comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lius tñ agris planstrib qͣm sictis p̾¬
cipue uͥ arboꝵ fructuosaꝵ silua sup¬
petit. que subinde maturis fructib
alt̾na ꝑ annũ mutatione suctͣrat.
Maxime lotis graminosis et cãnaꝵ
uł ĩti radice nutriunt᷑. S de ficien¬
tib alunentis ꝑhyemem: nõ nũ¬
qmͣ p̃benda sunt pabula glandis
castanee uł frugũ uila extrementa
ceteraꝵ: uerno magis tũ lactent
nouella uirentia: que solent porcis
notere. Neq gregatim claudende st̃
porce. morre aliaꝵ petudũ: s aras
sub portitib faciemus. quib mater
unatiq claudat᷑: ⁊ alumpnũ gregem
tucior ip̃a defendat a frigore. Qrare
a suꝑiori parte deteste sint: ut lib̾e
numeꝵ pastor exploret. et oppressis
a matre fetib sepe subueniat subtͣ¬
hendo. Curabit aũt: ut fetus ꝓpͥos
cũ unatͣiq p̃cludat. Slus uõ quam
octo sicut columella dicit: nutrire ñ
debet. Michi uero utilius ꝓbatur

Expanded text:
lius tamen agris palustribus quam siccis; prlius tamen agris palustribus quam siccis; precipue ubi arborum fructuosarum sylva suppetit, que subinde maturis fructibus, alterna per annum mutatione succurrat: maxime locis graminosis et cannarum, vel iunci radice mutriuntur, sed deficientibus alimentis, per hyemem nonnunquam prebenda sunt pabula glandis, castanee, vel frugum vilia excrementa; ceterarum vero magis cum lactant; novella enim virentiaque solent porcis nocere: neque gregatim claudende sunt porce more aliarum pecudum, sed aras sub porticibus faciemus, quibus mater unaqueque claudatur et alumnum gregem tutior ipsa defendat a frigore, quare a superiori parte detecte sunt, ut libere numerum pastor exploret et oppressis a matre fetibus sepe subveniat subtrahendo. Curabit autem ut fetus proprios cum unaquaque procludat. Plus vero quam octo, sicut Columella dicit, nutrire non debet. Mihi vero utilius probatur
Abbreviated transcription (Latin):
Numerus fecunditati ad uicenos: s e¬
ducare neq̃unt tam multos. Mares
uerres maxĩe feminas mire debebũt
Lengendi sunt uasti et ampli corporĩ
s rotundi potius qm longi uentre et
climib magnis: rostro breui. ceruire
glandulis spissa: libidinosi. annituli
qui usꝙ ad quadrimos inire femiña
possunt. Sccofas u̾o longi latens de¬
hemus eligere. et quib ad sustinendũ
feture onus magnus se uent̃ effũdat
cetera uerrib similes. S in regionib
frigidis dempsi ⁊ nigri pili: ĩ tepidis
tͣestumte ꝓuen̾int. Femina ad crean¬
dũ: usqꝑ in annos septẽ partus ou̾a
gestare sufficiet. Ad concipiendũ: anni¬
cula debet incipere. Quarto exempto
mense pariunt: nͥ qͥntꝰ incipiet. Incipi¬
unt aũt ut dixi mense februario: ut
solaiorib herbis nati ⁊ stipula succe¬
dente pascant᷑. Ubi faculitas ẽ transi¬
gendi: uenditis qui sub inde nati sunt
celerior matrib fetura reparatur. Ge¬
nus hoc oĩb locis haberi potest: me¬

Expanded text:
numerus fecunditati ad vicenos , sed educare nequeunt tam multos. diebus verres maxime feminas inire debebunt, legendi sunt et vasti et ampli corporis, sed rotundi potius quam longi, ventre et clunibus magnis, rostro brevi, cervice glandulis spissa, libidinosi, anniculi, qui usque ad quadrinos inire feminas possunt. Scrofas vero longi lateris debemus eligere et quibus ad sustinendum feture onus, magnus se venter effundat, per cetera verribus similes. Sed in regionibus frigidis densi et nigri pili, in tepidis qualescumque provenerint. Femina ad creandum usque in annos VII partus onera gestare sufficit. Ad concipiendum annicula debet incipere; quarto exempto mense pariunt, ubi quintus incipiet. Incipiunt autem ut dixi mense februario, ut solidioribus herbis nati et stipula succedente pascantur, ubi facultas est transigendi, venditis qui subinde nati, sunt celerior matribus fetura reparatur. Genus hoc omnibus locis haberi potest, me
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: quoꝵ genera duo sũt.
Quedam parius locustis simi¬
les st̃ ⁊ he domos in habitãt ea¬
q loca q̃ magis calida st̃: ubi sci¬
licet igniũ feruor est. Aliud genꝰ
atrũ colore: papilionib siile.
fertur ⁊̃ qd̾ eaꝵ genus est. qd̾ nõ
ceruos uolantes dicuꝰ. Et hos
exꝑinentator supͣ scrabrones uo¬
in pectore qd̃dã aculeatũ linguis
simile quo rorẽ lambt̃: ip̃m uero
pectus fistulosum hñt ⁊ hoc dul¬
cit̾ canunt Mares quidẽ canunt
femine silent. supine coeunt. O¬
ua hñt candida: s corrupta. In t̾¬
ra foture locũ ex tauant: ubiq
riorem aerem spũ attrahunt: eo¬

Expanded text:
sunt, quorum genera duo sunt. Quedam parvis locustis similes sunt et he domos inhabitant, eaque loca que magis calida sunt, ubi scilicet ignium fervor est; aliud vero genus atrum, colore papilionibus simile. Fertur etiam quod earum genus est, quod nos cervos volantes dicimus; et hos experimentator supra carbones voin pectore quoddam aculeatum linguis simile, quo rorem lambunt. Ipsum vero pectus fistulosum habent et hoc perdulciter canunt: mares quidem canunt, femine silent, supine coeunt; ova habent candida, sed corrupta. In terra foture locum excavant, ibique riorem aerem id temporis adtrahunt sp
Abbreviated transcription (Latin):
uł te ligno uł de quacũt re t̾rena
siue ullo t̾reno concubitu gignit᷑
licet ñ nũqͣm ⁊ de ouis nascantur
sib reꝑit: qr ñ est ei spine rigor
ut colubri. s indirectũ corpusculi
sui partes gradatim porrigendo
contractas ⁊ cõtrahendo porrec¬
tas motũ explicat: sict agitatꝰ

Expanded text:
vel de ligno, vel de quacunque re terrena sine ullo concubitu gignitur, licet nonnunquam et de ovis nascantur, sibus repit, quia non est illi spinae rigor ut colubri, sed in directum corpusculi sui partes gradatim porrigendo contractas et contrahendo porrectas, motus explicat, sicque agitatus
Abbreviated transcription (Latin):
pillarto miratulũ. Is enĩ actor ẽ¬
aspidem cũ ad mensam cuiꝰ dã in
egypto aleret᷑ assidue: catulos enix
am quoꝵ ab uno filiũ hospitis
a intectũ id reu̾sam. Idem in ł.xiͦ

Expanded text:
Phylarcho reddatur. is enim auctor est, cum ad mensam cuiusdam veniens in Aegypto aleretur adsidue enixa catulos, quorum ab uno filium hospitis a in tectum id reversam. Somni
Abbreviated transcription (Latin):
at: nec nisi amnib arcetur aut p̃¬
tert utrum reꝵ natura largius.
mala an remedia genuerit. Ideo
pͥmũ hebetatos oculos huic ma¬
lo dedit: eos q nõ in fronte adu̾sa
cernere s in tunporib fecit. Exci¬
tatur itaꝙ sepius auditu: ꝙͣ iusu.¬

Expanded text:
nec nisi amnibus arcetur aut prteri rerum natura largius mala an remedia genuerit. iam primum hebetes oculos huic malo dedit, eosque non in fronte adversos cernere, sed in temporibus — itaque excitatur saepius auditu qu
Abbreviated transcription (Latin):
cõmiscet᷑ corpori: Prima est nalis.
scd̾a uitalis: t̾cia uͦ aĩalis. Et sicut
deus tͥnus ⁊ unus uerus ac ꝑfrs
ornia tenet. omĩa implet. omnia
sustinet. om̃a supextedit ac t̾ami¬

Expanded text:
commiscetur: quarum prima est naturalis; secunda, vitalis; tertia, animalis. Et sicut Deus trinus et unus, verus et perfectus omnia tenet, omnia implet, omnia sustinet, omnia superexcedit, om
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ discernisensualitas sensus ⁊
ymagiro: tam corporis qmͣ¬
anune dici possunt. Sensualitaᷤ
corporis: est q̃dã uis ignea. Sen¬
sualitas aĩe: est inferior uis eiꝰ
que secum trahens sensualitatẽ
carius uelut famulam obedi¬
entem: sensus ⁊ ymagina tões
facit easq in arcba memorie

Expanded text:
. Sensualitas, sensus, imaginatio tam corporis qae dici possunt. Sensualitas corporis est quaedam vis ignea. Senanimae, est inferior vis ejus, quae secum trahens sensualitatem carnis, velut famulam et obedientem, sensus et imaginationes facit, easque in arca memoriae
Abbreviated transcription (Latin):
serpentes magni sunt rez¬
ẽt potentes: facies uirguieas habẽ¬
res humanis sumiles ⁊ in draconũ
corpus desinentes. Credibile ẽ huiꝰ
gciu̾s illũ fuisse ꝑ quem dyabolus
euam decepit: qr sicut dicit beda. uͥ¬
gineũ uultũ habuit. Huit enim
dyabolus se cõiungens uł applicãs
ut cõsimili forma mulierem allice¬
ret. fatiem ei tantũ ostendit: ⁊ reli¬
qm ꝑtẽ corporis arboꝵ frondib o¬
cultauit.

Expanded text:
serpentes magni sunt et potentes facies virgineas habentes, humanis similes et in draconum corpus desinentes. Credibile est huius generis illum fuisse per quem diabolus Evam decepit, quia sicut dicit Beda, virgineum vultum habuit, hunc enim diabolus sibi coniungens, vel applicans, ut consimili forma mulierem alliceret, faciem ei tantum ostendit et reliquam partem corporis, arborum frondibus occultavit.
Abbreviated transcription (Latin):
q suam humana institutione de
centur ut pariuili: seruiunt ut ĩ¬
firmi u̾berantur ut timidi: torri¬
guntur ut subditi. Dumq in mo¬
res nros tͣnseunt: motus ꝓprios¬

Expanded text:
m suam humana institutione depcentur ut paruoli, seruiunt ut infirmi, uerberantur ut timidi, corriguntur ut subditi, in mores nostros transeunt, quo
Abbreviated transcription (Latin):
Canter pedes ht̃. et brachia forcipes¬
q ꝓ manib. Retrogradus est: nec ũ¬
qͣn aute faciem suam ambulare nou̾
Mares duas hñt spinas int̾ uẽtrẽ
⁊ caudã quib femine carent. Queb
ua in uentre hñt: ictib serpentium
medent᷑. Coitus temꝑore: mas ascen¬
dit in dorso suꝑ feminam At illa mo¬
tũ eius senciens atergo coire uo¬
lentis: in clinata st̃ latus ad ip̃m
se conuertit sicq coitꝰ completus
latent hyeme mensib quinis: ue¬
ris tempore senectutem exuunt
uelut anguis. Cancer lacte potatꝰ.
sine aqua niuit multis dieb. Cũ
aũt senuerit: duos lapides albi co¬
loris int̾mixto rubore in ueniũt᷑
in eius capite. quos tante uirtu¬
tis esse dicunt: ut in potũ dati
cordis punctiones sauent. Cancri
corniculis suis pugnant int̾ se:
sole cancri signũ traseunte. In oca¬
dentis mari ut dicit solinus cancͥ
sunt: qui hoĩes app̾hensos subm̾¬
gunt. Hñt aũt terga dura: uelud
crocodrilli. Caricer mutat colorem

Expanded text:
Cancer pedes habet et brachia forcipesque pro manibus; retrogradus est, nec unquam ante faciem suam ambulare novit. Mares duas habent spinas inter ventrem et caudam, quibus femine carent: he ova in ventre habent; ictibus serpentum medentur. Coitus tempore mas ascendit in dorso super feminam: at illa motum eius sentiens a tergo coire volentis, inclinata super latus ad ipsum se convertit, sicque coitus completur. Latent hyeme mensibus quinis; veris tempore senectutem exuunt, velut anguis. Cancer lacte potatus, sine aqua vivit multis diebus: cum autem senuerit, duo lapides albi coloris, intermixto rubore, inveniuntur in eius capite, quos tante virtutis esse dicunt, ut in potum dati, corporis punctionem sanent. Cancri corniculis suis pugnant inter se, sole cancri signum transeunte. In occidenti mari, ut dicit Solinus, cancri sunt, qui homines apprehensos submergunt, habent autem terga dura velut crocodilli. Cancer mutat colorem
Abbreviated transcription (Latin):
trachie. S hi soli in histrũ mare su¬
beuut: et ex ea sub terraneis eius ue¬
nis in addriaticum mare defluunt.
taq ⁊ illic descendentes: nec ũ quam
subeuntes emari uisuntur. y¬
Iuud sane non sine quadam dote nature
que sui generis nlłs extedat: nec alie¬
um in illo sinu maris alit᷑ ⁊ gignitur.
illud in alio Denit nõ repperies cõfusa
pia aut fluuiis int̾labentib transitus
impeditur: s usus nature impressus ẽ¬
tanqm patrie finb unũ qũeq se retin̾e
et ultra in colas ꝓdire suspectum. Sũt
tamen aliqua piscium genera: tue non
ingenii facilitate loca mutent s fouẽdi
tempore ad fretum porti: eo ꝙ reliquo
maris sinu hic sunꝰ dulcior sit Non enĩ
tam diu sol ei freto quam dui çeteris im¬
morat᷑: eate tã fit ut nõ omnẽ aquam
exhauriat que dultis atꝙ potabilis
quia teneri fetus laborem. aliene regio¬
nis ferte uix ꝑossent: quos illic fouet a¬
eris magna clementia. Itaq ꝑ acto mu¬
nere dunes simuleo quo uenerant ag¬

Expanded text:
tractus—, sed hi soli in Histrum mare subeunt et ex eo subterraneis eius venis in IIadriaticum mare defluunt, itaque et illic descendentes nec umquam subeuntes e mari visuntur. i? An uero sine quadam dote naturae quae sui generis nullus excedat, noum in illo sinu maris alitur et gignitur, illud in alio. denique non repperies confusa pia, aut fluviis interlabentibus transitus impeditur, sed usus naturae impressus tamquam patriae finibus unumquemque sese tenere, et ultra incolas prodire suspectum. 27. tamen aliqua piscium genera, qui non ingenii facilitate loca mutent, sed fouendi tempore ad fretum Ponti, eo quod reliquo maris sinu hic sinus dulcior sit. Non enim tamdiu sol ei freto, quamdiu caeteris immoratur, eaque fit causa ut non omnem aquam exhauriat, quae dulcis atque potabilis quod teneri fetus laborem alienae regionis ferre uix possint, quos illic fouet aeris blanda clementia. itaque peracto munere omnes simul eo quo uenerant ag
Abbreviated transcription (Latin):
ibiones sunt: qui in uino
nascuntur qͦs uulgo musci¬
ones a musto apellant. Unde a fro¬
nius: cũ a me expectasset. Fabula¬
re incipis: ex ore bibiones in uolãt

Expanded text:
ibiones sunt qui in vino nascuntur, quos vulgo mustiones a musto appellant. Unde et Afranius 407: Cum ad me spectas et fabulare incipis, ex ore in oculis tuis bibiones involant
Abbreviated transcription (Latin):
diis ad pascua ꝓdire nõ tebent. Nã
pruinosa herba: huic generi morboᷤ
creabit. At tunc: semel ad aqͣre suf¬
ficiet. Grecas oues sicut asianas
uł tarentinas. moris est stabulo po¬
tius nutrire ꝙͣ campo. ⁊ ꝑtusis ta¬
bulis solũ in qruo claudent᷑ inst̾n̾e.
ut sͥ uita cubilia pp̃ iniuriã p̃ciosi
uelleris humor reddat elabens. S
lotas oues ungere oleo oportebit ⁊
uino pp̃ serpentes qui plerũq sub
p̃sepib latent: cedrũ uł galbaniun.
uł mulienis capillos. aut ceruina
cornua frequent̾ uri portet.

Expanded text:
diis ad pascua prodire non debent. Nam diis ad pascua prodire non debent. Nam pruinosa herba, huic generi morbos creabit: at tunc semel adaquare sufficiet. Grecas oves, sicut Asianas, vel Tarentinas, moris est stabulo potius nutrire quam campo; et pertusis tabulis, solum in quo claudentur insternere, ut sint tuta cubila et propter iniuriam pretiosi velleris, humor reddatur elabens. Sed lotas oves ungere oleo oportebit et vino: propter serpentes qui plerumque sub presepibus latent, cedrum, vel galbanum, vel mulieris capillos, aut cervina cornua frequenter uramus.
Abbreviated transcription (Latin):
libro. Dascua ouillo generi utilia sũt:
que uł innoualib uł in pratis sicci¬
orib extitant᷑. Palustria u̾o noxia st̃:
siluestria dãpnosa lanatis. Salis ta¬
mẽ crebra tõsꝑsio uł pascius mixta uł
caualib freqiuent̾ oblata: debet pe¬
coris leuare fastidiũ. Nam ꝑ hyemẽ
si penuria est: fenũ uł palee uł uiti¬
a uł facilior uittus ulmi seruatis frõ¬
dib p̾beatur aut fraxini. Ostiuis m̃¬
sib pascantur sub lutis initio: cũ gra¬
minis teneri suauitatẽ roris mixtͣa
cõmendat. Quarta hora calescente:
potus puri flumis aut putei p̾bea¬
tur. aut fontis. Medios solis tͣalores
uallis aut arbor umbrosa declinet.
Deunde uͥ flexo iam die ardor in frin¬
gitur et solũ pͥmo ymbre uesꝑtini ro¬
ris humescit: gregem renocemꝰ ad paᷤ¬
cua. S canicularib et estiuis diebus
ita pascende sunt oues: ut capita gre¬
gis semꝑ au̾tant᷑ a solis obiectu. Hy¬
eme aut uł uere nisi resolutis gelici¬

Expanded text:
lture Pascua ovilo generi utilia sunt, que vel in novalibus, vel in pratis siccioribus excitantur. Palustria vero noxia sunt, sylvestria damnosa lanatis: salis tamen crebra conspersio, vel pascuis mixta, vel canalibus frequenter oblata, debet pecoris levare fastidium: nam per hyemem, si penuria est, fenum, vel palee, vel vicia, vel facilior victus ulmi, servatis frondibus prebeatur, aut fraxini. Estivis mensibus pascantur sub lucis initio, cum Graminis terreni suavitatem, roris mixtura commendat. Quarta hora calescente, potus puri fluminis, aut putei prebeatur, aut fontis. Medios solis calores, vallis aut arbor umbrosa declinet: deinde ubi flexo iam die ardor infringitur et solum primo imbre vespertini roris humescit, gregem revocemus ad pascua. Sed canicularibus et estivis diebus, ita pascende sunt oves, ut capita gregis semper avertantur a solis obiectu. Hyeme autem vel vere, nisi resolutis gelici
Abbreviated transcription (Latin):
formicaꝵ leo qui mirmycoleon
multo maior. Qui dũ ad huc ꝑuꝰ
est ⁊ in ualidus robore pacẽ ac
modestiã simulat: s cũ uires ac¬
ceꝑit pͥstina consortia despicit. ⁊
iam maioꝵ turbã comitat᷑. Itaꝙ
in ualescens. audatia. formicis
ad usus cõmunes laborantib ĩ¬
sidians delitescit: ⁊ qͥ sͥ nicħ ĩ esta¬
te parau̾at in hyeme labores ea

Expanded text:
Formicarum leo qui mirmicoleon multo maior, qui dum adhuc parvus est et invalidus robore, pacem ac modestiam simulat, sed cum vires acceperit, pristina consortia despicit et iam maiorum turbam comitatur. Itaque invalescens audacia, formicis ad usus communes laborantibus, insidians delitescit et qui sibi nihil in estate paraverat, in hyeme labores ea
Abbreviated transcription (Latin):
actores an rex solus nullũ habect
aculeũ marestate tm̃ armatꝰ. aude¬
derit quidẽ eum natura s tm̃ illi
eum obedientia plebei. Cum ꝓce¬
dit una est totũ examen: ⁊ cura eũ
conglobat᷑ cingit ꝓtegit cernu nõ
patit᷑. Reliquo tempore cũ in labore
exhortanti similis. solus ĩmunis
Cirta eum quidã satellites: licto¬
idice. Siquis alam ei detruncet:
leuant ualidiꝰ fatigatũ ex toto por¬
tant. Si qua lassata de fecerit uł ab
rege nõ possunt: in uite aũt eos

Expanded text:
ctores, rex nullumne solus habeat aculeum, maiestate tantum armatus, an dederit quidem eum natura, sed usum eieum obedientia. 53 cum procedit, una est totum examen circaque eum globatur, cingit, protegit, cerni non patitur. reliquo tempore, cum populus in labore exhortanti, solus inmunis. circa eum satellites quidam lictogentium. si quis alam ei detruncet, levant, validius fatigatum ex toto portant. si qua lassata defecit aut forterege non possunt. invitae autem int
Abbreviated transcription (Latin):
me ac ꝓ corporis captu pug¬
nacissime sunt: ⁊ aculeos ĩ uuln̾e
relinqͣnt. Bex ip̃e sine aculeo est
in ħmẽ relintiuit. Exemplar hoc
magius regib ingens. Pudeat¬
pliuiꝰ .xiͦ.ł. Rege apeste cõsũpto:
meret plebs ignauo dolore. Non

Expanded text:
me ac, pro corporis captu, pugnacissime sunt apes, et aculeos in vulnere relinquunt; rex ipse sine aculeo est.inhermem reliquit. Exemplar hoc magnis regibus ingens estuias. rege ea peste consumpto maeret plebes ignavo dolore, non
Abbreviated transcription (Latin):
Symia ad omnẽ ludũ
docibilis ẽ: ⁊ ad ferotitatis obliui¬
onem. Nũqͣm tam̃ sic est mansueta:
ut nõ sit rabida. libent̃ cũ pueris
ludit. ⁊ si copia data fu̾it eos aliqñ
strangulat. Siquis eam leserit. diu
contra eũ rancorẽ custodit. In genio
pollent: et emulant᷑ quitqͥt uident
Unde facilius incidũt ĩ manꝰ uena¬
toꝵ. Habitant aũt in arborib uel
res uderint: acceptis calciam̃tis
hominũ uadunt et sedent in locis
ubi ab illis iuderi possint. Induunt¬
q caltiam̃ta illa pedib suis ac dili¬
gentius ligant: et poit hec exponẽ¬
tes ea sb̃ arbore reliqͥͣnt ⁊ ꝓcul abtunt.
Tunc symie descendentes ꝙ eos fac̾e̾ ui¬
derunt imitãtur: sicq calciate tapiũt᷑¬
gyptũ ethycipiã libiamꝙe diff̾uuditur
quacũq lucis opacũ est: uariũ ĩpleuit
landi sunt: quo faciliꝰ in manꝰ hõim
ueniunt. Nam dũ auide uenantium
gestus affectant: relicta cõsulto iusci
ungilla. qd̃ mendatio fc̃m uident otu¬

Expanded text:
spuit. Ad omnem ludum docilis est et ad ferocitatis oblivionem: nunquam tamen sic est mansueta ut non sit rabida; libenter tamen cum purris ludit, et si copia data fuerit, eos aliquando strangulat. Si quis eam leserit, diu contra eum rancorem custodit. Ingenio pollent et emulantur quicquid vident, unde facilius incidunt in manus venatorum. Habitant autem in arboribus vel repererint, acceptis calciamentis hominum vadunt et sedent in locis ubi ab illis videri possunt, induuntque calciamenta illa pedibus suis, ac diligentius ligant et post hoc exponentes, ea sub arbore relinquunt et procul abeunt. Tunc simie descendentes, quod eos facere viderunt, imitantur, sicque calciate capiuntgyptum Aethiopiam Libyamque diffunditur, quacumque lucis opacum est, uarium impleuit landi, quo facilius in manus ueniunt; nam dum auide uenantium gestus adfectant, relicta consulto uisci unguilla, quod mendacio factum uident, ocu
Abbreviated transcription (Latin):
die nõ lucent. Unde illa lux in
ꝑ quos illuminet᷑ mediũ ⁊ obiet¬
tum usibile. Alit̾ enim aer tir¬
cumstans ⁊ onũa colorata cir
tũttantia illuminarent᷑ sicut
quo loquitur aristotiles est in
sp̃u iusibili int̾iori: qui sicut et¬
igit ꝓportionẽ in claritate et
obscuritate uisibilis ira etiã eti¬
git ꝓportionẽ in distantia coiure¬
mente sibi. Et si tremor aliquis
est in radio ip̃e est in radro ad o¬

Expanded text:
d non videmus. Unde illa lux in per quos illuminetur medium et obiectum visibile; aliter enim circumstans aër et colorata omnia circumstantia illuminarentur sicut quo loquitur Philosophus, est in spiritu visibili interiori, qui sicut exigit proportionem in claritate et obscuritate visibilis , ita etiam exigit proportionem in distantia conveniente sibi. Et si tremor aliquis est in radio, ille erit in radio reflexo ad o
Abbreviated transcription (Latin):
Pandit aũt se luminib orbũ corpꝰ
intꝰ: minutis piscib presens. Assul¬
tant illi ꝓtinus: ⁊ ubi licentia auda¬
partẽq socio tribuit Quo magis
miror existimasse quosd̾a: aquatili¬
b nullũ in esse sensũ¬
tura reꝵ Dinna degenere conchaꝵ ẽ:
corpus ce rotundum ht. Mas ⁊ femi¬
na socialit̾ ambulant Aperit p̃ina
conchas suas ad lunam: seq parius
pisciculis offert quasi mortuã. Qui
ꝑtinus exultantes. uͥ licentie sicut¬
dc̃m est audatia creuerit: implent
eius conchas. Mox uero ꝑinna se
plenam sentiens: apphensũ quitqͥd
incluserit exaĩat. actor. P lais est

Expanded text:
pandit se pina, luminibus orbum corpus intus minutis piscibus praebens. adsultant illi protinus et, ubi licentia audapartemque socio tribuit. Quo magis miror quosdam existimasse aquatilibus nullum inesse sensut. Pinna de genere concharum est, corpusque rotundum habet: mas et femina socialiter ambulant; apetit pinna conchas suas ad lunam, seque parvis pisciculis offert quasi mortuam; qui protinus exultantes, ubi licentie audacia creverit, implent eius conchas: mox vero pinna se plenam sentiens, apprehensum quicquid incluserit exanimat, partemque socio t
Abbreviated transcription (Latin):
dẽpso uillo in ext̾iorib membris sr̃
omnia aĩalia simulans humani
corporis dispositionẽ: aut om̃ib¬
aĩalib minorem. Igitur om̃s fere
bestie m̃amillas hũt in post̾iorib
contra renes ut eas inferiꝰ poĩtas
fetus atringere possint ⁊ ꝓuitas
hr̃e cũ uelint. Homo u̾o et symia
hñt eas in pectore: qr natura dedit
tis manꝰ habiles ad omnẽ actũ
quib eleuare possint fetꝰ a t̾ra: et
aptare illos ad ubera. Hoc aũt illi
de est humani corporis: qr caret ũ¬
bilico. uirga qͦ masculi ẽ ut uirga
canis. Calcaneũ ht̃ in pedib. ⁊ ppõ
hoc erigit᷑ ut homo. stat ⁊ turrit
qñq. s hoc ñ potest nisi modice. ar
natura bestiam hanc condidit ui fa¬
tiem ẽẽ ꝓstratã. Nam solus homo
naturalit̾ erectam ht̃ staturam.
Hec bestia gestu in quieta ẽ morsu
ferox. Cauda caret: ⁊ p̃ cet̾is aĩalibꝰ
gustuuiget. Nuces ⁊ porna libenter
comedit: s cũ in eis amaꝵ corticẽ

Expanded text:
denso villo, in exterioribus membris super omnia animalia similans humani corporis dispositionem, interianimalibus minorem. Igitur omnes fere bestie mammillas habent in posterioribus contra renes, ut eas inferius positas fetus attingere possint et promptas habere cum velint. Homo vero et simia habent in pectore, quia natura dedit eis manus habiles ad omnem actum, quibus elevare possint fetus a terra et aptare illos ad ubera. Hoc autem illi deest humani corporis, quia caret umbilico. Virga quoque masculi est ut virga canis. Calcaneum habet in pedibus et propter hoc erigitur ut homo, stat et coit quandoque, sed hoc non potest nisi modice, quia natura bestiam hanc condidit in faciem esse prostratam, nam solus homo naturaliter erectam habet staturam. Hec bestia gestu inquieta est, morsu ferox, cauda caret et pre ceteris animalibus gustu viget. Nuces et poma libenter comedit, sed cum in eis amarum corticem
Abbreviated transcription (Latin):
Symiaꝵ genera ꝑfectam hoĩs simu¬
lationẽ continent facie narib auri¬
b palpebris q̃ sole quadrupedum
⁊ in feriorem hũt genam. Nam mai-¬
mas ⁊̃ in pettore et brachia: et iu
contrariũ crura similit̾ flexa. In ma¬
rub ⁊̃ ungues: digitos longiorẽq
medisi pedib paululum differũt.¬

Expanded text:
rum genera perfectam hominis imitationem continent facie, naribus, auribus, palpebris, quas solae quadripedum et in inferiore habent gena, iam mammas in pectore et bracchia et crura in contrarium similiter flexa, in manibus ungues, digitos longioremque medium. pedibus paulum differunt
Abbreviated transcription (Latin):
gretũ est id eit pressis naribus
Unde symias dicimꝰ: eo qd suppressis
narib sint ⁊ facie feda. rugis turpit̾
follicantib licet ⁊ capellaꝵ sit: pres¬
sum hr̃e nasũ. Alii symias latine no¬
catos arbitrant᷑: eo qd̃ multa in eis
similitudo rationis humane sentit᷑.
S falsũ ẽ hoc. hi elementoꝵ sagaceᷤ
noua luna exultant: media ⁊ taua tͥs¬

Expanded text:
en est, id est pressis naribus; unde et simias dicimus, quod suppressis naribus sint et facie foeda, rugis turpiter follicantibus; licet et capellarum sit pressum habere nasum. Alii simias Latino sermone vocatos arbitrantur, eo quod multa in eis similitudo rationis humanae sentitur; sed falsum est. Hi elementorum sagaces nova luna exultant, media et cava tris
Abbreviated transcription (Latin):
coplexioni. S tñ si assentur abigne ca¬
lorem suscipiunt et siccitatẽ. uñ fiunt
de sitcatiua. muiꝰq caloris refrigatura.
Si uero fu̾int cũ aqua elixa. humidi¬
tatem sumunt. ꝓuide fiunt minus de¬
sutatiua magis q caloris mittigatiua
Albũ ẽ aũt eoꝵ aliquatulum frigidũ
⁊ grossum. uñ ẽ durũ addige̾ndũ. Pre¬
tecea oua int̾ se .iiiiʳ. modis discrepant.
tetib. Scd̃s pp̃ longintiuitatem fẽꝑis
ouoꝵ maere manentium. Tercius est:
artificium coctionis eoꝵ. Quartus si
plusqͣmͣ oportet uł minus coquantur

Expanded text:
complexioni: sed tamen si assentur ab igne, cacomplexioni: sed tamen si assentur ab igne, calorem suscipiunt et siccitatem: unde fiunt desiccativa, minusque caloris refrigerativa, si vero fuerint cum aqua elixa, humiditatem sumunt, proinde fiunt minus desiccativa, magisque caloris mitigativa. Albumen autem eorum aliquantulum frigidum est et crassum; unde est durum ad digerendum. Preterea ova inter se IV modis discrepant. etatibus. Secundus propter longinquitatem temporis ovorum in aere manentium. Tertius est artificium coctionis eorum. Quartus si plus quam oportet vel minus coquantur
Abbreviated transcription (Latin):
plus nutriunt. Ad digerendũ tamen
duriora sunt: tardius q de stomatho
descendũt Mollia uero uelotius: q̃ hrs
aquib sanguis multus effuxit. ac iu¬
tib. ty sangius ⁊ sꝑma sunt in animali¬
bis ambulantib. Sicut enim sanguis
isꝑina sunt mat̾ia oĩum ambulantiũ
⁊ nutrimentũ: ita ꝯua sunt mat̾ia ⁊ nu¬
trimenta uolatiliũ. Qua enim uolatili¬
um masculis succũbentiũ. hec duo n̾ͥtũ¬
tur in se retinere. sꝑma iudelicet et nu¬
tamentũ. O uide uelotit̾ ⁊ multũ sũt
nutrientia: ⁊ tonfortantia. Uelocit̾ nutͥ
temꝑamentũ. Corporis sunt confortati¬
ua: tr tr̃a plus talor naturalis in eis
oꝑatur. tanto magis indurantꝰ situt
fieri uidemꝰ in exteriorib. Quanto e¬
nuim calor ignis in eis oꝑat᷑ tanto ĩ¬
durari incipuint. Nut̾mentũ dant mul¬
tum: qr tota sub̾a eoꝵ mutata in mem¬
bris oĩo assimilatur ꝓ sui natura huma¬
ne nature. Maxĩeq eoꝵ uitella: qr in
calore et humiditate sunt temꝑata.

Expanded text:
plus nutriunt, ad digerendum tamen duriora sunt, tardiusque de stomacho descendunt: mollia vero velocius; que his a quibus sanguis multus effluxit, ac vitibus, quod sanguis et sperma sunt in animalibus ambulantibus, sicut enim sanguis et sperma sunt materia omnium ambulantium et nutrimentum; ita ova sunt materia et nutrimenta volatilium. Ova enim volatilium masculis succumbentium, hec duo videntur in se retinere, sperma videlicet et nutrimentum; proinde velociter et multum sunt nutrientia et confortantia: velociter nutrtemperamentum: corporis sunt confortativa, quia quanto plus calor naturalis in eis operatur, tanto magis indurantur, sicut fieri videmus in exterioribus: quanto enim calor ignis in eis operatur, tanto indurari incipiunt. Nutrimentum dant multum, quia tota substantia eorum mutata in membris, omnino assimilatur pro sui natura humane nature; maximeque eorum vitella, quia in calore et humiditate sunt temperata,
Abbreviated transcription (Latin):
humidũ est ꝙ exterius humorẽ ħt:¬
inani uento concipiunt᷑. s ñ sunt ge¬
concubitu. concepta et seminali spũ
penetrata. Ouoꝵ nim tanitã ẽẽ dicũt:
ut lignum eo ꝑfusum nõ ardeat ac¬
ne uestis qͥdem contacta aduratur.
Admixta qͦ calce glutinare fertur
Qua quidem aceto macerata intantũ
emolliunt᷑: ut per anulos tnͣseant.
Seruari ea ĩlomento. aut hyeme in
paleis. estate furfurib ultissimum¬
est. Sale au̾t exinaruri creduntur.
.Firmitas puta¬
minis tanta ẽ: ut recta nec .ui. nec
pondere frangatur. nec nisi paꝵ in¬
flexa rotunditate tota. Et ne quid

Expanded text:
humidum est, quod exterius humorem inani vento concipiuntur, sed non sunt gemasculino concepta, et seminali spiritu penetrata. Ovorum vim tantam esse dicunt ut lignum perfusum eo non ardeat, ac vestis quidem contra aduratur. Admista quoque calce glutinare fertur ova aceto macerata in tantum emolliuntur , ut per anulos transeant. servari ea in lomento aut hieme in paleis, aestate in furfuribus utilissimum. sale exinaniri creduntur.firmitas putaminum tanta est, ut recta nec vi nec pondere ullo frangantur nec nisi paulum inflexa rotunditate.— Tota ova ad
Abbreviated transcription (Latin):
ut dictũ est strictos. Unde nõ nisi
paruos piscitulos deglutit: quos
odorifero hanelitu suo attrahens
ad se ac deuorans inuentrẽ suum
mtrit. h̃t enim in guiture ꝙͣ dam
pellem membrane sunilem: q̃ mul¬
tis meatib ꝑforata nõ sinit qͥcꝙͣ
magnũ ingredi uentrẽ. Iorath. Cũ¬

Expanded text:
 strictos. Unde non nisi parvos pisciculos deglutit, quos odorifero anhelitu suo attrahens ad se ac devorans, in ventrem suum mittit. Habet in gutture quandam pellem membrane similem, que multis meatibus perforata, non sinit quicquam magnum ingredi ventrem. In iu
Abbreviated transcription (Latin):
ehancis est auis parua s fecunda.
Nam duodenos simul pullos facit.
Herbaꝵ pabulo reficitur. ⁊ ob ħ odiosos ht
equos. Quos ubi pascẽti sibi suꝑueĩre ui¬
derit ⁊ ħ̾bas dĩpere fugit. ⁊ uindicat seus¬
tione qͣ pocest eoꝵ hyunitꝰ ꝓpͥis uocib ini¬
tans ac deridens. plinius ut supra:¬

Expanded text:
hantis est avis parva, sed fecunda, nam duodenos simul pullos facit herbarum pabulo reficitur, et ob hoc odicios habet equos, quos ubi pascenti sibi supervenire viderit et herbas diripere, fugit et vindicat se ultione qua potest eorum hinnitus propriis vocibus imitans, ac deridens. Aeriophilon qua
Abbreviated transcription (Latin):
ñ de fuerint uitent᷑ egressu. Idem ĩ¬
das apriles. curandi sunt aluei:
ut omĩa purgamenta tollant᷑. et
sordes qͣs tempꝰ cõtraxit hyb̾nũ. ⁊
u̾miculi et tinee ⁊ aranee tͥib cor¬
rũpit᷑ usus fauoꝵ ⁊ papiliones
qui u̾miculos sc̾tore suo faciunt
nasci. Tũc fumꝰ incensi sicci hubu¬
li st̾coris adhibeat᷑ qui aptuᷤ eit a
in autũpni tempora celebret᷑. Hec
om̃ia cet̾a q̃ efficies. castus ⁊ sobri¬
us ⁊ alienus abalneis ul a tibis
atrib ⁊ odoris ĩmũdi atq om̃ib
prili purganda sũt aluearia sordi
habundant florentib maluis. sic̃¬

Expanded text:
non defuerint nitentur egressu. DE AGnon defuerint nitentur egressu. DE AGdas aprilis curandi sunt alvei, ut omnia purgamenta tollantur; et sordes quas tempus contraxit hybernum et vermiculi et tinee et aranee, quibus corrumpitur usus favorum; et papiliones, qui vermiculos stercore suo faciunt nasci: tunc fumus incensi sicci bubulli stercoris adhibeatur, qui aptus est ad in autumni tempora differtur. Hec omnia, ceteraque efficies, castus et sobrius et alienus a balneis, vel a cibis acribus et odoris immundi, atque omnibus supra purganda sunt alvearia sordibxime abundant florentibus maluis;
Abbreviated transcription (Latin):
ria meliora st̃ que cortex formabit
raptꝰ ex sub̾e: qr ñ tnͣsmittunt ui
frigoris aut caboris. Possunt tñ ⁊
ferulis fieri. Si hec desint: saliguᷤ
uiminib fabricent᷑. uł ligno taua¬
te arboris aut tabulis more cup¬
paꝵ. fictilia det̾rima sũt:⁊ hyeme
gelant᷑ ⁊ estate feruescunt. S po¬
dia t̾nis alta pedib fabricentur
põ lacertoꝵ cet̾oꝵ ꝙ animalium.
noxam quib eit moris irreppere.
⁊ supra hec podia aluearia collotẽt᷑
ita ut ñ possint ymbre penetrare
spaciolis int̾ se patentib seg̾gatã.
angustus tñ aditꝰ admuttat exami¬
na: ꝓpt̾ frigoris ⁊ taloris in iuriã
Soane uentis frigidiorib alus pa¬
ries resistat: qui lotũ possit defen¬
sis sidib apricare. Aditus om̃s soli
oponant᷑ hyb̾no: qui in uno cortice
duo uł tres ẽẽ debebunt ea magni¬
tudine q̃ apis formã nõ possit ex¬
ced̾e. Sic enim noxiis amamalib
in gressu resistet᷑ augusto uł si apel
obsidere uolu̾int exeuntes alio cũ

Expanded text:
ria meliora sunt que cortex formabit raptus ex subere, quia non transmittunt vim frigoris aut caloris; possunt tamen ex ferulis fieri. Si hec desint, saliginis viminibus fabricentur, vel ligno cavate arboris; aut tabulis more cuparum. Fictilia deterrima sunt et hyeme gelantur et estate fervescunt. Sed podia ternis alta pedibus fabricentur, propter lacertorum ceterorumque animalium noxam, quibus est moris irrepere et supra hec alvearia collocentur, ita ut non possint imbre penetrari, spatiolis inter se patentibus segregata. Angustus tamen aditus admittat examina, propter frigoris et caloris iniuriam. Sane ventis frigidioribus altus paries resistat, qui locum possit defensis sedibus apricare. Aditus omnes soli opponantur hyberno, qui in uno cortice, duo vel tres esse debebunt, ea magnitudine que apis formam non possit excedere. Sic enim noxiis animalibus ingressu resistetur angusto; vel si apes obsidere exeuntes, alio cum
Abbreviated transcription (Latin):
necatur. In hybernia nullus serpẽs
uiuere poteit: s nec aliqͥd uenena¬
tũ. Quin ⁊̃ uͥtũq t̾ra de hyb̾nia al¬
lata suꝑ aial uenenatũ ꝓiecta fu̾it:
ilito moritur. In syria angues non
ledunt. In lacedemonie monte hospi¬
tes ascorpites a scorpionib ñ ledũt᷑
indigͤnas aũt int̾imunt.

Expanded text:
nt. In Hybernia nullus serpens vivere potest, sed nec aliquid venenatum, quinetiam ubicumque terra de Hybernia allata super animal venenatum proiecta fuerit, illico moritur. In Syria angues non ledunt. In Lacedemonie monte hospites a scorpionibus non leduntur, indigenas autem interimunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tura ł.iͦ. d̾pentes ꝓpe om̃i aust̾itate
fugantur ⁊ nocentes sp̃s ĩnocentia
fumi graue olentis ex agitat. Ura¬
mus galbanũ uł cerui cornua: ra¬
dites lilii. capre ungulas. Hoc gn̾e
monstra noxia ꝓhibent᷑ ex libro

Expanded text:
t. Serpentes prope omni austeritate fugantur et nocentes spiritus innocentia fumi grave olentis exagitat. Uramus galbanum, vel cervi cornua, radices libii, capre ungulas, hoc genere monstra noxia prohibentur. Opinio
Abbreviated transcription (Latin):
eontophos ẽ bestia
modita ex eo uotata quia
capta exuritur. eiusq tinere asꝑ¬
se carnes ⁊ posite ꝑ compita semi¬
taꝵ leones necant si qͣnͣtulũ cũq ex¬
abstinent. s dilauiatas pedũ iusib¬
Leontophonon accepimus paruũ
dũ ĩperitans ilito exꝑiret. Huius
carnib polente mͦ insidiantes fere:
necant ꝙ illam tam cõtrario feris¬
dit leo: usumq frangit ⁊ titra mor¬
sum examinat. Ille uͦ ecõtra urinã
sꝑgit: prudens hant quoq leoni ex¬
est asini fere magnitudĩe: terui climi¬
b pectore ac crurib leonis: capud
eliũ. bisunta ungula: ore ust ad
aures dehiscente dentiũ lotis osse
ꝓpetuo. Hoc: ad formam. Nam uoce
loquentiũ hominũ sonos emulat᷑.

Expanded text:
eontophonos bestia modica; et ex eo ita vocata quia capta exuritur, eiusque cinere aspersae carnes et positae per conpita semitarum leones necant, si quantulumcumqabstinent, sed dilancinatas exanileontophonon accipimus vocari dum imperitans ilico expiret. ergo carnibus polentae modo insidiantes ferae necantodit leo visumque frangit et citra morsum exanimat; ille contra urinam spargit, prudens hanc quoque leoni exsa asini feri magnitudine, cerui clunibus, pectore ac cruribus leonis, capite melium, bisulca ungula, ore ad usque aures dehiscente, dentium locis osse perpetuo. Haec quod ad formam: nam uoce loquentium hominum sonos aemulatur.
Abbreviated transcription (Latin):
fortimata fuerit ꝓpͥ habitudinem
recipiendi infusionẽ ab intelligen¬
tia agente: ⁊ cõfident̾ locata ꝓpͥ sui
coherentiam insolubilem: suꝑsedet
anegotiatõe regendi corpꝰ ⁊ ab hiis q̃
cõueniunt sensib. Non tñ cessat cor¬
pus eam retrahere ⁊ impedire ac pro¬
hib̾e a ꝑfectiorie coherendi cum ea.
tione post mortem: remouet᷑ uelam̃
⁊ intelligentia agens spũalit̾ ⁊ in¬
fusio ex ꝑte illius est largissima
corpore: durabit eius coherentia cũ
intelligentia a gente. ꝑficiet᷑ q ip̃iꝰ
dispositõ ac delectabitur ĩ delectatõe
cuius ẽẽ nõ potest expliari sermone.

Expanded text:
itudinem recipiendi infusionem ab intelligentia agente et confidenter locatur propter cohaerentiam sui insolubilem , supersedet a negotio regendi corpus et ab his quae conveniunt sensibus, non tamen cessat corpus retrahere eam et impedire et prohibere a perfectione cohaerendi cum ea. ris post mortem, removetur velamen et intelligentia agens spiritualiter, et infusio ex parte eius est largissima’. corpore , durabit eius cohaerentia cum intelligentia agente, et perficietur eius dispositio et delectabitur delectatione, cui
Abbreviated transcription (Latin):
guine ordinato ꝑuenas. Hunt uer¬
mes ut pediculi uł pulices ñ hñt.
quia uenis carent. aĩal brutoꝵ. sã¬
guis est. Sanguis autẽ gelatus:
cõuerti solet in carnẽ: ⁊ caro cormp¬
ta redit in f̾rã. Merito ergo: tabida
est anima iumentoꝵ. Est aut sã¬
guis: humditas nal: semꝑ rema¬
nens in habentib sanguinem ẜ
nõ est sanguis uital: nͥ in uenis ⁊
in corde. Gustꝰ eiꝰ est dulcis. ⁊ color
eius rubeus. nisi sit corruptus.
Om̃e aial hñs sanguinẽ. ht te̾bꝵ

Expanded text:
ordinato per venas; hinc vermes et pediculi, vel pulices non habent, quia carent venis. Anima brutorum sanguis est. Sanguis autem gelatus converti solet in carnem et caro corrupta redit in terram: merito ergo tabida est anima iumentorum. Est autem sanguis humiditas naturalis, semper remanens in habentibus sanguinem et non est sanguis vitalis, nisi in venis et in corde. Gustus eius est dulcis et color eius rubeus, nisi sit corruptus. Omne animal habens sanguinem, habet
Abbreviated transcription (Latin):
titudo peliquoꝵ ad portũ uͥ delphinus
ligatus denebat᷑. Quib plangentib:
⁊ ꝙͣ miserationẽ poscentib: rex eum
climitti p̃cepit. Delphinos sequitur
alioꝵ pisciũ multitudo qd̃ scientes
piscatores uenant᷑ pistes uͥ illi tnͣ¬
sieruit. Si quis carnes delphini co¬
medit. ⁊ in mari lapsus fuerit. si a
delphinis in ueniatur. statim ab eis
deuoratur. Si uero nõ comederit. sr̃
rostra eum eleuantes ad t̾rã thũt¬
⁊ ab aliis piscib defenidunt aris¬

Expanded text:
titudo reliquorum ad portum, ubi delphinus titudo reliquorum ad portum, ubi delphinus ligatus tenebatur. Quibus plangentibus et quasi miserationem poscentibus, rex eum dimitti precepit. Delphinos sequitur aliorum piscium multitudo, quod scientes piscatores, venantur pisces ubi illi transierint. Si quis carnes delphini comederit et in mari lapsus fuerint, si a delphinis inveniatur, statim ab eis devoratur: si vero non comederit, supra rostrum eum elevantes, ad terram trahunt et ab aliis piscibus defendunt. Dr
Abbreviated transcription (Latin):
gestant infantia infirmos:. quin
et adultos diu comitant. magua
erga partũ caritate. Atolescunt cele¬
fetus alunt teneros in fautib retep¬
tant. in ualidos aliqͣntis ꝑ ꝓsetͣntur.
solo estatis tempore pariunt: hyber¬
no nũqm. Mares feminis parienti¬
b catulos deuorant: s matres cum
fetib se ocultant. Diligunt enĩ eos
tenerrime. longoq tempore ducũt
post se. ⁊ illi sub aqua matres seqnt᷑.
At uͥ ad robur etatis ꝑueniunt. nisi
ualidi sint eos ⁊̃ matres ꝑseq̾ntur
semꝑ trescunt usq ad annos .x. si .x.
mensib completis coeunt ⁊ impreg¬
nant᷑. Delphini parui semꝑ simul
sunt tanqͣm greges: ⁊ hñt duos mag¬
uos delphinos custodes. Qd̃ si qͥs
eoꝵ mortuus fu̾it: alii suꝑ scapu¬
las eũ efferũt. ip̃mq tustodiunt ne
ab aliis piscib comedatur. donet tem¬
pestate maris ad litꝰ eitiatur. In uicem
enim se miro modo diligunt. Unde pli¬
nit testante narratur: qd̃ delphint cap¬
to a rege charie cõuenit ingens mul¬

Expanded text:
gestant fetus infantia infirmos; quin et adultos diu comitantur magna erga partum caritate. adolescunt celefetus alunt; teneros in faucibus receptant; inualidos aliquantisper prosecuntur.solo estatis tempore pariunt, hyberno nunquam. Mares feminis parientibus catulos devorant, sed matres cum fetibus se occultant; diligunt enim eos tenerrime, longoque tempore ducunt post se et illi sub aqua matres sequuntur; at ubi ad robur etatis perveniunt, nisi validi sint, eos etiam matres persequuntur.semper crescunt usque ad annos decem, sed decem mensibus completis coeunt et impregnantur. Delphini parvi semper simul sunt tamquam greges et habent duos magnos delphinos custodes. Quod si quis eorum mortuus fuerit, alii super scapulas eum efferunt, ipsumque custodiunt, ne ab aliis piscibus comedatur, donec tempestare maris ad littus eiiciatur: invicem enim se miro modo diligunt. Unde Plinio testante narratur, quod delphino capto a rege Charie convenit ingens mul
Abbreviated transcription (Latin):
sunt aues parue: ad uoland̾ extẽte
laut: et quodam orbe cirtuaguntur
omnib in medium tendentib ⁊ hoc
ꝓp̃ accipits qui eis insidiant᷑ uesꝑe
quidem aggan aggregant᷑: et ĩmen¬
sis turbis cõmurmurant. Nocte si¬
lent: aurora rubente murmur exti¬

Expanded text:
sunt aves parve, ad volandum extente, lant et quodam orbe circumaguntur, omnibus in medium tendentibus; et hoc propter accipitres qui eis insidiantur. Vesperi quidem aggregantur et immensis turbis commurmurant, nocte silent, aurora rubente murmur exci
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ clusa facilius capitur. In co¬
eundo obscenũ genus. Nam ore conci¬
pit. sicut uiꝑa. Huius atramenti tan¬
ta uis est: ut lucerne additũ ethyopeᷤ
uderi ablato. priori lumine quidam
uentrem. om̃ib aũt pediculi octoni.
Sepie et lolligini pedes duo ex his
longissimi et asperi: quib ad ora ad¬
mouent cibos et influctib se uelut
anthoris stabiliunt. Ceteri curtr: qͥhꝰ¬

Expanded text:
interclusa facilius capitur. In coeundo obscenum genus, ore enim concipit, sicut vipera. Cujus atramenti tanta vis est, ut lucernae addito Aethiopes videri, ablato priori lumine, quidam ventrem, pediculi octoni omnibus. saepiae et lolligini pedes duo ex his longissimi et asperi, quibus ad ora admovent cibos et in fluctu se velut ancoris stabiliunt, cetera cirri, q
Abbreviated transcription (Latin):
aꝵ gen̾i mares uarii sunt et iugrio¬
res: constantieꝙ maioris. Hi ꝑcusse
tridente femine auxiliant᷑ At femina
icto mare fugit. Ambo aũt uͥ se sense¬
rint app̃hendi effusio atramento. qd̾
ꝓ sanguine his est in fuscata aqua
Sepia cõcipit ore sicut et uiꝑa. Oua
eius dura sunt. He nõ natant in mari ni¬
si par et par: masculus et femina. Om̃i
tempore ouant et in . xł noctib oua su¬
a complent. Femina cũ ouat. mas eã
seqͥtur: et suꝑ oua semen in sufflat. ut¬

Expanded text:
 generi mares varii et nigriores constantiaeque maioris. percussae tridente feminae auxiliantur, at femina icto mare fugit. ambo autem, ubi sensere se adprehendi, effuso atramento, quod pro sanguine iis est, infuscata aqua Sepia concipit ore, sicut et vipera, ova eius dura sunt: he non natant in mari nisi par et par, masculus et femina: omni tempore ovant, in XL noctibus ova sua complent. Femina cum ovat mas eam sequitur et su
Abbreviated transcription (Latin):
est bestia ualde magna: que trutu¬
lentos hostes ꝑsequit᷑ tantim ad ħͥ
creata. Rictu h̃t in gentes: dentes qͦ
fortes et ꝓminentes cũ quib audat¬
ter bella tũ ad u̾sariis partit᷑. Hec
cũ hominib foctib t̾ribilis sit pue¬
roꝵ tamen innotentiam et eoꝵ parui¬
tatem uurabilit̾ perhorrescit. eoꝵce
uerbera fugit. In quo digne magni¬
ficentia in nocentie cõꝓbat᷑. ¶ tuo¬
ceros ẽ mõstrũ equino corpore cer¬
uino capite cauda suilla. pedib e¬
lephantis. mnugitu horrido cornu¬
tũ uno scilicet cornu atutissimo ĩ
medio frontis armatũ Captum
quidem ꝑimi potest. s nũqũa do¬
mari. Irimo ut dic̃ iacob nũqͣm ui¬
nũ ⁊ hom̃is potestatem uenit: qr ui¬
ci se cernens furore uitã exuit.

Expanded text:
est bestia valde magna, que truculentos hostes persequitur, tamquam ad hoc creata: rictus habet ingentes, dentes quoque fortes et prominentes, cum quibus audacter bella cum adversariis patitur. Hic cum hominibus fortibus terribilis sit, puerorum tamen innocentiam et eorum parvitatem mirabiliter per horrescit, eorumque verbera fugit, in quo digne magnificentia innocentie comprobatur. Monoceros est monstrum equino corpore, cervino capite, cauda suilla, pedibus elephantis, mugitu horrido, cornutum, uno scilicet cornu acutissimo in medio frontis armatum. Captum quidem perimi potest, sed nunquam domari; immo, ut dicit Iacobus, nunquam vivum in hominis potestatem venit, quia vinci se cernens, furore vitam exuit.
Abbreviated transcription (Latin):
genus ex araneis sphalanigiũ apel¬
latũ ꝑimunt: ⁊ in uidos suos ferũt
Deude illiniunt et ex his incubãdo
uis siles. Paruĩt aũt omia in
telas ⁊ sparsa quas alunt: atq ĩde
emitrũt. Sphalangia tm̃ in ip̃o spe¬
cu incubat magnt num̾o. Qui ut
pauciores ⁊ in tubant triduo. Con¬
sumunt᷑ aranee dieb qͣt̾ septenis.

Expanded text:
genus ex araneis peremunt, phalangium appellatum, et in nidos suos ferunt, deinde inlinunt et ex iis incubando io est. pariunt autem omnia in tela, set sparsa, quia saliunt atque ita emittunt. phalangia tantum in ipso specu incubant magnum numerum, qui, ut pauciores — et incubant triduo. consummantur aranei quater septenis
Abbreviated transcription (Latin):
uiuit: ⁊ ideo nulla fame int̾it. In
capd̃ serpentis sub arboris ũbra
porrecta aranea filio se librat:
tanta ꝙ uis est morsus ip̃iꝰ. ut eiꝰ
cerebꝵ usq ad fuiẽ mortis app̃¬
hendant. Humiditatẽ grossam

Expanded text:
vivit et ideo nulla fame interit. In caput serpentis sub arboribus umbra porrecti, aranea filo se liberat; tantaque vis est morsus eius, ut ipsius cerebrum usque ad finem mortis apprehendat. Humiditatem crassam
Abbreviated transcription (Latin):
araniũ futuro. telas suas altiꝰ
tollunt. Pret̾ea sereno si texunt:
nubilo texunt. Ideoꝙ multitu¬
feminã putant ẽẽ q̃ texit: marẽ
qui uenatur. sic q paria fieri me¬

Expanded text:
amnium futuro telas suas altius tollunt. iidem sereno texunt, nubilo retexunt, ideoque multfeminam putant esse quae texat, marem qui venetur; i
Abbreviated transcription (Latin):
titia fun̾antiũ ꝙ more comitatur
ex equias. Rege illaꝵ peste cõsũpto:
cõuehens. nõ ꝓcedens. Tristi tm̃ m
nisi tunt eis subueniat᷑ fame mo
uos explent. claron uocatur si fetũ¬

Expanded text:
t funerantiumque more comitantur exequias. rege ea peste consumpto convehens , non procedens; tristi tantum  ni subveniatur, fame mornon explent, claron vocant; it
Abbreviated transcription (Latin):
dit lihia: intellectũ ad eos precum¬
preuenire. Captiuam certe geculie
ĩpetũ a se nuttigatũ alloquio. au¬
sa se dic̾e feminam ꝓ fugam. ĩ fir¬
mam simplicẽ: ⁊ animalis om̃iũ
generosissimi cet̾is q ĩꝑr¬

Expanded text:
ire intellectum ad eos precum; in captivam certe Gaetuliae impetum esse mitigatum adloquio ausae dicere, se feminam, profugam, infirmam, supplicem animalis omnium generosissimi ceterisque i
Abbreviated transcription (Latin):
natura est: ut nͥ lesi netĩant
assiduis. ꝓstratis enĩ partunt:
captiuts obiuos repatriare per¬
mittunt. hominẽ nõ nisi ĩ magna
fame interimũt. Solinus. Leonũ¬
uiros potius quã in feminas se¬
uiunt in fantes nõ nisi in magna

Expanded text:
natura est ut nisi laesi nequeant assiduis. Prostratis enim parcunt; captivos obvios repatriare permittunt; hominem non nisi in magna fame interimunt. De quibus Luuiros potius quam in feminas saeuiunt; infantes nonnisi in magna