comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ex antiquis regulis ⁊ nouella synodali ex multet᷑.¬
planatione cõp̃hensũ ẽ. ꝑsonas obnoxias t̾renȩ
rantia aut uoluntate rapiamini. ita ut ex hac cã nullꝰ
pene ep̃oꝵ uideat᷑ ex torris. Ita .ii. nos freq̃ns ⁊ płimo¬
rũ querela circũstrepit. ut ex hac parte nich penitꝰ
putet᷑ ꝯstitutũ: auctores siqͥdẽ ilustris uiri filii nr̃i
amandiani grauit̃ ꝯquerunt᷑. homines suo iuride¬
bitos alios iã cłicos alios iã diacones ordinatos. cũ
siqͥ forte indiuinȩ cultu militiȩ añ fu̾int ianoran¬
faciente suscepti. eliminari ꝓrsus. ⁊ exuti religioso pri-¬
uilegio. ad dñoꝵ suoꝵ possessioẽs: iusta debuer̃ admo-
tores incłicatꝰ offm̃ monstrauerint detinĩ discussos.
⁊ ob nox ios approbatos. custodito legũ tramite sine
in eodẽ gͣdu peculii sola amissiõe maneat. Diaconꝰ
uõ aut uicariũ p̃stet. aut si ñ habu̾it ip̃e reddat᷑.
Reliqͣ uõ officia sciant neminẽ posse ab obnoxitate

Expanded text:
Ex antiquis regulis et novella synodali explanatione comprehensum est personas obnoxias servitut ignorantia an voluntate rapiamini, ita ut ex hac causa nullus pene episcoporum videatur extorris. Ita enim nos frequens et plurimorum querela circumstrepit, ut ex hac parte nihil penitus putetur constitutum. Actores siquidem illustris viri, filii nostri Amandiani graviter conqueruntur, homines suo juri deditos, alios adhuc clericos, alios jam diaconos ordinatos, cum si qui forte in divinae cultu militiae ante fuerint ignoranfaciente suscepti, eliminati prorsus et exuti religioso privilegio, ad dominorum suorum possessiones justa debuerint admotores in clericatus officio monstraverint detineri, discussos et obnoxios approbatos, custodito legum ur, in eodem gradu peculii sola amissione permaneat. Diaconus vero aut vicarium praestet, aut si non habuerit, ipse reddatur. Residua officia sciant neminem posse ab hac noxietate,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ pecuniam in eccłã dĩ ł ꝓmoiuĩ auctoritate se¬
dis apłicȩ modis om̃ib ꝓhibemꝰ. Siquis uo̾ in
eccła ordinationẽ ꝓmotio¬
nẽ talit̃ ac¬
quisierit. acquisita ꝓrsꝰ
mercari. in sacro ordine nulla ratione de cȩt̾o
ꝑmanere. aut reuocari posse dubiũ ñ ẽ. Talis
donũ p̃cio cõꝑari quid aliud ẽ. quã capitale cri¬
men. ⁊ simoniaca ħesis: Qd̃ quãsit detestabilit̃
in utͦq testam̃to uindicatũ. multoꝵ exẽplis facile
paret: Giezi gr̃ã sanitatis naaman syro uendidit.
Eandẽ grãm sanitatis eliseo uindicante lepsus factꝰ
amisit: Iudas omĩũ redẽptorẽ uendidit. mox laq̃o
s̾pͥensꝰ eand̾ redẽptioĩs gr̃ã ñ optinuit. E m̾ito. qr ne¬
mo pot̃ retinere qd uendidit. Simon magus cũ
sententiam a petͦ audiuit. pecunia tua tecũ sit
in ꝑditione. qr donũ dĩ existimasti pecunia pos¬
sidẽ Dñs etiã ut uendentes et ementes huiꝰ gr̃ȩ
ex ꝑtes ostendet cunctos peccatores. ꝑ gr̃am in

Expanded text:
oritate sedis apostolicae modis omnibus prohibemus. Si quis vero in ecclesia ordinationem vel promotionem taliter acquisierit, acquisita prorsmercari, in sacro ordine nulla ratione de cetero permanere aut revocari posse dubium non est. Talis donum pretio comparari quid aliud est quam capitale crimen et simoniaca haeresis? quod quam detestabiliter in utroque testamento vindicatum sit, multorum exemplis facile apparet. Giezi gratiam sanitatis Naaman Syro vendidit; eandem gratiam sanitatis Helisaeo vindicante leprosus factus amisit. Judas omnium redemtorem vendidit, mox laqueo suspensus eandem redemtoris gratiam non obtinuit, et merito, quia nemo potest retinere quod vendidit. Simon etiam magusententiam a Petro audivit: Pecunia tua tecum sit in perditionem, quia donum Dei existimasti pecunia possideri. Dominus etiam, ut vendentes et ementes hujus gratiae expertes ostenderet, cunctos peccatores per gratiam in
Abbreviated transcription (Latin):
Iresumunt p̃lati ñ deb̾e serep̃hendi ł accusari ꝓ eo
qd̃ canones ñ eos passim ꝯstituunt accusandos. Qd̃ tñ
negat᷑ soł cͥminosis. cũ de rep̃bendendo uitas ipsa ꝯsti¬
tuat. Si male locutꝰ sum. testimoniũ ꝑhibe de malo.¬
ꝓponit᷑ huic distinctiõi. Ipsi sacͥ canones distingui.
inquo casu pastores sint accusandi asubditis. dicenteᷤ.
oues pastores suos ñ accusent. nec rep̃hendant. nͥ a fide
exorbitauns. Eece in quo casu sint accus andi asubditis.
distinctio illa canonũ. de cͥminosis ⁊ in famib intelligͥ.
Oues enĩ cͥminosȩ ⁊ infames pastorem suũ accusare ut
rep̃hend̾e ñ posst̃. nͥ a fide exorbitaũĩt. Cet̾m si a fide
exorbitauit. tanta enĩ labes illiꝰ cͥminis qd̾ ad eiꝰ accusa¬

Expanded text:
esumunt praelati non debere se reprehendi vel accusari, pro eo quod canones non eos passim constituunt accusandos. Quod tamen negatur solis criminosis, quum de reprehendendo Veritas ipsa constituat: Si male locutus sum, testimonium perhibe de maloponitur huic distinctioni: Ipsi sacri canones distinguunt in quo casu pastores sint accusandi a subditis, dicentes: Oves pastores suos non accusent nec reprehendant, nisi a fide exorbitaverint. Ecce in quo casu sunt accusandi a subditis: espondetur sic: Distinctio illa canonum de criminosis et infamibus intelligitur. Oves enim criminosae et infames pastorem suum accusare vel reprehendere non possunt, nisi a fide exorbitaverit. Ceterum si a fide exorbitaverit, tanta est labes illius criminis, quod ad ejus accusa
Abbreviated transcription (Latin):
ad obseruandũ indicamꝰ ieiunia. neq ad exorandũ
resurrectionis tota quinquaginta dieꝵ curricła
celebrant᷑. ⁊ om̃s isti dies uelut dñici deputantur.
saluator reu̾sus ad homines ẽ. & pꝰ resurrectionẽ
tota qͥnquagesima cũ hominib ꝯũsatꝰ: Equał gͦ¬

Expanded text:
ad observandum indicamus jejunia, neque ad exorandum Dominicae tota quinquaginta dierum curricula celebrantur; et omnes isti dies velut Dominici deputantur. salvator reversus ad homines est, et post resurrectionem tota quinquagesima cum hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
gitaui. ut benefaciã ierłm ⁊ domui udȩ. uobis
in lȩticiam ⁊ gaudiũ. ⁊ sollemnitates ẽẽ uerten-¬
dos. ita dũ taxat si ueritatẽ diligatis ⁊ pacem:
Iuxta anagogẽ. quia tunc ieiunamꝰ cũ sponsꝰ aufer¬
t᷑ a nob̃. ⁊ ñ merem᷑ eius hab̾e p̃sentiã. cũ reu̾sus
fu̾it ad nos dñs. ⁊ cogitau̾it ut benefaciat nob̾. oĩs
tristicia u̾tet᷑ in gaudiũ. ⁊ fames pͥstina sermonis
dei p̾sentia doctrinaꝵ eiꝰ. icelestis panis saturita
posse celebrariañ diẽ pentecosten Adie enĩ dñicȩ.¬

Expanded text:
gitavi, ut benefaciam Hierusalem et domui Juda in laetitiam et gaudium et solennitates esse vertendos; ita duntaxat, si veritatem diligatis et pacem. Juxta anagogem, quia tunc jejunamus, quando sponsus aufertur a nobis, et non meremur ejus habere praesentiam, quum reversus fuerit Dominus ad nos, et cogitaverit, ut benefaciat nobis, omnis tristitia vertetur in gaudium, et fames pristina sermonis Dei praesentia doctrinarum ejus et coelestis panis saturitatposse celebrari ante diem pentecostes. A die enim domi
Abbreviated transcription (Latin):
diens potestati sub qͣ legitime ꝯstitutꝰ ẽ hominẽ oc¬
cid̃. nulla ciuitatis suȩ lege reus ẽ homicidii: ĩmo nͥ
atq auctoritate fecisset. cͥm̃ effusi humani sangͥnis
incidisset. Itaq ũn punit᷑ si fecit in uiss m̃ pumet᷑ i

Expanded text:
diens potestati sub qua legitime constitutus est, hominem occidit, nulla civitatis suae lege reus est homicidii. Imo nisiatque auctoritate fecisset, in crimen effusi humani sanguinis incidisset. Itaque unde punitur si fecit injussus, inde punietur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstitui ad eccłȩ pͥncipatũ. nec eligant᷑ nͥ hii quos
multo añ nota ꝓbabił ꝙ uita cõmendat. ⁊ nichilomi¬
nus si in sermone fidei ⁊ recta ratiõe ꝓsua ꝯu̾satiõe¬
litasse. ⁊ omnẽ egisse in dñicis castris etatẽ. si hii qͥ
futuri st̃ sacerdotes ex laicis requirant᷑. qui uacan¬
tes scło: ⁊ omnẽ eccłasticũ ordinẽ nescientes saltu p̃¬
ꝓꝑo in alienũ honorẽ ambiunt ĩmod̾ata cupiditate
tͣnscendere. et in aliud uitȩ genus calcata reueren¬
tia eccłasticȩ disciplinȩ transire: Talib itaq fr̃s¬

Expanded text:
stitui ad ecclesiae principatum. Nec eligantur nisi hi, quos multo ante nota probabilisque vita commendat, et nihilominus si in sermone fidei et recta operatione per suam convelitasse, et omnem egisse in dominicis castris aetatem, si qui his praefuturi sunt ex laicis requirantur, qui vacantes saeculo, et omnem ecclesiasticum ordinem nescientes, saltu praepropero in alienum honorem ambiunt immoderata cupiditate transcendere, et in aliud vitae genus calcata reverentia ecclesiasticae disciplinae transire? Talibus itaque, fr
Abbreviated transcription (Latin):
dotes instituant᷑. Diuinȩ enĩ leges hñt ⁊ scłares. u
cuiꝰ ẽ possessio eiꝰ fiat institutio.⁊ si in dando ꝙ maiꝰ
ẽ scã largitas. Maiꝰ eiꝰ fuit possessionẽ dare. ꝙͣ sit¬
in uestiturã ꝯcedere. Quom̃ possessoris iura eog¬
noscent᷑. ⁊ suarũ rerũ s tributa reddent᷑ uͥ ꝗ su
moris ẽ illũ uereri cuiꝰ iudicio ⁊ uoluntate nunc
erigit᷑. nc̃ depͥmit᷑. Uñ fit. ut in partẽ ep̃i ad ser¬
ligiose ded̾at quadã simulata auctoritate ad se tra¬
hat. Sic itaq pͥuat᷑ mercede. ꝗͣ ꝯsecutꝰ fuerat. tũ
a ficta caritate aufert ꝗ ded̾at. tũ qr pͣuoꝵ sa.¬
factus credulus. ꝙ pͥus fucate moliebat᷑ luerari. post
detecta fraude conat᷑ quadã usur patioe ex toto aufer¬
re. Quoꝵ adu̾tentes calliditates ⁊ hostis u̾suti sua¬
um agẽ p̃sumpserint multent᷑. ⁊ felici muchrone
ep̃i sacerdotũ piacula resecent᷑. ¶Hac auetori¬

Expanded text:
dotes instituantur. Divinae enim leges habent et saeculares, ut dotes instituantur. Divinae enim leges habent et saeculares, ut cujus est possessio, ejus fiat institutio. Et si in dando quod majus d minus est, sancta largitas. Majus enim fuit possessionem dare, quam sit vestituram concedere. Quomodo autem possessoris jura cognoscentnr, et suorum sibi tributa reddentur ubi quomoris est illum vereri, cujus judicio et voluntate nunc erigitur, nunc deprimitur. Unod sancte et religiose dederat quadam simulata auctoritate ad se trahat. Sic itaque privatur mercede, quam consecuturus fuerat, tum quia ficta caritate aufert quod dederat, tum quia pravorum safactus credulus, quod prius fucate moliebatur lucrari post detecta fraude conatur quadam usurpatione ex toto auferre. Quorum avertentes calliditates et hostis versuti suaum agere praesumserint, mulctentur, et felici mucrone episcopi sacerdotum piacula resecentur. II. Pars. Gr
Abbreviated transcription (Latin):
tis ppendit᷑. qͣnto studio huic sc̃ȩ sedi reuẽntiã
exhibetis. ñ modice gauisi sumꝰ. Nc̃ itaq sr̃ ea quȩ
ꝯsuluistis. ut fr̃i he m̃o benigne discretũ ꝯsiliũ damꝰ.
ꝑ sacerdotes ab eis ordinatos ⁊ inuestitos debeant
institui. Addidit q̃q̃ fr̃nitas tua. litẽ ⁊ seditionẽ int̃
cłicos monachosꝙ ex hac cã ñ modicã ẽẽ ortã. Qd̃ in¬
stigatiõe u̾suti hostis nemo fieri ambigat. ht enim
mille nocendi modos. Nec ignoramꝰ astutiã eiꝰ. Cona¬
tur namq a pͥncipio ruinȩ suȩ unitatẽ eccłȩ rescĩ¬
dere. caritatẽ uulnerare. scõꝵ oꝑũ dulcedinẽ inii¬
diȩ felle inficere: ⁊ omib modis humanũ genus
eu̾tere ⁊ ꝑturbare. Dolet enĩ satis.⁊ erubescit ca-¬
ritatẽ quã in cęlo nequiuit hab̾e. homines ꝯstan¬
tes ex lutea mat̾ia in t̾ra tenẽ. Uñ oportet qͣntũ
fragilitati nr̃ȩ ꝯcedit᷑. ut om̃s additꝰ nocendi eius
nimꝰ. ut amͦ eccłȩ monachis tradite. ꝑ suos sacer¬

Expanded text:
tis perpenditur, quanto studio huic sanctae sedi reverentiam exhibetis, non modice gavisi sumus. Nunc itaque super ea, quae consuluistis, ut carissimo fratri benigne discretum consilium damus. per sacerdotes ab eis ordinatos et investitos debeant institui. Addidit quoque fraternitas tua, litem et seditionem inter clericos monachosque ex hac causa non modicam esse ortam; quod instigatione versuti hostis esse factum nemo ambigat. Habet enim mille nocendi modos, nec ignoramus astutias ejus. Conatur namque a principio ruinae suae unitatem ecclesiae rescindere, caritatem vulnerare, sanctorum operum dulcedinem invidiae felle inficere, et omnibus modis humanum genus evertere et perturbare. Dolet enim satis et erubescit caritatem, quam in coelo nequivit habere, homines constantes ex lutea materia tenere in terra. Unde oportet quantum fragilitati nostrae conceditur ut omnes aditus nocendi ejus vimus, ut amodo ecclesiae monachis traditae per suos sacer
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ hȩc ⁊ alia in hunc modũ ñ pauca. nͥ tacita ac
mistica traditione a patrib eccłastico more. ac re-¬
uerentiori diligentia st̃ in ministerus obseruata.¬
magis silentio: quã publicata scripto. Idẽ ad ca
onsuetudinẽ chil fidĩ contrarium usurpat.

Expanded text:
Unde haec et alia in hunc modum non pauca, nisi quia tacita et Unde haec et alia in hunc modum non pauca, nisi quia tacita et mystica traditione a Patribus ecclesiastico more reverentiori diligentia sunt in mysteriis observata silentio, quam publicata scripto? C. VI. nihil fidei contrarium usurpat.
Abbreviated transcription (Latin):
num quasdã scripturis. quasdã uõ apłica tra¬
ditione ꝑsuccessores in minist̾io ꝯfirmatas accepi¬
mus. q̃dã uõ ꝯsuetudine rohorata approbauit us
Unde quis ł aliquãtulũ sacraꝵ exꝑtꝰ scͥpturarũ
hesitauerit: Si enĩ attendimꝰ ꝯsuetudines eccłȩ¬
ñ ꝑscripturas a patrib traditas nicħ estimare.
quantũ religio detͥmenti sit latura. intentiuum
despicientib liꝗdo ꝯstabit. Quȩ enĩ ut inde ordi-¬
amur scriptura salutisfere crucis signacło. fide¬
les docuit insigniri. q̃ uł triphariã digesta super
panẽ ⁊ calicẽ ꝓlixe orationis. ł ꝯsecratiõis u̾ba cõ¬
pło insertũ secretis dicimꝰ. s ⁊ alia plura adicimꝰ.
magnã quasi uim cõmendantia misterus q̃ ori-¬
entẽ uersꝰ nos orare litt̾aꝵ forma docuit. Bene¬
dicimꝰ fontẽ baptismatis oleo unctionis. Huc ac¬
cedit qd̾ ter oleo inungiꝰ. quos baptizamꝰ. Uerb̃
ab renuntiare sathane ⁊ angłis eiꝰ. informamus.

Expanded text:
num quandam scripturis , quasdam vero apostolica traditione per successiones in ministerio confirmatas accepimus; quaedam vero consuetudine roborata approbavit ususunde quis vel aliquantulum sacrarum expertus Scripturarum haesitaverit? Si enim attentaverimus consuetudines Ecclenon per scripturas a Patribus traditas nihil aestimare, quantum religio detrimenti sit latura, intente inspicientibus liquido constabit. § 1. Quae enim ut inde ordiamur scriptura salutiferae crucis signaculo fideles docuit insigniri? vel quae trifariam digesta super panem et calicem prolixae orationis vel consecrationis verba com in secretis dicimus, sed et alia plura adjicimus, magnam quasi vim commendantia mysteriis. Quae orientem versus nos orare litterarum forma docuit? Benedicimus fontem baptismatis oleo unctionis. Huc accedit, quod ter oleo inungimus quos baptizamus, verbis abrenunciare satanae et angelis ejus informamus.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ẽẽ. ⁊ frustra sͥ blandiri eos qͥ pacẽ sacerdotibus
dei ñ hñtes obrepunt. ⁊ latent̃ apud quos dã cõica¬
re se credunt. qñ eccła quȩ catholica una ẽ scissa ñ
sit attq diuisa. Idem. Suo iure qͥs cedẽ¬

Expanded text:
non esse, et frustra sibi blandiri eos, qui pacem cum sacerdotibus Dei non habentes obrepunt, et latentes apud quosdam communicare se credunt, quando ecclesia, quae catholica una est, scissa non sit neque divisa. C. VIII. Suo jure quis ce
Abbreviated transcription (Latin):
ticoꝵ dissensionib quib ñ nũquã eccła dei ꝯ-¬
cussa ꝑiclitabat᷑. contra quos legib fidelissimoꝵ
coꝵ auderet contra ire. ut ⁊ ipsi pͥncipes tanꝗͣ.
deuotissimi filii in eum ꝯsentirent. quẽ sibi in pa-¬
trẽ eligi uiderent. ⁊ ei in om̃ib suffragatores ex¬
isterent. sic̃ ualentinianꝰ beato ambrosio legit᷑
dixisse. Noli timere qr ds̃ qui te elegit semꝑ te¬
adiuuabit. et ego ad iutor tuus: ⁊ defensor ut
meo ordini docet. semꝑ existã. ¶¬

Expanded text:
ticorum dissensionibus, quibus nonnunquam ecclesia Dei concussa periclitabatur, contra quos legibus fidelissimorum corum auderet contraire, et ut ipsi principes tanquam devotissimi filii in eum consentirent, quem sibi in patrem eligi viderent, ut ei in omnibus suffragatores exsisterent, sicut Valentinianus B. Ambrosio supra legitur dixisse: Noli timere, adiuvabit, et ego adiutor et defensor tuus, ut meo ordini decet, semper existam'.
Abbreviated transcription (Latin):
testimonia ppłoꝵ honoratoꝵ arbitriũ electiocłi¬
coꝵ in ordinationib sac̃dotũ ꝯstituant᷑. & infra.
ꝑ pacẽ ⁊ quietem sac̃dotes qui futuri s̃ postulent᷑
ẽeneat᷑ subscriptio cłicoꝵ honoratoꝵ. testimoni¬
um ordinis ꝯuentus & plebis ¶ Principibus¬

Expanded text:
honoratorum arbitrium, electio clericorum in ordinationibus sacerdotum constituantur. Et infra: Per pacem et quietem sacerdotes, qui futuri sunt, postulentur. Teneatur subscriptio clericorum, honoratorum testimonium, ordinis conventus et plebis. Vic
Abbreviated transcription (Latin):
so libellis. Imp̃r ualentinanꝰ ⁊ ualeriꝰ. Si quis
famosum libellum siue domi suȩ siue in publico siue¬
in quoc̃q loco ignarus repꝑit. aut corrumpat priꝰꝗͣ¬
alt̃ inueniat. aut nulli ꝯfiteat᷑ inuentũ. Sin uero¬
ñ statim eas dem cartulas ł corruꝑit. ł igne cõbussĩt s ũi
eaꝵ dolose manifestauit. sciat se quasi auctorẽ huiꝰmo¬
di delicti capitali sententiȩ subiugandũ. huiꝰ modi aũ

Expanded text:
sis libellis. Imperatores Valentinianus, Valens . Si quis famosum libellum sive domi sive in publico vel quocumque loco ignarus repalter inveniat, aut nulli confiteatur inventum. Sin vero non statim easdem chartulas vel corruperit, vel igne consumserit, sed vim earum manifestaverit, sciat, se quasi auctorem hujusmodi delicti capitali sententiae subjugandum. Et infra: Huju
Abbreviated transcription (Latin):
tum. Heluti siquis ht̃ unũ filiũ xp̃m putet alterũ.
cłȩ iubetur relinquere. apud quã fidei sacram̃ta
suscepit. S illud aug̃ ñ ẽ iubentis. s deortantis.
nequis iratꝰ filiũ suũ ex ħedaret atq totũ xp̃o
relinqueret. Ait enĩ in sermone .ii. de uita

Expanded text:
tum, veluti, si quis habet unum filium, Christum putet alterum; tum, veluti, si quis habet unum filium, Christum putet alterum; tur, ecclesiae jubetur relinquere, apud quam fidei sacramenta suscepit. Sed illud Augustini non est jubentis, sed dehortantis, ne quis iratus filium suum exheredaret, atque totum Christo relinqueret. Ait enim in serm. II. de vita
Abbreviated transcription (Latin):
magno concilio. ut nullꝰ ꝓpͥi arbitriĩ temĩtate ali¬
am eccłam nͥ cui usus antiquoꝵ parentũ canonica
institutiõe subiace ꝑhibetur. sepulturȩ causa adi-¬
re ꝓcuret. nͥ infirmitatis causa p̃peditꝰ. in aliã fuit
regionẽ quolibet neg̾o ꝓgressus. adhȩc siquis p̃la-¬
tus contͣ hoc ag̾ẽ sategĩt. eccłastico uinculo se sub-¬
di cognoscat. ¶ Sed aliud ẽ extem̾itatis suꝑbia
usum antiquoꝵ parentũ ñ sequi atq aliud ratio¬
nabili occasione nouã sͥ sepulturã eligẽ. Contra
melciadis p̃p auctoritate nitit᷑. qui suꝑbia ł odio
ductus. siue uanis ꝑsuasionib aut uariis munu-¬
sculis illectus. sepulturã suoꝵ parentũ seqͥ ꝯtem
qͥ certe rõnis causa nouũ suo corpori querit hospi-
endo. Unde ⁊ testam̃tũ appellat᷑. qr ed quis ꝙ lib̾e
testat᷑ ꝗ pꝰ suũ decessum de ꝓpͥis reb fieri uelit. s. ñ
filioꝵ debeat fieri testam̃taria distributio faculta¬

Expanded text:
magno concilio, ut nullus proprii arbitrii temeritate aliam ecclesiam, nisi cui usus antiquorum parentum canonica institutione subjacere perhibetur, sepulturae causa adire procuret, nisi infirmitatis causa praepeditus in aliam fuerit regionem quolibet negotio progressus. Ad haec, si quis praelatus contra hoc agere sategerit, ecclesiastico vinculo se subdi cognoscat. Gratian. Sed aliud est ex temeritatis superbia usum antiquorum parentum non sequi, atque aliud rationabili occasione novam sibi sepulturam eligere. Contra Melchiadis Papae auctoritatem nititur qui superbia vel odio ductus, sive vanis persuasionibus aut variis munusculis illectus, sepulturam parentum suorumqui certae rationis causa novum suo corpori quaerit hospitendo. Unde et testamentum appellatur, quia eo quisque libere testatur quod post suum decessum de propriis rebus fieri velit. § 2. Sed non filiorum debeat fieri testamentaria distributio faculta
Abbreviated transcription (Latin):
nulla maior ẽ. pot̾ si ds̃ uolu̾it in correctionẽ salub̾-¬
rimam ced̾e atq ꝓfice. Neq enĩ scimꝰ qͥd ꝯtingat se¬
quenti die aut añ finẽ uite huiꝰ de aliqͦ desꝑandũ ẽ
aut ꝯtradici dõ pot̃ ne respiciat ⁊ det pęnitentiã.
⁊ accepto sacͥficio sp̃s ꝯtͥbulati cordisq ꝯtͥci. areatu
qͣuis iuste dãnatioĩs absoluat dãnatũ q̃ ipse ñ dam¬
nat: pastoris tñ necessitas ht. ne ꝑ płes serpant dira
ꝯtagia. separare ab ouib sanis morbidã. ab illo cui
nicħ ẽ impossibile ipsa forsitan separatiõe sanandã.
ñ ꝑtineat. sic affici debemꝰ caritatis affectu. ut õs
uelimꝰ saluos fieri. It̃ psꝑ¬

Expanded text:
a maior est, potest, si Deus voluerit in correptionem saluberrimam cedere ac proficere. Neque enim scimus quid contingat sequenti die, aut ante finem vite huius de aliquo desperandum est? Aut contradici Deo potest ne respiciat, et det penitentiam, et, accepto sacrificio spiritus contribulati cordisque contriti, a reato quamvis iuste dampnationis absol Pastoralis necessitas habet, ne per plures serpant dira contagia, separare ab ovibus sanis morbidam, ab illo, cui nihil est impossibile, ipsa forsitan separatione sanandam. umerum, quis non pertineat, sic affici debemus caritatis affectu, ut omnes velimus salvos fieri »
Abbreviated transcription (Latin):
odie leges naualium cõmertioꝵ st̃. ab insula ro¬
do cognominate. inqua antiquitus mereatoꝵ
partes sunt. S qr constitutio alia ciuilis alia est¬
ecclastica. ciuilis uõ forense. ł ciuile ius appellat᷑ qͦ
nomine eccłastica ꝯstitutio appellet᷑. uideamus.
E cełastica ꝯstitutio. canonis noĩe censet᷑. Qd autẽ
declarat dicens.
Quid sit canon. Canon gre

Expanded text:
odie leges navalium commerciorum sunt, ab insula Rhodo cognominate, in qua antiquitus mercatorum  civilis, alia ecclesiastica: civilis vero forense vel civile jus appellatur, quo nomine ecclesiastica constitutio appelletur, videamus. § 1. Ecclesiastica constitutio canonis nomine censetur. Quid autem sit declarat dicens: C. I. Quid sit canon. Canon gr
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ c̃q ep̃i ꝑcipit largitate subp̃carie noĩe debeat
ꝓfessionem scrib̾e. ne ꝑretentionẽ diuturnã. p̃udi¬
ciũ afferat eccłȩ Et q̃c̃q in usu ꝑceꝑit debet utili¬
ter laborare. ut nec res diuini uiris uideat᷑ aliqͣoc¬
ip̃e se stipendio suo uidebit᷑ pͥuare. ¶Heligiois¬

Expanded text:
iscopi percipit largitate, sub precariae nomine debeat professionem scribere, nec praetentione diuturna praejudicium afferat ecclesiae, et quaecunque in usu perceperit, debeat utiliter laborare, ut nec res divini juris videantur aliqua ocip
Abbreviated transcription (Latin):
dent̃ atq hostilit̃ rebellauerant: Qd̃ nc̃ hii eccłam
scindentes. ⁊ contra pacem atq unitatẽ xp̃i rebelles.
cathedrã sͥ ꝯstituere. ⁊ pͥmatũ assumere. ⁊ baptitan¬
di atq offerendi licentiã uendicare conant᷑. ⁊ cet̾.

Expanded text:
denter adque hostiliter rebellauerant, quod nunc hi ecclesiam denter adque hostiliter rebellauerant, quod nunc hi ecclesiam scindentes et contra pacem adque unitatem Christi rebelles cathedram sibi constituere et primatum adsumere et baptizandi adque offerendi licentiam uindicare conantur.
Abbreviated transcription (Latin):
gione uiuentes unũ ⁊ uerũ dm̃ qui colendꝰ atq inuocan¬
dꝰ fuerat inuocabant tñ quia loci sui ministĩũ transgressi-
⁊ ꝯtra aaron sacerdotẽ qͥ sacerdotiũ legitimũ dig¬
natione dei atq ordinatione ꝑfecerat. sacrifican¬
pęnas ꝓillicitis conatib pender̃ nec potuer̃ rata
ẽẽ ⁊ ꝓficẽ sacrificia irreligiose ⁊ illicite ꝯtra ius di-¬
uinȩ dispositionis oblata. Turibula qͦꝙ ipsa inqͥb
incensũ illicite fuerat oblatũ. ne in usũ de cȩtero es¬
sent sacerdotib. s potiꝰ indignationis ⁊ ultiõis di¬
uinę memoriã corrigendis posfis ex hib̾ent. iussu
dñi ꝯflata atꝙ igne purgata. in laminas ductiles
ptura. Memoriale inquit filiis isrł ut ñ accedat
quisꝙ alienigena qͥ ñ ẽ ex semine aaron ĩponere
incensũ ante dm̃. ut ñ sit sic̃ chore Et tñ scisma illi¬
ñ fecerant. nec foras egressi otra dñi sacerdotes ĩpu-¬

Expanded text:
gione uiuentes, unum et uerum Deum qui colendus adque inuocangione uiuentes, unum et uerum Deum qui colendus adque inuocandus fuerat inuocabant: tcontra Aaron sacerdotem qui sacerdotium legitimum dignatione Dei atque ordinatione Domini percpro illicitis conatibus rependerunt, nec potuerunt rata esse et proficere sacrificia irreligiose et illicite uinae dispositionis oblata. turibula quoque ipsa, in quibus incensum inlicite fuerat oblatum, ne in usum de cetero essent sacerdotibus, sed potius indignationis et ultionis diuinae memoriam corrigendis posteris exhiberent, iussu Domini conflata adque igne purgata in laminas ductiles riptura diuina. memoriale, inquit, filiis Israel ut non accedat quisquam alienigena qui non est ex semine Aaron inponere incensum ante Dominum ut non sit sicut Core. et tamen illi schisma non fecerant nec foras egressi contra Dei sacerdotes inpu
Abbreviated transcription (Latin):
dñi extitit aduersus illos qui scisma fecerunt ut
etiã cũ hõ dĩ ad ieroboã missus ẽẽt. qͥ ei ⁊ peccã sua
illos ede. ⁊ aquã bib̾e uetaret᷑. Qd̾ cũ ñ custo disset
& coͣ p̃ceptum dñi prandisset. statim diuina censu-
maiorẽ intelligentiȩ lucẽ manifestat suȩ. ꝙ idem
qͥ t̾c se atribu iuda ⁊ beniamĩ scinderant ie
rosolimis relictis samariã secesserant. int̾ pseudo¬
ꝓpħas et gentiles cõputarent᷑. Nlã cũ pͥmũ discipłos
in ministeriũ salutis mitt̾et. mandauit ⁊ dixit:
Inuiã gentiũ ne abieritis ⁊ inciuitatẽ samaritanoꝵ
ne int᷑ueritis Adiudeos priꝰ mittens gentiles adhuc p̃t̾iri iubet:
Addendo aũt ⁊ ciuitatẽ samaritanoꝵ deb̾e omitti uͥ erant
scismatici. ostendit scismaticos gentibꝰ adeqͥri. Et pꝰ pauca.¬
se dñr. necħ adiuuare tales pot̾. Nã ⁊ chore ⁊ dathan ⁊ abiron cũ
sac̾dote aaron ⁊ moyse eundẽ dm̃ nouerant pari lege ⁊ reli¬

Expanded text:
rsus illos qui schisma fecerant, ut etiam cum homo Dei ad Hieroboam missus esset qui ei peccata sua illos edere et aquam bibere vetaretur. Quod cum non custodisset et contra praeceptum Dei prandisset, statim divinae censurmaiorem intellegentiae lucem manifestat quod idem qui tunc se a tribu Iuda et Beniamin sciderant et Hierosolymis derelictis Samariam secesserant, inter profanos et gentiles conputarentur. nam cum primum discipulos suos in ministerium salutis mitteret, mandauit et dixit: in uiam nationum ne abieritis et in ciuitatem Samaritanorum ne intraueritis. ad Iudaeos prius mittens gentiles adhuc praeteriri iubet: addendo autem et ciuitatem Samaritanorum debere omitti, ubi erant schismatici, ostendit schismaticos gentilibus adaequari. Quod si aur, nec hoc adiuuare tales potest. nam et Core et Dathan et Abiron cum sacerdote Aaron et Moyse eundem Deum nouerant, pari lege et reli
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ordine collocandi prius uitam moresꝙ discu¬
tite. ⁊ ut dignos huic officio ad hib̾e possitis. ñ uo-¬
bis potentia aut supplicatio quaꝵ libet subri-¬
graues exꝑtos ꝙ uiros consilii ur̃i adhibet
participes ⁊ cũ eis cõmuni ħ deliberatione pen¬

Expanded text:
sunt ordine collocandi prius vitam moresque discutite; et ut dignos huic officio adhibere possitis, non vobis potentia aut supplicatio quarumlibet surrigraves expertosque viros consiliis vestris adhibete participes, et cum eis communi de hoc deliberatione pen
Abbreviated transcription (Latin):
iquis ep̃c accusatꝰ fũit.⁊ om̃s iudicau̾int ꝯgregati
ep̃i regionis ipsiꝰ ⁊ de gradi suo deiecerint eũ. si
appellauit qui deiectus uidet᷑ ⁊ ꝯfugerit ad beatissi
putau̾int ut reuocet᷑ ł renouet᷑ exam̃ scrib̾e ep̃is di¬
gnet᷑ ep̃s.t̾. his qͥ infinitima ⁊ ꝓpinqua altera ꝓuincia ft̃.¬
ut ipsi omĩa dilignt̃ requirant. ⁊ iuxta fidem u̾itatiꝰ
diffiniant. Qd̃ si is qͥ rogat causã suã it̾m audiri. dep̃¬
catione sua monuerit ep̃m romanũ. ut de lat̾e suo
pb̃ros mittat. erit in potestate eiꝰ quid uelit.⁊ qͥd esti¬
met: Et si decreuit mittendos ẽẽ qui p̃sentes cũ ep̃is
iudicent. ut hãnt ⁊̃ auctoritatẽ ꝑsonȩ illiꝰ aqͦ destina¬
ti sunt. erit in eiꝰ arbitrio. Si uo credidit sufficere
ep̃os ꝓuinciales. ut negocio t̃minũ imponant. faciet
qd̃ sapientissimo ꝯsilio suo iudicauit. ¶Arbitͣrii¬

Expanded text:
ngregati episcopi regionis ipsius, et de gradu suo eum dejecerint, si appellaverit qui dejectus fuerit, et confugerit ad beatissimputaverit ut revocetur vel renovetur examen, scribere episcopis dignetur his, qui in finitima ipsi diligenter omnia requirant, ut juxta fidem veritatis omnia definiant. Quod si is qui rogat causam suam iterum audiri, deprecatione sua moverit episcopum Romanum, ut e latere suo presbyteros mittat, erit in potestate ipsius quid velit et quid aestimet. Et si decreverit mittendos esse qui praesentes cum episcopis judicent, ut habeant etiam auctoritatem personae illius a quo destinati sunt, erit in ejus arbitrio. Si vero crediderit sufficere episcopos provinciales, ut negotio terminum imponant, faciat quod sapientissimo consilio suo judicaverit
Abbreviated transcription (Latin):
batione custodio. qr in his uelut in quadrato la¬
pide sc̃ȩ fidei structura ꝯsurgit. ⁊ cuiꝰlibet uitȩ
reꝓbat᷑. T̃heodorus ꝑsonã mediatoris dĩ ⁊ homi¬
nis in duab substantiis seꝑans. ad impietatis
ꝑfidiam cecidisse ꝯuincit᷑. Scripta quoꝙ theodo¬
ri ꝑquȩ beati cirilli fides rep̃hendr. ausu de¬
mentię ꝓlata refutant᷑. N Cunctas uõ quaᷤᷤ
p̃fata ueneranda ꝯcilia ꝑsonas: respuunt: re¬
spuo. Quȩ uenerant᷑. amplector. Quia dũ uniũ¬
sali st̃ ꝯsensu ꝯstituta. se ⁊ non illa destruit. qͥs.¬
quis p̃sumit ab soluere. quos religant. aut liga¬

Expanded text:
batione custodio, quia in his velut in quadrato labatione custodio, quia in his velut in quadrato lapide, sancte fidei structura consurgit et cuiuslibet vite reprobatur. Theodorus personam Mediatoris Dei et hominum in duabus subsistentiis separans, ad impietatis perfidiam cecidisse convincitur. Scripta quoque Theodoriti, per quae beati Cyrilli fides reprehenditur, ausu dementiae prolata refutantur. Cunctas vero quas praefata veneranda concilia personas respuunt, respuo; quas venerantur, amplector, quia dum universali sunt consensu constituta, se et non illa destruit, quisquis praesumit aut solvere quos religant, aut liga
Abbreviated transcription (Latin):
agebat᷑. ꝯueniebant om̃s inunũ. cõmuniꝙ in¬
tentione tractabant. Uñ ⁊ ꝯciliũ a cõmuni in¬
tentioe dictum ẽ. quasi ꝯsiliũ. ⁊ ꝯsiliũ qͣsi ꝯsidiũ.
d. in .l. litt̾a transeunte. ł ꝯciliũ dictũ ẽ ex cõmu-¬
ni intentioẽ. eo qd̾ in unũ dirigant omnẽ men-¬
tis intuitũ. Suꝑcilia ⁊ enĩ ocłoꝵ st̃. liñ qui sibi¬
do. idest a conueniendo in unũ. Hĩc ⁊̃ ꝯuentus ẽ
nuncupatꝰ. qd̾ ibi homines ꝯueniunt. sic̃ ꝯuentꝰ¬
icut scĩ eugłii .iiii. libros. sic .iiii. ꝯcilia oꝵ¬
susciꝑe ⁊ uenari me fateor. nicenũ scił in qͦ ꝑ
uersũ arrii dogia dogina destruitur. ꝯstantino¬
politanum quoq in quo eunoinii ⁊ macedonii
error ꝯuincit᷑. Ephesinũ ⁊̃ primũ. in quo nesto¬
rii impietas iudicat᷑. Calcedonense uõ. in quo
euticetis ⁊ dioscori prauitas ẽ reꝓbata. Hȩc to-¬
ta deuotione amplector. integerrima appro¬

Expanded text:
agebantur, conveniebant omnes in unum, communique inagebantur, conveniebant omnes in unum, communique intentione tractabant. Unde concilium a communi intentione dictum quasi consilium; consilium quasi considium, d in l literam transeunte: vel concilium dictum est a communi intentione, eo quod in unum dirigant omnem mentis obtutum: cilia enim oculorum sunt; unde qui sibido, id est a conveniendo in unum. Hinc etiam conventus est nuncupatus, eo quod ibi homines conveniunt in unicut sancti aeuangelii IIII libros, sic IIII concilia suscipere ac venerari me fateor, Nycenum scilicet, in quo perversum Arrii dogma destruitur, Constantinopolitanum quoque, in quo Eunomii et Macedonii error convincitur, Effesinum etiam primum, in quo Nestorii impietas iudicatur, Calcedonense vero, in quo Euticetis Dioscorique pravitas reprobatur, tota devotione amplector, integerrima appro
Abbreviated transcription (Latin):
nestoriũ duas ꝑsonas asserentẽ in xp̃o. iusto a¬
nathemate ꝯ demnauit. ostendens man̾ẽ in
duas naturas. unã dñi nr̃i itĩu xp̃i ꝑsonã.
uarta synodus calcedonensis.d.c.xxx. sacer¬
dotum sub marciano pͥncipe habita ẽ. in qͣ
euticen ꝯstantinopolitanũ abb̃em. u̾bi dĩ icar¬
nis unã naturã. ꝓnunciantẽ. ⁊ eiꝰ dioscoꝵ defen¬
sorẽ. quondã alexandrinũ ep̃m ⁊ ipsũ rursũ
nestoriũ ep̃m cũ reliqͥs hereticis. una patrum
tiã ⁊ diuinȩ ⁊ humanȩ consiteam᷑ naturȩ. Heȩ
st̃ .iiiͬ. si nodi pͥncipales. fidei naturã plenissi¬
me p̃dicantes. S ⁊ siqua st̃ alia ꝯcilia quȩ scĩpa-¬
tres sp̃u dei pleni sancxertint. pꝰ istoꝵ . iiͦiͬ. au-¬
ctoritatẽ omĩ manẽ stabilita uigore. qͦꝵ gesta in
hoc oꝑe ꝯdita ꝯtinent᷑. Synodus aut̃ ex greco.
interp̃tat᷑ cõmittatus. ł cetus. Concilii uõ nom̃
tractũ est ex more romano. Tẽpore enĩ quo cã

Expanded text:
sto anathemate condemnavit, ostendens manere in duabus naturis unam Domini Jesu Christi personam. Quarta synodus Chalcedonensis DCXXX sacerdotum sub Marciano principe habita est, in qua Eutychen Constantinopolitanum abbatem, Verbi Dei et carnis unam naturam orum, quondam Alexandrinum Episcopum, et ipsum rursum Nestorium cum reliquis haereticis una Patrum tiam et divinae et humanae confiteamur naturae. Haec sunt quattuor synodi principales, fidei doctrinam plenissime praedicantes; sed et si qua sunt concilia quae sancti Patres spiritu Dei pleni sanxerunt, post istorum quattuor auctoritatem omni manent stabilita vigore, quorum gesta in hoc opere condita continentur. Synodum autem ex Graeco interpretatur comitatus vel coetus. Concilii vero nomen tractum est ex more Romano. Tempore enim, quo causae
Abbreviated transcription (Latin):
Iueteris ⁊ noui testam̃ti scripturas quas re
maximo constantino augusto. in qua arriꝰ
hereticus ꝯdemnatus ẽ. Sc̃ãm synodũ ꝯstanti-¬
nopolitanã. mediante theodosio seniore augu-¬
sto. in qua malcedoniꝰ hereticus debitã dam¬
nationẽ excepit. Scãm synodũ ephesinã pri¬
mã. in qua nestoriꝰ damnatꝰ ẽ. ꝯsensu beatissi-
mi pape celestini. mediante cirillo alexandri-¬
nȩ sedis antistite. ⁊ archadio ep̃o abitalia desti¬
nato. Scãm sẏnodũ calcedonensẽ. mediante
marciano augusto. ⁊ anatolio ꝯstantinopolitano
ep̃o. in qua nestoriana ⁊ euticiana heresis simł
cum dioscoro eiusꝙ cõplicib dam natȩ st̃. S ⁊
siqua st̃ sc̃a ꝯcilia a scĩs patrib actenus ĩstitu¬
seruanda decernimꝰ. ¶n Lã nunc subicĩen¬
dũ ẽ de opusculis scõꝵ patrũ quȩ in eccła ca¬
tholica recipiunt᷑. Opuscula beati cipͥani mar¬
tyris cartagenensis ep̃i. Item opuscula beati
gregorii natanzeni ep̃i. ltem opuscula beati

Expanded text:
Veteris et Novi Testamenti Scripturas quas regMaximo, Constantino Augusto, in qua Arius haereticus damnatus est; sanctam synodum Constantinopolitanam, mediante Theodosio seniore Augusto, in qua Macedonius haereticus debitam damnationem excepit; sanctam synodum Ephesinam primam, in qua Nestorius damnatus estmi Papae Coelestini, mediante Cyrillo Alexandrinae sedis antistite, et Arcadio episcopo ab Italia destinato; sanctam synodum Chalcedonensem, mediante Marciano Augusto et Anatolio Constantinopolitano episcopo, in qua Nestoriana et Eutychiana haereses simul cum Dioscoro ejusque complicibus damnatae sunt; sed et si qua sunt concilia a sanctis Patribus hactenus instituenda decrevimus. Jam nunc subjiciendum de opusculis sanctorum Patrum, quae in Ecclesia catholica recipiuntur. Opuscula beati Cypriani martyris, et Carthaginensis episcopi. Item, opuscula beati Gregorii Nazianzem episcopi. Item, opuscula beati
Abbreviated transcription (Latin):
asserunt dicunt᷑ ẽẽ translati: sunt quinqua¬
ginta. hos ñ recipiendos s int̾ apocrifa de¬
putatos. ysidorus scribit dicens: S

Expanded text:
asserunt, dicuntur esse translati, sunt quinquaginta. Hos non recipiendos, sed inter apocrypha deputatos, Isidorus scribit dicens: C. I.
Abbreviated transcription (Latin):
uerit. ⁊ ñ ea inom̃ib uenerabilr̃ acceꝑit. ana¬
thema sit. Item opuscła atq tractatꝰ omniũ
patrũ orthodoxoꝵ qui in nullo a sc̃ȩ romanȩ
eccłȩ ꝯsortio deuiauerunt. nec ab eiꝰ fide in p̃¬
dĩ usq ad ultimũ diẽ uitȩ suȩ participes fue¬
runt. legenda decernimꝰ. Itẽ decretales epłȩ
quas beatissimi pape diu̾sis tẽporib ab ur¬

Expanded text:
verit, et non eam in omnibus venerabiliter receperit, anathema sit. Item, opuscula atque tractatus omnium Patrum orthodoxorum qui in nullo a sanctae Romanae Ecclesiae consortio deviarunt, nec ab ejus fideli prDei usque ad ultimum diem vitae suae participes fuerunt, lquas beatissimi papae diversis temporibus ab ur
Abbreviated transcription (Latin):
rum cap̃.xuii. a tẽporib constantini ceꝑunt.
Inp̃cedentib nanꝙ annis ꝑsecutione feruen¬
te. docendaꝵ plebiũ minime dabat᷑ facultas.
INde xp̃ianitas indiuersas hereses scissa est.
xp̃ianis lib̾e ꝯgregari. Sub hoc etiã scĩ patres
patres in ꝯcilio niceno de omĩ orbe t̃raꝵ ꝯueni¬
simbolũ tradiderunt. Int̾ cȩt̾ã aut̃ concilia.iiiiͬ.
sunt uenerabiles sẏnodi. q̃ totã pͥncipalit̃ fidẽ

Expanded text:
t. In praecedentibus namque annis, persecutione fervente, docendarum plebium minime dabatur facultas. Inde Christianitas in diversas haereses scissa est, Christianis libere congregare. Sub hoc etiam sancti Patres in concilio Nicaeno de omni orbe terrarum convenisymbolum tradiderunt. Inter cetera autem concilia quattuor esse venerabiles synodos, quae totam principaliter fidem
Abbreviated transcription (Latin):
ult̾os. si qͦs fures. ł aliis pͣuis actib studẽ cognoscitis.
dm̃ deoꝵ correctione placare festinate. ut ꝑuos flagel¬
lũ ꝑfidaꝵ gentiũ ꝗ qͣntũ uidemꝰ ad multaꝵ nationũ
undictã excitatũ ẽ. ñ inducat. Ne si ꝙ ñ credimꝰ aiuinȩ
ultionis iracundia sceleratoꝵ fu̾it actioẽ cõmota: belli
pestis intimat. qͦs delinquentes ad rectitudinis uiã dei p̃¬

Expanded text:
ulteros, si quos fures vel aliis pravis actibus studere cognoscitis, Deum de eorum correctione placare festinate, ut super vos flagellum perfidarum gentium, quod, quantum videmus, ad multarum nationum vindictam excitatum est, non inducat; ne si, quod non credimus, divinae ultionis iracundia sceleratorum fuerit actione commota, belli pestis interimat quos delinquentes ad rectitudinis viam Dei pr
Abbreviated transcription (Latin):
recipimꝰ ne unquã illicitas ordinationes facias.
nec bigamũ. aut qͥ uirginẽ ñ est sortitꝰ uxorẽ. aut
ignorantẽ litt̾as. ł qualibet parte sui corporis ui¬
ciatũ. ł penitentẽ. ł curiȩ. aut cuilibet ꝯditioni
obnoxiũ ad sacros ordines ꝑmittas acced̾e. s si qͦs
Non fiat sac̾dos. cuiꝰ uxorẽ eui

Expanded text:
ecipimus, ne unquam illicitas ordinationes facias, nec bigamum aut qui virginem non est sortitus uxorem, aut ignorantem litteras, vel in qualibet parte corporis vitiatum, vel poenitentiae, vel curiae aut cuilibet conditioni obnoxium, ad sacros ordines permittas accedere: sed si quos Non fiat sacerdos, cujus uxorem evi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃i uero qui apłicȩ ordinatiõi subiacent: ĩ hãc
reuentiã debent. ut singłis annis apłoꝵ limim¬
bus sese rep̾sentent. U̾nde a nacletꝰ ⁊ zacharias¬
Singulis annis apłoꝵ limina uisitent ep̃i. ꝗ ordi

Expanded text:
ae ordinationi subjacent, etiam hanc reverentiam debent, ut sese singulis annis apostolorum liminibus repraesentent. Unde Anacletus et ZachariasSingulis annis apostolorum limina visitent episcopi
Abbreviated transcription (Latin):
et sp̃ale docum̃tum. ꝗ xp̃iani ueri sublimiorib po¬
testatib docent᷑ deb̾e ẽẽ subiecti. nequis ꝯstitutionẽ
t̾reni regis putet eẽ soluendã: Si enĩ censũ filiꝰ dei
It̃ petrus apłs gn̾alit̾ om̃ib fidelib scribit. De eodẽ.¬
stote subditi dñĩs ur̃is. siue regi quasi p̃cellenti. siue
ducib tanꝗͣ ab eo missis ad uindictã malefactoꝵ¬

Expanded text:
et spiritale documentum, quo Christiani viri sublimioribus potestatibus docentur debere esse subjecti, ne quis constitutionem terreni regis putet esse solvendam. Si enim censum Dei Filius Item Petrus Apostolus generaliter omnibus fidelibus scribit: Estote subditi dominis vestris sive regi, quasi praecellenti, sive ducibus, tanquam ab eo missis ad vindictam malefacto
Abbreviated transcription (Latin):
p̃miserint. ad scłarẽ reu̾̃ti habitũ ipsis filiis q̃nq
penitꝰ ñ licebit S ꝯuicti ꝙ tonsurã auͭ religiosam
uestẽ aliq̃n habĩnt. mox ad religionis cultũ ha-¬
bitũq reuocent᷑. ⁊ substrenua districtioe. huic¬
sc̃ȩ obseruantie inseruire cogant᷑: Parentib sa-¬
ne filios suos religioni ꝯtradere non ampliꝰ ꝗͣ usq
ad .iiii. decimũ etatis eoꝵ annũ licentia poterit
ẽẽ. Postea uͦ an cum uoluntate parentũ. an si suȩ
deuotionis sit solitariũ uotũ. erit filiis licitũ religi¬
onis assumẽ cultũ. Quis qͥs aut̃ ł abolitiõe tonsure
ł scłaris uestis assumptione detectus fũit atigisse
transgressionẽ. etiã excõmunicatiõis censurã accipi¬

Expanded text:
permiserint, ad saecularem reverti habitum ipsis filiis quandoque penitus non licebit, sed convicti quod tonsuram aut religiosam vestem aliquando habuerint, mox ad religionis cultum habitumque revocentur, et sub strenua districtione hujusce observantiae inservire cogantur. Parentibus sane filios suos religioni contradere non amplius, quam usque ad duodecimum aetatis eorum annum licentia poterit esse. Postea vero an voluntate parentum, an suae devotionis sit solitarium votum, erit filiis licitum religionis adsumere cultum. Quisquis autem, vel abolitione tonsurae, vel saecularis vestis assumptione detectus fuerit attigisse transgressionem, excommunicationis censuram accipi
Abbreviated transcription (Latin):
in eodem ł .t. de sententiã passis ⁊ restitutis cuidã
deportato in insulã. imꝑator antoninꝰ dixisse legͥ
Restituo te in integrũ ꝓuintiȩ tuȩ. ⁊ adiec̃. Ut aũ

Expanded text:
in eodem lib. tit. de sententiam passis et restitutis, cuidam in eodem lib. tit. de sententiam passis et restitutis, cuidam deportato in insulam imperator Antoninus dixisse legitur: Restituo te in integrum provinciae tuae, et adje
Abbreviated transcription (Latin):
to ꝓuicto habet᷑. Et infra. ł.xluiii.t. de abolitiõib
cͥminũ: Preuaricatorẽ eũ ẽẽ ostendimꝰ. qͥ colludit
uõ excusationes admitt̾et. Siqͥs aut̃ ab excusatione
cit᷑ ab olitionẽ destit̾it. punit᷑. Abolitio pͥuatĩ a p̃¬
sidib postulari ac impetrari solet. Itẽ ꝓtribuna¬
li ñ de plano. Nec p̃ses hanc cognitionẽ alteri de.
mandare pot̾. Si pła cͥmina idẽ eidẽ intułit. sin¬
guloꝵ debet abolitionẽ pet̾ẽ. Alioqͥn ꝓut qͥs adim¬
serit eiꝰ noĩe senatꝰ ꝯsulti pȩnã patiet᷑. Et infra .t. de
eodẽ. Bestitisse eũ accepimꝰ qͥ totũ animũ agendi
deposuit. ñ qui distulit accusationem. s qͥ ꝑmissu
imꝑatoris ab excusatione destitit impunitus est.
abolitio aut̃ penã remittit. infamiã ñ tollit. Unde
cod̃ .t. de generali ab olitione dixisse legunt᷑. In dul¬
eͥminis tollit. s pene gr̃am facit. Si aũ restituo te
in integrõ pͥnceps dixerit. infamiã tollit. Unde

Expanded text:
icto habetur. Et infra lib. XLVIII, tit. de abolitionibus criminum: § 6. Praevaricatorem esse eum ostendimus, qui colludit vero rei excusationes admitteret. § 7. Si quis autem ab accusatione citra abolitionem destiterit, punitur. Abolitio privatim a praesidibus postulari ac impetrari solet; item pro tribunali, non de plano, nec praeses hanc cognitionem mandare potest. Si plura crimina idem eidem intulit, singulorum debet abolitionem petere: alioquin prout quid admiserit, eius nomine senatus consulti poenam patietur. Accusationeeodem: Destitisse eum accipimus, qui in totum animum agendi deposuit, non qui distulit accusationem, sed qui permissu imperatoris ab accusatione destitit, impunitus est. § 8. Abolitio enim poenam remittit, infamiam non tollit. Unde  IX, C. eod. titulo de generali abolitione dixisse leguntur: Indulcriminis tollit, sed poenae gratiam facit. Si autem: restituo te in integrum, princeps dixerit, infamiam tollit. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
galia custoditum. non potest facientib deꝑire.
Nuptiaꝵ gͦ copula. qr dĩ mandato ꝑficit᷑. ñ pot̃
dici peccatum.⁊ qd̃ peccatũ non ẽ. solui int̾ pec¬
cata credi ñ debet. Eritq integrũ existimare
aboleri ñ posse. nom̃ pͥoris uxoris. cũ ñ sit dimiᷤᷤ
sum ꝓ peccato. qd̃ ex d̾ĩ sit uoluntate cõpletum.

Expanded text:
galia custoditum, non potest facientibus deperire. galia custoditum, non potest facientibus deperire. Nuptiarum ergo copula, quia Dei mandato perficitur, non potest dici peccatum, et quod peccatum non est, solvi inter peccata credi omnino non debet: eritque integrum aestimare aboleri non posse prioris nomen uxoris, cum non dimissum sit pro peccato, quia ex Dei sit voluntate completum.
Abbreviated transcription (Latin):
fidelis. utrũ sint fr̃s appellandi. ac ñ habeant pꝰ¬
ea defuncto patre herciscunde hereditatis ꝯsorti¬
hoc defendi. ⁊ uacua magis opinione iactari quã
aliqua auctoritate roborari. cũ ñ posit int̾ peccã
deputari. qd̾ lex p̃cipit ⁊ d̃s iniunxit. ͤ N unqͥd
qͥ cathecuminꝰ uͥtutibꝰ studuit. humilitatẽ secutꝰ ẽ.
patientiã tenuit. elemosinas fecit. morti destinatos qͣli¬
bet ratione eripuit. ad ulteria ex orruit. castitatẽ
tenuit. quero si hȩc cũ fuerit factꝰ fidelis amittit.
quia ꝑ baptismũ totũ qd̃ uetꝰ hõ gesserat putat᷑ auferri :
Aspicias gentilẽ hominẽ corneliũ orationib atꝙ ele¬
nẽ. ipsũq petrũ uidentẽ. Nũqͥd ꝑ baptismum
hȩc illi ablata st̃. ꝓpt̾que ei baptisma uidet᷑ ẽẽ
ꝯcessũ : Si ita credit᷑ mͥ credite. ñ modicũ erra¬
tur. qr qͥcqͥd bene gestũ fuerit. ⁊ scd̃m p̃cepta le¬

Expanded text:
fidelis? utrum sint fratres appellandi an non? habeant pofidelis? utrum sint fratres appellandi an non? habeant postea defuncto patre herciscundae haereditatis hoc malum defendi, et vacua magis opinione jactari, quam aliqua auctoritate roborari cum non possit inter peccata deputari quod lex praecipi catechumenus virtutibus studuerit, humilitatem secutus fuerit, patientiam tenuerit, eleemosynas fecerit, morti destinatos qualibet ratione eripuerit, adulteria exhorruerit, castitatem tenuerit, quaero si haec, cum factus fuerit fidelis, amittit, quia per baptismum totum quod vetus homo gesserat putatur auferri? Aspiciamus gentilem hominem Cornelium orationibus atque elenhaec illi ablata sunt, propter quae ei baptisma concessum esse videtur? Si ita creditur, mihi credite non modicum erratur; quia quidquid bene gestum fuerit, et secundum praecepta le
Abbreviated transcription (Latin):
eos benedixit. Si uo non ẽ crim̃. quia qd̾ ds in¬
stituit nefas ẽ crim̃ appellari. ⁊ salomon addidit.
tum: Quid de taliũ filiis ꝑcenset᷑: Nunqͥd non e¬
runt admittendi in hereditatis ꝯsortiũ. qͥ ex ea sus¬
cepti sunt. quȩ ante baptismũ fu̾it uxor: Erunt¬
q appellandi. ł naturales ł spurii. qr ñ ẽ legitimũ
matͥmoniũ. nͥ illud ut uob̃ uidet᷑ qd̾ pꝰ baptismũ¬
assumit᷑ : Ipse dñs cũ int̾rogaret᷑ a iudeis. si licos
dimitt̾ẽ uxorẽ. atq exponeret fieri ñ deb̾e addi¬
dit. Qd̃ d̃s ꝯiunxit. homo ñ separet. Ac ne de his
credat᷑ eẽ locutꝰ quȩ pꝰ baptismũ sortiunt᷑. memi¬
nerit hoc ⁊ aiuideis int̾rogatũ. ⁊ iudeis ẽẽ respon¬
sũ. Quero. ⁊ sollicitꝰ quero. si una eadẽꝙ sit uxor
eiꝰ qͥ ante cathecuminꝰ pꝰ ea fit fidelis. filiosꝙ ex
ea cũ ẽẽt cathecuminꝰ suscepit. ac pꝰ alios filios cũ

Expanded text:
eos benedixit. Si vero non est crimen, quia quod Deus ineos benedixit. Si vero non est crimen, quia quod Deus instituit nefas sit crimen appellari, tum? Quid de talium filiis percensetur? Nunquid non erunt admittendi in haereditatis consortium, quia ex ea suscepti sunt quae ante baptismum fuit uxor? eruntque appellandi vel naturales, vel spurii, quia non est legitimum matrimonium, nisi illud, ut vobis videtur, assumitur? Ipse Dominus, cum interrogaretur a Judaeis, si liceret dimittere uxorem, atque exponeret fieri non debere, addidit: Quod ergo Deus junxit, homo non separet ; ac ne de hisum sortiuntur, meminerint hoc et a Judaeis interrogatum, et Judaeis esse responsum. Quaero, et sollicitus quaero, si una eademque sit uxor ejus, qui ante catechumenus, postea sit fidelis, filiosque ex ea cum esset catechumenus susceperit, ac postea alios, cum