comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quicquid ei acciderit. impii autem
replebuntur malo. Abhominatio est¬
dño labia mendacia. qui autem fi.¬
deliter agunt placent ei. Homo
uersiitus celat scientiam. & cor insi-¬
pientium prouocabit stulticiam.
Manus fortium dominabitur. quȩ
autem remissa est. tributis seruioe.
Meror in corde uiri humiliabit eum.
& sermone bono lȩtificabitur. Qui
negligit damnum propter amicum
iustus est : iter autem impiorum
decipi& eos. Non inueni& fraudui-¬
lentus luchrum : & substantia homi-¬
nis erit auri precium. In semita
iustitiȩ uita: iter autem deuium
ducit ad mortem. Hilius sapiens
doctrina patris. qui autem illisor
est. non audit cum arguitur. De
fructu oris sui. homo saturabitur
bonis : anima autem preuaricatorũ¬
s iniqua. Qui custodit os suum.
custodit animam suam. qui autem
inconsideratus est ad loquendum.
sentio mala. Uult & non uult pi-¬
ger : anima autem operantium in-
pinguabitur. Uerbum mendax iustus
detestabitur : impius autem confun.¬

Expanded text:
quidquid ei acciderit: impii autem replebuntur malo. Abominatio Domino labia mendacia: qui autem fideliter agunt, placent ei. Homo versutus celat scientiam: et cor insipientium provocat stultitiam. Manus fortium dominabitur: quae autem remissa est, tributis serviet. Moeror in corde viri humiliabit illum, et sermone bono laetificabitur. Qui negligit damnum propter amicum, justus est: iter autem imdecipiet eos. Non inveniet fraudulentus lucrum, et substantia hominis erit auri pretium. In semita justitiae vita: iter autem devium ducit ad mortem. XIII. Filius sapiens, doctrina patris: qui autem illusor est, non audit cum arguitur. De fructu oris sui homo saturabitur bonis: anima autem praevaricatorum iniqua. Qui custodit os suum, custodit animam suam: qui autem inconsideratus est ad loquendum, sentiet mala. Vult et non vult piger: anima autem opepinguabitur. uerbum mendax iustus detestabitur: impius autem confun
Abbreviated transcription (Latin):
in corde eius. Impus cum inpro-¬
fundum uenerit peccatorum con-¬
tempnit: sed sequitur eum ignomi.¬
nia & opprobrium. Aqua profunda
uerba ex ore uiri: & torrens redin-¬
dans fons sapientie. Accipere per-¬
sonam impii non est bonum: ut.
declines a ueritate iudicii. Labia
stulti inmiscent se rixis: & os eius
iurgia prouocat. Os stulti contri-¬
tio eius. & labia illius ruina ani.¬
mȩ eius. Uerba bilinguis quasi sim-¬
plicia : & ipsa perueniunt usq ad

Expanded text:
in corde ejus. Impius, cum in proin corde ejus. Impius, cum in profundum venerit peccatorum, contemnit: sed sequitur eum ignominia et opprobrium. Aqua profunda verba ex ore viri: et torrens redundans fons sapientiae. Accipere personam impii non est bonum, ut declines a veritate judicii. Labia stulti miscent se rixis: et os ejus jurgia provocat. Os stulti contritio ejus: et labia ipsius, ruina animae ejus. Verba bilinguis, quasi simplicia: et ipsa perveniunt ad
Abbreviated transcription (Latin):
nini tempore diligit qui amicus est.¬
& frater in angustiis comprobatur.
Nomo stultus plaud& manibus. cum
spoponderit pro amico suo. Qoui
meditatur discordias diligit rixas.
& qui exaltat os suum querit
ruinam. Qui peruersi cordis est
non inueni& bonum: & qui uertit
linguam. incid& in malum. Natus
est stultus in ignominiam suam.
sed nec pater in fatuo lȩtabitur.
Animus gaudens etatem floridam
facit: spiritus tristis exsiecat ossa.
Munera de sinu impius acciꝑit: ut
peruertat semitam iudicii. In fa¬
cie prudentis luc& sapientia. oculi
stultorum in finibus terrę. Ira
patris filius stultus. & dolor ma-¬
tris quȩ genuit eum. Non est
bonum damnum inferre iusto:
nec percutere principem qui re-¬
cta iudicat. Qui moderatur ser-¬
mones suos. doctus & prudens est.
& preciosi spiritus uir eruditus.
Stultus quoq si tacuerit. sapiens
reputabitur. & si compresserit la-
omni tempore erit exprobrabilis.
Non recipit stultus uerba pruden¬
tiȩ : nisi ea dixeris quȩ uersantur

Expanded text:
ni tempore diligit qui amicus est: et frater in angustiis comprobatur. Homo stultus plaudet manibus, cum spoponderit pro amico suo. Qui meditatur discordiam, dirigit rixas: et qui exaltat ostium, quaerit ruinam. Qui perversi cordis est, non inveniet bonum: et qui vertit linguam, incidet in malum. Natus est stultus in ignominiam suam: sed nec pater in fatuo laetabitur. Animus gaudens aetatem floridam facit: spiritus tristis exsiccat ossa. Munera de sinu impius accipit, ut pervertat semitas judicii. In facie prudentis lucet sapientia: oculi stultorum in finibus terrae. Ira patris, filius stultus: et dolor matris quae genuit eum. Non est bonum damnum inferre justo, nec percutere principem, qui recta judicat. Qui moderatur sermones suos, doctus et prudens est: et pretiosi spiritus vir eruditus. Stultus quoque si tacuerit, sapiens reputabitur: et si compresserit labiomni tempore erit exprobrabilis. Non recipit stultus verba prudentiae: nisi ea dixeris, quae versantur
Abbreviated transcription (Latin):
esurient. Qui mollis & dissolutus
est in opere suo: frater est sua opera
dissipantis. Turris fortissima no¬¬
men dñi : ad ipsum currit iustus
& exaltabitur. Substantia diuitis
urbs roboris eius . & quasi murus
ualidus circumdans eum. Antequã
conteratur exaltatur cor hominis.
& antequam glorificetur humilia-¬
bitur. Qui prius respondor quã
audiat. stultum se esse demonstrat
& confusione dignum. Spiritus
uiri sustentat in becillitatem suam:
spiritum uero ad irascendum facilẽ
quis poterit sustinere: Cor pru-¬
dens possidebit scientiam : & auris
sapientium querit doctrinam. Do¬¬
num hominis dilatat uiã eius.
& ante principes spacium ei facit.
ustus prior est accusator sui. uenit
amicus eius & inuestigabit eum.
C ontradictiones comprimit sors.
& inter potentes quoq diiudicat.
Frater qui adiuuatur a fratre quasi
ciuitas firma: & iudicia quasi
uectes urbium. De fructu oris
uiri replebitur uenter eius. &
genimina labiorum illius satura-¬
bunt eum. Mors & uita in manu¬

Expanded text:
entris. Qui mollis et dissolutus est in opere suo, frater est sua opera dissipantis. Turris fortissima, nomen Domini: ad ipsum currit justus, et exaltabitur. Substantia divitis urbs roboris ejus, et quasi murus validus circumdans eum. Antequam conteratur, exaltatur cor hominis: et antequam glorificetur, humiliatur. Qui prius respondet quam audiat stultum se esse demonstrat, et confusione dignum. Spiritus viri sustentat imbecillitatem suam: spiritum vero ad irascendum facilem quis poterit sustinere? Cor prudens possidebit scientiam: et auris sapientium quaerit doctrinam. Donum hominis dilatat viam ejus, et ante principes spatium ei facit. Justus, prior est accusator sui: venit amicus ejus, et investigabit eum. Contradictiones comprimit sors, et inter potentes quoque dijudicat. Frater, qui adjuvatur a fratre, quasi civitas firma; et judicia quasi vectes urbium. De fructu oris viri replebitur venter ejus: et genimina labiorum ipsius saturabunt eum. Mors,
Abbreviated transcription (Latin):
nem maris: & tempestas demersit
me. Laboraui clamans raucȩ factȩ
sunt fauces meȩ. defecerunt oculi
mei dum spero in dm̃ meum. Mul.¬
tiplicati sunt super capillos capitis
mei : qui oderunt me gratis. Confor¬
tati sunt qui persecuti sunt me ini.¬
mici mei iniuste. quȩ non rapui
tunc exoluebam. Ds tu scis insipien-¬¬
tiam meam: & delicta mea a te non
sunt abscondita. Non erubescant in
me qui expectant te dñe: dñe uir-¬
tutum. Non confundantur super
me. qui querunt te ds̃ israhel. Qm̃
propter te sustinui opprobrium: ope¬
ruit confusio faciem meam. Extra.¬
neus factus sum fratribus meis: &
peregrinus filiis matris meȩ. Q m̃
relus domus tuȩ comedit me. &
opprobria exprobrantium tibi ceci-¬
derunt super me. Et operui in ie-¬
iunio animam meam. & factum est
in opprobrium michi. Et posui uesti¬
mentum meum cilicium: & factus
sum illis in parabolam. Aduersum
me loquebantur qui sedebant in por-

Expanded text:
as dimersit me. Laboravi clamans, raucae factae sunt fauces meae: defecerunt oculi mei, dum spero in Deum meum. Multiplicati sunt super capillos capitis mei, qui oderunt me gratis. Confortati sunt qui persecuti sunt me inimici mei injuste: quae non rapui tunc exsolvebam. Deus, tu scis insipientiam meam et delicta mea asunt abscondita. Non erubescant in me qui exspectant te, Domine virtutum. Non confundantur super me, qui quaerunt te, Deus Israel. Quoniam propter te sustinui opprobrium, operuit confusio faciem meam. Extraneus factus sum fratribus meis, et peregrinus filiis matrzelus domus tuae comedit me, et opprobria exprobrantium tibi ceciderunt super me. Et operui in jejunio animam meam, et factum est in opprobrium mihi. Et posui vestimentum meum cilicium, et factus sum illis in parabolam. Adversum me loqu
Abbreviated transcription (Latin):
uerba delictorum meorum.D
meus clamabo per diem & non
exaudies : & nocte & non ad insipi.¬
entiam michi. Tu autem in sancto
habitas laus israhel: in te speraue.¬
runt patres nostri sperauerunt &
liberasti eos. Ad te clamauerunt c&
salui facti sunt. in te sperauerunt
& non sunt coñfusi. Ego autem
sum uermis & non homo. obprobri.¬
um hominum & abiectio plebis.
Omnes uidentes me deriserunt me :
locuti sunt labiis & mouerunt ca-¬
put. Sperauit in dño eripiat eum.
saluum faciat eum qm uult eum.
Qͣm̃ tu es qui extraxisti me de uentre.

Expanded text:
erba delictorum meorum. Deus meus clamabo per diem, et non exaudies: et nocte, et non ad insipientiam mihi. Tu autem in sancto habitas, laus Israel. In te speraverunt patres nostri: speraverunt, et liberasti eos. Ad te clamaverunt, et salvi facti sunt: in tet non sunt confusi. Ego autem sum vermis et non homo, opprobrium hominum et abjectio plebis. Omnes videntes me, deriserunt me: locuti sunt labiis, et moverunt caput. Speravit in Domino, eripiat eum: salvum faciat eum, quoniam vult eum. Quoniam tu es qui extraxisti me de ventr
Abbreviated transcription (Latin):
desiderium meum. & gemitus mͣs
a te non est absconditus. Cor
meum fluctuabat. de reliquit me
fortitudo mea & lux oculorum
meorum etiam ipsa non est me
quasi contra lepram meam ste
runt. Et irruebant querentes
animam meam. & in uestigantes
mala michi loquebantur insidiaᷤᷤ
& dolos tota die meditabantur.
Ego aut quasi surdus non audie¬
bam & quasi mutus non aperie¬
bam os meum. Et eram quasi
homo non audiens. nec habens
in ore suo redargutiones : De enĩ
dñe expectabam. tu exaudies dñe
ds̃ meus. Quia dixi ne forte in¬
sultent michi. & cum uacillaue¬
rit pes meus . super me magni¬
ficentur. Quia ego ad plaga pa
semper. Quia iniquitatem meã¬
annuntiabo. & contristabor pro
peccato meo. Inimici aut mei ui¬
uentes confortati sunt & multi¬
plicati sunt odientes me menda¬
citer. Et qui reddunt malum
pro bono. aduersabantur michi
quia sequebar bonum. Ne dere¬
linquas me dñe ds̃ meus ne elon¬
geris a me. Hestina in auxilium

Expanded text:
desiderium meum: et gemitus meus a te non est absconditus. Cor meum fluctuabat, dereliquit me fortitudo mea: et lux oculorum meorum etiam ipsa non est mecsodales mei contra lepram meam stetrunt. Et irruebant quaerentes animam meam: et investigantes mala mihi loquebantur insidias, et dolos tota die meditabantur. Ego autem quasi surdus non audiebam, et quasi mutus qui non aperit os suum. Et eram quasi homo h. vir. non audiens: nec habens in ore suo redargutiones. Te enim, Domine, exspectabam, tu exaudies, Domine Deus meus. Quia dixi, ne forte insultent mihi, et cum vacillaverit pes meus, super me magnificentur. Quia ego ad plagam Asemper. Quia iniquitatem meaannuntio: et contristabor pro peccato meo. Inimici autem mei viventes confortati sunt, et multiplicati sunt odientes me mendaciter. Et qui reddunt malum pro bono, adversabantur mihi: quia sequebar bonum. Ne derelinquas me, Domine: Deus meus, ne elongeris a me. Festina in auxilium
Abbreviated transcription (Latin):
in furore tuo corripias me. Quia
sagittȩ tuȩ infixȩ sunt michi.
& tetigit me manus tua. Non
est sanitas in carne mea a facie
indignationis tuȩ. non est pax
Quia iniquitates meȩ transierunt
caput meum. quasi onus graue.
ad grauatȩ sunt super me. Com¬
putruerunt & tabuerunt cicatri¬
ces meȩ. a facie insipientiȩ meę.
Afflictus sum & incuruatus sum
nimis. tota die merens ambula

Expanded text:
ira tua corripias me, Quia sagittae tuae infixae sunt mihi, et tetigit h. terruit me manus tua. Non est sanitas in carne mea a facie indignationis tuae: non est pax Quia iniquitates meae transierunt caput meum: quasi onus grave aggravatae sunt super me. Computruerunt, et tabuerunt cicatrices meae. a facie insipientiae meae. Afflictus sum, et incurvatus sum nimis: tota die moerens ambulab
Abbreviated transcription (Latin):
munitionem: & ita fecerunt. Et
fugerunt alienigenȩ qui erant in
munitionibus quas ȩdificauerat ba-¬
chides: & reliquit unusquisq locum
suum : & abiit in terram suam. Lan-¬
tum in bethsura remanserant ali-¬
qui ex his qui reliquerant legem: &
precepta dĩ. Erat enim hȩc eis

Expanded text:
munitionem et ita fecerunt et munitionem et ita fecerunt et fugerunt alienigenae qui erant in munitionibus quas aedificaverat Bacchides et reliquit unusquisque locum suum et abiit in terram suam tantum in Bethsuram remanserant aliqui ex his qui reliquerant legem et praecepta Dei erat enim haec eis
Abbreviated transcription (Latin):
eum: & regnauit illie. Et audiuit
demetrius rex. & congregauit exer-¬
citum ualde copiosum: & exiuit
obuiam illi in prelium. Et misit
demetrius ad ionathan eꝑistolam
uerbis pacificis : ut magnificaret
eum. Dixit enim. Anticipemus
pacem facere cum eo: prius quam
faciat cum alexandro aduersum
nos. K ecordabitur enim omnium¬
malorum quȩ fecimus in eum. &
in fratres eius: & in gentem eius.
Et dedit ei potestatem congregandi
exercitum. & fabricare arma: &
esse ipsum socium eius: & obsides
qui erant in arce. iussit tradi ei.
Et uenit ionathas in iherusalem.
& legit epistolas in auditu omnis
populi. & eorum qui in arce erant:
& timuerunt timore magno: qm̃
audierunt quod dedit ei rex pote¬
statem congregandi exercitum. Et
traditi sunt ionathȩ obsides. & red¬
didit eos parentibus suis. Et habi-¬
tauit ionathas in iherusalem: &
cepit ȩdificare & in nouare ciuitatẽ.
Et dixit facientibus opera. ut extrii-¬
erent muros & montem syon in
circuitu lapidibus quadratis ad

Expanded text:
regnavit illic et audivit Demetrius rex et congregavit exercitum valde copiosum et exivit obviam illi in proelium et misit Demetrius ad Ionathan epistulam verbis pacificis ut magnificaret eum dixit enim anticipemus pacem facere cum eo priusquam faciat cum Alexandro adversus nos recordabitur enim omnium quae fecimus in eum et in fratrem eius et in gentem eius et dedit ei potestatem congregandi exercitum et fabricare arma et esse ipsum socium eius et obsides qui erant in arce iussit tradi ei et venit Ionathas in Hierusalem et legit epistulas in auditu omnis populi et eorum qui in arce erant et timuerunt timore magno quoniam audierunt quod dedit ei rex in potestatem congregandi exercitum et traditi sunt Ionathae obsides et reddidit eos parentibus suis et habitavit Ionathas in Hierusalem et coepit aedificare et innovare civitatem et dixit facientibus opera ut struerent muros et montem Sion in circuitu lapidibus quadratis ad
Abbreviated transcription (Latin):
Non nulli autem de principibus fa-¬
miliarum dederunt in opus. Ater-¬
satha dedit in thesaurum. auri drag.¬
mas mille: fialas quinquaginta: tii.¬
nicas sacerdotales quingentas tri-¬
ginta. Et de principibus familia.¬
rum dederunt in thesaurum operis.
auri dragmas uiginti milia: & ar-¬
genti minas duo milia ducentas. Et
quod dedit reliquus populus. auri
dragmas uiginti milia: & argenti
minas duo milia: & tunicas sacer-¬
dotales sexaginta septem. Habita.¬
uerunt autem sacerdotes & leuitȩ.¬
& ianitores. & cantores. & reliquum
uulgus & nathinnei: & omnis isra¬
hel in ciuitatibus suis. E uenerat
mensis septimus: filii autem israhel
erant in ciuitatibus suis.¬

Expanded text:
nonnulli autem de principibus familiarum dederunt in opus Athersatha dedit in thesaurum auri dragmas mille fialas quinquaginta tunicas sacerdotales quingentas triginta et de principibus familiarum dederunt in thesaurum operis auri dragmas viginti milia et argenti minas duo milia ducentas et quod dedit reliquus populus auri dragmas viginti milia et argenti minas duo milia et tunicas sacerdotales sexaginta septem habitaerunt autem sacerdotes et Levitae et ianitores et cantores et reliquum vulgus et Nathinnei et omnis Israhel in civitatibus suis et venerat mensis septimus filii autem Israhel erant in civitatibus suis
Abbreviated transcription (Latin):
ritu sancto.
actum est autem iconio. ut simul
introirent sy nagogam iudeorum
& loquerentur: ita ut creder& ui-¬
deorum & grecorum copiosa
multitudo qui uero increduli fu-¬
erunt iudei. suscitauerunt & ad
iracundiam concitauert̃ amnas gentiũ
to igitur tempore demorati sunt:
fiducialiter agentes in dño. testimo¬
nium perhibente uerbo gratiȩ
suȩ :dante signa & prodigia fieri
per manus eorum: Diuisa est aũt
multitudo ciuitatis: & quidam
quidem erant cum iudeis: quidã
uero cum apostolis. Cum autem
factus essoe impetus gentilium &
iudeorum cum principibus suis.
ut contumeliis afficerent & lapi¬
darent eos: intelligentes confuge.¬
runt ad ciuitates licaoniȩ. listram
& derben . & uniuersam in cireuitu
regionem: & ibi euuangelizantes
erant.¬

Expanded text:
ritu Sancto factum est autem Iconii ut simul introirent synagogam Iudaeorum et loquerentur ita ut crederet Iudaeorum et Graecorum copiosa multitudo qui vero increduli fuerunt Iudaei suscitaverunt et ad iracundiam concitaverunt animas to igitur tempore demorati sunt, fiducialiter agentes in Domino, testimonium perhibente verbo gratiae suae, dante signa et prodigia fieri per manus eorum. Divisa est autem multitudo civitatis: et quidam quidem erant cum Judaeis, quidam vero cum Apostolis. Cum autem factus esset impetus Gentilium et Judaeorum cum principibus suis, ut contumeliis afficerent, et lapidarent eos intellegentes confugerunt ad civitates Lycaoniae Lystram et Derben et universam in circuitu regionem et ibi evangelizantes erant
Abbreviated transcription (Latin):
Propter hoc enim & mortuis
euangelizatum est: ut iudicen¬
tur quidem secundum homi¬
nes in carne: uiuant autem se-¬
cundum dm̃ in spiritu. Om̃ium
enim finis appropinquabiit. xiii.¬
stote itaq prudentes: & uigilate
in orationibus. Ante omnia autẽ
mutuam in uobis metipsis ha-¬
ritatem continuam habentes.
quia karitas operit multitu.¬
dinem peccatorum. Hospitales
inuicem: sine murmuratione.
Unusquisq sicut accepit gratiam.
in alterutrum illam administran-¬
tes : sicut boni dispensatores
multiformis gratie dĩ. Siquis
loquitur: quasi sermones dĩ.

Expanded text:
Propter hoc enim et mortuis evangelizatum est: ut judicentur quidem secundum omnes in carne, vivant autem secundum Deum in spiritu. Omnium autem finis appropinquavit. Estote itaque prudentes, et vigilate in orationibus. Ante omnia autem, mutuam in uosmet ipsos caritatem continuam habentes, quia caritas operit multitudinem peccatorum, hospitales inuicem sine murmuratione, unusquisque sicut accepit gratiam, in alterutrum illam administrantes łsicut boni dispensatores multiformis gratiae dei. si quis loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
sionis ponti galatię & capado¬
tiȩ. asie & bithiniȩ: secundum
prȩscientiam dĩ patris. in sancti¬
ficatione spiritus : in obędientia
& aspersione sanguinis iħu xp̃i.
Gratia uobis & pax multiplicẽtur.
enedictus ds̃ & pater dñi nostri

Expanded text:
sionis Ponti. Galicie. Cappadocie. Asie. et Bithynie: secundum prescientiam Dei Patris in sanctificatione spiritus: in obedientiam et aspersionem sanguinis Jesu Christi: gratia vobis et pax adimpleatur. Benedictus Deus et Pate
Abbreviated transcription (Latin):
modicum nunc si oportet con-¬
tristari in uariis temptationibus:
ut probatio uestrȩ fidei multo
preciosior auro quod per
ignem probatur. inueniatur
in laudem & gloriam & honorẽ:
in reuelatione iħu xp̃i. Quem
cum non uideritis diligitis: in
quem nunc quoq non uidentes
creditis: uidentes autem exulta-¬
bitis leticia in enarrabili & glo¬
rificata: reportantes finem fi-¬
dei uestrȩ salutem animarum:
de qua salute exquisierunt atq
scrutati sunt prophete. qui de
futura in uobis gratia propheta¬
uerunt : serutantes in quod uel
quale tempus significar& in
eis spiritus xp̃i: pręnuntians
eas quȩ in xp̃o sunt passiones.
& posteriores glorias quibus
reuelatum est. quia non sibi ip.¬
sis. uobis autem ministrabant
ea quȩ nunc nuntiata sunt uo-¬
bis. per eos qui euangelizauerunt
uobisꝰ spiritu sancto misso de
cęlo: in quem desiderant angeli
prospicere.

Expanded text:
odicum nunc si oportet contristari in variis tentationibus: ut probatio vestrae fidei multo pretiosior auro quod per ignem probatur inveniatur in laudem, et gloriam, et honorem, in revelatione Jesu Christi: quem cum non videritis, diligitis, in quem nunc quoque non videntes credentes autem exultatis laetitia inenarrabili et glorificata reportantes finem fidei vestrae salutem animarum de qua salute exquisierunt atque scrutati sunt prophetae qui de futura in vobis gratia prophetaverunt scrutantes in quod vel quale tempus significaret in eis Spiritus Christi praenuntians eas quae in Christo sunt passiones et posteriores glorias quibus revelatum est quia non sibi ipsis voea, quae nunc nuntiata sunt vobis per eos, qui evangelizaverunt vobis, Spiritu sancto misso de coelo, in quem desiderant angeli prospicere.
Abbreviated transcription (Latin):
nem illius. Donec iudic& iudi-¬
cium plebis suȩ : & oblectabit
iustos misericordia sua.Lxii.¬
peciosa misericordia dĩ in tem¬
pore tribulationis : quasi nubes
pluuiȩ in tempore siccitatis.
Mĩserere nostri ds omnium et
respice nos : & ostende nobis lu-¬
cem miserationum tuarum. Et
inmitte timorem tuum super
gentes quȩ non exquisierunt te:
& cognoscant quia non est ds̃ nisi
tu. ut enarrent magnalia tua.
alienas. ut uideant potentiam
tuam. Sicut enim in conspectu
eorum sanctificatus es in nobis:
sic in conspectu nostro magnifi.¬
caberis in illis: ut cognoseant te
sicut & nos cognouimus. qm non
est ds̃ preter te dñe. In noua sig.¬

Expanded text:
nem illius donec iudicet iudinem illius donec iudicet iudicium plebis suae et oblectabit iustos misericordia sua speciosa misericordia Dei in tempore tribulationis quasi nubes pluviae in tempore siccitatis miserere nostri Deus omnium et respice nos et ostende nobis lucem miserationum tuarum et inmitte timorem tuum super gentes quae non exquisierunt te et cognoscant quia non est Deus nisi tu ut enarrent magnalia tua alienas, ut videant potentiam tuam. Sicut enim in conspectu eorum sanctificatus es in nobis, sic in conspectu nostro magnificaberis in illis: ut cognoscant te sicut et nos cognovimus, quoniam non est Deus praeter te, Domin
Abbreviated transcription (Latin):
non est apud illum gloria per-¬
sone. Non accipiet dñs personã
in pauperem: & precationem le¬¬
si exaudiet. Non despiciet pre-¬
ces pupilli: nec uiduam si ef-¬
fundat loquęlam gemitus.
Nonne lacrimȩ uiduȩ ad maxil.¬
lam descendunt: & exclamatio
eius super educentem eas: A
maxilla enim ascendunt usq
ad cęlum: & dñs exauditor non
delectabit in illis. Qui adorat
dm̃ in oblectatione suscipietur:
& deprecatio illius usq ad nu-¬
bes appropinquabit. Oratio hu-¬
miliantis se. nubes penetrabit:¬
& donec propinquet non con-¬
solabitur: & non disced& donec
aspiciat altissimus. Et dñs non
elongabit. sed iudicabit iustos.
& faciet iudicium: & fortissi-¬
mus non habebit in illis paci-¬
entiam : ut contribulet dorsum
ipsorum: & gentibus reddoꝵ uin-¬
dictam. donec tollat plenitudi¬
nem superborum: & sceptra ini.¬
quorum contribul&. Donee
reddat hominibus secundum
actus suos. & secundum opera
ade : & secundum presumptio.¬

Expanded text:
non est apud illum gloria pernon est apud illum gloria personae. Non accipiet Dominus personam in pauperem, et precationem laesi exaudiet. Non despiciet preces pupilli, nec viduam, si effundat loquelam gemitus. Nonne lacrymae viduae ad maxillam descendunt, et exclamatio ejus super deducentem eas? A maxilla enim ascendunt usque ad coelum, et Dominus exauditor non delectabitur in illis. Qui adorat Deum, in oblectatione suscipietur, et precatio illius usque ad nubes propinquabit. Oratio humiliantis se nubes penetrabit; et donec propinquet, non consolabitur. Et non discedet, donec aspiciat Altissimus: et Dominus non elongabit, sed judicabit injustos, et faciet judicium, et fortissimus non habebit in illis patientiam, ut contribulet dorsum ipsorum, et gentibus reddat vindictam, donec tollat plenitudinem superborum, et sceptra iniquoreddat hominibus secundum actus suos et secundum opera Adae et secundum praesumptio
Abbreviated transcription (Latin):
salutare est attendere manda-¬
tis. & discedere ab omni iniqui-¬
tate. & propiciatio litare sacri.¬
ficium super iniustitias: & depre-¬
catio pro peccatis. recedere ab in-¬
iustitia. Retribuit gratiam qui
offert similaginem: & qui facit
misericordiam. offert sacrificium:
Beneplacitum est dño: recedere
abiniquitate. Non apparebis an-¬
te conspectum dĩ uacuus. Hȩc
enim omnia propter mandata
dñi fiunt. Oblatio iusti inpin.¬
guat altare: & odor suauitatis
est in conspectu altissimi. Sa.¬
crificium iusti acceptum est.
& memoriam eius non obliui-¬
scetur dñs. Bono animo glori.¬
am redde dõ. & non minuas
primitias frugum tuarum. In
omni dato hylarem fac uultum
tuum: & in exultatione sancti.¬
fica decimas tuas. Da altissimo
secundum datum eius. & in bono
oculo adinuentionem facito ma¬
nuum tuarum: qmͣ dñs retri-¬
buens est. & septies tantum red¬
d& tibi. Noli offerre munera
praua: non enim suscipiet illa.

Expanded text:
salutare est attendere mandasalutare est attendere mandatis, et discedere ab omni iniquitate; et propificium super injustitias; et deprecatio pro peccatis, recedere ab injustitia. Retribuit gratiam, qui offert similaginem; et qui facit misericordiam, offert sacrificium. Beneplacitum est Domino recedere ab iniustitia   non apparebis ante conspectum Dei vacuus haec enim omnia propter mandatum Domini fiunt oblatio iusti inpinguat altare et odor suavitatis est in conspectu Altissimi sacrificium iusti acceptum est et memoriam eius non obliviscetur Dominus bono animo gloriam redde Deo et non minuas primitiomni dato fac hilarem vultum tuum, et in exaltatione sanctifica decimas tuas. Da Altissimo secundum datum ejus, et in oculo bono adinventionem fac manuum tuarum, quoniam Dominus retribuens est, et septies tantum reddet tibi. Noli offerre munera prava; non enim suscipiet illa.
Abbreviated transcription (Latin):
dictionem.
mmolantis ex iniquo oblatio est
maculata. & non sunt beneplacite
subsannationes iniustorum. Dñs
solus sustinentibus se: in uia ue¬
ritatis & iustitie. Dona iniquo¬
rum non probat altissimus: nec
respicit in oblationibus iniquo-¬
rum : nec in multitudine sacri¬
ficiorum eorum propitiabitur
peccatis. Qui offert sacrificium
ex substantia pauperum: quasi
qui uictimat filium in conspe¬
ctu patris sui. Panis egentium
uita pauperis est : qui defraudat
illum. homo sanguinis est. Qui
aufert panem in sudore: quasi
qui occidit proximum suum.
Qui effundit sanguinem. & qui
fraudem facit mercennario: fra-¬
tres sunt. Unus ȩdificans & unus
destruens: quid prodest illis nisi
labor: Unus orans & unus
maledicens: cuius uocem exau-¬
diet ds̃: Qui baptizatur a
mortuo. & iterum tangit illũ:
quid proficit lauatio illius.
Sic homo qui ieiinat inpeccatis
suis. & iterum eadem faciens:
quid proficit humiliando se:
Orationem illius quis exaudiet:
plicat orationem. Sacrificium

Expanded text:
dictionem. immolans ex iniquo, oblatio est maculata, et non sunt beneplacitae subsannationes iniustorum. dominus solus sustinentibus se in uia ueritatis et iustitiae. dona iniquorum non probat altissimus, nec respicit in oblationibus iniquorum, nec in multitudine sacrificiorum eorupeccatis. Qui offert sacrificium ex substantia pauperum, quasi qui victimat filium in conspectu patris sui. Panis indigentium, vita pauperis est; qui defraudat illum, homo sanguinum est. Qui aufert in sudore panem, quasi qui occidit proximum suum. Qui effundit sanguinem, et qui fraudem facit mercenario, fratres sunt. Unus aedificans et unus destruens, quid prodest illis nisi labor? Unus orans, et unus maledicens, cujus vocem exaudiet Deus? Qui baptizatur a mortuo, et iterum tangit illum, quid proficiet lavatio illius? Sic homo qui jejunat in peccatis suis, et iterum eadem facit, quid proficit humiliando se? orationem ejus quis exaudiet? plicat orationem. Sacrificium
Abbreviated transcription (Latin):
bethulia: & preclarior erat uni-¬
uersȩ: terrȩ israhel. Erat etiam
uirtuti castitatis adiuncta: ita
ut non cognoscer& uirum omni-¬
bus diebus uitȩ suȩ : ex quo de¬
functus est manasses uir eius.
Erat autem in diebus festis proce¬
dens cum gloria magna. Man¬
sit autem in domo uiri sui annos
centum quinq: & dimisit abramꝰ
suam liberam: & defuncta est ac
sepulta cum uiro suo in bethuilia.
Luxitq illam omnis populus. di¬
ebus septem. In omni autem spaᵈ¬
tio uitȩ eius. non fuit qui pertur¬
bar& israhel: & post mortẽ eius
annis multis. Dies autem uictoris
huius festiuitatis. ab hebreis in nu¬
mero dierũ scoꝵ accipit᷑ : &e colitur

Expanded text:
Bethulia et praeclarior erat uniBethulia et praeclarior erat universae terrae Israhel erat etiam virtuti castitatis adiuncta ita ut non cognosceret virum omnibus diebus vitae suae ex quo defunctus est Manasses vir eius erat autem diebus festis procedens cum gloria magna mansit autem in domo viri sui annos centum quinque et dimisit abram suam liberam et defuncta est ac sepulta cum viro suo in Bethuliam luxitque illam omnis populus diebus septem in omni autem spatio vitae eius non fuit qui perturbaret Israhel et post mortem eius annis multis dies autem victoriae huius festivitatem ab Hebraeis in numero dierum sanctorum accepit et colit
Abbreviated transcription (Latin):
Tibi seruiat omnis creatura t̾ua: quia
dixisti & facta sunt. misisti spiritũ
tuum & creata sunt: & non est qui
resistat uoci tuȩ. Montes a funda-¬
mentis mouebuntur cum aquis:
petrȩ sicut cera liquescent ante:
faciem tuam. Qui auten timent
te : magni erunt apud te per om-¬
nia. Ue genti insurgenti super ge¬
nus meum. Dñs enim omnipotens
uindicabit in eis: in die iudicii iu¬¬
dicabit illos. Dabit enim ignem
urantur & sentiant usq in sempi¬
ternum.
t factum est post hȩc: omnis po-¬
pulus post uictoriam uenit in
iherusalem adorare dnm. Et
mox ut purificati sunt: obtulerunt
omnes holocausta & uota. & re¬
promissiones suas. Porro iudith
uniuersa uasa bellica holofernis
quȩ dedit illi populus: & conope.¬
um quod ipsa sustulerat in anathe.
sanctorum. Et per tres menses.
gaudium huius uictoriȩ celebra¬
tum est cum iudith. Post dies au-¬
tem illos: unusquisq rediit in
sua. Et iudith magnificata est in

Expanded text:
Tibi serviet  Al. serviat omnis creatura tua: quia Tibi serviet  Al. serviat omnis creatura tua: quia dixisti, et facta sunt: misisti spiritum tuum, et creata sunt, et non est qui resistat voci tuae. Montes a fundamentis movebuntur cum aquis: petrae, sicut cera, liquescent ante faciem tuam. Qui autem timent te, magni erunt apud te per omnia. Vae genti insurgenti super genus meum: Dominus enim omnipotens vindicabit in eis, in die judicii visitabit illos. Dabit enim  Al. urantur, et sentiant usque in sempiternum. Et factum est post haec, omnis populus post victoriam venit in Jerusalem adorare Dominum: et mox ut purificati sunt, obtulerunt omnes holocausta, et vota, et repromissiones suas. Porro Judith, universa vasa bellica Holofernis, quae dedit illi populus, et conopeum, quod ipsa sustulerat de cubili isanctorum, et per tres menses gaudium hujus victoriae celebratum est cum Judith. Post dies autem illos unusquisque rediit in sua et Iudith magna facta est in
Abbreviated transcription (Latin):
in captiuitatem. Dñs autem om¬
nipotens nocuit eum: & tradidit
dit eum. Non enim cecidit po.¬
tens eorum a iuuenibus. nec filii
titan percusserunt eum. nec excel-¬
si gigantes opposuerunt se illi.
sed iudith filia merari in specie
faciei suȩ dissoluit eum. Exuit enĩ
se uestimenta uiduitatis. & induit
se uestimenta lȩticiȩ: in exultati.¬
onẽ filiorum israhel. Unxit fa-¬
ciem suam unguento: colligauit
rapuerunt oculos eius. pulchritu-¬
do eius captiuam fecit animam
eius: amputauit pugione cerui.¬
cem eius. Horruerunt persȩ con-¬
stantiam eius: & medi audatiam
eius. Tunc ululauerunt castra
assẏriorum: quando apparuerunt
humiles mei arescentes insiti.
Filii puellarum compunxerunt.
eos : & sicut pueros fugientes oc.¬
ciderunt eos. Perieruntꝰ in prelio:
a facie dni mei. Hymnum can-¬
temus dño: hẏmnum nouum can-¬
temus dõ nostro. Adonai dñe.
magnus es tu. & preclarus inuirtute.
& quem superare nemo potest.

Expanded text:
in captivitatem. Dominus autem omin captivitatem. Dominus autem omnipotens nocuit eum, et tradidit inae, et confodit eum. Non enim cecidit potens eorum a juvenibus, nec filii Titan percusserunt eum, nec excelsi gigantes opposuerunt se illi, sed Judith filia Merari in specie faciei suae dissolvit eum. Exuit enim se vestimento viduitatis, et induit se vestimento laetitiae in exsultatione filiorum Israel: Unxit faciem suam unguento, et colligavit rapuerunt oculos ejus, pulchritudo ejus captivam fecit animam ejus, amputavit pugione cervicem ejus. Horruerunt Persae constantiam ejus, et Medi audaciam ejus. Tunc ululaverunt castra Assyriorum, quando apparuerunt humiles mei, arescentes in siti. Filii puellarum compunxerunt eos, et sicut pueros fugientes occiderunt eos: perierunt in praelio a facie Domini Dei mei. Hymnum cantemus Domino, hymnum novum cantemus Deo nostro. Adonai, Domine magnus es tu, et praeclarus in virtute t quem superare nemo potest.
Abbreviated transcription (Latin):
ideo eris benedicta in ȩternum.
Et dixit omnis populus: fiat fiat.
Per dies autem triginta. uix colle.¬
cta sunt spolia assyriorum a po¬¬
pulo israhel. Porro uniuersa quȩ
holofernis peculiaria fuisse pro.¬
bata sunt. dederunt iudith: in
auro & argento. & uestibus & gem¬
mis. & omni supellectili : & tracłita
sunt illi omnia a populo. Et
omnes populi gaudebant cum
mulieribus & uirginibus. & iuue¬¬
nibus : in organis & eytharis. xIIII.¬
cine cantauit canticum hoc dño
modulamini illi psalmum nouum.
exultate & inuocate nomen eius.
D ñs conterens bella: dñs nomen
est illi: qui posuit castra sua in
medio populi sui: ut eriper& nos
de manu omnium inimicorum
nostrorum. Uenit assur ex monti.¬
bus. ab aquilone in multitudine.
fortitudinis suȩ. cuius multitudo
obturauit torrentesn&e equi eorũ
cooperuerunt ualles. Dixit se in-¬
censurum fines meos: & iuuenes
meos occisurũ gladio. Infantes
meos dare in predam: & uirgines

Expanded text:
ideo eris benedicta in aeternum. ideo eris benedicta in aeternum. Et dixit omnis populus: Fiat, fiat. Per dies autem triginta, vix collecta sunt spolia Assyriorum a populo Israel. Porro autem universa, quae Holofernis peculiaria fuisse probata sunt, dederunt Judith in auro, et argento, et vestibus, et gemmis, et omni supellectili, et tradita sunt omnia illi a populo. Et omnes populi gaudebant cum mulieribus, et virginibus, et juvenibus, in organis, et citharis. Tunc cantavit canticum hoc Domino modulamini illi psalmum novum, exaltate et invocate nomen ejus. Dominus conterens bella, Dominus nomen est illi. Qui posuit castra sua in medio populi sui, ut eriperet nos de manu omnium inimicorum nostrorum. Venit Assur ex montibus ab aquilone in multitudine fortitudinis suae: cujus multitudo obturavit torrentes, et equi eorum cooperuerunt valles. Dixit se incensurum fines meos, et juvenes meos occisurum gladio, infantes meos dare in praedam, et virgines
Abbreviated transcription (Latin):
sunt eos in ore gladii : quousq per-¬
uenirent ad extremitatem finium
suorum. R. eliqui autem qui erant
in bethulia. ingressi sunt castra
assyriorum : &e predam quam fu¬
gientes assyrii reliquerant abstu-¬
lerunt : & honustati sunt ualde.
Hii uero qui uictores reuersi sunt
ad bethuliam. omnia quȩ erant
illorum abstulerunt secum: ita
ut non essoe numerus in pecori-¬
bus. in iumentis . & in uniuersis
mobilibus eoꝵ: ita ut aminimo
usq ad magnum omnes diuites
fierent de predationibus eorum.
Loachim autem summus pontifex
de iherusalem uenit in bethuliam
cum uniuersis presbiteris suis.
ut uider& iudith. Quȩ cum̃ exis¬
set ad illum : benedixerunt illam
omnes una uoce dicentes. Tu glo-¬
ria iherusalem: tu leticia israhel.
Tu honorificentia populi nostri.
quia fecisti uiriliter. & conforta¬
tum est cor tuum. Eo quod casti.¬
tatem amaueris. & post uirum
tuum alterum non scieris. ideo
& manus dñi confortauit te : &

Expanded text:
sunt eos in ore gladii quousque persunt eos in ore gladii quousque pervenirent ad extremitatem finium suaruin Bethulia, ingressi sunt castra Assyriorum, et praedam, quam fugientes Assyrii reliquerant, abstulerunt, et onustati sunt valde. Hi vero, qui victores reversi sunt ad Bethuliam, omnia quae erant illorum, attulerunt secum, ita ut non esset numerus in pecoribus, et jumentis, et universis mobilibus eorum, ut a minimo usque ad maximum omnes divites fierent de praedationibus eorum. Joacim autem, summus pontifex, de Jerusalem venit in Bethuliam cum universis presbyteris suis, ut videret Judith. Quae cum exisset ad illum, benedixerunt eam omnes una voce, dicentes: Tu gloria Jerusalem, tu laetitia Israel, tu honorificentia populi nostri: quia fecisti viriliter, et confortatum est cor tuum, eo quod castitatem amaveris, et post virum tuum, alterum nescieris: ideo et manus Domini confortavit te, et
Abbreviated transcription (Latin):
audissent principes uirtutis assy¬
riorum. sciderunt omnes uesti.¬
menta sua: & intolerabilis timor
& tremor cecidit super eos. et
turbati sunt animi eorum ualde.
Et factus est clamor in comparabi.
lofernem audissent: fugit mens
& consilium ab eis. Et solo tremo.¬
re & metu agitati. fugȩ presidium
sumunt: ita ut nullus loqueretur
cum proximo suo: sed inclinato ca.¬
pite relictis omnibus euadere conarent᷑¬
hebreos. quos armatos uenire su¬¬
per se audierant:. fugientes per ui¬¬
as camporum & semitas collium.
Uidentes itaq filii israhel fugientes
illos. descenderunt: clangentes tu:¬
bis. & ululantes post ipsos & qm̃
astyrii non adunati in fugam
ibant precipites. filii anuum ifrahel
uno agmine perseguentes: debili-¬
tabant omnes quos inuenire po-¬
tuissent. Misitq orias nuntios
per omnes ciuitates & regiones
israhel. Omnis itaq regio omnisq
urbs : electam iuuentutem misit
armatam post eos. Et persecuti

Expanded text:
audissent principes virtutis Assyaudissent principes virtutis Assyriorum, sciderunt omnes vestimenta sua, et intolerabilis timor et tremor cecidit super eos, et turbati sunt animi eorum valde. Et factus est clamor incomparabilislofernem audisset, fugit mens et consilium ab eis, et solo tremore et metu agitati, fugae praesidium sumunt: ita ut nullus loquerecum proximo suo sed inclinato capite relictis omnibus evadere Hebraeos quos armatos venire super se audierant fugientes per vias camporum et semitas collium videntes itaque filii Israhel fugientes illos descenderunt clangentes tubis et ululantes post ipsos et quoniam Assyrii non adunati in fuga ibant praecipites filii autem Israhel uno agmine persequentes debilitabant omnes quos invenire potuissent misitque Ozias nuntios per omnes civitates et regiones Israhel omnis itaque regio omnisque urbs electam iuventutem misit armatam post eos et persecuti
Abbreviated transcription (Latin):
holofernis euigilarae. Nullus enim
audebat cubiculum uirtutis assy¬
riorum. pulsando aut intrando
aperire. Sed cum uenissent duces
eius. & tribuni. & uniuersi maiores
exercitus assyriorum: dixerunt
cubiculariis. Intrate. & excitate illũ.
qm̃ egressi mures de cauernis suis.
ausi sunt prouocare nos ad pręlium.
Unc ingressus uagao cubiculum xuit¬
eius. stetit ante: cortinam : & plau.¬
sum fecit manibus suis. Suspicaba.¬
tur enim illum cum iuditħ dor¬
mire. Sed cum nullum motum
iacentis sensu auriũ caperie: acces¬
sit proximans ad cortinam. Et
eleuans eam. uidensq cadauer
absq capite holofernis in suo san¬
guine tabefactum iacere super
terram: exclamauit uoce magna
cum fletu : & scidit uestimenta sua
Et ingressus tabernaculum iudith.
non inuenit eam. E exiliuit foras
ad populum: & dixit. Una mulier
hebrea. fecit confusionem in domo
regis nabuchodonosor. Ecce enim
holofernis iac& in terra: & caput
ipsius non est in illo. Quod cum

Expanded text:
Holofernes evigilaret. Nullus enim Holofernes evigilaret. Nullus enim audebat cubiculum virtutis Assyriorum pulsando aut intrando aperire. Sed cum venissent ejus duces ac tribuni, et universi majores exercitus regis Assyriorum, dixerunt cubiculariis: Intrate, et excitate illum, quoniam egressi mures de cavernis suis, ausi sunt provocare nos ad praelium. Tunc ingressus Vagao cubiculum ejus, stetit ante cortinam, et plausum fecit manibus suis: suspicabatur enim illum cum Judith dormire. Sed cum nullum motum jacentis sensu aurium caperet, accessit proximans ad cortinam, et elevans eam, vidensque cadaver absque capite Holofernis in suo sanguine tabefactum jacere super terram, exclamavit voce magna cum fletu, et scidit vestimenta sua. Et ingressus tabernaculum Judith, non invenit eam, et exsiliit foras ad populum, et dixit: Una mulier Hebraea fecit confusionem in domo regis Nabuchodonosor: ecce enim Holofernes jacet in terra, et caput ejus non est in illo. Quod cum
Abbreviated transcription (Latin):
ma sua. & exite cum impetu non
ut descendatis deorsum : sed quasi
impetum facientes. Tunc explora.¬
tores necesse erit: ut fugiant ad
principem suum excitandum ad
pugnam. Cumq duces eorum
cucurrerint ad tabernaculum ho-¬
lofernis. & inuenerint eum trun-¬
cum in suo sanguine uolutatum.
decid&e super eos timor. Cumq
illos securi : qm̃ dñs conteroe eos
sub pedibus uestris. Tunc achior
hel. relicto gentilitatis ritu credi¬
dit dõ: & circumeidit carnem
prepueii sui. Et appositus est ad
populum israhel. & omnis succes-
sio eius: usq in hodiernum diem.
Mox autem ut ortus est dies: suspen¬
derunt super muros caput holo:¬
fernis. Accepitq unusquisq uir
arma sua: & egresũ sunt cum gran-¬
di strepitu & ululatu. Quod ui-¬
dentes exploratores: ad tabernacu.
in tabernaculo erant uenientes. &
ante ingressum cubiculi perstre¬
pentes: excitandi gratia inquietudi-¬
nem arte moliebantur: ut non
ab excitantibus sed a sonantibus

Expanded text:
ma sua, et exite cum impetu, non ma sua, et exite cum impetu, non ut descendatis deorsum, sed quasi impetum facientes. Tunc exploratores necesse erit ut fugiant ad principem suum excitandum ad pugnam Cumque duces eorum cucurrerint ad tabernaculum Holofernis, et invenerint eum truncum in suo sanguine volutatum, decidet super eos timor.  Al. illos securi, quoniam Dominus conteret eos sub pedibus vestris. Tunc Achior el  Al. in Israel, relicto gentilitatis ritu, credidit Deo, et circumcidit carnem praeputii sui, et appositus est ad populum Israel, et omnis successio generis ejus usque in hodiernum diem. Mox autem ut ortus est dies, suspenderunt super muros caput Holofernis, accepitque unusquisque vir arma sua, et egressi sunt cum grandi strepitu et ululatu. Quod videntes exploratores, ad tabernaculuin tabernaculo erant, venientes, et ante ingressum cubiculi perstrepentes, excitandi gratia, inquietudinem arte moliebantur, ut non ab excitantibus, sed a sonantibus
Abbreviated transcription (Latin):
nis populus. Fiat fiat. Porro achior
uocatus uenit. Et dixit ei iudith. Dñs¬
ds̃ israhel cui tu testimonium de¬
disti. quod ulciscat᷑ se de inimicis
suis : ipse caput omnium incredu-¬
lorum incidit in hac nocte in
manu mea. Ut probes quia ita est.
ecce caput holofernis. qui contem¬
ptu superbiȩ suȩ dm̃ israhel con-¬
tempsit : & tibi interitum mina.¬
batur : dicens. Cum captus fuerit
populus israhel: gladio precipiam¬
perforari latera tua. Uidens autem
achior caput holofernis. angustia.¬
tus prepauore cecidit in faciem
suam super terram: & estuauit
anima eius. Postea uero quam
resumpto spiritu recreatus est.
procidit ad pedes eius. & adorauit
eam: & dixit. Benedicta tu dõ tuo
in omni tabernaculo iacob qmͣ
in omni gente quȩ audierit no-¬
men tuum. magnificabitur ds isra.
ad omnem populum. Audite me
fratres. Suspendite caput hoc
suꝑer muros nostros E erit cum
exierit sol. accipiat unusquisq ar-¬

Expanded text:
nis populus: Fiat, fiat. Porro Achior nis populus: Fiat, fiat. Porro Achior vocatus venit, et dixit ei Judith: Deus Israel, cui tu testimonium dedisti quod ulciscatur se de inimicis suis, ipse caput omnium incredulorum incidit hac nocte in manu mea. Et ut probes quia ita est, ecce caput Holofernis, qui in contemptu superbiae suae Deum Israel contempsit, et tibi interitum minabatur, dicens: Cum captus fuerit populus Israel, gladio perforaaecipiam latera tua. Videns autem Achior caput Holofernis, angustiatus prae pavore, cecidit in faciem suam super terram, et aestuavit anima ejus; postea vero quam, resumpto spiritu, recreatus est, procidit ad pedes ejus, et adoravit eam, et dixit: Benedicta tu a Deo tuo in omni tabernaculo Jacob, quoniam in omni gente, quae audierit nomen tuum, magnificabitur super te ad omnem populum: Audite me, fratres, suspendite caput hoc super muros nostros: et erit, cum exierit sol accipiat unusquisque ar
Abbreviated transcription (Latin):
& non permisit me ancillam su-¬
am dñs coinquinari: sed sine pol-¬
lutione peccati reuocauit me uo-¬
bis gaudentem in uictoria sua:
in euasione mea: in liberatione.
uestra. Confitemini illi omnes
qm̃ bonus : quoniam in seculum
misericordia eius. Uniuersi autem
adorantes dnm : dixerunt ad eam.
B enedixit te dñs in uirtute sua: quia
per te ad nichilum redegit inimi.¬
cos nostros. Porro ozias princeps
populi israhel : dixit ad eam.
Benedicta es tu filia a dño dõ excelso.
preomnibus mulieribus super.
terram. Benedictus dñs qui crea-¬
uit cęlum & terram: qui te di-¬
rexit in uulnera capitis principis
inimicorum nostrorum. quia ho-¬
die nomen tuum ita magnificauit.
ut non recedat laus tua de ore
hominum qui memores fuerint
uirtutis dñi in ȩternum: Proquibus
non pepercisti anime: tuȩ proꝑter
angustias & tribulationem generis
tui : sed subuenisti ruinȩ ante con-¬
spectum dĩ nostri. Et dixit om.¬

Expanded text:
et non permisit me ancillam suet non permisit me ancillam suam Dominus coinquinari sed sine pollutione peccati revocavit me vobis gaudentem in victoria sua in evasione mea in liberatione vestra confitquoniam bonus, quoniam in saeculum misericordia ejus. Universi autem adorantes Dominum, dixerunt ad eam: Benedixit te Dominus in virtute sua, quia per te ad nihilum redegit inimicos nostros. Porro Ozias, princeps populi Israel, dixit ad eam: Benedicta es tu filia a Domino Deo excelso, prae omnibus mulieribus super terram. Benedictus Dominus, qui creavit coelum et terram, qui te direxit in vulnera capitis principis inimicorum nostrorum: quia hodie nomen tuum ita magnificavit, ut non recedat laus tua de ore hominum, qui memores fuerint virtutis Domini in aeternum, pro quibus non pepercisti animae tuae, propter angustias et tribulationem generis tui, sed subvenisti ruinae ante conspectum Dei nostri. Et dixit om
Abbreviated transcription (Latin):
t dixit iudith a longe custodibus
murorum. Aperite. portas. qm
nobiscum est dĩ qui fecit uirtutem
in israhel. Et factum est cum audis-¬
sent uiri uocem eius. uocauerunt
presbiteros ciuitatis : & concurre.¬
runt ad eam omnes a minimo
Et accendentes luminaria: congira
uerunt circa eam uniuersi. Illa
autem ascendens in eminentiori
loco: iussit fieri silentium. Cumq
omnes tacuissent. dixit iudith.¬
Laudate dnm dm̃ nostrum: qui
non deseruit sperantes inse : &
in me ancilla sua adimpleuit
misericordiam suam: quam promi.¬
sit domui israhel: & interfecit
in manu mea hostem populi sui
in hac nocte. Et proferens de
pera caput holofernis. ostendit
illis dicens. Ecce caput holofer-¬
nis principis militiȩ assyriorum.
Et ecce conopeum illius in quo
recumbebat in ebrietate sua. ubi
& per manum feminȩ percussit
illum dñs dĩ noster. Uiuit autẽ
ipse dñs. qm̃ custodiuit me ange¬
lus eius. & hinc euntem & ibi com-¬
morantem. & inde huc reuertentẽ.

Expanded text:
t dixit Judith a longe custodibus murorum: Aperite portas, quoniam nobiscum est Deus, qui fecit virtutem in Israel. Et factum est, cum audissent viri vocem ejus, vocaverunt presbyteros civitatis. Et concurrerunt ad eam omnes, a minimoEt accendentes luminaria, congyra verunt circa eam universi: illa autem ascendens in eminentiorem locum, jussit fieri silentium. Cumque omnes tacuissent, dixit JuditLaudate Dominum Deum nostrum, qui non deseruit sperantes in se: et in me ancilla sua adimplevit misericordiam suam, quam promisit domui Israel: et interfecit in manin hac nocte et proferens de pera caput Holofernis ostendit illis dicens ecce caput Holofernis principis militiae Assyriorum et ecce conopeum illius in quo recumbebat in ebrietate sua ubi et per manum feminae percussit illum Dominus Deus noster vivit autem ipse Dominus quoniam custodivit me angelus eius et hinc euntem et ibi commorantem et inde huc revertentem