comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sit primicertatus qui ⁊ domesticat᷑ nomina
qui ad eius ꝑtinent actionem. Hio honor ꝙͣ¬
uis tantis natalib uideatur iniferior cũctis
tamen fascib tuisiundetur ẽẽ felitior tuꝰ
temꝑe meriusti conuigem regie stitpis
accipere. quara in tius curulib nec presũp
sissesoptare. Agenuncut sicut tͥ ẽ uotiuus.
ita nobis reddatur acceptus. Considera qͣd
merueris. ⁊ clignum te nr̃a affinitate trac¬
tabis sam qui familie regnantis ad iungit
in laudum gremio collocatur. Nunc maior
oꝑa mansuetutlini detur. nunc om̃ib com¬
munio benigna prebeatur. ut talem prebe¬
nuir elegisse quem nulla possit prosꝑitas
lramutare. Humilis age rem głe qr demo¬
destia laus sumitur de elatione odium cõ¬
citatur Prouectib quidem ꝓxima ẽ indu¬
bitant inuidia s tolerantia melius uin¬
citur. que contentione semꝑ augetur Su¬
pracetas enim uirtutes. amicam sapien¬
tib ama patientiam: erectus ex nob̃. susti¬

Expanded text:
sit primiceriatus, qui et domesticatus nominatsit primiceriatus, qui et domesticatus nominatqui ad ejus pertinent actionem. Hic honor quamvis tantis natalibus videatur inferior, cunctis tamen fascibus tuis videtur esse felicior; cujus tempore meruisti conjugem regiae stirpis accipere, quam in tuis curusisses optare. Age nunc, ut sicut tibi est votivus, ita nobis reddatur acceptus. Considera quid merueris, et dignum te nostra affinitate tractabis. Nam qui familiae rin laudum gremio collocatur. nunc maior opera mansuetudini detur: nunc omnibus communio benigna praebeatur, ut talem probemur elegisse, quem nulla possit prosperitas immutare. humilis age rem gloriae, quia de modestia laus sumitur, de elatione odium concitatur. provectibus quidem proxima est indubitanter invidia, sed tolerantia melius vincitur, quae contentione semper augetur. Supra ceteras virtutes amicam sapientibus ama patientiam: erectus ex nobis susti
Abbreviated transcription (Latin):
sapientissime imꝑator. ut illa nob̾
libenti animo faciatis impendi: ad que si
eẽmus desides. a ur̃a potius clem̃tia debe¬
remus hortari. Uobis enu gratumẽẽ nois
dubium ẽ quicquid ꝑ nos ad italie decorem
contigerit expediri: qr laulib nr̃is iure pro¬
ficit. qñ uidetur crescere quodad nr̃e reipu.
potest głam pertinere Quaꝑꝑ exhibens prĩ¬
cipatui ur̃o reuerentissimũ salutationis af¬
fectum harum portitorem ad illa direximꝰ
exhibenda ad que quondam calogenitus fu¬
erat destinatus. ut ⁊ si ꝑsona reb humanis
subtracta ẽ beneficra tam̃ ur̃a ad nos deouiuã¬
de ꝑueniant: ne cassetur desiderurm. quod cõ¬
uenienter ẽ de ub̃a presumptione securum:

Expanded text:
sapientissime imperator, ut illa nobis libenti animo faciatis impendi, ad quae si essemus desides, a vestra potius clementia deberemus hortari. Vobis enim gratum esse non dubium est quidquid per nos ad Italiae decorem contigerit expediri: quia laudibus vestris jure proficit, quando videtur crescere quod ad nostrae reipublicae potest gloriam pertinere. Quapropter exhibens principatui vestro reverentissimum salutationis affectum, harum portitorem ad illa direximus exhibenda, ad quae quondam Calogenitus fuerat destinatus; ut, etsi persona rebus humanis subtracta est, beneficia tamen vestra ad nos, Deo juvante, perveniant, ne cassetur desiderium quod convenienter est de vestra praesumptione securum
Abbreviated transcription (Latin):
erroris detersa caligine publici ratiocinii
possit claritas apparere. Nam si aliter faci¬
as. te damina respitiunt: que per neglectũ
tuum publicis utilitatib ingeruntur. Et
ut facilius possis deo aitiliante que sunt
statuta perficere. islum atq illum secdis
nr̃e milites. tibi officioq nr̃o consuetudiua¬
rie precipimus unminere.quatinus ordi¬
natio nr̃a inculpabiliter sortiatur esfectũ
Caue ergo ne te imparem nrĩs prestesad¬
monitis. qr nuis fedum ẽ ut a quo laudã¬
da repostimus. resecanda potius approbe
cancellarus deputati. señ pp̃o .iii.

Expanded text:
erroris detersa caligine, publici ratiocinii erroris detersa caligine, publici ratiocinii possit claritas apparere. Nam si aliter facias, te damna respiciunt, quae per neglectum tuum publicis utilitatibus ingeruntur. Et ut facilius possis, Deo auxiliante, quae sunt statuta perficere, illum atque illum sedis nostrae milites tibi officioque vestro consuetudinarie praecipimus imminere, quatenus ordinatio nostra inculpabiliter sortiatur effectum. Cave ergo ne te imparem nostris praestes admonitis: quia nimis foedum est ut a quo laudanda reposcimus, resecanda potius approbemCANCELLARIIS DEPUTATI, SENATOR
Abbreviated transcription (Latin):
mone conuenit loqui. qrbonaruinreruin
nulla sacietas ẽ fateor auiditatem desiderii
mei. cupiome uobistum uelle preclicari. Ue¬
niainus nunc ad consueta: que ideo debentsꝰ¬
cipi grata qr probantur ẽẽ sollemnia. Qua¬
ꝑꝑ quod feliciter clictum sit te officiumt tu¬
um cum dei iuuamine possessorem precipi¬
mus admonere ut tributa inlictionis ter¬
ciedetime deuota mente persoluant. quati¬
nus trine illationis moderamine custodito
debitam rel .p. inferant functionem. Tem¬
pora exactionum statuta seruentur ita tñ
ut nullus sub immature compulsionis in¬
urla se ingemiscat exactum nec iterũ sub
turpi uenalitate inclutiarum largitas dãp¬
nosa prebeatur. Dilatio enim tributi maior
fit causa dispendii. qñ irrite suspenditur qd̃
nullis pertractionib euitatur. Expensarũ
quoq fidelem noticiam qrternis mensibus
comprehensam consuetudine custodita ad
scruna nr̃a dirigere maturabis. ut totus

Expanded text:
mone convenit loqui, quia bonarum rerum mone convenit loqui, quia bonarum rerum nulla satietas est. fateor aviditatem desiderii mei: cupio me vobiscum velle praedicari. Veniamus nunc ad consueta: quae ideo debent suscipi grata, quia probantur esse sollemnia. quapropter, quod feliciter dictum sit, te officiumque tuum cum dei iuvamine possessorem praecipimus ammonere, ut tributa indictionis tertiae decimae devota mente persolvat, quatenus trinae illationis moderamine custodito debitam rei ppora exactionum statuta serventur; ita tamen, ut nullus sub immaturae compulsionis injuria se ingemiscat exactum, nec iterum sub turpi venalitate induciarum largitas damnosa praebeatur. Dilatio enim tributi major fit causa dispendii, quando irrite suspenditur quod nullis protractionibus evitatur. Expensarum quoque fidelem notitiam, quaternis mensibus comprehensam, consuetudine custodita, ad scrinia nostra dirigere maturabis; ut totius
Abbreviated transcription (Latin):
lictionem per prouintias contulerunt. Nul¬
lum repudiat sequenda iusticia. om̃s clarifi¬
cat quos sui participatione sublunat. ¶i¬
norem se ille solus facit qui ab ip̃a clisdes¬
serit. Cur accipiendi uota sectemur: Nul¬
lam głam recipit qui diues uocatur. contra
om̃i laude decoratur. qui iustus elicitur.
Desideremus potius quod nos preciosio¬
res locupletib facit fasces accipimus. ut
graues ẽẽ debeamus: tribunalia conscen¬
dimus. ut moꝵ gradib euehamur. Nil ui¬
le. nilcupidum: udices decet Claras enim
suas maculas rectlunt si illi ad quos multi
respiciuint aliqua reprehensione sordestũt
Auioquin expedit siuideri. quam cunctorũ
irrisione signari. Omnes ergo qui gremio¬
rum celsa petimus uitioꝵ humilia desera¬
mus. Sit in nobis frons libera ut aliorũ
poslimuls emendare perata Enuat cruren
omne quod inquinat. ⁊ ideo dissiilis ab actu
sato debet ẽẽ qui iuclicat. Hec nod annuo ser¬

Expanded text:
dictionem per provincias contulerunt. Nuldictionem per provincias contulerunt. Nullum repudiat sequenda iustitia: omnes clarificat, quos sui participatione sublimat: minorem se ille solus facit, qui ab ipsa discesserit. cur accipiendi vota sectemur? nullam gloriam recipit qui dives vocatur: contra omni laude decoratur qui iustus edicitur. desideremus potius quod nos pretiosiores locupletibus facit. fasces accipimus, ut graves esse debeamus: tribunalia conscendimus, ut morum gradibus evehamur. Nil vile, nil cupidum iudices decet. claras enim suas maculas reddunt, si illi ad quos multi respiciunt aliqua reprehensione sordescunt. alioquin expedit non videri quam cunctorum irrisione signari. omnes ergo, qui gremiorum celsa petimus, vitiorum humilia deseramus. sipossimus emendare peccata. Aequat crimen omne, quod inquinasato debet esse qui iudicat. haec nos annuo ser
Abbreviated transcription (Latin):
ratias dininitati refero qr ⁊ ꝓuinci¬
ales refecerunt que monui. ⁊ ego cõ¬
pleuiomĩa que promisi. Nam nec me sensit
quisquam aliqua uenalitate pollutum nee
ego ꝑrotuli tributarios indeuotos. Habemꝰ
utriq quod in nobis diligere debeamus. ¶l
repererunt affectuosos iudices. nos adquisi¬
iumus integerrimos precones. Agamusi¬
tacp deo prestante quod cepiinus. Possessor
muichi publicas petiunas libens inferat ego
illiin conuentus iusticie tributa ꝑsoluam.
Uobis aũ commode repetitur. quod ueracit̃
actum ẽẽ sentitur. qñ dereb preteritis spes
magna rectlitur in futuris. Probastis eni
qr nullum coegimus dare quod ñ debuiss
offerre slon publicis ñ priuatis amequisꝙͣ
damnis afflictus ẽ cliscussoꝵ terrores fecimꝰ
ignorari nec extra ordinaria quesuumus.
qui cuncta geri legib optabamus. Sed
nec uos scitis mea parte dissuniles. Presu¬
les unutatores ẽẽ dignitatis nr̃e iura uolue¬
runt quib pene eandem quam hobis uiris¬

Expanded text:
ratias divinitati refero, quia et provinciales fecerunt quae monui et ego complevi omnia quae promisi. nam nec me sensit quisquam aliqua venalitate pollutum nec ego pertuli tributarios indevotos. habemus utrimque quod in nobis diligere debeamus: illi repererunt affectuosos iudices, nos adquisivimus integerrimos praecones. agamus itaque deo praestante quod coepimus. possessor mihi publicas pecunias libens inferat: ego illi in conventu iustitiae tributa persolvam. Vobis autem commode repetitur, quod veraciter actum esse sentitur, quando de rebus praeteritis spes magna redditur in futuris. probastis enim, quia nullum coegimus dare quod non debuisset offerre. non publicis, non privatis a me quisquam damnis afflictus est. discussorum terrores fecimus ignorari. nec extraordinaria quaesivimus, qui cuncta geri legibus optabamus. sed nec vos sitis in ea parte dissimiles. praesules imitatores esse dignitatis nostrae iura voluernnt, quibus paene eandem quam nobis iuris
Abbreviated transcription (Latin):
laudantes. His gͥtot amplissimis lau¬
clib incitati. patrictatus tͥapicem iusta
remuneratione conferimꝰ. ut qd̃ aliis ẽ
p̃mium tͥ sit retributio meritoꝵ. Ma¬
cte sumine uir felicitate laudabili.
qui ad hanc uocem dñantis animos ĩ¬
pulisti ut bonoꝵ tuoꝵ potus fateatũ
ẽẽ qd̾cedimꝰ. Sint hec cliuina ꝑpetua. ut
cũ hec ꝓ renuneratione tribnimus. me

Expanded text:
laudantes. His igitur tot amplissimis laulaudantes. His igitur tot amplissimis laudibus incitati patriciatus tibi apicem iusta remuneratione conferimus, ut quod aliis est praemium, tibi sit retributio meritorum. macte, summe vir, felicitate laudabili, qui ad hanc vocem dominantis animos impulisti, ut bonorum tuorum potius fateamur esse quod cedimus. sint haec divina perpetua, ut, cum haec pro remuneratione tribuimu
Abbreviated transcription (Latin):
lis soli fortuna nesciret. At tu consuetu¬
dinem deuotionis impendens. eo nos o¬
bligasti munere. quo tͥ putamus om̃ia
retłłidisse. Inde amplificando debitum
unde credi poterat ab solutum. Egisti
ꝑcuncta iudicem totius erroris exper¬
tem nec inuidia quẽplam deprimens.
nec gr̃a blandiente sublimaris. Quod
cũ ubiq sit arduum tum fit in patria i¬
głosum ubi necesse ẽ aut gr̃am patente.¬
la ꝓuocet aut ocdium longe contentio¬
nes exasꝑent. Oblectat gͥ nos actus p̃fe¬
cture recolere totiusitalie notissimũ
bonũ ubi cuncta ꝓuida ordinatione
disponens ostendisti quã leue sit stipẽ¬
dia sub iudicis integritate dẽp̾hendete.
Nullus graiit̃ obtulit quł sub equitae
ꝑsoluit qr quicquid ex orãme tribuit᷑.
clispenlium ñ putatur fruere nunc
bonis tius. ⁊ utilitatẽ ꝓpriam quam
respectu publico contempsisti recipe
duplicatam. Hec ẽ enim uite głiosa
cõmoditas dños eẽ testes ciues habere

Expanded text:
lis soli fortuna nesciret. At tu consuetulis soli fortuna nesciret. At tu consuetudinem devotionis impendens, eo nos obligasti munere, quo tibi putamus omnia reddidisse: inde amplificando  ed., applicando debitum, unde credi poterat absolutum. Egisti cuncta iudicem totius erroris expertem, nec invidia quempiam deprimens nec gratia blandiente sublimans. quod cum ubique sit arduum, tum fit in patria gloriosum: ubi necesse est aut gratiam parentela provocet aut odium longae contentiones exasperent. Oblectat igitur nos actus praefecturae recolere, totius Italiae notissimum bonum, ubi cuncta provida ordinatione disponens ostendisti, quam leve sit stipendia sub iudicis integritate dependere. nullus gravanter obtulit quod sub aequitate persolvit, quia quicquid ex ordine tribuitur, dispendium non putatur. Fruere nunc bonis tuis et utilitatem propriam, quam respectu publico contempsisti, recipe duplicatam. haec est enim vitae gloriosa commoditas dominos esse testes, cives habere
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc fluctuantib reb ꝓuinciarũ
corda uagatent᷑. ⁊ negligi tudem dnãn
nouitas ip̃a pateret. si clericoꝵ suspican
tium sntes ab obstinatione p̃cipiti de¬
uiasti culpan remouens illis. nob̾ ne¬
cessitatem subtrahens ultionis: egitsa¬
lubris ꝑsuasio. qd̾ uehemens uehemẽs
poterat emendare custrictio. Lucratus es
dampna ꝓiuncie. q̃ meruit sub deuotio¬
ne nescire. Ubi sub p̾cinctu matio ciuilia
iura custodiens. publica priuataq com¬
moda in auarus arbiter estimabas. et
ꝓprio sensu neglecto sine inudia lucri.
morũ aiitias retilisti. Exeludens uelq̃¬
unde uix solet reportari pacientie silen¬
tium. uoces tͥ militauere laudantium.
Nouimus enĩ testante tullio clericoꝵ
solita consuetudine possint iudice¬
etram de suspitionib accusare. Si ñ eop̃¬
conioꝵ fine contenti brutionum ⁊ luca¬
nie tͥ dedimus mores gerendos. nebonũ
quod ꝑegrina ꝓuincia meruisset genita¬

Expanded text:
adhuc fluctuantibus rebus provinciarum adhuc fluctuantibus rebus provinciarum corda vagarentur et neglegi rudem dominum novitas ipsa pateretur, Siculorum stium mentes ab obstinatione praecipiti deviasti, culpam removens illis, nobis necessitatem subtrahens ultionis. Egit salubris persuasio, quod vehemens poterat emendare districtio. Lucratus es damna provinciae, quae meruit sub devotione nescire: ubi sub procinctu Martio civilia jura custodiens, publica privataque commoda inavarus arbiter aestimabas; et proprio censu neglecto, sine invidia lucri, morum divitias retulisti: excludens vel queunde vix solet reportari patientiae silentium, voces tibi militaverunt laudantium. Novimus enim, testante Tullio  In Brutsolita consuetudine possint judicetiam de suspicionibus accusare. Sed non eo praeconiorum fine contenti, Brutiorum et Lucaniae tibi dedimus mores regendos, ne bonum quod peregrina provincia meruisset, genita
Abbreviated transcription (Latin):
fruatur honore quod ẽ natura lauda¬
bile nee desint ꝓbate conscientie fasceᷤ
cũ geñat animo dignitates. om̃ia si¬
quidem bona suis sunt iuncta cum
fructib nec credi potest uirtus que se¬
questratur: a premio. tasũ iidicu nr̃i
culmen excelsum ẽ qm̃ qui a nobis pro¬
uehitur. p̃cipius plenus meritis esti¬
matur. slam si equabilis credendus ẽ
quẽ iustus elegerit. si temꝑantia p̃ditꝰ
quẽ moderatus acciuit. om̃ium ꝓfecto
capax potest ẽẽ meritoꝵ. qui iudicem cũ¬
ctabum meruit hr̃e iurtutum. Quid
eñi maius queritur quã hiec inuenisse
laudum testimonia. ubi gratificatio
ñ potest eẽ suspecta: Regnantis quippe
sententia iudiciũ desolis actibꝰ sumit.
nec blandiri dicatur animus dñi pote¬
state munitꝰ. Repetantur certe que te
nr̃is sensib infuderunt. ut laboris tui
fructum capias. cum nr̃is animis sin¬
gula suauit in hesisse cognoscas. In ip̃o
quippe imꝑii nr̃i deuotꝰ exordio. cum

Expanded text:
fruatur honore quod est natura laudabile, nec desint probatae conscientiae fasces, cum generat animo dignitates – omnia siquidem bona suis sunt iuncta cum fructibus, nec credi potest virtus quae sequestratur a praemio – tamen iudicii nostri culmen excelsum est: quoniam qui a nobis provehitur, praecipuis plenus meritis aestimatur. Nam si aequabilis credendus est quem iustus elegerit, si temperantia praeditus quem moderatus ascivit, omnium profecto capax potest esse meritorum, qui iudicem cunctarum meruit habere virtutum. quid enim maius quaeritur quam ibi invenisse laudum testimonia, ubi gratificatio non potest esse suspecta? regnantis quippe sententia iudicium de solis actibus sumit, nec blandiri dignatur animus domini potestate munitus. Repetantur certe quae te nostris sensibus infuderunt, ut laboris tui fructum capias, cum nostris animis singula suaviter inhaesisse cognoscas. in ipso quippe imperii nostri devotus exordio, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ignum ẽ ut sequatur uota fidelium.
fructus laboꝵ. ⁊ suꝑior gradus exci¬
piat quos gestarum rerum integritas affe¬
c̾ta cõmendat. Hinc ẽ quod ursum primicẽ.
ẽẽ censemus: lit qui ad maiora ꝓuecti ten¬
duntur officia predicanda conscientie se¬
quantur exempla
De primicetio singu¬
larioꝵ quiegreditur.xxxii.

Expanded text:
ignum est ut sequatur vota fidelium fructus laborum et superior gradus excipiat, quos gestarum rerum integritas affectata commendat. hinc est quod Ursum primiceriuesse censemus: ut qui ad maiora provecti videntur officia, praedicanda conscientiae sequantur exempla. DE PRIMICERIO SINGULARIORUM QUI EGREDITUR.
Abbreviated transcription (Latin):
oblator pauꝑem uitam. sola
mercandi actione sustentat. Non illi opifi¬
cium ẽ questui. nulitia cõmodo: cultura
compendio. Hoc ip̃m quod mercennarius
ꝑsecutionib ⁊ locaticia fatigatione cogno¬
scitur. fama quidem sua s facultas crescit
aliena. S tñ qm̃ illi fides magna ẽ ⁊ si par¬
la sub̾ia: quoties cũ pecuniis quoꝵ piam ca¬
taplirecentis nundinas adit. creditoribꝰ be¬
ne credulis. sola deponut moꝵ exꝑimenta ꝓ
pignore. Interdictandum mͥ ista suggesta
sunt: nec ob hoc tlubito aulita fident̃ asserere
qr ñ parumiħ intimos agunt. quib ẽ ipse
satis intimꝰ. Huiꝰ igitur teneram frontem:
luba rudim̃ta cõmendo. Et qr nom̃ eiꝰdem
lectoꝵ nuꝑalb accepit. agnoscitis ꝓfectu¬
ro cuume epłam. clerico debuisse formatã.
Quem ꝓpe diem ñ in iuria reor mercatorẽ
splendidum fore sihinc ad ur̃a obsequia
festinans frigore fontiũ ciuicoꝵ sepe fontẽ
mertatoris anteferat. Memor:¬

Expanded text:
oblator pauperem vitam sola mercandi actione sustentat: non illi est opificium quaestui, militia commodo, cultura compendio: hoc ipsum quod mercenariis prosecutionibus et locatitia fatigatione cognoscitur, fama quidem sua, sed facultas crescit aliena. Sed tamen quoniam illi fides magna est, et si parva substantia, quoties cum pecuniis quorumpiam catapli recentis nundinas adit, creditoribus bene credulis sola deponit morum experimenta pro pignore. Inter dictandum milri ista suggesta sunt, nec ob hoc dubito audita fidenter asserere: quia non parum mihi intimos agunt, quibus est et ipse satis intimus. Hujus igitur teneram frontem, dura rudimenta commendo: et quia nomen ejusdem lectorum nuper albus accepit, agnoscitis profecturo civi me epistolam, clerico debuisse formatam. Quem propediem non injuria reor mercatorem splendidum fore; si hic ad vestra obsequia festinans, frigoribus fontium civicorum saepe fontem mercatoris anteferat. Memor
Abbreviated transcription (Latin):
Res uua subtracta cuncta deformat ⁊ to¬
tum deesse creditur. ubi uel minima que¬
bele asꝑitas cõmouetur. Species p̃terea
que mensis regiis apparantur exactas.
tota sedulitate ꝑquitite. Nam quid ꝓderit
exercitui satiffacere. si uos contigerit ĩ ip̃a
dsiorum passione petcare: Pareant pro¬
uinciales ad moniti tuuitates singule de¬
clarata breuib subministrent slam
quotiens leto principio occurritur. es¬
ficatiter beneficia postulantur. Cogita¬
te etiam quod presens facta ur̃a diiu¬
dico: aut gr̃as uobis dñi gaudens reddo.
aut commonitionem principis ibatus at¬
tribuo. Agite gͦ ne mͥimputetur ir̃ exces¬
sus. qr cunctis de uobis satiffacio. qd̃ culpis
uris offerendeto. Persoluat mͥpotius gra¬
tiam uniuersus exertitus. Magna uob̃

Expanded text:
res una subtracta cuncta deformat et tores una subtracta cuncta deformat et totum deesse creditur, ubi vel minima querela asperitas commovetur. Species praeterea, quae mensis regiis apparantur, exactas tota sedulitate perquirite. nam quid proderit exercitui satisfacere, si vos contigerit in ipsa dominorum pastione peccare? pareant provinciales ammoniti: civitates singulae declarata brevibus subministrent. nam quotiens laeto principi occurritur, efficaciter beneficia postulantur. cogitate etiam, quod praesens facta vestra diiudico: aut gratias vobis domini gaudens reddo aut commonitionem principis iratus attribuo. agite ergo, ne mihi imputetur vester excessus, quia cunctis de vobis satisfacio, quos culpis vestris offendero. persolvat mihi potius gratiam univers
Abbreviated transcription (Latin):
negligentib affert ꝑiculum sie
strenue laborantib prestat ornatum. qr
p̃mium ẽ uite dño uulente seruire cui nec
culpa celati nec bonum possit absconcli. Qͣ
gratum ẽ sine offensione aliqua iter agerẽ¬
destmatun iudece undlicia diligente dubi¬
a sine tumore transire gressu facili montu¬
osa conscendere in pontib cun trabium
mobilitate nĩ tremere: uiamq sic confic̾ẽ
utt om̃ia ꝓbentitr animo conuenisse. Mi¬
litiam urãm transcenditis. sirerum dño
placere possitisllam cui nos parere conten¬
dunus. magnus ꝑuectus ẽ si mereamim
ad eius placidos uenire conspectus. Quo¬
circa iter flaminine riuis sulcantib exa¬
ratum hiantes ripas latissima pontium
int̾iectione coniungite oppressas margi¬
nes platearum asꝑrimis siluis enudate
parauerendoꝵ ascriptus numerus ꝓcuret᷑.
Cum electa qualitate membroꝵ. armona¬
tum designatarum copia sine altquo pos¬
sessorum dispendio congregetra: qr sic õia
grata retłlitis sun nulla parte peccetis.

Expanded text:
neglegentibus affert periculum, sic strenue laborantibus praestat ornatum, quia praemium est vitae domino vidente servire, cui nec culpa celari nec bonum possit abscondi. quam gratum est sine offensione aliqua iter ageredestinatum, videre indicia diligentiae, dubia sine timore transire, gressu facili montuosa conscendere, in pontibus cum trabium mobilitate non tremere viamque sic conficere, ut omnia probentur animo convenisse! militiam vestram transcenditis, si rerum domino placere possitis. nam cui nos parere contendimus, magnus provectus est si mereamini ad eius placidos venire conspectus. Quocirca iter Flaminiae rivis sulcantibus exaratum, hiantes ripas latissima pontium interiectione coniungite, oppressas margines platearum asperrimis silvis enudate. paraveredorum adseriptus numerus procuretur cum electa qualitate membrorum: annonarum designatarum copia sine aliquo possessorum dispendio congregetur, quia sic omnia grata redditis, si in nulla parte peccetis.
Abbreviated transcription (Latin):
tib obsecuntur. ꝓuintiales dampnis
płimis ingrauator: qd̾ credimꝰ emolum̃¬
toꝵ paruitate nutritũ qr sub quadam ex¬
cusatione peccare creclitur. cui necessa¬
ria ñ prebentur. Et ideo speriali benefi¬
cio generalia compenclia largientes.
magnitudi tue p̾senti auctoritate
p̃cipinns ut supra tlucentos solidos.⁊
decem annonas quas hactenꝰ acceꝑunt.
annuos faciatis incunctant̃ adiungi.
qu uris rationib debeant amputari.
ut dum mat̾ criminũ necessitas tollit᷑.
peccantli ambitꝰ auferat᷑. Si qus autẽ
iussionũ nr̃arum imꝓbus temerator
extit̾it ut aliquo casu in dampnis pro¬
iuntialum aut p̃ uiliciis implicetur.
emo lum̃tis cateat uiũ sib qr ille dignul
ẽ premia consequi qui parere cognostit᷑
equitati. deo enĩ anobis accipit: neab
aliis querat. Nr̃m dare nobilitas ẽ. Do¬
na regalia quãuis parira sublinant.
qr simł ⁊ meritoꝵ gr̃am reppetisse credi¬
tur. qui principali muñe subleuatur

Expanded text:
ibus obsequuntur provinciales damnis plurimis ingravatos; quod credimus emolumentorum parvitate nutritum, quia sub quadam excusatione peccare creditur, cui necessaria non praebentur. Et ideo speciali beneficio generalia compendia largientes, magnitudini tuae praesenti auctoritate praecipimus ut supra ducentos solidos et decem annonas quas hactenus acceperunt, s solidos annuos faciatis incunctanter adjungi, qui nostris rationibus debeant imputari; ut dum mater criminum necessitas tollitur, peccandi ambitus auferatur. Si quis autem iussionum nostrarum inprobus temerator exstiterit, ut aliquo casu in damnis provincialium aut praeiudiciis implicetur, emolumentis careat universis, quia ille dignus est praemia consequi, qui parere cognoscitur aequitati: ideo enim a nobis accipit, ne ab aliis quaerat nostrum dare nobilitas est: dona regalia quamvis parva sublimant, quia simul et meritorum gratiam reperisse creditur, qui principali munere sublevatur
Abbreviated transcription (Latin):
plutian additione cognouimꝰ in
ea te qua si decuerat actione uersatum.
ut eñ quem somptu ꝓprio uiuare debuis¬
ses. dispendio ꝓprietatis affligeres. Affini¬
tatem quippe tuam sola etiã debuerãt
impensa testari. Quale gͦ uidet᷑ sangͥne
coniunctis qđ criminosum ꝓbaretur extra¬
neis: Atq sdeo p̃senti iussione censemus.
ut quicquid aneotherio ꝓdiga uoluntae
lasciuote si tam ꝯparasse quã sibripius¬
se cognoscis. in comꝑanda militi nr̃o sine
aliqua dilatione restituas. Nenos huius
modi fc̃m cogas legib uinaicare quinsĩc
uidemur om̃ia mansuetutline temꝑasse.
ꝑire em̃ puppillo sĩ patimu: qd̵ ꝑentibus
sibña landẽ dederama. Grauissimum
ẽ em̃ꝑ calumpniã subtrahi qd collatum
ẽ munificentia principali. Reliqua uͦ que
ꝓuigalis tue assereres portione contempto
iusticie tramite dinisisse si tñ appellanda
diuisio ẽ quã sub unius celebratã constat
arbitrio. sic ad nr̃m comitatũ festines occre¬

Expanded text:
Plutiani aditione cognovimus in ea te, qua non decuerat, actione versatum, ut eum, quem sumptu proprio iuvare debuisses, dispendio proprietatis affligeres. affinitatem quippe tuam solacia debuerant impensa testari. quale ergo videtur sanguine coniunctis, quod criminosum probaretur extraneis? Atque ideo praesenti iussione censemus, ut, quicquid a Neoterio prodiga voluntate lascivo te non tam comparasse quam subripuisse cognoscis, incorporanda militi nostro sine aliqua dilatione restituas, ne nos huius modi factum cogas legibus vindicare, qui nunc videmur omnia mansuetudine temperasse. perire enim pupillo non patimur quod parentibus sub nostra laude dederamus. gravissimum est enim per calumniam subtrahi, quod collatum est munificentia principali. Reliqua vero, quae pro iugalis tuae assereris portione contempto iustitiae tramite divisisse – si tamen appellanda divisio est, quam sub unius celebratam arbitrio, sic ad nostrum comitatum festines occurre
Abbreviated transcription (Latin):
constet ẽẽ uotum. ne ubiq cuuua. ubi¬
q moderata ꝑagantur maxime tam̃ optamꝰ
bene geri in regionib gallicaius. ubi ⁊ recens
uastatio ñ portat inuiriam ⁊ ip̃a initia bene
plantare debent nr̃i nominis famã. Princi¬
pis siquidem opimonẽ longe lateq lisse¬
minat. subiectoꝵ custodita securitas. Et
ubi exercitus dirigitur ñ grauanclis de¬
fendendi potus estimentur. atq sdeo p̃¬
senti auctoritate delegamꝰ. ut in auinio¬
ne qua resides. nulla fieri molenta patia¬
ris. uiuat nr̃ exercitus cuulit̾ cum roma¬
nis. prosit eis destinata defensio. nec aliqͥd
ilios a nr̃is sinatis pati quos ab hostilini¬
titur oppressione liberari

Expanded text:
constet esse votum, ut ubique civilia, ubique moderata peragantur, maxime tamen optamus bene geri in regionibus Gallicanis, ubi et recens vastatio non portat iniuriam et ipsa initia bene plantare debent nostri nominis famam. principis siquidem opinionem longe lateque disseminat subiectorum custodita securitas, et ubi exercitus dirigitur, non gravandi, sed defendendi potius existimentur. Atque ideo praesenti auctoritate delegamus, ut in Avinione, qua resides, nulla fieri violenta patiaris. vivat noster exercitus civiliter cum Romanis: prosit eis destinata defensio nec aliquid illos a nostris sinatis pati, quos ab hostili nitimur oppressione liberari
Abbreviated transcription (Latin):
ne nauseantis exsputus. nunc ex uetere se¬
natus consulto tiberiano .xxx. dierum iitã
post sententiam trahit uncum ⁊ gemoni¬
as ⁊ laqueum ꝑ horas turbulenti carnifi¬
tis horrescens. Nos quidem put ualemus
absentes presentesq uota facimus. preces
supplicationes q geminaius. ut suspenso
ictu iam iamq mucronis exertipietas augꝰ¬
ti. seminecem qͣmqͣm publicatis bonis: uel
exilio muniretur. Illo tam̃. sen expectat extre¬
ma quet seu sustinet infelitius nich ẽ. si pt̾
tot nocas mustas contumeliaso. aliquid nõ
amplius quam uiuere tunet. Wal.
uus candidiano suo salutem. uiii

Expanded text:
nae nauseantis exsputus nunc ex vetere senae nauseantis exsputus nunc ex vetere senatus consulto Tiberiano triginta dierum vitam post sententiam trahit, uncum et Gemonias et laqueum per horas turbulenti carnificis horrescens. nos quidem, prout valemus, absentes praesentesque vota facimus, preces supplicationesque geminamus, ut suspenso ictu iam iamque mucronis exserti pietas Augusta seminecem quamquam publicatis bonis vel exsilio numeretur, illo tamen, seu exspectat extrema quaeque seu sustinet, infelicius nihil est, si post tot notas inustas contumeliasque aliquid nunc amplius quam vivere timet, vale. Sidonius Candidiano suo salutem
Abbreviated transcription (Latin):
da penituline loquacitatis impalluisse ꝑ¬
hibentur. sero cognoscens posse reum ma¬
iestatis ꝓnunciati etiam eura qui ñ affec¬
tasset habitum purpͤatoriũ. Confesti
priuilegiis gremine prifecture quãꝑ quĩ¬
quennium repetitis fastib rexerat exauc¬
toratus. ⁊ plebelane familie ut ñ additus.
s ut rettlitus. publico carceri adiudicat᷑ ẽ.
Illud sane erumpnosissimura situti narra.¬
uere qui uiderant. quod qr se sub atratis ac¬
cusatorib exornatum ille politumq uilicibꝰ
intulerat paulopost cum cluceretirr ad dictꝰ.
miser nec miserabilis erat. Quis enĩ suꝑ
statu eius nimis inflecteretur: quem uidẽ.¬
tet acturatum delibutumꝙ. lautumuis au
ergastulo inferti: S ⁊ iuditio uix ꝑ ebdoma.¬
dam dupplicem comꝑhendinato capite multa¬
tus: in insulam coniectus ẽ serpentis epidau¬
ri. Ubi usq ad inunicoꝵ dolorem deuenusta¬
tus ẽ apeb humanis. ueluti uomitu fortu¬

Expanded text:
da paenitudine loquacitatis impalluisse pda paenitudine loquacitatis impalluisse perhibetur, sero cognoscens posse reum maiestatis pronuntiari etiam eum qui non adfectasset habitum purpuratorum. confestim privilegiis geminae praefecturae, quam per quinquennium repetitis fascibus rexerat, exauguratus et, plebeiae familiae non ut additus sed ut redditus, publico carceri adiudicatus est. illud sane aerumnosissimum, sicuti narravere qui viderant, quod, quia se sub atratis accusatoribus exornatum ille politumque iudicibus intulerat, paulo post, cum duceretur addictus, miser nec miserabilis erat. quis enim super statu eius nimis inflecteretur, quem videret accuratum delibutumque lautumiis aut ergastulo inferri? sed et iudicio vix per hebdomadam duplicem comperendinato capite multatus in insulam coniectus est serpentis Epidauri, ubi usque ad inimicorum dolorem devenustatus et a rebus humanis veluti vomitu fortu
Abbreviated transcription (Latin):
infeliti impudentia. concito gradu me¬
flũs ꝓpe uidicum sinib ingeritur. fer¬
reolus circum sistentib latera collegis. ue¬
reconde ac leuiter inimo subselliorum
capite consedit. ita ut ñ minus legatũ
se quam senatorem reminisceretur. plꝰ
ob hoc post ea laudatus. honoratusc. Dũ
hec ⁊ qui ꝓcerum defuerant affuerunt.
consurgunt partes legatiq ꝓponunt.
Epła post ꝓuinciale mandatum cuiꝰ supͣ
mentio facta ẽ ꝓfertur. Atq cum sensim
retitaretur aruandus nec dum int̾roga¬
tus se dictasre ꝑclamat. Respondere lega¬
ti qͣmqͣm ualde nequiter constaret qił pse
dictasset. Atubi se furens ille quantumc
caderet ignarus. bis terq repetita confes¬
sione tranffodit: acclamatur ab accusatorĩ¬
b. conclamatur a uidicib. teum ailicibꝰ
maiestatis lese confitentem teneri. Ad hoc
⁊ milib formularum uiris id santientum
iugulabatur. Tum demum laboriosus tar¬

Expanded text:
infelici impudentia concito gradu meinfelici impudentia concito gradu mediis prope iudicum sinibus ingeritur; Ferreolus circumsistentibus latera collegis verecunde ac leviter in imo subselliorum capite consedit, ita ut non minus legatum se quam senatorem reminisceretur, plus ob hoc postea laudatus honoratusque. dum haec, et qui procerum defuerant adfuerunt: consurgunt partes legatique proponunt. epistula post provinciale mandatum, cuius supra mentio facta, profertur; atque, cum sensim recitaretur, Arvandus necdum interrogatus se dictasse proclamat, re- spondere legati, quamquam valde nequiter, constaret quod ipse dictasset. at ubi se furens ille quantumque caderet ignarus bis terque repetita confessione transfodit, acclamatur ab accusatoribus, conclamatur a iudicibus reum laesae maiestatis confitentem teneri, ad hoc et milibus formularum iuris id sancientum iugulabatur. tum demum laboriosus tar
Abbreviated transcription (Latin):
quotiens desperatum furor arripiat: Int̾
hec reus nr̃ aream capitolinam ꝑcutrere
albatus modo suadis salutationib pas¬
cim crepantes adulationum bullas ut
recognoscens libenter audire mͦ serica ⁊gẽ¬
mas. ⁊ p̃ciosa queq trapezitatum in uolu¬
cra tunari. ⁊ quasi mercaturus inspicere.
brensare. depreciare deuoluere ⁊ interagen¬
flum multum de legib detemporib. de se¬
natu de principe queri quod se ñ priusqͣm
discuterent: ulciscerentur. Pauci mecdũ di
comꝑi. slam inter ista discesserari. ꝓcedit
nr̃ ad curiam paulo ante detonsus. pumi¬
catusꝙ: cum accusatores semipulliati
atq concreti. nuncios decem uiris operi¬
rentur ⁊ ab industria squalidi: preripu¬
issent reo debitam miserationem. sub in¬
iuria sordidatoꝵ. Citati intromittuntur.
Partes ut moris ẽ e regione consistunt. Of¬
fertur prefectoriis ante ꝓpositionis exor¬
dium: ius sedend̃l aruandus iam tinc

Expanded text:
quoties desperatum furor arripiat? Inter quoties desperatum furor arripiat? Inter haec reus noster aream Capitolinam percurrere albatus: modo subdolis salutationibus pasci, modo crepantes adulationum bullas ut recognoscens libenter audire, 18 modo serica, et gemmas, et pretiosa quaeque trapezitarum involucra rimari, et quasi mercaturus inspicere, prensare, depretiare, devolvere, et inter agendum multum de legibus, de temporibus, de senatu, de principe queri, quod se non priusquam discuterent, ulcisceost comperi; nam inter ista discesseram. procedit noster ad curiam paulo ante detonsus pumicatusque, cum accusatores semipullati atque concreti nuntios a decemviris opperirentur et ab industria squalidi praeripuissent reo debitam miserationem sub invidia sordidatorum. citati intromittuntur: partes, ut moris est, e regione consistunt, offertur praefectorum ante propositionis exordium ius sedendi: Arvandus iam tunc
Abbreviated transcription (Latin):
tlicii meditabantur. stilicet ut aduersa¬
rium incautum. ⁊ consiliis sodalum re¬
pudiatis. sͥ solitemere fidentem ꝓ cow¬
fessione responsi p̃cipitis in uoluerent.
Dicimus gͦ quid nobis. quid amicis se¬
cretiorib tutum putaretur. Suademꝰ
nil leue fatendum. Si quid ab inunicis
etiam ꝓ leuissimo flagitaretur. ipãm¬
illam illam clissi mulationem tribi¬
losissimam fore quo fatilius ꝑsuasio¬
nis securitatem inferrent. Q uibus
agnitis. ꝓripit sese atq in coniutia su¬
bita ꝓrumpens. abite degeneres mqͥt.
⁊ prefectoriis patrib incligni. cũ hac
suꝑforanea trepidatione. Michi qr¬
nich intelligitis hano negotii paitem
sinite curandam. Satis aruando consci¬
entia sua sufficit. Uix illud dignabor ad¬
nuttere ut ad uocati mͥ in actionib repe¬
tundarum patrocinalitur. Distedimus tri¬
stes. ⁊ si magis iniuria quam metore con¬
fusi. Quis enim medicoꝵ uire moueat᷑.

Expanded text:
dicii meditabantur: scilicet ut adversadicii meditabantur: scilicet ut adversarium incautum, et consiliis sodalium repudiatis sibi soli temere fidentem professione responsi praecipitis involverent. Dicimus ergo, quid nobis, quid amicis secretioribus tutum putaretur. Suademus nil quasi leve fatendum, si quid ab inimicis etiam pro levissimo flagitaretur: ipsam illam dissimulationem tribulosissimam fore, quo facilius persuasionis securitatem inferrent. Quibus agnitis, proripit sese; atque in convicia subita prorumpens: Abite degeneres, inquit, et praefectoriis patribus indigni, cum hac superforanea trepidatione: mihi, qnihil intelligitis, hanc negotii partem sinite curandam. Satis Arvando conscientia sua sufficit: vix illud dignabor admittere, ut advocati mihi in actionibus repetundarum patrocinentur. Discedimus tristes, et non magis injuria quam moerore confusi: quis enim medicorum jure moveatur,
Abbreviated transcription (Latin):
lia patrie nr̃e decora ponendi preuium
aruandum publico nomine accusaturi.
cum gestis decretalib insetuntur. Qͥ
inter cẽtera que sͥ ꝓuintiales agenda man¬
dauerant. interceptas litt̃as deferebãt
quasi aruandr scriba correptus dm̃nli
ctasse profitebatur. Hec ad regem got¬
thoꝵ carta iuudebatur emitti pacemcum
greco imperatore dissuadens britannos su¬
pra ligerum sitos impugnati oport̾e demõ¬
strans cum burgun dionib uibe gentiuit
gallas cluuli debere confirmans. ⁊ in hẽ
ferme modum pluruna insana. q̃ irara
regi feroci. placido uerecundiam infer¬
ne ardenter iurisconsulti interp̃tabant᷑.
Me ⁊ anxamum prestantissimũ ur̃
tractatus iste si latuit. qui aruandi a¬
micicias quoq genere incursas. inter
ip̃us aduersa uitare ꝑfidum. barba¬
rum. ignauum compͥutabamus. Defe¬
runtis gͥ nicħ tale metuenti totam ꝑi¬
machiam. quam summo artificio a¬
cres ⁊ flammei uiri occulere intempus ui¬

Expanded text:
lia patriae nostrae decora ponendi, praevium lia patriae nostrae decora ponendi, praevium Arvandum publico nomine accusaturi cum gestis decretalibus insequuntur. Qui inter caetera quae sibi provinciales agenda mandaverant, interceptas litteras deferebant, quas Arvandi scriba correptus dominum dictasse profitebatur. Haec ad regem Gothorum charta videbatur emitti, pacem cum Graeco imperatore dissuadens, Britannos super Ligerim sitos impugnari oportere demonstrans, cum Burgundionibus jure gentium Gallias dividi debere confirmans, et in hunc ferme modum plurima insana, quae iram regi feroci, placido verecundiam inferne ardenter juris consulti interpretabantur. Me et Auxanium, praestantissimum virum, tractatus iste non latuit, qui Arvandi amicitias, quoquo genere incursas, inter ipsius adversa vitare, perfidum, barbarum, ignavum computabamus. Deferimus igitur nihil tale metuenti totam perimachiam, quam summo artificio acres et flammei viri occulere in tempus ju
Abbreviated transcription (Latin):
popularitate consequentemq cum
maxima populatione. Pariter depres¬
sus onere aeris alieni metu creditoꝵ
successuros sͥ optimates emulabatur.
Om̃ium colloquia ridere consilia rima¬
ri. officia contempnere pati deconcur¬
rentum raritate suspitionem. de assidu¬
itate fastidium. donec odii publici mo¬
leuallatus. ⁊ prius cinctus custodia qͣ
potestate clistinctus. captus destinatꝰ᷑q
ꝑuenit romami Ilico tumens quod ꝓspe¬
rocursu procellosta tustre littus ena¬
iugasset tanquam sibi bene conscio ip̃a
quodam mͦ elementa famularentur. ir
capitolio custodiebatur ab hospite fla¬
uio asello. comite sacratum largitioñ:
qui ad huc in eo semifumantem prefec¬
ture nuper extorte. dignitatem uene¬
rabatur. Int̾ea legati ꝓuincie galle.
tonantius ferreo lus prefectoriꝰ. a fra¬
nuli agtũ conconsilis efilia nepos tau¬
mastus quoq ⁊ petronius. maxima ter̃
uerboꝵq scientia prediti ⁊ int̾ principa¬

Expanded text:
popularitate, consequentemque cum popularitate, consequentemque cum maxima populatione. Pariter onere depressus 16 aeris alieni, metu creditorum successuros sibi optimates aemulabatur. Omnium colloquia ridere, consilia rimari, officia contemnere, pati de occurrentum raritate suspicionem, de assiduitate fastidium: donec odii publici mole vallatus, et prius cinctus custodia quam potestate discinctus, captus, destinatusque pervenit Romam: illico tumens, quod prospero cursu procellosum Tusciae littus enavigasset, tanquam sibi bene conscio ipsa quodammodo elementa famularentur. In Capitolio custodiebatur ab hospite Flavio Asello, comite sacrarum largitionum, qui adhuc in eo semifumantem praefecturae nuper extortae dignitatem venerabatur. Interea legati provinciae Galliae Tonantius Ferreolus praefectorius, Afranii Syagrii consulis e filia nepos, Thaumastus quoque et Petronius, maxima rerum verborumque scientia praediti, et inter principa
Abbreviated transcription (Latin):
nec dissimulo quinangeat. samq
hro quoq cumulus accedit laudib im¬
peratoris. quod amari palam licet ⁊ ca¬
capite dampnatos.Amnicis homin fui
supra quam moꝵ eius facilitas. uari¬
etasq patiebantur. Testatur hoc ꝑꝑ
ip̃m michi nuꝑ inudia conflata. cmus
me paulo in cautiorem flamina detor¬
ruit. S quod in amicicia steti: michi
debii. Porro aũt̃ innatura ille ñ habir¬
it diligentiam persenerandi. libereque¬
ror ñ insultatorie. qr fidelium consilia
despiciens. fortune ludibriũ ꝑ omina
fuit. Denu ñ eum aliqũ ceciclisse s
tam cliu stetisse plus miror. O quoti¬
ens sepe ip̃e seaduersa perpessum gła¬
batur cum tam̃ nos ab affectu ꝓfundi¬
ore ruituram eius qñq temeritatem
mseraremur defimentes ñesse felicẽ
qui hoc frequenter potus eẽ quam sem¬
per iuclicaretur. S gubernationis sue
ordinem expostis. Salua fider reueren¬
tia que amico debetur etiam afflicto:
rem breuiter exponam. Perfecturam
primam gubernauit cum magna

Expanded text:
nec dissimulo quin angat. Namque hic quoque cumulus accedit laudibus imperatoris, quod amare palam licet capite damnatos. Amicus homini fui, supra quam morum ejus facilitas varietasque patiebantur. Testatur hoc, propter ipsum mihi nuper invidia conflata, cujus me paulo incautiorem flamma detorruit. Sed quod in amicitia steti, mihi debui. Porro autem in natura ille non habuit diligentiam perseverandi: libere queror, non insultatorie: quia fidelium consilia despiciens, fortunae ludibrium per omnia fuit: denique non eum aliquando cecidisse, sed tam diu stetisse plus miror. O quoties saepe ipse se adversa perpessum gloriabatur! cum tamen nos ab affectu profundiore ruituram ejus quandoque temeritatem miseraremur, definientes non esse felicem, qui hoc frequenter potius esse, quam semper judicaretur. Sed gubernationis suae ordinem exposcis. Salva fidei reverentia quae amico etiam afflicto debetur, rem breviter exponam. Praefecturam primam gubernavit cum magna
Abbreviated transcription (Latin):
quem dicunt gargatomeum.
Pelli capreole simil lapis ẽẽ refertur.
Quẽ qui gestarit tluxpugnat᷑us in orbem
Hostẽ depulsũ t̾ratp mariq fugabit.
Istiꝰ alcides ope multa ꝑicła uicit.
Succubint qͦtiens lapidẽ ñ sustulit istũ
rabie cũ turbid̃ estuat aeꝵ
Cũ tonat horrendũ cũ fulgat ignibꝰ ether:
N ubib elisis celocadit ille lapillus
Cuiꝰ apd̾ grecos extat de fulgure nom̃.
Illis quippe locis qͦs constat fulge tactos.
Ille lapis tm̃ reꝑire posse putatur.
Uñcerauniꝰ ẽ greco sermone uocatꝰ.
N ã qd nos fulm̃ g̾ci dix̃e ceragnon.
Qͥ icastegerit hc̃ afulm̃ie nĩ ferietur.
Nec domꝰ aut ulle qͥb affu̾t lapis ille.
Hoc neq naiuigͥo ꝑ flum̃ ł mare nectus.
Tur bine mergetur s fis lim̾e ꝑcutietur.
Ad causas ⁊̃ uincendai prelia ꝓdest
Huic bine spes dant᷑ totidemq colores.
Cristallo similem g̾mania muitẽ fert᷑.
Ceruleo tñ ufectum nitidũq colorem.
Mittit ⁊ hispenꝰ regione manens lusitana.¬

Expanded text:
quem dicunt Gagatromaeum, Pelli capreoli similis lapis esse refertur. Quem qui gestarit dux pugnaturus in hostem, Hostem depulsum terra marique fugabit. Istius Alcides ope multa pericula vicit: Succubuit quoties lapidem non sustulit istum.rabie cum turbidus aestuat aer, Cum tonat horrendum, cum fulgurat igneus aether, Nubibus illisis, coelo cadit iste lapillus, Cujus apud Graecos exstat de fulmine nomen. Illis quippe locis quos constat fulmine tactos, Iste lapis tantum reperiri posse putatur, Unde ceraunius est Graeco sermone vocatus: Nam quod nos fulmen, Graeci dixere ceraunon. Qui caste gerit hunc, a fulmine non ferietur, Nec domus, aut villae, quibus assuerit lapis ille. Sed neque navigio per flumen vel mare vectus, Turbine mergetur, vel fulmine percutietur. Ad causas etiam vincendaque praelia prodest, s. Crystallo similem Germania mittere fertur, Caeruleo tamen infectum, rutiloque colore. Mittit et Hispanus, regione manens Lusitana,
Abbreviated transcription (Latin):
cescit. In ip̃o quippe intellectu habitare refe¬
runt suꝑna ip̃is deliciis celestia ꝑfrui. et
talib contemplationib inherentia beatiᷤᷤ
iugit̾ delectationib contineri. Bene quidẽ
arbitrati. si causam celestis beatitudinis
ñ in sonis s in creatore posuissent ubi uera¬
citer sine fine gaudium ẽ sine aliquo tedio
manens semꝑ et̾nitas. ⁊ inspectio sola diui¬
nitatis efficit ut beatius ẽẽ nil possit. Hec
ueracit̾ ꝑhennitatem prestat. hec iocundi¬
tatem accumulat ⁊ sicut p̾ter ip̃am crea¬
tura ñ extatita sine ip̃a incõmutabilem
leticiam hr̃e ñ preualet. S qm̃ nob̾ facta
ẽ uoluptuosa digessio q semꝑ gratum ẽ¬
de doctrina colloqui cum ꝑitis cicharedlum quẽ
anob̃ diximus postulatum sapientia ur̃a eli¬
gat presenti temꝑe meliorem. facturus aliqͥd
orphei cum dulci sono gentilium fera corda
referuntur qui ⁊ imꝑio nr̃o paretis ⁊ quod

Expanded text:
cescit. in ipso quippe intellectu habitare refecescit. in ipso quippe intellectu habitare referunt superna, ipsis deliciis caelestia perfrui et talibus contemplationibus inhaerentia beatis iugiter delectationibus contineri. Bene quidem arbitrati, si causam caelestis beatitudinis non in sonis, sed in creatore posuissent, ubi veraciter sine fine gaudium est, sine aliquo taedio manens semper aeternitas, et inspectio sola divinitatis efficit, ut beatius esse nil possit. haec veraciter perennitatem praestat, haec iucunditates accumulat: et sicut praeter ipsam creatura non extat, ita sine ipsa incommutabilem laetitiam habere non praevalet. Sed quoniam nobis facta est voluptuosa digressio, quia semper gratum ede doctrina colloqui cum peritis, citharoedum, quem a nobis diximus postulatum, sapientia vestra eligat praesenti tempore meliorem, facturus aliquid Orphei, cum dulci sono gentilium fera corda referuntur, qui et imperio nostro paretis et quod
Abbreviated transcription (Latin):
uenientiã ratione carentia ꝑuenerunt Ibre¬
nim quicquid excellent̃. quicquid ponderati.
quicquid rauce. quicquid purissime aliasq
tlistantias sonat. quasi inunum ornatũ con¬
stat eẽ collectum. Et ut diadema oculis uaria
luce geminarũ sic tythara diũsitate som blã¬
ditur auditui. inusarum tela loquax stami¬
na uerbosa fila canentia. in quib argut o
plectro tegitur quod dulcit̾ audiat. Hanc
gͥ adimitationẽ uarie testudinis mercurius
dr̃ inuenisse quã tanta utiluma ꝓcurantẽ.
astronomi uit stellas requirendam ẽẽ puta¬
uerunt ꝑsuadentes celestem ẽẽ musicam qñ
lyre formam comp̃hendete potuerunt iñt
sydera collocatam. Armonia si celi huma¬
no sermone idonee si potest explicari. quã
ratio tantũ animo declit si aurib natura
sĩprodidit. Dicunt enim debere crecli ut be¬
atitudo celestis illis oblectationibꝰ ꝑfruatur
q̃ nec fine deficit. nec aliqua int̾missione mͣr¬

Expanded text:
venientiam ratione carentia pervenerunt. ibi evenientiam ratione carentia pervenerunt. ibi enim quicquid excellenter, quicquid ponderatim, quicquid rauce, quicquid purissime aliasque distantias sonat, quasi in unum ornatum constat esse collectum, et ut diadema oculis varia luce gemmarum, sic cithara diversitate soni blanditur auditui. Musarum tela loquax, stamina verbosa, fila canentia, in quibus arguto plectro tegitur quod dulciter audiatur. hanc igitur ad imitationem variae testudinis Mercurius dicitur invenisse, quam tanta utillima procurantem astronomi inter stellas requirendam esse putaverunt, persuadentes caelestem esse musicam, quando lyrae formam comprehendere potuerunt inter sidera collocatam. Harmonia vero caeli humano sermone idonee non potest explicari, quam ratio tantum animo dedit, sed auribus natura non prodidit. dicunt enim debere credi, ut beatitudo caelestis illis oblectationibus perfruatur, quae nec fine deficit nec aliqua intermissione mar