comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ħ ĩterdũ sicusq ad uesꝑã ꝑmanebant dũ ũbũ dĩ audientes de
mandatis dnĩ inplendis sine ĩ termissione docebant᷑ : Post h
c̃uenerant ꝑ manebant: & uꝰq adlucẽ in ymnis & laudib: dĩ per¬
horãnonã cũ descendissent demonte ꝑcepta grã dnĩ statim
discedebant: soloh̃ spĩtali cyboctenti & ħ faciebant ꝑ plurimos
dies & supͣmodũ ħ. haecl&itia igaudiũ ĩerat in eis & tanta exul¬
tatio: quanta haberi ab ullo hominũ ñ põssit ĩterris: Null ĩe is
quent̃ aut̃ a&iã sialiqͥs occultare uoluis s&: ⁊ ipse enuntia¬
bat qđ later& incorde. ita ut is qͥ patiebat᷑ agnoscer&: Mone¬
gant iudei: Plangant sine cessatione peccatores: iti uͦle
tant᷑: Nã sihi qͥ terrena diligunt suꝑ fragilib & caducis reb
sẽꝑ gaud&ꝰ es sine it̃ missione orate : ĩõnib grãs agite: Sedsi
qͥs ñposst doctrinã eiꝰ & ũbor̃ grãm suffitient̃ ex pͥmere :

Expanded text:
hoc interdum sic usque ad vesperam permanebant, dum verbum Dei audientes, de mandatis Domini adimplendis sine intermissione docebantur. Post haec, convenerant permanebant, et usque ad lucem in hymnis et laudibus Dei perhoram nonam, cum descendissent de monte, percepta gratia Domini statim discedebant, solo hoc spiritali cibo contenti: et hoc faciebant per plurimos dies. Supra modum autem laetitia et gaudium inerat eis, et tanta exultatio, quanta haberi ab ullo hominum non possit in terris. Nullus in eiquenter autem, etiam si aliquis occultare voluisset, ipse enuntiabat quid lateret in corde, ita ut is qui patiebatur agnosceret. Monegeant Judaei, plangant sine cessatione peccatores: justi vero laetentur. Nam si hi qui terrena diligunt, super fragilibus et caducis rebus Semper gaudete, sine intermissione orate, in omnibus gratias agite ? Sed quis possit doctrinam ejus, et verborum gratiam sufficienter exponere?
Abbreviated transcription (Latin):
iã pene gentiliũ ꝑmaner& : Post aliquantũ hcẽ pcertam̃ erat de fini ĩt duos
uicos hoccũ nantiacũ fuiss& hominidi festinans descendic adeos pacisgrã
sedilli furo rt c̃tentionis ĩcensi nullo genere ad pacis c̃siliũ fleccebantur
maxime qd uniũ partis popłis plurimũ fidutie in uirib cuĩdã latronis
genbac qͥi psiũ certaminis signifer uidebat᷑ hunc cũtuder & appolloniũ

Expanded text:
 certamen erat de finibus inter duos vicos. Hoc cum nuntiatum fuisset homini Dei, festinans descendit ad eos pacis gratia. Sed illi furore contentionis incensi, nullo genere ad pacis consilium flectebantur, maxime quod unius partis populus plurimum fiduciae in viribus cujusdam latronis gerebat, qui ipsius certaminis signifer videbatur. Hunc cum videret Apollonius
Abbreviated transcription (Latin):
sinulla sit cõmunio lucicũ tenebris. nec sit aliqͣ ꝓortio fideli cũĩ fide le
tam̃ donat᷑ cͥ sal istiũ ꝓ qͦ supplicasti appolloni : sed ⁊ aliamulta cũ audis¬
sent ĩcelesti uisione positi queneq sermo narrare sufficit neq
auris audire . surrexer̃ a sõno &q: uiderunt frĩb: ĩ dicauer̃ Ad mi¬
ratiols ĩgens eẽ coepit qđ unũ aq: idẽ sõnũ enarrarent ꝑmansio

Expanded text:
nulla sit communio luci et tenebris, nec sit aliqua portio fideli cum infideli ; tamen donatur tibi salus istius, pro quo supplicasti, Apolloni. Sed et alia multa cum audissent in caelesti visione positi, quae neque sermo enarrare sufficit, neque auris audire, surrexerunt a somno, et quae viderant fratribus indicarunt. Admiratio autem ingens esse coepit, cum unum atque idem
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s simul cũ uxorib ⁊ filiis ꝑgunt adeur cybũ simulbenedic¬
tionẽq poscentes : Atille nihil dubitans coepit ꝓferre exhis
quae adusũ frũm reposita erant ⁊ dare singulis copiose: Cũ uõ
tres solȩ panũ sporte remansis sent : fames i popłũ uehȩ nĩter
urgerte iub& ꝓferriĩ mediũ sportas quae sole suꝑ fuerant
uniũ diei uictũ monachys p̃biturȩ & in auditupopłi tocius qͥ fa¬
mis necessitate confluxerat eleuatis manib: ad dnm̃ ait: Nũ¬
panis ĩ sportis his donec saciem᷑ omĩ de fructib: nouis. ut plurimi
ex his qͥt c̃ ĩp̃senti fuerant c̃firmabant .iIͦIͦI. c̃tinuis m̃sib neq ces¬
satũ ÷ ũꝗ erogaripanes exportis: neq de eẽpotuit aliquando :
Similit̃ ħ ⁊ alio tpr̃ fecisse eũ de frum̃ti iolei sp&ie ꝑhibebant

Expanded text:
omnes simul cum 153 uxoribus et filiis pergunt ad eum, cibum simul benedictionemque poscentes. At ille nihil dubitans, proferre coepit ex his, quae ad usum fratrum reposita erant, et dare singulis copiose. Cum vero tres solae panum sportae remansissent, fames autem populos vehementer urgeret, jubet proferri in medium sportas, quae solae superfuerant, unius diei victum monachis praebiturae, et in auditu totius populi, qui famis necessitate confluxerat, elevatis ad Deum manibus ait: Numon deficiet panis in sportis his, donec satiemur omnes de frugibus novis: et ut plurimi ex his, qui tunc in praesenti fuerant, confirmabant, quatuor continuis mensibus nec cessatum est umquam erogari panis ex sportis, neque deesse potuit aliquando. Similiter autem et alio tempore fecisse eum de frumenti et olei spe
Abbreviated transcription (Latin):
rebant ei. & si qͥderat qđ ad uictũ c̃anentissimũ repositũ uidebat᷑: Cũq fre¬
qnt̃ ab eis molestiã pater&᷑ : qdã diȩꝓcessit adheremũ ⁊ĩderediens .iͦ. dra¬
utuidereos exanimes i am̃tes effecti : obmutuer̃ statĩ ic̃siderunt : Qđ ubi se¬
nior sensit egressinuenit eos eẽ semi neces: & accedens adq: erigens eos in¬
crepabat eosdicens : Cernitis quando uos duriores estis besciis illi t nob ꝓpt̃¬

Expanded text:
videbatur. Cumque frequenter ab his molestiam pateretur, quadam die processit ad eremum, et inde rediens duos draunt dracones, exanimes et amentes effecti, obmutuerunt, et statim conciderunt. Quod ubi senior sensit, egressus invenit eos semineces, et accedens atque erigens, increpabat eos, dicens: Cernitis quantum vos duriores bestiis estis: illae enim
Abbreviated transcription (Latin):
genera : magnitudo ĩci dibił uue : nuces ficꝰ mala qq̃ pum
ca ante tẽpꝰ omnia faui atq mellis ⁊ lactis copia. nico lai
a &iã ĩgentes & panes calidi ⁊mundis simi : qͥt ñ iiderent᷑¬
Orante aut̃ illo: tanta in eo grã mansu&udinis ihumilitatis ad¬
uenit : ut om̃s st̃s scuꝑent d&ran qͥlitate animiei imodeslia

Expanded text:
enera, et magnitudo incredibilis uvae, nuces, ficus, mala quoque punica, et ante tempus omnia, favi, atque mellis, et lactis copia. Nicolai etiam ingentes, et panes calidi et mundissimi, qui tamenorante illo, tanta in eum gratia mansuetudinis et humilitatis advenit, ut omnes fratres stu
Abbreviated transcription (Latin):
positis ab eiꝰ monasterio : occurr̃ frĩ qͥ ab ipso ante triduũ audierant de
aduencunrõ: occurrunt hͥ nob cũ psalmis : hoc imoris ÷ eis facene
ĩ aduentu om̃iũ monachoꝵ & adorantes ĩ faciẽ suã usq ad trã oscula¬
bant᷑ : adq ostendentes nos sibi ĩ uicẽ dicebant: Intis fr̃i deqꝵ aduentu
uenientes p̃dixit: Aliuͦ ex fr̃ib: p̃cedebant nos alii sequebant᷑ utmq
ũq ad terrã & surgens osculo nos suscepit: Vbi aut̃ ĩ gressi sumꝰ
monas teriũ oratione facta pͥut moris ÷ lauat pedes nros̃ ꝓpͥismanib:

Expanded text:
positis ab ejus monasterio, occurrerunt nobis fratres, qui ab ipso ante triduum audierant de adventu nostro; occurrerunt autem nobis cum psalmis. Hoc enim est eis moris facere in adventu omnium monachorum. Et adorantes in facies suas usque ad terram, osculaba Alii ergo ex fratribus praecedebant nos, alii sequebantur; utraque usque ad terram, et surgens osculo nos suscepit; ubi autem ingressi sumus monasterium, oratione prius, ut moris est, data, pedes propriis ma
Abbreviated transcription (Latin):
uersationis eĩ plurimi imitatores existerent: Populus nãq ei
plurimꝰ credenđ e& monachor. exercitũ quendã pͥmitiuorũ hab̾e.
& ꝑħdignã ꝓtalib: meritis remunerationẽ in uenin apud dñm:
tiantes : Cõuentũ quendã magnificũ fecer̃ apud eũ in supra¬
dicto montis loco comunẽ uitã uniuꝰm̃ se unianimit̃ c̃seruan
tes : Hos gͦ. tã ꝗuere caelestẽ quendã & angłicũ cernebat exer¬
citũ omĩb: uirtutib: adonatũ : Nullus saneĩeis sordidis ute¬
bat᷑ ĩdumĩtis sed splendore uestiũ parit̃ atq: animarũ nicebant
lca ut scđm scripturã la&art᷑ herem̃ s ⁊ tiens & multi filii eiꝰ
uiderenẽ indeserto : Quaeꝗ uis de eccła dicta sint tam̃ in agiptide¬
septis haec a&iã historie relatione c̃pl&a suđ : Ibi utantȩ ꝑurbes
multitudines ueniunt ad salutẽ quantis aegypti de sertaptuler̃
Q uanti popłi habent᷑ in urbib: tante penehabent᷑ inde sertis multi¬

Expanded text:
ulos namque ei plurimos credendos esse monachorum, et exercitum quemdam piorum, ut per haec dignam pro talibus meritis remunerationem inveniat apud Deum. tiantes, conventum quemdam magnificum fecerunt apud 148 eum in supradicto montis loco, communem vitam mensae unius unanimiter conservan ergo tamquam vere caelestem quemdam et angelicum cernebamus exercitum, in omnibus virtutibus adornatum. Nullus sane in eis sordidis utebatur indumentis, sed splendore vestium pariter atque animorum nitebantcundum Scripturam, laetaretur eremus sitiens, et multi filii ejus viderentur in deserto. Quae quamvis de Ecclesia dicta sint, tamen in Aegypti desertis, haec etiam historica relatione completa sunt. Ubi tantae per urbes multitudines veniunt ad salutem, quantas Aegypti deserta protulerunt. Quanti populi habentur in urbibus, tantae paene habentur in desertis multi
Abbreviated transcription (Latin):
d ño obtulissemꝰ : post sinẽ unꝰ ex frib: nr̃is. t̃tians tepo grauissime
uexabat᷑ & rogabat hominẽ dĩ ut abeo curaret᷑: quiait ad eũ: Rẽtͥ
castigationib: purificant᷑ : & postea ꝗd ebusdobis multa ꝑ doctrinã
misticã disse ruit  benedicens oleũ tam̃ dedit: Quo ꝑunctꝰ aeger:
omnẽ c̃tinuo abundantiã sellis euomuit . & sanissimꝰredditꝰ pedib
suis ad diũ soriũ rediit : Posthaec iub& offita erganos humanitatis
atq hospitalitatis expleri : & corporis curã geri: Ipse uͦ suineglegens
nrĩ sollicitꝰ erat: Iactinuo usu&iugic̃ suetudine nec reciꝑe eybũnisi
inuesꝑam pot̾at & hunc exiguũ : Erat enĩ ad tenuati & aridi corporis
p̃abstinentia : capilliei & barba qͣsi ex languore nimio rariet tenues
ut pote qͥsnullis sufficient̃ cybis nutrierat. necl&xiore aliqͦhumore
insuderat: obseruabat enĩ iã tt̃cũ iã nonagenariã ut sup diximꝰ agene¬

Expanded text:
no obtulissemus, post finem unus ex fratribus nostris tertiano typo gravissime vexabatur, et rogabat hominem Dei, ut ab eo curaretur; qui ait ad eum: Rem tibi castigationibus purificantur. Et posteaquam de his nobis multa per doctrinam mysticam disseruit, benedicens tamen oleum dedit ei, quo perunctus aeger omnem continuo abundantiam fellis evomuit, et sanissimus redditus, pedibus suis ad diversorium rediit. Post haec jubet officia erga nos humanitatis atque hospitalitatis expleri, et corporis curam geri: et ipse vero sui negligens, nostri sollicitus eratin vespera poterat, et hunc exiguum: erat enim attenuatus, et aridi corporis, prae abstinentia: capilli ejus et barba quasi ex languore nimio rara et tenuis, utpote quam nullus sufficiens cibus enutriret, nec laetior aliquis humor infunderet. Obser
Abbreviated transcription (Latin):
sus cepis s&. Cũq resporidissemꝰ qđ de hiero solimis ad eũ utilitatis & ꝓfect
anime nrẽ lausauenermꝰ. ut eaquȩ olĩ ad auditũ nim̃ fama ꝑtulerat.
eaquȩ oculi uiderint. quã ꝗ aures aurdierint: Tunc beatꝰ iõħes
uultu placidissimo & quasi subridenis ex babuntia lecitiae hoc mͦ

Expanded text:
erosolymis ad eum utilitatis et profectus animae nostrae caussa venerimus, ut ea quae olim ad auditum nostrum fama pertulerat, ea quae oculus viderit, quam quae auris audierit, tunc beatus Joannes vultu placidissimo, et quasi subridens, ex abundantia laetitiae hoc m
Abbreviated transcription (Latin):
Maledictꝰ canaan. Notandũ qđ noni psũ cħa s cana anfiliũ eius male dicit qui motꝰ eo
ergo canaan maledicit᷑ ꝓphetiaerat quia gensilla deloco suȩ habitationis pellenda e
patres ueteris testamenti Deia pha uͦ gentiliũ multitudo quȩ in xp̃m credit dilacatꝰ  ergo a¬
tribus filus noe dis seminatȩ sunt post diluuiũ. Et primũ dic̃ deia ph&minore deqͦ
natisunt viii. filii qui tenuer̃ septẽ trionalẽ regionẽ a tauro ⁊amano montib:¬

Expanded text:
Maledictus Chanaan. Notandum quod, non ipsum Cham, sed Chanaan filium ejus maledicit, qui motus eMaledictus Chanaan. Notandum quod, non ipsum Cham, sed Chanaan filium ejus maledicit, qui motus ecit. Quod ergo Chanaan maledicitur, prophetia erat: quia gens illa de loco suae habitationis pellenda erPatres Veteris Testamenti: de Japheth gentilium multitudo quae in Christum credit. Dilatatus est Jatribus filiis Noe disseminatae sunt post diluvium. Et primum dicit de Japheth minore, de quo nati sunt septem filii, qui tenuerunt septentrionalem regionem a Tauro et Amano, montib
Abbreviated transcription (Latin):
latitudo Mistice sem ⁊iaph& significant fideles ex utro q populo in xp̃mcredentes Camũ herticos
designat unde ibene cam calliđ interp̃tat᷑ Heretici er callidis̃ non sapientia. sed malitia qua sim¬
nuditatẽ patris. fr̃ib: nuntiauit : iad eos designat passio nẽ xp̃i longe ante in ꝓpłis legentes quin uncia¬
bant futurã S l qđ̃ dio p̃nuntiauer̃ im pletũ uident esderidere potius quã credere maluer̃ : Semũ
cũ a płis nec postia cũ gentib: fidẽ diũ recipere nolue runt. Semuero uia pha nudita¬
tẽ patris sibi nuntiatã audire noluerunt sed pallio operuerunt q fideles misteria
passionis xp̃i ñ cũ iudeis despitiunt sed digna ueneratione honorant Et bene a uersi pal¬
liũ inhumeris portant qr ipsã passionẽ ñ futurã expectant sedim pletã credunt. Euigi¬
lans aũt noe &x uino cũdidi ciss& ꝓphecico scilic& spu que fecerat ei filius suus maiorait

Expanded text:
credentes. Cham vero haereticos designat, unde et bene callidus interpretatur. Haeretici enim callidi sunt, non sapientia, sed malitia: quia simnuditatem patris fratribus nuntiavit, Judaeos designat passionem Christi longe ante in prophetis legentes qui nuntiabant futuram. Sed hoc quod diu praenuntiaverunt impletum videntes deridere potius quam credere maluerunt. Sem cum apostolis, nec postea gentibus fidem Domini recipere voluerunt. Sem vero et Japheth nuditatem patris sibi nuntiatam audire noluerunt, sed pallio operuerunt: quia fideles mysteria passionis Christi non cum Judaeis despiciunt, sed digna veneratione honorant. Et bene pallium in humeris portant: quia ipsam passionem non futuram exspectant, sed impletam credunt. vino, cum didicisset. Prophetico videlicet spiritu. Quae fecerat ei filius suus minor, ait:
Abbreviated transcription (Latin):
die qua ingressus ÷ egressũ fuisse Ingressus ÷ aũt septima decima die mensis scđi Nunc dic̃  egris
postannũ ipsidie Ergo qnđo noe inģressus ⁊ septima decimaluna ł septima decima diesfuit scdimensis
homini I Terror ur̃ ⁊ cremor Non homini p̃rosuit ds̃ homunẽ. sod amimantib: seq eni dix̃ terror
ur sit suꝑhomines sed suꝑanimantia terrȩ: Atquid eo utbeatꝰ grogorius dic̃ supra modũ suꝑbire ⁊ ab
equali uel letimeri Oñs homines natura ȩquales genuit sed meritorũ distantia iusto d udito¬
o sed occulto alios alis subierit T Oñs pisces manuiur̃ẽ traditisunt .i. potestati ł Et om̃o qđ mouet᷑ ent
uob incibũ Post diluuiũ ꝑmissus : esus carniũ Antea it pomis iholerib: cantũ ⁊ t̃rȩfructib ho¬
mines uescobant᷑ : Sod qr indiluiuo t̃ra uirtutẽ suȩ fertilitatis a mis erat : ideo ds̃consulens humans
inlege morsi esus sanȩuinis ꝓhibet᷑. In actib: q̃ q aqł oꝵ ꝓlubitȩ s̃ gontos a fornicationo ⁊ im molatis¬

Expanded text:
die qua ingressus est egressum fuisse. Ingressus autem septima decima die menpost annum ipsa die. Ergo quando Noe ingressus est decima septima luna, decima septima dies fuit secundi mensis, or vester et tremor. Non homini praeposuit Deus hominem sed animantibus. Neque enim dixit: Terror vester sit super homines, sed super animantia terrae: atque ideo, ut B. Gregorius dicit, supra modum superbire est ab aequali velle timeri. Omnes homines natura genuit aequales, sed meritorum distantia justo Dei judicio, sed occulto, alios aliis subjecit. Omnes pisces manui vestrae traditi sunt. Id est, potestati: Et omne quod movetur erit vobis in cibum. Post diluvium esus ibus vescebantur. Sed quia in diluvio terra virtutem suae fertilitatis amiserat, ideo Deus consulens humanaein lege Moysi esus sanguinis prohibetur. In Actibus quoque apostolor
Abbreviated transcription (Latin):
deorũ Aranuͦ igne cõ sũptus ergohur ñ÷ nom̃ loci Iduxer uxores Abr̃ã dux̃ sarai ipsa : iesca fuiti dionina¬

Expanded text:
daeorum. Aran daeorum. Aran
Abbreviated transcription (Latin):
uiden suidia fflitionẽ popolimei ⁊ descendilib̵ areeos ide sodomitis dictũ÷ pescendã ⁊uidebo utrũ damorte
qui uenit ad me oꝑere cõpleuerint Et nota .i. in soquentib: hc misteriũ trinitatis cõm̃dari cũ dic̃ doscendamꝰ i
confunda mꝰ Misticeturris hȩc mundi suꝑbiã designat siue ctiã elationẽ hereticorũ quitue rẽ prau
doc inatis contra dm̃uolunt edificare . que merito turris babel .i c̃su sions appalla tur. ꝑsectisuit
autẽ deoriente qr uerũ solẽ reliquer̃. Inuener̃ capũ senna arquunt̃ p̃tat᷑ foctor ł x cussiodentũ i
docmata hereticorã ñ bonũ xp̃iodonrẽ s foctorẽ habent ⁊ amis er̃dentes quib: cibos uerbidi cõmolerent s¬
Alortuus: a ranante care inhur. cal deorũ. Teadunthobrei qđ habrã & aran ft̃s cũnollent i gne ado are

Expanded text:
Videns vidi afflictionem populi mei, et descendi liberare eos . Et de Sodomitis dictum est: Descendam, et videbo utrum eum clamorem Videns vidi afflictionem populi mei, et descendi liberare eos . Et de Sodomitis dictum est: Descendam, et videbo utrum eum clamorem qui venit ad me opere compleverint . Et nota in sequentibus hic mysterium Trinitatis commendari, cum dicit: Descendamus et confundamus. Mystice turris haec mundi superbiam signat, sive etiam elationem haereticorum qui turrim pravi dogmatis contra Deum volunt aedificare. Quae merito turris Babel, id est confusionis appellatur. Profecti sunt autem de Oriente, quia verum solem reliquerunt. Invenerunt campum Sennaar, qui interpretatur fetor vel excussio dentium, quia dogmata hortuus est Aran et Thare in Ur Chaldaeorum. Tradunt Hebraei quod Abraham et Aran fratres, cum nollent ignem adorare,
Abbreviated transcription (Latin):
cant ÷ meanas s Natis hebersiluuͦ iteber transitor aqͥ hebrei transitores ueri hebrei
s̃ quid e p̃sentib ad futura decaduc̃ isad mansura transitũ fatiunt Ffalech diuisio sub
ueniens p̃dicaut Tonueniensterat ut in qua linguaadã daboli suasionẽ dudierat in eadelinģaa salua¬
coris ꝑcipera p̃dicatioñe Nordicendũ ⁊ noi aliqd fecisedñ q nđo lingua rũ facta diusio simodosi formas¬
locutionũ diusise alis intellectib: unde ⁊ eadẽ uerba indiũ sis sensib aput diũ sasgentes inueniunt᷑ Na
alma apud hebreossecrera apudlatinos sc̃ã dr̃ Sid era stellȩ uocant᷑ alatinis a grecisfertea unde iin pal¬
noiterũ fier& diluuuũ ⁊ id eo ductore nembrot uoluer̃ turrẽ facere altissimã inqua si diluui ũ fier& sal¬
uarent᷑ Bitum̃ it aquis dissolui ñ poterat. Nulla it redis solui potest. postquã siccatũ fuerit nisim̃ struo

Expanded text:
ati sunt Heber duo filii. Heber transitor, a quo Hebraei transitores. Veri Hebraei sunt qui de praesentibus ad futura, de caducis ad mansura transitum faciunt. Phaleg divisio. Subveniens praedicavit. Conveniens enim erat ut, in qua lingua Adam diaboli suasionem audierat, in eadem lingua Salvatoris perciperet praedicationem. Nec dicendum est novi aliqum divisisse aliis intellectibus. Unde et eadem verba in diversis sensibus apud diversas gentes inveniuntur. Nam alma apud Hebraeos secreta, apud Latinos sancta dicitur. Sidera stellae vocantur a Latinis, a Graene iterum fieret diluvium, et ideo auctore Nemrod voluerunt turrim facere altissimam in qua, si diluvium iterum fieret, salvarentur. Bitumen enim aquis dissolvi non poterat. Nulla enim re dissolvi potest, postquam siccatum fuerit nisi menstruo
Abbreviated transcription (Latin):
ad a postolatus culm̃ euocati sunt. Scđm ꝓph&iam beati đđ dicentis. Principes uida duces
eoꝵ principes tabulon principes neptalim. Qui &iã instatione nauiũ habitabant. quia in dño ilũ
xpõ fiducialit̃ secura pace requiescunt. Naues nãq: eccłȩ intellegunt᷑. quȩ fidissima stationo
portũ salutis suȩ dnm̃ requirunt & inueniunt. Et bene addit᷑ ꝑtinens usq ad srdonẽ qr uidelica
eadem scã eccła ñ uno mundi coarta ẽ angulo sed crescendo usq ad populos deuenit gentiliũ
Sydon eñi uenatio int̃pr&at᷑. Significans ut dictũ ÷ gentilitatẽ morib: ferinis idolatriȩ cultũ
tra consepta scõe eccłȩ ammitti meruit.

Expanded text:
ad apostolatus culmen vocati sunt, secundum prophetiam beati David dicentis: Principes Juda duces ad apostolatus culmen vocati sunt, secundum prophetiam beati David dicentis: Principes Juda duces eorum, principes Zabulon, principes Nephthali . Qui etiam in statione navium habitant, o fiducialiter secura pace requiescunt. Naves namque Ecclesiae intelliguntur, quae fidissima statione portum salutis suae Dominum requirunt, et inveniunt. Et bene additur: Pertingens usque ad Sidonem; quia videlicet eadem sancta Ecclesia non uno mundi coarctata est angulo, sed crescendo usque ad populos devenit gentilium. Sidon enim venatio interpretatur, significans, ut dictum est, gentilitatem moribus ferinis idololatriae cultum tra consepta sanctae Ecclesiae admitti meruit.
Abbreviated transcription (Latin):
didi sunt: quia fonte baptisnatis abluti. apeccatorũ neuis redduntur parissimi.
Delegis m obseruatoribus nihil tale refertur. sed tantun modo dicitur. Quia
qui fecerit ea uiu& uullis. Insuꝑ om̃s quilegi carnaliter deseruiunt. sub male¬
dicto sunt dicendo terribiliter eadem lege. Maledictus omĩs qui non ꝑmanserit
in mandatis legis huius. ut faciat ea quȩ inea scripta sunt.¬
abulon inlitore maris habitabit & instatione nauũ ꝑtingens usq ad sydonem luga
instoriã quidem : situs sortis illius quã int̾ra rȩpmissionis dõ donante accepturus erat p̃dẽ
lia Sicut in libro iesu naue ubi distributiones possessionũ ea rĩ t̃minate sunt. ma¬
nifeste declaratur : Vnde & srdonis hic sitm̃tio quȩ c̃tigua mari ẽ. Luxta mesticos aũt
t̃. Quicũ inlittore maris assidue morant̃ ut pote exeo uinctũ manu & arte captantes adño

Expanded text:
didi sunt, quia fonte baptismatis abluti, a peccatorum naevis redduntur purissimi. didi sunt, quia fonte baptismatis abluti, a peccatorum naevis redduntur purissimi. De legis autem observatoribus nihil tale refertur: sed tantummodo dicitur, quia Qui fecerit ea, vivet in illis . Insuper omnes qui legi carnaliter deserviunt, sub maledicto sunt, dicendo terribiliter eadem Lege: Maledictus omnis qui non permanserit in mandatis legis hujus, ut faciat ea quae in ea scripta suntabulon in littore maris habitabit, et in statione navium pertingens usque ad Sidonem . Juxta historiam situs sortis illius quam in terra repromissionis Deo donante accepturus erat, praedlio, sicut in libro Jesu Nave , ubi distributiones possessionum earum terminatae sunt, manifeste declaratur: unde et Sidonis hic fit mentio, quae contigua mari est. 2. Juxta mysticos autem e creduntur, quod in littore maris assidue morarentur, utpote ex eo victum manu et arte captantes a Domino
Abbreviated transcription (Latin):
Sp̃s sapientiȩ & intellectus. sp̃s consilii & fortitudinis. sp̃s scientiȩ & pi&atis. & sp̃s timo¬
ris dñi. Qui pulchriores uino suat legali qđ innuptus defecit. qr ꝑ legem cognitio pec¬
cati. Pergratiam aut̃ sp̃s sc̃ĩ nõb̵ eius remissio c̃doñ&. Et scđm euangliũ. Lex quidẽ
didiores. ꝑdentes p̃dicatores noni testam̃ti debent intellegi. qui cibos spiritales cõminu¬
endo id ÷ exponendo Multa nobis paruuł inuentrein memoriȩ tramittunt. Lac aũt
doctrina ueteris testamenti ñ inc̃grue accipitur. quȩ incipienti populo tãquã ad¬
huc adꝑfectũ cibũ inualido c̃tradita est. Candidiores ergo laete dentes ht̃ quia
eccłȩ suȩ p̃dicatores puritatis munditia c̃spicuos ꝑfecit. Nam quantum int̃ secta¬
tores euangelii & legales distat obseruantias. Beatus p&erus testis est qui ait.
Non potuistis in lege iustificari. bn i om̃is quicredit iustificatur. Ist ego dentes can¬

Expanded text:
sapientiae et intellectus, spiritus consilii et fortitudinis, spiritus scientiae et pietatis, et spiritus timoris Domini . Qui pulchriores sunt vino legali quod in nuptiis defecit , quia per legem cognitio peccati , per gratiam autem Spiritus sancti nobis ejus remissio condonatur. Et secundum Evangelium, lex quidem didiores: per dentes praedicatores novi Testamenti debent intelligi, qui cibos spiritales comminuendo, id est exponendo, multa nobis perutilia in ventrem memoriae transmittunt. Lac autem doctrina veteris Testamenti non incongrue accipitur, quae incipienti populo adhuc ad perfectum cibum invalido condita est. Candidiores ergo lacte dentes Jesus habet, quia Ecclesiae suae praedicatores puritatis munditia conspicuos perfecit. Nam quantum inter sectatores Evangelii et legales distet observantias, beatus Petrus testis est, qui ait: Non potuistis in lege justificari: in hoc omnis qui credit, justificatur . Isti ergo dentes can
Abbreviated transcription (Latin):
adme om̃s quilaboratis & onerati estis & ego uos requiescere faciã. Trã &ĩa qđ optima
sime uertit. Vnde & dic̃ int̃ alia. N auditores legis iustos eẽ sed factores legis iustificari sub¬
dit᷑. Suppo suit humerũ suũ adportandũ id ÷ totũ suũ posse mandatis subiec̃ diuinis. Etma¬
xire indilectione dĩ aꝑximi. ieq: eñĩ ꝓximꝰ diligit᷑. siñ portã. Et addit᷑. Factusq est
tributis seruiens. Quasi enĩ qđdã tributũ cotidie ꝑsoluit. audiens ab apło. Rȩddite om̃ib:
omã. Cui timorẽ : timorem. Cui honore in . honore M. &REΦua

Expanded text:
ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego vos requiescere faciam . Terram autem quod optima ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego vos requiescere faciam . Terram autem quod optima sime vertit. Unde quia didicit inter alia, non auditores legis justificari, subditur: supposuit humerum suum ad portandum ; id est, totum suum posse mandatis subjecit divinis, et maxime in dilectione Dei et proximi. Neque enim proximus diligitur, si non portetur. Et additur: factusque est tributis serviens; quasi enim quoddam tributum quotidie persolvit, audiens ab Apostolo: Reddite omnibus omnia: cui timorem, timorem: cui honorem, honorem: cui
Abbreviated transcription (Latin):
Iposuit humerũ suũ ad portandũ factusq ẽ. tributis seruieus. Perlȩc uerba hȩc trib signi¬
ficat᷑ doctrinȩ legis operã datura & prontꝰ se admandata dĩ scrutanda trans laturã
Dicit᷑ nãq uidisse requiem qđ eã bona & t̾ra qđ optina id est m̃te degustasse quã eã
dulce indĩ mandatis sensũ occupare. Atq: ideo sub posuisse ad portandũ humerũ dr̃ Id¬
eimunera & honorẽ tã quam magistro . & p̃ceptori decũlisse. Comcinit huic intellegentiȩ
liber parali pomenon : quidehac tribuita dic̃. Defilus quoq: isachar uiri eruditi quino¬
uerunt singula tempora ad p̃cipiendũ quid facere deber& isrł priucipes .cc. Tipũ autẽ
gestat hic asinus fortis populi gentilis. qui ante quã dnm̃ sessorẽ habuissa. brutus erat
& frenoꝵ instituens ꝓpͥo libitu ferebatur. Postquã aut̃ dnm̃ sesiorẽ habere meruit. fortis
asini nom̃ ab eo mutuauit. Quiuidit requiem qđ e&̃ bona. audiens a sessore suo. Venite

Expanded text:
erum suum ad portandum, factusque est tributis serviens . Per haec verba haec tribus significatur doctrinae legis operam datura, et promptius se ad mandata Dei scrutanda translatura. Dicitur namque vidisse requiem quod esset bona, et terram quod optima; id est, mente degustasse, quam esset dulce in Dei mandatis sensum occupare. Atque ideo supposuisse ad portandum humerum diciei munera et honorem tamquam magistro et praeceptori detulisse. Concinit huic intelligentiae liber Paralipomenon, qui de hac tribu ita dicit: De filiis quoque Issachar viri eruditi, qui noverant singula tempora, ad praecipiendum quid facere debent principes ducenti . 2. Typum autem gestat hic asinus fortis populi gentilis, qui antequam Dominum sessorem habuisset, brutus erat, et frenorum impatiens proprio libitu ferebatur. Postquam autem Dominum sessorem habere meruit, fortis asini nomen ab eo mutuavit. Qui vidit requiem quod esset bona, audiens a sessore suo: Venite
Abbreviated transcription (Latin):
dñs & saluator nr̃ aduenit. Ligans ad uineam pullum suum & ad uitem ofilimi
a sinã suam. Hlac cõpositione uerborum demonstratur. ñ aduidam heatum iacob
loqui sed deeo utiq qui mittendus erat. qui enĩ ad silium loqueas dicit. O filimi.¬
& non addidit pullum tuum uel asinam tuam. manifestissime deeo loquit᷑. quẽ
superius mitendum p̃dixerat. Quem legimus uenientem in lierusalem inu sas
habuisse asinam & pullum. nec tamen eos adiuneam uel aduitem fuisse conligatos ꝑes¬
tatergo utiuihis uerbis nibil historieũ requiratur s. totũ trpice ditũ intellegatur
Ligauit eñ dũs & sabiator aduneam pullum suum quando populũ nationũ pidomitũ
p̃ceptis subdidit apłorũ exiunea udaica ꝓcreatorã. Dequo isauas uinea en añsa¬
baoth domus isrł. Alligauit &iam aduitem. id÷ eccłam asinã suam uidelica sr¬

Expanded text:
Dominus et Salvator noster advenit. 6. Ligans ad vineam pullum suum, et ad vitem, o fili mi, Dominus et Salvator noster advenit. 6. Ligans ad vineam pullum suum, et ad vitem, o fili mi, asinam suam . Hac compositione verborum demonstratur, non ad Judam, beatum Jacob loqui, sed de eo utique, qui mittendus erat; qui enim ad filium loquens, o fili mi dicit, et addidit pullum tuum vel asinam tuam, manifestissime de eo loquitur, quem superius mittendum praedixerat: Quem legimus venientem in Hierusalem in usus habuisse asinam et pullum, nec tamen eos ad vineam vel vitem fuisse colligatos. Restat ergo, ut in his verbis nihil historicum requiratur, sed totum typice dictum intelligatur. Ligavit enim Dominus et Salvator ad vineam pullum suum, quando populum nationum indomitum praeceptis subdidit Apostolorum ex vinea Judaica procreatorum, de qua Isaias: Vinea enim Domini sabaoth, domus est Israel . Alligavit etiam a
Abbreviated transcription (Latin):
deuida nec dux defemorib eius donecueniat quimittendus est. & ipse erit ex pecti¬
tio gentum hȩc sententia luce clarius a fidelib intellegitur quia tam diu suȩ gentis pro¬
cipibus acducibus isdem popłs regebatur quo adusq dñs & saluatornr̃ uenir& quimitten¬
dus est erat a patre. Quiẽ. expectatio gentium quia iudelic& tamdiu ds̃ pater gentes
ad penitentiam expectauit. quo usq ꝑfilii sui aduentũ ad cognitionem suam ab idola¬
triȩ cultura eos reuocar&. Nam siue in babilonem transducti fuerint iudei semꝑ sibi
p̃positi ex sua gente fuer̃. seu reuersi exbabilone quousq herodes alienigena rex eiscon
stituer&᷑ ꝑpontifices summa eorum regȩbatur. Quo adusq aristobolũ uentũ est. Qui pͥmꝰ
postreditum debabilone cũ eã pontifex sibidiadema in posuit. & regem se declarauit:
ltidemq successores usquequo reb iudaicis lapsantibus & hircano u
orũ extremis malis addicto regnum acȩsare augusto. herodes alienigena suscep̃ iu

Expanded text:
qui mittendus est: et ipse erit exspectatio gentium . Haec sententia clarius luce a fidelibus intelligitur, quia tamdiu suae gentis principibus ac ducibus iisdem populus regebatur, quousque Dominus et Salvator noster veniret, qui mittendus erat a Patre. Qui est exspectatio gentium; quia videlicet tamdiu Deus Pater gentes ad poenitentiam exspectavit, quousque per Filii sui adventum ad cognitionem suam ab idololatriae cultura eos revocaret. Nam sive in Babylonem transducti fuerint Judaei, semper sibi praepositi ex sua gente fuerunt: seu reversi ex Babylone, quousque Herodes alienigena rex eis constitueretur: et per pontifices summa eorum regebatur, quousque ad Aristobulum ventum est, qui primus post reditum de Babylone, cum esset pontifex, sibi diadema imposuit et regem se declaravit. Itidemque successores ejus, usquequo rebus Judaicis lapsantibus. et Hircano ultimo rege Judaeorum extremis malis addito, regnum a Caesare Augusto Herodes alienigena suscepit Ju
Abbreviated transcription (Latin):
clamabat. Sicut adipe & pinguedine repleatur anima mea. Qui delicias suas re¬
gib: ministran qr illi qui insem& ipsis & sibi subiectis regnũ iuste moderationis tenere
eptalim ceruus emissus & dans eloquia pulchritudinis. Beato hieronimo docente
discimꝰ ñ haberi in hebreo ceruus emissus. sed ager irriguus. & significari ꝑ agrũ
rriguũ ubtatẽ calidarũ aquarũ quȩ in suburbio tyberiadis abundantissime exu¬
berant attam̃ traditio hebreoꝵ ẽ. hanc ciuitatẽ mandatoꝵ diuinoꝵ fuisse
studiosissimã. ac ꝑ hoc agrũ irrignum significare docentiũ magistroꝵ ubrimam
doctrinã quȩ ignorantiũ corda. quasi quidã ruius adꝓferendos intellegentiȩ fruc¬
tus inebriare soleren. Et hoc exponit in inferiorib: cũ dicit᷑. Dans eloqu
cbritudinis. Nos aut̃ ꝑneptalim. scõs intellegimꝰ p̃dicutores eccłȩ. Quimissi ad

Expanded text:
clamabat: Sicut adipe et pinguedine repleatur anima mea . Qui delicias suas reclamabat: Sicut adipe et pinguedine repleatur anima mea . Qui delicias suas regibus ministrant ; quia illis qui in semetipsis et sibi subjectis regnum justae moderationis tenere ephthalim, cervus emissus, et dans eloquia pulchritudinis . Beato Hieronymo docente discimus, non haberi in Hebraeo cervus emissus, sed ager irriguus, et significari per agrum irriguum ubertatem calidarum aquarum, quae in suburbio Tiberiadis abundantissime exuberant. Attamen traditio Hebraeorum est, hanc civitatem mandatorum divinorum fuisse studiosissimam; ac per hoc agrum irriguum significare docentium magistrorum uberrimam doctrinam, quae ignorantium corda quasi quidam rivus ad proferendos intelligentiae fructus inebriare soleret; et hoc exponi in inferioribus, cum dicitur: dans eloquia pulchritudinis. 2. Nos autem per Nephthalim sanctos intelligimus praedic
Abbreviated transcription (Latin):
& eiꝰ innumert̃o ꝓlẽ erboꝵ suoꝵ spiculis c̃fodere. Quitam̃ iterũ rursũ accingent᷑.
Quia in nouissimis temporibus intrante plenitudine gentiũ adrediuina suscitabunt᷑
certamina. Quȩ eis cum antixp̃o eiusq satellitib futura .ẽ. Nunc enĩ ñ trans fluen¬
ta iordanis habent hereditatẽ qr ꝑ baptismi gratiã ñ intrant eccłam sed sequestra¬
t̃ĩ extra fr̃s cõmorant᷑ remanentes inceremonus legalibus.
ser pinguis panis eius & p̃bebit delitias regib Uid&̃ quidem iuxta litteram.
Ahuic tribui ubertais trȩ rȩꝓmitti. Habuit enĩ in sorte ꝓmissionis suȩ carme¬
m montẽ ubertate in signem simulq: mari c̃limitauit. Ac ꝑ hoc delitias quibus
ipse abundabat maris t̃rȩq &iam regib: suis ñ dubiũ ẽ eũ obtulisse. Edicuntur
aut̃ ꝑ hȩc ũba sc̃ uiri exsynagoga futuri. Quoꝵ panis pinguis est. doctrina uide¬
lic& ꝓph&ica. sc̃i sp̃s sagina redundans. Quoꝵ uñ in explebili auiditate succensus

Expanded text:
rolem verborum suorum spiculis confoderunt. Qui tamen iterum sursum accingentur, quia in novissimis temporibus intrante plenitudine gentium ad redidiva suscitabuntur certamina, quae eis cum Antichristo et ejus satellitibus futura erunt. Nunc enim non trans fluenta Jordanis habent haereditatem, quia per Baptismi gratiam non intrant Ecclesiam, sed sequestratim extra fratres commorantur remanentes in caeremoniis legalibus.ser, pinguis panis ejus, et praebebit delicias regibus . Videtur quidem juxta litteram huic tribui ubertas terrae repromitti; habuit enim in sorte possessionis suae Carmelum montem ubertate insignem; simulque mari conlimitavit, ac per hoc delicias quibus ipse abundabat, maris terraeque, etiam regibus suis non est dubium eum obtulisse. 2. Praedicuntur autem per haec verba sancti viri ex Synagoga futuri, quorum panis pinguis est; doctrinam videlicet propheticam sancti Spiritus sagina redundans. Quorum unus inexplebili aviditate succensus
Abbreviated transcription (Latin):
redir&. Necesse habuit gentiũ finitimarũ incursionib: resistere. Hoc ÷ ergo qđ at:
Primũ eũ ante frs̃ suos accinctũ p̃liatũ fuisse. & postea iterũ ad p̃liandum accingi
Significat aut̃ spiritalit̃ electos quosq exiudeis quipopulo nouo quasi quidam p̃du¬

Expanded text:
rediret, necesse habuit gentium finitimarum incursionibus insistere . Hoc est ergo quod ait, rediret, necesse habuit gentium finitimarum incursionibus insistere . Hoc est ergo quod ait, primum eum ante fratres suos accinctum praeliatum fuisse, et postea iterum ad praelia reaccingi. 2. Significat autem spiritaliter electos quosq
Abbreviated transcription (Latin):
quiescentib: aufeht ut amore bonoꝵ p̃sentiũ inlecti ibi cadant ubi ñ uident. R&rorsũ
enĩ cadere .ẽ. & hic desperalit̃ atq inuerecunde ubi ñud&is ruere & post in exterio¬
res tenebras deuenire. Quienĩ in faciẽ cadit deraro actis erubescit. Quiaut̃ r&ro
decidit. utiã p̃fati sum in poenitenti corde. sibi irã nutrit indie ire. Nequis porro
expectabo đ. Quasi dicer& . Lic& antix pet᷑. multis miraculoꝵ fulgeat in signib: mi
Lgentib librũ iesu naue qr gad qui trans iortdanẽ p&iũ & accep̃ amorse he¬
reditatem ea c̃ditione potiri meruit. ut accinct armis ante isrł iuncto sibi
ruben & dimidia tribumanasse etra aduersarios pugnando incȩdera. qđ
postea sub iosue & fec̃. attam̃ sub iugatis hostib: cũ raero ad possessi onẽ ꝓpriã

Expanded text:
quiescentibus aufert, ut amore bonorum praesentium illecti ibi cadant, ubi non vident. Retrorsum quiescentibus aufert, ut amore bonorum praesentium illecti ibi cadant, ubi non vident. Retrorsum enim cadere, est et hic desperaliter et inverecunde, ubi non videas, ruere, et post in exteriores tenebras devenire. Qui enim in faciem cadit, de retro actis erubescit; qui autem retro decidit, ut jam praefati sumus, impoenitenti corde sibi iram in die irae nutrit . Ne quis porro exspectabo, Domine; quasi diceret: licet Antichristus multis miraculorum fulgeat insignibus, migentibus librum Jesu Nave; quia Gad qui trans Jordanem petivit et accepit a Moyse haereditatem, ea conditione ejus potiri meruit, ut accinctus armis ante Israel, juncto sibi Ruben et dimidia tribu Manasse, contra adversarios pugnando incederet ; quod postea sub Josue et fecit. Attamen subjugatis hostibus, cum retro ad possessionem propriam
Abbreviated transcription (Latin):
đ. Incuĩ uidelic& iste exparte aliqua trpo p̃cessit. Presigurat aut̃ dan iste antixpm̃
quisutur̃ .ẽ. uelut coluber in uia & cȩrastes insemita. Quia inuia & semita mandatoꝵ
dĩ ãbulantib quantũ in se ẽ. obicem sep̃fert duplici armat ẽtra eos ingenio Inserpen¬
tenãq calliditas illũ p̃sigurat᷑. Qua deciꝑe austu quȩ rit uiã dñ gressũ oꝑũ teren¬
tes. Incornib aut̃. de monstrat᷑ furor illiũ. Quo usur ẽ ẽtra eos. quos callida machina¬
tione deciꝑe nequiuerit. Cȩrasta nãq grece. latine cornua dicunt᷑. Atq: ideo serpeis
iste. cornutꝰ describit᷑. Cũ egꝰ antixp̃s ueniens ante oculos spectantiũ signa magna se¬
certe ignẽ desublimi deposuerit serpens inuia .ẽ. Cũ aũ se adpenas & torm̃ta sibi s̃ cre¬
dentib infligenda ũterit. Cȩrastes insemita fit. Quꝑ angustã dñi semitã gradientes
gula sequi mord& ut cadat ascensoreiꝰ r&ro. Quia mundialẽ gloriã ad hoc sibi ñ ad¬

Expanded text:
 in cujus videlicet iste ex parte aliqua typo praecessit. 2. Praefigurat autem Dan iste Antichristum, qui futurus est velut coluber in via, et cerastes in semita: quia in via et semita mandatorum Dei ambulantibus, quantum in se est, obicem se praefert duplici armatus contra eos ingenio: in serpente namque calliditas illius praefiguratur, quia decipere astute quaerit viam Domini gressu operum tenentes. In cornibus autem demonstratur furor illius, quo usurus est contra eos quos callida machinatione decipere nequiverit. Cerasta namque Graece, Latine cornua dicuntur; atque ideo serpens iste cornutus describitur. Cum ergo Antichristus veniens ante oculos spectantium signa magna fecerit, ignem de sublimi deposuerit, serpens in via est . Cum autem se ad poenas et tormenta sibi non credentibus infligenda verterit, cerastes in semita fit; quia per angustam Domini semitam gradientes, od colitur , ungulas equi mordet, ut cadat ascensor ejus retro: quia mundialem gloriam ad hoc sibi non ac
Abbreviated transcription (Latin):
an iudicabit populũ suũ sicut & alia trib isrł. Fiat dan coluber inuia. cȩrastes in
semita mordens ungula sequi ut cadat ascensor eius retro salutare tuũ expectabo
đ. Historialit̃ quidem ꝓnuntiat᷑. Nsolũ dealiis nobiliorib tribub: : sed &s dedaii. prin¬
cipẽ suturũ israheli. Et ꝑ modũ descriptionalẽ . qualis futurus sit designat᷑. Sã son
nãq: his uerb p̃sigurat᷑. Quimore colubri serpentisq t̃ribilis fuit. Etquo tribilior insinu¬
ar& corũt describit᷑ ꝓpt̃ eximiã potestatẽ atq fortitudinẽ H lic ergo uias & sem¬
tas israhelitici regni tẽpr̃ sui p̃sulatꝰ obsedit. Nequis hostiũ trã dicionis illius
inuadere p̃sumer&̃ s. & siquis inmanior & depotentia tãquã equi uelocitate ẽfisus &

Expanded text:
ia tribus Israel. Fiat Dan coluber in via, cerastes in semita, mordens ungulas equi, ut cadat ascensor ejus retro. Salutare tuum exspectabo, Domine . Historialiter quidem praenuntiatur non solum de aliis nobilioribus tribubus, sed et de Dan, principem futurum Israeli, et per modum descriptionalem, qualis futurus sit, designatur. Samson namque his verbis praefiguratur, qui more colubri serpentisque terribilis fuit: et quo terribilior insinuaretur, cornutus describitur propter eximiam potestatem atque fortitudinem. Hic ergo vias et semitas Israelitici regni tempore sui praesulatus obsedit, ne quis hostium vi terram ditionis illius invadere praesumeret. Sed et si quis immanior, et de propria tamquam equi velocitat
Abbreviated transcription (Latin):
cũq tedio opp̃ssa fuiss& anima: paucis ei sermonib a lacritate ⁊ l&itia
facientes ⁊ totius graẽ dĩ plenos. sed paucos exmultis memoreuimꝰ. de
circa ipsũ coenũ habitare dicunt᷑ : auditu solo conꝑimꝰ. ꝙpȩne om̃ib qͦsuidi¬
mꝰ celsiores illi ⁊ magnificentiores habebant᷑: Accedere uͦ ad ipsos ꝓitineris

Expanded text:
ocumque taedio oppressa fuisset anima, paucis ejus sermonibus, alacritate et laetitia ocumque taedio oppressa fuisset anima, paucis ejus sermonibus, alacritate et laetitia facientes et totius gratiae Dei plenos, sed et paucos ex multis memoravimus. De circa ipsam sienem habitare dicuntur, auditu solo comperimus, quod celsiores illi et magnificentiores habebantur. Accedere vero ad ipsos pro itineris
Abbreviated transcription (Latin):
noã ĩ libro quẽ tenebat ĩ manib: qͦ rundã uero nõa ñ scribentẽ : Cũq dili¬
gent̃ obieruasset senior qͥessent qͦrũ nõa ñ scripsisset : postea ꝗ sunt con¬
pleta mysteria. unũ quẽq eor seorsũ uiocans ꝑ cunctat᷑ quid eis in
oculto peccati fuis & admissũ ⁊inuenit exconfessione eor unũ quẽq¬
peccati mortalis obnoxium : Ec ortatꝰ ÷ agere pęnitentiã i se m& ip¬
sũ cũ eis antedñm ꝓsternens die ac nocte tãqipse in etũ peccatis ess&
obnaxius flebat: Et tã diu ꝑ mansit cũ eis inpęnitentiã i lacrimis. do
licionẽ altaris inuitantẽ: & ubih senior uidit. intellexit eor sus cepia
ec̃ pęnitentiã. & sic eos altari ta cũ gratulatione restituit : Hunc &iã
moueriloco ñ posset : Etcũ dies adess& dnĩca. iresposcer& offerri sacri¬
ficium iussit se fr̃m manib: ad altare portari : Ubicũ in oratione ia
rigentẽ sibi manũ atq eleuantẽ det̾ra: istatĩ dolor omĩs. ita discessit.

Expanded text:
 quorumdam tamen nomina non scribentem. Cumque diligenter observaret senior, qui essent quorum nomina non scripsisset, posteaquam sunt completa mysteria, unumquemque eorum seorsum vocans, percontatur, quid eis in occulto peccati fuisset admissum: et invenit ex confessione unumquemqpeccati obnoxium. Tunc hortatur eos agere poenitentiam, et semetipsum cum eis ante Dominum prosternens, die ac nocte tamquam ipse in eorum peccatis esset obnoxius, flebat, et tam diu permansit cum eis in poenitentia et lacrymis, donliationem altaris invitantem. Ubi hoc vero senior vidit, intellexit eorum susceptam esse poenitentiam: et sic eos altari tota cum gratulatione restituit. Hunc etiam moveri omnino loco non posset. Et cum dies adesset Dominica, et res posceret offerri sacrificium, jussit se fratrum manibus ad altare portari. Ubi cum in oratione jacrigentem sibi manum, atque elevantem se de terra, statim dolor omnis ita ab eo discessit,
Abbreviated transcription (Latin):
sed qͥ uenenit ut obȩdientiã doceret. ñ iueniret᷑ oboediens s ꝓp̾a face¬
ret uoluntatẽ: Quanto magis gͦ ñ iudicabim᷑ oboedientes si faciam̃ ꝓpͥas:
uoluntates : deniq supͣ dict paulus exemplo nob: qͥobȩdientie ⁊ simpli¬
citatis merito intantũ spĩtaliũ gratiarũ culm̃ ascendit ut multo plures
gratiarũ. multi adeũ exomĩb t̾repatib c̃fluebant ut curarent᷑ ab eo:
Uerens beatꝰ antoniuꝰ ne molestia multitudinis fugaret᷑. in ĩ teriorẽ
heremũ qͦ accedi facile ab aliqͦ ñ possitã cõmanere eũ fecit. ut uenientes
magis ipse susciꝑet antoniuꝰ: Si qͦs uere ipse ñ potuisi& curare : hos ad pau¬
lũ tãꝗ ꝓlixiorẽ sanitatũ glr̃m habentẽ mit tebat. ⁊ abillo curabant ur
qͥdã rabiẽ patiens ĩ modũ canis laniaret omnẽ qausus ad eũ fuiiset
accedere ⁊ ꝑduct ad eũ fuisset : in sistebat orationi ut demonẽ qͥcũ urgue¬

Expanded text:
tiam docere, non inveniretur obediens, si propriam faceret voluntatem . Quanto ergo magis nos non judicabimur inobedientes, si faciamus proprias voluntates? Denique supradictus Paulus exemplo nobis est, qui obedientiae et simplicitatis merito in tantum spiritualium gratiarum culmen ascendit, ut multo pluresgratiarum multi ad eum ex omnibus terrae partibus confluebant, ut curarentur ab eo, verens beatus Antonius ne molestia multitudinis fugaretur, in interiori eremo, quo accedi facile ab aliquo non posset, commanere eum fecit, ut venientes magis ipse susciperet Antonius. Si quos vero ipse non potuisset curare, hos ad Paulum tamquam prolixiorem sanitatum gratiam habentem mittebat, et ab illo curabantur. Tquidam rabiem patiens in modum canis laniaret omnem qui ad se ausus fuisset accedere, et perductus ad eum fuisset, insistebat orationi, ut daemonem qui eum urge
Abbreviated transcription (Latin):
ras thes auros: ad qͥs ñ alit̃ pot̃ is ꝑuenire nisi ab neges tem& ipsũ itollas cru
sent ad flum̃ nusꝗ ad obens meandũ reꝑtonauigio: pafnutius p̃cepit

Expanded text:
 inquiras thesauros, ad quos non aliter poteris pervenire, nisi abneges teipsum et tollas crucset ad flumen, nusquam ad transmeandum reperto navigio, Paphnutius praecepit
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ uitina nob posita colit̃ sterilis ualde & insruc tuosa fuit ita utsi
quando semina ex necessitate scepit duplicata uix redder &: Ver¬
ones i qͥdã nascebant᷑ in ipsis germinũ culminis & a scendentẽ sege¬
tẽ succendentẽ. erant aut̃ agricolae locuilliũ gentiles: Hos cum
adnos trogant ut oremꝰ dñm ꝓseg&ib ipsoꝵ : Et cũ diceremꝰ eis nos
qͥdẽ oratos si fides ipsor̃ reqͥr& apud dm̃ quae hoc ꝑciꝑe mereat᷑:
Illi exarena hac que calcat᷑ a nob̃. sinꝰ suos replentes: offer̃ nob rogan¬
tes. utĩ nomine dnĩ benedicamꝰ: Et ego adeos. scđm inquã fidẽ urãm
fiat uob Tũ illi auferentes arenã secũ miscuer̃ seminib: que se¬

Expanded text:
in vicino 165 nobis posita colitur, sterilis valde et infructuosa fuit ita, ut sin vicino 165 nobis posita colitur, sterilis valde et infructuosa fuit ita, ut si quando a colentibus semina ex necessitate suscepit, duplicata vix redderet. Vermes enim quidam nascebantur in ipsis germinum culmis, et ascendentem segetem succidebant. Erant enim agricolae loci ipsius Gentiles. Hos cum psorum. Et cum diceremus eis, nos quidem oraturos, sed fidem ipsorum requiri apud Deum, quae hoc percipere mereatur; illi ex arena hac quae calcatur a nobis, sinus suos replentes obtulerunt nobis rogantes, ut in nomine Domini benediceremus. Et ego aio ad eos: Secundum fidem vestram fiat vobis. Tunc illi auferentes arenam secum, miscuerunt seminibus quae se