comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et locoꝵ quod natura affere. ut his faneamꝰ qui
eadem ꝑericula quib nos perfucti sumꝰ ingrediam
quo tadem me añno esst oportet propt iã exe magna
iactacõne teriã uidentẽ in hñc quoi uideo maxĩas
tempestares esse subeñdas: sed et amutis aiq eciã
ĩamime interim huiꝰ modi ducit. Et quo uiã sumi¬
luĩ alia facies in tali ratõne admonẽdũ est. raniꝰ
esse in orõne illud genus qd rixiopos grea uocant
quo expriunt᷑ ierũ aut ꝑsonaꝵ imago. Ut cassius
quid istã facit̾ lampedi seins torquẽe quã id quod

Expanded text:
et locorum quod natura adfert, ut iis faveamus, qui et locorum quod natura adfert, ut iis faveamus, qui eadem pericula, quibus nos perfuncti sumus, ingrediantur, quo me tandem animo esse oportet, prope iam ex magna iactatione terram videntem, in hunc, cui video maximas tempestates esse subeundas? sed et a mutis atque etiam inanimis interim simile huiusmodi ducitur. et quoniam similium alia facies in alia ratione, admonendum est rarius esse in oratione illud genus, quod εἰκόνα Graeci vocant quo exprimitur rerum aut personarum imago, ut Cassius: quis istam faciem planipedis senis torquens?  quam id, quo
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ futa sunt audiũt. et capti uoluptate facile his quib
delactant consenciũt. siquidẽ et meuemiꝰ agrippa plibe
cum parrib in grãm tradinr reducisse nota illa de
iebris humaius aduersus uenerẽ discordãtibus fal
et horaꝰ ne in poemate quidẽ humilẽ generis huiꝰ usũ
nomie apologacione quoi cõsine est napiroios ctenus
illud quod est uelur fa bella bremor et per allegoriam
acapiiui nõ nostiũ inquit omis uos clicellas. proiias
exempli uiree habet iumilundo precipneq illa qua
ducitui acia illã translacõnũ uuxtinã ex ieb p
paribus. ut qui accipere in cãpo cõsueiũt ns cãdida¬
tis quoꝵ mĩmos suppressos esse purãr imicissimi solẽt
esse. sic eius modi inde infestitu ⁊ eo uenerant. Nãpa¬
a uole quã acero conlacoem uocat longins res q̃ par
spectant᷑. ut cicero pro murena facit. quod si eportu sol¬
nentibus qui iã in portũ ex alto inuehũt᷑ predicere
sũmo studio solent et tempestatũ roem et predonũ

Expanded text:
is quibus delectantur consentiunt: siquidem et Menenius Agrippa plebem cum patribus in gratiam traditur reduxisse nota ilia de membris humanis adversus ventrem discordantibus fabula. et Horatius ne in poemate quidem humilem generis huius usumnomine, apologationem. cui confine est παροιμίας genus illud, quod est velut fabella brevior et per allegorian accipitur: Non nostrum inquit onus; bos clitellas. proximas exempli vires habet similitudo, praecipue illa, quae ducitur citra ullam translationum mixturam ex rebus paene paribus: ut , qui accipere in Campo consuerunt, iis candidatis, quorum nummos suppressos esse putant, inimicissimi solent esse, sic eiusmodi indices infesti tum reo venerunt. nam παραβολή quam Cicero collationem vocat, longius res quae spectantur, ut Cicero pro Murena facit: quodsi e portu solventibus, qui iam in portum ex alto invehuntur, praecipere summo studio solent et tempestatum rationem et praedonum
Abbreviated transcription (Latin):
quãtũ illa mulier quonis manu pyrrhus est int̾fertu
et ad moriendũ nõ tã caro et sapio quã lucrecia qd ip̃m
est ex maiorib ad uõra. Singula igit᷑ hoꝵ geneꝵ ex c¬
cerone. nã unde pocuis exempla pouamꝰ. sraule est hoc
pro munrena. et enm nthi ipsi accdit: ut quom in duob
parricus altero improbissimo: alcero modestissimo acq op¬

Expanded text:
quantum illa mulier cuius manu Pyrrhus est interfectus, quantum illa mulier cuius manu Pyrrhus est interfectus, et ad moriendum non tam Cato et Scipio quam Lucretia; quod ipsum est ex maioribus ad minora. singula igitur horum generum ex Cicerone nam unde potius? exempla ponamus. simile est hoc pro Murena, etenim mihi ipsi accidit, it cum duobus patriciis, altero improbissimo et audacissimo altero
Abbreviated transcription (Latin):
mi contrariu marcellus oruanẽta syracusame hostib
resticit uerres eisdem socus abstulit. Et probandoꝵ et
culpandoꝵ ex his cõfirmacio eosdẽ gradus habet eciam ĩ
his que futura dicenie uerlis simuliũ admonicio est
t si quis dicens. dyxnisiũ id circo petere custodes salum
sue: ut eoꝵ adiutꝰ armis tyrãmde occupet. hoc referat ex¬
emplum eadem racio. ne phipieratũ ad dominacõem per¬
uenisse. Sed ut sunt exempla inrerim tota similiar ut
e proximũ. Iic mterim ex maioribus ad iiõra ex iiõ¬
urbes euerie sunt. quid fieri adultero par est. Libicines
quom ab urbe diicessissent publice reuocati sunt quãto
magis principes ciuitaris uiri et bene de re.p. merit
quom uudiae cesserut ab exilio reducẽdi. ad exhortacoem
uero precipue ualent imparia adiuiabilior in femina
ꝙͣ in uiro utus: quare si ad fortiter facieudũ accendatiri
aliquis nõ tantũ affereut momẽti. horacius et torquatꝰ

Expanded text:
t. contrarium , Marcellus ornamenta Syracusanis hostibus t. contrarium , Marcellus ornamenta Syracusanis hostibus restituit; Verres eadem sociis abstulit. et probandorum et culpandorum ex iis confirmatio eosdem gradus habet. etiam in iis, quae futura dicemus, utilis similium admonitio est, ut si quis dicens, Dionysium idcirco petere custodes salutis suae, ut eorum adiutus armis tyrannidem occupet, hoc referat exemplum, eadem ratione Pisistratum ad dominationem pervenisse. Sed ut sunt exempla interim tota similia ut hoc proximum, sic interim ex maioribus ad minora, ex minonia eversae sunt; quid fieri adultero par est? tibicines , cum ab urbe discessissent, publice revocati sunt; quanto magis principes civitatis viri et bene de republica meriti, cum invidiae cesserint, ab exilio reducendi? ad exhortationem vero praecipue valent imparia. admirabilior in femina quam in viro virtus. Quare , si ad fortiter faciendum accendatur aliquis, non tantum adferent momenti Horatius et Torquatus
Abbreviated transcription (Latin):
tum est. quid homo nõne is generosissimꝰ qui optimus.
facendũ erit hoc in testiũ un̾iogatõne ualet plirnimꝰ.
in oiõne perpetua dissimle est aur cũi sibi ipẽ respõdit
qui uelocissimꝰ. ira hom̃ũ nõ qui claritate nascendi sed qui
u̾ture maxune excellet. omia igir ex hoc genere sumpta
neccesse est aur sumlia esse. auc dissimilia aut concraria.
Dissimilitudo assuunt᷑ interĩ et ad orõis oruatũ. sed illa
quom res exiget nĩc ea que ad probacõem ꝑtiner ex equar.
Potentissimũ aute̾ est incer ea que sunt huiꝰ generis qd̾
propric uocamꝰ exemplũ idest rei geste aur ut geste utilis
ad persuadendum id qd incenderis cõmemoracio. Ituẽdũ
igitur cotũ fuule esit. an ex parte . aut ut omiã ex eo
Iumam .I. aut que utilia erũt. simult est une occisus est
saturum Isicut gracchi dissiłe brut ꝰ ocaidit liberos pro¬
icionẽ molientes. Naulius u̾tutẽ filu᷑ morte mulcti¬

Expanded text:
tum est, quid homo? nonne is generosissimus, qui optimus? tum est, quid homo? nonne is generosissimus, qui optimus? fatendum erit. hoc in testium interrogatione valet plurimum, in oratione perpetua dissimile est; aut enim sibi ipse respondet qui velocissimus: ita hominum, non qui claritate nascendi sed qui uirtute maxime excellet. omnia igitur ex hoc genere sumpta necesse est aut similia esse aut dissimilia aut contraria. similitudo adsumitur interim et ad orationis ornatum; sed illa, cum res exiget, nunc ea, quae ad probationem pertinent, exsequar. potentissimum autem est inter ea quae sunt huius generis, quod proprie vocamus exemplum, id est rei gestae aut ut gestae utilis ad persuadendum id quod intenderis commemoratio. intuendum igitur est, totum simile sit an ex parte, ut aut omnia ex eo sumamus aut quae utilia sunt. simile est, iure occisus est Saturninus sicut Gracchi. dissimile , Brutus occidit liberos proditionem molientes; Manlius virtutem filii morte multavi
Abbreviated transcription (Latin):
ERC M gems ex his que extrinisecus
aducunt᷑ in cauiam greci uocant Agoad ei¬
hroqz quo nomĩe et generaliter usi suntĩ
omni suiliũ apposicõne. et sp̃ãlixr ĩ his
que reꝵ gestax auctoritate intunt᷑. nostri fere Iumilim¬
alteuĩ exemplũ quãquã et hoc sumile est. illud exem¬
plum nos quoq facilius propositũ explicemꝰueiũq
nec uercor ut uidear repuguare ciceroui quãꝙͣ colla¬
ne sperar ab exemplo. Nã ide̾ omẽm argumẽto
nuĩ est socrates usus hanc habuit uiam quom plura
terrogasset que faceri aduersario neccesse esset nouissie
id de quo querebat᷑ inferebat ut suuile cõcessisset idest
inductio hoc in orõne fieri nõ potest. Sed quod illhien
interrogat᷑ hic fere suuit᷑. Sit igit᷑ illa interrogacie
talis quod est poniũ generosissim̃: nõne qd̾ optimũ
concederet᷑. quid equus generosissimꝰ nõne qui optimꝰ.
et plina in eũdẽ modũ. deinde quonis rer gracia roga¬

Expanded text:
ertium genus ex iis, quae extrinsecus adducuntur in causam, Graeci vacant παράδειγμα, quo nomine et generaliter usi sunt in omni similium adpositione et specialiter in iis, quae rerum gestarum auctoritate nituntur. nostri fere similitalterum exemplum, quanquam et hoc simile est et illud exemplum. nos , quo facilius propositum explicemus, utrumnec vereor, ne videar repugnare Ciceroni, quanquam collationem separat ab exemplo. nam idem omnem argumentatmum est Socrates usus, hanc habuit viam, ut cum plura interrogasset, quae fateri adversario necesse esset, novissime id, de quo quaerebatur, inferret, ut simile concessis. Id est inductio. hoc in oratione fieri non potest; sed, quod illic interrogatur, hic fere sumitur. sit igitur illa interrogatio talis: quod est pomum generosissimum? nonne quod optimum? concedetur. quid equus? qui generosissimus? nonne qui optimus? et plura in eundem modum. deinde , cuius rei gratia roga
Abbreviated transcription (Latin):
quodãmodo uel potẽciora eciã quod nõ caniis ac cõmoda¬
ta. sed liberis odio et gracia mẽtibus ideo tantũ dicta
factaq qui aut honestissima aut uerissima uidebant᷑¬
an ueio une de mcõmodie mo edisses me roon adinaosie¬

Expanded text:
quodammodo vel potentiora etiam, quod non causis accommodaquodammodo vel potentiora etiam, quod non causis accommodata, sed liberis odio et gratia mentibus ideo tantum dicta factaque, quia aut honestissima aut verissima videbantun vero me de incommodis
Abbreviated transcription (Latin):
armis haberẽ accionẽ si qui introne prohibuisset nõ ha¬
berem. dissimilia sic deprehendũt᷑ nõ si qui argentũ ome
legauit uideu potest siguarã queq peciuam reliquisse.
Ideo eciam quod est in nomĩb dari uoluisse creditur Acios¬
neri putamꝰ. nã ut unũ ad decẽ et decẽ ad centũ simile cer¬
tum est. et ur hostis sic malus ciuis. quãquã hec ulterius
quoq procedere soleut. si turpis domi ne coninetudo cum
seruo turpis domino cum ãcilla. si młas aĩalib funs uo¬
quod dominã cũ seruo: nec si mutis funs uoluptas racio¬
nalibus quoq. ymo ex cõtrario quia mutis ideo nõ racio¬
ialib adhibent᷑ exeriusecus in causam et auctoritas h
uocant. de quibz ex cauia dicta sentẽcia est. Nã ea qͥdem
in exemploꝵ locum cedunt. sed si quid ira nisum gr̃tibus
populis sapientib uiris. claris cinibus illustrib poetie
referri potest. ne hec quidẽ uulgo dicta et recepta persui¬
sione populari sine utu fuerint testimonia. Sunt enm

Expanded text:
armis, haberem actionem, si qui introire prohibuisset, non haberem? dissimilia sic deprehenduntur, Non si, qui argentum omne legarit, videri potest signatam quoque pecuniam reliquisse, ideo etiam, quod est in nominibus, dari voluisse crediturneri putamus. nam , ut unum ad decem, ita decem ad centum simile certe est; et ut hostis, sic malus civis. quanquam haec ulterius quoque procedere solent: si turpis dominae consuetudo cum servo, turpis domino cum ancilla; si mutis animalibus fiquod dominam cum servo; nec, si mutis finis voluptas, rationalibus quoque; immo ex contrario: quia mutis, ideo non rationalibus. adhibebitur extrinsecus in causam et auctoritas. hvocant, non de quibus ex causa dicta sententia est nam ea quidem in exemplorum locum cedunt, sed si quid ita visum gentibus, populis, sapientibus viris, claris civibus, illustribus poetis referri potest. ne haec quidem vulgo dicta et recepta persuasione populari sine usu fuerint. testimonia sunt enim
Abbreviated transcription (Latin):
uoubue nosse ieIinẽe uo iuprur est et hora ad re lino
portuisse estꝰ in quo quid uliĩ su ceriũ est Nõc ĩmierito
mitru ee diligẽna ꝑnendi tulit landis. S. hortensine
quonĩs tauit diisione in digitos didutã nõ iñĩꝙp ciotio
Rountei aludit. Nã est sue et in gestu mod^et eiitada
dr que maxune concisa mimiũ et uelut araculosa ꝑticio
Nlo et auctontare plumũ deciahut iniunta illa. uet

Expanded text:
 est, et hortatur ad reliqua necesse est, in quo, quid ultimum sit, certum est. nec immerito multum ex diligentia partiendi tulit laudis Q. Hortensius, cuius tamen divisionem in digitos diductam nonnunquam Cicero leviter eludit. nam est suus et in gestu modus, et vitanda, utique maxime, concisa nimium et velut articulosa partitio. nam et auctoritati plurimum detrah
Abbreviated transcription (Latin):
in cãdi madũt obscuritatẽ contia quã ꝑticio ĩnẽta est.
et diuisa et simplex proposicio quociẽe᷑ utiliter adhibeu
potest. Priuͣ deber esst aperta arq lucida. nã quid
sit tuipine quã id esse obscuiũ ip̃m qd in cũ solũ ad hiber᷑
usum ue sit cetera obstura tum uienis nec ullo supua¬
cuo oncrata u̾to. Nlõ cñm quid dicanius. sed de quo dictu¬
ri sumꝰ ostendimꝰ obtinendiz. eciã ne quid in ea desit
ut quod supsu. Iuꝑest autẽ sit feire. quom aut ĩspecigs
patimur quod in genera partira sit satis aut genere
posiro subucitur species ur si dicã de utute. insticia: cõs¬
de quo cõueuiat quid de quo ambigat᷑ in eo quod cõneuit
quid adueisarius fareat: quid nos in eo de quo ambigit᷑¬
que dicturi sumꝰ que nostre preposicõnes que paitie
aduerse cmpissimũ uero nõ eodẽ ordine exequi quo qͥdq

Expanded text:
incidunt obscuritatem, contra quam partitio inventa est. et divisa autem et simplex propositio, quotiens utiliter adhiberi potest, primum debet esse aperta atque lucida nam quid sit turpius, quam id esse obscurum ipsum, quod in eum solum adhibetur usum, ne sint cetera obscura?, tum brevis nec ullo supervacuo onerata verbo. Non enim, quid dicamus, sed de quo dicturi simus ostendimus. obtinendum etiam, ne quid in ea desit, ne quid supersit. superest autem sic fere, cum aut in species partimur, quod in genera partiri sit satis, aut genere posito subiicitur species, ut dicam de virtute, iustitia, contde quo conveniat, quid de quo ambigatur. In eo, quod convenit, quid adversarius fateatur, quid nos; in eo, de quo ambigitur, quae nostrae propositiones, quae partis adversae. pessimum vero, non eode
Abbreviated transcription (Latin):
uetant ulira tris proposicõnes extendere que suie du¬
bio si miniũ sit mluplex fugiet meõriã iudicis et
urbabit miecone. Hoc tamẽ iuero uelut lege i
est alliganda. quom possit cã piurie defiderare: alia
sunt magis propter que particõne nõ semꝑ su utẽdir.
Primũ quia pleraq graciora sunt. si inuẽta subito.
iec domo allata. sed ierdicendũ ex ie ipã nara uid¬
antur. unde illa nõ iiocũda schemata pene excidit
mihi et fugerat ie et recte admones proposins cñn pro¬
bacõnibus omĩs in reliquũ gracia nouitatis precipu᷑
Iurerim uero eciã fallendus est index et uarus artibi
iubendis. ur aliud agi quã qd̾ petimus pucet. Nã est
nõmĩꝙͣ diua proposicro quã iundex si proiidit. nõ alicer
perforundat quã qui ferrũ media priusꝙͣ curet᷑ aspexit

Expanded text:
vetant ultra tres propositiones extendere. quae sine dubio, si nimium sit multiplex, fugiet memoriam iudicis et turbabit intentionem; hoc tamen numero velut lege non est alliganda, cum possit causa plures desiderare. alia sunt magis, propter quae partitione non semper sit utendum: primum quia pleraque gratiora sunt, si inventa subito nec domo adlata, sed inter dicendum ex re ipsa nata videantur, unde illa non iniucunda schemata 'paene excidit mihi', et 'fugerat bationibus omnis in reliquum gratia novitatis praecerpitur. interim vero etiam fallendus est iudex et variis artibus subeundus, ut aliud agi quam quod petimus putet. nam est nonnunquam dura propositio, quod iudex si providit, non aliter praeformidat quam qui fe
Abbreviated transcription (Latin):
suspicabim᷑ a iudice aliã probacõem desiderari quã dẽ
quo loquim promiitamꝰ nos plent. et starum de eo sane
esse facturũ precipireq si de pudore agit᷑ frequẽter
aucẽ accidu ut cansa parũ uerecũda iure tuta sir. de quo
ne ñuri indices audiant et aduersi frequẽcius sũt ad¬
mouẽdi secutinã defensionẽ probitatis et digintate
expecten paululũ et agi ordine smãt. Quedã ĩten
uoe et ĩis litigatoribus sumladũ est dicere quod
acero pro cluentio facit crca iundiciariã lege nõunꝙ̃
quaus ñ pellem ab his subsistere sepe ad cõlitituda
id ipõe oracio horrandi ut sinant nõs uti nostro cõsiłio.
Ita suneper aiiuo iudicis et dũ sperat probationem¬

Expanded text:
suspicabimur a iudice aliam probationem desiderari quam de suspicabimur a iudice aliam probationem desiderari quam de qua loquimur, promittamus nos plene et statim de eo satis esse facturos, praecipueque si de pudore agetur. frequenter autem accidit, ut causa parum verecunda iure tuta sit; de quo ne inviti iudices audiant et aversi, frequentius sunt admonendi, secuturam defensionem probitatis et dignitatis; exspectent paulum et agi ordine sinant. quaedam interim nos invitis litigatoribus simulandum est dicere, quod Cicero pro Cluentio facit circa iudiciariam legem; nonnunquam, quasi interpellemur ab iis, subsistere; saepe convertenda ad ipsos oratio; hortandi ut sinant nos uti nostro consilio. ita surrepetur animo iudicis et, dum sperat probationem
Abbreviated transcription (Latin):
tello posset esse concẽta. incerra plura spargẽda sunt:
Ue fiar et fortune loas. E gregie uero cicero pro nulo¬
ne infidiatore primũ dodiũ ostendit: tum addidit ex
abundanti eciã si id nõ fuisset: talẽ tamẽ cuiẽ cũ sũma
ueute interfectoris et gloria necari potuisse. Aeq il
tamẽ ordinẽ de quo p̾rns dixeum dãpnancũ quia q̃dã
eciã si ipsa sunt diua in id tame ualeut ut ea molliant.
que sequent᷑. Nec omino siue rõnc est qd uulgo dicit᷑
iniquũ petendum ut equũ feras. quod tamẽ nemo su
accipiat: ut omiã credat audiẽda: recce enn grea prea¬
puit nõ tentãda que esfici omino nõ possint. sed qcies
hac de qua loquor duplici deffeusione uten᷑. id laborãdũ
.ut in illã ꝑtẽ sequẽtem fides ex priore ducat᷑. potest
eim̃ uideri qui tuto eoã cõfessurus fuit mẽciendi cam
in negando nõ habere illud utiq faciendũ est: ut qciens

Expanded text:
telo possit esse contenta, incerta plura spargenda sunt, telo possit esse contenta, incerta plura spargenda sunt, ut sit et fortunate locus. egregie vero Cicero pro Milone insidiatorem primum Clodium ostendit, tum addidit ex abundanti, etiamsi id non fuisset, talem tamen civem cum summa virtute interfectoris et gloria necari potuisse. neque illum tamen ordinem, de quo prius dixi, damnaverim; quia quaedam, etiamsi ipsa sunt dura, in id tamen valent, ut ea molliant quae sequuntur. nec omnino sine ratione est quod vulgo dicitur: iniquum petendum, ut aequum feras. quod tamen nemo sic accipiat ut omnia credat audenda. recte enim Graeci praecipiunt, Non temptanda, quae effici omnino non possint. Sed quotiens hac, de qua loquor, duplici defensione utemur, id laborandum est, ut in illam partem sequentem fides ex priore ducatur. potest enim videri, qui tuto etiam confessurus fuit, mentiendi causam in negando non habere. et illud utique faciendum est, ut, quotiens
Abbreviated transcription (Latin):
Ruisus nemo tã erit ant ĩiustus. aut stultus: qn
eum faccatur optiine pro minena esse partitũ ĩtel¬
ligo. iud. tros tocus accusacõmis partes fuisse. et
eaꝵ una in repressione uite alcerã in cõtencione
dignitatis tcrciã in c̾iib ambitus esse uersatam.
Nã sic et ostendit luadissime canhã: et inhil fecit alio
suꝑuacuũ. De illo quoq genere defenionis pleriq du-¬
bitant. Sed si occidi rectẽ feci. sed nõ ocadi quo cũm per¬
tinere prins si siquẽe firinũ sit. Hec ĩmicẽ obstare. et
ucroq utentibus in nentro haberi fidẽ quod sane in ꝑte
ueruĩ ist: et illo sequẽti si modo indubitabile est sir solo
utendum. At siquid in eo qd̾ est forcius timebinius
utraq probacõne nitem. alius eĩm alio moueri solet.
et qui factu putauit iustũ credere potest qui tãꝙͣ iusto nõ
monebit᷑ factũ fortasse non credit ut certa inanꝰ uno

Expanded text:
rursus nemo tam erit iniustus aut stultus, quin rursus nemo tam erit iniustus aut stultus, quin eum fateatur optime pro Murena esse partitum: iligo, Iudices, tres totius accusationis partes fuisse, et earum unam in reprchen sione vitae, alteram in contentione dignitatis, tertiam in criminibus ambitus esse versatam. nam sic et ostendit lucidissime causam et nihil fecit altero supervacuum. de illo quoque genere defensionis plerique dubitant: si occidi, recte feci; sed non occidi; quo enim prius pertinere, si sequens firmum sit? haec invicem obstare, et utroque utentibus in neutro haberi fidem. quod sane in parte verum est, et illo sequenti, si modo indubitabile est, sit solo utendum. At si quid in eo, quod est fortius, timebimus, utraque probatione nitemur. alius enim alio moveri solet, et qui factum putavit, iustum credere potest; qui tanquam iusto non movebitur, factum fortasse non credet. ut certa
Abbreviated transcription (Latin):
esse hñc quẽ tueor reum ur in eo credibile uideri possit
honnadiũ dicã occidendi cãm huic nõ fuisse dicom
hũc eo tempore quo homo occiius est trãsinare fuisse
omia que auie id qd̾ ultumt̃ est exequeris inania ui¬
deu neccesse est. Festinat cim iudex ad id qd potẽtis¬
Iinũ et uelur obligatu᷑ promisso patronũ. si est paci¬
entior tacitus appellat: si uel occupatus uel ĩ aliqͣ
potestate: uel eciã si moribus incõpositus cũ cõma
efflagitar. Itaq nõ defuerũt qui aceronuis illã pro
cluentio ꝑticionẽ improbarent qua se dicturũ esse
prouuisit primũ neminẽ maiorib c̾minib granio¬
buis testibus in indiaũ uocatũ quã oppianitũ de¬
inde preudicia esse facta ab ipis indicibus a quibus
cõde̾pnatus sir: postremo indiciũ pecina tenamiꝰ
nõ pro cluentio. sed contra cuẽtiũ. quia si probari
cossit quod est tercuĩ. in hil neccesse fuerit dicere por

Expanded text:
esse hunc quem tueor reum, ut in eo credibile videri possit esse hunc quem tueor reum, ut in eo credibile videri possit homicidium; dicam occidendi causam huic non fuisse; dicam hunc eo tempore quo homo occisus est trans mare fuisse, omnia, quae ante id quod ultimum est exsequeris, inania videri necesse est. festinat enim iudex ad id quod potentissimum est. et velut obligatum promisso patronum, si est patientior, tacitus appellat; si vel occupatus vel in aliqua potestate vel etiam si moribus incompositus, cum convicio efflagitat. itaque non defuerunt, qui Ciceronis illam pro Cluentio partitionem improbarent, qua se dicturum esse promisit primum, neminem maioribus criminibus, gravioribus testibus, in iudicium vocatum quam Oppianicum; deinde praeiudicia esse facta ab ipsis iudicibus, a quibus condemnatus sit; postremo, iudicium pecunia temptatum non a Cluentio, sed contra Cluentium; quia, si probari posset, quod est tertium, nihil necesse fuerit dicere priora.
Abbreviated transcription (Latin):
crederet᷑. Iurerim resugieda nõ modo disinutio iõnũ est.¬
sed omino tractacio affectibus turbatõiubus: et ab
intecione anferendus auditor. Nõ eĩ solũ oratoris
est docere sed plus eloquecia circa mouẽdum ualet.
quor ei cõtraria est maxima tenius illa et serupu¬
lose in partes secta dimiionis diligẽcia eo tẽpore quo
cognoscendi indicuĩ conam anfeire quid quod interĩ
que ꝑ se lema sunr et infirma turba ualent. Ideoq
concerenda sunt pocius uelut eruptione pugnandũ
qd̾ taniẽ rarũ esse debet et ex neccessitate deinũ quom
hoc ipsum qd̾ dissimile racioni est coegerir iacio p̾ter
hec in onũ parcicõne est uriq aliquid potenissimũ qd
quom audiuit iudex cetera tamꝙ̃ iuꝑuatua grauari
soler. Itaq si plina uel obucienda sunt uel dilur̃da.
et utilis et incũda particio est ur qͥd quaq de re dic¬
iii sumus ordine apareat At unũ crimie uarie de¬
fendemus suꝑuacua: ut si illa partiam dicã nõ talẽ

Expanded text:
interim refugienda non modo distinctio quaestised omnino tractatio; adfectibus turbandus et ab intentione auferendus auditor. Non enim solum oratoris est docere, sed plus eloquentia circa movendum valet. cui rei contraria est maxime tenuis illa et scrupulose in partes secta divisionis diligentia eo tempore quo cognoscenti iudicium conamur auferre. quid quod interim, quae per se levia sunt et infirma, turba valent? ideoque congerenda sunt potius et velut eruptione pugnandum; quod tamen rarum esse debet et ex necessitate demum, cum hoc ipsum quod dissimile rationi est coegerit ratio. praeter haec in omni partitione est utique aliquid potentissimum, quod cum audivit iudex cetera tanquam supervacua gravari solet. itaque si plura vel obiicienda sunt vel diluenda, et utilis et iucunda partitio est ut, quid quaque de re dicturi simus, ordine appareat; at si unum crimen varie defendemus, supervacua. ut si illa partiamur, dicam non talem
Abbreviated transcription (Latin):
lLI¶IO est nostraꝵ aur adueriam propo¬
siconũ aut utraq ordine collata enu̾atio
Hac quidã urendũ semꝑ purãt. quod de ca
siat cauia luadior. et index mircior at do¬
alior si stierit. et quo dicimꝰ. et de quo dicturi sunꝰ posera
Rir sus quidã penculosum id oratori arburãt᷑ duab
ex cantis quod nõ nũꝙ et excidere soleaut qua prouii¬
Iuns et li qua in parciẽdõ preterumꝰ. occ̾rere. qd̾ qͥde
renum accidet. insi qui plane: uel nullo fuerit initen
Uelad agendum nhil cogitati premeditatq deculerit
alioqͥn que tã maifesta et lucida sit oratõ quã recte
parncõmis: sequit᷑ enm̃ naturã duce᷑ adeo quoq ut me¬

Expanded text:
itio est nostrarum aut adversarii propositionum aut utrarumque ordine collocata enumeratio. hac quidam utendum semper putant, quod ea fiat causa lucidior et iudex attentior ac docilior, si scierit et de quo dicamus et de quo dicturi postea simus. rursus quidam periculosum id oratori arbitrantur duabus ex causis: quod nonnunquam et excidere soleant quae promisimus et, si qua in partiendo praeterimus, occurrere; quod quidem nemini accidet, nisi qui plane vel nullo fuerit ingenio vel ad agendum nihil cogitati praemeditatique detulerit. alioqui quae tam manifesta et lucida est ratio quam rectae partitionis? sequitur enim naturam ducem adeo u
Abbreviated transcription (Latin):
esst expeduet, inseremus exposicõm et brent᷑ quom res
poscet deffensionẽ et racõne factoꝵ neq euñ nariandũ¬
est tanꝙ̃ testi. sid tanꝙ̃ paniono ⁊ei oido poi se talie est
iĩgarius legarꝰ in afucã cũ considio profrntus est:
Quid ergo M. tulliꝰ que cim̃ inquit ligarius quom

Expanded text:
esse expediret. inseremus expositioni et brevem, cum res esse expediret. inseremus expositioni et brevem, cum res poscet, defensionem et rationem factorum. neque enim narranduest tanquam testi sed tanquam patrono. rei ordo per se talis est: Q. Ligarius legatus cum C. Considio profectus. quid ergo M. Tullius? Q. enim, inquit, Ligarius ,
Abbreviated transcription (Latin):
ciales. nõ luen cubiculi. nõ cubile filie. nõ parietes:
demq ipsos iuꝑioꝵ testes impaaꝵ. dermo uero adu̾sus
a indice. et breuis indicat. interim ex eo arguit magis.
interim que de re id qd̾ de prohemio dixerim fentro sicut
de prosopopeia qua tamiẽ nõ sermꝰ modo sulpiaꝰ utit᷑
pro anfidia somnone te langiidũ: an grau lechargo
pure prestum et M. quoq cullius aria nauaichõe. No
ea quoq rei exposico est. ut ad eas tantũ dabis et re¬
liqua quid pro eluẽtio staieni bulliq colloquiũ nõne
ad ccleritatẽ płumũ et ad fidẽ confert. que ne fecisse
in obsemuãtiã quadã uideariu quaꝙͣ hoc ĩ illo credibi
non est in particõnib precepit: ut habeat narratõ sua¬
uitarem aduuracõnes expectacõnes exitus inopinatos.
colloquia ꝑsonaꝵ omes affectus argumẽtabimꝰ: n¬
ei muꝙ argiuurtĩ ponemꝰ aliqñ qd̾ facu pro liga
cicero cũ dicir sic eum proiĩtie prefusse. in illi pacẽ

Expanded text:
etes denique ipsos, superiorum testes nuptiarum sermo vero aversus a iudice et brevius indicat interim et coarguit magis, de qua re idem, quod in prooemio dixeram, sentio, sicut de prosopopoeia quoque; qua tamen non Servius modo Sulpicius utitur pro Aufidia: somnone te languidum an gravi lethargo putem pressum? sed M. quoque Tullius circa nauarchos, nam ea quoque rei expositio est ut adeas, tantum dabis, et reliqua. quid ? pro Cluentio, Staieni Bulbique colloquium nonne ad celeritatem plurimum et ad fidem confert? quae ne fecisse inobservantia quadam videatur, quanquam hoc in illo credibile non est, in Partitionibus praecepit, ut habeat narratio suavitatem, admirationes, exspectationes, exitus inopinatos, colloquia personarum, omnes adfectus. argumentabimur nemus aliquando; quod facit pro Ligario Cicero, cum dicit sic eum provinciae praefuisse, ut illi pacem
Abbreviated transcription (Latin):
tamẽ ua fieri oportebit : si res dubitacocm non habebit.
alioqͥn prine est quod obutias uerũ essicere ⁊ quã magnũ¬
quia cͥinũ muudia pro reo est: priusꝙ̃ ꝓbabre disfici¬
idam fitri nõ iiutilirer potest. nr fir si aeruta a aduei¬

Expanded text:
tamen ita fieri oportebit, si res dubitationem non habebit. tamen ita fieri oportebit, si res dubitationem non habebit. alioqui prius est quod obiicias verum efficere quam magnuquia criminum invidia pro reo est, priusquam probabitur; difficiitem fieri non inutili
Abbreviated transcription (Latin):
iq utilitatis. hoc tãꝙͣ semꝑ expediat: aut eciã neccesse
sir faciũt. eoq sũptas ex hie partibus quaꝵ alius erat locꝰ
seutẽtias in hãs cõgerut: ut piurima: aut iterũ diceda suit.
Aut quia alia alieus loco dieta suue: dici suo nõ possĩt. Ego
uitẽ confiteor hoc gespaciãdi genus nõ modo narracõn
sed eciã qõmbus uel uniuersis. ueliierim singulis opor¬
tune posse subiũgi quom ⁊es postulat aut certe ꝑmntit
Atq eo uel maxime illustrari oruariq orõem. Ued si co¬
erer et sequit nõsi per uim cõtineatur. et quae natur
m̃cta eram distrahit in hil cim tã est conseques ꝙ̃ nor¬
raciomi probacio insi si eecursus ille uel quasi funs nar¬
racõmis uel quasi miciũ probacõis est. Erit ergo illi
õnũꝙͣ locus: ut si exposicio cnca fine arrox fut̾ut prose¬
quaiii eam spiritu erũpente protur / indignatiõe qd

Expanded text:
atque utilitatis hoc, tanquam semper expediat aut etiam necesse atque utilitatis hoc, tanquam semper expediat aut etiam necesse sit, faciunt, eoque sumptas ex iis partibus, quarum alius erat locus, sententias in hanc congerunt, ut plurima aut iterum dicenda sint aut, quia alieno loco dicta sunt, dici suo non possint. ego autem confiteor, hoc exspatiandi genus non modo narrationi sed etiam quaestionibus vel universis vel interim singulis opportune posse subiungi, cum res postulat aut certe permittit, atque eo vel maxime illustrari ornarique orationem, sed si cohaeret et sequitur, non si per vim cuneatur et quae natura iuncta erant distrahit. nihil enim tam est consequens quam narrationi probatio, nisi excursus ille vel quasi finis narrationis vel quasi initium probationis est. erit ergo illi nonnunquam locus, ut, si expositio circa finem atrox fuerit, prosequamur eam velut erumpente protinus indignatione. quod
Abbreviated transcription (Latin):
ira testus p dolobella pretor interdixit ut est cõsuetudo
de ut homĩb armanie suit ulla exceptõne tãtũ ut unde
deiccissẽt restiueret. deunde restituisse sedixit. sponsio
sacta est. hac de sponsione nobie indicandũ est: ida peti¬
core semper fieu potest: a defensore non sempei:¬
banda. Iunt eum que ꝓpter hoc exposiamꝰ. ied
prinꝙͣ ingrediar hant ꝑtem panca mihi de quo¬
rũdam opmiont diceda funt. plerisq moris est
peelaro ierũ oridine protinꝰ utiq in alique letũ aut plai¬
sibilem locum quã maxume possint fauora biliter excrere
quod quidẽ natũ ab ostr̃t̾atõne declamatoria iam in foꝵ
uerit postꝙͣ agere cansas nõ ad ntilitatẽ lctatoꝵ. sedad
uarronoꝵ iactacõem repertũ est ne si presse illi qualis sep
desiderat᷑ narracõm gracilitati cõmc̃ta argumiẽtoꝵ pugna.¬
citas fuerit. dilatis diucius dicendi uoluptatib oracio
refrigtescat. In quo uiciũ illud. quod sine discrimẽ caniarũ

Expanded text:
ita gestis, P. Dolabella praetor interdixit, ut est consuetudo, de vi, hominibus armatis, sine ulla exceptione, tantum ut unde deiecisset restitueret; deinde restituisse se dixit. sponsio facta est; hac de sponsione vobis iudicandum est. id a petitore semper fieri potest, a defensore non sempebanda sunt enim quae propter hoc exposuimus. Sed priusquam ingrediar hanc partem, pauca mihi de quorundam opinione dicenda sunt. plerisque moris est prolato rerum ordine protinus utique in aliquem laetum ac plausibilem locum quam maxime possint favorabiliter excurrere. quod quidem natum ab ostentatione declamatoria iam in forum venit, postquam agere causas non ad utilitatem litigatorum, sed ad patronorum iactationem repertum est, ne, si pressae illi, qualis saepius desideratur, narrationis gracilitati coniuncta argumentorum pugnacitas fuerit, dilatis diutius dicendi voluptatibus oratio refrigescat In quo vitium illud est, quod sine discrimine causarum
Abbreviated transcription (Latin):
ullis tõtiner᷑. nanacoẽm ur si ullã ꝑtem orõius om̃i
qua potist gracia et uenere exoruãdam puro. Sed
plurimũ refere. que sit nõama eius rei quã expommꝰ
In parius ergo quales sunt res priuate: sit ille prassꝰ
et uelut appliatus rei cultꝰ in u̾bis sũma diligẽna
que in locis impetu ferũt᷑. et crrcidierte orõnus copia
latenr hnc expressa et ui uute zeuo sengurãta esßeq d¬
lbornt. com posicio dissimulara quidẽ sed tamẽ quã¬

Expanded text:
ullis continetur narrationem, ut si ullam partem orationis, omni qua potest gratia et venere exornandam puto. Sed plurimum refert, quae sit natura eius rei quam exponimus. In parvis ergo, quales sunt fere privatae, sit ille presses et velut applicitus rei cultus, in verbis summa diligentia; quae in locis impetu feruntur et circumiectae orationis copia latent, hic expressa et, ut vult Zeno, sensu tincta esse debebunt; compositio dissimulata quidem sed tamen qua
Abbreviated transcription (Latin):
ab omĩb spondie trãsucisas incubare et reliquas a¬
cidiacere passim Quc tamẽ exanimate terrore hostiũ
aduentu ꝑcepto excitare ãcorũ conotãt᷑. nomẽ in¬
clamabant frustra ceruicibus. tollebant blandius
ad amẽ alia inuocabat. uehemiẽaus eciã nõ nulla
fer tebat quaꝵ quom om̃iũ uotẽ tantũq nos auaro
proxime quoiusq collũ amploxi petebar ncq dor¬
uine ixmaniis nrq uigilare ebris poteras: sed scm¬
sompns sopore nrer manus cecurionũ cõcubiaꝵ qr
iactabatur. Nihil his neq credibilius situeot et¬

Expanded text:
ab omnibus spondis transversas incubare et reliquas cab omnibus spondis transversas incubare et reliquas circumiacere passim. quae tamen exanimatae terrore, hostium adventu percepto, excitare Antonium conabantur, nomen inclamabant, frustra a ceruicibus tollebant, blandius a ad aurem invocabat, uehementius etiam nonnulla feriebat; quarum cum omnium vocem tactumque noscitaret, proximae cuiusque collum amplexu petebat, neque dormire excitatus neque vigilare ebrius poterat, sed semisomno sopore inter manus centurionum concubinarumque iactabatur. nihil his neque credibilius fingi
Abbreviated transcription (Latin):
rer staniu apparcar i stutẽc̃ia quidẽ uelut faritutiũ
nẽciont stomacũ Iudias retioere dissuaferim mma¬
ximie quride brcui nũiectõut qualis est illa feceru
seu Aploris quod suos quisq seruos in re tali faĩe
uoluusset Inctrim paulo literiore qualie est illa ibit
geumu socrus nuillis anspicibus nillie auctoribus
unestis omĩb om̃iũ quod quom sit facũ his quoq
tmporibue quib onñe ad utilicatt᷑ pocius ꝙͣ̃ ostenta¬
cione componebat᷑. oracio et erat adhuc seiuoia iddiciã
ꝙͣto m̃e faciendũ magie quom in ip̃a capitis auo
sideno quãtũ dau ddebat alio loco dicam Incerim
aliquid indulgendũ esse confiteor. multũ cõfert ud¬
ncta uene credibilis rerd ymago que uelut in rem
oresentẽ ꝑducere audientes uidetur. qualis est ille
M. celu in anconiũ dese̾pcio. Nãq ip̃m offenduie
cenulento sopore profligatũ totis precordus sternẽtẽ
ructuosos spiritus genimare preclarasq cõtuberualos

Expanded text:
lut fatigatum intentione stomachum iudicis reficere dissuaserim, maxime quidem brevi interiectione, qualis est illa, fecerunt servi Milonis, quod suos quisque servos in tali re facere voluisset, interim paulo liberiore, qualis est illa, nubit genero socrus, nullis auspicibus, nullis auctoribus, funestis ominibus omnium. quod cum sit factum iis quoque temporibus, quibus omnis ad utilitatem potius quam ad ostentationem componebatur oratio, et erant adhuc severiora iudicia, quanto nunc faciendum magis, cum in ipsa capitis aut desiderio quantum dari debeat alio loco dicam. interim aliquid indulgendum esse confiteor. multum confert adiecta veris credibilis rerum imago, quae velut in rem praesentem perdicere audientes videtur, qualis est illa M. Caelii in Antonium descriptio: namque ipsum offendunt temulento sopore profligatum, totis praecordiis stertentem, ructuosos spiritus geminare, praeclarasque contubernales
Abbreviated transcription (Latin):
omm pupaiatio: unq prima spece minꝰ eras fano¬
rabilie si legem afpciã aut penauat acciones ĩferemꝰ
Q  hie locus uelur sequẽtis exordii ad conaliandum
Diobatõmbus nostrit iudicẽ initrgadum tõcitandum
quod libctus hoc et uchemẽcius fieri põt : quia india
noda iam cansa est. hic igir᷑ uelut fomẽtis si quid eut¬

Expanded text:
ecie minus erit favorabilis, si legem asperam ac poenarias actiones tuebimur. est hic locus velut sequentis exordii ad conciliandum probationibus nostris iudicem, mitigandum, concitandum. Quod liberius hic et vehementius fieri potest, quia iudici nota iam causa est. his igitur velut fomentis
Abbreviated transcription (Latin):
caiẽ indicis quoq noscenda natura est uira an equo
su appositus. Prouide eim̃ magis ant mi Ierio hat
nectissanũ. ateꝵ ros eadem et post h̃stionẽ per orõii
latim egressum. nel egressioem. sed he sunt płures ur
dixi que ꝑ totã causam uarios habẽt excursus ut
lans homũ locoꝵ q ue desi̾ptio regionũ exeposicio qua¬
uidam reꝵ gestaꝵ. sed eciã fabulasaꝵ. quo ex genere
est in orõnibus contia uerrem cõpositis siciłis lans
proserpine roptus pro .c. coruelio popularis illa uiren¬
cum .c. N põpen cõmemoracio in qua ille diuinus
orator uelut nonue̾ ip̃o ducis curiius dicendi teneret
abrupto quem nichoauerat sermoue deuertit ac totũ
coreuboois ut mea quidẽ fert opinio aliquoiis rer
sed ad utilitate esse ꝑtinetis extra ordinẽ excuriee
ractacio. Qua propter nõ uider quor hũc ei pre¬
tissimũ locũ assignent. qui reꝵ ordinẽ sequit᷑: non
magis quã illud quor hoc noit ita demũ prrꝵ õi pe¬

Expanded text:
cenda natura est, iuri magis an aequo sit appositus; proinde enim magis aut minus erit hoc necessarium. ceterum res eadem et post quaestionem perorationis Latini egressum vel egressionem. Sed hae sunt plures, ut dixi, quae per totam causam varios habent excursus, ut laus hominum locorumque, ut descriptio regionum, expositio quarundam rerum gestarum, vel etiam fabulosarum. quo ex genere est in orationibus contra Verrem compositis Siciliae laus, Proserpinae raptus; pro C. Cornelio popularis illa virtutum Cn. Pompei commemoratio, in quam ille divinus orator, velut nomine ipso ducis cursus dicendi teneretur, abrupto quem inchoaverat sermone devertit actutum. Παρέκβασις est, ut mea quidem fert opinio, alicuius rei, sed ad utilitatem causae pertinentis extra ordinem excurrens tractatio. quapropter non video cur hunc ei potissimum locum adsignent, qui rerum ordinem sequitur, non magis quam illud, cur hoc nomen ita demum proprium pu
Abbreviated transcription (Latin):
quae triamnois dianur sanc ree declamaroria magie
quã forensit ideo aurẽ reperta ⁊ i quia narracio bient
se debee fusuis et ornatius res posset exponi: quod fit
uel nndie gracia uel miseracionis id est raro faciẽdũ
iundicio. neq sic nꝙͣ ut totus ordo repetatiri. licci cũm
facti sit: quo sit modo factũ plenius se loco suo expo¬
siturũ esse promictat. iIniciũ nauacõis. Quidã iniq
faciendum a ꝑ sona putant: eãq si nostra sit õadã
i alieua infamãdã statim hoc sane frequẽtissimũ est
quia ꝑsone sunt irei quas litigatur. Sed hec quoq
incipii larinatis ex quo erat: fed regionis illiꝰ et uia¬
nitatis u̾tute existimacõne. nobilitate. pnceps ũtã
sine his ut que ligarius cum esset frequẽter uers et a
re : sicut pro tullio cicero fudũ habet. in agro curio
N tulliꝰ pateriũ demosthencs pio ctesiphor eterdis¬

Expanded text:
sane res declamatoria magis quam forensis, ideo autem reperta, ut, quia narratio brevis esse debet, fusius et ornatius res possit exponi; quod fit vel invidiae gratia vel miserationis. id et raro faciendum iudico neque sic unquam, ut totus ordo repetatur; licet enim factum sit, quo sit modo factum plenius se loco suo expositurum esse promittat. initium narrationis quidam utique faciendum a persona putant, eamque, si nostra sit, ornandam, si aliena, infamandam statim. hoc sane frequentissimum est, quia personae sunt inter quas litigatur. Sed hae quoqueicipii Larinatis, ex quo erat, sed regionis illius et uicinitatis virtute, existimatione, nobilitate princeps; interim sine his ut Q. enim Ligarius cum esset; frequenter vero et a re, sicut pro Tullio Cicero fundum habet in agro Thurino . Tullius paternum; Demosthenes pro Ctesiphonte
Abbreviated transcription (Latin):
actate᷑ mmii nanacõne demõstianerit ꝙ̃tũ ab eaperi¬
aitum inremet᷑ ostendas ueꝵ hec brenter omña iudex
eñ oidine audito festinet aprobacione et quã priuim
certus esse seuicie cupit. Prccerta cauẽdu es niripã
exposicio uauescar aducrsie in aliuud anunt es anarpit
mõis faruzatis: sed ut nõ semper est neceessona pos

Expanded text:
narratione demonstraveris, quantum ob ea periculum intentetur, ostendas. verum haec breviter omnia. iudex enim ordine audito festinat ad probationem et quam primum certus esse sententiae cupit. praeterea cavendum est, ne ipsa expositio vanescat, aversis in aliud animis et inani mo
Abbreviated transcription (Latin):
quinẽt᷑. Illa quoq de nariacõne preapi solent ne qua
ox ea fiat excuisio ut auertat᷑ a indice sermont alieue
persontꝰ uocem deuius ut arguit̾tei᷑. aducuĩt quidã
xcia nr utam affectib quoꝵ pleraq sũt fiequẽtistime¬

Expanded text:
quinentur. illa quoque de narratione praecipi solent, ne qua quinentur. illa quoque de narratione praecipi solent, ne qua ex ea fiat excursio, ne avertatur a iudice sermo, ne alienae personae vocem demus, ne argumentemur; adiiciunt quidam etiam, ne utamur adfectibus; quorum pleraq
Abbreviated transcription (Latin):
ne illud quidẽ ignorare oportet. quadã esse que colore
nõ recipiant. sed tantũ defendenda suit: qualis est
ille dinee qui statuã pauperis inmnici flagellis cca¬
dit. et reus est inuiriaꝵ. Nã factũ eius modestũ eẽ
nomo dixerit fortasse ut sit tutũ obtiuebit: ¶Quod¬
si pars expositõins pro nobis pars contra nos erit
miscenda sit an sepaianda narracio cũ ip̃a cause cõ¬
diciont deliberandũ est: Nã se plura sunt que nocẽt
que prosunt obruẽt᷑. Itaq tuc dundere optiumꝰ erit
et his que parte mam aduiabũt exposius et cõfri¬
matis. aduerius reliqua uti remidus de quib supra
dictũ est: si plina proderũt eciã cõigere licebit: ur
que obstant in mediis. uelut auxiłus nostris posu
minꝰ habeant uiriũ que tamẽ nõ erũt nuda poueda.
sed urei nostra aliqua argianẽtatõut frinemꝰ et diuer¬
ims ueiendũ est: ue bona nostra ꝑmixtis malis in¬

Expanded text:
ne illud quidem ignorare oportet, quaedam esse quae colorem ne illud quidem ignorare oportet, quaedam esse quae colorem non recipiant, sed tantum defendenda sint, qualis est ille dives, qui statuam pauperis inimici flagellis cecidit et reus est iniuriarum; nam factum eius modestum esse nemo dixerit, fortasse ut sit tutum obtinebit. quodsi pars expositionis pro nobis, pars contra nos erit, miscenda sit an separanda narratio, cum ipsa condicione causae deliberandum est. nam si plura sunt quae nocent, quae prosunt obruuntur. itaque tunc dividere optimum erit, et iis, quae partem nostram adiuvabunt, expositis et confirmatis, adversus reliqua uti remediis, de quibus supra dictum est Si plura proderunt, etiam coniungere licebit, ut quae obstant in mediis velut auxiliis nostris posita minus habeant virium. quae tamen non erunt nuda ponenda, sed uimus, verendum est, ne bona nostra permixtis malis in
Abbreviated transcription (Latin):
quia filius abdicamie nõ esset. insi tame᷑ omib ubis
et amorẽ patriñ. arq hũc quidẽ ardẽtissuũ ostenderit
t odĩ diuitis / et mem̃ pro uiuene quẽ periarlo se
maturũ in illa domo in qua tã inuisus sit stiar. sus¬
picione subiecti petitoris nõ carebit. Suen aliqñ
in siholastias cõnouersne quod in foro an possit acci¬
dere dubuo ut eodẽ colore utiaq pars urat᷑. Deind
eum pro se queq defendat ur in illa cõtroncisia uxor
marito dixit appellatã se de scupro a prinigno et sibi
cõstimũ cẽpus et locũ: Cadc̃ conera filius deculir
de nouerca editũ alio tempore ac loco. pater in eo qui
uxor predixerat filiũ inueuit. et in eo quc̃ filiꝰ uxore᷑
illã repudiauit qua tacer̃e filiũ abdicat: inhil dia
porest pro iuuene. quod nõ idem sit pro nontica: po¬
udicii ordine et silencio repudiate arguinẽta duce

Expanded text:
quia filius abdicantis non esset. nisi tamen in omnibus verbis quia filius abdicantis non esset. nisi tamen in omnibus verbis et amorem patrium atque hunc quidem ardentissimum ostenderit et odium divitis et metum pro invene, quem periculose mansurum in illa domo, in qua tam invisus sit, sciat, suspicione subiecti petitoris non carebit. evenit aliquando in scholasticis controversiis, quod in foro an possit accidere dubito, ut eodem colore utraque pars utatur, deinde eum pro se quaeque defendat, ut in ilia controversia: uxor marito dixit, appellatam se de stupro a privigno et sibi constitutum tempus et locum; eadem contra filius detulit de noverca, edito tantum alio tempore ac loco; pater in eo, quem uxor praedixerat, filium invenit, in eo, quem filius, uxorem; illam repudiavit, qua tacente filium abdicat. nihil dici potest pro iuvene, quod non idem sit pro noverca. poione et indicii ordine et silentio repudiatae argumenta ducentur.
Abbreviated transcription (Latin):
que interrogatur. ubertas omĩa enumerandi b
responderi porusset. Lingenda uero meminerimꝰ ea
que nõ cadant in testem. dñc aute que nostro dicũt
amiuo quoius ip̃i conicii sumꝰ. Item qd a de functis
nec hoc eñ est qui neget. Itemq ab eo quoi ideme¬
pedier is enm nõ negabit ab adueriaro quoq quia
nõ est habiturus in negãdo fidem sõpnioꝵ et super¬
sticionũ coloree ip̃a iam felicitate auctoritarẽ per¬
diderut. Non est aurẽ sans in narracõire uti colorib¬
nsi per totã accionẽ consẽtiant quom prifertim quo¬
iudam probacio sola sit in asseueracõne et ꝓseuerãciã
ut ille parasitus qui ter abdicatũ ad uite nuuent et
absolutũ tanꝙͣ suũ filiũ asserit. habebit quidẽ colo¬
rem quo dicat et pauꝑtate sibi cam exponedi fuisse.
e ideo a se parasiti ꝓsõãm esse susceptã quia in illo
domo filiũ haberet᷑ et ideo illũ innocẽtẽ ter abdicatũ.

Expanded text:
quod interrogator, libertas omnia enumerandi, quae quod interrogator, libertas omnia enumerandi, quae responderi potuissent. fingenda vero meminerimus ea, quae non cadant in testem. sunt autem haec, quae a nostro dicuntur animo, cuius ipsi tantum conscii sumus; item quod a defunctis, nec hoc enim est qui neget; itemque ab eo cui idem expediet, is enim non negabit; ab adversario quoque, quia non est habiturus in negando fidem. somniorum et superstitionum colores ipsa iam facilitate auctoritatem perdiderunt. Non est autem satis in narratione uti coloribusi per totam actionem consentiant, cum praesertim quorundam probatio sola sit in adseveratione et perseverantia; ut ille parasitus, qui ter abdicatum a divite iuvenem et absolutum tanquam suum filium asserit, habebit quidem colorem, quo dicat et paupertatem sibi causam exponendi fuisse et ideo a se parasiti personam esse susceptam, quia in illa domo filium haberet; et ideo illum ter innocentem abdicatum,