comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne deus isracl conserua fa¬
mulo tuo dauid pr̃i meo:
que locutus es u dict̃s. Nõ
auferetur de te uircoram
me. qui sedeat super thro¬
num israel: ita tamen si
custodierint filii tui uiã
suam: utambulent co¬
ram me: sicut ambulasti
in conspectu meo. Et nũc
dominc deus ifrael: firmẽ¬
tur uerba tua que locutuᷤ
es scruo tuo dauid. patri
mco.

Expanded text:
nserva famulo tuo David patri meo quae locutus es ei, dicens: Non auferetur de te vir coram me, qui sedeat super thronum Israel, ita tamen, si custodierint filii tui viam suam, ut ambulent coram me, sicut tu ambulasti in conspectu meo. Et nunc, Domine Deus Israel, firmentur verba tua quae locutus es servo tuo David patri meo.
Abbreviated transcription (Latin):
bratitudinem expectant.
S lampades fa tuaruum
uirginum extinguntur:
quia carum opera que
clara hominibus apparu¬
erunt. in aduentu iudiciᷤ
intus obscurantur: et a
deo retribucionem non in¬
uenunt quia pro cis rece¬
perunt ab hominibus lau¬
des quas amauerunt. Qͥd
est autem quod a prudẽtib¬
tunc oleum petunt: nisi ꝙ
in aduentu iudicis cum
se intus uacuas inuener̃t.
testimonium foris querũt.
Ac si a sua fiducia decepte:
proximis dicant. Quia noᷤ
quasi sine opere repelli con¬
spicitis: dicite de nostris ope¬
ribus quod iudistis: Le .ui.¬
gines. respondent
dicentes. Ne forte non suf¬
ficiat nobis: et uobis. In
illo enim die ꝙ tamen de¬
quibusdam in pace sancte¬
cclesie quiescentibus: lo¬
quor sibiniet ipsis testimo¬
num unius cuiusq uix
sufficiet. quantomagis et
sibi et proximo. Uibi et ꝓ¬
tinus per increpacionem¬
subdunt. Ite pocius ad uẽ¬
dentes: et emite uobis. Uẽ¬
ditores quippe olei: adula¬

Expanded text:
beatitudinem exspectant. beatitudinem exspectant. Sed lampades fatuarum virginum exstinguuntur, quia earum opera, quae clara hominibus foris apparuerant, in adventu judicis intus obscurantur. Et a Deo retributionem non inveniunt, quia pro eis receperunt ab hominibus laudes quas amaverunt. Quid est autem quod tunc a prudentibus oleum petunt, nisi quod in adventu judicis cum se intus vacuas invenerint, testimonium foris quaerunt? Ac si a sua fiducia deceptae proximis dicant: Quia nos quasi sine opere repelli conspicitis, dicite de nostris operibus quid vidistis. Sed pgines respondent, dicentes: Ne forte non sufficiat nobis et vobis. In illo enim die quibusdam in pace Ecclesiae quiescentibus loquor, sibimet ipsis testimonium uniuscujusque vix sufficit, quanto minus et sibi et proximo? ubi et protinus per increpasubdunt: Ite potius ad vendentes, et emite vobis. Venditores quippe olei adula
Abbreviated transcription (Latin):
Fatue autem uirgines ole¬
um secum non sumunt: qr
gloriã intra conscienciam
non habent: dum hancab
ore proximorum querunt.
Notandum uero s om̃s
lampades habent sz omne ᷤᷤ
oleum non habent: qui a
plerumq bona in se opera
cum clectis et reprobis ostẽ¬
dunt. sed soli ad sponsum
ueniunt cum oleo: qui de
hiis que foris egerint intꝰ
Qͥa dum uenire iudex ad
extremnum iudicium dif¬
fert: electi et reprobi in mor¬
tis sompno sopiuntur. dor¬
mire ctenim: mori est. An¬
te sompnum dormitare: ãte
mortẽ a salute lãguesce. Q
per pondus cgntudinis:
peruenitur ad sompnum
te clamor factus est. ecce spõ¬
sus uenit: exite obuiam
ei. De aduentu sponsi cla¬
mor media nocte sit: quia
sic dies iudicii subripit.
ut preuiden non ualeat
quando uenit. Unde scrip¬
tum est. dies domini sic̃
anc omnes uirgi¬
nes surgunt: quia
clecti et reprobi a sompno
sue mortis excitãtur. Lam¬
pades oruant: quia sua
sccum opera numerant: ꝓ
quibus eternain recipere

Expanded text:
Fatuae autem virgines oleFatuae autem virgines oleum secum non sumunt, quia gloriam intra conscientiam non habent, dum hanc ab ore proximorum quaerunt. Notandum vero quod omnes lampades habent, sed omnes oleum non haplerumque bona in se opera, cum electis et reprobis ostendunt, sed soli ad sponsum veniunt cum oleo, qui de his quae foris egerint intus  Dum venire Judex ad extremum judicium differt, electi et reprobi in mortis somno sopiuntur. Dormire etenim mori est, ante somnum vero dormitare, est ante mortem a salute languescere, quia per pondus aegritudinis, pervenitur ad somnum clamor factus est: Ecce sponsus venit, exite obviam ei. 3. De adventu sponsi clamor in media nocte fit, quia sic dies judicii subrepit, ut praevideri non valeat quando venit. Unde scriptum est: Dies Domini sicut Tunc omnes virgines surgunt, quia et electi et reprobi a somno suae mortis excitantur. Lampades ornant, quia sua secum opera numerant, pro quibus aeternam recipere
Abbreviated transcription (Latin):
pleriqz continẽtes
qui ab exteriori se appetitu
custodiunt: et spe ad intcri¬
ora rapiuntur. Carnem
macerant: et toto desiderio
ad supernam patriam an¬
helant. Eternam patriam
cxpetunt: pro laboribus
laudes nolunt. hii nimi¬
rum gloriam suam nõ
in ore hominum ponũt:
scd intra conscienciam cõ¬
tegunt.¬
t sunt pleriqz qui cor¬
pus per abstinenciã
affligunt: sed de ipsa sua
abstinencia humanos fa¬
uores crpetunt. doctrine
inscruiunt: indigentib
multa largiuntur. Sed
fatue profecto sunt nirgi¬
nes: qui solam laudis⁊
transitorie retribucionem
querunt. Tinde et aperte sb̃¬
ditur. Quinq fatue: nõ¬
sumpserunt oleum secũ.
prudentes autem acceper̃t
oleum in uasis sius: cũ
lampadibus. Per oleum
quippe: intorglorie desigͣt
uascula autem nr̃a sunt
corda: in quibus ferimus
cuncta que cogitamus le.
oleum in uasis ha¬
bent: quia nitorem glorie
intra conscienciam reti¬
nent: paulo attestante qͥ
ait. Gloria nr̃a hec est: testi¬
monium consciencie nr̃e.

Expanded text:
plerique continentes qui ab exteriori se appetitu custodiunt, et spe ad interiora rapiuntur; carnem macerant, et toto desiderio ad supernam patriam anhelant, aeterna praemia expetunt pro laboribus humanas nolunt. Hi nimirum gloriam suam non in ore hominum ponunt, sed intra conscientiam contegunt.t sunt plerique qui corpus per abstinentiam affligunt, sed de ipsa sua abstinentia humanos favores expetunt; doctrinae inserviunt, indigentibus multa largiuntur, sed fatuae profecto sunt virgines, quia solam laudis transitoriae retributionem quaerunt. Unde et aperte subditur. Sed quinque fatuae sumpserunt oleum secum; prudentes autem acceperunt oleum in vasis suis cum lampadibus. Per oleum quippe nitor gloriae designatur; vascula autem nostra sunt corda, in quibus ferimus cuncta quae cogitamus. oleum in vasis habent, quia nitorem gloriae intra conscientiam retinent, Paulo attestante, qui ait: Gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae .
Abbreviated transcription (Latin):
militans deo implicat se
õparacõe militãciũ
utit᷑. ut oftẽdat mł¬
tõmagis nos a negociis scl̃a¬
ribus: liberos esse debere si
sint regi suo placere perfec
gone non coronabitur:
nisi qui legittime certa¬
uerit. Alia comparacione :¬
idipsum dicit. Multi ciũ
certant sed ille solus qui¬

Expanded text:
militans Deo implicat, deomparatione militantium utitur, et ostendit multo magis nos a negotiis saecularibus liberos esse debere, sint regi suo placere perfectgone, non coronabitur nisi legitime certaverit. Alia comparatione idipsum dicit: multi enim certant, sed ille solus q
Abbreviated transcription (Latin):
orro illa spocies in¬
sibilis sacramen¬
cum est gemne rer: quia
utramq rem significat.
et utriusq ri similitudi¬
nem gerit expressam. Nã
sicut pains preceteris cibi
corpus reficit et sustentat:
et iuinum cor hominum
ictificas atq mebriat. sis
spuitualiter reficit et sagi¬
nat. Unde excellenter cũ¬
charistia dicitur idest bo¬
na gracia. quia in boc sa¬
cramento non est augm̃¬
tum uirtutis et gracie: s
ille totus sumitur qui ẽ
fous ctorigo tocius gr̃e.¬
Habet eciam similitũdinẽ
cum re nusticaꝙ est uni¬
tas fidelium. quia sicut
cx multis granis confici¬
tur unus paiis: et ex mł¬
tis racemis uinum in u¬
num confluit: sic ex mul¬
tis fidelium persoins uni¬
tas ceclesi astica constat.
Unde apostolus unus pa¬
unum corpus ceclesia di¬
citur. pro co quod sicut u¬
nus panis er multis gra¬
nis: et unum corpus ex
multis membris compo¬
nitur. sic eeclesia ex multis
fidelibus caritate copulã¬
te connectit.¬

Expanded text:
orro illa species visibilis, sacramentum est geminae rei; quia utramque rem significat, et utriusque rei similitudinem gerit expressam. Nam sicut panis prae caeteris cibis corpus reficit et sustentat, et vinum hominem laetificat atque inebriat, sic spiritualiter reficit. Unde excellenter Eucharistia dicitur, id est, bona gratia; quia in hoc sacramento non modo est argumentum virtutis et gratiae, sed ille totus sumitur, qui est fons et origo totius grHabet etiam similitudinem cum re mystica, quae est unitas fidelium: quia sicut et multis granis conficitur unus panis, et ex pluribus acinis vinum in unum confluit, sic ex multis fidelium personis unitas ecclesiastica constat. Unde Apostolus,unum corpus multi citur, pro eo quod sicut unus panis ex multis granis, et unum corpus ex multis membris componitur, sic Ecclesia ex multis fidelibus charitate copulante connectit
Abbreviated transcription (Latin):
habet etcruam. Participaci¬
onc crum filu ꝙ est per uni¬
tatem corporis et sanguĩs¬
cuis. homo manducans
uiuit: non sumens tan¬
tum in sacramerto. ꝙ et
porc domini tanqmͣ men¬
brum mancat. et cius spũ
uegetitur. quod est dum
cius mandata scruat. ad
alcare dei inuisibile quo
non accedit miustus ille
perueut. qui ad presens
iustificatus accedit. ĩmus¬
int illic uitam. qui hic de¬
ccrint causain suam. lc. ix.
Inguli autem acci¬
num. et in singulis porci¬
ombus totus est; nec per
singulos minitur. sed ĩ¬
tegrum se prebet in singuł.
tum. Eadem racio est in cor¬
pore domini. que in man¬
na: quod in cius figura p̾¬
cessit. De quo dicitur. Qui
plus collegerat non habu-¬
it amplius. neq qui mi¬
nus parauerat habuit n¬
minus. Illud datum fu
it antiquis post transitũ
maris rubri. ubi subiner
non nisi regeneratis p̾sta¬
ille populum antiquum
ad terram promissioms.
per descrtum eduxit: hic ee
lestis cibus fideles huius
seculi per descitum transeũ¬

Expanded text:
aeternam. Participatione enim filii quod est per unitatem corporis Christi et sanguinis homo manducans vivit, non sumens tantum in sacramento quod et pore Domini tanquam membrum maneat, et ejus Spiritu vegetetur, quod est, dum ejus mandata servat. § 1. Ad altare Dei invisibile quo non accedit injustus ille pervenit, qui ad hoc praesens justificatus accedit. Inveniet illic vitam  suam, qui hic discernit causam suam. inguli accinum, et in singulis portionibus totus est, nec per singulos minuitur, sed integrum se praebet in singulistum. Eadem ratio est in corpore Domini, quae in manna, quod in ejus figura praecessit, de quo dicitur: Qui plus collegerat non habuit amplius, neque qui minus paraverat invenit minus. it antiquis post transitum maris Rubri, ubi submersinon nisi renatis praestaralis populum antiquum ad terram promissionis per desertum eduxit. Haec esca coelestis fideles hujus seculi per desertum transeun
Abbreviated transcription (Latin):
solacium reddidens: non
solum ego xp̃m uerum de
um confitror sed et populꝰ.
nu suorum figmenta ⁊¬
tempnet. et fidem quam
predicas: deuota mente su¬
scipiet. At uero uir deo plenꝰ
gembus in terram curua¬
tis ocrilis ac manibus ĩ
celum porrectis. cunctis
audientibus dixit. Dñs
homines apparens per ue¬
xillum crucis tue ab hu¬
manogenere mortem ex¬
clusisti. Iube ut resurgat
adolescens iste. ut tantifri
potencia et fides in te credẽ¬
ciuim roboretur et non cre¬
dencium corda subdantͤ.
per te uingenitum dei ui¬
ui queni cum patre et spũ
scõ regnantem et dominã¬
tem confitemnur in secu¬
la scculorum.

Expanded text:
solatium reddideris, non solatium reddideris, non solum ego Christum verum esse Deum confitebor, sed populus rum suorum figmenta contemnet, et fidem quam praedicas devota mente suscipiet. At vero vir Deo plenus, genibus in terram curvatis, oculis ac manibus in coelum porrectis, cunctis audientibus dixit: Dominhomines apparens per vexillum crucis tuae ab humano genere mortem exclusisti, jube ut resurgat adolescens iste, ut tanti facti potentia, et fides credentium in te roboretur, et non credentium corda subdantur, per te unigenitum Dei vivi, quem cum Patre et Spiritu sancto regnantem et dominantem confitemur in saecula saeculorum.
Abbreviated transcription (Latin):
Equenti deinceps
tempore per cum
smmule huic miraculo. ad
laudem et glorian nomi¬
nis sui: xp̃s operan digna¬
tus est. Nam cum idẽ uir
beatissimus ab uibe disgre¬
diens. ut lucrum xp̃o de pa¬
rentibus faceret diocesis
sue partes uisitaret: ecte de¬
functus efferebatur ma¬
tante adolescens cinsdã
magnifici uin filius qui
dicebatur iouiianꝰ Sr̃¬
iussit deponi defunctum
corpus et manu silencio
imꝑato clara uoce ad patrẽ
adolescentis ait. Ioniane
xp̃c quem predico: homo
pro hominibus factus
mortuos suscitauit. demo¬
nia uerbo fugauit. et ad ostẽ¬
dendam deitatis sue potẽ¬
ciam quicquid uoluit ĩ¬
ter homines operatus est.
Hunc tu si relicta uanita¬
te ydolorum deum ex toto
corde credideris et purifica¬
ri te. permiseris fonte bap¬
tismatis et tua salute: et
filii tui resurreccione gau¬
debis¬
nus et uniuersus
astans populus sancti ad¬
cum lacrimis aiebat ioui¬
nianus. Magne serue dei
iuliane: si uincum michi
pignus et inite presentis

Expanded text:
equenti deinceps tempore per eum simile huic miraculo ad laudem et gloriam nominis sui Christus operari dignatus est. Nam cum idem vir beatissimus ab urbe digrediens, ut lucrum Christo de pereuntibus faceret, dioecesis suae partes visitaret, ecce defunctus efferebatur, mava, adolescens cujusdam magnifici viri filius, qui dicebatur Jovinianus. Supjussit deponi defunctum corpus, et manu silentio imperato, clara voce ad patrem adolescentis ait: Joviniane, Christus quem praedico, homo pro hominibus factus, mortuos suscitavit, daemones verbo fugavit, et ad ostendendam Deitatis suae potentiam, quidquid voluit inter homines operatus est. Hunc tu si relicta vanitate idolorum Deum ex toto corde credideris, et purificari te permiseris fonte baptismatis, et tua salute et filii tui resurrectione gaudebisnus, et universus adstans populus, sancti adcum lacrymis aiebat Jovinianus: Magne serve Dei Juliane, si unicum mihi pignus, et vitae praesentis
Abbreviated transcription (Latin):
redimins adornantur ro¬
sis. mirantesq oculos crũ¬
pencium candor reuer b̾at
liliorum: sic pace ceclesie red¬
dita diuersis per mundũ
effulsere uiri. Qui mirtutũ
luce mirabiles fulgore fi¬
dei insignes. ad scquenda
xp̃i uestigia: mansucti cor¬
de parentur imitabiles.

Expanded text:
redivivis adornantur roredivivis adornantur rosis, mirantesque oculos erumpentium candor reverberat liliorum; sic pace Ecclesiae reddita, diversi per mundum effulsere viri, qui virtutum luce mirabiles, fulgore fidei insignes, ad sequenda Christi vestigia mansuetis corde pararentur imitabiles.
Abbreviated transcription (Latin):
li mortiũ genere debatatuᷤᷤ
ceclesiam xp̃i erpugnare
nisus est. Sz quocins am¬
plius efferbuit inmani¬
tas. co scõrum insupera¬
bilis constancia: unde
attrociori pulsata ẽ muidi¬
a: inde amplioris uirtu¬
tis enituit gloria. le .iii.¬
Eronem igitur pri¬
mum contra pie¬
tatem habens impictatis
ministrum. de inpersucce¬
dentes sibinet principes
milicie sue: augens incre¬
mentum per trecentos. ⁊
co amplius annos ecclesiã
xp̃i cõcussit: sed nullam
cuertere ualuit. Cum enĩs
placuit ci. qui fideles suos
igne temptacionis permi¬
sit: ex quo qui ut serenus
dies post tot turbines fa-¬
nulie sue mlusceceret lux
ucritatis culmen impeni
subiit et mundi gloria
sibi sb̃stracta. eos cepit hab̾e
deffensores atqz tutores: qͦs
per iuidiam bostis anti¬
fidos impugnatores. Tunc
ergo uelut post asperitatẽ
niuibose yemis cum placi¬
das uerni clemencia tempe¬
rat auras redolentes arbu¬
sta prorumpunt inflores.
et nudata dudum roseta

Expanded text:
li morticino genere debacchatus, li morticino genere debacchatus, Ecclesiam Christi expugnare nisus est. Sed quo ejus amplius efferbuit immanitas, eo sanctorum insuperabilis constantiae, unde atrociori pulsata est invidia, inde amplioris virtutis emicuit gloria. 7. Neronem igitur primum contra pietatem habens impietatis ministrum; dehinc per succedentes sibimet principes malitiae suae augens incrementum per trecentos et eo amplius annos, Ecclesiam Christi concussit, sed nullatenus evertere valuit. Cum enim complacuit ei, qui fideles suos igne tentationis permisit excoqui, ut serenus dies post tot turbines familiae suae illucesceret, lux veritatis culmen imperii subiit, et mundi gloria sibi substrata, eos coepit habere defensores atque tutores, quos per invidiam hostis antiuerat impugnatores. Tunc ergo velut post asperitatem nimbosae hyemis. Cum placidas verni clementia temperat auras, redolentes arbusta prorumpunt in flores, et nudata dudum roseta
Abbreviated transcription (Latin):
tis imperium. et ab ipsis
auerni sedibus enpuit:
et comittente illa ineffabi¬
li triumphati bostis uictri¬
ce pompa ad dexterain dei
ascendit.
cclesiam ergo suam
quam sibi saluta¬
n acquisiuerat sanguine
spiritus sui illustrauit ad¬
uentu ut mundi adu̾sis.
interim exercenda inuisi¬
bili spiritus sancti confor¬
taretur armatura. Funda¬
tur igitur supra petran
fidei diffunditur perclima¬
ta tocius orbis. ut relicta
uanitate ydolorum deum
uerum homo cognosceret:
ct ab errore paterni delicti.
a scalore uetuste gentilita¬
tis innouam inte tran¬
siret. Sz ueternus hostis
dolens sibi perire quod deo
constabat adquiri. om̃e
malicie sue machinamẽ¬
tum ad subuertendum
ecclesie in uinculis conu̾¬
tit asylum: et iniqua in¬
stancia pro deffensione fal¬
sitatis non nullos marti¬
rum prostrauit gladio.
alios affixit patibulo. ali¬
os obdurit pelago. faine¬
E
alios peremit. alios ignibz
excruciauit. alios membra¬
tun disccrpsit: et indicibi¬

Expanded text:
tis imperium, et ab ipsis tis imperium, et ab ipsis Averni sedibus suos eripuit, et comitante illa ineffabili triumphati hostis victrice pompa, ad dexteram Dei ascendit. Ecclesiam ergo suam quam sibi salutari acquisierat sanguine Spiritus sui illustravit adventu, ut mundi adversis interim exercenda, invisibili Spiritus sancti confortaretur armatura. Fundata igitur supra petram fidei diffunditur per climata totius mundi, ut relicta vanitate idolorum, Deum verum homo cognosceret, et ab errore paterni delicti et ab squalore vetustae gentilitatis in novitatem vitae transiret. 6. Sed veternus hostis dolens sibi perire, quod Deo constabat acquiri, omne malitiae machinamentum ad subvertendum Ecclesiae invincibilis convertit asilum. Et iniqua instantia pro defensione falsitatis nonnullos martyrum prostravit gladio, alios affixit patibulo, alios obduxit pelago, fame alios peremit, alios ignibus excruciavit, alios membratim discerpit, et indicibi
Abbreviated transcription (Latin):
Um adhuc mun¬
dus crrorum tene¬
Aris innolutre cl aritatem
clarc lucis. penitus igno¬
raret et antiqui bostis uer¬
fucia in humano genere:
quod sibi a primo parẽte
creatori famularetur. scili¬
cet quia unusquisq uel
ce mortuis hominibz. uel
cx insensibili matcria deos
quos adorant fĩgebat. de¬
us ommpotens humanos
miseratus crrores ne sua ĩ
cternum factura periret n̾¬
bum suum equale sibi
atq cocternum per uterũ
in carne uirginis peo scl̃i
uita ueruni hominem
ad humanos produxit aspec¬
tus. Qui deitatis natura
non ĩmiuinta humanita¬
te tamẽ nr̃a absq peccati
neuo ueraciter assumpta
inter homines conuersatꝰ
ost. Prebens beneficia deitatiᷤ.
et pẽferens incommoda hu¬
mane fragilitatis. deniq
cam carnem quan de uur¬
gine sumpserat pro redep̃¬
cione nr̃a. Posuit et hoĩen
quen creauerat. non alio
redemit precio: nsi ⁊ uiui¬
fico et precioso sanguine suo.
Factus igitur obediens prĩ
usq ad mortem: mortem
auten crucis. Destruxit mor¬

Expanded text:
um adhuc mundus errorum tenebris involutus claritatem verae lucis penitus ignoraret, et antiqua hostis versutia in humano genere, quod sibi a primo parente Creatori, famularetur; quia scilicet unusquisque vel ex mortuis hominibus, vel ex insensibili materia deos, quos adoraret, fingebat; Deus omnipotens humanos miseratus errores, ne sua in aeternum factura periret, Verbum suum aequale sibi atque coaeternum, per uterum intactae virginis pro saeculi vita verum hominem ad humanos produxit aspectus. Qui divinitatis natura non imminuta, humanitate tamen nostra absque peccati naevo veraciter assumpta, inter homines conversatus est, praebens beneficia Deitatis, et perferens incommoda humanae fragilitatis. Denique eam carnem quam de Virgine sumpserat, pro redemptione nostra posuit, et hominem quem creaverat, non alio redemit pretio, nisi vivifico et pretioso sanguine suo. Factus igitur obediens Patri usque ad mortem, mortem autem crucis, dextruxit mor
Abbreviated transcription (Latin):
accipites ergo et stu¬
pidi insequentes.
archicpm̃: extractis gladiiᷤ
intrant ecclesiam furiose
clamantes. ubi est proditor
ille: Nemine uero respondẽ¬
te: ingemmant illi. Ubi ẽ
fessor et mox futurus mar¬
tir. priori nomine se falso
impeti: alterum uero sibi
pro officio competere: a gͣ¬
dens. ccce inquit adsum.
in tanta autem se cchibe¬
bat constancia: ue nec am¬
mus cius pauore. nec cor¬
pus horrore concuti uidẽt.
mittentes manus¬
ut extra eclesiam ad propo¬
Sedtimnentes undiq con¬
currentium utriusqz sexus
multitudinem. ne forte uo¬
to infecto criperetur: facinꝰ
accelerarunt. Cumq unuᷤ
cr as extendens iubraret
gladium in caput archicpi:
brachium cuiusdam qui
astabat clerici fere abscidit:
et ipsum pariter in capite
Extenderat cnim idem el cri¬
cus brachium suum suꝑ¬

Expanded text:
aecipites ergo et stupidi insequentes archiepiscopum, extractis gladiis intrant ecclesiam furiose clamantes: « Ubi est proditor ille? » Nemine vero respondente ingeminant illi: « Ubi efessor et mox futurus martyr, priore nomine se falso impeti, alterum vero sibi pro officio competere, a grdens: « Ecce, inquit, adsum. » In tanta autem se exhibebat constantia ut nec animus ejus pavore nec corpus horrore concuti videretur. jicientes manusut extra ecclesiam ad peragSed timentes undique concurrentium utriusque sexus multitudinem, ne forte voto infecto eriperetur, facinus accelerarunt. Cumque unus ex iis extendens vibraret gladium in caput archiepiscopi, brachium cujusdam qui astabat clerici fere abscidit, et ipsum pariter in capite Extenderat enim idem clericus brachium suum su
Abbreviated transcription (Latin):
mauit uoce magna dicẽs.
Salue crux que in corpore
xp̃i dedicata es: et ex mem¬
bris cius tanqmͣ marga¬
ritis ornata. Anteqmͣ te
ascenderet dominus timo.¬
rem terrenum habuisti:
modo uero amorem celestẽ
optineus. pro uoto suscipe¬
quanta in te gaudia habe.¬
ut tu cxultans suscipias
me discipulum cius qui
pependit in te: qui a ama-¬
tor tuus semper fui. et desi-¬
bona crux que deco-¬
rem et pulchritudi-¬
Incui de membris domini
suscepisti. diu desiderata sol
iam concupiscenti animo
preparata. accipe me ab ho¬
minibus et redde me ma-¬
gistro meo: ut perte me re-¬
cipiat. qui perte me redemit.

Expanded text:
oce magna dicens: « Salve, crux, quae in corpore Christi dedicata es, et ex membris ejus tanquam margaritis ornata. Antequam te ascenderet Dominus noster, timorem terrenum habuisti; modo vero amorem coelestem obtinens pro voto suscipequanta intra te gaudia habeet tu exaltans suscipias me discipulum ejus qui pependit in te, quia amator tuus semper fui, et desibona crux, quae decorem et pulchritudinem de membris Domini suscepisti: diu desiderata, sol concupiscenti animo praeparata! Accipe me ab hominibus, et redde me Magistro meo, ut per te me recipiat, qui per te me redemit.
Abbreviated transcription (Latin):
olleunitatem nob̃
hodicrne celebritatiᷤ.
quã in quadragesimodo¬
minice natiuitatis die de¬
bitis ueneranur officiis:
maxime ciusdem domini
saluatoris nr̃i simul et ĩ
temerate genitricis cius
humilitate  edicatam.
a subdidisse decretis: si cut

Expanded text:
olemnitatem nobis hodiernae celebritatis, quam quadragesimo dominicae nativitatis die debitis veneramur officiis, maxime ejusdem Domini Salvatoris ntemeratae genitricis ejus humilitate dedicatam, a subdidisse decretis: et ob
Abbreviated transcription (Latin):
sit abstinencie. que erat pes¬
cati. sit sanctitatis. Et qͥa
increduli homines uidẽ¬
turad supersticionem hãc
specie pietatis attracti: ostẽ¬
dam cis qua racione ani¬
mas defunctorum suorũ
iuuare utilius possunt.
is: interpellent dominũ
uoce flebili: precentur pro¬
eis crrorum ueniam: lap¬
suum remissionem. pascãt
esurientes: uestiant midos:
aut si quid defunctorum
negligencia minus factũ
est: fide iiuentium imple¬
atur.¬
dhibeat quoq unꝰ¬
quisqz procaris su¬
is sanctorum preces. sacri¬
ficia offerat: et sacerdotali
cos persecucione domino cõ¬
mendet. Quod quidem a
doctrina sit sed ecclesie. et si
ceclesiarum utiq derqui¬
a magister ecclesiarum¬
hec remedia defunctorum
sepulchris superponuntͤ
ledi hiis magis qmͣ delec¬
tari possent. Huic aliquis
uinũ offert: quem sentit
pro uini et gule minieta¬
te torqueri. Contumelia
hoc magis est qmͣ huma¬
nitas. Exprobracio crimi¬
nis: non officium carita¬

Expanded text:
sit abstinentiae; quae erat pecsit abstinentiae; quae erat peccati, sit sanctitatis. Et quia increduli homines videntur ad superstitionem hanc specie esse pietatis attracti, ostendam eis qua ratione animas defunctorum suorum juvare utilius possint. is, interpellent Dominum voce flebili, precentur eis errorum veniam, lapsuum remissionem; pascant esurientes, vestiant nudos: ut si quid defunctorum negligentia minus factum est, fide viventium impleatur.dhibeat quoque unusquisque pro charis suis sanctorum preces, sacrificia offerat, et sacerdotali eos prosecutione Domino commendet. Quod quidem a doctrina sit, sed Ecclesiarum; et si Ecclesiarum, utique Dei, quia magister Ecclesiarhaec remedia defunctorum.sepulcris superponunturlaedi his magis quam delectari possunt. Huic si aliquis vinum offerat, quem sentit pro vini et gulae nimietate torqueri, contumelia hoc magis est quam humanitas, exprobratio criminis, non officium charita
Abbreviated transcription (Latin):
que in hoc seculo
aut per uite innocenciam
pure sunt: aut penitencie
satisfacionc purgantur:
a saluatore nr̃o recipium¬
tur. et cum eo esse credende
sunt: secundum apłi dic¬
tum. Cupio dissolui: et
esse cum xp̃o. Anmne ergo
fratrum parentumq no¬
strorum: minime cibis
camalibus delectantur.
Offendi huis magis pos¬
sunt qm delectari: si cum
ille in sacuis sedibus ma¬
neant uos cas in terra ẽẽ
credatis. Cessate ergo ab
hiis erroribus et sicut scͥp¬
tum est: que sursum sũt
sapite non que superter¬
ram: ut supersticiones fide
i ur̃e contrarias repudiã¬
tes: dum ea que placita
sunt deo facitis: eciam uos
num esse. possitis. Icõ. uͣ.¬
uamuis sollẽni¬
tas festiuitatis ho¬
dicrne a nobis merito ho¬
a dum natalem cathedre
colimus: episcopatum be¬
ati petri apłi ueneramur:
tamen hoc annocum in¬
tra quadraginta dies hec
sollennitas uen̾it: facere
ut dies que erat prius in¬
temperancie: nunc sit so¬
brietatis. que erat gule:

Expanded text:
quae in hoc saeculo quae in hoc saeculo aut per vitae innocentiam purae sunt, aut poenitentiae satisfactione purgantur, a Salvatore nostro recipiuntur, et cum eo esse credendae sunt, secundum Apostoli dictum, Cupio dissolvi et esse cum Christo . Animae ergo fratrum parentumque nostrorum minime cibis carnalibus delectantur: offendi his magis possunt quam delectari, si cum illae in sacris sedibus maneant, vos eas in terra esse credatis. Cessate ergo ab his erroribus, et, sicut scriptum est, Quae sursum sunt sapite, non quae super terram : ut superstitiones fidei nostrae contrarias repudiantes, dum ea quae Deo placita sunt facitis, etiam vos num esse possitis. Quod uamvis solemnitas festivitatis hodiernae a nobis merito hoa dum Natalem Cathedrae colimus, episcopatum Petri apostoli veneramur: tamen quandocumque intra Quadragesimae dies haec solemnitas venerit, facere ut dies quae prius erat intemperantiae, nunc sit sobrietatis; quae erat gulae,
Abbreviated transcription (Latin):
damentum ecclesie
dominus nominauit. Et
idcodigne hoc fundamentũ
ecclesia colit: supra quod
do consurgit. Unde conue¬
est dicit. Exaltent cum in
cedesia plebis. Et reliqua.¬
ut fundamentum hoc in
ecclesia honoretur: per qõ
ad celum ascenditur. Qd
natalis ergo cathedre ho¬
die colitur: sacerdotale ho¬
noratur officium. Sibi
hoc ecclesie prestant qui a¬
tanto necesse est: ut plus
habeat ecclesia dignitatis
quanto sacerdotale offici-¬
um plus honoris. le .iii.
rito religiosa obseruacio
introduxerit: miror cur a¬
pud quosdam infideles
hodie tam perniciosus er¬
ror increuerit: nt super cu¬
mulos defunctorum cibos
et uina conferant: quasi
egresse ⁊ corporibus ani¬
me carnales cibos requirãt.
Epulas enim et refectio¬
nes: caro tantum inqui¬
rit. Spuicus autem et am¬
ma: hiis non indiget. Pa¬
rare aliquis caris suis di¬
cit quod ipse deuorat: Qd̃
prestat uentri: imputat
pictati. Cessate ergo fratreᷤ.
ad hoc gentili in fidelitati
crrore.¬
nime enu sancte

Expanded text:
damentum Ecclesiae nominavit Dominus, et ideo digne hoc fundamentum generalis Ecclesia colit, supra quod do consurgit. Unde convea dicit: Exaltent eum in ecclesia plebis, et in caut fundameEcclesia honoretur, per quod ad coelum conscenditur. Quod natalis ergo cathedrae hodie colitur, sacerdotale honoratur officium. Sibi hoc Ecclesiae praestant quibus necesse est ut tanto plus habeant dignitatis, quanto sacerdotale officium plus honoris. 2. Supersrito religiosa observatio introduxerit, miror cur apud quosdam infideles hodie tam perniciosus error increverit, ut super tumulos defunctorum cibos et vina conferant; quasi egressae de corporibus animae carnales cibos requirant. Epulas enim et refectiones caro tantum requirit; spiritus autem et anima his non indigent. Parare aliquis suis charis dicit, quod ipse devorat; quod praestat ventri, imputat pietati. Cessate ergo, fratres, ab hoc gentili infidelitatis errore.nimae enim sanctae,
Abbreviated transcription (Latin):
gentilitas: uel de mortuis
sibi hominibus instituit:
uel maiore dementia. de
insensibili materia quod
adoraret creauit de quibz
canitur in psalmo. Si¬
mulachra gentium argẽ¬
tum et aurum: opera ia-¬
nuum hominum. Os ha¬
bent et non loquentur: et¬
cetera. Notet autem dilecci
o ur̃a quam miranda di¬
stinccione sit factum: ut
cum de utraq ciusdem do-¬
mini et saluatoris nostri
natura ab ipso domino
et a fideli enus discipulo es¬
set proferenda sentencia:
dominus ipse humili¬
tatem assumpte humam¬
tatis profitetur: discipu¬
lus excellenciam diuine
de se quod factus est. prop¬
ter nos: discipulus decla¬
rat de domino: quod ipse

Expanded text:
gentilitas, vel de mortuis gentilitas, vel de mortuis sibi hominibus instituit, vel majore dementia de insensibili materia quos adoraret, creavit, de qualibus canitur in Psalmo: Simulacra gentium argentum et aurum, opera manuum hominum. Os habent et non loquentur, etc. . Notet autem dilectio vestra quam miranda distinctione sit factum ut cum de utraque ejusdem Domini et Salvatoris nostri natura ab ipso Domino et a fideli ejus discipulo esset proferenda sententia, Dominus ipse humilitatem assumptae humanitatis profiteatur, discipulus excellentiam divinae de se quod factus est propter nos, discipulus declarat de Domino quia ipse
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis cius archana nescie¬
bant. Nam qui diuinitati
misteria capere nouerunt:
merito supra homines esse.
dicuntur: apło attestante
qui ait. Quod oculus non
iidit. nec auris audinit:
nec in corhominis ascẽdit.
que preparaint deus diligẽ¬
et oculo premitteret: mox
de se ac de suis similibus
qui generalem humani¬
tatis scienciam transcen¬
derant adiccit. Nobis au¬
tem reuclauit deus: perspi¬
ritum suum.
ui simile est quod
hic dominus cum
interrogasset discipulos q̃¬
queni cum dicerent esse ho-
mines: et illi diuersas di¬
uersorum opiniones pre¬
misissẽt. dicit illis. Uos au¬
tem quem meessedicitis:
Quasi ab hominum gene¬
ralitate illos sequestrans:
ct deos ac dei filios peradop¬
cionen iam factos insimi¬
ans: iuxta illd̃ psaliniste.
Ego dixi dii estis: et filii ex¬
selsi omnes. Respondens
symon petius: dicit. Tu es
xp̃c filius dei ini. Scum
uinum appellat ad distĩc¬
cioncin falsorum deorum:
quos uario delusa crrore

Expanded text:
nitatis ejus arcana nescienitatis ejus arcana nesciebant. Nam qui divinitatis ejus mysteria capere norunt, merito supra homines esse dicuntur, Apostolo attestante, qui ait: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligenet oculo praemitteret, mox de se ac de suis similibus, qui generalem humanitatis scientiam transcenderant, adjecit: Nobis autem revelavit Deus per spiritum suum ui simile est quod hic Dominus, cum interrogasset discipulos quem eum dicerent homines esse, et illi diversas diversorum opiniones praemisissent, dicit illis: Vos autem quem me esse dicitis? Quasi ab hominum generalitate illos sequestrans, et deos ac Dei filios per adoptionem factos insinuans, juxta illud Psalmistae: Ego dixi, dii estis, et filii excelsi omnes . Respondens Simon Petrus, dixit: Tu es Christus Filius Dei vivi. Deum vivum appellat ad distinctionem falsorum deorum, quos vario delusa errore
Abbreviated transcription (Latin):
hylippus ut lucas
testatur: crat tetrar¬
cha yturee. et trachonitidis
regionis. Hic ergo statuẽs
auitatem in loc̃o ubi ior¬
danis ad radices orituñ
libani montis: et est termi¬
nus iudec contra septeitri¬
uit cam cesarcam philippi.
ihesus: interrogabat disci¬
pulos suos diccns. Quem
dicunt homines esse filiũ
hominis: Non autem qiͣ
nesciens de se sentenciam
uel discipulorum. uel extͣ¬
ncorum inquirit: s ideo
discipulos quid de se sen-¬
ciant interrogat: ut confes¬
sionen recte fidci illorum
digna mercede remuncrit.
Nam sicut interrogatis ge¬
neralitir omnibus. petru
respondit. in petro omnib
respondit.¬
t ideo quid alii dese
senciant inquirit.
ut expositis primo senten¬
ciis crrancium: discipuli
probarentur ueritatem su¬
e confessionis non deopi¬
monc uulgata: sed de ipso
precepisse dominice resur¬
reccioiis archano. Quem
inquit dicunt homines
esse filium hominis: pul¬
chre homines appellat cos
qui de filio hominis tantũ
loqui nouerant: qui dini¬

Expanded text:
Philippus, ut Lucas testatur , erat tetrarcha Ituriae et Traconitidis regionis. Hic ergo statuens civitatem in loco ubi Jordanis ad radices oritur Libani montis, et est terminus Judaeae contra septentrivit eam Caesaream Philippi, Jesus, interrogabat discipulos suos dicens: Quem dicunt homines esse Filium hominis? Non autem quasi nesciens sententiam de se, vel discipulorum, vel extraneorum inquirit, sed ideo discipulos quid de se sentiant interrogat, ut confessionem rectae fidei illorum digna mercede remuneret. Nam sicut interrogatis generaliter omnibus Petrus minus respondit, in Petro omnibus respondit.Ideo quid alii de se sentiant inquirit, ut expositis primo sententiis errautinm, discipuli probarentur veritatem suae confessionis non de opinione vulgata, sed de ipso percepisse Dominicae revelationis arcano. Quem, inquit, dicunt homines esse Filium hominis? Pulchre homines appellat eos qui de Filio hominis tantum loqui noverant, quia divi
Abbreviated transcription (Latin):
cominus operari dignatꝰ
est: nobis quidem incog¬
nita: deo autem nota.S
quantum ad nr̃as fidelib
narrantibus uiris perla¬
tum est aures: si omma
cupiam perscqui dies ut
opinor anteqmͣ sermo ces¬
sabit. Namquas per cũ
dominus uirtutes non edi¬
dit: cum et mortuis uitã.
cecis iusum: paraliticis gͥs¬
sum leprosis mundiciã.
surdis auditum: a demo¬
nibus oppressos restituit
sanitati: Igitur sanctissi¬
mus domini amandus
cursu fideliter peracto: reple¬
tusq omnium bonorum
operum fructu: adueniẽte
sanctissimi obitus die feli¬
citer migrauit ad xp̃m. Se¬
pultusq est magnifico ho¬
nore: in lococui nocabulũ
est helnone. In quoloco mł¬
ta fiunt oracionibus cus
beneficia: et laudatur ibi
ab ommbus nomendin

Expanded text:
Dominus operare dignatus Dominus operare dignatus est, nobis quidem incognita, Deo autem nota; sed quantum ad nostras, fidelibus narrantibus viris, perlatum est aures, si omnia cupiam persequi, dies, ut opinor, antequam sermo cessabit. Nam quas per eum Dominus virtutes non ędidit, cum et mortuis vitam, caecis visum, paraliticis gressum, leprosis munditiam, surdis auditum, a daemonibus obpressis restituit sanitatem? Igitur sanctissimus Domini Amandus, cursu fideliter peracto, repletusque omnium bonorum operum fructum, adveniente sanctissimi obitus die, feliciter migravit ad Christum, sepultusque cummagnifico honore in loco cui vocabulum est Helnone, in quo loco multa fiunt orationibus eius beneficia, et laudatur ibi ab omnibus nomen Domini
Abbreviated transcription (Latin):
uadam igitur die
dum ei a fratrib
imperatum fuisset. ut obe¬
diencie causa per insulam
deambularet: fit ci repente
obuiam mire magnitu¬
dinis serpens: sicut isdem
uir dei narrare consueu̾at:
ita ingens atq in mamiᷤ
qualis nec post necantea
in cadem usus est insula.
Quo uiso perterritus puer
sicut ipsa paciebatur ctas:
quid ag̾et ignorabat. ẽñc
subito superna respectus
gracia: ad oracionum cõ¬
fugit auxilia. Statimq
solo prostratus cum ali¬
quantisper oracioni incu¬
buisset: signum crucis ĩ
mancm opposucrat ãguẽ
potentiq uerborum uur¬
tute ut ad latebras quam¬
tocius rediret imperat. Qͥ
dicto obediens atq ad si¬
gnum uin dei fugiens:
rapidoq cursu ad latebraᷤ
remcans: in cadem in su¬
la ulterius nsqm com¬
paruit. sicqz eandem insu¬
lam per oracionem beati
uiri amandi:omnipotẽs
deus ab imminenti libera¬
uit periculo. Hoc inicium
signorum cius apud nos
multorum fama uolitã¬
te perlatum est.
lia quidem sunt
multa. que per cũ

Expanded text:
uadam igitur die, dum ei a fratribus imperatum fuisset, ut oboedientiae causa per insulam deambularet, fit ei repente obviam mirae magnitudinis serpens, sicut hisdem vir Dei narrare consueverat, ita ingens atque inmanis, qualis nec post nec antea in eadem visus est insula. Quo viso perterritus puer, sicut ipsa paciebatur aetas, quid ageret, ignorabat, cum subito superna respectus gratia ad orationum confugit auxilia. Statimque solo prostratus, cum aliquantisper orationi incubuisset, signum crucis contra inmanem opposuit anguem potentique virtute verborum, ut ad latebras quantotius rediret, imperat. Qui dicto oboediens atque ad signum viri Dei fugiens rapidoque cursu ad latebras remeans, in eadem insula ulterius nusquam conparuit. Sicque eandem insulam per orationem beati viri Amandi omnipotens Deus ab inminenti liberavit periculo. Hoc inicium signorum eius apud nos multorum fama volitante perlatum est.lia quidem sunt multa, quae per eum
Abbreviated transcription (Latin):
uir dei inter choruscos et to¬
nitruos atq ingentis
pluuie inundacionem
uidens se ad monasterũ
non posse remcare: cepit
conqueri contristatus di¬
cens. Parcat tibi ommpo¬
tens deus soror: quid est
quod fecisti: Cui illa respõ¬
dit. Ecce te rogaui. et au di¬
re me noluisti rogani do¬
minum meum: et audi¬
uit me. Modo ergo si potes
egredere: et me dimissa ad
monasterium recede: Ipse
autem exire extra tectum
non ualens: qui remane
sponte noluit. in loco mã¬
sit muitus

Expanded text:
vir Dei inter coruscos et tovir Dei inter coruscos et tonitruos atque ingentis pluviae inundationem videns se ad monasterium non posse remeare, coepit conqueri contristatus, dicens: Parcat tibi omnipotens Deus, soror; quid est quod fecisti? Cui illa respondit: Ecce te rogavi, et audiri me noluisti; rogavi Dominum meum, et audivit me. Modo ergo si potes, egredere, et me dimissa ad monasterium recede. Ipse autem exire extra tectum non valens, qui remanere sponte noluit, in loco mansit invitus
Abbreviated transcription (Latin):
am: qui totum diem in
dei laudibus sacrisqz col¬
loquiis ducentes: incum¬
bentibus iam noctis tene¬
bris simul acceperunt ci¬
bos. Cumq adhuc ad mẽ¬
sã sederunt: et inter sac̃
alloquia tardior se hora
protraheret. ca dem sancti¬
monialis femina soror ci
rogauit eum dicens. Qso¬
te frater. ut ista nocte me¬
non deseras: ut usq ma¬
ne aliquid de celestis uite
gaudiis loquamur. Cui
Ille respondit. Quid est qd̃
loqueris soror: Mancre ex¬
tra cellam: nullatenus
possum. Tanta uero celi
erat serentas: ut nulla ĩ
acre nubes appareret. lc .ii.¬
anctunomalis au¬
tem femina cum
uerba fratris negantis au¬
disset: insertas digitis ma¬
nus super mensam posu¬
it. et caput in manibus
ommpotentem dominũ
rogatura declinauit. Cũq¬
leuaret de mensa caput
tanta choruscacionis et
tomtriu uirtus: tanta q¬
mundacio pluiie crupit.
ut neqz uencrabilis bene¬
dictus neqz fratres qui cũ
co aderant: extra loci li¬
men quo consederant pedẽ

Expanded text:
r: qui totum diem in Dei laudibus sacrisque colloquiis ducentes, incumbentibus jam noctis tenebris simul acceperunt cibos. Cumque adhuc ad mensam sederent, et inter sacra colloquia tardior se hora protraheret, eadem sanctimonialis femina soror ejus eum rogavit, dicens: Quaeso te ne ista nocte me deseras, ut usque mane de coelestis vitae gaudiis loquamur. Cui ille respondit: Quid est quod loqueris, soror? Manere extra cellam nullatenus possum. Tanta vero erat coeli serenitas, ut nulla in aere nubes appareret. Sanctimonialis autem femina, cum verba fratris negantis audisset, insertas digitis manus super mensam posuit, et caput in manibus omnipotentem Dominum rogatura declinavit. Cumqlevaret de mensa caput, tantae coruscationis et tonitrui virtus, tantaqnundatio pluviae erupit, ut neque venerabilis Benedictus, neque fratres qui cum eo aderant, extra loci limen quo consederant, pedem
Abbreviated transcription (Latin):
tatis hodierne a senio¬
ribus nr̃is cathedre
nomen accepit: ideo quod
primus apłorum petrus
hodie episcopatus cathedrã
suscepisse referatur. Recte
ergo cedesie na talem sedis
illius colunt: quam apo¬
stolus pro ceclesiarum sa¬
lute suscepit dicente dño.
eu es petrus et super hanc
petram: edificabo ecclesiã

Expanded text:
tatis hodiernae a senioribus nostris Cathedrae nomen accepit, ideo quod primus Apostolorum Petrus hodie episcopatus cathedram suscepisse referatur. Recte ergo Ecclesiae Natalem sedis illius colunt, quam Apostolus pro Ecclesiarum salute suscepit, dicente Domino: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificab
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Cumq die altero cadẽ
uenerabilis femina ad ꝓ¬
priam cellam recessisset: et¬
uir dei ad monasterium¬
suum redit. cum ecce post
tridinim in cella consistẽs:
eleuatis in acra oculis iu¬
dit enisdem sororis sue a¬
nmam de eius corpore e¬
gressam: in columbe specie
celi secreta penctrare: qui tã¬
te cius glorie congaudens
omnipotenti deo in hym¬
ms et laudibus gracias
reddidit: cnisq obitum fra¬
tribus denunciauit. Quos
eciam protinus misit. ut
cuis corpus ad monaste¬
rium deferrent: atqz in se¬
pulchro quod sibi ipe pa¬
raucrat ponerent. Quo fcõ:
contigit ut quorum mẽs
una semper in deo fuerat.
corum quoqz corpora nec se¬
pultura separaret de sanc

Expanded text:
us. Cumque die altero eadem venerabilis femina ad cellam propriam recessisset, vir Dei ad monasterium rediit. Cum ecce post triduum in cella consistens, elevatis in aera oculis vidit ejusdem sororis suae animam de ejus corpore egressam, in columba specie coeli secreta penetrare. Qui tantae ejus gloriae congaudens, omnipotenti Deo in hymnis et laudibus gratias reddidit, ejusque obitum fratribus denuntiavit. Quos etiam protinus misit, ut ejus corpus ad monasterium deferrent, atque in sepulcro quod sibi ipse paraverat, ponerent. Quo facto contigit ut quorum mens una semper in Deo fuerat, eorum quoque corpora nec sepultura separaret. C
Abbreviated transcription (Latin):
pi qui beati ioh̾is
apli discipulꝰ et ab eo sin¬
sinyrne episcopus ordina¬
tus: tocius asye princeps
fuit. Postea uero regnante
marco antonino. et lucio
aurelio commodo quarta
post neronem persecucione
sinyrne. sedente pro consu¬
le et uniuerso in se accla¬
maciomibus excitato: p̾¬
mum compellantibus ⁊
deprecantibus cum suis.
ad uicinum locum semel
et iterum succedit. Deinde
comprchensus ab inqui¬
sitoribus. apponi cis men¬
sam iubet: atqz cis epulas
largius ministrari hore
uinus spacio ab cis oraci¬
onis gracia impetrato. in¬
stante hora progreditur. Cũ¬
qz interrogaretur a procõ¬
sule si ipse esset policarpus:
se esse confitctur. leccio .ii.¬

Expanded text:
pi, qui, beati Joannis apostoli discipulus, et ab eo Smyrnae episcopus ordinatus, totius Asiae princeps fuit. Postea vero regnante Marco Antonino, et Lucio Aurelio Commodo, quarta post Neronem persecutione, Smyrnae sedente proconsule, et universo populo in se acclamationibus incitato, primum compellentibus et deprecantibus eum suis, ad vicinum locum semel et iterum succedit. Deinde comprehensus ab inquisitoribus, apponi eis mensam jubet, atque eis epulas largius ministrari. Horae unius spatio ab eis orationis gratia impetrato, instante hora progreditur. Cumque interrogaretur a proconsule, si ipse esset Polycarpus, se esse confitetur. Ergo, i
Abbreviated transcription (Latin):
imici hominis domestici
ui ergo propter
fidem xp̃i et predi¬
cacionem cuuangelii om¬
nes affectus contempserũt:
atqz diuicias et scculi uo¬
luptates: isti centuplum
recipient et uitam cternã
possidebunt. Et occasione
huius sentencie qui demi
introducunt mille annos
post resurreccionem dicen¬
omnium rerum quas di¬
misimus et uitam cternã
esse reddendam: non intelli¬
gentes quod si in ceteris di¬
gna sit repromissio. in u¬
xoribus apparcat turpitu¬
do: ut hic qui unam pro
domino duniserit: centu
plum recipiat in futuro.
Sensus igitur iste est. qui
carnalia pro saluatore di¬
miserit spiritalia recipiet.
Qua comparacione meri¬
to sui ita crunt: quasi par¬
uo nuum̾o centenarius mui¬
merus comparctur. Un¬
de dicit apostolus. Quiunã
tantum domum et unuiᷤ
prouincie paruos agros
diniserit: quasi nichil ha¬
bentes et omnia possidenteᷤᷤ¬

Expanded text:
imici hominis domestici imici hominis domestici ui ergo propter fidem Christi, et praedicationem Evangelii, omnes affectus contempserint, atque divitias et saeculi voluptates: isti centuplum recipient, et vitam aeternam possidebunt. Ex occasione hujus sententiae, quidam introducunt mille annos post resurrectionem, dicenomnium rerum quas dimisimus, et vitam aeternam esse reddendam: non intelligentes quod si in caeteris digna sit repromissio, in uxoribus appareat turpitudo; ut qui unam pro Domino dimiserit, et centum recipiat in futuro. Sensus ergo iste est: Qui carnalia pro Salvatore dimiserit, spiritualia recipiet: quae comparatione et merito sui ita erunt, quasi si parvo numero centenarius numerus comparetur. Unde dicit et Apostolus, qui unam tantum domum, et unius provinciae parvos agros dimiserat: Quasi nihil habentes, et omnia possidente
Abbreviated transcription (Latin):
statis sue: sedebitis et uos
suꝑ sedes duodecĩ iudicãtes
duedecĩ trib isrl̃. Nõ dix̃ qͥ reli¬
quistis omnia. Hoc enim
et socrates fecit phylosoph̾.
et multi alii diuicias cõ¬
tempserunt. sed qui secuti
estis me: quod proprie apo¬
stolorum est. atq credenci¬
um.
Nregenacione cum
sederit filius hominiᷤ
in sede maiestatis su¬
c. quando ex mortuis de cor¬
rupcione resurgent incor¬
rupti: sedebitis et nos in
soliis iudicantium: con¬
dempnãtes duodecim tr¬
bus isracl: quia uobis cre¬
dentibus. illi credere nolue¬
runt. Et omnis qui reliq̃¬
rit domum. uel fratres. aut
sorores. aut patrem. aut
matrem. aut uxorem. aut
filios. aut agros propter
nomen meum: centuplũ
accipiet et uitam eternam
possidebit. multi autem
crunt primi nouissimi:
et nouissimi primi. Locus
iste cum illa sentencia cõ¬
gruit: in qua saluator lo¬
quitur. Non ueni pacem
mittere: sed gladium. x¬
ni enim separare hominẽ
a patre suo: et matrem a fi¬
lia. et nurum a socui: et in¬

Expanded text:
tatis suae, sedebitis et vos super sedes duodecim judicantes duodecim tribus Israel. Non dixit, qui reliquistis omnia, hoc enim et Socrates fecit philosophus, et multi alii divitias contempserunt; sed qui secuti estis me, quod proprie apostolorum est atque credentium. regeneratione, cum sederit Filius hominis in sede majestatis suae, quando ex mortuis de corruptione resurgent incorrupti, sedebitis et vos in soliis judicantium, condemnantes duodecim tribus Israel: quia vobis credentibus, illi credere noluerunt. Et omnis qui reliquerit domum, vel fratres, aut sorores, aut patrem, aut matrem, aut uxorem, aut filios, aen meum, centuplum accipiet, et vitam aeternam possidebit. Multi autem erunt primi novissimi, et novissimi primi. Locus iste cum illa sententia congruit, in qua Salvator loquitur: Non veni pacem mittere, sed gladium. Veni enim separare hominem a patre suo, et matrem a filia, et nurum a socru: et in