comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cẽꝑib tepalia. et mutabłib
mutabłia cõiectare. eosq tẽpo¬
ralẽ et mutabłe motũ sue
uolũtatis et facultatis inser̾e
qd̃ demõib certa rõne ꝑmissũ
dere deiq uolũtatẽ. q̃ tami cer¬
tissima ꝙ potẽtissima ẽ õĩum
sp̃s eius ꝑticipatõne cognosc̾e.¬

Expanded text:
oralibus temporalia et mutabilibus mutabilia conjectare, eisque temporalem et mutabilem modum suae voluntatis et facultatis inserere, quod daemonibus certa ratione permissum dere, Deique voluntatem, quae tam certissima quam potentissima est omnium, Spiritus ejus participatione cognosce
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ fas crede alit̾ afici dñi cũ uacat
alit̾ cũ oꝑat᷑. qr nec affici dicẽdꝰ
ẽ canꝙͣ in eiꝯ natura fiat aliqͥd
quod aña non fu̾it. Pacitur qͥp¬
pe qui afficitur. et mutabłe est
om̃e quod aliquid patitur. Nõ
itaq in eiꝰ uacatõe cogitet᷑ igna¬
uia. desidia. inhertia. Sicut nec
in eiꝯ oꝑe labor. conatꝰ industria.
nouit quiescẽs ag̾e et agens qͥe¬
scere. Potes ad opꝰ nouũ. non
nouũ. sed sempiternũ adhibere
consiliũ. nec penitendo. qr pͥus
cessau̾at. cepit face̾ quod non
fecerat. Sed et si p̾us cessauit
et postius oꝑatus ẽ. qd̾ nescio.
uł ꝙ̃ admod̾ qũo ab hoĩe possit
intessigi hoc ꝓcul dubio quod
dr̃ priꝰ et post̾iꝰ in reb pͥus nõ
existentib et post̾iꝰ existẽtib.
fuit. In illo aũt non alteram p̾¬
cedeniẽ alt̾a sb̃seꝙ̃s mutauit.
alũ abstulitq uolũtatẽ. Sed
una eadẽq sẽpit̾na et ĩcõmuta

Expanded text:
est credere, aliter affici Deum cum uacat, aliter cum operatur; quia nec affici dicendus est, tamquam in eius natura fiat aliquid, quod ante non fuerit. Patitur quippe qui afficitur, et mutabile est omne quod aliquid patitur. Non itaque in eius uacatione cogitetur ignauia desidia inertia, sicut nec in eius opere labor conatus industria. Nouit quiescens agere et agens quiescere. Potest ad opus nouum non nouum, sed sempiternum adhibere consilium; nec paenitendo, quia prius cessauerat, coepit facere quod non fecerat. Sed et si prius cessauit et posterius operatus est quod nescio quem ad modum ab homine possit intellegi: hoc procul dubio, quod dicitur prius et posterius, in rebus prius non existentibus et posterius existentibus fuit; in illo autem non alteram praecedentem altera subsequens mutauit aut abstulit uoluntatem, sed una eademque sempiterna et inm
Abbreviated transcription (Latin):
õs nos oĩ nixu eiꝰ patrocinia im¬
ploremꝰ. ut dũ nos eam suppli¬
ci obsequio freꝙtamꝰ ĩ terris. ip¬
psa nos sedula p̾çe cõmẽdare
plus rezẽptos. Ri egẽptõis no¬
itre cõm̾ciũ uen̾em. et illũ sacͣ¬
tissimũ uterũ. ex quo hõi deus u
tes erroris mĩ tenebras suõ ful¬

Expanded text:
s omni nisu patrocinia imploremus. Et dum nos eam supplici obsequio frequentamus in terris, ipsa nos sedula prece commendare plus redemptos, redemptionis nostrae commercium veneremur, et illum sacratissimum uterum, ex quo homini Deus untes erroris nostri tenebras,
Abbreviated transcription (Latin):
c̾tatu. Mmͣ fortiores sibi
iudebantur minstri dyabo¬
li dum frem̾ent dentibus
dum rriderent. dumi caput
agitarent. Dum spineam
stimenta eius conscindent
tem quem iuderant mira¬
cula facientem. Dum fel
et acetum darent. Dum
lancea ꝑfodent. Quał uox
ueluti uictorie eoꝵ dicẽtiũ
Si filius dei est. desçendat
de cruce. E eo hoc ille per
tus ĩsultationib iudeorum
demonstraret patiam. potẽ¬
tiam sed ꝑderet patiam. Ille
autem rex̃ fortis et singula¬
re conscilium ꝑ quod nascitur
et regitur omĩne sanum cõ¬
scilium / utramq aciem respi¬
ciebat. utramq aciem ẜ nabt
et patĩe et potentie. Et quod
suauit exhibuit. Nam et pa¬
tientiam ẜuauit quia de cru¬
ce non descendit et potentiã
demonstrauit. quia de sepł¬
cro resurrexit. Dum in se¬
sa fuit ictoria iudeorum.
duni de sepulcro resurrexit
et sempiterna nictoria xp̃i¬
anorum. dum incruce pe¬
pendit mesti contͥstati. disp¬
si q discipuli. dum de sepulc
congregati. Dum in cruce pe¬

Expanded text:
am fortiores sibi esse videbantur ministri diaboli, dum fremerent dentibus, dum irriderent, dum caput agitarent, dum spineam stimenta ejus conscinderent, illum quem viderant miracula facientem, dum fel et acetum darent, dum lancea perfoderent? Qualis vox veluti victoriae eorum fuit dicentium, Si Filius Dei est, descendat de cruce ? Sed hoc ille per tus insultationibus Judaeorum, demonstraret potentiam, sed perderet patientiam. Ille autem Rex fortis, et singulare consilium per quod nascitur et regitur omne sanum consilium, utramque aciem respiciebat, utramque aciem servabat, et patientiae, et potentiae: et quod servavit, exhibuit. Nam et patientiam servavit, quia de cruce non descendit; et potentiam demonstravit, cum de sepulcro surrexit. Dum in csa victoria Judaeorum: dum de sepulcro surrexit, et sempiterna victoria Christianorum. Dum in cruce pependit, moesti, contristati, dispersique discipuli: dum de sepulcrcongregati. Dum in cruce pe
Abbreviated transcription (Latin):
in petro qui passus est. et ĩ iohe
qui passus nõ est. Sic nou est
impar meritũ continentie in
ioħe qui nullas miptias exꝑt
est. et in habraham qui fios
gen̾auit. Illius enim celibatus.
et illius cõmibius. ꝓ tempoꝵ
distributione xp̃o militauerũt.
ed continentiam iohes ĩ ope
Habraham u̾o in solo hĩtu hẽbat.

Expanded text:
in Petro qui passus est, et in Joanne qui passus non est: sic non est impar meritum continentiae in Joanne qui nullas expertus est nuptias, et in Abraham qui filios generavit. Et illius enim caelibatus, et illius connubium pro temporum distributione Christo militarunt: sed continentiam Joannes et in opere, Abraham vero in
Abbreviated transcription (Latin):
duc̃ione cõtraxerũt. Queo am ãt
aĩe ĩ eistẽ locis ĩ quib culpam cõ¬
miserũt puniũtur. Quedã u̾o ab¬
ditis receptacłis.usq ad ultĩam
resurrectonẽ cõtinẽtur. sicut una¬

Expanded text:
one traxerunt. Quaedam autem animae in eisdem locis, in quibus culpam commiserunt, puniuntur: quaedam vero abditis receptaculis usque ad ultimam resurrectionem continentur, sicut una
Abbreviated transcription (Latin):
carne soluta. nult uitet auoit
et om̃s sensus atq ingẽia. uiua¬
citer tenet. utpote pura. subtilis.
seca. et ꝓpetua. Et sicut teus uͥ¬
q ẽ in semetip̃o. sic aĩa ubiq ẽ
quodã modo in semetip̃a. Ac ꝑ
hoc ibi ẽ aĩa pꝰ corpus. ubi er̃t
agens ĩ corͤ Ibi ẽ teꝰ moto. ubi
fuit. priusꝙ̃ mũdus fieret ibi
etiam foret. si mũdus eẽ desine¬
ret. Sicut sepe d cm ẽ. incorꝑea ẽ¬

Expanded text:
carne exuta vivit, videt, audit, et omnes sensus atque ingenia vivaciter tenet, utpote pura, subtilis, cita, et perpetua. Et sicut Deus ubique in semetipso est, sic anima ubique quodam modo in semetipsa est: ac per hoc ibi est anima post corpus, ubi erat agens in corpore. Ibi Deus est modo, ubi erat priusquam mundus fieret, ubi etiam foret si mundus desineret esse. Sicut saepe dictum est, incorporea e
Abbreviated transcription (Latin):
Biue anqua molestia
noceatur nobis siue aliqua
prospitate mumdus arride¬
at totum timendum. et ge¬
menoum est. qmĩ tempcatõ
est uita homins suꝑ cerra¬

Expanded text:
iqua molestia noceat nobis, sive aliqua prosperitate mundus arrideat, totum timendum et gemendum est, quoniam tentatio est vita humana super terra
Abbreviated transcription (Latin):
b. tibi uisus es. nofse. gd̾ ego
nescire me fateor. uł ꝙ̃ uis ne¬
sciam scire p̾simo. lib̾tate qua
simũ. nõ dubitasti rep̾hẽd̾e. E¬
go aũt et me doctissimũ. ac
ꝑitissimũ nescio. ymo u̾o me non
eẽ. certissie scio. et fieri posse non
ambigo. ut ao ĩpito et indocto.
quidpiam scire cõtigat qd̃ aliqͥs
pitus et doctus ignorat.¬

Expanded text:
bus tibi visus es nosse quod ego vel nescire me fateor, vel, quamvis nesciam, scire prae sumo, libertate qua simum non dubitasti reprehendere. Ego autem et me doctissimum ac peritissimum nescio, imo vero me non esse certissime scio; et fieri posse non ambigo ut aliquid imperito et indocto cuipiam scire contingat, quod aliquis doctus et peritus ignorat
Abbreviated transcription (Latin):
melior et uiciosa et infirma.
nec labe uicioꝵ ppõitur corͥ sic̃
aurũ etiam sordidũ. argẽto. seu
plũbo licet purissio.carius esti¬
matur.¬

Expanded text:
melior, etsi uitiosa et infirma, nec labe uitiorum postponitur corpori, sicut aurum etiam sordidum argento seu plumbo, licet purissimo, carius aestimatur
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃e bap̃m eos qui ubicũq et
a quibus cumq illud uerbis
euangelicis consecratũ sine.
sua dissimulatione. et cum
aliqua fide accepunt. qm̃ qmͣ
eis ad saluteni sp̃italem nõ
prodẽẽt si caritate carent. qua
montes transferam et eͣ.¬

Expanded text:
re baptismum eos, qui ubicumque a quibuscumque illud uerbis euangelicis consecratum sine sua simulatione et cum aliqua fide accepissent, qeis ad salutem spiritalem non prodesset, si caritate caruissent, qua montes transferam,
Abbreviated transcription (Latin):
Cum em̃ cognitio. et actio
homnĩem sicut in cognitione
cauendꝰ ẽ error. Sic mactõe
cauenda ẽ nequitia. Errat
enĩ quisquis pucat u̾itatem
posse cognoscere. Cum adhuc
nequi ter uiuat

Expanded text:
cum enim cognitio et actio , sicut in cognitione cauendus est error, sic in actione cauenda est nequitia. errat autem quisquis putat ueritatem se posse cognoscere, cum adhuc nequiter uiuat.
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Caueat spiritualis in¬
dex. ut sicut nõ ꝯmisit crim̃
nequitie. Ita non careat mu¬
nere scĩe. Sportet ut spu¬
aus iitex sciat cognosçere
quod debeat idicͤare. Inidi¬
ciaria enim potas hoc postu¬
cari discernat. Diligẽs
sͥ inquisitor. et subtilis in¬
uestigator sapienter et qł
astut᷑e interrogat. ⁊ pecc̃orẽ
quod forsitan ignorat. re
uerecundia uelit occłtare
Conito itaq crĩmine
uarie̾tatis eiꝰ. nõ dubitet
tus erigere. et secum omis
portare. Hadeat dilectionẽ
in affectione. pietatem ĩ alt¬
us crimine. discretionẽ ĩ ua¬
rietate. Adiuuet cõfitente

Expanded text:
. Caveat spiritualis judex, ut, sicut non commisit crimen nequitiae, ita non careat munere scientiae. Oportet enim, ut sciat cognoscere quicquid debet judicare. Judiciaria enim potestas hoc expostucare discernat. Diligens igitur inquisitor et subtilis investigator sapienter et quasi astute interroget a peccatore quod forsitan ignorat, vel verecundia velit occultare. Cognito itaque crimine, varietates ejus non dubitet tus erigere, et secum onus portare. Habeat dulcedinem in affectione, pietatem in alterius crimine, discretionem in varietate. Adjuvet confitentem
Abbreviated transcription (Latin):
todiri. Custodimꝰ eĩ uos ex officio di¬
spensatõis. si custodir uolumus no¬
biscũ. Tanꝙ̃ nobis pastores sumu.
s sub illo pastore uo biscũ oues sumꝰ.
Tanꝙ̃ uobis er hoc locodoctores su¬
ẽ pp̃ nos. et eraltatus ẽ ad custodiẽ¬
dũ nos. Hũiles si mꝰ Nemo sibi ad¬
arroget. Nemo h aͥd boi. mai ab il¬

Expanded text:
imus enim vos ex officio dispensationis; sed custodiri volumus vobiscum. Tanquam vobis pastores sumus, sed sub illo Pastore vobiscum oves sumus. Tanquam vobis ex hoc loco doctores suest propter nos, et exaltatus est ad custodiendos nos, humiles simus. Nemo sibi arroget
Abbreviated transcription (Latin):
km̃i nonpoteritis ꝓ.¬
bare qmͣ uera cantetis qn
nam qualib cũq uerbis n̾¬
sem non intrat incor ens ĩ
quo nõ est opus eius. Inci¬
pite agere. et uidete quid lo¬
tatur cum facit cor qd̃ ĩ ps
cantatur Qm̃multi em̃m
sonant uoce. et corde muti st̃.
Qm̃ multi tacent labiis et
clamant affectu qr ad cor
hõis aures dei sicut aures cor¬
poris ad os homis sic cor ho¬
minis adaures dei. Multi
fectib eñ orare debemus et
dicere.¬

Expanded text:
mi, non poteritis probare quam vera cantetis, ninam, qualibuscumque verbis versem, non intrat in cor ejus in quo non est opus ejus. Incipite agere, et videte quid lotatur, et facit cor quod in Psalmo cantatur. Quam multi enim sonant voce, et corde muti sunt? Et quam multi tacent labiis, et clamant affectu? Quia ad cor hominis aures Dei: sicut aures corporis ad os hominis, sic cor hominis ad aures Dei. Multi fectibus orare debemus, et dicere
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo corpus nrm
dicit apłs mortuum cũ adhuc
de uiuentib loqueretur. nisi
qr lam ip̃a condicio moriendi
ex pcc̃o pentum hesit in prolẽ.
animale est autem et hoc corp̾
sicut primi hominus fuit. s hoc
iam in ip̃o animalis geuere
młto est det̾ius. Habet enm
ncc̃itatem moriendi ꝙ illud
non hũit. ꝙͣuis enim restabat
adhuc utrium mucaretur et
sp̃uale factum plenam ĩmor¬
tantatem ꝑciꝑet ubi cibo cor¬
ruptibili non egeret. canien
si iuste uiu̾et homo. et in spua¬
lem btĩtudinem corpus eiꝰ
mutaretur. et non iret in
mortem. In nobis autẽ etiã
iuste uiuentibꝰ corpꝰ moritu¬
rum est. Pp̃ quam ncc̃itatem
ex illius primi hominis pec¬
cato uenientem non morta¬
le. s mortuũ corpus. nrm̃
dicit apłs. quia oṁes madã
moriuntur.

Expanded text:
Quomodo enim corpus nostrum dicit apostolus mortuum, cum adhuc de uiuentibus loqueretur, nisi quia iam ipsa condicio moriendi ex peccato parentum haesit in prole? animale est enim et hoc corpus, sicut et primi hominis fuit; sed hoc iam in ipso animalis genere multo est deterius; habet enim necessitatem moriendi, quod illud non habuit. quamuis enim restabat adhuc, ut inmutaretur et spiritale factum plenam inmortalitatem perciperet, ubi cibo corruptibili non egeret, tamen, si iuste uiueret homo, in spiritalem habitudinem corpus eius mutaretur, non iret in mortem. in nobis autem etiam iuste uiuentibus corpus moriturum est. propter quam necessitatem ex illius primi hominis peccato uenientem non mortale, sed mortuum corpus nostrum dixit apostolus, quia omnes in Adam morimur.
Abbreviated transcription (Latin):
eo qd̃ scriptũ ẽ. diuisit deus lu
duas angłicas so cietates. u¬
nam fiuentẽ deo. alteram tu¬
mentem cypo. Unam cui di.
adorate eu õs angłi eius. ali¬
am cuiꝰ pr̃iceps dicit. hec oĩa
tibi dabo. siꝑstratus atoraue¬
ris me Unam dei scõ amore
flagrante. alteram pprie celsi¬
tudinis ĩmũdo amore fu man¬
bis resistit. hũilib aũt dat gͣ¬
ciam illam ĩ celis celaꝵ hitan¬
tem. istam inde deiectam ĩ ħ in¬
fimo aereo celo tumultuante.
Illam luminosa pietate trans¬
quillam. istam cenebrosis cu-¬
prditatib turbulẽtam. Illam
demutu clemẽter subueientẽ.
iuste ulciscentẽ. Istam suo fa¬
stu donĩandi.et nocendi libi¬
dĩe estuantẽ. Illam ut ꝙ̃tũ mlt
cõsulat dei pietate ministra.
istam. ne ꝙtũ nult noceat dei
ptate frenatam. Illamhinc il¬
lutẽtẽ ut uolens ꝓsit ꝑsecuto¬
rib suis. hanc illi untentem.
cũ pegrinos colligit suos. Noᷤᷤ
aut has duas sotietates ange¬
licas dicimus ĩter se dispes

Expanded text:
eo quod scriptum est: Diuisit Deus inter duas angelicas societates, unam fruentem Deo, alteram tumentem typho; unam cui dicitur: Adorate eum omnes angeli eius, aliam cuius princeps dicit: Haec omnia tibi dabo, si prostratus adoraueris me: unam Dei sancto amore flagrantem, alteram propriae celsitudinis inmundo amore fumanerbis resistit, humilibus autem dat gratiam , illam in coelis coelorum habitantem, istam inde dejectam in hoc infimo aerio coelo tumultuantem: illam luminosa pietate tranquillam, istam tenebrosis cupiditatibus turbulentam: illam Dei nutu clementer subvenientem, juste ulciscentem; istam suo fastu subdendi et nocendi libidine exaestuantem: illam, ut quantum vult consulat, Dei bonitati ministram; istam, ne quantum vult noceat, Dei tate frenatam; illam huic inludentem ut nolens prosit persecutionibus suis, hanc illi inuidentem, cum peregrinos colligit suos, — nos ergo has duas societates angelicas inter se dispares
Abbreviated transcription (Latin):
Iumane
egritudinis ẽ in carne mor¬
tali delectatoem hr̃e peccãdi
Sed discipulus xp̃i amator¬
q uircutum. non pacem ht
debet ioicere.

Expanded text:
umanae agritudinis est, in carne mortali delectationem habere peccandi: sed discipulus amatorque virtutum, non pacem huidebet indicere.
Abbreviated transcription (Latin):
plex et inditso lubłis. ĩuisibłis.
et in corpe passibłis. acq mu¬
tabilis. carens pont̾e. figura.
colore. Nõ ẽ crededa ꝑs. s crea¬
tura dei. Nec eciam de sba dei¬

Expanded text:
plex et indissolubilis, invisibilis et incorporea, passibilis atque mutabilis, carens pondere, figura et colore. Non est credenda pars, sed creatura Dei, nec etiam de s
Abbreviated transcription (Latin):
ii. Intelligendũ ẽ dei seruos
et elc̃os filios ꝓmissionis. uerũ et g̃¬
manũ semẽ abrahe imitãtes fidẽ ab¬
he. pp ea ista bona terrena siie adeo
ut nõ in eis luxu defluente sine puer¬
sa securitate torpescant. s ideo hẽant
rendis possent negotiosissimis labo¬
rib occupari. ut ad hoc uaccent. un¬
de bonũ eternũ possit acquiri.¬

Expanded text:
 Dei servos et electos filios promissionis, verum et germanum semen Abrahae, imitantes fidem Abrahae, propterea ista bona terrena sumere a Deo, ut non in eis luxu diffluant, sive perversa securitate torpescant; sed ideo habean, in quibus quaerendis possent negotiosissimis laboribus occupari, ut ad hoc vacent unde bonum aeternum possit acquiri
Abbreviated transcription (Latin):
et paleam nemo ante tp̃s
deẜat aream colleret paleam
in trictura. tolleret in area.
quoo tolleret ĩ horreo non
hẽbit. ueniet uentilator qui
diuccet malos a bonis. Erit
disiũgimin ad tempus cau¬
te corpore coplamini. Nec
tm̃ negligentes sitis in corri¬
Monendo doçendo. hortando.
terrendo. quibuscũq modis
potestis agite. Nec cumi inue¬
nitis in scripturis et in exem¬
plis scõꝵ. Sie qui ante siue
qui post domini aduentum
in hac uitafuerunt ꝙ mali
bones in unitate non macu¬
lant efficiamini pigri ad
corrigendos males. duobus
modis te non maculat malꝰ
si non consentias. et si redar¬
guas. Hoc est non cõmuicare
non consentire. Cõmũcat
quippe qñ fcõ eius consorcia
uoluitatis uł approbationis
adungitur. Ibite

Expanded text:
et paleam. Nemo ante tempus deserat aream, toleret paleam in tritura, toleret in area. Quod enim toleret, in horreo non habebit. Veniet ventilator, qui dividet malos a bonis. Erit disjungimini; ad tempus caute corpore copulamini. Nec tamen negligentes sitis in corrimonendo, docendo, hortando, terrendo. Quibuscumque modis potestis, agite. Nec, cum invenitis in Scripturis et in exemplis sanctorum, sive qui ante, sive qui post Domini adventum in hac vita fuerunt, quod mali bonos in unitate non maculant, efficiamini pigri ad corrigendos malos. Duobus modis non te maculat malus: si non consentias, et si redarguas; hoc est non communicare, non consentire. Communicatur quippe, quando facto eius consortium voluntatis vel approbationis adiungitur. Hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
derium meum modo enĩnõ
sacior quia ad quẽcũq mecõ¬
u̾tero. uilescit michi adeptũ.
ꝙͣ uis accend̾it desideratum.
cum oĩa que dum nõ habeo
amo. cum hũero contẽpno.
Quod bonin me saciabit
laus dei et ip̃a qm̃diu corp̾
qd̃ corrũpitur aggrauat aĩ¬

Expanded text:
 modo enim non satior; ad quodcumque me convertero, vilescit mihi adeptum, quamvis accenderit desideratum: cum omnia quae dum non habeo amo, cum habuero contemno, quod bonum me satiabit? Laus Dei. Et ipsa, cum corpus quod corrumpitur aggravat ani
Abbreviated transcription (Latin):
Quis nes põt
amplius amare qmͣ xp̃s qui
animam suam posuit ꝓ om¬
bus sis. Et cũ cum pet̾rum
et alios apsos solo uerbo uocas¬
set. et paulum prius saulũ
rem non sola uoce compescuit
ueꝵ etiam potestate prostra¬
uit. ac ut infidelitatis tenebs
seuientem ad desideranouin
linen cordis. urgeret. pͥus
corporis cecitate percussit. Ibi

Expanded text:
im nos potest amplius amare quam Christus, qui animam suam posuit pro ouibus suis? et tamen cum Petrum et alios apostolos solo uerbo uocasset. Paulum. prius Saulum.rem, non sola uoce compescuit. uerum etiam potestate prostrauit atque, ut infidelitatis tenebris saeuientem ad desiderandum lumen cordis urgeret, prius corporis caecitate percussit. si
Abbreviated transcription (Latin):
sunt et ip̃e diuitie in quibus
honĩes extolluntur. et pares
sues alios non agnoscunt.In
quibꝰ inqmͣ homiines extollũ¬
tur magis amantes uestem
fulgentem. qmͣ cogitantes cõ¬
possunt. Et cum bona sint. bo
unde facias bonum. Ronum
qd̃ facit bonum deus est. nõ
enĩ facit hominẽ bonũ. nisi
ille qui semꝑ est bomis. Ergo
ut sis bonus deum noca. Aliud
autem bonũ ẽ unor facias bo¬
ergo aurum bonum est. hẽs
non unde sis bonus. seo mĩ
pauꝑib. Iusticia eus manet
no. unde non es bonus. Hes
peccumam eroga. erogando
peccuniã anges iusticiam.
et quid augeat᷑. Minuitur p̾¬
cuma. angetur isticia. Illuo
muutur qd̾ eras dimissu¬
rus. Illud minuitur quos
eras relicturus. Illud augetꝰ
qõ meternum es possessurus.
cari. Laudas enim mercato¬
rem qui uendit plubũ. et
acquirit aurum. et nõ lau¬
das mercatorem qui erogat
peccuniam. et acquirit iusti¬

Expanded text:
sunt haec: ipsae divitiae in quibus homines extolluntur, et pares suos homines alios non agnoscunt: in quibus, inquam, homines extolluntur, magis amantes vestem fulgentem, quam cogitantes compossunt; et cum bona sint, bonbonum, unde facias bonum. Bonum quod facit bonum, Deus est. Non enim facit hominem bonum, nisi ille qui semper est bonus. Ergo ut sis bonus, Deum invoca. Aliud autem bonum est unde facias boergo aurum, bonum est: habes, non unde sis bonus, sed undepauperibus; justitia ejus manet no unde non es bonus. Habes pecuniam, eroga. Erogando pecuniam, auges justitiam. et quid augeatur. Minuitur pecunia, augetur justitia. Illud minuitur quod eras dimissurus, illud minuitur quod eras relicturus: illud augetur quod in aeternum es possessurus. cari. Laudas enim mercatorem, qui vendit plumbum, et acquirit aurum; et non laudas mercatorem qui erogat pecuniam, et acquirit justi
Abbreviated transcription (Latin):
Oñoit tñ deus sepe. eciam ĩhus di¬
stribuẽdis euitẽcius oꝑatõ suam.
Nam si om̃e nũc ꝑcc̃m maifesta ple¬
cteret pena. nicħ ultio uroicio reser¬
uare putaretur. Rursus si nlłm pͨ
catũ nũc puiret: aꝑte diuĩtas. nł¬
la eẽ dĩa ꝓuitẽcia cred̾etur. Siłr in re

Expanded text:
ndit tamen Deus saepe etiam in his distribuendis euidentius operationem suam. Nam si nunc omne peccatum manifesta plecteret poena, nihil ultimo iudicio seruari; putaretur; rursus si nullum nunc peccatum puniret aperta diuinitas, nulla esse diuina prouidentia crederetur. Similite
Abbreviated transcription (Latin):
ne passionũ. Et licet sub eotẽ tor¬
mento. nõ ẽ itẽ uirtus et uiciũ. Nã
sicut sub eotẽ igne aurũ rutilat.
palea fumat. et᷑ sub eatẽ tribula. sti¬
płe cõminuũtur. frumẽta p᷑ gãtur.
nec ito cũ oleo amurcha cõfundit᷑
qr eodẽ p̾lii pond̾e exprimitur. Ita u¬
na eateq uis irruens. bonos ꝓbat.
purificat. et eliquat. malos dãpnat.
uastat. et ext̾mĩat. Unte ĩ eatẽ af¬
flictõne. mali detestãtur. atq blas¬
phemant. Boni autẽ. precantur
et laudant. Tantũ ĩtest. nõ qua¬
lia. s qualisq paciatur. Nam ꝑi
motu exagitatũ. et exalat horri¬
błr cenũ. et suauiter flagrat ũgũe¬
tũ.

Expanded text:
ne passionum, et licet sub eodem tormento, non est idem virtus et vitium. Nam sicut sub uno igne aurum rutilat, palea fumat; et sub eadem tribula stie comminuuntur, frumenta purgantur; nec ideo cum oleo amurca confunditur, quia eodem preli pondere exprimitur: ita una eademque vis irruens bonos probat, purificat, eliquat; malos damnat, vastat, exterminat. Unde in eadem afflictione mali Deum detestantur atque blasphemant; boni autem precantur et laudant. Tantum interest, non qualia, sed qualis quisque patiatur. Nam pari motu exagitatum et exhalat horribiliter coenum, et suaviter fragrat unguentum.
Abbreviated transcription (Latin):
atq m̾itis. ĩ nr̃a cõione semꝑ hũimus:
nec ũꝙ hũc sinistre suspitõis. saltem
tumor asꝑiit. Qũe tante sc̃ie olim fu¬
isse meminimꝰ. ut inter magr̃os semꝑ
de eo om̃s ĩ cõe senserũt. utpote qui uͥ¬
q cũttis amori semꝑ fuit et honori.¬

Expanded text:
ra communione semper habuimus: nec unquam hunc sinistrae suspicionis saltem rumor aspersit, quem tantae scientiae olim fuisse meminimus, ut inter magistros optde eo omnes in commune senserunt, utpote qui ubique cunctis et amori fuerit et honori
Abbreviated transcription (Latin):
nus suꝑba deo adiuuante ce¬
cidit que ante panlulũ an¬
dax gładium erecta portabat
musti ex aduersis ceciterint
nullus ẽ nulneratus. Oragͥ
uenerabił papa nt tał de mi¬
micis ultio semꝑ ꝓcedat. E

Expanded text:
nus superba, Deo juvante, cecidit, quae ante paululum audax gladium erecta portabat. Multi ex adversis ceciderunt; nullus est vulneratus. Ora igitur, venerabilis papa, ut talis de inimicis ultio saepe procedat. E
Abbreviated transcription (Latin):
Euitẽter. Daturus erat dñs hõibus
sp̃m sc̃m. et ab ip̃o spũ scõ fidelib suis
diitti pc̃ca. Nõ m̾nitis hõmũ uolebat
intelligi dimitti pcc̃m. Nam qͥd es hõ.
nisi eger sanandus : Dis mͥ ẽe medi¬
cus: Mecũ q̃re medicũ. Nã ut hoc eui¬
fidelib suis. dimitti ꝑ cc̃a nõ m̾itis ho¬
minũ: quodam loco sic ait resurgẽs
subiecit. Si cui dimiseritis pcc̃a. dimit¬
tũtur ei. Hoc ẽ. Spũs dimittit. non

Expanded text:
s hominibus Spiritum sanctum, et ab ipso Spiritu sancto fidelibus suis dimitti peccata, non meritis hominum volebat intelligi dimitti peccata. Nam quid es homo, nisi aeger sanandus? Vis mihi esse medicus? Mecum quaere medicum. Nam hoc ut evifidelibus suis, dimitti peccata, non meritis hominum, quodam loco sic ait, resurgens et continuo subjecit: Si cui dimiseritis peccata, dimittuntur ei: hoc est, Spiritus dimittit, non
Abbreviated transcription (Latin):
Atorans autẽ frẽs di¬
lc̃issimi nec istuo ignoret quead¬
modũ ĩ templo cũphanseo publi¬
canus orauit. nõ elenatis ĩ celu
ĩpudẽter ocłis. nec mãĩb impudẽ¬
ter erectis. Pectus suũ pulsans. et
ꝓcc̃a intus inclusa cõtestans: dĩne
riseus sibi placeret. scĩficari magis
hic meruit qui sic orauit. qui miẜi¬
cordia spẽ salutis nõ ĩ fiducia m̃o¬
cẽcie sue posuit. cũ m̃ocẽs nemo sit.¬

Expanded text:
Adorans autem, fratres dilectissimi, nec illud ignoret, quemadmodum in templo cum pharisaeo publicanus orauerit. non adleuatis in caelum inpudenter oculis nec manibus insolenter erectis, pectus suum pulsans et peccata intus inclusa contestans diuinaerisaeus placeret, sanctificari hic magis meruit qui sic rogauit, qui spem salutis non in fiducia innocentiae suae posuit, cum innocens nemo sit
Abbreviated transcription (Latin):
. S. obi caritas ẽ
quid ẽ qd̾ possit deẽe. Ubi ãt
non ẽ. quid ẽ quod possit pro¬
desse. Demon credit nec di¬
ligit. Nemo diligit qui nõ¬
credit. frustra quroem. s tñ põt
sꝑare uemiam qui non diligit.
Nemo antem pot̃ desꝑare qui
diligit. Itaq ubi dilectio ibi nec¬
cessario fides et spes. et ubidile¬
ctio ꝑximi. ibi neccĩo et dilectõ
dei Qui enim non diligit om̃
quomodo diligit proxinium.
tanqmͣ seipĩn qñ quioem non
diligit et seipm. est quippe ĩpiꝰ
et iniquus. Qui autem dili¬
git iniquitatem non plane
diligit. Sed odit añmam suam.
Hoc ergo p̾ceptum domini tẽa¬
mus ut nes ĩuicem diligamꝰ.
et quidquid aluco precipit᷑ faci¬
emus. qm̃ quicqͥd ẽ aliuo hic
hẽmus.

Expanded text:
 ergo charitas est, quid est quod possit deesse? ubi autem non est, quid est quod possit prodesse? Daemon credit , nec diligit: nemo diligit, qui nocredit. Frustra quidem, sed tamen potest sperare veniam qui non diligit: nemo autem potest desperare qui diligit. Itaque ubi dilectio est, ibi necessario fides et spes: et ubi dilectio proximi, ibi necessario etiam dilectio Dei. Qui enim non diligit Deum, quomodo diligit proximum tanquam seipsum; quandoquidem non diligit et seipsum? Est quippe impius et iniquus; qui autem diligit iniquitatem, non plane diligit, sed odit animam suam . Hoc ergo praeceptum Domini teneamus, ut nos invicem diligamus; et quidquid aliud praecepit, faciemus: quoniam quidquid est aliud hic habemus.
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sario nrõ cotidiano. Qui siue
die ac nocte frandib et artibus
nũc palam. nũc cccłte sagittas
uenenatas ꝯtͣ nes dirigens ut
interficiat aĩas nr̃as. Et tanta
cõtinue uideamꝰ cõtͣ nos draco

Expanded text:
e die ac nocte, fraudibus et artibus, nunc palam, nunc occulte, sagittas venenatas contra nos dirigens, ut interficiat animas nostras. Et tamen, continue videamus contra nos draco
Abbreviated transcription (Latin):
alas tuas ut fugiamꝰ sub eis a
facie ẜpentis hiꝯ qui nos seqͥtur
et scuto tuo libera nes a cornb
eiꝰ. Hc enĩ ẽ cõtinuũ studium
suũ. Hoc unicũ desid̾iũ suũ. ut

Expanded text:
alas tuas, ut fugiamus sub eis a facie draconis hujus, qui nos persequitur, et scuto tuo libera nos a cornibus ejus. Hoc enim est continuum studium suum, hoc unicum desiderium suum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
medio petraꝵ dabũt uoçes. Mͦ
si dicam uobis. credite. Hoc
eĩ dixit cicero. ħ dixit plato. ħ
pithagoras. quis ur̃m nõ irti¬
debit me: Ero eĩ auis q̃ nõ te
petra emito uocẽ meami. Qo¬

Expanded text:
medio petrarum dabunt vocem suam.» Modo si dicam vobis, Credite, hoc enim dixit Cicero, hoc dixit Plato, hoc dixit Pythagoras; quis vestrum non irridebit me? Ero enim avis, quae non de petra emitto vocem meam. Q
Abbreviated transcription (Latin):
lũtatis hũane nequaꝙ desti¬
mus. qñ dei gr̃am qua ip̃m iu¬
uatur arbitriu. nõ suꝑbia ne¬
gamus ingrata. s grata poci
pietate p̾dicamꝰ. Nrm ẽ eĩ uel¬
le. s uolũtas ip̃a et admone¬
tur ut surgat. et sanatur ut
mꝰ. nec nos utiq acciꝑemꝰ ea
que dantur. nec nos hr̃em.
Quis eĩ hĩet cõtienciam. insi

Expanded text:
luntatis humanae nequaquam destruimus, quando dei gratiam, qua ipsum adiuuatur arbitrium, non superbia negamus ingrata, sed grata potius pietate praedicamus. nostrum est enim uelle; sed uoluntas ipsa et admonetur, ut surgat, et sanatur, utmus, nec nos utique acciperemus ea, quae dantur, nec nos haberemus. quis enim haberet continentiam, ut i
Abbreviated transcription (Latin):
adscendat homo aduersus se
tribinalmentis sue. extimet
illud quod oporcet nos exhi¬
beri ante cribunal xp̃i. ut il¬
lic recipiat unꝰqͥsq q̃ ꝑ corpus
gessit siue bomim siue malũ
constituat se ante faciem suã.
atq ita constituto in corde in¬
dicio assit accusatrix cogitatõ.
testis conscĩa. carnifex timor.
inde quidam sangius aie
homo iudicet participatione
corporis et sangͥnis domini.
ut qui seꝑari a regno celoꝵ¬
dicii. ut cum accͦedũt ad alta¬
re dei. quo ipẽ nõn accedit. co¬
gitet qm̃ sibi ꝯtremiscenda
bus aliis uitam eternam. ip̃e¬

Expanded text:
aque homo adversum se tribunal mentis suae si timet illud, quod oportet nos exhiberi ante tribunal Christi , ut illic recipiat unusquisque quae per corpus gessit, sive bonum, sive malum. Constatque, constituto in corde judicio, adsit accusatrix cogitatio, et testis conscientia, et carnifex timor. Inde quidam sanguis animhomo judicet participatione corporis et sanguinis Domini, ut qui sedicii, ut cum alii accedunt ad altare Dei quo ipse non accedit, cogitet quam sit contremiscenda bus aliis vitam aeternam,
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa nirtutum maneo. Cane¬
as ne in recordatoib maloꝵ
tuoꝵ aliquos dyaboli laq̃os
incurras ques multi ĩcauti
incurrerunt. Qui dum ma¬
la sua qï pro eis plorantes añ
mentis doculos reducunt. per
cazdem recordationes inip̃as
maloꝵ delectatoes insipient

Expanded text:
rem virtutum moneo, caveas, ne in recordationibus malorum tuorum alicujus diaboli laqueos incurras, quos multi incauti incurrla sua quasi pro eis plorantes ante mentis oculos reducunt, per easdem recordationes in ipsorum malorum delectationes insipienter
Abbreviated transcription (Latin):
uere ẽ opus bonum cum a
caritate iaculatur agentis ĩ¬
tentio. et tanqmͣ adiocũ suũ
rediens rursus in caritate
requiescit.

Expanded text:
vere opus bonum, cum a charitate jaculatur agentis intentio, et tanquam ad locum suum rediens, rursus in charitate requiescit.
Abbreviated transcription (Latin):
Acce¬
pit homo corpus tanqm in
est. in medio quodam rõna¬
lis aĩa cõstituta. legem accepͭ
here suꝑiori regere inferiorez
ab inferiore. Deseruit gͦ me¬
liorem. non pocest regere qd
regebat. quia regi nosuit aqͦ
regebatur.

Expanded text:
accepit homo corpus tanquam iest; in medio quodam loco rationalis anima constituta, legem accepit, haerere superiori, regere inferiorem.ab inferiore, deseruit ergo meliorem. Non potest regere quod regebat, quia regi noluit a quo regebatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tudo ẽ que in futuro scło sanctis
ꝓmittitur. Omnia uero uisibi¬
na tnͣseunt et omĩs hiuꝰ secłi
pompa et õnlicie et curiositas
int̾ibunt. et secum ad int̾itum
trahunt amatores suos.

Expanded text:
tudo est, quae in futuro saeculo sanctis promittitur. omnia uero uisibilia transeunt et omnes huius saeculi pompae et deliciae et curiositas interibunt et secum ad interitum trahunt amatores suos.
Abbreviated transcription (Latin):
sempiternũ. Uermis cõ¬
scĩe triplr̃ lacerabit. afficiet
meõria turbabit ꝑm̃a. tor¬
quebit angustia. uenient
enim in cogitatione pcc̃oꝵ
suoꝵ cimidi. et transcencet
ecs ex aduerso iniquitas eo¬
rimi.Dicentes. Quid ꝓfuit
nobis suꝑbia et iactantia dĩ¬
ciaꝵ. Qaio contulit nobis.
cransierunt illa tanqm im¬
bra. Et sicut nauis ꝑtransic¬
ens fluctuantem aquam ciui
nimus eẽ. u̾tutis quider̃
signum ualemus ostende¬
nr̃a. cõsumpti sumus. Ingẽ¬
tienĩ turbatione recogitãbi
se ugessunt ut scimulus
memorie pungat.idpenã
quos aculeus nequitie su¬
mulauit ad culpam.

Expanded text:
sempiternum». 2 Vermis conscientie tripliciter lacerabit: affliget memoria, turbabit penitentia, torquebit angustia. «Venient enim in cogitatione peccatorum suorum timidi et transducent illos ex adverso iniquitates eorum», dicentes: «Quid profuit nobis superbia? et iactantia divitiarum quid contulit nobis? Transierunt illa omnia tanquam umbra et sicut navis que pertransit fluctuantem aquam, cuius nimus esse virtutisque signum nullum valemus ostendenostra consumpti sumus. Cum ingenti turbatione recogitabunt, ne gesserunt, ut stimulus memoriae pungat ad poenam, quos aculeus nequitiae stimulavit ad culpam.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ querere. Qui si noti esse
pocuissent inĩteriorib quo¬
q uiscerib que nuuumos¬
cendunt decus ita delecta¬
ret pulchritudo rõis ut oĩ
utitur preferent᷑ arbitrio.
Sunt u̾o quedam ita
posita incorpore. ut cm̃mo
sicut ht pectus uirile mã¬
mas. Sicut facies barbam
quam non eẽ munimẽto s
uirili ornamento ĩdicaant̾
pure façies feminaꝵ quaᷤ
titiq infirimiores mumri
tucius cõuenirent. Si g¬
niłm in hiis qͥdẽ pꝑspicus
uũ ambigit nemo. qd̾ ita sit
alicui oꝑi accomodatum. ut
non etiam sit decor. Eunt
antem nomulła quor solũ
decus. et nullus est usus.
puto facile intelligi in cõn¬
ditione corporis nri digni¬
tatem nccͣitati fuisse prela¬
tam. Transitura quippe ẽ¬
ncc̾itas tempus q uenturũ
sine ulla libidine ꝑfruamur
qd maxime ad landem refe¬
rengum est creatoris cuide¬

Expanded text:
est quaerere? qui si noti esse est quaerere? qui si noti esse potuissent, in interioribus quoque uisceribus, quae nullum ostentant decus, ita delectaret pulchritudo rationis, ut omni utitur, praefen-etur arbitrio. Sunt uero quaedam ita posita in corpore, ut tantummodo sicut habet pectus uirile mamillas, sicut facies barbam, quam non esse munimento, sed uirili ornamento indicant purae facies feminarum, quas utique infirmiores muniri tutius conueniret. Si  in his quidem conspicuis unde ambigit nemo, quod ita sit alicui operi accommodatum, ut non etiam sit decorum; sunt autem nonnulla, quorum solum decus, et nullus est usus: puto facile intelligi in conditione corporis dignitatem necessitati fuisse praelatam. Transitura est quippe necessitas, tempusque venturum sine ulla libidine perfruamur: quod maxime ad laudem referendum est Conditoris, cui
Abbreviated transcription (Latin):
utilitatis cã ꝙ nõ hẽat eciam
de coris locum. Plus enim io
nobis appareret si nũes men¬
suraꝵ quib inter se cuncta cõ¬
nexa sunt. et coaptata nossentꝰ
ꝙ forfitan data opera inhiis
que foris eminent humana
poss inuestigare solertia. Q̃
nio tecta sunt atq ant̃is re¬
mota conspectib sicut est tã¬
ta ꝓplexitas uenaꝵ atq ner¬
uoꝵ et uisceꝵ secreta uitaliũ
inuẽire nullus poterit. Qͥ a
etiam si medicoꝵ diligentia
uon nulla crucelis ques ana¬
thomicos uocant lamet corpo¬
ra mortuoꝵ siue etiam ma
nus seꝙ̃tis ꝑscruptantisq
morientium. acq in carni¬
b humanis sacis ĩhumane
abditamẽta rĩmata est. ut
quid et quomodo et quib
locis curaudum eẽt adisc̾et.
nũos tamen de quib loquor
quib coaptatio que armo
ma grece dicitur tanꝙͣ cuiꝰ¬
damꝰ organi extncecus atq
intrĩcecꝰ totiꝰ corporis cõstat
Quid dicam: Nemo ualuit
ĩuenire quod nemo ausus

Expanded text:
utilitatis causa, quod non habeat etiam utilitatis causa, quod non habeat etiam decoris locum. Plus autem nobis id appareret, si numeros mensurarum, quibus inter se cuncta conexa sunt et coaptata, nossemus; quos forsitan data opera in his, quae foris eminent, humaua posset uestigare sollertia; quae uero tecta sunt adque a nostris remota conspectibus, sicuti est tanta perplexitas uenarum adque neruorum et uiscerum, secreta uitalium, inuenire nullus potest. Quia etsi medicorum diligentia nonnulla crudelis, quos anatomicos appellant, laniauit corpora mortuorum siue etiam inter manus secantis perscrutantisque morientium adque in carnibus humanis satis inhumane abdita cuncta rimata est, ut quid et quo modo quibus locis curandum esset addisceret: numeros tamen de quibus loquor, quibus coaptatio, quae i oa Graece dicitur, tamquam cuiusdam organi, extrinsecus adque intrinsecus totius corporis constat, quid dicam, nemo ualuit inuenire, quos nemo ausus
Abbreviated transcription (Latin):
In ip̃o corpore nro. ꝙͣuis
nobis sit cum belius imor¬
talitate cõe mulcisq eor
repiatur infirimiꝰ qͣnta dei
bonitas qnͣta ꝓuidentia cre¬
atoris apparet᷑. Nonne ita
sunt ineo loco sensinim et
cetera menbra disposita. sp̃es¬
q ip̃a ac figura atq statura
totius corporis ita modifica¬
ta. ut ad minist̾ium aĩme
rõnal se indicet factũ. non
enim ut aĩalia rõnis exꝑ¬
ita creatus est homo. Sed
erecta in celum forma cor
poris admonet eum que
sursum sunt saꝑe. Porro
mira mobilita que migne
ac manib actributa ẽ ad
lquend. et ad scribendum
apta. acq cõueniens . et ad
oꝑa artium płimaꝵ officõꝵ¬
q complenda. Nonne satis
oidendit quali aĩe ut ẜui¬
ret tale sit corpus adiunc
cessitatib oꝑandi ita õmi
partium congruentia nũo¬
sa sit et pulchra sibi parili¬
tate respondeat. ut nescias
utrimm in ea condenda ma¬
ior sit utilitatis hĩta rõ ꝙͣ
decoris. Certe enim nicħ
cͣreatum uidemꝰ ĩ corpore

Expanded text:
in ipso corpore, quamuis nobis sit cum beluis mortalitate commune multisque earum reperiatur infirmius, quanta Dei bonitas, quanta prouidentia tanti Creatoris apparet! Nonne ita sunt in eo loca sensuum et cetera membra disposita speciesque ipsa ac figura et statura totius corporis ita modificata, ut ad ministerium animae rationalis se indicet factum? Non enim ut animalia rationis expita creatus est homo; sed erecta in caelum corporis forma admonet eum quae sursum sunt sapere. Porro mira mobilitas, quae linguae ac manibus adtributa est, ad loquendum et scribendum apta adque conueniens et ad opera artium plurimarum officiorumque conplenda, nonne satis ostendit, quali animae ut seruiret tale sit corpus adiunctum? cessitatibus operandi ita omnium. partium congruentia numerosa sit et pulchra sibi parilitate respondeat, ut nescias utrum in eo condendo maior sit utilitatis habita ratio quam decoris. Certe enim nihil creatum uidemus in corpore
Abbreviated transcription (Latin):
eloqutre delectatos ẽẽ ꝓfuerit.
Quid enĩ uł duo cõferũt homĩ
qui et conficet᷑ ueꝵ et collandat
eloqͥum nec ĩclinat assensũ. pp̃
quẽ solũ cũ aliquid suadetur re¬
b que dicunt᷑ ĩuigilat dicentis
intentio. Si enĩ talia docentur q̃
credere uł nosse sufficiat. nichil
ẽ aliud consentire eis nisi cõfi¬
teri nã ẽẽ. Cum u̾o id docetur
qd̃ agendũ est. et io docetur. ut
agatur. Frustra ꝑsuadet᷑ ẽẽ ueꝵ
qd agatur. Opporcet gͦ elcq̃nte
ecc̃iasticum qnͣ suadet aliquid qd̾
agend̾ est. ñ solũ docere ut ĩstru¬
at᷑. et delectare ut teneat. ueꝵ
eciam flectere ut uincat. Ille qͥp
confessionem flectendꝰ eloꝙtie
gnͣditate. in quo non egit usq
ad consentõem demostrata u̾itas.
adiũcta etiam suauitate dictõis
Cui suauitati tm̃ oꝑe impensũ ẽ.
ab homĩb. ut non solum non
facienda ueꝵ etiam fugienda.
ac detestanda tot et tanta mala

Expanded text:
elocutione delectatos esse profuerit. elocutione delectatos esse profuerit. Quid enim haec duo conferunt homini, qui et confitetur verum, et collaudat eloquium, nec inclinat assensum, propter quem solum, cum aliquid suadetur, rebus quae dicuntur invigilat dicentis intentio? Si enim talia docentur quae credere vel nosse sufficiat, nihil est aliud eis consentire, nisi confiteri vera esse. Cum vero id docetur quod agendum est, et ideo docetur ut agatur, frustra persuadetur verum esse ut agatur. Oportet igitur eloquentem ecclesiasticum, quando suadet aliquid quod agendum est, non solum docere ut instruat, et delectare ut teneat, verum etiam flectere ut vincat. Ipse quippe nsionem flectendus eloquentiae granditate, in quo id non egit usque ad ejus confessionem demonstrata veritas, adjuncta etiam suavitate dictionisCui suavitati tantum operae impensum est ab hominibus, ut non solum non facienda, verum etiam fugienda ac detestanda tot et tanta mala
Abbreviated transcription (Latin):
mon̾i. Quod tñ cum opꝰ est fa¬
ciend̾ ẽ. Tunc aũt opus ẽ qñ
cũ scieint qͥd agendũ sit non
agunt. ac ꝑ hocͦ dicere nocͣitatis
ẽ. Post̾ enim hoies et agere
et non agere quod sciunt. Qs
aũt dixerit ecs ag̾e debere. qd̾
nesciũt et io flectere neccͣtatis ñ
est. qr nõ semꝑ opꝰ ẽ. si tantũ do¬
cendi. uł etiam delectandi con¬
sentit auditor. Ideo aũt uictoie
Quid aũt illa duo ꝓderunt si
desit hoc terciũ. s neq delectaẽ
necc̃itatis ẽ. qñ qͥde cũ dicenda
da mostrant᷑. quod ad offitiũ
decendi ꝑtinet. non elcqͥo agit̾
neq hic actendit᷑. ut uł ip̃a uł
patefecta atq cõuicta. Neq eĩ
delectant quia falsa sut. d qr
falsa ẽẽ u̾um est. delectat et dic¬
tio. quia hoc ueꝵ ẽẽ demostratũ
alio quecumq modo n eo mo
dicatur. ut placeat. et ẜmo di¬
centis datꝰ ẽ in eloꝙtia. non
piis et̃ delectationi locꝰ. que
tñ addita. non sufficit duris
quos nõ intellexisse. nec docẽtis

Expanded text:
moveri. Quod tamen cum opus est, faciendum est: tunc autem opus est, quando cum scierint quid agendum sit, non agunt. Ac per hoc docere necessitatis est. Possunt enim homines et agere et non agere quod sciunt. Quis autem dixerit eos agere debere quod nesciunt? Et ideo flectere necessitatis non est, quia non semper opus est, si tantum docenti vel etiam delectanti consentit auditor. Ideo autem victoriQuid autem illa duo proderunt, si desit hoc tertium? Sed neque delectare necessitatis est: quandoquidem cum dicendo vera monstrantur, quod ad officium docendi pertinet, non eloquio agitur, neque hoc attenditur, ut vel ipsa vel patefacta atque convicta. Neque enim delectant, quia falsa sunt; sed quia falsa esse verum est, delectat et dictio qua hoc verum esse monstratum alio quocumque modo, nisi eo modo dicatur, ut placeat et sermo dicentis, datus est in eloquentia non parvus etiam delectationi locus. Quae tamen addita non sufficit duris, quos nec intellexisse, nec docentis
Abbreviated transcription (Latin):
quocũq mõ dixͣit faciet. s ĩt̾est
quo dicat ut faciat. Sicut est
aũt nic teneat ad audiendũ
delectandꝰ auditor ita flectendꝰ
ut moueat᷑ ad agend. Et sicut
delectatur si suauiter laqueris
Ita flectitur si amet qd̾ polliceis
timeat qd̾ minaris. oderit quod
arguis quõ cõmendas amplec¬
titur. qd̃ dolend̾ exageras doleat.
Cũ quid delectand predicas gau¬
añ occłos dicendo constituis fu
quidq̈d aliud grandi eloq̃ntia
fieri põt ad cõmouendos aiõs
auditoꝵ. Nõquid agend̾ sit ut
sciant. s ut agant qd̾ agendũ
ẽẽ iam sciunt᷑. Si aũt ad huc
nesciũt . p̾ꝰ utiq docẽdi st̃ ꝙͣ mo¬

Expanded text:
quocumque modo dixerit, faciet; sed interest quomodo dicat, ut faciat. Sicut est autem, ut teneatur ad audiendum, delectandus auditor; ita flectendus, ut moveatur ad agendum. Et sicut delectatur, si suaviter loquaris; ita flectitur, si amet quod polliceris, timeat quod minaris, oderit quod arguis, quod commendas amplectatur, quod dolendum exaggeras doleat; cum quid laetandum praedicas gauante oculos dicendo constituis, fugquidquid aliud grandi eloquentia fieri potest ad commovendos animos auditorum, non quid agendum sit ut sciant, sed ut agant quod agendum esse jam sciunt. 28. Si autem adhuc nesciunt, prius utique docendi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
xit. Ita dic̾e debere elcq̃ntẽ. ut
doceat. ut delectet. et ut flectat
deinde ad did. Docere nccitatis
delectare suauitatis. Flectere ui
ccesitas in reb est constituta q̃s
dicimꝰ reliqua duo in modo qͦ
dicimꝰ. Qui gͦ di cit cũ docere
uult ꝙͣdiu non intelligit᷑ nõdũ
se existimet dixisse ꝙ uult ei
quẽ uult doc̃e. quia et si dixit
qd̃ ip̃e non incelligit nõdũ illi

Expanded text:
xit, ita dicere debere eloquentem, ut doceat, ut delectet, ut flectat. Deinde addidit: Docere necessitatis est, delectare suavitatis, flectere viccessitas, in rebus est constituta quas dicimus; reliqua duo, in modo quo dicimus. Qui ergo dicit cum docere vult, quamdiu non intelligitur, nondum se existimet dixisse quod vult ei quem vult docere. Quia etsi dixit quod ipse intelligit, nondum illi
Abbreviated transcription (Latin):
Deo supplicandũ est deuotis¬
sima pietate. ut intellectũ api¬
at. et studium concẽptõis assu¬
mat. quo possit mente cerni
eencia u̾itatis sine ulla molle

Expanded text:
e supplicandum devotissima pietate, ut intellectum aperiat, et studium contentionis absumat, quo possit mente cerni essentia veritatis, sine ulla mole,
Abbreviated transcription (Latin):
dio. cũ sit ut̾q nr̃m hõ. Nõ eĩ si¬
cut equus bonꝰ amatur ab eo qͥ
nollet ħ̾ eẽ. eciã si poss ħ. et de
ystrione dicẽdũ ẽ. qui natͦe me¬
e sotius ẽ Ergo amo ĩ hõie. qd̃
odi eẽ. cũ sim hõ. Grante ꝓfim¬
dũ ẽ ip̃e hõ. cuiꝰ etiam capitios

Expanded text:
 cum sit uterque nostrum homo? Non enim, sicut equus bonus amatur ab eo qui nollet hoc esse, etiam si posset; hoc et de histrione dicendum est, qui naturae nostrae socius est. Ergone amo in homine quod odi esse, cum sim homo? Grande profundum est i
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i quĩl corruptionem pu¬
tredinis in sepulcro non in¬
derit. Unde scriptũ ẽ. nõ da¬
bis scm tuum uidere corrup¬
tionem. Clauis tamen et
lancea prorũpi potuit. nec
oĩo in incorruptiõe ꝯsistere
et quod in contumelia passio¬
nis mortis q seminatum ẽ
nũc. est in głia uite eterne

Expanded text:
 licet corruptionem putredinis in sepulcro non uiderit, unde scriptum est: Nec dabis sanctum tuum uidere corruptionem, clauis tamen et lancea perrumpi potuit, nunc omnino in incorruptione consistere et, quod in contumelia passionis mortisque seminatum est, nunc esse in gloria uitae aetern
Abbreviated transcription (Latin):
alicqͥn nõ rep̾hendentur apud ꝓ¬
pħam . canes nescientes latrare
et amantes dormitare.Profec¬
to enĩ laudabiles canes eẽnt
si et latrare scirent et uigilare
amarent. Et certe illi trecenti
in numero per crucis lram sa¬
cratissimo nõ elig̾entur ad uc¬
toriam faciendam qui tanqmͣ
canes lamberent aquam nͥ ali¬
quio magnũ significarent. ui¬
gilant enĩ et latrant boni caneᷤ
et pro domo et prodomino et
pro grege. et pro pastore. Sup¬

Expanded text:
alioquin non reprehenderentur apud prophetam canes nescientes latrare et amantes do.rmitare; profecto enim laudabiles canes essent, si et latrare scirent et uigilare amarent. et certe illi trecenti in numero per crucis litteram sacratissimo non eligerentur ad uictoriam faciendam, qui tamquam canes lamberent aquam, nisi aliquid magnum significarent. uigilant enim et latrant boni canes et pro domo et pro domino et pro grege et pro pastore.
Abbreviated transcription (Latin):
Sydeꝵ cognoscẽ¬
doꝵ nõ narratõ. s demonstra¬
tõ ẽ. quoꝵ pauca scriptura cõ¬
memorat. Sicut aũt płimis
notus ẽ lime cursus. qui eti¬
am ad pafsionẽ dm̃ ãniu̾sari¬
am celebrandam. sollẽpnita¬
tẽ adhibetur. sic paucissimis
osa intẽtõne plus ĩpedit. Et
qr familiaris ẽ. et ꝑnicõsissio
errori. fatua fata constellatõ¬
nũ. cõmodius honestius q cõ¬

Expanded text:
em cognoscendorum non narratio, sed demonstratio est, quorum perpauca Scriptura commemorat. Sicut autem plurimis notus est lunae cursus, qui etiam ad passionem Domini anniversarie celebrandam solemniter adhibetur; sic paucissimis osa intentione plus impedit; et quia familiaris est perniciosissimo errori fatua fata cantantium, commodius honestiusque con