut homo mortuus in sepulcro carne, nulli detrahit, nemini violentus existit, neminem bonis, non insultat malis, non luxuriae carnis servit, non bibendo magis ac magis in se sitim accendit, non odiorum flamma inardescit, non potentibus ac divit