comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
script̾t adbona eleuat᷑. funẽ de orsũ trahit: qui
cadem docente. quantũ in malis pressus iaceat
agnoseit. Iste aptus ÷ popłm dĩ inunũ conuocare.
qui ⁊ cleuat᷑ oꝑe erempla bonitatis ostendit. ⁊ in¬
elinatus humilitate infirmitatẽ suã ueraciter
a gnoseit. Signa gͦ euangłica durabiliora sunt
⁊longiꝰ audiuntur ꝗ̃ tube legis. quia uex uetͣis
testamenti ad tempꝰ uideis cantũ insonuit: sonꝰ
aũt euangłicc p̃dicationis in om̃s gentes ad fines
orbis terrarũ exiuit. ⁊ usq infinc̃ scłi noncesabit.¬
id÷ int̾ popłm ⁊ clerũ pendet. uelamen
littere significat: ꝑ qđ his qui sublege erant.
suspensa: : significat uelam̃ mortalis nature. Per
quod a nobis etiã sub gr̃a positis. adhue secreta ce¬
lestia abcundunt᷑. Primũ uelam̃÷ quodinmorte
ap̃iscusũ legitur. scđm uelam̃ usq ad tempꝰ resur¬
rectionẽ non auferetur Propt᷑ hoo intempore qua¬

Expanded text:
sacrae ad bona elevatur. Funem deorsum trahit qui sacrae ad bona elevatur. Funem deorsum trahit qui eadem docente quantum in malis pressus jaceat agnoscit. Iste aptus est populum Dei in unum convocare, qui et elevatus opere exempla bonitatis ostendit, et inclinatus humilitate infirmitatem suam veraciter agnoscit. Signa ergo evangelica durabiliora sunt, et longius audiuntur quam tubae legis, quia vox Veteris Testamenti ad tempus Judaeis tantum insonuit. Sonus autem evangelicae praedicationis in omnes gentes ad fines orbis terrarum exivit et usque in finem saeculi non cessabit.est inter populum et clerum pendet velamen litterae significat, per quod iis qui sub lege erant suspensa est, significat velamen mortalis naturae; per quod a nobis etiam sub gratia positis adhuc secreta coelestia absconduntur. Primum velamen est quod in morte Christi scissum legitur . Secundum velamen usque ad tempus resurrectionis non auferetur. Propter hoc in tempore Qua
Abbreviated transcription (Latin):
constituit cereũ magnũ insabbato scõ pasche
benedici. quẽ diaconꝰ accepta benedictione a sacͥãece
benedicit. Hic cereus. ip̃m designat: incera huma¬
nitatẽ. inigne humanitatẽ. Qui cathecuminos
adẜaptismũ precedit illuminans sicut olĩ colump¬
na ignis filios isrł mare rubrũ transeuntes p̃cessit:
perignẽ illuminans ⁊ obunbrans pernubẽ. Sub
eadẽ figura iuxta consuetudinẽ antiquã indie
quibꝰ multitudo popłi conuocari debusset. Ad
similitudinẽ harũ tubarũ signa ex metallo
eris in ecłia factasunt. ad corda fideliũ excitan¬
da: ⁊ut ꝑea sigñ detur quando debeant inunũ
conuenire. Uasa ista metallina. or a predicantiũ
significant. Plectra ferrea qͦ interiꝰ tundunt᷑.
ut soñ emittant lingue eoꝵdẽ. funis aũt m̃sura
uite ẽ: ⁊ conu̾sationis modꝰ. qͥ inseripta̾ ꝓponit᷑.
sunis manutenet᷑: quando scriptura oꝑe ad im¬
pletur. funẽ sursũ sequit᷑: qui ductu saere

Expanded text:
constituit cereum magnum in Sabbato sancto paschae benedici, quem diaconus accepta benedictione a sacerdote benedicit. Hic cereus Christum designat. In cera humanitatem, in igne divinitatem. Qui catechumenos ad baptismum praecedit illuminans, sicut olim columna ignis filios Israel mare Rubrum transeuntes praecessit, per ignem illuminans, et obumbrans per nubem . Sub eadem figura juxta consuetudinem antiquam in die quibus multitudo populi convocari debuisset. Ad similitudinem harum tubarum signa ex metallo aeris in Ecclesia facta sunt ad corda fidelium excitanda, ut per ea signum detur quando debeant in unum convenire . Vasa ista metallina ora praedicantium significant. Plectra ferrea quo interius tunduntur, ut sonum emittant, linguae sunt eorumdem. Funis autem mensura vitae est, et conversationis modus qui in Scriptura proponitur. Funis manu tenetur, quando Scriptura opere adimpletur. Funem sursum sequitur, qui ductu Scripturae
Abbreviated transcription (Latin):
De soscescione Cinens. uii¬
celesastica institutio habet ut ꝑsingłos
annos inmitio quadragesime quod capud
iciunii dicit᷑. quarta feria quando i eiuniũ uotiuũ
suscipitur. cinis consecratꝰ capitibꝰ fideliũ inponat᷑
scilicet obrecordationẽ mortalitatis nr̃e. ut mortał
homo qui tunc ex habitu penitentie ⁊ recordatione
peccatoꝵ suorũ ad deuotionẽ cõpungit᷑ ꝑ memoriã

Expanded text:
De susceptione cineris. Ecclesiastica institutio habet, ut per singulos annos in initio quadragesimae, quod caput jejunii dicitur, quarta feria quando jejunium votivum suscipitur, cinis consecratus capitibus fidelium imponatur scilicet ob recordationem mortalitatis nostrae, ut mortalis tunc homo qui ex habitu poenitentiae et recordatione et peccatorum suor
Abbreviated transcription (Latin):
De Ragns salmnauõ ⁊ frondib benedicendis. iiii¬
abet eciã eccłiastica consuetudo. ut in dm̃ica
que ꝑaima÷ ante sollempnitatẽ paschalem.
ramĩ palmarũ ⁊ frondes arboꝵ benedicant᷑ ⁊ ppło
poitandi distribuantur. infigurã eoꝵ qui dño iħu
eodẽ die ierosolimã ascendenti cũ ramis palmarũ
⁊ frondibꝰ arboꝵ uirentibꝰ canentes ⁊ laudantes ob-¬
currerunt. In quo nonsolũ nobis id qđ illi tunc cor¬
poralit̾ fecerunt. corporalic̃ faciendũ ꝓponit᷑. s id
potiꝰ quod uł millo uł misto corporali factospitalit
initandũ significatur. Palma quippe: signum
uctoricest. Rami aũt uirentes: bona oꝑa signifi¬
cant. Tune gͥ. ⁊p̃o eũ ramis palmarũ ⁊ frondibus.
pħatorẽ bonis oꝑib᷑ ⁊ digna gr̃ar ũ actione laudam᷑.

Expanded text:
De ramis palmarum et de frondibus benedicendis. Habet etiam ecclesiastica consuetudo ut in Dominica quae proxima est ante solemnitatem paschalem, rami palmarum et frondes arborum benedicantur, et populo portandi distribuantur, in figuram eorum qui Domino Jesu eodem die Jerosolymam ascendenti cum ramis palmarum et frondibus arborum virentibus cantantes et laudantes occurrerunt . In quo non solum nobis id quod illi tunc corporaliter fecerunt, corporaliter faciendum proponitur, sed id potius quod vel in illo vel in isto corporali facto spiritualiter imitandum significatur. Palma quippe signum victoriae est, rami autem virentes bona opera significant. Tunc igitur Christo cum ramis palmarum et frondibus phator
Abbreviated transcription (Latin):
cessitatis. Illa exuoto celebratas̃: ista ex p̃cepto. Naci
eñi estimandũ: illa pͥma nat̾ał legis sacm̃ta siue
decimas uidł. siue sac̃ficia. siue oblatiõ es. ita homins
ex necessitate indicta. ut qͥea ñexecutꝰ fuisset reatũ
p̃uarieatiõis in eurreret. que ad modũ ille qͥfidelit
ea coleret mitũ deuotiõis sue inueniret. Nusꝗͣ eñi le

Expanded text:
im existimandum est illa prima naturalis legis sacramenta, sive decimas videlicet, sive sacrificia, sive oblationes; ita homini ex necessitate indicta, ut qui ea non exsecutus fuisset, reatum praevaricationis incurreret, quemadmodum ille qui fideliter ea coleret meritum devotionis suae inveniret. Nusquam enim le
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmũ ꝑbenedictionẽ. iurtutẽ uise sc̃ĩficatiõis suscipuit.
acde inde ꝗͣ tinent inse scificationẽ conferũt. ut sit
ex sc̃ificatiõe scĩficantia: atq ħ ex sua sibiq celitꝰ indita
scificatiõe conferant. qđ illa ꝑħ exsola eoꝵ signifi¬
catione ẽferre consueuꝰa̾t. Passio naq saluatoris q̃
pͥmo loco sacm̃ta gr̃e adeffectũ salutis scificat. medi¬
antib istis etiã illa pͥoris tẽporis sacm̃ta sc̃ificabat:
uen̾atift̃ ⁊ his qͥ effectũ salutis inistis ꝑcipiunt.¬

Expanded text:
per benedictionem virtutem in se sanctificationis suscipiunt, ac deinde quam continent in se sanctificationem conferunt, ut sint ex sanctificatione sanctificantia, atque haec ex sua sibique coelitus indita sanctificatione conferant, quod illa per haec catione conferre consueverant. Passio namque Salvatoris quae primo loco sacramenta gratiae ad effectum salutis sanctificat, mediantibus istis etiam illa prioris temporis sacramenta sanctificabat, venerati sunt, et his qui effectum salutis in istis percipiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ost ficdẽ. de sacmentis fidĩ tractare debemꝰ
Saeram̃ta abinitio ad restaurationẽ ⁊ cu¬
rationẽ hõis instituta st̃. Alia sub nat᷑ali lege.
alia subscͥpta lege. alia sub gr̃a. Ꝙ inhis semper
qͥtẽꝑe postiora fuer̾t. effectu gr̾e sp̃ũał digniera in¬
uenũnt᷑. Om̃ia cñi illa suꝑioris tẽꝑis sac̾m̃ta. siue sub

Expanded text:
ost fidem de sacramentis fidei tractare debemus. Sacramenta ab initio ad restaurationem et curationem hominis instituta sunt; alia sub naturali lege, alia sub scripta lege, alia sub gratia. Et in his semper quae tempore posteriora fuerunt, effectu gratiae spiritualis digniora inveniuntur. Omnia enim illa superioris temporis sacramenta, sive sub
Abbreviated transcription (Latin):
septẽ comitibꝰ adħospitẽ suũ spc̃ sc̃s uenit. Q.
digñ ut habeat unꝰ quisq diẽ suũ. ⁊ unicuiq
indie suo conuiuiũ p̃paret᷑. Aliũ diẽ habet
sapientia. aliũ intellectꝰ. aliũ consiliũ. alium
fortitudo. aliũ scientia. aliũ pietas. aliũ timor.
Talia conuiuia. ap̾c aput suos hospites exercet.

Expanded text:
ptem comitibus ad hospitem suum Spiritus sanctus venit. Et dignum est ut habeat unusquisque diem suum et unicuique in die suo convivium praeparetur. Alium diem habet sapientia, alium intellectus, alium consilium, alium fortitudo, alium scientia, alium pietas, alium timor. Talia convivia Christus apud hospites suos exercet:
Abbreviated transcription (Latin):
one pensandũ. quãuis alterũ idt inpositio ma¬
nuũ ineo qđ asoł pontisicibꝰ sũmis celebratur
maiori uideatut reuerontia colendũ s hec
duo ita conuncta sunt. moꝑatione salutis:
ut nͥ morce int̾uenionte om̃ino seꝑari ñ possinit

Expanded text:
 alterum, id est impositio manuum in eo quod a solis pontificibus celebratur, majori videatur reverentia colendum, sed haec duo ita conjuncta sunt in operatione salutis, ut nisi morte interveniente omnino separari non possint
Abbreviated transcription (Latin):
liniat. ꝓpt̾ occasionẽ quidẽ mortis. ne forte ꝑ
absenciã ep̃i ⁊ difficultatẽ eũ consequendi.
sine manꝰ inposicione baptitatũ abhac uita
migrare contingerit. Quod quidẽ om̃ino
a amittunt ep̃i p̾sentiã ⁊ ñ suscipiunt manus
inpositionẽ: neforte ꝓptͣca dãpnent᷑. qr festina¬
re debuerunt dũ potuerunt. Propt̃ eos eñi qͥ arti¬
culo tẽporis p̃ueniunt᷑. insticta: illa qͣ sacͥdos
baptuatũ statĩ inuertice linit sacͥ crismatis utnc¬
cio: ut in hoc ipso ostendat᷑. quantũ sac ram̃tũ
sis cauet᷑. ne forte sine ipso ab hac uita subtͣ hant᷑.
Manifestũ: aut̃ qđ priinis tẽporibꝰ om̃is unctio
crismatis ꝑ solos pontifices fiebat.S ⁊ postea ꝗͣ
institutũ ÷ ut baptuatũ sac̾dos inu̾tice liniat.
consignatio tam̃ frontis solis pontificibꝰ reser¬
uat᷑. Solus cñi pontifex frontẽ consignare ac
linirȩ potest. ⁊ spm ꝑaclitũ trade. Quod si ⁊¬

Expanded text:
liniat, propter occasionem quidem mortis, ne forte per absentiam episcopi, et difficultatem eum consequendi, sine manus impositione baptizatum ab hac vita migrare contingeret. Quod quidem omnino ligentiam amittunt episcopi praesentiam, et non suscipiunt manus impositionem, ne forte propterea damnentur; quia festinare debuerunt dum potuerunt. Propter eos enim qui articulo temporis praeveniuntur, instituta est illa qua sacerdos baptizatum statim in vertice linit, sacri chrismatis unctio, ut in hoc ipso ostendatur quantum sacramentum sis cavetur ne forte sine ipso ab hac vita subtrahantur. Manifestum est autem quod primis temporibus omnis unctio chrismatis per solos pontifices fiebat. Sed et posteaquam institutum est, ut baptizatum sacerdos in vertice liniat, consignatio tamen frontis solis pontificibus reservatur. Solus enim pontifex frontem consignare et linire potest, et Spiritum sanctum tradere. CAP. I
Abbreviated transcription (Latin):
sui nusquã de e̾e̾ potest. inom̃i loco ueratiter.
⁊ essencialit̃. ẽ: nec tam̃ loco conp̃hendit᷑ ullo. qm̾
om̃ino incireũ scriptibilis. ẽ. Est gͦ ubi÷ totũ. que
continet totũ. ⁊ penetrat totũ: nec sine ea esse pocest.
aliquio exom̃ibus que factasunt abea. Que nec
prosua simplicitate diuidi. nec ꝓsui puritate ma¬
culari: nec ꝓsui in mensitate ullo mͦ conp̃hendi po¬

Expanded text:
in omni loco veraciter et essentialiter est; nec tamen loco comprehenditur ullo, quoniam omnino incircumscriptibilis est. Est ergo ubi est totum quae continet totum et penetrat totum; nec sine ea esse potest aliquid ex omnibus quae facta sunt ab ea, quae nec pro sui simplicitate dividi, nec pro sui puritate maculari, nec pro sui immensitate ullo modo comprehendi po
Abbreviated transcription (Latin):
homo sine horrore sustinere non potest: quo¬
modo animã sc̃ãm ⁊iustã non inquinet.
que intantũ inea sine pollutione uiuit. ut
crea eciã apollutiotie emundet᷑. Postremo res¬
spondeãt
quid potiꝰ concedendũ de ad̾ estimant: ł quia

Expanded text:
homo sine horrore sustinere non potest quohomo sine horrore sustinere non potest quomodo animam sanctam et justam non inquinet, quae in tantum in ea sine pollutione vivit, ut ex ea etiam a pollutione emundetur? Postremo respondeant utrum potius concedendum de
Abbreviated transcription (Latin):
ensamus aũt ⁊ om̃ino ita oportere apͭ ͤ¬
probamus. multo santꝰ ⁊ c̃modius. uera¬
citer affirmandũ. qm̃ deus substantialic̃. siue
eisentialit᷑. ⁊ proprie. ⁊ uere. ⁊ in om̃i. re. siue
natura. siue cisentia: sine sui diffinitione.
unom̃i loco sine circ̃seriptione. ⁊ in otñi tẽpore
sine mutabilitate. Nã id quod quidã insipien
tes. unmo solã carnẽ sapientes ⁊ q̃ carnissunt
colũ considerantes. estimant quasi corporaliũ
sordiũ. ⁊ pallutionũ inqͥnationes dm̃ contuigẽ
possint.: si rebus om̃ibus essentialit᷑. ł substantialit̃
incise dicatur: tam sriuolũ. ẽ. ut nec responsiõe
sit adignũ cir upse sp̃s creatus. corporeis sordibꝰ
inquinari non possit. Si en̾i sp̃s sordes corpo¬
reẽ contingunt: dicant ipsi quomͦ anima
humana incarne posita in maculata este.
possit: cũ carnis humane sordibus nulla in¬
quinatio. uł pollutio maior inueniri possit.
dicant decarne leprosi cuius eciã cũ cactum

Expanded text:
ensemus autem et omnino ita oportere approbamus multo sanius et commodius veraciter affirmandum quod Deus substantialiter sive essentialiter et proprie et vere: et in omni re sive natura, sivein omni loco sine circumscriptione, et in omni tempore sine mutabilitate. Et tes, imo solam carnem sapientes et quae carnis sunt solum considerantes existimant quasi corporalium sordium et pollutionum inquinationes Deum contingere possint si rebus omnibus essentialiter vel substantialiter inesse dicatur; tam frivolum est ut nec responsione sit dignum cum et ipse Spiritus creatus corporeis sordibus inquinari non possit. Si enim spiritus sordes corporeae contingunt, dicant ipsi quomodo anima humana in carae posita immaculata esse possit, cum carnis humanae sordibus nulla inquinatio vel pollutio major inveniri possit? Dicant de carne leprosi cujus etiam contactum
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ino confiteri. qm̃ dõ nusquã . ẽ. cogant᷑ neces¬
se. ẽ ipsi suo uditio. id qđ ad dictũ eciã ẽmods
⁊ pulcrius suscipit᷑. c̃ fiteri : qm̃ alicubi. est. Qui
eñt nocibꝰ seruire elegerũnt potius quã ueritati
⁊ id solũ respuendũ putant. qđ aures uulgarita¬
tis abhorrent: iustũ÷ ut inhoc quoq assentem.¬
cia sua ñ declinent. Dicant gͦ si ħ. aliribus effer.¬
tre presumunt. qm̃ ds̃ nusquã. est ⁊ nonstatun
ex eo consequi arbitrentur. qm̃ qđ nusquã. ẽ. ipsũ
om̃ino nichil. est. Sigͦ conuenienter dici ñ potest
quia dẽ nusquã. ẽ: quẽ ẽẽ. ⁊ uersꝰ om̃ibus que sunt
esse necesse. ẽ eredi: dicant ubi. ẽ. Si eñi alicubiest.

Expanded text:
 necesse est, ipsi suo judicio id quod ad dictum etiam commodius et pulchrius suscipitur, confiteri quod alicubi est. Qui enim vocibus servire elegerunt potius quam veritati, et id solum respuendum putant quod aures vulgaritatis obhorrent, justum est ut in hoc quoque a sententia sua non declinent. Dicant ergo si hoc auribus efferre praesumant quod Deus nusquam est; et non statim ex eo consequi arbitrentur, quoniam quod nusquam est ipsum omnino nihil est. Si ergo convenienter dici non potest quod Deus nusquam est, quem esse et verius omnibus quae sunt esse necesse est credi, dicant
Abbreviated transcription (Latin):
alleuiationẽ. qr dictũ÷ oratio fidĩ saluabit ie¬
firanũ. Uerte quolibet. Si dicis quia unchꝰ
confert peccatoꝵ remissionẽ. ⁊ oratio infirmitati
allcruatioñ. go uerũ ẽe confiteor. sic tam ut con¬
uersã non neges. qi unctio confert corporis alle¬
uiationẽ ⁊ oratio peccatoꝵ remissionẽ. Utrũq ui¬
dit ad ntrũq Utrũq oꝑat᷑. ⁊ utrũq utrinque

Expanded text:
allevationem, quia dictum est: oratio salvabit infirmum. Verte quolibet. Sed dicis, quod unctio confert peccatorum remissionem; et oratio infirmitatis allevationem. Ego verum esse confiteor, sic tamen ut conversam non neges; quia unctio confert corporis allevationem, et oratio peccatorum remissionem. Utrumque vadit ad utrumque. Utrumque operatur ut utrumq
Abbreviated transcription (Latin):
potest. nec tam̃ p̃ianꝰ ẽc̃ desinit. etiã sibonꝰ ẽẽ
desinat. Propt̾ea qͥ semel baptiratꝰ : denuonon
baptitat᷑. etiã si de malo adbonũ conu̾tat᷑. Qui
auit oleo ungit᷑ ido ungit᷑ ut ei peccata dimittan¬
tͣ ⁊ infirmitas alleuet᷑. S qͥ iustifieat᷑ iterũ
põtest. peceare. ⁊ qͥ sinat᷑ potest. iter̾ egrotare.
Qui ant ap̃ianꝰ efficit᷑. qi quas babet sacraite
nominis ꝑdẽ non potcit. reuꝑe ñ potist. Non
medicina cor poris ⁊ anime sanguores mitiganᷤᷤ
⁊ sanans. Nã oleũ m̃bra dolentia sanat. Ita oleũ
ad utrũq sanandũ pd. Si morbꝰ non reu̾tit᷑.
medicina noniteret᷑. Si aũt morbꝰ non potest
cohiberi. quare a ebet medicina phiberi: Si
unctio it̾ari non potest. nec oratio it̾ari potest.
Utraq eñ illi comemorata sunt. Orent inquid
peo ungentes olcosacro. Et si inpeccatis: dimit¬
tet᷑ .a. ⁊oratio saluabit infirmũ. S fortassis

Expanded text:
potest nec tamen christianus esse desinit, etiam si bonus esse desinit. Praeterea qui semel baptizatus est denuo non baptizatur, etiam si de malo ad bonum convertatur. Qui autem oleo ungitur ideo ungitur ut ei peccata dimittantur, et infirmitas allevetur. Sed qui justificatur potest iterum peccare, et qui sanatur potest iterum aegrotare. Qui autem christianus efficitur, quia quod habet sacramentum nominis perdere non potest, recipere non potest. Non medicina corporis et animae, languores mitigans et sanans. Nam oleum membra dolentia sanat. Ita oleum ad utrumque curandum prodest; si morbus non revertitur medicina non iteretur. Si autem morbus non potest cohiberi, quare deberet medicina prohiberi? Si unctio iterari non potest, nec oratio iterari potest. Utraque enim illic commemorata sunt. Orent, inquit, pro eo, ungentes eum oleo sacro; et si in peccatis est, dimittentur ei; et oratio salvabit infirmum . Sed fortassis
Abbreviated transcription (Latin):
a ebuit. Quia gͦ. x inlũbis ab rahe solã naturam
habuit. ꝓpterea qđ ipsã solã inde accepturus
fuit: procul dubio oblatione noneguit. que peo
qđ cius solũ ibi erat necessaria non fuit. Oblatio
cñi non ꝓnatura s ꝓculpa offertur: quia sicul
pa nonesset. natura oblatione opus non habet.
Sic itaq leui inlũbis abtahe decimatus ẽ. quia
mnacurã ⁊ culpã ibi habuit. qui ⁊ naturam
i culpam inde accepturus fuit. Ap̃c uero de¬
cimatus non ÷ qui propterea qđ inde solam
naturã accepturus erat. illã ctiã tunc ibi cul¬
pam nonhabuit. cũ ipsa que eius futura erat.
sine culpa natura insua origĩe culpe obnona

Expanded text:
a ergo Christus in lumbis Abrahae solam naturam habuit: propterea quod ipsam solam inde accepturus fuit, procul dubio oblatione non eguit, quae pro eo quod ejus solum ibi erat necessaria non fuit. Oblatio enim non pro natura, sed pro culpa offertur, quia si cupa non esset, natura oblatione opus non haberet. Sic itaque Levi in lumbis Abrahae decimatus est, quia et naturam et culpam ibi habuit, qui et naturam et culpam inde accepturus fuit. Christus vero decimatus non est. Propterea quod inde solam naturam accepturus erat, illam etiam tunc ibi culpam non habuit, cui ipsa quae ejus futura erat sine culpa natura, in sua origine culpae obnoxia
Abbreviated transcription (Latin):
ut caro illa apeccato. sub qͦ ab origine sua trata
mundaret᷑. ⁊ mundata in illo quilib ab omni
peccato inea futurus erat. apceccato libera assu¬
meretur: ut nec gr̃a corruptioni nature p̃uidici¬
ñ fac̾it. nec corruptio nature gr̃am inpediret.
Quomͦ gͦ inquiunt ap̃s inlũbis ab tabe dematus
non fuit. si caro eiꝰ ibi peccato obngna fuit. S
sciendũ: qđ licet cara ip̃i sicut caro leui adhuc
inlũbis abrahe subpeccato fuit: tam̃ ipsũ pecca¬
tũ eius non fuit. sub qͦ caro eius fuit. Hoc enĩ so¬
lũ eiꝰ ibi fuit: qđ inde fucurũ eiꝰ fuit. Quaꝑꝑ
leui illic ⁊ naturã ⁊ culpam habuit: qui ude¬

Expanded text:
ut caro illa a peccato sub quo ab origine sua erat mundaretur; et mundata in illo qui liber ab omni peccato in ea futurus erat a peccato libera assumeretur, ut nec gratia corruptioni naturae praejudicium faceret, nec corruptio naturae gratiam impediret. Quomodo ergo, inquiunt, Christus in lumbis Abrahae decimatus non fuit, si caro ejus ibi peccato obnoxia fuit? Sed sciendum est quod, licet caro Christi sicut caro Levi adhuc in lumbis Abrahae sub peccato fuit, tamen ipsum peccatum ejus non fuit, sub quo caro ejus fuit. Hoc enim solum ejus ibi fuit, quod inde futurum ejus fuit. Quapropter Levi illic, et naturam et culpam habuit; qui
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotii ministros descendisse dubiũ non. est
decimatũ conpbauit: acꝑhoc uetũs sacerdotium
qđ inlem decimas dedit inferiꝰ. nouũ aũt quod
in melchisedec. qui forma ip̃i. ẽ: decimas accep̃.
suꝑiꝰ n digniꝰ estimandũ. Ubi cam̃ ip̃m quitunc
suit. detimatũ non ditimꝰ. ne simili ratione.

Expanded text:
sacerdotii ministros descendisse dubium non est sacerdotii ministros descendisse dubium non est decimatum comprobavit, ac per hoc vetus sacerdotium quod in Levi decimas dedit inferius, novum autem quod in Melchisedech qui forma Christi est, decimas accepit, superius et dignius aestimandum . Ubi tamen Christus qui tunc fuit decimatum non dicimus, ne simili ratione
Abbreviated transcription (Latin):
de carne illa quã uerbũ assũpsit qualit̃
a peccato munda fuerit. ⁊ qualit̾ sine peccato
penã peccati portauit. Et de eo quidẽ qualit̃
apeccato uł munda fuerit uł mundata. quorũ¬
dam estimationẽ tac̾e̾ nondebemus. ne forte
si ñ exponat᷑ non uideatur. ⁊ siñ uideatur quod ÷
credat᷑ qđ nonẽ. Quidã putant carnẽ illã que
assũpta: auerbo ita abinitio ⁊mnprimo parente
usq ad suspitionẽ sui auerbo liberam. ab om̃i
percato ⁊ mundã deductã. ut ñꝗͣ subpeccato
suerit. ⁊ idõ apeccato ñ liberatã s liberã. Arunt
quia illa pars nature humane subpeccato esse
non debuit. ꝑ qͣ ipsa natura humana ubi obnena
peccato suerat apeccato liberanda erat. Ad con¬
ꝓbandã quoq candẽ estimationẽ. ad aducunt
illuo qđ apłs cũ nouũ sacerdotiũ uet̾i p̃ferendũ
assereret. melchisedec qui tipũ ipsiꝰ ap̾i ac noui
sacerdoiii girebat ab abrabam decimas accepisse
ostendit. In qua detimatione etiã leui aquo uetis

Expanded text:
de carne illa quam assumpsit, qualiter a peccato munda fuerunt, qualiter sine peccato poenam peccati portaverit. Et de eo quod qualiter a peccato munda fuerunt vel mundata, quorumdam aestimationem tacere non debemus, ne forte si non exponatur non videatur, et si non videatur quod est, credatur quod non est. Quidam putant carnem illam quae assumpta est a Verbo, ita ab initio et in primo parente,usque ad susceptionem sui a Verbo, liberam ab omni peccato et mundam deductam, ut nunquam sub peccato fuerit, et ideo a peccato non liberatam, sed liberam. Aiunt quia illa pars naturae humanae sub peccato esse non debuit, per quam ipsa natura humana ubi obnoxia peccato fuerat, a peccato liberanda erat. Ad probandam quoque eamdem aestimationem adducunt illud quod Apostolus, cum novum sacerdotium veteri praeferendum assereret, Melchisedech, qui typum ipsius Christi ac novi sacerdotii gerebat, ab Abraham decimas accepisse ostendit, in qua decimatione etiam Levi, a quo veteris
Abbreviated transcription (Latin):
tholice ueritatis diffinicio. filiũ dĩ qui ꝓpeccas¬
toribus ⁊ de peccatoribus natusest decarne obna¬
sub illo nũquã fuit: s quia subillo cise aliquan¬
docessanit. Quando assũptaẽ. muncdataẽ. Per
eamdẽ quippe gr̃am natura humana mundata:
te suo societur. Apparet itaq nobis sicut dic̃
beatus augustinus gr̃a in nr̃o capite: unde¬

Expanded text:
tholicae veritatis assertio, Filium Dei, qui pro peccatoribus natus est, de carne obnosub illo nunquam fuerit, sed quia sub illo esse aliquando cessavit. Quando assumpta est, mundata est. Per eamdem quippe gratiam natura humana mundata est, te suo societur. Appareat itaque nobis, sicut dicit beatus Augustinus, gratia in Christo capite n
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ip̃s qui sedm carnẽ ibidẽ fuit decimatus non ÷
nullã causã alterã inueniri posse putant. nisi
quia caro leui cũ culpa ibi fuit. care ip̃i ñ fuit.
Adq idã quoo piccato obnonũ erat. expiatione
eguisst. qđ aut mundũ acq aptecato liberũ crat.
non eguisse. Tali gͦ se ratione ꝓbare putant. qđ

Expanded text:
qui secundum carnem ibidem fuit, decimatus non est, nullam causam aliam inveniri posse putant, nisi quia caro Levi cum culpa ibi fuit, caro Christi non fuit, atque ideo quod peccato obnoxium erat, expiatione eguisse; quod autem mundum atque a peccato liberum erat, non eguisse. Tali ergo se ratione probare putant, quod
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ indiuduũ ⁊ inmati̾ale ÷ totũ quod ÷ s factaẽ
insua natͥa ⁊ esse suo quantũ ad substanciã sp̃alẽ
ꝑfecta. nonut massa aut confusa matia. aut rudiᷤ
moles. aut aceruus. aut congregatio cumulata.
aut exhis aliqͥd. qđ illã non contingͥ. s ꝑsonalit̃
distincta ⁊ expressa. ⁊ consignata numo spuał
⁊ intelligibilis discretionis: ut mulcitudo rati¬
onał untelligibiles sp̃s subsistentes. habentes
ingenitã rationẽ ⁊ formã sapientie concreate.
⁊ qualitatẽ spĩtalẽ intelligentie capacis. scdm
modũ ⁊ mensurã conditionis. ꝓfetꝰ sublimiori¬
⁊ illustracionis suꝑuenture in ipsos. Liberũ qͦq
arbitriũ inipso mox exordio insitũ. innatũq
parit̾ possidentes. qͦ poterant sine uiolentia ad
utrũlibet ꝓpria uoluntate deflecti. in alt̾o ad¬
uiti sine coactione. in alco derelicti sine opp̃ssione.

Expanded text:
duum et immateriale est totum quod est; sed facta est in sua natura et esse quantum ad substantiam spiritualem perfecta; non ut massa aut confusa materia ut rudis moles, aut acervus, aut congregatio cumulata, aut ex his aliquid quod illam non contingit, sed personaliter distincta et expressa et consignata numero spiritualis et intelligibilis discretionis et multitudo rationalis et intelligibiles spiritus subsistentes, habentes ingenitam rationem et formam sapientiae concreatae et qualitatem spiritualem intelligentiae capacis secundum modum et illustrationis superventurae in ipsos. Liberum quoque arbitrium mox exordio insitum innatum pariter possidentes quo poterant sine violentia ad utrumlibet propria voluntate deflecti; in altero adjuti sine coactione, in altero derelicti sine oppressione.
Abbreviated transcription (Latin):
capiunt. Que enĩsunt ex ratione om̃ino notasc̃.
⁊ eredi non possunt᷑ qm̃ sciunt᷑. que uero contra
rationẽ sunt. nulla similit̾ racione credi possunt:
qm̃ nonsuscipiunt ullã racionẽ nec acquieseit
his ratio aliquando. Ergo que sedm rationẽsunt.
⁊ que sunt sup̃ ratione. cantũ m̃ suscpi¬
unt fidẽ. ⁊ inprimo quidẽ gen̾e fides ratione
prehendit. fidi tam̃ illoꝵ non contͣdicit. Inhis
que supͣ rationẽ sunt. non ad uiuat᷑ fides arati¬
one ulla. qm̃ noncapit ea ratio que fides credit:
acquieuit eis. Que uͦ supͣ rationẽ fuerunt. ex di¬
uina reuelatione ꝑdita sunt: ⁊ ñ oꝑata᷑ ineis
ratio s castigata tam̃ ne ad illa contenderet. Nunc
gͦ sequit᷑ demonstrare. quantũ his que inratio¬
nãdo proposita sunt. ⁊ c̃ducta : probabilit̾ reue¬
lacio diuina adiecerit. ⁊ que ꝑ inspirationẽ ma¬
nifesta. ⁊ que ꝑ doctrinã asserta sunt: ⁊ que

Expanded text:
capiunt. Quae enim sunt ex ratione omnino nota sunt capiunt. Quae enim sunt ex ratione omnino nota sunt et credi non possunt, quoniam sciuntur. Quae vero contra rationem sunt nulla similiter ratione credi possunt, quoniam non suscipiunt ullam rationem, nec acquiescit his ratio aliquando. Ergo, quae secundum rationem sunt et quae sunt supra rationem, tantummodo suscipiunt fidem. Et in primo quidem genere, fides ratione prehendit, fidei tamen illorum non contradicit. In iis quae supra rationem sunt, non adjuvatur fides ratione ulla; quoniam non capit ea ratio quae fides credit, acquievit eis. Quae vero supra rationem fuerunt ex divina revelatione prodita sunt; et non operata est in eis ratio, sed castigata tamen ne ad illa contenderet. Nunc ergo sequitur demonstrare quantum his quae in ratiocinando proposita sunt, et conducta probabiliter revelatio divina adjecerit, et quae per inspirationem manifestata, et quae per doctrinam asserta sunt; et quae
Abbreviated transcription (Latin):
quomͦ ratio humana. primũ ⁊ uise dm̃ ẽẽ
repperit. ⁊ extrase approbauit: ⁊ quomͦ ad iudica¬
uit. quia unꝰest deus. ⁊ simpler natura. ⁊ inm̃sus.
⁊ eternus. Magnꝰ ⁊ nonquantitate. simplex ⁊ non
paruitate. Et quia trinus÷ sine diuisione unita¬
tis: ⁊ unꝰ sine confusione trinitatis. Q quomͦ cri¬
nitas sũma inuenta est. ꝑ eã que erat rmago illiꝰ
nichil aditi potest. quia ꝑfectasunt. nec demi ali¬
quid: quia discretasunt. Et quomͦ distinctasunt
que indõ sunt: scd̾m ea que discreta sunt in nobis.
qm̃ ymagosunt ad illa: ⁊ demonstrauerunt tri¬
nitatẽ. Et hec quidẽ sed̾m rationis uidiciũ come¬
tunꝰ. inunũ: qm̃ ita ueritatẽ approbauit. Siquid¬
gͥ ad ditũ est ex his que suꝑ eminent rationẽ. ⁊ ñ
rationẽ.: ⁊ precet hec. que sunt contra rationẽ. Er
ratione sunt necessaria. scđm racionẽ sunt ꝓbabi¬
lia. supta rationẽ mirabilia. contra rationẽ incre¬
dibilia.⁊ duo quidẽ extrema. om̃ino fidẽ non

Expanded text:
quomodo ratio humana primum et in se Deum esse reperit et extra se approbavit et quomodo adjudicavit; quod unus est Deus, et simplex natura: et immensus et aeternus. Magnus et non quantitate; simplex, et non parvitate. Et quod trinus est sine divisione unitatis; et unus sine confusione Trinitatis. Et quomodo Trinitas summa inventa est per eam quae erat imago illius nihil adjici potest quia perfecta sunt; nec demi aliquid, quia discreta sunt. Et quomodo distincta sunt quae in Deo sunt et secundum ea quae discreta sunt in nobis; quoniam imago sunt ad illa et demonstraverunt Trinitatem; et haec quidem secundum rationis judicium conjecimus in unum, quoniam ita veritatem approbavit. Siquidem additum est ex his quae supereminent rationi et non rationem: et praeter haec quae sunt contra rationem. Ex ratione sunt necessaria, secundum rationem sunt probabilia, supra rationem mirabilia, contra rationem incredibilia. Et duo quidem extrema omnino fidem non
Abbreviated transcription (Latin):
unũ sunt. Quod in his ⁊ ribus ocña. x x uiui¬
t quecũq de  deo dicuntur ⁊ credunt᷑
ueratiter indõ. adhec tria referuntur ⁊
constant inhis tribus in ipso: quibus ut dictũ
siquio tollas perfectũ non÷ quod relinquitur.
si quid adicere coneris. maius non: quos eipli¬
catur. Sicñi fortem dicis. ⁊ incorruptũ. ⁊ muin

Expanded text:
. Quod in his tribus omnia. Et quaecunque de Deo dicuntur, et creduntur veraciter in Deo: ad haec tria referuntur et constant in his tribus in ipso, quibus, ut dictum est, si quid tollas perfectum non est quod relinquitur; si quid adjicere coneris, majus non est quod explicatur. Si enim fortem dicis et incorruptum
Abbreviated transcription (Latin):
tem: hoc totũ sapientie est. Si piũ. si mansu.¬
simsericordẽ. ⁊ pacdieneĩ . tocu hoc bonitatis eit.: ⁊ non
potest his a dic̃c ueritas quicꝙͣ. quia totũ inhiscon
nichil adiciendũ tribꝰ. quia hoc ꝑfectũ÷ ⁊ nichil
tollendũ: qm̃siconstat consũmatũ: ⁊ criahec in
dõ unũ erant. ⁊ dõ unũ erant. s distincta inuenta
sunt hic ubi nonerant unũ: ⁊ ꝓpterea trinitatis
ymago factasunt. ⁊ secuta ÷ consideratio propͥetatt̃
inuentã hio. usq ad inesfabilem trinitatẽ. ⁊ distuir
ibi ꝓpriũ quod propriũ hic erat cantũ ⁊ differens
inuentũ: Ibi aũt inuno erat totũ: ⁊ unũ tocũ xxx

Expanded text:
sapientiae est; si pium, si mansusi misericordem, si patientem, totum hoc bonitatis est. Et non potest his adjicere veritas quidquam, quia totum in his conihil adjiciendum tribus; quia hoc perfectum est, et nihil tollendum quoniam sic constat consummatum: et tria haec in Deo erant unum; et Deo unum erant, sed distincta inventa sunt hic ubi non erant unum; et propterea Trinitatis imago facta sunt. Et secuta est consideratio proprietatem inventam hic usque ad ineffabilem Trinitatem; et distinxit ibi proprium quod proprium hic erat tantum, et differens inventum est; ibi autem in uno er
Abbreviated transcription (Latin):
tũ: ꝓcaptu intelligentis nr̃e. salua reuerentia
sc̃oꝵ inquibꝰ nichil tem̾e asserendũ putamus.
Et adhunc modũ interĩ diffinimꝰ. qm̃ simul¬
om̃ia factasunt: ⁊ inuisibilia ⁊ usibilia sicut
scriptura dicit. qui uiuit inet̾ñ ereau̾ oĩa simul.¬

Expanded text:
 captu intelligentiae nostrae salva reverentia secretorum in quibus nihil temere asserendum putamus. Et ad hunc modum interim definivimus, quod simul facta sunt omnia visibilia et invisibilia ; sicut Scriptura dicit: Qui vivit in aeternum creavit omnia simul
Abbreviated transcription (Latin):
angłica ⁊ spũali natura. Nec fuisse intẽmpore
neccepisse alta̾m sine alta. noc priꝰ uni ꝗ̃ alctrã
s utrãq simul intempore ⁊ cũ temꝑe. ⁊ tamen
priorẽ fuisse adꝗͣ factar alca. ⁊ inqua fuert̃
cremplaria sapientie. quoꝵ effectus sunt ⁊ ex¬
pressiones que uisibilia conditasunt. Et hocmͦ
primo om̃iũ creata ÷ sapientia. Qui aũt dicunt
an celũ ⁊ c̾rã angłos ereatos. ⁊ substicisse añ oĩa.
que mutabilia factasunt. ⁊ cõputant spatia
iannos ⁊ scła quibꝰ ante mundi constitucionẽ
dõ seruicrunt. asserunt qm̃ cũ mundo tempꝰ
cepit. ⁊ non fuit tempꝰ ante mundũ. qm̃ muta¬
bilitas non fuit. ⁊ cam̃ fuisse angłos inmutabi¬
lit ⁊ intemporalit̾ pri ꝗͣ mundus factus est.¬

Expanded text:
ore nec coepisse alteram sine altera, nec prius unam quam alteram, sed utramque simul in tempore et cum tempore; et tamen priorem fuisse ad quam facta est altera in qua fuerunt exemplaria sapientiae quorum effectus sunt et expressiones quae visibilia condita sunt, ex hoc modo primo omnium creata est sapientia. Qui autem dicunt ante coelum et terram angelos creatos, et substitisse ante omnia quae mutabilia facta sunt, et computant spatia et annos et saecula quibus ante mundi constitutionem Deo servierunt, asserunt quod cum mundo tempus coepit, et non fuit tempus ante mundum, quoniam mutabilitas non fuit; et tamen fuisse angelos immutabiliter et intemporaliter pri
Abbreviated transcription (Latin):
sitã rationẽ aduttũq Itaq signasunt ex parte
hec que ñꝑtinent ad om̃ia. neq uniu̾salit̾ sũ¬
mã uoluntatẽ ⁊ que inea sunt om̃ia admanifes¬
tacionẽ eduet̾ sicut oꝑatio ⁊ ꝑmissio: s ea tam̃
que ad ipsos spectant. quibꝰ fuint hec. hoc:
eius certasunt ⁊ uera signa beneplaciti eterni.
faciunt quid sit inbeneplacito eterno: donec
oꝑationẽ uł ꝑmissione ꝓbetur cũ factũ fuerit.
ł unc em̃ certũ: cũ hoc fecerit ds̃ siue ꝑmiserit
ut fiat. ⁊ factũ fuerit: qm̃ inbeneplacito ec̾no

Expanded text:
sitam rationem ad utrumque. Itaque signa sunt ex parte haec quae non pertinent ad omnia neque universaliter summam voluntatem et quae in ea sunt omnia educunt ad manifestationem, sicut operatio et permissio; sed ea tantum quae ad ipsos spectant quibus fiunt haec, hoc ejus certa sunt et vera signa beneplaciti aeterni.faciunt quid sit in beneplacito aeterno, donec operatione vel permissione probetur cum factum fuerit. Tunc enim certum est cum hoc fecerit Deus, sive permiserit ut fiat, et factum fuerit: quod in beneplacito aeterno
Abbreviated transcription (Latin):
S beneplacitũ eiꝰ eternũẽ: nec potest ñesse qͥeqͥs
in illo÷ ⁊ quicqͥd in illo nonẽ: eẽ non pocest. Nec
contra ipsũ. nec extraipsũ. nec sinc ipso. aliqͥo:
in om̃i qđ est: ⁊ constat ipsũ ⁊ racũ÷ nec cassari
potest aliquando. qđ in ipsoest. Om̃ĩa quecũq
uoluit fecit: in hoc ꝓbatũ ÷ quia ñ cassat᷑ uolun¬
tas eiꝰ. Et uoluncati eiꝰ quis resistet. In hoc ꝓba¬
tũ est: quia nonipedit᷑ beneplacitũ ipsi. Ita
consonat rerũ effectibꝰ beneplacitũ ipsiꝰ ⁊ ipsi
eifectus rerũ non discordant ab illo. fĩt enĩ om̃e
quoduult. ⁊ om̃e qđ ñ uult nũfit. ⁊ om̃e qđ uult
semꝑuult ut fiat. qd non semꝑ: aliquando qđ
uult. Et  beneplacitũ uniu̾sale qđ ecernũẽ:¬

Expanded text:
sed beneplacitum ejus aeternum est, nec potest non esse quidquid in illo est, et quidquid in illo non est, esse non potest. Nec contra ipsum, nec extra ipsum, nec sine ipso aliquid est, in omni quod est. Et constat ipsum et ratum est; nec cassari potest aliquando quod in ipso est, Omnia quaecunque voluit fecit , in hoc probatum est, quia non cassatur voluntas ejus. Et voluntati ejus quis resistit? In hoc probatum est quod non impeditur beneplacitum ipsius. Ita consonat rerum effectibus beneplacitum ipsius: et ipsi effectus rerum non discordant ab illo. Fit enim omne quod vult, et omne quod non vult non fit, et omne quod vult semper vult ut fiat, quod non semper est aliquando quod vult. Et hoc beneplacitum universale quod aeternu
Abbreviated transcription (Latin):
quia neq ad facicudũ contra uoluntatẽ suã
conpelli pocuit neq ad ꝑmittendũ sinc uo¬
luntate cogi. Igitur qđ factũ ÷ uoluntate eiꝰ
factũ⁊ etiã si ꝓpc̃ uoluntatẽ eiꝰ factũ nenest.
qm̃ alia factũ uoluntate. que uoluntati eiꝰ amica
nont̾ Tam̃ om̃ino uoluit quos factũ est: qm̃boñt¬
precepit ut alit eẽt. ⁊ ꝓhibuit ne sic esset. cũboñ
sit ita eẽ. ⁊ ita futurũ fuit. priꝰꝙͣ fuit. ⁊ beneplaci¬
tã quia bonũ fuit ita esso. ⁊ alit̾ nonesse. &¬

Expanded text:
quia neque ad faciendum contra voluntatem suam compelli potuit, neque ad permittendum sine voluntate cogi. Igitur quod factum est voluntate ejus factum est, etiam si propter voluntatem ejus factum non est; quoniam alia factum est voluntate, quae voluntati ejus amica non est. Tamen omnino voluit quod factum est quonpraecepit ut aliter esset et prohibuit ne sic esset, cum bonum sit ita esse, et ita futurum fuit priusquam fuit et beneplacitum, quia bonum fuit ita esse, et aliter non esse.
Abbreviated transcription (Latin):
t uident̃ p̃cepta dĩ faliatie obnona. sͦ ᷤ¬
mentiri de uericate. cũ aliuo significant
de uoluntate eiꝰ. ⁊ affirmant nob aliena quedã
i extranea. ⁊ que conucta non sunt. neq constãt
scdm bencplacitũ ipsiꝰ. qđ ratũ÷ dehis q̃fient

Expanded text:
cepta Dei fallaciae obnoxia, et mentiri de veritate, cum aliud significant de voluntate ejus, et affirmant nobis aliena quaedam et extranea; et quae conducta non sunt neque constant secundum beneplacitum illius quod ratum est
Abbreviated transcription (Latin):
preceptũ eiꝰ. ⁊ pibicio es. ⁊ dicit᷑ utrũq uo¬
luntas eiꝰ: quia cũqͥs fieri p̃cipit. monstrat se
uelle ut fiat. ⁊ cũqͥs fieri prohibet. monstrat se
uelle ut ñfiat. ꝙ iccireo dicunt᷑ hec similit̃ uolun¬
tascsꝰ quia signa quedã sunt uoluntatis eiꝰ. sic̃
oꝑatio eiꝰ ⁊ ꝑmissio eiꝰ. s dissimilit̃ ⁊ alio quodã¬
mͦ significantia uoluntatẽ eiꝰ. ⁊ signa ex pa̾te.

Expanded text:
praeceptum ejus et prohibitio ejus, et dicitur utrumque voluntas ejus. Quia cum quid fieri praecipit monstrat se velle ut fiat; et cum quid fieri prohibet monstrat se velle ut non fiat. Et idcirco dicuntur haec similiter voluntas ejus; quia signa quaedam sunt voluntatis ejus, sicut operatio ejus et permissio ejus. Sed dissimiliter et alio quodammodo significa
Abbreviated transcription (Latin):
sub sequnt᷑ intempore: ꝑmissione ⁊ op tratione
duuna que ⁊ ipsa rerã om̃inũ que efectũ capi¬
unt. ul subsistunt uniu̾sitatt cd̃plectũntut
ad dissimilia om̃ia beneplacitũ creatoris. Ec ꝓpte¬
rea etiã ipsa duo uoluntates dicunt᷑: ⁊ est uolun¬
tas dei beneplacitũ eiꝰ. ⁊ uoluntas eiꝰ oꝑatio eius.

Expanded text:
equuntur in tempore permissione et operatione divina, quae et ipsa rerum omnium quae effectum capiunt vel subsistunt universitatem complectuntur, ad dissimilia omnia beneplacitum Creatoris. Et propterea etiam ipsa duo voluntates dicuntur. Et est voluntas Dei bene
Abbreviated transcription (Latin):
pane ⁊ iunũ plata. effectũ consec̾cionis ⁊ scĩfica¬
cionis hab̾e. quasi sac̾menta dĩ sic instituta sunt
ut nullã oꝑandi rationẽ admittant. s tumul¬
tuosa quadã ⁊ iuolenta atti irrationabili ꝑti¬
nacia. sine om̃i intencione aut uoluntate oꝑan¬
ciũ: ad effectũ ꝓcesant. Ego foͥliũ meũ forte
ad balneas tulerã. Ueni adaꝗͣ ñut baptitatẽ
s ut balnearẽ.: ñ ut sacram̃tũ dart̃. s ut ĩ ordes

Expanded text:
ficationis habere, quasi sacramenta Dei sic instituta sint, ut nullam operandi rationem admittant; sed tumultuosa quadam et violenta atque irrationabili pertinacia sine omni intentione aut voluntate operantium ad effectum procedant. Ego filium meum forte ad balnea tuleram. Veni ad aquam non ut baptizarem, sed ut balnearem: non ut sacramentum darem, sed ut sordes
Abbreviated transcription (Latin):
quod iocose uł oat᷑ uł accipit᷑. altud aũt aliquid
agere quos formã illius inoꝑe habcat. ⁊ tam̃
hoc nolle agere. neq inntendere. ut hocigat᷑.
s alius aliquio qđ cũq ubigͦ intencio bapti¬
randis etiã si reuerentia debita inagendoñent.
sactam̃tũ quidẽ÷ qr õm̃ino agit. ⁊ hoc intendit᷑
neo tam̃ sinc culpa agentis. qr qđ agit᷑ ⁊ intendit᷑.
non digne agit᷑. Ridiculũ aut̃ om̃inos ut ubi
intencio agondi nulla constat. opꝰ ẽc dicat᷑ ꝑp¬

Expanded text:
quod jocose vel datur vel accipitur. Aliud autem aliquid agere quod formam illius in opere habeat; et tamen hoc nolle agere neque intendere ut hoc agatur, sed aliud aliquid quodcunque. Ubi ergo intentio baptizandi est, etiamsi reverentia debita in agendo non est, sacramentum quidem est, quia omnino agitur, et hoc intenditur; nec tamen sine culpa agentis, quia quod agitur et intenditur non digne agitur. Ridiculum autem omnino est ut, ubi intentio agendi nulla constat, opus esse dicat
Abbreviated transcription (Latin):
Quaꝑ ualde rationabili diffinitione ascĩs patribꝰ
institutũ: ut qͥ semel baptismi sac̾m̃tũ ꝑcepisse
cognoscit᷑. nulla ratione illud iterato accipiat.
siue ineccłia. siue extra eccsiã. hoc÷ siue acatholico
siue abheretico. siue deniq afideli siue ab infi
deli. cuiꝰ cũq condicionis. etatis. aut serus. ꝑ¬
sona: illuo acceꝑit. tantũ mͦ scdm rectã catholici
baptismatis: formã acceꝑit. ratii constare debe¬
ibit. nec ulla ratione pot̾it ittrari. Quod eñi bonũ
accepit. quare bonũ ñ iudicet᷑. etiã si abono non
accepit. : Non eñi illiꝰ erat aqͦ accep̃. ul potius
ꝑque accepit. qͥbonꝰ ñ fuit: s illiꝰ incusꝰ nomine

Expanded text:
r valde rationabili definitione a sanctis Patribus institutum est, ut qui semel baptismi sacramentum percepisse cognoscitur, nulla ratione illud iterato accipiat sive in Ecclesia, sive extra Ecclesiam, hoc est a Catholico, sive ab haeretico, sive denique a fideli, sideli cujuscunque conditionis, aetatis, aut sexus persona illud acceperit, modo tantum secundum rectam Catholici baptismatis formam acceperit, ratum constare debebit, nec ulla ratione poterit iterari. Quod enim bonum accepit, quare bonum non judicetur etiamsi a bono non accepit? Non enim illius erat a quo accepit, vel potius per quem accepit, qui bonus non fuit, sed illius in cujus nomi
Abbreviated transcription (Latin):
teptu parentũ sine sac̾m̃to cireu̾cisiõis tͥnsiert pꝰmo¬
dũ eodẽ sac̾m̃to ꝑcepto salutis effectũ c̃ secutisint.
dũ in dixerit. Et pot̾ fortasse ñ irrationabilit̃ c̃di.
qał sic̃ degentibꝰ adritũ leg̾ uenientes ħ sacm̃tũ qͣ¬
libet etate adsalutẽ ꝑceper̃t. ita etiã siqͥ sublege
tẽpore suo ħ ñꝑcipissent ad salutẽ cñ ormnediũ
eis oꝑatu̾si. si ille pꝰ modũ suseipiendapͥorẽ negłi¬
gentia correri̾t. S iegͥ cir̃cisiois sad meũ semi¬
ni abtahe sc̃ific̃ando i signando part̃ qͥatũ⁊ sẽi

Expanded text:
ia sive contemptu parentum, sine sacramento circumcisionis transierunt; postmodum eodem sacramento percepto salutis effectum consecuti sunt,tavo celebrandum indixerit. Et potest fortassis non irrationabiliter credi, quod sicut de gentibus ad ritum legis venientes, hoc sacramentum qualibet aetate ad salutem perceperunt, ita etiam si qui sub lege tempore suo hoc non percepissent, ad salutem tamen et remedium eis operatum sit, si illud postmodum suscipiendo priorem negligentiam correxerunt. Sic igitur circumcisionis sacramentum semini Abrahae sanctificando et signando pariter datum est;
Abbreviated transcription (Latin):
uitã seqr̃ aliq̃n tempꝰ gr̃e inqͦ quasi pꝰ sabbatũ leg̾
et̾nabona seruientibꝰ dõ ꝓmittunt᷑. Merito gͥ pͥma
illa circu̾cisio q̃ sac̾m̃tũ erat illar̃ duar̾ uissio iussa:
fierioctauo die. ut ostendet᷑ qđ intẽpore gr̃e corda
circũeidencla erant. ꝑ emundationẽ iniqͥtatis. ⁊ in
tẽꝑe resurrectionis corꝑa: ꝑ depositionẽ corruptiõi.

Expanded text:
quando tempus gratiae, in quo quasi post Sabbatum legis, aeterna bona servientibus Deo promittuntur. Merito igitur prima illa circumcisio quae sacramentum erat illarum duarum; jussa est fieri octavo die ut ostenderetur quod in tempore gratiae corda circumcidenda erant, per emundationem iniquitatis, et in tempore resurrectionis corpora, per depositionem corrupt
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ insinuant fidẽ. Scła aũt qr inea ꝯtinent᷑ p̃cepta
q̃ instruunt ad bonã oꝑatioñe. Inpͥma tabula tͥast̃
uit᷑. officia humanitatis paimo exhibent᷑. Tria
min̾e patrẽ. ut utͥnq pat̾nitas pͥncipii auctorita¬
te honoret᷑. In pͥma tabula p̃ceptio: ⁊ phibitio. si¬
milit ⁊ insccła. ut utͥaq studeas ⁊ fac̾e q̃ debes ⁊ caue
uͦ si offendis peccatũ. face̾ eñ ñ facienda peceatũ ẽ:

Expanded text:
quae insinuant fidem; secunda quia in ea continentur praecepta quae instruunt ad bonam operationem. In prima tabula tria sunt vitur officia humanitatis proximo exhibentur. Triaminem patrem, ut utrinque paternitas principii auctoritate honoretur. In prima tabula praeceptio est et prohibitio, similiter in secunda, ut utrumque studeas et facere quod debes, et cavere altero vero si offendis, peccatum est. Facere enim non facienda peccatum e
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾aret᷑̃. Idẽ eñi salutifere curatiõis aualiũ cirẽcisio
ꝯtͣ originale peccatũ in lege oꝑabat᷑. qaͣ nc̃ baptismꝰ.
excepto qd regni cilestis ianuã pͥmi patres int̾re non
potuert̃ ꝓpt̾ qđ necessaria fuit mors .xͥ. qͥ ad itũ uite
pate fac̾et. Tres st̃ sane circ̾cisiones. una incarne tm̃¬

Expanded text:
cisio contra originale peccatum in lege cooperabatur quod nunc baptismus, excepto quod regni coelestis januam primi patres intrare non poterant, propter quod necessaria fuit mors Christi, quae aditum vitae patefaceret. Tres sane sunt circumcisiones: Una in carne t
Abbreviated transcription (Latin):
eireu̾cisioĩs. p̾ea signanda ꝑsacm̃tũ baptis matiᷤ.
Primũ signadm incarne. subqͦ uniendierant. qͥ in
carne unũ erant. Proptẽa curt̃cisiodata ñ: nͥ senu¬
ni abrahe. ut incarne signarent᷑. qͥ in carne uni¬
rent᷑. Postqͣ aũt adhac unitatẽ accesert̃. qͥ scdm
carnis gen̾ationẽ ex ipso ñ fuert̾ positũ: signałm
unioĩs. ext̾ substanciã carnis. qr sp̃u ⁊ fide unũ

Expanded text:
ircumcisionis postea signanda per sacramentum baptismatis. Primum signaculum in carue sub quo uniendi erant, qui in carne unum erant Propterea circumcisio data non erat nisi semini Abrahae, ut in carne signarentur qui in carne unirentur. Postquam autem ad hanc unitatem accesserunt qui secundum carnis generationem ex ipso non fuerunt, positum est signaculum unionis extra substantiam carnis, quia spiritu et fide unum
Abbreviated transcription (Latin):
randũ accessiss totũ occupau̾at morbꝰ qđ totu re¬
liqͥ̃rat sab Et apposuit incorꝑe gen̾is humam
paucis. ut paulat̾i morbꝰ deficẽt. ⁊ salꝰ crescerit.
Postea sublege sc̃pta remedia plura c̃tulit. ⁊ plures
ette ilł: Tria sac̃mta decren. oblatiões. ⁊ sacͥficia.
decime inpattiõib l oblatiões inribꝰ sacͥficia maĩalib¬
S ub lege spͥta multa fuert̃ p̃cepta. ⁊ multa sacm̾¬
ta. Precepta eñi seͥpte leg̾. alia fuert̾ mobilia. aba
in mobilia. Mobiliast̃ q̃ exdispensatiõe ad tẽpꝰ sẽ
ordinata. In mobilia st̃ q̃ anatã uenunt. ⁊ ł mi ma¬

Expanded text:
randum accessisset, totum occupaverat morbus, quem totum reliquerat salus. Et apposuit in corpore generis humani ucis personis, ut paulatim morbus deficeret et salus cresceret. Postea sub lege scripta, remedia plura contulit, et plurecite illis . Tria sacramenta: decimae, oblationes, et sacrificia. Decimae in portionibus, oblationes in rebus, sacrificia in animalibus. Sub lege scripta multa fuerunt praecepta, et multa sacramenta. Praecepta enim legis scriptae, alia fuerunt mobilia, alia immobilia. Mobilia sunt quae ex dispensatione ad tempus sunt ordinata. Immobilia sunt quae a natura veniunt, et ve