comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xuiii. de argento
rgentũ nõ longe a greca ap¬
pellatõne distat. Hoc illi ar¬
giron uocãt. ¶ Cui mirũ ĩ mod̾
corpori lineas nigras rectlit. ¶ Ar¬
gentũ uiuũ clictũ: qd excedat ma¬
t̾ias in qͥb ũcit̾. Hoc est et lici̾dũ:
sũ in argentariis fornacib gutta¬
rũ cõcretione tectis inherẽs. Sepe
etia et in st̾core uetutissimo clo¬
uio imposito cõcule fertee pate¬
na testea si posita. tum circũlito
argentũ uiuũ ex minio distil
tis est. ut si si sextaꝵ argenti u¬
uicentenariũ sarũ suꝑponas
oneri statim resistit. Gm uͦ au¬
ri scripłm: leuitatẽ eiꝰ raptim si¬
iui recipͣ̃. ex quo intlłr nõ ponclus¬
s ẽẽ naturã cui cedit. Seruat᷑ at
meliꝰ in uitreis uascłis nã cet̾as
mat̾ias ꝑforat. Potui aũt clatũ
argenti appellamꝰ. Eit enĩ ex ar¬
es a splendore aeris uocatũ.
sicut aurũ et argentũ. apd̾ ã¬
tiqͥͦs aũt pͥor eris ꝙͣ fem cognitus

Expanded text:
XIII. De argento. Argentum non longe a Graeca appellatione distat: hoc enim illi argyrum vocant. Cui mirum in modum corpori lineas nigras reddat. Argentum vivum dictum, quod excitat materias in quibus inicitur; hoc et liquidum, sive in argentariis fornacibus guttarum concretione tectis inhaerens, saepe etiam et in stercore vetustissimo clomineo inposito conchulae ferreae patena testea superposita; tum circumlito argentum vivum ex minio distilltis est, ut si super sextarium argenti vivi centenarium saxum superponas, oneri statim resistat. Sin vero auri scrupulum, levitatem ejus raptim sinu recipit, ex quo intelligitur, non pondus, sed naturam esse cui cedit. Servatur autem melius in vitreis vasculis, nam caeteras materias perforat. Potui autem datum,s spumam argenti appellamus. Fit enim ex ares a splendore aeris vocatum, sicut aurum et argentum. Apud antiquos autem prius aeris quam ferri cognitus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmrxtio om̃iũ metalloꝵ. ꝙ casus
pͥmũ miscuit corintho cũ capetur
incensa. Nam dũ hãc ciuitatez
hannuibul cepiss. et õs statuas
neas. iureas ⁊ argenteas ĩ unis
rogũ ꝯgessit: et eas incenchit.
ta ex hac ꝯmixtione fab̾ sustule¬
tũt ⁊ fecerũt parapside. Sici co¬
rinthea nata st̃ ex om̃ibꝰ in unum
ñ hoc nec illd. Uñ et usq in hoci¬

Expanded text:
mixtio metallorum: quod casus primum miscuit, Corintho, cum caperetur, incensa. Nam dum hanc civitatem Hannibal cepisset, omnes statuas aeneas et aureas et argenteas in unum rogum congessit, et eas incendit. Ita ex hac commixtione fabri sustulerunt, et fecerunt parapsides. Sic Corinthia nata sunt ex omnibus in unum, nec hoc nec illud.
Abbreviated transcription (Latin):
uocat᷑ ior. alt̾ dan. Hhus gͥ pro¬
cul a se clistantib in unũ alue¬
ũ federatis: Iordanis deinceps
appellatur. Nascit᷑ aũt sb̾ liba¬
no monte. et cliuidit uidea
& arabia. qui ꝑ młtos circui¬
tus iuxͣ iericho in mare mor¬
tuũ influit. ¶ Eusis cauease¬
is montib fusꝰ cũ plurib ali¬
is in eusinũ se precipitat ma¬
re. Uñ et nũcupat᷑. ¶Cignus
amenis cilicie ex tauro mon
chĩt. inde amini huic nom̃ cla¬
soluũtur. Reliqͥs amnitp̃ribꝰ¬
tenuis estr et qͥetus. ¶Ulas flu¬
uiꝰ asie. ¶ Pactolꝰ fluuiꝰ asie
arenas aureas trahẽs. De quo
uirgiliꝰ. Pactolusq irrigat au¬
ro. Quẽ pro aurato fulgore ałr
crisontician uocant. ¶ Erinus
cecat campos. ⁊ ip̃e fluctib au¬
reis: et arenis plenꝰ. aquo ⁊ si¬
urna uocata est. ¶Meander:
amnis. asie flexuoso. qͥ recurren¬

Expanded text:
vocatur Ior, alter Dan. His igitur provocatur Ior, alter Dan. His igitur procul a se distantibus in unum alveum foederatis, Iordanis deinceps appellatur. Nascitur autem sub Libano monte, et dividit Iudaeam et Arabiam; qui per multos circuitus iuxta Iericho in mare Mortuum influit. Eusis Caucaseis montibus fusus cum pluribus aliis in Eusinum se praecipitat mare; unde et nuncupatur. Cydnus amnis Ciliciae e Tauro montdicunt. Unde et amni huic nomen dasolvuntur; reliquis annitenuis est, et quietus. 21. Hylas fluvius Asiae. Pactolus fluvius Asiae, arenas aureas trahens. De quo Virgilius: Pactolusque irrigat auro: quem pro aurato fluore alii Chrysorhoam vocant. 22. Hermus ecat campos, et ipse fluctibus aureis et arenis plenus, a quo Smyrna vocata est. 23. Maeander amnis Asiae flexuosus, qui, recurren
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ararini fluuiꝰ orientis de qͦ
rrit ꝑ ꝑthiam. et assiriã. Bac¬
tius fluuiꝰ orientis a rege bac¬
tro uocatus fert᷑. a quo bactra¬
ni et urbs eoꝵ. ¶ Coaspin ꝑsa¬
rũ fluuiꝰ uocatus eoꝵ lingua:
qd̾ mirã aque dulcedine hat
adeo ut ꝑsici reges ꝙͣ diu int̾
ripas ꝑsidis fũit. sibi ex eo po¬
cula uenclicant. Ex hoc. auine
cignũ cilicie fluuiũ qͥdã diri¬
uan existimãt. ¶Eraxis am¬
nis armenie: qͥ ab umo fonte
qd̾ ꝓ rapacitate cũcta ꝓst̾uit.
Unde et cũ alexand̾ eum tͣnsg¬
di uell ponte fabricato tanta
ui inundauit: ut pontẽ diru¬
eret. Dic breuib int̾uał ab eu¬
fratis ortu capd̃ tollit: ac deĩde
muros decurrens qͥ a soł ortu
oriens nõ longe: ab urbe man
conclit᷑. quẽ de originis sue trac¬
tu oriente latine uet̾es appel¬
lau̾e. Cuiꝰ fluentis ex ip̃o im¬
petu frigidiorib: et zephuris
assicdue ibi spirantib tota ciui¬
tas mom̃itis ꝓpe om̃ib refuge¬
ratur. ¶Iordanis uidee fluiuꝰ

Expanded text:
Araris fluvius orientis. De quenim per Parthiam et Assyriam. Bactrus fluvius orientis a rege Bactro vocatus fertur; a quo et Bactriani et urbs eorum. Choaspis Persarum fluvius, vocatus eorum lingua quod miram aquae dulcedinem habeat, adeo ut Persici reges quamdiu inter ripas Persidis fluit, sibi ex eo pocula vindicarunt. Ex hoc amne quidam Cydnum Ciliciae fluvium derivari existimant. Araxis amnis Armeniae, qui ab uno monte quod rapacitate cuncta prosternit. Unde et cum Alexander eum transgredi vellet, ponte fabricato, tanta vi inundavit ut pontem dirueret. Hic brevibus intervallis ab Euphratis ortu caput tollit, ac deinde muros decurrens, qui a solis ortu oriens non longe ab urbe mari conditur, quem de originis suae tractu Orontem veteres Latine appellavere. Cuius fluentis ex ipso impetu frigidioribus, et zephyris assidue ibi spirantibus tota civitas momentis prope omnibus refrigeratur. Iordanis Iudaeae fluvius,
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ miliũ. Que tũ t̾ra q̃ ab ip¬
sis ambit᷑ mesopotamia łr ex¬
quo ieronimꝰ aĩadu̾terit ałr
de paraclisi fluminib intelli¬
genclũ. Indus est fluuiꝰ oriẽ¬
tis: qͥ mubro mari accip̃r.¶Staᷤ
qͥ nũc idaspes łr de qͦ lucanꝰ cõ¬

Expanded text:
torum millium: quae tamen terra, quae ab iptorum millium: quae tamen terra, quae ab ipsis ambitur, Mesopotamia o Hieronymus animadvertit aliter de paradisi fluminibus intelligendum. 11. Indus, fluvius Orientis, qui Rubro mari accipitur. 12.qui nunc Hydaspes dicitur, de quo Lucan
Abbreviated transcription (Latin):
suocatur: ꝓpt̾ limũ ꝙ̃ trahit
mieffiait fecimnclitate. Uñ ⁊ ni¬
intea nilo: latine melo diceba¬
ar. apparet at ĩ iuli lacu de qͦ ĩ
menclie uerso excip̃ egypto. uͥ
iquilonis flatibꝰ repcussꝰ. aquis
retro luctantib intumescit. ⁊ ĩ¬
indatonẽ egypti facit. ¶ Gan¬
ges fluuiꝰ est quẽ phison sãcta
garo in clie. Fertur aũt nili mͦ
exaltare: et sr̃ arẽtes t̾ras erũ¬
x. ¶Digris fluuiꝰ est mesopo¬
samie de paracliso exoriens a ꝑ¬
gens ꝯͣ assirios et post młtos cir¬
autꝰ in mare rubrũ influe̾s.
catez instar bestie sygris uuma¬
ꝑnicitate currentis. ¶ Eufrate
mis. qui ꝑ mecliaz babilonia
influit. Hic a frugib uł ub̾ta¬
te nom̃ accipit. Nam hebraice
eufrata fertilitas int̾pretatur.¬
¶Mesopotamia et enĩ ĩ b̾dã
sosis ita irrigat: sic̃ nilꝰ alexan¬
deiam. Salustiꝰ auctor cͥtissimꝰ¬
asserit tygrin. & eufratẽ uno
fonte manare in armenia qͥ
tur. spacio medio relicto mul¬

Expanded text:
pter limum quem trahit, qui efficit fecunditatem; unde et Niantea Nilus Latine Melo dicebatur. Apparet autem in Nilide lacu, de quo in meridiem versus excipitur Aegypto, ubi Aquilonis flatibus repercussus aquis retroluctantibus intumescit, et inundationem Aegypti facit. Ganges fluvius, quem Phison sancta garo Indiae. Fertur autem Nili modo sese exaltare, et super Orientis terras erum «Tygris fluvius Mesopotamie de Paradiso exoriens et pergens contra Assirios et post multos circuitus in mare Mortuum influens, tatem, instar bestie pernicitate currentis. Euphrates mis per mediam Babyloniam influit. Hic a frugibus vel ab ubertate nomen accepit; nam Hebraice Euphrata fertilitas intMesopotamiam etenim in quibusdam locis ita irrigat sicut Nilus Alexandriam. Sallustius autem auctor certissimasserit, Tigrin et Euphraten uno fonte manare in Armenia, qui tur spatio medio relicto mul
Abbreviated transcription (Latin):
et tempori delit. ¶Tertiũ dilu¬
uiũ in thessalia moysi et ãphi¬
onis temporibꝰ fuit: qͥ t̾ciꝰ pꝰt cicro¬
peni regnauit. Cuiꝰ tp̃rib aqͣrũ
illumes maiorez ꝑtez ppłoꝵ the¬
ssalie absũpsit. paucis ꝑ refugia
mõciũ liberatis maxĩe in mõte
pirnaso. in cuiꝰ circuitu deucaliõ
tũc regno pociebat᷑: qͥ tũc ad se
ritibꝰ confugientes susceptos ꝑ
gemina parnasi iuga fouit et
aluit. A quo ꝓpt̾ca genꝰ hoĩũ
grocoꝵ fabule ex lapidibꝰ repara¬
tũ ferũt ab eo ꝓpt̾ hoĩm insita
cordis duriciã. ¶ S et flumina
cũ in solitis aucta imbrib ultra
consuetudinez uł diut̾nitatem
uł magnitudine rotũdãt. młta¬
q prosternũt. & ipacdliluuiũ li¬
cuntur. ¶ Sciendũ ẽ aũt flumi¬
na: cũ supͣ moclũ crescũt: nõ tm̃
ad presens inferre dampnũ
s etiam et aliqͣ significare fu

Expanded text:
et tempori dedit. Tertium diluet tempori dedit. Tertium diluvium in Thessalia Moysi vel Amphictyonis temporibus fuit, qui tertius post Cecropem rinluvies maiorem partem populorum Thessaliae absumpsit paucis per refugia montium liberatis, maxime in monte Parnaso; in cuius circuitu Deucalion tunc regno potiebatur, qui tunc ad se ratibus confugientes susceptos per gemina Parnasi iuga fovit et aluit. A quo propterea genus hominum Graecorum fabulae ex lapidibus reparatum ferunt ab eo propter hominum insitam cordis ra consuetudinem vel diuturnitate vel magnitudine redundant, multaque prosternunt, et ipsa diluvium dicuntur. Sciendum autem, flumina cum supra modum crescunt, non tantum ad praesens inferre damna, sed etiam et aliqua significare fu
Abbreviated transcription (Latin):
aeani ꝓfund.i cursꝰ suos dirigit
¶yerius amis qͥ qͦndã tociꝰ his¬
panie nom̃ declit. ¶ Mincꝰ: flu̾iꝰ
gallecie nom̃i a colore pignienti
supsit: qd̾ in eo plurimũ inueni¬
cr. ¶ Dorius: a grecis qͣsi doritꝰ.
¶Magnũ fluuiũ cartago hispaĩe
nũcupauit. ex qͣ ortꝰ procedit.
lluuiꝰ harenis hauriferis copiosꝰ
et ob hoc ceteris hispaniaꝵ prela
ream qͥ nitidis uellera tingis aqͥs
a qd̃ ibi lane pulchro colore tin¬
atur. Betis aũt clictus: eo ꝙ hu¬
aũt flumina in diluuio solut᷑
mole t̾raꝵ preclausa st̃: q̃dam
rit deleat. Pmũ cliluuiũ exti¬
tit sb̾ noe. qñ hoĩm scelerib of¬
fensꝰ omp̃s toto orbe contecto
deletis cunctis unũ spaciũ celi
fuit et pelagi. Cuiꝰ inliciũ hac¬
tenus uidemꝰ in laudib qͦs ĩ re¬
motis montibꝰ conchis et ostreis
concretos. sepe ⁊̃ cauatos aquis
liiiũ in achaia iacob prĩarche
et ogigii temporib qͥ eleusme
conditor et rex fuit nom̃q loco

Expanded text:
s suos dirigit. Iberus amnis, qui quondam totius Hispaniae nomen dedit. Mineus fluvius Galliciae nomen a colore pigmenti sumpsit, qui in eo plurimus invenitur. Durius a Graecis, quasi Doricus. Tagum fluvium Cartago Hispaniae nuncupavit, ex qua ortus procedit; fluvius harenis auriferis copiosus, et ob hoc ceteris fluviis Hisparea qui nitidis vellera tingis aquis; eo quod ibi lanae pulchro colore tinguntur. Baetis autem dictus eo quod hudam autem flumina in diluvio soluta mole terrarum praeclusa sunt, quaedam rit deleat. Primum diluvium extitit sub Noe, quando hominum sceleribus offensus Omnipotens, toto orbe contecto, deletis cunctis, unum spatium caeli fuit ac pelagi. Cuius indicium hactenus videmus in lapidibus quos in remotis montibus conchis et ostreis concretos, saepe etiam cavatos aquis um fuit in Achaia Iacob patriarchae et Ogygi temporibus, qui Eleusinae conditor et rex fuit, nomenque loco
Abbreviated transcription (Latin):
tus. Nam antiqͥdicebat et odi
⁊ e rosus suni. Hinc est erosus
quo utim̾ l iani osꝰ nõ clicamꝰ¬
ericiosus co ꝙ młtus exiao sit.
Ex cecutor ab seq̃ndo. Id̾ et er¬
actor. Effractor. qr erpugnto¬
sit claustror. E fferatus meute
ferna. effectus et ultra huma¬
nũ moclũ excedens. Effrenati
eo qd sit per preceps pronꝰ eti¬
ue freno rationis. En ruichus
tus in semine nuilla est liques

Expanded text:
tus; nam antiqui, et odi dicebant, et osus sum; hinc est exosus, quo utimur, licet jam osus non dicamExitiosus, eo quod multis exitio sit. Executor, ab exequendo. Idem et exactor. Effractor, quod sit expugnator claustrorum. Efferatus, mente ferina effectus et ultra humanum modum excedens. Effrenatus, ab eo quod sit praeceps et pronus et sine freno rationis. Eunuchus tus in semine nulla est. Liquorem
Abbreviated transcription (Latin):
Loquens: ꝓfuso eloqͥo. E x¬
ertus in loq̃ndo expeclitus.
Erertere enĩ: proferre uł expe¬
dire est. Eniclito: qr nõ rudis s
iam doctus. Expertus młtũ ꝑito
intellectũ. Erornatus ualde or¬
natus. Et enĩ pro ualde ponit̾
sicut excelsus. Eximius qͣi ualde
enda. Hinc et efficiens a facien¬
do clictus. Eespes qr sit sñ spe.
Expers qd̾ extra parte. Cariut
enĩ parte. Ex sors q erͣ sortẽ est
Exul. qr extra solũ suũ est. qͣsi
trans solũ. missus. aut erͣ solum
uagus. Nam exulares ch̃r qui
extia solum eũ. Ertorris: qr exͣ
terram suam est: qͣi ex terris.
S ꝓpͥe ertornis cũ in expulsus sit¬
et cum tetrore solo prĩo ciectus¬

Expanded text:
loquens, profusus eloquio. Exertus, in loquendo expeditus. Exerere enim proferre vel expedire est. Eruditus, quia non rudis, sed iam doctus. Expertus, multum perintellectum. Exornatus, valde ornatus. 'Ex' enim pro valde ponitur, sicut excelsus, quasi valde enda; hinc, et efficiens a faciendo dictus. Exspes, quod sine spe. Expers, quia extra partem, caruit enim parte. Exsors, quia extra sortem est. 85. Exsul, quia extra solum suum est, quasi trans solum missus, aut extra solum vagus. Nam exulare dicuntur, qui extra solum eunt. Extorris, quia extra terram suam est; quasi exterris. Sed proprie extorris, cum vi expulsus et cum terrore solo patrio eiectu
Abbreviated transcription (Latin):
equoꝵ. et est ẜino grecus.¬
¶ Erena dicta: qd̾ eqͦs frem̾e cogũt:
uł qd̃ hec equi frendant. id ẽ ĩpri¬
mant clentibꝰ et hoc mordeãt. Uñ
fresa q̃ molita est ¶Lupati sunt
freni asꝑrimi. Dictiaũt lupati a
lupinis dentibꝰ: qͥ in cqͣlos st̃. Uñ¬
¶ Habenas ad hñdo clictus: qd̾ his
eqͦs h̾camꝰ. hoc est teneamꝰ. Uñ et
equi ħiles clicti st̃. ¶Retinacula
qͣsi secdda. ¶ Antella: qͣsi añ sella
sicut et postella: qͣi post sella.¬
¶ Singłm hominũ gn̾is uent̾ est.
Na aĩaliũ gn̾e feminino cliñs
has cingłas. ¶ Sagina: q̃ corrup¬
te uulgo salmã łr: ab stratu sago¬
rũ uocatur. Uñ et cabalłꝰ sagnia¬
riꝰ. mula saginaria. ¶Cabłm fu¬
nis acapiendo: qd̾ eo ĩdomita iu¬
mẽta conp̾hendãt᷑. ¶Calcana clic¬
ta: qd̾ in calce hoĩs lig̾ant̾.i ĩ pr
clis post̾i̾ori parte ad stimuldos
eqͦs. qͥbꝰ. aut pugnand̾ est aut cur¬
temdum. ꝓꝑt̾ pigricaa aĩalium aut
timore. Nlamer timore stinu¬

Expanded text:
unt; et est sermo Graecus. Frena dicta quod equos fremere cogant, vel quod haec equi frendant id est inprimant dentibus et obmordeant. Unde fresa, quae molita est. Lupati sunt freni asperrimi: dicti autem lupati a lupinis dentibus, qui inaequales sun Habenae, ab habendo dictae, quod iis equos habeamus, hoc est, teneamus, unde et equi habiles dicti. Haec et retinacula quasi sedda. Antella, quasi ante sellam, sicut et postella, quasi post sellam. Cingulum hominum generis neutri est, nam animalium genere feminino dicimus has cingulas. Sagma, quae corrupte vulgo salma dicitur, ab stratu sagorum vocatur: unde et caballus sagmarius, mula sagmaria. Capulum funis a capiendo, quod eo indomita iumenta conprehendantur. Calcaria dicta quia in calce hominis ligantur, id est in pedis posteriori parte, ad stimulandos equos, quibus aut pugnandum est aut currendum, propter pigritiam animalium aut timorem. Nam ex timore stimu
Abbreviated transcription (Latin):
uł p̾r fuit. asa dolens. sũ sustol¬
lens. Iosaphath dni iudiciũ. Io¬
tam qͥ est excelsꝰ. O chorias ap¬
prehendes clũm. Achalia tp̃s do¬
mini. Ioas suspirans uł clĩi ro¬
duplici nomĩe: iste est qͥ illicitũ
sbi sacerdociũ uendicare conatꝰ
lepͣ in fronte ꝑcussꝯ est. Ioathã
est ꝑfcũs. pulcram ethimologi
am noĩs tenet. Eecit eĩ rectũ ĩ
ꝯspectu diũ: et portam clm̃ edi¬
ficauit excelsa. Acaz. app̾hẽ¬
dens. E zechias. fortis clm.
Manasses obliuiosꝰ. Per mł¬
ta enĩ scelera et sacrilegia reli¬
q̃rat et oblitꝰ fu̾at lñi. Amon¬

Expanded text:
r fuit. Asa tollens, sive sustollens. Iosaphat Domini iudicium. Ioram, qui est excelsus. Achazias adprehendens Dominum. Athalia tempus Domini. Ioas spirans, vel Domini roduplici nomine. Iste est qui, inlicitum sibi sacerdotium vindicare conatus, lepra in fronte percussus est. Ioatham em nominis. Fecit enim rectum in conspectu Domini, et portam templi aedificavit excelsam. Achaz adprehendens. Ezechias fortis Dominus. Manasse obliviosus. Per multa enim scelera et sacrilegia reliquerat et oblitus fuerat Deum.
Abbreviated transcription (Latin):
nist̾iũ sacerdocii. Cuiꝰ amissis¬
ne suo exp̃ssit uocabulo. apb
enĩ ait: Calciati pedes in p̃par
cem. Iste gͦ cliscalciatꝰ int̾pi¬
catur: ut eiꝰ noĩe ueteris tesst¬
menti. Sacerdociũ a uet̾i pp¬

Expanded text:
inisterium sacerdotii; cujus amissionem suo expressit vocabulo. Apostolus enim ait: Calciati pedes in praepaacem! Iste ergo discalceatus interpretatur, ut ejus nomine veteris testamenti sacerdotium a
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Abuech: pat̾ mñs rex.T¬
la uermicłs uł coccinũ. Iair
luminãs. Iepte apenens ła
tus. E sebon cogitatõ. sũ uin¬
liberauit filios isrł de hostibꝰ.
Dalila. pauꝑcula. uł situla. .¬
och in fortitudine: sũ in qͦ rob̃
Noemi. ꝙͣ intpretari possumꝰ
ꝯsolata. eo qd̾ marito ⁊ liberis
ꝑegre mortuis nurũ moabiter
in cõsolatõne suã tenuit. Nu
int̾pretat᷑ festinãs. alienigem
enim erat ex ppło gentili: q̃
licta prĩa festinauit tnͣsire ĩ ta¬
ram isrł licens so̾rui sue quan¬

Expanded text:
sit. Abimelech pater meus rex. Tola vermiculum, vel coccinum. Iair inluminans. Iephte aperiens, vel apertus. Esebon cogitatio, sive vinliberavit Israel de hostibus. Dalila paupercula, vel situla. Booz in fortitudine, sive in quo robur. Noemi, quam interpretare possumus consolatam, eo quod marito et liberis peregre mortuis, nurum Moabitidem in consolatione sua tenuit. Ruth interpretatur festinans. Alienigena enim erat ex populo gentili, quae relicta patria festinavit transire in terram Israel, dicens socrui sua
Abbreviated transcription (Latin):
bmogenita ꝑcliclit. E dom ob
iubore corporis clictus est: qd̾ la¬
sine sanguineꝰ cłr. Seir u̾o. qd
fuerit hispiclus ⁊ pilosus. Qͣnͣdo
eiuĩ natus est. totus sic̾ pelł pilo

Expanded text:
mogenita perdidit. Edom autem ob ruborem corporis dictus est, quod Latine sanguineus dicitur. Seir vero quod fuerit hispidus et pilosus. Quando enim natus est, totus sicut pellis pilo
Abbreviated transcription (Latin):
est. ꝑ .l. scribendũ est qͣ̃ndo nu¬
merus. ꝑ .t. quot. tot. per .t. sai¬
bitur. Quoticlie. ꝑ .q. scribitur
nõ per .s. ut sit qͦt dieb. R. lit¬
tera: ꝯmunione ht cũ .ł .s. lit¬
t̾a. Itaq apd̃ antiqͦs honos la
bos et arbos clicebatur. Nũc ho¬
nor labor arbor. Stat ꝑ .t. scri¬
bi oportet qr integrũ eius facit
satis. S per .d. oportet scribi.
Apud antiquos enĩ: s selum
dicebatur: nos finales duas lit¬
teras abscidimꝰ. Tamꝑtus et¬

Expanded text:
est, per d scribendum; quando numerus, per t, quia tot item per t scribitur. Quotidie per q scribendum; non per c, ut sit quot diebus. 23. R littera, communionem habet cum s littera. bos', 'arbos' dicebatur, nunc 'honor', 'labor', 'arbor'. 'Sat' per T scribi oportet, quia integrum eius facit 'satis'. 'Sed' per D oportet scribi. Apud anticos enim sed 'sedum' dicebatur; nos finales duas litteras abscidimus. 'Tamtus
Abbreviated transcription (Latin):
ppositõ nominatur. Cuiꝰ hec uis
est: ut qd̃ clubiũ est ad aliquid
simile qd̾ nõ est clubiũ refera¬
tur et incerta certis ꝓbentur.
Octo aũt moclis ꝯparcitõ auolo¬
gie colligitur: id est qͣlitate. ꝯpa¬
ratone. gu̾e. numero figura ca¬
su. extremitatib similiũ sillala¬
rũ et similitucline tp̃r. Si qͥd de
hus defuerit unũ: iam nõ est a¬
nalogia. id est similitudo. S est
anomala .i. extra regulam. ut
lepus et lupus. Totum enĩ ꝯue¬
uit: s discencĩt casu: fricit eĩ
lupi leporis. Nani regłarit̾ est
clum queris utrũ trames mascu¬
linũ sit. an femininũ simił est.
illi nomini in omni declinatc̃e
lunes ⁊ est masculinũ. Itẽ finuꝰ
s incerti gi̾ns ẽẽ credis. Simuł
est illi panis in declinatone:⁊
erit masculinũ. Item ex ꝯpati¬
onc posituioꝵ. ut si clicas mag¬
les. ferit et per climimtõnez
ut puta funẽ mnasculinũ ẽẽ. fu¬
niculꝰ ostendit. Sicut marmor
inclicat. Nam qd genꝰ in pͥn¬

Expanded text:
hec vis est, ut quod dubium est, ad aliquid simile quod non est dubium referatur, ut incerta certis probentur. Octo autem modis comparatio analogie colligitur, id est qualitate, comparatione, gsu, extremitatibus similium syllabarum, et similitudine temporum. Si quid de iis unum defuerit, iam non est analogia, id est similitudo, sed est anomalia, id est extra regulam, ut 'lepus' et 'lupus'. Totum convenit, sed dissentiunt casu; facit enim 'lupi', 'leporis'. Nam regulariter est, dum quaeris utrum 'trames' masculinum sit an femininum, similis est illi in omni declinatione 'limes', et erit masculinum. Item 'funis' si incerti generis esse credis, similis est illi 'panis' in declinatione, et erit masculinum. Item ex conparatione positivorum, ut si dicas 'doles. Fit et per diminutionem, utputa 'funem' masculinum esse funiculus ostendit, sicut 'marmor' indicat. Nam quod genus in prin
Abbreviated transcription (Latin):
est. per. x scribendũ est ita et
xprisua. u ⁊ z. litteris sola gre¬
ca nomuna scribuntur. Nam
mat: tamẽ q latinũ: ꝑt. scri
rũ erat ut cũ cadem lr̃a alium
intellectũ correpta. aliũ ꝓcluc¬
ta ħ̾eret: longe sillabe picem
apponerẽt. ut puta si ppłs arbo¬
rem significaret. an hominũ
multituclinez: apice clistingue¬
batur. Sic ⁊ ubi litt̾e ꝯsonãtes
geminabantur: Si cilicũ suꝑ po¬
nebant. ut cella. certa. asseres.
ueteres enĩ nõ chuplicabãt lit¬
teras. S supͣ sicilicum appone¬
bant. qͣ nota. ĩmonebatur lec

Expanded text:
est per x scribendum. Ita et Xrisma. 28. Y et z litteris sola Graeca nomina scribuntur. Nam mat, tamen, quia Latinum est, per rum erat ut, cum eadem littera alium intellectum correpta, alium producta haberet, longae syllabae apicem adponebant; utputa 'populus' arborem significaret, an hominum multitudinem, apice distinguebatur. Sic et ubi litterae consonantes geminabantur, sicilicum superponebant, ut 'cella', 'serra', 'asseres'. Veteres enim non duplicabant litteras, sed supra sicilicos adponebant; qua nota
Abbreviated transcription (Latin):
solũ est. Exultat: meliꝰ sñ .s. lit¬
tera scribitur. Nam cũ ip̃a .x.
ex .c. et .s. ꝯstat quomodo cũ in
ea sit rursꝯ ei additur alia .s. E¬
quor per diptongõ scribendũ: q
ab aqua nomẽ est fcm̃. Forsitã
per .n. scribend̾ in fine qr integnĩ
eiꝰ est forte si tandẽ. Fedus ꝙ est
deformis: per e solã scribend̾: fe

Expanded text:
solum est. 'Exultat' melius sine S littera scribitur. Nam cum ipsa X ex C et S constat, quomodo, cum in ea sit, rursus ei additur alia? 'Aequor' per dipthonga scribendum, quia ab aqua est nomen factum. 'Forsitan' per N scribendum in fine, quia integrum eius est 'si forte tandem'. 'Fedus', quod est deformis, per E solam scribendum e
Abbreviated transcription (Latin):
grece: latine recta scͥptura
int̾pretatur. Ortho enĩ grece: rec¬
ciplina docet ꝙ̃ ad mod̾ scribere de¬
beamꝰ. Nam sicut ars tractat de
ꝑciũ declinatone. ita orthogra¬
pliia descbendi pericia ut pote
ad cũ est p̃posit̾o: ꝑ .d. lr̃am. cu
est ꝯiũcto .t. lĩtam accipit. haud
qͣndo adu̾biũ est negandi .d. lit¬
teram t̾minatur et asput᷑ in
capite. qͣndo aũt ꝯm̃ctiua est
tur. Apd̾ sposito. ꝑ d. scribitur
apud pro aduerbio usi st̃. duabꝰ
dam cognatõ est. Nam probi¬
qndã cognat̾one hñt. Nam
cũ clicimꝰ centũ et trecentos pꝰt¬
ea dicimꝰ quachringentos .g. ꝓ¬
c. pouentes .c. et .q. simułr cog¬
natõ est. Nam huiꝰ scemodi ꝓ
c. cuiꝰq ꝑ. q. scribimꝰ. Cũ autẽ
p̾posit̾o: ꝑ .s. scribenda est. Si ãt
aduerbiũ fu̾it. ꝑ .q. Dicimꝰ enĩ

Expanded text:
Graece, Latine Recta scriptura interpretatur; ὀρθὴ enim Graece recciplina docet quemadmodum scribere debeamus. Nam sicut ars tractat de partium declinatione, ita orthographia de scribendi peritia, ut puta ad, cum est praepositio, d litteram; cum est conjunctio, t litquando adverbium est negandi, D littera terminatur et aspiratur in capite; quando autem coniuncttur. 'Apud' praepositio per D scribitur, 'apud' pro 'ad' usi sunt duabus aedam cognatio est. Nam pro 'Bundam cognationem habent. Nam dum dicimus 'centum', et 'trecentos', postea dicimus 'quadringentos', G ponentes pro C. C et Q similiter cognatio est. Nam 'huiusce' per C, 'cuiusque' per Q scribimus. 'Cum' autem praepositio per C scribenda est; si autem adverbiu
Abbreviated transcription (Latin):
pessimꝰ scribatur. Malo per bnũ
l.scribitur qd̾ est mag̾ uolo. Mal¬
le ꝑ duas .l. qr est magis uelle
uolle ne uelle. Os si nultũ autos¬
sum significat: ꝑ o solam sca¬
uenda est. Ora finiũ ꝑ o solã¬
hora dierũ. ꝑh. scribendũ. Onꝰ
si de honc uenit. per o solaisai¬
h. aspiratone. Preposito i pre

Expanded text:
'pessimus' scribatur. 'Malo' per unum 'pessimus' scribatur. 'Malo' per unum L scribendum, quia est 'magis volo'. 'Malle' per duo LL, quia est 'magis velle''nolle', 'nevelle'. 'Os' si vultum aut ossum significat per O solam scrnenda est. 'Ora' finium per O; 'hora' dierum per H scribendum. 'Onus' si de onere venit, O sola scriH aspiratione. 'Praeposit
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ est. filius ꝑ .g. scribend̾: q fa¬
cit generatꝰ .h. que aspiratoĩs
nota est. in latino tm̃ nocalib
iũgitur. ut honor homo huurꝰ.
Aspiratur aũt et ꝯsonantibus.
S in grecis et in hebraias noibꝰ¬
scribende . I. litterã int̾ duas uo¬
cales ꝯstitutã bis scribi quida
existimabant ut troua et mina¬
S hoc rõ nõ ꝑmittit. nũꝙͣ enĩ
tres uocales in una sillaba scribũ¬
tur: s id est lr̃a int̾ cluas uoca¬
les ꝯstitutai pro cduplici hetur.
qui p̾ponebant quociens a seq̃¬
batur ut kapd̃. kanna. kala¬
mus. nunc aũt kartago et ka¬
lende ꝑ eandem tm̃ scribunt᷑. Oĩa
q̃nte. ꝑ k st̃ scaibenda. Letus per¬
ae cliptongon scribit᷑: qr leticia
no est tristicia. que angustiam
terci utimur: ut lacũ pro dacum
et calamicate ꝓ cadamitatem
beant: quesitũ est. Uarro tra¬
ba enũciare solũ ẽẽ. et scrib̾e. Inde
ꝓpt̾ auctoritate tanti uiri ꝯsue¬
cucline fc̃a ut maximꝰ optimus

Expanded text:
d est filius, per g scribendum, quia facit generatus. 10. H, quae aspirationis nota est, in Latino tantum vocalibus jungitur, ut honor, homo, humus. Aspiratur autem et consonantibus, sed in Graecis, et Hebraeis nominscribendae. I littera inter duas vocales constituta, bis scribi quidam existimabant, ut in 'Troia' et 'Maia'. Hoc ratio non permittit. Numquam enim tres vocales in una syllaba scribuntur. Sed I littera inter duas vocales constituta pro duplici habetur. qui preponebant, quotiens a sequebatur, ut kapui, kanna, kalamus. Nunc autem Karthago et kalende, per eamdem tantum scribuntur. Omnia per K sunt scribenda. 'Laetus' per dipthonga scribitur, quia laetitia ontrario est tristitia, quae angustiam tera utimur, ut 'latum' pro 'datum' et 'calamitatem' pro 'cadamitatem'beant quaesitum est. Varro traba enuntiare solitum esse et scribere. Inde propter auctoritatem tanti viri consuetudinem factam, ut 'maximus', 'optimus',
Abbreviated transcription (Latin):
emĩdatur: imusqͥs aũt tũc leuꝰ portat
que patitur: si sua cliscusserit mala
pro quib illi infertur retributo ius¬
ta. ¶Discat nõ inurmurare qͥ mala
patitur etiam si ignorat cur mala paci¬
atur: et ꝑ hoc iuste se pati arbitretur
per qd̃ ab illo iudicatur. cuiꝰ nũꝙͣ ĩ stu
iudicia st̃. Qͥ flagella sustinet et ꝯtͣ
deũ murmuat iusticia iudicãtis ac¬
cusat. Qͥ u̾o se cognoscit a iustouidi¬
ce pati ꝙ sustinet: etiam si pro quo pa¬
et deiiusticiã laudat. ¶ Dũ ex rebus
prosperis utilia iustus excepla p̾stat
hominib ncc̃e est eũ iterũ adu̾sitati¬
de uno fortitudinis documenta ex eo
sumant: qui ꝓsperitutib eius tempe¬
rancia agnouerũt. Qͥ passionibꝰ aĩe
nisidiante aduersario cruciatur. Nõ
idcirdo se credat alienari a xp̃o qui tu
deũ pocius ꝙͣ accuset. Ad magnã uti¬
litatem diuino iudicio mens iusti cli¬
uersis passionũ temptatõnib agi¬
tatur. Pro quib si dõ gr̃as egit sue¬

Expanded text:
emendatur. Unusquisque autem tunc levius portat quod patitur, si sua discusserit mala pro quibus illi infertur retributio justa. 2. Discat non murmurare qui male patitur, etiam si ignorat cur mala patiatur; et per hoc juste se pati arbitretur, per quod 266 ab illo judicatur, cujus nunquam injusta judicia sunt. Qui flagella sustinet, et contra Deum murmurat, justitiam judicantis accusat. Qui vero se cognoscit a justo judice pati, quod sustinet, etiam si pro quo paet Dei justitiam laudat. 3. Dum ex rebus prosperis utilia justus exempla praestat hominibus, necesse est eum iterum et adversitatidenuo fortitudinis documenta ex eo sumant, qui prosperitatis ejus temperantiam agnoverunt. 4. Qui passionibus animae insidiante adversario cruciatur, non idcirco se credat alienari a Christo, quiDeum potius, non accuset. 5. Ad magnam utilitatem divino judicio mens justi diversis passionum tentationibus agitatur, pro quibus si Deo gratias egerit, suae
Abbreviated transcription (Latin):
in eĩ łr qͥcqͥd manat. Est enĩ lacri¬
ma sudore ex alata lignoꝵ ut cera¬
odorata orientis ligna. sic̃ gucta
ma est resma therebintina onĩ p̃s¬
tancior. affertur aũt ex. arabie pa¬
tria atq uidea. et siria cipro. ⁊ affri¬
ca: ex insuł qͦ ciclaclibꝰ. ¶ Sccł̃a est
lentiscina q mastre uocat᷑. hec ex q¬
lia liquida. alia arida et afferũt᷑ ex
turena colofonia. Uñ ⁊ nom̃ colofo¬
nia resina sũpsit. Prx grecũ nom̃
est ꝙͣ illi pissam uocãt. Alii uolũt
ex pino picẽ uocari. H agrecis ap¬
pellant᷑ clodonia nos ramalẽ clicere
possumꝰ cuiꝰ ꝓbabił natura splẽdẽs
itu iacentib̾ surgũt aut ex raclicibꝰ
pullulant. Nam cet̾a usꝯi̾uenit
fauente natura. Omĩa pomifera
latine feminini fere st̃ gen̾s ex
xũ: l et ħ buxꝰ licatur. Nã sr̾flu¬
am qͥda uolũt fac̾e discretionem
ut ħ buxꝰ de arbore dicamꝰ buxi

Expanded text:
icitur quidquid manat. Est enim lacryma sudore exhalata lignorum, ut ceraodorata Orientis ligna, sicut gutta ma est resina terebinthina omnium praestantior. Affertur autem ex Arabia Petraea, atque Judaea, et Syria, Cypro, et Africa, ex insulis quoque Cycladibus. Secunda est lentiscina, quae mastix vocatur: haec ex η, alia liquida, alia arida: et adferuntur ex Tyrrhena Colophonia. Unde etiam nomen Colophonia resina sumpsit. Pix Graecum nomen est, quam illi πίσσαν vocant. Alii volunt ex pino picem vocari. Haec a Graecis appellatur κλωνία: nos ramalem dicere possumus. Cuius probabilis splendens,itu iacentibus surgunt; aut ex radicibus pullulant. Nam cetera usus invenit favente natura. Omnia poma Latine feminini fere sunt generis,xum, licet et haec buxus dicatur. Nam superfluam quidam volunt facere discretionem, ut haec buxus de a
Abbreviated transcription (Latin):
Alii q uoce nõ possũt gladioꝵ
motu salutãt. Enniꝰ de qͣdã in¬
pudica ait. Quasi in choro pi¬
la ludens docatim dat sese ⁊ cõ¬
mone facit aliũ tenet: aliũ in¬
nuit. alii manus est alii occu¬
pata. alii ꝑuellit pedem. alii
dat anulũ expectand̃ a labris
Aliũ inuocat. cũ alio cantat.
at tãtũ aliis dat digito littercis
& salomõ ait. Annuit occulis.
cerit pede cligito lodͥtur.

Expanded text:
alii quia voce non possunt, gladiorum nutu salutant. 2. Ennius de quadam impudica: Quasi in choro pila ludens 42 datatim dat sese et communem facit. Alium tenet, alii adnudat, alibi manus est occupata, alii pervellit pedem, alii dat annulum spectandum a labris, alium invocat, cum alio cantat, attamen aliis dat digito litteras. Et Salomon: Annuit oculo, terit pede, digito loquitur.
Abbreviated transcription (Latin):
uertibuloꝵ ossa quoꝵ sũmuitaᷤ
illioꝵ inito t̾minatur. Greci
scia uocant. fit enĩ de flegnia¬
te quociens descenderit ĩ recta
ossa. et efficitur iͥ glutinato.
¶Podagrã greci a retentione
peclũ clñt noĩata. et a ferali
dolore. Siquidẽ om̃e ꝙ ĩmitte
fu̾it abusiue agreste uocamꝰ.¬
¶ Artheticus morbꝰ ab articu¬
loꝵ ꝑassione uocabłm sũpsit.
¶Calculus petra est que ĩ uesi¬
ca fit. Uñ et nom̃ accepit. gig¬
nitur enĩ ex materia fleginati¬
ca. ¶Strangiria clicta est eo
qd̾ stringat urmaꝵ clifficultatẽ.
Satiriasis iuge desideriũ ue¬
neris cũ extensione naturaliũ
locorũ: dicta passio a satiris
¶Diarria. iugis uentus cursꝰ
sine uomitu. ¶ Dissenteriã.
diuisio ꝯtinuatõnis. id ẽ ulce¬
ratõ intestini. Dis enĩ cluuisio
est intra intestina. Eit eĩ añ¬
cecdenti flu fluore quẽ greci

Expanded text:
vertebrarum ossa, quorum summitas vertebrarum ossa, quorum summitas ylium initio terminatur, Greci scian vocant, et fit de flegmate quotiens descendit in recta ossa et efficitur ibi glutinatio.Podagram Greci a retentione pedum dicunt nominatam et a ferali dolore, siquidem omne quod immite fuerit, abusive agreste vocam31. Arthriticus morbus ab articulorum passione vocabulum sumpsit. 32. Calculus petra est quae in vesica fit, unde et nomen accepit. Gignitur autem ex materia phlegmatica. 33. Stranguria dicta est, eo quod stringat urinarum difficultate. 179 34. Satyriasis, juge desiderium veneris cum extensione naturalium locorum, diDiarria iugis ventris cursus sine vomitu. Disinteria est divisio continuationis, id est ulceratio intestini. Dis enim divisio est, intera intestina. Fit autem antecedente fluore, quem Graeci
Abbreviated transcription (Latin):
spumis ⁊ purulentis. ¶Ypaticꝰ
morb iecoris passio est uñ no¬
mẽ accepit. Greci enĩ iecur ypa¬
ten uocant. ¶Lienosis asple¬
ne uocabulũ sũpsit. Greci sple
enĩ lien uocant. ¶ Ydropism
ñ sũpsit ab aquoso humorea
tis. Nam greci ydros aꝙͣ uocc¬
Est enĩ humor sb̾cutaneus al
inflat̾one turgente et auelitu
fetido. ¶ Nefresis a reniũ lãgo¬
re nom̃ accepit. Renes eĩ gre¬
dicta a corporis inpensatõne fia
ex młta infrigidatone aut ĩ to
corpore aut in ꝑtes. ¶Catexia
nom̃ sũpsit a corporis inuria
lam uexatione greci uocũt. si
enĩ hec passio in temperãcia e¬
grotantes uł curatõne. mala.
medicaminis aut post egͥtucͥ¬
nez tarda resũptõ ¶Atrophi
nomẽ accepit a liminutones
nuitus corporis ex causis latẽti¬
b et paulatim ꝯualescẽtibus.
S aiciane suꝑfluũ carnisĩ¬
cem̃tũ. quo ultra modũ corpo¬
ra saginãtur. Greci eiũ carnẽ
a parte corporis ꝙͣ uexat. Nã

Expanded text:
spumis et purulentiis. Hepaticus spumis et purulentiis. Hepaticus morbus e iecoris passione nomen accepit. Graeci enim iecur ἧπαρ vocant. Lienosis ab splene vocabulum sumpsit. Graeci enim σπλὴν lien dicunt. Hydropis nomen sumpsit ab aquoso humore cutis. Nam Graeci ὑδωρ aquEst enim humor subcutaneus cum inflatione turgente et anhelitu foetido. Nefresis a renum languore nomen accepit. Renes enim Graedicta a corporis inpensatione, facta ex multa infrigidatione, aut in toto corpore, aut in parte. Cacexia nomen sumpsit a corporis iniuria lam vexationem Graeci vocaverunt. Fit autem haec passio intemperantia aegrotantis, vel curatione mala medicaminis; aut post aegritudinem tarda resumptio. Atrofia nomen accepit a diminutione  tenuitas corporis ex causis latentibus et paulatim convalescentibus. Sarcia est superfluum carnis incrementum, quo ultra modum corpora saginantur. Graeci enim carnem a parte corporis quam vexat, nam
Abbreviated transcription (Latin):
fecerit cũ stermutatõne. Uñ ⁊
coriza nom̃ accep̃. ¶Brancos
est p̾focatõ fauciũ a frigido
humore. Greci enĩ guttuttur.
quas nos corrupte brancias di¬
cimꝰ ¶Rancitudo amputatio
uocis. Hec ⁊ arthenasis uoca¬
reddat ab arthenaꝵ iniiria.
¶Suspiriũ noĩ sũpsit quĩ
spirationis clifficultas ẽ. qͣm
tionẽ. ¶Beri pleumonia a
plmonib nom̃ accepit. Est
enĩ pulmonis tumor cũ spu¬
maꝵ sangͥncaꝵ effusione.
¶E moptosis. emissio sangͥnis
p ora. uñ et nom̃ accipit. E¬
sis est ulceratõ ⁊ tumor in pul¬
monib qui in iuuenib facibe
dicta: qd̾ sit ꝯsũpt̾o tocius cor¬
poris. ¶Tussis enĩ grece ab al¬
do pectoris ueniat. C uiꝰ ꝯͣria
est suꝑior in faucib uͥ uua
stillat. ¶Apostema a collecti¬
one noui accepit. Nã ⁊ col¬
lectõnes greci apostonias uo¬
cant. ¶Empus clicta ab a¬
postomia intrinsecꝯ uł in late
uł in stomacho cũ dolore ⁊ fe¬
brib et tussi et habũdantibus

Expanded text:
fecerit cum sternutatione; unde et coryza nomen accepit. Branchos est praefocatio faucium a frigido humore. Graeci enim guttur quas nos corrupte brancias dicimus. Raucedo amputatio vocis. Haec et arteriasis vocareddat ab arteriarum iniuria. Suspirium nomen sumpsit, quia inspirationis difficultas est, quam tionem. Peripleumonia a pulmonibus nomen accepit. Est enim pulmonis tumor cum spumarum sanguinearum effusione. Haemoptois emissio sanguinis per ora, unde et nomen accepit. sis est ulceratio et tumor in pulmonibus, qui in iuvenibus facilius dicta, quod sit consumtio totius corporis. Tussis Graece ab alndo pectoris veniat. Cuius contraria est superior in faucibus, ubi uva titillat. Apostoma a collectione nomen accepit. Nam collectiones Graeci apostomas vocant. Enpiis dicta ab apostoma intrinsecus vel in latere vel in stomacho cum dolore et febribus et tussi et abundantibus
Abbreviated transcription (Latin):
tigo aut̃ ẽ: quociensc̾q uentus
ꝯsurgit ⁊ t̾ra ĩ circuitu mittit
sic et in uertiginẽ hominis ar¬
terie et uene uentositutẽ ex re¬
soluta humectatione gingñt
et in ocłis girũ faciũt uñ et
uertigo nũcupata est. E pilẽ¬
sia uocabłm sũpsit qd̾ mẽte
berauit et ad cerebrũ ꝯu̾sus
fuerit. Hec aut̃ spaçio ⁊ cadu¬
ca uocatur eo qd̾ cadens eger
spasmos paciat᷑. Hos ⁊̃ uulgus
limaticos uocat qd̃ lune cursu

Expanded text:
tigo autem est quotienscumque ventus tigo autem est quotienscumque ventus consurgit, et terram in circuitum mittit. Sic et in vertice hominis arteriae et venae ventositatem ex resoluta humectatione gignunt, et in oculis gyrum faciunt. Unde et vertigo nuncupata est. Epilemsia vocabulum sumpsit, quod mentem beravit et ad cerebrum conversus fuerit. Haec passio et caduca vocatur, eo quod cadens aeger spasmos patiatur. 6. Hos etiam vulgus lunaticos vocat, quod pro lunae cursu
Abbreviated transcription (Latin):
morbũ limphaticũ uocant ob¬
nis rubicli mnorsu. aut ex aeris
spuma in t̾ra ꝓiecta ꝙͣ si hõ
aut bestia tetigerit aut dem̃cia
repletur aut in rabiẽ uertitur¬
¶ Carbũculꝰ lictus: qd̾ in ortu
suo mubens sit ut ignis. ptea
inger ut carbo extincto. Pͥesti¬
lencia est ꝯtagiũ. qd̾ clũ unũ
app̾henderit celerit᷑ ad plures
tirnsit. Gignitur aũt ex coru¬
pto aere et in uiscerib penetnͣ¬
do innititur. Hec ⁊ si plerũq
p aereas potestates fiat tam̃
sñ arbittio om̃ipotẽtis d̾i oĩo
nõ fit. Dicta aũt pestilencia
qͣsi pastulencia. qd ueluti n¬
ab ingumũ ꝑcssione. cadem
⁊ lues alabe aut a luctu uoca¬
ta que tanto acuta est ut nõ
uita speretur aut mors. S ie¬
pentinus languor simł cũ mor¬
phasia ex cã uocabłm ht̃. ca¬
pitis enũ passio est et greci capd̾
cephalin uocãt. ¶Scothomia
ab accidenti nom̃ sũpsit qd̾ re¬
pentinas tenebras ingerat ocu¬
lis cũ uertigine capitis. ¶Uer¬

Expanded text:
metu lymphaticum vocantnis rabidi morsu, aut ex aeris spuma in terra proiecta, quam si homo vel bestia tetigerit, aut dementia repletur aut in rabiem vertitur. Carbunculus dictus, quod in ortu suo rubens sit, ut ignis, postea niger, ut carbo extinctus. Pestilentia est contagium, quod dum unum adprehenderit, celeriter ad plures transit. Gignitur enim ex corrupto aere, et in visceribus penetrando innititur. Hoc etsi plerumque per aerias potestates fiat, tamen sine arbitrio omnipotentis Dei omnino non fit. Dicta autem pestilentia, quasi pastulentia, quod veluti inab inguinum percussione. Eadem et lues a labe et luctu vocata, quae tanto acuta est ut non vita speretur aut mors, sed repentinus languor simul cum morphalea ex causa vocabulum habet. Capitis enim passio est, et Graeci caput κεφαλὴν vocant. Scothomia ab accidenti nomen sumpsit, quod repentinas tenebras ingerat oculis cum vertigine capitis. Ver
Abbreviated transcription (Latin):
aut passiones ex ꝓpͥis causis
nom̃ acceperũt. ¶Febris a fer¬
uore clicta: est enĩ habũcdlan¬
cia caloris. ¶Frenesis appella¬
ta sñ impedim̃to m̃tis. quia
greci mentẽ frenas uocãt scu
qd̃ dentibꝰ frendant. nã fren¬
dere est dentib ꝯcut̾e. Est at̾
ꝑturbato mentis cũ exagita¬
tone ⁊ dem̾̃cia et colerica ui¬
effecta. Cardia uocabłm a
corde sũpsit. clũ aliquo timo¬
re aut dolore afficitur. Cor
Est enĩ cordis passio cũ for¬
miclabili metu. ¶ Letargia
a sompno uocata est: opp̃s¬
sio celebri cũ obliuone ⁊ sõp¬
no iugi uelusi stertentis. ¶Ci
laborant dolore fauciũ p̾foci¬
tur. ¶Cleumon est feruor st¬
machi. cũ extentione atq do

Expanded text:
autem passiones ex propriis causis nomina acceperunt. 2. Febris a fervore dicta est, est enim abundantia caloris. 3. Phrenesis appellata, sive ab impedimento mentis, quia Graeci mentem φρένας vocant, seu quod dentibus infrendant, nam frendere est dentes concutere. Est autem perturbatio cum exagitatione et dementia ex cholerica effecta. Cardiaca vocabulum a corde sumpsit, dum ex aliquo timore aut dolore afficitur. Cor Est enim cordis passio cum formidabili metu. Lethargia a somno vocata. Est enim oppressio cerebri cum oblivione et somno iugi, veluti stertentis. Synac vitio laborant, dolore faucium praefocantur. Fleumon est fervor stomachi cum extensione atque do
Abbreviated transcription (Latin):
flãmãs. Sicut enĩ sentitur ĩd
nom̃ acceperit. Pleuresis est
dolor lat̾is acutꝰ cum febre et
sputo sanguinolento. Latus
ripleumonia est pulionis
iciũ cũ dolore uehem̃ti ⁊ suspi¬
rio. Greci enĩ pulmonẽ pleu¬
mon uocant. Uñ et egͥtudo
clicta est. ¶ Apopleria subit
effusio sanguinis. qͣ sb̾focat
int̾eũt. Dicta aũt apople
qd̃ et letali ꝑcussi repentimis

Expanded text:
flammans. Sic enim sentitur et inde nomen accepit. Pleurisis est dolor lateris acutus cum febre et sputo sanguinolento. Latus accepit. Peripleumonia est pulmonis vitium cum dolore vehementi et suspirio. Graeci enim pulmonem πλεύμονα vocant, unde et aegritudo dicta est. Apoplexia est subita effusio sanguinis, qua suffocati intereunt. Dicta autem apoplexia, quod ex letali percussu repen
Abbreviated transcription (Latin):
tur et p̾sto sit ad obseqͥũ ¶ attentꝰ
ut aliqͥd audens teneat. Actonitus.
ueluti furore quodã instinctus at
q tupefc̃us. Dictus aũt actonitꝰ
atonitruoꝵ strepitu: qͣi tonitruo
obstupefais et uicino fulgore. anit
tactu pxim̃. Allectus: ꝙ sit palas
electus. Ab actus q sit ab actu uux¬
tus. abortiusꝰ. eo qd nõ oriat᷑. si as¬
oriatur et excidat. Adoptus qdes
optatus pala in filiũ. Ambo d

Expanded text:
tur, et praesto sit ad obsequium. Attentus, tur, et praesto sit ad obsequium. Attentus, ut aliquid audiens teneat. 19. Attonitus, veluti furore quodam inque stupefactus; dictus autem adtonitus a tonitruum strepitu, quasi tonitru obstupefactus et vicino fulgori aut tactu proximus. Adlectus, quod sit palam electus. Abactus, quod sit ab actu remotus. Abortivus, eo quod non oriatur, sed aboriatur et excidat. Adoptivus, quia est optatus palam in filium. Ambo, a
Abbreviated transcription (Latin):
atur. ¶Amarus a sapore tnalatũ
nom̃ h̃t. ¶E st enĩ in fuauis nec
nouit ꝙ̃ixͣ ad ꝯsorciũ suũ aliqͣ in¬
uitare dulcedine. ¶Adult̾ mola¬
tor maritas pudoris. coꝙ alt̾ius
thoꝵ polluat. ¶Anceps huc ⁊¬
illuc fluctuans ac dubius istud
au illud capiat. ⁊ in ꝙͣ partez
sit a lacte ablatꝰ. Eger qd̾ agi¬
catur ꝑnfirͥtate uł tristicia ad tẽ¬
pus. ¶ Egrotus ꝙ sit eger fre¬
q̃nt̾. Sicut iratus ⁊ iracũdꝰ. Ae
rũnosus. ab erũpna lictus ꝙ per
intendat. Sicut auceps qd̾ aues
capiat. Astrosus ab astro lictus.
qͣi malo sidere natus. Anoriis ꝙ
nigra. iste ab alba. ¶Aducna co
qd̾ aliũde ueniat. Alienigena qd̾
est. Accola agricola a colendo agro
sic̾ siluicola. Assecla eo qd seqͥtur
aliq̾ luc̾ cã. Assiduꝰ dicebat᷑ apd̃
antiquos qͥ assibet ad exariũ ex¬
pensũ conferendis erat et in uego¬
cus quoq publicis frequẽs. Uñ et
per .s. nõ per .. scubend̾ ẽ. ¶Appã¬
ritor noĩatꝯ. qr appareat et iudca¬

Expanded text:
a sapore translatum nomen habet. Est enim insuavis, nec novit quemquam ad consortium suum aliqua invitare dulcedine. Adulter, violator maritalis pudoris, eo quod alterius thorum polluat. 11. Anceps, huc illucque fluctuans, ac dubius, istud an illud capiat, et in quam partem sit a lacte ablatus. 12. Aeger, quod agatur infirmitate, vel tristitia ad tempus. Aegrotus, quod sit aeger frequentius, sicut iratus et iracundus. 460 Aerumnosus a rumine dictus, quod per intendat, sicut auceps, quod aves capiat. Astrosus, ab astro dictus, quasi malo sidere natus. 14. Enorminigra, iste ab alba. Advena, eo quod aliunde adveniat. Alienigena, quim colat. Agricola, a colendo agro, sicut silvicola. Assecla, eo quod sequatur aliquem lucri causa. 17 Assiduus dicebatur apud antiquos, qui assibus ad aerarii expensam conferendis erat, et in negotiis quoque publicis frequens; unde, et per s, non per d scribendus est. 18. Apparitor nominatus, quod appareat, et videa
Abbreviated transcription (Latin):
aius. ¶ Amabił aũt qd̾ sit amore
agnus. Amasius qd̾ sit ꝓius ad
miorez. ¶Astutus ab astu uocat᷑
est callidi et cautiliõis qͥ possit
¶lcer in unam ꝙͣꝙ formani
uegetus ac nimiꝰ. ¶Alacer a ni lo¬
citate et cursu qͣi clicet aliger: Ar¬
miger qd arma gerat. ¶Alacris
letus: alacrit̾ gestiens. et millius
rei nouitate turbutus. ¶Agił b
agendo aliqͥd celit̾ sicut docił. Nle¬
mulus eiusdem rei studiosꝰ quasi
nuitator et amabił alias ĩmuco
inuenit᷑. ¶Aequus est scłm a¬
turam iustus clictus ab eqͥtate.
hoc est ab eo qd̃ sit aeqͣlis. uñ et
equitas appellata ab eqͥtate scil¬
qͣdum. ¶Acquenus ab eo ꝙ sit al¬
teri eqͣlis eno. id est coetauens. ar¬
rogans eo ꝙ młtũ rogatur. et ille
fasticdiosꝰ sit. ¶Audax ꝓpͥe pro ar
qd se eleuet et erigat. Ambitõsꝯ
qd̃ honore ambiat. Auidus dictꝰ
ab hñdo. Here enĩ cupere est. Hĩc¬
Nam quid est auarũ ẽẽ. nͥ pro¬
gredi ultra ꝙͣ sufficit. Auarus

Expanded text:
ant. Amabilis autem, quod sit amore dignus. Amasius, eo quod sit pronus ad amorem. Astutus ab astu vocatus, quod est callidi et cauti nominis, qui possit cer, in unamquamque formam vegetus ac nimius. Alacer, a velocitate et cursu, quasi diceret aliger. Armiger, quod arma gerat. Alacris, laetus: alacer, gestiens et nullius rei novitate turbatus. Agilis, ab agendo aliquid celeriter, sicut docilis. Aemulus, eiusdem rei studiosus, quasi imitator et amabilis. Alias inimicus invenitur. Aequus est secundum naturam iustus dictus, ab aequitate, hoc est ab eo quod sit aequalis; unde et aequitas appellata, ab aequalicet. Aequaevus, ab eo quod sit alteri aequalis aevo, id est, coaetaneus. Arrogans, eo quod multum rogetur, et ille fastidiosus sit. Audax, proprie pro arrquod se elevet et erigat. Ambitiosus, quod honores ambiat. 9. Avidus dictus ab avendo, avere enim cupere est. HiNam quid est avarum esse? progredi ultra quam sufficit. Avarus
Abbreviated transcription (Latin):
uia est facib stipata coruscis¬
¶ Que sa c̾. ascendit splendida m¬
¶ Bupea septa patens nacta est
errore salutis.¬
¶ Ertorem euasit rupea septa
munere supplex.¬
Erul in obstenuis pcemata p¬

Expanded text:
ia est, facibus stipata coruscis: Qua sacer ascendit, splendida . Rupea septa petens, nacta est errore salutem: Errorem evasit, rupea septa munere supplex,xsul, inops, tenuis, poemata
Abbreviated transcription (Latin):
¶ ambitus it̾ uicinoꝵ.
¶Orbita uestigiũ carri ab orbea
¶ Porro acto quo pecus agi solet
¶Oliuosũ łr it̾ fluexuosũ.¬
¶ uestigia st̃ pedũ sigua.
¶Primis plantis exp̾ssa uocasis
¶ Hus uic precurrenciũ ĩ uesta¬

Expanded text:
 Ambitus inter vicinorum Orbita vestigium carri, ab orbe . Porro actus, quo pecus agi solet. Clivosum iter flexuosum. Vestigia sunt pedum signa primis plantis expressa, vocata quod his viae praecurrentium invest
Abbreviated transcription (Latin):
nticciuꝰ. de qͥbusclam uocabulis
oogo nominũ uñ ueniat aphilo¬
sophis cam tencat ratonez ut per
denominatõne hõ ab humanitate.
sipens a sapiencia noĩetur: qr pͥ
sipiencia deinde sapiens. Gamen
claret alia sp̃ał in origine quoꝵdã
nominũ cã. sicut hõ ab humo. Uñ¬
ꝓpre hõ appellatus est. ¶ Ex quib
ercempli gr̃a queda in hoc opere
posuimus.¬
eros uir fortis ⁊ sapiens. auc¬
tor añt ab augendo dictus.
in feminino flocti nõ possũt: ut
nus dici potest. id est qͥmutrit et qͥ
nutritur. S meliꝰ tũ qͥ nutrit. a
micus per cdiriuatõne: qͣi. amici¬

Expanded text:
vocabulis go nominum, unde veniant, a philosophis eam teneat rationem, ut per denominationem homo ab humanitate, sapiens a sapientia nominetur, quia prius sapientia, deinde sapiens; tamen claret alia specialis in origine quorundam nominum causa, sicut homo ab humo, unest appellatus. Ex quibus exempli gratia quaedam in hoc opere posuimus.eros, vir fortis et sapiens. Auctor ab augendo dictus. in feminino flecti non possunt, ut nus dici potest, id est, et qui nutrit, et qui nutritur, sed melius tamen qui nutrit. 4. Amicus per d