comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rituum qͣlibet ad u̾sa uistꝰ pacia¬
tur: ex deiutiq ꝑusso id patitur.
qued si hoc ip̃o ad dei głiam hũił
refferat. ⁊ dicat qd̾ pro corporis pa¬
ssione iob dix̃. si boã suscepino de
maun domini. mala quare non so¬
tineamus. Iste nou separat᷑ a deo s
conungit᷑. qualib atroci angusti¬
a torqueatur. Multa uistꝯ adu̾¬
sa mauima patitur instigatione
canius: uibi cupiditate uł uoliuita¬
te deflectuur. uͥ uero uolent̾ at¬
dicim̾.⁊ si faciius aut flagicium
non ẽ⁊ miseriatũ pro flagicio et fa¬
cinore ẽ. S qui deum ꝓ urrogata
laudat iniseria. cõmissa ꝓculdubio
oaret facmora¬

Expanded text:
rituum quaelibet adversa justus patiarituum quaelibet adversa justus patiatur, ex Dei utique permissu id patitur. Quod si hoc ipsum ad Dei gloriam humilis referat, et dicat quod pro corporis passione Job dixit: Si bona suscepimus de manu Domini, mala quare non suscipiamus ? iste non separatur a Deo, sed conjungitur, quamlibet atroci angustia torqueatur. 37. Multa justus adversa in anima patitur instigatione ccamus ubi cupiditate vel voluntate deflectimus. Ubi vero violenter addicimur, etsi facinus aut flagitium non est, miseria tamen pro flagitio et facinore est. Sed qui Deum pro irrogata laudat miseria, commisso procul dubio caret facinor
Abbreviated transcription (Latin):
tibilem iquitatem. qr sponten õ
corriguntur. unuidis spiritib
uexandi trabuntur. ut arripiẽdie
eos demones corporalit̾ hãnt pote¬
statem: t̾roribq eorum afflictih¬
umilientur. peniteant et saluẽt᷑.
tradere hiuomodi sathane inintĩ¬
cum carns: ut spe saluus sit. Uti
leẽ quosclan peccantes ut in aĩa sa¬
luentiur sathane corporalit̾ depu¬
tare. quatenus ex p̾senti corieptõe.
futurum iudiciũ tuneant. et de ce
t̾o delinq̃re caueant. Quitam ãt
potestati demonũ ad emendatt̃ẽ
deputantur: qui dam uero despec¬
ti ad solam ꝑditionẽ traduntur.
iustur. aut enuntribulatões cor¬
dis illi exagg̾at: aut dolores cor¬
poris suscitat. Hinc ẽ qd̾ apłdait.
Sepe iustimentem uanis uexato¬
num dolorib. uio demonũ cruciat:
¶Inde int̾clum usq ad desꝑationis
angustiam coartatur.ꝑinanẽti
autem indei amore auime: ⁊ipsa
talis angustia ad meritũ profic̃.
Nam siue in amino sũ seu in cor¬
pore pro instinctoͣ inmũdorũ spi¬

Expanded text:
tibilem iniquitatem, quia sponte non corriguntur, immundis spiritibus vexandi traduntur, ut arripiendi eos daemones corporaliter habeant potestatem, terroribusque eorum afflicti humilientur, poeniteant et salventur,Tradere hujusmodi Satanae in interitum carnis, ut spiritus salvus sit . Utile est enim quosdam peccantes, ut in anima salventur, Satanae corporaliter deputari, quatenus ex praesenti correptione futurorum judiciutero delinquere caveant. Quidam autem potestati daemonum ad emendationem deputantur; quidam vero despecti ad solam perditionem traduntur. justum aut tribulationes cordis illi exaggerat, aut dolores corporis suscitat. Hinc est quod Apostol. » Saepe justi mentem variis vexationum doloribus vis daemonum cruciat, unde interdum usque ad desperationis angustiam coarctatur. Permanenti autem in Dei amore animae et ipsa talis angustia ad meritum proficit. Nam sive in animo, sive in corpore, per instinctum immundorum spi
Abbreviated transcription (Latin):
fraudem diabolicolerat. mnultũĩt̾e̾.
eas qͣs extenꝯ sotinet. has eiuin
et loco eiutat et tempore: illas tiec
leco pot̾ euitare nec tempore. Nõ
ampluo temiptat electos diabolo:
quam dei uoluntas ꝑmittit. tẽptã¬
do aũt. sancrorum profectibꝰ ẜuit.
Et si uollens utilitateͥ ramẽ sc̃or
non dece̾pit. s pocio erudit. Nã tẽp¬
tationes quas ille adhumanũ ĩtĩ
tum mouet: int̾lum sp̃c ad excerci¬
cium uirtutum. salubri utilitate cõ¬
uertet. Insidie diaboli atq astucie
quanuius huc atq illuc querẽtes
quem deuorent diffundantur. apo¬
netantum noceant: qͣntum mali

Expanded text:
at multum interest. eas quas exterius sustinet. Has enim et loco evitat, et tempore: illas nec loco potest evitare, nec tempore. 3. Non amplius tentat electos diabolus quam Dei voluntas permittit. Tentando autem, sanctorum profectibus servit. 4. Etsi nolens, utilitati tamen sanctorum non dejicit, sed potius erudit. Nam tentatiitum movet, interdum Christus ad exercitium virtutum salubri utilitate convertit. Insidiae diaboli atque astutiae, quamvis huc atque illuc quaerentes quem devorent, diffundantur, a pone tantum noceant quantum mali
Abbreviated transcription (Latin):
Ra ladnis indesment̃: ora
iugit̾. pcare deum dieb ac
noctib. Sit sine cessatõe or̃o. Sͥt
frequens orõ: sint oronis arma
assidua. or̾o non deficiat.⁊ ĩsiste
orõm frequent. in cumbe oroni
assi due. geme semꝑ et plange. sur¬
ge innoctez ad p̃cem. uiglla ⁊ora.
ꝑ necta in orone: ⁊ p̃ce. in cumbe
nocturins iugilus. ad moclicum
clausis oculis: rursũ ora: oĩo freq̃s.
diaboli iacula subinouet. or̃o cõ¬
tinua: diaboli tela exsupat. ħ pͥma
ẽ iurtꝰ: adu̾sus temptationum
incursꝰ. ħ prima tela. adu̾sus hos¬
tium temptamenta. inmundos spc̃
demonia suꝑant᷑. omnio malis

Expanded text:
ra lacrymis indesinenter, ora jugiter, precare Deum diebus ac noctibus, sit sine cessatione oratio, sit frequens oratio, sint orationis arma assidua, oratio non deficiat, insiste orationi frequenter, incumbe orationi assidue, geme semper, et plange, surge in nocte ad precem, vigila et ora, pernocta in oratione, et prece, incumbe nocturnis vigiliis. Ad modicum clausis oculis rursum ora, oratio frequens diaboli jacula submovet. 13. Oratio continua diaboli tela exsuperat. Haec prima virtus adversus tentationum incursus. Haec prima tela adversus hostium tentamenta. Immundos spiritus daemonia superantur, omnibus malis
Abbreviated transcription (Latin):
Ubetur prefea iscłitico ppło ꝑmo¬
ysen. ut cum egredietur ad reꝗ¬
sita nature: mitat paxillu in balt̾eo:
et fossa humo absrondat. que egesta
fu̾int. Nature erum coruptibilis
pondere grauata mens nr̃a: q̃dã co¬
gitationum suꝑflua qͣi uentris gra¬
uamina etumpit. S portare sub bal¬
teo paxilluz debemus. ut uidel ad re¬
prehendendos nos metip̃os semꝑ accĩt¬
ti. acutum circa nos stimulũ cõpũe¬
tiõis hãmus: qui incessant̾ m̃tis nos¬
tre t̾ram penitentie dolore confediat.
ec hoc qd̃ a nobis fetidũ erumpit abs cõ¬
dat.
qͣdraginta flagellis delinq̃tes
dragenanum num̾ũ figura signifi¬
cetur huius temporis. in quo eccłia
per .iiͦiʳ. nũdi partes diffusa sub deca¬
logo legis uiuit qͣdragenario ergoi
iimero delinquentes cedim̃: si in
hoc tempore penitentie u̾berib flagel¬
lemur. Debet ergo quisq poc̃or tempo¬
ralib flagellis atteri: quatenus ĩiui¬
dicio purgatus ualeat inueniri. Bxa¬

Expanded text:
ubetur praeterea Israelitico populo per Moysen ut cum egreditur ad requisita naturae, mittat paxillum in balteo, et, fossa humo, abscondat quae egesta fuerint. Naturae enim corruptibilis pondere gravata mens nostra, quaedam cogitationum superflua, quasi ventris gravamina, erumpit. 2. Sed portare sub balteo paxillum debemus, ut videlicet ad reprehendendos nosmetipsos semper accincti, acutum circa nos stimulum compunctione habeamus, qui incessanter mentis nostrae terram poenitentiae dolore confodiat, et hoc, quod a nobis fetidum erumpit, abscondat. draginta flagadragenarium numerum figura significetur hujus temporis, in quo Ecclesia per quatuor mundi partes diffusa, sub decalogo legis vivit. Quadragenario ergo numero delinquentes caedimur, si in hoc tempore poenitentiae verberibus flagellamur. Debet ergo quisque peccator temporalibus flagellis atteri, quatenus in judicio purgatus valeat inveniri. Bea
Abbreviated transcription (Latin):
ħ oñĩa superbos uidor pontificeo
ac doctores insiuat. qui dũ nati¬
uitatio xͥ dacramenta inue̾ti ga¬
re despiciunt. debitum fidei suei
minist̾iu ꝑ erroris nebulã ꝑdide¬
runt. Ita enim eorum mẽtes infid̾¬
litatis caligo repleuit. ut exigẽti¬
b ꝓpͥis m̾itis: nõ agngrãt cultũ
credulitatis. Quoel uero salomõ
.i. in eoclem templo .xii. boues ere¬
os fecit. quos in ereo labto ꝯstitu¬
it. qui facie quidem per cliu̾sas
partes atrendunt. s inuno loco
sa respiciunt. s ita ui labro sũt
positiut post̾iorib adunenture
Quiin hac presenti uita ad pre¬
clicationis officiu in du̾sis m¬
undi partib sunt diuisi: ĩ illa
u̾o uita que huic uite pot̾iorẽ.¬
nerita unitate conuẽiunt. per
diu̾sũ ergo mũdũ p̾di cando res¬
piciunt: o inunũ euẽiẽdo ꝯsis¬
tunt. Id̾o aũt erei: qr clamor p̾li¬
cationis eorum in toto mundo
insonuit. sicut scriptũ ẽ. In om̃ez t̾¬
ram exiuit sonus eorum. Labrũ

Expanded text:
ntia superbos Judaeorum pontifices ac doctores insinuat, qui dum nativitatis Christi sacramenta investigare despiciunt, debitum fidei suae ministerium per erroris nebulam perdiderunt. Ita enim eorum mentes infidelitatis caligo replevit, ut exigentibus propriis meritis, non agnoscant cultum credulitatis. 7. Quod vero Salomon idem in eodem templo duodecim boves aereos fecit, quos in aereo labro constituit, qui facie quidem per diversas partes attendunt, sed in uno loco sa respiciunt, sed ita in labro sunt positi, ut posterioribus adunentur? Qui in hac praesenti vita ad praedicationis officium in diversis mundi partibus sunt divisi; in illa vero vita, qugloriae unitate conveniunt. Per diversum igitur mundum praedicando respiciunt, sed in unum conveniendo consistunt. Ideo autem aerei, quia clamor praedicationis eorum in toto mundo insonuit: sicut scriptum est, In omnem terram exivit sonus eorum . Labrum
Abbreviated transcription (Latin):
tutela protegunt᷑ õs scĩ. quinidir¬
rupte pacio ꝑceu̾ãtia tanꝙͣ lapi¬
des iiui instructura eccłie uuita¬
te fidei solidantur. ⁊ beñ int̾iꝯ uesti¬
tur ligno templũ:q cordec̾ditur
ad iusticiã. Qd̾ u̾otempore dedica¬
tionis głia dñi implet᷑ domiũ: glia¬
domini mtlłr pp̃e. cuius fide reple
tus ẽ uniu̾sꝯ mundo. de qͣ głia cũ
proadorato uitulo dominii prare¬
tur moyses ut parr̾et ppło poc̃oꝵ¬

Expanded text:
a proteguntur omnes sancti, qui indisruptae pacis perseverantia tanquam lapides vivi, in structura Ecclesiae unitate fidei solidantur, et bene interius vestitur ligno templum, quia corde creditur ad justitiam. Quod vero tempore dedicationis gloria Domini implevit domum: gloDomtus est universus mundus. De qua gloria cum pro adorato vitulo Dominum deprecaretur Moyses, ut parceret populo
Abbreviated transcription (Latin):
deaurato. ⁊ ppli sui et pat̾ne domus
oblita cuitebat. barbara gente nõ
animo. que in aperto pegrina: s i
cculto sc̃orumfi cius optabat. Uñ
non solum premio celesti resurrec¬
mirata: uerum regine celestis affec¬
tum in imagine mistica eccłe pro
monis quid dicam quẽ ue¬
hement̾ arguit sc̃a scriptura atq
condempnat. nͥ de penitentia ei ꝯ
uł in eum indulgentia dei om̃mo¬
commemorat. nec ꝓrsꝯ occurrit:
quid saltim in allegoria bom sigͥe
amore exarcerat. si gnificare eccłi¬
as ełctas degentib: Poss hoc for¬
tasse non absurde intłłigi: sulle¬

Expanded text:
deaurato et populi et paternae domus deaurato et populi et paternae domus oblita curreanimo; quae in aperto peregrina, sed in occulto sanctorum fieri civis optabat. Unde non solum coelesti praemio resurrecmirata, verum reginae coelestis affectum in imagine mystica Ecclesiae monis quid dicam, quem vehementer arguit sancta Scriptura, atque condemnat? Nihilque de poenitentia ejus, vel in eum indulgentia Dei commemorat. Nec prorsus occurrit quid saltem in allegoria boni signifamore exarserat, significare Ecclesias electas de gentibus. Posset hoc fortasse non absurde intelligi, s
Abbreviated transcription (Latin):
cedio itaq xͦ usq ad ysopũ dispu¬
rauit: qr ip̃e prauorum corda ⁊
humilium iuidicat. Suꝑ ligna
aũt disputauit: dum in cruce pepẽ¬
pi humilitate .i. ad crucio stultici usq¬
ain ac contemptibilez fidem de
Egitur quoq idem sapiẽ¬
tissimus primũ hũisse iudi¬
ciumint duas mulres de pietate
certantes. qͣrũ nuna diłctio arde¬
bat: ĩ alt̾a simulat̾o subripiebat. ⁊̃
illo ergo iudicio salomonis xͥ figã
tris hoc ẽ eccłie filium appetebat.ꝙ̃
non ut reẜuaret: s reu̾a ut ĩt̾um̾et
cupiebat. S sic̃ gladio salomõĩs
seclucti ⁊ capti sunt errorem hr̃ti¬
corũ ñnũꝙͣ mentur ꝓersemetip̃is
gemente recogngd̾e eccłam ma¬
trem. Uñ satis conuẽient̾q appa¬
ret hane mulr̾ez hr̃ticorum uł oi¬
nagoge sigurasse impietatez qui ⁊
sug nequit᷑ nutriendo int̾imunt:
et alienos quousq ꝑdant illicien
Salomouis audire sapientiam cõcu¬
piuit Iam tune per illam uentura
degentib regina desiderans xͫ¬

Expanded text:
 usque ad hyssopum disputat; quia pravorum corda et humilium judicat . Super ligna autem disputavit, dum in cruce pepenpi humilitatem, id est, ad crucis stultitiam ac contemptibilem fidem deegitur quoque idem sapientissimus primum habuisse judicium inter duas mulieres de pietate certantes; quarum in una dilectio ardebat, in altera simulatio subripiebat. In illo ergo judicio Salomonis Christi figura tris, hoc est, Ecclesiae, filium appetebat, quem non ut reservaret, sed revera, ut interimeret, cupiebat. 2. Sed sicut, gladio Salomonis dseducti et capti sunt errore haereticorum, nonnunquam merentur pro semetipsis gementem recognoscere Ecclesiam matrem. Unde satis convenienterque apparet hanc mulierem haereticorum, vel Synagogae figurasse impietatem, qui et suos nequiter nutriendo interimunt, et alienos quousque perdant, illicienSalomonis audire sapientiam concupivit, jam tunc per illam 541 ventura de gentib
Abbreviated transcription (Latin):
Uecedit de inde sa¬
lomon. in quo qd
plũ edifficauit.⁊
pacemhũit secũ¬
dũ nom̃ suũ. salo¬
mon quippe interpretatur pacificꝰ.
Ac phoc illud uocabulũ illi uerissĩe
cõgruir: ꝑꝙ̃ mediatore ex inunicio ac¬
cepta reniissione põcorũ recõciliamur
medium parietez macherie soluẽs
inimicicias incarnesua. legemq
mandatorum decretis eua cuans.
ut duos conderet in se in unũno¬
uum hominẽ. faciens pacẽ his ꝗ
longe et pacẽ his qui ꝓpe. ip̃e in eu¬
angłio dicit. pacem mea relinqͦ:¬

Expanded text:
uccedit deinde Salomon, in quo quiplum aedificavit et pacem habuit secundum nomen suum. Salomon quippe interpretatur pacificus. Ac per hoc tale vocabulum illi verissime congruit, per quem mediatorem ex inimicicepta remissione peccatorum, reconciliamur et medium parietem maceriae solvens inimicitias in carne sua, legemque mandatorum decretis evacuans, ut duos conderet in se in unum novum hominem, faciens pacem his qui longe, et pacem his qui prope: ipse in Evangelio dicit: « Pacem meam
Abbreviated transcription (Latin):
que dñs ur̃ discipulos suos orare
serunt: septem petitiones cõti¬
nentur. s uitrib primis et̾na pꝰ¬
temporalia. que tamẽ ꝓpt̾ et̾na
adipiscenda petuntur nã cũ dici¬
ueniat regnimi tuum. fiat uolũtas
tua sic in celo et int̾rxra: hic quidem
istatria incͥohantur. s in illa uita spe¬
rantur. ubi sanctifidatio ⁊ uoluntas
⁊ regnum in scĩs sus in mortale per¬
manebit. Iamueto panis cotidianꝰ
qui uł amme uł carm tribuitut:
hic expoxit᷑. Hic ⁊̃ post subsidiui
cibruenia de exemplo fratne indul¬
gentie postu latur. hic ne in pec̃i tẽp¬
ut amalio libetem᷑. dei auxilium imp¬
q̃ et spes continetur fidelium ⁊ cõfes¬
sio pec̾orum. Dequa ꝓpba p̃dicãs ait.
Et omnis quicumq in uocauerit

Expanded text:
us Christus discipulos suos orare serunt, septem peticiones continentur, sed in tribus primis eterna potemporalia, que tamen propter eterna adipiscenda petuntur. Hec Ysiveniat regnum tuum, Fiat voluntas tua, sicut in coelo, et in terra; hic quidem ista tria inchoantur; sed in illa vita sperantur, ubi sanctificatio Dei, et voluntas, et regnum in sanctis suis immortaliter permanebit. Jam vero panis quotidianus, quihic exposcitur.  Hic post subsidium cibi, venia ad exemplum fraternae indulgentiae postulatur: hic ne in peccati tenut a malis liberemur, Dei auxilium impqua et spes continetur fidelium et confessio peccatorum, de qua propheta predicans ait: Et omnis, qui invocaverit
Abbreviated transcription (Latin):
oblata deo sacrificia conse¬
crantur: primũ ascõ petro ẽ institu¬
tꝯ. anus celebrationez uno eodẽq
um. Secunda inuiccat̾õis ẽ ad de
ũ. ut clement̾ sꝯcipiat p̃ces fideli¬
um: oblatt̃eq eorum. Tercia ãt
effunditur proofferentibus uł
prodefunctis sidelib.ut ꝑ idem
sacrificium ueniam conseqñt᷑.
Quarta post ħ infeitur prooscu¬
lo pacis: ut cartate reconsiliati
onis inuicem cligne sacrainẽ¬
to corporis ⁊ sanguinio xͥ conso¬
cientur. qr non recip dissẽt᷑cez
cuiusꝙͣ xp̃i in diuisibile corpo.
Quinta deinde infertur illatõ
in scĩficatõem oblationisinqͣetiã
et ad dei laudem terrestriũ creat᷑a
uircutũq celestiũ imiu̾sitas ꝓuo

Expanded text:
, quibus oblata Deo sacrificia consecrantur, primo a sancto Petro est institutus, cujus celebrationem uno eodemque um. Secunda invocationis ad Deum est, ut clementer suscipiat preces fidelium oblationemque eoruro offerentibus, sive pro defunctis fidelibus, ut per idem sacrificium veniam consequantur. 2. Quarta post haec infertur pro osculo pacis, ut charitate reconciliati omnes invicem digne sacramento corporis et sanguinis Christi consocientur, quia non recipit dissensionem cujusquam Christi indivisibile corpus. Quinta deinde infertur illatio in sanctificatione oblationis, in qua etiam et ad Dei laudem terrestrium creaturarum virtutumque coelestium universitas pro
Abbreviated transcription (Latin):
.iii. scorum patrum collatione ap̃ sino¬
dum nicenȩam est edictum. Cuius
ũ fitei regula tantis dectrine inistis
p̃cellit.: ut de ominiparte fidei leqͣtur.
nullaq pene oit heresis: cui per sin¬
gula uerba uł sim sñ̾as ñ rendeat.
Onmes enun errores impieta tum
ꝑfidieqr blasphemias calcat. ⁊ obhoc
inuniuersio eccłiis pari confessiõe a

Expanded text:
orum Patrum collatione apud synodum Nicaenam est editum. Cujus verae fidei regula tantis doctrinae fidei mysteriis praecellit, ut de omni parte fidei loquatur, nullaque pene sit haeresis cui per singula verba vel sententias non respondeat. Omnes enim errores impietatum perfidiaeque blasphemias calcat, et ob hoc in universis Ecclesiis pari confessione a
Abbreviated transcription (Latin):
Arisor est non penitens: qui
adhuc non agit qued penit.
nec uidetur deum poscere subcli¬
tus: s subrannare suꝑb. Canis re¬
u̾sꝯ ad uomitum. et penitens ad
peccatum. Multi euim lacum̃s
intesinent̾ esfundunt: et peccar¬
e ñ desmunt. Q uoelam accipere
lacrimas ad penitentian.⁊affectũ
penitentie. non habe̾. qr incõstan¬
tia mentis renume recordatione pͤ¬
cati lacrimas funclunt: nũc uero
retriuiscentiꝯ ea que fleuerant
it̾ando cõmittunt. Qui et p̃t̾ita
uult plang̾e et actionib secula¬
rib incubare.iste mundatõem
non habet. qm̃ adhuc agit:que pe¬
intendo deslere pꝯsit. Qui plãgit

Expanded text:
risor est, non poenitens, qui adhuc agit quod poenitet, nec videtur Deum poscere subditus, sed subsannare superbus; canis reversus ad vomitum est poenitens ad peccatum. Multi enim lacrimas indesinenter fundunt, et peccare non desinunt. Quosdam accipere lacrimas ad poenitentiam, et affectum poenitentiae non habere constanunc recordatione peccati lacrymas fundunt, nunc vero reviviscente usu ea quae fleverint iterando committunt. Qui et praeterita vult plangere et actionibus saecularibus incubare, iste mundationem non habet, quoniam adhuc agit, quae poenitendo deflere possit. Isaias
Abbreviated transcription (Latin):
mora melior est. In rebus aũt c̾tio:
bene agendi tarditas remoueatur
bonis dilatõ nocet: inid qd̾ imped¬
t differre expedit. Absit in bonis
remissa segnicies. Absit negligẽtia
cia:cito captant meites. per torpo¬
rem enim uires et ingeniũ deflit¬

Expanded text:
mora melior est. In rebus autem certis bene agendi tarditas removeatur bonis dilatio nocet, in his quod expedit differre impedit; absit in bonis remissa segnities, absit negligentia rocul sit, vitia cito captant inertes. Per torporem enim vires et ingenium defluu
Abbreviated transcription (Latin):
tis: Bene uiue. Secura consci¬
entia: tristiciam leuit̾ sustinet. bõa
uita: gaudium semꝑ ht̃. Consciẽtia
autem rei semꝑ inpena ẽ: reꝰ auimo
nũqͣm securꝰ est. mens eĩ male con¬
sciẽtie ꝓpͥis agitatur stimulis. Si
eĩ bonis ꝑmanseris: tristitia elõga¬
bit ate. si iniusticia ꝑ seu̾au̾is: tris¬
ticia non occurret tibi. nec plaga.
nec mors te tetrebit: Si bene et pie
iuxeris. Consiliuĩ autem et opus
tuũ semꝑ ad deum conu̾te. In oĩ
oꝑe tuo: dei auxiliũ poce. Om̃ĩa di¬
chil meritis tus atribuas: uuur¬
tutetua nicħ p̾sumas. in audacia
nicħ ponas. uis aũt uirtutes tuas
ang̾e: ꝑlere noli. Ocͤulta uirtutes ꝓ
elatione. Abycondebon a fcã ꝓ arrrgã¬
tia. fuge uidere: qd̾ ẽẽ meriusti. Q̾
manifestando potes amitt̃e: tacẽdo cꝰ¬
toli. uicia uero cordis tui reuela.
Prauas cogitatões ilico manifesta.
autem tacendo ampliatur. Silẽcio
culpa crescit. Si patet uicium: fit:
exmagno pusillum. Si latet. fit ex

Expanded text:
tis? bene vive: secura mens tristitiam leviter sustinet, bona vita gaudium semper habet, 513 conscientia autem rei semper in poena est. Reus animus nunquam securus est, mens enim mala conscientiae propriis agitatur stimulis. Si enim in bono permanseris, tristitia elongabitur a te; si in justitia perseveraveris, tristitia non occurret tibi; nec plaga, nec mors te terrebit, si bene et pie vixeris. 62. Consilium autem et opus tuum semper ad Dominum converte. In omni opere tuo Dei auxilium posce. Omnia dihil meritis tuis attribuas, in virtute tua nihil praesumas, in audacia nihil ponas; vis autem virtutes tuas augeri? prodere noli; occulta virtutes pro elatione, absconde bona facta pro arrogantia, fuge videri quod esse meruisti; quod manifestando potes amittere, tacendo custodi; vitia vero cordis tui revela; pravas cogitationes illico manifesta; autem tacendo ampliatur, silentio culpa crescit: si patet vitium, fit ex magno pusillum; si latet, fit ex
Abbreviated transcription (Latin):
tib. Illis enim dicitur ut sua oĩa
pene gerant. Istis ut sua omnia
dereluiquant. Illi pccptis genetali¬
b adstringuntut. Isti pcepta gen¬
eralia ꝑfectius uiuendo transcen¬
dunt. ad petfectu ñ sufficit. nͥ ab ne¬
reut qui subo erat sit bimilis: ꝙ
iracunmo ẽ ẽẽ stuceat mansuetus.
Namsuta quisis reninciet quibꝰ
posidet omnibo ut sus nom ienuĩ¬
ciet moribaenõ est xp̃i discipulꝰ.
uult inquit pose me uenire: aun¬
eget semetipo¬

Expanded text:
tibus. Illis enim dicitur ut sua omnia bene gerant, istis ut sua omnia derelinquant. Illi praeceptis generalibus astringuuntur; isti praecepta generalia, perfectius vivendo, transcendunt. Ad perfectum non sufficit, nisi abnere? Ut qui superbus erat sit humilis; qui iracundus esse studeat mansuetus. Nam si ita quisque renuntiet quae possidet omnibus, et suis non renuntiet moribus, non est Christi discipulus. vult, inquit, post me venire, abneget semetip
Abbreviated transcription (Latin):
separatur axͥ corpore: alienus rem¬
aneat a salute. Ip̃o dicente. Nisi mã¬
ducau̾itio carnem filii hominio ⁊ b¬
cõmunicare non desinat. Coniun¬
gatis aũt abstinendũẽ a coitu. plu
deinde ad xͥ corpꝰ acced̾e. Relegamꝰ
dotem abimelech de panib ꝓpositõis
noluisse prius dare dl ⁊ pueris eiꝰ:
nͥ ante int̾r̾ogaret eq utrum mũ¬
terciuo uacasse ab opere comuga

Expanded text:
separatur a Christi corpore, alienus remseparatur a Christi corpore, alienus remaneat a salute, ipso dicente: Nisi comederitis carnem filii hominis, et bcommunicare non desinat. 9. Conjugatis autem abstinendum est coitu, plurdeinde ad Christi corpus accedere. Relegamus dotem Abimelech de panibus propositionis noluisse prius dare David, et pueris ejus, nisi ante interrogaret utrum muntertius vacasse ab opere conjuga
Abbreviated transcription (Latin):
latum: ⁊ panis uniꝯ compage so¬
lidatus. Quo ⁊ ip̃o satramento po¬
pulus nr̃ ostenclitur adunatus. Ut
quemadinclum grana multa ĩ u
um faciunt. dic in xp̃o qui est panis
quinͥ aliquo interredente pec̾o: eu¬
charistiam cotilie accipiendam.
Hunc enim panem dari coticlie no¬
bis iubente domino postulamus.
si hoc cum de religione ⁊ deucciõe
⁊ humilitate suscipiunt. nec fidẽdo
de iusticia superba presumptõe id fa¬
ciant. Cetum si talia sunt poc̃a que
qͣi mortuum ab altario remoueãt.¬
prius agenda penitencia ẽ: ac sic
deinde hoc salutifere meclicamẽtũ
ducat et bibit. hoc ẽ enim indigne
acciꝑe: si eo tempore quo debeat ẽe¬
lia nonsiit pec̾a ut excõmunicatꝰ
quisq iudicetur: ñ se debet amecli¬
cina dominici corporis separare. ne
dum forte di abstentꝰ pichibet᷑.¬
a corpore xͥ separet᷑. Manifestumẽ ei
Uiuere eos qui corpus eiꝯ atungũt.¬
uñ timendum est ne dum du ꝗsq

Expanded text:
latum, et panis hujus compage solatum, et panis hujus compage solidatus: quo et ipso sacramento populus noster ostenditur adunatus; ut quemadmodum grana multa in unum faciunt, sic in Christum, qui est panis qui, nisi aliquo intercedente peccato, Eucharistiam quotidie accipiendam. Hunc enim panem quotidie dari nobis jubente Domino postulamus dsi hoc cum religione et devotione et humilitate suscipiunt, ne fidendo de justitia, superba praesumptione id faciant. Caeterum si talia sunt crimina, quae quasi mortuum ab altari removeaprius agenda poenitentia est, ac sic deinde hoc salutiferum medicamentum ibi manducat et bibit . Hoc est enim indigne accipere, si eo tempore quis nta non sunt peccata, ut excommunicandus quisque iudicetur, non se debet a medicina dominici corporis separare, ne dum forte diu abstinens a Christi corpore separetur. Manifestum est eos vivere, qui corpus eiUnde etiam timendum est ne, dum diu quisque
Abbreviated transcription (Latin):
ñ acceperunt ieumi. ab uniũ saat
eccłia nunc a ieiuniis semꝑ accipi¬
tur. Sic enim placuit spuiscoaut ꝑ
os xͥam prius dominicum corpus ĩ¬
traret quam cet̾i sͥ cibi: rideo ꝑ uniu̾¬
suimũdum mos iste ẜuatur. Panis
eiꝯ ẽ. Et hoc ẽ qd̾ scuptumẽ. Ego sũ
qr eanguinem oꝑat᷑ in carne. ideo
ad sanguinẽ xͥ reffetrur. Hec autez
duo sunt iusibilia.sanctificata tam̃
persp̃mscm̃ in sacramentũ diuinic
corporis transeunt. ꝓinde aũt ut
unatur et creclẽtiũ plebs in quem
creclit copulatur. ⁊ iungitur. Q co¬
pulatio et comiunctio aque et uini
offerri aqͣ sola non potꝰ: quomͦ nec
uinum solum pot̾ .s. Namsi uinii
tantum quis offerat: Sanguio xͥ
incip̃ eẽ sine nob̾. Qui̾o aqua sit
utrumq unscetur. ⁊ adunatẽe cõfu
sas inuicem copulatur: tunc sa¬
cramentũ sꝑͣile ⁊ celeste perficitur.
qua sola. aut uinumsolum. nͥ utrisq
utrumq adunatum fuerit ⁊ copu¬

Expanded text:
non acceperunt jejuni. Ab universa autem non acceperunt jejuni. Ab universa autem Ecclesia nunc a jejunis semper accipitur. Sic enim placuit Spiritui sancos Christiani prius dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi, et ideo per universum orbem mos iste servatur. Panis ejus est, et hoc est, quod scriptum est: Ego sum quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. Haec autem dum sunt visibilia sanctificata, tamen sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut unatur, et credentium plebs ei in quem credit, copulatur et iungitur. Que copulacio et coniunctio aque et vini offerri aquasola non potest, quomodo et vinum solum non potest. Nam si vinum solum quis offerat, sanguis Christi incipit esse sine nobis. Si vero aqua sit utrumque sic miscetur, et adunatione confusa sibi invicem copulatur, tunc sacramentum spirituale et coeleste perficitur. qua sola aut vinum solum, nisi utrumque utrumque ad invicem fuerit copu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ magist̾ iustituit. qñ cõmendauit
apłis corpo̾ sangumem suũ prius¬
quam traderetunsic̃ ⁊ legitur ĩ enã¬
gelio Accep̃ inquit ihs panem ⁊ ca¬
licem: ⁊ benedicens dedit eis. Q qͥ
dem sa cramentum melchisedec rex
salem: figuralit̾ in tipum corporis ⁊
sanguinis x pͥmus obtulit. primꝰ¬
q mistium tantisacrifu ymagm̃rie
quidẽ exp̾ssit: prefereus similitu¬
sacerdotis dei et̾ni. ad quem dicitur
tu es sac̾dos in et̾inim: ꝯecundũ ordi¬
nemmelchi sedech. Hec ergo sacrifi¬
ciumxͥanio celebrare p̾ceptum ẽ: re¬
lictis ac finitis uidaicis uictimis. q̃
inseruitute uet̾is ppłi celebrari ini¬
Sic enim oportebat xp̃m adimplere
cura uesperam diei: ut hora ipñ sacͥ¬
ficii ostendet uesꝑã mundi. Pinde
autem sĩ comunicau̾unt ieuini apłi.
qr necesse erat ut pasca illud tipicũ
antea impleretur: ⁊deuuo ad uerũ
pasche sacramentu.: transirent. lxc
eniminmistĩo tunc fcum ẽ. qd̾ primu
discipuli corpo ⁊ sanguinem domini

Expanded text:
 noster instituit, quando commendavit apostolis corpus et sanguinem suum priusquam traderetur, sicut legitur in Evangelio. Accepit Jesus, inquit, panem et calicem, et benedicens dedit eis. Quod quidem sacramentum Melchisedech rex Salem figuraliter in typum corporis et sanguinis Christi primus obtulit, primusque mysterium tanti sacrificii imaginarie ipse expressit, praeferens similitusacerdotis aeterni, ad quem dicitur: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . 2. Hoc ergo sacrificium Christianis celebrare praeceptum est, relictis ac finitis Judaicis victimis, quae in servitute veteris populi celebrari imSic enim Christum oportebat adimplere circa vesperam diei, ut hora ipsa sacrificii ostenderet vesperam mundi. Proinde autem non communicaverunt jejuni apostoli, quia necesse erat ut pascha illud typicum antea impleretur, et sic denuo ad verum paschae sacramentum transirent. 3. Hoc enim in mysterio tunc factum est quod primum discipuli corpus et sanguinem Domini
Abbreviated transcription (Latin):
deret fidelib defunctis diuntti pͤ¬
cata: non pro eorum sp̃itib uł he
lemosinam face̾t. uł sacrificium¬
deo offerret. Nam ⁊ cum dĩis dicat.
qui peccauerit in sp̃m sc̾m nõ re¬
mittetur eineq in hoc seculon¬
infuturo. demõstrat quibdam:
illic cdimittenta pcc̾a. ⁊ quedamp᷑¬
gatoria igne purganda. Ergoi¬
ut in quedam loco dictum ẽ ascõ
dubio pietate ꝯuorum uiuẽtiũ
releuari cumpro illis sacrificiũ
offertur uł elemosine fuĩt sitũ
aliqd̃ quisq sͥ m̾itũ pparauit dũ
adhuc incorpore uiu̾et pro qͦ ista¬
psint quecumq proillo fuint.
grarum accc̃es sunt: pronõ ual¬
de ialis ꝓpiciatt̾es ꝯunt. ꝓ ualde
malis ⁊ si nulla sunt adiumenta
mortuorum: qͣlescumq uiuorũ co̾¬

Expanded text:
deret fidelibus defunctis dimitti peccata, non pro eorum specialibus vel eleemosynam faceret, vel sacrificium offerret. Nam et cum dicit, Qui peccaverit in Spiritum sanctum, non remittetur ei, nec in hoc saeculo, nec futuro , demonstrat quibusdam illic dimittenda peccata et quodam purgatorio igne purganda. Ergo in quodam loco dictum est a sandubio pietate suorum viventium relevari, cum pro illis sacrificium offertur, vel eleemosynae fiunt, si tamen aliquod quisque sibi meritum praeparavit, dum adhuc in corpore viprosint quaecunque per illos fiunt, gratiarum actiones sunt, pro non valde malis propitiationes sunt, pro valde malis, etiam si nulla sunt adjumenta mortuorum, qualescunqu
Abbreviated transcription (Latin):
uinbram ⁊ corpo: int̾ imaginẽ et
ueritate. intet exemplana futõꝵ.¬
et ea illa ip̃a que per exemplaria fi¬
gunabantur: quapp̾ eligendi sũt
aliqui dieo quib prius homo cõ¬
tinentius uiuat. qd̾ ad tantum
aacramentũ dignus accede posit. sa
crificium prodesunctorum ficeliũ

Expanded text:
orpus, inter imaginem et veritatem, inter exemplaria futurorum et ipsa quae exemplari praefigurabantur! Quapropter eligendi sunt aliqui de his quibus prius homo continentius vivat, per quem ad tantum sacramentum dignus accedere possit. LXXX. Sacrificium pro defunctorum fide
Abbreviated transcription (Latin):
Si temptet dei ꝑycrutare nust̾i̾a ñ
ualet: qr caligine curarum ñ uid.
quod ille tantũdem effic̾e̾ ualet qui
sese de extiorib seculi curis abstra¬
hit. et totum inscripturarũ meditͣ¬
tione defigit. Quidam hñt iutel¬
ligentie ingeniuz: s negligunt le¬
tionis studium. et quod legendo
scire potuerunt: negli gendo ⁊ temp¬
nunt. Quidam uo amorensciẽti
hñt: s tarditate sensus p̃pediũtur.
qui tamen assidua lectione sapiuĩt:
quol ingeniosi ꝑ desidiam ũ noue¬
runt. Ingemo tardus et si nõ per
naturam: ꝑ assicduitatem tũ lectõ
sus e̾betudo sit ⁊ frequens tũ łctõ
intlłigentiam adhibet. Sic̃ quii
tardo ẽ ad capiendum ꝓ intentio¬
ne tñ boni stuclii p̃miũ ꝑcipit. itar
qui prestitum sͥ dedeo ingenium
intlligentie negligit: ꝯ dempnͣtõ
insexistit reus. quia donũ quoͦ acci¬
pit despicit. et ꝑ desicliam derelinqͥt.
Quidam dei uilicio donum sciẽtie

Expanded text:
si tentet Dei perscrutari mysteria, non si tentet Dei perscrutari mysteria, non valet, quia caligine curarum non videt. Quod ille tantumdem efficere valet, qui sese de exterioribus saeculi curis abstrahit, et totum sese in Scripturarum meditatione defigit. 5. Quidam habent intelligentiae ingenium, sed negligunt lectionis studium; et quod legendo scire potuerunt, negligendo contemnunt. Quidam vero amorem sciendi habent, sed tarditate sensus praepediuntur; qui tamen assidua lectione sapiunt, quod ingeniosi per desidiam non noverunt. 6. Ingenium tardius etsi non per naturam, per assiduitatem tsus habitudo sit frequens, tamen lectio intellectum adhibet. Sicut qui tardus est ad capiendum, pro intentione tamen boni studii, praemium percipit: ita qui praestitum sibi a Deo ingenium intelligentiae negligit, condemnatione reus existit, quia donum quod accipit, despicit et per desidiam derelinquit. Quidam Dei judicio donum scientiae
Abbreviated transcription (Latin):
On pot̃ sensum scripture sc̃e
cꝯgugoe: insi legendi famili¬
aritate. si cut scriptum ẽ. ama ill¬
am et exaltabit te: glorificab̾is
ab ea cum ean fueris amplexat᷑ꝰ.
Quantoquisq magis in sacͥs
el oquus assi diuis fu̾it: tauto ex
eis uberiorem mtłłigenciam ca¬
pit.sic̃ terra que quanto ampl¬
us excelitur: tanto uberiꝰ fructi¬
ficatur. Quanto ampliꝯ ad qͣm¬
libet arrem homo conscendit:tã¬
tomagis ad hominẽ arsip̃ã descẽ¬
dit. sicut in lege scribr. moyses as¬
cendit inmontẽet dominꝯ descẽ¬
dit. u̾ni ẽ de ocio spintali. qd̾ ille
cantum secreta diuinorum scru¬
tabitur mandatorum: qui abac¬
tione t̾rene cure auocauerit ani¬
inum. et seclula fanuliaritate:
scripturis sc̃ĩs mͬelerit. Nã sicut
coecus et uidens pot̾ quide ut̃q am¬
bulare. s non consimili lib̾tate. dũ
cecus ꝑgens quo non uitet offẽtat.
uidens uero offendicula caueat.
et quo sit ꝑgendũ agugrat: sic ⁊
qui nubilo terrene cure fuscatuiz

Expanded text:
o potest sensum Scripturae sanctae cognoscere, nisi legendi familiaritate, sicut est scriptum: Ama illam, et exaltabit te; glorificaberis ab ea, cum eam fueris amplexatus . 2. Quanto quisque magis in sacris eloquiis assiduus fuerit, tanto ex eis uberiorem intelligentiam capit; sicut terra, quae quanto amplius excolitur, tanto uberius fructificat. 3. Quanto amplius ad quamlibet artem homo conscendit, tanto magis ad hominem ars ipsa descendit, sicut in Lege scribitur: Moyses ascendit in montem, et Dominus descendit . 4. Verum est de otio spirituali, quod ille tantum secreta divinorum scrutabitur mandatorum, qui ab actione terrenae curae a vocaverit animum, et sedula familiaritate Scripturis sanctis inhaeserit. Nam sicut caecus et videns potest quidem uterque ambulare, sed non consimili libertate, dum caecus pergens quo non videt offendat, videns vero offendicula cavet, et quo sit pergendum 291 agnoscat; sic et qui nubilo terrenae curae fuscatur,
Abbreviated transcription (Latin):
dicii metus et er̾in tormẽta ĩcẽdis
pena grauioris supplicii formiclĩe
supatur. Sic̃ enim clauus clauũ
expllit. ita sepe recortatio ardoris
gehenne arclorẽ remouet luxu¬
rie. Quidam in iuuentute luxu¬
riore uiuentes: in senectute cõtin¬
entes fe fieri delectãt᷑.⁊ tc̃ eligũt ẜ¬
uire castitati: qũ eos libidoẜuos
habe contempsit. neqͣꝙͣ in senec¬
tute continentes uocandi sunt:
qui iniuuentute luxurige iuxe

Expanded text:
 divini judicii metus et aeterni tormenta incendii poena gravioris supplicii formidine superatur. Sicut enim clavus clavum expellit, ita saepe recordatio ardoris gehennae ardorem removet luxuriae. 24. Quidam in juventute luxuriose viventes, in senectute continentes fieri delectantur, et tunc eligunt servire castitati, quando eos libido servos habere contemnit. 25. Nequaquam in senectute continentes vocandi sunt, qui in juventute l
Abbreviated transcription (Latin):
tam uoluntatem in nob̾ ir uela¬
re sentimꝯ. Si plꝯ oblectat mẽtẽ
delectatio formcationisꝙ amor
castitatis: adhuc in homine prc̃m
regnͣt. Certe si ampliꝯ delectat
pulcritudo intune castitatis: iam
ñ regnant poc̃a s regtat insticia.
Nam non solum de cõmissa forni¬
cat̾ee pecratũ regnat ĩ homine:
S si adhuc delecratur atq an¬
mũteneat.: pculdubio regnat. for¬
nncatio carnis adult̾ium ẽ. Form¬
catio animi ẜuitus idolorumẽ.
Est autem et spiritalis fornica¬
muliere ad cc̃cupiscend̾ eã am
mecͥatꝰ ẽ eam in corde suo. Oĩs ĩ
tatione eni formcandi uaria gig¬
nuntur flagigͤia. quib regnu
dei clauditur. ⁊ homo a d̾õ separat᷑.¬
Int̾ cec̾a septem uicia fornicatioi
maximi est sceleris. qr ꝑ camis in¬
muncliciam templum dei uolat:
et tollens membra xͥ facit mẽbra
meretricis. Maxime ꝑ carns
luxuriam himminũ genꝯ subelit᷑
diabolo: quam per cet̾a uicia. dum

Expanded text:
tam voluntatem in nobis rebellatam voluntatem in nobis rebellare sentimus. 17. Si plus oblectat mentem delectatio fornicationis quam amor castitatis, adhuc in homine peccatum regnat. Certe si amplius delectat pulchritudo intimae castitatis, jam non regnat peccatum, sed regnat justitia. Nam non solum de commissa fornicatione 245 peccatum regnat in homine; sed si adhuc delectatur, atque animum teneat, procul dubio regnat. 18. Fornicatio carnis adulterium est, fornicatio animae servitus idolorum est. Est autem et spiritualis fornicamulierem ad concupiscendam eam, jam moechatus est eactatione enim fornicandi varia gignuntur flagitia, quibus regnum Dei clauditur, et homo a Deo separatInter caetera septem vitia fornicatio maximi est sceleris, quia per carnis immunditiam templum Dei violat, et tollens membra Christi, facit membra meretricis. 21. Magis per carnis luxuriam humanum genus subditur diabolo, quam per caetera vitia. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
uicio humiliant̾ ut surgant. An
iam adult̾ium extat in cogita tc̃e.
excorte eminprimum fornica tõ¬
tur. Accingite lumbos uris super
ubera ura. hoc e in corde libidinss
resecate q̃ ad lumbos ꝑtinent. Nã
cor super ub̾a ẽ: ñ ĩ lumbis. Libi¬
dinis ĩmederata licentia: Nescit
uicioꝯ. in explenda foricatiõe
carne luxuriante laxauerit: iucħ¬
ominus ad alia nefandascelera
suacetib demonib tumsit. dumi¬
q nunceleratate metas pudoris
excessit: crimen criminib adicit.
paulatunq ad det̾ĩora procedit.
Non ita suanis ẽ amantiũ. imo
amentiũ incerta canus libido:
Sic experta uͤita delectat. fornca¬
tio dum primũ cõmittit᷑. nanixe pe¬
tita maiorem delectationẽ ĩg̾it.
Iamu̾o si in usum uen̾it. tanto per¬
ditis dulciorfit: ut ꝯuꝑari diffici¬
le sit. unde et sepe ex consuetucli¬
ne delinquendͥ quasi captiui ad
peccãt̾ cum quadam iuolentia:
trahimur: sensꝯq nrẽs contra rec¬

Expanded text:
vitio humilientur, ut surgant. 14. vitio humilientur, ut surgant. 14. jam adulterium exstat in cogitatione. Ex corde enim primum fornicatiotur: Accingite lumbos vestros super ubera vestra ; hoc est, in corde libidines resecate, quae ad lumbos pertinent. Nam cor super ubera est, non in lumbis. 15. Libidinis immoderata licentia nescit us animus in explenda fornicatione, carne luxuriante, laxaverit, nihilominus ad alia nefanda scelera suadentibus daemonibus transit; dumque immoderate metas pudoris excesserit, crimen criminibus adjicit, paulatimque ad deteriora procedit. 16. Non ita suavis est amantium, imo amentium, inexperta carnis libido, sicut experta; nec ita delectat fornicatio, dum primum committitur, nam repetita majorem delectationem ingerit. Jam vero si in usum venerit, tanto perditis dulcior fit, ut superare difficile sit. Unde et saepe ex consuetudine delinquendi quasi captivi ad peccandum cum quadam violentia trahimur, sensusque nostros contra rec
Abbreviated transcription (Latin):
ti ñ adͤcomoclat delectatiom. Du
riꝯ inpugnatur. qui usq ad cõsẽ¬
sionem et sinõ usq ad ppetratõe
temptatur. qͣmis qui sola suggesti¬
one. ꝓtẽditione carnis temptamẽ¬
taᷤ sollicitat᷑. Stimuli carnis qui ĩ
paulo existantͤ sa thane angelo.
inerant: ex lege peccati erant. q̃ ĩ
membris hominii deneccͣitate li¬
bidinis Habitant. qͣm reluctãtẽ
dum inse expugnat ꝑficit᷑. ⁊ deu
firuntate libiclinge ti tillationis:
uirtutẽ socipit gloriosi certanũs.
Seruorum dei multa certamina
de sua carne mouentur. Namꝙͣ¬
uis in amore dei eorum sit ĩ con¬
cussa intentio: mens tũ de carne
qͣm ext̾i̾ꝯ gestat interna prelia to¬
lerat. Deus autem qui hec ad pro¬
batõem ꝑmittit. grã protegente
suos non deserit. Ideo nonnũꝙͣ elc¬
ti lapsu carnali coruunt: ut auici¬
o suꝑbie quo de uirtutib tumẽt
sanent᷑. et qui deiurtutũ effectibꝰ
existunt suꝑbi ut cadant: carns

Expanded text:
se non accommodat delectationi. 10. se non accommodat delectationi. 10. Durius impugnatur qui usque ad consensionem, etsi non usque ad perpetrationem tentatur, quam is qui sola suggestione pro conditione carnis tentamentis sollicitatur. 11. Stimuli carnis, qui in Paulo, excitante Satanae angelo, inerant , ex lege peccati erant, qui in membris hominum de necessitate libidinis 244 habitant. Quam reluctantem, dum in se expugnat, perficitur, et de infirmitate libidinosae titillationis virtutem suscipit gloriosi certaminis. 12. Servis Dei multa certamina de sua carne moventur; nam quamvis in amore Dei eorum sit inconcussa intentio, mens tamen in carne, quam exterius gestat, interna praelia tolerat. Deus autem, qui haec ad probationem permittit, gratia protegente, suos non deserit. 13. Ideo nonnunquam electi lapsu carnali corruunt, ut a vitio superbiae, qua de virtutibus tument, sanentur; et qui de virtutum affectibus existunt superbi, ut cadant, carnis
Abbreviated transcription (Latin):
iob laquinr de diabolo dicens.
Sub umbra dormt. in secreto cala¬
misui locis hum̃tib. ꝑ calamũi
carius demõstrat᷑ liuria. Per heĩ
duo uicia diabolꝯ humanũ pꝯsid
genꝰ. uł dummentem insuꝑbiã
erigit: uł dum ꝑ luxuriam carnẽ
corrumpit. Multi luxurie subdi¬
ti sunt.: et contumati suꝑbia de ip̃o
luxurie oꝑe głiant᷑. et indemagis
elan sunt: un de humiliari debunt.
Ad comparationẽ mali fit decĩꝰ
qñ nõ solum flagicia cõimittũt:s
Laudat̾ pccor in desiderus amine su¬
e. Quit enim peiꝰ ꝙͣ in flagiciis
mises gaut̾e. de quib iamcebent
copiosio deplorare. Libido tunc ma¬
gis querit. dumuidet᷑. Namsic
quidam sapiensait. prima form¬
cationis oculorum tela sunt: sccła
u̾borum. S qui nõ capit̾ ocłis. pt̾
u̾b̾ resistẽ. suffic̃ natura uͥ adhuc.
liber affectꝰ est. Qui delectatõez
non transit ad consensuz libi dinis.
Cito enim resistit oꝑi: qui cuillã

Expanded text:
Job loquitur de diabolo dicens: Job loquitur de diabolo dicens: Sub umbra dormit, in secreto calami, in locis humentibus ; per calamum carnis demonstratur luxuria. Per haec enim duo vitia diabolus humanum possidet genus, vel dum mentem in superbiam erigit, vel dum per luxuriam carnem corrumpit. 6. Multi luxuriae subditi sunt, et contumaci superbia de ipso luxuriae opere gloriantur; et inde magis elati sunt, unde humiliari debuerant. 7. Ad comparationem mali fit deterius, quando non solum flagitia committuntur, Laudatur peccator in desideriis animae suae . Quid enim pejus quam in flagitiis miseros gaudere, de quibus jam debent copiosius plorare? 8. Libido tunc magis quaeritur, dum videtur. Nam sicut quidam sapiens ait: Prima fornicationis oculorum tela sunt, secunda verborum. Sed qui non capitur oculis, potest verbis resistere. Sufficit natura, ubi adhuc liber affectus est. 9. Qui delectationem non transit ad consensum libidinis. Cito enim resistit operi, qui titillanti
Abbreviated transcription (Latin):
bia: exemplo prum hõis. qui mox ut
per suꝑbiam contra deum tumuit.
deputet culpe qd̾ cecidit: queriens
libicline uincitur. qr insi p̃cessiss
latens suꝑbia: non seq̃ret᷑ ubidinis
⁊ coculto perelationẽ. et publico ꝑ
libidinem. S dum euitat quis
libidinenrcadit in elationẽ. Ito
dumincante declinat elationẽ ca¬
dit segint̾ iulibidinem. Sicq ex
cculto uicio elationis: it᷑ in aperto
libilinis. et de aperto li biclius.it᷑
in occulto elationis. S derẜuus
discreteutrumqz pensans: Sic ca¬
uet libidinem ut ñ ĩcurrat elatõ¬
nẽ. ⁊ sic p̃mit elationẽ.ut ñ resol¬
uat ammũ ad libidinez. Luxurtosis
atq suꝑbis demones plus fauto¬
res existunt. dumq ui cet̾is uiciis
sp̃t maligni deseruiant: Hio tñ mͣ¬
iori familiaritate iungunt᷑. eisq
ampliꝯ uixta desiderium famulã¬
tur. Principalit̾ his duob uici¬
is diabolꝯ humano generi domin¬
atur. idest ꝑ suꝑbiam mentis: ⁊ lu¬
xuriam carnis. Uñ et dominus ĩ

Expanded text:
bia, exemplo primi hominis, qui mox ut per superbiam contra Deum tumuit, deputet culpae quod cecidit, quoties libidine vincitur, quia nisi praecessisset latens superbia, non sequeretur libidinis et occulto per elationem, et publico per libidinem. Sed dum evitat quis libidinem, cadit in elationem. Item dum incaute declinat elationem, cadit segniter in libidinem; sicque ex occulto vitio elationis itur in apertum libidinis, et de aperto libidinis, itur in occultum elationis. Sed Dei servus discrete utrumqvet libidinem, ut non incurrat elationem, et sic tremit elationem, ut non resolvat animum ad libidinem. Luxuriosis atque superbis daemones plus fautores existunt, dumque in caeteris vitiis spiritus maligni deserviunt, his tamen majori familiaritate junguntur, eisque amplius juxta desiderium famulantur. Principaliter his duobus vitiis diabolus humano generi dominatur, id est, per superbiam mentis et luxuriam carnis. Unde et Dominus ad
Abbreviated transcription (Latin):
Ncͥchatio pacis scõrum ẽ in hac
uita non ꝑfectio. Tunc aũt erit
plemtudo pacis: dum ad dei cõtemp¬
lationem absorta carius infirmitate ꝯ¬
ualueruit. Resuirectio mortuorũ ut
apłs ait. inuirum petfectũ: in mesurã¬
.is. uiuẽtutis que profectoͣ ñ ĩdiget. ⁊ ab¬
sq declinatione defectus. Iuꝑfectr̃e ex
utraq parte et plena ẽ ⁊ robꝯta. Quã¬
uis nunc filioriu dei nomine hõĩes
fideles uxcẽt᷑: tanĩ ex eo qd̾ hanc ẜuitu¬
tẽ corruptionis paciuntur: adhucu¬
go seruitutis adelieti sũt. accepturã dei
plenãriam filiorum d̾i libertate: duz
corruptibile hoc indu̾it incoruptõnẽ.
Nuc d̾ ꝓspeculum agnocitur. in fuco
auteni quisq electus facie ad facie p̃¬
sẽtab ut ip̃am speciem contempletur:
qͣui nune ꝑ speculum uid̾e conaturq̃
hac uita eletorũ nuim̾u ad dextam ꝑ¬
timnentiuz. et reproborum qui ad sinis¬
tram icuri sunt eccłiam dei compleri:

Expanded text:
nchoatio pacis sanctorum est in hac vita non perfectio. Tunc autem erit plenitudo pacis, dum ad Dei contemplationem, absorpta carnis infirmitate, convaluerint. Resurrectio mortuorum, ut Apostolus ait, in virum perfectum in mensurat juventutis quae profectu non indiget, et absque inclinatione defectus in perfectione ex utraque parte et plena est et robusta. Quamvis nunc filiorum Dei nomine homines fideles vocentur, tamen ex eo quod hanc servitutem corruptionis patiuntur, adhuc jugo servitutis addicti sunt: accepturi plenam filiorum Dei libertatem, dum corruptibile hoc induerit incorruptionem. Nunc Deus per speculum agnoscitur: in futuro autem quisque electus facie ad faciem praesentabitur, ut ipsam speciem contempletur, quam nunc per speculum videre conatur. 5. In hac vita electorum numero ad dexteram pertinentium, et reproborum, qui ad sinistram ituri sunt, Ecclesiam Dei compleri
Abbreviated transcription (Latin):
entia dr̃ e̾ationis. duniõia dix̃ ds fi¬
dicens. Cacianns hominẽ ad ynigi¬
uem ⁊ similitudinẽ nr̃a. Q enim
bonisumꝯ naturalit̾ conditr. eulpe
qtammm̾ito cõtra naturã sumuoi
effecti sic̃ p̃sciuit d̾s homiͥnem peccatu¬
tum ita et p̃ecunt qualit̾ illum ꝑ
ouam gr̃am repararet. qui suo ar¬
bitrio deperne potiuss originalit̾
adam et eua siniul c̾ati sunt: Spe¬
cialit̾ uero postea mulier de la tere
uiri formata ẽ. Parit̾ u̾o ꝯditi sũt
utriq rõis ordine. sĩ parit̾ tp̃ris :¬
unitate. Uir ad ymagnie dĩ fcũs
est: mulier ad ymaginez uiri for¬
mata ẽ. Unde et illi lege nature sb̾¬
iecta est. Itemuir pp̃ semetipm fa¬
ccus: mulier ob adintoriũ uiri c̾a¬
et diabolo. tr̾animanducabis. Uñ
surgimus. qd̾ ñ ita ẽẽt: si delec ta
actio obtemꝑaret. diuisio et pugnͣ.
ut in hominis ammo penͣ põci ẽ ex pͥ¬
mohomine in ommes ei ꝯ filios ꝓ¬
pagata. ut qui noluit c̃ d̾o ẽẽ unitꝰ:

Expanded text:
tur creationis, dum omnia, dixit Deus, fiesse, dicens: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram. Quia enim boni sumus naturaliter conditi, culpae quodammodo merito contra naturam mali sumus effecti. 3. Sicut praescivit Deus hominem peccaturum, ita et praescivit 142 qualiter illum per suam gratiam repararet, qui suo arbitrio deperire potuisset. 4. Originaliter Adam et Eva simul creati sunt, specialiter vero postea mulier de latere viri formata est. Pariter ergo conditi sunt uterque, rationis ordine, non pariter temporis unitate. 5. Vir ad imaginem Dei factus est, mulier ad imaginem viri formata est; unde et illi lege naturae subjecta est. 6. Item vir propter semetipsum factus est, mulier ob adjutorium viri creaet diabolo: Terram manducabis. Undeonsurgimus: quod non ita esset, si delectatactio obtemperaret. 9. Divisio et pugna, ut sit in hominis animo, poena peccati est, ex primo homine in omnes ejus filios propagata, ut qui noluit cum Deo esse unitus,