comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ego ñ secund hoc saeculã glonor. qui patii
dico. pat̃glonficame eaqloꝵaqua hab̾ui
apud teantequa munsus e&. Quid est
eaglonas ab humana inflatione discrt¬
ta secunđ hoc iudicat pat̃. Quid estiudicat
discernit: quid discernitglopa fili sui
comparandos ẽ nob̵ nos homines cũ pec¬
cato illesine peccato Nos hominestra¬
hentes deadam & moraem& delicum
Ille de uirgine carnem moritalem nulla
iniquitãtem. Deniq nos nec quia uolu
git dequanas cer&ur natus fec ut a magis
adorar&ure Creuitin fans & miraculũ
sedi ostendebat infirmitatehominem
p̃ferebat. Postremo elegit &genus mor¬
tis hoc ẽ ut incruce pẽder& & ipsamoru¬
cem infrontib̾ fidelium figer& ut dicat
uoluit corpus dimisit. & abscessit in ip¬
sosepulchro quamdiu uoluiti acuit
quando uoluit tamꝰ ꝗd el&to surrexit
Ergo frs sec und̃ ipsamformai serui
nam illud quis digneloquitur. Inpinci¬
pio erat uerbum : & uerbum erat apud
glon adicebat quando quod daemoniumba¬

Expanded text:
um hoc saeculum glorior, qui Patri dico, Pater, glorifica me ea gloria quam habui apud te, antequam mundus esset . Quid est, ea gloria? Ab humana inflatione discreta. Secundum hoc judicat Pater. Quid est, judicat? Discernit. Quid discernit? Gloriam Filii sui comparandus est nobis. Nos homines cum peccato, ille sine peccato: nos homines trahentes de Adam et mortem et delictum; ille de Virgine carnem mortalem, nullam iniquitatem. Denique nos nec quia volumgit de qua nasceretur, natus fecit ut a Magis adoraretur, crevit infans, et miraculis se Deum ostendebat, et infirmitate hominem praeferebat. Postremo elegit et genus mortis, hoc est, ut in cruce penderet, et ipsam crucem in frontibus fidelium figeret: ut dicavoluit, corpus dimisit, et abscessit: in ipso sepulcro quamdiu voluit, jacuit; quando voluit, tanquam de lecto surrexit. Ergo, fratres, secundum ipsam formam servi, nam illud quis digne loquitur, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud gloria dicebat, quando quod daemonium ha
Abbreviated transcription (Latin):
cbant: Uonnehicẽ quis ed bat& mendicabat :
Aludicebant quia hicẽ alualin equaqua: sed simi¬
lis ẽ eius a ꝑaiocuh uultum mutauerant: illedi¬
cebat quia egosum. uox gratan ed ampnar &ur
igrata Diceb antergo ei quo modo aperaisun
oculitus Respandit. Ille homoquidicitur xp̃ lu¬
tonfecit. &unexitoculas meos &dmihi uade¬

Expanded text:
t mendicabat? Alii dicebant, Quia hic est: alii, Nequaquam, sed similis est ejus. » Aperti oculi vultum mutaverant. « Ille dicebat, Quia ego sum. » Vox grata, ne damnaretur ingrata. « Dicebant ergo ei: Quomodo aperti sunt oculi tui? Respondit: Ille homo qui dicitur Jesus, lutum fecit, et unxit ocul
Abbreviated transcription (Latin):
quicquae libere constant ueracit᷑. Haecenim
quae facta sunt adnoa quofierent nisi adño
Aut quando adiscipulistalia fierent nisiineis
oculis sed ia poruit oculos saluat& totũ
Ipsedabit addexteram resurestionem qui in
facie dedit in luminationem in p&ccatistotus
natus es: & tudocesnos & ciecer eumforas ip̃
sullum magistrum fecer̃ ipsi ut discerent to¬
tiens in terro gauer & in grati docentem ꝓie
excipitdñs inagis enim quia expulsus ẽ. xpian
factus ẽ. Audiuit dñr quia eiecer̃ eum foras &
cuminuenis s& eum Dei. Tucredis infilium dĩ

Expanded text:
quidquam. Libere, constanter, veraciter. Haec enim quidquam. Libere, constanter, veraciter. Haec enim quae facta sunt a Domino, a quo fierent nisi a Deo? Aut quando a discipulis talia fierent, nisi in eclausis. Sed qui aperuit oculos, salvat et totum: ipse dabit ad dexteram resurrectionem, qui in facie dedit illuminationem. In peccatis totus natus es, et tu doces nos? Et ejecerunt eum foras. Ipsi illum magistrum fecerunt, ipsi ut discerent toties interrogaverunt, et ingrati docentem projexcipit Dominus: magis enim quia expulsus est, christianus factus est. Audivit Jesus quia ejecerunt eum foras, et cum invenisset eum dixit ei: Tu credis
Abbreviated transcription (Latin):
Maledixer̃ ei & dixer̃ Tudiscipu¬
lus eiussis Talemaledictum suꝑ
nes & suꝑ filios nr̃os Maledistum
enimẽ si cordiscutias ñ si uerbaꝑ
pendas: Nos aumor sidiscipuli sum¬
s Nos scimus quia moisilocutus ẽ ds istum aunesci¬
Hab& is enim dnm dicentem Sicre adentis
morsi. crederxtis & mihi Demeen imilles enp¬
sit itãnes equimini seruum & dorsum ponitis
contradnm Sedn& seruumsequimini nam
ꝑillumad dñm duceremini Responditille
homo& deis in hocmirabileẽ quiauos nescias
undesit & a peruitoculosmeos Scimurau
quia peccatorer dr̃ n exaudit Sedsiquirdĩ cul¬
exauditdr̃. Si enim peccatores non exaudir&
frustra ille puplicanus oculos inter ã diminit¬
tens & p&tus suum ꝑcutiens dicer& Dñe ꝓpi¬
tius estomihipbocator & ista confessi omeruit
iustificationem: quomodo istecaecus in lumina¬
tionemꝰ Asaeculo ñ ẽ auditum qm quis aperuit
Soculos caecinati nisiẽ& hicado ñ poterat facer

Expanded text:
Maledixerunt ei, et dixerunt: Tu discipuMaledixerunt ei, et dixerunt: Tu discipulus ejus sis. Tale maledictum super nos et super filios nostros. Maledictum est enim si cor discutias, non si verba perpendas. Nos autem Moysi discipuli sumus. Nos scimus quia Moysi locutus est DeuHabetis enim Dominum dicentem: Si crederetis Mosi, crederetis et mihi; de me enim ille scripsit . Itane? sequimini servum, et dorsum ponitis contra Dominum? Sed nec servum sequimini, nam per illum ad Dominum duceremini. Respondit ille homo, et dixit eis: In hoc mirabile est, quia vos nescitis unde sit, et aperuit oculos meos. Scimus autem quia peccatores Dexaudit Deus. Si enim peccatores Deus non exaudiret, frustra ille putens et pectus suum percutiens diceret, Domine, propitius esto mihi peccatori. Et ista confessio meruit justificationem, quomodo iste caecus illuminationem. A saeculo non est auditum quia aperuit quis oculos caeci nati. Nisi esset hic a Deo, non poterat facere
Abbreviated transcription (Latin):
modouid& Caecuma natiui tate noui¬
mus. loquente molimscimus. Uiden¬
tem modauidemus ipsum in ter aga¬
te utinstruamini quid nob̵ calumnia¬
mebantiuda eos lamenim conspiraue¬
rant iudaeitsiquis eui consiter&ur
xp̃mextra si nagogam fier&: lamnon
eratmalum fien extrasi nagoga illiex¬
uellebant. Sedxp̃s &cipi ebat᷑ ꝓptereo
parentes eius dixer quia Ratemhab&
ipsuminterogate. Uocauer̃ ergorursũ
Daglonamdo: Quid est daglonamdo ne¬
ga quod accepistiꝰ Hoc planen e glona
a inquiunt glonam do nosscimusquio
hic homo peccator est. Di xergo ille si
peccator e nescio ununscio quia
caecus cum eem gnodo uideo. Dixerer
go ilb quid fec tat quomodo aperuit
tibi oculos & ille ian stomachans ad¬
uersus duntia iudaeorum & excaeco
uidens ñ ferens caecosresponditeis dixi
uobisiam & audistis quid iterum uul¬
tis dudire Numquid & uos uultis disci¬
pulieius fien Quid estuum quid&
uos nisi quia ego iam sum huniquid

Expanded text:
modo videt: caecum a nativitate novimus, loquentem olim audivimus, videntem modo videmus. Ipsum interrogate, ut instruamini. Quid nos calumniamebant Judaeos; jam enim conspiraverant Judaei, ut si quis eum confiteretur Christum, extra synagogam fieret. Jam non erat malum extra synagogam fieri. Illi expellebant, sed Christus excipiebat: propterea parentes ejus dixerunt: quia aetatem habet, ipsum interrogate. Vocaverunt ergo rursum Da gloriam Deo. « Quid est, da gloriam Deo? Nega quod accepisti. Hoc plane non est DDa, inquiunt, gloriam Deo. Nos scimus quia hic homo peccator est. Dixit ergo ille: Si peccator est, nescio; unum scio, quia caecus cum essem, modo video. Dixerunt ergo illi: Quid fecit, quomodo aperuit tibi oculos? Et ille jam stomachans adversus duritiam Judaeorum, et ex caeco videns, non ferens caecos, respondit eis: Dixi vobis jam, et audistis: quid iterum vultis audire? Nunquid et vos vultis discipuli ejus fieri? Quid est, Nunquid et vos, nisi quia ego jam sum? Nunquid
Abbreviated transcription (Latin):
seruile ñ faci&is. Haecs uerba dĩsabba¬
tum commendantis omneopus seruile
nfaci&is lamsu penores lectianes inter¬
rogate quod sitopus seruile : & dnmau¬
dite omnis qui facit peecatum seruus est
p&ccatiꝰ Sed istin& uidentes ut dixin ec in¬
un sabbatum carnalit᷑ obserbabant
spintalit̃ ui olabant. Aludi cebant quomo¬
dopotest hamo pecator haec signa facere:
ccesi nunsti & scisina eratineis Diesille
diuiserat intlucem& tenebras Dicunt
ergo caecoiterum tuquid dicis deeo qui
aperuit oculostuos. quid dellosentis quid
existimas. quid uidicas. Querebant quem¬
ad modum hominẽcalumtuarentur ut
desinago gapelleretur : sed axpoinue¬
tir&ur Sed ille constant quodsentiebat
exp̃ssit: Ait enimquia ꝓfh&a ẽꝰ aduc¬
qui deminunctus in corde ndumdi fil¬
um confit&ur nec mentitur iamer
Ipse enimdns deseips o ait. Ñe ꝓph&do
sinehonore nis iin patnasua. Ncredide¬
runt ergo iuda ei deillo qui acaecussu¬

Expanded text:
servile non facietis . Haec sunt verba Dei sabbaservile non facietis . Haec sunt verba Dei sabbatum commendantis: Omne opus servile non facietis. Jam superiores lectiones interrogate, quid sit opus servile ; et Dominum audite, Omnis qui facit peccatum, servus est peccati . Sed isti nec videntes, ut dixi, nec inuncti, sabbatum carnaliter observabant, spiritualiter violabant. Alii dicebant: Quomodo potest homo peccator haec signa facere? Ecce sunt inuncti. Et schisma erat in eis. Dies ille diviserat inter lucem et tenebras. Dicunt ergo caeco iterum: Tu quid dicis de eo qui aperuit oculos tuos? Quid de illo sentis? quid existimas? quid judicas? Quaerebant quemadmodum homini calumniarentur, ut de synagoga pelleretur, sed a Christo inveniretur. Sed ille constanter quod sentiebat expquidem inunctus in corde, nondum Dei Filium confitetur, nec mentitur tamen. Ipse Dominus de seipso ait: Non est propheta sine honore, nisi in patria sua . Non crediderunt ergo Judaei de illo, quia caecus fu
Abbreviated transcription (Latin):
una neeceadnuntiator facture gratiae. Ecce
suangelizat confit& uruidenr Caecusillecõ¬
fitebatur. & corim piorum oonfiingebatur
quian habebantin corde quodiamille ha¬
bebatinfacieꝰ Dixer̃ ei ubi eille quiape¬
ruiratibioculos ait nescio In his uerbis ani¬
mus ipsius ad huc inunctusimilis eratnꝰ¬
dumuidentiꝰ Sic ponamus fa tamqua
illaniinunctionem in animohabuent &
p̃dicat& nes eit quem p̃dicat Adducun¬
ad eum ad phans eos. qui caecus fuerat
Erataus abbatum quandolutum fecitihi
& a peruito culos eius. Iterum ergo in t̃¬
nogabant eumphansȩi quomod auidusra¬
illeaud eis lutum posuit mihi suꝑocu¬
los & lalii &uideo. Dicebantergo ex
phaneis quidam non omnes sed quidam
lamenim inunguebantur quidam. Quid
ergo dicebant necuidentes nec inuncti.
Nehi chomo ado quis abbatum ncustodit
łpsepotius custodiebat. qui sine p&catoerat
Sabbatum enimspintale. hocen habere
p&catum: Deniq̃ fRs hoc ad mon& dr
quando comiñdat sabbatum omneo pus

Expanded text:
 Ecce annuntiator factus est gratiae. Ecce evangelizat, confitetur videns. Caecus ille confitebatur, et cor impiorum ringebatur, quia non habebant in corde, quod jam ille habebat in facie. Dixerunt ei, Ubi est ille? ait, Nescio. In his verbis animus ipsius adhuc inuncto similis erat nondum videnti. Sed ponamus, fratres, tanquam illam inunctionem in animo habuerit, et praedicat, et nescit, quem praedicat. Adducunt eum ad Pharisaeos, qui caecus fuerat. Erat autem Sabbatum quando lutum fecit Jesus, et aperuit oculos ejus. Iterum ergo interrogabant eum Phait eis: Lutum posuit mihi super oculos, et lavi, et video. Dicebant ergo ex Pharisaeis quidam. » Non omnes, sed quidam: jam enim inungebantur quidam. Quid ergo dicebant, nec videntes, nec inuncti? Non est hic homo a Deo, qui sabbatum non custodit. Ipse potius custodiebat, qui sine peccato erat. Sabbatum enim spirituale hoc est, non habere peccatum. Denique, fratres, hoc admonet Deus, quando commendat sabbatum: Omne opus
Abbreviated transcription (Latin):
telazarum ad fẽs meos utdicatillis quidhi cagi¬
tur ne& ipsi ueniant in hunclocum tormentorum
Oinfelix quando uiuebas tangerat aempus aperã¬
dĩ modoiam in nate es in qua possit uemo operan¬

Expanded text:
te Lazarum ad fratres meos, ut dicat illis quid hic agate Lazarum ad fratres meos, ut dicat illis quid hic agatur, ne et ipsi veniant in hunc locum tormentorum . O infelix! quando vivebas, tunc erat tempus operandi; modo jam in nocte es, in qua nemo possit opera
Abbreviated transcription (Latin):
quit ego uobiscum sum usq in consummationem
saccũli:. Dies iste qui circuitu solis huius impl&ur.
pucas horas hab&. Dies presentia e xp̃i usq in cõ¬
sumationem saecuh extenditur. Postres uiectione
uro uiuorum & morauorum cum pasitis addex¬
ram dixent Ueniteb enedicti patiis m ei ꝑcipile
num positis auad sinistram dixent. Ite in ig¬
ema&ernum qui paratus ẽ diabolo & angelis
operatusẽ. Aliud estaempus operationis aliud
receptionis Redd& enimdñs unicuiq secundum
opera sua : cumuiuis facsi facturus er Entenim
tuncnoxualida quae in uoluatimpior: Sed& mo¬
do onines infidelis quando montar illa noste susca¬
pitur: Non estut illis aliquid oper&or inilla noc¬
tediues ardebat & stillam aquae dedigito pau¬
perts requirebat: Dolebat. angebatur fateba¬
tur. nec ei subueniebatur. & conatusẽ benefa¬
cere. Aitenim habrahae. Nat̃ habraammit¬

Expanded text:
inquit, ego vobiscum sum usque in consummationem inquit, ego vobiscum sum usque in consummationem saeculi . Dies iste qui circuitu solis hujus impletur, paucas horas habet, dies praesentiae Christi usque in consummationem saeculi extenditur. Post resurrectionem vero vivorum et mortuorum, cum positis ad dexteram dixerit, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum, positis autem ad sinistram dixerit, Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis operatus est. Aliud est tempus operationis, aliud receptionis: reddet enim Dominus unicuique secundum opera sua . Cum vivis, fac, si facturus es: erit enim tunc nox valida, quae involvat impios. Sed et modo omnis infidelis, quando moritur, illa nocte suscipitur: non est ut illic aliquid operetur. In illa nocte dives ardebat, et stillam aquae de digito pauperis requirebat: dolebat, angebatur, fatebatur, nec ei subveniebatur; et conatus est benefacere. Ait enim Abrahae: Pater Abraham, mit
Abbreviated transcription (Latin):
in p&ro : Numquid n ox erat quandotranse¬
untib discipulis aegri cumlestulr ponebant᷑
utuel umbra trans euntium tangerentur:
sua saluum fecit : Sed ips ediscipubr dixerat
maiorahorum faci&ir. Dixerat quidem dis
maiorahorum faciRir Sednꝰse ex tollat caro
& sanguis audiatdicentem sin e menihil po¬
testis facere: Quid igitur quid dicimur de
noste istaquando ent᷑ quando ne mo pꝰ&ent
operan: Noxista impiorum ent: noxista eor
ent quib: infinedic&ur : Ite inignem aRer¬
num qui paratus ediabolo & angelis eiur Sed
noxẽ: De quodam seruodĩo: ligate illimao
& pedes & picite eum intengbras exteno¬
res : Oper&ur ergo homodum uiuit neil¬
la noste p̃ueniat᷑ ubinemopossi toperan
Modo ẽ ut o perRur fides ꝑ dilection omꝰ
cee ego uobi scumsum :ꝰ quam diuñ sit in nobis sollici¬
tudo quiuiuimus sifiemposs& de acuoce&iam postȩ¬
ros quifutun sunt secunssimos facerenius : Eccem

Expanded text:
in Petro ? Numquid nox erat quando transein Petro ? Numquid nox erat quando transeuntibus discipulis aegri cum lectulis ponebantur, ut vel umbra transeuntium tangerentur ?sua salvum fecit: sed ipse discipulis dixerat, Majora horum facietis . Dixerat quidem Dominus, Majora horum facietis: sed non se extollat caro et sanguis; audiat dicentem, Sine me nihil potestis facere . 6. Quid igitur? quid dicemus de nocte ista? Quando erit, quando nemo poterit operari? Nox ista impiorum erit: nox ista eorum erit quibus in fine dicetur, Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus. Sed nox est. De quodam servo dicit, Ligate illi manus et pedes, et projicite eum in tenebras exteriores . Operetur ergo homo dum vivit, ne illa nocte praeveniatur, ubi nemo possit operari. Modo est ut operetur fides per dilectionem: Ecce ego vobiscum sum. Quamdiu? Non sit in nobis sollicitudo qui vivimus: si fieri posset, de hac etiam voce posteros qui futuri sunt, securissimos faceremus. Ecce,
Abbreviated transcription (Latin):
nox quae cumuenent nemo potent o eranr
Audiquid sit dies & tunc intelleges quȩ sit nox
undesumus auditun quis nanisit dies iste: ipse
dicat: quam diu in hoe mundo sumol ux suntimin¬
di Ecce ipse ẽdies: lauatoculos caecus indie ut
uideat diem: Quamdiuin quidin mundo sum
lux sum inundi : Ergonescio qu& nox ent : quan
inquirere famerpatient̃ accipite inquirentẽ
me uobis cumquero uobiscuminuenia quod
quero: constatex pressum acdefinitum diem
comine morassgdnmhoclocoseipsunid est
lumen mundi : quama diuinquit sum inho
issehictunc. & modos hic ẽe : Siergo ħputa¬
musi a mergo postas censumdñi facta ẽ nox
ista m&uenda ubinemo possi toperan: Si
postas censum dni facta e noxista undea posto¬
litanta operatisunt᷑ Num quitis tanox
inuno loco erantadimplenr ꝗ ed it eis loqui
omnium gentium linguir : Nu quit nox erat
quandolaudus ille ad uerbum p&n saluus
effectus ẽ Inmo aduerbum dni habitantis

Expanded text:
nox, quae cum venerit, nemo poterit operari? Audi quid sit dies, et tunc intelliges quae sit nox. Unde sumus audituri quisnam sit dies iste? Ipse dicat: Quamdiu in hoc mundo sum, lux sum mundi. Ecce ipse est dies. Lavet oculos caecus in die, ut videat diem. Quamdiu, inquit, in mundo sum, lux sum mundi. Ergo nescio quae nox erit, quandoinquirere, fratres mei, patienter accipite inquirentem me: vobiscum quaero, vobiscum inveniam a quo quaero. Constat, expressum ac definitum est, diem commemorasse Dominum hoc loco seipsum, id est lumen mundi: Quamdiu, inquit, sum in hoc isse hic tunc, et modo non hic esse? Si ergo hoc putamus, jam ergo post ascensum Domini facta est nox ista metuenda, ubi nemo possit operari: si post ascensum Domini facta est nox ista, unde Apostoli tanta operati sunt? Numquid ista nox in uno loco erant adimplens, dedit eis loqui omnium gentium linguis ? Numquid nox erat quando claudus ille ad verbum Petri salvus effectus est, imo ad verbum Domini habitantis
Abbreviated transcription (Latin):
iorẽ pat̃ quia utiq glonficat filium h& Roce
nlegisti & ipsum filium dicentem quodglo¬
rifio& patrum suũ. Si & ille filium qlonsi¬
cat & filius patrem glonficat. ponẽ ꝑm̃cie.
agnosceaequalitatem comge ꝑ uersitate :¬

Expanded text:
jor est Pater, quia utique glorificat Filium. Haeretice, jor est Pater, quia utique glorificat Filium. Haeretice, non legisti et ipsum Filium dicentem quod glorificet Patrem suum ? Si et ille Filium glorificat, et Filius Patrem glorificat: pone pervicaciam, agnosce aequalitatem, corrige perversitate
Abbreviated transcription (Latin):
uentun ads prciem cum accipenimus plenissi¬
ma libertatem. Istiau indignantes moritu&
morci sempit̃nae p̃destinatirespondebant con¬
uicioseR dicebant: Aodo cognouim quiadae¬
monium habes. Habraa morauus ẽ & ꝓphafia
sed istamorite quam dñs uult intellegi necha¬
braam martuus ẽ. nec ꝓph&de allienimmor¬
tusunt& uiuunꝰ. Istiuiuebant & morcuierañ
Namrespondens quoda loco sac duceis mouentibus
questionem deresuneelione. hocait ipsedns
Deresurectione aũmarauorum nꝰ legistis quo¬
modo aitdns derubo ad moysen. Ego sumor
unt ut dicas in oraem nꝰ ui debitinaR ernum
qui seruauent sermonem meum: Cumscias
hilest : ẽpat̃ meus quig lanficatine. Hoc
ait ꝓpillud quod dixer. quenire ipsum faciso
Referat enimglona sua ad patrem de quo ẽ
quod dr ẽ. Aliquando amani & deisto uerbo
calumniantur fids nrae & dicunt. Eccema¬

Expanded text:
perventuri ad speciem, cum acceperimus plenissiperventuri ad speciem, cum acceperimus plenissimam libertatem. 13. Isti autem indignantes mortui, et morti sempiternae praedestinati, respondebant conviciose, et dicebant: Modo cognovimus quia daemonium habes. Abraham mortuus est et Prophetae. Sed ista morte quam Dominus vult intelligi, nec Abraham mortuus est, nec Prophetae. Illi enim mortui sunt, et vivunt: isti vivebant, et mortui erant. Nam respondens quodam loco Sadducaeis moventibus quaestionem de resurrectione, hoc ait ipse Dominus: De resurrectione autem mortuorum non legistis, quomodo ait Dominus de rubo ad Moysen, Ego sum Deunt: ut dicas, mortem non videbit in aeternum, qui servaverit sermonem meum, cum sciashil est: est Pater meus, qui glorificat me. Hoc ait propter illud quod dixerunt, Quem teipsum facis? Refert enim gloriam suam ad Patrem, de quo est quod Deus est. Aliquando Ariani et de isto verbo calumniantur fidei nostrae, et dicunt: Ecce ma
Abbreviated transcription (Latin):
tionem quantum lib& diudifferatur ueni&
quod differaur . Illam mor eni meamus quam
timor illius mortis qua modo dñs comminatur.
quando dixer sed& sin & si noluent a ꝑteliberare
potest in occulto coronare. Vnbe& ipsednrfac¬
turus martyres & caput martyrum futurus
ait. Noli teaimereeos qui occidunt corpus & pos¬
tea ñhabent quod faciant. quornodo n̾habent qd
faciant quid sicum occidermꝰ corpus besteis la¬
cerandum & dimpiend alitib piciant. Uid&r
adhucseuitia habere quod faciat sed ciufacit qui
migrauit in estcorpus sed nullus ẽ sensus. Habi¬
tatio iac& habitator abscessit. Ergo postea non
habent quad faciant insentienti enim nihil faci¬
unt. Sed eumtim&e quihab& potestaten  &cor¬
pus & anima occidere ingehennamignis. Ecce
dequamorctelo quebatur cum dicereit: quisermoneꝰ s¬
meumseruauent moraem nꝰ uidebit in aRernum.S
Se ruemus ergofas sermonemipsius infidemꝑ

Expanded text:
tionem. Quantumlibet diu differatur, veniet tionem. Quantumlibet diu differatur, veniet quod differtur. Illam mortem timeamus quam timor illius mortis, quam modo Dominus comminatur, quando dixerunt, Sed et si noluerit aperte liberare, potest in occulto coronare. Unde et ipse Dominus facturus martyres, et caput martyrum futurus ait: Nolite timere eos qui occidant corpus, et postea non habent quid faciant. Quomodo non habent quid faciant? Quid si cum occiderint, corpus bestiis lacerandum et diripiendum alitibus projiciant? videtur adhuc saevitia habere quod faciat. Sed cui facit? Qui migravit. Inest corpus, sed nullus est sensus: habitatio jacet, habitator abscessit. Ergo postea non habent quid faciant: non sentienti enim nihil faciunt. Sed eum timete qui habet potestatem et corpus et animam occidere in gehenna ignis . Ecce de qua morte loquebatur, cum diceret, Qui sermonem meum servaverit, mortem non videbit in aeternum. Servemus ergo, fratres, sermonem ipsius in fide;
Abbreviated transcription (Latin):
mus istam moriem sedilla timeamus. Quod
e au grauius multi ꝑ uersae timendo istam:
in cider̃ in illam. Dictum e aliquibus adorate
idola quod sin fecentis int̃ficiemini. Aut
quem ad modum ille n abo codonos ordixit
sinonfecentis miteminiin caminumignis ardentis
Moltitimuerunt & adorauerunt nolentes mon
moraui sunt timendo mortem quaen euaditur.
neȩderunt in moraem qua euadere feliciter
possent. Siistam quae n euaditur infeliciter
ntimerent. Natuses homo monturus es qua
tuus necessitate monturum consolarRiur. uolin¬
tatenor dignatus ẽ. quando uides xpͥminorituũ
dedignansmon. Ergo monturus es quia euadas
hoc non habes: hodiesit. crassit. futurum ẽ debi¬
tumẽ seddend. Quit ergo ait. homotimens
fugiensoccultans sene inueniatur ab inimicoNum¬
quid ait ut nꝰmonatur. sed ut paulo serius monatꝰ
non accepit debiti secuntatem sed postulatdila¬

Expanded text:
 expavescamus istam mortem, sed illam timeamus. Quod  expavescamus istam mortem, sed illam timeamus. Quod est autem gravius, multi perverse timendo istam, inciderunt in illam. Dictum est aliquibus, Adorate idola; quod si non feceritis, interficiemini: aut quemadmodum ille Nabuchodonosor dixit, Si non feceritis, mittemini in caminum ignis ardentis. Multi timuerunt et adoraverunt; nolentes mori mortui sunt: timendo mortem quae non evaditur, inciderunt in mortem quam evadere feliciter possent, si istam quae non evaditur, infeliciter non timerent. Natus es homo, moriturus es. Qua tuus necessitate moriturum consolaretur, voluntate mori dignatus est. Quando vides Christum mortuum, dedignaris mori? Ergo moriturus es: qua evadas hoc, non habes. Hodie sit, cras sit; futurum est, debitum est reddendum. Quid ergo agit homo timens, fugiens, occultans se ne inveniatur ab inimico? Numquid agit ut non moriatur? Sed ut paulo serius moriatur. Non accipit debiti securitatem, sed postulat dila
Abbreviated transcription (Latin):
quit dicitis daemoni umhabes. ego uos ad uita
uoco seruate sermonemineum & n mon emin
quae uitanda erat. Dixer̃ ergo iudaei nunc
ut uideat quando montur :quando ueniendo
mors ipsos oculos claudit nealiquidui deantꝰ
Quomodo dicittur moritem n̾uidebit. Item quo
palato & quib faucib morsgustatur sitquidso¬
piat dinos catur. quando totum sensum tollt
quid inpalato remanebit. sed uidd ebit dictum
e &gustabit ꝓ eo quod est expenatur. haecdñr
ergo & mantuns loquer&ur & monturur lo¬
quer& ur quid sibi uult quodait. Qui sermo¬
s nemineum seruauent morgtemnuidebitin
SaRernum nisi qui a uidebat dñs alia moraem
dequanos liberare uenerat morite in secunda
moraema&erna moraelgehennarumemor¬
temdampnationis cum habelo & angebr eiu
ipsa ẽ ueramors. Namista mnigratio ẽ. Quio
est istamors felistio corpons depositios arci¬
nae grauis: Sed si alia sarcina nꝰ pora&urqua
bom̃o ingehennas p̃cipit&ur. Deipsa ergo mos

Expanded text:
quit, dicitis, Daemonium habes; ego vos ad vitam voco: servate sermonem meum, et non moriemini. quae vitanda erat. Dixerunt ergo Judaei: Nuncut videat quando moritur? Quando veniendo mors ipsos oculos claudit ne aliquid videant; quomodo dicitur, non videbit mortem? Item quo palato, quibus faucibus mors gustatur, ut quid sapiat dignoscatur? Quando totum sensum tollit, quid in palato remanebit? Sed videbit dictum est et gustabit, pro eo quod est, experietur. 11. ergo et morituris loqueretur, et moriturus loqueretur, quid sibi vult quod ait, Qui sermonem meum servaverit, mortem non videbit in aeternum; nisi quia videbat Dominus aliam mortem, de qua nos liberare venerat, mortem secundam, mortem aeternam, mortem gehennarum, mortem damnationis cum diabolo et angelis ejus? Ipsa est vera mors: nam ista migratio est. Quid est ista mors? Relictio corporis, depositio sarcinae gravis: sed si alia sarcina non portetur, qua homo in gehennas praecipitetur. De ipsa ergo mort
Abbreviated transcription (Latin):
tis id est siuos caecos aduor aer&is siuos cãe¬
cosdicer&is & admedicum cuner&sS
ergo ita caeci ess&is non haber&is peccatum
quia ueni ego auferre peccatum. Nunc uerodia¬
tis quia uidemus p&catum urm man& quare
quia dicendo uidimus medicum non quenis
incaecitate ur̃a reman&ar Hocẽ ergo quod
paulo ante non intellexeramus quõdaiego
ueni ut qui nonuident uideant : quid est at
qui nonuident uideant qui senonscuidere con¬
sitentur & medicum querunt ut uideant&
quiuident caecifiant. Quid est quiuident
caecifiant q̃ui seputant uidere : & medicum
nonquerant in sua caecitate maneant Ergo
istam dis erduionem uocauit iudicium cũm
ait iniudicium ueni in hunc mundum quod
discernit causam credentium & consitentũ
acsuꝑbisse uidere putantib: & ideo qfauit
encaecatis tamqua dixentꝰ eipeccator confi¬
tens & mediu̾m querens iudica med & duster¬

Expanded text:
tis, id est, si vos caecos adverteretis, si vos caetis, id est, si vos caecos adverteretis, si vos caecos diceretis, et ad medicum curreretis; si ergo ita caeci essetis, non haberetis peccatum: quia veni ego auferre peccatum. Nunc vero dicitis, Quia videmus: peccatum vestrum manet. Quare? Quia dicendo, Videmus, medicum non quaeritis, in caecitate vestra remanetis. Hoc est ergo quod paulo ante non intellexeramus quod ait, Ego veni, ut qui non vident, videant: quid est, ut qui non vident, videant? Qui se non videre confitentur, et medicum quaerunt, ut videant. Et qui vident, caeci fiant: quid est, qui vident, caeci fiant? Qui se patant videre, et medicum non quaerunt, in sua caecitate permaneant. Ergo istam discretionem vocavit judicium, cum ait, In judicium veni in hunc mundum, quo discernit causam credentium et confitentium a superbis, se videre putantibus, et ideo gravius excaecatis; tanquam dixerit ei peccator confitens et medicum quaerens, Judica me, Deus, et discer
Abbreviated transcription (Latin):
s ineum & deuhs : &uidistieum & qui loquiturꝰ
tecum ipsee Missus eille istelabans faciem¬
s insiloe quod int̃p̃tatur missus: Deniq iam fa¬
cielota cordis & mundata conscientia agnos¬
cens eum ñ filium hoministantum quod anłe
erediderat sediam fihum dĩ quicarnem sus¬
ceperat ait. Credo dñe parum ẽ credo uis
nebras discernens : Iniudicium in hunc mundũ s¬
ueni eg̾o ut quin uident uideant & qui uident
caecifiant. Quid est hoc dne magna questionem
fessis intulisti Sedenge uires nrar ut possim
intellegere quod dixisti uenisti ut qui nꝰuiden:
uideant Restequia lumenes Reste quia dies
es Reste quiad & enebns liberas hocomnis anis¬
ma accepitomnis intellegit: Quid est quodre¬
quitur & quiuident caecifiant᷑ Ergonequia
uenisti caecifiunt qui ui deban: Audi quid se¬
quitur & foraassis intellegis commnotisunt
ergo uerbis istis quidam exphansris & dixer̃
cum sit caecitas ipsa pRecatunt Sicaeci ense¬

Expanded text:
i Jesus: Et vidisti eum, et qui loquitur tecum, ipse est. Missus est ille, iste lavans faciem in Siloe, quod interpretatur Missus. Denique jam facie lota cordis et mundata conscientia, agnoscens eum non filium hominis tantum, quod ante crediderat, sed jam Filium Dei qui carnem susceperat, ait: Credo, Domine. Parum est, Credo; vis nebras discernens. In judicium ego in hunc mundum veni, ut qui non vident, videant; et qui vident, caeci fiant. Quid est hoc, Domine? Magnam quaestionem fessis intulisti: sed erige vires nostras, ut possimus intelligere quod dixisti. Venisti ut qui non vident, videant: recte, quia lumen es; recte, quia dies es; recte, quia de tenebris liberas: hoc omnis anima accipit, omnis intelligit. Quid est hoc quod sequitur, Et qui vident, caeci fiant? Ergone quia venisti, caeci fient qui videbant? Audi quid sequitur, et fortassis intelliges. 17. Commoti sunt ergo verbis istis quidam ex Pharisaeis, et dixerunt Cum sit caecitas ipsa peccatum. Si caeci esse
Abbreviated transcription (Latin):
rat&iudic&. Suabcat pat̃ quomoda non
iudicat quemqua. sed omne iudicium dedrtfi¬
lio. Hanc questionem ut soluatnus. Ad tendi¬
te simililocutione solui potest semptum habes
d neminen temptat. Riterum sciptum

Expanded text:
t Pater, quomodo non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio? 5. Hanc quaestionem ut solvamus, attendite; simili locutione solvi potest. Scriptum habes, Deus neminem tentat ; et iterum scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
braamfier& quinisi ꝑme ñ fier& ego sum
neq hocd antequam habraa fier&: ego fac¬
tus sum in orncipio enimfeo d caelumne
terram nam in pnocipio erat uerbum ante
torem dis cernitẽ creaturam quilo quebotꝰ
sȩmen habrahae factus erat & uthabraa
fien& ante habraa ipse erat. Hincia mue¬
lũ habrae aꝑtissimo conuicio cominosi
sunt acnusblas phemasse: quippe illis ui
sieret ego sum. Tulerunt ergolapides ut
iacerent in eum. tanta duñtia quocur¬
rent nisi ad similes Ilirautam quamho¬
mo. tamiꝰꝗ in forma serui. tam ꝗhuinilis
tam quam passurus tanꝗ monturus tain¬
quamnos suo sanquine redenipturus non
tamq ille quie. Nontamo in pnncipio uer¬
bum & uerbam apud m Nancumillila¬
pides tulerunt ut mitcterent in eum Quid
magnum erat ut eos continuo dehiscens ter¬
ra sorber& & plapidibus inferos inueni¬
rentꝰ Uerat magnum do sed magis erat com¬
inendanda patientia quam exerenda po¬
tentia ab scondit seergo ab eis nel apidar&r

Expanded text:
braham fieret, qui nisi per me non fieret, ego sum. Neque hoc dixit, Antequam Abraham fieret, ego factus sum, In principio enim fecit Deus coelum et terram : nam in principio erat Verbum . Antnoscite Creatorem, discernite creaturam. Qui loquebatur, semen Abrahae factus erat; et ut Abraham fieret, ante Abraham ipse erat. 18. Hinc jam velut Abrahae apertissimo convicio commoti sunfieret, ego sum. Tulerunt ergo lapides ut jacerent in eum. Tanta duritia quo curreret, nisi ad similes? Jesus autem, tanquam homo, tanquam in forma servi, tanquam humilis, tanquam passurus, tanquam mori turus, tanquam nos suo sanguine redempturus: non tanquam ille qui est, non tanquam in principio Verbum, et Verbum apud Deum. Nam cum illi lapides tulerunt ut mitterent in eum, quid magnum erat ut eos continuo dehiscens terra sorberet, et pro lapidibus inferos invenirent? Non erat magnum Deo: sed magis erat commendanda patientia, quam exserenda potentia. Abscondit se ergo ab eis, ne lapidaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
iugilabant. Quanta mala caeci comit
sednouerat cogitare ÷ & farte concu¬
piscere aliquid quod caecus ñ posr&
implere : sed incorde iudicare : acorde
ꝑscrutator : Siergo& parentesei¬
us habuer᷑ peecatum & iste habuitpe¬
terrogatus ẽ. ut caecus nas cer&ur: ha¬
bebant enim pkecatum parentes eius:
sed non ipso peccato factum eꝰ. ut caecui
nas cer&ur Siergo ñ peccato factume
parentum ut caecus n ascer&lur : quare
caecus natus e Audi magistrum docen¬
tem : quaent crdentem ut faciat in tel¬
legentem : Ipse causamdic quareille
caecus sit natus: Neq hic inquit pecca¬
uit. neq parentes eius. sed ut manifeste¬
tur operadi in illo: Den ͤ : quidsequit᷑

Expanded text:
vigilabant? Quanta mala committunt cvigilabant? Quanta mala committunt csed noverat cogitare, et forte concupiscere aliquid quod caecus non posset implere, sed in corde judicari a cordis perscrutatore. Si ergo et parentes ejus habuerunt peccatum, et iste habuit pecinterrogatus est, ut caecus nasceretur? Habebant enim peccatum parentes ejus, sed non ipso peccato factum est ut caecus nasceretur. Si ergo non peccato factum est parentum ut caecus nasceretur, quare caecus natus est? Audi magistrum docentem: quaerit credentem, ut faciat intelligentem. Ipse causam dicit quare ille caecus sit natus: Neque hic peccavit, inquit, neque parentes ejus: sed ut manifestentur o
Abbreviated transcription (Latin):
V : Si respondent caticuminus inunc¬
tus e ndumlotus: Sedunde inunstus
Quere & respondet: Qu ere ab illo inque
credat eo ipso quo caticuminus est
dic inxp̃m Ecce modoloquor & fidehb
& caticumnis quidꝰ desputo & duto
quia uerbum carofactume hoc& cati¬
cumini audiunt sed ñ eis sufficit ad
quod in unsti sunt: festinent ad laua¬
dam in hacipsa lestiane question esuer¬
badñi& ipsius uniuersae lestionis ꝑcur¬
ramus patius quamtrademus. Exi¬
ens uidithominem caecum ñ ut cumꝗ
caecum sed anatiuitate : &int̃roga¬
uer̃ eum discipuli eius : Rabbi: Scitisꝰ
rabbi quia magister e. Magistrum
tes eius ut caecus nascer&ur Respon¬
ditihs Neq hic peccauit neq paren¬
tes eius ut caecus nas ceretur: Quid
quod dx sinullus homosi ne peccato
num quid parentes huius caecisi ne pec¬
cato erant: num quid ipse uel sine pRe¬
donibila ddiderat: anquia oculos da¬
usos habebat concupiscentiae in inime

Expanded text:
lis? Si responderit, Catechumenus; inunclis? Si responderit, Catechumenus; inunctus est, nondum lotus. Sed unde inunctus? Quaere, et respondet; quaere ab illo in quem credat: eo ipso quo catechumenus estEcce modo loquor et fidelibus et catechumenis. Quid dixi de sputo et luto? Quia Verbum caro factum est. Hoc et catechumeni audiunt: sed non eis sufficit ad quod inuncti sunt; festinent ad lavauasdam in hac ipsa lectione quaestiones, verba Domini et ipsius universae lectionis percurramus potius quam tractemus. Exiens vidit hominem caecum: non utcumque caecum, sed, a nativitate. Et interrogaverunt eum discipuli ejus: Rabbi. Scitis Rabbi quia magister est. Magistrum tes ejus, ut caecus nasceretur? Respondit Jesus: Neque hic peccavit, neque parentes ejus, ut caecus nasceretur. Quid est quod dixit? Si nullus homo sine peccato, numquid parentes hujus caeci sine peccato erant? Numquid ipse vel sine orido nihil addiderat? An quia oculos clausos habebat, concupiscentiae minime
Abbreviated transcription (Latin):
tore & inluminatore. Caecuse ergo ana¬
tiuitate. Uenit dñs quid fec Magnumis¬
tenum commnendauit. Spuitintertani¬
e desaliua sua lutum fecit qui uerbu
caro factume & in uncxitoculos caeci
Inunctus erat & ndum uidebat it¬
titillum ad piscina quaeuo catur
silo ẽ ꝑtinuitau ad euangelista cõ¬
mendare nob no menhuius piscinae :¬
& ait quodint̃ p̃tatur missur: iamqui
sit missus agnoscitis nisi ille fuisse
missus nemonrm e& ab iniquitate
dimissus Laui tergo oculor in eapisci¬
na quae unt̃p̃tabatꝰ missus bapti¬
tatus e inxpo. Siergo quando eum
inseipso quodammodo baptiz auit:
tuncinluminauit. Quando in unexit
foritasse caticuminum fecit : Pocest
sufficiat cantatiurie : Audistis gran¬
demistenum: intero ahominemxpia¬
nus es iRes pondititibi nsum. Si paga
esaut iudaeus: Siaũ dixent. Sum ad¬
huc quens ab eo: caticaminus arefide¬

Expanded text:
tore et illuminatore, caecus est ergo a natore et illuminatore, caecus est ergo a nativitate. 2. Venit Dominus: quid fecit? Magnum mysterium commendavit. Exspuit in terram, de saliva sua lutum fecit: quia Verbum caro factum est . Et inunxit oculos caeci. Inunctus erat, et nondum videbat. Misit illum ad piscinam quae vocatur Siloe. Pertinuit autem ad Evangelistam commendare nobis nomen hujus piscinae; et ait, Quod interpretatur Missus. Jam quis sit missus agnoscitis: nisi enim ille fuisset missus, nemo nostrum esset ab iniquitate dimissus. Lavit ergo oculos in ea piscina quae interpretatur Missus, baptizatus est in Christo. Si ergo quando eum in seipso quodammodo baptizavit, tunc illuminavit; quando inunxit, fortasse catechumenum fecit. Potest qsufficiat Charitati vestrae; audistis grande mysterium. Interroga hominem, Christianus es? Respondet tibi, Non sum, si Paganus est aut Judaeus. Si autem dixerit, Sum; adhuc quaeris ab eo, Catechumenus, an fide
Abbreviated transcription (Latin):
ehomine quemdns ihs inlumina¬
uit quicaecus natus fuit. plixa
lestio recitata ẽ. quam si uni¬
Quersam ꝑ tractare conemur
ꝓsuidignitate sic ualemus
singula considerantes nsus¬
ficit dies ꝓinde p&o & ad¬
moneo cantatemuramut
his quae aꝑta sunt sermo nem
nr̃m ii requiratis Namnimis longum eñt
insingulis in moran: Breuit̃ ergocaecihuius
inluminati commendo nustenum: eaquip¬
miranda & opera& uerba sunt: opera quia
facta sunt. Verba quia signa sunt Siergo
quid signifi c&hoc quod factum ẽ cogitemus
genus humanium e istecaecus. Haecenimeae¬
citas contigit in prmolo mnin e ꝑ peccatum
dequo omnes onginemduximus ñ solum
moritis sed&iaminiquitatis. Sienim caeci¬
tas e infidelitas & in luminatiofides quem
fidelem quandouenitxp̃sinuenit quandoqui¬
cante pnmohomine itium pnatura inole¬
bit. Siuitium ꝓnatura m oleuit secundum
mentem omnis hamocaetus natusẽ. Sieni
uid& ñ opus hab& ductore Siopus hab&Duc¬

Expanded text:
homine quem Dominus Jesus illuminavit, qui caecus natus fuit, prolixa lectio recitata est: quam si universam pertractare conemur, pro sui dignitate, sicut valemus, singula considerantes, non sufficit dies. Proinde peto et admoneo Charitatem vestis quae aperta sunt, sermonem nostrum non requiratis: nam nimis longum erit in singulis immorari. Breviter ergo caeci hujus illuminati commendo mysterium. Ea quipmiranda, et opera et verba sunt: opera, quia facta sunt; verba, quia signa sunt. Si ergo quid significet hoc quod factum est cogitemus, genus humanum est iste caecus: haec enim caecitas contigit in primo homine per peccatum, de quo omnes originem duximus, non solum mortis, sed etiam iniquitatis. Si enim caecitas est infidelitas, et illuminatio fides; quem fidelem quando venit Christus invenit? Quandoquicante primo homine, vitium pro natura inolevit? Si vitium pro natura inolevit, secundum mentem omnis homo caecus natus est. Si enim videt, non opus habet ductore; si opus habet duc
Abbreviated transcription (Latin):
conplsctitur. & comitenten&o si mũl
possid&. Venimus enim ad dnm ut
uideamus faciead faciem Ibitimor castur
n seruat. Timorenimille ñ ꝑ turbati sed
confirmat. Tim& mulier adultera ne
uireius ueniat. Tim& casta neuircius
ntate. sed ꝑfecta cantas foras mitait ti¬
morem. Secund uero aliumtimorem
Timor dni castus ꝑman& in saeculum sae¬
culi. Sic& hocloco secunđ alterum iudi¬
ciumpat̃ ñ iudicat quemqua sed omne
iudicium dedit filio. Secundalterum
angelio commemoratum. poenaleu¬
dicium quincredit iamiudicatur est.
& alio loco ueni& hora quando hiiquis
in monumentis audient uacem eius
& ꝓcedent qui benefecerunt in resurs ec¬
tionemuitae. Qui male egerunt in
& poena posuit. & tamensisem ꝑ iudi
cium ꝑdamnatione acciperRur. num¬
quid audiremus inpsalmo. ludicame
ds̃ibis udicium secunđ adflictionem
hic iudicium secund discr&cionempo¬
si tumẽ quomodo secundum discr&o¬

Expanded text:
complectitur, et comitem tenet simul et complectitur, et comitem tenet simul et possidet. Venimus enim ad Dominum, ut videamus facie ad faciem: ibi timor castus nos servat; timor enim ille non perturbat, sed confirmat. Timet mulier adultera ne vir ejus veniat, timet et casta ne vir ejus ritate, sed perfecta charitas foras mittit timorem; secundum vero alium timorem, timor Domini castus permanet in saeculum saeculi: sic et hoc loco, secundum alterum judicium, Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio; secundum vero alterum angelio commemoratum poenale judicium: Qui non credit, jam judicatus est ; et alio loco, Veniet hora quando ii qui sunt in monumentis audient  « Qui bene fecerunt, in resurrectionem vitae; qui male egerunt, in pro poena posuicium pro damnatione acciperetur, numquid audiremus in Psalmo, Judica me, Deus? Ibi judicium secundum afflictionem, hic judicium secundum discretionem positum est. Quomodo secundum discretio
Abbreviated transcription (Latin):
deduob: ti monb: Etimor seruils & ẽ timor
castus. ẽtimor nepatians poena ẽ aliusti¬
mor. nea mititas iustitiai Timorille nepatio¬
ris poena: seruilis ẽ. Quid magnumẽ timere
poena hoc& nequissimus seruus hoc&crude¬
lissimus latro ne magnumtim ere poenam
sed magnum e amare iustina Quiergo
cidat in poena sed neamitaat iustitia:
Fns mei credite& romcite . Q eoquadama¬
tis. Amat aliquis ur̃m pecunia putas¬
aliquiurm putas inuenio aliquem quinꝰ
am& exhoctamen ipso quod amat intei¬
legat quod dico tim& dampnum quare
tim& dampnum : quia p&cunia diligit.
quantu mamat p&cunia tantumtima
neꝑdat pecunia. Ergo inuenitur aliquis
amatoriustitiae quiplus in corde damp¬
num Pͥmsc at qui plustimeat expolian
iustitia qua tupecunia. Ipse etimorcas¬
tus ips eꝓman& insaecul saecul Noneũ
tollitcantas n& foras mitait sed magi

Expanded text:
de duobus timoribus? Est timor servilis, et est timor de duobus timoribus? Est timor servilis, et est timor castus; est timor ne patiaris poenam, est alius timor ne amittas justitiam. Timor ille ne patiaris poenam, servilis est. Quid magnum est timere poenam? Hoc et nequissimus servus, hoc et crudelissimus latro. Non est magnum timere poenam, sed magnum est amare justitiam. Qui ergoane: non ne incidat in poenam, sed ne amittat justitiam. Fratres mei, credite, et conjicite ex eo quod amatis. Amat aliquis vestrum pecuniam. Putas, invenio aliquem qui non amet? Ex hoc tamen ipso quod amat, intelligat quod dico. Timet damnum: quare timet damnum? Quia pecuniam diligit. Quantum amat pecuniam, tantum timet ne perdat pecuniam. Ergo invenitur aliquis amator justitiae, qui plus in corde damnum pertimescat, qui plus timeat exspoliari justitia, quam tu pecunia. Ipse est timor castus, ipse permanet in saeculum saeculi: non eum tollit charitas, nec foras mittit, sed magis
Abbreviated transcription (Latin):
sacculum saeculi & ips a questio e. Quomo¬
do enuim ꝑfecta cantas foras mittit iimorẽ:
Sitimor dni castus ꝑ man& insaecula saecul
ntellegimus ergo duas ee temptationes.
unam quaedecipit. alteram quae ꝓbat. Se¬
&hic& salia nascitur questio quomodotem¬
ptat ut sciat que mlatere nihil potest ante¬
quam tempt& Nonergo dr̃ nescit. sed dictũ ẽ
ut sciat. quod ẽ ut scire uosfaciat: locutione
tales & insermonib: nns sunt & in aueo¬
nbus eloquentiae repenuntur. Desermone
nr̃o aliquid dica fossaca ecadicitur ñ quiap¬
saoculos ꝑdit. sed qui alatendo n uidentes fac
aliquid & deillis auctonb dica. Instes lupino
ait quidam hoce amaros nꝰ quia ipsi sunttis¬
tes. sed quiagustast contnstant. hocẽ tiistes
faciunt. Sun tergo& in scmptuns locutiones
eius modi qui intalib questionib: cognoscen¬
dis laborant in soluendistalib questionib:
Ioblatebatse. sed dinnlatebat. Ad misititemp¬
tatorem &fecit eum suicognitorem Quid

Expanded text:
Quomodo enim, perfecta charitas foras mittit timorem, si timor Domini castus permanet in saeculum saeculi? 6. Intelligimus ergo duas esse tentationes; unam quae decipit, alteram quae probat: seet hic alia nascitur quaestio, quomodo tentat ut sciat, quem latere nihil potest antequam tentet. Non ergo Deus nescit: sed dictum est, ut sciat, quod est, ut scire vos faciat. Locutiones tales et in sermonibus nostris sunt, et in auctoribus eloquentiae reperiuntur. De sermone nostro aliquid dicam. Fossa caeca dicitur, non quia ipsa oculos perdidit, sed quia latendo non videntes facit. Aliquid et de illis auctoribus dicam. Tristes lupinos ait quidam , hoc est amaros: non quia ipsi sunt tristes, sed quia gustati contristant, hoc est, tristes faciunt. Sunt ergo et in Scripturis locutiones ejusmodi. Qui in talibus quaestionibus cognoscendis laborant, in solvendis talibus quaestionibus Job latebat se, sed Deum non latebat; admisit tentatorem, et fecit cum sui cognitorem. 7. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
unumlocum quimihi intenm occumt.
Pat̃ habraa quando misit seruuin suum
ut p& ereit uxorem filio suo isaac. hoc
eumsacramento obstimexit ut fidelit̃
quodiub ebatur implera &scir& &ua
ipsequid facer& magna enim resage¬
batur quando habrahae semini coniu¬
gium querebatur. Sedut hocagnosce¬
r& seruus quod nouerat habraam quia
ne potes ñ carnalit̃ des derabat nec deq mers
suo aliquid carnale sapiebat. Ait seruo su
ꝓfemurgenus. Ergo quae fuit illa iurationiss
quia sig̃nifi cabatur degenere habraha euen¬
turum in carnedmcaeli Stulti rep̃hendor
habraa quiad. mittemanum subfemd remeo
qui rep̃hendunt carnem xp̾i. sep̃hendlnt futu
habrahae. Nosaufrs siagnoscimus carnem
xpiueneranda. Illud femor nꝰ contempnan
sed in ꝓph&ia dictum accipiamus. & enim
ꝓph& a erat habraam ciuus ꝓph&ca seminis su
& dnisui semen suum significauit dicendo

Expanded text:
unum locum, qui mihi interim occurrit. unum locum, qui mihi interim occurrit. Pater Abraham quando misit servum suum, ut peteret uxorem filio suo Isaac, hoc eum sacramento obstrinxit, ut fideliter quod jubebatur impleret, et sciret etiam ipse quid faceret. Magna enim res agebatur, quando Abrahae semini conjugium quaerebatur. Sed ut hoc cognosceret servus quod noverat Abraham, quia nepotes non carnaliter desiderabat, nec de genere suo aliquid carnale sapiebat; ait servo suo per femur, genus. Ergo quae fuit illa juratio, nisi quia significabatur de genere Abrahae venturum in carne Deum coeli? Stulti reprehendunt Abraham, quia dixit, Mitte manum sub femore meo. Qui reprehendunt carnem Christi, reprehendunt factum Abrahae. Nos autem, fratres, si agnoscimus carnem Christi venerandam, illud femur non contemnamus, sed in prophetia dictum accipiamus. Etenim propheta erat Abraham. Cujus propheta? Seminis sui et Domini sui. Semen suum significavit dicendo,
Abbreviated transcription (Latin):
Abraam exultauit in quidutiuider& diem
meum ñtimuit sed exultauit ut uider&ꝰ
Erat enuim in illo cantas quaeforasiuitait
timorem: ñ ait&ultauit. quiauidit sed
exultauitut uider&. Credensutiq exul¬
tauit sperando utuider& intellegendo
illi quib: dñs oculos carnis aperuit. Quale
gaudium fuit uidentis cordis luceminef¬
fabilenx uerbum manens splendorem pi¬
ismentib refulgentemo sapientiaminde¬
ficientent apud patrem manentem dm̃i
& aliquando incarneuenturum necde
patiis gremio recessurum: Totum ho cui
s dithabraa nam quod ait diemmeum.
Uincertum potestee undedixent utrum
diem dñi temporalem qui eratuenturu
in carne. andiema dni quinescit orgum:
nescitoccasum. Sedego ñ dubito patre
habraa totumscisse &ubi inueniam
quia foraedifficeleẽ quomodo manifes¬
tum sit quad habraa exultauit utuidere
ñ inuenimus num quid̾m entin uentaspos¬
sit. Credamus uentati & de habrahaeme¬
ritis mitime dubitemus. Tamen audite

Expanded text:
Abraham exsultavit, inquit, ut videret diem meum. Non timuit, sed exsultavit ut videret. Erat enim in illo charitas quae foras mittit timorem . Non ait, Exsultavit, quia vidit; sed, exsultavit ut videret. Credens utique exsultavit sperando, ut videret intelligendo. illi quibus Dominus oculos carnis aperuit, quale gaudium fuit videntis cordis oculis lucem ineffabilem, Verbum manens, splendorem piis mentibus refulgentem, sapientiam indeficientem, apud Patrem manentem Deum, et aliquando in carne venturum, nec de Patris gremio recessurum? Totum hoc vidit Abraham. Nam quod ait, diem meum, incertum potest esse unde dixerit; utrum diem Domini temporalem quo erat venturus in carne, an diem Domini qui nescit ortum, nescit occasum. Sed ego non dubito patrem Abraham totum scisse. Et ubi inveniam?quia forte difficile est, quomodo manifestum sit quod Abraham exsultavit ut viderenon invenimus, numquid mentiri veritas posset? Credamus veritati, et de Abrahae meritis minime dubitemus. Tamen audite