comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ao ꝑfectionẽ statẽ ⁊ etatis humani corporis.
primũ hominẽ ꝑfectũ factũ credimus: ita qͦq¬
quantũ ad animã. cognitionẽ ueritatis ⁊ scien¬
ciã. eam dũ carat que prie ꝑfectioni congru¬
a fuit ꝑfectã. mox conditũ accepisse putamꝰ.
⁊ adillã nonstudio aut disciplina aliq̃ ꝑ int̾ual¬
li tempous ꝓfecisse. sed sunul ⁊ semel ab ipsosue
conditiotus erordio. una acsimplici duene as¬
pitatianis illuminatione illã ꝑcepisse. Tripli¬
ei aut cognitione primũ hominẽ eruditũ cons¬
tat. cogndͥtione scilicet creatoris sui. ut agnos¬
ceret a quo factꝰ erat. ⁊ cognitione sui ut agnoᷤ¬
ceret quod factus arat. ⁊ quod sibi faciendũ erat.
de inde cognitionẽ quoq illiꝰ qđ secũ factũ erat.
⁊ quis sibi ae illo ⁊ muillo faciendum erat:¬

Expanded text:
ad perfectionem staturae et aetatis humani corporis ad perfectionem staturae et aetatis humani corporis primum hominem perfectum credimus faquantum ad animam cognitionem veritatis et scientiam eam duntaxat quae primae perfectioni congrua fuit perfectam mox conditum accepisse putamus, et ad illam non studio aut disciplina aliqua per intervalla temporis profecisse; sed simul et semel ab ipso sui conditionis exordio una ac simplici divinae aspirationis illuminatione illam percepisse. Triplici autem cognitione primum hominem eruditum constat, cognitione scilicet creatoris sui ut cognosceret a quo factus erat, et cognitione sui ut cognosceret quid factus erat, et quid sibi faciendum erat. Deinde cognitione quoque illius quod secum factum erat, et quid sibi de illo et in illo faciendum erat
Abbreviated transcription (Latin):
suit homo priꝰ quã peccaret. ⁊ qualis futurus
fuisset si non peccass ⁊ incorpore ⁊ inanima
mortał aninmortał. passibilis aninpassibilis.
determino inferioris uite ⁊ detransitu ad supe¬
riorẽ. dequalitate ⁊mͦ uiuendi. de ppagatione
filioꝵ. deuita ⁊ demeritis nascentiũ ab ipso.
⁊ sequentiũ post ipsũ. ⁊ multa alia quelicet
aliquando curiositate querant᷑. utilit̾ tamen
sciunt᷑ sicũ diserttione cdiscuciunt᷑. Nos uero
intã multis p̃cipue que a nr̃a indelligentia ⁊
capatitate remota sunt. responsionẽ nram mo¬
derari oportet. ⁊ abhis que dubia nonsunt.
ea que ꝓbabilit̃ dicunt᷑: tantũ distinguere. Ita
periłm diligentis inqͥsicionis nullũ erit: si
presũptio temerarie assercionis non fuerit.
ante peccatũ fuit.: scdmanimã qͥdẽ
rationał fuit. habens discretionẽ boni ⁊ mali.
scientiã quoq rerũ quantũ ad principiũ condi¬
cionis ꝑtinuit ꝑfectã. Nãsicut quantũ ꝑtinet

Expanded text:
 qualis futurus fuisset si non peccasset et in corpore et in anima, mortalis an immortalis; passibilis an impassibilis. De termino inferioris vitae, et de transitu ad superiorem; de qualitate et modo vivendi, et de propagatione filiorum, de vita et de meritis nascentium ab ipso, et sequentium post ipsum, et multa alia quae, licet aliquando cum curiositate quaeruntur, utilit si cum discretione discutiantur. Nos vero in tam multis praecipue quae a nostra intelligentia et capacitate remota sunt, responsionem nostram moderari oportet, et ab iis quae dubia non sunt, ea quae probabiliter dicuntur tantum distinguere. Ita periculum diligentis inquisitionis nullum erit, si praesumptio temerariae assertionis non fuerit. ante peccatum fuerit, secundum animam quidem rationalis fuit, habens discretionem boni et mali; scientiam quoque rerum, quantum ad principium conditionis pertinuit perfectam. Nam sicut quantum pertinet
Abbreviated transcription (Latin):
Quidã originale peccatũ nonsolũ ꝑcarñe s eciã ꝑani¬
mã a patribꝰ infilios descende putauerunt: qm̃ non
solũ carnẽ s animã quoq ex traduce materia ẽe credi¬
derunt. Sicut eñi ingeneratione plis decarne pat¬
na substantialit̃ caro trahit᷑. itaetiã degignentis
anima anima geniti essentialit̃ deducta abhis exis¬
timatur. Prop̃t qđ sicut de corrupta carne carocoe¬
rupta seminatur: ita etiã deanima peccatrice. ani¬
ma peccatrix. corruptione originali infecta trahit᷑.¬

Expanded text:
Quidam originale peccatum non solum per carnem sed etiam per animam a patribus in filios descendere putaverunt, quoniam non solum carnem sed animam quoque ex traduce materiae esse crediderunt. Sicut enim in generatione prolis de carne paterna substantialiter caro trahitur, ita de gignentis anima, anima geniti essentialiter deduci ab istis existimatur, propter quod sicut de corrupta carne caro corrupta seminatur, ita et de anima peccatrice anima peccatrix corruptione originali infecta, trahit
Abbreviated transcription (Latin):
origiis traximꝰ. qđ illi actuale fuit. orgi¬
nale habenꝰ: qr in nos ꝑsolã natiuitatẽ aescenait.
qđ iilo ꝑactionẽ fuit. Naturaeñ nr̃a corruptionẽ
quã inillo ꝑilliꝰ actionẽ concepit ꝑnr̃am solũ adnos
natnutatẽ transducit. ⁊ idõ nos nascenddo peccatũ ẽcipi¬
mus. qđ ille non nascendo s agendo habrit. aqͥ ꝑna
tia. carnẽ uero coneupiscentia clampnauit. ut inse.
bonũ agendo non uideat. incarne aũt sua malũ ag̾e
concupiscat. Hec duouitia: ad puniendã suꝑbiã
hominis. iuste inipso confirmant᷑. Ignorantia qͥdẽ.
dũ ab animo subtrahit᷑ lum̃ ueritatis: concupiscen¬
tia uero dũ caro ꝑcutit᷑ pena mortalitatis. Hane gͥ origi

Expanded text:
m traximus, quod illi actuale fuit, origim traximus, quod illi actuale fuit, originale habemus, quia in nos per solam nativitatem descendit quod in illo per actionem fuit. Natura enim nostra corruptionem quam in illo per ipsius actionem concepit, per nostram solum ad nos nativitatem traduxit. Et ideo nos nascendo peccatum concipimus, quod ille non nascendo sed agendo habuit, a quo per tia, carnem vero concupiscentia damnavit, ut in se bonum agendum non videat; in carne autem sua malum agere concupiscat. Haec duo vitia ad puniendam superbiam hominis juste in ipso confirmantur. Ignorantia quidem, dum ab animo subtrahitur lumen veritatis; concupiscentia vero, dum caro
Abbreviated transcription (Latin):
in obedientia hom̃is. que prima om̃iũ peceatoꝵ fuit.
⁊ subsequentiũ om̃iũ origo extitit. siue uiciũ illuo
cũ quo ab illo transcucto uniu̾si oriunt᷑. qui abillo
ꝑ carnis ꝓpagationẽ transcducunt᷑. Noc aut uiciũ
originis humane dupplici corruptione naturã infic̃.
ignorantia scilicet mentẽ. ⁊ concupiscentia carnẽ.
Nec duo mala inprimo quidẽ parente: penafuerunt
p̃cedentis culpe. ⁊ culpa actualis. innobis aũt culpa
subsequentis pene. ⁊culpa simił ⁊ pena originalis.
Quando gͦ originale peccatũ qͣntũ ad pͥmũ hominẽ
dicimꝰ. intelligimꝰ primã culpã in obedientie illiꝰ
ginẽ acceꝑit nat᷑a illiꝰ. s qđ ex illa quasi prima om̃iũ
post modũ ortasint ⁊ exierint. subsequentia om̃a
malailliꝰ. Quia aũt in illo aprima origine nullu
peccatũ descendit. illuo etiã peccatũ qđ̃ in illo ori¬
ginale dr̃. actuale illiꝰ fuit: qr ꝓfecto qui nascen¬
do peccatũ non traxit. peccatũ ñ habuit. nͥ qđ agn

Expanded text:
hominis quae prima omnium peccatorum fuit et subsequentium origo omnium exstitit, sive vitium illud cum quo ab illo traducto universi oriuntur, qui ab illo per carnis propagationem traducuntur. Hoc autem vitium originis humanae duplici corruptione naturam inficit; ignorantia scilicet mentem, et concupiscentia carnem. Haec duo mala in primo quidem parente poena fuerunt praecedentis culpae et culpa actualis; in nobis autem culpa subsequentis poenae, et culpa simul et poena originalis. Quando ergo originale peccatum quantum ad primum hominem dicimus, intelligimus primam culpam inobedientiae illius ginem acceperit natura illius, sed quod ex illa quasi prima omnium postmodum orta sint, et exierint subsequentia omnia mala illius. Quia autem in illo a prima origine nullum peccatum descendit, illud etiam peccatum quod in illo originale dicitur actuale illius fuit. Quia profecto qui nascendo peccatum non traxit, peccatum non habuit nisi quod
Abbreviated transcription (Latin):
untur questiones. que utrũ credendome¬
li qua discuciendo. sitñ discussionẽ aliꝗͣ admitunt.
que plenã solutionẽ habe nonpossunt tractent᷑ ig¬
noro. Primũ querit᷑ quidsit originale peccatũ. dein
quomͦ apatribꝰ precipue abhis in quibꝰ ꝑsacramentũ
regenerationis solutũ ÷ infilios traducat᷑. Utrũ pso

Expanded text:
untur quaestiones, quae utrum credendo melius quam discutiendo si tamen discussionem aliquam admittunt quae plenam solutionem habere non possunt tractentur ignoro. Primum quaeritur quid sit originale peccatum, deinde quomodo a patribus, praecipue ab iis in quibus per sacramentum re
Abbreviated transcription (Latin):
naturã. utrãq informã sedđm aliquis. ⁊ utrãq
scđm aliquid formatã. Sicut enĩ uisibilium
⁊ corporaliũ om̃iũ mat̾i̾a merordio illo condi¬
cionis pͥmarie. ⁊ formã confusiotus habuit.
in habuit formã dispositionis doneo postea for¬
maretur. ⁊ ad ordinẽ conscendet ac dispositioem.
ta fuit. ⁊ tam̃ illã ꝙͣ postea ꝑ amorẽ ⁊ conuersio¬
nẽ adcteatorẽ suũ acceptura erat. formã non
habuit. s erat informis siñ illa. formanda ab illa.
Qo. ales fuenont a nołi bo ando pͥ ar̃o factis.o

Expanded text:
dum aliquid et utramque secundum aliquid formatam. Sicut enim visibilium et corporalium omnium materia in exordio illo conditionis primariae et formam confusionis habuit et non habuit formam dispositionis donec postea formaretur et ordinem concederet ac dispositionem; ta fuit; et tamen illam quam postea per amorem et conversionem ad creatorem suum acceptura erat formam non habuit, sed erat informis sine illa formanda ab illa. CAP. VI. Quales fuerunt angeli quando primo facti
Abbreviated transcription (Latin):
coniugis hoc ÷ carius conimiitionẽ. ante peccatũ
ũ atĩ liĩ insirmitatisisi atultiplicationẽ
prolis iusditutũ cise. post peccatũ aut̃ idẽ ipsũ aq̃
remeiũ infirmitatis conceisũ. beatus augustinꝰ
sͣ lis nerdis dicens. Utriusq serus infirmi¬

Expanded text:
is commistionem ante peccatum non ad remedium infirmitatis, sed ad multiplicationem prolis institutum esse, post peccatum aut idem ipsum ad remedium infirmitatis concessum beatus Augustinus testatur his verbis, dicens: Utriusque sexus infirmi
Abbreviated transcription (Latin):
scãm ds̃ sponsus dr̃ ⁊ anima rationał sponsa uo¬
catur: aliqͥa ꝓfecto int̃ dmñ ⁊ animã÷ cusis quos
inconugio intmasculũ ⁊ feminã constat sa¬
cramentũ ⁊ unago est. Ec forte ut exprestus di¬
catur. ipsa sotietas que erteriꝰ in coniugie pacto
federis seruatur. sacramentũ: ⁊ ipsius sacram̃ti
ress dilectio nutua ammoꝵ. que ad inuicẽ inso

Expanded text:
ionalis sponsa vocatur, aliquid profecto inter Deum et animam est, cujus id quod in conjugio inter masculum et feminam constat, sacramentum et imago est. Et forte ut expressius dicatur ipsa societas et quae exterius in conjugio pacto foederis servatur sacramentum est, et ipsius sacramenti res est dilec
Abbreviated transcription (Latin):
giĩ sacramentũ ÷ illiꝰ sotietatis que incarne est
non duos una caro. Hoc est sacramentũ quod
ait. apłs. magnũ in ip̃o ⁊ eccłia: ad quod sacra¬
mentũ ꝑtinere non pocest mulier. cãqua ues.¬
citur non sinsse at uale comuertiũ. Potest a¬
in xp̃o ⁊ eccłia. s maiꝰ indeo ⁊ anima. Quid em̃:
Simagnũ ÷ qđ incarne est. magñ non ÷ umo mul¬
tomaiꝰ quod inspu est: Caro inquid nichil ꝓdest:¬

Expanded text:
gii sacramentum est illius societatis quae in carne est non duo sed una caro. Hoc est sacramentum quod ait Apostolus magnum in Christo et Ecclesia , ad quod sacramentum pertinere non potest mulier cum qua noscitur non fuisse carnale commercium. Potest isto et Ecclesia, sed majus in Deo et anima. Quid enim? Si magnum est quod in carne est, magnum non est in uno multo majus quod in spiritu est. « Caro, inquit, nihil prodest
Abbreviated transcription (Latin):
non uidet᷑ una e̾e utrobiq condicio: qr ratio
eadẽ utrinq non apparet. Sunt tam̃ qͥeredunt
ueracit̾ asserendũ. qđ primꝰ homo si nonpeccass
nullos nͥbonos filios geniusset: ⁊ nemo om̃ium
qui exciꝰ carne nascerent᷑. dapnarent᷑. Tam̃
illud merito querit᷑. si sola primi hobedientia
ꝓbata. om̃ib: posteris exeo nascituris ad meritũ
suffic̾e debuisset. si singł̃i quisq post eũ tẽporibꝰ
sus. quẽ admodũ ipse primꝰ ꝑbatus: sine eiꝰdẽ
siue alteriꝰ cui libet mandati obseruantia pro¬
bandi fuissent. Et potest fortassis non absurdꝰ:.
credi. qđ idem mandatũ quoꝰprimo parenti
cdatũ: posteri quoq illiꝰ obseruare debuerunt:
ut singłi ꝓpria obedientia ꝓbarent᷑. ⁊ singłi psu¬
is meritis digna remuneratione glorificarent᷑.
Primã tam̃ obedientiã obseruatã causã fore gr̃e
adiutrius in om̃s sequentes: ⁊ ipsã obedientiã

Expanded text:
non videtur una esse utrobique conditio, quia eadem non videtur una esse utrobique conditio, quia eadem ratio utrinque non apparet. Sunt tamen qui credunt veraciter asserendum quod primus homo si non peccasset nullos nisi bonos filios genuisset, et nemo omnium qui ex ejus carne nasceretur damnaretur. Tamen illud merito quaeritur utrum sola primi hominis obedientia probata, omnibus posteris ex eo nascituris ad meritum sufficere debuisset; an si singuli quique post eum temporibus suis quemadmodum ipse primus probatus est sive ejusdem sive alterius cujuslibet mandati observantia probandi fuissent. Et potest fortassis non absurde credi quod idem mandatum quod primo parenti datum est, posteri quoque illi observare debuerunt, ut singuli propria obedientia probarentur, et singuli pro meritis suis digna remuneratione glorificarentur. Primam tamen obedientiam observatam causam fore gratiae adjutricis in omnes sequentes et ip
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ ⁊ ipsi a quibꝰ nascerent᷑ nũdũ ad hue ꝑfecte
obedientie iusticiã haberent. Non aut̃ potuit nat̾a
nascentibꝰ cdare qđ ingenerantibꝰ ñdũ adhuc pos¬
sidebat: quẽ admodũ ⁊ hii quinc̃ inpeccato ge¬
nerant᷑ non aliuo nascendo trahunt qũa iuciũ.
qđ anata aqua seminant᷑ accipiunt. Sic itaq
primꝰ homo tempore obedientie sue casto coniu¬
gio adꝓpagationẽ posteritatis. institucioni diui¬
ne deseruiens. filios generaret sine peccato quidẽ
qm̃ ex nat᷑a ab om̃i uicio libera: s ñsimilit̃ pat̾e
iusticie heredes. qm̃ ipsa nata ñ dũ foret ad in¬
corruptionis p̃miũ. qđ nisi postea ꝑactã obedi¬
entiã dandũ non erat: transformata. Postꝗͣ aut̾
auia terrena adcelestẽ ⁊ spũalẽ statũ transfor¬
matꝰ fuisset: ampli genenerare non debuerat.
sicut mͦ ꝑmobedientiã mortalitati subiectus.
acarnis tam̃ ꝓpagatione noncessat. Propterea gͥ

Expanded text:
quoniam et ipsi a quibus nascerentur, nondum adhuc perfectae quoniam et ipsi a quibus nascerentur, nondum adhuc perfectae obedientiae justitiam haberent. Non autem potuit natura nascentibus dare quod in generantibus nondum adhuc possidebat, quemadmodum et ii qui nunc in peccato generantur, non aliud nascendo trahunt quam vitium quod a natura a qua seminantur accipiunt. Sic itaque primus homo tempore obedientiae suae casto conjugio ad propagationem posteritatis institutioni divinae serviens filios generaret sine peccato quidem, quoniam ex natura ab omni vitio libera, sed non similiter paternae justitiae haeredes; quoniam ipsa natura nondum foret ad incorruptionis praemium quod nisi post peractam obedientiam dandum non erat transformata. Postquam autem a vita aeterna ad coelestem et spiritualem statum transformatus fuisset, amplius generare non debuerat; sicut modo per inobedientiam mortalitati subjectus a carnis tamen propagatione non cessat. Propterea igitur
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ ex solo paterne transgressionis reatu origina¬
lis culpa. Iccirco tñ temere asserendũ non est.¬
qr nonsimilit̃ uidetur. qđ que̾ ad modũ nunc
natura ꝑ inobedientiã ad corruptionẽ mutata
cernitur. ita etiã tunc ꝑ obedientiã obseruatam
nisi usq ad tempꝰ pre definitũ adõ scruata fuiss
ad incorruptionẽ mutaretur. Semel enĩ transgre¬
di plena inobedientia fuit: s non similit̾ ꝑfec¬
ta obedientia fiusset. si in ipsa obedientia homo
usq infinẽ non ꝑstitiss P ropterea sicut inobe¬
dientia uno tempore consũmata naturã ad cor¬
ruptionẽ mutauit. ita etiã obedientia naturã
ad incorruptionẽ non mutasset. donec tempore
suo usq infinẽ seruata ꝑ fecta fuisset. Qui aut̃
interĩ generarent᷑. anatura ñdũ adhuc aduerã
incorruptionẽ trans formata. seminarentur.
neq nascendo origuialis iusticie meritũ acciꝑent:

Expanded text:
dem ex solo paternae transgressionis reatu originadem ex solo paternae transgressionis reatu originalis culpa. Idcirco tamen asserendum non est non similiter videtur quod quemadmodum nunc natura per inobedientiam ad corruptionem mutata cernitur, ita etiam tunc per obedientiam observatam nisi usque ad tempus praediffinitum a Deo conservata fuisset ad incorruptionem mutaretur. Semel enim transgredi plena inobedientia fuit; sed non similiter perfecta obedientia fuisset, si in ipsa obedientia, homo usque in finem non perstitisset. Propterea sicut inobedientia uno tempore consummata naturam ad corruptionem mutavit, ita obedientia naturam ad incorruptionem non mutasset, donec tempore suo usque in finem servata fuisset perfecta. Qui autem interim generarentur, a natura nondum adhuc ad veram incorustitiae meritum acciperent;
Abbreviated transcription (Latin):
Utao Iosti Anin losti nascer entur. xiii
Ui gͦ coniugiũ int̾̃ masculũ ⁊ feminam
ante peccatũ adõ institutũ eisq ut eres¬
cerent ⁊ multiplicarent᷑ donobenedictionis con¬
cessũ atq iniunctũ legimꝰ: conmutionẽ carniᷤ
inplis generatione sine turpitudine ⁊ concupi¬
centia fut᷑am nullatenꝰ dubitare debemꝰ. Quig̾
sine peccato generarent᷑:. consequens om̃ino est.
qd etiã sine peccato nascerentur: quẽ ad modũ
hiĩ qui mͦ generant᷑ cũ cũcupiscentia. quasier
ipso radicis sue uicio corruptionẽ trahentes nas¬
Uud etiã digñ inquisitione uidetur. si paternẽ  ͥͥ¬
obedientie meritũ ꝑ incorrupt.  s originẽ ad pos¬
teros om̃s transire debuerat: quẽ ad modũ nunc
in obedientie illiꝰ culpa ꝑ candẽ originẽ uiciatã
inuniu̾sos se effundendo dilatat. Quod si uerũ ÷
itatunc innascentibꝰ foret. ex ncrito parentũ
originał iusticia. sicut nunc innuenitur ineis¬

Expanded text:
um justi an injusti nascerentur. Quia ergo conjugium inter masculum et feminam ante peccatum a Deo institutum, eisque ut crescerent et multiplicarentur dono benedictionis concessum atque injunctum legimus: commistionem carnis in generatione prolis, sine turpitudine et concupiscentia futuram nullatenus dubitare debemus. Qui ergo sine peccato generantur, consequens omnino est quod etiam sine peccato nascerentur, quemadmodum ii qui modo generantur cum concupiscentia, quasi ex ipso radicis suae vitio corruptionem trahentes, nasud etiam dignum inquisitione videtur an paternae obedientiae meritum per incorruptam originem ad posteros omnes transire debuerat, quemadmodum nunc inobedientiae illius culpa, per eamdem originem vitiatam in universos se effundendo dilatat. Quod si verum est ita tunc in nascentibus foret ex merito parentum originalis justitia, sicut nunc invenitur in eis
Abbreviated transcription (Latin):
ordinantis dĩ. De differencia cosnicionis. uiiii¬
ampliꝰ ꝑspicaces creatisunt: hii merito
dignicatis suꝑiores sunt constituti. Qui uero
i nat̾a muꝰ subtiles ⁊ sapientia minꝰ ꝑspicaces
conditisunt. merito dignitate inferiꝰ sunt or¬
dinati: ita cam̃ ut ⁊ hii qui excellentiores cons¬
tituti sunt sine suꝑbia plati eẽnt. ⁊ qͥ iferiores
positisunt sine miseria subiecti.

Expanded text:
ordinantis Dei. CAP. X. De differentia cognitionis. Qamplius perspicaces creati sunt, ii merito dignitate superiores sunt constituti. Qui vero et natura minus subtiles et sapientia minus perspicaces conditi sunt, merito dignitate inferiores sunt ordinati, ita tamen ut ii qui excellentiores constituti sunt sine superbia praelati essent, et qui inferiores positi sunt, sine miseria subjecti.
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa nonficit.aliqͥd qđ sibi priꝰ nondebebat᷑
oꝑando ꝓmerist. S uidete ꝗͣ stulta sit ista asser¬
tio. Quid eñi  S deus bonũ opus fac̃e ñ potest.
qui nicħ nõ debitũ sibi promereri potest: Aut
oꝑetur.: Quando nob̃ beneficia inpendit deus.
⁊ dona munificentie laigit᷑. non ne hec ipsa fati¬
endo a nob̃. ꝓbeneficiis sui amari i laudari me¬
tetur. Aut quia meret᷑. idõ dignꝰ priꝰ non fuit.
aut minus fuit. ⁊ oꝑe cemꝑali crtuit meritum
dĩ. ⁊ melior se ipso fact ł acus: Nonquid ñ iͥnele
ꝓest.

Expanded text:
opera non fecit; aut aliquid quod sibi prius non debebatur operando promeruit. Sed videte quam stulta sit ista assertio. Quid enim? Ergo Deus bonum opus facere non potest, quia nihil non debitum sibi promereri potest? Aut  si non operetur? Quando nobis beneficia impendit Deus, et dona munificentiae largitur; nonne haec ipsa faciendo a nobis pro beneficiis suis amari et laudari meretur? Aut quia meretur, ideo prius dignus non fuit aut minus fuit et opere temporali crevit meritum Dei, et melior seipso factus est Deus? Nunquid non melius est
Abbreviated transcription (Latin):
de sp̃u sc̃õ concepisse. Scimnꝰ nãq ⁊ om̃s cã frequen¬
tissimo nature usu didicimꝰ. qđ ẽmulier auiro
concepisse dr̃. non aliud nͥ substantiã carnis ad
generandã carnẽ ꝑ carnus cortũ suscepisse memorat᷑.
E t hec quidẽ carnis substantia. de carne uiri per
ipsũ carnis coitũ trans fusa cũ carne mulieris. una
caro esficit᷑: ut id quod nasciturũc̃. exutriusq subs¬
tantia ueracit᷑ originẽ sumens ab illo ꝑistã etiam
ab ista gn̾et᷑ E rgo mulier auiro concipit. cũ acat¬
ne uiri ꝑcoitũ carnis scm̃ suscipit. ad gãandã carne.

Expanded text:
de Spiritu sancto concepisse. Scimus namque et omnes jam frequende Spiritu sancto concepisse. Scimus namque et omnes jam frequentissimo naturae usu didicimus, quod cum mulier a viro concepisse dicitur, non aliud nisi substantiam carnis ad generandam carnem per carnis coitum suscepisse memoratur. Et haec quidem carnis substantia de carne viri per ipsum carnis coitum transfusa cum carne mulieris una caro efficitur, ut id quod nasciturum est ex utriusque substantia veraciter originem sumens, ab illo per istam etiam ab ista generetur; ergo mulier a viro concipit, cum a carne viri per coitum carnis semen suscipit ad generandam carnem.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ grãm sacramenti non quidẽ accipit. ut culpa
nonsit. s ut clampnabilis nonsit: quia sictapa
om̃ino ñ eẽt. non haberet ex cusari. quia ñdebet
inputari. Qua ꝑꝑ illã infirmitatẽ humate nat̾e
sisse ueracit᷑ dicimꝰ: illã uͦ que sic pena÷ ut eciã
culpasit nullatenus ad misisse indubitanter
affirmamus. Neq eñs sic uictor ẽ. uitioꝵ dic̃e
uolumus. ut cũ ipsa que uinceret uitia por¬
tasse ali quando ac sensuse dicamus. Eropterea
eñi ꝑsolã penã infirmari consensit. ut cosqui¬
⁊ inculpa impena egrotabant. primũ a culpa
iustificaret. postea apena liberaret.
uorsicut suꝑiꝰ dictũẽ. incarnationẽ filii
conceptus memor at᷑. hec quidẽ sicut ⁊ cct̾a que
de ipso dãr humana intelligentia timide coting̃.
s deuotio fidĩ ampliꝰ presumens. sedm purã cons¬
cientiã fident̃ inquirit. Querendũ itaq iprimis:
quomͦ incelligi debeat qđ dictũ ẽ. beatã maniam

Expanded text:
per gratiam sacramenti non quidem accipit ut culpa non sit, sed ut damnabilis non sit; quia si culpa omnino non esset, non haberet excusari, quia non debent imputari. Quapropter illam infirmitatem humanae naturae, sisse veraciter dicimus: illam vero, quae sic poena est, ut etiam culpa sit, nullatenus admisisse indubitanter affirmamus. Neque enim sic victorem vitiorum dicere volumus, ut eum ipsa quae vinceret vitia portasse aliquando ac sensisse dicamus. Propterea enim per solam poenam infirmari consensit, ut eos qui in culpa et in poena aegrotabant, primum a culpa justificaret, et postea a poena liberaret.um sicut superius dictum est incarnationem Filii conceptus memoratur. Haec quidem sicut et caetera quae de ipso dicuntur humana intelligentia timide contingit; sed devotio fidei amplius praesumens secundum puram conscientiam fidenter inquirit. Quaerendum itaquomodo in elligi oporteat quod dictum est, beatam Mariam
Abbreviated transcription (Latin):
carne sactascã agni in maculati iordinate de¬
lectariaus ⁊ concupiscentie illicite citillationẽ
aliqͦ mͦ fuisse aut dicat auc credat: quia sust
cupiscendi inordinatũ uilla fuisse diceremus.
ꝓfecto ab om̃i uitio liberã negaremus. Quomͦ
aut̃ uitiũ mundaret. siuitiũ portaret.⁊ Mocus
quippe inordinatus ex infirmitate concupiscen.¬

Expanded text:
carne sacrosancta agni immaculati inordinatae decarne sacrosancta agni immaculati inordinatae delectationis et concupiscentiae illicitae titillationem aliquo modo fuisse, aut dicat, aut credat; quia si veconcupiscendi inordinatum in illa fuisse diceremus, profecto ab omni vitio liberam negaremus. Quomodo autem vitium mundaret, si vitium portaret? Motus quippe inordinatus ex infirmitate concupiscen
Abbreviated transcription (Latin):
quosscđ̾m ueritatẽ nature humanitatẽ ⁊ inhu¬
manitatẽ suscepit. quedã ñ solũ falsa s horrenda
etiã blasfemare nontimuerunt. Quia eñ apłs ait
non habemꝰ pontificẽ qui nonpossit cõpati infir¬
mitatibus nr̃is. temptatũ aut̃ pom̃ia ꝓsimilitu
dine. asserunt. humanũ affectũ in ip̃o motas etiã
uicioꝵ sensisse. Absq consensu tam̃ rationis. scdm
eam eonscupiscendi infirmitatẽ quanos qui pec¬
catores sumꝰ exilla originali corruptione qͣ porta¬
mus illicitos appetitus ⁊ motus concupiscencie
surgentis ⁊ uitiĩ temptantis delectationẽ etiam
uiuiti sentire solemꝰ. Hos aũt motus io circo xp̃m
in carne sua uoluntarie sustiauisse. ut quasi illis
temptantibus. resistendo uictor exsteretur. qͥtinꝰ
isibi temptationẽ uicioꝵ superando pͥmiũ uisti¬
cie acquireret. ⁊ nobis intemptationẽ positis
resistendi ⁊ uncendi insemet ipso eremplum
formares. S absit asensu ap̃iano. ut ulła milla

Expanded text:
quos secundum veritatem naturae cum humanitate et in humanitate suscepit quaedam non solum falsa, sed horrenda etiam blasphemare non timuerunt. Quia enim Apostolus ait: Non habemus pontificem qui non possit compati infirmitatibus nostris; tentatum autem per omnia ; asserunt humanum affectum in Christo; motus etiam vitiorum sensisse, absque consensu tamen rationis, secundum eam concupiscendi infirmitatem qua nos qui peccatores sumus ex illa originali corruptione quam portamus, illicitos appetitus, et motus concupiscentiae surgentis, et vitii tentantis delectationem etiam inviti sentire solemus. Hos autem motus idcirco Christum in carne sua voluntarie sustinuisse, ut quasi illis tentantibus resistendo victor existeret, quatenus et sibi tentationem vitiorum superando praemium justitiae acquireret, et nobis in tentatione positis resistendi et vincendi in semetipso exemplum formaret. Sed absit a sensu Christiano ut ullam in illa
Abbreviated transcription (Latin):
carnis inclueret. exeadẽ unione dmnitatis plenã
quoq beaticudinẽ habuisse dicamus. Q uod si
cõtedimus. obitiunt. qđ anima illa ance resur¬
rectionẽ passiones ⁊ dolores sustinuit. ac ꝑhoc
plena beatitudo esse nonpotuit. ubi plena ⁊
dolor fuit. S non attendunt quod anima illa
scđm aliuo carmunita fuit: ⁊ scdm aliud
diuinitati. Ineo quod carm unita fuit: uita
carnis ipsa fuit. In eo aũt qđ diuinitaci unita
fuit: uita ipsius cliuinitas fuit. Ineo quod
carni uingebatur: recedente ipsa caro mo¬
riebatur. Ineo aũt quod diuinitati iungeba¬
tur: etiã acarne recedens ab ipsa diuinitate
non separabatur. Que gͥ insensu carnis: ad ct̃pꝰ
dolorẽ sustinuit: insocietate deitatis plenum
⁊ ꝑfectũ gaudiũ semꝑ possedit. Ubi eñs ꝑfecte
uingebatar: plene ⁊ ꝑfccte beatificabatur.
Ubiaut̃ ad cempus minus habinit. ex disꝓcusa¬
cione
pota scpoletũt inglificatiõt: i ta cam̃ ut qd

Expanded text:
adem unione divinitatis, plenam quoque beatitudinem habuisse dicamus. Quod si concedimus, objiciunt, quod anima illa ante resurrectionem passiones et dolores sustinuit; ac per hoc plena beatitudo esse non potuit, ubi poena et dolor fuit. Sed non attendunt quod anima illa secundum aliud carni unita fuit, et secundum aliud divinitati. In eo quod carni unita fuit, vita carnis ipsa fuit. In eo autem quod divinitati unita fuit, vita ipsius divinitas fuit. In eo autem quod carni jungebatur, recedente anima ipsa caro moriebatur. In eo autem quod divinitati jungebatur, etiam a carne recedens ab ipsa divinitate non separabatur. Quae igitur in sensu carnis ad tempus dolorem sustinuit, in societate Deitatis plenum et perfectum gaudium semper possedit. Ubi enim perfecte jungebatur, plene et perfecte beatificabatur. Ubi autem ad tempus minus habuit ex dispensatione, postea suppletum est in glorificatione. Ita tamen ut quod
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. opꝰ uirtutis postea enbitũ remunerabile
non fuit: neq rursũ quia ꝓ oꝑe uirtutis remu¬
neratus dr̃. priꝰ etiã quã oparetur digaꝰ fuisse
negatur. Meruit gͦ qͣntũ adiurtutẽ oꝑis. quia
ꝓ oꝑe remuneratione dignꝰ fuit. nec cam̃ sic me¬
ruit quasi dignꝰ non fuisit. etiã si oꝑatus nonfu¬
isset. Pat̾ familias laborat inuinea sua: ⁊ p̾tea
cũ ad refectionẽ uenit. postulat cibũ. bene seme¬
ruisse dicit. quod accepturus ẽ. S alit̾ merrenna¬
rius meretur: aliter dñs. Mercennariꝰ me̾t᷑ qͥa ei
non deb̾et᷑ si nonoꝑaret᷑: dñs au̾t etiã si nõ oparet᷑
panẽ suũ manducat. quia suus ⁊ nonopus ht
siuult ꝓeo laborare quia suusẽ. ⁊ sine opere.
Multasunt que dici potuissent. suꝑhis: s ħ p̃senti¬

Expanded text:
fuit, opus virtutis postea exhibitum remunerabile fuit, opus virtutis postea exhibitum remunerabile non fuit; neque rursum quia pro opere virtutis remuneratus dicitur, prius etiam quam operaretur dignus fuisse negatur. Meruit ergo quantum ad virtutem operis, quia pro opere, remuneratione dignus fuit; nec tamen sic meruit quasi dignus non fuisset, etiam si operatus non fuisset. Paterfamilias laborat in vinea sua, et post cum ad refectionem venit postulat cibum, bene se meruisse dicit quod accepturus est. Sed aliter mercenarius meretur, aliter dominus. Mercenarius meretur quia ei non deberetur, si non operaretur. Dominus autem etiam si non operatur, panem suum manducat, quia suus est; et non opus habet si vult pro eo laborare, quia suus est et sine opere. Multa sunt quae dici potuissent super his, se
Abbreviated transcription (Latin):
pisse. quẽ admodũ siuellet ñq̃ caruisset.
resurgens spẽ redderet głificationis. Hac uiaire
uoluit. quia nos acnia ire debiumꝰ. qͥ alia non
potuimus. Nos uolumꝰ non possumꝰ. ipse potuit
s noluit: quia si alit̾ iuisset. ꝑuenisset non sub¬
uenisset. Quigͦ. ip̃m inpassione aliquio meru¬
isse asserit. ita ut cadent pdssione bonũ aliqã ad
cõmodũ uł utilitatem uł gloriam suã eũ obtinu¬
isse contendat. quod iuste habere non pocuisset
si passus non ͥ fuisset: ap̃m plane in necessica¬
tem passionis deducit. ⁊ parit̾ redemptionis
gr̃am que in morte ipsius exhibita ẽ. inminu¬
ere uł potius euacuare conuincitur. qui
causam passionis eius non nrãm sed suam
necessitatem fuisse probare conatur. Ergot
non meruit quasi sibi indebitũ aliqͥd acqͥrens.
⁊ tam̃ meruit opus uututis: dignũ remunera.¬
tione ꝑficiens. Neq eñ idõ quiapriꝰ ipse dignꝰ

Expanded text:
pisse, quemadmodum si vellet nunquam caruisset, pisse, quemadmodum si vellet nunquam caruisset, resurgens redderet spem glorificationis. Hac via irc voluit, quia nos hac via ire debuimus, qui alia non potuimus. Nos volumus, sed non possumus. Ipse potuit, sed noluit; quia si aliter ivisset, pervenisset, sed non subvenisset. Qui ergo Christum in passione aliquid meruisse asserit, ita ut eadem passione bonum aliquod ad commodum vel utilitatem vel gloriam suam eum obtinuisse contendat, quod juste habere non potuisset, si passus non fuisset, Christum plane in necessitatem passionis ducit, et pariter redemptionis gratiam quae in morte ipsius exhibita est imminuere, vel potius evacuare convincitur; qui causam passionis ejus non nostram, sed ipsius necessitatem fuisse probare conatur. Ergo Christus non meruit quasi sibi indebitum aliquid acquirens; et tamen meruit opus virtutis dignum remuneratione perficiens. Neque enim ideo quia prius ipse dignus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ passionẽ obtinuit: qđ utiq had̾e nonpotuisset.
si passus non fuisset. Fatiendo quippe om̃ibus ere¬
dentibus factus: exemplũ passionis: sic̃ resurgen¬
do om̃ibꝰ patientibus forma glorificationis. Hoc
gͦ lucratuse. patiendo qđ ipsũ magistrũ ⁊ docto¬
rem sequunt᷑ om̃s qͥbene patiunt᷑. Magñ quid
lucratus: Quid sibi hoc ꝑdẽ. Precedit. ⁊ omnes
sequunt᷑. Cuiꝰ bonu: hoc : Errantes inueni p̾cessi
ut uiã docerẽ. om̃s sequtisunt. mͥ qͥd ꝓdẽ.: Ego
uiã sciebã. ꝑme incede poteram. s non erat causa
ꝑ gendi. si conpassio ñe̾e̾t subueniendi. Stulti
⁊ cardi ad credendũ. nonne oportuit pati xp̃m.
uita incrare ingłam suã: Intendite. Oportuit
ret ꝑpenã. Nuidẽ cñ oportuit. nͥ qͥa alit̃ ñ potuit:
Quomͦ gͥ suã si oportuit. ⁊ quomͦ oporcuit si suã.:
Sigła sua fuit. quomͦ ut ad illã intraret pacio
terat.  quidẽ ip̃s si uoluisset alia uia in¬
trare adgłam suã ⁊ quomͦ ⁊tuellet illã acce¬

Expanded text:
 passionem obtinuit, quod utique habere non potuisset, si passus non fuisset. Patiendo quippe omnibus credentibus factus est exemplum passionis, sicut resurgendo omnibus patientibus forma glorificationis. Hoc ergo lucratus est patiendo, quod ipsum magistrum et doctorem sequuntur omnes qui bene patiuntur. Magnum quid lucratus est. Quid ipsi hoc prodest? Praecedit, et omnes sequuntur. Cujus bonum est hoc? Errantes inveni, praecessi ut viam docerem, omnes secuti sunt. Mihi quid prodest? Ego viam sciebam, per me incedere poteram; sed non erat causa pergendi, si compassio non esset subveniendi. Stulti et tardi corde ad credendum, nonne oportuit pati Christum et ita intrare in gloriam suam? Intendite: Oportuit per poenam? Quid est enim oportuit, nisi quia aliter non potuit? Quomodo ergo suam, si oportuit; et quomodo oportuit, si suam? Si gloria ejus fuit quomodo ut ad illam intraret, pati terat quidem Christus si voluisset alia via intrare in gloriam suam; et quomodo vellet illam acce
Abbreviated transcription (Latin):
ũ exhibuit. qͥ pati uoluit: iustꝰ ibonus ⁊ gła dig¬
nis fuisset etiã sipati poluisset. Si eñ pati nolu¬
isset. ad patiendũ ĩ ob ędiens non fuisset: non cam̃¬
quia inobediens fiu̾sset: quia uoluntati patris
hoc nolens non contraduisset: qm̃ hoc u ipse pat̾
noluisset. Nãsicut obediens fuit.  quia uolenti
uolens conssensit: ita procul dubio obediens fuissꝙ.
si nolenti hocpatͥ idem ⁊ ipse nolens conssensisset.
Itaq semꝑ obedlicns fiuisset etiã si passus ñfuisset:
neq merito eius quicꝗͣ minueretur. etiã siaa¬

Expanded text:
exhibuit; quia pati voluit, justus et bonus et gloria dignus fuisset, etiam si pati noluisset; si enim pati noluisset ad patiendum obediens non fuisset, non tamen inobediens fuisset, quia voluntati Patris hoc nolens non contradixisset, quoniam hoc et ipse Pater noluisset. Nam sicut obediens, fuit quia volenti volens consensit, ita procul dubio obediens fuisset, si nolenti hoc Patri idem et ipse nolens consensisset. Itaque semper obediens fuisset, etiam si passus non fuisset, neque merito ejus quidquam minneretur, etiam si
Abbreviated transcription (Latin):
ti ⁊ amanti dixic. noli me tang̾ẽ. nondũ enim
ascendi ad patrẽ meũ. Eropt̃ hoc gͦ quia sciebat
in conscientia humana se subtꝰ e̾e ⁊ ut equalis
crederetur. eidem conscientie longinquũ ⁊ extͣ¬
neũ esse paulatĩ illã fouebat ut adueritatẽ assue¬
face̾t. ut ueritas illã inluminaret. non nouitas
ac magis ꝓut oportebat ostendit. S dicunt. Si
inxͦ homine abinitio exobedientia suscipiende
passionis meritũ fuit: in hoc ipso ĩaconstat.
quia si ĩa passurus. non fuissec. abi Qͥ nitio
meritũ obedienti ł patiendi hab̾e. ñ potuisset.
Sieñ passiofutura non fuisset: obedientia
patiendi nulla fuisset. Si obedientia ñ fiusset:
meritũ obedientie non fuisset. Sic itaq ad obti¬
nendã głam incorruptionis induce̾ conant᷑ ne¬
cessitatẽ passionis. S minꝰ consid̾ant. qi eadem¬

Expanded text:
ti et amanti dixit: Noli me tangere, nondum enim ti et amanti dixit: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem meum . Propter hoc ergo quia sciebat in conscientia humana se subtus esse, et ut aequalis crederetur eidem conscientiae longinquum et extraneum esse, paulatim illam fovebat, ut ad veritatem assuefaceret, ut veritas illam illuminaret, non novitas ac magis prout oportebat ostendit. Sed dicunt: Si in Christo homine ab initio ex obedientia suscipiendae passionis meritum fuit, in hoc ipso jam constat quod, si passurus non fuisset ab initio, meritum obedientiae patiendi habere non potuisset. Si enim futura passio non fuisset, obedientia patiendi nulla fuisset. Si obedientia non fuisset, meritum obedientiae non fuisset. Sic itaque ad obtinendam gloriam incorruptionis, inducere conantur necessitatem passionis. Sed minus considerant
Abbreviated transcription (Latin):
accepi. Uidetisgͦ quomͦ. ip̃s hõ in eo qđ filiꝰ dĩ fuit.
⁊ exqͦ fuit filiꝰ dei. diuinã sapientiã. ⁊ potestatẽ.
⁊ bonitatẽ habuit. ⁊ plene ac ꝑfecte habuit: qͥa
plene ac ꝑfecte fuit. Aut idõ abinitio hoc ñ fuit.
esse cepit. hoc nondinit. Diu fuit hõ xp̃s inter
homines priꝰꝗͣ dm̃se diceret. uł ꝓbaret. ⁊ quando
hoc dice cepit. cũ magna modestia ac reuerentia.
hoc dint. ne scandatarentur qui mirarentur.
nec susciꝑent qui non caꝑent. Idõ reuerent̃ se
suggessit. non p̃cipitant᷑ ingessit. Quẽ cdicunt
homines ẽẽ filiũ hom̃is.: Nonp̃dicauit s int̾to.¬
gauit. dici uoluit. s dicere noluit: nec ñ ugita
doc̃e: s głam querere uidẽt᷑. Creditis indm̃. ⁊
inme credite. Consida quomͦ modeste se adiũgit:
quia sciebat extra intelligentiã hom̃is ẽt̃ ue hõ
deus eredetur. Proptẽa humãe intelligentie
adhuc subtus erat homo: neq infide hominis
adhuc ut deus crecdetur ascenclerat. Idõ dubitan¬

Expanded text:
Dei fuit, et ex quo Filius Dei fuit, divinam sapientiam et potestatem et bonitatem habuit; et plene ac perfecte habuit, quia plene ac perfecte fuit. Aut ideo ab initio hoc non fuit, esse coepit, hoc non dixit? Diu fuit Christus homo inter homines, priusquam Deum se diceret vel probaret, et quando hoc dicere coepit, cum magna modestia ac reverentia hoc dixit: ne scandalizarentur, qui mirarentur, nec susciperent qui non caperent. Ideo reverenter se suggessit, non praecipitanter ingessit. Quem, inquit, dicunt homines esse Filium hominis? Non praedicavit, sed interrogavit. Dici voluit, sed dicere noluit, ne non veritatem docere, sed gloriam quaerere videretur. Creditis in Deum et in me credite . Considera quomodo modeste se adjungit, quia sciebat extra intelligentiam hominis esse ut homo Deus crederetur. Propterea humanae intelligentiae adhuc subtus erat homo, neque in fide hominis adhuc ut Deus crederetur, ascenderat. Ideo dubitan
Abbreviated transcription (Latin):
etate nsapientia ⁊ gr̃a. ñ ita accipitur quasisemet¬
se ipso melior factus sit. S quia hõibus ꝗͣ ipse habe¬
bat. s latebat sapientiã ⁊ gr̃am. ꝓut ratio cempoꝵ.
postulabat. magis semꝑ acmagis aperuit. Ica apd̾
hortĩes ipse ꝓficiebat. quando homines ipsi in
eiꝰ cognitiõe profecerunt. Apud dm̃ aũt profecit:
in eo qđ dũse sapientia ⁊ grã aei plenͣ ostenderet.
eos adlaudẽ dĩ patris aqui o isse tistabatur
magis semꝑ ac magis ꝓuocauit Damerto etiã¬

Expanded text:
aetate, sapientia et gratia, non ita accipitur quasi semetaetate, sapientia et gratia, non ita accipitur quasi semetipso melior factus sit, sed quia hominibus quam ipse habebat, sed latebat sapientiam et gratiam, prout ratio temporum postulabat, magna semper ac magis aperuit: ita apud homines ipse proficiebat, quando homines ipsi in ejus cognitione profecerunt. Apud ipsum autem profecit in eo quod, dum se sapientia et gratia Dei plenum ostenderet, eos ad laudem Dei Patris, a quo hoc esse testabatur, magis semper ac magis provocavit. ITEM E
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hominis esset indiuinitate sua tocũ quod di¬
innitatis erat. Sic gͦ humanitatẽ uerbi in aĩa
rationali a prima conceptione sua ex ineffabili
unione diuinitatis plenã iperfectã sapienti.¬
am. ⁊ pocentiã. ⁊ urtutẽ. ⁊ bonitatem. accepisse
Atedimus. ⁊ ipsã sicut inunione duuntatis
inseꝑabilit̾. sic ipsa que ex unione diuinitatis
erat plenitudine uirtucis in cõmutalit̾ ꝑman¬
sust conficemur. Neq eñs iocuto dc̃ hõ inter
botunes conuersari uoluit: ut quasi ꝑ int̃ ualla
temporũ sapientia aut iurtute ꝓficiens meritũ¬
sibi conpataret ⁊ se ipso meliq fieret. s ut ea
sapientia ⁊bonitate q̃ ipse indiuinitate sua plenã
⁊ ꝑfectã semꝑ habuit. ⁊ inhumanitate sua plenã
⁊ ꝑfectĩ simul ⁊ semel accepit. dispensationẽ saluts
humane sed̃m in esfabilem ordinationẽ suã ẽplerq
Qua ꝑꝑ id qđ dicit cuangłista quia iħs ꝓficiebat

Expanded text:
et hominis esset in divinitate sua totum quod diet hominis esset in divinitate sua totum quod divinitatis erat. Sic ergo humanitatem Verbi in anima rationali a prima conceptione sua; ex ineffabili unione divinitatis plenam et perfectam sapientiam, et potentiam et virtutem et bonitatem accepisse credimus; et ipsam sicut in unione divinitatis inseparabiliter, sic in ipsa quae ex unione divinitatis erat plenitudine virtutis incommutabiliter permansisse confitemur. Neque enim idcirco Deus homo inter homines conversari voluit, ut quasi per intervalla temporum sapientia aut virtute proficiens, meritum compararet, et seipso melior fieret, sed ut ea sapientia et bonitate, quam ipse etiam divinitate sua plenam et perfectam semper habuit, et in humanitate sua plenam et perfectam semel et simul accepit, dispensationem salutis humanae secundum ineffabilem ordinationem suam compleret. Quapropter id quod dicit evangelista, quia proficiebat Jesus
Abbreviated transcription (Latin):
angastunis. De spũ scõ ⁊ uirgine mrania dĩ filius
unicus natust non carnis cupidine. s solodĩ mun̾e.
libcta meo uoluntas erat: ac canto magis etat. qͣn¬
to magis seruire peccato non poctrat. Multa au̾t
queruntur de illa anima rationali: equibꝰ unũ ÷
utrũ indelicet equalẽ cũ diuinitate scientiã habci¬
it. dequa questione in alio opusculo qđ de anima
solũ cõmemorare sufficit: qđ eadẽ anima sicut ple¬
nã ⁊ ꝑfcctã dĩsapientiã unitã habuit. ita plene
i ꝑfccte ex ipsa ⁊ ꝑipsã sapientiã sapiens fuit:
nec tam̃ ipsi sapientie natura equalis fuit. quia
longe aliud ẽ. saꝑe sapientia. atq aliud sapien¬
ciam eẽ. Eequo eñ humanitati diuinitas con¬
iunctaẽ. ex ipsa diuinitate humanitas accepit
ꝑ gram. totũ qđ diuinitas habuit ꝑnaturam.
ita ut scđ̾m illam inerfabilẽ unionẽ. ⁊ dĩ esset
inhumanitate sua totũ quod humanitatis erat.

Expanded text:
Augustinus: De Spiritu sancto ex virgine Maria, Dei Filius Augustinus: De Spiritu sancto ex virgine Maria, Dei Filius unicus natus est; non carnis cupidine, sed solo Dei munere. Libera in illo voluntas erat, ac tanto magis erat, quanto magis servire peccato non poterat. Multa autem quaeruntur de illa anima rationali, e quibus unum est. Utrum videlicet aequalem cum divinitate habuit scientiam, de qua quaestione in alio opusculo quod de animsolum commemorare sufficit, quod eadem anima sicut plenam et perfectam Dei sapientiam unitam habuit, ita plene et perfecte ex ipsa et per ipsam sapientiam sapiens fuit, nec tamen ipsi sapientiae natura aequalis fuit, quia longe aliud est sapientia sapere, atque aliud sapientiam esse. Ex quo enim humanitati divinitas conjuncta est; ex ipsa divinitate humanitas accepit per gratiam, totum quod divinitas habuit per naturam, ita ut secundum illam ineffabilem unionem; et Dei esset in humanitate sua totum quod humanitatis erat,
Abbreviated transcription (Latin):
heretici qui putauerunt i ip̃o cũ carne
auerbo rationalẽ animã assũptam nonsiisse.
seisolã carnẽ uerbo unitam. ⁊⁊ ipsã diuini¬
tatem uerbi carn̾em loco anime uiuisicasse
candemque diuinitatem ab ipsa carne
quando incruee mortua: recesisse. tursũq
ad ipsam quando resciscitatar uiuficandã iresusci¬
tandã redisse. S catholica sides habet cotũ qđ ho¬
mitus erat. p̾tet culpã dm̃ assũpsise quia nec ali¬
cer uerus hom̃o eẽ potuuset. nisi t̾otũ qđ ad uerica¬
tem humane nature ꝑtinebat assũpsisset. Accep̃
gͦ cũcatne ⁊ incarne ipsa animã racionalẽ. que
⁊carnẽ ipsã uegetarit. ⁊ sensificatet aduitã. ⁊ seđm
uberã uoluntatẽ peccatũ respueret. ⁊ sectaretur
iusticiã. Cui ⁊ in hoc ex societate diuinitatis colla¬
tũ ẽ. ut spontanea quidẽ libertate bonũ facerit.:
s ad malũ faciendũ nulla ꝓrsus necessitate uł in¬
firmitate. declinare pocuisset. Dicit cñi beatus

Expanded text:
erunt qui putaverunt in Christo cum carne a Verbo rationalem animam assumptam non fuisse, sed solam carnem Verbo unitam; et ipsam divinitatem Verbi carnem loco animae vivificasse, eamdemque divinitatem ab ipsa carne quando in cruce mortua est recessisse, rursumque ad ipsam quando resuscitata est, vivificandam, et resuscitandara rediisse. Sed Catholica fides habet totum quod hominis erat, praeter culpam, Deum assumpsisse, quia nec aliter verus homo esse potuisset, nisi totum quod ad veritatem humanae naturae pertinebat, assumpsisset. Accepit ergo cum carne et in carne ipsa animam rationalem, quae et carnem ipsam vegetaret, et sensificaret ad vitam, et secundum liberam voluntatem peccatum respueret et sectaretur justitiam. Cui et hoc ex societate divinitatis collatum est, ut spontanea quidem libertate bonum faceret, sed ad malum faciendum nulla prorsus necessitate vel infirmitate declinare potuisset. Dicit quippe beatus
Abbreviated transcription (Latin):
qđẽ suꝑ om̃e nom̃ : Ecce manifeste dicit apłs.
tari. quia priꝰ ꝑ obedientiã passiõis usq ad mortẽ
ñ respuit S humiliari. Sigͦ ꝑꝑ hoc exaltatus qͥa
humiliatus: gͦ exaltatiõis causa humiliatiofuit.
ꝑuenitrqueͦmad illã ꝑuenire potusset. si nõ
merusset.s. Sic gͥ isti argum̃tando deꝓp̾sitiõe
ecroris. adcon cluspont̃ mendatũ ꝑuenunt. fal¬
ne forte oꝑa ab eo facta apd̾ dm̃ nulliꝰ uututis
aut p̃ciĩ fuisse dicẽ uidant᷑. dũ cade timent.
precipitant se asserentes qđ i patiendo głam me
meruit. consepis cẽt putant. oꝑa iuitutis aut

Expanded text:
er omne nomen . Ecce manifeste dicit Apostotari; quia prius per obedientiam passionis usque ad mortem non respuit humiliari. Si ergo propter hoc exaltatus quia humiliatus; ergo exaltationis causa, humiliatio fuit.pervenit, quomodo ad illam pervenire potuisset, si non meruisset? Sic ergo isti argumentando de propositione erroris ad conclusionem mendacii perveniunt. Falne forte ab eo facta apud Deum nullius virtutis aut pretii fuisse dicere videantur, dum cadere timent, praecipitant se asserentes quod Christus patiendomeruit, consequens esse putant opera virtutis, aut
Abbreviated transcription (Latin):
mirabilia faciebat. Cuius dilectio incorde illiꝰ
non suscepit. sotiũ: cius oꝑatio in carne illius
nonhabebat exemplũ. hoc gͥ solũ uirgo concep̃
qđ de sua carne ꝑamorẽ ⁊ oꝑationẽ sp̃c sc̃i accep̃:¬
de qͥ etiã solo sine uirił seminis ad mixtione gñit
siliũ. Nong̾ libido carnis cõceptionẽ in uirgine
oꝑataẽ: que nec de carne uiri scm̃ accepit. nec
ae sua carne ꝑ amorẽ uiri concepit. s ꝑ amorem
⁊ oꝑationẽ sp̃c sc̃i. Nec ipse sc̃s sp̃c id circo pater
xp̃i dicendusẽ. quia eius amor conceptionem
uirginis oꝑatusẽ. quia non desua eentia uirgi¬
ni semen partus cribuit. s ipsi decarne ꝓpria
uirgini ꝑamorẽ suũ atq uirtutẽ substantiam
ministrauit. Ap̃s gͦ ⁊ de uirgine natusest. qͥa
de carne uairginis carnis substantiã accepit:
⁊ de sp̃u sc̃o conceptusest. quia eũ ipsa uirgo ex
sola carne sua sine ad mixtione uirilis seminiᷤ¬

Expanded text:
mirabilia faciebat. Cujus dilectio in corde illius mirabilia faciebat. Cujus dilectio in corde illius non suscepit socium, ejus operatio in carne illius non habebat exemplum. Hoc igitur solum virgo concepit, quod de sua carne per amorem et operationem Spiritus sancti accepde quo etiam solo sine virilis seminis admistione filium genuit. Non ergo libido carnis conceptionem in virgine operata est, quae nec de carne viri semen accepit, nec de sua carne per amorem viri concepit, sed per amorem et operationem Spiritus sancti. Nec ipse Spiritus sanctus idcirco pater Christi dicendus est, quia ejus amor conceptionem virginis operatus est, quia non de sua essentia virgini semen partus tribuit, sed ipsi de carne propria virgini per amorem suum atque virtutem substantiam ministravit. Christus ergo et de Virgine natus est quia de carne Virginis carnis substantiam accepit, et de Spiritu sancto conceptus est, quia ipsa cum virgo ex sola carne sua sine admistione virilis semini