comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& tardiores pulsũs erunt : & accentus quidem existunt ex nimio inci¬
tatoq. pulsu: succentus uero leni & tardione: ex accentibus porro
& succentibus : uariatarationemusicȩ cantilena simphonia dicitur :
Prima igitur simphonia. in quatuor primis modulis inuonitur qued ra¬
tessarondicitur : Secunda uero quȩ ex quinq primis modulis coristat
diapente cognominata quibas compositis in ordinẽ pascitur ea cantilena
quȩ epogdous & dia pason uocatur : Propterea epogdous q̃uia u& eres
musici octo solis cordis utebantur : quarũ princepserat hrpate edons
grauissimum sonum ultimauero n&e edenfacutũ sonũ : quiduo diuersi
habent soni inter se miro quodã genere concentum & consonantiam:
postuero auctamusicaest assumptio ioutramq partem pluribus fidibus

Expanded text:
 tardiores pulsus erunt, et accentus quidem existunt ex nimio incitatoque pulsu, succentus uero leni et tardiore, ex accentibus porro et succentibus uariata ratione musicae cantilena symphonia dicitur. Prima igitur symphonia in quattuor primis modulis inuenitur, quae diatessaron dicitur, secunda uero, quae ex quinque primis modulis constat, diapente cognominata est. Quibus compositis in ordinem nascitur ea cantilena quae epogdous et diapason uocatur, propterea epogdous, quia ueteres musici octo solis chordis utebantur, quarum princeps erat hypate edens grauissimum sonum, ultima uero nete acutum edens sonum; qui duo diuersi soni habent inter se miro quodam genere concentum et consonantiam. Post uero aucta musica est assumptis in utramque partem pluribus fidibus;
Abbreviated transcription (Latin):
inter quȩ duas posita naturas eandem diuersamq modo eus dem naturȩ
comtem plar& ur diunitatem ad tollens aciem ad sublimia : modo ad ima
sedemq diuersȩ paturȩ uergens : haec &ĩam iuxta opificis scita dispensa¬
r& terrenisq in ꝑtir& ꝓuidentiam : Deinde ꝓ grediens ultra plato de¬
monstrat ipsã parditionem : Vnã sũpsit exuniuer sõ primitus portionẽ. postquã¬
duplicẽ eius quã sũpserat : Tertiã uero ses quiplã scđe quidẽ Triplam uero primitus

Expanded text:
interque duas posita naturas, eandem diuersamque, modo eiusdem naturae interque duas posita naturas, eandem diuersamque, modo eiusdem naturae contemplaretur diuinitatem attollens aciem ad sublimia, modo ad ima sedemque diuersae naturae uergens haec etiam iuxta opificis scita dispensaret terrenisque impertiret prouidentiam. Deinde progrediens ultra Plato demonstrat ipsam partitionem: «Vnam suduplicem eius quam sumpserat, tertiam uero sescuplam quidem secundae, triplam uero primitus
Abbreviated transcription (Latin):
quippe animierrores & agitationẽ fluctib similẽ intellectũ ad signato ex in¬
ordinata lactatione adordinẽre degissẽ . Corporis & ĩãmotũ instabilẽ. stabili mode¬
rataq agitatione frenasse : Cidẽ formã & figurã congruum & conuenientem
ornatum dedisse ut ipse in sũ periorib dix̃ meliorem ordinatorum
fortunam in ordinatis ratus : Quarẽ cum sensilimundo conueniens
apima in stituatur : ortumeius ex rudiuidua una
quaemons intollectusq est & alia quȩ ꝑ uniuersa corpora duuditur & scindi¬
tur prouenire eam que mediam intere in diuiduam & diuiduam
animas locotã : Scilic& ut inmunis quidem ab incorporatione inmundo
essa intellegibili semper. Stir pea mutisa itẽ nihil sentientibus opitula¬
r&ur : haec uero media quia necesse erat inmundo fore genus anima¬
lium qđ ratione uter &ur : huicidem generi uctã & spmministrara

Expanded text:
quippe animi errores et agitationem fluctibus similem, intellectu assignato, ex inquippe animi errores et agitationem fluctibus similem, intellectu assignato, ex inordinata iactatione ad ordinem redegisse, corporis etiam motum instabilem salubri moderataque agitatione frenasse et eidem formam et figuram congruam et conuenientem ornatum dedisse, ut ipse in superioribus dixit meliorem ordinatorum fortunam inordinatis ratus. Quare cum sensili mundo conueniens anima instituatur, ortum eius ex indiuidua una, quae mens intellectusque est, et alia, quae per uniuersa corpora diuiditur et scinditur, prouenire, eamque mediam inter indiuiduam et diuiduam animas locatam, scilicet ut immunis quidem ab incorporatione in mundo esset intellegibili semper, stirpea mutis et item nihil sentientibus opitularetur, haec uero media, quia necesse erat in mundo fore genus animalium quod ratione uteretur, huic eidem generi uitam et spiritum ministraret
Abbreviated transcription (Latin):
corporatione animae . item alia inseparabile corporum comiteidẽ
stirpea conflatum tertiae animȩ genus asserebant idest
rationabile : sic assistebant sententiae pro priae : Primo om¬
nium prȩposterum esse cũ de consictutione mundani corporis in su¬
periorib tractatũ ess& finitoq. et tractatu ꝑuentũ for& ad animȩ ge¬
niturã quȩ uiuificar& sensi lemundũ pursũ ad priorẽ tractatũ Tã rarorsũ
iri ut desilua & corporib. mundi formaq: eorũ tractatus de inte grofie¬
r& & a genitura animaereceder&ur. Deinde frustradici animã stirpeã
nondũ esse posse ꝓptea quia quȩ uiuificatura erat animalia nondum
essent fuisse enĩ semꝑtã animae quã corporisuim nec dm̃ ex his quȩ noneran
fecis semundum sed ea quȩ erar: si ne ordine acmodo ordinasse : Itaq potius
caquȩ existebant exornasse quam generasse quȩ nonerant : In ordinatos

Expanded text:
corporatione anima, item alia inseparabili corporum comite, id est corporatione anima, item alia inseparabili corporum comite, id est stirpea, conflatum tertiae animae genus asserebant, id est rationabile, sic assistebant sententiae propriae: primo omnium praeposterum esse, cum de constitutione mundani corporis in superioribus tractatum esset, finitoque eo tractatu peruentum foret ad animae genituram quae uiuificaret sensilem mundum, rursum ad priorem tractatum retrorsum iri, ut de silua et corporibus mundi formaque eorum tractatus de integro fieret et a genitura animae recederetur. Deinde frustra dici animam stirpeam nondum esse posse, propterea quia quae uiuificatura erat animalia nondum essent: fuisse enim semper tam animae quam corporis uim nec deum ex his quae non erant fecisse mundum, sed ea quae erant sine ordine ac modo ordinasse; itaque potius ea quae existebant exornasse quam generasse quae non erant, inordinatos
Abbreviated transcription (Latin):
quodrationis disciplinaeq & intellectus capax diuinioperis admiran¬
damrationem dispositionem q: intellegens uenerar &ur mundani
operis auctorem : quod itaq: hi quispeciem intellegibi lismundi qđ
sẽꝑeadẽ sit nec inmutetur umquã putabat aplatone in diuiduã substantiã
dici diuiduã porrosiluã negabat habererationẽ cũ mundiessã instituta genera¬
tio dnmanti quasi mnox futuro quererã cõpetens anima illã animã quȩ tã multis animalib
quam stirpib & arborib: uitã dar& eẽ uspiam dicia platone nondũ natis animalib:
nec uero arboribus & c&eris quib datura uitas for& : Propterea indiuiduam
quidem substantiam mundi intellegebilis speciem. ad cuius similitudinem for¬
matussit sensilis mundus platonem comaminasse dicebant. diuiduam
porrosiluam : At uero qui ex induidua substantia id est hmunidi ab in¬

Expanded text:
quod rationis disciplinaeque et intellectus capax diuini operis admiranquod rationis disciplinaeque et intellectus capax diuini operis admirandam rationem dispositionemque intellegens ueneraretur mundani operis auctorem. Quod Itaque hi qui speciem intellegibilis mundi, quod semper eadem sit nec immutetur umquam, putabant a Platone indiuiduam substantiam dici, diuiduam porro siluam, negabant habere rationem, cum mundi esset instituta generatio, animantique quasi mox futuro quaereretur competens anima, illam animam, quae tam mutis animalibus quam stirpibus et arboribus uitam daret, esse uspiam dici a Platone, nondum natis animalibus nec uero arboribus et ceteris quibus datura uitas foret, proptereaque indiuiduam quidem substantiam mundi intellegibilis speciem, ad cuius similitudinem formatus sit sensilis mundus, Platonem cognominasse dicebant, diuiduam porro siluam. At uero hi qui ex indiuidua substantia, id est immuni ab in
Abbreviated transcription (Latin):
genus quamue obcausam conflauerit : Nã speciem intellegibilis mundi
ad cuius similitudinem formas mente conceptas ad corpora transferebat
indiuiduã substantiã nuncupauerit. diuiduam uero siluã quȩ uelut exor¬
diũ & fonsẽ corporũ. Ita ut illud tertium enistũ substantiȩ genꝗ formȩ intel¬
legendũ sit qua in formata sit tã mundi quã c&era que mundus cõplectitur
corpora. an potius in diuiduã plato substantiã censeat eminentiorem
animã quȩ nulli sit in corporatiomi obnoxiacuiusq ueneranda puritas
Nulla corporis contagione iuol&ur diui duã uero substantiã illã animam
dicat quȩ non solũ cunctis animalib sed &iã stirpib & arborib. datuitalẽ
uigorẽ ut sit ex his duab conflatũ tertiũ animae genus rationabile : dcrco
ne om̃amuta essent & ratione carerent quȩ uitã sortirentur corpora :
uidelica animalia : Sedess& pr&erea gen animantium huius modi

Expanded text:
genus quamue ob causam conflauerit: num speciem intellegibilis mundi, genus quamue ob causam conflauerit: num speciem intellegibilis mundi, ad cuius similitudinem formas mente conceptas ad corpora transferebat, indiuiduam substantiam nuncupauerit, diuiduam uero siluam, quae uelut exordium et fons est corporum, ita ut tertium illud mixtum substantiae genus formam esse intellegendum sit, qua informata sint tam mundi quam cetera quae mundus complectitur corpora, an potius indiuiduam Plato substantiam censeat eminentiorem animam, quae nulli sit incorporationi obnoxia cuiusque ueneranda puritas nulla corporis contagione uioletur, diuiduam uero substantiam illam animam dicat quae non solum cunctis animalibus sed etiam stirpibus et arboribus dat uitalem uigorem, ut sit ex his duabus conflatum tertium animae genus rationabile, idcirco ne omnia muta essent et ratione carerent quae uitam sortirentur corpora, uidelicet animalia, sed esset praeterea genus animantium huius modi,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ natura. Omã inquit naturalia ł eadẽ sibi ł diuersa st̃ : edẽ genere diuensaspecie :
ut puta homo &itẽ etqus idẽ st̃ nlã & hoccillud animalẽ : at uero specie diuersa st̃ : alterũ
enĩ eorũ rationabile animal ẽ Alterũ in rationabile & mutũ : & alterũbipes alterũ
dante c̃cretioniatq adunationigenerũ : Rursũq unũ iludextrib c̃cr&ũ diuisit lirirtes
ita ut singulȩ partestros illas potentias obtinerent. hoc ẽ utidẽ ñ solũ idẽ ẽsa sed &iam
substantia & haber& aliquid ex diuersitate : essentia quoq: & essentia essa etidẽ & diuer¬
sũ : diuersũ quoq & diuersũ ess& & esientia & haber& aliquid ex eo qđ idẽ uocatur :
disceptatũ tamen ẽ a u&erib quȩ sit quȩ aplatone dicit᷑ indua quȩ litem diu¬
dua substantia ex quib: mundi sensibilis fabricator ds̃ tertiũ substantiae

Expanded text:
est natura? «Omnia», inquit, «naturalia uel eadem sibi uel diuersa sunt»: eadem genere, diuersa specie, est natura? «Omnia», inquit, «naturalia uel eadem sibi uel diuersa sunt»: eadem genere, diuersa specie, ut puta homo et item equus idem sunt nam et hoc et illud animal est, at uero specie diuersa sunt alterum enim eorum rationabile animal est, alterum inrationabile et mutum, et alterum bipes, alterum dante concretioni atque adunationi generum». Rursumque unum illud ex tribus concretum diuisit in partes, ita ut singulae partes tres illas potentias obtinerent, hoc est, ut idem non solum idem esset sed etiam substantia et haberet aliquid ex diuersitate, essentia quoque et essentia esset et idem et diuersum, diuersum quoque et diuersum esset et essentia et haberet aliquid ex eo quod idem uocatur. Disceptatum tamen est a ueteribus quae sit quae a Platone dicitur «indiuidua», quae item «diuidua substantia», ex quibus mundi sensilis fabricator deus tertium substantiae
Abbreviated transcription (Latin):
ut cicero dic̃ essentiam duplicẽ eẽ unã indiuiduam : alterã ꝑcorpora duuduã :¬
& indiuiduam quidẽ eẽ eam Cuuis generis sunt omã &erna & sine corpore
quȩ intelle gibilia dicunt᷑ : Diuiduã uero : quȩ corporib. exsistendicausa est̃ :¬
unũ quodq: enĩ corpus ẽ ceste : qd uero est̃ hab& essentiam : & corpora multas :
Vna uero diuudua essentia : quȩ incunctis corporib: inuenit᷑ : Quȩ igit᷑ una in
multis simul inuenit᷑ recte scindere seputat᷑ necteq diuidua : Igit᷑ ex his duab
ait opificẽ dm̃ Tertium genꝗ essentiȩ miscuisse idq medium locasse int̃ essentiã
utrãq: Similit̃ doc& naturã quoq non eẽ simplicẽ sed bimẽ brẽ & ex his duab
fac̃ opificis lussu Tertium naturȩ genꝗ exstitis se q̃d aeque me dium positũ essa
int̃ utrãq. essentiam. indiuiduã uidelic& atq diuiduã : quatim ergobimẽ bris

Expanded text:
ut Cicero dicit, essentiam duplicem esse, unam indiuiduam, alteram per corpora diuiduam. Eut Cicero dicit, essentiam duplicem esse, unam indiuiduam, alteram per corpora diuiduam. Et indiuiduam quidem esse eam cuius generis sunt omnia aeterna et sine corpore, quae intellegibilia dicuntur, diuiduam uero quae corporibus existendi causa est; unumquodque enim corpus est certe; quod uero est habet essentiam, et corpora multa sunt, una uero diuidua essentia, quae in cunctis corporibus inuenitur; quae igitur una in multis simul inuenitur, recte scindere se putatur recteque diuidua. Igitur ex his duabus ait opificem deum tertium genus essentiae miscuisse idque medium locasse inter essentiam utramque. Similiter docet naturam quoque non esse simplicem sed bimembrem, et ex his duabus facit opificis iussu tertium naturae genus extitisse quod aeque medium positum esset inter utramque essentiam, indiuiduam uidelicet atque diuiduam. Quatenus ergo bimembris
Abbreviated transcription (Latin):
mundieẽ auetorẽ dm̃ Nisi eum tã quã opifex aliquis manib. caẽrorũq. artuum
molitione construxerit : Certȩ ꝓ positũ scriptoris consi derandũ puto: Nã sud agera
in hoc libro principaliter ut inmortalẽ animã ẽȩ ꝓbar& non conuenira animȩ
geniturã cõminisci : ꝓptea q̃o cuncta qͣs ggnunt᷑ intereunt : Atuero cũ demundo
hoc est uni uersae rei constitutione tractetur : ad prȩsens ere fuit nascentem
& uelut in lucẽ ꝓditã inducere animã eius quo audientes ima ginarentur
animȩ formã aliquã. ꝑ inde ut eorũ omnium quȩ nascunt᷑ uident : Itaq
ds in quit tertiũ a nimȩ genꝗ ex cogitauit hoc pacto : ex indiuidua semꝑq suostatu
ꝑseuerante substantia. Itẽq. alia quȩ in separabiliscorporũ comes ꝑeadẽ
corpora scindere sẽputatur Tertiũ substantiȩ genꝗmixtũ locauit medium
int̃ utrãq substantiam : & caera : Quidẽ q̃dagit doc& nos substantiam siue

Expanded text:
mundi esse auctorem deum, nisi eum tamquam opifex aliquis manibus ceterorumque artuum molitione construxerit. Certe propositum scriptoris considerandum puto. Nam si id ageret in hoc libro principaliter, ut immortalem esse animam probaret, non conueniret animae genituram comminisci propterea quod cuncta quae gignuntur intereunt; at uero cum de mundi, hoc est uniuersae rei, constitutione tractetur, ad praesens e re fuit nascentem et uelut in lucem proditam inducere animam eius, quo audientes imaginarentur animae formam aliquam, perinde ut eorum omnium quae nascuntur uident. «Itaque deus», inquit, «tertium animae genus excogperseuerante substantia itemque alia, quae inseparabilis corporum comes per eadem corpora scindere se putatur, tertium substantiae genus mixtum lo cau it medium inter utramque substantiam» et cetera. Quid est quod ait? Docet nos substantiam siue,
Abbreviated transcription (Latin):
minime ꝑtinens adremuerborum agm̃ addendũ : At uero siqͥ s amplerei
finis disceptationẽ cõpendio dirige. hunc certe asciscere oꝑe pretiũ facientis ::¬
giiiipseie quid de hacre sentiã dicã. Suntellectus itẽq uera uera o pinio duȩres

Expanded text:
minime pertinens ad rem uerborum agmen addendum; at uero si quis amplae rei finis disceptationem compendio: dirimet, hunc certe asciscere operae pretium facientis est. Ipse igitur, quid de hac re sentiam, dicam. Si intellectus itemque uera opinio duae res
Abbreviated transcription (Latin):
cognitoq: nobis & ꝑspicuo polo uicinus ẽ septentrionis apellatus ob constel¬
latũ sibi sidus septentrionis : Alt̃ aduersusȩ qualis huic iuxta sũ mersũ latentẽq
semꝑ polũ ipse &iã latens antarttibꝰ: medius & maximꝰ omniũbis diuidens spera mae-¬
quidialis quẽ i semeri ñ appellant. ꝓpt̃e a qđ subiectȩ si ueregionib: t̃rae noctes om̃s diob:

Expanded text:
cognitoque nobis et perspicuo polo uicinus est, septentrionalis appellatur ob constellatum sibi sidus septentrionis; alter aduersus aequalis huic iuxta submersum latentemque semper polum ipse etiam latens, antarcticus; medius et maximus omnium bis diuidens sphaeram aequidialis, quem isemerinon appellant, propterea quod subiectis sibi regionibus terrae noctes omnes dieb
Abbreviated transcription (Latin):
scisso radio diuidit᷑ bi fariã uisus : Et quihoc uitio laborant duplicia
uidere secensent : Ergo otiam ingeminis populis id ẽ uitiũ medicoꝵ
detegit experientia : Namq biconimaturali quidem pupula recce

Expanded text:
scisso radio diuiditur bifariam uisus et qui hoc uitio laborant duplicia uidere se censent. Ergo etiam in geminis pupulis idem uitium medicorum detegit experientia; namque bicori naturali quidem pupula recte
Abbreviated transcription (Latin):
prȩditũ : facereuero : cũ adẽ silua intrase mou& species : paticũ inuicẽ ipsas pecieb: sem&
mouentib: cõmouetur
DEIN DE PROORE DIT UR
Est nealiquis ignis seorsum positus & in cõmunicabilis.
Nunciam dehis tractare
incipit uolens ostendere quod intellegibilis illiusignis. sensibilis. Iste ignis simulacrũsit. simi¬
liter terra sensilis i mago quedã intellegibilis terrae: Sic&iã c& erȩspecies. Qđq oma
quȩ uidemus aliarũ specierũ inuisibiliũ simulacra sint: illaitẽ horũ inuicẽ exẽpla. Opor¬
t& ergonos &iã deexẽplari breuiter quȩ sunidicenda disserere : Atq: ut psiluã diximus

Expanded text:
praeditum; facere uero cum eadem silua intra se mouet species; pati cum inuicem ipsa speciebus semet mouentibus commouetur. Deinde progreditur: «Estne aliquis ignis seorsum positus et incommunicabilis?» Nunc iam de his tractare incipit, uolens ostendere quod intellegibilis illius ignis sensilis iste ignis simulacrum sit, similiter terra sensilis imago quaedam intellegibilis terrae, sic etiam ceterae species, quodque haec omnia quae uidemus aliarum specierum inuisibilium simulacra sint, illa item horum inuicem exempla. Oportet ergo nos etiam de exemplari breuiter quae sunt dicenda disserere. Atque ut de silua diximus
Abbreviated transcription (Latin):
limes postquẽ st̃ cuncta quȩ ex eodem st̃ limite : & qromne initiũ ut pote origorerũ prȩcedit
ortũ : Necesieẽ eã fore simplicẽ sinequalitate ꝑ p&uã : Si simplex ñ erit ꝑ inde eritatq
eaquȩ st̃ exceiusdeni substantia : Ne dnt̃erit quicquã interipsũ in itiũ & c&era &iã siantiꝗtas¬

Expanded text:
limes post quem sunt cuncta quae ex eodem sunt limite; et quia omne initium, utpote origo, rerum praecedit limes post quem sunt cuncta quae ex eodem sunt limite; et quia omne initium, utpote origo, rerum praecedit ortum, necesse est eam fore simplicem, sine qualitate, perpetuam. Si simplex non erit, perinde erit atque ea quae sunt ex eiusdem substantia, nec intererit quicquam inter ipsum initium et cetera etiamsi anti
Abbreviated transcription (Latin):
domũ analogie comos est : analogie itẽ cũ ratione & demũ ratio cores indiuidua ꝓuidentie
repperit᷑: Necuero ꝓuidentia sine intellectu ÷ intellectusq: simente ñ est : mensergo
dei modulauit ordinauit: ex coluit omnẽ continentiã corporis : inuenta ergo ẽdemũ
opificis diuin a origooperat᷑ porroopifex & exornatomã iux tauim rationabilẽ¬
maiestatẽq operũ suorũ : Operauero eius intellectus eiusst̃ quia grecis ideȩuocantur¬
Porroideȩ st̃ excempla naturaliũ rerũ : Igit᷑ siluã quidem uxtalogȩ̃ rationẽq dissolutionispuans a¬
inuenimꝰ iuata compositionis uero p̃cepta ipsũ opificẽ dm̃. Ex operib: porro opificis exem¬
plum: & qͥm̃ singula hȩc initia st̃ rursuserit exinite gradeinitis disserendũ : estigit᷑ initiũ primus-

Expanded text:
demum analogiae comes est; analogia item cum ratione et dedemum analogiae comes est; analogia item cum ratione et dereperitur, nec uero prouidentia sine intellectu est intellectusque sine mente non est. Mens ergo dei modulauit, ordinauit, excoluit omnem continentiam corporis; inuenta ergo est demum opificis diuina origo. Operatur porro opifex et exornat omnia iuxta uim rationabilemaiestatemque operum suorum; opera uero eius intellectus eius sunt qui a Graecis ideae uocanturorro ideae sunt exempla naturalium reruimus, iuxta compositionis uero praecepta ipsum opificem deum, ex operibus porro dei opificis exemplum. Et quoniam singula haec initia sunt, rursus erit ex integro de initiis disserendum. Est igitur initium primus
Abbreviated transcription (Latin):
grauitas figura : similiter &ã e arũ materiarũ quȩ int̃ignẽ terrãq in serte st̃ alique
sint naturalos ppri&ates oport& : siergohas qualitates & quantitates &iã formas figuras ue
uolemꝰ ratione animi separare tumde mũ delibare ꝗd sit illud qđ hȩc om̃ã inseparabilit̃
adherens cõplexũq contineat Inueniemꝰ niinlaliudẽe quã id qđ que rimꝰ siluam
bnuentaigitur ẽ origosiluestris & hoc ꝗdemest unũ duarũ ꝓbationũ genꝰ qđ resolutio dr̃
Nunc illud aliud consideremꝰ qđ compositio cognominat᷑ seꝗt᷑ quipperesolutionẽ cõpositio
& discretionẽ õcrecio : Quȩ lgit᷑ modo separare animo uid ebamur a silua rur susei
rep̃sentemꝰ acuelut in suũ locũ reponamus : hoc e gonera qualitates figuras. nec in ordinate
hec ipsa & utcũq sedcũ cultu &ordine : Ordoaut̃ sine armonia ẽẽ nonpotest . armonia

Expanded text:
grauitas, figura. Similiter etiam earum materiarum quae inter ignem terramque insertae sunt aliquae grauitas, figura. Similiter etiam earum materiarum quae inter ignem terramque insertae sunt aliquae sint naturales proprietates oportet. Si ergo has qualitates et quantitates, etiam formas figurasue uolemus ratione animi separare, tum demum deliberare quid sit illud quod haec omnia inseparabiliter adhaerens complexumque contineat, inueniemus nihil aliud esse quam id quod quaerimus, siluam; inuenta igitur est origo siluestris. Et hoc quidem est unum duarum probationum genus, quod resolutio dicitur. Nunc illud aliud consideremus quod compositio cognominatur; sequitur quippe resolutionem compositio et discretionem concretio. Quae igitur modo separare animo uidebamur a silua, rursus ei praesentemus ac uelut in suum locum reponamus, hoc est genera qualitates figuras, nec inordinate haec ipsa et utcumque sed cum cultu et ordine. Ordo autem sine harmonia esse non potest, harmonia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpiora quȩ ex hisconcretast̃ Rursum magis a pplicita nob̵ nra corpora : Estigit᷑ incor¬
porib: nr̃is contiguum quiddã est &i ã solidũ estuisibile est calor : Contiguũ ꝗdom
ac solidũ nihilerit sinetorra : Rursũ uisibilȩ & calidũ sine igni ẽẽ ñ poterit : estorgo
in nobtorrenũ ꝗddã &ignoũ est &iã spirabilesi quidẽs piritus inuenis quȩ arterie dicunt᷑
condit᷑ iuenit᷑ : Estumectũ quoq qđ ume ctũ sine aquad omũ eẽ ñ potest. necuero sp̃s
sineaere : Quod s̃i ho comnia partosstcorporis. Necesse ẽ &iãilla fore quorũ hȩc partosso
ut diximidẽ solidũ uniuersãt corpꝰ : Eseigit in solido atq uniuer so corporo tãignis quã
terra & e&orȩ materie i deinde harũ psarũ congrua & mederata c̃cretio. Quȩ constat
ex formis & qualitatib: : ignis ꝗdem splendorleuitas calor & figura : Terrȩ uero siccitas

Expanded text:
propiora quae ex his concreta sunt, rursum magis applicita nobis nostra corpora. Est igitur in corpropiora quae ex his concreta sunt, rursum magis applicita nobis nostra corpora. Est igitur in corporibus nostris contiguum quiddam, est etiam solidum, est uisibile, est calor; et contiguum quidem ac solidum nihil erit sine terra, rursum in uenis quae arteriae dicuntur conditus inuenitur, est humectum quoque, quod humectum sine aqua demum esse non potest, nec uero spiritus sine aere. Quodsi haec omnia partes sunt corporis, necesse est etiam illa fore quorum haec partes sunt, ut diximus, id est solidum uniuersumque corpus. Est igitur in solido atque uniuerso corpore tam ignis quam terra et ceterae materiae, deinde harum ipsarum congrua et moderata concretio, quae constat ex formis et qualitatibus: ignis quidem splendor leuitas calor et figura, terrae uero siccitas,
Abbreviated transcription (Latin):
delnitiis sermo ẽ ꝗbus antiqus nihil ẽ uitem ꝓbationis remediis exresolutione manantib::
Certũ est si ꝗdem apud om̃s uł phrlosophanto s uł ꝗ se ñ dediderint huio studioẽe in nob̵sens
gibilia ꝗdem st̃ que in tollectu c̃prȩbendunt᷑ rationabili indagine sensilia uero quȩ
inrationabili opinione presumunt᷑ incertoquodam opinionis euentu: Illaꝗdem
ex &nitate necullũ in itiũ habentia hȩo temporaria & exaliquo initio temporis are¬
gionenrã primaria ad naturã uersus uero secunda : rursũ intel legibilia eregione
ꝗdemnaturȩ priora iuxta nos uero secunda s̃ : id ÷ quisquis ł quicũq: quocusquisq
lgit̃ indisputatione sic exordi& ut abhis quȩ primas ad nosuersũ ascendat ad ea
quȩ st̃ a nob scđa resoluere dicit᷑ questionẽ si quidẽ ab his orsus quȩuere ñ sunt sed¬
sed imaginos potius st̃ uere ersistentiũ rerũ ꝑueniat ad ea quȩ uere exsistentiũ initia cause

Expanded text:
de initiis sermo est quibus antiquius nihil est, utemur probationis remediis ex resolutione manantibus, certum est siquidem apud omnes uel philosophantes uel qui se non dediderint huic studio esse in nobis sgibilia quidem sunt quae intellectu comprehenduntur rationabili indagine, sensilia uero quae inrationabili opinione praesumuntur incerto quodam opinionis euentu. Illa quidem ex aeternitate nec ullum initium habentia, haec temporaria et ex aliquo initio temporis, a regione nostra primaria, ad naturam uersus uero secunda, rursum intellegibilia e regione quidem naturae priora, iuxta nos uero secunda sunt. Quotus quisque igitur in disputatione sic exordietur ut ab his, quae prima sunt ad nos uersum, ascendat ad ea quae sunt a nobis secunda, resoluere dicitur quaestionem, siquidem ab his orsus quae uere non sunt sed imagines potius sunt uere existentium rerum, perueniat ad ea quae uere existentium initia causae
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ppȩsi est in formis & i n ordinata nimirũ &i al nimobilis natura sua. Nec immobilis modo
uerũ &iã in cõmutabilis quippe cõmutationes pisilue accident sed corporib: in qb: sint qualita¬
tes : Eodemq facto &iã exanimis quando ꝗdemim mobił : malitiã porro aunt uirtutis
ẽe carentiam ut informitatẽ in opiã intemperantiã proptereaq uirtutib: ad dita orationis
parte negratiua c̃ traquã uirtutes cognominat& foredn p̃rudentiã iniustitiã imperitiã: haecatq huĩ
modi ẽ dissonsio platonicorũ philo sophorũ nostam̃ quã exhisputamꝰ potiorẽ & adueritatis exam̃
ꝓpensiorẽ maximȩq tantiauctoris prudentia dignã exoque mur: Estigit᷑ ꝓpositarũ questionũ
dupex ꝓbatio : Altera quȩ exantiꝗorib: posteriora confirmat qđ ẽ ꝓpriũ silogismi : Precedunt

Expanded text:
Quippe si est informis et inordinata, nimirum etiam immobilis natura sua, nec immobilis modo Quippe si est informis et inordinata, nimirum etiam immobilis natura sua, nec immobilis modo uerum etiam incommutabilis — quippe commutationes non siluae accident sed corporibus in quibus sint qualitates — eodemque pacto etiam exanimis, quando quidem immobilis. Malitiam porro aiunt uirtutis esse carentiam, ut informitatem, inopiam, intemperantiam, proptereaque uirtutibus addita orationis parte negatiua contra quam uirtutes cognominatas fore imprudentiam, iniustitiam, imperitiam. Haec atque huius modi est dissensio Platonicorum philosophorum. Nos tamen quam ex his putamus potiorem et ad ueritatis examen propensiorem maximeque tanti auctoris prudentia dignam exequemur. Est igitur propositarum quaestionum duplex probatio, altera quae ex antiquioribus posteriora confirmat, quod est proprium syllogismi — praecedunt
Abbreviated transcription (Latin):
bonis acmalis bona ꝗdem ex anima benefica mundo tributa in cõmoda porroex siluo strimaligna:
Cũ diuina sapientia intellegentiaq opificisdĩsilue souere atq officacit̃ ꝑsuader& p̃brre cultiuatq
exornationisuȩ patientiã ꝑsuasio uero ñ nisi animantib: uitaq fruentib: ad hibeat᷑ quib: ebrȩi
c̃cinunt cũ dicunt homini ꝗdẽ adõdatã eẽ animã ex in spirationecaelestiquã rationẽ & animã
rationabilẽ apollant : Mutis uero & agrestib: ex siluarationis ex ꝑtẽius sudĩ uiuis &animantib
bestuisterrȩ gremio ꝓfusis quorũ in numero fuerit &iã ill&̃ serpens serpẽns quo primitias genoris
humam malissuassionib: in la queauerit : necdest quiputent in ordinatũillũ &tunultuariũ
motũ platonẽ ñ silua sedinmaterus & corporib: iã notasse quȩ initia mundiatq: elem̃ta censent᷑

Expanded text:
bonis ac malis, bona quidem ex anima benefica mundo tributa, incommoda porro ex siluestri maligna, bonis ac malis, bona quidem ex anima benefica mundo tributa, incommoda porro ex siluestri maligna, cum diuina sapientia intellegentiaque opificis dei siluae seuere atque efficaciter persuaderet praebere cultui atuentibus adhibeatur. Quibus Hebraei concinunt, cum dicunt homini quidem a deo datam esse animam ex inspiratione caelesti, quam rationem et animam rationabilem appellant, mutis uero et agrestibus ex silua rationis expertem, iussu dei uiuis et animantibus bestiis terrae gremio profusis; quorum in numero fuerit etiam ille serpens qui primitias generis humani malis suasionibus illaqueauerit. Nec desunt qui putent inordinatum illum et tumultuarium motum Platonem non in silua, sed in materiis et corporibus iam notasse, quae initia mundi atque elementa censentur.
Abbreviated transcription (Latin):
ubiq misconte sepudontiȩ decerioris naturȩquas quedã paculo : Idẽq nuda silue i nagnetdonens an
& uelud inlucẽ deftutuore studens detraetisomnib: singillati corporib: que gremiooius formas inuce
mutiuant᷑ & inu commutant ãpsiuillud qđ exeges tione uacuatũẽ animno c siderariube& eãq silia &iie
cossitatẽ cognominat : Ex qua & d eomundi machinã õsaitissedeo psuadonte pocostato obsetundante
Haccẽ pichagore deoriginib: asseueratio : Suꝑẽ ipsa nob̵ ad tractandũ platonis de silua sentontia quã diũ se
bit̃ p̃tati uident᷑ auditores platonis quippe aliigeneratã diciab eoputa uerunt uerba quedãpotius quã
rem secuti : Aliiuero si ne generatione sed anima p̃ditã quando ante iniustrationẽ quoq motuin stabili
atq in ordinato dixorit eã fluctuas se cũmotus intimꝰ gonuinusq uiuentiũ ꝓprius : quoqidom
sepe alias dua seẽ mundi animas digxerit . Vnã malignãe xsilua alterã beneficã exds̃cscistentib: itaq

Expanded text:
 deterioris naturae quasi quodam piaculo. Idemque nudam siluae imaginem demonstrare et uelut in lucem destituere studens, detractis omnibus singillatim corporibus quae gremio eius formas inuicem mutuantur et inuicem mutant, ipsum illud quod ex egestione uacuatum est animo considerari iubet, eamque «siluam» et «necessitatem» cognominat; ex qua et deo mundi machinam constitisse deo persuadente, necessitate obsecundante. Haec est Pythagorae de originibus asseueratio. Superest ipsa nobis ad tractandum Platonis de silua sententia, quam diuerse interpretari uidentur auditores Platonis. Quippe alii generatam dici ab eo putauerunt uerba quaedam potius quam rem secuti, alii uero sine generatione sed anima praeditam, quando ante illustrationem quoque motu instabili atque inordinato dixerit eam fluctuasse, cum motus intimus genuinusque sit uiuentium proprius, quoque idem saepe alias duas esse mundi animas dixerit, unam malignam ex silua, alteram beneficam ex deo. Existentibus itaque
Abbreviated transcription (Latin):
magnificauirtutei cõmobat uitiaq sĩ omĩfariã corrigobat : Nint ficonsmenatura sluostris fundit luito¬
riret: Necuero ꝑmittons porrigidilatariq passimsedut imanente natura quȩ ex incomedo habitu adpros¬
peritatẽ deuocari commutariq possit: ordine i nordinate c̃fusionimadũ in moderationi &cultũ foeditati
onungens torũ tatũ ⁊ blistrandõ atq ex oande c̃uertie : deniq nogat inuonirinumonus arato¬

Expanded text:
magnifica uirtute comebat uitiaque eius omnifariam corrigebat non interficiens, ne natura siluestris funditus intemagnifica uirtute comebat uitiaque eius omnifariam corrigebat non interficiens, ne natura siluestris funditus interiret, nec uero permittens porrigi dilatarique passim; sed ut manente natura quae ex incommodo habitu ad prosperitatem deuocari commutarique possit, ordinem inordinatae confusioni, modum immoderationi et cultum foeditati coniungens totum statum
Abbreviated transcription (Latin):
attr ut lib& exigitata p̃sumptio itaq sideus eã correxc̃ ut intimeo lagt̃ platore degitq: in ordinẽ
exin condita & inturbulenta iactatione certe confusa : hȩo intemperies eiꝰca suquedã & in pros¬
pera sorte habebat᷑ nec exxꝓuidentie consultis salubrib: Ergoiuxta prthagoran silug̃ animae
neq sine ullaẽ substantia ut pleriq arbitrant᷑ & adũsat̃ ꝓuidentiȩ c̃sulta os in pugnare gestions
malitiȩ suȩ uirib sedꝓpuidentia qdẽ ẽ dei opꝰ a cfficiũ : cecauero fortuitaq: tomeritasexpsapia silue.
ut sit quidons iucta pr tagoran dois lueq itẽpiudontiȩ fortuna: co&u cuncta eroi mole er̃ consfrurtũ
sed postquãsilue ornatusa cesseritipsa ꝗdom matre eẽ factã corporeorũ &i natiuoiũ deorũ fertunã uera
prosperã eẽ magna exparte ñtam̃ usq quaq Qm̃ naturale uitiũ limariomninone qr& : ds̃taq siluã

Expanded text:
atque ut libet exagitata praesumptio. Itaque si deus eam correxit, ut in Timaeo loquitur Plato, «redegitque in ordinem ex incondita et turbulenta iactatione», certe confusa haec intemperies eius casu quodam et improspera sorte habebatur nec ex prouidentiae consultis salubribus. Ergo iuxta Pythagoram siluae anima neque sine ulla est substantia, ut plerique arbitrantur, et aduersatur prouidentiae consulta eius impugnare gestiens malitiae suae uiribus; sed prouidentPythagoram dei siluaeque, item prouidentiae fortunaeque coetu cunctae rei molem esse constructam, sed postquam siluae ornatus accesserit, ipsam quidem matrem esse factam corporeorum et natiuorum deorum, fortunam uero eius prosperam esse magna ex parte, non tamen usque quaque, quoniam naturale uitium limari omnino nequiret. Deus itaque siluam
Abbreviated transcription (Latin):
iiñs cõmotiones a nimȩ niaẽ circũitionib prudent̃ utentib: mus ar̃ munere tõ pantiȩq causa
potius ꝙ ob lestabis satis cõmoda qͥppe qͥ discrepantes : in somntes animȩ cõmotiones ad concentũ

Expanded text:
ns commotiones animae nostrae circuitionibus, prudenter utentibus Musarum munere temperantiaeque causa potius quam oblectationis satis est commoda, quippe quae discrepantes et inconsonantes animae commotiones ad concentu
Abbreviated transcription (Latin):
pesensus auxiliante silua nimio in ordinatio que fluxutotam anima actusq: eius om̃ s iolenta
concussione turbare : Cumque sit animȩ prans altera satiotior diuiniorq: quȩ mens atq
intellectus est̃ num quã exrbitans neq ullis errorib falsis ueo pinionib: denuabilis buuis
ꝗdẽ motum cohibuerint dominationemq: eius intota anima conpescuerunt contranos motꝰ agentes
et eet̃ quidẽ intellectus in anima sednilnlager & inpedientib: sensib:: atuillã alteram partem
animȩ quȩ ẽopiniõ ꝑdereꝗd ẽ omni noñ potuerant : nã haec quoq erat p̃dicta diuina potentia
ne soliunisi ab eo solo quicon exuerat ualebat ante factaleanimȩ corporis que digugium : Coegertõ
tam̃ aduersũ naturã sũ ã nituatq a gereactꝰ in congruos cogentes falsi sopinionib: crederg dem
gionesua & locopulsas quȩ c̃sentaneos motꝰ animȩ caeles tib dirigebant: illud significans.

Expanded text:
pe sensus auxiliante silua nimio inordinatoque fluxu totam animam actusque eius omnes uiolenta concussione turbare. Cumque sit animae pars altera sanctior diuiniorque, quae mens atque intellectus est, numquam exorbitans neque ullis erroribus falsisque opinionibus deriuabilis, huius quidem motum cohibuerunt dominationemque eius in tota anima compescuerunt contrarios motus agentes, ut esset quidem intellectus in anima sed nihil ageret impedientibus sensibus. At uero illam alteram partem animae, quae est opinio, perdere quidem omnino non poterant — nam haec quoque erat praedita diuina potentia nec solui nisi ab eo solo qui conexuerat ualebat ante fatale animae corporisque diiugium —, coegerunt tamen aduersum naturam suam niti atque agere actus incongruos, cogentes falsis opinionibus credere. CAgione sua et loco pulsas, quae consentaneos motus animae caelestibus tramitibus dirigebant, illud significans
Abbreviated transcription (Latin):
uehementius commou&ur Nec non insolaciis &omnib: huius modi ꝑturbatio: quin&iã
corroboratarũ mentium dile nitrix po&ica & ceeru᷑ scriptorũ & auctorũ opera magnifica
iuantã animis rudibus inuebunt iuxta uoluptatẽ laborẽq indinationẽ fauoris : quid pitores
quoque & fatores non erapiunt animos ad suauitatẽ ab industria : maxima uero uitiorũ excitatio est
ãnimi i ncorporis atq humo concr&ione quorũ habundantia uł in digentia ꝓpensiores ad libidinem
dut iracundiã sumus : his acedun uitȩ ipsius agendȩ sortisq discrimint᷑ aegritudo serutiũ
in opiaq nͣerum necessariarum : quibus occupati abitudiis honestis ad consentanea ite insti¬
tutȩ officia ducimur atq a cognitione reuo camur ueriboni: Opus est ergo futuris

Expanded text:
uehementius commouetur nec non in solaciis et omnibus huius modi perturbatio. Quin etiam uehementius commouetur nec non in solaciis et omnibus huius modi perturbatio. Quin etiam corroboratarum mentium delinitrix poetica et cetera scriptorum et auctorum opera magnifica quantam animis rudibus inuehunt iuxta uoluptatem laboremque inclinationem fauoris? Quid pictores quoque et fictores, nonne rapiunt animos ad suauitatem ab industria? Maxima uero uitiorum excitatio est in corporis atque humorum concretione, quorum abundantia uel indigentia propensiores ad libidinem aut iracundiam sumus. His accedunt uitae ipsius agendae sortisque discrimina, aegritudo seruitium inopia rerum necessariarum, quibus occupati ab studiis honestis ad consentanea uitae institutae officia deducimur atque a cognitione reuocamur ueri boni. Opus est ergo futuris
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiae iuri. sci unt quam & cuius modi debeant ex colere iurtutem :
llulgus uero imperitum pro ignoratio nererion pro honoregloriam popula¬
remq: ex istimationem colunt : pro uirtute uero uitam confectantur uolupta¬
tibus delibutam: potes tatem faciendi quae uelinbꝰ regiã quandã eẽ eminentiã ex isti¬
mantes : Natura siqui dem regium animal est homo. & ql regnũ semꝑ comitatur potes¬
tas : potestati quoque regnum obs equi suspicatur cũ regnũ iustasit tuteola parentiũ.
simul qui a bedtum necesseest libenter uiuere. Putant &iam eos quicũ uoluptatetu¬
uanł beatos fore : Talis error est opinor qui ex rebus artus. animus hominũ possid&: ex di¬
uulgatione autem succedit errori supra dicto exmatrum & nutricum uotis. dediuitus
gloriaq & c&eris falso putatis bonis in susurratio terricalis &iã ꝗb tenera a& as

Expanded text:
sapientiae uiri sciunt quam et cuius modi debeant excolere uirtutem, sapientiae uiri sciunt quam et cuius modi debeant excolere uirtutem, uulgus uero imperitum pro ignoratione rerum pro honore gloriam popularemque existimationem colunt, pro uirtute uero uitam consectantur uoluptatibus delibutam, potestatem faciendi quae uelint regiam quandam esse eminentiam existimantes. Natura siquidem regium animal est homo et quia regnum semper comitatur potestas, potestati quoque regnum obsequi suspicantur, cum regnum iusta sit tutela parentium. Simul quia beatum necesse est libenter uiuere, putant etiam eos qui cum uoluptate uiuant beatos fore. Talis error est, opinor, qui ex rebus ortus hominum animos possidet. Ex diuulgatione autem succedit errori supra dicto ex matrum et nutricum uotis de diuitiis gloriaque et ceteris falso putatis bonis insusurratio, in terriculis etiam quibus tenera aetas
Abbreviated transcription (Latin):
prouisio ut aqua calida confoueantur recensnati adhibeanturq: uices & similitudomat̃ ni
gremii ex calefactione atq fotu quolaxatum corpus tenerũ delectatur & qui escit
Ergo exutroq sensu tam doloris quã delectationis opinio quedã naturalis exoritur omne suaue
dedelectabile bonũ : Contraq quoꝰ do lorẽ asserat malũ tẽ atq uitandỹparatq. paritꝑ eadẽ hab&
sententia Deindigentia quoque & ex saturatione. blanditiis oburgationibus cum adatis fuerins
auctioris ꝓpt̃ etiqu e tonfirmata eadem a& atem anticipata sententia permanent. Omne
blandum bonum &iam si sit in utile : Omne &iam laboriosum &iã si cõmoditatem afferat:
malum existim antes : Consequenter diuitias quod presentis simũ sit in his instrumentum
uoluptatis eximie diligun. gloriãq pro honore amplex antur
Natura quippe omnis homo laudis atq honoris est app&ens : Et enim honor
uirtutis testimoniium. Sed prudentes quidem uersatiq insciscitatione

Expanded text:
prouisio, ut aqua calida confoueantur recens nati adhibeanturque uices et similitudo materni gremii ex calefactione atque fotu, quo laxatum corpus tenerum delectatur et quiescit. Ergo ex utroque sensu tam doloris quam delectationis opinio quaedam naturalis exoritur omne suaue ac delectabile bonum, contraque quod dolorem afferat malum esse atque uitandum. Par atque eadem habetur sententia de indigentia quoque et exsaturatione, blanditiis et obiurgationibus, cum aetatis fuerint auctioris, proptereaque confirmata eadem aetate in anticipata sententia permanent omne blandum bonum, etiam si sit inutile, omne etiam laboriosum, etiam si commoditatem afferat, malum existimantes. Consequenter diuitias, quod praestantissimum sit in his instrumentum uoluptatis, eximie diligunt gloriamque pro honore amplexantur. Natura quippe omnis homo laudis atque honoris est appetens — est enim honor uirtutis testimonium —, sed prudentes quidem uersatique in sciscitatione
Abbreviated transcription (Latin):
ĩtuitio dr̃ ĩtraspeculũ uelstagnorũ ꝓfundo simulacris resultantib nec tam̃ eodẽ quo aristoiles
magisterio : Namq: illetens & raduuisualis inpactu in solidã speculisuꝑ fitiẽ ꝓpt̃eaq: i fractimu

Expanded text:
intuitio dicitur, intra speculum uel stagnorum profundum simulacris resultantibus nec tamen eodem quo Aristoteles magisterio. Namque ille censet radii uisualis impacti in solidam speculi superficiem proptereaque infracti mu
Abbreviated transcription (Latin):
eorũ appellat. Quia ñ ex gremio siluȩ generatȩ sp&ies florescunt ut putant stoiee sedex trifisecus
obueniunt ut incera signacula. n utriculã uero ideopalienos foetus uelud ꝓprus humeris uehat:
quippenihilhis praeb&amplius pret̃ subiectionẽ¬
Atq hoc qđ de eadicit᷑ uerũ ẽ quidẽ & dicedũ uid&ur aꝑtius qui añ statĩ quae ueredicuntur
a pertediã m anifesteq: dicuntur: multȩ quippe orationes uerequidẽ . sed obcurȩ: nas cit᷑ quip¬
pe obscuritas uł dicentis nonnũquã uoluntate uł audientis uitio uelex natura regͥi dequatrac¬
tatus est. lixta dicentem sit obscuritas cũ uelstudio dataq opera dogmasuũ uel at auetor

Expanded text:
eorum appellat, quia non ex gremio siluae generatae species florescunt, ut putant Stoici, sed extrinsecus eorum appellat, quia non ex gremio siluae generatae species florescunt, ut putant Stoici, sed extrinsecus obueniunt ut in cera signacula, «nutriculam» uero ideo quod alienos fetus uelut propriis humeris uehat; quippe nihil his praebet amplius praeter subiectioneAtque hoc quod de ea dicitur uerum est quidem, et dicendum uidetur apertius», quia non statim quae uere dicuntur aperte etiam manifesteque dicuntur. Multae quippe orationes uerae quidem sed obscurae; nascitur quippe obscuritas uel dicentis non numquam uoluntate uel audientis uitio uel ex natura rei de qua tractatus est. Iuxta dicentem fit obscuritas, cum uel studio dataque opera dogma suum uelat auctor
Abbreviated transcription (Latin):
reditũ fieri ad orationeͥs ipsius explanationẽ. AITERGO Quã igit᷑ eiusũ quã ueesse naturã
putandũ: Uim nunc appellat oportunitatẽ siluȩ uultus intuedi. &em̃ tã uultꝰ quã qualitates ua¬
rias nec ñ quantitatus hab& effectu sed possibilitate : Ob in constantẽ eorũ mutuã exalio ina¬
liud conuersionẽ Naturã uero substantiã ei : significat recteq &iãputandũ. Nenĩ possumꝰ certa
aliqua c̃prȩhensione uł ex sensu cognita uł exratione intellecta deueritateei: p̃sumere. Quippe
ut sõniũ quo magis contrectare cupimꝰ hocimpensius imago effugit : Opinor inquid omniũ quae
gignuntur receptaculũ ẽ & quasi quedã nutricula : Omã quȩ gignunt᷑ & exaliquo tẽpore sintnecesse
ẽss& . Sunt ergomortalia in mortaliũ uere qͦuȩ existentiũ simulacra imagines. accipiunt aut̃ substap¬
tiã insilua: ꝓpterea que& ipsa illic apparent & silue nob̵ initunt recordationẽ : quam quidã receptaculũ

Expanded text:
reditum fieri ad orationis ipsius explanationem. Ait ergo: «Quam igitur eius uim quamue esse naturam putandum?». Vim nunc appellat opportunitatem siluae uultus induendi; etenim tam uultus quam qualitates uarias nec non quantitates habet, non effectu, sed possibilitate ob inconstantem eorum mutuam ex alio in aliud conuersionem. «Naturam» uero substantiam eius significat, recteque etiam «putandum»; non enim possumus certa aliqua comprehensione uel ex sensu cognita uel ex ratione intellecta de ueritate eius praesumere; quippe ut somnium, quo magis contrectare cupimus, hoc impensius imago effugit. «Opinor, inquit, omnium quae gignuntur receptaculum est et quasi quaedam nutricula». Omnia quae gignuntur et ex aliquo tempore sint necesse est; sunt ergo mortalia immortalium uereque existentium simulacra et imagines, accipiunt autem substantiam in silua proptereaque et ipsa illic apparent et siluae nobis iniciunt recordationem. Quam quidem «receptaculum»
Abbreviated transcription (Latin):
uentes pedis sequas quidẽ cupiditatis dolorisq cognatas & consentaneas passione semulatione
dicit inuidiam obtrectationem ee torahuius mnodi : Voloptatiu eromalienis gͥdudum aotartũ

Expanded text:
 Pedissequas quidem cupiditati dolorique cognatas et consentaneas passiones aemulationem dicit, inuidiam, obtrectationem et cetera huius modi; uoluptati uero in alienis malis gau
Abbreviated transcription (Latin):
menide. Quȩ causa declinandi fuit non laborẽ sed ne instituto sermoniminime c̃ueniens trac¬
tatꝰ admisceat᷑ : Haec quippe naturalis illa epopthica disputatio est: Naturalis quidẽ utimago
nutans aliquatenꝰ. & inuerisimili quadã stabilitate c̃tenta : Epoptica uero quȩ ex sinceris simnȩ
rerũ scentiȩ fontemanat: Dm̃ ergo inquit &iã nunc liberatorẽ in uoco exturbida & ꝓcello¬
sa sermonisi actatione : Labor& omnino. &idagit᷑ in stitu amur atq pi&atẽ uenerationẽq diuni

Expanded text:
menide. Quae causa declinandi fuit non laborem, sed ne instituto sermoni minime conueniens tractatus admisceatur; haec quippe naturalis, illa epoptica disputatio est, naturalis quidem ut imago nutans aliquatenus et in ueri simili quadam stabilitate contenta, epoptica uero quae ex sincerissimae rerum scientiae fonte manat. Deum ergo, inquit, etiam nunc «liberatorem inuoco ex turbida et procellosa sermonis iactatione». Laborat omnino et id agit ut instituamur ad pietatem uenerationemque diui
Abbreviated transcription (Latin):
c&lere : secunde ao tertiȩ potescateͥs : Hey plato deanima sentit. quae strictim
breuit̃q a nob̵ decursa sun : Cens& uero eã ꝑ om̃s ałtus ac totũ corp meare &
ꝑ singula membra uelut orgnauim suã ostentare : Perii deiut insentiendo
ad eã quidem referri om̃a quȩ sensib: occurran. ea uero quae sensus referant essediuersa :

Expanded text:
ceterae secundae ac tertiae potestatis. Haec Plato de anima sentit; quae strictim breuiterque a nobis decursa sunt. Censet uero eam per omnes artus ac totum corpus meare et per singula membra uelut organa uim suam ostentare; proinde et in sentiendo ad eam quidem referri omnia quae sensibus occurrant, ea uero quae sensus referant esse diuersa
Abbreviated transcription (Latin):
sinistrȩ : Agitnunc deimmutatione uisus. & quia specula quȩdã factas ad similitudinẽ
dimidi ate fere conuacua si ad eam partem qua gũ bonis hab& humorẽ contẽpla

Expanded text:
ntur». Agit nunc de immutatione uisus et, quia specula quaedam facta sunt ad similitudinem dimidiatae sphaerae concaua, si ad eam partem quae umbonis habet tumorem contempla
Abbreviated transcription (Latin):
in aluum ꝓna id aut̃ erectum instituito cuius fido seruitio ad capessenda superiora
auctoris sui nutibus oboediens anima uter&ur. Quantũ uero p̃st& corpori anima

Expanded text:
in alvum prona, id autem erectum instituit, cujus fido servitio ad capessenda superiora in alvum prona, id autem erectum instituit, cujus fido servitio ad capessenda superiora auctori sui nutibus obediens anima uteretur. Quantum vero praestet corpori anima