comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hostia ciuitatis: ⁊ ferebat᷑ manib suis. ⁊ ꝓcide¬
hat ad hostia cuutatis porte. Et saliue decur¬
rebant suꝑ barbam eiꝰ. que cũ uidiss achis ait
adduxistis. nũ qͥd inirat᷑us ẽ ⁊̃ ĩdomum meã :¬
columis. ad hũc historia uidet᷑ ꝑ tin̾e titulus.

Expanded text:
suis, et procidebat ad ostia portae, et salivae decurrebant super barbam ejus. Quem cum vidisset rex Achis, ait adduxistis? Nunquid intraturus est domum meam? Einde David incolumis . Ad hanc historiam videtur pertinere titulus:
Abbreviated transcription (Latin):
tes desiderat. ⁊ est tractus de istoria libriregum.
uͥ scriptũ ẽ ꝙ cum fugeret dauid. saul ꝑsecuto¬
remsuũ ꝯtulit se ad achis regẽ get .i. cuiꝰdã gen¬
tis uicine regno iudeoꝵ. ibi latitabat. ut ꝑ secu¬
tionẽ saul euitaret. Suggestum est aut̃ regi qd̃
illũ ap̃ se hr̾et. qͥ magnã hr̃e ceꝑat głam ĩ ppło
iudeoꝵ.⁊ dictum est illi. Iste est dauid cui fece¬
runt chorũ mulieres isrłite dicentes. Saul ꝑ¬

Expanded text:
tes desiderat. Et est tractus de historia libri Regum, ubi scriptum est quod cum fugeret David Saulem persecutorem suum, contulit se ad Achis regem Gech, id est cujusdam gentis vicinae regno Judaeorum, ibique latitabat ut persecutorem Saul evitaret. Suggestum est autem illi regni quod illum apud se haberet, qui magnam receperat gloriam in populo Judaeorum. Et dictum est illi: Iste est David cui chorum fecerunt mulieres Israelitae, dicentes: Saul p
Abbreviated transcription (Latin):
dant. & in fut᷑o: suꝑ eumirridebunt .i. irrisione
dignum iudicabunt. bic enĩ flent. nc̃ eni ambu¬
lant. ut petrus ait: intendentes ad ꝓpħict̃ sermo¬
nẽ qͣi ad luceruã in nocte. donec lucescat dies. ⁊
lucifer oriat᷑. in cordib nr̃is .i. xͦ appareat: qͥ ẽ lux

Expanded text:
dant, et in futuro super eum ridebunt, id est irrisione dignum indicabunt. Hic vero flent, nunc enim ambulant, ut Petrus ait: Intendentes ad propheticum sermonem, quasi ad lucernam in nocte, donec dies luceat, et Lucifer oriatur in c
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ contra pauꝑ ẽ fec̾it opp̾ssit rusticiã ⁊ ꝓtidit. cõtͣ
u̾itatẽ. sententiã. parcens pauꝑi. in mala causa uita
quasi munus accepit a pauꝑe ꝙ ñ arguit᷑ contra
pauꝑem fecisse. s beatꝰ qui excutit manus ab om̃i
munere. munera em̾ excecant occło: iiũ auctorita¬
tis inclinant. Uñ: ꝑ ysaiani. du̾s. ait. ue uobis qui
est. in .i. presentib bcius remun̾ata est.qͣi. ꝙ eis da¬

Expanded text:
quod contra pauperem fecerit oppressit justitiam, et protulit contra veritatem sententiam, parcens pauperi in mala causa; vel ita, quasi munus accepit a paupere, quod non arguitur contra pauperem fecisse. Sed beatus est qui excutit manus ab omni munere. Munera enim excaecant oculos, et vim auctoritatis inclinant . Unde per Isaiam Dominus ait: vae vobis qui est
Abbreviated transcription (Latin):
qui respirare clauso meatu ñ possit. Noxia eñi ꝯscĩa
p̾mit. morbi ius urget. sñsũ mtis ĩtcip̃ angꝰtia. or̃oĩs
gͦ q̃renda ẽ medicina. clamagͦ ad medicũ. qͥ de celo
descendes egrotos sanat. ne differas. qr ñ ẽ ap̃ eũ ulla
ꝯꝑendinatõ sanitatis. neq timeas. qr u̾bo ñ ferro ꝯ-¬
sueuit sanare. Uñ hͥ ait. Clamam.q. d. undiq s̃ hostes.

Expanded text:
ossit. Noxia enim conscientia premit, morbi vis urget sensum mentis, intercipit angustia. Orationis ergo quaerenda est medicina. Clama ergo ad medicum, qui de coelo descendens aegrotos sanat. Ne differas, quia non est apud eum ulla comperendinatio sanitatis. Neque timeas, quia verbo, non ferro consuevit sanare.
Abbreviated transcription (Latin):
mat᷑a. p̾ueni matͣitatẽ .i. senilẽ etatẽ. p̃currit eñił pꝰ
uenit ĩ mat᷑itate etatẽ matitatis. qͥ puer senilẽ gͣuita
uitas sit inm̃te. licet sit uaga: ⁊ molł etas. ĩ ẽ magnũ si de¬
fecto corꝑe. ⁊ gelu senectutis frigido a uoluptate quies-¬
cẽt. Nõ ẽ eñi inaͣgnu nͥ uͥ fu̾it dificilioris c̾taminis lucta.
Magnũ uͦ ẽ ⁊ laudabile. si in feruore etatis s̃tẽꝑati. ut
reluctantẽ tarnẽ rõnis coerreant imꝑio. parcaq fruga¬
litate lib̾tate luxuriat. Bonĩ ẽ uiro si portau̾it iugũ
ab adolescentia sua. ħ de etate hoĩs sic̃ dictũ ẽ exponit᷑.
ra diei diei dicens. p̾uener̃t .o. nũ directi ad te laudand̾.¬

Expanded text:
aeveni immaturitatem, id est senilem aetatem. Praecurrit enim vel praevenit in immaturitate aetatem maturitatis, qui puer senilem induit avitas sit in mente, licet sit vaga et mollis aetas. Non enim magnum est si defecto corpore et gelu senectutis frigido, a voluptate quiescunt. Non enim est corona, nisi fuerit difficilioris certaminis lucta. Magnum vero est et laudabile, si in fervore aetatis sunt temperati, ut reluctantem carnem rationis coerceant imperio, parcaque frugalitate caab adolescentia sua : hoc de aetate hominis sicut dictum est exponitur; ra diei, dicens: Praevenerunt oculi mei directi ad te laudand
Abbreviated transcription (Latin):
turbatũ ⁊ tempestate .i. seditõnib hec tẽpestaᷤᷤ
in qua petrus clamabat. me saluasti allos aũ
turre suꝑbie edificanda. diuide ne sit suꝑ¬
ba unitas. nemalitia hãt effectũ. hoꝵ figͣa fu¬
er̾t illi qui mouert pedes suos ab oriente: ⁊
uener̾t in terrã senar edificare turrĩ cõtͣ dn̾m

Expanded text:
turbatum, et tempestate, id est seditionibus. Haec tempestas in qua Petrus clamabat: Me salvasti; illos autem turre superbiae aedificanda, divide, ne sit superba unitas, ne malitia habeat effectum. Horum figura fuerunt illi qui moverunt pedes suos ab Oriente, et venerunt in terram Sennaar aedi
Abbreviated transcription (Latin):
dempnat. Iudicat uero pupillo. qui ꝓ il¬
lo profert sententiam. ⁊ notandum quod
hic commnemoratur sccłs aduentus adiu¬
dicium. qui manifestus erit. cum iste p̃s
de occultis filii agat: sicut titulus insinu¬
at. S ⁊ illeanuentus. nunc interocculta
filii recte ponitur: quia de eo nee nemo seit.
neq angłi. neq usstutes. neq filius hominiᷤ.
non utiq ad noscendunt s ad proden
inficare se .i. magnũ se facere suꝑ terram.
T̃ unc enin onnia mala fiuentur. cum
homo .i. auctor inalorum: cum sua plebe
dampnabitur.¬
Agithie ꝓpħa de here¬
ticis qui in eccłi̾a putrida menbra
mentiuntur se xp̃m habere. atꝙ
ab unuis ecclesie uere matris uberib
alios auertere. atq abripere moli¬
untur:⁊ ad se trahere uolunt. affirmantes
seq ammonentes: ut ad eos transenndo.
trans migremus ad xp̃m. quib hic respõ¬
det ꝓpħa in ꝑsona alicuuis fidelis re¬
darguendo eos. ⁊ docendo eis ẽe resisten¬
dum. ⁊ est sensus ticuli. Palmus iste di¬

Expanded text:
ero pupillo, qui pro illo profert sententiam. Et notandum quod hic memoratur secundus adventus ad judicium, qui manifestus erit, cum iste psalmus de occultis filii agat, sicut titulus insinuat. Sed et ille adventus nunc inter occulta filii recte ponitur, quia de eo nemo scit, neque angeli, neque virtutes, neque Filius hominis. Non utique ad cognoscendum, sed ad prodendnificare se, id est se magnum facere super terra. Tunc enim omnia mala finientur, cum homo, id est auctor malorum, cum sua plebe damnabiturAgit hic Propheta de haereticis, qui in Ecclesia putrida membra mentiuntur se Christum habere, atque ab unius Ecclesiae verae matris uberibus alios avertere atque abripere moliuntur, et ad se trahere volunt, affirmanseque admonentes, ut ad eos transeuntransmigremus in Christum. Quibus hic respondet Propheta, in persona alicujus fidelis, redarguendo eos et docendo, eis esse resistendum. Et est sensus tituli: Psalmus iste, di
Abbreviated transcription (Latin):
bis accutꝰ. ntroq merdens testam̃to. qͦ mactat
petrus reptilia sibi in disco ostensa. qñ dictũ
ẽ ei surge petre macta ⁊ manduea. sequit᷑.
gros. ⁊ tu dñe deridebis eos .i. ꝓnichilo habe¬
bis eo ᷤᷤ. dicentes. quis audunt: qrͣderidebise
qr ad nichilũ deduces .i. ꝓ uchilo habebis cõ
tes de se p̾sumentes. Ego aũ. for. in .a.t.s .i.
ñ a te reced ã de me p̾sumens. Illi enĩ fortes
ĩõ cecidert. qr ad te ñ eustodier̃t fortitudinẽ
suã. ⁊ i̾ito ad te custodiã: qr d̾s susceptor m̃s
es. qr de imo meo: in altũ suũ me suscipit:¬

Expanded text:
bis acutus utroque incidens Testamento, quo mactat Petrus reptilia sibi in disco ostensa, quando dictum est ei: Surge, Petre, macta et manduca. VERS.gros. Et tu, Domine, deridebis eos, id est pro nihilo habebis eos, dicentes, quis audivit, quare deridebis? quia ad nihilum deduces, pro nihilo habebis, contes de se praesumentes. Ego autem VERS. 10.-- « n a te recedam de me praesumens. Illi enim fortes ideo ceciderunt, quia ad te non custodierunt fortitudinem suam, et merito ad te custodiam, quia, Deus susceptor meus es, quia de imo meo in altum suum me suscepit
Abbreviated transcription (Latin):
unanimes: tãꝙͣ multe aque. eleuauer̃t uoces. ⁊ ceꝑ-¬
unt multa flumina clamare de paucis. Illis aũ ela¬
re. qd : cep̃ irasci.⁊ ꝑseqͥ fideles. s mirabił ẽ dñs in altis
ambulat eñi suꝑ aqͣs maris .i. suꝑ capita potestatũ.
⁊ regũ t̾renoꝵ. quos subui gat: ⁊pͥmit: ut sit paxec

Expanded text:
unanimes, tanquam multae aquae elevaverunt vocem, et coeperunt multa flumina clamare de paucis. Illis auunanimes, tanquam multae aquae elevaverunt vocem, et coeperli, quod coepit irasci et persequi fideles, sed mirabilis est Dominus in altis; ambulat enim super aquas maris, id est super capita potestatum et regum terrenorum, quos subjugat et premit ut sit pax Ec
Abbreviated transcription (Latin):
debona. ⁊ pꝰ ea requieuit in sabb̃to. cessando a nouis
oꝑib p̾signans ꝙ requiescemꝰ in deo: si faciamꝰ oꝑa
bona: que c̃ labore fiutit. in quo defic̾et hõ. nͥ spes
scõꝵ. eccłia in uesꝑa officiũ ñ fac̃ de mortuis. qr re¬
hõ fundat᷑. in fide ĩmobilis. ⁊tt̃ sit hõ. ad imaginẽ ⁊

Expanded text:
de bona, et postea requievit in Sabbato, cessando a novis operibus, praesignans quod requiescemus in Deo, si faciamus opera bona, quae cum labore fiunt, in quo deficeret homo, nisi spes Sanctorum Ecclesia in vespera officium non facit de mortuis, quia rehomo fundatur in fide immobilis, et tunc fit homo ad imaginem et
Abbreviated transcription (Latin):
ciones. sic̃ uii. loci laudis. pͥmꝰ locꝰ laudis eiꝰ ẽ: apulcͥ¬
tudine. scdi a fortitudine. ibi. Indutꝰ. Tertiꝰ ab oꝑib
ibi. Et eñi. Quartꝰ a potestate ibi. Parata. Quintꝰ: a lau¬
dib inuitat uniu̾sitatis. ibi. Eleuauert. Sextus: a
u̾itate dictoꝵ. ibi. Testimonia. septimꝰ: alaude do¬
mus ibi. domũ cuã. ꝓpha gͦ ad laudem dñi monens.
corẽ ĩdutus est. ł induit. qͣntũ ad eos quib placebat.
⁊ eũ laudabant. xp̃c eñi decorꝰ ÷ his: qͥb placent bo
dit: his quib placebat ut in monte thabor: corã.
tractores. forcitudinẽ gͥ induit ut qñ uenientes eũ-

Expanded text:
cut et septem loci laudis. Primus locus laudis est a pulchritudine; secundus a fortitudine, ibi, indutus; tertius, ab operibus, ibi, etenim; quartus, a potestate, ibi, parata; quintus a laudibus universitatis, ibi, elevaverunt; sextus, a veritate dictorum, ibi, testimonia; septimus a laude domus, ibi, domum tuam. Propheta ergo ad laudem Domini monens, duit, alia littera, quantum ad eos quibus placebat, et eum laudabant. Christus enim decorus est, quibus placent bondit, his quibus placebat ut in monte Thabor coram trtractores, fortitudinem ergo induit, ut quando venientes eum
Abbreviated transcription (Latin):
patͥs. ł infidelib. aĩa eñi tranqͥlla ⁊ humał: seles di ẽ.
uñ. sp̃c m̃s requiescit suꝑ humilẽ ⁊ qͥetũ. Esto gͦ humi¬
ł. ⁊ qͥetꝰ. ut in te habitet ds̃. parata est dico: extc̃. ł ex

Expanded text:
lla et humilis, sedes Dei est. lla et humilis, sedes Dei est. Unde: Spiritus meus requievit super humilem et quietum . Esto ergo humilis et quietus, ut in te habitet Deus. Parata est dico extunc vel, ex
Abbreviated transcription (Latin):
theo: ⁊ lauit pedes discipłoꝵ qr tc̃ humilis fuit. dans
exemplũ humilitatis. sic̃ ip̃e docuit. discite a me. qr in.¬
qͥ p̃sentib decrahunt. Detrahit eñi. qͥs tͥ absenti. qd̃
qr ñ sentis ñ ẽ tͥ opꝰ fortitudine. detrahit qͥs: ⁊ tͥ p̾senti
uͥ opꝰ est. ut p̾cingas te fortitudine. ne irascaris qr me¬
lior est: qͥ uincit irã. qͣm qui eap̃ ciuitatẽ. p̃ euixit gͦfor¬
titudine. parĩe. qͣm añ se habuit. uł p̾cinr̃ se. cetu ange¬
loꝵ ascencdens ad patiẽ. ł p̾cinr̃ se. strenuitate oꝑandi.
mobił ꝑ fortitudinẽ. ⁊ẽ orbis quiͦ cõmouebit᷑. de quo
dret. decorẽ ⁊ fortitudinẽ ĩduit: utiq ad hoc. ut fun¬
cdaret t̾rã. uñ add̾it. ⁊ eñi firmauit fide orbẽ t̾re. qͥ ñ .ꝯ.¬
.i. in toto orbe ꝑauit: qͥñ ꝯmouebunt᷑ ulla ꝯcussione.
In coto eñi orbe st̃ stabiles. st̃ ⁊ mobiles palee. arbis gͦ
gͥs laudantiũ. nec frangi linguis uituꝑantiũ. Seqͥt᷑¬

Expanded text:
teo, et lavit pedes discipulorum; quia tunc humilis fuit, dans exemplum humilitatis, sicut ipse docuit: Discite a me, quiqui praesentibus detrahunt. Detrahit enim quis tibi absenti, quod quia non sentis, non est tibi opus fortitudine; detrahit quis et tibi praesenti, ubi opus est ut praecingas te fortitudine, ne irascaris, quia melior est qui vincit iram quam qui capit civitatem. Praecinxit ergo se fortitudine patielorum ascendens ad Patrem, vel praecinxit se, strenuitate operandimobilis per fortitudinem, et est orbis qui non commovebitur. De quo dicat: Decorem et fortitudinem induit utique ad hoc ut fundaret terram. Unde addit: etenim firmavit in fide orbem terrae qui  in toto orbe paravit qui non commovebuntur ulla concussione. In toto enim orbe sunt stabiles, sunt et mobiles paleae: orbis eruis laudantium, nec frangi linguis vituperantium. Se
Abbreviated transcription (Latin):
cor ur̃m. quo deigit᷑ in ꝓfundũ. Iniqͥtas eñi in
eacharia ꝓph̾a: legr̃ secdere suꝑ talentũ plũbi.
ĩõꝙ de pharaone: ⁊ egiptiis legit᷑ ꝙ subi̾si st̃:
uelud plũbũ iaqua uchem̃tissima. qr in gra¬
uatũ erat cor pharaonis. ⁊ egiptior petrꝰ ꝙͦ qͣi¬

Expanded text:
undum. Iniquitas enim in Zacharia propheta legitur sedere super talentum plumbi . Ideoque de Pharaone et Aegyptiis legitur quod submersi sunt velut plumbum in aquam vehementissimam , quia ingravatum erat cor Pharaonis et Aegyptiorum. Petrus q
Abbreviated transcription (Latin):
in diuinã magicis artib transiturum . uł ita
mouebor a qu̾atione in geuerationem .i. om̃s
distingue.i. non inquietabor. s potius a gn̾a¬
one presenti. tendens in generationẽ fut᷑am
inde exequitur eius malitiam dicens. Cuuis

Expanded text:
in divinam artibus magicis transiturum. Vel ita, in divinam artibus magicis transiturum. Vel ita, movebitur a generatione in generationem, id est omnes distingue, id est non inquietabor, sed potius, a generatione praesenti tendens, in generationem futuram inde exsequitur ejus malitiam, dicens: VERS
Abbreviated transcription (Latin):
tes ad illud inane culm̃ dñationẽq ueniet: addit.¬
Dixit eñi. quasi uere dominabitur. quia per
malas artes. dixit eñĩ u corde suo .i. apud se.
extra alia dicit ut bonus uideatur. Quid dixit:
non mouebor a generatione in generationem
ti generatione: ad posteros. nisi malis artib tale
culmen.:⁊ tam excelsum principatum consequar.
de quo posteri tacere ñ possunt. Animus enĩ ꝑ di¬
tus: ex pers bonarum artium. ⁊ a iusticie lumine
alienus. malis artib sͥ aditum molitur. ad famã
tam diuturnaur: ut ap̃ud posteros ⁊̃ celebretur.
⁊ qui nõ bene posst̃ innotescere: cupiuntuł ma¬
le de se homines loqui: dũ modo nomen eorũ
latissime ꝑuagetur. uł ita dixit ego nõ moue¬
bor a generatione mortali in geuerationem in¬
mortalem. s non sine malo .i. nõ sine malis ar
uenturum. cum corpore de mortali generatio¬
ne in eternã. de terra in celum. Quod ⁊ suon
magus putauit. cum sceleratis arbitratus est.

Expanded text:
tes ad illud inane culmen dominationemque veniet, additi dicat: Vere dominabitur, quia per malas artes. Dixit enim in corde suo, id est apud se, extra, alia dicit, ut bonus videatur. Quid dixit? Non movebor a generatione in generationem ti generatione ad posteros, nisi malis artibus tale culmen et tam excelsum principatum consequatur, de quo posteri tacere non possint. Animus enim perditus et expers bonarum artium, atque a justitiae lumine alienus; malis artibus sibi aditum molitur ad famam tam diuturnam, ut apud posteros etiam celebretur. Et qui non possunt bene innotescere, cupiunt vel male de se homines loqui, dummodo nomen eorum latissime pervagetur. Vel ita, dixit, ego movebor a generatione mortali, in generationem immortalem; sed non sine malo, id est non sine malis artventurum cum corpore de mortali generatione, in aeternam; de terra in coelum: quod et Simon Magus putavit, cum sceleratis artibus coelum s
Abbreviated transcription (Latin):
erit in fine in obluuone. ⁊ si hic uidet᷑. cũ mali
florent felicitate scli ⁊ iustilaborant. In fine
subdit. ⁊ pacientia pauꝑũ ñ ꝑibit in finem.
ꝓpterhoc: precipue memor erit ds pauꝑũ.
los. qui iam seꝑati s̃ uoluntatib. donec fina¬
liter .i. iii ultimo iudicio. seꝑarent᷑ localiter.
de quo iudicio: subdit. Exurge dñe. Pre

Expanded text:
erit in fine in oblivione; et si hic videtur, cum mali florent felicitate saeculi, et justi laborant. In fine subdit; et patientia pauperum non peribit in finem, et propter hoc praecipue memor erit Deus pauperlos, qui jam separati sunt voluntatibus, donec finaliter, id est in ultimo judicio, separentur localiter. De quo judicio subdit. VERS. 20.-- « E
Abbreviated transcription (Latin):
liter faciet uł ds qui solet alios querere: ⁊ amał
est ei iratus. dum ꝑ fraudes ⁊ scelera: ad diuiciaᷤᷤ
⁊ honores: ꝑuenire sut. Magna enĩ ira deiẽ
qñ petcantẽ ñ corripit. s uagam licentiã. ĩpec¬
catum ruendi ꝑmittit. Uñ ad peccantẽ syna¬
gogam. Recessit ate zelus meus. sõ iusitabo
filias tuas ⁊ uxores cum fornicate fueruit. ⁊ tan¬
ta est ira dei. uł nequitia ipsiꝰ antixp̃i qr ds̃ ñ¬
est in conspectu eiꝰ. Magnum ẽ malũ luce u̾ita¬
tatis deseri. cum magnũ malũ hoĩes putent

Expanded text:
liter faciet. Vel Deus qui solet alios quaerere, et a mest et honores pervenire sinit. Magna enim ira Dei est, quando peccantem non corripit, sed vagam licentiam in peccatum ruendi permittit. Unde ad peccantem Synagogam dicit: Recessit a te zelus meus. Non visitabo super filias tuas et uxores cum fornicatae fuerint Et tanta est ira Dei, vel nequitia ipsius Antichriss in conspectu ejus. Aug. Magnum est malum luce veritatis deseri, cum magnum malum putent homines
Abbreviated transcription (Latin):
subdeus. despicis. ⁊c̃. Qiͣ ecce cur recessisti. quia des¬
picis ioportunitatib i tͥbu .i. oportune despi¬
cis. ⁊ sinis tͥbulari. despicis dicit: scłm hoc: qd̾
iudetur gem̃tib dum differt᷑. uł .i. saltem.¬
.i. modico tempore auxiliũ. s oportune id fa¬
qͣi hoc ꝯulio despicis. ⁊ tribulari sinis ut incen¬
datur pauꝑ desiderio aduentus. Quia dñ ipiꝰ¬

Expanded text:
uasi dicat: Ecce cur recessisti longe, quia despicis in opportunitatibus, id est, opportune despicis, et sinis tribulari. Despicis dicit, secundum hoc quod videtur gementibus; dum differtur, vel, id est saltem modico tempore auxilium sed opportune id fa consilio despicis, et tribulari sinis, ut incendatur pauper, desiderio tui adventus, quia dum
Abbreviated transcription (Latin):
nax enĩ tribulationis. ligna uicioꝵ cmerat. ⁊
aurũ uirtutũ purgat uł malos uitiat. bonoᷤ
ni magno studio bone spei accendunt᷑ ad recte
uiuendum. sic̃ ⁊ ꝑ hereses crescit. ⁊ gratior est
conitio u̾itatis.⁊ ipsi impii comp̾hendunt᷑ in
consiliis .i. in cogitatõnib quib cogitant cõp̾¬
hendere scõs. Male eñĩ cogitationes sunt eis uin

Expanded text:
enim tribulationis ligna vitiorum cinerat et aurum virtutum purgat; vel malos vitiat, bonos ni magno studio bonae spei accenduntur ad recte vivendum, sicut et per haereses crescit, et gratior est cognitio veritatis. Et ipsi impii comprehenduntur in consiliis, id est in cogitationibus quibus cogitant comprehendere sanctos. Malae enim cogitat
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ sepulcr̃ patens .i. cõꝑabile sepulcro patenti: qr
fetida ꝓmunt ad corrũpend̾ alios. quib si ñ ꝓ¬
ficiunt. linguis suis .i. mał dolose agebãt. si eñi aꝑ¬
te ñ posst̃ deciꝑe: dolose agunt: sub sp̾e u̾i. falsa
inducentes. ⁊ nota: ꝙ ait agebant. qr ñ mͦ moluĩ¬
ut sepulcrũ patens. recipiendis cadai̾ub paratũ
deuorant. qͥbi mortuis. ip̃i st̃ sepulera. Seqͥt᷑.

Expanded text:
 sepulcrum patens, id est comparabile sepulcro patenti, quia fetida promunt ad corrumpendum alios. Quibus si non proficiunt linguis suis, id est malis, dolose agebant. Si enim apte non possunt decipere, dolose agunt, sub specie veri falsa inducentes. Et nota quod ait, agebant, quia non modo moliunut sepulcrum patens in recipiendis cadaveribus paratudevorant, quibus mortuis, ipsi sunt sepulcra. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
dicare pupillo. Ecce desiderium pau¬
pum. Eorum enim clesiderium est te ni¬
dicare .i. ut ͣ uidices pupillo. non consormi
S. sclĩ. ⁊ humili ñ suꝑbo. aliud est iudicare

Expanded text:
dicare pupillo. Aug. Ecce desiderium pauperum. Eorum enim desiderium est te judicare, id est ut judices, Pupillo, non conformi saeculo, et humili, non superbo. Aliud est enim judicare
Abbreviated transcription (Latin):
tbanas. ĩ qͥb ip̃e sathanas expugnat᷑. illũ ñ iusũ ex-¬
pugno. illos iusos pacior. Io eripeme: qr ñ ade. s
ad te fugi. ate fagit adã: ⁊ abscõdit seĩter ligna pa¬
radisi. de qͦ dic̃ iob. tamꝙͣ seruus fugiens dim̃ su¬
um. ⁊ ꝯsecutꝰ est umbrã. ad umbram it ate fugit
nĩs. gͦ doce me. qr d̃s nĩ es tu. ad aliũ currerẽsi ab
alio factuᷤᷤ e̾em tu es totũmeũ: ñ solũ dator heredi¬
tatis: s ip̃a hereditas. T̃ume ereasti ꝑ u̾bũ dm̃ ma
manentẽ ap̃ te. tu rerrasti ꝑ uerbũ ranẽ fm̃ ꝓpt̾ nos¬

Expanded text:
tanas, in quibus ipse Satanas expugnatur. Illum non visum expugno, illos visos patior. Ideo eripe me, quia non a te, sed ad te confugi, a te fugit Adam, et abscondit se inter ligna paradisi. De quo dicit Job: Tanquam servus fugiens dominum suum, et consecutus est umbram . Ad umbram enim a te fugit,meus. Ergo doce me, quia Deus meus es tu. Ad alium currerem, si ab alio factus essem; tu es totum meum, non solum dator haereditatis, sed ipsa haereditas. Tu me creasti per Verbum Domini manentem apud te; etiam recreasti per Verbum carnem fact
Abbreviated transcription (Latin):
agas ĩ fut᷑o: qr seruꝰ tuuᷤ sũ. Indignũ ẽ ii. cũ seruo
ĩtrare domũuidiciũ. ne dicã cũ amico. ⁊ si tudicis
me amicũ. ego seruũ mĩa indigeo. fugitiuus ad te
redeo. pacẽ quero. ñ sũ dignus uocari filiꝰ tuus. Nõ
gͦ ĩtres mec̃ uidiciũ. qr nec ego uolo ĩtrare tecũ. In

Expanded text:
in futuro, quia servus tuus sum. Indignum est enim cum servo intrare judicium, ne dicam cum amico. Et si tu dicis me amicum, ego servum; misericordia indigeo, fugitivus ad te redeo, pacem quaero, non sum dignus vocari filius tuus. Non ergo intres mecum in judicium, quia nec ego volo intrare te
Abbreviated transcription (Latin):
uat aĩã. ieorũptõ eiꝰ q̃ uenit ex pece̾o: carcerẽ. de
qͣ corruptõne iste uult eduri. ut stat ĩ corruptibilis
⁊ icñ torruptibili carne qͥescat aĩa: q̃ ñc̃ ĩcorrupti¬
bili carne gemit.⁊ ang̃tiat᷑. sic gͥ ecrpꝰ ad̃e tarcer
ẽ ꝓpt̾ corruptõnẽ. ĩ futõ erit domꝰ ꝓpt̾ incorruptõ¬
nẽ. i lib̾tatẽ. m̾ita gͦ carc̾em faciũt. sic̃ unũ habita

Expanded text:
nit ex peccato carcer est; de qua corruptione iste vult educi, ut fiat incorruptibilis, et incorruptibili carne quiescat anima, quae nunc in corruptibili carne gemit et angustiatur. Nunc ergo corpus animae carcer est propter corruptionem; in futuro erit domus propter incorruptione
Abbreviated transcription (Latin):
unde scͥptũ est in ꝓu̾biis. thesaurꝰ desid̾abił reqͥ esc̃
in ore sapientis. uir aut̾ stultꝰ glutit illũ. qr sapiẽs
qͦ audierit cogitat. ⁊ retractando ruminat. stultꝰ uͦ
rummant̾ ĩ munda. Qd uͦ ait. c̃ e̾e̾t dd̾ inspelunca. ad
latuit. de quo tñ ñ hic agitur. s de sig̾cato. do̾ it sig̾cat¬

Expanded text:
Unde scriptum est in Proverbiis: Thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis ; vir autem stultus glutit illum, quia sapiens quae audierit cogitat, et retractando ruminat; stultus veruminant. Quod vero ait, cum esset David in spelunca, ad latuit, de quo tamen 304 non hic agitur, sed de significato. David
Abbreviated transcription (Latin):
se iustisicant. cet̾osq despiciunt. ut phariseus quidi¬
culo ligantur. ut alter alt̾um impediat. ne sit fuga li¬
eiꝰto correctus: sꝑnit falsos laudatores. mał uerb̾o et
mortib ꝓfuturus. in qua parte ⁊̃ custodiri petit.ꝙ.a.
magis arguit. qr ñ odit. Iustus iste xp̃c ẽ. uł qͥlibet¬

Expanded text:
se justificant caeterosque despiciunt, ut Pharisaeus qui diculo ligantur, ut alter alterum impediat, ne sit fuga lijusto correctus, spernit falsos laudatores, malis verbo et moribus profuturus, in qua parte etiam custodiri petit; quasmagis arguit quia non odit. Justus iste Christus e
Abbreviated transcription (Latin):
euacuent᷑. ex ilł mͦ iã saginata ẽ t̾ra: ex surgñte se¬
gete eccłe: uide sane. qͦmͦ nobile. ⁊ p̾cipuũ mundi
humiliatũ ẽ. Imꝑator uenit romã. quo festinat:
ad tẽplũ ĩ ꝑatoris: an ad menoriã piscatoris. utiq
piscatori hoĩũ supplicat. Seq̃r. secꝰ infer .i. ꝓ uelle¬

Expanded text:
evacuentur ex illis . Modo jam saginata est terra, exsurgente segete Ecclesiae. Vide sane quomodo nobile et praecipuum mundi humiliatum est. Imperator venit Romam, quo festinat? Ad palatium imperatoris, an ad memoriam piscatoris? Utique piscatori hominum supplicat. Secus infernum; Gl
Abbreviated transcription (Latin):
dñm dicentẽ. de ligno scĩe boni ⁊ mali: ne comedas. s ñ
obediuit. p̃destinati aut̃ ad uitã: audient aure au
ut penetrẽt corda.⁊ iõ audient. ⁊ recurrentes ad
adam. eiꝰq excessũ recolentes. dicẽt adã fuit ꝑditio.
g̾minat spinas. ita adã p̾duntiis lib̾i arbit̾ii. qͣ lux¬
urians t̾ra: lignũ uetitũ usurpauit. s sic̃ agͥcola eã
p̾scindit ne ultra luxuriec: ita dissipata st̃. ad̾o essa.¬

Expanded text:
num dicentem: De ligno scientiae boni et mali ne comedas ; sed non obedivit. Praedestinati autem ad vitam audient aure audut penetrent corda. Et ideo audient ea, et recurrentes ad Adam, ejusque excessum recolentes, dicent: Adam fuit perditio germinat spinas, ita Adam prae divitiis liberi arbitrii, quasi luxurians terra, lignum vetitum usurpavit: sed sicut agricola eam proscindit, ne ultra luxuriet, ita dissipata sunt ossa
Abbreviated transcription (Latin):
desꝑet. qui ĩ fine penitet. ł de xͦ pͭ accipi h. hoc enĩ de
capite õs ĩtelligũt. qui ad uesꝑam aĩa pofuit: recep¬
t̾us. ñ amisit inuitꝰ. s tñ nos ibi figurati sumꝰ. Qd̾ fi
illiꝰ pepend̾ in ligno: de nobis accepit. uesꝑtinũ gͦ sa¬
cͥficiũ est passio xͥ. oblatio uictime salutaus. ꝙ fecit
in resurrone munꝰ matutinũ. Qr̃o gͦ pure directa de
corde fideli tamꝙͣ de ara scã mensũ surgit. ⁊ eleua¬

Expanded text:
. Hoc enim de capite omnes intelligunt, qui ad vesperam animam posuit recepturus, non amisit invitus; sed tamen nos ibi figurati sumus. Quod enim illius pependit in ligno, de nobis accepit. Vespertinum ergo sacrificium est passio Christi, oblatio victimae salutaris, quod fecit in resurrectione munus matutinum. Oratio ergo pure directa de corde fideli, tanquam de ara sancta incensum surgit. Et eleva
Abbreviated transcription (Latin):
subobscurũ ẽ. Sit̃ eñi in scͥptis scĩs ꝓfun¬
dã misteria. que ad hoc abscondunt᷑ ne uilescãt.
ad hoc querunt᷑ ut ex̾ceant. ad hoc aꝑuint᷑ ut paᷤ¬
cant. script᷑a enĩ saera sinusꝙͣ aꝑta e̾i̾t: ñ te pas-¬
ceret. si nusꝙͣ occulta ñ te ex̾ceret. hic tñ ñ alia

Expanded text:
subobscurus est. Sunt enim in Scripturis sanctis profunda mysteria, quae ad hoc absconduntur, ne vilescant; ad hoc quaeruntur, ut exerceant; ad hoc aperiuntur, ut pascant. Scriptura enim sacra si nusquam aperta esset, non te pasceret; si nusquam occulta, non te exerceret. Hic tamen non alia
Abbreviated transcription (Latin):
illi cadent. s ego singłarit̾ ł singłaus sũ. qr c̃ pessi¬
mis ñ ambulat. neꝙ ꝯsensũ cũ eis ht. singłarit᷑
sũ dico. donec ut nator tͣnseam uiã hꝰ mundi.ꝙͣ
queũ: ꝑsecutores manifestos. oꝑantes aut̃ uqͥtatẽ. ꝯsen¬
tientes de ilł dic̃. qͥ timore ꝑsecutiõis deficuĩt. ⁊ ẽ ne
auferas aĩã. s potiꝰ custodi me ala. ꝑsecutõnis. ꝙ̃ ista
mͥ ħ fatuĩt. ꝑsecutores qͥ escã uite ħꝰ ꝙͣ ĩ mustipła po¬
nũt. Si amat auis hãc escã cad̾ ĩ muscipłã. qr timore
qͥtatẽ oꝑant᷑. hoc gͦ de eis dr. qͥ ꝯsenser̃t ilł qͥ aposta¬
dauer̾t. ex utsq uult iste custodiri .i. atteͬrentib ⁊ a¬

Expanded text:
Illi cadent, sed ego singulariter, vel singularis sum, quia cum pessimis non ambulat, neque consensum cum eis habet. Singulariter sum dico, donec, ut viator, transeam viam hujus mundi, quam queum persecutores manifestos, operantes autem iniquitatem, consentientes illis, qui timore persecutionis deficiunt. Et est, ne aipulam ponunt. Si amat avis hanc escam, cadit in muscipulam, quia timore quitatem operantur. Hoc ergo de eis dicitur qui consenserunt illis qui apostataverunt. Ex utrisque vult i
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ pauꝰ diffinit dicens. finis p̾cepti ẽ caritas. de corde
puro ⁊ ꝯscĩa bona.⁊ fide ñ ficta alibiuͦ qͣi scientib
loquens dic̃. finis legis ẽ caritas. ⁊ ñ dic̃ibi q̃ caritaᷤᷤ.
qr alibi dix̃. slõ eñ oĩa uͥq dici. aut posst̃ aut debẽt.
Iõꝙ ibi ñ dix̃. qͣs caritas. s ibi det̾minauit. uͥ addid̾

Expanded text:
 Paulus diffinit dicens: Finis praecepti est charitas, de corde puro et conscientia bona, et fide non ficta . Alibi vero quasi scientibus loquens dicit: Finis legis est charitas : et non dicit ibi quae charitas, quia alibi dixit. Nooque ibi non dixit, qualis charitas sed ibi determinavit ubi addidit,
Abbreviated transcription (Latin):
uidemus saltem mente uideamꝰ. alit̾ tocũ legit᷑ ex
um. ut cũ eo beate uiuant.⁊ ꝓ dilatione cõquerenti¬
liuisci. ⁊ au̾tere faciem. hoc eñi ñ uixta rerũ ppͥeta¬
tẽ. s ꝑ creat᷑arum sunilitudinẽ dĩ. in eum qͥppe ob¬
liuio ñ cadit. nec aliqua ꝑmutatõ. ⁊ qͣn .d.p.ꝯ.i. a.

Expanded text:
id est saltem mente videamus. Aliter totum legitur ex um, ut cum eo beate vivant, et pro dilatione conquerentilivisci et avertere faciem. Hic enim non juxta rerum proprietatem, sed per creaturarum similitudinem dicitur: in Deum quippe oblivio non ca
Abbreviated transcription (Latin):
pece̾a. hunules facti. nõ
alii deo.s t. ñ crudeli ultori. s pio indultoni.
hec confessio ẽ euacuatio a mał. om̃ia enim
confessione lauant᷑. deiũ repetic. conficebiñ
repeticio confirmatõ ẽ. ne te peniteat confes

Expanded text:
am humiles facti, non alii Deo, sed tibi non crudeli ultori, sed pio indultori. Haec confessio est evacuatio a malis. Omnia enim in confessione lavantur. Deinde repetit confitebimur. Repetitio confirmatio est, ne te poeni
Abbreviated transcription (Latin):
passionẽ ꝯtempñ bat᷑. post firnuꝰ honorat᷑. ⁊
iõ: ñ ait tamꝙͣ fenũ. s tã ꝙͣ testa. qi ut testaig¬
nefit firmior ita uiitus ͥ igne passionis:
qͣsi induruit. ⁊ solidata ẽ ⁊ lingua mea .i. p̾di¬
runt. ut de uit̾iorib m̃s: aꝑent sap̾iã. uł¬

Expanded text:
passionem contemnebatur, post firmius honoratur. Et ideo non ait tanquam fenum, sed tanquam testa, quia ut testa igni fit firmior, ita virtus Christi igne passionis quasi induruit, et solidata est. Et lingua mea, id est praedirunt, ut de interioribus meis caperent sapi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ oꝑe uiri: clauso ut̾o natꝰ sum ħ diẽ: ne du¬
bitetur uirginis partꝰ: uirtute eñi dei. totũ fc̃m
est. ⁊ tu es: spes mea ab ub̃ib matͥs mee Uerahu¬
mauitatis iixͦ. ⁊ magna ꝑfectio hic notat᷑. ab u¬
bere eñi fecit: ꝙ uix facit aliqͥs iam mat᷑us.⁊ in¬

Expanded text:
non opere viri clauso utero natus sum. Hoc dicit, ne dubitetur Virginis partus. Virtute enim Dei totum factum est. Et tu es spes mea ab utero matris meae. Vera humanitas in Christo, et magna perfectio hic notatur; ab ubere enim fecit quod vix facit aliquis jam maturus,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tauri pingues .i. pͥncipes suꝑbi. de pinguedĩe
ferotiores: obsederũt me. a simili. qͣi. castrũ. ne
euad̾em. ⁊¬
ut fere uolentes
scełata: reseratũ. ip̃i dico existentes. sic̃ leo rapiẽs.
ĩ ꝯp̾hnsione. ⁊ rugiens. qnͣ dixer̃t. crucifige .c. fu

Expanded text:
Et tauri pingues, id est principes superbi, de pinguedine ferociores, obsederunt me a simili, quasi castrum, ne evaderem. ut ferae, volentes sua cogitatione scelerata reseratum. Ipsi dico existentes sicut leo rapiens in comprehensione, et rugiens quando dixerunt: Crucifige, cru
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a magnifi.⁊ ita faciunt. qr loquacitate
se extollunt.⁊ ponunt in sua potestate qd̃ se
a deo ñ putant accepisse. Dixer̃t em̃ hoc aliud.

Expanded text:
Rem. Et ita faciunt, quia loquacitate se extollunt, et ponunt in sua potestate, quod se a Deo non putant accepisse. Dixerunt enim hoc et aliud:
Abbreviated transcription (Latin):
ut ex dilectõne impleant᷑ mandata qͥ timore ñ pote¬
rant impłi. dilexi dico suꝑ aurũ ⁊ toparion. ħ ẽ qd
alibi dr. suꝑ aurũ ⁊ lapidẽ p̾ciosũ multũ. Topariꝰ
sub uelo gr̃a. ꝓpt̾ t̾renã m̾cedẽ conabant᷑ mandata.
nec tñ faciebãt. qr ñ amabant. S cũ amãt᷑ suꝑ aurũ:

Expanded text:
ut ex dilectione impleantur mandata, quae timore non poterant impleri. Dilexi dico, super aurum et topazion: hoc est quod alibi dicit, super aurum et lapidem pretiosum multum. Topazius sub velo gratia, propter terrenam mercedem conabantur facere mandata, nec tamen faciebant, quia non amabant; sed cum amantur super aurum,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ diabolꝰ dicens. Nũqͥd iob tunet dm̃ frustrae s hoꝵ oĩ¬
um calũpnie tãꝙͣ colubroꝵ uenena uincunt᷑. Si qͥs
fide attñdit crucifixũ ꝓ si militudine carnis pecri in
eneo serpente p̾fig̾atũ ꝙ̃ moyses in deserto exaltauit:
ut ꝑcussi a serpentib eiꝰ intuitu sanarent᷑. Uñ iste diẽ.
Ocłim̃i ĩt̾iores defeceĩt a se ficient̾ ⁊i ardent᷑ intuendo

Expanded text:
uid Job timet Deum frustra? Sed horum omnium calumniae tanquam colubrorum venena vincuntur, si quis fide attendit crucifixum, pro similitudine carnis peccati, in aeneo serpente praefiguratum, quem Moses in deserto exaltavit, ut percussi a serpentibus ejus intuitu sanarentur . VERS.i, interiores, defecerunt a se sitienter et ardenter intuendo,
Abbreviated transcription (Latin):
indẽs mulieris pulcͥtudinẽ. laudasti artificis opꝰ. ocds
fuit fons iusticie. Si t̃ uid̾ns possessiones pupilloꝵ.⁊ ĩ¬
uasores eaꝵ repulisti sic qͦ ocłiꝰ tuus fons fuit ĩticie. Si
aut̾ aspiciens agrũ pupilli uineis ꝯsitũ. segetib letũ. a¬
uaricie facib accensus tnstulisti. parũ limites. atꝙ ĩ pos¬

Expanded text:
videns mulieris pulchritudinem, laudasti artificis opus, oculus tuus fuit fons justitiae. Si etiam videns possessiones pupillorum, invasores eorum repulisti; sic quoque oculus tuus fuit fons justitiae. Si autem aspiciens agrum pupilli vineis consitum, segetibus laetum, avaritiae facibus accensus, transisti patrum limites, at
Abbreviated transcription (Latin):
fi minas ad mĩã flex̃. de t̾rorib irrigauit. p̾dicatores
nãꝙ ⁊ t̾rent ⁊ blandiũt᷑. t̾rẽt ꝯminanda. et̾na suppli¬
cia. mulcẽt ꝓmittu̾do et̾na gaudia. Iõꝙ de manna le-¬
git᷑ ꝙ liq̃scebat ad solẽ. ⁊ ĩ durabat᷑ ad ignẽ. Manna it
celitꝰ datũ: figa c̃duuni eloqͥi. ꝙ liq̃sẽ ad solẽ: dũ m̃tes

Expanded text:
iam flexit, de terroribus irrigavit. Praedicatores namque et terrent, et blandiuntur: terrent comminando aeterna supplicia; mulcent, promittendo aeterna gaudia. Ideoque de manna legitur quod liquescebat ad solem et indurabatur ad ignem . Manna enim coelitus datum figura est divini eloquii
Abbreviated transcription (Latin):
uos meliores ñ ip̃e. D̾s ii. nͨ melior fit. si laudai̾us. nͨ
det̾ior si uituꝑ au̾is s tulandando melior eris. uitu¬
ꝑando det̾ior. bonꝰ aut̃ ille mant ut ẽ. deiñ. qͥ ⁊ qr̃ la¬
udare debeãt subd. laudate serui. ⁊ qr serui eiꝰ lauda
qͥ statis ñ titubantes. ñ ruitis. uñ eũ laudare debetis.¬

Expanded text:
s estis, non ipse. Deus enim nec melior fit, si laudaveris, nec deterior, si vituperaveris, sed tu laudando melior eris, vituperando deterior. Bonus autem ille manet ut est, deinde qui et quare laudare debeant, subdit: laudate, squi statis, non titubantes, non ruitis unde eum laudare debetis. S
Abbreviated transcription (Latin):
titꝰ ẽ p̃s. pͥma pars ẽ increpatõ maloꝵ. Scd̾a:
cõminatio ꝑfinẽ. ibi. sonue scient. Tercio: di¬
tit ꝙ salus sit parturienti. ibi. Quis dabit. pͥ¬
mo gͦ increpans malos: ⁊ ĩperans: ait. Dix¬
is. Inter hos insipientese dolend̾
est. licet eni singłarit̾ dicat᷑: tñ plures intel¬
ligunt᷑ insipiens. Ergo .i. om̃is qui male iuit

Expanded text:
s. Prima pars est increpatio malorum. Secunda, comminatio per finem, ibi, nonne. Tertio, dicit quod salus sit parturienti, ibi, quis dabit. Primo ergo increpans malos et improperans, ait: VERS. est, licet enim singulariter dicatur, tamen plures intelliguntur. Insipiens. Ergo, id est omnis qui male vivit,
Abbreviated transcription (Latin):
na. ip̃i dico existentes labia dolosa .i.
plici corde. Geminatio enĩ duplex cor
sunt. ⁊ dolosi. s disꝑdat dñs labia do
ñ ip̃os hoĩes. s dolos ⁊ garrulitates eo
cipiat .i. se exceptũ putet. qͣi passim ꝑe¬
ant qui in una prauitate: ꝯueniunt.
⁊ disꝑdat linguã magniloquã .i. linguã¬

Expanded text:
na, ipsi dico existentes labia dolosa, Gld est in multiplici corde. Geminatio enim duplex cor sunt et dolosi, sed disperdat Dominus labia dolosa. Non ipsos homines, sed dolos et garrulitates eorcipiat, id est se exceptum putet, quasi passim pereant qui in una pravitate conveniunt. Et disperdat linguam magniloquam, i
Abbreviated transcription (Latin):
care. slã si t̾renꝰ ẽ: aĩa ad ꝯcupiscenda t̾rena ĩcdlinat.
si uͦ celestis ẽ: ad celestia subuebit. ad et̾na ĩflãmat.
obligata eñi aĩa t̾reno amore uiscũ ht̃ ĩ pennis. uola¬
dño udicabt̃. scd̃o ascenfuris optat habundantiã
pacis. ͥ Rogate. Qiua gͦ iste de celesti ciuitate. iã amiltiᷤ
monentib exauditis ad modũ letꝰ ait. Letatꝰ sum .i.

Expanded text:
. Nam si terrenus est animam ad concupiscenda terrena inclinat; si vero coelestis est, ad coelestia sublevat, et ad aeterna inflammat. Obligata enim anima terreno amore, viscum habet in pennis, volado ascensuris optat abundantiam pacis, ibi, rogate. Quia ergo iste de coelesti civitate, jam a multis monentibus exauditis admodum laetus ait: VERS. 1.-- «
Abbreviated transcription (Latin):
ĩo dicit. qr añ aouentum xͥ. diabolus captiuos te
qr ille toto orbe colitur: mea fides est in paucis.⁊ qi
sic orbis interiit plorat hic sc̃s respice. ¶ Sccła pars.¬
post dꝰ questionẽ. orat ut illum inet᷑. ne cedat frau¬
dolor est: cũ facies tua est adu̾sa. cum exaltat᷑ ini¬
micus. s o. dñe. cuiꝰ ego sum dñs seruus. qͥ esds m̃.
cuiꝰ sum creat᷑a. respice .i. mitte quẽ missurus es¬

Expanded text:
o dicit, quia ante adventum Christi diabolus captivos tenulitatem, quia ille toto orbe colitur, mea fides est in paucis. Et sic orbis interit, plorat. VERS. 4.-- Respice. Post conquestionem, oratio, ut illuminetur, ne cedat fraucat: Modo dolor est, cum facies tua est aversa, et cum exaltabatur inimicus, sed o Domine, cujus ego sum servus, qui es Deus meus, cujus sum creat
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iluminatio. ii .i. ꝓpitiatio p̾sentie tue. ĩo eñĩ
talib signis eis affuit d̾s: ut p̾sens intellig̾et᷑. qr
p̾sentia qͥppe eiꝰ facie ad faciẽ uid̾e neqͥmꝰ ⁊ ħ ñ nu̾¬
litã q̃ ẽ .i. eͤgisti cum eis. ut aliis places ieis. ut¬
 qui eos attend̾ et dr̾et. ds̃ cum illis ẽ ut ͤ ꝯp sacu¬

Expanded text:
 tui, id est propitiatio praesentiae tuae. Ideo enim talibus signis eis affuit Deus, ut praesens intelligeretur, quia praesentiam quippe ejus facie ad faciem videre nequimus. Et id est sic egesti cum eis, ut aliis placeres in eis, ut qui eos attenderet diceret: Deus cum illis est. Vel secu
Abbreviated transcription (Latin):
scłi: putaret malus ꝑꝑ hec: colendũ ẽẽ cdm̃ ꝙ si so¬
lis mał daret: tim̾et infirmꝰ. ad dm̃ ꝯu̾ti. ne hec
deeent sͥ: quẽ nutͥt piꝰ agͥcola ñ subtrahndo ista
dat gͦ bonis: ut consolent᷑ intͣntes: dat ⁊ malis:
ut discant boni. quer̾e alia: nõ cõia mał. tollit ea
bonis: ut ꝓbent se fortes. fic̃ iob. Tollit ea malis: ñ
infirmus ñ tuneat ꝑdere. que ꝑ dit ⁊ malus. ciu

Expanded text:
solis malis daret, timeret infirmus ad Deum converti, ne haec deessent sibi, quem nutrit prius agricola, non subtrahendo ista. Dat ergo bonis, ut consolentur intrantes; dat et malis, ut discant boni quaerere alia non communia malis. Tollit ea bonis, ut probent se fortes sicut Job; tollit ea malis, ut infirmus non timeat perdere quae perdit, et malus cui
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ eñi mnobis: bñdictio di. q̃ ẽ qͣi pluuia: t̾rãnr̃e
m̃tis irrigans. m̃nos benedicimꝰ eum: ꝙ ẽ qͣi fruc¬
tus. ⁊ in utroq nos crescimꝰ. ñ ip̃e. dicat. gͦ desid̾as
do ad uitã. pꝰea bñdicit. honis augendo. bñdicit
eñi creator c̾at᷑e: multiplicando nu̾o. ⁊ m̾ito. bñdi¬
tit creat᷑a c̾atori. eũ corde uoce. ⁊ oꝑe. laudando. ⁊
om̃e bonũ ꝙ ht̃: ei ascribendo. s qi multi uolũt

Expanded text:
 est benedictio Dei, quae est quasi pluvia terram nostrae mentis irrigans: inde nos benedicimus eum, quod quasi fructus est, et in utroque nos crescimus, non ipse. Dicat ergo desiderans do ad viam. Postea benedicit, bonis augendo; benedicit enim Creator creaturae, multiplicando numero et merito. Benedicit creatura Creatori, corde, voce et opere laudando, et omne bonum quod habet ei ascribendo. Sed quia multi volunt
Abbreviated transcription (Latin):
ge. qͥ ẽ in lege: ẜ legẽ ag̃. uoluntaue legi obediẽs.
Aui sub lege est: scdm lege̾ agit necessitudinis timo¬
re coactus. Ille liber: Iste uͦ: seruus. itẽ aliud ẽ lex
litt̾e que scͥbit᷑ seruo. aliud lex scĩtatis. q̃ m̃te cõ¬
spicitur a filio. qͥ ñ indiget lic̾tis. Iusto enilex po¬

Expanded text:
ge, secundum legem agit, voluntarie legi obediens. Qui autem sub lege est, secundum legem agit, necessitatis timore coactus. Ille liber, iste vero servus. Iterum: Aliud est lex litterae, quae scribitur servo; aliud lex sanctitatis, quae mente conspicitur a filio, qui non indiget litteris; justo enim lex po
Abbreviated transcription (Latin):
siti: qͦ ꝯpositi.ꝙ ñ ec̃ liquet. cũ historia de qua
agit᷑ ĩ miser̃ .in. ds̾. p̾cesserit illud de quo agit᷑.
ni.ad p̾: añ amibos p̃dictos psalmos editꝰ suĩt.
ad qͦd dr qͥa ⁊ si in quibdaᷤ possit reddi rõ ordi¬
esadras nãq ꝓpħa: qͥ psalt̾iũ: ⁊ totã bibliotecã a
babilonis ꝯbustã in stuictu sp̃e scĩ reformauit: eo¬
dẽ sp̃ii reuelante: psaliuos ita disposuit: eiscdẽ
titulos apposuit. qui sẽ qͣi clanes psaliuoꝵ. Sic̃ eñi
ꝑ clauẽ intrat᷑ in clomit̃: ita ꝑ ꝯgruaᷤᷤ tituloꝵ ex

Expanded text:
siti quo compositi. Quod non esse liquet, cum historia de qua agitur, in Miserere mei, Deus , praecesserit illud, de quo agitur, . , ante ambos praedictos psalmos editus fuerit. Ad quod dicitur, quia si in quibusdam possit reddi ratio ordiPsalterium et totam bibliothecam a Babyloniis combustam instinctu Spiritus sancti reformavit, eodem Spiritu revelante, psalmos ita disposuit, eisdem et titulos apposuit, qui sunt quasi claves psalmorum, Sicut enim per clavem intratur in domum, ita per congruas titulorum ex
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ⁊ tociꝰ libri scłxͦ integer. Similit̃ intentio.
agit de beato uiro ꝑbeatitudine̾ noħ hlandi¬
ens. Scdo̾: agit de ultõnib iniqͦꝵ: terrens ⁊ os
adu̾sis. ibi. slõ sic impii ñ sic. Debeato autẽ
uiro agit ħ mͦ. pͥmo u̾su: ostendit ⁊t ũ simuiẽ.
ab onii malo. Sccło: plenũ om̃ dono ĩ se. iñ nci

Expanded text:
t Christus integer. Similiter intentio. agit de beato viro, per beatitudinem nobis blandiens. Secundo, agit de ultionibus iniquorum, terrens nos adversis, ibi: Non sic impii, non sic. De beato autem viro agit hoc modo: Primo versu ostendit eum immunem ab omni malo; secundo, plenum omni bono in se, in
Abbreviated transcription (Latin):
excellentissimꝰ euiclentissime aꝑuit. ut mag̃ uidea¬
tur eugłiare. quã pphetare. his consid̾atis: intue¬
ri restat. Quis titulus. que sit mati̾a. que intentõ.
quis modꝰ tractandi. Est itaq titulus talis. Incip̃
ratõ. licet eñ .u. sint distinctõnes. ñ tñ ĩo qͥnq li¬
bri sunt dicendi: sic̃ plures sunt distinctõnes epła¬

Expanded text:
excellentissimus ita evidentissime aperuit, ut magis videatur evangelizare quam prophetare. His consideratis intueri restat quis titulus, quae sit ejus materia, quae intentio; quis modus tractandi. Est itaque titulus talis: Incipitratio. Licet enim quinque sint distinctiones, non tamen ideo quinque libri sunt dicendi, sicut plures sunt distinctiones Epistola
Abbreviated transcription (Latin):
angłi dixer̃t abrahe. ⁊ aliis fidelib ut in semĩe
sicuti factũ ẽ icreune. qui iudit ollã suecens ani:
a fatie aquileras. ⁊ siẽ moysi qui uidit rubum
anlere qͥ ñ osumnebat̾. ⁊ e chiel uidit rotã in medio
rote. ꝑ sõnia: ut ꝑsõnũ nabuchodonosor. qui uidit

Expanded text:
dixerunt Abrahae et aliis fidelibus, ut: In semine sicuti factum est Jeremiae, qui vidit ollam succensam a facie aquilonis, et sicut Moysi qui vidit rubum ardere, qui non consumebatur, et Ezechiel vidit rotam in medio rotae; per somnia, ut per somnium Nabuchodonosor,
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ accepit: a quod ã musico instrum̃to. qd̃ he¬
braice nablum. grece psalt̾ium: ag̾co p̃s illĩ
qd̾ ẽ psallere tangere. latine orgͣnum dr̾ qd̾ ẽ
decacordum.⁊ a suꝑiori redoit sonũ: ꝑ ma¬
nuum tactum. Ab illo aut̾ instrum̃to. Ad
lict̾am iõ noĩat᷑. liber iste: qr ad uocẽ illiꝰ in¬
strum̃ti. dd̾ lecantabat psalmoᷤ. añ archã.
in tab̾nacło dñi. Et quẽadinodũ angłe mo¬
dulatõnes illiꝰ instrum̃tiuo cabant᷑ psalmi.
strumto: nom̃ sortit᷑. Quia sic̃ illud ĩstruũtũ
ẽ decacordũ: ita lib̾ iste docet obseruantiã.
decẽ mandatoꝵ. Et sic̃ illud instrum̃tũ red¬
dit sonũ a suꝑiori. ꝑ maͬuũ tactũ: sicliber
iste docet hene oꝑari ñ ꝑ terrenis. s ꝓ celesti¬
b que sursũ sũt. ¶ Consistit aut̃ liber iste.
rõnẽ. hic eni nũs: celeberrimis aut̃ notat᷑:
misteriis. Constat enĩ ex octo genario. ⁊ sep¬
cuagenario. ⁊ ꝯctogenarius. idẽ significat.

Expanded text:
men accepit a quodam musico instrumento, quod Hebraice nablum, Graece psalterium, a Graeco ψάλλειν quod est tangere, Latine organum dicitur, quod est decachordum et a superiori reddit sonum per manuum tactum. Ab illo autem instrumento ad litteram ideo nominatur liber iste, quia ad vocem illius instrumenti David decantabatomini. Et quemadmodum singulae modulationes illius instrumenti vocabantur psalmi, strumento nomen sortitur, quia sicut illud instrumentum est decachordum, ita liber iste docet observantiam decem mandatorum. Et sicut illud instrumentum reddit sonum a superiori per manuum tactum, sic liber iste docet bene operari, non pro terrenis, sed pro coelestibus, quae sursum sunt. Consistit autem liber iste irationem. Hic enim numerus celeberrimis annotatur mysteriis. Constat enim ex octogenario et septuagenario: et octogenarius idem significat
Abbreviated transcription (Latin):
gennũ. ꝑ septenariũ uero: sig̾cat᷑ tempꝰ ħꝰ
uite. que septẽ dier̃ repetitõneagit᷑ Recte
gͦ compositꝰ est liber iste: in tali nu̾o psal¬
moꝵ: euiꝰ parteᷤᷤ p̾fata notant mist̾ia. qr se
nos. in huiꝰ uite septenauio oꝑau: ac uinere
docet: ut in octaua resurrectionis: ñ ĩdua¬
mur cdiploide confusiiis apsa gsiar¬

Expanded text:
eptenarium vero significatur tempus hujus vitae, quae septem dierum repetitione agitur. Recte ergo compositus est liber iste in tali numero psalmorum, cujus partes praefata notant mysteria, quia sic nos in hujus vitae septenario operari ac vivere docet, ut in octava resurrectionis non induamur diploide confusionis, s
Abbreviated transcription (Latin):
qr exacerbauer̃t eũ: distinxit ħ miracdm. a pͥore
ꝯstantia: qͣm hu̾it ĩ aliis miracłis. in labiis sui.
hoc en̾i ambigue dix̃. qui oĩa alia certa fide ꝓ-¬
miserat. ꝑturbatꝰ nãꝙ mͣinure ppłi ĩfideł. ñ t̾enu¬
it fidutiã qͣlem debuit. qͣi ħ ñ poss d̾s facere.
qͥ tanta iam fec̾at. Dubitant̾ nãꝙ petͣm ꝑcussit
qͥ ĩ aliis ñ dubitau̾at. De hoc autẽ hac sola pena

Expanded text:
t eum, distinxit hoc miraculum a priori constantia quam habuit in aliis miraculis, in labiis suis. Hoc enim ambigue dixit, qui omnia alia certa fide promiserat. Perturbatus namque murmure populi infidelis, non tenuit fiduciam qualem debuit, quasi non posset Deus hoc facere, qui tanta jam fecerat, dubitanter namque petram percussit, qui in aliis non dubit
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ miracłoꝵ: q̃ ꝓeisĩ egipto fecerat. ⁊ arguit h me¬
moriã eoꝵ. qr nec saltẽ tẽꝑalit̾. acta: recoluer̾t. ut po¬
testate qͣm exꝑti erant: cred̾ent se ab inimicis lib̾an¬
ĩ egipto uisa: hec irritatõ facta ẽ. cũ eg̾clientes d̾egip¬
to: ꝑueneĩtad mare rubrũ. uͥ ita erãt ꝯclusi: ꝙ ex
uno late̾. erat mõs nimis arduꝰ ⁊ nemini ad tͣnseund̾
ꝑuiꝰ. ⁊ ex alio lat̾e: erat mare rubrũ.⁊ adorso erãt in¬
seq̃ntes egiptii.⁊ ꝓ his: ceꝑunt gͣuit̾ mmurare obliti

Expanded text:
 pro eis in Aegypto fecerat. Et arguit hic memoriam eorum, quia nec saltem temporaliter acta recoluerunt, ut potestate quam experti fuerant crederent se ab inimicis liberan cum egredientes de Aegypto, pervenerunt ad mare Rubrum, ubi ita erant conclusi, quod ex uno latere erat mons nimis arduus, et nemini ad transeundum pervius, et ex alio latere, erat mare Rubrum, et a dorso erant insequentes Aegyptii, et pro his coeperunt graviter murmurare, obliti