comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Cui ille praeecepit dicens:
Ep̃o prius auesticeusq
ad calcaneum corri¬
giam tolle: & tunc
caput illius amputa⁊
Omnem uero populũ
qui illicinuentus ẽ.
gladio extingue
Tunc isdem comes. uene¬
racbilem uirum her¬
urbis murum deduc¬
tum: Capite trunca¬
uit Eiusq cutem
iam mostui auestice
usq: ad calcaneum in¬
c̃idit: ut ex eius cor¬
pore corrigia sub¬
lata uidenxur:
moxq: corpus illius
extrec murum pro¬
lecit
Tunc quidam huma¬
nitatis pieeate con¬
pulsi: abscisumca¬
put ceruici ad po¬
nentes : Cum uno
paruulo infante
qui illic extinctus In¬
uentus ẽ: Iuxtamu¬
rum corpus ep̃i sepul¬
turece trediderunt:
Cumq: post eandem
caedem diequad rec¬
ges simo rex totila
ius siss&: ut ciues urbis
illius qui quo lib& dis¬
persi essent: ad eandẽ
sine aliqua trepida¬
tione remearent.
hii qui prius famẽ fu¬
gercent: uiuendilicen¬
tia accepta reuersi
sunt: sed cuius uita
eorum ep̃s fuert
memores : ubi sepul¬
tum essetcorpus

Expanded text:
Cui ille praecepit, dicens: Cui ille praecepit, dicens: "Episcopo prius a vertice usque ad calcaneum corrigiam tolle et tunc caput illius amputa, omnem vero populum, qui illic inventus est, gladio extingue". Tunc isdem comis venerabilem virum Herurbis murum deductum capite truncavit eiusque cutem iam mortui a vertice usque ad calcaneum incidit, ut ex eius corpore corrigia sublata videretur. Moxque corpus illius extra muruin proiecit. Tunc quidam humanitatis pietate conpulsi abscisum capud cervici adponentes, cum uno parvulo infante, qui illic extinctus inventus est, iuxta murum corpus episcopi sepulturae tradiderunt. Cumque post eandem caedem die quadragisimo rex Totila iussisset, ut cives urbis illius, qui quolibet dispersi essent, ad eam sine aliqua trepidatione remearent, hii qui prius famem fugerant, vivendi licentia accepta, reversi sunt. Sed, cuius vitae eorum episcopus fuerat, memores, ubi sepultum esset corpus
Abbreviated transcription (Latin):
eius reuerentiã uersa ẽ
Cuius poenam prius insa¬
tiabili furore sitiebat:
sie
sic omni potens ds̃ con¬
Trec elatas carnaliũ
mentes : potentiae suae
mire cula ꝑdis pectos
opersitur: ut quise
superbȩ contra proce¬
pͥcepta ueritatis eleuaNt
eorum ceruices ueri¬
tas ꝑhumiles prepemat:¬
upeꝵ quoq: flori¬
dus uenerabilis uitae
Quoddam memora bile
ualde mi raẽculum di¬
cens : Vir sc̃issimus
herculanus nutritor
meus. per usꝗnae ciui¬
tatis ep̃s fuit: ex con¬
uersatione monaste¬
rii ad sacerdotalis
ordinis gractiam de¬
ductus : Totilae autẽ
perfidi regis tempo
ribus : eandem urbẽ
annis septem continuis.
gothorum exercitus
obsedit: ex qua multi
ciuium fugerunt :
qui famis periculum
fere non poteroent:
ANnoueroseptimo
necdum finito obses¬
samurbem gothorũ
exercitus intrõcuit.:
Tunc comis qui eidem
exercitui praceerat.
adregem totilam
nuntios mis it: ex qui¬
rens quid de ep̃o uel
populo fieri iuber&:

Expanded text:
eius reuerentiam uersa est, eius reuerentiam uersa est, cuius penam prius insatia- bili furore sitiebat. Sic Sic omnipotens Deus contra elatas carnalium mentes, potentiae suae miracula per despectos operatur; ut qui superbe contra praecepta veritatis se elevant, eorum cervicem veritas per humiles prematNuper quoque Floridus venerabilis vitae quoddam memorabile valde miraculum, dicens: Vir sanctissimus Herculanus nutritor meus, Perusinae civitatis episcopus fuit, ex conversatione monasterii ad sacerdotalis ordinis gratiam deductus. Totilae autem perfidi regis temribus eandem urbem annis septem continuis Gothorum exercitus obsedit. Ex qua multi civium fugierunt, qui famis periculum ferre non poterant. Anno vero septimo necdum finito, obsessam urbem Gothorum exercitus intravit. Tunc comis, qui eidem exercitui praeerat, ad regem Totilam nuntius misit, exquirens, quid de episcopo vel populo fieri iuberet.
Abbreviated transcription (Latin):
dem pastes cum exer¬
citu propinquas set:
curee fuit ep̃operle¬
ricos suos exenia mit¬
tere. eiusq: furor is
insaniam si possit
muneribus mitigare :
Qu&e ille e ut uiditpro¬
tinus spraceuit.
atq iratus suis homi¬
nib: iussit: ut eundẽ
ep̃m sub omnias pe¬
ritate constringe¬
rent: eumq: eius exa¬
miniseruarent:
Quen dum ferocesgo¬
thi ministri scilic&
crudelitatis illius
tenuissent.
Circum dantes eum uno
in loco stare prac epe¬
runt : eiq: inte me cir¬
culum designauerunt:
extra quem pedeminul
lomodo auder& extre¬
Cumq: uir dĩ insoleni¬
mio aestuare ab eis¬
demgothis circumda¬
tus : & de signatione
circuli incliusus . re¬
pente corruscus &
pluuiae erupit: ut hii
quieum custo diendũ
acceperant : In mensi¬
tatem pluuiae ferre
inundatio fieret : IN¬
trec eandem designa¬
tionem circuli inqua
uir dĩ fulgentius ste¬
tit: Neuna quidem
pluui aegutta descen¬
dit: Quod dum regi
crudelis simo nuntia¬
tum fuiss& : illamens
effera ad magnam

Expanded text:
dem partes cum exercitu propinquasset, curae fuit episcopo per clericos suos exenia mittere, eiusque furoris insaniam, si posset, muneribus mitigare. Quae ille ut uidit, protinus spreuit, atque iratus suis hominibus iussit, ut eumdem episcopum sub omni asperita- te constringerent, eumque eius examini seruarent. Quem dum fero- ces Gothi, ministri scilicet crudelitatis illius, tenuissent, circumdantes eum uno in loco stare preceperunt, eique in terra circulum designaue- runt, extra quem pedem tendere nullo modo auderetCumque uir Dei in sole nimio intraret, ab eisdem Gothis circumdatus, et designa- tione circuli inclusus, repente corruscus etpluuiae erupit, ut hi, qui eum custodiendum acceperant, immensitatem pluuiae ferre inundatio fieret, intra eamdem designationem circuli, in qua uir Do- mini Fulgentius stetit, ne una quidem pluuiae gutta descendit Quod dum regi crudelissimo nuntiatum fuisset, illa mens effe- ra ad magnam
Abbreviated transcription (Latin):
Sic quippe meeueb at
paupestat ssuae secu¬
ritatem perdere : si¬
cut auaridiuitesso¬
lent peritur ees diuitias
custodire
magnis q miree culis
cuncti longelateq
habitantib: uitaleiur
inclaruit .:
N amdiequadam adues¬
perum Inhosto monas¬
terii fecit iactard fes¬
recmenta quae usitato
nos nomine uangas

Expanded text:
Sic quippe metuebat Sic quippe metuebat paupertatis suae securitatem perdere, sicut avari divites solent perituras divitias custodire. magnisque miraculis cunctis longe lateque habitantibus vita ejus inclaruit. Nam die quadam ad vesperum in hortum monasterii fecit jactari ferramenta, quae usitato nos nomine vangas
Abbreviated transcription (Latin):
corpus uit dĩ incubuit.
& malignus sp̃r quieũ
inuas erat abs cessit:
Intota urbe tunc statĩ
quid in ecclesia factũ
fuis s& innotuit.:
Curtre uiri & feminas
nobiles atq ignobiles
paricer eoeperunt :
cestatimq: eum roc
conabantur.:
Alii ad construendũ
monasterium p̃dia
alii pecunias: alii
subsidia: quaeque
poterant offerre
uiro dĩ suppliciter
uolebant::
Sedseruus omnipoten¬
tis dñi horum nihil
accipiens egressus
urbemnon longesdeo¬
sertum locum reppe¬
rit ibiq sibi humilẽ
habitaculũ construxit.
Ad quem dum multi
pergunt. exemplo
illius accernae uitae
accendi desiderio coe¬
perunt: atq sub eius
magisterio inom¬
nipotentis sed ñi serl¬
uitium dederunt:
Cum que ei crebrodisci¬
puli humiliter inmi¬
nerent : ut prousu
monasterii pors essio¬
nes quae offereban¬
tur acciperet
Illes ollicitus suȩpaliꝑ¬
tatis custos. fostem
sententiã tenebat di¬
cens: Mon achus qui
interrepors ersionẽ
quaerit : monachus.
nonlest:

Expanded text:
corpus vir Dei incubuit, corpus vir Dei incubuit, et malignus spiritus qui eum invaserat abscessit. In tota urbe tunc statim quid in ecclesia factum fuisset innotuit. Currere viri et feminae nobiles atque ignobiles pariter coeperunt, certatimque eum in conabantur. Alii ad construendum monasterium praedia, alii pecunias, alii subsidia quaeque poterant, offerre viro Dei suppliciter volebant. Sed servus omnipotentis Domini horum nihil accipiens, egressus urbem non longe desertum locum reperit, ibique sibi humile habitaculum construxit. Ad quem dum multi pergunt, exemplo illius aeternae vitae accendi desiderio coeperunt, atque sub ejus magisterio in omnipotentis se Domini servitium dederunt. Cumque ei crebro discipuli humiliter imminerent, ut pro usu monasterii possessiones quae offerebantur acciperet, ille sollicitus suae paupertatis custos fortem sententiam tenebat, dicens: Monachus qui in terra possessionem quaerit monachus non est.
Abbreviated transcription (Latin):
tum uellae licentia
concederetur oran¬
di: eumq: ħoris secre¬
tiorib: egredinonur¬
guerent
Qquimoxad orendũ
stecit. diemq cotũ
peregit in oretionẽ
cuis equentem conti
nocte subsequente
inde fessus inpree¬
cib ꝑstecit: Diem
quoq: testium in orõe¬
tione coniuncxit.
Cumq: hocunus excus¬
todibus superbiae
spũ inflatus cerne¬
re. unde proficere
debuit: inde adfec¬
tus damna peruenit:
Namhunc simulato¬
remdicere . & uerbo
rustico coepit inpos¬
toremclamare:
quisetrib dieb & tͥb
noctib orftre ante
oculos hominum de¬
Qui protinus cursens
uirum dĩ alapamꝑ¬
cussit:
ut quas i relegios aqui¬
tae simulator
de ecclesiacum con¬
tu melia exiree:
s ed hunc repente ultor
sp̃s inuasit : atq ad
uiridĩ uestigiastrot¬
uit: acpersos. illius
clamare coepit :
Iir quoq: peregrinus
quꝰcens eroeur nomine
nesciebatur: sed eius
nomen ille sp̃s prodi¬
dit: quis eabillo posse
eict clamauit:
enoxautem suꝑ uexati

Expanded text:
tum vellet 304 licentia tum vellet 304 licentia concederetur orandi, eumque horis secretioribus egredi non urgerent. Qui mox ad orandum stetit, diemque totum peregit in oratione, cui sequentem continnocte subsequenti indefessus in precibus perstitit, diem quoque tertium in oratione conjunxit. Cumque hoc unus ex custodibus superbiae spiritu inflatus cerneret, unde proficere debuit, inde ad defectus damna pervenit. Nam hunc simulatorem dicere, et verbo rustico coepit impostorem clamare, qui se tribus diebus et noctibus orare ante oculos hominum deQui protinus currens, virum Dei alapa percussit, ut, quasi religiosae vitae simulator, de ecclesia cum contumelia exiret. Sed hunc repente ultor spiritus invasit, et ad viri Dei vestigia stravit, ac per os illius clamare coepit: Vir quippe peregrinus quo censeretur nomine nesciebatur, sed ejus nomen ille spiritus prodidit, qui se ab illo posse ejici clamavit. Mox autem super vexati
Abbreviated transcription (Latin):
RIORIBUS QuOq
gothorum tempori¬
bus fuitiuxtaspoli¬
tanamurbem uir
uitae uenerobilis
is aac nomine: quiusq
adextrema paene
gothorum tempore¬
peruenit.quem nos¬
trorum multi noue¬
runt & maximae
sacra uirgo gregoria
quae nunc in hacro¬
mana urbe iuxta
eccles iambeatae
mariae semꝑ uirgi¬
nis habitat:
Quaedum adolescen¬
tiae suae tempore :¬
constitutisiamnup¬
tiis in eccles iam fugis¬
set & scĩmonialis
uitae conuersatio¬
nem quaereree : ab eo¬
dem uiro defensa.
atq: ad eum quem de¬
sidera bat habitum
dño protegente per¬
ducta est.: Quae
quiasponsum fugtto
interra: habere
s ponsum meruit
incaelo
Hulta autem de
codem uiro narnn¬
te uener& bili patre
eleutherio cog noui:
quia & hunc familia¬
riter nouent: &
ei usuerbis uita fidẽ
prcobebat :
hicitaq: uenerabilis
isaac. ostus exitalia
non fuit. sed ea illiis¬
nar romint cula:
Cum primum desprie
pastib: adspolita¬
nam urbem uenis¬
see. Ingressus eccle¬
siam : acusto dibus
peciit: ut sibi quan¬

Expanded text:
rioribus quoque Gothorum temporibus fuit juxta Spoletanam urbem vir vitae venerabilis Isaac nomine, qui usque ad extrema pene Gothorum temporpervenit, quem nostrorum multi noverunt, et maxime sacra virgo Gregoria, quae nunc in hac Romana urbe juxta Ecclesiam beatae Mariae semper virginis habitat. Quae dum adolescentiae suae tempore constitutis jam nuptiis in ecclesiam fugisset, et sanctimonialis vitae conversationem quaereret, ab eodem viro defensa, atque ad eum quem desiderabat habitum, Domino protegente, perducta est. Quae quia sponsum fugit in terra, habere sponsum meruit in coeloMulta autem de eodem viro, narrante venerabili patre Eleutherio, agnovi, qui et hunc familiariter noverat, et ejus verbis vita fidem prebebat. » Hic itaque venerabilis Ysaac ortus ex Hitalia non fuit, sed prinorro miracula Cum primum de Syriae partibus ad Spoletanam urbem venisset, ingressus ecclesiam a custodibus petiit ut sibi quan
Abbreviated transcription (Latin):
sua praesentia aptius
erudire iudicauit :
Coepere &iam tuncad
eum romanae urbis
nobiles &relegiosi con¬
currere: suosq: ei fili¬
os omnipotenti dño
nutriendos dare:
Tunc quoq bonae spei
suor soboles. euitius
maurũ tertullus
uero patricius placidũ
tracdidit, Equib: mau¬
rus iuuenior : cumbo¬
nispoller& moribus.
magistri adiutor coe¬
pit exsistere. place¬
dus ueropuerilis adhuc
indolis annos gerebat:¬

Expanded text:
sua praesentia aptius sua praesentia aptius erudiri judicavit. Coepere etiam tunc ad eum Romanae urbis nobiles et religiosi concurrere suosque ei filios omnipotenti Deo nutriendos dare. Tunc quoque bonae spei suas soboles, Equitius Maurus, Tertullus vero patricius Placidum tradidit; e quibus Maurus junior cum bonis polleret moribus, magistri adjutor coepit existere; Placidus vero puerilis adhuc indolis gerebat
Abbreviated transcription (Latin):
niuoluit:: Num quid¬
nam paulum mostem
dicimus timuis se: quã
seipsepro ihĩt amore :
testatur app&ere:
s ed cumin eadem loco
minorem sibi fructũ
adesse conspicer&. &grat¬
uem laborem : ad labo¬
renis ealibi cum fructu
seruauit:: fostis & enĩ
praceliator dĩ tenere
intrec claustrac nolu¬
it: Cestami¬
nis campum quae siuit :
Vnde isdem quoq uene¬
rbilis benedictus. si
libenter audis: citius
agnoscis: Quia uiuds
ipse in dociles deseruit
quantos in locis aliis ab
PETRUS. ITAESSE
ut doces & manifesta
rectio. et probatum con-¬
gruum testimonium
declara&t: sed quaeso:
ut deuita tantipatris
adnanetionis ordinẽ
redeas: GREGORIU
LUM SC̃SUIRDIUIN
eadem solitudine uir¬
tutib: signisq: succres¬
cer&: multi abeo in loco¬
omnipotentis dĩ sunt
seruitiũ congregati.
Itaut illic duo decimmo¬
nasteria cum omnipo¬
opitulatione construe¬
r& : In quib: statutis
patrib: duodenos mo¬
nachos deputauit.
Paucos ueros ecumre¬
tenuit : quos adhuc in

Expanded text:
ni voluit. Nunquidni voluit. Nunquidnam Paulum mortedicimus timuisse, quam se ipse pro amore Jesu testatur appetere ? Sed cum in eodem loco minorem sibi fructum adesse conspiceret et gravem laborem, ad laborem se alibi cum fructu servavit. Fortis etenim praeliator Dei teneri intra claustra noluit, certamnis campum quaesivit. Unde idem quoque venerabilis Benedictus, si libenter audis, citius agnoscis, quia non tantos ipse indociles deseruit, quantos in locis aliis a Petr. Ita esse ut doces, et manifesta ratio, et prolatum congruum testimonium declarat. Sed quaeso ut de vita tanti Patris ad narrationis ordinem redeas. Gregor. Cum sanctus vir diu in eadem solitudine virtutibus signisque succresceret, multi ab eo in omnipotentis Dei sunt servitium congregati: ita ut illic duodecim monasteria cum omnipoopitulatione construeret, in quibus statutis Patribus duodenos monachos deputavit; paucos vero secum retinuit, quos adhuc in
Abbreviated transcription (Latin):
enscumq hunc contẽ¬
plationis ardor IN
altum rapuit : sepro¬
culdubio subsereliquit:¬
Placet
quod dicis: sed quaeso
respondeas. sidesere¬
re fratres debuit :
quos semel suscepit:
GREGURIUS
TecopetRe exigtino
ibi adunati aequani¬
miter portandi sunt
mali : ubi inueniuntur
aliqui: qui adiuuentur
boni : ubinamq: omni¬
de ẽ : fit aliquando de
malis labor suꝑuacuus:
maximae sieuicino
causae sub p&ant : quae
ferre meliorem
Vir itaq sc̃s. pe opter
quem custodiendum
star& quiomnes una¬
nimiter seper sequen¬
tescerner& : & saepe
agitur in animoper fec¬
torum: quod silentio
prac&ereundum non. ẽ
quiacum laborem suũ
sine fructu ẽẽ consi¬
derant: In locd̃ alid̃
ad laborem cum fructu
migrant: unde ille
quoque aegregius p̃¬
dicator quid issolui
tamina passionum
non solũ ipse app&it.
sed ad toleranda haec
masciper secutionem
passus. ut potuis s&
euadere. murum. fu¬
nem. sportãq quae siuit :
s eđ que latenter depo¬

Expanded text:
escunque hunc contemescunque hunc contemplationis ardor in altum rapuit, se procul dubio sub se reliquitPlacet quod dicis: sed quaeso respondeas, si deserere fratres debuit, quos semel suscepit. Gregor. Ut ego, Petre, existimo, ibi adunati aequanimiter portandi sunt mali, ubi inveniuntur aliqui qui adjuventur boni. Nam ubi omnideest, fit aliquando de malis labor supervacuus; maxime si e vicino causae suppetant, quae leant meliorem. Vir itaque sanctus propter quem custodiendum staret, qui omnes unanimiter se persequentes cerneret? Et saepe agitur in animo perfectopraetereundum non est, quia cum laborem suum sine fructu esse considerant, in locum alium ad laborem cum fructu migrant. Unde iste quoque egregius praedicator qui dissolvi tamina passionum non solum ipse appetiit, sed ad toleranda haec masci persecutionem passus, ut potuisset evadere, murum, funem, sportamque quaesivit, seque latenrer depo
Abbreviated transcription (Latin):
aspiciens. sesemper
examinans extramen¬
tis suae oculũ ñ de uul¬
gauit ⁊
PETRUS QuideRgO
scriptumẽ : dumde
carcere abangelo
eductus fuiss&: quia
adsereuersus dixit:
Nunc sciouere quia
misit dñs angelũ suũ.
&eripuit me demanu
herodis : et de omni
expectatione plebis
iudaeorũ: GREGOR
Nuos modis petne
extre nos ducimur :
quia aut percogitatio¬
nis lapsum sub nos m&¬
ipsos recidimus: aut
percontemplationis
gratiã: super nos mee¬
ipsos leuamur: Ille
itaq: qui porcos pauit.
uagatione mentis &
inmunditiae: subse¬
m& ipsum caecidit:
Isteuero quem angelus
soluit:. eiusq mentem
in extasir apuit. extra
se quidem: sed super
sem& ipsum fuit: uter¬
q: ergo ad serediit:
quando & ille aberro¬
re operis secollegit
adcor: & ille a contem¬
plationis culmine
adhocrediit. qu in
intellectu communi
& prius fuit Vene¬
recbilis igitur benedic¬
tus in illa solitudine
habitauit secum: iN
quantum se intra cogi¬
tationis claustrec cus¬
todiuit: Nam quoti¬

Expanded text:
aspiciens, se semper aspiciens, se semper examinans, extra se mentis suae oculum non divulgavit. Petr. Quid ergo scriptum est, dum de carcere ab angelo eductus fuisset? Qui ad se reversus dixit: Nunc scio vere quia misit Dominus angelum suum, et eripuit me de manu Herodis, et de omni exspectatione plebis Judaeorum . Gregor. Duobus modis, Petre, extra nos ducimur: quia aut per cogitationis lapsum sub nosmetipsos recidimus, aut per contemplationis gratiam super nosmetipsos levamur. Ille itaque qui porcos pavit, vagatione mentis et immunditia sub semetipsum cecidit; iste vero quem angelus solvit, ejusque mentem in exstasim rapuit, extra se quidem, sed super semetipsum fuit. Uterque ergo ad se rediit, quando et ille ab errore operis se collegit ad cor, et iste a contemplationis culmine ad hoc rediit, quod in intellectu communi et prius fuit. Venerabilis igitur Benedictus in illa solitudine habitavit secum, in quantum se intra cogitationis claustra custodivit: nam quoti
Abbreviated transcription (Latin):
sationi longe dissimi¬
les coactus diu subse tene¬¬
re uoluiss&: Fortasse
suiuigoris usum & mo¬
dum treenquillitatis
exceder&: atque a
contemplationis lumi
ne mentis suae oculũ
declinass& : Dumq
rectione fatigaret᷑
minus curacr& sua: &
seforsitan relinque¬
n&. et illos non inue¬
nir&, Nam quotiens
percogitationis motũ
nimiae extrenos du¬
cimur : & nos sumus.
& nobiscum non sumus.
quia nos m& ipsormini¬
me uidentes peralia
uagamur: anillũ
secum fuis se dicimu s
qui in longinquam
regionem abiit : por¬
tionem. quam accepe¬
rat consumpsit: uni
in eaciuium adhaesit
porcos pauit : quos
et manducare siliquas
quitamen cum postmo¬
dum coepit cogitare
bona quae perdidit:
s criptum deillo ẽ in se
reuersus dixit. Quanłi
mercennarii indomo
patris mei abundant
panibus: sugitur secũ
fuit: unde ad serediit :
Hunc ergo uenerabilẽ
uirumsecum habitas¬
sedixerim: quia insua
sempercustodia cir¬
cum spectus: ante ocu¬
los conditoris sesemꝑ

Expanded text:
sationi longe dissimisationi longe dissimiles, coactos diu sub se tenere voluisset, fortassis sui vigoris usum et modum tranquillitatis excederet, atque a contemplationis lumine suae mentis oculum declinasset. Dumque rectione fatigatus minus curaret sua, et se forsitan relinqueret, et illos non inveniret. Nam quoties per cogitationis motum nimium extra nos ducimur, et nos sumus, et nobiscum non sumus, quia nosmetipsos minime videntes, per alia vagamur. An illum secum fuisse dicimus, qui in longinquam regionem abiit, portionem quam acceperat consumpsit, et uni in ea civium adhaesit, porcos pavit, quos et manducare siliquas qui tamen cum postmodum coepit cogitare bona quae perdidit, scriptum de illo est: In se reversus dixit: Quanti mercenarii in domo patris mei abundant panibus ! Si igitur secum fuit, unde ad se rediit? Hunc ergo venerabilem virum secum habitasse dixerim, quia in sua semper custodia circumspectus, ante oculos Conditoris se semper
Abbreviated transcription (Latin):
num uino miscuerunt
& cumuas uitreum in
quo ille pestifer potus
habebatur. recumbe n¬
tipatriexmore monas¬
terii ad benedicendũ
fuiss& oblatum. bene
signum crucis edidit:
& uas quod longius tene¬
batur : eodem signo
rupit: Sicq: confreec¬
tum ẽ acsuillo uase
mostis procruce lapi¬
dem dediss&: Intel¬
lexit protinus uirdĩ.
quia potum mostis
habueraet: quod por¬
tare non potuit signũ
uitae. Atq nlico
surrexit. et uultupla¬
cido. mente traenquil¬
la: conuocatos froc¬
tres allocutus. ẽ di¬
cens: Misereatur
uestrifrectres om¬
nipotens ds̃: Quare
in me ista facer euoluis¬
tis: Numquid non pri¬
us dixi: quia uestris
ac meis morib mini¬
me conuenir&: Ite.
uobis patrem quaeri¬
te : quia me posthaec
habere minime potes¬
tis:Tunc ad locum
derelictae solitudi¬
nis rediit : Et solus
in superni spectato¬
ris oculis habitauit
secum PETRUS.
MiNUS PATENTER
intellego: quid nam
sit. habitauit secũ
nimiter conspirn¬
tes suacque conuer¬

Expanded text:
num vino miscuerunt. num vino miscuerunt. Et cum vas vitreum, in quo ille pestifer potus habebatur, recumbenti Patri, ex more monasterii, ad benedicendum fuisset oblatum, extensa signum crucis edidit, et vas quod longius tenebatur, eodem signo rupit: sicque confractum est, ac si in illo vase mortis, pro cruce lapidem dedisset. Intellexit protinus vir Dei, quia potum mortis habuerat, quod portare non potuit signum vitae: atque illico surrexit, et vultu placido, mente tranquilla convocatos fratres allocutus est, dicens: Misereatur vestri, fratres, omnipotens Deus; quare in me facere ista voluistis? Nunquid non prius dixi vobis, quia vestris ac meis moribus minime conveniret? Ite, mores Patrem vobis quaerite, quia posthac me habere minime potestis. Tuncque ad locum dilectae solitudinis rediit, et solus in superni spectatoris oculis habitavit secum. Petr. Minus patenter intelligo, quidnam sit, Habitavit secum. nimiter conspirantes, suaeque conver
Abbreviated transcription (Latin):
autem monasterium
fuit: Cuius congrega¬
tionis pater de fune¬
tus .ẽ: omngsq: ex illo
congregatio: ad eun¬
dem uenerabilembe¬
nedictum uenit: &
magnis pracecib ut
eis praee esse deber&
peuit. Qui diu negan¬
do distulit: suis illo¬
rumq frectrũ mori¬
bus conuenire nor
posse pracedixit: Sed
uictus quandoq: proce¬
cib assensumdedit :
Cumq: in eodem monaste¬
rio regularis uitae
custodiã tener&.
Nullique ut prius per
actds nlicitos index¬
tram leuãque pastem
deflectere a conuersa¬
tionis itinerelicer&.
suscepti fr&tres insa¬
ne saeuientes. sem&¬
ipsos prius accusare
coeperunt: quia hunc
sibi praeesse poposce¬
rent. quorum scilic&
Fostitudo innor maeius
rectitudinis offende¬
bant: Cum que sibi
sub eo conspicerent
nlicita nonlicere :¬
& sedolerent ad su&a
relinquere: durumq
eẽt quod inmente
ueeri cogebantur
Noua meditari sicut
prauis morib semꝑ
gratuis .ẽ. uitabonorũ.
tracctare de eius ali¬
Quimito consilio: uene¬

Expanded text:
autem monasterium autem monasterium fuit, cujus congregationis Pater defunctus est, omnisque ex illo congregatio ad eumdem venerabilem Benedictum venit, et magnis precibus ut eis praeesse deberet, petiit. Qui diu negando distulit, suis illorumque fratrum moribus se convenire non posse praedixit: sed victus quandoque precibus assensum dedit. Cumque in eodem monasterio regularis vitae custodiam teneret, nullique ut prius per actus illicitos in dexteram laevamque partem deflectere a conversationis itinere liceret; suscepti fratres insane saevientes semetipsos prius accusare coeperunt, quia hunc sibi praeesse poposcerant: quorum scilicet tortitudo in norma ejus rectitudinis offendebat. Cumque sibi sub eo conspicerent illicita non licere, et se dolerent assueta relinquere, durumque esset quod in mente veteri cogebantur ova mepravis moribus semper gravis est vita bonorum, tractare de eius alii inito consilio vene
Abbreviated transcription (Latin):
tum magister. Vnde
& permoys en prxecipi¬
auigintiquinq: annis&
supra ministrecre debe¬
ant : Ab anno uero
quinquagesimo: custo¬
des uas orumfiant :
DETRUS IAMQUIDẼ
p̃rolati testimoni: mi¬
chi aliquantum intellec¬
tus inter luc&: sed tam̃
iniuuentute carnis.
temptatio ferueat :
Ab annoautem quinqua¬
simo calor corporis
frigescat. Vas a autẽ
sacrac. sunt fidelium
mentes: Elecergocũ
adhuc in temptatione
sunt: sub esse eos. ac
seruire necesse . ẽ. &
obsequiir laborib:q:
fatigari: Cum uero
lammentis a&tate
treenquilla calorre¬
cesserit temptat ionis.
custodes uasorũ sunt.
quia doctor: animarũ
fiunt.: PETRUS
AT EOR PLACET. qd
dicis.: sed quia pro¬
lati testimonii clausa
re serasti. Quaeso. ut
deuita iusti debeas ea
quae sunt inchoata
percurrere.
URIGORIUS
PECEDENTENGITUR
Atemptatione: uirdĩ
quasi spinis erutis
excultaterra deuir¬
tutum segłte. fera ci¬
us fructũ dedit.
Paceconio itaq: eximie
conuersationis. cele¬
bre nomen eius habe¬
batur: Non longe

Expanded text:
tum magister. Unde et per Moysen praecipia viginti quinque annis et supra ministrare debeant: ab anno vero quinquagesimo custodes vasorum fiant. Petrus. Jam quidem prolati testimonii mihi aliquantum intellectus interlucet: sed tamenin juventute carnis tentatio ferveat, ab anno autem quinquagesimo calor corporis frigescat: vasa autem sacra sunt fidelium mentes. Electi ergo cum adhuc in tentatione sunt, subesse eos ac servire necesse est, et obsequiis laboribusque fatigari: cum vero jam mentis aetate tranquilla calor recesserit tentationis, custodes vasorum sunt, quia doctores animarum fiunt. Petr. Fateor, placet quod dicis: sed quia prolati testimonii claustra reserasti, quaeso ut de vita justi debeas ea quae sunt inchoata, percurrere.Gregorius. Recedente igitur tentatione, vir Dei quasi spinis erutis exculta terra de virtutum segete feracius fructus dedit. Praeconio itaque eximiae conversationis celebre nomen ejus habebatur. Non longe
Abbreviated transcription (Latin):
taẽ : quantam uirsẽs
numquã fuerat exper¬
tus: Qua lamnamq:
aliquando feminã uide¬
rat: quã malignus
sp̃s ante eius mentis
oculos reduxit: Tanđo¬
que igne seruidĩ animũ
inspeciẽ illius accendit.
ut sein eius pectore
amoris flamma uix
deserereheremum
uoluptate uictus deliberaree¬
Cum subito superna
gratia respectus. ad
sem& ipsum reuersus
ẽ: atq. dsticarum &
ue prium iuxtadensa
succrescere frutecta
conspiciens: Exutus
in illis spinarum aculeis
& dsticarum incendiis
proiecit : Ibiꝰque diu
uolutatus : tot oexeis
corpore uulnera tus
exiit. & percut is uulne¬
r& eduxit acorpore
uulnus mentis: quia
uoluptatem trãxit
indolorem: Cumque
bene poenaliter arde
quod nlicite ardebat¬
intus: Uicit it aque
peccatum: quia muta¬
uit incendium Ex
quo uidelicet tempo¬
re. sicut post discipulis
ipseperhibebat NIta in
illo ẽ. temptatio uolup¬
tatis edomita: ut tꝰle
sentir&: Coeperunt
post modum multi iã
mundũ relinquere: atq
ad eius magisterium

Expanded text:
ta est, quantam vir sanctus nunquam fuerat expertus. Quamdam namque aliquando feminam viderat, quam malignus spiritus ante ejus mentis oculos reduxit: tantoque igne servi Dei animum in specie illius accendit, ut se in ejus pectore amoris flamma vix deserere eremum voluptate victus deliberareCum subito superna gratia respectus ad semetipsum reversus est, atque urticarum et veprium juxta densa succrescere fruteta conspiciens, exutus in illis spinarum aculeis et urticarum incendiis projecit: ibique diu volutatus, toto ex eis corpore vulneratus exiit, et per cutis vulnera eduxit a corpore vulnus mentis; quia voluptatem traxit in dolorem. Cumque bene poenaliter foris quod intus illicite ardebat. Vicit itaque peccatum, quia mutavit incendium. Ex quo videlicet tempore, sicut post discipulis ipse perhibebat, ita in eo est tentatio voluptatis edomita, ut tale sentiret. Coeperunt postmodum multi jam mundum relinquere, atque ad ejus
Abbreviated transcription (Latin):
am qͥd qͦ in hac uͦbe contigerit tͣictoꝵ
Qͥ h habitant plurimi destant᷑ qd̾ qͥdã
artis eorũ pͥmꝰ c̃ defu̾ctꝰ fuisset ineccła b̾i
Nanuarii mr̃is usiꝰ portã sc̃i laurentii a
cõuige sia sepultꝰ est. Seqͣnti aũ nocte¬
clamare. Ardeo. ardeo. Cũ uͦ diu has
ri. Uror uͦ illiꝰ eos qͥ diligent᷑ inspĩcent¬

Expanded text:
 quoque in hac urbe contigerit, tinctorum, qui hic habitant, plurimi testantur, quod quidam artis eorum primus, cum defunctus fuisset, in Ecclesia beati Januarii martyris juxta portam sancti Laurentii a conjuge sua sepultus est. Sequenti autus coepit clamare: Ardeo, ardeo. Cum vero has ri. Uxor vero illius eos qui diligenter inspice
Abbreviated transcription (Latin):
leputta me dimidia apparu¬
ir namque uenerabi
tuensis ep̃c in sabinensi ꝓro¬
uintiꝯ oitus atq enułt᷑ est.
qui qũadam scĩmonialem
feminam in loquo eodem
fuisse testae᷑. que carnis qui¬
dem continentiam habuit:
s lingne ꝓcacitatem atq stul¬
tiloquium non declinau̾it.
Nec igitur defuncta. atq
ineccłia sepulta est. Hocte
igni cremabatur. pars autem
alt̾a intacta remanebat Cñq
hoc surgens mane fr̃ib nar-¬
raret. & locũ uellet offẽdere
ĩ quo fuerat igni ẽsũpta. ipsa
femiã corporeo fuisset igne ocre¬
mata. Exqua re aꝑe datur in-¬
ñ fuerint. ad enitandũ iudicr¬
ñ sacͥ̾s locis post mortẽ ñ ualẽt

Expanded text:
epulta, quae dimidia apparuir namque vitae tuensis episcopus, in Sabinensi provincia ortus atque nutritus est. Qui quamdam sanctimonialem feminam in loco eodem fuisse testatur, quae carnis quidem continentiam habuit, sed linguae procacitatem atque stultiloquium non declinavit. Haec igitur defuncta, atque in ecclesia sepulta est. Eadem igni cremabatur, pars autem altera intacta remansit. Cumque hoc surgens mane fratribus narraret, et locum vellet ostendere in quo fuerat igne consumpta, ipsa m femina corporeo fuisset igne concremata. Ex qua re aperte datur innon fuerint, ad evitandum judicium sacris loci
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑet qd̃ ei caritatis gr̃a offerret.
Cui ille merens atq afflictꝰ res¬
pondit. Mͥ ista quare das pater:
Iste panis sc̃s est. Ego hũc mandu¬
care nõ possũ. Me et enĩ quem ui¬
pis meis ħ post mortẽ deputatꝰ sitͣ.
Si aũ mͥ p̃stare uis om̃i potenti deo
pro me offer hũc panem ut ꝓ pc̃is
meis ĩt̾uenias. et cunc exauditũte
ẽẽ cognosce cũ ħ ad lauandũ ueru̾is¬
bis disparuit ⁊ his qͥhͦ ẽẽ uidebat᷑
nua se ꝓ eo in lacͥmis afflix̃ sa¬
lutarẽ hostiã cotidie obtulit. et
reu̾sꝰ post ad balneũ eũ mimme

Expanded text:
peret quod ei gratia charitatis offerret. peret quod ei gratia charitatis offerret. Cui ille moerens afflictusque respondit: Mihi ista quare das, Pater? Iste panis sanctus est, ego hunc manducare non possum. Ego etenim quem vipis meis hic post mortem deputatus sum. Si autem mihi praestare vis, omnipotenti Deo pro me offer hunc panem, ut pro peccatis meis intervenias. Et tunc exauditum te esse cognosce, cum huc ad lavandum venerisbis disparuit. Et is qui esse videbatur nua se pro eo in lacrymis afflixit, salutarem hostiam quotidie obtulit, et reversus post ad balneum eum jam minime
Abbreviated transcription (Latin):
et indiocesi centũ cellensis habitauit¬
fatiunt qͦtiens necessitas corporis ex¬
igebat lauari cõsueu̾iat.bi d̾u
die qͣdã fuiss in gressꝰ. Ĩuenit qͦm¬
dam in cognitũ iurũ adsuũ obse¬
qͥũ p̃paratũ. qͥ sibi de pedibꝰ calcia¬
menta abstͣħeret. uestimenta sus¬
ciperet. ⁊ exeunti a caloribꝰ sabana
p̾beret. atq ei om̃e minst̾iũ cũ
magno famulatu perageret. Cũq
ħ sepiꝰ fieret isdẽ p̃sb̾r die qͣdã ad
balnea it᷑us intra sem⁊ ip̃m cogi¬
tans dix̃. Uiro illi qͥ mͥ sol⁊ tam
deuotissime ad lauand̾. obseqͥ in¬
gratꝰ apparere nõ debeo s aliqͥd
necesse est ei me prontun̾e por-¬
tare. Tunc duas secũ oblationũ
coronas detulit qͥ mox ut ꝑuenit
ad loc̃ hoĩẽ inuenit atq ex mo¬
re eiꝰ obseqͥo in om̃ibꝰ usꝰ est. la¬
uit itaq ⁊ cũ iã uestitꝰ uoluisset
egredi ħ qd̃ secũ detulerat ob¬
sequenti sibi uiro ꝓbñdictione
obtulit petens ut benigne susci¬

Expanded text:
 in dioecesi Centumcellensis urbis habitfaciunt, quoties necessitas corporis exigebat, lavari consueverat. Ubi dum die quadam fuisset ingressus, invenit quemdam incognitum virum ad suum obsequium praeparatum, qui sibi de pedibus calcmenta abstraheret, vestimenta susciperet, et exeunti a calore sabana praeberet, atque omne ministerium cum magno famulatu perageret. Cumque hoc saepius fecisset, idem presbyter die quadam ad balnea iturus, intra semetipsum cogitans, dixit: Viro illi qui mihi solet tam devotissime ad lavandum obsequi, ingratus apparere non debeo, sed aliquid me necesse est ei pro munere portare. Tunc duas secum oblationum coronas detulit. Qui mox, ut pervenit ad locum, hominem invenit, atque ex more ejus obsequio in omnibus usus est. Lavit itaque, et cum jam vestitus voluisset egredi, hoc quod secum detulerat, obsequenti sibi viro pro benedictione obtulit, petens ut benigne susci
Abbreviated transcription (Latin):
i culpe post mortẽ in solubiles.
n̾sunt: multũ solet aĩas etiã
post mortẽ sacͣ oblatio hostie saluta¬
nis adiuuare ita ut ħ ñ nͣqͣm ip̃e de¬
functoꝵ aĩe in deant᷑ expetere. Nã

Expanded text:
i culpae post mortem insolubiles non sunt, multum solet animas, etiam post mortem, sacra oblatio hostiae salutaris adjuvare; ita ut hoc nonnunquam ipsae defunctorum animae videantur expetere. »
Abbreviated transcription (Latin):
terii itacons truite:
Quihaec audientes.
uehementer ammi¬
recti: ad precedic¬
tũ pracedium sunt
reuersi: Et cunc᷑¬
ta habitacula sicut
exreuelatione de¬
dicernt: construxe¬
runt: PETRUS
quo fieri ordine
potuit̃. ut longe ir&e
res ponsum dor mien¬
tib: dicer& : quodip¬
si peruisionem audi¬
rent & recognoscerent :
Quidesi.quodpeR¬
Ascrutans reigest&
ordinem ambigđs peere :
Liqu& profecto quia
nobiliorisnaturoce. ẽ.
sp̃s : quam corpus: et
cestescripturec teste
Nouimus : quod prophe¬
ta exiudȩa subleuatus:
repente est Cum preen¬
dio inchaldea deposi¬
tus: quouidelic& precn¬
dio prophatam refe¬
cit : seq repente iniu¬
daea iterum inuenit:
Siigitur tamlonge
abbacuc potuit sub
momento corporali¬
cter ire : et prandiũ
defere: quid mirum
sibenedictus pater
obtinuit: quatinus
quiescentiũ spiritib
neces saria namr&.
ut sicut ille adcibũ
corporis corporecli¬
ter ꝑrexit. Ita iste
adinstitutionem spiri¬
talis uitae : spiritaliter

Expanded text:
terii ita construite. terii ita construite. Qui haec audientes, vehementer admirati, ad praedictum praedium sunt reversi, et cuncta habitacula sicut ex revelatione didicerant construxerunt. Petr. quo fieri ordine potuit ut longe iret, responsum dormientibus diceret, quod ipsi per visionem audirent et recognoscerent. Quid est quod perscrutans rei gestae ordinem ambigis, Petre? Liquet profecto, quia mobiliolioris naturae est spiritus quam corpus. Et certe Scriptura teste novimus quod propheta ex-Judaea sublevatus , repente est cum prandio in Chaldaea depositus, quo videlicet prandio prophetam refecit, seque repente in Judaea iterum invenit. Si igitur tam longe Habacuc potuit sub momento corporaliter ire et prandium deferre, quid mirum si Benedictus Pater obtinuit quatenus quiescentium spiritibus necessaria narraret, ut sicut ille ad cibum corporis corporaliter perrexit, ita iste ad institutionem spiritalis vitae spiritaliter
Abbreviated transcription (Latin):
patre uenire potius¬
sent. uidebantur esse
necessaria. Noc te uero
eadem qua promissus
inlucis cebat dies: eidẽ
seruodĩ quem illic pa¬
trem constituerat.
atq eius praeposito.
uir dñi in somnis appa¬
ruit. & loca singula
ubi quid aedificare
debuirs& subtiliter
de signauit: Cumq
utriq: a somno surge¬
rent: sibi inuicem
quod uidernt reeu¬
lerunt: Non tamen
uisioni illi om̃i¬
modo fidemdantes :
uirum dĩ sicutseue¬
nire promis enet
expectabant: Cum¬
q: uirdĩ constitut o
die minime uenisse.
ad eum cum maerore
reuersi sunt dicentes:
Expectauimus pater:
ut uenires sicut pro¬
miseres. & nobis osten¬
deres. ubi quid aedifi¬
care deberemus : et
non uenisti. quib ipse
ait. quare fractres.
quareista dicitis: nũ¬
quid sicut promisi non
ueni: Cuicum ipse
dicerent quando ue¬
nisti: respondit:
Numquid utrisq: uo¬
bis dormientib: ñ
apparui. et loca
s ingula designaui:
Ite : & sicut peruis io¬
nem audistis: omne
habitaculum monas¬

Expanded text:
Patre venire potuisPatre venire potuissent, videbantur esse necessaria. Nocte vero eadem qua promissus illucescebat dies, eidem servo Dei quem illic Patrem constituerat, atque ejus praeposito vir Domini in somnis apparuit, et loca singula ubi quid aedificare debuissent subtiliter designavit. Cumque utrique a somno surgerent, sibi invicem quod viderant, retulerunt. Non tamen visioni illi omnimodo fidem dantes, virum Dei sicut se venire promiserat, exspectabant. Cumque vir Dei constituto die minime venisset, ad eum cum moerore reversi sunt, dicentes: Exspectavimus, Pater, ut venires sicut promiseras, et nobis ostenderes ubi quid aedificare deberemus, et non venisti. Quibus ipse ait: Quare, fratres, quare ista dicitis? Nunquid sicut promisi, non veni? Cui cum ipsi dicerent: Quando venisti? respondit: Nunquid utrisque vobis dormientibus non apparui, et loca singula designavi? Ite, et sicut per visionem audistis, omne habitaculum monas
Abbreviated transcription (Latin):
inhumilitate : Vt &
accipientes spm inue¬
niant quiꝰdedõ sint
et rursum
pro¬
non
habentes: cog̃nos cano
quid sint desemecipsis:
PETRUS
ETAHOC ESSEUIASSE¬
ris. magna roctiocla¬
mat. sed quaesode
uenerabili patrebe¬
nedicto quicquid ad¬
huc animo occurrit.
ex sequere¬
.XII. DEFABRIENEO
NAIC RI TARACI¬
LENSIS PERUISIO
CE DIS POSITA
GREGORIUS.
lio quoq tẽpore.
Aa quodamfideli
uiro fuer& trogatus.
ut in eius pricedio iux¬
ta ta raccinensẽ urbẽ
missis discipulis suis.
construere monas¬
teriũ debuiss&,
quiroganti consen
deputatis.
trib: patrẽ
constituit: & quis
ei secundus ess&
ordinauit: quibus
euntib spordit dicens
Ite & die illo egouenio.
& ostendo uobis in quo
loco oroetarium.
In quo refectorium
frectrum: In quosus¬
ceptionem hospitum.
uel quaeq sunt neces¬
saria aedificare de¬
beatis : qui bene dic¬
tione percepta: ilico
perrecerunt : et cons¬
titutum diem magno¬
pere pracestolantes.
pareuerunt omnia
quae his quicum tanto

Expanded text:
in humilitate; ut et in humilitate; ut et accipientes spiritum inveniant quid de Deo sint, et rursum pronon habentes cognoscant quid sint de semetipsis. Petr. Ita hoc esse, ut asseris, magna ratio clamat. Sed, quaeso, de venerabili Patre Benedicto quidquid adhuc animo occurrit, exsequere.nasterii Tarracinensis per visionem ab eo disposita. Gregorius. Alio quoque tempore a quodam fideli viro fuerat rogatus ut in ejus praedio juxta Tarracinensem urbem missis discipulis suis construere monasterium debuisset. Qui roganti consentiens, deputatis fratribus Patrem constituit, et quis ei secundus esset ordinavit. Quibus euntibus spopondit dicens: Ite, et die illo ego venio, et ostendo vobis in quo loco oratorium, in quo refectorium fratrum, in quo susceptionem hospitum, vel quaeque sunt necessaria, aedificare debeatis. Qui benedictione percepta illico perrexerunt, et constitutum diem magnopere praestolantes, paraverunt omnia quae his qui cum tanto
Abbreviated transcription (Latin):
dño gractias referen¬
tes didicerunt iamde
ab undantia nec in eges¬
tate dubitare.:
PEIRUS. Nic quaeso
te Numquid Namcre¬
dendum est huic dĩfa¬
mulo semper prophe¬
tiae sp̃m adesse potuis¬
se. anper interualla
temporum eius mentẽ
proph&iae sp̃s implebat:
Rophetiae Sp̃s
pecre prophetarũ
Amentes non semper
inreediat: Quia sicut
descõspũscriptum est.
ubi uult spirat : Itasci¬
endumẽ. qui a & quando
uult adspiraet. Hinc
ẽ enim quod nathan. a
reg erequisitus. si cons¬
truere templum pos¬
set . prius consensit̃: &
postmodum prohibuit:¬
hinc ẽ quodhelis eus¬
cumflentem mulierẽ
cernere : causam qua
nescissexad prohiben¬
tem hanc puerum dicit:
Dimitte eã quia anima
eius in amaritudine. ẽ
Et dñs celauit ame: &
non indicauit mihi.:
quod omnipotens dr̃
exmagnae pietatis dir¬
pensatione disponit:
quia dum propheiae
spm aliquandodat:
& aliquando subtrahit:
prophe tantium men¬
tes & eleuat incelsi¬
tudinẽ : Et custodit

Expanded text:
Domino gratias referenDomino gratias referentes, didicerunt jam de abundantia nec in egestate dubitare. Petr. Dic, quaeso te: nunquid non credendum est huic Dei famulo semper prophetiae spiritum adesse potuisse? an per intervalla temporum ejus mentem prophetiae spiritus implebat? rophetiae spiritus, Petre, prophetarum mentes non semper irradiat: quia sicut de sancto Spiritu scriptum est: Ubi vult spirat ; ita sciendum est, quia et quando vult aspirat. Hinc est enim quod Nathan a rege requisitus si construere templum potuisset, primo consensit, et postmodum prohibuHinc est quod Heliscum flentem mulierem cerneret, causamque nesciret, ad prohibentem hanc puerum dicit: « Dimitte eam, quia anima ejus in amaritudine est: et Dominus celavit me, et non indicavit mihi . » Quod omnipotens Deus ex magna pietatis dispensatione disponit, quia dum prophetiae spiritum aliquando dat, et aliquando subtrahit, prophetantium mentes et elevat in celsitudine, et cu
Abbreviated transcription (Latin):
incorde : perordinẽ
narr&uit : quanto suꝑ¬
biee spũ intum ueraet.
Et quae contra uirum
gitationem dicebat:
Tunc liquido omnib: pa¬
tuit: quod uenerabilẽ
benedictum latere
XXI. DE OUCENTIS FA¬
RINACINODIIS FAMIS
Ain eadem campaniae
regione fames incubu¬
erat: magnaq: omnes
alimentorum indigen¬
tia coangustabat:
Iamq: in bene dictimo¬
nasterio triticum de¬
enat. panes uero pae¬
pene omnes consumpti
fuerant : ut non plus
quam quinque adre¬
fectionis hor&m froctri¬
b inuenir ł potuis sent
Cumqeos uenerebi¬
lis pater contristatos
cerneree: eorum pusilla¬
nimitatem stud uit mo¬
desta increpatione
corrigere: &rursũ
promissione subleuare
dicens: quare depanis
inopia uester animus
contristatur : hodie
quidem minus ẽ: sed
diecrastina abundan¬
ter habebitis: sequenti
autemdie : ducenti fari¬
nae modii antefores
cellae insaccis inuen¬
tisunt. quos omnipo¬
tens dẽ quib: deferen¬
tib trans misisset.
Nuncusq inanec in¬
cognitum: quod cũ
fr&tres cernerent.

Expanded text:
in corde, per ordinem narravit quanto superbiae spiritu intumuerat, et quae contra virum gitationem tacitus dicebat. Tunc liquido omnibus patuit quod venerabilem Benedictum latere XXI. De ducentis farinae modiis famis e tempore in eadem Campaniae regione fames incubuerat, magnaque omnes alimentorum indigentia coangustabat. Jamque in Benedicti monasterio triticum deerat: panes vero pene omnes consumpti fuerant, ut non plus quam quinque ad refectionis horam fratribus inveniri potuissent. Cumque eos venerabilis Pater contristatos cerneret, eorum pusillanimitatem studuit modesta increpatione corrigere, et rursum promissione sublevare, dicens: Quare de panis inopia vester animus contristatur? Hodie quidem minus est, sed die crastina abundanter habebitis. Sequenti autem die ducenti farinae modii ante fores cellae in saccis inventi sunt, quos omnipotens Deus quibus deferentibus transmisisset, nunc usque manet incognitum. Quod cum fratres cernerent,
Abbreviated transcription (Latin):
Eo quoꝙl tem pone
quo alimentorum Iu¬
opia campania m
grauiter adfligebat.
Vir dĩdiuersis indigen¬
tib: monas teris sui
cuncta tribuerat. ut
paene nihil incellario
Nisi parum quid olei
Inuitreo uase remane¬
ret : Tunc quidam sub¬
diaconus agapitus
Nomine aduenit : mag¬
nopere postulans: ut
sibi aliquantulum oles
dare debuis set: Vir
autem dñi qui cuncta
decreuerat in tem&̃
tribuere : ut incaelo
omniareseruart.
Hoc ipsumparum quod
remanserat olei. Ius¬
sit pecentidari: Mo¬
nachus uero quicella¬
rium tenebat: audi¬
uit quidem iubentis
uerba: sed implere
distulit.: Cumque post
paululum si id quod
iusserat datum eẽt
inquireret . respon¬
ditmonachus seimi¬
nime dedisse : quia
suillud es tribueret:
omnino nihil fratri¬
bus remaneret .
Tunc irettus: aliis p̾ce¬
pit : ut hoc ipsum uas
uitreum In quoparũ
olei remansis seuide¬
batur: perfenest ran
proiecerent: Ne in
cella aliquid per
in oboedientiamre¬
maneret : factumq:
ẽ s ubfenes tra au¬
temeadem in gens

Expanded text:
Eo quoque tempore quo alimentorum inopia Campaniam graviter affligebat, vir Dei diversis indigentibus monasterii sui cuncta tribuerat, ut pene nihil in cellario nisi parum quid olei in vitreo vase remaneret. Tunc quidam subdiaconus Agapitus nomine advenit, magnopere postulans ut sibi aliquantulum olei dari debuisset. Vir autem Domini, qui cuncta decreverat in terra tribuere, ut in coelo omnia reservaret, hoc ipsum parum quod remanserat olei, jussit petenti dari. Monachus vero qui cellarium tenebat audivit quidem jubentis verba, sed implere distulit. Cumque post paululum si id quod jusserat datum esset inquireret, respondit monachus se minime dedisse; quia si illud ei tribueret, omnino nihil fratribus remaneret. Tunc iratus, aliis praecepit ut hoc ipsum vas vitreum in quo parum olei remansisse videbatur, per fenestram projicerent, ne in cella aliquid per inobedientiam remaneret. Factumque est. Sub fenestra autem eadem ingens
Abbreviated transcription (Latin):
de .xii. Solidis ꝑ miratulũ
debitori redditis¬
quodeius discipulus
peregrinus nomine
narrre consueuerat :
quia diequadam fidelis
uir: quad ammecessita¬
te debiti conpulsus
unum sibi forereme¬
dium credidit : siad
dĩ uirum pergeret: &
qua e eum lurguenade¬
bitinecessitas indica¬
rat: Venititaq: ad
monasterium .somni¬
potentis dĩ famulum
repperit : quialacredi¬
tore suo produo dec ĩ
solidis grauiteradfli¬
geretur lintimauit:
Cuiue nerabilis pater.
nequaquanssehabere
duodetim solidos res¬
pondit: sed tamen¬
eius in opiã blandalo¬
cutione consolatus
ait. Vade & post ludu¬
um re uestere: quia
de esthodie quodtibi
debeam dare: Inipso
autembiduo. more suo
inpratione fuitoccu¬
patus : Cum die testio
is qui inecessitate debi¬
ti adfligebatur rediit
super arcam uero mo¬
nas terii quae erat
frumento plena subi¬
to tredecimsolidisunt
inuenti: Quos uir dĩ
deferriius sit : et ad¬
flicto pecitori tribuit
dicens: Vt duo decim
redder&. &unum in ex¬
pensis propriir habe¬

Expanded text:
De solidis per miraculum debitori redditisquod ejus discipulus Peregrinus nomine narrare consueverat: quia die quadam fidelis vir quidam necessitate debiti compulsus, unum sibi fore remedium credidit, si ad Dei virum pergeret, et quae eum urgeret debiti necessitas, indicaret. Venit itaque ad monasterium, omnipotentis Dei famulum reperit, et quia a creditore suo pro duodecim solidis graviter affligeretur, intimavit. Cui venerabilis Pater nequaquam se habere duodecim solidos respondit, sed tamenejus inopiam blanda locutione consolatus, ait: Vade, et post biduum revertere, quia deest hodie quod tibi debeam dare. In ipso autem biduo more suo in oratione fuit occupatus. Cumque die tertio is qui necessitate debiti affligebatur, rediret, super arcam monasterii, quae erat frumento plena, subito tredecim solidi sunt inventi. Quos vir Dei deferri jussit, et afflicto petitori tribui, dicens, ut duodecim redderet, et unum in expensis propriis habe
Abbreviated transcription (Latin):
Quidã uirgroruissima
aduers arii suilaemu¬
latione laborebat:
Cuius adhocusque
odium prorupit. ut
ei nescienti in poto¬
uenenũ daret: quiquã¬
uis uitã aufferre
non ualuit.: cutis ta¬
men colorem muta¬
uit. It aut diffus a in
corpore eius uariẽtas.
lepnat imitari uide¬
recur: sed addĩ homi¬
nem deductus : salu¬
tem pristinamcitius
recepiti: Nammox
ut eum contigit: om¬
nemcutis illius ua¬
riecatem fugauit.

Expanded text:
Quidam vir gravissima adversarii sui aemulatione laborabat, cujus ad hoc usque odium prorupit, ut ei nescienti in potvenenum daret. Quod quamvis vitam auferre non valuit, cutis tamen colorem mutavit, ita ut diffusa in corpore ejus varietas leprae morem imitari videretur. Sed ad Dei hominem deductus salutem pristinam citius recepit: nam mox ut eum contigit, omnem cutis illius varietatem fugavit.