comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quotendat
quo ꝓsiliat
liuor muidi¬
a quo feratur: berodiana
bodie patefecit ĩmanitas.
Que dum temporalis re¬
gni cmulatur angustias:
cterni regis ortum molit
ortingere. Tunc herodes inqͥt
uidens quia illusus est a
magis: misit in bethlcem.
et occidit omnes pueros qͥ
erant in ca: et in omnibz
finibus cius.¬
illusus est magis.
Dolet impictas se esse illu¬
sam: dilatans se crudelitaᷤ
furit. Eremit dolositas se de¬
ceptam: et in se fraus reu̾¬
sa colliditur. Berodes stridet:
cadens ipse in laqueum
quem tetendit. Hinc mniqͥ¬
tatem quam considerat e¬
uaginat: de fide perfidic su¬
mit arma. Tcrreno querit
furore: quem natum cclit̾
non credit. Ad sinum ma¬
trum militum cogit castͣ.
inter ubera arcem pietatis
oppugnat: in tencris ube¬
ribus ferrum durat. Las
fundit anteqmͣ sanguinẽ:
dat ante mortem sentire
qmͣ uitam. Tenebras ĩgerit:
intrantibus lucan¬
is agit magister ma¬
li. minister doli. ire ar¬
tifer. iuentor sceleris: mi¬
pictatis auctor. pietatis p̾¬

Expanded text:
quo tendat, quo prosiliat livor, invidia quo feratur, Herodiana hodie patefecit immanitas. Quae dum temporalis regni aemulatur angustias, aeterni regis ortum molitur exstinguere. Tunc Herodes, inquit, videns quia illusus est a magis, misit ad Bethlehem, et occidit omnes pueros qui erant in ea, et in omnibus finibus ejus.illusus est. Dolet impietas se esse illusam, dilatans se crudelitas furit. Fremit dolositas se deceptam, et in se fraus reversa colliditur. Herodes stridet cadens ipse in laqueum quem tetendit, hinc iniquitatem quam considerat, evaginat. De fide perfidimit arma; terreno quaerit furore, quem natum coelitus non credit; ad sinus matrum militum cogit castra, inter ubera arcem pietatis oppugnat, in teneris uberibus ferrum durat, lac fundit antequam sanguinem, dat ante mortem sentire quam vitam, tenebras ingerit intrantibus lucic ait magister mali, minister doli, irae artifex, inventor sceleris, impietatis auctor, pietatis pr
Abbreviated transcription (Latin):
portat a quo portabatur. Qͦ
fortiuum ut fingunt sabellii
repenit parulum: sed decur¬
sis noucni mensibus pept
nt xp̃m. Plaudat nunc or¬
gaiis mana. et inter uelo¬
ces articulos tympana pu¬
cipere concrepent. Conciãt
letantes chori et altcmnan¬
tibus modulis dulcissona
carmina misccantur. au¬
dite igitur quemadinodũ
Ait crum. Magnificat aĩa
mca dominum: et crulta¬
uit spintus meus in deo sa¬

Expanded text:
portat a quo portabatur. Nec portat a quo portabatur. Nec fortuitu, ut fingunt Sabelliani, reperit parvulum; sed decursis novem mensibus peperit Christum. Plaudat nunc organis Maria, et inter veloces articulos tympana puerperae concrepent. Concinant laetantes chori, et alternantibus modulis dulcisona carmina misceantur. Audite igitur quemadmodum ait enim: Magnificat anima mea Dominum; et exsultavit spi
Abbreviated transcription (Latin):
dium in uentre portauit. qi
illa peccorem: ista coidit in¬
nocentun.¬
Irgo quippe genuit.
quia iurgo conccpͬ.
Inuiolata peperit. quia n
.conceptu libido non fuit.
Titroqz miraculo et sinc cor¬
mupcione grauida: et in par¬
tu uirgo p̾ucipera. aue in¬
pleta est ergo gracia: et cua
cuata est cũlpa. Malediccio
tatur maric. Auc gracia
plena dominus tẽcum. Te¬
cum dominus in corde tecũ
inuentre. tecum in utcro.
re beata uirgo. xp̃c rex est ce¬
lo suo in ut̾crum tuum ex
sinu patris in uterum di¬
gnatus est. descendere m̃ris.
Bencdicta inquit tu inter
mulieres. que uitam ui
ris et mulicribus pepersti.
mater gencrs nr̃i penam
intulic mundo: geniture do¬
minim̃i salucem actulit
mundo. Auctrix peccati cua:
autrix incritimaria. Eua
occidendo obfuit: maria ui¬
uificando profuit. Percus¬
sit illa: ista sanauit. Pro ĩ¬
obediencia crum: obedien¬
cia commutatur. fides pro
pcrfidia compensatur. Tc.¬
eta igitur maria iii.¬
gestat infantem. ex¬
ultans amplexatur filiũ

Expanded text:
dium in ventre portavit: quia illa peccatorem, ista edidit innocentem.irgo quippe genuit, quia virgo concepit; inviolata peperit, quia in conceptu libido non fuit. Utrobique miraculum, et sine corruptione gravida, et in partu virgo puerpera. Descepleta est ergo Maria gratia, et Eva vacuata est a culpa. Maledictio tatur Mariae: Ave, gratia plena, Dominus tecum. Tecum Dominus in corde, tecum in ventre, tecum in utero, re, beata Virgo: Christus rex e coelo suo venit in uterum tuum, ex sinu Patris in uterum dignatur descendere matris. Benedicta, inquit, tu, in mulieribus, quae vitam et viris et mulieribus peperisti. Mater generis nostri poenam intulit mundo; Genitrix Domini nostri salutem attulit mundo. Auctrix peccati Eva; auctrix meriti Maria; Eva occidendo obfuit, Maria vivificando profuit. Illa percussit; ista sanavit. Pro inobedientia enim obedientia commutatur, fides pro perfidia compensatur. Laeta igitur Maria gestat infantem, exsultans amplexatur filium,
Abbreviated transcription (Latin):
idcamus adhuc
paululum fratres
quid ad profectum omni¬
um nĩm saluatoris nun¬
cius predicabat. Parate ĩ¬
quit uiam domino: rectaᷤᷤ
facite semitas dei nr̃i. Uere
dignus beatus iohannes.
cuius prophetica esset. na¬
tuitas qui et illis de parẽ¬
tibz quorum esset despera¬
ta posteritas dei muniere na¬
scerctur. Nam tanta aucto¬
ritate. tantoqz dicendi põ¬
dere in uocem predicacio¬
nis sancte crupit. ut instã¬
tem domini nunciaret ad
uentum. et in semitas rec¬
tas male uiuentium di¬
rgeret prauitatem. Quid
nisi aduentanti de celoui¬
bitaculum preparare: Q̾d
est rectas facite seinitas de
i. nisi uitales actuum tu
delectetur: Ille uiam dño
suo parat. qui luxuriantiᷤ
re se castitatis accingit.Op¬

Expanded text:
Audiamus adhuc paululum, fratres, quid ad profectum omnium nostrum Salvatoris nuntius praedicabat: Parate, inquit, viam Domino, rectas facite semitas Dei nostri. Vere dignus beatus Joannes, cujus prophetica esset nativitas, qui et illis de parentibus, quorum esset desperata posteritas, Dei munere nasceretur. Nam tanta auctoritate, tantoque docendi pondere in vocem sanctae praedicationis 209 erupit, et instantem Domini nunui in semitas rectas male viventium dirigeret pravitatem: quid nisi venienti de coelo Jbitaculum Domino praeparare? Quid est rectas facere semitas Dei nostri, nisi ut tales actuum nosdelectetur? Ille viam Domino suo parat, qui luxuriantis re se castitatis et cont
Abbreviated transcription (Latin):
saluator dignatus est pro
omnibus pati: hanc ille pͥ
mus reddidit saluatori. Pꝰ
et ait. Positis autem geni¬
bus clamauit dicens. Dñc
ne statuas illis hoc peccatũ.
Uidete dilectissimi fratres
affertum beatiuiri: iudete
magnam et admirabilẽ
caritatem. In persecutions
positus crat. et pro persecuto¬
ribus supplicabat atq in
illa lapidancium ruina.
quando alius obluuisci po¬
terat: eciam carissimos su¬
os ille domino commẽda¬
bat municos

Expanded text:
Salvator dignatus est pro Salvator dignatus est pro omnibus pati, hanc ille primus reddidit Salvatori. 4. et ait: Positis genibus clamavit dicens: Domine, ne statuas illis hoc peccatum . Videte, dilectissimi fratres, affectum beati viri, videte magnam et admirabilem charitatem. In persecutione positus erat; et pro persecutoribus deprecabatur: atque in illa lapidum ruina, quando alius oblivisci poterat etiam charissimos suos, ille Domino commendabat inimicos
Abbreviated transcription (Latin):
ut ĩenit ih̾m. statĩ ut ĩue¬
nt margaritã. statĩut ĩue¬
nt thesaurũ fr̃i nũciat frẽm
suũ symonem uocat: fra¬
spiritu. Quem fratrem ha¬
bebat germanitate et san¬
guinẽ: uoluit habere et fide
garmanum. Et dicit ci. In¬
uemimus messyam. Nemo
muenis: insi qui quent.I¬
ste qui inuenisse se dicit: o¬
stendit qmͣ dui quesierit.
inuenimus messyam: qd̃
est interpretatum xp̃c. duo
quesiuimus xp̃m in moy¬
se. et in omnibus prophetiᷤ
Et quem muenire cupieba¬
mus: ipse nos inuenit. et
Iquid distare inter
martires potest: pre¬
cipuus uidetur esse. qui pͥ¬
mus est. Nam cum sanctꝰ
stephanus ab apostolis dy¬
aconus ordinatus sit: a
postolos ipsos beata ac tri¬
umphali morte precessit.
Ac sic qui crat inferior or¬
dine: primus factus est
passione. Et qui crat disci¬
pulus gradu. magist ce¬
pit esse. martirio. complẽs
illud qd̃ beatus propheta
uoluit stephanus martir
domino: quod cum omni
humano genere accepit a
domino. Mortem cium qmͣ

Expanded text:
nit Jesum, statim ut invenit margaritam, statim ut invenit thesaurum, fratri nuntiat. Fratrem suum Simonem vocat; fraspiritu. Quem fratrem habebat germanitate, et sanguine, voluit habere et fide germanum. Et dicit ei: Invenimus Messiam. Nemo invenit, nisi qui quaerit. Iste qui invenisse se dicit, ostendit, quia diu quaesivit. Invenimus Messiam, quod est interpretatum Christus. Diu quaesivimus Christum in Moyse, et in omnibus prophetis; et quem invenire cupiebamus, ipse nos invenit, et si quid distare inter martyres potest, praecipuus videtur esse, qui pmus est. Nam cum sanctus Stephanus ab Apostolis diaconus ordinatus sit , Apostolos ipsos beata ac triumphali morte praecessit: ac sic qui erat inferior ordine, primus factus est passione; et qui erat discipulus gradu, magister coepit esse martyrio, complens illud quod beatus propheta voluit Stephanus martyr Domino, quod cum omni humano genere accepit a Domino. Mortem enim quam
Abbreviated transcription (Latin):
oc duobus qui audierũt
a iohanne et secuti fucrũt
cumq fidelis est anima.
ibi annorum multitudo
non queritur: nec paucitaͤ
Andrcas minor crat symo¬
ne petro: et tameu non que¬
ritur ctatis ordo scd fidei. Ilx¬
sum primus mucuit. E¬
rat autem andrcas frater
symonis petri. unus ex du¬
obus. Nisi forte et hec digni¬
tas est andree. qui a petri ap¬
audierunt a iohanne: et
secuti fuerant deum. Inue¬

Expanded text:
erant a Joanne, et secuti fuerant cunque fidelis est anima, ibi annorum multitudo non quaeritur, nec paucitas. Andreas minor erat Simone Petro, et tamen non quaeritur aetatis ordo, sed fidei: Jesum primus invenit. Erat autem Andreas frater Simonis Petri, unus ex duobus. Nisi forte et haec dignitas est Andreae, quia Petri apaudierant a Joanne, et secuti fuerant Dominu
Abbreviated transcription (Latin):
dest nobis dilectissi¬
in optatus dies be¬
acc ac uencrabilis semper
uirginis marie. ideo cum
summa crultacionc gau¬
deat terra nr̃a tance uirgis
illustrata sollempnitat̃e.
hec est cnm flos campi de
qua ortum est preciosum
lilium conuallium ꝑ cuiꝰ
partum mutatur natura
pastorum: qua delctur et
culpa. Precisum est in ca il¬
lud cuic infelicitatis clogiũ
qua dicit. In tristicia pane
filios: qui a ista dominũ¬
ciim luxit. ista crultauit.
Eua lacumas. mana gau

Expanded text:
dest nobis, dilectissimi, optatus dies beatae ac venerabilis semper Virginis Mariae: ideo cum summa exsultatione gaudeat terra nostra, tantae Virginis illustrata die solemni. Haec est enim flos campi, de qua ortum est pretiosum lilium convallium, per cujus partum mutatur natura, protoplastorumque deletur et culpa. Praecisum est in ea illud Evae infelicitatis elogium quo dicitur, In tristitia paries filios : quia ista in laetenim luxit, ista exsultavit; Eva lacrymas, Maria gau
Abbreviated transcription (Latin):
Qui uero non sufficeret
ad offerendum agnum:
duos iam turtures uel
ferret. Ergo dominus nr̃e
per omma memor salu¬
tis. non solum homo fic
ricum deus esset. sed cciam
cum diues esset pauper fi¬
eri dignatus est pro nob̾:
ut nos sua paupertate si¬
mul et humanitate diui¬
ciarum. et diuinitatis su¬
e douarct esse participes.

Expanded text:
qui vero non sufficeret qui vero non sufficeret ad offerendum agnum, duos jam turtures, vel ferret. Ergo Dominus nostrae per omnia memor salutis, non ri cum Deus esset, sed etiam cum dives esset, pauper fieri dignatus est pro nobis, ut nos sua paupertate simul et humanitate, divitiarum et divinitatis suae donaret esse participes.
Abbreviated transcription (Latin):
ni: et per longa tempora
simul cum prole quam
gemusset oblatis nictumᷤ
debere mundari: patet pro¬
tricem que sine nirlis su¬
sccptione seminis uirgo
peperit: una cum filio qui
natus est ei: neq immũ¬
dam describat. neqz per ho.¬
stias salutares deetat esse
mundandam. Sz sicut
dominus ac saluatornr
qui diuinitatis legem de¬
dit apparens in homine fi¬
cri uoluit sublege: ut cos
qui sub lege erant redine¬
ret. ut adopcõnẽ filior recipe¬
remus: ita eciam beata g¬
genitrix illius que sĩgũ¬
lari priuilegio supra legẽ
fuit: proostendendo tamẽ
humilitatis exemplo le¬
galibus subdi non refu¬
git institutis: iuxta illud
iiri sapientis. Quanto
magnus es: humilia te
in omnibus. Et ut darẽt
inquit hostiam secundũ
quod dictum est in lege
domini: par tuiturum.
aut duos pullos colum¬
barum. hostia hec paupe¬
rum erat. Precepit quippe
domims in lege: ut qui
possent agnum pro filio
uel filia simmul. et turturẽ
siue colum bani offerrẽt.

Expanded text:
ni, et per longa tni, et per longa tsimul cum prole quam genuisset, oblatis Deo victimis, debere mundari, prollam quae sine virilis susceptione seminis virgo peperit, una cum filio qui natus est ei, neque immundam describat, neqstias salutares doceat esse mundandam. Sed sicut Dominus ac Salvator noster, qui divinitatis legem dedit, apparens in homine, fieri voluit sub lege, ut eos qui sub lege erant, redimeret, ut adoptionem filiorum reciperemus; ita etiam beata genitrix illius, quae singulari privilegio supra legem fuit, pro ostendendo tamen humilitatis exemplo, legalibus subdi non refugit institutis: juxta illud viri sapientis: Quanto magnus es, tanto humilia te in omnibus . Et ut darent, inquit, hostiam secundum quod dictum est in lege Domini, Par turturum, aut duos pullos columbarum. Hostia haec pauperum erat. Praecepit quippe Dominus in lege ut qui posset, agnum pro filio vel filia, simul et turturem sive columbam offerret;
Abbreviated transcription (Latin):
recepit nainqz lex
ut mulierque su¬
scepto semme peperissct fi¬
lium inmunda esset sep
cciam alios trignita dies
ab ingressu cem̃pli ac ui¬
n thoro abstineret: doncs
quadragesimo natiuita¬
tis dic filium cum hostiis
ad templum domini def¬
ret. Primogenitum nãq
omme masculini sexus sã¬
ctum domino uocari: at¬
qz ideo munda queq of¬
ferri deo: immunda autt̃
mundis mutari uel occidi
tem feminai peperisset
mulier immunda ficri
inssa est quatuor decun di¬
cbus: et sexaginta sex die¬
bus aliis a templi ingres¬
su suspendi: doncc octõge¬
simo natiuitatis dic que
dies purgacionis cius uo¬
cabatur. illo se suainqz so¬
bolem hostiis sanctifica-¬
tum ueniret: ac si demuni
ad thorum uin libera redi¬
re deberet. Intucamur frẽs
et uidebimus apertissime
quam beatissima dei geni¬
tux et perpetua uirgo ma¬
ria. simulcum filio quẽ
genuit: ab omni fuerit le¬
gis subieccione lib̾rima.
dicat lex mulicrũ
que suscepto semine pepe¬
usset immundam decer¬

Expanded text:
ecepit namque lex ut mulier quae suscepto semine peperisset filium, immunda esset septetiam alios triginta tres dies ab ingressu templi ac viri toro abstineret, donec quadragesimo nativitatis die filium cum hostiis ad templum Domini deferret: primogenitum autem omnis masculini sexus sanctum Domino vocari, atque ideo munda quaeque offerri Deo, immunda autem mundis mutari, vel occidi,feminam peperisset mulier, immunda fieri jussa est quatuordecim diebus, et sexaginta sex aliis diebus a templi ingressu suspendi, donec octogesimo nativitatis die, quae dies purgationis ejus vocabatur, illa se suamque sobolem hostiis sanctificatura veniret, ac sic demum ad torum viri libera redire deberet. Intueamur, fratrsuimus, et videbimus apertissime quam beatissima Dei genitrix, et perpetua virgo Maria, simul cum Filio quem genuit, ab omni fuerit legis subjectione liberrima. dicat lex, mulierem quae suscepto semine peperisset, immundam decer
Abbreviated transcription (Latin):
lebat autẽ cotidie
ctorabat: et sicus
sol siciens in ardore fluẽ
rabat ad martirii coronã
attingere: et promissa ꝓ
xp̃i nomine supplicia su¬
stinere. Uidens igitur a fro¬
sia mentem cuis immobi¬
lem permanere: abiit ad
quincianum et dixit. Fa¬
cilius possunt saxa mol-
liri. et ferrum in plumbũ
conuerti: quam ab inten¬
cionc xpĩana mens istius
sccrctariim adduci: et sedẽs
condicionis es: Agatha re¬
spondit. Non solum in ge¬
nua sum. sed expectabisis
genere: ut omnis paretila
scruilem ostendo perso¬
nam

Expanded text:
lebat cotidie et orabat et sicut sol sitiens in ardore fluentrat ad martyrii coro| nam adtingere . et promissa pro christi nomine supplicia| sustinere. Videns igitur . afrodisia mentem eius inmobilem| permanere. Abiit ad quintianum et dixit ei facilius liri et ferrum in plumbi mollitiem verti, quam ab intentione Christiana mens istius secretarium suum adduci, et sedens ujus conditionis es? Agatha respondit: Non solum ingenua, sed et spectabilis genere, ut omnis parentelaservilem habere ostendo personam
Abbreviated transcription (Latin):
Et ex omni genere
piscium congregat: qui
ad peccatorum ueniam sa¬
pientes et fatuos. liberos. es
seruos. diuites et pauperes:
Que sagena scilicet tunc
uniuersaliter implebitur.
cum in fine suohumani
gencris summa conclude¬
tur. Quam educunt et secu
littus sedent: qui a sicut na¬
mare seculum. ita finem
significat littus maris.
in quoscilicet fine boni pi¬
ces in uasis eliguntur: ma¬
li autem proiciuntur foraᷤ.
Quia clectus quisq in ta¬
bernacula eterna recipitur:
et eterni regni luce predicta
ad exteriores tenebras repro¬
bi pertrahuntur.
unc enim bonos ma¬
losq communiter
quasi commixtos pisces
fidei sagena nos continet:
sed littus indicat sagenia
sancte ceclesie quod tra hebat.
Et quidem pisces qui capti
fuerint mutari non possũt.
nos autem mali capimiͣ.
s in bonitate ꝑmutamur.
Cogitemus igitur in cap¬
cione: ne diuidamur in
littore.

Expanded text:
e ex omni genere piscium congregat, quia ad peccatorum veniam sapientes et fatuos, liberos et servos, divites et pauperes,  veniet . Quae sagena, scilicet, tunc universaliter repletur, cum in fine suo humani generis summa concluditur. Quam educunt, et secus littus sedent, quia sicut mare saeculum, ita saeculi finem significat littus maris. In quo scilicet fine boni pisces in vasis eliguntur, mali autem projiciuntur foras, quia et electus quisque in tabernacula aeterna recipitur, et interni regni luce perdita, ad exteriores tenebras reprobi pertrahuntur. Nunc enim bonos malosque communiter quasi permistos pisces fidei sagena nos continet, sed littus indicat sagena, id sancta Ecclesia, quid trahebat. Et quidem pisces qui capti fuerint mutari non possunt; nos autem mali capimur, sed in bonitate permutamur. Cogitemus igitur in captione, ne dividamur in littore.
Abbreviated transcription (Latin):
telligitur. fides est. Iteratꝰ¬
cotidic hec oblacio. licet
xpũs scinel passus ĩ carne:
per unam candemqz mor¬
tis passioncm semel salua¬
uit mundum: exqua mor¬
te idem resurgens ad uitã.
mors ci ultra non domina¬
bitur. Quod profecto dei sa¬
piencia dei patris. necessar¬
tem peccatis sinc quibus
mortalis infirmitas: uiu̾e
non potest. Quia licet om¬
nia peccata condonata sĩt
in baptismo. infirmitas
tamen peccati: adhuc ma
sta. Bencdic amima inca do¬
mino. qui propiciatur oĩ¬
bus inquitatibus tuis
qui sanat omnes infirim¬
tates tuas. Et ideo quia co¬
tidic labimur cotidie xpnᷤ
tur⁊ espassio xp̃i. in mini¬
sterio traditur. Ut qui semel
moriendo mortem uiccrat.
cotidic residuum delictorũ
per hec sacramenta corporis
et sanguinis peccata relaxet.
Unde oramus. Dimitte
nobis debita nr̃a. Quia si
dixerimus quia peccatum
non habemus. ipsi nos se¬
ducinus: et ueritas in no¬
bis non est. en autem.

Expanded text:
telligitur, fides est. telligitur, fides est. otidie haecoblatio, licet Christus semel passus in carne, per unam eamdemque mortis passionem semel salvaverit mundum, ex qua morte idem resurgens ad vitam, mors ei ultra non dominabitur: quia profecto sapientia Dei Patris necessatem peccatis sine quibus mortalis infirmitas vivere non potest, quia licet omnia peccata donata sint in baptismo, infirmitas tamen peccati adhuc in sta: Benedic, anima mea, Domino, qui propitiatur omnibus iniquitatibus tuis, qui sanat omnes infirmitates tuas . Et ideo quia quotidie labimur, quotidie pro tur, et passio Christi in mysterio traditur, ut qui semel moriendo mortem vicerat, quotidie recidiva delictorum per haec sacramenta corporis et sanguinis peccata relaxet. Unde oramus: Dimitte nobis debita nostra, quia, si dixerimus, quod peccatum non habemus, ipsi nos seducimus et veritas in nobis non est. Item
Abbreviated transcription (Latin):
cut xp̃i persona constat et cõ¬
ficitur cx deo et homine. cũ
ip̃ec xp̃c ucrus sit deus et ucrͦ
homo: qui a omnis res illa¬
rum rcrum naturam et uc¬
ritatem in se continct. ex q̃¬
bus conficitur. Conficitur
autci sa crificium ccelesie
duobus. sacramento et re
sacramcutr: idest corporc xͬ.
Est igitur sa cramentum:
et res sacramenti: idest cor¬
ma panis qmͣ opertam ĩ
sacramento accipimus: et
sangus cius quem sub
uim̃ specie ac sapore potaniꝰ.
sanguis est sacramentũ
sanguinis: came et san¬
gume utroq inusibili.
intelligibili. spirituali. si¬
pabile: plenum gracia õi
um uirtutum: et diuina
maiestate.
cut ergo celestis pa¬
nis qui uere xpi ca¬
ro est. suo modo uocatur
corpus xp̃i. Cum reucra
sit sacramentum corporis
xp̃i. illius iudelicet quod
iusibile. qd̃ palpabile. mor¬
tale in cruce est positum.
uocaturqz ipsa cams mi
molacio que sacerdotis
passio: mors crucifixio ñ
rei ueritate. sed significãte
misterio: sic sa cramentũ
fidei quod baptisius in¬

Expanded text:
cut Christi persona constat et conficitur ex Deo et homine, cum ipse Christus verus sit Deus et verus homo quia omnis res illarum rerum naturam et veritatem in se continet ex quibus conficitur. Conficitur autem sacrificium Ecclesiae duobus, sacramento et re sacramenti, id est corpore Christi. Est igitur sacramentum, et res sacramenti, id est corma panis opertam in sacramento accipimus, et sanguis ejus, quem sub vini specie ac sapore potamus, sanguis est sacramentum sanguinis; carne et sanguine, utroque invisibili, intelligibili, spirituali inpaum virtutum, et divina majestate. cut ergo coelestis panis, qui vere Christi caro est, suo modo vocatur corpus Christi, quum revera sit sacramentum corporis Christi, illius videlicet, quod visibile, palpabile, mortale in cruce est suspensum, vocaturque ipsa immolatio carnis, quae sacerdotis passio, mors, crucifixio, non rei veritate, sed significante mysterio: sic sacramentum fidei, quod baptismus in
Abbreviated transcription (Latin):
nuit manducatus quia
suricrit occisus. Nec quando
manducamus. partes de
illofacunus. Et quidem in
sacramento sic fit. Et norũt

Expanded text:
vivit manducatus, quia resurrexit occisus. Nec, quando manducamus, partes de illo faciamus. Et quidem in sacramento sic fit. Et norunt
Abbreviated transcription (Latin):
iłx: dixit. Tu es symon fi¬
cephas: quod interpretat
petnus. Nec duni aliquid
petrus fecerat: et iam me¬
ruit nomen mutare. Nũ
ut a fratre: plus acciperet:
Quid mains fecerat mi¬
norem fratrem secutus est:
et quen habebat disciplm
non dedignatus est habere
magistrum. Tu es symõ
filius iona. in lingua nr̃a
dicitur columba. Tu es ergo
filius iona. tu es filius spẽ
sc̃i: filius ergo dicitur spũs
sancti qui a humilitatem
de spiritu sc̃o acceperat: ĩ tra¬

Expanded text:
eum dixit: Tu es Simon fieum dixit: Tu es Simon fiCephas, quod interpretatur Petrus. Necdum aliquid Petrus fecerat, et jam meruit nomen mutari  Ms.ut a fratre plus acciperet? Quid majus fecerat? Minorem fratrem secutus est, et quem habebat discipulum, non dedignatus est habere magistrum. Tu es Simon filius Jona. Jona lingua nostra dicitur columba. Tu es ergo filius Jona, tu es filius Spiritus sancti. Filius ergo dicitur Spiritus sancti, quia humilitatem de Spiritu sancto acceperat. VER
Abbreviated transcription (Latin):
est ordo. ubicumq fidelis ẽ
anima: ibi ãnorum mul¬
titudo non queritur nec
paucitas. Andreas minor
erat symone petro: et tam̃
non queritur. etatis ordo
sed fidei. ihesum primus
inuenit. Erat autẽ andreaᷤ
frater symonis petri: unuᷤ
ex duobus. Nisi forte ⁊ hec
dignitas est andree: quia
pet̾ri appellatur frater super
Qui audierunt ab iohan
Statim ut inuenit ilxsũ.
statim ut inuenit marga¬
ritam. statim ut ĩuenit
thesaurum: fratri nũciat
fratrem suumi symonem
uocat fratrem sinum tam
carne ꝙͣ spiritu. Quẽ fra¬
trem habebat germanitate
et sanguine: uoluit hab̾e
et fide germanum. Et dicit
ei. muenimus messiam.
NRemo inuenit nisi qui q̃¬
rit. iste qui muenisse se di¬
cit: ostendit qmͣdui que¬
sient. inuenimus messiã
quod est interpretatum
xp̃m in moyse et in om¬
nibus prophetis. Et quẽ
inuenire cupiebamus ip̃e
dignatur maior minorẽ
sequi. quia non erat ordo
etatis: ubi erat meritum
fidei. ĩntuitus autem cũ

Expanded text:
est ordo: ubicunque fidelis est est ordo: ubicunque fidelis est anima, ibi annorum multitudo non quaeritur, nec paucitas. Andreas minor erat Simone Petro, et tamen non quaeritur aetatis ordo, sed fidei: Jesum primus invenit. Erat autem Andreas frater Simonis Petri, unus ex duobus. Nisi forte et haec dignitas est Andreae, quia Petri appellatur frater, superQui audierant a Joanne,statim ut invenit Jesum, statim ut invenit margaritam, statim ut invenit thesaurum, fratri nuntiat. Fratrem suum Simonem vocat; fratrem, non tam sanguine quam spiritu. Quem fratrem habebat germanitate, et sanguine, voluit habere et fide germanum. Et dicit ei: Invenimus Messiam. Nemo invenit, nisi qui quaerit. Iste qui invenisse se dicit, ostendit, quia diu quaesivit. Invenimus Messiam, quod est interpretatum hristum in Moyse, et in omnibus prophetis; et quem invenire cupiebamus, ipsedignatur major minorem sequi, quia non erat ordo aetatis, ubi erat meritum fidei. Intuitus autem Jesus
Abbreviated transcription (Latin):
se exhibeant in quibz possit
dominus habitare. Et dicit
cis. Uenite et uidete. Uultis
uidere. habitaculum meũ:
Sermone explicari non po¬
test: opere demonstratur. Ue¬
nite et uidete. Isti quia de
testimonio legis uenerãt.
statim in ip̃o nomine con¬
fitentur: et dicũt rabi. ꝙ
interpretatur magister.
Ihesus autem respondẽs
cis dixit. uos autem qui estiᷤ¬
discipuli iohannis qui ex
ipso nomine confessionẽ
uram demonstratis: et di¬
citis rabi. Uenite et uidete
ubi maneo: uenerunt et
uiderunt ubi maneret. Er¬
go et apud eum manserũt
dic illo. Quia credebant ñ
in nocte manserunt sed ĩ
die. Nox illa tenebras nõ
habebat ubi erat fides ueri
luminis. Et apud eum mã¬
serunt die illo: hora erat qͣi
decima. Ex lege ueniebant
ad cuuangelium. Ad fidẽ
xp̃i mittebat illos legis de¬
calogus.¬
rat autem andreas
frater symonis petr
unus ex duobus qui au¬
dierunt a iohanne et secuti
fuerant ihesum. In fide nõ

Expanded text:
se exhibeant, in quibus possit se exhibeant, in quibus possit Dominus habitare; et dixit eis: Venite, et videte. Vultis videre habitaculum meum? Sermone explicari non potest, opere demonstratur. Venite, et videte. Isti quidem testimonio legis venerant, quia statim in ipso nomine confitentur, et dicunt Rabbi, quod interpretatur magister. Jesus autem respondens eis, dixit: Vos autem, qui discipuli estis Joannis, qui ex ipso nomine confessionem vestram demonstratis, et dicitis Rabbi, venite et videte ubi maneo. Venerunt, et viderunt ubi maneret, et apud eum manserunt die illo. Quia credebant, non in nocte manserunt, sed in die. Nox illa tenebras non habebat, ubi erat fides veri luminis, et apud eum manserunt die illo. Hora autem erat quasi decima. Ex lege veniebant ad Evangelium, ad fidem Christi mittebat illos legis Decalogus.rat autem Andreas frater Simonis Petri, unus ex duobus, qui audierant a Jofuerant eum. In fide non
Abbreviated transcription (Latin):
gen amiscrunt. Sic tamẽ
sccuti sunt cuuangelium:
ut testimonio uterentur
ex lege. Conuersus autem
il̾e. et uidẽs coᷤ discipuli io¬
hannis cominus et coram
et antecessu ibesum uidere
non poterant: sed tergum
illius sequebantur ut u¬
derent. Ergo illi discipuli
faciem domini uidere non
poterant. Conuertit se. et qͦ¬
dammodo de sua maiestate
descendit: ut possent disci-¬
puli contemplari faciem
illui ᷤ. Conuertit se ut ex lege
sequentes dixit. Quid que
beant respondentes. Quid
queritis: Nec dixit quem q̃¬
ritis: ne se uideretur ostende.
Quid queritis: Qui dixer̃t.
Ralbi. Ĩpla appellacio respõ¬
sionis iudicium est fidei.
Quando enum dicunt ra¬
bi quod intelligitur ma¬
gister et sequuntur eum:
ntiq magr̃m sequuntur.
Et dicunt ubi habitas: di¬
cit eis. Uenite et uidete. Uolũt
habitaculum nosse ihesu.
uolunt sibi ostendi qualẽ
habitacionem habeat salua¬
tor: ut cum ille ostenderit
in quibus xp̃c habitet taleᷤ

Expanded text:
gem amiserunt. Sic tamen gem amiserunt. Sic tamen secuti sunt Evangelium, ut testimonio uterentur e Lege. Conversus autem Jesus, et videns eos. Discipuli Joannis cominus, et coram, et antecessu Jesum videre non poterant, sed tergum illius sequebantur ut viderent. Ergo illi discipuli faciem Domini videre non poterant. Convertit se et quodammodo de sua majestate descendit, ut possent discipuli contemplari faciem illius: convertit se ut ex Lege sequentes dixit: Quid quaebeant respondentes. Quid quaeritis? Nec dixit quem quaeritis, ne se videretur ostendere. Quid quaeritis? Qui dixerunt ei: Rabbi. Ipsa appellatio responsionis indicium est fidei. Quando enim dicunt Rabbi, quod intelligitur magister, et sequuntur eum, utique magistrum sequuntur, et dicunt: Ubi habitas? Dicit eis: Venite, et videte. Volunt habitaculum nosse Jesu, volunt sibi ostendi qualem habitationem habeat Salvator, ut cum ille ostenderit in quibus Christus habitet, tales
Abbreviated transcription (Latin):
tabat iobannes. et
ee discipulis eiꝰ duo.
Stabat iohannes quia cre¬
debat in domino. et duo de
discipuilis cins. Statim enĩ
crediderunt et secuti sunt¬
ambulanten. debemus sĩ¬
gula scripturarum uerba
tractare. quare iohannes
stans: et ilx ambulãs di¬
citur. Et aspiciens ihesum
ambulantem dicit. Ecce
agnus dei. Lex dat testimo¬
nium. Ecce agnus dei. agnꝰ
mimaculatus. Agnus a¬
agniculus. agmis qui tol¬
lit peccata mundi: agnus
qui exterminatorem egyp¬
ti popr uam aid perer
non smit. Ecce agnus dei.
Et audierunt cum discipli.
Quare uoluit dicere ecce.
Qnͣdo dicitur eece quedam¬
modo ille qui ostenditur.
dagito demonstratur. Dicit
ergo ad disciplos ciꝰ. Qd me
sequimini qui me puta¬
tis magistrum habere. Et¬
ce agnus dei illum sequi¬
mini. Illum oportet cresce.
me autem minui. Nemo
prudentum cum qui mi¬
sunt sccuti. T estimonium
iohannis fides est discipu¬
lorum. Et sccuti sunt ih̾m.
Sequentes ihesum relm¬
querunt iohannem. Se¬
quentes enuangelium. le¬

Expanded text:
tabant Joannes, et ex discipulis ejus duo. Stabat Joannes, quia credebat in Domino, et duo de discipulis ejus. Statim enim crediderunt, et secuti ambulantem. Debemus singula Scripturarum verba tractare, quare Joannes stans, et Dominus ambulans dicitur. Et aspiciens Jesum ambulantem, dicit: Eccagnus Dei. Lex dat testimonium: ecce agnus Dei, agnus immaculatus, agnus anniculus, agnus qui tollit peccata mundi, agnus qui exterminatorem Aegypti populum Israel percutere non sinit. Ecce agnus Dei.Et audierunt eum discipuli. Quare voluit dicere, ecce? Quando dicitur ecce, quodammodo ille qui ostenditur, digito demonstratur. Dicit ergo ad discipulos suos: Quid me sequimini? Quid me putatis magistrum habere? Ecce agnus Dei. Illum sequimini, illum oportet crescere, me autem minui. Nemo prudentum eum qui misunt secuti. Testimonium Joannis fides est discipulorum. Et secuti sunt Jesum. Sequentes Jesum, relinquerunt Joannem; sequentes Evangelium, Le
Abbreviated transcription (Latin):
se referuntur: quia dum
ntriq sexui predicacio in¬
penditur. quasi accepta ta¬
lenta grmminantur. S is
qui unum talentum ac¬
ceperat: abiens fodit in ter¬
ra: et abscondit pecuniã
domini sui. Talentum ĩ
terra abscondere est: accop¬
tum ingenium et in terre¬
nis actibus implicare: lu¬
crum spiritale non quere¬
re: cor aterrenis cogitacio¬
nibus nunqm leuare.
Sunt namqz non nulli
qui donum intelligencie
perceperunt: sed tamen so-¬
la que carnis sunt sapĩt.
de quibus per prophetam
dicitur. Sapientes sunt ut
faciant mala: benc autẽ
nesciunt faccre.Sz dominꝰ
qui talenta contulit racio¬
nem positurus redit: quia
is qui nunc sprritalia do¬
na tribuit: districte in in¬
dicio merita exquirit: qͥd
quisqz accepit considerat.
et quod lucrum de acceptis
reportet pensat.

Expanded text:
se referentur, qui, dum se referentur, qui, dum utrique sexui praedicatio impenditur, quasi accepta talenta geminantur. Sed is qui unum talentum acceperat, abiens, fodit in terram, et abscondit pecuniam domini sui. Talentum in terra abscondere est acceptum ingenium in terrenis actibus implicare, lucrum spiritale non quaerere, cor a terrenis cogitationibus nunquam levare. Sunt namque nonnulli qui donum intelligentiae perceperunt, sed tamen sola quae carnis sunt sapiunt. De quibus per prophetam dicitur: Sapientes sunt ut faciant mala, bene autenesciunt facere: sed Dominus qui talenta contulit, rationem positurus redit, quia is qui nunc spiritalia dona distribuit, districte in judicio merita exquirit, quid quisquis accepit considerat, et quod lucrum de acceptis reportet, pensat.
Abbreviated transcription (Latin):
corporis sensus. inde¬
gustus. odoratus et tactus.
Quinq igitur talentis do¬
num quinqz sensuum: id
est exteriorum sciencia cxp̃¬
mtur. Duobus uero intel¬
lectus ⁊ operacione designa¬
tur. Unius autem talẽti
nomine: intellectus tan¬
tummodo designatur. S
is qui quinqz talenta acce¬
perat. et alia quinq lucra¬
li qui et si interna ac misti¬
ca penctrare nesciunt: pro
intencione ta men superne
patrie docent recta quos pos¬
sunt. de ipsis extrrioribus
que acceperunt: duinqz se
a carnis pecculancia: a ter¬
ren arum rerum ambitu
atqz a uisibilium uolup¬
tate custodiunt: ab hiis cri¬
am alios ammonendo cõ¬
pescunt. Et sunt non nulli.
qui quasi duobus talen¬
tis ditati: intellectum atq
operacionem percipiunt.
subtilia de internis intelli
gunt: mira de exteriorib
operantur. Cumq et intel¬
ligendo et operando aliis p̾¬
dicant: quasi duplicatũ
de negocio lucrum reportãt.
alia quinq uel a¬
lia duo in lucrum uenis¬

Expanded text:
corporis sensus, videcorporis sensus, videgustus, odoratus et tactus. Quinque igitur talentis donum quinque sensuum, id est exterior scientia exprimitur, duobus vero intellectus et operatio designatur. Unius autem talenti nomine intellectus tantummodo designatur. Sed is qui quinque talenta acceperat, alia quinque lucrant qui, etsi interna ac mystica penetrare nesciunt, pro intentione tamen supernae patriae, docent recta quae possunt, de ipsis exterioribus quae acceperunt; dumque se a carnis petulantia, a terrenarum rerum ambitu, atque visibilium voluptate custodiunt, ab his etiam alios admonendo compescunt. Et sunt nonnulli qui quasi duobus talentis ditati intellectum atque operationem percipiunt, subtilia de internis intellgunt, mira de exterioribus operantur. Cumque intelligendo et operando aliis praedicant, quasi duplicatum de negotio lucrum reportant. alia quinque, vel alia duo in lucrum venis
Abbreviated transcription (Latin):
net: ne nos qui plus ceteriꝰ
in hoc mundo accepisse ali¬
quid cermimur: ab actore
mundi grauius inde in¬
dicemur. Cum cnm au¬
gentur dona: raciones cciã
crescunt donorum. Tanto
esse humilior quisq debet¬
ex munere: quantoscobli¬
gaciorem esse conspicit in
reddenda racione. Eece homo
qui peregre proficisatur ser¬
uos suõs uocat: asq ad ne¬
gocium talenta partitur.
post multum uero tempo¬
ris: positurus racionem
reuertitur: bene operantes
pro apportato lucro remu¬
nerat: seruum uero a bono
opere torpentem dampnal.
Quis itaq iste homo est.
qui peregro proficiscitur-
nisi redemptor nrqui in
ca cainc quai assumpse¬
rat abiit in celum: Camiᷤ
enim locus propric terra
est: que quasi ad perign¬
nandum ducitur. dũ per
redemptorem nr̃m in celo
collocatur. sz homo iste pe¬
gre proficiscens seruis bona
sua tradidit: quia fidelib
sus spiritalia dona conces¬
sit. Et un quidem quin¬
q talenta. alii duo. alii ue¬
ro commisit unum. lc.ii.¬
uinqz etenim sunt

Expanded text:
 ne nos qui plus caeteris in hoc mundo accepisse cernimur, ab auctore mundi gravius inde judicemur. Cum enim augentur dona, rationes etiam crescunt donorum. Tanto ergo esse humilior atqueex munere, quanto se obligatiorem esse conspicit in reddenda ratione. Ecce homo qui peregre proficiscitur, servos suos vocat, eisque ad negotium talenta partitur. Post multum vero temporis positurus rationem revertitur, bene operantes pro apportato lucro remunerat, servum vero a bono opere torpentem damnat. Quis itaque iste homo est qui peregre proficiscitur, nisi Redemptor noster, qui in ea carne quam assumpserat abiit in coelum? Carnis enim locus proprius terra est, quae quasi ad peregrina ducitur, dum per Redemptorem nostrum in coelo collocatur. Sed homo iste peregre proficiscens adidit, quia fidelibus sanctis spiritualia dona concessit. Et uni dedit quinque talenta, alii duo, alii vero commisit unum. Quinque enim sunt
Abbreviated transcription (Latin):
icrum agnosces¬
reatum suum
ipe se a diuino altari sub¬
duxerit: cito ad indulgẽ
trario qui se humiliat
exaltabitur. Qui enim
sicut dixi agnoscens rea¬
ab altari ecclesie ꝓ emun
nicari penitus non time¬
bit. siogo uos fratres: di¬
ligenter attendite. Si ad
mensam cuiuscumq
potentis hominis nemo
presumit cum uestibus
concisis et inquinatis
accedere: quantomagis
idest ab altanidomin de¬
bet se unusquisq mui¬
die uel odii ueneno per¬
cussus: iracundie furore
repletus. cum reuerenci¬
ali humilitate subtrahe:
propter illud quod ait. p̾¬
us reconciliare fratri tuo:

Expanded text:
im agnoscenreatum suum, ipse se a divino altari subduxerit, cito ad indulgenttrario, qui se humiliat exaltabitur. Qui enim, sicut dixi, agnoscens reaab altari Ecclesiae humilinicari penitus non timebit. Rogo vos, fratres, diligenter attendite: si ad mensam cujuscunque potentis hominis nemo praesumit cum vestibus conscissis et inquinatis accedere, quanto magis id est ab altari Domini debet se unusquisque invidiae vel odii veneno percussus, aut iracundiae furore repletus cum reverentia et humilitate subtrahere, propter illud quod scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
exempla ista attencius co-¬
gitantes arcellas interio¬
res: ⁊ dest consciencias no¬
stras quantum possumꝰ
cum dei aduitorio custodi¬
re diligencius studeamus:
ut cum dies iudicii in il
la cterna ac beata eclesia
criturus est bonus: non
cum pãnis uetcribus fo¬
ras in tenebras exteriores
excludendi apparcamus:
sed stola immortalitatis
induti castitatis uel in¬
sticie geminis ornati ele¬
mosmarum luce nestiti:
te benedicti patris mei ꝑ
Euge serue bone et fidelis:
int̾ra in gaudium dñi
tui. Ad quod gaudium
nos dominus subsua ꝓ¬
teccione perducat: cui est¬
scculorum amen

Expanded text:
exempla ista attentius coexempla ista attentius cogitantes, arcellas interiores, id est, conscientias nostras, quantum possumus, cum Dei adjutorio custodire diligentius studeamus; ut cum dies judicii venerit, in illa aeterna ac beata Ecclesia,nquam exiturus est bonus, non cum pannis veteribus foras in tenebras exteriores excludendi appareamus: sed stola immortalitatis induti, castitatis et justitiae gemmis ornati, et eleemosynarum luce vestiti, e, benedicti Patris mei, pEuge, serve bone et fidelis, intra in gaudium Domini tui . Ad quod gaudium vos Dominus sub sua protectione perducat, qui saeculorum. Amen
Abbreviated transcription (Latin):
let mittere uestem suam:
Et si in archa sordibus ple¬
na uestis nõmittitur pre¬
ciosa: qua fronte ab ani¬
ma peccatorum sordibus
inquinata eucharstia su¬
scipitur: et quia istis ue¬
rissimis uerbis loqui cepi¬
mus: cciam et hoc quod¬
bene nostis incipio Iõ pu¬
qui archa sua. ubi precio¬
sas uestes habet repositas
adquiescat aut carbonem
uiuum: aut qualẽcumq
scintillam ignis exclude:
Quart hoc frãtres: qui a ti¬
met ne comburãtur ue¬
stimenta quibus in festi¬
uitate indiuitur. Rogo uoᷤ
fratres qui in archam su¬
am non uult scintillain
ignis includere: quare ĩ
animam suam flãmã
iracundie non timet accẽ¬
dere: S quare hoc fiat ma¬
nifeste et euidenter agnosci¬
mus. Ideo enim in archã
ignem non mittimus:
quia diliginius uestem
nr̃am. flaminam uero
iracundie non extingui¬
mus: quia non solum
diligimus sed cciam odio
habemus: animam nr̃am
secundum illud quod scp¬
tum est. Qui diligit mi¬
quitatem: odit animai

Expanded text:
lit mittere vestem suam? lit mittere vestem suam? Et si in arca sordibus plena vestis non mittitur pretiosa; qua fronte in anima peccatorum sordibus inquinata Christi Eucharistia suscipitur? Et quia istis verissimis exemplis loqui coepimus, etiam et hoc quodbene nostis insinuo. Non puqui in arca sua, ubi pretiosas vestes habet repositas, acquiescat aut carbonem vivum aut qualemcumque scintillam includere. Quare hoc, fratres? Quia timet ne comburantur vestimenta, quibus in festivitate induitur. Rogo vos, fratres, qui in arca sua non vult scintillam ignis includere, quare in anima sua flammam iracundiae non timet accendere? Sed quare hoc fiat, manifeste et evidenter cognoscimus. Ideo enim in arcam ignem non mittimus, quia diligimus vestem nostram: flammam vero iracundiae ideo non exstinguimus, quia non solum non diligimus, sed etiam odio habemus animam nostram, secundum id quod scriptum est, Qui diligit iniquitatem, odit animam
Abbreviated transcription (Latin):
quibus in hoc seculo uita
offertur et dedignatur ac¬
cipere in infemum querũt
mortem: et non potuerunt
iuaure. Ibi erit nox sinc
die. amaritudo sine dulce¬
dine: obscuritas sine lu¬
tam sobrii et tam pacifici
ad istud altare deo auxili¬
ante debemus accedere: ut
ab illo eterno altari non
mereamur ecludi. Qui e¬
min ad istud altare casto
corpore et mundo corde cũ
cia uenerit: ad illuo altait
quod in celis est felici tranᷤ¬
migracione perueniet. Ad
quod suggero. Hoc dico: ꝙ¬
uos facere frequenter acci
pio. Omnes iuri quando
ad altare accessun sunt:
l auent manus suas. Ets
omnes mulieres nitida
ubi corpus domini accipi¬
ant. Non est graue: quod
dico fratres. Quomodo ui¬
aqua: sic de elemosinis la¬
uent ammas.¬
militer et muliereᷤᷤ
antidum lintheolum ubi
corpus xp̃i accipiant:sic
corpus castum et mũdũ
ecibeant: ut cum bona cõ¬
sciencia xp̃i sacramenta su¬
scipiant. Rego nos fratre:
numquidem aliquis in
aqua sordibus plena uel¬

Expanded text:
quibus in hoc saeculo vita quibus in hoc saeculo vita offertur, et dedignantur accipere; in inferno quaerent mortem, et non poterunt invenire. Ibi erit nox sine die, amaritudo sine dulcedine, obscuritas sine lutam sobrii, et tam pacifici ad istud altare, Deo auxiliante, studeamus accedere, ut ab illo aeterno altari non mereamur excludi. Qui enim ad istud altare casto corpore et mundo corde, cum tia venerit; ad illud altare quod in coelis est, felici transmigratione perveniet. Ad quod suggero: hoc dico quod vos frequenter facere aspicio. Omnes viri, quando ad altare accessuri sunt, lavant manus suas, et omnes mulieres nitida ubi corpus Christi accipiant . Non est grave quod dico, fratres: quomodo visuas; sic eleemosynis lavent animasmiliter et mulieres exhibent linteolum, ubi corpus Christi accipiant; sic corpus castum et cor mundum exhibeant, ut cum bona conscientia Christi Sacramenta suscipiant. Rogo vos, fratres, numquid est aliquis, qui in arca sordibus plena ve
Abbreviated transcription (Latin):
pro aliquo crimine foras
proicitur: in quali dolo¬
re uel tribulacione erit a¬
nima sua: Et si intollera¬
bilis dolor est de ista escl̃ia
foris prohici: ubi ille qͥ
prohicitur et manducare
et bibere. et cum hominib
loqui potest. et habet spem
ut iterum mercatur ad
ecclesiam reuocari: puta¬
mus quantus dolor ent
si aliquis pro cuminibz
sius ab illa ecdesia que in
celis est. et conuentu ange¬
lorum uel scõrum om̃ni¬
um congregacione fucrit
separatus: cui nec hoc solũ
sufficiet ad penam quod
foras cicitur: scd insuper
in tenebras exteriores eter¬
no incendio concreman¬
dus excludi¬
Bi cmm ab illa ce¬
lesti icrusalem er¬
communicari meruerit:
non solum hoc penc habe¬
bit quod nec manducare
nec bibere poterit. sed eciã
flaminas eternales sine
ullo termino sustinebit:
ubi est fletus et stridor den¬
cium: ubi ululatus lacri¬
macio: et pena iam sine
ullo remedio: ubi est uer¬
mis ille qui non moriet.
et ignis qui non extingue¬

Expanded text:
pro aliquo crimine foras pro aliquo crimine foras projiciatur, in quanto dolore vel tribulatione erit anima sua; etsi intolerabilis dolor est de ista ecclesia foras projici, ubi ille qui projicitur, et manducare, et bibere et cum hominibus loqui non potest, et habet spem ut iterum mereatur ad Ecclesiam revocari: putamus quantus dolor erit, si aliquis pro criminibus suis ab illa Ecclesia, quae in coelis est, a conventu Angelorum vel sanctorum omnium congregatione fuerit separatus; cui nec hoc solum sufficiet ad poenam, quod foris projicitur, sed insuper in tenebris exterioribus aeterno incendio concremandus includienim ab illa colesti Jerusalem excommunicari meruerit, non solum hanc poenam habebit, quod nec manducare vel bibere poterit; sed etiam flammas infernales sine ullo termino sustinebit, ubi est fletus et stridor dentium, ubi ululatus, lamentatio et poenitentia sine ullo remedio; ubi est vermis ille qui non morietur, et ignis qui non exstingue
Abbreviated transcription (Latin):
habens uestem nipcialẽ:
habet tertus enuã¬
gelice leccionis ꝙ quidã¬
rex fecerit nupcias filio su¬
o: et intrauit ut uideret
simul recumbentes. Et iu¬
dens ibi hominem non
habentem uestem nupci¬
alem: dixit ei. Amice quo¬
modo huc intrasti non
habens uestem nupcialẽ
Et illo obmutescente: dix
ministris suis. ligate illi
manus et pedes et proicite
illum in tenebras erteri¬
ores: ubi est fletus ⁊ stridor
dentium.
cee qualem senten¬
ciam merebitur
audire: qui ad comuiuũ
npciale idest ad altare do¬
mini aut ebriosus aut
adulter. aut odium in cor
mala ista. aut nunqmͣ
uclimus admittere: aut
si admissa fucrint sine
ulla mora per penitenciã
nare: et largioribus clemo¬
suns festinare abluere. ne
subito si cum peccatorum
uulncribus ante tribu¬
nal xp̃i eterm iudicis ue¬
nerunus ab illa eterna es¬
clesia: et ab illa celesti icru¬
salem perpetua excommu¬
nicacione scparcunir¬
onsiderate ergo nos
fratres si hodie aliqͥ
a conuentu ecclesic huniͤ

Expanded text:
habens vestem nuptialem? habet textus evangelicae lectionis, quod quidam fecerit nuptias filio suo, et intraverit ut videret simul recumbentes; et videns ibi hominem non habentem vestem nuptialem, dixit ad eum, Amice, quomodo huc intrasti non habens vestem nuptialem? Et illo obmutescente, dixit ministris: Ligate illi manus et pedes, et projicite eum in tenebras exteriores: ibi erit fletus et stridor dentium cce qualem sententiam merebitur audire, qui ad convivium nuptiale, id est, altare Domini, aut ebradulter, aut odium in cordmala ista aut nunquam velimus admittere, aut si admissa fuerint, sine ulla mora per poenitentiam eamus, et largioribus eleemosynis festinemus abluere, ne forte si cum peccatorum vulneribus ante tribunal aeterni Judicis venerimus, ab illa aeterna Ecclesia, et ab illa coelesti Jerusalem perpetua excommunicatione separemuronsiderate ergo, rogo vos, fratres, si hodie aliquis a conventu ecclesiae hujus
Abbreviated transcription (Latin):
Uin ergo aliquid¬
exterius a proximo
patimur: contra occultũ
raptorem interius iugi¬
lemus. Qui nunquam
melius uincitur: nisi cũ
raptor exterior amatur.
Una quippe et summa est.
probacio caritatis: si et ipẽ
diligitur. qui aduersatur.
hinc est quod ip̃a ueritas
et crucis patibulum susti¬
net: et tamen ipsis suis ꝑ¬
sccutoribz affectum dilec¬
cionis impendit dicens.
Pater ignosce illis quia ne¬
sciunt quid faciunt. Quid
ergo mirum si inimicos
diligant discipuli dũ ui-¬
uunt: quando et tunc imi¬
micos diligit magister cũ
occiditur. Cuius dilecciomi
sũmam exprimit cum sub¬
iungit: Maiorem hac di¬
leccionem nemohabet: ut
animam suam ponat qͥs
pro amicis suis. Leccio.¬
ori eciam pro mi¬
micis dominus
uenerat: et tamẽ positure
se anumam pro amicis di¬
cebat. Ut profecto nobis ostẽ¬
deret quia cũ diligendo lu¬
crum facere de municis pos¬
sumus: cciam ipsi amici
sunt qui persecuntur. Sed
ccce nos usq ad mortem ne¬
mo persequitur. Unde ergo

Expanded text:
um ergo aliquidexterius a proximo patimur, contra occultum raptorem interius 1561 vigilemus, qui nunquam melius vincitur, nisi cum raptor exterior amatur. Una quippe et summa est probatio charitatis, si et ipse diligitur qui adversatur. Hinc est quod ipsa Veritas et crucis patibulum sustinet, et tamen ipsis suis persecutoribus affectum dilectionis impendit, dicens: Pater ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Quid ergo mirum si inimicos diligant discipuli dum vivunt, quando et tunc inimicos diligit magister cum occiditur? Cujus dilectionis summam exprimit, cum subjungitur: Majorem hac dilectionem nemo habet quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis. Mori etiam pro inimicis Dominus venerat, et tamen positurum se animam pro amicis dicebat, ut profecto nobis ostenderet quia dum diligendo lucrum facere de inimicis possumus, etiam ipsi amici sunt qui persequuntur. 3. Sed ecce nos usque ad mortem nemo persequitur. Unde ergo