comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sic temꝑat responsũ. ut nec illi sit locus calũ¬
pniȩ ł fidelib ꝓpt̾ qͦs hec referunt᷑ manife¬
ste appareat qͦd ipse sit. xp̃c ñ homo tantũ. ut
illi putant: s uerbũ pat̾s. Respondit eis
iħc. Loqͦr uob̃ q ñ creditis: et oꝑa quȩ ego fa¬
cio in nomine pat̾s mei: hȩc testimoniũ ꝑhi¬
bent de me. S uos ñ creditis mͥ: qͥa ñ estis ex
ouib meis. Loquor uob̃ ut uerbũ dĩ. & ꝓbo
qͥd sim ꝑ oꝑa quȩ facio in nomine pat̾s mei:
to÷ confitendo eũ. cuiꝰ głam ñ aliam ubiq
quero. qͥa una ẽ gła patͥs &e filii. Ques meȩ
uocẽ meã audiunt. &e ego eognosco eas: et se¬
quunt᷑ me. Et ego uitã ȩternã do eis: ꝙ non
ꝑibunt inȩcernũ. Ꝙ ñ rapiet eas qͥsꝗͣ de ma¬
nu mea. fur et latro seu lupus nil possunt
contͣ illos: qͦs noui eẽ meos. Et si inp̾senti ui¬
deant᷑ aliqui ꝑire: ñ ꝑibunt inȩcernũ. Sub¬
audis sic̃ uos ꝑibitis. qͥ ñ estis ex ouib meis:

Expanded text:
illis sit locum calumniae, et fidelibus propter quos haec referuntur, manifeste appareat quod ipse sit Christus, non homo tantum, ut illi putant, sed Verbum Patris. Respondit eis Jesus: Loquor vobis, et non creditis, et opera quae ego facio in nomine Patris mei, haec testimonium perhibent de me. Sed vos non creditis mihi, quia non estis ex ovibus meis. Loquor vobis ut Verbum Dei, et probo quid sim per opera quae facio in nomine Patris mei, id est confitendo eum, cujus gloriam non aliam ubique quaero, quia una est gloria Patris et Filii. Oves meae vocem meam audiunt, et ego cognosco eas, et sequuntur me. Et ego vitam aeternam do eis, et non peribunt in aeternum. Et non rapiet eas quisquam de manu mea. Fur et latro seu lupus, nihil possunt contra illos quos novi meos. Et si in praesenti videantur aliqui perire, non peribunt in aeternum, subaudis, sicut vos peribitis, qui non estis ex ovibus meis.
Abbreviated transcription (Latin):
s a discͥmine iudicii qͦd in aere futurũ apło
docente nouimꝰ. ad inhabitationẽ celestis pa¬
triȩ immittens: ut ꝓ suis meritis qͥsq sedem
regni ꝑcipiat. Hinc ẽ illud. Multe mansiones
in domo pat̾s mei fc̃. ꝓfecti in tab̃nacula be¬
nedixeruut regi. qͥa felicissima actio ẽ dicere
ymnos conditori. Unde illud. Beati qͥ habi
Enchenia inqͥt ȩuangłista facta sunt in ihe¬
rosoluis: ꝙ hyemps erat. Hyemps recte cõ¬
memorat᷑: qͥa frigidi uidei ad diuinũ ignem¬
accedere .i. in xp̃m credere pigri erant. Et am¬
bulabat iħc in tẽplo: in porticu salomonis. Id:
uͥ salomon solebat stare adorandũ. Porticus
quib templũ cingebat᷑. solent significare noĩe
templi. Carcũ dederunt gͦ eũ iudei: & dixeit̃
ei. Quousq animã nram tollis: Si tu es xp̃c:

Expanded text:
sed a discrimine judicii, quod in aere futurum, Apostolo sed a discrimine judicii, quod in aere futurum, Apostolo docente novimus, ad inhabitationem coelestis patriae immittens, ut pro suis meritis quisque sedem regni percipiat . Hinc est illud: Multae mansiones in domo Patris mei sunt . Profecti in tabernacula, benedixerunt regi, quia felicissima actio est, dicere hymnos Conditori. Unde illud: Beati qui habiEncaenia, inquit evangelista, facta sunt in Hierosolymis, et hiems erat. Hiems recte commemoratur, qChristum credere pigri erant. Et ambulabat Jesus in templo in porticu Salomonis. Id est, ubi Salomon solebat stare ad adorandum. Porticus quibus templum cingebatur, solent significare nomine templi. Circumdederunt ergo eum Judaei, et dixerunt ei: Q
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qͦo dicans tem¬
plũ salomon uͥ com¬
pleuit p̾ces ignis de celo descendit: & de¬
norauit holocausta & uictimas. Holo causta
nãq ce uictimȩ ueri salomonis nos sumꝰ: de
mortuus ẽ iustus. ꝓ iniustis ut nos offerret dõ
mortificatos qͥde carne: uiuificatos auttẽ sp̃u.
Ignis ẽ feruor eximiȩ dilectionis in celesti pa¬
tria qua & in sua beatitudine & in sui condi¬
toris claritate eiues celi ardere letant᷑. Hinc
queda agmina uocant᷑ seraphim .i. ardentes
uel incendentes. Completa gͦ dedicatione. ig¬
nis hostias deuorat: qͥa expleto tẽpore nr̃e
resurrectionis flagrantia ueri amoris qͦ nũc
anglicȩ uirtutes inflammant᷑. fideliũ m̃tes
uisa spetie sui redẽptoris absorbebit. Notan¬
uũ etiã qͦd salomon dimisit ppłos festiuita¬
te facta dedicationis: qͥ benedicentes regi.
ꝓfecti sunt in tab̃nacula sua letantes. Dimitcet
etiã dñs ꝑacta resurrectione electos in ęt̾na ta-¬
b̾nacula ñ eos ulteriꝰ a sua p̾sentia remouens:

Expanded text:
, quod dedicans templum Salomon, ubi complevit preces ignis de coelo descendit, et devoravit holocausta et victimas. Holocausta namque et victimae veri Salomonis nos sumus, de et Deo, mortificatos quidem carne, vivificatos autem spiritu . Ignis est fervor eximiae dilectionis in coelesti patria, qua et in sua beatitudine, et in sui Conditoris claritate cujus cives coeli ardere laetantur. Hinc quaedam agmina vocantur seraphin, id est ardentes vel incendentes. Completa ergo dedicatione, ignis hostias devorat; quia expleto tempore nostrae resurrectionis, flagrantia veri amoris quo nunc angelicae virtutes inflammantur, fidelium mentes visa specie sui Conditoris, absorbebit. Notandum etiam quod Salomon dimisit populos, festivitate facta dedicationis, qui benedicentes regi, profecti sunt in tabernacula sua laetantes. Dimittet enim Dominus peracta resurrectione electos in aeterna tabernacula, non eos ulterius a sua praesentia removens,
Abbreviated transcription (Latin):
adest: & uocat te. Silentiũ dicit suppressã
uocẽ. In uerb̃ marthȩ breuit̾ ostendit᷑. qͦd
⁊ dñs mariã uocauit. Illa ut audiuit sur
surrexit cito: & uente ad eũ. Nondũ uenerat
iħc in castellũ: s erat adhuc in illo loco. uͥ

Expanded text:
adest, et vocat te. Silentium dicit suppressam adest, et vocat te. Silentium dicit suppressam vocem. In verbis Marthae breviter ostenditur, quod Dominus Mariam vocavit Illa ut audivit, surrexit cito et venit ad eum. Nondum enim venerat Jesus in castellum, sed erat adhuc in illo l
Abbreviated transcription (Latin):
uinit & credit in me. ñ moriet᷑ in eternũ.
Uiuit abraham ysaac & iacob: quoꝵ d̃s
dicit᷑. sic̃ uiuoꝵ. Credens & mortiis uiuit:
sic̃ ñ credens. etiã uiuens mortuus ẽ. Uñ
mors in corpore: Qͥa ñ ẽ ibi anima. Unde
mors in anima Qͥa non ẽ ibi fides. fides
enĩ quȩ ꝑ dilectionẽ oꝑat᷑: ẽ quasi anima aĩȩ.
fides autẽ sine oꝑib mortua ẽ. Est gͦ d̾s ꝑ fi¬
dem & dilectionẽ uita animȩ: sic̃ anima cor
poris. Qͥ credit in me in qͥt. etiã simortuus
fuerit in carne. uiuet in anima: donec resur
uit in carue ꝙ credit in me. etiã si moriat᷑
nũ. ꝓpt̾ uitã sp̃c. & immortalitatẽ resurre¬
ctionis. Credis hoce Ait illi. Utiq dñe
Ego credidi qͥa tu es xp̃c filius dĩ: qͥ in hũc
mundũ uenisti. Sciens fide. querit confes¬
sionẽ. Illa inqͥt om̃ia hec credo: qͥa credidi
qͦd tu es filiudĩ missus ad salitẽ mundi.
Et cũ hȩc dixisset: abiit & uocauit mari¬
am sororẽ suam silentio dicens. Magister

Expanded text:
in aeternum. Vivit Abraham et Isaac et Jacob , quorum Deus dicitur, sicut vivorum. Credens et mortuus vivit, sicut non credens, etiam vivens mortuus est. Unde mors in corpore? Quia non est ibi anima. Unde mors in anima? Quia non est ibi fides. Fides enim quae per dilectionem operatur, est quasi anima animae. Fides autem sine operibus mortua est . Est ergo Deus per fidem et dilectionem vita animae, sicut anima i credit in me, et jam si mortuus fuerit in carne, vivet in anima donec resurgvit in carne, et credit in me, et si morietur num, propter vitam spiritus et immortalitatem resurrectionis. Credis hoc? Ait illi: Utique, Domine; ego credidi quia tu es Christus Filius Dei, qui in hunc mundum venisti. Sciens fidem, quaerit confessionem. Illa, inquit, omnia haec credo, quia credidi quod tu es Filius Dei, missus ad salutem mundi. Et cum haec dixisset, abiit et vocavit Mariam sororem suam silentio, dicens: Magister
Abbreviated transcription (Latin):
me aroucere. et uocẽ meã audient: & fiet
unũ ouile. & unus pastor. Unũ ouile est:
unttas in xp̃o. Unde paulus. Ipse ẽ pax
nr̃a: qͥ fecit utraq unũ. Ex hoc ouili di¬
ctum ẽ de illis qͥ saluandi erant in isrł: de
quib dñs dixit. Non sũ missus nisi ad
oues quȩ ꝑierunt domꝰ isrł. Hoc ioeo dix̃:
Ad gentes enĩ ñ ꝑrexit: s misit suos. in quib ipse
loquutꝰ ẽ. Propt̾ea me pat̾ diligit. qͥa ego
pono anim̃a meã: & iterũ sumo eam. Prop¬
t̾ea apparet qͦd pat̾ me diligio: qͥa ego ex ca¬
ritate morior. ꝓ saluandis ouib. ñ ex ui¬
deoꝵs iuolentia coactus. Moriar inꝗͣ scilicoꝵ
ad breue tempus: & resurgam. Uerbũ ex quo
suscepit hominẽ .i. carnẽ & auim̃a: nũqũa
deposuit animã. ut eẽt anima a uerbo se¬
parata. S caro posuit animã qnͣdo exspira¬
uit: qua redeunte surrexit. Mors gͦ ad t̾epus
carñe ꝙ animã separauit. s ñ animã a u̾bo
dĩ Absit enĩ ut qͥ animã latronis ñ deseruit:

Expanded text:
me adducere, et vocem meam audient, et fiet unum ovile et unus pastor. » Unum ovile est unitas in Christo. Unde Paulus: « Ipse est pax nostra, qui fecit utraque unum . » Ex hoc ovili dictum est de illis qui salvandi erant in Israel, de quibus Dominus dixit: « Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel . » Hoc ideo dixit, Ad gentes enim non perrexit, sed misit suos, in quibus ipse locutus est. Propterea me Pater diligit, quia ego pono animam meam et iterum sumo eam. Propterea apparet quod Pater me diligit, quia ego ex charitate morior pro salvandis ovibus, non ex Judaeorum violentia coactus. Morior, inquam, scilicet ad breve tempus, et resurgam. Verbum ex quo suscepit hominem, id est carnem et animam, nunquam deposuit animam, ut esset anima a Verbo separata. Sed caro posuit animam, quando exspiravit; qua redeunte, surrexit. Mors ergo ad tempus carnem et animam separavit, sed non animam a Verbo Dei. Abiit enim ut qui animam latronis non deseruit,
Abbreviated transcription (Latin):
es mortis significat. Homo cũ morte peccati
adȩ nascit᷑: ut apls ait. ẜ iniũ homuĩe pecca¬
tũ intrauit in mundũ: & ꝑ peccatũ mors. Ecce
unus dies mortis. Homines postꝗͣ ueniunt
ad rationabiles annos: naturałe legem quȩ di¬
cit in corde. qͦd tͥ ñ uis aliĩ ne feceris. tnͣs¬
grediuitt᷑. Ecce alter dies mortis. Data ẽ lex
ꝑ moysen & contempnit᷑: ecce tertiꝰ dies mortiᷤᷤ.
Euangłm predicat᷑ et contempnit᷑: ecce quar¬
tus dies mortis. in qua putet homo: s nec ta-¬
bethania .i. domus obedientiȩ uͥ suscitandꝰ
erat mortuus uicina ẽ iherosolums: myste¬
stadiis .i. ꝑ cognitionẽ uet̾is & noui testam̃ti
⁊ sp̃ualem. Multi autẽ ex uideis uenerant¬
⁊ ad marth̃a & mariã: ut consolarent᷑ eas de
fr̃e suo. Alartha gͦ ut audiuit qͥa ihe uenit:¬

Expanded text:
morte peccati Adae nascitur, ut Apostolus ait: Per unum hominem peccatum intravit in mundum, et per peccatum mors . Ecce unus dies mortis. Homines postquam pervenerint ad rationabiles annos, naturalem legem, quae dicit in corde, quod tibi non vis, alii ne feceris , transgrediuntur. Ecce alter dies mortis. Data est lex per Moysen, et contemnitur. Ecce tertius dies mortis. Evangelium praedicatur et contemnitur. Ecce quartus dies mortis, in qua putet homo, sed nec taBethania id est domus obedientiae, ubi suscitandus erat mortuus vicina est. Hierosolymis, mystestadiis, id est, per cognitionem Veteris et Novi Testamenti spiritualem. Multi autem ex Judaeis venerant ad Martham et Mariam, ut consolarentur eas de fratre suo. Martha ergo ut audi
Abbreviated transcription (Latin):
apud nos december appellat᷑. & quẽ constat ẽẽ
in hẏeme: ꝙ statuit omnib annis diem en-¬
cheniors .i. innouationis & dedicationis tem-¬
pli. Quȩ ꝓfecto ut docet apłs in figura nr̃ fa¬
cta sunt: ideoq sp̃ualiter discutienda. Salomon
cuiꝰ nominis interp̾tatio ẽ pacificus redẽptor̃
nr̃m significat: de quo ysaias ait. Muttiplica¬
bitͣ eiꝰ imperiũ: & pacis ñ erit finis. Templũ ẽ
eccłia: quã de uniu̾sis credentib qͣsi de uiuis
lapidib congregat in uĩa compagẽ fidei et
caritatis. Qd̾ septẽ annis edificatũ ẽ tempłu:
significat qͥa ꝑ totũ hoc tempus qͦd septẽ dieb
uoluit᷑ structura eccłiȩ crescit. Dedicatio octͥa¬
ui anni: significat festiuitatẽ cȩlestis patriȩ.
Et qͥa octaua die resurrexit dñs: bene octona¬
rius numerus festa nr̃ȩ resurrectionis significat.
Qd̃ templũ ab hostib incensũ rursũ constru¬

Expanded text:
apud nos December appellatur, et quem constat esse apud nos December appellatur, et quem constat esse in hieme, et statuit omnibus annis diem encaeniorum, id est invocationis et dedicationis templi. Quae profecto, ut docet Apostolus, in figura nostri facta sunt , ideoque spiritualiter discutienda. Salomon, cujus nominis interpretatio est pacificus, Redemptorem nostrum significat. De quo Isaias ait: Multiplicabitur ejus imperium, et pacis ejus non erit finis. . Templum est Ecclesia, quam de universis credentibus quasi de vivis lapidibus congregat in unam compagem fidei edificatum est templum, significat quia per totum hoc tempus quod septem diebus volvitur, structura Ecclesiae crescit. Dedicatio octavi anni, significat festivitatem coelestis patriae; et quia octava die resurrexit Dominus, bene octonarius numerus festa nostrae resurrectionis significat. Quod templum ab hostibus incensum, rursum constru
Abbreviated transcription (Latin):
natiuitatis instruit᷑. S hoc tempłu pꝰ annos
quadringentos tͥginta incendert̃ cbalde: et
iherłm destructa ppłm isrł in babyloniã capti¬
uauerunt. Qͥ post annos septuaginta regila¬
duo decimi quẽ nos uocamus martiũ. opus ad
& iħc sacerdos: et ꝓpħ̃a aggeus. & racharias.
Inde post annos ferme trecentos et qͥnqͣgiita
sex. antiochus rex grecoꝵ nefandissimus fra¬
de capta iherłm. tempłu sordib ydoloꝵs ꝓfa¬
nauit: auferens inde & confringens altare dm̃
aureũ. et mensã ꝓpositionis. & candelabrum
ce cetera aurea: & statuit in templo ious simu¬
lachrũ: et multos ꝓ custodia legis trucidauit:
int̾ qͦs mat̾ illa septẽ filioꝵ coronã martyrii.
cũ sobole meruit. S iudas machabeus de ge¬
nere sacerdotali arma corripiens aduersus duces
antiochi expulit eos de iudea: & templum e¬
mundans noua altaria & ornam̃ta faciens. de¬
dicauit ea cũ templo qͥnta die mensis noni qui

Expanded text:
nativitatis instruitur. Sed hoc templum post annos nativitatis instruitur. Sed hoc templum post annos quadringentos trigenta incenderunt Chaldaei, et Jerusalem destructa, populum Israel in Babyloniam captium; qui post annos septuaginta regnanduodecimi, quem nos vocamus Martium, opus ad et Jesu sacerdos, et propheta Aggaeus, et Zacharias. Inde post annos ferme trecentos et quinquaginta sex, Antiochus rex Graecorum nefandissimus, fraude capta Jerusalem, templum sordibus idolorum profanavit, auferens inde et confringens altare Domini aureum, et mensam propositionis, et candelabrum et caetera aurea, et statuit in templo Jovis simulacrum, et multos pro custodia legis trucidavit, inter quos mater illa septem filiorum, coronam martyrii cum sobole meruit. Sed Judas Machabaeus de genere sacerdotali, arma corripiens adversus duces Antiochi, expulit eos de Judaea , et templum emundans, nova altaria et nova ornamenta faciens, dedicavit ea cum templo quinta die mensis noni, qui
Abbreviated transcription (Latin):
niare. qͣsi initiare dicit᷑. Enchenia. ñ ad pͥm̃a¬
templi dedicationẽ. s ad ultimã ꝑtunent: qͦd
eo facile colligit᷑. qͥa hyeme facta referuit᷑.
Prima dedicatio a salomone tempore autum¬
ni: media azorobabel & iħu sacerdote. tp̃r
ueris: ultima a iuda machabeo tẽpore hyemiᷤ
facta ẽ. qnͣdo spetialit̾ constitutũ ẽ. ut eadem
dedicatio ꝑ om̃s annos in memoriã sollem¬
nib officiis reuocaret᷑. Hȩc autẽ fuit causa
scdȩ. et tertiȩ dedicationis. Qͥa salomon tem¬
plũ sept̃ẽ ꝑfecit annis: o ctauo anno. decumo
die mensis septuni. qͥ a nobis september ap¬
pellat᷑. dedicauit. Quȩ dies q antea ꝑ legem
erat statuta sollempnis: ita ut in ea tab̃na¬
culũ omne ꝑ singulos annos maiorib ho¬
stiis expiari deberet. Deniq ⁊acharias pat̾
iob̃is baptiste eisdẽ expiationib ad altare de¬
seruiens: adueniente anglõ de dñice mysterio

Expanded text:
niare, id est initiare dicitur. Encaenia non ad primaniare, id est initiare dicitur. Encaenia non ad primam dedicationem templi, sed ad ultimam pertinent, quod eo facile colligitur, qua hieme facta referuntur. Prima dedicatio a Salomone tempore autumni; media a Zorobabel et Jesu sacerdote, tempore veris; ultima a Juda Machabaeo, tempore hiemis facta est: quando specialiter constitutum est, ut eadem dedicatio per omnes annos in memoriam solemnibus officiis revocatur. Haec autem fuit causa secundae et tertiae dedicationis. Quia Salomon templum septem perfecit annis, octavo anno decimo die mensis septimi, qui a nobis September appellatur, dedicavit. Quae dies et antea per legem erat statuta solemnis, ita ut in ea tabernaculum omne per singulos annos majoribus hostiis expiari deberet. Denique Zacharias, pater Joannis Baptistae . eisdem expiationibus ad altare deserviens, adveniente angelo, de Dominicae mysterio
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m filiũ eiꝰ: & ibi totũ intelligimus. S eum
dicimꝰ crucifixus & sepultus sola caro intelli¬
git᷑: quȩ sine anima sepulta ẽ. Nemo tollit
eam ame: s ego pono eam a me. ipso. Lote¬
statẽ habeo ponendi animã meã: & potesta¬
tem habeo iterũ sumendi eam. Hoc manda¬
tum accepi a patre meo. Mandatũ ponendi
& sumendi animã dicit. Uerbũ ñ uerbo ac¬
cepit mandatũ: s in uerbo unigenito ẽ. om¬
ne mandatũ patris. Ei enĩ quẽ ꝑfectũ ge¬
nuit: omĩa gignendo dedit. Dissensio ite¬
rũ facta ẽ inter udeos: ꝓpter sermones hos.
Dicebant autẽ multi ex ipsis. Demoniũ habet
ba ñ fc̃ demoniũ habentis. Numqͥo demoniũ
potest cecors oculos aꝑire. Istoꝵs oculi: iam
ceꝑant aperiri. Qͥ autẽ dicebant demoniũ
habet: tenebrȩ erant ñ comp̾hendentes lucẽ:
ce: qdr nouũ. Quandocũq nouũ aliqͥd fuerit
dedicatũ: encheniũ uocat᷑. Iam & usus habet
hoc uerbũ. Siqͥs noua tunica induat᷑ enche¬

Expanded text:
m Filium ejus, et ibi totum intelligimus. Sed dicimus, crucifixus et sepultus, sola caro intelligitur, quae sine anima sepulta est. Nemo tollit eam a me, sed ego pono eam a meipso. Potestatem habeo ponendi eam, et potestatem habeo iterum sumendi eam. Hoc mandatum accepi a Patre meo. Mandatum ponendi et sumendi animam dicit. Verbum non Verbo accepit mandatum, sed in Verbo unigenito est omne mandatum Patris. Etenim quem perfectum genuit, omnia gignendo dedit. Dissensio iterum facta est inter Judaeos propter sermones hos. Dicebant autem multi ex ipsis: Daemonium habetsunt daemonium habentis. Nunquid daemonium potest caecorum oculos aperire? Istorum oculi jam coeperant aperiri. Qui autem dicebant, daemonium habet, tenebrae erant non comprehendentes lucem. dicitur novum. Quandocunque novum aliquid fuerit dedicatum, encaenium vocatur. Jam et usus habet hoc verbum. Si quis nova tunica induatur, encae
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ dicit. Item. siqͥs respondeat romȩ in se¬
pulchro: & ipse tierũ dicit. Illiro de anima:
hoc de carne. Nam ex quo consortiũ carnis
& animȩ hominis nom̃ accepit: utrũlibet
eoꝵ etiã separatun nom̃ hominis tenuit:
Ergo xp̃c dictus ẽ sola caro: que ex potestate
caro ponit auimã. potestate tam̃ animȩ in¬
habitantis carñẽ. Unde aut̾ẽ ꝓbas qͦd sola
caro ap̃c appellet᷑: Qͥa cũ dicimus credimꝰ in¬

Expanded text:
verum dicit. Item si quis respondeat, Romae in sepulcro, et ipse verum dicit. Illud de anima, et hoc de carne. Nam ex quo consortium carnis et animae, hominis nomen accipit, utrumlibet eorum etiam separatum nomen hominis tenuit. Ergo Christus dictus est sola caro, quae ex potestate us pro nobis, caro ponit animam, potestate tamen animae inhabitantis carnem. Unde autem probas quod sola caro Christus appellet
Abbreviated transcription (Latin):
presentẽ iuittũ di: qͥ dũ sine defectu conspicit᷑.
sine fine mens uitȩ cybo satiatur. Fur ñ
uenit nͥ ut furet᷑: et mactet. & ꝑdat. E go
ueni ut uitã habeant: & abundantiꝰ ha¬
beant. Fur uenit ut furet᷑. alienã rem sͥ u¬
surpando: mactet a fide retrahendo: ꝑdat

Expanded text:
praesentem Dei vultum, qui dum sine defectu conspicitur, sine fine mens vitae cibo satiatur. « Fur non venit, nisi ut furetur, et mactet, et perdat. Ego veni ut vitam habeant, et abundantius habeant. » Fur venit ut furetur, alienam rem sibi usurpando; mactet, a fide retrahendo; perdat
Abbreviated transcription (Latin):
in carne audierunt: s & om̃s ad qͦs eoꝵ uer¬
bũ uenit & uenturũ ẽ. qͥ crediderunt: et¬
qui credituri ft̃. Potest iuderi iħe ñ hic orasse
ꝓ quibꝰda suis: nisi diligenter scrutem᷑ uer¬
ba eius. ꝓ illis enĩ ñ uidet᷑ orasse qͥ tunc cũ
illo ñ erant. qnͣdo ista dicebat. nec ꝑ uerba

Expanded text:
s ad quos eorum verbum venit, et venturum est, qui crediderunt et credituri sunt. Potest videri Jesus non hic orasse pro quibusdam suis, nisi diligenter scrutemur verba ejus. Pro illis enim non videtur orasse, qui tunc cum illo non erant quando ista dicebat, nec
Abbreviated transcription (Latin):
quia plorant om̃s boni in erumpnis huus
uitȩ: s mundi amatores gaudent. Mulie¬
bonor operũ: ꝙ qͥa sp̃uales deo filios gig¬
sp̃ualiũ uirtutũ ꝓfectib insistit. At cum de¬
uicto labor certamine ad palmã ꝑuenertt
iam ñ meminit pressurȩ precedentis:
ꝓpter gaudiũ ꝑceptȩ recributionis. Non sunt

Expanded text:
quia plorant omnes boni in aerumnis hujus quia plorant omnes boni in aerumnis hujus vitae, sed mundi amatores gaudent. bonorum operum, et quia spirituales Deo filios gigspiritalium virtutum profectibus insistit. At cum devicto laborum certamine ad palmam pervenerit, jam non meminit pressurae praecedentis propter gaudium perceptae retributionis. « Non sunt
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. Eripiam uos ab aduersariis: corona¬
bo uos uictores: ꝓbabo me semꝑ uidisse
uos decertantes. Et in illo die me¬
ñ rogabitis quicquã. In die uisionis et̾¬
nȩ non pecetis uel ñ interrogabitis: qͥa
tunc erit plena cognitio & sufficientia.
Hoc uerbũ qͦd ẽ rogare ñsolum petere.
uerũetiam int̾rogare significat: ꝙ. grecum
unde hoc transiatũ ẽ tale habet uerbũ.
qͦd utrũq possit intelligi. Ergo ambigu¬
um ẽ. Possunt hȩc & ita exponi ut in¬
discipulis uniu̾sȩ loquat᷑ eccłie dñs: uelit
ibi. Ecce ego uob̾cum sũ: usq ad consũma¬
tionẽ scl̃i. Modicũ & iam ñ uidebitis me.
& ad hoc refert᷑. quia uado ad patr̃e. En¬
do scilic&e ad patr̃e subtraham corporle
uisionẽ ut fructuose credat ȩccłia. Et ite¬
rũ modicũ & uidebitis me ȩterna usione
Modicũ scđ̃m hanc sententiam intellige.
spatiũ huiꝰ ꝑuolantis scl̃i. Plorabitis inqͥt.

Expanded text:
tur: Eripiam vos ab adversariis, coronatur: Eripiam vos ab adversariis, coronabo vos victores, probabo me semper vidisse vos certantes. Et in illo die non rogabitis me quidquam. In die visionis aeternae non petetis, vel non interrogabitis, quia tunc erit plena cognitio et sufficientia. Hoc verbum quod est rogare non solum petere, verum etiam interrogare significat, et Graecum unde hoc translatum est, tale habet verbum quod utrumque possit intelligi. Ergo ambiguum est. Possunt haec et ita exponi, discipulis universae loquatur Ecclesiae Dominus, velut ibi: « Ecce ego vobiscum sum usque ad consummationem saeculi . » Modicum  ad hoc refertur, quia vado ad Patrem. Eundo scilicet ad Patrem, subtraham corporalem visionem, ut fructuose credat Ecclesia. Et iterum modicum, et videbitis me aeterna visione. Modicum secundum hanc sententiam, intellige spatium hujus pervolantis saeculi. Plorabitis, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
dico uob̃ qͥa plorabitis et flebitis uomun¬
dus aittẽ gaudebit. Uos autẽ contristabi¬
mini: s tristicia uertet᷑ in gaudiũ. Contrista¬
ti sunt de morte dñi: s mox de resurrectio¬
ne letati. Mundꝰ aut̃ẽ significat hic inii¬
Cum aut̃e peꝑerit puerũ: iam ñ meminte
pressurȩ ꝓpt̾ gaudium qͥa natus ẽ homo
in mundũ. Partus gaudio compaiat᷑. tunc
magis qnͣdo ñ puella. s puer nascitur.
autẽ uidebo uos: & gaudebit corurm. Et
gaudiũ ur̃m nemo tollet a nob̃. Dñs expo¬
nit paradigma:. qͦd de muliere ꝓposuit.
Tristiciam enĩ habuerunt discipuli passo
dño: s ꝑacta resurrectionis gła gauisi ft̃
uiso dño. Et gaudiũ eor ñ tollitur ab eis:
mine ac torm̃ta passi ft̃: spe tam̃ resurre¬
ctionis & uisionis illius accensi libenter
aduersa quȩq ferebant: immo gaudiũ
existimabant cũ in temptationes uarias
inciderent. Qd̃ aut̃ẽ ait. iterũ autẽ uroe¬
bo uos. & gaudebit cor ur̃m: sic intelligi¬

Expanded text:
undus autem gaudebit. Vos autem contristabimini, sed tristitia vestra vertetur in gaudium. » Contristati sunt de morte Domini, sed mox de resurrectione laetati. Mundus autem significat hic inimiCum autem peperit puerum, jam non meminit pressurae propter gaudium, quia natus est homo in mundum. » Partus gaudio comparatur, tunc magis quando non puella, sed puer nascitur. autem videbo vos, et gaudebit cor vestrum. Et gaudium vestrum nemo tollet a vobis. » Dominus exponit paradigma quod de muliere proposuit. Tristitiam enim habuerunt apostoli passo Domino, sed peracta resurrectionis gloria gavisi sunt viso Domino. Et gaudium eorum non tollitur ab eis, mine ac tormenta passi sunt, spe tamen resurrectionis et visionis illius accensi, libenter adversa quaeque ferebant, imo gaudium existimabant cum in tentationes varias inciderent. Quod autem ait: Iterum autem videbo vos, et gaudebit cor vestrum, sic intelligi
Abbreviated transcription (Latin):
dicat᷑: qui ex hac uita iigrauit. Quomͦ eñ
nasci dicit᷑. cũ qͥs ex utero matͥs egredit᷑: ita
etiam pot̃ natus appellari. qͥ solutus auin¬
culis carnis: ad lucẽ sublimat᷑ eternã. Unde
mos ȩccłiasticus obtinure. ut dies marty¬
rũ suie confessors xp̃i quib de hoc scło tran¬
sierunt. natales uocttemꝰ: eorũq sollempni¬
a. ñ funebria s natalitia dicant᷑. Sequitur.
Et uos tristiciam habetis. Om̃is ȩccłia ꝑ huiꝰ
uitȩ labores & angustias. ad et̾na p̾mia. ce¬

Expanded text:
dicatur qui ex hac vita migraverit: quomodo enim nasci dicitur, cum quis de utero matris egreditur, ita etiam potest natus appellari, qui solutus a vinculis carnis, ad lucem sublimatur aeternam. Unde mos ecclesiasticus obtinuit, ut dies martyrum sive confessorum Christi, quibus de saeculo transierunt, natales vocitemus, eorumque solemnia non funebria, sed natalitia dicantur. Sequitur: Et vos tristitiam habebitis. Omnis Ecclesia per hujus vitae labores et augustias ad aet
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓillis qͥ iam crediderant siue ꝑ se. siue quoli¬
bet mͦ ut nathanael. & ioseph ab arimathi¬
a qͥ corpus dñi petiit a pilato. et mater eus.
& aliȩ feminȩ: & illi qui cũ ramis clama¬
uerunt. benedictus qͥ uenit in nomine dñ:
ꝙ qͥngenti fr̃es quib simul pꝰ resurtectionẽ
apparuit. Latro etiam credidit in cruce: qͣno
doctores defecertint. Sic g intelligamꝰ ꝑ urx¬
bũ eoꝵ: ut ipsũ uerbũ fidei qͦd predicanertunt
hic siguificatũ ẽẽ credamus. Qd̾ dictum ẽ uer¬
bũ eoꝵꝵ qm ab ipsis p̾cipue fuit predicatũ.
ꝙe pͥmitus inculcatũ. Neq ꝓpt̾ea ñ ẽ uerbũ
di qͥa dictum ẽ eoꝵꝑ: cũ paulus dicat chessa¬
lonicenses excepisse a se ñ ut uerbũ homi¬
nũ: s sicut ẽ uere uerbũ di. Dei ẽ. qͥa ds io
donauit: eoꝵ ẽ: qͥa ds̾ hoc predicandũ illis

Expanded text:
lis qui jam crediderant, sive per se, sive quolibet modo, ut Nathanael, et Joseph ab Arimathia, qui corpus Domini petiit a Pilato, et mater ejus et aliae feminae, et illi qui cum ramis clamaverunt: Benedictus qui venit in nomine Domini ! et quingenti fratres, quibus simul post resurrectionem apparuit . Latro etiam credidit in cruce , quando doctores defecerunt. Sic igitur intelligamus per verbum eorum, ut ipsum verbum fidei quod praedicaverunt, hic significatum esse credamus. Quod dictum est verbum eorum, quoniam ab ipsis praecipue fuit praedicatum, et primitus inculcatum. Neque propterea non est verbum Dei, quia dictum est eorum, cum Paulus dicat Thessalonicences excepisse a se non ut verbum hominum, sed sicut est vere verbum Dei . Dei est, quia Deus id donavit; eorum est, quia Deus hoc
Abbreviated transcription (Latin):
in fide: uerbũ eor habuerunt antiqͥ uist
de quib constat. qͥa ñquã saluari possent
nͥ in mediatorẽ uenturũ credidissent. fide¬
liores gͣ repperiunt᷑ qͥ iam defuncti illũ resur¬
recturũ ñ dubitabarte: quã illi qͥ uisa euis
morte spem qũa habuerant de eiꝰ resurredi¬
one ꝑoiderunt. Unde & quidã dixerunt. Nos
autẽ sꝑabamus. qͥa redempturus eẽt isrł. Igi¬
tͫ om̃s ad orationẽ xp̃i credendũ ẽ ꝑtiniusse.
qͥ fiõe illam habuerunt: qũa apł̃i pꝰ resur¬

Expanded text:
 habuerunt antiqui justi, de quibus constat quia nunquam salvari possent, nisi in mediatorem venturum credidissent. Fideliores ergo reperiuntur, qui jam defuncti, illum resurrecturum non dubitant, quam illi qui visa ejus morte, spem quam habuerant de ejus resurrectione, perdiderunt. Unde et quidam dixerunt: Nos autem sperabamus quia redempturus esset Israel . Igitur omnes ad orationem Christi credendum est pertinuisse, qui fidem illam habuerunt, qua
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi scĩficati in ueritate: to÷ in me scđm di¬
uinitatẽ qua etiam homo quo indutus sũ
scĩficatus ẽ ab inctio creationis suȩ. Hoc ide
dicit qͥa una ꝑsona facta ẽ. uerbũ & homq
Tunc gͦ scĩficauit se in se: hoc ẽ se hominẽ
in se uerbo. N on ꝓ his aut̃e rogo tantũ
s & ꝓ eis qͥ credituri sunt ꝑ uerbũ eoꝵ in¬

Expanded text:
ipsi sanctificati in veritate, id est in me secundum diipsi sanctificati in veritate, id est in me secundum divinitatem, qua etiam homo quo indutus sum, sanctificatus est ab initio creationis suae. Hoc ideo dicit, quia una persona facta est Verbum et homo. Tunc ergo sanctificavit se in se, hoc est: se hominem in se Verbo. Non pro his autem rogo tantum, sed et pro eis qui credituri sunt per verbum eo
Abbreviated transcription (Latin):
do erant. Unde alibi. Eͦgo uos de mundo
elegi. Non rogo ut tollas eos de mundo:
s ut serues eos a malo. Hinc habes qͥa
scĩ ñ debent rogare ut transeant de mundo:
si adhuc ñ est eis conueniens. sic̃ nec adhue
istis conueniens erat. Predictam repecit sen¬
tentiam: De mundo ñ sunt: sic̃ & ego ñ
sum de mundo. Scifica eos in ueritate: ser¬
mo tuus ueritas ẽ. Queri pot̾ qͦmͦ de mun
do ñ erant. si scĩficati in ueritate ñdũ erãt:
aut si iam erant scificati. cur poscat ut sci¬
ficent᷑. Sc̃ĩficati erant᷑: s poscit ut sanctiores
fiant: & in sc̃itate ꝓficiant. Unde apłs.
tuus. soẽ ego consubstantialis tͥ ueritas
ẽ. Sicut me misisti in mundũ: & ego
misi eos in mundũ. hoc ẽ qͥa misist me: mi¬
si eos. Et ꝓ eis ego scĩfi co meipsir. ut
sint & ipsi scificati in ueritate. ꝓ eis sc̃ĩfico
meipsũ. id÷ eos in meipso sc̃ĩfico. Hoc att
qͥa menbra st̃ eiꝰ. Unde sequit᷑. ut suit et

Expanded text:
do erant. Unde alibi: Ego vos de mundo do erant. Unde alibi: Ego vos de mundo elegi . Non rogo ut tollas eos de mundo, sed ut serves eos a malo. Hinc habes, quia sancti non debent rogare ut transeant de mundo, si adhuc non est eis conveniens, sicut nec istis adhuc conveniens erat; praedictam repetit sententiam. De mundo non sunt, sicut et ego non sum de mundo. Sanctifica eos in veritate: sermo tuus veritas est. Quaeri potest quomodo de mundo non erant, si sanctificati in veritate nondum erant; aut si jam erant sanctificati, cur poscat ut sanctificentur. Sanctificati erant, sed poscit ut sanctiores fiant, et in sanctitate proficiant. Unde Apostotuus, id est, ego consubstantialis tibi, veritas est. Sicut me misisti in mundum, et ego misi eos in mundum. Hoc est: quia misisti me, misi eos. Et pro eis ego sanctifico meipsum, ut sint et ipsi sanctificati in veritate. Pro eis sanctifico meipsum, ia membra sunt ejus. Unde sequitur: ut sint et
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ filiꝰ ꝑditionis: ut scͥptura impleat᷑. Iu¬
das ꝑ imitationẽ filius diaboli. qͥ ẽ ipsa
ꝑditio: scͥpturas de se ꝓphetantes impleuit.
Non debemus intelligere qͦd pat̾ & filiꝰ
alternatim seruent: qͣsi alter pꝰ alterum.
nisi ad nos descendat. Cum ita loquit᷑
intelligamꝰ distinguere ꝑsonas: ñ separare
naturã. Punc auttẽ ad te uenio. et
hȩc loquor in mundo: ut habeant gau¬
diũ meũ impletũ in semet ipsis. Hoc ẽ ire
sint unũ sicut & nos: qͦd a me conferet᷑
eis. Ecce in mundo loqui se dicit: qͥ paulo
ante dixerat iam ñ sũ in mundo. Ergo qͥa
ñdũ abierat hic adhuc erat: et qͥa mox abi¬
turus fuerat. hic quodammͦ iam ñ erat.
Ego dedi eis sermonẽ tuũ: & mundus e¬
os odio habuit. Uerbis adhuc p̾teriti dem¬
poris. futura p̾nuntiat. Deinde subicit. cur
eos oderit mundus. Qa ñ sunt de mundo:
sic̃ ꝙ ego ñ sum de mundo. Hoc eis regene¬
ratione collatũ ẽ: nam generatione de mũ-¬

Expanded text:
 filius perditionis, ut Scriptura impleatur. Judas, per imitationem filius diaboli, qui est ipsa perditio, Scripturas de se prophetantes implevit. Non debemus intelligere, quod Pater et Filius alternatim servent, quasi alter post alterum. nisi ad nos descendat. Cum ita loquitur, intelligamus distinguere personas, non separare naturam. Nunc autem ad te venio, et haec loquor in mundo, ut habeant gaudium meum impletum in semetipsis. Hoc est: ut sint unum sicut et nos, quod a me conferetur eis. Ecce in mundo loqui se dicit, qui paulo ante dixerat: jam non sum in mundo. Ergo qui nondum abierat, hic adhuc erat: et quia mox abiturus fuerat, hic quodammodo jam non erat. Ego dedi eis sermonem tuum, et mundus eos odio habuit. Verbis adhuc praeteriti temporis futura praenuntiat. Deinde subjicit, cur eos oderit mundus. Quia non sunt de mundo, sicut et ego non sum de mundo. Hoc eis regeneratione collatum est; nam generatione de mun
Abbreviated transcription (Latin):
parturit ȩccłia gem̃do:. tunc pariet letando.
Nunc parturit orando: tunc pariet laudan¬
do. Et ideo masculũ qm̃ ad fructũ contẽpla¬
tionis: cuncta officia referunt᷑ actionis. Et b
sic̃ mulier nato in hunc mundũ hominele¬
tat᷑: ita eccł̃ia nato in uitã. futuro ppło. ex¬
ultatione replet᷑. ꝓ qua natiuitate multũ

Expanded text:
parturit Ecclesia gemendo, tunc pariet laetando. Nunc parturit orando, tunc pariet laudando. Et ideo masculum, quoniam ad fructum contemplationis, cuncta officia referuntur actionis. BEDA. Et sicut mulier, nato in hunc mundum homine, laetatur: ita Ecclesia, nato in vitam futuram populo, exsultatione repletur. Pro qua nativitat
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cat. ñ ꝓ mundo iogo. Et iam ñ sum
in iundo: & hii in mundo fc̃. & ego
ad te tienio. Iam ñ sum in mundo: p̃¬
sentia seilicet corporali. O stendit certũ
qͦd adhuc erat futurũ. Dicens & ego ad
te uenio: exponit cur dixerit. iam ñ sũ
in mundo. Pater sc̃e. serua eos in nõie
tuo qͦs dedisti mͥ: ut sint unũ sicut et
nos. Ut homo rogat patr̃e ꝓ discipuł:
ut d̾s dicit se unum ẽẽ. cũ patre. Non
ait ut nob̃cã sint unũ: aut simꝰ unũ¬
ipsi & nos. Ipsi in natura sua suit unũ. sic̃
nos in nr̃a unũ sumus. Cum eem̃ cũ
eis ego seruabã eos in nomine tuo: qͦs de¬

Expanded text:
m non sum in mundo, et hi in mundo sunt et ego ad te venio. Jam non sum in mundo, praesentia scilicet corporali. Ostendit certum quod adhuc erat futurum. Dicens: et ego ad te venio, exponit cur dixerit: jam non sum in mundo. Pater sancte, serva eos in nomine tuo, quos dedisti mihi, ut sint unum sicut et nos. Ut homo, rogat Patrem pro discipulis; ut Deus, dicit se unum esse cum Patre. Non ait: ut nobiscum sint unum; aut: simuipsi et nos. Ipsi in natura sua sint unum, sicut nos in nostra unum sumus. Cum essem cum eis, ego servabam eos in nomine tuo, q
Abbreviated transcription (Latin):
Et filius tuꝰ clarificet te. Claritas patris
nec minui potest nec augeri apud dm̃:
apud homines tam̃ minor erat: qnͣdo in
iudea d̃s tantũ notus erat. Nondũ eñ a
solis ortu usq ad occasũ. laud abant pu¬
eri nom̃ dm̃i. Hoc autẽ qͥa ꝑ euangłm xp̃i

Expanded text:
Ut Filius tuus clarificet te. Claritas Patris Ut Filius tuus clarificet te. Claritas Patris nec minui potest, nec augeri apud Deum, apud homines tamen minor erat, quando in Judaea Deus tantum notus erat . Nondum enim a solis ortu usque ad occasum laudabant pueri nomen Domini. Hoc autem quia per Evangeli
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ pax ꝓ qua xp̃iani sumus: ꝓ qua sacra¬
m̃tis imbium᷑:. ꝓ qua omnimͦ erudimur.
ꝓ qua sp̃c pignus accipimus: ꝓ qua in ꝓp̃m
credimus et sꝑamus: & amore eiꝰ accendi¬
m᷑. Hȩc est in pressuris consolatio. ꝙ libe¬
ratio. In hac gͦ sermonẽ ad discipuloᷤ con¬
cludit: & ad patr̃e uerba conuertit. Hȩi
loquittus ẽ iħe: ꝙ subleuatis oculis in
celũ dixit. Pater uenit hora:. clarifica fili¬
um tuũ. Poterat dñs orare silentio: s exem¬
plũ dedit nob̃ orandi. De hac clarificati¬
one att apłs: quȩ ab eius resurrectione sũpsit
exordiũ. Ds̃ illum exaltauit &. donauit illi
nom̃ qͦd ẽ suꝑ omne nom̃ ut in nomine
iħu omne genu flectat᷑: celestiũ terrestriũ
& infernor Sensus ẽ. Uenit hora semi¬
nande humilitatis: fructũ ñ differas cla¬
ritatis. De hac humilitate. ait apłs. Fãetꝰ
ẽ obediens patͥ: usq ad mortẽ. Sequitur.

Expanded text:
est pax pro qua Christiani sumus, pro qua sacraest pax pro qua Christiani sumus, pro qua sacramentis imbuimur, pro qua omni modo erudimur, pro qua Spiritus pignus accipimus, pro qua in Christum credimus et speramus, et amore ejus accendimur. Haec est in pressuris consolatio et liberatio. In hac ergo sermonem ad discipulos concludit, et ad Patrem verba convertit. Haec locutus est Jesus, et sublevatis oculis in coelum, dixit: Pater, venit hora, clarifica Filium tuum. Poterat Dominus orare silentio, sed exemplum dedit nobis orandi. De hac clarificatione ait Apostolus, quae ab ejus resurrectione sumpsit exordium: Deus illum exaltavit, et donavit illi est super omne nomen, ut in nomine Jesu omne genu flectatur, coelestium, terrestrium et infernorum . Sensus est: Venit hora seminandae humilitatis, fructum non differas claritatis. De hac humilitate ait Apostolus: Factus est obediens Patri usque ad mortem Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
Quenit hora & iam uenit ut disꝑgami¬
ni unusqͥsq in ꝓpͥa: & me solũ relinqua-¬
tis. Et ñ sum solus: qͥa pater mecũ ẽ. Cre¬
ditis ut paruuli: quib quecũq alta ad¬
huc fc̃ ꝓuerbia. Uenit hora passionis. &
iam ꝓpe ẽ: in qua solus torcular calcare
habeo. Uos autẽ disꝑgemini in ꝓpria:.
ibest in ur̃ȩ infidelitatis timorẽ. Quasi
diceret. Ita ꝑturbabimini. ut qͦd mͦ crede-¬
re putatis: pꝰea dimittatis. hoc apparuit
Qͥs uadit ad eum qui cũ illo ẽs S hoc in¬
telligenti ẽ uerbũ: ñ intelligenti ꝓuerbi¬
um. Intelligenti ẽ uerbũ ueritatis: ñ in¬
telligenti ẽ ꝓuerbium. Hoc ẽ uerbũ lon¬
ge aueritate. Ire ad patr̃e ẽ. scd̃m huma¬
nitatẽ: patr̃e ẽẽ cũ eo scd̾m diuinitatem. Aclii.
ec loquutus sũ uob̃: ut in me pacem
habeatis. In mundo pressurã habebi¬
tis: s confidite ego uici mundũ. Propter
hanc pacem tribulationẽ sustinemus.
ut in hac sine fine felicit̾ regnemꝰ. hȩe

Expanded text:
 ut dispergamini unusquisque in propria, et me solum relinquatis. Et non sum solus, quia Pater mecum est. Creditis ut parvuli, quibus quaecunque alta adhuc sunt proverbia. Venit hora passionis et jam prope est, in qua solus torcular calcare habeo. Vos autem dispergemini in propria, id est in vestrae infidelitatis timorem, quasi diceret: Ita perturbabimini, ut quod modo credere putatis, postea dimittatis. Hoc apparuit Quis vadit ad eum qui cum illo est? Sed hoc intelligenti est verbum; non intelligenti, proverbium. Intelligenti, est verbum veritatis, non intelligenti, proverbium, hoc est, verbum longe a veritate. Ire ad Patrem est secundum humanitatem, Patrem esse cum eo, secundum divinitut in me pacem habeatis. In mundo pressuram habetis; sed confidite: ego vici mundum. Propter hanc pacem tribulationem sustinemus, ut in hac sine fine feliciter regnemus. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
turo ad eos: ut consolaret᷑ eos qnͣdo mala
paterent᷑. Ap̃o abscedente sp̃c sc̃s erat eis
necessarus: qui eos consolaret᷑ corporaliter
a xp̃o derelictos. Et nunc uado ad eum
qͥ me misit: & nemo ex uob̃ interrogat
me qͦ uadis. Significat se tam manifeste
iturũ ut ñ opus foret eũ interrogari quo
iret. Uidebunt enĩ in nube ascendentem cer¬
uob̾ tristicia impleuit cor urm̃. Contrista

Expanded text:
turo ad eos, ut consolaretur eos quando mala turo ad eos, ut consolaretur eos quando mala paterentur: Christo abscedente, Spiritus sanctus erat eis necessarius, qui eos consolaretur corporaliter a Christo derelictos. At nunc vado ad eum qui me misit, et nemo ex vobis interrogat me, quo vadis? Significat se tam manifeste iturum, ut non opus foret eum interrogari quo iret. Videbunt enim in nube ascendentem, cer tristiti
Abbreviated transcription (Latin):
cient uos. E.xpͥmit quȩ passuri erant. Hoc
denuntiat qͥa uidei ñ reciꝑent eũ: & ideo
expellerent eos qͥ de eo predicarent. Sed
p̾dixit de sp̃u qui confirmabit ut ñ sit
illis scanbalũ: quia pax multa diligentibꝰ
qͥ interficit uos. arbitret᷑ obseqͥũ lcel.
se prestare deo. Quasi dicat. Extra sẏnago¬
gas facient uos. s nolite solitudinẽ formi¬
dare. Separati quippe a congregatione ui
stoꝵ in nomine meo congregabitis⁊ ut
ili tim̃tes ne templũ & lex eors deserant᷑
int̾ficiant uos: arbitrantes se bene facere.
Ecce qͦd ait apłs. Telum dei habent: s ñ
scãm scientiam. Et hȩc facient uobis.
qͥa ñ nouerunt patr̃e neq me. S hȩc lo¬
quittus sũ uobis: ut cũ uenerit hora eor
reminiscamini qͥa ego dixi uobis. Ioeo
p̃dixi ne ignaros imꝑuisa turbarent: s
p̾iusa patient̾ ferant᷑ cũ uenerit hora te¬
nebrosa malors: a egluu.
Nec autẽ uob̾ ab untio ñ dixi: qͥa uobcũ
eram. Non dixerat eis de spu scõ uen¬

Expanded text:
I. » Exprimit quae passuri erant. Hoc determinat quia Judaei non reciperent eum, et ideo expellerent eos qui de eo praedicarent. Sed praedixit de Spiritu qui confirmabit, ut non sit illis scandalum, quia pax multa diligentibus  interficit vos arbitretur obsequium se praestare Deo . » Quasi dicat: Extra synagogas facient vos, sed nolite solitudinem formidare. Separati quippe a congregatione eorum tot in nomine meo congregabitis, ut illi metuentes ne templum et lex eorum descrantur, interficient vos, arbitrantes se bene facere. Ecce quod ait Apostolus: « Zelum Dei habent, sed non secundum scientiam . » -- « Et haec facient vobis, quia non noverunt Pcutus sum vobis, ut cum venerit hora eorum reminiscamini quia ego dixi vobis. Ideo praedixi, ne ignaros improvisa turbarent, sed praevisa patienter ferantur, cum venerit hora tenebrosa malorum. A. 146X Haec autem vobis ab initio non dixi, quia vobiscum eram. Non dixerat eis de Spiritu sancto ven
Abbreviated transcription (Latin):
nitatẽ coeternꝰ patͥ. predestinatꝰ ẽ ante
mundi consiitutionẽ scđm humanã na¬
turã: ꝙ nos in ipso. ut menbra eiꝰ essemus:
ante omnia tempora sumꝰ electi ac p̾desti-¬
nati. Petit gͦ humanttas xp̃i. to habere
in re: qͦo habuit in pat̾s p̾destinatione.
U anifestaui nom̃ tuũ hominib qͦs de¬
dist mͥ de mundo. Manifestaui dicit. ñ
qo̾ iam sit ꝑfecta manifestatio. sine ꝓuer¬
biis. s qͥa certissime futura ẽ. Hȩc om̃ĩa
de fitturis fidelib dici possent: s ut de
solis discipulis qͦs tunc habebat intelli¬
gat᷑. illiro urget qͦd inferiꝰ ait. Cũ eẽm cũ
eis ego seruabam eos: &e cet̾a. Ab ipso tam̃
orationis exordio. qͦd ẽ pat̾ uenit hora. usq
ad illud. & nẽ clarifica me tu pater: om̃s
uoluit intelligi suos. Uideamꝰ qͥd uelit di¬
cere. Scriptũ est. Notus in uidea d̾s: in
isrł magnũ nom̃ eiꝰ. Ergo manifestaui
ñ illud nom̃ tuum qͦd ẽ ds: s illud qͦd est

Expanded text:
nitatem, coaeternus Patri, praedestinatus est ante mundi constitutionem secundum humanam naturam, et nos in ipso, ut membra ejus essemus, ante omnia tempora sumus electi ac praedestinati. Petit ergo humanitas Christi id habere in te, quod habuit in Patris praedestinatione. Manifestavi nomen tuum hominibus, quos dedisti mihi de mundo. Manifestavi dicit, non quod jam sit perfecta manifestatio sine proverbiis, sed quia certissime futura est. Haec omnia de futuris fidelibus dici possent, sed ut de solis discipulis quos tunc habebat, intelligatur, illud urget quod inferius ait: Cum essem cum eis, ego servabam eos, etc. Ab ipso tamen orationis exordio, quod est: Pater, venit hora, usque ad illud: et nunc clarifica me, tu Pater, omnes voluit intelligi suos. Videamus quid velit dicere. Scriptum est: Notus in Judaea Deus, in Israel magnum nomen ejus . Ergo manifestavi non illud nomen tuum quod est Deus, sed illud quod
Abbreviated transcription (Latin):
& fiii spuam̃. seu spiraculũ. Inspurat᷑ enĩ
sp̃c scs̃ a patre & filio ad scĩficandũ: nec ue¬
nit sine patre & filio. qͥa tͥnitas indiuisa
ẽ. ꝓcedit ecernalit̾ sp̃c a patre &e filio ꝑ af¬
fectum distribuendi donationes ꝓcedit.
inspirat᷑: mittit᷑ ex tẽpore ꝑ infusionẽ gr̃aꝵ
Hȩc inspiratio. hȩc tẽporalis ꝓcessio. siue
missio. cotidie fit: dũ cotioie diu̾sis diuer¬
mĩa quecũq pat̾ habet: mea sunt.
Sensus ẽ. Ioipsum qͦd pat̾ ẽ in me ẽ.
& ego ex illo: ita qd̾ pater filii ẽ pat̾: et
filiꝰ pat̾s ẽ filius: A cocloun. P ropt̾ea
dixi qͥa de meo accipiet: & annuntiabit¬
uob. Dixi quia de eode habet. ꝓcedere sp̃e
de quo &e ego genitus: ne putet᷑ sp̃c minor
me. uel natus de me. sicut ego de patre.
Modicũ & iam ñ uidebitis me: & tterum
modicũ et iudebitis me. qͥa uado ad patr̃e.
Dixerunt gͦ ex discipulis eiꝰ ad inuicem.

Expanded text:
et Filii spiramen, seu spiraculum. Inspiratur enim et Filii spiramen, seu spiraculum. Inspiratur enim Spiritus sanctus a Patre et Filio ad sanctificandum, nec venit sine Patre et Filio, quia Trinitas indivisa est. Procedit aeternaliter Spiritus a Patre et Filio per effectum distribuendi donationes: procedit, inspiratur, mittitur ex tempore per infusionem gratiarum. Haec inspiratio, haec temporalis processio, sive missio quotidie fit, dum quotidie diversis divera quaecunque Pater habet, mea sunt. » Sensus est: Id ipsum quod Pater est, in me est, et ego ex illo; ita quod Pater Filii est Pater, et Filius Patris est Filius. « Propterea dixi quia de meo accipietvobis. Dixi quia de eodem habet procedere Spiritus, de quo et ego genitus, ne putetur Spiritus minor me, vel natus de me, sicut ego de Patre. Modicum, et jam non videbitis me: et iterum modicum, et videbitis me, quia vado ad Patrem. Dixerunt ergo ex disc
Abbreviated transcription (Latin):
ca ȩccłia. Unde ꝓpħa. Exaltare suꝑ celos¬
qͥt filius accipiet. sp̃c: qͥa de patre acctpiet
sp̃c sc̃s: unde accepit filius. Sp̃e sc̃s de ꝑa¬
tre accepit ꝓcedendo: filius nascendo. Pat̃
de nullo natus ẽ: de nullo ꝓcessit. Et si¬
cut pat̾ genuit filiũ. uita scilicoe uitã:
sic dedit ei uitã ꝓcedere de illo. sic̃ &e ꝓcedit
de ipso. Nascit᷑ a patre ueritas: ꝓcedit ab u¬
troq cartas. ad sc̃ificand̾a ereaturã. Nasci¬
tͣ a patre sapientia: extendit᷑ ab utroq ad
creaturas beniuolentia. Nascit᷑ a patre con¬
siliũ: exit ab utroq ad creaturas dilectio
nis beneficiũ. Nascit᷑ a patre uerbũ ꝓue¬
nit ab utroq benignitatis donũ. Splen¬
duit de patre splendor eternꝰ: ꝓcessit ab
utroq bonȩ uoluntatis affectus. Cum gͥ
tota tnitas sit sp̃e. io est in corporea natura
sp̃e sc̃s singillatim dicit᷑ sp̃c. tanquã patͥs

Expanded text:
ca Ecclesia. Unde Propheta: « Exaltare super coelosca Ecclesia. Unde Propheta: « Exaltare super coelosquit Filius, accepit Spiritus, quia de Patre accepit Spiritus sanctus unde accepit Filius: Spiritus sanctus de Patre accepit procedendo, Filius nascendo. Pater de nullo natus est, de nullo processit. Et sicut Pater genuit Filium, vita scilicet vitam, sic ei dedit vitam procedere de illo, sicut procedit de ipso. Nascitur a Patre veritas, procedit ab utroque charitas ad sanctificandam creaturam. Nascitur a Patre sapientia; exit ab utroque ad creaturas benevolentia. Nascitur a Patre consilium; nis beneficium. Nascitur a Patre Verbum, provenit ab utroque benignitatis bonum. Splenduit de Pautroque bonae voluntatis affectus. Cunt igitur tota Trinitas sit Spiritus, id est incorporea natura, Spiritus sanctus sigillatim dicitur Spiritus, tanquam Patris