comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quidem bñdictionis nom̃ ẽ: s ꝓmerito
ꝑsone debet intellegi. Nam ⁊ facẽ dicit᷑
ds̃. ⁊ homines faciunt. Sed ds̃ nutu so¬
lo inpassibilit facit: homines enĩma¬
nu conatulabore sudore efficiunt. Ds
gͦ bñdicitur: cũ laudibꝰ dignis extolli¬
tur. homines aũt sic benedicit ds̃: ut
donũ gr̃e sue eis imꝑtiat. ñ scdm meri-¬
nos benedix̃ inbenedictione sp̃ali: ut
ostend̾et ꝑfectã benedictionẽ dari cele¬
stium credentibꝰ xp̃o: ut pleni sint gła
celesti sup̃ potestates subuecti celoꝵ. Qr
ubi ego inquit ero: illic erit ⁊ minister
m̃s. Sic̃ elegit nos impso ante consti¬
tutionem mundi: ut eẽmus scĩ ⁊ ĩma¬
clati coram ipso in karitate. Prescius

Expanded text:
quidem benedictionis nomen est, sed pro merito personae debet intelligi; nam et facere dicitur Deus, et homines faciunt: sed Deus nutu solo impassibiliter facit; homines autem manu, conatu, labore, sudore efficiunt. Deus ergo benedicitur, cum laudibus dignis extollitur: homines autem sic benedicit Deus, ut donum 232 gratiae suae eis impertiat, non secundum merinos benedixit in benedictione spiritali; ut ostenderet perfectam benedictionem dari coelestium credentibus in Christo, ut pleni sint gloria coelesti, supra potestates subvecti coelorum. Quia ubi ego, inquit, ero, illic et minister meus erit . Sicut elegit nos in ipso ante mundi constitutionem, ut essemus sancti et immaculat
Abbreviated transcription (Latin):
uacent. nolunt enĩ argui maligna
oꝑa sua. Quare tales uolũt magistroᷤ.
qui seruiant morboseoꝵ. Prurunt
enĩ aures eoꝵ ut audiant fabulas
uanitatum. compositas sub nomĩe
doctrine quibꝰ delectent᷑. Quod nulliꝰ
tam ꝓpͥum ẽ. quam manicheis. qui ne¬
scio qui habent diu̾sa cõm̃ta inflaciꝰ
nominibꝰ nũcupata. cũ sint res fri¬
uole. & quedã deliram̃ta. Tuuͦ sobriꝰ
esto inom̃ibꝰ patiens. opꝯ fac eugłiste.
ministeriũ tuũ exple. ego enĩ iam
delibor. ⁊ tempꝰ solutionis mee in¬
stat. Admonet ⁊ hortat᷑ ut uigilet
in disciplina eccłiastica uirilit̾ agat.
scripturas explanet. ut prudentes
⁊ eruditi in anes fabulas uitent.
Apłs enĩ sciens passionẽ suã inmi¬
uere. exemplũ pie conu̾sationis. &
sana doctrine in sc̃o timotheo uult
relinquere ut ꝑ traducẽ nũquam
deeeñt doctores idonei. Passionẽ¬
tam̃ suã delibationẽ appellat. deo
enĩ immolatur. qui ꝓ iusticia eus

Expanded text:
vacent. Nolunt enim argui maligna vacent. Nolunt enim argui maligna opera sua: quare tales volunt magistros, qui serviant moribus eorum; pruriunt enim aures eorum, ut audiant fabulas vanitatum compositas sub nomine doctrinae, quibus delectentur. Quod nullis tam proprium est, quam Manichaeis, qui nescio quae habent diversa commenta inflatis nominibus nuncupata; cum sint res frivolae et quaedam deliramenta. Tu vero sobrius esto, in omnibus patiens, opus fac evangelistae, ministerium tuum delibor, et tempus solutionis meae instat. » Admonet et hortatur, ut vigilet, in disciplina ecclesiastica viriliter agat, Scripturas explanet, ut prudentes, et eruditi inanes fabulas vitent. Apostolus enim sciens passionem suam imminere, exemplum piae conversationis, et sanae doctrinae in sancto Timotheo vult relinquere, ut per traducem nunquam deessent doctores idonei. Tamen passionem suam delibationem appellat. Deo enim immolatur, qui pro justitia ejus
Abbreviated transcription (Latin):
die uidicii cognoscet ds̃ qui habet
signũ eiꝰ dissentientes a ꝑfidoꝵ et
hereticoꝵ iniquitate. que dĩ ꝓmissi¬
onẽ infirmare se putat. Nichil eĩ
tam iniquũ quã dĩ fidĩ contraire. sic
⁊ dat̾an & habiron ⁊ coredictũ est a
moyse cũ contra dĩ p̾ceptũ offerre
sacrificia p̾sum̾ẽt. Cognouit itaq
dñs qui sũt eiꝰ. quo dicto ostendit qͣ
ꝑnicies maneret eos qui dĩ uerba ĩ¬
uerterent. In magna aũt domo nõ
solũ sunt uasa aurea ⁊ argentea. s
⁊ lignea. ⁊ fictilia. & quedam in ho¬
norẽ. quedam aũt incontumeliam.
hoc dicto significauit in eccła diu̾¬
sos eẽ homines. quosdã bonos et
sũmos uiros. quos in aurũ intelligi
uult. Quosdam bonos tantũ. quos
in argentũ designat. Alios uͦ non
bonos. quos uasa lignea ⁊ fictilia ap¬
pellat. quod nulli ambiguũ puto.
Nam in corinthioꝵ hoc eccła ꝓbat.
f̃ requens ẜmo obiurgantis apłi.
Nunc aũt ineccłia nr̃a palã ẽ. ⁊ in

Expanded text:
scet Deus, qui habent signum ejus, dissentientes a perfidorum, et haereticorum iniquitate, quae Dei promissionem infirmare se putat. Nihil enim tam iniquum, quam Dei fidei contraire. Sic et Dathan, et Abiron et Chore dictum est a Moyse, cum contra Dei praeceptum offerre sacrificia praesumerent. Cognovit itaque Dominus qui sunt ejus. Quo dicto ostendit, quae pernicies maneret eos, qui Dei verba inverterent. « In magna autem domo non solum sunt vasa aurea et argentea, sed et lignea et fictilia, et quaedam in honorem, quaedam autem in contumeliam. » Hoc dicto significavit in Ecclesia diversos esse homines; quosdam bonos et summos viros, quos in auro intelligi vult; quosdam bonos tantum, quos in argento designat; alios vero non bonos, quos vasa lignea et fictilia appellat; quod nulli ambiguum Nam in Corinthiorum hoc Ecclesia probat frequens sermo objurgantis Apostoli; nunc autem in Ecclesia nostra palam est, et in
Abbreviated transcription (Latin):
simulantes illi amicitia.⁊ qr falla¬
ces tp̃r ꝓbabantur. Ambo ab eo reces¬
serunt. Hic autẽ erarius qui audati¬
or erat in malis. sic ab eo recessit. ut
⁊ contradictos uerboꝵ er existeret
Quiꝰ gͦ apło ausus erat contradicere. nõ
in merito euitandũ hunc admonet.
dĩ iudicio istum dimutens. In pri¬
ma mea defensione nemo mͥ ad fuit
s oms me dereliquer̃. nõ illis in pute¬
tur. Pressurã ⁊ tribulationes sibi il¬
latas defensionẽ suã nuncupat. Pa¬
sio enĩ xp̃ianis uita ẽ. et ꝑsecutio de¬
fensio. Pressura enĩ ullata ꝓ iustici¬
a. defendit illũ in die uidicii. reos cõ¬
sticuens ꝑfidos. Int̾ ipsa gͦ initia il¬
late p̾ssure derelictũ se conqueritꝰ᷑
et quia scit hanc ẽẽ consuetudinem
quippe cũ scriptũ sit in ꝓpħa. Percu¬
tiam pastorẽ ⁊ disꝑgentur oues gre¬

Expanded text:
simulantes illi amicitiam; et quia fallasimulantes illi amicitiam; et quia fallaces tempore probabantur, ambo ab eo receserunt. Hic autem aerarius, qui audacior erat in malis, sic ab eo recessit, ut et contradictor verborum ejus existeret. Qui ergo Apostolo ausus erat contradicere, non immerito evitandum hunc admonet, Dei judicio istum dimittens. « In prima mea defensione nemo mihi adfuit; sed omnes me dereliquerunt. Non illis imputetur. » Pressuram, et tribulationes sibi illatas, defensionem suam nuncupat. Passio enim Christianis vita est, et persecutio defensio. Pressura enim illata pro justitia defendet illum in die judicii, reos constituens perfidos. Inter ipsa ergo initia illatae pressurae derelictum se conqueritur; et quia scit hanc esse consuetudinem, quippe cum scriptum sit in propheta: « Percutiam pastorem, et dispergentur oves gre
Abbreviated transcription (Latin):
cestimoniũ ꝑhibet. quia memor ẽ
p̾ceritoꝵ eiꝰ laboꝵ. Penulã qmͣ reli¬
qui troade ap̃d ca̾pũ ueniens adfer.
⁊ libros. maxime aũt membranas.
Apłs natura uideus fuit. & ne quie¬
quã habuit alienũ. unde gͦ illi pe¬
nula: S quia erat a tharso. quos
constat in societatẽ romanoꝵ recep¬
tos. ut de cetero ciues appellarẽtur
romani. Id curo necesse ẽ eos ⁊ curiã
habere. inqmͣ more romanoꝵ penu¬
lati conueniant. Quicũq enĩ illo
tp̃re cũ imineribꝰ obuiã exisset ro¬
manis. immunitate ꝑpetua donati
cuies romani et fratres eoꝵ nuncu¬
pabant. T̃ este eodẽ apło. potest gͦ fi¬
eri.ut ñ suã quia totum se legi ded̾at
patris sui haberet penulã. Alexand̾
erarius multa mala m̾ostendit. red¬
dat illi dñs scd̃m oꝑa sua. quẽ ⁊ tu
de uita. ualde enĩ resticit uerb̾ meis.
Alexander iste ⁊ demas sup̃dictꝰ col¬
lege fuerũt. Hi prius cum apło erãt.

Expanded text:
testimonium perhibet, quia memor est testimonium perhibet, quia memor est eritorum ejus laborum. Penulam quam reliqui Troade apud Carpum, veniens affer tecum, et libros, maxime autem membranas. Apostolus natura Judaeus fuit, nec quidquam habuit alienum. Unde ergo illi penula? Sed quia erat a Tharso, quos constat in societatem Romanorum receptos, ut de caetero appellarentur cives Romani; idcirco necesse est eos et curiam habere, in quam more Romanorum penulati conveniant. Quicumque enim illo tempore cum muneribus obviam exissent Romanis, immunitate perpetua donati, cives Romani et fratres eorum nuncupabantur, teste eodem Apostolo. Potest ergo fieri, ut si non suam, quia totum se Legi dederat, patris sui haberet penulam. Alexander aerarius multa mala mdat illi Dominus secundum opera sua: quem et tu devita. Valde enim restitit verbis meis. » Alexander iste, et Demas supradictus collegae fuerunt. Hi prius cum Apostolo erant
Abbreviated transcription (Latin):
utilia ⁊ ꝓsꝑa eeñt. seruasse se memo¬
rat. Non solum enĩ in uerb̾ s ⁊ in
oꝑibꝰ formam se p̾buit audientibꝰ.
ut ⁊ auctori suo ueritatẽ p̾dicatio¬
nis fidelis dispensator existeret. et
contra mundi pͥncipes ⁊ potestates
om̃i sollictudine ⁊ ꝑitia conluctat᷑.
exemplũ quomodo uincerent᷑ re¬
linqueret. Ut inuiolata doctrina
⁊ agonis legitmũ certam̃ dignos
illos faceret coronari. Iuia ds̃ iustꝰ
uidex dabit amplissima pͥmia di¬
ligentib se expectantib filiũ eius
de celis Sollicitꝰ esto uenire ad me
quã p̾mũ. demas enĩ me de reliquit
diligens hoc scłm. ⁊ abiit thessalonicͣ.
crescens ingalatiã. Titus in dalma
tiam. Luchas ẽ mecũ solusn. marcũ
assume ⁊ adhuc tecũ. est enĩ mͥ utił
in ministerio. ⁊̃ ychicũ aũmisiephe¬
sum. Cũ constet onne instructio¬
nẽ uiris ecclastici in epla contineri.
ꝓpt̾ multam cam̃ caritatẽ p̾senti¬
am eiꝰ defidat. Marco aũt idcco

Expanded text:
utilia, et prospera essent, servasse se memorat. Non solum enim verbis, sed et in operibus formam se praebuit audientibus, ut et auctori suo veritate praedicationis fidelis dispensator existeret, et contra mundi principes, et potestates omni sollicitudine et peritia colluctatus, exemplum quomodo vincerentur, relinqueret; ut inviolata doctrina, et agonis legitimum certamen dignos illos faceret coronari; quia Deus justus judex dabit amplissima praemia diligentibus se, et exspectantibus Filium ejus de coelis. Sollicitus esto venire ad me quamprimum; Demas enim me dereliquit, diligens hoc saeculum, et abiit Thessalonicam, Crescens in Galatiam, ucas est mecum solus. Marcum assume, et adhuc tecum: est enim mihi utilis in ministerio. Tychicum autem misi Ephesum. » Cum constet omnem instructionem juris ecclesiastici in epistola contineri, propter multam tamen charitatem praesentiam ejus desiderat. Marco autem idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ auxiliis morti se ereptum gratula¬
tur. ⁊ de ꝓuidentia dñi tam securus
ẽ ut & de futuris temptationibꝰ li¬
berari se credat. ⁊ non solũ lib̾ari ad
p̾sens uerum etiam saluũ se futurũ
in die iudicii. ⁊ regnaturũ cum dño
xp̃o in et̾na scła. Saluta priscillam
⁊a quilam ⁊ onysi fori domũ. erat ꝯ
reman sit cornichi. trofimũ aũt reliqͥ
infirmũ mileti. sollicitꝰ esto añ hoe¬
mem uenire. Aquila ⁊ pͥscilla hi sũt
apd quos hospitatꝰ oꝑabatur mani¬
bus. Onysi forus aũt hic est. cui testis
mus infirmaret᷑: s signa ꝓpt̾ incredu¬
los facta sunt. Et qr ex diuersis lau¬
sis meritum conloquat᷑ apud dm̃ ut
siue qui in tribulatione siue in egri¬
tudine dõ gr̃as agit. nec ab adu̾sa parte
suffragiũ querit. ut ꝓficiat meritis a¬
pud dm̃i. P ropter imbres aũt et fri¬
gora cõmonuit ut autũno ad se ue¬
niret. Salutat te eubulus ⁊ pudẽs.

Expanded text:
Dei auxiliis morti se ereptum gratulaDei auxiliis morti se ereptum gratulatur, et de providentia Domini tam securus est, ut et de futuris tentationibus liberari se credat, et non solum liberari ad praesens, verum etiam salvum se futurum in die judicii, et regnaturum cum Domino Christo in aeterna saecula. « Saluta Priscillam, et Aquilam, et Onesiphori domum. Erastus remansit Corinthi. Trophimum autem reliqui infirmum Mileti. Sollicitus esto ante hiemem venire. » Aquila, et Priscilla hi sunt, apud quos hospitatus operabatur manibus. Onesiphorus autem hic est, cui testis mus infirmaretur? Sed signa propter incredulos facta sunt. Et quia ex diversis causis meritum collocatur apud Deum, ut sive qui in tribulatione, sive qui in aegritudine Deo gratias agit, nec ab adversa parte suffragium quaerit, ut proficiat meritis apud Deum. Propter imbres autem, et frigora commonuit, ut autumno ad se veniret. « Salutat te Eubolus, et Pudens,
Abbreviated transcription (Latin):
auxilus munitũ se dic̃. ⁊ auerũ iurtu¬
te ut p̾dicatio impleret᷑ in om̃i gẽti¬
bus. Iocirco ignosci petit eis a quibꝰ
derelictus est in necessitate. ut bene
acceptus a dõ uindictam ñ querat.
Heͦc enim causa ampliꝰ adutum se
credit a dõ. qua derelictus ẽ ab homi¬
nibꝰ. Et liberatus sum de ore leonis.
lib̾auit me dñs ab om̃i oꝑe malo. et
saluũ faciet in regno suo celeste. cui
gła in eternũ am̃. Similit̾ dicit¬
⁊ petrus coapłs eiꝰ quia ad uersariꝰ
nr diabolus circuit fremens sicͥ leo.
querens quẽ deuoret. S quia ĩ apla
occasionem nõ inueniebat qua illũ
decipet. ꝑ filios suos p̾ssuram illi excita¬
bat et penas. ut si ñ quasi peccator uel
quasi iustus de hac tam̃ tolleretur
uita. ne multos hortaret᷑ ad fidem. qd̾
cum ꝓpeimpleret. dĩ ꝓuidentia libe¬
ratus apłs insultat illi. in firmũ illũ
testificans qr de ore eiꝰ creptus ẽ. quia
quod cupiuit implere nõ potuit. Igͣ

Expanded text:
auxiliis munitum se dicit, et auctum virtute, ut praedicationem impleret in omnibus gentibus; idcirco ignosci petit eis, a quibus derelictus est in necessitate, ut bene acceptus a Deo, vindictam non quaerat. Hac enim causa amplius adjutum se credit a Deo, quia derelictus est ab hominibus. « Et liberatus sum de ore leonis. Liberavit salvum faciet in regno suo coelesti. Cui gloria in aeternum. Amen. » Similiter dicit et Petrus coapostolus ejus, quia adversarius noster diabolus circuit, fremens, sicut leo, quaerens quem devoret . Sed quia in Apostolo occasionem non inveniebat, qua illum deciperet, per filios suos pressuram illi excitabat, et poenas, ut si non quasi peccator, vel quasi justus, de hac tamen tolleretur vita, ne multos hortaretur ad fidem. Quod cum prope impleret, Dei providentia liberatus Apostolus, insultat illi, infirmum illum testificans, quia de ore ejus ereptus est; quia quod cupivit implere, non potuit. Igitur
Abbreviated transcription (Latin):
dño noli uerb̃ pugnare. Ad nicħ enĩ
utile ẽ. nisi ad subu̾sionẽ audientiũ
Contentiones uitandas monet. p̾¬
cepta aũt danda sub dĩ timore ꝙ ter¬
rore. Quia contentio adhuc minus
stabilitatis generare scrupulĩ. So¬
lent enĩ incontentione talia opponi
elumato maliuolentie gͦ ut moueãt
animos incipientiũ frm̃. Sollicite
cura temz ip̃m ꝓbabilẽ exhibeas dõ
oꝑariũ. non inpudoratum. recte trac¬
tantẽ uerbũ ueritatis. Qm̃ sũt aliqͥ
qui cõtentionẽ dicant ꝓdẽẽ. apłsaũ¬
sciens magis obẽẽ. hoc mandat ut
unꝯ quisq hoc curet ut sp̾ta alterta¬
tione semet ipsũ ꝓbabilẽ faciat. ⁊ ĩ¬
pudoratos appellans eos qui contẽ¬
tionibꝰ nituntur. Necesse ẽ. ut con¬
tentio extorqueat aliquid immo mł¬
ta que dicantur contͣ consciam ut
intꝰ in animo ꝑdat foris uictor abs¬
cedat. Nemo enĩ patitur se uinci.
licz sciat uera que audit. Recta anͥ

Expanded text:
Domino. Noli verbis pugnare; ad nihil enim Domino. Noli verbis pugnare; ad nihil enim utile est, nisi ad subversionem audientium. » Contentiones vitandas monet. Praecepta autem danda sub Dei timore, et terrore, quia contentio potest adhuc minus stabilitis generare scrupulum. Solent enim in contentione talia opponi, elimato malevolentiae ferro, ut moveant animos insipientium fratrum. « Sollicite cura temetipsum, ut probabilem exhibeas Deo operarium, non impudoratum, recte tractantem verbum veritatis. » Quoniam sunt aliqui, qui contentionem dicant prodesse, Apossciens magis obesse, hoc mandat, ut unusquisque hoc curet, ut spreta altercatione, semetipsum probabilem faciat, impudoratos appellans eos, qui contentionibus nituntur. Necesse est enim ut contentio extorqueat aliquid, immo multa quae dicuntur contra conscientiam; ut intus in animo perdat, foris victor abscedat. Nemo enim patitur se vinci, licet sciat vera, quae audit: recte autem
Abbreviated transcription (Latin):
uideamur. Si uͦ additũ fuerit ad
causãut ⁊ tribulationes ac p̾ssuras
ñ egre ꝓ nomine dñi patiam᷑. susti¬
nentes hec simul cũ illo regnabimꝰ.
Dignum ẽ enĩ ut qui ꝓ illo obꝓbri¬
a patitur ⁊ exitia. in regno erꝰ głosꝰ
appareat. Si negamꝰ ⁊ ille negabiit
nos .I. erum ẽ quia si minime cõ¬
fessi illũ fuerimꝰ corã hominibꝰ tũc
dicet ⁊ ip̃e nob̃ in illa necessitate fu¬
turi uidicii.nescio uos. hec ẽ punici¬
onis significatio. Si nõ credimus.
ille fidelis pmanz. negare seinzip̃m
ñ potest. Nemo po̾t dño auferre quod
ht̃ quis enim illo fortior ẽ. ꝑ quẽ om̃a
extiter̃: nec addi potest ꝑfecto. quia ñ
illi aliquid prãt qui sedit in illũ quo¬
modo nichil aufert qui ñ credit ei. Ne¬
quid gͦ agitur ad ꝓfectum nr̃m ꝑtin
ne in ignorantia maneamꝰ. nec enĩ
a nob̾ firmat᷑. cum ipse ex se ⁊ apd̾ se
firmꝰ sit. Hec admonẽs ꝯtestanscorã

Expanded text:
videamur. Si vero additum fuerit ad videamur. Si vero additum fuerit ad causam, ut et tribulationes ac pressuras non aegre pro nomine Domini patiamur, sustinentes haec, simul cum Dignum est enim ut qui pro illo opprobria patitur aut exitia, in regno ejus gloriosus appareat. « Si negamus, et ille negabit nos. » Verum est: quia si minime confessi illum fuerimus coram hominibus, tunc dicet et ipse nobis in illa necessitate futuri judicii, nescio vos. Haec est punitionis significatio. « Si non credimus, ille fidelis permanet, negare semetipsum n potest. » Nemo potest Domino auferre quod habet. Quis enim illo fortior est, per quem omnia exstiterunt? Nec addi potest perfecto, quia non illi aliquid praestat, qui credit in illum, quomodo nihil aufert, qui non credit ei. Quidquid ergo agitur ad profectum nostrum pertinet, ne in ignorantia maneamus. Nec enim a nobis firmatur, cum ipse ex se, et apud se firmus sit. « Haec admone contestans coram
Abbreviated transcription (Latin):
credibilia p̾dicando. Iratos enĩ ha¬
bebat iudeos ꝓpt̾ legem qm̃ cessare¬
docebat. gentiles aũt inimicos facieb¬
at. quia unũ dm̃ p̾dicabat in xpisto
Unde quasi latronẽ hunc tractabãt.
alligantes claudentes si possit tace¬
re. nescientes quia u̾bum dĩ alligare
ñ poterant. Deniq sepe clausus nõ
dispendiũ fec̃ s lucrũ. Neq enĩ de¬
fuit cui p̾dicaret in carcere. ut quoᷤ li¬
bere inuitare ad fidem ñ posset. ĩ uĩ¬
culis positꝰ pasceret dĩ uerbo. Ideo:
om̃ia suffero ꝓpt̾ electos ut ⁊ ipsi salu¬
te ꝯsequantur. que ẽ in xp̃o iħu cũ¬
gła celesti. Tt p̾dicatione sua salua¬
ret homines p̾destinatos ad uitam.
exit ꝯ erat subiectus. sciens ꝓfectum
se habiturum quesite salutis illoꝵ.
ueniri significat. si in forma baptis¬
matis manserimꝰ ubi om̃ia delicta
moriunt᷑. ut innouati om̃ia uicia.
uetera ⁊ crimina fugiamꝰ. ut aueto¬
ris secuti uestigia. peccatis mortui

Expanded text:
credibilia praedicando; iratos enim hacredibilia praedicando; iratos enim habebat Judaeos propter Legem, quam cessaredocebat: gentiles autem inimicos sibi faciebat; quia unum Deum praedicabat in Christo. Unde quasi latronem hunc tractabant, alligantes, claudentes si posset tacere, nescientes quia verbum Dei alligari non poterat. Denique saepe clausus non dispendium fecit, sed lucrum; neque enim defuit, cui praedicaret in carcere, ut quos libere invitare ad fidem non posset, in vinculis positus pasceret Dei verbo. Ideo omnia suffero propter electos; ut et ipsi salutem consequantur, quae est in Christo Jesu custi. Ut praedicatione sua salvaret homines praedestinatos ad vitam, exitiis erat subjectus, sciens profectum se habiturum quaesitae salutis illorumisti perveniri significat, si in forma baptismatis manserimus, ubi omnia delicta moriuntur; ut innovati omnia vitia vetera et crimina fugiamus, ut auctoris secuti vestigia, peccatis mortui
Abbreviated transcription (Latin):
lectum. In om̃ibꝰ tante abstinentie
fuit sc̃s timotheꝰ.ut etiã alicitis tem¬
paret. Hoc enim uult intelligi. quia
a participatione gazophilacu se abs¬
tinebat. Cum hoc dñs decreuerit. u̾
uant. Idõ apłs prius hunc sum̾e p̾ci¬
pit qui p̾mꝰ est. ⁊ sic ceteris distribue¬
re. Memor esto xp̃m iħm surrexisse
a mortuis ex semine dã scđm eugłm¬
meũ in quo laboro usq ad iuncula qͣ¬
si latro. s uerbũ dĩ nõ est alligatum.
Qm̃ multi futuri erãt filii diaboliqui
dĩ filium incarnatũ negarent. Idc̾co
ħ memorat. qm̃ fallacit̾ sub nomine
apłoꝵ hoc ad seuera remitunt᷑. Sub
iecit scđm eugłm meũ. ut exluderet
male m̃tis falsa conloquia. nec enim
plus hereticis credendum ẽ de apłis
qm̃ his ipsis dep̾cͤatione sua testanti¬
bꝰ quã p̾dicationẽ cum labore se ag̾e̾
queritur. Pressinis enĩ tribulabat᷑
⁊ carteribꝰ eo quod iudeos quã gen¬
tiles offenderet. sic̃ illis uidebatur ĩ¬

Expanded text:
ctum in omnibus. » Tantae abstinentiae fuit sanctus Timotheus, ut etiam a licitis temperaret. Hoc enim vult intelligi, quia a participatione gazophylacii se abstinebat, cum hoc Dominus decreverit ut vant. Ideo Apostolus prius hunc sumere praecepit, qui primus est, et sic caeteris distribuere. « Memor esto Christum Jesum surrexisse a mortuis ex semine David, meum, in quo laboro usque ad vincula, quasi latro; sed verbum Dei non est alligatum. » Quoniam multi futuri erant filii diaboli, qui Dei Filium incarnatum negarent, idcirco hoc memorat, quoniam fallaciter sub nomine apostolorum hoc asseverare nituntur. Subelium meum, ut excluderet malae mentis falsa colloquia; non enim plus haereticis credendum est de Apostolis, quam his ipsis de praedicatione sua testantibus, quam praedicationem cum labore se agere queritur. Pressuris enim tribulabatur et carceribus, eo quod tam Judaeos quam gentiles offenderet, sicut illis videbatur, in
Abbreviated transcription (Latin):
duplicẽ ꝓfessionẽ habere. Et ñcertet
quis. ñ coronat᷑ nisi legitime certaue¬
rit. Dei militẽ tam exercitatũ uult
ẽẽ in dĩ oꝑibꝰ uel officio deputato ut
possit ad głe meritũ ꝑuenire. tota m̃¬
te uigilantẽ diuinis obsequiis. p̾senti¬
a sꝑnentẽ. celestia diligentẽ. Ad hoc

Expanded text:
duplicem professionem habere. « Et nisi certet duplicem professionem habere. « Et nisi certet quis, non coronatur, nisi legitime certaverit. » Dei militem tam exercitatum vult esse in Dei operibus, vel officio deputato, ut possit ad gloriae meritum pervenire, tota mente viligantem divinis obsequiis, praesentia spernentem, coelestia diligen
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ibꝰ fuisse. Tu ergo mͥ confortare ĩ
gr̃a que ẽ in xp̃o iħu. Et que audisti
a me ꝑ multos testes. hec cominẽ d a
fidelibꝰ om̃ibꝰ qui idonei erũt ⁊ ali¬
os docere. Constantem hunc & ro¬
bustũ eẽ p̾cipit in docendo grãm dĩ¬
s etiã in mist̾rs que sunt de xp̃o. ar¬
chana fidelibꝰ ac dignis tradi uult qͥ
alios possint docere. ñ possim uulgari¬
bꝯ ac negligentibꝰ. magna enĩ cura
eligendus ẽ dortor. labora ut bonꝰ mi¬
les xp̃i. nemo enĩ militans dõ obligat
se negotiis scłaribꝰ.ut placeat ei cui se
ꝓbauit. Manifestum ẽ qđ dic̃quia
nemo potest duobꝰ dñis setiure. Ne¬
gotia enĩ scłaria auancie seruiant
necesse ẽ. ⁊ nisi fuerint m̃titi transe¬
gisse ñ possũt. est ergo s leue pecc̃m
Eccłasticus aũt idcuto dõ se ꝓbat.
ut huic deuotꝰ officiũ impleat qđ
spoͣndit. in dĩ rebꝰ sollicitꝰ a scłari ne¬
gotio alienꝰ. nõ enim conuenit unũ

Expanded text:
omnibus fuisse. « Tu ergo mihi confortare in omnibus fuisse. « Tu ergo mihi confortare in gratia, quae est in Christo Jesu, et quae audisti a me per multos testes: haec commenda fidelibus hominibus, qui idonei erunt et alios docere. Constantem hunc et robustum esse praecipit in docendo gratised etiam in mysteriis quae sunt de Christo, arcana fidelibus ac dignis tradi vult qui alios possint docere, non passim vulgaribus ac negligentibus. Magna enim cura eligendus est doctor. « Labora ut bonus miles Christi. Nemo enim militans Deo obligat se negotiis saecularibus. ut placeat ei cui se probavit. » Manifestum est quod dicit, quia nemo potest duobus dominis servire . Negotia enim saecularia avaritiae serviant necesse est, et nisi fuerint mentiti, transegisse non possunt. Est ergo, sed leve peccatum. Ecclesiasticus autem idcirco Deo se probat, ut huic devotus officium impleat, quod spopondit, in Dei rebus sollicitus, a saeculari negotio alienus. Non enim convenit unum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ illum puduit accidere. ⁊ requisire
hominẽ positum in custodia. Illi eĩ
quos sup̃ memorat. quia erubescebãt
de cruce xp̃i. in necessitate deseruerũt
ueniens apłs cum appellass cesarem
a militibꝰ custodiebatur. Tunc enĩe¬
um onysi forus caritatis causa ⁊ ma¬
gisterui magna diligentia requisitũ
inuenit. Cuiꝰ uisio tam acceptabił
fuit apło. ut eum sic dño comiñdet.
ut inueniat miscdam apd̃ dñm in
inuenit. ita ⁊ miscdam querẽs inue
niat. hoc enĩ orat ut prẽt ei dñs pat̾
celi ⁊ terre inuenire gram apã dñm.
humani gen̾is filiũ scilicet. Tale est ħ
quale ⁊ illud ingenesi. Et pluit in qͥt
si ministrauerit meliꝰ tunosti. Qm̃
solent quidam ꝑsonis magis qmͣ causi
ẜuire. uolentes gratificari maioribus.
Idõ. apłs onysi fori domũ generale os¬
tendit ne uideretur forte ꝑsone se
comindasse dũ apło ministrauit.
cũ constaret illũ ⁊ magnanimum

Expanded text:
non illum puduit accedere et requirere non illum puduit accedere et requirere hominem positum in custodia. Illi enim, quos supra memorat, quia erubescebant de cruce Christi, in necessitate deseruerunt veniens Apostolus, cum appellasset Caesarem, a militibus custodiebatur. Tunc enim eum Onesiphorus charitatis causa et magisterii, magna diligentia requisitum invenit. Cujus visitatio tam acceptabilis fuit Apostolo, ut eum sic Domino commendet, ut inveniat misericordiam apud Deum in invenit, . Hoc enim orat, ut praestet ei Dominus Pater coeli et terrae, invenire gratiam apud Deum humani generis, Filium scilicet. Tale est hoc, quale et illud in Genesi: « Et pluit, » inqusi ministraverit, melius tu nosti. » Quoniam solent quidam personis magis quam causis servire, volentes gratificari majoribus, ideo Apostolus Onesiphori bonum generale ostendit, ne videretur forte personae se commendasse, dum Apostolo ministravit, cum constaret illum magnanimum
Abbreviated transcription (Latin):
illũ cum cepit iudicare. ut puniens
infideles istum dignũ eterna uita
ꝓnunciet. Formã habens sanorunz¬
uerboꝵ que a me audisti in fide ⁊ dile¬
tione que ẽ in xp̃o iħu. bonũ cõmen
formã appellat salutaris docttine. ꝙͣ
istum sequi mandat ut custodiat ea
spu scõ fauente. Scis hoc quod auer¬
sati sut om̃s ame qui in ysia sũt. ex q̃bꝰ
est phigilus & hermogenis. Hi quoꝰ
memorat. fallatia plenierant. Simu¬
labant enĩ amicitias apli ut adheren¬
tes ei ad discerent unde illi calũpniã
facerent. aut ꝑ alios inmuterẽt. qui
postea quã uider̃ manifestatosse. re¬
cesserũt ab eo. Det miscd̾am dñs ony¬
si fõri domui. quiꝰ sepe me refrigeraũ.
& suꝑ cathenã meam nõ erubuit. du¬
plici genere refrigeriũ hoc intelligen¬
dum ẽ. quia ⁊ in necessitate custodie
solatio suo refrigerauit eũ. Et si qua
illi opꝰ erant siue indigentibꝰ minis¬
trauit. Spe enĩ eoꝵ que ꝓmissa sunt

Expanded text:
illum, cum coeperit judicare; ut puniens illum, cum coeperit judicare; ut puniens infideles, istum dignum aeterna vita pronuntiet. Formam habens sanoruverborum, quae a me audisti in fide et dilectione, quae est in Christo Jesu, bonum commendformam appellat salutaris doctrinae, quam istum sequi mandat, ut custodiat ea Spiritu sancto favente. « Scis hoc, quod aversati sunt omnes a me, qui in Asia sunt, ex quibus est Phygellus et Hermogenes. » Hi quos memorat fallacia pleni erant. Simulabant enim amicitias Apostoli, ut adhaerentes ei addiscerent unde illi calumniam facerent, aut per alios immitterent; qui, posteaquam viderunt manifestos se, recesserunt ab eo. « Det misericordiam Dominus Onesiphori domui, quia saepe me refrigeravit, et super catenam meam non erubuit. » Duplici genere refrigerium hoc intelligendum est, quia et in necessitate custodiae solatio suo refrigeravit eum; et si qua illi opus erant, sive indigentibus ministravit. Spe enim eorum quae promissa sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
II
dĩ qđ ante tempora scłaria latebat
ĩmisterio incarnatione ⁊ aduentu
xp̃i declatatum testat᷑. qñdo ceper̃
homines remissa peccatoꝵ accipere.
honis inimica. ne ab inferis possit
re surgere. Tnnsdemũ uitã ullumi¬
nauit et̾nitate. ut resurgẽs a mor¬
tuis iã mori ñ possit. Obscura enim
uitã ẽ que tp̃re difinit᷑. dũ sãporatur.
dũ ignorat dũ male uersat᷑.⁊ quomͦ
illummet᷑ uita ostendit. quia per
diabolum patitur iimicũ. ut pres¬
suras ei exsuscitet. quia ppłm de fau¬
cibꝰ eiꝰ eruit. S ñ confundar. In ħ
securus quia ꝓ ibulationibꝰ mag¬
na ꝓmissa mercis ẽ. non confundit᷑
s głatur in p̾ssuris. Scio enĩ cuicre¬
didi. et certus sũ quia potens ẽ de po¬
sitũ meũ custodire in illa die. Hoc
ẽ qđ dicit qua spe ⁊ fiducia magnifi¬
centie saluatoris securꝰ ẽ. quia qd̃
mendat illi uni tuto ẽ. Quid aũt illi
cõmendat nͥ salutẽ suam. ut hic pro
illo patiens salutẽ inueniat penes

Expanded text:
i Dei, quod ante tempora saecularia latebat in mysterio, incarnatione et adventu Christi declaratum testatur, quando coeperunt homines remissa peccatorum accipere. t quae erat hominis inimica ne ab inferis posset resurgere, tunc demum vitam illuminavit aeternitate, ut resurgens a mortuis jam mori non possit. Obscura enim vita est quae tempore definitur, dum soporatur, dum ignorat, dum male versatur. Et quomodo illuminetur vita ostendit, quia per diabolum patitur inimicum, ut pressuras ei exsuscitet, quia populum de faucibus ejus eruit. « Sed non confundor. » In hoc securus, quia pro tribulationibus magna promissa merces est, non confunditur, sed gloriatur in pressuris. Scio enim cui credidi, et certus sum quia potens est depositum meum custodire in illa die. Hoc est quod dicit, qua spe et fiducia magnificentiae Salvatoris securus est; quia quod commendat illi, in tuto est. Quid autem illi commendat, nisi salutem suam? Ut hic pro illo patiens, salutem inveniat penes
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ coꝵ euidens erit om̃ibꝰ. sic̃ ⁊ illoꝵ
fuit. Ex emplũ ħ de apocriphis ẽ. Iã¬
nes enĩ ⁊ mãbres fr̃s erant magi uł
uenifici egiptioꝵ qui arte magie sue
uirtuti dĩ que ꝑmoysen agẽbat em¬
ulatione cõm̃titia resistere se putant.
S cũ in moysi uirtꝰ in oꝑibꝰ cresc̾et
humiles facti confessi sũt cũ dolore
uulnerũ. dñ in moy se oꝑatũ. Unde
similit̾ ⁊ hos ñ ampliꝰ ꝓficere ĩ im¬
pietate adsertionis sue dic̃. qr imꝑi

Expanded text:
enim eorum evidens erit omnibus, sicut et illorum enim eorum evidens erit omnibus, sicut et illorum fuit. » Exemplum hoc de apocryphis est. Jannes enim et Mambres fratres erant magi, vel venefici Aegyptiorum, qui arte magiae suae, virtuti Dei, quae per Moysen agebat, aemulatione commentitia resistere se putabant. Sed cum in Moyse virtus in operibus cresceret, humiles facti confessi sunt cum dolore vulnerum, Deum in Moyse operatum. Unde similiter et hos non amplius proficere in impiet
Abbreviated transcription (Latin):
p̾hendant᷑. Mundũ sꝑnendũ ad ser¬
unt ⁊ semꝑ accurati ꝓcedunt ieui¬
niis insistere se iactant̾ predicant.
Cum om̃s saginati uideant᷑. tantũ
quod arte quadam pallidi cernunt᷑
ut fallant. Hec gͦ apl̾s maxime de
his ꝓpħauit quos constat apłoꝵ tẽ¬
pore ñ fuisse sic̃ nec arrianos. quippe
cum dioclecianus imꝑator constitu¬
tione sua designat dicẽs. sordidam
hanc ⁊ in purã heresim que nuꝑ in¬
quit egressa ẽ de ꝑsida. hi inueniũt
mulieres p̾uanitate noua aliquid
desid̾antes audire.⁊ ꝑ ea que placi¬
ta sunt suadent illis feda ⁊ ullicita.
cupide enim sũt discendi. cũ uidici¬
um ñ habeant ꝓbandi: hoc ẽ semp
discere. ⁊ ueritatis scientiam ñ habere.
Qise admodũ aũt iamnes ⁊ mãbres reᷤᷤ¬
titer moysi. ita ⁊ hi resistunt ueritati.
homines corruptim̃te. reꝓbi cuta fi¬
dem. s ñ ꝓficient ampliꝰ. Ignorantia

Expanded text:
prehendantur; mundum spernendum asserprehendantur; mundum spernendum asserunt, et semper accurati procedunt; jejuniis insistere se jactanter praedicant, cum omnes saginati videantur, tantum quod arte quadam pallidi cernuntur, ut fallant. Haec ergo Apostolus maxime de his prophetavit, quos constat apostolorum tempore non fuisse, sicut nec Arianos: quippe cum Diocletianus imperator constitutione sua designet, dicens: Sordidam hanc, et impuram haeresim, quae nuper, inquit, egressa est de Persida. Hi inveniunt mulieres prae vanitate novum aliquid desiderantes audire, et per ea quae placita sunt, suadent illis foeda et illicita; cupidae enim sunt discendi, cum judicium non habeant probandi: hoc est semper discere, et veritatis scientiam non habere. Quemadmodum autem Jannes et Mambres restiterunt Moyhomines corrupti mente, reprobi circa fidem, sed non proficient amplius. Ignorantia
Abbreviated transcription (Latin):
tutem eiꝰ abnegantes.qr ꝓfitẽtur
quidẽ seinz ipsos xp̃ianos cum sint¬
et nequissimi oꝑis ⁊ sensu ꝑu̾si. Non
enĩ in ꝓfessione magis quã ingestis
laus dĩ ⁊ uirtꝰ ẽ. Ex hissũt enĩ qui ĩ¬
ripunt in domos ⁊ captiuas dicunt
mulierdas oneratas peccatis. qͦ du¬
cunt᷑ uariis desideriis. semꝑ discẽtes
⁊ nũꝙͣ ad scientiam ueritatis ꝑueni¬
entes. Quãuis om̃ibꝰ hereticis ħ
ueniat ut subintrantes domꝰ muli¬
eres sub dolis ⁊ uersutis uerbis capi¬
ant ut ꝑ eas uiros decipiant more pa¬
tris sui diaboli. qui ꝑ euam adam cir¬
cumuenit. M anicheis tam̃ p̾ ceteris
congruit. Nulli enĩ tam inportum
tam fallaces. tã captiosi sũt quã ip̃i
quos constat aliud colere. & aluid ꝓ¬
fiteri. aliud intꝯgerere. et foris ali¬
ud uindicare. Nam scĩmoniũ defẽ¬
dunt ⁊ lege sua fauente turpit̾ uiuũt
miscđam laudant cũ int̾ se inustid̃¬

Expanded text:
autem ejus abnegantes; quia profitentur autem ejus abnegantes; quia profitentur quidem semetipsos et nequissimi operis, et sensu perversi. Non enim in professione magis, quam in gestis laus Dei, et virtus est. « Ex his sunt enim qui irrepunt in domos, et captivas ducunt mulierculas oneratas peccatis, quae ducuntur variis desideriis, semper discentes, et nunquam ad scientiam veritatis pervenientes. » Quamvis omnibus haereticis hoc conveniat, ut subintrantes domos, mulieres subdolis, et versutis verbis capiant, ut per eas viros decipiant, more patris sui diaboli, qui per Evam Adam circumvenit: Manichaeis tamen prae caeteris congruit. Nulli enim tam importuni, tam fallaces, tam captiosi sunt, quam ipsi, quos constat aliud colere, et aliud profiteri, aliud intus gerere, et foris aliud vindicare. Nam sanctimoniam defendunt, et lege sua favent, et turpiter vivunt: misericordiam laudant, cum inter se injusti de
Abbreviated transcription (Latin):
gere. Hi aũ sic̃ ex alia scriptura do¬
cemur. in filiis fieri resurrectionẽ
dicebant. Quibꝰ deniq non erat
qui ad̾ sensũ praret ꝑuersũ contra
fidem quam in pͥmordio fuerat cõ¬
secutꝰ firmũ tam̃ fundam̃tũ dei
stat. habens hoc signaculũ cogno¬
uit inq̃t dñs qui sũt erꝰ.⁊ dicedat
ab iniquitate om̃is qui nominat
nom̃ dñi. Fundam̃tum dĩ fides

Expanded text:
gere. Hi autem, sicut ex alia Scriptura dogere. Hi autem, sicut ex alia Scriptura docemur, in filiis fieri resurrectionem dicebant, quibus non deerat qui assensum praestaret perversum contra fidem, quam in primordio fuerat consecutus. « Firmum tamen fundamentum Dei stat, habens hoc signaculum. Cognovit enim Dominus qui sunt ejus, et discedat ab iniquitate omnis qui nominat nomen Domini. » Fundam
Abbreviated transcription (Latin):
sermo enĩ eoꝵ sic̃ cancer serpit. ħ idẽ
ad huc ꝓsequit᷑. ut contentiones uitẽ¬
cur. nec enĩ congruit uniꝰ fidei ui¬
ros hab̾e contentionẽ. s intractatu.
patiantur se inuicẽ. consẽtiat bonis
dictis. Si quid aũt in ꝓbabile uidet᷑.
cũ pace dissimulet᷑. Aduersarii enĩ
⁊ dessidentes solent se inuicẽ ꝓuoca
mandat ut sꝑnat ꝙ dedinet a fabu¬
conscientia uerba emittat. nec pati¬
atur se corã impia u̾ba de ꝓmi. Dant
enĩ quibꝰdã occasionẽ ut in peius ꝓ¬
ficiant. Non enĩ desunt qui audien¬
tes ꝓfana concipiant cogitatũ malũ.
Idõq obest contẽtio. Ex quibꝰ est
hymeneus ⁊ phylitus. qui de errauer̃
a ueritate. dicentes resurrectionẽ iã
factamẽẽ. ⁊ fidẽ quoꝵdam subu̾tunt.
Nunc ipsoꝵ quoꝵ causa uitandas
cõtentiones monet. ꝓdidit nomina.
qͦs ⁊ ꝓfanos ⁊ impios designauit.
errantes aueritate. Hoc enĩ nega¬
bant qd̃ palma reest xp̃ianoꝵ. ut
credant se in futurũ a mortuis resur¬

Expanded text:
Sermo enim eorum velut cancer serpit. » Hoc idem adhuc prosequitur, ut contentiones vitentur. Nec enim congruit unius fidei viros habere contentionem, sed in tractatu patiantur se invicem et consentiant bonis dictis. Si quid autem improbabile videtur, cum pace dissimuletur. Adversarii enim et dissidentes solent se invicem provocarmandat ut spernat et declinet a fabuconscientia verba emittat, nec patiatur se coram impia verba depromi. Dant enim quibusdam occasionem ut in pejus proficiant. Non enim desunt qui audientes profana, concipiant cogitatum malum, ideoque obest contentio. « Ex quibus est Hymenaeus et Phyletus, qui deerraverunt a veritate, dicentes resurrectionem jam factam esse, et fidem quorumdam subvertunt. » Nunc ipsorum, quorum causa vitandas contentiones monet, prodidit nomina, quos et profanos et impios designavit, errantes a veritate. Hoc enim negabant, quod palmare est Christianorum, ut credant se in futurum a mortuis resur
Abbreviated transcription (Latin):
nos salui ẽẽ possimꝰ. Iuxta hoc ergo
conuent uicem nos ex aliqua parte
reddere redẽptori. Quia enĩ adomã
ei beneficia respondere ñ possumus:
uł legationem eiꝰ fidelit̾ ⁊ instant̾
agamꝰ. Et uocauit uocatione sc̃a .I.o
catio scã est. cum electi sunt ad guber¬
sen ior uocatur. qui dux eligit᷑ scĩta¬
tis. nõ scđ̾m merita nr̃a. Nerum est
quia si ad liquidũ queras. nullus ho¬
minũ dignus potest uderi uicariꝰ
ẽẽ xp̃i. Om̃s enĩ quos elegit p̾us fue¬
rant peccatores. Quantũ ergo ad cõ¬
parationem ceteroꝵ ꝑtinet. hi digni
inuenti sũt: quantũ ergo ad rem ip¬
sam. om̃s indigni sunt. Sed scd̾m
ꝓpositum suũ & grãm que data ẽ no¬
bis in xp̃oihu ante tp̃ra scłaria. Qm̃¬
dignatione sua ds̃ olim decreuit pec¬
catores saluos face̾. Presciꝰ enĩ fuit
ds̃ quid futurũ eẽt in homine. ante¬
quã faceret cum ⁊ peccaret. quomͦ
rem tegraretur p̾destinauit quo tẽ¬

Expanded text:
nos salvi esse possimus: juxta hoc ergo nos salvi esse possimus: juxta hoc ergo convenit vicem nos ex aliqua parte reddere Redemptori. Quia enim ad omnia ei beneficia respondere non possumus, vel legationem ejus fideliter et instanter agamus. Et vocavit vocatione sua sancta. Vocatio sancta est, cum electi sunt ad gubersenior vocatur, qui dux eligitur sanctitatis. Non secundum merita nostra. Verum est; quia si ad liquidum quaeras, nullus hominum dignus potest videri vicarius esse Christi; omnes enim quos elegit, prius fuerant peccatores. Quantum ergo ad comparationem caeterorum pertinet, hi digni inventi sunt: quantum vero ad rem ipsam, omnes indigni sunt. Sed secundum propositum suum, et gratiam quae data est nobis in Christo Jesu ante tempora sadignatione sua Deus olim decrevit peccatores salvos facere praescius enim fuit Deus quid futurum esset in homine, antequam faceret eum et peccaret quomodo redintegraretur, praedestinavit, quo tem
Abbreviated transcription (Latin):
o. nec in mentis sobrietate sed errore
sauciꝰ. Si aũt his caruerit ꝑ fidem:
⁊ fortis & dilectus ⁊ sobriꝯ erit. Noli
itaq erubescere in testimoniũ domi
tiam habendam docet nec trepidari
deb̾e in ꝓfessione. non ẽ enim unde
erubescat᷑ in ea. quia si homo uisus
est xp̃s: gestis tam̃ apparuit ds̃.⁊ si
crucifixꝰ ẽ. resurrex̃ tam̃ amortius.
⁊ multis uidentibꝰ suscipiente eum
nube in celũ ascendit. Non ẽ ergo
infirmitaͬs causa s potestatis. quia
ubi putatꝰ inbecillitas. ibi apparet
potententia. Itaq stulte infirmatꝰ
dr̃ qui uicisse ꝓbatur. Hoc modo
nec in apło ẽ quod ad ruborẽ ꝑtinat.
quia si pressuris & cedibꝰ humilia¬
tus dr̃. ex illa parte confudit obtrec¬
Non infirmitate hunuliari s uolũ¬
tate ad quendam m̾itoꝵ ꝓfẽctũ. Idcͥ¬
co enĩ ds̃ seruos suos ab iniquis humi¬
liari ꝑmittit. ne illis iniuste p̾mia:
fec̃. Qm̃ uirtute dĩ uicta ẽ mors. ut

Expanded text:
o: nec in mentis sobrietate, sed errore o: nec in mentis sobrietate, sed errore saucius. Si autem his caruerit, per fidem et fortis, et dilectus, et sobrius erit. Noli itaque erubescere testimonium Domini tiam habendam docet, nec trepidari debere in professione. Non est enim unde erubescatur in ea; quia si homo visus est Christus, gestis tamen apparuit Deus: etsi crucifixus est, resurrexit tamen a mortuis, et multis videntibus, suscipiente eum nube, in coelum ascendit . Non est ergo infirmitatis causa, sed potestatis; quia ubi putatur imbecillitas, ibi apparet potentia. Itaque stulte infirmatus dicitur, qui vicisse probatur. Hoc modo nec in Apostolo est, quod ad ruborem pertineat; quia si pressuris et caedibus humiliatus dicitur, ex illa parte confundit obtrecnon infirmitate humiliari, sed voluntate, ad quemdam meritorum profectum. Idcirco enim Deus servos suos ab iniquis humiliari permittit, ne illis injuste praemia fecit. » Quoniam virtute Dei victa est mors, ut
Abbreviated transcription (Latin):
affectꝰ ꝓpt̾ fidem ẽ. que erat in eisin¬
uiolata. Qua de causa admoneo te
ut recires donũ dei quod ẽ inte ꝑin
positionẽ manuũ mearũ. Non em̃
dedit nob ds̃ sp̃m timoris. s u̾tuctis
& dilectionis. ⁊ sobrietatis. Propt̾ea
se parentum eius sinceritatẽ fidei sig¬
nificat memorasse ut fortiorẽ hunc:
faceret. Quis enĩ laudem il loꝵ audi¬
ens quoꝵ in eo ipso particeps ẽ nõ cre¬
scat. addens animũ huiꝰ modi uiri¬
ribꝰ: Sic gͦ recreat in se donũ gr̃ã dĩ
acceptum ꝑ ordinationẽ presbiterii.
dĩ animũ suũ confouet m̃tis a lacri¬
tate gaudens in semz ipso sic̃ innoui¬
tate ordinationis gaudet᷑. Deniq
subiecit nec enĩ inquit dedit nobis
sp̃m timoris. s uirtutis. Innouatus
enim homo exit de timore accipiẽs
sp̃m leticie ꝓpt̾ iusti ficationẽ. quia
om̃is inustꝰ intimore ẽ nõ fortis s
infirmus. non in dilectione s in odi¬

Expanded text:
affectus propter fidem est, quae erat in eis inaffectus propter fidem est, quae erat in eis inviolata. « Qua de causa admoneo te, ut recrees donum Dei, quod est in te per impositionem manuum mearum. Non enim dedit nobis Deus spiritum timoris, sed virtutis, et dilectionis, et sobrietatis. » Propterea se parentum ejus sinceritatem fidei significavit memorasse, ut fortiorem hunc faceret. Quis enim laudem illorum audiens, quorum in eo ipso particeps est, non crescat, addens animum hujusmodi viribus? Sic ergo recreat in se donum gratiae Dei acceptum per ordinationem presbyterii: dum animum suum confovet mentis alacritate, gaudens in semetipso, sicut in novitate ordinationis gaudetur. Denique subjecit: nec enim, inquit, dedit nobis spiritum timoris, sed virtutis. Innovatus enim homo exit de timore, accipiens m laetitiae propter justificationem; quia omnis injustus in timore est, non fortis, sed infirmus: non in dilectione, sed in odi
Abbreviated transcription (Latin):
tores eiꝰ qd hic ceperat p̾dicare una
coꝵ fides ẽ. Et quia in paraentũ suc¬
cessit seruitia: ⁊ quia in his erat adh
cum illi deo seruirent. Recte ait cui
a proauis seruio. ⁊ seruio quomodo:
in conscientia pura inquit. sic enim
hoc ageret ñ maliuolentia. Nam si¬
mili modo ⁊ in epła adhebreos scuip¬
tum ẽ. Quia leui qui decimas acce¬
pit. decimas dedit melchi sedech. Q
in abrahe inqͥt lũbis  leui. quando
decimas obtulit melchi sedech. ita
⁊ hic aproauis dõ se dicit seruisse
quia ⁊ leui inproauo decimas dici¬
tur obtulisse. Est enĩ pat̾ leui iacob
auus isaac. ꝓ auus abraham. Młtũ
enim ergo memorem se timotheiꝓ
ficetur.⁊ auide illum de sid̾are. ꝓpt
lacrimarũ eiꝰ recordationẽ quas a¬
more fuderat aplisic̃ intelligitur re¬
cedentis a se. Non in merito gͦ aman¬
tem se desid̾at. ut gaudio impleatur
ex cõmuni leticia causa fidei sincere:
cat. certissime ⁊ in eo. Om̃is itaq hic

Expanded text:
tores ejus, quod hic coeperat praedicare, una tores ejus, quod hic coeperat praedicare, una eorum fides est. Et quia in parentum successit servitia, et quia in his erat adhcum illi Deo servirent, recte ait: Cui a proavis servivi, et servio. Quomodo? In conscientia pura, inquit. Sic enim hoc ageret, non malevolentia. Nam simili modo et in Epistola ad Hebraeos scriptum est, quia Levi, qui decimas accepit , decimas dedit Melechisedech; quia in Abrahae, inquit, lumbis erat Levi , quando decimas obtulit Melchet hic a proavis Deo se dicit servisse, quia et Levi in proavo decimas dicitur obtulisse. Est enim Levi pater Jacob, avus Isaac, proavus Abraham. Multum ergo se memorem profitetur, et avide illum desiderare propter lacrymarum ejus recordationem, quas amore fuderat Apostoli, sicut intelligitur, recedentis a se. Non immerito ergo amantem se desiderat, ut gaudio impleatur ex communi laetitia, causa fidei sincerae,cat, certissime et in eo. Omnis itaque hic
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ traducem successionẽ in deficiens
sit idoneus doctor.ꝑ quẽ ad seuera¬
ta asserta ueritas multos adqͥrat
ad uitam ꝓmissam. Grã mĩa pax¬
huic patris in miseratione exoptat.
gr̃a sit utriusq. Grãm habeo deo
meo cui seruio a ꝓauis inconscĩa pu¬
ra. qd̾ in deficientem habeam tui
memoriam in p̾cibꝰ meis nocte
dieq multũ desid̾ans te uidere. me¬
mor lacrimarũ tuarũ. ut gaudio re¬
plear recordationẽ accipiens eiꝰ qͦ
est in te sincere fidei. que habitauit
pͥmum in auia tua loide.⁊ matre
tua eunice. certũ autẽ habeo qd̃ et
inte. Qm̃i dignũ ẽ meminisse bo¬
noꝵ. Idarco dõ gr̃as agit.qr memo
rat timothei uiri mirabilis ũ etiã¬
a0
hoc ipsum dei donũ sit. Non enim
sine merito ẽ. qui cogitat de bonis
uiris. Et quia idem ds̃ xp̃ianorum
est qui erat iudeoꝵ. ei se deo grãs re¬
ferre testatur. cui a ꝓ auis famulatꝰ
ẽ. Quando enĩ hoc sꝑabant ꝓgeni¬

Expanded text:
per traducem successionum indeficiens per traducem successionum indeficiens sit idoneus doctor, per quem asserta veritas multos acquirat ad vitam promissam. Gratiahuic Patris in miseratione exoptat, gratia sit utriusque. « Gratiam habeo Deo meo, cui servio a proavis in conscientia pura, quod indeficientem habeam tui memoriam in precibus meis, nocte dieque multum desiderans te videre, memor lacrymarum tuarum, ut gaudio replear, recordationem accipiens ejus, quae est in te, sincerae fidei, quae habitavit primum in avia tua Loide, et matre tua Eunice: certum autem habeo quod et in te. » Qoniam dignum est meminisse bonorum, idcirco Deo gratias agit, quia memor erat Timothei viri mirabilis, ut etiam hoc ipsum Dei donum sit. Non enim sine merito est, qui cogitat de bonis viris. Et quia idem Deus Christianorum est qui erat Judaeorum, ei se Deo gratias referre testatur, cui a proavis famulatus est. Quando enim hoc sperabant progeni
Abbreviated transcription (Latin):
grã tecum. Cadem admonet ut ea qͦ
sup̃dicta sũt ẜuentꝰ. Contraria autẽ
religiomi euitanda que nom̃ tantum
scientie usurpãt: fallaces in ꝓfessioe
ut decipiant simplices. Fidem enu
simulant. i qua excider̃ ut ꝑfidiã in¬
ferant. Et manu ꝓpa subscripsit di¬
cens. grã tecũ am̃. Firiit Adtimo¬
cheum.
liam epłam scribit ad timothe¬
um. ut iam eruditum ecdastica
disciplina & que spes sit ꝓmissionis
suo exemplo ad martirium ꝓuocet.
et quia futurũ est ut quidam a sañ
doctrina eo quod dura illis iudeat᷑
ad fabulas conuertantur. id est
ad humana commne  a.
ficat ut que ⁊ quanta ꝓmissio
infuturo in fide xp̃i sit edocet.
ut p̾dicatione eiꝰ crem̃tũ faci¬
at insaluandis disciplina dñi¬
ca. Idonei enĩ serui sũt. qui in¬
tantia sua ⁊ fide negotia dñorum
suoꝵ ex aggerant. qd idõ huic quasi
km̃o filio scribit ut huiꝰ rei unitator
existat. Padem ceteris tradens. ut

Expanded text:
Gratia tecum. Eadem admonet, ut ea, quae Gratia tecum. Eadem admonet, ut ea, quae supra dicta sunt, serventur, contraria autem religioni evitanda, quae nomen tantum scientiae usurpant, fallaces in professione, ut decipiant simplices. Fidem enim simulant, a qua exciderunt, ut perfidiam inferant. Et manu propria subscripsit, dicens: Gratia tecum. Amen. Finis EpiTHEUM. Aliam Epistolam scribit ad Timotheum, ut jam eruditum ecclesiastica disciplina, et quae spes sit promissionis, suo exemplo ad martyrium provocet, et quia futurum est, ut quidam a sana doctrina, eo quod dura illis videatur, ad fabulas convertantur, id est, ad humana commenta. ficat; ut quae et quanta promissio in futuro in fide Christi sit, edoceret; ut praedicatione ejus incrementum faciat in salvandis disciplina Dominica. Idonei enim servi sunt, qui instantia sua et fide negotia dominorum suorum exaggerant. Quod ideo huic quasi charissimo filio scribit, ut hujus rei imitator exsistat, eadem caeteris tradens; ut