comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in ȩccłaste precipitur. Date partẽ sep¬
tem. date &. octo. De cuiꝰ numeri sacra¬
mento: crebro disputasse me noui. Si¬
ue quia ꝑ tribulationes &. angustias¬
N huius scłi intramꝰ ad scũariũ dñi.
idcirco longitudo portȩ habebat
labore positus est. Unde ⁊ moyses &.
helias .xl. diebus non comedunt pa¬
nem . &. aquam non bibt̃. Et annis qͣ¬
draginta popłs isrł uexatur : & ꝓ¬
batur in solitudine. Et post multos
labores terrã reꝓmissionis ingredit᷑.
Et dñs atq saluator scđm assumpti cor
geli ⁊ ministrent ei. Cum aut̃ post
tribulationes et angustias potuerimꝰ
dicere illud apłicum. in om̃ib tribu¬
lati sed non coangustati. atq ꝓphe
nobis latissimus aꝑitur introitus. qui
uiginti cubitoꝵ habo. latitudinẽ. qͥ¬
mus imperantem discipulis dñm. Con-¬
fidite. ego uici mundum.
Tingressus intrinsecus. siue in atrium
in teriusꝰ mensus est in fronte. siue

Expanded text:
in Ecclesiaste praecipitur: « Date partes sepin Ecclesiaste praecipitur: « Date partes septem, date et octo . » De cujus numeri sacramento crebro disputasse me novi. Sive quia per tribulationes et angustias hujus saeculi intramus ad sanctum atrium Domini, idcirco longitudo portae habebat labore positus est. Unde et Moyses et Elias quadraginta diebus non comedunt panem, et aquam non bibunt. Et annis quadraginta populus Israel vexatur et probatur in solitudine, et per multos labores terram repromissionis ingreditur . Et Dominus atque Salvator secundum assumpti corpgeli et ministrent ei. Cum autem per tribulationes et angustias potuerimus dicere illud apostolicum: « In omnibus tribulati, sed non coangustati , » atque inobis latissimus aperitur introitus, qui viginti cubitorum habet 495 latitudinemus imperantem discipulis Dominum: Confidite: ego vici mundum . « Et ingressus intrinsecus  sive in atrium interius mensus est in fronte  sive
Abbreviated transcription (Latin):
te. portȩ ipsius latera. siue ut ꝓpriȩ in
hebraico dr̃ humeri. mensurentur. Qui
semꝑ referuntur adoꝑa. Unde ⁊isa¬
char desiderauit bonum: requiescens
int̃ medios cleros. Uidensq requiem
quia bona est. et t̾rã quia pinguis: sup¬
posuit humerũ ad laborandũ ⁊ factꝰ
est uir agricola. Et in ueste pontificis
humerale cũ rationali stringitur : ut
ratiom oꝑa copulentur. &. possit dice¬
re uir ȩccłiasticus. Amandatis tuis
intellexi. Qui humeri portȩ ex utraq
partȩ quinos habebant cubitos : ut ꝑ¬
N terrenos sensus atq diuinos suꝑ quoꝵ
differentia sȩpe scripsimus. in grediam᷑
adita templi: cuiꝰ mensus ẽ uir ille qͥ
ductor ꝓphetȩ erat longitudinẽ .xl.
ac latitudinẽ: quia supra tantũ de
latitudine &. humeris eius dixerat.
Qđ autẽ uicies quadraginta octingen¬
tesimũ numerum faciant. qui uicinꝰ ẽ
octonario: nulli dubiũ est. Unde &

Expanded text:
te portae ipsius latera, sive, ut proprie in te portae ipsius latera, sive, ut proprie in Hebraico dicitur, humeri mensurentur, qui semper referuntur ad opera. Unde et Issachar, « desideravit bonum, requiescens inter medios cleros, vidensque requiem, quia bona est, et terram, quia pinguis, supposuit humerum ad laborandum, et factus est vir agricola . » Et in veste pontificis humerale cum rationali stringitur, ut rationi opera copulentur, et possit dicere vir ecclesiasticus: « A mandatis tuis intellexi . » Qui humeri portae ex utraque parte, quinas habebant porticus, ut per terrenos sensus atque divinos, super quorum differentia saepe scripsimus, ingrediamur adita templi, cujus mensus est vir ille, qui ductor prophetae erat, longitudinem quadrac latitudinem, quia supra tantum de latitudine et humeris ejus dixerat. Quod autem vicies quadraginta octingentesimum numerum faciat, qui vicinus est octonario, nulli dubium est. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
frontẽ templi. Pro quo ȩlam .lxx. &.
elim. theodotio: &. in circuitu symachuᷤ
transtulerunt. Et ex utraq partȩ la¬
titudo tabernaculi senũ cubitoꝵ erat:
sacramentũ creaturarũ om̃iũ continers.
In sex enim dieb mundus ẽ consũmatꝰ
ꝑ quoꝵ noticiam causasq conditionis
atq rationem intramus ad templũ
dei. et ex creaturarũ ordine atq con¬
stantia cognoscimus creatorem. La¬
titudo autẽ portȩ templi: erat decẽ
cubitoꝵ. Qui sacratus ẽ numerus
& ꝑfectus : &. in quo mense septimo
die. decima mensis: ieiuniũ ⁊ ꝓpitia¬
tio est. Decima autẽ die mensis pͥmi
qui appellatur nisan: ad immolatio¬
nem & preparationẽ paschȩ agnus as¬
sumitur. Septimo gͥ mense decimȩ of¬
feruntur in dei horrea. siue ut scri¬
ptura appellare consueuit torcularia.
Unde dicit & apłs. dilatamini ⁊ uos:
ut postquã ꝑ decem cubitos portȩ tem¬
plũ quis fuerit ingressus: ex utraq par¬

Expanded text:
frontem templi: pro quo aelam Septuaginfrontem templi: pro quo aelam Septuaginta, et aelim Theodotio, et in circuitu Symmachus transtulerunt. Et utraque parte latitudo tabernaculi senum cubitorum erat, sacramentum creaturarum omnium continens, in sex enim diebus mundus est consummatus. Per quorum notitiam causasque conditionis atque rationem intramus ad templum Dei, et ex Creaturarum ordine atque constantia cognoscimus Creatorem. Latitudo autem portae templi erat decem cubitorum, qui sacratus et perfectus est numerus, et in quo mense septimo, die decima mensis, jejunium et ptio est. Decima autem die mensis primi, qui appellatur Nisan, ad immolationem et praeparationem Paschae agnus assumitur. Septimo igitur mense decimae offeruntur in Dei horrea, sive, ut Scriptura appellari consuevit, torcularia. Unde dicit et Apostolus: « Dilatamini et vos . » Ut postquam per decem portae cubitos templum quis fuerit ingressus, ex utraque par
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃oꝵ. In cuiꝰ frontib columnȩ erant:
una hinc & altera inde. Non dixit
duȩ. ne indualem incurreret numerũ:
sed una ⁊ una qui ꝑfectus ẽ numerus. i¬
et unione sui imitantur dm̃. Illȩ aut̃
erant columnȩ duȩ: dequib ⁊⁊ in apo¬
calipsi dicit᷑. Qui uicerit faciam eum
columnã in tẽplo dei mei: &. foras ñ
egredietur. Et petrus ac iohannes colũ¬
nȩ appellantur ȩccłȩ: ꝑ quos ingredim᷑
noster introitus est.
T introduxit me intemplũ: ⁊ mensus
est frontes sex cubitos latitudinis hinc.
& sex cubitos latitudinisinde. latitudi¬
nẽ tab̾naculiEt latitudo portę decẽ cu¬
bitoꝵ erat. Et latera siue humeriꝰ por¬
tȩ. quinq cubitis hinc .&. quinq cu¬
bitis inde. Et mensus ẽ longitudinem
ost multa mysteria uari.bitoꝵ.
tes. tandẽ aliquando uir cuius funi¬
culus cementarioꝵ & mensurȩ cala¬
mus in manu erat. iezechielem ꝓpħam
introducit in templũ. &. mensus est

Expanded text:
sanctorum, in cujus frontibus columnae erant, sanctorum, in cujus frontibus columnae erant, una hinc, et altera inde. Non dixit, duae, ne in dualem incurreret numerum, sed una et una, qui perfectus est numerus, et unione sui imitatur Deum. Istae autem erant columnae duae, de quibus et in Apocalypsi dicitur: Qui vicerit, faciam eum columnam in templo Dei mei, et foras non egredietur . Et Petrus ac Joannes columnae appellantur Ecclesiae , per quos ingredimur noster introitus est. « Et introduxit me in templum, et mensus est frontes sex cubitos latitudinis hinc, et sex cubitos latitudinis inde, latitudinem tabernaculi. Et latitudo portae decem cubitorum erat, et latera  sive humeri portae quinque cubitis hinc, et quinque cubitis inde. Et mensus est longitudinemost multa mysteria variosque intes, tandem aliquando vir cujus funiculus caementariorum, et mensurae calamus in manu erat, Ezechielem prophetam introducit in templum, et mensus est
Abbreviated transcription (Latin):
bream linguã facit magnã difficul¬
tatẽ. Deniq Symachus quẽ in hoc
loco secuti sumus: octo posuit gradus.
Septuaginta: decẽ. Theodotio et aqͥlȩ
scd̃a ȩditio: undecim. Prima aut̃: nul¬
lũ numerũ posuit. sed absolute ait.
&. gradib in quib ascendebatur ad
eam:. ut uł iuxta consuetudinẽ pͥorũ
portarũ octo intelligamus gradus.
sicut intellexit et symachus. uł cer¬
te quos habebat porta interior. qͦrũ
numerũ scriptura non dixit. I quo
inhebreo positũ ẽ ũrob id ẽ ⁊ latitudo.
Sin aut̾ ꝓ hesre hoc ẽ decẽ legamꝰ heser:
ñ significat .x. sed ꝓnom̃. quib Hȩc
hebrei sermonis ex ꝑtib deliram̃ta
uideantur. Sed nc̃ ñ controuersiaᷤᷤ
scribimꝰ. aut orationes in quib ludi
solet compositione uerboꝵ : sed ex pla¬
nationes & cõmentarios hebreorũ
uoluminũ.Uerũ redeamus ad çp¬
tũ. Octo siue .x. gradib qui ꝑ fectuᷤ
est numerus autꝰ undecim de quo
iam diximus: ascenditur ad portã

Expanded text:
facit magnam difficultatem. Denique Symmachus, quem in hoc loco secuti sumus, octo gradus posuit: Septuaginta, decem; Theodotio et Aquilae secunda editio, undecim; prima autem nullum numerum posuit, sed absolute ait, et gradibus in quibus ascendebatur ad eam: ut vel juxta consuetudinem priorum portarum, octo intelligamus gradus, sicut intellexit et Symmachus, vel certe quos habebat porta interior, quorum numerum Scriptura non dixit pro quo in Hebraeo positum est, UROB  , id est et latitudo, sin autem pro ESRE, hoc est, decem, legamus ESER  , non significat decem, sed pronomen qui . Haec Hebraei sermonis expertibus deliramenta videantur: sed nunc non controversias scribimus, aut orationes, in quibus ludi solet compositione verborum, sed explanationes, et commentarios Hebraeorum voluminum. Verum redeamus ad coeptum. Octo sive decem gradibus qui perfectus est numerus, aut undecim, de quo jam diximus, ascenditur ad portam
Abbreviated transcription (Latin):
numerus qui refertur ad duas decadaᷤᷤ.
lo templi esse dicant᷑. Qđ pleriq sic
soluunt. Quãuis scĩ sint sacerdotes &
in templi ministeriis collocati . &. coti¬
diȩ uictimas offerant xp̃o: tamen
qͥa in hoc mortali fragiliq corpus¬
Iculo. ⁊ qđ egrotationib uiciisq sub¬
iectũ est. cõmorantur: uicenariũ ha¬
bent numerũ et undecimũ. Unde
dicebat apłs. Miser ego homo: qͥs
me liberabit de corpore mortis huiꝰ.
Non quo iuxta seuissimã heresim ab o¬
lenda corpora esse credamꝰ: sed quod
uoti nr̃i sit suꝑ uestiri non spoliari.
& mortale hoc accipere im mortali¬
tatem. et corruptiuũ induere in cor¬
ruptionẽ. Illud autẽ qđ sequit᷑. &.
octo gradib ascendebatur ad eam.

Expanded text:
numerus qui refertur ad duas decadas, enumerus qui refertur ad duas decadas, elo templi esse dicatur. Quod plerique sic solvunt: Quamvis sancti sint sacerdotes et in templi ministeriis collocati, et quotidie victimas offerant Christo: tamen quia in hoc mortali fragilique corpusculo, et aegrotationibus vitiisque subjecto commorantur, vicenarium habent numerum et undecimum. Unde dicebat et Apostolus: Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus ? Non quod juxta saevissimam haeresim, abolenda corpora esse credamus; sed quod voti nostri sit supervestiri, non spoliari, et mortale hoc accipere immortalitatem, et corruptivum induere incorruptionem. Illud autem quod sequitur: Et octo gradibus ascend
Abbreviated transcription (Latin):
pli. Quod mensus ẽ quinq cubitis
hinc &. qͥnq cubitis inde : qm̃ qui
introductus ẽ. diuino sensu fuerat
eruditus. ⁊ nec dextrã nouerat nec
sinistram. sed uia regia ingrediebat᷑.
Latitudo aut̃ ipsius porte ꝑ quã in¬
troitus erat aduestibulũ templi. habe¬
bat ternos cubitos hinc ⁊ inde. In quo
scripturȩ scȩ obseruanda elegantia:. qd̃
non dixerit a dextra &. sinistra. ne
uideretur in scĩs scoꝵ sinistrũ aliqͥd
nominare: sed hinc ⁊ inde id ẽ ex u-¬
traq parte. Statimq prudens lector
intelligit : trinũ numerũ ad trini¬
tatis misteriũ ꝑtinere. Quȩ porta ẽ
ingredientiũ ad dm̃: dũ &. pater in
filio est.&. filius in patre. ⁊ in utroq
sp̃s sc̃s. Qui ternus numerus una por¬
ta est eoꝵ : qui post baptismũ trini¬
tatis. ꝑ ueniunt ad salutẽ. Qđ aut̃
sequitur. longitudo uestibuli uigin¬
ti cubitoꝵ ⁊ latitudo undec̃i cubitoꝵ:
uidetur facere quȩstionẽ quomͦ dualis

Expanded text:
pli, quod mensus est quinque cubitis pli, quod mensus est quinque cubitis hinc, et quinque cubitis inde: quoniam qui introductus est, divinis sensibus fuerat eruditus, et nec dexteram noverant, nec sinistram, sed via regia ingrediebatur. Latitudo autem ipsius portae, per quam introitus erat ad vestibulum templi, habebat ternos cubitos hinc et inde. In quo Scripturae sanctae observanda elegantia: quod non dixerit a dextera et sinistra, ne videretur in Sanctis sanctorum sinistrum aliquid 492 nominare; sed hinc et inde, id est, ex utraque parte. Statimque prudens lector intelligit, trinum numerum ad Trinitatis mysterium pertinere, quae porta est ingredientium ad Deum, dum et Pater in Filio est, et Filius in Patre, et in utroque Spiritus sanctus. Qui ternus numerus, una porta est eorum qui post baptismum Trinitatis perveniunt ad salutem. Quod autem sequitur: Longitudo vestibuli viginti cubitorum, et latitudo undecim cubitorum, videtur facere questionem, quomodo dualis
Abbreviated transcription (Latin):
uidit uultus eiꝰ. Isti aute filii sadoch
de filiis leui qui in terp̾tatur assũ¬
ptus. & ipsi assumunt᷑ a dño ut ac¬
cedant ad eum: et nequaꝗͣ de solo dicat᷑
moyse moyses accedebat ad deum
alii uͦ non accedebant: sed om̃s qui
seruiunt ei ⁊ ministrant dño apꝓ¬
pinquare dicantur. Iste aut̃ uir qui
introduxit iezechiel in atriũ exteriꝰ.
& ut ita loquar ad sca scõꝵ : mensus
est ipsũ atriũ in quo erant duȩ exe¬
drȩ siue gazophilatia custodũ tẽpli
siue altaris habitaculis delegata. &.
repꝑit longitudinis ⁊ latitudinis
ꝑ quadrũ centenos cubitos: ut sa¬
cerdotes d̃i ministerio seruientes qͥ
ꝑ artam &. angustam uiã intraue¬
rant habeant de ambulacra latissi¬
ma .&. in ꝑfecto consũmatoq uir¬
tutũ numero cõmorentur. Et in ip¬
so atrio erat altare ante faciem tẽpli:
ut nũquã sc̃oꝵ addm̃ cess&. oratio.
Supra dictus quoq uir introduxit
ierechiel in uestibulũ siue ꝓpilon tẽ¬

Expanded text:
ultus ejus . Isti autem filii Sadoc de filiis Levi, qui interpretatur assumptus: et ipsi assumuntur a Domino, ut accedant ad eum, et nequaquam de solo dicatur Moyse: Moyses accedebat ad Dominum; alii vero non accedebant ; sed et omnes qui serviunt ei, et ministrant, Domino appropinquare dicuntur. Iste autem vir qui introduxit Ezechielem in atrium interius, et ut ita loquar, ad Sancta sanctorum, mensus est ipsum atrium, in quo erant duae exedrae sive gazophylacia custodum templi, sive altaris habitaculis delegata, et reperit longitudinis, et latitudinis per quadrum centenos cubitos: ut Sacerdotes Dei ministerio servientes, qui per arctam, et angustam viam intraverant, habeant deambulacra latissima, et in perfecto consummatoque virtutum numero commorentur. Et in ipso atrio erat altare ante faciem templi: ut numquam sanctorum ad Deum cesset oratio. Supradictus quoque vir introduxit Ezechielem in vestibulum, sive πρόπυλον tem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑicula & scłi istius fluctus atq
naufragia. et annos septuaginta
de quib ieremias scribit ⁊ danihel
⁊Tacharias. uerũ ⁊ legitimũ septẽ
decadarũ sabbatũ consequam᷑. ut sit
nobis ȩterna requies. &. ꝑ quinq cu¬
bitoꝵ latitudinẽ ueniamus ad longi¬
tudinẽ nonaginta cubitoꝵ. in qua¬
ȩtate de reꝓmissione filiũ sara genera¬
uit. Quȩ nonaginta annoꝵ id ẽ nouẽ
decadarũ. peꝑit isaac: iuncta abrahã
centenario. id ẽ decem decadarũ haben¬
ti mysteriũ. Qui numerus quid signi¬
ficet. sequens scriptura monstrabit.
Tmensus ẽ domus longitudinẽ. centum
cubitoꝵ. Et qđ separatũ erat ȩdificiũ

Expanded text:
icula, et saeculi istius fluctus atque naufragia, et annos septuaginta, de quibus Jeremias scribit, et Daniel, et Zacharias ; verum et legitimum septem decadarum sabbatum 500 consequamunobis aeterna requies: et per quinque cubitorum latitudinem veniamus ad longitudinem nonaginta cubitorum, in qua aetate de repromissione filium Sara generavit, quae nonaginta annorum, id est novem decadarum, peperit Isaac, juncta Abraham centenario, id est, decem decadarum habenti mysterium . Qui numerus quid significet, sequens Scriptura monstrabit. « Et mensus est domus longitudinem centum cubitorum, et quod separ
Abbreviated transcription (Latin):
frontib portarũ. Ibi lauabant holo¬
caustum. Et inuestibulo portȩ duȩ
mensȩ hinc &. duȩ mensȩ inde. ut im¬
moletur suꝑ eas holocaustũ &. ꝓpecca¬
to &. ꝓ delicto. Et ad latus ex terius
quod ascendit ad ostium portȩ quȩ
ꝑgit ad aquilonẽ : duȩ mensȩ. Et ad
latus alterũ ante uestibulum portȩ:

Expanded text:
foribus portarum: ibi lavabant holocaustum. Et in vestibulo portae, duae mensae hinc, et duae mensae inde: ut immoletur super eas holocaustum et pro peccato, et pro delicto. Et ad latus exterius, quod ascendit ad ostium portae, quae pergit ad aquilonem, duae mensae: et ad latus alterum ante vestibulum po
Abbreviated transcription (Latin):
& ex terius &. interus accipimus
atriũ: sic intelligendũ qđ ds̃ &. cir¬
cũfusus sit & infusus. dicens ꝑ ꝓpham.
Qui tenet cȩlũ palmo: & terrã pugillo.
ut omĩa ab illo uideantur includi.
Et rursũ. Cęlum mͥ thronꝰ est: terra
aut̃ scabellũ pedũ meoꝵ. ut intra oĩa
esse credendus sit. iuxta illud uirgili
anũ. Principio cȩlũ. ac terras. cãposq
liquentes. Lucentẽq globũ lunȩ. ti¬
tamaq astra: Sp̃s intus alit. totamq
in fusa ꝑ artus mensagitat molem. &.
magno se corpore miscet. Cumq ꝑ ar¬
nominiã. ꝑ bonã &. malam famã. ꝑ
laudes ⁊ uituperationes. uictoriã de
isto scło ceperimꝰ : tc̃ palmȩ nobis dant᷑
ex utroq latere. quos nec gaudia mu-¬
tauere nec meror. nec ꝓspera nec ad¬
uersa suꝑarunt. Et nequaquã ꝑ uii.
sed ꝑ uiii. tantũ gradus ad summa
conscendimus. eoqd sufficiat nob octo-¬
narii numeri id est ȩuangłicũ sacra¬
mentũ. &. possimus iuxta apłm dice¬

Expanded text:
et exterius et interius accipimus atrium, sic intelligendum quod deus et circumfusus sit et infusus, dicens per prophetam: Qui tenet caelum palmo et terram pugillo, ut omnia uideantur ab illo concludi; et rursum: Caelum autem thronus est, terra autem scabellum pedum meorum, ut intra omnia esse credendum sit iuxtaPrincipio coelum ac terras, camposque liquentes, Lucentemque globum lunae, Titaniaque Astra, Spiritus intus alit: totamque infusa per artus, Mens agitat molem, et magno se corpore miscet. Cumque per ariniam, per bonam et malam famam, per laudes et vituperationes, victoriam de isto saeculo ceperimus : tunc palmae nobis dantur ex utroque latere, quos nec gaudia mutavere, nec moeror, nec prospera, nec adversa superarunt: et nequaquam per sepsed per octo tantum gradus ad summa conscendimus: eo quod sufficiat nobis octonarii numeri, id est, Evangelicum sacramentum; ut possimus juxta Apostolum dice
Abbreviated transcription (Latin):
quas ponant uasa inquib immolat᷑
holocaustum et uictimȩ. Et labia
earũ palmi unius reflexa intrinse¬
cus ꝑ circuitum. Suꝑ mensas autẽ:
carnes oblationis.
Ultum in hoc testimonio hebraica
ueritas a .lxx. interpͣ̾tum editione
discordat. Hoc enĩ quod diximꝰ. ibi
lauabunt holocaustum. &. in uesti¬
bulo portȩ duȩ mensȩ hinc & rursũ.
ut immoletur suꝑ eas holocaustum

Expanded text:
 ponent vasa, in quibus immolatur holocaustum, et victima. Et labia earum palmi unius, reflexa intrinsecus per circuitum: super mensas autem carnes oblationis. » Multum in hoc testimonio Hebraica Veritas a Septuaginta Interpretum editione discordat. Hoc enim quod diximus: Ibi lavabunt holocaustum, et in vestibulo portae duae mensae hinc, et rursum: Ut im
Abbreviated transcription (Latin):
castrensis. cuiꝰ sexta pars facit t̾ciam par¬
tem sextarii italici. Qui cib &. potus.
iuxta inclitum oratorẽ: non uires tri¬
buit s mortẽ ꝓhibet. Quod aut̃ dicit
a tẽpore usq ad tempꝰ comedes uł bibeᷤ
illud. a uesꝑe usq ad uesꝑam significat:
licet quidã male ab anno usq ad annũ
intelligi putent. Ipsiq panes instar orde¬
acei panis. subcineᷤ cͥii fiunt. Dicit᷑q ei.
ut humano stercore oꝑiat eos: ñ igno¬
rantib his qui comessuri sunt. solet qͥp¬
pe inscitia miserias temꝑare: sed uiden¬
tib & in oculis eoꝵ: ut ante aspectus
horrorem. quã gustus nausiam sustine
ta subcinericii panes iubeantur fieri.
&. ꝑsingulos dies comedi. &. de quadra¬
ginta dierũ dextri lateris panib omni¬
no taceatur: ut occulte sc̃a scriptura
si tam̃ noticiam di habeat. et eiꝰ qui
a religione ueri di discesserit. esse sen¬
ossuoiꝰ autẽ & hoc dicere tentiã

Expanded text:
castrensis, cujus sexta pars facit tertiam parcastrensis, cujus sexta pars facit tertiam partem sextarii Italici. Qui cibus et potus juxta inclytum oratorem non vires tribuit, sed mortem prohibet. Quod autem dicit, A tempore usque ad tempus comedes, vel bibes, illud, a vespere usque ad vesperam significat: licet quidam male ab anno usque ad annum intelligi putent. Ipsique panes instar hordeacii panis subcinericii fiunt. Diciturque ei, ut humano stercore operiat eos, non ignorantibus his qui comessuri sunt solet quippe inscitia miserias temperare sed videntibus, et in oculis eorum, ut ante aspectus horrorem, quam gustus nauseam sustineata subcinericii panes jubeantur fieri, et per singulos dies comedi; et de quadraginta dierum dextri lateris panibus omnino taceatur: ut occulte sancta Scriptursi tamen notitiam habeat Dei, et ejus qui a religione veri Dei omnino discesserit. Possumus autem et hoc di
Abbreviated transcription (Latin):
niȩq sermone spicam. speltamq dicimus.
aut̃ ꝓpheta famẽ futurã & in opiã
popłi isrł: oꝑe demonstrare. Sicut enĩ
in rerũ om̃iũ penuria ñ quȩruntur
ciboꝵ diu̾sitates et deliciȩ. sed qͦm uen¬
ter impleatur : sic nunc ꝓpħa frum̃tũ
&. hordeum. fabam et lentem. &. mi¬
liũ auenãq mittit inunum uas:¬
facitq trecentos nonaginta panes. qͦs
ꝑ singulos dies comedat. Qui panes ha¬
bent uicenos siclos. id ÷ stateres. Siclus
aut̃ id est stater: hab& dragmas.iiiͬi.
Dragmȩ aut̃ octo: latinã unciam faciũt.
Ita unus panis decẽ uncias habere dicat᷑:
quo trahitur magis anima quã sustenta¬
tur. Sterilitatẽ cibi: aquȩ auget ste¬
rilitas. Sextã enĩ partẽ mensurȩ he¬
braicȩ quȩ appellatur hin: iubetur¬
ꝑ singulos dies bibere. Porro hin: duos
choros articos facit. quos nos appellare¬
possumꝰ duos sextarios italicos : ita ut
hin m̃sura sit iudaici sex tarii. nr̃iq

Expanded text:
niaeque sermone, spicam, speltam que dicimusautem propheta famem futuram, et inopiam populi Israel opere demonstrare. Sicut enim in rerum omnium penuria, non quaeruntur ciborum diversitates et deliciae; sed quomodo venter impleatur: sic nunc propheta frumentum, et hordeum, fabam, lentem, et milium, avenamqfacit trecentos nonaginta panes, quos per singulos dies comedat, qui panes habent vicenos siclos, id est, stateres. Siclus autem, id est stater, habet drachmas quatuor. Drachmae autem octo latinam unciam faciunt, ita ut unus panis decem uncias habere dicatur, quo trahitur magis anima quam sustentatur, sterilitatem cibi aquae auget sterilitas, sextam enim partem mensurae Hebraicae, quae appellatur hin, jubeturr singulos dies bibere. Porro hin duos choas Atticos facit, quos nos appellarepossumus duos sextarios Italicos, ita ut hin mensura sit Judaici sextarii nostrique
Abbreviated transcription (Latin):
tib nr̃is: dũ d̃ĩ iusticiam non habemus.
Scriptũ est in iheremia: qđ paruuli
non fuerit qui eis frangeret. Paulus
nes fregisse legales ac dedisse discipulis
erogandos: loquitur confidenter. Panẽ
quem frangimus: nonne cõmunicatio
ẽ corporis xp̃i: Baculumq uł forti¬
tudinem panis comedere non possunt.
qui lacte infantiȩ indigent. nec ua¬
lent accipere solidũi cibum. Nichilq
ita uescentis animũ roborat: quo mͦ
panis uitȩ de quo scriptũ ẽ. Et pa¬
nis confirmat cor hominis.

Expanded text:
tibus nostris, dum Dei justitiam non habemus. tibus nostris, dum Dei justitiam non habemus. Scriptum est in Jeremia quod parvuli, non fuerit qui eis frangeret . Paulusnes fregisse legales, ac dedisse discipulis erogandos, loquitur confidenter: Panem quem frangimus, nonne communicatio est Corporis Christi? Baculumque vel fortitudinem panis comedere non possunt, qui lacte infantiae indigent, nec valent accipere solidum cibum. Nihilque ita vescentis animum roborat, quomodo panis vitae, de quo scriptum est: Et panis confirmat cor hominis
Abbreviated transcription (Latin):
ris dormitio. et sub cineritũ panis.
sexq spetierũ uarietate cõmixti im¬
munditia mala significans: illo tendit.
ut in ediam ciboꝵ in iherłm et aquę
penuriã in credibilẽ ꝓtestãtur. ita
ut unusquisq corruat ad fratr̃e suũ.
ab alio auxilium sperans. qđ in se e̾ẽ
non ꝑuidet. Naturȩ enĩ hominũ ẽ:
ut prem̃tib malis et angustiarũ pon¬
dere. in ꝓximo magis quã in se habe¬
contritio etiam in nr̃a inueniat᷑ hie¬
rusalem : in qua uisio pacis cernitur.
Quẽ conterit dñs quando irascitur: &
indignos suo iudicat pane. Atq utina
saltem inpondere eum & sollicitudi¬
ne mereamur acciꝑe.&. arentẽ lin¬
guã nimia siccitatẽ extremus lazari
digitus irroret. Deficiente aut̃ pane
et aqua ȩccłe: corruet uir contra fra-¬
trẽ suũ. &. ubiq discordia ẽ scinden¬
tib nobis xp̃i tunicam. quã nec mili¬
tes in passione saluatoris scindere au¬
si sunt. Et contabescimus in iniquita¬

Expanded text:
ris dormitio, et subcinericii panis, sexque specierum varietate commisti mundi mala significans: illo tendit, ut inediam ciborum in Hierusalem et aquae penuriam incredibilem protestetur. « Ita ut unusquisque corruat ad fratrem suum. » Ab alio auxilium sperans, quod in se esse non praevidet. Natura enim hominum est, ut prementibus malis et angustiarum pondere, in proximo magis quam in se habecontritio, et jam in nostra inveniatur Hierusalem, in qua visio pacis cernitur, quem conterit Dominus, quando irascitur, et indignos nos suo judicat pane. Atque utinam saltem in pondere eum et sollicitudine mereamur accipere, et arentem linguam nimia siccitate, extremus Lazari digitus irroret . Deficiente autem pane et aqua Ecclesiae, corruit vir contra fratrem suum, et ubique discordia est, scindentibus nobis Christi tunicam, quam nec milites in passione Salvatoris scindere ausi sunt, et contabescentibus in iniquita
Abbreviated transcription (Latin):
ossumꝰ iuxta anagogen. Iluer̃t.¬
habitatores ierłm. credentes xp̃o dice¬
re. qui habitant in ȩccła: &. si ꝑ pec¬
cata illius offensam meruerint. come¬
dant panẽ cũ egestate &. bibant aquã
cũ merore & angustia. ñ cibũ panis nec
potũ aquȩ : sed famẽ ser monis &. doctri¬
nȩ dĩ sustinentes. Quando enĩ uł uicio
pͥncipũ qui capiendi sunt &. tradendi
babyloniis. uł nr̃a duritia ꝑdiderimꝰ
sermonẽ di. aquasq quas ñ meruimꝰ ha¬
bere utiles: tc̃ indolore &. penuria nr̃m
sumemꝰ cibum. &. t̾ra ꝑdet multitudi¬
nem credentiũ. &. ciuitates quȩ int¬

Expanded text:
ossumus juxta anagogen habitatores Jerusalem credentes Christo dicere, qui habitant in Ecclesia. Et si per peccata illius offensam meruerint, comedant panem cum egestate, et bibant aquam cum moerore et angustia: non cibum panis, nec potum aquae, sed famem sermonis et doctrinae Dei sustinentes . Quando enim vel vitio principum, qui capiendi sunt et tradendi Babyloniis, vel nostra duritia, perdiderimus sermonem Dei, aquasque non meruerimus habere utiles: tunc in dolore et penuria, nostrum sumemus cibum, et terra perdet multitudinem credentium, et civitates, qu
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s declinauerunt. simul in utiles facti
st̃: &. ꝓpħa testatur. saluũ me fac dñe¬
qui peccatũ ñ fecit. neq inuentꝰ est do¬
bi legimus. Effusa ẽ despectio suꝑ pͥn¬
cipes. Et iterũ. Pene effusi sunt gressus
mei. Et in bonã partẽ. Caritas di diffusa
est in cordib nr̃is. Et. effusa ẽ gr̃a in
labiis tuis. Et incontrariũ. Effunde
furorẽ tuũ suꝑ gentes quȩ ñ intellexe¬
rt̃: &. suꝑ regna quȩ nomen tuũ ñ in¬
uocauerunt. Et. effunde frameã &. con¬
clude: ex aduerso eoꝵ qͥ ꝑsequunt᷑ me.
ł dixit ad me. Iniquitas domꝰ isrł &.
iuda magna ẽ nimis ualde: et reple¬
ta ẽ t̾ra sanguinib. &. ciuitas reple¬
ta est auersione. Dixert̃ enĩ. Dereliqͥt
dñs terrã: &. dñs ñ uidet. Igit᷑ & m̃s
non parcet oculus. neq miserebor:

Expanded text:
omnes declinaverunt, simul inutiles facti omnes declinaverunt, simul inutiles facti sunt . Et Propheta testatur: Salvum me facqui peccatum non fecit, neque inventus est do, ut alibi legimus: « Effusa est despectio super principes ; » et iterum: « Pene effusi sunt gressus mei ; » et in bonam partem: « Charitas Dei effusa est in cordibus nostris ; » et: « Effusa est gratia in labiis tuis ; » et in contrarium: « Effunde furorem tuum super gentes quae te non intellexerunt, et super regna quae nomen tuum non invocaverunt ; » et: « Effunde frameam, et conclude adversus eos qui persequuntur me  dixit ad me: Iniquitas domus Israel et Juda magna est nimis valde, et repleta est terra sanguinibus, et civitas repleta est aversione: Dixerunt enim: Dereliquit Dominus terram, et Dominus non videt. Igitur et meus non parcet oculus, neque miserebor:
Abbreviated transcription (Latin):
ne disꝑdes om̃s reliquias isrł: effundeis
unctis qui signaculũ non habebant ce¬
de ꝓstratis: corruit ꝓpħa infaciẽ suã
ꝓint̾fectoꝵ multitudine nullũ p̃ter
se arbitrans remansisse. Qđ quia uide¬
batur esse contrariũ ei sententiȩ. qua us¬
serat dñs signatarũ frontium uiros non
esse cedendos : ꝓpt̾ea in uulgata editione
subtractum ẽ. Nos aut̃ sequentes hebra¬
icam ueritatẽ: posuimꝰ remansi ego.
Notandũq qđ non dixerit solus. Quod
si dixisset. uidebatur e̾eᷤᷤ contrariũ. sed
remansi ego. ut sub audiatur cũ oȩt̾is
qui frontes habuere signatas. Ut aut̃
sciamus signant̃ hoc dictũ. remansi ego:
in regũ uolumine quando helias loqͥtur
addm̃. altaria tua demolitist̃. et ego
relictus sum solus &. quęrt̃ animã meã
auferre. solum posuit: quia remansisse
alios nesciebat. Quidã putantꝰ ex ꝑsona
hoc intelligi de popło iudȩoꝵ: quando

Expanded text:
ne disperdas omnes reliquias Israel, effundens ne disperdas omnes reliquias Israel, effundens Cunctis, qui signaculum non habebant, caede prostratis, corruit propheta in faciem suam, interfectorum multitudine, nullum praeter se arbitrans remansisse. Quod quia videbatur esse contrarium ei sententiae, qua jusserat Dominus signatarum frontium viros non esse caedendos, propterea in Vulgata editione subtractum 98 est. Nos autem sequentes Hebraicam veritatem, posuimus, remansi ego. Notandumque quod non dixerit, solus: quod si dixisset, videbatur esse contrarium; sed remansi ego, ut subaudiatur cum caeteris, qui frontes habuere signatas. Ut autem sciamus signanter hoc dictum, remansi ego, in Regum volumine, quando Elias loquitur ad Deum: Altaria tua demoliti sunt, et ego relictus sum solus, et quarunt animam meam auferre ; solum posuit, quia remansisse alios nesciebat. Quidam putant ex persona hoc intelligi de populo Judaeorum: quando
Abbreviated transcription (Latin):
eper̃t gͦ auiris seniorib: qui erant an¬
te faciem domꝰ. Et dixit ad eos. Con¬
taminate domũ: et implete atria in
ere uias. Occidunt᷑ aut̃ uiri seniores:
dequib supͣ legimꝰ. qđ haberent thuri¬
bula.&. adolerent idolis incensũ. Nec ẽ
ulla templi religio. quia offenso religi¬
onis dõ. contaminata st̃ om̃ia: ut unde
peccatũ. inde iudicium sit. Atriaq ca¬
dauerib complentur in tẽplo. &. non
uiȩ quȩ utiq foris erant: nisi forte uiaᷤᷤ
Nec audere poterant angłi contam inare
templũ sanguine mortuoꝵ. in quo pͥus
habitabat gła di: nisi hoc recedentis głȩ
gens mortuus e̾ẽ desistit.
t egressi sunt: &. ꝑcutiebant eos qͥ erant
inciuitatẽ. Siue ut alii transtulerunt.
ꝑcutiebant ciuitatẽ: ꝓ his qui erant
in urbe. ipsam urbẽ appellantes. Et cede
completa: remansi ego. ruiq suꝑ faciẽ
meã . &. clamans aio. Fheu. dñe ds̃. Ergo¬

Expanded text:
Coeperunt ergo a viris senioribus, qui erant anCoeperunt ergo a viris senioribus, qui erant ante faciem domus. Et dixit ad eos: Contaminate domum: et implete atria intere vias. Occiduntur autem viri seniores, de quibus supra legimus quod haberent thuribula et adolerent idolis incensum. Nec est ulla templi religio: quia, offenso religionis Deo, contaminata sunt omnia, ut unde peccatum, inde judicium sit. Atriaque cadaveribus complentur in templo, et non viae, quae utique foris erant, nisi forsitan viaNec audere poterant Angeli contaminare templum sanguine mortuorum, in quo prius habitabat gloria Dei, nisi hoc recedentis  Al.gens, mortuus esse desistit. Et egressi sunt, et percutiebant eos, qui erant in civitate. Sive, ut alii transtulerunt: percutiebant civitatem; pro his qui erant in urbe, ipsam urbem appellantes. Et caede completa, remansi ego: ruique super faciem meam, et clamans aio: Heu
Abbreviated transcription (Latin):
bi. Tristicia mͥ ẽ magna: et in accessi¬
bilis dolor cordis mei.
Recipiturq sex uiris: ut pret᷑ eos
qui posst̃ dicere signatũ ẽ suꝑ nos
lum̃ uultus tui dñe. cunctos int̾fici¬
ant. Non seni parcant. ñ iuueni. ñ
uirgini. ñ paruulo. ñ mulieri. Scd̾m
mysticos intellectꝰ. senes st̃ in ȩccła.
tia eiꝰ. Iuuenes: quist̃ ad fidei bella
ꝓmptissimi. Uirgines. qui pudicitiã
tota mente amplecturt᷑. Paruuli:
qui lacte potantur infantiȩ. &. nec¬
dũ ꝑcipiunt solidũ cibum. Mulieres.
quȩ fragilitatẽ sexus animȩ in becil¬
litate testantur. Quib uniu̾sis non
parcitur: si absq xp̃i signaculo aliqͥl
esse se credunt. Quodq sequit᷑ . &. ascũ¬
tes significat qui uersabantur intẽplo.¬
& adorabant idola. uł eos qui ꝓsacer¬
dotii merito sc̃i uocabantur in popło. i
Et qui erant in popłis causa peccati: pri¬
mi meruere supplicia. Tempꝰ est enĩ:
ut iudiciũ incipiat adomo dei.

Expanded text:
bi: Tristitia mihi est magna, et incessabi: Tristitia mihi est magna, et incessabPraecipitur sex viris ut praeter eos qui possunt dicere: « Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine , » cunctos interficiant, non seni parcant, non juveni, non virgini, non parvulo, non mulieri. Secundum mysticos intellectus senes sunt in Ecclesitia ejus . » Juvenes, qui sunt ad fidei bella promptissimi. Virgines, qui pudicitiam tota mente conservant. Parvuli, qui lacte potantur infantiae, et necdum percipiunt solidum cibum. Mulieres, quae fragilitate sexus animae imbecillitatem testantur; quibus universis non parcitur, si absque Christi signaculo aliquid se esse credunt. Quodque sequitur: « Et a sanctutes significat, qui versabantur in temploet adorabant idola; vel eos qui pro sacerdotii merito sancti vocabantur in populo, et qui fuerant in populis causa peccati, primi meruere supplicia. Tempus enim est , ut judicium incipiat a domo Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
theodotio ipsũ hebraicũ posuit tau.
quȩ extrema ẽ apud hebreos uigin¬
ti &. duarũ litterarũ. ut ꝑfectam
in uiris gementib & dolentib scien¬
tiam demonstraret. Siue ut hebrei
autumant. quia lex apud eos appel¬
latur thora. quȩ hac in pͥncipio nõis
sui littera scribitur: illi hoc accepe
signaculum. qui legis p̃cepta cõpleue¬
rant. Et ut ad nr̃a ueniamus : antiqͥs
hebreoꝵ litteris quib usq hodie ut un¬
tur samaritani. extrema thau littera
crucis habet similitudinẽ. quȩ inxp̃ia¬
Inoꝵ frontib pingitur.& frequenti
manꝰ in scriptione signat᷑. St̃ qͥ putent
ex eo qđ scdm hebraicũ alphabetũ ista
extrema sit littera. de monstrari in
Imultitudine peccantiũ reliqͥas suꝑ e̾eᷤ
scõꝵ. Eementes gͥ dolentesq saluant᷑
qui ñ solũ malis ñ consensert oꝑib.
Nsed &. aliena planxere peccata. scđm qd
tentiam. Unde &. ipse dicebat. Qui
sumꝰ in tab̾naculo. in gemiscimꝰ. Et ali¬

Expanded text:
um Hebraicum posuit Thau, quae extrema est apud Hebraeos viginti et duarum litterarum, ut perfectum in viris gementibus et dolentibus scientiam demonstraret. Sive, ut Hebraei autumant, quia lex apud eos appellatur thora, quae hac in principio nominis sui littera scribitur. Illi hoc accepere signaculum, qui legis praecepta compleverant. Et ut ad nostra veniamus, antiquis Hebraeorum litteris, quibus usque hodie utuntur Samaritani, extrema Thau littera crucis habet similitudinem, quae in Christianorum frontibus pingitur, et frequenti manus inscriptione signatur. Sunt qui putent ex eo quod secundum Hebraicum alphabetum ista extrema sit littera, demonstrari in multitudine peccantium reliquias superesse sanctorum. Gementes igitur dolentesque salvantur; qui non solum malis non consenserunt operibus, sed et aliena planxere peccata, secundumtentiam. Unde et ipse dicebat: Qui sumus in hoc tabernaculo, ingemiscimus . Et ali
Abbreviated transcription (Latin):
fortẽ potentẽq significat transtuler̃t.
Nota lector in quib suꝑior &. hȩc ui¬
sio concordent. siue discordent: ut ex
collatione utriusq absq nr̃o ad mo¬
nitu diuina intelligas sacramenta:
hominis. non ueritas s similitudo di¬
catur. Neq enĩ facie ad faciem reue
circumdamur corpore.
Tuidi. et ecce quatuor rotȩ iuxta che¬
rubim. Nota una iuxta cherub u¬
nũ: et rota alia iuxta cherub unũ.
pecies aut̃ erat rotarũ: quasi uisio
lapidis chrisoliti. Et aspectus earũ
similitudo una qͣtuor: quasi sit rota
in medio rotȩ. Cũq ambularent in
qͣtuor partes gradiebant᷑: et ñ reuer¬
tebantur ambulantes. sed ad locũ ad
quẽ ire declinabat quȩ pͥma erat. se¬
quebantur et cȩtere. nec conuerteban¬
tur. Et om̃e corpus earũ. et colla. &.
manus.&. pennȩ. et circuli: plena
erant oculis incircuitu qͣtuor rota¬
rum. Et rotas istas uocauit uolubiles.
audiente me. Quatuor aut̃ facies

Expanded text:
fortem potentemque significat, transtulerunt. fortem potentemque significat, transtulerunt. Nota, lector, in quibus superior, et haec Visio concordent, sive discordent, ut ex collatione utriusque absque nostro admonitu, divina intelligas sacramenta, hominis non veritas, sed similitudo dicatur. Neque enim facie ad faciem revelcircumdamur corpore . Et vidi, et ecce quatuor rotae juxta Cherubim. Rota una juxta Cherub unum, et rota alia juxta Cherub unum. Species autem erat rotarum quasi visio lapidis chrysolithi, et aspectus earum, similitudo una quatuor, quasi sit rota in medio rotae. Cumque ambularent in quatuor partes gradiebantur, et non revertebantur ambulantes, sed ad locum ad quem ire declinabat quae prima erat, sequebantur et caeterae, nec convertebantur. Et omne cmanus, et pennae, et circuli, plena erant oculis, in circuitu quatuor rotarum. Et rotas istas vocavit volubiles, audiente me. Quatuor autem facies
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd fecerit : ut tristis rei narrationem
intelligentiȩ potius nr̃ȩ relinquera. quã
oculis subiceret. Introeunte aut̃ uiro
qui indutꝰ erat uestib lineis. cherubu
stabant adextris domꝰ: ut sc̃ȩ suꝑnęq
uirtutes. dexteram domꝰ di partem tene¬
re uideantur: & illȩ qͣmittunt᷑ ad sup¬
plicia. de quib scriptũ ẽ. immissionem
ꝑ angłos pessimos. sinistras partes pos¬
sidere credant᷑. Cũq eleuata ee̾t gła
dni de cherub qui carbones ignis uiro
traditurꝰ erat .&. transisset ad limen
domꝰ : statĩ nube. tenebris. caligine
atrium implet᷑ interiꝰ. Neq enĩ p̾sen¬
te dñi maiestate exercentur supplicia:
&. gła dñi uidetur in atrio de quo
scriptũ ẽ. Sonitus alarũ cherubim:
audiebatur usq ad atriũ exteriꝰ. Pro
sonitu inhebreo uox ponitur: quȩ uox
habebat similitudinẽ uocis di om̃ipoten¬
tis loquentis. Pro qͦ. lxx transtulerunt
sicut uox dĩ sãdday. qđ aquila sym¬

Expanded text:
quid fecerit: ut tristis rei narrationem quid fecerit: ut tristis rei narrationem intelligentiae potius nostrae relinqueret, quam oculis subjiceret. Introeunte autem viro, qui indutus erat vestibus lineis, Cherubim stabant a dextris domus, ut sanctae supernaeque virtutes dexteram domus Dei partem tenere viderentur, et illae quae mittuntur ad supplicia, de quibus scriptum est: Immissionem per angelos pessimos , sinistras partes possidere credantur. Cumque elevata esset gloria Domini de Cherub, qui carbones ignis viro traditurus erat; et transiisset ad limen domus, statim nube, tenebris, et caligine atrium impletur interius. Neque enim, praesente Domini majestate, exercentur supplicia, et gloria Domini videtur in atrio, de quo scriptum est: Sonitus alarum Cherubim audiebatur usque ad atrium exterius. Pro sonitu in Hebraeo, vox ponitur: quae vox habebat similitudinem vocis Dei 102 Omnipotentis loquentis. Pro quo Septuagintsicut vox Dei SADDAI  ; quod Aquila, Sym
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. sume ignẽ de medio rotarũ quȩ
st̃ int̾ cherubim: ingressus ille stetit uix¬
ta rotam. Et extendit cherub manũ
de medio cherubim ad ignẽ qui erat
int̾ cherubim. &. sũpsit &. dedit in ma¬
nu eiꝰ qui indutꝰ erat lineis. Qui accipi¬
ens : egressus ẽ. Et apparuit in cherubĩ
similitudo manꝰ hominis: subtꝰ pennas eoꝵ.
idente ꝓpħa. ingreditur uir qͥ indutus
erat talari ueste. uł linea. et ut lxx nc̃¬
ĩinterp̃tatione cõmutant. stola sc̃a. cum
apud hebreos unus sermo habeat᷑ bad¬
dim̃: & cȩteri int̾pretes incepta trans¬
in medio rotarũ. quȩ sunt subt̾ cheru¬
bim: ut impleat manꝰ suas ignis carbo¬
nib Qui cũ e̾e̾t ingressus. stetit tantũ
stupens. manũ ad ignem ip̃se ñ misit.
Sed unus decherubim id ẽ cherub misit
manũ : et tulit igne qͥ erat in medio
cherubim: & dedit in manu eiꝰ qͥ indutꝰ
erat uestib lineis. Qui accipiens. egres¬
sus ẽ. Et tam̃ scriptura ñ dicit. egressus

Expanded text:
dicens: Sume ignem de medio rotarum, quae sunt inter cherubim: ingressus ille stetit juxta rotam. Et extendit cherub manum de medio cherubim, ad ignem, qui erat inter cherubim: et sumpsit, et dedit in manus ejus, qui indutus erat lineis: qui accipiens similitudo manus hominis subtus pennas eorum. Vidente propheta, ingreditur vir, qui indutus erat talari veste vel linea, et ut LXX nunc interpretationem commutant, stola sancta, cum apud Hebraeos unus sermo habeatur BADDIM  , et caeteri interpretes in coepta transin medio rotarum, quae sunt subter Cherubim; ut impleat manus suas igneis carbonibus. Qui cum esset ingressus, stetit tantum tudinem stupens, manum ad ignem ipse non misit, sed unus de Cherubim, id est, Cherub misit manum, et tulit ignem, qui erat in medio Cherubim, et dedit in manum ejus, qui indutus erat vestibus lineis. Qui accipiens egressus est; et tamen Scriptura non dicit, egressus
Abbreviated transcription (Latin):
huic uersiculo conuenire. ꝓ ex asꝑa¬
tione quoq dici a maritudinẽ. crebro
docuimꝰ. Ut sit sensus: in medio domꝰ
in amaritudinẽ conuertentis. tu ha¬
bitas. Quȩ dm̃ natura dulcẽ. atq cle¬
mentẽ : uitioꝵ suoꝵ amaritudine.
amarũ facit atq crudelẽ. Alioqͥn. de
dõ legimꝰ. Gustate &. uidete: qm̃ sua¬
uis siue dulcis ẽ dñs. Habitat aut̃ ꝓpħa¬
in medio ppłi dm̃ ad amaritudinem
ꝓ uocantis: qui hab&. oculos &. non
uidet. aures et non audit: ñ uicio sen¬
suũ. sed ꝑtinatia prauitatis. Unde
&. dñs ad iudȩos. Si oeci inquit essetis:
peccatũ non haberetis: uoluntariã
nans. Quia gͦ oculos habent ad ui¬
dendum. et non uident. aures ad au¬
diendũ & ñ audiunt. et tua uerba
contemnunt: doce eos ꝑ imaginem.
atq picturã. & scematib ostende
corporeis. ut uenturam captiuita¬
tẽ. non solũ auditu. sed &. oculis re
eis. Aigrabis autẽ de loco tuo ad lo¬

Expanded text:
huic versiculo convenire. Pro exasperahuic versiculo convenire. Pro exasperatione quoque, dici amaritudinem, crebro docuimus, ut sit sensus: in medio domus ad amaritudinem convertentis, tu habitas, quae Deum natura dulcem atque clementem, vitiorum suorum amaritudine, amarum facit atque crudelem. Alioquin de Deo legimus: Gustate et videte, quoniam suavis, sive dulcis est Din medio populi Deum ad amaritudinem provocantis, qui habet oculos et non videt, aures et non audit, non vitio sensuum, sed pertinacia pravitatis. Unde et Dominus ad Judaeos: « Si caeci, inquit, essetis, peccatum non haberetis , » voluntariam nans. Quia ergo oculos habent ad videndum, et non vident: aures ad audiendum, et non audiunt, et tua verba contemnunt, doce eos per imaginem atque picturam, et schematibus ostende corporeis, ut venturam captivitatem non solum auditu, sed et oculis recnsmigrabis autem de loco tuo ad lo
Abbreviated transcription (Latin):
uenerant uisitandum. uisiones mys¬
ticas ꝓpħa cernebat: et absenserat
abhis qui corã resederant. ab sens sp̃u.
p̃sens corpore. Quȩ om̃ia fiunt ut con¬
solationẽ recipiant qͥ captiui erant.
qd reducendi sint in terrã ifrł et am¬
bulaturi in p̃ceptis dm̃. futuriq ei
in popłm. et ille futurus sit eis in
đm. Qui autẽ ñ fuerint conu̾si ad
pęnitentiam. sed ambulauerint pꝰ
ab hominationes suas: recipiant quȩ
fecerunt. Uerba autẽ inscripturi̾ sc̃ĩs
T factus ẽ sermo dñi ad me dicens.
fili hominis in medio domꝰ ex asꝑantiᷤᷤ
tu habitas: qui oculos habent ad ui¬
dendũ et non uident. et aures ad au¬
diendũ &. non audiunt. quia domꝰ
ex asperans est.
Ro eo qđ nos uertimꝰ. in medio domus
ex asꝑantis tu habitas: lxx posuerunt
in medio iniquitatũ eoꝵ tu habitas:
Sed ex eo qđ sequitur. quia domꝰ ex asꝑanᷤ
est: intelligimꝰ priorẽ quoq sententiã

Expanded text:
venerant visitandum, visiones mysvenerant visitandum, visiones mysticas propheta cernebat, et absens erat ab his qui coram se sederant, absque spiritu, praesens corpore. Omniaque fiunt, ut consolationem recipiant qui captivi erant, quod reducendi sint in terram Israel, et ambulaturi in praeceptis Domini, futurique ei in populum, et ille futurus sit eis in Deum. Qui autem non fuerint conversi ad poenitentiam, sed ambulaverint post abominationes suas, recipiunt quae fecerunt. Verba autem in Scripturis sanctis t factus est sermo Domini ad me, dicens: Fili hominis, in medio domus exasperantis tu habitas: qui oculos habent ad videndum, et non vident: et aures ad audiendum, et non audiunt: quia domus exasperans est. Pro eo quod nos vertimus: In medio domus exasperantis tu habitas, LXX posuerunt: In medio iniquitatum eorum tu habitas. Sed ex eo quod sequitur, Quia domus exasperans est, intelligimus priorem quoque sententiam
Abbreviated transcription (Latin):
linquet᷑ uob̾ domꝰ ur̃a deserta. lose¬
phus qͦq refert auditã uocẽ intem¬
plo angłoꝵ &. fortitudinũ cȩlestiũ.
quȩ prius in urbis p̃sidio erant: ab¬
eamus exhis sedib Mirũq in modũ
usq in p̃sentẽ diem gła dñi quȩ dese¬
ruit templũ. stat suꝑ mont̾e oliueti:
&. in crucis signo rutilans spectat tem¬
deam ad transimgrationẽ in uisione
in spũ di: et sublata ẽ ame uisio quã
tate transtulimꝰ. &. sublata ẽ ame ui¬
sio quã uideram: septuaginta trans¬
tulerunt. et ascendi auisione quã
uiderã. Qd utrũq significat non
lone trans latũ. s in sp̃u: sublataq
uisione quȩ eum insp̃u duxerat in¬
suꝑior sermo narrauit. reuersus est
in semet ipsũ &. locutꝰ ẽ ad transinigra¬
tionẽ om̃ia quȩ ei fuerant de monstra
ta. ad eos uidelicet de quib scriptũ
ẽ. Ego sedebam in domo mea. &. senes
iuda sedebant iuxta me. et cecidit

Expanded text:
linquetur vobis domus vestra deserta . » Joselinquetur vobis domus vestra deserta . » Josephus quoque refert auditam vocem in templo Angelorum, et fortitudinem coelestium, quae prius in urbis praesidio erant, « abeamus ex his sedibus. » Mirumque in modum usque in praesentem diem gloria Domini, quae deseruit templum, stat super montem Oliveti, et in crucis signo rutilans spectat temin Chaldaeam ad transmigrationem in visione in spiritu Dei. Et sublata est a me visio, quam tate transtulimus, « et sublata est a me visio, quam videram, » Septuaginta transtulerunt, « et ascendi a visione quam videram, quod utrumque significat non lone translatum, sed in spiritu, sublataque visione, quae eum in spiritu duxerat Jesuperior sermo narravit, reversus est in semetipsum et locutus est, ad transmigrationem omnia quae ei fuerant demta, ad eos videlicet, de quibus supra scriptum est: Ego sedebam in domo mea, et senes Juda sedebant juxta me, et cecidit
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ cor post offendicula et ab homi¬
nationes suas ambulat. di merentur
offensam. Et hi qui foris erant ablato
corde lapideo. et accepto corle mollissi¬
mo ꝑ pęnitentiã reuertunt᷑ ad eccłam.
& ambulant in p̃ceptis dñi. iudiciaq
eiꝰ custodiunt. fiuntq dñi popłs: &. dñs
quẽ prius offenderant. fit eis ds̃.
t eleuauert̃ cherubim alas suas. et rotȩ
cũ eis: et gła cłi ifrł erat suꝑ ea. Et ascen¬
dit gła dnĩ de medio ciuitatis : stetitq
suꝑ montẽ qui ẽ ad orient̾e urbis.
AUlatim gła dñi recedit de hierłm.
primũ tẽplũ deserens. stans in atrioł
in limine domꝰ: &. pꝰea in introitu por¬
tȩ orientalis. Nouissimȩ sub latis pen¬
nis. rotisq sequentib: stat suꝑ mont̾e
qui ẽ ad orientẽ urbis. haud dubrum
quin montẽ significet oliueti: unde
rat suꝑ montẽ oliueti in signũ refec¬
tionis &. luminis : ut inde ꝑituram
uerbis loquitur dñs ad discipłos. Sur¬
gite ab eamꝰ hinc. Et ad iudȩos . Re¬

Expanded text:
um cor post offendicula et abominationes suas ambulat, Dei merentur offensam, et hi qui foris erant, ablato corde lapideo, et accepto corde mollissimo, per poenitentiam revertuntur ad ecclesiam, et ambulant in praeceptis Domini, judiciaque ejus custodiunt, fiuntque Domini populus, et Dominus quem prius offenderant fit eis Deus. « Et elevaverunt cherubim alas suas, et rotae cum eis. Et gloria Dei Israel erat super ea. Et ascendit gloria Domini de medio civitatis, stetitque super montem, qui est ad orientem urbis. » Paulatim gloria Domini recedit de Jerusalem. Primum templum deserens, stat in atrio vel in limine domus, postea in introitu portae orientalis. Novissime, sublatis pennis rotisque sequentibus, stat super montem, qui est ad orientem urbis. Haud dubium quin montem significat Oliveti unde Srat, super montem Oliveti in signum resurrectionis et luminis, ut inde perituram verbis loquitur Dominus ad discipulos: « Surgite, abeamus hinc . » Et ad Judaeos: « Re