comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nipletur ergo l&x uel cum fiunt quaẽ ibi precepta suNT
uel cum ex hibentur qua eibi proph&atasunt Ix enim
xpm factcest ipsalex cum im pleta est gnatia & ueri¬
tus facta est Guptia pertin& adcuritatis plenitudi¬
nem uernas ad proph& crum adinpletionem
Et qui a utrumque per xp̃m ideo nonuenit soluer elegem
aut proph&as sed adimplere Non ut legi adderentur
quae de erunt sedutfierent quaescripta erant quod ipsu
eius uerbates tantur Nonenim ait iotu unum aut
unus apex nontransia alege donec addantur quae desun
sed donec omnia fiaent

Expanded text:
pletur ergo Lex, vel cum fiunt quae ibi praecepta sunt, vel cum exhibentur quae ibi prophetata sunt. Lex em Christum facta est . Ipsa Lex cum impleta est, gratia et veritas facta est. Gratia pertinet ad charitatis plenitudinem, veritas ad prophetiarum impletionem. Et quia utrumque per Christum, ideo non venit solvere Legem aut Prophetas, sed adimplere: non ut Legi adderentur quae deerant, sed ut fierent quae scripta erant: quod ipsa ejus verba testantur. Non enim ait, Iota unum, aut unus apex non transiet a Lege, donec addantur quae desunt; sed, donec omnia fiant
Abbreviated transcription (Latin):
ter dx̃s xp̃m sapientiam esse &iustitiam & sũ¬
ficationem & ueritatem & omnes simul uir¬
tutes quas utique qui as sumpserit xp̃m̃ dicitur
in duisse sienim bu& omnia est xp̃s. necesario
carnis cunm in concupis centus non facit Modo¬
ittione sollicita a postolis utitur non per omnia
carnis cunttm negrat babendam Certui est
enim quod in ne ces sarus habendu est. indilicus
uero & lixuria atque omnia concupiscentia.
peni tus ex cluden dec
uod autem ait & hoc scientes tempus quia heta
est iam nos de som nosurgere illut &x pectat
qđ dictum est Ecce nunc tempus acce tabi¬
nle et cenunc dies sulutis tempus enim euangrhi
significutur x illa oportunitus suluos faciendi
credentes indm̃¬

Expanded text:
ristum sapientiam esse et justitiam et sanctificationem et veritatem, et omnes virtutes, quas utique qui assumpserit Christum dicitur induisse, si enim haec omnia Christus est, necessario carnis curam in concupiscentiis non facit. Moderatione solita Apostolus utitur, cum non per omnia carnis curam negat habendam, certum est enim quod in necessariis habenda est, in deliciis, et luxuria, atque omni concupiscentia penitus excludenda. uod autem ait, Et hoc scientes tempus, quia hora est jam nos de somno surgere, illuc spectat quod dictum est, Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis . Tempus enim Evangelii significatur, et illa opportunitas salvos faciendi credentes in
Abbreviated transcription (Latin):
& uisus nobis adodonitus est & cuditus & sensus Cum
ergo hec adõ in potestate tamen nostra sunt uel adbona
uel admala similiter &iaiditu & motumanuum & co¬
gitctione sensus & in hoc est iustum iudicium die quod
bis que ille adusus bonos deditnos ab utimur adimpia
& iniqua minis teria it cergo & potestus omnis adõ
data est aduindictem quidem malorum laudem uero
bonorum sicut idem cepostolus in sub sequentibus dicit
Erit autem iustum iudicium dĩ erga eos quiceptt̃ po¬
tes tatem secundum succs impi&atis & non secundũ
diuinas tempenent legis Et ideodicit Itu que qui
esistit potes tactidĩ ordinationi resistit Non hic de
illis potes tetibus dicitquȩ persecutiones inferunt fidei
ibi enim dicendum est dõ obtem peraere oport& magis
quam hominibus sed deistis cominunibus dicit que
nonsuittimore bonioperis sed mali Quibus utiq

Expanded text:
et visus nobis a Deo donatus est, et auditus, et sensus; cum et visus nobis a Deo donatus est, et auditus, et sensus; cum ergo haec a Deo sunt, in potestate tamen nostra est uti visu vel ad bona, vel ad mala, similiter et auditu, motu manuum, et cogitatione sensus, et in hoc est justum judicium Dei, quod his, quae ille ad usus bonos dedit, nos abutimur ad impia et iniqua ministeria: ita ergo et potestas omnis a Deo data est « ad vindictam quidem malorum, laudem vero bonorum, » sicut idem Apostolus in subsequentibus dicit. Erit autem justum judicium Dei erga eos qui acceptam potestatem secundum suas impietates et non secundum divinas temperant leges, et ideo dicit: Itaque qui resistit potestati, Dei ordinationi resistit. Non hic de illis potestatibus dicit quae persecutiones inferunt fidei, ibi enim est dicendum, « Deo obtemperare oportet magis quam hominibus, » sed de istis communibus dicit, quae « non sunt timori boni operis, sed mali, » quibus utique
Abbreviated transcription (Latin):
Rependitis onuis tu epim disitut in hoc tpso
sex uient es Ideo dicit tributa prestaeri uel qua dicun¬
tur fiscelia ut subiectionem prestant per quam scient non
sec̃e liberos: sed sub potesticte agere quue ex dõ est principi
Reddite ait quocesunt cessccri cesceri huic ergo subi ciendi
sunt sicut dõ cuius subiectionis probatio hecest cumilli pen¬
dunt tributu¬
ergo qum prcecepta credentibus ponit a postolus & uult
nos qui&xem quantum in nobis est puresentis uite pacem¬
Equeseruare & si quidem talessimus qui coniuncti
dño unus cum eo sp̃s simus dño dicimur es se subiecti
Siuero nundum tales sumus. sedcum munis aed huç
anima est in nobis que habeat aliquid huius mundi
que sit cliquo alligata negotiis huic precepte apõsponit
e dicit ut subiee tasit potes tatibis mundi Quicc & dñs
dix̃ ut hiqui habent inse super scriptionem cȩsaris r eddan
testas nisiecdõ Ita que nemo est quinesciat quod

Expanded text:
penditis; ministri enim Dei sunt, in hoc ipsum penditis; ministri enim Dei sunt, in hoc ipsum servientes. Ideo dicit tributa praestari, vel quae dicuntur fiscalia, ut subjectionem praestent, per quam sciant non se esse liberos, sed sub potestate agere, quae ex Deo est; principi Reddite, inquit, quae sunt Caesaris, Caesari . Huic ergo subjiciendi sunt sicut Deo, cujus subjectionis probatio haec est, cum illi pendunt tributaergo quoniam praecepta credentibus ponit Apostolus, vult nos quietem, quantum in nobis est, praesentis vitae pacemque servare, et si quidem tales sumus, qui conjuncti Domino unus cum eo spiritus simus, Domino dicimur esse subjecti: si vero nondum tales sumus, sed communis adhuc anima est in nobis, quae habeat aliquid hujus mundi, quae sit ei aliquo alligata negotio, huic praecepta Apostolus ponit et dicit ut subjecta sit potestatibus mundi, quia et Dominus dixit, ut hi, qui habent in se superscriptionem Caesaris reddant ter respondebimus: Nemo est, qui nesciat, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Quienim audientes le gempa
uitiam & prohibendec aduerse creuntur. dibabentes
LG audito eilla Laus expotes tute tune surgit
cum quis in nocens in uenitur dienico orniterm
tub ituus bono cens c ani festum est id eorectoris ditos nemalũ
fuet Sicino mrale peceris tice uoueni siue
cauoa q̃ladiuo poptet  hoc estideo commina¬
tur ut si suerit contemptem tus uindic& di epien mipis¬
ter est uind ex ingam ineum qui mnaleagit
qnm̃ futurum iudicium ds̃ statuit & nullum perire uult:
hoc in sueculo reciores ordinauit ut terrore interposito homi¬
nibus uelut pedagogisint erudientes illos quid seruent ne
in poenam incidunt futuri iudicudeo que neces sita¬
⁊ e s ubditi estote ponsolum yreptier iramo
s ẽo pnoptex cons cienti amm Rectedicit subiectosẽe
debere Nonsolum propteritaem idest ultionem p̃sentem
Picrit enim irtcuindictom sed & propter futurum iudicium
Quiec si hic eueserint illiceos poene expectint ubi accuscente¬
ipsa conscientia punientur Nam ĩdere cotꝑibittia

Expanded text:
Qui enim audientes Legem, pevitam, et prohibenda adversa creantur, Dei habentes  laudem ex illa. Laus ex potestate tunc surgit, cum quis innocens invenitur. Dei enim minister est tibi in bonum. Manifestum est ideo rectores datos, ne malum fiat. Si autem malefeceris, time; non enim sine causa gladium portat. Hoc est, ideo comminatur, ut si fuerit contemptus, vindicet. Dei enim minister est, vindex in iram, in eum qui male agit. Quoniam futurum judicium Deus statuit, et nullum perire vult, hoc in saeculo rectores ordinavit; ut terrore interposito, omnibus velut paedagogi sint, erudientes illos quid servent, ne in poenam incidant futuri judicii. Ideoque subditi estote, non solum propter iram, sed etiam propter conscientiam. Recte dicit subjectos esse debere non solum propter iram, id est, ultionem praesentem; parit enim ira vindictam: sed et propter futurum judicium; quia si hic evaserint, illic eos poena exspectat, ubi accusante conscientia ipsa punientur. Nam Idcirco tributa
Abbreviated transcription (Latin):
sus illum Hoc est amareillum eailli optare quue dm̃
hab & at propitium Haec est caclestis iustitiae huecdõ
patri similes facit qui anoneolentibus seannuccdo nã
laergitur Nam & dñs incruce positus postulat pro
inimicis ut plenitudinem iustitiae quam do cuerat
demonstner&¬

Expanded text:
sus illum? Hoc est amare illum, ea illi exoptare per quae Deum sus illum? Hoc est amare illum, ea illi exoptare per quae Deum habeat propitium: haec coelestis justitia, haec Deo Patri similes facit, qui non colentibus se annua dona largitur. Nam et Dominus in cruce positus postulat pro inimicis ; ut plenitudinem justitiae quam docuerat, demonstra
Abbreviated transcription (Latin):
hoc scriptum est in leuiti comanentibus
supra dictis mandatis Itacque indileicione imple¬
rilegem signifac si cut dixit acsisint edic maendetic
quenunc taccuit tamgn proomnibus mandatis dilectio
sactis facit Nam sisehumanum genus ab inicio dilexis¬
set iniqui tas in terris non ẽ & Ex oi dium enim iniustitiae
discor diccest Ideoque iniquitati. dilectio inimice est
Malum non opentur qui abonaest dilectio
nec pec caripotest illam quae legis est perfectio Per
legis uerba ad sensum eucngelicum uult peruenire. Ideo
enim quod sum mum est legis memorat & huic euangelio
sotiat osten dens unius ẽe sensum auctoris sed quiatem¬
pore xp̃i ceddi celiquidoport uit non solum proximos
sed inimicos diligere p̃cepit Vn de sub ditur plenitudo
legis est dilectio Utius ticiasit diligere proximum ha¬
bun dans uero & perfecta iustitue & i aminimicosdiligere
Inimicum autem diligere quidest aliud quam obtare
desinere illum abodio & nihil asperum petere aduer¬

Expanded text:
hoc scriptum est in Levitico . Manentibus itaque supradictis mandatis, in dilectione impleri Legem significat, sicut dixit: ac si sint alia mandata, quae nunc tacuit; tamen pro omnibus mandatis dilectio satisfacit. Nam si se humanum genus ab 100 initio dilexisset, iniquitas in terris non esset; exordium enim injustitiae discordia est. Ideoque iniquitatis dilectio iniquitas est; Malum non operatur, quia bona est dilectio, nec peccare potest illa, quae Legis est perfectio. Per Legis verba ad sensum evangelicum vult pervenire. Ideo enim quod summum est Legis, memorat; ut huic Evangelium societ, ostendens unius esse sensum auctoris. Sed quia tempore Christi addere aliquid oportuit, non solum proximos, sed inimicos diligi praecepit. Unde subditur: Plenitudo Legis est dilectio : ut justitia sit diligere proximum, abundans vero et perfecta justitia etiam inimicos diligere. Inimicum autem diligere quid aliud est, quam optare desinere illum ab odio, et nihil asperum petere adver
Abbreviated transcription (Latin):
nde iste pitedicutor egregius hos quos carncelit̃
scpientes inuenerit ut sapientiam uenttm perciper ent¬
prius fieri stultosquaerebat dicens : siquis interuosui
d&ur supiens et̃ in hoc sueculo stultus fiat ut sit sapiens:
optat ueillos sccpientes inueniat : Nisi quod aduenim
supientiam uenire non possunt quifulsu ȩsuce sapi¬
entiae fiduciu decipiuntur Suisupha¬
ifieri potest quod ex uobis est : cum omnibus bomini¬
bus pacem habentes : Ortaturus enim discipu¬
los ut pacem cum omnibus h aberent premisit
dicens si fieri potest: at quȩ sub iunxit quodex uobis est
Difficile quippeerat ut simaleacta corriperent: hic¬
berepacem cu mominibus possent: sed cum tempo¬
relis pax in prt uorum cordibus ex nostrr increpati¬
one confunditur. inuolunta hecessuc est ut in nr̃o
corde seru&ur : Recteruque ait quod ex uobis est
Ac simuurium dicat: Quicpax exduccrum partium
consensu subsistit. siub eis qui corripiuntur &x pellitur:

Expanded text:
Unde idem praedicator egregius hos quos carnaliter Unde idem praedicator egregius hos quos carnaliter sapientes invenerat, ut sapientiam veram perciperentprius fieri stultos quaerebat, dicens: Si quis videtur inter vos sapiens esse in hoc saeculo, stultus fiat, ut sit sapiens optat ne illos sapientes inveniat, nisi quod ad veram sapientiam venire non possunt, qui falsae suae sapientiae fiducia decipiuntur? De quibufieri potest, quod ex vobis est, cum omnibus hominibus pacem habentes . Hortaturus enim discipulos ut pacem cum omnibus haberent, praemisit, dicens: Si fieri potest, atque subjunxit: Quod ex vobis est. Difficile quippe erat ut si male acta corriperent, habere pacem cum omnibus possent. Sed cum temporalis pax in pravorum cordibus ex nostra increpatione confunditur, inviolata necesse est ut in nostro corde servetur. Recte itaque ait: Quod ex vobis est. Ac si nimirum dicat: Quia pax ex duarum partium consensu subsistit, si ab eis qui corripiuntur expellitur,
Abbreviated transcription (Latin):
condemnasm alouis uincerem alum dem alo demalitia
uincere maliticm : Erunt ducce in alitiue: ambue
uincende: non audis consilium dñi tuper a postolum
noliuinei am alo : seduince in bonomalum: forte ille
pe ior est cum tusis malus : duo tamem mali : e gouel¬
lem : ut uel unus eẽt bonus:
estore sace culo ut sitis dño scpientes sicut scriptum est:bea¬
tus homo quem tu er udieris dñe & delege tuc docueris cum:
Nulli malum promalo red dentes : hum a ncosupienti a est :
si quȩ armus uicem reddere inimics: stultitia enim est
in hoc sueculo : siperdienti & aliam maxillam prȩbereuo¬
lueris ÷ Quodsitantȩ putienticȩ &bumilitatis fueris :
Non solum apuddm̃ sed &iam cpud omnes homines po¬
teris probabilis apparene : Noliuinciamalo sed
qui eum ad sucm duxerit partem : sicut bereticum uel
paganum : siergo tefecerit sibiuicem reddere: illete
ui cit sibi similem faciendo : sicaitem perpatientiam

Expanded text:
condemnas? De malo vis vincere malum? de malitia condemnas? De malo vis vincere malum? de malitia vincere malitiam? Erunt duae malitiae, ambae vincendae. Non audis consilium Domini tui per Apostolum: Noli vinci a malo, sed vince in bono malum ? Forte ille pejor est: cum et tu sis malus, duo tamen mali. Ego vellem ut vel unus esset bonus. estote saeculo, ut sitis Domino sapientes: sicut scriptum est: Beatus homo quem tu erudieris, Domine, et de lege tua docueris eum. Nulli malum pro malo reddentes. Humana sapientia est, si quaeramus vicem reddere inimicis. Stultitia enim est in hoc saeculo, si percutienti, et aliam maxillam praebere volueris. Quod si tantae patientiae et humilitatis fueris, non solum apud Dominum, sed et apud omnes homines poteris probabilis apparere. Providentes qui eum ad suam duxerit partem: sicut haereticum, vel paganum. Si ergo re fecerit sibi vicem reddere, ille te vicit, sibi si
Abbreviated transcription (Latin):
tique cui dicitur noliuin ci arbitrio sine dubio
uoluntatis conuenitur: Uelle enim & nol¬
lepro priȩ uo luntatis est: Qui supna¬
oliuintiamalo seduin ceinbonomalum: Quo¬
modo autem potest uincere in bono malum. in
superfitiebonus & in alto malus. quio pere parcit
& cor de saeuit manumitis uoluntate crudelis : sicergo
spetie poscentis in hocpsed mo futura in impios uindic¬
ta proph& atur ut intellegamus scõs homines dĩsuos
inimicos dilexisse. nec cui quam uoluisse nisibonum. quod
est pi&as in hocseculo. a& ernitas infuturo: in poenis au¬
tutos: & ubi cum que inscripturis sc̃ĩs leguntur in homi¬
nes odiu eorum odiafuisse uttiorum : que ipse &iam unus¬
quis queHominum odierit oport& inse diligere
si diligit se
nuium nonesmalus optamalo ut sitbonus: quid saeuis
in malos: Quicm alisint inquis: ad diste illis sueui¬
endo millos: consilium do: displic& tibimalus non sint
duc: eprehendis & cidiungeris : auges eius numerum quẽ

Expanded text:
tique cui dicitur: noli uinci, arbitrium sine dubio uoluntatis eius conuenitur. uelle enim et nolle propriae uoluntatis est. Sed oli vinci a malo, sed vince in bono malum . Quomodo autem potest vincere in bono malum in superficie bonus, et in alto malus; qui opere parcit, et corde saevit; manu mitis, voluntate crudelis? Sic ergo specie poscentis in hoc psalmo futura in impios vindicta prophetatur, ut intelligamus sanctos homines Dei suos inimicos dilexisse, nec cuiquam voluisse nisi bonum, quod est pietas in hoc saeculo, aeternitas in futuro: in poenis auisse delectatos; et ubicumque in Scripturis sanctis leguntur in homines odia eorum, odia fuisse vitiorum, quae ipse etiam unusquisque hominum oderit oportet in se, si diligit setu jam non es malus, opta malo ut sit bonus. Quid saevis in malos? Quia mali sunt, inquis. Addis te illis, saeviendo in illos. Consilium do: displicet tibi malus, non sint duo. Reprehendis, et adjungeris? auges ejus numerum, quem
Abbreviated transcription (Latin):
dutum es se: ut eum qui nos leserit prouocemus adpeniten¬
num factisui cumeinos benefitimus: istienim curbo¬
nes ignis cd ex ustionem idest contribulationem sp̃sua¬
lent: qui est quasi capud animȩ inqua exoritur omnis ma¬
lma cum homo in melius post poenitenticem commuta¬
tur. ut sunt illi carbones ignis de quibus dicitur in psil¬
mis Quid dourtibi autꝰ quidaedponaturtibi ad linguã
sub dolum: Sagĩte potentis acute carbonibus uas

Expanded text:
dictum esse, ut eum qui nos laeserit provocemus ad poenitendictum esse, ut eum qui nos laeserit provocemus ad poenitentiam facti sui, cum ei nos benefacimus. Isti enim carbones ignis ad exustionem, id est contribulationem spiritus valent, qui est quasi caput animae, in qua exuritur omnis malitia, cum homo in melius per poenitentiam commutatur, ut sunt illi carbones, de quibus dicitur in Psalmis: Quid detur tibi, aut quid apponatur tibi ad linguam subdolam? Sa
Abbreviated transcription (Latin):
Mali uolentiue facifus putus iuberi : Neigitut dibita ue¬
ris figur gedictum & cumpos sit duplicter interpreturi
unomodo ud nocendum altero adprestundum adbenefitien¬
num iepotius ucritatis reuo& ut intellegas carbones ignis
ẽe urentes puenitentice gemitus quibus superbia sanatur eus
quidola se inimicum fuis se hominis a quo eius miseria e subuenitur¬
tit potum dailli hocenim faciens aarbones ignis congeris
super iupud eius: multis uide ripotest repugnare illi
sententiue qua dñs precepit ut diligamus inimicus nostros & no¬
simus prohis quinos persequuntur. uł huic &ium quamidem
postulus superius đt benedicite persequentes uos bene¬
dicite & nolite malo dicere & iterum nullim alum promalo
od dentes : Quomodo enim quisque diligit eum. cui prop¬
ter ecc cibum & potum dat. ut uuerbones ignis congereet suꝑ
upud eius si arbones gnis hoclo cogrituem aliquam
uencm signi ficant : quy̧c propter intellegendum est ad boc

Expanded text:
maliuolentiae facinus putes iuberi. ne igitur dubitaueris figurate dictum et, cum possit dupliciter interpretari, uno modo ad nocendum, altero ad praestandum, ad beneficientiam te potius caritas reuocet, ut intellegas carbones ignis esse urentes paenitentiae gemitus, quibus superbia sanatur eius, quo dolet se inimicum fuisse hominis, a quo eius miseriae subueniturtit, potum da illi: hoc enim faciens, carbones ignis congeres super caput ejus, multis videri potest repugnare illi sententiae qua Dominus praecepit ut diligamus inimicos nostros, et oremus pro iis qui nos persequuntur : vel huic etiam quam idem apostolus superius dixit, Benedicite persequentes vos; benedicite, et nolite maledicere; et iterum, Nulli malum pro malo reddentes. Quomodo enim quisque diligit eum cui propterea cibum et potum dat, ut carbones ignis congerat super caput ejus, si carbones ignis hoc loco aliquam gravem poenam significant? Quapropter intelligendum est ad hoc
Abbreviated transcription (Latin):
bi ergocuritas est quid est quod possit deesse Ubi
autem non est quid est quo dpos sit prodesse demon
credit nec diligit nemo diligit qui noncredit Frus tit
qui dem sed tumen potest sperare uenicm qui non diligt
Nemoenim potest spentre quidiligit Quisupra
uod cutem dicit quienim diligit alterum legenum¬
pleuit ostendit consumationem legis in dilectione
positam idest in ccritate⁊Vnde & dñsinillis
duobus preceptis totam legem pender e dicit Et
proha as id est indilectione dĩ & proximi unde art
scm ut quod antetimor implere non poterat hantu
post inodum implera Indeest & illud eiusdmm apla
Plenitudo enim legiscuritas & illud finis utem pie¬
cepti cacritus decor depuro & conscintia bona a fide
nonficta

Expanded text:
bi ergo charitas est, quid est quod possit deesse? ubi autem non est, quid est quod possit prodesse? Daemon credit , nec diligit: nemo diligit, qui non credit. Frustra quidem, sed tamen potest sperare veniam qui non diligit: nemo autem potest desperare qui diligit. Iuod autem dicit. Qui enim diligit alterum, Legem implevit, ostendit consummationem Legis in dilectione positam, id est, in charitate. Inde et Dominus in illis duobus praeceptis totam Legem pendere dicit, et omnes Prophetas, id est in dilectione Dei et proximi Unde et ipse r Spiritum sanctum, ut quod antea timor implere non poterat, charitas postmodum impleret. Inde est et illud ejusdem apostoli, Plenitudo autem Legis charitas: et illud, Finis autem praecepti est charitas de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta
Abbreviated transcription (Latin):
impus ẽo dicit quo ad meritum proficere debeacmus. boc
est desomno surgere. opent ribonum quasi indie hoc est
pulum : Inlicita enim nocte: id est in abscondito fiunt :
Iamenim in manifes tatione positi quod est innocentiu
di agnoscentes quid sequi de becmus. Dar eo perao debe¬
mus ut punt᷑ uiuentes ad oremissum premium ueniumus
excusso somno id est ignorantia siueneg lȩgentia: o¬
dicn: Manifestum est quice post luuaohrũ
bene uiuentes & acritati studentes : non longe sunt ame¬
rito resur rectiones promisse : bona enim uita xp̃ian:

Expanded text:
se dicit, quo ad meritum proficere debeamus, hoc est de somno surgere, operari bonum, quasi in die, hoc est palam: illicita enim nocte, id est in abscondito, fiunt: jam enim in manifestatione positi, quod est in notitia Dei, agnoscentes quid sequi debeamus, dare operam debemus, ut pure viventes ad promissum praemium veniamus excusso somno, id est, ignorantia, sive negligentia. dimus. Manifestum est, quia post lavacrum bene viventes et charitati studentes non longe sunt a merito resurrectionis promissae: Bona enim vita Christiani
Abbreviated transcription (Latin):
iue enim potos tus ueritcte fauens aliquem corrigat
Laudem hab& exilla quisuerit emendactus siuȩ inimi¬
ae uerttati in aliquem sueuita Laud& hecbebit
ex illa & qui uictor fuerit coro nictur¬
ec illu Nequeenim id eobonae agenda sunt ut potes¬
is huius mundi nullati mecctur aut prohaec glorietiun¬
sitoriue luudis sumatur s ed cumfirmãmen tem cdtao¬
do uliquid obtulit & diquid tulite: Concedendo enim
onue subtite xit gro uiorce ut quice addeserendac cuntac
simul nonud sur ger& dum iniquid dem suum cenimus
fumilica riter reliquitur aquo daom suosine dolore tolle¬
petur

Expanded text:
iue enim potestas ueritati fauens aliquem corrigat, laudem habet ex illa, qui fuerit emendatus; siue inimica ueritati in aliquem saeuiat, laudem habet ex illa, qui uictor fuerit coronatuex illa . Neque enim ideo bona agenda sunt ut potestas hujus mundi nulla timeatur, aut per haec gloria transitoriae laudis sumatur. Sed cum infirmam mentem ad tanendo aliquid obtulit, et aliquid tulit. Concedendo enim lenia, subtraxit acriora; ut quia ad deserenda cuncta simul non assurgeret, dum in quodam suo vitio animus familiariter relinquitur, a quodam suo sine labore tolleretur
Abbreviated transcription (Latin):
aec uiusce cduetsos illos probata est qui sepu tubant
ita debere libertate xp̃iana uti. ut nulli bonorẽ
different uut tributa dependerent Quocum que
ergo modo cos humilicre desider at neforte proptersu¬
perbiam magis quam propter dm̃ contumelicm patian¬
tur Ideoque doc& illos humilitate tempus redimere
Altior quod sublimioribus potes tectes ecdesi astice dignitec¬
tis intellegantur Id eo enim & tributa presentiaminis
tum pites tatis quod uoluistis possiden do sueculum g̃ẽ
subiecti Minis tros autemdĩ illos copellat ut uelsic
eis red derent quod eis debebant neuider &ur xp̃s super¬
biam docuis se¬

Expanded text:
aec causa adversus illos prolata est: qui se putabant ita habere libertatem Christianam, ut aut nulli honorem deferrent, aut tributa dependerent. Quocumque ergo modo eos humiliare desiderat: ne forte propter superbiam, magis quam propter Deum, contumeliam patiantur. Ideoque docet illos humilitate tempus redimere. Aliter, quod sublimiores potestates, ecclesiasticae dignitates intelligantur. Non est enim potestas nista praestatis: quia voluistis possidendo saeculo esse subjecti. Ministros autem Dei illos appellat, ut vel sic eis reddant, quod eis debebant: ne videretur Christus superbiam docuisse
Abbreviated transcription (Latin):
tyres & non eos luudauerunt sed inter fecerunt potius potes¬
pendit modenttus est circum cidit discite quid audistis
bonum fac & habebis laudem exilla Si enim iustitia est¬
potestus habebis laudem ex illa &iam ipsal audante
enim habebis non ipsa laudante sed ipsatibi laudis occie¬
sionem prcebente. Quisu pra¬

Expanded text:
tyres; et non eos laudaverunt, sed interfecerunt potius potestyres; et non eos laudaverunt, sed interfecerunt potius potespendit, moderatus est, circumcidit. Discite quod audistis: Bonum fac, et habebis laudem ex illa; etiam ipsa et habebis laudem ex illa; etiam ipsa laudante,enim habebis, non ipsa laudante, sed ipsa tibi laudis occasionem praebente. Er
Abbreviated transcription (Latin):
Sicdi quid ipse pro consul iubeat & cdiud iubeat̾ imp̃r
num quid dubitatur illo contempta illiesse seruiendum
Ergo siuliud im̃pr & adiud ds̃ quidiudicatis solue tribu¬
tun & stomihi in obsequium recte. & non ini dolio inidolio
prohib& Quis probib&: maior potestas Daueniam¬
ł ucar cerem ille gebennam minatur Hinc lumtibi
ud sumen da fides est tuatam quam scutum in quo possis
omnice ignitae ieccula inimiu extinguere Quisupra
laudem ex illac Quid ergo ait eliquissẽs laurentius
malum fecerat ut apotes tate occider&ur Quomodo
in illo impletum est bonum fac & babebis laudem e illec
Quando faciendo bonum taentos cruciatus meruit &xilla¬
non bionorar&ur non a nobis prediuer& ur nontanto prae¬
conio lau dar&ur hab & ergo laudem exilla &ium nolen¬
te illa quid enim ait apostolus bonum fac & lcudabitte po¬
testus ipsa bonum enim feterunt omnes cpos tolu &mar¬

Expanded text:
si aliquid ipse proconsul jubeat, et aliud jubeat imperator, si aliquid ipse proconsul jubeat, et aliud jubeat imperator,  numquid dubitatur illo contemto illi esse serviendum? Ergo , si aliud imperator et aliud Deus, quid judicatis? Solve tributum, esto mihi in obsequium. Recte, sed non idolio. In idolio prohibet. Quis prohibet?  Major potestas. Da veniam: tu carcerem, ille gehennam minatur. Hic jam tibi assumenda, est fides tua tanquam scutum, in quo possis omnia ignita jacula inimici exstinguere. C. laudem meretur. Quid ergo, ait aliquis, sanctus Laurentius malum fecerat, ut a potestate occideretur? Quomodo in illo impletum est, Bonum fac, et habebis laudem ex illa, quando propter bonum tantos cruciatus meruit ex illnon honoraretur, non a nobis praedicaretur, non tanto praeconio laudaretur. Habet ergo laudem ex illa, etiam nolente illa. Non enim ait Apostolus, Bonum fac, et laudabit te potestas ipsa. Bonum enim fecerunt Apostoli omnes et mar
Abbreviated transcription (Latin):
dlectione subditus fuer& huius modi potes tatibus ceddidit
dicens Non solum propt̃ irtem sed&iam propter conseien¬
dum idẽ non solum adiram euacuandam quod potest
&itm simulacte fieri sed ut intua conscientice certussis
illius dilectione tefeccere cui subditus fueris ius sudñi sui
qui om nes uult saluos fieri & in agnitionem ueritunis
uenire & hocenim cum dicer & apłs deipsis potes tatibus age¬
biat hoc ẽ quod seruis celio loco succ d& noncedo culum seruien¬
tas quasi hominibus placentes ut id ipsum quod subduntur
dominis suis non eis oderint aut fallatiis promereri desiderem¬
Nocestuti quir es ista dior dinatione resistit Sed quid
si illu diuberat quod non deb& fucere hi sane contem¬
ne potestatemtimendo pores tutem ipsos humanarum re¬
rum gnedus aduertite sicliquid ius serit cuntetor non¬
nefaciendum est tumen si contite proconsulem iubeat. non
aq contemnis potes tatem sedelegi maiori seruire Nec
le deb& minori irtescimaior Traelcta estrursum

Expanded text:
hujusmodi potestatibus, addidit, dicens, non solum propter iram, sed etiam propter conscientiam, id est, non solum ad iram evadendam, quod potest etiam simulate fieri, sed ut in tua conscientia certus sis illius dilectione te facere cui subditus fueris jussu Domini tui, « qui omnes vult salvos fieri, et in agnitionem veritatis venire , » et hoc enim cum diceret Apostolus, de ipsis potestatibus agebat, hoc est, quod servis alio loco suadet, non ad oculum servientes, quasi hominibus placentes , ut id ipsum quod subduntur dominis suis, non eos oderint, aut fallaciis promereri desiderepotestati Dei ordinationi resistit. Sed quid, si illud jubeat, quod non debeas facere? Hic sane contemne potestatem timendo potestatem. Ipsos humanarum legum gradus advertite. Si aliquid jusserit curator nonne faciendum est? Tamen, si contra proconsul jubeat, non utique contemnis potestatem, sed eligis majori servire. Nec hinc debet minor irasci, si major praelata est. Rursus,
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ cuelestis iustitice legem sequendam man dicuit
ne ab hac presenti a disimulaure uider&ur h anc
commendat Quippecum nisi bec fuerit serua¬
ta illa custodiri nom possit. Harcenim quasi peda¬
gogus est quae par uultis imbuit: ut pos sint potioris iustiae¬
uam sequi Nemini enim potest in putieri misericor¬
dia : nisi habuerit iustitiam Ut ergo ulsa timoris
legis natuntlis confirm&: dm̃ auctorem eius testatur
Et mi nis tiuntes eum diordinationem habere
Ideo adiecit quę uut emisunt ado&dina¬
tasunt Ut nemo put& quasi humana commen¬
ta contempnenda Videntenimius diuinum huma¬
nis auctoribus deputatum. Hic er go sub iectus est po¬
testicti : qu se terrore legis ab his abstina quae prohi

Expanded text:
m coelestis justitiae legem sequendam mandavit, ne ab hac praesenti dissimulare videretur, hanc commendat: quippe cum nisi haec fuerit observata, illa custodiri non possit; haec enim quasi paedagogus est, quae parvulviam sequi: nemini enim potest imputari misericordia, nisi habuerit justitiam; ut ergo jus et timorem legis naturalis confirmet, Deum auctorem ejus testatur, et ministrantes eam Dei ordinationem habere, ideo adjecit: Quae autem sunt, a Deo ordinata sunt. Ut nemo putet quasi humana commenta contemnenda: vident enim jus divinum humanis auctoritatibus deputatum. Hic ergo subjectus est potestati, qui se terrore Dei ab his abstinet quae prohi
Abbreviated transcription (Latin):
utilitectem & bene fitientiam ueture : figunt tuesti
enticm pntecipit : sed quod sequitur hogenimfa¬
ciens carbones ignis congeres super capuđ eius
isibi ipse prudens esse uid& ur.hiccum arrogantia stultas
est: Nec potest uenrm sapientiam discire: quisuam
stultitiam quasi sccpientiam colit: Nulld m alum¬

Expanded text:
utilitatem et beneficientiam uetare, figurata est. utilitatem et beneficientiam uetare, figurata est. ientiam praecepit; sed quod sequitur: hoc enim faciens carbones ignis congeres super caput eiussibi ipsi prudens esse videtur, hic cum arrogantia stultus est. Nec potest veram sapientiam Dei scire, qui suam stultitiam, quasi sapientiam, colit. Deniqu
Abbreviated transcription (Latin):
quice dm̃diligita Denique sim hoc seculo in eumuindicit
uel proillo &ium la&atur si corrigitur. udcerte proalis
ut eum timecent imitari ipse quo que fit melior: non sup¬
plicio illius odia sua pascendo sederneta emendando
acper hoc debenquolentia non demalitiae est: qm̃lue¬
tatur iustus cum uid& uindictam impiorum: & ma¬
nus suas lauat idẽ opert mundiora efficit in saenguine
hocest in exitio peccictoris sumnens inde non inali Ale¬
ni gaudium sed diuinȩ admonitionis exemplum Qui
Per uibitur ergo in locutionibus figuratis regilha
ius modiuttam diuuersetur diligenti condera¬
tione quod legitur. donec ad regnum caritatis inter¬
pretatio perducatur: Sicutem hoc iam proprieso¬
nat nullc putetur figunrtac locutio: si preceptiua loc¬
tio est: autflagitium aut fu c  sñus ueruns. aut utilita¬
tem autbeneficientiam iubens. non est figunttu
si autem flagitiłm aut facinius uidetur iubere. an

Expanded text:
quia Deum diligit? Denique si in hoc saeculo in eum vindicatur, quia Deum diligit? Denique si in hoc saeculo in eum vindicatur, vel pro illo etiam laetatur, si corrigitur; vel certe pro aliis, ut eum timeant imitari. Ipse quoque fit melior, non supplicio illius odia sua pascendo, sed errata emendando. Ac per hoc de benevolentia, non de malitia est quod laetatur justus, cum videt vindictam, et manus suas lavat, id est, opera mundiora efficit in sanguine, hoc est in exitio peccatoris; sumens inde non mali alieni gaudium, sed divinae admonitionis exemplum. Seruabitur ergo in locutionibus figuratis regula huius modi, ut tamdiu uersetur diligenti consideratione quod legitur, donec ad regnum caritatis interpretatio perducatur, si autem iam hoc proprie sonat, nulla putetur figurata locutio. Si praeceptiua locutio est aut flagitium aut facinus uetans aut utilitatem aut beneficientiam iubens, non est figurata. si autem flagitium aut facinus uidetur iubere aut
Abbreviated transcription (Latin):
sed date locum inte scriptum est enim mihiuin dic tum
ogoretribuam dicit dñs. Nec ipse itaque prcecepit
ut nolint uindiccre sed ut nonse ipsos uindi cantes dent
locum ir edi quidixit mihi uindictam ego r&ribuam : &dis
ine ucngelio uiducm pro ponit insimilitu dinem : quacum¬
dicari desider ans iudicem inter pellabat iniquum. quieã
tandem acliquaendo non iustitaductus sed iccedio uicus
audiuit: boc autem dñs proposuit : ut ostender & multo mnagis
dm̃ ius tum citofacterum iuditium electorum suorum quiad
red dit autem uotum malum : qui&im si non ipse uindicat.
tamen ut eius inimicum ds puniat epectat. atq optat:
qua propter cum & homo iustus & homomalus deinimi¬
cis suis uelint adño uindicuri  Undediscernum tur
nisi quia ius tus & magis cupit inimicum suum corrigi quam
puniri. Et cum in eum uid& cidño uindicari non eius
delectictur poena quia ñeum odit. se ddi uin ciustitiã

Expanded text:
sed date locum irae; scriptum est enim, Mihi vindictam, et ego retribuam, dicit Dominus » . Nec ipse itaque praecipit ut nolint vindicari, sed ut non se ipsi vindicantes dent locum irae Dei qui dixit, Mihi vindictam, et ego retribuam. Et Dominus in Evangelio viduam proponit in similitudinem, quae vindicari desiderans, judicem interpellabat injustum, qui eam tandem aliquando non justitia ductus, sed taedio victus audivit : hoc autem Dominus proposuit, ut ostenderet multo magis Deum justum cito facturum judicium electorum suorum, qui ad Reddit autem votum malum, qui etiamsi non ipse vindicat, tamen ut ejus inimicum Deus puniat, expectat atque optat. Quapropter cum et homo justus et homo malus de inimicis suis velint a Domino vindicari, unde discernentur, nisi quia justus et magis cupit inimicum suum corrigi quam puniri; et cum in eum videt a Domino vindicari, non ejus delectatur poena, quia non eum odit, sed divina justitia,
Abbreviated transcription (Latin):
menuis ẽẽ pacificus quantum ad tepertin& siuutem in re¬
uerens &blas phemus quis sit. & pucem cum illo haber enon pos¬
sis : non utiquae tibi ad scribendumerit. quia iohannes apos¬
tolus cosquinegant in curnexp̃m uenisse: nec saluta ri per¬
misit: Nos ergo panrtisimus si potest fieri: ut cum omnibus
pacem habercmus: Alus autem repugnantibus fi& in pos¬
sibile. non ex nobis tumenside nobis qua erela depona tur
Quienim nullumx laedt apparo& cẽ pacificus
Vt pucis feodent seruaripossint : ceb int dissimulandum
mona: Maxime qm̃ perinem sol& pecuuri: Cum quando
quis furoro com motus plusigit quam postulat cuuse delictdy
potute emendi tum habere & sunum: Unde asula mon
Noli ait uistos eomultum: Est etim in quiã quperte insua

Expanded text:
men vis esse pacificus, quantum ad te pertinet. Si autem irremen vis esse pacificus, quantum ad te pertinet. Si autem irreverens et blasphemus quis sit, et pacem cum illo habere non possis, non utique tibi ascribendum erit; quia 98 Joannes apostolus illos, qui negant in carne Christum venisse, nec salutari permisit . Nos ergo parati sumus, si fieri potest, ut cum omnibus pacem habeamus: aliis autem repugnantibus fiet impossibile, non ex nobis; si de nobis tamen querela deponatur. Qui enim nullum laedit, apparet esse pacificust pacis foedera servari possint, ab ira dissimulandum monet, maxime quoniam per iram solet peccari, cum quando quis furore commotus, plus exigit quam postulat causa delicti, potuit emendatum habere et sanum. Unde et Salomon: Noli, ait, justus esse multum? est
Abbreviated transcription (Latin):
dentur bona coram dõ & bominibus: sieaquue licent sic agantur.
hanc piccem spreuerit ut tidiuȩro inimicus. cum aut reprehendi
forte ab illo nonuult. aut inuid& bonis eius : quod ad illãtu men
perun& non discordat ab ene agentibus: Hic estenim in pa¬
cificus qui p̃ter missi uoluntate legis. suum iussequitur. quum¬
quum dicat dicuid: Cum his quioder ant pacem: entmpaccisi cus:
sed hoc necessi tictis enet propter potentium personicrum : ut uel¬
sic obsequus humi litictis uinactur. quemsic &xtollit superbia: ut
manda teelegis spernat: Potest feri ut docimoredi pacificum
sequis prebeat illiquiodit pacem: Quando enim uicem malis
redde nonuult : paccificus est: Hoc est debonuncere malum:
Vt uel obsequiis uinactur quȩ̃emanda tic logis nonuincunt:
Ergosifi eripotest inquid quodex uobis est utbene agentes pacẽ
diligere ui deccmur:Iamsi non fuerit amator pucis. tutic¬

Expanded text:
dentur bona coram Deo et hominibus, si ea quae licent sic agantur, dentur bona coram Deo et hominibus, si ea quae licent sic agantur, hanc pacem spreverit, ut sit tali viro inimicus, cum aut reprehendi forte ab illo non vult, aut invidet bonis ejus; quod ad illum tamen pertinet, non discordat a bene agentibus. Hic est enim impacificus, qui praetermissa voluntate Legis, suum jus sequitur; quamquam dicat David: Cum iis qui oderunt pacem, eram pacificus . Sed hoc necessitatis erat propter potentiam personarum, ut vel obsequiis humilitatis vincatur, quem sic extollit superbia, ut mandata Legis spernat. Potest fieri ut et de timore Dei pacificum se quis praebeat illi, qui odit pacem. Quando enim vicem malis reddere non vult, pacificus est, hoc est, de bono vincere malum, ut vel obsequiis vincatur, quem mandata Legis non vincunt. Ergo, si fieri potest, inquit, quod ex vobis est; ut bene agentes pacem habere videamur. Jam si non fuerit amator pacis, tu ta
Abbreviated transcription (Latin):
Nisi hubun dauerit iustitia uestiax plus quam scribarum & pha¬
ri seorum. non intitr bitis in regnumdĩ: Mandatum enim inlege
enet Diliges proximum tuum & hodio habebis inimicum tuum
haec quamtum uidour iustitiu est: sed ut hubun dxiustiti a
xp̃ianorum. docentur non redder emadum promado : ut perfecti
sint io prohoc merces illis reddctur iniuditio dĩ super gredienim
uid&ur ipsum iustitiam : cum quod lic& ut meliorsit non faait cueles¬
itis iustitiue imitator: Mundiergo iustitiae adõ illiconcessi.
in nocentem ad tempus facit : Cuelestis cutem perfectum : ut me
quam facta fuerint in reprehensionem nonuenire. sed magis lau¬
de ẽe siue cpud dm̃ siueapud homines ÷ Nequis estim& quiae dõ
litcte non displicent. idcirco noncunendum si fut triscandalum
sinit: Hocp̃mon& quia illud fieri deb&: quod & dõ non dis plicent.
&furtriscandulum᷑ sint Acsilicent enim & fitetrem scandalira.
Donenpluc&: quice ds̃ saluti studendum mon&: sic ergo proui¬

Expanded text:
bundaverit justitia vestra plusquam scribarum et pharisaeorum, non intrabitis in regnum Dei . Mandatum enim in Lege erat: Diliges proximum tuum, et odio habebis inimicum tuum . Haec, quantum videtur, justitia est: sed ut abundet justitia christianorum, docentur non reddere malum pro malo; ut perfecti sint, et pro hoc merces illis reddatur in judicio Dei. Supergredi enim videtur ipsam justitiam, cum quod licet, ut melior sit, non facit coelestis justitiae imitator. Mundi ergo justitia a Deo illi concessa innocentem facit: coelestis autem perfectum, ut meriquam facta fuerint, in reprehensionem non venire, sed magis laudi esse, sive apud Deum, sive apud homines. Ne quis aestimet quia Deo licita non displicent, idcirco non curandum, si fratri scandalum sint; hoc praemonet quia illud fieri debet, quod et Deo non displiceat, et fratri scandalum non sit. Etsi liceat enim, et fratrem scandalizet, Deo non placet; quia Deus saluti studendum monet. Sic ergo provi
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i anorum gaudic socianda sunt : nequibus cum que fle¬
tibus lacrime nostre iungendesunt: Sed siui deamus ab¬
caliquo tuleopus geriquod in cuelo scribi dignumsit siue
iustitie opus. siue caritatis. siue pacis uel misericor diue
& it agestum ut in libro uite referrimereatur : debemis
gaudere cumtalibus: Sed exsiquidem uidecmus ub et rore
conuersum & relictis ignoruntiuetenebris adluiem us¬
ritatis uenis se remis sionem pecca torum & gute ticem scisps̃¬

Expanded text:
Christianorum gaudia socianda sunt, nec quibuscunque fleChristianorum gaudia socianda sunt, nec quibuscunque fletibus lacrymae nostrae jungendae sunt. Neque enim aliquo tale opus geri, quod in coelo scribi dignum sit, sive justitiae opus, sive charitatis, sive pacis, vel misericordiae, et ita gestum, ut in libro vitae referri mereatur, debemus gaudere cum talibus; sed etsi quidem videamus ab errore conversum, et relictis ignorantiae tenebris ad lucem veritatis venisse, remissionem peccatorum et gratiam s
Abbreviated transcription (Latin):
uenies quod non illum hospites. sed ipse quȩsierit hospites & ho
suo proferremaledictum. sed beneloqui benedicere. benepre¬
di carent  boc & bonidñi seruia bonimagistri credantur ese
discipuli : Sciendum tumen est: quod sermo biebene dictio¬
nis inscripturis diuersepo situm inuenitur: nam & ds bene¬
dicere uel homines uel cuetent quae creauerit inuenitͥ
& homines uel cuecente creature dm̃ benedicere iubentur:
seddĩ qui dem bene dictio aliudmuneris ser per in his qui:
ab eo benedicuntur impertit. homines uerodm̃be nedico¬
re proco quod est laudare &gnatias refferre dicuntur:
hictumen a postalus benedicite & nolitem aledicere
Quac si cum prouocamur ab inimicis ł cum instigamure
iuris. mon& ne promaledictis maledicta redda muse
facciamus quodipso desem & ipso scribitUbi dice nale¬
dicimur & bene dicimus: udi¬
hubendaest &icem in haton¬
petens & apta distincio: nomenim quibus cum que guudus

Expanded text:
venies quod non illum hospites, sed ipse quaesierit hospites , et hoc venies quod non illum hospites, sed ipse quaesierit hospites , et hoc suo proferre maledictum, sed bene loqui, benedicere, bene praedicare, ut ex hoc, et boni Domini servi, et boni magistri credantur esse discipuli. Sciendum tamen est, quod sermo benedictionis in Scripturis diverse positus invenitur, nam et Deus benedicere dicitur, et homines, vel caeet homines vel caeterae creaturae Deum benedicere jubentur: sed Dei quidem benedictio aliquid muneris semper his qui ab eo benedicuntur impertit, homines vero Deum benedicere, pro eo quod est laudare et gratias referre dicuntur. Hic tamen Apostolus ait: Benedicite et nolite maledicere, quasi cum provocamur ab inimicis, vel cum instigamur injuriis, monet, ne pro his maledicta reddamus, sed faciamus quod ipse de semetipso scribit , ubi dicit: maledicimur et benedicimus GaHabenda est etiam in hoc competens et apta distinctio. Non enim quibuscunque gaudiis
Abbreviated transcription (Latin):
non uidenter ex pectut. & quiscit quia non sunt condignue
pacssiones huius temporis ad futunt in gloriam quȩ reue¬
lubitur in nobis:Idem ipse & intribulatione pictiens
erit: quia tribulatio patientiam opetrtur. patientia
ueroꝓbationem probatiospem: sit amenser monem qui
sub sequitur impleamus idẽ orationi instantes:
In quo enim non sufficit hum ana furgilitas : auxilium diora¬
Non quasi stipendia in digentibus preberȩ. sed censum nr̃m
quo dam modo cum ipsis habere communem ÷ & meminisse
scõrum si uecollectis solemnibus. siue proeo ut & recorditione eoru
sectantes: Quam digne hospitaditatis in agnificentia muno
sermone conpre hendit: Dicens enim sectundtm esse hos¬
pita litatem : nonillud solum ostendit ut uenientem ad nos
hos pitem suscipiamus. sed & requiurmus & sollitisimus & sec¬
temur. acperquinmus ubi que hospites. nec ubi forte in plate¬
is sedecent: ne ex tar tectum uecerent: Recordare lob: & in¬

Expanded text:
non videntur exspectat, et qui scit quia non sunt condignae non videntur exspectat, et qui scit quia non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis ; idem ipse et in tribulatione patiens erit, quia tribulatio patientiam operatur, patientia probationem, probatio spem , si tamen sermonem, qui subsequitur, impleamus, id est, « orationi instantes; » in quo enim non sufficit humana fragilitas, auxilium Dei in oranon quasi stipem indigentibus sanctis praebere, sed censum nostrum quodammodo cum ipsis habere commune, et meminisse sanctorum sive in collectis solemnibus, sive pro eo, ut ex recordatione eorum sectantes. Quam dignae hospitalitatis magnificentiam, uno sermone comprehendit. Dicens enim sectandam esse hospitalihospitem suscipiamus, sed requiramus, et solliciti simus, et sectemur, ac perquiramus ubique hospites. Necubi forte in plateis sedeant, ne extra tectum jaceant. Recordare Lot, et in
Abbreviated transcription (Latin):
irum fortasse sĩ quo din c&enebona uirtutum assumitur¬
&iumodium &tĩ quam neces sarium ab apostolo ponitur: Vndo
certumest iesseanime odip affectum: estenim laudabile odisse
uitia odis peccata: pisienim quis odiohabeat uitia nom potest ama¬
rȩnec conseruare uirtutes Atastptanet an
hoc est quod & dñs docuit cum notar& scribas & phecrĩ¬
seos primasibi loca in conuiis uindicuntes: & doc& ut cum
uocitus fueris adcuenum in nouisimoloco recumbas:
est. in sollicitu dine debere esse commonuit : nunc uero omni¬
bus dat hoc incommune mandatum: nequisenim audit
integrum spectat : Uulenim ut nos qui sublege sp̃suiuims
nihil remis sum nihil tepidum hubeamus in nobis: sa
cum feruore sp̃s & clore fideicuncta perigumus : dũo
Seriucutes : Ille dño seruit : qui potest dicere: nobis
trr ei autlibido aut auaritia aut in anis gloria dominabtam
Spegcud& qui non respicit ea queuidenter. sed eaque

Expanded text:
irum fortasse sit quod inter caetera bona virtutum, assumiturum, et tanquam necessarium ab Apostolo ponitur. Unde certum est inesse animae etiam odii affectum. Est enim laudabile odisse vitia, odisse peccata, nisi enim quis odio habeat vitia, non potest amare, nec conservare virtutes. AdhaerenHoc est quod et Dominus docuit, cum notaret scribas et Pharisaeos prima sibi loca in conviviis vindicantes, et doceret, ut cum vocatus fueris tu ad coenam, in novissimo loco recumbas . est, in sollicitudine debere esse commonuit, nunc vero omnibus dat hoc incommune mandatum, ne quis nostrum audiat i sumus. Vult enim ut nos qui sub lege spiritus vivimus, nihil remissum, nihil tepidum habeamus in nobis, sed cum fervore spiritus, et calore fidei cuncta peragamus. Domino servientes. Ille Domino servit qui potest dicere nobis, tra ei, aut libido, aut avaritia, aut inanis gloria dominabitur. Spe gaudet qui non respicit ea quae videntur, sed ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
iudicem mundi partem maxim amdĩ legis implere
omnienim crimina que uindicari uult ds̃ non ꝑan
tes ites & principes aec desicrum sed permundi
iudicem uoluit uindicari Et hoc suens pculus cum
minis trumdi nomincat & uindicẽ in eum qui quo dmalũ¬

Expanded text:
judicem mundi, partem maximam Dei legis implere; omnia enim crimina, quae vindicari vult Deus, non per antistites et principes Ecclesiarum, sed per mundi judicem voluit vindicari; et hoc sciens Paulus, recte eum ministrum Dei nominat, et vindicem in eum qui quo
Abbreviated transcription (Latin):
tem sed & deparibus & magnis : hoc est defuotre forte in nos
peccante non quaentmus uindiuori sed remitamus. dĩ iudito
reseruantes: Nedum ab ine detinemur inueniat locũ
inimicus in quosuggertet & suoc deiet quod contrar nos est :¬

Expanded text:
tem, sed et de paribus et magnis, hoc est, de fratre forte in nos tem, sed et de paribus et magnis, hoc est, de fratre forte in nos peccante non quaeramus vindicari, sed remittamus, Dei judicio reservantes; ne, dum ab ira detinemur, inveniat locum inimicus, in quo suggerat et suadeat, quod contra nos est