comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ħ̾ huit. ⁊ ip̃e ꝑ animam u̾acit̾ hab¬
uit. cuius diuinitati ip̃a anima
psonalit uinta suit. hũit qppe
anima illa scdin affectus uate
cum quib assimupta fuit et de¬
rium et gaudium ⁊ dolorem ⁊ ti¬
morẽ passionis ꝓcarne sua que
om̃ia ad tempo rõnabilit̾ a dmis¬
sa sunt potͣte facientis ⁊ uolũta¬
te pacientis. Et cumtinnt pe¬
it.⁊ secundum affcm̃ nature fe¬
cit q̃ nemo caruez suam hedioh̃t.

Expanded text:
buit, et ipse per animam veraciter habuit cujus divinitati ipsa anima personaliter unita fuit, habuit quippe anima illa secundum affectus naturae cum quibus assumpta fuit, et desiderium et gaudium, et dolorem et timorem passionis, pro carne sua; quae omnia ad tempus rationabiliter admissa sunt, potestate facientis et voluntate patientis. Et cum timuit poeit, secundum affectum naturae fecit, quo nemo carnem suam od
Abbreviated transcription (Latin):
quippe homo xp̃e fuit. quia aĩa
et caro u̾bo in personamunita
cuit. quia caro eius ibi iacuit
et idcurxo u̾bum ꝑsona de ẽẽ nõ
potuit. uͥ caro erat que ip̃i u̾bo pͣ¬
lit̾ unita fuit. Sic itaq xͦ in se¬

Expanded text:
tus homo Christus fuit; quia anima et caro Verbo in personam unitacuit, quia caro ejus ibi jacuit. Et idcirco Verbum persona deesse non potuit ubi caro crat, quae ipsi Verbo personaliter unita fuit. Sic itaque Christus in se
Abbreviated transcription (Latin):
uoluerunt quasi ꝑ se sonantez
⁊qi singularit̾ discementem
ut in qntum iim̾o discreca ẽ ꝑ
se in quantum ir̃e disceruit so¬
dicantem se iutlligamus. Ecce
questio neq ambiguitas intłłi¬
gendiũ ꝙ est totum unũ ẽ In
homine aũt n ea demio̾ eccurrit
nͥ duo quidem sunt et tñ ꝑsone
due non sunt. sz una petscã ca¬
roet aĩa. hic autem quidam tã
multiplicit̾ delirasse inuẽnint᷑
sol u̾bis adherentes. ut nonfa¬
cile uerborum inuolucra iudica¬
ti potuissent uͥ in sine error se mͣ¬
infestus ostende̾t. Sicunt ho¬
minẽ totum quod dam ẽẽ com¬
positum ex auima et corpore. ã¬

Expanded text:
voluerunt, quasi per se sonantem, et quasi singulariter discernentem, ut in quantum numero discreta est per se, in quantum ratione discernit sodicantem se intelligamus. Ecce quaestio neque ambiguitas intelligendi, ubi quod est totum unum est. In homine autem non eadem ratio occurrit, ubi duo quidem sunt, et tamen personae duae non sunt, sed una persona caro et anima. Hic autem quidam tam multipliciter delirasse inveniuntur, solis verbis adhaerentes, ut non facile verborum involucra judicari potuissent, nisi in fine error se manifestus ostenderet. Dicunt hominem totum quoddam esse compositum ex anima et corpore, a
Abbreviated transcription (Latin):
ortuus ut sepultus dr̃ ꝓpt̾ parte
hominis dicitur .i. solam caruez
quia sola caro ⁊mortał fuit qũ
corruptionem passibłitatis por¬
cauit ⁊ sola mortua fuit. qũ in
cruce sine anma uita si la pepen¬
dit. ⁊ sola sepulta fuit. qũ amimͣ
sola caro fecit u̾acit̾ et ip̃e fecit q
ꝑ cluuuitatem suam ꝑsonaliter
p̃senserat. incarne ꝯua et cũ car¬
ne que ħ fecit. Simiłr cum xͦ exu¬

Expanded text:
 sepultus dicitur, propter partem hominis dicitur id est solam carnem; quia sola caro et mortalis fuit, quando corruptionem passibilitatis portavit; et sola mortua fuit, quando in cruce anima sine vita sua pependit. Et sola sepulta fuit, quando anisola caro fecit, veraciter et ipse fecit, qui per divinitatem suam personaliter praesens erat, in carne, et cum carne quae hoc fecit. Similiter cum Chri
Abbreviated transcription (Latin):
lx̃ sapiens ⁊ nõ dicitur tũ ꝓpt̃to¬
tum qd̾ ẽ homo s pp̃ partem q̃
ẽ in homine. quia sapientia ñ
in auima et carlie ẽ. s in animͣ
sola. Item cum dicitur homo cã¬
didꝰ aut nigez. non ꝓpt̾ totũ qd̃
est homo dicitur. s pp̃partem
que ẽ in homine. quia candor ⁊
nigredo ñ inamina et carne ẽ.
s in sola carue. ⁊ si forte totus
homo har clieitur. ñ tamen ita dr̃
quasi totum ꝙ homiuis ẽ hoc sit.
oz quia id quel in homine ħ eẽ d
totum hoc sit. dr̃ quippe totus hõ
bum ñ quia totum quel hõĩs ẽ
album ẽ. s quia totumꝙ in alb¬

Expanded text:
 sapiens, et non dicitur tamen propter totum quod est homo, sed propter partem quae est in homine; quia sapientia non in anima et in carne est, sed in anima sola. Item cum dicitur homo candidus aut niger, non propter totum quod est homo dicitur, sed propter partem quae est in homine; quia candor et nigredo non in anima et carne est, sed in sola carne. Et si forte totus homo hoc esse dicitur, non tamen ita dicitur, quasi totum quod hominis est hoc sit; sed quia id quod in homine esse debet, totum hoc sit. Dicitur quippe totus homo est; non quia totum quod hominis est album est, sed quia totum q
Abbreviated transcription (Latin):
ture quem amina incarne ⁊ pro
carne hũit. uoluntas que dam
erat scdin qͣm mortem ⁊ dolor ẽ
et passiouez horuisse et noluisse
ueracit dicitur. quantumuolun¬
tatem superiori uolutas sp̃e q
ad obedientiam pr̃ne pr̃ueuisi¬
ons pronita suit. dirigebat.i
medio quodam loco costituta
uoluntatem carius sbitã picẽ¬
moderabatur. et uolunttͣei prĩs
superiori per obedientia subici¬
ebatur dicẽs. Noum̃a uolun¬
tas s tua fiat. Ita ergo xp̃c qd¬

Expanded text:
m anima in carne et pro carne habuit, voluntas quaedam erat, secundum quam et mortem et dolorem, et passionem horruisse et noluisse voraciter dicitur. Quam tamen voluntatem, superior voluntas spiritus quae ad obedientiam paternae jussionis prompta fuit, dirigebat. medio quodam loco constituta, voluntatem carnis subjectam, pemoderabatur, et voluntati Patris superiori per obedientiam subjiciebatur dicens: Non mea voluntas sed tua fiat . Ita ergo C
Abbreviated transcription (Latin):
partͥe oꝑatur. quia totumcum
parteẽ et pars intoto ẽ. qñ ⁊ tot
et pars opatur. Qñ siml sũt
s iul o pari possunt. Tuncqp¬
pe oꝑatio partis recte tociꝰ dici
est i deo uere xp̃m mortuum fu¬
iacuit atoto iam diuisa fuit
sepuitus non ẽ. absit. S uere
mortuus ẽ et u̾e sepultus. Ue
ad infemum descendit. ⁊ uere
ad celum ascendit. Quomͦ ergo
pulero qued est totum que ⁊ ẽ
pars. Totum en un adpartes
eruntur. Fortassis ergo cogitas
quasi tria quedam. diuinitatez
animã et caruem xp̃m compo¬
trib partib compositũ. diuin

Expanded text:
peratur, quia et totum cum peratur, quia et totum cum parte est, et pars in toto est, quando et totum et pars operatur. Quando simul sunt simul operari possunt. Tunc quippe operatio partis recte totius diciest, ideo Christum vere mortuum fujacuit a toto jam divisa fuit? sepultus non est. Absit! Sed vere mortuus est, et vere sepultus; vere ad infernum descendit et vere in coelum ascendit. Quomodo ergo pulcro? Quod est totum, et quae est pars? totum enim ad partes eruntur. Fortassis ergo cogitas quasi tria quaedam: divinitatem, animam, et carnem Christum compotribus partibus com
Abbreviated transcription (Latin):
in sepulcro ia cuiss dr̃ tocumpro
parte ponit᷑ qr non totus hono
in sepulero iacuit.sz una pars
hominis tantumcorpꝯ. ħ intẽ¬
dite. Non totus homo sz pars ho
parte ponitur ergo non totuz
sola aliquid scrupulositati in¬
currit. Suspecta quippe sunt ħ
catholice ueritati et non recipit
aut approbat ut dicatur xp̃e nͦ
uere in sepulero iacuisse. nec
u̾e ad iunfernũ descendisse. Qͥ
euim: Si ido non u̾e insepulcͦ
iacuir. quia solum corpus inse¬
pulcro iacuit. Nec ue ad infer¬
nũ descendit. quia sola auimͣ
ad inferuu descendit. ergo nͦ
uere mortuus fuit. quia sola ca¬
romortua. non anima uł diui¬
uitas. quid ẽ ergoꝙ scriptũ ẽ
quia cum xp̃e in sepulcro iacu¬
isse dicitur: totum proparte po
parte põutum ẽ. anq aluid tot̃
in parte poni. atq aliud totum
mnparte oꝑari: Qũ eĩ to tum ꝓ
Qũu̾ototum in parte opari
diciturp̃m qd̾ dicitur intilligͣ
nec pro ip̃o quod dicitur aliut
intelligitur. quamins scdin ã

Expanded text:
in sepulcro jacuisse dicitur: totum pro parte ponitur; quia non totus homo in sepulcro jacuit, sed una pars hominis tantum corpus. Hic intendite. Non totus homo, sed pars homparte ponitur. Ergo non totum sola. Aliquid scrupulositatis incurrit. Suspecta quippe sunt haec catholicae veritati, et non recipit aut approbat ut dicatur Christum non vere in sepulcro jacuisse, nec vere ad infernum descendisse. Quid enim? Si ideo non vere in sepulcro jacuit, quia solum corpus in sepulcro jacuit, nec vere ad infernum descendit, quia anima sola ad infernum descendit, ergo nec vere mortuus fuit, quia sola caro mortua fuit, non anima vel divinitas. Quid est quod scriptum est? Quia cum Christus in sepulcro jacuisparte positum est? An aliud est totum pro parte poni, atque aliud totum in parte operari? Quando enim totum pro Quando vero totum in parte operari dicitur, ipsum quod dicitur intelligitur, nec pro ipso quod dicitur aliud intelligitur, quamvis s
Abbreviated transcription (Latin):
urelhagna tradroit sp̃m
Quis tradidit ilx: Quis tradi¬
sponte tradidit. ñ molenter au¬
latus ẽ s sponte datus. Pot̾ta¬
potesta te morientis. Nonino¬
lentia cceldentis emissa ẽ aĩa.
Il le emisit euiꝰ fuit. Unde em¬
isit ex caine. quo emisit ad pa
uitas dei. ita mortis ẽ hõ qr
mortua est caro hominis. So
fuit. Separatio anime mors
carnis fuit. Sola caro mortuaẽ
caro in sepulcro iacuit. diuinit¬
as cumutreq ꝑmansit. Neq eĩ
caro et amia põam destiue po¬
ut se ꝑsoam fac̾ẽt. Quia ergo
runt. Semper quidem cumu̾bo
una et eadem persõa ꝑmansert̃
quia nmnqͣm postea a u̾bo uł it̾
se diuisa recesserunt. fuit ergo
teiet̾nam. ⁊ ip̃a persc̃a deus fu¬
it ꝓpt̾ dimintate et ho fuit pp̃
uintaz uerbo humanitatem.
qr sola amina ad infernũ des¬
cuit et secumdum solamcaiuẽ. qr
u̾q fuit. sec amma in sepulcro
iacuit. nec caroad inferiui descẽ¬
dit. u caro uł anima ubiq fuis.
Corpo solum in sepulero iaciue

Expanded text:
e magna, tradidit spiritum . Quis tradidit? Jesus. Quid tradisponte tradidit. Non violenter ablatus est, sed sponte datus: Potestapotestate morientis, non violentia occidentis. Emissa est anima. Ille emisit, cujus fuit. Unde emisit? Ex carne. Quo emisit? Ad Patnitas Dei, ita mortuus est homo quia mortua est caro hominis. Solfuit. Separatio animae mors carnis fuit. Sola caro mortua escaro in sepulcro jacuit, divinitas cum utroque permansit. Neque enim caro et anima personam destruere pout se personam facerent. Quia ergo runt; semper quidem cum verbo una et eadem persona permanserunt; quia nunquam postea a verbo vel inter se divisa recesserunt. Fuit ergo tem aeternam, et ipsa persona Deus fuit propter divinitatem, et homo fuit propter unitam verbo humanitatem. ersona ad infernum descuit et secundum solam carnem; quia ubique fuit. Neque anima in sepulcro jacuit, nec caro ad infernum descendit, neque caro vel anima ubique fuit. Corpus solum in sepulcro jacuit,
Abbreviated transcription (Latin):
tem confessus ẽ quam tu negas.
ergo inquis homo ẽ auima. D¬
me Nonne tu dicis qr lx̃ est
corpo ⁊ clicere tunes homo est
aminas pauloante arguiñtan¬
do occurristi. quia om̃is hõ ẽ cor¬
p omis ho ẽ anima ⁊ om̃e aĩa
est corpo igitur omis hõ est corpꝰ.
Nullam contradconẽ hic ẽẽ pu¬
tas. Auctoritas eĩ hec dicit. pro¬
ducis auctores ethuicos ut pro
s ego inquis de toto loquor c̃
pars eiꝯ aliqua. Dehocergo to¬
to dico qd corpoẽ. Dic ergo hoc
totum quare mag̃ licis ẽẽ corpꝰ
qͣm amimam cum er amina et
corpore simul constet. Si ꝓpter

Expanded text:
tem confessus est, quam tu negas. tem confessus est, quam tu negas. Ergo, inquis, homo est anima? Quidni? Nonne tu dicis quod homo est corpus, et dicere times, homo est anima? Paulo ante argumentando occurristi, quia omnis homo est corpus. Omnis homo est animal, et omne animal est corpus. Igitur omnis homo est corpus. Nullam contradictionem hic esse putas. Auctoritas enim hoc dicit: Producis auctores ethnicos, ut proSed ego, inquis, de toto loquor, cupars ejus aliqua. De hoc ergo toto dico quod corpus est. Dic ergo hoc totum quare magis dicis esse corpus quam animam, cum ex anima simul et corpore constet? Si propter
Abbreviated transcription (Latin):
ram s ad u̾itateiua dunt et
figuram euadunt. Suid tãto¬
ꝑe homines scĩmon desiderau̾¬
unt sipost mortẽ nͥ futuri fu¬
nich̾ eris post morte. si istis c̾¬
dis mortẽ nõ optas. uisi forte
eẽ q̃unt᷑. desmnant gͦ mic ⁊ boni
sape ⁊ mali tim̾e quia nõ eriuit
aliquid cum hinc exlerintut ł
mala uł bona sentire pꝯsint. s
bñ inquiunt spent et timeant
qͣiuis nõ pro se tũ pro anima¬
bꝯ suis quia cum ip̃inonerũt
amme ip̃orum erunt. que uł gl¬
oriabuntur pro iusticia. uel
cruciabunt pro culpa. Nonin
quiunt spent et tuneãt ꝓ aĩab
sins. Utinamtam recte diceretis
qͣm reccum dicitis. bñ eĩ dicitis
ꝓ auima ꝯua dicitis. si tũ in tłłi¬
ꝓ se tumet hõ quam cum timet
pro anuna sua. Quid enimmͣ¬
gisẽ hõ ꝙͣ anima: Non hoc puta¬
bas quicumq es qui te figis
ẜmonum munieras. Nouum
aliquid illatũ ẽ aurib tius cũ
cio ẽ hominis. audiergo. Tu xͥ¬
anus nescis quid ethuicꝯ ille

Expanded text:
 sed ad veritatem vadunt, et figuram evadunt. Quid tantopere homines sancti mori desideraverunt, si post mortem nihil futuri funihil eris post mortem. Si istis credis, mortem non optas, nisi forte esse queunt? Desinant ergo nunc et boni sperare et mali timere, quia non erunt aliquid cum hinc exierint, ut vel mala vel bona sentire possint. Sed bene inquiunt sperent et timeant, quamvis non pro se, tamen pro animabus suis, quia cum ipsi non erunt, animae ipsorum erunt, quae vel gloriabuntur pro justitia, vel cruciabuntur pro culpa. Ideo ergo, inquiunt, sperent et timeant pro animabus suis. Utinam tam recte diceretis quam rectum dicitis! Bene enim dicitis, pro anima sua dicitis; si tamen intellipro se timet homo, quam cum timet pro anima sua. Quid enim magis est homo quam anima? Non haec putas quicunque es, qui te figuris sermonum munieras. Novum aliquid illatum est auribus tuis, cum tius hominis est. Audi ergo. Tu Christianus nescis quod ethnicus ille
Abbreviated transcription (Latin):
scripta uł deã catholicorumiumo¬
rum super hoc inuẽiantur: nulla
roe estimandumẽ cos quirec¬
te sapuerunt hoc astruere uol¬
uisse. qd̾ in qualiacumq poc̃a ꝓ
lapsi ul penitere ñ posent si ꝑ di¬
uiuam miscdiam respice̾ntur.
aut ueniamcõsequi ñ ualerẽt.
si per ueram peiitentiam ꝯpimi¬
gentur. ħ enim fides catholica
omuino non recipit. quia qui
dixit. Non dico tibi septies. s
rrc̃oris penitentiamu̾am dum¬
taxat refutare sigcauit. Qd̃ gͦ
dem̃ ẽ. impꝰsibłe eẽ eos qui post
illuminatõe grẽ ⁊ gustum doĩ
celestis ⁊ participationẽ spe scĩ

Expanded text:
scripta vel dicta catholicorum virorum super hoc inveniantur, nulla ratione existimandum est eos qui recte sapuerunt hoc astruere voluisse quod in qualiacunque peccata prolapsi, vel poenitere non possent, si per divinam misericordiam respicerentur, aut veniam consequi non valerent, si per veram poenitentiam compungerentur. Hoc enim fides catholica omnino non recipit, quia qui dixit: Non dico tibi septies, sed peccatoris poenitentiam veram duntaxat refutare significavit. Quod ergo dictum est impossibile esse eos qui post illuminationem gratiae et gustum doni coelestis et parti
Abbreviated transcription (Latin):
qui pro te moriatur. uł eiꝯdẽxͥ
s auitem tuam. egos emel pro
illa mortuus sum. Su llam am¬
iseris. ego it̾m mori ñ posum. cũ
ea demmorte amissam i t̾um ced¬
de possumm. S nolo mͥ iniuria
facias.qr si salutem tuammor¬
te m̃a acquistam uoluntne pec¬
cando iterum amiseris: qntũ ĩ
te ẽ iterum crucisigritumme
mori ꝯplłs. Ego carnẽ mn eazi
hostiam obtuli ut de poco pẽitẽ¬
tes ueniam consequ̾ent᷑. non
ut uoluntrͣie peocantes ⁊ in poc̃o
ꝑsistentes iustificarentur. &
ergo de poc̃o penitent. hñt mea
hostiam expiatõnis. Qui aũt
in pcc̃is siuns uoluntarie ꝑman¬
ent. non hñt ex ea cãm salua ti¬
ouis. hostia qui dem ista salda¬
ta fuit illis ut per eã expiarẽt
de pcro penitentes. Sz iam non
relinquitur eis ip̃a hostia utꝑ
eam inpcc̃o uoluntarie ꝑ sistẽ¬
tes iustificentur. Non ergo pu¬
tent uoluntarie peccantes ista¬
hostiam ad se pertin̾e quia uolũ¬
tarie peccantib iam non relin¬

Expanded text:
qui pro te moriatur, vel ejusdem : Serva salutem tuam, ego semel pro illa mortuus sum. Si illam amiseris, ego iterum mori non possum, tamen eadem morte, amissam iterum reddere possum. Sed nolo mihi injuriam facias; quia si salutem tuam morte mea acquisitam voluntarie peccando iterum amiseris, quantum in te est, iterum crucifigi, iterum me mori compellis. Ego carnem meam hostiam obtuli, ut de peccato poenitentes veniam consequerentur, non ut voluntarie peccantes et in peccato persistentes justificarentur. Qui ergo de peccato poenitent, habent in ea hostiam expiationis. Qui autem in peccatis suis voluntarie permanent, non habent ex ea causam salvationis. Hostia quidem ista data fuit illis ut per eam expiarentur de peccato poenitentes; sed jam nunc non relinquitur eis ipsa hostia ut per eam in peccato voluntarie persistentes justificentur. Non ergo putent voluntarie peccantes istahostiam ad se pertinere, quia voluntarie peccantibus jam non relin
Abbreviated transcription (Latin):
cum ẽ quia qui cadit resurg̾e pot̃.
⁊ non solũ resurg̾e̾. s ⁊̃ melior re
res etiam qm futuri fuisset si ñ
cecidissent. qz ad hoc ip̃m cad̾e ꝑ¬
missi sunt ut ex ip̃o casu suo ⁊
ruma crudirentur. ⁊ meliores
efficerentur. Nẽo tñ melior pꝰ
cãum surrex. uł suige potuit.
qͣm fuiss si ⁊ non cecidiss.⁊ hec q̃
m̾o resurgendo bõa oꝑatus est.
omnia stando oꝑatus fuiss. ĩ
quicadit id qd̃ cadendo plit am¬
rationem adiec̾it pꝰea omnino
non pot̾ quin melior fuiss si ħ
omnia habe̾t et tũ non cecididis¬
set. pp̃ea nẽo inspe correctõnis pec¬
care debet. quia qd semł amittitur.
ampliꝰ ip̃m non recuꝑatur.qr ꝗc

Expanded text:
tum est quia qui cadit resurgere potest, et non solum resurgere sed etiam melior resres etiam quam futuri fuissent si non cecidissent, quia ad hoc ipsum cadere permissi sunt, ut ex ipso casu suo et ruina erudirentur, et meliores efficerentur. Nemo tamen melior post casum surrexit, vel surgere potuit, quam fuisset etsi non cecidisset, et haec quae modo resurgendo bona operatus est, omnia stando operatus fuisset. In qui cadit id quod cadendo perdit amrationem adjecerit, facere omnino non potest, quin melior fuisset, si haec omnia haberet, et tamen non cecidisset. Propterea nemo in spe correctionis peccare debet, quia quod semel amittitur, amplius ipsum non recuperatur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
que semł ꝑpetrata fuerunt ampli
non fcã ẽe nõ posunt. Siergo uͥ
go es. cuibodi diligẽt̾ qd̾ habes i¬
oli in spe peocare. noli cade̾ qͣi me¬
lior surrectura sis. Quiad pe̾a
feceris. po facẽ tũ nĩ potes quin
melioreẽs si ha faoes ⁊ u̾go ees.
Sic itaq fortasse seamnd̾ huno
medum conuenient inclłigiqr¬
u̾go m cecroit. et non adiciet ut
resurgat uͥgo isrł. Et qr uͥ mille
erant centumerunt. et u̾ centũ
decem in domo isrł. Sum hunci
modum lapos ad penitentia re¬

Expanded text:
erpetrata fuerint amplius non facta esse non possunt. Si igitur virgo es, custodi diligenter quod habes. Noli in spe peccare, noli cadere, quasi melior surrectura sis. Quidquid postea feceris, facere tamen non potes, quin melior esses si hoc faceres et virgo esses. Sic itaque fortasse secundum hunc modum convenienter intelligi cecidit et non adjiciet, ut resurgat virgo Israel. Et quod ubi mille erant, centum erunt, et ubi centum, decem in domo Israel. Si in hunc modum lapsos ad poenitentiam re
Abbreviated transcription (Latin):
hãt penitentia illorum.qr locum
non ht. prima ergo pũia in hac
uita locum ht̃. secunda pñia post
hanc uitam locumũ ht̃. nec fruc¬
tum h̃t etiam si dolorem ht̃. Alii
hoc dictum intlłigunt de publica
penitentia. qm̃ dicunt it̾ari ñ pos¬
se pp̃ rigorem et castigatoem. ne
homines sacramẽta dei contẽp
ido̾ locum non eẽ secundͤumqr
penitentie. qr una debet ẽẽ pm̃a¬
homini qͣmdiuuiuit. ut semꝑ
de pretĩtis doleat et se afuturis
custocliat. et iumꝙͣ ad poc̃a rede¬
at que semł dimisit. ⁊ qui ħ fa¬
cit. quod debet face̾ facit. ⁊ qui
alit̾ facit .i. qui ad pocã preti̾ta
reuertitur. ut cum peccau̾it qͣm¬
diu uult it̾um ad penitenti am
lumfaciliorem inuenisse exitum
puto ⁊ sĩ scrupulo qõnis mo¬
lestiam declinasse.
uerunt quidam extremis

Expanded text:
 locum non habet. Prima ergo poenitentia in hac vita locum habet. Secunda poenitentia post hanc vitam locum non habet; nec fructum habent, etiam si dolorem habent. Alii hoc dictum intelligunt de publica poenitentia, quam dicunt iterari non posse propter rigorem et castigationem, ne homines sacramenta Dei contemnaideo locum non esse secundae poenitentiae; quia una debet esse phomini, quandiu vivit, ut semper de praeteritis doleat, et se a futuris custodiat, et nunquam ad peccata redeat quae semel dimisit, et qui hoc facit quod debet facere, facit. Et qui aliter facit, id est qui ad peccata praeterita revertitur, ut cum peccaverit quandiu vult iterum ad poenitentiam lum faciliorem invenisse exitum puto, et sine scrupulo quaestionis molestiam declinasse. De iis qui in extremis
Abbreviated transcription (Latin):
alio sensꝯ quem in supradẽa sẽ¬
tentia eadem ueritt᷑e inellig̾e pos¬
simꝰ dotrui equali conuiei entia
nescio. Imposibłe ẽ inquit eos
sos rurso renouari ad pn̾̃am⁊ qͣi
cãm subinuxit qͣr eio modi adi
penitentiam ien ouari ñ posant.
Rursus inquit crucifigentes
et ostentin habentes filium d̾i.
In hoc ergo denuo renouari ñ po¬
sunt.qr aliam crucem et aliam in¬
ortem filii dei habẽ ñ pysunt. nõ
ꝙ penicentib uenia deuegetur.

Expanded text:
alius sensus quem in supradicta sententia eadem veritate intelligere possumus, utrum aequali convenientia, nescio. Impossibile est, inquit, eos sos rursus renovari ad poeniam subjunxit quare ejusmodi ad poenitentiam renovari non possint; rursus, inquit, crucifigentes et ostentui habentes Filium Dei. In hoc ergo denuo renovari non possunt, quia aliam crucem et aliam mortem Filii Dei habere non possunt; non quia poenitentibus venia denegetur,
Abbreviated transcription (Latin):
uU̾go ifrł cecidit. nadiciet ut resur¬
gat uͥgo isrł. In d̾ similit̾ qui dã
arecta intlłi gentia errau̾unt. his
qui ex scriptis libentiꝰ mͣtia er¬
roris qͣm edifficationis assumũt.
lapros reparari ñ posse conantur
astruere. Ait enimqz cum deus
om̃ia posit. de corrupta u̾ginem
fac̾e non posit. ip̃e uiderit ꝗd dr̃e
uolu̾it. ego apurittͣe xͥane fidei
non disçedo. uitas una ẽ apos¬
tolum dicentẽ audio. Si aliud
angls euanglizau̾it. anathema
sit. Egotsi sic sencio qr aliut
dr̃e uoluit. ⁊̃ si ego nesciam ꝗdi
ad catholicamuitatem int̾p̃tari
hõ carnẽ suam uiciare posit deus
amare ũposit. si de corrupt̾ce cor¬

Expanded text:
go Israel cecidit, non adjiciet ut resurgat virgo Israel in quo similiter quidam a recta intelligentia erraverunt his qui ex Scripturis libentius materiam erroris quam aedificationis assumunt; lapsos reparari non posse conantur astruere. Ait enim: Quod cum Deus omnia possit, de corrupta virginem facere non potest. Ipse viderit quid dicere voluerit; ego a puritate christianae fidei non discedo. Veritas una est. Apostolum dicentem audio: Si aliud angelus evangelizaverit anathema sit . Ego tamen sic sentio quia aliquid dicere voluit, etiam si ego nesciam quidad catholicam veritatem interpretari homo carnem suam vitiare possit, Deus sanare non possit. Si de corruptione cor
Abbreviated transcription (Latin):
sesi sum dexcere et siustre pecie¬
runt In regnoeio quidtam ã
cogitauerunt alienũ ⁊ cluisũ
a bono isto.⁊ proeo adipiscedo
aliqͣmdiu illi a deser̃t. donee ĩe¬
pati ⁊ mutati m̾tatez cognoue¬
tunt. et intentionez conexert̃.
putau̾ũt eĩ qd̾ dõ seriuend̾ es¬
xerunt ip̃meẽ bonũ qd̾ solũ

Expanded text:
sessum dextrae et sinistrae petiesessum dextrae et sinistrae petierunt in regno ejus, quiddam aliud cogitaverunt alienum et diversum a bono isto; et pro eo adipiscendo aliquandiu illi adhaeserunt, donec increpati et mutati veritatem cognoverunt, et intentionem correxerunt. Putaverunt enim quod Deo serviendum esxeru
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m. hoc ẽ dicẽ diligumꝯ ip̃m.
oz nõ curamo de ilło. Ego ho s̾¬
diligi uollẽ auobis.si me dͦ dili¬
ge̾tis ut deme ñ curaretis. ego
de urã dilectione non curarez.
uos iuditis si dignum ẽ ut dõ
offãtis. ꝙ homo digne respu¬
eret. Quom̾o ergo inquiunt
merremĩrii non sumnus. Si
deum pp̃ hoc cliligunꝰ ut p̃mi¬
um a beo accipiamus. Nõ ẽ¬
hoc gratis amare. nz amoriste
dñt uirrutem dilectõnis ñ ĩtłli¬
gunt. Quid ẽ enim dilige nͥ
ip̃m ulle habere. ñ aluid ab ill¬
o s ip̃mrħ ẽgratis. Si aluid q̃¬
reres ab ip̃o gratis ñ amares.
Nunc autem ñ aliud q̃ris pro
desideras in eoip̃o qd̃ amas. ali¬
oquinũ amares. si non deside¬
rares. s aluid ẽ ꝓip̃o aliuid ĩ
ip̃o. Si pro ip̃õ aliꝙͥ amas: m̾cẽ¬
nariꝯ es. Si inp̃o amas. ⁊ ip̃m
amas. filius es.etiam sinitaz
sum ab ip̃o bono qd̾ deus ẽ. ⁊ p
ip̃o adipiscendo tantu fuieris.
gratuta. filii illi zebedei qui oõ¬

Expanded text:
dicere diligimus ipsum, sed non curamus de ipso. Ego hodiligi nollem a vobis. Si me sic diligeretis ut de me non curaretis, ego de vestra dilectione non curarem. Vos videritis si dignum est ut Deo offeratis, quod homo digne respueret. Quomodo, inquiunt, mercenarii non sumus si Deum propter hoc diligimus ut praemium ab eo accipiamus. Non est gratis hoc amare, neque amor iste dicunt virtutem dilectionis non intelligunt. Quid est enim diligere nisi ipsum velle habere? Non aliud ab ipso sed ipsum, hoc est gratis. Si aliud quaereres ab ipso, gratis non amares. Nunc autem non aliud quaeris pro desideras in eo ipse quod amas. Alioquin non amares si non desiderares. Sed aliud est pro ipso, aliud in ipso. Si pro ipso aliquid amas, mercenarius; si in ipso amas et ipsum aersum ab ipso bono quod Deus est, et pro ipso adipiscendo tantum servieris, ctio gratuita. Filii illi Zebedaei qui con
Abbreviated transcription (Latin):
auiatur feliciꝰ qͣnto arclentius.
Quibce amat se ip̃m amat. qr
bonum suum auiat. ⁊uere am̃t.
quia uerum bonum amat. ꝓpt̃
res indulgendũtͥ.⁊ studend̃
hiis que foris sunt comoda ⁊
sic te dilig̾e debes. et cocõnẽ su¬
m̾es a scriptura ut solam car¬
nẽ tuam fou̾es et ammã tuam
ubi magis dilige̾s. ⁊ hoc negli¬
ges uͥ periculosiꝯ depeures. Nõ
ergotͥ dix̃ ut teip̃m diligas. Nec
tamẽ om̃ino tacuit. cum dix̃ ut
deum tuum diligas. Cumeĩ dili¬
gis deum tuum: diligis bonun
tuum. ⁊ meliꝰ bonum. ⁊ melioris
bonum. ⁊ cum diligis bonũ tuũ.
diligis te ipĩn¬

Expanded text:
amatur felicius quanto ardentius. Qui hoc amat, seipsum amat, quia bonum suum amat; et vere amat, quia verum bonum amat. Proptres indulgendum tibi et studendum iis quae foris sunt commoda esic te diligere deberes, et occasionem sumeres a Scriptura ut solam carnem tuam foveres et animam tuam ubi magis diligeres, et hoc negligeres, ubi periculosius deperires. Non ergo tibi dixit, ut teipsum diligas, nec tamen omnino tacuit, cum dixit ut Deum tuum diligas. Cum enim diligis Deum tuum, diligis bonum tuum, et melius bonum et melioris bonum. Et cum diligis bonum tuum diligis teip
Abbreviated transcription (Latin):
ed forte mercennarꝯ ens. si
diligis deum et serius ei
ut premiũ au illo accipias. Uñt
ħ stulti quidam ⁊tã stulti ut se¬
ipos ñ intlłigant. diligimꝰ deũ
sum non qramꝰ qm̃ ip̃m dili¬
gimꝰ pura eĩ et gratuita et fili¬
ali diletoe diligannus. nͭ qrimꝰ.
Ip̃ẽ cogitet si quid dare uolu̾it.
nos ncħ requirimꝰ. diligimo

Expanded text:
ed forte mercenarius eris si diligis Deum et servis ei, ut praemium ab illo accipias. Dicunt hoc stulti quidam, et tam stulti ut seipsos non intelligant. Diligimus Deum sum non quaeramus quem diligimus. Pura enim et gratuita et filiali dilectione diligimus, nihil quaerimus. Ipse cogitet si quid dare voluerit, nos nihil requirimus. Diligimus
Abbreviated transcription (Latin):
supra rõnem sunt ñ adiuuatur
fides arc̃e ulla. qmĩnõ capit ca rõ
que fides c̾dit. ⁊ tamen ẽ aliquid
quo rũ admonetur uenari fidem
qͣni non comprehedit. Quedicta
eis. Queuero supra rõnem fu¬
erunt. ex diuina reuelatione ꝓdi¬
ta sunt et non oꝑata est mneis rõ.
S castigata tũ ne ad illa conten¬
deret. Nunc ergo sequitur demꝙ̃
reuelatõ diuina adiecerit et q̃ ꝑ
inspirationem manifestata.⁊ q̃ ꝑ
doctrinamasserta sunt.⁊que per
miracula approbata sũt ex hiis

Expanded text:
supra rationem sunt, non adjuvatur fides ratione ulla; quoniam non capit ea ratio quae fides credit, et tamen est aliquid quo ratio admonetur venerari fidem quam non comprehendit. Quae dicta eis. Quae vero supra rationem fuerunt ex divina revelatione prodita sunt; et non operata est in eis ratio, sed castigata tamen ne ad illa contenderet. Nunc ergo sequitur demonsrevelatio divina adjecerit, et quae per inspirationem manifestata, et quae per doctrinam asserta sunt; et quae per miracula approbata, ex his
Abbreviated transcription (Latin):
itauitatem approbauit.Si quid¬
gͥ adclitum ẽ de hiis que suꝑemimi¬
ent rõni ⁊ non contingit ad ea suf¬
ficere quĩ secundum irem formã¬
tur. Alia enu sunt ex rr̃e. Alia sec¬
sunt necc̃ia. secundumir̾e sũt ꝓ¬
rõnem incredibłia. ⁊ duoꝙ ex
trema om̃io fidem non capuut.
Q̾ emisunt et rõne ommino
nota sunt ⁊ c̃di non possunt. qm̃
sciuntur. Quero contraro̾em st̃.
nulla similit̾ rõe cͥli possunt. qm̃¬
non sunt suscipiunt ullam rõ¬
cipuunt fidem.⁊ in primoquidez
gen̾e fides rõne adiuuatur. ⁊ tc̃
fide petficitur qũ secũdũ ir̾em st̃

Expanded text:
ita veritatem approbavit. Siquidem additum est ex his quae supereminent rationi et non contigit ad ea sufficere, quoniam secundum rationem formantur. Alia enim sunt ex ratione, alia secsunt necessaria, secundum rationem sunt prationem incredibilia. Et duo quidem extrema omnino fidem non capiunt. Quae enim sunt ex ratione omnino nota sunt et credi non possunt, quoniam sciuntur. Quae vero contra rationem sunt nulla similiter ratione credi possunt, quoniam non suscipiunt ullam ratscipiunt fidem. Et in primo quidem genere, fides ratione adjuvatur et ratio fide perficitu
Abbreviated transcription (Latin):
guus autem in qͣntitate. simplx
diuisione trimitatis. ⁊ unus si¬
ne confusi onet̾nitatis. ⁊ quomio
trinitas sumina inuenta ẽ pet eã
que erat ymago illiꝰ innob. ⁊ qͦ
m̾o arguit nonẽẽ ꝑuãs tria in
nob̾. ⁊ in do eẽ tria personas quia
deus sunt. ⁊ quomo trib uichil
a dicipot. quia perfcĩ sunt. nec de¬
mnialiquid quia discretasut.
et quomo distincta sunt quem
deo sunt secundum ea que disc̾¬
ta sunt in nob̾. qm̃ ymago sũt
ad illa ⁊ demostrau̾iuit trimtͣtẽ.¬

Expanded text:
gnus et non quantitate; simplex, divisione unitatis; et unus sine confusione Trinitatis. Et quomodo Trinitas summa inventa est per eam quae erat imago illius in nobis; et quomodo arguit non esse personas, tria in nobis; et in Deo tria esse personas, quia Deus sunt. Et quomodo tribus nihil adjici potest quia perfecta sunt; nec demi aliquid, quia discreta sunt. Et quomodo distincta sunt quae in Deo sunt et secundum ea quae discreta sunt in nobis; quoniam imago sunt ad illa et demonstraverunt Tri
Abbreviated transcription (Latin):
nunc patitur. aliud qd̃ infine
pacietur.qz eĩ alucis intime ordi¬
ne cccidit. ninc semetip̃m intrĩ¬
seco horzoris caligine confũdit.
S post hoc a maritudine in uol¬
intur. quia supbie eiꝰ supplicia
ñ solum omnimocla. s ⁊̃ infinitͣ
p̃parantur: Qui udelicet enis
pena tunc uiciũ accipit cũ dist¬
rictꝰ ad extremum iudex uẽĩt.
mortẽ autem carnt
alieno dyabło unde nunuz
supdꝰ incedit mors alt̾io gn̾is
p̃paratur in et̾no igne tartari.
quo non solumeum trenis. Sz
etiam cumaetiis corporib exer¬
uciari sp̃c possũt.

Expanded text:
nunc patitur, aluid quod in fine patietur. Quia enim a lucis intimae ordine cecidit nunc semetipsum intrinsecus horroris caligine confundit. Sed post hac amaritudine involvetur, quia superbiae ejus supplicia non solum omnimoda, sed etiam infinita praeparantur. Quae videlicet ejus poena tunc initium accipit, cum districtus ad extremmorte autem carnis alieno diabolo, unde nimium superbus incedit, mors alterius generis praeparatur; in aeterno igne tartari. Quo non solum cum terrenis, sed etiam cum aeriis corporibus excruciari spiritus possint.
Abbreviated transcription (Latin):
urgo. Nimquo qu̾o est u̾a re¬
surrecto̾ si u̾a non pot̾i̾t ẽẽ caro.
Apta ergo ro̾ suggĩtq sĩuera
cecidit. Unde etiam redẽptor nr̃
dubitantib de sua resurrͦne disci¬
puł ostendit manꝰ ⁊ latus palpãdo
ossa carnempbuit dicens. palpate¬

Expanded text:
urgo. Nam quomodo est vera reurgo. Nam quomodo est vera resurrectio, si vera non potuerit caro esse caro. Aperta ergo ratio suggerit quia, si vera ceciderit. Unde etiam Redemptor noster dubitantibus de sua resurrectione discipulis ostendit manus et latus; palpanda ossa et carnem praebuit, d
Abbreviated transcription (Latin):
but ñ nuilli qui consi d̾antes
caro in putredine u̾titur qd
putredo inpulu̾em redigitur
ꝙ pulius in elementis soluitꝰ
ut nequaqͣm ab humanis ce¬
culis in deatur resurretõnem
fi posse desꝑant. Et dum arida
ossa inspiciunt ħ uestiricarn¬
lx iuisumq ad uitam uiridescẽ
posse diffidunt. qui riͦnis si dem
ex obedientia non tenent. certe hãc
cen̾e ex ir̃e debunt. Quid emm
na quipem mom̃ta lux ip̃a temp¬
oralis quasi moritur dum sup¬
ueni entib noctis tenebris ea q̃
aspiciebatur suo trahitur.⁊ qi co¬
tidie resurgit. dum lux ablata
cculis sipp̃ssa itum nocte repara᷑
ꝑ momenta qͦ temporum cern¬
mus arbusta uiriditatẽ folioꝵ
amitte̾ a fructuumꝓbõne cessare.
uemiente. Uidemo quedam folia
erumps. sructus grandesxe. ⁊ tos¬
Credo namq quia surrecturꝰ sũ.
sz uolout audiam qualis. sciẽ¬
diu quupe michi ẽ. utrum in
quodam alio subtili fortasse
surgam. s si maerio corpore re¬
surrerero iamego ñ ero qui res¬

Expanded text:
ero nonnulli qui, considerantes caro in putredinem vertitur, quod putredo in pulverem redigitur, quod pulvis ita in elementa solvitur, ut nequaquam ab humanis oculis videatur, resurrectionem fieri posse desperant; et dum arida ossa inspiciunt, haec vestiri carnibus rursumque ad vitam viridescere posse diffidunt. Qui si resurrectionis fidem ex obedientia non tenent, certe hanc tenere ex ratione debuerant. Quid enim na quippe momenta lux ipsa temporalis quasi moritur, dum supervenientibus noctis tenebris ea quae aspiciebatur subtrahitur, et quasi quotidie resurgit dum lux ablata, oculis suppressa, iterum nocte reparatur. Per momenta quoque temporum cernimus arbusta viriditatem foliorum amittere, a fructuum prolatione cessare. veniente, videmus folia erumpere, fructus grandescere, et totCredo namque quod resurrecturus sum, sed volo ut audiam qualiter. Sciendum quippe mihi est utrum in quodam alio subtili fortasse surgam. Sed si in aerio corpore surrexero, jam ego non ero qui res
Abbreviated transcription (Latin):
que de hac re moui solent satis¬
sace̾ non muenio. Resurrectur¬
am tñ omnium camem quic̃q
nati sumꝯ ⁊ nascuntur. ⁊ mortui
sunt et morientur nullom̾o xͥa
quidem nati sunt muti̾s mat¬
rum. s ñdumita nati ut iampͦ¬
sint renasci. Si resurrectius eos
dix̾imꝰ dehiis quuam formatist.
rmes u̾o abortiuos quis non ꝓ¬
cliuius perire arbitratur sic̃ senu¬
na que cocepta ñ fu̾int. S negn
re quis audeat et si affirmarẽ
ñ audeat id acturamresurrnẽ
ut quioquid forme defuit un¬
cessura erat tp̃r q̃madinodum ñ
er̃t uicia que accesserunt tempore.
utn in eo qd̾ aptum ⁊ congru¬
um dies allaturi fu̾ant natura
turpetur. s integretur qd̾ nond
erat integrum sic̃ instaurabit᷑¬

Expanded text:
quae de hac re moveri solent satisfacere non invenio. Resurrecturam tamen omnium carnem quicunque nati sumus, et nascuntur, et mortui sunt et morientur nullomodo Chrquidem nati sunt in uteris matrum, sed nondum ita nati, ut jam possint renasci. Si resurrecturos eos dixerimus, de his qui jam formati sunt, rmes vero abortus quis non proclivius perire arbitretur, sicut semina quae concepta non fuerint? Sed quis negare audeat, etsi affirmare non audeat, id acturam resurrectionem, ut quiquid formae defuit imcessura erat tempore, quemadmodum non erunt vitia quae accesserant tempore: ut neque in eo quod aptum et congruum dies allaturi fuerant, natura turpetur; sed integretur quod nondum erat integrum, sicut instaurabitu
Abbreviated transcription (Latin):
dinem et figuram p̃fẽbat. ĩ agnꝰ
paschał cuius carnes appło e deb¬
ant̾. ⁊sangumne postes domoꝵ
signabantur. insig̾a sacramẽti
corporis xͥ p̃oessit. postꝙͣ aũt ueri¬
tas ueit sublatume ex q iam
nonerat res que futura fig̾aret᷑
o que p̃cens pcipet᷑. Mansit tñ fi¬
gura q̃indii res nondum fuit. ⁊
exibitumẽ pͥꝯ insimiitudine ꝙ
pomodum complendũ erat ĩu̾i¬
in passio xͥ. dmus anmaru
corpa. domus cogitatio nuncor¬
da. hoc sanguine ungimꝯ ꝑ pas¬
siomis fidem. illa sanguine tĩ¬
giius ꝑ passionis unitõe crucis
signum untus ⁊ foris opponen¬
tes contra aduersarias pottates.
Denq carnes agni comedimꝰ
qñ in sacram̃to uerũ corpo eiꝰ
sumendo. per fidem et dilectõẽ
÷ incortoramur.ali qd̾ mandu¬
catur in corporatur. Qñ aũt
corporis xͥ. ⁊ res sacramẽti corpo¬
Ins xp̃i. Qui manducat ⁊ nõ in¬
corporatur. sacramẽtũ ħ̾t. s rẽ

Expanded text:
dinem et figuram praeferebat, ita agnus paschalis, cujus carnes a populo edebantur, et sanguine postes domorum signabantur , in figura sacramenti corporis Christi praecessit. Postquam autem veritas venit, signum edinem et figuram praeferebat, ita agnus non erat res quae futura significaretur, sed quae praesens perciperetur. Mansit tamen figura quandiu res nondum fuit, et exhibitum prius est in similitudine quod postmodum complendum erat in verini passio Christi, domus animarum corpora, domus cogitationum corda. Haec sanguine tingimus per passionis fidem; illa sanguine tingimus per passionis imitationem, crucis signum intus et foris opponentes contra adversarias potestates. Denique carnes agni comedimus, quando, in sacramento verum corpus ejus sumendo, per fidem et dilectionem Christo incorporamur. Alibi. Quod manducatur incorporatur. Quando aucorporis Christi, et res sacramenti corporis Christi. Qui manducat et incorporatur sa
Abbreviated transcription (Latin):
inħ diuntaxat rerumgene min¬
ime dubitandum putauimus.
Satis ut puto ista mea p̃locutiõe
recognoiusti quid sit uidere.uł
mente uł corpore.⁊ quid ab eis
distet c̾cłe. Ꝙ quidem s sic men¬
te ⁊ uidetur mente. qm̃ menti nos¬
tre fides nr̃a conspicua ẽ. S trĩ
ꝙ eadem fide c̾ditur abest et ab
aspectu corporis nr̃i sic̾ abẽ cerpꝰ
in quo xͦ resurrex̃. ⁊ ab aspectu m̃¬
tis altiꝰ sicut abẽ ab aspectu:
m̃tis nr̃e fides tua qmuis eam
in te ẽẽ c̃clam cum eam non ui¬
deam corpore qd̾ neq tu potes:
n mente qd̾ tu potes. sic̃ ego in¬
eam qͣm tu non potes

Expanded text:
in hoc duntaxat rerum genere minin hoc duntaxat rerum genere minime dubitandum esse putavimus. Satis, ut puto, ista mea prolocutione recognovisti, quid sit videre vel mente vel corpore; et quid ab eis distet credere, quod quidem fit mente, et videtur mente, quoniam menti nostrae fides nostra perspicua est. Sed tamen quod eadem fide creditur abest, et ab aspectu corporis nostri, sicut abest corpus in quo Christus resurrexit, et ab aspectu mentis u alterius, sicut abest ab aspectu mentis meae fides tua, quamuis eam esse in te credam, cum eam non uideam corpore, quod\' nec tu potes, nec mente, quod tu potes, sicut ego meam, quam tu non potes
Abbreviated transcription (Latin):
spicua firmatur auctoritate. Si¬
ne ulla dubitatõe c̾clendumẽ
aliis uero testib. uł testimõi¬
is quib aliquid credend̾ esse
sua detur tibi crecłe uł noue̾clẽ
liceat. qͣmeũ me eam amonenti
ad faciendam fidem uł haber
uł non habere ppenderis. Si enĩ
te uł corpore n de scripturis ocĩs
uł legendo. uł audiendo di dici¬
mus nulla ammo c̾cli clissemnus
Unde scie̾mus ẽẽ ciuitates u̾ nũ¬
qͣm fuimo. Uł a romulo conditã
romam. ułut de ꝓpioribo loqͣr
costantmo polim a costantino
ñ postremo scirem ꝰ qui nampa¬
rentes nos ꝓereauissent quibꝯ
patrib auis. maiorib geniti ẽẽ¬
mus. talium quippe cum plurimͣ
sciamus. non tamen eauł ullo
sensu precentia si cut solem sicut
nr̃i animi uoluntate uł cauoĩ¬
corum el oquiorum auctorittͣe.
sicut a dam fuisse pͥmũ hominẽ
aut xp̃m in caruena tum passum¬
q resurrexisse didiscimꝰ. s aliis
refferentib de quorum testimõio

Expanded text:
spicua firmatur auctoritate, sispicua firmatur auctoritate, sine ulla dubitatione credendum est. aliis uero testibus uel testimoniis, quibus aliquid credendum esse suadetur, tibi credere uel non credere liceat, quantum ea momenti ad faciendam fidem uel habere uel non habere perpenderis. Si enim te uel corpore neque de scripturis sanctis uel legendo uel audiendo didicimus, nulla omnino credidissemus, unde sciremus esse ciuitates, ubi numquam fuimus, uel a Romulo conditam Romam uel, ut de propioribus loquar, Constantinopolim a Constantino? unde postremo sciremus, quinam parentes nos procreauissent, quibus patribus, auis, maioribus geniti essemus? talium quippe cum plurima sciamus, non tamen ea sensu praesentia sicut solem, sicut nostri animi voluntatem, vel canonicorum eloquiorum auctoritatem, sicut Adam fuisse primum hominem, aut Christum in carne natum, passumque, resurrexisse didicimus; sed aliis referentibus, de quorum testimonio
Abbreviated transcription (Latin):
lum ea q̃ uidimo aut iudemus.
dimnꝯ. porzo si scire non incongr
nr̃is uid̾e mente di camur. Cũ
itͣq dicatur homini crede xp̃m
resurrexisse .i. mortuis si c̾clit at¬
tende quid uideat atrende qui. c̾¬
dat et utrumq cliscerne. Uidet¬
hominem cuiꝯ audit uocem. ⁊ ip̃a
uox inuisis corporalib deputͣtur
eecũdũ ea que supra diximꝯ. ħ
duo sunt testis ⁊ testimomauz
quorum ad coulos unum ad au¬
ros alt̾i pertinz. Set ht̃ testez
fortasse aliorum testimoniorui
auccoritate confiriat. diuinarũ
scilicet scripturarum uł quorum¬
libet aliorum quib ẽ motus ad
fidem scripture ad insaꝑtinẽt
corporis cculorum si eas legit.
ostendo ut ant corporis aut aĩ sẽ¬
sus uisum perceptumq teneat᷑.
⁊ tamen dixõ aliquid qd̾ aut ue¬
rum quidez aut rĩm ẽe necc̃e sit.
S nullorum duorum gen̾e ui¬
deatur. restat ut tantũm c̾redatur
uł non c̾clatur. S si diuinarum ser¬
ipturarum earum scilicet que ca¬
nonice inecc̃a nominantur per¬

Expanded text:
idimus aut videmus; dimus. Porro si scire non incongrunostris, videre mente dicamur. Cum itaque dicitur homini, crede Christum resurrexisse a mortuis, si credit, attende quid videat, attende quid credat, et utrumqhominem, cuius audit uocem, et ipsa uox in uisis corporalibus deputatur secundum ea, quae supra diximus. haec duo sunt, testis et testimonium, quorum ad oculos unum, ad aures alterum pertinet sed hunc testem fortasse aliorum testimoniorum auctoritate confirmat, diuinarum scilicet scripturarum uel quorumlibet aliorum, quibus est motus ad fidem. scripturae ad uisa pertinent corporis: oculorum, si eas legit, ostendero ut aut corporis aut animi sensu visum perceptumque teneatur, et tamen dixero aliquid, quod aut uerum quidem aut falsum esse necesse sit, sed nullo illorum duorum genere uideatur, restat, ut tantum modo credatur uel non credatur. sed si diuinarum scripturarum earum scilicet, quae canonicae in ecclesia nominantur, per
Abbreviated transcription (Latin):
Nt̃ uidere et credẽ bxe distare
dicimꝰ. qr p̃pentia uidentur. ẽ¬
duntur absentia. plane forsitã
diũ amimi siue corporis. unde ⁊̃
ducto uocabło p̃pentia nominant᷑.
Si enim hanc lucem corporis sen¬
su sic ⁊mneam uoluntatem plane
uideo. quia p̃sto ẽ aĩ m̃i sensibus
atq intus mͥ p̃rens ẽ. Si quis u̾o
mich̾ in dicet uoluntate suam cꝰ¬
tas quanim̾ udicat laret seus corpo¬
ris ⁊ ammni m̃i credo ñ uideo. aut
si eum mentiri existimo non c̾do.
⁊ si forte ut dicit ita sit. Credutur
ergo illa que absunt a sensibus
nris si uidetur ydoneum qd̾ eis
testimonum phibet᷑. Nec quia di¬
xi ea cdi que absunt a sensibus
m̃is sic accipiantur. ut int̾ illa
deputentur que aliqũ uidimꝰ
⁊ nos uidisse retineuius certiqz
sumius qmius tune nõ presto
sint cum recoluntur a nob̾. Neq
enimint̾ c̾lita s int̾ uisa deputã¬
tur. Et ideo nota sunt non quia
fidem habumno aliis testibꝰ. s q
nos uidisse sine dubio recordam᷑

Expanded text:
nter aidere et credere hoc distare dicamus, quia praesentia uidentur, creduntur absentia? plane forsitan siue animi sine corporis, unde etiam ducto uocabulo praesentia nominantur. sic enim hanc lucem corporis sensu, sic et meam uoluntatem plane uideo, quia praesto est animi mei sensibus atque intus mihi praesens est. si quis uero mihi indicet uoluntatem suam, ctas quam mihi indicat, latet sensum corporis et animi mei; credo, non video. Aut si eum mentiri existimo, non credo, et si forte ut dicit ita sit. Creduntur ergo illa quae absunt a sensibus nostris si videtur idoneum quod eis testimonium perhibetur. Nec quia dixi ea credi quae absunt a sensibus nostris sic accipiantur, ut inter illa deputentur, quae aliquando vidimus et nos vidisse retinemus, certique sumus, quamvis tunc non praesto sint cum recoluntur a nobis. Neque enim inter credita sed inter visa deputantur, et ideo nota sunt; non quia fidem habuimus aliis testibus, sed quia nos vidisse sine dubio recordamur
Abbreviated transcription (Latin):
ant estimantes superefflu¬
entem qͣudamsapientiam eoꝵ
que ad rem non pertinent cogͥ¬
tionem ⁊ prouidentiã ⁊ p̃sciẽria
fu turorum et eorum que cͥca se
uentura erant fuisse in ill. ⁊ alr
in perfros ⁊ ignorantes. ⁊ ñ sicut
oportuit consũmatos ⁊ plenos.
qualia face̾ om̃ipotẽtem nõ de¬
cuit. et perfem ⁊ bonuimi. S non
discernũt quia ad ꝑfc̃õnẽ aͥd fa¬
cẽ ut ꝑficiatur quedẽ iuperfcm.
et ideo in ꝑfco ut sit primo inꝑ
alit̾ face̾ pocuit qui fecit. ⁊ non

Expanded text:
fluentem quamdam sapientiam eorum quae ad rem non pertinet cognitionem et providentiam et praescientiam futurorum, et eorum quae circa ipsos ventura erant fuisse in illis; et aliter imperfectos, et ignorantes, et non sicut oportuit consummatos et plenos; qualia facere omnipotentem non decuit et perfectum et bonum. Sed non discernunt quod ad perfectionem ae ut perficiatur quod est imperfectum; et ideo imperfectum, ut sit primo impealiter facere potuit qui fecit, et non
Abbreviated transcription (Latin):
cuit cereum magnũ in salbo
sancto pasche bendici. quẽ dyacho¬
no accepta benedictõe a sacerdo¬
te benedicit. Hic cereꝰ xp̃m desig¬
nat. in cera humauitatẽ. inigne
diuinitatez. qui cathecuminos ad
baptismũ p̃cedit illuminãs. sicut
olim columpna ign̾is filios isrł
mare rubrum transeũtes pressit.
ꝑ ignem illuminãs. ⁊ obũbrãs ꝑ
mibe. sub eadem figura uixta cõ¬
paschał in eccłia romana agnce¬
xei benedicunt᷑ et ppͦ distribunt᷑.¬

Expanded text:
uit cereum magnum in Sabbato sancto paschae benedici, quem diaconus accepta benedictione a sacerdote benedicit. Hic cereus Christum designat. In cera humanitatem, in igne divinitatem. Qui catechumenos ad baptismum praecedit illuminans, sicut olim columna ignis filios Israel mare Rubrum transeuntes praecessit, per ignem illuminans, et obumbrans per nubem . Sub eadem figura juxta conpaschali in Ecclesia Romana agni cerei benedicuntur, et populo distribuunt
Abbreviated transcription (Latin):
no ex institutione. uirtꝯ ex scĩfi¬
catione. Ex ip̃a similitudo ex
c̾atione ẽ. Ip̃amstitutõ ex dis¬
pensatõe. Ip̃a sanctificatõ ex be¬
ñdc̃one prima indita perc̾ato¬
qre. Secunda adiuncta persal¬
uatorem. Teixia ministra ꝑ dis¬
pensatorẽ. Est ergo aqua ui¬
sible sacramentũ ⁊ gr̃a miisi¬
bił res uł siue uirtus sacram̃¬
ti.h̾t aũt omnns aqua ex nͣtu¬
rali qualittͣe similitudinem qͣͣ
luic sor des corporũ. Ita illa mu¬
ait inquam̃ta animarũ. ⁊ er h̃c
quidem in genita qualitrͣe om¬
inis a qua sp̃ualem gr̃am hũit re
addita institutione signauit.
Uenit autem saluator ⁊ institu¬
it insibilem ꝑ aqͣm abluto̾em
corporum ad signandam inui¬
siblem per sp̃ualemgrãm enĩ¬
dationem ammarum et ex eo iã
a qua non ex solanaturali si¬
militudine rep̾rentat. s ex sr̃¬
adelita etiam institutione sig¬
nat gr̃am sp̃ualez. s quia hoc¬

Expanded text:
tio ex institutione, virtus ex sanctifitio ex institutione, virtus ex sanctificatione. Ipsa similitudo ex creatione est; ipsa institutio ex dispensatione; ipsa sanctificatio ex benedictione. Prima indita per Creatorem; secunda adjuncta per Salvatorem, tertia ministrata per dispensatorem. Est ergo aqua visibilis sacramentum, et gratia invisibilis, res sive virtus sacramenti. Habet autem omnis aqua ex naturluit sordes corporum, ita illa mundat inquinamenta animarum. Et ex hac quidem ingenita qualitate omnis aqua spiritalem gratiam reeraddita institutione significavit. Venit autem Salvator et instituit visibilem aquam per ablutionem corporum ad significandam invisibilem, per spiritalem gratiam emundationem animarum. Et ex eo jam aqua non ex sola naturali similitudine repraesentat, sed ex superaddita institutione significat gratiam spiritalem. Sed quia h