comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
apud scõssimos patriarchas a quib: ereant᷑
monum̃ta fieri cũ sacram̃to adminis¬
tratoꝵ & consensu maioris partis eoꝵ
qui ibiministeriũ faciunt : debitũ mani¬
festũ fiat: & qđ ñ ẽ possibile exreb:
mobilib: hoc ex solui: eos aut̃ qui a metro¬
politanis ep̃is creant᷑ & habent subiuris
ditione sua monasteria ł ꝑtocia uł xenones
uł noso comia ł alias religiosas domos eodẽ
modo monum̃ta fieri: Sictam̃ &apud
patriarchas ł metro politanos ł alios epos
talia monum̃ta sifiant nullũ suꝑ hisdãnũ¬

Expanded text:
apud sanctissimos patriarchas, a quibus creantur, apud sanctissimos patriarchas, a quibus creantur, monumenta fieri cum sacramento administratorum et consensu maioris partis eorum, qui ibi ministerium faciunt, debitum manifestum fiat, et quod non est possibile ex rebus mobilibus hoc exsolui. Eos autem, qui a metropolitanis episcopis creantur, sive episdictione sua monasteria, vel ptochia, vel xenones, vel nosocomia, vel alias religiosas domus, eodem modo monumenta fieri, sic tamen, ut apud patriarchas, vel metropolitanos, vel alios episcopos talia monumenta si fiant, ut nullum super his damnu
Abbreviated transcription (Latin):
quã hab& res iure emphirteus eos prȩstita:
Quaeaut̃ diximus dẽȩdificiis dirutis ꝑti¬
nentib: ad religio sasdomos in hacim periali
ciuita te positas : ea demoptinere uolumus
& in his religiosis domib: Illud q̃q̃ iubemꝰ
optinere : ut si quando eȩdem religiosȩ
domus uł ꝓpt̃ publicas tributiones ł ꝓpt̃alias
neues sarias causas obligatȩ fuerint : &
N babeant exreb mobilibunde eadẽ
nscito ꝑ solui tuno primoq uidẽ oca  ordine
inspeoiale pignus rem im mobilem cdari
oreditori uolumus tuthuius pignoris fructus
accipiens imput& sibi quosdam in ipsa
pecunia credita. quosdam in usuras non plures
quarta portione centesimȩ : Qđ si non possent
hoc modo debitũ optinere : iubemus eos qͥdẽ
qui a beatissimo patriarcha creantur si ue
me tropolitani siue alu ep̃i fuerint siue
archi mandritȩ siue orphanotrophuł
pto cotrophu: Exenodo chii : ł noso comii:
ł alias religios arũ domoꝵ administratores

Expanded text:
quam habet res iure emphyteuseos praestita. quam habet res iure emphyteuseos praestita. Quae autem diximus de aedificiis dirutis pertinentibus ad religiosas domos in hac imperiali civitate positas, eadem obtinere volumus et in istis religiosis domibus. Illud quoque iubemus obtinere, ut si quando eaedem religiosae domus vel propter publicas tributiones, vel propter alias necessarias causas obligatae fuerint, et non habeant ex rebus mobilibus, unde eadem debita persoluant, tunc primo quidem ordine in speciale pignus rem immobilem dari creditori volumus, ut huius pignoris fructus accipiens imputet sibi quosdam in ipsa pecunia credita, quosdam in usuras, non plures quarta portione centesimae. Quod si non possint hoc modo debitum obtinere, iubemus per eos quidem, qui a beatissimo patriarcha creantur, sive metropolitani, sive alii episcopi fuerint, sive archimandritae, sive orphanotrophi, vel ptochotrophi, vel xenodochi, vel nosocomi, vel aliarum religiosarum domorum administratores,
Abbreviated transcription (Latin):
nullũ dãpnũ eidem religiosȩ domui fat:
Qđ si ptocia ł xeneones ł nosochomia ł alia
religiosa loca sint : ꝓpriã habentes admi¬
niftrationẽ : Si quidems cas domus oratoria
habeant : consensu amplioris partis lericoꝵ.
ora torii contractus ꝓcedat nec ñ oeconomi:
Qđ si solũ xenodo chiũ sit ł ptociũ ł noso conniũ
uł alia religiosadom : is qui prȩpositꝰ ipsis est
contractũ faciat : Iu rantib administratorib
carũ sub prȩsentia religiosissimi ep̃i &a quo
prȩpositi ł creatifuerint : qđ nihiladle¬
si onẽ ł circũ scriptionẽ eorundẽ locorũ
intali contractufiat : In mona fteriis aut̃ :
terii monachorũ contractũ fieri : & in his
aut̃ omnib: iubemus inscribi instrum̃tũ
cũ iureiurando qđ ñ ad lesionẽ ł circũ scrip¬
tionẽ eorundẽ locoꝵ negotiũ agitur
Et hac tam̃ obseruatione ꝓcedente reuela¬
tione ñ amplius fieri sexta portione reditus :

Expanded text:
nullum damnum eidem religiosae domui fiat. nullum damnum eidem religiosae domui fiat. Quod si ptochia, vel xenones, vel nosocomia, vel alia religiosa loca sint propriam habentia administrationem, si quidem sanctas domos oratorias habeant, consensu amplioris partis clericorum oratorii contractus procedat, nec non oeconomi. Quod si solum xenodochium sit, vel ptochium, vel nosocomium, vel alia religiosa domus, is qui praepositus ipsis est, contractum faciat, iurantibus administratoribus earum sub praesentia religiosissimi episcopi, a quo praepositi vel creati fuerint, quod nihil ad laesionem vel circumscriptionem eorundem locorum in tali contractu fiat. In monasteriis autem pterii monachorum contractum fieri. Et in his autem omnibus iubemus inscribi instrumentum cum iureiurando, quod non ad laesionem vel circumscriptionem eorundem locorum negotium agitur, et hac tamen observatione procedente, relevationem non amplius fieri sexta portione reditus,
Abbreviated transcription (Latin):
& administratorũ : quibus scđm predictũ
modũ copulatTur in religiosã domũ.
ex quarẽ acceper̃ post mortẽ eoꝵ ꝑue¬
ni reiubemus : & hȩo quidem desacro¬
sca maiore eccła & prȩdictis religiosis
locis quȩ intra imperialẽ ciuitatẽ s.
Dealiis aut̃ sacro sc̃is ecclesiis & monas¬
teriis ex enonib: & nos oc omis & ceters
religiosis domib: quȩ in omnib ꝓuin¬
ciis nr̃ȩ rei publicȩ positȩs̃ : nec ñ mo¬
nasteriis in imperiali ciuita te & t̃ritosio
eius positis. consequent̃ definiendũ ẽ : hisigit᷑
locis liberã facultatẽ prȩstamus : non solũ
tẽporalem emphyteus in facere iimmo¬
biliũ rerũ ad ipsũ ꝑtinentiũ sed &iã
ꝑpetuo easiure emphyteutioo uolentib
dare : & si quidem sacro scȩ̃ eođȩ fuerint
arbitrio eiꝰ & consensũ fieritalem contractũ.
iurantib: prȩsente oconomis. & administra¬
torib: & cartulariis eiusdem religiosȩ
domus ÷ qđ ex hocem phyteus eos contractũ

Expanded text:
quibus secundum praedictum modum copulantur, in religiosam domum, ex qua rem acceperunt, post mortem eorum pervenire iubemus. Et haec quidem de sacrosancta maiore ecclesia et praedictis religiosis locis, quae intra imperialem civitatem sunt aliis autis, et ceteris religiosis domibus, quae in omnibus provinciis nostrae reipublicae positae sunt, nec non monasteriis in imperiali civitate et territorio eius positis consequenter definiendum est. His igitur locis liberam facultatem praestamus non solum temporalem emphyteusin facere immobilium rerum ad ipsos pertinentium, sed etiam perpetuo eas iure emphyteutico volentibus dare, et si quidem sacrosanctae ecclesiae fuerint, arbitrio eius et consensu fieri talem contractum: iurantibus, praesente eo, oeconomis, et administratoribus, et chartulariis eiusdem religiosae domus, quod ex hoc emphyteuseos contractu
Abbreviated transcription (Latin):
ali domo adquẽ cũq religiosũ locũ ꝑ uener̃
uł postea ꝑuenerint. nullo modouendi
nari concedimꝰ nec sisecũ religio sedomus
tale aliquid fecerint: Idem kapł cccei
Siquis aut̃ conductor lemphytru carius sti
quȩ ud locũ religiosũ ꝑtin& deteriorem eã feceriti
ł ꝑ bienniũ emphiteuticũ canoneno siueme¬
cedem non soluerit : licent religioso laco expella¬
re eũ delocatione uł emphyteu seos contratist¬
pellere: id qđ deb& prȩst& & teneitrem doneo
tẽpus statutũ finiat᷑ & canonẽ scđm qđ pactusẽ
religiosi loci indẽpnitatẽ serua reexreb:
ipsius & ꝓ ot emponemata nullã timere actionẽ
ꝑmitimus alienare resim mobiles. ꝓcaptiuꝵ
redẽptione : Nisi forte adhoc eis prȩstite fuerig
ut nullo modo alienent᷑ : Illud q̃q: concedimꝰ
ut prosolimitana sc̃is sima eccła licentiã
habeat domussuas in eadem ciuitate positas
uendere ñ imminere precio quã expen¬

Expanded text:
ali domo ad quemcumque religiosum locum pervenerunt, ali domo ad quemcumque religiosum locum pervenerunt, vel postea pervenerint, nullo modo vendinari concedimus, nec si secum religiosae domus tale aliquid fecerint. Idem Nulli Si quis autem conductor vel emphiteuticarius rem quam ad locum religiosum pertinet deteriorem eam fecerit vel per biennium emphiteuticum canonem sive mercedem non solverit, liceat religioso || loco expellere eum de locationem vel emphiteuseos contractumpellere, id quod debet prestet et teneat rem donec tempus statutum finiatur et canonem secundum quod pactus est religiosi loci indemnitatem servare ex rebus ipsius, et propter emponemata nullam timere actionem. permittimus alienare res immobiles pro captivorum redemptione, nisi forte ad hoc eis praestitae fuerint, ut nullo modo alienentur. Illud quoque concedimus, ut Hierosolymitana sanctissima ecclesia licentiam habeat domos suas in eadem civitate positas vendere non in minore pretio, quam ex pen
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ religiosȩ domus imputari nisi ꝓbauerit
ed neq ipsũ creditorẽ ł heredes eꝰ contrademũ reli¬
giosã habere aliquã actiont̃ : nisi ꝑbauerint in
causas ad religiosã domũ ꝑtinentes pecuniã
ꝓcessisse: Sed contractũ quimutuatus ẽ. uł here¬
des eiꝰ suas mouere actiones : hoc q̃q iubemus:
ut exoeptascissima maiore eccła imperialis
ciuitatis : & scĩs simo orphanotrophio÷ exenonib
&ptotiis : quȩ in hac imperialiciuitate s̃. uł
quȩ in t̃ritorio eꝰ libere omnib: sc̃ĩs simis
ec desus. & religiosis domib: nec nonnonas¬
teriis quȩ uł in imperiali ciuitate ł indiuer¬
sis ꝓuinciis posita r̃: ꝑmutationes secũ facere
cũ in dẽpniate utriusq loci. consentientibus
inscriptis uł depositiones huic contractui. ñ
solũ administratorib: utriusq religio siloci
sed etiã maioris partis eoꝵ qui ibi ministeriũ
faciunt : Res aut̃ immobilis quȩ ab imperi¬

Expanded text:
tiones religiosie domus inputari nisi prius protiones religiosie domus inputari nisi prius prosed neque || ipsum creditorem vel heredes eius contra domum religiosam habecausas ad religiosam domum pertinentes pecuniam processisse, sed contra eum, qui mutuatus est, vel heredes eius, suas movere actiones. Hoc quoque iubemus, ut excepta sanctissima maiore ecclesia imperialis civitatis, et sancto orphanotrophio, et xenonibus, et ptochiis, quae in hac imperiali civitate sunt, vel quae intra territorium eius, licere omnibus sanctissimis ecclesiis et religiosis domibus, nec non monasteriis, quae vel in imperiali civitate vel in diversis provinciis posita sunt, permutationes secum facere cum indemnitate utriusque loci, consentientibus in scriptis vel depositione huic contractui non solum administratoribus utriusque religiosi loci, sed etiam maiore parte eorum, qui ibi ministerium faciunt. Res autem immobiles, quae ab imperi
Abbreviated transcription (Latin):
possessionẽ creditora ccipiat. iufta & subtiliȩsti¬
matione facienda & adicienda prȩdio decima
portione totius ȩstimationis: & sic in ea quanti¬
tate capere remcreditorem ꝓsolutione
firmo dominio possidenda : Sic tam̃ : utad¬
ministratores eiꝰ loci cui debitũ immin& &
maiorpars eoꝵ qui ibidem ministeriũ faciunt.
huꝰ modiuenditionib: debeant consentire : ea
aũt̃ resquȩ ꝓ soluto immobilis constitutodat᷑ :
ñ electionẽ creditoris preciet᷑ sed qđ mediũ
ẽ fertiliũ & infertiliũ possessionũ quȩ ad
religio sũ ꝑtinent locũ qua sȩstimari adoport&¬
& exreddito suo & publicarũ tribution ũ
functione & reliquostatu : Si quis aut̃ ep̃sP
uł oeconomus ł administrator cuius cũq: reli¬
giosilocis siue in imperiali ciuitate siue in
ꝓuinciis positi. pecunia mutuatus ẽ : uł post¬
ea mutͥuatus fuerit : iubemus ñ alit̃ ei in ra¬

Expanded text:
possessionem creditor accipiat, iusta et subtili aestipossessionem creditor accipiat, iusta et subtili aestimatione facienda, et adiicienda pretio decima portione totius aestimationis, et sic in ea quantitate capere rem creditorem pro solutione firmo dominio possidendam, sic tamen, ut administratores eius loci, cui debitum imminet, et maior pars eorum, qui ibidem ministerium faciunt, huiusmodi venditionibus consentire. Ea autem res, quae pro soluto immobilis constituta datur, non electione creditoris praestetur, sed quod medium est fertilium et infertilium possessionum, quae ad religiosum pertinent locum, aestimari ad hoc oet ex reditu suo, et publicarum tributionum functione, et reliquo statu. Si quis autem episcopus vel economus vel administrator cuiuscumque religiosi loci, sive imperiali civitate, sive in provinciis positi pecuniam mutuatus est vel postea mutuatus fuerit, iubemus non aliter ei in ra
Abbreviated transcription (Latin):
monum̃ta pͣdictis ꝑsonis ł domib: fiori.
utnullũ detrim̃tũ patiant᷑ : Postquã
aut̃ hocita seoutũ fuerit : apud memoratos
scĩs simos patriarchas ł metropolita nos.
ł alios epos : tuno ante fatos administra¬
tores etꝰ loci cui debitũ immin& : inscriptis
in publico ciuitatis ꝓponere ꝑuigintidies :¬
& hoc modo adhortari eos qui cõpara rerem
immobilem uolunt ut is quiplus prȩfti¬
teritali is prȩponatur : His aut̃ omnib:
prȩcedentib:: uenditionẽ fieri prȩdiũ
modis omnib: ꝓdebito dando : ut non adit̃
habeat emptor cautũ : nisi prȩdiũ suꝑ ipstt̃
debitũ soluerit: & hocspecialit̃ in scrip¬
tũ sit : cũ iure iurando inemptionali
conseriptione : qđ nihil ad les ione ł cir¬
cũ scriptione eiusdẽ religiosȩ domus fit :
sinaut̃ ꝑ ante fai tũ modũ emptor. talius rei¬
nullus inueniat : iubemus debitũ quidem recipere
creditorem iure eo qđ ꝓsaluto dicitur ut ipsã

Expanded text:
numenta praedictis personis vel domibus fieri, ut nullum detrimentum patiantur. Postquam autem hoc ita secutum fuerit apud memoratos sanctissimos patriarchas, vel metropolitanos, vel alios episcopos, tunc antefatos administratores eius loci, cui debitum imminet, in scriptis in publico civitatis proponere per viginti dies, et hoc modo adhortari eos, qui comparare rem immobilem volunt, ut is, qui plus praestiterit, aliis praeponatur. His autem omnibus procedentibus venditionem fieri, pretio modis omnibus pro debito dando, ut non aliter habeat emptor cautum, nisi pretium super ipso debito solverit, et hoc specialiter inscriptum sit cum iureiurando in emptionali conscriptione, quod nihil ad laesionem vel circumscriptionem eiusdem religiosae domus fiat. Sin autem per antefatum modum emptor talis reinullus inveniatur, iubemus debitum quidem recipere creditorem iure eo, quod pro soluto dicitur, ut ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
eo qđ ñ ad lesionẽ ł circũ scriptionereli¬
giosilo ei contractus fiat : E conomis aut̃
& orphanotrophiis & ceteroꝵ locoꝵ
administratorib: & cuiuscũq locicar¬
tulariis & parentibus & liberis eoꝵ & aliis
qui iure cognationis ł affinitatis eis copu¬
lant᷑ : Inter dicimus emphiteusis & lo¬
cationes uł ypothecas rerũ ad religiosa
ꝑtinentiũ loca. siue ꝑsesiue ꝑ int̃positã

Expanded text:
eo quod non ad laesionem vel circumscriptionem relieo quod non ad laesionem vel circumscriptionem religiosi loci contractus fiat. Oeconomirophis, et ceterorum locorum administratoribus, et cuiuscumque loci chartulariis, et parentibus et liberis eorum, et aliis, qui iure cognationis vel affinitatis eis copulantur, interdicimus emphyteuses, et locationes, vel hypothecas rerum ad religiosa pertinentium loca, sive per se, sive per interpositam
Abbreviated transcription (Latin):
inspeciale pignus : ut creditorpossideat
eandem rem & fructus eiꝰ capiat. &im¬
pute sibi in ipsas quas mutauit pecunias
quas dã in usuras ñ amoliores quã quarta
portione centesimȩ: Qđ si a dninistratores
debitũ soluerine : uł ex fructib creditori
satis fiat siubemus rem ad locũ religiosũ
redire: Contractus emphiteu seos & ypo¬
thecas & ultra quin quenniũ locationes
uolumus fieria sacro sc̃a quidẽ maiore
eccła huiꝰ ciuitatis arbitrio & consensu.
beatis simi eiꝰ dem ciuitatis patriarchȩ
iurantib: prȩsente eo tã religios is econo¬
mis quã cartulariis eiusdem maiori secđȩ:
Qđ non ad fraudẽ ipsius contractus fit: In
aliis religiosis domib: : siquidem sint car¬
tularii. eodẽ modo eos iurare prȩsente
adminis cratore : Qđ si nulli cartularii
sint : ipsos administratores ꝓpositissacro¬
sc̃is euangeliis. contractũ facere in scrip¬
to cũ iure iurando huius modiinstrum̃tis.

Expanded text:
in speciale pignus, ut creditor possideat in speciale pignus, ut creditor possideat eandem rem, et fructus eius capiat, et imputet sibi in ipsas, quas mutuavit, pecunias, quosdam in usuras, non ampliores quam quarta portione centesimae. Quod si administratores debitum solverint, vel ex fructibus creditori satisfiat, iubemus rem ad locum religiosum redire. Contractus autem emphyteuseos et hypothecas et ultra quinqvennium locationes volumus fieri a sacrosancta quidem maiore ecclesia huius civitatis arbitrio et consensu beatissimi eiusdem civitatis patriarchae, iurantibus, praesente eo, tam religiosis oeconomis, quam chartulariis eiusdem maioris ecclesiae, quod non ad fraudem ipsius ecclesiae contractus fit; in aliis autem religiosis domibus, si quidem sint chartularii, eodem modo eos iurare praesente administratore; quod si nulli chartularii sint, ipsos administratores propositis sacrosanctis evangeliis contractum facere in scripto cum iureiurando huiusmodi instrumentis,
Abbreviated transcription (Latin):
ȩdificiis in eõdem loco emphiteucarius
inuenerit: si ne impedim̃to eis utetur:
Qđ siquis uelit remimmobilẽ ab ante fatis
religiosis locis usus nomine accipere: non
alit̃ hoc accipiat. nisi aliã remstatim iure
dni prȩst& eidem religiosoloco a quo e andẽ
rem accepit. tantũ habentẽ reditũ quantũ
hab& res quȩ ei datur & non pluribus tribu¬
tis grauatã : ut post mortẽ eius uł posttẽpꝰ
qđ usui additũ ẽ : ut tam̃ ñ sit longius quã
uitã eiꝰ qui accepit utraq res in integrũ
iure domini quã iure usus in eundem
religiosũ locũ ꝑueniat : Locationes aut̃
ab eisdẽ religiosis locis fieri concedimus :¬
ut tantos annos quantos int̃ contrahentes
placuerit : ut tam̃ ñ extendant᷑ ultra
triginta annos : Qđ si contigerit : memo¬
ratis locis ꝓpt̃ tributa łalias necessitates
pecuniis opus habere : liceat ad ministra¬
torib: remimmobilẽ supponere & dare

Expanded text:
aedificiis in eodem loco emphyteuticarius aedificiis in eodem loco emphyteuticarius invenerit, sine impedimento eis utetur. Quod si quis velit rem immobilem ab antefatis religiosis locis usus nomine accipere, non aliter hoc accipiat, nisi aliam rem statim iure dominii praestet eidem religioso loco, a quo eandem rem accepit, tantum habentem reditum, quantum habet res, quae ei datur, et non pluribus tributis gravatam, ut post mortem eius vel post tempus, quod usui additum est ut tamen non sit longius, quam vita eius, qui accepit, utraque res in integrum tam iure dominii quam iure usus in eundem religiosum locum perveniat. Locationes autem ab iisdem religiosis locis fieri concedimus in tantos annos, quantos inter contrahentes placuerit, ut tamen non extendantur ultra triginta annos. Quod si contigerit memoratis locis, propter tributa vel alias necessitates pecuniis opus habere, liceat administratoribus rem immobilem supponere, et dare
Abbreviated transcription (Latin):
titit quañdo adaliã ꝑsonã talis contractus
ꝑuenerit manifesta reuolunta tẽ suã
in trabiennium : & duoꝵ alterũ : ułapudeos
relinquere & annuũ reditũ qui pacto continet᷑
accipere uł ipsã rẽ recipereiure emphiteu¬
seos. resolutos si hoc ipsũ conducere sibi pu¬
tauerint : Qđ si quȩdã sint loca in quib:
positȩ res domus dirutȩ s̃ ex quib: nullus
reditus prȩdictiss e ligiosis locis colligit᷑
neq: possint dirutas domus renoiare :
liceat administratorib: huius modilo ca
emphiteu seos iure ꝑ petuo prestare: Sic tam̃ :
ut tertia portio pensionũ religiosis locis
prȩstetur quȩ colligebant᷑ ex habitatio¬
nib: nondũ dirutis. eandẽq t̃tiã portionẽ
cȩdere abinitio contractusempheteuseos :
Qđ si emphi teuti carius magis eligat sub hac
pactione loca accipere . ut priusȩ dific& :
& uenientib: postea pensionib: dimidia
portio religiosis locis preftet᷑ : & hoc fieri
concedimus : Sed &simateriis ex dirutis

Expanded text:
sonam talis contractus pervenerit, manifestare voluntatem suam intra biennium, et duorum alterum, vel apud eos relinquere rem et annuum reditum, qui pacto continetur, accipere, vel ipsam rem recipere, iure emphyteuseos resoluto, si hoc ipsum conducere sibi putaverint. Quod si quaedam sint loca, in quibus positae veteres domus dirutae sunt, ex quibus nullus reditus praedictis religiosis locis colligitur, neque possint dirutas domos renovare, liceat administratoribus huiusmodi loca emphyteuseos iure perpetuo praestare, sic tamen, ut tertia portio pensionum religiosis locis praestetur, quae colligebantur ex habitationibus nondum dirutis, eandemque tertiam portionem cedere ab initio contractus emphyteuseos. Quod si emphyteuticarius magis eligat sub hac pactione loca accipere, ut prius aedificet, et ex venientibus postea pensionibus dimidia portio religiosis locis praestetur, et hoc fieri concedimus. Sed et si materias ex dirutis
Abbreviated transcription (Latin):
tunc liceat administratorib: ea prescare.
sub quadã quantitate : Qđ si res emphreuseos
iure habeant : prȩfatis domib: prestita
uł ad imperialem domũ ꝑuenerit uł ad
fiscũ uł adaliquã ciuita tẽ : uł adcuriã

Expanded text:
tunc liceat administratoribus ea praestare tunc liceat administratoribus ea praestare sub quadam quantitate. Quod si res emphyteuseos iure ab antefatis domibus praestita vel ad imperialem domum pervenerit, vel ad fiscum, vel ad aliquam civitatem, vel ad curiam,
Abbreviated transcription (Latin):
maioris huiꝰ imperialisciuitatis uł orphano¬
trophiis ł xonodochii uł pto cotrophii uł
noso comii: uł alterius religiosi loci. intra
imperialem ciuitatẽ uł in tra territorium eꝰ
positi exceptis monasteriis uendere ł donare :
ł ꝑmutare ł impari donatione uł alio quocũq
modo alienare remim mobilem ł anon as
ciuiles uł rusticũ mancipiũ : nisi ad imperalẽ
domũ ꝑmutatiotantũ fiat : Sed neq patricio :
iuredare quippiã concedimꝰ Emphiteus eos
aut contractus : ab ante facta maiore eccła
& aliis memoratis locis. fieriiubemus : ut ñ
concedatur ei quiem phyteus in accepit:
Deprastiis aut̃ quȩ ad prȩdictas ꝑtinent domꝰ
iubemus : si quidem talia prastia reditũ habeant
in solitũ red ditũ ab amministratorib:
iure empinteuseos ea prestari. scđmprȩ¬
dictũ modũ: Idẽ in ꝑsonã eiꝰ qui accepit
& aliasduas suc cessiones nulla ut reuela¬
tiofiat. sed magis accedat augm̃tũ : Qđ
sinullũ reditũ eadem prastia habeant :

Expanded text:
erialis civitatis, vel orphanotrophii vel xenodochii, vel ptochotrophii, vel nosocomii, vel alterius religiosi loci intra imperialem civitatem vel intra territorium eius positi, exceptis monasteriis, vendere, vel donare, vel permutare, vel in pari donatione, vel alio quocumque modo alienare rem immobilem, vel annonas civiles, vel rusticum mancipium, nisi ad imperialem domum permutatio tantum fiat. Sed neque paroecico iure dari quidpiam concedimus. Emphyteuseos autem contractus ab antefata maiore ecclesia et aliis memoratis locis fieri iubemus in persoconcedatur ei, qui emphyteusin accepit. De proastiis autem, quae ad praedictas pertinent domos, iubemus, si quidem talia proastia reditum habeant, in solidum reditum ab administratoribus iure emphyteuseos ea praestari secundum praedictum modum, id est, in personam eius, qui accepit, et alias duas successiones, ut nulla relevatio fiat, sed magis accedat augmentum. Quod si nullum reditum eadem proastia habeant,
Abbreviated transcription (Latin):
iura aut̃ ab intestato successionis locũ habeant :
Legatis scilic&. & fider cõmissis & libertatib
& tutorũ dationib: : & aliis capitulis intesta¬
m̃to conscriptis in sua firmitate durantib: :
Quic quid aut huic constitutioni in aliis legib
contrariũ inueniat᷑ : hoc irritũ atq in utile
sit : & hȩ quidẽ exhereditationis & prȩ¬
teritionis poenȩ quantũ ad ingratitudi¬
nis causas aduersus prȩdictasꝑ sonasdis posits̃:
Si quȩ aut̃ exhis ad crimina referunt᷑ : ñ ghilemꝰ
ceteras ꝑsonas subsistieos quiob noxi fuerint
reꝑti : Si qui aut̃ here des scripti excertisrebus
iussi fuerint ut nihil amplius quȩ rerent
in hoc casu. hoctantũ ubemus fieri : ut siqͥd
eis desit ad legitimã portionẽ hoc quidem
repleat᷑ testa m̃tũ aute ñ rescindatur:¬

Expanded text:
iura autem ab intestato successionis locum habeant, iura autem ab intestato successionis locum habeant, legatis scilicet et fideicommissis et libertatibus et tutorum dationibus et aliis capitulis in testamento conscriptis in sua firmitate durantibus. Quidquid autem huic constitutioni in aliis legibus contrarium inveniatur, hoc irritum atque inutile sit. Et hae quidem exheredationis et praeteritionis poenae, quantum ad ingratitudinis causas adversus praedictas personas, dispositae sunt. Si quae autem ex his ad crimina referuntur, non prohibemus ceteris poenis subiici eos, qui obnoxii fuerint reperti. Si qui autem heredes scripti ex certis rebus iussi fuerint, ut nihil amplius quaererent, in hoc casu hoc tantum iubemus fieri, ut si quid eis desit ad legitimam portionem, hoc quidem repleatur, testamentum autem non rescindatur
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ cognoscat : uł ex contrario : siuxor marito
dederit : huius modi uenenũ mouea t᷑ quidẽ
int̃ eos crim̃ publicũ & competentiuindicta
tale facinus remediũ capiat : Liberis aut̃ :
liceat eũ qui tale aliquid ꝑ petrauerit nihi
omnino relinquere: Itemsi furiosus filius
uł quȩcũq ꝑsona liberorũ sit infurore : eadẽ
teneant quȩ superius defuriosis parentib diximꝰ:
Itẽ siunus ex liberis incaptiuitatẽ sit. eũq parens
ñ redemerit : eadẽ teneant quȩ deparentib:
captiuis supra constituimus: Itẽ si filius ortho¬
doxus fuerit : & parentẽ suũ senserit here¬
ticũ esse eadem iura teneat quȩ supra de
parentib: diximꝰ : Si igitur liberi om̃s istas
causasuł unã ex his contra suos parentes scrip
ex his ꝓbauerint : tes tam̃tũ in suo robore ꝑma¬
nere prȩcipimus : Enim uero si hȩo ñ fuerint
obseruata testam̃tũ quidem refutetur

Expanded text:
eius cognoscat, vel e contrario si uxor marito eius cognoscat, vel e contrario si uxor marito dederit huiusmodi venenum, moveatur quidem inter eos crimen publicum, et competenti vindicta tale facinus remedium capiat, liberis autem liceat, ei, qui tale aliquid perpetraverit, nihil omnino relinquere. Item si furiosus filius, vel quaecumque persona liberorum sit in furore, eadem teneant, quae superius de furiosis parentibus diximus. Item si unus ex liberis in captivitate sit, eumque parens non redemerit, eadem teneant, quae de parentibus captivis supra constituimus. Item si filius orthodoxus fuerit, et parentem suum senserit haereticum esse, eadem iura teneant, quae supra de parentibus diximus. Si igitur liberi omnes istas causas vel unam ex his contra suos parentes scripsex his probaverint, testamentum in suo robore permanere praecipimus. Enimvero si haec non fuerint observata, testamentum quidem refutetur,
Abbreviated transcription (Latin):
ab intestatõ ꝑ uenientes. ex ȩquisportio¬
nib capere. Legata aut̃ uł fidei cõmessa
uł libertas ł tutoꝵ dationes uelalia legib
cognita capitula. intes tam̃to conscripta:
utsola institutio heredũ tollatur : hȩc
detesta m̃tis parentũ constituimus modo
uideamus detestam̃to liberoꝵ Quȩs̃ iustȩ causȩ
parentũ ex hereditationis Rapł ceclo¬
Sancimus itaq: : non licere liberis parentes suos
prȩterire uł alienos a sub stantia sua quocũq:
serint. quas expesiturisumus: Idest siuitȩ
liberoꝵ parentes insidient᷑ excepto cri¬
minemaiestatis si uenenis aut suffurus
magicis uitȩ eoꝵ insidia rent᷑. & hoc ipsũ ꝓbatũ
postea fuertri: Si pat̃cũ nurusua. ł concubina
filii sui cõmixtus fuerit : si parentes liberos
suos testam̃ta facere ꝓhibuer̃ : In hifrebus
inq: bi testari possunt quȩ diximis deparentib:
in hoc casusi militeneant : Simaritus uxorissuȩ
uenenũ dederit : siue u toccidat᷑ si ueut m̃tẽ

Expanded text:
enientes ex aequis portionibus capiant. Legata autem, vel fideicommissa, vel libertates, vel tutorum dationes, vel alia legibus cognita capitula in testamento conscripta valeant, ut sola institutio heredum tollatur. Haec de testamentis parentum constituimus; modo videamus de testamentis liberorum. Quae sint iustae causae parentium exheredationis Sancimus itaque, non licere liberis parentes suos praeterire, vel alienos a substantia sua quocumqueserint, quas exposituri sumus: id est, si vitae liberorum parentes insidiarentur, excepto crimine maiestatis. Si venenis aut susurris magicis vitae eorum insidiarentur, et hoc ipsum probatum postea fuerit. Si pater cum nuru sua vel concubina filii sui commixtus fuerit. Si parentes liberos suos testamenta facere prohibuerint, in his rebus, in quibus testari possunt. Quae autem diximus de parentibus, in hoc casu similiter teneant. Si maritus uxori suae venenum dederit, sive ut occidatur, sive ut mentem
Abbreviated transcription (Latin):
uł monasterio: & ut simplicit̃ dixerim
si uenerabilis locus cũ alio uenerabilic rerũ
immobiliũ ꝑmutationẽ facere maluerit:
hoc q̃q̃: ut fieri possit : utriq: locolio eat
primatib: ꝑmutare : Decretota m̃ prius¬
celebrando cumomni subtilitate & iure¬
iurando a pudlocoꝵ metropolitã reidis¬
ceptatione prȩcedente : ut ipse deliber&
anambabus partib: ꝓsit ꝑmutatiorerũ im¬
mobiliũ & non indigeat resspeciali diuina
pragmatic a forma : huius a ut legis excip¬
at licentia: magna constantino politanȩ
eccła : Nullã enim remimmobilẽ alienare
ꝑmittitur quẽ ammodũ ante ñ ꝑmitte¬

Expanded text:
 ut simpliciter dixerimus, sive venerabilis locus cum alio loco venerabili rerum immobilium permutationem facere maluerit, hoc quoque fieri possit utrique loco, liceat primatibcelebrando cum omni subtilitate et iureiurando apud locorum metropolitanum rei disceptatione praecedente, ut ipse deliberet, an ambabus partibus prosit permutatio rerum immobilium, et non indigeat res speciali divina pragmatica forma. Huius autem legis excipiatur licentia magna Constantinopolitana ecclesia; nullam enim rem immobilem alienare permittitur, quemadmodum ante non permitte
Abbreviated transcription (Latin):
Lex .i. imp̃ seuẽ & antonĩ ãã i ulia no p̃p
Cũ postmotã & a missã quȩstionẽ resad noua
dominia boni fide transi erit : & ex inde noui uiginti
anni in t̃cesserint sine int̃pellatione : non ẽ inquie¬
tanda quȩ nunc possid& ꝑsona. quȩ sicut aocessione
prioris domini ñ utitur. quia ẽ in quietatus : i ta nec
impedienda ẽ qđ ei mota contro uersia sit : Qđ si prior
possessor inquietatus ẽ : si postea ꝑ longũtẽpussine
aliqua int̃ pellatione in possessione remansit : tam̃
ñ potest uti longitẽ poris prȩscriptione : ed̃ &iã
in republica seruarioport& : dãt .iii. & añt ãa cc̃ss
prȩscriptio his quibona fide caeptã. pos sessionẽ
continuatã nec int̃ruptã in quietudine litis tenuer :
sol& patrocinari p̃p.v. hđ deceb̵ maximo .ii. &
Nec bonafide possessionẽ ad ep̃tis longitẽ poris prȩscrip¬
tio postmorã litis contestatȩ cõpleta ꝓficit cũ post
motã controuersiã in prȩteritũ estimet᷑ : Deannali¬

Expanded text:
. Impp. Severus et Antoninus AA. Iuliano pp. Cum post motam et omissam quaestionem res ad nova dominia bona fide transierint et exinde novi viginti anni intercesserint sine interpellatione, non est inquietanda quae nunc possidet persona, quae sicut accessione prioris domini non utitur, qui est inquietatus, ita nec impedienda est, quod ei mota controversia sit. Quod si prior possessor inquietatus est, etsi postea per longum tempus sine aliqua interpellatione in possessione remansit, tamen non potest uti longi temporis praescriptione. Quod etiam in re publica servari oportet. D. III et Antonino AA. consspraescriptio his, qui bona fide coeptam possessionem continuatam nec interruptam inquietudine litis tenuerunt, solet patrocinari. PP. V k. Dec. Maximo II et Nec bona fide possessionem adeptis longi temporis praescriptio post moram litis contestatae completa proficit, cum post motam controversiam in praeteritum aestimetur.
Abbreviated transcription (Latin):
ser̃ : Edicto diuimarci cauetur eũ quia
fiscorem alienã emit si postuenditionẽ
quinquenniũ prȩterut : possed ominũ
rei exceptione repellere : Constitutio
aut diuȩ memoriȩ ⁊enonis beneꝓspexit
his qui a fis coꝑuenditionẽ ł donationẽ.
uł aliũ titulũ aliquid accipiunt : ut ipsiquidẽ
tissimũ aut̃ erariũ. usq: adqua drienniũliceat
intendere insquidominio ł yoo thecȩ earũ
rerũ quȩ alienatȩs putauerint sibi quasdã
cõpetere actiones : Nr̃a aut̃ diuina constitũ¬
tio quã nuꝑ ꝓ mulgauimus. &iã dehis quia
nr̃a uel uenerabilis augustȩ domuali quid

Expanded text:
serunt. Edicto divi Marci cavetur, eum qui a serunt. Edicto divi Marci cavetur, eum qui a fisco rem alienam emit, si post venditionem quinquennium praeterierit, posse dominum rei per exceptionem repellere. constitutio autem divae memoriae Zenonis bene prospexit his qui a fisco per venditionem vel donationem vel alium titulum aliquid accipiunt, ut ipsi quidem tissimum autem aerarium usque ad quadriennium liceat intendere his qui pro dominio vel hypotheca earum rerum quae alienatae sunt putaverint sibi quasdam competere actiones. nostra autem divina constitutio, quam nuper promulgavimus, etiam de his qui a nostra vel venerabilis Au
Abbreviated transcription (Latin):
capi non potest: sed papinianus scribitꝰ
bonis uocantib: fisco ñ dũ nuntiatis. bona
fide emptorem sibi traditã rẽ ex hisbonis
usucapere posse. & ita diuuspius. & diuus
seuerus & antoninus rescripserint : No¬
uissime sciendũ ẽ rẽtalẽ ẽẽ debere
ut in señ habeat uitiũ ut abona fideemꝓ¬
tor usu capipossit : uel quiex alia iuista
causa possid&: Error aũt falsȩ causȩ
u su capionẽ ñ parit: uelut siquis cũ non
emerit : emisse existimans possideat :
uł cũ ei donatũ ñ fuerat : quasi ex donatione
possideat diutina possessio quȩ prodẽe
coeperat defuncto & heredi. & bonoꝵ pos¬
sessoris continuatur. lic& ipsesciat prȩdiũ
alienũ : Qđ si illeiniti ũ iustũ ñ habuit :
heredi& bonorũ possessori lic& ignoranti:
similit̃ & usu capionib: obseruari cons¬
tituit : & tempora continuant᷑ : Int̃
uenditorẽ qq̃ : & emptorẽ coniungi
tẽpora : diuus seuerus & antoninus rescrip¬

Expanded text:
capi non potest. sed Papinianus scripsit, capi non potest. sed Papinianus scripsit, bonis vacantibus fisco nondum nuntiatis, bona fide emptorem sibi traditam rem ex his bonis usucapere posse: et ita divus Pius et divi Severus et Antoninus rescripserunt. Novissime sciendum est, rem talem esse debere, ut in se non habeat vitium, ut a bona fide emptore usucapi possit vel qui ex alia iusta causa possidet. Error autem falsae causae usucapionem non parit. veluti si quis, cum non emerit, emisse se existimans possideat: vel cum ei donatum non fuerat, quasi ex donatione possideat. Diutina possessio, quae prodesse coeperat defuncto, et heredi et bonorum possessori continuatur, licet ipse sciat praedium alienum: quodsi ille initium iustum non habuit, heredi et bonorum possessori, licet ignoranti, similiter et in usucapionibus observari constituit, ut tempora continuentur. Inter venditorem quoque et emptorem coniungi tempora, divi Severus et Antoninus rescrip
Abbreviated transcription (Latin):
modis accidere potest . ut quissi neuitio
furtirem alienã ad aliquẽ transferat.
& efficiat ut᷑ posses sore usu capiat᷑ :
Qđ aut̃ ad eas res quȩ solo continent᷑
expeditiũ ꝓcedit ut quis lociuacantis
possossionẽ ꝓ p̃t̃ absentiã aut negle¬
gentiã domini : autquia sine sacces¬
sore decesserit si neui nancis cat᷑:
qui quã ius ipse mala fide possid&. qui a in¬
tellegit sealienũ fundũ occupasse : tam̃
si alii bona fide accipienti tradiderit: po¬
terit ei longa possessione resadquiri:
Quianeq furtiuũ neq ui posses sũ accepit:
Ab olita ẽ enin quor undã ueterũ sententia
existimantiũ &iã fundi lociue furtũ fieN
& eoꝵ quires solipossident. principalibus
constitutionib ꝓspicrt: nec ui longa & in¬
dubitata possessio auferri deb& aliquando
&iã furtiua uel ui possessa res usu capi
potest: ueluti si in domini potestatẽ re¬
uersa fuerit : tunc enim uitio rei purgato
oceditei usu capio : Resfiscinri usu¬

Expanded text:
modis accidere potest ut quis sine vitio furti rem alienam ad aliquem transferat et efficiat ut a possessore usucapiatur. Quod autem ad eas res quae solo continentur expeditius procedit: ut si quis loci vacantis possessionem propter absentiam aut neglegentiam domini, aut quia sine successore decesserit, sine vi nanciscatur. qui quamvis ipse mala fide possidet, quia intellegit, se alienum fundum occupasse, tamen, si alii bona fide accipienti tradiderit, poterit ei longa possessione res adquiri, quia neque furtivum neque vi possessum accepit; abolita est enim quorundam veterum sententia existimantium, etiam fundi locive furtum fieri, et eorum qui res soli possident principalibus constitutionibus prospicitur, ne cui longa et indubitata possessio auferri debeat. Aliquando etiam furtiva vel vi possessa res usucapi potest: veluti si in domini potestatem reversa fuerit; tunc enim, vitio rei purgato, procedit eius usucapio. Res fisci nostri usu
Abbreviated transcription (Latin):
separate : Sin aut̃ ñ in eadem ꝓuincia ut᷑q
domiciliũ habeat : sed alt̃ in alia alius in altera:
tunc int̃ absentes causã disceptari & locũ eẽ
iuginti annoꝵ exceptioni : nihil enimꝓhib&
siue in eadem ꝓuincia res constitutȩ sint : siue
in alia. suꝑ his contro uersiã in iudicio ꝓuinci¬
aliũ moueri & multo magis in hac florentis

Expanded text:
separatae. Sin autem non in eadem provincia uterque separatae. Sin autem non in eadem provincia uterque domicilium habeat, sed alter in alia, alius in altera, tunc ut inter absentes causam disceptari et locum esse viginti annorum exceptioni. nihil enim prohibet, sive in eadem provincia res constitutae sint sive in alia, super his controversiam in iudicio provinciali moveri et multo magis in
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ longitẽ poris prȩscriptione : tresemerge
prȩsentia : exigimus & t̃tiã : sii neadẽ ꝓuincia
uł si in eadem ciuitate debent esse ꝑ sonȩ¬
tõ petentis quã possidentis : & resꝓquib certatur :
om̃s prȩsentis legis amplectimur definitione. ut nihil
contra eã definitionẽ relinquat᷑ : Sancimus itaq:
debere in huius modispecie utriusq ꝑsonȩ tã
petentis quã possidentis. spectari domiciliũ : ut
tã is qui dominii uel ypotͥecȩ questionẽ inducit :¬
quã is qui possid& domiciliũ in uno habe antloco
id est in una ꝓum cia: hoc & enim nobis magis
eligendũ uidetur ÷ ut ñ ciuitate concludatur
domiciliũ sed magis ꝓuincia : & si uterq:
domiciliũ in eãdem hab& ꝓuincia : causã int̃
prȩsentes eẽ uideri & decennio agentẽ exclu¬
di : dereb auẽ dequib: dubitatio ẽ : nullaerit
differentia siue in eadẽ ꝓuincia sint. siue in
uicina ł transmare positȩ & longo spatio

Expanded text:
 longi temporis praescriptione tres emergepraesentiam exigimus, et tertiae, si in eadem provincia vel si in eadem civitate debent esse pertam petentis quam possidentis et res, pro quibus certatur: omnes praesentis legis amplectimur definitione, ut nihil citra eam relinquatur. Sancimus itaque debere in huiusmodi specie utriusque personae tam petentis quam possidentis spectari domicilium, ut tam is qui dominii vel hypothecae quaestionem inducit quam is qui res possidet domicilium in uno habeant loco, id est in una provincia. hoc etenim nobis magis eligendum videtur, ut non civitate concludatur domicilium, sed magis provincia, et si uterque domicilium in eadem habet provincia, causam inter praesentes esse videri et decennio agentem excludi. De rebus autem, de quibus dubitatio est, nulla erit differentia, sive in eadem provincia sint sive in vicina vel trans mare positae et longo spatio
Abbreviated transcription (Latin):
causa ł maxime fortuitu casu: nequaquã
ualere decernimus p̃p .iiii. Nł mar anni¬
ualeriano & asclepio doto cõnss
neq cõmodati. aut depositi seu legati.
uł fidei cõmissi ł tutele : seu alii cui lib& ꝑsonali actioni.
longi tẽporis prȩscriptionẽ obici posse : certiuris ẽ. Nł
ac post liminio reuersus actione inrẽ directa. uel
qualib& alia dominiũ uindicando longitẽporis :¬
aduersarii possessinẽ frustratimes cũ aduersuseos
qui restitictionis auxilio quaoũq: ratione iuuantur.
huiꝰ modi factũ ñ opituletur .v. iđ nõu hera cłco sr̃¬

Expanded text:
causa vel maxime fortuito casu nequaquam causa vel maxime fortuito casu nequaquam valere decernimus. PP. IIII k. Mart. Hannibaliano et Asclepiodoto conss. neque commodati aut depositi seu legati el fideicommissi vel tutelae seu alii cuilibet personali actioni longi temporis praescriptionem obici posse certi iuris est. S.ac postliminio reversus actione in rem directa vel qualibet alia dominium vindicando temporis adversarii possessionem frustra times, cum adversus eos, qui restitutionis auxilio quacumque ratione iuvantur, huiusmodi factum non opituletur. VI id. Nov. Herac
Abbreviated transcription (Latin):
continentur : Quibi non obiciatur longi
Tẽpus expeditionis aduersus petitiones si quȩ
cõpetis seiuste ꝓbariposs : ꝓrȩ scriptionẽ ñ parit¬
atro : Cũ ꝑ absentiã tuã. eos dequib: quereris.
in resiuris tui irruisseasseueres teq: obme¬
dendi cutã comitatu nro discedere non palã sit :
prȩfectus prȩtorio nr̃o accitis his quos causa
contigit int̃uos cognos c& : non necessario aũt
petis. ex longi tẽporis diuturnitate prȩscriptionẽ
tibi non opponi quan do uiste absentiȩ ratio
necessitatis publicȩ obsequiũ : ñ huiusmodi
Nonẽ in cognitũ id tẽporis. quo inminore
ȩtate transmissũ in longi tẽporis prȩscriptione
non cõputari : ea enim tunc currere incipit.
quando admaiorem ȩta tẽ dominus rei ꝑue¬
nerit p̃p .iii. iđ septẽbris ipsis .iiii. & iii ãã
Si possessiõ in concussa sine contro uersia. ꝑse¬
uera uerit firmitatẽ suã teneat obiecta prȩ¬
scriptio quã contra absentes uł reipublicȩ

Expanded text:
O. A XXX . Quibus non obiciatur longi Tempus expeditionis adversus petitiones, si quae coatro. Cum per absentiam tuam eos, de quibus quereris, in res iuris tui inruisse adseveres teque ob medendi curam comitatu nostro discedere non posse palam sit, praefectus praetorio nostro accitis his quos causa contingit inter vos cognoscet. Non necessario autem petis ex longi temporis diuturnitate praescriptionem tibi non opponi, quando iustae absentiae ratio et necessitatis publicae obsequium ab huiusmodi Non est incognitum id temporis, quod in minore aetate transmissum est, in longi temporis praescriptione non computari. ea enim tunc currere incipit, quando ad maiorem aetatem dominus rei pervenerit. PP. III id. Sept. ipsis IIII et III AA. Si possessio inconcussa sine controversia perseveraverit, firmitatem suam teneat obiecta praescriptio: quam contra absentes vel rei publicae
Abbreviated transcription (Latin):
Possessiones ad religiosas domos ꝑtinentes nullã
descriptionẽ agnoscant. nisi ad constructionẽ
uiarũ uł pontiũ ȩdificationes : Ita tamen: si
habuerint possessiones intraterritoriũ consti¬
tutas illius ciuitatis in quadesi derat᷑ descriptio:
habeanta ut̃ immunitatẽ sortitis muneribus
& extra ordinariis munerib: & iucratiuorũ
descriptione : Deprȩscriptiene. longi¬

Expanded text:
Possessiones ad religiosas domos pertinentes nullam descriptionem agnoscant, nisi ad constructiones viarum vel pontium aedificationes, ita tamen, si habuerint possessiones intra territorium constitutas illius civitatis, in qua talis desideratur descriptio. Habeant autem immunitatem in sordidis muneribus et extraordinariis et lucrativorum descriptione. De praescriptione
Abbreviated transcription (Latin):
tradidit furtũ eiꝰ cõmittit : Sed tam̃
idaliquando aliterse hab& : Nã si hȩ res
rem defuncto cõmodatã aut locatã uł
apud eũ depositã existimans heredita¬
riã esse. bona fide accipienti uendidera
aut donauerit : aut dotis nomine dederit
quin is qui accepit usu capere possit : du¬
biũ ñ ẽ : Quippe. eares in futuri uitiã ñ
ceciderit cũ utiq heres quibona fide
tan quã suã alienauerit furtũ ñ cõmittit :
Itẽ si is adquẽ ancillȩ usus fructus ꝑtin&¬

Expanded text:
tradidit, furtum eius committit. Sed tamen tradidit, furtum eius committit. Sed tamen id aliquando aliter se habet. nam si heres, rem defuncto commodatam aut locatam vel apud eum depositam existimans hereditariam esse, bona fide accipienti vendiderit aut donaverit aut dotis nomine dederit, quin is qui acceperit usucapere possit, dubium non est, quippe ea res in furti vitium non ceciderit, cum utique heres qui bona fide tamquam suam alienaverit furtum non committit. Item si is ad quem ancillae usus fructus pertin
Abbreviated transcription (Latin):
fide rempos sederit : non tam̃ illi usucaplo
ullo tẽpore ꝓcedit ueluti siquis libert̃ꝰ
hominẽ ł remsa crã ł religiosã ł seruũ
fugitiuũ possideat : Furtiuȩ q̃q̃: res:
& quȩ ui. possessȩs̃ : nec sic prȩdicto longo
tẽporebona fide possessȩ fuerint usu cap
possunt : Nã furtiuarũ rerũ lex duode cin
tabularũ & lexatinia inib& usu capionẽ
ui possessarũ lex iulia & plautia: Qđ aũt
dictũ ẽ furtiuarũ &ui possessarũ rerũ
usu capionẽ ꝑ legem ꝓ hibitã eẽ : non eo ꝑ¬
tin& ut neipsefur quiue ꝑuimpossiden
usuc apere possit : Nã his alia ratione
usucapio non cõpetit : quia scilic& mala
fide possident : Sed neullus alius quã uis¬
alius ab eius bona fide emerit ł ex alia
causa acceperit : usucapiendiius hab&
undem reb: mobilib: ñ facile ꝓcedit ut
bonȩ fidei possessori usu capio cõpecit : nã
qui alienã rẽ uendidit ł ex alia causa

Expanded text:
fide rem possederit, non tamen illi usucapio fide rem possederit, non tamen illi usucapio ullo tempore procedit, veluti si quis liberum hominem vel rem sacram vel religiosam vel servum fugitivum possideat. Furtivae quoque res et quae vi possessae sunt, nec si praedicto longo tempore bona fide possessae fuerint, usucapi possunt: nam furtivarum rerum lex duodecim tabularum et lex Atinia inhibet usucapionem, vi possessarum lex Iulia et Plautia. Quod autem dictum est furtivaram et vi possessarum rerum usucapionem per legem prohibitam esse, non eo pertinet ut ne ipse fur quive per vim possidet usucapere possit: nam his alia ratione usucapio non competit, quia scilicet mala fide possident: sed ne ullus alius, quamvis ab eis bona fide emerit vel ex alia causa acceperit, usucapiendi ius habeat. unde in rebus mobilibus non facile procedit ut bonae fidei possessori usucapio competat. nam qui alienam rem vendidit vel ex alia causa
Abbreviated transcription (Latin):
Iure ciuili constititũ fuerat : ut quibonafide
abeo quidominus ñerat cũ crediderit. eũ
dnm eẽ rememerit : uel ex donatione alia ne
aliqua iusta causa acceperit.: Is eã rẽsi
m obiliserat anno ubiq: summobilis biennio
tantũ in italico solo usu capiebat. nererũ
dominia in in certũ essent: & cum hoc pla¬
citũ erat putantib: antiqui orib: dominis.
sufficere ad in qui rendas ressuas. prȩfata
tepora : nobis melior sententia sederit :
ned omini maturius suis reb: defraudent᷑ :
neq coepto loco beneficiũ hoc concludat᷑:
Et ideo constitutionẽ suꝑ hoc ꝓmulgauimꝰ :
qua cautũ ẽ ut res quidem mobiles ꝑtri¬
enniũ usu capiatur : Im mobiles uero:
ꝑ longi tẽporis possessionẽ idẽ int̃prȩ¬
sentes decennio inter absentes uiginti
annis usu capiantur : & his modis ñ solu
initalia sed in omnit̃ra quȩ nr̃o imperio
gubernatur. dominiũ rerũ iusta causa
possessionis. prȩcedente ad quirat᷑
Sed aliquando &iã sim axime quisbona

Expanded text:
Iure civili constitutum fuerat, ut, qui bona fide ab eo qui dominus non erat, cum crediderit eum dominum esse, rem emerit vel ex donatione aliave qua iusta causa acceperit, is eam rem, si mobilis erat, anno ubique, si immobilis, biennio tantum in Italico solo usucapiat, ne rerum dominia in incerto essent. et cum hoc placitum erat, putantibus antiquioribus dominis sufficere ad inquirendas res suas praefata tempora, nobis melior sententia resedit, ne domini maturius suis rebus defraudentur neque certo loco beneficium hoc concludatur. et ideo constitutionem super hoc promulgavimus, qua cautum est, ut res quidem mobiles per triennium usucapiantur, immobiles vero per longi temporis possessionem, id est inter praesentes decennio, inter absentes viginti annis, usucapiantur, et his modis, non solum in Italia sed in omni terra quae nostro imperio gubernatur, dominium rerum iusta causa possessionis praecedente adquiratur. Sed aliquando etiamsi maxime quis bona