comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quã tenẽt ĩ bar neuilla ⁊ s̾ sansone. Et hec oĩa p̾dc̃a ab dib qͣreliõ treddi¬
tib absoluta ꝯcedo habere ⁊ ten̾e s̃ mat̃ tino ⁊ monachis ĩ pace. Uicũ ⁊
qͥ uocat᷑ crepicor ĩtegrũ ⁊ piscarias duas u eccłiam deguseto ꝯ tota de¬
cima tã ĩt̾ia ꝙͣ ĩ aqͣ. Decimã qͦ de theloneĩs meis nõĩatĩ uidel de
mõte gom̾io ⁊ decimã de mole̾dinis eiꝰ ⁊ de pecudib si fu̾int. ⁊ fructu
mẽti. ⁊ t̾rã s̾ ypoliti ⁊ geborei ꝯ honore uesi militis de molins. Et ectͣas
de croceyo ex ĩtegͦ ꝯt̾ra quã es hostertͤ tenuitĩ sc̃o gͥmano at quã tenu¬
it radulf ĩ seruicio s̾ hylarii ⁊ decanã molendim. s ⁊ decimã de nut̾mto
meo ⁊ fructu qd̾ erit ĩ e̾ uitr eio. Decimã ⁊a de foresta gufer ĩ denariis qui
ꝯsuetudinalit̾ inde exeũt. Do ⁊̃ decimã pisciũ de crusillis ꝯ uno hospite it

Expanded text:
quam tenent in Barnevilla et Sancto Sansone. Et hec omnia predicta ab omnibus querelis et redditibus absoluta concedo habere et tenere Sancto Martino et monachis in pace, vicum etiam qui vocatur Crepicor integrum, et piscarias duas, et ecclesiam de Goleto cum tota decima tam in terra quam in aqua, decimam quoque de theloneis meis nominatim videlicet de Montegomerio, et decimam de molendinis ejus et de pecudibus, si fuerint, et fructu menti, et terram Sancti Ypoliti et Geborei cum honore Ursi militis de Molins, et ecclesias de Croceio ex integro, cum terra quam Hosbertus tenuit in Sancto Germano et quam tenuit Radulfus in servicio Sancti Hylarii, et decimam molendini; sed et decimam de nutrimento meo et fructu quod erit in Vitreio; decimam etiam de foresta Gulfer in denariis qui consuetudinaliter inde exeunt; do eciam decimam piscium de Crusillis cum uno hospite, et
Abbreviated transcription (Latin):
In falosia tota t̾ra Wesman ⁊ ꝯsuetudĩes eiꝰ ad rege̾ ꝑtinẽtes. Et ista
ft de ꝓpriis regis Wilłmi
Que uero dederũt eccłie s̃ martini barones eiꝰ ⁊ corã eo ꝯces¬
Rogeriꝰ de belmõt dedit unũ car⁊ ũ ĩ brotonia cũ pastura portoꝵ s̃ mar¬
tini. herbertꝰ de spineto ⁊ soror eiꝰ mathildis dederũt ĩ diua tota eccͣam
ꝯ burgariis .xu. ⁊ salinis .uͫ. ⁊ qͣrta ꝑte sue t̾re ĩ caluo mõte. ¶ Will̃s
comes ebroi̾ẽsis ⁊ uxor sua heluis dederũt duas salmas ĩ warauilla
ꝗͣs ten Gislebertꝰ w̾encheneł ꝯt̾ra sua q̃ est ĩ honore de bauẽt ⁊ ad huc
⁊ warauilla eccͣam ꝯ tot̃a decĩa de dono Robͣti de belfou ⁊ dm̃i suis will̃ĩ
comitis ebroicẽsis ⁊ ħedes sui postea ded̾ũt nõbͣ uña salmã ĩ disis. ⁊ĩ
eadẽ uilla qͣtuor sextarios de sale qͦs bernar d̾ sac̾dos dedit nõb̾ qͣñ
fc̃e est monachꝰ. hugo filiꝰ luueti unũ hoĩem libeꝵ ab õĩb ꝯsuetudimi¬

Expanded text:
in Falesia, tota terra Wesman et consuetudines eius ad regem pertinentes. Et ista sunt de propriis regis Willelmi. Quæ vero dederunt æcclesiæ Sancti Martini barones et coram eo concesRogerius de Belmont dedit unum carrum in Brotonia, cum pastura porcorum Sancti Martini ; Herbertus de Spineto et soror eius Mathildis dederunt in Diva totam æcclesiam cum burgariis XVcim et salinis Vque et quarta parte suæ terræ in Calvo monte ; Willelmus comes Ebroicensis et uxor sua Helvis dederunt duas salinas in Vvaravilla, quas tenet Gislebertus Wenchenel, cum terra sua que est in in Waravilla, ecclesiam cum tota decima, de dono Roberti de Belfou et domini sui Willelmi, comitis Ebroicensis, et heredes sui postea dederunt nobis unam salinam in disis et, in eadem villa, quattuor sextarios de sale, quos Bernardus sacerdos dedit nobis quando factus est monachus; Hugo filius Luveti unum hominem liberum ab omnibus consuetudini
Abbreviated transcription (Latin):
filioꝵ qͦ meoꝵ. de mea quã possideo heditate ꝑtẽ nõ modicã studui donare.
In pͥmio uidel ip̃m Treadet̃ łioarnum totũ. ⁊ totũ ⁊̃ a lodiũ de buris cũ
oĩb appeditus suis ⁊ ꝯsuerudinib ⁊ reddinb tã ĩt̾ra ꝙ̃ ĩ aq̃ ĩ p̃tis mose̾dĩs¬
uidel appẽ ditioꝵ nõĩa hec st̃ łur fredi uilla. Sluerii uilla. absꝙ t̾ra ful¬
die de marisco ⁊ her batur a totiꝰ uicinitatis sicut p̃r meꝰ priꝰ ⁊ ego post eĩt̃
tenui. Deinde torã ledrosã ꝯ eccłia sua. t̾rã qͦ saufridi a⁊ rogͥis ĩ iãuilla.

Expanded text:
oque meorum, de mea quam possideo hereditate partem non modicam studui donare, in primis videlicet ipsum Troarnum totum, et totum etiam alodium de Buris, cum omnibus appenditiis suis et consuetudinibus et redditibus, tam ividelicet appenditiorum nomina hec sunt: Turfredivilla, Salneriivilla, absque terra Fulum omni consuetudine de marisco et herbatura totius vicinitatis, sicut pater meus prius et ego post eum tenui, deinde totam Ledrosam cum ecclesia sua, terram quoque Gaufridi et Rogerii in Ranvilla..
Abbreviated transcription (Latin):
ligna sufficiẽt̾ rad domos nr̃tas ⁊ ad ignẽ. ⁊ qͥcqͣd hoĩes sui nob̾ ded̾ut ⁊t
ĩ retisuilła ⁊ alibi.
Que aũt subscripta st̃ de dono regis ⁊ baronũ suoꝵ hec stͣ
In cadomo domꝰ mauri ꝯ alodio suo ⁊ oĩb ꝯsuetudinib.In coisbertiuil¬
la t̾ra alueredi malbenhent. ⁊ t̾ra tetholdi clici similr̃ ꝯ ꝯsuetudi¬
nib q̃ ad regẽ ꝑtinẽt ⁊ decĩa. In dumoldiuilla trarãmilsi ⁊ ꝯsuetu

Expanded text:
ligna sufficienter et ad domos nostras et ad ignem, et quicquid homines sui nobis dederunt et in Retisvilla et alibi QUE AUTEM SUBSCRIPTA SUNT DE DONO REGIS ET BARONUM SUORUM HEC SUNT: In Cadomo, domus Mauri cum alodio suo et omnibus consuetudinibus; in Goisbertivilla, terra Alveredi Malbeuhenc et terra Tetholdi clerici similiter cum consuetudinibus que ad regem pertinent, et decima; in Dumoldivilla, terra Rannulfi et consuetu
Abbreviated transcription (Latin):
ecaũt q̃ subscripta st̃ sũt de dono Willelin regis angloꝵ ⁊ pͥncipis north/¬
mãnoꝵ q̃ uel ip̃e rex s̾ martĩo abbĩq ac mochis deo deseruientib ĩ p̾dc̃o
loco tͥarnẽsi ꝓ salute sua ⁊ nobilis ꝯugis sue at inclite ꝓlis dedit. uel
suis baronib eidẽ loco largiẽtib ꝯxessit. Dedit nãq t̾rã ranulsi mi¬
lonei de reb s̃ martiuii t̾ra ⁊ĩ aqͣ. ⁊ cꝭ stꝭ in lingronia totã eccam ꝯt̾ra¬
⁊t̾cia ꝑte decĩe. quã deditꝭ willelmꝰ de columberus. Donatõem ⁊̃ quã ĩ talle¬
uilla fed̾ũt Tũstuꝰ de croillio. Willelin de colũberiis. Rosceluꝰ filiꝰ heraldi.
Rob̾tꝰ filiꝰ s raifredi. Richard̃ uicecomes abrincatensis. de eccͣa ꝯ tota
⁊ tota decia. ⁊ de dĩ ꝯsuetudĩe ad ep̃m ꝑtinẽte de ip̃o mãsiolo. quã ꝯsuetudi¬
nẽ oddo ep̃o Ruiocẽsis dedit. idemrex ꝯessit n cl rtꝭ In laigneio: ec̃lĩas

Expanded text:
ec autem que subscripta sunt, sunt de dono Willelmi regis Anglorum et principis Northmannorum, quȩ vel ipse rex Sancto Martino abbatique ac monachis Deo deservientibus in prȩdicto loco Troarnensi, pro salute sua et nobilis conjugis suæ ac inclitæ prolis, dedit vel, suis baronibus eidem loco largientibus, concessit. Dedit namque terram Rannulfi milonei de rebus Sancti Martini in terra et in aqua ; in Lioarte decimæ quam dedit Willelmus de Columberiis ; donationem etiam quam in Tallivilla fecerunt Tustinus de Croillio, Willelmus de Columberiis, Roscelinus filius Heroldi, Robertus filius Rainfredi, Richardus vicecomes Abrincatensis, de ecclesia cum terra et tota decima et de omni consuetudine ad episcopum pertinente de ipso mansiolo, quam consuetudinem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinentus. lileris ⁊ qͥetas pro salute ⁊ redemptõne aĩe mee ⁊ antecessoꝵ ⁊
leredum meoꝵ prece et pecione Rob̾ti monachi filii mei. sicut rogetis
comes aits mens dedit eidem sc̃o & monachis eccłiam sc̃i hylarii de croceio.
Et ut lec donatio firma et illibita teneat᷑: scripti mei testimomo. et sigilli
mei impressione confirmo. Testes huiꝰ conationis.

Expanded text:
eram et quietam, pro salute et redemptione anime mee et antecessorum et heredum meorum, prece et peticione Roberti monachi, filii mei, sicut Rogerus comes, avus meus, dedit eidem sancto et monachis ecclesiam Sancti Hylarii de Croceio. Et ut hec donatio firma et illibata teneatur, scripti mei testimonio et sigilli mei impressione confirmo. Testes hujus donationis.
Abbreviated transcription (Latin):
.xxx.lb ceũ aꝓtectoe ⁊ defensione Rogii comitis In husme
In husme¬
lini uilla decimã quã de feudo comitis :¬
¶ Hugo de crepicor dedit s̾ mi tĩo eccam de cliuille ꝯ tota decĩa ⁊ t̾rã willi
sac̾dotis ⁊ decimã tͥũ molendĩoꝵ ꝯedẽtib filuis suis ⁊ nos fecimꝰ Rob̾tũ¬
filiũ suũ moͣchũ. ¶ Rainaudꝰ pullꝰ dedit smͣrtĩo decimã moledini sui
de capella ꝯcedentib hedib suis t nos fecimꝰ eũ moͣͬchũ siue ĩ bladio sit̾
decĩa siue ĩ nũmis.¶ In airam lancelmꝰ filiꝰ osmũdi p̾sbr̃ĩ dedit nob̃ eccam
torã ⁊ oẽm decimã de feudo de grentemaisnil quẽ feudũ tenebut de Willo aus¬
geriuisse ⁊ tres acͣs t̾re ⁊ dimidiã ꝯ cõparatoe arpẽti uinee ꝯcdl̃tib he¬

Expanded text:
 cum protectione et defensione Rogerii comitis. ...?... in Husmelinivilla decimam quam de feudo comitis. Hugo de Crepicor dedit Sancto Martino ȩcclesiam Cliville cum tota decima, et terram Willelmi sacerdotis et decimam trium molendinofilium suum monachum. Raimundus Pullus dedit Sancto Martino decimam molendini sui de Capella, concedentibus heredibus suis, et nos fecimus eum monachum, sive in bladio sit decima sive in nummis ; in Airam, Lancelinus filius Osmundi presbiteri, dedit nobis ecclesiam totam cum omni decima de feudo de Grentemaisnil, quem feudum tenebat de Willelmo Ansgeriville, et tres acras terræ et dimidiam cum comparatione arpenti vine
Abbreviated transcription (Latin):
In felgeriis decimã quã dedit hugo brito ⁊ t̾rã tũ hospitũ ⁊ decimã molea¬
dini. Et ĩ stouuii decinã thelonei ⁊ molendini ⁊ t̾rã uniꝰ burgarii. ¶ In
martinonuas dedit nõbͣ Rob̾tꝰ de dominio suo .xxx. atͣs t̾re ĩ ramata ⁊ totã
uoluit auferre f reddidit coactꝰ iusticia regis henrici. ¶ Regeriꝰ comes
le ⁊ t̾ haringeria trã ⁊ hoĩeo. Iu waltantres hidras t̾re. In grafan ⁊ in
esti emetona decimas. In cicestra duis masuras ⁊ ectamn s̾ ciriaci. In
mer setona decimã. in olfan decimã¬

Expanded text:
trium hospitum et decimam molendini, et in Stouvii decimam thelonei et molendini et terram unius burgarii. In Martinonvas dedit nobis Robertus de dominio suo XXX acras terre in Ramata et totam luit auferre, sed reddidit, coactus justicia regis Henrici. ROGERIUS comes dle, et, in Haringeria, terram et homines; in Waltan, tres hidras terre, in Grafan et in Estremetona decimas; in Cicestra duas masuras et ȩcclesiam Sancti Ciriaci; in Mersetona decimam; in Olfan decima
Abbreviated transcription (Latin):
successores eoꝵ denceps de suo ꝓpͥo aqͥtabunt. Concedo ̃tͦras quas dedert scilicet.
uii. acras que sunt uyta monasfia de Cargneio a parte ocidentis. & alias.x. acͣs¬
t̾re quas p̾dictus helias monachis in uaduuomo posuerat ꝓ .x. libris Rochomag᷑.
Quas decem t̾re acras sub tali condicione dederuit. qͦd siqͥs suꝑ eas calupinas
fecerit: Ipsi eas coutͣ om̃s calumpniantes guarantizabt ⁊ si ñ pͥualuerit.
tantundem t̾re eque ualentis monachis ꝓ illis dabunt. Concedo eciam qͦd
⁊ illi concesserunt scilicet om̃s elemosinas de feudo suo quas de p̾decessorim uel
homĩ suoꝵr dono monachi in p̾fata uilla habent: liberas ẽe ⁊ quictas ab oĩ
seruicio ⁊ om̃ eractione. ⁊ qͦd quililet lominĩ suo ⁊ deiniceps qͣntum uoluerint

Expanded text:
successores eorum deinceps de suo proprio aquitabunt. Concedo etiam terras quas dederunt, scilicet vii acras que sunt juxta monasteria de Caigneio a parte occidentis, et alias x are quas predictus Helias monachis in vadimonio posuerat pro x libris rothomagensium, quas decem terre acras sub tali conditione dederunt quod, si quis super eas calumpnias fecerit, ipsi eas contra omnes calumpniantes guarantizabunt, et si non prevaluerint, tantundem terre eque valentis monachis pro illis dabunt. Concedo etiam quod et illi concesserunt, scilicet omnes elemosinas de feudo suo quas de predecessorum vel hominum suorum dono monachi in prefata villa habent liberas esse et quietas ab omni servicio et omni exactione, et quod quilibet hominum suorum deinceps quantum volue
Abbreviated transcription (Latin):
thessonis iam defuucti: Salutem. Noscat uiuuersitas ur̃a qd̃ ego leticia. ⁊ Wuill̃s
cedimꝰ. donamꝰ ⁊ ꝯfirmamꝰ deo ⁊ sc̃o cͣrtuio de tͦirno. ⁊ monacbis ibidem deo sermen¬
tibus illam ꝑtem eccłie totam que est de feodo Rog̾u incecomitis ⁊ ep̃i baiocen¬
sis apud Caigneũ cũ om̃ib ꝑtiuentus suis. ⁊ p̾sentacione cłici ad eaudem. Haus
autem donacionem ut in posterum rata teneatur ⁊ inconcussa: ego lecicia p̾senti
carta sigillo meo inpressa confirmo. Rog̾io filio meo assistente ⁊ annuente. Apud
allatiam sci saluatoris. Cestib his. Rog̾io alłe. Rogͥ pͥore. albino Gilleb̾to mona¬
chis enudem loci. Cufrido malouicino. Robto fratre suo. Rob̾to de pͥstremilla. mili¬
tibus. iolãne de prestreuilla clerico.

Expanded text:
Thessonis, jam defuncti, salutem. Noscat universitas vestra quod ego Leticia et Willelmus  donamus et confirmamus Deo et Sancto Martino de Troarno et monachis ibidem Deo servientibus illam partem ecclesie totam que est de feodo Rogerii vicecomitis et episcopi Baiocensis, apud Caigneium, cum omnibus pertinenciis suis et presentacione clerici ad eandem. Hanc autem donacionem, ut in posterum rata teneatur et inconcussa, ego Leticia presenti carta sigillo meo impressa confirmo, Rogerio filio meo assistente et annuente, apud abbatiam Sancti Salvatoris. Testibus his : Rogerio abbate, Rogerio priore, Albino, Gilleberto, monachis ejusdem loci ; Gaufrido Malo vicino, Roberto fratre suo, Roberto de Prestrevilla, militibus ; Johanne de Prestrevilla, clerico.
Abbreviated transcription (Latin):
fidelit̾ ⁊ inmolabilit̾ se obseruaturos suꝑ .uiiͬ. eungłioꝵ librum uoluntarie
iurauerunt. ⁊ qͦd nec ꝑse nec ꝑalios monachis suꝑ hoc nocebt. ⁊ siquis
eis noc̾e uolu̾it : toto posse suo eos uniabt̾. Iurauert᷑ ⁊̃ cũ ipsis plures de ho¬
ninib sus. qͦd si ip̃i dm̃ sui hauc donatõnis comiencionem molare uel aliqͦ
modo ꝑutendo mutare uolu̾int: toto posse suo monachos uiuabunt ⁊ in
qͣnlibet curiam cuiam quiblibet ꝑsonuis cum eis ibunt. ⁊ rei u̾tatem sicut testes

Expanded text:
iolabiliter se observaturos super iiiior Evangeliorum librum voluntarie jurarevunt, et quod nec per se nec per alios monachis super hoc nocebunt, et si quis eis nocere voluerit, toto posse suo eos juvabunt. Juraverunt etiam cum ipsis plures de hominibus suis quod, si ipsi domini sui hanc donationis conventionem violare vel aliquo modo pervertendo mutuare voluerint, toto posse suo monachos juvabunt, et in quanlibet curiam, coram quibuslibet personis cum eis ibunt, et rei veritatem sicut testes
Abbreviated transcription (Latin):
Notum sit pͥsentib & futis qͥd ego Wbilłuus Comes Poutnu pro salute arine mec
⁊ ꝓ aniab p̾decessoꝵ meoꝵ concedo ⁊ confirmo alb̾i ⁊ monachis Troaruensibus
impetuam elemosinam que apud Caigneium haleut ad fendum meum ꝑtinencia
er dono helie de Cargueio sine ex dono p̾decessor uel hominĩ suoꝵ. Concedo ⁊ ea
que phlipꝰ de Pomeria & Will̃ filius enus p̾dc̃is monachis in elemositã dedeit̃:

Expanded text:
o Willelmus, comes Pontivi, pro salute anime mee, et pro animabus predecessorum meorum, concedo et confirmo abbati et monachis Troarnensibus in perpetuam elemosinam que apud Caigneimy habent ad feudum meum pertinencia, ex dono Helie de Caigneio, sive ex dono predecessorum vel hominum suorum. Concedo etiam ea que Philippus de Pomeria et Willelmu
Abbreviated transcription (Latin):
t̾re. & eccłiã de caluo loco. & totũ lessarlois. & Rob̾tꝰ filiꝰ. ⁊ c̾. Fanuultꝰ filꝰ Tarstim de p̃te
rus dedit sc̃o martiuo troaru & sc̾e marie celle. xx. acras t̾re. ipse & homines enis. Ego
heuricus pͥnceps uorthinaunoꝵ rer autẽ augloꝵ ista ouña concedo. & hoc ⁊ signo mamus
mee confirmo. signũ. E Nicardi comitis cestrensis.¬

Expanded text:
terre et ecclesiam de Cterre et ecclesiam de Cmines ejus. Ego Henricus, princeps Northmannorum, rex autem Anglorum, ista omnia concedo et hoc signo manus mee confirmo. Signum Ricardi, comitis Cestrensis.
Abbreviated transcription (Latin):
omĩia concessit.  ipse suꝑ altare sc̃i martim troarm corã plurib testibus dõ obtulit.
De dit eciã anuo. M.C. xu. in deditatione sc̃e maris celle. deo s sc̃d martino ꝑpetualit̾
decimã totiꝰ paurs qui fit de annona sua. & decimã totiꝰ p̾cii de frum̃to suo si uenditun
de di &e concessi apuo troarĩ.  ꝑ textũ euengłii suꝑ altare sci martii illud ponens
hanc donationẽ confirmaui. Nunc quoq dono & confirmo. ut haleant & posideant p̾dita
omĩa que de feudo uieo sunt mouachi sã martim troarm. & soe marie celle. ꝓsalute aĩe
mee. & pro auina patris mei & matris mee. & ut sim particeps om̃iu bonorũ que in locis
supraditis fuiut. tam iu oraciouib quã in ceteris beneficuis. sicut imus ex ipsis. Gmlłmꝰ
de milleio. antequã fieret monachꝰ. dedit sc̃o martino tioarni eccłiã de nulleio cũ.xl. acris

Expanded text:
omnia concessit, et ipse super altare Sancti Martini Troarni coram pluribus testibus Deo obtulit. omnia concessit, et ipse super altare Sancti Martini Troarni coram pluribus testibus Deo obtulit. Dedit eciam anno MCXV, in dedicacione Sancte Marie celle, Deo et Sancto Martino perpetualiter decimam tocius pdedi et concessi apud Troarnum et per textum euangelii super altare sancti Martini illud ponens hanc donationem comnia que de feudo meo sunt monachi sancti Martini Troarni et sancte Marie celle pro salute anime mee et pro anima patris mei et matris mee, et ut sim particeps omnium bonorum que in locis supradictis fiunt tam in orationibus quam in ceteris beneficiis, sicut unus ex ipsis. Guillelmus de Milleio, antequam fieret monachus, dedit Sancto Martino Troarni ecclesiam de Milleio cum xla acris
Abbreviated transcription (Latin):
uelli cũ duabꝰ acris t̾re nirta pontẽ. & masurã aince. & decimã om̃iũ molendinoꝵ suoꝵ.
⁊ oũnũ pecor. indelicet intuloꝵ agnoꝵ. hedoꝵ. porcoꝵ.caseoꝵ. uellerũ. In lucis autẽ
sins dedit decimã de pasnagio & concessit porcos nr̃os ire quietos in praunẽ. ⁊ c̾.¬
Hec itaq ip̃e Bannultꝰ ꝓsalute sua ac sue coniugis. atos patris ⁊ matris fr̃isq sin
Rob̾ti. scilicet eoꝵ monachi tunc iiꝑ defuniti. necũ om̃iũ parentũ eiꝰ tã p̾decessoꝵ
quã futuroꝵ : suꝑ altare sc̃i Martini troarni deo obtulit. Ipsi etenim monachi
nnũ annale ꝓ anima dñi eiꝰ Hugonis comitis fecerunt. quia ipsiꝰ uoluntate ꝙ consilio
hec eis tribuit: parit̾q eciã om̃iũ bñficioꝵ suor partẽ ei concesserunt. Ea racõne: ut
ipsi possiderent quiete. quictͥd ĩ beredũ illus halerent potestite. Denide Alueredus de
cõbreio nepos eiꝰdẽ Ranuulfi. qui post mortẽ eiꝰ heres rerũ suarũ effectus est: hec

Expanded text:
am omnium molendinorum meorum et omnium pecorum uidelicet uitulorum agnorum hedorum porcorum caseorum et uellerum In lucis autem suis dedit decimam de pasnagio et concessit porcos nostros ire quietos in pascionem Hec itaque ipse Ranulfus pro salute sua ac sue coniugis atque patris et matris fratrisque sui Roberti scilicet eorum monachi tunc nuper defuncti necnon omnium parentchi unum annale pro anima domini ejus Hugonis comitis fecerunt, quia ipsius voluntate et consilio hec eis tribuit, pariterque eciam omnium benefficiorum suorum partem ei concesserunt, ea racione ut ipsi possiderent quiete quicquid in heredum illius haberetur potestate. Deinde Alveredus de Combraio, nepos ejusdem Rannulfi, qui, post mortem ejus, heres rerum suarum effectus est, hec
Abbreviated transcription (Latin):
ñi de pͣheriis & eccłiã de maisil behier & omnẽ parrochiã. & hoc qd halebat ĩ eccl̃ia
de pͣherus. & qd̾ erat sim̃ in eccłia de burcei. & decimam de parfuntdoit. & unã mersio¬
nem t̾re de cauinnas. Dedit qͦq in anglia decimã de da ubia & de lamalas ce de olesieis:
indelicet de donimo dñi sui. & unũ hominẽ qͥetũ nõe seuuart le brasceor. Hoc eciã
dedit & sanrit. qd si heredes sui aliquã possessionẽ uł qualibet rẽ cõqͥrerent: p̾fati
monachi de toto de ciuã halerent. Ego alueredus hanc donaciouẽ cõcessi & cõfirmani:
nunc cͦq cũ uxore mea cõcedo & cõfirmo.
Nidultꝰ uncecomes de castro iuire. cũ filio suo Guilłmo. dedit eccłia de cãpiuuolus ꝓ aĩa
patris sin & mnatris sue & ꝓ se ipso & urore & parentib tã unius ꝙͦ mortuis Sc̃o cyetino

Expanded text:
 omnem parrochiam et hoc quod habebat in ecclesia de Praheriis et quod erat suum in ecclesia de Burcei et decimam de Parfuntdoit et unam mansionem terre de Carinnas Dedit quoque in Anglia decimam de Daubia et de Lamalas et de Olesbeis videlicet de dominio domini sui et unum hominem quietum nomine Seuuart le Brasceor Hoc eciam dedit et sanxit quod si heredes sui aliquam possessionem vel quamlibet rem conquirerent prefati monachi de toto decimam haberent Ego Alveredus hanc donationem concessi et confirmavi nunc quoque cum uxore mea concedo et confirmo Radulfus vicecomes de castro Vire cum filio suo Guillelmo dedit ecclesiam de Campinoliis pro anima patris sui et matris sue et pro se ipso et uxore et parentibus tam vivis quam
Abbreviated transcription (Latin):
doua ctellas dedit eciã amio . ie.. c. xu. indedicatione Sc̃e marie Celle ⁊ S. Mrtino
Troariu: dicitã tociꝰ pans qͥ de sua amona fit. ⁊ decinia pͥci sui fruñti et annonars
⁊ eccłiã de Callo loco. ⁊ totũ lessardbois cũ eccłia ⁊ molendinis ⁊ nemore eĩdẽ uille. Qd̾
toñ: filii eiꝰ Alueredꝰ ⁊ Rob̾ bono auimo cõceisert̃. Et Ramiulfꝰ de pͣteriis ⁊ eiꝰ boĩes
dedert. xx. agͦs. Hec om̃ia p̾dicta. Ego heuricꝰ di Gĩa rer angloꝵ durꝙ Normanuoꝵe
liba ⁊ qͥeta Sc̃i cyͣrtiui Troaruensis eccł̃ie ⁊ eiꝰ monachis donamꝰ ⁊ cõci imꝰ Ego ⁊ Eic̃
cestrẽsis consul. signisq nr̃ars manuũ cõfirmamꝰ Signũ. E Regis. Signũ Ric̃¬

Expanded text:
cte Marie Celle et sancto Martino Troarni decimam tocius panis qui de sua annona fit et decimam precii sui frumenti et annonarum et ecclesiam de Calvoloco et totum Lessardbois cum ecclesia et molendinis et memore eiusdem ville quod totum filii eius Alveredus et Robertus bono animo concesHenricus dei gratia rex Anglorum duxque Normannorum libera et quieta sancti Martini Troarnensis ecclesie et eius monachis donamus et concedimus ego et Ricardus Cestrensis consul signisque nostrarum manuum confirmamus Signum + regis Signum Ric
Abbreviated transcription (Latin):
bũdictionem. Ricardi tͦaruensis alb̾is ⁊ fr̃m suoꝵ ad nos q̃rela ꝑuenit. qd̾ willmꝰ comos
põtinoꝵ ullam que dr Reimibti uliũ que iuris eccłie sue sicut asserit ẽe dinoscit᷑ sibi
molent̾ abstulerit. quam ꝑ manũ ipsiis mnlites templi Ricardꝰ ⁊ henricꝰ eis reclamã¬
tib ⁊ contͣdicentib recepunt p̾terea de Wilłmo de mauritania gͣuẽ ⁊ decestabilem in mriã
sibi ⁊ eccłie sue nichiloninꝰ intulisse querunt᷑. famulum siqͥdem eiꝰdem ecłie sicut in eoꝵ asser¬
tiõne cõniiat. monastici ordinis reuerencia. ⁊ dñi timore concempto sua molencia cepit
⁊ ut scipsim redimat corporis districtione compellit. Quia gͥ nr̃a intencio es eccłiar
qͥeti ac defeusiom nn tuitu caritatio intendere fr̾intati tue ꝑ apłica scͥpta mandamꝰ. qͣtiuꝰ
si eori querimonia ueritate fulcit᷑. p̾fatos milites templi abilla usurpatione desistere
ditricte cõmoneas aut intͦ eos ita compon̾e studeas ne ad aures nras decerero suꝑ hoc

Expanded text:
is et fratrum suorum ad nos querela pervenit, quod Willelmus comes Pontivorum villam, que dicitur Reimberti ulmus, que iuris ecclesie sue sicut asserit esse dinoscitur, sibi violenter abstulerit, quam per manum ipsius milites templi Ricardus et Henricus, eis reclamantibus et contradicentibus, receperunt ; praeterea de Willelmo de Mauritania gravem et detestabilem iniuriam sibi et ecclesie sue nichilominus intulisse queruntur. Famulum siquidem eiusdem ecclesie, sicut in eorum assertione consistit, monastici ordinis reverencia et Domini timore contempto, sua violencia cepit et, ut se ipsum redimat, corporis districtione compellit. Quia igitur nostra intencio est, ecclesiarum quieti ac defensioni intuitu caritatis intendere, fraternitati tue per apostolica scripta mandamus, quatinus, si eorum querimonia veritate fulcitur, praefatos milites templi ab illa usurpatione desistere destricte commoneas aut inter eos ita componere studeas, ne ad aures nostras de cetero super hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Ramb̾tinliuo. pꝰ multas ueraciones ⁊ int̾ualla temꝑum. tandẽ ap̃ lexoũ euocato ex
coniocatis auctoritate apłica freti. ordine udiciario fine̾ canonicum ipsi negocio imposuun
Dut nulla delere possit obluuo. in scͥptum redig̾e. ⁊ lr̃is anuotare curauimꝰ. ut sit
oꝑis nr̃i firmũ testimonium. ⁊ p̾dc̃i monasteru merpugnabile minimentũ. simul eciam
ad postos memoriale sempit̾nuim. Acceptis itaꝙ lr̃is dñi. ppͦ ⁊ admucta officio nr̃o
apud lexoũ diem ut̾e parti p̃firimꝰ. S añ diemo placiti milites possessiom de Ranb̾tiuilmo
remuiciai̾nit. ⁊ ad diem statutum neq uenerunit. neq extusau̾unt. Comes uͥ
pontiuoꝵ quẽ milites guarandũ sum̃ iu p̾sencia dñi. ppͦ. p̾direrant: aute et ieroso¬
luuitam̃ ñ guarantiuit eos s contͣ p̾ceptum dñi. ppͦ. causa neglecta it̾ illud ar
ripuit. ⁊ pꝰ reditũ aguarantia penitꝰ de fecit. abb̾s uͦ licet sibi indet᷑ ut dicelat

Expanded text:
Rainbertiulmo, post multas vexationes et intervalla temporum, tandem apud Lexovium, evocato ex convocatis, auctoritate apostolica freti, ordine judiciario finem canonicum ipsi negocio imposuimus. Quod ut nulla delere possit oblivio, in scriptum redigere et litteris annotare curavimus, ut sit operis nostri firmum testimonium et predicti monasterii inexpugnabile monumentum, simul etiam ad posteros memoriale sempiternum. Acceptis itaque litteris domini pape et adjuncta officio nostrapud Lexovium diem utrique parti prefiximus. Set, ante diem placiti, milites possessioni de Rainberti ulmo verunt et ad diem statutum neque venerunt neque excusaverunt. Comes vero Pontivorum, quem milites guarandum suum in presencia domini pape predixerant, ante iter Jerosolimita num non guarantivit eos, set, contra precepripuit et, post reditum, a guarantia penitus defecit. Abbas vero, licet sibi videretur, ut dicebat,
Abbreviated transcription (Latin):
Senꝑ honorand Eng̃. pat̾ ⁊ dño suo. H. Rthouiag̾. indebite satdos oledientiam ⁊ rene¬
s. in oledientes dui sustnunmꝰ. tandem consilio ad ep̃is ⁊ Religiosis ꝑsonis accepto. tao ipses
qm̃  eio inboc oꝑe p̃no ꝯsencientes. anachematis gladio ꝑtiiłimꝰ. Opportet gͥ ut manus
matis sentenciã qmͣ dediuĩ in p̾fatũ com̃ ⁊ filiũ eiꝰ ritĩ ten̾e ⁊ t̾ras eoꝵ cun ipis
amathematis elegio resignare cdoner alb̾ie tͦirã fram de Rinub̾ti ulmo in pace duut¬
tant. i eccłie di sarisfatiant. Kii̾e pat̾ ⁊ dñe.¬

Expanded text:
enio patri et domino suo H. Rothomagensis indebite sacerdos obedienciam et reuesed inobedientes diu sustinuimus, tandem consilio ab episcopis et religiosis personis accepto tam ipsos quam et eis in hoc opere prauo consencientes anathematis gladio percussimus. Oportet igitur, ut manus matis sentenciam, quam dedimus in prefatum comitem et filium eius, ratam tenere et terras eorum cum ipsis anathematis elegio resignare, donec abbatie Troarnensi terram de Raimberti Ulmo in pace dimittant et ecclesie Dei satisfaciant, karissime pater e
Abbreviated transcription (Latin):
Salut̃. P̾cipio qd̾ canouici mei de sorideetona teneant ita bñ ⁊ in pace ⁊ libere
inste eccłiam suam de leon cũ om̃ib ꝑtiuentus suis ⁊ noĩat cum illis .xii. atris
terre quas ers dedit. Hubtꝰ de perrepont: sicut tenueit̃ qñ nouissime tnffretam. ⁊
sicut eis testatur Carta ip̃iꝰ hub̾ti ⁊ carta Wilłmi de moion. Et ñ pacianum qd̃
aliquis eis inde iiutiã uł cõtumeliã faciat. Sa ipsi ⁊ om̃s res eoꝵ st̃ in mea

Expanded text:
salutem. Precipio quod canonici mei de Briwetona teneant ita bene et in pace et libere et juste ecclesiam suam de Leon cum omnibus pertinentiis suis, et nominatim cum illis XII. acris terre quas eis dedit Hubertus de Perrepont, sicut tenuerunt quando novissime transfretavi, et sicut eis testatur carta ipsius Huberti et carta Willelmi de Moion. Et non patiamini quod aliquis eis inde injuriam vel contumeliam faciat, quia ipsi et omnes res eorum sunt in mea
Abbreviated transcription (Latin):
ctionis obed̾. Ex p̾cepto ur̃e auctoritatis mlites templi. Ric̃. ⁊ Henr̃ cõmonuimꝰ ut
ab usupͣtione uille que dr̃. Raimb̾thome quam de nire eccł̃ie sue albas t̾arñ asserit ẽẽ.
desist̾ent. aut suꝑ ħ aucti comp̃onis gr̃a ante nos uenirent. Ipsi uͦ nr̃m licet ex ꝑte nr̃a
contempnentes mandatum. nec ab a usurpatione destiterunt. nec ad diem sic̾ eis condiri
p̾dc̃am uillam receperunt aute nos enocammꝰ. s non ueuit. qui se a comite andeg̾ ꝓibitũ
remittimꝰ. si audemꝰ exorantes: ut lib̾tas eccłie ur̃a anctoritate illibata conseruet᷑. ipse
uͦ alb̾s de iure suo suꝑ eadem possessionem.uͭ. Testes iame: eñ nos ꝓdur̃. ⁊ cartã
idipsum confirmãtem ostendit. Kiĩe pr̃ ⁊ dñe.¬

Expanded text:
ctionis obedientiam. Ex precepto uestre auctoritatis milites templi Ric. et Henr. commonuimus, ut ab usurpacione uille, que dicitur Raimberthome, quam de iure ecclesie sue abbas Troarnensis asserit esse, itate uestra compositionis gratia ante nos uenirent. Ipsi uero uestrum, licet ex parte nostra, contempnentes mandatum nec ab ea usurpacione destiterunt nec ad diem, sicut eis condixpredictam uillam receperunt, ante nos euocauimus, sed non uenit, quoniam se a comite Andegauensi proibitum remittimus, si audemus, exorantes, ut libertas ecclesie uestra auctoritate illibata conseruetur. Ipse uero abbas de iure suo super eandem possessionem Vque testes idoneos ante nos produxit et cartam idipsum confirmantem ostendit, karissime pater e
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ apłicam beñ. Suggeitum est nobis et diligenti relatione monstratum. qd̾ cum inter
nos ⁊ nobilem uirum comitem de Pontiaco suꝑ iure pr̃onatus monast̾ii ur̃i contͦuersia
uertet᷑. tandem in huuc modum cũ codem conite transegistis. qd̾ iuonasf̾io ur̃o dimictẽte
sibi nus qd̾ se in ulla de Reimb̾huma dicebat halere p̾factum monasterum ⁊ us pr̃onatꝰ
qd̾ in eo habuerat. lilerum ⁊ quietum clamauit. et transactionem ip̃am tam carta illustris
angłoꝵ regis quami Rochomagensis archiep̃i utͣq fecit pars confirmari. Quam utiq¬
sicut de cõniuencia ⁊ bñplacito utriusq pr̾is racionabilit̾ facta est hattemis obseruata
nob̾ ⁊ monast̾io ur̃o auccoritate apłica confirmaniꝰ. ⁊ p̾sentis scͥpti pr̾ocino cõmuni
muro. Sectuentes. ut nulli omiio hominuro liceat: hanc paginam nr̃e confirmatõis
infringere. uel ei aliquatenus contͣire. Siqͥs autem hoc attemptare p̾sumpserit. in¬

Expanded text:
ictionem. Suggestum est nobis et diligenti ratione monstratum quod, cum inter vos et nobilem virum comitem de Pontiaco super jure patronatus monasterii vestri controversia verteretur, tandem in hunc modum cum eodem comite transegistis quod, monasterio vestro dimittente sibi jus quod se in villa de Remberhuma dicebat habere, prefatum monasterium et jus patronatus quod in eo habuerat liberum et quietum clamavit, et transactionem ipsam tam carta illustris Anglorum regis quam Rothomagensis archiepiscopi utraque fecit pars confirmari. Quam utiqsicut de conniventia et beneplacito utriusque partis rationabiliter facta est et hactenus observata, vobis et monasterio vestro auctoritate apostolica confirus ergo ut nulli omnino liceat hanc paginam nostre confirmationis infringere uel ei aliquatenus contraire. Si quis autem hoc attemptare presumpxerit, in
Abbreviated transcription (Latin):
betis ĩ eis. Eccam.decimã ⁊ burgũ s̃ sansonis.pͥoratũ de de¬
serto. Man̾ia de Talleuilł̃. de diua de olnebach. de eãcapia. de
estuilla. de saigneio. de Raimber thom̃e ꝯ tota insula. de bo¬
leto ⁊ de regisuilł. acf. Eccam de airam. Eccam de lengronia.¬
Eccͣam de Trumo. Eccam de sroceio. Eccͣam de piru. Eccͣam de
Granteuilł̃. eccͣam de Gisler uilł. Eccͣam de dumouilł̃. Eccam de
han. Eccͣas de calido loco. Eccͣam de Agerneio. ꝯduab garbis
decĩe ip̃iꝰ uille. Eccͣam de Milleio. Eccͣam de Cãpegnolis. eccͣam̃
de Beneio. Eccͣam de Reculeio. Eccam de praeriis. Eccͣam de
uilla. ꝯ decimis. aur capellio. obuẽtõib. ⁊ aliis q̃ het  ĩ ip̃is. Ca¬
pelłã s̃ margarite de pouceio. Capellã de Rocca. Capella s̃̾ t̾ħe.

Expanded text:
betis in eis; ecclesiam, decimam, et burgum Sancti Samsonis, prioratum de Deserto, maneria de Tallevill, de Diva, de Olnebach, de Cantapia, de Clevill, de Caigneio, de Raimbhom cum tota insula, de Goleto, et de Rigisvill. Eecclesiam de Trumo, ecclesiam de Croceio, ecclesiam de Piru, ecclesiam de Grantevill, ecclesiam de Gisnervill, ecclesiam de Dumovill, ecclesiam de Han, ecclesiam de Calidoloco, ecclesiam de Agerneio cum duabus garbis decimae ipsius villae, ecclesiam de Milleio, ecclesiam de Campegnol, ecclesiam de Beneio, ecclesiam de Retuleio, ecclesiam de Praeriis, ecclesiam vill cum decinis, capellis, obventionibus et aliis quae habetis in ipsis, capella
Abbreviated transcription (Latin):
enr̃ d̾i gr̃a sc̃e romane eccłie p̾b̾r cardinalis et apłice sedis legatus. G.
abb̾i ⁊ fr̃ib monasterii de t̾art. Salut̃ indño. In infinitum trahi nõ cõuenit
finita litigia. Nullus enim uirgiis finis imponit᷑ : nisi executioni mandet᷑.
et irrefragabłit̾ obseruet᷑ᷤ: diffiniriua sentencia. Nulla gͥ ratione ꝑmitiꝰ
in iuriam contͣ niris rationẽ reuocari in dubiũ. Quin potiꝰ ordine iudiciario
ꝓmulgata sententia: cõfirmatõis robur meret᷑ acciꝑe. Ea ꝓpter p̾dc̃am seu¬
tenciam sicut decet ratam halentes: auttoritatis ur̃e nimimine eam solidimꝰ.
et in posterum obseruari statumus.

Expanded text:
enr. Dei gratia sancte Romane ecclesie presbiter cardinalis et apostolice sedis legatus. G. abbati et fratribus monasterii de Troart salutem in domino. In infinitum trahi non conuenit finita litigia. Nullus enim iurgiis finis imponitur, nisi execucioni mandetur et irrefragabiliter obseruetur diffinitiua sentencia. Nulla igitur ratione periniuriam contra iuris rationem reuocari in dubium. Quin potius ordine iudiciario promulgata sentencia confirmationis robur meretur accipere. Eapropter predictam sentenciam, sicut decet, ratam habentes auctoritatis nostre munimine eam solidamus et in posterum obseruari statuimus.
Abbreviated transcription (Latin):
Tetso. turulfus. Rogeriꝰ quierold. T urstuiꝰ de golet. Dogeriꝰ fatatꝰ. Ioħis filiꝰ zose.
Durandꝰ filiꝰ hunfridi. Fulco de turfrediuilla. Radultꝰ de Warauilla. Ex ꝑte Radulfi.
Fulco degarsala. Radulf. filiꝰ lernadi. Willmꝰ iudas. Rodulf parm̃tarnis. Ricard

Expanded text:
Tetso, Turulfus, Rogerius Quierold, Turstinus de Golet, Rogerius Fatatus, Johannes filius Rosæ, Tetso, Turulfus, Rogerius Quierold, Turstinus de Golet, Rogerius Fatatus, Johannes filius Rosæ, Durandus filius Hunfridi, Fulco de Turfredivilla, Radulfus de Waravilla. Ex parte Radulfi : Fulco de Garsala, Radulfus filius Bernardi, Willelmus Judas, Radulfus Parmentarius, Ricard
Abbreviated transcription (Latin):
ibi ipse Radusf p̾sente dũo andrea albe &e tota congregatione monachoꝵs¬
quia pr eiꝰ dederat sc̃o martino & monachis eiꝰ duas garbas decunẽ sue i
ip̃e concesserat. deinde dedit eidem sc̃o martino ⁊ monachis eiꝰ qͥctiͥd hale¬
lnt in eccłia sc̃ sansonis. quam donatõnem ꝑ tertum sã eu̾głii suꝑ altare sa
martim posuit uidentib multis. Post hec. totam t̾ram quam tenelut de sc̃o
mertiuo. scil eam quam habelut apiid sc̃m sansonem. ⁊ apud ioh̃is ullã.
&e apud foletot de fendo Gisleb̾ti. misit in nadiũ dõuo andree albati ⁊ mona¬
ꝓpt̾. xxͣ. martas argenti reddendas ad supͣdictum t̾minũ. tili pacto: ut si eas
martas in ipso t̾mino ñ ⁊eodiderit. de anno iu anmũ donec reddat monachi t̾iam seꝑ
firiuau̾init. Harum om̃iũ rerum. Testes sunt ex parte sc̃i mariiui. Rogerns
senim de cratapancia. Willmꝰ tanetĩ. Rog̾iꝰ de scuris. Walteriꝰ de cinceloldeuilla.

Expanded text:
e monachoquia pater ejus dederat Sancto Martino et monachis ejus duas garbas decimȩ suȩ, et ipse concesserat. Deinde dedit eidem Sancto Martino et monachis ejus quicquid habebat in ȩcclesia sancti Sansonis, quam donationem per textum sancti evangelii super altare sancti Martini posuit, videntibus multis. Post hȩc, totam tMartino, scilicet eam quam habebat apud Sanctum Sansonem et apud Johannisvillam et apud Foletot de feudo Gisleberti, misit in vadium domno Andree abbati et mona quinque, propter XXti marcas argenti, reddendas ad supradictum terminum, tali pacto ut, si eas marcas in ipso termino non reddiderit, de anno in annum, donec reddat, monachi terram sefirmaverunt. Harum omnium rerum testes sunt ex parte Sancti Martini : Rogerius senior, de Cratapancia, Willelmus Tanetin, Rogerius de Scuris, Walterius de Cinceboldivilla,
Abbreviated transcription (Latin):
Amno. mͦ .C. xtrir. Defuncto herlumo prb̾ro de diua. mouert̃ dicardꝰ de
dna & Anseluiꝰ fr̃ eiꝰ contencionem de eccłia de diua contͣ nos. Dicebant em̃
quandam ꝑtem einsdem ecc̃e esse suam & mariie p̾sentatõnem p̾bri. Pro
ep̃m. scilicet dõnꝰ albas audreas & monachi eiꝰ cum eo. Ramnilfus cellaratiꝰ
& Radulfꝰ de warauilla. ⁊ rogeriꝰ de sc̃o Wandregisilo ⁊ Ricardꝰ de dina
⁊ Anseliuꝰ fr̃ eiꝰ. Et diraciocinati sunt idem albas ⁊ monachi eius qd̾ tota
eccłia sc̃e marie de diua sua erat & p̾sentatio prbri. ꝑ testimoniũ & iudiciũ
p̃dc̃i ep̃i & indicium qͥ curiam tenebant. & ꝑ cartam suam quam inde hale¬
bant firmatam mami. Willmi semoris Regis. & Rog̾u de lelmont ce Robri
filii eiꝰ. & manu hugonis ep̃i lexomensis. ⁊ ꝑ guarautores suos qͦs ibi habe¬
bant. scilicet Rogerium de spineto ⁊ filios elꝰ. ⁊ lordanũ de sulleio. & saisiti
redierunt a curia albas & monachi eiꝰ. His inf̾fuert̃. heruens archi¬

Expanded text:
Anno.M°.C.XXXIX. defuncto Herluino presbitero de Diva moverunt Ricardus de Diva et Anselmus frater eius contencionem de ecclesia de Diva contra nos. Dicebant enim quandam partem eiusdem ecclesie esse suam et maxime presentacionem presbiteri. Pro episcopum, scilicet domnus abbas Andreas et monachi eius cum eo Rannulfus cellararius et Radulfus de Waravilla et Rogerius de Sancto Wandregisilo et Ricardus de Diva et Anselmus frater eius. Et diraciocinati sunt idem abbas et monachi eius quod tota ecclesia Sancte Marie de Diva sua erat et presentacio presbiteri, per testimonium et iudicium predicti episcopi et iudicium qui curiam tenebant et per cartam suam quam inde habebant firmatam manu Willelmi senioris regis et Rogerii de Belmont et Roberti filii eius et manu Hugonis episcopi Lexoviensis et per guarantores suos quos ibi habebant, scilicet Rogerium de Spineto et filios eius et Jordanum de Sulleio ; et saisiti redierunt a curia abbas et monachi eius. His interfuerunt Herveus archi
Abbreviated transcription (Latin):
otum sit uniu̾se t̾re ⁊ cuuctis filiis tocius eccł̃ie catholice qd̾ ego Wilłs
de britolio castͦ willi Com̃ filiꝰ largior deo ⁊ sc̃o eiꝰ martino in loco qͥ tͦiruꝰ di¬
cit᷑ ꝑtem de mea heditate que in diua est. uidelicet cimiteriũ ecc̃e qd̾ tendit᷑
dextra leuaq usq ad radices montis. in qͦ sacio ipsa ecc̾a possit extendi. ⁊ am¬
pliori opere ad dei bonorem edificari. hanc exͦ douacionem ad memioriã futuror
uolui in hac carta descͥbi. ⁊ hoc manus mee. S̾ rolorare decͤm. Hanc eciam
conacionem. Ricard̾ de grisros ⁊ Turgis de deutual cognouer̃t. ⁊ quantur
ad eos ꝑtinuit suis manibus firmauert̃. Hugo qͦ filiꝰ Will̃i de diua qͥ mediator
huniꝰ rei extint hanc cartam sua mami firmaint. ⁊ multi alii. Qui hanc cartã
infregerit anathenia sit. ⁊ qui bene tenuerit saluus erit.

Expanded text:
otum sit universe terre et cunctis filiis tocius ecclesie catholice quod ego Willelmus de Britolio Castro, Willelmi comitis filius, largior Deo et sancto ejus Martino in loco qui Troarnus dicitur partem de mea hereditate que in Diva est, videlicet cimiterium ecclesie, quod tenditur dextra levaque usque ad radices montis, in quo spacio ipsa ecclesia possit extendi et ampliori opere ad Dei honorem edificari. Hanc quoque donationem ad memoriam futurorum volui in hac carta describi et hoc manus mee signo roborare decrevi. Hanc eciam donacionem Ricardus de Grisros et Turgis de Drutval cognoverunt et quantum ad eos pertinuit suis manibus firmaverunt. Hugo quoque filius Willelmi de Diva, qui mediator hujus rei extitit, hanc cartam sua manu firmavit et multi alii. Qui hanc cartam infregerit, anathema sit, et qui bene tenuerit, salvus erit.
Abbreviated transcription (Latin):
subscriptione dominoꝵ meoꝵ alioꝵꝙ fideliũ ⁊olprari. ut f̾iat ꝑ lec donacio
ur̃a de p̃ecis̃ ⁊ebus stabilis & rata. & ab inuasione ꝑf̾idoꝵ tuta & iuconuulsa.

Expanded text:
subscriptione dominorum meorum aliorumque fidelium roborari, ut fiat per hec donatio subscriptione dominorum meorum aliorumque fidelium roborari, ut fiat per hec donatio nostra de predictis rebus stabilis et rata, et ab invasione perfidorum tuta et inconvulsa.
Abbreviated transcription (Latin):
Iotum sit om̃nb mortalib p̾sentib ⁊ fut᷑s quia ego herb̾tꝰ Gauffridi filius d̾i
om̃potentis gr̾a respectus. ⁊ future inte amore succensus. de mea heditate idest
de ecclia sc̃e mͦ que sita est. nidiua. & de burgariy qͥndecin & salmis qͥnqi &
de f̾ra arabili meodem loco qui caliurs mous dicitur. Ciũ qͣrta pars mea ẽẽ di¬
noscit᷑ donationem feci deo ⁊ sc̃o enis mirtino in loco qui dicit᷑ tͦnuus. in pͥmis
ꝓ ainiua magni. Rob̾ti comitis &e filii eiꝰ dĩi nr̃i Wilłini angloꝵ dei gr̃a regis
&e filii eiꝰ scd̾i dob̾ti. nec non ꝓ salute dñi mei zogͤu. de ciuꝰ nirs ea ẽẽ. ꝓlantur
& uroris illuis̃ ates filioꝵ henrici uielicet ac Rocherti. scd & ꝓ aĩab pr̃is
mei & matris mee. Gausfridi ⁊ ad elme. postremo ꝓ salute mea &e re demptione
aĩe mee: dedi eciam duas salinas intolca. De qͥb om̃uib conscriptionẽ iu hac
cartula fieri uolui. et scd̾m consuctudinem p̾fati regis auitoritare firmari ac

Expanded text:
otum sit omnibus mortalibus presentibus et futuris quia ego Herbertus Gausfredi filius, Dei omnipotentis gratia respectus et future vite amore succensus, de mea hereditate, id est de ecclesia sancte Marie que sita est in Diva, et de burgariis quindecim et salinis quinque et de terra arabili in eodem loco qui Caluus Mons dicitur, cuius quarta pars mea esse dinoscitur, donationem feci Deo et sancto eius Martino in loco qui dicitur Troarnus, imprimis pro anima magni Roberti comitis et filiicnon pro salute domini mei Rogerii de cuius iure ea esse probantur, et uxoris illius atque filiorum, Henrici videlicet ac Rotberti, sed et pro animabus patris mei et matris mee, Gausfridi et Adelvie. Postremo pro salute mea et redemptione anime mee, dedi etiam duas salinas in Tolca. De quibus omnibus conscriptionem in hac cartula fieri volui et, secundum consuetudinem, prefati regis auctoritate firmari, ac
Abbreviated transcription (Latin):
cĩã de feudo cõitis. ⁊ pͣtori t̾ra de dono helie. ⁊ hom̃i eiꝰ. In olnebas eccͣam
ꝯ deciã ⁊ t̾ra. de dono Wĩll̃mi de capesla. In campegnolis eccam ꝯ decĩa.
bladiis. a theloneis ⁊ molẽdinis ⁊ furnis ⁊ de cũctis redditib illiꝰ uille.¬
berherii: eccͤam. totã uilłã. ⁊ totã decĩan eiꝰdẽ uisse. In doarauisla: eccam
ꝯ tota decĩa. de dono rob̃ti de belfou ⁊ dñi sui Will̃mi comitis ebroic̾esis.¬
Et ego Will̃muis angloꝵ rex. huiꝰ wilł̃mi regis filiꝰ has om̃s sup̃ sc̃ ptas¬
elemosinas ĩ eccł̃us. ĩ decimis. ĩ t̾ra ⁊ aqͣ ⁊ moledinis. ĩ pͣtis.⁊ dĩb elemo¬
sinis. ⁊ ꝯsuerudinib. sicut st̃ sce ⁊ ꝯcesse a pre meo. ⁊ baronib suis. et
fidelib: sic ꝯcedo ⁊ ꝯfirmo testimonio fideliũ meoꝵ qͥ pͥsentes assũt. Ut
s̃ martini t᷑arnẽsis allas. ⁊ moͬchi eas fur mit̾ teneãt ĩ ꝑpetuo. ⁊ qͥetima¬

Expanded text:
cima de feudo Comitis, de prato et terra, de dono Heliȩ et hominum ejus ; in Olnebac, ȩcclesiam cum decima et terra, de dono Willelmi de Capella ; in Campegnolis, ȩcclesiam cum tbladiis et theloneis et molendinis et furnis et de cunctis redditibus illius villBerherii, ȩcclesiam totam villam et totam decimam ejusdem villȩ ; in Waravilla, ȩcclesiam cum tota decima, de dono Roberti de Belfou et domini sui Willelmi, comitis Ebroicensis.ego Willelmus Anglorum rex, hulendinis, in pratis et omnibus elemosinis et consuetudinibus, sicut sunt factȩ et concessȩ a patre meo et baronibus suis et fidelibus, sic concedo et confirmo testimonio fidelium meorum qui prȩsentes assunt, ut Sancti Martini Troarnensis abbas et monachi eas firmiter teneant in perpetuo et quieti ma
Abbreviated transcription (Latin):
go rageriꝰ ex northinãnis northinanꝰ. magni aũt rog̾ii filiꝰ dei om̃ipotẽtis
inspirãte gr̃a p̾uẽtꝰ ⁊ amore salutis ꝑpetue incitatꝰ simłq młtis claroꝵ
uiroꝵ p̾titi secłi exẽplis utilit̾ informatꝰ decreui eccͣam ĩ honore beatis¬
sum ꝯfessoris xp̃i martini ĩ loco qͥ tron nꝰ dĩ nobilit̾ a fũdam̃tis ꝯsti ui

Expanded text:
annis Northmannus, magni autem Rogerii filius, Dei omnipotentis inspirante gracia, preventus et amore salutis perpetue incitatus, simulque multis clarorum virorum preteriti seculi exemplis utiliter informatus, decrevi ecclesiam in honore beatissimi confessoris Christi Martini, in loco qui Troarnus, dicitur nobil
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ buris tã ĩ t̾ra ꝙͣ ĩ aqͣt ĩ silua ⁊ ĩ om̃ib suis costinuis qͣs tenes meo dũi¬
catu ⁊ cꝭ se S ⁊ t̾rã boisberti Ingulfi ⁊ heroldi ⁊ ansgoti ⁊ willi cl̃ici
de õ sansone quã tenẽt ĩ barneuilla ⁊ ĩ s̾ sansone. in eccłia ĩ t̾ra ĩ sil¬
Signũ comitio Willi
Signũ Rog̾ii de mõte gom̾i ⁊ oꝭ¬

Expanded text:
in terra quam in aqua et in silva et in omnibus suis costumis quas teneo meo dominicatu, etc. Item sed et terram Goisberti, Ingulfi et Heroldi et Ansgoti et Willelmi, clerici cto Sansone, quam tenent in Barnevilla et in Sancto Sansone, in ecclesia, in terra, in silSignum comitis Willelmi. Signum Rogerii de Monte Gomerii,
Abbreviated transcription (Latin):
qd ego henr / dei grã rex angłoꝵ ꝯcedo ad honorẽ dei ⁊ õ dei
turi st̃ siue ĩ eccłus siue ĩ t̾ra autt ĩ oĩb aliis bñficiis
ad edificatoem mõst̾ii qͣd edificat᷑ ĩ noĩe s̾ t̾nitatꝰ ⁊ s̾ dei ge¬
de couert ⁊ frm suoꝵ sic̃ Ranulf dapifer ꝯcessit. ⁊ t̾rã de
cauegnels ⁊ t̾rã deultra aleram. 9 molẽdĩo ⁊ eccłia eidem

Expanded text:
d ego Henricus dei gratia rex Anglorum concedo ad honorem dei et sancteturi sunt sive in ecclesiis sive in terra aut etiam in omnibus aliis beneficiis ad edificationem monasterii quod edificatur in nomine sancte Tride Couert et fratrum suorum sicut Ranulfus dapifer concessit et terram de Cauenegnels et terram de ultra Aleram cum molendino et ecclesia ipsius
Abbreviated transcription (French):
prnꝰ Iohamulla ⁊s̾ Seuerinꝰ wlgarit nũcaipãt᷑ Ius pronatus
qd heris ĩ eccͣus de legrumine/ de dimouuilla/ de cleuilla de Guial̃¬
uilla de brenteuilla de eran de perier de raimber hõme depros¬
cãs de Benie/ de Careuilla/ de recule/ de Bello loco/ de chastelde
uile de Chauleu/ de Burceio/ de praieres i de uarauilla ꝯdecisaaeꝭ¬

Expanded text:
jus patronatus quod habetis in ecclesiis de Langrumne, de Dimouvilla, de Clevilla, de Guillervilla, de Grentevilla, de Eran, de Perier, de Raimberhomme, de Moscans, de Benie, de Carevilla, de Recule, de Belloloco, de Chastel de Vire, de Chauleu, de Burceio, de Praires et de Varavilla, cum de
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃i Baioc̃. ⁊ archidiaconi eos ibi cossocabit. Om̃s u̾ cłici de terra
ab̃bis ĩ ep̃atu Baioceñ ꝑ manũ archidiaconi ĩ cuiꝰ archidiaconatu
tiã ꝓmitrẽt. ⁊ suã iusticiã fidelit̾ obseruabũt.Siqͥs aut cłicoꝵ
ordinis uł bñficii. stabit udicio ĩ curia ep̃i uł archidiacomi uel
minist̾iał eoꝵ Baioc̃. uł cadumi.uł ĩ ar chidiaconatu. Et si pena pe¬
cuniaria alicui de p̾dc̃is parrochiis adiudicata fu̾it: tota erit alb̃is.
Quod tñ ad sp̃ualẽ ꝑtinebit iũdc̃am ĩ arbit̾o erit ep̃i. Ꝙ si cłic̾ ul lai-¬
niaria siłr er it abb̃̾is ĩ p̾dc̃is ꝑrochus si adiudicata fu̾it. s sp̃ualis
uindicta ad ep̃m ꝑtinebit. Si qͥs ⁊̃ laic ĩ aliũ cłicũ ꝙ̃ de choro nr̃o¬

Expanded text:
pi Baiocensis, et archidiaconi, eos ibi collocabimus. Omnes vero clerici de terra nostra, in episcopatu Baiocensi, per manum archidiaconi, in cujus archidiaconatu tiam promittent, et suam justiciam fideliter observabunt. Si quis autem clericorum cii, stabit judicio in curia episcopi, vel archidiaconi, vel ministerialis eorum, Baiocis, vel Cadumi, vel in archidiaconatu ; et si pœna pecuniaria alicui de prædictis parrochiis adjudicata fuerit, tota erit nostra ; quod tamen ad spiritualem pertinebit vindiciam, in arbitrio erit episcopi. niaria similiter erit nostra, in prædictis parrochiis si adjudicata fuerit ; sed spiritualis vind icia ad episcopum pertinebit.