comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sione adhibait et temptatõnẽ. Lege
balaa qui m figura dyaboli ꝯͣ ppłni di
ex ca parte precepit ꝑniciosos p̃tend̾e
suros. Nam et qr quã alicubi declucit
nõ eam per alia partem mittit insi
lerat pugnet. Nam si ꝯsparsioni cedi¬
tur temptatõni uł uicio neqͣꝙͣ ressisti¬
tur. Icõ dixbolus in sacris eloquiis be
de aquis: qr in huiꝰ scłi mari uolubili
uersatur astucia. Auis uero ꝓpt̾ea noi¬
natur: qr per suꝑbia ad alta sustollit̾
Et recte hiis trib uocabuł appellatur
qr pro suo merito aerez qͣi aius ꝓ carc̾e
meruit t̾ram ut aĩal brutũ sit. Serpẽ
ut in huiꝰ scłi mare insana iactetur fłe¬
tuatõne. Ex eo enĩ ꝙ per mẽbra sua
dyabolꝰ operatur: sortitur uocabula:¬
Ita ut ꝙ singłi agunt incitante illo ip̃e
noĩetur ex eo. Quem enĩ nõ decipit dui¬
bolus uñ aĩa est. Hoc est ꝑ curnis luxu¬
riam temptat. Uñ ẜpens est. hoc est
cipiditatis ac nocendi malicia. Que:
aut nec sic decipit insicliatur uñ auis

Expanded text:
t tentationem. Lege Balaam qui in figura diaboli contra populum Dei ex ea parte praecepit perniciosos praetendere suros . Nam et quia alicubi deducit, non eam per aliam partem mittit, nisi lerat pugnet. Nam si consparsioni ceditur, tentationi vel vitio nequaquam resistitur. Ideo diabolus in sacride aquis, quia in hujus saeculi mari volubili versatur astutia. Avis vero propterea nominatur, quia per superbiam ad altEt recte his vocabulis tribus appellatur qui pro suo merito aerem quasi avis pro carcere meruit, terram brutum animal comedit, serpens ut in hujus saeculi mare insana jactatur fluctuatione. Ex eo enim quod per membra sua diabolus operatur, sortitur ita ut quod singuli agunt, incitante illo, ipse nominetur ex eo. Quem enim non decipit diabolus? Unde animal est, hoc est, per carnis luxuriam tentat; unde serpens est, hoc est, cupiditatis ac nocendi malitia. Quem autem nec sic decipit, insidiatur ei; unde avis
Abbreviated transcription (Latin):
ferrũ in eosit: ita nicħ ꝓficit or̃o illiꝰ
cuiꝰ adhuc dolor in mẽnte uł odiũ
mauet in pectore. ¶ Tantꝰ eẽ d o
nnntis ergo deũ effectus: ut nõ despe
precis effectũ. In auiter aũt oramꝰ :
Si spei ficluciam nõ h̾emꝰ. Petat gͦ
ut apłs ait: unusqͥs in fide nich du¬
bituns. Nam qui dubitut sinuł est
unde maris: qui uento fertur atq di¬
ꝑgitur. ¶ Diffidencia nascit᷑ impetͣn¬
di orata: si se adhuc animꝰ senciat ꝯtͣ
peccandi affectõnem uersari. Nõ enĩ
põt h̾ere precis certam fiducia qͥ ad¬
huc in p̃ceptis dei pigritat: et peccan¬
di delectatõe delectatur: Qͥa p̾ceptis d̾i
auertitur: ꝙ in or̾one postulat nõ m̾et᷑
fucimꝰ: id ꝙ petimꝰ sine dubio obtine¬
mꝰ. Nam sicut scͥptũ est ꝙ auertit. aurẽ
suam ne audiat legez: or̾o euis exteau¬
bilis erit. ¶ Multũ apud d̾m utraq sͥ

Expanded text:
ferrum in eo sit, ita nihil proficit oratio illius, cujus adhuc dolor in mente, vel odium manet in pectore. 15. Tantus debet esse orantis erga Deum affectus, ut non desperet precis effectum. Inaniter autem oramus, si spei fiduciam non habemus. Petat ergo, ut Apostolus ait, unusquisque in fide nihil dubitans ; nam qui dubitat similis est undae maris, quae a vento fertur, atque dispergitur. 16. Diffidentia nascitur impetrandi orata, si se adhuc animus sentiat circa peccandi affectionem versari. Non enim potest habere precis certam fiduciam, qui adhuc in praeceptis Dei pigritat, et peccati recordatione delectatur. 17. Qui a praeceptis Dei avertitur, quod in oratione postulat accipere facimus, id quod petimus sine dubio obtinemus. Nam sicut scriptum est: Qui avertit aurem suam, ne audiat legem, oratio ejus exsecrabilis erit . 18. Mul
Abbreviated transcription (Latin):
intentõ. ¶ Bouũ est corde semp orare
bonũ etiam et sono uocis deum spua¬
lib ymnis glificare. ¶Nich ẽ sola
uocis can̾e: sũ cordis intentõne. S sic̾
ait apls: Cantantes in cordib ur̃is .i.¬
nõ solũ uoce s corde psallentes. Uñ et
alibi psallam spũ psallã et mente. sic̾
or̾onib regim᷑: ita ꝑsalmoꝵ studus de¬
lectamur. ¶Psallendi eñ utilitas
tristia corda consolatur. gratiores men¬
tes facit fastidiosas oblectat. merces
exsuscitat. pcc̃ores ad lam̃tũ ĩuitat.
Nam quãuus clũ sint caralia corda stã¬
tim ut psalmi dulcedo insonu̾t ad ef¬
fectum pietatis aĩmũ coꝵ inflectit. d̾¬

Expanded text:
ienter . Bonum est corde semper orare, bonum etiam sono vocis, Deum spiritualibus hymnis glorificare. Nihil est sola voce canere, sine cordis intentione. Sed sicut ait Apost: Cnon solum voce, sed corde psallentes. Unde et alibi: Psallam spiritu, psallam et mente . Sicut orationibus regimur, ita psalmorum studiis delectamur. Psallendi enim utilitas tristia corda consolatur, gratiores mentes facit, fastidiosos delectat, inertes exsuscitat, peccatores ad lamenta invitat. Nam quamvis dura sint carnalium corda, statim ut psalmi dulcedo intonuerit, ad affectum pietatis animum eorum inflectit. D
Abbreviated transcription (Latin):
dus sp̃c tunc decerpit puerũ in quo
coactus est. Q̾ fc̃m et ad uerla iob re¬
picit: uͥ in nouissimis beemoth cau¬
dam suam: qͣi cedrius adstringit.
sua utilitute prodẽe: ut dũ illi ĩpediũ¬
tur nõ ꝑficiant qui docendi st̃. Malig¬
ni sp̃c hoc ꝙ intra nos mũdari cupimꝰ
sũ int̾missione temptant it̾m sordida¬

Expanded text:
us decerpit puerum in quo coactus est. Quod factum et ad Job verba respicit, ubi in novissimis Vehemoth caudam suam quasi cedrus stringit .sua utilitate prodesse, ut, dum illi impediuntur, non proficiant qui docendi sunt. 21. Maligni spiritus hoc, quod intra nos mundare cupimus, sine intermissione tentant iterum sordida
Abbreviated transcription (Latin):
iusti in hac uita pulsatur. Uñ et
optat ad hoc scło fuditꝰ cuelli qͦ
ct erũpnis carrat: et fira illic secu¬
ritate inueniat. Int̾ eas penas qͣs
iustus in corpore patitur atq eas
quas mente per finudẽ clyaboli to¬
lerut multũ inf̾est. Nam grauius
fert qͣs int̾iꝰ luget ꝙͣ eas quas ext̾iꝰ
sustinet. Has enĩ et loco euitat ⁊
catõnes qͣs ip̃e ad humanũ int̾itũ

Expanded text:
usti in hac vita pulsatur; unde et optat ab hoc saeculo funditus evelli, quo et aerumnis careat, et fixam illic securitatem inveniat. 2. Inter eas poenas quas justus in corpore patitur, atque eas 267 quas mente per fraudem diaboli tolerat multum interest. Nam gravius fert, quas interius luget, quam eas quas exterius sustinet. Has enim et loco evitat, et tationes, quas ille ad humanum interitum
Abbreviated transcription (Latin):
ibi clur debeant ꝯmou̾e. Nescio quo
tũ pacto modulatõne ementis m̃ior
nascitur cõpũctõ carnis cordis. Mul¬
ti enĩ reperiũtur qui cantꝰ susluitate
conmoti sua crimma plangũt atq ex
ca parte magis flectuntur ad lacrunͣs
ex psallentis insonu̾it cdulcedo suauis¬
sima. Oratõ in presenti tm̃ uita pro
remedio pc̃oꝵ effundr. Psalmoꝵ at̃
decantat᷑o ppetua dei laudem demons¬
crat in gl̾iam sempit̾na. Beat qui

Expanded text:
icuntur, debeant commovere, nescio quo tamen pacto modulatione canentis major nascitur compunctio cordis. Multi enim reperiuntur qui, cantus suavitate commoti, sua crimina plangunt, atque ex ea parte magis flectuntur ad lacrymas, ex qua psallentis insonuerit dulcedo suavissima. 33. Oratio in praesenti tantum vita pro remedio peccatorum effunditur; psalmorum autem decantatio perpetuam Dei laudem demonstrat in gloriam sempiternam, si
Abbreviated transcription (Latin):
in finez molitur decipere. Hinc ẽ ꝙ
in p̾ncipio contui ꝓrothoplaustũ ser¬
penti est dictũ: Et tu insidiaberis cal¬
diubolus incursu p̾tente uite nõ deci¬
ꝑit in nouissimis sb̾ plantare dispõit
¶Promde ꝙͣuis quisq sit iustus: nũ¬
quã ncc̃e est ut sic in hac uita secur᷑¬
corruat: sollicitꝰ ꝑtimescat. ¶ Dxa¬
nõ tenendo possidet: s cẽptando ꝑse¬
quitur. Nam qr nõ eis intͥnsecꝰ reg

Expanded text:
in fine molitur decipere. Hinc est, quod in principio contra protoplastum serpenti est dictum: Et tu insidiaberis caldiabolus in cursu praeteritae vitae non decepit, in novissimis supplantare disponit. Proinde quamvis quisque sit justus, nunquam necesse est ut sit in hac vita securcorruat, sollicitus pertimescat. 17. Dianon tenendo possidet, sed tentando persequitu
Abbreviated transcription (Latin):
cia demonũ temptamenta facit ĩtel¬
ligi. Multi decipiũtur a diabolo: et
ignorant se ẽe deceptos. Osee ꝓph̾e tes¬
timomo declariute. Comederũt ĩqͥd
aliem robur eiꝰ: et ip̃e ignorauit. Ali¬
eni nãq maligni: sp̾c significãt᷑: qͥ
uirtutes mentis comedũt s ħ corda
negligenciũ nõ intelligunt: tanꝙͣ
merinis dyabolus uncitur. Quan¬
to de apertu miquitate hominẽ depͣ¬
uare conat᷑. Armatus uero tũc ĩcedͭ
dim ꝑ spẽm scitatis et uirtutis ea q̃
sc̃a sunt destruit. Quando et qui dea¬
pitur sua detrimenta nõ sentit: s tã¬
quaui sint uirtutes que sũt uicia sec¬
tantur ⁊ diligit. ¶ In occuł carnali
leo timetur. A fortib in fide: ut uer¬
mis contẽpnitur. atq ad momĩtu
ostensus repelłr. Qͥ suggestiones di¬
aboli nõ recipit in eius insidias mi¬
nime transit. Nõ facile in ꝯseꝙ̃ti o¬
pere repelłr si ꝑͥma oblectam̃ta illiꝰ
cespuentur. ¶ Dẏabolus enĩ: ser¬

Expanded text:
cia daemonum tentamenta facit intelligi. 11. Multi decipiuntur a diabolo, et ignorant se esse deceptos, Oseae prophetae testimonio declarante: Comederunt, inquit, alieni robur ejus, et ipse ignoravit . Alieni namque maligni spiritus significantur, qui virtutes mentis comedunt; sed hoc corda negligentium non intelligunt. 12. Tanquam inermis diabolus vincitur, quando aperta iniquitate hominem depravare conatur; armatus vero tunc incedit, dum per speciem sanctitatis et virtutis ea quae sancta sunt destruit, quando et qui decipitur sua detrimenta non sentit, sed, tanquam sint virtutes, quae sunt vitia sectatur et diligit. 13. In oculis carnaliuleo, timetur; a fortibus in fide, ut vermis, contemnitur, atque ad momentum ostensus repellitur. 14. Qui suggestiones diaboli non recipit, in ejus insidias minime transit. Nam facile in consequenti opere repellitur, si prima oblectamenta illius respuantur. Diabolus enim ser
Abbreviated transcription (Latin):
um sicilie respiciens ad aqͥlonẽ
re hannibał illic sepulco. ¶Pa¬
chinũ ꝓmontoriũ sicilie austrũ
spectans ab eris crassitudine dic¬
tum. ¶Nam noyc. pinguis ⁊¬
et crassus. ¶Austro enim per¬
flatur. ¶ Libeum ꝓmontorium
sicilie soł occasum ꝓtendẽs: uo¬
catũ ab eiꝰde noĩs c̃uitate que
ibi est sita. ¶Borion ꝓmõto¬
riũ numilie uocatũ: qd aqͥ¬
lonẽ intendat. Hoc ippone re¬
giũ postea clictũ: pro eo ꝙ sit
equore int̾ruptã. ¶Calpis his¬
panie promontoriũ¬
uii. De mõ

Expanded text:
um Siciliae respiciens ad Aquilonem, um Siciliae respiciens ad Aquilonem, re Hannibalis illic sepulto. Pachynum promuntorium Siciliae Austrum spectans, ab aeris crassitudine dictum, nam παχὺς est pinguis et crassus: Austro enim perflatur. Lilybaeum promuntorium Siciliae, solis occasum intendens, vocatum ab eiusdem nominis civitate, quae ibi est sita. Borion promuntorium Numidiae, vocatum ita quod Aquilonem intendat. Hoc Hipponem Regium postea dictum, pro eo quod sit aequore interruptum. Calpis Hispaniae promuntorium. De mo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmõtorus angłosa gignẽs le
cen greci uocant. ¶Ebosus ĩ su
ab ea clistant: cuiꝰ t̾ra ẜpẽtes fu¬
guĩt. Huic ꝯͣria est colubraria:
que nisula cepta est anguibꝰ.
¶Baleares insule hispanie due st̃
afrosiades. & gennaside minor
et maior. Uñ cas uulgꝰ maioricã
et minoricã nũcupãt. In his pri¬
mũ nsuł ĩuẽte st̃ funde qͥb lapi
neãt. Uñ et loca eaꝵ ꝓmontoria
dũr: Sic et salustiꝰ de sarclinia
in orientẽ ꝙͣ occidentẽ latior pro¬
minet. ¶ Sigeum promontori¬
ium asie uͥ elles pontꝰ aꝑtius cli¬
latat᷑. Dictũ ãt sigeũ ꝓpt̾ ħculis
taciturnitatẽ q ꝓh̾itꝰ hospitõ a
laomedonte troianoꝵ rege simu¬
lauit abscessũ. et inde ꝯͣ troiã cũ
silencio uenit. qd̾ dr sige. ¶ Male¬
um ꝓmõtoriũ grecie qd̾ ĩtrat in
ita unda seua est. ut ꝑseqͥ naui¬
gantes uideat᷑. Hoc aũt ꝓmon¬
toriũ a maleo rege argiuoꝵ no¬
mẽ accepͭ. ¶ Peloꝵ promõtori¬

Expanded text:
montoriis angulosa, gignens et ten Graeci vocant. Ebosus insulab ea distat, cujus terram serpentes fugiunt. Huic contraria est Colubraria, quae foeta est anguibus. Baleares insulae Hispaniae sunt, Afrosiades et Gimnaside maior et minor, unde et eas vulgus Maioricam et Minoricam nuncupant. In his primum insulis inventa est funda, qua lapidneant inde et loca earum promontoria dicuntur. Sic Sallustius de Sardinia: « In orientem quam occidentem latior prominet. » Sigaeum promontorium Asiae, ubi Hellespontus apertius dilatatur. Dictum autem Sigaeum propter Herculis taciturnitatem: quia prohibitus hospitio a Laomedonte, Trojanorum rege, simulavit abscessum, et inde contra Trojam cum silentio venit, quod dicitur sige. Maleum, promontorium Graeciae, quod intrat in ita saeva est, ut persequi navigantes videatur. Hoc autem promontorium a Maleo rege Argivorum nomen accepit. 183 4. Pelorum promontori
Abbreviated transcription (Latin):
pͥma studiũ musicũ ab ideis dic¬
tił in ea ceptũ est. Capͥs copio¬
sa ceruos eclit. Lupos et uulpe
aliaq ferarũ noria nũꝙͣ gig¬
nit: serpens nullꝰ iͥ. nulla noc¬
tua. & si inuenit᷑. statim mori¬
tur. Larga est aũt rutibꝰ ⁊ ar¬
borib. Diptamnꝰ herba incre¬
ta nascitur et aliminos que ao¬
morsa: cliurnam famẽ ꝓlubi
Spalangos aũt uenenatos g¬
guit: & lapiclem qͥ ideus dacti¬
lus cłr. ¶Ab idos insula in emo¬
pa suꝑ ellespontũ posita augn
et piculoso mari seꝑata. ⁊ abi¬
dos grece clicta qd̾ sit introit
ellesponti maris. in qͦ i serres
pontem ex nauibz fecit: ⁊ ĩ gl¬
ciam transut. ¶Coos insulaꝰ
cro testis est. arte lanificii ꝓma
in ornam̃to feminaꝵ indaruis
tus fuerũt. qͣs ude cicladas ai¬
tumant dictas: qd̾ l spacuio
longiorib adelo proiecte ĩorls
auien cura delum site st̃. Nam

Expanded text:
t; studium musicum ab Idaeis dact; studium musicum ab Idaeis dactylis in ea coeptum. Capris copiosa, cervos eget; lupos et vulpes aliaque ferarum noxia nusquam gignit; serpens nulla ibi, nulla noctua, et si inveniatur, statim emoritur. Larga est autem vitibus et arboribus: dictamnoso herba in Creta nascitur et alimos, quae admorsa diurnam famem prohibet. Phalangos autem venenatos gignit et lapidem qui Idaeus dactylus dicitur. Abydos insula in Europa super Hellespontum posita, angusto et periculoso mari separata, et Ἄβυδος Graece dicta quod sit introitus Hellesponti maris, in quo Xerxes pontem ex navibus fecit, et in Graeciam transiit. Coos insula aest; quae, ut Varro testis est, arte lanificii prima in ornamento feminarum inclaruit.  fuerunt, quas inde Cyclades autumant dictas quod, licet spatiis longioribus a Delo proiectae, in orbem tamen circa Delum sitae sint; nam
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃r foliis. ¶ Huc usq oceani ĩ¬
sule. Item insule que ab elespõ¬
to usq ad gades in mari mag¬
no st̃ constitute. ¶ Cyprus ĩsu¬
la a ciuitate cypro q̃ in ea est:
nom̃ accepit. Ipa est ⁊ pafon
ueneri ꝯsecrata in carpatio mͣ¬
ri uicina. austro: famosa qͦnclã
cliuicis et maxime eris. Ibi eĩ
pͥma hec metalli inuentõ ⁊ u¬
tilitas fuit. ¶Creta insula¬
grecie pars est. uĩgens ꝯͣ pelo¬
ponensem. Hec pͥmũ a tempe¬
rie celi magaroneson appellata
est clemde creta dicta a creto¬
rege quodam idigena ꝙ̃ aiit
unũ curetarũ fuisse qͥb iupit
ibi absconclitus est ⁊ nutritus
Est aũt insula grecie init̾ orũ
et occasũ longissimo tractu p¬
recta a septeitrione grecie es¬
tibꝰ: ab austro egypcus uncdis
fusa. Fuit aũt quonda centũ
urbib nobił: uñ et hec centop¬
lis dicta. Prima enĩ remis ⁊ e¬
gittis claruit. pͥma uira litters
finxit. cquestres turmas clocuis¬

Expanded text:
tempore folia. Hucusque Oceani intempore folia. Hucusque Oceani insulae. Item insulae quae Hellesponto usque ad Gades in mare Magno sunt constitutae. Cypros insula a civitate Cypro, quae in ea est, nomen accepit; ipsa est et Paphos Veneri consecrata in Carpathio mari, vicina Austro, famosa quondam divitiis, et maxime aeris. Ibi enim prima huius metalli inventio et utilitas fuit. Creta Graeciae pars est iungens contra Peloponnensem. Haec primum a temperie caeli Macaronnesos appellata est; deinde Creta dicta a Crete quodam indigena, quem aiunt unum Curetum fuisse, a quibus Iuppiter ibi absconditus est et enutritus. Est autem insula Graeciae inter ortum et occasum longissimo tractu porrecta, a septentrione Graeciae aestibus, ab Austro Aegyptiis undis perfusa. Fuit autem quondam centum urbibus nobilis; unde et Hecatompolis dicta est. Prima etiam remis et sagittis claruit, prima litteris iura finxit, equestres turmas prima docui
Abbreviated transcription (Latin):
hesꝑ acerus qͣs incoluerũt gor¬
gones femine. ilites ꝑucitate
hirsuto ⁊ asꝑo corpore et ex hus
insule cognominate. Distãt
aũt a continenti t̾ra bicdui na¬
iugat̃one. ¶Esꝑiclũ insule uo¬
cate aciuitate hesꝑide: q̃ fuit
in fine mauritanie. Sũt enĩ
ultͣ gorgades site sb̾ athlante¬
um litus inintimos maris si¬
nus or in qͣr ortis fingũt fabu¬
le clraconem ꝑuigilem aurea
poma ẜuantem. Fertur enin
laterib tortuosum: ut insenti¬
bus pcul lapsos angues imi¬
tet᷑. ¶Crise et argire insule ĩ
uclito oceano site adeo fecũde
copia metalloꝵ. ut pleriq eas
.urcam sr̃ficiem et argenteã
here ꝓclicłint. Uñ et uocabula
ceanꝰ uidicus incipit patens in
longitudine octingentis. Lxxu
eius bestuis et elefantib reple¬
ta est: partem u̾o hoĩes tenẽt
In hac insula clicũt imo ĩ ãno
duas ẽẽ estates. ⁊ luas hiemes
et his floribus uernare locũ.
¶Tilis insula inlie: uirẽs omĩ

Expanded text:
Hesperu Ceras, quas incoluerunt GorHesperu Ceras, quas incoluerunt Gorgones feminae aliti pernicitate, hirsuto et aspero corpore; et ex his insulae cognominatae. Distant autem a continenti terra bidui navigatione. Hesperidum insulae vocain fine Mauritaniae; sunt enim ultra Gorgadas sitae sub Atlanteum littus in intimis maris sinibus, in quarum hortis fingunt fabulae draconem pervigilem aurea mala servantem. Fertur ibi elateribus tortuosum, ut visentibus procul lapsus angueos imitetur. 11. Chryse et Argyre insulae in Indico Oceano sitae, adeo fecundae copia metallorum, ut plerique eas auream superficiem et argenteam habere prodiderint, unde et vocabula ceanus Indicus incipit, patens in longitudine octingentis septuaeius bestiis et elephantis repleta est, partem vero homines tenent. In hac insula dicunt in uno anno duas esse aestates et duas hiemes, et bis floribus vernare locum. Tiles insula Indiae, virens omni
Abbreviated transcription (Latin):
serant. ¶Gacles insula in fine
boecie prouincie sita q̃ dirmi
europam ab affrica. in qͣ h̾cuł
columne in se st̾. et uñ tyrre¬
ni maris faucib oceami estus
munittũt᷑. Est aũt a continẽti
tyrii a rubro mari occupantes.
in lingͣ sua gadis .i. septã noĩ¬
nauerũt. pro eo qd̾ septa sit mͣ¬
ri. Nascitur in ea arbor simił
paline cuiꝰ guminis infectum
dit. Fortunaꝵ insule: uocabło
suo g significant omĩa ferre bo¬
na quasi felices et beate fructu¬
ũ ubertate. Suapte enĩ: natu
ra: pretiosarũ poma siluaꝵ ꝑ
turiũt fortuitis uitib uigͣ colli¬
um uestiũt᷑. et in herbaꝵ iicẽ
meissis et olus ułgo est. Uñ et
gentiliũ error et scłariũ carmi¬
na poetaꝵ ꝓpt̾ soli fecũditatẽ
easdem ẽẽ paralisũ putauer̃t
Site st̾ aũt in oceano ꝯͣ leuam
mauritanie occiluo ꝓrime et
int̾ se int̾iectos mari discrete
¶Gorgades insules oceam ob¬
u̾se promontorio qđ uocatur.

Expanded text:
serant. Gades insula in fine serant. Gades insula in fine Baeticae provinciae sita, quae dirimit Europam ab Africa, in qua Herculis columnae visuntur, et unde Tyrrheni maris faucibus Oceani aestus inmittitur. Est autem a continenti Tyrii a Rubro profecti mare occupantes in lingua sua Gadir, id est septam, nominaverunt, pro eo quod circumsepta sit mari. Nascitur in ea arbor similis palmae, cuius gummis infectum dit. Fortunatarum insulae vocabulo suo significant omnia ferre bona, quasi felices et beatae fructuum ubra pretiosarum poma silvarum parturiunt. Fortuitis vitibus juga collium vestiuntur, ad herbarum vicem messis et olus vulgo est; unde gentilium error, et saecularium carmina poetarum, propter soli foecunditatem, easdem esse PSitae sunt autem in Oceano contra laevam Mauretaniae, occiduo proximae, et inter se interiecto mari discretae. Gorgades insulae Oceani obversae promontorio, quod vocatur
Abbreviated transcription (Latin):
eq fontes calidi. metalloꝵ lar¬
ga et uaria copia. gagates lapi:
elitimꝰ et margarite. ¶Tana¬
pos insula oceani. freto gallico
ibeitannia est. uaria tenuis. se¬
pirata frum̃tariis campis: ⁊ gle
uuberi. Dicta ãt chanathos a
morte seipenciũ qͦs dũ ip̃a uesci¬
it asportata inde t̾ra qͦquo gen¬
sũ uecta sit. angues ilico ꝑmut
septemtͥonalẽ et occidentalem
plagam ultͣ britãniam a solo
iom̃ hñs qr in ea estiuũ solstici¬
im sol facit: et nullꝰ ultͣ eam
hes est. Uñ pigrũ et concretũ
est eiꝰ mare. ¶Orchades ĩsule
oteani intͣ britannia posite nu¬
incoluntur. ¶ Scotia id̾ hiberma
proxima britannie insula spatõ
traꝵ angustior. s situ fecũdior.
hec ab affrico in boream porrigi¬
cantabricũ occanũ intendunt.
uñ et hibernia clicta. ¶Scotia
colitur appellata. illic uulla an¬
guis: auis rara apis nulla adeo
it aduectos inde pulu̾es seu la¬
pllos si qͥs alicubi parserit int̾
alueria: examimina fauos de¬

Expanded text:
 fontes calidi, metallorum larga et varia copia: gagates lapis ibi plurimus et margaritae. Tanatos insula Oceani freto Gallico, a Brittania aestuario tenui separata, frumentariis campis et gleba uberi. Dicta autem Tanatos a morte serpentum, quos dum ipsa nesciat, asportata inde terra quoquo gentium vecta sit, angues ilico perimit. septentrionalem et occidentalem plagam ultra Brittaniam, a sole nomen habens, quia in ea aestivum solstitium sol facit, et nullus ultra eam dies est. Unde et pigrum et concretum est eius mare. Orcades insulae Oceani intra Britanniam positae nucim coluntur. Scotia, eadem et Ibernia, proxima Britanniae insula, spatio terrarum angustior, sed situ fecundior. Haec ab Africo in Boream porrigiCantabricum oceanum intendunt. Unde et Ibernia dicta. Scotia colitur, appellata. Illic nulla anguis, avis rara, apis nulla, adeo ut advectos inde pulveres seu lapillos si quis alibi sparserit inter alvearia, examina favos de
Abbreviated transcription (Latin):
meridiẽ et septẽtrionẽ uertunt:
ex qͦ añ ꝯmerciũ a nauigãtibꝰ gre¬
cor geirꝰ applłata ẽ. Terraa p ĩ lon¬
naẜ supꝰ: s soli fuga tm̃ aĩal exigu¬
timos et poetas memorata. api
ssi ridentes int̾imit. Fontes hab
srcdiuia calidos. infirmis medelã
plentes. furib cecitatẽ: si sacra¬
m̃to dato ocłos aqͥs eiꝰ tetigerĩt.
Corsice insule exordiũ ligures
sederũt appellantes eam ex noĩc
aucis. Nam q̃dam corsa noĩe li¬
guris młr cũ taurũ ex grege ꝙ̃ ꝓ
elictora regebat tnͣsnatare soli¬
il. atq ꝑ int̾ualla corpore aucto
remeare uid̾et: cupiẽs ĩcognita¬
scire sibi pabula. taurũ a cet̾is di¬
grecliẽtẽ usq ad ĩsulã nauigio ꝓ¬
ecuta est. Cuiꝰ regressu ĩsule fer¬
alitate cognoscentes. ligures. ra¬
tib ibi ꝓfecti st̃ eãq noĩe młieris
auctoris et clucis appellauer̾t. Hec

Expanded text:
ptentrionem vertunt; ex quo ante commercium a navigantibus Graecorum Ἴξνος appellata est. Terra patet in lonneque lupus, sed solifuga tantum, animal exigurimos et poetas memorata apiaahit et quasi ridentes interimit. Fontes habet Sardinia calidos, infirmis medelam prebentes, furibus cecitatem si sacramento dato oculos aquis eius tetigerint. Corsicae insulae exordium incolae Ligures dederunt appellantes eam ex nomine ducis. Nam quaedam Corsa nomine Ligus mulier, cum taurum ex grege, quem prope litora regebat, transnatare solitum atque per intervallum corpore aucto remeare videret, cupiens scire incognita sibi pabula, taurum a ceteris digredientem usque ad insulam navigio prosecuta est. Cuius regressu insulae fertilitatem cognoscentes Ligures ratibus ibi profecti sunt, eamque nomine mulieris auctoris et ducis appellaverunt. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
acra id est ꝓmõtoria peloꝵ pa¬
chinũ et libeũ. Trmnacria eĩ gre¬
cum est. qd̾ latine triqͣdra clicit᷑
qͣsi in tres qͣdras cliuisa. hec ab
italia exiguo freto liscreta. Af¬
fricũ mare ꝓspectans t̾ris frugi¬
fera auro habundans. cau̾nis ta¬
mẽ et fistuł penetralibꝰ uentisq
et sulphure plena. Uñ ibi echne
montis exestuant incendia. in
cuiꝰ freto: scilla est et cariblis. qͥ¬
bus nauigia aut obsorbẽt᷑ aut
collidũt᷑. Fuit aũt qͦnlã pria ci¬
tił. ac pͥmo t̾ris om̃ib cõmissis
semmnib aratro procissa. Pnci¬
pem urbiũ siracus ht fontẽ are¬
tusam et alfeũ fluuiũ magno¬
rũ generatͥx eqͦꝵ. In ea insula pͥ¬
mũ est inuenta comeclia. Acha¬
tem lapidẽ ip̃a pͥmũ ex achate
flumine delit. parturit ⁊ mar
eiꝰ corallũ gignit. & sales aglos¬
tmos: in igne solubiles crepies¬
tes in aquis: om̃is ambitꝰ ens

Expanded text:
acra, id est, promontoria: Pelorum, Paacra, id est, promontoria: Pelorum, Pachynum et Lilybaeum. Trinacria enim Graecum est. Quod Latine triquetra, quasi in tres quadras divisa. Haec ab Italia exiguo freto discreta, Africum mare prospectans, terris frugifera, auro abundans, cavernis tamen et fistulis penetrabilis, ventisque et sulfure plena, unde et ibi Aetnae montis incendia, in cujus freto Scylla est et Charybdis, quibus navigia aut absorbentur aut colliduntur. Fuit autem quondam patria Cytilis ac primum terris omnibus commissis seminibus aratro proscissa. Principem urbium Syracusas habent, <fontem Arethusam> et Alpheum fluvium magnorum generatorem equorum. In ea insula primum inventa est comedia. Achatem lapidem ipsa primum ex Achate flumine dedit. Percutit in mare eius corallum; gignit et sales agrigentinos in igne solubiles, crepitantes in aquis. Omnis ambitus eius
Abbreviated transcription (Latin):
fectus. ¶Melos ex num̾o cicla¬
clum una oĩm insulaꝵ rotũclis¬
sima: Uñ et nũcupata. ¶ Histo¬
ria dicit er iasone natũ fiusse
philomenũ et plutũ ex phulo¬
meno: parcanta genitũ qͥ de
suo noĩe paron oppiclũ ⁊ ĩsula
appellanit. Prius. it inmoia:
clemide piros licta de qͣ uirgiliꝰ
uiueumq paron. Gignit enũ mͣr¬
mor canclielissimũ qd̾ pariũ cli¬
cũt. Mictit et sarclũ lapidem
mas uilissimũ ¶Chion insula
greta lingͣ appellatur eo qd̃ ibi
mastit gignitur. Syrienĩ mas¬
ticen chion uocant. ¶ Simos ĩ¬
sula in mari egeo. ubi nata est
iuno. ex qͣ fuit sibilla samia et
pitugoras samiꝰ. aqͦ plulosop¬
hie nom̃ inuentũ ẽ. In hac ĩsu¬
la reꝑta prius fictilia uasa tra¬
cluntur. uñ et uasa samia ap¬
pellata st̃. ¶Cicilia a sicano re¬
ge sicania cognominata ẽ. De¬
inde a siculo itali fre cicilia. Priꝰ
aut trinacria clictam. ꝓpt̾ tria

Expanded text:
fectus. Melos ex numero Cyclafectus. Melos ex numero Cycladum, una omnium insularum rotundissima; unde et nuncupata. Historia dicit ex Iasione natum fuisse Philomelum et Plutum, ex Philomelo Pareantum genitum, qui de suoappellavit. Prius autem Minoia, deinde Paron dicta, de qua Virgilius: Niveamque Paron; gignit enim marmor candidissimum, quod Parium dicunt: mittit et sardam lapidem, mas vilissimum. Chios insula Syra lingua appellatur eo quod ibi mastix gignitur; Syri enim masticem 'chio' vocant. Samos insula est in mari Aegeo, ubi nata est Iuno; ex qua fuit Sibylla Samia et Pythagoras Samius, a quo philosophiae nomen inventum est. In hac insula reperta prius fictilia vasa traduntur; unde et vasa Samia appellata sunt. Sicilia a Sicano rege Sicania cognominata einde a Siculo, Itali fratre, Sicilia. Prius autem Trinacriam dictam propter tria
Abbreviated transcription (Latin):
sita. in qͣ olim ciuitas atẽne
lledam conclita est. Uñ nomẽ
ib illiꝰ uł pocius insule fuit. Nã
dbines iste infamat᷑ qd̾ cũ nou̾¬
ca sua cõcubuiss: fugiens hanc
insulam uacuam cultorib ob
Carpathos ex ciclaclibꝰ una a
mericlie posita est ꝯͣ egyptũ a
qua carpaciũ mare appellatũ ẽ
uocata ꝓpt̾ scelerem fructuu
maturitatez. Est enĩ int̾ egyp¬
tũ et rocdũ. Ex hac insula chũr
et carpacie naues magne ⁊ spa¬
tõse. ¶Cithera insula una ex
cicladib. a parte occiclua sita cꝰ
ra aũt uocatil qd̾ ibi sit uenus¬
orta. ¶Ycharia insula una ex
ciclalib q̃ icliario mari nomen
declit. Hec int̾ samũ et miconi
am ꝓcurrentib saxis in hospi¬
tał est. et nulł finib portuosa
Dicitur. ĩt ycliarũ crethensem
ibi naufragio iut̾isse. et de exi¬
tu hois impositũ nom̃ loco.¬
qͣsi dionaxon ꝙ fertilitate iuci¬
um uincat ceteras. Est at a de¬
separata: ex qua olim iouis fꝰ¬
tur aduersus titanas fiuusse pro¬

Expanded text:
ta, in qua olim civitas a Tene quodam condita est. Unde nomen urbis illius vel potius insulae fuit; nam Tenes iste infamatus quod cum noverca sua concubuisset, et fugiens hanc insulam vacuam cultoribus obCarpathos una ex Cycladibus a meridie posita contra Aegyptum; a qua Carpathium mare appellatvocata propter celerem fructuum maturitatem. Est enim inter Aegyptum et Rhodum. Ex hac insula dicuntur et Carpasiae naves magnae et spatiosae. 25. Cythera insula una ex Cycladibus a parte Occidua sita, cujus ra autem vocata, quod ibi R Icaria insula est una de Cicladibus, quae Icario mari nomen dedit; haec inter Samum et Myconum procurrentibus saxis in-hospitalis est et nullis sinibus portuosa. Dicitur autem Icarus Cretensis ibi naufragio interisse et de exitu hominis nomen impositum loco.si Dionaxos, quod fertilitate vitium vincat ceteras. Est autem a Deseparata, ex qua olim Iovis fertur adversus Titanas fuisse pro
Abbreviated transcription (Latin):
incensi in longitudinẽ poriss¬
te: que fu̾it ex qͣtuor pigm̃ts
idos dr. Stagren est incensũ
qd̃ ex p̃ssura manat clictũ agi
guentũ u̾o est om̃e qd ex ꝯmu¬
nn oleo ꝯfectũ aliaꝵq sp̃erũ ꝯ¬
mixtione augetur. odoris ioꝯ¬
ditate simiens et longiꝰ redo¬
a locis. ut telinũ. cuiꝰ iuliꝰ cesar
memiuit clicẽs. corpusq suau
telino ungimꝰ. Hoc ꝯficiebat᷑
mnifula celo que est unaexci¬
elaclib. Sũt et quedã ab ĩuẽ¬
toꝵ noĩe ut amaricinũ. Nam
quidam dñt regiũ quedã pu¬
erũ amaracũ noĩe. ꝯplura un¬
guentoꝵ gn̾a ferente casu ꝓ¬
lapsũ ẽẽ et maiore ex ꝯmix¬
tione odorẽ cretasse. Uñ nũc
oꝑtima unguenta amaricina
du̾r. Sunt enĩ ex generce flo¬
iũ. It̃ st̃ et alia que amache¬
ria sue qͣlitatis dñr. ut rosace¬
um a rosa. ꝙpͥnũ a flore cy¬
prio. Uñ et ꝓpͥe matherie odo¬
re referũt. Ex eis quedã sim¬
plicia unguenta st̃. q̃ ex una

Expanded text:
gitudinem porrectae, quae fiunt ex quattuor pigmentis. εἶδος dicitur. Stacten est incensum quod ex pressura manat, dictum a guentum vero est omne quod ex communi oleo confectum aliarum specierum conmixtione augetur, odoris iucunditatem sumens et longius redoa locis, ut telinum, cuius Iulius Caesar meminit, dicens: Corpusque suavi telino unguimus. Hoc conficiebatur in insula Telo, quet quaedam ab inventorum nomine, ut Amaracinum. Nam quidam tradunt regium quemdam puerum, Amaracum nomine, complura unguentorum genera ferentem casu prolapsum esse, et majorem ex commistione odorem creasse. Unde nunc optima unguenta Amaracina dicuntur, sunt autem ex genere florum. 9. Item alia quae a materiae suae qualitate dicuntur, ut rosaceum a rosa; Cyprinum a flore Cypri; unde et propriae materiae odorem referunt. 10. Ex his quaedam simplicia unguenta sunt, quae ex una
Abbreviated transcription (Latin):
plurima ꝯtinẽs ferram̃ta. Chi¬
bothoniũ ab masione uocatũ
tudine cucurbita. ac suspirio
uentosa uocatur. Deniq aĩa¬
ta sp̃u ꝑ ignicłm: de hinc p̃ci¬
so corpori suppositũ. om̃e qd̾ ĩ¬
tra cutẽ uł alrius estuat siue
humore sũ sanguine uocat
in suꝑficie. C listere pila apis
senclis seminib. id est teren¬
dis. hinc et pigm̃ta eo qd̾ i
pila et pilo agũtur qͣsi pili
fert pilũniũ q̃dam ĩitalia fu¬
isse. qui pinsendis p̾fuit ar¬
uis. Uñ et piliniũ et pistores
ad hoc igitur pilũ et pilã ĩuẽ¬
tam. quib far pinsetur et
ex eius noĩe ita appellata. pi¬
in pilam mittitur. Mortariũ
qd̃ ibi iam semuina inpulu̾e
redacta et mortua ꝯdant᷑. Ci¬
ticła est. in qua cirũducta col¬
liria resoluũtur. E rit enĩ leus
na ip̃a aspera frangit pocus
ꝙͣ resoluit et colliriũ facit xi¬
dorabile. Nam thimo. d̾r flos
qui odorem refert. de quo uir¬
sum clictũ qd̃ igne ꝯsumitu

Expanded text:
plurima contineat ferramenta. χbotomum ab incisione vocatum. tudine cucurbite, a suspirio ventosa vocatur: denique animata spiritu per igniculum, dehinc preciso corpori superposita, omne quod intra cutem, vel altius estuat sive humorem sive sanguinem, evocat in superficiem. sendis seminibus, id est terendis. Hinc et pigmenta, eo quod in pila et pilo aguntur, quasi pilfert Pilumnium quendam in Italia fuisse, qui pinsendis praefuit arvis, unde et pilumni et pistores. Ab hoc igitur pilum et pilam inventam, quibus far pinsitur, et ex eius nomine ita appellata. Piin pila mittitur. Mortarium, quod ibi iam semina in pulverem redacta et mortua condiantur. Coticula est in qua circunducta collyria resolvuntur. Erit enim lenis. Nam aspera frangi potius quam resolvi collyrium facitdorabile: nam thymum dicitur flos qui odorem refert, de quo Virsum dictum, quia igne consumitu
Abbreviated transcription (Latin):
tur et ꝑeunt regnant. Tercius ordo eoꝵ
qui uiclicantur et regnant. illi ordini ẽ
iuclicantur et ꝑeunt. Gemina punitur
siña impius dum aut ħ pro suis meritis̃
mentis cecitate ꝑcutitur ne ueritatẽ iunde¬
at: aut clum in fine dampnab̾r ut debitaᷤ
penas exsoluat

Expanded text:
tur, et regnant. Tertius ordo eorum qui judicantur et regnant: illi ordini conjudicantur et pereunt. Gemina punitur sententia impius: dum aut hic pro suis meritis mentis caecitate percutitur ne veritatem videat, aut dum in fine damnabitur ut debitas poenas exsolvat
Abbreviated transcription (Latin):
moriuntur: S morte carnis nõ pena dãp¬
natõnis. Sinĩa aũt ꝑgũt ad unũ locũ
clũ morte corporali in terrã et iustꝯ ⁊ im¬
pus reuertunt᷑. Eetributõ aũt dissiłi
ficuti per eundem salomonẽ dr. Qͥd plꝰ
uita est: ergo om̃s in t̾ram pariter re¬
deũt. Nam uͥuita est: nõ parit̾ ꝑgunt
¶ Gemina punitur siña imꝑius. dum
aut hic pro suis meritis mentis cecitate
ꝑcutitur ne ueritatem uideat. auc dii
in fine dampnabit᷑ ut debitas penas ex¬
soluat. ¶Geminũ est dimũ iudiciũ
unũ. Quo et hic iuidicantur homines
et in futuro. Alt̾mi quo ꝓpt̾ea hic uidicã¬
tur: ne illic iudicentur. Idoq quibꝰdam
ua. Qͥbusdam uero ħ ichait clampna¬
tõ et illuc ꝑfcã speratur ꝑditõ. In iudi
uitas ostendr utiq ad gaudiũ demõstra¬
tuir. Pro cliuersitate ꝯscĩaꝵ et mittis appa
b̾. Namqͣlem quisq ꝯsciam tulerit tale
et uidiciũ hebit ut uiauente i sua tnͣsqͥl¬

Expanded text:
moriuntur, sed morte carnis, non poena dammoriuntur, sed morte carnis, non poena damnationis. Omnia autem pergunt ad unum locum, dum morte corporali in terram et justus et impius revertuntur . Retributio autem dissimilis, sicuti per eumdem Salomonem dicitur: Quivita est ? Ergo omnes in terram pariter redeunt. Nam ubi vita est, non pariter pergunt. 6. Gemina punitur sententia impius, dum aut hic pro suis meritis mentis caecitate percutitur, ne veritatem videat; aut dum in fine damnabitur, ut debitas poenas exsolvat. 7. Geminum est divinum judicium: unum quo et hic judicantur homines, et in futuro; alterum, quo propterea hic judicantur, ne illic judicentur. Ideoque quibusdam na; quibusdam vero hic inchoat damnatio, etnitas ostenditur, utique ad gaudium demonstratur. Pro diversitate conscientiarum et mitirobis. Nam qualem quisque conscientiam tulerit, tale et judicium habebit; ut, manente in sua tranquil
Abbreviated transcription (Latin):
Udicu diem nouit xp̃c: s in euͣngelio
clicere et sare clisapulos uoluit. Nam
dũdicat idem dñs per ꝓpħ̾am. Diesul¬
tõnis in corde meo: inclicat se scire s uolle
indicare. De domo diũ sqͥtũ est. Inap
iudicium qñ clecti: id est donius dm. hͥ
per flagella iuclicantur. Impii uero: il¬
luc ad dampnatõnem iulicandi sũt.
unde et sequitur. ¶ Si aut pͥmũ a uob̾
quis fnus eoꝵ qui nõ crediderũt. ¶ Ad di¬
tricti examen idicis: nec iusticia iusti secu¬
ra est nisi pietate diuina: et ip̃i iusticia
qͣ quisq uistus est: do iustificante iustifi¬
centur. Alioqͥn apd̾ l̾mi: et ip̃a pcc̾m est¬
Inde est ꝙ ait iob. Et innocentez et im¬
pium ip̃e consumet. Consumitur qͥppe
te homo iustificetur cõsumitur itẽ. ado
impius qũ examinis diuini sb̾tilitate
requintur. Euisq detecta impietas:
iuidicata clamuatur. Consumitur in¬
nocens et impius siml̾ fine carnis nõ pe¬
na damnatõnis. Doctus pant̾ et indoct᷑

Expanded text:
udicii diem novit Christus, sed in Evangelio dicere et scire 184 discipulos noluit. Nam dum dicit idem Dominus per prophetam: Dies ultionis in corde meo , indicat se non nescire, sed nolle indicare. 2. De domo Domini, sicut scripjudicium ; cum electi, id est domus Dei hic per flagella judicantur, impii vero illuc ad damnationem judicandi sunt. Unde et sequitur: Si autem primum a nobis, quis finis eorum qui non crediderunt? 3. Ad districti examen judicis nec justitia justi secura est, nisi pietate divina, ut et ipsa justitia, qua quisque justus est, Deo justificante, justificetur. Alioquin apud Inde est quod ait Job: Innocentem et impium ipse consumit . Consumitur quippe te homo justificetur. Consumitur iterum a Deo impius, quando examinis divini subtilitate requiritur, ejusque detecta impietas judicata damnatur. Consumuntur innocens et impius simul fine carnis, non poena damnationis. Doctus pariter et indoctus
Abbreviated transcription (Latin):
ordines hominũ iniuditõ hoc est ełctoꝵ
et repboꝵ qui tũ diuiduntur in qͣtuor. ꝑ¬
fectoꝵ odo imus est. qui cũ dño iudicat
et alius qui iudicatur. Utriq tñ cũ xͦ regnͣ
sunt et dampnandi: qͥ uero exͣ ecc̃am in¬
ueniendi sunt nõ sũt iuidicandi. s tam̃
dampnandi: pͥmꝰ gͥ orto eoꝵ qui uidican

Expanded text:
icio, hoc est, electorum et reproborum. Qui tamen dividuntur in quatuor. Perfectorum ordo unus est, qui cum Deo judicat, et alius qui judicatur. Utrique tamen cum Christsunt, et damnandi. Qui vero extra Ecclesiam inveniendi sunt, non sunt judicandi, sed tantum damnandi. Primus igitur
Abbreviated transcription (Latin):
anta celeritate
spera celi łr cur¬
rere. ut nͥ. adu̾sũ precipitem
eius cursũ astra currerent q̃
eam remorarẽtur: mũdi ru¬
ina fac̾et¬
.xiii. de axe celi.
xis est septẽtrionał linca
recta que per meclia pi

Expanded text:
anta celeritate sphaera caeli dicitrere ut, nisi adversus praecipitem eius cursum astra currerent, qui eam remorarent, mundi ruinam faceret. De axe caeli . Axis est septentrionis linea recta, q
Abbreviated transcription (Latin):
Ormatio mũdi ita demõs¬
tratur. Nam ꝙ̃ admodũ
erigitur mũdus in septẽtrio¬
nalez plagam. ita decliuatur
in australez. Capd̾ aũt eius i
qͣsi facies orientał regio ẽ ul¬
tima ꝑs septẽtrionał.¬

Expanded text:
ormatio mundi ita demonstratur. Nam quemadmodum erigitur mundus in septentrionalem plagam, ita declinatur in Australem. Caput autem ejus, et quasi facies, orientalis regio est, ultima pars septentriona
Abbreviated transcription (Latin):
cidiale uasculũ ab occulẽdo id ẽ
claudendo clictũ. Est enĩ ut̃ ex
corio fcũs. In quo parricide cũ
simia ⁊ gallo ⁊ serpente iclusi
in mare p̾cipitantur. ¶Om̾
aũt istaꝵ morsiũ genꝰ aĩadu̾¬
sario nominatur. ¶Animadu̾¬
sio. enĩ ẽ qñ iuder reꝵ punit. ⁊
clt aĩaduertere. id est aĩmum
illuc adu̾tere intend̾e utiq ad
puniend̾ reũ qui uider ẽ. Ideo
enĩ romani aquã et ignẽ int̾¬
clicebant quibdam dãpnatis
qr aer ⁊ a cnia cũctis patet. ⁊ oĩ¬

Expanded text:
cidale vasculum ab occulendo, id est, claudendo 218 dictum. Est autem uter ex corio factus, in quo parricidae cum simia, et gallo, et serpente inclusi, in mare praecipitantur; omnium autem istarum mortium genus animadversio nominatur. 37. Animadversio enim est quando judex reum punit, et dicitur animadvertere, id est, animum illuc advertere, intendere utique ad puniendum reum, quia judex est. 38. Ideo autem Romani aqua et igni interdicebant quibusdam damnatis, quia aer et aqua cunctis patet, et omn
Abbreviated transcription (Latin):
u legib ꝯtineri tulliꝰ scri¬
bera. talionẽ. ignonuniã. exi¬
nãq penis: iuĩdicatur õe ꝓpe¬
tratũ peccatũ. Dãpnũ acliui¬
natõne rei uocatũ. Dincłã a
uĩciendo id est artando clicta
eo qd ꝯtringant atq retineãt
uł qr uĩciant. Compedes dicti
laquei quib pedes illa q̃ant̾
clicti a peclib capiendis. Cathe¬
ne clicte qd capiendo teneãt u¬
traq uestigia ne ꝓgrecliant᷑
Item cathene qd̃ se capiendo ⁊¬
tencãt plurimus nodis. ¶Ma¬
nice st̃ iĩcła auib mauꝰ capi¬
ũtur. Licet et manite tuni¬
carũ st̃. Neruibola torques
tochũtur noxii. ⁊ clictꝰ caiter
eo qd̾ hoĩes coherceant᷑ inclu¬
clũturq qͣsi arcer ab arcendo
sail. H¶Locũ aũt in quo ser¬
uant᷑ noxii carcerez dicimꝰ ni¬
mero tantũ singłan uñ u̾o e¬
mittũtur qͣdrige carceres uo¬
camꝰ numero trm̃ plurali. uer¬
bera licta que cũ agitantur
aerem uerberant hinc flagra
et plage ⁊ flagella que cũ fla¬

Expanded text:
 legibus contineri Tullius scribera, talionem, ignominiam, exinamque poenis vindicatur omne perpetratum peccatum. Damnum a diminutione rei vocatum. Vincula a vinciendo, id est artando dicta, eo quod constringant atque retineant; vel quia vi ligant. Conpedes dicti laquei quibus pedes inlaqueantur, dictae a pedibus capiendis. Catenae autem, quod capiendo teneant utraque vestigia, ne progrediantur. Item catenae, quod se capiendo teneant plurimis nodis. Manicae sunt vincula quibus manus capiuntur; licet et manicae tunicarum sunt. Nervi. Boia est torques todiuntur noxii. Et dictus carcer, quod eo homines coerceantur, includanturque quasi arcer, ab arcendo scilicet. Locum autem in quo servantur noxii carcerem dicimus numero tantum singulari; unde vero emittuntur quadrigae, carceres vocamus numero tantum plurali. Verbera dicta, quia cum agitantur, aerem verberant. Hinc flagra et plagae et flagella, quia cum fla
Abbreviated transcription (Latin):
supplitõ grauior est. Nam uͥ
ex quib crux uł patibłm ĩ quo
hoĩes appensi cruciant᷑ uł paci¬
ũtur. Uñ ⁊ noĩa hñt: Pitibu¬
lũ enĩ ułgo furra cłr qͣsi ferens
capd̃. Suspensũ et tͣngulatũ
co examinant᷑. S patibuli mi¬
nor est. Pena ꝙͣ crucis. Nã pa¬
tibulũ suspensos statim exami¬
nat: crux aũt subfixos di cru¬
latronibꝰ ut morerẽtur ⁊ de lig
uo. ante sabatũ deponerẽt᷑ crura
ofracta st̃. qͥ ligno suspensi cito
mori nõ poterant. In ip̃o quoq
genere necis cliffert. C rudelius
est enĩ in qͣ sp̃m torq̃ntis extin¬
giu: ignib uri. frigore ⁊ faine
uecari camibꝰ et bestus exponi.
Nam ferro mori etas quoq mͣ¬
ior obtauit. Glaclius enĩ sñ gra¬
uori cruciatu ꝯpendiosa morte
uitam finire nouis. ¶Culleus¬

Expanded text:
supplicio gravior est; nam ubisupplicio gravior est; nam ubiex quibus crux vel patibulum, in quo homines adpensi cruciantur vel patiuntur; unde et nomina habent. Patibulum enim vulgo furca dicitur, quasi ferens caput. Suspensum enim et strangulatum ex eo exanimat; sed patibuli minor poena quam crucis. Nam patibulum adpensos statim exanimat, crux autem subfixos diu crulatronibus, ut morerentur no ante Sabbatum deponerentur, crura confracta sunt, quia ligno suspensi cito mori non poterant. 33. In ipso quoque genere necis differt. Crudelius est enim in aqua spiritum torquente exstingui, ignibus uri, frigore, et fame necari, canibus, et bestiis exponi. Nam ferro mori aetas quoque major optavit. Gladius enim sine majori cruciatu compendiosa morte vitam finire novit. 36. Culleus
Abbreviated transcription (Latin):
fama felicitatis int̾clũ et ẽ ild
Illustris fama qd̾ laus est. Ma¬
laꝵ ut uirgiliꝰ. Fama malũꝙ
nõ aliud uelociꝰ ullũ. Eame ẽ
nom̃ certi locũ nõ ħt qr pluni¬
mũ fama m̃dux est. Adiciens
młta uł demutans de uerita¬
cessat et inde res nominatus
nõ fuma. Exiliũ dictũ: qͣsi exfͣ
soli. Nam exul łr qͥ exͣ solũ
est. uñ post limiiũ redeũtib
hoc est ce exilio reducendis qua
snt ciocti iniura. idẽ exͣ lim̃ pa¬
tns. N. Diuidr aũt exiliũ in
relogatis et deportatis. Rele¬
gntus est ꝙ̃ bona sua secũtur.
eptõ exilii ꝓcul dampnato exi
lii. ꝑcul dampnato qͣsi porro
scͥptio. Item ꝓscͥptus qr palã
scrptus. ¶ Metallũ uͥ exules
deputant᷑ ad eruenda uenã÷
marmoraq secanda in crustis¬
¶ Seruitus a seruando uocata
ap̃d̃ antiquos enĩ qͥ in bello a
morte seruabantur. ẜui uoca¬
lantur. ¶Sec est sola maloꝵ
om̃i postrena que liberis omi

Expanded text:
fama felicitatis interdum est, ut ilfama felicitatis interdum est, ut illud est: Illustris fama, quod laus est; malarum, ut Virgilius: Fama malum, qua non aliud velocius ullum. Fama autem nomen certilocum non habet, quia plurimum mendax est, adiciens multa vel demutans de veritacessat, et exinde res nominatur, non fama. Exilium dictum quasi extra solum. Nam exul dicitur qui extra solum est. Unde postliminium redeuntibus, hoc est de exilio reducendis, qui sunt eiecti in iniuria, id est extra limen patriae. Dividitur autem exilium in relegatis et deportatis. Relegatus est, quem bona sua sequuntur: criptio exilii procul damnatilii procul damnatio, quasi porro scriptio. Item proscriptus, quia palam scriptus. Metallum est ubi exules deportantur ad eruendam venam marmoraque secanda in crustis. Servitus a servando vocata. Apud antiquos enim qui in bello a morte servabantur, servi vocabantur. Haec est sola malorum omnium postrema, quae liberis omni
Abbreviated transcription (Latin):
dicti qd manibꝰ uectent᷑. unde
hostia saxaq uellũtur. S hii¬
ad penas legum nõ ꝑtinẽt.
Uirge st̃ sũmitates frondiũ
arboꝵq dicte qd uirides sĩt uł
qd̃ uim h̾eant arcendi. Que si
leuis fu̾it uirga est. Si certe no¬
dosa uł aculenta scorpio noĩat᷑.¬
qr arcuato uuln̾e in corpore i¬
figit᷑. ¶Ictus ꝓpͥe flagelloꝵ st̃
abagitando uocati ¶ngu¬
le clicte qd̃ effodiũt. Hee ⁊ fidi¬
cule quib rei in eculeo torq̃n¬
tur ut fides inueĩatur. ¶ Aecu¬
leus aũt clictꝰ qd̾ extendat tor
lio est similitudo uĩclicte ut
enĩ et natura et lege est insti¬
tutũ. Uut ledentem similis
qd designat h̾erc honestatis
nom̃ is qui in aliqd̃ crum dep̾¬
henclitur. Dicta est enĩ igno¬
minia qͣsi sine noĩe. Sic̾ g¬
nanis sñ scĩa. Sicut ignobilil
sñ nobilitate : Hoc quoq et
in famia qͣsi sũ bona fama.
Fama dicta qr fando id ẽ loq̾¬
do puagatur ꝑtracluces lin¬
nom̃ ⁊ bonaꝵ reꝵ ⁊ malaꝵ.A¬

Expanded text:
dicti, quod manibus vectentur, unde ostia saxaque evelluntur. ad poenas legum non pertinent. 18. Virgae sunt summitates frondium arborumque dictae, quod virides sunt, vel quod vim habeant arguendi: quae si lenis fuerit, virga est; si certe nodosa, vel aculeata, scorpio rect arcuato vulnere in corpus infigitur. Ictus proprie flagellorum sunt, ab agitando vocati. Ungulae dictae quod effodiant. Haec et fidiculae, quia his rei in eculeo torquentur, ut fides inveniatur. Equuleus autem dictus quod extendat. Tormeruit. Talio est similitudo vindictae, ut enim et natura et lege est institutum, ut 'laedentem similis quod desinat habere honestatis nomen is qui in aliquo crimine deprehenditur. Dicta est autem ignominia quasi sine nomine, sicut ignarus sine scientia, sicut ignobilis sine nobilitate. Hoc quoque et infamium, quasi sine bona fama. Fama autem dicta quia fando, id est loquendo, pervagatur per traduces linnomen et bon
Abbreviated transcription (Latin):
mines exuta feritate ratõe uite
here cepissent. seq ac deos suos
nosce culcũ modicũ ac ẜmonem
uecessariũ ꝯmẽtis sibi utrisq
tauerũt. Igitur ut templa ilł
dinib pulchriora. et simulacͣ
ayporib ampliora faciebant ĩ
eloquio eiam qͣsi angustiore ho¬
norandos putauerũt: laudesq
eoꝵ ⁊ uerbis illustribꝰ et iocũcli¬
orib numeris extulerũt. Id genꝰ
res poete. Uates auimẽtis appel¬
latos. Uarro auctor est uł auiẽ¬
clis carminib id est flectenctis
hoc est modulandis. et ꝓuide po¬
ete latine uates olim scripta e¬
et qͣsi uesania in scribendo ꝯmo¬
uerentur. uł qd modis uerba cõ¬
nect̾ent uiere antiquis ꝓuĩce̾

Expanded text:
mines, exuta feritate, racionem vite habere cepissent seque ac deos suos nosse, cultum modicum ac sermonem necessarium commenti sibi, utriusque taverunt. Igitur ut templa illis domibus pulchriora, et simulacra corporibus ampliora faciebant, ita eloquio etiam quasi augustiore honorandos putaverunt, laudesque eorum et verbis inlustrioribus et iucundioribus numeris extulerunt. Id genusres poetae.' Vates a vi mentis appellatos Varro auctor est; vel a viendis carminibus, id est flectendis, hoc est modulandis: et proinde poetae Latine vates olim, scripta eet quasi vesania in scribendo commoverentur; vel quod modis verba conecterent, viere antiquis pro vincire