comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
putantur. decimo inchoato. P hibent᷑ autẽ ubrra femi¬
narũ: exdie conceptionis lac colligere. Est aliꝰ sensꝰ facilior
ñ coques agnũ in lacte matͥs suȩ. paruulũ adhuc & lac¬
tantẽ. qͣͥlib dic̃ apłr. Lac uob̾ potũ dedi uob̾ ñ esc̾ã. Nit
tes in p̃pperã passionẽ. tanqͣm xp̃o sit dictũ. qͥtalib ad¬
huc discipłis peꝑcit. ꝓ qͥb se offerens dicit. Sigͦ me queritis:
siite hos abire. Atq ut intelligeret᷑. adhuc eos inualidos
& minꝰ idoneos fuisse passioni. tanqͣm agnos in lacte matͥs:
secutꝰ euuãgłista ut impleretur sermo quẽ dix̃. Qa qͦs dedi¬
sti mͥ. ñ ꝑdidi ex eis quẽqͣm. Unde apparet eos si t̾e̾ paterent᷑.
fuisse ꝑituros. Hoc enĩ t̾c ñ passi st̃. qͦd pꝰea passi st̃. Nadhnc
agni in lacte. s ĩa arietes in grege

Expanded text:
putantur, decimo inchoato. Perhibentur autem ubera femiputantur, decimo inchoato. Perhibentur autem ubera feminarum ex die conceptionis lac colligere. Est alius sensus facilior. Non coques agnum in lacte matris suae, parvulum adhuc et lactantem, qualibus dicit Ao sit dictam, qui talibus adhuc discipulis pepercit, pro quibus se offerens ait: si ergo me quaeritis, sinite hos abire. atque ut intellegeretur adhuc eos inualidos et minus idoneos fuisse passioni tamquam agnos in lacte matris, secutus ait euangelista: ut impleretur sermo, quem dixit: quia quos dedisti mihi, non perdidi ex eis quemquam. unde apparet eos, si tunc paterfuisse perituros; hoc enim tunc non passi sunt quod postea passi sunt, non adhuc agni in lacte, sed jam arietes in grege
Abbreviated transcription (Latin):
pe passionis. tanqͣm ignis ẽ. Unde scͥptũ ẽ. T̃anqͣm aurũ in
fornace ꝓbauit illos. & sic̃ holocausti hostiã aecepit eos.
Cui sententiȩ dñs quoq attestat᷑ dicens. Baptismũ habeo
baptitari. quẽ uos nescitis. Hoc enĩ ait cũ dixisset: ignẽ ue¬
ni mutere in mundũ. Dic̃ enĩ ioħes. Ipse uos baptizabit in
spũ sc̃o. & igni: qͦd intelligit᷑ & purgatione scificationis:
& ꝓbatione tͥbulationis. Cundẽ ignẽ sc̃ificauit etiã ipsecũ
adpassionẽ duceret᷑. ubi dix̃ illis qui eũ plangebant. qđ
suꝑ se potiꝰ plangere deberent. Ita enĩ t̾minauit ut dicẽt.
Si inuridi ligno hoc faciunt. in arido qͥd fiet: Monentur
gͦ boni ne ad xp̃m crucifigendũ malis consentiant. dictꝰ :
ẽ enĩ agnꝰ di: qui tollit peccata mũdi. N gͦ ooques agnũ
in lacte matͥs suȩ: ñ ingeres xp̾̃o ign̾e passionis in illo die
quo conceptꝰ ẽ. Tc̃ enĩ & passus traditur. idẽ. uiukł apͥł. ex¬

Expanded text:
pe passionis tanquam ignis est, unde scriptum est, Tanquam aurum in fornace probauit illos, et sicut holocaustum hostiam suscepit illos. cui » sententiae dominus quoque attestatur dicens: baptismo habeo baptizari, quem uos nescitis. hoc enim ait, cum dixisset: ignem ueni mittere in mundum. dicit enim Iohannes: ipse uos baptizabit in spiritu sanoto et igni, quod intellegitur et purgatione sanctificationis et pro-10 batione tribulatioad passionem duceretur, ubi dixit illis qui eum plangebant quod super se potius plangere deberent. Ita enim terminavit ut diceret: Si in viridi ligno hoc faciunt, in arido quid fiet? Monentur ergo boni ne ad Christum crucifigendum malis consentiant: dictus est enim Agnus Dei qui tollit peccata mundi. Non ergo coques agnum in lacte matris suae, non ingeres Christo ignem passionis in illo die quo conceptus est, tunc etiam et passus traditur, id est VIII cale
Abbreviated transcription (Latin):
qͥexe̾ssit uxorũ numerũ singularẽ. ñ peccatũ aliqd̾ cõmisisse. s nor¬
mã quanda sacͣm̃ti amisisse: ñ ad uite bone m̃itũ. s ad orãinati¬
onis eccłastice signacłm necessariã. ac ꝑhoc sic̃ plures antiqͦꝵ
patrũ uxores. sig̃cauer̃ fut᷑as nr̃as ex omĩb gentib eccłas uni
uiro subaitas xͦ. ita nr̃ antistes unꝰ uxoris un: sig̾cat ex oĩb gen¬

Expanded text:
qui excessit uxorum numerum singularem non peccatum aliquod commisisse, sed norqui excessit uxorum numerum singularem non peccatum aliquod commisisse, sed normam quandam sacramenti amisisse, non ad uitae bonae meritum, sed ad ordinationis ecclesiasticae signaculum necessarium. ac per hoc, sicut plures antiquorum patrum uxores significauerunt futuras nostras ex omnibus gentibus ecclesias uni uiro subditas Christo, ita noster antistes unius uxoris uir significat ex omnibus gen
Abbreviated transcription (Latin):
uodẽ cib ad salutẽ corꝑis. hoc ẽ ꝯcubitꝰ ad salutẽ gen̾is.
Et utrũq ñ ẽ sine delectatione carnali. Dĩs a oꝑa patrũ
ñ faciebat: nͥ diũsitas tẽpoꝵ. Sic aut̃ necesse erat ut car¬
nałr coirent etiã ñ carnales ꝓpħe.sic̃ necesse erat ut carualit̾
uescerent᷑ etiã ñ carnales apłi. ẜccłe dispensatorẽ ñ licere ordi¬
nari. nͥ unius itxoris uirũ. acutꝰ intellexer̃. qͥnec eũ qͥ catecuminꝰ
uel paganꝰ habuerit. alterũ ordinandũ e̾eᷤ censuer᷑. Desacͣm̃to enĩ
agit᷑ ñ de pecc̾o. Nã inbaptismo pecc̃a omĩa dimitunt᷑. S qͦdix̃
si acceꝑis uxorẽ ñ peccasti. & si nupserit uirgo ñ peccat. ꝙ qͦ uult
faciat ñ peccat sntibat: satis declaraũ nuptias nullũ e̾eᷤ pecẽm . ẜpt̃
sacͣm̃ti aut̃ scĩtatẽ sic̃ femina etiã si catecumina fuerit uitiata. ñ
potest pꝰ baptismũ int̾ ai uirgines ꝯsecri: ita ñ absurde uisũ ẽ. eũ

Expanded text:
is, hoc est concubitus ad salutem generis, et utrumque non est sine delectatione carnali: diversa opera patrum non faciebat nisi diversitas temporum. Sic autem necesse erat ut carnaliter coirent, etiam non carnales prophetae, sicut necesse erat ut carnaliter uescerentur etiam non carnales apostoli. Ecclesiae dispensatorem non licere ordinari nisi unius uxoris uirum acutius intellexerunt qui nec eum qui catechumenus uel paganus habuerit alteram ordinandum esse censuerunt. de sacramento enim agitur, non de peccato. nam in baptismo peccata omnia dimisi acceperis uxorem, non peccasti, et si nupserit uirgo, non peccat, et: quod uult faciat; non peccat; . nubat, satis declarauit nuptias nullum esse peccatum. propter sacramenti autem sanctitatem sicut femina, etiam si catechumena fuerit uitiata, non potest post baptismum inter dei uirgines consecrari, ita non absurde uisum est eum
Abbreviated transcription (Latin):
agna q̃stio ẽ utrũ fͤui se homines debeant. an
utranutrũq. freceptũ ẽ eni nob̾. ut diliga¬
mus inuic̃e. S querit᷑ utrũ ꝓpt̾ se homo ab homi¬
ne diligen dus sit. an ꝓpt̾ alud. Si emĩ ꝓpt̾ se. fru¬
im᷑ eo: si ꝓpt̾ aliud. utim᷑ eo. Hidet᷑ aut̃ mͥ ̃pt̃ aliud
diligendus. Qd enĩ ꝓpt̾ se ailigenau̾ ẽ: in eo con
stituit᷑ beata uita. Cuiꝰ etiã si ñdũ res: tam̃ spes
eiꝰ nos hoc tẽꝑe consolat᷑. Maledictꝰ aut̃ qͥ sp̃e
suã ponit in homine. S nec se ipso qͥsq frui debet.
siliqͥde adu̾tas: quia nec se ipsũ debet ꝓpt̾ se ipsũ ai¬
ligere. s ꝓpt̾ illũ qͦfruendũ ẽ. Tunc ẽ qͥppe optimus
homo. c̃tota uita sua ꝑgit in in co̾mutabiłe uitã:
ꝯtoto affectũ heret illi. Si aut̃ se ꝓpt̾ se diligit
ñ se refert adãm. s ad se ipsũ conuersus. ñ ad in cõ¬
mutabile aliqͥd conu̾tit᷑. q ꝓpt̾ea iam cũ defectu

Expanded text:
agna quaestio est utrum frui se homines debeant, an uti, an utrumque. Praeceptum est enim nobis ut diligamus invicem; sed quaeritur utrum propter se homo ab homine diligendus sit, an propter aliud. Si enim propter se, fruimur eo; si propter aliud, utimur eo. Videtur autem mihi propter aliud dili nondum res, tamen spes ejus nos hoc tempore consolatur. Maledictus autem qui spem suam ponit in homine . 21. Sed nec seipso quisquam frui debet, si liquido advertas; quia nec seipsum debet propter seipsum diligere, sed propter illum quo fruendum est. Tunc est quippe optimus homo, cum tota vita sua pergit in incommutabilem vitam, et toto affectu inhaeret illi: si autem se propter se diligit, non se refert ad Deum; sed ad seipsum conversus, non ad incommutabile aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
corde & extota anima ꝙ extota m̃te. ut om̃s cogi¬
tationes tuasꝙ omnẽ uit̾a. ꝙ omnẽ intellectũ in il¬
lũ conferas a qͦ habes ea ipsa que confers. Cũ aut̃
ait toto corde tota anima tota m̃te. nullam uite nr̃e
part̾e reliqͥd: q̃ uacare debeat ꝙ qͣsilocũ dare. ut
re alia uelit frui.: S qͥeqͥd aliud diligendũ uen̾it
in animũ: illuc rapiat᷑ qͦtotꝰ dilectionis impetꝰ cur¬
rit. Qsqͥs gͦ recte dilig̾ ꝓximũ. hoc cũ eo debet age¬
re. ut etiam ipse toto corde. tota anina. tota m̃te di
ligat am. Sic eni eũ diligens tanq̃u̾ase ipsũ.: tot̾a
deriuatione minuat᷑. Non aut̃ om̃ia qͥb utendũ ẽ
diligenda sunt: s ea sola qͦ aut nob̾ẽ societate qͣdã
referunt᷑ ind̾m. sicuti ẽ homo uel angłus. aut ad
nos rele̾ta beneficio di ꝑnos indigent. sicuti ẽ corpꝰ.
Na̾utiq mr̃es ñ dilexer̃ scelus ꝑsequentiũ se: qͦtamen

Expanded text:
ex tota anima et ex tota mente, ut omnes cogitationes tuas et omnem uitam et omnem intellectum in illum conferas, a quo habes ea ipsa quae confers. cum autem ait: toto corde, tota anima, tota mente, nullam uitae nostrae partem reliquit, quae uacare debeat et quasi locum dare, ut re alia uelit frui, sed quidquid aliud diligendum uenerit in animum, illuc rapiatur quo totus dilectionis impetus currit. quisquis ergo recte diligit proximum, hoc cum eo debet agere, ut eligat Deum. Sic enim eum diligens tanquam seipsum, totam  utendum est, diligenda sunt, sed ea sola quae aut nobiscum societate quadam referuntur ad deum, sicuti est homo uel angelus, aut ad nos relata beneficio dei per nos indigent, sicuti est corpus. nam utique martyres non dilexerunt scelus persequentium se, quo tamen
Abbreviated transcription (Latin):
argutissime querere. utrũ gen̾et filios bap¬
tismꝰ xͥ in parti donati. an ñ gen̾et. ut si con¬
senserimꝰ qd̾ gen̾et. suã ẽeᷤᷤ asseuerent eccłam
matre. que filios potuit dexͥbaptismate gen̾are.:
ꝙ qd unũ oportet ẽẽ eccłam. ex hoc iam urãm ñ
ẽẽ eccłam eriminent᷑. Si aut̃ dixerimꝰ ñ gen̾at:¬
cur gͦ qͥunt apd uos ñ renascunt᷑ ꝑ baptismũ.
qͥ tͣnseunt a nob̾ ad uos ẽ apd̾ nos fu̾int baptixati. si
ñdũ nati s̃ c. Quasi uͦ ex hoe gen̾at unde separata ẽ
ẜ ñ ex hoc unde conuncta ẽ. Seꝑata ẽ enĩ aumeło̾
caritatis ꝙ pacis. s uncta ẽ in uno baptis mate.
suũ hab et in cõmunicationib diũsoꝵ. a sua uni¬
tate seꝑatis. ꝑ hoc qd̾ suu̾ in eis habet. ipsa utiq

Expanded text:
argutissime quaerere, utrum generet filios baptismus Christi in parte Donati an non generet, ut si concesserimus quod generet suam esse adseuerent ecclesiam matrem quae filios potuit de Christi baptismate generare, et quia unam oportet esse ecclesiam, ex hoc iam nostram non esse ecclesiam criminentur. si autem dixerimus \'non generatCur ergo, inquiunt, apud vos non renascuntur per baptismum qui transeunt a nobis ad vos cum apud nos fuerint baptizati, si nondum nati sunt; quasi vero ex hoc generet unde separata est, et non ex hoc, unde conjuncta est: separata est enim a vinculo charitatis et pacis, sed juncta est in uno baptismate. Isuum habet, in communicantibus diversorum a sua unitate separatis, per hoc quod suum in eis habet, ipsa utique
Abbreviated transcription (Latin):
ro omnẽ fidem ut montes tͣnsferã caritatẽ naut̃
n̾habeam: nicħ sum. Qͥd gͦ eis ꝓdest si ꝙ liugũa in
saeris mist̾iis habeant angłicã &. ꝓphetsã. quẽ admo¬
dũ caiphas ꝙ saul ut aliquando ꝓpħent. qͦs faisse damp¬
nabiles scã scͥpt᷑a testat᷑: si sacram̃ta ñ tantũ sciant.
s ⁊ habeant sic̃ habuit symon magꝰ. si fidẽ. siẽ demo
na confessa s̃xp̃m . Neq enĩ ñ eredebant ẽ qiee̾nt:
substanti ã suã pauꝑib sic̃ multi ñ solũ in catholiea
s ꝙ in diũsis heresib faciunt: si aliqua ingruente
ꝑsecutione tͣlant ad fłamas nobisc̾ corpꝰ suũ ꝓfide
ꝗͣ parit̾ confitent᷑. tam̃ qͥa seꝑati hȩc agunt. ñ suf¬
ferentes in uicẽ in dilectione. neq studentes ser¬
uare unitatẽ Sp̃s inuincło pacis: caritatẽ utiq

Expanded text:
ntes transferam, caritatem autem non habeam, nihil sum. quid ergo eis prodest, si et linguam in sacris mysteriis habeant angelicam et prcphetiam quemadmodum Caipbas et Saul, ut aliquando prophetent, quos fuisse damnabiles sancta scriptura testatur, si sacramenta non tantum sciant sed et habeam — neque enim , non credebant cum dicerent: substantiam suam pauperibus, sicut multi non solum in catholica sed in diuersis haeresibus faciunt, si aliqua ingruente persecutione tradant ad flammas nobiscum corpus suum pro fide quam pariter confitentur? tamen quia separati haec agunt non sufferentes inuicem in dilectione neque studentes seruare unitatem spiritus in uinculo pacis, caritatem utique
Abbreviated transcription (Latin):
uit̾ã uͦ attulit hõi. moriens ꝙ resurgens filiꝰ hois:
Ob pbriũ hoĩnũ ꝙ abiectio plebis usq ad mortẽ.
Hoc enĩ uoluit in conspectu inimicoꝵ pati: qͦeũ tã ꝗ dere¬
licꝰtũ putarent. ut gr̃a cõmendaret᷑ testam̃ti nous qua
disceremꝰ aliã querere felicitatẽ. que nc̃ ẽ infide. pꝰcauͦ¬

Expanded text:
uitam uero adtulit homini moriens et resurgens filius hominis, opprobrium hominum et abiectio plebis usque ad mortem. hoc enim uoluit in conspectu inimicorum pati. quo eum tamquam derelictum putarent, ut gratia commendaretur testamenti noui, qua disceremus aliam quaerere felicitatem, quae nunc est in fide, p
Abbreviated transcription (Latin):
informa aut̃ serui etiã se ipso minorẽ. Non itaq
in m̃ito scͥpt᷑a utrũ saicit. & equale̾ patͥ filiũ. ꝙ pa¬
tr̾e maiorẽ filio: illud eñ ꝓpt̾ form̾a di. hoc aut̃ ꝓpt̃
form̾a serui sine ulla confrisione intelligit᷑. Et hec
nob̾ regula ꝑ om̃s sẽas scͥpt᷑as dissolde huiꝰ q̃stionis.
e̾ẽt. ñ rapinã arbitͣtꝰ ẽ. eẽ eqͣlis dõ: s semet ipsũ ex
inaniuit formã serui accipiens. insimilitudinẽ ho¬
minũ factꝰ. ꝙ habit inuentꝰ ut hõ. est gͦ dĩ filiꝰ. do̾ patͥ
nat᷑a equalis: habitti minor. Informa eni serui qũa
accep̾ minor ẽ patre:. Informa aut̃ d̾ĩ in qua erat ꝙ̃.
anteqũa hanc accepisset. equalis ẽ pat̾. Informa dĩ u̾¬
bũ ꝑ qd̾ facta sunt om̃ia: informa aut̃ serui factꝰ
ex muliere factꝰ sublege. ut eos qͥsublege erant re¬
dim̾et. Pinde informa ai fecit hominẽ: informa

Expanded text:
in forma autem serui etiam se ipso minor est? non itaque in forma autem serui etiam se ipso minor est? non itaque immerito scriptura utrumque dicit, et aequalem patri filium et patrem maiorem filio; illud enim propter formam dei, hoc autem propter formam serui sine ulla confusione intellegitur. et haec nobis regula per omnes sanctas scripturas dissoluendae huius quaestionis eesset, non rapinam arbitratus est esse aequalis deo, sed semet ipsum ei accipiens, in similitudinem hominum factus, et habitu inventus ut homo. Est ergo Dei Filius Deo Patri natura aequalis, habitu minor: in forma enim servi quam accepit minor est Patre, in forma autem Dei, in qua erat etiam antequam hanc accepisset, aequalis est Patri. In forma Dei Verbum per quod facta sunt omnia, in forma autem servi factus ex muliere, factus sub lege, ut eos qui sub lege erant redimeret. Proinde in forma Dei fecit
Abbreviated transcription (Latin):
scripturarũ testimonus. qͥb ut dixi pͥores co¬
piosius usi ex pugnauerunt hereticoꝵ tales calu̾p¬
mas uel errores. insinuat᷑ fidi nr̃e unitas. & eqͣlitas
tͥnitatis. s qͥa multa insc̃ĩs libris ꝓpt̾ in carnatio¬
ut maiorẽ filio patr̾e significent. uelet ã aꝑtissi¬
me ostendant: Grrauer̃ homines. minꝰ ailigen¬
adeiꝰ substantiam q̃ ante in carnatione̾ sempi¬
t̾ua erat ꝙ sẽpit̾na ẽ. transferre conati sunt.
qͥa scptũ ẽ ipso año dicente. pat̾ maior me est.
Heritas aut̃ ostendit scd̾m istũ modũ etiam se
ipso minorẽ filiũ. qͦmͦ enĩ ñ etiam se ipso minor
factꝰ ẽ. qͥ semet ipsũ exinaniũ. formaͣ ferui accipi¬
ens. Neq enĩ sic accep̾ formã serui. ut amit¬
teret formã di: inqͣ erat equalis patͥ. Si gͦ ita ac¬
cepta ẽ forma serui ut ñ amit t̾et᷑ forma di̾: cũ
& informa serui & informadi idẽ ipse sit filiꝰ uni¬
genitꝰ dĩ patris. informa ai equał patͥ: informa

Expanded text:
scripturarum testimoniis, quibus, ut dixi, priores copiosius usi expugnauerunt haereticorum tales calumnias uel errores, insinuatur fidei nostrae unitas et aequalitas trinitatis. sed quia multa in sanctis libris propter incarnatiout maiorem filio patrem significent uel etiam apertissime ostendant: errauerunt homines minus diligenad eius substantiam, quae ante incarnationem sempiterna erat et sempiterna est, transferre conati sunt. pater maior me est. ueritas autem ostendit secundum istum modum etiam se ipso minorem filium; quomodo enim non etiam se ipso minor factus est qui semet ipsum exinaniuit formam serui accipiens? neque enim sic accepit formam serui, ut amitteret formam dei, in qua erat aequalis patri. si ergo ita accepta est forma serui, ut non amitteretur forma dei, cum et in forma serui et in forma dei idem ipse sit filius unigenitus dei patris, in forma dei aequalis patri, in forma
Abbreviated transcription (Latin):
sem̃: qͦ inpleti qͥ credid̾ant. lingͥs om̃iũ gentiũ
loq̃bant᷑. Nec moueat qd̾ ait dona ñ donũ. id enĩ
testimoniũ depsalmo posuit. hoc aut̃ in psal¬
mo ita lo qͥt᷑. as cẽdisti in altũ captiuasti capti¬
uitat̾e accepisti dona inhõib. Sic enĩ plures co¬
dices habent & maxime greci: & exhebreo sie
int̾p̃tatũ habemꝰ. Dona itaq dix̃ apłs. qu̾e¬

Expanded text:
crediderunt linguis omnium gentium loquebantur. nec moueat quod ait: dona, non "donum". id enim testimonium de psalmo posuit; hoc autem in psalmo ita legitur: ascendisti in altum, captiuasti captiuitatem, accepisti dona in hominibus. sic enim plures codices habent, maxime graeci, et ex hebraeo sic interpretatum habemus. dona itaque dixit apostolu
Abbreviated transcription (Latin):
apłm qd̾ iã supͣ cõmemoraus. om̃ia aut̃ hec oꝑat᷑
unꝰ acq idem sp̃s. diuidens ꝓpͥa unicuiq ꝓut uult.
N̾ ẽ illic conditio dati & dñaͣtio dantiũ. see concordia
neamꝰ ⁊ ipse in nob̾. ꝓ hoc inde cognoscimꝰ qͥa de
spũ suo dedit nob̾: ipse sp̾s eiꝰ ẽ. ds caritas. De inde
si in donis dĩ nicħ ẽ maiꝰ caritate.⁊ nullũ ẽ maiꝰ¬
doñ dĩ ꝗͣ sp̃s sẽs. Qͥd consequentꝰ ꝗͣ ut ipse sit cari¬
tas. que dicit᷑ ꝙ dsꝰ ex do: Et si caritas qͣ qua pa¬
ter dilig̃ filiũ. & patr̾e dilig̾ filiꝰ. ineffabilit̃ cõ¬
enĩ sanius credit᷑ uel intellig̾r. ut ñ solu̾ sp̃s sc̃s caritas
sit in illa tͥnitate. s ñ frustra ꝓpͥe caritas ñ cupet᷑ ꝓpt̾
illa q̃dicta s̃. Sic̃ ñsolus ẽ ꝙ milla tͥnitate. uel sp̃s uel¬

Expanded text:
 supra commemoravi, Omnia haec operatur unus atque idem Spiritus, dividens propria unicuique prout vult. Non est illic conditio dati et dominatio dantium, sed concordia neamus, et ipse in nobis, et hoc inde cognoscimus, quia de Spiritu suo dedit nobis, ipse Spiritus est Deus charitas. Deinde, si in donis Dei nihil majus est charitate, et nullum est maitus sanctus, quid consequentius quam ut ipse sit charitas, quae dicitur Deus et ex Deo? Et si charitas, qua Pater diligit Filium, et Patrem diligit Filius, ineffabiliter comenim sanius creditur vel intelligitur, ut non solus Spiritus sanctus charitas sit in illa Trinitate, sed non frustra proprie charitas nuncupetur, propter illa quae dicta sunt. Sicut non solus est in illa T
Abbreviated transcription (Latin):
& ppͥe p̃t̃ salmos. E multis aliis exemplis doceri
potest. multa rer̃ uocabula & uniu̾s alit̾ poni. &
ꝓpͥe qͥb dã reb adhib̾i nͥ inre ac̾epta uitandasit
longitudo sermonis. Hoc id̾o dixi. neqͥsqu̾a ꝓpt̾ea
nos in conuenient existim et caritat᷑e appellare

Expanded text:
 praeter psalmos. et multis aliis exemplis doceri potest multa rerum uocabula et uniuersaliter poni et proprie quibusdam rebus adhiberi, nisi in re aperta uitanda sit longitudo sermonis. hoc ideo dixi, ne quisquam propterea nos inconuenienter existimet caritatem appellare
Abbreviated transcription (Latin):
ãboꝵ. N ẽ gͥ accipienda tͣnseunt᷑. s diligent᷑ in¬
tuenda inseꝑabił tͥnitatis ista distinctio. Hinc
enĩ factũ ẽ. ut ꝓpͥe aĩ u̾bũ etiã ai sapientia diceret᷑:
ũ caritas ñcupanda ẽ qͥd aptius qu̾a ut hoc sit
ñ sit aliud substantia ꝙ alitd caritas. s substãtia
ipsa sit caritas. ⁊ caritas ipsa subst̾atia. siue in pa-¬
tre. siue infilio siue in spũ scõ ͦ ꝙtam̃ ppͥe sp̃s sẽs ca¬

Expanded text:
 igitur accipienda transeunter, sed diligenter intuenda inseparabilis Trinitatis ista distinctio. Hinc enim factum est ut proprie Dei Verbum etiam Dei sapientia diceretur, um caritas nuncupanda est, quid aptius, quam ut hoc sit non sit aliud substantia et aliud caritas, sed substantia ipsa sit caritas et caritas ipsa substantia, ita siue in patre siue in filio siue in spiritu sancto; et tamen proprie spi
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰea reddet rõnẽ fr̃ib qͥerant iherosolimis ꝙ hae
re audita mouebant᷑. ait pꝰcet̾a. Cũ cepissem aut̃
loqͥ ad illos. cecidit sp̃ssc̃s in illos. sic̃ & in nosminitio.
Memoratꝰq sũ u̾bi dnĩ sic̃ dicebat. qͥa ioħ̃es qͥdem bap¬
tirauit aqua uos aut̃ baptitabimini spũ scõ. Sigͥ eqͦ¬

Expanded text:
et rationem fratribus qui erant Jerosolymis, et hac re audita movebantur, ait post caetera: Cum coepissem autem loqui ad illos, cecidit Spiritus sanctus in illos, sicut et in nos in initio. Memoratusque sum verbi Domini, sicut dicebat: Quia Joannes quidem baptizavit aqua, vos autem baptizabimini Sp
Abbreviated transcription (Latin):
corpus suu̾̃ ut ardeat: nichil ꝓdest. Quantũ gͦ
bonũ ẽ. sine qͦ adet̾nam uitã neminẽ bona tan¬
nec habet ꝓphetiam. nec omĩa scit sacͣm̃ta. om¬
nẽq scientiã. nec distͥbuit om̃ia sua pauꝑib. uel
ñ habendo qd̾ distͥbuat. uel aliqͦ necessitate ꝓhi¬
bitꝰ. nec tͣait corpꝰ suũ ut ardeat :Si talis passio¬
nis nulla teptatio ẽ ꝑducit ad regnũ: ita ut
ipsam fidem ñ faciat ut ilẽ nͥ caritas. Sine cari¬

Expanded text:
pus suum ut ardeat, nihil ei prodest . Quantum ergo bonum est, sine quo ad aeternam vitam neminem bona tannec habet prophetiam, nec omnia scit sacramenta omnemque scientiam nec distribuit omnia sua pauperibus, uel non habendo quod distribuat uel aliqua necessitate prohibitus, nec tradit corpus suum, ut ardeat, si talis passionis nulla temtatio est, perducit ad regnum, ita ut ipsam fidem non faciat utilem nisi caritas. sine cari
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ filius nec memiñit nec diligat sibi s tnemin̾it ei
ꝙ sibi ꝙ illis ñ nͥ diligat. s sic potius ut om̃ia tͥa hec.
& om̃s & singuli habeant insua qͥsq nat᷑a. N ec
distent in eis ista. si c̃ in nob̾ aliud ẽ memoria. ali¬
ud intelligentia aliud dilecto siue caritaẜ. s unũ
aliud sit qd̾ oĩa ualeat: sic̃ ipsa sapientia sic habet᷑
in uniꝰ cuiꝰq nat᷑a. ut qͥhabet hoc sit qd̾ habꝙ̃. siẽ
inmutabił sĩplexq substantia. Sigͦ hec intellee¬

Expanded text:
et Filius nec meminerit nec diligat sibi, sed meminerit ei et sibi et illis, non nisi diligat: sed sic potius, ut omnia illa tria. et omnes et singuli habeant in sua quisque natura; nec distent in eis ista; ut in nobis, aliud est memoria, aliud intelligentia, aliud dilectio sive charitas: sed unum aliquid sit, quod omnia ualeat, sicut ipsa sapientia, et sic habetur in uniuscuiusque natura, ut qui habet hoc sit quod habet, sicut immutabilis simplexque substantia. si ergo haec intellec
Abbreviated transcription (Latin):
spis sc̃s. Cui setrꝰ id̾e pecunia in qͥt tua tec̃ sit in
ꝑditione: qͥa donũ m̾i estimasti te pecunia possid̾e.
Walio eiꝰdem libͥ loco c̃petrus comelio ꝙ eis qͥcũ illo
fuerant loq̃ret᷑. ad nuntians & p̾dicans xp̃m: ãit sc̃ͥp¬
t᷑a. Adhuc loquente petͦ u̾ba hȩc cecidit sp̃s sc̃s suꝑ

Expanded text:
Spiritus sanctus: cui Petrus idem, Pecunia, inquit, tua tecum sit in perditione, quia donum Dei aestimasti te pecunia possidere. Et alio ejusdem libri loco, cum Petrus Cornelio et illis qui cum illo fuerant, loqueretur, annuntians et praedicans Christum, ait Scriptura: Adhuc loquente Petro verba haec, cecidit Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
unc de spũ scõ quantũ dͥo donante uid̾e conce
nẽ qua inuic̾e se diligunt pat̾ ꝙ filiꝰ. nob̾ insinuat
caritat̾e. Ut aut̃ nͦ exercerꝙ sermo diuinꝰ ñ res
in ꝓmpti sitas s in abdito scrutandas. et ex ab¬
dito erudiendas. maiore studio fec̾ in qͥri. N itaq
ẽ: It incertũ sit & id̾o reqͥrendũ. utrũ ds pat̃
dĩ digna sit nomine: s qd̾ donũ sit dĩ sicut dictũ¬
qͥa dĩ substantia ẽ nr̃a patienti a: s qd̾ ab ipso
nob̾ ẽ. sic̃ alibi legit᷑. qm̃ abipso ẽ patientia mea.
hẽ qͥppe sensũ facile refellit: scͥpt̾arũ ipsa locu¬
tio. ⁊ale ẽ enĩ tues pacientia mea. qͣle ẽ dñe spes
mea: & d̾s m̃s miscdia mea : multa similia. Non
ẽꝰ aut̃ dictũ dñe caritas mea. aut tues caritas
mea. aut d̾s caritas mea: s ita dictũ ẽ d̾s caritas

Expanded text:
unc de spiritu sancto, quantum deo donante uidere concenem, quia inuicem se diligunt pater et filius, nobis insinuat caritatem. ut autem nos exerceret sermo diuinus, non res in promtu sitas, sed in abdito scrutandas, ex abdito eruendas maiore studio fecit inquiri. non itaest, ut incertum sit et ideo requirendum, utrum deus pater dei digna sit nomine, sed quod donum sit dei, sicut dictuquia Dei substantia est nostra patientia; sed quod ab ipso nobis est, sicut alibi legitur, Quoniam ab ipso est patientia mea . Hunc quippe sensum facile refellit Scripturarum ipsa locutio. tale est enim: tu es patientia mea quale est: domine, spes mea et: deus meus misericordia mea et multa similia. non est autem dictum: "domine, caritas mea" aut: "tu es caritas mea" aut: "deus, caritas mea," sed ita dictum est: deus caritas
Abbreviated transcription (Latin):
ait. in aliis ungͥs loquar ppło huie. ẜremisit tam̃
inlege scͥptũ ẽ. & ipse añs. in lege in qͥt eoꝵ seͥptũ
ẽ qͥa oder̃ me gͣtis. ẽ hoclegat᷑ inpsalmo. Aliquan¬
tis tota lex pendet & ꝓpħȩ. Hic utiq ꝓpͥe lex appel¬
lata ẽ de monte sina. spħ arũ aut̃ nomine. eti am
psalmi sigͣcati sunt. & tam̃ alioloco ipsesaluator:
psalmisin lege intelligi uoluit. Or gͦ lex uniu̾sa

Expanded text:
t in aliis labiis loquar populo huic; praemisit tamen, In Lege scriptum est . Et ipse Dominus, In Lege, inquit, eorum scriptum est, quia oderunt me gratis ; cum hoc legatur in Psalmo . Aliquantis tota lex pendet et prophetae; hic utique proprie lex appellata est de monte Sina. prophetarum autem nomine etiam psalmi significati sunt, et tamen alio loco ipse saluator: psalmis intellegi uoluit. dicitur ergo lex uniuersa
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥa gͦds oĩa q̃ ñ dese genuit. s ꝑu̾bũ suũ fecit. ñ dehis reb
qͦ iamerant. s de his q̃ omino ñ erant. hoc ẽ de nichilo fe¬

Expanded text:
 Deus omnia quae non de se genuit, sed per Verbum suum fecit, non de his rebus  Deus omnia quae non de se genuit, sed per Verbum suum fecit, non de his rebus quae jam erant, sed de his quae omnino non erant, hoc est, de nihilo fe
Abbreviated transcription (Latin):
reuera ẽ aliqͥd. qͥd int̾ ẽ utrũ ita dicat᷑ sine illo facta ẽ domꝰ
an sine illo domꝰ ẽ facta. dũ intelligat᷑ aliqͥd sine illo factũ.
facꝰtũ ẽ nicħ. siue sine illo nicħ ẽ factũ. uelnicħ fac̾tũ ẽ.
nicħ int̾ ẽ. Qͥ s aut̃ uelit loqͥ cũ hõib qͥ hoc ipsũ qd̾ dixci ni¬
chil inter ẽ possunt dicẽ.ͥ Sͦ int̾ ẽ aliqͥd. qͥa ipsũ nicħ aliqͥd ẽ:
Hi aut̃ qͥs anũ habent cerebr ũ. rẽ manifestissimã uident :
hoc id̾e intelligi c̃ dixi nicħ int̾ ẽ. qd̾ intelligeret᷑. si dice¬
rẽ. in t̾ ẽ nich. At isti si alioui dicant qͥd fecisti. ꝙ ille res¬
pondeat nicħ fecisse. ꝯsequens ẽ. ut ei calũpnient᷑ dicen¬
tes. fecisti gͦ aliqͥd : qͥa nicħ fecisti. Ipsũ enĩ nicħ aliqͥd ẽ.
habent aut̃ ꝙ ipsũ dñm infine sententie ponentẽ hoc ũbũ
ubi ait: ꝙ in occulto locutꝰ sũ nicħ. Gͦ legant ꝙ taceant.

Expanded text:
revera est aliquid, quid interest utrum ita dicatur, Sine illo facta est domus; an, Sine illo domus est facta: dum intelligatur aliquid sine illo factum, factum est nihil, siue: sine illo nihil est factum, uel: nihil factum est, nihil interest. quis autem uelit loqui cum hominibus, qui hoc ipsum qhil interest, possunt dicere, Ergo interest aliquid, quia ipsum nihil aliquid est? Hi autem qui sanum habent cerebrum, rem manifestissimam vident, hoc idem intelligi cum dixi, Nihil interest, quod intelligeretur si dicerem, Interest nihil. At isti si alicui dicant, Quid fecisti? et ille respondeat, nihil se fecisse: consequens est ut ei calumnientur dicentes, Fecisti ergo aliquid, quia nihil fecisti; ipsum enim nihil aliquid est. Habent autem et ipsum Dominum in fine sententiae ponentem hoc verbum, ubi ait: Et in
Abbreviated transcription (Latin):
Manifestũ qd̾ ñ de se istagenuerit. s in u̾bo atq ĩꝑio fec̾it. Qd̾
aut̃ ñ de se. utiq denichilo. Nenĩ erat aliud unde facẽt : de
ꝙ ex ipso: ñ aut̃ om̃e qd̾ ex ipso ẽ. recte dr̃ de ipso. Ex ipso
enĩ celũ ꝙt̾ra qͥa ipse fec̃ ea: ñ aut̃ de ipso. qͥa ñ de substan¬
tia sua. sicut aliqͥs homo sigignat filiũ ꝙ faciat domũ.
ex ipso filiꝰ. ex ipso domꝰ. s filiꝰ de ipso. domꝰ det̾ra & ligno.
S hoc qͥa honio ẽ qͥ ñ potest aliqͥd etiã de nichilo fac̾e. Is aut̃

Expanded text:
m est, quod non de se ista genuerit, sed in verbo atque imperio fecerit. Quod autem non de se, utique de nihilo. Non enim erat aliud unde faceret, de  ex ipso: non autem omne quod ex ipso est, recte dicitur de ipso. Ex ipso enim coelum et terra, quia ipse fecit ea: non autem de ipso, quia non de substantia sua. Sicut aliquis homo si gignat filium, et faciat domum, ex ipso filius, ex ipso domus: sed filius de ipso, domus de terra et ligno. Sed hoc quia homo est, qui non potest aliquid et
Abbreviated transcription (Latin):
rarũ naturaliũ. quas mundo creator inseruit. ex eodem libro t̾cio
de tͥuitate. t̃ .uiii. YI. Desimplo mediatoris nr̃i qͦd ad duplũ
nr̃m concurrit & congruit.: ex lib̾. s̃s. qͥrto t̃ .iii.xii de
mediatore ad mortem diabolo. & mediatore ad uitã xp̃o iħu:
ex eodẽ lib̾ de tͥnitate .iiii. t̾.x. x IiI De facilitate ludi¬
ficationũ qͥb homines immundi sp̃o fallunt. ex eodẽ libro . iiiͦi.¬
tꝰ .xii. xIIII De falsis & deceptoruis purgationibꝰ. ex eodem

Expanded text:
rarum naturalium, quas mundo Creator inseruit, ex libro III rarum naturalium, quas mundo Creator inseruit, ex libro III de trinitate. _12. De simplo saluatoris nostri, quod ad duplum no- strum concurrit et congruit. ex libro de trinitate IIII. 13. De mediatore ad mortem diabolo et mediatore ad uitam Christo Iesu. ex eodem libro de trinitate IIII. 14. De facilitate ludificationum, quibus homines immundi spiritus fallunt. ex eodem libro IIII. 15. De falsis et deceptoriis purgationibus. ex eodem
Abbreviated transcription (Latin):
disputauit. I IItẽ de p̃chictis .iiiͦi. uirtutib quas in suꝑiori libro
distinxit. in libro de morib ȩccłiȩ catholice disserens. ad unũ eas
mandatũ retulit caritatis. ⁊ i IIn uirtutes qͥb ad eternitaten
tendit᷑ desiturȩ sint. eũ ad eterna ꝑtuxerint agit in libro de tͥnita¬
te: xiiiit᷑ .uiii. IIII Deqͥtuor affectionibꝰ qͥs a cicerone ꝑturba¬
tiones. ab aliis passiones appellatas uirgiliꝰ homini ꝓpt̾ carne mẽe
putat: eũ his diabolus quoq ñ careat qͥ est utiq sine carne. Sẽos
aut̃ qͥb rectus ẽ amor. om̃s has affectiones probat rectas habere.
in libro de ciuitate di .xiiii. t̃.ii. Y De qͥnq corꝑis sen¬
sib ex libro confessionũ .x.y. Itẽ de eisdem qͥnq sensibus
oratio pulchra atq prolixa. ex supͣscripto libro. yii De sacͣ¬
m̃to mediatoris adpurgationẽ animarũ. ex libro confessionũ
decimo. UiII Itẽ de eodẽ sacram̃to ex libro de ciuitate dei.
De causis originalibꝰ creatu¬

Expanded text:
ictis quattuor uirtutibus, quas in superiori libro distinxit; in libro de moribus ecclesiae catholicae disserens ad unum eas mandatum rettulit caritatis. III. 3. An uirtutes, quibus ad aeternitatem tenditur, desiturae sint cum ad aeterna perduxerint, agit in libro de trinitate XIIII. IIII. 4. De quattuor affectionibus, quas a Cicerone perturbationes, ab aliis passiones appellatas Vergilius homini propter carnem inesse putat, cum his diabolus quoque non careat, qui est utique sine carne; sanctos autem, quibus rectus est amor, omnes has affectiones probat rectas habere. ex libro de ciuitate dei XIIII. Y. 5. De quinque corporis sensibus. ex libro confessionum X. 5. Item de isdem quinque sensibus oratio pulchra atque prolixa. ex libro supra scripto. VI. 6. De sacramento mediatoris ad purgationem animarum. ex libro confessionum X. VII. 7. Item de eodem sacramento. ex libro de ciuitate deDe causis originalibus creatu
Abbreviated transcription (Latin):
tam gessisse curã ꝓ sepeliendis corꝑib suis: cũ sit atq
ẽẽ debeat fideliũ ista securitas: qͦd ubiẽq corꝑa eoꝵ se¬
peliant᷑. ł insepulta etiã ꝑinimicoꝵ rabiẽ relinqͥnt᷑:
aut ꝓ eoꝵ libidine dilacerata assumant᷑. ñ id̾o ł minꝰ
integra. ł minꝰ gloriosã eoꝵ resurrectionẽ futuram.
Quid sit qd̾ seriptũ est. ⁊ appositꝰ eꝰ ad patres
suos: exeod̾ libro qͦstionum de genesi.

Expanded text:
tam gessisse curam pro sepeliendis corporibus suis, cum sit atque tam gessisse curam pro sepeliendis corporibus suis, cum sit atque esse debeat fidelium ista securitas, quod ubicumque corpora eorum sepeliantur uel insepulta etiam per iniquorum rabiem relinquantur aut pro eorum libidine dilacerata absumantur, non ideo uel minus integram uel minus gloriosam eorum resurrectionem futuram. Quid sit quod scriptum est: Et appositus est ad patres suos; ex eodem libro Quaestionum de Genesi.
Abbreviated transcription (Latin):
trectationẽ qͣlec̃q contactii. tanqͣm ab immundicia
purificari. Et hinc illa sententia ducta ẽ. Qbaptizat᷑
amortuo & it̾um tangit illũ: qđ ꝓficit lauatio eiꝰ . Sic &
qͥ ieuinat suꝑ peccata sua: & tt̾um ambulans hȩc eadẽ
facit. Sepult᷑a gͦ mortuoꝵ remissionẽ significat peccatoꝵ
eo ꝑtinens qd dictũ ẽ. b̾eati quoꝵ remisse st̃ iniqͥtatesꝙͣ
quoꝵ tecta st̃ peccata. Ubi gͦ sepelienda erant hoc sig¬
nificantia cadauera pat̾archarũ. nͥ in ea t̾ra ubi ille cru¬
cifixus est. cuiꝰ sanguine facta ẽ remissio peccatoꝵͣ
Mortib enĩ patͥarcharũ: peccata hominũ significata
corꝑa. abẽẽ locũ ubi crucifixꝰ ẽ dñs fere .xxx. milib:
ut etiã ipse numenꝰ eũ significare intelligat᷑. qui
in baptismo apparuit ferme xxx annoꝵ. E siqͥd aliud
de re tanta uł hoc mͦ. uł sublimiꝰ intelligi potest. dũ
tam̃ ñ frustra arbitrem᷑ tantos ac tales homines di tan¬

Expanded text:
em, sive qualemcumque contactum, tanquam ab immunditia purificari. Et hinc illa sententia ducta est, Qui baptizatur a mortuo, et iterum tangit illum, quid proficit lavatio ejus? Sic et qui jejunat super peccata sua, et iterum ambulans haec eadem facit . Sepultura ergo mortuorum remissionem significat peccatorum, eo pertinens quod dictum est: beati quorum remissae sunt iniquitates et quorum tecta sunt peccata. ubi ergo sepelienda erant hoc significantia cadauera patriarcharum nisi in ea terra ubi ille cruc-ifixus est, cuius sanguine facta est remissio peccatorum? mortibus enim patriarcharum peccata hominum figurata corpora, abesse locum, ubi crucifixus est dominus, fere xxx milibus, ut etiam ipse numerus eum significare intellegatur qui in baptismo apparuit ferme xxx annorum; et si quid aliud de re tanta uel hoc modo uel sublimius intellegi potest, dum tamen non frustra arbitremur tales ac tantos homines dei tan
Abbreviated transcription (Latin):
beret. & ne uno qͥdem indigerꝙ emplaustro. Congruen¬
t̃ hẏdropicũ animali qd cecidit imputeũ cõꝑauit: hu¬
more enĩ laborauit. si cut illam mulierem quia decẽ ꝙ.
octo annis alligatã dix̾at. & ab eadem alligatione sol¬
uebat. cõꝑauit iumento. qd soluit᷑ ut adaqu̾a ducat᷑.
Hydropẽ aut̃ recte cõꝑamꝰ. aiuiti auaro. Sic̃ eñ ille
quantomagis habundat humore in ordinato. tanto
ãplius sitit: sic iste quanto ẽ copiosior diuitiis qͥb ñbene
utit᷑. tanto ardentius talia concupiscit. Illã uͦ ita mor¬
bo incuruatã ut se erigere n posset. anime t̾renis opi¬
nionib debilitatȩ atq opp̃sse. ita ut diuma eogitare ñ
ualeat.

Expanded text:
beret, et ne uno quidem indigeret emplastro. Congruenter hydropicum animali quod cecidit in puteum comparavit, humore enim laborabat; sicut illam mulierem quam decem et VIII annis alligatam dixerat et ab eadem alligatione soluebat, comparauit iumento, quod soluitur, ut ad aquam ducatur. hydropem autem recte comparamus diuiti auaro; sicut enim ille, quanto magis abundat humore inordinato, tanto amplius sitit, sic iste, quanto est copiosior diuitiis, quibus non bene utitur, tanto ardentius talia concupiscit; illam uero ita morbo incuruam, ut se erigere non posset, animae terrenis opinionibus debilitatae atque oppressae, ita ut diuina cogitare non ualeat.
Abbreviated transcription (Latin):
captii ordinare debemꝰ: qͣs eo mͦ qͦstatuimꝰ si per agere
potuerimꝰ. ñ id̾o gaudeamꝰ. qͥ nob̾ s qri do sic agi placuit.
Si aut̃ aliqͣ incia̾i̾t necessitas. qͣnr̃ ille ordo t᷑bet᷑. Aec¬
tam᷑ facile ne frangam᷑. ut qũẽ as nr̃o p̾posuit᷑ ipse
seilicet ordo sit ñr. ẜquiꝰ ẽ enĩ. ut nos eiꝰ ꝗͦut ille
nr̃am uoluntatẽ seqͥt᷑: qi ⁊ ordo agendarũ rerũ qũe
nr̃o arbit̾o ten̾e uolumꝰ. ille utiq approbandꝰ ẽ. uͥ po¬
tiora p̾cedunt. Cur gͦ nos dolemꝰ hoĩes. adño do tan

Expanded text:
captu ordinare debemus: quas eo modo quo statuimus, si peragere potuerimus, non ideo gaudeamus quia nobis, sed quia Deo sic eas agi placuit: si autem aliqua inciderit necessitas, qua noster ille ordo turbetur; flectamur facile, ne frangamur; ut quem Deus nostro praeposuit, ipse sit noster. Aequius est enim ut nos ejus, quam ut ille nostram voluntatem sequatur. Quia et ordo agendarum rerum, quem nostro arbitrio tenere volumus, ille utique approbandus est, ubi potiora praecedunt. Cur ergo nos
Abbreviated transcription (Latin):
reuelatus fuerit homo peccati filiꝰ interitꝰ. qͥ adu̾sat᷑
& suꝑ extollit᷑ supͣ om̃e qͦd dr ds aut quo colit᷑. ita ut
in templo di sedeat. ostentans se tamꝗͣ sit d̾s. Non re¬
tinetis in memoriã qͦd ad huc ẽ eẽm ap̃ uos hec dicebã
uob̾. & nc̃ qͥd detineat scitis. ut reuelet᷑ in suo tempore.

Expanded text:
 interitus, qui adversatur et superextollitur supra omne quod dicitur Deus, aut quod colitur; ita ut in templo Dei sedeat, ostentans se tanquam sit Deus. Non retinetis in memoria, quod adhuc cum essem apud vos, haec dicebam vobis? Et nunc quid detineat scitis, ut reveletur in suo te
Abbreviated transcription (Latin):
rent: dicendo tantũ qͥmͦ tenet teneat. donec de medio
fiat᷑ hoc ẽ donec exeat de medio eccłȩ. mysterium iniqͥta¬
hora ẽ. & sicut audistis quod antixp̾e sit uenturꝰ nẽ autẽ
antixp̃i multi facti sunt. Unde cognoscimꝰ qđ noussima
sit hora: Ex nob̾ exierunt: s ñ erant ex nob̾. Qͦd si fuissert
ex nob̾ ꝑmanstssent utiq nobisc̾. Sic̃ gͦ ante finẽ in hac
hora inquiunt qu̾a ioħs nouissimã dicit. exiert̃ multi he¬
retici de medio ȩocłȩ. quos multos dicit antirp̃os: ĩta om̃s
apłi obscura uerba contractat. q̃d tam̃ eũ dixisse non
xp̃c. nͥ pͥus uenerit ad seducendos in anima mortuos adu̾¬
sarius idẽ antixp̾e: qu̾auis iã ad occultũ iuditiũ di per-¬
tineat. qͦd ab illo seducent᷑. Presentia eiꝰ qͥppe erit sicut
dictũ ẽ. scam oꝑationẽ sathane in om̃i uirtute & signis

Expanded text:
rent, dicendo: Tantum qui modo tenet teneat, donec de medio rent, dicendo: Tantum qui modo tenet teneat, donec de medio fiat, hoc. est, donec exeat de medio ecclesiae mysterium iniquitahora est; et sicut audistis, quod Antichristus sit uenturus, nunc autem Antichristi multi facti sunt; unde cognoscimus quod nouissima sit hora. Ex nobis exierunt; sed non erant ex nobis. Quod si fuissent ex nobis, permansissent utique nobiscum. Sicut ergo antehora, inquiunt, quam Iohannes nouissimam dicit, exierunt multi haeretici de medio ecclesiae, quos multos dicit antichristos, ita omnes apostoli obscura uerba coniectat; quod tamen eum dixisse non os Christus, nisi prius uenerit ad seducendos in anima mortuos aduersarius eius antichristus, quamuis ad occultum iam iudicium dei pertineat quod ab illo seducentur. praesentia quippe eius erit, sicut dictum est, secundum operationem satanae in omni uirtute et signis
Abbreviated transcription (Latin):
turum antixp̃m suspicant᷑. Alii uͦ nec occisũ putant. s
substractu potius ut putaret᷑ occisus: & uiuum occulta¬
ri inuigore ipsius etatis. in qua fuit cum crederetur
extinctus. donec suo tẽpore reuelet᷑. &. restituat᷑ ĩ regnu.
S multum mͥ mira ẽ. hec opinantium tanta p̾sũptio. Iud
fiat. ñ absurde de ipso romano imꝑio credit᷑ dictum.
tanquam dictũ sit: tantũ qͥ mͦ imꝑat imꝑet. donec de me¬
diofiat. id ẽ de medio tollat᷑. & tunc reuelabit᷑ iniquus:
quem significari antixpm nullus ambigit. Alii uͦ ꝙ qͦd
ait qͥd detineat scitis. & mysteriũ oꝑari iniquitatis. non
putant dictĩi nͥ de malis & fictis qͥ st̃ in ȩccła. donec ꝑue¬
niat ad tant̾u numerũ qͥ antixp̃i magnũ popłm faciat. ꝙ
hoc ẽẽ mysterium iniquitatis. q uidet᷑ occultũ. Hoctari
autẽ apłm fideles ut infide quam tenent tenacit̾ ꝑseue¬

Expanded text:
turum antichristum suspicantur. alii uero nec occisum putant, sed turum antichristum suspicantur. alii uero nec occisum putant, sed subtractum potius, ut putaretur occisus, et uiuum occultari in uigore ipsius aetatis, in qua fuit, cum crederetur extinctus, donec suo tempore reueletur et restituatur in regnum. sed multum mihi mira est haec opinantium tanta praesumtio. illfiat, non absurde de ipso Romano imperio creditur dictum, tamquam dictum sit: "tantum qui modo imperat imperet, donec de medio fiat" id est de Romano tollatur. et tunc reuelabitur iniquus: quem significari antichristum nullus ambigit. alii uero et quod ait: quid detineat scitis et: mysterium operari iniquitatis non putant dictum nisi de malis et fictis, qui sunt in ecclesia, donec perueniat ad tantum numerum, qui antichristo magnum populum faciat, et hoc esse mysterium iniquitatis, quia uidetur occultum; hortari autem apostolum fideles, ut in fide quam tenent tenaciter perseue
Abbreviated transcription (Latin):
isto locutionis genere dici potest. Qͦ s autẽ ait. & nẽ qͥd
detineat scitis idẽ. quid sit in mora. qͦ causa sit dilationis eiꝰ.
ut reueletur in suo tempore scitis. Qm̃ scire illos dix̃. aꝑte
hoc dicere noluit. & id̾o nos qͥ nescimꝰ qͦd illi sciebant. ꝑue¬
nire c̃ labore adid qͦd sensit apłs cupimꝰ nec ualemus:
p̃sertim qr & illa ꝗͦ addidit. hunc sensũ faciunt obscurio
iniquus. Ego ꝓrsꝰ qͥd dixerit. me fateor ignorare. Duspi¬
tiones tam̃ hominũ quas ł audire ł legere potui. ñ tacebo.
Quidam putant hoc de imꝑio dictũ fuisse romano. & ꝓpt̾ea
paulũ apłm ñ id aꝑte scͥbere uoluisse. ne calũpniã ĩneur
speraretur eternu. In hoc qđ dix̃ iam etiã mist̾i̾ũ iniqͥtats
oꝑat᷑. neronẽ uoluit intelligi: cuiꝰ iam facta uelut anti¬
xp̃i uidebant᷑. Unde non nulli ipsũ resurrecturũ: ꝙ fu¬

Expanded text:
isto locutionis genere dici solet. Quod autem ait: Et nunc quid isto locutionis genere dici solet. Quod autem ait: Et nunc quid detineat scitis, id est, quid sit in mora, quae causa sit dilationis eius, ut reueletur in suo tempore, scitis: quoniam scire illos dixit, aperte hoc dicere noluit. Et ideo nos, qui nescimus quod illi sciebant, peruenire cum labore ad id, quod sensit apostolus, cupimus nec ualemus; praesertim quia et illa, quae addidit, hunc sensum faciunt obscuriorelabitur iniquus? Ego prorsus quid dixerit me fateor ignorare. Suspiciones tamen hominum, quas uel audire uel legere potui, non tacebo. Quidam putant hoc de imperio dictum fuisse Romano. et propterea Paulum apostolum non id aperte scribere uoluisse. ne calumniam uidelicesperaretur aeternum; ut hoc quod dixit: Iam enim mysterium iniquitatis operatur, Neronem uoluerit intellegi, cuichristi uidebantur. unde nonnulli ipsum resurrecturum et fu
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s oꝑationẽ erroris ut credant mendatio: & uidicent᷑
om̃s qͥ non crediderunt ueritati. s conserunt iniqͥtati.
Nulli dubiũ ẽ. eũ de antixp̃o ita dixisse. dieq iudicii hc̃
enim appellat diem dñi. ñ e̾e̾ uenturũ nͥ ille pͥoe uenerit:
merito dici potest. quanto magis de isto  S inqͦ tẽplo
di sit sẽssurus incercũ ẽ: utrũ in illa riuna templi qđ
a salomone rege constructũ ẽ. anuͦ in eccła. Non enim
templum alicuiꝰ idoli. aut demonis: templũ di apłs
dicera. Unde non nulli ñ ipsũ pͥncip̾ẽ. s uniu̾sũ quoda mͦ
corpꝰ eiꝰ. idẽ. ad eũ ꝑtinent̾e hominũ multitudine̾ simul
cũ ipsosuo pͥncipe:. hoc loco intelligi antixpm̃ uolunt. Recꝰ¬
tiusq putant etiã latine dici sic̃ ĩ greco ẽ. ñ r̃templo di. s
in tempłu di sedet. tamquã ipse sit templũ di qͦd ẽ eccła:
sicut dicimus seda ĩ amicũ. id ẽ uelut amicꝰ ł si quid aliud

Expanded text:
tionem erroris, ut credant mendacio et iudicentur omnes, qui non crediderunt ueritati, sed consenserunt iniquitati. Nulli dubium est eum de Antichristo ista dixisse, diemque iudicii hunc enim appellat diem Domini non esse uenturum, nisi ille prior uenerit, merito dici potest, quanto magis de isto? Sed in quo templo Dei sit sessurus, incertum est: utrum in illa ruina templi, quod a Salomone rege constructum est, an vero in Ecclesia. Non enim templum alicujus idoli aut daemonis, templum Dei Apostolus diceret. Unde nonnulli, non ipsum principem, sed universum quadammodo corpus eius, id est ad eum pertinentem hominum . multitudinem, simul cum ipso suo principe hoc loco intellegi Antichristum uolunt; rectiusque putant etiam Latine dici, sicut in Graeco est, non in templo Dei, sed in templum Dei sedeat, tamquam ipse sit templum Dei, quod est ecclesia; sicut dicimus; \'Sedet in amicum\', id est uelut amicus, uel si quid aliud
Abbreviated transcription (Latin):
necessitatis ẽ. Sinecessitatis ẽ pecẽm ñ est. Si uoluntatisest:
uitari potest. Respondemꝰ qd̾ sup᷑ ẜ ut sanem᷑ inuocamꝰ eũ
c̃dr̃ inpsalmo. de necessitatib meis eauc me. Iterũ in qͥt que¬
rendũ ẽ qͥd ẽ peccatũ: nat᷑ale an accidens. si nat᷑ale. pec̾e̾m
ñ ẽ Si aut̃ acciaens ẽ. ꝙ recedẽ potest: ꝙ qd̾ recedẽ potest
uitari potest. ꝙ qd̾ uitari potest. potest h̾o sine eo e̾e. qd̾ uita¬
ri potest. Respondet᷑ nat᷑ale ñ eeᷤᷤ peccatũ. s nat̾e p̾sertĩ¬

Expanded text:
necessitatis est. si necessitatis est, peccatum non est; si uoluntatis est, uitari potest." Respondemus quod supra et, ut sanemur, inuocamus eum cui dicitur in psalmo: de necessitatibus meis educ me.- III. "Iterum" inquit "quaerendum est: quid est peccatum, naturale an accidens? si naturale, peccatum non est. si autem accidens est, recedere potest, et quod recedere potest, uitari potest, et quod uitari potest, potest homo sine eo esse quod uitari potest." Respondetur naturale non e
Abbreviated transcription (Latin):
ans homin̾e dõ: manens id quod erat. factus qͦd ñ
erat. Ipse ẽ nob̃ fides in rebus ortis: qui est ueritas
in ȩternis. hoc magnũ & inenarrabile sacram̃tũ.
hoc regnum & sacerdotiũ antiquis ꝑprophetiã
reuelabatur: posteris eoꝵ ꝑ euuãgłium p̾dicat᷑.
Oportebat enĩ ut aliquando in om̃ibꝰ gentibus
redderetur. quod du ꝑunã gentem ꝓmutebat᷑.¬
.Quid plato
posset si uiuens int̾rogaret᷑ de xp̾iana religi¬
one rȩsponde : ex libro de uera beligione.

Expanded text:
ans hominem deo, manens id quod erat, factus quod non ans hominem deo, manens id quod erat, factus quod non erat. ipse est nobis fides in rebus ortis qui est ueritas in aeternis. hoc magnum et inenarrabile sacramentum, hoc regnum et sacerdotium antiquis per prophetiam reuelabatur, posteris eorum per euangelium praedicatur. oportebat enim ut aliquando in omnibus gentibus redderetur quod diuQuid Plato posset, si vivens interrogaretur, de Christiana religione respondere, ex libro de vera Religione.
Abbreviated transcription (Latin):
Purgatur homo ꝑ rerũ tẽꝑalium fidẽ: ut eterna¬
rũ ꝑcipiat ueritatem. Nam quidã eoꝵ nobilis¬
simus philosophus plato in eo libro quẽ timeu̾
uocant. sic ait. Quantum adid quod or¬
tũ est ęternitas ualet: tantũ ad fidem ueritas.
Duo illa sursum sunt. eternitas & ueritas: duo
ista deorsum. quod ortũ ẽ & fides: ut gͦ abimis
ad sũma reuocaremur. atq id quod ortũ est reci¬
piat ȩternitate. per fidẽ ueniendũ ẽ ad ueritatem.
& quia om̃ia quȩ incontrariũ ꝑgunt ꝑ aliquid
medium reducunt᷑. ab ȩterna ustitia tẽꝑalis ini¬
quitas nos alienabat. Opus gͦ erat media iustitia
temporalis. quȩ medietas tẽꝑalis esset demus. ui¬
sta de sũmis.: atq ita se nec abrũpens asu̾mis. &
contẽꝑans imis. inia redderet sũmis. Id̾o xp̾c me¬
diator d̃ĩ & hominũ dictus est. inter dm̃ immorta¬
lem. & hominem mortalem: d̾s & homo reconcili¬

Expanded text:
purgatur homo per rerum temporalium fidem, ut aeternapurgatur homo per rerum temporalium fidem, ut aeternarum percipiat ueritatem. nam et quidam eorum nobilissimus philosophus Plato in eo libro, quem Timaeum uocant, sic ait: quantum ad id quod ortum est aeternitas ualet, tantum ad fidem ueritas. duo illa sursum sunt, aeternitas et ueritas, duo ista deorsum, quod ortum est et fides. ut ergo ab imis ad summa reuocemur adque id quod ortum est recipiat aeternitatem, peet quia omnia quae in contrarium pergunt per aliquid medium reducuntur et ab aeterna iustitia temporalis iniquitas nos alienabat, opus ergo erat media iustitia temporali, quae medietas temporalis esset de imis, iusta de summis, atque ita se nec abrumpens a summis et contemperans imis ima redderet summis. ideo Christus mediator dei et hominum dictus est inter deum immortalem et hominem mortalem deus et homo, reconcili