comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& doctores eccłie. anathasium. hylari¬
um. basilium. g̃gorium theologũ & g̃¬
goriũ misenũ. ambrosiũ. aug̾anum.
theophilũ. ioħem c̃stantinopolitanum.
cirillum. leonem. ꝓcudum. & suscipimꝰ
omnia quȩ de recta fide& ẽ dempnati¬
one hereticoꝵ exposuert̃. Siscipimꝰ aũ
⁊ alios seõs ⁊ orthodoxos patres. qui in seã
ter usq in finem uite suȩ p̃dicauerunt

Expanded text:
 doctores Ecclesiae Athanasium, Hilarium, Basilium, Gregorium theologum, et Gregorium Nyssenum, Ambrosium, Augustinum, Theophilum, Joannem Constantinopolitanum, Cyrillum Leonem. Proculum: et suscipimus omnia quae de recta fide, et condemnatione haereticorum exposuerunt, suscipimus autem et alios sanctos et orthodoxos Patres, qui in sanctter usque in finem vitae suae praedicaverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ad cõꝓuinciales epõs epłas direxerit. in
quib eos añ ad ordinationẽ alicuiꝰ frĩs aut
ad sẏnodũ inuitet. pꝰ positis oĩb excepta
grauͥ infirmitate corporis aut p̃ceptione
regia ad cõstitutã diẽ ad eẽ ñ disferant.
Qsi defui̾nt sic̃ p̾sca canonũ p̃cepit auc¬
toritas usq ad ꝓximã sẏnodũ caritate

Expanded text:
ad comprovinciales episcopos epistolas direxerit, in quibus eos aut ad ordinationem summi pontificis aut ad synodum invitet, postpositis omnibus, excepta gravi infirmitate corporis aut praeceptione regia, ad constitutam diem adesse non differant: qui si defuerint, sicut prisca canonum praecepit auctoritas, usque ad proximam synodum a charitate
Abbreviated transcription (Latin):
obseruandũ. qđ eccłastiei canones de¬
creuert̃.⁊ ler romana estiauit. uc
ab eccłie atriis uł domo ep̃i reos extra-¬
here omnino ñ liceat. s nec alteri con¬
signari. nͥ ad eiiuangłia datis saeram̃tis
de morte & debilitate. ⁊ ouũ penaꝵ gũe
sint securi. ita ut ei cuiꝰ reus fuerit eri¬
minosus de satisfactione c̃ueniat. ꝗđ
si sacram̃ta sua conuinctus fuerit uio¬
lasse. reus ꝑuirii. ñ solum a c̃munione
ẽ noluerit sͥ intentione faciente ẽpo¬
ni. ⁊ ipse reus de eccłia actus cimore dis-¬
cesserit ab eccłie cłicis ñ queratur.

Expanded text:
esiastici canones decreverunt et lex Romana constituit, ut ab ecclesiae atriis vel domo episcopi reos abstrahere omnino non liceat, sed nec alteri consignari, nisi ad Evangelia datis sacramentis de morte et debilitate et omni poenarum genere sint securi; ita ut ei cui reus fuerit criminosus de satisfactione conveniat. Quod si sacramenta sua convictus fuerit violasse, reus perjurii non solum a communione est, noluerit sibi intentione faciente componi, et ipse reus de ecclesia actus timore discesserit, ab ecclesiae clericis non requiratur.
Abbreviated transcription (Latin):
ntiqui ⁊
sanctissimi ẽ patris sententia pape
leonis. ut his qui inetate adolescẽ¬
tie positus dum mortis formidat
casum ꝑuenerit ad penitentiãm
remedium. si coniuigatus fortifu¬
erit icontinens ne postea adul¬
t̾ii incurrat lapsum. redeat ad p̾¬
stinum ꝯuigium quousq possit
adipisci temporis maturitate con¬
tinentie statum. Quod nos sicut
p̃ceptum. s constat a nobis ꝓhu-
mana fragilitate indultum. ea
dũ taxat ratione. ut si his ꝗ peni¬
tentie ñ ẽ legib deditꝰ añ ab hac
uita disessert. ꝗͣ exconsensu ad
continentiam eorum uñ fui̾t reg̾s¬
sus suꝑstiti ñliceat denuo adu¬
xorios transire complexus. Siaũ
illius uita extit̾it suꝑstes ꝗ ñ acce¬
pit benedictionẽ penitentis nub¬
troq sexu pari modo anobis mani¬
festum ẽ dec̾iusse. ita ut udelicet
in his omĩb sac̾dotis ordinatio
expectetur ut iuxta qͥ etatẽ aptã
ꝑ spexerit continentie absolutio¬
nis ł districtionis tribuat legem.

Expanded text:
ntiqui et sanctissimi est Patris sententia papae Leonis, ut is qui in aetate adolescentiae positus, dum mortis formidat casum, pervenerit ad poenitentiae remedium, si conjugatus et forte fuerit incontinens, ne postea adulterii incurrat lapsum, redeat ad pristinum conjugium quousque possit adipisci temporis maturitate continentiae statum: quod nos sicut praeceptum, sed constat a nobis pro humana fragilitate indultum, ea duntaxat ratione, ut si is qui poenitentiae non est legibus deditus, ante ab hac vita discesserit, quam ex consensu ad continentiam eorum unde fuerit regressus, superstiti non liceat denuo ad uxorios transire amplexus. Si autem illius vita exstiterit superstes, qui non accepit benedictionem poenitentis, nubtroque sexu pari modo a nobis manifestum est decrevisse, ita videlicet, ut in his omnibus sacerdotis ordinatio exspectetur, ut juxta quod aetatem aptam prospexerit, continentiae absolutionis vel districtionis tribuat legem.
Abbreviated transcription (Latin):
causã ⁊ aliã duxerit. mechat᷑. ⁊ qui
dimissam duxĩt mechat᷑. Sola cõ fir¬
matio ẽ quȩ uxoris uincit affectũ. im
mo cũ illa unã carnẽ inaliã diuiserit
⁊ se fornicatione seꝑauit a marito ñde¬
bet teneri. ne uirum qͦ sub maledic¬
to faciat dicente script̾a. Qui adul
pius ẽ.
suspicio. libe
uxor di¬
terat accide
ut aliquis calũniã faceret in nocĩti
⁊ ob scdm oopulam nuptiarum. ue
tale ẽ. Si ñ p̃p libidinẽ. s pp̃inuiriam
p̃ores nuptias. nouarum te immittis¬
ꝑiculo: Nec ñ qr poterat euenire. ut
uxta eãdẽ legẽ uxor qͦ marito daret
repudiũ. eade cautela p̃cipit᷑. ne scd̾m
accipiat uirum. ⁊ qr meretrix ⁊ quȩ
talem duxerit subadult̾i c̾mine sit.

Expanded text:
et aliam duxerit, maechatur; et qui dimissam duxerit, maechatur . Sola fornicatio est quae uxoris vincit affectum, id est cum illa unam carnem in aliam diviserit, et se fornicatione separaverit a marito, non debet teneri, ne virum quoque sub maledicto faciat, dicente Scriptura: Qui adultpius est suspicio, libere uxor diterat accidere ut aliquis calumniam faceret innocenti, et ob secundam copulam nuptiarum vetetale est: Si non propter libidinem, sed propter injuriam priores nuptias nopericulo? Nec non quia poterat evenire, ut juxta eamdem legem uxor quoque marito daret repudium: eadem cautela praecipitur, ne secundum accipiat virum. Et quia meretrix, et quae talem duxerit, sub adulterii crimine sit.
Abbreviated transcription (Latin):
ro eius quam forma panis oꝑtam
in sacram̃to accipimꝰ. & sangus eiꝰ
quem sub uini sp̃e ac sapore pota¬
mꝰ. Caro uidelicet carnis & sangͥs
sacram̃tum sanguinis. Carne & san
guine utroq inuisibili. intelligibili.
sp̃ulali. significat᷑ corpus uisibile do¬
mini nr̃i iħu xp̃i. & palpabile ple¬
num gr̃a oĩum uirtutum & diui¬
na maiestate. Item sicut gͦ celestis
panis qui uere dni xͥ caro ẽ suo mͦ
uocat᷑ corpus xͥ. cũ reuera sit sacra¬
mentũ corꝑis xp̃i. illiꝰ uidelicet qͦd
uisibile. palpabile. mortale in cru
ce positum est. uocat᷑q ipsa car¬
nis immolatio. quȩ sacerdotib ma¬
nib fit xͥ passio. mors crucifixio.
ñ rei ueritate. s significͤa̾ti mist̾ĩo¬
Sic sacram̃tum fidei qͦd baptismũ
intelligitur fides est.

Expanded text:
ro eius est quam forma panis opertam in sacramento accipimus, et sanguis eius quem sub uini specie ac sapore potamus. Caro uidelicet 424 carnis, et sanguis sacramentum est sanguinis. Carne et saguine utroque invisibili, intelligibili, spirituali significatur corpus visibile Domini nostri Jesu Christi, palpabile, plenum gratia omnium virtutum et divina majestate. Item: Sicut ergo coelestis panis qui vere Christi caro est, suo modo vocatur corpus Christi, cum revera sit sacramentum corporis Christi illius videlicet quod visibile palpabile, mortale, in cruce est positum, vocaturque ipsa carnis immolatio, quae sacerdotis manibus fit, Christi passio, mors, crucifixio, non rei veritate, sed significanti mystsic sacramentum fidei, quod baptismus intelligitur, fides est.
Abbreviated transcription (Latin):
sse debet fidelium ista securitas.
pulta etiã ꝑ inimicoꝵ rabiem relin-¬
qntur. aut ꝓ eoꝵ libidine dilacerata
absumant᷑. ñ iõ uł minus integͣm. uł
minus głosam eoꝵ resurrõnem futam.
ut sepulchrum uenderet. ⁊ acciꝑet ar¬
gentum. licet cogente abraham. nau
liteia quȩ ap̃ illos ꝓ .o. legit᷑. ablata de
euis nomine .e. ⁊ ꝓ ephron appellatur
estran. significante seͥptura. ñ enĩ con-¬
summatȩ ⁊ ꝑfectȩ iurtutis qui potuerit
aecipiant p̃cium. s a nolentib quoq¬
extorquent mutari nom̃ suũ. ⁊ ꝑire qͥd
de merito eoꝵ. eũ enã ile rephendat᷑
occulte. qui inuitus acceꝑit.
Precipiendum scdm canonicam
auetoritatem ut de sepulc̾s & hominib se-¬
peliendis nicħ muneris exigant. nͥ qui
forte sepelletur uiuens iusserit eccłie in
cuius atrio sepelitur de suis reb aliqͥd
cribuere. aut etiam pꝰ mortem illius qͥb
commissum ẽ eius elemosinam facere de
reb illius aliquid dare sponte uoluerint.

Expanded text:
sse debeat fidelium ista securitas, pulta etiam per inimicorum rabiem relinquantur, aut pro eorum libidine dilacerata absumantur, non ideo vel minus integram, vel minus gloriosam eorum resurrectionem futuram.ut sepulcrum venderet, et acciperet argentum, licet cogente Abraham, vau littera, quae apud illos pro a legitur, ablata de ejus nomine est: pro eo Ephron appellatus est Ephran, significante Scriptura non eum fuisse consummatae perfectaeque virtutis, qui potuerit accipiant pretium, sed a nolentibus quoquede merito eorum, cum etiam ille reprehendatur occulte qui invitus accepit.Praecipiendum, secundum canonum auctoritatem, ut de sepulcris et hominibus sepeliendis nihil muneris exigant; nisi forte qui sepelitur, vivens jusserit ecclesiae, in cujus atrio sepelitur, de suis rebus aliquid tribuere, aut etiam post mortem illius, quibus commissum est ejus eleemosynam facere, de rebus illius aliquid dare sponte voluerint.
Abbreviated transcription (Latin):
rint ꝗͣ uesꝑtinĩ celebrat᷑ officiũ. C̃curran¬
dũ eñ ẽ ad missam. ⁊ auditis missisarum
sollemniis ⁊ uesꝑtinis officiis largitis ele
uenire ñ ualeat. estimata uesꝑtina hora
c̃pleta oratione sua ieiiũ soluat. ero¬

Expanded text:
num celebretur officium. Concurrendum est enim ad missam et auditis missarum solemniis et vespertinis officiis largitis eleevenire non valeat, aestimata vespertini hora completa oratione sua, jejunium solvat.
Abbreviated transcription (Latin):
eptima pars continet de nupti-
ꝑfectum reddunt coniugium. de ꝑ-¬
fecto ⁊ imꝑfecto coniuigio. de coneu¬
binis. de coniugib quorũ alt̃ sñ alce¬
ro continenciam uouit. uł religioĩs
habitum sumpsit. de uxorib quȩ
coniugium int̾ ꝑ sonas eiusdem con-¬

Expanded text:
exta pars continet de nuptiisperfectum reddunt conjugium, de perfecto et imperfecto conjugio, de concubinis. De conjugibus quorum alter sine altero continentiam vovit, vel religionis habitum sumpsit, de uxoribus quaeconjugium inter personas ejusdem re
Abbreviated transcription (Latin):
no filio michaeli addo ditecco semper
ñ posse quẽꝙͣ nte abhis quinferioris
dignitatis ł ordinis sunt uiditialib sũ¬
mitti diffiniciõib Siquidẽ tp̃r diocleti¬
ani ⁊ maximiani augustoꝵ: marcelluiꝰ
ep̃s urbis rome qui pꝰea insignis mar¬
tir effectus ẽ do. ꝯpulsus ẽ apaganis. ut
templũ eoꝵ ing̾ssus granaturis suꝑ pru¬
nas imponet. Cuiꝰ rei gra. collecto nume¬
rosorum concilio epõrum ⁊ inquisitione
facta hocidem pontifex se egisse cõfessus
ẽ. nullus tñ eoꝵ ꝓferre sententiã ausus ẽ.
dũ ei sepissime om̃s ꝑhiberẽt. tuo ore ui¬
dica causã tuã. ñ nostro uditio. Et itẽ.
Noli audiri in nr̃o uiditio. s collige insi¬
nu tuo causã tuã. Et nirsus. Qm̃ exte inꝗ¬

Expanded text:
o filio Michaeli a Deo dilecto semper non posse quemquam rite ab his qui inferioris dignitatis vel ordinis sunt, judicialibus submitti diffinitionibus. Siquidem tempore Diocletiani et Maximiani Augustorum, Marcellinus episcopus urbis Romae, qui postea insignis martyr effectus est, adeo compulsus est atemplum eorum ingressus, grana thuris super prunas imponeret. Cujus rei gratia collecto numerosorum concilio episcoporum et inquisitione facta, hoc idem pontifex se egisse confessus est, nullus tamen eorum proferre sententiam ausus est, dum ei saepissime omnes dicerent: « Tuo ore judica causam tuam, non nostro judicio. » Et item: « Noli audiri in nostro judicio, sed collige in sinu tuo causam tuam. » Et rursus: « Quoni
Abbreviated transcription (Latin):
S ⁊ cum quidã tpr quodã cotͣ xistũ papã
tẽ ptassẽt quedã mali rumoris obicere.
⁊ incõcilio cui ualentinianꝰ augustꝰ inter¬
erat. dictũ fuisset. flice̾ ad u̾sus põtificẽ
sentẽtiã dare. surrexit idẽ ꝓtinus imꝑa¬
tor ⁊ marbitrio p̃fati pontificis tribuit
udicare uiditium suum. Et enĩ nullꝰ
pontificũ. unioꝵ ł inferioꝵ urbium

Expanded text:
 quum quidam tempore quodam contra Xistum papam tentassent quaedam mali rumoris objicere, et in concilio, cui et Valentinianus Augustus intererat, dictum fuisset, non licere adversus Pontificem dare sententiam, surrexit idem protinus imperator, et in arbitrio praefati Pontificis tribuit judicare judicium suum. Etenim nullus pontificum minorum vel inferiorum urbium
Abbreviated transcription (Latin):
De consuetudinib qͦs nob̾ oppon̾e uisi
estis. scribentes ꝑ diuersas eccłias. diuer¬
sas ẽẽ consuetudines. si ilł canica ñ obstitit
auctoritas. ꝓ qua eis obuiare debemus.
nil iudicamꝰ. uł eis resistimꝰ. Item ignaro
archiepõ. Ridicłm est . ⁊ satis abhominabi

Expanded text:
e consuetudinibus quas nobis opponere nisi estis, scribentes per diversas Ecclesias diversas esse consuetudines, si illis canonica non obstitit auctoritas, pro qua eis obviare debemus, nil judicamus vel eis resistimus. Item. Igmaro r. Ridiculum est enim, et satis abominabil
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑm sine cõdigna penitentia quẽꝗͣ
ueniã adeo deciꝑe posse dixerit. pe¬
nitꝰ errat. ⁊⁊ cs̃ deceptꝰ alios deciꝑe
festinat duplici noxa ꝯstringitur
hoc ẽ ꝓͣi erroris ⁊ aliene deceptioĩs.

Expanded text:
m sine condigna poenitentia quemquam veniam a Deo percipere posse dixerit, penitus errat, et, cum deceptus alios decipere festinat, duplici noxa constringitur: hoc est, proprii erroris et alienae deceptionis.
Abbreviated transcription (Latin):
bbates ꝓhumilitate religionis in ep̃oꝵ
ria monachorum. ⁊ siquid corrigendũ
fuit corigant. Monachi autem abbatibꝰ
onĩ obedientia ⁊ deuotione subiaceãt.
Qđ siquis pp̃ contumatiam extiti̾t inde¬
uotꝰ. ac ꝑloca aliqua uagari. aut peculi¬
are aliquid hab̾e p̃sum serit. omiã que
acquisierit abbabatib aufferãt᷑. scđm
regłam monast̾io ꝓfuturam. Ipsi autẽ

Expanded text:
bbates pro humilitate religionis in episcoria monachorum, et si quid corrigendum fuerit, corrigant. Monachi autem abbatibus omni obedientia et devotione subjaceant. Quod si quis per contumaciam exstiterit indevotus, aut per loca aliqua evagari, aut peculiare aliquid habere praesumpserit, omnia quae acquisierit ab abbatibus auferantur, secundum regulam monasterio profuturam. Ipsi autem
Abbreviated transcription (Latin):
bito quosdã foras exire ut mai aliđd
lueri faciant: Sicut eñ hi qui mare
nauigant cempestate urgente. nauiq
piclitante anxiati quedam exonerãt
ut ceta salua ꝑmaneant: ita et nos
cum ñ hab̾emus saluandorũ omiũ
negotiorum penitꝰ certitudinẽ. des¬
picimꝰ ex his quedã ne cunctoꝵ pa¬
tiamur dispendia Et infra.
& hoc scribo cognoscens qͦd pietas
n nouert Et infra. Igitur ñ re¬
fugiat pietas cua scĩssimi &e dõ ami¬
cissimi ꝓculi ep̃i cõmunionem.
Una enim fuit euramͥ &e sci̾tati eiꝰ.
& dispationis modus nulli sapientiũ
displicuit Eadem discretionis
moderatione romani pontifices qͥtͦns¬
laciones ep̃oꝵ quȩ districte apticis
e canonicis sonctionib ꝓhibite ante
fuerant maiori ȩccłiȩ uitilitati consu¬
lentes fieri ꝑmiserunt. Alii etiam
quosdam ep̃os ap̃decessorib suis depo¬
sicos ꝓpt̾ honestatẽ ꝑsonarũ ⁊ necessi¬

Expanded text:
bito quosdam foras exire, ut majus aliquid bito quosdam foras exire, ut majus aliquid lucrifaciant. Sicut enim ii qui mare navigant tempestate urgente, navique periclitante, anxiati quaedam exonerant, ut caetera salva permaneant; ita et nos cum non habemus salvandorum omnium negotiorum penitus certitudinem, despicimus ex his quaedam, ne cunctorum patiamur dispendia. » Et infra: « Et hoc scribo cognoscens quod pietasnon noverunt. » Et infra: « Igitur ne refugiat pietas tua sanctissimi et Deo amicissimi Proculi episcopi communionem. Una enim fuit cura mihi et sanctitatis ejus, et dispensationis modus nulli sapientium displicuit. » Eadem discretionis moderatione Romani pontifices, qui translationes episcoporum, quae districte apostolicis et canonicis sanctionibus prohibitae ante fuerant, majori Ecclesiae utilitati consulentes fieri permiserunt. Alii etiam quosdam episcopos a praedecessoribus suis depositos, propter honestatem personarum et necessi
Abbreviated transcription (Latin):
bemus simlt qͥd̾ exempla curilli mis¬
sa marimo diacono antioceno. Didi¬
ciadiligendo mͥ paulo monacho qr
recusat pietas cua usq hodie cõmu¬
nionem reuerentissimi ep̃i ioħis
amplecti ꝓ eo quod quidã in anthio¬
cena eccłia male ad huc cũ nestorio
uł sentiant uł iam senserint ꝙͣ s
forsitan resipuerint. Probet gͥcua
modestia utrum aliquando colligi
sentiant n inuicẽ collocant᷑ licet aliq̃n
cautĩatã huerint ꝯscientiam. Colgan¬
tur autẽ nẽ acc̾a penicentia suꝑ his
in quib surrepti sunt quãuis con¬
siteri fortasse reuerant᷑ excessum:
Infra. Ut autem non estumem᷑ ama¬
gentes ei & causa dispensationis eiꝰ
negotium ñ subtilius siue distͥctiꝰ¬
uł uehenitꝰ gͣ se recognoscentis agat.
Bispensationis eiꝰ gra sicut dixi. eget
negotium mulcum:
Ex eidem ad gennandiũ pb̃rm ⁊ archi¬
manorita. Dispensationes rerum
nũnũquã cogunt parum qͦd ade¬

Expanded text:
bemus simile quid ex epistola Cyrilli misbemus simile quid ex epistola Cyrilli missa Maximo diacono Antiocheno: « Didici a diligendo mihi Paulo monacho, quia recusat pietas tua usque hodie communionem reverendissimi episcopi Joannis amplecti, pro eo quod quidam in Antiochena Eccvel sentiant, vel jam senserint quidem, sed forsitan resipuerint. Probet igitur tua modestia utrum aliquando hi, quisentiant et invicem colloquantur; licet aliquando canteriatam habuerint conscientiam, colligantur autem nunc, acta poenitentia super iis, in quibus subrepti sunt, quamvis confiteri fortassis revereantur excessum. Et infra: § 1. Ut autem non aestimemur amagentes ei, et causa dispensationis ejus negotium non subtilius vel districtius erga se recognoscentis agatur. Dispensationis enim gratia, sicut dixi, eget negotium multum. » Ejusdem ad Gennadium presbyterum et Archimandritam: « Dispensationes rerum nonnunquam cogunt parum quid a de
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ordo legitimus alia usurpatio
ceam constituti denouatianis
fieri ꝑmiser̃ Pruis ille canon
apatr̾ib institutus ponendus
nominãt se ipsos cotharios .i. mundos.
ialiq̃n ueniunt ad eatholicam eccłiã
manꝰ imp̃une sic maneant in cdero
Simili dispensatione beatꝰ p̃p Gregoriꝰ
anestoriana heresi reuertentes in suis
gradib recipi iubet ita sc̃bens ad epos
catem natiuitatis .xͥ. quicũq a ꝑu̾so
ac reliquas hereses anachematirantes
Uenerandas quoq sinodos quas unuisa¬
lis ȩcłia recip̃ se reciꝑe et uenerari ꝓ-¬
mitãt & absq ulla dubitatione scĩ¬
tate ur̃a. eos seruatis eis ꝓpͥis ordinib
in suo cętu recipiat uedum &e ꝑsolli¬
citudinẽ occulta mentis eoꝵ discutias
atq eos ꝑscienciã uiam recta quȩ ce¬
nere dedeant docetis &e ꝑman suetu-¬
dine nullã eis contͣrietatem uł diffi¬
cultatem de ꝓpͥis suis ordinib facitis
eos ab antiqui hostis ore rapiatis ha-¬

Expanded text:
est ordo legitimus, alia usurpatio,est ordo legitimus, alia usurpatio,Nicaeam constituti de Novatianis fieri permiserunt. Prius ille canon a patribus institutus ponendus nominant se ipsos Catharos, id est mundos, et aliquando veniunt ad catholicam Ecclesiam, manus impositione sic maneant in clero. » CAP. XXI. Simili dispensatione beatus Gregorius papa a Nestoriana haeresi revertentes in suis gradibus recipi jubet, ita scribens ad episcopos tatem nativitatis Christi quicunque a perverso ac reliquas hereses anathematizantes; venerandas quoque synodos, quas universalis aeclesia recipit, se recipere et venerari promittant, et absque ulla dubitatione svestra eos, servatis eis propriis ordinibus, in suo coetu recipiat: ut dum et per sollicitudinem occulta mentis eorum discutitis, atque eos per scientiam veram recta quae tenere debeant docetis et per mansuetudinem nullam eis contrarietatem vel difficultatem de propriis suis ordinibus facitis, eos ab antiqui hostis ore rapiatis. » Ha
Abbreviated transcription (Latin):
Nr̃e̾ iex ẽ ȩccłiȩ uenientib ab he¬
reticis quitñ illuc baptizati st̃.
ꝑ manꝰ impositionẽ laicam tm̃
tribuere cõmunionẽ nec ex his
aliquem inclicatꝰ honorẽ. uł exi-¬
guum subrogare. ꝓuideat gͦ di
sitas imꝑaũ. in pace iam eccłias
constitutas ñ p̾sumere s ut sepe
accidit quotiens apłis aut atur¬
ba peccat᷑ qr in om̃s ꝓpt̾ multitu¬
dinem non pocest uindicari. mul¬
tum soleat camen scire. Idem eiꝰdẽ
sac̾dotium sũma dełibatio ħ ft̾ite
ut qͦdbonosus ordinauerat cne
cũ eodem remanetent. ac fieret
ñ mediocre scandalum ordinati
reciperent᷑ Iagͦ uixinius ut opi¬
nor. ambigua Iamgͦ quod ꝓ re¬
medio ac necessitate temꝑis sta¬
tutum ẽ. constat pͥmitꝰ ñ fuisse
romam custodiendasq mandat
his qui eam audire consuerut
S necessitas temporis id fieri mag¬
noꝑe postulabat. Ergo qͦd neces¬
sitas ꝑͥ remedio reppit cessante
necessitate debet utiq cessare
parit᷑ qͦd urgebat: quia aliud

Expanded text:
ro lex est Ecclesiae, venientibus ab haereticis, qui tamen illic baptizati sunt, per manus impositionem, laicam tantum tribuere communionem, nec ex his aliquem in clericatus honorem vel exiguum subrogare. Quod hi qui sitas imperavit in pace jam ecclesias constitutas non praesumere, sed, ut saepe accidit, quoties a populis, aut a turba peccatur, quia in omnes propter multitudinem non potest vindicari, multum soleat transire. Priora ergo sacerdotum summa deliberatio haec fuit, ut quos Bonosus ordinaverat, ne cum eodem remanerent, ac fieret non mediocre scandalum, ordinati reciperentur. Vicimus, ut opinor, ambigua. Jam ergo quod pro remedio ac necessitate temporis statutum est, constat primitus non fuisse, , custodiendasque mandat eis, qui eam audire consueverunt. Sed necessitas temporis id fieri magnopere postulabat. Ergo quod necessitas pro remedio invenit, cessante necessitate, debet utique cessare pariter quod urgebat: quia alius
Abbreviated transcription (Latin):
peccat. nec errat. cum saluti ꝑxi¬
morum consulens ad finem᷑ sacris
institutionib debitum ꝑuenire
intendat. Unde dicit beatꝰ augus¬
tinꝰ de disciplina eccłiastica trac̾tars.
Habe caritatem.⁊ fac quicqͥd uis. Si
ad hibendus ẽ. sũma diligentia. ⁊
mundandus ocłs cordis. quatinꝰ in
puuendo. uł parcendo. sanandis
morb̾ caritas sincera subueniat.⁊
nemo ibi uenalium medicoꝵ more.¬

Expanded text:
peccat, nec errat: cum saluti proxipeccat, nec errat: cum saluti proximorum consulens, ad finem sacris institutionibus debitum pervenire intendat. Unde dicit beatus Augustinus de disciplina ecclesiastica tractans: « Habe charitatem, et fac quidquid vis. Si adhibenda est summa diligentia, et mundandus oculus cordis, quatenus in puniendo, vel parcendo, sanandis morbis charitas sincera subveniat, et nemo ibi venalium medicorum more
Abbreviated transcription (Latin):
lectorem p̾monere congruum
duximus. ut si forte quȩ legerit
ñ ad plenum intellȩxerit: utł sibi
inuicem aduersari estimauerie.
ñ statim tephendat. s qͦd scđm ri¬
gorem. qͥd scđm modationem. qͥd
dicatur diligent̃ attendat quȩ int̾
se ñ dissentire sentiebat. qui dicebat
Miscdiam & iudicium cantabo
dnĩ miscđia ⁊iueritas. Habet enĩ
omis eccłiastica disciplina pͥncipa¬
liter hanc intentionẽ uł omẽm
edificationẽ ad u̾sus scientiam xp̃i
se erigentem destruere uł edifi¬
cationem dĩ fidi ueritate. ⁊ moꝵ
honestate constantem construe̾
uł eandẽ si cõcaminata fuerit
penitentiȩ remediis emundare.
Huũ edificationis magistra ẽ. caritas
quȩ saluti ꝓximorum consulens.
id p̃cip̃ aliis fieri qͦd sibi quisq uult
ab aliis impendi. Quicũq gͦ eccłi¬
asticus doct̾or eccłiasticas regłas
ita int̾pretat᷑. aut moderat᷑. ut ad
regnum caritatis cunc̾ta quȩ do¬
cuerit. uł ex posuerit referat nec

Expanded text:
lectorem praemonere congruum duximus, ut si forte quae legerit, non ad plenum intellexerit, vel sibidversari existimaverit, non statim reprehendat; sed quid secundum rigorem, quid secundum moderationem, quid dicatur, diligenter attendat. Quae inter se non dissentire sentiebat qui dicebat: Misericordiam et judicium cantabo dia et veritas . Habet enim omnis ecclesiastica disciplina principaliter hanc intentionem, vel omnem aedificationem adversus scientiam Christi se erigentem destruere: vel aedificationem Dei, fidei veritate, et morum honestate constantem construere; vel eamdem si contaminata fuerit, poenitentiae remediis emundare. Hujus aedificationis magistra est charitas, quae saluti proximorum consulens, id praecipit aliisifieri quod sibi quisque vult ab aliis impendi. Quicunque ergo ecclesiasticus doctor ecclesiasticas regulas ita interpretatur aut moderatur, ut ad regnum charitatis cuncta quae docuerit vel exposuerit, referat, nec
Abbreviated transcription (Latin):
leuitate usussum. aut quod cogito.
scđm carnẽ cogito ut sic ap̃ me.ẽ.
& ñͤ Non enim sententiam sneã
se mutasse incelligebat qui inue¬
niendo ad eos ce ñ ueniendo salucẽ
eorum querebat. Unde & insequen¬
tib dicit. Ego autem cestẽ dni in¬
uoco inanima meam quod parcers

Expanded text:
levitate usus sum? aut quod cogito, levitate usus sum? aut quod cogito, secundum carnem cogito ut sit apud me, est, et non? Non enim sententiam suam se mutasse intelligebat, qui in veniendo ad eos, et non veniendo, salutem eorum quaerebat. Unde et in sequentibus dicit: Ego autem testem Deum invoco in animam meam, quod parc
Abbreviated transcription (Latin):
głam fratres. In his gͥ in quib obser-¬
uatis salus adquiritur uł inquib
neglec̃tis mors indubita consequit᷑.
nulla ẽ admitenda dispensatio s
ita st̃ omia mandata uł int̾dicta ser¬
uanda sicut sunt ȩterna lege sanc-¬
cita. In his uͦ quȩ ꝓpt̾ rigorem dis-¬
cipline uł muniendã salutem
postĩoꝵ sanxit diligentia si honesta
ul hutilis sequat᷑ copensatio pot̃
p̃cedẽ auctoritate p̾sidentium
diligenter delib̾ata dispensatio.
Multa enĩtalio in euangłica historia
nouimꝰ. Assumam̃ itaq pͥmũ exẽ-¬
plum de ȩuuangłio Dñs qͥppe mit¬
tens discipulos ad p̃dicandũ inter¬
inseipso pͥmo dans exemplum qͦd
in huiꝰmodi traditionib necessitati
temporis sit cedendum. Similit
paulus cũ ꝑ chorinthios se transi¬
turum ꝑmisisset in machedoniã
⁊ presensisset ħ eis minime ꝓfutu-¬
rum mutauit dispositionẽ suam
ñ tñ sententiã. Uñ se excusat ita¬
dicens. Cum gͦ hoc uolussem ñqͥd

Expanded text:
ratres . In his igitur, in quibus observatis salus acquiritur vel in quibus neglectis mors indubitata consequitur, nulla est admittenda dispensatio; sed ita sunt omnia mandata, vel interdicta servanda, sicut sunt aeterna lege sancita. In his vero quae propter rigorem disciplinae, vel muniendam salutem, posteriorum sanxit diligentia, si honesta vel utilis sequatur compensatio, potest praecedere auctoritate praesidentium diligenter deliberata dispensatio. Multa enim talia in evangelica historia, novimus. Assumamus itaque primum testimonium de Evangelio. Dominus quippe mittens discipulos ad praedicandum, interin seipso primo dans exemplum, quod in hujusmodi traditionibus necessitati temporis sit cedendum. Similiter Paulus, cum per Corinthios se transiturum promisisset in Macedoniam , et praesensisset hoc eis minime profuturum, 3 mutavit dispositionem suam, non tamen sententiam. Unde se ita excusat dicens: Cum ergo hoc voluissem, nunquid
Abbreviated transcription (Latin):
uiuere ⁊ pure solitariam eligunt uitã
dignisunt ꝯuenienti honore. Quia tñ sũt
quidam monachi habitantes indisferent̃
ꝑciuitates. nec ñ. ⁊ ꝑmonast̾ia se ipsos p̃sũp¬
tione ꝓͥa commendantes placuit neminem
alit edifficare. aut construere monast̾ia.
aut oratorii domum sine licencia ipsus
ciuitatis ep̃i. Eos uͦ qui ꝑsingłas eiuita¬
des seu possesiones monast̾ii sũt. sub
iecꝰtos eẽ deb̾e ep̃õ. ⁊ quieti oꝑam dare.
atq ob seruare ieuinia. ⁊ orõnes in locis
in quib semel se do deuouerunt ꝑma¬
nentes. Et neq cominunicare eccłasti¬
sis. neq seculares aliquas tractare acti¬
ones relinquentes ꝓa monast̾ia. nͥ for¬
de iubenantur p̃p̃ urgentes necessita¬
tes ab ipsius ciuitatis epo. ⁊ neminẽ
seruiorum suscipi in monast̾iũ ut sit cũ
nionem eẽ. ne nomen dñĩ blasphemet᷑.
Conuenit gͦ ciuitatis ep̃o curam sollici¬
dudinemq necessariam monast̾iis ex¬
Hibere

Expanded text:
ui vere et pure solitariam eligunt vitam, digni sunt convenienti honore. Quia tamen sunt quidam monachi habitantes indifferenter per civitates, nec non et per monasteria seipsos praesumptione propria commendantes, placuit nominem aut aedificare, aut construere monasteria, aut oratorii domum, sine conscientia ipsius civitatis episcopi. Eos vero qui per singulas civitates seu possessiones in monasteriis sunt, sub quieti operam dare, atque observare jejunia et orationes in locis in quibus semel Deo se devoverunt permanentes, et neque communicare ecclesiasticas neque saeculares aliquas attrectare actiones relinquentes propria monasteria, nisi forte jubeantur propter urgentes necessitates ab ipsius civitatis episcopo; et neminem servorum suscipi in monasterium ut sit cum nionem esse, ne nomen Domini blasphemetur. Convenit ergo civitatis episcopo curam sollicitudinemque necessariam monasteriis exhibere
Abbreviated transcription (Latin):
utitur qͣ sese habeant mores eoꝵ ẽ qͥb
uiuit. aut intemꝑans aut suꝑsticiosus
ẽ. Quisqͥs aut̃ sic eis utitur ut metas ẽ¬
suetudinis bonoꝵ int̾ quos u̾satur ex¬
cedat. aut aliqͥd significat. aut flagiti¬
osus ẽ. In omnib enĩ talib ñ usus rerũ
s libido in culpa ẽ. qͦd gͦ locis ⁊ temꝑib
⁊ ꝑsonis conueniat. diligent᷑ attenden¬
dum ẽ. ne timere flagitia rep̃hendamus.¬
fieri enĩ pot̃ ut sñ aliquo uitio cupi¬
ditatis. uł uoracitatis. p̃ciosissimo cibo
sapiens utatur. Insipiens aut̃ fedissi¬
ma gule flamina in uilissimũ ardes-¬
cat. ⁊ saniꝰ quisq maluerit pisce more do¬
mini sui uesci. ꝗ lentieula more esau ne¬
potis abraham. aut orcdeo more uim̃toꝵ
Non enĩ ꝑp̃ea continentiores nob̾ plures st̃
bestiȩ. qͥa uiliorib aluntur escis. Ham¬
omuib huiꝰmodi reb ñ ex eaꝵ rerum
natura quib utimur. s causa uten¬
imꝓbandum qđ facimus.

Expanded text:
utitur, quam sese habent mores eorum cum quibus vivit, aut intemperans, aut supertitiosus est. Quis quis vero eis utitur, ut metas consuetudinis bonorum inter quos versatur, excedat, aut aliquid significat, aut flagitiosus est. In omnibus enim talibus non usus rerum sed libido in culpa est. Quod igitur locis et tempori et personis conveniat diligenter attendendum est, ne temere flagitia repfieri enim potest, ut sine aliquo uitio cupediae uel uoracitatis pretiosissimo cibo sapiens utatur, insipiens autem foedissima gnlae flamma in uilissimum ardescat. et sanius quisque maluerit more domini pisce uesci quam lenticula more Esau nepotis Abraham, aut hordeo more iumentorum. non enim propterea continentiores nobis sunt pleraeque bestiae, quia uilioribomnibus hujusmodi rebus, non ex earum rerum natura quibus utimur, sed ex causa utenimprobandum, quod facimus.
Abbreviated transcription (Latin):
Dep̃cepto quo ꝓhibet᷑ uxor dimitti
ne dñi scrupulosissime disputaui. S
quã uelit dñs intelligi fornicationẽ.
ꝓpt̾ ꝗͣ liceat dimittere uxorẽ. utrũ eã
que dampnat᷑ instupris anillam de
quadr. ꝑdidisti omnẽ quifor nicãt᷑

Expanded text:
ecepto quo prohibetur uxor dimitti,  scrupulosissime disputavi . Sed quam velit Dominus intelligi fornicationem, propter quam liceat dimittere uxorem; utrum eam quae damnatur in stupris, an illam de qua dicitur, Perdidisti omnem qui fornicatur
Abbreviated transcription (Latin):
unam consonanq sententiam abaliis
ultius uidicari ñ poterit. s manere c̃ca
eum oportet tanquã conuenientem q̃
a bomĩb ꝓlata ẽ firmaniꝙ ratãꝙ sentẽ¬
tiam.

Expanded text:
unam consonamque sententiam, ab aliis ulterius judicari non poterit, sed manere circa eum oportet tanquam convenientem quae ab omnibus prolata est firmam ratamque sententiam.
Abbreviated transcription (Latin):
romana eccła de oĩeccła fas ht̃ iudicandi.
neq cuiquã de euis liceat uidicare uidi-¬
tio. Si quidẽ ad illã dequalibet mundi
parte appellandũ ẽ. ab illa aũt nemo est̃
appellare ꝑmissus.

Expanded text:
esia fas habet judicandi, neque cuiquam de ejus liceat judicio judicare, siquidem ad illam de qualibet mundi parte appellandum est, ab illa autem nemo est appellare permissus.
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑. cũ łꝓ̃e libidinis instintu. ł alie¬
ne cñsensu cũ alt̾o. ł alt̾a contͣ pactũ
ꝯiugale cõcũbit᷑. atq ita frangit᷑ fides
Q̃ in reb ⁊̃ corporeis ⁊ abiectis. magnũ
animi bonũ ẽ. Et ideo eam saluti qͦ

Expanded text:
iae libidinis instinctu, vel alienae consensu, cum altero vel altera, contra pactum conjugale concumbitur, atque ita frangitur fides, quae in rebus etiam corporeis et abjectis magnum animi bonum est. Et ideo eam saluti quoque
Abbreviated transcription (Latin):
dare constituit. qr dimendũ ÷ ut qͥsqͥs
deo suũ debitum abstrahit. ne forte
d̃s peccatũ suũ auferat ei necessaria

Expanded text:
dari constituit, quia timendum est ut quisquis Deo suum debitum abstrahit, ne forte Deus per peccatum suum auferat ei necessaria
Abbreviated transcription (Latin):
iquis pb̃r non trinam mersionem u¬
nuis misterii celebret. s semel mer¬
gat in baptismnate. qͦd dare iubet᷑ in do¬
mini mortem deponat᷑. ñ dixit nob̾ do-¬
minus in morte mea baptizare. s eun¬
teᷤᷤ docete om̃s gentes baptirantes eos
in noĩe patͥs ⁊ filii ⁊ sp̃u scĩ.¬

Expanded text:
sbyter, non trinam mersionem unius mysterii celebret, sed semel mergat in baptismate, quod dari videtur in Domini morte, deponatur: non enim dixit nobis Dominus: In morte mea baptizate, sed: Euntes docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris, et Filii, et Spi
Abbreviated transcription (Latin):
unusquisq p̃r insua eccła añ missarũ
sollempnia. a quã benedictã faciat. in
uasa nitida. ⁊ tanto mist̾i̾o conuenien-¬
tia. dequa ppłs intrans eccłam asꝑgat᷑.
Et atrium eiusdẽ eccłȩ cum crucib cͥcs̃¬
eundo similit̾ asꝑgat. ⁊ ꝑanimab ibidẽ
quiescentium oret. Et qui uoluerit in
uasculis suis accipiat exipsa aqua.
⁊ ꝑmansiones ⁊ agros ⁊ uneas. super
peccora qͦ sua atq suꝑ pabula eoꝵ.
nec ñ suꝑ cibos ⁊ potum suũ cõsꝑgat:¬

Expanded text:
rum solemnia aquam benedictam faciat in vase nitido, et tanto mysterio convenienti, de qua populus intrans ecclesiam aspergatur, et atrium ejusdem ecclesiae cum crucibus circumeundo similiter aspergat, et pro animabus ibidem quiescentibus oret. Et qui voluerit in vasculis suis accipiat ex ipsa aqua, et per mansiones, et agros, et vineas, super pecora quoque sua, atque super pabula eorum, nec non super cibos et potum suum conspergat
Abbreviated transcription (Latin):
ersisti. uenisti ad sacerdotem. qͥd
dixit tͥ: deus inquit. pat̾ omnipo¬
tens. qui te regñauit ex aqua ⁊ spũ scõ
concessit q tͥ peccata tua. ipse te unguat
in uitam et̾nam. llide ubi unctus es.
inuitam inquit et̾nam. Ix .iii. Acci
suꝑ caput. Qͣre suꝑ caput: qͥa sensu
sapientis in capite eius. Sequitur
sp̃uale signaculum. qͦd audistis ho-¬
die legi qͦd pꝰ fontes suꝑẽ quo ꝑfecꝰ¬
tio fiat. qñ adinuocationem sacerdo-¬
tis sp̃c sc̃s infundicur.

Expanded text:
ersisti , venisti ad sacerdotem: quid tibi dixit? Deus, inquit, Pater omnipotens qui te regeneravit ex aqua et Spiritu sancto, concessitque tibi peccata tua, ipse te ungat in vitam aeternam. Vide ubi unctus es: in vitam, inquit, aeternam. Noli hanc super caput. Quare super caput? Quia Sensus sapientis in capite ejus , sequitur spirituale signaculum, quod audistis hodie legi, quod post fontem super est quo perfectio fiat, quando invocatione sacerdotis Spiritus sanctus infunditur.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ rõnabilit̾ std̃m scõs patres aspͥnodo ẽ
firmatum. ut monachus quẽ canonica
ep̃m fe̾cit. uelut legimuis heres pat̾nã
sibi heditatem postea uire uendicãdi
potestatem habeat.S quicquid acqͥ
sierat. ł hab̃e uisus fuerat. scdm regu¬
lam scĩbenedict arbitrio. Postquam
em̃ ep̃s ordinatiu adaltare adquod
scĩficat᷑. ⁊ titulat᷑ scãm sacros canones
Q acquirere pot̾it resticuat.

Expanded text:
onabiliter secundum sanctos Patres a synodo est confirmatum, ut monachus, quem canonica episcopum facit, velut legitimus haeres paternam sibi haereditatem postea jure vindicandi potestatem habeat. et abbatis sui qui fuerat, secundum regulam Sancti Benedicti, arbitrio. Postquam enim episcopus ordinatur, ad altare ad quod sanctificatur et titulatur secundum sanctos canones, quod acquirere poterit, restituat.
Abbreviated transcription (Latin):
ed nec hoc p̃tereundũ putaui¬
mus quod quidã exindustria pec¬
cantes. pp̃ elemosina rum largitionẽ
quandã sibi ꝓmittunt impunita¬
tem.E lemosia enim extinguit pec¬
catum. Iuxta illud. Ignẽ ardentẽ
extinguit aqua ⁊ elemosina extĩguit
peccatum. s ea quȩ aut necessitate
aut casu. aut qualibet fiunt fragi¬
litate. Ea uͦ que exindustria ad cu¬
uis libidinem explendam iccirco
fiunt ut elemosina redimant᷑. ne¬
quaquã eis redimi possunt. qr ꝗ ħ
Nõ gͦ idẽco quis peccare debet ut
elemosinã faciat. s iõ elemosinã facẽ
debet. qi peccauit. Mentẽ enĩ ⁊ corpꝰ
debet reducẽ adueniam:¬

Expanded text:
ereundum putavimus quod quidam ex industria peccantes, propter eleemosynarum largitionem quamdam sibi promittunt impunitatem. Eleemosyna enim extinguit peccatum, juxta illud: Ignem ardentem extinguit aqua, et eleemosyna extinguit peccatum. Sed ea quae aut necessitate, aut casu, aut qualibet fiunt fragilitate. Ea vero quae ex industria ad cujuslibet libidinem explendam idcirco fiunt ut eleemosynis redimantur, nequaquam eis redimi possunt: quia quNon ergo idcirco quis peccare debet ut eleemosynam faciat: sed ideo eleemosynam facere debet, quia peccavit. Mentem enim et corpus debet reducere ad veniam
Abbreviated transcription (Latin):
ingenuus siinsynodo accusatira
Siaut̃ de p̾ssus fui̾t infuito aut ꝑ¬
uirio. aut falso testimonio ad ura¬
mentum ñadmittat᷑. sicut qui in¬
genuus ñẽ feruenti aqͣ. ł candenti
ferro se purget

Expanded text:
ingenuus si in synodo accusatur esi antea deprehensus fuerit in furto, aut perjurio, aut falso testimonio, ad juramentum non admittatur, sed sicut qui ingenuus non est ferventi aqua vel candenti ferro se expurget
Abbreviated transcription (Latin):
eq sic nanis est ex uirgine ut deita¬
tis initium homo nascendo acceꝑ it.
quasi añ ꝗͦ ex uirgine nasceretur. ds̃ ñ
fuerit. sicut arthemon. ⁊ berillus. ⁊ mar-¬
cellus docuert̃. s et̾nus ds. homo ex uir-¬
gine natus.¬

Expanded text:
est natus ex virgine, ut deitatis initium homo nascendo acceperit: quasi, antequam ex virgine nasceretur, Deus non fuerit, sicut Artemon et Berillus et Marcellus docuerunt: sed aeternus Deus homo ex virgine natus
Abbreviated transcription (Latin):
scã sẏnodus domesticam ⁊ int̾iorẽ
epĩ conu̾sationem tocius rep̃nsionis
atq suspicioĩs impenetrabilem fieri
debe. ut uxta apłm bona ꝓuidea mus
ñ solum coram o. s ⁊̃ corã oĩb hominib
Oportet gͥ ut cubiculo epĩ ⁊ secretiorib
quib libet obsequiis since̾ oppinionis
sac̾dotes ⁊ cłiciassistant. quiuigilantẽ
orantem sacͣ eloquia scrutatem. ep̃m
suum iugit̾ attendãt. eiusq sc̃e conu̾sa¬
tionis testes imitatores.⁊ ad cłi głam p̃di¬
catores existant.

Expanded text:
a synodus domesticam et interiorem episcopi conversationem totius reprehensionis atque suspicionis impenetrabilem fieri debere, ut juxta Apostolum provideamusn solum coram Deo, sed etiam coram omnibus hominibus. Oportet igitur ut cubiculo episcopi et secretioribus quibuslibet obsequiis sincerae opinionis sacerdotes et clerici assistant, qui vigilantem, orantem, sacra eloquia scrutantem, episcopum suum jugiter attendant, ejusque sanctae conversationis testes, imitatores, et ad Dei gloriam praedicationis existant.
Abbreviated transcription (Latin):
luid ÷ ñ habere aliquid. aliud ñ iu¬
inlicite utunt᷑. ñ heretiei solũ. s etiã
os iniqui ⁊ impii. s tñ illi corrigendi
aut puniendi. alia uͦ agnoscenda ⁊ ue¬
neranda ẽ.¬

Expanded text:
 non habere aliquid, aliud non iuinlicite utuntur non haeretici solum sed etiam omnes iniqui et impii. sed tamen illi corrigendi aut puniendi, illa uero agnoscenda et ueneranda
Abbreviated transcription (Latin):
cipium iuris eccłie ñ retento eccliastico
patͦeinio manu mitti. desiderat. iͦs. m̃ĩti
eusdẽ. & peculii eoram concilio eccłie
cui p̃eminet ꝑ ẽmutationem subseri¬
bentib sac̃dotib offerat. ut rata ⁊ iu¬
sta uiueniat᷑ diffinitio c̃mutantis. ⁊ ẽ
enu libera manumissione sine pat᷑¬
quẽ lib̾tati tͣdere disponit. iam iuri
eccłiam cuiꝰ uiris extitit. accus andi ł
testificandi deneget᷑ licentia. qđ si p̃¬
sup̃serit placet. ut stante c̃munione
in seruitutem ppͥam eccłie reuocetur.¬

Expanded text:
cipium juris ecclesiae non retento ecclesiastico patrocinio manumitti desiderat, duos meriti ejusdem et peculii, coram concilio ecclesiae cui praeeminet, per commutationem subscribentibus sacerdotibus offerat, ut rata et justa inveniatur definitio commutantis. Tunc enim liberam manumissionem sine patrt, jam juri ecclesiam cujus juris exstitit accusandi vel testificandi denegetur licentia. Quod si praesumpserit, placet ut stante commutatione in servitutem propriam revocetur
Abbreviated transcription (Latin):
graue est frustra eccłiastica mist̾ia
uenundare. sic it̾m culpa ẽ immi-¬
nente huuismõi necessitate res ma¬
xime desolate eccłie captiuis suis p̾¬
ponere. ⁊ in eoꝵ redemptione cessare. d¬

Expanded text:
grave est frustra ecclesiastica ministeria venundare, sic iterum culpa est, imminenti hujusmodi necessitate, res maxime desolatae Ecclesiae captivis suis praeponere, et in eorum redemptione cessare.
Abbreviated transcription (Latin):
taq summo studio theb̾gã cõiugem
tias disscede uigilant̾ attende. Uñ
siuult ate discede. corripe imnio cor¬
rige eã. ⁊ atali intentione ꝑomĩa re-
bii solutionem efflagitat certum ẽ
apło dicente. qr mulier sui corporis
potestatem ñ ht̃ s uir. uerum si⁊ ip¬
se pudititiã sectatꝰ religionis obtẽtu
copulam dissoluere uelit. tantũ ne
simul ate fiat concedimus. Nam licet
sit seriptũ qd̃ deus conunexit homo
diuini amoris intuitu exconsensu utͣq
coniuigis mat̾monia dissoluunt᷑. Ergo
hoc homo uis gͣtuito ꝑmittimus ani¬
mo. celeremq p̃benius assensum.
alit̾ aut̃ fieri mutuam seꝑationẽ
urãm ꝓ hibemus.

Expanded text:
taque summo studio Theobergam conjugem tias discedere, vigilanter attendas. Unde si vult a te discedere, corripe, imo corrige eam, et a tali intentione per omnia jam bii solutionem efflagitat, certum est Apostolo dicente, quia mulier sui corporis potestatem non habet, sed vir. Verum si et ipse pudicitiam sectatus, religionis obtentu copulam dissolvere vis, tantum ne simulate fiat, concedimus. Nam licet sit scriptum: Quod Deus conjunxit homo divini amoris intuitu ex consensu utriusque conjugis matrimonia dissolvuntur. Si ergo hoc modo vis, gratuito permittimus animo, celeremque praebemus assensum. Aliter autem fieri mutuam separationem vestram prohibemus.
Abbreviated transcription (Latin):
llud ⁊̃ adicientes p̃cipimus. ut ꝓbap¬
tismatis. crismatis. olei sacri. ⁊ sepial¬
ture. acceptione. infirmorũ uisitatione.
ł unctione. nullum omĩo p̃mium exi¬
gat᷑¬

Expanded text:
llud etiam adicientes praecipimus, ut pro baptismatis, chrismatis, olei sacri et sepulturae acceptione et infirmorum visitatione vel unctione nullum omnino precium exigat
Abbreviated transcription (Latin):
Sinupserit uirgo ñ peccauit. Non illa
llirgo que se semel di cultui dedicauit
harum enim siqua nupserit. habebit
damnationem qd pͥmam fidem itritam
fecit. Si autem hoc deuiduis dictum
obiecerint. quantomagis de uirginib
plialebit. cum ⁊ iam his non lice at.
quib aliquando licuerit. Uirgines
enim quȩ postconsecrationem nupse¬
Nnt. non tam ad ultere quam inceste¬

Expanded text:
Si nupserit virgo, non peccavit , non illa virgo quae se semel Dei cultui dedicavit. Harum enim si qua nupserit, habebit damnationem, quia primam fidem irritam fecit . Si autem hoc de viduis dictum objecerit, quanto magis de virginibus praevalebit, cum etiam his non liceat, quibus aliquando licuerat? Virgines enim, quae post consecrationem nupserint, non tam adulterae sunt quam incest
Abbreviated transcription (Latin):
sola merciendi fallendiq libidine
placendi cupiditate de suaui loquio.
his om̃ib penitꝰ euitatis. atq reiectis
peccuniã alicuius iniuste tollendã
sciens uͥ sit nescire se m̃tiat᷑. Septimũ¬

Expanded text:
sola mentiendi fallendique libidine, placendi cupiditate de suauiloquio. his omnibus penitus euitatis atque reiectis am pecuniam alicuius iniuste tollendam sciens, ubi sit, nescire se mentiatur qu
Abbreviated transcription (Latin):
Nõ ẽ m̃tiendũ t̾cio gene̾. qr nullicũ al¬
quarto genere ꝓpt̾ mendatii libidi¬
nẽ quȩ ꝑseipsam uitiosaẽ. Non ẽ
mentiendũ quinto genere. qr nec
ipsa uitas finẽ placendi hominib¬
enuntianda ẽ. qͣnto minus mendatũ
ẽ. Nõ ẽ mentiendũ .Ui. genere neq
enĩ recte ⁊̃ testimonii uitas ꝓciuusq
temporali qͦmͦ aosalute eoꝵ corrũpit᷑.
Ad sempit̾nã uͦ salutẽ nullus ducen¬
dus ẽ opitulante mendatio. Neq.
UII. genere mentiendũ ẽ. ñ enim cuiꝰq¬
cumq cõmoditas aut salus tẽporał¬
ꝑficiende fidei p̃ferenda ẽ. nec se¬
quis ꝗͣ inrecte factis nrĩs tã male mo¬
etate remotior. Nec octauo genere
id qͥ ipsi facimus. eo qͥ fieri sinimus¬
mauis ẽ. Inhis aut̃ octo generib tãto
quisq minus peccat cũ mentur. ꝗͣto
emergit ad octauum. tanto amplius
quanto m̾git ad pͣmũ. Quisquis aut̃
aliqͤ eẽ genus mendatii qͥ peccatum
ñsit putaui̾t. decipiet se ipsum. tur

Expanded text:
non est mentiendum tertio genere, quia nulli cum alquarto genere propter mendacii libidinem, quae per se ipsam uitiosa est. non est mentiendum quinto genere, quia nec ipsa ueritas fine placendi hominibenuntianda est, quanto minus mendacium, est! non est mentiendum sexto genere; neque enim recte ettemporali commodo ac salute corrumpitur; ad sempiternam vero salutem nullus ducendus est, opitulante mendacio. Neque septimo genere mentiendum est; non enim cujusdam commoditas aut salus temporalis fidei praeferenda est, nec quisquam in recte factis nostris tam male moetate remotior. Nec octavo genere id qmaius est. in his autem octo generibus tanto quisque minus peccat, cum mentitur, quanto emergit ad octauum, tanto amplius, quanto deuergit ad primum. quisquis autem esse aliquod genus mendacii, quod peccatum non sit, putauerit, d
Abbreviated transcription (Latin):
Redimus u
sit ex patre ⁊ filio. Pater gͦ principium de-¬
itatis. qui sicut nunquiam fuit ñ deus: ita
numquam fuit ñ pater. a quo filius natꝰ.
tre. ⁊ ex deo filio. deus ꝓcedens. Sat̃ et̾nus
eo qͦd habeat filium etͣnuim. cuiꝰ et̃nus
tͥ & filio coet̾nus. ñ confusa in una ꝑsona tri-¬
nitas. ut sabellius dicit. neq seꝑata auc
duusa in natura diuinitas. ut arrius blaᷤ¬
phemat.S alter in ꝑsona pater. alt̾ in ꝑ-¬
in natura in scã tͥinitate. ds. pat̃. &
filius. & sp̃e sanctus.

Expanded text:
redimus unsit ex Patre et Filio. Pater ergo principium deitatis, qui sicut nunquam fuit non Deus, ita nonnunquam Pater, a quo Filius natus,tre, et Deo Filio Dei pro Patre aeternus, eo quod habeat Filium aeternum cujus aeternus Filio coaeternus. Non confusa in una persona Trinitas, ut Sabellius dicit; neque separata aut divisa in natura divinitas, ut Arius blasphemat, sed alter in persona Pater, alter in pein natura, in sancta Trinitate Deus Pater, et Filius et Spiritus sanctus.
Abbreviated transcription (Latin):
incon̾tibilit̾. indiudue ⁊ inseꝑabiliter co¬
guitum. nequaquam naturarum differẽ¬
tia sublata p̃p unionem. s potus salua ma¬
nente ꝓp̾etate utriusq nat̾ȩ. inunam non
induas concurrisse ꝑsonas. s unum eiundẽ
filium unigenitum. dmuerum. dñm ih̃m¬
semet ipsum dñs erudiuit. Quiautem ita ñ
sentiunt. cum nestorio. ⁊ eutice. uł eorum sec¬
tatorib et̾no anathemate dignos ẽẽ ꝓnũtio¬

Expanded text:
inconvertibiliter, individue inseparabiliter cognitum, nequaquam naturarum differentia sublata, propter unionem, sed potius salva manente proprietate utriusque naturae, in unam, non in duas concurrisset personas, sed unum eumdemque Filium unigenitum Deum verum Dominum Chrisemetipsum Dominus erudivit. Qui autem ita non sentiunt, cum Nestorio et Eutyche, vel eorum sectatoribus aeterno anathemate dignos esse pronuntio
Abbreviated transcription (Latin):
cctor cũ ordinat᷑. faciat de illo u̾bũ
ep̃e ad plebem. indicans eiꝰ fidẽ ac ui¬
tam. atq ingenium. Post ħ spectante
plebe tradat ei codicem de quo lecturꝰ
ẽ dicens. Accipe. ⁊ esto relator uerbi dei
habiturꝰ. si fidelit̾ ⁊ utilit̾ impleueris
officiũ. partẽ cũ eis qͥ uerbũ dĩ mini¬
strauerint.

Expanded text:
ctor, cum ordinatur, faciat de illo verbum episcopus ad plebem, indicans ejus fidem, ac vitam atque ingenium. Post haec spectante plebe tradat ei codicem, de quo lecturus est, dicens: Accipe et esto relator verbi Dei, habiturus, si fideliter et utiliter impleveris officium, partem cum eis qui verbum Dei ministraverint.