comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nimo meo depellas. & ut̃q in alt̾cationis campo dis¬
curramus: donec adhuiis rei indagine̾ ꝑueniam. &
aniustum sit factum tuum an iniustum. cognosce¬
re ualeam. E. Natura habet hoc humana. ut ani-¬
mo quoquo pacto conturbato: inuero falsoq dis¬
cernendo discretionis careat oculo. Nunc itaq nis
omẽm apectore tuo ꝑturbationẽ dimoueris. ut
more sapientium & que iusta sunt collaudemꝰ.
&e que iniusta sine contentione reiciamus : nr̃o
oꝑi finem nullatenus imposituri. in uacuũ uer¬
ba iactabimus. M. Pactionem istam libens suscipi¬
o: & ut tu eandem in te suscipias rogo. P. ẜgo cer¬
te letus consentio. M. Hoc etiam si placet imploro.
qͦdsi aliqͣm de scͥpturis auctoritatẽ attuleris: scd̾m
ueritatem hebraicam hoc facere uelis. Quod si
alit̃. facias. me ñ recepturum ẽẽ cognoscas. S &
ego si aliquam iuxta quod apud nos⁊ tͥ adducã.

Expanded text:
nimo meo depellas, et uterque in alternae rationis campo disnimo meo depellas, et uterque in alternae rationis campo discurramus, donec ad hujus rei indaginem perveniam, et an justum sit factum tuum, an injustum cognoscere valeam. PETRUS. Natura habet hoc humana, ut animo quoquo pacto conturbato, in vero falsoque discernendo discretionis careat oculo. Nunc itaque nisi omnem a pectore tuo perturbationem dimoveris, ut more sapientum et quae justa sunt collaudemus, et quae injusta sine contentione rejiciamus, nostro operi finem nullatenus imposituri, in vacuum verba jactabimus. MOYSES. Pactionem istam libens suscipio, et ut tu eamdem in te suscipias rogo. PETRUS. Ego certe laetus consentio. MOYSES. Hoc etiam si placet imploro. Quod si aliquam de Scripturis auctoritatem attuleris, secundum veritatem Hebraicam hoc facere velis. Quod si aliter facias, me non recepturum esse agnoscas. Sed et si ego aliquam, juxta quod apud nos est, tibi adducam,
Abbreviated transcription (Latin):
deo cõmutatum. & asemita rectitudinis alienatũ:
qͦd ut meo uidet᷑ animo errore existimo factum.¬
Pecaus. Cui ego. Elebis iudeorum & imꝑitorum
mos ÷ hominum. ut si quem quicqͣm contͣ suam age¬
re uidint consuetudin̾e. licet id rectum & iustiss¬
mum ꝑmaneat: illorum tamen estimatione atq
iudicio. iniusticie & nomen & culpam subeat. Lu
uͦ in pbilosophiȩ cunis enutͥtus. philosophie ube¬
rib lactatus: qua fronte me potes inculpare. do¬
nec ea que fecerim iusta an iniusta sint ualeas ꝓ¬
bare: Moyses. Qm̃ duo contraria meo occurrunt
animo. unum quia estimo te prudentẽ uirum non
potiuisse recedere ab ea quam tenebas lege. nisi hanc
quam suscepisti ueracit̾ cognouisses meliorem : alte¬
rum quia legem quam teneo ego & tu reliquisti.
ꝓmeliori habeo. Ideo & qͦd tu fecisti errorem estimo:
& cui potius parti adquiescam ignoro. Qu̾aobre
peto ate ut huius dubitationis scrripulum. ab a¬

Expanded text:
deo commutatum, et a semita rectitudinis alienatum, deo commutatum, et a semita rectitudinis alienatum, quod ut meo videtur animo, errore existimo factum. Cui ego: Plebeiorum et imperitorum mos est hominum, ut si quem quidquam contra suam agere viderint consuetudinem, licet id rectum et justissimum permaneat, illorum tamen aestimatione atque judicio, injustitiae et nomen et culpam subeat. Tu vero in philosophiae cunis enutritus, philosophiae uberibus lactatus, qua fronte me potes inculpare, donec ea quae fecerim, justa an injusta valeas probare? MOYSES. Quoniam duo contraria meo occurrunt animo: unum, quia aestimo te prudentem virum non potuisse recedere ab ea quam tenebas lege, nisi hanc quam suscepisti veraciter cognovisses meliorem; alterum, quia legem quam teneo ego, et tu reliquisti, pro meliori habeo, ideo et quod tu fecisti errorem aestimo, et cui potius parti acquiescam ignoro. Quamobrem peto a te ut hujus dubitationis scrupulum ab a
Abbreviated transcription (Latin):
pueritiȩ etate. quidam mͥ ꝑfectissimꝰ
qui apͥmeua etate m̃s consocius fuerat
& condiscipłs. Adhuno cum ꝑuenisset
sermo. quod ego pat̃na lege relicta. xp̃ianam dele¬
gissem fidem : relicto suȩ stationis loco. adme festi¬
nus puenit: in ipso aduentu qͣndam uultum ferens
hominis indignantis. Et increpans salutauit me mo¬
re ñ amici s quasi alieni: &e sic exorsus ÷. Uah petreal
dere. tecum loqui & cõmorari sollicitus fui. s meus
affectus caruit effectu: usq modocum te leto dĩ gr̃aui
deo uultu. Hunc tuam mͥ queso patefacias intentionẽ:
& ꝓpt̃ quid uł antiquam deserueris. uł nouam legẽ
delegeris. pandas rationẽ. Noui enim bene olim te
puericia qͦq suꝑ omnes coequeuos tuos legis elator̃e
fiusse: & si quis adu̾saruis ẽct. te ill defensionis clipe¬
um opposuisse. iudeis in synagogis ne asua umquã
fide recederent p̾dicasse. consocios docuisse. doctos
in maius ꝓuexisse. Foce autem nescio quo pactoui¬

Expanded text:
pueritiae aetate quidam mihi perfectissimus qui a primaeva aetate meus consocius fuerat et condiscipulus. Ad hunc cum pervenisset sermo quod ego paterna lege relicta Christianam delegissem fidem, relicto suae stationis loco, ad me festinus pervenit, in ipso adventu quemdam vultum ferens hominis indignantis, et increpans salutavit me more non amici, sed quasi alieni, et sic exorsus est: Vah, Petredere, tecum loqui et commorari sollicitus fui, sed meus affectus caruit effectu usque modo, cum te laeto Dei gratia video vultu. Nunc tuam mihi, quaeso, patefacias intentionem, et per quam vel antiquam deserueris, vel novam legem delegeris pandas rationem. Novi enim bene olim to pueritia quoque super omnes coaequaevos tuos legis relatorem fuisse, et si quis adversarius esset, te illi defensionis clypeum opposuisse; Judaeis in synagogis ne a sua unquam fide recederent praedicasse, conscios docuisse, doctos in majus provexisse. Ecce autem nescio quo pacto vi
Abbreviated transcription (Latin):
gere . P. Bene ũborum mecrum sensum penetrasti.
Qm̃ uideo eos solam legis suꝑficiẽ attendere. &lit¬
teram ñ sp̃ualit̾ s carnalit̾ exponere: unde maxi
scͥpserunt : qͦmͦ ass euerant dm̃ corpus & formã
habere : & eius in effabil maiestat talia applicat¬

Expanded text:
gere. PETRUS. Bene verborum meorum sensum penetrasti. gere. PETRUS. Bene verborum meorum sensum penetrasti. ETRUS. Quomodo video eos solam legis superficiem attendere, et litteram non spiritualiter, sed carnaliter exponere, unde maximscripserunt, quomodo asseverant Deum corpus et formam habere, et ejus ineffabili majestati talia applica
Abbreviated transcription (Latin):
ifrłitici pͦpłi & uere ado missum fuisse. & quicqͥd
ex dĩ nomine ꝓpħauĩt fidelit̾ enuntiasse & dixis
se : P. Concedo utiq. M. Concedis qͦ omnes post
moysen ꝓpħas ꝓeius lege confirmanda uenisse. non
in aliquo redarguenda: P. Et hoc etiam concedo.
.M. Nec negas legem quam in p̾senti uidei tenens. &
a moyse scriptam asseuerant. eãdem pomĩa sicut
moyses eam scͥpsit ꝑmanere: P. Quomͦ queso ne¬
gare potero. p̾cipue cum cadem lex cuisoem moy¬
si ũbis. anrĩs olim quib fidem adhibemus doc¬
torib tͣnslata. & apud nos scͥpta habeat᷑. p̾ter in
quibdam locis. ubi licet mutent᷑ uerba : eadem ÷
ita ÷ s nunc completam eus ꝓut debeofidem conser¬
uo: & ꝑrectissimas eius semitas. recto gressu ꝓcedo.
.M. In uerbis tuis datur intelligi. ex legis & ꝓpħarũ
uerbis rectum te sensum conciꝑe: iudeos autem eiꝰ¬
dem legis cultores. ab eius recta intentione alienos
existere: unde & tuo iudicio male uident᷑ intelli¬

Expanded text:
 vere a Deo missum fuisse , et quidquid ex Dei nomine prophetaverit fideliter enuntiasse et dixisse? PETRUS. Concedo utique. MOYSES. Concedis quoque omnes post Moysen prophetas pro ejus lege confirmanda venisse; non in aliquo redarguenda? PETRUS. Et hoc etiam concedo. MOYSES. Nec negas legem, quam in praesenti Judaei tenent, et a Moyse scriptam asseverant, eamdem per omnia, sicut Moyses eam scripsit, permanere PETRUS. Quomodo, quaeso, negare potero, praecipue cum eadem lex eisdem Moysi verbis, a nostris olim, quibus fidem adhibemus, doctoribus translata, et apud nos scripta habeatur, praeter in quibusdam locis, ubi licet mutentur verba, eadem esita, sed nunc completam ejus, prout debeo, fidem conservo, et per rectissimas ejus semitas recto gressu procedo. MOYSES. Ex verbis tuis datur intelligi, ex legis et prophetarum verbis te rectum sensum concipere, Judaeos autem, ejusdem legis cultores, ab ejus recta intentione alienos existere; unde et tuo judicio male videntur intelli
Abbreviated transcription (Latin):
rio sociati utiq in pace obierunt. miserante illo quinon
uult mortẽ peccatoris. & rłꝙͣ. Neq enĩ piorũ anime
defunctorũ separantur ab eccłã. alio quin non ad altare
fieret eorũ memoria in consecretione corporis apĩ. Post illa
ergo uerba qͥbus dicit᷑ in sono pacis usus fuit antiquorũ sicut
etiã usq hodic romana agit ȩcdã. ut statim recitarent᷑ ex dip¬
ticis .i. tabulis nomina defunctorũ. atq ita post lectionem
nominũ sub uingeret᷑ uerba sequentia ipsis uidelicet quo¬
rũ nomina memorant᷑. & ceteris om̃ib in xp̃o quiescentibus
indulgeas locũ refrigerii. ubi ñ sentitur ardor poenarũ &
lucis dequa psalmista. placea corã dñoo cet̾a. et pacis in qua
scoꝵ amimȩ requieseunt. ut est illi aut s̃ in pace. Nobis
quoq: peccatoribus famulistius. et rłq: Licet om̃i tr̃pore¬
nos peccatores ee excorde cognoscere debeam. tunc qua

Expanded text:
rio sociati, utique in pace obierunt, miserante illo, qui non rio sociati, utique in pace obierunt, miserante illo, qui non vult mortem peccatoris, et reliqua; neque enim piorum animae defunctorum separantur ab Ecclesia: alioquin non ad altare fieret eorum memoria in consecratione corporis Christi. Post illa ergo verba, quibus dicitur, in somno pacis, usus fuit antiquorum, sicut etiam usque hodie Romana agit Ecclesia, ut statim recitarentur ex diptychis, id est, tabulis, nomina defunctorum: atque ita post lectionem nominum, subjungerentur verba sequentia: Ipsis, videlicet quorum nomina memorantur, et caeteris omnibus in Christo quiescentibus indulgeas locum refrigerii, ubi non sentitur ardor poenarum: et lucis, de qua Psalmista, Placeam coram Deo, et caetera : et pacis, in qua sanctorum animae requiescunt, ut est: Illi autem sunt in pace . Nobis quoque peccatoribus famulis tuis, et reliqua. Licet omni tempore peccatores nos esse ex corde cognoscere debeamus, tunc quam
Abbreviated transcription (Latin):
lestib xp̃c ut oblata consecret. ad esse credendus c̃. Unde
beatus ambrosius. Non dubitef inquid ad sistere angelũ
da fidelium om̃ibenedictione celesti replet. et gr̃a. tribu¬
ens corporibus cas timoniã mentibus fidẽ. cogitationib:
puritate᷑ Mlem̃to etiã dnẽ famuloꝵ famularũq: tuarũ.
& rłi. Orat piamat̃ ȩccłã etiã ꝓdefunctis suis. et eossacre
oblationis intercessione cõmendat : certissime credens qͥa
sangusille ptiosus qͥ pmultis esfususẽ in remissionc̃ peccatoꝵ
non solũ ad salutẽ iuuentium sed etia ad solutionẽ ualeat
defunctoꝵ Precedunt enĩfideles de corpore eoceuntes.
addnm̃. sed non p̃cidunt᷑ ab ȩcła. quia p̃cedunt cũ signo
Dormunt aut̃tãquã uere in resurrectione suscitandi in
tam̃ ꝑpenitentiã sanati. & ꝑ orationẽ ȩcłȩ cu dictũ ẽ. quod¬
cũq solueris: erit solutũ. reconciliati. & redẽptionis miste¬

Expanded text:
lestibus Christus, ut oblata consecret, adesse credendus est. Unde lestibus Christus, ut oblata consecret, adesse credendus est. Unde beatus Ambrosius: Non dubites, inquit, assistere angelum,da fidelium omni benedictione coelesti replet et gratia, tribuens corporibus castimoniam, mentibus fidem, cogitationibus puritatem. Memento etiam, Domine, famulorum famularumque tuarum, et reliqua. Orat pia mater Ecclesia etiam pro defunctis suis, et eos sacrae oblationis intercessione commendat, certissime credens quia sanguis ille pretiosus, qui pro multis effusus est in remissionem peccatorum, non solum ad salutem viventium, sed etiam ad salutem valeat defunctorum. Praecedunt enim fideles de corpore exeuntes ad Deum, sed non praeceduntur ab Ecclesia, qui praecedunt cum signo dormiunt autem, tanquam vere in resurrectione suscitandi, in tamen per poenitentiam sanati, ut per orationem Ecclesiae, cui dictum est: Quodcunque solveris, erit solutum , reconciliati et redemptionis myste
Abbreviated transcription (Latin):
angło consociandũ corpori ap̃i : & ante oculos sacerdotis inal
tu diuine maiestatis sic ait Est qđdã altare dĩ inuisibile ad
lluc inuenit uitã suã: qui isto decernit. causã suã. Haec expa¬
trũ uerbis expositast᷑ nequis carnalit᷑ estim&. incęlis esse altare:
corporeum. sed potius intellegamꝰ sublime altare dĩ ratio¬
nabile & intelligibile esse inelecta. et rationali creatura an¬
gelica silicet & humana. quȩ inscĩs angłis ex quo condita est
in contẽplatione. dĩ sublimata. & sibi inuicẽ ꝑ apm unita ue¬
rũ & sublime altart dĩ existit. ex quo accepit sempit̾nũ sacri
ficiũ laudis & hostiã uibilationis. ad cuuis unitatẽ ad uingit᷑
nunc ꝑfidẽ. et infuturo ꝑdiuine contẽplationis speciem om̃is
multitudo hominũ electorũ. Fit ergo et in ista oblatione
aliquid in effabile ut ꝑ angelica misteria tã quã desublimi al

Expanded text:
angelorum consociandum corpori Christi, et ante oculos sacerdotis in alangelorum consociandum corpori Christi, et ante oculos sacerdotis in altu divinae majestatis sic ait: « Est quoddam altare Dei invisibile, ad llic invenit vitam suam, qui isto decernit causam suam. » Haec ex Patrum verbis posita sunt, ne quis carnaliter aestimet in coelis esse altare corporeum: sed potius intelligamus sublime altare Dei, rationale et intelligibile, esse in electa et rationali creatura, angelica scilicet et humana; quae in sanctis angelis, ex quo condita est, in contemplatione Dei sublimata, et sibi invicem per Christum unita, verum et sublime altare Dei existit, ex hostiam jubilationis; ad cujus unitatem adjungitur nunc per fidem, et in futuro per divinae contemplationis speciem omnis multitudo electorum. Fit ergo et in ista oblatione aliquid ineffabile, ut per angelica ministeria, tanquam de sublimi alt
Abbreviated transcription (Latin):
dilccti silu habrahȩ immolatio eius pͥsignabat᷑. deqͦ dicit rater.
hicc̃ siliums dilect. in qͦ mihi cõplacui. Et apłs. Quiuncosi¬
liosuo non peꝑcit. et cetͣa. Sacrifitiũ quoq melchisedec tͣa
uera erat significatio sacrisitii xpͣi. ut inde pͣdictũsit. tues
sacerdos inȩt᷑nũ. scd̾m ordine᷑ melchisedec supplices itroga.¬
cõphendere suffitiat quis idigne aliqid loquat᷑: Migis
ueneranda s̃ qua discutienda. Beat tam̃ gregorius idoneus
tanti s acram̃tunt᷑ p̃s. quodã loco deeis taquã dere in effabili
pene ineffabilit᷑ loquens. Quis inquid sideliũ habert dubi¬
umpossit in ipsa immolationis hora n ad sacerdotis uo¬
cem cȩlos aperiri inillo iħuxpi misterio angłoꝵ choros
ad etͣ sumis ima soturi. terrena cdestibus iungi unũ qid̃
ex uisibilib at q iniisibilib fieri: Idẽ quoq alibi
Uno inqidꝰ eodẽ tt᷑port ac mom̃to et incelũ parit᷑ misterio

Expanded text:
dilecti filii Abrahae, immolatio ejus praefigurabatur, de quo dicit Pater: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui . Et Apostolus: Qui unico Filio suo non pepercit, et caetera . Sacrificium quoque Melchisedech tam vera erat significatio sacrificii Christi, ut inde praedictum sit: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Supplices, te rogacomprehendere sufficiat? Quis inde digne aliqua loquatur? Magis veneranda sunt, quam discutienda. Beatus tamen Gregorius idoneus tanti sacramenti interpres, quodam loco de eis tanquam de re ineffabili pene ineffabiliter loquens: « Quis, inquit, fidelium habere dubium possit, in ipsa immolationis hora ad sacerdotis vocem coelos aperiri, in illo Jesu Christi mysterio angelorum choros adesse, summis ima sociari, terrena coelestibus jungi, unum quiddam ex visibilibus atque invisibilibus fieri? » Idem quoque alibi: « Uno, inquit, eodem tempore ac momento, et in excelsis rapitur ministerium
Abbreviated transcription (Latin):
p̃parare ut filius eiꝰ dignus sit uocari. Quod simiuste.
uacat patrẽ eũ. ꝓipsa inuocatione in iusta subplicium
recipiet. Sicut filius imitatur bonũ patrẽ. ut isaac imi¬
tatus ẽ abraham. & iacob isaac. sic nos qͥdm̃ patrẽ uoca¬
mus. ut boni filii scĩtatẽ illius imitare debemͦ. ut simis
scĩ & in maculati iuxta qđ ipse dicit scĩ estote quia ega¬

Expanded text:
praeparare, ut filius ejus dignus fit vocari. Quod si injuste eum praeparare, ut filius ejus dignus fit vocari. Quod si injuste eum vocat Patrem, pro ipsa invocatione injusta judicium recipiet. Sicut enim filius imitatur bonum patrem, ut Isaac imitatus est Abraham, et Jacob Isaac; sic nos qui Deum Patrem vocamus, ut boni filii sanctitatem illius imitari debemus, ut simus sancti et immaculati, juxta quod ipse dicit: Sancti estote
Abbreviated transcription (Latin):
tũ nobis ẽ salutare .i. ad salutẽ nram ꝓsiciens. quo nos
unigenitus filius ꝑlauacrũ regenerationis. & sp̃m ad obtionis
dĩ filios effectos dicere moninit. & ñ humana. sed diuia sua
institutione ut dõ audeamus dicere pat̾ nr̃ in formauit
dicens sic uos orabitis. Pater nofter qͥ es incdis. et c&era.
Dicit ergo institutione. formati. ñ p̃suptionis temeritate.
sed oboedientiȩ pietate p̃sumimus dicere dõ patri. pat̾ nr̃
qui es incelis. & cetera. Hȩc aut̃ obsecratio oratio dominica
uocatur. qr eã dñs docuit. & adño oratio dominica. Discipuli
rogauerunt dñm ut docer& eos qualiter orare deberent:
quib dñs dixit. Non necesse ẽ ut multũ loquamini ĩ oratio¬
ne. quia dr̃ om̃ps scit quid opus sit antequã petatis eum.
Tunc dixxit illis. Cũ oratis. dicite pat̾ nr̃. Pat̃ dicit᷑ a patrando
id ẽ ꝑficiendo. Qui gͦ patrẽ inuocat dm̃. talem se deb&

Expanded text:
tum nobis est salutare, id est, ad salutem nostram proficiens, quo nos unigenitus Filius per lavacrum regenerationis et spiritum adoptionis Dei filios effectos, dicere monuit, et non humana, sed divina sua institutione, ut Deo audeamus dicere, Pater noster, informavit dicens: Sic vos orabitis, Pater noster, qui es in coelis, etc. . Divina ergo institutione informati, non praesumptionis temeritate, sed obedientiae pietate praesumimus dicere Deo Patri: Pater noster, qui es in coelis, et caetera. Haec autem obsecratio, Oratio Dominica vocatur, quia eam Dominus docuit, et a Domino oratio Dominica. Discipuli rogaverunt Dominum, ut eos doceret, qualiter orare deberent, quibus Dominus dixit: Non necesse est, ut multum loquamini in oratione, quia omnipotens scit quid opus sit antequam petatis eum . Tunc dixit illis: Cum oratis, dicite: Pater noster. Pater dicitur a patrando, id est, perficiendo. Qui ergo Patrem invocat Deum talem se debet
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ luceons & saluator nr̃ ab inferis resurrexit. quan¬
do cepit oriri fidelibus lux quȩ moriente xp̃o occi¬
derat peccatorib:. Si quidẽ is eodẽ tẽpore cunctis
spes futurȩ resurrectionis credit᷑. cũ iusti & om̃s abhac
tẽ porali morte qͣsiasopere sõnire surgrntes eigilabunt

Expanded text:
enim luce Dominus et Salvator noster ab inferis resurrexit, quanenim luce Dominus et Salvator noster ab inferis resurrexit, quando coepit oriri fidelibus lux, quae moriente Christo occiderat peccatoribus. Siquidem et eodem tempore cunctis spes futurae resurrectionis creditur, cum justi et omnes ab hac temporali morte, quasi a sopore somni resurgentes, evigilabunt
Abbreviated transcription (Latin):
eugł̃m qr erat iħs ꝑnoctans ĩ orationib dĩ. Paulus & silas in
custodia publica circa mediũ noctis orantis ymnũ cunctis
audientib dixisse uincti memorant᷑. uli repente terrȩ motu
facto & concussi carceris fundam̃tis & ianuis aꝑtis. omniũ
uincula sunt soluta. Unde oportet his horis psallendi.
orandiq frequentiã nos habere inscĩs officus. finemq nr̃m
uel siaduenerit subtaliactu. expectare. securius.
testis ẽ idẽ dauud ꝓph&a da̾cens. inmatutinis meditabor
inte. quia fuisti ad iutor meus. Etalibi. Preuenerunt
oculi mei ad te diluculo. ut meditarer eloquia tua. Cassianis
auͣt dicit matutinȩ sollempnitatis officiũ nouo adhuc tẽpore
institutũ esse primitus inbelleem monasterio. ubi oñs¬
nrͣ iħ expͣc proredemptione humanȩ salutis ex uirgine
nasci dignat est. sicq ex illo ꝑ uniuersũ mundũ eius dẽ
celebrationis moluit consuetudo. Diluculo aut pro¬
inde orat᷑. ut resurrectio xp̃i celebret᷑. Matutina

Expanded text:
uia erat Jesus pernoctans in orationibus Dei . Paulus et Silas in custodia publica circa medium noctis orantes hymnum cunctis audientibus dixisse vincti memorantur . Ubi repente terrae motu facto, et concussis carceris fundamentis, et januis apertis, omnium vincula sunt soluta. Unde oportet his horis psallendi orandique frequentiam nos habere in sanctis officiis, finemque nostrum, vel si advenerit, sub tali actu exspectare securius. Ctestis est idem David propheta, dicens: In matutinis meditabor in te, quia fuisti adjutor meus . Et alibi: Praevenerunt oculi mei ad te diluculo, ut meditarer eloquia tua . Cassianus autem dicit, matutinae solemnitatis officium novo adhuc tempore institutum esse primitus in Bethleem monasterio, ubi ae salutis ex virgine nasci dignatus est; sicque ex illo per universum mundum ejusdem celebrationis inoluit consuetudo. Diluculo autem proinde oratur, ut resurrectio Christi celebretur. Matutina
Abbreviated transcription (Latin):
Inditiũ quia ibi indicatur sides scȩ trinitatis. qualit᷑ debe¬
dens. Signũ quia quieũq hȩc uerba ꝓfert. oftendit se ad
dm̃uł adnumerũ credentiũ ꝑtinere. Conlatio d̾citur
conferenta. uł conductio uerbox inunum facta Deãt au¬
gustin &̃ maiores nr̃i tradunt. quia postquã apłi acceperunt
spm scm. prostcturi in omnẽ terrã dixerunt bonumtt᷑.
quia unũ om̃ credebant. unã fidẽ pͣdicarent. Duo diti
apłifuerunt: duo deci uerba composuerunt. & denũ¬
tiauerunt nonea scripta habere in menbranulis. sed in
tabulis cordisretinere. quia corde credit᷑ adiustitiã.
oreaut confessio fit ad salutẽ. Credo in om Aliud
Patrẽ omi potentẽ. Pater relatiuũ nomẽ afilio Pater
dr̃ eo qd habrat filiũ Non enĩ potest dicipater. ni¬
si habeat filiumnei filiu nisi habeat patrẽ. Omipo¬
tentt᷑. Om̃i potens dr̃. eo qđ om̃a potes Et quart

Expanded text:
Indicium, quia ibi indicatur fides sanctae » trinitatis, qualiter debeIndicium, quia ibi indicatur fides sanctae » trinitatis, qualiter debedens. Signum, quia quicunque haec verba profert, ostendit se ad Deum vel ad numerum credentium pertinere. Collatio dicitur conferentia vel conductio verborum in unum facta. Beatus Augustinus et majores nostri tradunt, quia postquam apostoli acceperunt Spiritum sanctum, profecturi in omnem terram dixerunt bonum esse, ut, quia unum Deum credebant, unam fidem praedicarent. Duodecim apostoli fuerunt, duodecim verba composuerunt, et denuntiaverunt non ea scripta habere in membranulis, sed in tabulis cordis retinere: Quia corde creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem. Credo in Deum. Aliud,Patrem omnipotentem. Pater relativum nomen est a filio. Pater dicitur eo quod habeat filium. Non enim potest dici Pater, nisi habeat filium, neque filius, nisi habeat patrem. Omnipotentem. Omnipotens dicitur eo quod omnia potest. Et quare
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib am̃. łlȩc ẽ enĩ clara uox singuinis ap̃i. quã sanguis
iste exprimit exore fidelium eodem sanguine re demptoru:
Finitis uero omnibus: adstanti et obseruanti populo ab¬
solutio datur in clamante diacono ite missa est: Missa
ergo nihil alruõ. intelligitur. quã dimissio .i. absoleteio
quã cȩlebratis om̃ib: tunc diaconesse pronuntiat cũpͦłs
a sollemini obseruatione dimittit᷑. Unde & missa cattcu¬
minoꝵ canones dicunt. ꝗͣdo post euglulectionẽ incipi¬
unt celebrari sacramisteria. quib: nullũ nisi babtitatũ
inteelicoe. tunc enĩ clamante diacono idẽ catecumini
mittebant̃ foras. Missa ergo catecuminoꝵ fiebat ante
actionẽ sacram̃toꝵ. missa sideliũ sit post confessionẽ et par¬
ticipationẽ eorũdẽ sacramentiꝵ: Vł missat̃ .i. directa
imbolum grece. latine conlatia siuit signũ ł inditiuaa.

Expanded text:
omnibus, Amen. Haec enim clara vox sanguinis Christi, quam sanguis omnibus, Amen. Haec enim clara vox sanguinis Christi, quam sanguis iste eFinitis vero omnibus, astanti et observanti populo absolutio datur, inclamante diacono: Ite, missa est. Missa ergo nihil aliud intelligitur, quam dimissio, id est absolutio, quam celebratis omnibus tunc diaconus esse pronuntiat, cum populus a solemni observatione dimittitur. Unde et missam catechumenorum canones dicunt, quando post Eari sacra mysteria, quibus nullum nisi baptizatum interesse licet: tunc enim clamante diacono, iidem catechumeni mittebantur foras. Missa ergo catechumenorum fiebat ante actionem sacramentorum; Missa fidelium post confectionem et participationem eorumdem sacramentorum. ymbolum grece latine conlatio sive signum vel indicium.
Abbreviated transcription (Latin):
pacẽ cũ ꝓxumo suo. mala aut̃ sunt ĩ cordib eꝙ̃. lili ergo
osculo sc̃õ salutant inuicẽ. qͥ ñdiligunt uerbo nec lingua.
sed opere. & ueritate. Inter hec cantat᷑ ab om̃ib. & cantando
oratur dicontib. agnusdi quitallis peccata munde a reliq̃.
Nullus enĩ tollit peccata. nisi ille solus cui nullũ bonũ hominis
impossibile ẽ. nullũ malũ in sanabile. Quomdo aut̃ peccata mundi
tollat. ioħs in apocalipsi demonstrat. qͥdilexit nos inquiens &¬
lauit nos apeccatis nr̃is in sanguine suo. Non solũ aut̃ lauit
nos a peccatis nr̃is in sanguine suo quando ipsũ sanguinẽ dedit
ꝓ nob̾ incruce ł quando quisq nrm in misteriũ saerȩ passionis
illius baptismi aquis ablutus ẽ. uerũ etiã cotidie tollit pecca¬
ta mundi lauatq nos apeccatis nr̃is cotidianis in sanguine suo.
cũ eiusdẽ beate passionis ad altare memoria replicatur. Post

Expanded text:
pacem cum proximo suo, mala autem sunt in cordibus illorum . Illi ergo pacem cum proximo suo, mala autem sunt in cordibus illorum . Illi ergo osculo sancto salutant invicem, qui non diligunt verbo nec lingua, sed opere et veritate . Inter haec cantatur ab omnibus, et cantando oratur, dicentibus: Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, et reliqua. Nullus enim tollit peccata, nisi ille solus, cui nullum bonum hominis impossibile est, nullum malum insanabile. Quomodo autem peccata mundi tollat, Joannes in Apocalypsi demonstrat, Quilavit nos a peccatis nostris in sanguine suo . Non solum autem lavit nos a peccatis nostris in sanguine suo , quando ipsum sanguinem dedit pro nobis in cruce, vel quando quisque nostrum in mysterio sacrae passionis illius baptismi aquis ablutus est: verum etiam quotidie tollit peccata mundi, lavatque nos a peccatis nostris quotidianis in sanguine suo, cum cujus ejusdem beatae passionis ad altare memoria replicatur. Post
Abbreviated transcription (Latin):
scl̃i similit̃ orabunt. Curautẽ ipsa pacẽ postul& subiugit.
dominicã oblationẽ. ut calix dñi totã plenitudinẽ c̃tineat
sacram̃ti. tãquã ꝑ eiusde̾ misterii copulationẽ imp̃cat᷑ eccłȩ
pacẽ dicens. Pax dñi sit semꝑ uobiscũ. Cui tantũ bonũ ȩtiã
ȩccłã imp̃cat᷑. respond̾ illi & cũ spu tuo. Paxdñi ipsiẽ paxxp̃i
que sinẽ non hab&. & ẽ om̃is pie actionis ꝑfectio. Uera autẽ
pax unitatẽ facit. qm̃ qui adher& dño. unus sp̃s ẽ. Imp̃cata
igitur pace incipiens a sac̃dote dat sibi mutuo om̃is ȩccła os¬
culũ pacis. ut om̃ib. uera pace unitis. fiat in eis locus dĩ sicut
alibi dicit᷑. ds̃ inloco scõsuo. ds̃ qͥinhabitare facit unanimes
quent̃ ab eis dicit᷑ salutate inuicẽ i osculo scõ .I. uero. pacifico.
columbino. non ficto. ñ subdolo. quali utuntur. qͥ locunt᷑

Expanded text:
saeculi similiter orabunt. Cur autem ipsam pacem postulet, subjungit, saeculi similiter orabunt. Cur autem ipsam pacem postulet, subjungit, Dominicam oblationem, ut calix Domini totam plenitudinem contineat sacramenti, tanquam per ejusdem mysterii copulationem imprecatur Ecclesiae pacem, dicens: Pax Domini sit semper vobiscum. Cui tantum bonum etiam Ecclesia imprecatur, respondens illi: Et cum spiritu tuo. Paxquae finem non habet, et est omnis piae actionis perfectio. Vera autem pax unitatem facit, quomodo qui adhaeret Domino, unus spiritus est . Imprecata igitur pace, incipiens a sacerdote, dat sibi mutuo omnis Ecclesia osculum pacis, ut omnibus vera pace unitis fiat in eis locus Dei, sicut  dicitur: Deus in loco sancto suo, Deus qui inhabitare facit unanimes quenter ab eis dicitur: Salutate invicem in osculo sancto , id est, pacifico, vero, columbino, non ficto, non subdolo, quali utuntur, qui loquuntur
Abbreviated transcription (Latin):
te sunt. ut qui&ã. & tranquillã uitã agamus. Iexta hano for¬
mã płs fideliũ. in huus słi peregrinatione tam quã inbabilo¬
ne captiuus. et suꝑnȩ patriȩ inspirans. orat etiã ꝓrace tem¬
porali ne inpediatur aspiritali. ut remotis ꝑdĩ pietatẽ om̃ib
aduersitatib: quietã et tranquillã uitã agat ȩccła. Hoc aut̃
pacissimis sedeminentissimis scĩs nominatis eocorat. ut ĩtcedente
in primis dĩgenitrice. ꝑ quã nob̃ salus eocorta ẽ. et beatis
apłis petro. & paulo. atꝙ andrea. impetrare mereamur.
nqua postulatione ñ caeerꝙ̃ scꝙ̃ int̾cessio p̃t̃ mitit᷑. sed
in istꝙ̃ cõmemoratione om̃iũ suffragia expetunt᷑. quia
ita om̃s sibi indõ unitisunt. ita unũ desiderant & rogant
bus nr̃is iuxta exemplũ e. zechiȩ qui cũ audissa aꝑ
pheta mala uenturȩ captiuitatis. respondit. fiat paxa uent¬
indieb nr̃is. qđ & post nos alii. & post ipsos ali usꝙ adfinẽ

Expanded text:
hanc formam populus fidelium in hujus saeculi peregrinatione, tanquam in Babylone captivus, et supernae patriae inspirans, orat etiam pro pace temporali: ne impediatur a spirituali, ut remotis per Dei pietatem omnibus adversitatibus, quietam et tranquillam vitam agat Ecclesia. Hoc autem paucissimis, sed eminentissimis sanctis nominatis exorat, ut intercedente in primis Dei genitrice, per quam nobis salus exorta est, et beatis apostolis Petro et Paulo, atque Andrea impetrare mereamur. In qua postulatione non caeterorum sanctorum praetermittitur, sed in istorum commemoratione omnia suffragia expetuntur. Quia ita omnes sibi in Deo uniti sunt, ita unum desiderant et rogant ebus nostris. Juxta exemplum Ezechiae, qui cum audisset a Propheta mala venturae captivitatis, respondit: Fiat pax et veriin diebus nostris, quod et post nos alii, et post ipsos alii, usque ad finem
Abbreviated transcription (Latin):
mipso iãquã uere consubstantiali. om̃is honor & gła ẽ.
dõ patri inimitate sp̃s sẽĩ qui eocpatre. filioq ꝓcedens.
unitatẽ dĩtatis possidet cũ patre & filio. Insinuitur
itaq nobis in patre a cictotas. infilio natiuitas. in spũ
scõ patris filiiq cõminitas. in trib ꝓqualitas. Eom̃a scła
ma stabilit̾ manentia. istorũ quȩ cũ tempr̃ transeunt effici
uelut consequentia p̃cedentiũ ut continuata sibi coneocone

Expanded text:
in ipso tanquam vere consubstantiali, omnis honor et gloria est in ipso tanquam vere consubstantiali, omnis honor et gloria est Deo Patri in unitate Spiritus sancti, qui ex Patre Filioque 506 procedens, unitatem deitatis possidet cum Patre et Filio. Insinuatur itaque nobis iu Patre auctoritas, in Filio nativitas, in Spiritu sancto Patris Filiique communitas, in tribus aequalitas. Per omnia sama stabilitate manentia, istorum, quae cum tempore transeunt, efficieculorum, velut consequentia praecedentium, ut continuata sibi connexione
Abbreviated transcription (Latin):
ueneratur. inquꝙ cõmunione & unitate hȩc agimus¬
misteria. cũ ipsis socia atẽ beatitudinis ȩt̃nȩ infuturo
accipiamus. Intraquꝙ consortiũ ut dĩ nos pioeas ĩ trodu¬
cat. petimus ut non nr̃i meriti estimatq. sed uenie.¬
& statim conclusio totius consecrationis sequit᷑ dicendo
ꝑ quẽ hȩc om̃a dñe semꝑ bona creas. & cocera usꝙ amen
ꝑxp̃m ds̃ pater hȩc om̃a ñ solũ in eocordio creauit condendo.
sed semꝑ ociã ereat propagando. & reparando. bona. quia
om̃a adõ creata ualdebona. Crata & sius conspectibus
oblata sc̃ĩficat. ut quȩ erant simpleox creatura. fiant sacra¬
menta. Uiuificat. ut sint misteria uitȩ. Benedicit.¬
quia om̃i benedictione cȩlesti. & grã accumulat. Prestat
nobis ꝑeundẽ secũ sanctisicantẽ. qui nob̾ de corpore ac
sanguine suo tã salubrẽ dedit refectionẽ. ꝑ ipsũ tãquã
uerum mediatorẽ. dĩ & hominũ. cũ ipso tãquã coęquali.

Expanded text:
um communione et unitate haec mysteria agimus, cum ipsis societatem beatitudinis aeternae in futuro accipiamus. Intra quorum consortium, ut Dei nos pietas introducat petimus, ut non nostri meriti aestimator, sed veniet statim conclusio totius consecrationis sequitur, dicendo: Per quem haec omnia, Domine, semper bona creas, et caetera: usque, Amenm Deus Pater haec omnia non solum in exordio creavit condendo, sed etiam semper creat propagando et reparando; bona, quia omnia a Deo creata valde bona; creat et suis conspectibus oblata sanctificat, ut quae erant simplex creatura, fiant sacramenta. Vivificat, ut sint mysteria vitae. Benedicitque omni benedictioni coelesti et gratia accumulat. Praestat nobis per eumdem secum sanctificantem, qui nobis de corpore ac sanguine suo tam salubrem dedit refectionem, per ipsum tanquam verum mediatorem Dei et hominum, cum ipso tanquam coaequali,
Abbreviated transcription (Latin):
exercituũ siue uirtutũ ł militiarũ. Dñs aut sabaoth
dñs omps dr̃. quia om̃s exercit et militiȩ. uirtutesq angłoꝵ
illi seruiunt. Angelicos aut sp̃s recte militiã dicim̃ quia
decertare eos contra potestates aereas non ignoram. Quȩ
tamen certamina non laborii sedimperio ꝑagunt. quia
qđł agendũ contra immundos sp̃s appecunt. exaduito¬
rio cuncta regentis poss. Cloria .i. diuinitate cus pleni
s celut terra. quia om̃a implo iuxta qđ ipse dicit cęlũ et
terra ego impleo Adiungunt̃ aut hinc ymno angłox sũp¬
ta excugło uerba turbarum laudantiũ onm et regt᷑ nr̃m
ueniente icrusolia atq dicentiũ osanna in ex colsis it rłq
Ita em̃ exscriptura ꝓphetica et eũglica complet᷑ plena
laudatio cũ post laudẽ et głam sc̃ȩ trinitatis adiungi¬
t̃ etiã grͣarũ actio deaduentu saluatoris. quiun exipsa
trinitate ꝓsalute nr̃a homo fact᷑ ẽ. et eandẽ salutẽ mo¬

Expanded text:
exercituum, sive virtutum, vel militiarum. Dominus autem Sabaothexercituum, sive virtutum, vel militiarum. Dominus autem Sabaothns dicitur, quia omnis exercitus et militiae virtutesque angelorum illi serviunt. Angelicos autem spiritus, recte militiam dicimus, quia decertare eos contra aereas potestates non ignoramus. Quae tamen certamina non labore, sed imperio peragunt, quia quod agendum contra immundos spiritus appetunt, ex adjutorio cuncta regentis possunt. Gloria, id est, divinitate ejus, pleni sunt coeli et terra, et omnia implet, juxta quod ipse dicit: Coelum et terram ego impleo . Adjunguntur autem huic hymno angelorum, sumpta ex Evangelio verba turbarum laudantium Deum et regem nostrum venientem Hierosolymam, atque dicentium: Osanna in excelsis , et reliqua. Ita enim ex Scrilaudatio, cum post laudem et gloriam sanctae Trinitatis adjungitur etiam gratiarum actio de adventu Salvatoris, qui unus ex ipsa Trinitate pro salute nostra homo factus est, et eamdem salutem mo
Abbreviated transcription (Latin):
et cũ illis indĩ laudib ꝑ mansura. iã nunc ipsis uocibus
dm̃ laudat. in terris. quib eũ scĩ angłi laudant incelis.
Et hoc non suꝑba p̃sũtione. sed supplici confessione.iͥ.
humili laud&e sic desi derans maiestatẽ dĩ credere &. con¬
fiteri in mundo sicut ab angłs uidetur. & laudat᷑ incęlo.
aet enĩ confessio ñ est peccati. sed laudis. & gratiarum
actionis. Una igit᷑ confessio .i. laude & gratiarum ac¬
tione iã nunc homines cũ angłis sociant᷑. laudantes
decelestib & terrestib tã quã cũ feciitelum & terram
terra. & rłiq̃: Istesunt uoces angłoꝵ laudantium in¬
in cȩlis. Hunc ymnum glorie daot csaus seaudisse testa¬
tur & iohannes in a pocalipsi Ergo non humano arbitri¬
o. sed utrũq scripturȩ auctoritate coniuncta. dicimꝰ
te in ꝑsonis habere et unitatẽ in substantia. Sab aoch aut
unũ ẽ ex dect nominib: oĩ apud hebreos. et incerpͣtatur

Expanded text:
et cum illis in Dei laudibus permansura, jam nunc ipsis vocibus et cum illis in Dei laudibus permansura, jam nunc ipsis vocibus Deum laudat in terris, quibus eum sancti angeli laudant in coelis: et hoc non superba praesumptione, sed supplici confessione, id est, humili laude; sic desiderans majestatem Dei credere et confiteri in mundo, sicut ab angelis videtur et laudatur in coelo; haec enim confessio non est peccati, sed laudis et gratiarum actionis. Una igitur confessione, id est, laude et gratiarum actione jam nunc homines cum angelis sociantur, lade coelestibus et terrestribus tanquam qui fecit coelum et terram  laudantium in coelis. Hunc hymnum gloriae Dei, et Isaias se audisse testatur, et Joannes in Apocalypsi . Ergo non humano arbitrio, sed utriusque Scripturae auctoritate conjuncta, dicimustem Deum, et trinitatem in personis habere, et unitatem in substantia. Sabaoth autem unum est ex decem nominibus Dei apud Hebraeos, et interpretatur,
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ȩ trinitatis sicut una ẽ diuinitas. ita equalis honor &
runt. utqͥmultorum deorũ errores unius dĩ p̃dicatione
nitebant᷑ euellere. sub trinitatis sacram̃to uniꝑsonȩ insa¬
crificiorũ ritu subplicandũ eẽ decernerent. nequi unũ dm̃
p̃dicabant inpluralẽ diumitatis numerũ incidisse arguerent᷑.
ot qr pat̃ & filius et sp̃s sc̃s unius dĩtatis. unuis naturae.
unius substantiȩ: imius deniq potestatis eocistunt. una
exeis ꝑsona ꝓpt̃ unitatis mysteriũ retinendũ insacrificio
contẽplationis. Quales gͦ oport& eẽ uoces nr̃as. quas in con¬
spectu dĩ cũ angłicis. laudib dep̃camur admitti .i. intromitti
utiq tales uoces non sunt insono oris. sed indesiderio cordis.
Ioces enĩ aput secretissimas aures dĩ non facuint uerba nr̃a.
seddesideria. Et quia suꝑna ciuitas ex angłis & hominib
constat: merito scã ecđłã que in illis socianda ẽ incęlo.

Expanded text:
sanctae Trinitatis, sicut una est divinitas, ita aequalis honor etsanctae Trinitatis, sicut una est divinitas, ita aequalis honor etrunt, ut qui multorum deorum errores unius Dei praedicatione nitebantur evellere, sub Trinitatis sacramento uni personae in sacrificiorum ritu esse supplicandum decernerent: ne qui unum Deum praedicabant, in pluralem divinitatis numerum incidisse arguerentur, et quia Pater et Filius et Spiritus sanctus, unius deitatis, unius naturae, unius substantiae, unius denique potestatis existunt, una ex eis persona propter unitatis mysterium retinendum in sacrificio contemplationis. Quales ergo oportet esse voces nostras, quas in conspectu Dei cum angelicis laudibus deprecamur admitti, id est, intromitti? Utique tales voces non sunt in sono oris, sed in desiderio cordis. Voces enim apud secretissimas aures Dei non faciunt verba nostra, sed desideria; et quia superna civitas ex angelis et hominibus constat, merito sancta Ecclesia, quae illis socianda est in coelo,
Abbreviated transcription (Latin):
ature. adeructandũ ymnũ creatori. Et quia longũ fuit
in ista graru actione totos angłoꝵ ordines qui inscripturis¬
noue inueniunt᷑ ponere singillati post celos ponunt ur
uirtutes. quo nomine om̃s cȩlestes sp̃s generaliter appd¬
lari solent ut in psamo dñs uirtutũ ipseẽ rex gloriȩ¬
quȩ ex singulari propinquitate creatoris sui inconpara¬
bili ardent amore. unde et ardentes. uł incendentes
interpͣtant᷑. Sciendũ aut̃ qđ cherubim. & seraphina ꝑ .m.
litterã ꝓlata uxta proprietatẽ linguȩ hȩbreȩ masculi sunt
generis. & pluralis numeri tantũ. Si aut̃ ꝑn. ltttram dicant᷑
sicut inpsalmis. & himnis. & inp̃senti gratiarũ actione po¬
nitur : greca declinatione ineutrale genus mutantur.
uelut cũdicimus lucida sidera. speciosa nemora. iocunda
littora. sic & beata seraphin neutro genere : & pluralis numeri
accipiamus. It autẽ ad solũ patrẽ dirigat᷑ oratio cũ totius

Expanded text:
aturae ad eructandum hymnum Creatori. Et quia longum fuit aturae ad eructandum hymnum Creatori. Et quia longum fuit in ista granovem inveniuntur, ponere, sigillatum post coelos ponuntur virtutes, quo nomine omnes coelestes spiritus generaliter appellari solent, ut in psalmo: Dominus virtutum ipse est rex gloriquae ex singulari propinquitate creatoris sui incomparabili ardent amore. Unde et ardentes vel incendentes interpretantur. Sciendum autem quod cherubim et seraphim per m litteram prolata, juxta proprietatem linguae hebraeae, masculini sunt generis et pluralis numeri tantum. Si autem per n litteram dicantur, sicut in psalmis et hymnis, et in praesenti gratiarum actione ponitur, Graeca declinatione in neutrale genus mutantur. Velut cum dicimus lucida sidera, speciosa nemora, jucunda littora, sic et beata seraphim neutro genere et plurali numero accipiamus. Ut autem ad solum Patrem dirigatur oratio, cum totius
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc homo ciudictũ est quid suꝑbit terra et cinis. et au¬
diat apłm monentt̃ cũ metuet timore. et tremore uram
tunc laudant dm̃ patrẽ. ꝗ donos prouocant ad laudẽ
eus. Celox quoq uirtutes et seraphin concelebrant. idẽ
in cõmune celebrant concordi deuotione. et cõmuni gũ¬
dio laudant a cedebritas est conuent̾ płi in laude. et
celebrata dicim incelebri .i. frequentissimo conuentuacta
deo aut dr. quia maiestate᷑ socia .÷. uincta exultatione con¬
celebrant. qmsine intermissione laudantes uicissi de illo.
et dese in illo lȩtantur. Hinc ergo omniũ crratorẽ et recto¬
reͣ laudant. & concdebrant. sict̃ eũ laudant sol etluna.
stelle. etlumen unde inspalmo dr̃. laudate eũ solet luna¬
eroꝵ ad laudẽ oĩ elementa omĩa prouocant᷑ non qđ elemen¬
ta muta habeant sensum laudandi. sed quia cuncta bene
cogitata laudẽ pariant et implet᷑ cor consideratione cre¬

Expanded text:
haec homo, cui dictum est: Quid superbit terra? et auhaec homo, cui dictum est: Quid superbit terra? et audiat Apostolum monentem: Cum  facti sunt, tunc laudant Deum Patrem, quando nos provocant ad laudem ejus. Coelorum quoque virtutes et seraphim concelebrant, id est, in commune celebrant concordi devotione, et communi gaudio laudant. Nam celebritas est conventus populi in laude: et celebrata dicimus in celebri, id est, frequentissimo conventu acta. Ideo autem dicitur, quia majestatem socia, id est, juncta exsultatione concelebrant, quoniam sine intermissione laudantes, vicissim de illo et de se in illo laetantur. Hunc ergo omnium creatorem et rectorem laudant et concelebrant coeli, sicut eum laudant sol et luna, stellae et lumen. Unde in psalmo dicitur: Laudate eum, sol et luna laudem Dei elementa omnia provocantur, non quod elementa muta habeant sensum laudandi; sed quia cuncta bene cogitata laudem pariant, et impletur cor consideratione cre
Abbreviated transcription (Latin):
corpus ꝑfusum releuat illud recreans iocundus reddit.
peccatis primo contraxerat. ab eo repellit. & in cari¬
tatis ꝑfectione. confirmans. de spe uite ȩt̃nȩ. ex¬
ultationis gaudiũ subministrat. Equẽ. xp̃m maies¬
tatẽ tuã laudant angłi. qr ꝑillũ sunt creati. & ñ solũ angłi¬
pillũ laudant dm̃ patrẽ. uerũ &iã ille uirtutes celꝙ quȩ suꝑ
alias dominationẽ. & potestatẽ habent. Tliergo tãbeati &
gratulando dicit᷑ inpsalmo. laudate dm om̃es uirtutes eiꝰ.
Adorant quoq eandẽ diumã maiestatẽ. sicut in ymno con¬
fessionis esdrȩ ad ipsũ dm̃ dicit᷑. ecercit᷑ çȩli teadorant.¬
remunt etiã sicut ꝑsigurã de eis in libro iob dicit. colũnȩ
celi contremescunt: & pauent ad nutũ eius. Quitamen tre¬
mor necis penalis sit. non timoris est : sed ammirationis
Ciigitur inerlestib: tanta sit deuotio laudantium aie
neratio adorantium tremor admirantiũ. considera

Expanded text:
corpus perfusum recreat illud, atque recreans jucundius reddit: corpus perfusum recreat illud, atque recreans jucundius reddit: peccatis primo contraxerat, ab ore repellit, et in charitatis 501 perfectione confirmans, de spe vitae aeternae exsultationis gaudium subministrat. Per quem Christum majestatem tuam laudant angeli, qper illum laudant Deum Patrem, verum etiam illae virtutes coelorum, quae super alias dominationem et potestatem habent. Hi ergo tam beati egratulando dicitur in psalmo: Laudate Dominum, omnes virtutes ejus . Adorant quoque eamdem divinam majestatem, sicut in hymno confessionis Esdrae ad ipsum Dominum dicitur: Exercitus coeli te adorant . Tremunt etiam, sicut per figuram de eis in libro Job dicitur: Columnae coeli contremiscunt, et pavent ad nutum ejus . Qui tamen tremor, ne eis poenalis sit, non timoris est, sed admirationis. Cum igitur in coelestibus tanta sit devotio laudantium, veneratio adorantium, tremor admirantium, consideret
Abbreviated transcription (Latin):
non potest. quia in mortalis ẽ. immo uita ẽ. Mutari non
potest. qr in mutabilis ẽ. Emp̃s eñ dicit faciendo qł iult.
non paciendo qđ non uult. Aeternus ẽ ds̃. quia nec inicium ha-¬
buit. nec terminũ habebit. quia nec cepit. nec desinit. Gratiȩ
sunt. qui ẽ mediator inter dm̃ & homines. & quiẽ pontifeoc
pontificũ. Ap̃c grece. latine dicitur unctus. Unctus est
dĩfilius scđm humanitatẽ non oleo uisibili. quo ungebant᷑
reges & sacer dotes. uerũ regem &e sacerdoit̾ presigurantes
tum sicut columba descendit Tunc enim corpus suum.
.i. ecdãm prefigurare dignatus est in qua baptizati acci¬
piunt spm̃ scm̃ Sed mistica unctione tunc unctus ẽ.
spũ scõ. hoc ẽ hinnana natura sine ullis p̃cedentibus
bonꝙ̃ operũ meritis dõ uero inutero uirginis copula¬
ta ẽ. ita ut cũ illo una ꝑsona. unde & obhoc consitemur.
illũ natũ despũ scõ. & maria uirgine. nctione autẽ
olei designatur plenitudo spũ scĩ. qm̃ sicut oleo optimo

Expanded text:
a est; mutari non potest, quia immutabilis est. Omnipotens enim dicitur faciendo, quod vult, non patiendo, quod non vult. Aeternus est Deus, quia nec initium habuit, nec terminum habebit, quia nec coepit nec desinit. Gratiae sunt, qui est mediator inter Deum et nos, et qui est pontifex pontificum. Christus Graece, Latine dicitur unctus. Unctus est Dei Filius secundum humanitatem, non oleo visibili, quo ungebantur reges et sacerdotes, verum regem et sacerdotem praefigurantes tum sicut columba descendit; tunc enim corpus suum, id est, Ecclesiam praefigurare dignatus est, in qua baptizati accipiunt Spiritum sanctum: sed mystica unctione tunc unctus est, st, quando humana natura sine ullis praecedentibus bonorum operum meritis, Deo vero in utero virginis est ita unita, ut cum illo una fieret persona: unde et ob hoc confitemur illum natum de Spiritu sancto ex Maria virgine. Unctione autem olei designatur plenitudo Spiritus sancti, quoniam sicut oleo optimo
Abbreviated transcription (Latin):
ntiqua uigiliarum deuotio. familiarebonũ omib:
seis fuit. Sic ẏsaias deniq propheta exclamat
ad dnm dicens. De nocte iugilat sp̃s m̃s adte õs. quia
lux preceptatua sunt suꝑ terra. Itẽ uauid. Media
nocte surgebã ad confitendũ tibi suꝑ iuditia iustisicati¬
onis tue. Hoc namq: tẽpore uastator angłs transiens¬

Expanded text:
giliarum devotio familiare bonum omnibus sanctis fuit. Sic Isaias denique propheta exclamat ad Dominum, dicens: De nocte vigilat spiritus meus ad te, Deus, quia lux praecepta tua sunt super terram . Item David: Media nocte surgebam ad confitendum tibi, super judicia justificationis tuae . Hoc namque tempore vastator ang
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ps seꝑ regnat incelo & int̾ra .&. nos nescimnus modo qualit᷑
regnat: id cireo p̃camur ut adueniat regnũ illius. Quod est
istud regnũ dĩ: Aecnabeatitudo dequa dicturus ẽ edectis. ue¬
nite benedicti patris met & cet̾r. Hoc regnũ p̃cam᷑ & adue¬
nuat .i. dies uidicii ualde p̃paratꝰ. deb& t̃ẽ. Uel alit̃ Ds̃ om̃ps
sicit uir amulere. sic clum ẽ a terra Apso accipit terra¬
om̃em ub̾tatẽ. Sic & sca eccła quicquid boni habet a uiro
suo ap̃o ꝑcipit. iuxta qđ scriptum t̃. omne datũ optimum
& omne. domũ ꝑfectum desursũ est. fiad uoluntas. Ad dm̃
patit̃ drͣ. Sicut ẽ uoluntas incelo .i. in hep̃o: ia fiad inter
ra .i. ineccłi que ẽ corpus eiꝰ. Uel sicut ẽ uoluntastua in

Expanded text:
mper regnat in coelo et in terra, et nos nescimus modo, qualiter regnat, idcirco precamur, ut adveniat regnum illius. Quid est istud regnum Dei? Aeterna beatitudo, de qua dicturus est electis: Venite, benedicti Patris mei, etc. . Hoc regnum precamur, ut adveniat, dies judiciisicut vir a muliere, sic coelum est a terra. Ab ipso accipit omnem ubertatem: sic et sancta Ecclesia quidquid boni habet, a viro suo Christo percipit, juxta quod scriptum est: Omne datum optimum, et omne donum perfectum, desursum estna, et illorum officium acceptabile habes: sic fiat voluntas tua bona in hominibus in terra, ut illorum servitium placeat tibi. Vel aliter