comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
patr̃e capiatur ẽẽ incorruptibile ⁊
imnutabile ⁊ consequent̾ et̾na.
Quod aũt mutari pot̾ fc̃m esse ⁊
habere principium. Porro qd̾ in¬
coruptibile sit ẽẽ ⁊retro ⁊ deinceps
sempitemum. Non ergo ut qͥdã
putant participatione nature oiũ
Substancie implet quempiã dya¬
bolus aut eius habitator efficitur
S per fraudulencio ⁊ deceptionẽ ⁊
maliciam inhabitare in eos c̃latur
quos replet. Hac utens fallacia ⁊ cõ
nis ⁊ seras et enim uolupture. Scͥ¬
tum est aũt. uenerunt aũt ⁊ouo
presbri pleni mniqua cogitatõs. His
insidiis impleuit et unuersum po¬
pulum indeorum dicente ꝓph̃a de eo.
Ue genti peccatrici populꝰ plenus
percatis sem̃ pessimum fun iniqui
semen quippe nequam dyaboli ⁊ fi¬
lu eius. Propt̾ iniquitatem ⁊ ple¬
nitudinem dicti sunt pocorũ. Si
autem ab his qui eiꝯ inscripturis
in possibile hoc ẽẽ in creaturis freꝙ̃¬
caꝑe participatione substancie. s
tantumm̾o assumptione fraudu¬

Expanded text:
esse incorruptibile et immutabile, et consequenter aeternum. Quod autem mutari potest, factum esse et habere principium. Porro quod incorruptibile sit, esse et retro et deinceps sempiternum. Non ergo ut quidam putant participatione naturae, sive substantiae implet quempiam diabolus, aut ejus habitator efficitur, sed per fraudulentiam, et deceptionem, et malitiam, habitare in eo creditur quem replevit. Hac autem fallacia etiam nis, et sera senii voluptate. Scriptum est enim: Venerunt autem et duo presbyteri, pleni iniqua cogpopulum Judaeorum, dicente Propheta de eo: Vae, gens 166 peccatrix, populus plenus peccatis, semen pessimum, filii iniqui . Semen quippe nequam diabolus, et filii ejus, propter iniquitatem et plenitudinem, dicti sunt peccatores. Si autem ab his qui ejus in Scripturis turis frequcapere participatione substantiae, sed tantummodo assumptione fraudu
Abbreviated transcription (Latin):
Cum inmundꝰ sp̃c exierit abho¬
mine et inconsequentib adsu
unit alies septenisp̃c nequiores:
semet ip̃o. Spc quoq demonis in
eu angeliis applłatur. s ⁊ hoc no¬
tandum nunquã simile simi¬
to sp̃m significare contrariũ. ut

Expanded text:
us immundus exierit ab homine. Et in consequentibus: Assumit septem alios spiritus nequiores se . Spiritus quoque daemones in Evangeliis appellantur. Sed et hoc notandum, numquam simpliciter spito spiritum signifi
Abbreviated transcription (Latin):
catum op̃e et uentus sicut in e¬
ezechielepphe. tercium autem pa¬
Qd siuolneris secundum histori¬
am illõ sentire quod scriptum est
inspuuehementi conterẽs nau¬
accipitur. Necnon ⁊ salomonit
multas grãs hac quoq mumus
ad̾o fuscepit ut sciret molencias
spirituum nõ aluit se in hec ac¬
cepisse de mostrans quascire ra¬
pidos uentorum flatus ⁊ quibus
cansis eorum natura subsistat.
tuum est. et reliqua. Sanifestis¬
sime enim hic sp̃c nichil aliud nͥ
anima nuncupatur iuxtaquam
intelligenciam et stephanus an¬
sidera utrum nam ⁊ peccudum aĩe
sp̃c appellentur. dr etiam exẽpta

Expanded text:
in Ezechiele: Tertiam autem paQuod si volueris secundum historiam illud sentire, quod scriptum est, In spiritu violento conteres navaccipitur. Necnon Salomon inter multa hoc quoque munus a Deo accepit, ut sciret violentias spirituum; non aliud se in hoc accepisse demonstrans, quam scire rapidos ventorum flatus, et quibus causis eorum natura subsistat. tuum est, et reliqua . Manifestissime enim spiritus hic, nihil aliud nisi anima nuncupatur. Juxta quam intelligentiam et Stephanus ansiderandum utrumnam et pecudum animae spiritus appellentur. Dicitur etiam excepta
Abbreviated transcription (Latin):
piam consentire ħ aĩam signisi¬
cani in sp̃u quis enit homo cuius
cogitationes ⁊ archana ⁊ secreti
cordis ccculta sciat alius homo
rio ucet intellig̾e uelle ꝑstuitũ ho
est qd̃ si argura ntcitur fraude
testans diligent̾ ip̃a uerba consi¬
derans cessauit asserente mẽda¬
cium siquide ita scriptu ẽ. Quis
enim hominum sunt scit que
sunt hominis insi sp̃c hominis
qui ui eo ẽ. sic ⁊ea que sunt dei

Expanded text:
gnificari in spiritu, quis erit homo cujus cogitationes, et arcana, et secreta cordis occulta nesciat homo rio hoc intelligere velle perstultum est. 55. Quod si arguta nititur fraude testans; si diligenter verba ipsa consideret, cessabit asserere mendacium. Siquidem ita scriptum est: Quis enim scit hominum, quae sunt hominis, nisi spiritus hominis, qui in eo est.
Abbreviated transcription (Latin):
totus xp̃x inuis est ih̃us filiꝯ dei.
sensu pietatis debemꝯ accipere nõ
ꝙ alt̾ et alt̾ oit.s qued de uno atq
eotem qĩ de altero secundũ uaturã
dei ⁊ hominis disputetur. Et qr
uerbum dei uingenitus filius dei
neq ininutatõem recipiat neq
augnentum. si qui dem ip̾e ẽ bon¬
orum om̃iũ plenitudo satis hab¬
undeq et̃ de ꝓpħ te testimoniũ disp

Expanded text:
t Jesus Filius Dei, sensu debemus pietatis accipere, non quod alter et alter sit, sed quod de uno atque eodem, quasi de altero secundum naturam Dei, et hominis disputetur, et quia Deus Verbum unigenitus filius Dei, neque immutationem recipit, nec augmentum. Siquidem ipse est bonorum omnium plenitudo. 53. Satis abund
Abbreviated transcription (Latin):
ens ex presenti capitulo heretico¬
ium errorem qui bonitate̾ iusti¬
cia separantes: Alium deum bon¬
um alium iustum ẽẽ finxerunt.
Ecce in presenciarũ ip̃e est deus. ⁊
bonus ⁊ uidex. ⁊ iuxta misccłiam
suam iusticiamq restituens et

Expanded text:
est ex praesenti capitulo 152 haereticorum error, qui bonitatem a justitia separantes, alium Deum bonum, alium justum finxerunt. Ecce enim in praesentiarum ipse est Deus, et bonus, et judex, et juxta misericordiam suam justitiamque restituens, et
Abbreviated transcription (Latin):
uirent scĩfierent. Unde ⁊penas lu¬
ent qui ista comiserunt nõ qͣiͣ hõie
s qͣiͣ deum spernentes. Et ut sciamꝰ
qui inducit ad quempiam dicentẽ
dedi in os tuum. Ostenditur eĩ ex
smone presenti qõ qui accepent
sp̃m dei simul cum eo et dei uerba ps¬
sideat sermones u̾idelicet ꝯapiẽdie
atq sciencie. Ideo ñ in alio loco eiꝰ¬
scĩficatum eẽ cõmemorat sine il¬
lum illustre uirum ⁊ msterioꝵ
dei nuciatore de quo adiẜ̾i fil¬
umi naue dn̾s ait moyses famu¬
lus meus. siue legem suam que
inuet̾i scriptae̾ instrumento. Ni
crebro legisse me mem̾mi moy sen
applłatum ẽẽ prolege ut ibi. Usq¬
ad odiemãdie quando legit moy¬
ses ⁊abraam ad diuitem insuplici¬
is costitutum habent inquit mo¬
ysen ibi ⁊ ꝓph̾as. Et certe liqͥde cõ¬
probatur ibi moysen ñ supradic¬
tum signisicatum esse set legez.

Expanded text:
ut sanctificarentur. Unde poenas luent qui ista commiserunt, non quasi hominem, sed quasi Deum spernentes. Et ut sciamusqui inducit ad quempiam dicentem dedi in os tuum . Ostenditur enim ex sermone praesenti, quod qui acceperit Spiritum Dei, simul cum eo et verba Dei possideat, sermones videlicet scientiae et sapientiae. Necnon et in alio loco ejusanctificatum esse commemorat: sive illum illustrem virum, et mysteriorum Dei initiatorem, de quo ad Jesum filium Nave Dominus ait: Moyses 157 famulus meus, sive Legem suam, quae in veteri scripta est Instrumento. Nam crebro legisse me memini Moysen appellatum esse pro Lege, ut in  diem quando legitur Moyses. Et Abraham ad divitem in suppliciis constitutum: Habent, inquit, Moysen et prophetas. Et certe liquido comprobatur ibi Moysen non virum significatum esse, sed legem.
Abbreviated transcription (Latin):
quanta felicita te ad quantas mise¬
posuerat in illis spiritũ scm̃ suum
habitans in eis ubi nunc ẽ qd̾ abi¬
it ⁊reliquit: qr ip̃i prius deliquer¬
ant et adiracundiam prouccauer̃
ceptis eius obsequiu int̾ent᷑. Hiis
enim tantimmo sp̃c sanctus inserit᷑
ligencia sub repente ceꝑint ad peio¬
sum se habitatorem suum sp̃m sco
ad iniicicias. Hinc quid simile
⁊ apls ad tessalonicenses sebẽs ait.
Neq enim uocauit uos deus ad ĩ¬

Expanded text:
quanta felicitate ad quantas misposuerat in illis Spiritum sanctum suum, habitans cum eis, ubi nunc est? quo abiit? Dereliquit eos, quia ipsi prius dereliquerunt, et ad iracundiam provocaverunt aeceptis ejus obsequi niterentur. His enim tamtummodo Spiritus sanctus inseriturligentia subrepente coeperint ad pejosum se habitatorem suum Spiritum ad inimicitias. Huic quid simile et Apostolus ad Thessalonicenses scribens, ait, Neque enim vocavit nos Deus ad im
Abbreviated transcription (Latin):
no patre generatus est. Et de eo le¬
gimus. Confitemini domino qm̃
pro indultis beneficiis. S p̃c quoq
sanctus eos quos dignat᷑ implere
ocificat ut iam superiꝰ demostratũ
est quando ostendimꝰ eum parti¬
cipabilium ⁊ amultis simil capi
posse et minc ex presenti pauli ces¬
timonio largitur scĩficationis
ostenclitur in eoꝙ ait. Debemus
uos dominus primicias in salutẽ
dentur Or ergo iecte et pie erut
seu̾itas habet hec dixinuus scita

Expanded text:
no Patre generatus est, et de eo legimus, Confitemini Domino, quoniam pro indultis beneficiis. Spiritus quoque sanctus eos quos dignatur implere, sanctificat, ut superius jam demonstratum est, quando ostendimus eum participabilem et a multis simul capi posse. Et nunc in praesenti Pauli testimonio largitor sanctificationis ostenditur, in eo quod ait: Debemus it Deus nos primitias in salutem,dentur. 54. Quia ergo recte, et pie, et ut se veritas habet, haec diximus, sa
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ sp̃m hominis. ⁊ ad tessalo nicẽces
alut sic et alius ẽ spc̃ ab anima
uetur. ⁊ corpore qr in credibi le est
at blasphenum orare apłm ut
sp̃c sc̃s integer reseruet᷑ qui nec
iuminutionem pot̾ recipe. nec ꝓ¬
fectum. de humano ergo ut dixi¬
mus sp̃u ⁊ in ħ loco apłi sermo:
cestatꝰ est. Appllantur quoq suꝑ¬
ne rationabilesq untutes qͣs
solz scriptura angeles et fortitu¬
dinez nominare uccabulo sp̃c
sensum ad illũd refferri quod ĩ ac¬
domini rapuit philippum ⁊ ñ iu¬
dit eum amplius eunucus. idest
angelꝯ domini in sublime eius¬
et philupum transtulit in aliũ
locum. Rationabiles quoq alie
creature et de bono in malum spõ¬

Expanded text:
esse Spiritum hominis. Ad Thessalonicenses aliud: sic et aliud est spiritus ab anima, ervetur et corpore, quia incredibile est, atque blasphemum, orare Apostsanctus integer servetur, qui nec imminutionem potest recipere, nec profectum. De humano ergo, ut diximus, spiritu in hoc Apostoli sermo testatus est. 56. Appellantur quoque supernae rationabilesque virtutes, quas solet Scriptura Angelos, et Fortitudines nominare, vocabulo Spiritus, sensum et illud referri, quod in AcDomini rapuit Philippum, et non amplius eum vidit eunuchus ; id est, Angelus Domini in sublime elevans Philippum, transtulit illum in alium locum. Rationales quoque aliae creaturae, et de bono in malum spon
Abbreviated transcription (Latin):
amurut ⁊ congłificenur. Ex pre¬
senti apłi capitulo plurimi de so¬
cietate sp̃c quam habet cum patre
⁊ filio demostrantur. Ait quippe apos¬
tolus iustificatoe̾m diuniam ⁊ spi¬
ritalis legis expleri in hiis nõ qui
uxta carnem ambulant eoqd ꝑ¬

Expanded text:
mur, ut et conglorificemur . In praesenti Apostoli capitulo plurima de societate Spiritus, quam habet cum Patre et Filio demonstrantur. Ait quippe Apostolus justificationem divinam, et spiritualis legis expleri in his: non qui juxta carnem ambulant, sed
Abbreviated transcription (Latin):
dei precepta custodiat et uolinitati
illius subiciatur. Quamdui serui¬
mus uoluptatibꝰ deo ẜire non
rossumꝰ. Cum autemtitill. antez
subiererimus sub mĩs pedib lux¬
unam. Et totos noo ad sp̃us trãs¬
ferentes nequaquam fueuimus
in came .i. in carmio passionib tẽ
subiciem᷑ deo. Neq eium de car¬
ne hac in qua uiuimꝰ.⁊ in cuius
uasculo nr̃a anima continetur a¬
plicꝯ sermo est. qr omnes sc̃i cor¬
pore et came curumdati placuert
deo. s adid pocius qd̾ contra dei p̃cep¬
tu ⁊ humana scrietate perpetratur.
de quib ẽ. diliges dominũ deũtuũ.
sapienciam sp̃e suscepistis ⁊ uita
et pacem non estis in carne .i. ĩcar
si quidem sp̃m dei habetis in uobis.
et copulans eum qui se habuent do¬

Expanded text:
epta custodiat, et voluntati illius subjiciatur. Quandiu servimus voluptatibus, servire Deo non possumus. Cum autem titillantem subjecerimus nostris pedibus luxuriam, et totos nos ad spiritum transferentes, nequaquam fuerimus in carne, id est, in carnis passionibus, tunc subjiciemur Deo. Neque enim de carne hac in qua vivimus, et in cujus vasculo nostra anima continetur, Apostoli sermo est, quia omnes sancti, corpore et carne circumdati, placuerunt Deo: sed ad id potius quod contra Dei praeceptum ex humana societate perpetratur, de quibus est: Diliges Dominum Deum tuum . sapientiam Spiritus suscepistis, et vitam et pacem, non estis in carne , id est in carnsiquidem spiritum Dei habetis in vobis. et copulans eum qui se habuerit Do
Abbreviated transcription (Latin):
instrumenti predicator ẽ. deus
uelint uelint noui et uet̾is testa¬
mentideus usibiliui ⁊ inuisibi¬
lium ccclitor. Saluatore ⁊ in euã¬
gelio iustum et bonum patrem li¬
quido contestante: Pater iuste
mundus te non cognouit. Et
alio loco nemo bonus nisiunus
deꝯ. S et inueter loge alibi iꝯtꝰ
alibi bonus clicitur. Et inpsalm¬
ciam dilex̃. Et econtrario in ihere¬
mia. honus dominus his qui sꝯti¬
nent eum. Ieuisum in psalmis.
Quam bonus isit deus his qui
recto sunt corde. Et hec quidem
elat̾e cõtua hr̃ticos strictun dcã sint.
Tempo autem ẽ ut ꝓpositum ꝓphx
ordinem prosequamur qui ita
contexitur. ⁊ lixit. Iaut dubiũ
quin dominus: nonueppło m̾s fi¬
lii ⁊ non preuaricabuntur. nou
erunt in quit suuiles his qui
generati sunt et exaltati. ⁊ eum
est eis in sauitem .i. illis de quib
dominus ait. Nonne fi popuus
meus fuii ⁊ non preuancabunt᷑.
Hoc enim ip̃m qd̃ non preua rica¬
ti ount uec spreuerunt patrem

Expanded text:
Testamenti praedicator est Deus , licet nolint, novi et veteris Testamenti Deus, visibilium et invisibilium conditor, Salvatore etiam in Evangelio justum et bonum Patrem liquido attestante: Pater juste, mundus te non cognovit . Et in alio loco: Nemo bonus, nisi unus Deus . Sed et in veteri lege alibi justus, alibi bonus dicitur Deus. In Psalmtias dilexit . Et e contrario in Jeremia, Bonus Dominus his qui sustinent eum. Rursus in Psalmis, Quam bonus Deus Israel, his qui recto sunt corde . Et haec quidem e latere contra haereticos strictim dicta sunt. Tempus autem est, ut propositum Prophetae ordinem prosequamur, qui ita contexitur: Et dixit, haud dubium quin Dominus, Nonne populus meus filii, nec praevaricabuntur ? Non erant, inquit, similes his qui generati sunt et exaltati, et eum est eis in salutem, id est, illis de quibus Dominus ait: Nonne populus meus filii, et non praevaricabuntur? Hoc enim ipsum quod non praevaricati sunt, nec spreverunt patrem,
Abbreviated transcription (Latin):
do gencium tunc omis isrł qui hac
eum qui propt eos missꝰ fuerat int̾¬
omnes int̾sic̾ẽt dicentes. Sanguis
eiꝯ ouper nos ⁊ super filios nr̃os. Ta¬
men deus suscitauit eum de terra ĩ
rum siquidem ita contexitur qui
edux̾ de terra pastore ouiũ. Qd̃ uero¬

Expanded text:
do gentium, tunc omnis Israel qui hac do gentium, tunc omnis Israel qui hac eum qui propter eos missus fuerat, interficerent, dicentes: Sanguis ejus super nos, et super filios nostros , tamen Deus suscitavit eum de terra, in rum. Siquidem ita contexitur, Qui eduxit de terra pastorem ovium suar
Abbreviated transcription (Latin):
am refferendum qd̾ romanis tradi¬
ti s̃. quando uenit ouper eq ira dei
infinem. in uniũso enimorbe cũc¬
tisq regionib soli exules pat̾e̾ ⁊ ĩter¬
ra aguntur aliena. Nonuibem ã¬
tiquam non sedeo ꝓprias possidẽtes
id quod ꝓpħ̾is ⁊ saluatorisuo fecert
recepetunt. Qui emm sanguinarii
⁊ uersa nos semꝑ furore raptati ñ so¬
eos qui ad te missi fuerant. s ⁊ ad im¬
pietatis culmẽ dominũ saluatore
quipro cunctorum salite descendẽ
dignatus fuerat ad terras ꝓditert̃
et crucifixerunt. Propt̃ expulsi st̃
latos eos adomino intellig̾e debemo
non ad breuetemin sz ad omne fu tu
captiui m uniuerso oberrant nacio¬
nib nõ urbem non region ẽ ꝓpriam
posidentes: It tamenqr naturalit̾i
benignus ẽ et mificors is qui autẽ¬
eos debellau̾unt tribuit eis locum pe¬
nitencie siuelint ad meliora conu̾¬
ti. Unde dicitur ⁊ recordatus ẽ dieꝵ
seculi. Recordatus enim temporiĩ fu¬
resetͤauit ut posꝙͣ introiss plenitu¬

Expanded text:
am referendum, quod Romanis traditi sunt, quando venit super eos ira Dei in finem. In universo enim orbe cunctisque regionibus soli exsules patriae, in terra vagantur aliena, non urbem antiquam, non sedes proprias possidentes, id quod Prophetis, et Salvatori suo fecerunt, receperunt. Quia enim sanguinarii, et vesano semper furore capti, non soeos qui ad se missi fuerant, sed ad impietatis culmen egressi, Dominum Salvatorem, qui pro cunctorum salute descendere dignatus fuerat ad terras, prodiderunt et crucifixerunt, propterea expulsi sunt latos eos a Domino intelligere debemus, non ad breve tempus, sed ad omne futurucaptivi, in universis aberrant nationibus, non urbem, non regionem propriam possidentes. Attamen quia naturaliter benignus est et misericors is qui eos debellaverat, tribuit eis locum poenitentiae, si velint ad meliora converti. Unde et dicitur, Recordatus est dierum saeculi. Recordatus enim temporum fureseravit, ut postquam intraverit plenitu
Abbreviated transcription (Latin):
sanctum reffeit᷑ isrł. Unde et in cc̃se¬
quentibꝰ simit copula trinitatis
ostendit᷑. dicente scriptura. dominũ
didisse eos sempitero cruiciatui pot¬
quam non sermone. s horum ĩ sc̃m
eius sp̃m blasphemauerunt. Ip̃e g̾
qui eis conuersus ẽ ad innucicias
debellauit et subiecit multiplicib

Expanded text:
Sanctum Israel refertur. Unde et in consequentibus similis copula Trinitatis ostenditur, dicente Scriptura, Dominum didisse eos sempiterno cruciatui, postquam non sermone, sed rebus in sanctum ejus Spiritum blasphemaverunt. Ipse igitur qui eis conversus est ad inimicitiam, debella
Abbreviated transcription (Latin):
tur sapientes: ⁊ ab ip̃o intsłigunt
deum e quicquid dei est uolunta¬
tis. Et eodem illum sp̃m ip̃o reue¬
lante cognos cuntut sciant que a
domino doãta sunt eis. ita ut is
qui fuitt sp̃us reuelacionis ⁊ dapi¬
encie consecutus sufficiens sit ue¬
ritatis dogmata predicare. non
humana. S dei arte subuixus. sic̃:
⁊ unum ex his apłm posumꝯ audi¬
re dicentem. Et ẜmomeus ⁊ p̃dica¬

Expanded text:
tur sapientes, et ab ipso intelligunt Dominum, et quidquid Dei est voluntatis, et eumdem ipsum Spiritum, ipso revelante, cognoscunt, ut sciant quia a Domino donata sunt eis: ita ut is qui fuerit spiritum revelationis et sapientiae consecutus, sufficiens sit veritatis dogmata praedicare non humana, sed Dei arte subnixus: sicut et unum ex his Apostolum possumus audire, dicentem: Et praedica
Abbreviated transcription (Latin):
filii dei et rͥ ⁊ueritatis dicitur atq
aipiencie: xͥ autem iste sp̃e adoptat
in filig del og quorum dignatõe
suu habitator efficitur. Tibi cõ¬
sequenciu super potencia eius in¬
telligenciam derelinquo. Porto ĩ
hor adoptonis sp̃u clamãtu qui ba¬
buerit illum patrem deum si c̃ ostẽ¬
dit ẜino diceus in quo clamamꝰ
abba pat̾. Ip̃o sp̃u qui nos ob adop¬
tat infilios testimoniu prebẽte
parti cipatoe sin quib anto sp̃u pos nr̃o¬
sidetur quia filii dei sumꝰ qui cui
consequens est deun quidem qͣi pa¬
trem brditariam nobis diuitia
contulisse spãlia dona. Xp̃i uero co¬
hr̃des nos eẽ eo quod fres eius per¬
cobr̃des xͥ si compaciamur. ut ⁊ cõ¬
glorificari ei ex passionum societate
mereamur. Uerum quia ⁊ hoc iuxtͣ
eius fide intlłctuq doceamur. Nã
diu̾sis chatismatib untutiboqi
complesse. Quom̾o enim uniꝯ di
et unigeuiti eiꝰ gr̃am possidentes
tam hii qui ante quam ⁊̃ illi qui pͦ

Expanded text:
isti, et veritatis dicitur atque sapientiae. Si autem Spiritus iste adoptat in Filios Dei eos, quorum dignatione sui habitator efficitur, tibi consequentium super potentia ejus intelligentiam derelinquo. 150 42. Porro in hoc adoptionis Spiritu clamant qui habuerint illum, patrem Deum, sicut ostendit sermo dicens: In quo clamamus abba pater : ipso Spiritu qui nos adoptat in filios, testimonium praebente participatione sui, quod a nostro Spiritu possidetur, quia filii Dei sumus. Cui consequens est Deum quidem quasi patrem, haereditarias nobis divitias contulisse, spiritualia dona: Christi vero cohaeredes nos eChristi si compatiamur: ut et conglorificari ei ex passionum societate mereamur. 43. Verum quia et hoc juxta ejus fide intellectuque doceamur. Nam diversis charismatibus virtutibusque complesse. Quomodo enim unius Dei, et Unigeniti ejus gratiam possidentes, tam hi qui ante, quam etiam illi qui post
Abbreviated transcription (Latin):
e& et suscepit ilios et exaltauit. sꝰ ̃
cepit enun exaltauitq samatos et
redemptos in sublime tulit uirtutũ
allis eruditone et sciencia uerita¬
tis. Non ad unum tantum et alte
tens omnib aũt dieb seculi inlum¬
inãs corda eorum. Non suut eos in
tenebris ignorancie et errore uer¬
sar. ⁊ hoc puto eẽ ꝙ scriptum ẽ in oĩ¬
b dieb exaltati. Q uero mutabil eos¬
es et ad uicia sponte habentes post
tanta beneficia fuerunt increduli⁊
precepta illius reliq̾rint. Exaceru¬
auerunt sp̃m sc̃m dei qui eis mlt̾a
boã largitus ẽ. in peccatum simile
coruentes his qui pꝰquam geniti
sunt et eraltati. spreuerũt patrem
suum. uel certe ip̃i nunc describunt᷑
qui et ante descripti sunt. Si quidẽ
et ibi post peccatum dicitur ad eos
dereliquisti dominũ et ad iracũdia
ccliderunt et exaceruauennt sp̃m¬

Expanded text:
eos, et suscepit eos, et exaltavit illos. eos, et suscepit eos, et exaltavit illos. Suscipit enim exaltatque salvatos, et redemptos in sublime tollit virtutum alis, et eruditione et scientia veritatis, non ad unum tantum, et altetens. Omnibus autem diebus saeculi illuminans corda eorum, non sinit eos in tenebris ignorantiae, 154 et errore versari. Et hoc puto esse quod scriptum est, in omnibus diebus exaltari , et ad vitia sponte labentes, post tanta beneficia Deo fuerunt increduli, et praecepta illius reliquerunt, et exacerbaverunt Spiritum Sanctum Dei, qui eis multa bona largitus est, in peccatum simile corruerunt, his qui postquam geniti sunt, et exaltati, spreverunt patrem suum. Vel certe nunc ipsi describuntur, qui et ante descripti sunt, siquidem et ibi post peccatum dicitur ad eos: Dereliquistis Dominum, et ad iracundiam crediderunt, et exacerba
Abbreviated transcription (Latin):
tem prebebat eternam dictu ẽ nõ le¬
gutus neq angelo .i. ꝓpħa nõ pro¬
pheta ñ patriarcha non legislator:
moyses saluauit eos. Om̃s enim
quos nominauit poterant ad deũ
te plebeait. Si dimittis eis peccatũ
eorum dimitte. s obsecrauit uẽi¬
am quadraginta diebus ieiunãs
et miscdiam dei animi afflictione
prouocans. nemo autez de eoruz
numero legatorum poterat ẽẽ sal¬
uator indigens et ip̃e eo qui salu¬
tis largitor est uerc. Uam ⁊ange¬
li quaniquam scĩ sint et ad diu̾sa pp̃
eo qui salutem accepturi sint min¬
isteri a mittantur. Non sunt tamẽ
auctores salutis s eum qui fons sa
aturis ouis iuxta illud quodalibi
amator aminarum. qr tua ount. Ne¬
q enim odiens quid fecisti quappt̃
et pro eorum salute ꝓp̾o filio non par¬
cens pat̾ tradidit eum in mortẽ ut
per mortez filii sui destructo eo qui
babebat mortis imperiũ. boc ẽ dya¬
bolum redim̾e. ⁊ omnes qui abeo
cptiuitatis uinculis tenebantur.
Unde subicitur. Iye autem redemi

Expanded text:
tem praebebat aeternam, dictum est, Non legatus, neque Angelus, id est, non Propheta, non Patriarcha, non legislator Moyses salvavit eos. Omnes enim quos nominavi, poterant ad Dominte plebe, ait: Si dimittis eis peccatum eorum, dimitte . Sed obsecravit veniam quadraginta diebus jejunans, et misericordiam Dei, animae afflictione provocans. Nemo autem de horum numero legatorum potest esse salvator, indigens et ipse eo, qui salutis largitor verus est. Nam et Angeli, quamquam spiritus sint, et ad diversa propter eos qui salutem accepturi sunt, ministeria mittantur, non sunt tamen auctores salutis, sed eum qui fons saleaturis suis, juxta illud quod alibi amator animarum, quia tuae sunt, neque enim odies quos fecisti . Quapropter et pro eorum salute proprio Filio non parcens Pater, tradidit eum in mortem, ut per mortem Filii sui destructo eo qui habebat mortis imperium, hoc est diabolo, redimeret omnes qui ab eo captivitatis vinculo tenebantur. Unde subjicitur: Ipse autem redemit
Abbreviated transcription (Latin):
me superior in quo ait. Quale tẽ¬
pus significabat is qui ineis erat.
decreta in quib reuelatum ẽ. qr ñ
sibi s nobis ministrabant ea que
nunc adnunciata sunt uobis per
ẜmone. set et in aliis loas quãpli
but ibi ea que dei sunt nemo no¬
uit nisi sĩx dei. Dem̃q sequitur pꝰ
hoc qd̾ ait siquis autem sp̃m dei
non habet iste non est eius: Et ĩ¬
fertur. si autem xp̃e in nobis. et
manfestissime temostratur inse¬
spe sẽs fuenit ibi et xp̃x est. Et uude¬
idem ⁊ de deo patre similx̃ usurpan¬
dum. si quis sp̃m dei non habet iste
non est eius. Cui ruisum contra¬
rium quis assumet dicens siqͥs
dei est in hoc sp̃e dei est. Unde scrib
nescitis quia templum dei estis:
Et inuob̾ habitat sp̃e dei. Et in
iobanuis epła. in hoc cognosct᷑ d̾
habitans in quibdam. cum mã¬
sent in eio sp̃e quem dedit. ex quibꝰ
omnib in dissociabile et indiscre¬
tum trinitatis substancia demos¬

Expanded text:
t sermo superior, in quod aut quale tempus significabat is qui in eis erat decreta, in quibus revelatum est, quia non sibi, sed nobis ministrabant ea quae nunc annuntiata sunt vobis per sermone, sed et in aliis locis quamplurimis, ut ibi: Ea quae Dei sunt nemo novit nisi spiritus Dei . Deinde sequitur post hoc, quod ait: Si quis autem spiritum Christi non habet, hic non est ejus , et infertur, si autem Christus in vobis, et manifestissime demonstratur insesanctus fuerit, ibi et Christus est, et undeidem et de Deo Patre similiter usurpandum. Si quis Spiritum Dei non habet, iste non est ejus. Cui rursum contrarium si quis assumat, dicens: Si quis Dei est, in hoc Spiritus Dei est. Unde scribitur: Nescitis quia templum Dei estis, et in vobis habitat Spiritus Dei ? Et in Joannis epistola: In hoc cognoscitur Deus habitans in quibusdam, cum manserit in eis Spiritus quem dedit . Ex quibus omnibus indissociabilis atque indiscreta Trinitatis substantia demons
Abbreviated transcription (Latin):
quillitatem mentis ⁊ pacez. ⁊ uita
habentib se largitur et̾nam. Quã
cumpossederint om̃es perturbatões
et genera uiciorum. ⁊ ip̃os quoq dem¬
ones qui ip̃os suggere nituncur. ha¬
bebunt sub pedib suis. sapienciai
carius ergo cummorti iuncta sit:
inimica ẽ deo. Inimiq quippe eos
reddit qui sius legib iuxerint. 3¬
tati legis der. Neq enim fieri pot̾¬

Expanded text:
quillitatem, et pacem, et vitam habentibus se largitur aeternam. Quam cum possederint, omnes perturbationes et genera vitiorum, et ipsos quoque daemones qui haec suggerere nituntur habebunt sub pedibus suis. Sapientia ergo carnis cum morti juncta sit, inimica est Deo. Inimicos quippe eos reddit qui suis legibus vixerint: ctati et legi Dei. Neque enim fieri pot
Abbreviated transcription (Latin):
Dextera domini fecit uirtutez et¬
me. Non moriar s iuuaz ⁊ nar¬
rabo oꝑa domini. Et certe uecem:
hanc ex pr̃a dominica hoĩs
proferri quem uingenitꝰ filius di
ad sumere ẽ dignatus ex irgine.
Ex ip̃o loco manfestissime compro¬
batur quia ip̃e ẽ et dextera dei sicut
scriptum est mactib apłoru qd̾ fa¬
ctus sit ex semine dauid secundũ
carnem genitus de uirgnie super¬
uemente in eam sp̃uscõ. Et uirtu¬
te excelsi obum branteeam. De quo
dauid ꝓph̾auit in sp̃u qd̃ amortu¬
is resurgens assumptꝰ sit in celos¬
dei dextera subleuatur. Scrib̾r aũt
inhunc medum prouidẽs .i. dauid.
Lccutꝰ ẽ deus resurrecto̾e xͥ qm̃ nõ ẽ
derelictus minferno neq caro eiꝰ
uidit corrupteẽ. hunc iħmsꝯcita¬
uit deus cums nos testes sumus
dexteragͥ dei eleuatus et repromis¬
sionem sp̃x seĩ accipiens a patre ef¬
fucdit hoc donum in nob̾ quod ui
detis ⁊ anditis. Neq enum dauid
ascendit incelq nuilli quippe du¬

Expanded text:
ra Domini fecit virtutem, dme: non moriar, sed vivam, et narrabo opera Domini . Et certe vocem hanc ex persona Dominici Hominis proferri, quem unigenitus Filius Dei assumere dignatus est ex virgine, ex ipso loco manifeste comprobatur, quia ipse est dextera Dei, sicut scriptum est in Actibus Apostolorum, quod factus sit ex semine David secundum carnem, genitus de virgine, superveniente in eam Spiritu sancto, et virtute excelsi obumbrante eam. De quo David prophetavit in Spiritu, quod a mortuis resurgens, assumptus sit in coelos, dextera Dei sublevatus. Scribitur ibi autem in hunc modum: Praevidens idem David locutus est dederelictus in inferno, neque caro ejus vidit corruptionem. Hunc Jesum suscitavit Deus, cui nos omnes testes sumus. Dextera igitur Dei elevatus, et repromissionem Spiritus sancti accipiens a Patre, effudit 158 hoc donum in nobis, quod vos videtis et auditis, neque enim David ascendit in coelos . Nulli quippe du
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯc̾us. Porio in escdra absq ulla ã¬
biguitate bonus sp̃c appłłatur. spi¬
rituz tuu boniun delisti ut eos face¬
ret intellig̾e. Qd̾ autempatꝰ scĩfi¬
cet apłs scribit dicens. Dens aũt
pacis sc̃ificet uos ꝑ omnia. ⁊ salua¬
tate tua. Uerbum tuum ueritas ẜ̃
perspicue dicens inme qui uerbuz
tuum ⁊ ueritas tua sum scĩfica illos
infide et consorcio nrĩ dcus ẽ et ali¬
bi bonus deus. emo bonus nͥiiꝰ
deus. Supenꝰ quoq ostendimus
eadem congruente. Et enum qui
danctificat et sanctificant̾ in ex
uno omnes. sc̃ĩficantem signifi

Expanded text:
tuus . Porro in Esdra absque ulla ambiguitate bonus Spiritus appellatur: Spiritum tuum bonum dedisti, ut eos faceres intelligere . Quod autem Pater sanctificet, Apostolus scribit, dicens: Deus autem pacis sanctificet vos ritate, quia verbum tuum est veritas . Perspicue dicens: in me qui verbum tuum sum, et veritas tua sanctifica illos fide et consortio mei. Dictus est et alibi bonus Deus: Nemo bonus, nisi unus Deus . Superius quoque ostendimus verba congruente: Etenim qui sanctificat, et qui sanctificantur, ex uno omnes. Sanctificantem signifi
Abbreviated transcription (Latin):
ter iuuificabuntur ⁊ mortalia ues¬
tra corpora cumin mortalium aĩa¬
bus ab eo qui suscitauit ih mxp̃or
amortuis: Principem ⁊ primoge¬
nitum illum resiurectionis. Et qr
tale tantumq diuinitꝰ ꝑsp̃mscm̃
munus indultum ẽ debitores su¬
mus sp̃ui. non camiut iuxta eã
uiuamus. Siquidem qui iuxta
camem uixent morietur illa m¬
orte que pecratum sequitur. Poc¬
catum quippe cum consũmatum
fuerit generat mortem secũdũ
iacobum. S et iezechiel ꝓphe pec¬
cantem auiniam mori scribit. Se¬
paratur iam auita que in sapiẽ¬
cia sp̃e collocata ẽ. nõ est. Siquis
autem transcendit uitam carnis
et sp̃u oꝑa canus mortificau̾iti
uiuet beate et̾naq uita relatus ĩ
consequentibꝰ. quot quot enim
sp̃u dei agunt᷑ hii filii deiount. Et
Riuso refocilans eos ⁊ consolãs ⁊ꝑ
uocans sperare meliora quib loq̃¬
batur ait. Non accepistis sp̃m ite¬
rum seruitutis in timore .i. non si¬
militudine ẜuoruz metuet terrore¬

Expanded text:
enter vivificabuntur et mortalia corpora vestra cum immortalibus animabus ab eo qui suscitavit Christum Jesum a mortuis, principem, et primogenitum resurrectionis? Et quibus tale tantumque divinitus per Spiritum munus indultum est, debitores sumus Spiritui, non carni, ut juxta eam vivamus. Siquidem qui juxta carnem vixerit, morietur illa morte quae peccatum sequitur. Peccatum quippe cum consummatum fuerit, generat mortem , secundum Jacobum. Sed et Ezechiel peccantem animam mori scribit . Separatur enim jam a vita, quae in sapientia Spiritus collocata est. 42. Si quis autem transcenderit vitam carnis et Spiritu opera carnis mortificaverit, vivet beata aeternaque vita relatus in consequentibus: Quotquot enim Spiritu Dei aguntur, hi filii sunt Dei. Rursum refocillans eos, et consolans, et provocans sperare meliora, quibus loquebatur, ait: Non enim accepistis iterum spiritum servitutis in timore: id est, non similitudine ser
Abbreviated transcription (Latin):
Ut iustisicatio inquit le¬
gis impleatur in uobis
quia non iuxta carnemi
ambulatis set iuxta spiritil
Qui enim uixta carnez sunt
ea q̃ carnis sunt sapint.
Quiuo iuxta spuitum ea q̃
six sunt sensuint. Sapiencia quippe
ta et pax. quia sapiencia camis in¬
imica est deo. legi quippe dei n sub¬
icitur. neq pot̾. Qui uero in carne
sunt deo place̾ non pꝯsunt. uos aũt
non estis in came s in sp̃ir sitamẽ

Expanded text:
Ut justificatio, inquit, leUt justificatio, inquit, legis impleatur in vobis: qui non juxta carnem ambulatis, sed secundum spiritum. Qui enim juxta carnem sunt, ea quae carnis sunt sapiunt. Qui vero juxta spiritum, ea quae spiritus sunt sentiunt. Sapientia quippe ta et pax: quoniam sapientia carnis inimica est Deo: legi quippe Dei non subjicitur. Neque enim potest. Qui vero in carne sunt, Deo placere non possunt. Vos autem non estis in carne, sed in Spiritu:
Abbreviated transcription (Latin):
tui. Et iterum ꝯiderelique¬
ruit filii eius legem meam
q prepositio consequenter
patris esse habet et filius:
et que filu sunt ⁊ omuia¬
sunt et spiritus sancti. Ait
quippe de meo accipiet prop¬
terea ⁊ uentura annunciabit
uobis . Per spiritum siqͥ
conseditur. Uude ⁊ prophe¬
eti prenunciabant sensum.
et quasi presentia intueban¬
tur que erant deinceps se¬
cutura. Satis hec habunde¬
tatem de presenti euangelii
capitulo dixisse sufficiat.
Si quibus autem dominꝰ
reuelauerit et in uicinam:
ueritatem ad ducti sunt
magis q possunt certe eru¬
ere ueritatem. disputationi
eorum conseduus meliora
quibus ille suffragatur
qui est spuritus ueritatio.
Et petanius eos qui lecturi
sunt ut ignoseant imperiei¬
e otudioq dent ueniam pa¬
quicquid potuit. licet suaz
non nequiuerit implere uo¬
luntatem. P roponemus¬
romanos epistolam et tes¬
rimonia queq nobis in il¬
lo uidentur presentimate¬
ne congruere ut uentilemꝰ

Expanded text:
tui . Et iterum, Si dereliquetui . Et iterum, Si dereliquerint filii ejus legem meam  praeposito, consequenter Patris esse, habet et Filius, et quae Filii sunt, habet et Spiritus sanctus. Ait quippe, de meo accipiet, propterea et ventura annuntiabit vobis. Per Spiritum siquiconceditur. Unde et propheitu, praenuntiabant sensu, et quasi praesentia intuebantur, quae erant deinceps secutura. Satis haec abundeertatem de praesenti Evangelii capitulo dixisse sufficiat. Si quibus autem Dominus revelaverit, et in viciniam veritatis adducti sunt, magisque possunt cernere veritatem, disputationi illorum concedamus meliora, quibus ille suffragatur qui est Spiritus veritatis: et petimus eos qui lecturi sunt, ut ignoscant imperitiae, studioque dent veniam, cuquod potuit, licet suam non quiverit implere voluntatem. 39. ProponamusRomanos 146 epistolae testimonium: quaeque nobis in illa videntur praesenti materiae congruere, ventilemus.
Abbreviated transcription (Latin):
ligencie labaris inuicium ⁊
putes rem esse aliquam et
possessionem que apatre ba¬
beatur et filo. Uerum que
pater habet iuxta substun¬
ciam idest eteritatem. im¬
mutabilitatem incorruptio¬
nem inmiutabilem bonitatẽ
de se ⁊ in se subsistentem. h
cadem habet et filius et ut
plus inferant quicquid ip̃e
cumque sunt filii hec eadez
et pater habet: prcculinde ab¬
suit dialericorum tendicule ⁊
sophismata aueritate pellã¬
uir. que ccasionem impieta¬
tis ex pia predicatione capi¬
encia dicunt. Ergo ⁊ pacet ẽ
filius. ⁊ filius pater. Si eĩ
dixisset omnia quecumq ha¬
bet deus mea sunt habet ce¬
gendi. Et uenisimile qui iu¬
deretur esse mendacium. Cũ
uero dixerit omnia quecũ¬
q habet pater mea ount
patris nomine se filium de¬
clarauit. paterintatem qui
filius erat non usurpauit
quainquam ⁊ip̃e per adop¬
cionis gr̃am multorum sãc¬
torum oit pater secunduz
illud quod in ꝑsalmis le¬
gitur. si custodiennt filii

Expanded text:
ligentia labaris in vitium, et ligentia labaris in vitium, et putes rem esse aliquam et possessionem, quae a Patre habeatur ac Filio. Verum, quae habet Pater juxta substantiam, id est aeternitatem, immutabilitatem, incorruptionem, immortalitatem, bonitatem de se et in se subsistentem, haec eadem habet et Filius: et ut plus inferam, quidquid Filius ipse cumque sunt Filii, haec eadem et Pater habet. Procul hinc absint dialecticorum tendiculae, et sophismata a veritate pellantur, quae occasionem impietatis ex pia praedicatione capientia, dicunt: Ergo et Pater est Filius, et Filius Pater. Si enim dixisset, omnia quaecumque habet Deus, mea sunt, haberet impiegendi, et verisimile videretur esse mendacium. Cum vero dixerit, Omnia quae habet Pater mea sunt, Patris nomine se Filium declaravit, Paternitatem, qui Filius erat, non usurpavit: quanquam et ipse per adoptionis gratiam, multorum sanctorum sit Pater, secundum illud quod in Psalmis legitur, Si custodierint filii
Abbreviated transcription (Latin):
est abusme et de incorporalib
cunctis et maxime de triuita¬
te loquimur: glorificat istuq
filium sp̃c sanctus ostendens il¬
lum in apertum proferens. his
qui mundo corde eum intellig¬
ere et indere sunt digni. et¬
scire splendorem substancie
dens se puris mentibuo glo¬
rificat patrem insinans eũ
nescientibus. qui emin ait
reuelat filium is qui ad calcẽ
sapiencie peruenire merueĩt.
o lorificat genitum suum q¬
tendens eius magnificencia
atq uirtutem. Set ipse filius
tribuens spiritum sanctum
hiis qui se dignos eius munie
preparauerunt. ⁊ pandens eiꝯ¬
caus illum deinde interpretati¬
onem infereus quoii dixisset
demeo accipiet protinus sub¬
iecit omnia que habet pater i
mea sunt ꝓpt̾ ea dixi de meo
accipiet.⁊ annunciabit uobis
quodammodo loquens. lic¬
et a patre precedat spuitus
ueritatis. et dedit itlis deus
opiritum sanctum petentibꝰ
tantum quia omnia que ha
sanctus meus est. ⁊ de meo
accipiet. Cane autem cum
ista dicuntur ne praue intel¬

Expanded text:
est, et de incorporalibus cunctis, et maxime cum de Trinitate loquimur. Glorificat itaque Filium Spiritus sanctus, ostendens illum et in apertum proferens his qui mundo corde eum intelligere et videre sunt digni, et splendorem substantiaedens se puris mentibus, glorificat Patrem, insinuans eum nescientibus, ipse enim ait: ree pervenire meruerunt, glorificat unigenitum suum, ostendens ejus magnificentiam atque virtutem. Sed et ipse Filius tribuens Spiritum sanctum his qui se dignos ejus munere praeparaverunt, et pandens cat illum. Deinde interpretationem inferens cum modo dixisset, de meo accipiet, protinus subjecit. Omnia quae habet Pater, mea sunt; propterea dixi, de meo accipiet et annuntiabit vobis , quodammodo loquens, Licet a Patre procedat Spiritus veritatis, et det illi Deus Spiritum sanctum petentibus se, tamen quia omnia quae Patris meus est, et de meo accipiet. Cave autem, cum ista dicuntur, ne prava intel
Abbreviated transcription (Latin):
s iuxtanerbum ⁊ ueritate loqͥ¬
tur unuuersa que loquituiz Hãc
opimonem sequentia uerlu co¬
num confumant dicentis. ille
quia de meo accipiet.⁊ rursum
no ouo imptit auis sic ⁊ spuitt
non accipit quo dante non hab¬
uit. si enum prius quod ñ habe¬
tus est cessans habere quod tri¬
buit: quomodo igitur supra
de natuns incorporalib dispu¬
tantes intelleximus dic ⁊ mine
ꝯpnitum sanctum a filio accipe
id quod sue nature fuerat cog
nopendum est: ⁊ non dantis ⁊
Significare substanciam. Siqͥ¬
dem ⁊ filius eadem a patre accipe
dicitur quibus ipse subsistit¬
Neq enim quid aluid est
filius exceptis his que ei dan¬
tur a patre neq enim alia sub¬
stancia est spuitus sanctus p̃¬
ter id quod ei datur a filio pre¬
t̾ propterea autem ista dicunt᷑
ut cadem in trutate credamꝰ
ee uaturam spintus sancti. cuiꝰ
est patris ⁊ filii. Quia enim¬
omins humana uox nichil pot̾
aliud dicere quam corporalia ⁊
trinitas de qua mine nobis ser¬

Expanded text:
erbum et veritatem Dei loquitur universa quae loquitur. Hanc opinionem sequentia Domini verba confirmant, dicentis: Ille quia de meo accipiet. Rursum no suo impertit aliis, sic et Spiritus non accipit quod ante non habuit. Si enim quod prius non habetus est, cessans habere 144 quod tribuit. Quomodo igitur supra de naturis incorporalibus disputantes intelleximus, sic et nunc Spiritum sanctum a Filio accipere, id quod suae naturnoscendum est, et non dantem et significare substantiam. Siquidem et Filius eadem a Patre accipere dicitur, quae est ipse subsisteNeque enim quid aliud est Filius, exceptis his quae ei dantur a Patre, neque alia substantia est Spiritus sancti praeter id quod datur ei a Filio. Propterea autem ista dicuntur, ut eamdem in Trinitate credamus esse naturam Spiritus sancti, quae est Patris et Filii. 38. Quiomnis humana vox nihil potest aliud dicere, nisi corporalia; et Trinitas, de qua nunc nobis ser
Abbreviated transcription (Latin):
et de seipo saluator ait. Sicut au¬
dio ⁊ iudico ⁊ alibi. Non pot̾ filiꝯ
a se face quicqͣm nͥ qued uideriti
patrem facientez. sic enim unus
est patri filius non iuxtu sabel¬
lu uicium patrem et filium ꝯfuide¬
tes s iuxta indiscretionem eẽntie
siue substancie non pot̾ quicꝙͣ
absq patre facere. Quia separa¬
torum diuersa sunt oꝑa set uidẽs¬
filius operantem patrem ⁊ ip̃e o¬
peratur. Non enim secundo gra¬
du ⁊post illum operans aut alia
quippe patris alia filii opera ẽẽ ĩcipe¬
rent si non equalit̾ sierent. scͥp¬
tum est autem. que enim ille fac:
Hant dubium quin pat̾ ȩ hec

Expanded text:
e de seipso Salvator ait: Sicut audio, et judico . Et alibi: Non potest Filius a se facere quicquam, nisi quod viderit Patrem facientem . Si enim unus est Patri Filius, non juxta Sabellii dictum Patrem et Filium confundentis, sed juxta indiscretionem essentiae, sive substantiae, non potest quicquam absque Patre facere, quia separatorum diversa sunt opera, sed videns operantem Patrem, et ipse operatur, non secundo gradu, et post illum operans. Alia quippe Patris, alia Filii opera esse inciperent, si non aequaliter fierent. Scriptum est autem: Quae enim ille facit, haud dubium quin Pater, haec
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ auclitorem uecesse ẽ patulas p̃¬
bere aures ⁊ nullo uicio coartari s
in ea que dicuntur enge̾ ut possit
ita scire que proseruntur quomio¬
ea nouit ille quiloquitur. Porro
deus simplex ⁊ incomposita specia¬
lisq natura. neq aures neq or¬
gana quib uox emittitur hab
S solitaria incomprehensi biliq
substancia nullis membris par¬
tibq componitur que quidem¬
⁊ de filio ⁊ de sp̃u scõ simuit accipi¬
enda. Siquando engo legius
inscripturis dix dominꝰ dño mo.
⁊ alibi dixit deus fiat lux ⁊ siqͣ
qui sapiencia ⁊ ueritas est pater
suam nunciat uoluntatem. cum
om̃e quod loquitur sapiens u̾m¬
q subsistens in sapiencia habeat ⁊
insubstancia. liquide ergo est dr̃e
patrem ⁊ andire filium eiusdem ñ¬
hoc ip̃msit quad profertur a filio
idẽ. precedens deus de deo sp̃x uerita¬
tis procedẽs aueritate. Consolat¬
or manans de consolatore. Deni¬

Expanded text:
et auditorem necesse est patulas pret auditorem necesse est patulas praebere aures, et nullo vitio coarctatas, in ea quae dicuntur arrigere, ut possit ita scire quae proferuntur, quomodo novit ea ille qui loquitur. Porro Deus simplex et incompositae spiritualisque naturae, neque aures, neque organa, quibus vox emittitur, habet; sed solitaria incomprehensibilisque substantia nullis membris partibusque componitur. Quae quidem de Filio et de Spiritu sancto similiter accipienda. 36. Si quando ergo legimus in Scripturis: Dixit Dominus Domino meo . Et alibi. Dixit Deus, fiat lux , et si qua qui sapientia et veritas est Pater suam nuntiat voluntatem, cum omne quod loquitur, sapiens verusque subsistens, in sapientia habeat et in substantia. Loqui 143 ergo Patrem, et audire Filium, vel cum ipsum sit quod profertur a Filio, id est, procedens Deus de Deo, Spiritus veritatis procedens a veritate, consolator manans de consolatore.
Abbreviated transcription (Latin):
Salnator qui ⁊ ueritas ait. No
enim loquetur a semetip̃o. hoc ẽ
nonsine me ⁊ sine meo ⁊sme
patris arbitrio. quia inseparabil
me ẽ. Hec enim ip̃ud qd̾ subsistit
et loquitur apatre et ame illiẽ.
Ego ueritatem loquor. idẽ. inspi¬
roque loquitur. Siquidẽ sp̃e ue
ritatis ẽ: dice̾ autem ⁊ loqui in tu¬
nitate. Non secundum consuetu¬
dinem uram qua ad nos sermcci¬
namur. Et loquimur accipien¬
dum s iuxta formam incorpora
lium uatimirũ. ⁊ maximetunta¬
tis que uoluntate suamĩgerit
incorda credẽciu et eorum in serit
quieam andire sunt digni. hoc
Nos quippe homines quando de
aliqua read alterũ loquimur p̾¬
mum quod uolumus mente cccipi¬
mus absq sermone deinde alte¬
lingue organium cõmonemꝰ. Et
quasi quddam pleccrum cordis dẽ¬
cium collidentes uocalez sonĩ em¬
ittunus. Quomodo gͥ uos lingu¬
a quam palato dentib q conlioi¬
mus. ⁊ ictum aerem indiu̾sa elo¬
nota comunicemus maliq: Ita

Expanded text:
lvator, qui et veritas, ait: Non enim loquetur a semetipso, hoc est: non sine me, et sine meo et Patris arbitrio, quia inseparabilime est. Hoc enim ipsum, quod subsistit, et loquitur, a Patre et me illi est: Ego veritatem loquor, id est inspiro quae loquitur, siquidem spiritus veritatis est. Dicere autem et loqui in Trinitate, non secundum consuetudinem nostram, qua ad nos invicem sermocinamur et loquimur, accipiendum. sed juxtlium naturarum, et maxime Trinitatis quae uoluntatem suam ingerit in corda credentium. Item: Spiriteam audire sunt digni! hoc Nos quippe homines quando de aliqua re ad alterum loquimur, primum quod volumus, mente concipimus absque sermone. Inde in altelinguae organum commovemus, et quasi quoddam plectrum chordis dentium collidentes, vocalem sonum emittimus. Quomodo igitur nos linguam, quam palato dentibusque collidimus, et ictum aerem in divenota communicemus in alios, ita
Abbreviated transcription (Latin):
Ex hiis eium sacramentorũ u̾b
edecenuir. Quod cuminulta docu¬
iss discipulos suos iħus dixerit. ad¬
huc habeo plurima dic̃e uob̾. qr uer¬
uobis: on ad nouos quoslibet

Expanded text:
Ex his enim sacramentorum verbis edocemur, quod cum multa docuisset discipulos suos Jesus, dixerit: Adhuc habeo plurima dicere vobis, quia vervobis, non ad novos quoslibet,
Abbreviated transcription (Latin):
et in eandem oꝑationez unamẽe sub¬
scancia. Et reciproce eor q̃ au
ita sermo contexitur. Adhuc mł¬
ta habeo uob̾ dr̃e. s non potestis ea
portare modo. Cum aut uenerit
ille sp̃e uenitatis docebit uos ĩom¬
nemueritatem. Neq eĩloquitur
loquitur ⁊ que uentura sunt ad¬
nunciabit uobis. Ille me clarifi¬
cabit quiꝰ de meo accipiet: ⁊ adnũ

Expanded text:
et in eadem operatione unam esse substantiam: et reciproce eorum quaeita sermo contexitur: Adhuc muta vobis dicere: sed non potestis ea + portare 13. modo. Cum enim venerit ille Spiritus veritatis, deducet vos in veritate omni +. Non enim loquitur loquetur, et quae venient, adnunciabit 14. vobis. Ille me clarificabit, qu
Abbreviated transcription (Latin):
non potestis ea sufferre mõ. adhuc
eium tipo legis ⁊ umbre ⁊ ymagi¬
nbꝰ seruientes non poterant ne¬
nitatem cuius umbramlex porta¬
cum autez aduenerit ille. hoc est
parclitus sp̃e ueritatis diriget uos
in omnem ueritatez qua dectrina
et institutione uoc transferens a
in quo solo om̃is scuptiueritas
rosita est. Ip̃e ergo sp̃c ueritatis in¬
grediens puram ⁊ simplicem mẽ¬
tis signauit in uob̾ sciencia uen¬
tatis. Et semꝑ noua uetĩb adiũ¬
gẽs cdiuget uos in omnem uerita¬
tez. Ad deum quoq patrem quidã
tas quam perfectoe tribuit deus
mittens sp̃m ueritatis. qui c̾elen¬
tes in totam diuget ueritatẽ. qui¬

Expanded text:
is ea portare modo . Adhuc enim typo legis, et umbrae, et imaginibus servientes, non poterant veritatem cujus umbram lex portaCum autem, ait, venerit ille, hoc est, paracletus Spiritus veritatis, diriget vos in omnem veritatem, sua doctrina, et institutione vos transferens a icantem, in quo solo omnis Scripturae veritas posita est. Ipse ergo Spiritus veritatis, ingrediens puram et simplicem mentem, signabit in vobis scientiam veritatis, et semper nova veteribus adjungens, diriget vos in omnem veritatem. 34. Ad Deum quoque Patrem quidam tas . Quam perfectionem tribuit Deus mittens Spiritum veritatis, qui credentes in totam dirigat veritatem.
Abbreviated transcription (Latin):
m̃is per sp̃m sc̃m qui datus est
nobis. Et illud. Quantomag̃
pat̾ ur̃ celestis dabit uobis spi¬
siones uideant qui eum accepe¬
rint: secundum infłłcrualem
qui ex ꝑoc̃a dei loquitur. Effũdã
de sp̾u meo suꝑ omnez camem. ⁊
nes uidebunt. Effusio quippe sp̃e

Expanded text:
Spiritum sanctum qui datus est vobis . Et illud, Quanto magis Pater vester coelestis dabit Spisiones videant, qui eum acceperint secundum Joelem, qui ex persona Dei loquitur: Effundam de spiritu meo super omnem carnem: et vestrae . Effusio qu