comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ignoraturos: ñ ꝑeccatẽ. Frutuosa auĩ aisi
contritio ẽ. cũ qͥs de peccõ qͦ dm̃ offenoit do¬
let. ꝙ inde turbat᷑: qͥa iniqͥtas amore uas¬
ciȩ sͥ displicet. Hinc ẽ illud. Peccator q̃ eu q
hora ingemuerit: saluus erit. Et eñi ẽ is
nichil tardũ sit nichil absens: qnͣtonꝰ aliqͥꝰ¬
ciã meã dño: & tu remisisti impietatẽ pari¬
ti mei. Deliberaui scilica. in corde. firmiteo
disposui illuo qͦt cõmisi contẽpnendo dm̃
execrare ꝓpter dm̃: accusando meipsũ. uni
illud. Itstus in pͥncipio sermonis: accusato
ẽ sui. Est autẽ dm̃ peccm̃ dimtitere: etna pe¬
nã ꝓ illo debitã relaxare ꝑ collationẽ p̾sents
gr̃e. Hoc equidẽ fit in pariuilis cũ baptim
lauachrũ suscipit᷑: hoc & in adultis. cũ ñts
cecitas cõpunctione soluit᷑. Hinc doctores sil̃
eloquii scͥpserunt originale pecẽm ui baptis¬
mo transire reatu. s remanere actu: qͥa suꝑẽ

Expanded text:
ignoraturos, non peccarem. » Fructuosa autem cordis ignoraturos, non peccarem. » Fructuosa autem cordis contritio est, cum quis de peccato quo Deum offendit dolet, et inde turbatur, quia iniquitas amore justitiae sibi displicet. Hinc est illud: « Peccator, qua hora ingemuerit, salvus erit . » Etenim cum Deo nihil tardum fit, nihil absens, quanto cititiam meam Domino, et tu remisisti impietatem peccati mei . Deliberavi scilicet in corde meo, firmiterque disposui illud quod commisi contemnendo Deum, exsecrari propter Deum accusando meipsum. Unde illud: Justus in principio sermonis accusator est sui . Est autem Deum peccatum dimittere, aeternam poenam pro illo debitam, relaxare per collationem praesentis gratiae. Hoc equidem fit in parvulis, cum baptismi lavacrum suscipitur; hoc et in adultis, cum mentis caecitas compunctione solvitur. Hinc doctores sacri eloquii scripserunt, originale peccatum in baptismo transire reatu, sed remanere actu; quia superest
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ aliis impenbere debute. ꝓ eo qͦd miscłiã
acceꝑat. Unde & alibi. Qua m̃sura mensi
fueritis: remetiet᷑ uob̃. Talis ẽ gͦ parabola:
ac si dicat᷑. Si aliis ñ uultis misereri. sic̃ ds̾
misertꝰ ẽ. uob̃ peccata condonando: pater
cȩlestis hoc debitũ exiget a uob̃. Estimant
gͥ ad terrorẽ dictum eẽ. qͦd expositores com¬
munit̾ asserunt rursus exigi: qͦd ꝑ peniten¬
tiam dunissũ eratz Hunc aitt̃ẽ de remis¬
ciliatione peccatoris ad dm̃. tͥa consideranda
st̃: iudelicq cordis contritio: oris confessio:
oꝑum satisfactio. Precipit enĩ scͥptura scid̾e
corda ñ uestim̃ta confiteri alterutrũ pecc̃a:
& facere dignos fructus penitentiȩ. Et no¬
tandũ qͥa multi ꝓ peccatis gemunt: ñ qͦd
tritio. ad salutẽ: s mentis consternatio
ad dampnatioñe. Sic ꝙ enĩ mali dolebũt¬
in futuro. Nonnullos etiã penttet pecase
ꝓ sola pereati turpitudine: iuxta illud phi¬
losophi. Si seĩẽ deos condonaturos. & bõs

Expanded text:
 eo quod misericordiam acceperat. Unde et alibi: Qua mensura mensi fueritis, remetietur vobis . Talis ergo est parabola, ac si dicatur: Si aliis non vultis misereri, sicut Deus misertus est vobis peccata condonando, pater coelestis hoc debitum exiget a vobis. Aestimant igitur ad terrorem dictum esse, quod expositores communiter asserunt rursus exigi, quod per poenitentiam dimissum erat. Nunc autem de remisciliatione peccatoris ad Deum tria consideranda sunt, videlicet cordis contritio, oris confessio, operum satisfactio. Praecipit enim Scriptura scindere corda et vestimenta, confiteri alterutrum peccata, et facere dignos fructus poenitentiae. Et notandum quia multi pro peccatis gemunt, non quod tritio ad salutem, sed mentis consternatio ad damnationem. Sic etenim mali in futdolebunt. Nonnullos etiam poenitet peccasse pro sola peccati turpitudine, juxta illud philosophi: « Si scirem deos condonaturos, et homines
Abbreviated transcription (Latin):
conserui eiꝰ quȩ fiebant: contristati st ualde.
Et uenerunt & narrauerunt dño suo: om̃ia
quȩ facta fuerant. S p̃uales qͥ om̃ia iudicãt
talia uidentes contristant᷑: ꝙ nuntiant dño.
ad corrigendũ implorantes auxilium. I unc
uocauit illũ dñs suus: ꝙ ait illi. Serue ne¬
qũa: om̃e debitũ dimisi tͥ. qm̃ rogasti me.

Expanded text:
conservi ejus quae fiebant contristati sunt valde. Et venerunt et narraverunt domino suo omnia quae facta fuerant. » Spirituales qui omnia judicant talia videntes contristantur, et nuntiant Domino ad corrigendum, ejus implorantes auxilium. « Tunc vocavit illum dominus suus, et ait illi: Serve nequam, omne debitum dimisi tibi, quoniam rogas
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ de innumerabilib peccĩs. uel cͥminalib ra¬
tionẽ redditurus erat. Cũ autẽ ñ haberet uites
neq grãm unde satis facere posset÷ sensit
in scͥpturis qͥa tales iubet ds̃ ueniudari iẽ¬
ȩt̃no incendio mancipari cũ uxore q filis:
hoc ẽ cũ insipientia & cogitationib malis.
Iustos uͦ cũ uxore ꝙ filis: edest cũ sapientia

Expanded text:
innumerabilibus peccatis vel criminalibus rationem redditurus erat. Cum autem non haberet vires neque gratiam unde satisfacere posset, sensit in Scripturis quia tales jubet Deus venundari, aeterno incendio mancipari cum uxore et filiis, hoc est cum insipientia et cogitationibus malis. Justos vero cum uxore ac filiis, id est
Abbreviated transcription (Latin):
urã firma stabit in abiciendo contumacẽ
ꝙ recipiendo penitentẽ: qͥa postquã duo
de uob̃ consentient ñ dico tm̃ de his. s de
om̃i repetenda: unitatis merito. fiet a pa-¬
tre meo consensus illiꝰ peticio. Ego enĩ pax
ꝙ carttas: ego summũ & cõmune bonũ:
sedem mͥ in pacificis constitui. Ece premie

Expanded text:
vestra firma stabit, in abjiciendo contumacem, et recipiendo poenitentem; quia postquam duo de vobis consentient, non dico tantum de his, sed de omni re petenda, unitatis merito fiet a Patre meo consensus illius petitio. Ego enim pax et charitas, ego summum et commune bonum,  in pacificis constitui. HIE
Abbreviated transcription (Latin):
in celo Potestatẽ tͥbuit apłis: ne ab aliquo
contempnant᷑. Ac si dicat. Si aliqͥs correptio
thematis alligaueritis in t̾ra. alligatus etiã
erit in celo: hoc ẽ cȩlesti sententia confirman¬
te. Uel ita ut supra. Quoscũq ab ȩccłia in
hac uita eieceritis uel in eccliam induxeritis.
rata erit sententia etiã in celo: ioest in tota
eccłia. Siue etiã iuste siue iniuste hoc fiat:
nichil refert qͥn subiectus obedire debeat.
Sententia enĩ pastoris siue iusta siue iniusta
sit. tim̃da ẽ: ne tumida rep̾hensione qͥ pͥus
culpabilis ñ erat. postmodũ culpabił fiat¬

Expanded text:
N. Potestatem tribuit apostolis, ne ab aliquo contemnantur. Ac si dicat: Si aliquis noluerit nathematis alligaveritis in terra, alligatus erit etiam in coelo, hoc est, coelesti sententia confirmante. Vel ita ut supra; quoscunque ab Ecclesia in hac vita ejeceritis, vel in Ecclesiam induxeritis, rata erit sententia etiam in coelo, id est, in tota Ecclesia. Sive autem juste, sive injuste hoc fiat, nihil refert quin subjectus obedire debeat. Sententia enim pastoris, sive justa, sive injusta sit, timenda est, ne tumida responsione qui prius culpabilis non erat, postmodum culpabilis fiat
Abbreviated transcription (Latin):
d̃e modos iundictã & censurã canonũ estima¬
R. Sciendũ tam̃ qnͣto qͥs tẽpore morat᷑ in pec¬
atis: tanto eiagenda ẽ penttentia. Cum gͥar
hirio sacerdo tũ tẽporał pena peccati protelet᷑
uł adbreuiet᷑: de ea plures intelligunt illud
ẽ dictũ. Quoꝵ remiseritis peccã remittunt᷑
es: & quoꝵ retinueritis retenta fc̃. Pena enĩ

Expanded text:
dem modos vindictam et censuram canonum aestimare. Sciendum tamem quanto quis tempore moratur in peccatis, tanto ei agenda est poenitentia. Cum igitur arbitrio sacerdotum temporalis poena peccati proteletur vel abbrevietur, de ea plures intelligunt illud esse dictum: « Quorum remiseritis peccata remittuntur eis, et quorum retinueritis, retenta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
dimittat᷑. quotiens in die peccare ñ posst
Aliter. Solet ꝑ sept̾e: cuicũq rei aut tempons
uniu̾sitas indicari. Unde qͦd in psalmo eantꝰ
septies in die laudẽ dixi tͥ: nichil ẽ aliudã
semꝑ laus eiꝰ in ore meo. Undenariꝰ uͭ trae¬
gressionẽ significat. qͥa recedit a denario: in qͥ
ut septies undecim sint. septuaguita & sep¬
tẽ: om̃is intelligit᷑ transgressio. Precipt᷑ ͣ
dimittendũ eẽ septuagies septies .i. septuagu¬

Expanded text:
dimittatur, quoties in die peccare possit. Aliter: Solet per septem cujusque rei aut temporis universitas indicari. Unde quod in psalmo canitur: Septies in die laudem dixi tibi , nihil est aliud quam semper laus ejus in ore meo . Undenarius vero transgressionem significat, quia recedit a denario, in quo  per septem, ut septies undecim sint septuaginta et septem, omnis intelligitur transgressio. Praecipitur ergo dimittendum esse septuagies septies, i
Abbreviated transcription (Latin):
cupierunt q cupiunt sͥ dari a deo uer
Unde & statim sequit᷑. Fili tu semꝑ meni
es. Id eo qͦ multi tamquã mercennarĩ lap
custodierunt: ne ob eiꝰ preuaricationẽ ds te¬
renã felicitat̾e subtraheret. Et nunqui
dedisti mͥ hedum: ut cũ amicis meis ep̃ili¬
rer. Hedus solet significare peccatorem:
hic significat xp̃m: non qͥa peccatũ umq̃
fecerit. s quia uidei reputauerunt eũ pecut¬
rem. hic hedus nondũ datus ẽ uideis ade¬
pulandũ: qͥa nundũ credunt in eũ. Qd̃ dicit
cũ amicis: intelligit᷑ ex ꝑsona principũ. ut
cũ plebe: uel ex ꝑsona ppłi iherosolunttant
ut cũ ceteris tͥbub isrł epularent᷑. Erras isrł
in agro. qͥa taces de epulis pat̾s: quasi absq
eo uera iocunditas ẽẽ possit. Qui in fine scł̃i
hedum. itest antixp̃m sͥ immolabunt: illi
sine patre cũ amicis demonib saturabuit᷑.
Unde dicit᷑. Tu confregisti drachonẽ: dedi¬

Expanded text:
cupierunt, et cupiunt sibi dari a vero Deo. cupierunt, et cupiunt sibi dari a vero Deo. Unde et statim sequitur: Fili, tu semper mecum es. Ideo quoque multi tanquam mercenarii legem custodierunt, ne ob ejus praevaricationem Deus terrenam felicitatem subtraheret Et nunquam dedisti mihi haedum, ut cum amicis meis epularer. Haedus solet significare peccatorem, sed hic significat Christum, non quia peccatum unquam fecerit, sed quia Judaei reputaverunt eum peccatorem. Hic haedus nondum datus est Judaeis ad epulandum, quia nondum credunt in eum. Quod dicit, cum amicis, intelligitur ex persona principum, ut cum plebe, vel ex persona populi Hierosolymitani, ut cum caeteris tribubus Iin agro, quia taces de epulis patris; quasi absque eo vera jucunditas esse possit. Qui in fine saeculi haedum, id est, Antichristum sibi immolabunt, illi sine patre cum amicis daemonibus saturabuntur. Unde dicitur: Tu confregisti draconem, dedi
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa saluũ illũ recepit. Indignatus ẽ autẽ: ꝙ
nolebat introire. Pater gͦ illius egressus: cepit
rogare illũ. Inus de serius quẽ uocat. est
aliqͥs de ꝓphis quẽ legit: querens unde ta¬
lia festa celebrent᷑ in eccłia. Qd̾ cum ibi in¬
uenit. qͣsi respondente ei ꝓpħa. indignatur:
& ñ uult uitroire io ÷ credere. Pater tam̃e
gressus ad eum ꝑ predicatores rogat illũ
ut intioeat: s ad huc hodie ꝓpt̾ inuidian
frĩs. uoluntatẽ patͥs nesciens foris stat ne¬
bit tam̃ in fine: postqũa gentiũ plemulo
intrauerit. At ille respondis: dixit pats
Ecce tot annis seruio t. ꝙ nunꝗͣ mandacsi
datũ dĩ preceriit: s facile solutio occurt
Non ẽ hoc dictum de omni mandato: s e
hoc qͦd iussus ẽ colere nullũ aliũ dm̃. qͣ u
sum creatorẽ omniũ. Et iste tenet hiepsi¬
nam illoꝵ: qͥ nunqua ab uno deo ad sim¬
lachra conu̾si sunt. Qͥ quãuis in agn fi¬
erint uel sint. terrena desiderando: ea tam

Expanded text:
s est autem et nolebat introire. Pater ergo illius egressus, coepit rogare illum. BEDA. Unus de servis quem vocat, est aliquis de prophetis, quem legit, quaerens unde talia festa celebrentur in Ecclesia. Quod cum ibi invenit, quasi respondente ei propheta, indignatur et non vult introire, id est, credere. Pater tamen egressus ad eum per praedicatores, rogat illum ut introeat, sed adhuc hodie propter invidiam fratris, voluntatem patris nesciens, foris stat. Introibit tamen in fine, postquam gentium plenitudo intraverit. At ille respondens, dixit patri suo: Ecce tot annis servio tibi, et nunquam mandatum datum Dei praeteriit, sed facile solutio occurrit. Non est hoc dictum de omni mandato, sed de hoc quod jussus est colere nullum alium Deum quam ipsum Creatorem omnium. Et iste tenet hic personam illorum, qui nunquam ab uno Deo ad simulacra conversi sunt. Qui, quamvis in agro fuerint vel sint, terrena desiderando, ea tamen
Abbreviated transcription (Latin):
los om̃s ad penitentiã uenientes÷ maior
uͦ om̃s in cultu di ꝑsistentes: licet in aliqͣ
peccata. uelut in inuidiam frĩs deiuantes:
Iuxta hoc gͥ accipimꝰ ꝑ uitulã saginatum
maiora gr̃e dona: ꝙ in eors cõparatione
ꝑ hedũ minora: sic̃ uniu̾sa hominũ iusti¬
Ouis a pastore lapsa reuocat᷑: dragna quȩ
ꝑierat inuentt᷑: filiꝰ ad patr̃e ꝓprus uestigni
redit: & apatre honorat᷑. O ues sumꝰ peta¬
mus pascua: dragina sumus habeamus
pretiũ: filii fumus. festinemꝰ ad patrem:¬

Expanded text:
los omnes, ad poenitentiam venientes; major los omnes, ad poenitentiam venientes; major vero, omnes, in cultu Dei persistentes, licet in aliqua peccata velut in invidiam fratris deviantes. Juxta hoc igitur accipiemus per vitulum saginatum majora gratiae dona, et in eorum comparatione per haedum minora, sicut universa hominum justiOvis a pastore lapsa revocatur; drachma quae perierat, invenitur; filius ad patrem propriis vestigiis redit, et a patre honoratur. Ovis sumus, petamus pascua; drachma sumus, habeamus pretium; filii sumus, festinemus ad patrem
Abbreviated transcription (Latin):
sitatẽ. reuixit ꝑ fide: ꝑierat recedendo a
cnsortio iustore: & inuentꝰ ẽ redditus mat̾
ecelie. Non quasi mentientẽ arguit paters
maior̃e filiũ: s secũ ꝑseuerantiã eiꝰ laudanꝰ
aꝰ yfruitionẽ potioris exultationis inui¬
tat᷑ Eo̾ dicit omia mea tua sunt: ñ pu¬
tandum ẽ ita dictum. qͣsi ñ suit es fr̃is. S
simmor habet ibi partem: quomͦ ft̃ om̃ia
maioris: Post hanc uitã sic a iustis haben¬
ꝑ᷑ om̃ia: ut sint ꝙ omniũ singula. & singu¬
is omĩa. Cum gͦ beatitudĩe illã obti¬
nuerimus. nr̃a erunt ad uiuendũ suꝑiora:
ad contuuendũ equalia: ad dominandũ in¬
feriora. Congaudeat itaq maior frat̃ mi-¬
nori reu̾so: siue placeat duos frẽs accipi
duos ppłos. siue duos qͦs libet homines. pe¬
nitentẽ & iustum: uel qui sͥ iustus uideat᷑.
Mox siquidẽ ut mundus factus ẽ. ceper̃t
eẽ ciues babiloniȩ ꝙ iherłm: idest mali
& boni. Potest gͥ minor filiꝰ significare ma¬

Expanded text:
litatem, revixit per fidem perierat recedendo a consortio justorum, et inventus est, redditus matri Ecclesiae. Non quasi mentientem redarguit pater majorem filium, sed secum perseverantiam ejus laudans, ad perfruitionem potioris exsultationis invitat. Quod dicit, omnia mea tua sunt, non putandum est ita dictum, quasi non sint et fratris. Sed si minor habet partem ibi, quomodo sunt omnia majoris? Post hanc vitam sic a justis habentur omnia, et ut sint omnium singulorum omnia. Cum ergo beatitatem illam obtinuerimus, nostra erunt ad vivendum superiora, ad convivendum aequalia, ad dominandum iuferiora. Congaudeat itaque major frater minori reverso, sive placeat duos fratres accipi duos populos, sive duos quoslibet homines poenitentem et justum, vel qui sibi justus videatur. Mox siquidem ut mundus factus est, coeperunt esse cives Babyloniae et Jerusalem, id est, mali et boni. Potest igitur minor filius significare ma
Abbreviated transcription (Latin):
mouent: ideo ue illi cuiꝰ uitio ueniunt. In
qua generali sententia. ꝑcutit᷑ uidas. Ideo
enĩ maxime ait uenire scandala: qͥa ad sacͣ¬
mentũ redoendȩ nob̃ ecernitatis. om̃is in
eo passionis humilitas eẽt explenda. In
hoc namq ignorantia plurimũ detinet᷑ hu¬
mana: qͦd sub deformitate crucis. eternȩ głȩ
dnm nolit acciꝑe. Et qͥd mundo tam ꝑicu¬

Expanded text:
movent, ideo vae illi cujus vitio veniunt. In movent, ideo vae illi cujus vitio veniunt. In qua generali sententia percutitur Judas. Ideo enim maxime ait venire scandala, quia ad sacramentum reddendae nobis aeternitatis omnis in eo passionis humilitas esset explenda. In hoc namque ignorantia plurimum detinetur humana, quod sub deformitate crucis, aeternae gloriae Dominum nolit accipere. Et quid mundo tam pericu
Abbreviated transcription (Latin):
aduersus illũ ñ eẽ. inquantũ cũ illo ẽ: sicut
iste. qͥ in hoc qͦd in nomine xp̃i urtittes faci¬
ebat. ñ erat contraruis discipulis: s in hoc qͦd
in societate eors ñ erat. Unde dñs dixit eis:
nolite ꝓhibere eum. Unitat̾e eccłiȩ debebãt
ei suadere. ñ illio in quo cũ illis erat ꝓhibere:
sicut catholica eccłia ñ imꝓbat in hereticis
sacram̃ta cõmunia in quib nob̃cũ sunt: s
diuisionẽ a nobis &e sententias ueritati ad¬
uersas. Hac sententia doctus dicit apłs. Siue
occasione. siue ueritate xp̃c annuntiet᷑: in
e mundo a scandalis.
Necesse ẽ enim: ut ueniant scandala. Ue¬
rtuntam̃ ue homini: ꝑ quẽ scandalũ uenit.
Sicut necesse ẽ igñe calere. niuem uͦ frigere:
ita etiã necesse ẽ. ut iniquitas mundi errori¬
b pleni scandala pariat: ꝑfectorũ uͦ caritas
pietatis oꝑib luceat. Herumtam̃ qͥa nulla
necessitas cogit humana corda ẽẽ iniqua:
quȩ tam̃ qͥa iniqua sunt necessario scandala

Expanded text:
t iste qui in hoc quod in nomine Christi virtutes faciebat, non erat contrarius discipulis, sed in hoc, quod in societate eorum non erat. Unde Dominus dixit eis: Nolite prohibere eum. Unitatem Ecclesiae debebant ei suadere, non illud in quo cum illis erat, prohibere, sicut catholica Ecclesia non improbat in haereticis sacramenta communia, in quibus nobiscum sunt, sed divisiones a nobis et sententias veritati adversas. BEDA. Hac sententia doctus dicit Apostolus: Sive occasione, sive veritate Christus annuntietur, in e mundo ab scandalis. Necesse est enim ut veniant scandala. Verumtamen vae homini per quem scandalum venit. Sicut necesse est ignem calere, nivem vero frigere, ita etiam necesse est, ut iniquitas mundi erroribus pleni, scandala pariat; perfectorum vero charitas, pietatis operibus luceat. Verumtamen quia nulla necessitas cogit humana corda esse iniqua, quae tamen quia iniqua sunt, necessario scandala
Abbreviated transcription (Latin):
it: quẽ ipse in conseruando isrł tenuerat.
Ipse enĩ sacrificantẽ diis alienis ppłm iuda-¬
icum. maiestatis suȩ aduentu corripuit: cũ
idem ppłs p̾sentis potestatis terrorẽ. licet extͣ
montẽ positus ferre ñ potuit. Deinde mo¬
aduentu. tamquã cetu eccliȩ inspectantis: am-¬
monitus ẽ. Frustiaq habitis his obuirgatio¬
nib: publicani aut echnici uilitate negligit᷑¬

Expanded text:
servando Israel tenderat. Ipse enim sacrificantem diis alienis populum Judaicum majestatis suae adventu corripuit, cum idem populus praesentis potestatis terrorem, licet extra montem positus, ferre non potuit. Deinde inoadventu, tamquam coetu Ecclesiae inspectantis, admonitus est: frustraque habitis his objurgationibus, publicani aut ethnici vilitate negligit
Abbreviated transcription (Latin):
facit inuiriam: absit. ut illã iniuriã a me
putẽ alienã. Ergo ut apłs precipit thimoteo
quȩ peccant᷑ cor̃a omnib corripienda sunt
corã omnib: ut ceteri tunorẽ habeant. Si aũ¬
tu solus nosti peccatũ fris: tunc uere in te so¬
lum peccauit. Qͥd ẽ in te peccauit: Tu scis
qͥa peccauit. Et qͥa secreto peccauit in te: secreto
corrige. Nam ꝙ si solus nosti ꝙ eũ uis corã
omnib arguere: ñ es correptor s proditor.
forte qͦd scis ego scio: s ñ coram te corripio: qͥa
curare uolo ñ accusare. St̃ homines adulte¬
ri in domib sius. In secreto peccant: nob̃ ꝓdunt᷑
ab uxorib sius: plerũq ⁊elantib: aliqnͣdo
maritor salutẽ querentib Non prodimus
palam: s in secreto argiumꝰ. Ideo qͦ corripien¬
dus ẽ frater seorsũ: ne si semel pudore amiserit
ꝑmaneat in peccato M elxxxiiii.¬
i autẽ ñ te audierit. adhibe tecũ adhuc
unũ uel duos: ut in ore duoꝵ testiũ uel

Expanded text:
ut illam injuriam a me putem alienam. Ergo ut Apostolus praecipit Timotheo, quae peccantur coram omnibus, corripienda sunt coram omnibus, ut caeteri timorem habeant . Si autu solus nosti peccatum fratris, tunc vere in te solum peccavit. Quid est, in te peccavit? Tu scis quia peccavit. Et quia secreto in te peccavit, secrete corrige. Nam si solus nosti, et eum vis coram omnibus arguere, non es corrector, sed proditor: forte quod scis ego scio, sed non coram te corripio, quia curare volo, non accusare. Sunt homines adulteri in domibus suis; in secreto peccant, nobis produntur ab uxoribus suis, plerumque zelantibus, aliquando maritorum salutem quaerentibus. Non prodimus palam, sed in secreto arguimus. Ideo quoque corripiendus est frater seorsum, ne si semel pudorem amiserit, permaneat in peccato. M. 184X Si autem non te audierit adhibe tecum adhuc unum vel d
Abbreviated transcription (Latin):
tiuis: uade q corripe eũ int̾ te ꝙ ipsum
solũ. Si te audierit. L& penitentiã egerit:
dimicte illi: m & lucratus eris frẽm tuum.
Quia d̃s gaudet de peccatore conuerso.
cauete ne pusillos contempnatis: s peccan¬
tem ut conuertat᷑ corripite. et penitentem
s penitentiam agenti. Primũ gͦ ẽ peccan¬
tem increpare: ut pꝰea penitenti possimus
qͥ dixit si penituerit dimiite. p̾misit si pec¬
cauerit increpa: ut neq difficilis sit uenia
nec remissa indulgentia. Dimittemꝰ gͦ debi
frat̾. si etiã nob̃ scientib peccet: qͥa qnͣtum
in eo ẽ exemplo corrũpit. qͦs destes suȩ iniqͥta¬

Expanded text:
inter te et ipsum solum. Si te audierit L. et poenitentiam egerit, dimitte illi, M. et lucratus eris fratrem tuum. Quia Deus gaudet de peccatore converso, cavete ne pusillos contemnatis, sed peccantem, ut convertatur, corripite, et poenitentemsed poenitentiam agenti. Primum ergo est peccantem increpare, ut postea poenitenti possimus qui dixit: Si poenituerit, dimitte, praemisit, si peccaverit, increpa, ut neque difficilis sit venia, nec remissa indulgentia. HIERON. Dimittemin nos, si etiam nobis scientibus peccet; quia quantum in eo est, exemplo corrumpit, q
Abbreviated transcription (Latin):
sbaptism grã saluant᷑: magni quide er̃t.
ñ aliquib maiores. Q uult gͦ de maiorib
& suscipiat paruulos ꝓ amore xp̃i. qͦd ẽ ipsũ
suscipi in eis: idẽ puerili simplicitate ad huc
philipenses uocat gatidiũ suum & coronam.
Iuo autẽ usu. qͦ de certisime futuris ut iam de
erstentib loquin ᷤ. accipe dictum: hic ẽ ma¬
ior in regno celore. Et suꝑus. Qͥs putas maior
es uel ita. hic ẽ maior: ioest habens causam

Expanded text:
baptismi gratia salvantur, magni quidem erunt, sed baptismi gratia salvantur, magni quidem erunt, sed non aliquibus majores. Qui vult ergo de majoribus esse suscipiat parvulos pro amore Christi, quod est ipsum suscipi in eis, id est, puerili simplicitate adhuc ivocat Philippenses gaudium suum et coronam. Illo autem usu, quo de certissime futuris ut jam de existentibus loquimur, accipe dictum, hic est major in regno coelorum: et superius quis putas major est? Vel ita? Hic est major, id est, habens causam
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ celor. Illi euntes disputauerant de
pͥncipatu: dñs in domo docet eos suꝑbiã u
humilitatẽ mutare. Principes enĩ laborant:
humiles qͥescunt. Paruulus ñ ꝑseuerat in unꝰ
ñ meminit lesionis: ñ in pulchra muliere
delectat᷑: honorem ambitione ñ appecit. c̃a
ertus: ñ intrabitis in regnũ celors. Qd̾ autẽ
marco referente complexus ẽ puerũ. signifiat
humiles dignos ẽẽ suo complexu: qͥ uere pis¬
sunt głari ac dicere. Leua eiꝰ sub capite meo:
&. dextera illiꝰ amplexabit᷑ me. QUicũq
gͦ humiliauerit se sicut paruulus iste: hie¬
ẽ maior in regno celors. Siqͥs uult pͥmꝰ esse¬
⁊ erit omniũ nouissimꝰ. & minister. Et qͥ sul¬
ceꝑit unũ paruulũ talem in nomine meo:
me suscipit. In futuro quidẽ scõꝵs collegio.
nulla erit officioꝵ p̃latio. Uerũtamen ibi
sc̃itate maior eris int̾ aliqͦs. uel etiã unus de
magis sequeris formã urtutis: qũa natura
qute puer obseruat. Q autẽ sine meritis so

Expanded text:
rum. HIERON. Illi euntes, disputaverant de principatu. Dominus in domo docet eos superbiam in humilitatem mutare. Principes enim laborant, humiles quiescunt. Parvulus non perseverat in ira, non meminit laesionis, non in pulchra muliere delectatur, honorem ambitione non appetit. BEeritis non intrabitis in regnum coelorum. Quod autem Marco referente complexus est puerum, significat humiles dignos esse suo complexu, qui vere possunt gloriari et dicere: Laeva ejus sub capite meo, et dextera ejus amplexabitur me . Quicunque ergo humiliaverit se sicut parvulus iste, hic major est in regno coelorum. Si quis vult primus esse, erit omnium novissimus et minister. Et qui susceperit unum parvulum talem in nomine meo, me suscipit. In futuro quidem sanctorum collegio, nulla erit officiorum praelatio. Verumtamen ibi sanctitate major eris inter aliquos, vel etiam unus de magis se queris formam virtutis, quam natura duce puer observat. Qui autem sine meritis sola
Abbreviated transcription (Latin):
ces ft̃ gentiũ suꝑsticiones: eũ quib dicct fic̃m
minore formeatũ ẽẽ. Talis gͦ ẽ isrłis conque¬
stio ad patr̃e. Michi tecũ ꝑsistenti ꝙ ꝓmert¬
ti nũquã fuit ad refectionẽ ille: quẽ reputo
hedum. legisq ꝓfanatorem. Illũ aut̃ẽ euisd̃e
ut dicis filiũ tuũ: occidisti ydolatuis ad ple¬
nam redemptionis iocunditatẽ. Aliter. He¬
dus dici potest quilibet sẽs: cõparatione
filii dĩ. Dicit gͦ isrł ad patr̃e. Tantus san

Expanded text:
ices sunt gentium superstitiones, cum quibus dicit fratrem minorem fornicatum esse. Talis est ergo Israelis conquestio ad patrem: Mihi tecum persistenti et promerenti nunquam fuit ad refectionem ille, quem reputo haedum legisque profanatorem. Illum autem eumdem, ut dicis, filium tuum occidisti idololatris ad plenam redemptionis jucunditatem. Aliter: Haedus potest dici quilibet sanctus, comparatione Filii Dei. Dicit ergo Is
Abbreviated transcription (Latin):
huc iacui qͥa a patre meo recessi: nc̃ autẽ sur
Coram deo peccat: qͥ etiã malũ facere cogitat.
Mercennariũ se fieri optat: qͥa filiũ se nomi¬
nari ñ usurpat. Et surgens: uenitad pa¬
tr̃e suũ. Uenire ad patiẽ ẽ. redire ad eccl̃iam:
uͥ confessio fit fructuosa. Cum autẽ adhuc
longe eẽt: uidit illũ pat̾ ipsius. Anteqũa in¬
telligeret dm̃. s tam̃ cũ iam pie quereret: dilex̃
illum p̾scus futuroꝵ. Ante oculos enĩ ha¬
beri: ñ nisi qͥ diligunt᷑ dici solent. Et mĩa¬

Expanded text:
em surgm deserere. BEDA. Coram Deo peccat, qui etiam malum facere cogitat. Mercenarium se fieri optat, quia filium se nominari non usurpat. Et surgens, venit ad patrem suum. Venire ad patrem, est redire ad Ecclesiam, ubi confessio fit fructuosa. Cum autem adhuc longe esset, vidit illum pater ipsius. Antequam intelligeret Deum, sed tamen cum jam pie quaereret, dilexit illum praescius futurorum. Ante oculos enim haberi, nonnisi qui diliguntur, dici solent. Qui mi
Abbreviated transcription (Latin):
padilic libertatẽ. Eece aohueromano sub¬
alanis imꝑio. ł̃ ot sõ cesi lunrt: es nullus
ens  saliti. Et ꝓ luxurioso filio iudelicos
pmimeritis gentib. ut mundus clamat.
Sosus sangius filii tui effusus ẽ. Et ipse
oui illi fili: tu semꝑ mecũ es: & omĩa mea
Ria st̃. Epulari autẽ & gaudere oportebat.

Expanded text:
didit libertatem. Ecce adhuc Romano subjacemus imperio. Tot sancti caesi sunt, et nullus est nostrae saluti. Et pro luxurioso filio, videlicet pro immeritis gentibus, ut mundus clamat, gloriosus sanguis Filii tui effusus est. At ipse dixit illi: Fili, tu semper mecum es, et omnia mea tua sunt. Epulari autem et gaudere oporteba
Abbreviated transcription (Latin):
asꝑso. carne qͦ consumit. Hoc scd̾m legẽ
in hostiis fiebat. quȩ in altari cremabant᷑.
uͥ in omni uictuna sal offerri preceptum est.
designat. Et ita omis igne salliet᷑: qͥa electi
ꝑ amor̃e scĩ sp̃c deo iuictima digna consecian¬
tur. Et quia sapientiȩ sale se auiciis emun¬
dant: bene addidit. & om̃is uictima sallic̃
Itaq uictima talis ñsolum sale asꝑgitur.
s ꝙ igne consumit᷑: qͥa ñ peccati tantũ con¬
tagio pellit᷑: s ab electorũ mente. ipsa etã
uite p̾sentis quȩ in carne ẽ delectatio tollitͣ.
Unde apłs. Nr̃a autẽ conũsatio incelis ẽ. Uel
ita. Altare di eor electors ẽ: hostiȩ in hoe al¬
tari offerendȩ sunt bona oꝑa. In omnib aũ
sacͥficiis sal debet offerri: qͥa nullũ ẽ oplls
bonũ sine sapientia. Ignis in altari sacrif¬
cia consumit. de qͦ iohes ait. ipse baptralit¬
uos in sp̃u scõ q ignr: uel ignis tͥbulatio¬

Expanded text:
asperso, carnem quoque consumit Hoc secundum legem asperso, carnem quoque consumit Hoc secundum legem in hostiis fiebat, quae in altari cremabantur, ubi in omni victima sal offerri praeceptum est. cti gratiam designat. Et ita omnis igne salietur; quia electi per amorem sancti Spiritus Deo victima digna consecrantur. Et quia sale sapientiae se a vitiis emundant, bene addidit, et omnis victima sale salietur. Itaque victima talis non solum sale aspergitur, sed et igne consumitur; quia non peccati tantum contagio pellitur, sed ab electorum mente ipsa etiam vitae praesentis, quae in carne est, delectatio tollitur. Unde Apostolus: Nostra autem conversatio in coelis est . Vel ita: Altare Dei, cor electorum est, hostiae in hoc altari offerendae, bona opera sunt. In omnibus autem sacrificiis sal debet offerri, quia nullum est opus bonum sine sapientia. Ignis in altari sacrificia consumit, de quo Joannes ait: Ipse vos baptizabit in Spiritu sancto et igni . Vel ignis tribulatio
Abbreviated transcription (Latin):
dolor interius. Ideo autẽ ꝑ igñe tribulati¬
onis euellas amicos ita tͥ utiles. ut manus
pes. oculus. si te ad gehenña trahere uelins:
qͥa om̃is qͥ uictima dĩ ẽ purgatorio igne en¬
minabit᷑. & interim ratione sapientiȩ sali¬
t: dũ sanguinis corruptio. quȩ putredunus
custodia & uermiũ mater ẽ consumitur.
fetor enĩ uermiũ: solet nasci de corrupriũ
carnis & sanguinis. Ideoq caro recens si¬
le condit᷑: ut exsiecato humore sanguinms
uermescere nequeat. Caro gͦ & sangus in¬
mes creat: qͥa delectatio carnalis cui cono¬
mentũ continentiȩ ñ resistit. penã luxuru¬
sis generat ȩterña. Cuiꝰ fetorẽ quisqͥs uitar
desiderat: corpus sale continentiȩ ꝙ m̃tẽ
studeat condim̃to sapientiȩ ab erroris &e u¬
tiorũ labe castigare. Aliter. Mire dictum est
omĩs igne salliet᷑. Quȩ enĩ uictiuma sale sal¬
lit᷑. uermis putrediñe arcet: quȩ uͦ igne sale

Expanded text:
dolor interius. Ideo autem per ignem tribulatidolor interius. Ideo autem per ignem tribulationis evellas amicos ita tibi utiles, ut manus, pes, oculus, si te ad gehennam trahere velint; quia omnis qui victima Dei est, purgatorio igne examinabitur: et interim ratione sapientiae salitur, dum sanguinis corruptio, quae putredinis custodia est, et vermium mater, consumitur. Fetor enim vermium, solet nasci de corruptione carnis et sanguinis. Ideoque caro recens sale conditur, ut exsiccato humore sanguineo, vermescere nequeat. Caro ergo et sanguis vermes creat; quia delectatio carnalis, cui condimentum continentiae non resistit, poenam luxuriosis generat aeternam. Cujus fetorem quisquis vitare desiderat, corpus sale continentiae et mentem studeat condimento sapientiae ab erroris et vitiorum labe castigare. Aliter: Mire dictum est, omnis igne salietur. Quae enim victima sale salitur, vermis putredinem arcet; quae vero igne sale
Abbreviated transcription (Latin):
Qs menbrors corporaliũ nomine. tanqm
manũ uel oculũ scandaliantẽ iubet dñs
erui a corpore. hoc ẽ ab unitatis societate:
ut sine his potiꝰ eatur ad uitã. quã cũ eiꝰ in
gehennam. Et si omnib bonis quib de eis
noticia ẽ hac ꝑuersitate in notescunt: ab om¬
niũ penitus societate atq ab ipsa diuinoꝵ
sacramentoꝵ participatione separent᷑. Si aũ
quibꝰdam nota ẽ eors ꝑuersitas. plurib aũ
ignota: ita tolerandi sunt. sic̃ ante uentila¬
tionẽ palea tolerat᷑ in area: ut neq illis ad
ꝓpter illos. bonor societas deserat᷑. Hoc fa¬
ciunt qͥ habent in seipsis salem: & pacem
habent inter sez
bi uermis eors ñ morit᷑: & ignis ũertni¬
guit᷑. Omĩs enĩ igne salliet᷑: & om̃is iꝰ
hennȩ: in igne ardorem designat. Sic eñ
uermẽ dicit seram scelerũ penttudinẽ: qu
nũqũa intormentis conscientiã mordere
sabit: ut ignis sit pena extrinsecus: uems

Expanded text:
Quos membrorum corporalium nomine tanquam Quos membrorum corporalium nomine tanquam manum vel oculum scandalizantem, jubet Dominus erui e corpore, hoc est, ab unitatis societate, ut sine his potius eatur ad vitam, quam cum eis in gehennam. Et si omnibus bonis, quibus de eis notitia est, hac perversitate innotescunt, ab omnium penitus societate, atque ab ipsa divinorum sacramentorum participatione separentur. Si autem quibusdam nota est eorum perversitas, pluribus autem ignota, ita tolerandi sunt, sicut ante ventilationem palea toleratur in area, ut neque illis ad propter illos bonorum societas deseratur. Hoc faciunt qui habent in seipsis salem, et pacem habent inter se. R. Ubi vermis eorum non moritur, et ignis non exstinguitur. Omnis enim ignehennae, in igne ardorem designat. Sic enim vermem dicit seram scelerum poenitudinem, quae nunquam in tormentis conscientiam mordere cessabit, ut ignis sit poena extrinsecus, vermis
Abbreviated transcription (Latin):
Mignẽ eternũ. Qͥa supͣ docuit ne scandalira¬
remus credentes. ammonet quantũ cauere
debemꝰ eos qͥ scandalirant: cũ parũ distet
in uitio fallere uel falli. Scandalirat autẽ:
quã confidere in homine. Et si oculus
tuus scandalirat de: erue eum ꝙ ꝓice abs
te. Bonũ tͥ ẽ luscũ in uitã intrare: quã duos
oculos habentẽ mitti in gehennam ignis:
Notandũ qͦd ille de qͦ ioħes suggesserat non
ita separabat᷑ a discipulis. ut eos tamquã he-¬
reticus impbaret: s sicut facere solent hõies.
ñdum xp̃i sacram̃ta susciꝑe audentes: ꝙ tam̃
nomini xp̃iano fauentes. Tales & si non
lam tuti sͥ debeant uderi ex hac beniuolen¬
tia. qͥa nundũ fc̃ abluti baptismo: tam̃ mi¬
sericordia di iam ita eos gub̃nat. ut ad eam
ꝑueniant: atq ita securi de hoc scło abscedãt
Qui ꝓfecto aliquando etiã pͥusquã xp̃iani
fiant. utiliores st̃ quã falsi xp̃iani: qͥ aliis ea
ꝑsuadent. ut eos secũ in eterña penã ꝑtrabãt.

Expanded text:
m. BEDA. Quia supra docuit, ne scandalizaremus credentes, admonet quantum cavere debemus eos qui scandalizant, cum parum distet in vitio fallere vel falli. Scandalizat autem, quam confidere in homine Et si oculus tuus scandalizat te, erue eum et projice abs te. Bonum tibi luscum in vitam intrare, quam duos ocNotandum quod ille de quo Joannes suggesserat, non ita separabatur a discipulis, ut eos tanquam haereticos improbaret, sed sicut facere solent homines, nondum Christi sacramenta suscipere audentes, et tamen nomini Christiano faventes. Tales etsi jam non tuti sibi debeant videri ex hac benevolentia, quia nondum sunt abluti baptismo, tamen misericordia Dei jam ita eos gubernat, ut ad eam perveniant, atque ita securi de hoc saeculo abscedant. Qui profecto aliquando etiam priusquam Christiani fiant, utiliores sunt quam falsi Christiani, qui aliis ea persuadent ut eos secum in aeternam poenam pertrahant.
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ suꝑ uno p̾eccatore penitentiã agente: quã
suꝑ nonaginta nouẽ iustis qͥ ñ indigent peni¬
tentia. Nerumq hi qͥ nullis se oppressos pec¬
catoꝵ molib sciunt. pigri remauent ad ex-¬
ercenda bona ut securi: qͦo ñ cõmiserunt ma¬
la grauiora. At contͣ. hii ñnunqũa qͥ se illici¬
ta egisse meminerunt: ipso dolore cõpuncti.
in ardescunt ad amorẽ di. Mauis gͦ gaudiũ
fit in celo de peccatore conu̾so: quã de stante
iusto. Nam ꝙ. dux in p̾lio plus illũ milit̃e
diligit. qͥ post fugam reuersus fortit̾ hostem
premit: quã illum qͥ numqũa terga p̾buit:
& nũquã fortit̾ aliqͥd fecit. Qd̃ uͦ angłi utpo¬
te rationales gaudent de reconciliato sͥ hoĩe÷
incendit nos ad ꝓbitatẽ. ut agamus qͦo illis
gratũ sit: quoꝵꝑ &. affectare patrociniũ. & of.¬
fensam timere debemꝰ. In tercia quidẽ para¬
bola de peccator susceptione. ñ suũ tantũmͦ
suorũq gaudiũ dñs demonsteat: s q inui¬

Expanded text:
atore poenitentiam agente, quam super nonaginta novem justis qui non indigent poenitentia. Plerumque hi qui nullis se oppressos peccatorum molibus sciunt, pigri remanent ad exercenda bona, ut securi quod non commiserunt mala graviora. At contra nonnunquam hi qui se illicita egisse meminerunt, ipso dolore compuncti, inardescunt ad amorem Dei. Majus ergo gaudium fit in coelo de peccatore converso, quam de stante justo. Nam et dux in praelio plus illum militem diligit, qui post fugam rpremit, quam illum qui nunquam terga praebuit, t nunquam fortiter aliquid fecit. Quod vero angeli, utpote rationales, gaudent de reconciliato sibi homine, incendit nos ad probitatem, ut agamus quod illis gratum sit, quorum et affectare patrocinium et offensam timere debemus. In tertia quippe parabola de peccatorum susceptione, non suum tantummodo suorumque gaudium Dominus demonstrat, sed et invi
Abbreviated transcription (Latin):
tullã suam: subiugando cupiditati substan
gaudent sp̃c inmundi. Ut enĩ porcus sordib
delectat᷑. sic diabolus in ydolis cruore pecoꝵ
pascit᷑: s morte hominis p̾cipue saturat. Mi¬
sit gͦ eũ in possessi one suã. ioẽ. suũ fecit¬
famulũ.¬
tio. & huiꝰmodi. quȩ blanda sunt & ad sui
usũ ꝓuocant: unde luxuriosi maxime cu¬
iant implere uentr̃e. quoꝵ ds uenter ẽ so
demonia delectant᷑. uario sermone fabulars
iiꝙ carminũ contextis. Unde cũ pascens por¬
os cuꝑet saturari. & solidũ aliqͥd inuenire
cobeatã uitã. ñ poterat: quia nemo illi da¬
hat aliqͥo reclum iter ad beatitudĩe. In se
autẽ reu̾sus dixit. Quanti merennarii pa¬

Expanded text:
villam suam, subjugando cupiditati substantvillam suam, subjugando cupiditati substantgaudent spiritus immundi. Ut enim porcus sordibus delectatur, sic diabolus in idolis cruore pecorum pascitur, sed morte hominis praecipue saturatur. Misit ergo eum in possessionem suam, id est, suum fecifamulutio, et hujusmodi, quae blanda sunt, et ad sui usum provocant, unde luxuriosi maxime curant implere ventrem, quorum Deus venter est , sed daemonia delectantur, vario sermone fabularum atque carminum contextis. Unde cum pascens porcos cuperet saturari, et solidum aliquid invenire ad beatam vitam, non poterat, quia nemo illi dabat aliquod rectum iter ad beatitudinem. In se autem reversus, dixit: Quanti mercenarii
Abbreviated transcription (Latin):
longiꝰ a grã dĩ recedit: ꝙ eo citiꝰ ornamenta
naturȩ luxuriando consumit. Nec putan
possioendũ. uł qͦd fides grauet᷑ annis: s qͥtii
recedit a patre: exul patriȩ ꝙ ciuis mundi fa¬
ctus: merito patrimoniũ uastat: Et poshi
om̃ia consumpsisset. facta ẽ fames ualidan
regione illa: ꝙ ipse cepit egere. A patre acceꝑat
facultatẽ ut inuisibilia eiꝰ ꝑ ea quȩ facta sinit
uisibilia cognosceret: ꝙ ex pulcͥtudine creatu¬
rarũ consequent̾ intelligeret ereator̃e. Qune
uͦ fames in regione longinqua ẽ: indigentia
uerbi ueritatis in obluuone ereatoris. Ege¬
re cepit: qͥa nichil ꝓdige satis ẽ uoluptati
Et abiit q adhesit uni ciuiũ regionis illsꝰ et
misit illũ in uillã suã ut pasceret porcos.
Unꝰ ciuiũ eui se sponte illaqueauit: ille ẽ qͥ
concupiscentiis terrenis merito pͣuitatis suȩ
p̾posit᷑. pͥnceps mundi uocat᷑. Hic misit eũ in

Expanded text:
longius a Dei gratia recedit, et eo citius ornamenta longius a Dei gratia recedit, et eo citius ornamenta naturae luxuriando consumit. AMBROS--Bpossidendum, vel quod fides gravetur annis; sed quicunque recedit a patre, exsul patriae et civis mundi factus, merito patrimonium vastat. Et postquam omnia consumpsisset, facta est fames valida in regione illa, et ipse coepit egere. A patre acceperat facultatem, ut invisibilia ejus per ea quae sunt visibilia cognosceret, et ex pulchritudine creaturarum consequenter intelligeret creatorem. Nunc vero fames in regione longinqua est, indigentia verbi veritatis in oblivione Creatoris. Egere coepit, quia nihil prodigae satis est voluptati. Et abiit, et adhaesit uni civium regionis illius, et misit illum in villam suam, ut pasceret porcos. Unus civium qui se sponte illaqueavit ille est qui, concupiscentiis terrenis merito pravitatis suae praepositus, princeps mundi vocatur. Hic misit eum in
Abbreviated transcription (Latin):
filios habuit. d̾s pat̾ intelligit᷑: duoꝵ ppłoꝵ
creator. Maior filiꝰ ẽ. qͥ ꝑmansit in cultura
uniꝰ dĩ: muor uͦ qͥ ydola coluit. Substanti¬
a duuisa: sensus rationał ẽ in homine.
Hanc minor filiꝰ a patre expetiit: qnͣdo ꝑ li¬
berũ arbitriũ absq di grã se reg̾e putauit.
fid̃elib prestat d̾s auxilium gr̃ȩ suȩ: infideli¬
te uiuat. sicut d̾s̃ ñ habet a quo regatur:
a ueritate recedens euanescit. hoc diabolis
fecit. Homo qͦ cui nichil deerat. nͥ qͥa su
potestate ut uoluit. ut nullo ei dommant
fieret sicut ds̃: ꝑ in obedientiam tetigit bo¬
nũ sͥ uetitũ. & inuenit suppliciũ. Et non
pꝰmultos dies congregatis omnib adsles
tio filiꝰ. ꝑ egre ꝓfectus ẽ in regionẽ lonqui¬
quã: ibi dissipauit substantiã suã uiuendo
luxuriose. Non longo tẽpore post insteui¬
tior itaq ꝓfectus ẽ longe. ñ locũ muttando
s animũ: quia qnͣto quisq delinqͥt. tanto

Expanded text:
filios habuit, Deus Pater intelligitur, duorum populorum creator. Major filius est, qui permansit in cultura unius Dei: minor vero, qui idola coluit. Substantia divisa, sensus rationalis est in homine. Hanc minor filius a patre expetiit, quando per liberum arbitrium absque Dei gratia se regere putavit. Fidelibus praestat Deus auxilium gratiae suae, infidelite vivat, sicut Deus non habet a quo regatur, a veritate recedens evanescit: hoc diabolus fecit. Homo quoque cui nihil deerat, nisi quia sua potestate uti voluit, ut, nullo ei dominante, fieret sicut Deus, per inobedientiam tetigit pomum sibi vetitum, et invenit supplicium. Et non post multos dies congregatis omnibus, adolesfectus est in regionem longinquam, et ibi dissipavit substantiam suam vivendo luxuriose. BEDA. Non longo tempore post institutior itaque profectus est longe, non locum mutando, sed animum: quia quanto quisque delinquit, tanto
Abbreviated transcription (Latin):
tum ȩccłiasticũ. Male auc̃ẽ quida de latinis
symphoniam putant ẽẽ genus organi: nam
symphonia in latinũ consonantia expriit᷑.
Chorus ꝙͦ ẽ: uͥ diuersȩ cordȩ unũ canticũ fa¬
ciunt. Et uocauit unũ de seruis: ꝙ interro

Expanded text:
cclesiasticum coetum. Male autem quidam de Latinis, cclesiasticum coetum. Male autem quidam de Latinis, symphoniam putant esse genus organi: nam symphonia in Latinum consonantia exprimitur. Chorus quoque est, ubi diversae chordae unum canticum faciunt. Et vocavit unum de servis, et interro
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa patͥs eỹb salus ẽ nr̃a: et patͥs gaudium.
remissio ẽ peccators nr̃oꝵs. Notandum. qͦd
stola pͥma ꝙ anulus et calciamenta ante
prestant᷑. quã uttulus immolet᷑: qͥa nͥ qͥsq
sp̃e ĩ mortalitatis induerit. nisi anulo fidei oꝑa
p̃munierit nͥ fidẽ confitendo p̾dicauerit: ñ po¬
test sacram̃tis interẽẽ celestib. Iste epulȩ ce¬
lebrant᷑ ꝑ dilatationẽ eccłiȩ in toto mundo
Erat autẽ filiꝰ eius senior in agro: Io est in ter¬
renis oꝑib. longe a patͥs consilio. Iste filius ẽ
isrłiticus ppłs: qͥ licet ad colenda ydola non
elongauerat. tam̃ domi ñ erat. quia interio¬
ra legis & ꝓpħarum ñ intellexit: s litte terre¬
nis sensib fruit᷑: ꝙ uxorem ducit in affectũ
carnis. Et cum ueniret & appropinqͣret
domui: audiuit symphoniam et chorum
uoest concordiam legis q euangelii: audiuit
chorum. toest in concordia caritatis uiuere ce¬

Expanded text:
quia patris cibus, salus est nostra; et patris gaudium, quia patris cibus, salus est nostra; et patris gaudium, remissio est peccatorum nostrorum. Notandum quod stola prima, et annulus, et calceamenta ante praestantur, quam vitulus immoletur: quia nisi quisque spem immortalitatis induerit, nisi annulo fidei opera praemunierit, nisi fidem confitendo praedicaverit, non potest sacramentis interesse coelestibus. Istae epulae celebrantur per dilatationem Ecclesiae in toto mundo. Erat autem filius ejus senior in agro. Id est, in terrenis operibus longe a patris consilio. Iste filius est Israeliticus populus, qui licet ad colenda idola non elongaverat, tamen domi non erat, quia interiora legis et prophetarum non intellexit, sed litterae terrenis sensibus fruitur, et uxorem ducit in affectu carnis. Et cum veniret et appropinquaret domui, audivit symphoniam et chorum. id est, concordiam legis et Evangelii: audivit chorum, id est, concordia charitatis vivere e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter participatione. quȩ digito bene signat᷑:
Hel ita. Anulus ẽ signũ fider: uel pignus nup¬
tiarũ eccłiȩ xp̃o coniunctȩ. Qͥ bene in manil
dat᷑: ut ꝑ oꝑa fides clarescat: ꝙ ꝑ fidem oꝑa e
firment᷑. Calciamenta denunitiant officium
euangelii: ut cursus mentis ad celestia ten¬
dens inuiolatus a terrenis seruet᷑: pͥorumq
munitꝰ exemplis: suꝑ serpentes & scorpiones
securus incedat. Uitulus saginatus ẽ ip̃se dñs:
Et bene sagimatus: qͥa caro eiꝰ a deo sp̃ualium¬
ẽ. opima urtutũ: ut ꝓ totiꝰ mundi salute
sufficeret offerri in odorem suauitatis. Ad du
dit᷑: cũ credit occisũ. Tunc caro eiꝰ comedit᷑: cũ
eiꝰ passionis sacramentũ ꝙ ore ad emundati¬
onẽ ꝑcipit᷑: & corde ad imitationẽ cogitat᷑
Nonsolũ filiꝰ inuentus epulat᷑. id ÷ reficit᷑.
carne sacro sc̃i uituli. uerũ q pat̾ et serui illiꝰ:

Expanded text:
pter partitionem quae digito bene signatur. pter partitionem quae digito bene signatur. Vel ita: Annulus est signum fidei, vel pignus nuptiarum Ecclesiae Christo conjunctae. Qui bene in manum datur, ut per opera fides clarescat, et per fidem opera firmentur. Calceamenta denuntiant officium Evangelii, ut cursus mentis ad coelestia tendens, inviolatus a terrenis servetur, piorumque munitus exemplis, super serpentes et scorpiones securus incedat. Vitulus saginatus est ipse Dominus. Et bene saginatus est, quia caro ejus adeo est spiritualium opima virtutum, ut pro totius mundi salute sufficeret offerri in odorem suavitatis. Adduceditur, cum credit occisum. Tunc caro ejus comeditur, cum ejus passionis sacramentum et ore ad emundationem parcipitur, et corde ad imitationem cogitatur. Non solum filius inventus epulatur, id est, reficitur carne sacrosancti vituli, verum et pater et servi illius;
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ. qͥ affectum boni habet. amore iurtutũ:
Hinc ait apłs. Nunc manent. fides. spes. ca¬
ritas. tria hȩc: maior autẽ his ẽ caritas. Fi¬
des declinat uicia. ob metũ iudicii ac suppli¬
cioꝵ: spes contempnit uoluptates expecta¬
tione celestiũ premioꝵ: caritas succendit
nos ad amorẽ et ad fructũ sp̃ualiũ uirtutum:
Dixit autẽ pater ad seruos suos. Cito ꝓferte
stolam pͥmã & induite illũ: & date anulũ in
manu eiꝰ et calciamenta in pedes eiꝰ: & adduci
te uitulũ saginatũ. & occidite. et manducemꝰ
&. epulem᷑ : qͥa hic filius m̃s mortuus erat et
reuixit: ꝑierat ꝙ inuentus ẽ. Et ceꝑunt epu¬
lari: Stola pͥma ẽ uestis innocentiȩ. qͣ homo
bene conditus accepit: s male ꝑsuasus amisit:
Serui st̃ predieatores: qͥ stolam annuntiant re¬
conciliato. aAnulus ẽ signacłm similitudinis
xp̃i. & expressio ueritatis: uel pignus sp̃c sc̃ĩ:¬

Expanded text:
filium, qui affectum boni habet amore virtutum. filium, qui affectum boni habet amore virtutum. Hinc ait Apostolus: Nunc Manent, fides, spes, charitas, tria haec, major autem horum est charitas . Fides declinat vitia ob metum judicii ac suppliciorum; spes contemnit voluptates exspectatione coelestium praemiorum, charitas succendit nos ad mortem, et ad fructum spiritualium virtutum. Dixit autem pater ad servos suos: Cito proferte stolam primam, et induite illum: et date annulum in manu ejus: et et manducemus, et epulemur, quia hic filius meus mortuus erat, et revixit: perierat, et inventus est. Et coeperunt epulari. Stola prima est vestis innocentiae, quam homo bene conditus accepit: sed male persuasus amisit. Servi sunt praedicatores, qui stolam annuntiant reconciliato. Annulus est signaculum similitudinis Christi et expressio veritatis, vel pignus Spi