comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lud dur&ur in ossib: aliud inuenis palpit& aliud ligetur inneriuis itadĩ opera scire
non poteris qui factor ÷ omnium: AVCVSTINUS: De anim in carnatione utrum
ex illa una quȩ primo hominidt᷑a : sic c&ereꝓ pagentur an singulis quibus quae noue
&iam modofiant anal uibi iam existentes ł itt: tar diuini tusł sponte labantur in
coruora quenam it eligentia opinio se redesidero: MIEROHIAuS: Suꝑ anime statũ
nemini uestre questiuncul immomaxime e desiastice questionis utrum de caelo lap
sasit ut pithagora sphi loniciom̃s quȩ platonici &origenes putant anapro priadi sub¬
stantia ut stoicimani cheus & spa apris cilli amheresis suspicantur an inthescuiroh abe¬
antur deolim conditoi quidem ecclesi a ftici stulta ꝑ suasione confidunt ancottidieadõ
fiant & nit tantur in corpora secundum illud quod in euangelio scriptum ÷ pat̃ meus usq

Expanded text:
liud duretur in ossibus, aliud in venis palpitet, aliud ligetur in nervis; ita Dei opera scire liud duretur in ossibus, aliud in venis palpitet, aliud ligetur in nervis; ita Dei opera scire non pex illa una quae primo homini data est, sic caeterae propagentur? an singulis quibusque novae etiam modo fiant: ane statu memini vestrae quaestiunculae, imo maximae ecclesiasticae quaestionis: Utrum lapsa de coelo sit, ut Pythagoras philosophus, omnesque Platonici, et Origenes putant; an a propria Dei substantia, ut Stoici, Manichaeus, et Hispana Priscilliani haeresis suspicantur; an in thesauro habeantur Dei, olim conditae, ut quidam Ecclesiastici stulta persuasione confidunt; an quotidie a Deo fiant, et mittantur in corpora, secundum illud quod in Evangelio
Abbreviated transcription (Latin):
partem conui uioccupas ut patris samiliȩ iuditio prouearis si uelle fateor sedenti pferoma¬
culpa nulla dĩ necessitate uel sua sippria uoluntate in peccatũ eẽ conlapsam nec liberaripos¬
sedecor poremortis huius uel suȩ uoluntatis urtute quã sibi ad hoc sufficiente uel ipsius
coneptiohumana sicꝓcedere primis ex diebus quasi lactis habeat similitu dinẽ sequenti¬
b: nouẽ dieb: conuertetur insanguinem deindeduod ecim dieb: solidetur. Reliquis decẽ¬
& octo formaturus que adꝑfecta lineanemta omnium membrorum & hinc iamre¬
liquotempore usque ad temp: partus magnitudine augeatur: HIERONINUS
Sicut nes usuiam sp̃s & anime ingredientis in paruulum & ignoras ossuum &uenarũ
uari& ates inuentre pregnantis quomodo ex ui elemente corpus hominis indiuer¬
sas efsigies artus que uari&ur &de eodem semine aliud mollis cat i carnibus a¬

Expanded text:
ltimamque partem convivii occupas, ut patrisfamilias judicio proveharis. Sed velle fateor, sed eniti praefero, maltimamque partem convivii occupas, ut patrisfamilias judicio proveharis. Sed velle fateor, sed eniti praefero, maculpa, nulla Dei necessitate, vel sua, sed propria voluntate in peccatum esse collapsam: nec liberari posse de corpore mortis hujus, vel suae voluntatis virtute, tamquam sibi ad hoc sufficiente, vel ipsius ugustinus. Dicitur conceptio humana sic procedere, ut primis sex diebus quasi lactis habeat similitudinem, sequentibus novem diebus convertatur in sanguinem. Deinde duodecim diebus solidetur: reliquis quindecim formetur usque ad perfecta lineamenta omnium membrorum: et hinc jam reliquo tempore usque ad tempus partus, magnitudine augeatur. Hieronymus. Sicut nescis viam spiritus et animae ingrevarietates, et in ventre praegnantis quomodo ex vili elemento corpus hominis in diversas effigies artusque variotur, et de eodem semine aliud mollescat in carnibus, a
Abbreviated transcription (Latin):
corporis quam anmȩ originemex ui rodiant conuertunt se ut id quod pocius ex mulicredi¬
etem plum primibominis adõ cot adiesieri anathemasit AVGVSTINVS. HIERORMO¬
Scãe frat̃ hieronime consulens te dehis quenesciofructuor̾ essenobis uellim quam quã enim
lamihactas serauideripotest quia esi senes magis dec& clocere quã disceremagistam̃ discere
quã quid doceat ignorare. HIR auous tinus Beatȩ pape augustine inscripturarum
siplac& cãposine nr̃o iniuicẽ dolore ludim. Noligitur annorum existimarenos numero nec
sapientiam canisreputes sed canossapientie scripturatestante cani hominis prudentiaeius Noli
in quamfidempensare temporibus nec meidcir comeli orẽ putes quot prior in xp̃i exercitu
ceperim militare AVOVSTINus. Accipeigitur & quemihi p&o aperire ac disserere non gra¬
ueris questio deanima multos inoue inꝗbus& meẽẽ c̃fiteor. Nam ꝗd deanima firmissi me

Expanded text:
corporis quam animae originem ex viro dicant, convertunt se, ut id quod potius est, ex muliere dicorporis quam animae originem ex viro dicant, convertunt se, ut id quod potius est, ex muliere diexemplum primi hominis a Deo quotidie fieri, anathema sint. Augustincte frater Hieronyme, consulens te de his, quae nescio, fructuosum esse nobis uelit. quamquam enim opus est, nulla mihi aetas sera uideri potest, quia, etsi senes magis decet docere quam discere, magis tamen discere quam, quid doceasi placet, campo, sine nostro invicem dolore ludamus. Noli igitur annorum existimare nos numero: nec sapientiam canos reputes, sed canos sapientiam, Scriptura testante: Cani hominis, prudentia ejus. Noli, inquam, fidem pensare temporibus: nec me idcirco meliorem putes, quod prior in Christi exercitu coeperim militare. Augustinus. Accipe igitur quae mihi peto aperiri, ac disserere non graveris. Quaestio de anima multos movet, in quibus et me esse confiteor: nam quid de anima firmissime
Abbreviated transcription (Latin):
tiuitate s si prius respiciamus uidebimus q ludebeamus contemplemnus facturã ad ac
inada enĩ exemplũ dataẽ ut ex eo intellegat᷑ ꝗiã formatũ corpus accepit animã nam po¬
tuerit animã limõt̃re ad miscere & sic sormare corpussi ratione infirmabitur qui a pri
mũ oportebat domũ conpaginari & sic habitatorẽ incluci animã certeq sp̃s est insicco
habiture non potest. Ideo in sanguinefertur. cumergo corporis liniam̃te conp&a non fue
rint. Vbierat anima aut fora suagatur quã dieunit tacur cum radiotradit sidaricam ut
anime corpus nonotios auagetur si ex quo detur dicant qui alium putant exmare an
animam quod multis rationibus infirmari dociumus undeforteudeatur dariex femi¬
namaxim eꝓpt̃ saluatorẽ quẽ scmus sine conplexucarnis despũs cõnatũ ex feminea qđ
si arbitransur plus dant feminis auc cori ta tem enĩuiri mutant infem inã cũ enĩ tam

Expanded text:
tiuitati. Sed si propius respiciamus, uidebimus quid sequi debeamus. contemplemur facturam Adae; tiuitati. Sed si propius respiciamus, uidebimus quid sequi debeamus. contemplemur facturam Adae; in Adam enim exemplum datum est, ut ex eo intellegatur, quia iam formatum corpus accepit animam. nam potuerat animam limo terrae admiscere et sic formare cmum oportebat domum compaginari et sic habitatorem induci. Anima certe, quia spiritus est, in sicco habitare non potest. Ideo in sanrint, ubi erit anima? aut foris uagatur, quam diu inmittatur, cum ratio tradat sic dari eam ut animet corpus, non ut otiosa uagetur? sed ex quo detur, dicant qui aliud putant; ex mare an animam, quod multis rationibus infirmari docuimus. Unde forte videatur dari ex femina, maxime propter Salvatorem: quem scimus sine complexu carnis, de Spiritu sancto natum ex femina: quod si arbitrantur, plus dant feminis: auctoritatem enim viri mutant in feminam. Cum enim tam
Abbreviated transcription (Latin):
citdñs ds̃ quifeut te & sinxite in utero siergo inutero fingitur iamfirmato corporetri¬
buitur cum enim omã membra impl& corporis figurata dicitur incorpore ut sicut a¬
quauim sit sine effigie missatamen inuasfigurata uid&ur. ita & anima cumnatura in¬
corporaea & simpl& formatur in corpore singula membra uiuificans quod quidem mo¬
rses manifestiustradidit dicens siquis ꝑcusserit inutero habentẽ habentem & haborta¬
uerit si fermatum fuerit d& animã ꝓanima. Si aut̃ in formatũ fuerit multetur pecu¬
nia ut ꝓbare non inesse animã ante formã ita quasi iamformato corporidatu
non inceptu corporis nascitur cum semine deriuata : Nam sicum se mine &canimaex¬
iftit exanima multe anime cocihepereunt. Cum semiinef luxo quodam non ꝑficit na¬

Expanded text:
cit Dominus Deus qui fecit te, et finxit te in utero. Si ergo in utero fingitur, jam formato corpori tricit Dominus Deus qui fecit te, et finxit te in utero. Si ergo in utero fingitur, jam formato corpori tribuitur. Cum enim omnia membra implet corporis, figurata dicitur in corpore: ut sicut aqua cum sit sine effigie, missa tamen in vas, figurata videtur, ita et anima cum sit natura incorporea et simplex: formatur in corpore, singula membra vivificans: quod quidem Moyses manifestius tradidit, dicens: Si quis percusserit mulierem in utero habentem, et abortiierit, si formatum fuerit, det animam pro anima; si autem informatum fuerit, multetur pecunia, ut probaret non esse animam ante formam. itaque si iam formato corpori datur, non in conceptu corporis nascitur cum semine deriuata. nam si cum semine et anima existit ex anima, multae animae cottidie pereunt, cum semen fluxu quodam non proficit na
Abbreviated transcription (Latin):
animas uimcorporibus generariut anima nascatur ex anima quod nec anime ipse conpe¬
tit aut si certe singulȩ celestis potestate factẽ sunt & ex ipsis caeere nate sunt potest
exuna ade anime credibi leuideri c&eras nasci sed noncouenit quia solidõ hocpossibi¬
le fui ut simplex generar& nec ceteris concederetur quod tam misticum ÷ in causas ulto¬
ris ut non solum a solis gentilibus uel iudneis uerum &iam ab ipsis qui christi a nos sedicunt
incredibile putetur fotinianienim hancfidems ꝑ nunt non credunt dm̃ generas se Nã
si eo tempore igitur quo se minatur corpus & animagneratur ex animoi de adam costã
sublatam legimus non tamen animam natam ex anima sed si costa secundum habuit anima
cetera quiplas mas in quit animã hominis in eum. Nec isaias ab his dissentiens ait sic di¬

Expanded text:
animas cum corporibus generari, ut anima nascatur ex anima, quod nec animae ipsi compeanimas cum corporibus generari, ut anima nascatur ex anima, quod nec animae ipsi competit: aut si certe singulae coelesti potestate factae sunt, et ex ipsis caeterae natae sunt, potest ex una Adae anima credibile videri caeteras nasci: sed non convenit, quia soli Deo hoc possibile fuit, ut simplex generaret, nec caeteris concederetur, quod tam mysticum est in causa Salvatoris, ut non solum a solis gentilibus vel Judaeis: verum etiam ab ipsis qui Christianos se dicunt, incredibile putetur. Photiniani enim hanc fidem spernunt, non credunt Deum generasse. Nam si eo tempore quo seminatur corpus, et anima generatur ex anima, de Adam costam sublatam legimus: non tamen animam natam ex anima. Sed si costa secum habuit animamcaeterea: Qui plasmas, inquit, animam hominis in eum. Nec Isaias ab his dissentiens, ait: Sic di
Abbreviated transcription (Latin):
pleros que catho licos Msecutus sepotius fieri quã ꝓpagarianimas secundum illud qđ
in euan gelio scriptum ÷ pat̃ meus cotidie operatur & ego operor credere signi ficauit:
Ic̃s quoque augustinus hanc opinionem in octo ad modum uoluminibus uerbis tue¬
ricernitur. sed cum origenale pectatum penas que par uulorum quis me baptis ma¬
temoriuntur declarare nittur ado factam in adã & ex ipsa omnium hominum ani¬
mas exsis tere tam sius argumentis quam scripturarum testimoniis ut ÷ illud anime qui
nnad sertionibusbeatus gaudiosus ep̃s decini marum & corporum prumtissimus
melus nr̃is ꝗ temporibus uiuus martrrcum nobiscũ conloquum famili ariterhabuiss&
ꝑto tam horatcionis suac seriem euiden tissi mis adplationibus usus ÷ Ad uero scs ambro¬
sius quẽ iam superius interuiros apostoli cormemoraui mus in hones tum in quit puto

Expanded text:
plerosque catholicos secutus, se potius fieri, quam propagari animas: secundum illud quod plerosque catholicos secutus, se potius fieri, quam propagari animas: secundum illud quod in Evangelio scriptum est: Pater meus quotidie operatur, et ego operor, credere significavit. Sanctus quoque Augustinus hanc opinionem in octo admodum voluminibus, verbis tueri cernitur. Sed cum originale peccatum poenasque parvulorum, qui sine baptismate moriuntur, declarare nititur, a Deo factam in Adam, et ex ipsa omnium hominum animas existere, tam suis argumentis, quam Scripturarum testimoniis, ut est illud: Animae quae ur. VIII. Hujus assertionibus beatus Gaudiosus episcopus, animarum et corporum promptissimus medicus, nostrisque temporibus unus martyr: cum nobiscum colloquium familiariter habuisset, per totam orationis suae seriem evidentissimis approbationibus usus est. At vero sanctus Ambrosius, quem jam superius inter viros apostolicos memoravimus. Inhonestum, inquit, puto
Abbreviated transcription (Latin):
mas &conloquium apud inferos habuisse &elea tari scilic& inbeatorum sedib:
ouantem & diuitis fla grantẽ incediis esse namque animas imnortales non tantũ
socrate disputante didicerat. qui homicida sibi eẽ non timuit acse altissimo p̃¬
cipi tauit muro dum & nullumpi mortẽ aut tumat restare iudicium & sine disen¬
mine aliquo meritorum om̃s animas post corpora equaliter ferri arbi tratur ad cae¬
lum quod a deo prouero tenu runt & sicillos om̃s sđisapientes una nebula huius er¬
roris inuoluit ut & ipsetam laudabilis ut putant doctor homicide ipsum sepriua¬
tim nepub lice occideretur occiderit : Sic quo que catalecto in nocte ad lucernas
platonis libro qui bi mortalitatẽ anime doc& stricto gladiore uelatum ma¬
lus tratas ex lumine : Peatus ita que hieromimus tã scm̃ uictorinum matrrem quã

Expanded text:
mas et colloquium apud inferos habuisse, et Lazari scilicet in beatorum sedibus mas et colloquium apud inferos habuisse, et Lazari scilicet in beatorum sedibus ovantem, et divitis flagrantem in incendiis. VI. Esse namque animas immortales, non tantum o disputante didicerat, qui homicida sui esse non timuit, ac se altissimo praecipitavit muro, dum et nullum post mortem autumat restare judicium, et sine discrimine aliquo meritorum, omnes animas post corpora aequaliter ferri arbitratur ad coelum. Quod adeo pro vero tenuerunt, et sic illos omnes saeculi sapientes una nebula hujus erroris involvit: ut et ipse tam laudabilis, ut putant, doctor homicidae, ipsum se privatim ne publice occideretur, occiderit. Sic quoque Cato, lecto in nocte ad lucernas Platonis libro, qui immortalitatem animae docet, stricto gladio revelatum mased coelesti illustratas ex lumine. Beatus itaque Hieronymus tam sanctum Victorinum martyrem, quam
Abbreviated transcription (Latin):
dehis qui in ꝑfecti ad huc & deuentre aborsi sunt & quod nonnum &iam ante¬
quã mas culorum natupalium recepta cuili semina sint suscepta depereunt inqui¬
b sine dubio inuenitur quod simul &iamilli naturaliratione seminib: inserte erant
anime extincte sint parit̃ &corrupte siue ergo ex insuf flationedĩ sunt siue abu¬
naq̃ primofacta ÷ necessarium simul ut cum corporibus corrumpantur sic eadẽ
corporalibus &iam originem sumunt secundum ipsorum rationem : Aut enim ni¬
hil omnino exratio nabili atque in mortali anima par ticipauit illud quod ad huc in uen¬
tre corruptum : & repulsa ÷ illaratioq̃: ad firmateam inseminis trauit duce si mulcũ
corporib: seminatã aut si par ticipat necessi tasimmin& confiterimortale ẽẽ
amma: quod si fides utique nr̃a non recipit dño declarante de functorum ani¬

Expanded text:
de his qui imperfecti adhuc, et de ventre aborsi sunt: et qui nonnumquam etiam antede his qui imperfecti adhuc, et de ventre aborsi sunt: et qui nonnumquam etiam antequam vasculorum naturalium receptaculis semina sint suscepta, depereunt? In quibus sine dubio invenitur, quod simul etiam illae quae naturali ratione seminibus insertae erant animae, exstinctae sint pariter et corruptae. V. Sive ergo ex insufflatione Domini sunt, sive ab una quae prima facta est, necessarium est, simul ut cum corporibus corrumpantur, si eamdem cum corporibus etiam originem sumunt secundum ipsorum rationem. Aut enim nihil omnino ex rationabili atque immortali anima participavit illud quod adhuc in ventre corruptum est: et repulsa est illa ratio, quae affirmat eam in seminis traducere simul cum corporibus seminatam: aut si participat, necessitas imminet confiteri mortalem esse animam, quod fides nostra utique non recipit, Domino declarante, defunctorum ani
Abbreviated transcription (Latin):
fitentes. quomodo non istiui debuntur quod ad modo haec p̃t̃ scripture regulã & rationẽ
pi&atis ad serere. quod sub stantiadi ÷ que peccat si animaque de sub stantiadĩ ÷ peccat
insuꝑ &iam quod & poenis subdenda sit ꝓpeccato si &illud se quod ꝑ al surdum ÷ in curre¬
re non uident quia necesse ÷ eam simulcum corpore mori& eẽmortalem si simulcum
pompeius ar nobius lactantius atque appollinaris qui unam quidem exnullis substan¬
tibus adõ facta eẽ dicuit animã id ÷ illã que prima facta ÷ in adam & exad a mom̃niũ
omnium hominum animas ex istere & secundum corporalem se nedubio suc cessionem
traducem quoque fieri animarum &iam ipsi quid aliud ostendunt nisi animas eẽmo¬
tales si enim sicut animalia c&era ex solo semine oriuntur ita Riam de hominibus
sentimus ut cum corpore simul in eo dẽ semine &iam anime defendatur quid dicim

Expanded text:
rofitentes: quomodo non isti videbuntur quodammodo haec praeter Scripturae regulam et rationem rofitentes: quomodo non isti videbuntur quodammodo haec praeter Scripturae regulam et rationem pietatis asserere, quod substantia Dei est quae peccat, si anima quae de substantia Dei est peccat: insuper etiam quod et poenis subdenda sit pro peccato. Sed et illud se quod absurdum est, incurrere non vident: quia necesse est eam simul cum corpore mori, et esse mortalem, si simul cum Pompeius, Arnobius, Lactantius, atque Apollinarius, qui unam quidem ex nullis substantiis a Deo factam esse dicunt animam, id est, illam quae prima facta est in Adam: et ex Adam omnium hominum animas existere, et secundum corporalem sine dubio successionem, traducem quoque fieri animarum: etiam ipsi quid aliud ostendunt, nisi animas esse mortales? Si enim sicut animalia caetera ex solo semine oriuntur: ita etiam de hominibus sentimus; ut cum corpore simul in eodem semine, etiam anima defundatur. Quid dicimus
Abbreviated transcription (Latin):
unius substantiae omnes eẽ animas &inmortales ac rationalnles liberi arbitru ac ulun¬
tatis iudicandas quoque eẽ ꝓ hihis que in hac uita gesserunt eẽ tam̃ eas factas adõ quiu¬
niuersa creauit & condidit. quando aut̃ facte sint. olim simul aut nunc ꝑ singu¬
los nascentium quid periculi ÷ aiunt alterum eduobus opinari. a thanasius ilarius &
ambrosius p̃paraticiam inuentrum mulierum deformatis que corporibus tuncad p̃sens
creariani mas & inseri deformat iam corpore criminantur. lamuero illiqui ex traduce a¬
nimas uenire confirmant & simulcorporali eas semine seminari siquidem ut quidamip¬
sorum ad firmaresolent non aliud dicunt c̃ẽ. animã qua in sufflationẽ sp̃s di illã scilic&
quã inicio facture mundi ds̃ insufflasse dicitur in adam. de ipsadĩ esse ea sub stantia ꝓ¬

Expanded text:
unius substantiae omnes esse animas, et immortales et rationabiles liberi arbitrii ac volununius substantiae omnes esse animas, et immortales et rationabiles liberi arbitrii ac voluntatis: judicandas quoque esse pro his quae in hac vita gesserunt: esse tamen eas factas a Deo qui universa creavit et condidit. Quando autem factae sint, olim simul, aut nunc per singulos nascentium, quid periculi esse aiunt, alterum e duobus opinari? Athanasius, Hilarius, et Ambrosius, praeparatis jam in ventre mulierum, deformatisque corporibus, tunc ad praesens creari animas, et inseri deformato jam corpori criminantur. III. Jam vero illi qui ex traduce animas venire confirmant, et simul corporali eas semine seminari: siquidem, ut quidam ipsorum affirmare solent, non aliud dicunt esse animam quam insufflationem Spiritus Dei: illam scilicet quam initio facturae mundi, Deus insufflasse dicitur in Adam, de ipsa Dei esse eam substantia p
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius corporis seminibus habeatur anuero aliud habeat initium sigenitum ÷ aut nonq
nitum ł certe siex trinxequs corpori inditur necne . non satis manifeste p̃dicatio nedis¬
tinguitur itẽ in libro quẽ decpis tola apostoli at titum scripsit. si quis ait rationem hu¬
mane anime requirat cumde ea neque quod exeministra duceducatur quod neque
hono rabilior & antiquior corporum compage si tradiderit ecclesi aftica regula ꝓp̃t quod
multi nec conp̃hendere potuerunt aliter sentirio portere deanimeratione si & qui aliqiđ̃
sentire ł disserere uisi sunt a non nullis insuspicione. habentur uelud noui aliquid in tra¬
ducentes. fateorł autẽ idem ipse origenis in p̃fatis opusculis si & eusebius cesariensis &
phamphilus mar trrbasilius quoque & gregorius didimusq & ruffinus similiter in suis

Expanded text:
ipsis corporis seminibus habeatur, an vero aliud habeat initium, et hoc ipsum si geniipsis corporis seminibus habeatur, an vero aliud habeat initium, et hoc ipsum si genitum est aut non genitum, vel certe si extrinsecus corpori inditur, necne, non satis manifesta praedicatione distinguitur. Item in libro quem de Epistola Apostoli ad Titum scripsit: Si quis, ait, rationem humanae animae requirat, cum de ea neque quod ex seminis traduce ducatur, neque quod honorabilior et antiquior corporum compage sit, tradiderit ecclesiastica regula: propter quod multi nec comprehendere potuerunt aliter sentiri oportere de animae ratione. Sed et qui aliter sentire vel disserere visi sunt; a nonnullis in suspicione habentur velut novi aliquid introducentes. Fatetur idem ipse Origenes in praefatis opusculis: sed et Eusebius Caesariensis, et Pamphilius martyr: Basilius quoque et Gregorius, Didymusque, et Rufinus similiter in suis,
Abbreviated transcription (Latin):
odiqui forte positum ÷ emendare cupimus ate quiperi & fidem & sedem tenes quicũ
haee nra canfessio aposto latus suiuidicio copbatur quicũq mȩmacula re uolue¬
rit se in parauit ł maliuolũ ł &siam non catholicum. non me heretitum conpro¬
um apud uoscelestis eloquentia purissimi fontis & lit terarum omnium fluei¬
ta redundant ac solida socundum uerticem sanitas uestra cunta fir mostatũ
me bra contineat miro ftuporementis at conitus ut stllicidium insula niri uoli
iuamini aurirenitoris torporis in firma medentis magis ergo que degrecorũ
aduestricordis secreto ꝑducam: origens igitur quinullum ꝓprie de anima edidit li¬
brum incathalogum ecclesi astice p̃dicationis anime faciens mencionem haec dicit. dea¬
iimauero utrum exeministraducedicatur. ita utratio ipsius uel substantia in serta

Expanded text:
aliquid forte positum est, emendari cupimus a te, qui Petri et fidem et sedem tenes. Sin autem aliquid forte positum est, emendari cupimus a te, qui Petri et fidem et sedem tenes. Sin autem haec nostra confessio Apostolatus tui judicio comprobatur; quicumque me maculare voluerit, se imperitum, vel malevolum, vel etiam non catholicum, non me haereticum comproum apud vos coelestis eloquentiae purissimi fontis, et litterarum omnium fluenta redundent: ac solida secundum verticem sanitas, vestra cuncta firmo statu membra contineat: miror stupore mentis attonitus, cur stillicidium insulani rivuli dignemini haurire, nitores corporis infirma medentes. Magis ergo quae de Graecorum vestri cordis secreta perducam. II. Origenes igitur qui nullum proprie de anima edidit librum, in catalogo ecclesiasticae praedicationis animae faciens mentionem, haec dicit: De anima vero utrum ex seminis traduce ducatur, ita ut ratio ipsius vel substantia inserta
Abbreviated transcription (Latin):
quã incorporei mitterentur : Execramur &iam eorumblas phemiam quidicunt
in possibile aliquid homini ado eẽ p̃ceptum &mandata dĩ non a singulis sed abom¬
nib: in commune posse seruari uel qui primas nuptias commanicheo ut secundascum
tota frigas damnant anathe matitamus &iam illos quidĩ filium nec essitate carnis
mentitũ eedicunt᷑ & cum ꝓpt̃ ad sumtum hominem non om̃a facere potuisse que uo¬
luit io uiniani quoque damnamus heresimquidicit nullum in futuro meritorum
eẽ distantiã nosque ea sibi habituris eẽ uirtutes quas hic habere necdixerimus li¬
berum si confitemur arbitrium ut dicamus nossedi indigere auxilio &amꝰ illos erra
requicum manicheo dicunt hominem peccatum uitare nom posse quam illos qui
cumio uinianõ ad serunt hominẽ non possepeccare . ut erque enim collit arbitrii
libertatẽ Nos uero dicimus hominem sem ꝑ &peccire & non peccare posse ut sem

Expanded text:
quam in corpora mitterentur. Exsecramur etiam eorum blasphemiam qui dicunt quam in corpora mitterentur. Exsecramur etiam eorum blasphemiam qui dicunt impossibile aliquid homini a Deo esse praeceptum, et mandata Dei non a singulis, sed ab omnibus in commune posse servari, vel qui primas nuptias cum Manichaeo, aut secundas cum Cataphrygis damnant. Anathematizamus etiam illos qui Dei Filium necessitate carnis mentitum esse dicunt, et eum propter assumptum hominem non omnia facere potuisse quae voluit. Joviniani quoque damnamus haeresin, qui dicit nullam in futuro meritorum esse distantiam, nosque eas ibi habituros virtutes quas hic habere neglexerimus. Liberum sic confitemur arbitrium ut dicamus nos semper Dei indigere auxilio, et tam ilre qui cum Manichaeis dicunt hominem peccatum vitare non posse, quam illos qui cum Joviniano asserunt hominem non posse peccare; uterque enim tollit libertatem arbitrii. Nos vero dicimus, hominem semper et peccare, et non peccare posse; ut sem
Abbreviated transcription (Latin):
carnis & credimꝰ ut dicamus nos ineadem inquanunc sumus ueritate membrorum ẽe
reperandos quales que se mel post resurrectionẽ fuerimus effecti in ꝑpetuo ꝑ mansu¬
ros unam ẽẽ uitam scõrum sed p̃mia ꝓlabore diuersa. Econ trario ꝓmodo delictoꝵ
peccatorum quoque oẽ subpliciabaptisma unum tenemus quos isdem sacramenti
uerbis in in fantib: quibus &iam in maioribus ẽẽ calebrandum hominem si post
baptis mum lapsus fuerit ꝑpenitentiam credimus posse saluari : Nouum & uetus
testamentum recipimus in eo librorum nu mero quẽ scãe catholice ecclesiae tra¬
dit auc toritas animas adõ daricredimus quas ab ipso factas dicitur. anate mati¬
Tantes eos qui animam quasi partem dĩ diuine dicunt ẽẽ substantiae eorum quoq
condempnamus errorem qui eas ante peccasse uel in caelis conuersatas fuis se dicunt

Expanded text:
carnis ita credimus ut dicamus nos in eadem in qua nunc sumus veritate membrorum esse carnis ita credimus ut dicamus nos in eadem in qua nunc sumus veritate membrorum esse reparandos, qualesque semel post resurrectionem fuerimus effecti in perpetuo mansuros; unam esse vitam sanctorum, sed praemia pro labore diversa; e contrario pro modo delictorum peccatorum quoque esse supplicia. Baptisma unum tenemus, quod hisdem sacramenti verbis in infantibus quibus etiam in majoribus esse celebrandum. Hominem si post baptismum lapsus fuerit, per poenitentiam credimus posse salvari. Novum et Vetus Testamentum recipimus in eorum librorum numero quem sanctae catholicae Ecclesiae tradidit auctoritas. Animas a Deo dari credimus quas ab ipso factas dicimus, anathematizantes eos qui animas quasi partem Dei divinae dicunt esse substantiae. Eorum quoque condemnamus errorem qui eas ante peccasse vel in coelis conversatas fuisse dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
illã q: ad sumta ÷ ipse enim dĩ filius secundum di tatẽ suam in passibilis ÷ pat̃ in conpre¬
hensibilis ut pater in ui sibilis ut pater in conuertibilis ut pater & quamiuis propria per¬
sona filii id ÷ dĩ uerbo suscepit pas sibilem hominem ita tamen eius habitatione secundũ
suam sub stantiã ditatis uerbi nihil pas safst ut tototrinitas quã quam in passibilene¬
esse ÷ confiteri mortuus ÷ ergo dĩ filius secundum scripturas iuxta id quod mori poterat:
RΕIxrexit tertiadiae ascendit incelum sedit addexteram dĩ patris manentẽ ea
nature arnis inquanatus &passus ÷ in qua &iam resurrecxit : Non enim exina¬
nita ÷ huma itatis sub stantia sed glorificata & in &ernum cum dĩtate mansura ac¬
uirorum acmortũ umi ut uiustos remunere & puniat peccatores resurrectionem

Expanded text:
illam quae assumpta est. Ipse enim Dei Filius secundum deitatem suam impassibilis est ut Pater, incompreillam quae assumpta est. Ipse enim Dei Filius secundum deitatem suam impassibilis est ut Pater, incomprehensibilis ut Pater, invisibilis ut Pater, inconvertibilis ut Pater. Et quamvis propria persona Filii, id est, Dei Verbum suscepit passibilem hominem, ita tamen ejus habitatione secundum suam substantiam deitas Verbi nihil passa est, ut tota Trinitas quam impassibilem necesse est confiteri. Mortuus est ergo Dei Filius secundum Scripturas, juxta id quod mori poterat, resurrexit tertia die, ascendit in coelum, sedet ad dexteram Dei Patris manente ea natura carnis in qua natus et passus est, in qua etiam resurrexit. Non enim exinanita est humanitatis substantia, sed glorificata, in aeternum cum deitate mansura. Acad judicium vivorum ac mortuorum, ut et justos remuneret et puniat peccatores. Resurrectionem
Abbreviated transcription (Latin):
laq: naturalis non ÷ nobis confitemur fuis se conformem illorum quoque similiter exe¬
cramus plasphemiam qui nouo sensu ad serere conantur a tempore suscepte carnisom¬
nia que erant dĩ tatis in hominẽ demigrasse &rursumqui erant humanitatis indm̃ eẽ
transfus aut quod nulla non quam hereses dicere ausa ÷ uideatur hac confusione utra¬
tata quitam dm̃ in ꝑfectum infilio quam in hominem consitentur ut nec dm̃ uere ne homi¬
nem tenere credantur. Nos autem itadimus susceptum adĩ filio passibile nr̃m ut dita
in passibilis ꝑ maner& passus cnĩ filius nom putatiue. seduere om̃a que scriptura testat᷑
id ÷ esuriem satimlas situdinem dolorem mortẽ &cetera huius modi secundum illudpas¬
sus ÷ quod pati poterat id ÷ non secundum illã sub stantiam quam ad sumsit secundum

Expanded text:
la quae naturalis non est nobis confitemur esse conformem. Illorum quoque similiter exsela quae naturalis non est nobis confitemur esse conformem. Illorum quoque similiter exsecramur blasphemiam, qui novo sensu asserere conantur a tempore susceptae carnis omnia quae erant deitatis in hominem demigrasse: et rursum quae erant humanitatis in Deum esse transfusa, ut quod nulla unquam haeresis dicere ausa est videatur hac confusione, utratata: qui tam Deum imperfectum in Filio quam hominem confitentur, ut nec Deum vere nec hominem tenere credantur. Nos autem ita dicimus, susceptum a Dei Filio passibile nostrum, ut deitas impassibilis permaneret. Passus enim Filius non putative sed vere, omnia quae Scriptura testatur, id est esuriem, sitim, lassitudinem, dolorem, mortem et caetera hujusmodi secundum illud passus est quod pati poterat, id est, non secundum illam substantiam quae assumpsit, sed secundum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sonis ac nominibus distinguntur ipsum aut di filiũ qui absque in in o&ernitatem cũ
patre & spũ scõpos sedit dicimus in fine seculorum ꝑfectũ naturae nrae hominem suscepis¬
se exmaria semꝑ uirgine & uerbum carnemẽẽ factũ ad sumendo homi nem non ꝑmutan¬
do ditate : Nec ut quidam sceleratis sime opinantur spm scm dicimus fuis sepsemi nesi po¬
tentia ac uirtute treatoris operatum si autem confitemur in xp̃ounam filii c̃ẽ ꝑ sonam ut
dicamus duas ꝑfectas atque integras eẽ sub stantias id ÷ deitatis & humani tatis que ex
anima continetur & corpore atque ut condem namus fotinõ qui solum & nudum homiñe
confitecur in xp̃o. Ita anathemati tamus appollina rem& eius similes quidi .cunt difili¬
umminus aliqud dehũ mana suscepisse natura & uel in carneł in animał in sesuad sump¬
tum hominem his propt̃ quos ad sumtus : fuis sedisimilem quẽ cbsque sola peccati macu¬

Expanded text:
personis ac nominibus distinguuntur. Ipsum autem Dei Filium, qui absque initio aeternitatem cum Patre et Spiritu sancto possidet, dicimus in fine saeculorum perfectum naturae nostrae hominem suscepisse ex Maria semper virgine, et Verbum carnem esse factum assumendo hominem, non permutando deitatem: nec, ut quidam sceleratissime opinantur, Spiritum sanctum dicimus fuisse pro semine, sed potentia ac virtute Creatoris operatum. Sic autem confitemur in Christo unam Filii esse personam, ut dicamus duas perfectas atque integras esse substantias, id est, deitatis et humanitatis, quae ex anima continetur et corpore: atque ut condemnamus Photinum qui solum et nudum hominem confitetur in Christo, ita anathematizamus Apollinarem et ejus similes, qui dicunt Dei Filium minus aliquid de humana suscepisse natura, et vel in carne vel in anima, vel in sensu assumptum hominem his propter quos assumptus est fuisse dissimilem, quem absque sola peccati macu
Abbreviated transcription (Latin):
rem Tonued cantundem uale uel plus est forsi tan creare quã singere & tamscat
riprius quam aliquid ess& sicut ergoiã exsistens creatur in nouatione uistidias. sie
er exsistens singitur conformatione doctrine necillus quonsietidns usti di at stai¬

Expanded text:
rem. nam uel tantundem ualet uel plus est forsitan creare quam fingere et tamen srem. nam uel tantundem ualet uel plus est forsitan creare quam fingere et tamen sri, priusquam aliquid esset. sicut ergo iam existens creatur innouatione iustitiae, sic iam existens fingitur conformatione doctrinae. nec illud, quod in ecclesiast
Abbreviated transcription (Latin):
cantur contra ecclesiae fundatissimũ morem neniosentiat. uibi ad baptis inunsipr¬
ter par uulorum sola corporacur reretur. bapti tandi osferentur & mortuu que sum
itasint quaerenda causa at que reddendac̃: quaredã nentur animȩ quac noue
creantur singulis quibus quae nascentibus sip̃ter xp̃is acramentum paruulimori
anturdã nari enim eassi sic decorpore exierint & scã scriptura & sc̃a est testis ecde¬
sia. Vnde illa de anim arum nouarum creatione sententia Si hanc sidem sundatis¬
simam non obpugnat sit & mea si obpugnat non sit & tua nolo mihidicatur prohar sen¬
tentia debere accipi quod scriptum est : Qui finxit sp̃m hominis in ipso & qui finxit sin¬
sillatim cordaeorum aliquid fortissimum atque inuic tissimum requirenndunsos
quod nos nos non cogat dm̃ credere ulla rum animarum si ne culpa aliqua damnato¬

Expanded text:
cantur; contra ecclesiae fundatissimum morem nemo sentiat, ubi ad baptismum si prcantur; contra ecclesiae fundatissimum morem nemo sentiat, ubi ad baptismum si propter paruulorum sola corpora curreretur, baptizandi offerrentur et mortui. Quae cum ita sint, quaerenda causa atque reddenda est, quare damnentur animae, quae nouae creantur singulis quibusque nascentibus, si praeter Christi sacrcta est testis Ecclesia. Unde illa de animarum novarum creatione sententia, si hanc fidem fundatissimam non oppugnat, sit et mea; si oppugnat, non sit et tua. 26. Nolo mihi dicatur, pro hac sententia debere accipi quod scriptum est, Qui finxit spiritum hominis in ipso et, Qui finxit singillatim corda eorum. aliquid fortissimum atque inuictissimum requirendum est, quod nos non cogat deum credere ullarum animarum sine culpa aliqua damnato
Abbreviated transcription (Latin):
male egerunt ne aliquas humanas animascredamus corpora sua
non repturas siue in resurrectionem uitae siue inresurrectione iudi¬
uii quae santentia prius quam refellatur. Ipsa nouitate iam displic&
de in de quis ferat sicredant se illi qui ad baptis mum cum suis par uuliscur¬
runt propt̃ carnes eorum non ꝓpter animascurrere : Beatus quidẽ
eyprianus non aliquod decretum condens nouum. sedecclesi ae fidem
firmissimã seruans ad corrigendos eos quiputabant ante occauum diem natiuitatis
non ẽẽ paruulum baptizadum. Non carnem sed animã dixit eẽ perdendam & mox
natum ritebaptizari posse cum suis quibusdam coep̃is censuit sed conra erpriania¬
liquã opinionem uln quod uidendum fuit fortasse non uidit sentiat quisque quad
lib& tantum contra a postolicam manifestissimam fidemi ne mosentiat qui eum
us delicto omnes in condemnatio duci prȩdicat ex qua condemnatione nonoliberat

Expanded text:
male egerunt, ne aliquas humanas animas credamus corpora sua male egerunt, ne aliquas humanas animas credamus corpora sua non recepturas siue in resurrectionem uitae siue in resurrectionem iudicii? quae sententia, priusquam refellatur, ipsa nouitate iam displicet. deinde quis ferat, si credant se illi, qui ad baptismum cum suis paruulis currunt, propter carnes eorum, non propter animas currere ? beatus quidem Cyprianus non aliquod decretum condens nouum sed ecclesiae fidem firmissimam seruans ad corrigendos eos, qui putabant ante octauum diem natiuitatis non esse paruulum baptizandum, non carnem sed animam dixit non esse perdendam et mox natum rite baptizari posse cum suis quibusdam coepiscopis censuit. Sed contra Cypriani aliquam opinionem, ubi, quod uidendum fuit, fortasse non uidit, sentiat quisque, quod libet; tantum contra apostolicam manifeus delicto omnes in condemnationem duci praedicat. ex qua condemnatione non liberat
Abbreviated transcription (Latin):
sed plane audi& credidi propter quod & locutus sum : Quia ueni& hora quando om¬
nes qui sunt in monumentis audient uocem eius. & ꝓcedent quibenefeccrunt
in resur rectionẽ uitae ips a est dequadicitur & per unum hominem resurrec¬
tiomortuorum : Ipsa ẽ qua in xp̃o omne suiuificabuntur. Qui autẽ male coge¬
runt inresurrectionem uidicii : quidhicergo deillis in fantibus intellegen¬
dum ẽ qua prius quam possent agere uel bene uel male sineb aptis mocorpore
exsuti sumus : Nihil hic de talibus dictum ẽ. sed si caro corum ideo non resur¬
g& quia nec boni aliquid egerunt nec mali nec illorum resurrectura est
qui ꝑcepta baptis migratia in illa a& atede functi sunt in quanihil bene
uel male agerepotuerunt si autẽ illi interscõsresurgent id est inter eos
quibene egerunt : in terquos & illi resur recturi sunt nisi inter eos qui

Expanded text:
sed plane audiui et credidi, propter quod et locutus sum, quia ueniet hora, quando omsed plane audiui et credidi, propter quod et locutus sum, quia ueniet hora, quando omnes, qui sunt in monumentis, audient uocem eius et procedent, qui bona fecerunt, in resurrectionem uitae — ipsa est, de qua dicitur: et per unum hominem resurrectio mortuorum, ipsa est, qua in Christo omnes uiuificabuntur —, qui autem male egerunt, in resurrectionem iudicii. quid hic ergo de illis infantibus intellegendum est, qui, priusquam possent agere uel bene uel male, sine baptismo corpore exuti sunt? nihil hic de talibus dictum est. sed si caro eorum ideo non resurget, quia nec boni aliquid egerunt nec mali, nec illorum resurrectura est, qui percepta baptismi gratia in illa aetate defuncti sunt, in qua nihil bene uel male agere potuerunt. si autem illi inter sanctos resurgent, id est inter eos, qui bene egerunt, inter quos et illi resurrecturi sunt nisi inter eos, qui
Abbreviated transcription (Latin):
uel non legi uel in p̃sentia non recordor. Huius igitur damnationis inpar uulos cau¬
sam requiro quia ne que animarum si notiae fiunt singulis sigulae uideo ẽe ullum
in illa a&sate peccatum nec adõdamnari aliquã credo quã uidet nullum habere pecca¬
tum: An fortedicendum ẽ in par uulo carnem solam eẽpeccati. nouamuero illi anima
fieri. Quae secundum dĩ precepta iuiuente in ad iutorio gratiae xp̃i & ipsi carniedo¬
mitȩ ac subiugate possit incorruptionis meritum comparari sed quia in paruulo
anima nondum idagerepotest nisi xp̃i acceperit sacra men tum ꝑ hanc gratiam
carnieius ad quiritur. quod illius moribus nondumpotuit si autem sine illo sa¬
cramento anima paruuli exierit . Ipsa quidem in aeternauitaerit. Vnde eam
nullum peccatum potuit separare : Caro uero eius nonͣ surg& in xp̃o. Nonpercep¬
to antemortem illius sacramento : Hanc opinionem num quam audiui. num quãlegi

Expanded text:
uel non legi uel in praesentia non recordor. huius igitur damnationis in paruulos cauuel non legi uel in praesentia non recordor. huius igitur damnationis in paruulos causam requiro, quia neque animarum, si nouae fiunt singulis singulae, uideo esse ullum in illa aetate peccatum nec a deo damnari aliquam credo, quam uidet nullum habere peccatum. An forte diceiuente in adiutorio gratiae Christi et ipsi carni edomitae ac subiugatae possit incorruptionis meritum comparari ? sed quia in paruulo anima nondum id agere potest, si Christi acceperit sacramentum, per hanc gratiam carni eius adquiritur, quod illius moribus nondum potuit; si autem sine illo sacramento anima paruuli exierit, ipsa quidem in aeterna uita erit, unde eam nullum peccatum potuit separare, caro uero eius non resurget in Christo non percepto ante mortem illius 25 sacramento ? Hanc opinionem numquam audiui, numquam legi,
Abbreviated transcription (Latin):
nisi in xp̃o uiuificabuntur. ac per hoc quisquis nobis dixerit quem quã
resur rectione mortuorum uiuisi carinisi in xp̃o. tam quã pestis com¬
munis sidei detes tandus est : Item quis quis dixerit quod in xp̃ouiuu¬
sicabuntur &iam paruuli qui sine sacramenti eius par ticipatione
diuita exeunt hic perfecto & contra a postoli predi cationem uenit &¬
totam condemnat ecclesiam. Vbi ppt̃ eauimbapti tandis par uulis
festinatur &curritur qui as ine dubio creditur alter eos in xp̃ouiui¬
sicari omnino non posse qui autẽ non uiuificantur in xp̃o restat in ea
condennatione maneant de quadicit apostolus perunius delictum in oms homines
ad condemnationem : Cui delicto obnoxios pariulos nasci& omnis credit eccdesia &
ipseiam contra iouianum disputans exponens ianam prophetam sicut paulo ante cõ¬
moraui fide uereicssima de finisti. credo & in aliis locis opusculoruntuorum que

Expanded text:
nisi in Christo uiuificabuntur. ac per hoc quisquis nobis dixerit quemquam nisi in Christo uiuificabuntur. ac per hoc quisquis nobis dixerit quemquam resurrectione mortuorum uiuificari nisi in Christo. tamquam pestis communis fidei detestandus est. item quisquis dixerit, quod in Christo uiuificabuntur etiam paruuli, qui sine sacramenti eius participatione de uita exeunt, hic profecto et contra apostoli praedicationem uenit et totam condemnat ecclesiam, ubi propterea cum baptizandis paruulis festinatur et curritur, quia sine dubio creditur aliter eos in Christo uiuificari omnino non posse. qui autem non uiuificantur in Christo, restat, ut in ea condemnatione maneant, de qua dicit apostolus: Per unius delictum in omnes homines ad condemnationem. cui delicto obnoxios paruulos nasci et omnis credit ecclesia et ipse iam contra Iouinianum disputans et exponens Ionam prophetam, sicut paulo ante commemoraui, fide ueracissima definisti, credo et in aliis locis opusculorum tuorum, quae
Abbreviated transcription (Latin):
rum qui sine illo ex hacui tae migrant. Tunc aliquid dicendum putaui. quia
non quod nunc agitur agebatur sed ut omit tamus & contem namus ea quae
breui tempore patiuntur nec trans acta reuocantur : Num quid si mili¬
ter contemnere possumus quod perunum hominem mors. & ꝑunum ho¬
minem resurrectiomorcuorum. sicut enim in ad amomnes moriuntur
sic & in xp̃o omnes uiui ficabuntur: perhanc enim apostolicam diuinam
cdaram que sententiã satis eui denter eluc& ne minem ire in mortemni¬
si peradam. Ne minem inuitã a&ernam nisi per xp̃m: Hoc est quia
nalem generationem pertinent ad adam. si omnes homines ad secunda
idest spiri talem generationem ueniunt. quicũ que ad xp̃mperueniunt
Ideo ergodictum esi & hicomnes & ibi om̃s quia sicut om nes quimoriun¬
tur nonꝰ nisi in adammoriuntur. Ita omnes quiui uificabuntur non

Expanded text:
orum, qui sine illo ex hac uita emigrant, tunc aliquid dicendum putaui, quia orum, qui sine illo ex hac uita emigrant, tunc aliquid dicendum putaui, quia non, quod nunc agitur, agebatur. Sed ut omittamus et contemnamus ea, quae breui tempore . patiuntur nec transacta reuocantur, numquid similiter contemnere possumus, quod per unum hominem mors et per unum hominem resurrectio mortuorum ? sicut enim in Adam omnes moriuntur, sic et in Christo omnes uiuificabuntur. per hanc enim apostolicam diuinam claramque sententiam satis euidenter elucet neminem ire in mortem nisi per Adam, neminem in uitam aeternam nisi per Christum. hoc est qnalem generationem pertinent ad Adam, sic omnes homines ad secundam, id est spiritalem generationem ueniunt, quicumque ad Christum perueniunt. ideo ergo dictum est et hic omnes et ibi \'omnes\', quia sicut omnes, qui moriuntur, non nisi in Adam moriuntur. ita omnes, qui uiuificabuntur, non
Abbreviated transcription (Latin):
par uulif in secreto iudiuorum suorum bonae compensationes reser u& ds sed hoc¬
non in merito dici uideo dehis quiuel ꝓxp̃i nomine ac uera religione tale aliquidꝰ
&iam nescientes patiuntur uel sacramento xp̃i iam imbuti sunt qui a sinc souetate u¬
nius mediatoris liberari ad amnatione non possunt . ut possic eis &iam ꝓillis inalis quȩ
hic indiuersis afflictionibus ꝑtulerunt compensatio ista prȩstari. Nunc autem cum
ista questio non possit absolui nisi &iam de his par uulis respondeatur. qui post
grauissimos cruatussine sacramento xp̃iane sociac tatis exspirant quae cirtã
eos compensatio cogitanda est quibus insuper & damnatio p̃parataẽ . Nam & bap¬
tis moparuulorum in eo demlibro non qui dem sus ficienter sed quantum illi op̃e¬
risaris esse uidebatur. ut cũ que respondi. quod &iam nes uentibus &fideope
suam nondum haben tibus prod est. Non tamen dedam natione eorum paruil¬

Expanded text:
parvulis in secreto judiciorum suorum bonae compensationis reservet Dparvulis in secreto judiciorum suorum bonae compensationis reservet Dnon inmerito dici uideo de his, qui uel pro Christi nomine ac uera religione tale aliquid etiam nescientes patiuntur uel sacramento Christi iam inbuti sunt, quia sine societate unius mediatoris liberari a damnatione non possunt, ut possit eis etiam pro illis malis, quae hic in diuersis afflictionibus pertulerunt, compensatio illa praestari. nunc autem, cum ista quaestio non possit absolui, nisi etiam de his paruulis respondeatur, qui post grauissimos cruciatus sine sacramento Christianae societatis expirant, quae circa eos compensatio cogitanda est, quibus insuper et damnatio praeparata est? nam et de baptismo paruulorum in eodem libro non quidem sufficienter, sed quantum illi operi satis esse uidebatur, utcumque respondi, quod etiam nescientibus et fidem suam nondum habentibus prodest, non tamen de damnatione eorum paruul
Abbreviated transcription (Latin):
illarum de anime in carnatione opinionum ur̃a ess& incul patam substantiam
creatoris &a nostrorum peccatorum soci&t atere motissimã nitebar ostendere:
Et ideo quȩ cum que illarum ueritate posse conunci& repudiari. adcuram inten¬
tionis meae quã tunc habebam non pertinebat. quando quidem cunctis diligen¬
tiore disputatione discussis. quae cumque illarum recteumcer& c&eras me se¬
seuirissi mofieret quando &iam secundum oms id quod agebam inuic tum persis¬
tere de monstrabam : Nunc uero unam uolo si possimratione rectelegere ex
omnibus & propter ea huius ipsius dequa nunc agimus de fensionem in his que
cumme moraui de illo libro uerbis meis at tentius intuens Uali dam firmam¬
que non uideonam uelut sirma mentũ ei: illud est quod ibi dixi. quis autem
nouit quod paruulis dequorum crutiatibus duritia maiorum contunditur
aut exercetur sides aut miseri cordia probatur : Quisergonouit quid ipsis

Expanded text:
illarum de animae incarnatione quattuor opinionum uera esset, inculpatam substantiam illarum de animae incarnatione quattuor opinionum uera esset, inculpatam substantiam creatoris et a nostrorum peccatorum societate remotissimam nitebar ostendere. et ideo, quaecumque illarum ueritate posset conuinci et repudiari, ad curam intentionis meae, quam tunc habebam, non pertinebat, quando quidem cunctis diligentiore disputatione discussis, quaecumque illarum recte uinceret ceteras, me securissimo fieret, quando etiam secundum omnes id, quod agebam, inuictum persistere demonstrabam. nunc uero unam uolo, si possim, rationem rectam eligere ex omnibus et propterea huius ipsius, de qua nunc agimus, defensionem in his, quae commemoraui de illo libro, uerbis meis attentius intuens ualidam firmamque non uideo. Nam uelut firmamentum eius illud est, quod ibi dixi: \'Quis autem nouit, quid paruaut exercetur fides, aut misericordia probatur; quis ergo novit quid ipsis