comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
adidẽ tẽpus p̃didet siue alius utrisq insit modus: siueł ad alias partes. uel
adaliquid aliu dreferantur : ueras utrasq: ee contingit. A grenĩ. Equi uocũ
sulnectũ sumat affirmatio dicatq Cato utice seꝑemit. neg&q negatio
catose utice nonꝑemit. Hic igitur utrȩq sunt uerȩ qm̃ cato equi uocũ est
namque cato pretorius utice sibi manꝰ intalit. cato uͦ censorius minime Itẽ
ꝓponitur affirmatio hmͦ. Nocte luc& negatiorespondeat. nocte non
tate utrȩq ꝑmaneant. Affirmationãq: cũ dicit nocto : lunȩ loquitur lucem
illa uͦ cũ negat. desolis luax significat. Hic igitur aequiuo cũ p̃dicatũ. utras
alius neg& socrates non sed & ut ry̧q: uerȩ eẽ queunt. siad diũ¬
sa tempora referant᷑. Potost enĩ nunc quidẽ socrates sedere. aliouͦ tempẽ
non sedere Rursussiquis humani oculi colorẽ nirũ eẽ confirin&

Expanded text:
ad idem tempus procedant, sive alius utrisque insit modus, sive ad alias partes vel ad aliquid aliud referantur, veras utrasque esse contingit. Age enim aequivocum terminum sumat affirmatio, dicatque, Cato Uticae se peremit, negetque negatio, Cato se Uticae non peremit. Hic igitur utraeque sunt verae, quoniam Cato aequivocum est. Namque Cato praetorius Uticae sibi manus intulit, Cato vero censorius minime. Item proponatur affirmativa hoc modo, Nocte lucet, negatio respondeat, Nocte non ue in veritate permaneant. Affirmatio namque cum dicit lucere nocte, lunae loquitur lucem. Illa vero cum negat, de solis luce significat. Hic igitur aequivocum praedicatum utrasalius neget, Socrates non sedet, utraeque verae esse queunt, si ad diversa tempora referantur. Potest enim nunc quidem Socrates sedere, alio vero tempore non sedere. Rursus si quis humani oculi colorem nigrum esse confir
Abbreviated transcription (Latin):
mod ꝓpositiones : Aliȩuꝰ quȩ participant. Participantiũ aliȩ sunt quȩ utroq: terminopar¬
ticipant : aliȩ quȩ altero. Et altero tmino participant tribus modis. utroquͦ duobus
Ostendamͦ ergo exẽplis qͦmͦ alterutro tribus modis participant. Cõmunis enĩ t̃minus
est cũ in una subiectussit. in altera p̃dicetur. ut est. onis hõ animal . &. ome animal ani¬
matũ. In pͥore enĩ ꝓpositione anunal p̃dicat᷑ ad hominẽ : in posteriore p̃dicatur ad a¬
nix candida. om̃is margarita candida. Et enĩ in prima & scđa ꝓpositione candi¬
da p̃dicatur. in prima ad niuẽ : in scđa ad margaritã : & hic est scđs modus alte¬
rotermino participantiũ. Tertius uͦ modusest. quotiens in utrisqꝓpositionibus
& a diusticiã & adbonũ. uirtus subiectũ est. Sunt ergoparticipantes ad alterũ mo
ternunũ
dũ iNtribus modisut  in una cõmunis terminus p̃dicatur. in alia subiectꝰ

Expanded text:
. Participantium aliae sunt quae in utroque termino participant, aliae quae in altero, et quae altero termino participant tribus modis, utroque vero duobus. Ostendamus ergo exemplis quomodo altero tribus modis participant. Communis enim terminus est, cum in una subiectus sit, in altera praedicatus, ut est omnis homo animal est, et omne animal animatum. In priore enim propositione animal praedicatur ad hominem, in posteriore praedicatur ad anix candida, et omnis margarita candida. Etenim in prima et secunda propositione candida praedicatur, in prima ad nivem, in secunda ad margaritam. Et est hic secundus modus altero termino participantium. Tertius vero modus est, quoties in utrisque propositionim ad iustum et ad bonum virtus subiectum est. Sunt igitur participantes alterum terminum his tribus modis, aut cum in una communis termin
Abbreviated transcription (Latin):
Aut abandat & super est sabieo. ał ȩquatur. Minus aut̃ p̃dicatiuũ a subiecto nũquã¬
ens genꝰ aliquod dealiqͦ sp̃dicatur. ut sidicas. onĩis homo anunalest: non enĩ potes conuor¬
tere ut dicas. omẽ animal hõ ẽ. quia animal ab hoẽ plusest & abundat. Aequat᷑ aut̃
p̃dicatuiũ subiecto. quociens ꝓpͥũ quoͥddã ciupiã p̃dicatur ut om̃is hõ risibile. Potes
conuertere omẽ risibilelõ. Ut aut̃ minus sit id qđ p̃dicatur ab eo qđ subectũ est nequid¬
fieri. Dicitur etiã p̃cedere p̃dicatiuũ. sequi quod subiectũ est. Idonior est p̃dicatio
constituere p̃dicationẽ quã id quod subiectũ ost: Simpliciũ enĩ ꝓpositionũ aliȩ st̃

Expanded text:
aut abundat et superest subiecto, aut aequatur. Minus autem praedicatum a subiecto nunquaies genus aliquod de aliquo praedicatur, ut si dicas, omnis homo animal est. Non enim potes convertere, ut dicas, omne animal homo est, quia animal ab homine plus est et abundat. Aequatur autem praedicatum subiecto quoties proprium quoddam cuipiam praedicatur, ut omnis homo risibile est, potes convertere, omne risibile homo est; ut autem minus sit id quod praedicatur, fieri nequit. Dicitur etiam praecedere praedicatum, sequi quod subiectum est. Idonior est enim praedicatio constituere propositionem, quam id quod subiectum est. Simplicium autem propositionum aliae s
Abbreviated transcription (Latin):
alicui ad eẽ uel non ad eẽ. quod aliqͥ ad sit. aut minime. Neinhis explicandis di¬
utius laboremus si priores resolutorii. uel topica diligentis ingeniũ litteris in

Expanded text:
alicui adesse vel non adesse quod aliis adsit aut minime. Nec in his explicandis dialicui adesse vel non adesse quod aliis adsit aut minime. Nec in his explicandis diutius laborabimus, si priores resolutorii vel Topica Aristotelis diligentis an
Abbreviated transcription (Latin):
id quodei oppositum est adimpossibile aliquid in conueniensq: perducitur. Itaq:
qm̃ ex ipsare dequaquȩritur fueri syllogis mussol&. quasi ab ipsis locus est ductus
Qm̃ uero non ineo perman& sed ad oppositũ redit : quasi extrinsecus sumitur : id¬
arcoigitur hic adiuisione locus inter utrũq medius collocatur. At uero hi quiex
particione sumuntur. multiplici fiunt modo. Aliquocies enĩ quȩ diuiduntur si
mul eẽ possunt. ut si uocẽ insignificationes diuidam. om̃s simul eẽ possunt. ue¬
luti cũ dicimus amplector. aut actionẽ significat aut passionẽ. utrũq simulsi
gnisicare potest: Aliquociens uelut innegationis modo quȩ duuduntur simuleẽ
non possunt ut aut sanus est aut eger. Eit aut̃ ratiocinatio in priore quidem mo¬
do diuisionis tũ quia omnibus ad est quod quȩritur uel non ad est. tũ uero idcirco

Expanded text:
ad quod ei oppositum est, ad impossibile aliquid inconveniensque perducit. Itaque ad quod ei oppositum est, ad impossibile aliquid inconveniensque perducit. Itaque quoniam ex ipsa re de qua quaeritur, fieri syllogismus solet, et quasi ab ipsis locus est ductus: quoniam vero non in eo permanet, sed ad 577 positum redit, quasi extrinsecus sumitur: idcirco igitur hic a divisione locus inter utrumque medius collocatur. At vero hi qui ex partitione sumuntur, multiplici fiunt modo. Aliquotiens enim quae dimul esse possunt; ut si uocem in significationes diuidamus, omnes simul esse possunt, ueluti cum dicimus 'amplector', aut actionem signignificare potest. Aliquotiens velut in negationis modo, quae dividuntur simul esse non possunt, ut aut sanus est aut aeger. Fit autem ratiocinatio in priore quidem modo divisionis, tum quia omnibus adest quod quaeritur vel non adest, tum vero idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
fuit tempus : sed fuisse significatio est temporis. Fuit igitur tẽpus quando non fu¬
it tempus: quod fieri non potest. Nonigitur est ullũ principiũ tẽporis
Posito nãq: ut abullo principio coeperit. in conconueniens quĩdȩmat¬
que impossibile contigit fuisse tempus quando non fuerit tempus : Redi¬
tur nab ad alteram partẽ quod origine creat. Sed hȩc quȩ exnegatione di¬
uisio est cũ per eamquȩ lib& argumenta sumuntur nequit fieri ut utrũq sit
quod affirmatione & negatione diuiditur. Itaq: sublato uno alterũ ma¬
n&. positoq altera reliquũ tollitur: uocaturq: hic adiuisione locus medius
inter eos qui ab ipsis duci solent atq eos qui extrinsecus adsumuntur. Cũ
enim quȩritur anulla temporis sit origo sumit quidẽ eẽ originem & exea
per propriã consequentiã reipsa quȩ quȩritur fit impossibilitatis & mendacu
syllogismus Quo concluso reditur adprius quod uerũ eẽ nec esse est. Si quidẽ

Expanded text:
fuit tempus, sed fuisse significatio est temporis; fuit igitur tempus, quando non fit tempus: quod fieri non potest; non igitur est ullum temporis principium positum. Namque, ut ab ullo principio coeperit, inconveniens quiddam atque impossibile contingit fuisse tempus, quando non fuerit tempus. Reditur igitur ad alteram partem, quod origine careat; sed haec quae ex negatione divisio est, cum per eam quaelibet argumenta sumuntur, nequit fieri ut utrumque sit, quod affirmatione et negatione dividitur: itaque sublato uno, alterum manet; positoque altero reliquum tollitur; vocaturque hic a divisione locus, medius inter eos qui ab ipsis duci solent, atque eos qui extrinsecus assumuntur. Cum enim quaeritur an ulla temporis sit origo, sumit quidem esse originem; et ex eo per propriam consequentiam a re ipsa, quae quaeritur, fit impossibilitatis et mendacii syllogismus; quo concluso reditur ad prius, quod verum esse necesse est; siquidem
Abbreviated transcription (Latin):
ria suꝑiori. sed eiusdẽ tlissimile & simile inue¬
nire Eiuis gnͣris haecst̾. Non quẽ ad modũ qđ mu¬
lieridebeas. recte ipsimulieri sine tutore aut¬
auctore soluas. Itẽ qđ pupillo aut pupillae debeas.
recte possis eodẽ mͦ soluere

Expanded text:
ia superiori; sed est eiusdem dissimile et simile invenire. Eius generis haec sunt: Non, quem ad modum quod mulieri debeas, recte ipsi mulieri sine tutore auctore solvas, item, quod pupillo aut pupillae debeas, recte possis eodem modo solvere
Abbreviated transcription (Latin):
laris negatio sibupsi conuertitur. Nãsiquis dicat quidã hõ grãmaticus non est:
ueraẽ. Siuͦ conuertat quidã grã maticus hõ ñ est falsaẽ. Om̃is enĩ grãmatic hõ est
Nepetendũ est igitur acapite quo dcũ quattuor ꝓpositionessint. affirmatio uni¬
uersalis negatio uniuersalis. Asfrmatio particularis. negatio particularis. Parti¬
cularis affirmatio & uniuersalis negatio q̃ contraiacentes sunt sibi ipsis conuer¬
tipossunt. Un uiersalis uero affirmatio. & particularis negatio q̃ & ipsȩ contra¬
iacentes sunt : nũꝗ possunt sibi ipsis conuerti. Nec hoc nosꝑturb& qđ q̃dã uniuer¬

Expanded text:
laris negatio sibi ipsi convertitur. Nam si quis dicat, quidam homo grammaticus non est, vera est; si vero convertat, quidam grammaticus homo non est, falsa est: omnis enim grammaticus homo est. Repetendum est igitur a capite quod cum quatuor propositiones sint, affirmatio universalis, negatio universalis, affirmatio particularis, negatio particularis, particularis affirmatio, et universalis negatio quae contraiacentes sunt, sibi ipsis converti possunt. Vniversalis vero affirmatio et particularis negatio, quae ipsae contraiacentes sunt, nunquam possunt sibi ipsis converti. Nec hoc nos turbet quod quae
Abbreviated transcription (Latin):
saẽ. Quoddã risibile ñ est hõ. & h̃ quoq: falsa est. Ergo uidetur posse uniuersales af¬
firmationes & particulares negationes posse conuerti. Et conuertuntur qui¬
dẽ sed non uniuersaliter. Generaliter aut̃ dicoꝓpositio nesposse conuera quo¬
ens uniuersalit id est in omĩb: conuertuntur. Istȩ aut̃ in c
priũ uelut ad subiectã p̃dic&. potest conuertere . Naquia risibile ꝓpriũ ẽ hoĩs :
sip̃dices risibile. & subicias hominẽ. ut ẽ. om̃is hõ risibile ẽ. potes iterũ risibi¬

Expanded text:
rsales affirmationes et particulares negationes converti, et convertuntur quidem, sed non universaliter. Generaliter autem dico propositiones posse converti, quoties universaliter, id est in omnibus convertuntur. Istae autem in dproprium velut ad subiectum praedicet, potest convertere. Nam quia risibile proprium est homini, si praedices risibile, et subiicias hominem, ut est omnis homo risibile est, potes iterum subi
Abbreviated transcription (Latin):
cũ & maximas ꝓpositiones & eoꝵ differentias c̃tinen¬
tes cõmuni nomine appellaiuimꝰ locos Nãmaximae
ꝓpositiones lic& eo ipso qđ maximae sint includant
caeteras ⁊ uocent᷑ loci. tam̃qr st̃ notissime. posst̾ reb
dubiis ẽẽ argum̃tũ Iureigͥ earũ differentiae loci

Expanded text:
cum et maximas propositiones, et earum differentias continentes communi nomine appellavimus locos. Nam maximae propositiones, licet eo ipso quo maximae sint includant caeteras et vocentur loci, tamen quia sunt notissimae possunt rebus dubiis esse argumenta. Jure igitur earum diffe
Abbreviated transcription (Latin):
ex nota. ex affectis Vnꝰ qͥsq i hoꝵ locoꝵ pͥmiloci in¬
tegrũ uidet᷑ ferre uocabulũ Nã ut hominẽ ani¬
mal dicimꝰ itẽq equũ atq bouẽ animalia nuncu¬
pamꝰ sic is locꝰqͥextoto ẽ in ipso eẽ dicit᷑. itẽq qͥ ex
partib ac nota. atq ex affectis in ipsostꝰ Sedechis
sint fieri nequit¬
Sedadidtotũ dequo disserit᷑. tũ definitio ad inb&ur¬
quae quasi inuolutũ euoluit id deqͦquaerit᷑ Eius¬
aut̃ argum̃ti talis formula lusciuile aqͥtas
c̃stituta his qͥeius dẽ ciuitatis st̃. ad ressuas obtinen¬
das Eiꝰ aut̃ aeqͥtatis ut ilis cognitio ẽ. Vt lisergo
est iuris ciuilis scientia

Expanded text:
mi loci integrum videtur ferre vocabulum, nam ut hominem animal dicimus, itemque equum atque bovem animalia nuncupamus, sic is locus qui ex toto est in ipso esse dicitur, itemque qui ex partibus ac nota, atque ex affectis in ipso sunt. Sed exsint, fieri nequitSed ad id totum de quo disseritur, cum definitio adhibetur, quasi involutum evolvit id de quo quaeritur. Ejus argumenti talis est formula: Ius civile est aequitas constituta eis qui eiusdem civitatis sunt ad res suas obtinendas; eius autem aequitatis utilis cognitio est; utilis ergo est iuris civilis scientia
Abbreviated transcription (Latin):
Magis oport& eẽ animalis definitionẽ. quod naturaliter uiuat. quod ex se
moueri possit. Non est aũt hȩc defintao animalos quod naturaliter uiuat. nec
ea quidem quȩ minus uidȩtur essedestrutio. quod ex senoueri possit ani¬
malis definitio eẽ putanda est Quȩstio de definitione. Pgopositio maxi

Expanded text:
magis oportet animalis diffinitionem esse quod naturaliter vivat quam quod ex se moveri possit; non est autem haec diffinitio animalis quod naturaliter vivat; nec ea quidem igitur quae minus videtur esse, quod ex se moveri possit, animalis diffinitio putanda est. Q
Abbreviated transcription (Latin):
pauciores hiloci et̃ de prelienduntur qui in disferentis positisunt : quã ꝓpo¬
sitiones ipsȩ quarũ sunt differentiȩ. Omnia enĩ quȩ uniuuer saliorasunit . pau¬
ciora semper esse contingit. & idõ facile subscientiã ee contingit. Quorum

Expanded text:
in differentiis positi sunt, quam propositiones ipsae quarum sunt differentiae. Omnia enim quae universaliora sunt, pauciora semper esse contingit. Et ideo facile sub scientiam cadere possunt, quorum
Abbreviated transcription (Latin):
Porro aut̃ qm̃ in ꝑturbationib: st confusa iudicra
neq palit̃ id qđ fugiendũ saȩpe app&unt ꝑtur¬
bationes. nisi obcȩcato obscuratoq uiditio Qđuͦ
fit animi confusione scepetale ẽ ut noll& amisisse
qͥfecit. euenit ut ñ int̃uoluntarias. s int̃ignora¬
tas uł necessarias causas animoꝵ ꝑturbatiosit in¬
tantũ uͦ qͥ ꝑ turbatus. auera discretione discedit
ut inieã possitsaepe rectabene c̃sulentiũ am moni¬
tionereduci Qfit ut animoꝵ ꝑturbatio iuire
a causis uoluntarus segreg&. & aut inignoratione
aut innecessitate ponat᷑ Nã qđ ait tam̃ im̃t tantos
motꝰ ut ea quȩ uoluntariast᷑ aut necessaria in¬
terdũ aut certe ignorata uideant᷑. it a intelli
gendũ qmom̃is animi passio uidiciũ conturbat
c̃fundit uͦ restã discretionẽ si acriorfuerit quã
utrationis retinaculis tẽper&. & fit quaedã ex
ꝑturbationib ueluti uiolenta necessitas ut dubiũ
sit utrũis qͥ aliqͥd ꝑ turbat᷑ animofacit ignorans

Expanded text:
tionibus sunt confusa judicia enim aliter id quod fugiendum est saepe appetunt perturbati, nisi obcaecato obscuratoque judicio, quod fit animi confusione, saepe tale est ut nollet admisisse qui fecit, et evenit ut non inter voluntarias, sed inter ignoratas vel necessarias causas animorum perturbatio sit; intantum vero qui perturbatus est, a vera discretione discedit, ut in eam possit recta bene consulentium admonitione reduci. Quo fit ut animorum perturbatio jure a causis voluntariis segregetur, et aut in ignoratione, aut in necessitate ponatur. Nam quod ait: Tamen habent tantos motus, ut ea quae voluntaria sunt, aut necessaria interdum, aut certe ignniam omnis animi passio judicium conturbat, confundit vero rectam discretionem, si acrior fuerit quam ut rationis retinaculis temperetur, et fit quaedam ex perturbationibus veluti violenta necessitas, ut dubium sit utrum is qui aliquid perturbatus animo facit, ignorans
Abbreviated transcription (Latin):
sol& ee defensiosi alia ñsupp&it fugissemanutelũ
magis quã uoluerit iecisse ut ñ uoluntati quae con¬
dẽpnat᷑ inculpis s ignorationi factũ tribuat᷑ De
bitari ipotest ex uoluntate annecessitate anex
ignoratione uenerit. qđ ꝑturbatione peccat᷑ Vli¬

Expanded text:
solet esse defensio, si alia non suppetit, fugisse manu telum, magis quam voluerit jecisse, ut non voluntati, quae condemnatur in culpis, sed ignorantiae factum tribuatur. De t utrum ex voluntate, an necessitate, an ex ignoratione venerit, quod perturbatione peccatur: vi
Abbreviated transcription (Latin):
Si uero  cũ est .eẽ ł uIo necẽ assumatur. a terminuis semper eẽ concluditur ni¬
si in quinto & septimotantũ modis. ubi cũ .c eẽ assumitur. A non eẽ mon¬
stratur. Omiũ uero cõmunis est ratio p̃ter quintũ ac septimũ modum ut
si a terminꝰ ita assumatur quomodo in prima enuntiatione ꝓpositꝰ est : con¬
ditio quaes equitur in conclusione firmetur : Siuero conditioquȩ sequitur
contrario modo atq: inenuntiatione ꝓposita est assumatur. categorica ꝓ¬
positio quȩ prima est inter imetur: Inseptimo aut̃ ł quinto modo qu a qua
ratione sũptũ sit alterũ in utrisq partibus faci& conclusionẽ. It aque fiunt
sed eoini ł uginti potius syllogismi. Octo quidem si a terminꝰ ut ẽ ꝓpositus
assumatur. Oet o uero sic terminꝰ conuerso modo atque in ꝓpositione est
positus assumatur. Quattuor uero exseptimo & octauo modis ut robique faci

Expanded text:
 vel cum non est esse assumatur, a terminus semper esse concluditur, nisi in quinto et septimo tantum modis ubi cum c esse assumatur, a non esse monstratur. Omnium vero communis est ratio, praeter quintum ac septimum modum, ut si a terminus ita assumatur, quomodo in prima enuntiatione propositus est, conditio quae sequitur in conclusione firmetur. Si vero conditio quae sequitur contrario modo atque in enuntiatione proposita est assumatur, categorica propositio, quae prima est, interimetur. In septimo autem vel quinto modo, quaque ratione sumptum si alterum, in utrisque partibus faciet conclusionem. Itaque fiunt sedecim vel viginti potius syllogismi: octo quidem, si a terminus, ut est propositus, assumatur, octo vero, si c terminus converso modo atque in propositione est positus assumatur, quatuor vero ex quinto et septimo modis utrobique faci
Abbreviated transcription (Latin):
melius ẽ. Regnũ igitur melius est quã consulatus. Huicigitur argumentatio¬
ni maxima propositio id est locus insertus est ille scilic& quia quȩ diutur nio¬
ra sunt bona melioris sunt meriti quã eaq̃ parius unt tẽporis. Hocenim
ita notũ est ut extrinsecus probatione non egeat & ipsũ aliis possit et̃ ꝓbatio
atque ideo hiȩc proposicio totã contin& ꝓbationẽ : & cũ inde nascitur argii¬
mentũ. recte locus id est argumentis edes uocatur. Vt uero excraposita¬
maxima propositio uires afferat argumento talesit exemplũ. Sitenim¬
ꝓpositũ demonstrare. ꝗm̃ inuidus sapiens non est. Quienĩ inuidus est alie
nis bonis asfligitur. Sapiens aut̃ bonis non affligitur alienis. Inuidus igi¬
tur sapiens non est : In hacigitur argumentatione propositio maxima non

Expanded text:
melius est; regnum igitur melius est quam consulatus. Huic igitur argumentatiomelius est; regnum igitur melius est quam consulatus. Huic igitur argumentationi maxima propositio, id est locus insertus est, illa scilicet, diuturniora bona sunt melioris meriti quam ea quae parvi sunt temporis. Hoc enim ita notum est, ut extrinsecus probatione non egeat, et ipsum aliis possit esse probatio. Atque ideo haec propositio totam continet probationem, et cum inde nascitur argumentum, recte locus, id est argumenti sedes vocatur. Vt vero extra posita propositio maxima vires afferat argumento, tale sit exemplum. Sit propositum demonstrare quoniam invidus sapiens non est. Invidus est qui alienis affligitur bonis; sapiens autem bonis non affligitur alienis; invidus igitur sapiens non est. In hac igitur argumentatione propositio quidem maxima non
Abbreviated transcription (Latin):
uis paucis absoluam. Argumenti enĩ sedes partẽ maxima propositio intel¬
ligi potest. partĩ ꝓpositionis maximȩ differentia. Nã cũ sint aliȩ propositio¬
nes quȩ cũ perse notȩ sunt tũnihil ulterius habent quo de monstretur atq:
hȩ maximȩ & principales uocentur. Sintq aliȩ quarũ sidem primȩ ac ma¬
ximȩ suppleant propositiones. necesse est ut omniũ quȩ dubitantur illȩ anti¬
ssimã teneant propositionẽ quȩ ita aliis fidẽ facere possin
at notius inueniri. Nã si argumentũ est quod reidubiȩ faciat fidem id que
notius ac ꝓbabilius eẽ pote t. quã illud est quod probatur : necesse est ut argu¬
mentis om̃nibus illa maximã fidem tribuant. quȩ ita perse nota sunt ut alie¬
net propositionẽ huius modi est. Sit enĩ quȩstio. ansit regnomelior con¬
sulatus. Itaigitur dicemus. Regnũ duturnius est. quã consulatus. cũ
utrũ q sit bonũ. At uero quod duiturnius bonũ ÷ eo quod parui est tẽporis

Expanded text:
is, paucis absolvam. Argumenti enim sedes partim propositio maxima intelligi potest, partim nes, quae cum per se notae sint, cum nihil ulterius habeant, quo demonstrentur, atque hae maxime et principales vocentur, suntque aliae quarum fidem primae ac maximae suppleant propositiones: necesse est ut omnium quae dubitantur, illae antiquissimam teneant probationem, quae ita aliis fidem facere possunt, ut ipsis nihil queat notius inveniri. Nam si argumentum est, quod rei dubiae faciat fidem, idque notius ac probabilius esse oportet, quam illud quod probatur, necesse est ut argumentis omm propositionem tenet huiusmodi. Sit enim quaestio an melius sit regnum consulatu, ita igitur dicemus: Regnum diuturnius est quam consulatus, cum utrumque sit bonum; at vero quod diuturnius est bonum eo quod est parvi temporis
Abbreviated transcription (Latin):
finis tũ bene dixisse : tũ persuadere: Estuero tota rethorica inspetiebus. Species uͦ
itatotã materiã informant. ut tamenuicissim totã sibi uindicent : Quod ex hoc
intelligi potest . qm̃ om̃s sibimeteriꝓ singulȩ speci es tenent. Nã udiciali quattuor

Expanded text:
finis tum bene dixisse, tum persuadere: est vero tota rhetorica in speciebus. Species vero ita totam materiam informant, ut tamen vicissim totam sibi vindicent, quod ex hoc intelligi potest, quoniam omnes materiae partes singulae species tenent. Nam in judiciali quatuor
Abbreviated transcription (Latin):
uuat. constitutio uero constitutionẽ confirmat ad sidẽ : Necuero fieri potest
ut ita siit causarũ quasi totius partes. Nullũ enĩ compositũ exuna parte toce atque
integrũ eẽ potest ut in causa constitutio una idenea est constituere causam: Quid
igitur est dicendũ : pat& iua rationi. Neq: enĩ causȩ eius parseẽ dr̃ consicutio
quȩ in controuersiã uenit. & quã status constituit . cũ p̃sertĩ qui additur ad
causam status una iã constitutione simatus non sit principalis: sed accidens. atq
in uno negotio tot ueniant controuersiȩ. quot sunt constitutiones : sed quot conerouer¬
siȩ. toteausȩ. Et lic& eas unũ contineat negotiũ causȩ. lmpermixtȩ sibi uariantur. ut qui

Expanded text:
juvat. Constitutio vero constitutionem confirmat ad fidem. Nec vero fieri potest juvat. Constitutio vero constitutionem confirmat ad fidem. Nec vero fieri potest ut ita sint causarum quasi totius partes. Nullum enim compositum ex una parte totum atque integrum esse potest. At in causa constitutio una idonea est constituere causam. 9. Quid igitur est dicendum? Patet via rationi. Neque enim causae ejus pars esse dicitur constitutio, quae in controversiam venit et quam status constituit, cum praesertim qui additur ad causam status, una jam constitutione firmata, non sit principalis, sed accidens, atque in uno negotio tot eveniant controversiae quot sunt constitutiones, sed quot controversiae tot causae. Et licet eas unum contineat negotium, causae tamen impermistasibimet variantur: ut qui
Abbreviated transcription (Latin):
mauerit. Comparatio est cũ propter meliorẽ . utiliorẽ ugrẽ factũ quod aduer¬
sarius arguit cõmissũ eẽ defenditur. Horũ uero omniũ sunt proprie disferentiȩ
atq ideo minutissimȩ diuusiones: quas rediorũ in his docendis explicandisq con¬
scriptilibri diligentius continent᷑  Nos hȩc a marco tullio sup̃sisse sufficiat : ad ali¬
ud enĩ tota operis festinat intentio. Dequib omnibus hoc dispiciendũ est modo
Marcus enĩ tullius causarũ partef constitutio neseẽ demonstrat eo loco. quod con
tari multo minus recte partis causȩ partes putabuntur : partes causȩ con¬
buntur causȩ ee : si enĩ ita partes ut species. quomodo fieri potest ut inuna cau¬
sa plures constitutiones sint : nã species sibimet in permixtȩ sunt. At ueniuns
in causa pluresnȩ constitutiones. Non sunt igitur partes causarũ. uelut spe¬
ciesstatus: Illud quoque quod nullaspecies aliã sibi oppositã speciẽ ad sub stantiã

Expanded text:
ati. Comparatio est, cum propter meliorem utilioremve, factum quod adversarius arguit commissum esse, defenditur. Horum vero omnium sunt propriae differentiae, atque ideo minutissimae divisiones quas rhetorum in his docendis explicandisque conscripti libri diligentius continent. Sed nos haec a M. Tullio sumpsisse sufficiat. Ad aliud enim tota operis festinat intentio. De quibus omnibus hoc inspiciendum est modo. M. enim Tullius causarum partes constitutiones esse demonstrat eo loco quo contra on possunt recte putari, multo minus rectae F. recte partis causae partes putabuntur. Pars autem causae conbuntur causae, si ita partes ut species? quomodo fieri potest, ut in una causa plures constitutiones sint? nam species sibimet impermixtae sunt. At veniunt in causam plurimae constitutiones: non sunt igitur partes causarum, velut species status. Illud quoque quod nulla species aliam sibi oppositam speciem ad substantiam
Abbreviated transcription (Latin):
diffinitiosi. Uereditas pecunia quae alicuius¬
morte ad quẽ piã iure ꝑuenit. Idq ita dictũ. quasi
iãplena facta sit diffinitio. Quidirẽ aliud explicatã
desit nihil: s rursus quasiñ sit explicata diffinitio.
Adde. Necea autlegata testam̃to autpossessione
nitionẽ aliis adiunctis. aliisseparatis Itaq id qđ
diffiniebat. uł his quȩ adiunx uł hisquae se parauit.
ac&eroꝵ om̃ium cõmunitate secreuit heredita
tẽpdixit eẽ pecuniã Nuic addidit. Morte alicuiꝰ
ad alique uenientẽ separauitq eã abhispecunus
quaȩ ñ morte alicuiꝰ adaliquẽ sed contractuiuiuen¬
tiũ ꝑuenirent Addidit uire ut ab inispecunis sepa¬
rar& que ꝑuĩ morte alteriꝰ adquẽ prã ꝑuenirent
Hisigͥ duob morte atq uire. eapecunia effecta est.

Expanded text:
initio sic: Haereditas est pecunia quae morte alicujus ad quempiam jure pervenit. Idque ita dictum est, quasi jam plena facta sit definitio. Quid enim est aliud explicatam desit nihil? Sed rursus quasi non sit explicata definitio, adde: nec ea aut legata testamento aut possessione nitionem aliis adjunctis, aliis separatis. Itaque id quod definiebat, vel his quae adjunxit, vel his quae separavit, a caeterorum omnium communitate segregavit. Haereditatem enim dixit esse pecuniam, huic addidit, morte alicujus ad aliquem pervenientem. Separavitque eam ab iis pecuniis, quae non morte alicujus ad aliquem, sed contractu viventium pervenirent, addidit jure, ut ab his pecuniis separaret quae per vim morte alterius ad quempiam pervenirent. His igitur duobus, morte atque jure, ea pecunia effecta est,
Abbreviated transcription (Latin):
quarũ. om̃iũ nomꝰ cõmune descriptio H arũ aliaȩ
s genꝰ ñ adiciunt Atq haeq quidẽ auictorino
ennoe matice dr quasi quandã cõmunẽ c̃tinens
notionẽ uel uti si qͥs dicat homõ e qđ rationali
c̃ceptione iug& mortalitatiq sulnectũ : Hic gͥ
genꝰ positũ ñ  sed differenti ae substantiales
Aliaeuꝰ stꝰ quae plurib: quidẽ qualitatib: designan᷑¬
accidentib tam̃. itaut singulae qualitates &iã si
ñ c̃iungant᷑ possint tam̃ qđ de monstrat᷑ efficere
litia & uersutia eẽ posst̾ Nã & sicra nullus adum¬
gat sufficit ad ostendendũ hominẽ dicere. ubi
pi& as in eẽ potest uł ubi iustitia uł cra haecuocat᷑¬
peiodes Aliaeuꝰst̃. quae plurib: inunũ acciden¬
tib: c̃iunctis efficiunt᷑ ut siqͥluxuriosũ diffinire
uelit dicens luxuriosus qͥplurib: & ñ ne cessariis
sumptib indelicias affluit & in libi dinẽ fertur
effusior Omã i coniuncta luxuriosũ uident᷑
efficere singula uͦminime Haecuocat᷑ :pogra¬

Expanded text:
Quarum est omnium nomen communis descriptio. Harum aliae sed genus non adjiciunt, atque haec quidem a Victorino dicitur, quasi quamdam communem continens notionem, veluti si quis dicat: Homo est quod rationali conceptione viget mortalitatique subjectum est. Hic igitur genus positum non est, sed differentiae substantiales. Aliae vero sunt quae pluribus quidem qualitatibus designanaccidentibus tamen, ita ut singulae qualitates, etiamsi non conjungantur, possint tamen quod demonstratur efficere,litia et versutia esse possunt: nam et si caetera nullus adjungat, sufficit ad ostendendum hominem dicere, ubi pietas inesse potest, vel ubi justitia, vel caetera: haec vocato sunt quae pluribus in unum accidentibus conjunctis efficiuntur, ut si quis luxuriosum definire velit, dicens: Luxuriosus est qui pluribus et non necessariis sumptibus in delicias affluit, et in libidinem fertur effusior; omnia enim conjuncta luxuriosum videntur efficere, singula vero minime: haec vocatur
Abbreviated transcription (Latin):
diffinitionũ illaqͦq quae ꝑ quandã laudẽ fieripot
ut lexẽmens & animꝰ & consiliũ & sententia ciuitatis
qđ maxime ratione car&ꝰ. Nenĩ laudismodusille fa¬
ci& disferentiã Ila enũ considerandast᷑ quae indif¬
nitione ponunt᷑ non qͦ animo constitutasint: Qđsi
recipienda fuit laudandi uoluntas int̃differenti¬
as diffinitionũ curnꝰ uituperandiqͦq: uoluntas aliã
differentiã diffinitionis efficiat: Shaꝑtissi me
inc̃ueniens & ueritati uid& eȩ contraria łiunt x¬
dliu diffinitiones ꝑpropotione. ut si qͥsdicat. homo¬
ẽminormundus Sicut itmi normunđrationeregit᷑.
ita qͦq qm̃ hamomultis partib iunctus. hab&tam̃
in om̃ib rationẽ ducẽ minor mundus dicipotest
łiunt &iã diffinitiones relationib cũ dr̃. qͥd .. pat̃ z¬

Expanded text:
udem neri potest, ut Lex est mens, et animus, et consilium, et sententia civitatis. Quod maxime ratione caret. Non enim laudis modus illi faciet differentiam. Illa enim consideranda sunt quae in definitione ponuntur, non quo animo constituta sunt. Quod si recipienda fuit laudandi voluntas inter differentias definitionum, cur non vituperandi quoque voluntas aliam differentiam definitionis efficiat? Sed hoc apertissime inconveniens et veritati videtiam definitiones per proportionem, ut si quis dicat, Homominor mundus. Sicut etiam mundus ratione regitur, ita quoque quoniam homo multis partibus junctus, habet tamen in omnibus rationem ducem, minor mundus dici potest. Fiunt etiam definitiones a relationibus, cum dicitur: Quid
Abbreviated transcription (Latin):
alicuꝰ ad quẽ piãꝑuenit iure Nondũ satis
Adde. Nec ea aut legata testam̃to. aut possessi¬
oruindist᷑ Neid quidẽ satis . : Quoꝵ maioꝵ nemo
seruitute seruiuit Ab ẽ &iãnunc Qͥcapite ñ st̃
deminuti. Hoc fontassesatis est Nihiliudeo
sceuolã pontificẽ ad hanc diffinitionẽ addidisse
Atq haecratio ual& inutroq gnre diffinitionũ¬

Expanded text:
alicuius ad quem- piam pervenit iure. Nondum est satis; alicuius ad quem- piam pervenit iure. Nondum est satis; adde: nec ea aut legata testamento aut possessioriundi sunt. Ne id quidem satis est. Quorum maiorum nemo servitutem servivit. Abest etiam nunc. Qui capite non sunt deminuti. Hoc fortasse satis est. Nihil enim video Scaevolam pontificem ad hanc definitionem addidisse. Atque haec ratio valet in utroque genere definitionu
Abbreviated transcription (Latin):
t̃rã Causã ppi solẽ ꝓreipsa cuiꝰ causa int̃posuimꝰ
atq ita diem diffinitione monstrauimꝰ. Haest dif¬
finitionũ differentiae. quas in eolibro quẽ de diffi¬
nitionib uictorinꝰ edidit annumerauit. quas. Mi
tulli p̃termittit eo nomine qđ eas minime necessa¬
rias aestimarit: Nos uͦ ne quid ꝑfecdo deess& oꝑi
&iã quaest acicerone p̃termissa subiecimꝰ
antũ dicendũ qui sit diffinitionis modus Sic gͥ
u& eresp̃cipiunt: Cũ sũpseriscaquae sint ei reiquã
diffinire uelis cũ aliis cõmunia. usq: eo ꝑseqͥdũ¬
ꝓpͥũ efficiat᷑ qđ nullã in aliãrẽ transferri possit
Vt hoc Hereditas pecunia cõmuneadhuc
Multasgnrapecuniae. Adde qđ seqͥt᷑ Quae
morte alicuiꝰ ad quẽ prã ꝑuenit : Ñdũ diffinitio
Multisi modis sinchereditate teneri pecuni&¬
xiiimortuoꝵ posstꝰ Vnũ ad de uerbũ iure. laa cõ¬
munitate resdisiuncta uidebit᷑ ut sit explicata
diffinitiosic Hereditas pecunia quae morte

Expanded text:
re ipsa cujus causa est interposuimus, atque ita diem definitionem monstravimus. Hae sunt definitionum differentiae quas in eo libro quem de definitionibus Victorinus edidit, annumeravit, quas M. Tullius praetermittit eo nomine, quod eas minime necesmaverit. Nos vero ne quid perfectio deesset operi, etiam quae sunt a Cict dicendum qui sit definitionis modus. sic igitur veteres praecipiunt: cum sumpseris ea quae sint ei rei quam definire velis cum aliis communia, usque eo persequum efficiatur, quod nullam in aliam rem transferri possit. Vt haec: Hereditas est pecunia. Commune adhuc; multa enim genera pecuniae. Adde quod sequitur: quae morte alicuius ad quempiam pervenit. Nondum est definitio; multis enim modis sine hereditate teneri pecuniae mortuorum possunt. Vnum adde verbum: iure; iam a communitate res diiuncta videbitur, ut sit explicata definitio sic: Hereditas est pecunia quae morte
Abbreviated transcription (Latin):
Nullus hõ lapis est. Numuera potest eẽ quȩ dicit. nullus non lapis ñ hõ est : id nã¬
q: designat esta conuersio qm̃ quicquid lapis nonfuerit. id hõ est: Hominẽ tiã que
eẽ significat quod lapis nonsit. qui ꝓnunciat nullũ eẽ non hor quod lapis non

Expanded text:
nullus homo lapis est, non vera potest esse, nullus non lapis non homo est. Id namque designat ista conversio, quoniam quidquid lapis non fuerit, id homo est; hominem namque esse designat quod lapis non sit, qui pronuntiat nullum esse non hominem quod lapis non
Abbreviated transcription (Latin):
gas quȩ sunt rationale mortale. Itaigit᷑ nos q̃q in nominis definitione
uocẽ quidẽ ut gen sumimꝰ. cetera aũt̃ uoci quasi differentias aggre¬
gamꝰ uelut qđ nomen de signatiua uox dr̃. Sunt i uoces q̃nihil designant

Expanded text:
gas quae sunt rationale et mortale. Ita igitur nos quoque in nominis diffinitione gas quae sunt rationale et mortale. Ita igitur nos quoque in nominis diffinitione vocem quidem ut genus sumimus, caetera autem voci quasi differentias aggregamus, velut quod nomen designativa vox dicitur. Sunt enim voces quae nihil designant
Abbreviated transcription (Latin):
qualib& orationis parte grã matico. alit̃ dialectico disserendũ est. Heceo¬
dẽ modo lineã ł suꝑficiem mathematieꝰ ac phisicus tractant. Quofit ut
altera alterã ñ impediat disciplinã. sed multarũ consideratione con¬
uncta. fiat uera naturȩ atq exõnib explicata cognitio. Sed dehis ac¬
sunt nomen & uerbũ parsaut̃ ab eo cuius pars est pͥmior est : denomi¬
ne & uerbo quȩ prima sunt disputatio pͥma ponatur. Dehinc deꝓpo¬
sitione atq adultimũ desillogis morũ conexione tractabitur: BENO¬
men᷑ uox significatiua scđm placitũ sinȩ tẽpore. cuius nulla
significatiua est separata Quȩ lefinitio paulo e
explicandaẽ. Hom̃ enĩ uocẽ eẽ diximꝰ. qm̃ uox nominũ genꝰ÷ Omẽ
aũt genus. desua specie p̃dicatur. om̃isq definitio agenere sumit᷑. Ut side¬
finias hominẽ pͥus animaldicas quodest genus postuero disferentias iun¬

Expanded text:
qualibet orationis parte grammatico, aliter dialectico disserendum est, nec eoqualibet orationis parte grammatico, aliter dialectico disserendum est, nec eodem modo lineam vel superficiem mathematicus ac physicus tractant. Quo fit ut altera alteram non impediat disciplina, sed multorum consideratione conjuncta fiat vera naturae atque ex omnibus explicata cognitio. Sed de his hacsunt nomen et verbum, pars autem ab eo cuius pars est, prior est; de nomine et verbo, quae prima sunt, disputatio prima ponatur, dehinc de propositione ad ultimum de syllogismorum connexione tractabitur. Noest vox significativa secundum placitum sine tempore, cuius nulla pars significativa esexplicanda est. Nomen enim vocem esse dicimus, quoniam vox nominum genus est; omne autem genus de sua specie praedicatur, omnisque diffinitio a genere sumitur, ut si diffinias hominem prius animal dicas, quod est genus. Post vero differentias jun
Abbreviated transcription (Latin):
firmis ac robustiorib: doctrinȩ mentib: reseruantur. Quare siquid est qđ
discrepabit nestatĩ obstrep&. sedratione cõsulta quid ipsesentiat. quid nos
afferamꝰ ueriore mentis accumine & subtiliore amsideratione diuidic&
Itanãq eueni&. ut quȩ in pͥore statĩ studendi ad itu didicerunt ꝑ specta pe¬
nitus acpotius dep̃hensa contẽpnat. acsiiam suȩ quisq: scientiȩ defensor
eẽ cupidus malit Habent enĩ hoc qͦq uicii homines quos comp̃hendit dis¬
cendi uetus ac longa segnities. ut ab arreptis semel opinionibus non rece¬
dant nein senectute discendo. nihil usq insenectutẽ didicisse iudeant᷑. Si in¬
quã malunt uindicare quã uertere quȩ uulgatis se melstudis imbibert᷑.
cpetit ut pͥora condempnant sed ut his maiora quȩdã¬
cũ sit diuersissimis disciplinis una atq eadẽ subiecta materies. Alit̃ enĩ de

Expanded text:
firmis ac robustioribus doctrina mentibus, reservatur. Quare si quid est quod firmis ac robustioribus doctrina mentibus, reservatur. Quare si quid est quod discrepet, ne statim obstrepat, sed ratione consulta, quid ipse sentiat quid nos afferamus, veriore mentis acumine et subtiliore consideratione diiudicet. Idem namque eveniet, ut quae in primo statim studendi aditu didicerunt, perspecta penitus ac potius deprehensa contemnant. At si iam quisque suae scientiae defensor esse cupidus malit habent hoc quoque vitii homines quos comprehendit discendi vetus ac longa segnities, ut at arreptis semel opinionibus non recedant, ne in senectute discendo, nihil usque in senectutem didicisse videantur, si, inquam, malunt vindicare quam vertere quae vulgatis semel studiis imbiberunt, nemo expetit ut priora condemnent, sed ut maiora quaedcum sit diversissimis disciplinis una atque eadem substantia materies. Aliter enim de
Abbreviated transcription (Latin):
telligentiȩ luctatione p̃luderent. Hinc institutionũ breuior Pco¬
pendiĩ facilitate doctrina. hincꝑ ea quȩ illi ꝓlegomena uocant ad intel¬
ligentiã promptior iamunitur. Huius gicur aemulus ꝓuidentiȩ:
statui obscurarũ aditus docerinarũ p̃missa institutionis luce reserareꝵ
presentẽq operã syllogismis quorũ conectionibus om̃is ratio conti¬
netur ad dicere : modũq eũ custo dire dicendi. ut facilitati atq intel¬
ligentiȩ seruientes ad stringamꝰ aueterib: dicta latius nuntiata breuius corri¬
gamꝰ. obscurata in ꝓpͥi nouitate sermonis consueti uocabuli ꝓpͥetate pandamꝰ.
Sedqͥ ad hoc opꝰ lector accedit. ab eo pͥmitꝰ petitũ uelim. nein his quȩ nũquam
alias attigerit. statĩ audeat iudicare . Neue siqutid inludo pueriliũ discipli¬
narũ rudis adhuc & ñ dũ firmus acceperit. id amplexandũ atque eciã colen¬
dum put&. Alia enĩ teneris atq imbuendis ad huc aurib: ac cõmodata sunt. alia

Expanded text:
telligentiae luctatione praeluderent: hinc institutionum brevior compendii facilitate doctrina, hinc per ea quae illi προλεγόμενα vocant, ad intelligentiam promptior via munitur. Huius igitur aemulus providentiae statui obscurarum aditus doctrinarum praemissae institutionis luce reserare, et praesentem operam syllogismis quorum connexionibus omnis ratio continetur, addicere, modumque eum custodire dicendi, ut facilitati atque intelligentiae servientes, astringamus a veteribus dicta latius, enuntiata brevius porrigamus, obscurata improprii novitate sermonis consueti vocabuli proprietate pandamus. Sed qui ad hoc opus lector accedit, ab eo primitus petitum velimus ne in his quae nunquam alias attigerit statim audeat iudicare, neve si quid in ludo puerilium disciplinarum rudis adhuc et nondum firmus acceperit, id amplexandum atque etiam colendum putet; alia enim teneris atque imbuendis adhuc auribus accommodata, alia
Abbreviated transcription (Latin):
culationẽq adhibeat & in moralib actionẽ.
& sic formare gestiat mores. ut uera uitȩratio
tenendũ omittendũue. faciendũ qͥd aut ñ fa¬
ciendũ ee decreuerit uł iudici c̃stituatur
assensus uł exercenda e uita dirigat᷑ intentio
Eit igͥ necessariũ uł innaturalispeculatione
uł in moraliũ actionũ cogitationẽ . ut cerra
pendat haec aut̃ratio nisi uia quadã ꝓces

Expanded text:
culationemque adhibeat, et in moralibus actionem, et sic formare gestiat mores ut vera vitae ratio tenendum, omittendumve, faciendum quid, aut non faciendum esse decreverit, vel judicium constituatur, ascensus vel exercendae vitae dirigatur intentio. Erit igitur necessarium, vel in naturali speculatione, vel in moralium actionum cogitatione, ut certa rapendat. Haec autem ratio nisi via quadam proces
Abbreviated transcription (Latin):
parti sunt eetrinsecꝰ. partĩ ueriantur in medius. Scd̃mciceronẽ uero inter aste
Ea numerata sunt uel extrinsecus poseta. Sunt enũ adiunta negotio ipsaetiã quȩi¬

Expanded text:
partim sunt extrinsecus, partim partim sunt extrinsecus, partim cta numerata sunt, vel extrinsecus posita. Sunt enim adjuncta negotio, ipsi etiam aeque fi
Abbreviated transcription (Latin):
faceo adherentia sint. atq h id nullo modo derelinquant : quia quadam rati¬
one subiecta sunt ipsi quod gestũ ÷ negotio: Itẽ ea quȩ sunt ingestione nego¬
tu . sineliis q̃ sunt continentia cũ ipsonegotio eẽ posunt : Potest enĩ & locus
& tẽpus. & occasio. & modus. & facultas facti cuius lib& intelligi. etiam si
nemofaciat. quod illo loco uel tẽpore. uel occasione uł modo. uel facultate
fieri poss&: Itaque eaquȩ sunt ingestione negotii sinehus q̃sunt continentia cũ
ipsonegotio eẽ possunt : illa uero si nehis eẽ ñ possunt: Facgũ enĩ p̃t locũ tẽpꝰ. occa¬
sionẽ . modũ facultatẽq eẽ non poterit: atq hȩe sunt quȩ in attributis ꝑsonȩ ac
negotio constant ueluti indialecticis locis ea q̃ in ipsis herent dequibus quȩ ritur:
Reliqͥ uero quł sunt adiuncta negotio uł gestũ negotiũ consequunt᷑. talia sunt
qualia indialecticis locis ea q̃ seđm diomustiũ partĩ rei sub stantiã coruecuntur

Expanded text:
facto adhaerentia sint, atque in nullo modo derelinquant, quia quadam ratione subjecta sunt ipsi quod gestum est negotio. Item ea quae sunt in gestione negotii, sine his quae sunt continentia cum ipso negotio, esse possunt. Poteet tempus, et occasio, et modus, et facultas facti cuiuslibet intelligi, etiamsi nemo faciat, quod illo in loco, vel tempore, vel occasione, vel modo, vel facultate fieri posset. Itaque ea, quae sunt in gestione negotii sine his quae continentia cum ipso negotio esse possunt, illa vero sine his esse non possunt. Factum enim praeter locum, tempus, occasionem, modum, facultatemque esse non poterit, atqnegotio constant, veluti in dialecticis locis ea quae in ipsis haerent, de quibus quaeritur. Reliqua vero, quae vel sunt adjuncta negotio vel gestum negotium consequuntur, talia sunt, qualia in dialecticis locis ea quae secundum Themistium partim rei substantiam consequuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
designant ut coniunctiones atq p̃positiones : illȩ ne partes quidẽ orationis eẽ
dicendȩ sunt. Oratio enĩ ex significatius partibus uincta ÷ Quocirca. rectȩ no¬
men & uerbũ solȩ orationis partes eẽ dicuntur. De oratione:¬
st uox designatiua scđm placitũ. cuius partes aliquid extr

Expanded text:
designant, ut coniunctiones atque praepositiones, illae ne partes quidem orationis esse designant, ut coniunctiones atque praepositiones, illae ne partes quidem orationis esse dicendae sunt, oratio enim ex significativis partibus iuncta est. Quocirca recte nomen ac verbum solae orationis partes esse dicuntur. Oratiost vox significa
Abbreviated transcription (Latin):
atq ꝓ nomina nominib: iungunt. Sine tẽpõe enĩ quidam consttũ defi¬
uitumq: significant nec interest qđ flecti casib nequeunt. Non ẽ it hoc no¬
minũ ꝓpriũ. ut casibus inflectantur. Sunt  nomina quȩ a grãmaticis ap¬
tota nominantur . Participiũ uͦ qr temp̃is significationẽ trabit. & sicũ casib
effertur uerbo tam̃ recte coniungitur: Interiectiones aut̃ si quidẽ natura¬
liter significant. nec uerbo nec nomini copulandȩ sunt. Uerbienĩ acno¬
minis definitiones habent. non eẽ anaturali. sed adponentis placitũ
constitute. atq: ideo nec in orationis partib: numerabuntur. Oratio it
positionẽ significat. Nãsinaturaliter significaret oratio non diuersȩ gentes
desorationes loquerentur. Siquȩ uero inter uctionũ positionẽ significant¬
tur. Quȩ uͦ ipsa quidẽ nulla ꝓpria significatione nituntur. cũ aliis uͦ iuncta

Expanded text:
atque pronomina nominibus iungunt, sine tempore enim quiddam constitutum defiatque pronomina nominibus iungunt, sine tempore enim quiddam constitutum definitumque significant, nec interest quod flecti casibus nequeunt, non est hoc nominum proprium ut casibus inflectantur. Sunt enim nomina quae a grammaticis monoptota nominantur, participium vero quia temporis significationem trahit, etsi casibus effertur, verbo tamen recte coniungitur. Interiectiones autem siquidem, naturaliter significent, nec verbo, nec nomini copulandae sunt, verbi enim ac nominis diffinitiones non habent esse naturalia, sed ad ponentis placitum constituta, atque ideo nec in orationis partibus numerabuntur. Oratio enim positione significat, nam si naturaliter significaret oratio, non diversa gentes atione loquerentur. Si quae vero interiectionem positionetur. Quae vero ipsae quidem nulla propria significatione nituntur, cum aliis vero iunctae
Abbreviated transcription (Latin):
sunt uerba sed casus uerborũ. scilic& quod a presentis tẽporis significatione
flectuntur. Est ergo uerbi plena desinitiosic. Uerbũ est uox designatiua scđm
placitũ. cũ temp̃is significatione p̃sentis. cuius nulla pars significatiua
est separata. aliquod finitũ designans. Restat igitur uide orationedica¬
mus Sed pͥus uidetur eẽ monstrandum utrũne nom̃ & uerbũ sola in
partibus orationisponantur . anut grammaticiuo lunt & reliquȩ orati¬
onis partibus debeant aggregari. Gr̃ãmati enĩ considerantes uocũ figuras:
VIIi orationis partes annumerant. Plulo sophi uͦqͦrũ om̃is de nõe uerboq
tractatus insignificatione ẽ constitutus. duas tantũ orationis partes eẽ do¬
ouerunt. quicquid plenã significationẽ ten& siquidẽ sine tẽpore signi¬
ficat: nom̃ uocantes uerbũ uero sicũ tẽpe. Atq: ideo aduerbia quidem

Expanded text:
sunt verba, sed verborum casus, scilicet quia a praesentis temporis significatione sunt verba, sed verborum casus, scilicet quia a praesentis temporis significatione flectuntur; est ergo verbi plena diffinitio sic: Verbum est vox significativa secundum placitum cum significatione temporis, cuius nulla pars significativa est separata, aliquid finitum designans et praesens. Restat igitur ut de oratione dicamus, sed prius videtur esse monstrandum utrumne nomen et verbum sola in partibus orationis ponantur, an ut grammatici volunt et reliquae orationis partibus debeant aggregari. Grammatici enim considerantes vocum figuras, octo orationis partes annumerant. Philosophi vero, quorum omnis de nomine verboque tractatus in significatione est constituta, duas tantum orationis partes esse docuerunt, quidquid plenam significationem tenet, siquidem sine tempore significat, nomen vocantes, verbum vero si cum tempore: atque ideo adverbia quidem