comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
demn reuertendi. qđ & iam siuerũ eẽt qđ hoc scirȩ pdect̃
nisi forte inde sea nob auderent p̃serre platoniciquia
idnos in hacuita iam nesci remus qđ ipsi in alia meli¬
ore uita purgatissimiaisapientissimi fuerant nesci¬
tur & falsũ credendo beati futuri : quodsi absur¬
dissimũ aistultissimũ ẽdicere. porpliyru ꝓfecto e
p̃ferenda sententia hisquianimarum circulos alter¬
rante semꝑ beatiuiune  miseria suspicatist̃: qđ suita

Expanded text:
dem reuertendi. Quod etiamsi uerum esset, quid hoc scire prodesset, dem reuertendi. Quod etiamsi uerum esset, quid hoc scire prodesset, nisi forte inde se nobis auderent praeferre Platonici, quia id nos in hac uita iam nesciremus, quod ipsi in alia meliore uita purgatissimi et sapientissimi fuerant nescituri et falsum credendo beati futuri? Quod si absurdissimum et stultissimum est dicere, Porphyrii profecto est praeferenda sententia his, qui animarum circulo alternantem semper beatitudinem et miseriam suspicati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ ñ poterit inside sua suorit aenitate certissima: des¬
derare auimas corruptibiliũ corporum labem: Mnde
adista remeare tamquã hocagat summa purgatio ut in¬
quinatiorequiratur. Sierm quod ꝑsecte mundant᷑
hocefficit ut omniũ obliuiscant᷑ inaloꝵ: maloꝵ autẽ
obliuio facit corporum desideriũ. abirursus implicent᷑¬
in alis ꝓfecto erit infelicitatis causa sum ma selicitar
& stultieiae caua ꝑfectio sipientiae & mmnunditiae causa
sum mamundatio. Neueritate ibi beataerit anima quã¬
diucumq: erit: abioport& ut fallat᷑ beatasit. Nonenĩ
beata erit nisi secura : ut aut̃ sit secura. falsopataũ semꝑ
sebeatam sore qm̃ aliquando erit & misera: Cuiergagau¬
dendi causa falsitaserit : quomodo deueritate gaudebit:
Vidit hoc porphyrius purgatamq: mimã obihoc reuti
dixad patrem necaliquando iam maloꝵ polluta contigi¬
one teneatur: salsa igr̃ a quibusdã ẽ platinicis creditus
quasine cessarius orbis ille ab eisdem ab eundi &adea¬

Expanded text:
e non poterit nisi de sua fuerit aeternitate certissima, desiderare animas corruptibilium corporum labem et inde ad ista remeare, tamquam hoc agat summa purgatio, ut inquinatio requiratur. Si enim quod perfecte mundantur hoc efficit, ut omnium obliuiscantur malorum, malorum autem obliuio facit corporum desiderium, ubi rursus inplicentur malis: profecto erit infelicitatis causa summa felicitas et stultitiae causa perfectio sapientiae et inmunditiae causa summa mundatio. Nec ueritate ibi beata erit anima, quamdiucumque erit, ubi oportet fallatur, ut beata sit. Non enim beata erit nisi secura; ut autem secura sit, falso putabit semper se beatam fore, quoniam aliquando erit et misera. Cui ergo gaudendi causa falsitas erit, quo modo de ueritate gaudebit? Vidit hoc Porphyrius purgatamque animam ob hoc reuerti dixit ad Patrem, ne aliquando iam malorum polluta contagione teneatur. Falso igitur a quibusdam est Platonicis creditus quasi necessarius orbis ille ab eisdem abeundi et ad ea
Abbreviated transcription (Latin):
ergo ethonor ẽ e timperiũ quae sibi exop¬
un tabant et quobonis artib ꝑuenire nitebat᷑
boni: ñ debet sequi uirtus. sedipsa uirtutẽ:
neq enĩ ẽ uera uirtus : nisi quȩ ad eũ finem
tendit ubiẽ bonis hominis quo melius non ẽ:
unde ethonores quospediuit᷑ cato peteremñde

Expanded text:
ergo et honorem et imperium, quae sibi exopergo et honorem et imperium, quae sibi exoptabant, et quo bonis artibus pervenire nitebantur boni, non debet sequi virtus, sed ipsa virtutem. Neque enim est vera virtus, nisi quae ad eum finem tendit, ubi est bonum hominis, quo melius non est. Unde et honores quos petivit Cato, petere n
Abbreviated transcription (Latin):
nitit̃᷑: uia uirtus ẽ : quanitit᷑ tã quã ad pos¬
sessionis sinẽ idẽ ad głãm honorẽ imperũ
hoc insitũ habuisse romanos etiã deorũ apud
illos aedes indicant : quas conuinctissimas
dant̃ ado: unde intellegi potẽ quẽ sinem
uolebant ẽẽ uirtutis. et quo eã referebant
quibonierant adhonorẽ scilicet : Nam mali
nec habebant eã quãuis honorẽ habere cu¬
perent : quẽ in malis artib: conabant᷑ adi¬
pisci idẽ dolis atq fallaciis: melius lauda¬
tusẽ cato. deillo quippeait: Quominus
petebat głam eo illũ magis se queb ninus
Quando ꝗdẽ gła ẽ cuius illicupiditate
flagrabant iudiciũ hominũ bene de ho¬
minib: opinatiũ etideo melior ẽ uirtus sequoba
quae humano testimonio contentanonẽ
nisi conscientiae suae : Vnde dic̃ a posto¬
uid lus nã etgła nr̃a haec ẽ. testimoniũ con
shinũscientiȩ nr̃ae : etalio loco: Opusaũt suum
unoũprobet unus quisq: eq tunc inse metipso¬
tantũ glam habebit et nonin altero qlãm

Expanded text:
est, qua nititur tamquam ad possessionis finem, id est ad gloriam honorem imperium. Hoc insitum habuisse Romanos etiam deorum aput illos aedes indicant, quas coniunctissimas dantur a Deo. Unde intellegi potest quem finem uolebant esse uirtutis et quo eam referebant qui boni erant, ad honorem scilicet; nam mali nec habebant eam, quamuis honorem habere cuperent, quem malis artibus conabantur adipisci, id est dolis adque fallaciis. a Melius laudatus petebat gloriam, eo illum magis sequebatur . Quandoquidem gloria est, cujus illi cupiditate flagrabant, judicium hominum bene de hominibus opinantium. Et ideo melior est virtus, quae humano testimonio contenta non est, nisi conscientiae suae. Unde dicit Apostolus, Nam gloria nostra haec est, testimonium con suum probet unusquisque, et tunc in semetipsotantum gloriam habebit, et non in altero . Gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
Quid uuarro tradat denuncupatione areopigi
& dediluuio deucalionis
rit. & hiesus naue quieidem suscessit. quorum
regum a& atesit mortuus
Desacris falsorum deorũ. qua ereges greciae illis
tẽporib insticuerunt. quat abexitui srł deaogyp¬
to usq ad hiesũ naue obitum denumerantur
Qualium fabularũ figmenta ex ortarint. co
te ipr̃ quohebraeis iudices practesse coepe¬
Oechoccasu regni argiuoram. quo tem p̃r apud
laurentes picus secturni filius regnũ primus accepit
Dediomale postexcidium troiie indcosrelato
cui socii crediti sint inuolucres esseconuersi

Expanded text:
Quid Varro tradat de nuncupatione Areopagi et de diluuio Deucalionls. rit, et Iesus Naue, qui eidem successit, quorum regum aetate sit mortuusDe sacris falsorum deorum, quae reges Graeciae illis temporibus instituerunt, quae ab exitu Israel ex Aegypto usque ad Iesu Naue obitum dinumeranturQnalium fabularum figmenta exorta sint eo tempore, quo Hebraeis iudices praeesse coepee occasu regni Argiuorum, quo tempore aput Laurentes Picus Saturni filius regnum patris primus accepitDe Diomede post excidium Troiae in deos relato, cuius socii crediti sunt in uolucres esse conuersi
Abbreviated transcription (Latin):
II Detri pestitis significationibus propha aruntquae
nunc ad terrenam puncidead estem hierus alem
Nunc autem adutramque referuntur
IIII
De prȩ figurata commutatione is rahelitici regn
& sacerdotii & dehis quȩ anna matersamuelis
ꝑ sonamgerens eidesiae proph& auit

Expanded text:
I. De tripertitis significationibus prophetarum, quae nunc ad terrenam, nunc ad caelestem Hierusalem, nunc autem ad utramque referunturIIII. De praefigurata commutatione Israelitici regni et sacerdotii et de his, quae Anna, mater Samuelis, personam gerens ecclesiae prophetauit
Abbreviated transcription (Latin):
uisimalaatura qua homonatura est porrosi homo aliquo dbo¬
num ort quanaturaest. Quid ert malus homo Nisi malunbonĩ
tamencum duo istadin cernunus. inuerumus nex id eomalum quia
homo e nec id eoborium quia iniquus ẽ sebonum quiahomo : i
p iunus : Quliuis ergo diciti alum est homine cẽ aubonum est iniqũ
cõ ipse incidet in ꝓpheti camillam sententiam : Ṽ eli qquidicunt qđ

Expanded text:
nisi mala natura, quia homo natura est? Porro, si homo aliquod bonisi mala natura, quia homo natura est? Porro, si homo aliquod bonum est quia natura est, quid est malus homo, nisi malum bonum? Tamen cum duo ista discernimus, invenimus nec ideo malum quia homo est, nec ideo bonum quia iniquus est. Sed bonum quia homo, malum quia iniquus. Quisquis ergo dicit, malum est hominem esse, aut bonum est iniquum esse, ipse incidit in propheticam illam sententiam: Vae his qui dicunt quod
Abbreviated transcription (Latin):
Sedbonum omni nalo carens. Integrum bonũ est . Coiue¬
romestitalũ uicitum ł uicia osum bonum est siee malũ
umquã potestc̃eullũ ubi ert bonum nullũ . Vnde resmu c̃peo¬
tur ut quia omnis natura inquantu natura eit bomui est . Nhuil
aliud diciuide at̃ cũ uiciosanatura i ala ct̃natura dicitur
N simalũ eõ quod bonum est : Nec malum esse quodbo uĩ estnisi
quoniam omnisnatura bonũ est. noc resaliqia malacit siis
ipsi quema la epł matura non esset : Nonigitur potest r̃omalum
nisi aliquod bonum: Quod cum diciuideatur ab surde : conexio
tamen racio utinatiu nis huius uelut in eiut abiliterr
cõpellit hoc idicere : Et cauendũ est neincidamus inilian ꝗ phe
tiun ubilegitur uehis quidicunT quodbonũ estmali & quoo
nalum ert bonum : Quidicunt nobras lucem & lucẽ tenebrs
Quidicunt dulc eamarum & anarum dulce:
Fi tam̃ dus aoti Malus homodemalo PEHOMIRNEMALO
hesduro cordis sui pfertmala: Quidest autemin. alui nomo

Expanded text:
Sed bonum omni malo carens, integrum bonum est; cui verum inest malum, vitiatum vel vitiosum bonum est: nec malum unquam potest esse ullum, ubi bonum est nullum. Unde res mira conficitur, ut quia omnis natura, in quantum natura est, bonum est, nihil aliud dici videatur, cum vitiosa natura mala esse natura dicitur, nisi malum esse quod bonum est: nec malum esse, nisi quod bonum est; quoniam omnis natura bonum est, nec res aliqua mala esset, si res ipsa quae mala est, natura non esset. Non igitur potest esse malum, nisi aliquod bonum. Quod cum dici videatur absurde, connexio tamen ratiocinationis hujus velut inevitabiliter nos compellit hoc dicere. Et cavendum est, ne incidamus in illam propheticam ubi legitur: Vae his qui dicunt quod bonum est, malum, et quod malum est, bonum; qui dicunt tenebras lucem, et lucem tenebras; qui dicunt dulce amarum, et amarum dulce . Et tamen Dominus ait: Malus homo de malo thesauro cordis sui profert mala . Quid est autem malus homo,
Abbreviated transcription (Latin):
manifestationẽ. noniudicatquẽ¬
quã. sed omne iudiciũ deditfilio.
Quimanifestabitur homo iudi¬
caturus. sicut homo ẽ iudicatus
Quis est enim alius de quo itẽds̃ lo¬
quitur peresaiam sub nomincia¬
cob &israhel Decuius semine cor¬
pus accepit: Qđ itascriptũẽ. Ia¬
cobpuermeus suscipiam illum:
is rahel electus in eus. assumpsit
cum animamea. dedisp̃m meũ
in illum: iudicium gentib pro¬
fert. Nonclamabit neq cessa¬
Bit Neq audi&ur foris uox

Expanded text:
manifestationem non iudicat quemmanifestationem non iudicat quemquam, sed omne iudicium dedit Filio, qui manifestabitur homo iudicaturus, sicut homo est iudicatus. Quis est enim alius, de quo item Deus loquitur per Esaiam sub nomine Iacob et Israel, de cuius semine corpus accepit? quod ita scriptum est: Iacob puer meus, suscipiam illum; Israel electus meus, adsumsit eum anima mea. Dedi Spiritum meum in illum, iudicium gentibus proferet. Non clamabit neque cessabit neque audietur foris uox
Abbreviated transcription (Latin):
septuaginta interpr&es. & aspi¬
cient ad me: ꝓco quod insulta¬
uerunt: sic interpr& atum est
exhebreo. Et asspicient adme:
quem confixerunt. Quoquidẽ
uerbo: euidentius xp̃s crucifixus
appar&. Sedilla insultatio quã
septuaginta ponere maluerunt.
cius uniuersae nonde fuit passio¬
iudicato. & opprobrio. ignominio¬
sae uestis induto. & spinis corona¬
to. & calamo in capite percusso.
& inrident̃ fixis genib: adorato.
& crucei suam p̾ortanti. & inlig¬
no iampendenti utiq: insulta¬
uer̃ Proinde interp̃tationẽ.
Nonsequentes unam sed utrãq
iungentes: cum & insultauerunt¬
& confixerunt legimus. plenius
ueritatem dominicae passionis
agnoscimus. Cumergo in prophe¬
ticis litceris ad nouissimumiudi¬
ciũ faciendũ ds̃ legitureẽ uentu¬
rus. & sicius alia distinctio non po¬
natur Tantũ modo ꝓpt̃ ipsum
iudicium. xp̃s deb& intellegi
Quia & sipater iudicabit. p̾ ad¬
uentum filii hominis iudicabit
Namipse persuae praesentiae

Expanded text:
septuaginta interpretes: Et adspiseptuaginta interpretes: Et adspicient ad me pro eo quod insultauerunt, sic interpretatum est ex Hebraeo: Et adspicient ad me, quem confixerunt; quo quidem uerbo euidentius Christus crucifixus apparet. Sed illa insultatio, quam septuaginta ponere maluerunt, eius uniuersae non defuit passioiudicato et obprobrio ignominiosae uestis induto et spinis coronato et calamo in capite percusso et inridenter fixis genibus adorato et crucem suam portanti et in ligno iam pendenti utique insultauerunt. Proinde interpretationem non sequentes unam, sed utramque iungentes, cum et insultauerunt et confixerunt legimus, plenius ueritatem dominicae passionis agnoscimus. Cum ergo in propheticis litteris ad nouissimum iudicium faciendum Deus legitur esse uenturus, etsi eius alia distinctio non ponatur, tantummodo propter ipsum iudicium Christus debet intellegi, quia etsi Pater iudicabit, per aduentum filii hominis iudicabit. Nam ipse per suae praesentiae
Abbreviated transcription (Latin):
iestate uenientem cumq eẽ cogno¬
uerint quemprius humilem in
sus parentib ihluscrunt Quãuis
& ipsi parentes corũ tanta eillius
impi&atis auctores resurgentes
uidebunt cum: sed puniendiiam.
non adhuc corrigendi. Nonitaq
hocloco ipsuntellegendi sunt ubi
dictum est. & effundam suꝑdo
mumdauid. & suꝑhabitatores
hicrus alem spm̃ gratiae. & mise¬
ricordiae. & aspicient ad me ꝓeo¬
quod insultauer̃: sed tam̃ de illorũ
stirpe uenientes. qui ꝑheliã illo
tempr̃ crediturisunt᷑ Sed sicut
dicimus iudacis uos occidistis
xp̃m. quamuis hoc parentes corũ
fecerint sic &isti se dolebunt fe¬
cisse quodammodo quod fecer̃
illi ex quorum stirpe descendunt
Quamuis ergo accepto spũ gra¬
tiae & miscricordiae iam fideles
nondampnabunt᷑. cum impiis
parentibus suis. dolebunt tam̃
tamipsi quam fecerint. quod
ab illis factũ ẽ. Nonigitur dole¬
bunt reatu criminis. sed pi&atis
affectu: Sanc ubi dixerunt

Expanded text:
iestate uenientem eumque esse cognoiestate uenientem eumque esse cognouerint, quem prius humilem in suis parentibus inluserunt; quamuis et ipsi parentes eorum tantae illius inpietatis auctores resurgentes uidebunt eum, sed puniendi iam. non adhuc corrigendi. Non itaque hoc loco ipsi intellegendi sunt, ubi dictum est: Et effundam super domum Dauid et super habitatores Hierusalem spiritum gratiae et misericordiae; quod insultauerunt; sed tamen de illorum stirpe uenientes, qui per Heliam illo tempore credituri sunt. Sed sicut dicimus Iudaeis: \'Vos occidistis Christum\', quamuis hoc parentes eorum fecerint: sic et isti se dolebunt fecisse quodam modo, quod fecerunt illi, ex quorum stirpe descendunt. Quamuis ergo accepto spiritu gratiae et misericordiae iam fideles non damnabuntur cum inpiis parentibus suis, dolebunt tamen tamquam ipsi fecerint, quod ab illis factum est. Non igitur dolebunt reatu criminis, sed pietatis adfectu. Sane ubi dixerunt
Abbreviated transcription (Latin):
qatiae & misericordiae. Etaspi¬
uent ad mepeo quod insultauerunt
& plangent suꝑ eum planctum qua¬
sisuꝑ carissimum: Et dolebunt do¬
lore quasi suꝑ unigenitum. Nũquid
nisidĩ ẽ. auferłe om̃s gentes inimi¬
cas scẽ ciuitatis hierusalẽ quacue¬
niunt contra eã idest contraries
e. uel sicut ali sunt int̾p̃tati ueni¬
unt suꝑ cam. idest ut cam sibi subi¬
ciant: auteffundere suꝑ domũ dauid
& suꝑ habitatores eius demciuitatis.
spm̃ gratiae & miscricordiae : Hoc
utiq dĩẽ. & exꝑsonadĩ dicitur per
ꝓph&ã. Ettamen huncdm̃ haec
tãmagna & tamdiuina facientẽ se
xp̃s ostendit adiungendo atq di¬
cendo. Et aspicient ad me. proco
quod insultauerunt. & plangent
suꝑcum planctũ quasi suꝑcarissi¬
mum. siue dilectum &dolebunt
dolore. quasi suꝑ unigenitum.
Pęnitebit quippe iudacos indie
illa &iamcos qui accepturis sp̃m
gratiae & misericordiae. quod in
cius passioneinsultauerint xp̃o
cum ad eum aspexerint in suama¬

Expanded text:
misericordiae; et aspicient ad me, pro eo quod insultaverunt; et plangent super eum planctum quasi super charissimum, et dolebunt dolore quasi super unigenitum . Numquid nisi Dei est auferre omnes gentes inimicas sanctae civitatis Jerusalem, quae veniunt contra eam, id est contrariae sunt ei, uel, sicut alii sunt interpretati, ueniunt super ... eam, id est, ut eam sibi subiciant; aut effundere super domum Dauid et super habitatores eiusdem ciuitatis spiritum gratiae et misericordiae? Hoc utique Dei est, et ex persona Dei dicitur per prophetam; et tamen hunc Deum haec tam magna et tam diuina facientem se Christus ostendit adiungendo adque dicendo: Et adspicient ad me pro eo quod insultauerunt, et plangent super eo planctum quasi super carissimum siue dilectum et dolebunt dolore quasi super unigenitum. Paenitebit quippe Iudaeos in die illa, etiam eos, qui accepturi sunt spiritum gratiae et misericordiae, quod in eius passione insultauerint Christo, cum ad eum adspexerint in sua ma
Abbreviated transcription (Latin):
edhic apłs tacuit deresurrec¬
tione mortuorũ: ad eos dẽ
autẽ scribens inepła prima
Nolumus in quit ignorareuos
fr̃s dedor mientib ut non con¬
tristemini sicut & c&eri quispẽ
nonhabent. Namsicredimus
quodihs mortuus : & resurrexit.
ita & ds̃ eos quidormierunt per

Expanded text:
ed hic Apostolus tacuit de resurrectione mortuorum: ad eosdem autem scribens in Epistola prima, Nolumus, inquit, ignorare vos, fratres, de dormientibus, ut non contristemini, sicut et caeteri, qui spem non habent. Nam si credquod Ihesus mortuus est et resurrexsit ita et Deus eos qui crediderunt per
Abbreviated transcription (Latin):
tempr̃ conflagrationis eius. ubier̃
ũ cumeos habentes corpora in ali¬
quocorporali loco ẽẽ necessesit :
possumus respondere. futuros cos
ec̃ insuperioribus partib quo
tanonascendat flãma illius in¬
endii: quẽ ad modum necunda
diluuii. Talia quippe illis iner̃
forpora. ut illic sint̾ ubi cẽ uolue¬
int: sed nec ignem conflagratio¬
nis illius ꝑtimescent. immortales
atq incorruptibiles facti siuiro¬
rum trium corruptibili a corpora
atq: mortalia. in camino ardenti
pllesa uiuere potuerunt. XX¬
Iultas euangelicas apticasq
Isententias dediuino isto iu¬
dicio nouissimo. uid eo mihies se
pretereundas : Nehoc uolumen in
umiam longitudinem prouolua¬
tur. Sednullo modo ẽ prȩtereund
apostolus paulus : quiscribens ad
adthessalonicenses Rogamus in¬
quit uos fr̃s ꝑ adueitum dñ inr̃i

Expanded text:
tempore conflagrationis eius ubi erunt tempore conflagrationis eius ubi erunt sancti, cum eos habentes corpora in aliquo corporali loco esse necesse sit. Possumus respondere futuros eos esse in superioribus partibus, quo ita non adscendet flamma illius incendii, quem ad modum nec unda diluuii. Talia quippe illis inerunt corpora, ut illic sint, ubi esse uoluerint. Sed nec ignem conflagrationis illius pertimescent inmortales adque incorruptibiles facti, si uirorum trium corruptibilia corpora adque mortalia in camino ardenti inlaesa uiuere potuerunt. ultas euangelicas apostolicasque sententias de diuino isto iudicio nouissimo uideo mihi esse praetereundas, ne hoc uolumen in nimiam longitudinem prouoluatur; sed nullo modo est praetereundus apostolus Paulus, qui scribens ad Thessalonicenses: Rogamus, inquit, uos, fratres, per aduentum Domini
Abbreviated transcription (Latin):
rum locum ac spatium. tunc
aqua crescendo superauerat
Ergo totus aut poent otus aeris¬
te uentosus. quod caelum uel po¬
tius caelos uocat. sed utiq istos
imos. Non illos suꝑ premosubi sol
& luna & sidera conftituta sunt.
conuersus fuerat inlimidam qua¬
litatẽ : atq hoc modo cum terra
perierat. cuius terrae utiq prios
noes fuerat deleta diluuio
Quiaut ȩmnuncsunt inquit cęli
eterra. eodemuerbo repositis
eni reseruandi indiemiudicii.
perditionis hominum impiorũ.
droinde quicaeli & que terra
dest quimundus ꝓeomundo qui
liluuio periit ex eadem aqua
xpositus ẽ : ipse igni nouissimo
eseruatur indiemiudicii. & per¬
ditionis hominum impiorũ. Nã
xhominũ propt̾ magnam quan¬
lã cõmutationẽ Nondubitat di¬
ere ꝑditionẽ futurã: cumtamen
pium quam uis in a&̾nis pde¬
hissit mansura natura. Quae¬
nt forsitan aliquis. si post faccũ
ud icium. iste mundus ardebit an¬
quam proillo cadumnouum
aterra noua reponatur eo ipso

Expanded text:
rum locum ac spatium tunc rum locum ac spatium tunc aqua crescendo superauerat. Ergo totus aut paene totus aer iste uentosus quod caelum uel potius caelos uocat, sed utique istos imos, non illos supremos, ubi sol et luna et sidera constituta sunt conuersus fuerat in umidam qualitatem adque hoc modo cum terra perierat, cuius terrae utique prior facies fuerat deleta diluuio. Qui autem nunc sunt, inquit, caeli et terra, eodem uerbo repositi sunt, igni reseruandi in diem iudicii et perditionis hominum inpiorum. Proinde qui caeli et quae terra, id est, qui mundus pro eo mundo, qui diluuio periit, ex eadem aqua repositus est, ipse igni nouissimo reseruatur in diem iudicii et perditionis hominum inpiorum. Nam et hominum propter magnam quandam commutationem non dubitat dicere perditionem futuram, cum tamen eorum quamuis in aeternis poenis sit mansura natura. Quaerat forsitan aliquis, si post factum iudicium iste mundus ardebit, antequam pro illo caelum nouum et terra noua reponatur, eo ipso
Abbreviated transcription (Latin):
tarditatem existimant. sed pa¬
tienter fert propt̃uos. Nolens
aliquem perire. sed omnes inps¬
nitentiã conuerti. Ueni& au¬
tem dies dñi ut fur. in quo cel
magno imp&u transcurrent
elementa autem ardentia resol¬
uentur. et terra quaein ipsa sim
opera exurentur. Hisergo om¬
nibus percuntibus. quales opor¬
t& cẽ uos inscĩs conuersationis
exspectantes & properantes ad
p̃rȩsentiam diei dñi. ꝑ quãceli
ardentes soluentur. Relem̃ta
ignis ardore dequoquentur .:
Nouos uero caelos. & terrã noue
secundum promissa ipsius ex¬
spectantes inquib iustitia in hi¬
bitat Nihil hicdixit deresur¬
reccione mortuorum: sed sanede
perditiorGnundihuius satis: ubi
&iam cõmemorans factumante
diluuium : uid&ur ad monuisse
quodã modo quattnus infine
huius seculi. mundum istum pe¬
riturumeẽ credamus. Nam &il¬
lo tempr̃ perisse dixit quituno
erat mundum: nec solũ orbem
terrae. uerũ &iã caelos. quosutio
istos aerios intellegimus. quo¬

Expanded text:
tarditatem existimant, sed patarditatem existimant, sed patialiquem perire, sed omnes in poenitentiam converti. Veniet autem dies Domini ut fur, in quo coeli magno inpetu transcurrent, elementa autem ardentia resoluentur et terra et quae in ipsa sunt opera exurentur. His ergo omnibus pereuntibus quales oportet esse uos in sanctis conuersationibus exspectantes et properantes ad praesentiam diei Domini, per quam caeli ardentes soluentur et elementa ignis ardore decoquentur? Nouos uero caelos et terram nouam secundum promissa ipsius exspectamus, in quibus iustitia inhabitat. Nihil hic dixit de resurrectione mortuorum, sed sane de perditione mundi huius satis. Ubi etiam commemorans factum ante diluuium uidetur admonuisse quodam modo, quatenus in fine huius saeculi mundum istum periturum esse credamus. Nam et illo tempore perisse dixit, qui tunc erat, mundum; nec solum orbem terrae, uerum etiam caelos, quos utique istos aenos intellegimus, quo
Abbreviated transcription (Latin):
turo:. inmor talitate atq a&er¬
nitate scõrum Tunc enim solũ
atq ibi solum istanonerunt.
ut nulla debeamiis inlitteris
sacris quae rere uellegerema¬
nifesta. si haec put aue̾rimus
obscura¬
&iam a postolus p&rus.¬
dehoc iudicio scripserit. Ueni¬
ent inquit innouissimo dierũ
inlusiones in ludentes. secundũ
proprias concupis centias suas.
cuntes. & dicentes Ubiest pro¬
missum praesentiae ipsius. ex
quo enimpatres dormierunt. sic
omnia per seuerant ab initiocrea¬
turae. Lat& enimillos hocuo¬
lentes. quiacaeli erant olim. ett̃¬
radeaqua. & ꝑ aquã constituta
dĩ uerbo: ꝑ quę quituncerat mim¬
dus. aqua inundatis deperiit.
Quiautemnunesunt caeli &t̃
ra. eodem uerbo repositi sunt ig¬
nireseruandi indiemiudicii.
ȩt ꝑditionis hominum impiorũ
Hocunum uero non lateat uos
carissimi: quiaunus dies apud
dnm sicut mille anni. & mille
anni sicut dies unus. Uontasdat¬
dñs promissum. sicut quidam

Expanded text:
turo et de inmortalitate adque aeterturo et de inmortalitate adque aeternitate sanctorum tunc enim solum adque ibi solum ista non erunt, ut nulla debeamus in litteris sacris quaerere uel legere manifesta, si haec putauerimus obscura apostolus Pde hoc iudicio scripserit: Venient, inquit, in nouissimo dierum inlusione inludentes, secundum proprias concupiscentias suas euntes et dicentes: Ubi est promissum praesentiae ipsius? Ex quo enim patres dormierunt, sic omnia perseuerant ab initio creaturae. Latet enim illos hoc uolentes, quia caeli erant olim et terra de aqua, et per aquam constituta Dei uerbo, per quae. qui tunc erat mundus, aqua inundatus deperiit. Qui autem nunc sunt caeli et terra, eodem uerbo repositi sunt, igni reseruandi in diem iudicii et perditionis homHoc unum vos non lateat, carissimi, quia unus dies apud Dominum sicut mille anni et mille anni sicut unus dies. Non tardatpromissum, sicut quidam
Abbreviated transcription (Latin):
tia illierat magna. & continu¬
us dolor cordieius quando
autõ nors nonerit inistaciuitate.
nisi quando dic&ur. ubiẽmors
contentiotua: ubi ẽ mors acu¬
leustis. Aculeus autẽ mor¬
tisẽ peccatũ .⁊ quod tunc utiq
nonerit: quando dic&ur. ubiẽ
Nuncuero non quilib& infimus
ciuis illius ciuitatis: sedidem iste
iohannes in epła sua clamat. Si
dixeriinus quia peccatũ non ha¬
bemus nos ipsos seducimus & ue¬
ritas in nobis nonest. Et in hoc
quidem libro. cuius nomenest.
a pocalipsis. obscure multa dicunt᷑.
ut mentẽ legentis exerceant: & pau¬
caincosunt ex quorũmanifestatio
randagentur cętera cum labore
maximꝰo. quia sic eadem mul¬
tis modis rep&it. utalia atq
alia dicere uideatur. cum ali¬
ter atq aliter haec ipsadicere
uestig&ur. Uerum in his uerbis
ubi ait. Absterg& omnem la¬
crimam ab oculis eorum & mors
iamnonerit. Neq luctus. neq cla¬
mor. sed nec dolor ullus. tan¬
ta luce dictasunt desaeculo fu¬

Expanded text:
tia illi erat magna et continutia illi erat magna et continuus dolor cordi eius? Quando autem mors non erit in ista ciuitate, nisi quando dicetur: Ubi est, mors, contentio tua? Ubi est, mors, aculeus tuus? Aculeus autem mortis est peccatum. Quod tunc utique non erit, quando dicetur: Ubi est? Nunc uero non quilibet infimus ciuis illius ciuitatis, sed idem iste Iohannes in epistula sua clamat: Si dixerimus, quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et ueritas in nobis non est. Et in hoc quidem libro, cuius nomen est apocalypsis, obscure multa dicuntur, ut mentem legentis exerceant, et pauca in eo sunt, ex quorum manifestatione indagentur cetera cum labore; maxime quia sic eadem multis modis repetit, ut alia adque alia dicere uideatur, cum aliter adque aliter haec ipsa dicere uestigetur. Verum in his uerbis, ubi ait: Absterget omnem lacrimam ab oculis eorum, et mors iam non erit neque luctus neque clamor, sed nec dolor ullus, tanta luce dicta sunt de saeculo fu
Abbreviated transcription (Latin):
sinus. quiaudeat ad firmare
inhuius mortalitatis acrumnis
non dicopopulum scm. Sedunũ¬
queq sc̃orum quihanc̃ uelducat.
uel ducturus sit. uel duxerit uitã
xullas habentẽ lacrimas & do¬
lores. cum potius quanto ẽquisq
sanctior. & desiderii sc̃i plenior.
tantosit eus morando fl&us
uberior: annonest uoxciuis suꝑ¬
ne hierusalem facte sunt mihi
lacrime meaeꝰ die ac nocte: Et
lauabo ꝑsingulas noctes lectũ
neũ in lacrimis meis stratũ meũ
rigabo & gemitus meus ñ ẽ absc̃¬
ditus ate. & dolorm̃s renouatus
est Autuero non eius filii sunt
quiingemes cunt grauati . in
quo spoliari sed suꝑ uestiri ut
absorbeatur mortale auita.
Nonne ipsi sunt qui primitias
habentes sp̃s. in sem &ipsis inge¬
mescunt adoptionẽ exspec¬
tantes redemptionẽ corporis
sui. Anipse apostolus pau¬
lus nonerat suꝑnus hierd soli¬
mitanus. uel non multo magis
hoc erat. quando proisraheli¬
tis carnalib fratrib suis. tristi¬

Expanded text:
sanus, qui audeat adfirmare sanus, qui audeat adfirmare in huius mortalitatis aerumnis, non dico populum sanctum, sed unumquemque sanctorum, qui hanc uel ducat uel ducturus sit uel duxerit uitam, nullas habentem lacrimas et dolores; cum potius quanto est quisque sanctior et desiderii sancti plenior, tanto sit eius in orando fletus uberior? An non est uox ciuitatis supernae Hierusalem: Factae sunt mihi lacrimae meae panis die ac nocte, et: Lauabo per singulas noctes lectum meum, in lacrimis meis stratum meum rigabo, et: Gemitus meus non est absconditus a te, et: Dolor meus renouatus est? Aut uero non eius filii sunt, qui ingemescunt grauati, in quo nolunt spoliari, sed superuestiri, ut absorbeatur mortale a uita? Nonne ipsi sunt, qui primitias habentes Spiritus in semet ipsis ingemescunt, adoptionem exspectantes, redemtionem corporis sui? An ipse apostolus Paulus non erat supernus Hierosolymitanus. uel non multo magis hoc erat, quando pro Israelitis carnalibus fratribus suis tristi
Abbreviated transcription (Latin):
t absterg& ds̃ omnem lacrimãs
iboculis eorum. & mors iam
poncrit. Neq luctus Neq cla¬
por. sed necdolor ullus. quia
prora abierunt Etdixit se¬
ens inthrono. Eccenoua fa¬
roomnia. Decaelo ꝗdescendere
sta ciuitas dicitur : quõ caeles¬
tsest gratia quads̃ cam fecit:
gosum dñs facienste Et decae¬
Ioquidem ab initio sui descendit.
quo per huius saeculitẽpus
gratia dĩ desuꝑ ueniente. ꝑ laua¬
frum regenerationis insp̃ũ scõ
misso decaelo Subinde ciues
eius accrescunt: sed ꝑ iudiciũ dĩ
apparebit. ut nulla remaneant
uestigia u&ustatis. Quando
quidem &corpora ad incorrup¬
uonem atq in mor talitatẽ no¬
uã exu&eri corruptione ac mor¬
talitate transibunt. Nam hoc
dessto tempr̃ accipere quoreg¬
nat cum regesuo mille annis
mpudentiae nimiȩ mihi uid&:
cumaꝑtissime dicat. absterg&
omnem lacrimam ab oculis c̃orũ.
e mors iamnonerit. Neq luct.
neq clamor. sed necdolor ullus
Quis uero tamsit absurdis. & ob¬
ftnatissima contentionumuae¬

Expanded text:
sterget omnem lacrimam ab oculis eorum: et mors iam non erit neque luctus neque clamor. sed nec dolor ullus, quia priora abierunt. Et dixit sedens in throno: Ecce noua facio omnia. De caelo descendere ista ciuitas dicitur, quoniam caelestis est gratia. qua Deus eam fecit. Ego sum Dominus faciens te . De coeo quidem ab initio suo descendit, ex quo per hujus saeculi tempus gratia Dei desuper veniente per lavacrum regenerationis in Spiritu sancto misso de coelo, subinde cives ejus accrescunt, sed per judicium Dei, apparebit, ut nuluestigia uetustatis; quando quidem et corpora ad incorruptionem adque inmortalitatem nouam ex uetere corruptione ac mortalitate transibunt. Nam hoc de isto tempore accipere, quo regnat cum rege suo mille annis, inpudentiae nimiae mihi uidetur, cum apertissime dicat: Absterget omnem lacrimam ab oculis eorum; et mors iam non erit neque luctus neque clamor, sed nec dolor ullus. Quis uero tam sit absurdus et obstinatissima contentione ue
Abbreviated transcription (Latin):
mortalium turbulentũ. & procelle¬
sũ: quod maris nomine figurauit
hierusalemnouã uidides¬
cendentẽ decaelo adõ apta¬
tã quasi pouã nuptã ornatam
maritosuo: &audiui uocẽ mag¬
nã dethrono dicentẽ. Eccetabes¬
naculum dĩ cum hominib & ha¬
bitabit cumeis. & erunt ipsipo

Expanded text:
mortalium turbulentum et procellomortalium turbulentum et procellosum, quod maris nomine figurauit.Hierusalem nouam uidi descendentem de caelo a Deo, aptatam, quasi nouam nuptam ornatam marito suo. Et audiui uocem magnam de throno dicentem: Ecce tabernaculum Dei cum hominibus, et habitabit cum ei
Abbreviated transcription (Latin):
bant. arden do poenitus interi¬
bunt. atq ipsa substantia cas
qualitates habebit. quae corpo¬
ribus in mortalib mirabili mu¬
tatione conueniat : ut scilic& mui¬
dus in melius innouatus. apte
accõmod&ur hominibus &iam
carne in melius innouatis. Qđ
autẽ ait. & mare iamnonẽ. utrũ
maximo illo ardore sicc&us ap
& ipsum uertatur in melius. non
faciledixerim Caclum quippe
Nouum & terrã nouã futuram
legimus. De mari autẽ nouo ali
quidme uspiam legisse Non reco¬
lo: Nisi quod in hoc eo demlibro
repperitur. tam quam mare iuitn¬
um simile christalliꝰ Sed tunc.
nonde isto fine saeculi loquebat
necꝓpria dixisse uid&ur mare
sedtamquã mare. Quamuis et
nunc sicut amat proph&ica locu¬
tio. propriis uerbis trans latamis¬
cere. acsic quodam modo uela¬
re quoddicitur. potuit deilloma¬
ri dicere. & mare iamnonẽ: de
quo supra dixerat & exhibuit mor¬
tuos mare quiieo erant: iamenĩ
tuncnonerit hoc seculum uita

Expanded text:
bant, ardendo penitus interibant, ardendo penitus interibunt; atque ipsa substantia eas qualitates habebit, quae corporibus immortalibus mirabili mutatione conveniant: ut scilicet mundus in melius innovatus, apte accommodetur hominibus etiam carne in melius innovatis. Quod autem ait, Et mare jam non est: utrum maximo illo ardore siccetur, an et ipsum vertatur in melius, non facile dixerim. Coelum quippe novum et terram novam futuram legimus: de mari autem quid me uspiam legisse non recolo; nisi quod in hoc eodem libro reperitur: Tamquam mare uitreum simile crystallo. Sed tunc non de isto fine saeculi loquebatur, nec proprie dixisse uidetur mare, sed tamquam mare. Quamuis et nunc, sicut amat prophetica locutio propriis uerbis translata miscere ac sic quodam modo uelare quod dicitur, potuit de illo mari dicere: Et mare iam non est, de quo supra dixerat: Et exhibuit mortuos mare, qui in eo erant. Iam enim tunc non erit hoc saeculum uita
Abbreviated transcription (Latin):
malos: restat ut &iã debonis di¬
cat Iamenim ex plicauit qđbre¬
uiter ad ño dictumẽ: sic ibunt¬
isti insupplicium a&nũ. Sequit᷑.
utex plic& quod &iamibi conec¬
titur. iustiautem inuitã a&nam
tuidi inquit caelum nouum
& terrã Nouã Nã primum
caelũ & terra recesserunt. et
mare iamnonest: Isto fi& ordine.
qđ superius p̃occupando iamdix̃
uidissese suꝑ thronum sedentem
cuius a faciae fugit caelũ & terra
Iudicatis quippe his quiscripti ñs
in librouitae. & inaeternũ ignẽ
missis. quiignis cuius modi. &in
quamundi uelrerum parte futu¬
russit. hominẽ scire arbitror ne¬
minẽ : nisi forte cui sp̃s diuinus os¬
tendit: Tunc figura huius mundi
mundanorũ ignium conflagra¬
tioneprȩteribit. sicut factũ ẽ mun¬
dandeũ aquarũ inundatione dilu¬
uium. Illaitaq ut dixi conflagra¬
tione mundana. elementorũ cõr¬
ruptibiliũ qualitates quaecorpo¬
ribus nr̃is corruptibilib: congru¬

Expanded text:
malos, restat ut etiam de bonis dimalos, restat ut etiam de bonis dicat. Iam enim explicauit quod breuiter a Domino dictum est: Sic ibuntaisti in supplicium aeternum; sequitur ut explicet, quod etiam ibi conectitur: Iusti autem in uitam aeternam. Et uidi, inquit, caelum nouum et terram nouam. Nam primum caelum et terra recesserunt, et mare iam non est. Isto fiet ordine, quod superius praeoccupando iam dixit, uidisse se super thronum sedentem, cuius a facie fugit caelum et terra. Iudicatis quippe his, qui scripti non sunt in libro uitae, et in aeternum ignem missis qui ignis cuius modi et in qua mundi uel rerum parte futurus sit, hominem scire arbitror neminem, nisi forte cui Spiritus diuinus ostendit, tunc figura huius mundi mundanorum ignium conflagratione praeteribit, sicut factum est mundanarum aquarum inundatione diluuium. Illa itaqtione mundana elementorum corruptibilium qualitates, quae corporibus nostris corruptibilibus congrue
Abbreviated transcription (Latin):
receptis corporibus bona recipiap
quaemerentur
umautem dixiss& &iudica¬
tisunt singuli secundũ fac¬
casua breuit̃ subiecit quẽ ad mo¬
dum fuerint iudicati. Et mors
& infernus inquit missis instagnũ
ignis His nominib significans
diabolum. quõ mortis est auctor
infernarũq poenarũ uniuersãq
simul daemonum soti&atẽ. Hocẽ
enim quod supra euidentius prę¬
occupando iam dix erat. Et dia¬
bolus qui seducebãt eos. missus ẽ
instagnumignis & sur phoris.
Quod uero ibi obscurius adiunxe¬
rat dicens. quo & bestia etpscũdo¬
proph&a. hic apertius et qui non
sunt inquit inuenti in librouitae
scripti. missi sunt instagnumignis
Nondm̃ liber iste cõmemorat. Ne
obliuiore fallatur : sed predestinatio¬
nem significat corũ quibus a&̾na
dabitur uita: Neq enim nescit eos
dr̃ et in hoclibro legit ut sciat :
sed potius ipsacius p̾ręscientia de
illis. quae falli non potest liber
est uitae. in quosunt scripti idest

Expanded text:
receptis corporibus bona recipiant, receptis corporibus bona recipiant, quae merentur. Cum autem dixisset: Et iudicati sunt singuli secundum facta sua, breuiter subiecit, quem ad modum fuerint iudicati: Et mors et infernus, inquit, missi sunt in stagnum ignis, his nominibus significans diabolum, quoniam mortis est auctor infemarumqute poenarum, uniuersamque simul daemonum societatem. Hoc est enim quod supra euidentius praeoccupando iam dixerat: Et diabolus, qui seducebat eos, missus est in stagnum ignis et sulphuris. Quod uero ibi obscurius adiunxerat dicens: Quo et bestia etpseudopropheta, hic apertius: Et qui non sunt, inquit, inuenti in libro uitae scripti, missi sunt in stagnum ignis. Non Deum liber iste commemorat, ne obliuione fallatur; sed praedestinationem significat eorum, quibus aeterna dabitur uita. Neque enim nescit eos Deus et in hoc libro legit, ut sciat; sed potius ipsa eius praescientia de illis, quae falli non potest, liber est uitae, in quo sunt scripti, id est
Abbreviated transcription (Latin):
morcalia corpora. sicũt usitats
uocantur appell&. Hos ergo mortu¬
os ex hibunt mare quiineo cranit:
idest ex hibuit homines hoc scł m
quicumq in eoerant. quia nondũ
obierant. Et mors & infernus in¬
quit reddiderunt mortuos quos
in se habebant. Mare exhibuit qr¬
sicut inuentisunt affuer̃. Mors
uero & infernus reddiderunt quõ
uitaę dequa iam exierant ituo¬
carunt. Nec frustra fortasse non
satis fuit ut dicer& mors aut infer¬
nus: Sedutrumq dictum est: mors
propterbonos quitantum modo mor¬
temperp&i potuerunt non& in a¬
fernum ¶infernus autem ꝓpt̃ma¬
los qui&iam poenas apud inferos
pendunt. Sienim non absurde
crediuid&ur antiquos &iam scõs
quiuenturi xp̃i tenuerunt fidem.
locis quidem a torm̃tis impiorum
remotissimis. sed apud inferos fuisse
doneccos indexp̃i sanguis Et ad
ea loca descendens descensus erue¬
r& profecto dȩinceps bonifideles
effuso illo pr&io iam redempti pr¬
sus inferos nesciunt. donec&iam

Expanded text:
mortalia corpora, sicut usitatius mortalia corpora, sicut usitatius uocantur, appellet. Hos ergo mortuos exhibuit mare, qui in eo erant, id est, exhibuit homines hoc saeculum, quicumque in eo erant, quia nondum obierant. Et mors et infernus, inquit, reddiderunt mortuos, quos in se habebant. Mare exhibuit, qsicut inuenti sunt, adfuerunt; mors uero et infernus reddiderunt, quoniam uitae, de qua iam exierant, reuocarunt. Nec frustra fortasse non satis fuit ut diceret mors aut infernus, sed utrumque dictum est: mors propter bonos, qui tantummodo mortem perpeti potuerunt, non et infernum; infernus autem propter malos, qui etiam poenas aput inferos pendunt. Si enim non absurde credi uidetur antiquos etiam sanctos, qui uenturi Christi tenuerunt fidem, locis quidem a tormentis inpiorum remotissimis, sed aput inferos fuisse, donec eos inde Christi sanguis et ad ea loca descensus erueret, profecto deinceps boni fideles effuso illo pretio iam redemti prorsus inferos nesciunt, donec etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ed quisunt mortui quos exhibu¬
Sit mare qui in eo erant. Neq
cum qui ininari moriuntur non s̃
minferno. autcor pore eorum seruan¬
tur mmari. aut quo dest absurdius
mare habebat Bonos mortuos &in¬
fernus malos quis hoc putauerit.m
sed profecto conuenienter quidã
hoc locomare proisto seculo posi¬
ium accipiunt. Cu mergo & quos
hic inueni & xp̃s in corpore consti¬
tutos. simul significar& cumȩis qui
resurrecturisunt iudicandos: &iam
ipsos mortuos appellauit. Et bonos
quibus dicitur Mortuienimestis
dõ: Et malos dequibus dicitur. Si¬
nemortuos sepelire mortuos suos
Possunt mortui &iam propter hoc
dici quod mortalia gerunt corpo¬
ra. Vnde apostolus corpus quidẽ
inquit mortuum ẽ ꝓpt̃ peccatum.
Sp̃s autem uita ẽ ꝓpt̃ iustitiam: utrũq
in homine uiuente atq: in hoccor¬
pore constituto eẽ demonstrans.
etcorpiis mortuum. & spm uitã: nec
tamen corpus mortale. sed mortuũ:
quamuis eadem paulo P ost &iam

Expanded text:
ed qui sunt mortui, quos exhibued qui sunt mortui, quos exhibuit mare, qui in eo erant? Neque enim qui in mari moriuntur, non sunt in inferno, aut corpora eorum servantur in mari; aut, quod est absurdius, mare habebat bonos mortuos, et infernus malos. Quis hoc putaverit? Sed profecto convenienter quidam hoc loco mare pro isto saeculo positum accipiunt. Cum ergo et quos hic inveniet Christus in corpore constitutos, simul significaret cum iis qui resurrecturi sunt judicandos, etiam ipsos mortuos appellavit, et bonos quibus dicitur, Mortui enim estis, Deo ; et malos de quibus dicitur, Sine mortuos sepelire mortuos suos . Possunt mortui etiam propter hoc dici, quod mortalia gerunt corpora: unde Apostolus, Corpus quidem, inquit, mortuum est propter peccatum; spiritus autem vita est propter justitiam : utrumque in homine vivente, atque in hoc corpore constituto esse demonstrans, et corpus mortuum, et spiritum vitam. Nec tamen dixit corpus mortale, sed mortuum, quamuis eadem paulo post etiam
Abbreviated transcription (Latin):
nimirum uis diuina libri nomes
accepit. In eoquippe quodãmo¬
do legitur. quicquid ea faciente
r ecolitur : ut autem ostendat qui
mortuuiudicandisint pusilli &
magni recapitu lando dicit. tam¬
quam adid rediens quod pr&e¬
rierat potius ue distulerat: &&x¬
hibuit mortũos mare Quimeo
erant : & mors & infernus reddido¬
runt mortuos quos in se habebant
Hoc procul dubio prius factũ est
quã essent mortui iudicati: Etta¬
menillud prius dictumẽ. Hocest
ergo quod dixi. recapitulando eũ
adid redisse quod int̾ miserat
Uunc autem ordinemtenuit: atq
texplicar&ur ipse ordo. cõmodi¬
us&iam deiudicatis mortuis quod
iam dixerat suo rep&iuit loco Cũ
num dixiss& & exhibuit mortuos
mare qui in eo erant. et mors & in¬
fernus reddiderunt mortuos quos
ise habebant: mox addidit qđ
paulo ante posuerat: & iudicatis
singuli secundum factasua Hocest
enim quod supra dixerat. &iudi ca
usunt mortui secundum facta sua.

Expanded text:
nimirum uis diuina libri nomen nimirum uis diuina libri nomen accepit. In ea quippe quodam modo legitur, quidquid ea faciente recolitur. Ut autem ostendat, qui mortui iudicandi sint, pusilli et magni, recapitulando dicit tamquam ad id rediens, quod praeterierat potiusue distulerat: Et exhibuit mortuos mare, qui in eo erant, et mors et infernus reddiderunt mortuos, quos in se habebant. Hoc procul dubio prius factum est, quam essent mortui iudicati; et tamen illud prius dictum est. Hoc est ergo quod dixi, recapitulando eum ad id redisse quod intermiserat. Nunc autem ordinem tenuit, adque ut explicaretur ipse ordo, commodius etiam de iudicatis mortuis, quod iam dixerat, suo repetiuit loco. Cum enim dixisset: Et ex hibuit mortuos mare, qui in eo erant, et mors et infernus reddiderunt mortuos, quin se habebant; mox addidit quod paulo ante posuerat, Et judicati sunt singuli secundum facta sua. Hoc est enim quod supra dixerat, Et judicati sunt mortui secundum facta sua.
Abbreviated transcription (Latin):
tacuit : quiẽ inquit uite uniuscui:.q
Ergo illi libri quos priore loco po¬
suitꝰ. intellegen disunt scĩ &u&cris
& noui. ut millis ostender&ur que
ds fieri suamandata iussiss& In illo
autem quiẽ uitae unius cuiusq
quidhorumquisq non feciss&.
siue feciss& : quiliber si carnali
cogit&ur Quis eius magnitudi¬
nem aut longitudinẽ ualcat aer¬
timare. aut quanddo tempr legi
poterit liber in quo scriptę sus
uniuersae uitae Uniuer sorum
antantus angelorum numerus
aderit quan̾tus hominum erit
& uitam suam quisq ab angelosi¬
bi adhibito audi& recitari: U
ergo unus libererit omnium.
sed singuli singulorum. Scripte¬
ra uero ista unum uolens intell
Quaedam igitur uis est intelle¬
genda diuina. quafi& ut cuiq
operasua uelbona uelmala
cuncta in memoriã reuocentur.
& mentis intuitu mira celeritate
cernantur : ut accus & uelexcus&
scientia conscientiã. atq ita simi
&om̃s & singuli iudicentur. Qua

Expanded text:
tacuit: Qui est, inquit, uitae uniuscuiusque. tacuit: Qui est, inquit, uitae uniuscuiusque. Ergo illi libri, quos priore loco posuit, intellegendi sunt sancti, et ueteres et noui, ut in illis ostenderetur, quae Deus fieri sua mandata iussisset; in illo est uitae uniuscuiusque, quid horum quisque non fecisset sine fecisset. Qui liber si carnaliter cogitetur, quis eius magnitudinem aut longitudinem ualeat aetimare? Aut quanto tempore legi poterit liber, in quo scriptae sunt uniuersae uitae uniuersorum ? An tantus angelorum numerus aderit, quantus hominum erit, et uitam suam quisque ab angelo sibi adhibito audiet recitari? Non ergo unus liber erit omnium, sed singuli singulorum. Scriptura uero ista unum uolens intelleQuaedam igitur uis est intellegenda diuina, qua fiet, ut cuique opera sua, uel bona uel mala, cuncta in memoriam reuocentur et mentis intuitu mira celeritate cernantur, ut accuset uel excuset scientia conscientiam adque ita simul et omnes et singuli iudicentur. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
ab cius facie fugit cadum & terra.
quõ nontune factũ ẽ. idest ante¬
quame& deuiuis & mortuis iudica¬
tum: Sedeũ se uidisse dix̃ inthro¬
no sedentẽ. acuius faciae̾ fugitce¬
lum & terra sed postea. Peracto
quippe iudicio. tunccẽ desin&
hoc caelũ. & haecterra: quando
incipi & cẽ caclum nouum. & ter¬
ranoua Mutatione namq rerũ:
Non omnimodo interitutransiit
hic mundus. Unde & apłs dicit.
Pra&erit enim figura huius mun¬
di. Uolouos. sinc sollicitudinẽ esse
Figura ergo pr&erit nonnatura¬
acumergo se iohannes uidisse dixis¬
set sedentem super thronum cuius
afacie quod postea futurum est
rsugit caclum & terra. &uidiin¬
quit mortuos magnos & pusillos.
et aperti sunt libri: et alius liber
apertus est. quiest uitae uniuscu¬
iusq. &udicati sunt mortui. exip¬
sis scripturis librorum. secđm fac¬
tasua. Libros dixit esse apertos.
& librum: sed librum cuius modiÑ

Expanded text:
ab eius facie fugit caelum et terra\', ab eius facie fugit caelum et terra\', quoniam non tunc factum est, id est, antequam esset de uiuis et mortuis iudicatum; sed eum se uidisse dixit in throno sedentem, a cuius facie fugit caelum et terra, sed postea. Peracto quippe iudicio, tunc esse desinet hoc caelum et haec terra, quando incipiet esse caelum nouum et terra noua. Mutatione namque rerum, non omni modo interitu transibit hic mundus. Unde et apostolus dicit: Praeterit enim figura huius mundi, uolo uos sine sollicitudine esse. Figura ergo praeterit, non natura. Cum ergo se Iohannes uidisse dixisset sedentem super thronum, cuius a facie, quod postea futurum est, fugit caelum et terra: Et uidi, inquit, mortuos magnos et pusillos, et aperti sunt libri; et alius liber apertus est, qui est uitae uniuscuiusque; et iudicati sunt mortui ex ipsis scripturis librorum secundum facta sua. Libros dixit esse apertos et librum; sed librum cuius modi non
Abbreviated transcription (Latin):
num disputaui. quõ plus aliquid
erant. ectam̃ quadringentisunt ficu¬
pati. & alia sępe repperiuntur. in lit¬
teris sacris. siquis aduertat:
ost hanc autẽ cõmemoratio¬
nem nouissimȩ ꝑsecutionis.
breuiter complectitur totum.
qđ ultimo iamiudicio diabolds
Etcũ suo principe ciuitas inimica
pas suraẽ: Dicit enim: & diabolus qui
seducebat eos. missusest in stagnũig¬
nis & sulphuris. Quo & bestia & pse
udo proph&a cruciabuntur dic et
Nocte insaccula saeculorũ. Bestiã
bene intellogi ipsam impiã ciuitatẽ
ro cius: aut anti christus est. autima
go illa idesc figmentum dequo ibi
locutisumus. Post hacc ipsũ nouissi¬
mum iudicium quoderit insecunda
resurrectiore mortuorum quecorpo¬
rum est. recapitulando narrans
quomodo sibi fuerit reuelatũ: Et
uidi inquit thronum magnum.
etcandidum. & sedentẽ suꝑ eum
acuius facie fugit caelum etterra
et locus corum inuentus non est.
eccandidum. et sedentẽ suꝑcũ. et

Expanded text:
ne disputaui; quoniam plus aliquid ne disputaui; quoniam plus aliquid erant, et tamen quadringenti sunt nuncupati; et talia saepe reperiuntur in litteris sacris. si quis aduertat. ost hanc autem commemorationem nouissimae persecutionis breuiter conplectitur totum, quod ultimo iam iudicio diabolus et cum suo principe ciuitas inimica passura est. Dicit enim: Et diabolus, qui seducebat eos, missus est in stagnum ignis et sulphuris, quo et bestiudopropheta; et cruciabuntur die ac nocte in saecula saeculorum . Bestiam bene intelligi ipsam impiam civitatem, ta ejus aut Antichrgo illa, id est figmentum, de quo ibi locati sumus. Post haec ipsum nouissimum iudicium, quod erit in secunda resurrectione mortuorum, quae corporum est, recapitulando narrans quo modo sibi fuerit reuelatum: Et uidi. inquet candidum sedentem super eum, a cuius facie fugit caelum et terra, et locus eorum inuentus non est: et