comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nent imitamina facti. aerade ae comites raucaq tergamouent Crmbalia progaleis
proscutis trmpana pulsant tibia dat frrgiam ut dedit ante modos hanctotam
opinionem quasi a poetis factam sallustius respuit: uoluitq ingeniose int̃p̃ tari
Cur altores iouis dicantur fuissecuretes & sicait. Quia principes diuini intelle gendi
fuerunt u& ustatem ut c&era in maius componaentẽ. altio res iouis caelebra uisse
quantũ errauerit homo eruditus iam resipsa declarat. Sienim principes est iup¬
piter & deorum & religionum: si ante illũ nulli du uulgo colebant᷑ quinondũ
natifuerant qui coluntur appar& curetas exdiuerso principes fuisseduuni non
intellegendi per quos error om̃is indutusẽ & dei uerimemoria sub lata¬
Exipsis itaque mrsteriis & caerimoniis intellegere debuerunt hominibus semortius sup¬
plicare Nonigitur exigo ut aliquis poetarum fictionibus credat : qui hos mentiri putat

Expanded text:
nent imitamina facti, aera deae comites raucaque terga mouent. cymbala pro galeis, nent imitamina facti, aera deae comites raucaque terga mouent. cymbala pro galeis, pro scutis tympana pulsant., tibia dat Phrygios ut dedit ante modos. hanc totam opinionem quasi a poetis fictam Sallustius respuit uoluitque ingeniose interpretari, cur altores. Iouis dicantur fuisse Curetes, et sic ait, quia principes diuini intellegendi fuerunt, uetustatem ut cetera in maius componentem altores Iouis celebrauisse. quantum errauerit homo eruditus, iam res ipsa declarat. si enim princeps est Iuppiter et deorum et religionum, si ante illum nulli dii uulgo colebantur, quia nondum nati fuerant qui coluntur, apparet Curetas ex diuerso principes fuisse diuini non intellegendi, per quos error omnis inductus est et dei ueri memoria sublataex ipsis itaque mysteriis et caerimoniis intellegere debuerunt hominibus se mortuis supplicare. non igitur exigo, ut aliquis poetarum fictionibus credat: qui hos mentiri putat,
Abbreviated transcription (Latin):
quã quomodo sit aut subtractus patri. aut nutritus ostendunt. Capella est amalthe ae
nrmphae qua euberibussuis aluit infantẽ de quagermanicus caesar in arãteo. carmine
sicait. Illa putatur nutrix eẽ iouissiuere iuppiter infans. uberacre taȩ aemulsit fidissi¬
macaprae. Sidere quaeclaro gratumtes tat᷑ alũnũ. Huus capellae coriousũ eẽ proscu¬
tolouẽ contratitanas dimi cantẽ musaeus auctor est. Vnde a poetis ae giochus nominat᷑
Itaquid quid est gestũ in abscondendo puero. idipsum ꝑ ima ginẽ geritur in sacris.
Sed & matris eius misterium idẽ contin& quodouidius ex ponit infastis. Arduaiã dudũ
resonat tinnitibus idem. Tutus infanti uagiatorepuer. Parscdipeos sudibus galeas
parstundit in anes . Hoccuretes habent. hoc corrbantes opus. Res latuit prisciq ma¬

Expanded text:
etici Iouis sacra quid aliut quam quomodo sit aut subtractus patri aut nutritus ostendunt? capella est Amaltheae etici Iouis sacra quid aliut quam quomodo sit aut subtractus patri aut nutritus ostendunt? capella est Amaltheae nymphae; quae uberibus suis aluit infantem: de qua Germanicus Caesar in Arateo carmine sic ait: illa putatur nutrix esse Iouis, si uere Iuppiter infans ubera Cretaeae mulsit fidissima caprae, sidere quae claro gratum testatur alumnum. huius capellae corio usum esse pro scuto Iouem contra Titanas dimicantem Musaeus auctor est, unde a poetis αὶγίοχος nominatur. ita quidquid est gestum in abscondendo puero, id ipsum per imaginem geritur in sacris. sed et matris eius mysterium idem continet; quod Ouidius exponit in Fastis: ardua iam dudum resonat tinnitibus Ide, tutus ut infanti uagiat ore puer. pars clipeos sudibus, galeas pars tundit inanes, hoc Curetes habent, hoc Corybantes opus. res latuit priscique ma
Abbreviated transcription (Latin):
cis niteretur hercules solita uiolentia usul quiaunũ accipere non potuit. utrũq sustulit
Atillein felixcumbouessuos inactariuider& in iuiriam suãmaledictis uultus est. quod ho¬
mini eleganti. & urba nogratissimum fuit. Namdũ comitibus suis epulas appare at
dumq alienos boues deuorat: illũ sibi amarissimi conuiciantẽ cumrisu. Et cacinnis au¬
diebat . Sed postquam herculi diuinos honores obadmirationẽ uirtutis deferriplacuit.
aciuibus araei positaest quã defacto. BΟΥΞI TON. nominauit. adquam duo iuncti
boues immolarentur. sicut illiquos abstulerat aratori. eũq ipsũ sibi constituit sacerdo¬
tam. acpraecepit: ut hisdẽ maledictis sẽꝑ incelebrandis sacrificiis uter&ur. qđ
negar& seum quã epulatumeẽ iucundius. haec iam non sacra sunt sed sacrilegia
in quibus id sanctum dicitur quod in aliis si fiat&iã seuerissime uindicatur. Ipsius autem :

Expanded text:
cis niteretur. Hercules solita uiolentia usus, quia unum accipere non potuit, utrumque sustulit. at ille infelix cum boues suos mactari uideret, iniuriam suam maledictis ultus est, quod homini eleganti et urbano gratissimum fuit. nam dum comitibus suis epulas apparat dumque alienos boues deuorat, illum sibi amarissime conuiciantem cum risu et cachinnis audiebat. sed postquam Hercoli diuinos honores ob admirationem uirtutis deferri placuit, a ciuibus ara ei posita est, quam de facto βούζυγον nominauit, ad quam duo iuncti boues immolarentur sicut illi quos abstulerat aratori, eumque ipsum sibi constituit sacerdotem ac praecepit, ut isdem maledictis semper in celebrandis sacrificiis uteretur, quod negaret se umquam epulatum esse iucundius. haec iam non sacra sunt, sed sacrilegia, in quibus id sanctum ducitur, quod in aliis si fiat, etiam seuerissime uindicatur. ipsius autem Cr
Abbreviated transcription (Latin):
cidendum omne corpus : sitamen potest corpus uocari. cuius partes ac membra
discordent Neculla conpage interse cohereant sed quasidisiecta & dissipata
palpitare potius uideantur quam uiuere. Filo sophia est ut nomen indicat

Expanded text:
cindendum omne corpus, si tamen potest corpus uocari, cuius partes ac membra cindendum omne corpus, si tamen potest corpus uocari, cuius partes ac membra discordent nec ulla compage inter se cohaereant, sed quasi disiecta et dissipata palpitare potius uideantur quam uiuere. Philosophia est, ut nomen indicat
Abbreviated transcription (Latin):
mons trabimus quanto certiorib argumentis possint uera de fendi. cum & ĩam fal¬
sa sic defendãtur utuera soleant uideri Quarenonest quod filo sophis tantũ honoris
habeamus aut eorum eloquentiam ꝑtimes camus: Loqui enim benepotuerunt
ut homines eruditi uere autem loqui nullo modo quia ueritatem non didicerant
ab eoquieius potens ess& : necsane magnumaliquid efficiemus quod illos ignoran¬
in quosolocredidebuit : conabor ostendere num quam illos tamueridicos fuis se
quam cum sententiam desua ignorationedixerunt. Nunc quoniam duobus pri¬
oribus libris religionum falsitas demonstrata est non origo ipsa totius erroris
expositã huius librimunus est filo sophiam quoque ostendere quam inans & falsa
sit ut omnierrore sublato ueritas patefacta clarescat. Ordiamuritaq: a com¬
muni filo sophiȩ nomine ut ipso capite destructo facilior nobis aditus pateat ad ex¬

Expanded text:
monstrabimus quanto certioribus argumentis possint uera defendi, cum etiam falmonstrabimus quanto certioribus argumentis possint uera defendi, cum etiam falsa sic defendantur, ut uera soleant uideri. quare non est quod philosophis tantum honoris habeamus, ut eorum eloquentiam pertimescamus. loqui enim bene potuerunt ut homines eruditi, uere autem loqui nullo modo, quia ueritatem non didicerant ab eo qui eius potens esset. nec sane magnum aliquid efficiemus, quod illos ignoraneditur in quo solo credi debuit, conabor ostendere numquam illos tam ueridicos fuisse quam cum sententiam de sua ignoratione dixerunt. Nunc, quoniam duobus prioribus libris religionum falsitas demonstrata est nec non origo ipsa totius erroris exposita., huius libri munus est philosophiam quoque ostendere quam inanis et falsa sit, ut omni errore sublato ueritas patefacta clarescat. ordiamur itaque a communi philosophiae nomine, ut ipso capite destructo facilior nobis aditus pateat ad ex
Abbreviated transcription (Latin):
uoli a nomnonsit sẽcutus effectus quianeq quidess& uerum ipsum sciebant
ne quequomo do autubi aut quamente quaerendũ : ltadum succurrerehuma¬
nis erroribus cupiunt ipsi se iplagas & ierrores maximos indueruntAd
hocigiturmne opus coarguendi filo sophiam susceptae materiae ordo ipsededu¬
xoniu nain cumerroromnis autex religione falsaoriatur aute  sapientia neq
sonuinconde neces ie est utrumque subuertere. Qmenim sit nobis diuinis
meetis dreditiu cogitationes filo sophorum stultas ẽe idipsumiat s carnu¬
picentt docondũ est piequis honestos apientiae nomine inductus aut manis elo¬
quentiae solendore deceptus humanis malit quam diuinis credero qu ae
quide nra dita sunt breuiter aenude. Necenim decibat atert urquo
adhominem loquer&ur argumentis adserer& suas uocestam quãrerum
ut ds̃ nos autem cum adressingulas testimonia diuina euocis habeamus profecto

Expanded text:
uoluntatem non sit secutus effectus, quia neque quid esset uerum ipsum sciebant uoluntatem non sit secutus effectus, quia neque quid esset uerum ipsum sciebant neque quomodo aut ubi aut qua mente quaerendum. ita dum succurrere humanis erroribus cupiunt, ipsi se in plagas et in errores maximos induerunt. ad hoc igitur me opus coarguendi philosophiam susceptae materiae ordo ipse deduxit. nam cum error omnis aut ei religione falsa oriatur aut ex sapientia, in eo conuincendo necesse est utrumque subuertere. cum enim sit nobis diuinis litteris traditum cogitationes philosophorum stultas esse, id ipsum re et argumentis docendum est, ne quis honesto sapientiae nomine inductus aut inanis eloquentiae splendore deceptus humanis malit quam diuinis credere. quae quidem tradita sunt bremter ac nude. nec enim decebat ut cum deus ad hominem loqueretur, argumentis adsereret suas uoces, tamquam alitut deus: nos autem cum ad res singulas testimonia diuinae uocis habeamus, profecto
Abbreviated transcription (Latin):
siego de fecerim ds̃cuius hoc munus est̃ adiuuante ueritas ipsa conplebit. Etenĩ
cum sciammaximos quosq oratores acausidicis medio cribus saepeuictos quod
tanta est potentia ueritã s ut seipsam quamuis in rebus exiguis sua claritate
defendat : Curhancego imaxima causa ab ingeniosis quidem illis acdi¬
sertis iuris sed tamen falsa dicentibus oppressu  putem ac non illa siminus
oratione nostra quaede tenui fonte admodum ex ilisemanat lumine. tam en suo
clara & inlustris appareat: necfilo sophidoctrinalitterarum mirabiles extitert᷑ ÷
Ego illis &iam scientiam ueri cognitionem que concesserim quam nemo cogi¬
tando autdis putando ad sequi potest : Neque enim nunc reprehendo eorũ studiũ
quiueritatem scire uoluerunt quianaturam hominis ds ueria dipiscendicupi¬
eiatii iman fecit : Sedid arguo id reuin co quodhonestam illorum & optim am

Expanded text:
si ego defecerim, deo cuius hoc munus est adiuuante ueritas ipsa complebit. etenim si ego defecerim, deo cuius hoc munus est adiuuante ueritas ipsa complebit. etenim cum sciam maximos quosque oratores a causidicis mediocribus saepe uictos, quod tanta est potentia ueritatis, ut se ipsa quamuis in rebus exiguis sua claritate defendat, cur hanc ego in maxima causa ab ingeniosis quidem illis ac disertis uiris, sed tamen falsa dicentibus oppressuiri putem ac nou illa si minus oratione nostra, quae de tenui fonte admodum exilis emanat, lumine tamen suo clara et inlustris appareat? nec si philosophi doctrina litterarum mirabiles extiterunt, ego illis etiam scientiam ueri cognitionemque concesserim, quam. nemo cogitando aut disputando adsequi potest. neque ego nunc reprehendo eorum studium qui ueritatem scire uoluerunt, quia naturam hominis deus ueri adipiscendi cupientissimam fecit, sed id arguo, id reuinco, quod honestam illorum et optimam
Abbreviated transcription (Latin):
putantur erroribus huma nogeneri clarissimum lumen inferr&. Quod quidem¬
Quod quidem
duabus ex causis fieriuellem uel quod magis possent crederehomines ornatne
ueritati qui & i am mendacio credunt capti orationis ornatulenicinioquenbo¬
rum uelcer teutipsi filo sophi suis armis potissimum quibus placeresibi& confi¬
deresolent opprimerentur a nobis : sed quoni am ds̃ hancre i uoluit c̃ẽnaturam
ut simplex & nudaueritas ess& luculentior quia satis ornata perseest : Ideo que
ornamentis extrinsecus additis fucata corrumpitur. Mendacium uero specie
placer& aliena quia perse corruptum uanescit ac diffluit. nisi ornatu aliunde
quaesito circumlitum fuerit acpolitum ae quo animo fore ingenium mihi medio¬
creesse concessum Verum ego non eloquentiae sedueritatis fiducia suscepi. hoc
opus mauis fortasse quamut possit meis uis cȩribus sustineri. quod tãmen & iam¬

Expanded text:
putantur erroribus humano generi clarissimum lumen inferret. qputantur erroribus humano generi clarissimum lumen inferret. quod quidem duabus ex causis fieri uellem: uel quod magis possent credere homines ornatae ueritati, qui etiam mendacio credunt capti orationis ornatu lenocinioque uerborum, uel certe ut ipsi philosophi suis armis potissimum, quibus placere sibi et confidere solent, opprimerentur a nobis. sed quoniam deus hanc rei uoluit esse naturam, ut simplex et nuda ueritas esset luculentior, quia satis ornata per se est ideoque ornamentis extrinsecus additis fucata corrumpitur, mendacium uero specie placeret aliena, quia per se corruptum uanescit ac diffluit, nisi ornatu aliunde quaesito circumlitum fuerit ac politum, aequo animo fero ingenium mihi mediocre esse concessum. uerum ego non eloquentiae, sed ueritatis fiducia suscepi hoc opus maius fortasse quam ut possit meis uiribus sustineri: quod tamen, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
disperandum istos quoque desententia dõ & ueritateducibus possedepelli: nec tam
pertinaces fore arbitror ut darissimum solẽ sanis ac patentibus oculis uidere
senegent : modo illuduerum sit quod ipsisolent profiteristudio inuestigandae
ueritatis se ceneri efficiam profecto ut quaes itam ueritatem diu & aliquan do
inuentam ẽẽ credant & humanis ingeniis inueniri non potuis se fateantur
latere adhucex istimatur uel errore atque imperitia uulgiuariis & in
eptis super stitionibus seruientis uel filo sophis prauitate ingeniorum turbantibus
eam potius quam inlus trantibus & si nonqualis im̃tullio fuit quia precipuaan
ad mirabilis fuit aliquam tamen proximam elo quentiae contingere facultatem
ut quantumueritas uim sua propria ual& tantum ingenii quoque uiribus nie
ex serer& sealiquando & discussis conuictisq tampublicis quam eorum quisapicrers

Expanded text:
desperandum istos quoque de sententia. deo et ueritate ducibus posse depelli nec tam desperandum istos quoque de sententia. deo et ueritate ducibus posse depelli nec tam pertinaces fore arbitror, ut clarissimum solem sanis ac patentibus oculis uidere se negent. modo illut uerum sit quod ipsi solent profiteri, studio inuestigandae ueritatis se teneri, efficiam profecto ut quaesitam ueritatem diu et aliquando inuentam esse credant et humanis ingeniis inueniri non potuisse fateantur. latere adhuc existimatur uel errore atque inperitia uulgi uariis eptis superstitionibus seruientis uel philosophis prauitate ingeniorum turbantibus eam potius quam inlustrantibus, etsi non qualis in Marco Tullio fuit, quia praecipua et admirabilis fuit, aliquam tamen proximam eloquentiae contingere facultatem, ut quantum ueritas ui sua propria ualet, tantum ingenii quoque uiribus nixa exereret se aliquando et discussis conuictisque tam publicis quam eorum qui sapientes
Abbreviated transcription (Latin):
deoq oport& rationis acstatutus sui memorem : non nisi ad su perna niti
semper actendere : quod qui fecerit hic planes apiens hiciustus hichomo hicdeniq
caelo dignus iudicabitur quem suus parens non humilem nec ad terram more
quadrupedis ab iectum sed instantem potius arrectum sicut eumfecit agno¬
uerit. Peracta est nisi fallor magna & difficilis susceptioperis portio & ma¬
iestate caelesti suggerente nobis dicendi facultatem inueteratos dedepulimus
errores : Nunc ueromaior nobis ac difficilior cum filosofis propositaluctatio
est quorum summa doctrina & eloquentia quasimoles aliquamihiopponi¬
tur : namilluc multitudine ac propeconsensu omnium gentium preme bam̃
Itahic auctoritate prestantium omnigenere laudis uirorum. Quis autẽ nesciat
plus eẽ momenti in paucioribus doctis quamin pluribus i peritis : sed nonest

Expanded text:
ideoque oportet rationis ac status sui memorem non nisi ad superna niti ideoque oportet rationis ac status sui memorem non nisi ad superna niti semper ac tendere. quod qui fecerit, hic plane sapiens, hic iustus, hic homo, hic denique caelo dignus iudica-bitur, quem suus parens non humilem nec ad terram more quadrupedis abiectum, sed stantem potius ac rectum sicut eum fecit adgnouerit. Peracta est nisi fallor magna et difficilis suscepti operis portio et maiestate caelesti suggerente nobis dicendi facultatem muetera.tos depulimus errores. nunc uero maior nobis ac difficilior cum philosophis proposita luctatio est, quorum summa doctrina et eloquentia quasi moles aliqua mihi opponitur. nam ut illic multitudine ac prope consensu omnium gentium premebamur, ita hic auctoritate praestantium omni genere laudis uirorum. quis autem nesciat plus esse momenti in paucioribus doctis quam in pluribus inperitis? sed non est
Abbreviated transcription (Latin):
homine supra ergo non in fraest nec in imapotius sed in sũ maregione quaeren¬
dus est : quare non est dubium quin religionulla sit : ubicumq simulacrũ est
Namsi religio ex diuinis rebus est: diuini autẽ nihil est nisi in rebuscaelestibus
Carentergoreligione simulacra qui anihil est potest eẽ caeleste in eare quae fit
exterra. Quod quidẽ de nomine ipso apparere sapienti potost: quic quid
sumulatur id falsũ sit necesseest nec potestum quã ueri nomen accipere quod
uenitatẽ fuco & imitatione meitur Siautemomnis imitatio non res
potis simum seria sed quasiludus ac iocus est  non religiohi simulacris sed mimꝰ
religionis est Praeferendum estigitur falsis omnibus uerum calcandat̃rena¬
ut caelestid consequamur Ita enim seres h ab& ut quisquis anima suam cuiuis
origo detaelo est ad inferna & ima prostrauerit . eo cadat quo soipsede iecerit¬

Expanded text:
homine; supra ergo, non infra est, nec in ima potius, sed in summa regione quaerenhomine; supra ergo, non infra est, nec in ima potius, sed in summa regione quaerendus est. Quare non est dubium quin religio nulla sit, ubicumque simulacrum est. Nam si religio ex divinis rebus est, divini autem nihil est, nisi in coelestibus rebus; carent ergo religione simulacra, quia nihil potest esse coeleste in ea re, quae fit ex terra. Quod quidem de nomine ipso apparere sapienti potest. Quidquid enim simulatur, id falsum sit necesse est; nec potest unquam veri nomen accipere, quod veritatem fuco et imitatione mentitur. Si autem omnis imitatio, non res potissimum seria, sed quasi ludus ac jocus est, non religio in simulacris, sed mimus religionis est. Praeferendum est igitur verum omnibus falsis: calcandaut coelestia consequamur. Ita enim res se habet, ut quisquis animam suam, cujus origo de coelo est, ad inferna et ima prostraverit, eo cadat quo s
Abbreviated transcription (Latin):
tentior eẽ possis & eos adiusatione diuini nominis ex pellere acfugare
Quodsi appar& religiones istastotmodis eẽuanas. quibus docuimanifestum est
ACos quiuel mortuis supplicant uel t̃ram uenerantur. uel spiritibus inpuris
animas suas mancipantrationem hominũ non tenere eosq. impi&atis acsce¬
lerissui supplicia pensuros qui rebelles aduersus parentem generis humani dm̃
susceptis in expiabilibus sacreꝰ fas omne uio lauerint. Quiꝰ cũq igitur sacram̃¬
tum hominis tuerirationẽq: naturaes uaenititur obtinere ipsese ab humosus¬
cit& & erectamente oculos suostendat in caelum non suppedibusdm̃ quȩrat
nec auestigiis suis eruat quod ad or&quia quicquid homines subiao& infra
hominem sit necesseest : sed quaerat in sublimi quaerat in sumo quia nihil
potest esse homin emaius. nisi quod fuerit supra hominem: Ds autem aius ẽ

Expanded text:
tentior esse possis, et eos adjuratione divini nominis expellere, ac fugare. tentior esse possis, et eos adjuratione divini nominis expellere, ac fugare. Quod si apparet, religiones istas tot modis eeos qui uel mortuis supplicant uel terram uenerantur uel spiritibus inpuris animas suas mancipant, rationem hominum non tenere eosque inpietatis ac sceleris sui supplicia pensuros, qui rebelles aduersus parentem generis humani deum susceptis inexpiabilibus sacris fas omne uiolauerint. Quicumque igitur sacramentum hominis tueri rationemque naturae suae nititur obtinere, ipse se ab humo suscitet et erecta mente oculos suos tendat in caelum. non sub pedibus deum quaerat nec a uestigiis suis eruat quod adoret, quia quidquid homini subiacet, infra hominem sit necepotest homine majus esse, nisi quod fuerit supra hominem; Deus autem major est
Abbreviated transcription (Latin):
excitati ut eastatumq sublimem prȩt̃ c&era sanimantes acceperimus ut nonru¬
uoluamurdeoa sum nec hunccaelestẽ uultum ꝑiciamus ad terram. Sed eo dirigamis
quo illos naturaȩ suae condicio direxit: Nihilq aliud adoremus ni hil colamus
nisi soliu sartificis parentisq nostriunicum nomen qui propterea homanaoa
rigidum figurauit. ut sciamus nos ad supernaaaelestia prouo cari : Tertio quod
spiritus qui prae sunt ipssreligionibus condemnati & abiact adõ perterr a ii
uolutentur : qui non tantum nihil prestare cultoribus suis possunt. quoniamrerũ
potestas penes unũ est VUerum &i ã mortiferis eosin lecebris &erroribus ꝑdant
uoniam hoc illis cotidianũ sit opus tenebras hominibus obducere. nequeratur
abhis uerus ds̃ : non igiturcolendisunt quia sententi aedĩ subiacent. Est enimpi¬
aculum m aximũ ad dicere sepotestati eorum quibus siiustitiam sequare po¬

Expanded text:
excitati ex ea statumque sublimem praeter ceteras animantes acceperimus, ut non reexcitati ex ea statumque sublimem praeter ceteras animantes acceperimus, ut non reuoluamur deorsum nec hunc caelestem uultum proiciamus ad terram, sed oculos eo dirigamus quo illos naturae suae condicio direxit nihilque aliut adoremus, nihil colamus nisi solius artificis parentisque nostri unicum norigidum figuravit, ut sciamus, nos ad superna et coelestia provocari. Tertio, quod spiritus, qui praesunt ipsis religionibus, condemnati et abjecti a Deo, per terram volutentur: qui non tantum nihil praestare cultoribus suis possint, quoniam rerum potestas penes unum est, verum etiam mortiferis eos illecebris et erroribus perdant; quoniam hoc illis quotidianum sit opus, tenebras hominibus obducere, ne quaeratur ab illis verus Deus. Non igitur colendi sunt, quia sententiae Dei subjacent. Est enim piaculum maximum, addicere se potestati eorum, quibus, si justitiam sequare, po
Abbreviated transcription (Latin):
neq: luce poti& quae sunt dĩ sed in illa decid& quaȩiin distributione reruma¬
tributa eẽ ipsimalorum principidis putauimus intenebras scilia& & inferos
& supplicium sempiternum Doc ui religiones deorumtriplicimodo uanas osse
un o quod simulacra istaquae coluntur effigies sint hominũ mortuorum.
łssecutem peruersum & in congruens ut simulacrum hominis a simulacro
dq̃ colatur Colit enim quod est d&erius & in becillius tum in expiabile faci¬
nus eẽ deserere uiuentẽ ut de functorum monum̃tis seruias. quine uitã nec
lucẽ darepossunt: Quia ipsicarent neces sariũ quem quã dm̃ pra& unum
cuiusiudicio ac potestati omnis anima subiectasit Altero quod ipseimagines
sacrae. quibus hominos in anissimiseruiunt om nisensu careant. quoniã terrasit
Quis autõ non intellegat nefa seẽ rectum anim alcuruari ut ador & terram quae ia¬
circopedibus nostris subiecta est ut calcanda nobis non adorandasit quisimus ido

Expanded text:
neque luce potietur, quae sunt dei, sed in illa decidet quae in distributione rerum adtributa esse ipsi malorum principi disputauimus, in tenebras scilicet et inferos et supplicium sempiternum. Docui religiones deorum triplici modo uanas esse: uno, quod simulacra ista quae coluntur effigies sint hominum mortuorum; esse autem peruersum et incongruens ut simulacrum hominis a simulacro dei colatur: colit enim quod est deterius et inbecillius; tum inexpiabile facinus esse deserere uiuentem, ut defunctorum monumentis seruias, qui nec uitam nec lucem dare cuiquam possunt, qua ipsi carent; nec esse alium quemquam deum praeter unum, cuius iudicio ac potestati omnis anima subiecta sit. altero, quod ipsae imagines sacrae quibus homines inanissimi seruiunt omni sensu careant, quoniam terra sint. quis autem non intellegat nefas esse rectum animal curuari, ut adoret terram? quae idcirco pedibus nostris subiecta est, ut calcanda nobis, non adoranda sit, qui simus ideo
Abbreviated transcription (Latin):
ut multo mirabilior sit quimiribilia ꝑfecit: site quispiam uocass& ad caenam
in ea quaeoptime acceptos eõs num sanus uidere si pluris faceres ipsam uolupta¬
tem quam uoluptatis auctorem a dõ filo sofi ad corpus referunt omnianihil
prorsus admentem necuident amplius quam quod sub oculos uenit : atquin
rematis omnibus officiis corporis in solamente ponenda est hominis ratio
Nonergo ide onascimur. ut eaquae sunt facta uide amus. sed ut ipsum facto rem
rerum omnium contemplemur. Id est mentẽmente cernamus: quare si quis
hominem quiuere sapiat in terrog& cuius rei causa natus sit : Respondebit intre

Expanded text:
m multo mirabilior sit qui mirabilia perfecit. si te quispiam uocasset ad cenam m multo mirabilior sit qui mirabilia perfecit. si te quispiam uocasset ad cenam in eaque optime acceptus esses, num sanus uiderere, si pluris faceres ipsam uoluptatem quam uoluptatis auctorem? adeo philosophi ad corpus referunt omnia, nihil prorsus ad mentem nec uident amplius quam quod sub oculos uenit. atquin remotis omnibus officiis corporis in sola mente ponenda est hominis ratio. non ergo ideo nascimur, ut ea quae sunt facta uideamus, sed ut ipsum factorem rerum omnium contemplemur id est mente cernamus. quare si quis hominem qui uere sapiat interroget, cuius rei causa natus sit, respondebit intre
Abbreviated transcription (Latin):
tribus uerbis quot & facta peccauerit primum quod omne hominis officium
insolis oculis posuit nihil admentem referens. sed ad corpus omnia quid sicȩcus
fuerit officium ne hominis amitt& quod fieri sineoccasu animae non potest :
quid cȩtere corporis partes. num carebunt suis quaeq: muneribus quidquod
plus ẽ in auribus quam ioculis situm : qm̃ dactrina & sapientia percipi auribus
solis potest oculis solis non potest caeli acsolis uidendi causanatus es quiste i hoc
spectaculum induxit : dut qui caelorerũ quae naturae uisiotua confert : nimi¬
rum ut hocimen sum & admirabi leopus laudes confitere. Igitur ee rerum
omnium constitorem dm̃ quite in huncmundum quasi testem laudatorem q:
tanti suio peris induxit. M agnum eẽ credis uidere caelum atque solem.
Curergo non gratias ei quihuius beneficii auctor est: curnon ipsius uirtutem
prouidentiam potestatem metiris animo : cuius operamiraris : Necesse estenĩ¬

Expanded text:
tribus uerbis quot et quanta peccauerit: primum, quod omne hominis officium in solis oculis posuit nihil ad mentem referens, sed ad corpus omnia. quid ? si caecus fuerit, officiumne hominis amittet? quod fieri sine occasu animae non potest. quid ceterae corporis partes? num carebunt suis quaeque muneribus? quid quod plus est in auribus quam . in oculis situm, quoniam doctrina et sapientia percipi auribus solis potest, oculis solis non potest? caeli ac solis uidendi causa natus es: quis te in hoc spectaculum induxit aut quid caelo rerumque naturae uisio tua confert? nimirum ut hoc inmensum et admirabile opus laudes. confitere igitur esse rerum omnium constitutorem deum, qui te in hunc mundum quasi testem laudatoremque tanti sui operis induxit. magnum esse credis uidere caelum atque solem: cur ergo non gratias . agis ei qui huius beneficii auctor est? cur non ipsius uirtutem prouidentiam potestatem metiris animo, cuius opera miraris? necesse est eni
Abbreviated transcription (Latin):
ditus uane nisi quod alit animã melioremq tereddit maxi mȩq: hicsensus non ẽ adutium decor¬
quendus qui nobis ideodatus est ut doctrinã dĩ percipere possemus. Itaque siuo luptas estau¬
dire cantus & carmina dĩ laudes canere &audire iucundum sit. hat ẽ uoluptas uera
quaȩ comes ẽ & soc a uirtutis hec nonẽ caduca & breuis utillȩ qua fad p&unt qui corpo¬
riut pecudes seruiunt. sed ꝑp&ua & sineulla in termissione delatans cuonuis terminos
si quis & cesserit nhilque aliud & uoluntate p&ierit nisi ipsam uoluptatem hic mortẽ medi¬
tatur quiasicut uita ꝑp&ua in uirtute est itamors in uoluptate quienum tẽporariamaluerit

Expanded text:
ditu suaue nisi quod alit animam melioremque te reddit, maximeque hic sensus non est ad uitium detorditu suaue nisi quod alit animam melioremque te reddit, maximeque hic sensus non est ad uitium detorquendus, qui nobis ideo datus est, ut doctrinam dei percipere possemus. itaque si uoluptas est audire cantus et carmina, dei laudes canere et audire iucundum sit. haec est uoluptas uera quae comes est et socia uirtutis, haec non est caduca et breuis ut illae quas adpetunt qui corpori ut pecudes seruiunt, sed perpetua et sine ulla intermissione delectans. cuius terminos si quis excesserit nihilque aliut ex uoluptate petierit nisi ipsam uoluptatem, hic mortem meditatur, quia sicut uita perpetua in uirtute est, ita mors in uoluptate. qui enim temporalia maluerit
Abbreviated transcription (Latin):
sunt Cannemuitem compositum & oratio cũ suauitate decipiens capitmentes & quo uoluerit
ipellit Inde homines litterati cum a dreligionẽdi accesserit ab aliquo perito doctore fundati
minus credunt. Ad suetienĩ dulcibus & politis si ue orationibus siue carmnibus diuinarũ
litterarum simplicem communẽ que sermonẽ prosordido aspernantur. Idenim querunt
quod sensum demulceat : Persuadet autem quio quid suaue est & animopenitus dum delectat
insidit. Nuigiturds̃ &mentis &uocis & linguȩ artifex disertiloqui non potest: Immouero
suma proc̃ uidentia carere fuco uoluit ea que diuina sunt ut om̃sintellegerent quae ipseom¬
nibus loquebatur. Ergo quiueritatistud& qui non uult seipse decipere abiciatin imicas ac
noxias uoluptates qua e animam sibi uince antut corpus sibidulces prȩferantur uera falsi& na
breuibus utilia ucundis nihi las pectugratũ sit nisi quodiuste quod piefieri uideas nihiau¬

Expanded text:
sunt. carmen autem compositum et oratio cum suauitate decurrens capit mentes et quo uoluerit inpellit. inde homines litterati cum ad religionem dei accesserint ab aliquo inperito doctore fundati, minus credunt. adsueti enim dulcibus et politis sine orationibus siue carminibus diuinarum litterarum simplicem communemque sermonem pro sordido aspernantur. id enim quaerunt quod sensum demulceat, persuadet autem quidquid suaue est et animo penitus, dum delectat, insidit. num igitur deus et mentis et uocis et linguae artifex diserte loqui non potest? immo uero summa prouidentia carere fuco uoluit ea quae diuina sunt, ut omnes intellegerent quae ipse omnibus loquebatur. ergo qui ueritati studet, qui non uult se ipse deicere, abiciat inimicas ac noxias uoluptates, quae animam uitiant ut corpus cibi dulces: praeferantur uera falsis, aeterna breuibus, utilia iucundis. nihil aspectu gratum sit nisi quod iuste, quod pie fieri uideas, nihil au
Abbreviated transcription (Latin):
coniugalis quãesito illas om̃is iustitia sublatã est at idem dixitbeata sciuitates futu¬
rasfuisse siaut philoso firegnarent. autreges philosofantur. Huic uerotam iusto
tam aequo uiro regnumdares . aliis abstuliss& sua aliis condon ass& aliena prostitius

Expanded text:
coniugalis? quae si tollas, omnis iustitia sublata est. at idem dixit beatas ciuitates futuconiugalis? quae si tollas, omnis iustitia sublata est. at idem dixit beatas ciuitates futuras fuisse, si aut philosophi regnarent aut reges philosopharentur. huic uero tam iusto, tam aequo uiro regnum dares, qui aliis abstulisset sua, aliis condonasset aliena, prostitu
Abbreviated transcription (Latin):
titiae praeceptis erudierit. Docente igitur socrate non fugit platonẽ iustitiaeuim
in aequitatem consistere si quide momnes pari conditione nascuntur : ergoni hil
lnquit priuatiacpro priihabeant. sed ut pare sẽẽ possint quo diustitiaeratiode:¬
siderat omniah cõmune possideant ferri hoc potest quẽ diudepecunia diciuid&
quod ipsũquã in possibilesit & quã iustũ poterã multis rebus ostende rȩconcedamꝰ
tamen ut possit fieri om̃senĩ sapientes erunt & pecuniam contemnent : Cuo
ergo illũ communitas istaꝑduxit : : NA atrimonia quoq: inquit communia
esse debebunt : scilic& ut ad eandẽ mulierẽ multi uiritam quam canes confluant & is ut i que
optineat quiuiribus uicerit. Aut si sapientes sunt ut philoso fiex pectent & uicibus tam¬
quãluparobeant: Dmiram platonis aequitatemubiest igitur uirtus castitatis. ubifides

Expanded text:
titiae praeceptis erudierit. docente igitur Socrate non fugit Platonem iustitiae uim titiae praeceptis erudierit. docente igitur Socrate non fugit Platonem iustitiae uim in aequitate consistere, siquidem omnes pari condicione nascuntur. ergo nihil inquit priuati ac proprii habeant, sed ut pares esse possint, quod iustitiae ratio desiderat, omnia in commune possideant. ferri hoc potest, quamdiu de pecunia dici uidetur. quod ipsum quam inpossibile sit et quam iniustum, poteram multis rebus ostendere, concedamus tamen ut possit fieri: omnes enim sapientes erunt et pecuniam contemnent. quo ergo illum communitas ista perduxit? matrimonia quoque inquit communia esse debebunt: scilicet ut ad eandem mulierem multi uiri tamquam canes confluant et is utique optineat 20 qui uiribus uicerit aut, si patientes sunt ut philosophi, expectent, ut uicibus tamquam lupanar obeant. o miram Platonis aequitatem! ubi est igitur uirtus castitatis? ubi fides
Abbreviated transcription (Latin):
inuenerit uerumidem ꝑcarne m& anserđm deierabat : ohominem scrurram.
utait renoe picureus ineptum ꝑditũ desperatũ: sicauillari uoluit religionẽ dem̃¬
tem: Si hoc serio fecit ut animal turpissimum ꝓdõ haber&. quis lam suꝑstitiones
aegyptiorũ audeatreprehendere . quas athenis socrates auctoritate sua c̃firma¬
uit : Illud uero nonne sũ mae uanitatis . quod ante mortẽ familiaressuos rogita¬
uit ut aecula piocallũ quẽ uocausrat pro crarent timuit uidelic& ne apud
radamathumr&ĩ peratorem reus uotifier& ab ascle pio clem̃tissi me hominem
putarem simorbo ad fectus peris s& Cum uero sanus hoc fecerit est ipseinsanus
quie am putates ses apientẽ ȩncuius tẽporibus natũ eẽ se hos mosapiens gratul&
Vid e amustamen quid illũ socrates docuerit: quicũ totamfisicã repudiasse& eo secon¬
tulit i de uirtute atq: officio quaerer& itaq: non dubito quinauditoressuosius¬

Expanded text:
inuenerit. uerum idem per canem et anserem deierabat. o hominem scurram, inuenerit. uerum idem per canem et anserem deierabat. o hominem scurram, ut ait Zeno Epicureus, ineptum perditum desperatum, si cauillari uoluit religionem, dementem, si hoc serio fecit, ut animal turpissimum pro deo haberet! quis iam superstitiones Aegyptiorum audeat reprehendere quas Athenis Socrates auctoritate sua confirmauit? illut uero nonne summae uanitatis, quod ante mortem familiares suos rogauit, ut Aesculapio gallum quem uouerat prosecarent? timuit uidelicet ne aput Rhadamanthum reciperatorem reus uoti fieret ab Asclepio. dementisse hominem putarem, si morbo adfectus perisset. cum uero sanus hoc fecerit, est ipse insanus qui eum putat fuisse sapientem. en cuius temporibus natum esse se homo sapiens gratuletur! Videamus tamen quid illum Socrates docuerit: qui cum totam physicam repudiasset, eo se contulit, ut de uirtute atque officio quaereret. itaque non dubito quin auditores suos ius
Abbreviated transcription (Latin):
nobisdatas conuertamus i pedes nihi lad noscaelum ad cuius contẽplationen
Quodsi hoc sensit non eẽ derebus caelestibus disputandum neillorum quidem
rationem poterat comprehendere quae sub pedibus habetit qui dergonumera¬
uit i uerbis uerisimilenonest : sed nimirum id sensit quod locutus est religioni
minime seruiendum quodsi aꝑdicer& nemopater&ur: quis enim non sen¬
tiat hunc mundũ tã mirabiliratione ꝑfectum. aliquapro uidentia gubernari.
quando quidemnihilest quid possit sineullo moderatiore consistere : Sicdomꝰ
ab habitatore deserta dilabitur . nduissine gubernatore abitpessum & cor¬
pusrelictum anima defluit nendum putemus tantũ is tã molem aut construi
sineartifice autstaretam dius inerectore potuisse quod sipublicas illas reli¬
giones uoluit euertere non in probo: quin &iã laudabo: siipse quod est meliuis

Expanded text:
nobis datas conuertamus in pedes, nihil ad nos caelum, ad cuius contemplationem nobis datas conuertamus in pedes, nihil ad nos caelum, ad cuius contemplationem quodsi hoc sensit, non esse de rebus caelestibus disputandum, ne illorum quidem rationem poterat conprehendere quae sub pedibus habebat. quid ergo? num errauit in uerbis? ueri simile non est, sed nimirum id sensit quod locutus est, religioni minime seruiendum: quod si aperte diceret, nemo pateretur. quis enim non sentiat hunc mundum tam mirabili ratione perfectum aliqua prouidentia gubernari, quandoquidem nihil est quod possit sine ullo moderatore consistere? sic domus ab habitatore deserta dilabitur, nauis sine gubernatore abit pessum et corpus relictum ab anima diffluit, nedum putemus tantam istam molem aut construi sine artifice aut stare tamdiu sine rectore potuisse. quodsi publicas illas religiones uoluit euertere, non inprobo, quin etiam laudabo, si ipse quod est melius
Abbreviated transcription (Latin):
pietatis crim̃effugiunt. sed qđ est multo indignius eloquentiaȩ famam & in¬
geniigloriam consequunt᷑ : quid si aliquid inuestigare possent : sunt tãstulti
in ad seuerando quam in ꝓbi inquȩrendo cũ neq: inueniri quicquã possint noc de-¬
fendere &iam siinuenerint. Nam siuerũ uel fortuit o uiderint quod sȩpius con¬
tigit cõmittunt ut abaliis idprofalso refellatur. Non enĩ discendit aliquis
aecaelo qui sententiam desingulorũ opinionib: ferat : qua ꝓ pt̃ nemodubita uerit
eos quuistaconquirant stultos in eptos in sanoscẽ aliquidergo socratos labuit cordis
humani quicum haec intellegere ñ posse inueniri ab eius modi quȩ stionibus sere¬
mouit : uere orquene in eo solo : multaenĩ sunt neius non modo laude indiena sed
&iam reprehensione dignis sima in quibus fuit suorumsi millimus. Et his unũ
eligam qđ ab omnibus set probatum Caelebre hoc uerbium socratos habuit: quod
su pra nos nihiladnos. Procũ bamusigitur int̃ram & manus ad praeclaraopera

Expanded text:
pietatis crimen effugiunt, sed, quod est multo indignius, eloquentiae famam et ingenii gloriam consecuntur. quid si aliquid inuestigare possent? sunt enim tam stulti in adseuerando quam inprobi in quaerendo, cum neque inuenire quicquam possint nec defendere, etiamsi inuenerint. nam si uerum uel fortuito uiderint, quod saepius contingit, committunt ut ab aliis id pro falso refellatur. non enim descendit aliquis e caelo qui sententiam de singulorum opinionibus ferat. quapropter nemo dubitauerit eos qui ista conquirant stultos ineptos insanos esse. aliquid ergo Socrates habuit cordis humani, qui cum haec intellegeret non posse inueniri, ab eiusmodi quaestionibus se remouit, uereorque ne in eo solo. multa enim sunt eius non modo laude indigna, sed etiam reprehensione . dignissima, in quibus fuit suorum simillimus. ex his unum eligam quod ab omnibus sit probatum. celebre hoc prouerbium Socrates habuit: quod supra nos, nihil ad nos. procumbamus igitur in terram et manus ad praeclara opera
Abbreviated transcription (Latin):
cissimam tribuit si comnibus a quitatẽ uirtutẽq: largitur. Nemo apudem seruusẽ nemo
dominus si enim cundis idem pat̃ẽ & quo iurae omnes liberisumus nemodõ pauper est ni

Expanded text:
cissimam tribuit: sic omnibus aequitatem virtutemque largitur. Nemo apud eum servus est, nemo cissimam tribuit: sic omnibus aequitatem virtutemque largitur. Nemo apud eum servus est, nemo dominus. Si enim cunctis idem pater est, aequo jure omnes liberi sumus. Nemo Deo pauper est, ni
Abbreviated transcription (Latin):
rat enim dm̃ non cagnouerat. quod si iustitiaȩ defensionem uelipse uel quilib& alius in ple¬
reuoluiss& in primis deorum religiones euertere debuit. quia contrariae sunt pi&ati
quod quidem socrates quia facere temptauit in carcerẽ coniectus est. utlam tuncappa¬
rer& quid ess& futurum his hominibus qui iustiti amuerã defendere doq singulari seriure
coepissent Alteraest igitur iustitiaȩ pras aquitas. aa uitatẽ dico nonuti quebene iudicandi
quod & ipselaud abileẽ in homineiusto sed setum c&eris coa quandi quã cicero ae qualitatem
uoat ds eni quibomines generat & inspirat. omnes a quos idẽ pares esseuolut eandem
conditionem uiuendi omnibus posuit omnes ad sapientiã genuit omnibus in mortalitatẽ
spopondit nemo abeneficus eius cȩlestibus segregatur Nam sicut omnibus unicum suum
lumen equaliter diuidit emittit omnibus fontes uictũ suministrat. qui aetem somni dul¬

Expanded text:
rat enim deum, non cognouerat. quodsi iustitiae defensionem uel ipse uel quilibet alius implerat enim deum, non cognouerat. quodsi iustitiae defensionem uel ipse uel quilibet alius implere uoluisset, in primis deorum religiones euertere debuit, quia conQuod quidem Socrates quia facere tentavit, in carcerem conjectus est; ut jam tunc appareret quid esset futurum iis hominibus, qui justitiam veram defendere, Deoque singulari servire coepissent. Altera est justitiae pars aequitas: aequitatem dico non utique bene judicandi, quod et ipsum laudabile est in homine justo; sed se cum caeteris coaequandi, quam Cicero aequabilitatem Deus enim, qui homines generat, et inspirat, omnes aequos, id est pares esse voluit. Eamdem conditionem vivendi omnibus posuit, omnes ad sapientiam genuit, omnibus immortalitatem spopondit: nemo a beneficiis ejus coelestibus segregatur. Nam sicut omnibus unicum suum lumen aequaliter dividit, emittit omnibus fontes, victum subministrat, quietem somni dul
Abbreviated transcription (Latin):
rentum possuntesse in hisdem hominibus quiiustitiam nesciunt sicuti semper fuerunt
nam romani u&eres quiiustitia gloriari solebant iustiutique uirtutibus gloriabantur
quaeut dixi ꝓficisci aiustitia possunt. & ab ipso fonte secerni pi&as uero & aequitas
quasi uenae sunt eius hi seius duobus fontibus constat totaiustitia sed caputeius &
origo in illo primo est. insecundo uis omni sacratio pi&as aut nihilaliudẽ quamdi notio
sic ut trismegistus uerissime definiut ut alio loco diximus siergopi &asest cagnoscere dm̃
cuius cognitionis haec sũma est utcolas. Ignorat utique iustitiam qui religionẽ di nonten&
quomodo enimpotest eamipsam nosse qui unde oriatur ignorat. plato quidem multa de
unodõ locutus est. aquo ait constitutum essemundum sed nihil dereligione somniaue¬

Expanded text:
rentum possunt esse in iis hominibus qui iustitiam nesciunt, sicuti semper fuerunt: rentum possunt esse in iis hominibus qui iustitiam nesciunt, sicuti semper fuerunt: nam Romani ueteres, qui iustitia gloriari solebant, iis utique uirtutibus gloriabantur quae, ut dixi, proficisci a iustitia possunt et ab ipso fonte secerni. pietas uero et aequitas quasi uenae sunt eius, his enim duobus fontibus constat tota iustitia: sed caput eius et origo in illo primo est, in secundo uis omnis ac ratio. pietas autem nihil aliut est quam dei notio, sicut Trismegistus uerissime definiuit, ut alio loco diximus. si ergo pietas est cognoscere deum, cuius cognitionis haec summa est ut colas, ignorat utique iustitiam qui religionem dei non tenet. quomodo enim potest eam ipsam nosse qui unde oriatur ignorat ? Plato quidem multa de uno deo locutus est, a quo ait constitutum esse mundum, sed nihil de religione: somniaue
Abbreviated transcription (Latin):
illa sicat feat euertere. Erat enifacillimũ iustitam radices non habentẽ labe factare quiatũ
nulla in terra fuit ut quidess& aut qualis a filo sofiscerner&ur. atq utinã tot actales uiri quan¬
tum eloquentiaȩ quantũ animi tantion &iam scientiaȩ adim plendã defensionẽ sũmae uirtu¬
tis habuissent cuius origo hireligione ratio ia&equitate est Sed hiqui primam illam partem
nescierunt. nec secundam quidem tenere potuerunt . Volo aũt prius circũ scripte acbreuter¬
quid sitostendere. Vt intellegatur filo sofos ignoras seiustitiam necid quodminine nouerant
potuis sedefendere iustitia quãuis omnes simuluirtutes uirtute samplectatur amenduas
omnium principales que ab ea diuelli separarique non possunt pi&as & aequit᷑as. Namfides t¬
temperantia probitas i nocentia integritas. &c&era eius modi. uł natura uł hstitutis pa¬

Expanded text:
illa, sicut fecit, evertere. Erat enim facillimum justitiam radices non habentem labefactare, quia tum illa, sicut fecit, evertere. Erat enim facillimum justitiam radices non habentem labefactare, quia tum nulla in terra fuit, ut quid esset, aut qualis, a philosophis cerneretur. Atque utinam tot ac tales viri, quantum eloquentiae quantumque animi, tantum etiam scientiae ad implendam defensionem summae virtutis habuissent, cujus origo in religione, ratio in aequitate est! Sed ii, qui primam illam partem nescierunt, ne secundam quidem tenere potuerunt. Volo autem prius circumscripte, ac brequid sit ostendere, ut intellegatur philosophos ignorasse iustitiam nec id quod minime nouerant potuisse defendere. iustitia quamuis omnes simul uirtutes amplectatur, tamen duae sunt omnium principales quae ab ea diuelli separarique non possunt, pietas et aequitas. nam fides temperantia probitas innocentia integritas et cetera eiusmodi uel natura uel institutis pa
Abbreviated transcription (Latin):
bus romãmissus ess& disputauit deiustitia copiose audiente galba & catone censori omaximis
tuncoratoribus sed idem disputationẽ suam post tridie cntrariadis putatione subuertit
&iustitiam quam pridie laudauerat sustulit non quidem filosofi grauitate cuius firma &stabilis
deb&esse sententia sed quasi oratorio &ercitigenere inutrãque partẽ disserendi qđ ille facere
solebat utalios quidlib& ad serentes poss& refutare eam disputationẽ quauis utia euertitur a pud
aceronemilfurius recordatur. credo qm derep̃ disserebat ut defensionẽ laudationẽq eiuis indu¬
cer& sine quaputabat regi non posse rem p̃ Carne adesaũt aris totelen refeller& acplatonem
iustitae patronos prima illa disputatione collegite a omnia que proiustitia dicebantur ut poss&

Expanded text:
bus Romam missus esset, disputavit de justitia copiose, audiente Galba, et Catone censorio, maximis bus Romam missus esset, disputavit de justitia copiose, audiente Galba, et Catone censorio, maximis tunc oratoribus. Sed idem disputationem suam postridie contraria disputatione subvertit; et justitiam, quam pridie laudaverat, sustulit, non quidem philosophi gravitate, cujus firma et stabilis debet esse sententia, sed quasi oratorio exercitii genere in utramque partem disserendi. Quod ille facere solebat, ut alios quidlibet afferentes posset refutare. Eam disputationem, qua justitia evertitur, apud Ciceronem L. Furius recordatur: credo, quoniam de republica disserebat, ut defensionem laudationemque ejus induceret, sine qua putabat regi non posse rempublicam. Carneades autem, ut Aristotelem refelleret ac Platonem justitiae patronos, prima illa disputatione collegit ea omnia, quae pro justitia dicebantur, ut posset
Abbreviated transcription (Latin):
imaginatã m&uant & adorent quaȩ uero causa sit uteos quis apientes sunt: stultos pu¬
tent magnaratio ẽ necenĩ frus trafalluntur quae nobis diligenterẽ &plicanda literro¬
ressuos tandem si fieripos Nagnoscant iustitia su aptenatura speciem quandã stulutiae
hab& quod ego & diuinis & humanis testimoniis confirmare passũ sed nihil fortasse apud
istos agamus nisieos desuis doceamus auctoribus ñ posse quem quã iustũ esse qđ ẽ coniunctum
cumuera s apientia. Nisiidem stultus essẽ uide atur carne ades. Academice saecte filo sofus
cuus in dis serendo quauis fuerit que eloquentia qđ acumen quine scit ipsũ e&x p̃dicatio¬
neciceronis intelleg& aut lucilii apud quem disserens neptunus dere difficillima ostendit
nonposse id &xplicari non carneadensi ipsũ orcus remittat Iscum legatus ab atheniensi

Expanded text:
imaginatam metuant et adorent. Quae uero causa sit ut eos qui sapientes sunt stultos puimaginatam metuant et adorent. Quae uero causa sit ut eos qui sapientes sunt stultos putent, magna ratio est — nec enim frustra falluntur —: quae nobis diligenter est explicanda, ut errores suos tandem si fieri possit adgnoscant. iustitia suapte natura speciem quandam stultitiae habet, quod ego et diuinis et humanis testimoniis confirmare possum. sed nihil fortasse aput istos agamus, nisi eos de suis doceamus auctoribus non posse quemquam iustum esse, quod est coniunctum cum uera sapientia, nisi idem stultus esse uideatur. Carneades Academicae sectae philosophus, cuius in disserendo quae uis fuerit, quae eloquentia, quod acumen, qui nescit ipsum, ex praedicatione Ciceronis intelleget aut Lucilii, aput quem disserens Neptunus de re difficillima ostendit non posse id explicari, non Carneaden si ipsum