comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sane hoc loco non sanguinis propm quitate: sedrationis socida¬
te pensandus est in qua sociisunt oms homines : Namsi pecunia riaȩ
ratio socios facit quanto magis rationaturae non negotiandi sed nas¬
cendi lege communis : hinc & ille comicus sicut luculentis inge¬
nis nondefit resplendentia ueritatis. Cum ab uno senȩ alteri seni
dictum componer& tantum ne a bretua ẽ otii aliena ut cures ca quae
nihil adteatinenc: Responsum ab altero reddidit: homosum hu¬
macninihil ame alienum puto ⁊ cuisententia e ferun &iamthe¬
atra tota plena stultis indoctis que plausisse : Ita quippe affec¬
tum omnium naturaliter adtingit huma norum soci&as animo¬
rum : ut nullusibi hominum nisi cuius lib& hominis proximum
seerse sentir&. Cumergo illa dilestione quã diuina lex imperat
debẽ homodi ligeredm̃. & seipsum & proximũ nontamen ex hoc
tria praecepta data sunt: Nec distum est in his tribus sed in hisdu¬

Expanded text:
sane hoc loco non sanguinis propinquitate sed rationis societasane hoc loco non sanguinis propinquitate sed rationis societate pensandus est, in qua socii sunt omnes homines. nam si pecuniae ratio socios facit, quanto magis ratio naturae non negotiandi sed nascendi lege communis! hinc et ille comicus, sicut luculentis ingeniis non defit resplendentia ueritatis, cum ab uno sene alteri seni dictum componeret: Tantumne ab re tua est oti tibi, Aliena ut cures ea, quae nihil ad te adtinent? responsum ab altero reddidit: Homo sum, humani nihil a me alienum puto. cui sententiae ferunt etiam theatra tota plena stultis indoctisque plausisse. ita quippe affectum omnium naturaliter attigit humanorum societas animorum. ut nullus ibi hominum nisi cuiuslibet hominis proximum se esse sentiret. Cum ergo illa dilectione, quam diuina lex imperat, debeat homo diligere deum et se ipsum et proximum, non tamen ex hoc tria praecepta data sunt nec dictum est in his tribus\' sed: In his du
Abbreviated transcription (Latin):
inillum imus quonihil melius est imus autem non ambulando seda mando:
quem tanto habebimus praesentiorẽ quanto eundem amorem quo ine¬
um tendimus : potuerimus habere puriorem: non enim locis corpora¬
libus uel ostenditur uełcluditur : Adeum ergo qui praesens est . &ubiq
totus : non pedibus lic& ire sed moribus: Mores autem nostri non exeo
quod quis que nouit : sed exeo quod diligit diudica rẽ solent nec faciunt
bonos uel malosmores : nisiboni  mali a mores : prauitate ergonr̃ã
a restitu dine dĩ longesumus unde restum amando currimur. ut rec¬
torecti aderere possimus : adllum ergo quantam opera possumus
&am illi ut perueniant agamus quos tamquam nos ipsos diligimus:
sinos m& ipsos diligere illũ diligendo iamnouimus: xp̃s nam̃que
id est ueritas dicit. In his duobus praeceptis totã legem proph&asq
pendere . ut diligamus dm̃ extoto corde & extoto anima & gax tota
mente : &diligamus proximos tamquã nos m& ipsos: proximos

Expanded text:
in illum imus, quo nihil melius est. imus autem non ambulando sed amando. quem tanto habebimus praesentiorem, quanto eundem amorem, quo in eum tendimus, potuerimus habere puriorem; non enim locis corporalibus uel extenditur uel includitur. ad eum ergo, qui ubique praesens est et ubique totus, non pedibus licet ire sed moribus. mores autem nostri non ex eo, quod quisque nouit, sed ex eo, quod diligit, diiudicari solent nec faciunt bonos uel malos mores nisi boni uel mali amores. prauitate ergo nostra a rectitudine dei longe sumus; unde rectum amando corrigimur, ut recto recti adhaerere possimus. Ad illum ergo, quanta opera possumus, etiam illi ut perueniant, agamus, quos tamquam nosmet ipsos diligimus, si nosmet ipsos diligere illum diligendo iam nouimus. Christus namque, id est ueritas dicit in his duobus praeceptis totam legem prophetasque pendere, ut diligamus deum ex toto corde et ex tota anima et ex tota mente et diligamus proximos tamquam nosmet ipsos. proximus
Abbreviated transcription (Latin):
Quamuis sapientiam quam mihitribuis in me non agnos cam. tantȩta¬
men ergame beniuolentiae tuae tamquem sincere gratias ago
debeo que plu rimas & meorum studiorum labores taliactonto ui¬
ro placiuis se delector: Multo uero amplius : quod animumtuum cari
tate a &ernitatis atque ipsius caritatis affecti. diuinae illi coelestis que
reipublicȩ cuius rector est xp̃s & inqua sola semper beatȩque uiuendũ
est si recte hic pieq: di suiuatur : Agnosco in hiantẽ. uideo propinqui¬
tatem eius que potiunde amplestor ardentem : Inde quippe manat. &i¬
am uera amiticia non pensanda temporalibus commodis sed gratuito
amore putanta: Nemoenim potest ueraciter amicus eẽ hominis nisi
fuerit ipsius primitus ueritatis. quod sigratis nonfiat. nullo fieri pacto
potest: dequare &iam philososophi multa dicerunc : sed apud cos ue¬
ra pi&as id est uerax ueridĩ cultus unde omnia recte uiuendi duci opor
in p&randũm putasunt: Cum eis non sit nisi ds: Neque enim facit beatũ

Expanded text:
Quamvis sapientiam quam mihi tribuis, in me non agnoscam, tantae tamen erga me benevolentiae tuae tamque sincerae gratias ago debeoque plurimas; et meorum studiorum labores tali ac tanto viro placuisse delector: multo vero amplius, quod animum tuum charitate aeternitatis et veritatis, atque ipsius charitatis affectum divinae illi coelestique rei publicae, cuius regnator est Christus et in qua sola semper beateque uiuendum est, si recte hic pieque uiuatur, agnosco inhiantem, uideo propinquantem eiusque potiundae amplector ardentem. inde quippe manat etiam uera amicitia, non pensanda temporalibus commodis sed gratuito amore potanda. nemo enim potest ueraciter amicus esse hominis, nisi fuerit ipsius primitus ueritatis; quod si gratis non fiat, nullo fieri pacto potest. De qua re etiam philosophi multa dixerunt; sed apud eos uera pietas, id est uerax ueri dei cultus, unde omnia recte uiuendi duci oportimpetrandam putarunt, cum eius dator non sit nisi deus. neque enim facit beatum
Abbreviated transcription (Latin):
impleat nauem &que submergat propter hoc iciuna & elimosinae
& orationes inuigilan : in quibus cum dicimus. dimit te nobis sicut
& nos dimittimus: Manifestamus nos habere quod nobis dimittat᷑:
atque in his uerbis humiliantes animas nostras. cottidiancon quod¬
respondisse: super est ut ille non sit contentiosus propter quem lu¬
crandum ad metales litteras dandas putasti:¬

Expanded text:
impleat navem atque submergat? Propter haec jejunia et eleemosynae impleat navem atque submergat? Propter haec jejunia et eleemosynae et orationes invigilant: in quibus cum dicimus, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus, manifestamus habere nos quod nobis dimittatur; atque in iis verbis humiliantes animas nostras, quotidianam quodrespondisse: superest ut ille non sit contentiosus, propter quem lucrandum ad me tales litteras destinandas putasti
Abbreviated transcription (Latin):
tiam super in mundiciam & luxoriam & fornicationem quã egerun:
Neque enim scribebat ista nisieis quiiam fuerant baptizati: habemus &i¬
am in actibus a postolorum simonem iambaptizatum cum pecunia
uell& emere ut per inpositionẽ manus cius dar&ur sp̃s scs am mo
nitum a p&ro ut dehoc grauipec cato a ger& paenitentiam: Est &iam
paenitentiam bonorum & humilium fidelium paene cotidia na: inqua
pectora tundimus dicentes : Dimit te nobis debita nostra sicut & nos
dimittimus debitoribus nostris: Neque enim ea nobis dimit tiuolũ¬
mus quȩ de missa non dubitamus in baptismo : Sed illa utique quae huma¬
ne fragilitatiquamuis paruatamen creba subrepunt quae si collecta
contranos fuerint : itanos grauabunt &oppriment sicut unum aliqđ
grande pec catum: quid enim inter est ad naufragium utrum uno
grand fluctunauis operiatur & obruatur : anpaululum subrepens
aqua insentinam & per neglegentiam derelicta atque contemta

Expanded text:
tiam super inmunditia et luxuria et fornicatione, quam egerunt; tiam super inmunditia et luxuria et fornicatione, quam egerunt; neque enim scribebat ista nisi eis, qui iam fuerant baptizati. habemus etiam in actibus apostolorum Simonem iam baptizatum, cum pecunia uellet emere, ut per inpositionem manus eius daretur spiritus sanctus, admonitum a Petro, ut de hoc graui peccato ageret paenitentiam. Est etiam paenitentia bonorum et humilium tidelium paene cotidiana, in qua pectora tundimus dicentes: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. neque enim ea nobis dimitti uolumus. quae dimissa non dubitamus in baptismo, sed illa utique, quae humanae fragilitati quamuis parua tamen crebra subrepunt. quae si collecta contra nos fuerint, ita nos grauabunt. et oppriment sicut unum aliquod grande peccatum. quid enim interest ad naufragium, utrum uno grandi fluctu nauis operiatur et obruatur, an paulatim subrepens aqua in sentinam et per neglegentiam der
Abbreviated transcription (Latin):
se quo da postoli dederunt paenitentiam probaptismo utante
baptis mumi eam dederi nt : atque his quibus datasit. posteanon
fuerint baptizati quiacis illa probaptis mo fuit: quod nouatia nos
dicereeium quam audiui unde quere diligenter neforte alicu¬
ius alterius erroris sit & nouatianum sees se confingant uel pu¬
t&aut sihoc nouatianidicunt. Ne scio illud tamenscio qm̃ quis¬
quis hocdicit a regula catholicȩ fi dei & doc trina xp̃i. & aposto¬
lorum prorsus alienus est : agunt enim homines ante baptis¬
mum penitentiam desius priori bus peccatis. utta mentaia
ba pai entur sicut scriptum est Iactibus a postolorum loquen
scroai uobis pet catauestra: Agunt &iam homines penitentiã
sipost baptis mum ita pec cauerint ut ex communicari & postta
recomneibari mereantur sicut agunt in omnibus oclesis illi qui
proprie penitentes appellantur : d&alicnim pacintentia loquu¬

Expanded text:
se. quod apostoli dederant paenitentiam pro baptismo. ut ante se. quod apostoli dederant paenitentiam pro baptismo. ut ante baptismum eam dederint atque hi, quibus data sit. postea non fuerint baptizati, quia eis illa pro baptismo fuit, quod Nouatianos dicere numquam audiui. unde quaere diligenter, ne forte alicuius alterius erroris sit et Nouatianum se esse confingat uel putet. aut, si et hoc Nouatiani dicunt, nescio: illud tamen scio, quoniam, quisquis hoc dicit, a regula fidei catholicae et doctrina Christi et apostolorum prorsus alienus est. Agunt enim homines ante baptismum paenitentiam de suis prioribus peccatis ita tamen, ut etiam baptizentur, sicut scriptum est in actibittentur uobis peccata uestra. agunt etiam homines paenitentiam. si post baptismum ita peccauerint. ut excommunicari et postea reconciliari mereantur, sicut agunt in omnibus ecclesiis illi. qui proprie paenitentes appellantur. de tali enim paenitentia locu
Abbreviated transcription (Latin):
enim ministerium baptiz andi desugees ut haber& bapti zatos
aruos perquos c&eros baptizar&: Qumon defugit memorabilis
illus humilitatis ministerium quando cis lauit pedes: & petent paro
ut nonsolum pedes sed ouam manus & caput ci lauar&: Respon¬
dt . quse mellotus est non in dig& isiut pedes lau& sed est mundu
totus ubuntellegitur quodiam p&rus fuerat baptigatus : quoino¬
do autem istedicat quod inepis tiui posusti quoda postolidederunt peniten¬
tum probatis mo non euidenter expressum est: sicium probaptis¬
ni redeo dict. Qua perpenitentiã remittuntur peccata hab& ali¬
ciud rationis quod dicit. sedtalis pe nitentia post baptis. mum po¬
tesnumli er so siquis pec cauerit : Istcautem quõ negit postbap¬
ts muro daripenitentiac locumdicit sicut scripsisti paenitens¬
tano so lamente baptismum essedatur intellegi sic cum dxis¬

Expanded text:
enim ministerium baptizandi defugeret, ut haberet baptizatos enim ministerium baptizandi defugeret, ut haberet baptizatos seruos, per quos ceteros baptizaret, qui non defugit memorabilis illius humilitatis ministerium, quando eis lauit pedes et petenti Petro, ut non tantum pedes, uerum etiam manus et caput ei lauaret, respondit: Qui lotus est, non indiget, nisi ut pedes lauet, sed est mundus totus. ubi intellegitur, quod iam Petrus fuerat baptizatus. Quo modo autem iste dicat. quod in epistula tua posuisti, quod apostoli dederint paenitentiam pro baptismo, non euidenter expressum est. si enim pro baptismo\' ideo dicit. quia per paenitentiam remittuntur peccata, habet aliquid rationis. quod dicit. sed talis paenitentia post baptismum potest utilis esse. si quis peccauerit. iste autem quoniam negat post baptismum dari paenitentiae locum, cum dicit, sicut scripsisti. paenitentiam solam ante baptismum esse, datur intellegi sic eum dixis
Abbreviated transcription (Latin):
remus & ipsum quidem baptizasse praesentia maiestcetis non tamen
ipsum baptizas se manibus sus: ipsius enim erat baptis misacra men¬
tum : Addiscipulus autem baptiz ati ministerium pertinebat:
Tunc ergo quando dicit. iohannes euangelista incuangeliosuo
Post haec exut ilis & discipulicius iniudeam terram: & illicmora¬
batur cum cis & baptizabat : tunc paulo post deillo loquens ait:
Vt ergo cognouit ihr quia audierunt pharisgi quod ilis plures discpłos
haber& & baptigar & plures quam io hannes : quan quã ihs ipse
non baptigar& sed dis cipulieius : relinqu& iudeamterram & abi¬
it iterum ingalileam : tunc ergo quando ab hierusolimis exuit
cumdis cipulis suis iniudeam terram & illic morabatus cumcis
baptizabat nonperse ipsum sedper discipulos suos: Quos intelle¬
gimus iam fuis se baptizatos. si ueb aptis mo io hannis sicut nannul¬
li arbitrantur : siue quod magis credibile est baptis moxp̃i : neq

Expanded text:
remus et ipsum quidem baptizasse praesentia majestatis, non tamen remus et ipsum quidem baptizasse praesentia majestatis, non tamen ipsum baptizasse manibus suis: ipsius enim erat Baptismi sacramentum; ad discipulos autem baptizandi ministerium pertinebat. Tunc ergo quando dicit Joannes evangelista in Evangelio suo, Post haec exiit Jesus et discipuli ejus in Judaeam terram, et illic morabatur cum eis, et baptizabat; tunc paulo post de illo loquens ait: ut ergo cognouit Iesus, quod audierunt pharisaei, quod Iesus plures discipulos haberet et baptizaret plures quam Iohannes — quamquam Iesus ipse non baptizaret, sed discipuli eius — reliquit Iudaeam terram et abiit iterum in Galilaeam: tunc ergo, quando ab Hierosolymis exiit cum discipulis suis in Iudaeam et illic morabatur cum eis, baptizabat non per se ipsum, sed per discipulos suos, quos intellegimus iam fuisse baptizatos siue baptismo Iohannis, sicut nonnulli arbitrantur, siue, quod magis credibile est, baptismo Christi. neque
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa passio probaptis mo deputata est : scdnum qud hoc possum
lca postolis dicere. quius que ad eo largumtempus habuerunt quo
bapticarentur ut alios &iam bapti zauerint   sed non omnia quae
facta sunt &iam scripta inueniuntur : uerumta menfacta es se exce¬
teris documentis. probatur: scriptum est quando baptitatus sit a¬
postolus paulus & scriptum non est quando bapti zati sunt apos¬
toli: uerumtamen &iam ipsos baptizatus intellegere debem
quem ad modum scriptum est:: Quando bapti zate sint plebes
ec clessarum in hierusalem & in samaria : Quando autem bapti¬
zatesint aliae plebes gentiam quibus a postoli cpistulas mise¬
runt Non est utique scriptum : & tamen &am ipsas baptizatasuti¬
que minime dubitamus propter illam dñi sententiam: Nisiquis re
Utrum que autem dedño scriptum est. & quia baptizabat plus quam
iohannes & quia ipse non baptisabat sed dis cipulicius. ut intellege¬

Expanded text:
ipsa passio pro baptismo deputata est. sed numquid hoc possumus ipsa passio pro baptismo deputata est. sed numquid hoc possumus de apostolis dicere, qui usque adeo largum tempus habuerunt, quo baptizarentur, ut alios etiam baptizauerint? sed non omnia, quae facta sunt, etiam scripta inueniuntur; uerum tamen facta esse ei ceteris documentis probantur. scriptum est, quando baptizatus sit apostolus Paulus, et scriptum non est, quando baptizati sint alii apostoli: uerum tamen etiam ipsos baptizatos intellegere debemus, quem ad modum scriptum est, quando baptizatae sint plebes ecclesiarum in Hierusalem et in Samaria, quando autem baptizatae sint aliae plebes gentium, quibus apostoli epistulas miserunt, non est utique scriptum et tamen etiam ipsas baptizatos utique minime delorum. Utrumque autem de Domino scriptum est, quia baptizabat plures quam Joannes, et quia ipse non baptizabat, sed discipuli ejus, ut intellige
Abbreviated transcription (Latin):
mus aqua non fuisse baptizatus metuendum est negrauiter in ciserre¬
mus nedemus hominibus auctoritatem contempnendi baptis mum:
quemusque adeo non contemnendum ipsa apostolica disciplina cõ¬
inendat : ut cornelius centurio & quicumillo erant. &iam iam accepto
spũscõ fuerint baptizato: sicut antiqui iusti si noncircum cideren¬
tur nonerat cis peccatum. postea uero quam iussit ds ut circũ¬
cider&ur abra ham cius que posteritas iamsi non fsier& grauepee¬
catum fuit sic &iam antequam dñs ihs̃ xp̃r in ec clesia sua sacramen¬
tum nouites tamenti procir cum cisione : carnis scm̃ baptismum dodit
fuerit baptizatus: sed quos cumque legimus incorporexp̃i quod ÷
ec lesia pertinere ad regnum caelorum. Non nisi baptizatũs in¬
tellegere debemus : nisi forte quos angustia passionis inuenit: &
nolentes negare xp̃m antequam bapti sarentur occis sunt quibus

Expanded text:
mus aqua non fuisse baptizatos, metuendum est, ne grauiter in eis erremus aqua non fuisse baptizatos, metuendum est, ne grauiter in eis erremus, ne demus hominibus auctoritatem contemnendi baptismum. quem usque adeo non contemnendum ipsa apostolica disciplina commendat, ut Cornelius centurio et hi, qui cum illo erant. etiam iam accepto spiritu sancto fuerint baptizati. Sicut antiqui iusti si non circumciderentur, non erat eis peccatum, postea uero quam iussit deus, ut circumcideretur Abraham eiusque posteritas, iam si non fieret, graue pecca- tum fuit, sic etiam, antequam dominus Christus in ecclesia sua sacramentum noui testamenti pro circumcisione carnis sanctum baptismum dedit fuerit baptizatus. sed, quoscumque legimus in corpore Christi, quod est ecclesia, pertinere ad regnum caelorum, nonnisi baptizatos intellegere debemus, nisi forte quos angustia passionis inuenit et nolentes negare Christum, antequam baptizarentur, occisi sunt, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
fuerant resurrectionedñi confirmati . & illo aduentu s p̃r scĩ quiap¬
paruit die pente costes: uelilla inspiratione quam de monstrauit
dns postea quam resurrexit amortius. Cum sufflauit infaciẽ
eorum dicens:: Accipite sp̃m scmn: underecte dicipotest: Quia cum
p&rus negauit dnm̃. nondum fuerant apostoli baptizati: Nonta¬
menaqua sed spũscõ: hoc enim eis dixit: postea quam resur rexit
& conuersatus est cum eis : Io hannes quidem baptiz auit aqua. uos
autem spũsco baptizabimini quem & accepturiestis non post mul¬
tos dies hos. usque adpentecosten : Aliqui autem codices habent uos
autem spũscõ incipi&is baptizari: sed siuedicatur baptizabimini.
siuedicatur incipi&is baptizari adrem nihil inter est: Nam in quib:¬
cumque codicibus inueniuntur baptizabitis. aut incipi&is baptizare:
mendo sisunt: Qui exgrecis. facillimae conuincuntur: Sienim dici¬

Expanded text:
fuerant resurrectione Domini confirmati, et illo adventu Spiritus sancti, qui apfuerant resurrectione Domini confirmati, et illo adventu Spiritus sancti, qui apparuit die Pentdominus, posteaquam resurrexit a mortuis, cum sufflauit in eorum faciem dicens: Accipite spiritum sanctum. Unde recte dici potest, quia, cum Petrus negauit dominum, nondum fuerant apostoli baptizati non tamen aqua sed spiritu sancto. hoc enim eis dixit, posteaquam resurrexit et conuersatus est cum eis: Iohannes quidem baptizauit aqua. uos autem spiritu sancto baptizabimini, quem et accepturi estis non post multos dies hos usque ad pentecosten. aliqui autem codices habent: Vos autem spiritu sancto incipietis baptizari; sed siue dicatur "baptizabimini siue dicatur incipietis baptizari\', ad rem nihil interest. nam in quibuscumque codicibus inueniuntur \'baptizabis\' aut \'incipietis baptizare\', mendosi sunt, qui ex Graecis facillime conuincuntur. si autem dici
Abbreviated transcription (Latin):
Ieliciosę et rexp̃i dilectione honorande famuls
de salute uestra lȩtatus ad ea quae scripsisti responde¬
re non distuli : & primum miratus sum. quomodo dicat nouatianus
iste p&rum baptizatum non fuisse : Cumpaulo superius scrip¬
sceris cum dixisse. quod a postoli suerint baptizati: unde illideat᷑
quod inter apostolos p&rus non fuerit baptizatus ignoro: &ideo
exemplum cpistulȩtuae: Nefori sitantu non habeas misitibi
inquo diligentius consideres ad ca merespondere quae inueni in
let teristuis: Sienim notarius non mendose excepit aut scripsit:
nescio qualecor habeat quicum baptizatus apostolos dicat p&rũ
baptizatum negat: Quod autem dicitur p&rus egisse penitentiã :
Cauendum est ncita put&ur egis se quomodo agunt in ecclesia qui
propriac penitentes uocantur: & quis hoc fe: rit. ut primum
a postolorum intertales pęnitentes numerandum putemus : :¬
dic enim scriptum est: qua fleuit a mare: Nondum enum resuir¬

Expanded text:
ELIGIOSAE ET IN CHRISTI DILECTIONE HONORANDAE FAMULAE tteris tuis de salute uestra laetatus ad ea, quae scripsisti, respondere non distuli. et primum miratus sum, quo modo dicat Nouatianus iste Petrum baptizatum non fuisse, cum paulo superius scripseris eum dixisse. quod apostoli fuerint baptizati. unde illi uideatur, quod inter apostolos baptizatos Petrus non fuerit baptizatus, ignoro et ideo exemplum epistulae tuae. ne forsitan tu non habeas, misi tibi, in quo diligentius consideres ad ea me respondere, quae inueni in litteris tuis: si enim notarius non mendose excepit aut scripsit, nescio. quale cor habeat. qui, cum apostolos baptizatos dicat. Petrum baptizatum negat. Quod autem dicitur Petrus egisse paenitentiam, cauendum est, ne ita putetur egisse, quo modo agunt in ecclesia. qui proprie paenitentes uocantur. et quis hoc ferat, ut primum apostolorum inter tales paenitentes numerandum putemus? sic enim scriptum est: Quia flevit amare. Nondum enim
Abbreviated transcription (Latin):
nare ut cos mihi libros quantum pos sum congruenter aemenda¬
tos iam liceat edere multorum fratrum expectationem. noniam
longa disputatione sus pendhe : Nar rabo autem unum aliquid
breuiter unde cogites: frater noste gennadius notissimus fere
omnibus nobis que carissimus medicus. quinunc apud carthagi¬
nem deg&e & romac suae artis exercitatione praepollut
Vt hominem rligiosim nostiat que erga pauperum curã in pr. gra

Expanded text:
gnatur, ut eos mihi libros, quantum possum, congruenter emendagnatur, ut eos mihi libros, quantum possum, congruenter emendatos iam liceat edere et multorum fratrum expectationem non iam longa disputatione suspendere. Narrabo autem unum aliquid breuiter, unde cogites. frater noster Gennadius, notissimus fere omnibus nobisque carissimus medicus, qui nunc apud Carthaginem degit et Romae suae artis exercitatione praepolluit, ut hominem religiosum nosti atque erga pauperum curam inpigra
Abbreviated transcription (Latin):
deat praesumere aliquid acdefimre &iam deillis rarissimis ui¬
si s : ego autem tantominus hoc audeo : quantominus id quoque in
nobis quoduita continua uigilantes dormientes que experimus quo
pactofiat explicare suffitio : Nam cum adte dictarem hanc epistulã
te ipsum animo contuebar. te utique absente at que nesciente. & quo
modo possis his uerbis moueri secundum notitiam quae mihi dee
in est imaginabar : ut quid qm modo in animo meo fier& capere:
aut inuestigare non poteram : Certus tamen nonfiericorporeis
molibus. nec corporeis qualitatibus . cum corpori simillimum fi&
hoc interim habeas : ut ab occupato & festinante dictatum: Induo¬
decimo autem libro eorum quos de genesi scripsiuersatur haec
questio. Ve hementer & multis exemplis rerum expertarum atque
credibiliter auditarum: disputatio illa silues cit : quid inea potuerinꝵ
uel effecerimus cum legeris iudicabis : sitamen dñs dignatur do¬

Expanded text:
deat praesumere aliquid ac definire etiam de illis rarissimis uideat praesumere aliquid ac definire etiam de illis rarissimis uisis. ego autem tanto minus hoc audeo, quanto minus id quoque in nobis, quod uita continua uigilantes dormientesque experimur, quo pacto fiat, explicare sufficio. nam cum ad te dictarem hanc epistulam, te ipsum animo contuebar te utique absente atque nesciente et, quo modo possis his uerbis moueri, secundum notitiam, quae mihi de te inest, imaginabar; atque id quonam modo in animo meo fieret, capere ac inuestigare non poteram certus tamen non fieri corporeis molibus nec corporeis qualitatibus, cum corpori simillimum fieret. hoc interim habeas ut ab occupato et festinante dictatum. in duodecimo autem libro eorum, quos de genesi scripsi, uersatur haec quaestio uehementer et multis exemplis rerum expertarum atque credibiliter auditarum disputatio illa siluescit. quid in ea potuerimus uel effecerimus, cum legeris, iudicabis, si tamen dominus donare di
Abbreviated transcription (Latin):
potuerit: deinde ex hac oc casione proponis & uersas deanima
obscurissimã questionem : utrum cum aliquo corpore egreditur
ecorpore quo possit adcor poralia loca ferriuellocis corporalib
contineri : huius igitur rei tractatus. sita men ad liquidum a talibus
quales nos sumus examinari potest. curam. atque operã negoti¬
osissimam postulat: Acper hoc mentem ab his occupati onibus
ortisissimam: si autem breuter uis audre. quid mihi uideatur :
Nullo modo arbitror animam ecorpore. exire cum corpore :¬
siones autem illȩ futurorum que praedicationes quomodofians
Ilciam explicare con&ur. quinouit quaui efficiantur in uno quo¬
que animo tanta cum cogitat: uidemus enim planeque cerui¬
mus in eofieri multarum rerum uisibilium. & ad e&eros sensus
corporis pertinentium innume rabiles imagines: Quenũne in¬
plicare : qua comnia certe cotdia nasunt atque continua au¬

Expanded text:
potuerit. deinde ex hac occasione proponis et uersas de anima potuerit. deinde ex hac occasione proponis et uersas de anima obscurissimam quaestionem, utrum cum aliquo corpore egreditur e corpore, quo possit ad corporalia loca ferri uel locis corporalibus contineri. huius igitur rei tractatus, si tamen ad liquidum a talibus, quales nos sumus, examinari potest, curam atque operam negotiosissimam postulat ac per hoc mentem ab his occupationibus otiosissimam. si autem breuiter uis audire, quid mihi uideatur, nullo modo arbitror animam e corpore exire cum corpore. Visiones autem illae futurorumque praedictiones quo modo fiant, ille iam explicare conetur, qui nouit, qua ui efficiantur in unoquoque animo tanta, cum cogitat. uidemus enim planeque cernimus in eo fieri multarum rerum uisibilium et ad ceteros sensus corporis pertinentium innumerabiles imagines, quae nunc non inplicare — quae omnia certe cotidiana sunt atque continua —, au
Abbreviated transcription (Latin):
omino beatissimo acuenerabili & desiderabili fratri & consacerdo¬
timeo cubodio & tecum fratribus augustinus & mecum fratres indño
salutem
Rater iste nomine barbarus seruus diest. Iamdiu apud ipponẽ
Iconstitutus. & uerbidĩ feruidus acstudiosus auditur : Desiderauitad
tuam scĩ tatem litteras nostras: in quibus tibi cum in dño commendamꝵ:
tibique per cum salutem debitam dicimus: Lit teras autem scĩtatis
tuae. quibus ingentes tex usti quaestiones. respondere opero sissi¬
mum est &iam otiosis: & multomaiores quam nos sumus praeditis
facultate disserendi & acrimonia intellegendi: duarum sane epis¬
tolarum tuarum quibus multa & magna conquiris : una nescio quo
modo aberrauit. & diuquesita non potuit repperiri: Alterauero
quȩ inuenta est: hab& commendationem suauis simũm seruidĩ bom&
casti adulescentis quo modo ex hacuita migrauerit. & quibus uisio¬
num frater narum at testationibus. meritum eius uobis insinuari

Expanded text:
OMINO BEATISSIMO AC VENERABILI ET DESIDERABILI FRATRI ET CONSACERDOTI MEO EVODIO ET TECUM FRATRIBUS AUGU- STINUS ET MECUM FRATRES IN DOMINO SALUTEM. Frater iste nomine Barbarus seruus dei est iam diu apud Hipponem constitutus et uerbi dei feruidus ac studiosus auditor. desiderauit ad tuam sanctitatem litteras nostras, in quibus tibi eum in domino commendamus tibique per eum salutem debitam dicimus. litteris autem sanctitatis tuae, quibus ingentes texuisti quaestiones, respondere operosissimum est etiam otiosis et multo maiore, quam nos sumus, praeditis facultate disserendi et acrimonia intellegendi. duarum sane epistularum tuarum, quibus multa et magna conquiris, una nescio quo modo aberrauit et diu quaesita non potuit reperiri; altera uero, quae inuenta est, habet commendationem suauissimam serui dei boni et casti adulescentis, quo modo ex hac uita migrauerit et quibus uisionum fraternarum adtestationibus meritum eius uobis insinuari
Abbreviated transcription (Latin):
Consequetur rationem reddiposse ab aliquibus nimiis sapientibus ui¬
ris & illius conceptionis & consequentis generationis: Quider gotalib:
respondeatur percunctor: Nonenim certamina semino: sedquemad
modum insidiosis repondeatur interrogo: egota men sic credo iirgi¬
nis conceptionem & partum. Quomodo semper credidi & corpore
quomodo clarificatodm̃ uideri nonposse ut cumque rationem colli¬
gi : Obuiandum tamen censeo hominibus. quia ut seditiones ex qua esti¬
onibus solent excitare aut feruenti studio addiscendum euigilare :
ora pronobis : pax & caritas xp̃i scitatẽ tuã nostri memorẽ per ficiat
domine scãe. uenerabilit̃ quebeatis sime frater: Expla cre¬

Expanded text:
consequetur rationem reddi posse ab aliquibus nimis sapientibus uiconsequetur rationem reddi posse ab aliquibus nimis sapientibus uiris et illius conceptionis et consequentis generationis. quid ergo talibus respondeatur, percontor. non enim certamina semino, sed, quem ad modum insidiosis respondeatur, interrogo. ego tamen sic credo uirginis conceptionem et partum, quo modo semper credidi, et corpore quoquo modo clarificato deum uideri non posse utcumque ratione collegi. obuiandum tamen censeo hominibus, qui aut seditiones ex quaestionibus solent excitare aut feruenti studio ad discendum euigilare. ora pro nobis. pax et caritas Christi sanctitatem tuam nostri memorem perficiat, domine sancte uenerabiliterque beatissime frater. CL
Abbreviated transcription (Latin):
in sapientia facta sunt: siergo hoc nobis obiciatur quid res pondemus
ilucd &am mcurgu& uehe mentissime quod sic potest dicium̃eor po¬
ris ipsus dm̃ clarificati substantia quia & ipsa poterit iuderẽ d̃ sb¬
stantiam: Aisti cnim in acpistola aditalicam nom posse: & certum
qui ã unico hoc praestitutum est quem ad modum eis deconceptione¬
& generatione rationon redditur. sedinillo solo muenitur singulare side
cius uisione rationon reddatur nec exemplum requiratur : sed soluilli
singulariter licere diuinitatis substantiam corpore uidere : sed respondebi¬
ditur rationẽ posse reddi: quia corporeare incorpoream rem nec¬
quaquam cernere liceat : m&uo non respondeatur quia & conceptio
illa ratione exponi & exemplis pos sit firmari : Autenim in homini¬
bus ratio defici& & exempla cessabunt: & confirmabunt corpo¬
resuo unigenitum uidere possedm̃ : Aut siratio hic reddita fuerit.

Expanded text:
in sapientia facta sunt. si ergo hoc nobis obiciatur, quid respondebimus? in sapientia facta sunt. si ergo hoc nobis obiciatur, quid respondebimus? Illud etiam me urget uehementissime, quod sic potest dici de corporis ipsius domini clarificati substantia, quia et ipsa poterit uidere dei substantiam — aisti enim in epistula ad Italicam non posse et certum quia unico hoc praestitum est, ut, quem ad modum de eius conceptione generatione ratio non redditur, sed in illo solo inuenitur singulare, sic de eius uisione ratio non reddatur nec exemplum requiratur, sed soli illi singulariter licere diuinitatis substantiam corpore uidere. sed respondebitur rationem posse reddi, quia corporea re incorpoream rem nequaquam cernere liceat; metuo, ne respondeatur, quia et conceptio illa ratione exponi et exemplis possit firmari. aut enim in hominibus ratio deficiet et exempla cessabunt et confirmabunt corpore suo unigenitum uidere posse deum aut, si ratio hinc reddita. fuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
ditur: aut si ad hoc redditur quia in uirgine homine nihiltalcum quã
contingit. tamen sunt exempla malus rerum naturis quianata &
sine semnibus concipiuntur. ex quibus penitus ratio reddinequa¬
quam potest : tamen nec ingeneratione aliquid tale inuenire qđ
sic edat partus ut integritas naturȩ nonuio l&ur: soleo enim audire
quod aranca sinculla uirili conceptione & partus corruptione illa
omna fila ex quibus tanta ex quibus herere sol& secundum naturae
suac modum proferat mirabi liter & sibitantum quasi singulari praes¬
titutum erse demonstrat: ergo si & hoc quaeratur. non tantum mira¬
bile est & exemplatalia rerum dari nullcetenus pos sunt: N&uoenĩ
neob hoc ipsa praecesserint in exemplis. ut qui non credidis sent uirei¬
nẽ concipere posse his exemplis conuincerentur eẽ qudem mirabi¬
le sedtamen non erit singula re: Nam omniadi opera mirabilia q̃ua

Expanded text:
ditur, aut, si ad hoc redditur, quia in uirgine homine nihil tale umquam ditur, aut, si ad hoc redditur, quia in uirgine homine nihil tale umquam contingit, tamen sunt exempla in aliis rerum naturis, quia nata et sine seminibus concipiuntur, ex quibus penitus ratio reddi nequaquam potest. potest tamen et in generatione aliquid tale inueniri, quod sic edat partus, ut integritas naturae non uioletur. soleo enim audire, quod aranea sine ulla uirili conceptione et partus corruptione illa omnia fila, ex quibus tenta texere solet, secundum naturae suae modum proferat mirabiliter et sibi tantum quasi singulari praestitum esse demonstret. ergo si et hoc quaeratur, non tantum mirabile est et exempla talia rerum dari nullatenus possunt? metuo enim, ne ob hoc ipsa praecesserint in exemplis, ut, qui non credidissent uirginem concipere posse, his exemplis conuincerentur esse quidem mirabile, sed tamen non erit singulare; nam omnia dei opera mirabilia, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ulla ratio inueni&ur : Nonenim & hoc mirabile non est uer mẽninũ
sineullo parente siad singularitatem aliquid requiratur intra po¬
mum uir gineo conceptur formatum per fectum inuenire:
dinde ad exemplum arbitror dictum. Ergo uermis & non homo:
deconceptioni bus ergosiueconiunctorum siue singularium nescio
quae nam possit ratio ex hberi: Noner gode conceptione uirginis tan¬
tum non redditur : sed de nulla quidem arbitror conceptione. pos se
per solui rationem: sedexemplum poscitur : ecce & deuento dicun¬
tur eque & decinere gallinȩ deaqua anates: & alia non nulla ani¬
malia siue uirili semine fetus propius edere . certe siintegre non red¬
dunt: tamen non possunt in libatȩ concipere: quo modo ergo ponitur
si exemplum poscitur nonerit singulare. quandotot exempla pro¬
cedunt: Nasci&uiam incorporebus non solum infeminis uerum &i¬
am in uirorum intrinsecus dico. quaedam animalia notum est omni

Expanded text:
ulla ratio inuenietur? non enim et hoc mirabile non est uermem unum ulla ratio inuenietur? non enim et hoc mirabile non est uermem unum sine ullo parente, si ad singularitatem aliquid requiratur, intra pomum uirgineo conceptu formatum perfectum inueniri, unde ad exemplum arbitror dictum: Ego uermis et non homo. de conceptionibus ergo siue coniunctorum siue singularium nescio quaenam possit ratio exhiberi. non ergo de conceptione uirginis tantum non redditur, sed de nulla quidem arbitror conceptione posse persolui rationem. Sed exemplum poscitur. ecce et de uento dicuntur equae et de cinere gallinae, de aqua anates et alia nonnulla animalia. sine uirili semine fetus proprios edere. certe, si integrae non reddunt, tamen possunt inlibatae concipere. quo modo ergo ponitur: \'Si exemplum poscitur, non erit singulare\', quando tot exempla procedunt? nasci etiam in corporibus non solum in femineis uerum etiam in uirorum intrinsecus dico quaedam animalia notum est omnib
Abbreviated transcription (Latin):
Ier iobinum qui cedposses sionem marcia nen sem missus
erat dudum unam questionem deratione & domissa acpistula
mea inter rogaui: huius ad huc responsum non merui sedquia
epistalas scĩtatis tuae. unam adin lustrẽ uirum uolusianum & alte¬
ram aditalicam in lustrem in xp̃o feminã in manibus legenter
habuimus: occurrit quod in aepistula. dedñ ihũ xp̃i di nostri
car nali in uir gine conceptione & exca natiuitate posuisti siratio
quaeritur nonerit mirabile si exemplum poscitur nonerit singu¬
lare: & ui sum est posse deomni natiuitate & hominis uel cuis li¬
b& auimantis uel seminis talcaliquid dici: siratio enim cius querat᷑
nonincli gabitur : &utque erit mirabile : & s exemplum poscatur:
quia nilnl talesit in exemplis erit singulare : Neque enim quiscon¬
uentus uiri & femine uel cuius lib& conceptionis aliquando quod
in secreto for matur ratione poterit exponi: Nut uero seminum
eter ranas centium primitus putres centium postea fructificantiũ

Expanded text:
er Iobinum, qui ad possessionem Marcianensem missus fuerat, dudum unam quaestionem de ratione et -deo missa epistula mea interrogaui; huius adhuc responsum non merui. sed quia epistulas sanctitatis tuae unam ad inlustrem uirum Italicam et alteram ad Italicam inlustrem in Christo feminam in manibus legentes habuimus, occurrit, quod in epistula de domini Iesu Christi dei nostri carnali in uirgine conceptione et ex ea natiuitate posuisti : Si ratio quaeritur, non erit mirabile; si exemplum poscitur, non erit singulare\\ et uisum est posse de omni natiuitate et hominis uel cuiuslibet animantis uel seminis tale aliquid dici. si ratio enim eius quaeratur, non indagabitur et utique erit mirabile et, si exemplum poscatur, quia nihil tale sit in exemplis, erit singulare. neque enim qui conuentus uiri et feminae uel cuiuslibet conceptionis aliquando quod in secreto formatur, ratione poterit exponi; aut uero seminum ex terra nascentium primitus putrescentium, postea fructificantium
Abbreviated transcription (Latin):
s& erse dubitatio ipsam aduos subdita scriptis meis scĩ pres b̵ eui haec
omnnia reuelata est epistulam conscriptionem que trans misitꝰ quam
me profide ueritatis plenus cognoscenda rogante & p&ente dic¬
tauit. greco primum ipse sermone sedperme postea in latinũ
uer sa est quȩ ut uos scĩ & beati fratres quani ueraciter gesta
sunt tamfideliter suscepta habeatis imploro certus enim qm̃
si cut ipse beatus marter dignatus est nuntiare pros alute mun¬
di periclitantisse & manifestare ita auxilio & presentia tantipa¬
tronisiuos talepignus dignostudio diligatis. tuti ex hoc quietique

Expanded text:
sit esse dubitatio, ipsam ad vos subditam scriptis meis, sancti presbyteri, cui sit esse dubitatio, ipsam ad vos subditam scriptis meis, sancti presbyteri, cui haec revelata sunt, epistolam conscriptionemque transmisi, quam me pro fide veritatis plenius cognoscendae rogante et expetente dictavit graeco primum ipse sermone, sed per me postea in latinum versa est. Quae et vos, sancti et beati fratres, quam veraciter gesta sunt, tam fideliter suscepta habeatis imploro. Certus sum enim quia, sicut ipse beatus Martyr dignatus est nuntiare et pro salute mundi periclitantis se manifestare, auxilio et praesentia tanti patroni, si vos tale pignus digno studio diligatis, tuti ex hoc quietique
Abbreviated transcription (Latin):
stephanus sere uelare & manifestare signis & uirtutibus
euidentissime consequentibus designar&ur. Quem egotanta
rum ordinantis dĩ occasione percepta : dignum duxi caritati
uestrae promit tere : ut ipse praesens aduocatus & patronus
obsesquentium sibi p&itionibus dign&ur assistere quicum pa¬
ter&ur &iam promimicis suis oraredignatus est Itaque beatis¬
simi diłti que fratres memoriam uestriinces sabiliter habens &
tamencongruentẽ ordinantis dĩ dispositionem uidens promtus
ris promereri: quam festinato exp&itam. sec reto que perceptã
aduos dirigere non distuli: Quam obrem misi uobis per scm̃ filium
& conprbm meum orosium reliquias. decor pore beatistephanipri¬
mimartiris hoc est puluerem carnis atque neruorum : & quod fi¬
delius certius que credentibus ossa solida atque manifesta suis anti¬
quis non nobis pigmentis uel odoribus piguiora ut autem nulla pos¬

Expanded text:
Stephanus se revelare et manifestare signis et virtutibus Stephanus se revelare et manifestare signis et virtutibus evidentissime sequentibus dignaretur, quem ego tantarum rerum ordinatoris Dei occasione perceptum, dignius duxi Charitati vestrae praemittere, ut ipse praesens advocatus et patronus obsequentium sibi petitionibus dignetur assistere, qui, cum pateretur, etiam pro inimicis orare dignatus est: itaque, beatissimi dilectissimique fratres, memoriam vestri incessabiliter agens, et tam congruentem ordinantis Dei dispositionem videns, promptus ris promereri, quam festinato expetitam secretoque perceptam ad vos dirigere non distuli. Quamobrem misi vobis per sanctum filium et compresbyterum meum Orosium reliquias de corpore beati Stephani primi martyris, hoc est, pulverem carnis atque nervorum, et quod fidelius certiusque credendum est, ossa solida atque manifesta sui sanctitate novis pigmentis vel odoribus pinguiora. Ut autem nulla pos
Abbreviated transcription (Latin):
moriam uestri hebere non cesso: Tribulationibus uestris
meo dolore compatiens & prodiscidio patriae nostrae
in loeis sc̃is inces sabiles lacrimas fundens ut aut uobis dñ
restituat libertatem quos am more uoluit. aut illis tribiut
marsuetudinem quos praeualere permisit: &ego quidem beatissimi
desiderium meum perto tasiam spanias hoste diffuso ueritus ne &
sca locare linquens & aduos forte nonuenis sem: ubicumque inter¬
ceptus. in rationabilis audatiae poenas iuerem s&dqm̃ misericords
meo uoto uestroque merito procurare dignatur indulgentia e
suae gratiã primum ut dilectissimus filius & conpresbiter me¬
us orosius usque adas pastes ab africanis ep̃is mi ter&ur
Cuius mihi caritas & consolatio uestram omnium praesentiã
reddidit : deinde ut diebus ipsis inquibus iam ipse reditum ad¬
uos incredibili desiderio parabat beatus & sc̃s uere corona
gloria enostrae inxp̃o ihudño nostro. Primus marter

Expanded text:
moriam vestri habere non cesso, tribulationibus vestris meo dolore compatiens, et pro discidio patriae vestrae in locis sanctis incessabiles lacrymas fundens: ut aut vobis Dominus restituat libertatem, quos admonere voluit; aut illis tribuat mansuetudinem, quos praevalere permisit. Et ego quidem, beatissimi desiderium meum, per totas jam Hispanias hoste diffuso. Veritus enim sum, ne et sancta loca relinquens, et ad vos forte non perveniens, ubicumque interceptus, irrationabilis audaciae poenas luerem. Sed quoniam misericors Deus, meo voto vestroque merito provocante, dignatus est indulgentiae suae gratiam, primum ut dilectissimus filius et compresbyter meus Orosius usque ad has partes ab Africanis episcopis mitteretur, cujus mihi charitas et consolatio vestram omnium praesentiam reddidit ; deinde ut in diebus ipsis, quibus jam ipse reditum incredibili desiderio parabat, beatus et vere sanctus, corona gloriae nostrae in Christo Jesu, primus martyr
Abbreviated transcription (Latin):
fiat fiat: Dic tum est uicies quinquies dignum &iustum est dic¬
tum est uicies occies fiat fiat. dictum est quater decies olim dig¬
nus olim meritus: Ex audixp̃e eraclium conserua dictum :¬
occies decies: Cumque reticer&ur augustinus ep̃s dicit: be¬
ne hab& ut ea quȩ dĩ sunt circa sacrificium eius agere ualea¬
mus in qua hora supplicationis nos trae maxime conmendo
caritatiuestrae ut omnes uestras causas & negotia intermit

Expanded text:
\'Fiat, fiat - dictum est uicies quinquies —; \'dignum et iustum est\' — dic\'Fiat, fiat - dictum est uicies quinquies —; \'dignum et iustum est\' — dictum est uicies octies —; <fiat, fiat\' — dictum est quater decies —; olim dignus, olim meritus\' —• diocties decies. Cumque reticeretur, Augustinus episcopus dixit: Bene habet, ut ea, quae dei sunt, circa sacrificium eius agere ualeamus. in qua hora supplicationis nostrae maxime commendo caritati uestrae, ut omnes uestras causas et negotia intermitt
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit consilium meum nonne gaudebo auxiliumꝰ absit utabs¬
trahamꝰtamen quic quidillud estꝰ quod adme ferebatur ad
illum perferatur ipse meaut consul& si forte non inuenit
quod facere debeat: aut p̃os cat adiutoram quem nouit pactẽ
ut & uobis nihil desit & egotandem aliquando siquantulum cumque
spatium̃ mihi donauerit ds̃ ipsaquẽ meam quantulum cumque
uitam. Nondem segnitiae : necdonem in hertiae sed inscĩs scrip¬
turis quantum ipse permittit & largitur exerceam. hoc & ip¬
si proderit : & perillum &iam uobis nemo ergo inuideat otiomeo
quia meum otium magnum hab& negotium: uideo me deacreꝓp̃t̃
quamuos inuitaui omnia uobiscum egisse quae debui hoc adul¬
timum rogo ut gestis istis dignemini subscribere qui potestis:
hic responsione uestrae opus est teneam responsione uestra.
dehac ascensione aliquid ad clamate apopulo ad clamatum ÷

Expanded text:
fuerit consilium meum, non negabo; auxilium absit ut sufuerit consilium meum, non negabo; auxilium absit ut subtraham. tamen quicquid illud est, quod ad me ferebatur, ad illum perferatur. ipse me aut consulat, si forte non inuenit, quod facere debeat, aut poscat adiutorem, quem nouit patrem, ut et uobis nihil desit et ego tandem aliquando, si quantulumcumque spatium mihi donauerit deus, ipsamque meam quantulamcumque uitam non dem segnitiae nec donem inertiae, sed in sanctis scripturis, quantum ipse permittit et largitur, exerceam. hoc et ipsi proderit et per illum etiam uobis. nemo ergo inuideat otio meo, quia meum otium magnum habet negotium. uideo me de hac re, propter quam uos inuitaui, omnia uobiscum egisse, quae debui. hoc ad ultimum rogo, ut gestis istis dignemini subscribere, qui potestis. hic responsione uestra opus est; teneam responsionem uestram, de hac assensione aliquid adclamate>. a populo adclamatum est:
Abbreviated transcription (Latin):
tres coepis copimei : Duobus concilus numidiae & cartagi¬
nensis inponere dignaeti sunt : ut per quinque dies ne momi¬
hi nemomihi molestus ess& & gesta confecta sunt placuit ad¬
cla mastis recitatur placitum uestrum & adlamationẽs ues¬
tre paruo tempore seruatum est. Cir came uiolenter iñrup¬
tum est & non per mitor adquoduolo uacare :ante meri¬
diem & post me ridiem: oc cupationes hominum inplicor:
Obsecro uos & consringo perxp̃m: ut huic iuueni hoc est eradi¬
o prsboquem hodie in nominexpi designo epis copum. suc ces¬
sorem mihi patiamini re fundere onera occupationum mea¬
rum apopulo adcla matum est iudiciotuo gratias agimus. Die¬
tum est uices sexies: Cumque reticer&ur augustinus ep̃s̃ dixit
Ergo caritati & benuolentiae uestrae apud dñm dm̃ nostrũ
gratias ago immode illa gratias ago ergo fratres quic quid est
quod adme feratur adillum perferatur ubine cessarium

Expanded text:
tres mei, coepiscopi mei, duobus conciliis Numidiae et Carthagitres mei, coepiscopi mei, duobus conciliis Numidiae et Carthaginensi inponere dignati sunt, ut per quinque dies nemo mihi molestus esset. et gesta confecta sunt, placuit, adclamastis; recitatur placitum uestrum et adclamationes uestrae. paruo tempore seruatum est circa me; uiolenter inruptum est et non permittor, ad quod uolo, uacare. ante meridiem et post meridiem in occupationes hominum implicor. obsecro uos et constringo per Christum, ut huic iuueni, hoc est Eraclio presbytero, quem hodie in nomine Christi designo episcopum successorem mihi, patiamini refundere onera occupationum mearum>. a populo adclamatum est: Iudicio tuo gratias agimus\' - dictum est uicies sexies. Cumque reticeretur, Augustinus episcopus dixit: Ego caritati et beniuolentiae uestrae apud dominum deum nostrum gratias ago, immo de illa gratias ago. ergo, fratres, quicquid est, quod ad me feratur, ad illum perferatur. ubi necessarium