comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aequalir patn. dr dedo dr apud dii coe¬
t̃nus in morialis pant̃. in comutabilis
pont̃ sinetempore pant̃ creatore &dir¬
positor i temporum : Tam̃ quiauenit in
tempore & forma seruia ocopit. & habi¬
tuẽ inuentus uthomo quaentglona
patiis mꝰ sua : Quid tuhonio facere de¬
bes quiquando aliquiobonifacis glona
tua quaenr Quando au aliquidm̃alifa¬
cindo calumnio meditanr Atende
tibicreatura es. agnorcecreatore
Seruur es necon tempnardnm Adopta¬
tur er sed nꝰ mentistuir quere eiur¬
glona : a quohaber hanc gratia homo
adoptatur. &oeaiderunt mulet autinnobiqu

Expanded text:
pud Deum coaeternus, immortalis, pariter incommutabilis, pariter sine tempore, pariter creator et dispensator temporum, tamen quia venit in tempore, et formam servi accepit, et habitu inventus est ut homo, quaerit gloriam Patris, non suam. Quid tu, homo, facere debes, qui quando aliquid boni facis, gloriam tuam quaeris: quando autem aliquid mali facis, Deo calumniam meditaris? Intende tibi, creatura es, agnosce Creatorem: servus es, ne contemnas Dominum: adoptatus es, sed non meritis tuis: quaere gloriam ejus a quo habes hanc gratiam homo adoptatus:
Abbreviated transcription (Latin):
audiebant & ueracer & mendacos can¬
tatem loquente: Audieliant&cam¬
ci &mnimicibanuloquente dudie¬
bantRboni& mal Illi audiebant sed ille
qui tuncerantui debant. in nob̵ qui fucun
eramur p̃uidebat: nositaq sic audiamu
euangeliũ quasi presentem dñm n ec dicam
Dilli felices qui cum uiderepotuerunt quio
multlineis quiuiderunt & occiderunt mult

Expanded text:
endaces; charitatem loquentem audiebant et amici et inimici; bonum loquentem audiebant et boni et mali. Illi audiebant, sed ille qui tunc erant videbat, in nobis qui futuri eramus praevidebat. Nos itaque sic audiamus Evangelium, quasi praesentem Dominum; nec dicamus, O illi felices qui eum videre potuerunt! quia multi in eis qui viderunt, et occiderunt; mult
Abbreviated transcription (Latin):
dicebant banus ẽ. ñ quidicebant. seducit
turbar. Quidiceb ant seduciti t arbas
sonitus eorum apparebat. tamq andorx
filiorum. Seduo it aurbas clanus sonaban
bonur e p̃rciur sus uirabant: Modo aũ
ita crescit&clesi a eiun ita eam dignatus
e ꝑ cuncta diffundere: utiam sus uiretur
seducit aturbar & clanur ꝑsonat bon ẽ.¬

Expanded text:
est; non  Ms., nam, qui dicebant: seducit turbas. Qui dicebant: seducit turbas , sonitus eorum apparebat, tanquam aridorum foliorum. Seducit turbas, clarius sonabant; bonus est, pressius susurrabant. Modo auteita crescit Ecclesia ejus, ita eam dignatus est per cuncta diffundere, ut etiam susurretur: Seducit turbas; sed clarius personet, bon
Abbreviated transcription (Latin):
requirebant. Ma& quod eum uidentur
monere frs glonae ipsius consulunt. facis
mirabilia an notesce. idestappare omnib:
ut laudan possis ab omnib: loquebatur
caro carni Sed caro sinedõ carnicũdõ
loquebatur enĩ prudentia carnis uerbo
quod caro factii ẽ & ħabitauit in nobis
Quid adhaec dns. Dic ergo ihr Tempus

Expanded text:
requirebant. Nam et quod eum videntur requirebant. Nam et quod eum videntur monere fratres, gloriae ipsius consulunt: Facis mirabilia, innotesce; id est, appare omnibus, ut laudari possis ab omnibus. Loquebatur caro carni: sed caro sine Deo, carni cum Deo. Loquebatur enim prudentia carnis Verbo quod caro factum est et habitavit in nobis . 5. Quid ad haec, Dominus? Dicit ergo eis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpinquos & extra usuni nr̃m̃ nꝰ quo more
nos loquimur. Namquis dicatfrs auum¬
culum& filium sorons. Scnptura tam̃
&iam huius modi cognationes frs appel
tumẽ corpus dñine anteanec postea
morauus iacuit : Sicuterus mariae. ne can¬
teanec postea quicqua moritale concepit.
diximur fr̃s qui fuennt. audiamur quiddi¬
xennt. Transi hinc &uade in iuda eamut
& discipulitui uideantoperatua quaectu
facis. Operadiu dis cipulos n̾latebant sed
istos latebant. Isti enin frs id estcons angui
nerxp̃m cons anguineum habere patũerx
Creder eauineum ipsa ꝓpinquitate fastidie¬
runt. Dictu e in euangelio N enihocnor au¬
demus opinan. Modo audistis adduni&
monent Nemo eniminocculto quidfac.
& quent ipse in pala ee Sihaec facis ma¬
nifestatem&ipsum mundo & continuo
neq enĩ fr̃s eius credebantineum Quare
in eumñ credebant quiahumana glona

Expanded text:
propinquos, et extra usum nostrum, non quo more propinquos, et extra usum nostrum, non quo more nos loquimur. Nam quis dicat fratres avunculum et filium sororis? Scriptura tamen etiam hujusmodi cognationes fratres aptum est corpus Domini, nec antea nec postea mortuus jacuit; sic uterus Mariae nec antea nec postea quidquam mortale concepit. 4. Diximus fratres qui fuerint; audiamus quid dixerint. Transi hinc, et vade in Judaeam, ut et discipuli tui videant opera tua, quae tu facis. Opera Domini discipulos non latebant, sed istos latebant. Isti enim fratres, id est consanguinei, Christum consanguineum habere potuerunt, credere autem in eum ipsa propinquitate fastidierunt. Dictum est in Evangelio: non enim hoc nos audemus opinari, modo audistis. Addunt, et monent: Nemo enim in occulto quid facit, et quaerit ipse in palam esse: si haec facis, manifesta teipsum mundo. Et continuo: Neque enim fratres ejus credebant in eum. Quare in eum non credebant? Quia humanam gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
der̃ ihin &ille egosum nseoccultans
sed manifestanr. Ad eami tamenma¬
nifestationẽ illinꝰ substiterunt. Sedre¬
deunterr&ro ceciderunt. & tamꝰ quia
patiuenerat suir ex er̃ & tenuerunt:
adiudicem ad duxerunt & occiderure
Sedquid fecerunt quodait queda senptura
Terr a tradita ẽ in manus impir caro
data ẽ in potestatemiudaein &hoc
ꝓpterea ut quasi sacculus conscinde
turas quiit̃ nouerunt legerunt ẜaciebãt
diefesto tabernacula adsimil tudine
tabernaculorum in quib habitaueri
Cũ exeqypto eductip ereqiinarentur
ihertmo. lteent dier sestu magnasol¬
lempnitate celebrabanthunc iudati
ueludremims centes beneficia dni
qui occisim erantdnm: Hoc ergodie
apudiudaeos diesfestos utͣ ne& dies unur
sed plures. Locuti sunt fratres eius addnm
nouumẽ quod auditis. consangumei uirgi¬
nis mariae frs disi dicebantur. Eratenĩ
consu&udinir scipturarum appellan frr
quor lib& consanguineos & cognitionir

Expanded text:
esum. Et ille: Ego sum; non se occultans, sed manifestans. Ad eam tamen manifestationem illi non substiterunt, sed redeuntes retro ceciderunt . Et tamen quia pati venerat, surrexerunt, tenuerunt, ad judicem adduxerunt, et occiderunt. Sed quid fecerunt? Quod ait quaedam Scriptura, Terra tradita est in manus impii : caro data est in potestatem Judaeis. Et hoc propterea, ut quasi sacculus conscinderturas qui legerunt, noverunt. Faciebant die festo tabernacula, ad similitudinem tabernaculorum in quibus habitaverant cum ex Aegypto educti peregrinarentur in eremo. Iste erat dies festus, magna solemnitas. Celebrabant hoc Judaei, velut reminiscentes beneficia Domini, qui occisuri erant Dominum. Hoc ergo dieapud Judaeos dies festus, ut non esset dies unus, sed plures locuti sunt fratres ejus ad Domnovum est quod auditis. Consanguinei virginis Mariae, fratres Domini dicebantur. Erat enim consuetudinis Scripturarum, appellare fratres quoslibet consanguineos et cognationis
Abbreviated transcription (Latin):
bulabatihĩ inqallilea ñ eni uolebatiniu¬
dea ambulare. quia querebante umiu¬
da eunt̃sicere. Hoc ẽ quod dixi in firmi¬
tatinr̃ne p̃bebatexemplũ. N ips epdi¬
derat potestatẽ sed nr̃ consolabatur
fragilitatem. Futurũ enĩ erat ut dixi
utãliquir fidelis cius absconder& sene
a ꝑ secutonb inuen retur & neilliꝓen
mine obicer& curlatibulũ. Precent
incapite quod ininembro confirmare¬
tur. Si cerũ dictũ ẽ. Nolebat ambula¬
re iniudea quia que rebanteu iuda ei
occidere qua s iñ pomitxp̃r & ambula¬

Expanded text:
bulabat Jesus in Galilaeam: non enim volebat in Jubulabat Jesus in Galilaeam: non enim volebat in Judaeam ambulare, quia quaerebant eum Judaei interficere. Hoc est quod dixi; infirmitati nostrae praebebat exemplum. Non ipse perdiderat potestatem, sed nostram consolabatur fragilitatem. Futurum enim erat, ut dixi, ut aliquis fidelis ejus absconderet se, ne a persecutoribus inveniretur; et ne illi pro crimine objiceretur latibulum, praecessit in capite quod in membro confirmaretur. Sic enim dictum est, Nolebat ambulare in Judaeam, quia quaerebant eum Judaei occidere: quasi
Abbreviated transcription (Latin):
manens Dr accepidominem qui fecitho¬
mine: Quando ergo latuituthomo ñ posen¬
tia ꝑdidisre putandus ẽ sed exemplum
infirmitati prebuisre : ille enĩ quando uo¬
lunt d&entus ẽ quando ualui toccisur õSed
qm̃futura erant me mbraeiur idest sideles
eius qui nhaberent illa potestatem quam
habebatips e dr̃ner quod latebat. quod rea¬
qua neo ccider&ur occultabat. hocindica¬
Quodergo inembraeiur ipse : quod aui pre
ñ comtinuo membra eius. Nã si ñ ipsi eẽne mẽ¬
braeiur ñ dicer& saulequid in eꝑsequenr.
Uon enimsaulur ipsum sed membra eius.
iden fideles eun nter apse quebatar. No¬
luitaamendicere scosmeor seruor
meos. Postremohonor abiliur fr̃s meos
sedine hocẽ membramea quib egosũ
caput. His p̃dicus putonos in hoccapiti¬
lo quod modolestumẽ nͥ eẽ laboraturor.
Sepeerũ signisicatd ẽ incapite quod futum
erat incorpore. Posthaec inquidam¬

Expanded text:
Manens Deus accepit hominem, qui fecit hominem. Quando ergo latuit ut homo, non potentiam perdidisse putandus est, sed exemplum infirmitati praebuisse. Ille enim quando voluit detentus est, quando voluit occisus est. Sed quoniam futura erant membra ejus, id est fideles ejus, qui non haberent illam potestatem quam habebat ipse Deus noster; quod latebat, quod se tanquam ne occideretur occultabat, hoc indicaQuod ergo membra ejus, ipse: quod autem ipse, non continuo membra ejus. Nam si non ipse essent membra ejus, non diceret: Saule, quid me persequeris ? Non enim Saulus ipsum, sed membra ejus, id est fideles ejus, in terra persequebatur. Noluit tamen dicere, sanctos meos, servos meos; postremo honorabilius, fratres meos: sed, Me, hoc est membra mea, quibus ego sum caput. 2. His praedictis, puto nos in hoc capitulo quod modo lectum est, non esse laboraturos: saepe enim significatum est in capite, quod futurum erat in corpore. Post haec, inquit, am
Abbreviated transcription (Latin):
exdo sit. an ego ame ipsoloquar : Quid esthoc
ego dixeram. Siq credident & hoc consilium
dedera sinꝰ intellexistunqua crede intellec¬
tus enĩ merces ẽ fidei: Ergo noliquerere i¬
tellegere. ut credas. sed orede ut intellegas
qm̃nisi credidentir ñ in tellegitircu ergs adpos¬
sibilitate in tellegendicotisilium dedenm

Expanded text:
eo sit, an ego a me ipso loquar. Quid est hocego dixeram, si quis crediderit; et hoc consilium dederam, si non intellexisti, inquam, crede. Intellectus enim merces est fidei. Ergo noli quaerere intelligere ut credas, sed crede ut intelligas; quoniam nisi credideritis, non intelligitis. Cum ergo ad possibilitatem intelligendi consilium dederim
Abbreviated transcription (Latin):
uultis pnimumuel secund die. Arcendit aũpostea
cuꝰ euangelium loquitur. Median tediefesto¬
id est cuiam illiur di& festi totdies pr&ensren
quodremansissent. ipsam enĩ festiuitatem quant᷑¬
tum intellegend ẽ dieb plunmis celebrabant.
Dicebantergo ubiẽ ille & murmur multum:
bur uerbir eius hocdicitur modo quicũq emi¬
nuent in aliquagratia. Aludicuntbanure¬
hominib ꝑ hremem mnoriuae ista arbor
uerbi gratia. arborfioo arborpin & huiur¬
modipamorum similis ẽ andae & quam¬
diuhiemis ẽ n apꝑar&: aestarꝓbat iudici¬
ante eum p̃ibit isteignis in flãmabuit m¬
imicos eiur. andas arbores ignis conp̃¬
hendet. Tuncenĩ andae apparebunt
quando eis dicitur. esunui&ui dedistis
mihimanducare. in alia ueropare :
hocẽ in dextera apparebit fecunditar
fructuũ dignitarꝗ faliorum. Vinditas
a&ernitarent. Illis ergo tamq an dir
dic&ur iteinignẽ &ernum. Eccen

Expanded text:
vos vultis, primum vel secundum diem. Ascendit autem postea, vos vultis, primum vel secundum diem. Ascendit autem postea, ut Evangelium loquitur, mediatid est cum jam illius diei festi tot dies praeterissent, quod remansissent. Ipsam enim festivitatem quantum intelligendum est, diebus plurimis celebrant. « Dicebant ergo: Ubi est ille? Et murmur multum ebus ejus servis hoc dicitur modo, quicunque eminent in aliqua gratia. Alii dicunthominibus per hiemem, Mortua est ista arbor, verbi gratia, arbor fici, arbor piri, et hujusmodi pomorum, similis est aridae; et quamdiu hiems est, non apparet. Aestas probat, judiciante eum pnimicos ejus ; aridas arbores ignis comprehendet. Tunc enim aridae apparebunt, quando eis dicetur, Esurivi, et non dedistis mihi manducare: in alia vero parte, hoc est in dextera, apparebit fecunditas fructuum, dignitasque foliorum; viriditas, aeternitas erit. Illis ergo tanquam aridis dicetur, Ite in ignem ae
Abbreviated transcription (Latin):
legitperecmnu. ille sein tellegit pereen naatent.
lucemobscorabat. ueniente uce um¬
nifesta sunt ista agnorcimus nos it̃ agere in
heremo. Sienĩ agnõscamꝵ inhere mosumur
quid ẽ inheremo in desercto. Quare in deserło
qui a mnistamundo ubisititur inuia in aquora.
sed sitiamus ut saturemur. Beati enĩ quie sun¬
unt & sitiuntiustitia qm ipsi satur abuntur.
& sitis nr̃a de p&ra impl&ur inheremo P&ra¬
bis ꝑcussaẽ. quia duoligna sunt crucis Omnia
ergohaec quae fiebant infigura manifestantur
figara eni erat ipsum in occulto quia in ipsodie
festo x p̃r latebat qui ai predies festus xpͥi membra
peregnnatura signisi cabat. luda eiergo quere¬
banteum in die festo antequa ascender& pn¬
ores enĩ fr̾s ascenderunt. &n tuncarcendi tille
quandoilli putabant & uolebantut &ar hocim¬
pler&ur quod ait. Non ad hunc ⁊ dest dquem

Expanded text:
lligit peregrinum. Ille se intelligit peregrinantem, lligit peregrinum. Ille se intelligit peregrinantem, lucem obscurabat: veniente luce, umam cum manifestata sunt ista, agnoscimus nos iter agere in eremo: si enim agnoscamus, in eremo sumus. Quid est in eremo? In deserto. Quare in deserto? Quia in isto mundo, ubi sititur in via inaquosa. Sed sitiamus, ut saturemur. Beati enim qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Et sitis nostra de petra implbis percussa est , quia duo ligna sunt crucis. Omnia ergo haec quae fiebant in figura, manifestantur Figuratum enim erat ipsum in occulto, quia in ipso die festo Christus latebat; quia ipse dies festus, Christi membra peregrinatura significabat. 10. Judaei ergo quaerebant eum in die festo: antequam ascenderet. Priores enim fratres ascenderunt, et non tunc ascendit ille, quando illi putabant et volebant: ut etiam hoc impleretur quod ait, Non ad hunc, id est, ad quem
Abbreviated transcription (Latin):
dies festur queramus cuius futun umbraerat
exposuit quiderat ex scenophegia celebratio
erata dbernaculorũ. Propterea quia populus
de egypto liberatur tendens ꝑ desercum ad ter¬
ra ꝓnussionis in tabernaculir habitauit.
Quidsitanim adueratamus & norenmnus Nos
inquã qui membraxpisumur. Sisumus illo
aũ dignantes umus nͥ nob̵ ꝓmerentib. Adten¬
damus ergonar fr̃s eductisumurde eqypto
ubi di abolatamꝯ faraoni seruiebamus. ubi
lutea opera interenis desidenis a gebanius
& in eis multu laborabamur. & enĩ nob̵ xp̃r
ne cansegratum. Morituis omnib: inimicis n
quinos in sectabantur. id est del&is omnib: pe¬
catisnis traiectisumur Modo ergo ante quo
ad patna ꝓmissi onir idest &ernũ mregnũ
ueniamur in deserad in tabernaculir sum
Quusta agnos cunt in tabernaculis sunt. futunꝰ
enĩ erat ut quida hoc erat agnorcerenti ille
ẽ enĩ intabernaculis quise ẽẽ inmundo inte¬

Expanded text:
dies festus, quaeramus cujus futuri umbra erat. Exposui quid erat Scenopegia: celebratio erat tabernaculorum, propterea quia populus de Aegypto liberatus tendens per desertum ad terram promissionis, in tabernaculis habitavit. Quid sit animadvertamus, et nos erimus; nos, inquam, qui membra Christi sumus, si sumus: illo autem dignante sumus, non nobis promerentibus. Attendamus ergo nos, fratres: educti sumus de Aegypto, ubi diabolo tanquam Pharaoni serviebamus: ubi lutea opera in terrenis desideriis agebamus, et in eis multum laborabamus. Etenim nobis Christus ine consecratum, mortuis omnibus inimicis nostris qui nos insectabantur, id est, deletis omnibus peccatis nostris, transjecti sumus. Modo ergo antequam ad patriam promissionis, id est, aeternum regnum veniamus, in deserto in tabernaculis sumus. Qui ista agnoscunt, in tabernaculis sunt: futurum enim erat ut quidam hoc agnoscerent. Ille enim est in tabernaculis, qui se esse in mundo inte
Abbreviated transcription (Latin):
cid&ur&inigne mitaRur. Dic antergo
d&e siꝓficis in xp̃o dicant hominer se¬
ducit curbas deipso toto corpore xp̃i
hocdicitur. Cogita corpur xp̃i ad huc
inmundo cogita corpus xp̃i adhuc inae¬
ra uidequẽ ad mođ blarpham&urapa¬
lea. Simul quidẽ tiiturantur. sed pa¬
lede conteruntur . frumenta purgant᷑
Quod dictũ e ergo dedno ualeatad conso¬
latione decumꝗ hoc dictu fub txpiano¬

Expanded text:
in ignem mittetur . Dicant ergo de te, si proficis in Christo, dicant homines, Seducit turbas. De ipso, de toto corpore Christi hoc dicitur. Cogita corpus Christi adhuc in mundo, cogita corpus Christi adhuc in area; vide quemadmodum blasphemetur a palea. Simul quidem triturantur; sed paleae conteruntur, frumenta purgantur. Quod dictum est ergo de Domino, valet ad consolationem, de quocumque hoc dictum fueri
Abbreviated transcription (Latin):
patnidicamur & credamus aequalem necullam
in eireenatura e substantiae qu edistantiamne
ini̾generantẽ atq gen eratum aliquidint̃ fuure
tempons int̃ uallũ : Tam̃ hocseruato & custodi¬
quod exlumine simul unum lum̃ nꝰduolumina
lexit fẽc homo quo usq potuit. caeterauideat
undesper& fonns ecus u toperan possumus
plantare&ngare sed di ẽ incrementũ dare:
Uea inquiddoatnna nͥ ẽ mea sed eiur quimi¬
intellecturor. &inconsequentidedit consiliũ:

Expanded text:
Patri dicamus et credamus aequalem, nec ullam in eis esse naturae substantiaeque distantiam, nec inter generantem atque generatum aliquod interfuisse temporis intervallum; tamen hoc servato et custodiquod ex Lumine, simul unum Lumen, non duo lulexit, fecit homo quo usque potuit, caetera videat unde speret. Forinsecus ut operarii possumus plantare et rigare, sed Dei est incrementum dare . Mea, inquit, doctrina non est mea, sed ejus qui miintellecturos, et in consequenti dedit consilium.
Abbreviated transcription (Latin):
& deinde credereuellemus nec cog¬
noscere n&c credere ualeremus. Quid
credidimus & quid cognouimus : quia
tuerxps filius diuiui. Id est quia ipsauita
a&erna tues & nondasincarne & sanqui¬
anelegitur & diabolus & inelestisẽ
diabolur : Electun laudesolent dician
electus ẽ. & istede quo nolente&nesci¬
ente magnumali quidbonisi er&. Hoc
ẽꝓpnum dĩ contranũ iniquis. sic̃ enim
iniquimaleutun turbonis openbur.
sic contra dĩ beneutitur malis openb

Expanded text:
et deinde credere vellemus, nec coget deinde credere vellemus, nec cognoscere nec credere valeremus. Quid credidimus, et quid cognovimus? Quia tu es Christus Filius Dei; id est, quia ipsa vita aeterna tu es, et non das in carne et sanguian eligitur et diabolus, et in electis est diabolus? Electi in laude solent dici: an electus est et iste, de quo nolente et nesciente magnum aliquid boni fieret? Hoc est proprium Dei; contrarium iniquis. Sicut enim iniqui male utuntur bonis operibus Dei; sic contra Deus bene utitur malis operibus
Abbreviated transcription (Latin):
auhomine dixiss e quoduerumẽ. Dic auapudse
paucos. sed ñ turbabatur ipse quiabinitio noue¬
rat & quicredentes eent & quin credenter
Nossi nob̾ contingat ꝑ turbamur solacium in
dño inueniarnus & tamen caute uerbadica¬
mus eaquae ille ad paucos quire manseran
apparebat nob̵ postea mani festatus ẽ. Respon¬
dit p&rus ꝓomnib̵ unus ꝓmultos unitas ꝓ
uniuersir. Responditergo ei s monp&rus¬
ibimus. Nepellis nos ateda nob̵ alterum te
ad quemibimur si atere&cedimus adquem
ibimus uerba uitae &erne h ab es. Videcte
quemad mo p&rus dantẽdõ recreante
spuscõ intellex itunde n quo credidit uerba
uitae a&ernaehabes uitã enim a ẽna
habes inministrationem corpons & sanqui¬
nistui & nos credimus & cognouimus n
cognouimus & credidimur Sede redidim
& cognouimus. Credidimus enim ut
cognõsceremus namsi pnus cognoscere

Expanded text:
autem hominem dixisse quod verum est: dicit enim apud se autem hominem dixisse quod verum est: dicit enim apud se paucos. Sed non turbabatur ipse, quia ab initio noverat et qui credentes essent, et qui non credentes: nos si nobis contingat, perturbamur. Solatium in Domino inveniamus, et tamen caute verba dicamus. 9. Atque ille ad paucos qui remanserant: apparebat; nobis postea manifestatus est. Respondit Petrus pro omnibus, unus pro multis, unitas pro universis: Respondit ergo ei Simon Petrusibimus? Repellis nos a te, da nobis alterum te. Ad quem ibimus? Si a te recedimus, ad quem ibimus? Verba vitae aeternae habes. Videte quemadmodum Petrus, dante Deo, recreante Spiritu sancto, intellexit. Unde, nisi quia credidit? Verba vitae aeternae habes. Vitam enim aeternam habes in ministratione corporis et sanguinis tui. Et nos credidimus, et cognovimus. Non cognovimus, et credidimus, sed credidimus, et cognovimus. Credidimus enim ut cognosceremus: nam si prius cognoscere,
Abbreviated transcription (Latin):
rero sed posisatanan tiꝰ postxpm. Namaliquan¬
do dͥñs xp̃s pearũ appellauit satanan maqi
qui a uolebat p̃cede redñmsuũ & consilium
dare ne monr&urille qui uenerat ut mon¬
r&ur nenos in a&ernum moriremur: &
aitilli redi postine satanas n enims apis
quaedĩ sunt sed quae hominis sunt. Nenimil¬
lum reppulit rearo ire postsatanan & ap¬
pellauit satanan sed fecit postse ireutñ
e& saranas ambulando post dnm. Istiausic
redierunt retro quomodo de quibdamse¬
minis dicapostolus queda enim conuerse
sr&ro postsatanan & ultenus cũ illo n̾am¬
bulauerunt. ecce p̃cisi a corpore uitamꝑ
diderunt quia forae in corpore ñ fuerunt
int̃ncredenter & ipsĩdeputandi sunt qua¬
ius discipuli decerentur habierunt regronon
pauci sed multi. Hoc forae factume ad conso¬
latione qmaliquando contingit indicatho¬
mouerum & quoddĩc nꝰ capiatur. atq illiqui
audiunt scandalizentur & discedant. Penit

Expanded text:
m. Nam aliquando Dominus Christus Petrum appellavit satanam, magis quia volebat praecedere Dominum suum, et consilium dare ne moreretur ille, qui venerat ut moreretur, ne nos in aeternum moreremur; et ait illi: Redi post me, satanas; non enim sapis quae Dei sunt, sed quae hominis sunt . Non illum repulit retro ire post satanam, et appellavit satanam; sed fecit post se ire, ut non esset satanas ambulando post Dominum. Isti autem sic redierunt retro, quomodo de quibusdam feminis dicit Apostolus: Quaedam enim conversae sunt retro post satanam . Ulterius cum illo non ambulaverunt. Ecce praecisi a corpore vitam perdiderunt, quia forte in corpore nec fuerunt. Inter non credentes et ipsi deputandi sunt, quamvis discipuli dicerentur. Abierunt retro, non pauci, sed multi. Hoc forte factum est ad consolationem, quoniam aliquando contingit ut dicat homo verum, et quod dicit, non capiatur, atque illi qui audiunt, scandalizentur et discedant. Poenitet
Abbreviated transcription (Latin):
sesũd hominẽ seplunii commendante
fideinrae. & enĩ semꝑ hoc agitdictir &
factir suis ut & dr̃ credatur e homo Dr̃
quinos fecit. Homo quinos quȩ siuit: Dr cũ
patresemꝑ. homo nobis cũ extemporeNon
enĩ querer& quemfecerat : nisupse quae¬
tate & decordib uñt noli tedimiitere ic

Expanded text:
secundum hominem se plurimum commendavit fidei nostrae. Etenim semper hoc agit dictis et factis suis, ut Deus credatur et homo: Deus qui nos fecit, homo qui nos quaesivit; Deus cum Patre semper, homo nobiscum ex tempore. Non enim quaereret quem fecerat, nisi tote, et de cordibus vestris nolite dimittere, sic
Abbreviated transcription (Latin):
mosis num quiduiuificat mnembrũ
quods eparatum inuenenta carnetua
Sp̃mtuum dicoauima tua. animatua
ñ uiuificat nisi membra quae sunt
in carnectua unũ sitollas iamtuuis catur ex
animatua quia unitati corponstui ñ conusaeo
Ha ecdicuntur u tamemur unitatem atime¬
mur separanonem Milul enim sic ddeb&s

Expanded text:
mo sis, numquid vivificat membrum quod separatum invenerit a carne tua? Spiritum tuum dico animam tuam: anima tua non vivificat nisi membra quae sunt in carne tua; unum si tollas, jam non vivificatur ex anima tua, quia unitati corporis tui non copulatur. Haec dicuntur ut amemus unitatem, et timeamus separationem. Nihil enim sic debet
Abbreviated transcription (Latin):
cum
sumuste
paginat At compagin&cun¬
tas qua e facitnisi cantar
E captas dĩ unde a postol
interroga Cantar in quiddi diffura
ẽ in cordib nñr ꝑ sp̃msem quidatus

Expanded text:
cum sumus tepaginat. Ut compaginet untas, quae facit nisi charitas? Et charitas Dei unde? Apostolum interroga: Charitas, inquit, Dei diffusa est in cordibus nostris pe
Abbreviated transcription (Latin):
quia nꝰ crecdunt
Proph&a
enimd Nisicredide¬
ritir iun
tellegitis. Perfideit
copula¬
iui. ꝑ intellestum
camur. Priushe¬
niur ꝑfider utsit
quod
uiuisi catur ꝑ intel¬
lectum.
Nam quinꝰ her&re
sistit
Quiresistit nꝰcreditna
qui
resistit quo modouiuis¬
catur aduersanus ẽ radi
licis quo peneitrandus ẽ
nona¬
erait aciem sed claudiimen¬
tem Suntergo quida qui ñcredunt
credantr apenant apenant& in lumi¬
nabontur. Sciebatenĩ ab initio ihĩ quis¬
e&ꝵ credenter & quis traditurur ess&
eum lbienim erat & iudas. Na quiscan¬
dalizatisunt ille aumansit ad insinuan¬
dum ñ ad intellegendum & qui aide
manserat ñ deillo tacuitdñr ñ illũ expri¬
sit sed nec siluit utoirinestimerento
uis unus perir& Sed poste aquad&

Expanded text:
credunt. Propheta enim dixit, Nisi credideritis, non intelligetis . Per fidem copulamur, per intellectum camur. Prius haeper fidem, ut sit quod vivificetur per intellectum. Nam qui non haeret, resistit; qui resistit, non credit. Nam qui resistit, quomodo vivificatur? Adversarius est radio lucis, quo penetrandus est: non avertit aciem, sed claudit mentem. Sunt ergo quidam qui non credunt. Credant et aperiant, aperiant et illuminabuntur. Sciebat enim ab initio Jesus qui essent credentes, et quis traditurus esset eum. Ibi enim erat et Judas. Nam quidam scandalizati sunt: ille autem mansit ad insidiandum, non ad intelligendum. Et quia ideo manserat, non de illo tacuit Dominus. Non illum expressit, sed nec siluit; ut omnes timerent, quamvis unus periret. Sed posteaquam
Abbreviated transcription (Latin):
cieaua quo fugia᷑ Sias cendero incaelu tuibi es
Decera erat. questio audi quod sequit᷑ Sidesce¬
dero ad infernũ ades. Siergo & infernodicit᷑
quod ad sit quidrerum remane iubi n sit : Vox
ubiq ergo e quinullo clauditur lo cõ noliabillo
aueriti & tecã ẽ Siuis ad eũ ꝓuenire nolipige
eẽ amare. n̾ enĩ pedib. sed affecab cums uno
locomanens uetisi credis & diligir. Ergoubiq¬

Expanded text:
cie tua quo fugiam? Si ascendero in coelum, tu ibi es. De terra erat quaestio; audi quid sequitur: Si descendero ad infernum, ades . Si ergo et in inferno dicitur quod adsit, quid rerum remanet ubi non sit? Vox eUbique ergo est, qui nullo clauditur loco. Noli ab illo averti, et tecum est. Si vis ad eum pervenire, noli piger esse amare: non enim pedibus, sed affectibus curris. Uno loco mancus venis, si credis et diligis. Ergo ubiqu
Abbreviated transcription (Latin):
iaeum breuit. ut audiar quia filius disum. Sed
sictoi ꝓsuadeo in quid quia silius dt sum ut in¬
uellegas quia mecum e pat. ñ sic sum filusar
ipsum de seruerem. Ñitahic sum uteumipa
N sera sed ego & quimomisit pat Nesudigur

Expanded text:
meum, breviter ut audias, quia Filius Dei sum. Sed meum, breviter ut audias, quia Filius Dei sum. Sed sic tibi persuadeo, inquit, quia Filius Dei sum, ut intelligas quia mecum est Pater: non sic sum Filius ut ipsum deseruerim; non ita hic sum, ut eum inon sum, sed ego et qui misit me Pater. 10.
Abbreviated transcription (Latin):
secunđ naturam ẽe putabens. achanbdi quidẽ
euasisti sed inscilleis scopolis naufragasti in me¬
dionauiga. Utrumq penculo sum latus eui¬
ta pat̾ pat̃ẽ. filiur filius ẽ iamdicis pat᷑
pat̾ ẽ filius filius ẽ Benepenculũ absorbentis
gurgitis euasisti quiduisire in alterampar¬
tem utdicas aliud estpat̃ filius aliud. alius
rȩcte dicis aliud nreste. Alius eni filius quia
ne ipsequipat̃ & alius pat̃ quia ñ ipse quifi¬
lium tam̃ aliud sed hocipsum ẽ. & pat & sihus
quid est hoc ipsũ e. unus dr̃ ẽ. audisti quia ñ
sum solus sed ego & qui memisit pat̃. Audi
quomodo credas patrem & filium audup¬
quod d sumus liberataea sabellio Siunum ner¬
go diuersum Si sumus ergo & pat & silius:¬
Sumus enin dicer& deuno sed unum ñ dicer&
dediuerso. Ergo ideouerum e inquidiudicñ

Expanded text:
secundum naturam esse putaveris; a Charybdi quidem secundum naturam esse putaveris; a Charybdi quidem evasisti, sed in Scyllaeis scopulis naufragasti. In medio naviga, utrumque periculosum latus evita. Pater, Pater est; Filius, Filius est. Jam dicis, Pater, Pater est; Filius, Filius est: bene periculum absorbentis gurgitis evasisti; quid vis ire in alteram partem, ut dicas, Aliud est Pater, Filius aliud? Alius est, recte dicis; aliud, non recte. Alius enim est Filius, quia non est ipse qui Pater; et alius Pater, quia non ipse qui Filius: non tamen aliud, sed hoc ipsum est et Pater et Filius. Quid est, hoc ipsum est? Unus Deus est. Audisti, Quia non sum solus, sed ego et qui misit me Pater; audi quomodo credas Patrem et Filium, audi ipquod dixit “sumus” liberat te a Sabellio. Si “unum”, non ergo diuersum; si “sumus” ergo pater Sumus enim, non diceret de uno; sed et unum non diceret de diverso. Ergo ideo verum est, inquit, judicium
Abbreviated transcription (Latin):
sed ego & qui memis it pat᷑ Tamq dicer& uer
ẽ indicul meu quiafilius disum Cinde pbas qui
filius di es qͥuia solus n sum sedego& qui me¬
misit pat̃. Erubescesabelliane audifilium
lus nansum in quid : Quare solus nes quia
mecum pat̃ ego sum & qui memisit pat᷑ Au¬
dis ego sum & qui misitme neꝑdas ꝑsonã
distinguae ꝑ sonar distinque intellegentia
nolis eparare ꝑfidianei terum quasi fugi¬
ens canbdim ins cillainincuras Vorabat
enun tegurgis impi& atis sabellianorum ut
diceres ip̃sumeẽ patremquiẽ filius Mododidi¬
cistisolus nsum sedego & quim einustpat̃ aꝗ¬
nosꝰ quia pat̃ pat̾ ẽt : filius filius ẽ. Bencagnor
cis sed nolidicere pat̃maior est filius ininor
ẽ. Nolidicere pat̃ aurũ e. pilius argentum
una substantia e. una diuinitas una coRer¬
nitas ꝑfecta a equalitas dissimilitud nulla
nͥ eum quipat᷑ ẽ. in aliquotam en distantem

Expanded text:
sed ego et qui misit me Pater. Tanquam diceret, Verum est judicium meum, quia Filius Dei sum. Unde probas quia Filius Dei es? Quia solus non sum, sed ego et qui misit me Pater. Erubesce, Sabelliane, audis Filium, lus non sum, inquit. Quare solus non es? Quia mecum est Pater. Ego sum, et qui misit me Pater: nudis. Ego sum, et qui me misit. Ne perdas personam, distingue personas. Distingue intelligentia, noli separare perfidia; ne iterum quasi fugiens Charybdim, in Scyllam incurras. Vorabat enim te gurges impietatis Sabellianorum, ut diceres ipsum esse Patrem qui est Filius: modo didicisti, Solus non sum, sed ego et qui misit me Pater. Agnoscis quia Pater, Pater est; et Filius, Filius est Bene agno eis: sed noli dicere, Pater major est, Filius minor est; noli dicere, Pater aurum est, Filius argentum est. Una substantia est, una divinitas, una coaeternitas, perfecta aequalitas, dissimilitudo nulla. ristum, non eum qui Pater est, in aliquo tamen distantem
Abbreviated transcription (Latin):
iustis inuita &ernam uidebunt eum sicuti
e nentillud iudi ciũ uiuorum & morauort
sed p̃mium tantũ modo uiuorum. Itemne
mo ueatquad ait. Inlege ura somptũ e. quia¬
S duore hominis testimoniũ uerumẽ. Rideo
quisqua existim & ñ fuis se illa legem diquio
ndictũ ẽ inlegedĩ. Sciatita dictum ee in lege
ura tam q dicer& inlege quae uob̵ ẽ data
A quanisiado sic̃ dicime panem nrm cot¬
tidianum. & tam̃dicim da nob hodie XXUII¬

Expanded text:
justis in vitam aeternam, videbimus eum sicuti justis in vitam aeternam, videbimus eum sicuti est; non erit illud judicium vivorum et mortuorum, sed praemium tantummodo vivorum. 13. Item ne moveat quod ait, In Lege vestra scriptum est quia duorum hominum testimonium verum est, et ideo quisquam existimet non fuisse illam legem Dei, quia non dictum est, In lege Dei: sciat ita dictum esse, In Lege vestra, tanquam diceret, in Lege quae vobis est data; a quo, nisi a Deo? Sicut dicimus, Panem nostrum quotidianum: et tamen dicimus, Da nobis hodie
Abbreviated transcription (Latin):
ba. & quando n̾credebas secitentia meam
ñ frustrabar Dif fereba naufereba. Noluisti
audire quod p̃cepisenties quod p̃dixr. Si aut
audiar quae p̃cepinꝰ mala senties quae p̃dixi
sedbona ꝑcipies quae ꝓmisi. Nealiquem sane
moueat quod ait. Uera ẽ iudicium meũ
quia solus ñ sum sed ego & quimemisit pat̃¬
e Cd alibidixent pat̃ nꝰiudicatquem quam
sedomne iudiciũ deditfiho lam in eislem
uerbis euangelii disputauime & nuncad¬
monemus ñ hocideo dictũ quia pat̃ ñ ent c̃u
filio iudicante sed qinbonis & malis iniu¬
dicio solus fihus a pparebit in ea forma in qua:
passus ẽ. & resurrexit &ascendit incael
Discipulis quipp&uno conspicien tib ascendẽ¬
temuoꝵ angelica sonuit. Sicueni& quem¬
admod uidistis eum euntem in caelum. Id est
informahominis in quaiudicatus eiudica¬
bit. At&la illud ꝓph&ieũ impleaturali¬
debunt inquem pupuger᷑. cdtiero eunsb¬

Expanded text:
bam; et quando non credebas, sententiam meam bam; et quando non credebas, sententiam meam non frustrabam: differebam, non auferebum. Noluisti audire quod praecepi, senties quod praedixi. Si autem audias quae praecepi, non mala senties quae praedixi, sed bona percipies quae promisi. 12. Ne aliquem sane moveat quod ait, Verum est judicium meum; quia solus non sum, sed ego et qui misit me Pater; cum alibi dixerit, Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio . Jam in eisdem verbis Evangelii disputavimus, et nunc admonemus, non hoc ideo dictum, quia Pater non erit cum Filio judicante; sed quoniam bonis et malis in judicio solus Filius apparebit, in ea forma in qua passus est, et resurrexit, et ascendit in coelum. Discipulis quippe tunc conspicientibus ascendentem, vox angelica sonuit, Sic veniet, quemadmodum vidistis eum euntem in coelum : id est, in forma hominis in qua judicatus est judicabit, ut etiam illud propheticum impleatur, Videbunt in quem pupugerunt
Abbreviated transcription (Latin):
eniminquit niudico quom quo sed testi¬
monium phybeodeme: Differaiudiciũ.
ñ differo testimoniũ. Eligamus nob fas¬
contralĩguas haminumꝰ cantrai nfir¬
mas suspiciones genenshumani dm̃
iudicem dmntestẽm n eni dedignatir
testis ẽẽ quiiud ex ẽ. autꝓmob& urcũ
fit iud&x qm̾qui testise ipse uidex ent
Quare ipseaestis quianquentalium unde
cognoscat quisis Quare ipseiud& o
quĩa ipschab& potestatem marificandi.
&uiuificandi dãpnanddi& ab soluendi
ingeennas p̃cipitando & in caelos leban¬
di Diabolo coniungendr & cuangelis
coronandi. Cuergo ipsehabeat hancpo¬
destatem iud ex est quia uero utue
cognascat n quentahu testem quitinc
iudicabitate : Modo uid& enꝰ ẽ unde illũ
fallas cum coepentiudicare : Nenĩ adhibes
tibi aliquos falsostestes quiudicem illum por¬
sent circum uenire: quando coepentiudicare:
Dr hoc tibidio quando contempnebas egouide¬

Expanded text:
enim, inquit, non judico quemquam, sed testienim, inquit, non judico quemquam, sed testimonium perhibeo de me: differo judicium, non differo testimonium. 11. Eligamus nobis, fratcontra linguas hominum, contra infirmas suspiciones generis humani Deum judicem, Deum testem. Non enim dedignatur testis esse qui judex est, aut promovetur cum fit judex; quoniam qui testis est, ipse judex erit. Quare ipse testis? Quia non quaerit alium unde cognoscat qui sis. Quare ipse judex? Quia ipse habet potestatem mortificandi et vivificandi, damnandi et absolvendi, in gehennas praecipitandi et in coelos levandi, diabolo conjungendi et cum Augelis coronandi. Cum ergo ipse habeat hanc potestatem, judex est. Quia vero ut te cognoscat non quaerit alium testem; qui tunc judicabit te, modo videt te: non est unde illum fallas, cum coeperit judicare. Non enim adhibes tibi aliquos falsos testes, qui judicem illum possint circumvenire, quando te coeperit judicare. Deus hoc tibi dicit: Quando contemnebas, ego vide
Abbreviated transcription (Latin):
tnum testium stabi tomne uerbum
Ventasquentur postduos testes ita pla¬
nesic sebab& humanigenens consugc¬
do. Sed tam̃ fien potest utecdua m̃tiant
Susanna castaduob falsistestib urquebat᷑.
Num quid quia duoerant. id eo falsi teste :¬
nerant . Ded uob dicimus autd& inb uni¬
uersus populus mentitur e contraxp̃m
Siergo populus constatex inagna homi¬
nunimulti tudine falsus testesinuentus
ẽ. quo modo accipiend ẽ inore duorum
uel tnum testiu stabi tamne uerbum
nisiquia hoc modo ꝑ mistenumtiinitas
cõm̃data ẽ in quae ꝑp&ua stabilitas ue¬
ntatis Vis haberebona causa hab&o
na sidelisq coniux duob falsis testibus
urguebatur. Tnnitasill in conscientia
atq in occulto suffragabatur: Illatii¬
nitas de occulto unũ testemdanihelem
excitauit & duas canuicit. Ergaquiam
legeura sonptũ e duorum hominum
testimoniũ uerum ẽe. Accipitenr̾m
testimoniũ nesentiatis iudicium ego

Expanded text:
trium testium stabit omne verbum . Veritas quaeritur per duos testes? Ita plane, sic se habet humani generis consuetudo: sed tamen fieri potest ut et duo mentiantur. Susanna casta duobus falsis testibus urgebatur: numquid quia duo erant, ideo falsi testes non erant? De duobus dicimus aut de tribus? universus populus me titus est contra Christum . Si ergo populus constans ex magna hominum multitudine, falsus testis inventus est; quomodo accipiendum est, In ore duorum vel trium testium stabit omne verbum: nisi quia hoc modo per mysterium Trinitas commendata est, in qua est perpetua stabilitas veritatis? Vis habere bonam causam? Habeto na fidelisque conjux duobus falsis testibus urgebatur, Trinitas illi in conscientia atque in occulto suffragabatur: illa Trinitas de occulto unum testem Danielem excitavit, et duos convicit . Ergo quia in Lege vestra scriptum est, duorum hominum testimonium verum esse, accipite nostrum testimonium, ne sentiatis judicium. Ego
Abbreviated transcription (Latin):
si o tua in carnatiotua e̾. Sicuideo sicie¬
go post aremo sic csedo near ogdotiaes u
hicẽ secund diunitatem & cũ patreerat. &
apatre n recesserat: quod ergo dicitꝰ missus
uenisse ad nos in carnatioipsius cõm̃dat᷑ qui a
pat̾ nꝰ ẽ in carnatus. Na sabellianidictisin
quida her&ici quiuocantur & patripassiani
quidicunt ipsum patrem fuisse passum Noli
tucatholice si etuim fuens patii passianus ñ
enssanus. Ergo intellegenussionem filuno¬
mnata in carnationem fili patremauincar¬
natum ee nesedas seda filio in carnato patrẽ
recessisse nꝰ credas . ille carnem paraabat :
illeca filio erat. Suncaelo pat̃ interra filus
quomodopat̃ cũ filioerat: quia & pat̃ & ffihus
ubiq erunt n̾ eni in caelo sic ẽ dr: ut ñ sitinter a

Expanded text:
sio tua incarnatio tua est. Sic video, sic intelligo: postremo sic credo, ne arrogantiae sit hic est secundum divinitatem: et cum Patre erat, et a Patre non recesserat. Quod ergo dicitur missus venisse ad nos, incarnatio ipsius commendatur, quia Pater non est incarnatus. 8. Nam Sabelliani dicti sunt quidam haeretici, qui vocantur et Patripassiani, qui dicunt ipsum Patrem passum fuisse. Noli tu, catholice: si enim fueris patripassianus, non eris sanus. Ergo intellige missionem Filii nominatam incarnationem Filii: Patrem autem incarnatum esse non credas, sed a Filio incarnato Patrem recessisse non credas Ille carnem portabat, ille cum Filio erat. Si in coelo Pater, in terra Filius; quomodo Pater cum Filio erat? Quia et Pater et Filius ubique erant: non enim in
Abbreviated transcription (Latin):
uid&e que sublimialoqui debuit. qui est
aquile comparatur & tamen&ua nos hu¬
morepentes infirmi& uix illius momt̃ti
int̃hominer audem tractare ista&ista
exponere & prtamus nos autcapereposse
cũ cogitamus aut capi duimdicimur quare
istad. Forae enipost haec uerbaquis quo
mihuustaedicat. Pane ergo codicem qui
excaht mens uramtua : quid sumis inmanũ
tua iquid ei comnitair lingua tua : Adhoc
respondeo Multiher &ici habundant &
adhac eos dr̃ habundare ꝑmnisit nesem ꝑlaste

Expanded text:
videte quam sublimia loqui debuit, qui est videte quam sublimia loqui debuit, qui est aquilae comparatus: et tamen etiam nos humi repentes, infirmi et vix ullius momenti inter homines, audemus tractare ista, et ista exponere; et putamus nos aut capere posse cum cogitamus, aut capi dum dicimus. 6. Quare ista dixi? Forte enim post haec verba quisquam mihi juste dicat: Pone ergo codicem. Quod excedit mensuram tuam, quid sumis in manum tuam? quid ei committis linguam tuam? Ad hoc respondeo: Multi haeretici abundant, et ad hoc eos Deus abun
Abbreviated transcription (Latin):
quantae nos scrpturarum scarum mistena
tictauerunt plenq in ho canimahuel poti¬
us in his anima hib quatauor euangelistas intel¬
lexerunt. leo nẽ prege positu a qmuid& iur
tir faciens mentionẽ patiis iohantur bap¬
tistae uitulo deputatus ẽ : quia magnauic¬
tima uitulus erat in saenficio sacerdotum
Marco homox prmento ad signatus est
quianeq deregia patestate aliquid& neq
desacerdotal cõepitsed tantum ab homine
xpo exorsur ẽ. huo mnes ꝓped &erenis id
locuti sunt stamqua in terra cu illo ambu¬
lantes: Restataquila ipse ẽ iohannes subli¬
mium p̃dicatar & lucisint̃naeatq afernae
fixsoculis contemplator. Dicuntur eni
&pulli aquilarum aparentib: sic ꝓban pa¬
tisscilic& ungue suspendi & radus solir op¬
poni qui firme contemplatus fuent fihur
agnoscitur. Siaciepalpitałer it ̃tamquõ
adultennus abunque dimitaitur. Iamergo

Expanded text:
Qui ante nos Scripturarum sanctarum mysteria Qui ante nos Scripturarum sanctarum mysteria tractaverunt, plerique in hoc animali, vel potius in his animalibus quatuor Evangelistas intellexerunt. Leonem pro rege positum, quoniam videtur tis, faciens mentionem patris Joannis Baptistae, vitulo deputatus est; quia magna victima vitulus erat in sacrificio sacerdotum. Marco homo Christus merito assignatus est, quia neque de regia potestate aliquid dixit, neque de sacerdotali coepit, sed tantum ab homine Christo exorsus est. Hi omnes prope de terrenis, id locuti sunt, tanquam in terra cum illo ambulantes. Restat aquila: ipse est Joannes, sublimium praedicator, et lucis internae atque aeternae fixis oculis contemplator. Dicuntur enim et pulli aquilarum a parentibus sic probari, patris scilicet ungue suspendi, et radiis solis opponi: qui firme contemplatus fuerit, filius agnoscitur; si acie palpitaverit, tanquam adulterinus ab ungue dimittitur. Jam ergo
Abbreviated transcription (Latin):
D Pat̃ ignosceillr quia nesciunt quid faciunt:
Siue ergo ꝓp hoc quianꝰ ueneratiudicare munchũ :
sed saluare mund. D ego ñ iudi coquemquam .s
Siuequem ad mođ comemoraui. qimndixeratuos
secunđ carne iudicatir. addidit ega ñ iudi coque
dicare. sic ab hominib: iudicatur ẽ. Namutag
tur. & siudico ego iudicium in euꝰ uerum ẽ. s¬
Ecochabes & uidicem. Sedagnorcesaluatorem.
nesentias iudice. Quareaud iudicium suum
uerũ eẽ. quia solus inquidñ sũ. sed ego & quimi¬
sit mepat̃. Dixiuob fratres quia iahannes iste
euangelista sc̃s multum alte nolat: uiꝵx ẽ eũ
mente conp̃hendere.Mistena aualtiusuo¬
lantis opur euttomemorem cantatemura¬
&apud ezechi helem ꝓph&a & in a pocali pr
ipsius iohannis cuius e hoc euangelium com¬
memaratur. Animalquadruper habens quat¬
tuor ꝑsonar hominis uituli leonis aquilat :

Expanded text:
dixit: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . dixit: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Sive ergo propter hoc, quia non venerat judicare mundum, sed salvare mundum, dixit, Ego non judico quemquam; sive, quemadmodum commemoravi, quoniam dixerat: Vos secundum carnem judicatis, addidit: Ego non judico queudicare, sicut ab hominibus judicatus est. 5. Nam ut aitur: Et si judico ego, judicium meum verum est. Ecce habes et judicem, sed agnosce salvatorem, ne sentias judicem. Quare autem dixit judicium suum verum esse? Quia solus, inquit, non sum, sed ego et qui misit me Pater. Dixi vobis, fratres, quia Joannes iste evangelista sanctus multum alte volat: vix est eum mente comprehendere. Mysterium autem altius volantis opus est ut commemorem Charitatemapud Ezechielem prophetam, et in Apocalypsi ipsius Joannis, cujus est hoc Evangelium, commemoratur animal quadruplex, habens quatuor personas; hominis, vituli, leonis, aquilae .
Abbreviated transcription (Latin):
pendentereni inligno crucifixi claues adliqs
pedib manib:q: confixi ꝓdduta morte neca¬
bãtur. Ñ enĩ crucifigi hoceratoceidis ed diuiuie¬
batur meruce nͥ qui alangioruita eligeba
iudacis. N& ad ñoelecta erat. Ipsa enĩcrucen suc
signũ habitarur erat ipsa crucem dedi abolosihe¬
rato tamqua tropeum in frontib fideliũ positu¬
rur ut dicer& a postolus. Mihi auabnt glonan
in tolerabiliur. n uhilẽ nunc in frante glonosiur.
quid seruat fideli suoquitalẽ honorem dedit supli¬
ciosuo Deniq modo in poenis reorum ñẽ apud
romanosubi enĩ dni cruxhonorata ẽ. putatũ ẽꝰ
quod & reus honarar&ur si crucisiger&ur. Qui
erqa ideo uenit nemi nemiudi cau̾iti& malus
ss ineo quiꝑtulit iniurdimisen cordiae fuit. Deniq
quidem potentio : sed puplicauit mis en cordia
unde distulit potentias quia decruce noluitdẽ¬
cendere qui patuitdes epulchro resurgere. Vinde
puplicauit misen cordia : quia penden sincruce

Expanded text:
Pendentes enim in ligno crucifixi, clavis ad lignum Pendentes enim in ligno crucifixi, clavis ad lignum pedibus manibusque confixi, producta morte necabantur. Non enim crucifigi hoc erat occidi: sed diu vivebatur in cruce; non quia longior vita eligebatur, Judaeis; nam a Domino electa erat. Ipsam enim crucem suam signum habiturus erat, ipsam crucem de diabolo superato tanquam tropaeum in frontibus fidelium positurus, ut diceret Apostolus: Mihi autem absit glintolerabilius, nihil est nunc in fronte gloriosius. Quid servat fideli suo, qui talem honorem dedit supplicio suo? Denique modo in poenis reorum non est apud Romanos: ubi enim Domini crux honorata est, putatum est quod et reus honoraretur, si crucifigeretur. Qui ergo ideo venit, nemSed in eo quod pertulit injustum, misericordiae fuit. Deniquequidem potentiam, sed publicavit misericordiam. Unde distulit potentiam? Quia de cruce noluit descendere, qui potuit de sepulcro resurgere. Unde publicavit misericordiam? Quia pendens in cruce
Abbreviated transcription (Latin):
uenitxp̃r sed pnmos aluare: postea iudi care
eosiudicando in poena quis aluare noluerunt
eos ꝓducendo aduita qui credendos alutem ñ
respuerunt prma ergo dispensatiodñinnihũ
niss& udicaturur nemine minuenirr& ciuip̃¬
mia iustraae redder&. quia ergouidi tomnes pec¬
catores & omninonemine mẽe inmunem amor¬
tepecati pnuserateius misene ordia ꝓroganda
pnimomis en cordia creatorhaminis homo ee
dignatur ẽ facture̾ quod fecerat nepenr&que
fecerat. quidhiuicmis en cordia e addi potest&
rars & occidisedhoc parũ ẽ morae crucis. Ma&
cũ eius oboedientia urq ad maritem facta cõmen¬
dar& a postolur parumilli fuit dicere factus
oboediem urq ad maritem. Ñ enĩ qualẽcumq
moritem. sed addiditmoratem aucrucir Illa
morae peius nihil fuit in t̃omnia generamo¬
rientium. Deniq ubidolorer acenymi exagi¬
tant cruciatus uocatur ocrucenaminatus

Expanded text:
Venit Christus, sed primo salvare, postea judicare: Venit Christus, sed primo salvare, postea judicare: eos judicando in poenam, qui salvari noluerunt; eos perducendo ad vitam, qui credendo salutem non respuerunt. Prima ergo dispensatio Domini nosnisset judicaturus, neminem invenisset cui praemia justitiae redderet. Quia ergo vidit omnes peccatores, et omnino neminem esse immunem a morte peccati; prius erat ejus misericordia praeroganda, primo misericordia? Creator hominis, homo esse dignatus est: factus est quod fecerat, ne periret quem fecerat. Quid huic misericordiae addi potest? Et orari; et occidi: sed et hoc parum est; morte crucis. Nam et cum ejus obedientiam usque ad mortem factam commendaret Apostolus, parum illi fuit dicere, Factus obediens usque ad mortem: non enim qualemcumque mortem, sed addidit, mortem autem crucis . Illa morte pejus nihil fuit inter omnia genera mortium. Denique ubi dolores acerrimi exagitant, cruciatus vocatur, a cruce nominatus.