comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lud eiergo ꝑ secuti sunt xpm̃ & quo deuidentssime indicat euangelium iudacis ergo locutus est
xp̃ s non alus gentibus in eis ergo uoluit intellegimundum quiodit xpm̃ & discipulos eus
Quides ereo si nonuenis sem peccatim non ba berent uimondune peccao erantuuidei antequantxẽ¬
Quidest ergo si non uenis sem peccatum non baberent numquid sine peccato erant iudȩi ancequam xp̃s
adcos incarne uenis s& quis hoc ud sculassimus dicerit scd nagnũ quod dampeccatum nonomneprecatũ
quas sic generali nomine uult intellegi hoc estenim peccatũ quo tenerentur cuncta rrdant quod unus dutta
si non habeat dimatuntur ei cunc tapeccata hoc est aut̃ qui a non credider̃ in xpm quiꝓptereduenie ue credat᷑ii
non credentib. exiti abilis factus est. Nunc aũt excusationẽ non habent depeccato suo btqiuo peccatonis quod
non credider̃ in xpm filiũ dĩ qui eis ante ꝓmissus est & multis inlege figurationib demanstratus & quesiliaes

Expanded text:
uti sunt Christum, quod 608 evidentissime indicat Evangelium; Judaeis ergo locutus est Christus, non aliis gentibus: in eis ergo voluit intelligi mundum, qui odit Christum et discipulos ejus. Quid est ergo, Si non venissem, peccatum non haberent? Nunquid sine peccato erantQuid est ergo, Si non venissem, peccatum non haberent? Nunquid sine peccato erant Judaei, antequam Christus ad eos in carne venisset? Quis hoc vel stultissimus dixerit? Sed magnum quoddam peccatum, non omne peccatum, quasi sub generali nomine vult intelligi. Hoc est enim peccatum, quo tenentur cuncta peccata, quod unusquisque si non habeat, dimittuntur ei cuncta peccata: hoc est autem quia non crediderunt in Christum, qui propterea venit ut non credentibus exitiabilis factus est. Nunc autem excusationem non habent de peccato suo. » De quo peccato, nisi quod non crediderunt in Christum Filium Dei, qui eis ante promissus est, et multis in lege figurationibus demonstratus; et quasi haec
Abbreviated transcription (Latin):
nia facient propcer nomen non urm̃ sed incum. Tantoigitur miseriores qui propter hoc nomen isca faci¬
unt quanto beatiores qui propter hoc nomen ista paciuntur sicut ipse aliolocodicit Beatiqui persecua

Expanded text:
nia facient propter nomen meum, non vestrum, sed meum. Tanto igitur miseriores sunt qui propter hoc nomen ista facinia facient propter nomen meum, non vestrum, sed meum. Tanto igitur miseriores sunt qui propter hoc nomen ista faciunt, quanto beatiores qui propter hoc nomen ista patiuntur: sicu
Abbreviated transcription (Latin):
seruauerunt & urm̃ seruabunt Perfectus magister reuocat discipulos ad exemplum quod in seoitendebat
ut in prioribus legimus nuncaut exortatur eos quatenus babeant in memoria sermones magistri
initum sapientiae & incelletus bonus omnibus facientibus eum ibiin superioribus illũ de monstrat seruum de
quo & dudumait seruus non man& indomo inaeternum Ille ese seruus qui pertin& ad timorem quen fi¬
quo e dudumatta seuus ninatindudouoaetetq& liteenerluis quipertin& ad timorem quems
ras mittit caritas & non ꝑman & indomo in acternum Sed hec omnia facient uobis propternomen i sum
quia nesciunt eumquimis itme. Qua comnia facient nisi quedix̃ odio habebunt uos. scilic& & ꝑse quen¬
cur sermonom que cohibent urm̃ adunxit propter nomen in cum quid est aliud dicert quom me in
uobis odiobabebunt In uobis persequentur & sermonem urm̃ qui amsideo conser

Expanded text:
servaverunt, et vestrum servabunt. Perfectus magister revocat discipulos ad exemplum quod in se ostendebat, servaverunt, et vestrum servabunt. Perfectus magister revocat discipulos ad exemplum quod in se ostendebat, ut in prioribus legimus. Nunc autem exhortatur eos quatenus habeant in memoria sermonem magistri:initium sapientiae, et intellectus bonus omnibus facientibus eum : ibi in superioribus illum demonstrat servum, de quo et dudum ait: Servus non manet in domo in aeternum. Ille est servus qui pertinet ad timorem, quem fnum. Ille est servus qui pertinet ad timorem, quem foras mittit charitas, et non permanet in domo in aeternum. Sed haec omnia facient vobis propter nomen meum, quia nesciunt eum, qui misit me. « Quae omnia facient, nisi quae praedixit, odio habebunt vos scilicet, et persequentur, sermonemque contemnent vestrum? Adjunxit, propter nomen meum. Quid est aliud dicere quam me in vobis odio habebunt, me in vobis persequentur, et sermonem
Abbreviated transcription (Latin):
um reconcilians sibi ltẽq illud rionenim uenit filius hominir
ueiuidic& mundum sedut saluetur mundus peripsum Tocus mundum ec desia est & totus mun¬
dusodit eedesiam: Mundus igitur oditmundum inimicus reconciliatum dã nacus saluatam.
inquinatus mundatũ sedistemudus quem d̃ in xpore conciliat sibi : & quiperxpm̃ saluatur. & cuiper
mundus quod suum erat diliger& Continuo subiecit: Quia uero demundos escis sedegoelegiuos demudi
propterta odituos mundus erant itaque demundo sed ꝑgratiã electisunt demundo ut nonessent inmund
in quonaci sunt depeccatira dicȩ sed in quorenaci sunt ꝑ graciam ut nones sent inmundo . sed electi demundo:
elegiuos demundo dxit Nequis insuis glorietur merios sed quiglarietur in dnõglorietur Memencote sermi¬
nis mei quem dixiuobis Non est seriuis mauirdño suo sime ꝑsecutisunt. & uos ꝗ sequenter si sermonem ineum

Expanded text:
m reconcilians sibi . Itemque illud: Non enim venit Filius hominis ut judicet mundum, sed ut salvetur mundus per ipsum . Totus mundus Ecclesia est, et totus mundus odit Ecclesiam. Mundus igitur odit mundum, inimicus reconciliatum, damnatus salvatum, inquinatus mundatum. Sed iste mundus quem Deus in Christo reconciliat sibi, et qui per Christum salvatur, et cui per mundus quod suum erat, diligeret, continuo subjecit: Quia vero de mundo non estis, sed ego elegi vos de propterea odit vos mundus. » Erant itaque de mundo, sed per gratiam electi sunt de mundo, ut non essent in mundo, in quo nati sunt de peccati radice: sed in quo renati sunt per gratiam, ut non essent in mundo, sed electi de mundo. Elegi vos de mundo, dixit, ne quis in suis glorietur meritis; sed qui gloriatur, in Domino glorietur . VERservus major Domino suo: si me persecuti sunt, et vos persequentur; si sermonem meum
Abbreviated transcription (Latin):
Merito itaq magisterbonus dilectionẽ sic saepe commendat. tã quã sola prȩcipienda sit sine quam non possun
ꝓdessec&erabona & qua e non potesthaberi sinec&erisbonis quib. homo efficiturbonus ꝓhacaut̃ dilectione
pauenter debemus ꝓdño mundi odia sustinere. Necesse ẽ enim ut nos oderit quoscernit. nolle amare quod
diligit sed parũ nos deseipsedñs consolatur quicũ dixiss& haec mando uobis utdiligatis inuicem ddiecit
atis uit Siuo smundus odit scitote quia mepriorem uobis odio habuit Non est discipulus suꝑ magistrũ. Adhere¬

Expanded text:
Merito itaque magister bonus dilectionem sic saepe commendat, tanquam sola praecipienda sit, sine qua non possunt prodesse caetera bona, et quae non potest haberi sine caeteris bonis, quibus homo efficitur bonus. 2. Pro hac autem dilectione patienter debemus etiam mundi odia sustinere. Necesse est enim ut nos oderit, quos cernit nolle quod diligit. Sed plurimum nos de seipso Dominus consolatur, qui cum dixisset, Haec mando vobis, ut diligatis invicem; adjecit, atque ait, Si mundus vos odit, scitote quoniam me
Abbreviated transcription (Latin):
Demq non neille ipscẽ populus quiin egrpto lateros facebat &operibus duris nonsaltim in sgento
& auro sed in luto seruiebat Si ne miniseruistisum quã: oingrati quidẽ quo d uobis assidue In putata
somini babrahe sicũt dicer& si lic& calumnia remini apud regȩ st̃rae quod ꝓ luber&si ehibins aobibs uetũs¬

Expanded text:
Denique nonne ille ipse ejus populus, qui in Aegypto lateres faciebat operibus duris, non saltem in argento Denique nonne ille ipse ejus populus, qui in Aegypto lateres faciebat operibus duris, non saltem in argento et auro, sed in luto serviebat? Si nemini servistis unquam, seminis Abrahae: si autem diceret, Non licet; calumniaremini apud reges terrae, quod prohiberet regibus tribut
Abbreviated transcription (Latin):
qui a dixiteis ueritas liberabituos. In dignatisunt seruos se eẽ significatos & uere seruierant & ex ponitillis
quȩ sitseruitus & quae sit futura libertas quamipseꝓmittit. Nihil enimaliua dicere & ueritas liberabituos nis
liberos uos faci& sicut nihil est saluat nisis aluos faci& . Audiuimusergo quidlibera ueritas dit. dudiamus quid
suꝑba falsitas respondeat Dixeruntergo iudaei somen abrahe sumus & nemini seruiuimus umquã quon
tudices libeneritis nonenum dixerat dñs liberieritis sedueritas liberabituos In quota m̃ uerbo illi nilil aluo
intellexor̃ nusi libertato carnalẽ & extuler̃se qđ semenessent ab rahe & dixer semen abrabe sucous ca
ne mini scruiuimus umquã quo modotudicis liberieritis. Ouana suꝑbia oftalsa lactantia quo modouerũ
dixisti nemini seruiuimusumquã: Ioseph non estuenundatus ꝓph& ae scĩ non sunt duct̃i incaptiuitate

Expanded text:
quia dixit eis: Veritas liberabit vos: indignati sunt squia dixit eis: Veritas liberabit vos: indignati sunt squae sit servitus, et quae sit futura libertas quam ipse promittit. Nihil enim aliud est dicere: « et veritas liberabit vos. » nisi liberos vos faciet: sicut nihil est, salvat, nisi salvos faciet. Audivimus ergo quid libera veritas dixit, audiamus quid superba falsitas respondeat. « Dixerunt ergo Judaei: Semen Abrahae sumus, et nemini servivimus unquam; quomodo tu dicis: Liberi eritis? » Non enim dixerat Dominus: « liberi eritis, » sed: « veritas liberabit vos. » In quo tamen verbo illi nihil aliud intellexerunt, nisi libertatem carnalem: et extulerunt se quod semen essent Abrahae, et dixerunt: « Semen Abrahae sumus, et nemini servivimus unquam. » Quomodo tu dicis: Liberi eritis? O vana superbia, o falsa jactantia, quomodo verum dixisti: Nemini servivimus unquam? Joseph nonne est venundatus? prophetae sancti nonne sunt ducti in captivitatem?
Abbreviated transcription (Latin):
ergo est qđ nonui des credere ueritas qđ credidistiuidere. quidẽ qđ uidere uobis ꝓmittitur. dicitenĩ dñs
in alioloco qͥđ ess& quoduisurierimus quiaut̃ diligit mediligitur a patre meo & ego diligam eum & mani¬
festabo ei meipsum haec est ꝓmissio haecẽ merces fidei quȩ ꝑ dilectionemoperatur haec satietas quã psalmist
optauit dicens saci abor dũm anifestabitur gloriatua Odnẽ facnos digne a marete & non amare seđm
utualeamus adillã liberta temꝑuenire adquam ꝑ cognitionẽ ueritatis ꝑuenitur dequa subiunxisti
dicens & ueritas liberabituos quid est liberabutuos liberos faci&. Deniq iudaei carnales & secđm came
ludicantes non hi qui credi derant sedinilla turba quierant qui non credebant iniuria sibi factã putauer

Expanded text:
ergo est quod non vides credere; veritas, quod credidisti videre. Quid est, quod videre nobis promittitur? Dicit enim Dominus ergo est quod non vides credere; veritas, quod credidisti videre. Quid est, quod videre nobis promittitur? Dicit enim Dominus in alio loco quid esset quod visuri erimus: Qui autem diligit me, diligitur a Patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo ei me ipsum » . Haec est promissio, haec est merces fidei quae per dilectionem operatur. Haec est satietas quam Psalmista optavit, dicens: Satiabor, dum manifestabitur gloria tua . O Domine, fac nos digne amare te, et non amare saeculum, ut valeamus ad illam libertatem pervenire, ad quam per cognitionem veritatis pervenitur; de qua subjunxisti, dicens: « Et veritas liberabit vos. Quid est, liberabit vos? Liberos faciet. Denique Judaei carnales, et secundum carnem judicantes, non hi qui crediderant, sed in illa turba qui erant qui non credebant, injuriam sibi factam putaverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
& existahiumilitate aliam celsitudinem quaere. fide sonim humlitatem habe cognitio & in mortalitas & a& nta:
non hab& humilitatem sod celsitudinem erectionem nullã defectionẽ a &ernã stabilitatẽ nullã abinimico &¬
ugnationem nullam deficendi timorem magnum ẽ qđ incipit afide sedmaius quo ꝑuenitur ꝑsidem
Audiigitur quoꝑueniat & uide quanta sit fides. Er go&uos ait simanseritis in uerbo meo in quacredidistis
uere discipuli mei estis subiun ex̃ quoq & cognoscetis ueritatem qui cognoscit ueritatẽ cognoscitdm̃ quia
ds̃ ueritas est dicente ipsod nõ egosum uia & ueritas & uita. credamus ergo ut cognos camus ueritatem
quid sine fide ad cognitionem ueritatis nullus ꝑuenire poterit. quid enim cogniturisumus illud qđ nec
oculus uidit ne cauris audiuit nec in cor hominis ascendit. quidẽnim fides nisi credere qđ nonuides. fides

Expanded text:
et ex ista humilitate aliam celsitudinem quaere. Fides enim humilitatem habet: cognitio et immortalitas et aeternitas et ex ista humilitate aliam celsitudinem quaere. Fides enim humilitatem habet: cognitio et immortalitas et aeternitas non habet humilitatem, sed celsitudinem; erectionem, nullam defectionem, aeternam stabilitatem, nullam ab inimico expugnatioAudi igitur quo perveniat, et vide quanta sit fides. Ergo et vos, ait, si manseritis in verbo meo in quo credidistis, vere discipuli mei eritis; subjunxit quoque: et cognoscetis veritatem. Qui cognoscit veritatem, cognoscit Deum, quia Deus veritas est, dicente ipso Domino: Ego sum via, et veritas, et vita . Credamus ergo, ut cognoscamus veritatem, quia sine 551 fide ad cognitionem veritatis nullus pervenire poterit. « Quid cognituri sumus? Illud quod nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit . Quid est enim fides, nisi credere quod non vides? Fides
Abbreviated transcription (Latin):
simulsint unus missus ẽ al termisit qm̃ missio incarnatio ẽ. & ipsa in carnatio filii tantum ẽ non& patris
Misit itaq paterfilium sed non reces sit afilio ergo inquit qui memisit nonre liquid mesolum Cuius auctori tate
tam quam paterna in carnatus sum. mecum .ẽ. Non medereliquid quare non medereliquid : Nonreli quitme
niquit solum quia ego quaeplacita sunter faciosem ꝑ. Ipsa .ẽ. aequalitas semꝑ fonex quodam initio & deinceps¬
initium temporis quia ꝑgenitum facta sunt tempora Haec illo loquente multicrediderunt ineum
mutaerediderunt necdum in omnem terram exiut sonus eorum. Necdu momnibus praedictum est
enudr bomo ideo manserits quia bnitiati estis quia eẽ ibi coepistis simanseritis hoc ẽ in fide quae ii uob̵ cõ
credentibus coapit. quoꝑuenious uide quale initium quo ꝑ ducit. eb inastifundanentium culñ actonde

Expanded text:
simul sint, unus missus est, alter misit: quoniam missio incarnatio est, ipsa incarnatio Filii tantum est, non et Patris. simul sint, unus missus est, alter misit: quoniam missio incarnatio est, ipsa incarnatio Filii tantum est, non et Patris. Misit itaque Pater Filium, sed non recessit a Filio. Ergo, inquit, qui me misit, non reliquit me solum. Cujus auctoritate tanquam paterna incarnatus sum, mecum est, non me reliquit. Quare me non reliquit? Non reliquit me, inquit, solum, quia ego, quae placita sunt ei, facio semper. Ipsa est aequalitas seminitium temporis, quia per genitum facta sunt tempora. » Haec illo loquente multi crediderunt in eum. Multi crediderunt, necdum in omnem terram exivit sonus eorum, necdum omnibus praedicatum estin verbo meo. Ideo manseritis, quia initiati estis, quia et ibi esse coepistis. Si manseritis, hoc est in fide quae in vobis esse credentibus coepit; quo pervenietis? Vide quale initium, quo perducit. Amasti fundamentum, culmen attende,
Abbreviated transcription (Latin):
cogitandum ẽ nonuno modo intellegendum ẽ. quod ait dñs Ego & pater unum sumus & illud quod dixit
patermaiorme est Ergo in corporaliter paterlocutus ẽ filio quio incorporaliter pater genuit filiũ
nec eum sic docuit quasi in doctum genuerit sed hoo ẽ eum docuisse quod .ẽ scientem gonuisse & hoo est
docuitmepater qđ est sciente megenuit pater: Sienim quod pauci intollegunt simplex ẽ. natura ueritatis¬
hoc ẽ filio ẽẽ quod nosse ab illo ergo hab& qđ nouit a quo hab& ut sit nonut prius ab illo ess&
& ab illo postea noss& sed quem ad modum illigignendo dedit ut ess&. sic gignendodedit ut nosses quia
istaiuidaeis : & addidit & quim emisit mocum ẽ lam hoc & ante dixerat sed rem magnam assidua e commem
mistme & mecum est siergo tecum ẽ odnẽ non unus ab aliomissus ẽ sed ambouenistis & tam̃ cumambo

Expanded text:
cogitandum est. Non uno modo intelligendum est, quod ait Dominus: Ego et Pater unum sumus ; et illud quod dixit: cogitandum est. Non uno modo intelligendum est, quod ait Dominus: Ego et Pater unum sumus ; et illud quod dixit: Pater major me est . Ergo incorporaliter cogitate, Pater locutus est Filium, quia incorporaliter Pater genuit Filium. Nec eum sic docuit, quasi indoctum genuerit; sed hoc est eum docuisse, quod est scientem genuisse. Et hoc est, docuit me Pater, hoc est Filio esse, quod nosse. Ab illo ergo habet quod noverit, a quo habet ut sit; non ut prius ab illo esset, et ab illo postea nosset: sed quemadmodum illi gignendo dedit ut esset, sic gignenista Judaeis, et addidit: Et qui me misit, mecum est. Jam hoc et ante dixerat, sed rem magnam assidue commemorat: Misit me, et mecum est. Si ergo tecum est, o Domine, non unus ab alio missus est, sed ambo venistis; et tamen cum ambo
Abbreviated transcription (Latin):
quipostea fuerunt credituri quibus dicit. Cum ex altaueritis filium hominis tunc cognos cxis quia ego sum
aeternam ẽẽ substantiam. & unam eẽ substantiam patris & filii. Tam̃ neipse intelleger&ur . patercontinuo
ameipso facionihil: id .ẽ ameipsonon sum quod autem addidit sicia docuit mepater haec loquor sensus enim¬
altissimus ẽ cor onim mundandum ut intellegatur qđ act sicut docuit mepater sic loquar Non enimita
intellegendum .ẽ. quasi homopater hominifilio loquer&ur sed excellentius & sacratius dliter uero intelle¬
gendum ẽ. qđ ait euangelista. in principio erat uerbum & aliter intellegendum uerbum caro factum est¬
& aliter de diuinitatexpĩ inqua a equalis ẽ dõ patri. aliterdehumanitate q̃. inqua consimilis es

Expanded text:
i per eorum manus, qui postea fuerant credituri: quibus dicit: Cum exaltaveritis Filium hominis, tunc cognoscetis quia ego sum i per eorum manus, qui postea fuerant credituri: quibus dicit: Cum exaltaveritis Filium hominis, tunc cognoscetis quia ego sum aeternam esse substantiam, et unam 550 esse substantiam Patris et Filii. Tamen ne ipse intelligeretur Pater, continua meipso facio nihil, » id est a meipso non sum. Quod autem addidit, « sicut docuit me Pater, haec loquor, » sensus altissimus est. Cor enim mundandum est, ut intelligatur quod ait, « sicut docuit me Pater, sic loquor. » Non enim ita intelligendum est, quasi homo pater homini filio loqueretur, sed excellentius et sacratius. Aliter vero intelligendum est quod ait Evangelista : « In principio erat Verbum, . Aliter de divinitate Christi, in qua aequalis est Deo Patri; aliter de humanitate ejus, in qua consimilis est nobis,
Abbreviated transcription (Latin):
credendo biberunt illa triamilia. & illa quinq milia uidaeorum quos ibi uidebat quando dicebat. cum ex alta¬
ueritis filium hominis tunc cognos c&is quia egosum. Tam quam dicens differo cognitionem urãm. ut impleam
passionem meam  ordi neur̃o cognosc&is quisim non quia om̃s tuncerant credituri ex his qui audiebant id .ẽ
filius hominis exaltationem quippedicit᷑ passionis nonglorificationis crucis non caeli . Namibiex altatus est
quando pependit in ligno. sed illa ex altatio humiliatio fuit. Tunc enim factus ẽ patri oboediensusq ad morẽ
mortem autem crucis : Propter qđ ex altauit illum ds̃. Atera exaltatio fuit quando leuatus est in crucem
altera dumascendit incaelum illa humiliationis istaglorificationis ex altatio uero crucis oportebat impler

Expanded text:
credendo biberunt: illa tria millia, et illa quinque millia Judaeorum , quos ibi videbat, quando dicebat, Cum exaltacredendo biberunt: illa tria millia, et illa quinque millia Judaeorum , quos ibi videbat, quando dicebat, Cum exaltaveritis Filium hominis, tunc cognoscetis quia ego sum. Tanquam dicens, Differo cognitionem vestram, ut impleam passionem meam: ordine vestro cognoscetis qui sim. Non quia omnes tunc erant credituri ex iis qui audiebant, id estFilius hominis. Exaltationem quippe dicit passionis, non glorificationis: crucis, non coeli. Nam ibi exaltatus est, quando pependit in ligno. Sed illa exaltatio humiliatio fuit. Tunc enim factus est Patri obediens usque ad mortem, mortem autem crucis, propter quod exaltavit illum Deus . Altera exaltatio fuit, quando levatus est in crucem. Altera, dum ascendit in coelum. Illa humiliationis, ista glorificationis. Exaltationem vero crucis, oportebat impler
Abbreviated transcription (Latin):
& ueritatm dicebateis : cum ex altaueritis filium hominis tunc cognoscitis qui a egosum & ameipso facionihil sed sicut
docuit me pater haec loquor quid ẽ hoc  nihilenm aliuduidetur dixisse nisi cos qui post passionem suam cognituros¬
quis e&: ꝓculdubio ergo uidebatibi aliquos quos ipsenouerat . quos ipsecum c&eris scis suis ante mundi constitu¬
tionem praesciendo eligerat post passionem suam esse credituros. Ipsi sunt illi quos assiduae commendamus & ad
imitationem cum magna exhortatione proponimus mis soenim desuꝑ spũ scõ past dñi passionem & resurrectionẽ
& ascensionem . cum miracula fierent in eius nomine quem tam quam mortuum ꝑsequentes iudaei contempser̃
Conpuncti sunt corde & quae saeuientes occiderunt mutati crediderunt & quem sangunem seui entes fuderunt

Expanded text:
et veritatis. Dicebat eis: Cum exaltaveritis Filium hominis, tunc cognoscetis quia ego sum: et a meipso facio nihil, sed sicut et veritatis. Dicebat eis: Cum exaltaveritis Filium hominis, tunc cognoscetis quia ego sum: et a meipso facio nihil, sed sicut me docuit quid esset  Aug., quis esset. Procul dubio ergo videbat ibi aliquos quos ipse noverat, quos ipse cum caeteris sanctis suis ante mundi constitutionem praesciendo elegerat, post passionem suam esse crimitationem cum magna exhortatione proponimus. Misso enim desuper Spiritu sancto post Domini passionem et resurrectionem et ascensionem, cum miracula fierent in ejus nomine, quem tanquam mortuum persequentes Judaei contempserant, compuncti sunt corde; et qui saevientes occiderunt, mutati crediderunt; et quem sanguinem saeviendo fuderunt,
Abbreviated transcription (Latin):
aequalis patri consubstantialis patri coaeternus patri. dogloriam eo a quo sum quomodo tu su perbus qs
apudeum cuius es seruus. Multa inquit habeo detiob̵ loqui & uidicare sed qui memisit uerax est: Tam quam
dicer& Ideouerum iudicoquia filius ueracis ueritas sum Pater uerax ẽ. filius ueritas. ditenĩ aꝑtissime
ipse dñs Ego sum uia & ueritas & uita. Ergosi filius ueritas. pater quid: nisi qđ ait ueritas lege totum¬
qui memisit uerax ẽ filius ueritas quia pateruerax. sicut apatrefilius ita ueraci ueritas. pater uerax est¬
sed non aueritate filius ueritas sed a patre quia filius a patre non aseipso &ideo ait alio loco ameipsoñ uen
Id est amoipso nonsum paterutiq uerax ẽ non partio pando ueritate sed generando ueritatem quia pator
illi qđ depatre ẽ dicebat. necdum habuerunt cooulos cordis apertos. ut intellegere pessent aequalitatem ueracis

Expanded text:
aequalis Patri, consubstantialis Patri, coaeternus Patri, do gloriam ei a quo sum, quomodo tu superbus es aequalis Patri, consubstantialis Patri, coaeternus Patri, do gloriam ei a quo sum, quomodo tu superbus es apud eum cujus es servus: Multa, inquit, habeo de vobis loqui et judicare, sed qui me misit, verax est; tanquam diceret: Ideo verum dico, quia Filius veracis, veritas sum. Pater verax est, Filius veritas. « Ait enim apertissime ipse Dominus: Ego sum via, et veritas, et vita. Ergo si Filius veritas, Pater quid, nisi quod ait veritas: Qui me misit, verax est? Filius veritas, Patersed non a veritate: Filius veritas, sed a Patre quia Fil, id est, a meipso non sum. Pater utique verax est, non participando veritatem, sed generando veritatem, quia Pater illi, quod de Patre eis dicebat; necdum habuerunt oculos cordis apertos, ut intelligere possent aequalitatem veracis
Abbreviated transcription (Latin):
potestatis maiestatis cum patre & filio audiamus ergo principium quod loquiturnob. Multa in quit habeo deob
loqui & iudicare . & alio uero locodixit. Noniudicoquem quam. Praesentem eius ostendens aduentum quouent
saluare non iudicare . quia uenerat ut saluar& mundum non ut iudicar& mundum. Quod autem nunc dicit
multa habeo deuob̵ loqui & iudicare. iudicium futurum dicit. Ideo enim ascendit utueniat iudicareuuos
& mnortuos nemo iustius udicabit quam qui iniuste iudicatus .ẽ multah abeo inquit loqui & iudicare d euobis
sed qui memisit uerax ẽ.  Vid&e quem ad modum patrid& gloriam aequalis filius patri exemplum enim nobis
prebens gloriam daredõ gloriamdĩ quaerere non nram quasi dicer& o homofidolis si ego filius patris

Expanded text:
potestatis, majestatis cum Patre et Filio. Audiamus ergo principium, quod loquitur nobis. Multa, inquit, habeo de vobis potestatis, majestatis cum Patre et Filio. Audiamus ergo principium, quod loquitur nobis. Multa, inquit, habeo de vobis loqui et judicare. In alio vero loco dixit: Non judico quemquam, praesentem ejus ostendens adventum, quo venit salvare, non judicare: quia venerat, ut salvaret mundum, non ut judicaret mundum. « Quod autem nunc dicitur  Ms., dicit: Multa habeo de vobis loqui et judicare, judicium futurum dicit. Ideo enim ascendit, ut veniat judicare vivos et mortuos. Nemo justius judicabit, quam qui injuste judicatus est. Multa habeo, inquit, loqui et judicare de vobis; sed qui me misit, verax est. Videte, quemadmodum Patri det  Ms., dat gloriam aequalis Filius Patri. » Exemplum enim nobis praebet gloriam dare Deo, gloriam Dei quaerere, non nostram, quasi diceret: O homo fidelis, si ego Filius Patris
Abbreviated transcription (Latin):
credere non in suo pectato morerentur. Rp̃ dicentib tuquis es & ait principium quia & loquor uobis
Quaresedicit dñs ihs̃ printipium: qui a omã ꝑ ipsum facta sunt sicut psalmusdicit. Omnia i sapientia
fecisti siigitur omã insapientia fecit ds̃ id .ẽ in filio suo coaeterno sibi & consubstantiali filius utiq
omnium principium ẽ. Numquid & pater potest dici principium  utiq recte dr̃ & pater principium
& filius principium non tamenduo principia sicut pater ds̃ & filius ds̃ Nontam̃ duo dii sedunus ds̃ dicendum ẽ
Ergo & sp̃s sc̃s principium ẽ. non tam̃ tria principia pater & filius & sps̃ scr̃ sed unum principium¬
& sp̃s sc̃s omp̃s nontam̃ tres omnipotentes sed unus omnipotens. Id enim quod pater ad seẽ ds̃ ẽ quod

Expanded text:
credere, ne in suo peccato morerentur. Respondit dicentibus: Tu quis es? et ait: Principium, quod et loquor vobis. credere, ne in suo peccato morerentur. Respondit dicentibus: Tu quis es? et ait: Principium, quod et loquor vobis. » Quare se dicit Dominus Jesus principium? Quia omnia per ipsum facta sunt, sicut Psalmus  Ms., Psalmista dicit: Omnia in sapientia fecisti . Si igitur omnia in sapientia fecit Deus, id est, in Filio suo coaeterno sibi et consubstantiali, Filius utique omnium principium est. Nunquid et Pater potest dici principium? Utique recte dicitur et Pater principium, et Filius principium; non tamen duo principia. Sicut Pater Deus, et Filius Deus, non tamen duErgo et Spiritus sanctus principium est, non tamen tria principia, Pater et Filius et Spiritus sanctus, non tamen tres omnipotentes, sed unus omnipotens. Id enim quod Pater ad se est, Deus est: quod
Abbreviated transcription (Latin):
credite nemoriamini inpeccatis uris tam quã enĩ in eo qđ dixer̃ tuquises nihilaliud dixerint quã quite eẽ
credimus Respondit principiũ me eẽ credite & ad didit quod & loquoruobis Id est qui ahumilis ꝓpt̃ uos factus
adista uerba descendi Namsi principium sicutiẽ Itamaner& apud patrẽ ut non acciper& formã serui & homo
non possent Ergo in quit credite meeẽ principium qui a uitredatis non solum sum sed & loquoruobis
Verba dñi nr̃ ihĩ xp̃i quaehabuit cumiudaeis. Ita moderans loquelam suam ut caeci non uiderent¬
& fideles oculos aperirent. diceb antergo iudaei. tuquises : quia docerat supra dñs nisi credideritis
quia ego sum moriemini in peccatis ur̃is Ad hocergo illi Tuquises : ueluti quaerentes nosse in quem deber̃

Expanded text:
credite, ne moriamini in peccatis vestris. Tanquam enim in eo quod dixerunt: Tu quis es? nihil aliud dixerunt quam quid te esse credite, ne moriamini in peccatis vestris. Tanquam enim in eo quod dixerunt: Tu quis es? nihil aliud dixerunt quam quid te esse credemus? Respondit: Principium me esse credite, et addidit: quod et loquor vobis. Id est, quia humilis propter vos factus ad ista verba descendi. Nam si principium, sicuti est, ita maneret apud Patrem ut non acciperet formam servi, et homonon possent? Ergo, inquit, credite me esse principium, quia ut credatis non solum sum, sed et loquor vobis. « Verba Domini nostri Jesu Christi quae habuit cum Judaeis, ita moderans loquelam suam, ut caeci non viderent et fideles oculos aperirent  Adde: ista sunt. Dicebant ergo Judaei: Tu quis es? quia dixerat supra Dominus: Nisi credideritis quia ego sum, moriemini in peccatis vestris. Ad haec ergo illi: Tu quis es? veluti quaerentes nosse, in quem deberent
Abbreviated transcription (Latin):
angelo mittere moysen seruũ meũ adliberandũ populũ mm̃. Ego ipsemodo perme ipsum ueni incarnatus homo factus
lberare homines quoscreaui saluare qui perditi fuerant Quic quid enĩ aliq̃o modo mutari potest uelin melius uelindeterius
quod ammodo moritur eo qđ fuit antea dumincipit aliudeẽ uelalit̃ eẽ quam fuit. Solus uero ds̃ semꝑ idem ẽ in mutabilis
egosum ds̃ moriemini inpeccato ur̃o sedillisem ꝑterrenas apientes & semꝑ scđm carnẽ audientes & respondentes
Et ille principium ecce qđ est eẽprincipiũ mutari non potest. principium inseman& & in nouat om̃a. principiũ ÷
cui dictumẽ Tuaut̃ idem ipsees & annitui non deficient: Principium ait qui & lo quor uobis principiũ me

Expanded text:
angelo mittere Moysen servum meum ad liberandum populum meum; ego ipse modo per meipsum veni incarnatus, homo factus angelo mittere Moysen servum meum ad liberandum populum meum; ego ipse modo per meipsum veni incarnatus, homo factus liberare homines quos creavi; salvare qui perditi fuerant. Quidquid enim aliquo modo mutari potest, vel in melius vel in deterius, quodammodo moritur eo quod fuit ante, dum incipit aliud esse, vel aliter esse quam fuit. Solus vero Deus semper idem est. Immutabiego sum Deus. Moriemini in peccato vestro. « Sed illi semper terrena sapientes, et semper secundum carnem audientes et respondentes, Et ille: Principium. Ecce quod est, esse. Principium mutari non potest; principium in se manet et innovat omnia; principium est, cui dictum est: Tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient . Principium, ait, quod et loquor vobis. Principium me
Abbreviated transcription (Latin):
fuerant morituri erant &iam quiinipsum quilo quebatur fuerant credituri & ab omnipeccato liberano¬
tam̃ hocadtende qđ ait dñs xp̃s Si noncredideritis qui aegosum moriemini inpeccato uestro. quid est sinon
credideritis quia egosum quid ñihil ad didit multũ est qđ commendauit dixit egosum & non addi dt
quid siue ap̃s siuefilius dĩ siueille quẽ ꝓph&e predixet̃ siue saluator mundi siue aliud aliquid quod aeeo inscripturis legit᷑¬
maltumẽ quod ait ipse egosum quia dixerat ds̃ morsi egosum quisũ & hic modo nisi credideritis quiaegosum
eadem modo uerbo essentiae sempit̃ nae ususẽ ad populũ iudaeorũ quo tunc admor̃sen ꝑ angelũ in rubo flã mae
ignis quem misuruserat adliberandum populũ suum. quid est qđ hic dixitegosũ nisi illeipse qui tunc uerit in

Expanded text:
fuerant morituri: erant etiam qui in ipsum qui loquebatur fuerant credituri, et ab omni peccato liberanfuerant morituri: erant etiam qui in ipsum qui loquebatur fuerant credituri, et ab omni peccato liberanait Dominus Christus: Si non credideritis quia ego sum, moriemini in peccato vestro. Quid est, si non credideritis quia ego sum? Quid? Nihil addidit. Multum est quod commendavit. » Dixit, ego sum, et non addidit quid, sive Christus, sive Filius Dei, sive ille quem prophetae praedixerunt, sive Salvator mu Ms., ipsum: Ego sum. Quia dixerat Deus Moysi: Ego sum, qui sum ; et hic modo: Nisi credideritis quia ego sum, eodem verbo essentiae sempiternae usus est ad populum Judaeorum, quo tunc ad Moysen per angelum in rubo flammae ignis, quem missurus erat ad liberandum populum suum. Quid est quod hic dixit: Ego sum, nisi ille ipse qui tunc venit in angelum  Ms., veni in
Abbreviated transcription (Latin):
in mundo & plus inmundus & quantoquisse mundat a peccato tanto seeleuat demundononeẽ . Merito
audierunt iudaei monemini in peccatisuris quia non habere peccatũ nullo modo potiuistis quicum peccato
toiaergo infeliutas ipsaerat non peccatũ habere sedinpeccatis mori. hocest qđ deb& fugere om̃isxp̃ianus
Propt̃ hoc ad baptismũ curritur ꝓpt̃ hoc aegritudine uel aliunde periclitatur sibi desiderat subuenire
Propt̃ hoc&iam sugens paruulus amatre piis manib: ad ecclesiam fertur nesinebaptis moexeat & in pecuato
si c redideritis quiaegosum non moriemini inpeccatis urĩs. Reddita spes est desperantib. ex utatio facta ẽ¬
dormientib cordib: euigilauer inde plurimi credider̃ sicut euangelii ipsius consequentia testatur ubi ait
Haecillo loquente multicredider incum. in hocergopopulo cuidñs loquebat̃ Erant quiin peccato suo

Expanded text:
in mundo, et plus est immundus. Et quanto se quis mundat a peccato, tanto se elevat de mundo non esse. Merito in mundo, et plus est immundus. Et quanto se quis mundat a peccato, tanto se elevat de mundo non esse. Merito audierunt Judaei, « moriemini in peccatis vestris, » quia non habere peccatum nullo modo potuistis, qui cum peccatoTota ergo infelicitas ipsa erat, non peccatum habere, sed in peccatis mori. Hoc est quod debet fugere omnis Christianus; propter hoc ad baptismum curritur, propter hoc qui aegritudine vel aliunde periclitatur, sibi desiderat subveniri; propter hoc etiam sugens parvulus a matre piis manibus ad Ecclesiam fertur, ne sine baptismo exeat, et in peccatsi credideritis quia ego sum, non moriemini in peccatis dormientibus cordibus, evigilaverunt, inde plurimi crediderunt, sicut Evangelii ipsius consequentia testatur ubi ait: Haec illo loquente, multi crediderunt in eum. In hoc ergo populo, cui Dominus loquebatur, erant, qui in pe
Abbreviated transcription (Latin):
patre quo a &ernus patrigenitus ẽ. Egode suꝑpissum uosde hoc mundo estis Ego Nionsumde hoc mundo Dixi
I deo quippe dixit uosde hoc mundo estis: qui a peccatore serant quia iniquierant quia infideleserant qui
terrenas apiebant. Numquid a postoli & scĩdĩ de hocmundo nonerant. erant si quidẽ qui ade eadem natis
sed ipsa ueritas dehisait. Ego elegiuos demundo Id est decarnali conuersationẽ quae mundi nomine
mundus istiaut̃ remanser̃ eẽ inmundo quib dictumẽ moriemini inpeccatis ur̃is. Ne modicat deboc
mundo non sum quiquis est. ohomo de hoc mundo es seduenitadte qui feut mundũ & liberduit te
tueris mundus & non dudieris quod iudaei audier̃ moniemini inpeccato ur̃o. & qui plus peccat plus est

Expanded text:
Patre coaeternus Patri genitus est. Ego de supernis sum, vos de hoc mundo estis; ego non sum de hoc mundo. VEPatre coaeternus Patri genitus est. Ego de supernis sum, vos de hoc mundo estis; ego non sum de hoc mundo. VEIdeo quippe dixit: Vos de hoc mundo estis, quia peccatores erant, quia iniqui erant, quia infideles erant, quia terrena sapiebant. » Nunquid apostoli et sancti Dei de hoc mundo non erant? Erant siquidem, quia de Adam nati sunt, sed ipsa Veritas de eis ait: Ego elegi vos de mundo , id est, de carnali conversatione, quae mundi nomine mundus. Isti autem remanserunt esse in mundo, quibus dictum est: Moriemini in peccatis vestris. « Nemo dicat, de hoc mundo non sum. Quisquis es, o homo, de hoc mundo es: sed venit ad te qui fecit mundum, et liberavit te tu eris mundus, et non audies quod Judaei audierunt: « Moriemini in peccato vestro. » Et qui plus peccat, plus est
Abbreviated transcription (Latin):
illiitaq non intellegentes ista respondit eis dñs qui trã sapiebant quid ait Duebat eis. uos de orsum
estis Ideo terrã sapitis quia sicuit serpens terrã manducatis. quid est terrã manducatis. terrenis
pascimini terrenis delectamini terrenis iniatis. Sursum cornonbab&is llos dedeor sumestis ego de suꝑnis
sum. Vos demaindo hoc estis ego nonsum de hocmundo quomodoergo non erat dehoc mundo ꝑquẽ
factus estmundus & semꝑ ubiq ẽ. sed om̃s demundo sed prius mundus postea homo sed xp̃s ante
mundũ antex p̃m nihil quia in principioerat uerbũ & om̃aꝑipsum factas. Sicenimerat ille de suꝑnis
de quib: suꝑnis xp̃s ab ipsopatre nihibillo superius qui a uerbum genuit aequalẽ sibi coa&ernũ sibi ungenitũ
sibi sine tempore ꝑ quem conder& tempora. Ideoxp̃s ante om̃s creaturas & ante om̃a tempora quia de

Expanded text:
Illis itaque non intelligentibus ista, respondit eis Dominus, qui terram sapiebant. Quid ait? Dicebat eis, Vos deorsum Illis itaque non intelligentibus ista, respondit eis Dominus, qui terram sapiebant. Quid ait? Dicebat eis, Vos deorsum estis. Ideo terram sapitis, quia sicut serpens terram manducatis. Quid est, Terram manducatis? terrenis pascimini, terrenis delectamini, terrenis inhiatis, sursum cor non habetis. Vos deorsum estis: Ego de supernis sum. Vos de mundo estis, ego non sum de hoc mundo. Quomofactus est mundus, et semper ubique est? Sed omnes de mundo: sed prius mundus, postea homo. Sed Christus ante mundum, ante Christum nihil. Quia in principio erat Verbum, et omnia per ipsum facta sunt. Sic enim erat ille de supernis; de quibus supernis Christus? Ab ipso Patre, nihil illo superius; quia Pater Verbum genuit aequale sibi, coaeternum sibi, unigenitum sibi, sine tempore, per quem conderet tempora. » Ideo Christus ante omnes creaturas, et ante omnia tempora, quia de
Abbreviated transcription (Latin):
quoe gouado uos non potestis uenire non abstulit eis spem sed predixit dilationẽ quando enim hoc dñs¬
discipulis loquebatur tunc non poter ant uenire quoille ibat sed postea uenturi erant. Isti aut̃ nũqua
quib presuus dixit inpeccato uro moriemini hiscut̃ auditis uerbis quo modo solent carnala cogitantes
& scãm carnem iudicantes & totũ carnalit̃ audientes & sapientes dixerunt. Num quidint̃ fic& semetipsũ
quiadicit quo e gouado non uos potestis uenire. stulta uerba & omni insipientiae plena. quidenĩ non
poterant illo uenire quo ille ꝑrexiss& sunt̃ ficer& sem&ipsum num quidipsi nouerant morituri. quid ÷
ergo numquid int̃fici& sem&ipsum quia dix̃ quo egouado uos non potestis uenire side mortehominis
dicer& quis hominũ non moritur: Ergo quo egouado dixit: nonquoitur ad mortẽ sed quoibat ipse post motẽ

Expanded text:
Quo ego vado, vos non potestis venire : » non abstulit eis spem, sed praedixit dilationem. Quando enim hoc Quo ego vado, vos non potestis venire : » non abstulit eis spem, sed praedixit dilationem. Quando enim hoc discipulis Dominus loquebatur, tunc non poterant venire quo ille ibat, sed postea venturi erant: isti autem nunquam, quibus praescius dixit, « In peccato vestro moriemini. » His autem auditis verbis, quomodo solent carnalia cogitantes, et secundum carnem judicantes, et totum carnaliter audientes et sapientes dixerunt: « Nunquid inquia dicit, Quo ego vado, vos non potestis venire? Stulta verba, et omnino insipientiae plena. Quid enim non poterant illo venire, quo ille perrexit, si interficeret semetipsum? Nunquid ipsi non erant morituri? Quid est ergo, Nunquid interficiet semetipsum, quia dixit, Quo ego vado, vos nos potestis venire? Si de morte hominis diceret, quis hominum non moritur? Ergo quo ego vado dixit, non cum itur ad mortem, sed quo ibat ipse post mortem.
Abbreviated transcription (Latin):
amabant illi ꝑsequendo illi babere cupiendo. Bonumẽ animã xp̃i quaerere sed quomodo discipuli eam quae siei
& malumẽ quaerere animã xp̃i sed quo modo etm iudaei quaesier̃ . ili enim ut haberent istiut ꝑderent
Deniq isti quia sic quaerebant morimalo corde ꝑ uerso quid secutus adiunxit quaeritsme & neputetis
qui abene mequeritis in peccato ur̃o moriemini: hoc estxpm̃ malequerere inpeccato suomori inpeccato suo
iquem ꝓph&aclamat. querite dnm dum inueniri potest. Modo quimi seri ordem dumtempus hab& non
quaerit inueni& eumiratum iuda eis dixit inpeccato urõ moriemini quia prescebat eos inpeccato suo
uoluntatem aequalem malitiã ꝑdendi eum qui salua re eos uenerat. Alio ueroloco discipulis suis dix̃

Expanded text:
amabant: illi persequendo, isti habere cupiendo. Bonum est animam Christi quaerere, sed quomodo discipuli eam quaesierunt; amabant: illi persequendo, isti habere cupiendo. Bonum est animam Christi quaerere, sed quomodo discipuli eam quaesierunt; et malum est quaerere animam Christi, sed quomodo eam Judaei quaesierunt. Illi enim ut haberent, isti ut perderent. Denique isti, quia sic quaerebant mori malo corde et perverso: quod secutus adjunxit. Quaeretis me; et ne putetis quia me bene quaeretis: In peccato vestro moriemini. Hoc est Christum male quaerere, in peccato suo mori. In peccato suo quem Propheta clamat: « Quaerite Dominum dum inveniri potest . » Modo qui misericordem, dum tempus habet non quaerit, inveniet eum iratum. Judaeis dixit: « In peccato vestro moriemini, » quia praesciebat eos in peccato suo se voluntatem sciebat, aequalem malitiam perdendi eum, qui salvare eos venerat. Alio vero loco discipulis dixit: «
Abbreviated transcription (Latin):
mrsteriorom̃ aperiente ea sensus fi delium suorum ut intellegerent qua el atebant sicut euangelista ait
tunc aperuit illis sensus ut intellegerent scripturas. Deniq: quid sequitur nemo adp̃henditeum quia
nec dumuenerat hora eius. Sci lic& om̃a dispositionis suae om̃a uoluntatis suae quia qui uoluntate natus ÷
A gamus igitur gratias & potestati diuinitatis & miserationi infirmitatis eius deocculta potentia quam
iudaei non nouerant Vnde illis modo dictũ ẽ neq menostis neq: patrem meũ. &decarne suscepta quã iudaei
unus x p̃s̃ds̃ & homo Modo desua passione quidloquer&ur xp̃s audiamus. Egouado in quit & quȩritis me
non de siderio sedodio Namillum postea quam abscessit ab oculis hominũ in quisi er̃ & quioderant & qui

Expanded text:
mysteriorum, aperiente eo sensus fidelium suorum, ut intelligerent quae latebant, sicut evangelista ait: mysteriorum, aperiente eo sensus fidelium suorum, ut intelligerent quae latebant, sicut evangelista ait: Tunc aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas . Denique quid sequitur? Nemo apprehendit eum, quia necdum venerat hora ejus. Scilicet omnia dispositionis suae, omnia voluntatis suae. Quia qui voluntate natus est, Agamus itaque gratias et potestati divinitatis et miserationi infirmitatis ejus, de occulta potentia quam Judaei non noverant; unde illis modo dictum est: Neque me nostis, neque Patrem meum ; et de carne suscepta, quam Judaei  unus Christus, Deus et homo. Modo de sua passione quid loqueretur Christus, audiamus. Ego vado, inquit, et quaeretis me. Non desiderio, sed odio. Nam illum, posteaquam abscessit ab oculis hominum, inquisierunt, et qui oderant, et qui
Abbreviated transcription (Latin):
nouistis me philippe quiuidit me uidit & patrem Sidis similis ess& filius patrinum quid dicer& discipulis
suis qui meuidit uidit & patrem Num quid dicer&iudaeis si mescir&is & patrem meum scir&is. E aecuerba
locutus ẽ ihs̃ ingazo philatio docens intemplo. Magna fiducia sin&more non enim pater&ur
sinollo quia neonascer&ur sinoll& quid ẽ quod haec uerba iñs ingropiilatio docens intemplo¬
lootus est gazophilatiũ locus est ubithes aura conduntur : iñ inga rop hilatio loquebatur iudaeis
dumin parabolis locutus estturbis. Nam garophilatium fuitxp̃ĩ inqua omã latuer̃ mrsteria tuncaperienda
dum ipsequi latuit in litteralo quebatur non in ꝓuerbiis sed palã om̃a fidelib suis enarrans. Nam & gazo¬
legis adherebant & ad eum om̃a respiciebant donec uenir& ad aperiendam singulorun gazo philatia

Expanded text:
novistis me? Philippe, qui videt me, videt et Patrem . Si dissimilis esset Filius Patri, nunquid diceret discipulis novistis me? Philippe, qui videt me, videt et Patrem . Si dissimilis esset Filius Patri, nunquid diceret discipulis suis, Qui me videt, videt et Patrem? Nunquid diceret Judaeis, Si me sciretis, et Patrem meum sciretis? Haec verba locutus est Jesus in Gazophylacio, docens in templo. Magna fiducia, sine timore: non enim pateretur si nollet, quia nec nasceretur si nollet. Quid est quod haec verba Jesus in gazophylacio docens inlocutus est? Gazophylacium locus est ubi thesauri conduntur. Jesus in gazophylacio loquebatur Judaeis, dum in parabolis locutus est turbis. Nam gazophylacium fuit Christus, in quo omnia latuerunt mysteria tunc aperienda, dum ipse, qui latuit in littera, loquebatur, non in proverbiis, sed palam omnia fidelibus suis enarrans. Nam et gazolegis adhaerebant, et ad eum omnia respiciebant, donec veniret ad aperienda singulorum gazophylacia
Abbreviated transcription (Latin):
homi ne senim derebus quas certas habent aliquando in crepatiue dumbitant . Id ẽ uerbum dubitationis ponuã
cum corde nondubitant. uelut sundigneris seruotuo & dicas contempnisme. Considera forsitan dñstuus sun
uidetur sed ille in crepat Non dubitabat & dñs xp̃r alio loco increpans infidelitatem futurorum generis humans
Cum uenerit inquit filius hominis putas inueni& fidem interram. Scitergo om̃a. ꝑ quem facta suntomnia
& tamen dubitando increpat simescir&s & patrẽ meum̃ forsitan scir&is. Increpatfideles. ammon& fideles
ut sciant ẽẽ unam cognationem patris & filii quatenus sciant cognitionem filii cognitionom ẽẽ & patris
ideo discipulo electo poscenti ut ostender&ureis pater . Respondit tanto tempore uobiscum sum & non cos¬

Expanded text:
Homines enim de his rebus quas certas habent, aliquando increpative dubitant, id est, verbum dubitationis ponunt, Homines enim de his rebus quas certas habent, aliquando increpative dubitant, id est, verbum dubitationis ponunt, cum corde non dubitant: velut si indigneris servo tuo, et dicas, Contemnis me? Considera, forsitan Dominus Deusvidetur; sed ille increpat, non dubitat; et Dominus Christus alio loco increpans infidelitatem futuram generis humani, Cum venerit, inquit, Filius hominis, putas inveniet fidem in terra? Scit ergo omnia, per quem facta sunt omnia, et tamen dubitando increpat. Si me sciretis, et Patrem meum forsitan sciretis. Increpat infideles, admonet fideles: ut sciant unam esse cognitionem Patris et Filii: quatenus sciant cognitionem Filii, cognitionem esse et Patris. Ideo discipulo electo poscenti ut ostenderetur eis Pater, respondit: Tanto tempore vobiscum sum, et non cog
Abbreviated transcription (Latin):
hocenim sequitur hoc suis uerbis ipseres pondit quorum uerborum expositionẽ nos ante prȩmissimus
Videte enim quid dixerit neq mescitis neq patremmm sime scir&s forsita m& patremmeũ scir&is
Diciti s ergo ubi est pat̃tuus quasime lamsciatis quasi totum hocsim qđ uid&is. Ergo quia me non nostis
I deo uobis patremmeum nonostendo. me quippe hominẽ putatis Ideo
meũ loquoro cultũ occultum prius est ut me noueritis tunc & patrem meum su&is sieni mescir&is & patro
meum forsitan scir&is Ille quiom̃a scit quando dicit forsitan non dubitat sed increpat. Adtende en im¬
Adtende enim
quo modos increpatiue dicatur ipsum forsitan quod uidetur eẽ uerbum dubitationis sed dubitationis
uerbum .ẽ quando dicitur ab homine. Ideo dubitante qui anesciente. Cum uero dicitur adõ uerbum
dubitationis cum dm̃ ni hilutiq lateat illa dubitatione arguitur in fidelitas. nonopinatur diuinitas

Expanded text:
hoc enim sequitur, hoc suis verbis ipse respondit. Quorum verborum expositionem nos ante praemisimus. Videte enim quid dixerit. Neque me scitis, neque Patrem meum. Si me sciretis, et Patrem meum sciretis. Dicitis ergo, Ubi est Pater tuus? quasi me jam sciatis, quasi totum hoc sim quod videtis. Ergo quia me non nostis, ideo vobis Patrem meum non ostendo. Me quippe hominem putatis, ideomeum loquor occultum; prius est ut me noveritis, tunc et Patrem meum scietis. Si enim me sciretis, et Patrem meum forsitan sciretis. Ille qui omnia scit, quando dicit forsitan, non dubitat, sed increpat. Attende enim quomodo increpative dicatur ipsum forsitan, quod videtur esse verbum dubitationis; sed verbum dubitationis est quando dicitur ab homine, ideo dubitante, quia nesciente: cum vero dicitur a Deo verbum dubitationis, cum Deum utique nihil lateat, illa dubitatione arguitur infidelitas, non opinatur divinitas.