comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bant᷑ componebar itur. ut dia pason adiunc ta sibi ea quas
diatessaron dicitur : adiuncta quoq alia diapente. accepit
duplicen per fectioNen ꝓptereaq bis dia pason uocatur: hos igt
concinentes sibi inuicom sonos prim dicct᷑ prtagoras notasser & iintib¬
lexsse habere aliquã cum numeris germapuitatẽ : Itaqdiate sarom cantile mam
dixiteandem habererationem quam hab& epitritus innumeris:
Rursum diapente synfoniar: habererationẽ similẽ eius quantitatis
quantitatis: Itaq comparationem fecit huius modi. ut diapason & dia¬
tessaron symphonias. tantum habere difforentiam dicer&. quantum
habent interse octo &tria : .VIIi. enim iterũ & duplexest & bisepitritꝰ

Expanded text:
bantur, componebantur, ut diapason adiuncta sibi ea quae diatessaron dicitur, adiuncta quoque alia diapente accepit duplicem perfectionem proptereaque disdiapason uocatur. Hos igitur concinentes sibi inuicem sonos primus dicitur Pythagoras notasse et intellexisse habere aliquam cum numeris germanitatem. Itaque diatessaron cantilenam dixit eandem habere rationem quam habet epitritus in numeris, rursum diapente symphoniam habere rationem similem eius quantitatis quantitatis. Itaque comparationem fecit huius modi ut diapason et diatessaron symphonias tantam habere differentiam diceret, quantam habent inter se octo et tria — octo enim et duplex est et bis epitrit
Abbreviated transcription (Latin):
numeris esse non possunt : Nu meros uero singhis formis essenihil
impedit : Sic igitur antiquissima numerorũ natio ẽẽ inuenitur om̃ib:

Expanded text:
numeris esse non possunt, numeros uero sine his formis esse nihil impedit. Sic igitur antiquissima numerorum natio esse inuenitur omnib
Abbreviated transcription (Latin):
tia Atuero anima insolis animalibus deinde ꝑfectio adultis iam.
que conceptu sunt adhibetͥ. &cũ isdẽ crescit : At uero anima sine ortu
& ex aet̃nitate ñ sine motu . quẽ ad modũ enthelechian aristoteles
fore confitecur. sed in motu perp&uo ut poce cuiumaturalit̃ mo¬
tiua uis sit. proptereaq: diuideo᷑ primatus induasspecies rationa¬
bilẽ & eã exqua sunt app&itus.: Deinde subdiuidit᷑ in opinionem in¬
tellectũq & demũ hiracundiã &cupiditatẽ. atq: his ex diuisione spe¬
cieb: singulis apta membra tam quã organa sunt distributa : Sed ne
p̃currere & delibera reuid eam quicquã explatonissententia : ponemꝰ
ipsã quȩ inlus trauit cuncta quaebaliqua obscuritate uersantur::
Estigit anima iuxta platonẽ substantia carens corpore. sem&ipsã
mouens rationabilis : & esse animã rem aliquã nullus ambigit : Mo¬
u& enim corpꝰ prȩcedente im p&u quodã sensibus excitato : Sed quia

Expanded text:
t uero anima in solis animalibus. Deinde perfectio adultis iam, quae in conceptu sunt, adhibetur et cum isdem crescit. At uero anima sine ortu et ex aeternitate, non sine motu, quem ad modum entelechiam Aristoteles fore confitetur, sed in motu perpetuo, utpote cuius naturaliter motiua uis sit. Proptereaque diuiditur primitus in duas species, rationabilem et eam ex qua sunt appetitus, deinde subdiuiditur in opinionem intellectumque et demum in iracundiam et cupiditatem; atque his ex diuisione speciebus singulis apta membra tamquam organa sunt distributa. Sed ne praecurrere et delibare uideamur quicquam ex Platonis sententia, ponemus ipsam quae illustrabit cuncta quae in aliqua obscuritate uersantur. Est igitur anima iuxta Platonem substantia carens corpore semet ipsam mouens rationabilis. Et esse animam rem aliquam nullus ambigit — mouet enim corpus praecedente impetu quodam sensibus excitato —, sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
pacnos g̃cos loquendi consuetudinẽ tã sancti sunt dȩmones ꝗͣ polluti ⁊ infecti:
de quib: maxerit aptior disputandilocus : Nunc deeo genere fit sermo ꝙ ait
plato ammirabili quadã ẽẽ prudentia memoriaq: ⁊ docilitate felici ꝙ om̃a
sciat cogitationesq hõũ introspiciat : ⁊ bonis quidẽ eximiae delectet᷑ impro¬
bosoderit contingente se tristitia q̃ nascitur exodio displicentis : solus qͥppeds̃
ut pote plenȩ ꝑ fectȩq: diuinitatis neq tristicia neq uoluptate contingit᷑ :
Cunctis gͦ caeli regionib: sortitis daemons inquilinos agimutuos cõmeit::
mediam mundi sedem incolentib: potestatib: obsequiũ caelo p̃bentib: &iã
terrenacurantib: quȩ potestates aetherii aeriq st̃ demanes rematiaui sũ nr̃o
⁊ ceteris sensib: qͣ corporaeorũ neq tantũ ignis hñt ut sint ꝑspicua neq tantũ
terrae ut solidita seorũ tactui renitatꝰ totaq: earũ cõpago exaetheris serenitate

Expanded text:
penes Graecos loquendi consuetudinem tam sancti sunt daemones quam polluti et infecti. De quibus mox erit aptior disputandi locus; nunc de eo genere sit sermo quod ait Plato admirabili quadam esse prudentia memoriaque et docilitate felici, quod omnia sciat cogitationesque hominum introspiciat et bonis quidem eximie delectetur, improbos oderit contingente se tristitia quae nascitur ex odio displicentis — solus quippe deus, utpote plenae perfectaeque diuinitatis, neque tristitia neque uoluptate contingitur. Cunctis ergo caeli regionibus sortitis daemonas inquilinos agi mutuos commeatus mediam mundi sedem incolentibus potestatibus obsequium caelo praebentibus, etiam terrena curantibus. Quae potestates aetherei aereique sunt daemones, remoti a uisu nostro et ceteris sensibus, quia corpora eorum neque tantum ignis habent ut sint perspicua, neque tantum terrae ut soliditas eorum tactui renitatur; totaque eorum compago ex aetheris serenitate
Abbreviated transcription (Latin):
le mage ꝗ ꝑsuadenter ⁊ ꝓbabiliter ostendit oportere credulitatẽ om̃s doctri¬
nas p̃cederemaxime cũ ñ quor lib& s̃ magnorũ & ꝓpediuinor̃ uiror̃ sitas

Expanded text:
le mage quam persuadenter et probabiliter ostendit oportere «credulitatem» omnes doctrile mage quam persuadenter et probabiliter ostendit oportere «credulitatem» omnes doctrinas praecedere, maxime cum non quorumlibet sed magnorum et prope «diuinorum» uirorum sit as
Abbreviated transcription (Latin):
uiri & in considerationererũ caelestium satis exercitatẽ q̃sisse dñr recentẽ
ortũ dict reꝑtaq illa maiestate puerili ueneratos esse ⁊ uota tanto dõ conue¬
nientia nuncupasse q̃ tibi multo melius sunt cõpertaꝗcet̃is : atueronat
demonũ p̃stare rationẽmaius ẽẽ opusdicit qui ferre ualeat hominis ingeniũ :
Ñ qͦ dis putatio ħ aphilosophis aliena sit quibus it aliis magis cõpotat
sed ꝙ inquisitio istius rei pͥmariae suꝑuectȩq: contemplationissit q̃ ap¬
pellat᷑ epoptica altior aliquanto ꝗ phisica ꝓpteaq nobis qui derorum natura
nunc disputamꝰ neqͥq conuoniens esse uideatur: Idem tamen breuiter ⁊ scrictim
dehis potestatib: quȩdi putant᷑ locutus credo ꝓpterea nomundi constitutio
imꝑfecta relinqueretur ex qͦtacumq parte si siler& deh̃s modirebus credu¬

Expanded text:
uiri et in consideratione rerum caelestium satis exercitati, quaesisse dicuntur recentem uiri et in consideratione rerum caelestium satis exercitati, quaesisse dicuntur recentem ortum dei repertaque illa maiestate puerili ueneratos esse et uota tanto deo connientia nuncupasse. Quae tibi multo melius sunt comperta quam ceteris. At uero naturae daemonum «praestare rationem maius esse opus» dicit «quam ferre ualeat hominis ingenium», non quo disputatio haec a philosophis aliena sit — quibus enim aliis magis competat? —, sed quod inquisitio istius rei primariae superuectaeque contemplationis sit, quae appellatur epoptica, altior aliquanto quam physica, proptereaque nobis, qui de rerum natura nunc disputamus, nequaquam conueniens esse uideatur. Idem tamen breuiter et strictim de his potestatibus quae dii putantur locutus, credo propterea ne mundi constitutio imperfecta relinqueretur ex quotacumque parte, si sileret de huius modi rebus, credu
Abbreviated transcription (Latin):
ae gyptiorum q̃q̃ ꝓphecȩ stollã qͣͥndã aliꝗt annis ñ uisã uerent᷑ ꝗuocant ahc.
Porro sidus exorcens morbos populorũ multorũq optimatiũ mortes denunt᷑ rt
homerus deniq qͥ idem fuorit aegyptius siqͥdẽ theban: feratꝰ q̃ciuitas: apud
aegyptũ nobilissim. idipsum latenter  sequit᷑ in iliadis exordio cũ dt̃ ꝓpt̃ irã
achillis c̃s̃pat̃ pollus. mat̃ uͦ maritima fuerit deamorbũ atq ĩteritũ ñ modo
darorũ uirorum sunt aliorũ qq̃ animliũ ⁊ pecor̃ bello neces sariorum extitisse.
ꝙͦ quidem sumpto exordio cet᷑a poetica licentia finxit : Est q̃q̃ alia sanctior
& uone rabilior historia q̃ perhib& ortũ stollae c̃ĩdã non morbos mortesq
denuntiatas. s̃ descensum dĩ uenerabilis adhumnã ꝯseruationis rormorta¬
liũ gratiã : ꝗ stellã cũ nocturno itinere suspexis sent chaldeorũ ꝓfecto sapientes

Expanded text:
Aegyptiorum quoque prophetae stellam quandam aliquot annis non uisam uerentur, quam uocant Ach. Aegyptiorum quoque prophetae stellam quandam aliquot annis non uisam uerentur, quam uocant Ach. Porro sidus hoc exoriens morbos populorum multorumque optimatium mortes denuntiat. Homerus denique, qui idem fuerit Aegyptius, siquidem Thebanus fertur, quae ciuitas est apud Aegyptum nobilissima, id ipsum latenter exequitur in Iliadis exordio, cum dicit propter iram Achillis, cuius pater Peleus, mater uero maritima fuerit dea, morbum atque interitum non modo clarorum uirorum sed aliorum quoque animalium et pecorum bello necessariorum extitisse; quo quidem sumpto exordio cetera poetica licentia finxit. Est quoque alia sanctior et uenerabilior historia, quae perhibet ortu stellae cuiusdam non morbos mortesque denuntiatas sed descensum dei uenerabilis ad humanae conseruationis rerumque mortalium gratiam. Quam stellam cum nocturno itinere suspexissent Chaldaeorum profecto sapientes
Abbreviated transcription (Latin):
rare ꝓpt̃ obiectum inferioris suꝑior existimat᷑ Itẽ in qͥt q̃ lon golnter¬
uallo rursus apparent metus et q̃dã potenta significant ł mox futura
ł serius : Significationẽ uͦ ꝑtinere adeos qͥ dehis rob: ratigcinari possunt
putat: Ex quo lntellegi datꝰ non stellas facore q̃ ꝑueniunt sfutura p̃nuntiare:
ꝗrationẽ secutꝰ etiã uates homerꝰ. ortũ caniculae canẽ orionis appellat:
cũ hano eandem stellã astrocrnon qͥdã: aegyptiiuͦ solechĩ uocent. C cõplet᷑
ann qͥernicus uocatꝰ. annis mille quad rigentis sexaginta : Dt̃ h homer: de hoc
sidere actenus : iste quidem darus sed tristitia fataminatur . Tuncopinor cum
fuerit int̃ uallo tẽporis uisus: uidetꝰ porro int̃ posito quadriennio. Sed non inisdõ
locis : quat̃ porro trecentis sexaginta qͥnq quadriennis cõplet cyicusann:¬

Expanded text:
rare propter obiectum inferioris superior existimatur. Item, inquit, quae longo interrare propter obiectum inferioris superior existimatur. Item, inquit, quae longo interuallo rursus apparent metus et quaedam portenta significant uel mox futura uel serius, significationem uero pertinere ad eos qui de his rebus ratiocinari possunt putat. Ex quo intellegi datur non stellas facere quae proueniunt, sed futura praenuntiare. Quam rationem secutus etiam uates Homerus ortum Caniculae «Canem Orionis» appellat, cum hanc eandem stellam Astrocynon quidam, Aegyptii uero Sothin uocent, cuius completur annus qui Cynicus uocatur annis mille quadringentis sexaginta. Dicit autem Homerus de hoc sidere hactenus: Iste quidem clarus, sed tristia fata minatur, tunc, opinor, cum fuerit interuallo temporis uisus; uidetur porro interposito quadriennio, sed non in isdem locis. Quater porro trecentis sexaginta quinque annis siue trecen
Abbreviated transcription (Latin):
dt̃ terrere suꝑuacuum laborẽ : ꝓpt̃e aq excusat rat tractatũ istũ ad astro¬
nomian potius ꝗ phrsiologian ꝑtinere : Parabulas it quasdã appellat q̃ comita¬
tus sunt sider̃ ut iuixta solẽ in diuidui semꝑ mercurius & luciferreciꝓcos circuitꝰ
Duplex uͦ ÷ diugatio: alt̃a ꝑcathetũ. alt̃a ꝑ diametrd̃: atq ea q̃ ꝑcathetũ fit.
significat cĩ modi stellae qͣlib& coeant. quaeuesiteor coetus significatio : per
dia metrũ uero c̃tradistantiũ afestollar̃ positionẽ uult intelligicũ ex medie tate
stellȩ ad alterius contrapositȩ stellȩ medietatẽ directalinea conectit & c̃tinuit
utrãq : Quos uꝰ defectus mathemticiuocant : plato obstacula appellã ꝓͥae
magirs÷ aliquanto significati: : Ñ quo sibi inuicẽ obsistant : s̃ qͦ nob ẽt̃ra spectan¬
tib: inferioris subiectu uisus arcet᷑ stollȩ suꝑioris : ꝓptereaq deficere aclabo¬

Expanded text:
dicit terere superuacuum laborem proptereaque excusat ratus tractatum istum ad astronomiam potius quam physiologiam pertinere. «Parabolas» enim quasdam appellat, qui comitatus sunt siderum, ut iuxta solem indiuidui semper Mercurius et Lucifer; «reciprocos circuitus», duplex uero est coniugatio, altera per cathetum, altera per diametrum. Atque ea quae per cathetum fit significat cuius modi stellae qualibus coeant quaeue sit earum coetus significatio; per diametrum uero contra distantium a se stellarum positionem uult intellegi, cum ex medietate stellae ad alterius contra positae stellae medietatem directa linea conectit et continuat utramque. Quos uero defectus mathematici uocant, Plato «obstacula» appellat proprie magis et aliquanto significantius, non quo sibi inuicem obsistant, sed quod nobis a terra spectantibus inferioris subiectu uisus arceatur stellae superioris proptereaque deficere ac labo
Abbreviated transcription (Latin):
secundum hanc uersutorum hominum ad firmationem fient. atq. inpulsu rapido
ferantur pronecessitatis instinctu: Facit tamen haec una prȩ sumptio. facili¬
orem causam nocentibus : quibus licebit non animi sui ꝑuersitatem condempnare
sed de fatali uiolentia conqueri facit bonorum uota iuxta uitam laudabilem
& imp&us prudentiae pigriores: quaremis sum faciendum est
genus hominum exuersutia & uanitate concr&um. qui ut ipsi ꝑ utan
aduerso fato natisun. quibus haec & talia opinari fato pro uenerit:¬
platonis Nos uro diuinam legem sequentes. rep&emus ab ex ordio digesta ordine¬
defato quae defato plato ueritatis ipsius ut mihi quidem uid&ur
instinctu locutus est: Principio cuncta quaesunt e ipsum mundum
contineri regisprincipaliter quidem asum modõ qui est sum mum boreum
ultra omnem substantiam omnem que naturam estimatione. intellectuq melior:

Expanded text:
secundum hanc uersutorum hominum affirmationem fient atque impulsu rapido secundum hanc uersutorum hominum affirmationem fient atque impulsu rapido ferantur pro necessitatis instinctu? Facit tamen haec uana praesumptio faciliorem causam nocentibus, quibus licebit non animi sui peruersitatem condemnare sed de fatali uiolentia conqueri; facit bonorum uota iuxta uitam laudabilem et impetus prudentiae pigriores. Quare missum faciendum est genus hominum ex uersutia et uanitate concretum qui, ut ipsi putant, aduerso fato nati sunt, quibus haec et talia opinari fato prouenerit. Nos uero diuinam legem sequentes repetemus ab exordio digesto ordine quae de fato Plato ueritatis ipsius, ut mihi quidem uidetur, instinctu locutus est. Principio cuncta quae sunt et ipsum mundum contineri regique principaliter quidem a summo deo, qui est summum bonum ultra omnem substantiam omnemque naturam, aestimatione intellectuque melior,
Abbreviated transcription (Latin):
& malefitia prebere. Sed hoc ab surdendum est putare edestem substantiam. una cademq:
natura prȩditam non inomnibus stellis candem esse. sed pleras que tã quam apropria
degenerare natura : Sednimirum inuitȩ hoc stellȩ patiuntur: Et quaenam erit
illatanta necessitas quae inuitas cogat delinquere: & haec ipsa utrum diuina
erit anima anmaligna: Anuero oratio quaedam est ut aiunt qua omniafiunz.¬
ut diunt fiuntq omnia quae ad presens aguntur quaeque futura erunt ꝓueniens
Sid nimirum monstris simileest dicere ratione fierimala quae multo uerius
dicentur nulla ratione iniquus est uel &iam libi dinosus : Series uero illa
causarum in euitabilis unde accipi& ex ordium nisi prius merita nr̃a inqua cũq
partem locentur Illud uero quis ferre possit quod pr&erc&era quae in re¬
ligiose dicuntur atq existimantur prouidentia dĩ quoq tollitur. Hlȩc ee&
adsertione simulque omnis diuinitas exterminatur : quid enim faci& ds siom̃a

Expanded text:
 maleficia praebere; sed hoc absurdum est putare caelestem substantiam una eademque natura praeditam non in omnibus stellis eandem esse sed plerasque tamquam a propria degenerare natura. «Sed nimirum hoc inuitae stellae patiuntur». Et quaenam erit illa tanta necessitas quae inuitas cogat delinquere? Et haec ipsa utrum diuina erit anima an maligna? An uero ratio quaedam est, ut aiunt, qua omnia fiunt quae ad praesens aguntur quaeque futura erunt prouenient? Sed nimirum monstri simile est dicere ratione fieri mala, quae multo uerius dicentur nulla ratione. Iniquus est uel etiam libidinosus; series uero illa causarum ineuitabilis unde accipiet exordium, nisi prius merita nostra in quamcumque partem locentur? Illud uero quis ferre possit quod, praeter cetera quae inrligiose dicuntur atque existimantur, prouidentia quoque dei tollitur hac eorum assertione simulque omnis diuinitas exterminatur? Quid enim faciet deus si omnia
Abbreviated transcription (Latin):
generationis intellegibilis sphera : Igit᷑ cũ diat plato natã animã ab opi¬
ficedeo factã compositãq ñ excerto tẽpore in itiũ substantiȩ traheredicit nec
ut q ante ñ fuorit post eẽ ceperit. sed qd habeat rationẽ ortus & copositionis.: Sũ
uero si negenitura &sinecõposi tionedicit: aꝑ tenullũ ei dathutũ anec ullã
originẽ cõpositionis : Alia igit significatione diuersũq re genera tae
&itẽ alia diuersaq generatione anima essedicđ᷑ a platome : cuus diuer¬
sis simȩ uires sent : F st enĩ quȩ dãuirtꝰeius in ratiotinando. &etẽ alia quas
dicit᷑ uigor iracundiae : &itẽ quȩ cupit quaes peciessunt appout useciouin
tamen rationẽ naturalitꝰ pareant: est igit optima uirtus eius quȩ ratiocinat᷑

Expanded text:
generationis intellegibilis, ut sphaeram. Igitur cum dicit Plato natam animam et ab opigenerationis intellegibilis, ut sphaeram. Igitur cum dicit Plato natam animam et ab opifice deo factam compositamque, nec ex certo tempore initium substantiae dicit trahere nec ut, quae non fuerit ante, post esse coeperit, sed quod habeat rationem ortus et compositionis; cum uero sine genitura et sine compositione dicit, aperte nullum ei dat initium nec ullam originem compositionis. Alia igitur significatione diuersaque res generata et item alia diuersaque sine generatione anima esse dicitur a Platone, cuius diuersissimae uires sint. Est enim quaedam uirtus eius in ratiocinando et item alia quae dicitur uigor iracundiae et item quae cupit; quae species sunt appetitus quae tamen rationi naturaliter pareant. Erit igitur optima uirtus eius quae ratiocinat
Abbreviated transcription (Latin):
ulla generatione : simplex &iã nec exulla cõpositione : Hoc loco calũniari so¬
lent homines quibus ueri indagandi cura nulla ẽ : Dicunt enĩ platonẽ in fedro
quidem asserere animã & sineulla cõpositione. proptereaq in dissolubilem:
intima tam̃ cõpositã rem confiteri siquidem faciat eã constare ex indiui¬
dua diuiduaq substantia. &idem diuersȩ eademq: alia natura conflante
eã & uelut coagm̃tate ab opi fice dõ: male acmis erabilit̃ : nescientes cõposi¬
tũ ad esse qđ ex aliquolnitio tẽ poris faccũ sit ut nauẽ & domũ : Quoddã
uero qđ compositũ quidem ñ sit habatam̃ rationẽ cõpositionis. ut in mu¬
sica & symfonia que diatessaron uocat᷑ : &itẽ geo m&rica tho remata
Similit̃ ergo &iã generatũ quidem qđ ex aliquo tẽporis initionatũ fac¬
tũue sit uestatua : Porro aliud eẽ longeq diuersũ qđ habeat rationẽ

Expanded text:
ulla generatione, simplex etiam nec ex ulla compositione. Hoc loco calumniari soulla generatione, simplex etiam nec ex ulla compositione. Hoc loco calumniari solent homines quibus ueri indagandi cura nulla est. Dicunt enim Platonem in Phaedro quidem asserere animam esse sine ulla compositione proptereaque indissolubilem, in Timaeo tamen compositam rem confiteri, siquidem faciat eam constare ex indiuidua diuiduaque substantia et item diuersa — eademque alia — natura, conflante eam et uelut coagmentante ab opifice deo, male ac miserabiliter, nescientes compositum id esse quod ex aliquo initio temporis factum sit, ut nauim et domum, uero quod compositum quidem non sit, habeat tamen rationem compositionis, ut in musica symphonia quae diatessaron uocatur, et item geometrica theoremata; similiter ergo etiam generatum quidem, quod ex aliquo temporis initio natum factumue sit, ut statuam; porro aliud esse longeque diuersum quod habeat rationem
Abbreviated transcription (Latin):
Nam sib aec corporea essent ut applicata corpori uł micta uł concr& a inuenirent
sed applicata ñ sunt hȩc: nec anim a corpori : Nec enĩ ex applicatione eius uita
corpoꝵ ꝑrouenit sed quia anima ꝑ om̃s̃ sediffundit artus : nec uero exper¬
mixtione : Non enĩ ess& unũ quiddã anima. sed multa cõmixta : sed nec
exconcr&ione. nullũ quippe corpꝰ aliud corpꝰpen&rare ual& usque qua¬
que : Non ergo anima corp ẽ uł corporeũ aliquid ut quid ã putant : sine cor¬
pore regit᷑ : Deinde omne corpus uel intimo uł ex terno motu mou&ur :
Quae externo sine anima sunt : quae interno : cũ anima : quoq sicorpꝰess& uł
anima aliunde sumpta uter& uel si ne anima ess& : neutrũ porro horũ rationẽ
hab& : est ergosine corpore : probatũ quoq: in superioribus qđ motu intimo ge¬
nuinoq: moueat᷑. & ex sem&ipsa : Sequit᷑ ergo ut &iã inmortalis sit & sine

Expanded text:
Nam si haec corpora essent, uel applicata corpori uel mixta uel concreta inuenirentur; Nam si haec corpora essent, uel applicata corpori uel mixta uel concreta inuenirentur; sed applicata non sunt haec nec anima corpori — nec enim ex applicatione eius uita corpori prouenit sed quia anima per omnes se diffundit artus —, nec uero ex permixtione — non enim esset unum quiddam anima sed multa commixta —, sed nec ex concretione — nullum quippe corpus aliud corpus penetrare ualet usque quaque . Non ergo anima corpus est uel corporeum aliquid, ut quidam putant: sine corpore igitur. Deinde omne corpus uel intimo uel externo motu mouetur; quae externo, sine anima sunt, quae interno, cum anima. Itaque, si corpus esset, uel anima aliunde sumpta uteretur uel sine anima esset; neutrum porro horum rationem habet: est ergo sine corpore. Probatum quoque in superioribus quod motu intimo genuinoque moueatur et ex semet ipsa; sequitur ergo ut etiam immortalis sit et sine
Abbreviated transcription (Latin):
nihil est aliud anime quã essentia : Cȩrte ridiculũ id qđ par& atq obseꝗt᷑
essentiã esse concedere . scilic& corpꝰ : Qđ uero dominat᷑ & regit: negare in substan¬
tia positũ. cũ plato tã dignitate quã uirtutũ prestantia uene rabilẽ dicit
cẽ animã & plane corporis dominã : & essentiã quidem fore animã sic pro¬
bat᷑ eandẽ que antiquiorẽ esse corpore. nec ut enthelechian crescere cũ concep¬
tis seminibus. cumq udẽ maturari & ad ꝑfectionẽ uenire : Sed quia duplex
essentia ẽ. altera corporea. altera carenscorpore : consequent̃ docebimus
quid sit anima essentia carens corpore: principio qđ omne corpꝰ pen&ret
idq: uiui fic&: propriũ uero ẽ hoceius naturȩ quae est sine corpore. ut
dulcedin is quae peruadit melleũ corpus ut lucis quȩ corpͥ pene trataeriũ :

Expanded text:
nihil est aliud anima quam essentia; certe ridiculum id quod paret atque obsequitur nihil est aliud anima quam essentia; certe ridiculum id quod paret atque obsequitur essentiam esse concedere, scilicet corpus, quod uero dominatur et regit negare in substantia positum, cum Plato tam dignitate quam uirtutum praestantia uenerabilem dicit esse animam et plane corporis dominam. Et essentiam quidem fore animam sic probatur eandemque antiquiorem esse corpore nec ut entelechiam crescere cum conceptis seminibus cumque isdem maturari et ad perfectionem uenire. Sed quia duplex essentia est, altera corporea, altera carens corpore, consequenter docebimus quod sit anima essentia carens corpore. Principio quod omne corpus penetret idque uiuificet; proprium uero est hoc eius naturae quae est sine corpore, ut dulcedinis quae peruadit melleum corpus, ut lucis quae corpus aerium penetrat.
Abbreviated transcription (Latin):
suscipit ut egritudinẽ & sospitatẽ turpitudinẽ & itẽ decentiã : sic animã¬
opinor essentiã fore a perte ꝓbat᷑ qui hȩc quoq contrarias passiones uici ssĩ
suscipit. ut iustitiã cõp&it Porro hȩ corporeȩ sospitati &itẽ iniquitatẽ
quȩ demũ congruit corporis morbis : sicut pulchritudimni quidem tem peran¬
tiã turpitudini libido Itẽ fortitudini quidẽ magnanimitas i becillita¬
it porro timiditas &ignauia : & omni nobona quidem corporis ualptudo
cõparat᷑ animebonȩ ualtudini quȩ uirtus ẽ. Malauero corporis ualꝓtudo
uitiositati : Deinde anima sicut in superiorib: consistit modulata ẽ posita¬
quiei motusuo hab&q cũ numeris cognationẽ : quae cuncta essentiae quid
ñ sunt sed iuxta ea q̃ sunT habentq essentiã uersant᷑ : Sugit᷑ ꝓpriũ ẽ essenteae
uicissim contraria sustinere. Idem aũt hoc &iã animȩ cõmune ẽ : ꝓculdubio

Expanded text:
am, sic animam essentiam fore aperte probatur, quia haec quoque contrarias passiones uicissim suscipit, ut iustitiam — competit porro haec corporeae sospitati — et item iniquitatem, quae demum congruit corporis morbis, sicut pulchritudini quidem temperantia, turpitudini libido, item fortitudini quidem magnanimitas, imbecillitati porro timiditas et ignauia, et omnino bona quidem corporis ualetudo comparatur animae bonae ualetudini, quae uirtus est, mala uero corporis ualetudo uitiositati. Deinde anima, sicut in superioribus constitit, modulata est positaque in motu suo habetque cum numeris cognationem. Quae cuncta essentiae quidem non sunt sed iuxta ea quae sunt habentque essentiam uersantur. Si igitur proprium est essentiae uicissim contraria sustinere, idem autem hoc etiam animae commune est, procul dubio
Abbreviated transcription (Latin):
pri&atẽ : ei demgeneri sociabit᷑ : Constat porro int̃ om̃s exomnibus
categoriis ꝓpriũ essentiȩ fore suscipere contrarias passiones uicissim.
itẽq hȩc endelechia in reb: quoq. cernitur. quȩ sunt sine anima Si enimest
plena cuiusq seminis conceptusq ꝑfectio. qui magis animalia quã stirpes &
arbores legitimo tempore accipiunt ꝑ fectionem.

Expanded text:
prietatem eidem generi sociabitur. Constat porro inter omnes ex omnibus categoriis proprium essentiae fore suscipere contrarias passiones uicissim Itemque haec entelechia in rebus quoque cernitur quae sunt sine anima. Si enim est plena cuiusque seminis conceptusque perfectio, qui magis animalia quam stirpes et arbores legitimo tempore accipiunt perfectionem?
Abbreviated transcription (Latin):
munifena cõmeauit Higꝰ mn ximũ b̵ficũe uisus oculor̃q: esse dicgͥminora alia p̃t̃ eaqͥb: ꝗͣ
Hactene dm̃ oculos hõib: iccirco dedissẽ ut mnentis ꝓuidentiȩq circuitus qͣ fiunt ĩ cȩlo
notantes eorũ similes cognatosq: ĩ usũ redigerent suementis : Inusũ circuit :q. animȩ
qͥ añ ad uersions seu deliberationes uocant᷑ q simillimos efficereꝵ duunȩ mentis ꝓuidis
motib placidis tranqllisq ꝑtͣbatos lic& confirmatoq ĩ generaterationis examinȩ
dũ initaꝵ, a plane mnundi intellegibilis circũ actionẽ sue mentis motꝰ erratiuꝰ corrigaꝵ:
eadẽ uocis quoq & auditꝰratio ÷ ad eosdẽ usus atq ad plenã uitȩ hõũ ĩ nstructionẽ dattũ
Siqͥdẽ ꝓpterea sermonis : ordinata cõmuncadͦ ut presto forentmnutuȩ uoluntatis indicia :
qntũ q ꝑ uocẽ nur litatis capit᷑ ex musicatotũ hostat hõũ generi ꝓpt̃ hrmonian tributũ :

Expanded text:
munificentia commeauit. Hoc igitur maximum beneficium uisus oculorumque esse dico; minora alia praetereo quibuhactenus: deum oculos hominibus idcirco dedisse, ut mentis prouidentiaeque circuitus, qui fiunt in caelo, notantes eorum similes cognatosque in usum redigerent suae mentis, circuitusque animae, qui animaduersiones seu deliberationes uocantur, quam simillimos efficerent diuinae mentis prouidis motibus placidis tranquillisque, perturbatos licet, confirmatoque ingeneratae rationis examine, dum imitantur aplanem mundi intellegibilis circumactionem, suae mentis motus erraticos corrigant. Eadem uocis quoque et auditus ratio est ad eosdem usus atque ad plenam uitae hominum instructionem datorum, siquidem propterea sermonis est ordinata communicatio, ut praesto forent mutuae uoluntatis indicia; quantumque per uocem utilitatis capitur ex musica, totum hoc constat hominum generi propter harmoniam tributum.
Abbreviated transcription (Latin):
Quo locouult intellegi secup¬
dã speciẽ quȩ nascitur cũ opifex c̃cipit animo futuri operis liniamenta effigieque intus
locita iuxtaeandem format qđ ad gressusest. Hergo consistere aliquo in loco dicit & inde
rursũ cũin mutatione & interitũ prȩcedere: praeclare : De molitionẽ quippe statuȩ formȩ

Expanded text:
Quo loco uult intellegi secundam speciem, quae nascitur, cum opifex concipit animo futuri operis liniamenta effigieque intus locata iuxta eandem format quod aggressus est; id ergo consistere aliquo in loco dicit et inde rursum cum immutatione et interitu recedere. Praeclare; demolitionem quippe statuae form
Abbreviated transcription (Latin):
sic ds animant mundi modulans. inducitursex illa inter¬
ualla duplicis & triplicis quantitatis fingula binis medi&atib.
stippans ita ut unia ox duabus medi&as potior sit ininore limite
tertiaeius parte: maiore autem limite inferior. eadem
tertia parte maioris limitis : describenda est itaq figuris li uis
eius quȩpaulo superius ex scripta est solis ab ea
numeris distans lta ut maiores mimeri
contineantur.
quorum lnter ualla
binum me dicatum
capian
interiectionem

Expanded text:
sic deus animam mundi modulans inducitur sex illa intersic deus animam mundi modulans inducitur sex illa interualla duplicis et triplicis quantitatis singula binis medietatibus stipans, ita ut una ex duabus medietas potior sit minore limite tertia eius parte, maiore autem limite inferior eadem tertia parte maioris limitis. Describenda est itaque figura similis eius quae paulo superius exscripta est, solis ab ea numeris distans ita ut maiores numeri contineantur quorum interualla binarum medietatum capiant interiectionem.
Abbreviated transcription (Latin):
iure est atq instatu suo ꝑ seuerat semꝑ eadem sem per immuta¬
bilis & singularitas sera ꝑ quem admodum diuina omnia que nullatem¬
interualla duplicis & triplicis quantitatis exuniuersitate partos secans &iã¬
nunc & ex his Inter uallorũ spatia complens quo singula inter ualla
binis medi&atib: fulciremur medi&atum porro altera quo ta parte
limatis extimi prȩcellebat unum extimum limitem : tota prȩcellabatur
ab alio estimolimite : altera pari summa & aequali adnuimerunt modo
prȩcollebat & praecollabatur ab extimis. ut armonuci modulantes¬
organa Inter duos extimarumfidum limites grauissime iirpates
& acictissime neces alias interue etunt medias dispari stropitu Tuinituq
cordas quae mediae sun acutiores quiden primolimite graui¬
ores automultimo : atq lta ꝑ acconum  a cuminis postrem
sonum perueritur qua per errat digitorum & pectinis pulsus

Expanded text:
iure est atque in statu suo perseuerat semper eadem, semper immutaiure est atque in statu suo perseuerat semper eadem, semper immutabilis et singularitas semper, quem ad modum diuina omnia quae nulla teminterualla duplicis et triplicis quantitatis, ex uniuersitate partes secans etiamnunc ebinis medietatibus fulcirentur. Medietatum porro altera quota parte limitis extimi praecellebat unum extimum limitem, tota praecellebatur ab alio extimo limite, altera pari summa et aequali ad numerum modo praecellebat et praecellebatur ab extimis. Naorgana inter duos extimarum fidium limites, grauissimae hypates et acutissimae netes, alias internectunt medias dispari strepitu tinnituque chordas, quae mediae sunt acutiores quidem primo limite, grauiores autem ultimo, atque ita per accentum ad acuminis postremi sonum peruenitur, qua pererrat digitorum et pectinis pulsus,
Abbreviated transcription (Latin):
ad perfectum corpus ꝓlixitatis. latitudinis ꝓfunditatis que in teruallis propter¬
eaq tam subtilia quam solida pen&r & mundi sensilis corpora : Nunc prestanda est
ratio formȩ istius triangularis . in qua su neliamtes septẽ & sex interualla duplicis
& triplius quantitatis : nullã dico esse aptiorem figurã quã est̃ hȩc in qua singu¬
laritas cacumini sũ ꝑ imposita summitatẽ atq arcẽ obtenere considerat᷑
ut ꝑ eam uelut emis saculum quod dam tam quam esi nu fontis ꝑennis ꝓuide intel¬
legentiȩ quasi quidam largus amnis effluer& : Ipsa singularitas mens
siue intellegentia uel ipseds̃ opifex intellegatur esse : Cum enũ sit origonunie¬
rorum omnibusq ex se substantiam subministret rationesq eorun tam
simplices quam multi plicatas ipsa contineat : C&eris numeris in crementis
immiputionib .q. mutatis atq ex ꝓprianatura recedentib : sola con cusso

Expanded text:
ad perfectum corpus prolixitatis latitudinis profunditatisque interuallis propterad perfectum corpus prolixitatis latitudinis profunditatisque interuallis proptereaque tam subtilia quam solida penetret mundi sensilis corpora. Nunc praestanda est ratio formae istius triangularis, in qua sunt limites septem et sex interualla duplicis et triplicis quantitatis. Nullam dico esse aptiorem figuram quam est haec in qua singularitas cacumini superimposita summitatem atque arcem obtinere consideratur, ut per eam uelut emissaculum quoddam tamquam e sinu fontis perennis prouidae intellegentiae quasi quidam largus amnis efflueret, ipsaque singularitas mens siue intellegentia uel ipse deus opifex intellegatur esse. Cum enim sit origo numerorum omnibusque ex se substantiam subministret, rationesque eorum tam simplices quam multiplicatas ipsa contineat, ceteris numeris incrementis imminutionibusque mutatis atque ex propria natura recedentibus, sola inconcusso
Abbreviated transcription (Latin):
natur quia contin& quatuo quidẽ lumites Induplicilatero. hoc est̃upiuũ
duos qualuor octo i quetuoꝵ uero alios. In eolatere quod extripli¬
cibus conpositum est uno tribus nouem uigint iseptem cominuni uidelic& accepta singula¬
ritate quȩ est utriusq lateris caput : Ideo singularitas paratq: impar hab&ur : iure lgit᷑
septem quidem limites constituuntur. terna uero perutrumq: latus inter ualla cer¬
nuntur : nam singularitas initium numerorum paris & inparis. proptereaq: par
&i amoͣ parhab& &om̃s inse formas numerorum credit᷑ continerẽ epippedam trian¬
gularem cybum quȩ singula ꝑ sequi longum est : Sufficiant igit᷑ demons trasse rati¬
onem nascentis animȩ quȩ in corporationi erat destinata. quod orsa a singulari¬
tate indiuidua atq in corporea regradatim perlineam & suꝑficiem increuerit usq

Expanded text:
natur, quia continet quattuor quidem limites in duplici latere, hoc est unum natur, quia continet quattuor quidem limites in duplici latere, hoc est unum duos quattuor octo, quattuor uero alios in eo latere quod ex triplicibus compositum est, uno tribus nouem uiginti septem, communi uidelicet accepta singularitate, quae est utriusque lateris caput ideoque singularitas par atque impar habetur. Iure igitur septem quidem limites constituuntur, terna uero per utrumque latus interualla cernuntur, nam singularitas initium est numerorum paris et imparis, proptereaque par impar habetur et omnes in se formas numerorum creditur continere, epipedam triangularem cubum. Quae singula persequi longum est; sufficiat igitur demonstrasse rationem nascentis animae, quae incorporationi erat destinata, quod orsa a singularitate indiuidua atque incorporea re gradatim per lineam et superficiem increuerit usque
Abbreviated transcription (Latin):
crisoune a & luxta quȩ corpora incremunta qngrediuntur: quippe. Cum
interuallumunum lineam faciat : duo si ꝑsi ciem : tria. corpus diuisum
atq diuiduum quonihil est ꝑfectius : tria enĩ haeo inter uallã corpus
absoluur  longitudo latitudo soliditas : cesteina primitus dicta st̃
om̃a quod de duob dici nom potest̃ : Vtrũq: enĩ dicitur deduobus : baec
igitur terna interualla inutroq: latere de scriptianis sita sex int̃ ualla
conficiunt: & senarius numerꝰ pleno & pfectꝰ merito hab&ur : quippr qui
sit aequalis: hispartibus exquib: ipse comstat : hab& erũ dimidiaatẽ intribus
haba tertiã portionẽ induob. habas sextã in uno quȩ simul atq inunun
collecta cõplent eundẽ : De quib. qr ab eo quadratꝰ niscit᷑ id÷ triginta asex nuner s ađ a
dicit᷑ qua dratura constans ex quatua quidõ inpurib numeris hoc ÷ uno trib: quinq septem
numerus qui na scit᷑ extriangulo su prade scripto. Tercia qua dratura cognorit¬

Expanded text:
rpora et iuxta quae corporea incrementa progrediuntur, quippe cum interuallum unum lineam faciat, duo superficiem, tria corpus indiuisum atque indiuiduum, quo nihil est perfectius; tria enim haec interualla corpus absoluunt, longitudo latitudo soliditas. Certe tria primitus dicta sunt omnia, quod de duobus dici non potest; utrumque enim dicitur de duobus. Haec igitur terna interualla in utroque latere descriptionis sita sex interualla conficiunt. Et senarius numerus plenus et perfectus merito habetur, quippe qui sit aequalis his partibus ex quibus ipse constat; habet enim dimidietatem in tribus, habet tertiam portionem in duobus, habet sextam in uno, quae simul atque in unum collecta complent eundem. Denique qui ab eo quadratus nascitur, id est triginta et sex numerus, secunda dicitur quadratura constans ex quattuor quidem imparibus numeris, hoc est uno tribus quinque septem, uaginta et quattuor numerus, qui nascitur ex triangulo supra descripto, tertia quadratura cognomi
Abbreviated transcription (Latin):
pueros uocat quomens eorũ am̃tepuerili minimedifferat : Eexemplũ qđ diimꝰ lateest : ex adũsũ
stantes in loua nr̃a certihabemꝰ conĩras tantiũ dextras partes it̃illi similit̃nras . Rursumq
leua spartes indexteram : Sugit̃ inꝗt alt̃ ex duobusrecte & secundũ naturã st & alt̃uero
ita ut caput solo figat pedes procapitesus tollat & sintex aduerso : łunosein spicientes inui cẽ
opinabunt᷑ dexteras partes sinis tras sinistras dexteras inuicẽt ale aligd patidic̃ animas quoq
iuxtarerũ c̃tẽplationo int̃initia & recensincorporatas : Cũigit ita sehabebit & audi& intellegib
lõ eẽ naturã & sine corpore quȩ solauere ꝑp&uoq eadẽ sit Rursũ dehisquen ascunt᷑ &occidt̃
idẽ de corporib: atq sensilib: quod fluida sint & mut abilia opinor tunc aduo catis sensibus pu

Expanded text:
pueros uocat, quod mens eorum a mente puerili minime differat. Exemplum quod diximus tale est: ex aduerso stantes in laeua nostra certe habemus contra stantium dextras partes, item illi similiter nostras rursumque laeuas partes in dextra. «Si igitur, inquit, alter ex duobus recte et secundum naturam stet, alter uero ita ut caput solo figat, pedes pro capite sustollat et sint ex aduerso, tunc se inspicientes inuicem opinabuntur dextras partes sinistras, sinistras dextras inuicem». Tale aliquid pati dicit animas quoque iuxta rerum contemplationem inter initia et recens incorporatas. Cum igitur ita se habebit et audiet intellegquae sola uere perpetuoque eadem sit, rursum de his quae nascuntur et occidunt, id est de corporeis atque sensilibus, quod fluida sint et mutabilia, opinor tunc aduocatis sensibus pu
Abbreviated transcription (Latin):
prouida naturae sollertia sic ordinata est ore uultuq: ad praecedentia
uersũ locata ducibus quoque ad spatiandũ sensibus prorsum spectan¬
tibus. De hinc subtexit de sensibus & organis sentiendi. & incapite
ab optimo praed arissimoq: sensuum omniũ uisu causas quib: uidemus
edisserens : Sed qm̃ dehoc pleriq: alii postipsum opiniones uarias. libris
conditi sunt ex secuti : eas quae sunt in honore perstringã. quo ꝑfectuor
propositae rei tractatus habeatur : Omnes qui rerũ initia corporã censuerunt epiunis¬
uel cuu hnumerabiliũ minutorũ congesto hr ani uel perpeuorum con¬
tinuata proceritate. dicunt nos uidere simulacrorũ incursionibus :
fluidam quippe materiem formatas uxta sui similitudinẽ ex sudore
subtiles corporũ fusiones quae sunt uisibiliũ simulacrore  eaq cũ uisus

Expanded text:
prouida naturae sollertia sic ordinata est ore uultuque ad praecedentia uersum locata, ducibus quoque ad spatiandum sensibus prorsum spectantibus. DE VISV Dehinc subtexit de sensibus et organis sentiendi et incipit ab optimo praeclarissimoque sensuum omnium uisu, causas quibus uidemus edisserens. Sed quoniam de hoc plerique alii post ipsum opiniones uarias libris conditis sunt executi, eas quae sunt in honore perstringam, quo perfectior propositae rei tractatus habeatur. Omnes qui rerum initia corpora censuerunt uel coetu innumerabilium minutorum congesto inani uel perpetuorum continuata proceritate dicunt uidere nos simulacrorum incursionibus; fluidam quippe materiem formatas iuxta sui similitudinem exudare subtiles corporum fusiones, quae sunt uisibilium simulacra rerum, eaque cum uisus
Abbreviated transcription (Latin):
cantilenã atq ex inparib: octosonis unũ c̃cordẽ c̃centũ excitari : Pritgͦ
animȩ a planes ratio plan&es ut iracundia &cupiditas c&eriq huiꝰ modi

Expanded text:
cantilenam atque ex imparibus octo sonis unum concordem concentum excitari. Erit ergo animae aplanes ratio, planetes ut iracundia et cupiditas ceterique huius modi
Abbreviated transcription (Latin):
atq &iã in preconio sapientiȩ caelestis auttor: Intiũ uitȩ panis & aqua & tunica inquit domꝰ idonea
uelandis pudendis : quippeihis ñ una initusunt diuersa & simple&a h ab&ur significatio. Est tam̃

Expanded text:
atque etiam in praeconio sapientiae caelestis auctor: «Initium uitae panis et aqua et tunica, inquit, et domus idonea uelandis pudendis», quippe in his non una initii sed diuersa et multiplex habetur significatio. Est tam
Abbreviated transcription (Latin):
fert natura rerũ platonicis: dogmatib: consentaneȩ dicta:
sed de animȩ substantia erratũ uideri : Non enĩ specialẽ essentiã
b abens olim & ante coniugationẽ corporis. sub stantiã ꝓpriã extinctisq animalib
separatur sine ꝑp&uitatis in cõmodo ut quã consta i aeerno eẽ motu. quia hab& in¬
ternũ domesticũq exnaturasua motum
foreanimã quã appellat aristoteles enthelechiã . E aec quippe enĩ forma ẽ in
corporib: accidens utcens& plato quã hic specialẽ essentiã nuncupat: Et
qua formant᷑ corpora nomina esselmposita rebus. uerũ ẽ : animam
tamen esse formatilẽ : Hanc enĩ speciem nemo ei & concedit : hoc quippe

Expanded text:
fert natura rerum Platonicisque dogmatibus consentanee dicta, fert natura rerum Platonicisque dogmatibus consentanee dicta, sed de animae substantia erratum uideri; non enim spabens olim et ante coniugationem corporis substantiam propriam extinctisque animalibus separatur sine perpetuitatis incommodo, ut quam constet in aeterno esse motu, quia habet internum domesticumque ex natura sua motumfore animam quam appellat Aristoteles entelechiam — haec quippe forma est corporibus accidens , ut censet Plato, quam hic specialem essentiam nuncupat, et qua formantur corpora, nomina esse imposita rebus uerum est, animam tamen esse formabilem hanc speciem nemo ei concedit; hoc quippe
Abbreviated transcription (Latin):
poreus qui locularis ẽ. a corde in itiũ sumat : Namq uenarum &
neruorũ initiũ & quidem modus ipsũ cor ẽ iuxta qđ intellectus
agitat᷑ & rationabilit̃ ignittis. ibidem coacerbare se credit᷑: Possi¬
bilitatequidem illic habitans. effectuuero extra conseptũ corporis
atq uiciniã cõmeans : Haec & multa alia huiusmodi ꝓbationũ gene¬
ra exerunt᷑ a supra memoratoiiro ad probandũ qđ principalis ani¬
mȩ uis incorde sit : Quȩusq ad eo sit animantiũ propria. ut c&era
ex uitalibus uimpulsusque patiant᷑ sine animantis interitu.
Cordis uero sedem ne minasquidem pulsationis sine i teritu
animaliũ sustinere: : Quod siquis nominis p̃sũptione inductus
cardiacã passionẽ dicat frequent̃ eẽ curatã : errat in nomine ::
quippe cũ const& illã passionẽ non cordis esse sed stomachi: Ad¬
uersũ quȩ ita respond& : Alia quidem ferȩ om̃a recte & prout

Expanded text:
poreus, qui locularis est, a corde initium sumit; namque uenarum et poreus, qui locularis est, a corde initium sumit; namque uenarum et neruorum initium et quidam nodus ipsum cor est, iuxta quod intellectus agitatus et rationabiliter ignitus ibidem coaceruare se creditur, possibilitate quidem illic habitans, effectu uero extra conseptum cordis atque uiciniam commeans. Haec et multa alia huius modi probationum genera asseruntur a supra memorato uiro ad probandum, quod principalis animae uis in corde sit, quae usque adeo sit animantium propria ut cetera ex uitalibus uim pulsusque patiantur sine animantis interitu, cordis uero sedem ne minimas quidem pulsationes sine interitu animalium sustinere quod si quis nominis praesumptione inductus cardiacam passionem dicat frequenter esse curatam, errat in nomine, quippe cum constet illam passionem non cordis esse sed stomachi. Aduersum quae ita respondetur: alia quidem fere omnia recte et prout
Abbreviated transcription (Latin):
Et item in eã speciem quae est ꝑfectior c&eris ratione uiuenti¬
um. quae innatura hominis tantũ inuenit᷑ Est igit᷑ tota
inquie anima in tota animalis partibus uiuentis animalis:
& naturalis quidem eius species per omne se diuiditcor¬
pus : Sensus uero tractus quidem per omne corpus.
Visus autẽ uel auditus & ceteri inc&eris membris quȩ sunt
organa sentiendi : Principalis uero animȩ pars siue potentia ad quã
referunt᷑ quaenuntiant singuli sensus. Et quae dehis quȩ sentiunt᷑
iudiciũ facit examinatq: Cuius modi sint ea quae occurrunt sen¬
sibus uariȩ : hanc uero aris toteles asserit locatã esse in pen&rabi¬
lib: cordis ubi aliȩ quoq: species animae sint locatae. id est imagina¬
tio memoria app&itus excursio : Quippe omniũ animae uiriũ
initia & quasi quȩdã radices a sede cordis emanant. quando con¬
fecti cibi sucus peruenas cordis c&erũ corpꝰ irrigas. et motus cor¬

Expanded text:
et item in eam speciem, quae est perfectior ceteris ratione utentiet item in eam speciem, quae est perfectior ceteris ratione utentium, quae in natura hominis tantum inuenitur. «Est igitur tota, inquit, anima in totis partibus uiuentis animalis». Et naturalis quidem eius species per omne se diuidit corpus, sensus uero tactus quidem per omne corpus, uisus autem uel auditus et ceteri in ceteris membris quae sunt organa sentiendi. Principalis uero animae pars siue potentia, ad quam feruntur quae nuntiant sensus singuli et quae de his quae sentiuntur iudicium facit examinatque cuius modi sint ea quae occurrunt sensibus uarie, hanc uero Aristoteles asserit locatam esse in penetralibus cordis, ubi aliae quoque species animae sunt locatae, id est imaginatio memoria, appetitus, excursio. Quippe omnium animae uirium initia et quasi quaedam radices e sede cordis emanant, quando confecti cibi sucus per uenas cordis ceterum corpus inrigat et motus cor
Abbreviated transcription (Latin):
eadẽ diuisione non magis parces eius ullae quã uirtutes & potentie
considerent᷑ : Necuero species eius ullȩ sunt ut generis alicuius species
dici sol& ut rahorie disciplinae quȩe st in tellegibilis res & sinecor¬
pore species tamen esse eius dicit᷑ ea oratio quȩ facta ẽ ad doctrinȩ
ostentationẽ : Et itẽ species contionabilis. uł species orationis
forensis :: Sic ergo cũ anima quoq res sit sine corpore & sine mag¬
nitudine nihil inter est dicere partes anime. &item potentias
animae : : uel cum diuidimus eã cũ sit illa natura indiuiduae
inspeciemnaturalẽ iuxta quã nutrit᷑ omne animal & crescit¬
& subolem creat. u inspecie sensilem iuxta quam differunt
inter se quae animam habent. & item quȩ sola uita fruuntur
id est animalia & stirpes: Item in eã speciem quaelocum enoco
mutat. ut serpentia omnia uł quae habent app&itũ qui bi per¬
fectioribus inuenit᷑ animalibus. in quibus .ẽ cupiditas & iracundia

Expanded text:
eadem diuisione non magis partes eius ullae quam uirtutes et potentiae considerentur. Nec uero species eius ullae sunt, ut generis alicuius species dici solet, ut rhetoricae disciplinae, quae est intellegibilis res et sine corpore, species tamen eius esse dicitur ea oratio quae facta est ad doctrinae ostentationem et item species contionabilis uel species orationis forensis. Sic ergo, cum anima quoque res sit sine corpore et sine magnitudine, nihil interest dicere partes animae et item potentias animae, uel cum diuidimus eam, cum sit illa naturae indiuiduae, in speciem naturalem, iuxta quam nutritur omne animal et crescit et subolem creat, uel in speciem sensilem, iuxta quam differunt inter se quae animam habent et item quae sola uita fruuntur, id est animalia et stirpes, item in eam speciem quae locum ex loco mutat, ut serpentia omnia uel quae habent appetitum qui in perfectioribus inuenitur animalibus, in quibus est cupiditas et iracundia,
Abbreviated transcription (Latin):
aede sicte caelestidemum liquore procumbunt nuoluntato quo
liite ris publicis cumanti quioris historiae memoria dissipantur
ut necesse sit nouo initio uitȩ nouo que populo nouã condimemoriã
litterarũ: Quaratiofit ut neque uestras proprias resantiquas

Expanded text:
aedes ictae caelesti demum liquore procumbunt inuolutaeque litteris publicis cum antiquioris historiae memoria dissipantur, ut necesse sit nouo initio uitae nouoque populo nouam condi memoriam litterarum. Qua ratione fit ut neque uestras proprias res antiquas