comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ipseinse ad salutem ecclesiae constitutus
&ipso illo interdm̃ & haminis mediato¬
ris sacramento utrumq unus existens
dum ipse exunitis inidipslim naturis
naturae utriusq res eadem est itatam̃
ut neutro carer& inutroq nefortedĩ eẽ.
homo nascendo desiner& & homorur¬
sum dĩmanendo non ess& haecitaq:
humanȩ beatitudinis fides uera est dm̃
& hominem praedicare uerbum ei car¬
nen confiteri neq: dm̃ nescire quod
& hamo sit neq carnem ignorare quod
uerbum sit Cum aũt contranaturã
sensus ñi dĩ manens homonas citur.
lamnonẽ contranaturam spe inrãe¬
ut natus homo ds̃ maneat cumpotior
natura i inferiorem. natafidem pres¬
t& inferiorem. Innaturã nascipos sepo¬
tiorem & quidem secundum legem
& consuetudinem mundi promptior
magis spei nr̃ae quam diuinisa cramenti
effectus est namq: mundus in his quae
nascuntur hab& incrementi uirtutẽ
non hab& diminutionis potestatem.

Expanded text:
ipse in se ad salutem Ecclesiae constitutus, ipse in se ad salutem Ecclesiae constitutus, et ipso illo inter Deum et homines mediatoris sacramento utrumque unus existens, dum ipse ex unitis in id ipsum naturis naturae utriusque res eadem est: ita tamen ut neutro careret in utroque, ne forte Deus esse homo nascendo desineret, et homo rursum Deus manendo non esset. Haec itaque humanae beatitudinis fides vera est Deum et hominem praedicare, Verbum et carnem confiteri, neque Deum ne homo sit, neque carnem ignorare, quod Verbum sit. Cum autem contra naturam sensus nostri Deus manens homo nascitur, jam non est contra naturam speiut natus homo Deus maneat: cum potior natura in inferiorem nata fidem praestet, inferiorem in naturam nasci posse potiorem. Et quidem, secundum legem et consuetudinem mundi, promptior magis spei nostrae, quam divini sacramenti effectus est. Namque mundus in his quae nascuntur habet incrementi virtutem, non habet deminutionis potestatem.
Abbreviated transcription (Latin):
festent dissimilitudinem duunitatis.
quia &ignorare ds̃ nihil debeat. &igno¬
rans non conparandus sit ad scientem:
haecom̃a necratiane intellegentes
nec tem poribus discernentes nec sacra¬
mentis euangelics ad praehendentes
nec dictorum uirtutibus sencentes stulto
atq inperito furore aduersus di¬
uinitatis naturam loquntur adim¬
plendas aures ignorantium sola haeo
& nuda memorantes aut ab solutionib:
eorum tacitis aut causiscum dictorum
intellegentia aut expropositis aut
exconsequentibus expetatur. Atq¬
a postolicis professionib: praeftituri
admonendos esse om̃s communes fidei
existimamus ut inqua confessiane
aeternitas uitȩ est in eadem sit intel¬
legentia ae cernitatis. Nescit plane
uitam suã
qui confitebiturme coram haminibus
confitebor & ego cum coram patremeo
quuest incaelis⁊ qui aũt negaueritme¬
coram hominibus negabo & ego eum
coram patremeo quiest incaelis. haec
uerbo caro factum loquebatur & hamo

Expanded text:
festent dissimilitudinem divinitatis: festent dissimilitudinem divinitatis: quia et ignorare Deus nihil debeat, et ignorans non comparandus sit ad scientem. Sed haec omnia, nec ratione intelligentes, nec temporibus discernentes, nec sacramentis evangelicis apprehendentes, nec dictorum virtutibus sentientes, stulto atque imperito furore adversus divinitatis naturam loquuntur, ad implendas aures ignorantium sola haec et nuda memorantes, aut absolutionibus eorum tacitis, aut causis: cum dictorum intelligentia aut ex praepositis aut ex consequentibus expetatur. 3. Capostolicis professionibus praestituri, admonendos esse omnes communis fidei existimamus: ut in qua confessione aeternitas vitae est, in eadem sit intelligentia aeternitatis. Nescit plane vitam suam,qui confitebitur me coram hominibus, confitebor et ego eum coram patre meo, qui est in coelis. Qui aucoram hominibus, negabo et ego eum coram Patre meo qui est in coelis. Haec Verbum caro factum loquebatur, et hom
Abbreviated transcription (Latin):
genda companunt: negantes itaq dĩ
filium utuntur ea auctoritate quadixe¬
rit quid medicisbonum. nemoã. bonus
nifiunus dĩ. Vt quia unum dm̃ prafes¬
si o eius locuta sit quid quid illud ex inde
indĩ nomine erit lam non innatura dĩ
maneat quia ds̃ unus ẽ atq ut id quod
ipsedĩ dicitur nuncupatione potius quã
ueritate sithinc confirmare nituntur
quia dixenit. haec est aũt uita aeterna
ut cognoscant tesolum uerum dm̃. &
ut extra propietatem ueridĩ sit id ad
icunt non potest filius facere abse quic¬
quam nisi quoduiderit patrem facientẽ:
ꝯteneant quoque & illud patermaior me
est. Postremoiam tam quam indissolu¬
bili abnegatȩ diuinitatis profesnone
subuertisse sefidem ecclesiae gloriant᷑.
cum relegunt. dedieaũt illa & hora
nemoscit neq: angeli in caelis neq filius
nisi patersolus: non enim uidetur exae¬
quabilis pernatiuitatem essenatura quȩ
ignoratianis sit necessitate diuersa.
& pater sciendo acfilius nesciendo mani¬

Expanded text:
genda componunt. Negantes itaque Dei filium, utuntur ea auctoritate qua dixerit: Quid me dicis bonum? Nemo est bonus nisi unus Deus : ut quia unum Deum professio ejus locuta sit, quidquid illud exinde in Dei nomine erit, jam non in natura Dei maneat, quia Deus unus est. Atque ut id, quod ipse Deus dicitur, nuncupatione potius quam veritate sit; hinc confirmare nituntur, quia dixerit: Haec est autem vita aeterna, ut cognoscant te solum verum Deum . Et ut extra proprietatem veri Dei siFilius facere ab se quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem . Tentant quoque et illud: Pater major 259 me est . Postremo jam tamquam indissolubili abnegatae divinitatis professione subvertisse se fidem Ecclesiae gloriantur, cum relegunt: De die autem illa et hora nemo scit, neque Angeli in coelis, nec Filius, nisi Pater solus . Non enim videtur exaequabilis per nativitatem esse natura, quae ignorationis sit necessitate diversa; et Pater sciendo ac Filius nesciendo mani
Abbreviated transcription (Latin):
quae diuersitate generis dissidentes:
in diuersas necessario uoluntates naturȩ
diuersitate dissentiunt . quomodo
unum uelle possunt quib: scre non
unum ẽ cum scientia &ignoratio
uoluntatis unius inpediat unitatem :
cum itaq: suentiae inscientia aduersa
sit. unum uelle aduersa non possunt.
scire filium qui s enescire dixerit nescire
confirm& nisi plane patrem solum solũ¬
scire dixiss& maximi periculi res intelle¬
gentiae nr̃ae relin queretur. Neforte
existimaretur ipsenescre : nam cumineo
quodnescit dispensatio ei potius abscon¬
ditaescientiae quam naturasit nesci¬
endẽ perio quoq: Nunc quod solus pater
scit nonignorasse credendus est quia
sicut superius docuimus suentia aput
dm̃ non cognoscendi id quod nescierit
intollegentia ẽ sedloquendi & perio
quod solus pater scitfilius non intel¬
legitur nescire cumfilius id circo nescire
sedicat ne& alii scant & patrum obidsolũ
dicat scure ne&ipse non nesciat : sienim

Expanded text:
quae diversitate generis dissidentis in diversas 313 necessario voluntates naturae diversitate dissentiunt: quomodo unum velle possunt, quibus scire non unum est; cum scientia, et ignoratio voluntatis unius impediant unitatem? Cum itaque scientiae inscientia adversa sit, unum velle adversa non possunt. scire, Filium, qui se nescire dixerit, nescire confirmet. Nisi plane Patrem solum scire dixisset, maximi periculi res intelligentiae nostrae relinqueretur, ne forte existimaretur ipse nescire. Nam cum in eo, quod nescit, dispensatio ei potius, absconditae scientiae, quam natura sit nesciendi; per id quoque nunc, quod solus Pater scit, non ignorasse credendus est: quia, sicut superius docuimus, scientia apud Deum, non cognoscendi id quod nescierit intelligentia est, sed loquendi. Et per id, quod solus Pater scit, Filius non intelligitur nescire; cum Filius idcirco nescire se dicat, ne et alii sciant: et Patrem ob id solum dicat scire, ne et ipse non nesciat. Si enim
Abbreviated transcription (Latin):
quod hisdeficiet natura percausã sed u¬
sus habetur ex causa ita& animus huma¬
nus nisi perfidem donum s p̃s auxerit
habebit quidem naturã dm̃ intellegendi:
sed lumenscientiae non habebit: munusaut
tum quis uol& sumere intantũ resid&
inquantum quis uol& promereri hoc
usq in consummationẽ sȩculi nobis¬
cum hoc expectationis nr̃ae solacium
hoc indonationũ operationibus futurȩ
speipignus ẽ . hoc mentium lumen hic¬
splendor animorum est hic ergo sp̃s scs̃
expertandus ẽ promerendus est & de in¬
ceps prȩceptorũ fide adque obseruati¬
one retinendus

Expanded text:
quod his deficiet natura per causam, sed uquod his deficiet natura per causam, sed usus habetur ex causa: ita et animus humanus nisi per fidem donum Spiritus hauserit, habebit quidem naturam Deum intelligendi, sed lumen scientiae non habebit. Munus auttum quis volet sumere; in tantum residet, in quantum quis volet promereri. Hoc usque in consummationem saeculi nobiscum, hoc exspectationis nostrae solatium, hoc, in donorum operationibus futurae spei pignus est hoc mentium lumen, hicsplendor animorum est. Hic ergo Spiritus sanctus expetendus est, promerendus est, et deinceps praeceptorum fide atque observatione retinen
Abbreviated transcription (Latin):
ad utilitatẽ ali autẽ datur ꝑespm̃ ser¬
mosapientiae alii sermoscientiae secun¬
dum eudem sp̃m alii fides in eodẽ spu
aluidona sanitatum in unospũ aliiope¬
ratio uirtutum alii pro fecia. alii separa¬
tio sp̃s aliigenera linguarum: aliiin¬
ter pretatio sermonum omnia aut
haec operatur unusatq idẽ sp̃s
habemus igitur doniistius causã habemꝰ
effectus & nescio quid deeo ambiguit a¬
tis sit cuius in absoluto sit & causa & ratio
& potesta sutamurergo tã liberalib donis¬
&usum maxime necessarii muneris ex¬
petamus : ait enim ut iam superius osten¬
dimus a postolus nos autem non spm̃¬
mundi accepimus sed spm qui ex dõ ẽ.
ut sciamus quȩ adõ sunt nobisdonata:
accipitur ergo obscientiã ut enĩ natura
humani corporis cessantibus officiisiu
causiseritotio sanamoculis nisilumen
autdiessit nullus minis terueritusus ut
auris nisi uox sonus sueredat᷑ munus suũ
non recognoscent. ut naris nisiodor fłã¬
grauerit in quoo fficio erunt nesciunt non

Expanded text:
 datur per Spiritum sermo sapientiae, alii sermo scientiae secundum eumdem Spiritum, alii fides in eodem Spiritu, alii dona sanitatum in uno Spiritu, alii operatio virtutum, alii prophetia, alii separatio spirituum: alii genera linguarum, alii interpretatio linguarum. Omnia autem haec operatur unus atque idem Spiritus . Habemus igitur doni istius causam, habemus effectus, et nescio quid de eo ambiguitatis sit, cujus in absoluto sit et causa, et ratio, et potestaet usum maxime necessarii muneris expetamus. Ait enim, ut jam superius ostendimus, Apostolus: Nos autem non spmundi accepimus, sed spiritum qui ex Deo est, ut sciamus quae a Deo donata sunt nobis . Accipitur ergo ob scientiam. Ut enim natura humani corporis cessantibus officii sui causis erit otiosa; nam oculis, nisi lumen aut dies sit, nullus ministerii erit usus; ut aures, nisi vox sonusve reddatur, munus suum non recognoscent; ut nares, nisi odor fragraverit, in quo officio erunt nescient; non
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatem : non enimlo quitur a sesed
quȩcumq audierit loquitur &uentura
ad nuntiabit uobis illeme honorificabit
qui a demeo sum&. haecdeplurib: ad
intellegentiaeuiã dicta sunt quib: & uo¬
luntasmunerantis & ratio & conditio

Expanded text:
sed quaecumque audierit, loquetur, et ventura annuntiabit vobis. Ille me honorificabit, quia de meo sumet . Haec de pluribus ad intelligentiae viam dicta sunt, quibus et voluntas munerantis, et ratio et conditio
Abbreviated transcription (Latin):
tans: quod aut sit officiumeius in nobis
uerbis ipsius dñi audiamus aitenim
adhuc multa habeo quȩdicam uobis
sed non potestis illamodo portare : expe¬
dit enim uobis ut ego eam sue romittã
uobis aduocatum : & rursum egoro ga¬
bo patrem & alium aduocatummit¬
t& uobis ut uobiscum sit in & nun spm

Expanded text:
Quod autem sit officium ejus in nobis, verbis ipsius Domini audiamus. Ait enim: Adhuc multa habeo quae dicam vobis, sed non potestis illa modo portare . Expedit enim vobis ut ego eam; si iero, mittam vobis Advocatum . Et rursum: Ego rogabo Patrem, et alium Advocatum mittet vobis ut vobis
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ eũ qui ẽ ab eo cuiꝰ ẽ non enĩ habere
haberiq unumẽ : neque eadem significa
naturam in finitatis eius ostendit : cum
uero ad iecit ubi sp̃s dñi ibi libertas ẽ.
cum qui eius ẽ significat qui a & sp̃isdñs ẽ.

Expanded text:
tionem eum qui est, ab eo cujus est. Non enim habere haberique unum est, neque eadem significat Spiritus est, naturam infinitatis ejus ostendit; cum vero adjecit, Ubi Spiritus Domini ibi libertas est, eum qui ejus est significat; q
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃mtuum dicer& ium his ego propriae
electis tibi uiris haecita sententia ut sicut
mihi aliudultra sensum intellogentiȩ meȩ
secundum eos dẽunigenitumduam quã
cẽ natum ita quoq ultra in genii humani
opinionem secundum. eos nihil aliu ddes cõ
spũtuo loquar quam sp̃mtuum ẽẽ peq
sit mihi inutilis pugna uerborum sed in¬
uinctantis fidei constans professig̃con
tam religionem & usq: ad excessum sp̃i
mei don amihi hanc conscientiae meae
uocem ut quod regenerationis meae hin¬
nitum tuum ẽ promere ar. quamihudo¬
neus adfidem testis ẽ dicens : pater om̃a
manens inte & exte & apud te semꝑ dĩ
quiẽ benedictus insaeculas a eculorũ ameni¬

Expanded text:
Spiritum tuum diceret. Cum his ego proprie Spiritum tuum diceret. Cum his ego proprie electis tibi viris haec ita sentiam, ut sicut nihil aliud ultra 444 sensum intelligentiae meae secundum eos de Unigenito tuo dicam, quam esse natum; ita quoque ultra ingenii humani opinionem secundum eos nihil aliud de sancto Spiritu tuo loquar, quam Spiritum tuum esse. Neque sit mihi inutilis pugna verborum, sed incunctantis fidei constans professio. 57.tam religionem, et usque ad excessum spiritus mei dona mihi hanc conscientiae meae vocem; ut quod in regenerationis meae symnitum est, promerear: quia mihi idoneus ad fidem testis est dicens: Pater, omnia manens in te, et ex te et apud te semper Deus, qui es benedictus in saecula saeculorum. Amen
Abbreviated transcription (Latin):
tua penetrat nec pro fundum inmensȩ
maiestatis tuae peregrine adq: alie¬
nȩ a teuirtutis causamentit᷑ tuũ. ẽ
quid quid temit neq alienũ ate.ẽ
inen arrabiles sunt loquellae : namutineo
quodante a& natempora unigenitus tiuis
extenatus ẽ cessantr omni ambigiutate ser¬
monis ađq intellegentiae difficultate.
solum quodnatus ẽ man& ita quo dextem
non percipiam sed tamen teneo consuen¬
tiam In spiritalib: enimrebtius hebessũ
unigento tuo dicente: nemineris quod
meae fidem optinens. nescio & quodigno¬
rolam teneo sine sensuenĩ meorenas cor
cum efifiuentia renascendi modus aũt
sub adsistentis lic& consuentia nesciat᷑
huius naturam intercreaturas referã
& originis suae definitionemmoderabor
om̃a qui a ẽ facta ꝑfilium quia puttedm̃
in prinupium erat ds̃ uerbum loh annestuus
loquitur sed creata om̃a ineo in caelis &
interra uisibi& nuis ibilia paulus enume

Expanded text:
tua penetrat: nec profundum immensae tua penetrat: nec profundum immensae majestatis tuae, peregrinae atque alienae a te virtutis causa metitur. Tuum est quidquid te init: neque alienum a te est, inenarrabiles sunt loquelae. Nam ut in eo, quod ante aeterna tempora Unigenitus tuus ex te natus est, cessante omni ambiguitate sermonis atque intelligentiae difficultate, solum quod natus est manet: ita quod ex te non percipiam, sed tamen teneo conscientia. In spiritalibus enim rebus tuis hebes sum, Unigenito tuo dicente: Ne mireris quod meae fidem obtinens nescio: et quod ignoro, jam teneo. Sine sensu enim meo renascor, cum efficientia renascendi. Modus autesub assistentis licet conscientia, nesciatur, hujus naturam inter creaturas referam, et originis suae definitione moderabor? Omnia quidem facta per Filium, qui apud te Deum in principio erat Deus Verbum, Joannes tuus loquitur . Sed creata omnia in eo in coelis et in terra visibilia et invisibilia Paulus enumer
Abbreviated transcription (Latin):
fuis se confitendus aliquando .ẽ. ne
aut inperfectus sine generatione aut
suꝑfluus pꝰgenerationẽ arguaris adq ta
additantum natiuitas proficit a&a
ut inigeniti ante a & erna tempora ex
officid̃ dñm & dm̃meũ unigenitũ tuũ
xp̃m ihm̃ creaturam necare huuis ego
nominis consortiũ. Nein sc̃o quidem spũ
tuo patiar exteprofato & pereum misso:
magna enĩmhi erga restuas religio ẽ
neq: quia te solum innas cibilem. & unigeni¬
tum extenatum suons genitum tamen
sp̃m scm non dicturus simdicãumquã
creatum huius ego dicti quod mihicũ
ceteris a tesubstitutis commune .ẽ ad
te quoq: prorepentostimeo contume¬
lias profundatua sc̃s sp̃stuus secundũ
a postolum scrutatus & nouit & inter¬
pellator prometuus inenarrabilia
a metibi loquitur. & egonaturȩ suȩ
exte perunigenitũ tuũ manentis po¬
tentiam creationis nomine ñmodo
eloquar sed in famabo nulla tenisires

Expanded text:
fuisse confitendus aliquando es, ne fuisse confitendus aliquando es, ne aut imperfectus sine generatione, aut superfluus post generationem arguaris. Atque ita ad id tantum nativitas proficit aeterna, ut unigeniti ante aeterna tempora ex officio, Dominum et Deum meum unigenitum tuum Jesum Christum creaturam negare: hujus ego nominis consortium ne in sancto quidem Spiritu tuo patiar, ex te profecto, et per eum misso. Magna 442 enim mihi erga res tuas religio est. Neque, quia te solum innascibilem, et unigenitum ex te natum sciens, genitum tamen Spiritum sanctum non dicturus sim, dicam umquam creatum. Hujus ego dicti, quod mihi cum caeteris a te substitutis commune est, ad te quoque prorepentes timeo contumelias. Profunda tua sanctus Spiritus tuus, secundum Apostolum , scrutatur et novit, et interpellator pro me tuus inenarrabilia a me tibi loquitur: et ego naturae suae ex te per unigenitum tuum manentis potentiam creationis nomine non modo eloquar, sed etiam infamabo? Nulla te nisi res
Abbreviated transcription (Latin):
mentis meae aut motum autrationẽ
autuitam & ñ intellegens sentio & sen¬
tiens tibi debeo cuiultra intellegentiã
naturalis exordii sensum naturȩ ob¬
lectantis inpertias . & cum te meis igno¬
rans intellegam & intellegens uenerer
neego intus reb: fidemomni potentiae
tuȩ laxabo quia nesciam ut sensus meus
originem primogentitiu occupat &¬
sibi subdat & aliquid in mesit quodego
ultra & creatorem & dm̃ meumtendã¬
natiuitas eius apte a&erna tempora ẽ
si aliquid inreb: ẽ quod ante uenit a &er¬
nitatem erit aliquid profecto quod
sensum a&nitatis excedat tuaenĩ
res .ẽ & unigenitus tuus ẽ ñportio
sĩ protensio. pon secundum efficientiarũ
opinionum nomen aliquod inane sod
filius filius exte dõpatre ds̃ uerus & a te
innaturatut unigenite genitus. poste
it a confitendus ut tecum quia & nȩ ori¬
ginis suae auctor a&ernus. es. namdum
exte ẽ secundus ate ẽ dumuerotuus ẽ¬
ñ separandus ab eo .ẽ quia necsine tuo

Expanded text:
mentis meae aut motum aut rationem mentis meae aut motum aut rationem aut vitam et non intelligens sentio, et sentiens tibi debeo, cui ultra intelligentiam naturalis exordii, sensum naturae oblectantis impertias. Et cum te meis ignorans intelligam, et intelligens venerer: 441 nec ego in tuis rebus fidem omnipotentiae tuae laxabo, quia nesciam; ut sensus meus originem Unigeniti tui occupet, et sibi subdat, et aliquid in me sit, quod ego ultra et Creatorem et Deum meum tendaNativitas ejus ante aeterna tempora est. Si aliquid in rebus est, quod antevenit aeternitatem, erit aliquid profecto quod sensum aeternitatis excedat. Tua enim res est, et unigenitus tuus est: non portio, non protensio, non secundum efficientiarum opinionem nomen aliquod inane; sed Filius, Filius ex te Deo Patre, Deus verus, et a te in naturae tuae unitate genitus; post te ita confitendus, ut tecum: quia aeternae originis suae auctor aeternus es. Num dum ex te enon separandus ab eo es: quia nec sine tuo
Abbreviated transcription (Latin):
credidihosenim astriferos in eocirtulos
& annuos recursus & uirgilias & septẽ¬
trionem & plurarum diuersa mrste¬
tiorum suorum sortitos officia. cons¬
piciens dm̃ teinhis quorum intellegen¬
tiam p̃contem plator intellego ȩt̃auero
mirabiles elationes matristui iudip̃
solum aquarum originem. sed nec mo¬
tum dimẽ sae huius uicis situdinis ad¬
secutus fidem tamenrationis mihun
perspicabilis lic& ad prehendons
in histe quoq: quȩ ignoro non nescioiã
lam uero cum interras mente conuer¬
sator quȩ occultarum uirtute causa¬
rum sata om̃a suscopta dissoluunt᷑
dis soluta uiuficant uiiuificatamultipli¬
cant multiplicata confirmant. nihil
in his repperi quȩ intellegere sensum eo
possim. sod ignoratiomea ad intellogen¬
dumte proficit dumfamulantes mihi
naturȩ in peritus usu ut & tantum meae
utilitatis intellego ipsumme quoq: nes¬
ciensita sentio ut temagis eo qđ mesum¬
ignarus admirer : nam diludicantis

Expanded text:
credidi. Hos enim astriferos in eo circulos, credidi. Hos enim astriferos in eo circulos, et annuos recursus, et vergilias, et septemtrionem, et luciferum, diversa ministeriorum suorum sortitos officia conspiciens, Deum te in his, quorum intelligentiam non complector, intelligo. Cum vero mirabiles elationes maris tui vidi; non solum aquarum originem, sed nec motum dimensae hujus vicissitudinis assecutus, fidem tamen rationis, mihi imperspicabilis licet, apprehendens, in his te quoque quae ignoro, non nescio. Jam vero cum in terras mente convertor, quae occultarum virtute causarum sata omnia suscepta dissolvunt, dissoluta vivificant, vivificata multiplicant, multiplicata confirmant; nihil in his reperi, quae intelligere sensu meo possem: sed ignoratio mea ad intelligendum te proficit, dum famulantis mihi naturae imperitus, usu te tantum meae utilitatis intelligo. Ipsum me quoque nesciens, ita sentio: ut te magis eo, quoignarus, admirer. Nam dijudicantis
Abbreviated transcription (Latin):
ultra infinitatis tuae religios amopi¬
nionom & significatam mihi a &er¬
nitatis fidem erigam. ut te aliquando
sinesapientia & uirtute & uerbo tuo
nr̃e infirmus inperfectusq: sermo
ut fidem intra silentiũ strangul& inopia
eloquendinamq: cum uerbum. & sapi¬
entia & urtus in nobis interioris motus
nr̃i opus nr̃m sit potius tamen perfecti
dĩ qui & uerbum tuum & sapientia
& uirtus ẽ ab soluta generatio ẽ ut
insepatabilis semperate sit quuin his
a&ernarum propie tatum tuarũ
nominib: extenatus hostenditurna¬
tus aut̃ it aut nihil aliud quam te
sibi signific& auctorem non &iam
fidem infinitatis ammittat perid quod
ate tempora a &erna natus ẽẽ me¬
reb hum anã ñis prestitistiquorũ
cum causa ignora retur effectus tamen
non nescitur & religiosa fides ẽ ubr ẽ &ciã
naturalis scientia nam cum erexi incȩ¬
lum tuum hos luminis mei infirmo socu¬
los non aliuo ẽe quam caelumtuum

Expanded text:
ultra infinitatis tuae religiosam opiultra infinitatis tuae religiosam opinionem, et significatam mihi aeternitatis fidem erigam: ut te aliquando sine Sapientia et Virtute et Verbo tuo,nostrae infirmus imperfectusque sermo; ut fidem intra silentium strangulet inopia eloquendi. Namque cum verbum et sapientia et virtus in nobis interioris motus nostri opus nostrum sit, tecum tamen perfecti Dei, qui et Verbum tuum et Sapientia et Virtus est, absoluta generatio est; ut inseparabilis semper a te sit, qui in his aeternarum proprietatum tuarum nominibus ex te natus ostenditur: natus autem ita, ut nihil aliud quam te sibi significet auctorem; non etiam fidem infinitatis amittat per id, quod ante tempora aeterna natus esse merebus humanis praestitisti, quorum cum causa ignoretur, effectus tamen non nescitur. Et religiosa est fides, ubi est etiam naturalis inscientia. Nam cum erexi in coelum tuum hos luminis mei infirmes oculos, nihil aliud esse quam coelum tuum
Abbreviated transcription (Latin):
caelum terram diem solem lunam &
astra formato. qui & originem non ha¬
buerit nascendi & coeperit cum non
aliquando non fuerit quia ipsid illud
aliquando lam prius ẽ deinde non fu¬
isse lamtemporis ẽ & incipi& non post
eum tempus ẽẽ sed ipse ẽẽ posttempꝰ
ciuiineo ante quam nascitur non fuit
id ipsum inquo non fuit prȩfertur :
deinde qui exeo qui ẽ natus ẽ intel¬
logi non potest exeo quod non fuit
natus eẽ quia ei is qui est adio quod. ẽ.
causa ẽ. non&iam id quodnon ẽ origo
nascendiest : ergo ciuneq: intempore
est ut non aliquando non fuerit neq:
in patreid ẽ auctore ẽ ut subsistat ex
nullis non reliquid id dese occãsionis
plerosq eorũ quib autꝑ inpietata tem
a&ernum tedm̃ ita &ernum & patrẽ
confitebor neq: inidum quam stulttia
ađq inpietatis erumpam ut omnipo¬
tentiae tuae sacramentorumq: arbi¬
ter hunc infirmitatis maeȩ. sensum

Expanded text:
coelum, terram, diem, solem, lunam et coelum, terram, diem, solem, lunam et astra formato, qui et originem non habuerit nascendi et coeperit cum non aliquando non fuerit, quia ipsum illud aliquando jam prius est, deinde non fuisse jam temporis est: et incipiet non post eum tempus esse, sed ipse esse post tempus, cui in eo quod ante quam nascitur non fuit, id ipsum in quo non fuit praeferetur. Deinde qui ex eo qui est natus est, intelligi non potest ex eo quod non fuit natus esse: quia ei is qui est, ad id quod est, causa est; non etiam id quod non est, origo nascendi est. Ergo cui neque in tempore est, ut aliquando non fuerit; neque in patre, 418 id est, auctore est, ut subsistat ex nullis: non reliquit id de se occasionis, ut plerosque eorum, quibus aut per impietatem aeternum te Deum, ita aeternum et patrem confitebor. Neque in id umquam stultitiae atque impietatis erumpam, ut omnipotentiae tuae sacramentorumque arbiter, hunc infirmitatis meae sensum
Abbreviated transcription (Latin):
hesternum fuit non fuit & in io quod ẽ
ex eo quod non fuit coepit & intralp¬
tellegentiam nr̃am hesterno id quod
man& qui ahodie primum posthernũ
tempus eẽ necesse ẽ ut ei sit intempore
non fuisse : & haec quidem communia
lnrerum humanarum origine sunt
ut om̃ amnituã sui cum ante a non fuissent
accipiant primum quidem ut dociumus
pertempus de indepercausam. & ꝑtẽ
puis quidem ñ ambiguum ẽ. qui in ea
quae nuno coeperint ante non fuerint
percaus amuero quia his non excausa cons¬
t& eẽ quodmaneant : reuolueenim om̃s
originum causas . & intellegentiam in
anteriora conuerte in uenies nihil coepis
seꝑ causã dumom̃a ꝑ uirtutem dĩ adid
in tempore ẽ &cum semꝑ uniuersa post
tempus sint causas sui quoq: de antea non
extantib: sumunt dum ex his nascuntur
quas antenon fuerint ipso illo primo hu¬
manigenoris parente adam exterra
quas exnihilo ẽ & posttempus id ẽpost

Expanded text:
hesternum fuit non fuit; et in id quod est, hesternum fuit non fuit; et in id quod est, ex eo quod non fuit, coepit, et intra intelligentiam nostram est, hesterno id, quod manet; quia hodie primum post hesternum tempus esse necesse est, ut ei sit in tempore non fuisse Et haec quidem communia in rerum humanarum origine sunt, ut omnia initium sui, cum antea non fuissent, accipiant: primum quidem, ut docuimus, per tempus, deinde per causam. Et per tempus quidem non ambiguum est, quin ea, quae nunc coeperint, ante non fuerint: per causam vero, quia his non ex causa constet esse quod maneant. Revolve enim omnes originum causas, et intelligentiam in anteriora converte: invenies nihil coepisse per causam, dum omnia per virtutem Dei ad id in tempore est: et cum semper universa post tempus sint, causam sui quoque de antea non exstantibus sumunt, dum ex his nascuntur quae non fuerint: ipso illo primo humani generis parente Adam ex terra, quae ex nihilo est, et post tempus id est, post
Abbreviated transcription (Latin):
qui in filiumnascatur. & fieri quod
aũt fit cum non fuiss& & perid quod
factum ẽ dicitur nascinon ẽ in eo
ueranatiuitas quia ante aliuo quã
natum .ẽ fuerit & id circo non fuit ap¬
tequam nascitur. Id .ẽ. ante quam fi¬
er& quia qui ex gentib: filius ẽ. gens ẽ
ante quam filius acperio non uerefi¬
lius quia non semper filius : unigenitus
aũt ds̃ neq: non fuit aliquando non
filius neq. fuit aliquid ante quã filius
neq quic quam aliquid ipsi nesi filius :
adq ita qui semper ẽ filius non reliquid̃
id. eẽ. intellegentiae ne aliquando p̃
habent in tẽpore non fuisse primũ quia
om̃s ex his omnib: qui ante fuerint¬
nas cantur : Namtam & siuni cuiq nascen¬
tium eo sit origo qui fuerit tameni ipseille
ex quon ascitur non fuit antequam natus ẽ
dehincipse quinatus ẽ postquam non fuit
natus ẽ tempore antem anente quam
nascitur nascensenim hodie ineo quod

Expanded text:
qui in filium nascatur, et fieri. Quod qui in filium nascatur, et fieri. Quod autem fit cum non fuisset, et per id quod factum est dicitur nasci; non est in eo vera nativitas, quia ante aliud quam natum est fuerit. Et idcirco non fuit antequam nasceretur, id est, antequam fieret: quia qui ex gentibus filius est, gens est ante quam filius: ac per id non vere filius, quia non semper filius. Unigenitus autem Deus neque non fuit aliquando non filius, neque fuit aliquid ante quam filius, neque quidquam aliquid ipse nisi filius. Atque ita qui semper est filius, non reliquit id de se intelligentiae, ne aliquando non habent in tempore non fuisse: primum quia omnes ex his omnibus, qui ante non fuerintnascantur. Nam tametsi unicuique nascentium ex eo sit origo qui fuerit; tamen ipse ille, ex quo nascitur, non fuit ante quam natus est. Dehinc ipse qui natus est, post quam non fuit natus est, tempore ante manente, quam nascitur. Nascens enim hodie, in eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
natos aũt . ẽẽ lic& nati ẽẽ dicantur
uel eo docetur cum dicantur populo
quinas cetur quem fecit dñs : Ego po
ex adoptione enim ẽ filius. non ex gene¬
ratione neq: ei proprietas. sednuncu¬
patio ẽ: namlic& primo genitus mous
de eo scriptum sit . longetamen mul¬
tumq: differt. filiusm̃s dilectus &
filius primo genitus meus. Vbi enĩ
natiuitas ẽ ibi filius meus dilectus
ubi uero electio exgentib: ẽ & adop¬
tio peruo luntatem ẽ ibi filius primo¬
genitus meus hic quod suus ẽ
ad primogenitum ẽ illic quod suus
adfilium ẽ. & innatiuitate primum
suus & sic dilectus & inelectione fili
primum primogenitus. & sic poste a
suus ut adoptato ex omnib: populis
filio isrł proprium ess&. quod primo¬
genitus ẽ nato uero unidõ manifestũ
sit proprium ẽe quod filius sit: Niẽ
itaq uera & perfecta natiuitas ubi
deputatur magis quam generatur
quia non ambiguũ ẽ eum populum

Expanded text:
natos autem esse, licet nati esse dicantur, natos autem esse, licet nati esse dicantur, vel ex eo docetur cum dicitur, Populo qui nascetur, quem fecit Dominus . Ex adoptione enim est filius, non ex generatione; neque ei proprietas, sed nuncupatio est. Nam licet primogenitus meus de eo scriptum sit; longe tamen multumque differt, Filius meus dilectus, et Filius primogenitus meus. Ubi enim nativitas est, ibi Filius meus dilectus: ubi vero electio ex gentibus est, et adoptio per voluntatem est, ibi Filius primogenitus meus. Hic quod suus est, ad primogenitum est: illic quod suus est, ad filium est. Et in nativitate filius primum suus et sic dilectus; et in electione filius primum primogenitus, et sic postea suus: ut, adoptato ex omnibus populis filio Israel proprium esset, quod primogenitus est; nato vero uni Deo manifestum sit proprium esse, quod filius sit. Non est itaque vera et perfecta nativitas, ubi deputatur magis, quam generatur: quia non ambiguum est eum populum,
Abbreviated transcription (Latin):
quidpictori pictura filius aut gladius
fabro filius aut architecto domus filius
haec enim opera efficientium sunt :
fecturam filifuimus erum aliquando
fili iracundiae sed filidõ persp̃m ad¬
optionis effecti. & dici id merem potus quã
meruimus hoc sumus : sumus aũt
nonnatis sed facti neq generati
seo ad qui siti: ad qui siit enim sibidĩ
populum & per hoc genuit: genuis¬
seaut̃ dm̃ filios num quam cum pro¬
prietatis significatione cognosci¬
mus: nonenim ait filios eos geniu
filius unigonitus meus isrł quis quam hoc
quod primogenitus meus dixit. ad de¬
trahendam filio propriae tatem gene¬
rationis intelleg& ut quia ẽ deisrł
dixerit meus ad sumptio factorum
filiorum pronatiuitatis propietate
usurpatasit. &id circo nonsit natuu¬
tatidĩ proprium. quod deeo dictũ ẽ
hic ẽ filius meus dilectus: Cum meus
&iam illis proprium ẽẽ dicatur quos
non natos. ẽe manifestum ẽ : non

Expanded text:
. CXXXVII, 8. Numquid pictori pictura filius, aut gladius . CXXXVII, 8. Numquid pictori pictura filius, aut gladius fabro filius aut architecto domus filius? Haec enim opera efficientium sunt; facturam filii. Fuimus enim aliquando filii iracundiae ; sed filii Deo per spiritum adoptionis effecti, et dici id meremur potius qumeruimus hoc sumus. Sumus autem non nati, sed facti; neque generati, sed acquisiti. Acquisivit enim sibi Deus populum : et per hoc genuit. Genuisse autem Deum filios, numquam cum proprietatis significatione cognoscimus. Non enim ait: Filios meos genui Filius primogenitus meus Israel , quisquam hoc quod primogenitus meus dixit, ad detrahendam Filio proprietatem generationis intelliget; ut quia et de Israel dixerit meus, assumptio factorum filiorum pro nativitatis proprietate usurpata sit? et idcirco non sit nativitati Dei proprium, quod de eo dictum est: Hic est filius meus dilectus ; cum meus etiam illis proprium esse dicatur, quos non natos esse manifestum est. Non
Abbreviated transcription (Latin):
rum incorporalium sentiatus: Natu¬
raeigitur humane consuetudinis non
sinit seo nec dominicȩ doctrinȩ sen¬
tentiaȩ patitur magistro discipulũ
prae. ẽẽ uel seruum imperare dño
quod alterum alteri & perignoran¬
tiam subiaceat. autignarus scientiae¬
& perconditionem in firmum sit ut
dominatui seruitus quae cum ita. eẽ
commune iuditium sit cuius nunc
nos temeritatis exemplo dm̃ creaturã
& filium facturam & dicemus & ex¬
suus locutus sit . neq natuutatem suã
autcreationem aut facturam docue¬
rit sed & pater nihilum quam aliuo
quam filium testatus sit & filius ni¬
hil aliud quam proprium sibidm̃
omnis quidiligit patrem. diligit &
opera creaturarum sunt non generatio¬
nis natiuitas : Non enim caelum filius
aut terra filius autmundus natiuitas
ẽ de quib: dictum ẽ. om̃ a pereum facta
sunt & perprofetam. operaminuum
tuarum sunt caeli: & pereundem . ope¬
ramanuum tuarum non omittas: Nũ

Expanded text:
rum incorporalium sentiatur. rum incorporalium sentiatur. ra igitur humanae consuetudinis non sinit, sed nec Dominicae doctrinae sententia patitur, magistro discipulum praeesse, vel servum imperare domino: quod alterum alteri et per ignorantiam subjaceat, ut ignarus scienti; et per conditionem infirmum sit, ut dominatui servitus. Quae cum ita esse commune judicium sit; cujus nunc nos temeritatis exemplo Deum creaturam, et filium facturam et dicemus et exsuis locutus sit, neque nativitatem suam aut creationem aut facturam docuerit? sed et Pater nihil umquam aliud quam filium testatus sit, et 415 Filius nihil aliud quam proprium sibi DeuOmnis qui diligit Patrem, diligit et opera creaturarum sunt, non generationis nativitas. Non enim coelum filius, aut terra filius, aut mundus nativitas est, de quibus dictum est, Omnia per eum facta sunt , et per Prophetam, Opera manuum tuarum sunt coeli : et per eumdem, Opera manuum tuarum non omittas Psal
Abbreviated transcription (Latin):
nuum intellegatur uolens & prouidens
& agens ds̃ cuncta subsignificatione
causarum corporalium intellegendus
si neminis terio corporali quomodo in eo
quod exutero genuit. non percausam
significationes cecerarum quoq: in dõ
tatem oculi adiusummanus ad effectũ
cum tamen ultra partium in fectam
comparationem ds̃ & uelit & prouideat
& peragat & haec eadem percor&
oculos & manum enuntientur. non¬
nesignificatio qua exutero genuit ue¬
raen atiuitatis hostensio .ẽ. non quod
exutero genuerit sicutinec permanũ
agat necperoculos uideat nec percor
uelit sed quia persignificationem¬
horum uere om̃a. & agat. & uideat & uelit
ltaper significationem uteri uerb ex se
genuerit quem genuit. ponpercausã
uteri sed adueritatis professionem
sicuti nec percausas corporum autuelit
autuideat aut agat. sed utatur his
partium Nuncupationib: ut percorpo¬
ralium ministeria. uirtus efficientia¬

Expanded text:
nuum intelligatur: volens et providens nuum intelligatur: volens et providens et agens Deus cuncta, sub significatione causarum corporalium intelligendus sine ministerio corporali, quomodo 414 jam in eo, quod ex utero genuit, non per causam significationes, caeterarum quoque in Deo tatem, oculi ad visum, manus ad effectum, cum tamen ultra partium infectam comparationem Deus et velit et provideat et peragat, et haec eadem per cor et oculos et manum enuntietur: nonne significatio, qua ex utero genuit, verae nativitatis ostensio est? non quod ex utero genuerit, sicuti nec per manum agat, nec per oculos videat, nec per cor velit: sed quia per significationemhorum vere omnia et agat et videat et velit, ita per significationem uteri, vere ex se genuerit quem genuit, non per causam uteri, sed ad veritatis professionem: sicuti nec per causas corporum aut velit aut videat aut agat, sed utatur his partium nuncupationibus, ut per corporalium ministeria virtus efficientia
Abbreviated transcription (Latin):
non ex partibus perfecto sed in demutabili per
sarum paturalis necessitas sed quia nobis sp̃s
despũ natiuitatem praedicabat sensum nostrum
causarum nostrarum instituit exiemplo non
inexem plom natiuitatis sed ad intellegentĩã
generationis ut exemplum illud nonad neces¬
sitatem proficiat sed ad sensum. Sigitur
treatio est unigenitus ds̃ & quid sibi uult
significatio intellegentiȩ quae perconsu¬
etudinem natiuitatis humanae intellegen¬
tiam diuinȩ generatonis ostendit plerũ
bra operationum suorum nobis ds̃ momenta
significans sensum nostrum usuintellegentiae
oculi dñi superuistos. uelrursum. inueni
dauid filium iesse secundum cormeum
cũ enĩ & uoluntas significetur incorde
per quam dauid morum probitate con¬
placuit & cognitio uniuersitatis quaextra
suentiam dĩ nihil sit sub oculorum uocabu¬
lo enuntietur & operum efficientia
quia nihil non exdõsit pernomen ma¬

Expanded text:
non ex partibus perfecto, sed indemutabili per non ex partibus perfecto, sed indemutabili per sarum naturalis necessitas. Sed quia nobis spiritus de spiritu nativitatem praedicabat, sensum nostrum causarum nostrarum instituit exemplo; non in exemplum nativitatis, sed ad intelligentiam generationis; ut exemplum illud non ad necessitatem proficiat, sed ad sensum. Si igitur creatio est unigenitus Deus: et quid sibi vult significatio intelligentiae, quae per consuetudinem nativitatis humanae intelligentiam divinae generationis ostendit? bra, operationum suarum nobis Deus momenta significans, sensum nostrum usu intelligentiae Oculi Domini super justos ; vel rursum, Inveni David filium Jesse virum secundum cor meum . Cum enim et voluntas significetur in corde, per quam David morum probitate complacuit, et cognitio universitatis qua extra scientiam Dei nihil sit, sub oculorum vocabulo enuntietur, et operum efficientia, quia nihil non ex Deo sit, per nomen ma
Abbreviated transcription (Latin):
sed quiadõ patri in eo qđ ex eo ds̃ ẽ patus ae qualis ẽ
ẽ etiam aequalis in honore . filius enim est
noncreatura & haec deillo praeclara
uox patris est ex utero ante luciferum
genuite Non prae iudicatur autem
dõ ut sepeiam diximus perinfirmi¬
tatem prae intellegentiae ut per id qđ
ex utero genuis se sedixit ex partib:
internis externisq permem bracoe¬
untibus tãquã corporalium causarũ
originibus consistat cum extra natura¬
lium neces sitatum causam liberat quae
absolutus paturae totius dñs mapens
propriaetatem natiuitatis unigenta sui
ex in demutabilis paturae suae uirtu¬
nascatur non tamen alia ei prae terquam per¬
fectarum ad que indemutabilium causarum
adid quod nascitur causa est & excausa lic&
perfecta adq indemutabili nascens necesse
est ex causȩ in causȩ ipsius proprietate nasca¬
tur : proprietas autem humanarum necessi¬
tatum intracausas uteri contin&ur. sed dõ

Expanded text:
sed quia Deo patri in eo, quod ex eo Deus est natus, aequalis est; sed quia Deo patri in eo, quod ex eo Deus est natus, aequalis est; est etiam aequalis in honore. Filius enim est, non creatura. vox Patris est, Ex utero ante luciferum genui te. Non praejudicatur autem Deo, ut saepe jam diximus, per infirmitatem nostrae intelligentiae; ut per id, quod ex utero genuisse se dixit , ex partibus internis externisque per membra coeuntibus, tamquam corporalium causarum originibus consistat: cum extra naturalium necessitatum causam liber atque absolutus, naturae totius dominus manens, proprietatem nativitatis Unigeniti sui ex indemutabilis naturae suae virtuet ipse spiritus est, nascatur: non tamen alia ei praeter quam perfectarum atque indemutabilium causarum ad id quod nascitur causa est. Et ex causa licet perfecta atque indemutabili nascens, necesse est ex causa in causae ipsius proprietate nascatur. Proprietas autem humanarum necessitatum intra causas uteri continetur. Sed Deo
Abbreviated transcription (Latin):
cuadise potestate permaneat. et infor¬
ma seruitransisse. pon sit naturã dĩ
perdidis secum formãdi euacuans sepi¬
hilaliud quã uirtus diuinȩ sit potestatis :¬
adeo autem informa di es se non aliud est.
quamȩ qualem dõ esseut aequalitas ho¬
noris dño ihũ xp̃o qui in formadi est debe¬
atur ipsodicente ut omnes honori sicentfi¬
liũ sicidon orificant patrem quinon hono¬
rificant filium non honori ficapt patrẽ
quimisit illum : Num quã diuersitas rerũ
nisi et in hon orediuerso est resenim aeae¬
dem uenerationis eius dẽsunt quia aut
summus honor in digne ipferioribus
defertur. aut cum contu meliam su peri¬
orum in feriora his ae quabuntur in ho¬
nore : filius autem sicreatio potius quã na¬
tiuitas sit per uenerationem ex aequa¬
bitur patrinulla nõb̵ religio honoris
ad patrem est c̃um tapta nobiseius uene¬
ratio in posita sit quanta e stcreaturae :

Expanded text:
cuandi se potestate permaneat; et in forcuandi se potestate permaneat; et in formam servi transisse, non sit naturam Dei perdidisse, cum formam Dei evacuasse nihil aliud quam virtus divinae sit potestatisAdeo autem in forma Dei esse, nihil aliud est quam aequalem Deo esse: ut aequalitas honoris Domino Jesu Christo, qui in forma Dei est, debeatur, ipso dicente: Ut omnes honorificent Filium, sicut honorificant Patrem. Qui non honorificat Filium, non honorificat Patrem qui misit illum . Numquam diversitas rerum, nisi et in honore diverso est. Res enim eaedem venerationis ejusdem sunt: quia aut summus honor indigne inferioribus deferetur, aut cum contumelia superiorum inferiora his aequabuntur in honore. Filius autem si ut creatio potius quam nativitas sit, per venerationem exaequabitur Patri; nulla nobis religio honoris ad Patrem est, cum tanta nobis ejus veneratio imposita sit, quanta est creaturae:
Abbreviated transcription (Latin):
nitus sit ut liberandus sit in nra non in sua
cum de suis nos ad aliquid prouehamur
sed in pietas nostra cum in gentiper¬
fidiae incremento perhanc in licitae uocis
audaciam procedit ut quiafilius creatura
sit pater quoque non differata creatura :¬
xp̃s enimin formadi manens formam
serui accepit et qui in formadiest sicre¬
atura est ds̃ non aberit acreatura qui¬
ainformadi sit creaturaȩs seautem in
forma dĩ noni alia intellegentia est
quã in dimaner& patura per qđ &
dĩ creatura est quia in natura eius sit
creatura qui autem in formadĩ erat dõ
se aequalem ponrapuit quia ex di ae¬
qualitateidest ex forma eius inserui for¬
madeceder& : decederet autem ex dõ
in hominem pisi se ex di formam ds̃ uacuans
ñ: potuit: euacuans autem senon aboli¬
tus est neesset cumes set aliud quã fuissec:
pequeenim defecit ex sesequi seeuacua uit
in sesecum uirtutis potestas etiam in eua¬

Expanded text:
nitus sit, ut liberandus sit in nostra, non in sua, nitus sit, ut liberandus sit in nostra, non in sua, cum de suis nos ad aliquid provehamurSed impietas nostra cum ingenti perfidiae incremento per hanc illicitae vocis audaciam procedit: ut quia Filius creatura sit, Pater quoque non differat a creatura. Christus enim in forma Dei manens, formam servi accepit: et qui in forma Dei est, si creatura est, Deus non aberit a creatura, quia in forma Dei sit creatura. Esse autem in forma Dei, non alia intelligentia est, quam in Dei manere natura: per quod et Deus creatura 412 est, quia in natura ejus sit creatura. Qui autem in forma Dei erat, Deo se aequalem esse non rapuit; quia ex Dei aequalitate, id est, ex forma ejus in servi formam decederet . Decedere autem ex Deo in hominem, nisi se ex Dei forma Deus evacuans, non potuit. Evacuans autem se non abolitus est, ne esset; cum esset aliud quam fuisset. Neque enim defecit ex sese, qui se evacuavit in sese: cum virtutis potestas etiam in eva
Abbreviated transcription (Latin):
tationi obnoxius est & seruituti subiectus
est: ait enim idẽmbeatus apostalus et enĩ
longinqua expectauocreaturae reue¬
lationem filiorum di expectat uanita¬
tienim creatura subiecta est non sponte.
sed propter eum qui subdidit eam inspe
qui a &ipsacreatura li berabitur a serui¬
tute corruptionis in libertatẽ clarita¬
tis filiorum di : Siigitur xp̃s creatura¬
est necesse est subspelonginquȩ expec¬
tationis incertus sit . et longa eius expecta¬
tio nostra pocius expectet. et expectans
eauanitati s ubiectus sit et pernecessita¬
tis subiectionem nonsponte subiectus sit :
Subiectus aũt nonsponte cum sit necesse¬
est et seruus sit : seruus autem cum sit ma¬
neat etiam in corruptionẽ naturae :
haecenimomnia creaturae propriaesse
a postolus docet a quibus per longinquam
expectationem liberan da secundum hu¬
manã gloriã clarescitȩ to in prudentem
dedõ at queimpiam professionem hiseũ
percreaturae contu meliam ludibrus

Expanded text:
tationi obnoxius est, et servituti subjectus tationi obnoxius est, et servituti subjectus est. Ait enim idem beatus apostolus Paulus: Etenim longinqua exspectatio creaturae revelationem filiorum Dei exspectat. Vanitati enim creatura subjecta est non sponte, sed propter eum qui subdidit eam in spe. Quia et ipsa creatura liberabitur a servitute corruptionis in libertatem claritatis filiorum D, necesse est sub spe longinquae exspectationis incertus sit, et ejus longinqua exspectatio nostra potius exspectet, et exspectans ea vanitati subjectus sit, et per necessitatis subjectionem non sponte subjectus sit. Subjectus autem non sponte cum sit, est necesse ut servus sit. Servus autem cum sit, maneat etiam in corruptione naturae. Haec enim omnia creaturae propria esse Apostexspectationem liberanda, secundum humanam gloriam clarescet. Et o imprudentem de Deo atque impiam professionem, his eum per creaturae contumeliam ludibriis
Abbreviated transcription (Latin):
tȩ ueritatis mepdatiũ damnat per dñm
enim x p̃mereata om̃a sunt & idcr coei ꝓ¬
prium nomen est ut creatura sit ponca¬
dit in eum efficienciae suae et patura &
puncupa uocestis pobis est melchisedech
creatorem caeli at que terrae dm̃ ita
praedicans benedictus habra ham
dõ summo qui creauit caelũ & terrã :
testis est & osee profetadicens firmaps
caelum etcreans terrã ego dp̃s ds̃tuus
quasi fideles creatori cõmendaptes ani¬
mas uestras. quid o peris nomenopifi¬
ci inponimus quid nr̃is dm̃ cognomina¬
mus creator noster est creator om
lium perquem facta sunt omnia a pos¬
to lica at que euangelica fi de intelle¬
genda referantu r. quomodo his ip¬
sis quae gessit aequabit᷑ et inea erit
naturae nuncupatio nequa cuncta sunt
primũ quidem hum apae intellegentia e
sensus haec respuit ut treator creatura sit.
quia creatio per creatorem est: quisi crea¬
tura sit et corruptioni subditus est ẽt expec¬

Expanded text:
tae veritatis mendacium damnat? Per Dominum tae veritatis mendacium damnat? Per Dominum enim Christum creata omnia sunt: et idcirco ei proprium nomen est ut creator sit. Non cadit in eum efficientiae suae et natura et nuncupatio. Testis nobis est Melchisedech, creatorem coeli atque terrae Deum ita praedicans: Benedictus Abraham Deo summo, qui creavit coelum et terram . Testis est et Osee propheta dicens: Firmans coelum, et creans terram ego Dominus Deus Quasi fideli creatori commendantes animas vestras . Quid operis nomen opifici imponimus? Quid nostris Deum cognominamus? Creator 411 noster est, creator omnlium, per quem facta sunt omnia, apostolica atque evangelica fide intelligenda referantur; quomodo his ipsis quae gessit aequabitur, et in ea erit naturae nuncupatione, qua cuncta sunt? Primum quidem humanae intelligentiae sensus haec respuit, ut creator creatura sit; quia creatio per creatorem est. Qui si creatura sit; et corruptioni subditus est, et expec