comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
testisueniat. Cer te somni¬
um quod de profectsuo uide¬
rat fratribus narrans. perhoc
quod in nocenterr&ulit ma¬
litiȩ contrase stimulos excita¬
uit. ab eis dem fratribus his ma¬
helitis estuenditus ine grp¬
tõductus : Mira omni poten¬
tis di dispensatione eldem
ȩgrpto prȩlatus est:: Cun que
interracinaran fames exur ge¬
r& fratres adȩ grptumueniunt.
ioseph prȩlatum e grptorepe¬
riunt eum ques ub missis ad terra
ceruicibus adorauerunt: & qui¬
amutaridĩ consilium ponual& :
quemideo uendiderunt neadora¬
rent. ador auerunt quiauendi¬
derunt :: Tunc ipseuir dĩspudiscre¬
tionis plenus cognouit fratres
non cognitus: Sed memorculpȩ
& remissor iniuriae : mala fratrũ
necredderestuduit nec sinepur¬
gatione laxare. Namsus pec¬
tauoce protinus dixit. Ex plo¬
ratores estisuos. ũtuideatis uos¬
infirmiora terrȩ uenistis.: Iam
nunc experimentum uestricapi¬
am. Persal utempharaonis non
egre diminihinc: Diaculum in

Expanded text:
testis veniat. Certe somnitestis veniat. Certe somnium quod de profectu suo viderat, fratribus narrans, per hoc quod innocenter retulit, malitiae contra se stimulos excitavit . Ab eisdem fratribus Ismaelitis est venditus , in Aegyptum ductus, mira omnipotentis Domini dispensatione eidem Aegypto praelatus est . Cumque in terra Chanaan fames exsurgeret, fratres ad Aegyptum venerunt, Joseph praelatum Aegypto repererunt, eumque submissis ad terram cervicibus adoraverunt . Et quia mutare Dei consilium non valuerunt, quem ideo vendiderant ne adorarent, adoraverunt quia vendiderunt. Tunc ipse vir Dei, spiritu discretionis plenus, cognovit fratres non cognitus. Sed memor culpae, et remissor injuriae, mala fratrum nec reddere studuit, nec sine purgatione laxare. 1415 Nam suspecta voce protinus dixit: Exploratores estis vos; ut videatis infirmiora terrae venistis, jam nunc experimentum vestri capiam. Per salutem Pharaonis non egrediemini hinc . O jaculum in
Abbreviated transcription (Latin):
accensisint & expaterna dulce¬
dine tranquilli  Quibus sub¬
terse lora dependeant: & disci¬
plinȩs uae retinacula quibus ipsi
ligatisunt etiam subiectis suis
sollicite inpendant.: Subter
eosenim lorade penderee st
custodiȩ uincula subditisre
tmerẽ: Quȩ tuncr ecte seruap¬
tur : cumnecboum man¬
sue tudo in zeliferuore a¬
mittitur. nec leonum ter¬
ror ininan sue tudine declinatur
Tanta quippa deb& esse discre¬
tio ut nec disciplinanimianec
misericordia sitremissa ne
simordinate culpadimitti¬
turis quiest culpabilis ip
reatugrauius asstringatur.
& rur sum siculpainmoderate
retinetur tanto quicorri¬
gitur de terios fiat Quanto
er ga sehihil exbenignitatis gra¬
tia agiconsiderat: Exłibenda
itaque prauis estasperitas in
ostensione. caritatis in men¬
te: ut & dura ostensio delir¬
quentem coerceat. & caritatis
custodia mercedem mansue¬
tudinis ponsobmittat: Eccedu
loquor ios ephanimum pulsat:
Vtostendenda quȩ dico ipse

Expanded text:
accensi sint, et ex paterna dulceaccensi sint, et ex paterna dulcedine tranquilli. Quibus subter se lora dependeant, ut disciplinae suae retinacula quibus ipsi ligati sunt etiam subjectis suis sollicite impendant. Subter eos enim lora dependere est custodiae vincula subditis tenere. Quae tunc recte servantur, cum nec boum mansuetudo in zeli fervore amittitur, nec leonum terror in mansuetudine declinatur. Tanta quippe debet esse discretio, ut nec disciplina nimia, nec misericordia sit remissa, ne si inordinate culpa dimittitur, is qui est culpabilis, in reatu gravius astringatur; et rursus, si culpa immoderate retinetur, tanto qui corrigitur deterior fiat, quanto erga se nil ex benignitatis gratia agi considerat. Exhibenda itaque pravis est asperitas in ostensione, charitas in mente; ut et dura ostensio delinquentem coerceat, et charitatis custodia mercedem mansuetudinis non amittat. 19. Ecce, dum loquor, Joseph animum pulsat, ut ad ostendenda quae dico ipse
Abbreviated transcription (Latin):
saepecontingit. ut disci plinae
regulam quam scit dicere nes¬
ciat tenere : Quia aut nimio
& ȩlo motus minus seperman¬
su& udine intemperat. Aut ni¬
mia mansu&udine placiđ
minus se contrauitia in Teli
stimulo inflaminat: Magnde
enim consideratione debem
pensare quo dscriptum estã
Quia inuas is templi inter
coronas & plectas boues. leo¬
nes & cherubin sculpta sunt
& subter bours & leones lora
dependentia. Coronȩ quippe
signum uictoriȩ plectȩ autem
concor diȩ un animitatem signant. ̃¬
Cerubin uero plenitudines sci¬
encie dicuntur: Sacerdotes
enim a que doctores interco¬
ronas & plectas idest inter
fortitudinem bonioperis quo
aduictoriam currunt & carita¬
tis corcordiam quo ase uicissim
non discrepant Perboues
leones at que cherubin de¬
signatisunt : Quia inplenitudi¬
ne scienciȩ quamhabent. Ne¬
cesse esł utb&um mans uetu¬
dinem teneant & feruorem le¬
onum Quatinus in discipli¬
na qua prģdicant & exsco relo

Expanded text:
saepe etiam contingit ut disciplinae saepe etiam contingit ut disciplinae regulam quam scit dicere nesciat tenere, quia aut, nimio zelo motus, minus se per mansuetudinem temperat; aut nimia mansuetudine placidus, minus se contra vitia in zeli stimulo inflammat. Magna enim consideratione debemus pensare quod scriptum est, quia in vasis templi inter coronas et plectas, boves et leones et cherubim exsculpta sunt, et subter boves et leones lora dependentia . Coronae quippe signum victoriae, plectae autem concordiae unanimitatem signant; Cherubim vero plenitudo scientiae dicuntur. Sacerdotes enim atque doctores inter coronas et plectas, id est inter fortitudinem boni operis qua ad victoriam currunt, et charitatis concordiam, qua a se vicissim non discrepant, per boves et leones atque cherubim designati sunt, quia in plenitudine scientiae quam habent necesse est ut et boum mansuetudinem teneant, et fervorem leonum, quatenus in disciplina quam praedicant, et ex sancto zelo
Abbreviated transcription (Latin):
quod per cogitationem intendi¬
mus: Namsiquis ꝓ posito nũ¬
morum praemio pupilli uel
uiduar causam defendat. & for¬
tas se ecclesiam ingrediens suis
prxcibus do dicat: tuuides qui¬
acausampupilli. & uiduaede¬
fendo Ist eꝓculdubio quȩ co¬
gitat scit: sed quointendareius
cogitatio ignorat. Aliud quippe
cogitat : atque aliud intendit:
uonenim defensionem pupilli
ueluiduae sed merc edem nũmo¬
rum quaer&: namtolle tẽpo¬
rale premium. & pupillũ ac
uiduã non defendit: Sermo
itaq di discr&or est cogita tionũ
& intentionum cordis. qui non
aspicit Quid a pultem & ipsum
cogitas: sed per medullam conpa¬
gis id ÷ per intentionẽ cogitati¬
onis quid atcipererequiras.
Restatergo. ut doctor cum loqui¬
tur quasimensadĩ sẽꝑ intus labi¬
um reflectat: peaut mala inten¬
tione loquim cho&. aut cumbe¬
necoeperit seductus fauorib
in app&itum alium declin&
Fortas se autem decustodia dis¬
ciplinae sermodoctorisest: &

Expanded text:
quod per cogitationem intendiquod per cogitationem intendimus. Nam si quis proposito nummorum praemio pupilli vel viduae causam defendat, et, fortasse Ecclesiam ingrediens, in suis precibus Deo dicat: Tu vides quia causam pupilli et viduae defendo, iste procul dubio quod cogitat scit, sed quo intendat ejus cogitatio ignorat. Aliud quippe cogitat, atque alio intendit. Non enim defensionem pupilli vel viduae, sed mercedem nummorum quaerit. Nam tolle temporale praemium, et pupillum ac viduam non defendit. Sermo itaque Dei discretor est cogitationum et intentionum cordis, quia non aspicit 1414 quid apud temetipsum cogitas, sed per medullam compagis, id est per intentionem cogitationis quid accipere requiras. Restat ergo ut doctor, cum loquitur, quasi mensa Dei semper intus labium reflectat, ne aut mala intentione loqui inchoet, aut cum bene coeperit, seductus favoribus, in appetitum alium declinet. 18. Fortasse autem de custodia disciplinae sermo doctori est. Et
Abbreviated transcription (Latin):
animus agnoscat: Vnde prae¬
dicator egregius cum loquens
subtiliter dicer& Niusestds
sermo & efficax & penetrabi¬
lior omnigladio ancipiti & ꝑ
tingens usq ad diuisionem ani
mae acsp̃s ilico subiungit
Conpagum quoq & medulla¬
rum. & discr&or cogitationu̾
& intentionum cordis. Distin¬
guit enim disermo conpages&
medullas. qui a discernit cogita
tiones & intentiones cordis.
Perconpages quippe ossibus
ossauinguntur: & saepe dum
quidam recta cogitationeagi¬
mus sed subito in laudis a mort̃
declinamus. atq hoc ꝓlaude
facimus quod prius facere pro
ueritate coeperamus. quia co¬
gitationes cogitationibus ad¬
iunguntur: Quasi quȩdam in
spu conpages fiunt. sed ha¬
bent ossaquȩ in conpage iunc¬
tȩ sunt &iam medullas. Qđ
prardicator sc̃s aptius intulit :
cum subiungit.: Bscr&ur co¬
gitationum & intentionum
cordis Con pages enimnrãe
cogitationes sunt᷑: Medullar
autem intentiones : & ali¬
ud cogitamus. atque aliudest

Expanded text:
animus cognoscat. Unde praeanimus cognoscat. Unde praedicator egregius, cum loquens subtiliter diceret: Vivus est sermo Dei et efficax, et penetrabilior omni gladio ancipiti, et pertingens usque ad divimae ac spiritus; illico subjungit: Compagum quoque et medullarum, et discretor cogitationum et intentionum cordis. Distinguit enim sermo Dei compages et medullas, quia ditiones et intentiones cordis. Per compages quippe ossibus ossa junguntur. Et saepe dum quid recta cogitatione agimus, sed subito in laudis amorem declinamus, atque hoc pro laude facimus quod prius facere pro veritate coeperamus, quia cogitationes cogitationibus adjunguntur, quasi quaedam in spiritu compages fiunt. Sed habent ossa, quae in compage juncta sunt, etiam medullas. Quod praedicator sanctus apertius intulit, cum subjunxit: Discretor cogitationum et intentionum cordis . Compages enim nostrae cogitationes sunt, medullae autem intentiones. Et saepe aliud cogitamus, atque aliud est
Abbreviated transcription (Latin):
chram.fructiferam: speciosa
uocauit dñs nomentuum
Aduocem loquelg grandis
ex arsit ignis ineanr& conbus¬
ta sunt frutecta eius: Oliua
quippeuberem & pulchra
fructiferam & speciosam dñs
bat. Secladuocem loquelȩ
grandis ex arsit ignis ineam.
quiacũ laudari quis cor¬
perit: erubescit forsitan.
minor uideri quam dicitur
& stud& esse quod dicitur
Voxenim grandis loquelo. est
fauor adulantis: Vn de scriptũ
est. Quibene dicit ꝓximo
suo uocegrandi denotꝑ con¬
surgens : similis ÷ uaedicen¬
ti.÷ Aduocem ergo loquelȩ
grandis exarsit ignis in eã.
Quiam magnitudine amoris
flamma in corde accenditur
deamoris laude: Sedom̃a
oliuae frucecta conburuntur :
qui a ante omni potentis ocu¬
los uel quae benegesta uelqꝵ
scienter sunt dicta depereunt.
cumiam non amore dnĩ sed in¬
tentione transitoriae laudis
fiunt. Sic & enim sae pecogi¬
tationi bonae cogitatiosinis¬
tra subiungit᷑. Atuixipse qui
easdem cogitationes generat

Expanded text:
chram fructiferam speciosam chram fructiferam speciosam vocavit Dominus nomen tuum ad vocem loquellae grandis exarsit ignis in ea et conbusta sunt frutecta eius et quippe uberem et pulchram, fructiferam et speciosam Dominbat. Sed ad vocem loquelae grandis exarsit ignis in ea, quia cum laudari quis coeperit, erubescit forsitan minor videri quam dicitur, et studet esse quod dicatur. Vox enim grandis loquelae est favor adulantis. Unde scriptum est: Qui benedicit proximo suo voce grandi de nocte consurgens, similis est maledicenti . Ad vocem ergo loquelae grandis exarsit ignis in ea, quia in magnitudine favoris flamma in corde accenditur de amore laudis. Sed omnia olivae fruteta comburuntur, quia ante omnipotentis Dei oculos, vel quae bene gesta vel quae scienter sunt dicta depereunt, cum jam non amore Domini, sed intentione transitoriae laudis fiunt. Sic enim saepe cogitationi bonae cogitatio sinistra subjungitur, ut vix ipse qui easdem cogitationes generat
Abbreviated transcription (Latin):
praedicatordicit: Nequequȩ¬
rentes ab hominibus gloriam:
ne quaea uobis nequ eabaliis:
depraedicationis &enim labo¬
re laudem transitoriam quaere¬
re quidestaliud quam remag¬
nam uili pr&io uenundare
Sedestin doctrinae uerbis gra¬
uȩ periculum. quia sȩpe per
sermonem dicentium fauores
audientium saequntur & cum doc¬
tores ab eo quod bene in notuerit
apparere iamminorss indictis no¬
lunt. doctrinȩ uerbo qđ ad
exomni potentis dĩ amore incho¬
auerunt In hoc postmodum
proad quirendis laudibus labo¬
rant & qui in uerbisdĩ quae¬
rebant prius lucã spirit᷑alia
temporales postmodum fauores
seqͥuntur . : Vndefit. ut siue
recta quaelib& opera seusa¬
craedoctrinae uerba momini¬
potentisdi iudicioperrant: cũ
ꝑ haec quisque transitoriis fauo¬
ribus anhelat: hinc & enim
ꝑproph&am iudaee dicitur.
quod inseipsa in cauta mens
inuenit. si saltem postculpam
suas cautce cogitationes ri¬
m&ur. ⁊ Oliuam uberem. pul¬

Expanded text:
praedicator dicit: Nec quaepraedicator dicit: Nec quaerentes ab hominibus gloriam, neque a vobis, neque ab aliis . De praedicationis etenim labore laudem transitoriam quaerere, quid est aliud quam rem magnam vili pretio venundare? Sed est in doctrinae verbis grave periculum, quia saepe sermonem docentium favores audientium sequuntur, et cum doctores ab eo quod bene innotuerint, apparere jam minores in dictis nolunt, doctrinae verbum quod ex omnipotentis Dei amore inchoaverunt, in hoc postmodum pro acquirendis laudibus laborant. Et qui in verbis Dei quaerebant prius lucra spiritalia, temporales postmodum favores sequuntur. Unde fit ut sive recta quaelibet opera, seu sanctae doctrinae verba, in omnipotentis Dei judicio pereant, cum per haec quisque transitoriis favoribus anhelat. Hinc etenim per prophetam Judaeae dicitur quod in se ipsa incauta mens invenit, si saltem post culpam suas caute cogitationes ries olivam uberem pul
Abbreviated transcription (Latin):
quodbonus illediscipulus
quimagistrum tolli inaere
uidebatꝰ ꝑmagnȩ caritatis
affectum clamabat dicens. Pater
mi patermi. currus isrł & auriga
eius. Quid est fratee Kari quod
helias currus isrł & aurigadicitur
Nisiquia auriga agitat. currus
portat. Doctor eo quimores
populi & perpatienciam susti¬
u& & sacrieloquii uerbis doc&.
Etcurrus dicitur & auriga.
auriga quia exor tando agitat :
quiapopulum bonis a monitionis
exerc& Fortas se autem contra
uanam gloriam sermodoctoris
est. & mire in sinuans quali¬
terdebeat declinari &eisde
ipsis sermonibus uanam gloriam
quȩrit. quibus contraeandem ua¬
nam gloriam disputat. Sigitur
hoc app&it adipisci quod prohib&.
mensaintus labium pon refectit
Tunc autem mens a dñi ex quadris
lapidibus ex structa habebit
Intus labium reflexum sistuduerit
audire quod dicit. Scriptum quip¬
peest. Ne quȩer contentioneꝰ
neque per inanem gloriam:
At que idem rursum egregius

Expanded text:
quod bonus ille discipulus quod bonus ille discipulus qui magistrum tolli in aera videbat, per magnae charitatis affectum clamabat, dicens: Pater mi, pater mi, currus Israel et auriga ejus . Quid est, fratres charissimi, quod Elias currus Israel et auriga dicitur, nisi quia auriga agitat, currus portat? Doctor epopuli per patientiam sustinet, et sacri eloquii verbis docet, et « currus » dicitur et « auriga. « auriga, » quia exhortando agitat etquia populum bonis admonitionibus exercet. 16. Fortasse autem contra vanam gloriam sermo doctori est, et mire insinuans qualiter debeat declinari, eisdem ipsis sermonibus vanam gloriam quaerit, quibus contra eamdem vanam gloriam disputat. Si igitur hoc appetit adipisci quod prohibet, mensa intus labium non reflectit. Tunc autem mensa Domini ex quadris lapidibus exstructa habebit intus labium reflexum, si studuerit audire quod dicit. Scriptum quippe est: Ne quid per contentionem, neque per inanem gloriam . Atque eisdem rursus egregius
Abbreviated transcription (Latin):
est sermodi : Vn deperpau¬
lum dicitur & gladiũ sp̃s
quodest uerbum dĩ : Omp̃s
itaq ds cum doctores respicit
nulla o perariquae dicunt
in diebelli adiutorii eius gladiũ
auertit : quia intemptatio¬
num certamine non permit¬
tit ei in adiutorium doctri¬
nae uerba quaededit: hab&
igitur gladium. sed hunc
inbello non adiuuat: qui acui
auersitas teptationis erupe¬
rit. uebi obliuiscitur quoddo¬
cebat. Ecceenm de patienti¬
a forsitan ser momodo docto¬
cogitur qualiter contra il¬
lata dampna. contra audi¬
tas contumelias patientia
seru&ur. ⁊ Sedcum ipscȩ
uel dampno uel contumelia
fuerit lacessitus : oblitus qđ
uel in reddendã grauius con¬
tumeliã excit&.: Inter haec
itaque cogit& quiamens adr̃.
praedicat Scriptum quippe
est. In patientiaura possi¬
debitis animas uestras: & rur¬
sum scriptumest. Doctrina
uiriꝑpatientiã noscitur
Siitaque indoctrina patien¬
tia est: tanto quisq doctus
ostenditur. quantum pati¬
ens fuerit.: Hincestenim

Expanded text:
per Paulum dicitur: Et gladium spiritus, quod est verbum Dei . Omnipotens itaque Deus cum doctorem respicit nolle operari quae dicit, in die belli adjutorii ejus gladium avertit, quia in tentatiotamine non permittit ei esse in adjutorium doctrinae verba quae dedit. Habet igitur gladium, sed hunc in bello non adjuvat, quia cum adversitas tentationis eruperit, verbi obliviscitur quod docebat. Ecce enim de patientia forsitan sermo doctosterio dicere cogitur qualiter contra illata damna, contra auditas contumelias patientia servetur. Sed cum ipse vel damno, vel contumelia fuerit lacessitus, oblitus quod vel in reddenda gravius contumelia excedit. Inter haec itaque cogitet quia mensa Dei praedicat. Scriptum quippe est: In patientia vestra possidebitis animas vestras . Et rursum scriptum est: Doctrina viri per patientiam noscitur . Si itaque index doctrinae patientia est, tanto quisque doctus ostenditur, quanto patiens fuerit. Hinc est enim
Abbreviated transcription (Latin):
& uerbis rectis auditorum ui¬
tia feriunt. Sed conuertun¬
tur indiebelli. qui postse¬
m& ipsos redeunt intemptati¬
onẽ uitiorum: & pectus oppo¬
nereuolunt. qui a intẽptati¬
onum certamine non sesistin
Hinc iterum dicitur: Auer¬
tisti adiutorium gladurius.

Expanded text:
 verbis rectis auditorum vitia feriunt; sed convertuntur in die belli, quia post semetipsos redeunt in tentatione vitiorum, et pectus opponere non volunt, quia in tentationum certamine non resistunt. Hinc iterum dicitur: Avertisti adjutoriu
Abbreviated transcription (Latin):
obis facias ea ipsa eiuserrata: quibus a fide ueritatis illeuir tantus recesrer
ceniuincitur : In libro &iam quocunc tos quo rum meminisse potuisti scriptores ecdesiasticos et eorũ
scripta commemorasti: commodius ut arbitror fieret : si nominatis eis quos here siotas essenosti. quan¬
do neipsos quidem pretermit teret uolueris. sub iungeres & iam in quibus cauendiessent quamqua

Expanded text:
obis facias ea ipsa eius errata, quibus a fide ueritatis ille uir tantus recessisse conuincitur. in libro etiam, quo cunctos, quorum meminisse potuisti, scriptores ecclesiasticos et eorum scripta commemorasti, commodius, ut arbitror, fieret, si nominatis eis, quos haeresiotas esse nosti, quando ne ipsos quidem. praetermittere uolueris, subiungeres etiam, in quibus cauendi essent, quamqua
Abbreviated transcription (Latin):
guȩ peritis simos fugerit: Omit toenim septuaginta dequorum uel consi lusuel sp̃s maiore concordia. quãsi

Expanded text:
guae peritissimos fugerit. omitto enim Septuaginta, de quorum uel consilii uel spiritus maiore concordia, quam si
Abbreviated transcription (Latin):
Emoratis superi¬
oribus thalamis
proph&a subiun¬
git. Quiathalami
sex cubitorum eranthinc&inde
Quain re magna nobis questio
generatur. cur superius thala¬
mum uno calamo mensuratum
dixit: Quem uidelic& calamũ
sex cubitos & palmũ habert ꝑhibu¬
it atque inferius thalamum
sex solũ modo dicit cubitismen¬
surari ⁊ Sienim noncalamo
sed sex cubitis mensurantur :
palmus deest qui superius in m̃¬
sura calami dicebatur adesse
Sedthalami sunt sensus atque
cogitationes fidelium: in quib
castae animȩ conditorisuo in a¬
more iunguntur: & persex
cubitos perfecta ope racio
Derpalmum uero inchoatio
contemplationis exprimitu
Scae uniuersalis ecclesiar de¬
bemus membra conspicere. &
citius inuenimus Quia sunt
in eathalami uno calamo. &
sunt alii sex tantum modocu¬
bitis mensurati : Nam fideles
quidam omni potentem dm̃
ita amant. ut in opere perfec¬
tisint: & in conte platione
sus pensi : hipro fecto calamũ
in mensura habent. quia & sex
cubitos operationis &ꝑabnt̃

Expanded text:
emoratis superius thalamis, propheta subjungit, quia thalami sex cubitorum erant hinc et inde. Qua in re magna nobis quaestio generatur, cur superius thalamum uno calamo mensuratum dixit, quem videlicet calamum sex cubitos et palmum habere perhibuit, atque inferius thalamos sex solummodo dicit cubitis mensurari. Si enim non calamo, sed sex cubitis mensurantur, palmus deest, qui superius in mensura calami dicebatur adesse. Sed si thalami sunt sensus atque cogitationes fidelium, in quibus castae animae conditori suo in amore junguntur, et per secubitos perfecta operatio, per palmum vero inchoatio contemplationis exprimitur, sanctae universalis Ecclesiae debemus membra conspicere; et citius invenimus quia sunt in ea thalami uno calamo: et sunt alii sex tantummodo cubitis mensurati. Nam fideles quidam omnipotentem Dita amant, ut et in opere perfecti sint, et in contemplatione suspensi. Hi profecto calamum in mensura habent, quia et sex cubitos operationis, et
Abbreviated transcription (Latin):
euangelio uidemus porcos adusum desideratum conces¬
sesassede monibus  hoc et de homine recte possumus dicere: Animalesteni
asbuc neuibus peuasluit. Dybonus est uriustus ertilas orenipotensista hoc
libitart om niuo dementis est . Tantorum ergomalorum quefiunt in paruu¬
Aut sicut iusob inertur: Nempe cum maiores ista patiuntur solemus cdicere
qui buia mieb merita examinari aut enit in hero depeurtspunius licere
quibus dam exem pobiquȩ dsmanifesta ese uoluit iꝓ que uoscuna sunt ule¬
minum copectare conte ditur: sed hoc in ma uoribus Ba queousesuasemt quel

Expanded text:
is, sicut apertissime in euangelio uidemus porcos ad usum desideratum concesis, sicut apertissime in euangelio uidemus porcos ad usum desideratum concessos esse daemonibus, hoc et de homine recte possumus dicere? animal est enim afflictionibus poenas luit. deus bonus est, deus iustus est, deus omnipotens est; hoc dubitare omnino dementis est tantorum ergo malorum, quae fiunt in paruulis, causa iusta dicatur. nempe cum maiores ista patiuntur, solemus dicere aut sicut in lob merita examinari aut sicut in Herode peccata puniri et de quibusdam exemplis, quae deus manifesta esse uoluit, alia quae obscura sunt, hominum co
Abbreviated transcription (Latin):
tudnem quo credumia nimae sicutilla tuina singulis fieri labe sacta recouaant opi
Siti um didpeuas uentum esit paruulorumi magnis mihi credo coartar aouantur :
pieo quid respondeam prorsus inuenio uonsolum eas penas dico quas habet post
uane uitar Vla danino ses quo necesseest trahantur si de corpore exierint sinexpi
duies auas e saummepto sedeas ipsas que iuhac uita dolentibus nobis uersantur a pte
ounlos qua scniumeraie siuelim : prius tempus quam exem pla defitiunt: Tangues¬
tur mergptis diribus : torquentur doloribus fameet siteritiantur: Sebulitans¬
tia nambris priuartur sensibus uexantur ab im mundis spiritibus. Demon¬
st ono dumest ascique quo modo ista sine ulla sua mala causaiius tȩpuc antur
tonenim dicifas est aut ista ignorante dõfieri aut cum nonposstresis tere fati¬
entibus. Quit iniuste ista uel facere uel pmittere: Num quiduam sicut anima¬
lia itut tionalia recte dicimus : in usus darinaturis excellentioribus ⁊ et siuitio

Expanded text:
nem, qua creduntur animae sicut illa una singulis fieri, labefactare conantur. sed cum ad poenas uentum est paruulorum, magnis, mihi crede, coartor angustiis nec, quid respondeam, prorsus inuenio, non solum eas poenas dico, quas habet post hanc uitam illa damnatio, quo necesse est trahantur, si de corpore exierint sine Christianae gratiae sacramento, sed eas ipsas, quae in hac uita dolentibus nobis uersantur ante oculos, quas enumerare si uelim, prius tempus quam exempla deficiunt. languescunt aegritudinibus, torquentur doloribus, fame et siti cruciantur, debilitantur membris, priuantur sensibus, uexantur ab inmundis spiritibus. demonstrandum est utique, quo modo ista sine ulla sua mala causa iuste patiantur. non enim dici fas est aut ista ignorante. deo fieri aut eum non posse resistere facientibus aut iniuste ista uel facere uel permittere. num quidnam, sicut animalia inrationabilia recte dicimus in usus dari naturis excellentioribus > etsi uitios
Abbreviated transcription (Latin):
hominibus rabbi : unus est enim magister uester xp̃s : Nec alius docuit monismn ex̃
peri& hro : uec alius cornelium &iam ꝑpriorem petrum : pec alius petrum etiapsauiẽ
posteriorem paulum : A quocum que uerum dicitur illo donante dicitur quiaie pleco
ritas : Quid si ideo ad huc istapescimus : et eanequeorando nequel egendo qtesqap
entapido etratiocinando inuenire potuimus : ut ꝓbemur ponsolumꝰ indoctos quas¬

Expanded text:
hominibus rabbi; unus est enim magister uester Christus. nec alius docuit Moysen etiam hominibus rabbi; unus est enim magister uester Christus. nec alius docuit Moysen etiam per Iothor nec alius Cornelium etiam per priorem Petrum nec alius Petrum etiam per posteriorem Paulum; a quocumque uerum dicitur, illo donante dicitur, qui est ipsa ueritas. quid, si ideo adhuc ista nescimus et ea neque orando neque legendo neque cogitando et ratiocinando inuenire potuimus, ut probemur, non solum indoctos quan
Abbreviated transcription (Latin):
breuiter scribere quam respondere maluisses. Credo nesuper fluo laborares ubiego essem
quem putabas idoptimescire : quod illequȩsiuerat. Ecce uolo ut illa sententia mea ctiã
sit : sed nondum esse confirmo Misistiad mediscipulos ut eamrem doceam : quam
nondum ipsedidici. Doceergo quod doceam : nam ut doceam : multiame flagitant u¬
eisq: me sicut alia multa et hoc ignorare confiteor. & fortasse quamuis inos meumue¬
re cundentur : tamen apud sedicunt. Tues magister israhel ethaec ignoras  quodꝗ
dem dñs ei dixit : quierat unus illorum quos delectabat uocari rabbi: undeetiam adue¬
rum magis trum nocteuenerat : quia fortassis erubescebat discere quidocere consue¬
uerat : Meautem magistrum potius audire : quam uelud magis trum delectat aucdb
imquid dixerit eis : quos praeceteris elegit. uos inquid polite uocardad

Expanded text:
breniter rescribere quam respondere maluisses, credo ne superfluo laborares, ubi ego essem, breniter rescribere quam respondere maluisses, credo ne superfluo laborares, ubi ego essem, quem putabas id optime scire, quod ille quaesierat. ecce uolo, ut illa sententia etiam mea sit, sed nondum esse confirmo. Misisti ad me discipulos, ut eam rem doceam, quam nondum ipse didici. doce ergo, quod doceam; nam ut doceam, multi a me flagitant eisque me sicut alia multa et hoc ignorare confiteor. et fortasse, quamuis in os meum uerecundentur, tamen apud se dicunt: Tu es magister in Israhel et haec ignoras! quod quidem dominus ei dixit, qui erat unus illorum, quos delectabat uocari rabbi, unde etiam ad uerum magistrum nocte uenerat, quia fortassis erubescebat discere, qui docere consueuerat. me autem magistrum potius audire quam uelut magistrum delectat audiri. recolo enim, quid dixerit eis, quos prae ceteris elegit: Vos autem, inquit, nolite uocari ab
Abbreviated transcription (Latin):
liberationem exobligatione peccati : camq: nullam esse nisi perihm̃ xp̃m et hunc cruci fixũ :
Proinde nelongum fatiamus : hoc certesentis : quod singulas auimas singulis pascentibus r¬
etiam modo ds̃ fatiat : Cui sententiae neobiciatur : quod om̃s creaturas sexto dioconsumma¬
uerit ds̃ septimo requieuerit : Ad hibestestimonium ex euangelio pater meusus que
uunc operatur. Sicenim ad marcellinum scripsisti in qua epistola etiam mei commemora
facilius explicare sententiam: Quodsi potuissem : nonille hoc abstetam longe posito inquui¬
reret n ta men idtibi ex asrica scripsit : Nam quando scripserit nescio : tantum scio quod dehoc
bene cognouerit cunctationem meam : undome in consulto facere uoluit : quam quam&iã
si consuleret magis hortaror et gratias agerem : quod nobis conferri omnibus posseti pisitu

Expanded text:
liberationem ex obligatione peccati eamque nullam esse nisi per legum Christum et hunc crucifixum. liberationem ex obligatione peccati eamque nullam esse nisi per legum Christum et hunc crucifixum. Proinde, ne longum faciamus, hoc certe sentis, quod singulas animas singulis nascentibus etiam modo deus faciat. cui sententiae ne obiciatur, quod omnes creaturas sexto die consummauerit deus, septimo requieuerit, adhibes testimonium ex euangelio: Pater meus usque nunc operatur. sic enim ad Marcellinum scripsisti, in qua epistula etiam mei commemo<3Tn«, stam facilius explicare sententiam. quod si potuissem, non ille hoc abs te tam longe posito inquireret, si tamen id tibi ex Africa scripsit. nam quando scripserit, nescio; tantum scio, quod de hoc bene cognouerit cunctationem meam, unde me inconsulto facere uoluit. quamquam etiam si consuleret, magis hortarer et gratias agerem, quod nobis conferri omnibus posset, nisi tu
Abbreviated transcription (Latin):
quintam opinionem ponad didi: quam in tua epistulẽ inter aeueras commemorasti ꝑsauquã
q erites ubidehac questione interregaptirescripistas celigiost me nariueon der cao bistione
sed de patura queritur: cum hocqueritꝰ demnde quia hoc sepitiu tadirom daepao sagebiani et
sel dle niriu a bebam : ut creatoris ipculpabilem in uio labilem qn a turaon aereaturȩ uitus oso
labosctines er cum illi a substantia alicui ꝓprium principium : principesq tribuunt ipsa
bondi substantiam exparte quȩ capta est corruptam et oppressam et ad peccandi ueces sitatẽ
ꝑductam es se contendant: Hoc itaq: excepto heretice opinionis errore: exquattuonteliꝗs
opinionibus : quȩ namsit eligenda scire desidero : Quȩcumq: enim eligendaest absit ut
ippuguet hancfidem dequa certisumus omnianimȩ etiam paruuluin fantis : necessariam isseu

Expanded text:
quintam opinionem non addidi, quam in tua epistula inter ceteras commemorasti, ne aliquam quintam opinionem non addidi, quam in tua epistula inter ceteras commemorasti, ne aliquam praeterires, ubi de hac quaestione interroganti rescripsisti religiosae memoriae uiro nobisque sed de natura quaeritur, cum hoc quaeritur, deinde quia hoc sentiunt illi, contra quos agebam, et id maxime agebam, ut creatoris inculpabilem inuiolabilemque naturam a creaturae uftiis et labe secernerem, cum illi a substantia mali, cui proprium principium principesque tribuunt, ipsam boni dei substantiam ex parte, qua capta est, corruptam et oppressam et ad peccandi necessitatem perductam esse contendant. hoc itaque excepto haereticae opinionis errore ex quattuor reliquis opinionibus quaenam sit eligenda, scire desidero. quaecumque enim eligenda est, absit, ut inpugnet hanc fidem, de qua certi sumus, omni animae etiam paruuli infantis necessariam esse
Abbreviated transcription (Latin):
tuimanima ubi contraxerit undeo porteat eam &iam in illa aetate : persa cramen¬
pure inpiannoe gratia e liberari : Egoquidem ante aliquod a nnos : cum libros quosdam seri¬
berem delibero arbitrio : qui in multorum manus exierunt et habent᷑ aplurimis : quat¬
ctor opiniones deanimae in carnatione : utrum ex illa una quȩ primo homini dataest
teereꝓpagentur ansingulis quibusque nouectiam modofiant analicubi iam exsis¬
tands niel mittantur diuinitus : uel sponte labantur in corpora : Itaputaui esse trac¬
ueria s ut nuelibet earum ueraess& : nonim pediret intentio nemimeam : quatuncad¬
Adiustos quantis poteram uiribus agetam : quinaturam mali : suo principio prȩditam
Ninue sucdm̃ conant᷑ inducere : idest contramanicheos : Nam depriscilanistis ad huc
uinil audieram : quinon multum abistis dis similes blas phemias fabulantur. Ideo

Expanded text:
reatum anima ubi contraxerit, unde oporteat eam etiam in illa aetate per sacramenreatum anima ubi contraxerit, unde oporteat eam etiam in illa aetate per sacramentum Christianae gratiae liberari. Ego quidem ante aliquot annos, cum libros quosdam scriberem de libero arbitrio, qui in multorum manus exierunt et habentur a plurimis, quattuor opiniones de animae incarnatione, utrum ex illa una, quae primo homini data est, ceterae propagentur, an singulis quibusque nouae etiam modo fiant, an alicubi iam existentes uel mittantur diuinitus uel sponte labantur in corpora, ita putaui esse tractandas, ut, quaelibet earum uera esset, non inpediret intentionem meam, qua tunc aduersus eos, quantis poteram uiribus, agebam, qui naturam mali suo principio praeditam aduersus deum conantur inducere, id est contra Manicheos. nam de Priscillianistis adhuc nihil audieram, qui non multum ab istis dissimiles blasphemias fabulantur. ideo
Abbreviated transcription (Latin):
dat quipro nobis dignatus est spermi: Quero ubi contra perit anima reatum quoetr sincur incor¬
dempnatio nematam in santis mortem preuenti si cipersac iameattam quequoot pitur pco¬
runti dic npõĩ gratia uonsubuenerit : Nonenim es exillis queno dionqua queti paganti rte pe¬
runt dicentes suullum reatum esse exadam tractum quiperbaptismum ininfante soluatꝰ:
puodtesapere siscirem immouisiteid non saperescirem : nequaquam hoc abste querendum
putarem Sed quatenemus dehacre sententiam tuam : concinentem catholice fundatis¬
simae fidei quaet io uiniani uaniloquia redarguens : adhibuisti testimonium ex libro iob
Auemomundus in conspectutuo nec in fanscuius est diciunius : uita supterram : deindead¬
oploctam  satis hoc insigniter delucide quededarat : ubi ie iunare paruulos propt̃ ipsũ¬
er delucide quedeclarat : ubi ieiunare paruulos propt̃ ipsũ
prigunale peccatum: merito coactos esse dixisti : Non in conuenienter abstequȩro hunc

Expanded text:
rnat, qui pro nobis dignatus est sperni. quaero, ubi contraxerit anima reatum, quo trahitur in condemnationem etiam infantis morte praeuenti, si ei per sacramentum, quo etr, Christi gratia non subuenerit. non enim es ex illis, qui modo noua quaedam garrire coeperunt dicentes nullum reatum esse ex Adam tractum, qui per baptismum in infante soluatur. quod te sapere si scirem, immo nisi te id non sapere scirem, nequaquam hoc abs te quaererem aut quaerendum putarem. sed quia tenemus de hac re sententiam tuam concinentem catholicae fundatissimae fidei, qua et Iouiniani uaniloquia redarguens adhibuisti testimonium ex libro lob: nemo mundus in conspectu tuo nec infans, cuius est diei unius uita super terram, deinde adnis Adae\', et liber tuus in Ionam prophetam satis hoc insigniter dilucideque declarat, ubi ieiunare paruulos propter ipsuer dilucideque declarat, ubi ieiunare paruulos propter ipsum originale peccatum merito coactos esse dixisti, non inconuenienter abs te quaero, hunc
Abbreviated transcription (Latin):
cofortusus a uo iunior : quiateadmaturitatem merit inonore senionimꝓuexiub au¬
uenem capag nidentia : Foueigitur et corrobora merisama lrteeris eespiritalio stu¬
dustem pare ut dscirecentem et obhos post lorga discrimina: post iamsta nausragco
ireiort uttxduma afluotibus saecula emer gents partet uaui iansolidolitore ooie¬
ioternos e dr̃ poccatis suter latrantibus separat psenetis uite salun: õ nu Niquen a per

Expanded text:
forte sis aeuo iunior, quia te ad maturitatem meriti honore seniorum prouexit et iuforte sis aeuo iunior, quia te ad maturitatem meriti honore seniorum prouexit et iuuenem cana prudentia. foue igitur et corrobora me in sacris litteris et spiritalibus studiis tempore, ut dixi, recentem et ob hoc post longa discrimina, post multa naufragia usu rudem, uixdum a fluctibus saeculi emergentem tu, qui iam solido litore consinter nos et Deum peccatis interlatrantibus separat, praesentis vitae salum, omni amictu carnis,
Abbreviated transcription (Latin):
uenit ad no : qui nondum secundum iniquitates retribuens: In luminauit cecum
soluit compeditum humiliauit erectum male : ut erigeret humiliatum piaet
Sequor igitur nonequis adhuc passibus magnaiustorum uestigia si possipr se¬
ium incertareptaptem et tuis gressibus in gredidoo Noloenim
mecorporalis ortus magis quam spiritalis exortus aetate copsideres: Quipeaetas mihi secup¬
dum caruemiam nea est : quia fuit ille abapostolis iportaspetiosa uerbi potestate sa pa¬
du : Qunata libus autem animȩ illius : Ad huc mihi tempus infantiaeest : quȩintenta¬
tis xpouul ueribus immolata digno sanguine agniuictimam p̃cueurrit et domini¬
cam auspicata est passionem ⁊ At queideoque ut infantem ad hueuerbodĩ et spirttaliae¬
tare Pactantem educa uerbistius uberibus fidei : sapientiae caritatis inhiantem: siofficiũ
commune consideras frat̃es: simaturitatem i geruitur epsersuum pateruiuie et a

Expanded text:
uenit a domino, qui non secundum iniquitates retribuens inluminauit caecum, uenit a domino, qui non secundum iniquitates retribuens inluminauit caecum, soluit compeditum, humiliauit erectum male, ut erigeret humiliatum pie. Sequor igitur non aequis adhuc passibus magna iustorum uestigia, si possim oratirgo paruulum incerta reptantem et tuis gressibus ingredi doce. nolo enim me corporalis ortus magis quam spiritalis exortus aetate consideres. quippe aetas mihi secundum carnem iam ea est, qua fuit ille ab apostolis in porta Speciosa uerbi potestate sanatus. in natalibus autem animae illius adhuc mihi tempus infantiae est, quae intentatis Christo uulneribus immolata digno sanguine agni uictimam praecucurrit et dominicam auspicata est passionem. atque ideo ut infantem adhuc uerbo dei et spiritali aetate lactantem educa uerbis tuis uberibus fidei, sapientiae, caritatis inhiantem. si officiumcommune consideras, frater es; si maturitatem ingenii tui et sensuum, pater mihi es, etsi
Abbreviated transcription (Latin):
quanto ammirer stupore quam magno amore complectar qui cotidie conlo quio lit¬
terarum tuarum fruor: et oristui spũ uescor ⁊ Osenim tuum fistulam aquȩ uiuȩ : et
uenam fontis xerni merito dixerimus: Quia fonsinte aquȩ salientis inuitam & eruam aps¬
terra mea concupiuit : Ideo quecum hoc pentate icotuo contra manicheos mesatis arma
sitiuit inteanima mea etubertate tui fluminis in ebriari
cui mille nocendi artes tamuariis expugnandus est telis quam obpugnat in sidiis ⁊ Que¬
so ꝑmereremihi de armamentariotuo et conferre non abnuas armaiusticiae ⁊ Sumenĩ
laboriosus &iam nunc submagno honere peccator : ueter
miratus sum : et ꝑinutiles litteras reꝓbatam que prudentiam dõ stultus et mutus fui ⁊
Post quam inueteraui interini micosm eos et euanui incogitationibus meis : Leuaui
oculos meos inmontes : ad p̃cepta legis et gratiaedona suspiciens : undemihi auxilium

Expanded text:
quanto admirer stupore, quam magno amore complectar, qui cotidie conloquio litquanto admirer stupore, quam magno amore complectar, qui cotidie conloquio litterarum tuarum fruor et oris tui spiritu uescor. os enim tuum fistulam aquae uiuae et uenam fontis aeterni merito dixerim, quia fons in te aquae salientis in uitam aeternam terra mea concupiuit. ideoque cum hoc Pentateucho tuo contra Manichaeos me satis armasitiuit in te anima mea et ubertate tui fluminis inebriari tcui \'mille nocendi artes\\ tam uariis expugnandus est telis, quam oppugnat insidiis, quaeso promere mihi de armamentario tuo et conferre non abnuas arma iustitiae. sum enim laboriosus etiam nunc sub magno onere peccator, ueteranmiratus sum et per inutiles litteras reprobatamque prudentiam deo stultus et mutus fui. postquam inueteraui inter inimicos meos et euanui in cogitationibus meis, leuaui oculos meos in montes ad praecepta legis et gratiae dona suspiciens, unde mihi auxilium
Abbreviated transcription (Latin):
igitur nunc libros lectioni habeo: in his meoblecto dehis cibum capio non illum quiperit sed
quioperatur uitae eternae substantiam perfidem nos tram qua ad corporamur inxp̃o
ihũ dũo nostro ⁊ Cumfides nostraquȩ ui sibilium neglegens in uisibilibus inhiat : ꝑcaritatem
omnia secundum ueritatem omni potentis dĩ credentem litteris : et exemplis fidelium robo¬
retur : Oueres alterrȩ quop̃ cordia nostra : ne possint sȩculi erroreua nescere condiuntur ⁊
Olucerna digne supra candelabrum ecclesiaeposita quȩ late catholicis urbibus desepti formi
ligno pastum : oleo lȩtitiae lumen effundens densas licet hereticorum caligines discutis
et lucem ueritatis a confusione tenebrarum splendoredarifici sermonis enubilas : Ni des
frater unianimȩ ammirabilis inxp̃o dño et suscipiende quam familiariter te agnouerim:

Expanded text:
igitur nunc libros lectioni habeo, in his me oblecto, de his cibum capio non illum, qui perit, sed igitur nunc libros lectioni habeo, in his me oblecto, de his cibum capio non illum, qui perit, sed qui operatur uitae aeternae substantiam per fidem nostram, qua adcorporamur in Christo Iesu domino nostro, cum fides nostra, quae uisibilium neglegens inuisibilibus inhiat, per caritatem omnia secundum ueritatem omnipotentis dei credentem litteris et exemplis fidelium roboretur. o uere sal terrae, quo praecordia nostra, ne possint saeculi errore uanescere, condiuntur! o lucerna digne super candelabrum ecclesiae posita, quae late catholicis urbibus de septiformi lychno pastum oleo laetitiae lumen effundens densas licet haereticorum caligines discutis et lucem ueritatis a confusione tenebrarum splendore clarifici sermonis enubilas! Vides, frater unanime, admirabilis in Christo domino et suscipiende, quam familiariter te agnouerim,
Abbreviated transcription (Latin):
rari : scõ tuo adherentes lateri : ut meo obsequio salutes. Prȩcor litteras quoq
meas ad scm̃ presbiterum firmum dirigi: In columẽte et memorem¬
diat : domine ueresce et beatissima epa pamu¬
subter grandem latini sermonis inistã ꝓuintiam : notanorum patirur
penuriam : & idcircotuis p̃ceptis pararenonpossumus maxime in edic¬
one sepiu aginta que asteriscis uersibus que distincta est: Plera que enim
prioris laboris fraũde cuiusdam amisimus ⁊ expłic epł. HICRΟΝΙ¬
AO AUGUSTINUM
omino fratriunianimo et uenerabili augustino paulinus et therasia peccatores. Caritas
xp̃i quȩurget nos et absentes licet perunitatem fideialligat ipsa fiduciam adtescribendipu¬
dare depulso prestitit: Teque ꝑ litteras tuas ius ceribus meis intimauit quas et desco lasticis facul¬
tatibus a fluentes et decelestibus fauis dulces ut anime meae medicas et altrices : in quinqueli
bris interim teneo : Quos munere benedicti et uenerabilis nobis epĩ nostrialipii: non ꝑnostra

Expanded text:
rari. sanctos tuo adhaerentes lateri ut meo obsequio salutes, precor. litteras quoque meas ad sanctum presbyterum Firmum direxi; quae si ad te uediat, domine uere sancte et beatissime papa. Grandem latini sermonis in ista prouincia notariorum patimur penuriam et idcirco praeceptis tuis parere non possumus maxime in editione Septuaginta, quae asteriscis ueribusque distincta est; pleraque enim prioris laboris ob fraudem cuiusdam amisimus. CLX AUGUSTINUomino fratri unanimo et venerabili AUGUSTINO, PAULINUS et THERASIA peccatores. 1. Charitas Christi quae urget nos, et absentes licet per unitatem fidei alligat, ipsa fiduciam ad te scribendi pudore depulso praestitit: teque per litteras tuas visceribus meis intimavit, quas et de scholasticis facultatibus affluentes, et de coelestibus favis dulces, ut animbris interim teneo, quos munere benedicti et uenerabilis nobis episcopi nostri Alypii non pro nostr
Abbreviated transcription (Latin):
eligenda sit : hoc me non te mere sentire ꝓfiior : eam que uera est pon
aduersari. Robustissimae ac fundatissimae fidei : quaxp̃i ecclesia nec par uulos ho¬
mines recentissi me natos adam patione credit. Nisi per gratiam nominis xp̃
quam in suis sacra mentis commendauit posse liberari EXPLIC̃ AURELIIAVQVS

Expanded text:
eligenda sit, hoc me non temere sentire profiteor, eam, quae uera est, non eligenda sit, hoc me non temere sentire profiteor, eam, quae uera est, non aduersari robustissimae ac fundatissimae fidei, qua Christi ecclesia nec paruulos homines recentissime natos a damnatione credit nisi per gratiam nominis Christi, quam in suis sacramentis commendauit, posse liberari. CLXVII. DE S
Abbreviated transcription (Latin):
sic abste defendatur ut hoc necesse iam non sit. Quam uis autem deside¬
rem rogem: uotis ardentibus exoptem et exs pectem ut perte mihidNis
huius rei auferat ignorantiam: Tamensi quod ab sit minime meruero
patientiam mihi petam ad ño dõ nostro: In quem siccredimus : ut ali¬
qua nobis non aperiri etiam pulsantibus. nullo modo aduersus eum
is meminerimus ipsis a postolis dictum: multa
Abeo uobis dicere sed non potestis illa portarem odo : In his quantumad
me adtinet etiam hoc deputem : Nec qui hoc sciam me in diguerip¬
dignum: ne hoc ipsoetiam conuincar in dignior: Multaenim alia
similiter nescio : quȩ commemorare uel numerare non possum. Et
hoc tollerabiliter ignorarem : nisi metuerem nealiqua istarum otis
illud quod firmissimam retinemus fide ͥn cotius
obreperet mentibus : Sed antequam sciam quȩ nam earur pstuos

Expanded text:
sic abs te defendatur, ut hoc necesse iam non sit. Quamuis autem desidesic abs te defendatur, ut hoc necesse iam non sit. Quamuis autem desiderem, rogem, uotis ardentibus exoptem et expectem, ut per te mihi dominus huius rei auferat ignorantiam. tamen, si, quod absit, minime meruero, patientiam mihi petam a domino deo nostro, in quem sic credimus, ut aliqua nobis non aperiri etiam pulsantibus nullo modo aduersus eum murmurare debeamus. meminerimus ipsis apostolis dictum: Multa habeo uobis dicere, sed non potestis illa portare modo. in his, quantum ad me adtinet, etiam hoc deputem nec, qui hoc sciam, me indigner indignum. ne hoc ipso etiam conuincar indignior. multa enim alia similiter nescio, quae commemorare uel numerare non possum; et hoc tolerabiliter ignorarem, nisi metuerem, ne aliqua istarum opinionum contra illud, quod firmissima retinemus fide, incautis obreperet mentibus. sed antequam sciam, quaenam earum potius
Abbreviated transcription (Latin):
adquiesco non consentio : Primo quõ pernescio quos circuitus id aguntisti:
ut post uescio quanta uolumina seculorum : Iterum adistam sarcinam cor¬
ruptibilis carnis : et supplitia pendenda redeundum sit: Quaopinione.
quid horribilius cogitari possit ignoro: Dein de quis tandem iustus de functus
est ÷÷ de quo nonsi istiueradicunt solliciti es se debeamus nec in sinu abrahȩ pec
diuitis deicitur : Curenim non et post hoc corpus pec¬
caripossit : siet ante potiit  postremo longe aliud est in adam peccasse unde
dicit apostolus in quo omnes peccauerunt. et aliud est extra adam nescio ubi
peccasse et ideo inadam : id est in carne quȩ exadam ꝓpagata est tam quam in carce¬
rem trudi: Illam uero opinionem quod exunafiant om̃s apimȩ nec discute¬
reuolo nisi necessesit : At queutinam ista dequanunc agimur siuera e st

Expanded text:
adquiesco, non consentio: primo quoniam per nescio quos circuitus id agunt isti, adquiesco, non consentio: primo quoniam per nescio quos circuitus id agunt isti, ut post nescio quanta uolumina saeculorum iterum ad istam sarcinam corruptibilis carnis et supplicia pendenda redeundum sit, qua opinione quid horribilius cogitari possit, ignoro; deinde quis tandem iustus defunctus est, de quo non, si isti uera dicunt, solliciti esse debeamus, ne in sinu Abrahae peccans in flammas illius diuitis deiciatur? cur enim non et post hoc corpus peccari possit, si et ante potuit? postremo longe aliud est in Adam peccasse, unde dicit apostolus: In quo omnes peccauerunt, et aliud est extra Adam nescio ubi peccasse et ideo in Adam, id est in carnem, quae ex Adam propagata est, tamquam in carcerem trudi. illam uero opinionem, quod ex una fiant omnes animae, nec discutere uolo, nisi necesse sit, atque utinam ista, de qua nunc agimus, si uera est,