comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ancta quatuorani.¬
malia quȩ prophe.¬
tiȩ sp̃u futura pre¬
uidentur:⁊ subtili
narratione descri¬
buntur: cum dicitur:. Quatu.¬
or facies imi: et quatuor pen¬
nȩ ini: Quid per faciem nisi
noticia: et quid per pennã.
nisi uolatus exprimitur: Per
faciem quippe: imusquisq cog¬
noscitur: Per pennam uero:
in altum autum corpora sũb¬
leuantur fa̾cies itaq ad fi¬
dem pertinet: pennȩ ad con-¬
templationem: Per fidẽ namq
ab ommipotente deo cognos
cimur: sicut iꝑse de sins outi¬
bus dicit: Ego sum pastor
bonus: et cognosco meas:
et cognoscunt me mee: Qui
rursus ait: Ego scio quos ele¬
gerim: Per contemplationẽ
uero qua super nosmet spsoᷤᷤ
tollimur: quasi in aera leua¬
uatuor igitur facies u¬
ni sunt: quia si requi
ras quid matheus de incar¬
natione dñi sentiat: hoc in¬
mirum sentit quod marchus.
lucas. et iohes: Si queraᷤᷤ quid
iohes sentiat: hoc procul
dubio quod lucas. marchus.
et matheus: Si queras quid
marchus: hoc quod mathe.¬

Expanded text:
ancta quatuor animalia, quae prophetiae spiritu futura praevidentur subtili narratione describuntur, cum dicitur: « Quatuor facies uni, et quatuor pennae uni. » Quid per faciem, nisi notitia, et quid per pennam nisi volatus exprimitur? Per faciem quippe unusquisque cognoscitur, per pennam vero in altum avium corpora sublevantur. Facies itaque ad fidem pertinet. Penna ad contemplationem. Per fidem namque ab omnipotente Deo cocimur; sicut ipse de suis ovibus dicit: Ego sum Pastor bonus, et cognosco oves meas, et cognoscunt me meae . Qui rursus ait: Ego scio quos elegerim . Per contemplationem vero, qua super nosmetipsos tollimur, quasi in aerem levauatuor ergo facies uni sras quid Matthaeus de incarnatione Domini sentiat, hoc nimirum sentit quod Marcus, Lucas et Joannes. Si quaeras quid Joannes sentiat, hoc procul dubio quod Lucas, Marcus et Matthaeus. Si requiras quid Marc
Abbreviated transcription (Latin):
ttendite frẽs
mei:quale ge.¬
nus superbie
cõmendet deuͤ:
Uere quale po¬
test subintrare iusto homini:
quale potest subrepere etiã
bone spei uiro: Phariseus
Ergo cum dicebat grãs tibi:
fatebatur se ab illo accepisse
quod habebat: Quid enim
habes quod non accepisti:
Ergo grãs tibi ago dixit:
Grãs tibi: quia non sum si¬
cut cȩteri homines: Diceret
saltem: sicut multi homines:
Quid est cȩteri homines:
nisi omnes preter ip̃sũ: Ego
inquit iustus sum: cȩteri pec¬
catores: Non sum sicut cȩ¬
sti: adulteri: Et ecce tibi ex
uicino publicano: maioris
tumoris occasio: Sicut inqͥt
publicanus iste: Ego enim
inquit solus sum: iste de cȩ¬
teris est:¬

Expanded text:
ttendite, fratres mei, quale genus superbiae commendet Deus: vere quale potest subintrare justo homini, quale potest subrepere etiam bonae spei viro. Gratias Ergo cum dicebat, Gratias tibi, fatebatur ab illo se accepisse quod habebat. Quid enim habes quod non accepisti ? Ergo, Gratias tibi ago, dixit; Gratias tibi ago, quia non sum sicut caeteri hominsaltem, Sicut multi homines. Quid est, sicut caeteri homines, nisi omnes praeter ipsum? Ego inquit, justus sum, caeteri peccatores. Non sum sicut caeres, adulteri. Et ecce tibi ex vicino publicano majoris tumoris occasio. Sicut, inquit, publicanus iste. Ego, inquit, solus sum, iste de caeteris est
Abbreviated transcription (Latin):
tum. uirgo post partũ: pre¬
sentis sollemnitate diei cum
suis uirgimbus. expers nuil¬
lo modo credenda est: Quȩ
dei ppłm. faciendo monebat
spernere scłi perituri luxus:
et lenocinia mortalis natu¬
rȩ declinare: Carnis pudi¬
citiam cum uirginitatis ho¬
nore. intra cordis hospitia
obseruare: eamq omniũ
cuirtutũ reginam. fructum
salutis perpetue: sociã esse
angłorum suis affirmabat
exemplis: ita ut innumera¬
bils utriusq sexus multi¬
tudo. eius sequatur uestigia:
et relictis nuptiarũ copula¬
tionibus. spretaq liberorũ
propagine. sponso qui in ce¬
lis est perhennr: mente. ha¬
amantes: elemosinas sectan¬
tes: Pauperes recreantes:nu¬
dos uestientes: infirmos ui¬
sitantes: In tribulatione
gaudentes: in uerbis contu¬
meliȩ uel calumniȩ patien¬
tes: In augmento suȩ profe¬
ctionis humiles: in damno
rerum temporaliũ deo grãs
agentes: Hec omnia et his
similia pro desiderio regni
celestis. et propter spem ȩter¬
ne remunerationis: arden¬

Expanded text:
tu, virgo post partum, praesentis solemnitatis diei, cum suis virginibus, expers nullo modo credenda est, quae Dei populum faciendo monebat spernere perituri luxus saeculi, a lenocinio mortalis naturae declinare, carnis pudicitiam, cum virginitatis honore, intra cordis hospitalia observare, eamque omnium virtutum reginam, et fructum salutis perpetuae: sociam quoque esse angelorum suis affirmabat exemplis, ita ut innumerabilis utriusque sexus multitudo ejus sequeretur vestigia, et, relictis nuptiarum copulationibus, spretaque liberorum propagine, sponso qui in coelis est, perenni mente, aamantes, eleemosynas sectantes, pauperes recreantes, nudos vestientes, infirmos visitantes, in tribulatione gaudentes, in verbis calumniae vel contumeliae patientes; in augmento suae profectionis humiles, in damno rerum temporalium Deo gratias agentes. His omnibus et his similibus pro desiderio regni coelestis, et propter spem aeternae remunerationis, arden
Abbreviated transcription (Latin):
nouembriũ. sicut in die nata¬
lis dñi: ad ȩccl̃am in honorẽ
omnium scõrum consetratã
conueniret: Ibiq missarũ sol¬
lemnitate a prȩsule sebis apo-¬
stolicȩ celebrata: omnibusq
rite perfectis: unusquisq in
consuetudine scẽ roma¬
ne eccłȩ. crescente religione
xp̃iana decretũ est: ut in ec.¬
cliis dei quȩ per orbem terra¬
rum longe lateq construun¬
tur: honor et memoria om¬
nium scõrum in die qua pre.¬
diximuis haberetur: ut quic¬
quid humana fragilitas per
gnorantiã uel negligentiã.
seu per occupationẽ rei scia¬
ris. in sollemnitatibus sc̃oꝵ
minus ꝓlene peregisset: in
hac scã obseruationẽ solue¬
retur: quatinus eorum pa¬
trociniis protecti. ad super¬
na polorum gaudia perue.¬

Expanded text:
ie natalis Domini, ad ecclesiam in honore omnium sanctorum consecratam conveniret, ibique missarum solemnitate a praesule sedis apostolicae celebrata, omnibusque rite peractis, unusquisque in onsuetudine sanctae Romanae Ecclesiae, crescente religione Christiana, decretum est ut in Ecclesiis Dei, quae per orbem terrarum longe lateque construuntur, honor et memoria omnium sanctorum, in die qua praediximus, haberetur, ut quidquid humana fragilitas per ignorantiam, vel negligentiam, seu per occupationem rei saecularis, in solemnitate sanctorum minus plene peregisset, in hac observatione solveretur, quatenus, eorum patrociniis protecti, ad superna populorum gaudia perve
Abbreviated transcription (Latin):
et nomen eorum manet in
ȩternum: quia deo digni¬
inuenti sunt: fibe preclarr:
hospitalitate precipur: Astii¬
ti in sensu: sapientes in õpe.¬
re: Rebus sclaribus locuple.¬
tes:reparatores orbis ac re.¬
creatores: Iusticia insignes:
longanimes in spe: O bedien¬
tes in preceptis: creduli in

Expanded text:
 nomina manent in aeternum, quia Deo digni sunt, fide praeclari, hospitalitate praecipui, astuti in sensu, sapientes in opere, rebus saecularibus locupletes, reparatores orbis teclari, justitia insignes, longanimes in spe, obedientes in praeceptis, creduli in
Abbreviated transcription (Latin):
illorum remuneratio cense¬
tur: qui precepta dñica ser¬
uantes. ad cȩlestes thesauros
terrena patrimonia transtu¬
lerunt: Ad hos ergo dilecti.
auida cupiditate properemuᷤ.
ut cum his cito esse. et cito
ad xp̃m uenire contingat:
Eimq huius itineris ucẽ
habeamus: salutis auctorẽ:
lucis principẽ: lȩticiȩ largi¬
torem:qui uiuit et regnat
cum deo patre om̃ipotente

Expanded text:
illorum remuneratio censeillorum remuneratio censetur, qui praecepta dominica servantes, ad coelestes thesauros terrena patrimonia transtulerunt. Ad hos, dilectissimi, avida cupiditate properemus; ut cum his cito esse, et cito ad Christum venire contingat, eumque hujus itineris ducem habeamus, salutis auctorem, lucis principem, laetitiae largitorem: qui vivit et regnat cum Deo Patre omnipotente
Abbreviated transcription (Latin):
suram: ne aliquid bonorum
factorũ desit in nobis: hex
semitis inherentes. sequerem᷑
et gaudia: Patriã quoq nr̃am
paradisum cum illis compu¬
tes iam habere cȩpimus: Qua¬
re non properamus et cur¬
rimus: ut patriã nr̃ãm uide.¬
re. et parentes salutare pos¬
simus: Magnus nos illic ca¬¬
rorum numerus expectat:
parentũ. fratrũ. filiorum: Fre¬
quens nos et copiosa turba
desiberat: iam de sua inco¬¬
lumitate secura: ad huc de
nr̃a salute sollicita: Ad eorũ
cõplexum et conspectũ ue¬
nire: quanta et illis et no¬
bis in commune lȩticia est:
Qualis illic celestium uolun¬
tas conseruorũ societatẽ ex¬
pectantiũ: quam summa et
perpetia felicitas: Iilic apłoꝵ
glosus chorus: illic prophe¬
tarũ exultantiũ numerus in¬
signis: illic martyrũ ppłs in¬
numerabilis: obcertaminũ
uictoriam coronatus: illic cla¬
rissima uirginũ turba lȩta¬
tur: illic etiam confessorum
fortitudo laudatur: Sed et

Expanded text:
suram; ne aliquid ad exemplum bonorum suram; ne aliquid ad exemplum bonorum factorum desit in nobis. 6. Q ut illorum semitis inhaerentes, sequeremur ad gaudia. Patriam quoque nostram paradisum cum illis compurchas jam habere coepimus: utquid non properamus et currimus, ut patriam nostram videre, et parentes salutare possimus? Magnus illic nos charorum numerus exspectat, parentum, fratrum, filiorum frequens nos et copiosa turba desiderat, jam de sua incolumitate secura, adhuc de nostra salute sollicita. Ad eorum complexum et conspectum venire, quanta illis et nobis in commune laetitia est! Qualis illic coelestium voluptas conservorum societatem exspectantium! quam summa et perpetua felicitas! Illic Apostolorum gloriosus chorus, illic Prophetarum exsultantium numerus insignis. Ibi martyrum populus innumerabilis ob certaminum victoriam coronatur; illic clarissima virginum turba laetatur: illic etiam confessorum fortitudo laudatur. Ibi et
Abbreviated transcription (Latin):
Si expeditos. si celeres in hoc
operis agone currentes. di¬
es nos ultimus inuenerit:
nusquã dñs meritis nr̃is ad
Qui coronã in persecutionẽ
purpureã pro passione do¬
nabit. ipse in pace uincenti¬
bus pro iusticiȩ̃ meritis da¬
ĩbit et candidã: Nam nec abra¬
ham. nec ysaac. nec iacob oc.¬
ncisi sunt: et tamen fidei et
iusticiȩ meritis honorati: in¬
ter patriarchas primi esse
meruerunt: Ad quorũ congre¬
gatur conuiuiũ: quisquis fi¬
delis et iustus et laudabilis
inuenitur: Memores esse de¬
bemus: uoluntatẽ non nr̃am
sed dei facere debere:quia
qui fecerit eius uoluntatẽ
manet in ȩternũ: quomodo
et ille manet in ȩternum:
Quapropter hm̃i mente inte.¬
gra. fide firma: uirtute robo.¬
rata. caritate perfecta: para¬
ti ab omnem dei uoluntatẽ
simus: conserurantes fortiter
dñica precepta: In simplicita¬
concordiã Modestiã in humi.¬
denda ueritate constantiã:
in disciplinȩ seueritate cen

Expanded text:
Si expeditos, si celeres, si in hoc Si expeditos, si celeres, si in hoc operis agone currentes dies ultimus invenerit, nusquam Dominus meritis nostris ad Qui coronam in persecutione purpuream pro passione donavit, ipse in pace viventibus pro justitiae meritis dabit et candidam. Nam nec Abraham, nec Isaac, nec Jacob occisi sunt; et tamen fidei et justitiae meritis honorati inter Patriarchas primi esse meruerunt: ad quorum congregatur convivium, quisquis fidelis et justus et laudabilis invenitur. Memores esse debemus voluntatem non nostram, sed Dei facere debere: quia qui fecerit ejus voluntatem, manet in aeternum, quomodo et ille manet in aeternum. Quapropter, charissimi, mente integra, fide firma, virtute robusta, charitate perfecta parati ad omnem voluntatem Dei simus, conservantes fortiter dominica mandata. In simplicitancordiam, modestiam in humidenda ueritate constantiam, in disciplinae seuerita
Abbreviated transcription (Latin):
uiuificatione reparauit: de.¬
nuo ad paradisum reducere:
regna cȩlorum fide et uerita¬
te suȩ pollicitationis aperire:
hec hereant firmiter sensibꝰ
nr̃is: hȩc intelligantur plena
fide: hȩc toto corde diligant᷑.
hȩc indesmentiũ operũ mag.¬
nanimitate adquirantur:re¬
posita in potestate facientis:
quiã regnũ cȩlorum uim pa-¬
titur: Res ista o homo. id est
regnũ celeste: aliud non que¬
rit precium: isi te ipsum:
Tantum ualet: quantũ estu:
Te da: et habebis illud: Quid
turbaris de precio: Ap̃s se¬
met ipsum tradidit: ut ad¬
quirat te regnũ deo patri:
Ita et tu te ipsum da. ut sis
regnum eius: ac non regnet
peccatũ in mortalituo corpo¬
re: sed xp̃s in adquisitionẽ
uitȩ: Ad hanc igitur operũ
libenter omnes ac promte
certantes in agone iusticiȩ:
deo et xp̃o spectante cur¬
ramus: Et qui scło et mun¬
do maiores esse iam cepimuᷤ.
cursum nr̃m nulla scłi et
mundi cupiditate tardemuͭ:

Expanded text:
vivificatione reparavit, devivificatione reparavit, denuo ad paradisum reducere, regna coelorum fide et veritate suae pollicitationis aperire? Haec inhaereant firmiter sensibus nostris, haec intelligantur plena fide, haec toto corde diligantur, haec indesinentium operum magnanimitate acquirantur. Reposita est in potestate facientis; quia regnum coelorum vim patitur. Res ista, o homo, id est regnum coeleste aliud non quaerit pretium quam te ipsum. Tantum valet quantum et tu: te da, et habebis illud. Quid turbaris de pretio? Christus semetipsum tradidit, ut acquireret te in regnum Deo Patri: ita et tu te ipsum da, ut sis regnum ejus ac non regnet peccatum in mortali tuo corpore, sed spiritus in acquisitionem vitae. Ad hanc igitur operum libenter ac prompte certemus, omnes in agone iustitiae Deo et Christo spectante curramus et qui saeculo et mundo maiores esse iam coepimus cursum nostrum nulla saeculi et mundi cup
Abbreviated transcription (Latin):
dit decus illud: illa pulchri¬
tudo: illa uirtus. illa gła:
illa magnificentia: illa ma¬
iestas: Ultra enim omnem
scõrum est glam. ipsius mesti¬
mabilem aspicere conspectũ:
et splendore maiestatis eius
irradiari: Si enim oporteret
nos tormenta perferre: si
ipsam gehennã paruo tem¬
pore tolerare. ut xpͣm uide¬
re possemus in gla uenientẽ.
et scõrum eius numero soci¬
ari: nonne erat dignum pa¬
ti omne quod triste est. ut
tanti bom. tantȩq glȩ parti¬
quam grandis scõrum lȩticia:
cum una queq facies fulge.¬
bit ut sol. cum ordinibus di¬
stinctis ppłm suum dñs in
regno patris sui ceperit re¬
censere: et meritis atq ope¬
ribus singulorũ premia pro¬
missa restituere. pro terremꝰ
celestia: pro tẽporalibus sẽ¬
ꝑiterna: ꝑro modicis mag¬
na prestare: ad ducere scõs
in uisionẽ paternȩ gle. et
facere in cȩlestibus consedere:
ut sit deus omnia in om̃ibus:
ri. ad quam eos sanguinis sui

Expanded text:
dit decus illud, illa pulchridit decus illud, illa pulchritudo, illa virtus, illa gloria, illa magnificentia, illa majestas. Ultra enim omnem sanctorum est gloriam, ipsius inaestimabilem aspicere conspectum, et splendore majestatis ejus irradiari. Si enim quotidie oporteret nos tormenta perferre, si ipsam gehennam parvo tempore tolerare, ut Christum videre possemus in gloria venientem, et sanctorum ejus numero sociari; nonne erat dignum pati omne quod triste est, ut tanti boni tantaeque gloriae partiquam grandis sanctorum laetitia, cum unaquaeque facies fulgebit ut sol , cum ordinibus distinctis populum suum Dominus in regno Patris sui coeperit recensere, et meritis atque operibus singulorum praemia promissa restituere; pro terrenis coelestia, pro temporalibus sempiterna, pro modicis magna praestare; adducere sanctos in visionem Paternae gloriae, et facere in coelestibus consedere, ut sit Deus omnia in omnibus, ri, ad quam eos sanguinis sui
Abbreviated transcription (Latin):
digni inueniuntur: quorũ
nomina scripta sunt in li¬
bro intȩ: qui et lauerunt
stolas suas in sanguine ag¬
ni: et sunt ante thronum
dei: seruiuntq: ei die ac no.¬
cte: Non est senectus ibi nec
senectutis miseria: dum om.¬
nes occurrunt in uirũ per¬
fectum. in menfurã ȩtatis
plenitudinis xp̃i: Uerum su-¬
num est consociari angłorũ
et archangłorũ cȩtibus: thro¬
nis etiam et dñationibꝰ. prin.¬
cipatibus et potestatibus.
omniumq cȩlestiũ superna¬
rumq uirtutũ contuberniis
frui: et intueri agmina scõ¬
rum. splendidius sideribus
micantia: Patriarcharũ fide
fulgentia: propħarũ spe le.¬
tantia: Apłorum in duodecĩ
tribubus isrł orbem iudi-¬
cantia: martyrũ purpureiᷤ
uictoriȩ coronis lucentia: Iltr¬
ginum quoq choros. candẽ¬
tia serta gestantes inspicere:
De rege autem qui horum
mẽdius residet: dicere uox
nulla sufficit: Effugit enĩm
omnem sermonẽ: atq omnẽ
sensum humane mentis exce¬

Expanded text:
digni inveniuntur, quorum digni inveniuntur, quorum nomina scripta sunt in libro vitae, qui et laverunt stolas suas in sanguine Agni, et sunt ante sedem Dei, serviuntque ei die et nocte. Non est senectus ibi, nec senectutis miseria, dum omnes occurrunt in virum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi. Verum suest consociari Angelorum et Archangelorum coetibus, Thronis etiam et Dominationibus, Principatibus et Potestatibus, omniumque coelestium supernarumque Virtutum contuberniis perfrui, et intueri agmina sanctorum splendidius sideribus micantia, Patriarcharum fide fulgentia, Prophetarum spe laetantia, Apostolorum in duodecim tribubus Israel orbem judicantia, martyrum purpureis victoriae coronis lucentia, virginum quoque choros candentia serta gestantes inspicere. De Rege autem qui horum medius residet, dicere vox nulla sufficit. Effugit enim omnem sermonem, atque omnem sensum humanae mentis exce
Abbreviated transcription (Latin):
nulla exardescit: Nullum
cibi desiberiũ: nulla honors
tio: Nullus ibi diaboli me¬
tus: insidiȩ demonũ nulle:
Terror gehenne procul: Mors
neq corporis est neq animȩ:
sed tmmotalitatis munere
uita iocunda: Nulla tunc e¬
rit usquam discordia: sed cim.¬
cta consona. cuncta conueni¬
entia: quia omniũ scorum
una concordia: Pax cuncta
et leticia continet: Tranquil¬
la sunt omnia: et quieta:
Iugis splendor: non iste qui
nunc est: sed tanto clarior
quanto felicior: quia ciuitaᷤᷤ
ut legitur illa. non egebit
lumine solis: sed deus omp̃s
illuminabit eam: et lucer¬
na eius est agnus: Ubi scĩ
fulgebunt ut stellȩ in per¬
petuas eternitates: et sicut
splendor firmamenti. qui
ad iusticiã erudiunt multos:
millȩ tenebrȩ: concursus
nubium nullus: Nec frigo¬
ris ardor nec asperitas ulla:
sed talis quȩdã erit rerum
temperies: quam nec oculuˢ
uidit. nec auris audiuit: nec
in cor hominis ascendit:
nisi illorũ qui ea perfrui

Expanded text:
nulla exardescit, nullum nulla exardescit, nullum cibi desiderium, nulla honoristio. Nullus ibi diaboli metus, insidiae daemonum nullae, terror gehennae procul, mors neque corporis neque animae, sed immortalitatis munere vita jucunda. Nulla erit tunc usquam discordia; sed cuncta consona, cuncta convenientia; quia omnium Sanctorum una concordia: pax cuncta et laetitia continet, tranquilla sunt omnia et quieta. Jugis splendor, non iste qui nunc est, sed tanto clarior, quanto felicior; quia civitas illa, ut legitur, non egebit lumine solis, sed Dominus omnipotens illuminabit eam, et lucerna ejus est Agnus: ubi sancti fulgebunt ut stellae in perpetuas aeternitates, et sicut splendor firmamenti qui ad justitiam erudiunt multos. nullae tenebrae, concursus nubium nullus, nec frigoris ardorisve asperitas ulla; sed talis quaedam erit rerum temperies, quam nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit , nisi illorum qui ea perfrui
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ ueniunt: quȩ cum seculo
sexum quoq uicerunt: et ge.¬
cum pueris teneros annos
uirtutibus transeuntes. Sed
et cȩtera fidelium turba aulȩ
perpetuȩ regiam intrant:
qui sinceritatẽ fidei inconcus¬
sis preceptorũ cȩlestiũ disci.¬
plinis. unita pace seruaue¬
aggrediamur iter uite. tre¬
uertamur ad ciuitatẽ cȩle¬
stem ihrłm: in qua scripti
sumus. et ciues decreti. Non
sumus hospites: sed ciues sco¬
rum et domestici dei: etiam
illius heredes. coheredes aii.¬
tem xp̃i: Huius nobis urbis
ianuas aperiat fortitudo:
et fiducia latum prebeat in
go inclitam urbis illius fe¬
licitatem: in quantũ consi¬
derare possibile est: Ut enĩ
uere est: cõprehẽdere nul¬
lus sermo sufficit: Dicitur¬
enim de ea in quodam loco
sic: quod aufugiet indde do¬
lor. et tristicia et gemitus:
Quid hac uita beatius: ubi
non est paupertatis metuᷤ
non egritudinis imbecilli¬
tas: Nemo lesus irascitur:
nemo inuidet: Cupiditas

Expanded text:
nae veniunt, quae cum saeculo nae veniunt, quae cum saeculo sexum quoque vicerunt, et gecum pueris teneros annos virtutibus transeuntes. Sed et caetera fidelium turba aulae perpetuae regiam intravit, qui sinceritatem fidei inconcussis praeceptorum coelestium disciplinis unita pace observaveaggrediamur iter vitae, revertamur ad civitatem coelestem, in qua scripti sumus et cives decreti. Non sumus hospites, sed cives sanctorum et domestici Dei ; etiam illius haeredes, cohaeredes autem Christi. Hujus nobis urbis januas aperiet fortitudo, et fiducia latum praebebit igo inclytam urbis illius felicitatem, in quantum considerare possibile est. Ut enim vere est, comprehendere nullus sermo sufficiet. Dicitur de ea in quodam loco sic, quod aufugiet ibi dolor et tristitia et gemitus . Quid hac vita beatius? Ibi non est paupertatis metus, non aegritudinis imbecillitas; nemo laeditur, irascitur nemo, nemo invidet; cupiditas
Abbreviated transcription (Latin):
rosȩ nec lilia desunt: Certent
nunc h̾m̃i. singuli ad utrosq
honores: ut amplissimas ac¬
cipiant dignitatũ coronas:
uel de uirgmitate candidas.
uel de passione purpureas:
In cęlestibus castris pax. et
acies habent fiores suos.
immensa bonitas. etiã hoc
prȩuidit: ut laborũ quidẽ
tempus et agonis non exten¬
deretur: ne longũ faceret
aut eternũ: sed breue. et ut
ita dicam mõmentaneũ: Ut
in hac breui et exigua uita
agones essent et labores:
in illa uero uita quȩ ȩterna
est corona et premiã merito¬
rum: ut labores quidẽ cito
finirentur: meritorũ uero pre.¬
mia sine fine durarent: ut
post huius mundi tenebras
uisuri essent candidissimã
liicem: et accepturi maiorẽ
passionũ cunctarũ acerbita¬
tibus beatitudinẽ: teste de
quȩ reuelabitur in nobsͤ. Quã
leto sinu de prelio reuerten¬
tes cuntas cȩlestis excpit:¬
ac de hoste prostrato. trophe¬
a ferentibus occurrit: Cum
triũphantibus uiris et femi¬

Expanded text:
rosae, nec lilia desunt. Certent rosae, nec lilia desunt. Certent nunc, charissimi, singuli ad utrosque honores, amplissimas accipere dignitatum coronas, vel de virginitate candidas, vel de passione purpureas. In coelestibus castris pax et acies habent flores suos, immensa bonitas etiam hoc providit, ut laborum quidem tempus et agonis non extenderet, nec longum faceret aut aeternum; sed breve et, ut ita dicam, momentaneum: ut in hac brevi et exigua vita agones essent et labores; in illa vero quae aeterna est, corona et praemia meritorum: ut labores quidem cito finirentur, meritorum vero praemia sine fine durarent: ut post hujus mundi tenebras visuri essent candidissimam lucem, et accepturi majorem passionum cunctarum acerbitatibus beatitudinem, testante quae revelabitur in nobis . Quam laeto sinu de praelio revertentes civitas coelestis excipit, de hoste prostrato tropaea ferentibus occurrit! Cum triumphantibus viris et femi
Abbreviated transcription (Latin):
odie dilectissi¬
mi omnũ scõ¬
rum sub una
sollemnitatis
leticia. cęlebramus festiinta.¬
tem: Quorum societate cȩlũ
exultat: quorum patrocinis
terra lȩtatur: quorum tri¬
umphis ȩccła scã coronatur:
Quorum confessio quanto
in passione fortior. tanto
est clarior in honore:quia
dum creuit pugna. creuit
et pugnantiũ gła: et mar¬
tyrum triumphus. multi pli¬
ci passionũ genere abornatur:
Perq grauiora tormenta: gra.¬
tiora fuere et premra: Dum
catholica mater eccła per
totum orbem longe lateq:
diffusa in ipso capite suo
tumelias crucis et mortẽ
non timere: magis magisq
roborata: non resistendo
sed perferendo: Unuersos
autem quos agmine inclito
carcer pȩnalis inelusit: pa¬
ri et simili calore uirtutis.
ad gerendũ certamen gła
triumphalis inspirauit: O
uere beata mater eccla: quã
sic honor diumȩ dignatiomiᷤ
illuminat: quam uincenti¬
um głosus martyrũ sangui
exornat: quam inuiolate
confessionis candida induit
uirginitas: Roribus eius. nec

Expanded text:
odie, dilectissimi, omnium Sanctorum sub una solemnitatis laetitia celebramus festivitatem, quorum societate coelum exsultat, quorum patrociniis terra laetatur, quorum triumphis Ecclesia sancta coronatur: quorum confessio quanto in passione fortior, tanto est clarior in honore; quia dum crevit pugna, crevit et pugnantium gloria, et martyrii triumphus multiplici passionum genere adornatur, perque graviora tormenta, gratiora fuere et praemia. Dum catholica mater Ecclesia per totum orbem longe lateque diffusa, in ipso capite suo tumelias crucis et mortem non timere, magis magisque roborata est non in resistendo, sed in perferendo. Universos autem quos agmine inclyto carcer poenalis inclusit, pari et simili calore virtutis ad gerendum certamen gloria triumphalis inspiravit. O vere beata mater Ecclesia, quam sic honor divinae dignationis illuminat, quam vincentium gloriosus martyrum sanguis exornat, quam inviolatae confessionis candida induit virginitas! Floribus ejus nec
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ. ipsas eius amaritudines
amamus: fugientẽ sequimꝰ:
labenti inheremus: Et quia
labentem retinere non posu¬
mus: cum ipso labimur.
quem cadentẽ tenemus: Ali¬
quando nos mundus retra.
xit a deo: nunc tantis pla¬
gis plenus est: ut ipse ram
ergo quia nulla sunt: quȩ
temporaliter currunt: Finis
enim temporaliũ ostendit:
quia nichil sit quod transi¬
re potest: Casus rerũ indicat.
quia res transiens. et tunc
prope nichil fuit: cum sta-¬
re uideretur: Hȩc igitur uo-¬
biscum agite: hȩc in mente
sedula cogitatione uersate:
Et si adhuc hic tenemur
infirmitate corporis: tamẽ
ad eos de quibus loquimur
toto corde tendamus: ut cũ
ipsis postmodũ in ȩternã
scła gaudere mereamur:¬

Expanded text:
tiae ipsas ejus amaritudines tiae ipsas ejus amaritudines amamus, fugientem sequimur, labenti inhaeremus. Et quia labentem retinere non possumus, cum ipso labimur, quem cadentem tenemus. Aliqxit a Deo, nunc tantis plagis plenus est, ut ipse jam . Pensate ergo quia nulla sunt quae temporaliter currunt, finis enim temporalium ostendit quia nihil sit quod transire potest. Casus rerum indicat quia res transiens et tunc prope nihil fuit, cum stare videretur. Haec igitur vobiscum agite, haec in mente sedula cogitatione versate; etsi adhuc hic tenemur in infirmitate corporis, tamen ad eos de quibus loquimur toto corde tendamus, ut cum ipsis postmodum in aeterno saeculo gaudere mereamur
Abbreviated transcription (Latin):
patrocinia intercessorũ de
quibus locuti sumus. tota
mentis intentione queramꝰ:
ut per temporalia festa quȩ
gerimus. eorum meritis in¬
tercebentibus. ad eterna per¬
Transeunt cuncta: quȩ tem.¬
poraliter festiuȩ celebrantur:
Curate qui his sollemnitatibꝰ
interestis: ne ab eterna sollẽ.¬
nitate separemini:Quid enĩ¬
prodest interesse festis honu¬
num: si deesse contingat fe¬
stis angłoꝵ: Nolite ergo
pensare in uobis temporalia
quȩ possidetis: sed considera.¬
te quid estis: Ec̃ce mundus
qui diligitur fugit: Sancti
isti quorum hodie mentio¬
nem facimus: florentẽ mun¬
dum toto mentis despectu
calcauerunt: Tunc enĩ erat
uita longa: salus continua:
Opulentia in rebus: fecundi¬
tas in propagme:tranquilli¬
tas in diuturna pace: Et ta-¬
men cum in se ipso fioreret:
ram in eorum cordibus mun-¬
dus aruerat: Ecce iam in se¬
ipso mundus aruit: et ad
huc in cordibus nr̃is flore
mur: undiq amaritudinbꝰ
replemur: Et tamen cȩca
mente carnalis concupiscen¬

Expanded text:
patrocinia intercessorum, de quibus locuti sumus, tota mentis intentione quaeramus, ut per temporalia festa quae gerimus, eorum meritis intercedentibus, ad aeterna perTranseunt cuncta quae temporaliter festa celebrantur; et ideo curate, qui his solemnitatibus interestis, ne ab aeterna solemnitate separemini. Quid prodest interesse festis hominum, si deesse contingat festis angelorum? Nolite ergo pensare in vobis transitoria, quae possidetis, sed considerate quid estis. Ecce mundus, qui diligitur, fugit. Sancti isti, quorum hodie mentionem facimus, florentem mundum mentis despectu calcaverunt. Tunc enim erat vita longa, salus continua, opulentia in rebus, fecunditas in propagine, tranquillitas in diuturna pace; et tamen cum in seipso floreret, jam in eorum cordibus mundus aruerat. Ecce jam in seipso mundus aruit, et adhuc in cordibus nostris flormur, undique amaritudinibus replemur; et tamen caeca mente carnalis concupiscen
Abbreviated transcription (Latin):
nitate non separatũ esse con¬
fidimus: qui per singula he¬
remi loca. speluncis et exigu¬
is cellarũ tuguriis munitr
modico contenti pabulo de¬
morabantur: bestiis sociati:
Multi auibus sub ministra¬
cias: Luxus scłi calcantes:
laudem temporalẽ non amã.¬
tes: Uisus hominũ fugientes:
angłoꝵ assueti loquelis: Plu¬

Expanded text:
itum non separatum esse confidimus; qui per singula eremi loca, in speluncis et exiguis cellarum tuguriis, modico contenti pabulo morabantur. Alii bestiis sociati, alii avibus subministracias, luxus saeculi calcantes, laudem temporalem non amantes, visus hominum fugientes, angelorum assueti loquelis, plu
Abbreviated transcription (Latin):
coronantur et accipiunt
palmas laborũ: quia funda.¬
ti erant supra firmam petrã.
id est. xp̃m: De talibus et
enismodi. apls mente com¬
punctus et ingemiscens:
ait: Sc̃i ludibria et uerbera
experti: insuper et uincula
et carceres: lapidati sunt:
secti sunt: temptati sunt: in¬
occisione gladii mortui sunt:
Circinerunt in melotis: in
pestibus caprinis: Egentes:
angustiati: affucti: quibus
dignus non erat mundus:
expositione cinusdã euan¬
gelii. de istiuismodi bellatori¬
bus memoriã faciendo: ecce
inquit electi dei carnẽ do¬
mant: spm̃ roborant: de¬
monibus imperant: uirtu¬
tibus choruscant: Prȩsentia
despiciunt: eternã patriã
uocibus moribusq prȩdicant.
Eam etram moriendo dili¬
gunt: atq ad illam pertor¬
menta pertingunt: Occidi
Et si coram hominibus tor¬
menta passi sunt: spes il¬
lorum immortalitate ple.¬

Expanded text:
coronantur et accipiunt coronantur et accipiunt palmas laborum, qui fundati erant supra firmam petram, id est, Christum. De talibus et hujusmodi Apostolus, mente compunctus, ingemiscens ait: Sancti ludibria et verbera experti, insuper et vincula et carceres. Lapidati sunt, secti sunt, tent. Circuierunt in melotis, in pellibus caprinis, egentes, angustiati, afflicti, quibus dignus non erat mundus, expositione cujusdam Evangelii, de istiusmodi bellatoribus querimoniam faciendo: « Ecce, inquit, electi Dei carnem domant, spiritum roborant, daemonibus imperant, virtutibus coruscant; praesentia despiciunt, aeternam patriam cum vocibus moribusque praedicant: eam etiam moriendo diligunt, atque ad illam per tormenta pertingunt. Occidi Etsi coram hominibus tormenta passi sunt, spes illorum immortalitate ple
Abbreviated transcription (Latin):
faciat dñs eius: Uos autem
dixi amicos: quia omnia
quȩcumq audiui a patre
meo. nota feci uobis: Et quȩ¬
cumq ligare uoluissent su¬
Et iterum cum uenerit ad
iudicandũ scłm eos super se¬
des duodecĩ sessuros: et secũ
iudicaturos orbem terrȩ prȩ¬
dixit: Talibus ut credimus
patromis. hȩc dies subiecta
is subiectũ est trium¬
¶phale martyrũ no¬
men: qui per diuersa tormen¬
torum genera. xp̃i passionẽ
non lassescentibus prȩcordi¬
orum mentibus imitabant᷑:
Alii ferro perempti: alii flã¬
mis exusti: Alii flagris uer¬
berati: alii uectibus perfora¬
pelagi periculo submersi. Alii
uiui decoriati: alii uinculis
mancipati: Alii linguis pri¬
uati: alii lapidibus obruti:
Alii frigore affucti: alii fame
cruciati: Alii uero truncatis
manibus siue cȩteris cesis
membris: spectaculũ angelis¬
lias in ppłis. nudi propter
nomen dei portantes: Hi sũt
triũphatores et amici dei:
qui contemnentes scelerato¬
rum iussa principũ: modo

Expanded text:
m dixi amicos, quia omnia quaecunque audivi a Patre meo nota feci vobis. Et quodcunque ligare voluissent suEt iterum, cum venisset ad judicandum saeculum, eos super sedes duodecim esse sessuros, et secum judicaturos orbem terrae praedixerat. Talibus, ut credimus, patronis haec dies subjecta is subjectum est triumphale martyrum nomen, qui per diversa tormentorum genera Christi passionem non lacessantibus praecordiorum mentibus imitabantur. Alii ferro perempti, alii flammis exusti, alii flagris verberati, alii vectibus perforapelagi periculo subjecti, alii vivi decoriati, alii vinculis mancipati, alii linguis privati, alii lapidibus obruti, alii frigore afflicti, alii fame cruciati; alii vero, truncatis manibus, sive caeteris caesis membris, spectacululiae in populis nudi propter nomen Domini portantes. Hi sunt triumphatores et amici Dei, qui, contemnentes sceleratorum jussa principum, modo
Abbreviated transcription (Latin):
centem: id est semet ipsos si¬
ne macula. absq ad mixtione
praui operis offerre non de¬
stiterunt: Et licet persecuto¬
rum non sensissent gladiũ:
tamen per uitȩ meritũ deo
digni. martyrio non pri¬
uantur: quia martyriũ nos
sola sanguinis effusione.
sed abstinentra peccatorũ.
et exercitatione preceptoꝵ¬

Expanded text:
centem, id est, semetipsos sicentem, id est, semetipsos sine macula atque admistione pravi operis offerre non desistant; et licet persecutorum non sensissent gladium, tamen per vitae meritum Deo digni martyrio non privantur, quia martyrium non sola sanguinis effusione, sed abstinentia peccatorum, et exercitatione Dei praecepto
Abbreviated transcription (Latin):
et inuenit illos dignos se:
Tanquã aurum in fornace
probaiit illos: et quasi ho¬
locausti hostiam accepit il¬
los:Nunc ergo martyrũ
xp̃i certamina. et uictorias
audiuimus: Eis nimirum
hunc diem tanto credimus
scificatũ: quãto in semet¬
ipsis ut sanctificarentur
laborare per tormenta
non cessauerunt:¬
pĩ uero sacerdotibus
atq doctoribus. siue cor¬
fessoribus: huius festiuitatem
diei non ignotam esse credi¬
mus: Qui corda fideliũ spirita¬
liter: quasi ymbribus trriga¬
uere cęlestibus: ut feliciter
proferre immarcescibilẽ bo¬
norum operum possent fru¬
ctum: Qui talenta sibi credita
non solum rebdere: uerũ etiã
sine fraude amplificare pro
didicerunt: non sibimet tan
preceptũ arguendo: obsecran¬
do: increpando: curamq fa.¬
ciendo. inserere nitebant᷑: Quo¬
rum mens lucidissima: ma¬
nus uero plene fuere mundi¬
tia: eo quod in mensa altariˢ
sacroscã xp̃i corporis et san¬
guinis mysteria cȩlebrantes:
et in sui cordis penetralibuᷤ

Expanded text:
invenit illos dignos se. Tanquam aurum in fornace probavit illos, et quasi holocausta hostiam accepit illos. » Nunc ergo martyrum Christi certamina atque victorias audivimus, eis nimirum hunc diem tantum credimus sanctificatum, quantum in semetipsis ut sanctificaretur laborare per tormenta non cessavere; Christi vero sacerdotibus atque doctoribus, sive confessoribus, hujus festivitatem diei non ignotam esse credimus, qui corda fidelium spiritaliter quasi imbribus irrigant coelestibus, ut feliciter proferre immarcescibilem bonorum operum possint fructum, qui talenta sibi credita non solum reddere, verum etiam cum usura sine fraude amplificare procdidicere, non sibimet tantpraeceptum, arguendo, obsecrando, increpando, curamque faciendo, inserere nitebantur. Quorum mens lucidissima, manus vero plenae sunt munditia, eo quod in mensa altaris sacrosancta Christi corporis et sanguinis mysteria celebrantes, et in sui cordis penetralibus
Abbreviated transcription (Latin):
memoriã prȩcebentiũ patrũ
quos ante legem et sub le¬
ge. scriptura sacra demonstrã¬
te cognouimus: ad hoc tan¬
tum proferimus: ut facilus
intelligere ualeatis. qualis
uel quanta sit huius sacra¬
tissima prȩsentis diei festiui.¬
tas: Nunc uero reuertamur
ad eos: quos unda baptisma¬
tis et effusio sanguinis xp̃i.
ab errore paterni delicti. ab
squalore uetustȩ gentilita¬
tis: in nouo testamento per
gauit: Quorum oculi beati:
uic tam preclarȩ uisi.¬
oni. ioħes baptista soci¬

Expanded text:
memoriam praecedentium Patrum, quos ante legem et sub lege, Scriptura sancta demonstrante, cognovimus, ad hoc tantummodo proferimus, ut facilius intelligere valeatis quanta vel qualis sit hujus sacratissimae praesentia diei, quta. Nunc vero revertamur ad eos quos unda baptismatis, et effusio sanguinis Christi, ab errore paterni delicti, a squalore vetustae gentilitatis, in novo testamento, pergavit; quorum oculi beati, Hujus tam praeclarae visionis Joannes Baptista
Abbreviated transcription (Latin):
nentes: Quorum imperiipo¬
steritas non cessauit: quotisq
xp̃s ex eorum germine. per
uterum intactȩ uirginis ma¬
tium natus: in mundo cho¬

Expanded text:
, quorum imperii potestas non cessavit, quoadusque Christus ex eorum germine per uterum beatae Virginis, qtium, natus in mundo, co
Abbreviated transcription (Latin):
ceteris prȩminent: pro eo qͦd
eis ad obȩbiendũ. alia ange¬
lorum agmina subiecta sint:
Alii tanta diuinitatis gr̃a re¬
plentur: ut in eis dñs sedeat:
et per eos sua iudicia decer¬
nat: Alii uero tanto perfecti¬
ore scientra pleni sunt: quan¬
to cdaritatẽ dei uicinius con¬
templantur: Alia uero ita dõ
coniuncta sunt angłorum
agmina: ut inter hec et de-¬
um. nulli alii sp̃s intersint:
Qui tanto magis ardent
amore: quanto subtilius
claritatẽ diuinitatis eius as¬
piciunt: Talibus ut diximuꝰ
a primordio incipientis ui¬
tȩ. beatorũ spũum distincti¬
ombus: superna cȩlorũ reg¬
na. a deo conditore in perpe.¬
tuum mirabiliter collocata

Expanded text:
caeteris praeeminent, pro eo quod caeteris praeeminent, pro eo quod eis ad obediendum alia angelorum agmina subjecta sunt; alii tanta Divinitatis gratia replentur, ut in eis Dominus sedeat, et per eos sua judicia decernat; alii tanto perfectiori scientia pleni sunt, quanto claritatem Dei vicinius contemplantur; alia vero ita Deo conjuncta sunt angelorum agmina, ut inter haec et Deum nulli alii intersint, et tanto magis ardent amore, quanto subtilius claritatem Divinitatis ejus aspiciunt. Talibus, ut diximus, a primordio incipientis vitae beatorum spirituum distinctionibus, superna coelorum regna a Deo Conditore, in perpetuum mirabiliter collocata,
Abbreviated transcription (Latin):
eius fuit: Aut quis prior de.¬
dit illi: et retribuetur ei:
Qm̃ ex ipso. et per ipsum. et
in ipso sunt ommia: Ipsi honor
et gła. in scl̃a scłorum amen:
qui superna cȩlorum regna
spiritibus angłicis ad laudẽ
et głam. atq bonorem sui
nomimis ac maiestatis: in per¬
petuum miro ordine colloca.¬
pertimescimus: quia soli deo
scire est: quomodo uel quẽ¬
admodũ eorum nobis inuisi¬
bilis. et absq ulla contagio¬
ne seu diminutione. in sui so¬
la pũritate consistat natura:
glorum. ad dei iudicia ac mi¬
insteria complenda: testante
sacro eloquio cognouimus:
Quorum principatus atqi: po¬
testates: subtiliter ac mirabi¬
liter. dei om̃ipotentis nutu di¬
stinguntur: Alii ex illis ad nos
in mundum missi: futura prȩ¬
dicendo prȩuentunt: Alii ad
hoc sunt constituti: ut per eos
signa et miracula frequenti¬
us fiant: Alii subiectis ange¬
lorum spiritibus presunt :
eisq: ad explenda diuina mi¬
nisteria. disponendo princi¬
pantur: Alii mira potentra

Expanded text:
aut quis prior dedit illi, et retribuetur ei? quomodo ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia? ipsi honor et gloria in saecula saeculorum, Amen, qui superna coelorum regna spiritibus angelicis ad laudem et gloriam, atque honorem sui nominis ac majestatis in perpetuum miro ordine collocapertimescimus, quia soli Deo scire est quomodo vel quemadmodum eorum invisibilis absque contagione seu diminutione in sua sola puritate consistat natura. ad Dei judicia ac ministeria complenda, testante sacro eloquio, cognovimus, quorum principatus atque potestas subtiliter ac mirabiliter Omnipotentis nutu distinguitur. Alii ex illis ad nos in mundum missi, futura praedicando, perveniunt; alii ad hoc sunt constituti, ut per eos signa et miracula frequentius fiant; alii subjectis angelorum spiritibus praesunt, eisque ad explenda divina mysteria disponendo principantur; alii mira potentia
Abbreviated transcription (Latin):
egimus in ex¬
desiasticis hi¬
storiis: quod sc̃s bonefacius
qui quartus a beato grego¬
rio. romanȩ urbis episcopa¬
tum tenebat: suis precibus
a foca cȩsare impetrauerit.
donari ecclȩ.xp̃i templum
romȩ. quod ab antiquis pan¬
theon antea uocabatur: qͥa
hoc quasi simulachrũ omnl.¬
um uideretur esse deorum:
In quo eliminata omni spur¬
scȩ dei genitricis mariȩ. atq
omnium martyrũ xp̃i: ut
exclusa multitudme demonũ.

Expanded text:
egimus in ecclesiasticis historiis quod sanctus Bonifacius, qui quartus a beato Gregorio Romanae urbis episcopatum tenebat, suis precibus a Phoca Caesare impetraret donari Ecclesiae Christi templum Romae, quod ab antiquis Pantheon ante vocabatur, quia hoc quasi simulacrum omnium videretur esse deorum; in quo, eliminata omni spurtae Dei genitricis, atque omnium martyrum Christi, ut, exclusa multitudine daem
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s denuntiante conceptus:
in exordio prȩdicationis atq:
baptismatis pͥrmatũ tenebat:
Qui xp̃m peccata mundi
tollentẽ. udendo agnouit:
et digito demonstrauit. Q uo
inter natos mulierũ. non sur¬
Qui merito prȩcursor dñi.
prȩco iudicis. propħa altissi¬
mi nuncupatur: quia nondũ
editus: xp̃m mundo uenturũ
propħauit: et ad redempti¬
onem animarũ ad inferos de¬
scendentẽ. głosa precucurrit
passione: Huic athlete dei ele¬
cto: concordat duodenus apo¬
stolorũ numerus: Quos pri¬
mos miraculorũ uirtutibus.
ad componendũ nouȩ fidei
fundamentũ. erigendũq ad
quos capiebat mundus ele¬
git: ut in omnem terram so.¬
nus eorum prȩdicationis exi¬
ret: et in fines orbis terrȩ eo
rum procederent uerba: Qui
uere uiti id est xp̃o. tanquam
paliites ad heserunt: quorũ

Expanded text:
untiante conceptus est, in exordio praedicationis atque baptismatis primatum tenebat, qui Jesum peccata mundi tollentem, videndo agnovit, ac digito demonstravit, quo inter natos mulierum non surQui merito praecursor Domini, praeco judicis, propheta Altissimi, nuncupatur; qui nondum editus, Christum mundo venturum prophetavit, et ad redemptionem animarum ad inferos descendentem gloriosa praecucurrit passione. Huic athletae Dei electo concordat duodenus apostolorum numerus, quos a primis miraculorum virtutibus, ad componendum novae fidei fundamentum, erigendumque adquos capiebat mundus, elegit, ut in omnem terram sonus eorum praedicationis exiret, et in fines orbis terrae eorum verba procederent. Qui verae viti, id est, Christo tanquam palmites adhaeren
Abbreviated transcription (Latin):
non potest. quemadmodũ
uidere tu potes: Parauit em̃
sibi pennas sicut aquilȩ: et
uadet in domum propositi
sui: Unde ad nos utiq uenit:
nec tales qualis uenit mue¬
nit: Diligamus ergo inuicẽ
sicut et xp̃s dilexit nos: et
tradidit semet ipsum prono¬
bis: Maiorem quippe hac di¬
lectionẽ nemo habet: ut ani¬
mam suam ponat quis pro
amicis siis: Eumq sic imi¬
temur piã obȩdientia: ut
ei nos cõparare nulla presu.¬
mamus audacia: Nona le.¬

Expanded text:
non potest, quemadmodum non potest, quemadmodum idere tu potes. Parabit enim sibi pennas sicut aquilae, et vadet in domum praepositi sui : unde ad nos utique venit, nec tales qualis venit invenit. Diligamus ergo invicem, sicut et Christus dilexit nos, et tradidit semetipsum pro nobis . Majorem quippe hac dilectionem nemo habet, ut animam suam ponat quis pro amicis suis. Eumque sic imitemur pia obedientia, ut ei nos comparare nulla praesumamus audacia. TRA
Abbreviated transcription (Latin):
hypocrisin: Dicendo enim
se sine peccato esse: iustum
non potest exhibere sed
fingere: Ideo dictum est:
Hȩc enim habent uitã fal¬
lacem: Unus est solus: qui
et carnem hominis habe¬
re. et peccatũ potint non
habere: Merito quod sequi¬
tur nobis precipitur.⁊ et
tali uerbo atq prouerbio.
humana infirmitas conue¬
nitur: eiq dicitur: Noli ex¬
tendere te cum sis pauper:
iues est enim: qui nec
hereditario nec pro-¬
prio unquam debito obno¬
xius: et ipse iustus est: et
alios iustificat. xp̃s: Noli
contra eum te extendere:
n tantum pauper:ut re¬
missionis peccatorũ appare¬
as cotidianus in oratione
mendicus: Tuo autem con¬
silio inquit. abstine te: Un¬
de: nisi a presumptione
fallaci: Ille quippe quia
non tantũ est homo sed
etiam deus: ideo nunquã
reus: Si enim direxeris ocu¬
lum tuum ad illum: nus¬
quam parebit: Oculumtu¬
um : oculum indelicet hu¬
manum. quo cernis huma¬
na: si direxeris ad illum:
nusquã parebit: qm̃ uideri

Expanded text:
hypocrisim. Dicendo enim hypocrisim. Dicendo enim se sine peccato esse, justum non potest exhibere, sed fingere Ideo dictum est, Haec enim habent vitam fallacem. Unus est solus qui et carnem hominis habere, et peccatum potuit non habere. Merito quod sequitur, nobis praecipitur, ac tali verbo atque proverbio humana infirmitas convenitur, eique dicitur: Noli extendere te, cum sis pauper, ves est enim qui nec haereditario nec proprio unquam debito obnoxius, et ipse justus est, et alios justificat Christus. Noli contra eum te extendere, in tantum pauper, ut remissionis peccatorum appareas quotidianus in oratione mendicus. Tuo autem consilio, inquit, abstine te. Unde, nisi a praesumptione fallaci? Ille quippe quia non tantum est homo, sed etiam Deus, ideo nunquam reus. Si enim direxeris oculum tuum ad illum, nusquam parebit Oculum tuum, oculum videlicet humanum quo cernis humana, si direxeris ad illum, nusquam parebit; quia videri
Abbreviated transcription (Latin):
frẽs pro frĩbus moriantur:
tamen in fraternorũ pecca¬
torum remissionẽ. nullius
sanguis martyris funditur
quod fecit ille pro nobis.
neq in hoc quid imitare¬
mur sed quod gratularem
uatenus ergo marty.¬
res pro fr̃ibus sanguinem
suum fuderunt: hactenus
talia exhibuerunt: qualia
de mensa dñica percepe¬¬
runt: In ceteris enim quȩ
dixi: quamuis nec omma
dicere potur: martyr. xp̃i.
longe impar est. xp̃o: Quod
si quisquã se non dico poten¬
tiȩ xp̃i. sed innocentiȩ cõm.¬
parabit. non dicam et alie¬
num se putando sanare. sed
suum saltem nullũ habere
peccatũ: etiam si auidior est
quam ratio salutis exposcit:
multum est ad illum: non ca¬
pit tantum: Et bene. quod
ista prouerbiorũ sententia
cõmonetur: quȩ continuo
subiungit et dicit: Quod si
auidior es: noli concupiscere
cibos eius: Satius est enim
ut nichil inde sumas: quã
ut tibi plusquã oportet as¬
sumas: Hȩc enim in quit ha-
bent uitam fallacẽ: hoc est

Expanded text:
fratribus moriantur, fratribus moriantur, tamen in fraternorum peccatorum remissionem nullius sanguis martyris funditur, quod fecit ille pro nobis: neque in hoc quid imitaremur, sed quid gratularemur uatenus ergo martyres pro fratribus sanguinem suum fuderunt, hactenus talia exhibuerunt, qualia de mensa dominica perceperunt. In caeteris enim quae dixi, quamvis nec omnia dicere potui, martyr Christi longe impar est Christo Quod si quisquam se, non dico potentiae Christi, sed innocentiae comparabit; non dicam et alienum se putando sanare, sed suum saltem nullum habere peccatum: etiam sic avidior est quam ratio salutis exposcit, multum est ad ilium, non capit tantum. Et bene quod ista Proverbiorum sententia commonetur, quae continuo subjungit atque dicit, Quod si avidior es, noli concupiscere cibos ejus; satius est enim ut nihil inde sumas, quam ut tibi plus quam oportet assumas. Haec enim, inquit, vitam habent fallacem, hoc est