comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& in maioribus & inminoribus sitrebus: Verum sicuius lib& in¬
uidiosi sanctitate & honestate uitȩ agatur: huiuscemodi in ui
dia tabescentis cuncta falsa ẽẽ quȩ dicunt᷑ contendunt : Eiuint &
cum sint itaque capitalia crimina. perrari sunt qđ ualde periculo¬
sum ẽ qui lnde dõ & sacerdoti confessionẽ faciant : & perpenitentiȩ
satis factionem haec diluere procurent : Seddum scđm legem
mundi non secundum legẽ xp̃imalũ promalo reddunt : Eosq quib:
inuident despicientes conuitus & diuersissimis contumelus
fatigant & crimen lo&ale in promptu sit : potius uiri fortis
quam erubescentis & penitentis nomen habere diligunt : Haec
igitur uitiaquã uigilant̃ sint cauenda : oracula diuina subtercol¬
lecta docent : Habes inueteri lege neoderis fratrẽ tuũ incorde tuo
sed publice argue eũ ne habeas suꝑ illo peccatũ: In salomone Vlita

Expanded text:
et in majoribus, et in minoribus fit rebus. Verum si de cujuslibet inet in majoribus, et in minoribus fit rebus. Verum si de cujuslibet invidiosi sanctitate et honestate vitae agatur; et id quod didia tabescentes cuncta falsa esse quae dicuntur, contendunt. Fiunt et Cum sint itaque capitalia crimina, perrari sunt, quod valde periculosum est, qui inde Deo et sacerdoti confessionem faciant, et per poenitentiae satifactionem haec diluere procurent. Sed dum secundum legem mundi, non secundum legem Christi, malum pro malo reddunt; eosque quibus invident despicientes, conviciis et diversissimis contumeliis fatigant, et crimen lethale in promptu sit, potius viri fortis, quam erubescentis, et poenitentis nomen habere diligunt. Haec igitur vitia quam vigilanter sint cavenda, oracula divina subtus collecta docent. Habes in veteri lege: Ne oderis fratrem tuum in corde tuo: sed publice argue illum, ne habeas super illo peccatum . In Salomone: Vita
Abbreviated transcription (Latin):
quanto occultiora sunt. tantiꝰpernitiosiora. atq. periculosiora.
Forunempe morbuscũ multorummentes tabefaciat : Ason nulli
tamenperquȩ da exterioraludicia seinterius eodẽ morbolabo¬
rare produnt : qui a uidelic& cum huius modi sectator ad mo¬
netur responderssol&. non possum hocm alum a corde
meo uellere quia isproquo ad mones multas in iurias & di¬
uersa mihim ala intulit : Faciatds̃ qđ uult non quies cam:
donec ex eoultionem capiam : De inuidia autẽ cauenda &ca¬
ritate amplectendacũ admonitiofit. Ita abhuius comodires¬
ponderisol&. illu & illum non decuerat habere quod adeptꝰ
ẽ. quianon est tam nobiliter natus ut hoc nanciscimeruerit
Sol& &iam subiungore : Ego qui in seruiendo plurimos mul¬
to labore consumpsiannos. Non perueni adhonorem
Etille qui paruo autpaene nullo seruiuit tempore
me in honore accipiendo prȩcedit: hoc nem peuitium inuidentiae

Expanded text:
quanto occultiora, tanto perniciosiora atque periculosiora. quanto occultiora, tanto perniciosiora atque periculosiora. Eorum nempe morbus cum multorum mentes tabefaciat, nonnulli tamen per quaedam exteriora indicia se interius eodem morbo laborare produnt, quia videlicet hujuscemodi sectator cum de odio cavendo admonetur, respondere solet; non possum hoc malum a corde meo vellere, quia hic, pro quo admones, multas injurias et diversa mihi mala intulit. Faciat Deus quod vult, non quiescam donec ex eo ultionem capiam. De invidia autem cavenda et charitate amplectenda, cum admonitio fit, ita ab hujuscemodi responderi solet: illum et illum non decuerat habere quod adeptus est, quia non est tam nobiliter natus, ut hoc nancisci meruerit. Solet etiam subjungere: Ego qui inserviendo plurimos multo labore consumpsi annos, non perveni ad honorem; et ille qui parvo aut pene nullo servivit tempore, me in honore accipiendo praecedit. Hoc nempe vitium invidentiae
Abbreviated transcription (Latin):
uos oderunt : Orate propersequentib: & calũniantib: uos : Virt
itaq: ẽ. corã hominib: aduersarioscolerare : sed uirtus coram dõ
diligere : quia hoc solum ds̃ sacrifium accipit : qđ ante eiocu¬
non possumꝰ : Sed quuid circomalii nonreribuit quianequaquã
ual&. proculilubio ut docim patiens nonẽ quia patientia
non inostensione adquiritur. sed in corde : Hexquippe& his
similia eximia ao saluberrima testimonia nos ad patien¬
tipuirtutẽ iuformant : & quia sine caritate l a nob̵ ñ potest
ẽẽ. uerapatientia : Imi temur eius exemplũ qui propt̃nos flagella &
ludibria & crucis patibulũ patienter sustinuit utexterius interius¬
q: eiꝰ amore uirtutẽ patienti ae exhibentes illo quo ille praeces sit
postmortẽ ꝑuenire ualeamus : DEODIO ETINUIDIA. U
Dicut percon cordiam paruaerescrescunt : itae contraroperodium
& liuorẽ magnȩ decrescunt : Odiumenim & inuidia quosdammi sera¬
biliter aclo& aliter afficit: Haec quoque duopestifera peccata

Expanded text:
ate pro persequentibus et calumniantibus vos . Virtus itaque est coram hominibus adversarios tolerare, sed virtus coram Deo diligere, quia hoc solum Deus sacrificium accipit, quod ante ejus ocunon possumus. Sed qui idcirco malum non retribuit quia nequaquam valet, procul dubio, ut praediximus, patiens non est, quia patienon in ostensione acquiritur, sed in corde. » Haec quippe et his similia eximia ac saluberrima testimonia nos ad patientiae virtutem informant. Et quia sine charitate in nobis non potest vera esse patientia, imitemur ejus exemplum, qui propter nos flagella, et ludibria, et crucis patibulum patienter sustinuit, ut exterius interiusque ejus amore virtutem patientiae exhibentes, illo quo ille praecessit, post mortem pervenire valeamus. icut per concordiam parvae res crescunt, ita e contrario per odium et livorem magnae decrescunt. Odium enim et invidia multos miserabiliter ac lethaliter afficit. Haec quoque duo pestifera peccata
Abbreviated transcription (Latin):
tio & purgatio sit peccatorũ : Scribitnãq: origenis in nomelia pri¬
malibrileuitici ita : Audinunc quante sint remissiones peccattꝵ:
Est ista quabaptitamur inremis sionempeccatorũ Secunda remis¬
sio ẽ in passione martyrii. Tertia ẽ quae ꝑelemosin asdat᷑ : Dicit
enĩ saluator : Uerum tamenda te elemosinã : & ecce omĩa munda
sunt uobis: Quarta nobis fit remissio peccatorũ ꝑhoc quod & nosre¬
mittimus peccata fratrib nr̃is : Sic enĩ dicit ipsedñs & saluator ÷
Qui asi remiseritis excorde fratrib ur̃is peccata ipsorũ : & uobis re¬
mitt& pater ur̃t peocata ur̃a : Quod si non remiseritis fratrib uris
peccatorũ cũ conuerterit quis peccatorẽ ab erroreuiae suae :

Expanded text:
t remissio peccatorum. Scribit namque Origenes in homilia prima libri Levitici ita: « Audi nunc quantae sint remissiones peccatorum. Est ista qua baptizamur in remissionem peccatorum. Secunda est in passione martyrii. Tertia est quae per eleemosynam datur; dicit enim Salvator: Verumtamen date eleemosynam, ecce omnia munda sunt vobis . Quarta nobis fit remissio peccatorum, per hoc quod et nos remittimus peccata fratribus nostris; sic enim dicit Dominus ipse Salvator; quia si remiseritis ex corde fratribus vestris peccata ipsorum, et vobis remittet Pater vester peccata vestra. Quod si non remiseritis fratribus vestris remissio est cum converterit quis peccatorem ab errore viae suae;
Abbreviated transcription (Latin):
mare bonisq operib insis tendũ prouocare debeamus. potissimũ ta¬
menuigilantiusq erga eos quos desacro scõfonte suscepimus id nob
agendum sit : multisane hanc salutiferã susceptionẽ non illius salutis
causa qui suscipit᷑ sed magis mundi exercentamore : hiaũt utrũ
merito patresspĩtales appellari debeant ipsi diuidicent : Quicũq
igit᷑ spĩtaliscui lib& inbaptis mate paterefficit᷑ : elabor& necesse ẽ quan¬
tũ potest ut eidẽ quẽ suscepit spĩtalis filius ꝑmaneat : nerursus ma¬
leuiuendo eius filius fiat acuius seruitio pergratiam baptis inatis

Expanded text:
mare, bonisque operibus insistendum provocare debeamus: potissimum tamare, bonisque operibus insistendum provocare debeamus: potissimum tamen, vigilantiusque erga eos quos de sacro fonte suscepimus, id nobis agendum sit. Multi sane hanc salutiferam susceptionem non illius salutis causa qui suscipitur, sed magis mundi exercent amore. Hi autem utrum merito patres spirituales appellari debeant, ipsi dijudicent. Quicunque igitur spiritalis quilibet in baptismate pater efficitur, elaborare necesse est quantum potest, ut idem quem suscepit spiritalis filius permaneat, ne rursus male vivendo ejus filius fiat, a cujus servitio per gratiam baptismatis
Abbreviated transcription (Latin):
nietis : Nemo secircũueniat fr̃s Rm nullus sibi solimorit᷑ sed si cut
frequent̃ suggessi quanto scũq qui lib& exemploscãeuitae aedisi¬
cauerit cũ tortantisq & protantis mercedẽbeate retributio¬
nis accipi& : Et quantiscũq exemplũ male conuersationis &liam¬
Et ideo sicut iam supra suggessi neophitis nr̃is auxili ante dño exemplũ
bonȩ conuersationis quantũ possumus ostendere debemus ũt non pilloꝵ
destructione poenã recipero sed potius proaedificatione ad indulgen¬
debeatis frequent᷑ ẽ ostensũ & quid agere uel ex p&ere debeatis as¬
sidua prȩdicatione monstratũ : sic dõ auxiliante agite ut uobis ad mo¬
intio nr̃a magis ad premiũ quã adiudiciũ ante tribunal a eerniiudicis
proficiat : His & huiusce modidoctoris tanti docum̃tis aꝑte instruim᷑
quia cũom̃s quos possumus uerbis & exemplis ad honestatẽ uitȩscãe in for¬

Expanded text:
nietis. nietis. frequenter suggessi, quantoscumque aliquis exemplo sanctae vitae aedificaverit, cum tantis et pro tantis mercedem beatae retributionis accipiet; et quantiscumque exemplum malae conversationis, etiamEt ideo, sicut jam supra suggessi, neophytis nostris, auxiliante Domino, exemplum bonae conversationis quantum possumus ostendere debemus, ut non pro illorum destructione poenam recipere, sed potius pro aedificatione ad indulgendebeatis, frequenter est ostensum; et quid agere, vel expetere debeatis, assidua praedicatione monstratum; sic Deo auxiliante agite, ut vobis admonitio nostra magis ad praemium, quam ad judicium, ante tribunal aeterni judicis proficiat. » His et hujuscemodi doctoris tanti documentis aperte instruimur, quia cum omnes quos possumus, verbis et exemplis ad honestatem vitae sanctae infor
Abbreviated transcription (Latin):
uirginitatẽ usq ad nuptias seruent : amaledicto uł ꝑiurio linguã
refrenent. cantica turpia uł iuxuriosa exore non proferant . ñ
su perbiant non inuideant Iracundiã uł odiũ in corde non retineant
auguria ñ obseruent. filacteri aułca racteres diabolicos nec sibi
nec suis aliquando suspendant : prȩcantatores uł minis trosdiabo¬
lifugiant fidẽ catholicã ueraciterteneant ad ecdesiã frequen¬
tius conuenianti contempta uerbositate lectiones diuinas attentius
aure ꝑcipiant esurientes pascant sitientes potent inudos uestiant
pauperes & peregrinos excipiant. Infirmos & positos incarcere
uisitent eisq in suis necessitatib administrare procurent: pacẽ
teneant & discordes ad concordiã reuocare contendant is acerdo¬
tib: honorẽ impendant: hȩc ergo om̃ia & hissimilia filios & filias
uras ad monere contenditis : cũ ipsis ad a &ernã bratitudinẽ felicit̃ ue¬

Expanded text:
virginitatem usque ad nuptias servent; a maledicto, vel a perjurio linguam virginitatem usque ad nuptias servent; a maledicto, vel a perjurio linguam refrenent; cantica turpia vel luxuriosa ex ore non proferant; non superbiant, non invideant, iracundiam vel odium in corde non retineant; auguria non observent, phylacteria vel characteres diabolicos nec sibi, nec suis aliquando suspendant; praecantatores vel ministros diaboli fugiant; fidem catholicam veraciter teneant; ad Ecclesiam frequentius conveniant; contempta verbositate, lectiones divinas attentius aure percipiant. Esurientes pascant, sitientes potent, nudos vestiant, pauperes et peregrinos excipiant, infirmos et in carcere positos visitent, eisque in necessitatibus suis administrare procurent, pacem teneant, et discordes ad concordiam revocare contendant, sacerdotibus honorem impendant. Haec ergo omnia et his similia si filios et filias vestras admonere contenditis, cum ipsis ad aeternam beatitudinem feliciter perve
Abbreviated transcription (Latin):
gas porrigit᷑ : Si quis aut̃ plenius & latius deeiusdẽ septe narii numeri
mysterio nossedesiderat : legat librũ primũ gregorii papae inmora¬
SOSCIPTUNTSUERBIS ET EXEMPLIS ADMELIORA
ROUOCARE DEBEANT:
Prouocamurdanihelis proph&e magisterio ut ñ modo nosipsos ad doc¬
trinã salutarẽ capessendã excitemus : uerũ &iã alios adiustitiã
erudiamus : Ait aũt̃: Quiaut̃ doctifuerint fulgebunt sicut splen¬
dorfirmamenti : & quia diustitiã erudiunt alios sicut stellȩ in ꝑp&uas
a cernitates : Beatus quoq augustinus in sermone ad populũ ait:
Quicũq igitur iuri. quaetũq mulieres desacro fonte filios spitalit̃
exceperunt : cognoscant sepro eis fideius sores apud dm̃ extitis se:
Et ideo necesseẽ ut semꝑ illis sollicitudinẽ uerȩ caritatismpendan
admoneant & castigent atq corripiant ut castitatẽ cus todiant

Expanded text:
gas porrigitur. Si quis autem plenius et latius de ejusdem septenarii numeri gas porrigitur. Si quis autem plenius et latius de ejusdem septenarii numeri mysterio nosse desiderat, legat librum primum Gregorii papae in Morasuscipiunt, verbis et exemplis ad meliora provocare debeant. Provocamur Danielis prophetae magisterio, ut non modo nos ipsos ad doctrinam salutarem capessendam excitemus, verum etiam alios ad justitiam erudiamus; ait enim: Qui autem docti fuerint, fulgebunt sicut splendor firmamenti, et qui ad justitiam erudiunt alios, sicut stellae in perpetuas aeternitates . Beatus quoque Augustinus in Sermone ad populum ait: « Quicunque igitur viri, vel quaecunque mulieres de sacro fonte filios spiritaliter exceperint, cognoscant se pro ipsis fidejussores apud Deum exstitisse. Et ideo necesse est, ut semper illis sollicitudinem verae charitatis impendant, admoneant et castigent, atque corripiant, ut castitatem custodiant,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ sp̃s dm̃ sp̃s sapientiae & intellectus. sp̃s consilui & fortitudinis.
spsicientiae & pi&atisi & replebit eũ sp̃stimoris dñi : Nonquod di¬
uersus sit iuxta differentias nominũ idem sp̃s scs sed quodunus atq
idem cunctarũ uirtutũ fonssit atq principiũ : dicuten t̃a ploteste¬
xp̃sdidicit᷑ uirtus dĩq: sapientia ÷. It in pro uerbiis legit᷑. ds̃ in sapientia
sua fundauit terrã & parauit caelos in prudentia ꝓ & quomodoidem
sermouocat᷑ lux & iuta & resurrectio : sic sps scsdicit᷑ sp̃s sapientiȩ
& intellectus. consilu& fortitudinis scientiae & pi&atis actimoris
dñi : Contin& itaq inseidem septenarius numerus ternariũ & qua¬
ternariũ numerũ : Internario mysteriũ scaẽ trinitatis. In quaterna¬
rio euangelu : Siueemintres ꝑ quattuor siuequat tuor ꝑ tresmul¬
tiplicent᷑ ad duodenariũ numerũ ꝑuenit᷑ : Quiamysteriũ scaẽ tri¬
nitatis & doctrina e uangelii ꝑduo decimapłos inquattuormundipla¬

Expanded text:
et intellectus, spiritus consilii et fortitudinis, spiritus scientiae et pietatis, et replebit eum spiritus timoris Domini . Non quod diversus sit juxta differentias nominum idem Spiritus sanctus, sed quod unus atque idem cunctarum virtutum fons sit atque principium. Sicut enim, Apostirtus et Dei sapientia . Et in Proverbiis legitur: Deus in sapientia sua fundavit terram, et paravit coelos in prudentia . Et quomodo idem sermo Dei vocatur lux, et vita, et resurrectio: sic spiritus sapientiae et intellectus, et consilii et fortitudinis, et scientiae, et pietatis, ac timorisni. Continet itaque in eisdem septenarius numerus ternarium et quaternarium numerum. In ternario mysterium sanctae Trinitatis, in quaternario Evangelii; sive enim tres per quatuor, sive quatuor per tres multiplicentur, ad duodenarium numerum pervenitur; quia mysterium sanctae Trinitatis, et doctrina Evangelii per duodecim apostolos in quatuor mundi pla
Abbreviated transcription (Latin):
rit multitudinẽ peccatorũ  Est adhuc & septima lic& laboriosa
& dura ꝑpoenitentiã remis sio peccatorũ cũ lauat peccator in lacri¬
mis stratũ suũ. & fiuntei lacrimae suae panesdice ac nocte. cũ non
erubescit sacerdoti dñi indicarepeccatũ ut ad quirat medicinã
secundũ eũ quiait : Dixi. pronuntiabo aduersũ me iniustitiã meam
& turemis sistiimpi&atẽ peccatimei : Et illud : Conuersus sũ in ȩrũ¬
namea dum configit᷑ spina : Harũ itaq remissionũ quae modo in
eccła fiunt tipus erant sacrificia quae fiebant inlege : Necenim
uacat amysterio quod septẽ dicunt᷑ eẽ remis siones qm̃ sp̃sses ꝑquẽ¬

Expanded text:
rit multitudinem peccatorum . Est adhuc et septima, licet laboriosa et dura per poenitentiam, remissio peccatorum, cum lavat peccator in lacrymis stratum suum, fiunt ei lacrymae suae panes die ac nocte . » Cum non erubescit sacerdoti Domini indicare peccatum, ut acquirat medicinam, secundum eum qui ait: Dixi: Pronuntiabo adversum me injustitiam meam; et tu remisisti impietatem peccati mei . Et illud: Conversus sum in aerumna mea, dum configitur spina . Harum itaque remissionum, quae modo in Ecclesia fiunt, typus erant sacrificia quae fiebant in lege. Nec enim vacat a mysterio, quod septem dicuntur esse remissiones, qu
Abbreviated transcription (Latin):
publicani illius intemplostantis a longe & percutientis pectus suũ
quiq nec aususerat oculos leuare ad caelũ : Quorion &iamoculi
uixta proph&ã diuisiones deducunt aquarũ : &c&era : Istipro¬
cul dubio peccata sua baptismolacrimarũ mundare noscunt᷑ :
Dehis trib: baptismatib. lic& alio superius dictũsitordine psalnis¬
ta ait : Beatiquorũ remis sesunt iniquitates ⁊d ÷ in baptis mate :¬
& quorum tecta sunt peccata ꝑ confessionẽ peocatorũ & fluenta

Expanded text:
publicani illius in templo stantis a longe, et percutientis pectus suum; publicani illius in templo stantis a longe, et percutientis pectus suum; quique nec ausus erat oculos levare ad coelum. » Quorum etiam oculi, juxta prophetam, divisiones deducunt aquarum, etc. ; isti procul dubio peccata sua baptismo lacrymarum mundare noscuntur. De his tribus baptismis, licet alio quo superius dictum sit ordine, Psalmista ait: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . Id est,
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ prȩfatustisidorus in eo dem libello tria eẽ haptismata : primum
inquit dequo a płsait: quo sordes peccatorũ pregenerationis lauacrũ
abluunt᷑ : in quo ut beatus augustinusait paruuli originalitantũ
moriuntur peccato : maiores &iam his omnibus moriunt᷑ peccatis
quaecũq maleui uendo ad diderunt ad illud quod nascendo traxer:
Secundus ẽ baptismmus ut praefatus ait isidorus . quo quis sanguine
suo permartyrium baptizat᷑: quo baptis mo &i ã xp̃s baptitat᷑ꝰ ẽ :
ad discipulos suos filios ⁊ebedei : potestis biberecalicẽ quẽ egobibi¬
turus sũ & baptismoquo ego baptitor baptizari: Itaq aqua&
sanguis geminiẽ si gurabaptis matis : Vnũ quoregenera murex
lauacro : aliud quo consecramur in sanguine : Esttertiũ baptis mũ
lacrimarũ quod laboriosius transigit᷑ sicut illequiꝑ singulas noc¬
tes stratũ suũ lacrimis rigat quumitat᷑ c̃uersi onẽ manasse & hu
militate nineuitarũ ꝑquã miseri cordiã consecutisunt & orationẽ¬

Expanded text:
namque praefatus Isidorus in eodem libello tria esse baptismata. « Primum, inquit, de quo Apostolus ait, quo sordes peccatorum per regenerationis lavacrum abluuntur. » « In quo, ut beatus Augustinusait, parvuli originali tantum moriuntur peccato; majores etiam his omnibus moriuntur peccatis, quaecunque male vivendo addiderunt ad illud quod nascendo traxerunt. » « Secundus est baptismus, ut praefatus ait Isidorus, suo per martyrium baptizatur, 466 quo baptismo etiam Christus baptizatus est, ad discipulos suos, filios Zebedaei: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum, et baptismo quo ego baptizor baptizari ? Itaque aqua et sanguis gemini est figura baptismatis: unum quo regeneramur ex lavacro, aliud quo consecramur ex sanguine. 3. Est tertium baptisma lacrymarum, quod laboriosius transigitur, sicut ille qui per singulas noctes stratum suum lacrymis rigat , qui imitatur conversionem Manasse , et humilitatem Ninivitarum, per quam misericordiam consecuti sunt . Qui
Abbreviated transcription (Latin):
Quia ergo primum baptis mu obfidem
tribuente ꝑ sanguinẽ martyru hodienonesficit᷑ : Tertiũ ualdene¬
cessariũ non desi diose neccũ aliqua dilatione sicut amultis quod¬
ualde periculo sũẽ fieri assol& : sed cũ magna acceleratione & pm¬
mide uotissima intentione dũ tempus ẽ acceptabile & dies salutis
& dñs inueniri potest ab omnib xp̃ianis e app&endũ & am plectendũ :

Expanded text:
Quia ergo primum baptismum ob fidemtribuente, per sanguinem martyrii hodie non efficitur. Tertium valde necessarium non desidiose, nec cum aliqua dejectione, sicut a multis, quod periculosum est, fieri assolet, sed cum magna acceleratione et animi devotissima intentione, dum tempus est acceptabile, et dies salutis, et Dominus inveniri po
Abbreviated transcription (Latin):
baptisimati gesieriteo quod ꝓp̃i sangiune rubricatũ sit populũq dĩbap¬
baptitati sunt in nube & inmari. Marȩ ut dictũ ẽ baptismi. nubes sp̃s
scĩ manna panis utȩ formã gerebat y siebant & alia baptus mata inu&e¬
ri testamento quae prodis pensatione temporũ actitabant᷑ : Sedusq.
adbaptis tamiohannẽ nusquã baptismus inpoenitentia legit᷑ fuisse
datus : Scribitnamq isidorus in libro officiorũ ⁊ Bapti tauit iahannes
sed non ex toto uidaicce : Non solũ enim inaqua nec tamer in spũ: sed hoc
It io hannesdicit : Ego quidem baptizo uos in aqua. medius aut̃ urmste
baptismii: Dsẽ enĩ qui baptizat . ut possint & qui baptitant᷑ fieri filii
dĩ : huius nẽpe unũ extat baptismũ salutare. dequo a płs ait : Vnusdũs¬

Expanded text:
ismatis gerit eo quod Christi sanguine rubricatum sit, populum Dei bapbaptizati sunt, in nube et in mari . Mare, ut dictum est, baptismi, nubes Spiritus sancti, manna panis vitae formam gerebat. Fiebant et alia baptismata in Veteri Testamento, quae dispensatione temporum actitabantur; sed usque adBaptistam Joannem nusquam baptismus in poenitentiam legitur fuisse datus. Scribit namque Isidorus in libro Officiorum : « Baptizavit et Joannes, sed non ex toto Judaice. Non enim solum in aqua, nec tantum  in Spcto, sicut Joannes dicit: Ego quidem baptizo vos in aqua; medius autem vestrubaptismi: Deus est enim qui baptizat, ut possint et qui baptizantur fieri Filii Dei. » Hujus nempe unum exstat baptismum salutare, de quo Apostolus ait: Unus
Abbreviated transcription (Latin):
broluti: pro in de omnib xp̃ianis sollicite studendũe ut tantȩ s ponsionis
tantiq saluti sers pacti memores idq indiscusse inuiola biliterq: ser¬
uantesi hostẽ q. antiquumcuiabrenuntia uerunt cũuitiis suis spnentes
dentib reserata infatigabiliter scandero contendant

Expanded text:
bro luti . Proinde omnibus Christianis sollicite studendum est, ut tantae sponsionis, bro luti . Proinde omnibus Christianis sollicite studendum est, ut tantae sponsionis, tamque salutiferi pacti memores, idque indiscusse inviolabiliterque servantes, hostemque antiquum, cui abrenuntiaverunt cum vitiis suis, spernentes,dentibus reserata, infatigabiliter scandere contendant
Abbreviated transcription (Latin):
recupera renompoterit : Qui aergo constat quod propt̃ peccatũ primiho¬
minis flameusillegladius cuius obice ianua para chisi hominib: elaude¬
bat̃ in sacro scõbaptis inatis fonte ex tinctus ẽ & eadẽ ianua credentib pa¬
tesiita oport& ut cuncti fideles pactionis & sponsionis quã cũdõ in
baptis mate fecerunt sint semꝑ memores : caueantq: nequib: lib& uiti¬
orũ sordib semaculantes. non solum eundẽ sibi reiccendant igne : uerũ
&i am in mundũ spm̃ a se tempore baptis matis expulsũ cũ septen ariodae¬
monũ sibi numero ad dito adsere dire faciant : fiantq illis ut dñs ait
nouis sima peiora priorib: & implea tur in eis quod aitbeatus parus
apłs Melius enimerat illis non cognoscere uiamiustitiae : quã post
agnitionẽ retrorsũ conuerti ab eo quod trã ditũ ẽillis scomandato Apt&q
eis quod idem apłsait: Cams reuersus aduomitũ suũ & sus lota in uoluta¬

Expanded text:
recuperare non poterit. Quia ergo constat quod propter peccatum primi horecuperare non poterit. Quia ergo constat quod propter peccatum primi hominis flammeus ille gladius, cujus obice janua paradisi hominibus claudebatur, in sacrosancto baptismatis fonte exstinctus est, et eadem janua credentibus patefacta, oportet ut cuncti fideles pactionis et sponsionis, quam cum Deo in baptismate fecerunt, sint semper memores: caveantque ne quibuslibet vitiorum sordibus se maculantes, non solum eumdem sibi reaccendant ignem, verum etiam immundum spiritum a se tempore baptismatis expulsum, cum septenario daemonum sibi numero addito, ad se redire faciant, fiantque illis, ut Dominus ait, novissima pejora prioribus ; et impleatur in eis quod ait beatus Petrus apostolus: Melius enim erat illis non cognoscere viam justitiae, quam post agnitionem retrorsum converti ab eo quod traditum est illis, sancto mandato. Apteturque eis quod idem post pauca ait: Canis reversus ad vomitum suum, et sus lota in voluta
Abbreviated transcription (Latin):
QUODFIDELES SEMPERIMEMINIS SEDEBEANT. PACTE
QUOD CUND̃O INBAPTISMATEFECERVNT OTE
Nuarum pactionũ nexib. unusquisq fidelis dõ inbaptis mate seobligauit.
linde & sub eius demscae trinitatis inuocatione baptis matis gratiam
accipere promeruit N Si qui sigitur post huiuscemodi a brenuntiati¬
nũ mubꝰ lib& in lecebris uitiorũ in lectus ad ea quib: renuntiauit
redierit : nec non& post tantȩ fidei perceptionẽ in apostasiã aut infi¬
delitatis. aut hȩreticae prauitatis Ait fraterni scis matis prolapsus
fuerit : procul dubio utriusq pactionis trans gressorex nstt¬
Quarũ altera qui ab aptis miiteratione nequit : paenitentiae slans
elemosynarũ largitionib c&erisq bonorum operũ executionib: di¬
lui potest : Altera uero quae prȩdicte contagionis lepra conmacu¬
lata fuerit pisi hac primum ꝑxp̃i gratiã caruerit : & adunitatem
adae redierit : mundari & pristinȩ fidei colorẽ sanitatisq uugorem

Expanded text:
Ut fideles semper meminisse debeant pacti quod cum Deo in baptismate fecerunt. Duarum pactionum nexibus unusquisque fidelis Deo in baptismate se obligavit:unde et sub ejusdem sanctae Trinitatis invocationem baptismatis gratiam accipere promeruit. Si quis igitur post hujuscemodi abrenuntiationem, quibuslibet illecebris vitiorum illectus, ad ea quibus renuntiavit, redierit; nec non et post tantae fidei perceptionem in apostasiam, aut infidelitatis, aut haereticae pravitatis, aut fraterni schismatis prolapsus fuerit, procul dubio utriusque pactionis transgressor existQuarum altera, quia baptismi iteratione nequit, poenitentiae lamentis, eleemosynarum largitionibus, caeterisque bonorum operum exsecutionibus dilui potest. Altera vero, quae praedictae contagionis lepra commaculata fuerit, nisi hac primum per Christi gratiam caruerit, et ad unitatem Ecclesiae redierit, mundari et pristinae fidei colorem, sanitatisque vigorem
Abbreviated transcription (Latin):
etudinẽ humilitatẽ. cantatẽ. benignitatõ modestiã castimoniã
unequa nemouidebit dm̃. & c&era s iurtutes quas dinumerare longũe
prouideat &i amnecesseẽ ne ad peccatũ cu inbaptis matemortuuse re
deat Qm̃ nec baptismus iterari potest. nec xp̃s pro eo semel mortuus
rursus ad passionom reiditurus ẽ : De quo aplsait : xp̃s resurgens amor¬

Expanded text:
 humilitatem, charitatem, modestiam, castimoniam sine qua nemo videbit Deum, et caeteras virtutes, quas dinumerare longum est. Provideat etiam necesse est ne ad peccatum, cui in baptismate mortuus est, redeat, quoniam nec baptismus iterari potest, nec Christus pro eo semel mortuus rursum ad passionem rediturus est. De qua Apostolus a
Abbreviated transcription (Latin):
isu xp̃oindutus fuerit. lic& in prȩsentia rũ parpura & bysso a uro &gem¬
misornatus incedat miserabiliter tamenatq: flebiliter in oculis diuinȩ ma¬
iestatis nudus existit : Et si in hacnuditate diem lauserit extremũ non
solũ a regexp̃oin futuro corripi&ur : sed &iã anupti alia cernoq conuuio
exdudẽ᷑ : At si quis piã quae sint huius nou hominis indumenta sare

Expanded text:
su, indutus fuerit, licet in praesenti purpura et bysso, auro et gemmis ornatus incedat, miserabiliter tamen atque flebiliter in oculis divinae majestatis nudus existit: et si in hac nuditate diem clauserit extremum, non solum a rege Christo in futuro corripietur, sed etiam a nuptiali, aeternoque convivio excludetur. At si q
Abbreviated transcription (Latin):
templandum quod dixerat simundi sunt pueri abuxoribus. uide¬
lica quod ad munditias corporis xp̃i omnis coitus sit inmundus:
Gregorius in libro moralium : quis namq. sit sanguis xp̃i p̃iam
audiendo sed bibendo didicimus: qui sanguis superutrumq
postem iuxta exemplum antiqui populi ponitur. quando non
solum ore corporis sed &iam ore cordis hauritur : Inutroq & enimposte
agnisanguis est̃ positus quando sacra mentum passionis xp̃i cumore ad
re demptionem sumiturã dimitationem quoq intentamente cogitat᷑: Qua¬
sĩ in nocte agni comedimus cum insacramento modo dominicum corpꝰ

Expanded text:
templandum quod dixerat: si mundi sunt pueri ab uxoribus? videtemplandum quod dixerat: si mundi sunt pueri ab uxoribus? videlicet quod ad munditias corporis Christi omnis coitus sit immundus. » Gregorius in libro Moralium: « Quis namque sit sanguis Christi non jam audiendo, sed bibendo discimus: qui sanguis super utrumque postem juxta exemplum antiqui populi ponitur, quando non solum ore corporis, sed etiam ore cordis hauritur: in utroque etenim poste agni sanguis est positus, quando sacramentum passionis Christi, cum ore ad redemptionem sumitur, ad imitationem quoque intenta mente cogitatur. Quasi in nocte agni carnes comedimus, cum in sacramento modo dominicum corp
Abbreviated transcription (Latin):
manducaueritis carnem fili hominis & biberitis eius sanguinem
non habebitis uitam inuobis : qui manducat carnem meam &¬
bibit sangui nem incum hab& uitam a &ernam : & egore suscitabo
eum in nouusi modie : Paulus ad corinthios. Calixinquit cuibe¬
ne dicimus ponne communicatio sanguinis xp̃iest : Ite mata que¬
quicumq manduca uerit panem & biberit calicem dni indigne
iudicium sibi manducat & bibit non discernens corpus : Hi c rom¬
mus in libro aduersus iouinianum : Omnis populus accessurus
ad montem srna & dĩ auditurus eloquium tribus diebus sc̃ifica¬
riiussus est : Et se ab uxoribus abstinere : quod quidem scimus
aiamad dauid fugientem ab achimel echsacerdote dictum:
Simundisunt pueri ab uxoribus : Et illerespondit : Abheri & nu¬
diustertius : Panes enim propositionis quasi corpus xp̃ĩ deuxorũ
cubilibus consurgentes edere non poterant: & in transitu con¬

Expanded text:
manducaveritis carnem filii hominis, et biberitis ejus sanguinem, manducaveritis carnem filii hominis, et biberitis ejus sanguinem, non habebitis vitam inbibit sanguinem meum, habet vitam aeternam: et ego resuscitabo eum in novissimo die . Paulus ad Corinthios: Calix, inquit, cui benedicimus: nonne communicatio sanguinis Christi equicunque manducaverit panem, et biberit calicem Domini indigne, judicium sibi manducat et bibit, non discernens corpus Domini . Hieronymus in libro adversus Jovinianum : « Omnis populus accessurus ad montem Sina, et Dei auditurus eloquium, tribus diebus sanctificari jussus est, et se ab uxoribus abstinere. Quod quidem scimus etiam et ad David fugientem ab Abimelec sacerdote dictum: Si mundi sunt pueri ab uxoribus? Et ille respondit: Ab heri et nudius tertius . Panes enim propositionis, quasi corpus Christi, de uxorum cubilibus consurgentes edere non poterant. Et in transitu con
Abbreviated transcription (Latin):
QUODAD PERCEPTIONEM. DOMINICECORPORIS. ET
SANGUINIS EREQUENTEREEDISCRETESIT ACCEDENDV.
totius salutis & mysterium fidei nr̃ae consistit Quidam reueren¬
ter & salubriter quidamdis creco & indigne percipiunt: Sunt
&iam non nulli qui tantisa cramenti participatione obreatũm
suorum obligationem sacerdotis iudiciꝯmerito priuantur: Sunt
item pleriq quod ualde periculo sum & congrua emendatione dig¬
numẽ qui ab hoc sacramento partim incuria. partim desidia ad¬
cose subtrahunt utuixinanno nisitribus tantum praeclaris
ex de uotione faciunt nescientes aut scire polentes quod sicut
corpussine crbo & potu. Ita & anima sine hoc spiritali crbomoritur:
Qquanti autem sit discriminis nisi accipiatur. & quantis indiscre¬
te sumatur. subterbre uiter collecta euangelica & a postolica
testimonia& sc̃orum patrum dicta de monstrant : Ait. autem dñs

Expanded text:
 CAPUT XVIII. Quod ad perceptionem Dominici corporis et  CAPUT XVIII. Quod ad perceptionem Dominici corporis et sanguinis frequenter et discrete sit accedendumtotius salutis, et mysterium fidei nostrae consistit, quidam reverenter et salubriter, quidam indiscrete et indigne percipiunt. Sunt etiam nonnulli, qui tanti sacramenti participatione ob reatuum suorum obligationem, sacerdotis judicio, merito privantur. Sunt item plerique quod valde periculosum et congrua emendatione dignum est qui ab hoc sacramento partim incuria, partim desidia adeo se subtrahunt, ut vix in anno, nisi sub tribus tantum festis ex devotione faciant; nescientes aut scire nolentes, quod sicut corpus sine cibo et potu, ita et anima sine spiritali cibo moritur. Quanti autem sit discriminis, nisi accipiatur, et quanti, si indiscrete sumatur, subito breviter collecta evangelica et apostolica testimonia, et sanctorum Patrum dicta demonstrant. Ait autem Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
animaduersionere nuat dñs de monstratdicens : hostiae impio¬
rum abbminabiles. quia offeruntur exscelere : Plerumq homines
pessimi quanta peroblationem dõ tribuant pensant. quanta autẽ
rapiant considerare dissimulant: quasi mercedem operum nume¬
rant : & perpendere scelerum culpas recusant: Itemidem in libro
pastorali : Si offersmunufatuum ad altare. & c&era : Ex quascilic&
praeceptione pensandum est : quorum ostia repellitur quum into¬
lerabilis culpa monstratur: Nam cum mala cunctabonis sequen¬
tibus diluantur. pensemus quanta sint maladis cordiae. quȩ nis
extincta fuerint funditus bonum subsequi non permittunt : His
itaq praelibatis sententus. affatim instruimur tunc nos exteri¬
us hostiam mundam dõ offerre posse cumomne nubilum discor¬
diae deterserimus. & iuxtaa postolum hostiam uiuam. scã indõ
placentem ante diuinae maiestatis oculosnos exhibuerimus

Expanded text:
animadversione renuat Dominus, demonstrat, dicens: Hostiae impioanimadversione renuat Dominus, demonstrat, dicens: Hostiae impiorum abominabiles, quae offeruntur ex scelere . Plerumque homines pessimi quanta per oblationem Deo tribuant, pensant, quanta autem rapiant, dissimulant considerare, quasi mercedem operum numerant, et perpendere scelerum culpas recusant. Item idem in libro pastorali: Si offers munus tuum ad altare, et caetera . « Ex qua scilicet perceptione pensandum est, quorum hostia repellitur, quam intolerabilis culpa monstratur. Nam cum mala cuncta bonis sequentibus diluantur, pensemus quanta sint mala discordiae, quae nisi exstincta fuerint funditus, bonum subsequi non permittunt. » His itaque praelibatis sententiis, affatim instruimur, tunc nos exterius hostiam mundam Deo offerre posse, cum a corde nostro omne nubilum discordiae deterserimus: et, juxta Apostolum, hostiam vivam, sanctam, Deo placentem , ante divinae majestatis oculos nos exhibuerimus.
Abbreviated transcription (Latin):
non uult ds̃ sacrificium: holo caustum suscipererecusat : Hincergo
perpendi deba quantum sit malum discordiȩ. propter quodillud abici¬
tur propter quod culpa laxatur: In libro ecclesi astico scriptum est
Quoffertsa crificium ex substantia pauperis: quasi qui uictimat filium
in conspectu patrissui: Quidnamq eẽ into lerabilius potest quam mors
fili anteo culos patris : hocitaq sacrificium quanta ira aspiciatur osten¬
ditur. cum orbati patris dolori comparatur: Aliud est pro peccatis mise¬
ricordiam facere. aliud promiseri cordia facienda peccare: qQuae
iam nec misericordia nuncupari potest. quid ad dulcem fructum non
proficit quae peruirus pestifere radicisama rescit. Improborum
hominum sacrificia perprophecam dñsreprobat dicens: Ego dñs dili¬
gensiudicium &odio habens tapinam in holo causto: Plerique &¬
enim diligentibus subtra hunt quae dõ largiuntur. sed quanta eos

Expanded text:
non vult sacrificium, holocaustum suscipere recusat. Hinc ergo non vult sacrificium, holocaustum suscipere recusat. Hinc ergo perpendi debet quantum sit malum discordiae, propter quod illud abjicitur, per quod culpa laxatur. In libro Ecclesiastico scriptum est: Qui offert sacrificium ex substantia pauperis, quasi qui victimat filium in conspectu patris sui . Quid namque esse intolerabilius potest, quam mors filii ante oculos patris? Hoc itaque sacrificium, quanta ira aspiciatur, ostenditur, cum orbati patris dolori comparatur. Aliud est pro peccatis misericordiam facere, aliud pro misericordia facienda peccare: quae jam nec misericordia nuncupari potest, quia ad dulcem fructum non proficit, quae per virus pestiferae radicis amarescit. Improborum hominum sacrificia per prophetam Dominus reprobat dicens: Ego Dominus diligens judicium: et odio habens rapinam in holocausto . Plerique etenim indigentibus subtrahunt, quae Deo largiuntur. Sed quanta eos
Abbreviated transcription (Latin):
pitur. quod corde obligato in malitia profertur: Mundari & enĩdeba
nostro homine cogitationis inmutationetergenda est̃: quia irã iudicis
placare nes cit oblatio pisi exmunditia placeat osferentis : Sicut in
libro genesi scriptumest : Res pexit ds̃ ad abel & admuneraelus: Ad
ca in autem & admunera eius non respexit: Neq &enim sacrumelo¬
quium dicitres pexit ad munera abel & ad cain munera non respexit
muneracius : Exdantisnam que cordeid qđ datur accipitur: Idcir¬
conon abel exmuneribus. sed ex abel munera oblata placuerunt dõ
dabantur: At audito scilic& huius ordine narrationif discamus
quia exteriora munera ex internacordis munditia condiuntur
Vt huius discretionis ordineunum quemq nr̃m doceat qualis apud
sc essedebeae : cum exteri orabona nonsolum dõ peroblationis
uotum sed &iam proximis subministrat : Adis cordantibus accipere

Expanded text:
pitur, quod corde obligato in malitia perfertur. Mundari etenim debet pitur, quod corde obligato in malitia perfertur. Mundari etenim debet nostro homine, cogitationis immutatione tergenda est: quia iram judicis placare nescit oblatio, nisi ex munditia placeat offerentis, sicut in libro Genesis scriptum est: Respexit Dominus ad Abel, et ad munera ejus; ad Cain autem, et ad munera ejus non respexit . Neque etenim sacrum eloquium dicit: Respexit ad munera Abel, et ad Cain munera non respexit; munera ejus. Ex dantis namque corde id quod fit, accipitur: idcirco non Abel ex muneribus, sed ex Abel munera oblata placuerunt. Pridabat. » Ut audito scilicet hujus ordine narrationis, discamus quia exteriora munera ex interna cordis munditia condiuntur, ut virtus hujus discretionis unumquemque nostrum doceat, qualis apud se esse debeat, cum exteriora bona non solum Deo per oblationis votum, sed etiam proximis subministrat. A discordantibus Deus accipere
Abbreviated transcription (Latin):
lit terã fortassis aliquis credatitafierioportere si prȩseni sit frat̃:
nonenim diutius differripotest : cummunustuũ relinquereante altare
iubearis: Siergode absente & quod fieri potest &iã transmare constitu¬
to aliquid ta leueniat inmentẽ : ab surdũ ẽ credere ante altare mu¬
nusre linquendũ quod post terras & mariaper errata offeras dõ:
łtideoprorsus intro ad spiritalia refugere cogim᷑ ut hoc qđ dictum ẽ
sine absurditate possitintellegi: Altareitaq s piritalit̃ m interiore dĩ
templo ipsã fidẽ accipere possumꝰ : cui signũ ẽ altare uisibile : qđ lib&
enĩ munus offerimusdõ siuȩ ꝓph&iã siue doctrinã siue orationem
si ue rmnum si uepsalmum a siquid talealiudspiritalium donorum ani¬
mooccurrit : acceptumesse pompotestdẽ : nisi fidei sinceritate fulciat᷑:
Gregorius in moralibus. ab omni potente in quit dõmunus exmaninon acci¬

Expanded text:
litteram, fortassis aliquis credit ita fieri oportere, si praesens sit frater: litteram, fortassis aliquis credit ita fieri oportere, si praesens sit frater: non enim diutius differri potest, cum munus tuum relinquere ante altare jubearis. Si ergo de ab sente, et quod fieri potest etiam trans mare constituto, aliquid tale veniat in mentem, absurdum est credere ante altare munus tuum relinquendum, quod post terras, et maria pererrata offeras Deo. Et ideo prorsus intro ad spiritalia refugere cogimur, ut hoc quod dictum est, sine absurditate possit intelligi. Altare itaque spiritaliter, in interiore Dei templo ipsam fidem accipere possumus, cujus signum est altare visibile. Quodlibet enim munus offerimus Deo, sive prophetiam, sive doctrinam, sive orationem, sive hymnum, sive psalmum, et si quid tale aliud spiritalium donorum animo occurrit, acceptum esse non potest Deo, nisi fidei sinceritate fulciatur. Gregorius in Moralibus : « Ab omnipotente, inquit, Deo munus ex manu non acci
Abbreviated transcription (Latin):
septies sedusq septuagies septies: & postaliqua : Sic & paterincus
inquit cae lestis faci& uobis si non remiseritis unusquisq fratrisuo de
cordibus uestris: quod itabeatus edisserit hieronimus  Formidolosa
inquit sententia si iux ta nrammentem sententia dĩ flecatur atque
mutatur : Si parua fratribus non dimittimus maiora nobis adõ non
dimittuntur : Et quia potestunus quisq: dicerenihil habeo contra eũ
ipse nouit hab& dm̃ iudicem non mihi cur&ẽ quid uelitagere. ego
igno ui eit onfirmat sententiam suam &omnem simulationem fictepacis
euercit dicens si non remiseritis unus quisq fratrisuode cordibus
urĩs : Augustinus in libro desermoned ñi ininonte : Iube muritaque
in laturi munu s in altare sire cordati fuerimus aliquid ad uersũ nos
habere fratrem munus ante altarerelinquere & pergertacre conci¬
liare fratri de in deuenire &munus offerre: Qđsi accipiaturad

Expanded text:
septies; sed usque septuagies sesepties; sed usque septuagies se coelestis faciet vobis, si non remiseritis unusquisque fratri suo de cordibus vestris . Quod ita beatus edisserit Hieronymus: « Formidolosa, inquit, sententia, si juxta nostram mentem sententia Dei flectitur, atque mutatur. Si parva fratribus non dimittimus, majora nobis a Deo non dimittuntur. Et quia potest unusquisque dicere, nihil habeo contra eum, ipse novit: habet Deum judicem, non est mihi curae quid velit agere, ego ignovi ei: confirmat sententiam suam et omnem simulationem fictae pacis evertit, dicens: Si non remiseritis unusquisque fratri suo de cordibus vestris . » Augustinus in libro de Sermone Domini in monte : « Jubemur ergo illaturi munus in altare, si recordati fuerimus aliquid adversum nos habere fratrem, munus ante altare relinquere, et pergere, ac reconciliari fratri; deinde venire, et munus offerre. Quod si accipiatur ad
Abbreviated transcription (Latin):
Dunt quam plures qui frigido corde pullo scilic& caritatis ardore succenso
dõ & munus ad altare osferunt&̧ orationes & clemosinas frequentare
poncessant putantes istasine caritate dõ placere prȩsertim cum
nullabonasine caritate : cum caritate autem omĩa placeant : Tuncenim
dõ exteriora gratis dari& offerripossunt : cum interior homo caritatis
ardore succenditur : & templum sc̃i sp̃s efficitur: Quali teruero munꝰ
dõ osterridebeat dñido c& incuangdiodicens: Si ofters munustuũ
ad altare &i llicrecordatus fucris quia fratertuus hab& aliquid aduer¬
sumte relinq ibi munustuũ ante altare &uade priusre conciliari fra¬
trituo & tunc ueniens offeres munustuũ : Etalibun euangelio : Acce¬
dens inquit petrus adihm̃ dixit : Onẽ quoties pec cauerit inmefrater
meus dimittam eiusq septies & rełq: Cui respondit dñs : Nonusq

Expanded text:
Sunt quam plures qui frigido corde, nullo scilicet charitatis ardore succenso, Sunt quam plures qui frigido corde, nullo scilicet charitatis ardore succenso, Deo et munus ad altare offerunt, et orationes et eleemosynas frequentare non cessant, putantes ista sine charitate Deo placere; praesertim cum nulla bona sine charitate, cum charitate autem ei omnia placeant. Tunc enim Deo exteriora gratis dari, et offerri possunt, cum interior homo charitatis ardore succenditur, et templum sancti Spiritus efficitur. Qualiter vero munus Deo offerri debeat, Dominus docet in Evangelio dicens: Si offers munus tuum ad altare, et illic recordatus fueris quia frater tuus habet aliquid adversum te, relinque ibi munus tuum ante altare; et vade prius reconciliari fratri tuo; et tunc veniens offeres munus tuum . Et alibi in Evangelio: Accedens, inquit, Petrus ad Jesum dixit: Domine, quoties peccaverit in me frater meus, dimittam usque septies? Cui respondit Dominus: non usque
Abbreviated transcription (Latin):
pauperum : & causam quam nes ciebai diligentissime i nuertiga¬
bam : Conte rebam molas iniqui : & dedentibus illius auferebã p̃dam:
Itemidem postpauca : Cumq: sederemquasi rex circumstante exer¬
citu : eram ta menmȩrentium consolator: Videant &iamqua lẽ
sollicitudinem domus suaebeatus tobicȩcus corpore uidenscorde
gerebat quicum hedibalantis uocemaudisseait : Vide neforte
urtiuus sit : Red ditecum dominissuis quia non lica nobex furto
aliquid aut edert aut contingere: quibus uerbi s innuitur : quod sicut
a furto itaquoq aceteris uitiis domum suam peruigili sollicitu dincii nu¬
ne mesficiebat: Summopereigitur his qui prȩ sunt procurandumẽ
ut prouidam sollicitudinem domus suae in desinentergerant : neqđ
ab sit quispiam subiectorum suorum instinctuhostis antiqui decipiat᷑
& cis dissimulantibus aut consentientibus aut non redarguentibus
SINT REMITTENDAETTVNC MUNVS DO OFEE RENDV. IXUII.

Expanded text:
pauperum: et causam, quam nesciebam, diligenter inuestigapauperum: et causam, quam nesciebam, diligenter inuestigabam. cItem idem post pauca: Cumque sederem quasi rex circumstante exercitu; eram tamen moerentium consolator . Videant etiam qualem sollicitudinem domus suae beatus Tobias caecus corpore, videns corde, gerebat, qui cum haedi balantis vocem audisset, ait: Videte ne forte furtivus sit: reddite eum dominis suis: quia non licet nobis ex furto aliquid aut edere aut contingere . Quibus verbis innuitur, quod sicut a furto, ita quoque a caeteris vitiis domum suam pervigili sollicitudine immunem efficiebat. Summopere igitur his qui praesunt procurandum est, ut providam sollicitudinem domui suae indesinenter gerant, ne, quod absit, quispiam subjectorum suorum instinctu hostis antiqui decipiatur; et eis dissimulantibus, aut consentientibus, aut non redarguentibus,sint remittenda; et tunc munus Deo offerendum.
Abbreviated transcription (Latin):
paruipendunt : Dum enim indomibus suis rapinas. oppressiones paupe¬
rum furta ad ulteria & c& erainnumeramala fierisinunt & talium
obsequiis deliniti. societate delectati eis corde iunguntur . proculdu¬
bio non inderecedere comprobantur: Cum uero talibus peccantibus
consentiunt. ab eorum consortio non exeunt : Cumigitur erga huius¬
cemodi delinquentes congruam disciplinam non exhibent. pollutũ
& inmundum tangereminimecauent : Videant itaq: huius cemodi
praelati qualemergamaleagentes rigorem disciplinae & erga oppres¬
sos opera miseri cordiae beatus i ob impendebat: Ait namq: iuris audi¬
ensbeatisi cabatme : & oculus uidenstestimonium reddebat mihi
quod liberassem pau perem uociferantem : & pupillum cuinon ess&
adiutor: Benedictio periturs supermeueniebat : & coriuiduȩ conso¬
latussum : iustitia indutussum : & uestiui mesicut uestimento : &
diademateiudiciomeo : Oculus fuicacco : & pesclaudo : Patereram

Expanded text:
parvipendunt. Dum enim in domibus suis rapinas, oppressiones paupeparvipendunt. Dum enim in domibus suis rapinas, oppressiones pauperum, furta, adulteria, et caetera innumera mala fieri sinunt, et talium obsequiis deliniti, societate delectati, eis corde junguntur, procul dubio non inde recedere comprobantur. Cum vero talibus peccantibus consentiunt, ab eorum consortio non exeunt. Cum igitur erga hujuscemodi delinquentes congruam disciplinam non exhibent. pollutum, et immundum minime tangere cavent. Videant itaque hujuscemodi praelati, qualem erga male agentes rigorem disciplinae, et erga oppressos opera misericordiae beatus Job impendebat. Ait namque: Auris audiens beatificabat me: et oculus videns testimonium reddebat mihi, quod liberassem pauperem vociferantem, et pupillum cui non esset adiutor. benedictio perituri super me ueniebat, et cor uiduae consolatus sum. iustitia indutus sum et uestiui me sicut uestimento et diademate iudicio meo. oculus fui caeco et pes claudo. pater eram