comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ADONS EPOS DE INSTITUTIS ECCLESI¬
ASTICIS MODERATE PROTEMPORIS
QUALITATE DIS POSITIS
ecessariarerum dispositione constringimꝰ
& a postolicȩ sedis moderamine conueni¬
mur sic canonum paternorum decretalibra¬
re et retropraesulum decessorumq nĩorũ
praeceptametiri : utquȩ prȩsentium necessi¬
tastemporum restaurandi s ecclesiis relaxan¬
dadẽposcit. Ad hibita consideratione dili¬
genđi quantum potest fieritem peremus.
Quonec in totum formã ueterum uideamur
excedereregularum : & reparandis militiȩ
dericalis officus. quae perdi uersas italiae
partes Itabellifamis que consumpsit in
cursio : Vt in multis ecclesus sicut fratris & co
frequentirelatione conperimus. Vsque¬
quaq deticiente seruitio ministrorum. Nisi
remitendo paulis perecdesi asticis promoti¬
onibus antiquitus interualla praefixa re¬
maneant. Sine quibus ad ministrarine¬
queant sacris ordinibus ecđȩ funditus desti¬
tutae. At quei plurimis locis perinopiã

Expanded text:
 I. De institutis ecclesiasticis moderamine pro temporis qualitate dispositis. Necessaria rerum dispositione constringimur et apostolicae sedis moderamine convenimur sic canonum paternorum decreta librare, et retro praesulum decessorumque nostrorum praecepta metiri, ut quae praesentium necessitas temporum restaurandis Ecclesiis relaxanda deposcit, adhibita consideratione diligenti, quantum potest fieri, temperemus: quo nec in totum formam veterum videamur excedere regularum, et reparandis militiae clericalis officiis, quae per diversas Italiae partes ita belli famisque conscursio, ut in multis Ecclesiis sicut fratris et cofrequenti relatione comperimus usquequaque deficiente servitio ministrorum, nisi remittendo paulisper ecclesiasticis promotionibus antiquitus intervalla praefixa, remaneant sine quibus administrari nequeant sacris ordinibus Ecclesiae funditus destitutae, atque in plurimis locis per inopiam
Abbreviated transcription (Latin):
episcopali iudicio : ꝓnuntiationis congrue
feriri sententia : quã quã illicũ hȩc edocta fue¬
rint quȩ quo hui nominis eẽ iactura qui pedo¬
rẽ nũ quã habusse sacord otu ꝑhib&ur. & locũ
suũ nemodico quidẽ tẽpore custodisse dilatio¬
nẽ dedimꝰ Et decreuimꝰ ur̃m debere intraꝓuin¬
tiã eẽ iudiciũ & congregarisynodũ antediem
Κalendarũ nouẽbriũ ut sia deẽ uolueritprȩ¬
sens si confidit ad obiecta respondeat. Si adẽẽ
neglexerie dilationẽ sententiȩ de absentia
non lucr&ur : Nã manifestumẽ confiterieum
decrimine . qui indulto & cotiens delegato ludi¬
cio purgandis eoccasione nutit̃. Nihilen ĩ hnt̃¬
ẽ utrũ in presenti ex amine om̃a quȩ dicta sunt
conꝓbentur. Cũpsa quoq proconfessione
ꝓcurata totiens const& absentia : Nos autẽ ꝑ om̃s
prouintias litteras dirigemꝰ. neexcusationẽ
sibi ignorationis obtendat. Vtad ꝓuintiã ueni¬

Expanded text:
episcopali judicio pronuntiationis congruae episcopali judicio pronuntiationis congruae feriri sententia. Quanquam illi, cum haec edocta fuerint, quae potest hujus nominis esse jactura, qui pudorem nunquam habuisse sacerdotii perhibetur, et locum suum ne modico quidem tempore custodisse: dilationem dedimus, et decrevimus vestrum debere intra provinciam esse judicium, et congregari synodum ante diem calendarum Novembrium, ut si adesse voluerit, praesens, si confidit, ad objecta respondeat; si adesse neglexerit, dilationem sententiae de absentia non lucretur: nam manifestum est confiteri eum de crimine, qui indulto et toties delegato judicio, purgandi se occasione non utitur. Nihil enim interest, utrum in praesenti examine omnia, quae dicta sunt, comprobentur, cum ipsa quoque confessione procurata toties constet absentia. Nos autem per omnes provincias litteras dirigemus, ne excusationem sibi ignorationis obtendat: ut ad provinciam veni
Abbreviated transcription (Latin):
intentionibus & moribus sic securũ maximũ
tanto magis dãnanda cõmittere quanco tar¬
diusse constitutoludicio prȩsentar&: Quẽ
manicheorũ inuolutũ caligine arguunt turpi
sectaolim. Itane eũ possit abluere animũ sor¬
didasse in ꝓbatione obiecce reigesta synoda¬
lia ꝓferentes. Et cõmissi s inuolutũ undique
flagitus Nullũ eũ sanitatis habuisserespectũ :
Quẽ furoresuo & inisanatemeritate. ad sȩcula¬
niũ quoq: iudiciũ tribunalia subditũ questioni.
quo dinuli quoq: ꝑsona turpissimũ ẽ odicerenT
Peruenisse homicidudã nata ad ser̃gestis ꝓ¬
latis inmediũ Ethunctalẽ posttanta caliaq
cõmissa episcopat᷑ adhucsibi nom̃ iusuis lati¬
bulis uindicare in ꝓpriȩciuitatis infamia Ni¬
mus doloribus conquiruntur & scm̃ nom̃
quia audiendus hic prȩsentare senoluit.
ne conuictus forsitanabaccusantib: secderi¬
cis possit Digna tandẽ aliquando presentatꝰ

Expanded text:
intentionibus et moribus sit securum, Maximum intentionibus et moribus sit securum, Maximum tanto magis damnanda committere, quanto tardius se constituto judicio praesentaret. Quem Manichaeorum involutum caligine arguunt, turpi secta olim, ita ne eum possit abluere animum sordida se improbatione objectae rei, gesta synodalia proferentes, et commissis involutum undique flagitiis; nullum enim sanitatis habuisse respectum, quem furore suo et insana temeritate ad saecularium quoque judicum tribunatia subditum quaestioni, quod in vili quoque persona turpissimum est, objicerent pervenisse et homicidit damnatum asserunt gestis prolatis in medium. Et hunc talem, post tanta taliaque commissa, episcopatus adhuc sibi nomen in suis latibulis vindicare, in propriae civitatis infamiam, nimiis doloribus conqueruntur, et sanctum nomen quia audiendus hic praesentare se noluit, ne convictus forsitan ab accusantibus se clericis, posset digna tandem, aliquando praesentatus,
Abbreviated transcription (Latin):
nitio Conuentus &iã dicitur cuitasse. &
adesseminime uoluisse & nullus dubitat
qđ italudiciũ nocens subt̃ fugit : Quẽ ad mo¬
dũut ab soluat᷑ quiẽ in nocens quȩ rit. sed a stu¬
ta cauillatio eorũ quiuersutias agendũ cre¬
dunt esse consilus. Nũ quã in nocentiȩ nom̃
accepi& : Conficetur enĩ deomnibus quis¬
quisse subt̃ fugere iudiciũ dilationib putat
ueni& tam aliquando illequitalis ꝑhib& imn me¬
.diũ Nec ꝓdest illitotiens latuisse. totiens
subt fugisse quẽ siuactꝰ & cõmissa quocũq
fuerie eaqͣ: obiciunt᷑ illi siuera sunt crimina
accusatis in nr̃o iudicio actibus qui cogniti¬
onẽ & decr&ĩ iudiciũ sȩpededin ando credi¬
dit in ludendũ ferre sententiã: Acne aliquis
prȩcoquẽ forsitan iudicar&. Et sibiqui absensẽ
lic& sit quȩ situs a nob̵ reseruatũ e& nihildicer&
Maliumꝰ int̃ capedinẽ tẽporis data differri¬
Cũ hoc &iã ei accusatores assererent. Decuiꝰ

Expanded text:
nitio. Conventus etiam dicitur evitasse et nitio. Conventus etiam dicitur evitasse et adesse minime voluisse, et nullus dubitat quod ita judicium nocens subterfugit, quemadmodum ut absolvatur qui est innocens quaerit. Sed astuta cavillatio eorum, qui versutis agendum credunt esse consiliis, numquam innocentiae nomen accipiet. Confitetur enim de omnibus, quisquis se subterfugere judicium dilationibus putat. Veniat tamen aliquando ille, qui talis perhibetur, in medium: nec prodest illi, toties latuisse, toties subterfugisse, quem sui actus et commissa, quocumque fugerit, ea quae objiciuntur illi, si vera sunt, crimina accusatis in nostro judicio actibus, qui cognitionem et decretum judicium saepe declinando credidit illudendum, ferre sententiam: at ne aliquis praecocem forsitan judicaret, et sibi qui absens est, licet sit quaesitus a nobis, reservatum esse nihil diceret; maluimus intercapedine tecum hoc etiam ejus accusatores assererent. De cujus
Abbreviated transcription (Latin):
osis conspirationibus temptare conen¬
tur. Cum cercum sit nulli partium
suastudia profutura
IEPISTOLADOXI PACIITẼT URSIS
AOMAE ADEEISCOPOS CAILIAE DE
MAXI MOEPISCOPO DI UERSIS CRI¬
NINIBUS ACCUSATO
Bonifacius episcopus. patrodo.
Remigio Mlaximo Hilario
Seuero. Valerio luliano Castorio
Leontio Constantino lohanni Monta¬
no Marino Mauritio & ceteris epis¬
copis pergallias & septem prouinti as
constitutis : Valentinȩ nosderici ciui¬
tatis adierunt: proponentes perlibel¬
lum crimina quae maximũ testet to¬
ta prouintia assorunt commississe.
Delegata totiens cognitione illũ cons¬
tituta semper subterfugisse iudicia.
Nec confusum conscientia festinasse. ut
si esset in nocens examinatis omnibus
purgaretur. quae cotions decreta
exnostrarum quoque cartarum ip¬
struccione cognouimus. quie contra¬
no probauit dese . Illa quaedicta sunt.
quiad ea confutanda. Cũessent hnume¬
ra ad ecessorib: meispuinti alis delegata cog¬

Expanded text:
osis conspirationibus tentare conenosis conspirationibus tentare conentur: cum certum sit, nulli partium sua studia profutura. Epistola Bonifacii episcopi urbis Romae ad episcopos Galliae, de Maximo episcopo diversis criminibus accusato. III. Bonifacius episcopus, Patroclo, Remigio, Maximo, Hilario, Severo, Valerio, Juliano, Castorio, Leontio, Constantino, Joanni, Montano, Marino Mauritio, et caeteris episcopis per Gallias et septem, provincias constitutis. Valentinae nos clerici civitatis adierunt proponentes per libellum crimina, quae Maximum, teste tota provincia, asserunt commisisse: delegata toties cognitione illum constituta semper subterfugisse judicia, nec confisum conscientia festinasse, ut si esset innocens, examinatis omnibus, purgaretur, quae toties decreta, ex nostrarum quoque chartarum instructione cognovimus. Qui econtrario probavit de se illa, quae dicta sunt, quia ad ea confutanda, cum essent innumera, a decessoribus meis provincialis est delegata cog
Abbreviated transcription (Latin):
acpetimus uti cottidianis orationibus apos¬
tolatustuus ffudium acuotum suum circa
salutem atque imperium nostrum dignetur
impendere : Illud autem pietatis nostrȩ
satis placitumesse cognosce quod scĩ monia
tua deecdesiarum autpopuli perturbatio¬
ne sollicita est. quaeut aliqua rationepos¬
siteuenire . satisdementia nr̃a credidit
tud inetua id ad cunctorum dericorum
notitiam uoluimus peruemire. Vt siquid
forte religionituȩ quod ñ optamus huma¬
nẽ sorte contigerit : sciantomnes ab ambi¬
cionibus esseces sandum. acsiduo contra
fastemeritate certantium fuorintordi¬
nati: Nullum ex his futurum penitus
sacerdotem sed illum solum insedem
aposcoli campermansurum : quaẽ exni¬
mero dericorum noua ordinatione diui¬
nuiudicium & uniuersi tatis consensus
elegerit : Vndeidob seruandũẽ . ut om¬
nis tranquillammentem & pacificos
animos exserenitatis nostrae ad mo¬
nitione custodiant. nec aliquid sediti¬

Expanded text:
ac petimus, uti quotidianis orationibus aposac petimus, uti quotidianis orationibus apostolatus tuus studium, ac votum suum circa salutem, atque imperium nostrum dignetur impendere. Illud autem pietati nostrae satis placitum esse cognosce, quod sanctimonia tua de Ecclesiarum, aut populi perturbatione sollicita est. Quae ut ne aliqua ratione possit invenire, satis clementia nostra credidit aedicante, id ad cunctorum clericorum notitiam voluimus pervenire, ut si quid forte religioni tuae quod non optamus humana sorte contigerit, sciant omnes ab ambitionibus esse cessandum. At si duo contra fas temeritate certantes, fuerint ordinati, nullum ex his futurum penitus sacerdotem, sed illum solum in sede apostolica permansurum, quem ex numero clericorum nova ordinatione divinum judicium et universitatis consensus elegerit. Unde id observandum est, ut omnes tranquillam mentem, et pacificos animos ex serenitatis nostrae admonitione custodiant, nec aliquid sediti
Abbreviated transcription (Latin):
suetudinis animũ cũ suȩreligionis ueneratio¬
ne coniunctũ Cũ quic quidhuic proficiat. Vos
agatis conferatis fratrib: & consacerdotibus
meis pbatis simisiuris a me& ab omnibus qui
ccđam facint. istamunda legatioquib pre¬
camur sacrȩ causa religionis prosequentib
inurbe urȩ mansuetudinis hocanimoquo
postulatis annuitis. h ꝑp&uũ statui uniuersa¬
lisecđe consulatis: dt̃ Lđ UULIAS.
INCIPRESCRIETUNNONORII AO¬
GESTIADBONIFACIUNEA TA ROMA¬
NŨIN QUOSTATUITUTSIDE NUORO¬
SOPDECIUITATEDTLLANTUR
ictor honorius inlrtus triumphator
semperaugustus. Sc̃o acuenerabiliboni fa¬
ciopapae urbis aecernae : scriptabeatitudi¬
nistuae deuita reuerentiae gratulatione
suscepimus. Quibus recensetis egimusom¬
nipotentidõ maximas gratias. quod scĩ¬
moniãtuam postlongum in commodũ
optateredditam didicimus sanitati. &ide¬
oreuerentibus uenerabi libusuiris gaudiũ
nr̃m sacrorum apicum atestatione signamꝰ

Expanded text:
suetudinis animum cum suae religionis veneratiosuetudinis animum cum suae religionis veneratione conjunagatis, conferatis fratribus, et consacerdotibus meis, probatissimis viris, a me et ab omnibus, qui Ecclesiam faciunt istiusmodi, legatis quibus precamur, sacrae causam religionis prosequentibus, in urbe vestrae mansuetudinis, hoc animo, quo postulatis annuitis, in perpetuum statui universalis Ecclesiae consulatis. Datum cal. Juliis. Rescriptum Honorii Augusti ad Bonifacium, papam Romanum: in quo statuit, ut si denuo Robo de civitate pellantur. II. Victor Honorius, inclytus triumphator, semper Augustus, sancto ac venerabili Bonifacio, papae urbis aeternae.--Scripta beatitudinis tuae debita reverentiae gratulatione suscepimus: quibus recensitis, egimus omnipotenti Deo maximas gratias, quod sanctimoniam tuam post longum incommodum optatae redditam didicimus sanitati. Et ideo revertentibus venerabilibus viris gaudium nostrum sacrorum apicum attestatione signamus
Abbreviated transcription (Latin):
gloriosissime & tranquillis si me imperator
auguste : Ipsa uero quaeuni desponsata. ur̃a
tam̃mater ẽ ecđa ac pietatẽ uram legati¬
one quã suis sacerdo tibus cõmisit appellat :
prȩterita prȩsentia quere pecit : Vobi s inquid̃
religio se imperantibus modotutu s est populus.
tã fidusdõ quã tibiquiẽ principi xp̃ia no:
Ecceenĩint̃ipsa misteria int̃ precessuas quas
prourifelicitate dependit imperii. teste
apud quẽ & decuius sedeagitur scõp&ro. solli¬
citis proreligionis obseruantia uocibuscla¬
mant. Cũ sollicita pecitione misc&urorati¬
one. hos inuarias ressemel euulsa distrabat
acultu soli totẽptatore sollicitante discordia
ager& plurib: princepsxp̃ianissime : nisia¬
pudcesũ a rũ esse secura causarũ & in oppres¬
siomibus idolorũ inhȩreticorũ correctioni¬
bus fidetua diuinocultu parit̃ cũ imperio
semꝑ florente uiciss& : hab& refugiũtuȩ man¬

Expanded text:
gloriosissime et tranquillissime Imperator gloriosissime et tranquillissime Imperator auguste. Ipsa ergo, quae uni desponsata, vestra tamen mater est, Ecclesia hac pietatem vestram legatione, quam suis sacerdotibus commisit, appellat, praeterita praesentiaque repetit. Vobis, inquit, religiose imperantibus, modo tutus est populus, tam fidus Deo, quam tibi, principi christiano. Ecce enim inter ipsa mysteria, inter preces suas, quas pro vestri felicitate dependit Imperii, teste apud quem et de cujus sede agitur sancto Petro, sollicitis pro religionis observantia vocibus clamat: cum sollicita petitione miscetur oratio, ne hos in varias res semel evulsa distrahat a cultu solito, tentatore sollicitante, discordia. Ageret pluribus, princeps christianissime, nisi apud te suarum esset secura causarum, et in oppressionibus idolorum, in haereticorum correctionibus, fide tua, divino cultu pariter cum Imperio semper florente vicisset. Habet refugium, tuae man
Abbreviated transcription (Latin):
quia sacerdotibus uni uersis & clericis. Et
xp̃ianȩ plebis perturbationibus agitant᷑
apud aures xp̃ianissimi principis desim:
Si quidem secusquã oport& cueniatpon
uos id facere quicuncta aequa moderatio¬
ne componitis. Sed nos ꝑnostrã tacentes de¬
sidiã uidebimur. quod ciuitatis qui &em
ecđe pacẽ ꝑuercere ualeat amisisse. Cuenĩ
humanis rebusdiuinȩ cultor religiois dño
fauente Praesidia nr̃a cul pauerit. sinonid
subuestraglori a quã certũ ẽ diuinis sẽ ꝑreb:
animo promtiore fauisse . Pirmo& stabili
iure custodiatur : quod percot annorũ seriẽ
& subillis &iã principib: obtinuit . quosnulla
opẽ tuã xp̃ianissime imperator meo quidẽ
sermone : sed suo uenerabili appellat affectu:
imperii. Vnidesponsatã sibi & in tactã uir¬
ginẽ seruat. neluea aliquos patiamini insi¬
diantiũ procellarũ fluctus in lidi & quie¬
tã faciem tẽ pestatis insolitȩ tumore turbari

Expanded text:
qui a sacerdotibus universis, et clericis, et qui a sacerdotibus universis, et clericis, et Christianae plebis perturbationibus agitantur, apud aures Christianissimi principis desim. Si quidem secus, quam oportet, eveniat, non vos id facere, qui cuncta aequa moderatione componitis: sed nos per nostram tacentes desidiam videbimur, quod civitatis quietem, Ecclesiae pacem pervertere valeat, amisisse. Cum enim humanis rebus divinae cultor religionis, Domino favente, praesideas, nostra culpa erit, si non id sub vesanimo promptiore favisse, firmo et stabili jure custodiatur, quod per tot annorum seriem et sub illis etiam principibus obtinuit, quos nulla onem tuam, christianissime Imperator, meo quidem sermone, sed suo venerabilis appellat affectu, Imperii, uni desponsatam sibi et intactam virginem servat , ne in eam aliquos patiamini insidiantium procellarum fluctus illidi, et quietam faciem tempestatis insolitae tumore turbari,
Abbreviated transcription (Latin):
memoratos ꝑturbatores: Omniũ ab apos¬
tolicȩ nr̃ȩ sedis cõmunione alienos fuisse
adque nr̃a subscriptione ꝓlatã sententiã
suscepisse: Illos &iã quieffrenato hui facto
consilioque ad sensũ cõmodare uoluerunt :
Vrãe caritatis est ȩstimare qualit̃ habean¬
tur. quibus hoc obicereuos debetis. qđ iuxta
canonũ prȩcepta forciter incurrere & qua¬
lit̃ pres biteros ñdecebat rebelles existere
tẽptauerunt : Vostam̃ monemꝰ inspeculisesse
debere Nequaeorũ prorũ pat audacia
quos anathematizatos scit scã &apos¬
toli caeccła : Dehisuero quieorũ se societa¬
ti iunxerunt quid dehis agere debeamꝰ
Cũ reuersi fueritis consilio meliori tracca¬
UTCONSTITUATURAERINUEEQUA¬
TENUS IN URBERONANŨQUAE AN
SITUM ORDI NETURANTISTES
Bonifacius ep̃s. honorio augusto. Ecđȩ
manas regentibus deputauit cura constrin¬
git : Ne causi seius quãuis adhuc corporis
in cõmoditate detine ar : Propter conuentꝰ

Expanded text:
memoratos perturbatores omnium ab aposmemoratos perturbatores omnium ab apostolicae nostrae sedis communione alienos fuisse, atque nostra subscriptione prolatum sententiam suscepisse. Illos etiam qui effrenato hujus facto consilioque assensum commodare voluerunt, vestrae charitatis est aestimare qualiter habeantur. Quibus hoc objicere vos debetis, quod juxta canonum praecepta fortiter incurrere, et qualiter presbyteros non decebat, rebelles existere tentaverunt. Vos tamen menemus, in speculis esse debere, ne qua eorum prorumpat audacia, quos anathematizatos scit sancta et apostolica Ecclesia. De his vero qui eorum se societati junxerunt, quid de his agere debeamus, cum reversi fueritis, consilio meliori tractaut constituatur a principe, quat nus in urbe Roma nunquam per ambitum ordinetur antistes. I. Bonifacius episcopus Honorio Augusto. Ecclesmanas regentibus, deputavit, cura constringit, ne causis ejus, quamvis adhuc corporis incommoditate detinear, propter conventus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpriȩ fideidocum̃tis : Presbrceriis acer¬
dotiũ poterit promereri : De quolo cosi
eũexactior ad bonosmores uita produxe¬
nt sumũ pontificatũ sperare debebit hac
tam lege seruata: Vtueque digamꝰ ueque
poenitensadhos građ possit admitti Sane
ut & iã defensores ecđȩ qui ex laicis fiunt
supradicta obseruatione teneantur. Sime¬
ruerint esse nordine dericatus: Dat̃.
xii. & theodosio .uiIi. agãg coñss:¬
osimꝰ cõmonitoriũ presbrteris. & dia¬
conibus qui rauennȩ sunt: Exre¬
latione fracris pri archidami presbrce¬
ri qualiter susceptisitis. uel quidegeri¬
tis agnouimꝰ. Vel qualit̃ illi suscepti sunt
qui contra canones aduersumnos ad co¬
mitatũ: Nescio qua audentes temerita¬
te ire uoluerunt. Ad quos hȩc quae nunc
misimꝰ olĩ scripta fecerameorũ quas Iniu¬
riose miserunt : Respondente s epistolis:
Sed qñm ñ potuerunt rei in sua hocẽ ln
nr̃a eccła romanacũ nris conpresbiteris

Expanded text:
propriae fidei documentis, presbyterii sacerpropriae fidei documentis, presbyterii sacerdotium poterit promereri. De quo loco, si eo illum exactior ad bonos mores vita produxerit, summum pontificatum sperare debebit. Hac tamen lege servata, ut neque digamus, neque poenitens, ad hos gradus possit admitti. Sane, ut etiam defensores ecclesiae, qui ex laicis fiunt, supra dicta observatione teneantur, si meruerint esse in ordine clericatus. Data IX XII et Theodosio VIII augustis consopi commonitorium presbyteris et diaconibus qui Ravennae sunt. Ex relatione fratris nostri Archidami presbyteri qualiter suscepti sitis, vel quid egeritis, agnovimus; vel qualiter illi suscepti sunt, qui contra canones adversum nos ad comitatum, nescio qua audentes temeritate, ire voluerunt. Ad quos haec, quae nunc misimus, olim scripta feceramus, eorum, quas injuriose miserant, respondentes epistolis. Sed quoniam non potuerunt rei in sua, hoc est in nostra Ecclesia Romana, cum nostris compresbyteris
Abbreviated transcription (Latin):
iunguntur : Sci& quisquis hoc post posita
patrũ & a postolicȩsedis auctoritate neg¬
lexerit : a nob̵ districtius uindicandũ
Vt locis suiminime dubit& sibinon consta¬
rerationẽ. si hoc putat posttot prohibiti¬
ones inpunȩ posse tẽptari : Contumeliȩ
enĩstudiofit quicquid int̃ dictũ totiens
usurpatur: QUAE INSINGULIS
aecautem singulis gradibus obser¬
uanda sunt tẽpora si ab infantia
ecdesiastici sministerus nomdederit᷑ꝰ int̃
lectores Vsque aduicesimuȩtatisannũ
Continuata obseruatione perdur& si
maior iam & grandeuus accesserit. ita
tam̃ ut postbaptis mũ statĩ sediuinȩ mi¬
litiȩ desiderat mancipari. Siue lut̃ lec¬
tores siue lnt̃ exorcistas quinquennio
teneatur. Exinde a colothus uel subdiaco¬
nus quattuorannis. Et sicadbenedictio¬
nẽ dia conatus simerecur accedat: In
quo ordine quinque annis sihniculpate
segesserit adherere debebit: Ex inde suf¬
fragantibus stipendiis ꝑtot građdatis

Expanded text:
junguntur. Sciet, quisquis hoc, postposita junguntur. Sciet, quisquis hoc, postposita Patrum et apostolicae sedis auctoritate, neglexerit, a nobis districtius vindicandum, ut loci sui minime dubitet sibi non constare rationem, si hoc putat post tot prohibitiones impune posse tentari: contumeliae enim studio fit quidquid interdictum toties usurpatur. Quae in singulis praefixa. III. Haec autem singulis gradibus observanda sunt tempora: Si ab infantia ecclesiasticis ministeriis nomen dederit, inter lectores usque ad vicesimum aetatis annum continuata observatione perduret. Si major jam et grandaevus accesserit, ita tamen, ut post baptismum statim, si divinae militiae desiderat mancipari, sive inter lectores, sive inter exorcistas quinquennio teneatur: exinde acolythus vel subdiaconus quatuor annis; et sic ad benedictionem diaconatus, si meretur, accedat; in quo ordine quinque annis, si inculpate se gesserit, haerere debebit. Exinde suffragantibus stipendiis, per tot gradus datis
Abbreviated transcription (Latin):
dinatione temporibus. lãuero ad presbr¬
teru fastigiũ talis accedat. Vt & nom̃ȩ tas
impleat : & meritũ ꝓbitatis stipendia
ante actatestantur : Iure inde summi
pontificis locũ sperare debebit: Facithoc
uimia remissio consacerdotẽ nr̃orũ qui
pompã multitudinis quȩrunt & putar̃
ex hacturba aliquid sibi dignitatis adqͥri
hinc passimnumerosa popularitas &iã
his locis ubi solitudõe taliũ repperitur
Dũ parro etias extendicupiunt. Aut qui¬
bus aliud prȩstare nonpossunt. diuinos
ordines largiuntur. quodo port& dis¬
tricti sem ꝑes seludicii : Raruẽ en ĩ omne
riq̃ uod magnumẽ
QUOD SIQUIS INTERDICTADESIRE¬
RITGRADUSSUIPERICULO SUBINEBIT
Irolndenos nequid meritis dilectionis
Ituȩ derogemꝰ. ad tepotissimũ seripta
direximꝰ quae inomniũ fratrũ & coepisco¬
porũ nr̃orũ facies i renotitiã. Nontan¬
tũ eorũ qui inea prouintia sunt : sed &i ã
quiuicinis dilectionituȩ prouintus ad¬

Expanded text:
dinatione temporibus. Jam vero ad presbydinatione temporibus. Jam vero ad presbyterii fastigium talis accedat, ut et nomen aetas impleat, et meritum probitatis stipendia ante acta testentur. Jure inde summi pontificis locum sperare debebit, facit hoc nimia remissio consacerdotum nostrorum, qui pompam multitudinis quaerunt, et putant ex hac turba aliquid sibi dignitatis acquiri. Hinc passim numerosa popularitas etiam his locis ubi solitudo est, talium reperitur, dum parochias extendi cupiunt, aut quibus aliud praestare non possunt, divinos ordines largiuntur. Quod oportet districti semper esse judicii, rarum est enim omne quod magnum est. Quod si quis interdicta despexerit, gradus sui periculo subjacebit. II. Proinde nos, ne quid meritis dilectionis tuae derogemus, ad te potissimum scripta direximus, quae in omnium fratrum et coepiscoporum nostrorum facies ire notitiam, non tantum eorum qui in ea provincia sunt, sed etiam qui vicinis dilectionis tuae provinciis ad
Abbreviated transcription (Latin):
tandũ fuit : quã ũ talib: ambitionibus
ꝓprȩceptis patrũ in ꝓcinccufidei consti¬
tutu s occurreres : Igit siquid auccoritate nagn¬
tuȩ quad nosñopinamur aestim as defu¬
isse : Supplemꝰuos obsistite talib: ordina¬
tionib: obsistite suꝑbiȩ. & arrogantiȩ
uenienti tecũ faciunt prȩcepta patrũ
tecũ a postolicȩ sedis auctoritas Sienĩ
officia sȩcularia principalocũ p̃iuesti¬
bulũ actionis ingessis. sed ꝑ plurimos gra¬
dus examinatis temporib: deferunt . quis
ille tã ad rogans tã inpudens inuenitur.
ut incae lestimilitia quȩ ꝓpensius ponde¬
randaẽ & sicut aurũ repecitis ignibus
explorandũ stat̃ĩ duxesse desider&  Cum
trroante ñ fuerit & priusuelit docere
quã discere ad suescat in dñi castris. Iplec¬
torũ primitus gradudiuinirudim̃ta
seruitii. Nec illi uilesit. exorcistã a colo¬
thũ. subdiaconũ. diaconũ ꝑ ordinem
fieri nechoc saltu sed statutis maiorũ or¬

Expanded text:
tandum fuit, quam ut talibus ambitionibus tandum fuit, quam ut talibus ambitionibus pro praeceptis Patrum in procinctu fidei constitutus occurreres. Igitur si quid auctoritati tuae, quod nos non opinamur, aestimas defuisse, supplemus. Obsistite talibus ordinationibus, obsistite superbiae et arrogantiae venienti. Tecum faciunt praecepta Patrum, tecum apostolicae sedis auctoritas. Si enim officia saecularia principem locum, non vestibulum actionis ingressis, sed per plurimos gradus examinatis, temporibus deferunt, quis ille tam arrogans, tam impudens invenitur, ut in coelesti militia, quae propensius ponderanda est, et sicut aurum repetitis ignibus explorandum, statim dux esse desideret? Cum tiro ante non fuerit, et prius velit dicere quam discere? Assuescat in Domini castris, in lectorum primitus gradu divini rudimenta servitii, nec illi vile sit, exorcistam, acolythum, subdiaconum, diaconum per ordinem fieri, nec hoc saltu, sed statutis majorum or
Abbreviated transcription (Latin):
MIPAIAE
QUODMOUACHI UELLAICINISI
PEAGRADUS ECCLESIAE NONDESE
cua prȩceptũ a postolicȩ sedis
inqua patrũ decreta consentiunt. Et sig¬
nificas non nullo ex monachorũ coetu
quorũ solitudo quauis frequentia maior
ẽ. Sed& laicos ad sacerdociũ festinare :
hoc autẽ specialit̃ & sub ꝓdeces soribus nr̃ĩs
& nuꝑa nob̵ int̃ dictũ constatlicteris ad
gallias hispaniasq transmissis. In quib:
regionib: familiaris estista prȩsũptio.
patrũ prȩcepta: qui aecclesi asticis discipli¬
nis inbutus ꝑordinẽ ñ fuiss&. Et tẽporis ad¬
ꝓbatione diuinis stipendus eruditus. ne¬
quaquã ad sũmũ ecđȩ sacerdotiũ ad spira¬
reprȩsumer&. Et nonsolũ ineo ambitio in¬
efficax haber&ur. Verũ &iã inordinato¬
reseiꝰ ut carerent eoordinȩ quẽ sineor di¬
necontra praecepta patrũ crediderant
praesumendũ : Vndemiramur ad dilec¬
tionẽ tuã statuta a posto licȩ sedis nonfu¬
censura ueteris auccoritatis genꝰ expec¬

Expanded text:
MI PAPAE. Quod monachi vel laici, nisi per gradus Ecclesiae, non debtua praeceptum apostolicae sedis, in quo Patrum decreta consentiunt, et significas nonnullos ex monachorum coetu, quorum solitudo quamvis frequentia major est, sed et laicos ad sacerdotium festinare. Hoc autem specialiter, et sub praedecessoribus nostris, et nuper a nobis interdictum constat, litteris ad Gallias Hispaniasque traregionibus familiarior est ista praesumptio, Patrum praecepta, quia ecclesiasticis disciplinis imbutus per ordinem non fuisset, et temporis approbatione divinis stipendiis eruditus, nequaquam ad summum Ecclesiae sacerdotium aspirare praesumeret, et non solum in eo ambitio inefficax haberetur, verum etiam in ordinatores ejus, ut carerent eo ordine quem sine ordine contra praecepta Patrum crediderant praesumendum. Unde miramur ad dilectionem tuam statuta apostolicae sedis non fucensura veteris auctoritatis genus exspec
Abbreviated transcription (Latin):
non admittunt: Cuiuero casu aliquo
contigit. dum aut operirustico curam
inpendit. aut aliquid faciens. senon sponte
percussit : hos canones praecipiunt & de¬
ricosfieri & sunderofuerint repertinon
abici. In illisenim uolunta sest iudicata.
quae sibi ausa fuit ferrum inicere quod
scilic& & aliud facere dubitare non possit
in istis uero casus ueniam meruit:¬
XXIIII QUOD DIGAMI ADCIEROMADMIT

Expanded text:
non admittunt: cui vero casu aliquo non admittunt: cui vero casu aliquo contigit, dum aut operi rustico curam impendit, aut aliquid faciens se non sponte percussit: hos canones praecipiunt et clericos fieri, et si in clero fuerint reperti, non abjici. In illis enim voluntas est judicata, quae sibi ausa fuit ferrum injicere, quod scilicet et alii id facere dubitare non possit: in istis vero casus veniam meruit. Quod digami ad clerum admit
Abbreviated transcription (Latin):
IN NOCENTIUS FEICIET̃O NUCE¬
riano : mirari non possumus dilectionẽ
tuã sequi inscituta maiorũ. Om̃ a quaeque
possunt aliquã recipere dubitationẽ :
adnos quasi ad caput atque ad apicẽ epͥisco¬
patus referre. Vt consulta uidelic& sedes
apostolica exipsis rebus dubiis. certum
aliquid faciendũ que pronunti&. quod
nos & libenter accipimus & dilectionem
memorẽ canonũ probamꝰ: Scripsistugit᷑¬
quod feruore fidei quopolles & amore scãe
plebis uel reparaueris ecđasdĩ. uel nouas
quasque construxeris. sed in his clericos
quos constituas non habere : aliquos
uero murcos. aliquos digamos esse : ad
quod scupuimꝰ prudentẽ uirũ dehisuolu¬
is se consulere : qua e omnibus sunt certa
ratione conperta: Ergo non quasi ignoran¬
tidicimꝰ sedin aluis forsitan occupatosifcud
oblitosesse uosdicimus:¬
XXUII SI QUIS UOLENS PARTEMSISI
CORPORIS AMEUTAUERIT CIERI¬
CUSESSE NONPOTEST NOLINS
Quigitur partem cuius lib & digiti sibi
ipseuolens abscidit : Hunc adclerũ canon

Expanded text:
Innocentius Felici episcopo Nuceriano salutem. Mirari non possumus dilectionem tuam sequi instituta majorum, omnia quaeque possunt aliquam recipere dubitationem, ad nos, quasi ad caput atque ad apicem episcopatus referre: ut consulta videlicet sedes apostolica ex ipsis rebus dubiis certum aliquid faciendumque pronuntiet, quod nos et libenter accipimus, et dilectionem tuam memorem canonum comprobamquod fervore fidei, quo polles, et amore sanctae plebis vel reparaveris ecclesias Dei, vel novas quasque construxeris: sed in his clericos quos constituas non habere, aliquos vero mutilos, aliquos digamos esse, ad quod stupuimus prudentem virum de his voluisse consulere, quae omnibus sunt certa ratione comperta. Ergo non quasi ignoranti dicimus, sed in aliis forsitan occupatos istud oblitos esse vos dicimus. Si quis volens partem sibi corporis amputaverit, clericus esse non potest: nolens . XXVIII. Qui igitur partem cujuslibet digiti sibi ipse volens abscidit, hunc ad clerum canones
Abbreviated transcription (Latin):
secundũ ilu᷑ quod legimꝰ ineuangelio. Quidi¬
miserte uxore suã & duxerit aliã moechat᷑:
sim łt & qui dimiss ã duxerit moecat᷑. &ideo
om̃s a cõmunione fideliũ abstinendos : Depa
tui potest. Nisi si hpocentores inliciti consortii
rarum breuis ad nexus ostendet : haec
sunt ergo quȩ desiderata moneriuoce uoliusti
morsi libri quinque idẽgenesis exodus.
leuiticus numeri. deutero nomiũ. Nec non
& hie sunaue. &iudicũ. Etregnorũ libriquat¬
tuor. Simul& ruth. Prophetarũ libri sedecĩ
salomonis libri quinque psalteriũ . itẽ histori¬
Machabeorũ duo hesdrae duo paralr¬
pomenon duo. Item nouitestamenti.
talȩ p&ri duȩ episculȩ iudȩ epistula
ia cobi accus a postolorũ a pocalrpsin
iohannis. cetera autem quae uel sub nomi
leucio scripta sunt : u& sub nomine andreȩ.
quae anexo charidȩ & leonida philosophis.
uel sub nomine thomȩ. & siqua sunt alia

Expanded text:
secundum illud quod legimus in Evangelio: Qui disecundum illud quod legimus in Evangelio: Qui dimiserit uxorem suam, et duxerit aliam, moechatur: Similiter et qui dimissam duxerit, moechatur: et ideo omnes a communione fidelium abstinendos. De partui potest, nisi incentores illiciti consortii rarum brevis adnexus ostendet. Haec sunt ergo quae desiderata voce monere voluisti: Moysis libri quinque, id est, Genesis, Exodus, Leviticus, Numeri, Deuteronomium; nec non et Jesu Nave, et Judicum, et Regnorum libri quatuor, simul et Ruth, prophetarum libri sexdecim, Salomonis libri quinque, Psalterium. Item historiMachabaeorum duo, Esdrae duo, Paralipomenon duo. Item Novi Testamenti:tolae Petri duae: Epistola Judae: Epistola Jacobi, Actus apostolorum, Apocalypsis Joannis. Caetera autem quae sub nominLeucio scripta sunt, vel sub nomine Andreae, quae a Xenocharide et Leonida philosophis, vel s
Abbreviated transcription (Latin):
llud &iam scitari uoluisti. anpr eces dic¬
tantibus liberum concedatur. utique
postbaptismi regenerationẽ a principi¬
bus poscere mortẽ alicuius uelsanguinẽ
dereatu. quamrem principes numquã
sine cognitione concedunt. sed adiudi¬
cescõmissa ipsa uel crimina semꝑremituNT
ut causa cognita uindicentur: Quȩcũq̃:¬
sitori fuerint delegata aut absolutio aut
damnatio pronegotii qualite profertur¬
ecdum legum in in probos exerc&ur auc¬
toritas : eritdictator inmunis.
I. QUOD HI QUIINTERCEDENTE
NEVDIO DIUORTI UNIERTULE¬
NUETIIS AD UITERIESST NONS¬
TRENTUR
Dehis etiam requisiuit dilectiotua.
quuntorueniente repudio alii se matri¬
monio copularunt. quos in utroq: parte
adultero sesse manifestumẽ : Quiuero uel
uxore uiuente quamuis dissociatũuideat᷑
esse coniugium ad aliã copulã festinarunt.
Neque possunt adulteri nonuideri. Intantũ:
ut &iã hȩ personȩ quibus tales coniunctisuNł
etiamipse adulteriũ cõmi sisse uideantur.

Expanded text:
llud etiam sciscitari voluisti, an preces dictantibus liberum concedatur, utique post baptismi regenerationem, a principibus poscere mortem alicujus, vel sanguinem de reatu. Quam rem principes numquam sine cognitione concedunt; sed ad judices commissa ipsa vel crimina semper remittunt, ut causa cognita vindicentur. Quae cum quaesitori fuerint delegata; aut absolutio, aut damnatio pro negotii qualitate proferturdum legum in improbos exercetur auctoritas, erit dictator immunis.VI. Quod hi qui intercedente repudio divortium pertulent, adulteri esse monstrentur. De his etiam requisivit dilectio tua, qui interveniente repudio alii se matrimonio copularunt, quos in utraque parte adulteros esse manifestum est. Qui vero vel uxore vivente, quamvis dissociatum videatur esse conjugium, ad aliam copulam festinarunt, neque possunt adulteri non videri, in tantum ut etiam hae personae, quibus tales conjuncti sunt, etiam ipsae adulterium commisisse videantur,
Abbreviated transcription (Latin):
haec quae in cõmonitorio supradicto
nobis allegata sunt Deappollatio¬
nib: episcoporũ ad romanȩ eccłȩ sa¬
cordotem & declericorum causis
apud suarũ ꝓuinciarũ ep̃is terminan¬
dis : nosusq: ad ꝓbationẽ seruaturos ẽẽ
ꝓfitemur & beatitudinẽ tuã ad hoc
nos aduturam indiuoluntate confi¬
dimus: Caecerauero qua e in nostra
sr nodo gesta ułsirmata sunt qm̃ supra¬
dicai fratros nr̃i. faustinur᷑ ep̃s. philipp̃.
& a sellus praesbitori secũ ferunt
Sidignatus fueris tuae nota facient
scĩtati & aliam anu : Dñs nosterte nobis
annis plurimiscus todiat. beatissi mae
frater : Subserpserunt quoq alrpius
augustinus. possidius. marmus.
INGIPIVNT RBSRIETA ADCONOI¬
LIUMAEREGANṼ CIRILLE ALEXIN¬

Expanded text:
haec quae in commonitorio supradicto haec quae in commonitorio supradicto nobis allegata sunt, de appellationibus episcoporum ad Romanae Ecclesiae sacerdotem, et de clericorum causis apud suarum provinciarum episcopos terminandis, nos usque ad probationem servaturos esse profitemur, et beatitudinem tuam ad hoc nos adjuturam in Dei voluntate confidimus. Caetera vero quae in nostra synodo gesta vel firmata sunt, quoniam supradicti fratres nostri, Faustinus coepiscopus, Philippus, et Asellus presbyteri secum ferunt, si dignatus fueris, tuae nota facient sanctitati. Et alia manu: Dominus noster te nobis annis plurimis custodiat, beatissime frater. Subscripserunt quoque Alypius, Augustinus, Possidius, Marinus, Incipiunt rescripta ad concilium Africanum Cyrilli Alexan
Abbreviated transcription (Latin):
nones concilii nicheni. quamui senim
plurimos codices legeremus. sed
nus quam innichenoconcilio in latinis
codicib: legimus quemadmodum
in supradicto commonitoro inde direo¬
tusunt: Tamon quia bic inmillo codice
greco ea potuimus inuehire exomen¬
talib eccles is ubipet hiborenturi
eadem decr&a possobtiam aut henti¬
ca repperire magis nobis deside tamꝰ
asforti. Proquaro tuam quoq: uene¬
rationem obsecramus : ut scribore&diã
ipsedigneris ad illarum pantium fa¬
cordotos hocẽ eccłȩ antiochie ꝗlex.¬
candrinae & constantinopolitanae
&si alis &iam tuae placuerit scitate
ut inde adnos idem canones apudni¬
cheam ciuitatem apatrib constituti
ueniant Te potissimum hocbenefici¬
um cunctis occidentalib ecclesus in
dñi adiutorio conferente . quis enĩ
dubit& exemplariaesse uerissim a
gati quaed etam diuor i locis. & deno¬
bilibus grecis ecclesis allata & conpa¬
rata concordant : quod donecfiat :

Expanded text:
nones concilii Nicaeni. Quamvis enim nones concilii Nicaeni. Quamvis enim plurimos codices legerimus; sed nusquam in Nicaeno concilio in Latinis codicibus legimus, quemadmodum in supradicto commonitorio inde directa sunt. Tamen quia hic in nullo codice Graeco ea potuimus invenire, ex Orientalibus Ecclesiis, ubi perhibentur eadem decreta posse etiam authentica reperiri, magis nobis desideramus afferri. Pro qua re tuam quoque Venerationipse digneris ad illarum partium sacerdotes, hoc est Ecclesiae Antiochenae, Alexandrinae, Constantinopolitanae, Et si aliis etiam tuae placuerit sanctitati, ut inde ad nos iidem canones apud Nicaeam civitatem a Patribus constituti veniant, te potissimum hoc beneficium cunctis Occidentalibus Ecclesiis in Domini adjutorio conferente. Quis enim dubitet exemplaria esse verissima gati, quae de tam diversis locis et de nobilibus Graecis Ecclesiis allata et comparata concordant? Quod donec fiat,
Abbreviated transcription (Latin):
ne in nocens dampnetur aut ꝑdatcom¬
munionem. habeat potestatem eiectus
ut finitimosinter pell&. & causacius
audiatur. & diligentius tractetur. quia
non oport&m negari audientia roganti
discuciatur. ut aut probetur eius. aut
emend&uor sententia : Haecutiq usq
ad aduentum uerissimorum exempla¬
riorum nicheni concilii insertagestis
sunt: Quae subi quom ad modum ipso
quod apud nos fr̃s ex apostolica sede
directi allegauerunt commonitorio
continentur : Eoq: ordine uelapud
uos initalia custodirentur Nullomo¬
donostalia. qualia comine morare iam
Sed credimus adiuuante misericordia
dñidinr̃i quod tua scĩtate romanȩ
eccłe prae sidente. non sumusiam
istum trphumpassuri Et seruabun¬
tur erganos quae nobis etiã nondisse¬
rentib: custo diri debeant: Cum fraterna
caritate quae secundum sapientiam
atq iustitiam. quam tibi donauit altis¬
simus. etiam ipse prospicis essesor¬
uanda si forte aliter sehabentca¬

Expanded text:
ne innocens damnetur aut perdat comne innocens damnetur aut perdat communionem: habeat potestatem ejectus, ut finitimos interpellet, et causa ejus audiatur, et diligentius tractetur, quia non oportet ei negari audientiam rogantidiscutiatur, ut aut probetur ejus, aut emendetur sentad adventum verissimorum exemplariorum Nicaeni concilii inserta gestis sunt, quae sibi, quemadmodum ipso quod apud nos fratres ex apostolica sede directi allegaverunt, commonitorio convos in Italia custodirentur, nullo modo nos talia, qualia commemorare jam Sed credimus adjuvante misericordia Domini Dei nostri, quod tua sanctitate Romanae Ecclesiae praesidente, non sumus jam istum typhum passuri; et servabuntur erga nos, quae nobis etiam non disserentibus custodiri debeant cum fraterna charitate, quae secundum sapientiam atque justitiam, quam tibi donavit Altissimus, etiam ipse perspicis esse servanda, nisi forte aliter se habeant ca
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃i regionis ipsius ut degradusuodeiece¬
rinteum & apellas se uideatur. & con¬
rit ut renouetur examen. Scriberehis
epĩs dignecur qui infinitima & ꝓpin¬
qua ꝓuintia sunt . ut ipsidiligenter
omarequirant. & iuxtafidem ueritatis
definiant : Quodsiis quirogat causam
suam iterum audiri depraecatione sua
mouerit epm̃romanum. ut elacere suo
praesbiterum mittat: Eridinpotestate
ep̃i quiduelit &quid aestimet. & siderre¬
uerit mittendosesse qui praesentes
cum episcopis iudicent: habentes auc¬
toritatẽ eius a quodestinati sunt . erit
in suo arbitrio : Siuero crediderit suf¬
ficere epm ut negotio terminum in po¬
nant. Laci& quod sapientissimo suo
concilio uidicauerit : Item de praesbi¬
teris & dia conibus: Siep̃s quis iracun¬
dus quod eẽ non deb&cito aut aspere
cõmoueatur aduersus praesbiterũ
siuedia conum suum & extermin are
eum deecelesi a uoluerit: ꝓuidendũ est

Expanded text:
episcopi regionis ipsius, et de gradu suo dejeceepiscopi regionis ipsius, et de gradu suo dejecerint eum, et appellasse videatur, et conrit ut renovetur examen; scribere his episcopis dignetur, qui in finitima et propinqua provincia sunt, ut ipsi diligenter omnia requirant, et juxta fidem veritatis definiant. Quod si is qui rogat causam suam iterum audiri, deprecatione sua moverit episcopum Romanum, ut e latere suo presbyterum mittat; erit in potestate episcopi quid velit et quid aestimet. Et si decreverit mittendos esse qui praesentes cum episcopis judicent, habentes auctoritatem ejus a quo destinati sunt, erit in suo arbitrio. Si vero crediderit sufficere episcopos, ut negotio terminum imponant; faciet quod sapientissimo suo consilio judicaverit. » Item de presbyteris et diaconis : « Si episcopus quis iracundus, quod esse non debet, cito aut aspere commoveatur adversus presbyterum sive diaconum suum, et exterminare eum de Ecclesia voluerit; providendum est
Abbreviated transcription (Latin):
eis quat tuor quaedam nobiscum regen¬
damandata sunt Vnũ deappellationi¬
b: episcoporum ad romanȩ ecclesiie
sacerdotem alterũne ad comitatum
ep̃i in portune nauigent : Tercium de
tractandis praesbiterorũ &diaconorũ
causis. apud finitimos episcopos si a suis
excommunicati ꝑperam fuerint
quartaid eurbano ep̃o ex cõmunicando
uł etiã romam euocando nisi ea quae
uidebantur corrigenda corrigeret
Quorũ omniũ deprimo & tertio id est
finiantur lampriore anno etiã litte¬
ris nr̃is adeundem uenerabilis memo¬
riae zosimũ epm̃datis. hi sinuare¬
curauimus ut ea seruare sineulla eius ꝓdi
lisper sineremus usq ad inquisitionẽ stati¬
mus scĩtate utquem ad modũ eamapud
niche amapatrib: ac tauel constituta sunt:
sic ea a nobis facias custo diri. &ibi apud nos
ista quae in commonitorio adtulerunt
facias exerceri Idest si episcopus accu¬
satus fuerit &iudicauerint congregati

Expanded text:
eis quatuor quaedam nobiscum gereneis quatuor quaedam nobiscum gerenda mandata sunt: unum de appellationibus episcoporum ad Romanae Ecclesiae sacerdotem; alterum ne ad Comitatum episcopi importune navigent, tertium de tractandis presbyterorum et diaconorum causis apud finitimos episcopos, si a suis excommunicati perperam fuerint; quartum de Urbano episcopo excommunicando, vel etiam Romam evocando, nisi ea quae videbantur corrigenda corrigeret. 4. Quorum omnium de primo et tertio, id est,finiantur, jam priore anno etiam litteris nostris ad eumdem venerabilis memoriae Zosimum episcopum datis insinuarecuravimus, ut ea servare sine ulla ejus injuria paulisper sineremus usque ad inquisitionem statuimus Sanctitate, ut quemadmodum ea apud Nicaeam a patribus acta vel constituta sunt, sic ea a nobis facias custodiri, et ibi apud vos ista, quae in commonitorio attulerunt, facias exerceri, id est: « Si episcopus accusatus fuerit, et judicaverint congregati
Abbreviated transcription (Latin):
terum prospiciendum fuit qm̃talia
multa praecesserat ut uel similia
uel etiam grauiora de inceps prae¬
caueri oportere placuit nobir
ut desiccensi eccła retentio scilic&
honore gradus sui praes biter remo¬
ueretur apiarius & accepto epis¬
tolio ubicũq alibi uellec & posset:
praes biterii munere funger&ur
Quod edem ipsi ꝑlit teras ꝓprias postulanti
sine difficultate concessimus : Sane
priu usquã haeccausa istotermino clau¬
lder&ur iacer aliqͦ diuturnis discepta¬
tionibus uersabamus quia rogatio ipsa
poscebat. ut apud acta ecclesiastica
a fratrib nr̃is. faustino coepis copo
& philippo atq a sello conpraesbiteris
quaereremus. Vt promerent quicquid
eis nobiscum agendum fuis set iniunctũ :
Nonnulla quidom sineullo scripto p¬
secuti sunt uerbis. sed cum id potius
flagitaremus quod in litteris ferrent:
communitorium ꝓtulerunt . quodre¬
citatum nobis etiã gestis quae secum
aduos deforunt estallegatũ. inquo

Expanded text:
terum prospiciendum fuit, quoniam talia terum prospiciendum fuit, quoniam talia multa praecesserant, ut vel similia, vel etiam graviora deinceps praecaveri oporteret: placuit nobis, ut de Siccensi ecclesia, retento scilicet honore gradus sui, presbyter removeretur Apiarius, et accepto epistolio, ubicumque alibi vellet et posset, presbyterii munere fungeretur. Quod eidem ipsi per litteras proprias postulanti sine difficultate concessimus. 3. Sane priusquam haec causa isto termino clauderetur, inter alia quae dinturnis disceptationibus versabamus, quia ratio ipsa poscebat, ut apud acta ecclesiastica a fratribus nostris Faustino coepiscopo, et Philippo et Asello compresbyteris quaereremus, ut promerent quidquid eis agendum nobiscum fuisset injunctum, nonnulla quidem sine ullo scripto prosecuti sunt verbis; sed cum id potius flagitareremus quod in litteris ferrent, commonitorium protulerunt, quod recitatum nobis, etiam gestis quae secum ad vos deferunt est alligatum. In quo
Abbreviated transcription (Latin):
coopis copi faustinus. & conpraesbiteri
phelippus & a sellus Nuncbeataeme¬
moriae episcopo rosimo aquo adnos
mandata & lit teras a Tulerunt sed tuae
uenerationi quiineius locumes diuini¬
tus constitutus. humilitas nr̃a subscri¬
ber&. labreuiter insinuare debemus
quae utrorumq concordia terminatas
Neeaquae prolixis gestorum uolumini¬
b: continentur. in quib: salua quidem
caritate non tamen sine paruo alter¬
cationis labore demorati sumus eager¬
tis delibantes quaenunc ad causãpti¬
nent quam quam & ille si adhuc ens&
incorpore. hoc accipere gratius quod
uider& patius terminatum domine
fuerat exortum : Non solũ siccensi.
uerum etiam totius africanȩ ecclesiae
non leue scandalum de omnibier ra¬
tis suis ueniam p&ens communioniẽ
restitutus : Prior aut̃ ep̃s nostersic¬
censis urbanus quod in eo corrigendũ
uisũẽ si ne ulla dubitatione correxit
quia uero pauci & quie ecclesiae.
non tantum ad praesens. sed etiã in pos¬

Expanded text:
coepiscopus Faustinus et compresbyteri coepiscopus Faustinus et compresbyteri Philippus et Asellus, non beatae memoriae episcopo Zosimo a quo ad nos mandata et litteras attulerunt, sed tuae venerationi qui in ejus loco es divinitus constitutus, humilitas nostra rescriberet; ea breviter insinuare debemus quae utrorumque concordia terminata nec ea quae prolixis gestorum voluminibus continentur, in quibus, salva quidem charitate, non tamen sine parvo altercationis labore demorati sumus, ea getis delibantes; quae nunc ad causam pertinent. Quamquam et ille, si adhuc esset in corpore, hoc acciperet gratius, quod videret pacatius terminatum, domine fuerat exortum non solum Siccensi, verum etiam totius Africae Ecclesiae non leve scandalum, de omnibus erratis suis veniam petens, communioni est restitutus. Prior autem coepiscopus noster Siccensis Urbanus, quod in eo corrigendum visum est, sine ulla dubitatione correxit. Quia vero paci et quieti Ecclesiae non tantum ad praesens, sed etiam in pos