comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
necessi tudinib dicit᷑ exibenda religio: nẽo uoca¬
bulo uitat᷑ ambiguũ. cũdecultudeitatis uertitur
questio ot sidenit̃ dicere ualeamus religionen cẽ
seruantia ppinquitatis humane in soles t̃ auserri
pictas quoquȩ ꝓpriedi cultus intellegi solet : quã gra
eusebian uocant: haec tam̃ xerga parenter officioste
haec fieri precipue mandat ds̃: caque sibi uł psacri
factũ e : ut &ds̃ ipsedicatur pius quem sane grecinullo
scripturarum locis: ut distinti certior apparer&:
maluert̃. Vtruin libet aut̃ horum nos uno ũbo
enunciare ñ possum: Quaeitaq latria grȩce nun¬
cupatꝰ u latine int̃p̃tatꝰ seruitus sed eaquacolimꝰ
sed eaque nobẽ ergadiñ: uł quã illi theosebian tosuõ¬
ñuno ũbo exprimere: seddĩ cultũ possuitius appellare
Hanc ei tantũ dõ deberi dicum querus eds̃ facitꝰqua¬
suos cultoros deos. cumque igitꝰ s̃ incalestibus
habitationib: iminortales &ibeatisinos namant

Expanded text:
necessitudinibus dicitur exhibenda religio, non eo vocabulo vitatur ambiguum, cum de cultu deitatis vertitur quaestio, ut fidenter dicere valeamus religionem non esse seruantia propinquitatis humanae insolenter auferri. Pietas quoque proprie Dei cultus intellegi solet, quam Graeci εὐσέβειαν uocant. Haec tamen et erga parentes officiose haec fieri praecipue mandat Deus eaque sibi uel pro safactum est, ut et Deus ipse dicatur pius; quem sane Graeci nullo scripturarum locis, ut distinctio certior appareret,maluerunt. Utrumlibet autem horum nos uno uerbo enuntiare non possumus. Quae itaque λατρεία Graece nuncupatur et Latine interpretatur seruitus, sed ea qua colimus sed ea quae nobis est erga Deum; uel quam illi n uno verbo exprimere, sed Dei cultum possumus appellare: hanc ei tantum Deo deberi dicimus qui verusuos cultores deos. Quicumque igitur sunt in caelestibus habitationibus inmortales et beati, si nos non amant
Abbreviated transcription (Latin):
qualocuti st̃ ꝗ nobis diuina xloquia condiderunt:
aut semꝑ. uittam frequent̃: aut poene semper
cadr̃ seruitus quaeꝑtin& ad colendũ dm̃ ꝓinde ͦ
si tantũ modo cultus ipsedicat᷑ ñsolidõ deberuidet᷑
dicimur emũ colere &uam homines: quoslionorifica
uł recordatione uł p̃sentia frequentamus. Nec

Expanded text:
qua locuti sunt qui nobis diuina eloquia condiderunt, qua locuti sunt qui nobis diuina eloquia condiderunt, aut semper aut tam frequenter ut paene semper ea dicitur seruitus, quae pertinet ad colendum Deum. si tantummodo cultus ipse dicatur, non soli Deo deberi uidetur. Dicimur enim colere etiam homines, quos honorifica uel recordatione u
Abbreviated transcription (Latin):
dum a cdisserendũ equantũ d̃ donar ammartale
nebeati in cadestil. sedid. dominatiomib prinopo¬
tib potestatib c̃stituti quosi stideos xgquib
quasdam uł botias daeitio tes : ł nabis cũ angelos
nominatit: quo modo credendi ftnt uelle a nobis
religionẽ pietatemq seruari: hoce ut aptius diẽ :
utrum &tiam sibi. antantu do suo aũã tostere:
placcat eis ut saga faciamus. & sacrificemus. ul
aliquanrã :eunos ipsos religions ritib: consecremꝰ:
Hic ẽ etũ diuuittati uł siexp̃ssius dicendũẽ ditari
debitus cultus: ꝓpt̃quẽ utiubo sigiusic andũ¬
qrñ milusatis idoneum ñoccurit latirũ greco
abi necesse ẽ insinuo ꝗd uelĩ dicere : latr ianquip
petirs ubicumque scãrum seripturarũ posit ũ est
int̃p̃tati st̃ seruitutẽ : sedea seruitus quaede¬
bet᷑ hominib scđm quam p̃cepit apłs seruis domi¬
anissuis. subditos eẽ debere. alio nominegrȩce
nunccupari solet. latriauõ scđm c̃sue tudineni

Expanded text:
 quantum Deus donat, inmortales ac beati in caelestibus sedibus dominationibus, principatibus potestatibus constituti, quos isti deos et ex quibus quosdam uel bonos daemones uel nobiscum angelos nominant, quo modo credendi sint uelle a nobis religionem pietatemque seruari; hoc est, ut apertius dicam, utrum etiam sibi an tantum Deo suo, qui etiam noster est, placeat eis ut sacra faciamus et sacrificemus, uel aliqua nostra seu nos ipsos religionis ritibus consecremus. Hic est enim diuinitati uel, si expressius dicendum est, deitati debitus cultus, propter quem uno uerbo significanduquoniam mihi satis idoneum non occurrit Latinum, Graeco ubi necesse est insinuo quid velim dicere. Latriam quippe i, ubicumque sanctarum scripturarum positum est, interpretati sunt seruitutem. Sed ea seruitus, quae debetur hominibus, secundum quam praecipit apostolus seruos dominis suis subditos esse debere, alio nomine Graece nuncupari solet; Xatpeia uero secundum consuetudinem,
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ ꝑangelos uł ꝑ homines alloquat d̃ quantumagis
immortales eonomine dignist . ꝗ ea sruuntur
beatitudine: d quãdm̃ o lendo cupiunt bonunes
pueture: Ydrespondebitius: insiñ frustra insepp¬
turis seis gpressius homines nuncupatos deos quãllos
imiortales & beatos quib nos aequales sututos in re¬
surretionȩ pinittit᷑& Nescilicex pp̃t iloꝵ excellentiã
aliquẽ eoꝵ nõb ẽstituere dm̃ insidelis auder& in firia¬
tas : qđ in lomine facile ẽ cuitare. Neuidentius
dici debuert̃ homines dii m populodi. itcertia i dee
siderent eu eẽ dm̃suũ ꝗ dictus e dsdeoꝵ quiauipsi

Expanded text:
er angelos vel per homines alloquitur Deus; quanto magis immortales eo nomine digni sunt, qui ea fruuntur beatitudine, ad quam Deum colendo cupiunt homines pervenire; quid respondebimus, nisi non frustra in Scripturis sanctis expressius homines nuncupatos deos, quam illos immortales et beatos, quibus nos aequales futuros in resurrectione promittitur; ne scilicet propter illorum excellentiam aliquem eorum nobis constituere Deum infidelis auderet infirmitas. Quod in homine facile est evitare. Et evidentius dici debuerunt homines dii in populo Dei, ut certi ac fidentes fierent eum esse Deum suum, qui dictus est Deus deorum. Quia etsi
Abbreviated transcription (Latin):
mendaretur eds ne mens luiiana uł proip¬
słs terrenis uitae transitoniat benesicus
iuquã nisi uero animȩ crectori dñosub¬
deret Oña ꝗppe quep̾stare homanib uł ange¬
liiu homines possunt uuumus cẽ oriniptis¬

Expanded text:
mendaretur Deus, ne mens humana uel pro ipmendaretur Deus, ne mens humana uel pro ipsis terrenis uitae transitoriae beneficiis cuiquam nisi uero animae creatori et domino subderetur. Omnia quippe, quae praestare hominibus uel angeli uel homines possunt, in unius esse Omnip
Abbreviated transcription (Latin):
oporter& dĩ legem medictis angeloꝵ tetribi¬
liter dari noniuti homim paucisue sapientib
sed uniũ saegenti & populo ingenticorã eode
populo magna factast inmonte. ubilex per
unũ dabatur conspiciente uiultitudine metuenda
&tremenda quafiebant: Non enĩ popłs isrb
sc morsicredidit que mad tnodũ suo ligurgo
lacedaemonii qđaioue suu apolline leges
quas condidit accepisser Cumenã lexdabat
populo quacoli uirus iubebat᷑ ds̃ in conspectu
ipsus popłi quantũ suffice rediuina ꝓuiden¬
tia uidicabat mirabilib rerum signis &i mo¬
tibus apparebat ade ande in legem cdandam:
creatori seruire creat unam Sic̃ aut uiius¬
ꝑtinet recta eruditio ꝑ quosdam articulos
temporum taiquã &tatum ꝓsecit accessibi
utatem poralib adet̃nacapienda: uaui sibiꝰ¬
libus ad iniusibilia surgeret Ita sane ut etiã
illo tompore quouisibilia ꝓmittebanti
diuiĩtus proeiia : usius tam̃ colerdus cõ¬

Expanded text:
oporteret Dei legem in edictis angelorum terribioporteret Dei legem in edictis angelorum terribiliter dari, non uni homini paucisue sapientibus, sed uniuersae genti et populo ingenti: coram eodem populo magna facta sunt in monte, ubi lex per unum dabatur, conspiciente multitudine metuenda et tremenda quae fiebant. Non enim populus Israel sic Moysi credidit, quem ad modum suo Lycurgo Lacedaemonii, quod a Ioue seu Apolline leges, quas condidit, accepisset. Cum enim lex dabatur populo, qua coli unus iubebatur Deus, in conspectu ipsius populi, quantum sufficere diuina prouidentia iudicabat, mirabilibus rerum signis et motibus apparebat ad eandem legem dandam creatori seruire creaturam.. CAPUT XIIpopulum pertinet, recta eruditio per quosdam articulos temporum tamquam aetatum profecit accessibus, ut a temporalibus ad aeterna capienda et a uisibilibus ad inuisibilia surgeretur; ita sane ut etiam illo tempore, quo uisibilia promittebantur diuinitus praemia, unus tamen colendus com
Abbreviated transcription (Latin):
incõmiut abile c̃siliũ penes ipsũ ẽ incui dipasas¬
i lecalit̃ nouit facienda quã facta. necalt̃ ins¬
cantes exaudit quã muo caturtsaude. aliec
muero necmanu sacto templosdo sic̃ iuomituib
scĩs suis usque temporalit stunt ussaet̃ naci
lege couspecta: Nec mouere deba qđ cuiuit
iniusibibi aepe uisibibiter patril appar unse
memorat Sicut eĩ sonis quoaudit᷑ seuitu¬
tia insilentio intellegentiae constiruta nome
hoc quadipra ita cispecies quauisuse ds inna¬
tura cusibili constitutus nonerat quodipse
ueruin tamen ipse inradẽ specie corgorali
uidebatur. sic̃ illa sententa ipsa in souo uocis
auditur. Nec illi gnorabant inuisibile mam̃
inspeciae corporali qđ ipse ñerat seuidere.
Nami & loque batur cum loquente morse
sedeitatt̃ dicebat sunueni gram antete oster¬
detũ teinetipsũ seienter ut uideã te. cigit᷑

Expanded text:
incommutabile consilium penes ipsum est, in cuius dispositincommutabile consilium penes ipsum est, in cuius dispositr, nec aliter nouit facienda quam facta, nec aliter inuocantes exaudit quam inuocaturos uidet. Nam in vero nec manufacto templo suo, sicut in omnibus sanctis suis, ejusque temporaliter fiunt jussa aeterna sine lege conspecta. Nec movere debet, quod cum sit inuisibilis, saepe uisibiliter patribus apparuisse memoratur. Sicut enim sonus, quo auditur sententia in silentio intellegentiae constituta, non est boc quod ipsa: ita et species, qua uisus est Deus in natura inuisibili constitutus, non erat quod ipse. Verum tamen ipse in eadem specie corporali uidebatur, sicut illa sententia ipsa in sono uocis auditur; nec illi ignorabant inuisibilem Deum in specie corporali, quod ipse non erat, se uidere. Nam et loquebatur cum loquente Moyses et ei tamen dicebat: Si inueni gratiam ante te, ostende mihi temet ipsum, scienter ut uideam te. Cum igitur
Abbreviated transcription (Latin):
platonicis: & ꝑmulta testi ficantib solũ beatisicu
bonũ ẽrnalignoꝵ laetnonũ ludibria & seducto¬
ria impẽdim̃ta quae uera paetate cauendist
prudent̃ intellegant᷑. Porro aut̃ quaecumq
miracula siue ꝑangelos iue quociunq modo
it adiuinitus fiunt: at di units inquosolab eata
uita ẽ cultum religinẽq tõmendent eaugre
gunit fieriipsodõ inillis operante credendũe
rit mundũ: quencerte iisibilẽ negare nou
posst̃ Quieꝗdigit᷑ mirabile sit in hoc mundo
ꝓsecto minus ẽ quã totus hic mundus. đ caclũ
Sic̃ aũt ipse ꝗfecit it amodusquostt̃ occultus
ee in comp̃hensibilis hoitant Quã uis itaq
miraculauis ibiliũ naturarũ uidendias sidut¬
te uiluerint : tam̃ cũ ea sapient̃ intuemus:
inusitatis parissimisꝙ maiorast̃: Na &iomimira¬
natur facere uisibili miracula incarlo ai
adliticui sibilib deditõ. ubiũo & quando fac

Expanded text:
Platonicis et per multa testantibus solum beatificum Platonicis et per multa testantibus solum beatificum bonum est, malignorum daemonum ludibria et seductoria inpedimenta, quae uera pietate cauenda sunt, prudenter intellegantur? Porro autem quaecumque miracula siue per angelos siue quocumque modo ita diuinitus fiunt, ut Dei unius, in quo solo beata uita est, cultum religionemque commendent, ea uertatemque diligunt, fieri ipso Deo in illis operante credendum eerit mundum, quem certe uisibilem negare non possunt. Quidquid igitur mirabile profecto minus est quam totus hic mundus, id est coSicut autem ipse qui fecit, ita modus quo fecit occultus est et incomprehensibilis homini. Quamvis itaque miracula visibilium naturarum videndi assiduitate viluerint; tamen cum ea sapienter intuemur, inusitatissimis rarissimisque majora sunt. Nam et omni miran dedignatur facere uisibilia miracula in caelo ueadhuc uisibilibus deditam; ubi uero et quando faciat,
Abbreviated transcription (Latin):
t̾tim & aliqua magna sescire opinaatẽ : ñ suꝑ¬
ba quasi auctoritate doctoris offendere:
Nec aꝑte adũ santis alt̃ catione turbare. sedqui¬
siquaerentis & discere cupientis humilitate:
adea cogitanda c̃ũtere. & quã sint ẽtempnen¬
adbeatitudinẽ uia exaegrptia sapientia. Ce¬
torum illos quib: conũ satiqcũdus adhoc eẽti
ut obinuenuendõ sagitiũ ł p̃diũ coparandũo
aut ꝓpt nuptias. uł mereiturã uł ꝗliuius modi
mente diuitiam inquie taren: st ust racos
uderidicit coluisse sapientiam: Ila atam
deos illos eẽ nec beiugnos daemoness sedaut.
illum ꝗdr̃ fallax: aut liuinanũ om̃e cõmnenũ.
ue rumquia tanta ce caba gerunt᷑ iusartiiusu
uniũ sum modũ hunnata sacultatis excedom
Quidrestat nisiut eaq miri sice tato quã diuntꝰ
p̃diciuł sieri tudent᷑: nectam̃ adatuus dicultum
reserunt᷑. eui sitplint̃ inberere fatentib: quaq

Expanded text:
tum et aliqua magna se scire opinantem non supertum et aliqua magna se scire opinantem non superba quasi auctoritate doctoris offendere, nec aperte aduersantis altercatione turbare, sed quasi quaerentis et discere cupientis humilitate ad ea cogitanda conuertere et quam sint contemnenad beatitudinem uia ex Aegyptia sapientia. Ceterum illos, quibus conuersatio cum dis ad hoc esset, ut ob inueniendum fugitiuum uel praedium conparandum, aut propter nuptias uel mercaturam uel quid mentem diuinam inquietarent, frustra uideri dicit coluisse sapientiam; illa etiadeos illos esse, nec benignos daemones, sed aut illum qui dicitur fallax, aut humanum omne commentum. Verum quia tanta et talia geruntur his artibus, ut uniuersum modum humanae facultatis excedant: quid restat, nisi ut ea, quae mirifice tamquam diuinitus praedici uel fieri uidentur nec tamen ad unius Dei cultum referuntur, cui simpl
Abbreviated transcription (Latin):
mirantis: ucausas rerum taliũ requirentis.
dat uit ellegullos haetageresp̃s quoꝵ gentus
superius subalioꝵ opinatione descripsit. ñ
ntipseposuit uatura sedutio fallaçes: uisimn¬
mulant deos & animias defunctoꝵ Deniones
aut̃: ñ ut ait ipsi simulant sed planest: & qđ
e uidet᷑ herbis & lapidib &ani mantib & so¬
nis certis quibusdã ac uocib & sugationib
arq: sigmenus quibusdã &iiam obseruatis
incaeli conusione inotibus siderũ fabricari
ipios da uiones pertinet. ludificatores ani¬
Emar ũsibimet subditarũ
o no luptaria sibi ludibria delomi¬
tium eroribus exibentes. autergo reue
uera dubitans cunquireuis istaporpliyrius
eatamen cãmemorat quib c̃uincant & re¬
dargicint᷑ Necadeas potestates quae nobis
adbratã uitã capessendã fauent : sed ad decep¬
łtros daemones ꝑtinere monstrent᷑. aut ut
meliora dephuilo soplio suspicemur. eo mnodo
uoluit hominẽ aegyptiũ italib: errorib: dedi¬

Expanded text:
mirantis et causas rerum talium requirentis mirantis et causas rerum talium requirentis dat intellegi illos haec agere spiritus, quorum genus superius sub aliorum opinatione descripsit, non, ut ipse posuit, natura, sed uitio fallaces, qui simulant deos et animas defunctorum, daemones autem non, ut ait ipse. simulant, sed plane sunt. Et quod ei uidetur herbis et lapidibus et animantibus et sonis certis quibusdam ac uocibus et figurationibus adque figmentis, quibusdam etiam obseruatis in caeli conuersione motibus siderum fabricari ipsos daemones pertinet ludificatores animarum sibimet subditarum et uoluptaria sibi ludibria de hominum erroribus exhibentes. Aut ergo re uera dubitans et inquirens ista Porphyrius ea tamen commemorat, quibus conuincantur et redarguantur, nec ad eas potestates, quae nobis ad beatam uitam capessendam fauent, sed ad deceptores daemones pertinere monstrentur; aut, ut meliora de philosopho suspicemur, eo modo uoluit hominem Aegyptium talibus erroribus dedi
Abbreviated transcription (Latin):
nas. eosq terret salsdͥ uteis extorqueat ueritate.
niã &calũ seconlidere comminatur. &cetera similia
horuui in possibilia sut illi dii tamquã insipientis¬
simi puer falsis & ridiculis cõminationib territi
qđ imperat᷑ essitiant. dic̃ auã scripsisse ceretuonã¬
quendã taliũ sacroꝵ potiuꝰ sacrilegioꝵ peritũ.
caque apuo cegiptios st̃ celebraturum moribus.
uł deiside: uldeo siride marito eĩ maxunã iĩ habert
cogetidi deo sua faciant imperata quando illeꝗcar¬
minibus
coriteas prodere : uł euartere tominatur:
ubi se auam osiradis membra dissi ptdrum¬
terribilit dic̃ sifacere iussa nodexerit¬
H laetatque liuius mnodi uana & insanahonunẽ
dus minari necꝗb liba sedipsis calestibus
& side ͤ a luoe fulgͥcritib: nec sine esfectu sedin¬
olenta porestate cogentẽ atq husterronib:
ad faciendaque uoluerit ꝑducentẽ. nerut
porpbyrius ad mirat᷑. Immo uõ subs perie

Expanded text:
nas eosque territat falso, ut eis extorqueat ueritatem. nas eosque territat falso, ut eis extorqueat ueritatem. Nam et caelum se conlidere comminatur et cetera similia homini inpossibilia, ut illi di tamquam insipientissimi pueri falsis et ridiculis comminationibus territi quod imperatur efficiant. Dicit etiam scripsisse Chaeremonlium sacrorum vel potius sacrilegiorum peritum, ea quae apud Aegyptios sunt celebrata rumoribus, vel de Iside, vel de Osiride marito ejus, maximam vim habere cogendi deos, ut faciant imperata, quando ille qui carminibus cogit, ea se prodere vel evertere comminatur, ubi se etiam Osirterribiliter dicit, si facere iussa neglexerint. Haec adque huius modi uana et insana hominem dis minari, nec quibuslibet, sed ipsis caelestibus et siderea luce fulgentibus, nec sine effectu, sed uiolenta potestate cogentem adque his terroribus ad facienda quae uoluerit perducentem, merito Porphyrius admiratur; immo uero sub specie
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃iana eccunctatur eẽ & liberrime detestatꝰ
eisi furte iste ipsum adque inscribit anabontem.
tam quam taliũ sacrerum p̃c laris suũ antistitẽ:
& alios talium operum tã quã diuinorum ad deos
colendos ꝑtinentiũ admiratoresi uerecundatur
dofferidere. Sequitur tam̃ & ea uelud inꝗrendo
cõmemorat que sobrie considerata : tribui non
possẽ nisi malignis & fallacib potestatib querit
eñ curtam quã meliorib inugcatis quasi peiorib
adancestos quosq: concubitus quoslib& ducere
non morentur: curanuantib suos antisttes
oportere abstinere denuntient neuaporibus
ꝓsecto corporeis polluant᷑. ipsi uõ & alus uaporib
inliciant᷑ & iudorib: hostiariun : Cuique acada¬
ueris contactu ꝓhubeatur inspector: plerumque lla
cadauerib celebrent᷑: qͦ sit qđ ñ daemoni ł alicui
aninae defuncti sed ipsi soli& lunae. autcuicũq
caelestiũ homo uitio cuilib& ob nox ius intendit nu¬

Expanded text:
Christiana nec cunctatur esse, et liberrime detestatur. Christiana nec cunctatur esse, et liberrime detestatur. Nisi forte iste et ipsum, ad quem scribit, Anebontem tamquam talium sacrorum praeclarissimum antistitem et alios talium operum tamquam diuinorum et ad deos colendos pertinentium admiratores uerecundatur offendere. Sequitur tamen et ea uelut inquirendo commemorat, quae sobrie considerata tribui non possunt nisi malignis et fallacibus potestatibus. Quaerit enim quur tamquam melioribus inuocatis quasi peioribusad incestos quosque concubitus quoslibet ducere non morentur; quur animantibus suos antistites oportere abstinere denuntient, ne uaporibus profecto corporeis polluantur, ipsi uero et aliis uaporibus inliciantur et nidoribus hostiarum, cumque a cadaueris contactu prohibeatur inspector, plerumque illa cadaueribus celebrentur; quid sit, quod non daemoni uel alicui animae defuncti, sed ipsi soli et lunae aut cuicumque caelestium homo uitio cuilibet obnoxius intendit mi
Abbreviated transcription (Latin):
quasdama periant clausa hostia uił aliquid eius modi
mrabiliter operent᷑. uudedic̃ alios opinari. ẽẽ qđ dã
genus cui exaudire sit ꝓpriũ natura fallaxomnis¬
formae multimodũ simulans decsi&demones &
animas defunctorũ & hoceẽ qđ efficiat: hacom̃a
quae uidentur bona eẽ uł praua ceterũ crca eaques¬
uuer b ona sun nihilopitulari cimo uero sta
necnosse sed & male conciliare insimulare atq
impedire nantiumquã uirtutis sedulos sectato¬
res. & plenũ eẽ temeritatis & pastus gaudere
nidorabus adulationibus capi. aicetere quedehioc
getere sallatium malignorumq sp̃uum: ꝗextrin¬
secus in animã ueniunt. humanosq: sensus sopitos.
uigilantes uedeludunt: nontam quã sibi ꝑsuasa
confirmat sed tam teriuiter suspicatur: aut dubi¬
tat ut hax alios asserat opinar i: Difficile quippe
suit tanto philo sopho cunctã diabolicã societatẽ
uł nossẽ uł sident᷑ arguere: quamquelib& anicula

Expanded text:
quosdam, et aperiant clausa ostia, uel aliquid eius modi quosdam, et aperiant clausa ostia, uel aliquid eius modi mirabiliter operentur. Unde dicit alios opinari esse quoddam genus, cui exaudire sit proprium, natura fallax, omniforme, multimodum, simulans deos et daemones et animas defunctorum, et hoc esse quod efficiat haec omnia quae uidentur bona esse uel praua; ceterum circa ea, quuere bona sunt, nihil opitulari, immo uero ista nec nosse, sed et male conciliare et insimulare adque inpedire nonnumquam uirtutis sedulos sectatores, et plenum esse temeritatis et fastus, gaudere nidoribus, adulationibus capi, et cetera, quae de hoc genere fallacium malignorumque spirituum, qui extrinsecus in animam ueniunt humanosque sensus sopitos uigilantesue deludunt, non tamquam sibi persuasa confirmat, sed tam tenuiter suspicatur aut dubitat, ut haec alios adserat opinari. Difficile quippe fuit tanto philosopho cunctam diabolicam societatem uel nosse uel fidenter arguere, quam quaelibet anicula
Abbreviated transcription (Latin):
sed inaere eẽ subluna: atq: in ipso lunae globo: lierũ
tam̃ ñ aud& om̃s fallatias & malitias. &ineptias : qui¬
bus merito mouetur omnib: daemonib dare:
quosdã naniq herugnos detones mare apellat
alioꝵ cũ om̃s generalit̃ imprudentes eẽ fateatur.
mirat᷑ aut̃ qđ ũ solũ di alliciadt᷑ uicturasi sed&uã
crmpellanturtatq cogant᷑ facere qđ homines uolunt:
& sicorpore & incorporalitate duadae ianibus
distingunt᷑. quomodo deosẽe existimandũsit solẽ.
&lunã &ui sibilia cetera incelouae corporaeẽ
ñdulitat s & sidi ist̃ quo modo alii benefici alii
malefici eẽdicant᷑. & quomodo incorporalib: cũ
sint corparei coniungant᷑ ÷ Quaerit &iã uelutidu¬
bitansauitrum indiuinantib: & quaedã mira facientis¬
busanimae sint passiones: analiꝗ sp̃s extrinsecus
uenint. ꝑ quos haecualeant & potius ueure excti¬
secus corucit: eo qđ lapidib & herbis adiũbitis & alligene

Expanded text:
sed in aere esse sub luna adque in ipso lunae globo; uerum sed in aere esse sub luna adque in ipso lunae globo; uerum tamen non audet omnes fallacias et malitias et ineptias, quibus merito mouetur, omnibus daemonibus dare. Quosdam namque benignos daemones more appellat aliorum, cum omnes generaliter inprudentes esse fateatur. Miratur autem quod non solum di adliciantur uictimis, sedr adque cogantur facere quod homines uolunt; et si corpore et incorporalitate di a daemonibus distinguuntur, quo modo deos esse existimandum sit solem et lunam et uisibilia cetera in caelo, quae corpora esse non dubitat; et si di sunt. quo modo alii benefici, alii malefici esse dicantur; et quo modo incorporalibus, cum sint corporei, coniungantur. Quaerit etiam ueluti dubitans, utrum in diuinantibus et quaedam mira facientibus animae sint passiones an aliqui spiritus extrinsecus ueniant, per quos haec ualeant; et potius uenire extrinsecus conicit, eo quod lapidibus et herbis adhibitis et adligent
Abbreviated transcription (Latin):
dus auferat utbenefaciant: Ot licurgia praedira.
Oanimae p̃dicanda purgatio abi plus aperat iminun¬
da inuideritia. ⁊uamir mpetat purabene sfitiencia im¬
mo nõ malignoꝵ sp̾ũum cauenda & detestanda falla¬
tia  ͣ lutaris andienda daetrina: ꝗd etũ qui adhassor¬
didas purgationes sacrilegis ritib. operant᷑. quasclam
mirabiliter pulcbãs sio iste cõiinernorat uł ange¬
loꝵ immagines. uł deorũ tam quã purgato spũ ui¬
dent :sitamen uł tale aliquiduident. Illudẽ qđ apłs
dic̃: qm̃ satanas traris sigurat se uelut angelũ lucis.
eius eñ st illa phantas mata ꝓ misera satimas inul¬
torum falsorumq: deoꝵ fallacib sacris cupiens iun¬
tire &auero ueridĩ cultu. q uoso lomundant᷑ & sanam
auertere: sic̃ dȩꝓtheo dictum ẽ. formas seutit inom̃is.
hostiliter in sequetis. fallacit̃ subueniens. utrobiquae
quidem om̃s daemones reꝓbat. quos dic̃ obimpruden¬
tiam traherehumidũ uaporem. &ideo ñ inaethere si u

Expanded text:
dis auferat ut bene faciant?s o theurgia praeclara, o animae praedicanda purgatio, ubi plus imperat inmunda inuidentia, quam inpetrat pura beneficentia! Immo uero malignorum spirituum cauenda et detestanda fallacia, et salutaris audienda doctrina. Quod enim qui has sordidas purgationes sacrilegis ritibus operantur quasdam mirabiliter pulchras, sicut iste commemorat, uel angelorum imagines uel deorum tamquam purgato spiritu uident si tamen uel tale aliquid uident, illud est, quod apostolus dicit: Quoniam satanas transfigurat se uelut angelum lucis. Eius enim sunt illa phantasmata, qui miseras animas multorum falsorumque deorum fallacibus sacris cupiens inretire et a uero ueri Dei cultu, quo solo mundantur et sanantur, auertere, sicut de Proteo dictum est, formas se uertit in omnes, hostiliter insequens, fallaciter subueniens, utrobique quidem omnes daemones reprobat, quos dicit ob imprudentiam trahere humidum vaporem, et ideo non in aethere, sed
Abbreviated transcription (Latin):
oiꝓbat ꝑ ea sacraque omͦtub: sere mortius exi¬
betitur. ubi &i ludos cõmeitiorat funebres
tamquã liac sit iaximũ diuinitatis inditiõ.
qđ non soleant luditusi numnb: celebrari
ubi quasi futura p̃nunciando deplorans ait:
tunc terra ista scissutia sedes delubroꝵ atq
temploꝵ: sepulcrorum erit martuorumq
plerussima deosegipti bomines mortuos eẽ¬

Expanded text:
probat per ea sacra, quae omnibus fere mortuis exhiprobat per ea sacra, quae omnibus fere mortuis exhibentur, ubi et ludos commemorat funebres, tanquam hoc sit maximum divinitatis indicium, quod non soleant ludi nisi numinibus celebrari. ubi quasi futura praenuntiando deplorans ait, Tunc terra ista sanctissima sedes delubrorum atque templorum, sepulcrorum erit mortuorumque plenissima; deos Aegypti
Abbreviated transcription (Latin):
religionis auersis eẽ instetuta. ait intcera :
tunc terra ista scĩssuna sedes delubroꝵ atq:
temploꝵ sepulcrom erit mortuoꝵq plenissuma:
Quasi uero sulla non auferent᷑ ñ eẽnt homines
moriruri laut alibi eent mortui ponendiquã
interra: &utique quanto plus uolueret᷑ tempo¬
ris adierum. tanto maior eẽt numerus sepul¬
croꝵ ꝓpt̃ maiorem numerũ mortuoꝵ: Sedlioc
iudetur dolere qđ inemoriae martirũ nr̃oꝵ.
templis coꝵ delubrisq succederent : ut iudeli¬
cet quibaec legunt animo a nob euerso atq pũso.
putent apaganis cultos sussed eos intemplis.
a nob aut̃ coli mormios insepuldiris: tanta
enim homines impu cecitate in monte quodã
mnodo offendunt resq oculos suos serientes
nolunt uidere. ut non attendant in omnib
lit teris paganorũ. aut non inueniri aut uixt
inueniri. deos ꝗ ñ homines fuerint inortusq
diuini honores delatisunt: Omitto. quod uarro. stest

Expanded text:
religionis auersis esse instituta, ait inter cetera: religionis auersis esse instituta, ait inter cetera: Tunc terra ista, sanctissima sedes delubrorum adque templorum, sepulcrorum erit mortuorumque plenissima; quasi uero, si illa non auferrentur, non essent homines morituri, aut alibi essent mortui ponendi quam in terra; et utique, quanto plus uolueretur temporis et dierum, tanto maior esset numerus sepulcrorum propter maiorem numerum mortuorum. Sed hoc uidetur dolere, quod memoriae martyrum nostrorum templis eorum delubrisque succederent. ut uidelicet, qui haec legunt animo a nobis auerso adque peruerso, putent a paganis cultos fuisse deos in templis, a nobis autem coli mortuos in sepulcris. Tanta enim homines inpii caecitate in montes quodam modo offendunt resque oculos suos ferientes nolunt uidere. ut non adtendant in omnibus litteris paganorum aut non inueniri aut uix inueniri deos, qui non homines fuerint mortuisque diuini honores delati sint. Omitto, quod Varro dicit
Abbreviated transcription (Latin):
siue potestate: miciec omnino ñ posst̃ a quibus
tã longe ab sunt animi affictione quã longe absunt
auirtutib: uitia & ab otitate malitia: nulloi tiodo
aab enii uolentiã seu beneficientiã deorũ uł potius
angelorum bonorum. sed ꝑbonae uoluntatis simibtu¬
tedinem: quacũ illissumus & cumillis uiuimus. &
cumti illis dm̃quẽ colunt colitius. & sicos carnalibus
oculis uidere nom possumus: inquantũ aut̃ dissimi¬
litudine uoluntatis & fragilitate infirmitatis
miserisumus. Intantum abeis longe sumus
uitae merito noncorporali: loco. ñ etĩ quia uit̃ra
conditione carnis habitamus. sed siinimunditia
cordisterrena sapimus noneis iunginur: Cũ
uõ sanamur utquales ipsi st̃ simus idẽ illis interĩ
ꝓpinquamus si abillonos sieribeatos a quo & ipsi
tendũ e. ⁊ uomodo iste egrptuis cum dolere tẽpus
eẽ uenturum quo illa auferent᷑ ꝯegipto qu aefatet᷑¬
amultũ errantilus & mcredulis. ot ac ultu diuunae

Expanded text:
siue potestates, amici esse omnino non possunt, a quibus siue potestates, amici esse omnino non possunt, a quibus tam longe absunt animi affectione, quam longe absunt a uirtutibus uitia et a bonitate malitia. CAPUT ad beneuolentiam seu beneficentiam deorum uel potius angelorum bonorum, sed per bonae uoluntatis similitudinem, qua cum illis sumus et cum illis uiuimus et cum illis Deum quem colunt colimus, etsi eos carnalibus oculis uidere non possumus; in quantum autem dissimilitudine uoluntatis et fmiseri sumus, in tantum ab eis longe sumus vitae merito, non corporis loco. Non enim quia in terra conditione carnis habitamus, sed si immunditia cordis terrena sapimus, non eis jungimur. Cum vero sanamur, ut quales ipsi sunt, simus; fide interim illis propinquamus, si ab illo nos fieri beatos, a quo et ipsi rtendum est, quo modo iste Aegyptius, cum doleret tempus esse uenturum, quo illa auferrentur ex Aegypto, quae fatemultum errantibus et incredulis et a cultu diuinae
Abbreviated transcription (Latin):
quicolunt᷑ in templis ꝑ artẽ nescio quã imaginib
inditi. hiocẽ uisibilib simulacris ab eis hotnnib
ꝗ hac arte seccrunt deos cũ aberrarent aũ siquae
int̃p̃tesint̃ homines & deos propt̃ suos pessintios
actur pissimos mores:  quod homines quã uaser¬
rantes & increduli: maũsi acultua creligiotie diuina
tam eneis sine dubio meliores st̃ : uos deos ipsi
arte fecert̃: restat ut quod possunt tam quar
demones possitit: uł quasibeneficia prestundo
magis nocentes quia magis decipientes uł aꝑte
male faciendo nec tamen quod libet lorum.
nisiquantũ ꝑmittunt᷑
alta & secreta dĩ proui
nisiquantũ ꝑmittunt᷑ alta & secretadĩ proui¬
deritia: nonaut̃ tamquam medii int̃homuines
& deos ꝑamnticiã deoꝵ multum apud homines
ualeant: Hictum diis bonis quos scos angelos nos
uocamus rationalesq creatiiras scãe caȩlestis liabita¬
tionis: siue sedes donunationes: siue principatus:

Expanded text:
qui coluntur in templis, per artem nescio quam imaginibus qui coluntur in templis, per artem nescio quam imaginibus inditi, hoc est visibilibus simulacris, ab eis hominibus qui hac arte fecerunt deos, cum aberrarent aversique interpretes inter homines et deos et propter suos pessimos ac turpissimos moros, et quod homines, quamuis errantes et increduli et auersi a cultu ac religione diuina, tamen eis sine dubio meliores sunt, quos deos ipsi arte fecerunt; restat, ut, quod possunt, tamquam daemones possint, uel quasi beneficia praestando magis nocentes, quia magis decipientes, uel aperte malefaciendo nec tamen quodlibet horum, nisi quando permittuntur alta et secreta Dei prouinisi quando permittuntur alta et secreta Dei prouidentia, non autem tamquam medii inter homines et deos per amicitiam deorum multum aput homines ualeant. Hi enim dis bonis, quos sanctos angelos nos uocamus rationalesque creaturas sanctae caelestis habitationis siue sedes siue dominationes siue principatus
Abbreviated transcription (Latin):
deos ꝗnerant dii: ucrum ẽ quippe illud ꝓplie¬
ticum. si faciet homo deos & ecce ipsi ñ st̃ dii:
deo sergot alest aliũ deo sarte factos at alibus
cum appellasset herme sidẽ idolisdemiones
partẽ nescio quan cupiditatũ suarsi uincnlis
inligatos. cun appellarent ah hominib sactos
deos non tam̃ eis dedit. qđ platonicus apuleius
unde iam satis dixutius. & quãsit in conuenieus
ab surdumq motistrauimꝰ. ut ipsi eeñt int p̃tes
auintercessore s inter deos quos sec̃ dedis: & homines
quosidem sec̃ ds̃: hincafferentes uor ain demanera
reserentes. Ninus enĩ staltũ ẽ credere deosquos
sie ẽ bomiies plus ualere apudeos quos sec d: quc
ualent ipsi haminis quos iͥ lemipse fec ds̃. Deman
quippe simulacro arte impia c̃ligatus a homine
factus ẽ ds̃: sed tali homini. nonomni hortini. qua¬
lis e ergo isteds̃ quem non faceret homo nisierrans
& incredulus & auersus a uerodõ Porrosidaeitioties

Expanded text:
deos, qui non erant di. Verum est quippe illud prophedeos, qui non erant di. Verum est quippe illud propheticum: Si faciet homo deos, et ecce ipsi non sunt di. Deos ergo tales, talium deos, arte factos a talibus, cum appellasset Hermes, id est idolis daemones per artem nescio quam cupiditatum suarum uinculis inligatos cum appellaret factos ab hominibus deos, non tamen eis dedit, quod Platonicus Apuleius unde iam satis diximus et quam sit inconueniens absurdumque monstrauimus, ut ipsi essent interpretes et intercessores inter deos, quos fecit Deus, et homines, quos idem fecit Dreferentes. Nimis enim stultum est credere, deos quos homines, plus valere apud deos quos fecit Deus, quam valent ipsi homines, quos idem ipse fecit Deus. Daemon quippe simulacro arte impia colligatus ab homine, factus est Deus; sed tali homini, non omni homini. Qualis est ergo iste deus, quem non faceret homo nisi errans et incredulus et aversus a vero Deo? Porro si daemones
Abbreviated transcription (Latin):
lis mirabiba eiꝰ: Qm̃ magnus dñs & lauelabilis
nuras: terribilis ẽ suꝑom̃s deos: quia ott̃s digean¬
tium daemonia. dñs aut̃ caclos sec̃: Ꝙorgo do¬
luit uenturum fuisse tempus quo auserret᷑
cultus idolorum & in eos quicolerett dominatio
dae moniorumꝰ. malo spũ instigatus serper
uolebat istã captiuitatem manere quatrans¬
acta psalmus canit aedificare domum inomuẽ
terrani: praenunciabat illa hermes dolendo.
Praenunciabat haeȩ ꝓpħa gaudendo. & quia
nona prudentib & sidelib: & religiosis sed ab
errantib: : & incredulis. & acultudiunae
religionis auersis eẽ instituta. miris modis
co actus ẽ consiter. et quamuis eos appellet daos
tam̃ cũ dic̃ atalib hominib: factos quales eẽ
utiq ñ debemus: uelit nolit. ostendit colendos
nee ab eis quitales non sunit. quales fuer̃ aquib:
suctis unt: hoc ẽ a prudentib: fidelib: religiosis
sumnul etiam de monstrans ipsos homines quicos
secerunt sibimet inportasse : ut eos haberent

Expanded text:
lia eius; quoniam magnus Dominus et laudabilis nimis, terribilis est super omnes deos. Quia omnes di gentium daemonia, dominus autem caelos fecit. Qui ergo doluit uenturum fuisse tempus, quo auferretur cultus idolorum et in eos, qui colerent, dominatio daemoniorum, malo spiritu instigatus semper uolebat istam captiuitatem manere, qua transacta psalmus canit aedificari domum in omni terra. Praenuntiabat illa Hermes dolendo; praenuntiabat haec propheta gaudendo. Et quia non a prudentibus et fidelibus et religiosis, sed ab errantibus et incredulis et a cultu divinae religionis aversis esse instituta, miris modis coactus est confiteri. Qui quamvis eos appellet deos, tamen cum dicit a talibus hominibus factos, quales esse utique non debemus, velit nolit, ostendit colendos non esse ab eis qui tales non sunt, quales fuerunt a quibus facti sunt; hoc est a prudentibus, fidelibus, religiosis: simul etiam demfecerunt, sibimet inportasse, ut eos haberent
Abbreviated transcription (Latin):
quando sideliũ stautem sacerdotẽ ad altare:
etiã suꝑ scm̃ corpꝰmartiris addĩ honorẽ cultũq
constructũ dicere in p̃cib: offero tibi sacrifictũ
petre uł paule uł cypriane. cũ apudeoꝵ me¬
morias offerat᷑ dõ ꝗeos & hoiines &martrres

Expanded text:
erdotem ad altare, etiam super sanctum corpus martyris ad Dei honorem cultumque constructum, dicere in precibus: Offero tibi sacrificium Petre uel Paule uel Cypriane, cum aput eorum memorias offeratur Deo, qui eos et homines et martyres
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵaꝗb. eis cliuinihonores & cultus obsequia destran
Hosergo sp̃s inui sibiles ꝑartemquandã inuisibi libus cd¬
Inuisibles sĩ corporalis materiae copulare. ut sint quasi atunlate¬
t oaporli nb corpora illis spiretib dicata &isubdita simulagra. he¬
e cinili eẽdic̃ deosfacere. tumq magnã & admirabile dass
endi accepisse homines potestatẽ. Huius egyptual

Expanded text:
a quibus eis divini honores et cultus obsequia deferuntur. a quibus eis divini honores et cultus obsequia deferuntur. Hos ergo spiritus inuisibiles per artem quandam uisibilibus rebus corporalis materiae copulare, ut sint quasi animata corpora illis spiritibus dicata et subdita simulacra, hoc esse dicit deos facere eamque magnam et mirabilem deos faciendi accepisse homines potestat
Abbreviated transcription (Latin):
illos nec deos eẽ credebantquia malos uidebant.
deo saut̃ om̃s bonos uolebant necaudobant
tam en omnino indignos ditere honore diuino
maxime neoffenderent populosa quibus eiscet¬
nebant inueterata suꝑ sticione ꝑ tot saera &i tem¬
plra seruiri : namdiuersadeillis hermes agyp
tius quemtrimegistum uocant sensit & seipsit:
apuleius etũ deosquidem illos negat sedeũ dut
ita inter honiines & deos quadam medietate uer¬
sari : ut hominib: apud ipsos deos necesarii uide¬
ant᷑ : cultum eoꝵ a suꝑnorum deoꝵ religione non
separat: illeaut eorptius alios deos cẽdiẽ a summo
dõ sactos alios ab bominib: Hoc quiaudit sic̃ame
positũ ẽ putat dicĩ desimulacris quia opera sunt
manuũ homunum: atille uisibilia &i contrectabilia
simulacta ueludeor poradeoꝵ eẽ asserit. Incẽ aut
lis quosdam sp̃s & inuitatos qui ualent abquid siue
ad nocendum dumsiue qͣ desideria ñ nulla complenla

Expanded text:
illos nec deos esse credebant, quia malos uidebant, illos nec deos esse credebant, quia malos uidebant, deos autem omnes bonos uolebant, nec audebant tamen omnino indignos dicere honore diuino, maxime ne offenderent populos, a quibus eis cernebant inueterata superstitione per tot sacra et templa seruiri. tius, quem Trismegistum uocant, sensit et scripsit. Apuleius enim deos quidem illos negat; sed cum dicit ita inter deos et homines quadam medietate uersari, ut hominibantur, cultum eorum a supernorum deorum religione non separat. Ille autem Aegyptius alios deos esse dicit a summo Deo factos, alios ab hominibus. Hoc qui audit, sicut a me positum est, putat dici de simulacris, quia opera sunt manuum hominum: at ille visibilia et contrectabilia simulacra, velut corpora deorum esse asserit; inesse autem his quosdam spiritus invitatos, qui valeant aliquid, sive ad nocendum, sive ad desideria eorum nonnulla complenda,
Abbreviated transcription (Latin):
penitus abienos suꝑbia tum idos. inunidentia liu¬
das sallatia callidosi qui in hoc quid emaere hab¬
tant: quiad ecelisperioris sublimitate deiet:
merito in regressibilis trans gressionis anhoc sibi
scongruo uelud carcere p̃elam pnatis unt: necram
qui supraterras eaquas aerilocus ẽ ideo & ipsi
mertas superiores hominib: qui eos non terreno
corpore sedelecto inauxiliũ dõ uero piamente
facillime superant: sed inultis plane participatio¬
icne uere religionis indignis. tamquã captis subdi¬
tisq dominant᷑. quoꝵ maxime partĩmirabilib
&i fallacib signis siue factoꝵ siue p̃dicatorum
deosseeẽ ꝑ suasert̃. Quibusdam uero uitiaeoꝵ
aliquando attentius & diligentius intuentibus
non potuerunt ꝑsuadere quod dii suit atque
interdeos & homines intertuncios ac uenesitioꝵ
impetratores seeẽ finxerurit sitam̃ non istũ saltẽ
honorem homines eis deferendum putarunt. ꝗ

Expanded text:
penitus alienos, superbia tumidos, inuidentia lipenitus alienos, superbia tumidos, inuidentia lidos, fallacia callidos, qui in hoc quidem aere habtant, quia de caeli superioris sublimitate deiecti merito inregressibilis transgressionis in hoc sibi congruo uelut carcere praedamnati sunt; nec tamen, quia supra terras esunt meritis superiores hominibus, qui eos non terreno corpore, sed electo in auxilium Deo uero pia mente facillime superant. Sed multis plane participatione uerae religionis indignis tamquam captis subditisque dominantur, quorum maximae parti mirabilibus et fallacibus signis siue factorum siue praedictorum deos se esse persuaserunt. Quibusdam uero uitia eorum aliquanto adtentius et diligentius intuentibus non potuerunt persuadere quod di sint, adque inter deos et homines internuntios ac beneficiorum inpetratores se esse finxerunt; si tamen non istum saltem honorem homines eis deferendum putarunt, qui
Abbreviated transcription (Latin):
eo selem̃toꝵ quasi catenata series conligauit:
ut illis aꝗb criminant᷑ coniungi possint. hiuic
aquo defendunt᷑ non possint: utrumq scien¬
tes sedaeris & terrae trans mut are pondera non
ualentes: Iam qđ reliquũ ẽ siquartũ elegeruit.
in mortalib: criminosa figm̃ta &theatrorum indig¬
uoluptatẽ diis daemones nunciauert᷑: & qđ plato
plulosophica grauitate. deoptimarepublica haec
om̃a censuit remouenda tacuert̃: ut iã diiboniꝑ
tales nuntios nossecogant᷑ inala pessimor ũ tecabenia
sedeorundẽ nuntioꝵ atq lus contraria non sinan¬
tur nosse bona philo sopliorum. cũ illa sint itiuriã
tuor eligendum ẽ uem quolibet eoꝵ dediis tammale
sentiatur. restat ut nullo modo credendũsit. quod
apuleius ꝑ suadere nitit᷑. & quicumq alii st̃ eiusdẽ:
sententiae phuilosophi : it a eẽ medios daemonesi it̃
suppatias. sed eẽ sp̃s nocendi cupidissi m osꝰ aiusticia¬

Expanded text:
eos elementorum quasi catenata series conligauit, eos elementorum quasi catenata series conligauit, ut illis, a quibus criminantur, coniungi possint, huic, a quo defenduntur, non possint, utrumque scientes, sed aeris et terrae transmutare pondera non ualentes. Iam, quod reliquum est, si quartum elegerint, inmortalibus criminosa figmenta et theatrorum indiguoluptatem dis daemones nuntiauerunt, et quod Plato philosophica grauitate de optima re publica haec omnia censuit remouenda tacuerunt; ut iam di boni per tales nuntios nosse cogantur mala pessimorum, nec aliena, sed eorundem nuntiorum, adque his contraria non sinantur nosse bona philosophorum, cum illa sint in iniuriam, tuor eligendum est, ne in quolibet eorum de dis tam male sentiatur, restat, ut nullo modo credendum sit, quod Apuleius persuadere nititur et quicumque alii sunt eiusdem sententiae philosophi, ita esse medios daemones inter subpetias; sed esse spiritus nocendi cupidissimos, a iustitia
Abbreviated transcription (Latin):
nosse sipossent. Siaut̃ seđm elegerint. autrumq
occultatũ ad ae monib dixerint . utdii omuino
nescirent. & platimis religiosissunã legẽ & demanũ
sacrilegam delectationẽ quid in rebhumanis ꝓ int̃¬
nuntios daemones dii nosse utilit̃ posst̃ quandonla
nesciunt que inhonorẽ bonorũ deoꝵ relgione bo¬
noꝵ hominui c̃tralibidinẽ maloꝵ daemonũ¬
decernuntur: siuõ terciũ elegeruit. a ñ solun sen¬
tentiam platonis deoꝵ iniurias ꝓhbentẽ : sederã
daeinonũ nequitiã deoꝵ in iuriis ex ultantẽ: ꝑ eos¬
dẽ cdaemones nuntiosilus in notuisse responde¬
rint hoc nuntiare ẽ an in sultarer & dii utrũq
sic audiunt sic utrumq: cognoscunt. ut non solum
malignos daeinones deoꝵ dignitati. & platonis reli¬
gioni õtrariacupientes atq facientes a suo accessu
ñ arceant uerum etiã ꝑ illos malos propinquos pla¬
tonbono longinquo dona trans mirtant: sicenĩ

Expanded text:
nosse non possent. Si autem secundum elegerint, et utrumque nosse non possent. Si autem secundum elegerint, et utrumque occultatum a daemonibus dixerint, ut dii omnino nescirent et Platonis religiosissimam legem et daemonum sacrilegam delectationem; quid in rebus humanis per internuntios daemones dii nosse utiliter possunt, quando illa nesciunt, quae in honorem deorum bonorum religione bonorum hominum contra libidinem malodecernuntur? Si uero tertium elegerint et non solum sententiam Platonis deorum iniurias prohibentem, sed etiam daemonum nequitiam deorum iniuriis exultantem per eosdem daemones nuntios dis innotuisse responderint: hoc nuntiare est an insultare? et di utrumque sic audiunt, sic utrumque cognoscunt, ut non solum malignos daemones deorum dignitati et Platonis religioni contraria cupientes adque facientes a suo accessu non arceant, uerum etiam per illos malos propinquos Platoni bono longinquo dona transmittant? sic enim
Abbreviated transcription (Latin):
platoni displicere signenta. & sibi ea placere celauerint:
anutrumq occultauerint. deosq eõ maluerint totius
reiliuius ignaros. Anutrumq indicauerint. & religi¬
osam erga deos platonis prudentiã & indeos in iuriosa
libidinem suã: ansententiã quidem platonis qua noluit
deos ꝑimpiam licentiã poetarum salsis criminibus
in famari ignotam diis ẽt̃ uoluerint: suã uero naqui¬
tiam qualudos seaenicosamant. quibus illa deorum
dedecora celebrantur ꝓdere nonerubueruit. uł timu¬
erint: Horum quattuor quae in terrogando ꝓposiu
quod libet eligant. & in quolib& eoꝵ quantũ mali
deduis honis opinent᷑ adtendant: Sierñ primum
elegerint c̃fessurist ñ licuisse diis bonis habitare
onmbotio platone. quatdo eoꝵ initirias ꝓhibebat
& habitas secumi die monibtis malis quatido eorñ iniu mo
rias exultabt cũdii bonu hominẽ bonũ longe a se pos¬
tum nounisiꝑmalos dae mones nossent. quos uicinosiithi

Expanded text:
Platoni displicere figmenta et sibi ea placere celauerint, Platoni displicere figmenta et sibi ea placere celauerint, an utrumque occultauerint deosque esse maluerint totius rei huius ignaros, an utrumque indicauerint, et religiosam erga deos Platonis prudentiam et in deos iniuriosam libidinem suam, an sententiam quidem Platonis, qua noluit deos per inpiam licentiam poetarum falsis criminibus infamari, ignotam diis esse voluerint, suam vero nequitiam, qua ludos scenicos amant, quibus illa deorum dedecora celebrantur, prodere non erubuerint vel timuerint. Horum quatuor, quae interrogando proposui, quodlibet eligant, et in quolibet eorum quantum mali de diis bonis opinentur, attendant. Si enim primum elegerint, confessuri sunt non licuisse diis bonis habitare cum bono Platone, quando eorum injurias prohibebat, et habitasse cum daemonibus riis exsultabant; cum dii boni hominem bonum longe a se positum nonnisi per malos daemones nossent, quos vicinos
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓpt̃ elem̃toꝵ distanciã humana nescire: ut credant᷑
daemones necessaru: et ob hoc etiã ipsi putentur
colendiꝑ quos dii possint. & quid in rebus humanis agat᷑
ad dicere & ubioportet hominibus sub uenire
Hoc siitaẽdus istis botiis magis notus ẽ demon ꝑcorpꝰ
uicinum quã hõ ꝑanimum bonum Omultũ dolenda
necessitas anpotius ir ridenda uł de testanda uanitas.
nescit uanadiuinitas ⁊ Sienĩ animo ab obstaculo
corporis libero animũ nrm uidere dii possunt:
non ad hac indigent daemonibus nunciis Siautẽ¬
inimorum indicia corporalia qualia sunt. locutio.
nultus motus ꝑcorpus suũ aetheru dii sentiunt.
& inde colligunt quid etiã daemones nuncient. posst̃
&m̃datus daemnonũ decipi: porrosideoꝵ diuinitas adae¬
monib ñ potest falli. eadem diuinitate quod agimus
ñ potest ignorari uellẽ aut̃ isti mibi dicerent. utruit
cluis claemones nunciauer int decriminib: deo poetica

Expanded text:
et propter elementorum distantiam humana nescire, ut credantur et propter elementorum distantiam humana nescire, ut credantur daemones necessarii et ob hoc etiam ipsi putentur colendi, per quos di possint et quid in rebus humanis agatur addiscere et ubi oportet hominibus subuenire? Hoc si ita est, dis istis bonis magis notus est daemon per corpus uicinum quam homo per animum bonum.s o multum dolenda necessitas, an potius inridenda uel detestanda uanitas, ne sit uana diuinitas! Si enim animo ab obstaculo corporis libero animum nostrum uidere di possunt, non ad hoc indigent daemonibus nuntiis; si autenimorum indicia corporalia. qualia sunt locutio uultus motus, per corpus suum aetherii di sentiunt et inde colligunt quid etiam daemones nuntient, possunt et mendaciis daemonum decipi. Porro si deorum diuinitas a daemonibus non potest falli, eadem diuinitate quod agimus non potest ignorari. Vellem autem mihi isti dicerent, utrum dis daemones nuntiauerint de criminibus deorum poetica