comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
annonam singulos sibi biberes et pa¬
nem: ut hora refectionis sine murmu¬
ratione et graui labore seruiant fribꝰ¬
sius. In dieb tñ sollempnibꝰ: usq ad
missas sustineant. Intntes et exeñte
cbdomadarii in oratorio mox matutĩs
finitis dominica omniũ genib pro¬
uoluantur: postulantes ꝓse orari. Egre¬
dientes aũt de septiman .i. dicant hunc
u̾sum. Benedictus es domine deus
qui adiuuasti me: et osolatus esme.
Quo tͥcõ dc̃õ: accipiat benedictionem
egrediens. Subsequatur aũt ingredi¬
ens et dicat. Deus in adiutoriũ meũ
cio repetat᷑. ab omnib:et accepta bñ¬

Expanded text:
annonam singulas biberes et panem, ut hora refectionis sine murmuratione et gravi labore serviant fratribus. In diebus autem solemnibus usque ad missas sustineant. Intrantes et exeuntes hebdomadarii in oratorio mox matutinis finitis Dominica omnium genibus provolvantur postulantes pro se orari. Egrediens autem de septimana dicat hunc versum: Benedictus es, Domine Deus, quoniam adjuvisti me, et consolatus es me. Quo dicto tertio, accepta benedictione egrediens, subsequatur ingrediens et dicat: Deus in adjutorium meum tio repetatur ab omnibus, et accepta bene
Abbreviated transcription (Latin):
o custodiam: obmutui et humiliat
sum et silui abonis. hic ostendit
taciturnitatem debet taceri: ꝙͣtomag̾
cessari. Ergo quamuis debomis ⁊ scĩ
et edificationum eloquiis perfectis

Expanded text:
o custodiam; obmutui et humiliatus sum, et silui a bonis . Hic ostendit taciturnitatem debet interdum taceri, cessari? Ergo quamvis de bonis et sanctis, et aedificationum eloquiis perfectis
Abbreviated transcription (Latin):
hora renuntiari. Demonstrat nobis
hoc ꝓph̃a: cum in cogitationib nrĩs
ita deum p̃sentem semp ẽẽ ostendit

Expanded text:
hora renuntiari. Demonstrat nobis hoc Propheta, cum in cogitationibus nostris ita Deum semper praesentem ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
aerum temperiem dent. Quia in fri¬
gidis regionibꝰ ampliꝰ indigetur.
in calidis uõ minꝰ Hec gͦ ꝯsideratõ
penes abbem est. Nos tñ mediocͥb
locis sufficẽ credimus monachis ꝑ

Expanded text:
aerum temperiem dentur: quia in frigidis regionibus amplius indigetur; in calidis vero minus. Haec ergo consideratio penes abbatem est. Nos tamen mediocribus locis sufficere credimus monachis
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm requirẽ: ne detur occasio. nałi forte pͥ
ꝓ edificatione uolũit aliqd breuit᷑ dre.
fr.aũt lector ebdomad.arius accipiat mis¬
tũ priusꝙͣ incipiat lege: pp̃ ꝯmunionẽ
sc̃am. et ne forte gͣue sit ei ieuiniũ sus¬
tinere. postea aut̃ cum coque ebdoma¬
duiis et ẜuitorib reficiat. Fratres aũt

Expanded text:
m requirere ne detur occasio; nisi forte prior pro aedificatione voluerit aliquid breviter dicere. Frater autem hebdomadarius accipiat mixtum, priusquam incipiat legere propter communionem sanctam, et ne forte grave sit ei jejunium sustinere: postea vero cum coquinae hebdomadariis et servitoribus reficiat. Fratres autem
Abbreviated transcription (Latin):
tatis gͣdib ascensis monachus:
mor ad caritatem dei perueniet illi
quam unuersa que prius nõ sine
formidine obseruabat: absq ullo
labore ueluti naturaliter ex consue¬
tudine incipiet custodire. non iaz
u̾tutum: que dominus iam in opa¬
rium suum mundum a uicus et pe¬
ccatis. spiritu sancto dignabitur

Expanded text:
tatibus gradibus ascensis, monachus mox ad charitatem Dei perveniet illamquam universa quae prius non sine formidine observabat, absque ullo labore velut naturaliter, ex consuetudine incipiet custodire; non jam virtutum, quae jam Deus in operarium suum mundum a vitiis et peccatis Spiritu sancto dignabitur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ singula lecta dormiant. lecti¬
sterni.a pro modo ꝯu̾satõis:secundum
dispositõm albatis sui accipiant. Et si
fieri põt:omnes in uno loco dormiant.
Si aut multitudo nõ sinit. dem aut ui¬
ceni cum seniorib qui sup eos solliciti
si nt. pausent. Et candela iugiter in ea¬
dem cella ardeat us mane. Uestiti dor¬
miant et cuicti cingulis aut funib: cu
tellos ad latus suum nõ habeant duz
dormiunt. ne forte ꝑ sõpnum uuln̾ent
dormientes. Et ut pati sint semp mõa
chi. et fc̃o signo absq mora surgentes
festinent se inuicem p̃uenire ad opus dei.
cum omni tñ guitate et modestia. Ado¬
lescẽtioreᷤ fr̃es uixͣ se nõ hẽant lectos. s
pmirti cum senioribr. Surgentes uero
ad opus dei inuicem se moderate coho

Expanded text:
 singula lecta dormiant. Lectisternia pro modo conversationis secundum dispensationem abbatis sui accipiant. Si potest fieri, omnes in uno loco dormiant. Sin autem multitudo non sinit, deni aut viceni cum senioribus suis, qui super eos solliciti sint, pausent. Candela jugiter in eadem cella ardeat usque mane. Vestiti dormiant, et cincti cingulis aut funibus; et cultellos suos ad latus suum non habeant, dum dormiunt, ne forte per somnum vulnerentur dormientes; et ut parati sint monachi semper, et facto signo absque mora sfestinent invicem se praevenire ad opus Dei, cum omni tamen gravitate et modestia. Adolescentes sorores juxta se non habeant lectos, sed permistae cum senioribus. Surgentes vero ad opus Dei invicem se moderate coho
Abbreviated transcription (Latin):
si unguenta adhortatõnum: si medicami¬
na sc̃pturarum diuinarum. si ad ultimũ
ultionem exꝯmunicatõis uł plagas iur¬
garum: et iam si uiderit nichil suã p̾ualere
industriam. adhibeat ⁊̃ qd maius est suã
et omnium fratrum pro eo orõnem:ut do¬
minꝰ qui omnia potest. est opetur salutẽ
cuta infirmum fr̃ẽm. Qd si nec isto modo
sanatus fu̾it:tunc abbas utatur ferro ab
scisionis. ut ait apłs. Auferte malum ex
uob̃. Et iterum. Infidelis si discedit disce¬
dat: ne una ouis morbida totum gre¬

Expanded text:
si unguenta adhortationum, si medicamina Scripturarum divinarum, si ad ultimum ustionem excommunicationis, vel plagas virgarum, etiam si viderit nihil suam praevalere industriam: adhibeat etiam quod majus est suam et omnium fratrum pro eo orationem: ut Dominus, qui omnia potest, operetur salutem circa infirmum fratrem. Qsanatus fuerit, jam tunc abbas utatur fescisionis, ut ait Apostolus: Auferte malum ex vobis . Et iterum: Infidelis, si discedit, discedat . Ne una ovis morbida totum gre
Abbreviated transcription (Latin):
solicitus sit si re uera deum querit. si
solicitus est. ad opus del. id obedien¬
tiam. ad opprobria. Predicent ei oĩa
dura et aspera. per que itur ad deum.
Et si promiserit de stabilitatis sue per¬
seuerantia: post duorum mensium cir¬
culum legatur ei pordinem hec regła.
et dicatur ei. Ecce ler s̃ qua militare
uis:si potes obẜuare ingrede. si uõ nõ
potes: liber discede. Et si adhuc stetiͣt:
tunc cducat᷑ in supͣdcãm cellam nouici

Expanded text:
sollicitus, si revera Deum quaerit, si sollicitus, si revera Deum quaerit, si sollicitus est ad opus Dei, ad obedientiam, ad opprobria. Praedicentur ei omnia dura et aspera, per quae itur ad Deum. Et, si promiserit de stabilitatis suae perseverantia, post duorum mensium circulum et dicatur ei: Ecce lex, sub qua militare debes; si potes observare, ingredere; si vero non potes, liber discede. Et tunc ducatur in supra dictam cellam noviti
Abbreviated transcription (Latin):
man tnͣsigenda sunt. ne aliꝙͣ fraudẽ
p̃sumant inferre. memorent semp a
nanie ⁊ saphire: ne forte mortẽ quã
illi in corpore ptulerunt. hanc isti. uł
om̃s qui aliquam fraudem de rebus
monasteri fecerint in animã paciã¬
tur. In ip̃is aũt p̾ciis nõ surrepat. aua¬
ricie i alum: s semp aliqͣtulum ui¬
lius detur ꝙͣ. ib aliis secularibꝰ datur.
ut in omnib glorificetur deuꝰ de dis¬
ueniens ad ouersionem. frm.
non ei facilis tͥbuatur ingressus:s
sit sicut ait apls. Probate spiritꝰ si
ex deo sunt. Ergo si ueniens ꝑseue¬
rau̾it pulsans: et ulatas sibi inuiria
⁊ difficultatem ingressus post qͣtuor
aut quinq dies uisus fuit pacient̾
portare et psistere petitiom sue. ãnua¬
tur ei ingressus: ⁊ sit in cella hospitũ
paucis diebo. Postea aũt sit in cella
nouiciorum. ubi meditetur ⁊ mãducet
⁊dormi.at. et senior ei talis deputetur
qui aptus sit ad lucndas animas: ꝗ
suꝑ eum omnino curiose intendat et

Expanded text:
ansigenda sunt, ne aliquam fraudem praesumant inferre. Memorentur semper Ananiae et Saphirae: ne forte mortem, quam illi in corpore pertulerunt, hanc isti, vel omnes qui aliquam fraudem de rebus monasterii fecerint, in anima patiantur. In ipsis autem pretiis non subripiat avaritiae malum, sed semper aliquantulum vilius detur quam ab aliis saecularibus dari potest, ut in omnibus glorificetur Deus. § Iuis ad conversionem, non ei facilis tribuatur ingressus, sed, sicut ait Apostolus, Probate spiritus, si ex Deo sunt . Ergo si veniens perseveraverit pulsans, et illatas sibi injurias et difficultatem ingressus post quatuor aut quinque dies visus fuerit patienter portare et persistere petitioni suae, annuatur ei ingressus; et sit in cella hospitum paucis diebus. Postea autem sit in cella novitiorum, ubi meditetur et manducet, et dormiat. Et senior ei talis deputetur, qui aptus sit ad lucrandas animas, qui super eum curiose omnino intendat; et
Abbreviated transcription (Latin):
dimus ad refectionem cotidianã
tam sexte qͣm none omnib m̃sis aeb
tates. ut forte qui ex uno nõ potuit ed̾e:
et alio reficiat. Ergo duo pulm̃taria cocta¬
fribr omnib sufficiant. Et si fu̾int inde
poma aut nascentia leguminũ: addat᷑ ⁊
tercium: P.anis libra una pro pensa suf¬
ficiat in clie. siue una sit refectio. siue prã¬
di ⁊ cene. Qd̾ si cenaturi sunt: de eadẽ libͣ.

Expanded text:
dimus ad refectionem quotidianam tam sextae, quam nonae omnibus mensibus tates, ut forte qui ex uno non poterit edere, ex alio reficiatur. Ergo cocta duo pulmentaria fratribus omnibus sufficiant. Et si fuerit unde poma aut nascentia leguminum, addatur et tertium. Panis libra una propensa sufficiet in die, sive una sit refectio, sive prandii, et coenae. Quod si coenaturi sunt, de eadem lib
Abbreviated transcription (Latin):
non ⁊ collatõnes patrum.⁊ instituta ui
ta eorum. sed et regula scĩ prĩs nostri ba¬
silii. quid aliud st̃ nisi beneuiuentiũ.⁊ obe¬
dientium monachorum instrumenta u̾tu¬
tum:ꝯobis .aũt desidiosis ⁊male uiuen¬
tibꝰ atq neggligentibus rubor ꝯfusioi

Expanded text:
non et cellationes Patrum et instituta, et non et cellationes Patrum et instituta, et vitae eorum, sed et regula sanctisilii quid amplius sunt, nisi bene viventium et obedientium monachorum instrumenta virtutum? Nobis autem desidiosis et male viventibus, aut negligentibus, rubor confusio
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. de monasterio expellatur. de bono¬
amaritudinis malus. qui mõachi
separat a deo et ducit ad ĩfernũ. ita est
⁊zelus bonus qui separat. auiciis. ⁊ du¬
cit ad deum.⁊ ad uitam et̾nam. Hũc gͦ z e¬
lum feruentissimo amore excerseant
moachi.id est ut honore se inuicẽ p̃uẽi¬
ant. ⁊ infirmitates suas suic corporũ sũ
morum pacientissime tołent. Obedĩam
sibi certatim ĩpendant. Nullꝰ qd sibi uti¬
le iudicat seqͣtur. s qd mag̾.ilii. Caritatẽ
fr̾nitatis casto impendant.amore. Deũ
timeant: abbem suum sincera ⁊ humi¬
li caritate diligant. xp̃o omnino nich
pponant. qui nos pariter ad uitã pelucat¬
descͥpsimus. ut hanc obfuantes tuta¬
in monasteriis. aliquatenus uł honesta¬
tem morum. aut inicium ꝯusionis no
patrum. quarum obẜuatio plucit hõem
ad celsitudinem ꝑfectõnis. Que enĩ pa¬
tholicorum patrum hoc resonat. ut recto
cursu perueniamꝰ ad creatorem nr̃m: Nec

Expanded text:
fuerit, de monasterio expellatur. § fuerit, de monasterio expellatur. § amaritudinis malus, qui separat a Deo et ducit ad infernum, ita est zelus bonus, qui separat a vitio et ducit ad Deum et ad vitam aeternam. Hunc ergo zelum ferventissimo amore exerceant monachi. Id est, ut honore se invicem praeveniant, infirmitates suas, sive corporum, sive morum, patientissime tolerent: obedientiam sibi certatim impendant. Nullus quod sib utile judicaverit, sequatur, sed quod magis alio; charitatem fraternitatis casto impendant amore: Deum timeant, abbatem suum sincera et humili charitate diligant; Christo omnino nihil praeponant, qui nos pariter ad vitam adescripsimus, ut hanc observantes in monasteriis aliquatenus, vel honestatem morum, aut initium conversationPatrum, quarum observatio perducat hominem ad celsitudinem perfectionis. Quae enim patholicorum Patrum hoc cursu perveniamus ad Creatorem nostrum? nec
Abbreviated transcription (Latin):
in monastĩo om̃is p̃sũpcionis occa¬
sio. Ordinamꝰ atq cõstituim ut nulli lice¬
at ꝙ̃ quã frũm suoꝵ exoĩcare aut cede: ni¬
si cui potestas ab abbe data fu̾t. Peccãtes
aũt coram omnib arguantur. ut ceten
om̃i m̃sura ⁊ rõne. Nã infortiori etate q p̃¬
sũpẜit aliquatenꝰ sine p̃cepto abbatis uł in
ip̃is infantib sine discretione exarierit:
discipline regłan subiaceat. Quia sc̃ptũ est.
Qd tibi nõ uis fieri: alii ne fecis. ut obe¬
obrdientie uiam. se ituros ad deũ. Premiᷤ¬
so gͦ alb̃is aut ppõitorum. qui ab eo ꝯstitu¬
ũtur ĩpio. cui nõ pmittimꝰ pͥuata ĩperi a p̃¬
poni. de cet̾o om̃s uiniores pͥorib suis.
om̃i caritate ⁊ sollicitudine obediãt. Ꝙ si
ułꝯmotũ quãuis modice. mor sine mora
tam dui ꝓstratus in t̾ra ante pedes ey iace¬
at satfaciens.: usq dum benedictõne sane¬
tur illa ꝯmotõ. Qd qui ꝯtem pserit facerr.
aut cõrli uindicte subiaceat. aut si ꝯtũar

Expanded text:
in monasterio omnis praesumptionis occasio. Ordinamus atque constituimus, ut nulli liceat quemquam fratrum suorum excommunicare aut caedere, nisi cui potestas ab abbate data fuerit. Peccantes autem coram omnibus arguantur, ut caeteri omni mensura et ratione. Nam in fortiori aetate, qui praesumpserit aliquatenus, sine praecepto abbatis, vel in ipsis infantibus sine discretione exarserit, disciplinae regulari subjaceat, quia scriptum est: Quod tibi non vis fieri, alio ne feceris . obedientiae viam se ituros ad Deum. Praemisso ergo abbatis, ut praepositorum, qui ab eo constituuntur, imperio, cui non permittimus privata imperia praeponi, de caetero omnes juniores prioribus suis omni charitate et sollicitudine obediant. Quod commotos, quamvis modice, mox sine mora tandiu prostratus in terra ante pedes ejus jaceat satisfaciens, usquedum benedictione sanetur illa commotio. Quod qui contempserit facere, aut corporali vindictae subjaceat, aut, si contumax
Abbreviated transcription (Latin):
liber erit:ut si inquieto uel ino¬
belienti gregi pastoris fuerit
omnis diligentia attributa.⁊
morbidis etrum actib unilisa
fuit cã erhibita. pastor earum in
iudicio domimi absolutus dicat
cum ꝓph̃a domino. Iusticiam tu¬
am non absconcdi in corde meo:
ueritatem tuam et salutare tuu
dixi. ipsi autem ꝯtempnentes sp̃¬
uerunt me. Et tunc demum in¬
obedientib cure sue ouib: pẽa
sit eis preualens ipsa mors. Pma ll¬
rgo cum aliquis suscipit¬
nomen albatis duplici d

Expanded text:
liber, ut si inquieto vel inobedienti gregi pastoris fuerit omnis diligentia attributa, et morbidis earum actibus universa fuerit cura exhibita, pastor earum in judicio Domini absolutus dicat cum Propheta Domino: Justitiam tuam non abscondi in corde meo, veritatem tuam et salutare tuum dixi : ipsi autem contemnentes spreverunt me. Et tunc demum inobedientibus curae suae ovibus poena sit eis praevalens ipsa mors. Ergo cum aliquis suscipitnomen abbatis, duplici d
Abbreviated transcription (Latin):
inuentum fũit qd ab albe nõ accepe¬
rit. gͣuissime discipline subiaceat. Et
ut hoc uicium peculiare radicitꝰ am¬
putet᷑. dent᷑ ab alb̃e omnia que st̃ ne
cessaria. Id est cuculla. pedules tum¬
ca. brachile. cutellus. grafium. acus.
mappula. tabule. ut om̃is auferatur
necessitatis occasio. A quo tñ abbẽ sẽ¬
per ꝯsideret᷑ illa sñia actuum apłorũ:
quia dabatur singulis pro ut unicui¬
q opus erat. Itaq ⁊ albas ꝯsideret
infirmitates indigentium:. ñ malam
uoluntatem inuidentium. In oĩb tñ
uidiciis suis. dei retributõnẽ cogitet.

Expanded text:
inventum fuerit, quod ab abbate non accepeinventum fuerit, quod ab abbate non acceperit, gravissimae disciplinae subjaceat. Et ut hoc vitium peculiaris radicitus amputetur, dentur ab abbate omnia quae sunt cessaria, id est, tunica, cuculla, pedules, caligae, bracile, cultellum, graphium, acus, mappula, tabulae, ut omnis auferatur necessitatis excusatio. A quo tamen abbate semper consideretur illa sententia Actuum apostolorum: Quia dabatur singulis, prout cuique opus erat . Ita ergo abbas consideret infirmitates indigentium, non malam voluntatem invidentium. In omnibus tamen judiciis suis Dei retributionem cogitet.
Abbreviated transcription (Latin):
singulos cucullam et tunicam. Cu¬
cullam in hyeme uillosam: iestate
puram aut uetustam. ⁊ scapulare pp̃
opera. Indumenta pecdũ. pedules ⁊ ca¬
ligas. De qͣrum rerum oĩo colore aut¬
grossitudine nõ causent᷑ moachi .s
quales mueniri possunt in ꝓuncia
qua habitant. aut qd̃ uilius ꝯparri
põt. Abbas aũt de m̃sura indeat.ut ñ
sint curta ip̃a uestimenta utentib eis.
s mẽsurata. Accipientes noua. uetͣa
semp reddant in p̃senti: reponenda
in uestiario pp̃ paupes. Sufficit enĩ
monacho duas tunicas ⁊ duas cu¬
cullas h̃re pp̃ noctes: et pp̃ lauare ip¬
sas res. Iam qd̾ supͣ fu̾it supfluum ẽ:¬
et amputari debet. Et pedules et qd̾¬
cumq est uetustum semp reddãt dũ
accipiunt nouum. femoralia hii qͥ
in uia diriguntur de uestiario accip¬
iant: Qui reu̾tentes. lota ibi restitu¬
ant. Et cuculle et tunce sint. Aliꝙto
asolito quam eas quas hnt modice
meliores. Quas exeuntes inuia de
opus peculiare. ne inueniat. Et si cui

Expanded text:
singulos cucullam et tunicam: cucullam in hieme villosam, in aestate puram et vetustam; et scapulare propter opera. Indumenta pedum pedules et caligas. De quarum rerum ogrossitudine non causentur monachi, sed quales inveniri possunt in provincia qua habitant, aut quod vilius comparari potest. Abbas autem de mensura provideat, ut non sint curta ipsa vestimenta utentibus ea, sed mensurata. Accipientes nova, vetera semper reddant in praesenti reponenda in vestiario propter pauperes. Sufficit enim monacho duas tunicas et duas cucullas habere propter noctes et propter lavare ipsas res. Id quod supra fuerit, superfluum est: amputari debet. Et pedules, et quodcunque est vetustum reddant, dum accipiunt novum. Femoralia hi qui in via diriguntur, de vestiario accipiant: quae revertentes lota ibi restituant. Et cucullae et tunicae sint aliquanto a solito quas habent modice meliores: quas exeuntes in via acnt propter opus peculiare, ne inveniatur. Et, si cui
Abbreviated transcription (Latin):
mentiri deo per tonsuram noso¬
tur. Qui bini aut teri aut cer¬
te singuli sine pastore non do¬
minicis s sius inclusi ouilibꝰ:
pro lege ei ᷤ ẽ desideriorum uolu¬
ptas. Cum quicquid putauint
uł clegerint. hoc pͥutant scm: et
qd̾ nolũint hoc putant non li¬

Expanded text:
mentiri Deo per tonsuram noscuntur. Qui bini aut terni, aut certe singuli, sine pastore non Dominicis, sed suis inclusi ovilibus, pro lege eis est desideriorum voluptas: cum quidquid putaverint, vel elegerint, hoc dicunt sanctum; et quod noluerint, hoc putant non li
Abbreviated transcription (Latin):
as puersas. dicat semꝑ utilis fr̾ in cor¬
de suo. Tunc cro ĩmaculatus coram eo:
si obseru. auero me ab iniquitate mca.
uoluntatem uero ꝓp̾am ita facere ꝓhi¬
bemur: cum dicit scriptura nob̃. Et a
uoluntatib tuis auertere. Et iterũ ro¬
gamus deum in oratione:ut fiat uo¬
luntas illius in nobis. Docemur gͦ
cauemus illud qd̃ dicit scã scriptura.
Sunt uic que uidentur hominib rec¬
te: quarum finis usq ad ꝓfundum in¬
ferni demergit. Et cum item caueamꝰ
illud qd de neggligentib dc̃m est. Cor¬
rupti sunt et abominabiles facti sunt ĩ
uoluntatib sius. In desiderus uero

Expanded text:
s perversas, dicat semper utilis frater in corde suo: Tunc ero immaculatus coram eo, si observavero me ab iniquitate mea . Voluntatem vero propriam ita facere prohibemur, cum dicat Scriptura nobis: A voluntatibus tuis avertere . Et iterum: Rogamus Deum in oratione, ut fiat illius voluntas in nobis . Docemur ergo cavemus illud, quod dicit sancta Scriptura: Sunt viae quae videntur hominibus rectae; quarum finis usque ad profundum inferni demergit . Et cum item cavemus illud, quod de negligentibus dictum est: Corrupti sunt, et abominabiles facti sunt in voluntatibus suis . In desideriis vero
Abbreviated transcription (Latin):
cenobiis degentes: abbatem sibi p̾eẽ
desiderant. Sine dubio hu tales illã
tia tunc acceptabilis erit deo et du¬
lcis hominib. si qd̃ iubetur nõ trepi¬
de non tarde nõ tepide aut cũ murm¬
urio uł responsione nolentis facere¬
efficiat. Qui.a obedientia que maio¬
rib p̾betur. deo exhibetur. Ip̃e enim
dicit. Qui uos audit me audit. Et
cum bono animo.⁊discipulis preberi
oportet: quia hylarem datorem di¬
ligit deus. nam cum malo aĩo si
obediat discipulus et nõ solũ ore

Expanded text:
enobiis degentes, abbatem sibi praeesse desiderent. Sine dubio hi tales illam tia tunc acceptabilis erit Deo et dulcis hominibus, si quod jubetur, non tepide, non tarde, non trepide, aut cum murmurio, vel responso nolentis efficiatur: quia obedientia quae majoribus praebetur, Deo exhibetur. Ipse enim dixit: «Qui vos audit, me audit .» Et cum bono animo a discipulis praeberi oportet; quia hilarem datorem diligit Deus . Nam cum malo animo si obedit discipulus, et non solum
Abbreviated transcription (Latin):
pro qualibet culpa. si et exomunicatꝰ
nõ emendauiͣt. acrior ei accedat correc¬
tio. id est ut u̾berum uindicta in eum ꝓ¬
cedat. Qd si nec ita correxerit: aut forte
qd̃ absit in supbiã elatus etiam defendẽ
uolĩt oꝑa sua. tunc albas faciat qd
sapiens medicus. Si erhibuit fom̃ta.

Expanded text:
pro qualibet culpa, si etiam excommunicatus se non emendaverit: acrior ei accedat correptio: id est, ut verberum vindicta in eum procedat. Quod si nec ita se correxerit, aut forte, quod absit, in superbiam elatus, etiam defendere voluerit opera sua: tunc abbas faciat, quod sapiens medicus. Si exhibuit fomenta
Abbreviated transcription (Latin):
Nil me p̾latus ꝓhibeat hor que ꝓmisi nec plus exigat ꝙͣ ꝓmisi. Uota
mea non augcat sine mea uolũtate nec minuat sine certa necessitate.
Necessitas quippe nõ habet legem et ob hoc extusat dispensatõem. Alioqͥn¬
Et restrictio contra uolũtatem murmur est non ꝓfectus. Attendite de
coram om̃ibus ꝓmittat de stabilitate sua eł conuersione moꝵ suari
et obedientia coram deo et sanitis eius ut si aliq̃ndo aliter fecerit ⁊¬
ꝓnuttit a deo se dampnandum sciat quem irridet qr nemo mittens.¬

Expanded text:
Nil me praelatus prohibeat horum quae promisi, nec plus exigat quam promisi. Vota mea nec augeat sine mea voluntate, nec minuat sine certa necessitate. Necessitas quippe non habet legem, et ob hoc excusat dispensationem. Volunet restrictio contra voluntatem, murmur est, non profectus. Ponant ecoram omnibus promittat de stabilitate sua et conversione morum, et obedientia coram Domino et sanctis ejus; ut si aliquando aliter fecerit, a Deo se damnandum sciat quem irridet. De
Abbreviated transcription (Latin):
et au tentici canones et si qua sũt alia instituta eccłiastica
digne auctoritatis que qm a sanctis tradita sũt sfitate sca
officio illis canõica clc̃ione succedentes licire interdũ innoxieq ꝓcausis
ꝑsonis locis et temꝑib dispensãtur. Tbi sane qui hoc legit artendat me
caute nõ ditere ea posse uł ab istis leuiter ꝓ uolũtate mutari s ex neces
sitate et ratione fideliter dispensari. Nouit eñi fidelis seruus et prudens̃
quem cõstituit dñs suꝑ familiam suam ibi tantũ usurpare dispensacõem
unde bonã possit habere recõpensationem. Querit᷑ ꝓpter hoc int̾ dispensa¬
tores ut fidelis qͥs iueniatur. Et eadem fortasse fidelitas a subditis nichi¬
lominus exigitur ĩ obtemꝑando. que a p̃positis in dispensando: qͥa õms

Expanded text:
et authentici canones, et si quae sunt alia ecclesiastica instituta dignae auctoritatis. Quae quoniam a sanctis tradita sunt, sancita staofficio illis canonica electione succedentes, licite interdum innoxieque pro causis, personis, locis et temporibus dispensantur. Ubi sane qui haec legit, attendat me caute non dicere, ea posse vel ab istis leviter pro voluntate mutari, sed ex ratione fideliter dispensari. Ideo quem constituit Dominus super familiam suam, ibi tantum usurpare dispensationem, unde bonam possit habere recompensationem. Hoc quippe quaeritur inter dispensatores, ut fidelis quis inveniatur. Et eadem fortasse fidelitas a subditis nihilominus exigitur in obtemperando, quae a praepositis in dispensando. Cons
Abbreviated transcription (Latin):
reglam est cui semel et ip̃e spontanea uoluntate et ꝓfessione se submi¬
sane correctiones nõ suꝑ patrũ traditiones tõstituit᷑ qͥ abbas eligitur.
nes abb̃ẽm sit. et hoc uł illud esse in ꝓuidentia uł arbitrio siue dispositu¬
ne abbatis. Ut aut̃ ꝓ sua uolũtate aliquid mutet me legisse nõ recolo.
Quinymmo. in om̃b inquit om̃es magistram sequantur regłam nec ab

Expanded text:
Regulam est, cui semel et ipse spontanea se professione submisane transgressiones, non super Patrum traditiones constituitur qui abbas eligitur, nes abbatem sit; » et hoc vel illud esse in providentia, vel arbitrio, seu dispositione abbatis . Ut autem pro sua voluntate aliquid mutet, me ibi legisse non recolo: quinimo, « In omnibus, » inquit, « omnes magistram sequantur Regulam, nec ab
Abbreviated transcription (Latin):
descendere non licet. Proscribat deinde stabilitatis pactũ omni deinceps
remisso descensui contencioso discessui uago et turioso discursui toci
usq inconstantie leuitati. Non tñ hus q̃ in ꝓfessione secunt᷑ uidelicet¬
nobis est in duo uniuersa hec regłatis obseruatio in p̃cepta iuidelicet
et remedia. Preceptis instituit uita contia pcc̃m. remediis restituitur
post pc̃c̃m innocentia. Sic ergo utraq nr̃a compleitit᷑ ꝓfessio et pre
cepta obedientie et mobedientie remedia ut ne peccando a regula re¬
cedatur. Solum itaq censuerim fregisse uotũ iuolasse ꝓpositũ pactum
puaricasse qui et p̾ceptũ contẽpserit et remedium. Et sic non facit¬
est regłaris correitio et in ea muenitur nõ solũ bone uite institutio

Expanded text:
s est regno Dei . Praescribat proinde stabilitatis pactum omni deinceps remisso descensui, contentioso discessui, vago et curioso discursui, totius denique inconstantiae levitati; non tamen his quae in professionis serie sequuntnobis in duo universa haec observatio regularis, in Precepta videlicet, et Remedia. Praeceptis instituitur vita contra peccatum; Remediis restituitur post peccatum innocentia. Sic ergo utraque ista complectitur nostra prcepta obedientiae, et inobedientiae remedia, ut ne peccando quidem a Regula recedatupraevaricasse, qui et praeceptum contempserit, et remedium. Nam illum saest regularis correctio, et in ea reperitur non solum bonae vitae instructio,
Abbreviated transcription (Latin):
cas. Et qui pctores uocare dignatus es dicens. Ueite ad
me oes qui l aboratis et onerati estis. et ego reficiã uos
Pra ut hec ĩuitaciõs tue uox ita in eo cõnalescat. qt̃s
pctorũ onera deponẽs et ꝙͣ dulcis es gustãs tua refectiõe
sustentari mereaꝑur. et sicut attestari de tins ouibz di¬
ut aliemĩ nõ sequat: sed te nec audiat uocẽ alienorũ se
tuã qui dicis qui michi mĩstrat me sequat᷑: Qui cũ pr̃e n¬

Expanded text:
 Venite ad me, omnes qui onerati estis, et ego vos reficiam; » praesta ut haec invitationis tuae vox ita in eo convalescat, quatenus peccatorum onera deponens, et quam dulcis es gustans, tua refectione sustentari mereatur, et sicut attestari de tuis ovibus diut alienum non sequatur, sed neque audiat vocem alienorum, sed tuam, qua dicis: « Qui mihi ministrat me sequat
Abbreviated transcription (Latin):
di p̃ceptum/s si ꝯplemus habitatoris officiũ
erimus hrdes regni celorum. Ergo p̾paranda sunt cor¬
Da et corpora nĩa sc̃e preceptorum obedientie militatu
dominum ut gr̃e sue iubeat nob̃ aduitorium ministrͣi.
mus. ⁊ hec omnia per hanc lucis uiam uacat implere:
currendum et agendum est modo ꝙ imppetuum nob̾ ex¬
pediat. Constituenda est gͦ a nob̾ dominici scola seru
cii in qua institutione nichił asperum nichilq gͣue con¬
stituturos speramus. Sed et siquid paululum restrictius
dictante equitatis rõne pp̃ emendatõnem uiciorum uel
conseruationem cantatis processerit: non illico pauore ꝑ¬
territus refugias uiam salutis. que non ẽ nͥ angusto ĩ¬
icio incipienda. Processu uero ꝯuersationis et fidei
dilatato corde ⁊ in enarrabili dilectionis dulcedine cur¬
ritur uia mandatorum dei. Ut ab ip̃ius nunquam ma-¬
gisterio discedentes. in eius doctrina usq ad mortem in

Expanded text:
di praeceptum; sed, si compleamus habitatoris officium, di praeceptum; sed, si compleamus habitatoris officium, erimus haeredes regni coelorum, ergo praeparanda sunt corda et corpora nostra sanctae praeceptorum obedientiae militatumus Dominum, ut gratiae suae jubeat nobis adjutorium ministrare. mus, et haec omnia per hanc lucis vitam vacat implere, currendum et agendum est modo quod in perpetuum nobis expediat. Constituenda est ergo nobis Doitii, in qua institutione nihil asperum, nihil grave constituturos speramus; sed et si quid paululum districtius, dictante aequitatis ratione, propter emendationem vitiorum vel conversationem caritatis processerit, non ilico pavore perterritus refugias viam salutis, quae non est nisi angusto initio incipienda; processu vero conversationis et fidei dilatato corde, inenarrabili dilectionis dulcedine curritur via mandatorum Dei, ut ab ipsius nunquam magisterio discedentes, in eius doctrina usque ad mortem in
Abbreviated transcription (Latin):
lud cum ꝓpha dicentes. Non nob domine non nob̾.s
nomini tuo da głam. sic nec paulus apłs dep̃̾dicatõe¬
sua sibi aliquid imputauit dicens. Gr̃a dei sum id qd
sumł et it̾um ip̃e dicit./ qui głatur in domino głetur. un¬
de dominus in euͣngłio ait̃. Qui audit u̾ba mͦea et¬
facit ea: similabo eum uiro sapienti qui eclificauit do¬
mum suam supra firmam petram.uenerunt flumi¬
na flauerunt uenti et impegerunt in domum illam
et non cecidit. quia fundata erat sup̃ firmam petram.
Hoc conplens dominus: erpectat nos cotidie huis su¬
is scĩs monitis fcĩs nos rendere debere. Ideo nob̃ ꝓpter
emendatõm maloru: huius dies iite ad inducias re¬
laxantur. dicente apło. An nescis quia pacĩa dei ad pe¬
intentiam te actlucit.Nam pius dominus dicit. Nolo
mortem peccatoris: s ut ꝯuertatur et uiuat.¶ Quinta
Um gͦ int̾rogassemus dominum frẽs de h̃ita¬
tione tabern aculi eius audiuimus habitan¬

Expanded text:
lud cum Propheta dicentes: Non nobis, Domine, non nobis; sed lud cum Propheta dicentes: Non nobis, Domine, non nobis; sed nomini tuo da gloriam . Nec Paulus apostosua sibi aliquid imputavit dicens: Gratia Dei sum, id quod sum . Et iterum, qui gloriatur, in Domino glorietur . Unde Dominus in Evangelio ait: Qui audit facit ea, similabo eum viro prudenti, qui aedificavit domum suam supra firmam petram; venerunt flumina, flaverunt venti, et impegerunt in domum illam, et non ceHaec complens Dominus exspectat nos quotidie his suis sanctis monitis, factis respondere debere. Ideo nobis propter emendationem malorum hujus vitae dies ad inducias relaxantur, dicente Apostolo: An nescis, quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit . Nam pius Dominus dicit: Nolo mortem peccatoris, sed magis convertatur et vivat . Cum ergo interrogassemus Dominum, fratres, de habitatore tabernaculi ejus, audivimus habitan
Abbreviated transcription (Latin):
oco oo sua: demonstrat nobis dominus uiam uite.
Succinctis gͦ fide uel obsuantia bonorum actuum lum¬
bis nr̃is: per ducatum euungelii pergamus itinera ciꝰ.
ut mercamur eum qui nos uocauit in regno suo uide¬
re. In cuius regni tabernaculo si uolumus habitare:ni
quis habitabit in tabernaculo tuo aut quis requiescet
in monte scõ tuoͦ Post hanc introgõnem frẽs audia¬
mus dominum rndentem: et ostendentem nob̃ uiã
ip̃ius tabernaculi et dicentem. Qui ingreditur sine
corde suo. et non egit dolum in lingua sua. Qui non fec
proximo suo malum: qui obprobrium non accepit
adũsus ꝓximum suum. Qui malignum dyabolum.
liqua suadentem sibi cum ipsa suasione a conspectib
cordis sui respuens duxit ad nichilum: et ꝑuulos co¬
gitatus eius tenuit et allisit ad xp̃m. Qui timentes
dominum de bona obseruantia sua non se rectunt e¬
latos: s ip̃a in se bona/ non ase posse s a domino fieri ex¬
istimantes. opantem in se dominum magnificant: il¬

Expanded text:
 sua demonstrat nobis Dominus viam vitae. Succinctis ergo fide vel observantia bonorum actuum lumbis nostris, per ducatum Evangelii pergamus itinera ejus; ut mereamur eum, qui nos vocavit in regnum suum, videre. In cujus regni tabernaculo si volumus habitare, nisquis habitabit in tabernaculo tuo, aut quis requiescet in monte sancto tuo ? Post hanc interrogationem, fratres, audiamus Dominum respondentem et ostendentem nobis viam ipsius tabernaculi, dicentem: Qui ingreditur sine corde suo; qui non egit dolum in lingua sua; qui non fecit proximo suo malum; qui opprobrium non accepit adversus proximum suum : qui malignum diabolum aliqua suadentem sibi cum ipsa suasione a conspectibus cordis sui respuens, deduxit ad nihilum, et parvulos cogitatus ejus tenuit, et allisit ad Christum petram. Qui timentes Dominum, de bona observantia sua non se reddunt elatos; sed ipsa in se bona non a se posse, sed a Domino fieri aestimantes, operantem in se Dominum magnificant, il
Abbreviated transcription (Latin):
Rtifices si sunt in momõastii.¬
nasterio: cum omni humilita¬
te faciant ip̃as artes. si pmifit alba.
Qd si aliquis ex eis extollit᷑ ꝓ sciẽtia
artis sue eo ꝙ uideat᷑ aliquid ꝯferre
monasterio: hic talis eiciatur ab ip¬
forte humiliato. ei itum albas uibeat.
Siquid forte eroperib artificum ue¬
nũdandum est: uidetint ipsi ꝑ quorũ

Expanded text:
rtifices si sunt in monasterio, cum omni humilitate faciant ipsas artes, si permiserit abbas. Quod si aliquis ex eis extollitur pro scientia artis suae, eo quod videatur aliquid conferre monasterio, hic talis evellatur ab ipforte humiliato ei iterum abbas jubeat. Si quid vero ex operibus artificum venundandum est, videant ipsi per quoru
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃r tam estatis ꝙͣ yemis equałr in
die dominico tencatur: nisi forte ꝙ
absit tardius surgant. aliquid de lec¬
tionibꝰ breui.andum est aut de renso¬
riis. Qd tñ omnino caucat᷑ ne ꝓueĩat.
Qd̾ si ꝯtigerit: digne inde satͥfaciat de¬
o in or atorio. ꝑ ciuius euenerit neg¬

Expanded text:
tempore tam aestatis quam hiemis aequaliter tempore tam aestatis quam hiemis aequaliter die Dominico teneatur: nisi forte, quod absit, tardius surgant et aliquid de lectionibus breviandum est, aut responsoriis: quod tamen omnino caveatur, ne proveniat. Quod si contigerit, digne inde satisfaciat Deo in oratorio, per cujus evenerit neg
Abbreviated transcription (Latin):
tempius surgatur ad uigiliaᷤ.
In quibꝰ uigilus tencatur mensura:
id est modulatis ut supͣ disposuimꝰ
ser psalmis et uersu. residentib cũc¬
tis disposite et per ordinem in sb̃selliᷤ
legantur in codice ut supͣdiximꝰ q̃tuo:
lectiones cum rensoris siuis: ubi tm̃
in quarto rensorio dicatur a cantãte
gła. Quam dum incipit. mox omnes
cum reuentia surgant. Post quas lec¬
tiones seq̃tur ex ordine alii sex psal¬
mi cum antiphͣis: sicut antiores ctu̾¬
su. post quos iterum legantur alie qͣ¬
tuor lectiones cum rensoriis sius: or¬
dinc quo supͣ. post quas dicant᷑ tria¬
cantica ꝓpharum que instituit albas:
que cantica cum allya psallant᷑. Dicto
ctiam uersu et benedicente abbe legãt
dc̃o. legat albas lectionem de cũngłio
cum honore ⁊ tremore stantib om̃ibꝰ.
qua plecta rendent omnes amẽ. Et sõ¬
scquatur mox abbas hymnũ. Te decz
laus. et data bñdictione. incipiãt
matutinos. Qui ordo iugili.rũ oĩ

Expanded text:
ius surgatur ad vigilias: in quibus vigiliis teneatur mensura, id est, modulatis, ut supra disposuimus, sex psalmis et versu, residentibus cunctis disposite, et per ordinem in subselliis, legantur in codice, ut supra diximus, quatuor lectiones cum responsoriis suis. Ubi tantum in quarto responsorio dicatur a cantante Gloria. Quam dum incipit, mox omnes cum reverentia surgant. Post quas lectiones, sequantur ex ordine alii sex psalmi cum antiphonis, sicut anteriores, et versus. Post quos iterum legantur aliae quatuor lectiones cum responsoriis suis, ordine quo supra. Post quas dicantcantica de prophetis, quae instituerit abbas. Quae cantica cum alleluia psallantur. Dicto etiam versu, et benedicente abbate, legaerdicto, legat abbas lectionem de Evangelio, cum honore et tremore stantibus omnibus; qua perlecta, respondeant omnes, amen: et subsequatur mox abbas hymnum, Te decet laus. Et data benedictione incipiant Matutinos. Qui ordo vigiliarum omni
Abbreviated transcription (Latin):
minico die agend̃ ita agatur: excepto
ꝙ psalmi uł antiphe nl lectiones ad ip̃¬
sum diem ptinentes dicãt᷑. oodꝰ a .s̃. scͥptꝰ¬
A
dicatur allya:tam in psalmis ꝙͣ in ren catur¬
dicatur. omni uõ dominica extra qua¬
dragesimam. cantica matutini prima¬
tercia sexta nonaq cum alłya dicant᷑.
uespera uõ. cũ ãtiphi. rensoria uõ nũ¬
qͣm dicant᷑ cum allya: nisi apascha us

Expanded text:
Dominico agendum, ita agatur: excepto quod psalmi aut antiphonae, vel lectiones ad ipsum diem pertinentes dicantur. Modus autem supra dicatur Alleluia, tam in psalmis quam in respondicatur. Omni vero Dominica extra Quadragesimam cantica, matutini, primatertia, sexta nonaque cum Alleluia dicantur. Vespera vero cum antiphona. Responsoria vero nunquam dicantur cu
Abbreviated transcription (Latin):
Tait ꝓpha. Sepcies in die agant᷑.¬
laudem dixi tibi. Qui septẽnari
sacratus mimerus a nob sic implebit᷑
si matutini prime tercie sexte none ues
soluamus.qr de hus diurnis horis dix
noct̾ns uigiliis idem ip̃e ꝓpha ait. oxedi¬
a nocte surgebam ad ꝯfitendum tibi.
Ergo hus tprib referamus laudes crea¬
tori nr̃o suꝑ iudicia iusticie sue:id ẽ ma¬
tutinis prima t̾cia sexta nona uespera
cõpletorio. et nocte surgamus ad ꝯfited¬

Expanded text:
ait propheta, Septies in die laudem dixi tibi . Qui septenarius sacratus numerus a nobis sic implebitur, si matutini, primae, tertiae, sextae, nonae, vesersolvamus, quia his divinis horis dixinocturnis vigiliis idem ipse Propheta ait: Media nocte surgebam ad confitendum tibi . Ergo his temporibus referamus laudes Creatori nostro, super judicia justitiae suae, id est, matutinis, prima, tertia, sexta, nona, vespera, completorio; et nocte surgamus ad confite
Abbreviated transcription (Latin):
priuatis matutinorum n¬
sollempnitas ita agatur. id est ut sex¬
agesimus sextus p̾s dicatur sñ ãtipͣ.
subtrabendo modice sic̃ dominica: ut
om̃s occurrant ad ꝗnquagesimum.
qui cũ ãtiphͣ dicat᷑. post ꝙ̃ alii duo
cia fer̃ quadͣgesimus secũdꝰ. et qnqͣze¬
simus sextus. Quarta fer̾. sexagesim
tcius: et sexagesimꝰ quait. Quint᷑ fer̃
octegesimꝰ scptim: et octogesim nonꝰ
Secta ferͣ septuagesimꝰ quintus: et
nonagesimꝰ prim Sabbo aũt centesi¬
mus qͣ dr agesimꝰ secundꝰ. et canticum
de utonomii. qd diuidatur in duaᷤ gła
Mam ceteris diebr canticum unũ qd¬
ecc̃a dicatur. Post ħ sequant᷑ laudes:
deinde lectio una apłi memoriter reci¬
tanda. Rnsorium ambrosianum usus
canticum de euͣnglĩo letania et ꝯpletu
est. Plane agenda matutina uł uespti¬
na nõ tnͣseat aliq̃n: nisi in ultimo ordi¬
ne oratio dominica oĩb audientibꝰ di¬
ta nr̃a. sic̃ et nos dimittimꝰ debitorib
nostris. purgent se ab huiusmodi uicio.

Expanded text:
privatis Matutinorum solemnitas ita agatur: id est, ut sexagesimus sextus psalmus dicatur sine antiphona subtrahendo modice, sicut in Dominica, ut omnes occurrant ad quinquagesimum, qui cum antiphona dicatur. Post quem alii duo tia feria quadragesimus secundus, et quinquagesimus sextus. Quarta feria, sexagesimtertius et sexagesimus quartus; quinta feria octogesimus septimus et octogesimus nonus; sexta feria septuagesimus quintus et nonagesimus primus; sabbato autem centesimus quadragesimus secundus et canticum Deuteronomii, quod dividatur in duas Glorias. Nam caeteris diebRomana, dicatur. Post haec sequentur laudes. Deinde lectio una Apostoli memoriter recitanda. Responsorium Ambrosianum, versus, canticum de Evangelio, litania, et completum est. Plane Agenda matutina, vel vespertina non transeat aliquando, nisi in ultimo per ordinem oratio Dominica omnibus audientibus dita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, purgent se ab hujusmodi vitio.
Abbreviated transcription (Latin):
uum tamꝙͣ se ip̃m. Deinde nõ occi¬
dere nõ adulterare: nõ facere furtu.
nõ ꝯcupiscere: nõ falsum testimoniũ
dicere. honorare omnes homines:⁊
qd̃ sibi quis fieri nõ uult: alii ne fa¬
ciat. Ab negare semetip̃m sibiut se¬
quatur xpristum.Corpus castigare:
Delicias nõ amplecti. ieuinum ama¬
re paupes recreare: nudum uestire. ifmũ uisi¬
ue. mortuum sepelire. in tribulatione sb̃¬
uenire. dolentes ꝯsolari. A seculi acti¬
Use facere alienum. Nichil amori
xp̃i preponcie: Iram nõ ꝑfice̾: Iracũdi¬
e tempus non reseruare. Dolum in
corde non tenere:pacem falsam nõ
dare. Cantatem nõ derelinque. non
uirare ne forte piuret: Ueritatẽ ex

Expanded text:
m. Deinde non occidere, non adulterare, non facere furtum, non concupiscere, non falsum testimonium dicere, honorare omnes homines, et quod sibi quis fieri non vult, alii ne faciat. Abnegare semetipsum sibi, ut sequatur Christum. Corpus castigare, delicias non amplecti, jejunium amare, pauperes recreare, nudum vestire, infirmum visitare, mortuum sepelire, in tribulatione subvenire, dolentem consolari. A saeculi actibus se facere alienum. Nihil amori Christi praeponere, iram non perficere, iracundiae tempus non reservare, dolum in corde non tenere, pacem falsam non dare, charitatem non derelinquere. Non jurare, ne forte perjures. Veritatem ex
Abbreviated transcription (Latin):
gerat abbas cuta delinq̃tes fr̃es: quia
nõ est opus samis medicus. sed male
habentib. Et ideo uti debet omnimodo
ut sapiens medicus: inmittere quasi
occultos consolatores sympectas. idest¬
cum ad humilitatis satfactõnem. et cõ¬
solentur eum ne habundantiori tristici¬
omnib. M. agnopere enim debet sol
licitudinem gerere abbas et omni sa¬
gacitate et industria curare. ne aliqͣm
de ouib sibi creditis ꝑdat. Nouiͣt eĩ
se infirmarum curam sꝯcepisse anima¬
rum: non sr sanas tyrannidem. Et metu
qd̃ debile erat proicicbatis. Et p astori
boni pium imitetur exemplum:qui re¬
lictis non.iginta nouem ouibo in mõ¬
tib. abiit unam que errau̾at querere:¬
uerat cuius infirmitati in tantum ꝯpass

Expanded text:
gerat abbas circa delinquentes fratres: quia non est opus sanis medicus, sed male habentibus . Et ideo uti debet omni modo ut sapiens medicus: immittere quasi occultos consolatoreseum ad humilitatis satisfactionem. Et consolentur eum, ne abundantiori 377 tristitiomnibus . licitudinem gerere abbas, et omni sagacitate et industria curare, ne aliquam de ovibus sibi subjectis perdat. Noverit enim se infirmarum curam suscepisse animarum, non super sanas tyrannidem, et metuaquod debile erat, projiciebatis . Et pastoris boni pium imitetur exemplum, qui, relictis nonaginta novem ovibus in montibus, abiit unam ovem, quae erraverat, quaerere: cujus infirmitati intantum compass
Abbreviated transcription (Latin):
oris culpe nora tenetur: suspendat
a m̃sa simul et ab oratorio. Mullus ei fra¬
trum in ullo iungatur ꝯsortio. neq collo¬
quio. Solus sit ad opus sibi iniunctum
psistens in pnĩe luctu: sciens illam ter
huiusmodi hominem sathane mint̾itun
carnis:ut sp̃s saluus sit in die domini.
Cibi aũt refectõnem solus pcipiat. mẽ¬
sura uł hora qua p̾uiderit albas ei ꝯpet̾e.
Nec a quoqͣ benedicat᷑ tnͣseunte: nec ci

Expanded text:
oris culpae noxa tenetur, suspendatur a mensa simul, et ab oratorio. Nullus ei fratrum in ullo jungatur consortio neque in colloquio. Solus sit ad opus sibi injunctum, persistens in poenitentiae luctu: sciens terribilemhujusmodi hominem Satanae in interitum carnis, ut spiritus salvus sit in die Domini . Cibi autem refectionem solus percipiat, mensura vel hora, qua praeviderit ei abbas competere. Nec a quoquam benedica
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtumax aut inobediens aut su¬
pbus aut murmurans aut in aliqͦ ꝯͣri
eristens sc̃e regule: et p̾cepti seniorum
emendau̾it: obuirget publice coram
om̃ib. Siuõ neq sic correxerit: si intlli¬
gat quał pena sit exomunicatõmi sb̃ia¬
ceat. Si aũt improbus est. iundc̃e cõrli
Ecundum modum culpe: et exꝯmu¬
nicatõnis uł discipline debet extẽ¬
di mensura. Qui culparum modus in ab¬
batis pendͤat uidicium. Siquis tñ fr̃in le¬
uiorib culpis inuenitur: am̃se participa¬
tione priuetur. Priuati aũt am̃se ꝯsor
tio ista erit ratio: ut in oratorio psalmum
aut antiphͣm nõ imponat. neq lectõm re¬
citet usq ad satͥfcom. Refectõnem aũt ci¬
bi post fratrum refectõnem solus accipiat.
ille fr non.aa si frẽs nona ille uespera.usq
dum satfactõne congruia ueniã ꝯseqͣtur.

Expanded text:
tumax, aut inobediens, aut superbus, aut murmurans, vel in aliquo contrarius existens sanctae Regulae, et praeceptis seniorum emendaverit, objurgetur publice coram omnibus. Si vero neque sic correxerit, si intelligit qualis poena sit, excommunicationi subjaceat. Sin autem improbus est, vindictae corporali ecundum modum culpae, et excommnicationis vel disciplinae debet extendi mensura. Qui culparum modus in abbatissae pendeat judicio. Si qua tamen soror in levioribus culpis inveniatur, a mensae participatione priveturtio ista erit ratio, ut in oratorio psalmum aut antiphonam non imponat, neque lectionem recitet usque ad satisfactionem. Refectionem autem cibi post fratrum refectionem solus percipiat, ille frater nona; si fratres nona, ille frater vespera, usque dum satisfactione congrua veniam consequatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ponat᷑ senex sapiens. qui sciat tn.
debet hre uirta portam: ut ueniẽtes sẽp p̃setẽ
inueniãt. a quo paupes rensum accipi¬
ant. Et mor ut aliquis pulsauit aut pa¬
uper clamau̾it. deo grãs rendeat aut b̃n¬
dicat. et cum om̃i mansuetudine tiori
dei. reddat rensum festinant̾. ⁊ cũ feruo¬
re caritatis. Qui portarariꝰ si indiget
solatio: iuniorẽ frẽm accipiat. Monaste¬
riũ aũt si possit fieri. ita debet ꝯstitu. ut
om̃ia necessaria. idest aqua.moledinum.¬

Expanded text:
ponatur senex sapiens, qui sciat accidebet habere juxta portam, ut venientes semper praesentem inveniant, a quo responsum accipiant. Et mox ut aliquis pulsaverit, aut pauper clamaverit, Deo gratias respondeat, aut Benedic: et cum omni mansuetudine timoris Dei reddat responsum festinanter cum fervore charitatis. Qui portarius, si indiget solatio, juniorem fratrem accipiat. Monasterium autem si fieri potest ita debet constitui, ut omnia necessaria, id est, aqua, molendinum
Abbreviated transcription (Latin):
aut pedes tergunt lauet. Pedes uero
tam ipse qui egreditur tam ille qui intͤ¬
turus est omnib lauent. Uasa ministe¬
rii sui munda et sana cellarario cõsig¬
net. Qui cellerarius iterum intranti
ꝯsignet: ut sciat quid dat aut quid re¬
cipit. Septimanarii autem añ unã he¬
ram refectionis accipiant sr̃ statutam

Expanded text:
aut pedes tergunt, lavet. Pedes vero aut pedes tergunt, lavet. Pedes vero tam ipse qui egreditur, tam ille qui intraturus est, omnibus lavent. Vasa ministerii sui munda et sana cellarario reconsignet. Qui cellararius item intranti consignet, ut sciat quod dat, aut quod recipit. Septimanarii autem ante unam horam refectionis accipiant super statut
Abbreviated transcription (Latin):
accepcio sit: sed infurmitatum ꝯsideratio.
ubi qui minus indiget agat deo grãs:
et non cõtristetur. Qui uero plus indiget
humilietur ꝓ infirmitate: et nõ extollat
pro misericordia. ⁊ ita omnia menbra
erunt in pace. Ante omnia ne murmu¬
ratõnis malum pro qualicumq causa
in aliquo quali cumq u̾bo uł significa¬
tione. appareat. Ꝙ si dep̾hensus quis fu̾it:
distͥctiori discipline sb̃datur. de septianari
Ratres sibi muicem serui iͨ coqne¬
ant: et nullus excusetur a coque
officio. nisi aut egͥtudine. aut in causa gͣ¬
uis utilitatis quis occupatꝰ fin̾it: quia
exinde maior merces et caritas acquirit᷑
In becillibus autem procurentur solatia
ut non cum tristicia hoc faciant. s hẽãt
omnes solatia ẜm modum ꝯgregati¬
onis aut põitõnem loci.Si maior
coquin.a.ulsi qui ut dicimus maio¬
ribꝰ utilitatibꝰ occupantur. ceteri sibi
sub caritate inuicem seruiant. Egressur
de septimana sabbato mundicias faci¬
at. Lintea cum quib sibi frẽs manus

Expanded text:
acceptio sit, sed infirmitatum consideratio. Ubi, qui minus indiget, agat Deo gratias, et non contristetur: qui vero plus indiget, humilietur pro infirmitate, et non extollatur pro misericordia: et ita omnia membra erunt in pace. Ante omnia ne murmurationis malum pro qualicunque causa in aliquo qualicunque verbo vel significatione appareat. Quod si deprehensus fuerit, districtiori disciplinae subdatur. § IIratres sibi invicem serviant, ut nullus excusetur a coquinae officio, nisi aut aegritudine, aut in causa gravis utilitatis quis occupatus fuerit: quia exinde major merces et charitas acquiritur. Imbecillibus autem procurentur solatia, ut non cum tristitia hoc faciant, sed habeant omnes solatia secundum modum congregationis ac positionem loci. Si majorcoquina, vel si qui, ut diximus, majoribus utilitatibus occupantur: caeteri sibi sub charitate invicem serviant. Egressurus de septimana sabbato munditias faciat. Linteamina cum quibus sibi fratres manus