comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
une cõsid̾a̾t. ne pascha celebrai ĩ de feccum. Ad huc eõ fic̃ oleũ uctioĩs.
thꝰ suauitatis ĩcendit. Adhuc soluit decimas ⁊ pͥmitias. Ad huc-
hab candelabrũ.⁊ luc̾nas. uestes. ⁊ uasa. pontifices ⁊ leuitas. Nã si pꝑ¬
ea reputandũ ẽ azunũ. qr lex illu ãmisit. paĩ rõne repudiet᷑ fẽm̃tũ.
stisitate mũdata. thalamũ ui̾tatis digna sit ĩtyre Legales gͦ consue¬

Expanded text:
nae observat ne pascha celebretur in defectu. Adhuc conficit oleum unctionis, et thus suavitatis incendit, adhuc solvit decimas et primitias, adhuc habet candelabrum, et lucernas, et vestes, et vasa, et pontifices, et levitas. Nam si propterea repudiandum est azymum, quia lex illud admisit, pari ratione repudietur fermentum, erfluitate mundata, thalamum veritatis digna sit introire Deut.
Abbreviated transcription (Latin):
tenet corã ib̃ diaconꝰ te qͦ sangͥnẽ haurit cũ calamo. d̃e m̃ꝑticla
unã eũ osele tradit diacono. aliãq suboiac̃ sñ oscło. q̃mapaltãe
minutrans eicalicẽ. diaconꝰ osculatur. Et tunc Tub diatonus
reppir̃ melius reticentã censui. quã tem̾e asserendani. Et licet
nonoĩũ que amaioribus introducta sunt. ratio reddipossit. ror
tñ ꝙ ĩ his ꝓfundalateant sacͣm̃ta. Romanus enĩ põtifex iõ non
gisse. s legitur cõmedisse. M in istri rep̃sentant pontificiobla
Ad notandũ u̾o̾ distĩctionẽ int̾ sacros ordines ⁊ ñ sacros : dia

Expanded text:
tenet coram ipso subdiaconus, de quo sanguinem haurit cum calamo. Deinde particulam unam cum osculo tradit diacono, aliamque subdiacono sine osculo, quem ad altare ministrantem ei calicem diaconus osculatur. Et tunc subdiaconus reperire, melius reticendam censui quam temere asserendam. Et licet non omnium, quae a majoribus introducta sunt, ratio reddi possit, reor, tamen quod in his profunda lateant sacramenta. Romanus pontifex ideo non gisse, sed legitur comedisse Ministri repraesentant pontifici oblaAd notandum vero distinctionem inter sacros ordines, et non sacros, diaco
Abbreviated transcription (Latin):
identibus pͥoris uini ꝯmixtum. corꝑi qd̾ subeis later
appo situm uident᷑ affic̾e. qd̃ inde conicit᷑. qr si aqua pura fuerit appo¬
sita: uini saporem assumit. Contingit gͥ accidentia ꝑ mutãe sub¬
iectum. sic̾ subiectum ꝯtingit accitentia ꝑmutare. Cedit qͥppe nataͦ
miraculo: ⁊ uͥtus supͣ ꝯsuetudinem oꝑatur. Qͥdam aũt uoluerũt
astruere. qd̾ sic̃ aqua pura ꝑ aque benedicte ꝯtactum efficit᷑ bẽdicta
sĩc uinum ꝑ sacͣm̃ti ꝯtactum efficit᷑ ꝯ secͣtum. ⁊ tͣnsit insangͥnem.
quoꝵ assertioni ratio minime suffragatur

Expanded text:
identibus prioris vini commistum corpori, quod sub eis latetappositum videntur afficere, quod inde conjicitur, quia si aqua pura fuerit apposita, vini saporem assumit. Contingit accidentia permutare subjectum, sicut subjectum contingit accidentia permutare. Cedit quippe natura miraculo, et virtus supra consuetudinem operatur. Quidam autem voluerunt astruere, quod sicut aquSic vinum per sacramenti contactum efficitur consecratum, et transit in sanguinem, quorum assertioni ratio minime suffragatur.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sacͣm̃tũ regenerationis in aqua. Non ẽuim bapti  am̃ inflegmate.
s in aqua. iuxta sententiam eugłii. Nisi qͥs renatus fuerit exaq.¬

Expanded text:
et sacramentum regenerationis in aqua. Non enim baptizamur in flegmate, et sacramentum regenerationis in aqua. Non enim baptizamur in flegmate, sed in aqua, juxta sententiam Evangelii: Nisi quis renatus fuerit ex aq
Abbreviated transcription (Latin):
secrationem existit: Et quomͦ separat᷑ auino. cui fu̾at inunum
tionem. itͣm eodem die communicare non debet. ac si pͥus aqͣmbibiss.
am ideo sac̾d̾os pꝰt qͣm ꝑfundit. eodem die itm non sacͥficat. qr uinum
purum assumit. Anforte sic̃ uinũ mutat᷑ in sacͣm̃tum redemptionis.
sic ⁊ aqua tͣnsit in sacͣm̃tũ ablutionis. que ⁊ delat̾ẽ xͥ pariter efflu¬
resurgens amortuis sangͥnem illum resumps it. quem effud it ĩ c̾ce.
n enim capillus de capite nr̃o nonperit: quanto magis sangͥs ille nõ
periit. qui fuit de ueritate nate̾. Qͥt ergo de circum cisonc p̃putũ.
ab angło Raro lomagno. qͥtͣnitulit illud ⁊ posuit aqͥs gͣni. s post
a caro lo caluo poĩtumẽ ineccła saluatoris ap̃d carosium. Melius est
ẽ opinari. qd̾ quidam dic̾e presumpser̃. uidelicet aquam in flẽgma
ꝯuerti. Nam ⁊ de latere. xͥ non aquani. s humorem aqͣticum .i. flẽg¬
sacͣm̃ta fluxerunt. Uidelicet sacͣm̃tum redemptionis in sangͥne.

Expanded text:
secrationem existit? et quomodo separatur a vino, cui fuerat in unum sumptionem iterum eodem die communicare non debet, ac si prius aquam bibisset. Nam idcirco sacerdos postquam profudit, eodem die iterum non sacrificat, quia vinum purum assumit. An forte sicut vinum mutatur in sacramentum redemptionis, sic et aqua transit in sacramentum ablutionis, quae de latere Christi pariter effluresurgens a mortuis, sanguinem illum resumpsit quem effudit in cruce. Si enim capillus de capite vestro non perit, quanto magis sanguis ille non periit qui fuit de veritate naturae. Quid ergo de circumcisione praeputii ab angelo, Carolo Magno qui sustulit illud et posuit Aquisgrani. Sed post a Carolo Calvo positum est in ecclesia Salvatoris apud Carosium. Melius est est opinari, quod quidam dicere praesumpserunt, videlicet aquam in flegma converti. Nam et de latere Christi non aquam, sed humorem aquaticum, id est flegua Ecclesiae sacramenta fluxerunt, videlicet et sacramentum redemptionis in sanguine,
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnsit in sanguinem. Quis enim ambigat aquam inuinum tͣnĩre.
cũ młto uini modicum in fundet᷑ aque: Alioquin tota uim sub̾a
aqua nec uinum. Sic gͦ tota fontis uel fluminis aqua ꝑꝑ modicã
uinistiliam. in ꝯfusionis speciem mutaret᷑. Nec panis ille pꝰset
in encharistiam ꝯ secͣri. qͥ factus ẽ de frum̃to. cui forte cõmixtum
fuat unumgͣnum ordei. uel aduene. Qͥd aũ plus apponat᷑ aq̃ quam
uini. eiͣt irritũ sacͣmentum: Oportet quidem ut tͣm ibi uini appoãt᷑.
qd̾ aq comixtur saporemuim retineat. Licet aũt diligenti studio
uinum optimũ sit queren̾dum. u in sacͥ ficium offeratur: uitium
t̃n uim non maclat munditiam sacramenti. Quo cͥca siue uinũ
nouum qd̃ dr mustum. sire uinũ acidum qd̾ appellat᷑ acetum.
insacͥ ficium offerantur. sac̃m̃tũ ꝯficit᷑. ⁊ diuinitus consecͣtuR

Expanded text:
nsit in sanguinem. Quis enim ambigat aquam in vinum transire, cum multo vino modicum infunditur aquae? Alioquin tota vini substaqua nec vinum. Sic ergo tota fontis vel fluminis aqua propter modicam vini stillam in confessionis speciem mutaretur, nec panis ille posset in eucharistiam consecrari, qui factus est de frumento, cui forte mistum fuerat unum granum hordei vel avenae. Quid autem si plus apponatur aquae quam vini, erit irritum sacramentum? Oportet quidem quod tantum vini ibi ponatur, quod aqua commistum saporem vini retineat. Licet autem diligenti studio vinum optimum sit quaerendum, ut sacrificium offeratur, vitium tamen vini non maculat munditiam sacramenti. Quocirca sive vinum novum, quod dicitur mustum, sive vinum acidum, quod appellatur acetum, in sacrificium offeratur, sacramentum conficitur et divinitus consecratur
Abbreviated transcription (Latin):
qͥbꝰ ĩuolutũ fuit corpꝰ iłni. Parsã ila q̃ plicata pouit᷑ sũ oalice̾ sigͥ¬
ficat sudarium quos fuerat suꝑ cap̃s eiꝰ seꝑatun ĩ uolutũ ĩunum
locum. De his ita cautum repꝑitur ĩ canone. Consulco oĩum costi¬
tumiꝰ. uͥ sacͥficiũ aitaris ñ ĩ serico panuo aut ĩtĩẽto qͥsqͣ celebrare
Pars extensa sigͥficat fidẽ.: pirs plicata: sigͥcat ĩtiłeccu Moc eñi mis¬
teriuĩ credi deb⁊. s cõprehendi ñ ualec. Ut fides habeat me¬
ritũ. cri hũa rõ ñ p̃bet exꝑim̃tũ. Eredamꝰ gͦ d̾ cord̾ puro. ⁊ cõsiã bona.¬

Expanded text:
quibus involutum fuit corpus Jesu. Pars autem quae plicata ponitur super calicem signat sudarium, quod fuerat super caput ejus separatim involutum in unum locum. De his itaque tantum reperitur in canone: « Consulto omnium constituimus, ut sacrificium altaris non in serico panno, aut intincto quisquam celebrare Pars extensa, signat fidem, pars plicata signat intellectum. Hic enim mysterium credi debet, sed comprehendi non valet, ut fides habeat meritu
Abbreviated transcription (Latin):
ta uͦ de .iiͦii. p̃tiosis colorib purpura. cocco. bysso. iacuitho.
Per pirrpurã regie digͥtatis figͥficat᷑ pontificalis potestas. q̃ uia
regia debet ĩcedẽ. ne declinet ad dext̃am. uł deiuiet ad sinis¬
trã. ne liget dignos. ⁊ soluat ĩdignos. Per coccũ coloris ig¬
nei sigͥficat᷑ pontificalis toct̾na. q̃ sic̃ ignis luce̾ debet ⁊

Expanded text:
ta vero de quatuor pretiosis coloribus, purpura, cocco, bysso, hyacintho. Per purpuram regiae dignitatis significatur pontificalis potestas, quae via regia debet incedere, ne declinet ad dextram, vel deviet ad sinistram; ne liget dignos aut solvat indignos; per coccum coloris ignei, significatur pontificalis doctrina, quae sicut ignis lucere debet et
Abbreviated transcription (Latin):
p̃m uõ sacͥ ficium .i. hostia missa uocat᷑. qͣi tͣns missa. Primũ
nob̾ apatre.u̾ẽẽt nob̾cũ. pꝰ ea patͥ a nob̾. ũ int̾cedat ꝓ nob̾ad ip̃m.
Primũ nob̾ apatre ꝑ ĩcarnationẽ. pꝰea patͥ anobis ꝑ oblationem.
Hec est enim sola sufficiens ⁊ ydonea missio. seulegatio. ad sol¬
uendas int̾ dm̃ ⁊ hoĩes inimicitias ⁊ offensas. Cumngͦ diacoꝰ
ait. ite missa ẽ. idẽ est ac sidicet. Redite ad pͥa. qr oblataẽ

Expanded text:
Ipsum sacrificium, id est hostia missa vocatur, quasi transmissa. Primum nobis a Patre ut esset nobiscum, postea Patri a nobis, ut intercedat pro nobis ad ipsum. Primum nobis a PatreHaec est sola sufficiens et idonea missio seu legatio ad solvendas inter Deum et homines inimicitias et offensas. Cum ergo diaconus ait: Ite, missa est, idem est ac si diceret, redite ad propria, quia oblata
Abbreviated transcription (Latin):
cathecuminoꝵ. ⁊ missam fidelium. Missa cathecuminoꝵ ẽ
ab ĩtroytu. usq post offertoriũ. Dr missa ab emittendo. qr t̾ꝑe quo
sac̾dos incip̃ eucharistiã ꝯ secͣre : cathecumini foras d̾ ecͣc emittunt᷑.
Plecto si qͥdem eugłio. diaconꝰ clamare solebat. Si qͥs cathecuminꝰadẽ
ex eat foras. Cathecumini sacͥs myst̾iis int̾ e̾e nõ debent. que nõ
nisi baptizatis fidelibꝰ cõmittuntur. Sic̃t de quibus dam quicathe¬
munionem. Et dr missa ad imutendo. qr tunc ad ꝓpͥa fidelis
qͥsq dimittitur. Constitutũ ẽ enim maurelianensi ꝯcilio. ũ cum

Expanded text:
catechumenorum et fidelium missam. Missa catechumenorum est ab introitu usque post offertorium. Et dicitur missa ab emittendo, quia tempore quo sacerdos incipit eucharistiam consecrare, catechumeni foras de ecclesia emittuntur. Perlecto siquidem evangelio, diaconus clamare solebat: Si quis catechumenus adest, exeat foras. Catechumeni sacris mysteriis interesse non debent, quae non nisi baptizatis fidelibus committuntur. Sicut de quibusdam, qui catemunionem. Et dicitur missa a dimittendo, quia tunc ad propria fidelis quisque dimittitur. Constitutum est enim in Aurelianensi concilio ut cu
Abbreviated transcription (Latin):
mediante sabbato quodñs insepulchro qͥeuit. Uñ luca tes¬
tante. mulieres que ꝑauerunt un guentum. sabb̃o quidẽ siluert¬
cendit ad in feros. uͥ fõrtior sr̃ ueniens. fortẽ spoliaret armatum.

Expanded text:
, mediante Sabbato, quo Dominus in sepulcro quievit. Unde Luca testante: Mulieres quae paraverant unguenta, Sabbato quidem siluercendit ad inferos, ut fortior superveniens fortem spoliaret armatum M
Abbreviated transcription (Latin):
ficata. siue diu̾ia sigͥfĩcantia. semꝑ diu̾sa s̃ sacram̃ta. quos oportetꝯ
ced̾e. qd̾ inaltari s̃ ad minus quattuor sacram̃ta. Ui delicet sp̃ẽs pani.
⁊ sr̃es uin. Ueitas caruis. ⁊ uitas sangͥnis. Preterea cum panis
⁊ uini diuersa sint accidentia. ut sapor. ⁊ odor. pondus. ⁊ color
qͣntitas. ⁊ figã. uidetur qd̾ singula ꝑse sint uai̾a sacramenta.
Lam q̃rõne potius unũ qͣm aliud dicendum ẽ sacram̃tum: S cuius
rei sacramentumẽ otor aut sapor: Potest non in congrue respondeĩ.

Expanded text:
 sint significantia, semper diversa sunt sacramenta. Quos oportet concedere, quod in altari ad minus sunt quatuor sacramenta, videlicet species panis, et species vini, veritas carnis et veritas sanguinis. Praeterea cum panis et vini diversa sint accidentia, ut sapor, odor, pondus et color, quantitas et figura, videtur quod singula per se sint varia sacramenta. Nam qua ratione potius unum, quam aliud dicendum est sacramentum? Sed cujus rei sacramentum est odor aut sapor? Potest non incongrue responderi,
Abbreviated transcription (Latin):
Danobis sp̃mpietatus: ⁊ mansuetudinem sp̃c. ut per sp̃mpie¬
tatis uincamus temptationem ex̃cendo nos ad pietatem. ⁊ per
mansuetudinem sp̃c uincamus iram non reddendo malum ꝓma
lo. u̾itapossideamus t̾rã uiuentium. qͣm ꝑ sp̃m pietatis ⁊ man¬
suetudinem sp̃c obtinemus. Nampietas ht̃ ꝓmissionem uite

Expanded text:
Da nobis spiritum pietatis, et mansuetudinem spiritus, ut per spiritum pietatis vincamus tentationem, exercendo nos ad pietatem. Et per mansuetudinem spiritus vincamus iram, non reddendo malum pro malo, ut ita possideamus terram viventium, quam per spiritum pietatis et mansuetudinis obtinebimus. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
s temptauiur. int̾ius. ⁊ exterius. Int̾ius perdeleci
ext̾ior temptato multum ꝓfĩc̃. sinon ꝯsentiatur. ĩ resistatur.
Sc̃ptumest eium. Temptatio uos non apprehendat. nisi humaua
Rursus. Seatus uir qui suffert temptationẽ. qm .c. p.f.a.c.
uite. Cumeigo cit᷑ ꝯsensum temptamur. ducimur intemp¬
tationem. Qum consentimus. intemptationem inducimur. sic̃
piscis ante capta̾m in rete ducit᷑. Cum aũt inducit᷑. capit᷑ ⁊ tenet᷑.
Tunc inplet̾ qd̾ iacobus apłs ait. Unus qͥsq temptat᷑ aconcupiscen

Expanded text:
modis tentamur, interius et exterius. Interius per delectet exterior multum proficit, si non consentiatur, sed resistatur. Scriptum est enim: Tentatio vos non apprehendat nisi humana ; rursus: Beatus vir qui suffert tentatioI. Cum ergo citra consensum tentamur, ducimur in tentationem: cum consentimus, in tentationem inducimur, sicut piscis ante capturam in rete ducitur. Cum autem inducitur, capitur et tenetur, tunc impletur quod Jacobus apostolus ait: Unusquisque tentatur a
Abbreviated transcription (Latin):
oĩa sperat. omia sustinet. caritas nũquã exxidet. De offẽtorio.
icturꝰ sacͥdos oremꝰ. p̃mittit dñs uob̾cum. qr nisi nob̾cum
sit dñs. ad salucẽ nr̃am orare nõ possumꝰ. Satim aũ cantat᷑
offertorium.trahens nooi abofferendo. qr dum offerenda can¬
tionẽ. sequat᷑ fides ĩ corde. laus ĩore fructus ĩoꝑe. Rides ĩ sym¬
bolo. laus ĩ offercorio. fructꝰ insacͥficio. Qua ꝑꝑ offerenda canta¬
tur. qr sacͥficium laudis offert᷑. Uñ psalmista. Circiubo ⁊ ĩ¬

Expanded text:
. De offertorio. Dicturus sacerdos Oremus, praemittit, Dominus vobiscum; quia nisi nobiscum sit Dominus, ad salutem nostram orare non possumus. Statim autem canitur offertorium, trahens nomen ab offerendo, quia dum offertorium cantionem sequatur fides in corde, laus in ore, fructus in opere. Fides in Symbolo, laus in offertorio, fructus in sacrificio. Quapropter offerenda cantatur, quia sacrificium laudis offertur; unde Psalmista: Circumibo et im
Abbreviated transcription (Latin):
significat. De abluciõe maniuĩ em̃ ꝗͣ sacͥficiũ gffert᷑
otandum uero ꝙ eum sac̾dos d̾ixiss oremꝰ: nonstatĩ ora¬
tionẽ subunex̃. s añ quam adaltare ꝓcedit. manus abluit.
qutatinꝰ iotis manib. oblationẽ accipiat. incensũ offerae. ⁊ ĩ¬
dationẽ effundat. Scriptum ẽ eñi ĩ exodo. Facies eneum labrũ
alauandũ. ponesq illud ĩ tab̾naculo testimonii ad alcare. Et uiissa
aqͣ lauabiĩt ĩ ea aaron ⁊ filii eiꝰ manꝰ suas acpedes. quãdo ĩ gressu

Expanded text:
sacrificium offeratur. Notandum vero, quod cum sacerdos dixisset, Oremus, non statim orationem subjungit, sed antequam ad altare procedat, manus abluit, quatenus lotis manibus oblationem accipiat, incensum offerat et orationem effundat. Scriptum est enim in Exodo: Facies et labrum lavandum, ponesque illud in tabernaculum testimonii ad altare, et missa aqua, lavabunt in ea Aaron et filii ejus manus suas ac pedes, quando ingressu
Abbreviated transcription (Latin):
que prĩcipes tͥbiuim ĩ cõsecͣtione altaris. xͣii obtulere diebꝰ. Duo
decim angłis. ⁊ duodecĩ. fundam̃tis. Induodecim uͥgis. duodecĩ
cubitis.⁊ duodecim cophinis. Induodecim fialis. duodecĩ. acetabu¬
senariis sigͥficantibꝰ ꝑfectionẽ cogitationis ⁊ oꝑis. siue m̃tis ⁊ corpo¬
ris. ext̾nario iultiplicato ꝑquat̃nariũ ⁊ quat̃uario ꝑt̃narium. sig.

Expanded text:
quae principes tribuum in consecratione altaris duodecim obtulere diebus Num.decim angulis, in duodecim fundamentis, in duodecim virgis, in duodecim cubitis, in duodecim cophinis, in duodecim phialis, in duodecim acetabusenariis signantibus perfectionem cogitationis et operis, sive mentis et corporis: ex ternario multiplicato per quaternar
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sertim si neglegent̾ aut ignorant̃ ħ faciat. Superius enĩ
uqͣm ue catholicis. eccła romana cõmunicat. Um̃. hec questio
elius soluenda differtur. ut alias cõpetentius soluatur
iare sub alia spẽ sumitur eucharistiam.

Expanded text:
esertim si negligenter vel ignoranter hoc faciat? Superius enim vere catholicis Ecclesia Romana communicat. Verum haec quaestio melius solvenda differtur, ut alias competentius solvatur. CAPUT XXXIV. Quare sub alia specie sumitur eueharistia.
Abbreviated transcription (Latin):
Fecd̾m qd̾ sacramentum accipit᷑ ꝓ signorei. sacͣmentum dr᷑ asacro ⁊ si
cramentum dr᷑ a sacro ⁊ secreto. qͣi sacrum secretum. Spes ergo pamꝰ
militudinem. ⁊ int̾pretationem. Leo naniq secd̾m ꝓpͥetatem designat

Expanded text:
secundum quod sacramentum accipitur pro re signi, sacramentum dicitur a secundum quod sacramentum accipitur pro re signi, sacramentum dicitur a cramentum dicitur a sacro et secreto, quasi sacrum secretum. Species ergo panis militudinem et interpretationem. Leo namque secundum proprietatem designat
Abbreviated transcription (Latin):
sig̾tant ꝯ sequens. ut rulore uesꝑtino. sig̾cat᷑ serenitas matu¬
tina. Alia sunt que ꝑ ꝯsequens sig̃cant antececens. Ut fumo uel
ciñe. sig̃cat᷑ ignis. Positiua sunt illa. que secd̾m in positionem
sig̾cant. Quoꝵ alias̃ signa reisacre: ut serpens erectus inheremo.
lias sigua rei non sacre. u arcus tumphalis erectus inbiulo. s ig¬
nox reisacre alia s̾ sacra: ut baptis mus. alia non sacra. uͥ agnuis
paschalis. & acͣ st̾ signano. testamenti. non sacͣ ueteris. Quãuis
enim utraq sint signa rei sacre .i. rem sacram sig̾cantia. non tũ
m̃ta leg alia iustificantia. Hec est enim differentia int̾ legalia
Bañt erg̾cant: nuistificant. Um quantoq laige. quantoq atete.
sac̃ mentum accipit. Sarge socõm ad̾ õe signum iea sacie. siue
lia sac ramenta p̃ieunt᷑ stricte. secd̾m qd̾ sacrum solum m
quas saertm siguans. uel sacrum signatum. amnominẽ
sacramenti qͣn signumrei.qͣn res signi uaie nuncuuitur.

Expanded text:
significat subsequens, ut rubore vespertino significatur serenitas matutina. Alia sunt quae per consequens significant antecedens ut fumo vel cinere significatur ignis. Positiva sunt illa quae secundum impositionem significant, quorum alia sunt signum rei sacrae, ut serpens aeneus erectus in eremo . Alia sunt signa rei non sacrae, ut arcus triumphalis erectus in bivio. Signorum rei sacrae, alia sunt sacra, ut baptismus; alia non sacra, ut agnus paschalis. Sacra sunt signa Novi Testamenti, non sacra Veteris. Quamvis enim utraque sint signa rei sacrae, id est rem sacram significantia, non tamelegalia justificasse. Haec est enim differentia inter legalia et um quandoque large quandoque stricte sacramentum accipitur. Large secundum quod omne signum rei sacrae, sive lia sacramenta dicuntur: stricte secundum quod sacrum solummodo quasi sacrum signans, vel sacrum signatum. Nam nomine sacramenti quandoque signum rei, quandoque res signi varie nuncupatur,
Abbreviated transcription (Latin):
sillalũ ĩpłes neumas ꝓͣchimꝰ. ũ iocundo auditu mẽs attoiuta re¬
pleat᷑. ⁊ rapiat᷑ illac. ubi seꝑ ei̾t uita sine morte. dies siñ nocce: cer¬
te siñ forte. iocunditas siñ dolore. seciu̾tas siñ timore. trãqͥllitas
sĩ labore. fortitudo siñ debilitate. rectitudo siñ ꝑu̾sitate. pulc̾cudo
siñ d̾formitate. uĩtas siñ fallacia. caritas sm̃ malitia. felicitas siñ
miẜ ia. Pocest tũ alła refẽri ad exultatiõe eoꝵ. qͥ de miracłis xͥ gau¬
delat̃. laudãtes dum̃ ⁊ dicẽtes. qr uidimꝰ mirabilia hodie.⁊ qr dc̃

Expanded text:
syllabam in plures neumas protrahimus, ut jucundo auditu mens attonita repleatur et rapiatur illuc, ubi semper erit vita sine morte, dies sine nocte, certe sine forte, jucunditas sine dolore, securitas sine timore, tranquillitas sine labore, fortitudo sine debilitate, rectitudo sine perversitate, pulchritudo sine deformitate, veritas sine fallacia, charitas sine malitia, felicitas sine miseria. Potest tamen alleluia referri ad exsultationem eorum qui de miraculis Christi gaudebant, laudant
Abbreviated transcription (Latin):
qdẽ uniuersał eccłaꝯ secret᷑ .i. añ ꝗͣ regnũ adueniat. neces¬
sariũ ẽ nob̾ ĩuia scõꝵ suffragiũ. ut mitis eoꝵ ⁊ p̃cibus.
cliuine ꝓtectionis muniamur cuxilio. S ubi corpꝰ E
sc̃oꝵ ꝯsortiũ. ut societatẽ ⁊ partẽ cũ scĩs apłis ⁊ mar¬
tiribꝰ hab̾amus. Inuia qͥppe cõmunicamus scĩs ꝑfidẽ
ox enĩ fidemh̾emus. ⁊ spem. Illi spẽ habent. ⁊ rem. Nos
ꝑourrimus stadiũ. illi pꝰsident brauium. Nos pugnamꝰ
inuia. ilitͥamphant ĩ patͥa. Qõmunicamus gͥ.⁊ memo¬

Expanded text:
regnum adveniat, necessarium est nobis in via sanctorum suffragium, ut meritis eorum et precibus divinae protectionis muniamur auxilio. Sed ubi corpus sanctorum consortium, ut societatem et partem cum sanctis apostolis et martyribus habeamus. In via qNos enim fidem habemus et spem, illi speciem habent et rem. Nos percurrimus stadium, illi possident bravium. Nos pugnamus in via, illi triumphant in patria. Communicamus igitur e
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ antiqͥtas agẽ ꝯsueuit. ut ĩor̃onibꝰ suis recolat patrũme¬
moriam. qͣtinus eoꝵ m̾itis suffragantibꝰ faciliꝰ optineat
qd̾ inplorat. Sic moyses ꝓpeccãte pͦ ĩt̾cedens. patrũ me¬
chias diuinum auxilium postularet. audiuit. ꝓtegam
Et alibi. Ecce ego scindam regnũ de manusalomonis.
uerũtñ unatͥbꝰ remanebit ei. ꝑꝑ seruum meum dauid.
t remaneat luc̃ na dauid ẜuimei cunctis diebꝰ coram me

Expanded text:
it agere, ut in orationibus suis recolat patrum memoriam, quatenus eorum meritis suffragantibus facilius obtineat quod implorat. Sic Moyses pro peccante populo intercedens patrum mechias divinum auxilium postularet, audivit: Protegam d servum meum IV Reg. XIX. Et alibi: Ecce ego scindam regnum de manu Salomonis, verumtamen una tribus remanebit ei propter servum meum David, ut remaneat l
Abbreviated transcription (Latin):
Anem nr̃m. ⁊ c̃. Quina ꝑanes sunt nobis necessarii. Qua¬
tuor inuia. ⁊ quintus inpatria. Corporalis. spũalis.
toctrinał. Sacͣm̃tał. ⁊ et̾nalis. Corporalis ad substentatio¬
nem. s pu̾ał adinformationem. Doc trinalis aderuditionem.
Sacramentalis ad expiationem. Et̾nał ad fruitionem. De pͥmo.
Cumenim fuerit homo liberatus amalo. cumuic̾it cemptatio¬
nes. cũ fuit dimissa pec̾ca. necessarius ẽ ei sp̃e fortitudinis.
ne nimiumã expectanto deficiat. ⁊ ideodicit. Panem nr̃m .c.¬
ne poborat aĩam. ne deficiamus inp̃senti esu̾endo iustitiam.
per qͣm expellentes ac idiam. ꝑlenaiustitia saturabim infuto
dictio. uł ut aue sint dictiones. Quasi. Da nobis panem super¬
ẽ inaltari. Uelita. Da nobis panem nr̃m .i. nȩcessarium ad sũb
stentatiouem. Quasi. Da nobis utrumq panẽ: ⁊ m̾̃tis: ⁊ corꝑis.

Expanded text:
anem nostrum . . . Quinque panes sunt nobis necessarii, quatuor in via, et quintus in patria. Corporalis, spiritualis, doctrinalis, sacramentalis et aeternalis. Corporalis vero ad sustentationem, spiritualis ad informationem, doctrinalis ad eruditionem, sacramentalis ad expiationem, aeternalis ad fruitionem. De primo: mo fuerit liberatus a malo, cum vicerit tentationes, cum fuerint dimissa peccata, necessarius est ei spiritus fortitudinis, ne praemium exspectando deficiat. Et ideo dicit: Panem nostrne roboret animam ne deficiamus in praesenti, esuriendo justitiam, per quam expellentes acediam plena justitia saturabimur in fudictio, vel ut duae sint dictiones, quasi dicamus: Panem st in altari. Vel ita: Da nobis panem nostrum, id estentationem; quasi: Da nobis utrumque panem, animae et corporis.
Abbreviated transcription (Latin):
apetuntur inmitum. Temporalia petunt᷑ in substenta
De malis p̃t̾itis. dimitte nob̾ debita .n. Depresentibus. liberauos amalo.
De futuris. ne nos inducas intemptationẽ. Preteritas̃ delenda. p̃sen¬
dnĩce. p̃t̾ captationes beniuolentie. Quarum tres pͥme s̾pec tant
ad patͥam. tres ultime s̃pectant aduiam: media uo̾ pertinet ad utrama
Dorro tres pͥme succedunt ordine tꝑis. sed p̃ce dunt ordine dignita¬
tis. Tres ultime succ edunt ordine dignitatis. s p̃cedunt ordine tem¬
poris. Dñs aũt in orõne secutꝰ ẽ ordinem dignitatis. qͥ ẽ artificialis.
ut ae ui. io sbus ad minor a descenderet. Noctores inexpositione se¬
cuntur ordinem tpis qͥest naturalis. ut deminoribus adndora con¬

Expanded text:
 spiritualia petuntur in meritum; temporalia petuntur in sustentaculum. De malis praeteritis: Dimitte nobis debita nostra; de praesentibus: Libera nos a malo; de futuris: Ne nos inducas in tentationem. Praeterita sunt dolenda, praesenDominicae praeter captationem benevolentiae, quarum tres primae spectant ad patriam, tres ultimae ad viam. Media vero pertinet ad utramque. Porro tres primae succedunt ordine temporis, sed praecedunt ordine dignitatis; tres ultimae succedunt ordine dignitatis, sed praecedunt ordine temporis. Dominus autem in oratione secutus est ordinem dignitatis qui est artificialis, ut de majoribus ad minora descendat. Doctores in expositione sequuntur ordinem temporis, qui est naturalis, ut de minoribus ad majora con
Abbreviated transcription (Latin):
Ec oratio multis ex causis cet̾is or̃onibus añ cellit. Auc tori¬
tate doctoris. breuitate ẜmonis. sufficientia petitionum.
⁊ fecunditate myst̾ĩoꝵ. Auc toritate doctoris. qr fuit ip̃iꝰ¬
uite ꝯtinet necͣcia. Pietas enĩ ꝓmissionẽ ht̃ uite que nẽ ẽ. ⁊ fute.
orare uocalit̾. ꝓexcitanda deuotione. qr qd̾ fac̃ flatus carboni. hoc
ut qͥlingua peccamus. satis faciamus ⁊ linguã. Uñ. Sic̃ exibuis¬
qõ instantiꝰ post̾ulat᷑. Uñ. Petite ⁊ accipietis. pulsate. ⁊ .a. uo.
todit᷑. Uñ. Tene qd̾ habes: ne alius accipiat coro nami¬

Expanded text:
ec oratio multis ex causis, caeteris orationibus antecellit, auctoritate doctoris, brevitate sermonis, sufficientia petitionum et fecunditate mysteriorum. Auctoritate doctoris, quae fuit ipsvitae continet necessaria; pietas enim promissionem habet vitae quae nunc est et futurae . orare vocaliter pro excitanda devotione; quia quod facit flatus carboni, hoc ut quod lingua peccamus, satisfaciamus lingua; unde: Sicut exhibuisquod instantius postulatur; unde: Petite et accipietis, pulsate et aperietucustoditur; unde: Tene quod habes, ne alius accipiat coronam
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰtem apłi. ꝓbet se ip̃m hõ. ⁊ sic depane illo edat. ⁊ de calice bibat.
igne sum̃do sumamus iudiciũ. uł sumͬe cessando nich
ĩ curramꝰ ꝑicłm. Necessaĩo qͥ ppe sum̃dꝰ ẽ agnꝰ. uͥauastãte angło ꝓregam᷑.
Nec exire possumus de egypto. nͥ celebͣndo phase. paschalẽ agnum edamꝰ.¬
Dix̾it gͦ qͥs piã cõmunicãdũ ẽẽ cotidie. dixĩt alius cotidie cõmunicãdũ
non ẽẽ. faciat unusqͥsq. ꝙ pie credid̾e̾it faciendũ. Non enĩ licigauer᷑
ad ĩuicem. nec alt̾ alt̾ise p̃posuit. zacheus ⁊ ille cent̾io. cũ alt̃ eoꝵ

Expanded text:
i: Probet seipsum homo, et sic de pane illo edat et de calice bibat ibid. indigne sumendo sumamus judicium, vel sumere cessando nihincurramus periculum. Necessario quippe sumendus est Agnus, ut a vastante angelo protegamur, nec exire possumus de Aegypto nisi celebrando phase paschalem agnum edamspiam communicandum esse quotidie, dixerit alius quotidie communicandum non esse, fiat unusquisque quod pie crediderit faciendum. Non enim litigaverunt ad invicem, nec alter alteri se praeposuit Zachaeus , et ille centurio cum alter eorum
Abbreviated transcription (Latin):
tantꝰ cibꝰ ualte paucoꝵ ẽ. ⁊ soliꝰ m̃tis ẽ pabulũ. qͦtũc aĩa plenissue
satiabit᷑. cũ u̾bũ ip̃m ĩ et̾na felicitate gustabit. At ille qͥ corpꝰassumpsit
quibus letargicam m̃tem egroti renouati cotidie sue salutis cõmemo¬
ĩpanis ⁊ uini sacͣm̃to cõsueface̾t sorbillare
causis ⁊ institutionibus

Expanded text:
lde paucorum, et solius mentis pabulum, quo tunc anima plenissime satiabitur, cum Verbum ipsum in aeterna felicitate gustabit. At ille qui corpus assumpsquibus letargicam mentem aegroti renovata quotidie suae salutis commemoin panis et vini sacramento consuefacere sorbillare.causis institutionis
Abbreviated transcription (Latin):
effusus est quantum ad efficientiam. s procunctis hõibus
ẽ effusus. qͣntum ad sufficientiam. Effusio quippe sangͥnis iusti ꝓ
astis. tam fuit diues ad p̃tium. ut siuniuersitas cred̾et i
modis remittitur. qͦ ad mĩtum culpe.⁊ quo ad debitum pene. Me¬
ritum culpe remittit᷑ ꝑ sangͥnis fitem. qua iustificamur aculpa. de¬
bitum pene remittit᷑ ꝑ sangnis pretium. quo redempti sumus apena.

Expanded text:
effusus est, quantum ad efficientiam. Sed pro cunctis hominibus est effusus quantum ad sufficientiam. Effusio quippe sanguinis justi pro injustis tam fuit dives ad pretium ut, si universitas crederet imodis remittitur, quoad meritum culpae, et quoad debitum poenae. Meritum culpae remittitur per sanguinis fidem, quia justificamur a culpa; debitum poenae remittitur per sanguinis pretium, quo redempti sumus a poena.
Abbreviated transcription (Latin):
sus ẽ dñs. ⁊ p̃cedente nocte. uidelicet qͣrta decimaluna
primimensis ad uesꝑam. ut legis figuras inpleret. post tẏpieũ
rscha. corꝑis ⁊ sanguinis sui sac mentum instituit. ⁊ eccłe
mnos suas. & ẜuabit eum usq ad qͣrtã dec unã diera mensis buin
miolabitq eũ uniu̾sa mł titudo filioꝵ ihł ad uesperam. Et

Expanded text:
us est, et praecedente nocte, videlicet quartadecima luna primi mensis ad vesperam, ut legis figuras impleret, post typicum pascha corporis et sanguinis sui sacramentum instituit, et Ecclesiae mos suas, et servabit eum usque ad quartam decimam diem mensis hujus, immolabitque eum universa multitudo filiorum Israel ad vesperam, et
Abbreviated transcription (Latin):
ni.f.d.e. Et factacena. conpleuit ea que fuerãt figurata
um. corda. Hec sanguine tingimꝰ. ꝑpassionis fidem. ula¬
anguine tingunus. ꝑ passionis imitationem. signũorucis
ntus. ⁊ fõĩs opponentes. contͣ at u̾saĩas potestates. Deniq carnes
alum ꝑuastitatem inuie solitudinis ad t̾ram ꝓmissionis ꝑdux.
sic euchaĩstia ppłm istũ ꝑincolatum uite p̃sentis. ad patͥam padẏsi
ꝑducit. Uñrec te uiaticum appellatur. qr reficiens in uia. deluẽ
ad patͥam. Sane qd̾ in manna p̃cessit ineuchaĩstiaꝯ su̾matur.
lain qͣntalibet qͥsq pat̾em accipiat. totam ꝑcipit euchaĩstiam.
ic̃ euenit de manna. qr nec qͥplus collegerat. habuit amplius.
nec qͥminus ꝑauerat: repperit minus. Hanc ergo p̃fig̾abat panis
il ie celestis. de quo sapiens ꝓtestatur. Panem de celo p̃stitisti
sñ labore. omne delectamentum in se hntem. ⁊ omnem saporem

Expanded text:
it eos. Et facta coena, complevit ea quae fuerant figurata. nes cordis. Hoc sanguine tingimur per passionis fidem; illa tingimur per passionis imitationem, signum crucis intus et foris oppastitatem inviae solitudinis ad terram promissionis perduxit, sic Eucharistia populum istum per incolatum vitae praesentis ad patriam paradisi perducit. Unde recte viaticum appellatur, quia reficiens in via, ducit ad patriam. Sane quod in manna praecessit, in Eucharistia consummatur. Nam quantamlibet quisque partem accipit, totam percipit eucharistiam, sicut evenit de manna, quia nec qui plus collegerat habuit amplius, nec qui minus paraverat reperit minus. Hanc ergo praefigurabat panis ille coelestis, de quo sapiens protestatur: Panem de coelo praestitit sine labore, omne delectamentum in se habentem et omnis saporis
Abbreviated transcription (Latin):
cõmittat. eligendum ẽ potius sac̾doti. non ꝓd̾e̾ peccorem. quam
ũ ille non peceet. M ille potius debet elige̾re. ut abstinendo red¬
dat᷑ suspectus. qͣm cominuni cando manducet indigne. Siuo querat᷑.
utrum xp̃c ad bonũ an ad malum euchaĩstiam iude tradidẽĩt. ⁊
in non uidet᷑ ad bonũ dedisse. ne sua sit intentione fraui¬

Expanded text:
committat, eligendum est potius sacerdoti non prodere peccatorem, quam committat, eligendum est potius sacerdoti non prodere peccatorem, quam ut ille non peccet, sed ille potius debet eligere, ut abstinendo reddatur suspectus, quam communicando manducet indigne. Si vero quaeratur, utrum Christus ad bonum an ad malum Eucharistiam Judae tradiderit. Et quidem non videtur ad bonum dedisse, ne sua frau
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ iudas acceꝑit euchai̾stiam. qd̾ expositoꝵ płiq concedunt. queren¬
dumẽ. quaratione meclicꝰ salutais medicinam dabat egroto. qͣm
eisciebat ẽẽ mortiferam: Sciebat enim qd̾ quimanducat᷑ indigne.
iudiciũ sͥ .m. ⁊ .b. Anut suo docẽt exemplo. qd̾ sac̾dos non debet illi
communionẽ negare. cuius cͥmen ⁊ si sibi ũt notum. non tñẽ eccłie
manifestum. ne forte nonsit corrector s ꝓditor. Uñ cautum repperit᷑
incanone. Non ꝓhibeat dispensator pingues t̾re mensam dñi
manducare. sed̾ moneat exactorem timere. Sit ita. si nicħ ẽ qd̾
melius ualeat responderi. Por rocumminus malum sit redoi sus¬
pectũ de cͥmine. qͣm committere cͥmen. ⁊ d̾ duobus malis cum alt̾m
urget. minus sĩt eligendum. cur discretus sac̾dos non neget eu¬
charistiam criminoso. qͣtinus minus malum incurrat. ut mat̾
euitet .i. uͥ reddat᷑ suspectus. ne manducet indigne. Sane cum
nemo debeat unum mortale cõmitt̾e. ne ꝓximus aliud mortale

Expanded text:
das acceperit eucharistiam, quod expositorum plerique concedunt, quaerendum est qua ratione medicus salutaris medicinam dabat aegroto, quam ei sciebat esse mortiferam? Sciebat enim, quod qui manducat indigne, judicium sibi manducat. An ut suo doceret exemplo, quod sacerdos non debet illi communionem negare, cujus crimen etsi sibi sit notum, non tamen Ecclesiae manifestum, ne forte non sit corrector sed proditor. Unde cautum reperitur in canone: Non prohibeat dispensator Domini pingues terrae mensam Domini manducare. Sed moneat exactorem timere. Sit ita, si nihil quod est melius valeat responderi. Porro cum minus malum sit reddi suspectum de crimine quam committere crimem. Et de duobus malis, si alterum urget, minus sit eligendum, cur discretus sacerdos non neget eucharistiam criminoso, quatenus minus malum incurrat, ut majus evitet, id est ut reddatur suspectus, ne manducet indigne. Sane cum nemo debet vitium mortale committere, ne proximus aliud mortale
Abbreviated transcription (Latin):
Quia uero xp̃c buccellam intinc tam uide porexit. constitutumẽ ab
eccłia. ut eucha nondet᷑ intincta. Consti̾tum ẽ nichilominus. ⁊ ꝓhe
resi extirpanda. que dogmatizauit xp̃m sub neut᷑ spẽ totũ existere.
s sub utraq simul existere totum. Nec debet intelligi. qd subbucce¬
lla panis intincta xp̃c eucharistiam dederit tratitori. s ꝑbuccellã
intinctam atq por̾ectam. suũ deniq traditorem exꝑ̃ssit. Fortassis
ꝑranis tinctionem. illius sigͥficans fictionem.

Expanded text:
Quia vero Christus buccellam intinctam Judae porrexit. Unde constitutum est ab ecclesia, ut eucharistia non detur intincta. Constitutum est nihilominus et pro haeresi exstirpanda, quae dogmatizavit Christum sub neutra specie totum existere, sed sub utraque simul existere totum. Nec debet intelligi, quod sub buccella panis intincta Christus eucharistiam dederit traditori, sed per buccellam intinctam atque porrectam, suum denique traditorem expressit, fortassis per panis intinctionem illius significans fictionem.
Abbreviated transcription (Latin):
nice ponitur ꝓ ꝯtento. Nam unus ⁊ idem ⁊ trine. ⁊ nune
⁊ hic ⁊ alibi. sacͥ ficat᷑ ab omĩbus. Totus est incelo: totus ẽ in
altari. simul ⁊ sedet ad dex teram patris. ⁊ manet sub ip̃e sa¬
cram̃ti. Miraris. qd̾ u̾bum dei iuxta sacͣm̃ti ui̾tatem. cotum
simul indiuersis locis existit. ⁊ non miraris qd̾ u̾bum hõis
uxta uocis natam totum simul ẽ in auribus diu̾soꝵ: Quid
eris nat᷑am in xͥ noĩe. cum p̾t̾ nat᷑am sit ip̃e natus de
Sic̃ gͦ xp̃c indiuersis locis ẽ unus. sic insingłis partibꝰ totus.
Qd̾ aũt uinũ ĩ calice ꝯ secͣuerit. patet ex eo qd̾ ip̃e sub iunxit.

Expanded text:
 unus et idem et tunc et nunc et hic et alibi sacrificatur ab omnibus, totus in coelo, et totus in altari, simul et sedet ad dextram Patris et manet sub specie sacramenti. Miraris quod verbum Dei juxta sacramenti virtutem totum simul in diversis locis existit. Et non miraris quod verbum hominis juxta vocis naturam totum est simul in auribus diversorum. Quid quaeris naturam in Christi cistus in diversis locis est unus, sicut in diversis partibus totus. Quod autem vinum in calice consecraverit, patet ex eo quod ipse subjunxit:
Abbreviated transcription (Latin):
cite inmeam .co. Hac gͥ institutione formati. celebramus
iugit᷑ ꝑ myst̾ium. qd̾ semel offererebant inpretium. Nam
ubi u̾itas uenit. figa cessauit. ⁊ signum est cessatum demedio.
cumiam non erat res aliqua que futura sigͥficaret᷑. s que
presens perciperet᷑. Mansit tñ figa.tonec fuit inueritate
conpletum. qd insimilitudine prius erat exibitum. Ob
ic ⁊̃ corpus ⁊ sang̾nem suum xp̃e pꝰt cenam uit apostolis. uit hoc
sacͣmentum uelui ul auum testationis mandatum. attentius memo¬
rie ꝯmendarent. Uñ nouissimum cõdens heredibus testam̃tum. uos
acceper̃ apłi eucharistiam. non eos accepisse ieuinos. Non iõ tñ ẽ ca¬
lumniandum occłe. qd̾ aieiunis semꝑ accipr̃. Placuit enim spũi sc̃e
ut in honorem tanti sacͣmenti pͥus in os xpĩani dñicum corpui in¬
traret. sic̃ ubiq mos iste seruatur. Non enim qr post cibos dñs
dedit. ideo pͣnsi uel cenati debent accipere illud. quem ãmodum

Expanded text:
IV; Luc. XXI. Hac ergo constitutione formati celebramus jugiter per mysterium, quod semel offerebatur in pretium. Nam ubi veritas venit, figura cessavit, et signum est sublatum de medio, cum jam non erat res aliqua quae futura significaretur, sed quae praesens perciperetur; mansit tamen figura, donec fuit in veritate completum, quod in similitudine prius erat exhibitum. Ob isacramentum velut ultimum testatoris mandatum arctius memoriae commendarent. Unde novissimum condens haeredibus testamentum: Vosacceperunt apostoli eucharistiam, non eos accepisse jejunos. Non ideo tamen est calumniandum Ecclesiae, quod a jejunis semper accipitur. Placuit enim Spiritui sancto, ut in honorem tanti sacramenti prius in os Christiani Dominicum corpus intraret, sicut ubique mos iste servatur. Non enim quia post cibos Dominus dedit, ideo pransi vel coenati debent illud accipere, quemadmodum
Abbreviated transcription (Latin):
m Inqͥbusdã tñ eccłis subdiaconꝰ p̃cedit diacoñ. ferẽs puluillũ quẽ
libꝰ supponat. uͥ mollit̾ sedeat. ꝑ puliullũ qͥ fesso supponit᷑ adqͥetẽ.
sigͥficãs uite solatiũ. ũ uidelie auditores qiͣ ꝓmercede laboris. p̃di¬
cãti sibi necc̃ia subministrẽt. Nam u ĩqͥt apłs̃. qͥ alcai̾o deẜuiũt. eũ
ntario pãticip̃t᷑ Quare diaconꝰ ꝓunã pãtẽ ascẽdit. ⁊ ꝑaliã descendit.

Expanded text:
subdiaconus praecedit diaconum, ferens pulvillum, quem libro supponat, ut molliter sedeat. Per pulvillum qui fesso supponitur ad quietem, signatur vitae solatium, ut videlicet auditores, quasi pro mercede laboris praedicanti sibi necessaria subministrent; nam, ut inquit Apostolus: Qui altari deserviunt, cum altari particip
Abbreviated transcription (Latin):
i patirem nr̃m. M eum pnatuãm. uestrum er gatrem meunta
etiam nos ad puo. Ad seruandam gr̃am ad optionis cumait
tat᷑ atribus. apersona cognitoris. petitoris. ⁊ assessoris.
Cognitorẽ d̃s. petitorest hõ. assessorest angłs. Aper sona cogni¬
toris cumait. pat̾.petitoris cum ait. nr̃. assessoris cum ait. qui

Expanded text:
 Patrem vestrum; meum per naturam, vestrum per gratiam. Hortatur etiam nos ad duo, ad servandam gratiam adoptionis, cum ditatur a tribus, a persona cognitoris, petitoris et assessoris. Cognitor enim est Deus, petitor homo, assessor est angelus. A persona cognitoris cum ait: Pater; petitoris, cum ait: Noster; assessoris cum ait: Qui
Abbreviated transcription (Latin):
ed queritur. utrum panis sine uino. uel uinum sine
panis sit mutatus in cͣnem: uino ĩ sanguine non mutato. Qͥ oergo
iudicabit᷑ in hoc articulo faciendum: In alius sacdos totum repetes
apͥncipio. ⁊ sic super panem iterabit᷑ ꝯsecratio. An ab eo loco tm
incipiet. in quo sac̾cos ille dimisit. ⁊ sic diuidet᷑ mysteriumuni¬
tatis. De hoc ita statutum legͥ in ꝯcilio toletano. Censimus con¬
uenire. uͥcum a sa c̾totibꝰ missarum tꝑe sacͣ misteria consee̾nt᷑.
si egͥturim saceidat cuius libet euentus. quo ceptum neq̃at con¬
sit diu̾sa sententia. quibꝰ dam dicentibus. qd̾ eum totum dic̃mẽ.

Expanded text:
ed quaeritur, utrum panis sine vino, vel vinum sine panis sit mutatus in carnem, vino in sanguinem non mutato. Quid ergo judicabitis in hoc articulo faciendum? an alius sacerdos totum repetet a principio, et sic super panem iterabitur consecratio? an ab eo tantum loco incipiet, in quo sacerdos ille dimisit, et sic divideretur mysterium unitatis? De hoc ita statutum legitur in concilio Toletano: Censuimus convenire, ut cum a sacerdotibus missarum tempore mysteria consecrantur, si aegritudinis cujuslibet accidat eventus, quo coeptum nequeat consit diversa sententia, quibusdam dicentibus, quod cum totum est dictum,
Abbreviated transcription (Latin):
diari:. qr sic̃ uinum sine pane. sic panis sine uino minime con¬
secratur. cum utrumq sit de sub̾a sacͣmenti. Uñ siue aqͣ ꝓuino
mittatur incalicem. siue ordeum ꝓfrumento formet᷑ inpanem.
sic̾ neutrum ꝑsẽ. sic neutrum c̾um alio tͣns sub̾at᷑ incarnem.
aut mutat᷑ in sangͥnem. Lam si panis sine uino uł uinumsine
pane ꝯu̾ti posset incͣnẽ aut sanguinem. in his itaq regionibus
inquibus alterutrum inueniri non põt. licite poss alterum

Expanded text:
diari. Quia sicut vinum sine pane, sic panis sine vino minime consecratur, cum utrumque sit de substantia sacramenti, unde sive aqua pro vino mittatur in calicem, sive hordeum pro frumento formetur in panem. Sicut neutrum per se, sic neutrum cum alio transsubstantiatur in carnem, aut mutatur in sanguinem. Nam si panis sine vino, vel vinum sine pane, mutari posset in carnem aut in sanguinem: in his regionibus, in quibus alterutrum inveniri non potest, licite posset alterum
Abbreviated transcription (Latin):
uulnerib p̾est. iͥuino morsuꝰ seuiͣtatis adhibeat. ĩ oleo mollitie᷑
pietatis. Hec nimiruꝰ ⁊ ꝑarcaꝰ tab̾naculi designant᷑. ĩ qͣ cum tabuł

Expanded text:
vulneribus praeest, in vino morsum severitatis adhibeat, in oleo mollitiem pietatis. Hoc nimirum et per arcam tabernaculi designatur, in qua cum tabu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑseu̾ant ĩ oratione usꝙ dũ missa ꝑagat᷑. uelut ĩ qͥetudi¬
nes eccłie cõmouentes. cti uenit cõmunione pͥuari.
Um cum d̾s nicħ ignoret. nec alicuius ualeat obliuisci.
qͥd ẽ qd̾ petimus. ut d̾s nr̃i meminerit. Porro d̾s d̾r scure
cu̾m malus adbonũ conu̾titur. Uñ. Sũpius egeĩt peniten¬
tiã. oĩũ ĩiqͥtatũ eiꝰ non recordabor. Et dr̃ obliuiscibo¬
noꝵ. cũ bonus admalũ ꝑu̾titur. Uñ. Si uistus aiustitia
se au̾terit. om̃s iustitias eiꝰ ñ recordabor. D̾s gͦ qͣndoꝙ recor¬

Expanded text:
issa peragatur, velut inquietudines ecclesiae commoventes, convenit communione privari. Verum cum Dominus nihil ignoret, nec alicujus valeat oblivisci, quid est quod petimus ut Deus nostri meminerit. Porro Deus dicitur scire cum malus ad bonum convertitur; unde: Si impius egerit poenitentiam, omnium iniquitatum ejus non recordabor . Et dicitur oblivisci bonorum, cum bonus ad malum pervertitur, unde: Si justus a justitia se averterit, omnes justitias ejus non recordabor ibid., De
Abbreviated transcription (Latin):
Riaqͥppe sunt in hoc sacͣm̃to discreta. Uidelicet forma ui¬
sibilis. uiͣtas corꝑis. ⁊ uͥtus spũalis. Forma panis ⁊ uini.
Ueritas carnis ⁊ sangͥnis. uͥtus uitatis ⁊ caritatis. Primu̾
ẽ sacͣmtum ⁊ nonres. Secd̾m ẽ sacͣmentum ⁊ res. tertiumẽ res
⁊ non sacramentum. S pͥmum est sacͣm̃tum gemine rei. Secd̾m

Expanded text:
ria quae sunt in hoc sacramento discreta, videlicet, forma visibilis, veritas corporis et virtus spiritualis; forma panis et vini, veritas carnis et sanguinis, virtus unitatis et charitatis. Primum est sacramentum, et non res; secundum est sacramentum et res; tertium est res et non sacramentum. Sed primum est sac
Abbreviated transcription (Latin):
ad alt̾ius t̾m putaret᷑ ꝑtinere salutem. Et qͣm uis sub sp̃e panii
sangͥs sumat᷑ eumcorpore. ⁊ sub sp̃e uini corpus sumat᷑ cum
sanguine. tñ nͦ sangͥ sub spẽ panis. nͨ corpus sub spẽ uimbibit᷑
aut comedit᷑. Qa sicut nec sanguis comedit. nec corpus bibitur
ita neutrum sub sp̃e panis bibit᷑. aut sub sp̃e uini comeditur.
Et si ꝯcessibile uideatur. qd̾ corpus bibendo. uł sangͥs comecdendo
suimat᷑. est gͦ modꝰ sum̃di carnem ⁊ sangͥnem. qͦ neutrum man¬
ytrumpanis sine uino uel uinum si¬
ne pane ua leat᷑ consecrari.

Expanded text:
tum putaretur pertinere salutem. Et quamvis sub specie panis sanguis sumatur cum corpore, et sub specie vini corpus sumatur cum sanguine, tamen nec sanguis sub specie panis, nec corpus sub specie vini bibitur, et comeditur, quia sicut nec sanguis comeditur nec corpus bibitur, ita neutrum sub specie panis bibitur, aut sub specie vini comeditur. Et si concessibile videatur quod corpus bibendo, aut sanguis comedendo sumatur. Est ergo modus sumendi carnem et sanguinem, quo neutrum manUtrum panis sine vino, vel vinum sine pane valeat consecrari.
Abbreviated transcription (Latin):
litatem cum manducaret᷑ incena. Sic̃ enim signum passibilitati
ex hibuit in corpe inmortali: cum post reẜ̃ rectionem ostu̾oit mani
⁊ latus. sic incorꝑe mortali signum inpassibilitatis ost̾n̾dit. cum
carnem ⁊ sangͥnem añ passionem exhibuit. Pot̃ tñ salua fide
concedi. qd tale tunc dedit. quale tunc hũit. mortale udelicet.
nec tn maioremht nunc efficatiam. sic̃ nͨ maiorem potentiam.
Quod ergo passibilis eclebat᷑: ⁊ tn non ledebatur. nonerat huane
ꝑdture. s diuine pot̾ntie. qua ualebat. qͥeqͥd omnino uolebat:¬

Expanded text:
litatem cum manducaretur in coena. Sicut enim signum passibilitatis litatem cum manducaretur in coena. Sicut enim signum passibilitatis exhibuit in corpore immortali, cum post resurrectionem ostendit manus et latus, sic in corpore mortali signum impassibilitatis, cum carnem et sanguinem ante passionem exhibuit. Potest tamen salva fide concedi, quod tale dNec tamen majorem habet nunc efficaciam, sicut nec majorem potentiam. Quod ergo passibilis edebatur, et tamen non laedebatur, non erat humanae naturae, sed divinae potentiae qua valebat quidquid omnino volebat
Abbreviated transcription (Latin):
mortał otim: scut uoluntate. non necessitate. Ineo qͥte qd̾ inmunis
erat ab onini culpa. liber erat ab oi pec̃eo. ut nichil morti aeiet .⁊ mu
qis eecci nich̾ hr̃et. Sustinuit t̃ñ sponte mortalitatem. qr mortem sui¬
tine uolelut. qr si mortalitatem non suscepiss .. omnino mori non su
q̃ri noluit mortalitatem deposuit. ⁊ q̃n uoluit inmorcasitatentre¬
cepit i egͥ enim ineugłio. qo̾ cum iudei duxissent iħm usq ad sĩ¬
ducendus. tenͣ̃ se sic̃ passibilẽ tolerabat. S cum eẽt pcipitandus.
sice in passibilis ꝑmediũ illoꝵ tͣnsibat. Quattuor enĩs̃ głificaticor¬
poris ꝓp̾e q̃litates. uidelicet claritas. subtilitas. agilitas. ⁊ inpassĩ¬
bilitas. de qͥbus legͥ. Fulgebunt iusti. ⁊t .s.ĩ.a. dis. Et abstget¬
gillatim accepit. añqͣm reẜg̾et amortuis. ⁊ natam głificati corꝑis
induit. Subtilitatem cum nasceret᷑ ex u̾gine. clai̾tatem cum trans¬
fig̾aret᷑ in monte. agilitatem cum incederet sr̃ mare. inpassibi¬

Expanded text:
 fuit, sed voluntate non necessitate. In eo quippe quod immunis erat ab omni culpa, liber erat ab omni poena, ut nihil morti deberet, pro eo quod peccati nihil haberet, sustinuit tamen sponte mortalitatem, quia mortem sustinere volebat. Quia si mortalitatem non suscepisset, omnino mori non potquando voluit mortalitatem deposuit, et immortalitatem recepit. Legitur enim in Evangelio, quod cum Judaei duxissent Jesum usque ad supducendus, teneri se sicut passibilem tolerabat, sed cum esset praecipitandus sicut impassibilis per medium transibat. Quatuor enim sunt glorificati corporis propriae qualitates, videlicet claritas, subtilitas, agilitas et impassibilitas. De quibus legitur: Fulgebunt justi et tanquam scintillaegulatim accepit antequam resurgens a mortuis naturam glorificati corporis induisset. Subtilitatem cum nasceretur ex Virgine; claritatem, cum transfiguraretur in monte; agilitatem cum incederet super mare; impassibi