comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inuenio⁊ Tunc quidã
in hospitioecum uxore
sua & paruolo filio:
ad prunas sedebat:
Quiuocem eius audiens.
& quid ei ep̃s fecerit rȩ¬
quirens: hunc inuita¬
uit hospicio. sedere
secum iuxta prunas
fecit: Cumq: uicissim
aliqua confabularen¬
tur : par uolum eius
filium isdemmalignus
sp̃s inuasit: atq: in eis¬
dem prunis prolecit:
Ibiq: mox eius animam
excussit: qui orbatus
miser: uel quem ipset.
sus ceperit: uel quem
ep̃s expulis s& agnouit.
PETRUS

Expanded text:
invenio. Tunc quidam invenio. Tunc quidam in hospitio cum uxore sua et parvulo filio ad prunas sedebat, qui vocem ejus audiens, et quid episcopus ei fecerit requirens, hunc invitavit hospitio, sedere secum juxta prunas fecit. Cumque vicissim aliqua confabularentur, parvulum ejus filium idem malignus spiritus invasit, atque in easdem prunas projecit, ibique mox ejus animam excussit. Qui orbatus miser, vel quem ipse susceperit, vel quem episcopus expulisset, agnovit. PETR
Abbreviated transcription (Latin):
r&. Sed miro omnipo¬
tentis dĩiudicio: dum ꝑ
pellitur: In eã subito.
legio intrecuit: Coepit
ex hoc illa tot motib
agitarđ: Tot uocibus
clamorib que ꝑstrepe¬
re : quõdspiritibus tene¬
batur: Tuncinito con¬
silio parentes eius. suae
perfidi ae culpã faten
multis sedieb ac noctib
in onctionem dedit
Tantoq: ad nisu prcecib
incubuit: quanto & in
uno corpore. contrase
adsistere legionis aciẽ
inuenit Cum non post
multos dies ita sanam
atq in coloꝰ memreddidit
acsiin eaius propriũ
diabolus num quã habuis
s& Alio quoq tem¬
pore idem uero omni¬
potentis dĩ famulus. ex
obsesso quodam homine
inmundum sp̃m excussit:
quimalignus sp̃s. Cum
uesperescente lamdie:
secr&am ab hominibus
horm cerner& : Pere¬
grinum quempiã esse se
simulans : Circũire
coepit ciuitatis plateas
& clamare : Ouirũ
eccequid fecit: peregri¬
num hominem de hospi¬
tio suo expulit: quaero
ubi requiescere debeã :¬
& inciuitate eius non

Expanded text:
ret. Sed miro omniporet. Sed miro omnipotentis Dei judicio, dum arte pellitur, in eam subito legio intravit. Coepit ex hoc illa tot motibus agitari, tot vocibus clamoribusque perstrepere, quot spiritibus tenebatur. Tunc inito consilio parentes ejus suae perfidiae culpam fatentmultis se diebus ac noctibus in orationem dedit; tantoque annisu precibus incubuit, quanto et in uno corpore contra se assistere legionis aciem invenit. Cum non post multos dies ita sanam atque incolumen reddidit, ac si in ea jus proprium diabolus nunquam habuisset. 196 Alio quoque tempore idem vir omnipotentis Dei famulus ex obsesso quodam homine immundum spiritum excussit. Qui malignus spiritus cum vesperascente jam die secretam ab hominibus horam cerneret, peregrinum quempiam esse se simulans, circuire coepit civitatis plateas et clamare: O virum ecce quid fecit? peregrinum hominem de hospitio suo expulit. Quaero ubi requiescere debeam, et in civitate ejus non
Abbreviated transcription (Latin):
saeb astiani mastrris
or& torium sunt ingres
sae: Eadem prace dic¬
tae matronae norũ
& conaem omni populo
uexare coepit : Eiusdẽ
uero ora torii prrbt.
dum hanc uehementis¬
sime uexari conspicer&.
exaltari protgnus sir¬
donem tu litꝰ eã que
cooperuit: sed hunc
repente simul diabo¬
lus inuasit.: Et quia
ultr&e uires uoluit quic¬
quã proce sumere : Con¬
pulsus. ẽ. cognoscere in
suauexatione quidess& :
Hiuero quiaderaent puel¬
lam inmanibus ex orte¬
tario sublatã : addomũ
propriã deposta uerun
Cum que hanc antiquus
hostis uexatione continua
uehementer ad terer&:
propinqui sui eam carna¬
liter amantes : atque
amando persequentes.
ad obtinendum salut is
remedium : maleficis
trecdiderunt: ut eius ani¬
mam funditus extingue¬
rent : Cuius carni. magi¬
cis astib: ad tempus pro¬
desse conarentur.
Ductaitaq ẽ adfluuiũ.
atq in aquã mersa: ibi¬
q: diutinis incantationib:
agere malefici molie¬
bantur : ut isqui eam
inuaserat diabolus exi¬

Expanded text:
Sebastiani martyris oratorium ingressae sunt, eamdem praedictae matronae nurum et coram omni populo vexare coepit. Ejusdem vero oratorii presbyter dum eam vehementissime vexari conspiceret, ex altari protinus sindonem tulit, eamque operuit; sed hunc simul repente diabolus invasit. Et quia ultra vires voluit quidquam praesumere, compulsus est cognoscere in sua vexatione quid esset. Hi vero qui aderant, puellam in manibus ex oratorio sublatam ad domum propriam deportaverunt. Cumque hanc antiquus hostis vexatione continua vehementer attereret, propinqui sui eam carnaliter amantes, et amando persequentes, ad obtinendum salutis remedium maleficis tradiderunt; ut ejus animam funditus exstinguerent, cujus carni magicis artibus ad tempus prodesse conarentur. Ducta est itaque ad fluvium, atque in aquam mersa; ibique diutius incantationibus agere malefici moliebantur, ut is qui eam invaserat diabolus exi
Abbreviated transcription (Latin):
gothimanubrium:
& misit inlacum: &
moxferrum depro¬
fundo rediit. atque
in manubrium intrec¬
uit: Qui statim fer¬
ramentum gotho red¬
didit dicens: Ecce labo¬
ra : & noli contristari:
QUADAMUERODIE
Adum isdem uenerd¬
bilis benedictus incel¬
la consister&. priace¬
dictus placidus puer
scĩ uirimonachus. ad
hauriendam delacuaquã
egressus ẽ. quiuas
quod tenuerat inꝰquã
incaute submittens
ipse quoque cadendo
secutus ẽ. Quemmox
unda rapuit : & paene
in unius sagittae cur¬
sum. atera introrsus
traexit : Uir autem
dĩ incellam positus.

Expanded text:
Gothi manubrium, et misit in lacum: et mox ferrum de profundo rediit, atque in manubrium intravit. Qui statim ferramentum Gotho reddidit, dicens: Ecce labora, et noli contristari. Quadam vero die dum idem venerabilis Benedictus in cella consisteret, praedictus Placidus puer sancti viri monachus ad hauriendam de lacu aquam egressus est: qui vas quod tenuerat in aquam incaute submittens, ipse quoque cadendo secutus est. Quem mox unda rapuit, et pene ad unius sagittae cursum eum a terra introrsus traxit. Vir autem Dei intra cellam positus
Abbreviated transcription (Latin):
dimisit : At qu psa mo¬
piens ante eius oculos.
interram cȩcidit
Valde
mirum quod ex audire
paceces inses peraentiũ
& iam in reb uilib dig¬
natundẽ: GREG̃O RI
Hocpere ex magna
conditoris nostri dis¬
pensationeagitur: ut
perminima quae ꝑcipi¬
mus. speracremaior
debeamus : Exauditus
namq: est inr̃eb uilib.
puer sc̃s & simplex: ut
in paruis discer&. quandũ
dedõ procesumere in
magnis peationibus
Plac& quod dicis

Expanded text:
dimisit, atque ipsa moriens ante ejus oculos in terram cecidit. Valde mirum quod exaudire preces in se sperantium etiam in rebus vilibus dignatur Deus. GREGOR. Hoc, Petre, ex magna Conditoris nostri dispensatione agitur, ut per minima quae percipimus, sperare majora debeamus; exauditus namque est in rebus vilibus puer sanctus et simplex, ut in parvis disceret quantum de Deo praesumere in magnis petitionibus Placet quod dicis
Abbreviated transcription (Latin):
nalis dicat qr ꝓ solidis qͦs dui oculte hu̾it a
cũctis frĩbꝰ abominatꝰ sit ut saltẽ ĩ morte
de culpa sua mentẽ illiꝰ amaritudo tͣnsũb̾et at¬
q a peccato qd̃ perpetrauit pͦget. Cũ uͦ¬
mortuꝰ fu̾it corpꝰ illiꝰ cũ fr̃m corporibꝰ
ñ ponat᷑. sed qͦlibet fossam in st̾qliuo facite
Ineã corpꝰ eiꝰ proicite ibi q suꝑ eũ tͤs au-¬
reos qͦs Reliqͥt iactate.simul om̃s clamiãtes
pecunia tia tecũ sit inperditione. ⁊ sic
rienti alterã uͦ uolui uiuentibꝰ fr̾ibꝰ
pdesse. ut et illũ amaritudo mortis a
culpa solubilẽ facet ⁊ istos auaritietã¬
da dãpnatio misceri in culpa ꝓhib̾et.¬

Expanded text:
nalis dicat, quod pro solidis quos occulte habuit, a cunctis fratribus abominatus sit, ut saltem in morte de culpa sua mentem illius amaritudo transverberet, atque a peccato quod perpetravit, purget. mortuus fuerit, corpus illius cum fratrum corporibus non ponatur, sed quolibet fossam in sterquilinio facite, in eo corpus ejus projicite, ibique super eum tres aureos quos reliquit jactate, simul omnes clamantes, Pecunia tua tecum sit in perditione, et sic rienti, alteram vero volui viventibus fratribus prodesse, ut et illum amaritudo mortis a culpa solubilem faceret, et istos avaritiae tanta damnatio misceri in culpa prohibe
Abbreviated transcription (Latin):
Venerebilis autem
prsbt rursus adseruit
dicens: Vereciter
hodieresurrectionis
dominicae paschalir
dies ẽ: abstinere tibi¬
omnino minime con¬
gruit : quia & ego ad
hoc missus sum: ut¬
dona omnipotentis
dñi pariter sumamus:
Uenedicentes igitur
dñm sumpserunt
cibum. Expleca
itaq refectione
& conloquio ad eccle¬
siã prsbt recessit
Codem quoque tem¬
pore. hunc inspecu
latitantem &iam
pastores inuenerunt:
Quemdum uestitũ pel¬
lib: interfrutecta
cernerent: aliquã
bestiã eẽ. credide¬
runt: sed cognoscen¬
tes dĩ famulum : eorũ
multi ad pi&at isgra¬
tiam .a. bestiali men¬
temut᷑atisunt.
Nomenitaq eius per
uicina loca cunctis
innotuit: factumq
ẽ ut ex illoiam tempo¬
re: aniultis frequen¬
tari coepiss& : Quicũ
ei cibos deferrent
corporis : ab eiusore
in suo pectore alimen¬
ta referebant uitae.
II DETEM PIALION
CARUIS SUPERATA
UADAMUERODIT
Adum solus erser.
temptator ad fuit
Namnigra paruaq:
auis quae uulgo me¬
rola uocatur: circa

Expanded text:
Venerabilis autem Venerabilis autem presbyter rursus asseruit, dicens: Veraciter hodie Resurrectionis Dominicae Paschalis dies est; abstinere tibi minime congruit, quia et ego ad hoc missus sum, ut omnipotentis dona Dei pariter sumamus. Benedicentes igitur Dominum sumpserunt cibum. Expleta itaque refectione et colloquio, ad ecclesiam presbyter recessit. Eodem quoque tempore hunc in specu latitantem etiam pastores invenerunt: quem dum vestitum pellibus inter fruteta cernerent, aliquam bestiam esse crediderunt: sed cognoscentes Dei famulum, eorum multi ad pietatis gratiam a bestiali mente mutati sunt. Nomen itaque ejus per vicina loca innotuit cunctis: factumque est ut ex illo jam tempore a multis frequentari coepisset, qui cum ei cibum afferrent corporis, ab ejus ore in suo pectore alimenta referebant vitae.II. De tentatione carnis superata. Quadam vero die dum solus esset, tentator adfuit. Nam nigra parvaque avis, quae vulgo merula nominatur, circa
Abbreviated transcription (Latin):
in exem plð hominib:
demonstrre : ut po¬
nita super candela¬
brum lucerna clares¬
cer&: quatinus omnt¬
byquĩ in domodĩ. suc
lucer& Cuidam
prxesbitero longi¬
us manenti : qui re¬
fectionẽ sibi in pas¬
chali festiuita te
parc uert : per
uisum dñs apparere
dignatus ẽ dicens
Tutibi delicias praee¬
ppanas & seruus melȩ
illo in loco fame cru¬
ciatur: qui prote¬
nus surrexit: atque
in ipsa solemnitate
paschali cumalimen¬
tis quae sibi partue¬
rat ad locum teten¬
dit: Et uirum dĩ per
ab rupta montiũ. per
concaua uallium. ꝑ
defossateidrum
quaesiuit: eumque
latere inspecureperit:
Cumq: oratione facta:¬
& benedicentes omni
potentẽ dñm conse¬
dissent : post dulcia
uitae conloquia. is
qui aduenerde prsbt
dixit, surge & su¬
mamus cibum : quia
hodie pascha. ẽ.
Cui uirdĩ respondit
dicens: scio quia
pascha ẽ : quia uidere
temerui : Longe quip¬
pe ab hominib posi¬
tus : quia die eodem
paschalis ess & solemp¬
nitas ignorebat.

Expanded text:
in exemplum hominibus in exemplum hominibus demonstrare, ut posita supra candelabrum lucerna claresceret, quatenus omnibus qui in domo Dei sunt luceret, cuidam presbytero longius manenti, qui refectionem sibi in Paschali festivitate paraverat, per visum Dominus apparere dignatus est, dicens: Tu tibi delicias praeparas, et servus meus illo in loco fame cruciatur. Qui protinus surrexit, atque in ipsa solemnitate Paschali cum alimentis quae sibi paraverat, ad locum tetendit, et virum Dei per abrupta montium, per concava vallium, per defossa terrarum quaesivit, eumque latere in specu reperit. Cumque oratione facta, benedicentes Dominum omnipotentem consedissent, post dulcia vitae colloquia, is qui advenerat presbyter dixit: Surge, sumamus cibum, quia hodie Pascha est. Cui vir Dei respondit, dicens: Scio quia Pascha est, quia videre te merui. Longe quippe ab hominibus positus, quia die eodem Paschalis solemnitas esset ignorabat.
Abbreviated transcription (Latin):
astissimospecuse trac¬
didit: trib quȩ annis
excepto romano mona¬
cho hominib: in cogni
tus mansit:: quiuide¬
liceromanus : non lon¬
ge in inonasterio sub
deodati patris
regula degebat:
sed pie eiusdem patris
suio culis furaebatur.
horaes & quem sibi ad
manducandum subri¬
pere poterat diebus
cestis benedicto panẽ
ferebat : Adeundẽ
uero specum᷑r omani
cella iternonerat :
quia excelsa de super
rupis eminebat: sed
exeadem rupe in lon¬
girsimo fune religatũ
romanus deponere
panem consueuerat.
In quo &iam resti. par¬
uulum tint in abulũ
inseruit: ut ad sonũ
tintinabuli : uirdĩ coꝵ¬
noscerx : quando sibi
romanus panẽ pree¬
pheret: quem exiens
aceiper&: Sedan¬
tiquus hostis unius
caritati inuidens.
alterius refectione:
Cum quadam die sub¬
mitti panem conspice¬
r& : lactauit lapidẽ:
& tintinabulum fregit:
Romanus tamen: modis
congruentib: ministrare¬
trere non desiit
Cum uero iam omnipo¬
tens ds̃ : & romanum
uell& alabore quies¬
cere : & benedictiuitã

Expanded text:
artissimo specu se tradidit tribusque annis, excepto Romano monacho, hominibus incotus mansit: qui videlicet Romanus non longe in monasterio sub Adeodati patris regula degebat. Sed pie ejusdem Patris sui oculis furabatur horas, et quem sibi ad manducandum subripere poterat, diebus certis Benedicto panem ferebat. Ad eumdem vero specum a Romani cella iter non erat, quia excelsa desuper rupes eminebat; sed ex eadem rupe in longissimo fune religatum Romanus deponere panem consueverat; in qua etiam resti parvum tintinnabulum inseruit, ut ad sonum tintinnabuli vir Dei cognosceret quando sibi Romanus panem praeberet, quem exiens acciperet. Sed antiquus hostis unius charitati invidens, et alterius refectioni, cum quadam die submitti panem conspiceret, jactavit lapidem, et tintinnabulum fregit. Romanus tamen modis congruentibus ministrare non desiit. Cum vero jam Deus omnipotens et Romanum vellet a labore quiescere, et Benedicti vitam
Abbreviated transcription (Latin):
agnoscerent: Bene¬
dictus puer conuersa¬
tionis gractiã aquan¬
ta perfectione coepis¬
s&. quod annis multis
illic ante oculos omni¬
um fuit : Et usq: ad haec
langobardorum tem¬
poret superfores eccle¬
siae pependit: Sed
benedictus plus appe¬
tens mala mundi per¬
pei quam laudes:
Nutricem suam occultae
fugiens: ddesesti loci
secessum p&iit : Cui
sublacus uocabulũ.
ẽ: qui a romana urbe
quadraginta fere
milib: distans: frigi¬
das atq: perspicuas
emanat aquas : quae
illic uidelic& aquarũ
abundantia in exten¬
soprius lacu colligi¬
tur : Ad postremũ uero
in amne diriuatur:
Quodum fugiens ꝑger&.
monachus quidã roma¬
nus nomine. hunc eun¬
temrepperit. quoten¬
der&requisiuit.:
Cuius cum desideriũ
cognouiss&: et secretũ
tenuit : & adiutoriũ
inpendit: eiq: scãt¬

Expanded text:
agnoscerent, Benedictus puer conversationis gratiam a quanta perfectione coepisset, quod annis multis illic ante omnium oculos fuit, et usque ad haec Langobardorum tempora super fores ecclesiae pependit. Sed Benedictus plus appetens mala mundi perpeti quam laudes, nutricem suam occulte fugiens, deserti loci secessum petiit cui Sublacus vocabulum est, qui ab Romana urbe quadraginta fere millibus distans, frigidas atque perspicuas emanat aquas. Quae illic videlicet aquarum abundantia in extenso prius lacu colligitur, ad postremum vero in amnem derivatur. Quo dum fugiens pergeret, monachus quidam Romanus nomine, hunc euntem reperit, quo tenderet requisivit. Cujus cum desiderium cognovisset, et secretum tenuit, et adjutorium impendit, eiq
Abbreviated transcription (Latin):
Iuadam quoquedie :¬
dum uene recbilis pa¬
ter uespestina iam
hora corporis alimen¬
ta perciperet : Eius mo¬
nachus cuius dam de¬
fensoris filius fuerat:
qui ei ante mensam lu¬
cernam tenebat.
Cumq: uirdĩ aederet.
ipses autem cum lucer¬
nae ministerio adsta¬
ret Coepit ꝑ superbiae
sp̃uu inmente suata¬
citus uoluere: et per
cogitationem dicere :
quis esthic cuieg oman¬
ducanti adsistolucer¬
nam teneo: seruitiũ
inpendo: quis sum ego
ut isti seruiam Ad
quemuirdĩ statim con¬
uersus : uehementer¬
eum coepit increpare
dicens: signacor tuũ
frocter: quid est quod
loqueris  signa cortuũ
Vocatisq: statim froc¬
trib procecepit eilu¬
cernam demanib: tolli:
Ipsum uero iussit a
ministerio recedere.
et sibi hont eadem
quiecums edere:
quire quis itus afre¬
trib: quidhab erbe

Expanded text:
Quadam quoque die dum venerabilis Pater vespertina jam hora corporis alimenta perciperet, ejus monachus cujusdam defensoris filius fuerat, qui ei ante mensam lucernam tenebat. Cumque vir Dei ederet, ipse autem cum lucernae ministerio astaret, coepit per superbiae spiritum in mente sua tacitus volvere, et per cogitationem dicere: Quis est hic cui ego manducanti assisto, lucernam teneo, servitium impendo? Quis sum ego, ut isti serviam? Ad quem vir Dei statim conversus, vehementer coepit eum increpare, dicens: Signa cor tuum, frater, quid est quod loqueris? signa cor tuum. Vocatisque statim fratribus, praecepit ei lucernam de manibus tolli, ipsum vero jussit a ministerio recedere, et sibi hora eadem quietum sedere. Qui requisitus a fratribus quid habuer
Abbreviated transcription (Latin):
mihi inpendere be¬
neficium potes: ut
omnes ciuitatis mee
captiuor relaxes.
Quicuncti protinus
inafricana regione
requisiti: Cum onigtis¬
tis frumento naui¬
b: prouenerandi
uiripaulini satis¬
factione: In eius
comitatu laxati str
Post non multos ue¬
ro dies: uuandalo¬
rum rex occubuit:
Et flagellum quod
ad suam perniciem
dispens antedõ: pro
filiorum disciplina
tenuerat amisit.
Sicq factumẽ : ut
omnipotentis dĩfa¬
mulus paulinus uera
prcediceret: & quise
inseruitio solum
trãdiderat cum
multis aseruitio
ad libestatem redin :
Illum ui delic& imita¬
tus. qui formã serui
adsumpsit : Nenor
essemus serui pecca¬
ti Cuius sequens
uestigia paulinus
ad tempus uolunta¬
riae seruus factus
ẽ solus: ut esset
post modum liber
cum multis

Expanded text:
mihi inpendere bemihi inpendere beneficium potes, ut omnes civitatis meae captivos relaxes'. Qui cuncti protinus in Africana regione requisiti, cum onustis frumento navibus pro venerandi viri Paulini satisfactione in eius comitatu laxati sunt. Post non multos vero dies Wandalorum rex occubuit et flagellum, quod ad suam perniciem dispensante Domino pro fidelium disciplinam acceperat, amisit. Sicque factum est, ut omnipotentis Dei famulus Paulinus vera praediceret, et qui se in servi tio solum tradiderat, cum multis a servitio ad libertatem rediret; illum videlicet imitatus, qui formam servi assumpsit, ne nos essemus servi peccati. Cuius sequens vestigia Paulinus, ad tempus voluntarie servus factus est solus, ut esset postmodum liber cum multis
Abbreviated transcription (Latin):
cens : uerum ẽ quod
audisti: Nam noc¬
te hac in somnis se¬
dentes intribunali¬
b contra me iudices
uidi: Interquos &iã
istesimul sedebat:
& flagellum quod
aliquando acceperã :
eorum mihi iudicio
tollebatur: sed per¬
contare quis nam sit:
Namego hunctanti
meriti uirum popu¬
laremi ut conspici¬
tur. eẽ. non suspicor:
Tunc regis gener se¬
creco paulinum tu¬
lit: quiꝰnam eẽe ir¬
quisiuit: Cui uir
dñi respondit.
Seruustiuis sum :¬
quem profilio uiduae
uicarium suscepisti
Cumq: instanter ille
inqui reree : ut non
quidesset sed quid
insuaternat fuisset
indicaret: atq: hoc
abeo iteratione
frequenti in quisi¬
tionifexigeret:
Vir dñi cons trictus
magnis coniuratio¬
nib: Iam non ualens
negar equid esset
ep̃msefuis se testa¬
tus esti
Quod poss essor eius
audiens: ualdeper¬
timuit: atq: humili¬
ter obtulit dicens
Pecequoduis . quate¬
nus adterrein tuã
A mecum magnomu¬
mnere reuestaris
Cui uir dñi paulinus
ait. Vnum ẽ quod

Expanded text:
cens: 'Verum est quod cens: 'Verum est quod audisti; nam nocte hac in somnio sedentes in tribunalibus contra me iudices vidi, inter quos iste etiam simul sedebat; et flagellum, quod aliquando acciperam, eorum mihi iudicio tollebatur. Sed percunctare, quisnam sit; nam ego hunc tanti meriti virum popularem, ut conspicitur, esse non suspicor'. Tunc regis gener secreto Paulinum tulit, quidnam esset inquisivit. Cui vir Domini respondit: 'Servus tuus sum, quem pro filio viduae vicarium suscipisti'. Cumque instanter ille requireret, ut non quid esset, sed quid in sua terra fuisset indicaret, atque hoc ab eo iteratione frequentis inquisitionis exigeret, vir Domini, constrictus magnis coniurationibus, iam non valens negare quid esset, episcopum se fuisse testatus est. Quod possessor eius audiens, valde pertimuit atque humiliter obtulit, dicens: 'Pete quod vis, quatinus ad terram tuam a me cum magno munere revertaris'. Cui vir Domini Paulinus ait: 'Unum est quod
Abbreviated transcription (Latin):
que herbas deferre
consueuerat: & ac¬
cepto pane adcunẽ¬
hostiremeare:
Cumq: hocduitius age¬
retur : quadam die
suodomino secum se¬
cretius loquenti ait
Videquidagas et uuan¬
dalorum regnum
qualiter disponede
beas prouide: quia
rexcitius & sub omni¬
ẽ. celeritate moritu¬
rus: Quod ille audi¬
ens qui ab eodem rege
batur eiminime
tacuit: sed quid a suo
hostolano sapiente
scilic& uiro agnouis¬
sec indicauit:
Quod dum rex audis see
ilicores pondit:
Ego uellem hunc de
quoloqueris: hominẽ
uidere. Cui gener
eius uenerabilepau¬
lini temporalis do¬
minus . res pondit
dicens: Virentes
herbas mihi ad praen¬
dium deferre consue¬
uit: hasitaq: huc.
ad mensã eum depor¬
tare facio : ut quissit
tus agnoscas.:
actumq: ẽ. & cum
rex ad praen deum dis¬
cubuit: paulinus ex
suo opere holen
quaeq: & uirentia
delaturus uenit:
Cumq huncrex subito
conspexiss& intremuit.
atq ascito eius do¬
mino sibi perfilium
propinquo eis ecrecũ
quod prius abscon¬
derat indicauit di¬

Expanded text:
que herbas deferre consueverat, et accepto pane, ad cuhorti remeare. Cumque hoc diutius ageretur, quadam die suo domino secum secretius loquenti ait: 'Vide, quid agas, et Wandalorum regnum qualiter disponi beat, provide, quia rex citius et sub omni celeritate est moriturus'. Quod ille audiens, qui ab eodem rege batur, ei minime tacuit; sed quid a suo hortolano, sapiente scilicet viro, agnovisset, indicavit. Quod dum rex audisset, ilico respondit: 'Ego vellim hunc, de quo loqueris, hominem videre'. Cui gener eius, venerabilis Paulini temporalis dominus, respondit, dicens: 'Virentes herbas mihi ad prandium deferre consuevit; has itaque huc? ad mensam eum deportare facio, ut, qui sit tus, agnoscas'. Factumque est. Et cum rex ad prandendum discubuit, Paulinus ex suo opere odora quaeque et virentia delaturus venit. Cumque hunc rex subito conspexisset, intremuit, atque accito eius domino sibi per filiam propinquo, ei secretum, quod prius absconderat, indicavit, di
Abbreviated transcription (Latin):
sis ep̃s. & magnificꝰ liberiꝰ
uir nobilissimꝰ atq uera¬
cissimꝰ quise seire suosq
homines int̾ fuisse testan¬
t ei Rei qͣm narrant nuper in ge¬
nuensi uͣbe cõtigisse. Ibi nãq ut

Expanded text:
Liberius vir nobilissimus atque veracissimus, qui se scire, suosque homines interfuisse testantur ei rei quam narrant nuper in Genuensi urbe contigisse. Ibi namque, u
Abbreviated transcription (Latin):
seruemꝰ ne post cogitatio flura dissoluat
ne uana menti letitia subrepat. ⁊ lucrũ
cõpunctionis aĩa ꝑ incuriã flure cogita¬
tionis ꝑdat: Sic qͥpe qd̵ poposc̾at annaob¬
tinere̾ meruit q̃ se post lacͥmas in eodẽ
mentis uigore seruauit. De qͣ nimir̃
scͥptũ est. Wultꝰq eiꝰ non st̾ am¬
pliꝰ indiu̾samutata Q gͥ ñ ẽ oblita¬

Expanded text:
servemus, ne post cogitatio fluxa dissolvat, ne vana menti laetitia subrepat, et lucra compunctionis anima per incuriam fluxae cogitationis perdat. Sic quippe quod poposcerat Anna obtinere meruit, quia se post lacrymas in eodem mentis vigore servavit. De qua nimirum scriptum est: Vultusque ejus non sunt amplius in diversa mutati .
Abbreviated transcription (Latin):
penitentiã dimissũ fuisse gaud̾ba¬
lic dũ iudex sustin⁊ dũ c̾u̾sionẽ nos¬
trã is qͥ culpas examinat expectat
cũ flemꝰ in lacͥmis duritiã m̃tis.
formemꝰ ĩ ꝓximis gr̃am benignita¬
cis ⁊ sidñt̾ dico qr salutari hostia
post mortẽ ñ ĩdigebimꝰ si an̾ mor¬
tẽ d̾o̾ hostia ip̃i fuerimus

Expanded text:
enitentiam dimissum / fuisse gaudebalicet, dum iudex sustinet, dum conversionem nostram is, qui culpas examinat, expectat, conflemus in lacrimis duritiam mentis, formemus in proximis gratiam benignitatis. Et fidenter dico, quia salutari hostia post mortem non indigebimus, si ante mortem deo hostia ipsi fuerimus
Abbreviated transcription (Latin):
tando satagebat florẽtiꝰ uͦ sĩplicitatiat¬
Non longe aũ erat monasterium qd̾ rec¬
toris sui morte fuerat destitutum ex qͦ
sibi monachi eundẽ eucitiũ p̃eẽ uolue¬
punt. Q eoeũ p̾cibꝰ ad quiescens multis an¬
nis monasteriũ rex̃. discipulorũ qͦq
Aĩas instudio scẽ cõu̾satiõis ex̾cuit. acne
oratQũ in qͦ prius habitauerat solit
keman̾e potuisset illicuenabisẽ uirũ
florentiũ reliqͥt in qͦdum solus ha¬
bitaret die qͣdã sese ĩ orõne ꝓstr auit
atq oĩpotenti adno petiit ut sibi
illic adhabitandũ aͦd solam̃ donare
dignaret᷑. Q mox ut coͣpleuit oratio¬
nẽ: oratoriũ ingͤssꝰ ante sores ur sũ

Expanded text:
tando satagebat; Florentius vero simplicitati atNon longe autem erat monasterium, quod rectoris sui morte erat destitutum, ex quo sibi monachi eumdem Eutychium praeesse voluerunt. Qui eorum precibus acquiescens, multis annis monasterium rexit, discipulorumque animas in studio sanctae conversationis exercuit. Ac ne oratorium in quo prius habitaverat solum remanere potuisset, illic 309 venerabilem virum Florentium reliquit. In quo dum solus habitaret, die quadam sese in orationem prostravit, atque ab omnipotenti Domino petiit ut ei illic ad habitandum aliquod solatium donare dignaretur. Qui mox ut implevit orationem, oratorium egressus, ante fores ursu
Abbreviated transcription (Latin):
tauit loci. Moxq uir
dĩ eius odia humiliter
declinauit : hunc om¬
nipotens ds̃ terribi¬
liter percussit:
Nam cum prxe dictus
pribt stans insolario :¬
benedictũ discessisse
cognoscer& etexulta¬
ree perdurante immo¬
biliter totadomus fa¬
brica. hoc ipsum in quo
stabat solarium cecidit
& benedicti hostem con¬
terens extincxit.
Quod uiridĩ discipulus
maurus nomine : sta¬
tim uenere bili patri
benedicto: qui ad huc
aloco eodem uix decem
milib aberat : aestima¬
uit esse nuntiandum
dicens: Reuestere
quia pribt quite per¬
sequebatur : extinctus
ẽ. Quod uirdĩ benedic¬
tus audiens. sese in gret¬
uel quia inimicus incu¬
buit: uel quia deinimi¬
cimoste discipulus ex¬
ultauit . Quadere fac¬
tũ. ẽ: ut eidem quoq: dis¬
cipulo paenitentiam in¬
diceret : quod mandans
talia gaudere deinimi¬
ci interitu precesumpsiss&,
SUNT ET MULTUMSTU¬
PENDAQUAE DICIS
Nam in aqua expeera pro

Expanded text:
tavit loci. Moxque ut vir Dei ejus odia humiliter declinavit, hunc omnipotens Deus terribiliter percussit. Nam cum praedictus presbyter stans in solario Benedictum discessisse cognosceret et exsultaret, perdurante immobiliter tota domus fabrica, hoc ipsum in quo stabat solarium cecidit, et Benedicti hostem conterens exstinxit. Quod viri Dei discipulus, Maurus nomine, statim venerabili Patri Benedicto qui adhuc a loco eodem vix decem millibus aberat, aestimavit esse nuntiandum, dicens: Revertere, quia presbyter qui te persequebatur, exstinctus est. Quod vir Dei Benedictus audiens, sese in grel quia inimicus occubuit, vel quia de inimici morte discipulus exsultavit. Qua de re factum est, ut eidem quoque discipulo poenitentiam indiceret, quod mandans talia, gaudere de inimici interitu praesumpsisset. sunt et multum stupenda quae dicis. Nam in aqua ex petra pro
Abbreviated transcription (Latin):
ta carnis delectatio :
Processionem uero
imperan& uirecundia.
Plus erubescens uultũ
hominum : quã dĩ iudi¬
cium m&uens: Cum
socrusua ad dedicandũ
or&turiũ. processit
Mox uero reliquiae beat

Expanded text:
ta carnis delectatio, processionem vero imperaret verecundia, plus erubescens vultum hominum, quam Dei judicium metuens, cum socru sua ad dedicationem oratorii processit. Mox vero ut reliquiae beat
Abbreviated transcription (Latin):
carabo quẽ regebat int̾ undar̃ cumło̾sre¬
pente disparuit. Haius autẽ cui ep̃c p̃erat
tandẽ post multa pericła adhosti¬
cam insulam fluctibꝰ qͣsata ꝑuenit. Cũq
die tertio ep̃c nautã qͥ abeo abreptꝰ in cara-¬
bo fu̾at in nulla maris parte uid̾et᷑ ap¬
parene. uehem̃t᷑ afflictꝰ mortuũ cͤdidit
s ꝑ obseqͥũ caritatis unũ qd̾ mortuo debe-¬
bat impendit ut om̃i potiiti dõ ꝓ absolutione
eiꝰ aiẽ osffr̾i sacfitiũ uictime salucaris iuber.
Qͥ oblato restaurata naui ꝑrex̃ ad italiam
Cũq ad romanũ portũ uenisset illic nau¬
tã repperit qͣm mortuũ putauit. Tũc ĩo¬
pinata exultatone gauisus est eũ q qͣłr tot
diebꝰ in illo tanto maris ꝑicło uiũe potuiss
inqͥsiuit. Quidelic indicauit qͦciens in illiꝰ
tẽpestatis fluctibꝰ ẽ eodẽ quẽ regebat fuis¬
set carabo u̾satꝰ qͣłr cũ illo undis pleno
natau̾at ⁊ qͦtiens eo asuꝑiore parte deor-¬

Expanded text:
at inter undarum cumulos repente disparuit. Navis autem cui episcopus praeerat, tandem post multa pericula ad Usticam insulam fluctibus quassata pervenit. Cumque die tertio episcopus nautam qui ab eo abreptus in carabo fuerat in nulla maris parte videret apparere, vehementer afflictus mortuum credidit, sed, per obsequium charitatis, unum quod mortuo debebat impendit, ut omnipotenti Deo pro absolutione ejus animae offerre sacrificium victimae salutaris juberet. Quo oblato, restaurata nave, perrexit ad Italiam. Cumque ad Romanum portum venisset, illic nautam reperit quem mortuum putabat. Tunc inopinata exsultatione gavisus est, et eum qualiter tot diebus in ilinquisivit. Qui videlicet indicavit quoties in illius tempestatis fluctibus cum eodem quem regebat fuisset carabo versatus, qualiter cum illo undis pleno nataverat, et quoties eo a superiori parte deor
Abbreviated transcription (Latin):
dã apd̃ hostes incaptiuita¬
te positũ ⁊ ĩ uĩculis religatũ
fuisse. ꝓ qͦ sua cõuint diebꝰ certis
sacͥfitiũ offerre consueu̾at quilõgo
post tẽpore ad cõiugẽ reũsꝰ qͥbꝰ die¬
bꝰ eiꝰ iuncula soluerent᷑ in notuit
eiꝰ q cõiũx illos fuisse dies qͥbꝰ ꝓeo
gesta est certissime confirmet᷑.
Agatho et en ĩ parnomitanꝰ ep̃c
sic̃ fideles mͥ acreligiosi uiri mul¬
ti testificati sunt ⁊ destificant᷑ ẽ
beate memorie p̃decessoris meitẽ¬
pore uiss ẽẽt. ut romã ueniret iũ

Expanded text:
quemdam apud hostes in captivitate positum, et in vinculis religatum fuisse, pro quo sua conjux diebus certis sacrificium offerre consueverat: qui longo post tempore ad conjugem reversus, quibus diebus ejus vincula solverentur innotuit, ejusque conjux illos fuisse dies in quibuste annos septem gesta est certissime confirmatur. Agatho enim Panormitanus episcopus, sicut fideles mihi ac religiosi viri multi testati sunt atque testantur, cum beatae memoriae antecessoris mei tempore jussus esset ut Romam venire
Abbreviated transcription (Latin):
p&it, quod super
mensam incautede
relictum: casu acci¬
dente frecctum est
inueni recur diuisum:
quod mox ut rediens
nutrix illius inuenit̃.
uehe mentissi me flere
coepit: quiauas quod
pricestitum acceperat.
fractum uidebat:
Benedictus autem
religiosus & pius
puer : Cum nutricẽ
suã flere conspicer&
eius dolort conpassus.
ablatis secum ut ris-¬
que fraccti capisterii
pastib: sese cum
lacrimis in orationẽ
dedit. qui ab oratione
surgens: It aluxtase
uas sanum repperit
ut in eo fracturae in¬
potus sent
Nox autẽ nutricẽ suã
blande consolatus:
ei sanum capisteriũ
reddidit: quod frete¬
tum tulerat.
Quae res in loco eodẽ
acunctis ẽ. agnita
atque intanta admi¬
ratione habita: ut
hoc ipsum capisteriũ
eius loci incolae in
ecclesiae ingressu
suspenderent : qua¬
tinus & pricesentes
&i securi omnes

Expanded text:
it, quod super mensam incaute de relictum, casu accidente fractum est, inveniretur divisum. Quod mox rediens nutrix illius, ut ita invenit, vehementissime flere coepit, quia vas quod praestitum acceperat, fractum vi debat. Benedictus autem religiosus et pius puer cum nutricem suam flere conspiceret, ejus dolori compassus, ablatis secum utrisque fracti capisterii partibus, sese cum lacrymis in orationem dedit: qui ab oratione surgens, ita juxta se vas sanum reperit ut in eo inveniri fracturae npotuissent Mox autem nutricem suam blande consolatus, et sanum capisterium reddidit, quod fractum tulerat Quae res in eodem loco a cunctis est agnita, atque in tanta admiratione habita, ut hoc ipsum capisterium ejus loci incolae in ecclesiae ingressu suspenderent: quatenus praesentes et secuturi omnes
Abbreviated transcription (Latin):
am qͥd qͦ in hac uͦbe contigerit tͣictoꝵ
Qͥ h habitant plurimi destant᷑ qd̾ qͥdã
artis eorũ pͥmꝰ c̃ defu̾ctꝰ fuisset ineccła b̾i
Nanuarii mr̃is usiꝰ portã sc̃i laurentii a
cõuige sia sepultꝰ est. Seqͣnti aũ nocte¬
ri. Uror uͦ illiꝰ eos qͥ diligent᷑ inspĩcent¬

Expanded text:
 quoque in hac urbe contigerit, tinctorum, qui hic habitant, plurimi testantur, quod quidam artis eorum primus, cum defunctus fuisset, in Ecclesia beati Januarii martyris juxta portam sancti Laurentii a conjuge sua sepultus est. Sequenti auri. Uxor vero illius eos qui diligenter inspice
Abbreviated transcription (Latin):
tñ in se ip̃o ĩmortałr atq ĩcorruptibilit̾
iuuens pro nob̾ iter̃ in ħ mist̾io sacre ob¬
lationis immolabit᷑. Qiis qͥpe ibi coepꝰ su¬
mit᷑ eius caro in populi salute partit᷑.
eiꝰ sangͥs nõ iã in manꝰ infidelium sed in
ora fidelium fundit᷑. Husͨ gͦ pensemꝰ qͣle
sit ꝓ nobis sacrifitium qd̾ ꝓ absoluti¬
one nr̃a passionẽ unigeniti filii sẽpen
imitat᷑ Qs enĩ fidelium hab̾e dubiu
possit. in ip̃a ĩmolitionis hora aduocẽ
sacerdotis celos aꝑiri in illo illũ xp̃i
mistio angłoꝵ corus adẽe. sũmis ima
sociari. terrã celestibꝰ iungi unũ qͥd¬
dã ex iusibil ibꝰ atq inuisibilibꝰ fierie¬

Expanded text:
liter vivens, pro nobis iterum in hoc mysterio sacrae oblationis immolatur; ejus quippe ibi corpus sumitur, ejus caro in populi salute patitur, ejus sanguis non jam in manus infidelium, sed in ora fidelium funditur. Hinc ergo pensemus quale sit pro nobis hoc sacrificium, quod pro absolutione nostra passionem unigeniti Filii icit: «Quis enim fidelium habere dubium possit in ipsa immolationis hora ad sacerdotis vocem celos aperiri, in illo Iesu Christi misterio angelorum choros adesse, summis ima sociari, terram celestibus iungi, unum quid ex visibilibus et invisibilibus fieri
Abbreviated transcription (Latin):
eonecess eẽ: ut uiui
lapides ad aedifi¬
ciũ caeleste colli¬
gantur.
Quatenur hierus alẽ
nostrac inmens uroc
suae constructionis
excrescat: Nec ta¬
nes sub trarbi credi¬
mus: ut soli inmun
doꝑuersire maneaN:
Quianum quã pecca¬
toses adlamentũ
paenitentiae re di¬
rent: sinulla essent
bonorum exempla
quae eorum mentẽ
trocherent:
PETRUS
N CASSUM SUBTRA¬
hibonos quaeror
quicateruatim pe¬

Expanded text:
eo necesse est ut vivi eo necesse est ut vivi lapides ad aedificium coeleste colligantur, quatenus Jerusalem nostra in mensuram suae constructionis excrescat. Nec tatos subtrahi credimus, ut soli in mundo perversi remaneant, quia nunquam peccatores ad lamentum poenitentiae redirent, si nulla essent bonorum exempla, quae eorum mentem traherent. PETR. Incassum subtrahi bonos queror, qui perire catervatim e
Abbreviated transcription (Latin):
& aequa utrisq con
S dicioꝵ sicut moritur
homo: sic &illamori¬
Suntur
Similiter spiraent om¬
ma: &nihil hab& homo
Slumentis amplius.
Quitamen exdifinitio¬
neractionis: suam
post modum senten¬
tiã protulit dicens:
quid hab& amplius
sapienistulto:
& quid pauper : Nisi
ut pergat illuc ubi
est uita.
Quiigitur dixit. Nihil
hab& homo iumen¬
tis amplius. Ipse
rur sum definiuit :¬
quia hab& aliquid
sapiens : Non solũ
amplius aiumento.
sed &iã ab homine
stulto:
indicat: quia hic ho¬
minum uita non ẽ
quã eẽ alibitestatur:
Hab& ergo hoc homo
amplius iumentis:
quod illa post mor¬
tẽ non uiuunt. hic
uero tunc uiuere
inchoat: cũ ꝑmor¬
temcarnis hanc ui¬
sibilẽ uitã consum¬
mat: Qui&ia lon¬
geinferius dicit:
quod cumq: potest
manus tua facere
instanter operare :

Expanded text:
et aequa utriusque coet aequa utriusque coio: sicut moritur homo, sic et illa moriuntur: similiter spirant omnia, et nihil habet homo jumentis amplius . Qui tamen ex definitione rationis suam postmodum sententiam protulit, dicens: Quid habet amplius sapiens a stulto? et quid pauper? Nisi ut pergat illuc, ubi est vita ? Qui igitur dixit: Nihil habet homo jumentis amplius, ipse rursum definivit quod habeat aliquid sapiens non solum amplius a jumento, sed etiam ab homine stulto, indicat quia hic hominum vita non est, quam esse alibi testatur. Habet ergo homo hoc amplius jumentis quod illa post mortem non vivunt, hic vero tunc vivere inchoat, cum per mortem carnis hanc visibilem vitam consummat. Qui etiam longe inferius dicit: Quodcunque potest manus tua facere, insta
Abbreviated transcription (Latin):
In illa enimfinis
cunctorũ. ad mone¬
tur hominum: &
uiuens cogitat quid
futurus sit.
Rursum illic scriptũ
ẽ: La&ase iuuenis
in adcilescentiatua:
Et paulo post subditiR:
Aduͦlescentia enim
s & uoluptas uana sunt:
Quidum hoc postmo¬
dum uanũ eẽ sedar¬
guit: quod prius ad
des iderio carnali
uerba intulit
Haecuero ex iudicii
ueritate subiunc¬
xit sicut ergo
delectationẽ prius
carnaliũ exprimens.
curis postpositis
denuntiathonum eẽ
manducare & bibere :
quod tamen postmo¬
dum exiudicuretio¬
ne se pracehendit
Cum ẽẽ melius dicit :¬
ire ad domum luctus
quã addomum con¬
iiiuii.. Et sicut
La& ard debere iuue¬
nẽ in adulis centia sua
quasi ex deliberatione
carnalium proponie :
Et tamen post modũ
perdefinitionem
sententiae: adcͦle¬
centiã &uoluptatẽ
uanã eẽredar guit.
taciã contionator
noster: uelut exmen¬
te infirmantium
humanae suspitio¬
nis sententia pro¬
ponit. dumdicit:
sVnus interitus est
Shominis &iumentorũ:

Expanded text:
In illa enim finis In illa enim finis cunctorum admonetur hominum, et vivens cogitat quid futurum sit . Rursum illic scriptum est: Laetare, juvenis, in adolescentia tua. Et paulo post subditur: Adolescentia enim et voluptas, vana sunt. Qui dum hoc postmodum vanum esse redarguit, quod prius admdesiderio carnali verba 413 intulit, haec vero ex judicii veritate subjunxit. Sicut ergo delectationem prius carnalium exprimens, curis postpositis denuntiat bonum esse manducare et bibere, quod tamen postmodum ex judicii ratione reprehendit, cum esse melius dicit ad domum luctus ire quam ad domum convivii: et sicut laetari debere juvenem in adolescentia sua, quasi ex deliberatione carnalium, proponit, et tamen postmodum per definitionem sententiae adolescentiam et voluptatem vana esse redarguit; ita etiam concionator noster, velut ex mente infirmantium humanae suspicionis sententiam proponit, dum dicit: Unus interitus est hominis et jumentorum,
Abbreviated transcription (Latin):
admonebat:
quiigitur infine
libridicit: Omnes
pariter audiamus:
ips es ibi testis ẽ quia
insemultorũ ꝑsonas
suscipiens : quasi
solus loqutus nonẽ :
Vnde& alia sunt quae
in libro eodẽ ꝑ inqui¬
sitionẽ mouentur.
Atq: alia quae ꝑritio¬
nẽ satis faciunt
Alia quae extempta¬
tione profest animo :
atq: ad huc huius
mundi delectationib
dediti:
Alia uero in quib: ea
quaeractionis sunt
disserat : At que
animũ adelectatio¬
ne conpescat:
Ibinam que ait:
Hoc ltaq mihi uisũ ẽ
donum: ut comedat
Squis &bibat : & frua¬
turlanitia exlabo¬
resuo. Et longe
inferius subiungit :
Melius ẽ ire addomũ
luctus : quã addo¬
Imum conuiuii:
Sienimbonum ẽ man¬
ducare & bibene:
melius fuis se uideba¬
tur addomũ conuiuii
luctus.
Exqua re ostenditur
quia illud ex infir¬
mantiũ ꝑsona in tu¬
lit: hocuero exratio¬
nis difinitione sub¬
iuncxit
Nam ipsas protenus
sictionis causas . edis¬
serit : & dedomoluc¬
tus. quae sit ut ilitas
ostendit dicens:

Expanded text:
admonebat? admonebat? Quia igitur in fine libri dicit: Omnes pariter audiamus, ipse sibi testis est quia, in se multorum personas suscipiens, quasi solus locutus non est: unde et alia sunt quae in libro eodem per inquisitionem moventur, atque alia quae per rationem satisfaciunt; alia quae ex tentati profert animo, atque adhuc hujus mundi delectationibus dediti; alia vero, in quibus ea quae rationis sunt, disserat, atque animum a delectatione compescat. Ibi namque ait: Hoc itaque mihi visum est bonum, ut comedat quis et bibat, et fruatur laetitia ex labore suo . Et longe inferius subjungit. Melius est ire ad domum luctus, quam ad domum convivii . Si enim bonum est manducare et bibere, melius fuisse videbatur ad domum convivii luctus. Ex qua re ostenditur quia illud ex infirmantium persona intulit, hoc vero ex rationis definitione subjunxit: nam ipsas protinus rationis causas edisserit, et de domo luctus quae sit utilitas ostendit, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
GRECORIUS
SALOMONISLIBER
inquohaeescripta
sunt. ecclesiastes¬
appellatus .ẽ
Eccles iastes autẽ
propri econtiona¬
tor dicitur.
INcontione uero.
sententia promitur :
perquã tumultuos &
tur bae seditio con¬
primatur :
Et cum multi diuersa
sentiunt. percon¬
tionantis ractionẽ.
adunã sententia ꝑ¬
ducuntur
Hic igiturliber idcir¬
co contionator dicit᷑.
quia s alomon in eo
quasitumult uan¬
tes turbae suscepit
sensum: Vt eaper
inquisitionẽ dicat.
quae fostasseper
temptationem
inperita mens sentiat.
Nam quod sententias
quasi per inquis itio¬
nẽ moud: Quasi
tot insepersonas
diuersorum suscepit :
sed contionator uertx
uelut extens amanu
omnium tumuleds
sed at: eosq: ad unã
sententiã seuocat :
Cum in eius dẽ libri
termino. ait
finẽ loquendi omnes
pari¬
ter
audi¬
amus:
Dm̃time. & manda¬
ta eius obserua.
hoc e. enim omnis
homo:
Si enim in libro eodẽ
ꝑlocutionẽ suam
multorũ ꝑsonas
non sus ceperat.¬
Curad audiendũ
loquendifinẽ secũ
pariter omnes

Expanded text:
GREGORIUS. Salomonis liber in quo haec scripta sunt, Ecclesiastesappellatus est. Ecclesiastes autem proprie concionator dicitur. In concione vero sententia promitur, per quam tumultuosae turbae sedi io comprimatur. Et cum multi diversa sentiunt, per concionantis rationem ad unam sententiam perducuntur. Hic igitur liber idcirco concionator dicitur, quia Salomon in eo quasi tumultuantis turbae suscepit sensum, ut ea per inquisitionem dicat, quae fortasse per tentationem imperita mens sentiat. Nam quot sententias quasi per inquisitionem movet, quasi tot in se personas diversorum suscipit. Sed concionator verax velut extensa manu omnium tumultus sedat, eosque ad unam sententiam revocat, cum in ejusdem libri termino ait: Finem loquendi omnes pariter audiamus: Deum time, et mandata ejus observa; hoc est enim omnis homo . Si enim in libro eodem per locutionem suam multorum personas non suscur ad audiendum loquendi finem secum pariter omnes
Abbreviated transcription (Latin):
uelociter temporaclia
fugisse: de piciendus
a nobis hic mundus
fuerct: &iam siblan¬
dir&ur : si rebus pros¬
peris demulceret
animum
Ał postquam totfla¬
gellis pricemitur:
tanta aduersitate
fatigatur : Tot nobis
cotidiae dolores in¬
geminat : quid nobis
aliud: quam ne dili¬
gatur clamat :
Multa autemfueraent
quae adhuc de clecto¬
rum factis narsacse
debuissem: sed haec
silentio subpri emo
quia ad alia festino :
PETRUS
Cuam multos
intrac scae ecclesiae
gremium constitu¬
tos. deuita amum ae
post mostem ꝑ pendo
dubitare . quacso.
ut debeas uel qu& ex
rectione sub p&unt.:
uel siqua animarũ
exempla animooc¬
currunt. promul¬
torum aedificatio¬
ne dicere: ut hi
qui suspicantur
discant cum carne
animã non finiri:
ABORIOSUM
ualde hoc opus
e. & maxĩmae occu¬
pata animo. atq:
adalia tendenti
sed sunt quib: pro¬
desseualeat : uo¬
luntatem meam
proculdubio post¬
pono utilitati
proximorum :
Et inquantũ do lar¬
giente ualuero.:
quod anima post

Expanded text:
velociter temporalia velociter temporalia fugisse. Despiciendus a nobis hic mundus fuerat, etiam si blandirperis demulceret animum; at postquam tot flagellis premitur, tanta adversitate fatigatur, tot nobis quotidie dolores ingeminat, quid nobis aliud quam ne diligatur clamat? Multa autem fuerant quae adhuc de electorum factis narrari debuissent, sed haec silentio supprimo, quia ad alia festino. PETR. Quia multos intra sanctae Ecclesiae gremium constitutos de vita animae post mortem carnis dubitare, quaeso ut debeas, vel quae ex ratione suppetunt, vel si qua animarum exempla animo occurrunt, pro multorum aedificatione dicere, ut hi qui suspicantur, discant cum carne animam non fiairi. aboriosum valde hoc opus est, et maxime occupato animo atque ad alia tendenti. Sed si sunt quibus prodesse valeat, voluntatem meam procul dubio postpono utilitati proximorum, et, in quantum Deo largiente valuero, quod anima post
Abbreviated transcription (Latin):
uis iomastrris quae.
eius mentis oculis
apparebat euanuit:
Tuncuir dñi sursexit.
seq: inorationis
lamentum dedit
moxenim illa terri¬
bilia incaedo signa
sequuta sunt : ut asta
ab aquilonis paste
uiderentur:
Ioxeffer langobar¬
dorumgens: deuagina
suae habitationis
educta: In nostroc
ceruice gracssataẽ.
Atq: humanũ genus
quod in hactersoc
price multitudine¬
nimia quasi spissae
seget ismore surrexe
roct: succisum aruit:
Nam depopulatae
urbes: euersa castrax.
concrematae eccle¬
.siae. destructa sunt
monasteriauirorum
atque feminarum :
de solata ab hominib:
pricedia: atque abom¬
nicultore detituta.
insolitudine uacat
terraa: nullus hanc
possessor inhabitat:
Occupauerunt bestixe
loca quae prius mul¬
titudo hominum tene¬
bat i Et quid in aliis
mundi pastib: agatur.
ignoro .
Namhac interra in qua
nos uiuimus. finẽ suũ
mundus non iam nun¬
tiat. sed ostendit.
Tanto ergonos nec esse
est instantius acerna
quaerere: quanto a.
nobis cognoscimus

Expanded text:
visio martyris, quae visio martyris, quae eius mentis oculis apparebat, evanuit. Tunc vir Domini surrexit seque in orationis lamentum dedit. Mox enim illa terribilia in caelum signa secuta sunt, ut hastae ab Aquilonis parte viderentur. Mox effera Langobardorum gens de vagina suae habitationis educta, in nostram cervicem grassata est atque humanum genus, quod in hac terra prae nimia multitudine quasi spissae segetis more surrexerat, succisum aruit. Nam depopulatae urbes, eversa castra, concrematae ecclesiae, destructa sunt monasteria virorum atque faeminarum, desolata ab hominibus praedia atque ab omni cultore destituta; in solitudine vacat terra, nullus hanc possessor inhabitat; occupaverunt bestiae loca quae prius multitudo hominum tenebat. Et quid in aliis mundi partibus agatur, ignoro. Nam hac in terra, in qua nos vivimus, finem suum mundus non iam nuntiat, sed ostendit. Tanto ergo nos necesse est instantius aeterna quaerere, quanto a nobis cognoscimus
Abbreviated transcription (Latin):
Namsedemptum fe¬
rentini ep̃m uitae
uenes ocbilis uirum
qui ante hos fere
annos quatuor exhoc
mundo mignruit.
Tua dilectio cognitũ
habuit :
Hic sicut mihi ad huc
inmonasterio posito
ualde familiariter
iungebatur.
Hoc quod lohannis
lunioris predecesso¬
ris mei tempore:
demundifine cog¬
nouerat: sicut lon¬
gelateq claruenat.
amere quisitus.
mihi ipse narrarbat::
Atebatnamq: quia
quodã diedum par¬
rchias suas exmore
circir&: peruenit
adecclesiam
beatimastyris lutici:
ADues perascente
autẽ die stractum
sibi fieri iuxta sepul¬
chrũ mastrris uo¬
luit : atq ibi post
laborẽ quieuit.
Cum nocte media
ut adsesebat nec
dor miebat: Nec
ꝑfecte uigilare
potenat: sed de praces¬
sus ut sol& somno
grcuabatur
Quodã pondere uigi¬
lans animus: atq:
ante eum isdembea¬
tus mastrr iuticus
ad stRit dicens
Redempte uigilas.
Cui ses pondit: uigilo,
qui.ait, finis uenit
uniuersae carni:
finis uenit uniuersae
carni: finis uenit
uniuersae carni:
postquã trina uocẽ

Expanded text:
Redemptum Ferentinae episcopum, vitae venerabilis virum, qui ante hos fere annos septem ex hoc mundo migravit, tua dilectio cognitum habuit. Hic, sicut mihi adhuc in monasterio posito valde familiariter iungebatur, hoc quod Iohannis iunioris, praedecessoris mei, tempore de mundi fine cognoverat, sicut longe lateque claruerat, a me requisitus mihi ipse narrabat. Aiebat namque, quia quodam die, cum parrochias suas ex more circuiret, pervenit ad ecclesiam beati martyris Iutici. Advesperescente autem die stratum sibi fieri iuxta sepulchrum martyris voluit atque ibi post laborem quievit, cum nocte media, ut adserebat, nec dormiebat nec perfecte vigilare poterat, sed depressus, ut solet, gravabatur quodam pondere vigilans animus, atque ante eum isdem beatus martyr Iuticus adstitit, dicens: 'Redempte, vigilas?' Cui respondit: 'Vigilo'. Qui ait: 'Finis venit universae carni, finis venit universae carni, finis venit universae carni'. Post quam trinam" vocem