comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quis est filius ẏsar:. hodie increuerunt serui qͥ
fugiunt dños suos. Tollam ergo panesmeos ⁊a
quas meas ⁊ carnes pocoꝵ que occidi tonsorib me¬
is. ⁊ dabouiris quos nescio unde sint :ᷤ fiegressi
turunusq gladio suo. Et accineti sunt singli
gladiis suis : a crinctusq est. et daiid ense suo. Et̃
ansert̃ ad sarcinas. Abigail autẽ uxori nabal:nũ¬
ciait unus de pu̾is dicens. Ecre mifit dd̾ nuncioꝰ
eos. hoĩes isti boni satis fuerunt nobis ⁊ ñmoles¬
tr. nec quicqͣm aliq̃n periit õĩ tp̃e quo surmus ꝯu̾¬
sati cum eis indeserto. Omuro erant nobis tam
in nocte qͣm indie: oĩb dieb quib pauimꝰ apd̃ eos
greges. Quamobrem osidera ⁊ recogita quid facias.
qm̃ ꝯpleta est malicia adu̾sum iuirum trum ⁊
aduersum domũ tuam ⁊ ip̃e filius est belial. itaut

Expanded text:
et quis est filius Isai? hodie increverunt servi, qui et quis est filius Isai? hodie increverunt servi, qui fugiunt dominos suos. Tollam ergo panes meos, et aquas meas, et carnes pecorum, quae occidi, tonsoribus meis, et dabo viris quos nescio unde sint? Regressi suntur unusquisque gladio suo. Et accincti sunt singuli gladio suo, accinctusque est et David ense suo: et  ad sarcinas. Abigail autem uxori Nabal nuntiavit unus de pueris, dicens: Ecce misit David nuntios eos. Homines isti, boni satis fuerunt nobis, et non molesti: nec quidquam aliquando periit omni tempore, quo sumus conversati cum eis in deserto: pro muro erant nobis tam in nocte quam in die, omnibus diebus quibus pavimus apud eos greges. Quam ob rem considera, et recogita quid facias: quoniam completa est malitia adversus virum tuum, et adversus domum tua
Abbreviated transcription (Latin):
le magnus nimis erantq eioues tͥa milia ⁊ uil¬
le capre. Et accidit ut tonderetur grex euis ĩcarm¬
elo. Nom̃ aũ nrullius erat nabal: ⁊ nom̃ uxoris
euis abigail. Eratq illa mulier:prudentissima
ispeciosa. Porro uir eius durus ⁊ pessimus ⁊ mali¬
ciosus. Erat aũ de gn̾ere caleph. Pumgͦ audiss d̃
uideserto ꝙ dondere nabal gregem suum. misit
x. iuenes ⁊ dixit eis ascendite incarmelum ⁊ ue¬
nietis ad nabal ⁊ salutabitis erm ex noĩe meo
pacifice: ⁊ sic dicetis. Sit fũb meis ⁊ t̾ pax ⁊ domui
tue pax: ⁊ omnib quecumꝙ hes sit pax. ex multiꝰ
annis saluus fies ⁊ domus tua ⁊ oĩa tua. Audiui
ꝙ touderent pastores tui gregem tuum: qͥ erant
nobiscum in deserto. Nunquã eis molesti fuimꝰ.
nec aliq̃n de fuit eis quicquam degrege oĩ tp̃e qͦ
fuerunt nobiscũ incarinelo Int̾roga pu̾os tuos.
⁊ indicabunt t. Smnegͦ inueniant pueri tui gr̃ã

Expanded text:
le magnus nimis erantque ei oves tria milia et mille magnus nimis erantque ei oves tria milia et mille caprae et accidit ut tonderetur grex eius in Carmelo nomen autem viri illius erat Nabal et nomen uxoris eius Abigail eratque mulier illa prudentissima et speciosa porro vir eius durus et pessimus et malitiosus erat autem de genere Chaleb cum ergo audisset David in deserto quod tonderet Nabal gdixit eis: Ascendite in Carmelum, et venietis ad Nabal, et salutabitis eum ex nomine meo pacifice. Et sic dicetis: Sit fratribus meis, et tibi pax, et domui tuae pax, et omnibus, quaecumque habes, sit pax. Ex multis annis salvos faciens tuos, et omnia tua, audivi, quod tonderent pastores tui greges tuos, qui erant nobiscum in deserto numquam eis molesti fuimus nec aliquando defuit eis quicquam de grege omni tempore quo fuerunt nobiscum in Carmelo interroga pueros tuos et indicabunt tibi nu
Abbreviated transcription (Latin):
modi ad saul. dixit saul. unquid uor hec tua e¬
fili imdauid: etleuauit saul uocem suam: ⁊ fleuit.
Dixitq ad dauid. Iustior tues. qͣm ego. Tu .N. tribu¬
isti m̾bona: egoaũ redoidi tͥ mala. et tu indicasti
hodie que feceris mͥ bona: qũo tradiderit me dñs in
manu tua ⁊ ñ occideris me. auis .n. cum inuenerit
imicum suum dimitt̾et eũ inuia bona: s dñs
reddat tͥ uicissitudinem hanc : ꝓco ꝙ hodie operatus
es inme. Et nuncq ea scio ꝙ certissime regnaturꝰ
sis ⁊ hĩturus in manutua regnum ifrł: iura mͥ
indño ne deleas semen meumpost me. neq aufe¬
ras nomen meum de domo prĩs mei. Et uirauit da¬
iud sauli. Abii gͦ saul in domum suanr.⁊daiuid
a iuri eiꝰ ascendert̃ adtutiora loca.
ortiuis est aũ samuel ⁊ꝯgregatus ẽ uniu̾¬
sus isrł ⁊ plaxerunt eũ nimis ⁊ sepelier̃t eũ
dͭ indesertũ pharan. erat aũ uir quispiam ĩ soli¬
tudine maon: ⁊ possessio eius incarmelo. Et hõ il¬

Expanded text:
 haec tua fili mi David et levavit Saul vocem suam et flevit dixitque ad David iustior tu es quam ego tu enim tribuisti mihi bona ego autem reddidi tibi mala et tu indicasti hodie quae feceris mihi bona quomodo tradiderit me Dominus in manu tua et non occideris me quis enim cum invenerit inimicum suum dimittet eum in via bona sed Dominus reddat tibi vicissitudinem hanc pro eo quod hodie operatus es in me et nunc quia scio quod certissime regnaturus sis et habiturus in manu tua regnum Israhel iura mihi in Domino ne deleas semen meum post me neque auferas nomen meum de domo patris mei et iuravit David Sauli abiit ergo Saul in domum suam et David et viri eius ascenderunt ad tutiora loca mortuus est autem Samuhel et congregatus est universus dit in desertum Pharan erat autem vir quispiam in solitudine Maon et possessio eius in Carmelo et homo il
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ dñi est. aum poius prmi. iude ⁊ cognosce ho-¬
ram damidis tue inmanu mea. qm̃ cum preci¬
derem sũmitatem clamidis tui. uolui extendere
nu mea malum neq iniquitas. neq peccam
inte. Tu aũ insidiaris aĩe mee: ut auferas eã.
iudicet dñs int̾ me ⁊ te: ⁊ ulciscatur dñs me exte.
manus aũ mea ñsit urte. sicut ⁊ ĩ ꝓu̾bio antiqͦ
dictur. Abimpiis egredietur impietas. Mamuis gͥ
mea ñ sit inte. Quem ꝑsequeris ⁊ sanem mortuũ¬

Expanded text:
ni est quin potius pater mi vide et cognosce oram clamydis tuae in manu mea quoniam cum praeciderem summitatem clamydis tuae nolui extendere st in manu mea malum neque iniquitas neque peccavi in te tu autem insidiaris animae meae ut auferas eam iudicet Dominus inter me manus autem mea non sit in te. Sicut et in proverbio antiquo dicitur: Ab impiis egredietur impietas: manus ergo mea non sit in te. Quem sequeris  Vulg. per
Abbreviated transcription (Latin):
cum ea pedisse que euis. et sequta ẽ mincios da¬
uid: ⁊ fc̃a est illiuxor. S ⁊ achincem accepit do̾ de
ierrael̾. ⁊ fuit utͣq uxor euis. Saul aũdedit mi¬
eol filiam suam uxorem dauid phalti filio

Expanded text:
cum ea pedisequae eius et secuta est nuntios Dacum ea pedisequae eius et secuta est nuntios David et facta est illi uxor sed et Ahinoem accepit David de Iezrahel et fuit utraque uxor eius Saul autem dedit Michol filiam suam u
Abbreviated transcription (Latin):
⁊honoraui faciem tuam. uenit aũ abigail ad
nabal: ⁊ ecce erat ei ꝯuiuium ĩ domo eius qͣioui¬
nium regis ⁊ cornabal iocundum. Erat .n. ebri
nimis. Et ñ iudicauit u̾bum ei pusillum aut
grande: usq mane. Diluculo audẽ cũ digessis¬
s uiuumr: in dicauit eiuxor sua uerba lxx. ed
sumq ꝑtcansissent. decem dies ꝑcussit dñs nabal
⁊ mortuus est. Qd̃ cum audiss dauid mortuum
nabak̾ait. Benede̾s dñs qui uindicauit cãm op¬
pbrii mei demanu nabal. ⁊ seruun suum custo¬
diuiꝰ amalo ⁊ maliciam nabal reddidit dñs iea¬
put eiꝰ. Misit gͦ dauid ⁊ loqutus est adabigail: ut li¬
meret eam sibi in uxorem. Et uenerunt piudaus
adabigail incarmelun:⁊ loquti sunt ad eam di¬
centes. Dauid misit nos adte: ut accipiat te sibi
inuxorem. Qds surgens adorauit ꝓna int̾raim
⁊ait. Ecce faiula tua sit in ancillam:ut lasiti
pedes seruoꝵ dñimei.et festinaiit ⁊surrexit a¬
bigail ⁊ ascendit sr̃ asinum: ⁊ .u. puellã iertn

Expanded text:
tuam. Venit autem Abigail ad Nabal: et ecce erat ei convivium in domo ejus, quasi convivium regis, et cor Nabal jocundum: erat enim ebrius nimis: et non indicavit ei verbum pusillum aut grande usque mane. Diluculo autem cum digessisset vinum Nabal, indicavit ei uxor sua verba haec, et transissent decem dies, percussit Dominus Nabal, et mortuus est. Quod cum audisset David mortuum Nabal, ait: Benedictus Dominus, qui judicavit causam oprobrii mei de manu Nabal et servum suum custodivit a malo et malitiam Nabal reddidit Dominus in caput eius misit ergo David et locutus est ad Abigail ut sumeret eam sibi in uxorem et venerunt pueri David ad Abigail in Carmelum et locuti sunt ad eam dicentes David misit nos ad te ut accipiat te sibi in uxorem quae consurgens adoravit prona in terram et ait ecce famula tua sit in ancillam ut lavet pedes servorum domini mei et festinavit et surrexit Abigail et ascendit super asinum et quinque puellae ierunt
Abbreviated transcription (Latin):
miebant qͥ asopor dñi eͣxuerat sr̃ eos. Cumq tͣnsis¬
s dd̾ exadu̾so ⁊ stetiss inutice montis de longe. ⁊ eẽt
grande int̾uallum inder eos: clamauit ad ppłm dd̾
ner. et respondens abner: ait. suns estu qui clamaᷤ
⁊ inquietas rogem:. Et ait dd̾ ad abner. Nmquid ñ
uir tues ⁊ quis alius similis ti misrł. auiare gͦñ

Expanded text:
 eos. Cumque transisset David ex adverso: et stetisset in vertice montis de longe: et esset grande intervallum inter eos: clamavit David ad popner? Et respondens Abner ait. Quis es tu qui clamas et inquietas Regem! Et ait David ad Abner. Nunquid non vir tu es? et quis aliu
Abbreviated transcription (Latin):
t uencrunt ⁊ iphei ad saul ĩgabaa:. dicentis
scce dauid absconditus est incolleachile
que est ex adu̾so solitudinis. et surrexit sauli
descendit indesertum ⁊iph ⁊cum eo tria mꝰ
luroꝵ deelectis isił: ut quereret dauid ĩ desil
ziph. Et eastra metatus est saul in gabaaad¬

Expanded text:
 Venerunt Ziphei ad Saul in Gabaa: dicentes. Ecce David absconditus est in colle Achille qui est ex adverso solitudinis in via. Et surrexit Saul et descendit in desertum Ziph: et cum eo tria millia virorum de electis Israel: ut quereret David in deserto Ziph. Et castrametatus est Saul in Gabaa
Abbreviated transcription (Latin):
.R. surrexerit aliq̃n homo ꝑsequens te ⁊ querẽt
aĩam cuam:. erit aĩa dm̃ mei custodita quasi ĩ
fasciculo uiuentium apud dũm deum tuum.
Porto inimimcoꝵ tuoꝵ aĩa rotabit᷑. qͣ ĩ ĩpetu
hec que loqututus est bona dete. ⁊ ꝯstituerit ce
oucem sr̃ isrł : ñ erit tͥ hoc in singultũ ⁊ instrupu¬
lum cordis dño meo ꝙ effuderis sanguinem ĩ no¬
xium. aut ip̃e teultus fuerit. Et cim benefecerit
dñs dño meo recordaberis ancille tue:⁊benefacies ei
etait dd̃ ad abigail. Benedictꝰ dñs deus isrł quim¬
sit te hodie inoccursum menm: ⁊ benedc̃m elo¬
quium tuũ. ⁊ bñdẽa tu que ꝓhibiusti me ne¬

Expanded text:
 surrexit aliquando homo persequens te, quaerens animam tuam, erit anima domini mei custodita, quasi in fasciculo viventium apud Dominum Deum. Porro anima inimicorum tuorum rotabitur, quasi in impetu, utus est bona de te, et constituerit te ducem super Israel, et non erit tibi hoc in singultum, et in scrupulum cordis domino meo, quod effunderis sanguinem innoxium, aut ipse te ultus fueris: et cum benefecerit Dominus domino meo, recordaberis ancillae tuae, et tu benefacies ei. Et ait David ad Abigail: Benedictus Dominus Deus Israel, qui misit te hodie in occursum meum, et benedictum eloquium tuum, et benedicta tu, quae
Abbreviated transcription (Latin):
Wite gͦ ⁊ diligentius p̾parate ⁊curiosius agite ui
siderate locum ubi sit pes enis: uelociter uł quis in¬
derit eum ibi. Necogitat .n. deme: caltide usioi¬
erei. Considerate ⁊ indece oĩa latibula euis inqͣb
absconditur. ⁊ ren̾timini adme adrem certain
ut uadam uobiscum. Qd̃ si ĩ int̾ram se abstrux¬
erit ꝑscrntabor eñ incunctis milib inda. Atill
surgentes abierunt in ziph añ saul. Caiidil
⁊ uiri eius erant indeserto maon in campealb

Expanded text:
t diligentius praeparate, et curiosius agite, et considerate locum ubi sit pes ejus, vel quis viderit eum ibi: recogitat enim de me, quod callide insidier ei. Considerate, et videte omnia latibula ejus, in quibus absconditur, et revertimini ad me, ad rem certam, ut vadam vobiscum. Quod si etiam in terram se abstruserit, perscrutabor eum in cunctis millibus Juda. At illi surgentes abierunt in Ziph ante Saul: David autem et viri ejus erant in deserto Maon, in campestribus,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ .u. sata polente. ⁊ .c. ligaturas uue passe. ⁊ ducẽ¬
tas massascaricar ⁊ inposuit sr̃asinos. Oixitq pue¬
ris suis. Precedite me: ecce ego post t̾gum sequar
uos. uiro aũ suo nabal ñindicauit. Cum gͦascen¬
diss asinum ⁊descenderet adradicem montis da¬
ud ⁊ uiri eus descendebant mnoccursum eiꝰ. Aui¬
b ⁊ illa occurrit. Et ait dd̾. uere frustra seruaii
oĩa que huiꝰ erant indeserto. ⁊ ñ periit quicqͣm decũ¬
ctis que ad eum ꝑtinebant : ⁊ reddidit mͥ malum
ꝓbono. hec faciat deus inmicis dauid ⁊hec addat

Expanded text:
as uvae passae et ducentas massas caricarum et inposuit super asinos dixitque pueris suis praecedite me ecce ego post tergum sequar vos viro autem suo Nabal non indicavit cum ergo ascendisset asinum et descenderet ad radices montis David et viri eius descendebant in occursum eius quibus et illa occurrit et ait David vere frustra servavi omnia quae huius erant in deserto et non periit quicquam de cunctis quae ad eum pertinebant et reddidit mihi malum pro bono haec faciat Deus inimicis David et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ disponat saul uenire ad ceilam: ut eu̾tat p̃¬
me urbem. Si tradent me uiri celle in matium
euus ⁊ si descendet saulsient audiint seruus tuuꝰ.
Sñs deusisił iudica seruotus. Et ait dñs. Descen¬
det. Dixitq dauid. rursum.Si tradent me uiri ce¬
ile ⁊ iuros qui sunt mecum in manus saul: et di¬
xit dñs. tradent. surrexit gͦ dd̾ ⁊ uiri eius qĩ sexcẽ¬
trꝰ ⁊ egressi de ceila huc atq illuc uagabantur ĩ¬
certi. Nunctiatunq est saul ꝙ fugiss daiid de
ire. Morabatur aũ dauid indeserto inlocis muni¬
tissimis: mansitq inmonte solitudinis ⁊ iph in
monte oꝑaco. Querebat tñ eum saul cunctis dieb.
erat in deserto ⁊ iph insilua. Et surrexit ionatis
filius sail ⁊ abuit ad daiuid insiluam ⁊ ꝯforau¬

Expanded text:
quod disponat Saul venire ad Ceila ut evertat urquod disponat Saul venire ad Ceila ut evertat urbem propter me si tradent me viri Ceila in manus eius et si descendet Saul sicut audivitDomine Deus Israel indica servo tuo. Et ait Dominus: Descendet. Dixitque David: Si tradent viri Ceilae me, et viros qui sunt mecum, in manus Saul? Et dixit Dominus: Tradent. Surrexit ergo David et viri ejus quasi sexcenti, et egressi de Ceila, huc atque illuc vagabantur incerti: nuntiatumque est Saul quod fugisset David de ire. Morabatur autem David in deserto in locis fortissimis, mansitque in montem solitudinis monte opaco: quaerebat tamen eum Saul cunctis diebus,erat in deserto Ziph in silva. Et surrexit Jonathan filius Saul,
Abbreviated transcription (Latin):
phylisteos istos: et ait dñs ad daiud. rade ⁊ ꝑcucies
phylisteos ⁊ saluabis ceilam. Et dixerunt uiri qͣ
erant cumdauid: ad eum. Ecce nos hic muide
a ꝯfiscentes timemꝰ qͣntomagis si ierimus ĩ ceilã
adu̾sus agmina philistinoꝵ: suirsum gͦ dauidꝰ
suluit dñm:. qui respondens ait. Surge ⁊ uade ĩ
ceilanr: ego .n. tradam philisteos ĩ manu tua Q¬
biit dd̾ ⁊ niri enis ĩ ceylam ⁊ pugnauit adu̾sum
quo fugiebat abiathar filius achimelech ad od̾ĩ
ceila: ep̃hod secum hñs descenderat. siniciatũ est
aũ sanlꝰ. ꝙ ueniss daiud inccilam. ⁊tait saul.
Tradidit enm dñis in manus meas. Conclusus¬
ꝙ est introgressus urbem: inqua porte ⁊ sere ft̃.
Et p̾cepit saul onin ppło ut ad pugnam descen¬
deret inceilam: ⁊ obsideret danid ⁊ uiros eiꝰ. Qd̾ c̃
resciss dauid qr p̾pararet eisaul clam malum:
dixit ad abiathar sacerdotem. Applica ephod. Et
ait dd̾. Dñe deus isrł audiint famam seruustiuir

Expanded text:
Philisthaeos istos? Et ait Dominus ad David: Vade, et percuties Philisthaeos, et salvabis Ceilam. Et dixerunt viri, qui erant cum David, ad eum: Ecce nos hic in Juda consistentes timemus: quanto magis si ierimus in Ceila adversum agmina Philisthinorum? Rursum ergo David consuluit Dominum. Qui respondens, ait: Surge, et vade in Ceila: ego enim tradam Philisthaeos in manu tua. Abiit David et viri eius in Ceila et pugnavit adversum quo fugiebat Abiathar filius Ahimelech ad David in Ceila ephod secum habens descenderat nuntiatum est autem Saul quod venisset David in Ceila et ait Saul tradidit eum Deus in manus meas conclususque est introgressus urbem in qua portae et serae et praecepit Saul omni populo ut ad pugnam descenderet in Ceila et obsideret David et viros eius quod cum rescisset David quia praepararet ei Saul clam malum dixit ad Abiathar sacerdotem adplica ephod et ait David Domine Deus Israhel audivit famam servus tuus
Abbreviated transcription (Latin):
suã. Qiuid feci art ꝙ est in manumea malũ: Nuĩc
Fandi oro dñe mi rex uerba serui tui. Si dñs incitat
te adn̾sum me. adoretur sacrificium. Si aũ filii ho¬
minum: maledica sunt ĩ ꝯspeccudñ qui eiecerũt
mehodieut ñ hĩtem inhereditatem dñi dicentes
bade seruidiis alienis. Et nunc ñ effundatur sangͥs
m̃s int̾ra coram dño. qi egrasts est rexiselut qͥrat
pulicem uinum: sic̃ persaquitur perdix in montibꝰ.¬
Etait saul. Peccaui. Reu̾dere fili mi dd̾. Nequaqͣm¬
.n. ultra t̾ male faciẽ:. eo ꝙ p̾ciosa fuerit aĩa mea
inocłis tius hodie. Apparet .n. ꝙ stulte egerim: ⁊ igno¬
rauerim multa nimis. Et respondens dd̾. ait. Sẽce
hasta regis : transeat unus de pueris regis. ⁊ tollat
eam. dñs aũ retribuet unicuiq: scd̾m iusticiam
suam ⁊ fidem. Tradidit .n. dñs tehodie in manum
meam:.⁊ nolui extendere manum meã inxp̃m

Expanded text:
mea malum nunc ergo audi oro domine mi rex verba servi tui si Dominus incitat te adversum me odoretur sacrificium si autem filii hominum maledicti sunt in conspectu Domini qui eiecerunt me hodie ut non habitem in hereditate Domini dicentes vade servi diis alienis et nunc non effundatur sanguis meus in terra coram Domino quia egressus est rex Israhel ut quaerat pulicem unum sicut persEt ait Saul. Peccavi. Revertere fili mi David: nequaquam ultra male tibi faciam: eo quod preciosa fuerit anima mea in oculis tuis. Hodie apparet quod stulte egerim: et ignoraverim multa nimis. Et respondens David ait. Ecce hasta Regis: transeat unus de pueris et tollat eam. Dominus autem retribuet unicuique secundum justiciam suam et fidem. Tradidit enim te Dominus in manu mea: et nolui levare manum
Abbreviated transcription (Latin):
citus est phylisteos: mintiauerint ei dicentes.
Ectrdauuid in deserco est engadoi. Assumens gͥsa¬
uil tamilia electoꝵ uroꝵ ex oĩ isrł: perrexit adĩ¬
uestigandũ dauid ⁊ uiros eius. eciam sr̃ab rup¬
tissimas petras que solis ibitib ꝑinesunt. Et ue¬
int ad caulas ouium: que se offerebant iuanti.
eranto sbi spelunca: quam ingressus est saul
ut purgaret uentrem. Porro dauid ⁊ uiri emis. ĩ
urt̾iors ꝑte spelumce latebant. Et dixerunt serui
daidadeum. Ecce dies dequa locruitus est dñs ad
d. Egotradam tͥ inimicum tuumr. ut facias eisi¬
cut placuerit in ccłis tuis. Surrexit gͦ dauid: ⁊p̾s¬
ci dit horam clamidis saul silenter. Post hec per¬
cussit cor suum daiid: eo ꝙ abscidisset cl anudis¬
horam saul. Dixitq adiuros suos. ꝓpicuis sit mͥ.
dñs: nefactam hanc rem dño meo xp̃o dñi. uͭ mit

Expanded text:
 dicentes: Ecce David in deserto est En-Gaddi. Assumens ergo Saul tria millia electorum virorum ex omni Israel, perrexit ad investigandum David et viros ejus, etiam super abruptissimas petras, quae solis ibicibus perviae sunt. Et venit ad caulas quoque ovium quae se offerebant vianti eratque ibi spelunca quam ingressus est Saul ut purgaret ventrem porro David et viri eius in interiori parte speluncae latebant et dixerunt servi David ad eum ecce dies de qua locutus est Dominus ad te ego tradam tibi inimicum tuum ut facias ei sicut placuerit in ocecidit oram chlamydis Saul silenter. Post haec percussit cor suum David eo quod abscidisset oram: dixitque ad viros suos: propitius sit mihi Dominus, ne faciam hanc rem domino meo christo Domini, ut
Abbreviated transcription (Latin):
inxp̃m dñi. et ofregit dauid uiros suos sermoni¬
b istis: ⁊ñ permisit eos ut osurgerent ĩsaul. Por¬
rosaulexurgens de spelunca : pergebat cepto iti¬
nere. surrexit aũ ⁊dauid post eum ⁊egressus de
spclunca clamauit pꝰt tergum saul dicens. Dñe
mirex. Et respexit saul post se. Et inlinans se doꝰ
ꝓnus int̾ram: adorauit. Dixitq ad saul. Quare a¬
udis uerba hoĩm loquentium dauid querit ma¬
lum aduersum te ⁊ eccehodie uiderunt ccłitui: ꝙ
tradidert te dñs inmanu mea inspelũca. Et cogita¬
ii ut occiderem de s pepercit tͥ ocłs meus. Dixi .N.

Expanded text:
II. Et confregit David viros suos, sermonibus, et non permisit eos, ut consurgerent in Saul. Porro Saul exsurgens de spelunca, pergebat coepto itinere. Surrexit autem et David post eum, et egressus de spelunca, clamavit post tergum Saul, dicens: Domine mi rex: Et respexit Saul post se, et inclinans se David pronus in terram, adoravit, dixitque ad Saul: Quare audis verba hominum loquentium, David quaerit malum adversum te? Ecce hodie viderunt oculi tui, quod tradiderit te Dominus in manu mea in spelunca, et cogitavi, ut occiderem te,
Abbreviated transcription (Latin):
aũ h̃tabat in deserto. bidens aũ ꝙ ueniss saul pꝰt
sein desertũ misit exploratores ⁊ didiat ꝙ illuc ue¬
miss certusime. Et surrexit dd̾ claur. ⁊ uenit adlo¬
cumtibi erat saul. Cumq uidiss locum uͥ dormi¬
ebat saul a abner filus ner princeps milicie eius¬
⁊ saulem dormientem intentorio ⁊ reliquum
uulgus ꝑ curcuitum euis: ait dauid adachimelech
etheum ⁊ abysai filium sarine fr̃em ioab dicens.
Qis descendet mecum ad saulincastra. Oixitq
abp̃sai. Ego descendam tecum. renerunt gͦ dd̾ et
abysai adppłm nocte:.⁊ inuenerunt saul iacen¬
tem ⁊ dormentem intentorio.⁊ hastam fixam
ad capud eiꝰ int̾ra. Abner aũ ⁊ ppłm dormientes
incuruitu eiꝰ. Dixitq ỹsai ab ad dauid. Condusit
deus hodie inimicum tirũ inmanus tuas. Nunc
gͦ perfodiam eum lancea int̾ra semel: ⁊ scdo op
uon erit. Et dixit dauid ad abysai. Ne interficias
eum. Nuis .n. extendet manum suam ĩ xp̃m¬

Expanded text:
serto. Videns autem quod venisset Saul post se in desertum misit exploratores et didicit quod venisset certissime. Et surrexit David clam: et venit ad locum ubi erat Saul. Cumque vidisset locum in quo dormiebat Saul et Abner filius Ner princeps milicie ejus: Saulem dormientem in tentorio et reliquum vulgus per circuitum ejus: ait David ad Abimelech Cetheum et Abisai filium Sarvie fratrem Joab dicens. Quis descendet mecum ad Saul in castra? Dixitque Abisai ego descendam tecum venerunt ergo David et Abisai ad populum nocte et invenerunt Saul iacentem et dormientem in tentorio et hastam fixamad caput ejus. Abner autem et populus dormientes in circuitu ejus. Dixitque Abisai ad David. Conclusit Deus hodie inimicum tuum in manus tuas. Nunc ergo perfodiam eum lancea in terram semel: et secundo opus non erit. Et dixit David ad Abisai. Ne interficias eum: quis enim extendit manum suam in
Abbreviated transcription (Latin):
ne nungentem adꝑiecem. Cum aũ uidiss abiga¬
il dauid: festinauit ⁊ descendit de asmo. Et ꝓcidit
coram dd̾ super faciem suam ⁊adorauit sr̃ terrã:
⁊ cecidit ad pedes euis ⁊ dixit In me sit dñe mi hec ĩ¬
iquitas. loquatur obsecro ancilla tira inaurib
tus:audi uerba famuletue.Neponat oro dñs me¬
us rex cor suum sũ iurum istum iniquum na¬
bal. qm̃ scd̾m nom̃ suũ stultus est ⁊ stulticia est¬
cunieo. Egoaũ ancilla tua ũ uidi pueros tuos do¬
minemi. quos misisti. Nuncgͦ dñe mi uiuit do¬
minus. ⁊ uurit aĩa tua que phibure te ne uenires
insanguinem: ⁊ saluauit manum tuamt᷑. Et
nunc fiant sicut nabal imicitui ⁊ qui quer̃t
dño meo malum. Qua pp̃ suscipe benedictionem
hanc qͣm atculit ancilla tua tͥ dũo meo ⁊ ⁊ dapu̾is
qui sequentur dedũm meum. Anferiniquitatẽ¬

Expanded text:
ngentem ad parietem cum autem vidisset Abigail David festinavit et descendit de asino et procidit coram David super faciem suam et adoravit super terram et cecidit ad pedes eius et dixit in me sit domine mi haec iniquitas loquatur obsecro ancilla tua in auribus tuis et audi verba famulae tuae ne ponat oro dominus meus rex cor suum super virum istum iniquum Nabal quia secundum nomen suum stultus est et est stultitia cum eo ego autem ancilla tua non vidi pueros tuos domine mi quos misisti nunc ergo domine mi vivit Dominus et vivit anima tua qui prohibuit te ne venires in sanguine et sanunc fiant sicut Nabal inimici tui, et qui quaerunt domino meo malum. Quapropter suscipe benedictionem hanc, quam attulit ancilla tua tibi domino meo; et da pueris qui sequuntur te
Abbreviated transcription (Latin):
us scithe. Percussit itaq nt̾q fedus coram dño. Mã¬
sitq dd̾ insilua: ionathã aũ reu̾sus est in domum
suam. ascenderunt aũ ⁊ iphei ad saul ingabaa: dicẽ¬
tes. Nonne dd̾ latitat apud nos in locis tutissimis sil¬
ue ⁊ colle achile. que estaddext̾am deserti: Aunegͥ sũ
desideraiit aĩa tua ut descenderis descende: nr̃m aũ e

Expanded text:
scit hoc percussit igitur uterque foedus coram Domino mansitque David in silva Ionathas autem reversus est in domum suam ascenderunt autem Ziphei ad Saul in Gabaa dicentes nonne David latitat apud nos in locis tutissimis silvae in colle Achilae quae est ad dexteram deserti nunc ergo sicut desideravit anima tua ut
Abbreviated transcription (Latin):
catrim ñ ad mortem. petat ⁊ dabr̃ ei uita peccanti
ñ ad mortem. Est pc̃em admortẽ. ñ ꝓillo dico ut
roget quis. Omnis iniquitas pc̃cm est. ⁊ est per¬
catum ad mortem. Scimus qr oĩs qui natus ẽ
ex deo: ñ peccat. s generatio dei ꝯseruat eum et
sumus. ⁊ muuidus totus inmaligno positus ẽ

Expanded text:
m non ad mortem, petat et dabitur ei vita peccanti non ad mortem. Est peccatum ad mortem; non pro illo dico, ut roget quis. Omnis iniquitas peccatum est, et est peccatum ad mortem. Scimus quia omnis qui natus est ex Deo, non peccat: sed generatio Dei conservat eum, etsumus, et mundus totus in maligno positus est.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ nudata: nunciauit duob fr̃ib suis foris.
At u̾o sem ⁊ iafech pallium in posuer̃t hume¬
ris suis ⁊ ĩ cedentes retrorsum: operuerunt ue¬
renda prĩs sui facies q eoꝵ au̾se erant. ⁊ prĩs m̾¬
lia ñ uiderunt. Eingilans aũ noe exuino cum¬

Expanded text:
esse nuda nuntiavit duobus fratribus suis foras at vero Sem et Iafeth pallium inposuerunt umeris suis et incedentes retrorsum operuerunt verecunda patris sui faciesque eorum aversae erant et patris virilia non viderunt evigilans autem Noe ex
Abbreviated transcription (Latin):
a filii dui ⁊ uxores filioꝵ tuoꝵ tecum. Cuncca
q aĩantia que sunt apud de. ex oĩ carne tam
inuolatilib qͣm ĩ bestiis. ⁊ uniuersis reptilib
que reptant sr̃ t̾ram eductecũ. ⁊ in gredimi¬
n sr derram. Crescite ⁊ multiplicanum super-
eam. Egressus est gͦ noe ⁊ fitii erus ⁊ uxor illius
aũ noe altare dũo: ⁊ tollens decimctis pecorib
⁊ uolucrib mundis. obtulit holocausta sr̃ al¬
tare. Odoratusq ẽ dñs odorem suauitatis ⁊ a¬
it ad eum. Nequaꝙͣ ultra maledica t̾re pp̃ho
mines. sensus .i. ⁊ cogitatio humani cordisĩ
malũ ꝓna sunt ab adolescentia sua. Non gͣ¬
ultra percuciam cẽm aĩam iuuentem: sicut fe¬
ci. Cunccis dieb t̾re. sem̃tis ⁊ messis frigus. ⁊ estris
estas ⁊ hyemps. nox ⁊ dies ñ requiescent.

Expanded text:
um tecum cuncta animantia quae sunt apud te ex omni carne tam in volatilibus quam in bestiis et in universis reptilibus quae reptant super terram educ tecum et ingredimini super terram crescite et multiplicamini super eam egressus est ergo Noe et filii eius uxor illius autem Noe altare Domino et tollens de cunctis pecoribus et volucribus mundis obtulit holocausta super altare odoratusque est Dominus odorem suavitatis et ait ad eum nequaquam ultra maledicam terrae propter homines sensus enim et cogitatio humani cordis in malum prona sunt ab adultra percutiam omnem animam viventem, sicut feci. Cunctis diebus terrae, sementis et messis, frigus et aestus, aestas et hyems, nox et dies non requiescent.
Abbreviated transcription (Latin):
omnis quiocriderit caym septuplũ pimietur
posuitq dñs in caym signum ut ñ eum int̾¬
ficeret omnis qui inueniss eum. Egressusq¬
entalem plagam edem. Cognonit aũ caym
uxoreni suam que ꝯcepit ⁊ peperit enoch. Et e¬
dificauit ciuitatem ⁊ uocauit nom̃ eiꝰ ex no¬
mine filii sui enoch. Porro enoch genuit irad.¬
⁊ irad genuit maniael. ⁊ maniael genuit.
matus alel. ⁊ matus ahel genuit lamech qui
accepit uxores duas. Nom̃ uni ada ⁊ nom̃ alteri
sella. Genuitq ada iabełꝰ qui fuit pater h̃itan¬
cium intentoriis atq pastoꝵ. Et nom̃ fr̃is eiꝰ
tubal. Ip̃e fuit pater canentium incychara ⁊¬

Expanded text:
omnis qui occiderit Cain, septuplum punietur. Posuitque Dominus Cain signum, ut non eum interficeret omnis qui invenisset eum . Iteentalem plagam Edem. Cognovit autem Cain uxorem suam, quae concepit et peperit Enoch, et aedificavit civitatem, vocavitque nomen ejus ex nomine filii sui, Enoch. Porro Enoch genuit Irad, Irad genuit Maujael, et Maujael genuit Mathusael, et Mathusael genuit Lamech. Qui accepit duas uxores, nomen uni Ada, et nomen alteri Sella. Genuitque Ada Jabal, qui fuit Pater habitantium in tentoriis, atque pastorum. Et nomen fratris ejus Jubal: ip
Abbreviated transcription (Latin):
adeum. Quare iratus es ⁊ cur concidit facies
tua᷑ Nonne si bene egeris recipies: Si nautem
male: statim ĩ forib pc̃cm tuũ aderit. S sub
deerit appecitus enis: ⁊ tu dñaberis illius. Dixit¬
q caym ad abel frẽm simĩ. Egrediamur foras.
Cumq essent ĩ agro: ꝯsurrexit cayn adu̾sus
fr̃em suum aber᷑ ⁊int̾fecit eum. Et ait dñs ad
caym. Gbi est abel fr̾tiuis:. Qui respondit. Nescio
Nunquid custos fñs mei sũ Dixitq ad eũ. Qͥd

Expanded text:
ad eum, Quare iratus es? et cur concidit facies tua? Nonne si bene egeris, reciptes; sin autem male, statim in foribus aderieum, Quare iratus es? et cur concidit facies te erit appetitus ejus, et tu dominaberis illius. Dixitque Cain ad Abel fratrem suum: Egrediamur foras. Cumque essent in agro, consurrexit Cain adversus Abel fratrem suum: et interfecit eum. Et ait Dominus ad Cain: Ubi est Abel frater tuus? Qui respondit: Nescio: Numquid custos fratris mei sum ego?
Abbreviated transcription (Latin):
perdes mos pulcros sermones. In aurib ĩ¬
sipientium ne loquaris. qr despicient doc¬
trinam eloquii tui. Ne attingas parriulo
rum t̾minos. ⁊ agrum pupilloꝵ ne inti¬
eas ꝓpinquus .n. illoꝵ fortis est ⁊ ip̃e iudicab¬
it ꝯtra te cam illoꝵ. Ingrediatur ad doctrmã
cortuum. ⁊ aures tue aduerba scĩe. Noli subtͤ¬
here apuero disciplinam. si .N. percusseris eñ
uirga ñ morietur. tu urga pertutis eumi
aĩam eius de inferno liberabis filimi si sa¬
piens fuit animus tuus. gaudebit decum
cormeum. ⁊ exultabunt renes m̃icum lo¬
cuta fuerint rectum labia tua. Nonemu¬
letur cortirum põores. s intimore dñ el¬
to tota die. qr habebis sp̃e innouissimo ip̃s¬

Expanded text:
perdes pulchros sermones tuos. In auribus inperdes pulchros sermones tuos. In auribus insipientium ne loquaris: quia despicient doctrinam eloquii tui. Ne attingas terminos parvulorum: et agrum pupillorum ne introeas. Propinquus enim illorum fortis est: et ipse diatur ad doctrinam cor tuum, et aures tuae ad verba scientiae. Noli subtrahere a puero disciplinam: si enim percusseris eum virga, non morietur. Tu virga percuties eum: et animam ejus de inferno liberabis. Fili mi, si sapiens fuerit animus tuus, gaudebit tecum cor meum: Et exsultabunt renes mei, cum locuta fuerint rectum labia tua. Non aemuletur cor tuum peccatores: sed in timore Domini esto tota die: Quia habebis spem in novissimo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sumas scandalum aĩe tuc. Noli ẽẽ cum
hus qui defigunt manus suasa qui ara¬
des se offerunt ꝓdebitis. si .ni. ñ habes mi¬
de restituas: quid cause est ut tollas oꝑi¬
mentum decubili tuo:Netransgrediar¬
is terminos antiquos quos posuerũt pr̃es
duidisti uirum uelocem in oꝑe suo. co¬
ramꝰ regib stabit. n̾erit añ ignobiles.¬
uando sederis ut comedas
cum principe: diligent̾ attende q̃¬
sũt posita ante faciem tuama statue
cultrum ingutture tuo. Si tñ habes ĩ¬
potestatem aĩamtuam. ne desideres de
cibis eius. ĩ quo est panis mendacii. Noli la¬
borare ut dit̾is. s prudentietue pone modum.
Ne erigas oculos tuos ad opes quas non potes
hab̾e q faciunt sibi pennas q̃i aquile. ⁊ uo¬
labunt ĩ celum. Non comedas cum hoĩem
uido ⁊ ne desideres cibos eius. qm̃ insimili¬
titudine arioli ⁊ comectoris extimat qd̾ ig¬
norat. comede ⁊ bibe dicet.tͥ mens eius non
est tecum. cibos quos comederas enomes ⁊

Expanded text:
e cum his, qui defigunt manus suas, et qui vades se offerunt pro debitis: Si enim non habes unde restituas, quid causae est ut tollat operimentum de cubili tuo? Ne transgrediaris terminos antiquos, quos posuerunt patres tui. Vidisti virum velocem in opere suo, coram regibuando sederis ut comedas cum principe diligenter adtende que posita sint ante faciem tuam. Et statue cultrum in gutture tuo: si tamen habes potestatem in animam tuam. Ne desideres de cibis ejus: in quo est panis mendacii. Noli laborare ut diteris: sed prudentie tue pone modum. Ne erigas oculos tuos ad opes: quas non potes habere: quia facient sibi pennas quasi aquile et volabunt in caelum ne comedas cum homine invido et ne desideres cibos eius quoniam in similitudinem arioli et coniectoris aestimat quod ignorat comede et bibe dicet tibi et mens eiuest tecum. Cibos, quos comederas, evomes, et
Abbreviated transcription (Latin):
qui errauerit auia doctrine incetu cogita
gigantium commorabr. Quidiligit epu
las: in egestate erit. Qui amat uinum ⁊ pĩ¬
giua: ñ ditabitur: ꝓ iusto dabitur impuis.
⁊ ꝓ recto iniquus. Melius ẽhĩtare int̾ra de¬
serta: quam cum muliere rixosa ⁊iracun¬
da. thesaurus desiderabilis ⁊ oleum inhĩta¬
culo uisti ⁊imprudens homo disc̾ipabit
illud. Qui sequitur iusticiam ⁊ mĩam: in
dem fortium ascendit sapiens.destruxit¬
q robur fiducie eus. Qui custodit os suũ¬
⁊linguam suam:custodit abangustiis
aĩam suam. suꝑb ⁊ arrogans nocaturin¬
dcctus qui in̾r̾a oꝑatur suꝑbiam. Desid̾ia
occidunt pigrum noluerũt .n. quicquam
manus euis oꝑari.tota die ꝯcupiscit ⁊de¬
sid̾at.Qui aũ iuistus est tribuet ⁊ non cessa¬
bit. hostie impioꝵ ab hoĩabiles que offerũ¬

Expanded text:
qui erraverit a via doctrinae, in coetu qui erraverit a via doctrinae, in coetu gigantum las, in egestate erit: qui amat vinum, et pinguia, non ditabitur. Pro justo datur impius: et pro rectis iniquus. Melius est habitare in terra deserta, quam cum muliere rixosa et iracunda. Thesaurus desiderabilis, et oleum in habitaculo justi: et imprudens homo dissipabit illud. Qui sequitur justitiam et misericorm. Civitatem fortium ascendit sapiens, et destruxit robur fiduciae ejus. Qui custodit os suuet linguam suam, custodit ab angustiis animam suam. Superbus et arrogans vocatur indoctus, qui in ira operatur superbiam. Desidia occidit pigrum: noluerunt enim quicquam manus ejus operari: tota die concupiscit et desiderat: qui autem justus est, tribuet, et non cessabit. Hostiae impio
Abbreviated transcription (Latin):
gis placet dño quam uictime. Exaltatio o¬
culoꝵ est dilatatio cordis bicerna impioꝵ
uc̃m. Cogitaciones robusti semper ĩ habũ¬
dantia. oĩs autẽ piger semper ĩ egestate est
Quiꝯgregat thesauros lingua indacu: uanꝰ
iexior̃s est ⁊ inpinguetur ad laqueos mor¬
tis. Rapine impioꝵ detrahent cos. qr nolue¬
runt facere udicium. Peru̾sa uia uiri ali¬
ena ẽ adeo. Qui aũ mundus est rectũ opꝰ euiᷤ
Meluis ẽ sedere ĩ angulo domatis qͣm cum
muliere litigiosa ⁊ indomo ꝯuiuii.Anima
impii desiderat malum ñ miserebitur ꝓxi¬
mo suo. Muletato pestilente.sapientior e¬
rit paruulos ⁊ si secrettetur sapientem su¬
met scĩam. ex cogitat iustus de domo ĩpii ut
detrahat impios amalo. Qui obturat aurẽ
suam ad clamorem panperis:⁊rp̃e clamab̾
⁊ ñ exaudietur. Munuis absconditum extin¬
gint irasa donum in sinu indignationem
maximam. Gaudium iusto est facere uidi¬
cium. ⁊pauor oꝑantib iniquitatem.uii.

Expanded text:
gis placet Domino, quam victimae. Exaltatio oculorum et dilatatio cordis: lucerna impiorum peccatum. Cogitationes robusti semper in abundantia: omnis autem piger semper in egestate. Qui congregat thesauros lingua mendacii, vanus est, et impingetur ad laqueos mortis. Rapinae impiorum detrahent eos, quia noluerunt facere judicium. Perversa via viri, aliena est: qui autem mundus est, rectum opus ejus. Melius est sedere in angulo domatis, quam cum muliere litigiosa, et in domo communi. Anima impii desiderat malum, non miserebitur proximo suo. Mulctato pestilente, sapientior erit parvulus: et si sectetur sapientem, sumet scientiam. Excogitat justus de domo impii, ut detrahat impios a malo. Qui obturat aurem suam ad clamorem pauperis, et ipse clamabit, et non exaudietur. Munus absconditum exstinguit iras, et donum in sinu indignationem maximam. Gaudium justo est facere judicium, et pavor operantibus iniquitatem. Vir,
Abbreviated transcription (Latin):
tat rixas. uerba susurronis q̃i fimplicia. ⁊
ip̃a perueniunt adintima cordis. Quom si ar¬
gento sordido ornare uelis uas fictile: sic la¬
bia tumentia cum pessimo corde sociata. la¬
biis suis intelligitur inimicus. cum incor¬
de. tractauerit dolos q̃n submiserit uocem¬
suam: ne credideris ei qm̃ .uii. nequicie sum
incordeillius. Qui operit odium frandulen¬
ter reuelabitur malicia eius inconsilio. s
fodit foueam mcidet in cam.⁊ qui uoluit
lapidem reuertetur ad eum. lingua fallax
ñ amat ueritatem ⁊ os lubricum operatue
ruinas.

Expanded text:
tat rixas. Verba susurronis quasi simplicia, et tat rixas. Verba susurronis quasi simplicia, et ipsa perveniunt ad intima ventris. Quomodo si argento sordido ornare velis vas fictile, sic labia tumentia cum pessimo corde sociata. Labiis suis intelligitur inimicus, cum in corde tractaverit dolos. suam, ne credideris ei: quoniam septem nequitiae sunt in corde illius. qui operit odium fraudulenter, reuelabitur malitia eius in concilio. qui fodit foueam, incidet in eam: et qui uoluit lapidem, reuertitur ad eum. lingua fallax non amat ueritatem: et os lubricum operatur ruinas.
Abbreviated transcription (Latin):
parabola more stultoꝵ. Iudicium det̾mmi¬
nat cãs ⁊ qui imponit stuto silentium:
iras mitigat. Sicut canis qui reuertitur
ad uomitum suum: sicinprudens qui
it̾at stulticiam suam. uidisti hoĩem sapiẽ¬
tem sibi uideri magisillo sꝑem habebit ĩ¬
sipiens. Dicet piger. leo est iniua leena in
iinerib. Sicut ostium uertitur incardi¬
ne suo: ita piger in lectulo suo. abscondit
piger manus sub ascella sua.⁊laborat
si ad ossuum eas ꝯu̾derit. sapientior sibi
piger uidetur.uii. uiris loquentib sũias.
sicut qui apprehendit aurib cauem: sic
qui transit inꝑaciens ⁊ cõmiscetur rixe al¬
terius Sicut noxiuis est qui mittit lãscea
⁊ sagittas inmortem: itauir qui fraudu¬
lenter nocet amico suo. ⁊ cum fuerit deprelẽ
sus dicet ludens fecit. Eum defecerint ligna
extinguetur ignis ⁊ susurrone subtracto i¬
gia ꝯquiescunt. sicut carbones ad prunas.
⁊ligna᷑ ignem: sic homo iracundus susci¬

Expanded text:
parabola in ore stultorum. Judicium determiparabola in ore stultorum. Judicium determinat causas, et qui imponit stulto silentium, iras mitigat. Sicut caad uomitum suum, sic inprudens, qui iterat stultitiam suam. uidisti hominem sapientem sibi uideri? magis illo spem habebit stultus. dicit piger: leaena in uia, leo in itineribus. sicut ostium uertitur in cardine suo, ita piger in lecto suo. abscondit piger manus sub ascella sua et laborat, si ad os suum eas conuerterit. sapientior sibi piger uidetur septem uiris loquentibus sententias. sicut qui adprehendit auribus canem, sic qui transit et inpatiens commiscetur rixae alterius. sicut noxius est qui mittit lanceas et sagittas et mortem, sic uir, qui fraudulenter nocet amico suo et, cum fuigna, exstinguetur ignis; et susurrone subtracto, jurgia conquiescent. Sicut carbones ad prunas, et ligna ad ignem, sic homo iracundus susci
Abbreviated transcription (Latin):
mel comedit multum. ⁊n est ei bonum:
sic qui per scrutator est maiestatis. oppri¬
metur agłia. Sicut urbs patens.⁊ absq
murtoꝵ ambitur: ita uirqui non potest ĩ
loquendo cohibere sp̃m suum
nom nix estate ⁊ plunie in messe: sic
in decens est stulto głia. Nam sicrit
auis ad ad alta transuolans.⁊ passer quo
libet uadens: sicmaledictũ frustra prola¬
tum ĩ quem ꝑiam superueniet. flagellũ
equo.⁊chamus asino. ⁊ uirga indorso in¬
prudentium. Ne respondeas stulto uixta
stulticiam suam. ne efficiaris ei sunilis.
Responde stulto iuixta stulticiam sultici¬
am suam ne sibi sapiens ẽẽ uideatur. Qa¬
ridus pedib ⁊ iniquitatem bibens quimi¬
tcit uerba ꝑmincium stultum. Quomͦ
pulcras frustra ht clandus tibias: sicinde¬
cens est more stultoꝵ parabola. sieut qui
mictit lapidem maceruum mercurii:
ita qui tribuit insipienti honorem. Qũo
sispina nascatur ĩ manu temulenti: sic

Expanded text:
mel multum comedit, non est ei bonum: mel multum comedit, non est ei bonum: sic qui scrutator est majestatis, opprimetur a gloria. Sicut urbs patens et absque murorum ambitu, ita vir, qui non potest in loquendo cohibere spiritumnix in aestate, et pluviae in messe: sic indecens est stulto gloria. Sicut avis ad alia transvolans; et passer quo libet vadens: sic maledictum frustra prolatum in quempiam superveniet. Flagellum equo, et chamus asino, et virga dorso imprudentium. Ne respondeas stulto juxta stultitiam suam, ne efficiaris ei similis. Responde stulto juxta stultitiam suam, ne sibi sapiens esse videatur. Claudus pedibus, et iniquitatem bibens, qui mittit verba per nuntium stultum. Quomodo pulchras frustra habet claudus tibias: sic indecens est in ore stultorum parabola. Sicut qui mittit lapidem in acervum Mercurii: ita qui tribuit insipienti honorem. Quomodo si spina nascatur in manu temulenti: sic
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝯplens. pacĩa lemetur princeps ⁊ lingͣ
mollis ꝯfringet duriciam. Mel ĩ uenisti
comede qd̃ sufficit tͥ ne forte saciatus euo¬
mas illud. subtrahe pedem tuum de domo
ipximi tui ne qñ saciatus oderit te. Iaculũ
igladius ⁊ sagitta acuta: homo qui loquit᷑¬
ꝯtra ꝓximum suum falsum testimoni¬
um.Sens putridus ⁊pes lassus qui sperat
super in fideli indie angustie ⁊ amittit
pallium in dic fri goris. acetum iniutro
qui cantat carmina corde peruerso. Sieut
tinea uestim̃to ⁊ uermis ligno: ita tristi¬
cia uiri nocet cordi. Si esurierit inunieus
tuus ciba illum. si sitit: dailli aquam
bib̾e primas .n. ꝯgregabis super caput enis.
⁊ dñs reddet. tͥ. uentus aquilo dissipat pluui¬
as ⁊ facies tristis linguam detrahentem.
Nleluis est sedere ĩ angulo domatis qͣm cũ
mulierelitigiosa ⁊ in domo ꝯuiuii. Aqua
frigida aĩe sçitienti ⁊ nuncius bonus det̾ra
longinqua. fons turbatus pede⁊ uena cor¬
rupta: iustus cadens coram ĩpio sicut qui

Expanded text:
rinceps et lingua mollis confringet duritiam mel invenisti comede quod sufficit tibi ne forte saturatus evomas illud subtrahe pedem tuum de domo proximi tui nequando satiatus oderit te iaculum et gladius et sagitta acuta homo qui loquitcontra proximum suum falsum testimonium. Dens putridus, et pes lapsus, qui sperat super infidele in die angustiae, et amittit pallium in die frigoris. Acetum in nitro, et qui cantat carmina cordi pessimo. Sicut tinea vestimento, et vermis ligno: ita tristitia viri nocet cordi. Si esurierit inimicus tuus, ciba illum: si sitit, da ei aquam bibere: prunas enim congregabis super caput ejus, et Dominus reddet tibi. Ventus aquilo dissipat pluvias, et facies tristis linguam detrahentemtis, quam cum muliere litigiosa, et in domo communi. Aqua frigida animae sitienti, et nuntius bonus de terra longinqua. Fons turbatus pede, et vena corrupta, justus cadens coram impio. Sicut qui
Abbreviated transcription (Latin):
recedet ab ea. Diies pauꝑib imperat. ⁊ qui
accipit mutuum est seruus fenerantis.
Qui seminat iniquitatem. metet mala
⁊ uirga iresue ꝯsummabr. Qui ꝓmis est
q̃ dat munera. aĩam aũ aufert accipien¬
tium. eice derisorem ⁊ excibit cum eo nr¬
gium. cessabuntq cause ⁊ contumelie.
sn diligit cordis mundiciam: p̃p gr̾am
labioꝵ suoꝵ habrbit amicum regem.
Ocł̃i dñi custodiunt scĩam ⁊ supplantan¬
tur uerba iniqui. Secet piger. leo est fori
in medio plateatum occidendiis sum. ẜo¬
uea ꝓfunda os aliens cui iratus est dñs
incidet ĩ eam. etulticia colligata ẽ ĩ cor¬
de pueri. ⁊ uirga discipline fugabit eã.
sui calumpmiatur pauperem ut auge¬
at dinicias suas: ⁊ dabit ipe diciori ⁊ ege¬
bit. filimi inclina aurem tuam. ⁊ au¬
di uerba sapientium. Appone aũ cor ad
aoctrinam meam. que pulcra erit tͥcũ

Expanded text:
recedet ab ea dives pauperibus imperat et qui accipit mutuum servus est fenerantis qui seminat iniquitatem metet mala et virga irae suae consummabitur qui pronus est qui dat munera: animam autem aufert accipientiam. Ejice derisorem, exibit cum eo jurgium, cessabuntque causae et contumeliae. Qui diligit cordis munditiam, propter gratiam labiorum suorum habebit amicum regem. Oculi Domini custodiunt scientiam: et supplantantur verba iniqui. Dicit piger: Leo est foris, in medio platearum occidendus sum. Fovea profunda os alienae: cui iratus est Dominus, incidet in eam. Stultitia colligata est in corde pueri, et virga disciplinae fugabit eam. Qui calumniatur pauperem, ut augeat divitias suas, dabit ipse ditiori, et egebit. Inclina aurem tuam, et audi verba sapientium: appone autem cor ad doctrinam meam. Quae pulchra erit tibi, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ne exprobrabilis fias. Mala aurea inlectis
argendeis. Qui loquitur u̾bum intempore
suo.inauris aurea ⁊margarita fulgens
qui arguit sapientem.⁊aurem obedien¬
tem. sicut frigus niuis indie messisita
legatus legatus fidelis ei qui misit illum.
aĩam eius requiescere facit. Nubes ⁊ uent᷑

Expanded text:
 exprobrare non cesset. Mala aurea in lectis argenteis, qui loquitur verbum in tempore suo. Inauris aurea, et margaritum fulgens, qui arguit sapientem, et aurem obedientem. Sicut frigus nivis in die messis, ita legatus fidelis ei, qui misit eum, animam ipsius requiescere facit. Nube
Abbreviated transcription (Latin):
deus ur̃: ip̃e est deus in celo sursum ⁊ int̾ra deor
mo pr̃is mei detisq mͥuerum signum ut salue¬
tis pr̃em meum ⁊mrẽm ⁊fr̃es ac sorores meas ⁊
omnia que illoꝵ sunt: ⁊ eruatis aĩas nr̃as amor¬
te. sun responderunt ei. Lĩa nr̃a sit ꝓuobis ĩ mor¬
tem si tñ ñ ꝓdideris noscumq tradiderit nobis
dñs t̾ram: faciemus inte mĩam ⁊ ueritatẽ. Dei

Expanded text:
ester, ipse est Dominus in coelo sursum, et in terra deorsmo patris mei: detisque mihi signum, et salvetis patrem meum et matrem, fratres ac sorores meas, et omnia qute. Qui responderunt ei: Anima nostra sit pro vobis in mortem, si tamen non prodideris nos. Cumque tradiderit nobis Dominus terram, faciemus in te misericordi
Abbreviated transcription (Latin):
ppło ⁊ dicite. Preparate uobis cibaria qm̃ pt diem
tercium transibitis iordanem et ĩtrabitis ad pos¬
sidendam t̾ram qͣm dñs deus nr̃ daturus est nobis
Rubenitis qͦ ⁊ gadditis ⁊ dimidie tribui manas¬
se:ait. Mementote. sermonis q̃m precepit uobis
moyses famulus dñr: dicens. Oñs dens nr̃ dedit
uobis. requiem.⁊ omnẽ t̾ram. uxores nr̃e ⁊ filii¬

Expanded text:
iem tertium transibitis Jordanem, et intrabitis ad possidendam terram quam Dominus Deus vester daturus est vobis. Rubenitis quoque et Gadditis et dimidiae tribui Manasse ait: Mementote sermonis, quem praecepit vobis Moses famulus Domini, dicens: Dominus Deus vester dedit vobis requiem
Abbreviated transcription (Latin):
scendite: ne forte occurrant uobis reu̾tentes. Ibi¬
q latete dieb trib donec redeant ⁊ sis ibitis peruiã
ur̃am. Qui dixerunt ad eam. In norii erimus aii¬
ram̃to hoc quo aduirasti nos fut ĩgredientib nob̾
t̾ram signum ñ fuerit funiculus istecoecineus:
⁊ligaueris eum ĩ fenestra ꝑ qͣm nos demisisti. et
tue egressus fuerit. sangnis ip̃ius erit incaput
euis. i nos erimus aliem. Cunctoꝵ aũ sangius qͥ
decum indomo fuerint redundabit ĩ caput nr̃mr
si eos quis tetigerit. Quod si nos ꝓdere uolueris et
sermonem istum ꝓferremmedium: erimus mn¬
mũdi ab hoc uiramento quo adiurasti nos. Et
illa respondit. Sicut loquti estis: sic fiat. Simittẽ¬
q eos ut pergerent : appendit fumculum cocci¬
neum infenestra eiꝰ. Illi uero ambulantes per¬
ueuerunt ad montana ⁊manserunt ibi tres dies.
donec renͥterentur qui fuerant ꝑsequti. Qd̾ rentes¬

Expanded text:
ant vobis revertentes: ibique latitate diebus tribus, donec redeant, et sic ibitis per viam vestram. Qui dixerunt ad eam: Innoxii erimus a juramento hoc, quo adjurasti nos: si ingredientibus nobis terram, signum fuerit funiculus iste coccineus; et ligaveris eum per fenestram, qua nos demisisti: et tuae egressus fuerit, sanguis ipsius erit super caput ejus, et nos erimus alieni. Cunctorum autem sanguis, qui tecum in domo fuerint, redundabit in caput nostrum, si eos aliquis tetigerit. Quod si nos prodere volueris, et sermonem istum proferre in medium, erimus mundi ab hoc juramento, quo adjurasti nos. Et illa respondit: Sicut locuti estis, ita fiat. Dimittensque eos ut pergerent, appendit funeum in fenestra illi vero ambulantes pervenerunt ad montana et manserunt ibi tres dies donec reverterentur qui fuerant persecuti quaerentes