comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Nlon nob̾ sufficere ut fr̃i diligamus. s & de¬
bero nos ostendere ipsam dilectionem: ut ꝑuenia¬
nius adimmicos. Qui usq ad inimicos ꝑuenit.
ñ transiliuit fr̃s. Necesse ẽ sicut ignis prius occu¬
pet proxima: & sic se in longinquiora distendat.
Propinquior tibi frat̃: quam uescio quis homo. Rur¬
uersatur. Extendens dilectionem in preximos:
ne uoces ulam extensionem. Prope eium te diligis.
qui eos diligis qui tibi adherent. Extende adigno¬
des qui tibi nichil male fecerunt: transcende &. ip¬
sos ꝓueni ut diligas mimicos. Hoc certe dñs uibec
Quare iste tacuit dilectionem mimci: Ommis
duectio. siue quȩ carualis dicitur: quȩ non dilec¬
tio s magis amor dici solet: dilectionis enim noit
magis solet in meliorib rebus dici: in meliordous
Non enin sic debemiis diligere homines. sic
possumus diligere uel amare. Hoc eni ios Eã
usus ẽ dñs cum diceret: petre amas me. Nonsic de¬
bemus amare hommes: quo modo audimus gula¬

Expanded text:
dicit non nobis sufficere ut fratres diligamus, sed debere nos extendere ipsam dilectionem, ut perveniamus ad inimicos? Qui usque ad inimicos pervenit, non transilit fratres. Necesse est sicut ignis, prius occupet proxima, et sic se in longinquiora distendat. Propinquior est tibi frater quam nescio quis homo. Rurversatur. Extende dilectionem in proximos, nec voces illam extensionem. Prope enim te diligis, qui eos diligis qui tibi adhaerent. Extende ad ignotos, qui tibi nihil mali fecerunt. Transcende et ipsos; perveni, ut diligas inimicos. Hoc certe Dominus jubet. Quare iste tacuit de dilectione inimici? 5. Omnis dilectio, sive quae carnalis dicitur, quae non dilectio, sed magis amor dici solet dilectionis enim nomen magis solet in melioribus rebus dici, in melioribus Non enim sic debemus diligere homines, aut sic possumus diligere, vel amare; hoc enim verbo etiam usus est Dominus cum diceret, Petre, amas me ? non sic debemus amare homines, quomodo audimus gulo
Abbreviated transcription (Latin):
& cuni quos libet pauꝑes non nulla rep̃hensibi¬
lia ꝑpetrare conspicttis: nolite despicere. nolite
desꝑare.: quia fortasse quod suꝑfluitas tenuissimȩ
prauitatis inquinat: caminus pauꝑtatis pur¬
gat. De uob̃ omnimodo ꝑtimescite: quia non¬
nulla etiam maia acta. prosꝑa uita secuta est.
De illis uͦ sollicite pensate. quia corum uitam.
magistra pauꝑtas cruciat: quotisq ad uite rec¬
titudinem ꝑducat. Sequitur: Ee in his omnib
int̾ nos & uos chaos magnum firmatum est:
ut hi qui uolunt ad uos transire non possunt
neq inde huc transmeare. Qua inre ualde que¬
rendum ẽ. quomͦ dicat᷑. hi qui uolunt ad uos
transire non possint. Quia enim hi qui in infer¬
no sunt. ad beatorum sortem transire cupiunt:
dubium non ẽ. Qui uͦ iam inbeatitudinis sor¬
te suscepti sunt. quo pacto dicitur: quia transi¬
re ad eos qlui in inferno cruciantur uolunt:
S sicut transire reꝓbi ad electos cupiunt: idẽ

Expanded text:
Et cum quoslibet pauperes nonnulla reprehensibiEt cum quoslibet pauperes nonnulla reprehensibilia perpetrare conspicitis, nolite despicere, nolite desperare, quia fortasse quod superfluitas tenuissimae pravitatis in quinat, caminus paupertatis purgat. De vobis omnimodo pertimescite, quia nonnulla etiam male acta prospera vita secuta est. De illis vero sollicite pensate, quia eorum vitam etiam magistra paupertas cruciat, quousque ad rectitudinem perducat. 7. Sequitur: Et in his omnibus inter nos et vos chaos magnum firmut hi qui volunt hinc transire ad vos, non possint, neque inde huc transmeare. Qua in re valde quaerendum est, quomodo dicatur, hi qui volunt ad vos transire non possunt, quia enim hi qui in inferno sunt, ad beatorum sortem transire cupiunt, dubium non est: qui vero jam in beatitudinis sorte suscepti sunt, quo pacto dicitur, quia transire ad eos qui in inferno cruciantur, volunt. Sed sicut transire reprobi ad electos cupiunt, id est
Abbreviated transcription (Latin):
exterioris boni aliquid accepistis: ipsum ut ica
dicani donum ext̾̃ius ꝑtimescere debetis: ne uob̾
pro quorumdã ur̃oꝵ actuum recompensatione
sit datum: ne uidex qui hic bona exteriora re¬
stituit. a retributione boni intum repellat. ne
hoͥc honor uel diuitiȩ ñ adiumentum uirtutis.:
s remuneratio sint laboris. Ecce enim drim
dicit᷑ recepisti bona inuita tua: indicatur & di¬
ues iste boni aliquid habuisse: ex quo in hac ui
ta bona receꝑit. Rursumq de lazaro duindr.
quia receꝑit̾ mala: ꝓfecto monstratui. & laza¬
rum habuisse malum aliquod quo purgaret᷑.
S mala lazari purgauit ignis inopie. & bona
diuitis remunerauit felicitas transeuntis uitȩ
Illum pauꝑtas afflixit & tersit: istum habun¬
dantia remunerauit. & reppulit. Quicumq
gͦ bene in hoc scł̃o habetis: cum uos bona egisse
recolitis ualde de ipsis ꝑtunescite: ne concessa
ulobis prosꝑitas eorum remuneratio sit bonoꝵ.

Expanded text:
exterioris boni aliquid accepistis, ipsum, ut ita exterioris boni aliquid accepistis, ipsum, ut ita dicam, donum exterius pertimescere debetis, ne vobis pro quorumdam vestrorum actuum recompensatione sit datum, ne judex qui hic bona exteriora restituit a retributione boni intimi repellat, ne honor hic vel divitiae, non adjumentum virtutis, sed remuneratio sint laboris. Ecce enim dum dicitur: Recepisti bona in vita tua, indicatur et dives iste boni aliquita bona reciperet. Rursumque dum de Lazaro dicitur quia recepit mala, profecto monstratur et Lazarum habuisse malum aliquod quod purgaretur. Sed mala Lazari purgavit ignis inopiae, et bona divitis remuneravit felicitas transeuntis vitae. Illum paupertas afflixit et tersit, istum abundantia remuneravit et repulit. Quicunque ergo bene in hoc saeculo habetis, cum vos bona egisse recolitis, valde de ipsis pertimescite, ne concessa vobis prosperitas eorumdem remuneratio sit bonorum.
Abbreviated transcription (Latin):
conuiuatus q̃r. apud infernum grauius in lin¬
gua ardere ꝑhibetur. Prima namq male con¬
uniantib famulatur culpa loquacitatis: post
loquacitatẽ uͦ ludendi etiam leuitas sequitur
Nam quia edacitatem lusus sequatur. testatur
sacra scͥptura quȩ ait. Sedit ppłs manducare
& bibere: & surrexerunt iudere. S priusquã
ad lusum moueatur corpus: ad iocos ac uerba
mania mouetur lingna. Quid gͦ ẽ quod in nuit᷑.
quia intormentis positus diues lingua refrigera¬
ri postulat: nisi quod is qui conuiuando magis
de loquacitate peccauerat: pro retributionis
iusticiã in liugua atrocius ardebat. S cum gͣui
uaide ẽ pauore pensandiun: hoc quod ei ꝑabra¬
hȩ responsionem dicitur: fili. recordare quia re¬
cepisti bona inuita tua: & lazarus similit̾ mala
Nunc aut̾ hic consolatur: tu uͦ cruciaris. Ista fĩs
kiũ sententia pauore potius indiget: quam ex¬
positione. Nam si qui estis qui in hoc mundo

Expanded text:
convivatus dicitur, apud infernum gravius in linconvivatus dicitur, apud infernum gravius in lingua ardere perhibetur. Prima namque male convivantibus famulatur culpa loquacitatis, post loquacitatem vero ludendi etiam levitas sequitur. 1657 Nam quia edacitatem lusus sequatur, testatur sacra Scriptura, quae ait: Sedit populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere . Sed priusquam ad lusum moveatur corpus, ad jocos ac verba inania movetur lingua. Quid ergo est quod innuitur quia in tormentis positus dives linguam suam refrigerari postulat, nisi quod is qui convivando magis de loquacitate peccaverat per retributionis justitiam in lingua atrocius ardebat? 6. Sed cum gravi valde est pavore pensandum hoc quod ei per Abrahae responsionem dicitur: Fili, recordare quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala. Nunc autem hic consolatur, tu vero cruciaris. Ista, fratres mei, sententia pavore potius indiget, quam expositione. Nam si qui estis qui in hoc mundo
Abbreviated transcription (Latin):
rumq retributio: Certe suꝑius dictum ẽ. quia
in hac uita lararus cadentes micas demensa diui¬
tis querebat: & nemo illi dabat: nunc desuppli¬
cio diuitis dicitur: quia de extremo digito laza¬
ri. distillari aquam in ore suo concupiscit. Huic
ritatis dĩ. Diues enim iste qui uulnerato pauꝑi
mense suȩ uel minima darenoluit: in inferno
positus. usq ad minima querenda ꝑuenit. Nam
guttã aque petiuit: qui micas panis negauit.
S notandum ualde ẽ quidsit: quod diues in ig
ue posituls. lingnam suam refrigerari petit. Mos
quippe eͣ sacri eloquii: ut aliquando alrud dicat.
s ex eodem dictti aliud innuat. Suꝑius autẽ
hunc suꝑbum diuitẽ dñs ñ loquacitati uacan¬
tem dixerat: s suꝑflue conuiuantemꝰ neq hc̃
de loqͥuacitate narrauit: s cum elatione & te
nacia de edacitate peccasse. S quia habunda¬
re inconuiuiis loquatitas solet: is qui male hic

Expanded text:
rumque retributio! Certe superius dictum fuit quia rumque retributio! Certe superius dictum fuit quia in hac vita Lazarus cadentes micas de mensa divitis quaerebat, et nemo illi dabat; nunc de supplicio divitis dicitur quia de extremo digito Lazari distillari aquam in ore suo concupiscit. Hinc ritatis Dei. Dives enim iste qui vulnerato pauperi mensae suae vel minima dare noluit, in inferno positus, usque ad minima quaerenda pervenit. Nam guttam aquae petivit, qui micas panis negavit. Sed notandum valde ene positus linguam suam refrigerari petit. Mos quippe est sacri eloquii ut aliquando aliud dicat, sed ex eodem dicto aliud innuat. Superius autem hunc superbum divitem Dominus non loquacitati vacantem dixerat, sed superflue convivantem. Neque hunc de loqunacia de edacitate peccasse. Sed quia abundare in conviviis loquacitas solet, is qui male hic
Abbreviated transcription (Latin):
nis sibi augeret ultionem: & temptatus pauꝑ
cresceret adremunerationẽ. Conspiciebat ille
cotidie cui ñ misereret᷑: uidebat iste de quo ꝓ¬
baretur: Duo inferius corda. s unus desuꝑ inspe¬
ctor: qui et hunc temptando exercebat ad głam:
& illum tolerando expectabat ad penam. Nam
sequitur factum ẽ aut̃ ut moreret᷑ mendicus:
& portaretur ab angłis insinum abrahȩ. Mor¬
tiuis ẽ aut̃ & diues: & sepultus ẽ in inferno. Qui
nimirum diues eum cui in hac uita misereri no¬
luit: in suo iam supplicio positus. patronum
querit. Nam ecce subiungitur. Qui eleuans
cum e̾ẽt intorm̃tis: uidit abraham alonge. &
lararum insinu eius: & ipse clamans dixit. Pat̃
abraham miserere mei: & mitte lazarum ut
intinguat extrenum digiti sui iaquam. ut
refrigeret linguam meaml quia crucior in hac
flamina. Oquanta ẽ subtilitas iudiciorum dĩ :¬
o quam districte agitur: bonorum actuum malo¬

Expanded text:
nis sibi augeret ultionem, et tentatus pauper nis sibi augeret ultionem, et tentatus pauper cresceret ad remunerationem. Conspiciebat ille quotidie cui non miseretur, videbat iste de quo probaretur. Duo inferius corda, sed unus desuper inspector qui et hunc tentando exercebat ad gloriam, et illum tolerando exspectabat ad poenam. Nam sequitur: 5. Factum est autem ut moreretur mendicus, et portaretur ab angelis in sinum Abrahae. Mortuus est autem et dives, et sepultus est in inferno. Qui nimirum dives eum cui in hac vita misereri noluit in suo jam supplicio positus patronum quaerit. Nam ecce subjungitur: Qui elevans oculos, cum esset in tormentis, vidit Abraham a longe, et Lazarum in sinu ejus. Et iarum ut intingat extremum digiti sui in aquam, ut refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma. O quanta est subtilitas judiciorum Dei! O quam districte agitur bonorum actuum malo
Abbreviated transcription (Latin):
beret etiam salutem: atq ante se diuitem cer¬
neret salutem & delitias habere. crim uoluptate.
se dolore & frigore affici. illum garidere conspi¬
ceret. bysso purpuraq nestiri: se depͥim uulue¬
rib : llum defluere acceptis reb. se egere. illũ
noue largiri: Quantus pittamus fr̃s kim̃. cunc
incorde pauꝑis tumultus temptationum fuit.
cui certe poterat ad penam sufficere pauꝑtas.
etiam si sanus fuissec: rursum sufficeret egritu¬
do. etiam si subͥdium ad esset: S ue ꝓbaretur
amplius panꝑ simul hunc & pauꝑtas et egri¬
tudo tabefecit: atq insuꝑ uidebat ꝓcedentẽ
diuite̾. et ab obsequentib cunctis circum ful¬
ciriꝰ & se in infirmitate et mopia anullo uisi¬
tari. Nam quia nemo ei adiusitandum aderat:
testantur canes qui diligent̃ ulcera lingebant
Eruna gͦ re omp̃s d̾s duo iudicia exhibuit:
dum lazarum pauꝑem aute ianuam diuitis
iacere ꝑmisit. ut & diues impuis dampnatio¬

Expanded text:
beret etiam salutem, atque ante se divitem cerberet etiam salutem, atque ante se divitem cerneret salutem et delicias habere cum voluptate; se dolore et frigore affici, illum gaudere conspiceret, bysso et purpura vestiri; se deprimi vulneribus, illum diffluere acceptis rebus; se egere, illum nolle largiri? Quantus putamus, fratres mei, tunc in corde pauperis tumultus tentationis fuit, cui certe poterat ad poenam sufficere paupertas, etiamsi sanus fuisset; et rursum suffecisset aegritudo, etiamsi subsidium adesset? Sed ut probaretur amplius pauper, simul hunc et paupertas et aegritudo tabefecit. Atque insuper videbat procedentem divitem obsequentibus cuneis circumfulciri, et se in infirmitate et inopia a nullo visitari. Nam quia nemo ei ad visitandum aderat, testantur canes, qui licenter ejus vulnera lingebant. Ex una ergo re omnipotens Deus duo judicia exhibuit, dum Lazarum pauperem ante januam divitis jacere permisit, ut et dives impius damnatio
Abbreviated transcription (Latin):
dum nob̾ ẽ: etiam conditor nr̃ omnia quanta
consideratione dispensat. Una et enim res: ñ
ꝓuna re agitur: Nani ecce plenis ulcerib men¬
dicus lazarus: ante ianuam diuitis iacet. Qua
de re una: dũs duo iudicia expleuit. Habuisset
enim fortasse aliquam excusationem diues: si
lazarus pauꝑ & ulcerosus ante ianuam eius
ñ iacuisset: si remotus fuisset: si eius inopia
ñ ẽẽt oculis eiꝰ inportuua. Rursum si longe eẽt
diues ab octilis ucerosi pauꝑis: minorem tole¬
rasset inanimo temptationẽ pauꝑ. Sed dũ
egenum et ulcerosum ante ianuam diuitis.
& deliciis affluentis posiuit: in una eademq re.
& ex uisione pauꝑis non miserenti diuiti crimu¬
lum dampnationis intulit: & rursum exuisio¬
ne diuitis. temptatum cotidie pauꝑem ꝓbauit.
Quantas namq hunc egenum. & uulneribus
obsessum temptationes creditis. in sua cogitati¬
one colerasse: cum ipse egeret pane. & non ha¬

Expanded text:
dum nobis est etiam conditor noster quanta omnia dum nobis est etiam conditor noster quanta omnia consideratione dispensat. Una etenim res non pro una re agitur. Nam ecce plenus ulceribus mendicus Lazarus ante januam divitis jacet. Qua de re una Dominus duo judicia explevit. Habuisset enim fortasse aliquam excusationem dives, si Lazarus pauper et ulcerosus ante ejus januam non jacuisset, si remotus fuisset, si ejus inopia non esset oculis importuna. Rursum si longe esset dives ab oculis ulcerosi pauperis, minorem tolerasset in animo tentationem pauper. Sed dum egenum et ulceratum ante januam divitis et deliciis affluentis posuit, in una eademque re et ex visione pauperis 1656 non miserenti diviti cumulum damnationis intulit, et rursum ex visione divitis tentatum quotidie pauperem probavit. Quantas namque hunc egenum et vulneribus obsessum tentationes creditis in sua cogitatione tolerasse, cum ipse egeret pane, et non ha
Abbreviated transcription (Latin):
tus pilis camelorum. S notandum nob̾ mag¬
nopere ẽ. inore ueritatis de suꝑbo diuite & hu¬
mili paupere: quantus sit ordo narrationis.
E cce enu dicit᷑. Homo quidam erat diues &
ꝓtinuis sub rufertui. E erat quidam mendicꝰ.
nomine lazarus. Certe in ppło plus solent no¬
muia diuitum: quam pauꝑum sciri. Quid ẽ¬
gͦ quod dñs de paupere & diuite u̾bum faciens
nomen pauꝑis dictt. & nomen diuitis ñ dicit:
nisi qͦd ds̾ huuiles nouit. acq approbat. & fuꝑ¬
bos ignorat: Vnde & quibdam de miraculo¬
rum uirtute suꝑbientib infine dicturus est.
Nescio uos unde scitis: discedite a me omnes
oꝑarii unquitatis. At contra moysi dicitur:
noui te ex nomine. Art gͦ de diuite: homo quidã.
Ait de pauꝑe: egenus nomine lazarus. Ac si aꝑte
dicat. Pauꝑen humilem scio: suꝑbuni diuitem
nescio. Illum cognitum ꝑ approbationẽ habeo:
hunc ꝑuidicium reꝓbationis ignoro. Pensan¬

Expanded text:
tus pilis camelorum . Sed notandum nobis est magtus pilis camelorum . Sed notandum nobis est magnopere, in ore Veritatis de superbo divite et humili paupere quantus sit ordo narrationis. Ecce enim dicitur: Homo quidam erat dives; et protinus subinfertur; Et erat quidam mendicus nomine Lazarus. Certe in populo plus solent nomina divitum quam paust quod Dominus de paupertate et divite verbum faciens, nomen pauperis dicit, nomen divitis non dicit, nisi quod Deus humiles novit atque approbat et superbos ignorat. Unde et quibusdam de miraculorum virtute superbientibus in fine dicturus est, Nescio vos, unde scitis, discedite a me omnes operarii iniquitatis. At contra Moysi dicitur, Novi te ex nomine: Ait ergo de divite, Homo quidam, Ait de paupere: Egenus, nomine Lazarus. Ac si aperte dicat: Pauperem humilem scio, superbum divitem nescio. Illum cognitum per approbationem habeo, hunc per judicium reprobationis ignoro 4. Pensan
Abbreviated transcription (Latin):
reliquit. Hoc quoq fuit quod hunc inferno
tradidit: quia in sua felicitate timidus ñ fuit:
quia ꝑcepta dona ad usum arrogantiȩ inflexit:
quia uiscera pietatis ignorauit: quia peccata
sua redimere. etiam cum sͥ habundaret p̃cio
noluit. Et suut ñ nulli: qui cultum subtiliũ
p̃ciosarumq uestium non putant ẽe̾ peccatũ:
si uidelicet culpa ñ esset: nequaquam sermo di
tam uigilant̾ exprimeret: quam diues qui tor¬
quetui. apud inferos bysso & purpura indu¬
tus fuisset. Nemo quippe uestimenta p̃cipua
nͥ ad manem głam querit: iudelicet ut honorabi¬
lior cetis eẽ nideatur. Nam quia ꝓsola mani
gła uestimentum p̃ciosius querit᷑: resipsa te¬
status: quod nemo uult ibi p̃ciosis uestib indui.
ubi ab alus non possit uideri. Quam culpam
possumiis melius etiam exdiu̾so colligere: quia
si abiectio uilis indumenti uirtus ñ essec. euuan¬
gelista uigilant̃ de iohanne ñ diceret. erat iudti¬

Expanded text:
reliquit. Hoc quoque fuit quod hunc inferno reliquit. Hoc quoque fuit quod hunc inferno tradidit, quia in sua felicitate timidus non fuit, quia accepta dona ad usum arrogantiae inflexit, quia viscera pietatis ignoravit, quia peccata sua redimere etiam cum sibi abundaret pretium noluit. Et sunt nonnulli qui cultum subtilium pretiosarumque vestium non putant esse peccatum. Quod si videlicet culpa non esset, nequaquam sermo Dei tam vigilanter exprimeret quod dives qui torquetur apud inferos bysso et purpura indutus fuisset. Nemo quippe vestimenta praecipua nisi ad inanem gloriam quaerit, videlicet, ut honorabilior caeteris esse videatur. Nam quia pro sola inani gloria vestimentum pretiosius quaeritur res ipsa testatur, quod nemo vult ibi pretiosis vestibus indui, ubi ab aliis non possit videri. Quam culpam possumus melius etiam ex diverso colligere, quia si abjectio vilis indumenti virtus non esset, evangelista vigilanter de Joanne non diceret: Erat indu
Abbreviated transcription (Latin):
litatem anius recurrat. Homo quidam erat
diues. & induebatur purpura & bysso: & epu¬
labatur cotidie splendide. & erat quidani
mendicus nomine lazarus qui iacebat ante
ianuam eius ulcerib plenus. Non nulli pu¬
tant p̃cepta uet̾is testamenti districtiora e̾ẽ
quam nomi: s hinimirum inprouida consi¬
deratione falluntur. In illo enimñ tenacia
s rapma multatur: ibi res iniuiste sublata
restitutione quadrupli punitui. Hic autem
diues iste non abstuilisse aliena rep̃henditur:
s ꝓpria non dedisse. Nec dr quia ui queniqͣm
oppressiss. s quia inacceptis reb se extulit.
Hinc gͦ huic summoꝑe colligendum ẽ. qua pe¬
na multandꝰ sit qui aliena diripit: si inferni
dampnatione ꝑcutitur. qui ꝓpria ñ largitur:
Nemo itaq securum se estimet dicens. ecce
aliena ũ rapio. s concessis reb licite fruor: quia
diues iste non iccuro punitus ẽ. qmͣ aliena abs¬
tulit: s quia acceptis reb semet ipsum malede¬

Expanded text:
litatem animus recurrat: Homo quidam erat litatem animus recurrat: Homo quidam erat dives, et induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide. Et erat quidam mendicus, nomine Lazarus, qui jacebat ante januam divitis, ulceribus plenus. Nonnulli putant praecepta Veteris Testamenti districtiora esse quam Novi; sed hi nimirum improvida consideratione falluntur. In illo enim non tenacia, sed rapina multatur . Ibi res injuste sublata 1655 restitutione quadrupli punitur . Hic autem dives iste non abstulisse aliena reprehenditur, sed propria non dedisse. Nec dicitur quia vi quempiam oppressit, sed quia in acceptis rebus se extulit. Hinc ergo summopere colligendum est qua poena multandus sit qui aliena diripit, si inferni damnatione percutitur qui propria non largitur. Nemo ergo securum se aestimet, dicens: Ecce aliena non rapio, sed concessis licite rebus fruor, quia dives iste non idcirco punitus est quoniam aliena abstulit, sed quia acceptis rebus semetipsum male de
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ram
reliquit quinq moysi libris carnalit̾ intellec¬
tis. uel quinq sensib corporis deditos nouit.
Quinario gͦ numero fr̃s qͦs reliquerat expri¬
intt: quia eos ad spũalem intelligentiam non
assurgere ininferno positus genit. Recit ite¬
adeos lazarus mittatur: cui quia moysen &
ipħas liabeant. dicitur: S ait: quia ñ credent.
nisi siquis exinortuis resurrexerit. Cin ꝓtinus
respondetur: Si moysen & ꝓphas ũ audiunt:
neq siquis ex mortuis resurrexerit credent.
Certe de moyse ueritas dicit. Si crederetis
moysi: crederetis uciq & mͥ. Deme enum ille
sc̃ͥpsit. Imipletur gͦ quod ꝑ abrabȩ responsionẽ
dicitur: Ex mortuis enim dñs resurrexit.: sed
iudaicus ppłs quia moysi credere noluit. ei etiã
qui resurrexit exmortuis credere contempsit.
Cumq moysi u̾ba sp̃aliter intelligere contẽp¬
sit: ad eum de quo moyses locutus fuerat non
gorie mysteriis succincte transcurrisse suffici¬
at. nunic ad intuendam latius rei geste mora¬

Expanded text:
rram reliquit, quinque libris Moysi carnaliter intellectis, vel quinque sensibus corporis deditos novit. Quinario ergo numero fratres, quos reliquerat, exprimit, quia eos ad spiritualem intelligentiam non assurgere nad eos Lazarus mittatur. Cui quia Moysen et prophetas habeant dicitur. Sed ait: Quia non credent, nisi quis ex mortuis resurrexerit. Cui protinus respondetur: Si Moysen et prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit credent ei. Certe de Moyse Veritas dicit: Si crederetis Moysi, crederetis utique et mihi. De me enim ille scripsit . Impletur ergo quod per Abrahae responsionem dicitur. Ex mortuis enim Dominus resurrexit, sed Judaicus ille populus, quia Moysi credere noluit, ei etiam qui resurrexit ex mortuis credere contempsit. Cumque Moysi verba spiritaliter intelligere contempsit, ad eum de quo Moyses locutus fuerat non goriae mysteriis succincte transcurrisse sufficiat; nunc ad intuendam latius rei gestae mora
Abbreviated transcription (Latin):
nire dignaretur: S latebat insterqitilimo: mar¬
garita dei. Sterquilintum fr̃s. hanc ipsam cor¬
ruptibilitatem corporis appello: sterquilinium. ab¬
iectionem pauꝑtatis nomino. Assupta ẽ gͦ mar¬
garita quȩ iacebat insterquilimo: ꝙ posita incele¬
stis regis ornamento. Iam int̾ suꝑ nos ciues enticat.
Iam uit̾ ignitos illos lapides ȩt̾ui diadematis cho¬
ruscat. Ouos qui in hoc mundo uos ditutes aut
ẽẽ creditis. aut estis: conferte si potestis falsas ditii¬
tias uras ueris diuitiis romulȩ. Uof in huius
mundi uia omnia amissuri possidetis: illa uichil
quȩ siuit in itinere. & omnia inuenit inꝑuenti¬
one uos letam uitam ducitis: tristem mortẽ
timetis: illa tristem uitam ꝑtulit: ad letã mortẽ

Expanded text:
dere dignaretur? Sed latebat in sterquilinio mardere dignaretur? Sed latebat in sterquilinio margarita Dei. Sterquilinium, fratres, hanc ipsam corruptibilitatem corporis appello, sterquilinium abjectionem paupertatis nomino. Assumpta est ergo margarita quae jacebat in sterquilinio, et posita in coelestis Regis ornamento, jam inter supernos cives emicat, jam inter ignitos illos lapides aeterni diadematis coruscat. O vos qui in hoc mundo divites aut esse creditis, aut estis, conferte, si potestis, falsas divitias vestras veris divitiis Romulae. Vos in hujus mundi via omnia amissuri possidetis; illa nihil quaesivit in itinere, et omnia invenit in perventione. Vos laetam vitam ducitis, tristem mortem timetis; illa tristem vitam pertulit, ad laetam mortem
Abbreviated transcription (Latin):
odor remansit. Sicq dies scds & tercius transiit.
ut asꝑa fraglantia odoris remaneret. Nocte ͥ
quarta: eamdẽ magistram suam it̾m uocauit
Qua ueniente uiaticum petut: & accepit. Nec¬
dum uͦ eadem redempta. uel alia eiꝰ discipula
a lectulo iacentis abscesserant: & ecce subito in
platea ante enistlem cellule ostium: duo chori
psallentium astiterunt: & sicut se dicebant
sexus ex nocib discreuisse. psalmodiȩ cantus
dicebant uiri: & femine respondebant. Cuq
ante fores cellule ȩxiberentur celestes gre¬
quiȩ: sc̃ã illa anima carne soluta ẽ. Qua ad ce¬
lum ducta: quanto chori psallentium altius
ascendebant: tanto cepit psalmodia leuuis
audiri: quousq & eiusdem psaimodie sonitꝰ.
& odoris suauitas elongata finiretur: Hȩc gͥ
quauiduu iuxit incorpore: quis illam haberet
inhonore: Indigna cuuctis: omuib despecta.
iudebat᷑. Quis illam accedere: quis ad illam ue¬

Expanded text:
odor remansit. Sicque dies secundus et tertius transiit, odor remansit. Sicque dies secundus et tertius transiit, ut aspersi fragrantia odoris remaneret. Nocte ergo quarta eamdem magistram suam iterum vocavit. Qua veniente 1661 viaticum petiit, et accepit. Necdum vero eadem Redempta et alia ejus discipula a lectulo jacentis abscesserant, et ecce subito in platea ante ejusdem cellulae ostium duo chori psallentium constiterunt, et sicut ipsae se dicebant sexus ex vocibus discrevisse, psalmodiae cantus dicebant viri, et feminae respondebant. Cumque ante fores cellulae exhiberentur coelestes exsequiae, sancta illa anima carne soluta est. Qua ad coelum ducta, quanto chori psallentium altius ascendebant, tanto coepit psalmodia lenius audiri, quousque et ejusdem psalmodiae sonitus, et odoris suavitas elongata finiretur. 12. Haec ergo quandiu vixit in corpore, quis illam haberet in honore? Indigna cunctis, despecta omnibus videbatur. Quis ad illam accedere, quis illam vi
Abbreviated transcription (Latin):
bili pauore ꝑstringeret: atpost ipse referebant
omne meis corpus obrigesceret: & insubito stu¬
pore remanerent. Cepit namq quasi eutusd̃
magnȩ multitudinis ingredientis souitus au¬
diri: ostium cellulȩ concuti. ac si ingredientium
turba p̃meretur. Atq ut dicebant intrantuĩ¬
multitudinem sentiebant: s nimmietate timo¬
ris & lumiis uidere nil poterantꝰ quia eoꝵ
oculos & pauor depresserat. & ipsa tantilium¬
nis claritas reuerberabat. Quam lucem ꝓtinꝰ
miri odoris ẽ fraglantia subsecuta: ita ut ea¬
rum animum quia lux emissa terruerat odo¬
ris suauitas refoueret. S cum uim claritatis
illius ferre non possent: cepit eadem romula
assistentem sibi & trementem redemptam suoꝵ
morum magistram. blanda uoce consolari di¬
cens. Noli timere mat̾. non morior modo. Cũq
hoc illa crebro diceret: paulatun lux quȩ fue¬
rat emissa subtracta ẽ: s & is qui secutus est

Expanded text:
bili pavore perstringeret, atque, ut post ipsae referebant, bili pavore perstringeret, atque, ut post ipsae referebant, omne in eis corpus obrigesceret, et in subito stupore remanerent. Coepit namque quasi cujusdam magnae multitudinis ingredientis sonitus audiri, ostiumque cellulae concuti, ac si ingredientium turba pmultitudinem sentiebant, sed nimietate timoris et luminis videre nil poterant, quia earum oculos et pavor depresserat, et ipsa tanti luminis claritas reverberabat. Quam lucem protinus miri odoris est fragrantia subsecuta, ita ut earum animum, quia lux emissa terruerat, odoris suavitas refoveret. Sed cum vim claritatis illius ferre non possent, coepit eadem Romula assistentem sibi et trementem Redemptam, suorum morum magistram, blanda voce consolari, dicens: noli timere, mater, non morior modo. Cumque hoc illa crebro diceret, paulatim lux quae fuerat immissa subtracta est, sed is qui subsecutus est
Abbreviated transcription (Latin):
do non desinit. hȩc quam p̃diximus romula.
ea quam greco uocabulo medici para lysin uo¬
cant. molestia corporali ꝑcussa ẽ: multisq annis
inlectulo decubans. pene omni iacebat membroꝵ
officio destituta: nec tam̃ hȩc eadem eiꝰ mentem
ad inpatientiam fiagella ꝑduxerant. Nam
ipsa ei detrimenta membrorum facta fuerant
incrementa uirtutum: quia tanto sollicitius
adusum orationis subcreuerat: quanto & aliud
quodlibet agere nequaquan ualebat. Nocte
gͥ quadam eandem redemptam quam p̃fatus
sum. quȩ utrasq discipulas suas filiarum lo¬
co nutriebat: uocauit dicens. Mat̾ nen. mat̾
ueni. Quȩ mox cum alia enuis condiscipiua
surrexit: sicut utris q referentib & multis
res eadem claruit: & ego quoq eodem tempore
agnoni. Cumq noctis medio. lectulo iacentis
atsisterent: subito celitus lux emissa omne ulsꝰ
cellulȩ spacium impleuitꝰ & splendor tantȩ ela¬
ritatis emicuit: ut corda assistentrum iestima¬

Expanded text:
do non desinit; haec quam praediximus Romula do non desinit; haec quam praediximus Romula ea quam Graeco vocabulo medici paralysin vocant molestia corporali percussa est, multisque annis in lectulofficio destituta, nec tamen haec eadem ejus mentem ad impatientiam flagella perduxerant. Nam ipsa ei detrimenta membrorum facta fuerant incrementa virtutum, quia tanto sollicitius ad usum orationis excreverat, quanto et aliud quodlibet agere nequaquam valebat. Nocte igitur quadam eamdem Redemptam quam praefatus sum, quae utrasque discipulas suas filiarum loco nutriebat, vocavit, dicens: Mater, veni, mater, veni. Quae mox cum alia ejus condiscipula surrexit, sicut utrisque referentibus et multis eadem res claruit, et ego quoque eodem tempore agnovi. Cumque noctis medio lectulo jacentis assisterent, subito coelitus lux emissa omne illius cellulae spatium implevit, et splendor tantae claritatis emicuit, ut corda assistentium inaestima
Abbreviated transcription (Latin):
magnis uirtutib pollens. supra prenestinos mon¬
tes uitam heremiticam duxisse ferebat᷑. Huic due
meodem habitu discipulȩ adherebant: uua no¬
mine romula. & altera quȩ nune adhuc suꝑ ẽ
quam quide facie scio. s nomine nescio. Tres
itaq hȩ in uno habitaculo cominanentes: moꝵ
qui dem diuitus plenam: s tamen reb pauꝑẽ
uitam ducebant. Hec aut̃ quam p̃fatuis sum
romula: aliam quã dixi condisci pulam suam.
magnis uite meritis ante ibat. Erat quippe
mirȩ patientie: sumine obedientięꝰ custos oris
sui ad silentium: studiosa ualde ad continare
orationis usum. S quia plerumq hi quos iam
ꝑfectos homines estimant. adhuc in oculis sum¬
in oꝑificis aliquid imꝑfectionis habent: sicut
sepe imꝑiti homines nec dum ꝑfecta sculpta
sigilla conspicimus: & iam quasi ꝑfecta lauda¬
mus: quȩ adhuc artifex considerat & liurat. lau¬
dari iam audit. & tamen ea toudere melioran¬

Expanded text:
magnis virtutibus pollens, super Praenestinos monmagnis virtutibus pollens, super Praenestinos montes vitam eremiticam duxisse ferebatur. Huic duae in eodem habitu discipulae adhaerebant: una nomine Romula, et altera, quae nunc adhuc superest, quam quidem facie scio, sed nomine nescio. Tres itaque hae in uno habitaculo commanentes morum quidem divitiis plenam, sed tamen rebus pauperem vitam ducebant. Haec autem, quam praefatus sum, Romula aliam quam praedixi condiscipulam suam magnis vitae meritis anteibat. 1660 Erat quippe mirae patientiae, summae obedientiae, custos oris sui ad silentium, studiosa valde ad continuae orationis usum. Sed quia plerumque hi quos jam perfectos homines aestimant adhuc in oculis summi opificis aliquid imperfectionis habent, sicut saepe imperiti homines necdum perfecte sculpta sigilla conspicimus, et jam quasi perfecta laudamus, quae adhuc artifex considerat et limat, laudari jam audit, et tamen ea tundere melioran
Abbreviated transcription (Latin):
dicina pauꝑtatis curat. Quorum siqua sunt
talia quȩ debeant iure rep̃hendi:. hȩc siuultis
ad ufum nr̃e mercedis inflectiteꝰ ut ex ipsis
eorum uicus cumulentur uos̾ incrementa
pietatis: quatinus panẽ parit̾ detis et uerbum:
Panem refectionis cum u̾bo correptionis: & duo
a uobis alimenta ꝑcipiat qui uium querebat:
dum et ęxt̾ius cibo. & interius satietur eloquio.
Pauꝑ gͦ cum rep̃hensibilis cernitui: moneri de¬
bet. & despici non debet. Si uͦ rep̃hensionis nicħ
habet: uenerari sum moꝑe sicut int̾cessor debet.
S ecce multos cernimus: quis cuius sit meriti
nescimus. Onĩs gͦ uenerandi sunt: tantoq ne¬
cesse ẽ ut omnib te humiliare debeas: quanto
et corcipresbiter mens speciosus nouit. Eodem tẽ¬
pore quo monast̾ium petii: anus quedam redemp¬
ta nomine. in sc̾imoniali habitu constituta. inur¬
be hac iuxta beate mariȩ uirginis ȩccłiam mane¬
bat. Hȩc illius erundinis discipula fuerat: quȩ

Expanded text:
dicina paupertatis curat. Quorum si qua sunt dicina paupertatis curat. Quorum si qua sunt talia quae debeant jure reprehendi, haec, si vultis, ad usum vestrae mercedis inflectite, ut ex ipsis eorum vitiis cumulentur vobis incrementa pietatis, quatenus panem pariter detis et verbum, panem refectionis cum verbo correptionis; et duo a vobis alimenta percipiant qui unum quaerebant, dum et exterius cibo, et interius satiantur eloquio. Pauper ergo cum reprehensibilis cernitur, moneri debet, despici non debet. Si vero reprehensionis nihil habet, venerari summopere sicut intercessor debet. Sed ecce multos cernimus, quis cujus sit meriti nescimus. Omnes ergo venerandi sunt, tantoque necesse est ut omnibus te humiliare debeas, quanto et compresbyter meus Speciosus novit. Eodem tempore quo monasterium petii, anus quaedam, Redempta nomine, in sanctimoniali habitu constituta, in urbe hac juxta beatae Mariae semper virginis ecclesiam manebat . Haec illius Herundinis discipula fuerat, quae,
Abbreviated transcription (Latin):
culparum urãn int̾cessores querite: atq aduoca¬
tos uobis indie uiditii pauꝑes ꝓcurate. Multos
etenim nunc lazaros habetis: ante ianuas ur̃as
iacent: atq his indigent. quȩ uobis iam sa¬
tiatis cotidie de mensa cadunt. Uerba sacrę lec¬
tionis debent nos instruere adimplenda man¬
data pietatis: cotidie lazarum si querimus in¬
uenimus. cotidie lazarum & si non querunus
cerminus. Ecce importune se pauꝑes offerunt:
rogant nos qui tunc ꝓ nobis int̾cessores ueniant.
Certe uos onmino rogare debuimus: s tam̃
rogauiui: Uidere si negare debemus quod
petunur: quando patrom sunt qui petunt.
Nolite gͦ miscdiȩ tempoza ꝑdere: nolite accep¬
ta remedia dissimilare. Ante supplicium: cogi¬
tate desupplicio. Cum quos libet in hoc mnun¬
do abiectos aspicitis: etiam si qua rep̃hensibilia
eorum ẽẽ uideantur. nolite despicere: quia for¬
tasse quos morum infirmitas uulnerat: me¬

Expanded text:
culparum vestrarum intercessores quaerite atque advocaculparum vestrarum intercessores quaerite atque advocatos vobis in die judicii pauperes procurate. Multos etenim nunc Lazaros habetis; ante januas vestras jacent, atque his indigent, quae vobis jam satiatis quotidie de mensa cadunt. Verba sacrae lectionis debent nos instruere ad implenda mandata pietatis. Quotidie Lazarum, si quaerimus, invenimus; quotidie Lazarum, etsi non quaerimus, cernimus. Ecce importune se pauperes offerunt, rogant nos, qui tunc pro nobis intercessores venient. Certe nos omnino rogare debuimus, sed tamen rogamur. Videte si negare debemus quod petimur, quando patroni sunt qui petunt. Nolite ergo misericordiae tempora perdere, nolite accepta remedia dissimulare. Ante supplicium cogitate de supplicio. Cum quoslibet in hoc mundo abjectos aspicitis, etiamsi qua reprehensibilia eorum esse videantur, nolite despicere, quia fortasse quos morum infirmitas vulnerat, me
Abbreviated transcription (Latin):
detur. Habent moysen & ꝓphas: audiant illos.
S qui dei uerba despexerat: hȩc audire ñ posse
suos sequaces estinabat. Unde & respondit di
penitentiam agent. Cui mox ueraci sententia
dicitur. Si moysen & ꝓpħas non audiunt: neq
siquis exmortius resurrexerit credentQ Quia n¬
mirum qui u̾ba legis despicuuit: redemptoris p̃¬
cepta qui ex mortus resurrexit. quanto subtilio
ra sunt. tanto hȩc difficilius implebunt. Minus
redemptor uͦ nr̃ abhis qui ꝑfec̾tionẽ secuntur.
oninia dimitti iubet. Illa peccata carnis resecat:
redemptor uͦ nr̃ illicitas etiam cogitationes dãp
nat. Si gͦ moysen & ꝓpħas non audiunt: neq
siquis ex mortius resurrexerit credentꝰ quia
hi qui iuliora legis p̃cepta implere negligunt⁊
saluatoris nr̃i mandatis altiorib obedire qͣndoñ
conualescunt: Et inmirun constat: quia ctuꝰ
implere dicta renuunt: ei ꝓculdubio credere re¬
cusant. Hȩc nos de ipsa rei gestȩ consideratione

Expanded text:
detur: Habent Moysen et prophetas; audiant illos. detur: Habent Moysen et prophetas; audiant illos. Sed qui Dei verba dsuos sequaces aestimabat; unde respondit dives ad eos, poenitentiam agent. Cui mox veraci sententia dicitur: Si Mosen et prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit credent. Quia nimirum qui verba legis despiciunt, redemptoris praecepta, qui ex mortuis surra sunt, tanto haec difficilius implebunt. Minus Redemptor vero noster ab his qui perfectionem sequuntur omnia dimitti jubet. Illa peccata carnis resecat, Redemptor vero noster illicitas cogitationes etiam damnat . Si ergo Moysen et prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit credent, quia hi qui viliora legis praecepta implere negligunt Salvatoris nostri mandatis altioribus obedire quando convalescunt? Et nimirum constat quia cujus implere dicta renuunt, ei procul dubio credere recusant. Haec nos de ipsa rei gestae consideratione
Abbreviated transcription (Latin):
cordit̾ euiaserunt: tantoq maiores ereptori suo
gr̃as referunt: quanto uident in aliis quod ip¬
si ꝑpeti si essent relicti potuerunt. Nec illam tante
beatitudinus claritatem apud iustorum animũ
fuscat aspecta pęua reꝑborum: quia uͥ iam com¬
passio nuseriȩ non erit: minui ꝓculdubio bea¬
torum letitia non ualebit. Quid aut̃ mirum. si
dum iusti uriustorum tormenta conspiciunt.
hoceis eueniat iobsequio gaudiorumꝰ. quando
& in pictura niger color substernitur: ut albꝰ
uel rubeus clarior uideatur:. Sicut dictum est.
Tanto bonis sua gaudia excrescunt: quanto
eorum oculis dampnatoruni mala subt̾iacent.
quȩ euaserunt. & quamuis eis sua gaudia adꝑ
sruendum plene sufficiant: mala tam̃ reꝓborum
absq dubio semꝑ aspiciunt: quia qui creatoris
sui claritatẽ uident: nichil increatura agitur.
quod uidere non possint. Petenti enim duiti
ut lazaruis uttaturꝰ ab abraham ꝓtinius respon¬

Expanded text:
corditer evaserunt; tantoque majores ereptori suo corditer evaserunt; tantoque majores ereptori suo gratias referunt, quanto vident in aliis quod ipsi perpeti, si essent relicti, potuerunt. Nec illam tantae beatitudinis claritatem apud justorum animum fuscat spectata poena reproborum, quia ubi jam compassio miseriae non erit, minuere procul dubio beatorum laetitiam non valebit. Quid autem mirum si dum justi injustorum tormenta conspiciunt, hoc eis veniat in obsequium gaudiorum, quando et in pictura niger color substernitur, ut albus vel rubeus clarior videatur? Nam sicut dictum est tanto bonis sua gaudia excrescunt, quanto eorum oculis damnatorum mala subterjacent quae evaserunt. Et quamvis eis sua gaudia ad perfruendum plene sufficiant, mala tamen reproborum absque dubio semper aspiciunt, quia qui Creatoris sui claritatem vident, nihil in creatura agitur quod videre non possint. 9. Petenti autem diviti ut Lazarus mittatur, ab Abraham protinus respon
Abbreviated transcription (Latin):
mei. habeo enim quinq fr̃s: ut testetur illis ue
& ipsi ueniant in hunc locum tormentorum. Qua
uire uotandum ẽ: ardenti diuiti. quanta ad sup¬
plicium cumulantur. Ad penam naiq suam:
ei & cognitio seruatui: & memoria. Cognoscit
enim lazarum quẽ despexit: fr̃m quoq suoꝵ
memunt quos reliquit. ꝑfecta ei ultio de pauꝑe
ñ esset: si hunc in retributione ñ recognosceret.
ipse patitur. etiam suis tuneret. Ut gͦ peccato¬
res insupplicio amplius puniantur: & eortu ui¬
dent głam quos contempserunt: & de illorum
etiam pena torquentur: quos inutilit̾ amaue¬
runt. Credendum uͦ est quod ante retributionẽ
ex tremi iudicii. iniusti in requie quosdã
iustos conspiciunt: ut eos uidentes ingaudio.
non solum de suo supplicio. s etiam de illorum
bono crucientur: Iusti uͦ in tormeirtis semper
intuentur in iustos: ut hinc eorum gaudium
crescat: quia malum conspiciunt quod miseri¬

Expanded text:
mei; habeo enim quinque fratmei; habeo enim quinque fratet ipsi veniant in hunc locum tormentorum. Qua in re notandum est ardenti diviti quanta ad supplicium cumulantur. Ad poenam namque suam ei et cognitio servatur et memoria. Cognoscit enim Lazarum quem despexit, fratrum quoque suorum meminit quos reliquit. Perfecta quippe ei ultio de paupere non esset, si hunc in retributione non recognosceret. ipse patitur etiam in suis timeret. Ut ergo peccatores in supplicio amplius puniantur, et eorum vident gloriam quos contempserunt, et de illorum etiam poena torquentur quos inutiliter amaverunt. Credendum vero est quod ante retributionem extremi judicii injusti in requie quosdam justos conspiciunt, ut eos videntes in gaudio non solum de suo supplicio, sed etiam de illorum bono crucientur. Justi vero in tormentis semper intuentur injustos, ut hinc eorum gaudium crescat, quia malum conspiciunt quod miseri
Abbreviated transcription (Latin):
sus uature bonitate miscđiam habeant: iam tunc¬
anctoris sin iusticiȩ coniunctȩ tanta rectitudine
constringuntur: lit nulla ad reꝓbos compassione
moueantur. Ipsi quippe iudici concordant ciu in¬
sierent: et eis quos eripere ñ possunt. uec ex miscđia
conddescendunt: quia tantum illos tunc ase uide¬
buitt extraneos: quantum & abeo quẽ diligunt
auctore suo conspiciunt ẽẽ repulsos. Nec iniusti
ꝗ adbeatorum sortem transeunt: quia dampira¬
cione ꝓpetua constringuntur: nec iusti transire
ad repbos possunt: quia erecti iam ꝑiusticiam
uidicii eis muio modo exaliqua compassione mise¬
rentur. S postqͣm ardenti diuiti de se spes tollit᷑:
eius amimus ad ꝓpinquos quos reliquerat recur¬
rit: quia reꝓborum mentem pena sua quandoq
mutilit̾ erudit ad caritatem: ut iam tunc etiã
suos spiritualit̾ diligant: qui hic dum peccata
diligerent. nec se amabant. Unde nunc dicitur:
Rogo gͦ te pat̾ ut mittas eum in domum patris

Expanded text:
suae naturae bonitate misericordiam habeant, iam auctoris sui iustitiae coniuncti, tanta rectitudine constringuntur, ut nulla ad reprobos compassione moveantur. Ipsi quippe iudici concordant, cui inherent, et eis quos eripere non possunt nec ex misericordia condescendunt, quia tanto illos a se vident extraneos, quanto et ab eo quem diligunt auctoergo ad beatorum sortem transeunt, quia damnatione perpetua constringuntur; nec justi transire ad reprobos possunt, quia, erecti jam per justitiam judicii, eis nullo modo ex aliqua compassione miserentur. 8. Sed postquam ardenti diviti de se spes tollitur, ejus animus ad propinquos quos reliquerat recurrit, quia reproborum mentem poena sua quandoque inutiliter erudit ad charitatem, ut jam tunc etiam suos spiritaliter diligant, qui hic, dum peccata diligerent, nec se amabant. Unde nunc subditur: Rogo ergo te, Pater, ut mittas eum in domum patris
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ
puenit. Uos ad tempiis queritis obsequium
hominum: illa despecta ab hominib inuenit
socios choros angłorum. Discite gͥ fr̃s tempora¬
ua cuncta despicere: discite honorem transe¬
untem contempnere: et̾nam głam amare. Ho¬
norate quod pauꝑes uidetis: & quos foris conspi¬
citis. despectos scłi: intus arbitramnim amicos
dĩ. Cum his participamini quos habetis: ut
hoc quandoq dignentur uobiscum parcicipa¬
ri quod habent. Pensate quod ore magistri gen¬
tium dicitur: In hoc tempore ur̃a habundan¬
tia. illorum inopiam suppleat: ut et illorum
habundantia ur̃ȩ inopie sit supplementum.
Pensate quod ipsa ꝑse ueritas dicat. Quamdiu
fecistis uni dehis fr̾ib meis minimis: michi feci¬
stis. Ad tribuendum gͦ pigri cur estis: qndo
hoc quod iacenti int̾ra porrigitis. sedenti in ce¬
lo datis: S hȩc onimpotens ds qui ꝑ me in
uris aurib loquitur: ꝑse in urĩs mentib loqͣ¬

Expanded text:
mortem pervenit. Vos ad tempus quaeritis obsequium hominum, illa despecta ab hominibus invenit socios choros angelorum. Discite ergo, fratres, temporalia cuncta despicere, discite honorem transeuntem contemnere, aeternam gloriam amare. Honorate quos pauperes videtis, et quos foris conspicitis despectos saeculi intus arbitramini amicos Dei. Cum his participamini quod habetis, ut hoc quandoque dignentur vobiscum participari quod habent. Pensate quod ore magistri gentium dicitur: In hoc tempore vestra abundantia illorum inopiam suppleat, ut et illorum abundantia vestrae inopiae sit supplementum . Pensate quod ipsa per se Veritas dicit: Quandiu fecistis uni de his fratribus meis minimis, mihi fecistis . Ad tribuendum pigri cur estis, quando hoc quod jacenti in terra porrigitis sedenti in coelo datis? Sed haec omnipotens Deus quae per me in vestris auribus loquitur, per se in vestris mentib
Abbreviated transcription (Latin):
sus sermo:satis ocioso nutritur auctore. Unde
quia cheatralium u̾borum fecimus mentionẽ:
forte ꝓstudio disciplinȩ nec illa debeam reticere
quȩ ociosis uerbis curiosas aurescapiunt: atq
alti pectoris secreta concutiunt: dum plagis mo¬
dulantib blandiuntur. Hȩc sunt illa uicia
quȩ suꝑus commemorauimus quadam mellis
siiauitate componi: hoc illud opus quod dixi¬
mus admixta dulcediue tristes uulnernm do¬
lores institui. In hoc loco forte aliquis ꝓ amore
discipline int̾rogandum putet. quȩ sint iste
ociose uoces. quȩ inuriam excitent: & pericu¬
lum audientib parent. Bene requiris ue per
ignorantiam periclicetur auditus. In ueminꝰ
igitur frequent̾ ita impudicia uiam muniri:
atq ex hoc fomenta adulteriis nimistrariꝰ cũ
hȩc agili plectro tinnientis cythare sonos expe¬
dit: ille docili digito laborantis organi blandi¬
menta componit. Isti sunt laquei. quib fami¬

Expanded text:
sus sermo satis otioso nutritur auctore. Unde sus sermo satis otioso nutritur auctore. Unde quia theatralium verborum fecimus mentionem, forte pro studio disciplinae nec illa debeam reticere, quae otiosis verbis curiosas aures capiunt, atque alti pectoris secreta concutiunt, dum plagis modulantibus blandiuntur. Haec sunt illa vitia, quae superius commemoravimus quadam mellis suavitate componi: hoc illud opus, quo diximus admixta dulcedine tristes vulnerum dolores institui. 5. In hoc loco forte aliquis pro amore disciplinae interrogandum putet quae sint istae otiosae voces, quae injuriam excitent et periculum audientibus parent. Bene requiris, ne per ignorantiam periclitetur auditus. Invenimus igitur frequenter, ita impudicitiae viam muniri, atque ex hoc fomenta adulteriis ministrari: cum hic agili plectro tinnientis citharae sonos expedit, ille docili digito laborantis organi blandimenta componit. Isti sunt laquei, quibus famu
Abbreviated transcription (Latin):
dio mentiaris: Ad contumeliam enim ꝑtinet.
si uerbis tiuis humano corpori aut aliquid addas
aut detrahas. S dicis forte. satis leuia eẽ ista. &
facile portanda. Uerum ẽ. uam talia suut ista ge¬
uera uocabulorum: ac si alienis crinib leues plu¬
mas in seras. Uel si ꝑtotum uerticem uiuentutis
priunȩ honore fulgentem. liquentes cineres aut
puluerulenti aliquid candoris asꝑseris: non qui¬
dem caput oneras. s deformas. Similit̾ & detra¬
cta ꝑ locos coma. quamuis nichil oꝑetur doloris.:
multum tamen exhibet feditatis. Cauendum ẽ
gͦ dilectissum ne scenico sermone alt̃ alt̾m ledat:
& ce atralib u̾bis. uerecondiam fratri lesȩ estuna¬
tionis incutiat. Solet gͥ inuua oris facetia excita¬
re motus ammorum: & sermo letitia accinetus
reciꝓcum parare conuiuium. Sic deniq scintu¬
la quamius parua flaminas euomit: & ex nichilo
exorta magna frequent̾ mouet incendia. Ocio¬

Expanded text:
dio mentiaris? Ad contumeliam enim pertinet, dio mentiaris? Ad contumeliam enim pertinet, si verbis tuis humano corpori aut aliquid addas aut detrahas. 4. Sed dicis forte, satis levia esse ista, et facile portanda. Verum est. Nam talia sunt ista genera vocabulorum, ac si alienis crinibus leves plumas inseras; vel si per totum verticem juventutis primae honore fulgentem, liquentes cineres aut pulverulenti aliquid candoris asperseris: non quidem caput oneras, sed deformas. Similiter et detracta per jocos coma, quamvis nihil operetur doloris, multum tamen exhibet foeditatis. Cavendum est ergo, dilectissimi, ne scenico sermone alter alterum laedat, et theatralibus verbis verecundiam fratri laesae aestimationis incutiat. Solet igitur nimia oris facetia excitare motus animorum, et sermo laetitia accinctus reciprocum parare convicium. Sic denique scintilla quamvis parva flammas evomit, et ex nihilo exorta magna frequenter movet incendia. Otio