comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ei qua condicione placita futuraq coniunctio
unum lucrum alteri faciat detrimentum mul¬
er in matrimonio in testata ficienti suꝑstiti.
Filur derelictir paterusus fructur tocius patri¬
monii habeat potestate urq: aduicensimum filio¬
rum a&atis annum postmedia&ate restituat

Expanded text:
aequa condicio, ne placita futuraque coniunctio aequa condicio, ne placita futuraque coniunctio uni lucrum, alteri faciat detrimentum. Muliere in matrimonio intestata deficiente superstitibus filiis derelictis pater ususfructus totius patrimonii habeat potestatem usque ad vicesimum filiorum aetatis annum; post medietatem restituat
Abbreviated transcription (Latin):
cum alur causis deciterse cõmune uecum locir
iuris publicae quae causi statuta plerumq
& no necessaria elictir supplicationib uelut
adusum quendã religionir euertunt poena uigin¬
ti liberarum auri scriniorum proximir inter¬
positam: si additur huiur supplicationi fuerit
ad tributor oportunũ diximur occansione legis
eudem successione decernere: quae anteribur
constitt Nonsunt aȩuidenter expraesa Itaq
siuir sine liberis uxore suꝑ statim moriatur
sponsalium quaemulier: obeunter patri matx¬
tuac mediam restituat porcionẽ sibi Residuam
reseruatura si desinent ꝑsone. quar laquimui
prae sentir oraculi cdecernit auctoritar ut si
nullir interpositis condicionib: uero fuerit ad¬
tributa. Hucratiua erse postuxoriae mortir
euentum patri matriue defuncti maritur accep¬
te dotis mediam restrtuat quantitate parsuero
feminae tantum daredebebit quantum insponsa¬
libus maritus intulerit. Datis & accipienti sit

Expanded text:
cum aliis causis decet esse commune nec cum locis cum aliis causis decet esse commune nec cum locis iuris publici, quae quasi destituta plerumque et non necessaria elicitis supplicationibus velut ad usum quendam religionis evertunt: poena XX librarum auri scriniorum proximis interposita, si aditus huic supplicationi fuerit adtributus. Opportunum duximus occasione legis ea de successione decernere, quae anterioribus constitutis non sunt evidenter expressa. Itaque si vir sine liberis uxore superstite moriatur, sponsalium, quae mulier accepit, obeuntis patri matrive mediam restituat portionem sibi residuam servatura. Si desint personae quas loquimur, praesentis oraculi decernit auctoritas, ut, si nullis interpositis condicionibus viro fuerit contributa quae lucrativa esse potest, uxoriae mortis eventu patri matrive defunctae maritus acceptae dotis mediam restituat quantitatem. Pars vero feminae tantum dare debebit quantum sponsalibus maritus intulerit, ut dantis et accipientis sit
Abbreviated transcription (Latin):
to ipsis. Nibulominus atale officio repellendis.
ut adorbi lirsuae conp&entib: obsequiis finas¬
dant. Hi aułt quitricennium tranrastum ad
gielate huiur legis diaconir ordinatirunt. Sus¬
fectur dare debebunt si poahabent unde side
hac ratione prorpiciant: Ipsi ad nexum propri
orem ducantur c&eris inferiores gradur ad
paenitentia ministeria r&rahendis exceptir
cuorũ ꝑ sonarum legum p̃cidentium. Statu¬
ta sancxerunt originariae sane uel serui qui
iniugum natalium dedinanter adecle siasticũ.
Sior dinem tranrtuller̃: & exceptir ep̃ir utede
tum & prbir addominorũ iurare debeant
S. tion in eodem officio annum tricensimũ comple¬
uerunt. Ita ut huius conditionir diaconus dnõ
prose uicario reddat omni pariter periculo
restituto. Circa quẽ nihilo minus scupia uica¬
rii dandi: Non superat quae deministeruir urbi
um superius sunt statuta seruentur diuerss dẽ¬
ricis praeter ecdes asticur actur nuhilominuf

Expanded text:
to, ipsis nihilominus a tali officio repellendis, to, ipsis nihilominus a tali officio repellendis, ut ab urbis suae conpetentibus obsequiis non recedant. Hi autem, qui intra decennium transactum a die latae huius legis diacones ordinati sunt, suffectos pro se dare debebunt; si non habent, unde sibi hac ratione prospiciant, ipsi ad nexum proprium reducantur: ceteris inferioris gradus ad conpetentia ministeria retrahendis, exceptistalium personarum legum praecedentium statuta sanxerunt. Originarii vero vel servi, qui iugum natalium declinantes ad ecclesiasticum se ordinem transtulerunt, exceptis episcopis et presbyteris ad dominorum iura redeant, si non in eodem officio annum tricesimum conpleverunt: ita ut huius condicionis diaconus domino pro se vicarium reddat, omni pariter peculio restituto. Circa quem nihilominus, si copia vicarii dandi non suppetat, quae de ministeriis urbium sunt superius statuta serventur. Universis clericis praeter ecclesiasticos actus nihil omnino
Abbreviated transcription (Latin):
reios suos ad ep̃is uel pabir audieatiã praestat ad¬
dem extirpio dinario indicio ad fuer qtitta
egerent huiur modi constituta ut causi deros
ficia misso iudis consolatorẽi aestimationis. &
interdicta ciuitatis damna ꝓcellant. Nullur
originariur. inquilinur seruur uel coilonur ad
liricale munus accidat Neq monachir & mo¬
nastier ur adgregintur : ut uinculũ debite condi¬
dionis euadat. Noncor poratus urbir rome uł
cuur. lib& urbir alteriur. noncurialir tũ ex¬
primario non aurariur ciuir collegatur siuira¬
sorant se iudicibus subditur derecorum priui¬
legio non monire defenseris ecclesiat de gx¬
pr̃aersis urbiũ ministerur Non liȩeat ordi¬
nari adquiescentir huic officio rerum suarũ
amissio cõmittitur: quas curiae ud corpore
suo p̃cimus adplicare si custodire haeo exse¬
qui neglexerint. Iudicis conp&centib faculta¬
tibus suis : et statur priui legiir exuantur.
primoribi officii capitale discrimine constitu¬

Expanded text:
piscopi vel presbyteri audientiam non praestat addem extraordinario iudicio adfuerint atque egerint, huiusmodi constituta, ut causidicum officii amissio, iurisconsultum existimationis et interdictae civitatis damna percellant. Nullus originarius inquilinus servus vel colonus ad clericale munus accedat neque monachis aut monasteriis adgregetur, ut vinculum debitae condicionis evadat, non corporatus urbis Romae vel cuiuslibet urbis alterius, non curialis, non exprimario, non aurarius, civis collegiatus sevir atiari, sciant se iudicibus subditos clericorum privilegio non muniri. Defensores ecclesiae de expressis urbium ministeriis non liceat ordinari: adquiescentes huic officio rerum suarum amissio comitetur, quas curiae vel corpori suo praecipimus adplicari. Si custodire haec et exequi neglexerint iudices conpetentes, facultatibus suis et status privilegiis exuantur, primoribus officii capitali discrimine constitu
Abbreviated transcription (Latin):
actionẽ ꝑuasionis & atrucium in iuriarum
dirige necerse fuerit per ꝓcurato ꝑprocurato¬
rem solemnitẽ ordinatum apudiudicẽ publicũ
inter legis &iura confligit iudicati. Excitu adman¬
datorẽs sine dubio reuerso quod in hir religionis
& sacer dote iouene racione ꝑmittimus suam
nutum ẽ procurationẽ in criminalibus negutinr
rim porse condici: sedutsit ulla disericio me
di in reliquir niegotus criminal. dus iuxta legũ
ordine ꝑ seiuditio subire cogatur si ab exsecu¬
tore conuenti parire de tractant seruato iure¬

Expanded text:
actionem pervasionis et atrocium iniuriarum dirigi necesse fuerit, per procuratorem sollemniter ordinatum apud iudicem publicum inter leges et iura confligant, iudicati exitu ad mandatores sine dubio reversuro. Quod his religionis et sacerdotii veneratione permittimus. Nam notum est procurationem in criminalibus negotiis non posse concedi. Sed ut sit ulla discretio merdi; in reliquis negotiis criminalibus iuxta legum ordinem per se iudicium subire cogantur. Si ab executore conventi parere detrectent, servato iur
Abbreviated transcription (Latin):
eorum fuerunt si ne difficultatem restituat.
Quod &iam siuxore talis casur euenerit de
dotẽ quã abuxor ẽ maritus accipit. Simili
ratione idest medi a&atẽ parentib aut
si unus eorum suꝑ st&ir fuerit sen ouerit
traditurum qđ nec parentir supraestitis
fuerint necfili ꝑsonã coniugir quae adalte¬
rum supuxerit: & doten & donationẽ sibi
uirum quaefiliur derelinquid: simaritum
supraestitẽ intestata deficerit maritur ciur .:
hoc ẽ pat̾eorum facultatis abuxore demissar
quae usum fructu in sua habeat potestatem
Cum unurquirq filieorum aduicensimũ adca¬
tis suae annum peruenerunt: medi&atir
por cionis suae: si ne delationẽ ꝑcipiant & me¬
dieratẽ pater siue indie uitesuae adusũ fruc¬
tum ineat. Qdsi alicui tranractum uiceri¬
simũ annũ mediocatem porcionir suae ddare
uoluerint. Fuctur eiur eiur medioate tequã
daturus erat post mortem filius deraterna
hereditate. A successoribus eius habitata aer¬

Expanded text:
eorum fuerit, sine difficultate restituat. eorum fuerit, sine difficultate restituat. Quod etiamsi uxori talis casus evenerit, de dote, quam ab uxore maritus accepit, simili ratione, id est medietatem, parentibus aut si unus eorum superstes fuerit se noverit redditurum. Quod si nec parentes superstites fuerint nec filii, persona coniugis, quae alteri supervixit et dotem et donationem sibi vero, quae filios derelinquit, si marito superstite intestata defecerit, maritus eius, hoc est pater eorum, facultates ab uxore dimissas pro usufructu in sua habeat potestate: ita ut, cum unusquisque filiorum ad vicesimum aetatis suae annum pervenerit, medietatem portionis suae sine dilatione percipiat et medietatem pater sibi in diem vitae suae ad usumfructum retineat. Quod si alicui transacto vicesimo anno medietatem portionis suae dare noluerit, fructus eius medietatis, quam daturus erat, post mortem patris filius de paterna hereditate a successoribus eius habita aes
Abbreviated transcription (Latin):
loquitur poena feriendur diaconis qui ex
curialib uel ex qualib& corpore pubilico
facti sunt praecipit ut prose adagenda quae
utilitate publici debentur. suffectus dare
debeant quod serĩdederint: Ipsi conditione
depatrimoniis suis quẽ ariani lege consti¬
tuta euidentur obseruiunt originarios
uero de seruus quiadhonorem ecclesi asti¬
cum aclepirauerint debere infra xxx. ari
nur ad hamines reuocare. Itatamen ut
diaconus prose uitario si habuerit reddat
& omni peculium suũ dñreiur usurpit. Gõ
si uicarium fihabuerit undereddat: ip̃si
cunditionem propriam reuertatur. Nam
om̃r clericur iub& utnullas aliar causas Nui¬
si astur tantum ecclesi asticus agant. et pub¬
lice loca ꝓ ecclesiarum reparationẽ quoq
uxor euiua moriatur & filius fihabeat sed
aut patrem aut matrem derponsalicia do
& mediu&ate uxor uindicit: & mnedi&atẽ
patri matri defuncti mariti qui suꝑ stitir

Expanded text:
loquitur, poena feriendos. Diacones, qui ex loquitur, poena feriendos. Diacones, qui ex curialibus vel ex quolibet corpore publico facti sunt, praecipit, ut pro se ad agenda, quae utilitati publicae debentur, suffectos dare debeant. Quod si non dederint, ipsi ad condicionem de patrimoniis suis quae sunt Maioriani lege constituta evidenter observent. Originarios vero vel servos, qui ad honorem ecclesiasticum adspiraverint, debere intra triginta annos a dominis revocari: ita tamen, ut diaconus pro se vicarium, si habuerit, reddat et omne peculium suum dominus eius usurpet. Quod si vicarium non habuerit unde reddat, ipse ad condicionem propriam revocetur. Nam omnes clericos iubet, ut nullas alias causas nisi actus tantum ecclesiasticos agant et ut publica loca pro ecclesiarum reparatione non desuxore viva moriatur et filios non habeat, sed aut patrem aut matrem dimittat, de , medietatem sibi uxor vindicet, medietatem patri aut matri defuncti mariti, qui superstes
Abbreviated transcription (Latin):
iuadicium ꝓuocat audiatur. Si tamen pulsa
me iuidicium quod si aliud fecerit illi qut
pulsat defensoris causae ipsiur taliter no¬
tar. p̃cipit ut adomni officio & prosecuti¬
onẽ causarum habiantur extrant rullõ
&iam uriginarium inquilinum seruum
decolonum ad clericatur officio iubeat ac¬
cidere : neq: inmonasterus recipine
q: phane occansiunem debitam condicionẽ
possi euadere nam nec corporatus ciuitas
dlicusq publicum seruicium deb& nec
curialis uel collegatur dericur erse p̃su¬
mat elericur noq: p̃cipit neguciatur es¬
aiudicib emendentur. decorparibur nã¬
q publicis nullum fieri defensorem ecde¬
siae. Lex ista constituit quodsiquis excuria
Adqui euerit ut fiat defensor ecclesiae no¬
uerit rersuas omniscuriae dicilli cor¬
pore unde discerit ad publicandar &si ad
serruiciũ ciuitatis in suo corpore reuocan
dum & iudicem & officio eius prouinei
Sieos utm reuocauerit graui: sicut ipsa lex

Expanded text:
iudicium provocat, audiatur, si tamen pulsatiudicium provocat, audiatur, si tamen pulsatvenire iudicium. Quod si aliud fecerit ille qui pulsat, defensores causae ipsius taliter notari praecipit, ut ab omni officio et prosecutione causarum habeantur extranei. Nullum etiam originarium inquilinum servum sive colonum ad clericatus officium iubet accedere neque in monasteriis recipi, ne per hanc occasionem debitam condicionem possit evadere. Nam nec corporatus civitatis alicuius, qui publicum servitium debet, nec curialis vel collegiatus clericus esse praesumat. Clericos quoque praecipit, ut negotiata iudicibus emendentur. De corporibus namque publicis nullum fieri defensorem ecclesiae lex ista constituit. Quod si quis ex curia adquieverit, ut fiat defensor ecclesiae, noverit res suas omnes curiae aut illi corpori, unde discesserat, adplicandas et se ad servitium civitatis in suo corpore revocandum. Nam et iudicem et officium eius provinciae, si eos non revocaverint, gravi, sicut ipsa lex
Abbreviated transcription (Latin):
sententiam excipiat contumacir exib&us sane
side pulsatur fuerit cessante fide iursione ne¬
cersitate pericolo negutii obseruationem se
subbitorum promittat. Inpecuniariis aũt
causis nonnisi proquantitate debit quod
fuerit postolatum. praesenti suae fidaerus sorẽ
dabit. Si malluerit subi re conflitum
si tamen eum inhirlocis in qibur pulsatur fu¬
erit patrimonio pocite: summe conueniens.
constiterit. Nun habere siquis asus pectum
iudicem In lustris uero praefecti urbis rome
propter aliquir domesticas & pribatas simul¬
tatis uocem appellationir emiserit apud suc.¬
ces sorem eius sequentẽ : mox quas ante timuit
exerat actionis ut relationib difficultatem
hac morarum quas inter cedere. adrespon¬
dendum uoluimus. Necessitas auferatur
nequis quã prouoesta p̃fatum cognitore in
causa cuius meritũ intracentum. soliđ̃.
contin&ur forte quorum p̃diarum unur
dĩ ad quae posses sorł inforo illius quẽ ad

Expanded text:
ententiam excipiat contumacis. Exhibitus sane ententiam excipiat contumacis. Exhibitus sane si de solo pulsatus fuerit, cessante fideiussionis necessitate, periculo negotii observationem se subiturum promittat. In pecuniariis autem causis non nisi pro quantitate debiti, quod fuerit postulatum, praesentiae suae fideiussorem dabit, si maluerit subire conflictum: si tamen eum in his locis, in quibus pulsatus fuerit, patrimonium petitae summae conveniens constiterit non habere. Si quis a suspecto iudice inlustri viro praefecto urbis Romae propter aliquas domesticas et privatas simultates vocem appellationis emiserit, apud successorem eius sequentem mox quas ante timuit exerat actiones, ut relationis difficultatum ac morarum, quas intercedere ad respondendum nolumus, necessitas auferatur. Nec quisquam provocet a praefecto cognitore in causa, cuius meritum intra centum solidos continetur. Si forte duorum praediorum unus dominus atque possessor
Abbreviated transcription (Latin):
testatis litib alio tricennio uindic&ur abunde
matus p&cetore uibem. post quã edicto
actionis genere adueriaimsiium tenuit:
& adres pondendum coegit propona liter ꝓ¬
bationibur inminere qnm addam nosa iudicii
obseruatione quã priur nondebit ullus ad¬
trahere: quã omnia documenta p̃parare
quib ex hiu&um indisceptationẽ nieconuin¬
cat. Qd scitis u&erum principum continetur
alias siquis aiudicium uenire conpulerit:
& idem officio uel fide iussionis uincolum cons¬
tituto nonurguat quod intra .iiii. mensis
institutor ꝑagat actiones & constaterit iudici¬
Incausar alias cognouisse pecitur : quise¬
er&ario uiro suo noluit introire. Sump¬
tus expensas quaerestituat qr̃m actores
terqi uersatione esse conuenit in ponitam
pulsatis: his recuperatis ad obseruationib
necer sitatẽ integro p&itores uegatio liber
abrcidat. Quod si pulsatus hir adesse uegle¬
xerit: euõcatir secundum ordinẽ iuras se¬

Expanded text:
testatis litibus aliud tricennium vindicetur. Abunde testatis litibus aliud tricennium vindicetur. Abunde matur. Petitorem iubemus, postquam edito actionis genere adversarium suum tenuit et ad respondendum coegit, propositae litis probationibus inminere, quoniam ad damnosam iudicii observationem quemquam prius non debet ullus adtrahere quam omnia documenta praeparet, quibus exhibitum in disceptatione convincat: quod et scitis veterum principum continetur. Alias, si quis ad iudicium quem venire conpulerit et eodem in officio vel fideiussionis vinculo constituto non urgueat, quo intra quattuor menses institutas peragat actiones, et constiterit iudicem causas alias cognovisse, petitor, qui secretarium vitio suo noluit introire, sumptus expensasque restituat, quoniam actoris tergiversationem esse non convenit inpunitam, pulsatus his recuperatis ab observationis necessitate integro petitori negotio liber abscedat. Quod si pulsatus quis adesse neglexerit, evocatus secundum ordinem iuris s
Abbreviated transcription (Latin):
ta post obitum patris ad succersoribus estima¬
tionem habita iubemus ex solui ut quod in famĩ¬
lia quis constitutus amisit: futura saltim con¬
pinsit aetatem ipsorum aut matrimaniorũ
reuertenti. Et uinculum nepassim a temire
desiderantur antiquam tar nõuellã legequae
solui coniugia sol contraria uoluntatis ꝑmise¬
rat eaq niuo patrinostro constantio decr&ar̃:
acrurum neguciis quise probauerint. necersi¬
tatem uandilicam ꝑ tulisse. ut de eorum causis
illa tempora praefixo trecennio subtrauntur.
quaclaruerit sub hostilitatẽ consumpta citerũ
alia intra ex praersam aetatum suarum censemꝰ
spacia contenere sane sicut noncepte intratre¬
cennium quã libit causam u&usmus inco ari
Itaq constante legir sumpsit exorditum excepto
tempora terminitur nisi forte postiucensimũ
quintum apinũ exeo quae cum p&ere actiocoe¬
quennium prorogamur intraquou debent
negutium uniuersa consumi. Ne dinaliciosĩs
ingenuis calum niandum legem priurem coni¬

Expanded text:
 post obitum patris a successoribus aestimatione habita iubemus exsolvi, ut, quod in familia quis constitutus amisit, futura saltim conpenset aetate. In ipsorum autem matrimoniorum reverentiae vinculum, ne passim et temere deserantur, antiquata novella lege, quae solvi coniugia sola contraria voluntate permiserat, ea quae a divo patre nostro Constantio decreta suAfrorum negotiis, qui se probaverint necessitatem Wandalicam pertulisse, ut de eorum causis illa tempora praefixo tricennio subtrahantur, quae claruerit sub hostilitate consumpta. Ceterum alia intra expressa metarum suarum censemus spatia contineri. Sane sicut non coeptam intra tricennium quamlibet causam vetuimus inchoari, ita quae contestatae litis sumpsit exordium, excepto tempora terminetur, nisi forte post vicesimum quintum annum ex eo, quo conpetere actio coequennium prorogamus, intra quod debent negotia universa consumi, ne a malitiosis ingeniis calumniando legem priorem con
Abbreviated transcription (French):
Ss: de cpis copali uicditio eslilsa surum sepae
causatiuest &deulterius quatr ala tocedat
ueces seẽ praesenti legesane eie Itan t in¬
& delaibis cons uentia auetoritas &rpetr
ꝑ mittat aliter opnudices er se nonpatimure

Expanded text:
rum saepe causatio est: ne ulterius querella procedat, necesse est praesenti lege sanciri. Itaque cum inet de laicis, si consentiant, auctoritas nostra permittit: aliter eos iudice
Abbreviated transcription (Latin):
menitabita li causa ł necessitate de ꝑagendo se concilio ab¬
sentaui̾t. ꝑ uniꝰ anni spaciũ erit cõmunione plectendus. Q¬
aut aliqua eũ gͣnis necessitas detinuerit. ꝓ se legatũ ad
synodũ mittat. suscepturꝰ salua fidĩ uĩtate quicquid sẏnodus
quantominꝰ a dnĩ sacerdotib infirmꝰ quilib compelli ad
tẽ placuit ut conseruato metropolitani epͣi pͥmatu. cętͣi ep̃oꝵ
ne postĩores se suꝑiorib suis p̃ferant. nec eis inconsultis ꝗͣtũ¬

Expanded text:
evitabili causa, vel necessitate de peragendo se concilio absentaverit, per unius anni spatium erit communione plectendus. Qaut aliqua eum gravis necessitas detinuerit, pro se legatum ad synodum mittat, suscepturus salva fidei veritate quidquid synodus quanto minus a Domini sacerdotibus infirmus quilibet compelli ad tem placuit ut, conservato metropolitani episcopi primatu, caeteri ores se superioribus suis praeferant, nec eis inconsultis
Abbreviated transcription (Latin):
ł pbr̃is urbis ipsiꝰ offerre ñ possunt. nec pane̾ sacrifica¬
tũ dare. calice̾̃q porrigere. Si uͦ absentes hii fuerint. ⁊ ad
dandam orõnẽ uocentur. soli dare debebt̃. Ex decã martiu¬
ł ubicũq inuentꝰ fuerit. cõmendatũ sibi infirmũ bap¬
tizare noluerit. ł ꝓ intentione itineris. uel de aliqua e¬
cusatione. ⁊ sic sine baptismo morit᷑. deponatur. Ex dec̃ al
pbrm baptismi grͣa decuiꝰlib parrochia allatꝰ fuesi
ei baptismi sacram̃tũ nullo mͦ denegetur. Siqͥs ħ mun
eiꝰ aĩa rõnẽ redditurũ. ⁊ ap̃ sẏnodũ acerrime corrigendũ. Ex¬

Expanded text:
te, vel presbyteris urbis ipsius, offerre non possunt, nec panem sanctificatum dare, calicemque porrigere. Si vero absentes hi fuerint, et ad dandam orationem vocentur, soli dare debebunt. Chorubicunque inventus fuerit, commendatum sibi infirmum baptizare noluerit, vel pro intentione itineris, vel de aliqua excusatione, et sic sine baptismo moritur, deponatur. CAP. XLerum baptismi gratia de cujuslibet parochia allatus fuerit, ei baptismi sacramentum nullo modo denegetur. Si quis hoc munus  rationem redditurum, et apud synodum acerrime corrigendum.
Abbreviated transcription (Latin):
auctores ecclie. se quãlib q̃relã hr̃e iustã credit. ñ priꝰ pͥite¬
uates aut alios ad eat iudices: quã ipsos a qͥb se lesũ estimat. conueni¬
at familiarit̃ ñ semel s sepissime. ut ab eis aut suã iusticiã aci¬
piat: aut excusationẽ. Si aut̃ secus egͣit. ab ipsis ⁊ ab aliis cõmu¬
nione priuet᷑. tanquã apłoꝵ patrũq aliorũ contẽptor. fabian
fuerit. eosq criminari tẽptauit aut c̃spirator fuerit. anͣ
examinatũ iudiciũ submotus adero. curie tradat᷑. Cui dieb¬
plebs ep̃m ñ accuset. nec uulgꝰ eũ arguat. qr ñ ẽ discipłs.
suꝑ magistrũ. Ep̃i a dõ st̃ iudicandi. qui eos sibi ocłos elegit. Nã

Expanded text:
actores Ecclesiae quamlibet querelam habere justam crediderit, non prius primates aut alios adeat judices, quam ipsos a quibus se laesum aestimat conveniat familiariter: non semel, sed saepissime, ut ab eis aut suam justitiam accipiat, aut excusationem. Si autem secus egerit, ab ipsis et ab aliis communione privetur, tanquam apostolorum alifuerit, eosque criminari tentaverit, aut conspirator fuerit, ut mox ante examinatum judicium submotus a clero curiae tradatur, cui piscopum non accuset, nec vulgus eum arguat, quia non est discipulus super magistrum . Episcopi a Deo sunt judicandi, qui eos sibi oculos elegit. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
leuite ⁊ reliqui fideles plus utilitatis posse afferre. siheredita¬
tes c&e agros qͦs uendebant eccłiis qͥb p̾sidebant ep̃i tͣderent eo qd̾ ex
sũptib eoꝵ tã p̾sentib quã sut̾is tẽporib plura ⁊ elegantiora pos¬
sent ministrare fidelib uitã cõmunẽ ducentib quã exp̾tio ipsoꝵ
ceperunt p̾dia ⁊ agros qͦs uende̾ solebant matͥcib eccłus tradere
iqius aut̃ obiecerit ñ consecrationes emi. s res ipsas que ex
ꝑalis eccła aut ep̃c̾ aut abbas aut aliquid tale sine reb corꝑali¬
b ⁊ ext̾i̾orib innullo ꝓfitiat. sicut nec anima sine corpore corꝑa¬
lit̾ uiuit. qͥsqͥs hoꝵ alterũ uendit sine quo nec alt̾ũ habrĩ ꝓueñ
neutrũ inuenditũ derelinquit. Quã tñ obiectionẽ sacer penitus
canon ext̃minat. cũ ꝓcuratorẽ ł defensorẽ eccłie ł regule sub¬
iectũ a deo ꝑpecunias ordinari ꝓhibeat. ut mediatores qͦ huiꝰ
scełis anathematis mucrone incidat. Beda in libͦ omeli arum¬

Expanded text:
levitae, et reliqui fideles plus utilitatis posse afferre, si haereditates et agros quos ante vendebant, ecclesiis quibus praesidebant episcopi traderent, eo quod ex sumptibus eorum tam praesentibus quam futuris temporibus plurima et elegantiora possent ministrare fidelibus communem vitam ducentibus quam ex pretio eorum, coeperunt predia et agros quos vendere solebant, matricibus ecclesiis tradere, is autem  obiecerit, non consecrationem, sed res ipsas, quae ex ae aut episcopus, aut abbas, aut alius aliquis sine rebus corporalibus et exterioribus in nullo proficiat, sicut nec anima sine corpore temporaliter vivit, quisquis eorum alterum vendit, sneutrum vendere non derelinquit. Quam tamen objectionem sacer penitus canon exterminat, cum pro curatorem vel defensorem Ecclesiae, vel regulae subjectum, adeo per pecunias ordinari prohibeat, ut mediatores quoque hujus sceleris anathematis mucrone incidat. Quid plura? Si a
Abbreviated transcription (Latin):
in iudicio c̃ sint ꝯũsatioĩs ⁊ fidĩ atꝙ suspitiois accusatores.
aut qua intentione ħ faciant. Qͥa ad ħ admitti ñ debenio.
nͥ bone ũsationis ⁊ recte fidĩ uiri. hii uideł. qͥ oi suspitione¬

Expanded text:
in judicio cujus sint conversationis et fidei, atque suspicionis accusatores, in judicio cujus sint conversationis et fidei, atque suspicionis accusatores, aut qua intentione hoc faciant, quia ad hoc admitti non debent, nisi bonae conversationis et rectae fidei viri, hi vide
Abbreviated transcription (Latin):
epĩs. ꝑscripta nulliꝰ accusatio suscipiat᷑. s pͥa uoce. si le¬
gitima ⁊ c̃ digna accusatoris ꝑsona fuerit. p̃sente uideł eo
quẽ accusare desidat. quia nullus absens aut accusari.¬
dix ep̃c. uniũsis ep̃is. Absente u adũsario ñ audiat᷑ accusator
nec sententia parte alia absente. a iudice dicta ullã opti¬
bit firmitatẽ. neq absens ꝑ aliũ. accusare aut accusari port̃. Ete
młia que adũsus absentẽ in om̃i negocio aut loco agunt᷑. orii
aut udicant᷑. om̃ino uacuentur.
qm̃ absentẽ nullus addicit: nec ulla lex damꝑnat. Ex decrets¬
ullus gͦ doctoꝵ ꝑscripta accuset᷑. calisti RIu¬
qui absente adu̾sario causã suggĩt. añ utriꝰq partis
n criminalib causis nec accusator nͥ ꝑse aliquẽ accusare potest.¬
nec accusat᷑ ꝑ aliã ꝑsonã se defende ꝓmittitur. selix xp̃. ep̃is gillie¬
i exutraq parte ad causã dicendã inn decret¬
uenĩnt. quia unꝰ absq altero audiri ñ debet. q̃rendũ ẽ

Expanded text:
er scripta nullius accusatio suscipiatur, sed propria voce si legitima et condigna accusatoris persona fuerit praesente videlicet eo, quem accusare desiderat, quia nullus absens aut accusariis episcopis. Absente vero adversario non audiatur accusator, nec sententia, absente parte alia, a judice dicta, ullam obtinebit firmitatem neque absens per alium accusare aut accusari potest.  quae adversus absentes in omni negotio aut loco aguntur, aut judicantur, omnino vacuentur; quoniam absentem nullus addicit, nec ulla lex damnat. Cullus ergo doctorum per scripta accusetur; dabsente adversario causam suggerit, ante utriusque partis  Criminalinec accusatus per aliam personam se defendere permittitur. C. III. In omnii ex utraque parte ad causam dicendam convenerint quia unus absque altero audiri non debet quaerendum est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ officiũ clicatꝰ. aut uidua uisitatur aut uͥgo. nũꝙͣ
solus domũ introeas. talesq habeto socios. quor con¬
tubnio ñ infameris. Si lector. si acolit᷑. si psaltes seqͥtur.
ñ ortnetur ueste s morib. nec calamistro crispent comas. s pudi¬
cicia habitu polliceantur. Solus cũ sola secreto ⁊ absq arbitre
ł teste ñ sedeas. Si familiariꝰ ẽ aliqͥd loquendũ. ht̃ nutricẽ. ma¬
iorẽ domꝰ. uirginẽ. uduã. maritã. ñ ẽ tã in humana. ut nullũ
ꝓbabilit̾ fingi pot̾. ne fingatur añ deuita. Crebra munuscła.
⁊ sudariola. ⁊ fasciolas. ⁊ uestes ori applicitas. ⁊ oblatos ac degu¬
statos cybos. blandasq ⁊ dulces literulas. sc̃s amor ñ ht. Item¬

Expanded text:
 officium clericatus, aut vidua visitatur, aut virgo, nunquam domum solus introeas, talesque habeto socios, quorum contubernio non infameris. Si lector, si acolytus, si psaltes te sequitur, non ornentur veste, sed moribus; nec calamistro crispent comas, sed pudicitiam habitu polliceantur. Solus cum sola secrete et absque arbitro vel teste non sedeas. Si familiarius est aliquid loquendum, habet nutricem majorem domus, virginem, viduam, maritatam: non est tam inhumprobabiliter fingi potest: ne fingatur, ante devita. Crebra munuscula, et sudariola, et fasciolas, et vestes ori applicitas, et oblatos ac degustatos cibos, blandasque et dulces litterulas, sanctus amor non habe
Abbreviated transcription (Latin):
Rucĩ gͦ dñi nr̃i iłm xp̃i. que nuꝑ nob̾ gubnacła mar t̾¬
sc̃e Romanȩ eccłie tenentib .uͭ. nonas mai. Inuenta ẽ. inp̃dic¬
to kalendarũ die. inuentionis festũ uob̃ sollẽnit᷑ celebrare
tẽ nunciandũ ẽ ut ad salutationes sacerdotales congrue re-¬
p̃hensiones discantur ubi ñ solũ dici & dõ dicate sacerdoti
responsionẽ offerant. s om̃is plebs deuota consona uoce res¬
sint. ⁊ nulli iter facienti mansionẽ denegent. ⁊ ut om̃is
ccasio rapine tollatur. nicħ cariꝰ uendant transeuntib nͥ
quanto in mercato uende p̾ossint. Qđ si cariꝰ uende uolue¬
rint. ad pb̃rm tianseuntes ħ referant. ⁊ illiꝰ iussu cum hu¬
acerdotes debent fideles ãmonere. ut qnͣ ad eccłiã me¬
niunt. sine strepitu ac tumultu eã ingdiantur. in
qua ⁊̃ quãdiu in orõnis causa morantur. nequaquã mĩ
celebrant᷑. ñ solũ ab ociosis ⁊ in utilib u̾bis. uerũ ⁊̃ ⁊ aꝑni

Expanded text:
i, quae nuper nobis gubernacula sanctae Romanae Ecclesiae tenentibus, quinto Nonas Maii inventa est, in praedicto Kalendarum die. Inventionis festum vobis solemniter celebrare  intimandum, ut ad salutationes sacerdotales congrue responsiones discantur, ubi non solum clerici et Deo dicatae sacerdoti responsionem offerant, sed omnis plebs devota consona voce ressint, et nulli iter facienti mansionem denegent. Et ut omnis rapinae occasio tollatur, nihil carius vendant transeuntibus nisi quantum quanto in mercato vendere possint. Quod si carius vendere voluerint, ad presbyterum transeuntes hoc referant, et illius jussu cum huacerdotes debent fideles admonere, ut quando ad ecclesiam conveniunt, sine strepitu ac tumultu eam ingrediantur: in qua etiam quandiu orationis causa morantur, nequaquam intecelebrantur, non solum ab otiosis et inutilibus verbis, verum eti
Abbreviated transcription (Latin):
si relicto eccłiastico iudicio publicis iudiciis purgari uoluerit.
q̃ si ꝓ ipso fuerit ꝓlata sententia. locũ suũ amittat. Et hoc
in criminali. Inciuili uͦ ꝑdat qd euicit. si locũ suũ optinere
maluerit. Iħ ⁊̃ placuit ut aqͥbcũq iudicib eccłiasticis. ad alios
iudices eccłiasticos uͥ ẽ maior auctoritas fuerit ꝓuocatũ. ñ cis

Expanded text:
si, relicto ecclesiastico judicio, publicis judiciis purgari voluerit,  pro ipso fuerit prolata sententia, locum suum amittat, et hoc in criminali; in civili vero perdat quod evicit, si locum suum obtinere maluerit. Hoc etiam placuit, ut a quibuscunque judicibus ecclesiasticis ad alios judices ecclesiasticos, ubi est major a
Abbreviated transcription (Latin):
net. ⁊ altiꝰ ep̃i parrochiã sr̃ cꝰquã dispõne. nͥ uocatꝰ ab eo cꝰ iuris ẽẽ
dinoscit᷑. ut qͥcquã ibi disponat. ł ordinet aut iudicet. si fui gͣduᷤ
honore potiri uoluerit. Sinaũ p̃sũpserit: dãpnabit᷑. ⁊ ñ solum
archiep̃c narbonensis. qͥ cl̃icos suos eo inuita ad iudiciũ tuĩ
uenire cõpellas. ⁊ de reb ad eccłiã suã ꝑtinentib eo in consulto.
quasi iure patriarchatris tui disponas. cũ ħ neq iniquitas
cui patres sanxere reuẽntiã hãt. ⁊ auctoritas sacroꝵ canonũ
penitꝰ int̃dicat. nͥ forte ꝓ causis quas ap̃ se t̾minare ñ possunt.
ad te qͣsi ad patriarchã suũ ꝓuocauint. ⁊ si ep̃c suus decesserit.
res eccłie sue iudicio tuo dispensare uoluerint. Primates enĩ

Expanded text:
juris esse dignoscitur, aut quicquam ibi disponat, vel ordinet, aut judicet, si sui gradus honore potiri voluerit. Sin aliter praesumserit, damnabitur, et non solum iscopus Narbonensis, quod clericos suos eo invito ad judicium tuum venire compellas, et de rebus ad Ecclesiam suam pertinentibus, eo inconsulto, quasi jure patriarchatus tui disponas, cum hoc neque antiquitas cui Patres sanxere reverentiam habeat, et auctoritas sanctorum canonum penitus interdicat, nisi forte pro causis quas apud se terminare non possunt, ad te quasi ad patriarcham suum provocaverint, vel si episcopus suus decesserit, res Ecclesiae suae judicio tuo dispensari voluerint. Primates enim
Abbreviated transcription (Latin):
u ep̃c suã diocesim uisitat. nulli p̃ multitudine oueros
eristat. nec unquã quinquagenariũ munerũ eueeti-¬
tionis excedat aut ãpliꝰ ꝙͣ unadie ꝑ unã quãq basilicam
ũ ep̃e diocesim suã circuit. archidiaconꝰ ł archipbr̃ eũ xuii
pire debet uno aut duob dieb ꝑ parrochias quas uis¬
taturus ẽ. Et plebe conuocata annuntiare debet ꝓprũ pa-¬
storis aduentũ Eut om̃s exceptis infirmis ad eiꝰ synodũ die
denominata ĩpt̃misse occurrant. ⁊ om̃ioiodis exauctoritat
necessitate defuerit: ꝓculdubio a cõmunione ap̃iana sit repellendꝰ.
Dem̃ asscitis secũ pb̃ris qui in illo loco seruitiũ debent exhibere
ep̃o. quic quid de minorib ⁊ leuiorib causis corrige pot̃. em̃dare
satagat. ut pontifex ueniens noquaquã infaciliorib negociis fa¬
tigetur. aut immorari ampliꝰ necẽẽ sit ibi. quã expensa sufficiat.
Ait eñi dñs ad moysen de huiꝰcemodi cooꝑatorib. ut tecũ in qͥt

Expanded text:
 episcopus dioecesim visitat, nulli prae multitudine onerosus exsistat, nec unquam quinquagenarium numerum evectionis excedat, aut amplius quam una die per unamquamque basilicam us suam dioecesim circuit, archidiaconus vel archipresbyter praeire debet uno aut duobus diebus per parochias quas visitaturus est. Et plebe convocata, annuntiare debet proprii pastoris adventum. Et ut omnes, exceptis infirmis, ad ejus synodum die denominata impraetermisse occurrant, et omnimodis ex auctoritatnecessitate defuerit, proculdubio a communione Christiana sit repellendus. Deinde accitis secum presbyteris, qui in illo loco servitium debent exhibere episcopo, quidquid de minoribus et levioribus causis corrigere potest, emendare satagat, ut pontifex veniens nequaquam in facilioribus negotiis fatigetur, aut sibi immorari amplius necesse sit ibi, quam expensa sufficiat. Ait enim Dominus ad Mosen, de hujuscemodi cooperatoribus: Ut tecum, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
n pͥmis placuit. ut quoties scđ statuta patrũsi. ep̃¬
scã sẏnodus cong̃gatur. nullus ep̃oꝵ aliquã priꝰ causã sugge¬
rere audeat. quã ea que ad emendationẽ uite. ad seuĩtatẽ
regłe. ad anime remedia ꝑtinent. finiant᷑. ex ꝯc̃ meld ensi ꝙ
anonũ statuta sine p̃iudicio ab om̃ib custodiantur. ⁊ nemo
in accionib ł in iudiciis eccłiasticis suo sensu. s coꝵ aue¬
toritate ducatur. In exponendis ⁊̃ ł p̃dicandis diuinis scriptu.¬
ris scõꝵ catholicoꝵ patrũ ⁊ ꝓbatissimoꝵ sensũ quisq sequat᷑.
In quoꝵ scriptis ut bãtus hieronimꝰ dixit. fidĩ ui̾tas ñ uacill&.
ex hac re conuictus in carcerẽ deportet᷑. Ex oc̃ toletano.xi. ep̃.i.¬

Expanded text:
n primis placuit ut quoties secundum statuta Patrum sancta synodus congregatur, nullus episcoporum aliquam prius causam suggerere audeat, quam ea quae ad emendationem vitae, ad severitatem regulae, ad animae remedia, pertinent, fiant. anonum statuta sine praejudicio ab omnibus rite custodiantur, et nemo in actionibus vel in judiciis ecclesiasticis suo sensu, sed eorum auctoritate ducatur. In exponendis etiam vel praedicandis divinis Scripturis, sanctorum catholicorum Patrum et probatissimorum sensum quisque sequatur, in quorum scriptis, utex hac re convictus in carcerem deportetur. 250. De inperi
Abbreviated transcription (Latin):
mates qͥ unã formã tenent. lic diu̾sa sint noĩa. leges diuine
uͦ metropolitane ciuitates. que minores iudices habebant. lien
maiores comitib ce̾nt. haberent metropolitanos suos qui p̃di¬
ctis iuste obedirent pͥmatib ficut ⁊ in legib secłi ordinatũ erat. qͥ
ñ pͥmatũ. s aut metropolitanoꝵ aut archiep̃oꝵ noĩe fruerent᷑.¬
E lie singłe metropoles ciuitates suas. ꝓuincias habeant: ⁊ suos
metropolitanos hr̃e debeant ep̃os. sic̃ pͥus metropolitanos hãnt
iudices scłares. p̾mates tñ ut p̃fixũ ẽ ⁊ tẽ ⁊ nẽ hr̃e iussest̃. as¬

Expanded text:
mates qui unam formam tenent, licet diversa sint nvero metropolitanae civitates, quae minores judices habebant, licet majores comitibus essent, haberent metropolitanos suos, qui praedictis juste obedirent primatibus, sicut in legibus saeculi olim ordinatum erat, qui non primatum, sed aut metropolitanorum, aut archiepiscoporum nomine fuerentEt licet singulae metropoles civitates, suas provincias habeant, et suos metropolitanos habere debeant episcopos, sicut prius metropolitanos habebant judices saeculares, primates tamen ut praefixu
Abbreviated transcription (Latin):
ciliũ trahant. ⁊ aliqͦs de siliis eccłie secłariũ secũ ad ducere
in qͥb eos aut ad ordinationẽ alicuiꝰ fr̃is. aut ad sẏnodũ
inuitet: pꝰpositis om̃ib excepta gͣui infirmitate corꝑis. aut
p̃ceptione regia. ad ostititã diẽ ad eẽ ñ differant. Qui si de.¬
fuerint. sic̃ pisca canonũ p̃cepit auctoritas. usq ad ꝓximã
synodũ caritate frũm. ⁊ ecclie cõmunione pͥuentur. Ex ꝯẽ ar¬

Expanded text:
cilium trahant, et aliquos de filiis Ecclesiae secularibus secum adducere serit, in quibus eos, aut ad ordinationem alicujus fratris, aut ad synodum invitet, postpositis omnibus, excepta gravi infirmitate corporis, aut praeceptione regia, ad constitutam diem adesse non differant. Qui si defuerint, sicut prisca canonum praecepit auctoritas, usque ad proximam synodum charitate fratrum et Ecclesiae communione priventur. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
seruiens celebrat diuina myst̾i̾a.festiuitates p̃cipuas. dñi
natalt̃. pascha. pentecosten. ⁊ sique sunt pͥncipales festiui¬
tates relique. de hinc ne faciant cõmonemꝰ. ⁊̃ nusquã ali¬
bi nͥ cũ ep̃o suo in ciuitate festiuitates supͣdictas celebret.
Quicũq sunt ciues natu maiores laici. parimodo in urbib
ad pontifices suos inp̃dictis festiuitatib ueniant. ⁊ ibi diui¬
na myst̾i̾a celebrit̾ audiant. Qđ siqui ĩꝑba temĩtate hec

Expanded text:
stivitates praecipuas, Domini Natalem, Pascha, Pentecosten, et si quae principales sunt festivitates reliquae, dehinc ne faciat commonemus, et nusquam alibi, nisi cum episcopo suo in civitate festivitates supradictas celebret. Quicunque sunt cives laici natu majores, pari modo in urbibus ad pontifices suos in praedictis festivitatibus veniant, et ibi divina mysteria celebriter audiant. Quod si qui improba temeritate
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ẽ pͥuilegiũ quo expoliari possit iã nudatus. Unͣ ⁊ antiqͥ¬
tus oecretũ ẽ. Om̃s possessiones ⁊ om̃ia sibi sublata atq fruc¬
tus cunctos. añ litẽ testatã p̃ceptor ł pͥmas possessori resti¬

Expanded text:
non est privilegium, quo expoliari possit jam nudatus Unde et antiqunon est privilegium, quo expoliari possit jam nudatus Unde et antiquitus decretum est, ut omnes possessiones, et omnia sibi sublata, atque fructus cunctos, ante litem contestatam perceptor vel primas possessori resti
Abbreviated transcription (Latin):
cõmisse expoliatꝰ. aut qd absit qd alienũ ab oĩb eẽ debet
fidelib a sede ꝓͥa eiectꝰ. aut intentione aliqua a suis ouib
fuerit seq̃stratus : tc̃ canonice añ in pͥstino statu restituatur
cũ omi p̾ulegio sui honoris. ⁊ fua omĩa que insidus inimi¬
coꝵ suoꝵ ei ablata fuerint legib redintegrent᷑. nec conuo¬
cari nec iudicari potit : nͥ ipse ꝓ sua necessitate minime tñ
iudicandus aduenire sponte elegĩt. Hullatenꝰ gͦ a qͦ quan¬
responde cogatur. añquã integerrime omĩa que ꝑsugge¬
stiones inimicoꝵ suoꝵ amiserat. potestati eiꝰ ab honorabili
concilio. legali ordine redingrentur. Eusebiꝰ pp̃ fr̃ibꝰ ꝑ alexan¬
in partib a ꝓͥis ouib accusatos. aliqͦs uideł exsuspicione
nec ad genalẽ posse conuocari. nec in aliquo iudicari. añquam
cuncta q̃ eis sublata st̃ legib potestati coꝵ redintegrentur. Itẽ.¬
Nec c̃uocari ad causã nec iudicari pot̾ expoliatꝰ. ł expulsus. qͥa

Expanded text:
missae exspoliatus, aut quod absit! quod alienum ab omnibus esse debet fidelibus, a sede propria ejectus, in detentione aliqua a suis civibus fuerit sequestratus, tunc canonice ante in pristino statu restituatur, cum omni privilegio sui honoris, et sua omnia quae insidiis inimicorum suorum ei ablata fuerint, legibus redintegrentur, nec convocari aut judicari poterit, nisi ipse pro sua necessitate, minime tamen judicandus advenire sponte elegerit. Nullatenus ergo a quoquam cogatur antequam integerrime omnia quae per suggestiones inimicorum suorum amiserat, potestati ejus ab honorabili concilio legali ordine redintegrentur. CAP. XLV. Nein partibus a propriis ovibus accusatos, aliquos videlicet ex suspicione, et nec ad generalem posse convocari, nec in aliquo judicari, antequam cuncta quae eis sublata sunt, legibus potestati eorum redintegrentur. nec convocari ad causam, nec dijudicari potest expoliatus vel expulsus: qui
Abbreviated transcription (Latin):
tue sint. Sermo pb̃ri. scripturarũ lectione conditꝰ sit. ltẽ
estes pullas eque uita ut candidas. Ornatꝰ ut sordes p¬
rimͦ fugienoi. Qͥa alt̾m̃ delicias. altm̃ glam redoleb
ñ absq amictu lineo incede. s p̃ciũ uestiũ linearũ ñ habẽ
laudabile ẽ. Itẽ¬

Expanded text:
udes tuae sint; sermo presbyteri scripturarum lectione conditus sit. Nolo estes pullas aeque uita ut candidas; ornatus et sordes pari modo fugiendae, quia alterum delicias, alterum gloriam redolet. non absque amictu lineo incedere, sed pretium uestium linearum non habere laudabile est
Abbreviated transcription (Latin):
tatuimꝰ ne ꝓfessionłs canonice quispiã pꝰꝙͣ dĩ uice suꝑ caput sib
hominẽ imposuerit. alicuiꝰ leuitatis instinctu ł districtioris
religionis obtentui ex eodem daustro audeat sine abbis ł cotiꝰ con
andamꝰ ⁊ mandantes uniu̾salit̃ int̾dicimꝰ. Urbanꝰ pp̃ .ii.¬
nequisquã canonicꝰ regłarit̾ ꝓfessus. nͥ qͦd absit publice lapsus
riale p̃sũptionis sue cuculã deserat. ⁊ ultimꝰ inchoro maneat.
monachus de eccłia ad eccłiã. de monastĩo ad monastiũ tͣclit᷑.
quantũ ad loci stabilitatẽ ⁊ abbatis obedientiã ꝓfessionis uncło

Expanded text:
etiam ne professionis canonice quispiam, postquam deifice super caput sibi honorem imposuerit, alicujus lenitatis instinctu vel districtioris religionis obtentu, ex eodem claustro audeat sine prepositi totiusquandamus et mandantes universaliter interdicimus, ne quisquam canonicus regulariter professus, nisi, quod absit! publice lapsus riale praesumptionis suae cucullam deferat, et ultimus in choro maneat.monachus de ecclesia ad ecclesiam, de monasterio ad monasterium traditur, quantum ad loci stabilitatem et abbatis obedientiam, professionis vinculo
Abbreviated transcription (Latin):
lilud ⁊̃ obseruandũ ut nullus suscipiat infantẽ in baptismo
ad intelligibilem ętatẽ uenu̾it. ħ eadẽ insinuare. Exsc̃ cabillon¬
ubendũ ẽ ut orõ dm̃ca in qua omia necessaria. ep̃.iii.¬
humane uite cõphendunt᷑. ⁊ simbolũ apłoꝵ in quo fides catho¬
lica ex integro cõp̃hendit᷑. ab om̃ib discatur. tã latine quam
barbarice. ut qͥ ore ꝓfitentur. corde credat᷑ ⁊ intelligat᷑. Ex eo ꝯcil
tẽ p̃dicandũ ẽ de dilectione dĩ ⁊ ꝓximi. cap̃.u.¬
de fide ⁊ spe in dõ. de humilitate ⁊ patientia. castitate. beni¬
gnitate. mĩa. de elemosinis. de confessiõe. ut ⁊ fr̃ib ex corde
remittat᷑. Qui ħ ⁊ his similia agunt: regnũ dĩ oseqnͣtur.

Expanded text:
llud etiam observandum, ut nullus suscipiat infantem in baptismo ad intelligibilem aetatem venerint, haec eadem insinuare. Ex Capiendum est, ut oratio Dominica in qua omnia necessaria humanae vitae comprehenduntur, et Symbolum apostolorum in quo fides catholica ex integro comprehenditur, ab omnibus discatur, tam Latine quam barbarice, ut quod ore confitentur, corde credaut. CAP. 160. - tem praedicandum est de dilectione Dei et proximi, de fide et spe in Deo, de humilitate, patientia, castitate, benignitate, misericordia, de eleemosynis, de confessione, ut fratribus ex corde remittatur. Qui haec et his similia agunt, regnum Dei consequentur.
Abbreviated transcription (Latin):
t nullus pb̃r alt̾iꝰ plebesanũ eo nolente nͥ initine̾.cp̃.u.
fuerit ł placitũ ibi habuerit ad missã recipiat. Ex eodem¬
t dñicis ł festis dieb pb̃ri antequã missas celebrent. ep̃. cece¬
plebem in t̾rogent. si alt̾iꝰ parrochianꝰ in eccłia sit. qui ꝓpͥo
contẽpto pb̃ro ibi missam uelit audire. Que si inuenerint.
stat᷑i ab eccłia eiciant. ⁊ ad suã parrochiã redire cõpellant.
imilit̃ int̾rogent si aliqui discordantes sint. qui inter se
litẽ in placabilẽ hãnt. ⁊ si inuenti fuerint. statĩ reconcilient᷑.¬
ꝙ̃ si noluerint pace susciꝑe ab eccłia eiciantur. usꝙͦ ad caritatẽ rede¬
ant. Hon em̃ possumꝰ munꝰ uł oblationes ad altare offerre: nͥ prius
sñ reconciem̃. His itaq ꝑactis. sacerdotes missarũ sollẽnia rite pagant.

Expanded text:
t nullus presbyter alterius plebesanum eo nolente, nisi in itinere fuerit, vel placitum ibi habuerit, ad missam recipiat. inicis vel festis diebus presbyteri, antequam missas celebrent plebem interrogent si alterius paroechianus in ecclesia sit, qui proprio contempto presbytero ibi missam velit audire; quem si invenerint, statim ab ecclesia ejiciant, et ad suam paroechiam redire compellant. Similiter interrogent si aliqui discordantes sint, qui inter se litem implacabilem habeant. Et si inventi fuerint, statim reconcilientod si noluerint pacem suscipere, ab Ecclesia ejiciantur usque quo ad charitatem redeant. Non enim possumus munus vel oblationem ad altafratri reconciliemur. His ita peractis, sacerdotes missarum solemnia rite peragant.
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit. ⁊ ñ añ c̃uocatꝰ ad tpͣs. ocilio in legiͣmo ⁊ canonico ue¬
niat ad causã. ⁊ siita iuste uidr̃. accusantiũ ꝓpositiõib respon
qui suis ẽ reb expoliatus aut sede ꝓͥa ui aut t̾rore de¬
pulsus. añquã omĩa sibi ablata legib restituant᷑ : ⁊ ipse pa¬
cifice annũ ł plus suis fruatur honorib. sediq pͥe sit regła¬
rit̾ restitutꝰ. iuxta canonũ institutionẽ accusari. uocari.¬
iudicari aut dãpnari potest. Cusebiꝰ frĩbꝰ ꝑ egẏptũ ⁊ alexandriã
redintegrari. ⁊ eccłias q̃ sibi sublate st̃ cũ oĩ p̾uilegio
suo restitui. ⁊ pꝰ modũ ñ sub angusti tp̃ris spatio: s tm̃ tp̃ris
spatiũ eis indulgeat᷑. quantũ expoliati ł expulsi eẽ uident᷑.
fuerit. ñ priꝰ uocet᷑ ad sẏnodũ. quã ei omĩa legib redinte¬
ponens resideat. quã dni expulsus uł expoliatus suis carere

Expanded text:
fuerit, et non ante convocatus ad tempus concilio in legitimo et canonico veniat ad eam, et si ita juste videtur accusantium propositionibus responqui suis rebus exspoliatur, aut a sede propria vi, aut terrore depulsus, antequam omnia sibi ablata legibus restituantur, et ipse pacifice annum vel plus suis fruatur honoribus, sedique propriae sit regulariter restitutus, juxta canonum institutionem accusari, judicari, aredintegrari, et ecclesias, quae eis sublatae sunt, cum omni privilegio sibi restitui, et postmodum non sub angusti temporis spatio, sed tantum temporis spatium eis indulgeatur, quantum exspoliati vel expulsi esse videntur fuerit, non prius vocetur ad synodum quam ei omnia legibus reinteponens resideat, quandiu expulsus vel exspoliatus suis carere
Abbreviated transcription (Latin):
portet ep̃m mod̾atis epulis contentũ eẽ. suosꝙ conuiuas
ad comedendũ ⁊ potanoũ ñ urgere. quin potiꝰ semꝑ sobri¬
etatis p̃beat exemplum. Remoueantur ab eiꝰ comuuio cunc¬
ta turpitudinis argumenta. ñ ludiera spectacła. ñ acromati
naniloquia. ñ fatuoꝵ stultiloquia. ñ scurriliũ ad mittant
p̃stigia. Assint ꝑegrini. ⁊ pauꝑes. ⁊ debiles. qui de sacerdotali
mensa xp̃m benedicentes bñdictionẽ ꝑcipiant. Recitetur sa¬
cra lectio. subsequatur uiue uocis exhortacio. ut ñ tm̃ cor¬
ꝑali cibo ĩmo ũbi sp̃uał alimento conuiuantes se refectos
gͣtulentur. ut in om̃ib honorificetur d̾s per iħm xp̃m
uecũq ad auriũ ⁊ ad ocłoꝵ ꝑtinent illecebras. uñ ui.¬
gor aĩ emolliri posse creoatur. ut de aliqͥb gͣnib mu-¬
sicoꝵ aliisq ñ nullis reb om̃s sacerdotes dĩ se abstinere de¬
bent. qr ꝑ auriũ ocułoꝵq illecebras. uitioꝵ tͦba ad aiũ in¬

Expanded text:
portet episcopum moderatis epulis contentum esse suosque convivas ad comedendum et potandum non urgere, quin potius semper sobrietatis praebeat exemplum. Removeatur ab ejus convivio cuncta turpitudinis argumenta , non ludicra spectacula, non acromatum vaniloquia, non fatuorum stultiloquia, non scurrilium admittantur praestigia. Adsint peregrini, et pauperes, et debiles, qui de sacerdotali mensa Christum benedicentes benedictionem percipiant. Recitetur sacra lectio, subsequatur vivae vocis exhortatio, ut non tantum corporali cibo, imo verbi spiritualis alimento convivantes se refectos gratulentur, ut in omnibus honorificetur Deus, per JesumQuaecunque ad aurium et ad oculorum pertinent illecebras, unde vigor animi emolliri posse credatur, ut de aliquibus generibus musicorum aliisque nonnullis rebus, omnes sacerdotes Domini se abstinere debent; quia per aurium oculorumque inlecebras vitiorum turba ad animum in