comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
todecimo imperii tiberii caesaris. ꝓcurantepontiopilato iude amno aetr ercha
autem galile aeherode. phrlippo autẽ fracre eius tetrarcha ituriȩ et traco¬
nitidis regionis etlisania abiline tetrarcha sub principibus sacer docu
anna et caipha ꝑactumẽ uerbum di super iohannẽ ⁊ acharie filum in deserto
ecsetesu: Io hnnes quoq apostolus in euangelistis quattuor eminent inaeser
postea quum dixit de uerbo dĩ qui est ipse filius ante omnia secula rencis fao
quia oemnia peripsum facta sunt : Intulit continuo de iohannis predicatione :¬
aet estimonio dicens. Euit homomissus adõ c̃uinomenerat iohanniss Vnde
im uidendũ ẽ de ipso iohanne : quattuor euangelistarũ narrationes que te¬
admodumt interse piomdis cordant : Nonut hoc a nobis per omnia reqliracur
ant etrgatir quod modo fecimus deprimordus naciex mariaa p̃i quemad¬
modut interse mattheus lucasq consenciamt intexetriia qin pi Quenan
unam farunus Demonstrantes tardioribus quem libet eorum cõmemo¬

Expanded text:
todecimo imperii Tiberii Caesaris, procurante Pontio Pilato Judaeam, tetrarcha autem Galilaeae Herode, Philippo autem fratre ejus tetrarcha Itureae et Traconitidis regionis, et Lysania Abilinae tetrarcha, set Caifa factum est uerbum domini super Iohannem filium Zachariae in deserto, et cetera. Iohannes quoque apostolus in euangelistis quattuor eminentissimus, posteaquam dixit de uerbo dei, qui est ipse filius ante omnia saecula creaturae, quia omnia per ipsum facta sunt, intulit continuo de Iohannis praedicatione ac testimonio dicens: fuit homo missus a deo, cui nomen erat Iohannes. unde iam uidendum est de ipso Iohanne quattuor euangelistarum narrationes quemadmodum non inter se discordent, non ut hoc a nobis per omnia requiratur aut exigatur quod modo fecimus de primordiis nati ex Maria Christi, quemadmodum inter se Mattheus Lucasque consentiant, ut ex utriusque narratione unam faceremus, demonstrantes tardioribus quemlibet eorum commemo
Abbreviated transcription (Latin):
euangelii ihũ xp̃ifiliidĩ Sicut scriptume in esaia propheta: eccemitto an¬
gelũ meum ante faciem tuã qui preparabituiamtuam: Vox clamantis
inde sertoparateuian dñ rectas facite semitascius ꝓ uitiohennes in desertobap¬

Expanded text:
euangelii Iesu Christi filii dei, sicut scriptum est in Esaia propheta: ecce mitto aneuangelii Iesu Christi filii dei, sicut scriptum est in Esaia propheta: ecce mitto angelum meum ante faciem tuam, qui praeparabit uiam tuam. uox clamantis in deserto: parate uiam d
Abbreviated transcription (Latin):
et responsis eius : Et uidentes ammirati sunt: et dixitmater eius adillum: fili
quid fecisti nobissic : eccepatertuus et ego dolentes quaerebamuste : Et ait
adillos : quidẽ qđ me quaerebatis nesciebatis quia in his quae patris mei sunt
oportetme ẽe : ec ipsi non intellexer̃ uerbum qđ locutus ẽ ad illos: et descen¬
diccumeis ecuenit naz areth: et erat subditus illis : et mater eius conseruabat
omnia uerba haec incorde suo ⁊ et ihs ꝓficiebat sapientia ae cate et gratia.
apuddm et homines: CUI Iamhinc depredicatione iohannis nar¬
rari incipit : quam omnes quattuor cõmemorant : Nam et mattheus post
illa uerba quae ultima eius posui ubi cõmemorauit. ex ꝓpheta testimonium
qm̃nazareus uocabitur: sequitur et adiungit: Indiebus autẽ illis uenit
iohannes bapcista predicans in deserto iudeae et cetera : Et marcus qui
nihil denatiui tate uł infantia uł pueritia dñi narrauit hinc euangelii
sumpsit initium : Id est a iohannis predicatione : Sicenim ex orsus ẽ: in itiũ

Expanded text:
rati sunt. et dixit mater eius ad illum: fili, quid fecisti nobis sic? ecce pater tuus et ego dolentes quaerebamus te. et ait ad illos: quid est quod me quaerebatis? nesciebatis quia in his quae patris mei sunt oportet me esse? et ipsi non intellexerunt uerbum, quod locutus est ad illos. et descendit cum eis et uenit Nazareth et erat subditus illis. et mater eius conseruabat omnia uerba haec in corde suo. et Iesus proficiebat sapientia, aetate et gratia apud deum et homines. Iam hinc de praedicatione Iohannis narrari incipit, quam omnes quattuor commemorant. nam et Mattheus post illa uerba, quae ultima eius posui, ubi commemorauit ex propheta testimonium: quoniam Nazoreus uocabitur, sequitur et adiungit: in diebus autem illis uenit Iohannes baptista praedicans in deserto Iudaeae, et cetera. et Marcus, qui nihil de natiuitate uel infantia uel pueritia domini narrauit, hinc euangelii sumsit initium, id est a Iohannis praedicatione. sic enim exorsus est: initium
Abbreviated transcription (Latin):
dicit & marcus cõmemorat etiã: qđ ei faciem uelauer̃: dehis lucas quoq ad testatur.⁊
hȩc intellegitur passus dñs. usq ad mane indomo principis sacerdotũ q̃uo prius ad duc¬
tus ẽ : ubietiã petrus temptatus ẽ . sed de petritemptatione.  q̃ interhas dñi contume¬
lias factaẽ : non eodem ordine omnes narrant: nã ipsas primo cõmemorat mattheus
& marcus de inde petritemptationẽ lucas uero explicat prius temptationẽ petri
tum demum has dñi contumelias Iohannes autẽ incipit petri temptationẽ dicere : & int̃¬
ponit quȩdã de contumeliis dñi: & adiungit qđ inde missus ẽ ad caifampontificem:
& inde recapitulat ut explicet quã ceperat temptationẽ petri indomo quo primo
adductus ẽ : & redit adordinẽ ubi ostendat quẽ ad modũ ductussit dñs ad caiphan. Sic
ergomattheus sequiturꝰ petrus uero sedebat foris in atrio: & accessit ad eum un a ancilla

Expanded text:
dicit et Marcus; commemorat etiam quod ei faciem uelauerunt. de his Lucas quoque testatur. Haec intellegitur passus dominus usque ad mane in domo principis sacerdotum, quo prius adductus est, ubi etiam Petrus temtatus est. sed de Petri temtatione, quae inter has domini contumelias facta est, non eodem ordine omnes narrant; nam ipsas primo commemorat Mattheus et Marcus, deinde Petri temtationem; Lucas uertum demum has Domini contumelias: Joannes autem incipit Petri tentationem dicere, et interponit quaedam de contumeliis Domini, et adjungit quod inde missus est ad Caipham pontificem; et inde recapitulat, ut explicet quam coeperat tentationem adductus est, et redit ad ordinem, ubi ostendat, quemadmodum ductus sit dominus ad Caifan. Sic ergo Mattheus sequitur: Petrus uero sedebat foris in atrio, et accessit ad eum un
Abbreviated transcription (Latin):
tis omnibus sic timebam expediri : quẽ ad modu in pediri timendũ ẽ Ita sarcina
scłi uelut somno as sol& dulcit̃ p̃mebar : & cogitationes quib meditabar intesimiles
erant. Conatib exꝑgisci uolentiũ : qui tam̃ superati s oporis altitudine remergun
& sic nemo ẽ quid ormire semꝑ uelit : omniumq: sano iudicio uigilare prestat dif¬
fert tam̃ plerumq: homo sonũ excutere cũ grauis torpor inm̃bris ẽ eũq iam dis¬
plicentẽ carpitlibentius. quã uis surgendi temp̃ aduenerit : ita certũ habebam
ẽẽ melius tuxȩ caritati medebere : quã mee cupiditati cedere : s illud placebat¬
& uincebat : hoclibebat & uinciebat: Non enim erat quod tibi responderẽ dicenti
nibũ suerge quidormis & exurge amortuis & in luminabitte xp̃s & undique
ostendenti uerate dicere : nonerat omnino quidres ponderem ueritate conuic¬

Expanded text:
ntis omnibus sic timebam expediri, quemadmodum inpediri timendum est. Ita sarcina ntis omnibus sic timebam expediri, quemadmodum inpediri timendum est. Ita sarcina saeculi, uelut somno assolet, dulciter premebar, et cogitationes, quibus meditabar in te, similes erant conatibus expergisci uolentium, qui tamen superati soporis altitudine remerguntur. et sicut nemo est, qui dormire semper uelit, omniumque sano iudicio uigilare praestat. differt tamen plerumque homo somnum excutere, cum grauis torpor in membris est, eumque iam displicentem carpit libentius, quamuis surgendi tempus aduenerit: ita certum habebam esse melius tuae caritati me dedere quam meae cupiditati cedere; sed illud placebat et uincebat, hoc libebat et uinciebat. non enim erat quod tibi responderem dicenti mihi : surge qui dormis et exsurge a mortuis, et inluminabit te Christus, et undique ostendenti uera te dicere, non erat omnino, quid responderem ueritate conuic
Abbreviated transcription (Latin):
dura seruitus: uoluntas aut̃ noua quaem eẽ coeperat ut tegratis colerẽ fruiq teuel¬
lẽ ds̃ sola certa iucunditas nondũ erat idonea. ad superandã priorem u&ustatẽ
roboratam: Itaduae uoluntates mae : unau&us. alia noua. Illa carnalis illa spĩ¬
talis Confligebant interse : atq discordando dissipaban animã meã: Sic intel¬
ibienĩ magis iã non ego : quia exmagna parte id patiebar inuit᷑ quã faciebã
uolens. sed tam̃ consu&udo adũ s̃ me pugnatior. exmefacta erat : qm̃ uolens
quonollem ꝑuenerã & quis iure contradicer& cum peccantẽ iusto poena
sequer& : & nonerat iã illa excusatio quauiderimꝰ solebã : ꝓpterea non dũme
conteptoscło seruiretibi : quia incertamͥ eẽt ꝑ̃ceptio ueritatis : lã enĩ & ipsa
certa erat: Ego aut̃ ad huc terra obligatus: militare tibi recus abam: & impedim̃¬

Expanded text:
dura seruitus. uoluntas autem noua, quae mihi esse coeperat, ut te gratis colere fruique te ueldura seruitus. uoluntas autem noua, quae mihi esse coeperat, ut te gratis colere fruique te uellem, deus, sola certa iucunditas, nondum erat idonea ad superandam priorem uetustate roboratam. ita duae uoluntates meae, una uetus, alia noua, illa carnalis, illa spiritalis, confligebant inter se atque discordando dissipabant animam meam. Sic intelibi enim magis iam non ego, quia ex magna parte id patiebar inuitus quam faciebam nolens. sed tamen consuetudo aduersus me pugnacior ex me facta erat, quoniam nolens quo nollem perueneram. et quis iure contradiceret, cum peccantem iusta poena sequeretur? et non erat iam illa excusatio, qua uideri mihi solebam propterea me nondum contemto saeculo seruire tibi, quia incerta mihi esset perceptio ueritatis: iam enim et ipsa certa erat. ego autem adhuc terra obligatus militare tibi recusabam et inpedime
Abbreviated transcription (Latin):
& a cuto multos peremerat: abundantius exultare oportuit filios tuos quiaste
nr̃ alligaũ fortem : & ui debant uasa ẽi erepta mundari : & aptari in honorenitucmafe
utilia dno adom neopus bonum : siubim homotuus simplicianus deuictorino ista nadio¬
et ursndimitandum : Adhiocenim & illen arrauerat: Postea quã uero & illud uadiã
&oratoriam qua legem illeam plexus loquacemscolam deserere maluit qua uer
tuu quo linguas in fantium facis desertas nonmihi fortior quã felicior uis aquis
inuenit occasionem uacanditibi: cuirei egosuspirabam ligatus non ferrodlieno
smea ferrea uoluntate. Vellemeum tenebat in imic̃ : & in demibi catenan ftit¬
& constrinxeratme : quippe exuoluntate perusa facta ẽ libido & dum isernsite
Vbidini frctaẽ consui&r udo: & dum consuetudimi non resistitor facta t̃ neeisstas
Quibus quasi ansulis sibim& in nexis. unde catenã appellaui. tenebat me obstrictum

Expanded text:
et acuto multos peremerat, abundantius exultare oportuit filios tuos, quia rex et acuto multos peremerat, abundantius exultare oportuit filios tuos, quia rex noster alligauit fortem, et uidebant uasa eius erepta mundari et aptari in honorem tuum et fieri utilia domino ad omne opus bonum. Sed ubi mihi homo tuus Simplicianus de Victorino ista na imitandum: ad hoc enim et ille narraverat. Posteaquam vero et illud addidit, et oratoriam; quem legem ille amplexus, loquacem scholam deserere maluit, quam verbum tuum, quo linguas infantium facis disertas : non mihi fortior quam felicior visus est, quia invenit occasionem vacandi tibi. Cui rei egosed mea ferrea uoluntate; uelle meum tenebat inimicus et inde michi catenam fecerat et constrinxerat me. Quippe ex uoluntate peruersa facta est libido, et dum seruitur libidini, facta est consuetudo, et dum consuetudini non resistitur, facta est necessitas. quibus quasi ansulis sibimet innexis — unde catenam appellaui — tenebat me obstrictum
Abbreviated transcription (Latin):
quia ferue faciunt se & in flãmantur ex alterutro. Deinde quod multis noti
multiss̃ auctoritati ad salutẽ & multi p̃eunt secuturis. Ideoq multũ deillis
& quieos ꝓcesser latant᷑ : quia non desolis laȩtant᷑. absit enĩ ut in tabnaculotio
prepaurib: accipiantur ꝑsonediuitũ : autp̃igno ibilib: nobiles quando potus
infirmamundi elegisti & cntẽ tibilia. ut confunderes fortia : & ignobilia hũi mundi
elegisti & conteptibilia & ea quaen s̃ tã quam sint : ut ea quae s̃ euacuares: & tamidem
ipseminim̃ apostolorũ tuorũ percuĩ linguã tuista ũba soninisti. cumpaulus ꝓconsu
alis effectus ipse quoq expriore saulo: paulus uocari amauit: obtã magae insin
auctoritatis: quanto igitur gratius cogitabatur uic tormipectus quodtaꝙ inte¬
pugnabile receptaculũ diabolus optinuerat uic torinilinguã quotelo grandi

Expanded text:
quia fervefaciunt se, et inflammantur ex alterutro. Deinde, quod multis noti, quia fervefaciunt se, et inflammantur ex alterutro. Deinde, quod multis noti, multis sunt auctoritati ad salutem, et multis praeeunt secuturis. Ideoque multum de illis et qui eos praecesserunt laetantur, quia non de solis laetantur. Absit enim ut in tabernaculo tuo prae pauperibus accipiantur personae diuitum aut prae ignobilibus nobiles, quando potius infirma mundi elegisti, ut confunderes fortia, et ignobilia huius mundi elegisti et contemtibilia et ea quae non sunt, tamquam sint, ut ea quae sunt euacuares. et tamen idem ipse minimus apostolorum tuorum, per cuius linguam tua ista uerba sonuisti, cum Paulus pro consule alis effectus, ipse quoque ex priore Saulo Paulus uocari amauit ob tam magnae insigne auctoritatis. quanto igitur gratius cogitabatur Victorini pectus, quod tam inexpugnabile receptaculum diabolus obtinuerat, Victorini lingua, quo telo grandi
Abbreviated transcription (Latin):
hac rerum pras alternat : defectu & ꝓfectu offensionib: & conciliationibus : in his
ẽ modus earũ & tantũ dedistieis cũ a sumis caeloium usq adima terrarum. ab in itio
usq infinem słorũ ab angło usq aduermiculum. amotu primo usq: ad extremũ
omĩa genera bonoiũ & omiã iusta operatia suis quaeq: sedibus locares & suis quȩ
tẽporib: ageres: eimꝰ quã excels es inexcelsis. & quã ꝓfundus in ꝓfundis : & nusq¬
recedis & uixredimꝰ adte: A gednẽ: fac excita & reuocanos accende & rape flaga
dulcesce amemꝰ curramꝰ Nonne multi ex ꝓfundiore tartareͦ caecitatis quamuictormꝰ
redeutadte & accedunt & inluminantur recipientes lum. quod siqui recipiunt
accipiunt ate potestatem ut filiitui fiant: Sed siminꝰ notis populis. miñ deillis gui¬
dent etiã quinouer̃ eos quando enĩ cũ multis gaud& & in singulis uberius ẽ gaudui

Expanded text:
haec rerum pars alternat defectu et profectu, offensionibus et conciliationibus? an is haec rerum pars alternat defectu et profectu, offensionibus et conciliationibus? an is est modus earum et tantum dedisti eis, cum a summis caelorum usque ad ima terrarum, ab initio usque in finem saeculorum, ab angelo usque ad uermiculum, a motu primo usque ad extremum omnia genera bonorum et omnia iusta opera tua suis quaeque sedibus locaresl et suis quaeque temporibus ageres? ei mihi, quam excelsus j es in excelsis et quaium. 9. Age, Domine, fac; excita, et revoca nos; accende, et rape; flagra, dulcesce: amemus, curramus. Nonne multi ex profundiore tartaro caecitatis quam Victorinus redeunt ad te, et accedunt, et illuminantur recipientes lumen, quod si qui recipiunt, accipiunt a te potestatem ut filii tui fiant? Sed si minus noti sunt populis, minus de illis gaudent etiam qui noverunt eos. Quando enim cum multis gaudetur, et in singulis uberius est gaudium,
Abbreviated transcription (Latin):
renuntiat. Om̃s qui eũ saluũ cupiunt: aegrotant simul animo : fitei recte & nondũ
ambulat pristinis uiribus : & fitiã talegaudium : quale⁊ non fuit cũ anti¬
saluus & fortis ambular&: easq: ipsas uoluptates humanȩ uitae etiã non inopina¬
tis & pt̃ uoluntatẽ mruentibus s institutis & uoluntariis molestus. homines
adquirunt edendi &bibendi uoluptas nulla ẽ : nisi pcaedatesuriendi &sitiendi
molestia & ebriosi quaedam salsiumcula comedunt : quofiat molestus ardor
Quẽ dum extinguit potatio : sit delectatio, & institutũ ẽ : utiã pactae sponsa non
tradat᷑ statim : neuilẽ habeat maritus datam : quã non suspirauerit spons dilatã
Hoc turpi & execranda laetitia hoc in ea qua concessa &licita ẽ hoc inipsa sinceris¬
nat tuipsesis gaudium & quaedã detecirca tesemꝑ gaudeant : quidẽ hoquod

Expanded text:
renuntiat; omnes, qui eum saluum cupiunt, aegrotant simul animo: fit ei recte et nondum renuntiat; omnes, qui eum saluum cupiunt, aegrotant simul animo: fit ei recte et nondum ambulat pristinis uiribus, et fit iam tale gaudium, quale non fuit, saluus et fortis ambularet. easque ipsas uoluptates humanae uitae etiam non inopinatis et praeter uoluntatem inruentibus, sed institutis et uoluntariis molestiis homines adquirunt. edendi et bibendi uoluptas nulla est, nisi praecedat esuriendi et sitiendi molestia. et ebriosi quaedam salsiuscula comedunt, quo fiat molestus ardor, quem dum exstinguit potatio, fit delectatio. et institutum est, ut iam pactae sponsae non tradantur statim, ne uile habeat maritus datam, quam non suspirauerit sponsus dilatam. Hoc in turpi et exsecranda laetitia, hoc in ea quae concessa et licita est, hoc in ipsa sincerism tu aeternum tibi, tu ipse sis gaudium, et quaedam de te circa te semper gaudeant? quid est, quod
Abbreviated transcription (Latin):
nulieri quaeinuenit: & lacrimas excutit gaudiũ solepnitatis dom̃tuae cũlegitur
indomotua deminore filiotuo : qm̃ mortuus erat & reuixit perierat & inuen
t̃ Gaudes quippe innobis & in angłistuis sca caritate scĩs: Namtu semꝑidem :
quiea quae non semꝑ nec eodẽ mͦs̃. eodem iãmͦ semꝑ nostiomia: Qui dergo agit᷑
mnanima cũ amplius delectat᷑ inuentis autredditis reb quas diligit quãsicas
semꝑ habuiss& : contestant᷑ enim &c&era & plena s omĩa testimoniis clamantib
ita ẽ : Trium phat uictorimperator & nonuiciss& nisipugnauis s& & quanto
maiꝰ periculum fuit in proelio: tanto ẽ gaudiũ magis intriũ pho. lactattẽ pesta
nauigantes minaturq naufragium om̃s futura morte pallescunt: Tranquillatur :¬
calũ & mare : & exultant nimis qm̃timuer̃ nimis : Aegerẽ carus : & uena eiꝰmalũ

Expanded text:
mulieri, quae inuenit, et lacrimas excutit gaudium sollemnitatis domus tuae, cum legitur mulieri, quae inuenit, et lacrimas excutit gaudium sollemnitatis domus tuae, cum legitur in domo tua de minore filio tuo, quoniam mortuus fuerat et reuixit, perierat et inuentus est. gaudes quippe in nobis et in angelis tuis sancta caritate sanctis. nam tu semper idem, quia ea quae non semper nec eodem modo sunt eodem modo semper nosti omnia. Quid ergo agitur in anima, cum amplius delectatur inuentis aut redditis rebus, quas diligit, quam si eas semper habuisset? contestantur enim et cetera et plena sunt omnia testimoniis clamantibus: "ita est". triumphat uictor imperator et non uicisset, nisi pugnauisset, et quanto maius periculum fuit in proelio, tanto est gaudium maius in triumpho. iactat tempestas nauigantes minaturque naufragium; omnes futura morte pallescunt: tranquillatur caelum et mare, et exultant nimis, quoniam timuerunt nimis. aeger est carus et uena eius malum
Abbreviated transcription (Latin):
utredder& om̃s sibim& inuicem quisq ut eum nouerat strepuer̃ nom̃ ei strepitu an¬
ulationis : Qui saut̃ ibi non eum nouerat : & sonuit presso sonitu ꝑora cunctorum
conletantium : uictorinꝰ uictormꝰ: citosonuerunt exultatione : quia uidebañ
eum : & cito siluer̃ intentione ut audirent eum : ꝓnuntiauit ille fidẽ ueracem.
p̃clara fiducia : & uolebant om̃s eu rapere intro in corsium & rapiebant amando &
gaudendo : hex rapientu ma ñ erant : ds̃bone quidagitur in homine ut plusgaudeat
iesaluta desperate anima & demaiore periculo liberatae quã sispesei semper
affuiss& autpericulũminꝰ fuiss& : & enĩ tu quoq: misericorspater plus gaudes
euno pȩnitente : quã denonaginta nouẽ iustis. quibus non opꝰ ẽ paenitentiu: & nos
cũ magna iucunditate audim̃ : cũ audimꝰ quã exultantib pastoris humeris repor¬
tetͣ ouis quae errauerat & dragma referat᷑ inthesaurostuos. conlaetantib: uic inis

Expanded text:
ut redderet, omnes sibimet inuicem, quisque ut eum nouerat, instrepuerunt nomen strepitu gratulationis. quis autem ibi non eum nouerat? et sonuit presso sonitu per ora cunctorum conlaetantium: "Victorinus, Victorinus". cito sonuerunt exultatione, quia uidebant eum, et cito siluerunt intentione, ut audirent eum. pronuntiauit ille fidem ueracem praeclara fiducia, et uolebant eum omnes rapere intro in cor suum. et rapiebant amando et gaudendo: hae rapientium manus erant. Deus bone, quid agitur in homine, ut plus gaudeat de salute desperatae animae et de maiore periculo liberatae, quam si spes ei semper affuisset aut periculum minus fuisset? etenim tu quoque, misericors pater, plus gaudes de uno paenitente quam de nonaginta nouem iustis, quibus non opus est paenitentia. et nos cum magna iucunditate audimus, cum audimus quam exsultantibus pastoris umeris reportetur ouis, quae errauerat, et drachma referatur in thesauros tuos conlaetantibus uicinis
Abbreviated transcription (Latin):
& insiando bausit infirmitatẽ timuitq negari axp̃o coram anglis seissicũ¬
timera corã hominibus confiteri reusq sibi magni criminis apparuri uor¬
bescendo desacramtis humilitaitis uerbitu & non erubescendo desaer uacr¬
befs superborum demnomiorum q̃imitator suꝑb acceperat: Depuduruabi¬
tati & erubuit ueritati subitoq & inopinat᷑: ait simpliciano. ut ipsenanta bib
aut imbute primis instructionis sacram̃tis non multo post &iã nom̃ dedit utp
cdantun dernibussuis stridebant & tabes cebant: seruo autem tuo dñs ds erot apeste
ai hontor pidetit in uanitates &in in sinas mendaces demq utuentum ẽ adlora ꝓrian¬
defidei que uerbis certis conceptis retentisq memorit̃ deloco eminentiore macons¬
pettu populifidielis roroo red disole abeis quiacces surisunt ad ꝓataeuue obliti
te dicebapuic torino apres biteris ut ẽretius redder& sic non nullis qiiue rerin¬

Expanded text:
et inhiando hausit firmitatem timuitque negari a Christo coram angelis set inhiando hausit firmitatem timuitque negari a Christo coram angelis stimeret coram hominibus confiteri ; reusque sibi magni criminis apparuit erubescendo de sacramentis humilitatis Verbi tui, et non erubescendo de sacris sacrilegis superborum daemoniorum, quae imitator superbus acceperat; depuduit vanitati, et erubuit veritati, subitoque et inopinatus ait Si eo. ubi autem imbutus est primis instructionis sacramentis, non multo post nomen dedit, ut per bant et irascebantur, dentibus suis stridebant et tabescebant: seruo autem tuo dominus deus erat spes eius et non respiciebat in uanitates et insanias mendaces. Denique ut uentum est ad horam profitendae fidei, quae uerbis certis conceptis retentisque memoriter de loco eminentiore in conspectu populi fidelis Romae reddi solet ab eis, qui accessuri sunt ad gratiam tuam, oblatum esse dicebat Victorino a presbyteris, ut secretius redderet, sicut nonnullis, qui uerecun
Abbreviated transcription (Latin):
romano foromeruerat & acceperat usq ad illam x tatẽuenerato idolorim s acroiumq
sacrilegorum particeps quibus tunc totafere romana nobilitas inflata spirabat popi¬
lios iã & omnigenũ deũ monstra & anubẽ latratorem qua aliquando contraneptinũ
& uenere contraq mineruam tela tenuerant: & astuictis iã roma supplicabat: qua
istesenex uictormus torannos ore terri crtͥpo defensitauerat: Non erubu eritit̃
puerepitur & in fans fontistim subiecto collo adhumilitatis iugum & edomita sron¬
fumigauer quibus modisteinsinuasti illipectori legebat sic̃ ait simplicianus seba
scripturã om̃sq ep̃ianas litteris inuestigabat studiosis sime : & ꝑserutabat᷑ &de¬
repetebatur: Amicosenim suos reuerebatur offendert. Supbos demonicolas
trutrat dns grauiter ruituas in seinimitias arbi trabat᷑ Sed p̃tea quãlegendo

Expanded text:
Romano foro meruerat et acceperat, usque ad illam aetatem venerator idolorum sacrorumque Romano foro meruerat et acceperat, usque ad illam aetatem venerator idolorum sacrorumque sacrilegorum 1oparticeps, quibus tunc tota fere Romana nobilitas inflata spirabat prodigia iam et omnigenum deum monstra et Anubem latratorem, quae aliquando contra Neptunum et Venerem contraque Minervam tela tenuerant et a se victis iam Roma supplicabat, quae iste senex Victorinus tot annos ore terricrepo defensitaverat, non erubuerit esse puer Christi tui et infans fontis tui subiecto collo ad humilitatis iugum et edomita fronfumigaverunt, quibus modis te insinuasti illi pectori? legebat, sicut ait Simplicianus, sanctam scripturam omnesque christianas litteras investigabat studiosissime et perscrutabatur et dicerepetebatur. amicos enim suos reverebatur offendere, superbos daemonicolas,triuerat dominus, grauiter ruituras in se inimicitias arbitrabatur. sed posteaquam legendo
Abbreviated transcription (Latin):
iemorauilegis sem quos dã libros platonicorum quosuictorinus quondã rethor
urbis rome quẽ xpĩanum defunctum eẽ audieram. in latinã linguã transtuliss&:
gratulat̃ ẽmihi : quod ñ aliorum philo sophorum scripta incidissem plena fallaciarum
dedeceptionum scđm elem̃ta hui mundi : inistis aut̃ om̃ib: modis in sinuaridm̃ & eiũbum :
demnde utme exhortar&ł adhumilitatem xpi sapientib absconditã & reuela tã paruu¬
Vs ouictorinũ ipsum recordat᷑ ẽ : quẽ romaȩ cũ eẽt̃ familiarissime nouerat : de quo
qicmi maroauit quo dñ silebo : Hab& enĩ magnã laudẽ gratiaetuae confitendã tibi:
quea dmodũ ille doctissimꝰ senex & omniũ liberaliũ doctrinarũ peritissimꝰ
quiq pliobuno forẽ tãmulta legerat & diiudicauerat doctor totnobiliũ senatoꝵ
quietuã obinsigne pclarimagisterii. quod ciues hunꝰ mumdi eximiũ putañ statuã

Expanded text:
memoraui legisse me quosdam libros Platonicorum, quos Victorinus quondam rhetor memoraui legisse me quosdam libros Platonicorum, quos Victorinus quondam rhetor urbis Romae, quem christianum defunctum esse audieram, in latinam linguam transtulisset, gratulatus est mihi, quod non in aliorum philosophorum scripta incidissem plena fallaciarum et deceptionum secundum elementa huius mundi, in istis autem omnibus modis insinuari deum et eius uerbum. deinde, ut me exhortaretur ad humilitatem Christi sapientibus absconditam et reuelatam paruulis, Victorinum ipsum recordatus est, quem, Romae cum esset, familiarissime nouerat, deque illo mihi narrauit quod non silebo. habet enim magnam laudem gratiae tuae confitendam tibi, quemadmodum ille doctissimus senex et omnium liberalium doctrinarum peritissimus quique philosophorum tam multa legerat et diiudicauerat, doctor tot nobilium senatorum, qui etiam ob insigne praeclari magisterii, quod ciues huius mundi eximium putant, statuam
Abbreviated transcription (Latin):
quae uidentur bona potuer̃ inuenire eum qui ẽ : At ego iã non erã in illauanitate :
transcenderã eam : & contestante uniũ sacreatura tua : in uenerã tecreatorẽ nrm̃
& uibũ tuũ apud tedm̃ : tecũq: imũ dm̃: ꝑ quod creasti omĩa : & ẽ aliud gen̾impioꝵ:
qui cognoscentes dm̃ non sic̃ dm̃ glorificauerunN aut gratias egerunt: in hoc quoq: incide¬
rã & dexteratua suscepitme : & inde ablatũ posuisti ubi conualescerẽ : qui a drxistihomi¬
nie ccepi& as ẽ sapientia : & noli uelle uideri sapiens qm̃ dicentes seet̃ sapientesstulti
factis & inuenerã iam bonã margaritam : & uenditis om̃ibus q̃ haberẽ : emendi erat:¬
& dubitabam : Prexi ergo ad simplicianũ patrẽ in accipi enda gratia tunc episcopi
Ambrosui : & quẽ uere ut patrem diligebat: Narraui ei circuitꝰ erroris mei: Vbiaut̃ cõ¬

Expanded text:
quae uidentur bona, potuerunt inuenire eum qui est. at ego iam non eram in illa uanitate; quae uidentur bona, potuerunt inuenire eum qui est. at ego iam non eram in illa uanitate; transcenderam eam et contestante uniuersa creatura inueneram te creatorem nostrum et uerbum tuum apud te deum, tecumque unum deum, per quod creasti omnia. et est aliud genus inpiorum, qui cognoscentes deum non sicut deum glorificauerunt aut gratias egerunt. in hoc quoque in-\' cideram, et dextera tua suscepit me et inde ablatum posuisti, ubi conualescerem, quia dixisti homini: ecce pietas est sapientia et: noli uelle uideri sapiens, quoniam dicentes se esse sapientes stulti facti sunt. et inueneram iam bonam margaritam, et uenditis omnibus, quae haberem, emenda erat, et dubitabam. Perrexi ergo ad Simplicianum, patrem in accipienda gratia tunc episcopi Ambrosii et quem uere ut patrem diligebat. narraui ei circuitus erroris mei. ubi autem con
Abbreviated transcription (Latin):
x alius sic ibat. alius aut̃ sic: mihiaut̃ displicebat quod a gebã inscđo: & onerimihi
erat ualde: nonam in flãmantibus cupiditatib: ut solebant spehonoris & pecuniae:
ad colerandam illam seruitutem tã grauem: lamenĩ meilla non delectabant: p̃dulcedme¬
tua & decorẽ dom̃tua quã dilexi :si adhucte naciter conligabar exfemina nec¬
me pͥibebat apłs coniugari : quã uis exortaret᷑ ad melius maxime uolens om̃s homi¬
nes sic ẽẽ utipse erat: si ego infirmior eligebã molliorẽ locu & ꝓpt̃ hoc unum uol¬
uebar inc&eris. languidus & tabescens curis marcidis. quod & in aliis reb: quas
nolebã paticon gruere cogebar uita coniugali : cuidedit obstringebar: Audierã
exore ueritatis eẽ spadones : qui seipsos abscider̃ ꝓpt̃ regnũ caelorum : s. qui potest
inquit capere capiat. Vanis certe om̃s homines : quibus non inẽ dĩscientia : nec de his

Expanded text:
et alius sic ibat, alius autem sic. mihi autem displicebat, quod agebam in saeculo, et oneri mihi et alius sic ibat, alius autem sic. mihi autem displicebat, quod agebam in saeculo, et oneri mihi erat ualde non iam inflammantibus cupiditatibus, ut solebant, spe honoris et pecuniae ad tua et decore domus tuae quam dilexi ; sed adhuc tenaciter come prohibebat apostolus coniugari, quamuis exhortaretur ad melius maxime uolens omnes homines sic esse, ut ipse erat. sed ego infirmior eligebam molliorem locum et propter hoc unum uoluebar in ceteris languidus et tabescens curis marcidis, quod et in aliis rebus, quas nolebam pati, congruere cogebar uitae coniugali, cui deditus obstringebar. audieram ex ore ueritatis esse spadones, qui se ipsos absciderunt propter regnum caelorum; sed, qui potest, inquit, capere, capiat. uani sunt certe omnes homines, quibus non inest dei scientia, nec de his,
Abbreviated transcription (Latin):
mea sacrifice t sacrificium laudis quomͦ dis rupistiea mnarrabo eu diacmnt abilo
quiã dorantte cũ audiunthaeci benedict dñs incaelo & intraaa agnu deutabile
noma ci ain heserant p̃cordiis meis tierbatua: & undiq circũ uallaba riabitioden omni¬
demncorruptibili substantia quod abilla eet omnis substantia ablatinui aba nter
certior dete sstabilior inte et cupieba. demea uero tem poralianta mutibait ons
ongstues aiabu oiss ti bon appuetoibat se riustius elucebat intograitatium Audes
&iam : quod aiuuentute tua deuotis sime tibi uiuer&: Iamuero tunc senuerat & longa
xtate in tãbono studio sectande uiaetuae multa expertꝰ: multa edoct᷑ mͥuidebat᷑ :
& uere sic erat : undem ut ꝑferr& uolebã conferenti secũ aest̃ meos. quis eẽt aptꝰ
modus sic affecto utego erã ad ambulandum inuiatua. Videbã enĩ plenã eccłam.

Expanded text:
mea: sacrificem tibi sacrificium laudis. quomodo dirrupisti ea, narrabo, et dicent omnes, mea: sacrificem tibi sacrificium laudis. quomodo dirrupisti ea, narrabo, et dicent omnes, qui adorant te, cum audient haec: "benedictus dominus in caelo et in terra; magnum et mirabile nomen eius." inhaeserant praecordiis meide incorruptibili substantia, quod ab illa esset omnis substantia, ablata mihi erat, nec certior de te, sed stabilior in te esse cupiebam. de mea uero temporali uita nutabant omnia num, qui mihi bonus apparebat seruus tuus et lucebat in eo gratia tua. audieram etiam, quod a iuuentute sua deuotissime tibi uiueret; iam uero tunc senuerat et longa aetate in tam bono studio sectandae uiae tuae multa expertus, multa edoctus mihi uidebatur: et uere sic erat. unde mihi ut proferret uolebam conferenti secum aestus meos, quis esset aptus modus sic affecto, ut ego eram, ad ambulandum in uia tua. Videbam enim plenam ecclesiam,
Abbreviated transcription (Latin):
torms non moueboram plius: Nemo ibi audit uocantem: uenitȩ a hraes quilun¬
boratis : dedignantur abeo discere qm̃mitisẽ & humilis corde abscondistuenm
hot asapientib & prudentibus & reuelastiea paruualisz ialliadẽ de direntra
cacumine uiderepatriam pacis. &ittradeam non inuenire astusta comas e tilm
cirtũ obsidentibus & insidiantibus fugitiuis. desertorib cumorincipe suolen dbmnoc̃o¬
ne & alliud tenere uiam illuc ducentem : cura calestis imperatoris munitã ubmo
latro cmant᷑ qui celestẽ militiam deseruer uitant en ĩ easic̃ supplicus̃ deraut
in uiscerabant miris modis cuminimũ apostolorũ tuorũ legerẽ : & considerauer
sm̃s recorder ingratiarũ actioneti & confitear misehas tua siõistusi pfula
dant ossamea dilectionetua: & dicantdñe qus samilisdi disro pistuinculã

Expanded text:
tor meus: non mouebor amplius. nemo ibi audit uocantem: uenite ad me, qui lator meus: non mouebor amplius. nemo ibi audit uocantem: uenite ad me, qui laboratis. dedignantur ab eo discere, quoniam mitis est et humilis corde. abscondisti enim haec a sapientibus et prudentibus et reuelasti ea paruulis. et aliud est de siluestri cacumine uidere patriam pacis et iter ad eam non inuenire et frustra conari per inuia circum obsidentibus et insidiantibus fugitiuis desertoribus cum principe suo leone et dracone, et aliud tenere uiam illuc ducentem cura caelestis imperatoris munitam, ubi non latrocinantur qui caelestem militiam deseruerunt; uitant enim eam sicut supplicium. haec mihi inuiscerabantur miris modis, cum minimum apostolorum tuorum legerem, et consideraueram mens, recorder in gratiarum actione tibi et confitear misericordias tuas super me. perfundantur ossa mea dilectione tua et dicant: domine, quis similis tibi? dirrupisti uincula
Abbreviated transcription (Latin):
quia & si condelectetur homolegidi scdm̃ interiorem hominem quid facia deala
lege in menbris suis repugante legimentis suae & secaptiuum ducentemmale pot¬
catti quae ẽ in m̃bris ẽi qm̃iustus es dñe nosaut̃ pecciuim inio fecunt rpuostomon
& grauata ẽ suꝑ nos mañtua : & iuste traditi sumꝰ antiquo peccatori p̾positomor¬
tis quia psua sit uolumtatimte similitudine uoluntatis su& quia inueritate tua
nonstetit : quid faci & miser homo: quis eum liberabit decorpore mortis gubio isigrai
tuarũ inquo princeps hui mundi non inuenit quic quã morte dignũ & occidittũ
& euacuatũ ẽ crrogra fum quoderat contrarium nobis. Hoc ille ditters nons
habentmon habent illae paginȩ uultũ piaatis hũr lacrimas confes sonisiaus
animamea abipsoenim salutare meum : &enimipsed s̃ m̃s & salutaris mñs. susceo¬

Expanded text:
quia, etsi condelectetur homo legi dei secundum interiorem hominem, quid faciet de alia quia, etsi condelectetur homo legi dei secundum interiorem hominem, quid faciet de alia lege in membris suis repugnante legi mentis suae et se captiuum ducente in lege peccati, quae est in membris eius? quoniam iustus es, domine; nos autem peccauimus, inique fecimus, in granata est super nos manus tua, et iuste traditi sumus antiquo peccatori, praeposito mortis, quia persuasit uoluntati nostrae similitudinem uoluntatis suae, qua in ueritate tua non stetit. quid faciet miser homo? quis eum liberabit de corpore mortis huius nisi grtuarum, in quo princeps huius mundi non inuenit quicquam morte dignum, et occidit eum; et euacuatum est chirografum, quod erat contrarium nobis? hoc illae litterae non habent. non habent illae paginae uultum pietatis illius, lacrimas confessionis, sacanima mea? ab ipso enim salutare meum: etenim ipse deus meus et salutaris meus, suscep
Abbreviated transcription (Latin):
camidom s& habitanda : Nam si primo sc̃is lit teristiuis in format᷑ tem̃ & in earum
faumibiartate obdulcuis ses mihi & p̃milla uolumina incidissem fortas se aut abri¬
puis sent mea solidam̃to pi&atis aut sia ffectu quẽ salubrem inbiberã pstitiasem
pinarẽ &iã exillis libris eum posse conspicisi eos solos quisq didicib& Atsq aiidi
ille questiones in quib mihi aliquando uis ẽ adũsari sibi : & non congruere testi¬
monus legis & ꝓphaarum textꝰ sermonis ei & apparuit mihi una facies eloqui¬
oru castoum exultare cum tremore didicr & cotpr & inueni quicquid illac uerũ
acgerim buc cũ cõm̃datione gratietue dici utquiuid&. non sicglori& quasinon
cto quieponsolũ id quoduid& sietiã utuideat : uidenꝰ hab& quod naccepa¬
delongii quo uidere non potest ũiã tam̃ ambul& quauemat auident & tneat

Expanded text:
cernendam, sed et habitandam. Nam si primo sanctis tuis Litteris informatus essem, et in earum cernendam, sed et habitandam. Nam si primo sanctis tuis Litteris informatus essem, et in earum familiaritate obdulcuisses mihi, et postea in illa volumina incidissem; fortasse aut abripuissent me a solidamento pietatis, aut si in affectu quem salubrem imbiberam perstitissem, putarem etiam ex illis libris eum posse concillae quaestiones, in quibus mihi aliquando uisus est aduersari sibi et non congruere testimoniis legis et prophetarum textus sermonis eius, et apparuit mihi una facies eloquiorum castorum, et exultare cum tremore didici. et coepi et inueni quidquid illae uerum legeram, hac cum conmendatione gratiae tuae dici, ut qui uidet non sic glorietur, quasi non acceperit, non solum quod uidet, sed etiam ut uideat — quid enim habet quod non accepde longinquo uidere non potest, uiam tamen ambulet, qua ueniat et uideat et teneat,
Abbreviated transcription (Latin):
quisemꝑ idem ipse es ses exnulla parttꝰ nulloꝙ motu aiter aut aliter: c&era uero ẽxteet
om̃ia hocsolo firmissimo docum̃to quia sunt certus quidem in istis eram : nimistimen
infirmad fruendumte : garriebam plane quasi peritus & nixi inxp̃o saluatore nr̃o
ũ tuam quaererem nom peritus sed periturus eẽm : iamenim coeperã uelleuide
piens̃ olenꝰ poenamea: & non flebam: in suꝑ & in flabar scuentia : ubi enimerat illa aedificans
me ꝓpterea prius quã scripturas tuas considerarem credo uoluisti incurrere utuo¬
primer&ur memoriae meae quod modo exeis affectus eem̃ : & cum p̃tea in libristuis
a sue fact̃ eem & curantibus digitistuis contrectarent᷑ uul neramea discer
rdio atq distinguerem quidint̃ et̃t̃ int̃ p̃sumptionem & comfersionẽ : intuidentes
quo eundẽ sit nec uidentes qua : &uiã ducentemadbeatificam patriuam non tantum

Expanded text:
qui semper idem ipse esses, ex nulla parte nulloque motu alter aut aliter, cetera uero ex te esse qui semper idem ipse esses, ex nulla parte nulloque motu alter aut aliter, cetera uero ex te esse omnia, hoc solo firmissimo documento, quia sunt, certus quidem in istis eram, nimis tamen infirmus ad fruendum te. garriebam plane quasi peritus et, nisi in Christo, saluatore nostro, uiam tuam quaererem, non peritus, sed periturus essem. iam enim coeperam uelle uideri sapiens plenus poena mea et non flebam, insuper autem inflabar scientia. ubi enim erat illa aedificans me propterea, priusquam scripturas tuas considerarem, credo uoluisti incurrere, ut inprimeretur memoriae meae, quomodo ex eis affectus essem et, cum postea in libris. tuis mansuefactus essem et curantibnerem atque distinguerem quid interesset inter praesumptionem et confessionem; inter videntes quo eundum sit nec videntes qua, et viam ducentem ad beatificam patriam, non tantum
Abbreviated transcription (Latin):
qua deillo memoriae mandatas ̃ sineuitali & rationali creatura non fieriadipsa xp̃i¬
anã fidem pigrius mouebat᷑ : sed postea her&icorum apollinaristarim errorem¬
iunc ẽẽ cognoscens catholica fidei conlatat᷑ & contẽperat᷑ ẽ : Egoaut̃ aliquanto
posterius didicis seme fateor ineo quodubũ caro factũ ẽ quomꝰ catholicaueri¬
tas a fotim falsitate dirimat᷑: inꝓbatio quippe her&icorũ facit eminere quideda
ia sentiat : & quid habeat sana doctrina : Oportuit enĩ & hereses eẽ ut ꝓbatim¬
festi fierent int̃ in firmos: sed tim clectis platomcorũ illis libris postea quã in de
ammonitus quaerere incorpoream ueritatem in uisibiliatua ꝑ eaquae facta sunt intellec¬
a conspexi & repulsus sensi quidpti nebas anime meae contempluri nonsinere
certus ẽẽte & in finitum eẽ nec tamen ꝑlocos finitos infinitosue diffundi & uere te ẽe

Expanded text:
quae de illo memoriae mandata sunt, sine uitali et rationali creatura non fieri, ad ipsam Chriquae de illo memoriae mandata sunt, sine uitali et rationali creatura non fieri, ad ipsam Christianam fidem pigrius mouebatur. sed postea haereticorum Apollinaristarum hunc errorem esse cognoscens catholicae fidei conlaetatus et contemperatus est. ego autem aliquanto posterius didicisse me fateor, in eo quod uerbum caro factum est quomodo catholica ueritas a Fotini falsitate dirimatur. inprobatio quippe haereticorum facit eminere, quid ecclesia tua sentiat et quid habeat sana doctrina. oportuit enim et haereses esse, ut probati manifesti fierent inter infirmos. Sed tunc lectis Platonicorum illis libris posteaquam inde admonitus quaerere incorpoream ueritatem inuisibilia tua per ea quae facta sunt intellecta conspexi et repulsus sensi, quid per tenebras animae meae contemplari non sinerer, certus esse te et infinitum esse nec tamen per locos finitos infinitosue diffundi et uere te esse,
Abbreviated transcription (Latin):
Nouit ħ omnis quinouit in cõmutabilitatẽ uerbitui : quã ego iã nouerã quantũ pote
nec omnino quicquã in dedubi tabã : & enĩ numc mouere m̃bra corporis pu
luntatẽ nunc mouere Nimc aliquo affectu affici Nunc ñ affici nimçꝑferre per
na sapientes sententius uunc ẽẽ insilentio ꝓpria s̃ mutabilitatis animinilis
tis: quaesi falsa deillo scripta eeñt: etiã omĩa periclitarent᷑ m̃ dacio neq inills
ltteris ulla fideis alus generi humano remaner&: quia itaq uerascript sien
totũ hominem in xp̃o agnosceba : noncorp̃tantũ hominis auttũ corpore sinem̃
animũ si ipsũ hominẽ : ñ ꝑsona ueritatis si magna quadã nature human& esecti¬
lentia & ꝑfectiore participatione sapientiae p̃ferric& eris arbitrabar: Arpiio
mã nĩtẽq hominis non exhistimabat ineo p̃dicari: & qm̃ bene ꝑsua slm tenebut ea

Expanded text:
nouit hoc omnis,; qui nouit incommutabilitatem uerbi tui, quam ego iam noue- j ram, quantum poteram, nouit hoc omnis,; qui nouit incommutabilitatem uerbi tui, quam ego iam noue- j ram, quantum poteram, nec omnino quicquam inde dubitabam. etenim nunc monere membra corporis per uoluntatem, nunc non mouere, nunc aliquo affectu affici, nunc non affici, nunc proferre per signa sapientes sententias, nunc esse in silentio propria sunt mutabilitatis animae et mentis. quae si falsa de illo scripta essent, etiam omnia periclitarentur mendacio neque in illis litteris ulla fidei salus generi humano remaneret. quia itaque uera scripta sunt, totum hominem in Christo agnoscebam, non corpus tantum hominis aut cum corpore sine mente animum, sed ipsum hominem, non persona ueritatis, sed magna quadam naturae humanae excellentia et perfectiore participatione sapientiae praeferri ceteris arbitrabar. Alypiusma, mentemque hominis non existimabat in eo praedicari. et quoniam bene persuasum tenebat ea,
Abbreviated transcription (Latin):
sibi humilẽ domũ delimonr̃o : ꝑquã subdendos de primer& ase ipsis & ad setrahi¬
cer& sanans tumorem : & nutriens amorem ne fiducia sui ꝓgrederent᷑ longius sipo
tumi capelliciae nr̃ãe & las si ꝓst̃nerent᷑ in eã lla aut surgens. le uar& eos : Ego uero
aliud putabã : tantũq: sentiebam dedño xpõmeo : quantũ de excellentis sapientiae
ro cuinullus poss& aquari: p̃serti q mirabilit̃ natꝰ exuirgine. ad exẽplũ con¬
tẽpnendorũ temporalium : p̃adipiscenda in mortalitate diuina ꝓnobis curatantã
ic toritatẽ magis terii meruis seui debatur : Quidaut̃ sacram̃ti haber& uerbi
caro factũ nesuspicari quidem poteram : tantũ cognouerã ex his q̃ deilloscripta
traderentur : qui a manducauit &bibit dormiuit ambulauit. exhilarat᷑ ẽ contrista¬
tatꝰ ẽ sermocinatꝰ ẽ non hesisse carnẽ illam uerbotuo : nisicũ anima & m̃tehimana

Expanded text:
sibi humilem domum de limo nostro, per quam subdendos deprimeret a se ipsis et ad se traisibi humilem domum de limo nostro, per quam subdendos deprimeret a se ipsis et ad se traiceret, sanans tumorem et nutriens amorem, ne fiducia sui progrederentur longius, sipatione tunicae pelliciae nostrae et lassi prosternerentur in eam, illa autem surgens leuaret eos. Ego uero aliud putabam tantumque sentiebam de domino Christo meo, quantum de excellentis sapientiae uiro, cui nullus posset aequari, praesertim quia mirabiliter natus ex uirgine ad exemplum contemnendorum temporalium prae adipiscenda immortalitate diuina pro nobis cura tantam auctoritatem magisterii meruisse uidebatur. quid autem sacramenti haberet uerbum caro factum, ne suspicari quidem poteram. tantum cognoueram ex his, quae de illo scripta traderentur, quia manducauit et bibit, dormiuit, ambulauit, exhilaratus est, contristatus est, sermocinatus est, non haesisse carnem illam uerbo tuo nisi cum anima et mente humana.
Abbreviated transcription (Latin):
imaspgena cusine ullu dubitatione clamar& in cõmutabile p̃ferendũ eẽ mutabili:
undenossa ipsũ in cõmutabile: quo dnisi aliquom nos sac null omodo illud mutabili
certa praeponer& & ꝑuenitadid quod ẽ inictu trepidantis as pectus : tunc uero muiss¬
biliatua ꝑea que facta sunt intellecta conspexi siaciem figere non eualui: & repcus
Vinfirmitate red ditꝰ solitis non mecũ ferebam nisiamantẽ memoriam : & quasidli¬
ris quod eẽt idon eum ad fruendũte nec in ueniebã donec amplecterer mediatoii
& dicentem : Egosumuia & ueritas. & uita & cibũ cuicapiendo in ualidus erã mis¬
entẽ carni: qm̃ ũbũ caro factũ ẽ : ut in fantiaenraẽ lactes cer& sapientiutua po
creasti omũ: Nonenĩ tenebã dm̃ meũ iħm humilis humilem : nec cuĩ reimagis tra
eẽt eius infirmitas noueram: uerbũ enim tuum ae terna ueritas superiorib: creatu
tue partibus supeminens subditos erigit ad scipsã : in inferiorib: aut̃ aedifica

Expanded text:
utabile praeferendum esse mutabili; unde nosset ipsum incommutabile, quod nisi aliquo modo nosset, nullo modo illud mutabili certo praeponeret. Et pervenit ad id quod est, in ictu trepidantis aspectus. Tunc vero invisibilia tua, per ea quae facta sunt, intellecta conspexi; sed aciem figere non evalui: et repercussa infirmitate redditus solitis, non mecum ferebam nisi amantem memoriam, et quasi olris quod esset idoneum ad fruendum te; nec inveniebam, donec amplecterer mediatorem em et dicentem: ego sum uia ueritatis et uita, et cibum, cui capiendo inualidus eram, miscentem carni, quoniam uerbum caro factum est, ut infantiae nostrae lactesceret sapientia tua, per quam creasti omnia. non enim tenebam deum meum Iesum humilis humilem nec cuius rei magistra esset eius infirmitas noueram. uerbum enim tuum, aeterna ueritas, superioribus creaturae tuae partibus supereminens subditos erigit ad se ipsam, in inferioribus autem aedificauit
Abbreviated transcription (Latin):
dierpunt enim animumsibim& aduer santibus quattuor uoluntatibus ł a& ia plum bus
mtante eop sorent diqduce adpolientu ec cam tantamultitudimnem diuer fliisous¬
delerta. lee none apłi &utrum bomimi st euangelum diseaete uts pondebus
adsengula bonirm & uudsiergo paritor delectent onu s mulqrin cespen cionne
diersae uoluntates distendund̃ corhominis dum deliberatun Quia potis si mume

Expanded text:
erpunt enim animum sibimet aduersantibus quattuor uoluntatibus uel etiam pluribus in tanta copia rerum, quae appetuntur, nec tamen tantam multitudinem diuersdelectari psalmo sobrio et utram bonum sit euangelium disserere. respondebunt ad singula: "bonum." quid? si ergo pariter delectent omnia simulque uno tempore, nonne diuersae uoluntates distendunt cor hominis, dum deliberatur, quid potissimum