comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
niultis grecie populis ⁊ rege asye attalo
amiciciam fecit. ⁊ ad siciliam ꝓfectus
est. hannonem q̃ndam afrorum duce
apd̃ agrigentum ciuitatem cum ip̃o
oppido cepit. eum romam cum nobilis
simis captuus misit. quadraginta ci¬
uitates in deditionem accepit. iugi¬
ti sex expugnauit. Ita omni sicilia recep¬
ta macedoma fracta eum ingenti gloria
romam regressus est. Hannibal iu italia
gneum fuluium consulem subito aggͥs¬
sus cum nouem milib hominum inter¬
fecit. Interea interfectis in hispania duo
bus scippionib fr̃ib. cum omnibus incus¬
so ꝑauore cunctantib. scipio se admodũ
adolescens ultro obtulisset ⁊ putanda
esset penuria erarii. claudio marcello
mnes senatores inpublicum contulerunt.
afiliis et deinde ꝑfilias uxoresq suas
singłas tantum auri uncias ⁊ argen¬
ti non amplius qͣm singłas libras re¬
lĩquerent. Scipio annos natus uigin¬
etate ⁊ postion temꝑe fere pͥmus iste

Expanded text:
multis Graeciae populis et rege Asiae Attalo multis Graeciae populis et rege Asiae Attalo amicitiam fecit et ad Siciliam profectus est; Hannonem quendam Afrorum ducem apud Agrigentum civitatem cum ipso oppido cepit, eum Romam cum captivissimis misit: quadraginta civitates in deditionem accepit, viginti sex expugnavit. Ita omni Sicilia recepta, Macedonia fracta, ingeRomam regressus est. Hannibal in Italia Cn. Fulvium consulem subito adgressus cum viiii milibus hominum interfecit. Intbus Scipionibus fratribus, et omnibus incusso pauore cunctantibus, Scipio se admodum adulescens ultro obtulisset et pudenda penuria esset aerarii, Claudio Marcello mnes senatores in publicum contulerunt, ac filiis et deinde per filias uxoresque suas singulas tantum auri uncias et argenti non amplius quam singulas libras relinquerent. Scipio annos natus uiginaetate, et posteriore fere primus. Iste
Abbreviated transcription (Latin):
xisse fertur potiunde sibi rome. modo
uoluntatem non dari. modo potestatẽ
drubale ambo scipiones fratres qui ꝑ
inultos aunos uictores fuerant. inter¬
ficiũtur exercitus tamen integer man-¬
sit. Casu enim magis erant quam iur¬
tute decepti. In campania capua cap¬
ta est. adiunto fuliuo ꝓ consule. prĩ¬
cipes campanoium ueneno mortem
cõsciuerunt. uenatum omnem capue
etiam ꝓhibente senatu romano fuluiꝰ
sulpicius necauit. Due autem femi¬
ne e campanis partibus idem uescia
oppia materfamilias ⁊ oliua facula
no. Quippe una ꝓscelib ppłi romani
semꝑ deos p̃cata est. altera militibus
romanis captuus alimenta p̾buit.
O quib m̃itis ⁊ lib̾tatem in excidio
c̃apue. ⁊ rem ꝓpͥam retñtart̃. ⁊ optan¬
di p̃mii priuilegia assecute sunt.
Quo temꝑe etiam a marcello consule¬
sicilie magna pars capta ẽ. quã tenere
racusane p̃da ingens romam p̃lata ẽ.
Leuiuꝰ in marcedonia cum philippo ⁊

Expanded text:
xisse fertur, potiundae sibi Romae modo xisse fertur, potiundae sibi Romae modo uoludrubale ambo Scipiones fratres, qui per multos annos victores fuerant, interficiuntur, exercitus tamen integer mansit. Casu enim magis erant quam virtute decepti. In Campania Capua capta est a Q. Fulvio proconsule. Principes Campanorum veneno sibi mortem consciverant. Senatum omnem Capuae, etiam prohibente senatu Romano, Fulvius suppliciis necavit. Duae autem feminae e Campanis partib., id est Vescia Oppia materfamilias, et Clivia Facula no. Quippe una pro salute populi Romani semper deos precata est, altera militibus Romanis captivis alimenta praebuit. Pro quibus meritis, et libertatem in excidio Capuae, et rem propriam retentarunt, et optandi praemii privilegia assecutae sunt. Quo tempore etiam cos. Marcello Siciliae mracusana, praeda ingens Romam perlata est. Laevinus in Macedonia cum Philippo et
Abbreviated transcription (Latin):
suessanumq agrum uia latina ꝓ fectꝰ.
ad amenem fluuium trib milibus ab
urbe consedit. Incredibili totius ciuita¬
tis metu. cũ senatu populoq diu̾sis cu¬
ris trepibo. matrone quoq amentes
pauoie ꝑ propugnacula concurrerent.¬
⁊ conuehere in muros saxa. pͥmeq pro
muris pugnare gestirent. Ip̃e aũ cum ex¬
peditis equitib usq ad portam collinã
accessit. deinde om̃s copias in aciem di-¬
rexit. S̾ed et consules fuluius q ꝓ consul.
non detrectauere pugnam. At ubi exposi¬
te utͥmq acies exstiterunt. in conspec¬
tu rome p̾mium uictons future. tantꝰ
subito se ymb̃ enubib grandine mixtꝰ
effudit ut turbata agmina uuix armis re¬
tñtis in sua se castra colligerent. Deinde
cum seremtate reddita in campum co¬
pie atq in aciem redissent rursus uio¬
lentior fusa tempestas maiore metu mor¬
talium. audatiam coercuit territosq
exercitus resug̾e intentona coegit. Tñe
conuersus inreligionem Hannibal di¬

Expanded text:
Suessanumque agrum uia Latina profectus ad Anienem, fluuium tribus milibus ab Vrbe consedit incredibili totius cinitatis metu, cum senatu populoque diuersis caris trepido matronae quoque amentes pauore per propugnacula currerent et conuehere in muros saxa primaeque pro muris pugnare gestirent. ipse. autem cum expeditis equitibus usque ad portam Collinam infestus accessit, deinde omnes copias in aciem direxit. sed et consules Fuluiusque proconsule non detrectauere pugnam. at ubi expositae utrimque acies constiterunt, in conspectu Romae praemium uictoris futurae tantus se subito imber e nubibus grandine mixtus effudit, ut turbata agmina uix armis retentis in sua se castra colligerent. deinde cum serenitate reddita in campum copiae atque in aciem redissent, rursum uiolentior fusa tempestas maiore metu mortalium audaciam cohercuit territosque exercitus refugere in tentoria coegit. tunc conuersus in religionem Hannibal di
Abbreviated transcription (Latin):
timoiem regis degradauerunt arnulfum. S̾e
num regem: noluit consentire regis neqͥtie s
mag̃ in quantum potuit redarguit ipsum re-¬
gem prop̃t quam causam ira reg̃ contra eum¬
uehement̃ efferbuit. Eum magno itaq dede¬
core expelli iussit arnulfum de eccłia b̃e. di
genitricis marie remensis. ⁊ sic alligatum
retrudi in carcerem. Alligatus autem incar¬
cere aurelianis ciuitate ubi detinebatur ne¬
pos eius karolus: mansit ibi tribus annis.
unciãtur ħ omnia p̃suli romano.
Qui ualde dolens suꝑ hoc facto inter¬
dixit om̃s ep̃os qui arnulfum degradauerãt
⁊ girbertum ordinauerãt. Misit quoq leo¬
nem abb̃em a sede apłica ad domnum seuui-
inurbe remensi synodum congregaret man¬
uans illi ut sine dilatione reuocaret de carcere
arnulfum. ⁊ degradaret girbertum. Collec¬
to gͥ concilio it̾m in urbe remensi ex iussione
apłica reuocatus ẽ armulfus de custoclia. et
diguitatem suscepisset: penitentia ductus ẽ.

Expanded text:
timorem regis, degradaverunt Arnulfum et ortimorem regis, degradaverunt Arnulfum et ornum regem, noluit consentire regis nequitiae; sed magis in quantum potuit redarguit ipsum regem; propter quam causam ira regis contra eum efferbuit. Cum magno itaque dedecore expelli jussit Arnulfum de ecclesia beatae Mariae Remensis, et sic alligatum retrudi in carcerem. Alligatus autem in carcere Aurelianis civitate, ubi detinebatur nepos ejus Karolus, mansit ibi annis tribus. Nuntiantur haec omnia presuli Romano. Qui valde indignatus super hoc facto, interdixit omnes episcopos qui Arnulfum dejecerant et Gerbertum ordinaverant. Misit quoque Leonem abbatem a sede apostolica ad donnum Seguinuin urbe Remensi synodum congregaret; mandans illi ut sine dilatione revocaret de carcere Arnulfum et degradaret Gerbertum. Collecto igitur concilio iterum in urbe Remensi, ex jussione apostolica revocatus est Arnulfus de custodia, et dignitatem suscepisset, poenitentia ductus est.
Abbreviated transcription (Latin):
natus est. In dieb illis erat in remensium
ciuitate archiep̾c. uir bonus ⁊ iustus. ⁊¬
modestus. fr̃ lotharii regis ex comcubina
nomine arnulfus. Hugo autem in uidebat
ei uolens exterminare ꝓgeniem lotharii re¬
gis. congregansq murbe remensi synodũ
idem hugo dux : inuitauit archiep̃m seno¬
nice urbis nomine seuinum cum suffraga¬
neis suis. In quo fecit degradare dompnũ
arnulfum archiep̃m remorum dolo nepo¬
tis sui quem tenebat incarcere. dicens non
debere esse ep̃m natum ex concubina. In loco
uero enis consecrari fec̃ domnum girbertum
monachum philosophum. Qui girbertus
magister fuit rob̃ti regis filii istus hugonis
⁊ domni lotharii archiep̃i successons uenera¬
bilis seuuini. Arnulfum aute fecit manci¬
pari custodie aurelranis ciuitate.
enerabilis seuumus archiep̃c non con
sensit in degradatione arnulfi: neq
in ordmatione girb̃ti. Iussio autẽ reg̃ urge¬
bat. Alii uero ep̃i licet inuiti tamen propter

Expanded text:
ni. In diebus illis erat in Remensium civitate archiepiscopus vir bonus et modestus, frater Hlotharii regis ex concubina, nomine Arnulfus. Hugo autem rex invidebat ei, volens exterminare progeniem Hlotharii regis. Congregansque in urbe Remensi synodum , hisdem Hugo rex invitavit archiepiscopum Senonicae urbis nomine Seguinum cum suffraganeis suis. In quo concilio fecit degradare domnum Arnulfum archiepiscopum Remorum, dolo nepotis sui quem tenebat in carcere, dicens non debere esse episcopum natum ex concubina. In loco vero ejus consecrari fecit donnum Gerbertum monachum philosophum. Qui Gerbertus magister fuit Roberti regis, filii istius Hugonis, et donni Leotherici archiepiscopi , successoris venerabilis Seguini. Arnulfum vero fecit mancipari custodiae Aurelianis civitate. Venerabilis itaque Seguinus archiepiscopus non consensit in degradatione Arnulfi neque in ordinatione Gerberti. Jussio autem regis urgebat. Alii vero episcopi, licet inviti, tamen propter
Abbreviated transcription (Latin):
toringi fossatos fecerunt sub dolo. desuꝑ cooꝑ¬
ientes eos cespitibus. Cumq ad bellum ibidẽ
conuenissent intelligentes qd̃ equi eoꝵ ibi ñ cor¬
riussent: indignati sunt ualde. fugit hic¬
thoringis. illucꝙ eum ꝑ secuti sunt franci. S
ille reparatis uirib contia francos ntebatur.
Sed tanta cedes ibi fuit de thoruigis: ut ip̃e
fluuius exeoꝵ cadau̾ib repletus. snͣci suꝑ eos¬

Expanded text:
Toringi, fossatos fecerunt sub dolo, desuper cooToringi, fossatos fecerunt sub dolo, desuper cooperuerunt cispitibus. Cumque ad bellum ibidem pervenissent, intellegentes, quod equi eorum ibidem corruissent, indignati sunt valde. Fugit illicque eum persecuti sunt Franci. Sed ille reparatis viribus contra Francos nitebatur. Sed tanta caedes ibi fuit de Toringis, ut ipse fluvius ex eorum cadaveribus repleretur. Franci ve
Abbreviated transcription (Latin):
gaunenses fugeret. in secutꝰ ẽ eũ clodomiris ⁊ cõ¬
prehñdit eum et uxorẽ euis ⁊ filios captosꝙ ĩ
pagum. aurelianensem eos adduxit atq in
carcerem retrusit. Beatus autem auitus qui
erat tunc sc̃s d̃i ab̃bas in aurelianis ciuitate
oep̃cabatur clodomirẽ ut nõ occideret eos: s
oicitur colũpna uico. Post hec it̾m cõmoto ex¬
ercitu clodomiris inburgundiam ꝑrexit contͣ
godomarum. Gumq uenissent cum magno
exercitu. inpagum menuensem ĩ loco qui dicit᷑
uiusoruntia godomarus locatis gentib. cũ clodo¬
mire p̃liabatur. Burgundiones quoq ualde
collisi. cum godomaro fuer̃t. Cumq eos ꝑse¬
⁊ mortuus est. Qd̃ uidentes franci nimio dolo¬
nem om̃s ꝑemer̃t ⁊ ita reuersisunt. Lotharius
ħ audiens uxorem fr̃is sui accepit in contugium:¬
gundeugam nomme. filios qͦ clodomuris or¬
num transeuntes. in toringiam dirigt̃ acies cõtra
hermefridum regem thoringorũ. Hec audientes

Expanded text:
ue est eum Chlodomiris adprehenditque eum cum uxore et filios eorum, captos in paygo Aurilianense eos adduxit atque in carcerem retrudi iussit. Beatus autem Avitus, qui erat tunc vir sanctus Dei abba in Aurilianis civitate, deprecabatur Chlodomirem, ut non occideret eos; sed, ille dicitur Colomna vico. 21. Post haec iterum commoto exercitu, Chlodomiris in Burgundiam pergens contra Godmarum. Cumque venissent cum magno hoste in paygo Viennense, in loco qui dicitur Visoroncia, Godmarus, locatis gentibus, cum Chlodomire proeliaretur, Burgundiones valde conlesi, cum Godmaro fugierunt. Cumque eos et mortuus est. Quod videntes Franci, nimio dolonem omnes peremerunt, et ita reversi sunt. Chlotarius haec audiens, uxorem fratris sui accepit in conGundeucam nomine. Filios quoque Chlodomire ornum transeuntes, in Toringam dirigunt contra Ermenfredum regem Toringorum. Haec audientes
Abbreviated transcription (Latin):
spnrante. Quos ut uidit protinus duoem
ab eis exigere cepit. At illi respondent.Nos
serenissime rex cducem minime iucdimus
s cum unius comitatus gente ferocissima
nr̃o cum init̃itu climicauimus. uͥ nõ modo
sẽt uiri fortissimi bellatores. ẜ ⁊ femine
prignatrices. robustissimos quosq hosti¬
uri uectibus hydriarum suarum ẽxcere¬
bantes. a quib omnes scito tuos extinc¬
tos esse milites. Quibus rex aucliti s in¬
sipientiam suam cognoscens tristis erubuit.

Expanded text:
spirante. Quos ut vidit, protinus ducem spirante. Quos ut vidit, protinus ducem ab eis exigere coepit. At illi respondent: « Nos, serenissime dux, ducem minime vidimus, sed cum unius comitatus gente ferocissima nostro cum interitu dimicavimus. Ubi non modo sunt viri fortissimi bellatores, sed et feminae pugnatrices, robustissimos quosque hostium vectibus hydriarum suarum excerebrantes; a quibus omnes scito tuos extinctos esse milites. » Quibus rex auditis insipientiam suam agnoscens, tristis erubuit.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uiuum patria sibi subiugata conspecti¬
bus suis adducerent.
is uero edictis: eos ire cum festina¬
tione imꝑauit. Qui subcluctis in
altim nauib ueluiolo fulcantes equora
uento acł littora isare deuoluunt᷑ ꝑmen¬
so maris limbo. hĩc ꝓrumpentes e nauib
continuo maritima confinra exicrabiliuis¬
cano tradũt. Quod ut nigellus aspeculato¬
ribus comꝑit milites constantinienses eũ
multitudine uulgi congregauit. impetuꝙ
repentino suꝑ eos irruit. tantaꝙ strage illos
deleuit ut nullus penitus remaneret: qui
facta posteris nunciaret. Nam unus illoꝵ
cursu nimio fatigatus. alonge resederat.
qui uidens sociorum infortunia timore
territus corponsq in becillitatem oblitus
ad naues cururrit qͣntotius cet̾orum exi¬
tia nuntians custodibus. Qui pariter ad
tres naues tuciores se conferentes inter sinũ
maris remigio se contulerunt de iuita diffi¬
dentes. Pansisq uelis in sublime cͣsu cecissimo
regem suum expetierunt. uento ad uotum̃

Expanded text:
 vivum patria sibi subjugata conspectibus suis adducerent. is vero edictis, eos ire cum festinatione imperavit. Qui subductis in altum navibus, velivolo sulcantes aequora vento, ad littora Sarae devolvuntur permenso maris limbo. Hinc prorumpentes e navibus continuo maritima confinia exitiali Vulcano tradunt. Quod ut Nigellus a speculatoribus comperit, milites Constantiniensis cum multitudine vulgi congregavit, impetuque repentino super eos irruit, tantaque illos strage delevit, ut nullus penitus remaneret, qui facta posteris nuntiaret. Nam unus illorum cursu nimio fatigatus a longe resederat, qui videns sociorum infortunia, timore territus, corporisque imbecillitatem oblitus, ad naves cucurrit quantocius, caeterorum exitia nuntians custodibus. Qui pariter ex omnibus ad res tutiores se conferentes, intra sinum maris remigio se contulerunt, de vita diffidentes. Pansisque velis in sublime, cursu citissimo regem suum expetierunt, vento ad votum
Abbreviated transcription (Latin):
liqͣnta mora regaliter tractaret. dum ⁊ ip̃e
⁊ milites post tantum nauigii laborem
recrearentur: pacem continuam int se fir¬
ab utraq parte sacramentorum tenore pͥnci¬
pes eorum illam sanxeĩt. Quib rex aduotũ
expletis. condignis aduce munerib mune¬
ratus qͣntotius ad suos regreditur letus.
Qui ut. suo uinctus est ex̃citui: continuo
anglorum regnum tradit ultricibus flãmis.
identes autem eborachi se¬
a nullo iuuari. datis obsidibus se
subigunt illius dominatui. Inde uero egres¬
sus. ad tamisse ora ꝓuehitur. ubi uenientes
cantuarii: simili modo eus subdunt pote¬
stati. Demñ auulsis nauium anchoris: alueũ
sulcans fluminis apd̃ londoniam obsidionẽ
componit. Cuius impetum non ualentes lon
donii ferre. illius seruitutis iugo colla feri¬
na inuiti supposuere.

Expanded text:
liquanta mora regaliter tractaret, dum et ipse liquanta mora regaliter tractaret, dum et ipse et milites post tantum navigii laborem recrearentur, pacem continuam inter se firab utraque parte sacramentorum tenore principes eorum illam sanxerunt. Quibus rex ad votum expletis, condignis a duce muneribus muneratus, quantocius ad suos regreditur laetus. Qui ut suo junctus est exercitui, continuo Anglorum regnum tradit ultricibus flammis. Videntes itaque Eboraci a nullo juvari, datis obsidibus se subigunt illius dominatui. Inde vero egressus ad Thamisae ora provehitur. Ubi venientes Cantuarii simili modo ejus se subdunt potestati. Deinde avulsis navium anchoris, alveum sulcans fluminis, apud Lundoniam obsidionem componit. Cujus impetum Lundonii non valentes ferre, illius servitutis jugo colla ferina inviti supposuere.
Abbreviated transcription (Latin):
applicant. regiꝙ sueno cruenta gentis sue exi¬
dia nuntiant. Gunc rex nimio dolore tactus
incrinsecus totius regni sui ascitis principib
cunctam rei seriem illis deponit. quidꝙ agẽ¬
dum consulerent diligenter inquirit. Qui
amicoiũ ⁊ ꝑpinquorum erumpnis. ⁊ luctu
moti. quasi ex uno ore om̃s eorum sangui¬
nem decreuerunt totis uirib ulcisci. His aũ
suo regimine degentes preparari iussit. Hat
illacꝙ ueredarios misit. diemq prefixit.
quando milites lucri cupidos de exteris regnis.
ad hanc expeditionem uenire mandauit.
orro termino aduemente statuto¬
ad naues ilico immensus cucurrt
exercitus. De hinc regalia in sublime ele-¬
uantur uexilla. ⁊ librantes uentis uela.
uelificato ꝑtensi maris interuallo. ad ebo¬
racha deuehuntur territoria. Ibi quippe
rex dimisso exercitu. cum ñ nullis nauib
petende pacis gr̃a. apd̃ rothomagum ducẽ
ricardum aggreditur. Quem cum dux a¬

Expanded text:
applicant, regique Sueno cruenta gentis suae exiapplicant, regique Sueno cruenta gentis suae exitia nuntiant. Tunc rex nimio dolore tactus intrinsecus, totius regni sui ascitis principibus, cunctam ei seriem illis deponit, quidque agendum consulerent, diligenter inquirit. Qui amicorum et propinquorum aerumnis et luctu moti, quasi ex uno ore omnes eorum sanguinem decreverunt debere totis viribus ulcisci. CAPUT suo regimine degentes praeparari jussit. Hac illacque veredarios misit, diemque praefixit quando milites lucri cupidos de exteris regnis ad hanc expeditionem venire mandavit. Porro, termino adveniente statutoad naves immensus illico cucurrit exercitus. De hinc regalia in sublime elevantur vexilla, et librantes ventis vela, velificato protensi maris intervallo ad Eboraca devehuntur territoria. Ibi quippe rex dimisso exercitu cum nonnullis navibus petendae pacis gratia apud Rothomagum ducem Richardum aggreditur. Quem cum dux a
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃c. ab imo cepit restaurare cenobium sc̃i pecri
nullidunensis ⁊ monachos ibi mitcens: ab¬
Nterea edelredꝰ anglorum rex regnum quod
sub magna potentissimorũ regum gła dliu
floruerat tanto nepharie. ꝓditionis scelere re¬
giminis sui temꝑe posluit. ut et paganitam
exerrabile nefas horrendum uidicarent. Sam
danos ꝑ omnẽ regñ unanimi concordia secum
cohabitantes mortis ꝑiculum mimime suspicã¬
tes subito furore sub una die ꝑmir: m̃ulieres
concitatis canibus mamillas ab earum pector¬
bus crudeliter extorqueri. lactentes uero pueros.
ad domorm postes allisos excerebrari iussit.
nullis criminum existentibus culpis.
dm g apud londoniam sub huius¬
decreti die ħ congeries ꝑemptorum
lictoꝵ seuicia mimmensum cumularetur: qui¬
uam iuuenes agilitate ꝑ nces ad quancdam
nauim se contulerunt. ⁊ fuge prefidium ꝑ
tamisse alueum celeri remigio maris sinuni
petierunt. Per menso autem ꝑ lixi maris spa¬
cio nouissime ad cupitum danamarce portũ

Expanded text:
episcopus ab imo coepit restaurare coenobium Sancti Petri Milidunensis, et monachos ibi mittens, ablleret, Eldredus Anglorum rex regnum quod sub magna potentissimorum regum gloria diu floruerat, tanto nefariae proditionis scelere regiminis sui tempore polluit, ut et pagani tam exsecrabile nefas horrendum judicarent. Nam Danos per omne regnum unanimi concordia suum cohabitantes, mortis periculum minime suspicantes, subito furore sub una die perimi, mulierescanibus concitatis mamillas ab earum pectoribus crudeliter extorqueri, lactentes vero pueros ad domorum postes allisos excerebrari jussit, nullis criminum existentibus culpis. Dum igitur apud Lundoniam sub hujusdecreti die haec congeries peremptorum lictorum saevitia in immensum cumularetur, quidam juvenes agilitate pernices ad quamdam navim se contulerunt, et fugae praesidium per Thamisae alveum celeri remigio maris sinum petierunt. Permenso autem prolixi ponti spatio, novissime cupitum Danamarchae portum
Abbreviated transcription (Latin):
pe statura ꝓcerus uisttu decoruis. mican¬
tibus oculis. Mansuetꝰ beniuolis. qͣi leo
terribilis mnimicis. ⁊ ut gigas fortis in
p̃liis termnos sui ducatus ꝑ crrcuitum
dilatare non desistens. Que res inuasionis
sane tempestate berengernus ⁊ alanus bͥ¬
tones atenore fid̃i qͣm cum eo pepigerant
dissidentes. ab eius domino p̃sumptiuo
ausu conati sunt recedere. regi francorũ
ult̾ius disponentes militare. Quoꝵ ceme¬
ritatẽ dux festinato impetu compmens
britanniam tam diu hostili expeditione
uastauit. plurimaq eorũ municipia sub¬
uertit. quoadusq totns alanum nequi¬
cie incentorem a regno exturbaret. ⁊ an¬
glos adire ꝯpelłet berengerio sibi clemen¬
ter reconciliatio.

Expanded text:
pe statura procerus, vultu decorus, micanpe statura procerus, vultu decorus, micantibus oculis, mansuetus benevolis, quasi leo inimicis terribilis, et ut gigas fortis in praeliis, terminos sui ducatus per circuitum dilatare non desistens. Quae res invasionissane tempestate Berengerius et Alannus Britones, a tenore fidei quam cum eo pepigerant dissidentes, ab ejus dominio praesumptivo ausu conati sunt recedere, regi Francorum ulterius disponentes militare. Quorum temeritatem dux festinato impetu comprimens, Britanniam tandiu hostili expeditione vastavit, plurimaque eorum municipia subvertit, quoadusque Alannum totius nequitiae incentorem a regno exturbaret et Anglos adire compelleret, Berengerio sibi clementer reconciliato.
Abbreviated transcription (Latin):
enis morte preuenta absq liberis mortua
est: repudiatam pompam ex qua filium
nomine guillelmum iam adultum genu¬
erat it̾m repetens sibi copulauit. erum
fractus iam uiribus laborib ⁊ p̃liis. inqͥb
om̃e iuuentuus robur consumyserat.
declucatus sui dispositione apd̃ se toto co¬
namine. cui uel qualit illum relinque-¬
ret deliberabat. Conuocatisq totius nor¬
mannie ꝓcerib. cum alano ⁊ berengerio
b̾tonibus G̃uillelmum filium suum pul¬
cherrime iuuentutis u̾nantem illis expo¬
nit. iubẽs ut eũ sͥ dñm eligerent. sueq militie illũ¬
ters. cunctos suasibilib demulcens uerb̾:
sub sacramento fidei filio illos subegit.
post hec uno uiuens lustro comsumptus
senio hominem exiuit inxp̃o. cui est ho¬
nor ⁊ gloria insecula scloꝵ.¬
gitur duce roberto carnis ab onere iam lib̃o.
gullelmus filius eius totius monarchiã
normanici ducatus sagaci moderam ie
regens. in conuulsam xp̃o regi fidem ser¬
uare corde ultroneo satagebat. Erat quip¬

Expanded text:
ejus morte praeventa absque liberis mortua est, repudiatam Popam, ex qua filium nomine Willelmum jam adultum genuerat, iterum repetens sibi copulavit. Verum fractus jam viribus, laboribus et praeliis, in quibus omne juventutis robur consumpserat, de ducatus sui dispositione apud se toto conamine, cui vel qualiter illum relinqueret, deliberabat. Convocatisque totius Northmanniae proceribus, cum Alanno et Berengerio Britonibus, Willelmum filium suum pulcherrimae juventutis flore vernantem illis exponit, jubens ut eum sibi dominum eligerent, suaeque militiae ptero cunctos suasibilibus demulceus verbis, sub sacramento fidei filio illos subegit. Post haec uno vivens lustro, consumptus senio hominem exuit in Christo, cui est honor et gloria in saecula sgitur duce Roberto carnis ab onere jam liberato, Willelmus filius ejus totius monarchiam Nortmannici ducatus sagaci moderamine regens, inconvulsam Christo regi fidem servare corde ultroneo satagebat. Erat quip
Abbreviated transcription (Latin):
ricesimo denq ⁊ .ui. anno postqͣm¬
franconim regnium a memoratis
latum est. Cuius eccłiam nuꝑ concrema¬
tam optimates quiq reedificauerunt.
cio apparuit stella a parte circii. emit
na ꝑtotam galliam. Semide fere post amĩ
ꝙ annos hł feb̾. ignee acies iuse sunt in ce¬
lo cdiuersorm colorum quod mirum fuit

Expanded text:
Tricesimo denique, & sexto anno postquaFrancorum Regnum a memoratis latum est urbem. Cujus ecclesiam nuper concrematam optimates urbis reedificaverunt, tio apparuit stella a parte circii, emittna per totam Galliam . Deinde post quinque fere annos Kal. Febr. igneae acies visae sunt in coelo divers
Abbreviated transcription (Latin):
karolo primo regni sui anno inacͥta
illi se subdere. Igitur tandem ꝑuene¬
re ambo suꝑ flumen ligerim in pagũ
augustudunensem. ⁊ discurrentib
utͥniq uiris nobilibus p̃fatus comes
guillelmus regi se tradidit unde rex
illi biturmensem pagum cum ciuitate
donauit. In eodem etiam loco decdit her¬

Expanded text:
 primo regni sui anno in Aquitilli se subdere. FLOD.. Igitur tandem pervenere ambo supra Ligerim in pagum Augustidunensem, et discurrentibus utrimque viris nobilibus, comes prefatus regi se subdidit. Unde rex illi Bituricensem pagum cum civitate donavit. In eodem etiam loco dedit H
Abbreviated transcription (Latin):
tum mnanu. suꝑ axonam fluunim
um isaram. Sed cum cotidie duciᷤ rob̃ti
uirtus exeresceret. regis autem uescres¬
ceret. karolus cum amico suo p̃dicto ha¬
ganone transmosam latenter ꝓficiscit᷑.¬

Expanded text:
tum manu, super Axona fluvium olum Saram. Sed cum cotidie ducis Rotberti virtus excresceret, regis autem decresceret, Karolus cum amico suo Haganone trans Mosam latenter proficiscit
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m idem potissimũ elegisse dixisset. Domi
q sub noĩe suꝑatoꝵ hostium. de extinctis su¬
is legionib triumphauit.Sarmatis solam
lauream usurpauit. ubi legio eiꝰ cum duce
interfecta est. uerum cum ob scełauniu̾sis
exosus eẽt. accensus antonius maxime in¬
iuria uerboꝵ domitiani. qua se scortũ uoca¬
ri dolebat. ꝓcurans germaniam suꝑiorem.
num lappiũ acie strauit. Rome quoqꝙ mul¬
ta edificia uł cepta. uł a fundam̃tis constru¬
xit. In his pantheon capitoliũ. forum transi
torium diuoꝵ porticus ẏsium. eserapium. ⁊¬
stadiũ. horrea piparetaria uespasian tem¬
plum. mineruã chalchidicam. ludum ma¬
tutinũ. micam auream. mentam sudantẽ
sibliotechas igne consumptas petitis undi¬
ꝙ presertĩ. ĩ alexandria exemplis reparauit.
Sagrtarum tam doctꝰ fuit ut ĩter paren¬
tes digitos extente manus uiri ꝓcul positi
multi martyrio coionati sunt. ut breuius

Expanded text:
ipsum idem potissimum elegisse dixisset. Domitipsum idem potissimum elegisse dixisset. Domitque, sub nomine superatorum hostium, de exstinctis suis legionibus triumphavit. De Sarmatis solam lauream usurpavit, ubi legio ejus cum duce interfecta est. Verum, cum ob scelera universis exosus esset, Antonius accensus maxime injuria verborum Domitiani, qua se scortum vocari dolebat, cum curans Germaniam superioremnum Appium acie stravit. Romae quoque multa aedificia vel coepta, vel a fundamentis construxit. In his Pantheum, Capitolium, torium, divorum porticus, Iseum Serapium, stadium, horrea piperataria, Vespasiani templum, Minerva Chalctutinum, Micam auream, Metam sudantem, bibliothecas incendio consumptas, petitis undique praesertim Alexandria, exemplis reparavit. Sagittarum tam doctus fuit, ut inter patentes digitos extentae manus viri procul positi multi martyrio coronati sunt, ut Orosius
Abbreviated transcription (Latin):
agmina ꝑ sequebatur furens libicdine.
cuiꝰ fedum exercitum grecorũ lingua clino¬
paletem uocabat. Hic ꝑcunctanti cuidã
quisqͣm ne inpalatio esset. dedit respon¬
sum. Nec musca quidem. Nullam sibi
iͥi auream aut argenteam statuam in ca¬
pitolio. passus est poni. Consob̾nos suos
interfecit. Suꝑbia quoq in eo execrabił
fuit. Iste apd̃ romanos eunuchitari ui¬
ros ussit. ut inpalatio haberetꝙ: uxorẽ q
suam appellari augustam. Ex peditiones
quatuoi habuit. unam aduersus sarma
uacos. Nam quanta fuerĩt duir panei da¬
corum regis. cum fusco duce p̃lia. quantaꝙ
romanoꝵ clades. ubi oppiꝰ sabmꝰ uir c̃õsula¬
ris ⁊ corneluis furcus prefectꝰ pretorii cũ
magnis exercitib occisi sunt. longo texcu
euoluerem. nͥ comelius tacitꝰ qui hanc histo¬
riam diligentissime contexuit. de reticen¬
do interfectorum num̾o. ⁊ salustiũ crispũ
⁊ alios auctores qͣm plurinos sanxisse ⁊ se¬

Expanded text:
agmina persequebatur furens libidine, agmina persequebatur furens libidine, cujus foedum exercitium Graecorum lingua κλινοπάλην vocabat. Hinc percunctanti cuidam quisquam ne in palatio esset, responsum: Ne musca quidem. Nullam sibi nisi auream aut argenteam statuam in Capitolio passus est poni. Consobrinos suos interfecit. Superbia quoque in eo exsecrabilis fuit. Iste apud Romanos eunuchizari viros jussit, ut in palatio haberet, uxoremque suam Augustam nuncupari. Expeditiones quatuor habuit: unam adversus Sarmat Dacos. Nam quanta fuerint Diurpanei Dacorum regis cum Fusco duce praelia, quantaque Romanorum clades, ubi Oppius Sabinus consularis et Cornelius Fuscus praefectus praetorii cum magnis exercitibus occisi sunt, longo textu evolverem, nisi Cornelius Tacitus, qui hanc historiam diligentissime contexuit, de reticendo interfectorum numero, et Sallustium Crispum, et alios auctores, quam plurimos sanxisse, et se
Abbreviated transcription (Latin):
uenit cunctis remediorũ generib. nunc
egrotantes ꝑ semet ip̃m reficiens. nunc
consolatiss suꝑ mortib afflictos. ꝑhec ĩ¬
usitato fauore. dilectus morbo ꝑnͣt ĩ ea
qua pr uilla. post biennum ⁊ menses oc
tis anno altero ⁊ quadragesimo. huius
mors credi uix potest qͣntum luctum
urbi ꝑuintiisq intulerit ad eo ut om̃s tan¬
quam in ꝓpͥa doluerint orbitate. Senatus
obitu ip̃ius circa uesꝑam nunciato. noc¬
te irrupit incuriam. ⁊ tantas ei mortuo
laudes gr̃asq concessit. qͣntas nec uiuo
nuiquam egerat nunc p̃senti. inter di¬
pasiani ⁊ domitille lib̾te filius titi ger¬
manꝰ iunior. undecimus ab augusto ac cepit
nis moderatus in imꝑio fuit. mox ad in¬
gentia uicia ꝓ gressus. libidinis.iracundie.
crudelitatis. auaricie. tantum in se odii
concitauit. ut m̾ita pr̃is ac fr̃is aboleret.
Interfecit nobilissimos e senatu dñm se ⁊
d̃m pͥmus appellari scribi coliq iussit. Se¬
gnisq ridicule remotis omnib muscarũ

Expanded text:
enit cunctis remediorum generibus, nunc aegrotantes per semetipsum reficiens, nunc consolans suorum mortibus afflictos. Post haec, inusitato favore dilectus, morbo periit, in ea, qua pater villa, post biennium, et menses octtis anno altero et quadragesimo. Hujus mors credi vix potest quantum luctum Urbi provinciisque intulerit, adeo ut omnes tanquam in propria doluerint orbitate. Senatus, obitu ipsius circa vesperam nunte irrupit in curiam, et tantas mortuo laudes gratiasque concessit, quantas nec vivo unquam egerat, nec praesenti. Domitianpasiani et Domicillae libertae filius, germanus Titi junior, undecimus ab Augusto suscepit nis moderatus in imperio fuit: mox ad ingentia vitia profusus, libidinis, iracundiae, crudelitatis, avaritiae, tantum in se odii concitavit, ut merita fratris et patris aboleret. Interfecit nobilissimos e senatu, dominum se et deum primus appellari, scribi colique jussit. Segnisque ridicule, remotis omnibus, muscarum
Abbreviated transcription (Latin):
aquarum meatus ꝑ multa diusdendo tenu¬
ari in semetip̃s consumiq fecerunt. Oppi¬
uani fonte siccato ultima desperatione cor¬
repti. deditionem sui faciunt. Cesar om
nibus qui armatulerant. manus abstu¬
lit. ⁊ uitam. reliquit. quo testatioi esset
etiam posteris pena imꝑborum. Multũ
enim ad coherendam audatiam ualet ꝓpo¬
situm pugnitionis exemplum cum ip̃a mi¬
seri presens fortuna uiuentis. ⁊ ad recor¬
dationem ammonet concios. ⁊ ad suscita¬
tionem cogit ignaros. Ex haustis atq edo¬
mitis galliis securus cesar cum legionibus
in italiam recliit. nullos post se gallorum
motus ꝑ timescens. certo se sciens mnme
aliquos qui uel moueri audeant uel si
moueantur timendi sunt reliquisse. An¬

Expanded text:
aquarum meatus per multa diuidendo tenuaquarum meatus per multa diuidendo tenuari in semet ipsis consumique fecerunt. oppidani fonte siccato ultima desperatione correpti deditionem sui faciunt. Caesar autem omnibus, qui arma tulerant, manus sustulit et uitam reliquit, quo testatior esset etiam posteris poena improborum. multum enim ad cohercendam audaciam ualet propositum punitionis exemplum, cum ipsa miseri praesens forma uiuentis et ad recordationem admonet conscios et ad sciscitationem cogit ignaros. Exhaustis atque edomitis Gallis securus Caesar cum legionibus in Italiam rediit, nullos post se Gallorum motus pertimescens, certo se sciens minime aliquos, qui uel moueri audeant uel si moueantur timendi sint, reliquisse.
Abbreviated transcription (Latin):
lo p̾liantibus romani qͣmuis ꝑtinaciter
obsisterent crebͥusꝙ succederent com¬
plures trucidantur. Igitur exftruitur
agger ⁊ turris pedum sexaginta. cuius
uertex ad equari. ad fontis solum possit.
ut uł ex equo conici tela queant uel pre¬
cipitata desuꝑ saxorum uolumina non
timeri. Oppidani autem uͥ ex maniri non
solum pecora sua uerum etiam infirmio¬
res hominum etates indent. cupas pice
sepo scindulisq replent. ac deinde immisso
igne ꝑ prona p̃cipitant easq ip̃i toto oppi¬
do fusi sb̃ sequiintur. Ardentib machinis
uideret. cohortes incircuitu oppidi ire uelo¬
cicer. ꝑ occultum unꝑat. atq undiq subi¬
to uastum clamoiem atcollere. Quo facto
const̾nati oppidani dum recurrere ad muni¬
endũ oppidũ uolũt ab oppugnatõne tͣris. uel de mo¬
litione aggeris recessetunt. Illi tñ qui ad intu¬
endas fontis uene̾s sub obtentu ag̾is tuti
cuniculos ꝑfodiebant. repertos in obstruso

Expanded text:
lo praeliantibus, Romani, quamvis pertinaciter lo praeliantibus, Romani, quamvis pertinaciter obsisterent, crebriusque succederent, comtamen trucidantur. igitur exstruitur agger et turris pedum sexaginta, cuius uertex aequare ad fontis locum possit, ut uel ex aequo tela conici queant uel praecipitata desuper saxorum uolumina non timeri. oppidani autem, ubi exanimari siti non solum pecora sua uerum etiam infirmiores hominum aetates uident, cupas pice sebo et scindulis repletas ac deinde inmisso igne in prona praecipitant easque ipsi toto oppido effusi subsequuntur. ardentibus machinis uideret , cohortes in circuitum oppidi ire uelociter per occultum imperat atque undique subito uastum clamorem attollere. quo facto consternati oppidani dum recurrere ad muniendum oppidum uolunt, ab oppugnatione turris uel demolitione aggeris recesserunt. illi tamen, qui ad incidendas fontis uenas sub obtentu aggeris tuti cuniculos perfodiebant, repertos in abstruso
Abbreviated transcription (Latin):
nes in finib suis uiderent. undiq collec¬
tis copiis oppidum lugdunum occupãt.
Hoc oppidum ineditissima montis arce
pendebat. Ouab partibus ꝑ abrupta la¬
tera in paruo flumme uingebatur. Me¬
dio deinde discessu largissimo fonte se¬
curum płimaꝙ introisus copia frumẽ¬
ti tutum irritos ꝓcul discursus hostiũ
despiciebat. Caninius qd̃ solum romana
ꝓuisione potuit. ambos duces cum par¬
tibus copiarum plurimis in campum euo
catos maximo p̾lio suꝑauit. Nam uno e
ducib interfecto alter cum paucissimis
fugit. Nullus in oppidum rediit. sed ad
cuinspectisq omnibus uidet si expugna¬
re ui moliatur. ludo ⁊ spectaculo hostiũ
uelendum ex̃itum suum. Unum esse
stes aqua arceantur. Sẽd ⁊ hoc quoq
fons quo ad potum utebantur. medio
oeuexi montis latere fundebatur. Cesar
ãd ꝓximum fontis admoueri uineas.
turrimq exstrm iubet. fit magnus ili¬
co concursus ex oppido. Quib sine ꝑicu¬

Expanded text:
nes in finibus suis uiderent, undique collecnes in finibus suis uiderent, undique collectis copiis oppidum Vxellodunum occupant. hoc oppidum in editissima montis arce pendebat, duabus partibus per abrupta latera non paruo flumine cingebatur, medio deinde descensu largissimo fonte securum plurimaque introrsum copia frumenti tutum inritos procul discursus hostium despiciebat. Caninius, quod solum Romana prouisione potuit, ambos duces cum parte copiarum plurima in campum eucatos maximo praelio superavit. Nam uno e ducibus interfecto, alter cum paucissimis fugit, nullus in oppidum redit, sed ad cumspectisque omnibus, videt si expugnare vi moliatur, ludo et spectaculo hostium delendum esse exercitum suum: unum solum esse stes aqua arceantur. Sed et hoc quoque fons quo ad potum utebantur, medio devexi montis latere fundebatur. Caesar ad proximum fontis admoveri vineas turrimque exstrui jubet. Fit magnus undique concursus ex oppido: quibus sine pericu
Abbreviated transcription (Latin):
bellum apd̃ pictonas inuenit. ubi magna
hostium multitudo impeditam itmere
legionem circumdedit. atq ad extremũ
discrimen adduxit. Porro autem fabius
legatus acceptis caninii litteris in pictonas
ꝓficiscitur. ubiq a captiuis de oportunita¬
te locorum cercior factꝰ. inopinãtes hostes
oppͥmit. magnisq stragibus facti pluri¬
inas predas agit. Deinde cum caninio signũ
aduentus sui dedisset. caninus subito to-¬
tis castris exiluit seseq iniecit hosti. Ita fa¬
bio ex alia parte ⁊ caninio ex altera in si¬
stente maximo ⁊ liuturno bello. innu¬
mere gallorum copie trucidate sunt.
Inde fabiis incornutes ꝓfectꝰ est. Goie¬
bat enim domnacum ducem antiduis¬
simũ rebellionis totius incentorem ab
hoc bello elapsum. si amoricis gentib
adiunctus eẽt. maximos iterum tumul
sa nouitate trepidantes mira uirtute ⁊
scełitate ꝑ domut. Iterea draptes una¬
q lectorius cum adeẽ cannium ⁊ legio¬

Expanded text:
bellum apud Pictonas invenit, ubi magna bellum apud Pictonas invenit, ubi magna hostium multitudo impeditam itinere legionem circumdedit, atque ad extremum discrimen adduxit. Porro autem Fabius legatus, acceptis Caninii litteris, in Pictonas proficiscitur, ibique a captivis de opportunitate locorum certior factus inopinantes hostes oppimas praedas agit. deinde cum Caninio signum aduentus sui dedisset, Caninius totis castris subito exsiluit seseque iniecit hosti. ita Fabio ex alia parte et Caninio ex altera insistente, maximo et diuturno bello innumerae Gallorum copiae trucidatae sunt. inde Fabius in Carnutes profectus est; sciebat enim Domnacum ducem antiquissimum rebellionis totius incentorem ab hoc bello elapsum, si Aremoricis gentibus adiunctus esset, maximos iterum in Galsa nouitate trepidantes mira uirtute et celeritate perdomuit. interea. Draptes unaque Lycterius cum adesse Caninium et legio
Abbreviated transcription (Latin):
gallorum gentib ip̃orũ opinione fortiores
habebantur. Hii correo duce bellum instau¬
rant sibiq in hanc suscepti belli sociesatẽ
ambianos aulercos salecos. ueliocasses
atrabatasq coniungunt ⁊ locum quẽ¬
uam cunctum atq impeditum undiꝙ
paludibus capu̾it. Commissoq p̃lio ma¬
gnam remorum manum qui auxilio erãt
romanis trucidant. Oeinde cum oportunũ
ip̃i locum in sidiis ꝓuisum occupassent.
atꝙ hoc comꝑto romani ad insidiarum
locum instructi ordinatiq uenissent com¬
misso p̃lio romani gallos fugientes hisdem
locoiũ munitionibus quib dausi fuerãt ĩ¬
cluserunt. cunctosq ad int̾nitionẽ cecsoe¬
runt. Ibi correus uł fugam uel deditionẽ
detrectans. romanos ut uiius caꝑetur in¬
stantes occĩdendo ut occideretur coegit. Igit
sar. neq ausuram ad aliquos aspirare
motus arbitraret᷑ legiones in hib̃ua dimi¬
sit. sp̃e autem ambiongis fines quitot bella
stauit. At uero Gauis caninuis legatus

Expanded text:
Gallorum gentibus ipsorum opinione fortiores habebantur. Hi Chorreo duce bellum instaurant, sibique in hanc suscepti belli societatem Ambianos, Aulercos, Caletos, Bellocases, Atrebatasque conjungunt, et locum quemdam cinctum, atque impeditum undique paludibus capiunt. Commissoque praelio, magnam Rhemorum manum, quae auxilio Romanis erat, trucidant. Deinde cum opportunum ipsi locum insidiis provisum occupavissent, atque hoc comperto Romani ad insidiarum locum instructi ordinatique venissent, commisso praelio Romani Gallos fugientes iisdem locorum munitionibus quibus clausi fuerant incluserunt, cunctosque ad internecionem ceciderunt. Ibi Chorreus, vel fugam, vel deditionem detrectans, Romanos, ut vivus caperetur instantes occidendo, ut occideretur coegit. Igitur sar, neque ausuram fore ad aliquos aspirare motus arbitraretur, legiones in hiberna dimisit. Ipse autem Ambiorigis fines, qui tot bella stavit. At vero C. Caninius legatus
Abbreviated transcription (Latin):
bem terrarum aggressus est. quid fac¬
to op̃ eẽt edecuit deplorans iniurias su¬
as causam belli ciuilis ꝓ restituendis
inpatriam tribunis esse tesfadꝰ est. Inde
ꝑantonium septem cohortes aue apusd
sulmontem morabantur. a lucretio re¬
cepittres legiones que cum domitio a¬
pud corfinium morabantur ad suas
partes transduxit. Cõnsules cum gneo

Expanded text:
bem terrarum adortus est: quid facbem terrarum adortus est: quid facto opus esset edocuit: deplorans injurias suas, causam belli civilis pro restituendis in patriam tribunis esse testatus est. Inde per Antonium septem cohortes, quae apud Sulmonem morabantur, a Lucretio recepit. Tres legiones, quae cum Domitio apud Corfinium morabantur, ad suas partes transduxit. Consules cum Cn
Abbreviated transcription (Latin):
incertũ unde concretus plurimam ignis
partem urbis inuecsio. neq unquam an¬
cea tanto incendio correptam ac uasta¬
tam ciutatem ferunt. slam quatuor desim
uacos cum uico iugario consumptos suis¬
se memorie traditum ẽ. hinciam bella
eiuile committitur. qd̾ magiuis iam dlu¬
dum dissensionib ac molitionibus para¬
lia decerna sibi absenti iterum consulatũ
poposcit. Contradictum ẽ. a marcello
consule. abibulo. a catone annitente
ũ inurbem cesar non nsi dimisfo ex̃ci¬
tu ueniret. ⁊ ex marcelli confulis aue¬
tortate ã legiones que apud lucerrã
sus est. Cesar rauennam sese conculit.
Martus antonius ⁊ publius cassius tri¬
buni plebis ꝓ cesare intercedendes. inter¬
dlicente lentulo confule. curia foro dy.ꝓi¬
bnite adicesarem ꝓfecti sunt. curione
limia celioq comittantibus. Cesar rribi¬
cone flumine transmeato. mox ut arim¬
inrm uenit. quinq cohortes quas cũs
Colas habebat. cum quib ut ait liuuꝰ or¬

Expanded text:
incertum unde concretus, plurimam urbis incertum unde concretus, plurimam urbis partem ignis invasit. Neque unquam antea tanto incendio correptam atque vastatam civitatem ferunt. Nam quatuordecim vicos cum vico jugario consumptos fuisse memoriae proditum est. Hinc jam bellum civile committitur, quod magnis jam dudum dissensionibus ac molitionibus paralia, decerni sibi absenti alterum consulatum poposcit. Contradictum est a Marcello consule, a Bibulo, a Catone, anut in Vrbem Caesar non nisi dimisso exercitu ueniret, et ex Marcelli consulis auctoritate ad legiones, quae apud Luceriam sus est, Caesar Ravennam sese contulit. M. Antonius, et P. Cassius tribuni pleb. pro Caesare intercedentes, interdicente Lentulo cos., curia, foroque prohibiti ad Caesarem profecti sunt, Curione simul Celioque comitantibus. Caesar, Rubicone flumine transmeato, mox ut Ariminum venit, quinque cohortes, quas tunc solas habebat, cum quibus, ut ait Livius, or
Abbreviated transcription (Latin):
intendat eumꝙ circumuentum ac frustra.
eolloquiuim eiꝰ petentem capit ato in castra
ꝑpdurit. ac postremum auro inos eiusin¬
fulo interfecrt. pauci noctis benefiero lib¬
ai charras confugerunt. Cogurta dadeeo¬
manoiuim multe onentis ꝓuintie a bocie¬
tte auei fide populi romani defecisent.
usi cassius questor coliectis ex fuga mili¬
tibus paucis. intumescentem syriame¬
Tregia animi uirtute ⁊ moderatione pres¬
sisset qui. ⁊ anthiocum copiasq eius igẽ¬
tes p̃lio uicit. ⁊ interfecit. Parchos quoc
ab horde insyriam missos iamnor uigres¬
los anthiochiam bello ex pult clucemd
enum hosagen interfecit. Icitur romari
status agitur semꝑ alterua mutatione¬
⁊ uelut forma occeani maris que omui
die dispar nunc succiduis ꝑ leptem dies
attollitur uicrementis. nunc in sequenti¬
bus totidem cdiebus nacturali damno
⁊ defectu interiore sub ducitur. Interea¬
anno ab urbe condita septmgentesimo

Expanded text:
intendit, eumque circumventum, ac frustra intendit, eumque circumventum, ac frustra colloquium ejus petentem cepit, et in castra perduxit, ac postremum auro in os ejus infuso interfecit. Pauci noctis beneficio liberati, Carras confugere. Cognita clade Romanorum multae Orientis provinciae a societate vel fide populi Romani defecissent, nisi Cassius Quaestor collectis ex fuga militibus paucis, intumescentem Syriam egregia animi virtute ac moderatione pressisset: qui et Antiochum copiasque ejus ingentes praelio vicit et interfecit, Parthos quoque ab Herode in Syriam missos, jamque ingressos Antiochiam bello expulit, ducemque eorum Hosagen interfecit. Igitur Romani status agitur semper alterna mutatio, et velut forma Oceani maris, quae omni die dispar, nunc succiduis per septem dies tollitur incrementis, nunc insequentibus totidem diebus, naturali damno et defectu interiore subducitur. Anno ab Urbe condita 700,
Abbreviated transcription (Latin):
tes i
homo inexplebilis cupidratis auilian
Inhheto solimis templi opulentia auam
ponpeiris in tactam reliquerat iin paleste¬
nane suiuertit. iherosolimam aclit ice¬
psum inuaddit opes diripit. Inde ꝑme
sopothaniam tendens inparchiam. qua¬
cumq it habuit. sociis ciuitatib auri¬
lia indixit. p̃cia exegit. Moxq ute ee
parchorum ad se missum habuit obui¬
um: Aquo uehementer increpatei est.
cur contra feclus luculli ⁊ pompei aua¬
uiria inciuctus eufrathen transierit. Sim¬
obrem sine mora futurum. ut ꝓ auro
uarchico. serico ferro oneraretui hia& c̃o
prore carras contra omen ⁊ auspicna ue
mret parchi subito ingruentes. tumsure¬
n ⁊ silacea p̃fectis sagitas oppressere
umanos. Eecidere ibi płimi senatoresa
lauot etiam consulares ⁊ precorii niri.
Cassus quos filius crassi lectasumus
iuuenis. macie occisus est. Preterea aua¬
tuo eo hortes cum wargunteio legasse
meains deprehense campis intertestesur.
hutenas rapto equitatu crallum ꝑ sequi

Expanded text:
tus in homo inexplebilis cupiditatis, audita in Hierosolymis templi opulentia, quam Pompeius intactam reliquit, in Palaestinam divertit, Hierosolymam adiit, templum pervadit, opes diripit. Inde per Mesopotamiam tendens in Parthiam, quacunque iter habuit sociis civitatibus auxilia indixit, pretia exegit. Mox ut Euphraege Parthorum ad se missum obvium habuit: a quo vehementer increpatus est, cur contra foedus Luculli et Pompeii, avaritia inductus, Euphratem transierit. Quamobrem sine mora futurum ut pro auro Parthico Serico ferro oneraretur. Inde cum prope Carras contra omina et auspicia ventum esset, Parthi subito ingruentes cum Surena et Sylace praefectis, sagittis oppressere Romanos. Cecidere ibi plurimi senatores, aliquot etiam consulares, et praetorii viri. Crassus quoque filius Crassi lectissimus juvenis in acie occisus est. Praeterea quatuor cohortes cum Vargunteio legato mediis deprehensae campis, et interfectae sunt. Surerenas rapto equitatu Crassum persequi
Abbreviated transcription (Latin):
genitricis ⁊ semꝑ uirginis marie. altare
remis in imꝑatorem est coronatus ⁊ de¬
mum factione quoiumdam terreno im¬
ꝑio destitutus in p̃dictam regni partem
unanimitate ep̃oꝵ ⁊ fidelis populi aute
sepulcrum sancti dyonisii eximii mr̃is
eccłie sc̃e est redditus: ⁊ in hac domo añ
hoc altare ꝓthomr̃is stepħi cuius nomẽ
interpretatum resonat coionatus. ꝑ dñi
sacerdotes ac clamore popłi fidelis sicut ui¬
oimus qui ad fuimus corona regni est mi¬
pio restitutus. Et quia ut in hystoriis sa¬
eris leginus reges quando regna obtiue¬
runt singłorum regnorum sibi diadema¬
ta imposuerunt: non incongruum uide¬
tur. istis uenerabilib ep̃is si ur̃e unani

Expanded text:
genitricis et semper virginis Mariae altare Remis in imperatorem est coronatus, et demum factione quorumdam terreno imperio destitutus, in praedictam regni partem unanimitate episcoporum et fidelis populi ante sepulchrum sancti Dionysii, eximii martyris, ecclesiae sanctae est redditus, et in hac domo, ante hoc altare protomartyris Stephani, cujus nomen interpretatum resonat coronatus, per Domini sacerdotes, acclamatione fidelis populi, sicut vidimus qui adfuimus, corona regni est imperioque restitutus. Et quia, ut in historiis sacris legimus, reges quando regna obtinuerunt, singulorum regnorum sibi diademata imposuerunt, non incongruum videtur istis venerabilibus episcopis, si
Abbreviated transcription (Latin):
gnum inter filios suos diuidit. karlo¬
mannum uidelicet. ludonincum. ⁊ karo¬
lum. ip̃e tam̃ suꝑfilios pͥncipatum tenens.
anno incarnationis dñice dece.lxxuiii.¬
ex hac uita decessit. ⁊ mortuo iam filio eiꝰ
karolo reliqui filii regnum eius sequẽti
anuo inter se apd̃ ambianensem urbem
equa sorte partiuntur. Quorum alter idẽ
ludounicꝰ post tres annos moritur.

Expanded text:
gnum inter filios suos divisit, Carlomannum videlicet, Ludovicum, et Carolum, ipse tamen super filios principatum tenens. Anno Incarnationis Domini octiex hac vita decessit, et mortuo jam filio ejus Carolo, reliqui filii regnum ejus sequenti anno inter apud Ambianensem urbem aequa sorte partiuntur. Quorum alter, id est Ludovicus, post tres annos moritur.