comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
frustra foras ostenditur. si de est quim
tus opetur. Nani iuxta magistri gẽ¬
cium uecem. liugue insignum sunt
non fide lib¬
t in posint simoni nomen petrus
Nonnunc primum simoni cog
nomen indidit. uerum longe autecũ
et fratre audrea ad seadductum intui¬
tus dixit. Tnes simoni filius iohanna
tu uccaberis cephas quod int̾ pretat᷑
petrus. Set cum no lens enuange lista
nomina .xii. aposto lorñ emuinerare.
necesse haberet petrum dicere breuit
uitime̾re curauit quod non hoc aute
nccaretur set ita eum domuiꝰ cogno¬
minauerit quam uis non tunc set.
quando ihos ip̃a diũ u̾ba posuit intẽ¬
tos ide licet reddens auditores. Nã
si hoc aute uocaretur. non ita uideres
nust̾ium petre putans cumcasu sic uo¬
cari non puidencia dei. Id̾o no luit eũ
prius aliud uecari ut ex ip̃a cominu¬
tatone nominis. sacramenti uiua¬
citas comendaretur. Idem gͦ grece si¬
ne latinum petrus ꝙ mũriace cep haᷤ

Expanded text:
iraculum foris ostenditur, si deest quod iraculum foris ostenditur, si deest quod intus operetur. Nam juxta magistri gentium vocem, linguae in signum sunt non fidelib. Et imposuit Simoni nomen Petrus. Non nunc primum Simoni Petri nomen indidit, verum longe ante cum a fratre Andrea ad se adductum intuitus, dixit: Tu es Simon filius Joanna; tu vocaberis Cephas, quod interpretatur Petrus . Sed cum volens Evangelista nomina duodecim apostolorum enumerare, necesse haberet Petrum dicere, breviter intimare curavit quia non hoc ante vocaretur, sed ita eum Dominus cognominaverit, quamvis non tunc, sed quando Joannes ipsa Domini verba posuit, intentos videlicet reddens auditores. Nam si hoc ante vocaretur, non ita videres mysterium petrae, putans eum casu sic vocari, non providentia Dei. Ideo voluit eum prius aliud vocari, ut ex ipsa commutatione nominis, sacramenti vivacitas commendaretur. Idem ergo Graece sive Latine Petrus, quod Syriace Cephas.
Abbreviated transcription (Latin):
parte ꝑ quadrum t̾ne trib et tribꝰ
manerent. Quia primitina nuni¬
runt eccͣa que erat iniudea udiq
ꝑ circuitum sui credentib toto orbe
natõnib spiritali crastra erat in
fice et confessione saucte triuitatis
fixura
t ut uut̾tet eos predire enuan¬
gelium et dedit illis potestatẽ
curandi infirmos et eiciendi demonia
Postquam nefandos spt sepdicare
pibuit elegit sanctos qui et ĩmũdos
spẽ eicerent. et ipĩ munda emuigłiu
mente ac lingua p̃dicarent. Quib
etiam ceteras infirmitates curandi
nec non et mortuos suscitandi.Ut
mat heus euuange lista scribit. cõtu¬
lit facultatem ut ꝓnussorũ celestũ
magnitudini. Ad testaretur etiam
magnitudo factorum fidemq uł b̾
daret uirtus ostensa. Et noua face¬
rent qui uoua p̃dicarent. Unde mic
quecum fidelium iumerositas exc̃¬
uit inf̃ra sanctam eccͣam. multis qui
uitam uirtutum tenent et signa u̾¬
tutum non hũt. Quia miraculum¬

Expanded text:
parte per quadrum ternae tribus parte per quadrum ternae tribus manerent . Quia primitiva nimirum Ecclesia quae erat in Judaea, undique per circuitum sui credentibus toto orbe nationibus, spiritalia Deo castra erat in fide et confessione sanctae Trinitatis fixura. Et ut mitteret eos praedicare Evangelium. Et dedit illis potestatem curandi infirmitates, et ejiciendi daemonia. Postquam nefandos spiritus se praedicare prohibuit, elegit sanctos, qui et immundos spiritus ejicerent, et ipsi munda Evangelium mente ac lingua praedicarent. Quibus etiam caeteras infirmitates curandi, nec non et mortuos suscitandi ut Matthaeus evangelista scribit contulit facultatem, ut promissorum coelestium magnitudini, attestaretur etiam magnitudo factorum, fidemque verbis daret virtus ostensa, et nova facerent qui nova praedicarent. Unde nunc quoque cum fidelium numerositas excrevit, intra sanctam Ecclesiam multi sunt, qui viam virtutum tenent, et signa virtutum non habent. Quia frustra m
Abbreviated transcription (Latin):
conscendit bene autem dicitur. Qͥa
ascendens inmontem deus uocaiit
ad se quos uo luit ip̃e: Noneñ illo¬
rum electõnis ac studii. set diuine
erat dignatõnis et gre ut maposto¬
latum uccarentur. Unde et eis alibi
dicit non uos meelegistis. s ego ele¬
giuos. Fecitq ut eẽnt .xii. cum illo.
certi utiq grã mist̾i̾i. Ut uide licet
nudi salutem quani u̾bo p̾dica¬
rent. suo quoq num̾o comendarẽt
Ter et enim quaterm .xii. faciunt
et ter quat̾ni ad p̃dicandum sunt
nussi apłi. Ut per umuisas qua¬
drati orbis plagas baptizarent gen¬
tes ĩnomine pris et filii et spu scĩ
porte tres. et aboccasu porte tres.ubi
figuralit̾ exprimebatur qr p̃dican¬
tib apostolis aposto lorum que suc¬
cessorib cuncte ꝑ orbem natõnes ĩ
fide sancte trinitatis ecc̃am eẽnt ĩ¬
gressure inquo etiam sacramento
ita quondam filii isrł cuta tab̾na¬
culum castra metabantur ut ex oĩ

Expanded text:
conscendit. Bene autem dicitur, quia conscendit. Bene autem dicitur, quia ascendens in montem Dominus, vocavit ad se quos voluit ipse. Non enim illorum electionis ac studii, sed divinae erat dignationis et gratiae, ut in apostolatum vocarentur. Unde et eis alibi dicit: Non vos me elegistis, sed ego elegi vos . Fecitque ut essent duodecim cum illo. Certi utique gratia mysterii, ut videlicet mundi salutem quam verbo praedicarent, suo quoque numero commendarent. Ter etenim quaterni duodecim faciunt. Et ter quaterni ad praedicandum sunt missi apostoli, ut per universas quadrati orbis plagas baptizarent gentes in nomine Patris, et Filii et Spiritus sancti. portae tres, et ab occasu portae tres. Ubi figuraliter ostendebatur quia, praedicantibus apostolis apostolorumque successoribus, cunctae per orbem nationes in fide sanctae Trinitatis Ecclesiam essent ingressurae. In quo etiam sacramento ita quondam filii Israel circa tabernaculum castrametabantur, ut ex omni
Abbreviated transcription (Latin):
dicaturi hominib. Namqr missurꝰ
erat eos ad pdicandim enuange luiz
regni celestis mrerito ꝑsr̾ limitatem
loci in quo electis ammonere uoluit
non iuin sinus desideruis animum dis¬
soluere set asuꝑna desid̾anda et que¬
renda semꝑ errigere debere sic etiam
legem daturus priori suo ppło ĩ mou¬
te apparuit demonte que agenda es¬
sent indonuit. Uerum qr nec dum
erat tempꝰ ut diceretur penitẽtia¬
agite ad ꝓpinquabit eniui regnu
celorum set tantum dice bat᷑. Ho¬
nora patrenituum et matrem ut.
sis longenus suꝑ t̾ram quam dñs de¬
tinis daturus est tibi. Quam ius ħ
eadem u̾ba typice regnum nob̾ eter¬
num quiest int̾ra iuuencumi pro¬
nuitunt nequaꝙͣ ppłs loquenti ĩ
moute duo ad ꝓpinquare naluit s
de inferioribus que dicerent᷑. Audi¬
uit qr nec dum mente capati ad in¬
telligenda nist̾i̾a que dice bautur
ascendere nouerat solusq moyses
qr legen spiritalit̾ audire didicerat
montis in quo erat deus uerticem:

Expanded text:
dicaturi hominibus. Nam quia missurus erat eos ad praedicandum evangelium regni coelestis, merito per sublimitatem loci in quo electi sunt, admonere voluit eos, non in infimis desideriis animum dissolvere, sed ad superna desideranda et quaerenda semper erigere debere. Sic etiam legem daturus priori populo suo, in monte apparuit, de monte quae agenda essent innotuit. Verum quia necdum erat tempus ut diceretur: Poenitentiaagite, appropinquabit enim regnum coelorum , sed tantum dicebatur: Honora patrem tuum et matrem, ut sis longaevus super terram, quam Dominus Deus tuus dabit tibi . Quamvis haec eadem verba typice regnum nobis aeternum, quod est in terra viventium promittant: nequaquam populus loquenti in monte Domino appropinquare valuit; sed de inferioribus quae dicerentur audivit, quia necdum mente capaci ad intelligenda mysteria quae dicebantur, ascendere noverat: solusque Moyses quia legem spiritaliter audire didicerat, montis in quo erat Deus, verticem
Abbreviated transcription (Latin):
gega intronut indomum symonis
Eccrus aute symonis tenebat᷑ mag¬
nis febribus et rł. Siuirum a demo¬
no liberatum moralit animum ab
niuuida cogitatone purgatum sig¬
inficare dix̾imo. Consequent femi¬
na febribo tenta. s adimpium diu
curata carnem ostendit aconcupisce¬
cie sue feruore ꝑcontinencie p̾cepta
frenatam. Suinis eni amaritudo et
ira et iudignatõ et clamor et blas

Expanded text:
ga, introivit in domum Simonis. Socrus autem Simonis tenebatur magnis febribus. Si virum a daemonio liberatum moraliter animum ab immunda cogitatione purgatum significare dixerimus, consequenter femina febribus tenta, sed ad imperium Domini curata, carnem ostendit a concupiscentiae suae fervore per continentiae praecepta frenatam. Omnis enim amaritudo, et ira, et indignatio, et c
Abbreviated transcription (Latin):
filium non eẽ putauit setq semorte
illuis non p̃uidit eẽ dampnandum
Uere enim de hec misterio ascłis abs¬
condito dicit app lus. Q uod nemo ꝑ¬
principum huus scli cegnouit. Sieĩ
crgnosiussent iiquam dum glorie
manifestat qui ait. Peccatori at̾
dixit deus. Quare tu uarras iusticias

Expanded text:
Filium non esse putavit, sed quia se morte illius non praevidit esse damnandum. Vere enim de hoc mysterio a saeculis abscondito dicit Apostolus: Quod nemo principum hujus saeculi cognovit; si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae manifestat, qui ait: Peccatori autem dixit Deus: Quare tu enarras justitias
Abbreviated transcription (Latin):
febricitantib incipiente sauitate
lacescere et egrotatonis sentire mo¬
lestiam. Uerum sauitas que dniis
fertur imperio simul tota redit.
Nec solum ip̃ã redit sedit tanto ro¬
borat conuitante ut eis continuo
quise ad uuerant muustrare susti¬
cut. Et iuxta legis tropo legiam
membra que seruierant in mun¬
dicie ad iniquitatem ut fructifi

Expanded text:
citantibus, incipiente sanitate, lassescere, et aegrotationis sentire molestiam, verum sanitas quae Domini confertur imperio, simul tota redit. Non solum ipsa redit, sed et tanto robore comitante, ut eis continuo qui se adjuverant, ministrare sufficiat, et, juxta leges tropologiae, membra quae servierant immunditiae ad in
Abbreviated transcription (Latin):
ierit ab homine ut nichil ei nccet
potest ergo uideri contrarium quo¬
pens. uł sicut aliqui codices habent
conuexans eum. cui nic hil nocuit
scom lucam. Set et ipẽ lucas ⁊ eum
pieciss illut iuquit demonum. In
medium exut ab illo uichilq ei nocu¬
it. Unde inte lligitur hoc dixisse mar¬
cum conuexans eum siue cliscerpens
qui luchas dixisset cum ꝓiecisset eñ
mundium. ut quid̃ secutus ait nichil¬
qr emnocuit: Hoc intelligatur quid̃
illa iactatõ membror atq ueratõ nõ
eum cle bilitauit sicut solent exire
demonia et iamquibꝯtam menbris
amputatis aut euulsis
I nirati sunt omnes ut conqui¬

Expanded text:
ierit ab homine, ut nihil ei noceret. ierit ab homine, ut nihil ei noceret. Potest ergo videri contrarium, quopens uel, sicut aliqui codices habent, conuexans eum, cui nihil nocuit secundum Lucam? sed et ipse Lucas: et cum proiecisset illum, inquit, demonium in medium, exiit ab illo nihilqit . Unde intelligitur hoc dixisse Marcum convexans eum, sive discerpens, quod Lucas dixit cum projecisset eum in medium, ut quod secutus ait, nihilque ei nocuit, hoc intelligatur quod illa jactatio membrorum atque vexatio non eum debilitavit, sicut solent exire daemonia etiam quibusdam membris amputatis aut evulsis. Et mirati sunt omnes, ita ut conqui
Abbreviated transcription (Latin):
onuoliuitatis ista confessioe
quani p̾miũ sequitur confi¬
tendi set uocͣitatis extortio q̃
cogit inuitos. et uelut siserui fugiti¬
ni post multum temporis diun suñ
uideant nichil a luit nisi de uerberi¬
bus depeantur sic et demones cernẽ¬
tes ⁊ nui int̾ris repente uersari adiu¬
dicandos seuenisse credebant p̃ sencia
saluatoris tormentã demonum. et
connunatus est ei ihus diceus o brau¬
tece et exi de homine. Quoniam m¬
uidi adiaboli mors iutranit morbẽ
t̾rarum. Ido contra ip̃m mortis aue¬
torem pͥmo de buit medicina salutis
opari. primo lingna serpentina ne
ultra uirus spargeret obeludi. De¬
inte semina que prima secuctae acir¬
mis concupiscencie febre curari. Ber¬
qo nii qui male suadentis dicta con¬
ingis audiuit aberoris sui lepra mũ¬
ciñ. ut ip̃e eẽt ordo restauratõnis. in
duo quierat et casus ꝓtoplaustis. Et
discerpens eum spus inmũdus et ex¬
clamans uete magna exiuit a beo
Luc has despũ minundo ait ꝙ sic ex¬

Expanded text:
Non voluntatis ista confessio est, quam praemium sequitur confitendi, sed necessitatis extorsio quae cogit invitos. Et velut si servi fugitivi post multum temporis dominum suum videant, nihil aliud nisi de verberibus deprecantur, sic et daemones, cernentes Dominum in terris repente versari, ad judicandos se venisse credebant. Praesentia Salvatoris tormenta sunt daemonum. Et comminatus est ei Jesus dicens: Obmutesce, et exi de homine. Quoniam invidia diaboli mors intravit in orbem terrarum , ideo contra ipsum mortis auctorem primo debuit medicina salutis operari: primo lingua serpentina, ne ultra virus spargeret, occludi; deinde femina, quae prima seducta est, a carnalis concupiscentiae febre curari; tertio vir, qui male suadentis dicta conjugis audivit, ab erroris sui lepra mundari, ut ipse esset ordo restaurationis in Domino, qui erat et casus in protoplastis: Et discerpens eum spiritus immundus, et exclamans voce magno exivit ab eo. Lucas de spiritu immundo ait quod sic ex
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. ut siquis eam que sibi compece¬
ret accipe uxorem uollet. Ille ei cal¬
ciamentum solueret. qui ad hanc spõ¬
sus uire ꝓpinquitatis ueniret. Quid
sponsus apparuit de quo et isdem iohi¬
nes dicit qui ht̃ sponsam sponsus eit
iam eiuus calciamenti deninciat ac
si aꝑtedicat. Ego redemptoris uesti¬
gia denudare non naleo. qui sponsi
nomen mc hi imeritꝰ non usur po
Q uod tamen intellegi et alit̾ potest
Quis enu nesciat ꝙ calciamenta
er mortuis anima libus fiant. In car¬
natus u̾o dñs ueuiens. Quasi calcia¬
tus apparuit qr indiuinitate sua m¬
orticinam ure corruptonis assump¬
sit. Set huius incarnatõnis assump¬
trare non sufficit. In uestigari eniz
Qulla tenus potest quo modo incor¬
poratur uerbum quomodo sumuiꝰ
et uiuificator spiis iutra uterũ ma¬
tris animatur. quo modo isqui uuci¬
un non habet. et existit ⁊ concipit᷑
Corrigia ergo calciamenti est ligatã
mist̾ii. Io hannes soluere corrigiaz
calciamenti enis nonualet. qr icar

Expanded text:
fuit, ut si quis eam quae sibi competeret accipere uxorem nollet, ille ei calceamentum solveret, qui ad hanc sponsus jure propinquitatis veniret. Quid e Ecclesiae sponsus apparuit? De quo et idem Joannes dicit, Qui habet sponsam, sponsus est giam ejus calceamenti denuntiat. Ac si aperte dicat: Ego Redemptoris vestigia denudare non valeo, quia sponsi nomen mihi immeritus non usurpo. Quod tamen intelligi et aliter potest. Quis enim nesciat quod calceamenta ex mortuis animalibus fiant? Incarnatus vero Dominus veniens quasi calceatus apparuit, qui in divinitate sua morticina nostrae corruptionis assumpsit. Sed hujus incarnationis mytrare non sufficit. Investigari enim nullatenus potest quomodo corporatur Verbum, quomodo summus et vivificator Spiritus intra uterum matris animatur, quomodo is qui initium non habet et existit concipitur. Corrigia ergo calceamenti est ligatura mysterii. Joannes itaque solvere corrigiam calceamenti ejus non valet, quia
Abbreviated transcription (Latin):
non sequit᷑ qui bonũ quidem iute¬
lligit. set bene opari con tẽpuit
Ihm enĩ sequitur. qui uuutatur
Hinc namq dicit. Siquis nui¬
chi ministrat me sequat᷑. Con¬
sideremꝰ ergo qua graditur ut
sequi meream᷑. Eecce cum sit o¬
miuꝯ et creator angłorum suscep¬
turo nat᷑am ur̃amq condidit: In
uterum uirgnus uenit. Nasci ta
no qui pillo osferret᷑ de fuit colũ¬
barum pullers et partuturũ ad
sacrificium mat̾ inueuit. Pros¬
peri inhoc mundo noluit. Shp¬
bria i̾risiones que tolerauit spu¬
ta. flagella. a lapas. spinea corona
.cricem sustimnt. Et qr rerum
corporalium delectatr̃ne. Agau

Expanded text:
non sequitur, qui bonum quidem intelligit, sed bene operari contemnit: Jesum enim sequitur, qui imitatur. Hinc namque dicit: Si quis mihi ministrat, me sequatur . Consideremus ergo qua graditur, ut sequi mereamur. Ecce cum sit Dominus, et creator angelorum, suscepturus naturam nostram, quam condidit, in uterum Virginis venit. Nasci tamnus, qui pro illo offerretur, defuit, columbarum pullos et par turturum ad sacrificium mater invenit. Prosperari in hoc mundo noluit, opprobria irrisionesque toleravit, sputa, flagella, alapas, spineam coronam, crucem sustinuit. Et quia rerum corporalium delectatione a gau
Abbreviated transcription (Latin):
fessus est. ut sunul eum ce li regno
p̾sidere non dubitaret. Ita uice¬
lis regnare credidit. nt uichil ho¬
minꝰ cum suis fidelib ẽẽt in
tra. Corumq et anunc et ma¬
nus ad ea que salutaria eent fa¬
cienda dirigeret. Ceterum om¬
na scripture huiꝯ uerba spiri¬
talem sensum redolent. cum eĩ
non facile pateat so los illes euu
quibꝯ deus est. Se confussicẽ
pec̾orum aduirrutu oꝑa quasi
de seruitio de babilone miheroso¬
limam ad lib̾tatem posse tran¬
side. quia sine ip̃o nic hil possu¬
uꝯ facere. Quis non uideat r¬
te meadem sentencia. assentõ¬
nem ee nominatam. Quia.
nimirum oms qui pͤcant qui¬
q scłis curis ieruint inimis
sunt qui uero placere de sid̾ant
ad altiora nece est mente eri¬
gant. ce lestia suspirent. pomi¬
pas mundi atq illecebras eter¬
norum amore trauscendant.
n acaldeis. qui int̾ptantur qiͣ
demonia: hec est malignis spi¬
ritibꝰ in ancipari meruimus.
ꝑ confessionem diuine pieta¬

Expanded text:
fessus est, ut simul eum regno coeli fessus est, ut simul eum regno coeli praesidere non dubitaret; ita in coelis regnare credidit, ut nihilominus cum suis fidelibus esset in terra, eorumque et animos et manus ad ea quae salutaria essent facienda dirigeret? Caeterum omnia Scripturae hujus verba spiritualem sensum redolent. Cui enim non facile pateat solos illos cum quibus Deus est de confusione peccatorum, ad virtutum opera, quasi de servitio Babylonico, in Jerosolymam ad libertatem posse transire? Quia sine ipso nihil possumus facere . Quis non videat recte in eadem sententia ascensionem esse nominatam? Quia nimirum omnes qui peccant, quique saeculi curis serviunt, in imo sunt. Qui vero Deo placere desiderant, ad altiora necesse est mentem erigant, coelestia suspirent, ppas mundi omnes atque illecebras aeternorum amore transcendant. a Chaldaeis, qui interpretantur quasi daemonia, hoc est, malignis spiritibus mancipari meruimus, per confessionem divinae pieta
Abbreviated transcription (Latin):
na terre ib eo tragita dicit. nuu
forte uitelligendũ eit ꝙ es temp¬
ore quo hec scripsit. uullir stũ re¬
gnum aduersarium habuerit
Mel certe uicto destructo atq
ex hausto tam robusto. taiꝙ
antique caldeorium imꝑio. Nu¬
llum suo regnum intoto orbe
resistere posse crediderit. Ueraci¬
ter inquit autem hic sermo cõ¬
uenit in aiestati eio qui dixit.
Data eit mnͥ omnis potestas ui
celo et iutra. S equitur eadem
scriptura cyri. Quis est de ub̾
de uniu̾so pplo eio. sit deus illius
m agna mhis uerbis fides regis¬
est. iiagna claret pietas. Fides
Pietas ꝙ nullo porsus excepto.
ons qui uellent. lib̾res patriam
redire ꝑmisit. fides quod eiuidẽ
dñ diñ et ahbitare incelis et
eẽ mihrlin. Et cum singulis
reuerteneium de babilone i ihe¬
rusalem ascendere posse confessꝰ
est. Anuo luce clanꝯ ẽ qd̾ nunc
non corporeum. et leco conp hen¬
sibilem set sp̃m et ubiq p̃sentẽ
credidit. Quem ita mihero soli¬
mis et intemplo habere locu cõ¬

Expanded text:
o tradita dicit, nisi forte intelligendum est, quod eo tempore, quo haec scripsit, nullum sui regni adversarium habuerit; vel certe victo, destructo, atque exhausto tam robusto tamque antiquo Chaldaeorum imperio, nullum suo regno in toto orbe resistere posse crediderit. Veraciter autem hic sermo convenit majestati ejus, qui dixit: Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra . Sequitur eadem Scriptura Cyri: Quis est in vobis de universo populo ejus, sit Deus illius Magna in his verbis fides regis, magna claret pietas: fides pietas quod nullo prorsus excepto omnes qui vellent liberos patriam redire permisit. Fides quod eumdem Dominum Deum et habitare in coelis et em, et cum singulis revertentium de Babylone in Jerusalem ascendere posse confessus est. Annon luce clarius est quod hunc non corporeum, et loco comprehensibilem, sed Spiritum, et ubique praesentem credidit? quem ita in Jerosolymis et in templo habere locum con
Abbreviated transcription (Latin):
exercituu usquequo tuno misere¬
bis ihrłm et urbium uidam qͥb
iratus es. Iste septua gessimꝰ an¬
tolam accusatõnis missa dicit᷑. Ido
fortasse an a liquid rescripserit. aut
respondit taceatur. ⁊ Quia uł res
eodem quo regnare cepit auno de¬
cedens artarxersi potius apicem reg¬
uatli et hec curandi re liquid. uł
contemporaneas quidem erant ar¬
tarxersi. s quasi minoris potencie

Expanded text:
exercituum usquequo tu non misereberis Hierusalem et urbium Iuda quibus iratus es iste septuagesimus antola accusationis missa dicitur, ideo fortasse an aliquid rescripserit, aut responderit, tacetur, quia vel eodem quo regnare coepit anno decedens, Artaxerxi potius apicem regnandi, et haec curandi reliquit; vel contemporaneus quidem erat Artaxerxi, sed quasi minoris pote
Abbreviated transcription (Latin):
genda iustituunt. eos ninus ip̃i
ꝓterrenis ad quirendis siue possi¬
dendis curam gerunt. ymino et
sepissime queq temporalia ad qͥ¬
siere cricta ꝓsꝑe et̾norum re lin¬
cunt. UInde necesse eit corui
iopie ut adpdicandum sb̾sistat
et corum qui pdicare nequeunt
eẽ consortos. Exanoriure sont
dicit gaio ib̃es.ilronosue eiua
enĩ profectuunt inchil uecrnen¬
tes agentibꝰ. Motergis de romo
suscipe huiꝯ modi ut coap thies
sunꝯ u̾itatis. Quam obrem nẽ
dĩ quod hi qui ascende bant ad l¬
edificandani domũ duĩ adumati
deberent largicione peccumaruz
ab amucis sius ubicumq habita¬
rent. Ud est siue incaldea seu alus

Expanded text:
genda instituunt, eo minus ipsi genda instituunt, eo minus ipsi pro terrenis acquirendis sive possidendis curam gerunt, imo etiam saepissime, quaecunque temporalia acquisiere, cuncta pro spe aeternorum relinquunt. Unde necesse est eorum inopiae, ut ad praedicandum subsistant, ditiorum, qui praedicare nequeunt, esse consortes. Ex quorum persona dicit Gaio profecti sunt nihil accipientes a gentibus. Nos ergo debemus suscipere hujusmodi, ut cooperatores simus veritatis . Quamobrem nunc dicitur, quod hi qui ascendebant ad aedificandum domum Domini adjuvari deberent largitione pecuniarum ab amicis suis, ubicunque habitarent, id est, sive in Chaldaea, seu in
Abbreviated transcription (Latin):
dare et comiendare de lib̾auit.
Que illi ꝓuementes intemplũ
diũ ꝓmenioria remanenciũ of¬
ferre de lint. Omnes ergo de cap¬
ciuitate babilonia lib̾ati siit.
Dinnes pietatis accibꝰ sunt de¬
diti. s ꝓfectores ad edifĩcandi
dno temp lum ascenderunt. Cetiꝰ
es qui ascenderunt ad uiuarũt
Quia et siomnes e lecti depo¬
testate tenc biarum eruti ad lib̾¬
tatem ꝑtinent głe filiorum dei
om̃s ad sccietate̾m sancte ciuita¬
tis id est eccłe se ad numerari le¬
tant᷑. Noutanen oniui set ꝑ¬
fectorum solum modo ẽ medifi¬
catonem eiusdem eccle etiam
alus pdicando laborare. ¶Inde
tales p̾ceteris fidelibꝰ duplici ho
nore ab aplo digni eẽ censentur
sicut et angłe damheli. Qui
docti fiu̾uit inquit. fulge bunt
quasi sꝑ lendor sirmane̾nti. et
qui ad iusticiam erudiunt mł¬
tos. quasi stelle inrpetuas et̾ni¬
tates. Qui minirum eruditoreᷤ
multorum quo magis suos audi¬
tores ad ce lestia querenda ac dili¬

Expanded text:
dare et commendare desideravit, dare et commendare desideravit, quae illo pervenientes, in templum Domini pro memoria manentium offerre deberent. Omnes ergo de captivitate Babylonica liberati sunt. Omnes pietatis actibus sunt dediti; sed perfectiores ad aedificandum Domino templum ascenderunt, caeteri eos qui ascenderant adjuvarunt. Quia etsi omnes electi de potestate tenebrarum eruti, ad libertatem pertinent gloriae filiorum Dei, omnes ad societatem sanctae civitatis, id est, Ecclesiae, sed adnumerari laetantur; non tamen omnium, sed perfectorum solummodo est, in aedificationem ejusdem Ecclesiae etiam aliis praedicando laborare. Unde tales prae caeteris fidelinore ab Apostolo digni esse censentur, sicut et Angelus Danieli: Qui docti fuerint, inquit, fulgebunt quasi splendor firmamenti, et qui ad justitiam erudiunt multos, quasi stellae in perpetuas aeternitates . Qui nimirum eruditores multorum, quo magis suos adjutores ad coelestia quaerenda ac dili
Abbreviated transcription (Latin):
cuis ipe inhabitare atq sua p̃¬
sentia il liystrare dignetur. Sed
et ꝓrimorum corda ad laudem
su conditoris et oꝑa pietatis ac¬
cendere curemo. Uticq et enĩ
modo donuĩ dno edificamo eu
uł nos metipss mopibꝰ iusticie
excerinꝰ. uel eos quos ualemꝰ
ad iter iusticie. et exemp lis pio¬
necamꝰ et uerbis. Secuntur
re liqua ei ꝯdem scripture cyri
regis. Et oms reliqui meue¬
tis locis ubicumq habitant
ad unient eũ uiri de leco suo
argento et auro et systancia
et pecoribꝰ excepto q uo liuita¬
rie osferunt templo dei qd̾ est
uerborum quia om̃ibo so lutis
ab inuiria captiuitatis dedit
facultatem rex ut quicumq¬
uellet ad edifauo  temp enin
duo duce ascenderit. non tam
enu eent deeoren pod dei qͣs
ꝑ lus aliis quiboq iulctis lib̾¬
tate donata uti celectaret. M¬
os ascendenti ly mauxilio osse
de suo quẽq loco pcepit. Wata
scilicet illis iuecessitate tam
longi itineris peccunia siue pec¬
conbꝰ. set et alia illis dona eis

Expanded text:
us inhabitare atque ea sua praesentia illustrare dignetur, sed et proximorum corda ad laudem sui conditoris et opera pietatis accendere curemus. Utroque etenim modo domum Domino aedificamus, cum vel nosmetipsos in operibus justitiae exercemus, vel eos quos vellemus ad iter justitiae et exemplis provocamus et verbis. Sequuntur reliqua ejusdem scripturae Cyri regis: Et omnes reliqui in cunctis locis ubicunque habitant adjuvent eum viri de loco suo, argento et auro et substantia et pecoribus, excepto quod voluntarie offerent in templo Dei, quod estverborum, quia omnibus solutis ab injuria captivitatis dedit facultatem rex, ut quicunqvellet ad aedificandum templum Domino duce ascenderet, non tamen enim essent de eodem populo Dei, quos plus aliis quibusque in locis libertate donata uti delectaret, hoc ascendentibus auxilio esse de suo quoque loco praecepit, data scilicet illis in necessitatem tam longi itineris pecunia sive pecoribus. Sed et alia illis dona eos
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝓp he damelis scripture concor¬
dat. Ayrum regem ꝑsarum uic¬
to sibi secio rege mederum dario
babi loniorum destruxisse impui
Deciso. ultimo eoruni rege baltha¬
sar. et ipã ur be diruta ac nasta¬
ta. Qui inde licet scyrus sciens
adomino isrł regnum sibi tradi¬
tum. inoxut regnũ illud ꝙ ir łm¬
i⁊ i captiuerat. ac seruitio p̃me¬
bar supaiut iaaeruti reepteui e

Expanded text:
elis Scriptura concordat, Cyrum regem Persarum, juncto sibi socio Dario rege Medorum, Babyloniorum dextruxisse imperium, occiso ultimo eorum rege Balthasar, et ipsa urbe diruta ac vastata. Qui videlicet Cyrus sciens a Deo Israel regnum sibi traditum, mox ut regnum illud quod populum captivarat ac servitute premeba
Abbreviated transcription (French):
sa reediticanbi cundere piilitatis
sentenciamisLontantu uerbis
p̃sentil. iitimauit. uerbũ et iaz
eis qui longius. ponines regni
eplis mantauit. ipm qui est deus

Expanded text:
sa reaedificandi, eamdemque libertatis sententiam non tantum verbo praesentibus intimavit, verum etiam eis qui longius per omnes regni epistolis mandavit, ipsum qui est Deus
Abbreviated transcription (Latin):
tem rebellem et pessimani qua
edificant extruentes murcs eius
et parietes componentes. Arta
uerses qui suadent᷑ et qui ꝑsua¬
sus p̃cepit ne ihrłm edificetur
Figuram tenet uel alicinꝰ gen¬
tiliũ principum eccłe. utiq mi¬
mici et ꝑ secutores uel ip̃io auti¬
qui hostis omiui bonoꝵ aduersa¬
iii que uidei qui accusabantur
ad regem uires eccasticos. saman¬
tam qui accusabant heretites ut
semꝑ designant. Unde congru
llem ac pessunam micupant.
Talen namq heretici catho lica
quan iupugnant unitatem ui¬
dicant. Ne aut uera re bellize
et muros et parietes que recte fi¬
dei lapidibo testimonin aduers¬

Expanded text:
tem, rebellem et pessimam, quam aedificant extruentes muros ejus, et parietes componentes . xerxes, cui suadetur, et qui suasus praecepit ne Hierusalem aedificaretur, figuram tenet vel alicujus gentilium principum, Ecclesiae utique inimici et persecutoris; vel ipsius antiqui hostis omnium bonorum, adversariique Judaeis qui accusabant apud regem viros ecclesiasticos: Samaritani, qui accusabant, haereticos, ut semper, designant. Unde congruallem ac pessimam nuncupant. Talem namque haeretici catholicam, quam impugnant, unitatem judicant. Re autem vera rebellis est, et muros parietesque rectae fidei lapidibus testimonior
Abbreviated transcription (Latin):
sephus putat eẽ cam bisen filiuz
cii. qui poit patrem .xxx. annisi
impio functam ip̃e cecto annus reg¬
nauit. et post eum magi uno au¬
no regnantes daruĩ filui staspi reg¬
ni habuere suctessorem. ciuꝯ se d̾o
auno quo templii e dificari ꝑnu¬
sit. Dixt ad zac hariam ꝓpħa¬

Expanded text:
at esse Cambysen filium Cyri, qui post patrem triginta annis imperio functum ipse octo annis regnavit; et post eum Magi, uno anno regnantes, Darium filium Hystaspis regni habuere successorem. Cujus secundo anno, templum quo aedificari permisit, dixit per Zachariam p
Abbreviated transcription (Latin):
scis quesit longitudo latitudo et
ꝑfundii. Erat aut hora tercia ⁊
aucifixerunt eum.
Lount qui arbritrent̾ hora
quidem t̾cia dum̾ crucifĩxu
nerta aut hora tenebras factas
usqi ad nonam ut consumpte
intelligant᷑. tres hore exquo cru¬
cifixus est usq ad tenebras factas
et poiset et quidem hoc rectissim
intelligi. uisi iohanues diceret.
hora quasi sexta. pylatum seduse
ꝓtri bunali inlcco quidicit᷑ lit ho¬
strato hebreice aut gabatha. seqͥ¬
tur eni paracene paschaᷤ ora qĩ

Expanded text:
udo, latitudo, altitudo et profundum . » « Erat autem hora tertia, et crucifixerunt eum. » Sunt qui arbitrantur hora quidem tertia Dominum crucifixum, a sexta autem hora tenebras factas usque ad nonam, ut consumptae intelligantur tres horae, ex quo crucifixus est usque ad tenebras factas. Et posset quidem hoc rectissime intelligi, nisi Joannes diceret, hora quasi sexta Pilatum sedisse pro tribunali, in loco qui dicitur Lithostrotos, Hebraice autem Gabatha. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Crucifixuum. acq ad didit.¬
Ne surexit non est hie. Nouest
hic dicitur ꝓpresenciani carns
Qui tamen nusq̃. de erat perp̃¬
senciam inaiestatis. Set ite dici¬
te dicipłi eio et petro qr p̃cedit
uos ingali leam. Querendum
nobis est cur nomunatis diciplis
petrus de signatur ex nomiue.S
si hunc anglus nominati no
expͥmeret qui magistrum nega¬
uerat uenire uit̾ discipules non
auderet. ocatur ergo exnomi¬
re considerandum nobis est cur
misit. Quod numirum nega¬
magne arcum pietatis dispensa¬
tõne cognoscuno. ut his qui fu
turus erat . Pastor eccłe ĩ sua
culpa disceret qualit alus mise¬
reri de buisset. Prius ita que eũ
teris. ut ex sua infirmitate cog¬
nosceret quam misencordit alie¬
ua infirma tolerare. Beue aut¬

Expanded text:
dit: Crucifixum. Atque addiditdit: Crucifixum. Atque addiditResurrexit, non est hic. Non est hic, dicitur per praesentiam carnis, qui tamen nusquam deerat per praesentiam majestatis. Sed ite, dicite discipulis ejus et Petro, quia praecedet vos in Galilaeam. Quaerendum nobis est, cur nominatis discipulis Petrus designatur ex nomine, sed si hunc angelus nominatim non exprimeret, qui magistrum negaverat venire inter discipulos non auderet. Vocatur ergo ex nomire considerandum nobis est, curermisit. Quod nimirum magnae actum pietatis dispensatione cognoscimus, ut is qui fturus erat pastor Ecclesiae, in sua culpa disceret qualiter aliis misereri debuisset. Prius itaque eum sibi aeposuit, ut ex infirmitate sua cognosceret quam misericorditer aliena infirma toleraret. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
xum suirexit non est hic. ecce
locus ubi posuenunt eum.
s li te inquit expanecere
acsi aꝑte dicat. pꝰ aueant
ilsi qui non amant adueutũ
supnorũ quii ꝑtimescant.
qui carualilꝰ desiderus pressi
ad eorum se societatem ꝑ tinge¬
re possit᷑ despant. Uos autem
cur ꝑtumescitis que ures cõciues
uidetis. Nonde et mat heus au¬
głin apparuisse describens ait.
Trat aut aspectus eins sicut ful¬
gur et uestinenta eiꝯ sic uix
Iufulgore et enim t̾ror tunoris
eit. In niue aũt blandimentur
candoris. Quia uero omps deus
et t̾nbilis est pccorilo et blando
iustis recte testis resurectonis eiꝯ
anglus et infulgore uultꝰ et in
candore habitus de moustratur
Onde ipẽ sua spc̾ et terreret re¬
plis et mulceret pios. Iħm qn¬
tis uazarenũ. Iħs latino elo quio
salutaris id eit saluator intp̃ta¬
tur. At uero iulti hoc nomine¬
tunc dici poterant. Nontam̃
ideo et letos sb̾uiugitur. ut de
quo ihũ dc̃m sit mani festetur
Naz arenii et causam ꝓtinꝯ sb̾¬

Expanded text:
est hic, ecce locus ubi posuerunt eum. Nolite, inquit, expavescere, ac si aperte dicat: Paveant illi, qui non amant adventum supernorum civium, pertimescant qui carnalibus desideriis pressi, ad eorum se societatem pertingere posse desperant. Vos autem cur pertimescitis, quae vestros concives videtis? Unde et Matm apparuisse describens ait: Erat autem aspectus ejus sicut fulgur, et vestimentum ejus sicut nix. In fulgore etenim terror timoris est, in nive autem blandimentum candoris. Quia vero omnipotens Deus, et terribilis est peccatoribus, et blandus justis, recte testis resurrectionis ejus angelus et in fulgore vultus, et in candore habitus demonstratur, ut de ipsa sua specie et terreret reprobos, et mulceret pios: Jesum quaeritis Nazarenum. Jesus Latino eloquio salutaris, id est, salvator interpretatur. At vero multi hoc nomine dici poterant tunc, non tamen ideo et locus subjungitur, ut de quo Jesu dictum sit manifestetur Nazarenum. Et causam potius sub
Abbreviated transcription (Latin):
ducem. Consulte sine aque baui
la ut om̃ib uerum pascha ce le¬
brare uolentibꝰ hoc est xpĩ sacra¬
mentis imbui eumq sue mentis
ꝑ spicio suscipe ceua querentibus
facultas danda siguetur. Et ipo
uobis demonstrabit cenac liu
grande sttatum et ibi parate ⁊c̃
Enaculum magnũ lex
sp̃italis est que de angusti¬
is litre egrediens in sb̾lum lcco
recipit saluatorem. Nam qui
ad huc cccidentem littam ser¬
uauerit qui nõ aliud magno
quam petꝰ intellexit. Iste nu¬
nirum nunis pascha facit qr
magestatem sp̃e uerbis dei com¬
phendere nec dum didicit. Atq
nem indonũ eccẽ fu̾it secutus
hic ꝑ sp̃m in lustrantem suꝑ faci¬
em litte transcendendo in altom̃¬
tis solano xp̃o refectonem p̃pat
quia cuncta uł pasche sacram̃ta
uel ceterã de creta eius eẽ.¬

Expanded text:
ducem? » Consulte sive aquae bajuducem? » Consulte sive aquae bajula. ut omnibus verum pascha celebrare volentibus, hoc est, Christi sacramentis imbui, eumque suae mentis hospitio suscipere quaerentibus facultas danda signetur. « Et ipse vobis demonstrabit coenaculum grandem stratum, et ibi parate nobis. » enaculum magnum lex spiritalis est, quae de angustiis litterae egrediens, in sublimi loco recipit Salvatorem. Nam qui adhuc occidentem litteram servaverit, qui non aliud in agno quam pecus intellexerit, iste nimirum minus pascha facit, quia majestatem spiritus in verbis Dei comprehendere necdum didicit. Atqui nem, in domum Ecclesiae fuerit secutus, hic per spiritum illustrantem superficiem litterae transcendendo in alto mentis solario Christo refectionem praeparat, quia cuncta vel paschae sacramenta, vel caetera legis decreta, ejus e
Abbreviated transcription (Latin):
sionis sue sacrauit exordium.
t nuttit dues exdiscipulis
et dicit eis ite incinitatem
loccurnt eis homo languenain
aque bauu lans. Indicium quidẽ
precie d̾iuitatis est que cum disci¬
pulis loquens. quid alibi futuꝵ
sit nouit. Pulchre aũt patu¬
ris pascha discipulis homo lau¬
guena siue iuxta alium euãge¬
lutam apphoram aque baui las
arurrit ut ostendatur huiꝰ pas¬
che nusterium pro ablutone per¬
fecta mmiuidi teciꝯ eẽ celebrand̾
aqua quippe lauacrum gre lan
guena fragilitatem designat e¬
orum ꝑ ques eadem erat gra nuu¬
do ministranda mide auut hẽma
aut thesaurum istud inuasis fic¬
tililꝯ. Parant ergo pascha dis¬
cipuli ubi aque infertur langue¬
na ut ad ee tempus iusiuuent
quo cultoriln ueripasche typico
de liine ac postibꝰ cruor auferat
et ad tollenda mudi criminia in¬
uifici fontis baptisina consecret᷑
sequimim enm ut quocumq iu¬
troierit dicite domino dumꝰ quia
magist ubi est conͣfectomea ubi
pascha cum discipulis meis uiã¬

Expanded text:
rdium. Et mittit duos ex discipulis suis, et dicit eis: Ite in civitatem, et occurret vobis homo lagenam aquae bajulans. Indicium quidem praesciae divinitatis est, quia cum discipulis loquens, quid alibi futurum sit, novit. Pulchre autem paraturis pascha discipulis, homo lagenam, sive, juxta alium evangelistam , amphoram aquae bajulans occurrit, ut ostendatur hujus paschae mysterium pro ablutione perfecta mundi totius esse celebrandum. Aqua quippe lavacrum gratiae, lagena fragilitatem designat eorum per quos eadem erat gratia mundo ministranda. Unde aiunt: Habemus autem thesaurum istum in vasis fictilibus . Parant ergo pascha discipuli, ubi aquae infertur lagena, ut adesse tempus insinuent, quo cultoribus veri paschae typicus de limine ac postibus cruor auferatur, et ad tollenda mundi crimina vivifici fontis baptisma consecretur. Sequimini eum, et quocunque introsorium, ubi est refectio mea, ubi pascha cum discipulis meis man
Abbreviated transcription (Latin):
mo. Quod aut ualde mane mu¬
lieres uenerunt admonu metũ
orto iam sole. Id est cum iã nõ¬
celum aborientis parte abbescet
Quod no sit utiq nisi solis ori¬
entis inciuitate. Iuxta ystoria
quidem magnus querendi et ĩ¬
ueniendi dum feruor caritatis:
ostendit. Iuxta intellectum uꝰ
mysticum no bu datur exemplũ
Inluminata facie discussisq ui¬
ciorum tene bꝑs odorem bonoꝵ
E t dice bant ad lucem quis re¬
uoluit nobis lapidem ab hosti¬
am monumenti et respicienteᷤ
uident reuo lutum lapidem erat
quipze magno ualde
Do omodo lapis pangłm re¬
uoluto sit matheus susfi¬
cient exponit. s reuo lutio lapi¬
dis mystice reseratonem sacra¬
mentorum xpi que ue lamine
litt̾e legis tene bant᷑ iunsinuat.
Lex insumiat enim in lapide sqͥp¬
tum est cuiꝯ ab lato tegimine
gła resurexionis ostensa et ob¬
lato mortis antiqui ac uita nob

Expanded text:
mus. Quod autem valde mane mumus. Quod autem valde mane mulieres venerunt ad monumentum, orto jam sole, id est, cum jam coelum ab orientis parte albesceret, quod non fit utique nisi solis orientis vicinitate, juxta historiam quidem magnus quaerendi et inveniendi Dominum fervor charitatis ostenditur. Juxta intellectum vero mysticum nobis datur exemplum, illuminata facie decussisque vitiorum tenebris, odorem bonoruEt dicebant ad invicem: Quis revolvet nobis lapidem ab ostio monumenti? Et respicientes, viderunt revolutum lapidem, erat quippe magnus valde. Quomodo lapis per angelum revolutus sit, Matthaeus sufficienter exponit. Sed revolutio lapidis mystice reserationem sacramentorum Christi, quae velamine litterae legis tenebantur, insinuat. Lex enim in lapide scripta est: cujus ablato tegmine, gloria resurrectionis ostensa, et abolitio mo
Abbreviated transcription (Latin):
plere nequibaut festin auerunt
mox transacto saltato. id est ccci¬
dente sole ubiopandi licencia re¬
meauerat emere aromata sicut
marc hꝯ refert. Dot uenientes
maue ungerent corpo eio. Neq
enĩ uespere salbati peccupante
iam nectis articulo. monumetũ
adire uo luerunt. Et ualde ma¬
ne huna salborum uenuinit ad
monunentũ orto iam solo.
runa salbatorum pͥma
dies est. adies salborum id
est requietionũ qua mĩc diem
saluatoris mos eccͣastico appellat
Id ip̃m aũt est. cum una salbi.
siue una salbatorum legimus
id est una dies asalbatorum dies
hoc est. requietionii que i sab¬
batis custodiebant᷑. sc̃e aut mu¬
lieres que diim fuaut secute cũ
aromatil admonumentum
uenerunt. Et ei que inuente
dilex̾ant.etiam mortuo studio
humanitatis obseciuitur. Et
nos ergo meo quiest mortiis e¬
dentes siodore uirtutũ referti cũ
opinione bonorum opum do¬
muni queruo admoiumẽtũ¬
ꝑ fecto illiꝯ cũ aromatibꝰ uemi¬

Expanded text:
plere nequibant, festinaverunt plere nequibant, festinaverunt mox, transacto Sabbato, id est, occidente sole, ubi operandi licentia remeaverat, emere aromata, sicut Marcus refert, ut venientes mane ungerent corpus ejus. Neque enim vespere Sabbati praeoccupante jam noctis articulo monumentum adire voluerunt. Et valde mane una Sabbatorum veniunt ad monumentum, orto jam sole. Prima Sabdies est a die Sabbatorum, id est, requietionum, quam nunc diem Salvatoris mos ecclesiasticus appellat. Id ipsum autem est, cum una Sabbati, sive una Sabbatorum legimus, id est, una dies a Sabbatorum die, hoc est, requietionum, quae in Sabbatis custodiebantur. Sanctae autem mulieres quae Dominum fuerant secutae, cum aromatibus ad monumentum venerunt, et ei quem venientem dilexerant, etiam mortuo studio humanitatis obsequuntur. Et nos ergo in eum qui est mortuus credentes, si odore virtutum referti cum opinione bonorum operum Dominum quaerprofecto illius cum aromatibus veni
Abbreviated transcription (Latin):
rabant. ut ei tempore congruo
munꝰ possent de ue ronis offere
sedet actenꝯ sce nuilieres die pa¬
rareue: Id est pparatonis idem
facunt. Cum amme humiles¬
et quo maioris sibi conscie maio¬
ris fragilitatis eo maiori saluato¬
ris amore feruentes. Passiois
eius uestigus in hxc scło. quo re¬
quies est. pparanda futura dili¬
gent obsecunt᷑ et si forte ualeat
nuitari pia curiositate quo or¬
diue sit cadem passio comp leta
ipendunt.
mania magdalene. et man
iaco bi et salome emerunt arom̃¬
ta ut uenientes ungerent eum.
Ineuuangelio luce scrptum  qr
redeutes amonumento parane¬
runt a romata et unguenta. et
salbato quidem siluerunt sediu
mandatum. Enaudatum ergo
legis erat ut salbati si lencium aues¬
pera uiq ad uesperã seruaretur.
I decq legioͭ simu lieres sepulto
domino quam du licebat opan¬
ad̾o. id est usq ad solis cecasum
u uugentis sparandis erant Oc¬
cupate. ut luchas scribit. et qr
tunc p̾angusti a temporis opus ex¬

Expanded text:
rabant, ut ei tempore congruo rabant, ut ei tempore congruo munus possent devotionis offerre. Sed et hactenus sanctae mulieres die Parasceves, id est, praeparationis idem faciunt, cum animae humileset quo majoris sibi consciae fragilitatis, eo majori Salvatoris amore ferventes, passionis ejus vestigiis in hoc saeculo, quo requies est praeparanda futura, diligenter obsequuntur, et si forte valeant imitari pia curiositate, quo ordine sit eadem passio completa perpendunt. a Jacobi, et Salome, emerunt aromata, ut venientes ungerent Jesum. In Evangelio Lucae scriptum est quod revertentes a monumento paraverunt aromata et unguenta, et Sabbato quidem siluerunt propter mandatum. Mandatum ergo legis erat ut Sabbati silentium a vespera usque ad vesperam servaretur; ideoque religiosae mulieres, sepulto Domino, quandiu licebat operari, id est, usque ad solis occasum, in unguentis praeparandis erant occupatae, ut Lucas scribit. Et quia tunc, prae angustia temporis, opus ex
Abbreviated transcription (Latin):
qui ura etate de hieroso limis:
brithaniam uenire quod domo
fuiat rotunda. Ue sb̾iacente
ripe excisa. tante altitudinis
ut initro consistens homo uix
manui extenta culinen possit
attingere. Que habet introi¬
tum aboriente cui lapis ille ma
gnus aduo luto atq inpositus ẽ
inciuꝯ monumenti parte aqui¬
loni sepulcrum ip̃m hec est. lo¬
cus dominici corporis de eadem
petra facto est septem habens
pedes longuitu diuis trium uero
palmorum mensura cetero pa¬
iumento altiꝯ eminens. Qui
iuide licet locus non de sup s a la¬
tere meridiauo ꝑtotum patulꝰ
est unde corpꝰ infere batur. ¶o¬
lor aut eiusdem monumenti
ac leculi. rubitundo. et albo di¬
citur ꝓmixns. Maria autem
magdalene et mana io sep hi
aspiciebaut ubi poneretur.
N lucha legino qui ad sta¬
bant ouis not eins alonge¬
et mulieres que se cute trant
cum his ergo uotis ibu post
depoitum eiꝰ corpo ad sua reme¬
autibus sole mulieres que aitiꝰ
amabant funs sb secutaᷤ quo¬
modo poneretur inspicere cri¬

Expanded text:
et aetate de Hierosolymis Britanniam venerunt, quod domus fuerit rotunda, de subjacente rupe excisa, tantae altitudinis, ut intro consistens homo, vix manu extenta, culmen possit attingere. Quae habet introitum ab oriente, cui lapis ilgnus advolutus atque impositus est. In cujus monumenti parte Aquilonari sepulcrum ipsum, hoc est, locus Dominici corporis de eadem petra factus est, septem habens pedes longitudinis, trium vero palmarum mensura caetero pavimento altius eminens. Qui, videlicet, locus non desuper, sed a latere Meridiano per totum patulus est, unde corpus inferebatur. Color autem ejusdem monumenti ac loculi rubicundo et albo dicitur esse permistus. Maria autem Magdalene, et Maria Joseph, aspiciebant ubi poneretur. In Luca legimus quia stabant omnes noti ejus ae erant eum. His ergo notis Jesu, post depositum ejus corpus ad sua remeantibus, solae mulieres, quae arctius amabant, funus subsecutae, quomodo poneretur, inspicere cu
Abbreviated transcription (Latin):
xus. sic ꝓomium salute quasi nox¬
uis internoxios crucifigitur. Ue
te plautaui iueam meam uerã
esu ut iup leatur ꝙ scriptuni. est
Dederunt incibum meum fel
et insiti mea potauerunt me ace¬
to. Quod aut dicitur et nõ acce¬
pit uł scdm matheum. Cum¬
gustasset uo luit bibere hoc un¬
dicat q. gustauerit quidem ꝓ
uobis mortis. Amantudiueni
set t̾cia resurex̾it. Quod eĩ ait
marcꝯ non accepit. In telligiti
nõ accepit ut biberet. Eusta
uit sicut matheus testise. ut
qud̃ idem matheus ait. Nol¬
uit bibere hoc marchus dixerit
nõ accepit. Tacuerunt aut qd
gustauerit set et hoc q. ait n¬
arc hus murmuratũ uim intel¬
ligendum est. Matheum dix¬
uset cum felle nixtum fel qͥ¬
spe pro amaritudine posuit ⁊
murmuratũ eni nmi amaris¬
sinui e ꝙ̃ quã fieri posset ut ⁊
felle et mira uinii amarissim¬

Expanded text:
xus, sic pro omnium salute quasi noxxus, sic pro omnium salute quasi noxius inter noxios crucifigitur. « Ete plantavi vineam meam veram, Jesus, ut impleatur quod scriptum est: Dederunt in cibum meum fel, et in siti mea potaverunt me aceto . Quod autem dicitur: Et non accepit, vel secundum Matthaeum: Cumgustasset, noluit bibere , hoc indicat, quod gustaverit quidem pro nobis mortis amaritudinem, sed tertia die resurrexit. Quod enim ait Marcus: non accepit, intelligitur: non accepit ut biberet. Gustavit autem, sicut Matthaeus testis est, ut, quod idem Matthaeus ait, Noluit bibere, hoc Marcus dixerit Non accepit, tacuerit autem quod gustaverit. Sed et hoc quod ait Marcus, Myrrhatum vinum, intelligendum est Matthaeum dixisse cum felle mistum . Fel quippe pro amaritudMyrrhatum enim vinum est amarissimum; quanquam fieri possit ut et felle et myrrha amarissim
Abbreviated transcription (Latin):
gunꝰ.Recte peum ppłi genciũ
de signantur. Qui condam pegr¬
ni et hospites testamentarum ue
obediendo ciues sunt et donusti
cum. Et sicut alibi dicitur. He¬
redes quidem dei co heredes autez
xp̃i. Uude abste simon o bediens
ꝙyrene heredes intptatur. Nec
p̾ter eundaun ꝙ idem symon de
uilla uenisse refert. Uilla enuim
grece pagos dicitur latine. Uoñ
pagos appellamo eo. ques aciui¬
tate dei a lienos. Et quasi ur ba¬
ne conuersatonis ee uidemꝰ exꝑ¬
tes. set depago symon egre diens
crucem portat post ihm. Cum
populꝯ natõnum paganis ritibꝰ
dere lictis uestigia duice passionis
obedient amp lectit᷑. Et ꝑ ducut
illum ingolgota locum ꝙ ẽ int̾¬
pretatii caluarie loco. Extra ur¬
bem et foris porram. loca sut inqͥ¬
Et caluarie id eit decollatoꝵ sũp¬
sere nomen.: Proptea aut ubi
crucisixus est domino. ut ubi pͥꝯ
erat area dampnatorum enge¬
tur uoxilla martirii. et quomo¬
do ꝓnobis maledictum crucis
facto est et flagellatꝯ et crucifi¬

Expanded text:
recte per eum populi gentium designantur, qui quondam peregrini et hospites testamentorum, nunc obediendo cives sunt et domestici Dei. Et sicut alibi dicitur: Haeredes quidem Dei, cohaeredes autem Christi . Unde et apte Simon obediens, Cyrene haeres interpretatur. Nec praetereundum quod idem Simon de villa venisse refertur. Villa enim Graece pagos dicitur. Unde paganos appellamus eos quos a civitate Dei alienos, et quasi urbanae conversationis videmus esse expertes. Sed de pago Simon egrediens, crucem portat post Jesum, cum populus nationum, paganis ritibus derelictis, vestigia Dominicae passionis obedienter amplectitur. Et perducunt illum in Golgotha locumrpretatum Calvariae locus. » Extra urbem et foris portam loca sunt in quet Calvariae, id est decollatorum sumpsere nomen. Propterea autem ibi crucifixus est Dominus, ut ubi prius erat area damnatorum, erigerentur vexilla martyrii. Et quomodo pro nobis maledictum crucis factus est, et flagellatus, et crucifi