comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gent cũ sũma reu̾encia ⁊ timore dei ꝑti¬
cipet aũt ⁊ ip̃e quib indiget si tñ ĩdiget
tam in suis qͣm in fr̃m qui ab eo suscipi¬
untur nccͣiis usib ꝓfuturis ita uidelic
tus istis mĩme fu̾it: rutat aũt res ec̃ce¬

Expanded text:
gent cum summa reverentia et timore Dei: participet autem et ipse quibus indiget, si tamen indiget, tam suis quam fratrum qui ab eo suscipiuntur necessariis usibus profuturis; ita ut in tus istis minime fuerit, convertat autem res ecc
Abbreviated transcription (Latin):
ueruptñ si qͥd ꝓpͥum tulit sub fr̃nitatis
diligent̾ q̃rendũ ẽ. si qͥd male de reb la¬
pidauit ecc̃e ut ex eo qd nũc abstulit il¬
lud reformare ac sat̃fac̾e modis oĩb cõ¬
pellatur. ¶ Hoc edicto ñ in accusatoreᷤᷤ
uł depositores ulciscitur s ĩ depositũ ul¬
terius ꝓseqͥtur ut si ultͣ modis oĩb re
pellatur ⁊ ad agendã pnĩam ꝑhennẽ
in monast̾io retrudatur. Quem ergo gͥg.

Expanded text:
um tulit, sub fraternitatis diligenter quaerendum est, si quid male de rebus dilapidavit ecclesiae, ut ex eo, quod nunc abstulit, illud reformare ac satisfacere modis omnibus compellatur. Gratian. Hoc edicto non in accusatores vel depositores ulciscitur, sed in depositum ulterius prosequitur, ut si ultra ad epellatur, et ad agendam poenitentiam perennem in monasterium detrudatur. Quem ergo Grego
Abbreviated transcription (Latin):
uet̾is testam̃ti: sunt adiniranda ñ ĩ exẽ¬
plum nr̃e actionis trahenda. Multa enĩ
ecc̃asticoꝵ: iudiciũ sanguinis agitare l.
tunc finees uideũ cocuntẽ cũ maclianita
intͥfecit ⁊ repitatũ ẽ ei ad iꝰticiã. hodie

Expanded text:
eris Testamenti sunt admiranda, non in exemplum nostrae actionis trahenda. Multa enim ecclesiasticorum judicium sanguinis agitare licet. Tunc Phinees Judaeum coeuntem cum Madianita interfecit, et reputatum est ei ad justitiam; hodie
Abbreviated transcription (Latin):
ctum est qñ iudeis dixit. Si male louimiᷤ
sũ ⁊ c̃. ita de istis intlłigendũ est ꝙ suo
exemplo p̾latis ded̾it facultatẽ recipien¬
di subditos in accusatõem sui s ñ coege
tatis ep̃c accusatur a subditis de lapsu car-¬
nis. ruincitur deponit᷑. alter loco eiꝰ sb̃sti¬

Expanded text:
ctum est, quando Judaeis dixit: Si male locutus sum, etc., ita de istis intelligendum est, quod suo exemplo praelatis dederunt facultatem recipiendi subditos in accusationem sui, sed non coegeepiscopus accusatur a subditis de lapsu carnis, convincitur, deponitur, alter loco ejus resti
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑior ñ usarpauit regis offm̃: in quo
erat rege inferior. Monuit eũ ut per pe-¬
nitenciã pcc̃a sua expiaret. ñ tulit in eũ
sĩam q̃ tanqͣm adult̾ ⁊ homicida mor¬
ti addicetur. ¶ Sic ⁊ beatus ambꝵ ĩꝑa
torem arthadiũ excõicauit ⁊ ab eccłie
ingressu ꝓhibuit. Sicut eĩ ñ sñ causa
iudex gladiũ portat ita ñ sñ ca claues
ecce sacerdotes accipiunt. Ille portat gla¬
diũ ad iundictam maletc̃oꝵ laudẽ uo
bonoꝵ isti h̃nt claues ad exclusionem ex¬
cõicandoꝵ ⁊ reconciliatõem penitenciũ.
hoc ergo exemplo subditi ꝓbantur rep̾-¬
hendendi a p̾latis ñ p̾lati a subditũ. It
Damel nlła legittima potestate functus
iudices a ppło estitutos de fło testĩonio ⁊¬

Expanded text:
ior, non usurpavit regis officium, in quo erat rege inferior; monuit eum, ut per poenitentiam peccata sua expiaret, non tulit in eum sententiam, qua tanquam adulter et homicida morti addiceretur. § 5. Sic et B. Atorem Arcadium excommunicavit, et ab ecclesiae ingressu prohibuit. § 6. Sicut enim non sine causa judex gladium portat, ita non sine causa claves ecclesiae sacerdotes accipiunt. Ille portat gladium ad vindictam malefactorum, laudem vero bonorum; isti habent claves ad exclusionem excommunicandorum et reconciliationem poenitentium. Hoc ergo exemplo subditi probantur reprehendendi a praelatis, non praelati a subditis. § 7. Item Daniel nulla legitima potestate functus judices a populo constitutos de falso testimonio
Abbreviated transcription (Latin):
refert in libris uiroꝵ illustriũ qd̃ dama¬
sus ppͣ a subditis de adult̾io accusatus:
poliatus pͥus statui pͥstino reddi dec̾m¬
tur ut tunc ueniret ad cãm ⁊ si ita rec¬
Bigna res uisa ẽ. maximo nũo sac̾do¬
ordinaretur qũo ẽet accusandus: p̾fatꝰ
pͣpͣ ut cãm dr̃et occurrebat. s ab emulis

Expanded text:
 in libris Virorum illustrium, « Damasus papa a subditis de adulterio accusatus poliatus, prius statui pristino reddi decernitur, ut tunc veniret ad causam, et si ita recDigna res visa maxima sacerdoordinaretur, quomodo esset accusandus, praefatus Papa, ut causam diceret, occurrebat; sed ab aemulis
Abbreviated transcription (Latin):
luerint. Balaam nãq asinã urgens.
ut maledicendũ ppło dei eum ueheret
significat eos qui u̾berib ⁊ cruciatib
a subditis exigunt ut eis ĩ malo fauco¬
res ⁊coadiutores existant. Sz qr angłs
quilib iidel p̾dicator euaginato gla¬
dio aꝑte .s. p̾dicato timore. ⁊ horrore fu¬
ture uindicte a ꝯsensu aliene malicie
affugitis: cur nob̃ iniuste trascimi:
nunquid uob̃ inobedientes aliqñ fuimꝰ
nͥ nũc cũ ad malũ cogimur. Uidete illũ
qͥ ꝓhibet ab incepto. Non gͦ hinc p̾lati
ꝓbantur accusandi a subditis. ¶ Item
tũ dauid adult̾ium ⁊ homicidiũ ꝯmisis¬
set missus ẽ. a deo nachan ꝓpħa ut eum
redargu̾et. Ecce qd̃ p̾lati redarguendi st̃¬
⁊ rep̾hendendi a subtlitis. S notandũ
ẽ qd̾ due sunt persone qͥb mũdus iste re¬
gitur regalis uidelz ⁊ sac̾dotalis sicut re
in causis scłi: tñ suberat eis in cais dei.
cut gͦ orias a dño lepͣ ꝑcussus ẽ qͥ sacer¬
dotum officia usurpare uoluit sic sacer

Expanded text:
luerint; Balaam namque asinam urgens, ut ad maledicendum populo Dei eum veheret, significat eos, qui verberibus et cruciatibus a subditis exigunt, ut eis in malo fautores et coadjutores existant. Sed, quia angelus, quilibet videlicet praedicator, evaginato gladio, aturae vindictae, a consensu alienae malitiae affligitis? cur nobis injuste irascimini? numquid vobis inobedientes aliquando fuimus, nisi nunc, quum ad malum cogimur? Videte illum, qui prohibet ab incepto. Non ergo hinc praelati probantur accusandi a subditis. § 2. Item quum David adulterium et homicidium commisisset, missus est a Deo Nathan propheta, ut eum redargueret. Ecce, quod praelati sunt arguendi et reprehendendi a subditis. § 3. Sed notandum est, quod duae sunt personae, quibus mundus iste regitur, regalis videlicet et sacerdotalis. Sicut rein causis saeculi, tamen suberat eis in causis DeiSicut ergo Ozias a Domino lepra percussus est, quia sacerdotum officia usurpare voluit, sic sacer
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃oꝵ cuncta uolumus em̃dare indici
o. qm̃ si nos qui aliena debemꝰ corrig̾e¬
pcc̃a peiora ꝯmittimus: c̾te ñ u̾itatis di¬
cipłi s qd̾ dolentes dñis. erimꝰ pre cet̾is
erroris magr̃i. Inde magnitudinis ut̾e

Expanded text:
rum cuncta volumus emendare iudicio, quoniam si nos, qui aliena debemus corrigere, peiora committimus, certe non veritatis discipuli, sed, quod dolentes dicimus, erimus pre cęteris erroris magistri. Inde magnitudinis vestr
Abbreviated transcription (Latin):
rere ⁊ ab ingressu ecc̃e paululum
temꝑare nec hoc dicentes culpand̃¬
putamus ẽẽ ꝯiugiũ. S qr ip̃a li¬
cita admixtio ⁊iugis sñ uolup¬
tate carius fieri ñ poss a sacri lo-¬

Expanded text:
rere, et ab ingressu ecclesiae paululum temperare. Nec hoc dicentes culpam deputamus esse conjugium: sed quia ipsa licita admixtio conjugis sine voluptate carnis fieri non potest, a sacri lo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfitentur: sñ cuiꝰqͣm dubitatõis ambi¬
guo eos ad catholicã fidẽ uenientes sce
trinitatis nõie baptirabis. Si u̾o apd̃
dilcĩonem tuam eoꝵ qui ꝯu̾ti uolue¬
rint manifesta ꝯfessione claruerit qd̃
in nõie tͥnitatis fu̾int raptirati sola
reconciliatõis ĩpensa gr̃a. catholice so¬
ciare fidei maturabis ut tali dispẽsa¬
tione seruata: nicħ alit̾ ꝙͣ qd̃ eũngeli¬
ca iubet auctoritas temitatis cuiusꝙͣ
sp̃u uideatur effectũ. Itẽ aug̃. de uni

Expanded text:
fitentur, sine cujusquam dubitationis ambiguo eos ad catholicam fidem venientes in S. Trinitatis nomine baptizabis. Sin vero apud dilectionem tuam eorum, qui converti volunt, manifesta confessione claruerit, quod in nomine Trinitatis fuerint baptizati, sola reconciliationis impensa gratia catholicae sociare fidei maturabis, ut tali dispensatione servata nihil aliter, quam quod evangelica jubet auctoritas, temeritatis cujusquam spiritu videatur
Abbreviated transcription (Latin):
tum datur qͥcũq baptizet si ad eiꝰ pacẽ
illi ꝑtinẽt quib datur. Non eĩ raptori¬
b ⁊ fen̾atorib dicit dñs. si cui dimise¬
ritis prc̃a: dimittũtur illi. si cui tenu¬
eritis: tenebũtur. foris quidẽ nec liga¬
ri aliquis potest nec solui. uͥ si sit qͥ
alium ligare possit aut solu̾e. s sol¬
uitur qui cũ colũba fec̾it pacen. ⁊ liga¬
tur qui cũ colũba ñ ht pacem. siue aꝑte¬
gͦ sacͣmenta in modũ lucis ab ĩmũdis
coiqͥnari ñ possũt si ĩ morẽ puri flu¬
uii ꝑ lapideos canales ad fertiles areo¬
las ꝓueniunt: p qd̾ symoniaci sacra¬
mentũ unctionis sibi qͥdẽ inutilit̾ ⁊ per¬
nitiose hñt Aliis aũt utilit ⁊ salubrit̃
eandẽ unctõem admĩstrent. Sicut ergo

Expanded text:
tus datur, quicumque baptizet, si ad eius pacem illi pertinent quibus datur. non enim raptoribus et faeneratoribus diceret dominus: si cui dimiseritis peccata dimittentur illi, si cui tenueritis tenebuntur. foris quidem nec ligari aliquid potest nec solui, ubi non sit qui aut ligare possit aut soluere, sed soluitur qui cum columba fecerit pacem et ligatur qui cum columba non habet pacem, siue a. Si ergo sacramenta in modum lucis ab immundis coinquinari non possunt, si in modum puri fluvii per lapideos canales ad fertiles areolas perveniunt, patet quod simoniaci sacramentum unctionis sibi quidem inutiliter et perniciose habent, aliis autem utiliter et salubriter eamdem unctionem administrant. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
mitti ñ debent. s cũ pnĩa rata esse
ꝑmittũtur. Illa u̾o sacͣmenta q̃ sũt
dignitatis nisi digne fu̾int admĩstͣ¬
ta ita ut digni digne a dignis pro¬
moueantur dignitates ẽẽ desmunt
ñ ut minuatur u̾itas sacͣmenti: s
ut cesset offm̃ administͣndi uł loco
uł tp̃re. ul ꝓmotõe. Loco ut ait leo.i¬

Expanded text:
mitti non debent, sed cum poenitentia rata esse permittuntur. Illa vero sacramenta, quae sunt dignitatis, nisi digne fuerint administrata, ita ut digni digne a dignis provehantur, dignitates esse desinunt, non ut minuatur veritas sacramenti, sed ut cesset officium administrandi, vel loco, vel tempore, vel promotione. Loco, ut ait Leo
Abbreviated transcription (Latin):
bimus nolentes alicuiꝰ ecclesie prim¬
legium infring̾e. licet apłica p̾rogati¬
ua possimus de qualibet eccłia cl̾icum
ordinare. desine iam cuiꝰpiam ⁊ elo cu-¬
mensis cc̃ce antistitẽ procelare. Qͥa si
cum ꝓtelaueris ⁊ eum ꝯsecrare iã to¬
ciens monitus ñ maturauus procul¬

Expanded text:
bimus, nolentes alicujus ecclesiae privilegium infringere, licet apostolica praerogativa possimus de qualibet ecclesia clericum ordinare: desine jam cujuspiam zelo Cumensis ecclesiae antistitem protelare, quia, si protelaveris et eum consecrare jam toties monitus non matura
Abbreviated transcription (Latin):
cum ncce fuit ad nos conuocare atz
eccasticis exigentib oportimitatib
tate assumitur p̾sumptionis aliudẽ
qd̃ ex nccitate geritur caritatis. cũ suf¬
fraganer archiepoꝵ subditi suis ad
malũ fau̾e ceꝑunt atq circa eoꝵ cor¬
rectiones negligentes extit̾int: tunc
licet metropolitqnis pret̾ illoꝵ uolũ¬
tatem ⁊ ligandos dampuare ⁊ reconci-¬
liandos absolu̾e. Cũ ño: ep̃i zelo diui¬
ne caritatis accensi bonos u̾bo ⁊ exem¬
plo edificant ⁊ maloꝵ uicia asꝑa incre¬
pationc redarguunt absq talium ꝯsi¬
lio ñ licet metropolitanis in eorũ pro¬
chia aliquid agere: uł dispon̾e. unde ĩ
fine capłi martini pape ñ simpłr dc̃m¬

Expanded text:
cum necesse fuerit ad nos convocare, atque ecclesiasticis exigentibus opportunitatibus tate assumitur praesumtionis, aliud quod ex necessitate geritur caritatis. Quum suffraganei archiepiscoporum subditis suis ad malum favere coeperint, atque circa eorum correctiones negligentes exstiterint, tunc licet metropolitanis praeter illorum voluntatem et ligandos damnare, et reconciliandos absolvere. Quum vero episcopi zelo divinae caritatis accensi bonos verbo et exemplo aedificant, et malorum vitia aspera increpatione redarguunt, absque talium consilio non licet metropolitanis in eorum parochia aliquid agere vel disponere. Unde in fine capituli Martini Papae non simplic
Abbreviated transcription (Latin):
offerũtur sub dñio laicoꝵ detineant᷑
s tm̃modo sac̃dotib qui cotidie dño
longe erant ab istis panib qui nũc
ruscante. lucidiores eẽ uidentur. Qͣ
pro aliis deo preces offerre: Quia pra

Expanded text:
detineantur: sed tantummodo sacerdotibus, qui quotidie Domino panes longe erant ab istis panibus, qui nunngelio coruscante, lucidiores esse videntur. Qua pro aliis, Deo preces offerre? Quia pra
Abbreviated transcription (Latin):
trib sc̃is nr̃isq pͥorib placuit hanc
scĩonẽ fieri ⁊ nos om̃s similiter ĩ eis¬
dem persistere uolumus ut nlłs au¬
molitus fu̾it: sub anath̾atis iũcło
sit colligatus ⁊ ꝯdempnatus. En¬
derunt om̃s fiat fiat. ¶ Premissis
nes uł facultates carũ: a laicoꝵ dis¬
positione ꝓlantur esse ĩmunes. ¶ S
ꝯstitute eẽ dicantur. potestas dispen¬
sandi intlłigenda ẽ. ñ distrahendi uł
dilapidandi. Unde ĩ agathensi cõ¬

Expanded text:
tribus nostrisque prioribus placuit, hanc sanctionem fieri, et nos similiter in iisdem persistere volumus, ut nullus aumolitus fuerit, sub anathematis vinculo sit colligatus et condemnatus. Responderunt omnes, fiat, fiat. » 23. nes et facultates earum a laicorum dispositione probantur esse immunes. QUAESconstitutae esse dicantur, potestas dispensandi intelligenda est, non distrahendi vel dilapidandi, Unde in Agathensi Con
Abbreviated transcription (Latin):
curiales uel qͥblibet publicis functõi¬
b occupatos: cłicos facere ꝯtendũt pro
quib postea maior ẽ tͥsticia tunt cũ¬
iã de reuocandis eis aliqͥd ab ĩꝑatore
p̾cipitur qͣm gr̃a nascitur de asscito.

Expanded text:
functionibus occupatos clericos facere contendunt, quibus postea major tristitia cum de revocandis eis aliquid ab imperatore praecipitur quam gratia nascitur de ascito.
Abbreviated transcription (Latin):
si singła discutienda mandaremꝰ ñ
modicos motus aut scandala yspa¬
niensib ꝓuinciis quib mederi cupi¬
mus destudio em̃idationis induc̾emꝰ.
Idcͥco remittenda pocius ħ putamꝰ.¬

Expanded text:
si singula discutienda mandemus, non modicos motus aut scandala Hispaniensibus provinciis, quibus mederi cupimus, de studio emendationis inducemus. Idcirco remittenda haec potius putam
Abbreviated transcription (Latin):
ea peccat ut scm̃ bap̃ma ĩ nouis pere¬
dima sua expiratione suscipiat. for
tismatis multa peccabant cirea dicm
aũ mortis recesserũt uacui. Os eĩ ꝓpt
hoc bap̃ma tribuit ut soluat pcc̃a ñ
addat. Si u̾o quis ad hoc utitur bap¬
tismate ut ampliorat delinqͣt: ip̃m
paruulis raptiratis pentũ

Expanded text:
ea peccat, ut sanctum baptisma in novissima sua exspiratione suscipiat, forttismatis multa peccabant, circa diem autem mortis discescerunt vacui; Deus enim propter hoc baptisma tribuit, ut solvat peccata, non ut addat. Si vero quis ad hoc utitur baptismate, ut ampliora delinquat, ipsum Parvulis baptizatis parentum
Abbreviated transcription (Latin):
seu̾itate dilig̾e: qͣm cũ lenitate decipere.
utilius esurienti panis tollitur. si de cibo
securus iusticiam negligat: ꝙͣ esuriẽti
panis frangitur. ut ininsticie seductus
ad quiescat. Et qui freneticũ ligat ⁊ qͥ
litargicũ excitat: ambob molestus am¬
bos amat. Qͥs nos potest ãplius amare
qͣm d̾s: Et tñ nos ñ solũ docere suauit᷑
uerũ ⁊̃ salubrit̾ t̾rere ñ cessat. fomẽtis
lenib quib d̾s om̃s ꝯsolat᷑ sepe ⁊̃ mor¬
dacissimũ medicam̃tum tbulatõis ad¬
iungit. Exercet fame patarchas ⁊̃ pios
⁊ religiosos ppłm ⁊tumacẽ: penis gͣiuio¬
rib agitat. Non aufert ab apło stimu¬
lum carnis t̾cio rogatus. ut uͥtutẽ in ĩ¬
pecora errancia reuocare. Itẽ ex mo

Expanded text:
seueritate diligere quam cum lenitate decipere. utilius esurienti panis tollitur, si de cibo securus iustitiam neglegebat, quam esurienti panis frangitur, ut iniustitiae seductus adquiescat. et qui phreneticum ligat et qui lethargicum excitat, ambobus molestus ambos amat. quis nos potest amplius amare quam deus? et tamen nos non solum docere suauiter uerum etiam salubriter terrere non cessat. fomentis lenibus, quibus consolatur, saepe etiam mordacissimum medicamentum tribulationis adiungens exercet fame patriarchas etiam pios et religiosos, populum contumacem poenis grauioribus agitat, non aufert ab apostolo stimulum carnis tertio rogatus, ut uirtutem in inpecora errantia reuocare? Nonne co
Abbreviated transcription (Latin):
clesie tlero uł ppło: uix duo ex sacris
dem ecc̃e qui cõitare maximo sac̾doci¬
umi bapienti minime ꝯsemtirent. ⁊
se xanos ẽẽ cognosc̾ent. Debiustis enĩ
filii kim̃ pensare ordines ur̃os. ⁊ quẽ
sedes apłica repellebat: repulsum cog¬
noscere ut pͥus si posset ab illicitis
cͥminib mũdaretur. ⁊ tũc ei ur̃a di

Expanded text:
clesiae clero vel populo vix duo ex sacris sdem Ecclesiae, qui communicare Maximo sacerdotium rapienti minime consentirent, et se Christianos esse cognoscerent. Debuistis enim, filii charissimi, pensare ordines vestros, et quem sedes apostolica repellebat repulsum cognoscere, ut prius, si posset ab illatis criminibus mundaretur; et tunc ei vestra di
Abbreviated transcription (Latin):
hec discretio seruanda ẽ. ut de agris ⁊ de ui¬
ncis que ad ꝓpͥum stipendiũ colunt deci¬
mas sibi retincant. Si eĩ decime a ppło
filiis leui reddebantur ꝓ mist̾io quo dño
seruiebant in tab̃naculo offendo sacͥfi¬
cia ⁊ holocansta ꝓ ppło: patet qd̃ mõa¬
chi de ꝓpͥis p̾diis ñ magis qͣm alii sacer

Expanded text:
haec discretio servanda est, ut de agris et vineis, quae ad proprium stipendium coluntur, decimas sibi retineant. Si enim decimae a populo filiis Levi reddebantur pro ministerio, quo Domino deserviebant in tabernaculo, offerendo sacrificia et holocausta pro populo, patet quod monachi de propriis praediis non magis quam al
Abbreviated transcription (Latin):
qͥescant in ea in qua ab initio mi¬
nistrare meruerut exceptis illis qui
ꝓpͥas ciuitates perdiderũt ⁊ ex nccita¬
te ad alias eccͣas migͣuerunt. Si u̾o
quicũq ep̃c post diftnitionẽ istã.
ad aliũ ep̃m ꝑtinentẽ cłicũ susce¬
perit. placuit sc̃e synodo ⁊ huc qui
iuscipit ⁊ eũ qui susceptus ẽ. tam¬
diu excõicatũ man̾e qͣm diu ip̃e cli¬

Expanded text:
escant in ea, in qua ab initio ministrare meruerunt, exceptis illis, qui proprias civitates perdiderunt, et ex necessitate ad alias ecclesias migraverunt. Si vero quicunque episcopus post definitionem istam ad alium episcopum pertinentem clericum susceperit, placuit sanctae synodo, et eum, qui suscepit, et eum, qui susceptus est, tamdiu excommunicatos manere, quamdiu ipse cleri
Abbreviated transcription (Latin):
pars uniu̾so suo ñ ꝯgruens. Cũ aũ
deus aliqͥd eͣ morẽ uł contͣ pactum
quoꝵlibet iubet ⁊ si nunꝙͣ ibi fc̃m
est tñ faciendũ est ⁊ si omissum. re¬
staurandũ ẽ ⁊ si statutũ ñ erat: ĩ¬
stituendũ est. Si eĩ regi licet ĩ ciui¬
tate cui regnat iub̾e aliquid ꝙ n
ante ip̃m quisꝙͣ nec ip̃e unquam
usserat ⁊ si ñ est ⁊ͣ societatẽ eius¬

Expanded text:
pars uniuerso suo non congruens. cum autem deus aliquid contra morem aut pactum quorumlibet iubet, etsi numquam ibi factum est, faciendum est, et si omissum, instaurandum, et si institutum non erat, instituendum est. si enim regi licet in ciuitate, cui regnat, iubere aliquid, quod neque ante illum quisquam nec ipse umquam iusserat, et non contra societatem ciui
Abbreviated transcription (Latin):
sidet. Nõne iure hũano: Nã iure
diuino. Oñi est t̾ra ⁊ plenitudo eius.
paupes ⁊ diuites de uno limo dñs fec̃.
Et pauꝑes ⁊ diuites una t̾ra sbpor¬
tat. Iure ergo hũano ħ dr̃. hec iuuilla
mea ẽ. Iura aũt hũana: iura imꝑa¬
torũ sunt. Qͣre: Qͥa ip̃a iuira huma¬
na per ĩꝑatores ⁊ reges scl̃i d̃s distri¬

Expanded text:
sidet? Nonne jure humano? Nam jure divino Domini est terra et plenitudo ejus. Pauperes et divites Deus de uno limo fecit, et pauperes et divites una terra supportat. Jure tamen humano dicitur: haec villa meus est. Jura autem humana jura imperatorum sunt: quare? Quia ipsa jura humana per imperatores et reges saeculi Deus distri
Abbreviated transcription (Latin):
deo creatori uniu̾se creature sue ad
ea que iusserit sñ dubitatione ser¬
uiendũ ẽ. sicut eĩ in potestatib so¬
cietatis hũane maior potestas mi¬
nori ad obediendũ p̾ponitur ita d̃s¬

Expanded text:
deus regnator uniuersae creaturae, cui ad ea quae iusserit sine dubitatione seruiendum est! sicut enim in potestatibus societatis humanae maior potestas minori ad oboediendum praeponitur, ita d
Abbreviated transcription (Latin):
ut si quis clicoꝵ stipendiũ de reb eccł̃ie
cuiuscũq ep̃i percipit largitate: sb̃
p̾carie nõie debeat ꝓfessionẽ scrib̾e
ne per retentionẽ diuturnã preiu¬
dicium afferat ecce. Et qͥcumq in
usu perceꝑit d utilit̾ laborare. ut ñ
res diuini uiris uideant᷑ aliqͣ occ̃one
quis eoꝵ ꝯtempserit face: ip̃e se stipẽ¬
dio suo uidebitur pͥuare. ¶Religio¬
detrimentũ ñ patitur monasterus
tdi possunt. Unde in tolletano ⁊cił.¬

Expanded text:
ut quis clericorum stipendium de rebus ecclesiae cujusquam episcopi percipit largitate, sub precariae nomine debeat professionem scribere, nec praetentione diuturna praejudicium afferat ecclesiae, et quaecunque in usu perceperit, debeat utiliter laborare, ut nec res divini juris videantur aliqua occasione quis eorum contempserit facere, ipse se stipendio suo videbitur privare. CAP. 373detrimentum non patitur, monasteriis tradi possunt. Unde in Toletano C
Abbreviated transcription (Latin):
nlło m ꝓhibetur ne dũ adhuc tempus
ad p̾bendũ redẽptionis mist̾ium q̃ritur.
int̾ueniente paululũ mora ĩueniri ñ
ualeat qͥd redimatur. Itẽ augꝰ. Añ ꝙͣ
ꝓuer abłactetur uł mr̃ purificetur ad

Expanded text:
ndar est, ne, dum adhuc tempus ad praebendum redemtionis mysterium quaeritur, interveniente paululum mora, inveniri non valeat, qui redimatur. C. IV. Antequam puer ablactetur, vel mater purificetur, ad
Abbreviated transcription (Latin):
scd̃m p̾ceptum apłi licitũ est. Scd̾m
aũt u̾itatis rõnẽ uere fornicatio est.
S cũ ꝑmittente deo publice ⁊ licen¬
ter ꝯmittitur. fit honesta fornicatõ.
tes p̾cipimus. qͣr malas hõim uolũ¬
tates ad plenũ ꝓhibe ñ possumꝰ. It¬

Expanded text:
dum praeceptum Apostoli licitum est; secundum autem veritatis rationem, vere fornicatio est. Sed, cum permittente Deo publice et licenter committitur, fit honesta fornicatio, tes praecipimus, quia malas hominum voluntates ad plenum prohibere non possumus.
Abbreviated transcription (Latin):
tẽporib anno uicis sue de templo ñ dis¬
cebant sic̃ de zacharia legimus ñ domũ
suã oĩo tangebant. Quib utiq ꝓpter
sobolis successionẽ uxoris usus fu̾at re¬
laxatus qr ex alia tribu ⁊ pret̾qͣm ex
semine a aron: ad sac̾dociũ nlłs accedere¬

Expanded text:
ei, anno vicis suae de templo non discedebant, sicut de Zacharia legimus , nec domum suam omnino tangebant. Quibus utique propter sobolis successionem usus fuerat relaxatus, et quia ex alia tribu et praeterquam de semine Aaron, ad sacerdotium nullus praece
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ut cũ illa ex more carnalit̾ iaceat sic̃
scõs apłos legimus egisse. beato paulo
phas. uide insipiens qr ñ clixit. Nũqͥd
ñ hñis potestatẽ sororẽ młierẽ amplec¬
tandi s circũducendi .s. ut m̾cede p̾dica¬

Expanded text:
n ut cum illa ex more carnaliter jaceat. Sic et sanctos apostolos legimus egisse, beato Paulo phas? » Vide insipiens, quia non dixit: Nunquid non habemus potestatem sororem mulierem amplectendi, sed circu
Abbreviated transcription (Latin):
cor. Dic ergo illi ut cũ loco mutet et
manũ hẽat. nc̃citatẽ pacientib ꝯcur¬
rat alienã mopiam suã credat: qr si
ip̃a aut lib̾alitate modus adhibẽdus
est. rer. ⁊ psonarũ. rerũ: ut ñ oĩa uni.
s singłis quedã prestentur: ut płib
ꝓdesse possimꝰ. iuxͣ illud ꝓpħe. Oripsit

Expanded text:
. Dic ergo illi ut cum loco mutet manum habeat, necessitatem patientibus concurrat, alienam inopiam suam credat. Quia si ipsa autem liberalitate modus adhibendus est rerum et personarum: rerum, ut non omnia uni, sed singulis quaedam praestentur, ut pluribus prodesse possimus, juxta illud Prophet
Abbreviated transcription (Latin):
sui ꝯtumelia cypͥanus
uereri debeo ne in petrũ etumeliosus
oxistam. Quis ẽĩ nescit illũ apłatus
pͥncipatũ cuilibet ep̃atui p̾fendum:
lo posteriore corrigatur. ⁊ pacis atz in¬

Expanded text:
sui contumelia Cyprianusvereri debeo, ne in Petrum contumeliosus existam. Quis enim nescit illum apostolatus principatu cuilibet episcopatui praeferendum lo posteriore corrigatur corri
Abbreviated transcription (Latin):
On ẽ. innocẽtie ⁊
parcendo sin̾e ut ĩ malũ grauius ĩ¬
cidatur. Pertinet ergo ad innocentis
catũ ut aut ip̃e qui pͥus odio ħebat᷑
corrigatur exꝑimento aut alii terre¬

Expanded text:
on est innocentiae, parcendo sinere ut in malum gravius incidatur. Pertinet ergo ad innocentis catum, ut aut ipse qui prius oditur, corrigatur experimento, aut alii terre
Abbreviated transcription (Latin):
płiq ep̃oꝵ dampnati ĩueniunt᷑. ⁊ alii
in eoꝵ locũ subrogati quoꝵ dãpnan¬
onẽ ⁊ subrogationẽ ꝓ bono pacis ex
dispensatione tolerasse legitur eccl̃ia.

Expanded text:
piscoporum damnati inveniuntur, et alii in eorum locum subrogati, quorum damnationem et subrogationem pro bono pacis ex dispensatione tolerasse legitur ecclesia.
Abbreviated transcription (Latin):
in ip̃a ordinatõe ꝓtestati sũt dicentes
se uelle hr̃e uxores nec posse se etin̾e.¬
hii si postea ad nuptias uen̾int ma¬
neant in minist̾io ꝓpt̾ea qd̃ hiis licẽ
ciam ep̃c ded̾it. Quicũq sane tacue¬
rint ⁊ suscepint manus ĩpõnem ꝯti¬

Expanded text:
in ipsa ordinatione protestati sunt, dicentes velle se habere uxores, nec posse se continere, hi postea, si ad nuptias venerint, maneant in ministerio, propterea quod his episcopus licentiam dederit. Quicunque sane tacuerunt, et susceperunt manus impositi
Abbreviated transcription (Latin):
reu̾encia impensa ante eũ quippe
⁊ lapideos colebant ⁊ tñ coꝵ sac̾doti¬
b honorẽ maximũ tribuebant. Qͥd¬
dotes honoret. dũ pagani ut p̾diximꝰ
pͥncipes honorẽ ĩpend̾e eoꝵ sac̾dotib
dc̃m qm̃ adhuc nescimꝰ quis interri¬
bili iudicio dei qͣlis futurus sit. Et¬
eĩ paulus egregius p̃dicator dic̃. No¬
at dñs ⁊ reliqua. nã sunt multa q̃
de iudicio illuis hoies ignorant qͥa
fortasse q̃ uos laudatis illic rep̾hen¬

Expanded text:
rentia impensa. Ante eum quippe  lapideos colebant, et tamen eorum sacerdotibus honorem maximum tribuebant. Qdotes honoret, dum pagani, ut praediximus, principes honorem impendere sacerdotibus quoniam adhuc nescimus, quis in terribili Dei judicio qualis futurus sit. Etenim Paulus egregius praedicator dicit: Noat Dominus, et reliqua. Nam sunt multa, quae de judicio illius homines ignorant, quia fortasse quae vos laudatis ille reprehen
Abbreviated transcription (Latin):
dos qui latinã linguã penitus igno¬
rabat. ⁊ dũ baptizaret nesciens loqͥ
eos rebaptirare s scĩssime fr̃. si ille
qui baptizauit ñ errorẽ introducẽs
aut heresim: s ꝓ sola ignorancia ro-¬
mane locutõis infringendo linguã:
set. ñ possumus ꝯsentire ut denuo bap

Expanded text:
dos, qui latinam linguam penitus ignorabat, et, dum baptizaret, nesciens latini eos rebaptizare. Sed, sanctissime frater, si ille, qui baptizavit, non errorem introducens aut heresim, sed pro sola ignorantia Romanae locutionis infringendo linguam, rat, non possumus consentire, ut ab eo bap
Abbreviated transcription (Latin):
corporis ⁊ sanguinis dñi in altario dei
ꝯficere. or̃ones dr̃e ⁊ bñdice dona dei¬
¶ Ad ep̃m ꝑtinet basilicarũ ⁊ setratio
unctio altaris ⁊ ꝯfectio trismatis. Ipe p̾¬
dicta officia distribuit ⁊ ordines ecclesia¬
p̾cessit unusqͥsq in singłis ordinib Ip̃e¬
tñ est preordinator incunctis. ¶ Hii sũt
ordines ⁊ minist̾ia clicoꝵ que cũ auͣcte¬
pontificali in archidyaconi cura ⁊ pͥmi¬
ceri ac thesaurarii sollicitudĩe diuidũt᷑.¬
¶ Archidyaconus eĩ ĩꝑat subdyaconib
⁊ leuitis ad quẽ ꝑtinent ista muist̾ia
ordinatio uestiendi altaris ⁊ leuitis cu-¬
ra incensi ⁊ sacrificii nccia sollicitudo
dieb aut sollempnitatib decantet. Sol¬
doti. Ip̃e inqͥrit prochias cum iussione
ep̃o idẽ refert. Collectã pecuniã de cõione
ip̃e accipit ⁊ ep̃o defert. Et cl̾icis partes ꝓpͥ¬
as ip̃e distribuit ab archidyacoͫ nunci¬
antur ep̃o excessus dyaconoꝵ ip̃e denũti¬

Expanded text:
corporis et sanguinis Domini in altario Dei conficere, orationes dicere, et benedicere dona Dei. Ad episcopum pertinet basilicarum consecratio, unctio altaris et confectio chrismatis. Ipse praedicta officia et ordines ecclesiapraecessit unusquisque in singulis, ipse tamen est praeordinator in cunctis. § 10. Hi sunt ordines et ministeria clericorum, quapontificali in archidiaconi cura, et primicerii ac thesaurarii sollicitudine dividuntur. Archidiaconus enim imperat subdiaconis et levitis, ad quem pertinent ista ministeria, ordinatio vestiendi altaris a levitis, cura incensi, et sacrificii necessaria sollicitudo, diebus aut solemnitatem decantet. Soldoti. Ipse inquirit parochias cum jussione episcopo idem refert. Collectam pecuniam de communione ipse accipit, et episcopo defert, et clericis partes proprias idem distribuit. Ab archidiacono nuntiantur episcopo excessus diaconorum. Ipse denunti
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ pastoralis officii ĩpendis. qͣliterq
ecc̃astica officia ordinentur ꝑquiris
⁊ licet omĩa prudencie tue sint cognita
tñ qr affectu fr̃no me ꝯsulis: ex parte qͣ
¶Ad hostiariũ nãq pertinent claues
q̃ sunt intus extͣq custodiat fideles reci¬
piat excõicatos ⁊ infideles excipiat. n
¶Ad exoruistam pertinet exorcismos me
moriter retine manusq suꝑ enguni¬
nos ⁊ cathecuminos in exorcirando ĩpo
rioꝵ in sacrio ꝑtinet. Ip̃e cereũ portat
dyaconib. ¶ Ad psalmistam ꝑtinet of¬
ficium canendi dr̃e bñdc̃ĩones. laudes. sa¬
crificiũ. rensoria ⁊ quicqͥd ꝑtinet ad can¬
tandi periciam. ¶ Ad lectorẽ ꝑtinet lec¬
tiones ꝓnunciare ⁊ ea que ꝓph̾e uatici¬
nau̾nt ppłis p̾dicare. ¶ Ad subdyacon¬
um pertinet calicẽ ⁊ patenam ad alta¬
re xp̃i deferre ⁊ leuitis tradere. eisq mini¬
strare urceolum quo ⁊ aꝙͣ ⁊ maniles

Expanded text:
toralis impendis, qualiterque ecclesiastica officia ordinentur, perquiris; et licet omnia prudentiae tuae sint cognita, tamen, quia affectu fraterno me consulis, ex parte qua1. Ad ostiarium namque pertinent claves i, et omnia quae sunt intus extraque custodiat; fideles recipiat, excommunicatos et infideles excipiat. § 2. Ad exorcistam pertinet exorcismmoriter retinere, manusque super energumenos et catechumenos in exorcizando imponriorum in sacrario. Ipse cereum portatat. Ad psalmistam pertinet officium canendi, dicere benedictiones, laudes, sacrificium , responsoria, et quidquid pertinet ad cantandi peritiam. Ad lectorem pertinet lectiones pronuntiare, et ea quae prophetae vaticinaverunt populis praedicare. Ad subdiaconum pertinet calicem et patenam ad altare Christi deferre, et levitis tradere eisque ministrare; urceolum quoque cum aqua, manile et
Abbreviated transcription (Latin):
examinatione ordinati sunt. aut certe
cũ discutentur cͥminosa pc̃ca sua ꝯfessi
sunt aut post ordinationẽ suã ab aliiᷤ
dececti sũt abiciant᷑ ex clero. Similiter
Nam hoc sibi qd̾ irrep̾hensibłe est sc̃ai¬
ecͣca catholica defendit. ¶Quod nlłs

Expanded text:
examinatione ordinati sunt, aut certe, quum discuterentur, criminosa peccata sua confessi sunt, aut post ordinationem ab aliis detecti, abjiciantur ex clero. Similiter nam hoc sibi quod irreprehensibile est sancta catholica defendit Eccles
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃i ꝓ dieb ieiunioꝵ prochianis per ho¬
stiarios ip̃e dirigat. Clicos quos delin¬
q̃re cognoscit ip̃e distringat quos u̾o
emendare ñ ualet eoꝵ excessus ad agni¬
tionẽ ep̃i deferat. basilicarios ip̃e ꝯstitu¬
aũt pͥmicerius absens ẽ. ea que dc̃a sñt
ip̃e exeqͣtur qui ei aut lege ẽ ꝓximus
censi preparatio cura crismatis ꝯfici

Expanded text:
pro diebus jejuniorum parochianis per ostiarios dirigit. Clericos quos delinquere cognoscit, ipse distringit; quos vero emendare non valet, eorum excessum ad agnitionem episcopi defert. Basilicarios ipse constituautem primicerius absens est, ea quae praedicta sunt ille exquirit, qui ei aut lege est proximus,censi praeparatio, cura chrismatis confici
Abbreviated transcription (Latin):
teras honorẽ ep̃i fu̾it adeptus: id
optimũ c̃e decerniinus. ut postmod̾
statuto tp̃re .i. ĩpletis duob m̃sib
si metropolitani sui p̾sentet aspec
te aliqͣ ne hoc impleat fu̾it ĩpeditus.
hoc sius litt̾is metropolitano indi¬

Expanded text:
teras honorem fuerit episcopi adeptus, id optimum esse decrevimus, ut postmodum statuto tempore, id est impletis duobus mensibus se metropolitani sui praesentet aspectte aliqua ne hoc impleat fuerit impeditus, hoc suis litteris metropolitano indi
Abbreviated transcription (Latin):
su metropolitanus ep̃c ad fr̃nitatẽ
tuam referat qd̃q in ꝓuincia b̃n
placuit scire ce faciat. ut ordinan¬
onem rite celebrandã tua quo cõ¬
firmet auͣctas que rectis dispõnib
nich̾ more aut difficultatis debebit
afferre ne gregib dñi dui desit cu¬

Expanded text:
su metropolitanus episcopus ad fraternitatem tuam referat, quodque in provincia bene placuit scire te faciat, ut ordinationem rite celebrandam tua quoque confirmat auctoritas. Quae rectis dispositionibus nihil morae aut difficultatis debet afferre, ne gregibus Domini desit cu
Abbreviated transcription (Latin):
dis. Item ex ecił̃ tolletano.D
Anctimus oĩb ep̃is curam laicoꝵ eis
instare. ut si quos in fide xͥ mueu̾int:
manius ut si aliqͣ ab ip̃is accipiunt
tituloꝵ necnon ꝙymit̾ioꝵ restauratio¬
nib diligent̃ attribuat᷑. Scdã cłicis.
Tertia cunctis pauꝑib. Quarta u̾o

Expanded text:
. Item ex Concilio Toletano . « Sancimus omnibus episcopis curam laicorum instare, ut, si quos in fide Christi invenmamus, ut, si aliqua ab ipsis accipianttitulorum, nec non coemeteriorum restaurationibus diligenter attribuatur, secunda clericis, tertia cunctis pauperibus, quarta vero
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qd̃ mͥ anxiũ est ac difficillimũ ẽ.
de illo quoquo pacto ut ⁊̃ isti ꝯmemi¬
nstis. aliqͥd utiq grauius ꝯstitutũ¬
u̾m qm̃ id per tumorẽ falsũ ut asse¬
ritis surreptũ huic sedi ⁊ illicitũ per ĩ¬
sidias demonstratur qr res ad salutẽ
post ⁊demptionẽ more apłico sb̃ro¬
gamus tantisq ur̃is assertionib u
uob̾q tam bonis tam caris nõ dare
bitͣmur ꝓ ur̃a ergo approbatione ka
stituere ut dep̾camini ⁊ nr̃am ĩ meliꝰ¬
ru̾sã suĩam labore uel testĩonio ur̃o
xpotem uob̃ suscipite. Eustastũ u̾o
a me sepissime ꝯprobatũ nolite expͣ¬
tare ut dyaconii gradu expolietur.
Sollicitos cĩ uos ꝓ salute audiam¬

Expanded text:
d mihi anxium est ac difficillimum majuerat de illo quoquo pacto ut ipsi etiam commeministis aliquid utique gravius constitutuuoniam id per rumorem falsum, ut asseritis, subreptum huic sedi, et elicitum per insidias demonstratis, quia res ad salutem post condemnationem more apostolico subrogamus, tantisque vestris assertionibus, vobisque tam bonis, tam caris non dare bitramur, Pro vestra ergo approbatione frstituere, ut deprecamini, et nostram in meliiam, labore vel testimonio vestro compotem, vobis suscipite. Eustathium vero a me saepissime comprobatum nolite exspectare, ut diaconi gradu exspolietur. Sollicitos enim vos pro salute
Abbreviated transcription (Latin):
Dud oĩpotentẽ quippe deum ñ eodẽ.¬
missis auctoritatib rapta cõpła ri
raptori anqͣm uiciũ rapine abolea¬
tur donee ille raptor ⁊ illa rapta iure
appeslãtur cet̾m cũ illa patrie pores¬
tati restituta fu̾it: ⁊ raptor sue rapi¬
ne pnĩam eg̾it cũ uoluntas ꝑentũ
utusq in unũ ruen̾it ñ ꝓhibẽtur
ad iiucẽ copulari. Unde Ieix ait.¬

Expanded text:
ud omnipotentem quippe Dominum non imissis auctoritatibus rapta copulari raptori ante, quam vitium rapinae aboleatur, donec appellatur. Ceterum cum illa patrie potestati restituta fuerit et raptor sue rapine penitentiam egerit, cum voluntas parentum utriusque in unum convenerit, non prohibentur adinvicem copulari. Unde Hi
Abbreviated transcription (Latin):
micicia quocũq modo aut ꝓ scrip¬
ture seriem aliqͥd meru̾int ab aliqͦ
perciꝑe in reb ecc̃e ñ pot̾it nu̾ari. S
qd̃ exinde uoluint facere: ip̃oꝵ uolũ¬
tatis arbitrio subiacebit. Qd̾ si hoc pꝰt¬

Expanded text:
 quocunque modo, aut per scripturae seriem aliquid meruerint a quolibet percipere, in rebus ecclesiae non poterit numerari, sed quod exinde voluerint facere ipsorum voluntatis arbitrio subjacebit. Quod si hoc p
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥd ut uir fortis petat p̾mium:
aut uetat: ut sacͣrum u̾ginũ nup¬
cias nlłi pece liceat aut punit: ut
qui cedem fec̾it capite plectatur. Eiꝰ
eĩ p̾mio aut peria uita modatur

Expanded text:
aliquid, ut: vir fortis petat praemium; aut vetat, ut: sacrarum virginum nuptias nulli petere liceat; aut punit, ut: qui caedem fecerit, capite plectatur; ejus enim praemio aut poena vita moderatur
Abbreviated transcription (Latin):
cłicis aũt ⁊ceditur si uxores coꝵ pecca¬
uerint sñ mortis acerbitate hr̃e cas ĩ
custodia ⁊ ad ieuinia eas cog̾e nõ tñ
usq ad necerri afflige. Unde in tolł.
uerint pret̾ necẽ eas domi custodiant¬
Lacuit ⁊ ad salutaria cogãt ieumĩa.

Expanded text:
Clericis autem conceditur, si uxores eorum peccaverint, sine mortis acerbitate habere eas in custodia, et ad jejunia eas cogere, non tamen usque ad necem affligere. Unde in Toletaverint, praeter necem eas domi custodiant, et ad salutaria eas cogant jejunia.
Abbreviated transcription (Latin):
terc. Quis est tam demens qui dicat¬
ei: fac qd̃ non licet. ut liceat tͥ qd ñ li
Si eĩ facturus ẽ. qd̃ ñ licet iam faciat
adult̾iũ ⁊ ñ faciat hõicidiũ ut uiuẽte
uxore sua alt̾am ducat ñ hũanũ san

Expanded text:
tere, quis est tam demens, qui ei dicat: fac, quod non licet, ut tibi liceat quod non licesi enim facturus est, quod non licet, iam faciat adulterium et non faciat homicidium, ut uiuente uxore alteram ducat et non humanum san
Abbreviated transcription (Latin):
suas suꝑstitiones ⁊ ydolatriam ⁊ suꝑbiã
cet̾osq ꝓditos mores detestandi ẽẽnt ⁊ nͥ

Expanded text:
suas superstitiones, et idololatriam, et superbiam, caeterosque perditos mores detestandi essent, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
domis in die iudicii qͣm uob̾. Et qͥb
ꝓpħa dixit. Iustificastis sodomã .i. ⁊ꝑa
talia erãt qͣles ⁊ ip̃i erãt. Que dñs qͦq
ip̃e suscepit ⁊ ad ea celebranda leꝓsos
quos mundau̾at misit. ⁊ ea zacharie
ministranti angłs astitit. eũq ĩ tẽplo

Expanded text:
domis in die iudicii quam uobis, et quibus propheta dicit: iustificastis Sodomam, id est:talia erant, quales ipsi erant? quae dominus quoque ipse suscepit et ad ea celebranda leprosos, quos mundauerat, misit, et ea Zachariae ministranti angelus astitit eumque in templo
Abbreviated transcription (Latin):
Agnũ quippe est t̃ri
sublimiorib potestatib docentiur
deb̾e ẽẽ subiecti. ne quis estitutõem t̾¬
reni regis putet ẽẽ soluendã. Si enĩ
censũ filius dei soluit qͥs tu tantꝰ es
qui ñ putas ẽẽ soluendũ: Item petrꝰ¬

Expanded text:
agnum quidem est et sublimioribus potestatibus docentur debere esse subiecti, ne qui constitutionem regis terreni putet esse soluendam. si enim censum filius dei soluit, quis tu tantus ea, qui non putes esse soluendum? et
Abbreviated transcription (Latin):
ht eĩ ⁊ amor plagas suas q̃ dulciores ft̃
cũ amarissime inferũtur dulcior est
eĩ religiosa castigatio qͣm blanda re¬
missio. uñ ait ꝓpha. Bulciora sunt uul¬
nera amici: ꝙͣ uolũtaria oscła inimici.

Expanded text:
t enim et amor plagas suas, quae dulciores sunt, quum amarissime inferuntur. Dulcior enim est religiosa castigatio quam blanda remissio. Unde ait Propheta : Dulciora sunt vulnera amici quam voluntaria oscula inimici.
Abbreviated transcription (Latin):
uidete ne forte sumat de ligno uite. qͣ
snĩa non sepatur quis a ⁊sorcio fide¬
liũ. Est ⁊ alia snĩa que a natha uoca¬
tur qua quisq sepatur ⁊̃ a ꝯsorcio fi¬
deliũ de qͣ supͣdc̃m est. cũ excõicatis no¬
lite excõicare. Hanc distinctionẽ cuiq
licet au̾tere ex auctoritate ioħis pape.
sede deiectus. Item ex anͣcte eiusdẽ. Si qͥs
domũ dei molau̾it ⁊ c̃. Reqͥre infra. cã¬

Expanded text:
e sumatis de ligno vitae. Qua sententia non separatur quis a consortio fidelium. Est et alia sententia, quae anathema vocatur, qua quisque separatur a consortio fidelium, de qua supra: Cum excommunicatis nolite communicare. § 2. Hanc distinctionem licet cuique advertere ex auctoritate Joannis Papae: ejectus. Item ex auctoritate ejusdem: Si quis domum Dei violaverit, etc. Require infra
Abbreviated transcription (Latin):
ledicam maledicentib tibi ⁊ bene
⁊̃ cũ esuriens ueniret ad ficũ dñs ñ
inueriens fructũ in ea: sua maledi¬
ctõe ppetua st̾ilitate ip̃am dãpnauͭ. Itẽ
noe cũ u̾enda sua a cham derisa cognos¬
ceret filiũ canaam maledix̃ dicẽs male¬
dcs canaã sit s̾uus fr̃m suoꝵ. Itẽ ysa¬
ac cũ bñdic̃et iacob filio suo ait. Qui
maledix̾it tͥ sit isle maledc̃s. ⁊ qui be¬
nedix̾it tͥ bñdc̃ionib repleatur. Item
situt in libro nũorum legitur. Moy¬
ses ex p̾cepto dei .xii. trib filioꝵ iscł
in duas ꝑtes diuisit ⁊ .ui. tribub ius¬
sit ut iuxͣ montẽ gebal incedentes ma¬
ledcĩonem tͣnsgredrenciũ legem uoci¬
ferarent. Aliis u̾o p̾cepit ut iuxͣ aliũ
montẽ incedentes bndciones obleruã¬

Expanded text:
edicam benedicentibus tibi. In um esuriens veniret ad ficum, non inveniens fructum in ea, sua maledictione perpetua sterilitate ipsam damnavit. § 1. Item Noe quum verenda sua a Cham derisa cognosceret, filium ejus Chanaam maledicens dixit: Maledictus Chanaam sit servus fratrum suorum. Item Isaac, quum benediceret Jacob filio suo, ait: Qui maledixerit tibi, sit ille maledictus, et qui benedixerit tibi benedictionibus repleatur. § 2. Item, sicut in libro ex praecepto Dei duodecim tribus filiorum Israel in duas partes divisit, et sex tribus jussit, et juxta montem Gebal incedentes maledictionem transgredientium legem vociferarentur; aliis vero praecepit, ut juxta alium montem incedentes benedictiones observa
Abbreviated transcription (Latin):
xisse. cum ait. pecimia tua tecũ sit in
perditionẽ. Paulus quo qui dixit be¬
nedicite ⁊ nolite maledicere forncato¬
rem corithiũ iuissit excõicari. Itẽ in
alia epła ait. Si quis ñ fu̾it secutus
rit anatha sit. ¶ Bistinguendũ ẽ ergo
inter maledc̃m qd̃ ꝓhibetur. ⁊ maledi¬

Expanded text:
xisse, quum ait: Pecunia tua tecum sit in perditionem, Paulus quoque, qui dixerat: Benedicite, et nolite maledicere, fornicatorem Corinthium jussit excommunicari. Item in eadem epistola ait: Si quis non fuerit secutus rit, anathema sit. § 4. Distinguendum est ergo inter maledictum, quod prohibetur, et maledi
Abbreviated transcription (Latin):
cedunt illũ qui ad b̃ndc̃ionem electus
est istos figuralit̾ in dicent qͥ ñ metu
pene s bñdictionũ ⁊ remissionum de¬
siderio ueniunt ad salutẽ. Ili u̾o dimi¬
dii qui uͣxͣ montẽ iebal ĩcedũt ĩ quo
maledciones ꝓlate sunt. istos alios
indicant qui maloꝵ metu ⁊ suppli¬
ciorũ timore cõplentes q̃ in lege scrip¬
ta sunt perueniunt ad salutẽ. ¶ S

Expanded text:
cedunt illum, qui ad benedictiones electus est, istos figuraliter indicent, qui non metu poenae, sed benedictionum et repromissionum desiderio veniunt ad salutem; illi vero dimidii, qui juxta montem Gebal, incedunt, in quo maledictiones prolatae sunt, istos alios indicent, qui, malorum metu et suppliciorum timore complentes quae in lege scripta sunt, perveniunt ad salu
Abbreviated transcription (Latin):
pant uos. Iste ergo est ies buseus .i. cõ¬
culcatio. qͥ indigni audiũt u̾bũ dei
⁊ cũ audierint n ut infideles discedt̃.
b ꝑscrutatis. conu̾si post modũ im¬
pugnant nos ⁊ ⁊̃dc̃ĩonib suis corda
nr̃a dirũpunt ꝯculcantes u̾bi dñici
margaritas ⁊ ornam̃ta fidei macłan¬
tes. De istis ergo dr̃ qd̃ ñ potunt filii¬
⁊ ñ solũ młtas s ⁊̃ fortes ⁊ q̃ oppͥmere
possunt iusticiã ⁊ in t̾m doctoꝵ rabiẽ
ꝓcessisse ut accipiant p̾cium ĩ iudicio
tent in portis ⁊audire ꝯtẽpnant. tace¬
at in illo tp̃re ne det sc̃m̃ canib et ne
mittat margaritas añ porcos qͥ ꝯu̾si
ꝯculcent eas. ⁊ imitetur ieremiã dñtẽ.
Solus sedetã. qr amaritudine repletus

Expanded text:
ant vos. Iste est ergo Hiebusaeus conculcatio, qui indigni audiunt verbum Dei, et, quum audierint, neque ut infideles discedunt, ioribus scrutatis, conversi postmodum impugnant nos, et contradictionibus suis corda nostra dirumpunt, conculcantes verbi dominici margaritas, et ornamenta fidei maculantes. De istis ergo dicitur, quia non potuerunt fion solum multas, sed et fortes, et quae opprimere possint justitiam, et in tantum doctorum rabiem processisse, ut accipiant pretium in judicio, tent in portis, et audire contemnant, taceat in illo tempore, ne det sanctum canibus, et ne mittat margaritas ante porcos, qui conversi conculcent eas; et imitetur Hieremiam dicentem: Solus sedebam, quia amaritudine rep
Abbreviated transcription (Latin):
probet se hõ ⁊ sic de illo pane edat ⁊ de
calice bibat qr qui indigne mandu¬
cat ⁊ bibit iudiciũ sibi manducat et
bibit. Item illud ꝓsperi faciliꝰ sͥ d̾m
placabunt ⁊ c̃. Require infra cã. Qͥdã
maleficiis ĩpeditus. Qone .iiiͣ. di. pͥma¬

Expanded text:
o, et sic de pane illo edat et de calice bibat, quia qui indigne manducat et bibit, judicium sibi manducat et bibit. Item illud Prosperi: Facilius sibi Deum placabunt, etc., require infra causa XXXIII. Maleficiis impeditus, quaest. 1.
Abbreviated transcription (Latin):
nõiatus fu̾it fr̃ fornicator aut auarꝰ
aut ebriosus cum huiꝰmodi nec cibum
sum̾e debetis. Cum aũt de paganis age¬
ret ñ ita. s si quis uocau̾it uos ex infi¬
delib paganos scĩficans ⁊ uultis ire õe
qd̃ apponitur uob̃ comedite. Si qͥs frat̾
imus ad eos participantes cũ eis ¶ En¬

Expanded text:
nominatus fuerit frater fornicator, aut avarus, aut ebriosus, cum hujusmodi nec cibum sumere. Quum autem de paganis ageret, non ita, sed: Si quis vos vocaverit ex infidelibus paganos significans, et vultis ire, omne quod apponitur vobis comedite. Si quis frater iosos, sed etiam imus ad eos, participantes cum eis.
Abbreviated transcription (Latin):
mea. S nos intlłigamus hoc sp̃nalit̾
assumentes euͣngłii pabolam q̃ dicit de
zianiis. Sinite utq cresc̾e. ne forte uo¬
lentes eraditare ⁊ izania eradicetis cum
ip̃is ⁊ triticum. ⁊ Infra. Audi ergo scrip
turam dicentẽ qr ñ potu̾nt filii iuda
disperd̾e iebuseos s hĩtau̾nt cum ip̃is
usq in hodiernũ diem in ierłm. Uñ de
precor uos qui fideles estis. ut ita uitã¬

Expanded text:
ea. Sed nos intelligamus haec spiritaliter assumentes Evangelii parabolam, quae dicit de zizaniis: « Sinite utraque crescere; ne forte volentes eradicare zizania, eradicetis simul cum ipsis et triticum . turam dicentem quia non potuerunt filii Juda disperdere Jebusaeos, sed habitaverunt cum ipsis usque in hodiernum diem. Unde precor vos qui fideles estis, ut ita vita
Abbreviated transcription (Latin):
pidem: puer dr̃ int̾emptus. Nos pro
amore dei ⁊ tuo in suo ordine eum ꝑ N¬
man̾e ꝑmittimus. ut tñ semꝑ ĩ pnĩa¬
qͥntus sichipto corsice ep̃o.
¶ia te qiͣ obnoxiũ iudicas eo qd̾ a sar¬
racenis captus hõies int̾fecisse uideris
bñfacis. S qm̃ ñ tua sponte id fecissec
pb̃r interfet̾it si animũ occidendi nõ
habu̾it: ꝓpetuo tñ depositus erit. Wnde
nicholaus pp̃. scͥbit osbaldo corep̃o qua

Expanded text:
pidem, puer dicitur interemptus; nos pro amore Dei et tuo; in eodem ordine eum permanere permittimus, ut tamen semper inus V Sichiberto Corsicae Episcopo. Quia te quasi obnoxium judicas, eo quod a Sarracenis captus homines interfecisse videris, bene facis. Sed quoniam non tua sponte id fecisse m interfecerit, etsi animum occidendi non habuerit, perpetuo tamen depositus erit. Unde Nicolaus Papa scribit Osbaldo Chorepiscopo Qua
Abbreviated transcription (Latin):
deputata rcͣctant. ut ab oĩ hũano sã¬
guine ⁊̃ hostili se abstineant. Qd̃ si in
duob annis. uigiliis. ieuiniis. or̃onib
⁊ elemosinis ꝓ uirib qͣs dñs donauerit
dantur. Ea tñ rõne ult̾ius ad officia
pociora ꝓmoneant᷑. Qd̃ si indiffunto tẽ¬

Expanded text:
deputata contrectant, ab omni humano sanguine, etiam hostili, se abstineant. Quod si in duobus annis, vigiliis, jejuniis, orationibus et eleemosynis pro viribus quas Dominus donaverit dantur, ea tamen ratione ne ulterius ad officia potiora provehantur. Quod si infinito te