comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ialecꝰtica est disci¬
pliua. ad disseren¬
das rerum causas
inuenta. Ipsa ẽ
philosophie spe¬
cies quȩ logica
dicit᷑. id ẽ ratio¬
nalis: diffiniench.
querendi. & dis¬
serendi potens.
in suis dic̾tionib habuerunt. ñ tam̃ ad artis
redegere ꝑtciam. Post hos aristotiles ad regu¬
las quasdam huius doctrine argum̃ta ꝓdux.
& dialecticam nuncupauit. ꝓ eo qͦd in ea
de dictis disputatu&. Nam lecton: dictio
dicitur. Ideo aut̃ pꝰt rechoricam disciplinean
dialectica sequitui. quia in multis utraq
cominunia existunt.
ltudiue definuit. Dialectica & rethori¬
caẽ: qͦd ininani honnius puguꝰ astrictus.
& palma distensa. Illa u̾ba contrahens. ista
distendeus. Dialectica siquidẽ ad disseren¬
das res acutior. rethorica ad illa quȩ nitit᷑
docenda facundior. Illa ad scolas non nunqll
uenit. ista iugit᷑ ꝓcedit in forum. Illa reqͥtat
rarissimos studiosos. hȩc art̾ frequent̾ &
ppłos. Soient aut̃ philosophi antequam
a disagogen ueniant exponendam dif¬

Expanded text:
Dialectica est disciplina ad disserendas rerum causas inventa. Ipsa est philosophiae species, quae Logica dicitur, id est rationalis definiendi, quaerendi et disserendi potens. in suis dictionibus habuerunt; non tamen ad artis redegere peritiam. Post hos Aristoteles ad regulas quasdam huius doctrinae argumenta perduxit, et Dialecticam nuncupavit, pro eo quod in ea de dictis disputatur. Nam λεκτόν dictio dicitur. Ideo autem post Rhetoricam disciplinam Dialectica sequitur, quia in multis utraque communia existunt. litudine definivit: 'Dialectica et Rhetorica est quod in manu hominis pugnus adstrictus et palma distensa: illa verba contrahens, ista distendens'. Dialectica siquidem ad disserendas res acutior: Rhetorica ad illa quae nititur docenda facundior. Illa ad scholas nonnumquam venit: ista iugiter procedit in forum. Illa requirit rarissimos studiosos: haec frequenter et populos. Solent autem Philosophi antequam ad isagogen veniant exponendam, de
Abbreviated transcription (Latin):
quatuor sint. quȩ aristotiles. antycime¬
na id ẽ opposita uocat. ꝓpt̾ quod sibi uelut ex
adu̾so uidentur obsistere utcontraria. Nec ta¬
men omnia quȩ opponuntur sibi contraria
sunt. s ominia a contrario opposita sunt:
Primum genus ẽ contrarioꝵ. quod iuxta
ciceroueni diu̾sum uocatur. ꝓeo qͦd tantũ
contrarie sͥ opponintur: ut ñ eoꝵ sint qͥb
opponunt᷑: ut sapientia stultitia. Quod genꝰ
intres species diuiditur. Nam sunt quedã ex¬
sine medio sunt: & quedam sunt quȩ me¬
dium hñt. & tamen sine nomine sut. nͥ u
trũq ei ꝯtrarioꝵ uocabulũ creet. Candidũ & n¬
grum medium hñt. quia int̃ eos sepe coloꝵ
pallidꝰ uel fuscus inuenitur. Sine medio st̃.
quotiens unum de duob occidit: ut sanicaᷤ
uel infirmitas. Horum nichil ẽ medium.
Ga aut̃ quoꝵ media sine nomine sunt. ut
felix infelix medium hñt indeł neq atoto felix

Expanded text:
quattuor sunt, quae Aristoteles ἀντικείμενα, id est opposita vocat, propter quod sibi velut ex adverso videntur obsistere, ut contraria; nec tamen omnia quae opponuntur sibi contraria sunt, sed omnia a contrario opposita sunt. Primum genus est contrariorum, quod iuxta Ciceronem diversum vocatur, pro eo quod tantum contraria sibi opponuntur, ut non eorum sint quibus opponuntur, ut sapientia, stultitia. Quod genus in tres species dividitur. Nam sunt quedam efine medio sunt; et quedam sunt que medium habent et tamen sine nomine sunt, nisi utrumque vocabulum ei creet. Candidum et nigrum medium habent: quia inter eos sepe color pallidus vel fuscus invenitur. Sine medio sunt quoties unum de duobus accidit, ut sanitas et infirmitas; horum nihil est medium, ea autem quorum media sine nomine sunt, ut felix et infelix
Abbreviated transcription (Latin):
Tercius modꝰ ẽ qui conducit exdedicatiuis
uniu̾sali & particulari dedicatiuum parti¬
culare directun. ut om̃e iustũ honestum.
quoddam iustum bonum. quod dam gͥ hone¬
stum bonum. Quartus modꝰ ẽ qui conducit
ex uinu̾sali dedicatiua & particulari ab &¬
catiua abdicatiuum particulare directun.

Expanded text:
dedicativis universali et particulari dedicativum particulare directim, ut: 'Omne iustum honestum: quoddam iustum bonum: quoddam igitur honestum bonum'. Quartus modus est, qui conducit ex universali dedicativa et particulari abdicativa abdicativum particulare dire
Abbreviated transcription (Latin):
litudines iuxta hẏrcaniam pͥmum furtur
occupauerunt. deide pleraq fimum etiã
uirtute obtinuerunt. Assyrii ab assui filio
sem uocati. gens potentissima: quȩ ab eufra¬
te usq ad iudeoꝵ fiues omnem ininedio te¬
nuit regionẽ. Medi arege suo cognonunati
pritantuir. Namq iason peliaci regis frr apele
filiis chessala pulsus ẽ: cum medea uxore sua.
Cuius fuit priuuiguꝰ medus rex atheniensiũ
qui pt mortẽ iasonis orientis plagani ꝑ domius.
ibiq mediam urbem condidit gentẽq medoꝵ
nominc suo appellauit. S inuenimus ingenes
fuit. a quo & cognominati sunt ut suꝑus a¬
ctum ẽ. Perse aꝑseo rege sunt uocati. qui egrͤ¬
cia asiam transiens ibi barbaras gentes graui
diuturnoq bello ꝑdomuit. nouissine uicdor
nomen subiectȩ genti dedit. Pse aut̃ ance ossã
ignobiles fuerunt. & nullius int̾ gentes lo¬
ci habebant᷑. Medi autẽ semꝑ potentissim
suerunt. Chasdei. qui nunc chaldei uocant᷑.

Expanded text:
litudines iuxta Hircaniam primum furtim litudines iuxta Hircaniam primum furtim occupaverunt, deinde pleraque finium etiam virtute obtinuerunt. Assyrii ab Assur filio Sem vocati, gens potentissima, quae ab Euphrate usque ad Indorum fines omnem in medio tenuit regionem. Medi a rege suo cognominati putantur. Namque Iason, Peliaci regis frater, a Peliae filiis Thessalia pulsus est cum Medea uxore sua; cuius fuit privignus Medus rex Atheniensium, qui post mortem Iasonis Orientis plagam perdomuit, ibique Mediam urbem condidit, gentemque Medorum nomine suo appellavit. Sed invenimus in Genesi fuit, a quo et cognominati, ut superius dictum est. Persae a Perseo rege sunt vocati, qui e Graecia Asiam transiens, ibi barbaras gentes gravi diuturnoque bello perdomuit, novissime victor nomen subiectae genti dedit. Persae autem ante Cyrum ignobiles fuerunt, et nullius inter gentes loci habebantur. Medi semper potentissimi fuerunt. Chasdei, qu
Abbreviated transcription (Latin):
gentium mutata qͣm manentia apparent
uocabula: quib postea nomina diu̾sa dedit
sunt. qui ab occidentali parte eos includit.
Seres ab oppido ꝓprio nom̃ sortiti sunt. gens
adorientẽ sita. apud qͦs de arborib laua con¬
texit᷑. Dequib ẽ illud. Ignoti facie. s noti
uellere seres. Gangaride ppłi sunt init̾ assi¬
rios indosq nihabitantes cirra gangen flu¬
uium. uude etiam gangaride nuncupati
sunt. Hyrcani dicti afilua hyrcania. ubi
sunt plurime tygrides. Bactriani scite fu¬
erunt. qui suoꝵ factione a sedib suis pulsi.
unta bactron orientis fluuium consed̾iut:
excuius uocabulo & nomen sortit surit. Hu¬
ius gentis rex fuit zoroastres imentor magi¬
cȩ artis. Parchi quoq & ipsi abscitis origirẽ
trahunt. fuerunt enun eoꝵ exules qͦd etiam
eoꝵ uocabulo manisestatur. Nam seitio ser
mone exules parti dicunt᷑. Hi similit̾ ut ba¬
ctriam domesticis sedicionib scitia pulsi. so¬

Expanded text:
gentium mutata quam manentia vocabula gentium mutata quam manentia vocabula apparent; quibus postea nomina diversa dedit nt, qui ab occidentali parte eos includit. Seres a proprio oppido nomen sortiti sunt, gens ad Orientem sita, apud quos de arboribus lana contexitur. De quibus est illud: Ignoti facie, sed noti vellere Seres. Gangaridae populi sunt inter Assyrios Indosque, habitantes circa Gangen fluvium. Unde etiam Gangaridae nuncupati sunt. Hircani dicti a silva Hircania, ubi sunt plurimae tigres. Bactriani Scythae fuerunt, qui suorum factione a sedibus suis pulsi iuxta Bactron Orientis fluvium consederunt, ex cujus vocabulo et nomen sortiti sunt. Hujus gentis rex fuit Zoroastes inventor magicae artis. 44. Parthi quoque, et ipsi a Scythis originem trahunt. Fuerunt enim eorum exsules, quod etiam eorum vocabulo manifestatur; nam Scythico mone exules 'parthi' dicuntur. Hi, similiter ut Bactriani, domesticis seditionibus Scythia pulsi so
Abbreviated transcription (Latin):
a quo oithii. id ẽ cyprii. a quib hodieq urbs
cithia nominatur. Dodanii: a quo rodii.
Hȩi sunt gentes destirpe iafech: quȩ atauro
monte ad aquilonẽ niediã partẽ asye & oninẽ
euroꝑam usq ad occeanum britanniciun
possident. nomina & locis & gentib relinqͦu¬
tes: dequib postea immutata sunt plurinia.
cȩt̾a ꝑmanent ut fuerunt. Nam multarũ
gentium uocabula partim manserunt. ita
ut hodieq appareat. unde fuerant diriuata.
sicrit exassur assyrii. ex heber hebrei. par¬
tim uͦ ex temporis uetustate ita inutata sunt.
ut iux homines doctissimi antiquissimas
hystorias ꝑscrutantes nec omniũ s aliquarũ
existis origenes gentium potuerint reperire.
Nam qͦd ex filio cham qui uocabat᷑ mesraim
egyptii sunt exorti. nulla hoc resonat origo
uocabuli. sicut nec ethiopum qui dicuntur
ad eum filium cham ꝑtinere. qui chus appel¬
latus est. R si om̃a considentur. pluria tamĩ

Expanded text:
a quo Citii, id est Cyprii, a quibus hodieque urbs a quo Citii, id est Cyprii, a quibus hodieque urbs Citium nominatur. Dodanim, a quo Rhodii. Haec sunt gentes de stirpe Iaphet, quae a Tauro monte ad aquilonem mediam partem Asiae et omnem Europam usque ad Oceanum Brittanicum possident, nomina et locis et gentibus relinquentes; de quibus postea inmutata sunt plurima, cetera permanent ut fuerunt. Nam multarum gentium vocabula partim manserunt, ita ut hodieque appareat unde fuerant derivata, sicut ex Assur Assyrii, ex Heber Hebraei: partim vero temporis vetustate ita mutata sunt, ut vix homines doctissimi antiquissimas historias perscrutantes, nec omnium, sed aliquarum ex istis origines gentium potuerunt reperire. Nam quod ex filio Cham, qui vocatur Mesraim, Aegyptii sunt exorti, nulla hic resonat origo vocabuli, sicut nec Aethiopum, qui dicuntur ad eum filium Cham pertinere qui Chus appellatus est. Et si omnia considerentur, plura tamen
Abbreviated transcription (Latin):
gad itanun: fretum omnem meridianã partẽ
tenent. Item trib filioꝵ lafech. fũi gͥ iafeth:
seꝑtem nominant᷑. Gomer: ex quo galathe.
id ẽ galli. Magog: a quo arbitrantur scitas
& gotos traxisse originẽ. Madai: a quo medos
existere putant. Iuuan: a quo iones. qui &
greci. unde & mare ionicum. Tubal. a quo
hiberi. qui & hispani. licet quidam ex eo & ita¬
los suspicentur. Mosoch: ex quo capadaces.
unde & urbs apud eos usq hodie mar leca dr
Tyras: a quo traces. quorum ñ satis iiu¬
tatum uocabulum ẽ quasi tyraces. fuii go¬
mer nepotes iafeth. Ascener. a quo sarmate
quos g̾ei reginos uocant. Risa. a quo pafla¬
gones. Gordona. aquo sunt friges. fĩii nuan:
elisa. a quo g̾ci elisei. qui uocantur eolides.
Undde s lingua qͥnta g̾cie eolis appella tur. Thar¬
sis. a quo cilices. ut iosephus arbitrat᷑. Unde
& metropolis culitas eoꝵ tharsis dĩ: Cethim.

Expanded text:
Gaditanum fretum omnem meridianam partem Gaditanum fretum omnem meridianam partem tenent. Item tribus filiorum Iafeth. Filii igitur Iaphet septem nominantur: Gomer, ex quo Galatae, id est Galli. Magog, a quo arbitrantur Scythas et Gothos traxisse originem. Madai, a quo Medos existere putant. Iavan, a quo Iones, qui et Graeci. Unde et mare Ionium. Thubal, a quo Iberi, qui et Hispani; licet quidam ex eo et Italos suspicentur. Mosoch, ex quo Cappadoces. Unde et urbs apud eos usque hodie Mazaca dicitur. Thiras, ex quo Thraces; quorum non satis inmutatum vocabulum est, quasi Tiraces. Filii Gomer, nepotes Iaphet. Aschanaz, a quo Sarmatae, quos Graeci Rheginos vocant. Riphath, a quo Paphlagones. Gotorna, a quo sunt Phryges. Filii Iavan Elisa, a quibus Graeci Elisaei, qui vocantur Aeolides. Unde et lingua quinta Graece Αἰολίς appellatur. Tharsis, a quo Cilices, ut Iosephus arbitratur. Unde et metropolis civitas eorum Tharsus dicitur. Cethim,
Abbreviated transcription (Latin):
gentes iguote sunt: quȩ abello ethiopico
subu̾se. usq ad obliuionẽ p̃teritoꝵ nomi¬
nun ꝑuenerut. filii chanaam undecim
ex quo chananeoꝵ decem gentes. quoꝵ t̾ras
his expulsis uidei possed̾unt. Quoꝵ pri¬
mogenitus sẏdon. a quo sydones: unde &
urbs eoꝵ iufenice sẏdon uocat᷑. Socd̃s etheus
a quo ethei. Tercius iebuseus. a quo iebusei.
quoꝵ fuit hicrłm. Quartus amorreus. a quo
amorrei. Qiuntus gergeseus. aquo gergesei.
Sextus eueus. a quo euei. Ipsi sunt gabaonite
aciuitate gabaon: qui supplices uenerunt
ad ihm. Septimus araceus. qui arcas condidit
opꝑidum contra tripolim in radicib libani sitũ.
Octauus a seneus. aquo asenei. Nonꝰ aradius.
a quo aradii sunt. qui aradum insulã possedunt.
angusto freto a fenicis littore separatã: Decimꝰ
a mareus. a quo syrie nobilis ciuitas quȩ uo¬
catur cęlis. Undecimus amatheus. Hȩ sunt
gentes destirpe cham: quȩ a sydone usq ad

Expanded text:
gentes ignotae sunt, quia bello Aethiopico gentes ignotae sunt, quia bello Aethiopico subversae usque ad oblivionem praeteritorum nominum pervenerunt. Filii Chanaam undecim, ex quo Chananaeorum decem gentes, quorum terram his expulsis Iudaei possiderunt. Quorum primogenitus Sidon, a quo Sidones. Unde et urbs eorum in Phoenice Sidon vocatur. Secundus Cheth, a quo Chetaei. Tertius Iebus, a quo Iebusaei, quorum fuit Hierusalem. Quartus Amorrhaeus, a quo Amorrhaei. Quintus Gergesaeus, a quo Gergesaei. Sextus Hevaeus, a quo Hevaei. Ipsi sunt Gabaonitae, a civitate Gabaon, qui supplices venerunt ad Iesum. Septimus Aracaeus, qui Arcas condidit oppidum contra Tripolim in radicibus Libani situm. Octavus Sinaeus, a quo Sinaei. Nonus Aradius, a quo Aradii sunt, qui Aradum insulam possiderunt angusto fretu a Phoenicis litore separatam. Decimus Samareus, a quo Syriae nobilis civitas, quae vocatur Coeles. Undecimus Amathaeus. Haec sunt gentes de stirpe Cham, quae a Sidone usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
quatuor. ex quib orte sunt gentes he. Chus.
a quo ethiopes ꝓgeniti. Mesrai. a quo egyptii
circa eum regio futhensis. Chanaan aquo afri.
& feni ces. & chananeoꝵ decem gentes. Item
ex nepotib cham. fuii chus. nepotes chaui:
uirgilius. Solis ẽ churea uirga sabeis. Hi suut¬
& arabes. Eula: a quo sunt getuli in parte
remotioris africe heremo coherentes. Sabatha.
aquo sabatheni. qui nc̃ astabari nincupant᷑.
Recina uͦ & saba. & cuza: paulatim antiqua
uocabula ꝑdidint. & quȩ nunc aueterib ha¬
beant ignorat᷑. Filii recina: saba & dadan.
Hic saba ꝑsu litt̾am scribitur in hebreo.
ille aut̃ suꝑior saba ꝑsa meth: a quo appellat᷑
sabeus. Int̾pretatur autẽ nunc saba arabia.
Dadan: a quo gens ẽ. ethiopie in occidentari
plaga. filii mesraim. labin. a quib libii. qui
quondam futhei uocabant᷑. Cesloim. aquo
philist iim. quos uet̾es allophilos. nos modo
corrupte palestinos uocamus. Cȩterȩ sex

Expanded text:
quatuor, a quibus ortae sunt gentes hae. Chus, quatuor, a quibus ortae sunt gentes hae. Chus, a quo Aethiopes progeniti. Mesraim, a quo Aegyptii t, omnisque circa eum regio Phuthensis. 12. Chanaam, a quo Afri, et Phoenices, et Chananaeorum decem gentes. 13. Item ex nepotibus Cham filii Chus nepotes Cham seVirg.: Solis est thuraea virga Sabaeis. 15. Hevila, a quo Getuli in parte remotioris Africa quo Sabatheni, qui nunc Astabari nominantur. Rhegma vero et Seba et Cuza paulatim antiqua vocabula perdiderunt, et quae nunc a veteribus habeant ignorantur. Filii Rhegma, Saba et Dadan. Hic Saba per Sin litteram scribitur in Hebraeo; ille autem superior Saba per Samech, a quo appellatos Sabaeos: interpretatur autem nunc Saba Arabia. Dadan, a quo gens est Aethiopiae in occidentali plaga. Filii Mesraim Labaim, a quo Libyi, qui quondam Phuthaei vocabantur. Casloim, a quo Philistiim, quos veteres Ἀλλοφύλους, nos modo corrupte Palaestinos vocamus. Ceterae sex
Abbreviated transcription (Latin):
ls fuit damascus. fuii elam. nepotes sem. qͣ¬
suor hus. & ul. & getel. & mer. Hiis traconiti¬
dis conditor. qui int̾̃ palestinani & celesyrlã¬
tenuit principatum. unde fuit iob. scđm
quod scͥptum ẽ. uir erat int̾ra hus. Scd̾s
ul. aquo armenii. Tercius gethel: a quo car¬
meni. siue carie. Quartus meꝵ. a quo sunt
hi qui uocantur ii eoues. Post̾itas arfaxat.
filii sem. Heber. uepos ar faxat. a quo hebrei¬
sunt. Iec̾tam filius heber: a quo indoꝵ orta ẽ
gens. Sale filus iectan: a quo bact̾riani. licet
eos alii scitarum exules suspicent᷑. Ismahel
filius abrahani: a quo isina helite. qui nunc
corrupto nomine sarraceni. quasi asara &
agareni abagar. Nabeth filius ismael: a quo
nabachei. qui ab eufrate iu mari rubro in ha¬
bitant. Moab & amion filii loth: aquib
a quo idumei. He sunt gentes quȩ de sem
stirpe descendunt. possidentes t̾ram meridia¬
nam ab ortu solis usq ad fenices. Filii cham

Expanded text:
lis fuit Damascus. Filii Aram, nepotes Sem qulis fuit Damascus. Filii Aram, nepotes Sem quatuor: Hus, et Hul, et Gether, et Mesa. Hus Trachonitidis conditor, quae inter Palaestinam et Coelesyriatenuit principatum: unde fuit Job, secundum quod scriptum est: Vir erat in terra Hus . Secundus Hul, a quo Armenii. Tertius Gether, a quo Arcananii sive Curiae. Quartus Mesa, a quo sunt hi qui vocantur Meones. Posteritas Arphaxat filii Sem. Heber nepos Arphaxat, a quo Hebraei: Jectan filius Heber, a quo Indorum orta est gens; Sale filius Jectan, a quo Bactriani, licet eos alii Scytharum exsules suspicentur. Ismael filius Abraham a quo Ismaelitae, qui nunc corrupto nomine SaAgareni, ab Agar. 7. Nabajoth filius Ismael, a quo Nabathaei, qui ab Euphrate in mare Rubrum habitant. 8. Moab, et Ammom filii Loth, a quibua quo Idumaei: hae sunt gentes quae de Sem stirpe descendunt, possidentes terram Meridianam, ab ortu solis, usque ad Phoenices 10. Filii Cham
Abbreviated transcription (Latin):
mines loquantur. Nusquam reꝑitur: Nani
dicit apłs. Siue linguȩ cessabunt. Id̾o aut̾
prius deliuguis. ac deude degentib ꝑo su¬
inus. quia ex linguis gentes. ñ exgentib
orta. siue ab alia natione scd̃ni ꝓpriam
collectionẽ distincta. ut grecie. asie. Hinc &¬
gentilitas d̾r. Gens aut̃ appellata ꝓpt̾ genã¬
tiones familiar uin. id ẽ agignendo: sic̃ natio¬
anascendo. Gentes aut̃ aquib diuisa ẽ t̾ra
quindecim sunt de iafech. triginta & una
decham: uiguiti septem desem. Quȩ fiunt
septuaginta tres. uel potuis ut ratio decla
rat septuaginta due. totidemq linguȩ quȩ
ꝑ t̾ras ẽẽ ceꝑunt. quȩq crescendo ꝓuincias
& insulas impleuerunt. filii sem quinq
singularit̾ gentes singulas ꝓcreauerunt.
Quoꝵ pͥmus elam: a quo elamite pͥnceps
ꝑsidis. Scds assur: a quo assyrioꝵ pullu¬
lauit imꝑium. Terciꝰ arfagxat: a quo gens
chaldeoꝵ exorta ẽ. Quartus lud. a qͦ ludii.
Quintus aram. a quo syri. quoꝵ metropo¬

Expanded text:
tur. Nam dicit Apostolus: Sive linguae cessabunt . Ideo autem prius de linguis, ac deinde de gentibus posuimus, quia ex linguis gentes, non ex gentiborta, sive ab alia natione secundum propriam collectionem distincta, ut Graecia, Asia: hinc gentilitas dicitur. Gens autem appellata propter generationes familiarum, id est, a gignendo, sica nascendo. Gentes autem a quibus divisa est terra, quindecim sunt de Iaphet, triginta et una de Cham, viginti et septem de Sem, quae fiunt septuaginta tres, vel potirat, septuaginta duae gentes totidemque linguae per terras esse coeperunt, quae crescendo provincias et insulas impleverusingulariter gentes singulas procreaverunt. Quorum primus Elam, a quo Elamitae principes Persidis. Secundus Assur, a quo Assyriorum pullulavit imperium. Tertius Arphaxat, a quo gens Chaldaeorum exorta est. Quartus Lud, a quo Lydii. Quintus Aram, a quo Syri quorum metropo
Abbreviated transcription (Latin):
argiui appellati sunt: qui etiã ab eis ptꝰ obi¬
tum ut d̾s haberi cepit. templo & sacrificio
honoratꝰ. Accei qͥ & aciiii. abaceo iouis filio dicti. Pelagi
nominati. qͥa c̃uelis pansis u̾nõtp̃r ad uenisse ita¬
liã itsist̾ ut aues. Primo. enĩ eos uarro italiam
midones fuerunt acillis socii. dolopes pir¬
ri. Dicti sunt aut̃ mirmidones ꝓpt̾ astutiã
quasi mirmice. id ẽ formice. Erastho̾tenes
aut̃ dicit dictos murmidones a mir mido¬
ne duce. iouis & eurnnose filio. Cecropi.
athenien suim regi successit granus. cuius
filia attis nom̃ & regioni & genti dedit: &
ea actici cognominati. qui sunt athenien¬
ses. Ion uir fortis. ex suo nomine eosdem
athenieuses uocauit iones. Iones aut̾ hi¬

Expanded text:
Argivi appellati sunt, qui etiam ab eis post obiArgivi appellati sunt, qui etiam ab eis post obitum Deus haberi coepit, templo et sacrificio honoratus. Achaei, qui et Achivi ab Achaeo filio Jovis dicti, Pelasgi nominati, quia cum velis passis verno tempore advenisse Italiam visi sunt, ut aves. Primo enim eos Varro Italiam midones fuerunt Achillis socii, Dolopes Pyrrhi: dicti sunt autem Myrmidones propter astutiam, quasi myrmeces, id est, formicae. Eratosthenes autem dicit dictos Myrmidones a Myrmidone duce, Jovis et Eurimedusae filio. Cecropi Atheniensium regi successit Cranaus, cujus filia Attis nomen et regioni et genti dedit, et ex ea Attici cognominati, qui sunt Athenienses. Ion vir fortis ex suo nomine eosdem Athenienses vocavit Iones. Macedones a
Abbreviated transcription (Latin):
uectigal eregerinit. Troianoꝵ gens an¬
tea dardana a dardano nominata. Nam dar¬
danus & iasius fr̃s eg̾cia ꝓfecti. ex his iasuis
deinde nepos eiꝰ tros: a quo troiani nuncupa¬
lium a rege bichinie euocati regnum cũ
eo facta uictoria diuiserunt. sicq denide
g̾cis adnuxti pͥmum gallo g̾ei. nunc exan¬
tiquo galloꝵ nomine galathȩ nuncupant᷑.¬
sunt. Laphitas aut̃ gentẽ tessalie fuisse
aiunt. circa penion amnẽ olim ui habitani¬
tem alaphita apolluns filia nuncupatas.
S icionii g̾ei siuuit: nuncupati asicione
rege. Hi prunuui agialei uocabant᷑: are¬
ge agialeo qui pͥmus sicioniis imꝑauit. aqͦ
& agialea ciuitas iuicupata ẽ: quȩ nunc
peloponensis uocat᷑ a pelope rege suo. Ipsi
sunt & archades ab archade rege suo & calystȩ
filio dicti. Danai adanao rege uocati. Idem
& argyui. ab argo conditore cognominati.
Postquã aut̃ rex g̾coꝵ apis mortuus ẽ. huic
filius argus successit in regnum. ꝙ ex eo

Expanded text:
vectigal exegerunt. Troianorum gens anvectigal exegerunt. Troianorum gens antea Dardana a Dardano nominata. Nam Dardanus et Iasius fratres e Graecia profecti; ex his Iasius cthonius, deinde nepos eius Tros, a quo Troiani nuncupalium regis Bithyniae vocati, regnum cum eo post peractam victoriam diviserunt: sicque deinde Graecis admisti, primum Gallograeci, nunc ex antiquo Gallorum nomine Galatae dicuntsunt. Lapithas autem gentem Thessaliae fuisse aiunt circa Peneum amnem olim inhabitantem, a Lapitha Apollinis filia nuncupatos. Sicyonii, Graeci sunt, nuncupati a Sicyonio rege. Hi primum Aegialei vocabantur a rege Aegialeo, qui primus Sicyoniis imperavit, a quo et Aegialea civitas nuncupata est, quae nunc Peloponesus vocatur a Pelope rege suo: ipsi sunt et Arcades ab Arcade rege Jovis et Calystonis filio dicti. Danai a Danao rege vocati: iidem et Argivi ab Argo conditore cognominati. Postquam autem rex Graecorum Apis mortuus est, huic filius Argus successit in regnum, et ex eo
Abbreviated transcription (Latin):
seu qͦd simul iiuerent sine uiris. qͣsi amaro
III: siue qͦd adustis dext̾iorib mamimis essent.
ne sagitarũ iactus impediret᷑. qͣsi an Eyaaa-¬
zon: nudabant eium quã adusserant mammã
Has tẏcianus unimanimas dicit. Nam hoc
ma. Has iam ũ eẽ. qͦd earum partin ab
hercule. partun ab acille. uel alexandro
diuit albo crine nascuntur ab assidius ni¬
uib. & ipsius capilii color genti nom̃ dedit:¬
& inde dicunt᷑ albam. Hoꝵ glauca oculis
id ẽ picta in est pupilla. adeo ut nocte plꝰ ꝙͣ.
die cernant. Albaui aut̃ uicim amazonis
fuerunt. Ugnos autea hunos uocatos. po¬
stremo arege suo abares appellatos: qui
prius in ultima meotide int̾ glacialem
thanaun & massagetarum immanes
ppłos habita uerunt deui de ꝑncib
equis caucasi rupib feras gentes alexan¬
dri claustro ꝑ hibente rupperunt: & ori¬
entem iugin̾ti annis tenuert̃ captiuum
& ab egyptiis atq ethiopib annuum

Expanded text:
seu quod simul viverent sine viris, quasi ἅμα seu quod simul viverent sine viris, quasi ἅμα ζῶν, sive quod adustis dexterioribus mammis essent, ne sagittarum iactus inpediretur, quasi ἄνευ μαζῶν. Nudabant enim quam adusserant mammam. Has Titianus Unimammas dicit. Nam hoc ma. Has iam non esse, quod earum partim ab Hercule, partim ab Achille vel Alexandro dunt, albo crine nascuntur ab adsiduis nivibus; et ipsius capilli color genti nomen dedit. Et inde dicuntur Albani. Horum glauca oculis, id est picta, inest pupilla, adeo ut nocte plus quam die cernant. Albani autem vicini Amazonum fuerunt. Hugnos antea Hunnos vocatos, postremo a rege suo Avares appellatos, qui prius in ultima Maeotide inter glacialem Tanaim et Massagetarum inmanes populos habitaverunt. Deinde pernicibus equis Caucasi rupibus, feras gentes Alexandri claustra cohibente, eruperunt, et orientem viginti annis tenuerunt captivum, et ab Aegyptiis atque Aethiopibus annuum
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾ sẏcheni: a quo amorrei sunt nuncupati.
Egyptii ab egypto quodam rege uocati sunt:
nam autea erei dicebant᷑. Int̾p̃tant᷑ autem
lingua hebraica egyptii affugentes. eo qͦd af¬
flixerunt dippłm priusqͣm diumo auxilio
lib̾arentui: Armenius unus exthessalia de
nuiero ducũ iasonis qui ad cholcos ꝓfecti
sunt. recollecta multitudine quȩ amisso
rege lasone passun uagabat᷑ armeniam con¬
didit: gentiq ex suo uocabulo nom̃ dedit.
ẽ ꝑsicus qui scitas ab armeniis diuidit. scita
cognominatꝰ. a quo lnuite scite a qͥbdam ꝑhi¬
bent᷑ uocati. gens antiquissima semꝑ habita.
Hi parthos bactriauosq. femine autẽ eoꝵ
amaronum regna condidunt. Massagete
ex scitarum origie sunt: & dicti massagete.
quasi graues id ẽ fortes gete. Nam sic libius
argentum graue dicit. idẽ massas. Hi sunt
qui int̾ scitas atq albanos septemtͥonalib
iugis inhabitant. Amazones dicte stint.

Expanded text:
pater Sichem, a quo Amorrhaei sunt nuncupati. pater Sichem, a quo Amorrhaei sunt nuncupati. Aegyptii ab Aegypto quodam rege vocati sunt. Nam antea Aerii dicebantur. Interpretantur autem lingua Hebraica AEGYPTII affligentes, eo quod afflixerint Dei populum, priusquam divino auxilio liberaretur. 61. Armenius ex Thessalia unus de numero ducum Jasonis qui ad Colchos profecti sunt: recollecta multitudine, quae amisso rege Jasone passim vagabatur, Armeniam condidit, gentique ex suo vocabuloest Persicus, qui Scythas ab eis dividit, Scytha cognominatus, a quo limite Scythae a quibusdam perhibentur vocati, gens antiquissima semper habita. Hi Parthos Bactrianosque; feminae autem eorum Amazonum regna condiderunt. Massagetae ex Scytharum origine sunt. Et dicti Massagetae quasi graves, id est fortes Getae. Nam sic Livius argentum grave dicit, id est massas. Hi sunt, qui inter Scythas atque Albanos septentrionalibus locis inhabitant. Amazones dictae sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ex suo nomine fenices. eamq ꝑuinciã feni¬
ciam nuncupauit. Sydones aut̃ aciuitate
quȩ uocat᷑ sydon traxisse uocabulum ꝑhibẽt᷑.
Sarraceni dicti. uel quia ex sara genitos se
p̃dicent. uel sic̃ gentiles aiunt. qͦd ex origine
syroꝵ sint: qͣsi syrigene. Hi ꝑ amplam habi¬
tant solitudiuẽ. Ipsi sunt & ismahelite. ut
lib̾ geneseos docet: qͦd suit ex ismahele. Ipsi
cedar: a filio ismahelȩ Ipsi agareni: ab agar.
Qui ut diximus ꝑu̾so nomine sarracen uo¬
caut᷑. qui ex sara se genitos głantrii. Philistei
ipsi sunt palestini. quia .p. litt̾am sermo he¬
breus ñ habet. s ꝓea. ꝙͫ . g̾co utitur: inde
ꝑhylistei ꝑ palestinis dicinit᷑. a ciuitate utiq
sua. Ideni & allophili. id ẽ. alienigene. ob
hoc quia semꝑ fueriunt inimuiciisił: & lon
ge abeoꝵ genere ac societate seꝑati. Chaua¬
uei appellati de chauaan filio cham: quoꝵ t̾ram
iudei possed̾unt. ex cuiꝰ origine fuit emor

Expanded text:
ex suo nomine Phoenices, eamque Provinciam Phoeniex suo nomine Phoenices, eamque Provinciam Phoeniciam nuncupavit. 56. Sidones autem a civitate quae vocatur Sidon traxisse vocabulum perhibentur. 57. Saraceni dicti, vel quia ex Sara genitos se praedicent; vel, sicut gentiles aiunt, quod ex origine Syrorum sint, quasi Syrigenae. Hi peramplam habitant solitudinem. Ipsi sunt et Ismaelitae, ut liber Geneseos docet, quod sint ex Ismaele. Ipsi Cedar a filio Ismaelis. Ipsi Agaraeni ab Agar, qui, ut diximus, perverso nomine Saraceni vocantur, quia ex Sara se genitos gloriantur. 58. Philistaei ipsi sunt Palaestini, quia p littbraeus non habet, sed pro eo Phi Graeco utitur. Inde Philistaei pro Palaestinis dicuntur, a civitate utique sua. Idem et Allophyli, id est alienigenae, ob hoc, quia semper fuerunt inimici Israel, et ge ab eorum genere ac societate separati. Chananei appellati de Chanaam filio Cham, quorum terram Iudaei possiderunt. Ex cuius origine fuit Emor,
Abbreviated transcription (Latin):
inmontes arabiȩ sunt. qui uocant᷑ libanꝰ
& antelibanꝰ. ubi thura colligunt᷑. Syri a
syrim uocari ꝑhibentui: qui fuit nepos abra¬
ham. excetura. Quos aut̃ uet̾es assyrios. nẽ
nos uocamus syros: a parte totuni appellãtoᷤ.
Hebrei uocati sunt. ab heber qui ꝓnepos fuit
seni. Is rahelite uͦ: ab isrł filio ysaae. Nam
nomen iiposuit. Nam antea hebrei siue isit
nuncupabant᷑. Ex quo aut̃ duo regna dei
ppls̃ ẽ diuisus. tunc due trib quȩ de stirpe
uida reges habebant udeoꝵ noiũ sortite st̃:
reliqua pars decẽ tribuum quȩ insamaria
regem sͥ constituit. ob ppłi magnitudinem
pͥstinum nom̃ retinuit ifrł. Samaritanoꝵ
gens sumpsit exordiũ ab assyriis. qui tͣnsimi¬
grati habitauert̾ insamaria: qͥ latine int̾p̾¬
tant᷑ custodes. eo qͦd captiuato isrł. isti int̾rã
regionis eoꝵ ad custodiam collocati sunt.
fenx cathini fr̃ de thebis egyptioꝵ insyriã
ꝓfectus apud sydonẽ regnauit. eosq ppłos

Expanded text:
e sunt, qui vocantur Libanus et Antilibanus, ubi thura colliguntur. 50. Syri ab Assurim vocati perhibentur, qui fuit nepos Abraham ex Cethura, quos autem veteres Assyrios, nunc nos vocamus Syros, a parte totum appellantes. 51. Hebraei vocati sunt ab Heber, qui pronepos fuit Sem. 406 52. Israelitae vero ab Israel filio Isaac. Nam nomen imposuit. Nam antea Hebraei, sive Israelitae nuncupabantur. 53. Ex quo autem in duo regna Dei populus divisus est, tunc duae tribus, quae de stirpe Juda reges habebant, Judaeorum nomen sortitae sunt. Reliqua pars decem tribuum, quae in Samaria sibi regem constituit, ob populi magnitudinem, pristinum nomen retinuit Israel. 54. Samaritanorum gens sumpsit exordium ab Assyriis, qui transmigrati habitaverunt in Samaria, qui Latine interpretantur custodes, eo quod, captivato Israel, isti in terra regionis eorum ad custodiam collocati sunt.frater, de Thebis Aegyptiorum in Syriam profectus, apud Sidonem regnavit, eosque populos
Abbreviated transcription (Latin):
griarum scientia difficilis sit cuiquam. ue¬
nio tam̃ tam desidiosꝰ ẽ. ut in sua gente po¬
situs sue gentis linguam uesciat. Nam
quid aliud putandꝰ ẽ. nisi aninalium
brucoꝵ deterior: Illa enim ꝓprie uociꝰ
chmorem exprimunt. iste deterior. qui ꝓpͥe
caret lingue notitia. Cunismodi aut̃ lingͣ
locutus ẽ d̾s inpͥncipio minidi dũ diceret
fiat lux: inuenire difficile ẽ. Nundũ enim
erant linguȩ. Iteui qua lingua iusonuit. pt¬
ea exc̾iorib hominum aurib. inaxime ad
pͥmum hominẽ loquens. uel ad ꝓpħas. uel
dum corporalit̾ sonuit uox dicentis di. tu
es filius m̾s dilectus: Ubi a quib dam credi
tur illa lingua una & sola. quȩ fuit auteqnͣ
c̾et linguarum diu̾sitas. Indiu̾sis quippe
gentib credit᷑ qͦd eadem lingua ilis d̾s loqͣ¬
tur quam ipsi homiues ucunt᷑. ut abeis in¬
celligatui:. Loquit᷑ aut̃ ds hominib ñ ꝑ sub¬
stantiam inuisibilẽ. s ꝑ creaturã corporalẽ:

Expanded text:
nguarum scientia difficilis sit cuiquam, nenguarum scientia difficilis sit cuiquam, nemo tamen ita desidiosus est, ut in sua gente positus, suae gentis linguam nesciat. Nam quid aliud putandus est, nisi animalibus brutis deterior? illa enim propriae vocis clamorem exprimunt: iste deterior, qui propriae caret linguae notitia. Cujusmodi autem lingua locutus sit Deus in principio mundi, dum diceret: Fiat lux ; invenire difficile est, nondum enim erant linguae. Item qua lingua insonuit postea exterioribus hominum auribus, maxime ad primum hominem loquens, vel ad prophetas, vel dum corporaliter sonuit vox dicentis Dei: Tu es filius meus dilectus; ubi a quibusdam cretur illa lingua una et sola, quae fuit antequam esset linguarum diversitas. In diversis quippe gentibus creditur quod eadem lingua illis Deus loquatur quam ipsi homines utuntur, ut ab eis intellegatur. Loquitur autem Deus hominibus non per substantiam invisibilem, sed
Abbreviated transcription (Latin):
& cicero. uel ceti effudu̾nt. Mixta. quȩ ꝑtꝰ
imꝑiuim latius ꝓmotum sumil cum morb
& homiuib in romanã ciuitatẽ irrupit:
integritatẽ u̾bi ꝑ soloecisinos & barbarismoᷤᷤ
corrumpens. Om̾s aut̃ orientis gentes in
gutture linguã & u̾ba collidunt. sicut hebrt
& sẏri. Om̃s medit̾ranee gentes. in palato
sermones feruint. sic̃ g̾ci & asiani. Om̃s ocei¬
deutis gentes u̾ba nidentib frangunt:
sicut itali & hispani. Syrus & chaldeus
uicinus hebreo ẽ. in sermone. consonans
in plerisq exlitt̾arum sono. Quidã aut̾
arbitrant᷑ linguã ipsam ẽẽ chaldeam. quia
abrahan de chaldeis fuit. Quod si hoc rec¬
pitur. quomͦ in daniele hebrei pueri lingͣmn
qͣm ñ nouerant doceri iub ent᷑: Oui nem
aut̾ luiguã unusquisq hominum siue
g̾cam. siue latinam. suie cȩt̾arum gentiũ
aut audiendo potest teniere: aut legendo
ex p̃ceptore acciꝑe. Cum aut̃ oninium lui¬

Expanded text:
t Cicero vel ceteri effuderunt. Mixta, quae post t Cicero vel ceteri effuderunt. Mixta, quae post imperium latius promotum simul cum moribus et hominibus in Romanam civitatem inrupit, integritatem verbi per soloecismos et barbarismos corrumpens. Omnes autem Orientis gentes in gutture linguam et verba conlidunt, sicut Hebraei et Syri. Omnes mediterraneae gentes in palato sermones feriunt, sicut Graeci et Asiani. Omnes Occidentis gentes verba in dentibus frangunt, sicut Itali et Hispani. Syrus et Chaldaeus vicinus Hebraeo est in sermone, consonans in plerisque et litterarum sono. Quidam autem arbitrantur linguam ipsam esse Chaldaeam, quia Abraham de Chaldaeis fuit. Quod si hoc recipitur, a quomodo in Danielo Hebraei pueri linguam, quam non noverant, doceri iubentur? Omnem autem linguam unusquisque hominum, sive Graecam, sive Latinam, sive caeterarum gentium, aut audiendo potest tenere, aut legendo ex praeceptore accipere. Cum autem omnium li
Abbreviated transcription (Latin):
unius lingue attulerit. Greca aut̾ lingua
ut̾ cet̾as gentium clarior habetur. Est
enu & latuuis & omnib linguis sonantior¬
comiminis. qua om̃s utunt᷑. Scda attica.iii¬
delicet atthenieusis. qua usi sunit omĩs g̾cie.
auctores. Tercia dorica. qͦm hũt egyptii. &
sẏrii. Quarta ionica. Quinta iolica. qua se
eoliste locutos direrunt. & suut inobseuatio¬
ne g̾ce lingue eiꝰmodi certa discrimina. Sermo
eium eoꝵ ita ẽ disꝑtitus. Latinas aut̃ lingͥs
quatuor ẽẽ quidam dixerunt. id ẽ pͥscam. lati¬
nam. romanã. mixtam. Prisca ẽ: qua uetustis
simi italici sub iano & saturno sunt usi: ncon¬
dita. ut se hñt carmina salioꝵ. Laciia qua
sub latino & regib tusci & rȩti in latiuo suiit
locuti: ex qua fuerunt duodeci tabule scͥ¬
te. Romana. quȩ ptꝰ reges exactos appło ro¬
iuauo gesta ẽ: qͥm neuius. plautꝰ. ennius. Uir¬
gilius poete. & ex oratorib glaucꝰ. & cattus¬

Expanded text:
unius linguae attulerit. Graeca autem lingua unius linguae attulerit. Graeca autem lingua inter caeteras gentium clarior habetur. Est enim et Latinis et omnibcommunis, quam omnes utuntur; secunda Attica, uidelicet Atheniensis, quam usi sunt omnes Graeci auctores; tertia Dorica, quam habent Aegyptii et Syri; quarta Ionica, quinta Aeolica † quas αἰολιστί locutos dixerunt † et sunt in obseruatione Graecae linguae eiusmodi, certa discrimina; sermo enim eorum ita est dispertitus. Latinas autem linguas quattutor esse quidam dixerunt, id est, priscam, Latinam, Romanam simi Italiae sub Iano et Saturno sunt usi, incondita, ut se habent carmina Saliorum. Latina, quam sub Latino et regibus Tusci et ceteri in Latio sunt locuti, ex qua fuerunt duodecim tabulae scriptae. Romana, quae post reges exactos a populo Romano coepta est, qua Naevius, Plautus, Ennius, Vergilius poetae, et ex oratoribus Gracchus et Cato e
Abbreviated transcription (Latin):
Incipit liber nonus. Delinguis gentum
inguarum diu̾sitas exorta est
inedificatione turris post di¬
luuium. Nam priuis quam
suꝑbia turris illius indiu̾sos signoꝵ. sonos
huiuanam diuideret societatem. una omiuũ
nationum liugua fuit. quȩ hebrea uocatur:
qͣm patriarche & ꝓpħe usi sunt. ñ solum ser¬
monib sius uerumetiã in litt̾is sacris. Inicio
aut̃: quot gentes tot lingue fuerunt. Denide
plures gentes quam lingue. quia ex una lui¬
gua multe sunt gentes exorte. Lingue autẽ
genere locutionis illo quo is qui efficit ꝑ id qͦd
efficitur nonu nat᷑. sicut os dici solet ꝓ u̾bis. sic̃
manꝰ ꝓlict̾s. Tres sunt aut̃ lingue sacrȩ. he¬
brea. greca. latina: quȩ toto orbe maxime ex¬
cellunt. His enu tͥb linguis suꝑ crucem diũ
apilato fuit causa eius scͥpta. Uude & ꝓpt̾ ob¬
scuritatẽ sc̾arum scripturariu harum tri¬
um linguarum cognitio necessaria ẽ: ut
ad alt̾am recurratui: dum si quam dubitatio¬
nem nominis uel int̾pretationum sermo

Expanded text:
incedas. De linguis gentium . Linguarum diversitas exorta est in aedificatione turris post diluvium. Nam priusquam superbia turris illius in diversos signorum sonos humanam divideret societatem, una omnium nationum lingua fuit, quae Hebraea vocatur; quam Patriarchae et Prophetae usi sunt non solum in sermoniautem quot gentes sunt, tot linguae fuerunt. Deinde plures gentes quam linguae, quia ex una lingua multae sunt gentes exortae: linguae autegenere locutionis illo, quia his efficit, per id quod efficitur nominatur: sicut os dici solet pro verbis, sicut manus pro litteris. Tres sunt autem linguae sacrae: Hebraea, Graeca, Latina, quae toto orbe maxime excellunt. His enim tribus linguis super crucem Domini a Pilato fuit causa ejus scripta. Unde et propter obscuritatem sanctarum Scripturarum harum trium linguarum cognitio necessaria est, ut ad alteram recurratur, dum si quam dubitationem nominis vel interpretationis sermo
Abbreviated transcription (Latin):
serunt fabule abirata contra d̾o̾s t̾ra ad
eiꝰ uitionẽ creatos unde & tytanes dicti st̃.
cende matris t̾rȩ causa in dõs armati exi¬
sterent. Quos fabule a ioue bello fusse su¬
ꝑatos atq extinctos fingunit. ꝓpt̾ quod
reges a regendo uocati. ita regnum
a regib. Regnum uniu̾se uationes sins

Expanded text:
ferunt fabulae ab irata contra deos terra ad ferunt fabulae ab irata contra deos terra ad eius ultionem creatos. Unde et Titanes dicti sunt cendae matris Terrae causa in deos armati existerent, quos fabulae a Iove bello fuisse superatos atque extinctos fingunt, propter quod reges a regendo vocati, ita regnum a regibus. Regnum universae nationes suis
Abbreviated transcription (Latin):
lati. Ictiofagi. qͦd uenando in mari ualeant
& piscib tantum alant᷑. Hi ptꝰ indos mon¬
tanas regiones tenent. qͦs sub actos alexan¬
de: magnus piscib uesci ꝓhibuit. Antro¬
pofagi. gens asꝑrima sub regione sericũ
sita. qui quia carnib humanis uesciutur:
ideo antropofagi nomniant᷑. Itaq sic̃ his
ita & cȩt̾is gentib ꝑscła. aut a regib aut
alocis. aut amorib. aut aquib libet aliis
causis immutata uocabula sunt: ita ut pͥ¬
ma origo nominis eoꝵ tempoꝵ uetustate
ñ pateat. Ian uͦ hii qui antipode dicunt᷑.
eo qͦd contrarii e̾e̾ uestigiis nr̃is putantur.
ut qͦsi sub t̾ris positi adu̾sa pedib nr̃is cal¬
cent uestigia. nulla ratione credendum est.
quia nec soliditas patit᷑. nec centrũ t̾re. s
neq hoc ulla hystorie cognitione firmat᷑.
S hoc poete quasi ratiocinando comiectant.
Cytanas aut̃ qͦsdam ing̾cia ferunt fuisse
robustos & excellentes uirib ppłos: quos

Expanded text:
lati. Icthyophagi, quod venando in mari valeant, lati. Icthyophagi, quod venando in mari valeant, et piscibus tantum alantur. Hi post Indos montanas regiones tenent, quos subactos Alexander Magnus piscibus vesci prohibuit. Anthropophagi gens asperrima sub regione Siricum sita, qui quia humanis carnibus vescuntur, ideo anthropophagi nominantur. Itaque sicut his, ita et ceteris gentibus per saecula aut a regibus, aut a locis, aut a moribus, aut ex quibuslibet aliis causis inmutata vocabula sunt, ita ut prima origo nominis eorum temporum vetustate non pateat. Iam vero hi qui Antipodae dicuntur, eo quod contrarii esse vestigiis nostris putantur, ut quasi sub terris positi adversa pedibus nostris calcent vestigia, nulla ratione credendum est, quia nec soliditas patitur, nec centrum terrae; sed neque hoc ulla historiae cognitione firmatur, sed hoc poetae quasi ratiocinando coniectant. Titanas autem quosdam in Graecia ferunt fuisse robustos et excellentes viribus populos, quos
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ iuxta echiopiam: ubi nec serpens nas¬
citur neq uiuit. Garamantes ppłi affri¬
cȩ ꝓpe cyrenas in habitantes. a garaman¬
te rege apollinis filio nominati. qui ibi
ex suo nomine garama oppidũ condidit
Sunt aut̃ ꝓxim gentib ethiopum.
Extremi aut̃ quia seui. qra consortio hu¬
manitatis remoti. Esꝑii uͦ suut: qui enci
hyspaniã commorant᷑. Nlam hyspania chpili
Echiopes dicti a filio cham. qui uocatꝰ ẽ chus:
lingua int̾p̃tatur. Hi quondam ab indo flu¬
niie consurgentes. iuxta egyptum inter
nilum & occeanum in meridie sub ipsa solis
uicinitate consed̾unt. quoꝵ tres st̃ ppłi.
espi. garamantes. & iudi. Esperissunt occi¬
dentis. garauiantes tripolis. indi orientis.
Trogodite gens ẽ ethypum idõ iuncupate.
qͦd tanta celeritate polleant. ut feras cursu
ꝑedum assequantur: Panfagii. & hi iuechy¬
oꝑia sunt. quib esca ẽ. quicdd mandi pot̾.
&omnia fortuitu gignentia: uude & appel¬

Expanded text:
est iuxta Aethiopiam, ubi nec serpens nasest iuxta Aethiopiam, ubi nec serpens nascitur neque vivit. Garamantes populi Africae prope Cyrenas inhabitantes, a Garamante rege Apollinis filio nominati, qui ibi ex suo nomine Garama oppidum condidit. Sunt autem proximi gentibus Aethiopum. Extremi autem, quia saevi et a consortio humanitatis remoti. Hesperii vero sunt, qui circa Hispaniam conmorantur. Nam Hispania Hesperia. Aethiopes dicti a filio Cham, qui vocatus est Chus, ethiops interpretatur. Hi quondam ab Indo flumine consurgentes, iuxta Aegyptum inter Nilum et Oceanum, in meridie sub ipsa solis vicinitate insiderunt, quorum tres sunt populi: Hesperi, Garamantes et Indi. Hesperi sunt occidentis, Garamantes Tripolis, Indi orientis. Trochoditae gens Aethiopum, ideo nuncupati, quod tanta celeritate pollent ut feras cursu pedum adsequantur. Pamphagi, et hi in Aethiopia sunt: quibus esca est quidquid mandi potest et omnia fortuitu gignentia; unde et appel
Abbreviated transcription (Latin):
& armenii nauib maffricam transuecti
ꝓxima mari loca occupauere. s ꝑ se dum
mat̾iam in agris ꝓconstruendis domicilis
ñ inuene̾r uͤnt. & ignara lingua commer¬
cium ꝓhiberet: ꝑ patentes agros & diu̾sas
solitudines uagabant᷑. & apabulationib
uagabundis semet ipsos nunudes ꝓpria
lingua appellauerunt. id ẽ sine oppido ua¬
gos & errantes. Medi aut̃ cum libiis se
miscuertnt qui ꝓxime hispamam in ha¬
bitant. quoꝵ nom̃ paulatim libies corru¬
pere. barbara lingua mauros ꝓpt̃ in edos
appellãtes. licet mauri ob colorẽ agrecis
uocentui. Greci enim nigrum mauron
uocant. Estifero quippe calore afflati. spe¬
ciem atri coloris ducunt. Massilia ciuitaᷤ
asfrice ẽ ñ longe ab athlante & ortis hesꝑi¬
dum. a qua ciuitate inassili uocati sunt. qͥ
nos corrupte massulos uocamꝰ. Dequib
ta sacerdos. Gaulolum gentes sunt ame¬
ridie usq occeanum hesꝑium ꝑ uagantẽ
His nomen gauloen insula dedit. quȩ

Expanded text:
et Armenii navibus in Africam transvecti et Armenii navibus in Africam transvecti proxima mari loca occupavere. Sed Persae, dum materiam in agris pro construendis domiciliis non invenirent, et ignara lingua commercium prohiberet, per patentes agros et diversas solitudines vagabantur, et a pabulationibus vagabundis semetipsos propria lingua Numides appellaverunt, id est sine oppido vagos et errantes. Medi autem cum Libyis se miscuerunt, qui proxima Hispania inhabitabant; quorum nomen paulatim Libyes corrupere, barbara lingua Mauros propter Medos appellantes, licet Mauri ob colorem a Graecis vocentur. Graeci enim nigrum μαῦρον vocant. Aestifero quippe calore afflati speciem atri coloris ducunt. Massylia civitas Africae est, non longe ab Atlante et hortis Hesperidum; a qua civitate Massyli vocati sunt, quos nos corrupte Massulos vocamus, de quibta sacerdos. Gaulalum gentes sunt a meridie usque Oceanum Hesperium pervagantes. His nomen Gauloe insula dedit, quae
Abbreviated transcription (Latin):
& ibi uictis hostib consedisse. eiꝰq posteroᷤᷤ
ex nomine attaui & afros & africam nun¬
cupasse. Pȩni kartaginenses sunt. a fenicib
nuncupati. qui cum didone ꝓfecti sunt.
Tyrios uͦ a tyria urbe fenicum nominatos¬
de qua ꝓfecti sunt. eĩ africe littus ueuert̃.
Geculi getȩ dicunt᷑ fuisse. qui ingenti ag¬
mine a locis sitis nauib conscendentes. lqca
sirtium in libia occupauerunt. & quia
ex getis uenerant. dirnato nomine getui
cognominati sint. Unde & opimo ẽ apuo
gotos abantiqua cognatione mauros con¬
sanguinitate ꝓpinqͦs sibi uocare. Africa
aut̃ mitio habuere libies. demn de afri. pthe
getulz. postremum mauri & numides.
Mauri & numide ut afri putant. sic sũp¬
serunt ex ordium & uocabulũ. Nam ptꝰ qͣn
inhyspania hercules int̾iit. exercitus eiꝰ compo¬
situs ex uariis gentib amisso dnce passim sͥ
sedes querebant. & ex eo numero medi. ꝑse.

Expanded text:
et ibi victis hostibus considisse, eiusque posteros et ibi victis hostibus considisse, eiusque posteros ex nomine atavi et Afros et Africam nuncupasse. Poeni autem Carthaginenses sunt a Phoenicibus nuncupati, qui cum Didone profecti sunt. Tyrios vero a Tyria urbe de qua profecti sunt, et in Africae littus venerunt. 118. GETULI Getae dicuntur fuisse, qui ingenti agmine a locis suis navibus conscendentes, loca Syrtium in Libya occupaverunt; et quia ex Getis venerant, derivato nomine Getuli cognominati sunt. Unde et opinio est apud Gothos, ab antiqua cognatione Mauros consanguinitate propinquos sibi vocare. 119. Africam autem initio habuere Libyes, deinde Afri, post haec Getuli, postremum Mauri Mauri et Numidae, ut Afri putant, sic sumpserunt exordium et vocabulum. Nam postquam in Hispania Hercules interiit, et exercitus eius conpositus ex variis gentibus, amisso duce, passim sibi sedes quaerebant, ex eo numero Medi et Persae
Abbreviated transcription (Latin):
enini hyspanie ppłis candidiores existunt.
Hi g̾cam sibi origuiẽ asserunt. unde & ua¬
turali ingenio callent. Siquidem ptꝰ finẽ
troiam belli tentrum morte aiacis frĩs
antiq patrie salaminã condidisse. inde
ad galliciam ꝓfectum. expositis sedib ex lo¬
co genti nom̃ dedisse. Astures hyspaniȩ gẽs
uocati. eo qͦd cirea asturam fluuium seꝑti
montib & siluis crebris inhabitent. Can¬
tabri gens hẏspame. uocabulo urbis
& hiberi amnis cui insident appellati.
Horum animus ꝑtinax. & magis ad latro¬
cinandum & adbellanduni uel ad ꝑpetien¬
dum u̾bera semꝑ parati. Celtiberi exgallis
celticis fuerinit. quoꝵ ex nomine appella¬
ta ẽ regio celtiberia. Nam ex flumine hys¬
panie hibero ubi consedunt. & ex gallis
qui celtici dicebant᷑ mixto utroq uocabu¬
lo. celtiberi nuncupati sunt. Afri appellati
ab uno exposteris abrahȩ qui uocabatui.
afer: qui dr̃ duxisse adu̾sus libiam exercitũ.

Expanded text:
enim Hispaniae populis candidiores existunt. enim Hispaniae populis candidiores existunt. Hi Graecam sibi originem adserunt. Unde et naturali ingenio callent. Siquidem post finem Troiani belli Teucrum morte Aiacis fratriantiquae patriae Salaminam condidisse, inde ad Galleciam profectus et positis sedibus ex loco genti nomen dedisse. Astures gens Hispaniae, vocati eo, quod circa Asturam flumen septi montibus silvisque crebris inhabitent. Cantabri gens Hispaniae a vocabulo urbis et Iberi amnis, cui insidunt, appellati. Horum animus pertinax et magis ad latrocinandum et ad bellandum, vel ad perpetiendum verbera semper parati. Celtiberi ex Gallis Celticis fuerunt, quorum ex nomine appellata est regio Celtiberia. Nam ex flumine Hispaniae Ibero, ubi considerunt, et ex Gallis, qui Celtici dicebantur, mixto utroque vocabulo Celtiberi nuncupati sunt. Afri appellati ab uno ex posteris Abrahae, qui vocabatur Afer, qui dicitur duxisse adversus Libyam exercitum,