comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re scȩopinionis quȩrunt : & quã uisimple¬
remaxima p̃ ermittant : eata menmini¬
ma obseruant quȩ humano iudicio longe
atq: alit̃ quilnchoata minime consuman
Qui eñĩ bona uec incho ant non sunt eis prius
ed ificandaquȩ salubriter diligant : sed de¬
ftruenda ea in quibus semetipsos nequiter
uersant Neque enĩ sequuntur quo inexp¬
ta audiunt : nisi prius quã ꝑniciosa sint
ea quȩ sibi sunt exꝰ ꝑta deprȩ hendant ⁊̃ Quia
nec leuari appet: qui&e hoc ipsũ qui aceci¬
dit nescit ÷ Et quidolorẽ uul neris non sentit :
salutis remedia ñ reqͥrit : Priusgͦ ostendendas̃
quã sintuana quȩ diligunt : et tunc demum ui¬
gilant̃ intimanda quã sint utili a quȩ p̃t̃mit¬
tuñ : Prius uideant fugi enda quȩ amant :¬
& sine difficultate p̾modũ cognoscant amanda ẽe
quȩ fugiunt . M elius enĩ in exꝑta recipiunt : si de
ex ꝑtis quid quid disputationis audiuñ ueracit̃¬

Expanded text:
re sanctae opinionis quaerunt; et quamvis implere sanctae opinionis quaerunt; et quamvis implere maxima praetermittant, ea tamen minima observant, quae humano judicio longe atque aliter qui inchoata minime consummant. Qui enim bona nec inchoant, non sunt eis prius aedificanda quae salubriter diligant, sed destruenda ea in quibus semetipsos nequiter versant. Neque enim sequuntur quae inexperta audiunt, nisi prius quam perniciosa sint ea quae sibi sunt experta, deprehendant, quia nec levari appetit, qui et hoc ipsum quia cecidit nescit; et qui dolorem vulneris non sentit, salutis remedia non requirit. Prius ergo ostendenda sunt, quam sint vana quae diligunt, et tunc demum vigilanter intimanda quam sint utilia quae praetermittunt. Prius videant fugienda quae amant, et sine difficultate postmodum cognoscant amanda esse quae fugiunt. Melius enim inexperta recipiunt, si de expertis quidquid disputationis audiunt, veracite
Abbreviated transcription (Latin):
& inculpis grauioribus alto reatus ẽ obligañ
& tam̃ plerũq in parius quȩ custodiunt de¬
terius peccant: Quia &inillisiniqua faci¬
unt : & pista se hominibus quia iniqui sunt
tegunt :: Vndesit ut cũ maiora mala ꝑpe¬
trant coram dõ aꝑtȩ iniquitatis sit : & cum
paruabona custodiunt corã hominibus si¬
mulatȩ scĩtatis:: Hincẽ enĩ qđ farisȩis dicit᷑
liquañtes culicem : camelum aũt lũtien¬
tes: Acsi aꝑtediceretur.: Minima mala
discernitis: maiora deuoratis: Hinc est quod
rursumoreueritatis increpantus. cũ auduñ.
Decimatis mentã & aneta̾m & cyminũ : et
relinquitis quȩ grauiora sunt legis: Iudici
umetmĩam et fidem: Neq enĩ neglegen¬
ter audiendum est qđ cum decimariminima
dicer&: extrema quidem deoleribus malu¬
it: sed ta menbeneolentia memorare :
Vt ꝓfecto ostender & qui asimulatore scum
parua custodiant : odorem dese extende¬

Expanded text:
et in culpis gravioribus alto reatu se obligant, et in culpis gravioribus alto reatu se obligant, et tamen plerumque in parvis quae custodiunt, deterius peccant, quia et in illis iniqua faciunt, et per ista se hominibus quod iniqui sunt tegunt. Unde fit ut cum majora mala perpetrant coram Deo, apertae iniquitatis sit; et cum parva bona custodiunt coram hominibus, simulatae sanctitatis. Hinc est enim quod Pharisaeis dicitur: Liquantes culicem, camelum autem glutientes . Ac si aperte diceretur: Minima mala discernitis, majora devoratis. Hinc est quod rursum ore Veritatis increpantur, cum audiunt: Decimatis mentham, et anethum, et cyminum; et reliam, et fidem. Neque enim negligenter audiendum est quod cum decimari minima diceret, extrema quidem de oleribus maluit, sed tamen bene olentia memorare; ut profecto ostenderet quia simulatores cum parva custodiunt, odorem de se extende
Abbreviated transcription (Latin):
peccare : At contra ammonendi sunt quisea par¬
uiscustodiunt sed aliquando ingrauibus dimer¬
guntur. ut sollicite seipsi dep̾hendant :qui adit̃
coreorũ decustoditisminimis extollitur. adper¬
petranda grauiora ipso elationis suȩ baratrode¬
uoratur : Ex dumforis sibi parua subiciunt : sed
pina nemgłam intus intumescunt : languor e
suꝑbiȩ in trinsecus uictãmentem &ia foris per
mala maiora ꝓsternunt : Ammonendiģ̃ sunt
quisea paruiscustodiunt sed aliquando ingra¬
uibus demerguntur : n eubi sestare extrinsecus
estimant ibi intrinsecus cadant. etiuxta dis¬
tricti iudicis retributionẽ el atiominorisiuis¬
titiȩ uia fiatad foueam grauiorisculꝑe:⁊
Qui enim uane elatiminimi bonicustodiam
suis uiribus tribuunt : iuste derel icticulpis ma¬
ioribus obruuntur :Ecadendo discunt non
fuis seꝓprium quod steter : ut malaim men¬
sacorreprimant : quod bona minimaexal¬
tant. Ammonendi sunt ut considerent qđ

Expanded text:
peccare. At contra admonendi sunt qui se a parpeccare. At contra admonendi sunt qui se a parvis custodiunt, sed aliquando in gravibus demerguntur, ut sollicite seipsos deprehendant, quia dum cor eorum de custoditis minimis extollitur, ad perpetranda graviora ipso elationis suae barathro devorantur; et dum foris sibi parva subjiciunt, sed per inanem gloriam intus intumescunt, languore superbiae intrinsecus victam mentem etiam foras per mala majora prosternunt. Admonendi ergo sunt qui se a parvis custodiunt, sed aliquando in gravibus demerguntur, ne ubi se stare extrinsecus aestimant, ibi intrinsecus cadant, et juxta districti judicis retributionem elatio minoris justitiae via fiat ad foveam gravioris culpae. Qui enim vane elati, boni minimi custodiam suis viribus tribuunt, juste derelicti culpis majoribus obruuntur; et cadendo discunt non fuisse proprium quod steterunt, ut mala immensa cor reprimant, quod minima bona exaltant. Admonendi sunt ut considerent quod
Abbreviated transcription (Latin):
minuta sunt quȩ erũpunt in membris ꝑscabi ẽ
Suulnera : sed multitudo eorũ cum innumera¬
bi liter occupat : sic uitã corporissic̃ unũ graue
inflictum pectori uulnus necat:: Hinc uidelico
scriptũ est : Qui modicaspernit : paulatim de¬
cidit. IQuien ĩ peccataminim a flere acdea iã¬
re neglegit : ab statu iustitiȩ non quidem repen¬
te sed partibus totuscadit : Ammonendi sunt
qui inminimis frequenter excedunt ut sollici¬
te considerent : quia nonnũ quã in parua dete¬
rius quã in maiorsculpa peccatur : Alaior enĩ
quocitius quasi culpa agoscitur : coiã celeri¬
usemendatur :Minor uerodum quasi nulla
creditus: eo peius quo e securius in usuretinet᷑
Vnde fit plerũque ut mens assueta malis leui¬
bus nec gra uia perbrrescat: atq ad qͣandam
auctoritatem nequitiȩ ꝑculpas nutrita ꝑueni¬
at : Et tanto inma ioribus contẽpnat ꝑtimesce¬
re : quanto in minimis didicit non timendo

Expanded text:
minuta sunt quae erumpunt membris per scabiem minuta sunt quae erumpunt membris per scabiem vulnera, sed cum multitudo eorum innumerabiliter occupat, sic vitam corporis sicut unum grave inflictum 92 pectori vulnus necat. Hinc videlicet scriptum est: Qui modica spernit, paulatim decidit . Qui enim peccata minima flere ac devitare negligit, a statu justitiae non quidem repente, sed partibus totus cadit. Admonendi sunt qui in minimis frequenter excedunt, ut sollicite considerent quia nonnunquam in parva deterius, quam in majori culpa peccatur. Major enim quo citius quia sit culpa agnoscitur, eo etiam celerius emendatur; minor vero dum quasi nulla creditur, eo pejus quo et securius in usu retinetur. Unde fit plerumque ut mens assueta malis levibus nec gravia perhorrescat, atque ad quamdam auctoritatem nequitiae per culpas nutrita perveniat; et tanto in majoribus contemnat pertimescere, quanto in minimis didicit non timendo
Abbreviated transcription (Latin):
tatis elatione adtollitur: ut implere malũ
&iam ꝑconsilia conetur : Et sic̃ assistentib
turbis pͣlatisunt quicat hedrȩhonore fulci¬
untur : ita delicta eorum qui p̃cipitatio¬
ne corruunt : ex quisita ꝑstudiũ peccata
transcendunt : Ammonendi sunt ut hinc col¬
ligant qͥ in culpa seceiã ꝑ consilium ligant :
qa quandoq: ultione feriendisunt : quinunc
pr auorũ ñ socii sed principesfiunt: Iuii¬
liter ammonendi sunt quilic& minima crebro
tamen inlicita faciunt : atquealiter quise a
paruiscus todiunt : Sed aliquando in grauibus de¬
merguntur :: Am monendi sunt quiquã uis in mi¬
nimis sed tamen frequenter excedunt : ut neqͣ¬
quam considerent qualia sed quanta cõmittunt :
Facta enĩ sua sidespiciunt timerecũ pensant.
debentformida recum numerant: Altosqͥp¬
pegurgites fluminũ : paruȩ sed innumerȩ re¬
plent guttȩ pluiuiarum: & hoc agit sentina la¬
tenter crescens : qđ patenter ꝓcella seuiens.: Et

Expanded text:
tatis elatione attollitur, ut adimplere malum tatis elatione attollitur, ut adimplere malum etiam per consilia conetur. Et sicut assistentibus turbis praelati sunt qui cathedrae honore fulciuntur, ita delicta eorum qui praecipitatione corruunt, exquisita per studium peccata transcendunt. Admonendi ergo sunt, ut hinc colligant qui in culpa etiam se per consilium ligant, qua quandoque ultione feriendi sunt, qui nunc pravorum non socii, sed principes fiunt. Aliter admonendi sunt qui, licet minima, crebro tamen illicita faciunt; atque aliter qui se a parvis custodiunt, sed aliquando in gravibus demerguntur. Admonendi sunt qui quamvis in minimis, sed tamen frequenter excedunt, ut nequaquam considerent qualia, sed quanta committunt. Facta enim sua si despiciunt timere cum pensant, debent formidare cum numerant. Altos quippe gurgites fluminum, parvae sed innumerae replent guttae pluviarum. Et hoc agit sentina latenter excrescens, quod patenter procella saeviens. Et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑꝓpħam dñs nontã p̃cipitationũ praua: quam
delictorum studia dep̃hendit dicens I Nefor¬
te cgrediatur ut ignis in dignatio mea & suc cen¬
datur : et nonsit qui extinguat ꝓp̃tmalitiã stu¬
diorum ur̃oꝵ : Hinciterum iratusdic̃: Visi¬
tabo suꝑ uos iuxta fructum studiorum ur̃oꝵ
consilium ꝑ petrantur. nontam praue fac¬
ta dñs quã studia prauitatis insequitur. : In
factis enimsȩpe in firmitate sȩpeneglegen¬
tia : Instudus ueromalitiosa semꝑ intentio¬
ne peccatur : Quo contra rectebeatiuiri
ex pressione ꝑ ꝓpħam dicitur : Et incathe¬
dra pestilentiȩ non sedit: Cathedia quip¬
pe: iudicis eẽ ł p̃sidentis sol& : In cathe¬
dra aũt pestilentie sedere ẽ : exiudicio pra¬
ua cõmitere : Incãthedra pestilentiȩ sedere
.ẽ. et exratione mala discernere et tamen
ex deliberatione ꝑparare : Quasi in ꝑuer¬
si consili cathedra sed& : qui tanta iniqui¬

Expanded text:
phetam Dominus non tam praecipitationum prava, quam phetam Dominus non tam praecipitationum prava, quam delictorum studia reprehendit, dicens: Ne forte egrediatur ut ignis indignatio mea, et succendatur, et non sit qui exstinguat, propter malitiam studiorum vestrorum . Hinc iterum iratus dicit: Visitabo super vos juxta fructum studiorum vestroconsilium perpetrantur, non tam prave facta Dominus quam studia pravitatis insequitur. In factis enim saepe infirmitate, saepe negligentia, in studiis vero malitiosa semper intentione peccatur. Quo contra recte beati viri expressione per Prophetam dicitur: Et in cathedra pestilentiae non sedit . Cathedra quippe judicis esse vel praesidentis solet. In cathedra autem pestilentiae sedere, est ex judicio prava committere: in cathedra pestilentiae sedere, est et ex ratione mala discernere, et tamen ex deliberatione perpetrare. Quasi in perversi consilii cathedra sedet, qui tanta iniqui
Abbreviated transcription (Latin):
dũ uenerint munita subsistat : Que enĩ futura
p̃uidentur : cũ p̾sentia fuerintminoris uirtutis
fiunt :Quia dũ contraictũ quisq paratiorred¬
ditur: hostis quise in opinatum credidit eo ipso
quo pͣuisus est eneruatur : At contra ãmonen¬
disunt qui inculꝑa exconsilioligantur quate¬
nus ꝓuida consideratione ꝑpendant quia
dum mala exiudicio faciunt districtius contra
seiudicium accendunt : Vt tanto eosdurior
sententia feriat : quanto illos inculpa artius
uin ela deliberationis ligat : Citius fortasse
delicta pęnitendo abluerent : si in hissola p̃¬
cipitationec ecidissent : Nã tardius peccatum
soluitur : quod & ꝑ consiliũ solidat : Nisienim
mens omnimodo ȩt̃na despicer& inculpaex
iudicio non perir& : Hoc ergo p̃cipitatione
lapsis ꝑconsiliũ ꝑ euntes deferꝰ : qđ cũ abstatu
iustitiȩ peccando concidunt : plerũq simul
& inla qlłm dispera tioniscadunt: Hinc est qđ

Expanded text:
dum venerint munita subsistat. Quae enim futura dum venerint munita subsistat. Quae enim futura praevidentur, cum praesentia fuerint, minoris virtutis fiunt; quia dum contra ictum quisque paratior redditur, hostis qui se inopinatum 91 credidit, eo ipso quo praevisus est, enervatur. At contra admonendi sunt qui in culpa ex consilio ligantur, quatenus provida consideratione perpendant, quia dum mala ex judicio faciunt, districtius contra se judicium accendunt; ut tanto eos durior sententia feriat, quanto illos in culpa arctius vincula deliberationis ligant. Citius fortasse delicta poenitendo abluerent, si in his sola praecipitatione cecidissent. Nam tardius peccatum solvitur quod et per consilium solidatur. Nisi enim mens omni modo aeterna despiceret, in culpa ex judicio non periret. Hoc ergo praecipitatione lapsis per consilium pereuntes differunt, quod cum hi a statu justitiae peccando concidunt, plerumque simul et in laqueum desperationis cadunt. Hinc est quod
Abbreviated transcription (Latin):
cat : modo alia ꝓuidens declinat: ut & pͣsenti a laboran¬
do subiciat: & contra futura certamina ꝓspiciendo con¬
ualescat Hincrursũ defortibus suꝑnȩpatriȩ bellato¬
ribus dicit᷑ : Sit unius cuiusq ensis suꝑfemur suum :¬
ꝓp̃etimores nocturnos: Ensisenĩ suꝑfemur panitur :
quando acuminescẽ p̃dicationis praua sug gestio
carnis edomatur : pernoctẽ uero cȩcitasnr̃ȩ infis¬
mitatis exprimitur qui aquid aduersitati s in noc¬
te immin& non uid& ur: Vniuscuiusq ergo ensis
lic& sc̃ĩuiridũ eaquȩ ñ uident metuunt : ad inten¬
tionẽ certaminis parati sem ꝑ adsistunt. Hincrur¬
sums ponsȩ dicit᷑ : Na sustuus sic̃ turris quȩ ẽ in li¬
ibano : Renãq: quã oculis noncernimus plerũq
lisquȩ ẽ inlibano dr̃ quia discreta eorũ ꝓuiden¬
tia ita in alto sita est: ut temptationum certa¬
mina & prius quã ueniant uideat : & contraea

Expanded text:
cat, modo alia providens declinat; ut et praesentia laborancat, modo alia providens declinat; ut et praesentia laborando subjiciat, et contra futura certamina prospiciendo convalescat. Hinc rursum de fortibus supernae patriae bellatoribus dicitur: Uniuscujusque ensis super femur suum, propter timores nocturnos . Ensis enim super femur ponitur, quando acumine sanctae praedicationis prava suggestio carnis edomatur. Per noctem vero caecitas nostrae infirmitatis exprimitur, quia quidquid adversitatis in nocte imminet non videtur. Uniuscujusque ergo ensis licet sancti viri dum ea quae non vident metuunt, ad intentionem certaminis parati semper assistunt. Hinc rursum sponsae dicitur: Nasus tuus sicut turris quae est in Libano . Rem namque quam oculis non cernimus, plerumque lis quae est in Libano dicitur, quia discreta eorum providentia ita in alto sita est, ut tentationum certamina et priusquam veniant videat, et contra ea
Abbreviated transcription (Latin):
ris a sui custodia premat᷑ : uigilare tam̃ ad curas scłi
nititur. ut semꝑ uoluptatibus debrietus : Et cũ ad illido
dormiat in quod sollerter uigilare debuerat: ad
illuduigilare appoit : ad quod laudabilit̃ dormire
potuis sce : Hinc superius scriptũ ẽ : Et eris qͣsidormi¬
ens inmediomari : & qͣsi sopitus gubnatoram issocla¬
uo: Inmedio enĩ maridormit : qui in huius mundi tẽp¬
tationibus positus : ꝓuideremotus irruentiũ uitior
qͣsi imminentes undarũ cumulosneglegit : Et quasi
gub̵ nator clauũ amittit : quandomens a dregendã
nauẽ corporis studiũ sollicitudinis ꝑdit : Clauum
quippe in maria mittere ẽ: intentionem ꝓuidam
interꝑcellas huius scłi non tenere ISi enĩ gub nator
clauũ sollicite stringit: modo in fluctibus ex aduersona¬
uem dirigit mnodouentorũ imp&cus ꝑobliquum fundit :
Ita cũ mens uigilant̃ animã regit m nodo alia superanscal¬

Expanded text:
ris a sui custodia prematur, vigilare tamen ad saeculi ris a sui custodia prematur, vigilare tamen ad saeculi nititur, ut semper voluptatibus debrietur; et cum ad illud dormiat in quo solerter vigilare debuerat, ad aliud vigilare appetit, ad quod laudabiliter dormire potuisset. Hinc superius scriptum est: Et eris quasi dormiens in medio mari, et quasi sopitus gubernator amisso clavo . In medio enim mari dormit, qui in hujus mundi tentationibus positus, providere motus irruentium vitiorum quasi imminentes undarum cumulos negligit. Et quasi clavum gubernator amittit, quando mens, ad regendam navem corporis, studium sollicitudinis perdit. Clavum quippe in mari amittere, est intentionem providam inter procellas hujus saeculi non tenere. Si enim gubernator clavum sollicite stringit, modo in fluctibus ex adverso navem dirigit, modo ventorum impetus per obliquum findit. Ita cum mens vigilanter animam regit, modo alia superans cal
Abbreviated transcription (Latin):
tentione continua intramentis castrasemuni¬
ant. Nasi a circumspectionis sollicitu dinecor
destituitus uul neribus aperitur : Qui a hostiscal¬
lidustanto liberius pectus ꝑcutit : quantonudũ
a pro uidentia eloricade p̃rehendit : Ammonen¬
disunt qui repentina concupiscentia superan¬
tur ut cura renimis terrena desuescant : quia
intentionẽ suã dũ rebus transitoriis immode¬
ratius implicant : quibusculparũ iaculis trans¬
figantur ignorant : Vnde & ꝑsalo monẽ uox
ꝓcussi et dormientis ex primitur : ꝗͥ ait I Verbe¬
r auer᷑ me sed nondolui: traxerm e & ego non sen¬
si: Quando euigilabo ecrursũ uinarepperi¬
am ÷ Mens quippeacurasuȩ sollicitudinisdoe¬
miens uerberatur & non dolae qr sic̃imminenti¬
amala ñ ꝓspicit : si nec quȩ ꝑ p&ra ueritagnos¬
cit: Trahitur e nequaquam sentit : qui aꝑ inle¬
cebras uitiorũ ducitur. nec tam̃ ad suicustodi¬
amsuscitatur : Quȩ quidem euigila re optatꝰ
utrussũ uinarepperiat qr quã uis somnotorpͥo¬

Expanded text:
tentione continua intra mentis castra se muniant. Nam si a circumspectionis sollicitudine cor destituitur, vulneribus aperitur, quia hostis callidus tanto liberius pectus percutit, quanto nudum a providentiae 90 lorica deprehendit. Admonendi sunt qui repentina concupiscentia superantur, ut curare nimis terrena desuescant; quia intentionem suam dum rebus transitoriis immoderatius implicant, quibus culparum jaculis transfigantur ignorant. Unde et per Salomonem vox percussi et dormientis exprimitur, qui ait: Verberaverunt me, sed non dolui; traxerunt me, et ego non sensi. Quando evigilabo, et rursum vina reperiam ? Mens quippe a cura suae sollicitudinis dormiens verberatur et non dolet, quia sicut imminentia mala non prospicit, sic nec quae perpetraverit agnoscit. Trahitur et nequaquam sentit, quia per illecebras vitiorum ducitur, nec tamen ad sui custodiam suscitatur. Quae quidem evigilare optat, ut rursum vina reperiat, quia quamvis somno torpo
Abbreviated transcription (Latin):
tamagis quã op̃s iudic et᷑ : Sed magisediũso ab aliisi tla¬
tas patent̃ ferat in iurias : Vtm̃ tumodesã cunctisho¬
minib: tranquillã demonstr&e & sininã paiaitiũ cune¬

Expanded text:
ta magis quam episcopus judicetur. Sed magis e diverso ab aliis illata magis quam episcopus judicetur. Sed magis e diverso ab aliis illatas patienter ferat injurias; ut mentis modestiam cunctis hominibus tranquillam demonstret,
Abbreviated transcription (Latin):
erit c̃positã indõ: Et pͥhȩc addidit : Hospitalẽ Vt huma¬
nitatis intuitu : hospitio recipiat ñ habentes hospi¬
polleat ep̃s sapientia : ut ñ solũ creditũ sihi popim
sufficient̃ doceat: uerũ &iã &cuncta rũ quȩ at hero¬
sũ c̃tra dictiones acatholica reppellere eccłi
Nesuu imperitia imperito s minime doceat &ehũimadi
bens ambo in foueã cadug : Quiuꝰ talẽ seut diximꝰ eẽ igorat:
sac̃ dotiũ minime appetat Nec locũ al teriu susurpa¬
re p̃sumat: p̃sertim illius : q fulgoresuȩ sapientiȩ popu¬
lorũ potest corda lustrate: Subiunx̃ auit : Nuino¬
lentũ: Hoc ẽ ñ multo uinodeditũ Vt siceredat᷑ ł i
deatur ep̃s utrũbiberita n ñ inoret᷑: Ne postlirgã par¬
cens tiꝑcussorẽ sed modestũ : Idẽ Manus pbasad
cȩdẽ ñ habeat & suspicionibus prauisminine ꝑatia
c̃scientia saliorũ : Nedũ p&ulansinuenit᷑ ad cede athle¬

Expanded text:
erit compositam Deo. Et post haec addidit: Hospitalem ; ut humaerit compositam Deo. Et post haec addidit: Hospitalem ; ut humanitatis intuitu hospitio recipiat non habentes 361 hospipolleat episcopus sapientia, ut non solum creditum sibi populum sufficienter doceat; verum etiam et cunctarum queat haeresum contradictiones a catholica repellere Ecclesia, ne sua imperitia imperitos minime doceat, et hujusmodi bens, ambo in foveam cadunt . Qui vero talem se, ut diximus, esse ignorat, sacerdotium minime appetat, nec locum alterius usurpare praesumat, praesertim illius qui fulgore suae sapientiae populorum potest corda lustrare. Subjunxit et ait: Non vinolentum , hoc est, non multo vino deditum; ut si credatur vel videatur episcopus, utrum biberit an non, ignoretur; ne post largam potatcens; Non percussorem, sed modestum , id est, manus improbas ad caedem non habeat, et suspicionibus pravis minime percutiat conscientias aliorum; ne dum petulans invenitur ad caedem, athle
Abbreviated transcription (Latin):
uxoristantũ modo &catholicȩ eccłȩ uir ep̃suocitet. Se¬
qͥtͣdeinde &ait: Sobriũ: hocẽ ñ uino tantũ sed ciutis
parcũ : Vt nec uinoam plius indulgeat quã oportas :
&m̃te sẽꝑ sobrius ẽẽ inueniat᷑ : Etadiuncx̃ sequantia
dicens Prudentẽ: prudentiã quippeñ mundialem :
deqͣdicit᷑ qđ stultina sita pud dm̃ sed prudentiã spiritalẽ
idẽ qͣ. &operecircũ spectat᷑ sit & uerbo perita : Vt sit a stin
sic̃ serpens & simplex sic̃ colũba : Etdenuo in fert : Orn¬
tũ : Qđ si iuxta sensũ litterȩ tantũ respiciamꝰ ñ aliud
sa c̃dotes qͣma mictũ quȩrimꝰ clariorẽ : Verbi gra
castorinasq̃: rimꝰ : & serica suestes : Et ille sein t̃ eposcre¬
dat eẽ auctorẽ qͥ uestẽ indueritclariorẽ Sed sc̃s apłs
talit̃ se intellgi ñ uult : Quia ñ carne e p̃m sed m̃ tudo¬
c& eẽ ornatũ : Vt illesa c̃dosplaceut dõ : qͥ animã hahi¬

Expanded text:
uxoris tantummodo et catholicae Ecclesiae vir episcopis uxoris tantummodo et catholicae Ecclesiae vir episcopis quitur deinde, et ait: Sobrium , hoc est, non vino tantum, sed et vitiis parcum; ut nec vino amplius indulgeat, quam oporteat, et mente semper sobrius inveniatur. Et adjunxit sequentia, dicens: Prudentem. Prudentiam quippe non mundialem, de qua dicitur quod stultitia sit apud Deum : sed prudentiam spiritalem, id est, quae et opere circumspecta sit, et verbo perita; ut sit astutus sicut serpens, et simplex sicut columba . Et denuo infert: Ornatum. Quod si juxta sensum litterae tantum respiciamus, non aliud, sacerdotes, quam amictum quaeremus clariorem; verbi gratia, castorinas quaeremus et sericas vestes : et ille se inter episcopos credit esse altiorem, qui vestem induerit clariorem. Sed sanctus Apostolus taliter se intelligi non vult, quia non carne episcopum, sed mente docet esse ornatum; ut ille sacerdos placeat Deo, qui animam habu
Abbreviated transcription (Latin):
aminde iudicio : plustam̃ ab illo exigit᷑ cuiplus cõmit¬
titur Amplioreseni poena sluit cuinumerosior
regendorũ ppłoꝵ fuerit cura cõmissa: Et ut specia
dehis ꝑsingula episcopales actus de pingit : Sicad
cuncto sepõsbeatusaita płspaulus: lidelisser¬
moacsidicer&. Dequosu locuturus ueraciter
ras magnũ ẽ qđ cẽ cupis: sed si &õpͥbonũ simulã plecta¬
hit : r.eit ad poenã poena ꝑduc̃usqiad mortẽ: Eccead
quid uoluit᷑ dignita sepiscopalis : Et pͥpaululũ ait. Vni¬
usuxoris uirũ. diad suꝑficiẽ tantũ litterȩ respiciarꝰ
ꝓhib& bigamũ ep̃mordinari: Siũ ad altiorẽ sensũ ion¬
scendimus in hib& epmdua su surpare eccłas : łtsi ad hiuc
introrsus ꝓfundiora ꝑscruteris: mon& nẽpcatholicũ
dogma sensũ inueniat᷑ ep̃s habere hercticĩo sed xpĩa nam
tantũ catholicã etortodoxã sibi ad soci& fidem &e unius

Expanded text:
xaminet judicio, plus tamen ab eo exigitur, cui plus commitxaminet judicio, plus tamen ab eo exigitur, cui plus committitur; ampliores enim poenas luit, cui numerosior regendorum populorum fuerit cura commissa. CAPUT IV.-- Et ut specialda, quae de iis per singula episcopales actus depingit. Sic ad cunctos episcopos beatus ait Apostolus: Fidelis sermo ; ac si diceret: De quo sum locuturus, veraciter ras, magnum est quod esse cupis: sed si et opus bonum simul amplectahit, reatus ad poenam, poena perducit usque ad mortem. Ecce ad quid volvitur dignitas episcopalis. Et post paululum ait: Unius uxoris virum . Si ad superficiem tantum litterae respiciamus, prohibet bigamum epscendimus, inhibet episcopum duas usurpare Ecclesias. Et si adhuc introrsus profundiora perscruteris, monet ne per catholicum dogma sensum inveniatur episcopus habere haereticum, sed Christianam tantum catholicam et orthodoxam sibi associet fidem, et unius
Abbreviated transcription (Latin):
longe õame: łsgofr̃s sic senatorẽ climisornat sic̃ gricultur nis¬
ticũ sic barbarũ arma sic̃ nautã nauigationis peritia et singu¬
los quosqop fices operissu iqͣlitas psos de monstrat auctores sic
episcopũ ñ a lit nisi episcopalis opera designꝰ tAt ex beno opere
qͥ de sublimiceciderit dignitate : Quia ruinu quȩd ealto
fit graui orica su collidit᷑ :. Honor qͥdem episcopalis coram
hominib: p̃clarus ẽ sedsiruinã sustineat dolor magnus
ẽ : Nã quantũ pͣceterisradusepis copalisaltior e tan¬
tosi ꝑ negl egentiã delabat᷑ ruinugrauior ẽ : Magna
sublimitas magnã debae haberecautelã: Honor
grandis grandiorideb& sollicitu dinecircũ nalla¬
tentiora torm̃ta patiunt᷑ : Et scienti legẽ aeñfacien¬
ticã : peccatũ ẽ grande : Et seruussciens uolunta tẽdo¬
minisuiñ feceriteã : uapul ab it multũ : Aliudẽ enĩ
hominib: : Et lic& omniũ hominũ opera ds̃ n sude¬

Expanded text:
 fratres, sicut senatorem chlamys ornat, sicut agricultura rusticum, sicut barbarum arma, sicut nautam navigationis peritia, et singulos quosque opifices operis sui qualitas ipsos demonstrat auctores: sic episcopum non aliter nisi episcopali operatio designat; ut ex bono opere qui de sublimi ceciderit dignitate; quia ruina quae de alto est, graviori casu colliditur. Honor quidem episcopalis coram hominibus praeclarus est; sed si ruinam sustineat, dolor magnus est. Nam quanto prae caeteris gradus episcopalis altior est, tanto si per negligentiam delabatur, ruina gravior est. Magna sublimitas magnam debet habere cautelam: honor grandis grandiori debet sollicitudine circumvallalibi: Potentes potentiora tormenta patientur ; et: Scienti legem et non facienti eam, peccatum est grande ; et: Servus sciens voluntatem domini sui, si non fecerit eam, vapulabit multum . Aliud est enim hominibus. Et licet omnium hominum opera Deus in suo e
Abbreviated transcription (Latin):
obtegit: poenȩreus ad dicit᷑. siꝑ uerba ẽĩ in scandalũ si uemun¬
da siue mensimmunda capiatur : Hincadbeatĩ iob
dicit᷑. Quis dedit allo intellegentiã ÷ Prȩdicator
c& enĩ sc̃sdũ caliginoso hocclamat intẽpore quasigal¬
adhucã ꝑta clamat: nihil deoccultis nssteriis indicat:
ut tunc subtilioraquȩq decȩlestibus audiant cũ luciue
sua dñs adsumit : cũ iam ederecantus parat priusalas
excutit : & semstipsũ feriensuigilantiorẽ reddit : qu ni¬
mirũ necesseẽ : ut hiqͥ uerba sc̃ẽp̃dicationis mouent
pͥus studio boneactionis euigilent : ne in semetipsistor¬
pentes opere alios excitent uoce. ⁊ Prius se ꝑsublimia fad¬
ta excutiant : et tunca dbeneuiuendũ aliossollicitosred¬
dant Ilrius coritationũ alis semetipsos feriañ ꝗdꝗd in semu¬
tilit̃ torp& sollicita inuestgatione dep̃hendant: districta

Expanded text:
contegit, poenae reus addicitur, si per verba ejus in scandalum, sive muncontegit, poenae reus addicitur, si per verba ejus in scandalum, sive munda sive immunda mens capiatur. Hinc ad beatum Job dicitur? Quis dedit gallo intelligentiam ? Praedicator etenim sanctus dum caliginoso hoc clamat in tempore, quasi galc cordibus aperta clamat, nil de occultis mysteriis indicat, ut tunc subtiliora quaeque de coelestibus audiant, cum luci vsua Dominus assumit, cum jam edere cantus parat, prius alas excutit, et semetipsum feriens vigilantiorem reddit, quia nimirum necesse est ut hi qui verba sanctae praedicationis movent, prius studio bonae actionis evigilent, ne in semetipsis torpentes opere, alios excitent voce; prius se per sublimia facta excutiant, et tunc ad bene vivendum alios sollicitos reddant; prius cogitationum alis semetipsos feriant; quidquid in se inutiliter torpet, sollicita investigatione deprehendant, districta
Abbreviated transcription (Latin):
cien dũ e uero p̃dicatori : ut audi teris suianimũ ultra
uires ñ
trahat:I Neutita dicã dũ plusquã ua¬
m̃tis corda rumpatur : Alta eteniqͣ:q
debent
multis audientibus c̃tei : & uix pau¬
Ici saperiri
Hincnãq ꝑsemeti psã ueritusdicit
nQuis putas fidelis ẽ. dispensator & prudens quẽ
E m̃surã quippetritici exprimitur modus uerbi Necum¬
: angusto cordi inca pabile aliꝗd tribuit᷑ extra fundat᷑¬
rꝓiinc paulusait: Non potui uob̵loqui qͣsi spiritalibus p
sed qsi carna libus: tãquã paruulis in xp̃olac uob̵ potums
dediñescã : hinc mousȩsa secretodĩ exiens coruscantẽ
corã popło faciẽ uelat qr nimirũ tͥbisclaritatis intimȩ
archana non indicat ⁊ hincꝑ eũ diuina uoce p̃cipit᷑. ut
is qͥcis ternã foderitsioperireneclegat corruente in
õã boue ł a si nop̃ciũ reddat : Quia ad altascientiȩ flu¬
ereta ꝑueniens. cũ hȩc apudbruta audientiũ cordañ

Expanded text:
ciendum vero est praedicatori, ut auditoris sui animum ultra vires non trahat, ne, ut ita dicam, dum plus quam vamentis chorda rumpatur. Alta enim quaeque debent multis audientibus contegi, et vix paucis aperiri. Hinc namque per semetipsam Veritas dicit: Quis putas est fidelis dispensator et prudens, quem Per mensuram quippe tritici exprimitur modus verbi, ne cum angusto cordi incapabile aliquid tribuitur, extra fundatur. Hinc Paulus ait: Non potui vobis loqui sicut spiritualibus, sed quasi carnalibus. Tanquam parvulis in Christo lac vobis potum dedi, non escam . Hinc Moyses a secreto Dei exiens, coruscantem coram populo faciem velat , quia nimirum turbis claritatis intimae arcana non indicat. Hinc per eum divina voce praecipitur , ut is qui cisternam foderit, si operire neglexerit, corruente in ea bove vel asino, pretium reddat; quia ad alta scientiae fluenta perveniens, cum haec apud bruta audientium corda non
Abbreviated transcription (Latin):
copalis nullis poterit cõparationibus ad ȩ qͣri Si
regũ fulgori cõpares et principũ diadematilonge
erit inferius qͣmsi plũbimet allũ ad aurisulgo¬
rẽ cõpares : Qui ppecũ uidea sregũ colla et princi¬
pũ submittigenib: sac̃ dotũ : &e ex osculata eorũ dex¬
tera orationib eoꝵ credañ secõmuniri : Quidiã de
pleb eia dixerĩ multitudine᷑: cuiñ solũ pferria dño
meruit sed ut eã qq̃ iure tueat᷑ patrio: p̃ceptis impe¬
ratũ ẽ euangelicis : dic certea dño : ad beatum
ptsi ẽ ad nõt̃tio: Pasceo uesineas : Qua soues &quẽ gregẽ ñ so¬
lũ tu ncbeatꝰ suscepit apłspaerus sed nob̵cũ ea saccepit¬
&cũ illo noseas aocepimꝰom̃s: Vnde regendȩ sac̃dotib: com¬
tradunt᷑ : Merito rectorib: suis subdidicun᷑ : qr eułio¬

Expanded text:
copalis nullis poterit comparationibus adaequari. Si copalis nullis poterit comparationibus adaequari. Si regum fulgori compares et principum diademati, longe erit inferius, tamquam si plumbi metallum ad auri fulgorem compares, quippe cum videas regum colla et principum submitti genibus sacerdotum, et exosculata eorum dextra, orationibus eorum credant se communiri. Quid jam de plebeia dixerim multitudine, cui non solum praeferri a Domino meruit, sed ut eam quoque jure tueatur patrio, praeceptis imperatum est evangelicis? Sic certe a Domino ad beatum titum est a Domino tertio: Pasce oves meas. Quas oves, et quem gregem non solum tunc beatet cum illo eas suscipimus omnes. Unde regenda sacerdotibus contraduntur, et merito rectoribus suis subdi dicuntur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
dõ & diuinalibat sacrificia : litiũ uenena p̃ferat : Quia ñ dec&
deore ep̃ibenedictiosimul& maledictio egredi Neꝑ eandẽ
linguã ꝑ qͣmds̃ laudat homo maledicat᷑: Quia ñ potest deuno
fontedulcẽ&amarã ꝓducere aquã : Deinceps subsecutus
ep̃steneat᷑ abnoxius & nutriat a uaritiã q̃: ẽ radixomniũ
maloꝵ: Qui stipendis tantũ c̃tentus ecłae suȩ: penitꝰ ñ am¬

Expanded text:
Deo, et divina libat sacrificia, litium venena proferat: quia non decet de ore episcopi benedictionem simul et maledictionem egredi, ne per eamdem linguam, per quam Deus laudatur, homo maledicatur; quia non potest de uno fonte dulcem et amaram producere aquam. Deinceps subsecutus episcopus teneatur obnoxius, et nutriat avaritiam, quae est radix omnium malorum . Qui stipendiis tantum contentus ec
Abbreviated transcription (Latin):
min ei : Haeciꝰ cuncta fr̃s ideo nos p̃mississedebaeis comos¬
cere : ut ostenderemꝰ nihil eẽ in hoc scło excelentiũ sac̃ doti¬
b nihil sublimiũ epĩs repperiri  Ucũ dignitatẽ episcopa¬
tꝰ episcoporũ oculis demonstramꝰ e dignenoscam quid sum
mꝰ : V nom̃ c̃gruat actioni actiores pondeat nomini : Nesit nom̃
inane et crim̃ inmane : Nesit honor sublimis & uitaperidis
Nesit deifica ꝓfessio et iillicita actio Nesit religiosus a mict᷑
& in religiosus ꝓfectꝰ : Nesitrađ excelsus & deformis ex¬
cessus ueh ab eat᷑ in eđ a cathi edra sublimior : a c̃scien¬
tia sac̃ dotis reꝑperiat᷑ humilior : Nelocutionẽ simule¬
m colũbinã &m̃tẽ habeamꝰ caninã : Neꝓfession ẽ manstre¬
mꝰ oumã : et fero citatẽ habea mlupinã : Vtdigne nob̵ ꝑꝓpł ã

Expanded text:
ec vero cuncta, fratres, ideo nos praemisisse debetis cognoscere, ut ostenderemus nihil esse in hoc saeculo excellentius sacerdotibus, nihil sublimius episcopis reperiri; ut cum dignitatem episcopatus episcoporum oculis demonstramus, et digne noscamus quid smus; ut nomen congruat actioni, actio respondeat nomini; ne sit nomen inane, et crimen immane: ne sit honor sublimis, et vita deformis: ne sit deifica professio, et illicita actio: ne sit religiosus amictus, et irreligiosus provectus: ne sit gradus excelsus, et deformis excessus; ne habeatur in Ecclesia cathedra sublimior, et conscientia sacerdotis reperiatur humilior: ne locutionem simulemus columbinam, et mentem habeamus caninam: ne professionem monstremus ovinam, et ferocitate
Abbreviated transcription (Latin):
aclaudari concupiscit et nullus fortesse uid&
qđ ex hibuit : et tam̃ hoc corã hominibus fecit : Quia
tot testes in bono opere secũ dux̃ : quot humanas
laudes incorde reqͥsiuit : Cũ uͦ praua estimatio
inquantũ sine peccato ual& ab intuentiũ m̃ tenonter¬
gitur : cunctis mula credentibus ꝑ exemplũ culpa
ꝓpinatur:: Vnde & plerũq contigit ut qͥ neglegen¬
ter desemala opinari ꝑmittunt : ꝑsemetipsos qui¬
dẽ nulla iniqͣ fuciunt : sed tam̃ ꝑ eos ꝗͥse imitati fue¬
rint multi plicius delinquant᷑ : Hinc ẽ qđ pãlusim¬
munda quȩdã sine pollutionecomedentibus sedim
ꝑfectis temptationis scandalũ sua ac comessatione
mouentibus dic̃. : Vid& e neforte hȩclicentia urũ :
Noffendiculũ fiat in firmis : & rursũ : Etperibit infir

Expanded text:
ac laudari concupiscit; et nullus fortasse vidit ac laudari concupiscit; et nullus fortasse vidit quod exhibuit, et tamen hoc coram hominibus fecit, quia tot testes in bono opere secum duxit, quot humanas laudes in corde requisivit. Cum vero prava aestimatio, in quantum sine peccato valet, ab intuentium mente non tergitur, cunctis mala credentibus per exemplum culpa propinatur. Unde et plerumque contingit, ut qui negligenter de se mala opinari permittunt, per semetipsos quidem nulla iniqua faciant; sed tamen per eos qui se imitati fuerint, multiplicius delinquant. Hinc est quod Paulus immunda quaedam sine pollutione comedenperfectis tentationis scandalum sua hac comessatione moventibus dicit: Videte ne forte haec licentia vestra, offendiculum fiat infirmis. Et rursum: Et per
Abbreviated transcription (Latin):
tentia ꝓmitur Quȩ longe aliud p̃cepisse uideat᷑
dicens: Adtendite neiustitiã urãm faciatiscoramho¬
faciendum ẽ neuideatur : et tam̃ ut debeat uideri
p̃cipitur : Nisi qđ eaquȩ agimus etoccultanda sunt
neipsi laudemur ÷ ec ta m̃ostendenda sunt ut laudẽ
minibus bona opera nrã p̃ciper& : ꝓtinus subdidit. ut
glorificent patrem ur̃m qui incȩlis est.: Qualiterigit᷑
uidenda essent ł qualiter non uidenda : exsententia¬
rũ finemons trauit : : Quatenus operantis mensopus
suum & pp̃t seu ideri non quȩrer& et tam̃ hoc ꝓp̃t
cȩlestis patrisgłam ñ cȩlar&: unde fit plerũq ut
bonum opus & inocculto sit cũ fit publice : erur¬
sus inpublicocũ agit᷑ occulte : Qui enĩ in publicobo¬
nooper e ñ suã sed suꝑnipatrisgłam q: rit : quod fecꝰ
abscondit: q illũ sosũ testem habuit cui placere
curauit : It qui insecreto suo bono opere dep̃hendi¬

Expanded text:
tentia promitur, quae longe aliud praecepisse videtur, tentia promitur, quae longe aliud praecepisse videtur, dicens: Attendite ne justitiam vestram faciatis coram hofaciendum est ne videatur, et tamen ut debeat videri praecipitur, nisi quod ea quae agimus, et occultanda sunt, ne ipsi laudemur, et tamen ostendenda sunt, ut laudem miglorificent Patrem vestrum qui in coelis est. Qualiter igitur essent videnda, et qualiter non videnda, ex sententiarum fine monstravit; quatenus operantis mens opus suum, et propter se videri non quaereret, et tamen hoc propter coelestis Patris gloriam non celaret. Unde fit plerumque ut bonum opus et in occulto sit, cum fit publice; et rursus in publico, cum agitur occulte. Qui enim in publico bono opere non suam, sed superni Patris gloriam quaerit, quod fecit abscondit, quia illum solum testem habuit, cui placere curavit; et qui in secreto suo bono opere dep
Abbreviated transcription (Latin):
tra ammonendis̃ quibona occulte faciunt. et tam̃ ꝗͥ¬
busdam factis publice desemala opinari ꝑmittun
necũ semetipsosactionis rectȩ uirtute uiui ficant.
insealios ꝑ exemplũ praue estimationi soccidant:
neminus quã seprimos diligant & cũ ipsi salubre
potum uini sorbeant : intentis in suic̃ siderationem̃¬
tibus pestiferũ ueneni poculũ fundat : hinimirum
in uno pximorũ uitã minus a diuuant : in altero gra¬
uant multũ dũ student etrecta occulteagero. et ꝗͥb¬
dã factis ad exemplũ desepraua seminare : : Quisquis
enĩ laudis concupiscentiã calcare pã suffic̃ edificatio¬
nis fraudem ꝑpaerat sibonaquȩ agit occultat:
Et qͣsi iactato semini germinandi radices subtrahit
quiopus qđ imitandum ẽ ñ ostendit : Hincnãq in eu
angelio ueritas dicit : Videant o pera ur̃abona cglo¬
rificent patrẽ ur̃m qui incȩlis est :ubi illa qq̃ sen¬

Expanded text:
tra admonendi sunt qui bona occulte faciunt, et tamen qutra admonendi sunt qui bona occulte faciunt, et tamen quibusdam factis publice de se mala opinari permittunt, ne cum bona semetipsos actionis rectae virtute vivificant, in se alios per exemplum pravae aestimationis occidant; ne minus quam se proximos diligant, et cum ipsi salubrem potum vini sorbeant, intentis in sui consideratione mentibus pestiferum veneni poculum fundant. Hi nimirum in uno proximorum vitam minus adjuvant, in altero multum gravant, dum student et recta occulte agere, et quibusdam factis, ad exemplum de se prava seminare. Quisquis enim laudis concupiscentiam calcare jam sufficit, aedificationis fraudem perpetrat, si bona quae agit, occultat; et quasi jactato semine germinandi radices subtrahit, qui opus quod imitandum est, non oste Veritas dicit: Videant opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est . Ubi illa quoque sen
Abbreviated transcription (Latin):
niri debeant abscondentes decegunt : & undere¬
muneraripoterant detegentes abscondunt::
Quos recte sepulchradeabata speciosa exterius
sed mortuorũ ossibusplena ueritas uocat: qr uiti¬
orum alaintus contegunt : humanis uero oculis quo¬
rundam demonstratione operũ desolo foris iustitiȩ
coloreblanditur : Ammonendiitaq: sunt nequȩ
agunt recta despiciant : sed ea meriti melioriscre¬
dant : Valde nãq bona sua diiudicant : qui ad eor um
mercedem sufficere fauores humanos putant. : Cum
enĩ ꝓrecto opere laustransitoria quȩritur : ȩt̃ na re¬
tributione res digna uili p̃tͥouenundatur :De quo
uidelic& ꝑcepto p̃tio ueritas dicit :: Am̃dico uobre
ceper̃ mercedem suã Immonendi sunt ut conside¬
rent ꝗidũ prauos se i noccultis ex hibent: sed tam̃
exempla desepub lice in bonis operibus pͣbent : osten¬
dunt sequenda quȩ fugiunt : Vlamantamanda quȩ
oder uiuunt pꝰstremo aliis & sibi moriuntur : Atẽ

Expanded text:
niri debeant abscondentes detegunt, et unde reniri debeant abscondentes detegunt, et unde remunerari poterant, detegentes abscondunt. Quos recte sepulcra dealbata speciosa exterius, sed mortuorum ossibus plena Veritas vocat , quia vitiorum mala intus contegunt, humanis vero oculis quorumdam demonstratione operum, de solo foris justitiae colore blandiuntur. Admonendi itaque sunt, ne quae agunt recta despiciant, sed ea meriti melioris credant. Valde namque bona sua dijudicant, qui ad eorum mercedem sufficere humanos favores putant. Cum enim pro recto opere laus transitoria quaeritur, aeterna retributione res digna vili pretio venundatur. De quo videlicet pretio percepto Veritas dicit: Amen dico vobis, receperunt mercedem suam . Admonendi sunt ut considerent quia dum pravos se in occultis exhibent, sed tamen exempla de se publice in bonis operibus praebent, ostendunt sequenda quae fugiunt, clamant amanda quae oderunt, vivunt postremo aliis, et sibi moriuntur. At
Abbreviated transcription (Latin):
calidus gꝰ quisq: ẽẽ autfrigidus queritur necepiR¬
duseuomatur: ut uidelic&e aut nec dũ conuersus
sus in uirtutibus in ardescat neeuomatur Tepi¬
dus qr calore quẽ ꝓposuit : torporead noxium
faciunt abscindunt et tamen quibusdam factis¬
publice desemala opinari ꝑmittunt : Ammo¬
nendi enĩ sunt quim ala occulte agunt & bona pu¬
blice : ut pensent humana iudicia quanta ueloci¬
tate euolant : diuina aut quanta immobilitate
ꝑdurant: Ammonendi s̃ ut infinererũ mentiso¬
culos figant : qui a & humane laudis ad testatio
p̃terit : & suꝑna sententia quȩ & abscondita pe¬
netrat ad retributionẽ ꝑ p&uã conualescit : Dũ
igiturocculta mala sua diuinis iudiciis r ecta aũt
suahumanisoculis ante ponunt : etsineteste est bonũ
qđ publicefaciunt : & nonsine erno teste ẽ qđ la¬
tenter delinquunt :: Culpasitaq: sua soccultan¬
do hominibus. uirtutesq: pandendo : etunde pu¬

Expanded text:
calidus ergo quisque esse, aut frigidus quaeritur, ne tepicalidus ergo quisque esse, aut frigidus quaeritur, ne tepidus evomatur; ut videlicet aut necdum conversus,conversus in virtutibus inardescat; ne evomatur tepidus, qui a calore quem proposuit torpore ad noxium faciunt; acpublice mala de se opinari permittunt. Admonendi enim sunt qui mala occulte agunt, et bona publice, ut pensent humana judicia quanta velocitate evolant, divina autem quanta immobilitate perdurant. Admonendi sunt ut in fine rerum mentis oculos figant, quia et humanae laudis attestatio praeterit, et superna sententia, quae et abscondita penetrat, ad retributionem perpetuam convalescit. Dum igitur occulta mala sua divinis judiciis, recta autem sua humanis oculis anteponunt, et sine teste est bonum quod publice faciunt, et non sine aeterno teste est quod latenter delinquunt. Culpas itaque suas occultando hominibus, virtutesque pandendo, et unde pu
Abbreviated transcription (Latin):
tiuiã non arripere : quã a repta post tertũ redi¬
re :Nisi enĩ retro respicerent : erga ceptum
studium nullo tempore languerent : Audi¬
ant Sqđ scriptũõ: Meliuserat eis non cognoscercuiã iusti¬
tiȩ : quã pagnitionẽ retrorsum seuerti: Audiant
qđ scriptũ ẽ. Vt in ã frigidusesse sa utcalidus : Sed qt
tepiduses & nec frigidus nec calidus incipia teeuome¬
reexoremeo : Lalidus quippe est : quibonastudia car¬
ripit & consũmat: Frigidusuͦ ẽ qui consũ manda nec
inchoat: Et sic̃ afrigore ꝓteporem transitu radcalor ẽ :
ita acaloro ꝑteporẽ redit᷑ ad frius : uis quis: amisso
in fidelitatis frigore uiuit : sed neqͣqͣm teporesuperato
excrescit ut ferueat : ꝓcul dubio calore disperatodũ
noxio inteporedemoratͥ agit ut frigescat : Sed sic̃
ante teporẽ frigidus subspe. ẽ : it a p̃frigustepor in
des peratione : Qui eni adhuc in peccatis ẽ : c̃uersio

Expanded text:
ti viam non arripere, quam arrepta post tergum rediti viam non arripere, quam arrepta post tergum redire. Nisi enim retro aspicerent, erga coeptum studium nullo torpore languerent. Audiquod scriptum est: Melius erat eis non cognoscere viam justitiae, quam post agnitionem retrorsum converti . Audiant quod scriptum est: Utinam frigidus esses, aut calidus; sed quia tepidus es, et nec frigidus, nec calidus, incipiam te evomere ex ore meo . Calidus quippe est qui bona studia et arripit et consummat; frigidus vero est qui consummanda nec inchoat. Et sicut a frigore per teporem transitur ad calorem, ita a calore per teporem reditur ad frigus. Quisquis ergo amisso infidelitatis frigore vivit, sed nequaquam tepore superato excrescit ut ferveat, procul dubio calore desperato, dum noxio in tepore demoratur, agit ut frigescat. Sed sicut ante teporem frigus sub spe est, ita post frigus tepor in desperatione. Qui enim adhuc in peccatis est, conversion
Abbreviated transcription (Latin):
contra ictum fluminis conscendentis : Vno in
loconequaquã stare ꝑmittitur quia adimare¬
labitur nisi ad sũma conecur : Siergo inchoa¬
tabona fortis operantis manus ad ꝑfectionẽ non
subleuat : ipsa operandi remissio contra hoc qđ
operatum est pugnat : Hincẽ enĩ qđ ꝑsalomone
dicitur : Quimollis et dissolutus ẽ in operesuo :
frat̃ ẽ sua opera dissi pantis: quiaui delic& qui
cȩptabona discriote nonex equitur : dissolu¬
tione neglegentie manũ destruenti simitatur :
hinc sardis eccłȩ ab angło dicitur : Estouigilans
& confirmac & era quȩ moritura erant: non
enim in uenio operatua plenacorã dõ meo: Quia
gitur plena coram dõ eius opera inuenta non fu¬
erant: moritura reliqua &iam quȩ erant esta
p̃dicabat : Si enim qđ mortuum hi nobis ẽ ad
uitam non accenditur : hoca&eiam extins uit᷑
quod qͣsi adhuc uiuu tenctur : Ammonendis
un ꝑpendant qđ tolerabilius eẽpotuis setrec¬

Expanded text:
contra ictum fluminis conscendentis: uno in contra ictum fluminis conscendentis: uno in loco nequaquam stare permittitur, quia ad ima relabitur, nisi ad summa conetur. Si ergo inchoata bona fortis operantis manus ad perfectionem non sublevat, ipsa operandi remissio contra hoc quod operatum est, pugnat. Hinc est enim quod per Salomonem dicitur: Qui mollis et dissolutus est in opere suo, frater est sua opera dissipantis . Quia videlicet qui coepta bona districte non exsequitur, dissolutione negligentiae manum destruentis imitatur. Hinc Sardis Ecclesiae ab angelo dicitur: Esto vigilans, et confirma caetera quae moritura erant, non enim invenio operaigitur plena coram Deo ejus opera inventa non fuerant, moritura reliqua etiam quae erant gesta praedicabat. Si enim quod mortuum in nobis est, ad vitam non accenditur hoc etiam exstinguitur quod quasi adhuc vivum tenetur. Admonendi sunt ut perpendant quod tolerabilius esse potuisset rec
Abbreviated transcription (Latin):
c& ꝑ sequitor immanis diudestructus iacero
& tanto post in bonis solidius surgero : quanto pri¬
us funditus euersus a pristino errore cecidiss&e:
Qui ergo nulla adhuc agere bona coeperunt:
ariditate anea suȩ prauitatis correptionisina¬
nue uertendi sunt: ut ad statũ post modum rec¬
tȩ operationis erigantur . Qui a idcirco altum
siluȩ ligũ succidimus : ut hoc in edi ficii teimine
sub leuemus : Sed tamen non repente in fabrica
ponitur : ut nimirum prius uitiosa eius uiridi¬
tasex Iccetur: cuius quo plusininfimis lidmor
ex quoquitur : eo ad sũ masolidius leuatur : At c̃¬
tra ãmonendi sunt qui inchoatabonaminim e
consumant : ut cauta circũs pectione conside¬
rent : quiadum ꝓposita non ꝑficiunt &iamque
fuerant cȩpta conuellunt :: Si enĩ quodui decur
gerendum sollicita intentione ñ crescat &ei am
qđ suerat benegestum de crescit n hoc quippe
mundo num ana anima : quasi more nauis est

Expanded text:
cet persecutor immanis diu destructus jaceret, cet persecutor immanis diu destructus jaceret, et tanto post in bonis solidius surgeret, quanto prius funditus eversus a pristino errore cecidisset. Qui ergo nulla adhuc agere bona coeperunt, a rigiditate antea suae pravitatis, correctionis manu evertendi sunt, ut ad statum postmodum rectae operationis erigantur, quia et idcirco altum silvae lignum succidimus, ut hoc in aedificii tegmine sublevemus; sed tamen non repente in fabrica ponitur, ut nimirum prius vitiosa ejus viriditas exsiccetur, cujus quo plus in infimis humor excoquitur, eo ad summa solidius levatur At contra admonendi sunt qui inchoata bona minime consummant, ut cauta circumspectione considerent quia dum proposita non perficiunt, etiam quae fuerant coepta convellunt. Si enim quod videtur gerendum sollicita intentione non crescit, etiam quod fuerat bene gestum decrescit. In hoc quippe mundo humana anima quasi more navis est