comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Q ẽ se uariaꝵ ꝓ ipsoꝵ uarietate elem̃toꝵ. ĩ eoꝵ cõ¬
positioẽ scdm qͣlitates . qͣntitates suas. ĩpariter
ad iunctoꝵ. inde ẜ enĩ diũ̾saꝵ ꝓuenit dissimili
toꝵ. calor frigori. humiditaf ficeitati ĩ anitas so¬
liditati. ponderositas leuitati: ⁊ subtilitas obta¬
sitati repugnat: om̃sq relique. q̃ ĩ eis st̃ qͣlitateᷤᷤ
sibi ad inuic̃e contͣrie st̃. idõ ex ipsis qͦq cõposita: sẽ¬
per nuitant᷑. cresẽt uideł arq minuunt᷑. caleset̃ &
infrigidantur. cet̾isq accidẽtib uicissim afficiunt᷑.
His aũ qͣlitatib ita altera ad alt̾iꝰ expulsionẽ credẽ¬
tib: si alia paulo sr̃erescat. alia paululũ deficiat.
ꝓuenit egͥtudo. Si uͦ una ultͣ modũ habundante.
alia ita deficiat. ut ei contͣstare nec parũ uale¬
at: conexa dissoluunt᷑. adiuncta separant᷑. cõpo¬
sita destruunt᷑. & dissolutio illa mors apellatur.
Cũ uͦ adã ds̃ crearr: placuit sibi creare eũ talẽ:

Expanded text:
 se variarunt pro ipsorum varietate elementorum, in eorum compositione secundum qualitates et quantitates suas impariter adjunctorum, inde etenim diversarum provenit dissimilittur elementorum, calor frigori, humiditas siccitati, inanitas soliditati, ponderositas levitati, et subtilitas obtusitati repugnat, omnesque reliquae quae in eis sunt qualitates sibi ad invicem contrariae sunt, ideo ex ipsis quoque composita semper mutantur, crescunt videlicet atque minuuntur, calescunt et infrigidantur, caeterisque accidentibus, vicissim, afficiuntur. His autem qualitatibus ita altera ad alterius expulsionem tendentibus, si alia paulo supercrescat, alia paulum deficiat, provenit aegritudo. Si vero una ultra modum abundante alia ita deficiat ut ei contra stare nec parum valeat, connexa dissolvuntur, adjuncta separantur, composita destruuntur, et dissolutio illa mors appellatur. Cum vero Adam Deus creavit, placuit sibi creare eum talem,
Abbreviated transcription (Latin):
roboam adhereret. ⁊ ita dignitatẽ suã ier oboã amit¬
teret: sic̃ eadẽ scͥpt᷑a docet dicens. Dix̃q ieroboã ĩ cor¬
de suo. Nc̃ reuertet᷑ regnũ ad domũ dd̃. si ascend̾it
ppłs iste ut faciat sac̾ficia indomo dñi ĩ ierłm ⁊ conłi

Expanded text:
Boboam adhaereret, et ita dignitatem suam Jeroboam amitBoboam adhaereret, et ita dignitatem suam Jeroboam amitteret, sicut eadem Scriptura docet, dicens: Dixitque Jeroboam in corde suo: Nunc revertetur regnum ad domum David, si ascenderit populus iste ut faciat
Abbreviated transcription (Latin):
chil ũquã locutꝰ sit. Qd̃ c̃ ita sit: ueracit᷑ gͦ filiũ dĩ se
uocauit. m Ratio ẽ qđ cdixisti. S ħ euͣ stupore admi¬
ror ego uehem̃ti. qd̃ c̃ tẽpore illo cõplures fuerĩt ui¬
ri intellectu magno ac sapientia p̃diti: neqͣquã eũ
talẽ fuisse ꝑceꝑit̾. Qd̃ siagnouert̃. quare fidẽ eiꝰ doc¬
trinãq respuer̃t. ⁊ eũ crucifigendo. suaꝵ dãpnatio¬
mus ex inuidia ħ fecert̃. qr uidelic⁊ ꝑ eũ dignitatẽ
suã ac famã. amittere timuert̃: ⁊ huc simile ĩueni¬
mus tempore ieroboã regis isrł factũ eẽ. Mortuo qͥp¬
pe salomoẽ: in duo diuisũ ẽ regnũ eiꝰ. scͥpt᷑a attestan¬
te. optinuitq partẽ unã filiꝰ eĩ roboã. partẽ uͦ alt̾am.
seruꝰ eiꝰ ieroboam. Accepto aũ ieroboã cũ optimatib
suis consilio: duos aureos fec̃ uitulos: qͦs popłs ad ora¬
ret. ne si ierlm̃ ad orandũ ⁊ sacͥficandũ. ut mos erat
sepiꝰ ascend&: forsan aliqñ ibidẽ remaneret. partiq

Expanded text:
locutus sit. Quod cum ita sit, veraciter ergo Filium Dei se vocavit . MOYSES. Ratio est quod dixisti. Sed hoc cum stupore admiror ego vehementi quod cum tempore illo complures fuerint viri, intellectu magno ac sapientia praediti, nequaquam eum talem fuisse perceperint. Quod si agnoverunt, quare fidem ejus doctrinamque respuerunt, et eum crucifigendo, suarum damnatiomus, ex invidia hoc fecerunt, quia videlicet per eum dignitatem suam ac famam amittere timuerunt . Et huic simile invenimus tempore Jeroboam regis Israel factum esse. Mortuo quippe Salomone, in duo divisum est regnum ejus, Scriptura attestante, obtinuitque partem unam filius ejus Roboam, partem vero alteram servus ejus Jeroboam. Accepto autem Jeroboam cum optimatibus suis consilio, duos aureos fecit vitulos quos populus adoraret, ne, si Hierusalem ad orandum et sacrificandum, ut mos erat, saepius ascenderet, forsan aliquando ibidem remaneret, partique
Abbreviated transcription (Latin):
aduentꝰ maior fuit gła: qm illa supͣ dicta oĩa
habere. S ħ si placet subtiliꝰ multo possumus intel¬
lige̾: scił qd̾ de eadẽ domo dictũ sit. nouissimȩ atq
mȩ de eiꝰ iudelic& pͥncipio ⁊ fine. Nã eũ cͥca fine eiꝰ xͦ
aduen̾it: ꝑq̃m ⁊ ĩ ipsa domo dĩtas habitauit: głã utiq
eiꝰ nouissimo płꝰqua pͥmo magna fuit. Cuiꝰ xͥ aduentu.
om̃ia quȩ ⁊ ysaias dicit & aggeꝰ testat᷑. st̃ cõpleta. Ipso
qͥppe adueniente maris multitudo ⁊ tere. ad eũ ẽ con¬
ũ sa. cęlũ. t ellus & maria st̃ cõmota. Cõmota ĩqͣm st̃.¬

Expanded text:
adventus major fuit gloria quam illa supradicta omnia habuere. Sed et hoc, si placet, subtilius multo possumus intelligere, scilicet quod de eadem domo dictum sit, novissimae atque primae, de ejus videlicet principio et fiper quem et in ipsa domo deitas habitavit, gloria utique ejus novissimo plusquam primo magna fuit. Cujus Christi adventu omnia quae et Isaias dicit et Aggaeus testatur, sunt completa. Ipso quippe adveniente, maris multitudo et terrae ad eum est conversa, coelum, tellus, et maria, sunt commota. Commota, inquam, s
Abbreviated transcription (Latin):
p̃.⁊ qd̾ in te ñ erat uicłi effecit. Cuiꝰ rei argum̃tũ ẽ
qđ eger pꝰ aliqd̾ tẽpꝰ ĩ eandẽ egͥtudinẽ reciit: ili¬
cet extiꝰ eutẽ suã ut alii mundã aspiceret: nũqͣm
ꝑsus ĩquã curet᷑. De cecisaũ. de eis qͥdẽ qͥ ceci nas¬
cunt᷑ contͣdic̃ phisica: qd̃ eos illuminare ualeat
medicma. Assitha uͦ magꝰ testat᷑: qd̾ ꝑ artẽ ni¬
chromanticã eis u̾acit̾ lum̃ ñ reddit᷑. m esse p̃t.

Expanded text:
us rei argumentum est. quod aeger post aliquod tempus eamdem aegritudinem recepit, et licet exterius cutem suam, ut alii, mundam aspiceret, nunquam prosus unquam curetur. De caecis autem, de eis qui caeci nascuntur, contradicit physica quod eos illuminare valeat medicina. Assitha vero magus testatur quod, per autem necromanticam, eis veraciter lumen non reddatur. MOYSES.
Abbreviated transcription (Latin):
ti. scilicet qd̵ uiuos iudicare ⁊ mortuosuent᷑ sit ĩ die
iudicii. Cuiꝰ rei nec argum̃tũ. nec ratione expostulo.
Si N ut creditis ⁊ ds̃ ẽ ⁊ ho: satis eũ udicẽ ꝙ mundi
nieł libro. Aspiciebã donee throni positi st̃. ⁊ an¬
tiqꝰ dierũ sedit.Ipꝰea ĩ eodẽ. Iudiciũ sedit: ⁊ lib̾
aꝑti st̃. Deĩde & ĩ eadẽ uisior̾. Aspiciebã gͦ ĩqͥt .ĩ ui¬

Expanded text:
ti, videlicet quod vivos judicare et mortuos venturus sit in die judicii. Cujus rei nec argumentum nec rationem expostulo. Si enim, ut creditis, et Deus est et homo, satis eum judicem etiam mundi nielis libro: Aspiciebam donec throni positi sunt, et Antiquus dierum sedit . Et postea in eodem: Judicium sedit, et libri aperti s
Abbreviated transcription (Latin):
go ꝙ̃ de minorib inqͥrendis multũ ñ curo. Si ni de
maioribus ostend̾is. qđ ꝑ uͥtutẽ dĩ facta sĩt: de mi¬
norib ñ dubitabo. P dapient̾ loq̃ris ⁊ ego ut
dieis. ita ⁊ concedo: quare de qͦlibet pͥmũ ĩqͣrito. m
Primũ omiũ mͥ de lepsis qualit̾ mundati sit̃. ⁊ de
cecis qualit̾ illuminati: respondi uolo. P Scias q
lepra ullatenus alit̾ quã uel ꝑ medicinã. uel ꝑ dĩ
uirtutẽ curari ñ potẽ. Qd̾ si ꝑ medicinã. uel ꝑ poti¬
ones int̾iꝰ. uel ꝑ unctioẽs purgat᷑ ext̾uis. Cũ aũ me¬
dicinã aliqͣm oꝑari ab eo hõ ñ uidit. s eos uerbo¬

Expanded text:
go etiam de minoribus inquirendis multum non curo. Si enim de majoribus ostendetis, quod per virtutem Dei facta sunt, de minoribus non dubitabo. PETRUS. Sapienter loqueris. Et ego, ut dicis, ita et concedo, quare de quolibet primum inquirito. MOYSES. Primum omnium mihi, de leprosis qualiter mundati sunt , et de caecis qualiter illuminati , responderi volo. PETRUS. Scias, quia lepra ullatenus aliter quam vel per medicinam, vel per Dei virtutem curari non potest. Quod si per medicinam, vel per potiones interius, per unctiones purgatur exterius. Cum autem medicinam aliquam operari ab eo homo non viderit, sed eos
Abbreviated transcription (Latin):
ut ⁊ clauos seorsũ haberet: & sibi de lignis carbonẽ face¬
ret. ħ aũ eo cogitante: qͥdã inimicꝰ ip̃sius noctu ad na¬
uẽ uenit.⁊ nesciꝰ uoluntatis huiꝰ. odio eã cõbussit. Ma¬
ne aũ facto: hõ p̃dictꝰ ut uolebat. clauos qͥdẽ nauis sue
ĩ parte una: ĩ alia uͦ carbonẽ inuenit. Itẽ aliud. Erat¬
n domꝰ q̃dã lapidea uiro curidã. quã eũ destruere uel¬
let. ut de lapidibus. qd̃dã aliud edificiũ suũ faceret:
forte qͥdã hostis eius ita eã die quadã deiecit. qd̵ nec
sr̃ lapidẽ lapis remansit: ⁊ ħ ñ ꝓ illius qͣm nesciebat
uoluntate cõplenda: s per odiũ fecit. Uir aũ p̾dictꝰ
cũ ad domũ suã die alta ueniss: qd̾ face cogitabat
& uolebat: effectũ repperit. Cũ uero nec ille qͥ na¬
uẽ cõbussit. nͣ ille qͥ domũ deiecit. ꝓuoluntate hos¬
tis sui cõplenda. s ex odio ĩuidiaq fec̾it. quid de eis

Expanded text:
ut et clavos seorsum haberet, et sibi de lignis carbonem faceut et clavos seorsum haberet, et sibi de lignis carbonem faceret. Hoc autem eo cogitante, quidam inimicus ejus noctu ad navem venit, et nescius voluntatis hujus, odio eam combussit. Mane autem facto, homo praedictus ut volebat clavos quidem navis suae in parte una, in alia vero carbonem invenit. Item aliud: Erat domus quaedam lapidea viro cuidam, quam cum destruere vellet, ut de lapidibus aliud quoddam aedificium faceret, forte quidam hostis ejus ita die quadam dejecit, quod nec super lapidem lapis remansit, et hoc non pro illius quam nesciebat voluntate complenda, sed per odium fecit. Vir autem praedictus, cum ad domum suam die altera venisset, quod facere cogitabat et volebat, effectum reperit. Cum vero nec ille qui navim combussit, nec ille qui domum dejecit pro voluntate hostis sui complenda, sed ex odio invidiaque fecerit, quid de eis
Abbreviated transcription (Latin):
mundũ ⁊ ab omĩ uicio purũ: illd̾̃ gen̾ale delictũ re¬
dim̾e poss. T ipsũ ab eo qͥ rerũ ẽ pͥncipiũ assũptũ.
pͥmũ omĩũ peccatũ deleret. qͥn ⁊ ut sine car nali
patre ꝓgenitũ. cõmissũ eiꝰqͥsine patre factus ẽ aufer¬
ret. Pret̾ea ut ds̃ eosqͥ cũ morte filu sui a diaboli la¬
q̃o lib̾ati eẽnt. ꝓpͥa deĩceps iniqͥtate ĩ ipsũ recidissẽr:
tanea occubuisse asseratis. cur eiꝰ int̾fectores. condẽp¬
natis. ⁊ cͥ tantũ uoluntatẽ eiꝰ cõplesset᷑: peccati reos
re se crederẽt: nullũ ꝓculdubio peccatũ ĩcurre¬
ret̃. Quia uͦ eũ negauert̃. ⁊ ex inuidia occider̃t: idõ
& tanti huiꝰ scełis rei st̃.⁊ nec ĩ p̃senti scłõ nͦ ĩ fut᷑o mi¬
seriã ac tͥbulationẽ exibt̃: quãdu ĩ hac sua neqͥtia
ꝑmanebt᷑. Qd̾ aũ ⁊rerimito sit̃ condẽpnatr. ꝑ si¬
mile ostñdã tͥ. ⁊ tu & ipse rectũ esse uidicab̾. m Ego

Expanded text:
redimere posset, et ipsum ab eo qui rerum est principium assumptum, primum omnium peccatum deleret, quin et ut sine carnali patre progenitum, commissum ejus qui sine patre factus est auferret. Praeterea ut Deus eos qui cum morte filii sui a diaboli laqueo liberati essent, propria deinceps iniquitate in ipsum recidissent, tanea occubuisse asseratis, cur ejus interfectores condemnatis, et cum tantum voluntatem ejus complessent, peccati reos re se crederent, nullum procul dubio peccatum incurrerent. Quia vero eum negaverunt, et ex invidia occiderunt, ideo et tanti hujus sceleris rei sunt, et nec in praesenti saeculo, nec in futuro, miseriam ac tribulationem eerito sint condemnati, per simile ostendam tibi, et tu etiam ipse rectum esse judicabis. MOYSES. Ego
Abbreviated transcription (Latin):
e ĩ serutabilia: qd̾ ea nullus potẽ penet᷑re.ẜ
Quare gͥ qͣrendo admiraris. eur uerbũ suũ mearna¬
ri dñs. ac mori ꝓ redẽptiõe miserit hõis: m Et cur eos ñ
redemit ab illo adȩ peccato. aĩał cuiꝰlibet immolatio¬
ne. sic̃ ĩ lege p̃ceptũ ẽ. ꝓ peccato facͥficari de aliqua pe¬
cude: P Stultissime omĩũ. tot pecudes uͥ poss in¬
ueniree Quot ni fuert̃ hoĩes ab ipsius mundi origiẽ
⁊ fut᷑i erãt uͦq ̃ ipsius consũmatioẽ: tot utiq pecu¬
des ꝓmmolari fuiss necesse. Pt̃ ħ&ẽ peccatũ illud¬

Expanded text:
us potest penetrare. Quare ergo quaerendo miraris cur Verbum suum incarnari Dominus ac mori pro redemptione miserit hominis? MOYSES. Et cur eos non redemit ab illo Adae peccato animalis cujuslibet immolatione, sicut in lege praeceptum est , pro peccato sacrificari de aliqua pecude? PETRUS. Stultissime omnium, ubi tot pecudes posset invenire? Quot enim fuerunt homines ab ipsius mundi origine, et, et futuri erant usque in ipsius consummatione, tot utique pecudes immolari fuisset necesse. Praeter hoc eti
Abbreviated transcription (Latin):
cia. ꝑt̾ciũ uͦ qdđ ẽ exurgã diluculo. uͥ supplendũ est
in diluculo: notat᷑ qr ipse dđ de teneb̾s inferni
eripiẽdus erat. resurgente.xͦ. Sic nãq hͥ ꝑ diluelm
intelliginꝰ lucẽ: sic̃ multis in locis ꝑ nom̃ qđ ẽ uesꝑ.¬
resurgente: ex urgã ⁊ ego. de tenebs cũ eo. ĩ gła ⁊ mag¬
na luce. Qrtũ aũ qd̃ dic̃. exaltare sr̃ celos ds̃. ⁊ suꝑ om¬
nẽ trã gła tua: de exaltatioẽ ⁊ ascensuxͥ.ĩ celũ addi¬
dit: de qͦ ascensu ꝑ totũ sibi mundũ ꝓuenire debe¬
bat głaͣ. Quasi dic̾et. Exaltabis sr celos xp̃e. ⁊ ascendẽs: &
inde tͥ ꝑ totã terrã accum ulabit᷑ gła. Qd̃ uͦ chix̃ ds. ne

Expanded text:
ium vero quod est: Exsurgam diluculo, ubi supplendum est in diluculo, notatur quia ipse David de tenebris inferni eripiendus erat resurgente Christo. Sic namque hic per diluculum intelligimus lucem, sicut multis in locis per nomen quod esresurgente, exsurgam et ego de tenebris cum eo in gloria et magna luce. Quartum autem quod dixit: Exaltare super coelos, Deus, et super omnem terram gloria tua, de exaltatione et ascensu Christi in coelum addidit, de quo ascensu per totum sibi mundum provenire debebat gloria. Quasi diceret: Exaltaberis super coelos et ascendes, et inde tibi per totam terram accumulabitur g
Abbreviated transcription (Latin):
re debuit: Immo iusta ut diximꝰ ratioẽ eã de¬
aliqua de ascensu eius in ꝓpħis auctoritas inueniri: p
Pot̾it utiq. Ingenesi nãq legimus. dm̃ suꝑ ħ locu¬
tũ fuisse ad ab̃ham: licet occisite. Septũ enĩ ẽ. E ꝓdipẽ
illũ foras: ⁊ dix̃ illi. Aspice ĩcelũ inum̃a stellas: si po¬
t̾is dinum̾are illas. Et dix̃. sic erit sem̃ tuũ. Et credi¬
dit abrahã dõ:⁊ estimatũ ẽ illi ad iusticiã. S die mo
Uses. qͥd ẽ qd̾ ait ꝓdux̃ illũ foras: Quare i ħ fecit:
Sũqͥd ĩt᷑ ut foris abrahã ñ sciebat. qd̾ stellas dinum̃a¬
re ñ pot̾at: uel nũquid ds si uellet. intꝰ ei ut foriᷤ
qd̾ dix̃ dicẽ ñ ualeret: Itẽ cũ ait. sic erit sem̃ tuũ. qͣre¬

Expanded text:
re debuit? Imo justa, ut diximus, ratione, eum dealiqua de ascensu ejus in prophetis auctoritas inveniri? PETRUS. Poterit utique. In Genesi namque legimus Dominum super hoc locutum fuisse ad Abraham, licet occulte. Scriptum enim est: Et produxit illum foras, et dixit illi: Aspice in coelum et numera stellas, si poteris dinumerare illas. Et dixit: Sic erit semen tuum. Et credidit Abraham Deo, et aestimatum est illi ad justitiam . Sed die, o Moyses, quid est quod ait, produxit illum foras? Quare enim hoc fecit? Nunquid intus ut foris Abraham non sciebat, quod stellas numerare non poterat? Vel nunquid Deus si vellet intus ei ut foris quod dix
Abbreviated transcription (Latin):
ũ añ mortẽ illiꝰ quẽ. xpm̃ dicitis. defunctoꝵ: una eũ
cis penalib siue suppliciis. nã uixta m̃ita sua retͥbu¬
ebat᷑ singulis. Uerũtñ om̃s in ĩferno: ⁊ sub iure erat᷑
diaboli. Nullus ⁊ mortuus ab adã u̾q ad mortẽ. xp̃i:
claustra deuitauit inferni: ⁊ ħ ꝑcipimꝰ nos ex u̾bis
moꝵsi. qͥ c̃ filios isrł admoneret facescere p̃cepta

Expanded text:
um ante mortem illius, quem Christum dicitis, defunctorum, una cum cis paenalibus, sive suppliciis, nam juxta merita sua retribuebatur singulis, verumtamen omnes in inferno et sub jure erant diaboli. Nullus enim mortuus ab Adam usque ad mortem Christi claustra devitavit inferni, et hoc percipimus ex verbis Moysi, qui cum filios I
Abbreviated transcription (Latin):
isrhelitici genti. qͣsi pliuuiã magnã pluit: eũ ĩt̾ eos
tãqͣm ĩ ꝓpͥa uenit. ⁊ eis oꝑa. atq magnalia sua ostñ¬
dit. alias aũ gs̃ multas asꝑsit: qr eas ñ signoꝵ p̃sentia
s auditu eoꝵ: ⁊ fama qͣsi rore quodã delonge irriga¬
uit. & om̃s stupidos ac p̃admiratioẽ tacit᷑nos reddidit.
Uuide est. Super ipsũ continebt̃ reges os suũ: qr qd ñ ẽ
narratũ eis uidert̃.:⁊ qd̾ ñ audiert̃ contẽplati st̃. sic̃ u¬
deis narratũ fuit de eo: iaudiert̃. Quod ⁊ ipse ꝓph̃a
ad mirans. ait. Qͥscredidit auditui nr̃o: & brachiũ dñi
cui reuelatũ ẽs ac sidicer&. Ad eo st̃ miranda q̃ p̃dico

Expanded text:
Israeliticae genti quasi pluviam magnam pluit, cum inter eos tanquam in propria venit , et eis opera et magnalia sua ostendit. Alias autem gentes multas aspersit, quia eas non signorum praesentia, sed eorum auditu et fama quasi rore quodam de longe irrigavit, et omnes stupidos ac prae admiratione taciturnos reddidit. Unde est: Super ipsum continebunt reges os suum, quia quod non est narratum eis viderunt, et quod non audierunt contemplati sunt, sicut Judaeis narratum fuit de eo, et audierunt. Quod et ipse propheta admirans, ait: Quis credidit auditui nostro, et brachium Domini cui revelatum est? Ac si diceret: Adeo sunt miranda q
Abbreviated transcription (Latin):
ribusq quos timebat. ab miqͥtatib suis poss abst̾¬
gere: quã si de fut᷑is supplicus p̃dice̾t. aut celesti
qͣm nesciebat᷑ batitudine. P Prauaẽ ista tua o¬
pinio. Nã sride duplici p̃mio. ⁊ de duplici eũ eis a¬
get. supplicio: tantomagis.⁊ ad malũ fugiẽdũ:
ad bonũ ad monerae amplectendũ. Pt̾ea aũ siuis
ostendã tͥ scdm̃ tuã ipsius credulitatẽ. scoꝵ aiãs ĩi¬

Expanded text:
absterrere; quam si de futuris suppliciis praediceret, aut coelesti quam nesciebant beatitudine. PETRUS. Prava est ista tua opinio. Nam si et de duplici praemio, et de duplici cum eis ageret supplicio, tanto magis et ad malum fugiendum, et ad bonum admoneret amplectendum. Praeterea autem si vis ostendam tibi secundum tua
Abbreviated transcription (Latin):
ũ meũ lugẽs ad inferos. m ħ sane iacob scdm cor¬
pꝰ dix̃. ꝑ ĩferosn. t̾rã ĩ qͣ sepeliunt᷑ om̃s. intelligi uo¬
luit: ac si dic&e. qͦusq moriar ⁊ ĩ t̾ra c̃ filio meo sepe
Sciebat n qđ filius suusĩt̾ra ñ erat sepultꝰ. immo pu¬
tabat. qd̃ ab aliqͣ bestia ẽet deuoratꝰ. ħ gͦ dix̃ scdm aĩ

Expanded text:
s . MOYSES. Hoc sane Jacob secundum corpus dixit. Per inferos enim terram, in qua sepeliuntur omnes, intelligi voluit. Ac si diceret: Quousque moriar? et in terra cum filio meo sepelSciebat enim quod filius suus in terra non erat sepultus, imo putabat quod ab aliqua bestia esset devoratus. Hoc ergo dixit secundum
Abbreviated transcription (Latin):
ac uitulũ. M Qmͦ gͦ illã intelligise P Nos sane ꝑ
bestias illas q̃ rapina ⁊ carne uiuunͣt: impios ho¬
mines intelligimꝰ ⁊ raptores. ꝑ reliqͥs uͦ pecudes:
simul habitare. ac pacẽ habere p̃ciꝑet. Qd̾ aũ ħ de
hominib intelligi uoluerit: in sequentib insi¬
nuat ꝓpha eũ subiungit: qr repleta ẽ t̾ra sciẽtia¬

Expanded text:
 Quomodo ergo illam intelligis? PETRUS. Nos sane per bestias illas quae rapina et carne vivunt, impios homines intelligimus, et raptores; per reliquas vero pecudes, simul habitare ac pacem habere praeciperet. Quod autem hoc de hominibus intelligi voluerit, in sequentibus insinuat propheta, cum sub
Abbreviated transcription (Latin):
tie tanta sit: qd̾ qͦcq mͦ factũ fuerit. possibile
fuit ẽẽ ut placuit. Qd si inde cũ fideli aliqͦ age¬
re: aliud sane ñ responderẽ. Q uͦ tu ĩcredulus
es: ⁊nil nͥ grossũ qͥd ⁊ qd̾ qͣsi palpari possit intellige̾.
tulo. ł Nostiitaq qd̃ anser ⁊ gallina. passer ⁊ alau
lando ascendt᷑. anser aũ ⁊ gallina similit̾ fac̃̾e ñ¬

Expanded text:
e tanta sit quod quocunque modo factum fuerit, possibile fuit esse ut placuit. Quod si inde cum fideli aliquo agerem, aliud sane non responderem. Quia vero tu incredulus es, et nil nisi grossum quid, et quod quasi palpari possit intelligis, tulo. PETRUS. Nosti itaque quod anser et gallina, passer et alaulando ascendunt, anser autem et gallina similiter facere n
Abbreviated transcription (Latin):
pe iustũ. ut siqͥd de alio ꝓdeat: nat᷑e eiꝰ similitudi¬
nẽ recipiat. anima uͦ adã cũ subtilioris eẽt nat᷑e.
quã corpꝰ. atq fortioris. qr pecc̾o illi assensũ p̾buit.⁊
cũ poss ñ restitit.s & omĩs aĩa q̃ corpori ex illa cor¬
ruptione ꝓgenito se miscuit: ob culpã illã cũ de
corpore exiret. celi sũmitatẽ. qd̾ suȩ erat nat᷑e tͣns¬
cendere iã nequiuit: immo ĩ ĩferiori aere. hic ꝓpe
terrã remansit. Quẽ ĩ locũ qm ipsa qͣsi aduena de¬
uenit. suis aũ erat diaboli. ꝓpt̾ ħ diabolus sr̃ eã po¬
it. sp̃uale scił ⁊ corporale: sp̃uale qͥdẽ qr diabolo po
corporale aũ qr se inuenti fructꝰ dulcedine. qd̃ su¬
ũ ẽ corporis delectauit: idõ sane mortẽ carnis &

Expanded text:
deat, naturae ejus similitudinem recipiat. Anima vero Adam cum subtilioris esset naturae quam corpus, atque fortioris, quia peccato illi assensum praebuit, et cum posset non restitit, omnis anima quae corpori ex corruptione illa progenito se miscuit, ob culpam illam cum de corpore exiret, coeli summitatem quod suae erat naturae transcendere jam nequivit, imo in inferiori aere hic prope terram remansit. Quem in locum quia ipsa quasi advena devenit, civis autem erat diaboli, propter hoc diabolus super eam poit, spirituale scilicet et corporale: spirituale quidem, quia diabolo potcorporale autem, quia se in vetiti fructus dulcedine, quod sui est corporis delectavit, ideo sane mortem carni
Abbreviated transcription (Latin):
tet ꝓfecto q sic̃ diximus ꝑ inuidiã ⁊ timorẽ regni sui
amittendi ħ fec̾it. Mirari gͥ ñ debes. si legis doctores ⁊ scͥ¬
be inuidie ueneno xp̃m occidint: cũ ꝑ eũ głam ac dig¬
Nscuit quid faciũt. ꝑ qd̃ ostñdr ipse eos ad modũ di¬
lexisse: licet contͣ eũ oꝑarent᷑ iniq̃: ut ꝓpħ̃a testat᷑¬
osee. E dicet᷑ ĩqͥt ei. Quid st̃ plage iste in medio ma¬
nuũ tuaꝵ: Idicet. hiis plagatꝰ sũ indomo eoꝵ:
quos diligebã. S o moyses si dõ placet adhur tẽpꝰ
ueniet: ꝙͦ inepotes patrũ suoꝵ neqͥtiã recognoscẽt.
& eoꝵ peccata condolendo plang̾et.⁊ dolebr̃ ⁊ ad
dñm conu̾tent᷑ i redibt: sic̃ dic̃ racharias ꝓph̃ã.
Et effundã sr̃ domũ dauid. & sr̃ habitatores ierłm sp̃m

Expanded text:
tet profecto, quia, sicut diximus, per invidiam et timorem regni sui admittendi hoc fecerint. Mirari igitur non debes, si legis doctores et Scribae invidiae veneno Christum occiderint, cum per eum gloriam et digenim sciunt quid faciunt . Per quod ostenditur ipse eos admodum dilexisse, licet contra eum operarentur inique, ut propheta testatQuid sunt plagae istae, in medio manuum tuarum? Et dicet: His plagatus sum in domo eorum quos diligebam . Sed, o Moyses, si Deo placet, adhuc tempus veniet quo et nepotes patrum suorum nequitiam recognoscent, et eorum peccata condolendo plangent et dolebunt, et ad Dominum convertentur et redibunt, sicut dicit Zacharias propheta: Et effundam super domum David
Abbreviated transcription (Latin):
sr̃ eũ porestatẽ imꝑiũꝙ habere: dissolutioĩsꝙ aͫ sus¬
ceptibił ẽe poss. simplicẽ uͦ ut qñ ereatori placer
ad celestẽ angloꝵ patͥam sine carnis morte tͣnsir&.
⁊ eiꝰ dãpnationẽ ꝓut potuit ꝑqͥsuut: qͥn ⁊ ut dei
p̃ceptũ tͣnsiret. ⁊ de fructu uetito comederet: cor¬
di eiꝰ inspirauit ꝓpt̾ ħ: ut de dignitate sua hõ¬
concider&: q̃madmodũ ⁊ iꝑse concidit.m Priꝰ
sit qđ adã factũ simplicẽ dixisti. atq cõpositũ.
tabam mortuoꝵ. corpꝰ aliqd̾ negasti posse fore si¬
plex simul atq cõpositũ. S ⁊ aliudẽ contͣriũ qd et
mortis eũ susceptibilẽ. dixisti ẽẽ creatũ: ⁊ talẽ ũ
sine morte ad patͥa tͣnsire posset angłoꝵ. Balte¬
rũ nãq mortał. ꝑ alterũ uͦ ee̾ ostendrͣ ĩmortał.¬

Expanded text:
solutionisque etiam susceptibilis esse posset; simplicem vero, ut quando Creatori placeret, ad coelestem angelorum patriam. sine carnis morte transiretet ejus damnationem prout potuit perquisivit, quin et ut Dei praeceptum transiret, et de fructu vetito comederet, cordi ejus inspiravit, propter hoc ut de dignitate sua concideret, quemadmodum et ipse concidit. MOYSESsit quod Adam factum simplicem dixeris atque compositum, tabamus mortuorum, corpus aliquod negasti posse fore simplex atque compositum. Sed et aliud est contrarium, quod et mortis eum susceptibilem dixisti esse creatum, et talem, ut sine morte, ad patriam transire posset angelorum. Per alterum namque mortalis, per alterum vero esse ostenditur immorta
Abbreviated transcription (Latin):
to redim̃do occũb̾&e: ab omĩ eẽ delicto ĩmunẽ necẽẽ fu¬
isset. Si ti ñ: peccata ꝓpͥa morte sua redimẽ ĩ digeret.h
uͦ in aliqͦ. qͥ tantũ ee̾t hõ. reꝑiri ñ poss. Nat᷑a ri corpo¬
ris a peccato sibi cauere ñ sustinet. testante dõ ĩ ge¬
nesi ⁊ dicente: qi ĩsidet mens hõĩs diligent᷑ ad neqͥtias
a uuentute. Dic̃ qͦq isalomon ĩ eccłiaste. Nẽ hõ ĩ
terra qui faciat bonũ: ⁊ ñ peccet. Ratio gͥ & clĩ sa

Expanded text:
to redimendo occumberet, ab omni esse delicto immunem necesse fuisset. Si enim non peccata propria morte sua redimere indigeret, hoc vero in aliquo qui tantum esset homo reperiri non posset. Natura enim corporis a peccato sibi cavere non sustinet, testante Deo in Genesi, et dicente, quia insidet mens hominis diligenter ad nequitias a juventute . Dicit quoque et Salomon in Ecclesiaste: Non est homo in terra qui facia
Abbreviated transcription (Latin):
n domus nouissime: plusquã pͥmee In qͦri domus
nouissimȩ maior fuit qͣm pͥme glã. cũ ĩ nouissima ñ
fuerĩt illa p̃ciosa insignia. q̃ fuert̃ in pͥma: Nã neq
archa dñi fuit ĩ sedã. nec rationali usi st̃ ĩ ea. nͨ uenit
ibi ignis de cęlo qui cõburer&e holocausta. nͨ fuit
tẽ tẽporis unctꝰ aut ꝓph̃a.⁊ alia itẽ qm pluruna.

Expanded text:
us quam primae? In quo enim domus novissimae major fuit quam primae gloria, cum in novissima non fuerint illa pretiosa insignia quae fuerunt in prima? Nam neque arca Domini fuit in secunda, nec rationali usi sunt in ea, nec venit ibi ignis de coelo qui combureret holocausta, nec fuit tunc temporis unctus aut propheta, et alia item quamplurima.
Abbreviated transcription (Latin):
cit̾ maior ẽet: totũ ꝓfecto mundũ cõbureret. ne
dũ si septẽlicit᷑. Qd sri lum eiꝰ sẽptẽplicit᷑ maior
ẽẽt: oculos utiq nr̃os nimio splendore obtũda
ultra quiesceret. sẽper & enĩ diesẽẽt. ꝑlunaris
gͥ lucis siue solaris argum̃tũ. uoluit ꝓph̃a intel¬
ugi fidẽ ⁊glãm. in xp̃m credit᷑oꝵ. ac sidic̾et. fides
illoꝵ ⁊ gła. multiplicit᷑ maior erit ⁊ ꝑlucidior.
qͣm modernoꝵ. E qd̾ ñ de luna uel sole isto iusibi

Expanded text:
citer, totum profecto mundum combureret, ne cum si septempliciter; quod si et lumen ejus septempliciter majus esset, oculos utique nostros nimio splendore obtunderultra quiesceret, semper etenim dies esset. Per lunaris igitur lucis sive solaris augmentum, voluit propheta intelligi fidillorum et gloria multipliciter major erit et perlucidior quam modernorum. Et quod non de luna vel sole isto visibi
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ mundũ istũ spoliauerãt. quasi p̃dã partitꝰ: par¬
tẽ suã asportauit: qñ eos qͥ ipsũ uentur ũ ẽẽ credi¬
derant: inde eripuit. Seqͥtur. Peo qd̃ tͣdidit in
mortẽ animã suã. Causã sane repetit. quare in
płrimis par ticipauit. uidel̃. qr ex nimia pietate
sua ꝓ mundi redẽptioẽ mori sustinuit. Itẽ seqͥt᷑.

Expanded text:
spoliaverant, quasi praedam partitus, partem suam asportavit, quando eos qui ipsum venturum esse crediderant, inde eripuit. Sequitur: Pro eo quod tradidit in mortem animam suam. Causam sane repetit, quare in plurimis participavit, videlicet quia ex nimia pietate sua pro mundi redemptione mori sustinuit. Item sequitur.
Abbreviated transcription (Latin):
si de sole uelluna ꝓpͥe dicẽt. ħ quidẽ qđ dic̃. ñ erit
tͥ ampliꝰ sol ad lucendũ ꝑdiẽ: nͨ splendor lune
illuminabit te. illi qđ supͣdix̾at ꝯtͣriũ eẽt. erit
scił lux lime sic̃ lux soł:i lux soł erit sẽptẽplici¬
ter. Pat& gͥ qr de splendore ⁊ gla fidĩ sc̃ẽ ecełie

Expanded text:
el luna proprie diceret, hoc quidem quod dicit, non erit tibi amplius sol ad lucendum per diem, nec splendor lunae illuminabit te, illi quod supra dixerat contrarium esset, erit scilicet lux sicut lux solis, et erit septempliciter. Patet igitur quia de splendore et gloria fidei sanctae Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
in uomeres: ⁊ lanceas suas in falces: &. ñ leuabit ge̾s
contͣ gentẽ gladiũ. nec exercebunt᷑ ult᷑ ad p̾liũ: ñ
inquã illud dix̃ ꝓpħã. qͥd fact᷑e sit gentes enarran¬
do: s qͥd p̃cepturꝰ sit xp̃c ostendendo. quẽ ad modu
⁊ alibi ⁊acharias diẽ de ipso. Et loqͥt᷑ in qͥd pacẽ genti

Expanded text:
gens contra gentem gladium, nec exercebuntur ultra ad praelium, non, inquam, illud dixit propheta, quid facturae sunt gentes enarrando, sed quid praecepturus sit Christus ostendendo, quemadmodum et alibi Zacharias dicit de ipso: Et loquetur, inquit, pacem genti
Abbreviated transcription (Latin):
suri moitẽ suã. sem̃ magnũ uidit: ⁊ hẽdesꝑ multos¬
habuit. ⁊ elongatũ ẽ tẽpꝰ eius: & uoluntas dñĩ eo
cõpleta fuit. Ex labore aĩe sue audebit: ⁊ sat᷑ab̾e: Ac
si diceret. Adeo laborabit aĩa sua: qđ eũ uidebit
laborẽ illũ qr tantus sit: sat᷑abr̃.i. sibi iude¬

Expanded text:
suam, semen magnum vidit, et haeredes permultos, et elongatum est tempus, et voluntas Domini in eo completa fuit: Ex labore animae suae videbit, et saturabitur. Ac si diceret: Adeo laborabit anima sua, quod cum videbit laborem illum quia tantus fuit, saturabitur, id
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑: i puer paruulus minabit eos. Uitulus iursus
pascent᷑. simul reqͥescẽt catuli eoꝵ. ⁊ leo quasi bos
comedet paleas. P Stultissime omĩũ o moy ses
intelligis tu istã simplicit᷑ ut posita ẽ ꝓpħiã ÷ m¬
Eciã. P In eo nẽpe cord tui pat& ĩsciẽtia. SiNut
dicis lupꝰ pacẽ ñ h̃ãt nͥ eũ agno. nͨ pardus nisi cũ

Expanded text:
uer parvulus minabit eos; vitulus et ursus pascentur, simul requiescent catuli eorum, et leo quasi bos comedet paleas . PETRUS. Stultissime omnium, o Moyses, intelligis tu istam simpliciter, ut posita est, ETRUS. In eo nempe cordis tui patet inscitia. Si enim, ut dicis, lupus pacem non habeat nisi cum agno, nec pardus nisi cum
Abbreviated transcription (Latin):
uidebit mortẽ :⁊ eru& aĩam suã de manu ĩferie ꝑ ħ
nãq qd̃ ait. qͥs ẽ hõ qͥ uurs ⁊ ñ uidebit mortẽ: innuit nul
de manu inferi: insinuat nullã tp̃re suo aiam de ĩ¬
ferni manu potuisse seruari. Erechias qͦq ũ ĩ ysaia le¬
gimus. lic&e bonꝰ hõ i sc̃s fuerit. sic̃ ĩ oratioẽ sua testat᷑
ipse c̃ diẽ. obsecͦ dñe mem̃to q̃so qͦmͦ ãbulai̾i corã¬

Expanded text:
ortem, et eruet animam suam de manu inferi? Per hoc namque quo ait: Quis est homo qui vivet et non videbit mortem, innuit nulluet animam suam de manu inferi, insinuat nullam tempore suo animam de inferni manu potuisse servari. Ezechias quoque ut in Isaia legimus licet bonus homo et sanctus fuerit, sicut in oratione sua testatur ipse cum dicit: Obsecro, Domine, memento, q
Abbreviated transcription (Latin):
certe istoꝵ potẽ eẽ. Neut᷑ nãq ꝓpħiam totã pot̾is appli¬
care. Nã si de ieremia intelligis: ieremias qͥdẽ flagella
carcerẽ. multãq afflictionẽ sustinuit. s nec occisus
fuit: nec flagellatꝰ conticuit. nec pecc̾a nr̃a tulit. nec
cet̾a ipsi applicab: q̃ ꝓphĩa dic̃. De iosia uͦ nichil qd̾
ĩ ꝓpħia habeatur. potuisse dici inuenies: p̃t̾ id qd̾¬

Expanded text:
certe istorum potest esse. Neutri namque prophetiam totam poteris applicare. Nam si de Jeremia intelligis, Jeremias quidem flagella, carcerem, et multam afflictionem sustinuit, sed nec occisus fuit, nec flagellatus conticuit, nec peccata nostra tulit, nec caetera ipsi applicabis, de Josia vero nihil quod in prophetia habeatur potuisse dici invenies praeter id q
Abbreviated transcription (Latin):
mͣ eũ despectũ ⁊ ouissimũ uiroꝵ: ad ostñdẽ dã hu¬
militate suã acdddidit: ⁊ põpe mundane contẽptũ.
Cũ inqͥt uirũ doloꝵ. Uir sane doloꝵ fuit ipse: qr nec i
fantiã uel puericia nec ĩ uiuentute: maliuoloꝵ in¬
sidiis caruit ac lobore. uin⁊ maioris fame fuit ⁊ ma¬
ioris notieie. qd̾ ẽ cognitũ ĩfirmitate. ħ nãꝙ ꝑ ĩfirmi

Expanded text:
 ad ostendendam humilitatem suam addidit, et pompae mundanae contemptum. Eum, inquit, virum dolorum. Vir sane dolorum fuit ipse, quia nec in infantia, vel pueritia, nec in juventute, malevolorum insidiis caruit, ac labore, unde et majoris famae fuit, et majoris notitiae, quod est cognitum infirmitate. Hic namque per infirmi
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmo sibi uetitũ fuerat. comecłe ex optauit. ꝙ sic gͣda¬
tĩ uꝰq ad opꝰ deuenit ⁊ cometit: ⁊ tc̃ oĩno eqͣlitatẽ ꝑ
dicdit. Qd̃ si ĩ pͥnus ita sr̃ eo cogitar&e: ũ bonu̾ne an ma¬
dubio nec peccar& nͨ eqͣlitatẽ amitteret. U̾bi gr̃a qͣm¬
rumorẽ audiat. qͦ ⁊ irascriñ.si uelit ualeat: ipse uͦ sr̃
illo sic cogitau̾it. ut &ͣ egre ferat ħ qd̃ audierit: colera
qͥdẽ rubea de qͣ ꝓcedit ira: ex huiꝰ modi cogitatioẽ
ocͥtas ⁊ tẽꝑies illa mesticie atq leticie qͣm pͥus habe¬
bat destruit᷑. Si uͦ de rumore illo. ita qd eũ ñ pigeat
meditet᷑. nͨ coła mouet᷑. nec ipse hõ calescit aut iras¬
cit᷑. nͨ ab eo tẽꝑies illa separat᷑. m ħ sane credimꝰ
nos. qd̾ ⁊ consilio serpentis adã ꝑeccau̾it: & ex eiꝰ pec¬
cato. hõ om̃is morti additꝰ sit. Doctores nãq nrͣi
multos fuisse uiros testant᷑. qͥ nisi serꝑentis confilio.

Expanded text:
 sic gradatim usque ad opus devenit et comedit, et tunc omnino aequalitatem suam perdidit. Quod si in primis ita super eo cogitaret, ut, bonumne ad madubio nec peccaret nec aequalitatem amitteret, verbi gratia, quemm audiat, quo et irasci et non, si velit, valeat, ipse vero super illo sic cogitaverit, ut etiam aegre ferat hoc quod audierit, cholera quidem rubea de qua procedit ira, ex hujuscemodi cogitatione ocritas et temperies illa moestitiae atque laetitiae quam prius habebat destruitur. Si vero de rumore illo ita quod eum non pigeat meditetur, nec cholera movetur, nec ipse homo calescit aut irascitur, nec ab eo temperies illa separatur. MOYSES. Hoc sane credimus nos, quod et consilio serpentis Adam peccaverit , et ex ejus peccato omnis homo morti addictus sit. Doctores namque nostri multos fuisse viros
Abbreviated transcription (Latin):
nies. M lilud p̃cor m̃ manifestes. P uidendũ itaq tͥ
e o moyses qr sole super mare ⁊ sr̃ t̾rã recta linea ex¬
istente: de mari quidẽ uapor humidus. de t̾ra uͦ con¬
surgit siecꝰ s &e sur sũ ꝯscendt̃ ꝑ calorẽ soł. sic̃ ⁊ fumus
aque ꝑferuorẽ ignis. Quapores duo c̃ sur sũ uenuĩt:
alt̾o alti cõmixto ex se nub es densas conficiũt. Nubes
aũ ẽ cirxit᷑ miliaria. xui. ĩ altũ erepsert̃derẽ frigidũ
soi reꝑuit. uñ iã altiꝰ tͣnsire neqͥut: ⁊ sicrursus ĩ t̾rã de¬
eicdt̃. ⁊ ex illis ymbres ꝓueniũt. fec̃ aũ ds montiũ con¬
cauitates: ut ibi quasi thesaurꝰ quidã receptarent᷑ ym¬
bat᷑ abscontdita. & hii st̃ fontes ex qͥb uniu̾sa conficiũt᷑
flumina Qib ftuminib uniu̾si nut̾unt᷑ pisces. pͣta et
uines ier igant᷑. segetes hominũ & aĩaliũ adaqͣnt᷑¬

Expanded text:
ES. Illud precor mihi manifestes. PETRUS. Videndum itaque tibi est, o Moyses, quia sole super mare et super terram recta linea existente, de mari quidem vapor humidus, de terra vero consurgit siccus, sed et sursum conscendit per calorem solis, sicut et fumus aquae per fervorem ignis, qui vapores duo cum sursum veniunt, altero alteri misto, ex se nubes densas conficiunt. Nubes autem cum circiter milliaria sexdecim in altum crepserint, aerem ibi frigidum reperiunt, unde jam altius transire nequeunt, et sic rursus in terram decidunt, et ex illis imbres proveniunt. Fecit autem Deus montium concavitates, ut ibi quasi thesaurus quidam receptarentur imbatur abscondita, et hi sunt fontes, ex quibus universa proveniunt flumina. Quibus fluminibus universi nutriuntur pisces, prata et vineae irrigant
Abbreviated transcription (Latin):
feste ⁊ sine allegoria ꝓphe loq̃bant᷑ uob̾. Quare mi¬
rũ ñ ẽ. si tͥ absurda uidẽt᷑ mee u̾ba explanatioĩs. ue¬
rũtñ ut om̃s occasioẽs ⁊ obiectioẽs tuas p̃cidã: iã de
ipso ysaia auctoritatẽ unã patentissimã tͥ dicã. Dic̃
ri ipse ysaias. Ecce intelliget seruꝰ meus exaltabr et
eleuabr: & sublimis erit ualde. Sic̃ optupuert᷑ sr̃ te
multi: sic ĩglosus erit int̾ uiros aspectus eiꝰ.⁊ forma eiꝰ

Expanded text:
feste et sine allegoria prophetae loquebantur vobis, quare mirum non est, si tibi surda videntur meae verba explanationis. Verumtamen ut omnes occasiones et objectiones tuas praecidam, jam de ipso Isaia auctoritatem unam patentissimam tibi dicam. Dicit enim ipse Isaias: Ecce intelliget servus meus, exaltabitur et elevabitur, et sublimis erit valde. Sicut obstupuerunt super te multi, sic i
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥd sic̃ uirgultũ cora eo:⁊ sic̃ rachix de t̾ra sitiẽti. Uide¬
nͣꝰ quidẽ qđ de t̾ra sitiẽti.i. de t̾ra arida: neq uga neq
radix sine humore possit ꝓcari. humor ii qͣsi mas ẽ
ipsius soli xp̃c aũ quasi radix aut uirgultũ de sicca
tra corã dño ascendit: eũ de carne u̾ginis sie marĩ
copula. ds pat eũ ꝓgenuit. Qd̾ aũ addidit. ñ ẽ species

Expanded text:
sicut virgultum coram eo, et sicut radix de terra sitienti. Videmus quidem quod de terra sitienti, id est de iterra arida, neque virga, neque radix sine humore possit procreari. Humor enim quasi mas est ipsius soli. Christus autem quasi radix aut virgultum de sicca terra coram Domino ascendit, cum de carne Virginis sine maris copula Deus Pater e
Abbreviated transcription (Latin):
es aũ. siccatꝰ ẽ torrens. Nni. pluerat sr̃ t̾rã. flumina
u p̃ qͣm suꝑ t̾rã diutiꝰ cucurrert̃: ad pelagꝰ tandẽ
detieniunt. ac marinis fluctib se cõpont̃: i sic uapor
maris sur sũ. ut supͣdiximꝰ reascendit. ⁊ ex se iterũ
nubes confiẽ.i huiꝰ ascensus uel descensus finis nec
ẽ nec ũ qͣm fuit: ex qͦ mundũ ds̃ cõ posuit.s nec erit:
quãdiu rerũ creatori placuerit. testante salomone

Expanded text:
torrens, non enim pluerat super terram . Flumina vero postquam super terram diutius cucurrerint, ad pelagus tandem deveniunt ac marinis fluctibus se componunt, et sic vapor maris sursum ut supra diximus reascendit, et ex se iterum nubes conficit, et hujus ascensus vel descensus finis non est nec unquam fuit, ex quo mundum Deus composuit, sed nec erit, quandiu rerum Creatori placuerit, teste Salomone
Abbreviated transcription (Latin):
qͥn pͥus qͣm redeat. q̃c̃q uolã efficiat. ħ ẽ sic̃ dispo¬
sui carnẽ assumat. flagellet᷑. patiat᷑. moriat᷑. de ĩ¬
ferno suos eripiat ac resurgat: ⁊ legẽ q̃ clausa ẽ. mi¬
nꝰ ĩtelligentib aꝑiat. Qd̃si de u̾bo suo .i. de sermone
suo d̾s se dixisse intelligi noluiss qd ait: u̾bũ meũ

Expanded text:
in, priusquam redeat, quaecunque volam efficiat, hoc est, sicut disposui, carnem assumat, flagelletur, moriatur, de inferno suos eripiat. ac resurgat, et legem quae clausa est minus intelligentibus aperiat. Quod si de verbo suo, id est, de sermone suo, Deus se dix
Abbreviated transcription (Latin):
te.futurũ ẽẽ p̃uidit. unde ⁊ in seq̃ntib addidit: de¬
relinquat impiꝰ uiã suã. & uir inquus cogitatio¬
nes suas. erruertat᷑ ad dñm. Uideł ne de eo iniq
cogitarẽt: aũt dm̃ ẽẽ eũ ꝓpt̾ assũptã carnẽ dubi¬
tarẽt: immo fidelit̾ crede̾nt. na ⁊ fides in sola co¬

Expanded text:
te futurum esse praevidit, unde et in sequentibus addidit: Derelinquat impius viam suam, et vir iniquus cogitationes suas, et revertatur ad Dominum, videlicet ne de eo inique cogitarent, aut Deum esse eum propter assumptam carnem dubitarent, imo fideliter crederent, nam
Abbreviated transcription (Latin):
& ĩ tẽplo erit abominatio desolatiõis:⁊ uꝰq ad consũ¬
mationẽ ⁊ finẽ. ꝓseuerabit desolatio. Ipħia sane is¬
ta õ moyses clausa ẽ.:⁊ ad intelligendũ difficilis:
st̃ ibi termini multi designati. s tñ om̃s ad ostendẽ¬
dũ xͥ acduentũ. stͣ positi. In pͥmis gͥ seiẽdũ ẽ. qr ebdonia¬
des iste: annoꝵ st̃ ebdomades. Cũ gͦ ait. Septuaguita

Expanded text:
in templo erit abominatio desolationis, et usque ad consummationem et finem perseverabit desolatio . Prophetia sane ista, o Moyses, clausa est, et ad intelligendum difficilis, et sunt ibi termini multi designati, sed tamen omnes ad ostendendum Christi adventum sunt positi. In primis igitur sciendum est, quia hebdomades istae annorum sunt hebdomades. Cum igitur ait: Septuaginta
Abbreviated transcription (Latin):
finis eiꝰ uastitas. ⁊ pꝰ finẽ belli statuta desolatio. Qd̾ aũ
seqͥtur. confirmabit aũ pactũ multis ebdomada una.
illa ꝓfecto ebdomada una: septẽ st̃ anni obsichiois. Sep¬
tẽ N annis obsessa ẽ ciuitas ab exercitu romanoꝵ: ⁊ ĩ fra
illos uii.annos. a dõ coacti fuert̃ intꝰ ⁊ afflicti: qd ñ ha¬
berẽt un sacͥficiũ fac̾e̾ possẽt: ⁊ ħ ẽ qd̾ ait. In dimidio
ebdomadis .i. infra ebdomadẽ deficiet hostia: ⁊ sacͥfici¬
ũ:⁊ ĩ tẽplo erit abominatio desolatioĩs. Qd ꝙ̃ addit᷑.
usq ad consũmationẽ ⁊ finẽ ꝑseũabit desolatio. in¬
sinuat qd̾ captiuttas& desolatio illa fine foret carit᷑a.
Septẽ gͦ ebdomades uꝰq ad cyrũ: & lxii. ebdomades a¬

Expanded text:
 vastitas, et post finem belli statuta desolatio. Quod autem sequitur, confirmabit pactum multis hebdomada una, illa profecto hebdomada una septem sunt anni obsidionis. Septem enim annis obsessa est civitas ab exercitu Romanorum, et infra illos septem annos, adeo coacti fuerunt intus et afflicti, quod non haberent unde sacrificium facere possent, et hoc est quod ait: In dimidio hebdomadis, id est infra hebdomadem, deficiet hostia et sacrificium, et in templo erit abominatio desolationis. Quod etiam additur, usque ad consummationem et finem perseverabit desolatio, insinuat quod captivitas, et desolatio illa fine foret caritura. Septem ergo hebdomades usque ad Cyrum, et sexaginta duae
Abbreviated transcription (Latin):
te. ⁊ omĩ multitudine. ⁊ dab̾ ei p̃cepta cunctis uidũ¬
tib & partẽ gle tue:⁊ audiat eũ omĩs synagoga
filioꝵ isrł. Cũ uͦ tã aꝑte de iosue hic agat᷑. cur̾ illa
intelligatur: Si ꝑ ħ qđ legitur dab ei partẽ gle tue
ac si dictret ñ omne̾ glãm tuã: ꝑ qd̃ ostendit᷑. qd
simił moysi ñ fuerit: ⁊ ĩ fine deutononii. ñ surrex̃

Expanded text:
ta cunctis videntibus, et partem gloriae tuae, et audiat eum omnis synagoga filiorum Israel . Cum vero tam aperte de Josue hic agatur, cur illa intelligatur? Sed et per hoc quod legitur: dabis ei partem gloriae tuae, ac si diceret non omnem gloriam tuam, per quod ostenditur quia similis Moysi non fuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
refert ipse dauid. factꝰ ẽ s̃qͥd sermo dñi ad me dicẽs
Multũ sanguinẽ effudisti. & płrima bella bellasti. ñ
pot̾is ȩdificare domũ nomini meo: tanto effuso san¬
guine corã me. Ecce natꝰ ẽ tͥ filiꝰ. uir qͥetissimꝰ: faciãti
eũ reqͥescẽ ab omĩb minucis suis ꝑ circuitũ. quia sa¬

Expanded text:
refert ipse David: Factus est, inquit, sermo Domini ad me dicens: Multum sanguinem effudisti, et plurima bella bellasti; non poteris aedificare domum nomini meo, tanto effuso sanguine coram me. Ecce natus est tibi filius, vir quietissimus, faciam enim eum requiscere ab om
Abbreviated transcription (Latin):
tudinẽ moysi. nisi xp̃c. E ponã u̾ba mea ĩ ore eius.
Qdẽ. Qr uocis meȩ impetũ neq̃unt tolerare:. ꝑ ip¬
sum loquar eis sub carnis uelamine. loqͥt᷑q adeos
omĩa q̃ p̃ceꝑo illi. Ac si aꝑte dicer&. p̃t̃ id qd̾ uolã &
p̃cipiã: nichil omĩno dicet. Q aũ uerba eiꝰ qͥ loq̃t᷑ in
nomine meo audire noluerit: ego ultor existã. Id ẽ qͥ

Expanded text:
em Moysi, nisi Christus. Et ponam verba mea in ore ejus, quod est, quia vocis meae impetum nequeunt tolerare, per ipsum loquar eis sub carnis velamine. Loquetur ad eos omnia quae praecepero illi. Ac si aperte diceret: Praeter id quod volam et praecipiam, nihil omnino dicet: Qui autem verba ejus quae loquetur in nom
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽt nom̃ eiꝰ ibi. iã ꝓcul ẽ: qi destructũ ẽ antiquũ il¬
uid tẽplũ dñi. Carne gͥ omi mnunda sit. uelĩmunda:
iã qͣlibet ꝓ ut sibi placet. sine ulla tͣnsgressior̾ potẽ
uesci. Qd̾ aũ o moyses huc uͦq dixi: utiq idõ feci. uͭ
tue satis facerẽ uoluntati. si uͦ alit̾ me uellẽ defen¬
ꝯsi cont̾riã nullatenꝰ ẽẽ. De p̃ceptis .ii. dñi. contriũ
ñ ẽ alterũ alteri s qñ tẽpꝰ p̃cepti uniꝰ ẽ cõpletũ: aliud
ut sibi placet dat p̃ceptũ. quẽ ad modũ de p̃cepto
uidemus: qd̾ de carnib comedendis. dñs noe dedit.
qr pꝰquã moyses uenit.⁊ illiꝰ p̃cepti tẽpus cõpletũ
fuit: moysi ipsi iã aliud p̃ceptũ de carnib uideł
phibendis. donauit. Ciuꝰ iterũ tẽpꝰ. pꝰ quã xͦ aduenien¬

Expanded text:
ructum est antiquum illud templum Domini. Carne igitur omni, munda sit vel immunda, jam quilibet, prout sibi placet, sine ulla transgressione potest vesci. Quod autem, o Moyses, huc usque dixi, utique feci ut tuae satisfacerem voluntati. Si vero aliter me vellem defenesse. De praeceptis enim Domini contrarium non est alterum alteri, sed quando tempus praecepti unius est completum, aliud, ut sibi placet, dat praeceptum, quemadmodum de praecepto videmus, quod de carnibus comedendis Dominus Noe dedit , quia, postquam Moyses venit, et illud praecepti tempus completum fuit, Moysi ipsi jam aliud praeceptum de carnibus, videlicet prohibendis, donavit . Cujus iterum tempus, postquam Chri
Abbreviated transcription (Latin):
dux de iuida. fuit ult̾ius. Credere itaq debemꝰ. qr
hic tẽ pꝰ xp̃i aduentus le terminatũ fuit: i qd̵ is qͥ
tẽpore illo uenit: sine dubitationis ser upulo xp̃e ex¬
titit. Itẽ in libro daneł de tpre xp̃i aduentꝰ. sic ẽ an¬
gelus eũ ipso daniele locutꝰ. Septuaginta ebdoma

Expanded text:
dux de Juda fuit ulterius. Credere itaque debemus quod hic tempus Christi adventus determinatum fuit, et quod is qui tempore illo venit, sine dubitationis scrupulo Christus exstitit. Item in libro Danielis de tempore Christi adventus sic est angelus cum
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ natꝰ ꝓgenie. ⁊ tãqͣm moyses legis lator extit̾it: et
uerbũ dĩ sub eiꝰ carnis uelamine latuerit. nichilꝙ
aliud qͣm p̃cep̃ ds̃ pater ipse docuerit: ipso at¬
testante ĩ eu̾uglĩo ⁊ dicẽte. sermonẽ quẽ audistis
ñ ẽ meus. s eiꝰ qui misit me patris: cũ ripse nullũ¬

Expanded text:
orum natus progenie, et tanquam Moyses legislator exstiterit et Verbum Dei sub ejus carnis velamine latuerit, nihilque aliud quam praecepit Deus Pater, ipse docuerit, ipso attestante in Evangelio et dicente: Sermonem quem audistis, non est meus, sed ejus qui misit me Patris
Abbreviated transcription (Latin):
diciũ. Mortẽ sanẽ xͥ uoluit ꝓphã notari ꝑ de¬
fectũ. ꝑesfugiũ uͦ ascensũ eiꝰ in celũ. Ac si dicer &e.
Nmoriet᷑. aut de t̾ra recedet .i.ẽ in celũ descendet.
donec mittat lege̾ in terra. E xqͥde añ qͣm scłm
diciũ in terra posuit: qñ legẽ .i. euũgłiũ nob ded¬

Expanded text:
ta notari per defectum, per effugium vero ascensum ejus in coelum. Ac si diceret: Non morietur aut de terra recedet, id est in coelum ascendet, donec mittat legem in terra. Et Christus quidem anjudicium in terra posuit, quando legem, id est Evange
Abbreviated transcription (Latin):
ut uadas ad patres tuos qđ ẽ. cũ mortuus fueris sus¬
citabo sem̃ tuũ pꝰte: patet qd̾ dictũ ñ ẽ de salomone.
Rex nãq iã erat salomon. uiuente adhuc suo patre.
Qd̃ si de salomone uellet dicẽ. utiq ñ dixiss qd erit de
filiis tius. s qd̾ erit de te. Qd̾ &̃ seqͥt᷑. E statuã eũ ĩ do¬
mo mea ⁊ in regno meo uͦq in et̾nũ. ⁊ thronꝰ eiꝰ firmis¬
simꝰ in ꝑpetuũ: patent᷑ agnoscitur ñ de salomone

Expanded text:
ut vadas ad patres tuos, quod est, cum mortuus fueris, suscitabo semen tuum post te, patet quod dictum non est de Salomone: rex namque jam erat Salomon vivente adhuc patre suo. Quod si de Salomone vellet dicere, utique non dixisset, quod erit de filiis tuis, sed, quod erit de te. Quod etiam sequitur, et statuam eum in domo mea, et in regno meo usque in aeternum, et thronus ejus firmissi
Abbreviated transcription (Latin):
rogans: ñ ĩ anis glẽ appetitor fuit: ñ ne sr̃ oĩa humili¬
tatẽ dilexit: Calamũ qͣssatũ ñ conteret: ⁊linũ fu¬
migans ñ extinguet. Uidemꝰ sane qd calamꝰ quassa¬
tus. leuiter potẽ ꝑ fringi: linũ aũ fumigãs. idẽ li¬
nũ cõbustũ. s tñ adhuc aliquid retinẽs fumi .i.
ignis. ꝑ facillime p̃t extingui.S qͥd ꝑ calamũ qͣs¬
satũ. uel linũ pene extinctũ. melius quã pecca¬
tuos. in peccatis occidi ñ p̃ cep̃. s miscd̾it̃ tołauit:⁊

Expanded text:
rogans, non inanis gloriae appetitor fuit , imo super omnia humilitatem dilexit. Calamum quassatum non conteret, et lichnum fumigans non exstinguet. Videmus sane quod calamus quassatus leviter potest perfringi: lichnum autem fumigans, id est linum combustum, sed tamen adhuc retinens fuignis, perfacillime potest exstingui. Sed quid per calamum quassatum, vel lichnum pene exstinctum, melius quam peccatuos in peccatis, occidi non praecepit, sed misericorditer