comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
incinerẽ & cilicio semꝑ uitã dux̃ austerã: Prius se le¬
uans ut psaller& quã congregatio surrexiss&: Nam
deofficiis monasterialib: nihilsibi placuit nisi prima
seruir& : & ipsa se castigabat sibonũ post alterĩ. Prgo su¬
is uicibus scopans monasterii plateassimul & angulos
rebat euehere : Secr&ũ &iã purgare opis ñ tardans :
sed occupans ferens fȩtores stercoris: Predebat se mi¬
norẽ sibi : si se ñ nobilitar& uilitatẽ seruitii : ligna sub¬
postans braciis : focũ flatibi forcipibus ammonens :
ne lesa sere trahens: extra suã eb domadã infirmantibis
seruiens. Ipsa cibos decoquens ẽ grotis ficies abluens:
ipsai calidũ porrigens iusi tabat quos fouebat seno¬
sr uedienoꝰ cells : Vlod quoq quis explic&᷑ quanto
feruore exentata: ad coqumã concurstibat sua
facens septimanã: Deniq nullã monachõꝵ niside
positi ͦ quantũ ligni opus erit sola ferebait insiroi

Expanded text:
in cinerem et cilicium sem| per uitam duxit austeram prius se lein cinerem et cilicium sem| per uitam duxit austeram prius se leuans ut psalli| ret quam congregacio surrexisset. Nam de officiis mo| nasterialibus Nihil sibi placuit . nisi prima seruiret| et ipsa se castigabat . si bonum post alteram Ergo suis| uicibus scopans monasterii plateas . simul et angurebat euehere. Secre| tum etiam purgare opus non tardans . sed occupans| ferens fetoris stergoris credebat se minorem sibi si se non| nobilitaret uilitate seruicii. Ligna subportans bra| chiis . focum flatibus forcibus ammonens. Cadens| nec lesa se retrahens . Extra suam ebdomadam infirman| tibus seruiens. Ipsa cibos decoquens Aegrotis facies abluens ipsa calidum porrigens. Visitabat quos uouebat. Ieiuna| rediens cellula. Illud quoque quis explicet . quanto feruore| excitata ad nam concursitabat . sua faciens septi| mam. Denique nulla monacarum . nisi de posticio| quantum ligniores opus erat . sola ferebat in sarci|
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. aut ordeatiũ. Quẽ absconsũ subfladone sume¬
bat : nequis ꝑciper&: Nec fuit &iã potio aqua mulsa
piritiũ. Sed modice libata sitibunda potatio. Prima
quoq: quad ragesima : quase reclus it incellul .i donec
fuiss& transacta : panis ñ sumpsit cibaria: nisi die do¬
minico:tantũ radices erbarũ aut olera demalbis
sine oleigutta sine sile conposta: Perũ aqua toto
itiunio n eesumens duo sestaria: Nine tanti stila¬
borabiat sut faucibs desiccitis iux psalmũ dicere
cursũ decamtans pagebat uuigilias: ante st enlosirem
esfatigabat c̃ui parum uidebat᷑ hoc sustinere cor¬
pusculũ: Adhuc monachab: omnib: soporantibus:
calciam̃ta tergens &ungens . retransmittebut ꝑsin¬
gulas: Aliis quadragesimis aliꝗd relaratuis .o. feria su¬
mebat & dominico: Nã & reliquo tempore. p̃ter dies
paschales ac sũmȩ festiuitatis donec infirmitas ꝑmisit :

Expanded text:
fuit aut ordeatium, quem absconsum sub fladone sumefuit aut ordeatium, quem absconsum sub fladone sumebat, ne quis perciperet. Haec fuit etiam potio aqua mulsa, piratium, sed modice libata sitibunda potatio. 22. Prima quoque quadragesima, qua se reclusit in cellula, donec fuisset transacta, panis non sumpsit cibaria, nisi die dominico tantum radices herbarum aut holera de malbis sine olei gutta, sine sale conposita. Verum aqua toto ieiunio nec sumens duo sestaria, hinc tanta siti laborabat, ut, faucibus desiccatis, vix psalmum diceret cursum decantans, peragebat vigilias; ante se cinerem stes fatigabat, ciui parum videbatur hoc sustinere, corpusculum. 23. Adhuc monachabus omnibus soporantibus, calciamenta tergens et unguens, retransmittebat per singulas. Aliis quadragesimis aliquid relaxatius quinta feria sumebat, deinde dominica. Nam et reliquo tempore praeter dies pa
Abbreviated transcription (Latin):
ere sime ñ osculał . hinc mih cura nulla ẽ: quȩ tam̃ p̃stante
rar& de uulnere : auferebat ministra sc̃ȩ foliũ pãpani
ñtiens sibi opꝰ eẽ hoc : sic uix optento sugnaculo. portans
ad desperatũ : uulneri suꝑposito: mox occurrebat reme¬
diũ: Id c̃ frigoraticus qͥ ueniss& aut languidus. dicens in sõns
mos braccuriebit mortt̃ morbidus aut̃ santaten
aoerens aut̃ cũ cognouiss& decubantẽ milec tulo
postuns pora peregrina dulce simul q̃dcalids
ꝓcepis& cibaria : ipsa mox administrante langui¬
dis ãccipiebat cibũ pariter & salute qđ tam̃ ipsa
imperibat : nequis ꝓferr& in fabula : Quanta uͦ
militatis carnatis. laboris & cruciatus feruenter
indepra sit : Si quis cuncta ꝑcurrer& ipsã p̃dicar&
tã confessorẽ quã martirẽ Ergo ueneribilẽ p̃ter
diẽ dominicũ : fuit sacratissimȩ om̃s dies ieroniũ :
nec ouũ. habens eduliũ Panis uͦ deliciarũ sigilatiũ

Expanded text:
'Vere, si me non osculeris, hinc mihi cura nec ulla est'. 'Vere, si me non osculeris, hinc mihi cura nec ulla est'. raret de uulnere Offerebat ministra sancti| folium pampini . menciens sibi opus. Hoc esse sic uix ob| tento signaculo portans ad desperatum . uulneri su| perposito mox occurrebat remedium Idem frigore| ticus qui uenisset Aut languidus . dicens in somnis| morbus accepiat mortem . morbidus| sanitatem. Quociens autem cognouisset decu| bantem in lectulo portans poma peregrina a dulce| simul et calidum  quid percepisset cibaria. Ipsa mox admi| nistrante . languidus accipiebat cibum pariter et sa| lutem quod tamen ipsa imperabat ne quis proferret in fa| bula quanta uero militatis . caretatis . laboris . et| cruciatus . feruenter indepta sit. Si quis cuncta percur| reret ipsam praedicaret tam confessorem . quam mar| thyrem. Ergo uenerabilem praeter diem dominecum fuitnec ovum habens edulium. Panis vero deliciarum sigilatium
Abbreviated transcription (Latin):
& sace fiotib achñsã oiuitatis occurrere Quos adme
regauli more adppria cũ redrent sine munere ñlae: aru
H anc quos rt̃ intremeseendã qͣ pagebat dulcedine. Cum
leꝓrosi uenientes signo factose ꝓderent: iubebat adni¬
nuculȩ ut unde ł qͣnti eẽnt pia cura requirer&: Qua
sibi renuntiante: parata m̃sa. misoriũ. cocleares cultel¬
los cannas. potũ. & calices. scola subsequente. intromit¬
tebat᷑ furtĩ quo se nemo ꝑciper&: Ipsa tam̃ mulieres ua¬
rus lepra maculis cõp̃hendens in ãplexu osculabat᷑: & uul¬
tũ toto diliens animo: Deinde posita m̃sa ferensaꝗ cali¬
dã. facies lauabat. manꝰ. ungues. & ulcera. & rurss admini¬
strabat. ipsa pascens ꝑsingula. Recedentib p̃bebat auri
ł uestim̃ti uix una teste munuscula. Ministra tam̃ p̃su¬
mebat: & blandim̃tis sic appellari: scissima domina: qͥs te
osculet᷑ quȩ sic lepsos amplecteris: Illa respđ̃ beni uole :

Expanded text:
 sacerdotibus ad mensam invitatis occurreret, quos adhuc  sacerdotibus ad mensam invitatis occurreret, quos adhuc regali more, ad propria cum redirent, sine munere non laxaret. 19. Hanc quoque rem intremescendam qua peragebat dulcedine? Cum leprosi venientes, signo facto, se proderent, iubebat adminiculae, ut, unde vel quanti essent, pia cura requireret. Qua sibi renuntiante, parata mensa, missorium, cocleares, cultellos, cannas, potum et calices scola subsequente, intromittebatur furtim, quo se nemo perciperet. Ipsa tamen mulieres variis leprae maculis conprehendens in amplexu, osculabatur et vultum, toto diligens animo. Deinde, posita mensa, ferens aquam calidam, facies lavabat, manus, ungues et ulcera et rursus administrabat, ipsa pascens per singula. Recedentibus praebebat auri vel vestimenti, vix una teste, munuscula. Ministra tamen praesumebat et blandimentis sic appellare: 'Sanctissima domina, quis te osculetur, quae sic leprosos amplecteris?' Illa respondit benivole:
Abbreviated transcription (Latin):
sa cũ sapone a capite usq adplantã mẽbra singula di¬
luebat. Egredientib ex inde sicui u&erata indum̃ta
c̃spicer&. tollens rasa noua reddens. ante panosas fa¬
ciebat uenire cultas ad prandiũ. Quib c̃gregatis:
ministerio parato. ipsa aꝙ siue mappã singulispor¬
rigebat. & in ualidis. ipsa parit̃ os &manꝰ t̃gebat.
Hinc trib ferculis in latis farcitis delicus. stans ante
prandentes iciuna: p̃sens c̃uiuiis. ipsa incidebat panẽ
carnẽ ꝗd ꝗd apponer&. Languidis aũ & cecis ñces¬
sabat. ipsa cibos cũ cocleare porrigere. Hoc p̃senti¬
b duab s̃ sola se seriuente : ut noua marthsatager&.
donec potu lenti fr̃s lęti fierent c̃uixus: Tẽ illa
remouens se loco ut abluer& manus. iã bene culto
c̃uiuio. tota gratificabat᷑. Si ꝗd audir& de fremitu.
iubebat tam̃ ut sederent. donec uellent adsurgere.
ł hieme ut pauperib collectis. pͥmo merũ sua manu dc

Expanded text:
sa cum sapone a capite usque ad plantam membra singula disa cum sapone a capite usque ad plantam membra singula diluebat. Egredientibus exinde, si cui veterata indumenta conspiceret, tollens rasa, nova reddens, ante pannosos faciebat venire cultos ad prandium. Quibus congregatis, ministerio parato, ipsa aquam sive mappam singulis porrigebat et invalidis ipsa pariter os et manus tergebat. Hinc tribus ferculis inlatis, farcitis deliciis, stans ante prandentes ieiuna, praesens conviviis, ipsa incidebat panem, carnem, quidquid adponeret. Languidis autem et caecis non cessabat ipsa cibos cum cocleare porrigere, hoc praesentibus duabus, sed se sola serviente, ut nova Martha satageret, donec potulenti fratres laeti fierent conviviis. Tunc illa removens se loco, ut ablueret manus, iam bene culto convivio, tota gratificabatur. Si quid audiret de fremitu, iubebat tamen, ut sederent, donec vellent adsurgere. vel hieme, ut pauperibus collectis primo merum sua manu de
Abbreviated transcription (Latin):
lit̃ dispensaũ Ergo q apud scãm ñ minꝰ usᷤ mĩae.¬
ꝗ erat c̃curss deplebe: nede et̃nt qͥ p&cerent: nec
deficer& qđ donar&: Mirandũ ut om̃ib satis facer&.
unde thesauri tot exuli : unde tot diuinȩ peregrine.
qͣntũ expendebat diurna redemptio: qđ sola sciebat.
quȩ petentib deportabat Nã p̃t̃ cottidianã m̃¬
sã qͣ refouebat matriculã: duob semꝑ dieb sabbati¬
ił quintũ & sabbato iucib iulneo parato. ipsi succineta
deauano capita lauais egenoꝵ: desticans quic ꝗd erit
erusta. scabiẽ tincã nec purulenta fastidiens in¬
łdũ & uermes ea trahens. purgans cutis putrẽines in¬
gillat̃ capita pectebat: ipsa quȩ lauerat. Viceraũ
cicatricũ ꝙ cutis laxa detexerat. aut ungues exaspe¬
rauerant. more euuangelico oleo suꝑfuso muleeuat
morbi contagiũ. Mulierũ uͦ descendentiũ intinã ip¬

Expanded text:
liter dispensauit. Ergo quia| apud sanctam non militer dispensauit. Ergo quia| apud sanctam non mi erat concursus de plebe, nec deessent qui peterent, nec deficeret quod donaret, mirandum, ut omnibus satisfaceret. Unde thesauri tot exuli, unde tot divitiae peregrinae? 17. Quantum expendebat diurna redemptio, quod sola sciebat, quae petentibus deportabat? Nam praeter cotidianam mensam, qua refovebat matriculam, duobus semper diebus sabbati quintam et sabbatum vicibus balneo parato, ipsa succincta de savano, capita lavans egenorum, defricans, quidquid erat, crustam, scabiem, tineam, nec purulenta fastidiens, interdum et vermes extrahens, purgans cutis putredines, singillatim capita pectebat ipsa, quae laverat. Ulcera vero cicatricum, quae cutis laxa detexerat, aut ungues exasperaverant, more euangelico oleo superfuso, mulcebat morbi contagium. Mulierum vero descendentium in tinam ip
Abbreviated transcription (Latin):
scõ tradidit altario: Inde ꝓcedens ad cellã uencrabilis
datdonis: die qͣ debuit ornari p̃stant̃ in scło: quic ꝗd
indui poterat censu diuite femina: abbate remune¬
rato totũ dedit ⁊coenubio: Aeqͥt̃ scĩ gundulsi post
facti mettis ep̃i ꝓ gessa receptaculo non minore labo¬
ratd nobilitauit si nergiũ : Hlinc felici nauigio. turonis
adpulsa : ꝗͣ suppleat eloq̃ntia. qͣntũ ociosã qͣntũꝙ. se
monstraũ munificã: qđ egerit cirea scĩ martini atria:
flens lacrimis insaciata. singula iacens ꝑlimina: ubi
missa reuocata : uestib & ornam̃to quose clariori cultu
uilla sucdas pictauo t̾ritorio uixta p̃dictũ uic
decent̃ acceder&: itinere ꝓsperantȩ qͣlẽ se gessit
quo beato medardo c̃secrante uelata ẽ : usꝙ ad infir¬
ini uͦ puritatẽ: atꝙ medis decoctionẽ : ceruiseꝙ
molã secr&issime deferri: adꝙ totã quadragesũ

Expanded text:
sancto tradit altario. Inde procedens ad cellam venerabilis sancto tradit altario. Inde procedens ad cellam venerabilis Datdonis die, qua debuit ornari praestanter in saeculo, quidquid indui poterat, censu divite femina, abbate remunerato, totum dedit coenobio. Aequiter sancti Gundulfi post facti Mettis episcopi progressa receptaculo, non minore laboratu nobilitavit synergium. 14. Hinc felici navigio Turonis adpulsa, quae suppleat eloquentia, quantum officiosam quantumque se monstravit munificam? Quid egerit circa sancti Martini atria, flens lacrimis . insaciata| singula iacens per limina . ubi missa reuocata uestibus| et ornamento quo se clariori cultu uilla suedas pictauo territorio iux| ta praedictum uicum decenter accideret . itinere pros| perante. Qualem se gessit quo beato Medardo consecrante velata est, usque ad infirt uini puritate . aut medus decoctionem . ceruisi| molam| secretissime defferri ad quam totam quadragensimam|
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdoti ut p̃sumera principi subducere reginam:
non publicanã spublicã : Quo sc̃issimna cognito intrans
insacrariũ monachica ueste induit᷑ ꝓcędit ad altare.
beatissimũ medardũ his uerb alloqͥt᷑ dicens. Si me
c̃secrare distuleris. & plus hominẽ ꝙ dm̃ timueris:
demanu tua pastor ouis anima reqͥrat᷑ Quo ille contesta¬
tionis c̃cussus tonitruo. manu suꝑposita esecraũ diaconã.
M ox indum̃tũ nobile : quo celebrona die solebat põpa comi¬
tante regina ꝓcedere: exuta ponit in altare: Etablatis gẽ¬
mis ornam̃tis : m̃sa diuinȩ głȩ. tot donis onerat. ꝑho¬
norẽ: Cingulũ auri ponderatũ. fractũ donat opus in pau¬
perũ: Similit̃ accedens ad cellã scĩ uimeris die uno quo
se ornabat felix regina : cõposita sermone ut loqͣ bar¬
baro: stapione: camisas. manicas. cofias. fibulas. cuncta
auro: quȩdã gẽmis exornata : ꝑcingulũ sibi ꝓfutura.

Expanded text:
sacerdoti, ut praesumeret principi subducere reginam sacerdoti, ut praesumeret principi subducere reginam non publicanam, sed publicam. Quo sanctissima cognito intrans in sacrarium, monachica veste induitur, procedit ad altare, beatissimum Medardum his verbis alloquitur, dicens: 'Si me consecrare distuleris et plus hominem quam Deum timueris, de manu tua, pastor, ovis anima requiratur'. Quo ille contestationis concussus tonitruo, manu superposita, consecravit diaconam. 13. Mox indumentum nobile, quo celeberrima die solebat, pompa comitante, regina procedere, exuta ponit in altare et blattis, gemmis, ornamentis mensam divinae gloriae tot donis onerat per honorem. Cingulum auri ponderatum fractum dat opus in pauperum. Similiter accedens ad cellam Sancti Iumeris die uno, quo se ornabat felix regina, conposito, sermone ut loquar barbaro, stapione, camisas, manicas, cofias, fibulas, cuncta auro, quaedam gemmis exornata per circulum, sibi profutura
Abbreviated transcription (Latin):
retranspiit tebat ciliciũ Sin aũ pex de cẽc : quis credit
qualit̃ se orationi defunder&. qualit̃ se tã quã p̃sentis
xp̃i pedibus alligara: t quasi repl&a tdelicus. sic lon¬
go ieiunio saciaret᷑ in lacrimis: Qui despecto uentris
edulio: xp̃e tota refectio& tota fames erat: Illud
ł loca uenerabilia: ut tota noctẽ ꝑlucerent. can
rex querera : circa resdĩ dũsata gebat rixas habebat
cũ conuigenlta ut uicibus princeps ꝓmunera
satis facera: quad ei plingũa peccassa. Adcurs
opinionẽ siquis seruoꝵ dĩ uisus fuissos ł ꝓse ł uo
ens adbeatũ medardũ nouomago supplicat instant̃:
ut ipse mutata ueste dño c̃secrarat: S memor di¬
centis apłi. si qͣ ligata sit c̃iugi. ñ querat dissolui:
Differebat reginã: ne ueste teger& monacħ Ad hac
beatũ uirũ ꝓturbabant ꝓceres: & ꝑbasilicã grauit̃ ab
altare retrahebant: ne uelar& regi c̃iunctã ne uider&ꝰ

Expanded text:
retransmittebat cilicium. Sin autem rex deesset, quis credat, retransmittebat cilicium. Sin autem rex deesset, quis credat, qualiter se orationi defunderet, qualiter se tamquam praesentis Christi pedibus alligaret et, quasi repleta deliciis, sic longo ieiunio satiaretur in lacrimis? Cui, despecto ventris edulio, Christus tota refectio et tota fames erat in Chrivel loca venerabilia tota nocte perlucerent, canrex quereret . circa res dei dum| satagit rexas habebat a coniuge. Ita ut uicibus| princeps per munera satisfaciret . quod ei per linguam| peccasset ad cuius opinionem si quis seruorum dei| uisus fu\i/sset . uens ad| beatum medardum Nouomago . subplicat instan| ter . ut ipsam mutata ueste domino consetraret . sed me| mor dicentes . Apostuli . si qua ligata sit coniugi . Non| querat dissolui differibat regina ne uestem tegiret| monacham. Adhuc beatum virum perturbabant proceres et per basilicam graviter ab altari retrahebant, ne velaret regi coniunctam, ne videretur
Abbreviated transcription (Latin):
egressa cubiculo: tamdiu ante secraũ orationi
incũbebat. lactato cilicio: ut solo calens spu iace¬
r&c gelu penctrata: tota carne p̃mortua: ñ curaons
corporis torm̃ta : Mens intenta paradiso : leue
reputans quod ferr&: tantũne xp̃o uilescer&
Inde regressa cubiculũ : uix tepe fieri poterat:
ł focoł lectulo: dequa regi dicebat᷑: habere
seipocius iugalẽ monachã quã reginiã. Inde̾ & ipse
irritatus ꝓborus erat asprimus setsilla ꝓparte lini¬
tns p̃parte tolenibat modeste rixãs dilatas a rege.
Diebus uͦ quadragesine satis ẽ scire qualit̃ seretegit:
int̃ uestes regias singularit penttens: Igit adꝓpinquan¬
te ieuni tẽpore. mittens adreligiosã piã nomine
monachã : cui scõ ꝓposito illa drigebat uenerant̃ in
linteo sigillatũ ciliciũ : Quod scã induens ad corpus:
ꝑtotã quadragesuã. subter ueste regia ducipor¬
tabat insarcina.⁊ Transactis diebus similit̃ sigillatũ.

Expanded text:
egressa cubiculo, tam diu ante secretum orationi egressa cubiculo, tam diu ante secretum orationi incumbebat, iactato cilicio, ut solo calens spiritu, iaceret gelu penetrata, tota carne praemortua, non curans corporis tormenta mens intenta paradiso, leve reputans quod ferret, tantum ne Christo vilesceret. Inde regressa cubiculum, vix tepefieri poterat vel foco vel lectulo. De qua regi dicebatur, habere se potius iugalem monacham quam reginam. Unde et ipse irritatus, pro bonis erat asperrimus, sed illa pro parte leniens, pro parte tolerabat modeste rixas inlatas a coniuge. 6. Diebus vero quadragesimae satis est scire qualiter se retegit, inter vestes regias singulariter paenitens. Igitur, adpropinquante ieiunii tempore, mittens ad religiosam Piam nomine monacham, cui sancto proposito illa dirigebat veneranter in linteo sigillatum cilicium; quod sancta induens ad corpus, per totam quadragesimam subter veste regia dulci portabat in sarcina. Transactis diebus, similiter sigillatum
Abbreviated transcription (Latin):
animũ tendens adopus misericordiȩ: ad tei¬
as domũ instruit: ubi electis culte compositis.
congregatis egenis feminis ipsa eas lauans int᷑ ns.
morboꝵq curans putredines: uiroꝵ capita di¬
luens: ministeriũ faciens: quos ante lauar& . cisdẽ
sua manu miscebat : ut fessos de sudore sumpta
potio recentar& Sic de uota femina: nata & nup¬
ta regina: palatu domina: pauperib seruiebat
ancilla: Inmensa uͦ sub occulto neforte cognos¬
cet̾ ab aliquo: ante posito cũ legunine ferculo.
Int̃ epulas regũ: more triũ pueroꝵ faliał ien¬
ticula delectabit᷑ uescebat᷑ Oc cursu uͦ decan¬
tando & si seder& in prandio. excusans regi aliquo
casu: ut dõ redder& debitũ: se subducebat c̃ui¬
uio: Quo egressa ut dño psaller&: curiose requi¬
rebat: quali cibo foris pauperes refecissent: Tdem
nocturno tempore cũ reclinr& cum principe . ro¬
gans se ꝓhumana necessitate c̃surgere : Leuans

Expanded text:
animum tendens ad opus misericordiae, Adteianimum tendens ad opus misericordiae, Adteias domum instruit, quo, lectis culte conpositis, congregatis egenis feminis, ipsa eas lavans in termis morborumque curans putredines, virorum capita diluens, ministerium faciens, quos ante lavarat, eisdem sua manu miscebat, ut fessos de sudore sumpta potio recentaret. Sic devota femina nata et nupta regina, palatii domina pauperibus serviebat ancilla. In mensa vero subocculte, ne forte cognosceretur ab aliquo, ante se posito cum legumine ferculo, inter epulas regum more trium puerorum fava vel lenticula delectabiliter vescebatur. De cursu vero decantando, etsi sederet in prandio, excusans regi aliquo casu, ut Deo redderet debitum, se subducebat convivio. Quo egressa, Domino psalleret, curiose requirebat, quali cibo foris pauperes refecissent. 5. Item nocturno tempore cum reclinaret cum principe, rogans se pro humana necessitate consurgere, levans,
Abbreviated transcription (Latin):
sed plus inclinauit uoluntas: Subdita semꝑ dõ. sectans
monita sacerdotũ : plus participata xp̃o ꝙ sociata con¬
iugio: Illo uͦ sub tempore : tẽptamus patefacere de mul¬
tis pauca quȩ gesserit: Igit᷑ iuncta principi: timensne
dõ de gradass& : cũ mundi gradu ꝓficer&: sesua cum
facultate elemosinȩ dedicauit: Nã cũ sibi aliꝗd de
tributis accider&: ex om̃ib quȩ uenissent. ante
dedit decimas quã recepit Deinde qđ suꝑerat mo¬
nasteriis dispensabat : & quo ire pede ñ poterat : trans¬
misso munere cireuibat Acuius munificentia: nec ip¬
se se abscondere potuitꝰ eremita sic ne p̃meret᷑
a sarcina : qđ acceperat erogabat Apud quã nec
egeni uox uranit̾ sonuit: nec ipsa eã surda p̃teriit :
Sepe donans indumenta: credens sub inopis
ueste. xp̃i membra se tegere Hoc se repu¬
tans ꝑdere : qđ pauperib ñ dediss& Ad huc

Expanded text:
se plus inclinavit voluntas. Subdita semper Deo, sectans se plus inclinavit voluntas. Subdita semper Deo, sectans monita sacerdotum, plus participata Christo, quam sociata coniugio. Illo vero sub tempore temptamus patefacere de multis pauca quae gesserit. Igitur iuncta principi, timens, ne Deo degradasset, cum mundi gradu proficeret, se sua cum facultate elemosinae dedicavit. Nam cum sibi aliquid de tributis accideret, ex omnibus quae venissent ante dedit decimas quam recepit. Deinde quod supererat monasteriis dispensabat et, quo ire pede non poterat, transmisso munere, circuibat. A cuius munificentia nec ipse se abscondere potuit heremita. Sic, ne premeretur a sarcina, quod acceperat erogabat. Apud quam nec egeni vox inaniter sonuit, nec ipsa eam surda praeteriit, saepe donans indumenta, credens sub inopis veste Christi membra se tegere, hoc se reputans perdere, quod pauperibus non dedisset. 4. Adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
sibi remansiss& capita inm̃sa collectis paruulis
lauans singulis: conpositis sellulis porrigens aq
manibus ipsa inferebat: ips& miscebat infantulis.
Hoc &iã p̃meditans. cũ samuele paruo clericore¬
gebat. Factã cruc̾e ligneã p̃cedentẽ subseq̃ns
psallendo: adoratoriũ cũ grauitate matura
simul paruuli ꝓperabant: Et ipsa tam̃ cũ sua ueste
nitidans pauim̃tũ : circa altare uͦ cũ facitergio ia¬
centẽ puluerẽ colligens foris cũ reuerentia recon¬
debat: pocius ꝙ uergebat. Qui. cũ p̃paratis expensis
uictoriaco. i uoluiss& rex p̃dictus accipere : ꝑbe¬
ralchã. ad tegias noctu cũ paucis clapsa ẽ: de inde
suesionis cũ cã direxiss& ut reginã eriger&: euitans
põpã regalẽ ne scło crescer&: sed cui debebatur
& humana gloria ñ mutat᷑. : Nubit ergo t̃renoprin¬
cipe: nec tamen separata cęlesti Ac dũ sibi acces¬
usiss& sȩcularis potestas: magis quã p̃mitter& dignitas.

Expanded text:
sibi remansisset in mensa, collectis parvulis, sibi remansisset in mensa, collectis parvulis, lavans capita singulis, conpositis sellulis, porrigens aquam manibus, ipsa inferebat, ipsa miscebat infantulis. Hoc etiam praemeditans cum Samuele parvulo clerico gerebat. Facta cruce lignea, praecedentem subsequens, psallendo ad oratorium cum gravitate matura simul parvuli properabant, et ipsa tamen cum sua veste nitidans pavimentum. Circa altare vero cum facitergio iacentem pulverem colligens, foris cum reverentia recondebat potius, quam vergebat. Quam cum, praeparatis expensis, Victoriacon voluisset rex praedictus accipere, per Beralcham Adteias nocte cum paucis elapsa est. Deinde Suessionis cum eam direxisset, ut reginam erigeret, evitans pompam regalem, ne saeculo cresceret, sed cui debebatur, et humana gloria non mutatur. 3. Nubit ergo terreno principi, nec tamen separata caelesti, ac, dum sibi accessisset saecularis potestas, magis quam permitteret dignitas,
Abbreviated transcription (Latin):
tũ altitudo scłi tangit. regio de germine orta
celsa lic& origine : multo celsior ẽ actione : Quȩ
cũ sũmis suis parentib breui mansiss& tẽpore: tẽ¬
pestate barbarica. francoꝵ uictoria regione uastata:
uice israhelitica exit & migrat de patria.: Iunc
int̃ ipsos uictores cuiꝰ e&̃ in p̃da regalis puella: fit
c̃tentio decaptiua: anisi reddita fuis& transacto
certamine in sc reges arma mouissent: Quȩ ueni¬
ens in sorte p̃celsi regis clotharii: inuͦ nyndensẽ
ducta. ad teias in uilla regia nutriendi causa cu¬
stodib ẽ deputata: Quȩ puella int̾alia opera q̃
sexui eiꝰ ẽgruebant. literis ẽ crudita: Frequent̃
loquens cũ paruulis. sic̃ferr& sors it̃ poris. martyr
fieri cupiens. Indicabat adolescensiã tẽ merita
seneetutis. optinens ꝓparte qͣ petut Deniq dũ
eẽt inpace florens eccła: ipsa ẽ. ad omesticis ꝑse¬
cutionẽ ꝑpessa: lã tc̃ id agens infantula: qͥc ꝗd

Expanded text:
tum altitudo saeculi tangit, regio de germine orta, tum altitudo saeculi tangit, regio de germine orta, celsa licet origine, multo celsior actione. Quae cum summis suis parentibus brevi mansisset tempore, tempestate barbarica Francorum victoria regione vastata, vice Israhelitica exit et migrat de patria. Tunc inter ipsos victores, cuius esset in praeda regalis puella, fit contentio de captiva, et, nisi reddita fuisset, transacto certamine, in se reges arma movissent. Quae veniens in sortem praecelsi regis Chlotharii, in Veromandensem ducta, Adteias in villa regia nutriendi causa custodibus est deputata. Quae puella inter alia opera, quae sexui eius congruebant, litteris est erudita, frequenter loquens cum parvulis, si conferret sors temporis, martyra fieri cupiens. Indicabat adolescens iam tunc merita senectutis, obtinens pro parte quae petiit. Denique, dum esset in pace florens ecclesia, ipsa est a domesticis persecutionem perpessa. Iam tunc id agens infantula, quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
edemptoris nr̃i tantũ diues est
largitas : ut insexu muliebri celebr& for¬
tes uictorias Et corpore fragiliores. ipsas
reddat feminas. uirtute mentis inclitȩ
gloriosas: Quas hbentes nascendo mollicie᷑:
facit xp̃c robustas exfide: Utqͣ uident᷑ in be¬
ciles dum coronant᷑ ex meritis a quo efficiunt᷑.
laudem sui cunulent creatoris: Habendo in
uasts fictilibus thesauros celi reconditos: in
quarũ uisceribus cũ suis diuiciis ipse rex hbi
Eto terię consorti defetato mundi c̃tagio:
ñ confidentes in lubrico: ñ stantes in lapsu.
querentes uiuerẽ dõ: adgloriã redempto.¬
ris suntꝰ copulatȩ para diso: In quo ẽ parit̾ nu¬
mero illa cuius uitȩ p̃sentis cursum lic& tã
priuato sermone. ferre temptamus inpublico.
It cuius ẽ uita cũ xp̃o. memoria gloriȩ. reli¬
eto celebretur in mundo.FT Plosi
eatissima igit᷑ radegundis. natione barbara:
de regione thoringa: auo rege besino. patruo¬
hermenfredo : patre rege berechrio. Inquan¬

Expanded text:
edemptoris nostri tantum dives est largitas, ut in sexu muliebri celebret fortes victorias et corpore fragiliores ipsas reddat feminas virtute mentis inclitae gloriosas. Quas habentes nascendo mollitiem facit Christus robustas ex fide, ut quae videntur inbecilles, dum coronantur ex meritis, a quo efficiuntur, laudem sui cumulent Creatoris, habendo in vasis fictilibus thesauros caeli reconditos; in quarum visceribus cum suis divitiis ipse rex habicto terrae consortio, defecato mundi contagio, non confidentes in lubrico, non stantes in lapsu, quaerentes vivere Deo, ad gloriam Redemptoris sunt copulatae paradiso. In quo est pariter numero illa, cuius vitae praesentis cursum, licet tam privato sermone, ferre temptamus in publico, ut, cuius est vita cum Christo, memoria gloriae relicta celebretur in mundo. EXPLICITatissima igitur Radegundis natione barbara de regione Thoringa, avo rege Bessino, patruoHermenfredo, patre rege Bertechario, in quan
Abbreviated transcription (Latin):
no deuoto tam̃ eloquio. benignissimȩ ur̃ȩ uolun¬
tati obȩdiens pareo: ur̃a me oratione uiuari
p&o quȩ sum min̾ docta plus deuota: nẽa quȩ
uir a postolicis fostinatus ep̃s debeatȩ uitã
cõposuit iteramꝰ: sed eaquȩ ꝓlixitate p̃ter¬
misit sic̃ ipse in libro suo disseruit : sũdiceret :
debeate uirtutib sufficiat exiguitas ne fastidi¬
at᷑ ub̵ tas: Nec reput& breuissimũ ubi depaucis
agnoscit᷑ amplitudo Ergo inspirante diuina
potentia cui beata radegundis placere stu¬
to sed rustico tẽptamꝰ dehisque gessit sermo¬
ne app&ere : & de multis eiꝰ miraculis pauca cõ¬
Defano quod a francis colebatus.
Deuisione quã uidit nauis inspecie. hominis
Ititerũ suꝑͣ dictusrex uell& eã accipere & de
domno ioħ recluso.
Nt ꝑ ordinẽ domni chlotarii pictauis ciuitate mo

Expanded text:
no, devoto tamen eloquio, benignissimae vestrae volunno, devoto tamen eloquio, benignissimae vestrae voluntati oboediens pareo, vestra me oratione iuvari peto, quae sum minus docta, plus devota. Non ea quae vir apostolicus Fortunatus episcopus de beatae vita conposuit iteramus, sed ea quae prolixitate praetermisit, sicut ipse in libro suo disseruit, cum diceret: De beatae virtutibus sufficiat exiguitas, ne fastidiatur ubertas, nec reputetur brevissimum, ubi de paucis agpotentia, cui beata Radegundis placere stuto, sed rustico tentamus de his quae gessit sermone appetere et de multis ejus miraculis pauca cohlotario. 2. De fano, quod a Francis colebatur. 3. De visione quam vidit navis in specie hominis. 4. Ut iterum supradictus rex vellet eam accipere, et de domno Iohanne recluso. 5. Ut per ordinem domni Chlo
Abbreviated transcription (Latin):
irriguo copiosius explicat᷑ : uerũ scontra qͥ cũ ꝙ
angustȩ intellegentiȩ sunt: nec habent affluen¬
tiã eloqͥi ꝑquã ł alios reficere ł suȩ siccitatis pos¬
sint in opiã tẽperase : tales ñ solũ ꝑse aliꝗd dicere non¬
app&unt : uerũ &iã siꝗd eis in iunctũ fuert ꝑ
timescunt: Qđ inme hoc recognosco quȩ sum pusilla¬
nimis paruũ habens intellegentiȩ eloquiũ quõ qͣn¬
tũ doctis ꝓloqͥ: tantũ indoctis utile fit tacere :¬
ã illi sciunt de parius magna disserere: istide
magnis nesciunt ł parua ꝓferre: ꝑtideo qđ aba¬
liis quȩrit᷑: ab aliis formidat᷑: Cũ sim ego minima
omniũ minimarũ quã ab ipsis cunabulis ante sua
uestigia peculiarẽ uernulã familiarit̃ enutri¬
uit. ut inpensi niimeris dexiꝰ claro opere: &si
ñplene ł expaste cõplexa ꝑtringere: Quateñdũ
sui gregis aurib eis gloriosȩ uitȩꝰ p̃cõna & siñ dig¬

Expanded text:
irriguo copiosius explicatur. Verum econtra quicunque irriguo copiosius explicatur. Verum econtra quicunque angustae intelligentiae sunt, nec habent affluentiam eloquii, per quam vel alios reficere vel suae siccitatis possint inopiam temperare, tales non solum per se aliquid dicere appetunt, verum etiam, si quid eis iniunctum fuerit, timescunt. Quod in me hoc recognosco, quae sum pusillanimis, parvum habens intellegentiae eloquium, quoniam, quantum doctis proloqui, tantum indoctis utile fit tacere. Nam illi de parvis magna disserere, isti de magnis nesciunt vel parva proferre; et ideo quod ab aliis quaeritur, ab aliis formidatur. Cum sim ego minima omnium minimarum, quam ab ipsis cunabulis ante sua vestigia peculiarem vernulam familiariter enutrivit, ut inpensi muneris de eius claro Opere, etsi non plene, vel ex parte conplexa perstringerem, quatenus, dum sui gregis auribus eius gloriosae vitae praeconia, etsi non dig
Abbreviated transcription (Latin):
gilans tribuñ refert qđ uiderat coniugi dicenᷤ¬
adciuitate᷑ ut ꝑ hoc uera cognoscer&: transmit¬
laxar&. redeunte transmisso : refert eahora.
migrasse iustã de scło: Et triplici mysterio. cari
cere relaxato tribuno sano reddito edificato
templo sc̃ę ꝓbauit oraculũ. Sed debeatȩ uistu¬
tib sufficiat exiguitas: nefastidiat᷑ ub̵ tas nec re¬
puta breuissĩmũ ubi de paucis agnoscit᷑ in mira¬
culis amplitudo.: Qua pi&ate. parcitate. dilectio
dulcedine: humilitate. hones¬
te. fide. feruore. sic uixerit: ut
& ad ipsã p̾obitũ gloriosi transits mirabilia ꝓse¬
ominabus scĩs meritoꝵ grã de coratis dedim¬
ȩ abbatissȩ ł omni congregationi gloriosȩdo¬
iniungitis mihi opdagere : ñ minꝰ in possibile : quã
degundis : quã optime nostis aliꝗd dicere p̃sumam̃
Sed istud illis deb& iniungi. qͥ habent intrase fon¬
tẽ eloquentiȩ : unde quicꝗd illis iniungit᷑ carmne

Expanded text:
gilans tribunus refert quod viderat coniugi, dicengilans tribunus refert quod viderat coniugi, dicenad ciuitatem . ut per hoc| uera cognusceret . transmit admonitus relaxaret. Redeunte transmisso refert| ea hora migrasse iustam de saeculo et triplici misterio car| cire relaxato . tribuno sanu reddito . aedifecato templo sancte| probauit oraculum. sed de biate uirtutibus sufficiat| exiguitas ne fastidiatur ubertas nec reputetur breuis| simum ubi de paucis agnoscitur in miraculis amplitudo| que pietate . parcitate . dilectione dulcidine . humilitate .| honestate . Fide . Ferfore . sic uixerit ut adhuc ipsam post| obitum gloriosi transitus mirabilia ominabus sanctis meritorum gratia decoratis Dedimiae abbatissae, vel omni congregationi gloriosae doInjungitis mihi opus agere non minus impossibile, quam degundis, quam optime nostis, aliquid dicere praesumamus. Sed istud illis debet injungi, qui habentes intra se fontem eloquentiae, inde quidquid illis injungitur, carmine
Abbreviated transcription (Latin):
rat mortuã : Cõmemor& & illud nobile factũ ꝑ
somniũ tribuñ fisci cognom̃to domolens. die
qua sc̃issima migrauit descło. dũ grauit̃ suffoca¬
tionis totus languore deficer& iudebat᷑ ipse
qđ sc̃a inuicũ eiꝰ dignabilit̃
cessiss& : currit.: salutat : int̃ro
ꝗd beata reqͥrer& Iunc ipsa dic̃. qđ eũ illic uiden¬
dũ ꝑuenerit : Etꝗa uotũ plebis erat : utbeatimar¬
tini oratoriũ conderens: ad p̃hendit tribuni.
manũ beatissima dicens: Hoc loco sunt con¬
fessoris uenerandȩ reliquiȩ : ꝑhoc edifica¬
te tẽplũ qđ sibi ducat dign̾issimu: Quale dĩ
mysteriũ : fundam̃tũ & pauim̃tũ reꝑtũ est¬
suꝑ qđ basilica facta est: Adhuc in ipso sopore ma¬
nũ trahit ꝑ fauces eiꝰ &gulã diy deliniens . m¬
suꝑ & hoc dicens: heni ut tibi melior adõ sartas
conferat᷑ : & udebat᷑ sic rogare: ꝑmeã uitã ut
ꝓpt̃ me relaxes illos quos habes in carcere : Pui¬

Expanded text:
rat mortuam. 38. Commemoretur et illud nobile factum. Per rat mortuam. 38. Commemoretur et illud nobile factum. Per somnium tribunus fisci cognomento Domolenus die qua sanctissima migravit de saeculo, dum graviter suffocationis totus languore deficeret, videbatur ipsi, od sancta in vicum eius dignabiliter accessisset. Currit, salutat, interrogat, quid beata requireret. Tunc ipsa dicit, quod ad eum illic videndum pervenerit. Et quia votum plebis erat, ut beati Martini oratorium conderent, adprehendit tribuni manum beatissima, dicens: 'Hoc loco sunt confessoris venerandae reliquiae, per hoc aedificate templum, quod sibi ducat dignissimum'. Quale Dei mysterium! Fundamentum et pavimentum repertum est, quo basilica facta est. Adhuc in ipso sopore manum trahit per fauces eius, et gulam diu deliniens, insuper et hoc dicens: 'Veni, ut tibi melior a Deo sanitas conferatur'. Et videbatur sic rogare: 'Per meam vitam ut propter me relaxes illos quos habes in carcere'. Evi
Abbreviated transcription (Latin):
de xp̃i. More beati martini: tẽpore p̃senti an¬
tiqͥ norma miraculi. Cũ beatissima femina reclau
sa e& incellula : Audiuit floũ de monacha: & sig¬
no tacto uenientẽ ꝗd illud e& introgat Quȩ
mortuã sororẽ nuntiaũ infantulã & frigida
quo lauar&: paratã eẽ iã calidã : Condolens sc̃a:
tunc imperat. ut cadauer ipsis suã de ferr&
in cellulã : Quo sibi postato : excepit manu ꝓpria :¬
reclausa p̾se mox ianua iubens longe disce¬
dere. nequis sentir& ꝗd ager& : Sed qđ occulte
gessit: celare diu ñ potuit: Int̾hecdũ de func¬
tȩ exsequiȩ p̃parent᷑. fere ꝑhoras uii. mortuȩ
tractat corpusculũ Sidxp̃o uidente fidẽ cui
negire ñ potuit : red dita ꝓrsussalute. surgit hȩx
ab oratione : surgit illa defunere: & se tunc suble¬
uat u&ula cũ reuixiss& in fantula: Auã tactont¬
rũ signo letificata reddit uiuã quã flensaccepe¬

Expanded text:
de Christi more beati Martini tempore praesenti ande Christi more beati Martini tempore praesenti antiqui norma miraculi. Cum beatissisa esset in cellula audit fletum de monacha et signo| tactu uenientem . quid illud esset interrogat que mortuam| sororem. Nunciauit infantulam . et frigida quo lauaretur| paratam esse iam calidam condolens sancta Tunc imperat| ut cadauer ipsius . suam deferret in cellulam quo sibi depor| tato excepit manu reclausa post se mox ianua, iubens longe discedere, ne quis sentiret, quid ageret; sed, quod occulte gessit, celare diu non potuit. Inter haec, dum defunctae exsequiae praeparentur , fere per horas septem mortuae tractat corpusculum. Sed Christo vidente fidem, cui negare non potuit, reddita prorsus salute, surgit haec ab oratione, resurgit illa de funere, et se tunc sublevat vetula, cum revixisset infantula. Quam, tacto iterum signo, laetificata reddit vivam, quam flens accepe
Abbreviated transcription (Latin):
ueste contegere: Quo ꝑ acto mysterio : euigi¬
lante desopore : demorbonihil a paruit. Ita
ut nec subsud ass& & int̾ aqua consũpta sit: Quo
nouo submiraculo: ̃ reliꝗd in utero nec mor¬
b: uestigiũ : Nã quȩ credebatꝰ deferri p̃cepsad
tumulũ leuat ad cursũ delectulo: ut oler tes¬
timoniũ odor ined capitis & uentris nulla ꝑne
dã uice obumbrante : ĩ noctis crepusculo int᷑
corollas &cytharas dũ circa monasteriũ a seculari¬
bus multo fremitu cantar& : & scã duab testib
ꝑorass& diutius. dic̃ quȩdã monacha sermone so¬
culari Nominant recognoui unã de meis canti¬
cis. a saltantib p̃dicari. Cui responđ Grande est :
site delectat coniunctã religioni audire odo¬
rẽ scłi Adhuc soror ꝓnuntiat : Nere domina :
duas &tres hic modo meas canticas audiuiquas
tenui. Sca respđ: Teste dõ: me nihi laudisse mo¬
do scłri decantico. Inde manifestũ ẽ. Utcarne

Expanded text:
veste contegere. Quo peracto mysterio, evigiveste contegere. Quo peracto mysterio, evigilanti de sopore de morbo nihil apparuit, ita ut nec subsudasset, et intus aqua consumpta sit. Quo novo sub miraculo non reliquit in utero nec morbus vestigium. Nam quae credebatur deferri praeceps ad tumulum, levat ad cursum de lectulo, ut olei testimonium odor inesset capitis et ventris nulla perndam vice, obumbrante iam noctis crepusculo, inter coraulas et citharas dum circa monasterium a saecularibus multo fremitu cantaretur, et sancta duabus testibus perorasset diutius, dicit quaedam monacha sermone ioculari: 'Domina, recognovi, unam de meis canticis a saltantibus praedicari'. Cui respondit: 'Grande est, si te delectat coniunctam religioni audire odorem saeculi'. Adhuc soror pronuntiat: 'Vere, domina, duas et tres hic modo meas canticas audivi quas tenui'. Sancta respondit: 'Teste Deo, me nihil audisse modo saeculare de cantico'. Unde manifestum est, ut carne
Abbreviated transcription (Latin):
it : dolor & cruoꝵ. mox effugit & deuiriditate her¬
bȩ puritas lucis emicint : Reuoc& memoriȩ qđ ta¬
citũ pene p̃terut. Anderedus agens eidẽ beatissimȩ :
cũ sibi filii nascerent᷑ quos ut uider&. mox & ꝑde¬
ꝓae & cogitar& sepelirei mater tristis dũ parer&
ex dnimẽ infantulũ lacrimosi parentes. iactans
in scȩ ciliciũ q̃ saluberrimã uestẽ. mox panni
nobilis attigitꝰ ad officiũ uitale redit infans
defunere. &rubens leuat depallio. pallor in¬
cinis ad tumulũ : itusnumer& mirabibia que
xp̃i miseri corsoperat᷑ clem̃ti a Animia mo¬
nahadũ tanto y dropis morbo tume facta
tender&̃ ut salus c& inultimo : & deputatȩ so¬
rores spectareNs quo mom̃to ex altarent sp̃m
uisa ẽ illi ꝑ soporẽ : cũ ueneranda abbatissa
beata radgs inbalneo sine liquore nudã iu¬
ber& descendere: Deinde manu beata uisa
ẽ oleũ egrotȩ suꝑ caput effundere . & noua

Expanded text:
it, dolor et cruor mox effugit, et de viriditate herit, dolor et cruor mox effugit, et de viriditate herbae puritas lucis emicuit. Revocetur memoriae, quod tacitum paene praeteriit. Anderedus agens eiusdem beatissimae, cum sibi filii nascerentur, quos, ut videret, mox perderet, et cogitaret sepelire mater tristis, dum pareret, exanimem infantulum lacrimosi parentes iactant in sanctae cilicium. Qui saluberrimam vestem mox panni nobilis attigit, ad officium vitale redit infans de funere, et rubens levat de pallio pallor vicinus ad tumulum. 35. Quis numeret mirabilia, quae Christi misericors operatur clementia? Animia monacha dum tanto hydropis morbo tumefacta tenderetur, ut salus esset in ultimo, et deputatae sorores spectarent, quo momento exhalaret spiritum, visa est illi per soporem cum veneranda abbatissa beata Radegundis in balneo sine liquore nudam iuberet descendere. Deinde manu beatae visa est oleum aegrotae super caput effundere et nova
Abbreviated transcription (Latin):
batissa locularit̃ dic̃ ad scãm frede mat̃. ex cõmu¬
nicote: suntra hoc tpiduũ mulier̃ hȩcaboste
purgata ñ reddit᷑ : Dix̃ planẽ: sed fec̃ sca s mu¬
lierẽ occulte reficiendi tẽpore pȩnitentẽ. Quo
sarius rugiens: ꝑ aurẽ egrediens inuasũ uasculũ
deserit : Mulier cũ merito sospesredit hospitiũ:
ħ ec illud p̃tereat᷑. qđ est actũ simillimũ: Rogat
beatissima de loco euelli arborẽ ualidã lauru
& adsuã cellã ꝓiocunditate tranferri: Quo fac¬
to transplantata ñ adherente radicefit tora foli¬
is arida : Cui abbatissa iocularit̾ imputat: nisi ex¬
orar& ut arbor t̃rȩ adherer& sedetibo suspende¬
r&: qđ ñ in anit̃ dictũ est: hã scã int̾cedente folus:
ramis : radice laurus sicata reuiruit: De monachab
quȩdã sibi familior cuis exhumore sanguis contex¬
erat oculũ ad p̃hensa erba absanthii. quã scã circa
pectus ut refrigerar& habuerat : cũ suꝑ oculũ posu¬

Expanded text:
batissa ioculariter dicit ad sanctam: 'Crede, mater, excommunico te, si intra hoc triduum mulier haec ab hoste purgata non redditur'. Dixit plane, sed fecit sanctam mulierem occulte reficiendi tempore paenitentem. Quo sarius rugiens per aurem egrediens, invasum vasculum deserit; mulier cum marito sospes redit hospitium. Nec illud praetereatur, quod est actum simillimum. Rogat beatissima, de loco suo evelli arborem validam lauri et ad suam cellulam pro iocunditate transferri. Quo facto, transplantata non adhaerente radice, fit tota foliis arida. Cui abbatissa ioculariter inputat, nisi exoraret, ut arbor terrae adhaereret, se de cibo suspenderet. Quod non inaniter dictum est; nam, sancta intercedente, foliis, ramis, radice laurus siccata reviruit. 34. De monachabus quaedam sibi familiarior, cuius ex humore sanguis contexerat oculum, adprehensa herba absinthii, quam sancta circa pectus, ut refrigeraret, habuerat, cum super oculum posu
Abbreviated transcription (Latin):
reuerter&. & uestẽ eiꝰ cilicinã transmiter& unde
corp̾suũ limar&: Transmisit ea rachinã cilicinã :
unde & interius & superius sibi fec̃ indum̃tũ: Et siꝗd
decausa quã timebat supͣdict̾ uir inspũ sc̃o senii¬
r& eã certionẽ redder&: qđ si hoc rex uell&
dĩ tota nocte inuigiliis & orationib ꝑ noctans.
inspirante sibi diuina potentia incrastinonn¬
dauit ei hoc regiseẽ uoluntatẽ. sed dĩnẽẽ ꝑiͣs

Expanded text:
cilicinam transmitteret, unde corpus suum limaret. Transmisit ei rachinam cilicinam, unde et interius et superius sibi fecit indumentum, et si quid de causa, quam timebat, supradictus vir in Spiritu sancto sentiret, eam certiorem redderet. Quod si hoc rex vellet, Dei tota nocte in vigiliis et orationibus pernoctans, inspirante sibi divina potentia, in crastino mandavit ei, hoc regis esse voluntatem, sed Dei non es
Abbreviated transcription (Latin):
iterũ uell& accipere : sedo lens grauidã no
patii qui talẽ & tantã reginã ꝑmisiss& alatt suo
cascedere: Etnisi eã reciper&i penit̾ uiuere ñ op¬
tar&. Hlec audiens beatissima nimio t̃rore ꝑt̃ri¬
ta: se amplius cruciendã tradidit cilicio asꝑrimo:
Actenero corpori aptauit: Insuꝑ &ieiunii cru¬
ciationẽ induxit: Nigilus ꝑ noctans. inoratione
se tota diffudit. Despex̃ sedẽ patriȩ : uic̃ dulce¬
dinẽ coniugis. clusit caritatẽ mundialẽ : ẜle¬
git exul fierine peregrinar& axp̃o: Adhuc de
regali secũ habens ornam̃to : felte fusũ ex au¬
ro & gẽmis. ł margaritis factũ. habentẽ

Expanded text:
iterum vellet accipere, se dolens gravi damno pati, qui talem et tantam reginam permississet a latere suo discedere, et nisi eam reciperet, penitus vivere non optaret. Haec audiens beatissima, nimio terrore perterrita, se amplius cruciandam tradidit cilicio asperrimo ac tenero corpori aptavit; insuper et ieiunii cruciationem indixit, vigiliis pernoctans, in oratione se tota diffudit, despexit sedem patriae, vicit dulcedinem coniugis, exclusit caritatem mundialem, elegit exsul fieri, ne peregrinaretur a Christo. Adhuc de regali secum habens ornamento felte fusum ex auro et gemmis vel margaritis factum, habentem
Abbreviated transcription (Latin):
dũ tibi oboedimꝰ ñ subsidamꝰ naufragio sed opti¬
ne apud dm̃ : ut liberemur depelagͥo: Quo dicto :¬
mox fugata nube. redita serenitate : unda caden¬
te ꝓra surrexit: Goda puella scłris post dõ mo¬
nacha seruiens dũ longo sub tempore lecto
flebilis decubar& & inpenso multo multo me¬
dicamine plus languer& facta candela adm̃
Euius beneficio ante fugata suis frigora: quã cõe
candela consũpta: Si p̃pt̃ breuitatẽ multa pret̃¬

Expanded text:
Dum tibi oboedimus non subsidamus naufragio sed optiDum tibi oboedimus non subsidamus naufragio sed optine| apud deum . ut liberimur de pelago . quo dicto mox fugata| nube . reddita serenitate. Vnda cadente prora surrexit| Goda puella seculares . post deo monacha seruiens dum| longo sub tempore lecto flebilis decubaret et inpenso mul| to medicamine . plus langueret. Facta candela ad mecuius beneficio ante fugata sunt frigura quam es| set candela consumpta si propter breuitate multa| praete
Abbreviated transcription (Latin):
migrare de scło: salua ꝓcessit inpublicũ. Adicia¬
F Laudi. qđ ñ deperiit merito Mulier quȩdam
dũ in imici inuassone griuit̃ laborar&. &uix
ad scam potuissent hostẽ rebellẽ ad ducere. Im¬
perat aduersario. ut suo tripore pauim̃to ꝓ¬
sterneret. Mox adbeatȩ sermorẽ in terra se de¬
iciens qͥ timebat᷑ extimuit sui scã plena fide
cũ calcass& inceruice fliͥu uentris egressusg̃
Est & in rebus minimis. magna gloria creatoris.
Ergo casu dũglom̃ quẽ scã filauerat ꝑpender&
de camera: Neniens surix ut tanger&: antequã
filũ in eider&i mortuus in morsu pependit:
Inserator operi restã dig̃na miriculã: Forcius
qͥ dicit᷑ nomine bomo eiꝰdem scẽ : ꝓpiscatione dũ
inmare satager& aͦbosta uentox turbidine. fluc¬
tuũ surgente mole : nec tam̃ qpauta se inante
quã unda suꝑ uergente : cũ nauis plena sub enti¬
ger& in extremitate clamat: Scã radegundis:

Expanded text:
migrare de saeculo, salva processit in publicum. 71 Adiciamigrare de saeculo, salva processit in publicum. 71 Adiciatur laudi quod non deperiit merito. Mulier quaedam dum inimici invasione graviter laboraret et vix ad sanctam potuissent hostem rebellem adducere, imperat adversario, ut se suo cum timore pavimento prosterneret. Mox ad beatae sermonem in terra se deiciens, qui timebatur extimuit. Cui sancta plena fide cum calcasset in cervice, fluxu ventris egressus est. 72 Est et in rebus minimis magna gloria creatoris. Ergo casu dum glomus quem sancta filaverat perpenderet de camera, veniens sorix ut tangeret, antequam filum incideret mortuus in morsu pependit. 73 Inseratur operi res tam digna miraculo. Floreius quidam nomine homo eiusdem sanetae pro piscatione dum in mare satagerit Obortu uen| torum turbine . fluctuum surgente mole. Nec tam nauta| sentinante quam unda superuergente . cum nauis plena| submergeret . in extremitate clamat sancta Radegundes|