comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nec ta nebore geinechiopiampulso in quo a egyptiorum regnũ
destructum est: demostenesorator omniumrumore celebratur:
romanigallos superant platomoritur postquema cademia mspeu¬
ximus iaddus cłarus habetur : Cuius fratermanassos cemplũ
in montegarizi construit :spheusippus moritur. Cui succedit
xenocrates uarto ochianno alex ander philippi & olimpiadis
filius uicesimum aetatis annumgerens mace donibus regnare
os & tracasfeliciter dimicans subuersis hebis inpersis armacor¬
ripuit & apud granicum flumen regiis ducibus oppressi surbem
sordis capit : Idem capta trroludaeam inuadit: Aqua fauorabiliter
exceptus dõ uistima simmolat & ponti ficẽ tẽpliiaddũ honoribis
plurimis prosequitur. andromacholocorum custode dimisso
septimo regnisui anno alexan driam in ae gypto condiditne
morababilonem obtinuit interfecto dario inquopersarun
regnum destructum est quod stecerat añ ccxxxiquea¬
pore &iam latini aromanis ꝑdomiti sunt

Expanded text:
Nectanebo rege in Aethiopiam pulso, in quo Aegyptiorum regnum destructum est. Demosthenes orator omnium rumore celebratur. Romani Gallos superant. Plato moritur. Post quem academiam Speuximus Jaddus clarus habetur, cujus frater Manasses templum in monte Garizi construxit. Speusippus moritur, cui succedit Xenocrates. Quarto Ochi anno Alexander Philippi et Olympiadis filius, vicesimum aetatis annum gerens Macedonibus regnare os et Thraces feliciter dimicans, subversis Thebis, in Persas arma corripuit, et, apud Granicum flumen regiis ducibus oppressis, urbem Sardis capit. Idem, capta Tyro, Judaeam invadit, a qua favorabiliter exceptus Deo victimas immolat, et pontificem templi laddum honoribus plurimis prosequitur, Andromacho locorum custode dimisso. Septimo regni sui anno Alexandriam in Aegypto condidit. Nec mora Babylonem obtinuit, interfecto Dario, in quo Persarum regnum destructum est, quod steterat annis CCXXXI. Quo tempore etiam Latini a Romanis perdomiti sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ieci Sicut Inqiã saltum lunȩ quem dicunt locus & ho¬
racitior incensionis eius ꝑ x. & viiu annos efficit . itae con¬
trario bissextum ñ alia causa quã tarditas solaris cursus¬
generat : SuNt enim Nonnulli qͥ facilitate compu¬
tandi absq labore cõp̃hendant quanta bissexticres¬
centis particula persingulos annos ł menses ł &iã
septimanas & dies icessant᷑ adimpleatur Nec
tamen dicere Nouerint qualiter eadem particula¬

Expanded text:
i. « Sicut, inquam, saltum lunae quem dicunt, locus ra citior incensionis ejus per X et IX annos efficit; ita e contrario bissextum non alia causa quam tarditas solaris cursugenerat. Sunt enim nonnulli qui facilitate computandi absque labore comprehendant quanta bissexti crescentis particula per singulos annos, vel menses, vel etiam septimanas, et dies incessantes adimpleatur. Nec tamen dicere noverint qualiter eadem particu
Abbreviated transcription (Latin):
ostreȩ repeririferant᷑ multaq alia cũ globos lunaris ad lescit
De arbocũ qq̃ int̃nis idẽ assegant qhocu su ꝓprio cõperer hȩc

Expanded text:
ostreae reperiri ferantur multaque alia, cum globus lunaris adolescit. De arborum quoque internis idem allegant qui hoc usu proprio comperer
Abbreviated transcription (Latin):
TERRAM OLOSOSIMILEM NI¬
rbemt̃᷑ rae dicimus non qđ ab soluti orbis sit forma intiauneta
montium camporũq disparilitate : sed cuꝰ am plexussicunet

Expanded text:
Terram globo similem. Orbem terrae dicimus, non quod absoluti orbis sit forma, in tanta montium camporumque disparilitate, sed cujus amplexus, si cunct
Abbreviated transcription (Latin):
ex ordio primimensis quem ebrei nisan uocant hoc est ab
accensione lunȩ paschalis iitium sumunt : Cuius exor¬
dium mensis hac regula deb& obseruari ut numquam lu¬
na paschȩ xiiii uernum p̃cedat aequmoctium sed ł in ipsoae¬
quinoctio hoc est xiimo &łrũ aprilium die ł eotrasgres¬
so legitima procedat : Vnde fit ut octalio iduum marciar
usq in nonarum a prilium diem lunaris annis int quȩren¬
da primordia : Ipsa autem luna .XIͦIII. cum primum x iixł¬
Embolis mor̃ aũt sicutdionisius ait ssta ratio probatur existe

Expanded text:
exordio primi mensis, quem Hebraei Nisan vocant, hoc est, ab accensione lunae paschalis, initium sumunt, cujus exordium mensis hac regula debet observari, ut nunquam luna paschae XIV vernum praecedat aequinoctium, sed vel in ipso aequinoctio, hoc est XII Calendarum Aprilium die, vel eo transgresso, legitima procedat. Unde fit ut ab octavo Iduum Martiarum usque in Nonarum Aprilium diem lunaris anni sint quaerenda primordia. Ipsa autem luna decima quarta, cum primum XIIEmbolismorum autem, sicut Dionysius ait, ista ratio probatur existe
Abbreviated transcription (Latin):
instituit x uidelic& dies obseruationiu&em suꝑ aduciens ut annũ
cclxu dies quib: iꝰpse todiucũ lustrat efficerent. Et nequa¬
drans de e& : statuit ut quarto quoq annosacerdotes quicura

Expanded text:
instituit, X videlicet dies observationi veteri superadjiciens, ut annum CCCLXV dies, quibus ipse zodiacum lustrat, efficerent. Et ne quadrans deesset, statuit ut quarto quoque anno sacerdotes, qui cura
Abbreviated transcription (Latin):
Ad ieat &iam aliquando egrptios quorum paruos annos qua¬
ternorum mensium fuisse sup̃ diximus : Lunȩ fie limitas¬
se annum : Itaq: ap̃ eos inquit & singula milia annorum¬
uixisse produntur : XXVIII. DERATIO NEBRSSEXT
eratione bissexti : non noua nͦ cudere sedqͣ inepistola
roganti amico quondam dixi &iam his inserere
opusculis placuit: Vbi post p̃fationem c̃gruam ita sub

Expanded text:
 etiam aliquando Aegyptios, quorum parvos annos quternorum mensium fuisse supradiximus, lunae fine limitasse annum. « Itaque apud eos, inquit, in singula millia annorumixisse produntur. » CAPUT XXXVIII. De ratione bissexti. De ratione bissexti non nova nunc cudere, sed quae in epistola roganti amico quondam dixi, etiam iis inserere opusculis placuit, ubi post praefationem congruam ita sub
Abbreviated transcription (Latin):
Decund solstitialiss¬
aparte sigͥnifer excelsis suma nob̵ ad r temriona lẽ plaga legrisas
tem peratus habitabilis  Tuntius aeq̃ui noctiasis medio ambiti signi

Expanded text:
Secundus solstitialisparte signiferi, excelsissima nobis ad septentrionalem plagam versus, temperatus, habitabilis. Tertius aequinoctialis, medio ambitu signi
Abbreviated transcription (Latin):
tionem qua & amus ipse constat Exoredoctis simi tractato¬
ris
b hoc autembiss exti diem imnense februario placuit iiter bxa¬
lare romanis quia hicbreuior c&eris& extremꝰ animensis

Expanded text:
tionem, qua et annus ipse constat, ex ore doctissimi tractatoris Ob hoc autem bissexti diem in mense Februario placuit intercal re Romanis, quia hic brevior caeteris et extremus anni mensis
Abbreviated transcription (Latin):
ex ordine uentũ fuerit oportumus explicabitur: Potestaut et
deipso quẽ p̃notaui cõputo quȩ dã manualis loquela tã ingenii

Expanded text:
ex ordine ventum fuerit, opportunius explicabitur. Potest autem et aenotavi computo quaedam manualis loquela, tam ingenii
Abbreviated transcription (Latin):
quod in ea fures latronesq nocendi aliis occasionẽ nancis¬
cant᷑ Est autẽ nox solis absentia terrarũ ũbra conditi

Expanded text:
quod in ea fures latronesque nocendi aliis occasionem nanciscantur. Est autem nox solis absentia terrarum umbra condit
Abbreviated transcription (Latin):
dierum : Quod autem lohannes in apocalrpis cum dexiss& etuidi
caelumnouũ et tessbon nouan : Primumenincȩlum & primaitra
abierunt. adiunxit atq ait . & mare lamnon ÷ utrum in axins
illo ardore siccecurmare . an & ipsum uertatur i melius. Non
facilepat&.: Caelum quippe Nouum & terram nouam ñ aut̃
& marenouũ uspiam legim futurum : Nam & trpice potest hi¬
tellegi qđ dictũ ÷ & mare iamnon est : Quia lam tunc nonerit
hoc sđm uita mortalium turbulentum qđ sepissime inscriptuns.
maris Nomine figuratur : Vbiaũ ipsum extremi & uniuer¬
salis iudicu sit discrimen habendum intermultos sepequȩritur
Constatnamq: quia cum descendente adiudicium dNio hictu
oculi fuerit omnium resurrectio cȩlebrata mortuoꝵ scĩ conses¬
tim rapientur obuiam illi iaera hoc & enim intellegitur apos¬

Expanded text:
Joannes in Apocalypsi cum dixisset: Vidi coelum novum, et terram novam, primum enim coelum et prima terra abierunt, adjunxit atque ait: Et mare jam non est, utrum maximo illo ardore siccetur mare, an et ipsum vertatur in melius non facile patet. Coelum quippe novum, et terram novam, non autem et mare novum uspiam legimus futurum. Nam et typice potest intelligi quod dictum est, et mare jam non est, quia jam tunc non erit hoc saeculum vita mortalium, turbulentum, quod saepissime in Scripturis maris nomine figuratur. Ubi autem ipsum extremi et universalis judicii sit discrimen habendum, inter multos saepe quaeritur. Constat namque, quia cum, descendente ad judicium Domino, in ictu oculi fuerit omnium resurrectio celebrata mortuorum, sancti confestim rapiantur obviam illi in aera. Hoc enim Apos
Abbreviated transcription (Latin):
rius inomelus euangelu exponens illud psalmo graphugnis in cons¬
pectueus ardebit & incircuitueius tempestas ualida : Distrietionem
quippe inquit tantȩ iufatiȩ tempestas ignisq comitantur: tem¬
pestas examinat quos ignis exurat: satis aut̃ clarum est q̃uia raptis
ad uocem̃ tubȩ obuiam dño hiaera ꝑfectis serius illius conflagratio
mundana non oceat : sitriumpuerorum mortalia adhuccorpora

Expanded text:
rius, in Homeliis Evangelii, exponens illud Psalmographi: Ignis in consrius, in Homeliis Evangelii, exponens illud Psalmographi: Ignis in conspectu ejus ardebit, et in circuiti ejus tempestas valida: « districtionem quippe, inquit, tantae justitiae, tempestas ignisque comitantur, quia tempestas examinat quos ignis exurat. » Satis autem clarum est, quia, raptis ad vocem tubae obviam Domino in aera perfectis servis illius conflagratio mundana non noceat, si trium puerorum mortalia adhuc corpora
Abbreviated transcription (Latin):
resurgent primi. Deinde nosquiuiuim quireliquimur
simulrapiemurcionillis hmnubibus obiuam dño inaera
Vitum aatem & reprobi t sublimius aterraleuentur obiuam ludi
duenturo. anmeritis peccatoꝵ stap̃grauentur utquaniuis bima¬
Nalia corporahabentes ad altiorapeq ant eleuari & prgidente ad
Iudicandcor dño sc̃e in sublimiadextrisetius ipsi aut̃ hi inferaorilas
sistanit a sitifir ft᷑ potius apparebit  Siue rotundenis illemox mꝰ
& altissim aniuersonterrȩ suꝑficiẽ operit. etresuscrtatiamor¬
is iniusti nequeunt in sublime raptari constateos ut potehitetya
posito signec ir cumdatos iudicis expectare sententiam : Sas
anuillourantur qͥ non ꝑ illumt astigandi sed & nopotius s̃lgneddã¬
nandi quis p̃sudicare audeat namq aliquos electorum copurga¬
r aleuioribus quibusdam ad misis etbeatus augustmꝰ in librodetiu¬
tatedi uicesimo exprephetarum dictis intellegit & scs papa grego¬

Expanded text:
imus, qui relinquimur, simul rapiemur cum illis in nubibus obviam Domino in aera. Utrum autem et reprobi tunc sublimius a terra leventur obviam judici venturo, an meritis peccatorum ita praegraventur, ut, quamvis immortalia corpora habentes, ad altiora nequeant elevari, et praesidente ad judicandum Domino, sancti in sublimi a dextris ejus, ipsi autem in inferioribus adsistant a sinistris, tunc potius apparebit. Si vero tunc ignis ille maximus et altissimus universae terrae superficiem operit, et resuscitati a mortuis injusti nequeunt in sublime raptari, constat eos ut pote in terra positos igni circumdatos judicis exspectare sententiam; sed an illo urantur qui non per illum castigandi, sed aeterno potius sunt igne damnandi, quis praejudicare audeat? Namque aliquos electorum eo purgari a levioribus quibusdam admissis, et beatus Augustinus, in libro de Civitate Dei vigesimo, ex prophetarum dictis intelligit, et sanctus papa Grego
Abbreviated transcription (Latin):
recreur& apparuit. quidor miens incruce sanguinẽ & a quã
delatere unde sibi ecđam consecrar&emanauit: huiusȩtatis

Expanded text:
rearet, apparuit, qui obdormiens in cruce, sanguinem et aquam de latere, unde sibi Ecclesiam consecraret, emanavit. Hujus aetatis
Abbreviated transcription (Latin):
Nepropter saltum lunȩ quemdicunt unus eidem anno dies
de ẽẽ uideatur: quod ipsum dionisius decennouennalẽ cidũ
huius modi ordine ꝑcurrens edocuit. ab eodemdie quoulti¬
miconclusit anni m&as primi inchoando principium. LUII
dam quotasit lunã Kr̃u lirnuariarum. : Sum eenim cidũ
lunȩ quem lib& ut futa quintum multiplica ꝑxi fiunt

Expanded text:
ne propter saltum lunae, quem dicunt, unus eidem anno dies deesse videatur. Quod ipsum Dionysius decennovenalem cyclum hujusmodi ordine percurrens edocuit, ab eodem die quo ultimi conclusit anni metas primi inchoando principium. CAPUTdum quota sit luna Calendarum Januariarum. Sume enim cyclum lunae quemlibet, ut puta quintum, multiplica per XI, fiunt
Abbreviated transcription (Latin):
natur antecedere deb&. LI. QUO MODO ERRENT
QUIDAM IN PRI MENSIS INI neurob
Ded error eorum quialit᷑ sapiunt uidean ipius saltim qui huiꝰ modi

Expanded text:
natur antecedere debet. CAPUT LI. Quomodo errent quidam in primi mensis initio. Sed error eorum qui aliter sapiunt, vide an ipsis saltem qui hujusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
quo uidelic& circuitulunam paschalem anni. Dequo agi¬
tur ii. nonas aprilis fieriprimam nullicalculantium in
dubio est : Ideoq hac aliter difinire. pulli fidelium fas

Expanded text:
quo videlicet circuitu, lunam paschalem anni de quo agtur II Nonas Aprilis fieri primam nulli calculantium in dubio est. Ideoque hanc aliter definire nulli fidelium fas
Abbreviated transcription (Latin):
eodẽ lumine ꝑfundi ñ dubitas tã & si tenebris noctis obstantib: non¬
amplius quã solas faciũ flamas cernere p̃ualeas : ita inquiunt pu¬
rissimũ illud & ꝓximũ cȩlo inane diffusis ubiq siderũ flã mis semꝑ
lucidũ sit sed p̃peditis aere crassiori nr̃is obtutib: sidera quidem
ipsa luce radiantia parent uerũ reddita ex eis illustratioñ paret:

Expanded text:
eodem lumine perfundi non dubitas, tametsi, tenebris noctis obstantibamplius quam solas facium flammas cernere praevaleas, ita, inquiunt, purissimum illud et proximum coelo inane, diffusis ubique siderum flammis, semper tucidum fit; sed praepeditis aere crassiore nostris obtutibus sidera quidem ipsa luce radiantia apparent, verum reddita ex eis illustratio non appar
Abbreviated transcription (Latin):
tutenent lucem quȩ uero obliqua ociore transeunt spatio:
Ded& hrppocrates archiat antigono regiscribens ꝑ anispatia

Expanded text:
tu tenent lucem; quae vero obliqua, ocyore transeunt spacio. » Sed et Hippocrates ἀρχίατρος Antigono regi scribens, per anni spaci
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑorbem mandata sepius inqueftionem uenire solebant faci¬
lius p̃fixa semel regula circulari semꝑ obseruari & smescru

Expanded text:
orbem mandata saepius in quaestionem venire solebant facilius, praefixa semel regula circulari, semper observari et sine scru
Abbreviated transcription (Latin):
duo. acsic ꝑx & viii partiri ut uidelic& duob qui reliqui
tunc erant annis sublatis. c&eros calculator ꝑ nonã decimã
partem diuidens ꝗ̃ reliquum for& tener& : Porro ad inuesti¬
gandum qͣ sint epactȩ lunares annos dñii rite sumere diui¬
dere multiplicare : Item diuidere sed nullo dẽpto uł alito
iub& quiammirũ secundo decennouennalis cycliamo incipi

Expanded text:
duo, ac sic per X et IX partiri, ut, videlicet, duobus qui reliqui tunc erant annis sublatis, caeteros calculatos per nonam decimam partem dividens, quod reliquum foret teneret; porro ad investigandum quot sint epactae lunares, annos Domini rite sumere, dividere, multiplicare. Item dividere, sed nullo dempto vel addito, jubet, quia nimirum secundo decennovenalis cycli anno, incipi
Abbreviated transcription (Latin):
us his latenter infundit. Quodita eedemoristrant hiqͥ subdiuo
dormientes lucente luna postquam surrexerint.
inueniunt capita sua largissi morore madentia
Sedec recentes carnes si subluna iacuerint. fluuida

Expanded text:
us his latenter infundit. Quod ita esse demonstrant hi qui sub dio dormientes lucente luna, postquam surrexerint, inveniunt capita sua largissimo rore madentia. Sed et recentes carnes si sub luna jacuerint, fluida
Abbreviated transcription (Latin):
& greci decursutotius anni sui circulo facere uolebant.
neomnino discissa legesua u&eri iitumn martimensis tafe¬
diem quia deum terminũ colentes terminalia sacra quȩ ui¬
cesi motertio m̃sis eiusdemdie semel insttuerant. in alium diẽ

Expanded text:
 Graeci decurso totius anni sui curriculo facere volebant, ne omnino discissa lege sua veteri, initium Martii mensis a Fediem, quia Deum Terminum colentes, Terminalia sacra, quae vicesimo tertio mensis ejusdem die semel instituerant, in alium die
Abbreviated transcription (Latin):
trans lata. Qiunta diepices auesq aquis eductȩ. hipatriis
manent inundis. illȩ dera terramq ꝑuolant. Quinta ȩtate

Expanded text:
translata. Quinta die pisces avesque aquis eductae; hi patriis manent undis, illae aera terramque pervolant; quinta aetate
Abbreviated transcription (Latin):
a paradisi quondã lumine translatos in conuallẽ lacri¬
marũ iã modo a pec catoꝵ tenebris ad cȩleste gaudiũ

Expanded text:
a paradisi quondam lumine translatos in convallem lacrymarum, jam modo a peccatorum tenebris ad coeleste gaudiu
Abbreviated transcription (Latin):
&msem quo hie malia tempora incipiebant. uintir¬
filith appellabant composito nomine abhiene &¬
plenilunio. qui auidelic& aplenilunio eius demm̃sis

Expanded text:
sem quo hyemalia tempora incipiebant Vuinterfylleth appellabant, composito nomine ab hyeme lenilunio, quia videlicet a plenilunio ejusdem mensis
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt solito dierum luna enumero Auferrisinon hoc uel ocitas ali¬
qualunaris grripaulatim toto circuli decenno uenalis tempore
procurar&
Quomodo contratarditate cursus solaris agi
probatum ÷ utunus ꝑqua driennium ei : cursuidies augeatur

Expanded text:
et solito dierum lunae numero auferri, si non hoc velocitas aliqua lunaris gyri paulatim toto circuli decennovenalis tempore procuraret? Quomodo e contra tarditate cursus solaris agi probatum est, ut unus per quadriennium ejus cursui dies augeatur
Abbreviated transcription (Latin):
qđ cancet u pulsu fraro cursum dirigere soltat. Ieonẽ quẽ occulst
bescules: iulio ꝓ pt̃uũ fer uoris adsignant: Virginẽ augur to
qeł eah austa calorib tellus nibil pariat Librã septe brgobe

Expanded text:
 Cancer impulsus retro cursum dirigere solet. Leonem, quem occidit Hercules, Julio propter vim fervoris adsignant. Virginem Augusto, eo quod tunc tellus exusta caloribus nihil pariat. Libra Septembri ob
Abbreviated transcription (Latin):
siaqua ꝓdesse: Ideo aut̃ fulmin is ignẽ iuimhabere maiorẽ
ad pene trandum qui a subtili oribus elem̃tis factus est quã qui nobis
ieme & aestate rarasunt fulmina . quia in hieme gelidus aer
quicquid accipit ignei uaporis extinguit. Aestate calidi uapores

Expanded text:
si aqua, prodesse. Ideo autem fulminis ignem vim habere majorem ad penetrandum, quia subtilioribus elementis factus est quam qui nobis Hyeme et aestate rara sunt fulmina, quia hyeme gelidus ner quicquid accipit ignei vaporis extinguit. Aestate calidi vaporis
Abbreviated transcription (Latin):
eunte lunc recederis et ĩpsenatiue huecdulcedini msureq
relinquat. tanꝙ lunȩ quib:dam aspirationib inuitus

Expanded text:
eunte luna recedens et ipse, nativae has dulcedini mensuraeque relinquat, tanquam lunae quibusdam aspirationibus invitus
Abbreviated transcription (Latin):
habeat xxx & trigesima parte geminata concordiã uerten¬
tum cognoscis annorum. Uerbi gratiꝰ tricenti decies habent
x x.x. et propterea eȩdẽ concurrentes tritente simoannioq̃

Expanded text:
habeat XXX, et tricesima parte geminata, concordiam vertentium cognosces annorum. Verbi gratia, trecenti decies habent XXX, et propterea eaedem concurrentes CCC anno
Abbreviated transcription (Latin):
bentes su ꝑuerticem suum undiq ꝑcircuitum illuminant᷑. Vnde
& asci dicunt᷑ grece Pleriq &iam ferunt sic eregione exal

Expanded text:
bentes super verticem suum, undique per circuitum illuminentur, unde et ἄσκιοι dicuntur Graece. Plerique etiam ferunt sic e regione ex al
Abbreviated transcription (Latin):
illat altior q̃uicimor ẽ farꝰ apparebit: & quanto accesseris tantorbi
q submersior ẽ. uidebit᷑ eẽ suspensior donec ꝑspecta certiuꝰ ueritate

Expanded text:
i altior, quae vicinior est pharus apparebit; et quanto accesseris, tanto tibi quae submersior est videbitur esse suspensior, donec, perspecta certius veritate
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑhumoris ministeriũ cunctis in crementũ corporib: suggerit: Mar¬
tis stella ut pote soli proxima colore simul et natura ẽ ferueris

Expanded text:
humoris ministerium cunctis incrementum corporibus suggerit. Martis stella, utpote soli proxima, calore simul et natura est fervens
Abbreviated transcription (Latin):
rat ne primȩ conditionis ordo turb&ur usq ad alium eius
occasum retmeredebebit &atem : Nec mirum lunam cũ
tothoras nouatransegerit manifestam incelomonstrari
Cum aliquoties &iam sexta ł septima postaicensionem pa¬
reathora : Sepenamq euenit maxime posita ea mari&e
una eademq dieillam manesimul& uespere cernimotu

Expanded text:
rat, ne primae conditionis ordo turbetur, usque ad alium ejus rat, ne primae conditionis ordo turbetur, usque ad alium ejus occasum retinere debebit aetatem. Nec mirum lunam cum tot horas nova transegerit manifestam in coelo monstrari cum aliquoties etiam sexta vel septima post accensionem appareat hora. Saepe namque evenit, maxime posita ea in Ariete, una eademque die illa mane simul et vespere cerni, motu
Abbreviated transcription (Latin):
Nam sapiens cumsole permanebit. Sus piraremusq
adillam ardentius uitam pace a&ernabeatissimam.
Quando erit lux lunȩ sicut lix solis & lux solis septem
tum ẽ aluna signum diei festi. & quo modo prima lu¬
nȩ lux auesperamundum hradiauit : Ita om̃is diesfes¬
tus hilege auespera iitiari inuesperam perfici debe¬
re precipitur congruentius aetas lunaris a uespertina
horaꝗ aliunde noua computabitur : Eandemq & atem ꝗ
uespere inchat sequentem usq seruabit aduesperam
Etsi quidemeam paulo ante uesperam accendiasole conti¬
gerit mox sole occidente primam computari & eẽ neces¬
se est : quiui delic& illam temporis horam qua primũ ter
ris fulgerecepit ad iit: Si autem postoccubitum solis accen¬
datur : Nontñ primã prius quam uesperam uiderit sed trice¬
simã potius oport& estimari. &iam si xxui horas post occasũ
solis accensa suppleuerit. Illamtñ ꝗoccidente sole habue¬

Expanded text:
nam sapiens cum sole permanebit, suspiraremusque, nam sapiens cum sole permanebit, suspiraremusque, ad illam ardentius vitam pace aeterna beatissimam, quando erit lux lunae sicut lux solis, et lux solis septempliciter tum est, 'a luna signum diei festi', et quomodo prima lune lux a vespera mundum irradiavit, ita omnis dies festus in lege a vespera initiari, in vesperam perfici debere precipitur, congruentius etas lunaris a vespertina hora quam aliunde nova computabitur, eandemque etatem, quam vespere inchoat, sequentem usque servabit ad vesperam. Et siquidem eam paulo ante vesperam accendi a sole contigerit, mox sole occidente primam computari et esse necesse est, quia videlicet illam temporis horam, qua primum ris fulgere coepit, adiit. Sin autem post occubitum solis accendatur, non tamen primam priusquam vesperam viderit, sed tricesimam potius oportet aestimare. Etiam si XXIII horas post occasum solis accensa suppleverit, illam tamen quam occidente sole habue
Abbreviated transcription (Latin):
mirum luna q̃ uespere primum mundo exorta ÷ uesꝑtinis
exeo semperhoris necesse est aliã aliamq emat &atem sin¬
gulas quasq uicenis & quaternis explicans horis sicut ẽ
contra solquimane primo ortus est. testegenesis scriptura
amane usq ad manediẽ cõpleuit unum. Quidenimrationis ẽ
lunȩ mutationem meridianis computari abhoris cum nec in¬
posita tunc icȩlo necsit egressa superterram sednec ulla
legis sollemnia meridianis ł post meridianis. sed om̃a uesꝑ¬
tinis incipiant simul & consumentur ihoris : Idisiforte
ꝗͣ adam peccans ad auram postmeridiem increpatus a dño
& depara dysi ẽ gaudiis pulsus ad rememorationem cae¬
lestis uitȩ ꝗ scłi huius erumna mutauimus mutatio luna¬
ris qͣ crementis d&rimentisq ꝑennibus labores nr̃os ii¬
tatur : in ea specialiter quã exula recepim us debuit ho¬
ra Notari. Vt ex ipsalunaris hora mutationis cotidie uer¬
siculi illius ad monerem᷑ quiastultus ut luna mutatur

Expanded text:
mirum luna quae vespere primum mundo exorta est vespertinis ex eo semper horis necesse est aliam aliamque sumat aetatem, singulas quasque vicenis et quaternis explicans horis, sicut e contrario sol qui mane primo ortus est, teste Genesis Scriptura a mane usque ad mane diem complevit unum. Quid enim rationis est lunae mutationem meridianis computari ab horis, cum nec imposita tunc in coelo, nec sit regressa super terram, sed nec ulla legis solennia meridianis vel pomeridianis, sed omnia vespertinis incipiant simul et consummentur in horis? Nisi forte quia Adam peccans ad auram post meridiem increpatus a Domino, et de paradisi gaudiis est pulsus, ad remunerationem coelestis vitae quam saeculi hujus aerumna mutavimus, mutatio lunaris, quae crementis decrementisque perennibus labores nostros imitatur, in ea specialiter qua exulare coepimus debuit hora notari, ut ex ipsa lunaris hora mutationis quotidie versiculi illius admoneremur, quia stultus ut luna mutatur,
Abbreviated transcription (Latin):
atur: Causa existente perspicua ꝗ saltus ille dequo loꝗ¬
mur iam maxima tuncsit ex parte ꝑfectus : sed imaturalis
assertione ueritatis qͣ & niceno concilio probata firmatur:
Hec est spetialiter regula tenenda: Vtlunȩ aetatem non
iuxta quosdam a meridiana ł dimidia post meridiem
sedaues pertina potius hora imutari Nouerimus ꝗni

Expanded text:
atur causa existente perspicua, quod saltus ille, de quo loqatur causa existente perspicua, quod saltus ille, de quo loquimur, jam maxima tunc sit ex parte perfectus. Sed in naturalis assertione veritatis, quae et Nicaeno concilio probata firmatur, haec est specialiter regula tenenda, ut lunae aetatem non juxta quosdam a meridiana vel dimidia post meridiem, sed a vespertina potius hora mutare noverimus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
annoreddend: propte roriginem uidelic& quam p̃fatisumus
conditionis siderum utd unamensis martu qͣ eo fidie iucesima
pona de hincuertatur innouam: sed sunt ꝗ hoc nobis inlu¬
na nouem brimensis agendum magis autument. Quatenꝰ
huius modi ipedimentis cump̃cedentis anni fine obsolutis
Nouum dec&ero annũ libero possint cõpott ingredi. Iuxta
exempla uidelic& egyptiorum qui hoc inpenultimo annisui
mensi qui est nr̃t iulius facere ꝑhib&ur sedsi uehic siue illic
siue a libi feceris necesse est ibidẽnifallor trespariter m̃ses
unde tricenorum computaredierum XLIII. QUARELV¬
NAALI QUOTIES MAIOR QŨ ACÕ PUTAT PAREAT
otandum sane ꝗ huius ratio saltus lunaris. longa siu facit
exundantia crementilunam aliquotiens maiorem quĩpu¬
tatur uideri Ad eo ut &iam dietricesima uesperascente. illã
ñ gracilẽ incelo aparere contingat : & quanto circuli decen¬
nouenalis terminus amplius instat tanto hoc crebrius paci¬

Expanded text:
anno reddendus, propter originem videlicet quam praefati sumus conditionis siderum, ut luna mensis Martii, quae eo fit die vicesima nona, dehinc vertatur in nonam. Sed sunt qui hoc nobis in luna Novembris mensis agendum magis autument, quatenus hujusmodi impedimentis cum praecedentis anni fine absolutis, novum de caetero annum libero possint computo ingredi, juxta exemplum videlicet Aegyptiorum, qui hoc in penultimo anni sui mense, qui est noster Julius, facere perhibentur. Sed sive hic, sive illic, sive alibi feceris, necesse est ibidem, ni fallor, tres pariter menses undetricenorum computare dierum. CAPUT XLIII. Quare luna aliquoties major quam computatur, appareat. Notandum sane quod hujus ratio saltus lunaris, longa sui facit exundantia crementi lunam aliquoties majorem quam putatur videri, adeo ut etiam die tricesima vesperascente illam non gracilem in coelo apparere contingat, et quanto circuli decennovenalis terminus amplius instat, tanto hoc crebrius pati
Abbreviated transcription (Latin):
trium mensium embolismorũ dies. fiunt ĩĩ dcc xxii sed
duo quiminus habentur inogdõ adesolari duorũ bis sextoꝵ¬

Expanded text:
trium mensium embolismorum, dies fiunt IIDCCCCXXII. Sed duo qui minus habentur in ogdoade solari duorum bissexto
Abbreviated transcription (Latin):
solis xi tondem putant annis lunaribus dier̃ aequalitate
componi: ubi pͥmo dicendum ꝗ absq. ulla contradictione sioc¬
toni anniutriusq sideris aliquando longitudine concor¬
dant. semꝑ idem facere habebunt. neq ullum undenoꝵ
annorum aequalitas locum inueni& si autem ł sȩmel xi
anni amborum simul incipiunt simulq terminantur.
semper ipsum fac turi sunt nec erit qnđo octonorum concor¬
dia redirepossit annorum: dehidenumerus ipsepulsan
dus uidendumq qͦ docto annisolares. habent dies excep¬
tis bis sextis ũ dcc xx Occies enim trecenteni sexage¬
ni & quini faciuNt ̃ dcccc .xx atlunares anni to¬
tidem uide quot habeant dies: occies trecenteniquin¬
quageni & quaterni faciunt . ũ dec xoiiadde xe¬

Expanded text:
solis XI totidem putant annis lunaribus dierum aequalitate componi. Ubi primo dicendum, quod absque ulla contradictione est: Si octoni anni utriusque sideris aliquando longitudine concordant, semper idem facere habebunt, neque ullum undenorum annorum aequalitas locum inveniet. Si autem vel semel XI anni amborum simul incipiunt, simulque terminantur, semper ipsum facturi sunt, nec erit quando octonorum concordia redire possit annorum. Deinde nudus est, videndumque quod octo anni solares habent dies, exceptis bissextis, IIDCCCCXX. Octies trecenteni sexageni et quini faciunt IIDCCCCXX. Nam lunares anni totidem quageni et quaterni faciunt MMDCCCXXXII, adde X
Abbreviated transcription (Latin):
suram propriam refundatur: Sicut enim luna
uxta quod& supra documꝰ uũ punctorũ spatio coti¬
die tardius oriri tardius occidere quampridie ortaẽ.

Expanded text:
suram propriam refundatur. Sicut enim luna, juxta quod et supra docuimus, IIII punctorum spacio quotidie tardius oriri, tardius occidere quam pridie orta
Abbreviated transcription (Latin):
us alexandrinȩ urbis antistes ad inquisitionem sc̃i pape
leonis luculentis simã reddens rationem ł alisrescripti
abeomeruit tenore predicari: L&ificarunt melitterȩ di

Expanded text:
us Alexandrinae urbis antistes, ad inquisitionem sancti papae Leonis, luculentissimam reddens rationem, talis rescripti ab eo meruit tenore praedicari: Laetificaverunt me litterae di
Abbreviated transcription (Latin):
et terminũ ibi quadrantẽ quẽ bis sextũ dicim ibi saltum¬
lunȩ incipere ac finire ibi annũ magnũ hoc ẽ planetarũ¬
ũ ecordium fineq sortiri UII. DE NOCTE

Expanded text:
et› terminum. Ibi quadrantem, quem bissextum dicimus, ibi saltumlune incipere ac finiri, ibi annum magnum, hoc est planetorum, exordium finemque sortiri. 53. Grat
Abbreviated transcription (Latin):
hoc specialit̃ indicant: quota sit feria ꝑ&l.eo anno quo vii¬
concurrentes ascriptis dies: Ceteris uero annis. ad des
concurrentes quotꝰ quot in p̃senti fuerint añ notati ad
regula res m̃siũ singulox : & ltadiẽ Ralendarũ sine
errore seminuenies Hoctantũ memoresto ut cũ
imminente annobissextili unꝰ concurrentiũ in t̃mit¬
tend ẽdies : eo tñ numero quẽ in t̃missurus es. in ianuario
februarioq utaris: At in&l primum martis ꝑillũ

Expanded text:
hoc specialiter indicant, quota sit feria per Kalendas siconcurrentes ascripti sunt dies. Caeteris vero annis addis concurrentes, quotquot in praesenti fuerint adnotati, ad regulares mensium singulorum. Et ita diem Kalendarum sine errore semper invenies. Hoc tantum memor esto ut cum imminente anno bissextili unus concurrentium intermittendus est dies, eo tamen numero quem intermissurus es Januario Februarioque utaris, at in Kalendis primum Martiis per illu
Abbreviated transcription (Latin):
dioscerepossent Horã uidelic& appellantes. qđ certi¬
tem poris ora idẽ teminus sit sicut & uestim̃torum¬
fluuiorũ maris quoq fines oras uocitare solemꝰ. Lunctos uero
uparupunctitrcensu qui fit inhorologio Minuta aut̃¬
artes a partitione circulo¬

Expanded text:
oscere possent, horam videlicet appellantes, quod certitemporis ora, id est, terminus sit: sicut et vestimentorumfluviorumque, maris quoque fines oras vocitare solemus. Punctos vero censu, qui fit in horologio, minuta auteartes a partitione circul
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ dicis Xl interiora pollicis lateri ł dor so indicis suꝑduces ã bob¬
grecȩ litterȩ gãma curuatũ ad palmã inclinabis Cũdicis
lx polliceut supra curuatũ. indice circũ flexo diligent
a fronte p̃cinꝰges Cũdicis lxxidice ut sup̃ circũflexũ pollice immisso
suꝑimplebis unguedũtaxat illius erecto transmediũ indicis artũ
Cũ dicis Laxx ĩdicẽ ut supͣ circũflexũ pollice in longũtensoimplebis

Expanded text:
Quadraginta, interiora pollicis lateri vel dorso indicis superduces, ambobGraecae litterae gamma Γ curvatum, ad palmam inclinabis. Cum dicis sexaginta, pollicem ut supra curvatum, indice circumflexo diligent. Cum dicis septuaginta, indicem ut supra circumflexum pollice immisso super implebis, ungue duntaxat illius erecto trans medium indicis artum. Cum dicis octoginta, indicem ut supra circumflexum pollice in longum tenso implebis
Abbreviated transcription (Latin):
quod comine morauimꝰ argum̃tũ & non nullis ad tran¬
scribendum iaidedimꝰ & in principiis huus nr̃iopus¬
culi prȩfigendũ eẽ censemus Porro psens argumentũ

Expanded text:
quod commemoravimus argumentum, et nonnullis ad transcribendum jam dedimus, et in principiis hujus nostri opusculi praefigendum esse censemus. Porro praesens argumentu
Abbreviated transcription (Latin):
materiascedant Hisnanq m̃sib: arescente humore sicciora
&ideo fortioras̃ ligna. Sedelapisstlenitos in ꝑside potentiȩ

Expanded text:
materias caedant. His namque mensibus arescente humore, sicciora, et ideo fortiora, sunt ligna. Sed et lapis selenites in Perside potenti
Abbreviated transcription (Latin):
partes eiusdem rodiaci conficere. id÷ punctos.iiii.
& unã partem Et quia illa tredecĩ partes complente.
soluna compl& indefieriut sic̃ supͣ docuimꝰ ñ plus cotidia no
ꝓgressua sole quam quat̃ nis punctis hoc ẽ duo denis par¬
tib elong& Ponatergo lunã ubilib& computareuo

Expanded text:
partes ejusdem zodiaci conficere, id est, punctos quatuor, et unam partem; et quia illa XIII partes complente sol unam complet, inde fieri ut, sicut supra docuimus, non plus quotidiano progressu a sole, quam quaternis punctis, hoc est, duodenis parPonat ergo lunam ubilibet computare
Abbreviated transcription (Latin):
Etindimidio eptomadis defici& hostia & sacrificium Dimi¬
dium ep tomadis huius. quint deci anñ tyberii cȩsaris

Expanded text:
Et in dimidio hebdomadis deficiet hostia et sacrificium . Dimidium hebdomadis hujus quintus decimus annus Tiberii Caesaris
Abbreviated transcription (Latin):
recanopum Nonquia lux stellarum longinquiorib: paula¬
timmmnorando subtrahitur & deficit : seđ quia terrȩ moles
oppositaspatium prȩcdudit as pectandi q̃ cuncta demonte qͦlib&

Expanded text:
re Canopum; non quia lux stellarum longinquioribus paulatim minorando subtrahitur et deficit, sed quia terrae moles apposita spatium praecludit aspectandi. Quae cuncta de monte quolib
Abbreviated transcription (Latin):
quasi futurȩ metu tẽpestatis aliquanto altius cornua ma¬
turȩ ordo poscebat at tollere maximȩ cum ñomnib: Int

Expanded text:
quasi futurae metu tempestatis aliquanto altius cornturae ordo poscebat attollere? Maxime cum non omnibus in
Abbreviated transcription (Latin):
plena uł aequinatiũ solscitiũ qđ c̃tra ẽ pat& eẽ trans gressa
tamencursus agnoscendi cupidus. ẽ nouerit & ipse

Expanded text:
plena, ve aequinoctium, vel solstitium, quod contra est, paret esse transgressa. tamen cursus agnoscendi cupidus est, noverit et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
Etẽporũ ratione dño iuiuante dicturi necessariũ duximꝰ
ut ilissimã primo ꝓmptis simã q̃ flexus digitorũ pantis

Expanded text:
Temporum ratione Domino juvante dicturi necessarium duximus, utilissimam primo, promptissimamque flexus digitorum, paucis
Abbreviated transcription (Latin):
quiex halatiomib: humidiscorporascit. terrae de putatur. ubis ignis
grandonixglacies & sps ternpestatum q̃ dnm̃d &erra laud areiubent
seđ i psealiquando eaelum uocatur Vnde & pecrusait. Caelos
indiluuioperisse cumaer turbulentus e& conuersus inundas. &
caeli caelorum dicuntur siderei caeli. istorũ aeriorũ tanquã supe¬
riores inferiorum.XXVIBE UENTIS
entus aercominotus &agitatus sicut flabello breui potest approbari.
necaliud intelligitur. quã fluctus aeris. quiut demers ait. exq̃¬
b:dã montib: excelsis uelut compressus & coangustatus ordinatione d̃
cogitur & exprimitur inuentos adeecitandos fructus aestusq

Expanded text:
exhalationibus humidis corporescit, terrae deputatur: ubi sunt ignis, grando, nix, glacies, et spiritus tempestatum, quae Dominum de terra laudare jubentur. Sed et ipse aliquando coelum vocatur; unde et Petrus ait coelos in diluvio periisse, cum aer turbulentus esset conversus in undas. Et coeli coelorum dicuntur siderei coeli istorum aereorum, tanquam superiores inferiorum. CAPUT XXVI. est aer commotus et agitatus, sicut flabello brevi potest approbari, nec aliud intelligitur quam fluctus aeris, qui, ut Clemens ait, ex quibusdam montibus excelsis, velut compressus et coangustatus ordinatione Dei cogitur et exprimitur in ventos, ad excitandos fluctus, aestusq
Abbreviated transcription (Latin):
bussiuis scripta uł acta st̃ aduerscatholicã fidẽ: Vnde & benignes usce¬
ptꝰẽ abeo qͣsiregiȩ porifexciuitatis. sed q reuers domũ rep&it &

Expanded text:
bus suis scripta vel acta sunt adversus Catholicam fidem: unde et benigne suscebus suis scripta vel acta sunt adversus Catholicam fidem: unde et benigne susceptus est ab eo quasi regiae p
Abbreviated transcription (Latin):
fato regiln auspicium uenture fidei & regnicelestis poces¬
tasquoq terreni creuerat regni : Itaut uniuer sosbrit¬
taniae fines quod nemo anglorum ante eumqua uel ipso¬
rum uel britonum gentes habitabant subdicione accipe¬
r& : Eotempore exortum apud scottos i obseruatione
paschae errorem quatuor decim annorum: honorius pa¬
paperepistol amre darguit : sed & iohannes qui successo¬
rielus seuerinosuccessit cum ad huc ess& electus in ponti¬
ficatum : proeodem pascha eisimul & propelagiana he¬
resi quȩ apud eos reuiuis cebat scripsit:
& pyrrhus regiae urbis ep̃i. acefaloru here sim instaurantes.
unã operationẽ in xp̃o diuinitatis ethumanitatis unã uolun¬
tatem dogmatizant : Equibus pyrrhus histemporibus
idest sub theodor o paparomamueniens ex africa. ficta
ut post apparuit paenitentia : obtulit eidem papae prȩ¬
sente cunctolero et populo libellum cumsua subscri¬
ptione. in quo conderentur omniaquȩ a se uela decessori¬

Expanded text:
to regi in auspicium venturae fidei et regni coelestis, potestas quoque terreni creverat regni, ita ut unitaniae fines, quod nemo Anglorum ante eum, qua vel ipsorum, vel Britonum, gentes habitabant, sub ditione acciperet. Eo tempore exortum apud Scotos in observatione paschae errorem Quartadecimanorum Honorius papa per epistolam redarguit; sed et Joannes qui successori ejus Severino successit, cum adhuc esset electus in pontificatum, pro eodem pascha eis, simul et pro Pelagiana haeresi quae apud eos reviviscebat, scripsit.et Pyrrhus, regiae urbis episcopi, Acephalorum haeresim instaurantes, unam operationem in Christo divinitatis et humanitatis, unam voluntatem dogmatizant. E quibus Pyrrhus iis temporibus, id est, sub Theodoro papa, Romam veniens ex Africa, ficta, ut post apparuit, poenitentia, obtulit eidem papae, praesente cuncto clero et populo, libellum cum sua subscriptione, in quo condemnarentur omnia quae a se vel a decessori
Abbreviated transcription (Latin):
congruat ut qr ds̃ ȩquis in principio partib: lucẽ tene¬
brasq diuiserit ibi et p̃cipine tunc caput mamdi ubi ninot

Expanded text:
congruat ut quia Deus aequis in principio partibus lucem tenebrasque diviserit, ibi praecipue tunc caput mundi, ubi nun
Abbreviated transcription (Latin):
et ante triduũ hocẽ &lalendarue rundẽ primũ scłirã em
notandũ :cur ad indiciũ primatus ibireor antiquos initiũ todi

Expanded text:
et ante triduum, hoc est, XV Calendarum earundem, primum seculi diem esse notandum, cujus ad indicium primitus ibi reor antiquos initium zodi
Abbreviated transcription (Latin):
a criquidem siagresti statũ ꝓpruiordinar& imperii : initium
mensis ex illo sumebat die. quonouam luna contigiss& uideri

Expanded text:
acri quidem, sed agresti, statum proprii ordinaret imperii, initium mensis ex illo sumebat die quo novam lunam contigisset videri
Abbreviated transcription (Latin):
ambireSingula autem signa eius dem todia ci per
a dies & .x. horas acse missem naturalicursu ꝑa¬
gere u idimidium uͦ signi cuiusq ꝑ xv dies & .v. horar
& quadrantem uniius hore ꝑcurrere : Nec on inino
putamus eorum suscipiendam eẽ sententiam quiquasi¬
nocti ni hil tribuentes trestmhoras ꝑ annum bisse to
ad crescere confirmant: Quod si itaeẽt ñ ante an¬
norum oceto circuitum dies quicreuerat totus comple

Expanded text:
ambire; singula autem signa ejusdem zodiaci per XXX dies et X horas ac semissen naturali cursu peragere, dimidium vero signi cujusque per XV dies V horas et quadrantem unius horae percurrere. Nec omnino putamus eorum suscipiendam esse sententiam, qui, quasnocti nihil tribuentes, tres tantum horas per annum bissexto adcrescere confirmant. Quod si ita esset, non ante annorum VIII circuitum dies qui creverat totus comple
Abbreviated transcription (Latin):
puncto uel hora oriat᷑ aut occiđat Sed cumplagam austri circum¬
iens hibernotempore ꝑuehit᷑ eos qui meridianum terrȩlatus

Expanded text:
puncto vel hora oriatur, aut occidat, sed cum plagam austri circumiens hyberno tempore pervehitur, eos qui meridianum terrae latus
Abbreviated transcription (Latin):
& quocadat negante : q̃ incentro ł cardine mundisita humillimum
in creaturis ac medium tanquã grauissima locumtenet. Cũ a qua
aer &ignis ut leuitate naturȩ ita & situ seadaltiora p̃uenia pit

Expanded text:
 quo cadat negante. Quae in centro vel cardine mundi sita, humillimum in creaturis, ac medium, tanquam gravissima, locum tenet, cum aqua, aer, et ignis ut levitate naturae, ita et situ se ad altiora praeveniant
Abbreviated transcription (Latin):
drmo antistiti delegar& quatinꝰ paschale scĩtheophili
diem fuisse conscriptum. interalia hȩcait. Studuerunt
quidem sc̃i patres occasionem huius erroris auferre om¬
nem hanc curam alexan drino antistiti delegantes qrñm

Expanded text:
drino antistiti delegaret, quatenus paschale sancti Theophili,diem fuisse conscriptum, inter alia haec dicit: « Studuerunt quidem sancti Patres occasionem hujus auferre, omnem hanc curam Alexandrino antistiti delegantes, q
Abbreviated transcription (Latin):
cõputari. clixx.viIii. sec̃ dum argum̃ti calculationẽ
canat᷑. Quo &iã annoratio saltꝰ lunaris de quoin se¬
quentib: dicem sidẽ eiꝰdẽ argum̃ tiimpugnat Sienim
ipsum argum̃tũ iuxta egrptios a septe briom̃ se ubi prin¬
cipiũ ẽ annieoꝵ inchoaueris necesse : ut luna iuliim̃sis

Expanded text:
computari cum XXIX secundum argumenti calculationem canatur, quo etiam anno ratio saltus lunaris, de quo in sequentibus dicemus, fidem ejusdem argumenti impugnat. Si enim ipsum argumentum juxta Aegyptios a Septembri mense, ubi principium est anni eorum, inchoaveris, necesse est ut luna Julii mensis
Abbreviated transcription (Latin):
& maĩ secundum ae gyptios ꝗͣ ali quoties obseruandum est rerperiri
nom posse. Videamus ergo latinos suos quomodo comm̃d& uictorius

Expanded text:
 Maias secundum Aegyptios, quod aliquoties observandum est, reperiri non posse. » Videamus ergo Latinos suos quomodo commendet Victorius
Abbreviated transcription (Latin):
sabbati dñ ditui non faciesomne opus. Sex enĩ dieb fecit dñs eglã
et torrã mare et om̃a q̃ in eis sunt et requieuit die septino. Quȩ
populo dĩ eptomada ita cõputabat᷑ antiquitus. Epima sabbati

Expanded text:
Sabbati Domini Dei tui non facies omne opus. Sex enim diebus fecit Dominus coelum et terram, mare et omnia, quae in eis sunt: et requievit in septimo ; populo Dei hebdomada ita computabatur antiquitus: prima sabbati
Abbreviated transcription (Latin):
taq gratialegatos catholicae pacis comitata est : utiohan¬
nesportuensis ep̃s quierat unus ex ipsis dominica octauarumpas¬
chae miss as publicas in ecclesia scãe sophiae coram principe & patri¬
archa latine celebraret : Haec est serxta sy nodus cniuer salison¬
stantino poli celebrata. & greco sermone conscripta : tempori¬
bus papae agathonis ex equente a cresidente piissimoprinci¬
pe constantino intrapalatium suumsimulq: legatis a postoli¬
caesedis & epĩsl. residentibus:
rima enim uniuers alis synodus innicea congregata est con¬

Expanded text:
taque gratia legatos Catholicae pacis comitata est, ut Joantaque gratia legatos Catholicae pacis comitata est, ut Joannes Portuensis episcopus, qui erat unus ex ipsis, Dominica octavarum Paschae missas publicas in ecclesia Sanctae Sophiae coram principe et patriarcha Latine celebraret. Haec est sexta synodus universalis Constantinopoli celebrata, et Graeco sermone conscripta, temporibus papae Agathonis, exsequente ac residente piissimo principe Constantino intra palatium suum, simulque legatis apostolicae sedis, et episcopis CL residentibus. Prima enim universalis synodus in Nicaea congregata est con
Abbreviated transcription (Latin):
redeunt : Agathopapa exrogatu constantiniher adua tibe¬
rui principũ piissimorũ : misit in regiã urbẽ legatos suos inquib
era tdohannes romaneeclesiȩ tuncdia coñnonlonge post ep̃s pad
iunatione facienda sc̃arũ dĩecdesiarũ Quibenignisiine suscepti
areuerenissimofideicatholicȩ defensore c̃stanti noiusi sremissi flispu¬
tationib philo sophicis pacifico conloquo defideuer a ꝑqiuirere.
datiscis de brbliotheca constantinopolitana cunctis anti quo¬
rum patrum quospetebant libellis : Affuerunt autẽ et
epi el. prȩsidente georgio patriarcharegiae urbis & anti¬
ochiat machario & conuieti sunt quiunã uoluntẽ & operatio¬
nem astruebant in xp̃o falsasse patrũ catholicorũ dicta ꝑplu¬
rima : Einito autem conflictu georgius correctus est : Macha¬
rius uerocumsuis sequacibus simul & precessoribus crro sergio
honorio prrropaulo et petro anathematizatꝰ : & in locum
eius theophanius abbas desicilia anti ochiae ep̃s factus tan¬

Expanded text:
redeunt. 40. Agatho papa ex rogatu Constantini, Heracli et Tyberii, principum piissimorum, misit in regiam urbem legatos suos, in quibus erat Iohannes Romane ecclesie tunc diaconus, non longe post episcopus, pro adunatione facienda sanctarum Dei ecclesiarum. Qui benignissime suscepti a reverendissimo fidei catholice defensore Constantino iussi sunt, remissis disputationibus phylosophicis, pacifico conloquio de fide vera perquirere, datis eis de bibiotheca Constantinopolitana cunctis antiquorum patrum quos petebat libellis. Adfuerunt autem et episcopi CL, presidente Georgio patriarcha regie urbis, et Antiochie Macario, et convicti sunt qui unam voluntatem et operationem astruebat in Christo, falsasse patrum catholicorum dicta perplurima. Finito autem conflictu, Georgius correptus est, Macarius vero cum suis seHonorio, Pyrrho, Paulo et Petro anathematizatus; et in locum ejus Theophanius abbas de Sicilia Antiochiae episcopus factus. Tan
Abbreviated transcription (Latin):
ortam ac casumq dilatui alias psaras angtipuste: Itẽ ap̃ australesueni
prefata dies mod ł ratior. suipͣdictam diuers tatemim mutat. lic&

Expanded text:
ortum occasumque dilatans, alias plagas angustat. Item apud Australes utraque praefata dies moderatior, supradictam diversitatem immutat, lic
Abbreviated transcription (Latin):
mollunt᷑ ꝑdies xc. Abȩqui noetio autem autumni qđ est ex die
Amaritudo & humoris crassitudo aug&ł. Vterecibis calidis &

Expanded text:
molliant per dies XC. Ab aequinoctio autem autumni, quod est ex die amaritudo, et humoris crassitudo augetur. Utere cibis calidis
Abbreviated transcription (Latin):
condunt leges iniquas & scribentes Iniustitiam scribunt ratus ac
ueritate uideatur eẽ suffultus : Vitorius qui illorum circulos
scripsit đt in prologo eiusdẽ operis int̃aliasic : latininãq a .iiiͦ

Expanded text:
condunt leges iniquas, et scribentes injustitiam scribunt, ratus ac veritate videatur esse suffultus. Victorius qui illorum circulos scripsit, dicit in prologo ejusdem operis inter alia sic: « Latini namque a III
Abbreviated transcription (Latin):
ea dist& a sole distinctius annotare curabimꝰ Prima
ergoluna ubi suã ꝑfecerit aetatẽ . elongatur a sole

Expanded text:
ea distet a sole distinctius adnotare curavimus. Prima ergo luna ubi suam perfecerit aetatem, elongatur a sole