comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fanonicam seceperunt tercia generatione posteriorẽ
fun se quamis tehel diuinitus autem pro iusum fuis se
nom dubito : ut & hoc uno sciremur diam ꝑalioes en¬
tuc el sepotuisse  : qui secundum dm̃ uiterunt eiꝰ¬
q ue placuerunt pertinenter ad spirite l hieruscelen:
Quon nemini concersum fuisse eredendum est nisi cuidi
uinitus reuelatus est unus mediator dĩ & hominũ
prenuntiabatur. quem am modum nobis uenirse nun¬
tiatus est : ut un& eademq: peripsum fider omner indi
ciuitatem: dĩ domum dĩ templum p̃distina tos plucatãt
proferuntur pos sunt putari axp̃i anis esse confictie
Ideo nihil est firmius ad conuincendor quos lib& ali¬
enos sidehac re contenderint nostrorq faciendos
si recte sapuerint : quamut diuina predicta da p̃oei
pidferantur quae iniut aeo sum codicibus scripta
sunt quibus auulsis desedibur propruis & propter
hoc testimonium toto orbe disꝑiis xp̃r usq: quaq: ꝯtũ eelẽ¬

Expanded text:
canonicam receperunt, tertia generatione posteriorem canonicam receperunt, tertia generatione posteriorem fuisse quam Israel. Divinitus autem provisum fuisse non dubito, ut ex hoc uno sciremus etiam per alias gentes esse potuisse qui secundum Deum vixerunt eique placuerunt, pertinentes ad spiritualem Jerusalem. Quod nemini concessum fuisse credenduuinitus reuelatus est unus mediator Dei et hominumpraenuntiabatur, quem ad modum nobis uenisse nuntiatus est, ut una eademque per ipsum fides omnes in Dei ciuitatem, Dei domum, Dei templum praedestinatos perducat ad proferuntur, possunt putari a Christianis esse confictae. Ideo nihil est firmius ad conuincendos quoslibet alienos, si de hac re contenderint, nostrosque faciendos, si recte sapuerint, quam ut diuina praedicta de Christo ea proferantur, quae in Iudaeorum codicibus scripta sunt; quibus auulsis de sedibus propriis et propter hoc testimonium toto orbe dispersis Christi usquequaque cre
Abbreviated transcription (Latin):
re impulsi sunt siue participer eius dem gratiae fuet¬
rint siue &parter: Sed ꝑmalos angelos doctisunt
bant scimus fuirse confessos: uec ipsos iudaeos
& istimo audere contendere neminem per tenuisse.
ad dm̃ preter is sahelitas & quo propago isrcheleste
coepit reprobato eius frate maiore. Populuseni¬
Populus enĩ
reuer & qui proprie dĩ populus dicer&ur uullur alus
homines autem quos dam non terena se¬
lesti soci&cte: aduiror israhelitas suꝑnae ciuer
patrioe per nenter iam inalir gentibus fins se
⁊gitit nom porsunt quia singantꝰ facillime conum¬
tiuatna:dec prosilitur io est aduena puguqͥus ies ab
fur sc la ent uouoea genus ducens ibiortut ibide
mor tuur ens quidiuino sc lautaturt esoquior auq ibi
adiuse eam pi&atenq attina uullus ei homo suorum¬
temporom eo aequ&um qua &empora eius q uanorur
dob inueni cmus inchronicir.Cosigemua tanen
alibro eius: quem prosui merito israhelite in auctoriterae

Expanded text:
re inpulsi sunt, siue participes eiusdem gratiae fuere inpulsi sunt, siue participes eiusdem gratiae fuerint siue expertes, sed per malos angelos docti sunt. bant, scimus fuisse confessos. Nec ipsos Iudaeos existimo audere contendere neminem pertinuisse ad Deum praeter Israelitas, ex quo propago Israel esse coepit, reprobato eius fratre maiore. Populus enim re uera, qui proprie Dei populus diceretur. nullus alius fuit; homines autem quosdam non terrena, sed caelesti societate ad ueros Israelitas supernae ciues patriae pertinentes etiam in aliis gentibus fuisse negare non possunt: quia si negant, facillime conuindigena nec proselytus, id est aduena populi Israel fuit, sed ex gente Idumaea genus ducens, ibi ortus, ibidem mortuus est; qui diuino sic laudatur eloquio, ut, quod ad iustitiam pietatemque adtintemporum coaequetur . Quae tempora ejus quamvis non inveniamus in Chronicis, colligimus tamen ex libro ejus, quem pro sui merito Israelitae in auctoritatem
Abbreviated transcription (Latin):
gmondm inisericor hae suae qm̃ sicugduit apostolus
oelicnum illorum salusgentibur  Etr deotioneoe¬
Etideo non eos
euci dt idest non incͦis perdedit. queo supt uroae
quamuis aromanis fuerint teuieteromumt Tcob
uolerem ÷ oco parum fuit ut dicer& ⁊eoccide¬
ns eos &equando obliuis cantur legem tuaotes dimonio¬
is ad derae cucm dis ꝑge eos qm̃s cum isto te stomunio
scripturcerum in sua tantum modo terra enoriubiq
exrent profecto ecclence quae ubiꝙ est eor pibpheatib¬
rum quaes txp̃o premirse sunt testes in omnib gentib
habere non poss&:¬
Qua proptenquisquis a lienigena ioest nonis rahelpiosaluuit¬
genitus: Cec abillo populo in canonem sacrarum
b terarum. receptus lgitur aliquid proph&at set
d&p̃osi in nostram noticiam uenit aut uenerat ateco¬
mulum a nobis commemorari potestNonquo ne ce¬
sarius sit dicm si desit: Sed quia non in coneruae
cseditur siusse : et in aliis gentibus hominer quibus hoc
misterium. reuelatum est: & qui haec &icem predice¬

Expanded text:
gratiam misericordiae suae, quoniam, sicut dicit apostolus, delictum illorum salus gentibus; et ideo non eos occidit, id est non in eis perdidit quod sunt Iudaei, quamuis a Romanis fuerint deuicti et obpressiualerent. Ideo parum fuit, ut diceret: Ne occideris eos, ne quando obliuiscantur legem tuam, nisi adderet etiam: Disperge eos; quoniam si cum isto testimonio scripturarum in sua tantummodo terra, non ubique essent, profecto ecclesia, quae ubique est, eos prophetiarum, quae de Christo praemissae sunt, testes in omnibus gentibus habere non possQuapropter quisquis alienigena, id est non ex Israel progenitus nec ab illo populo in canonem sacrarum litterarum receptus, legitur aliquid prophetasse de Christo, si in nostram notitiam uenit aut uenerit, ad cumulum a nobis commemorari potest; non quo necessarius sit, etiamsi desit, sed quia non incongrue creditur fuisse et in aliis gentibus homines, quibus hoc mysterium. reuelatum est, et qui haec etiam praedice
Abbreviated transcription (Latin):
iamerat ut uenir& ille cuirepositum erat quod nouo
promis sum est testamento ut ipse ess& &pectatio gen¬
tium : Fieri autem non poss& ut & p& tarent eueue
gentes uenturum sicut eum cernimus & pectari ut ue
nat ad faciendum iudicium inclarita te potentiae nisi
prius in cum crederent cumuenit ad paciendũ iudiciũ
in humilitcte pacientiae: Rgnante ergo herode in sXLII¬
iudea : aput romanos autem iam mutatoꝰ rei puplica:¬
estatu imperante caescre augusto & pereum orbe pa¬
cato natus est xp̃s. secundum precedentem proph&iam
Inbohlem iudeae: homo mani festus & homine uirgine:
ds occultus &dõ patie sic enim proph&a predixerat:
exor ungois cenpia in utero & paria filium et uocabunt

Expanded text:
iam erat, ut ueniret ille, cui repositum erat, quod nouo iam erat, ut ueniret ille, cui repositum erat, quod nouo promissum est testamento, ut ipse esset exspectatio gentium. Fieri autem non posset, ut exspectarent eum gentes uenturum, sicut eum cernimuniat ad faciendum iudicium in claritate potentiae, nisi prius in eum crederent, cum uenit ad patiendum iudicium in humilitate patientiae. udaea, aput Romanos autem iam mutato rei publicae statu imperante Caesare Augusto et per eum orbe pacato natus est Christus secundum praecedentem prophetiam in Bethleem Iudae, homo manifestus ex homine uirgine, Deus occultus ex Deo Patre. Sic enim propheta praedixerat: Ecce uirgo accipiet in utero et pariet filium, et
Abbreviated transcription (Latin):
sei oo populi romeoni preclarit simus princepplum sese
cu sereitu ingessur ciuitetem capit tec plum sese¬
rati & uonde uotione supplicis sediure uoclorbãt
tat sca scorum quo nin sumum sacerdorẽ ponlus baredit
inteq sco ruaonut ueneractor: sedut profanator accediti
confir matoq hircani pontificatu: & subiuga tegenta
impositocustode antipatro : quos tunc procura itorer uoca¬
bant: uinc tum secum aristobolumducit: &illo iudaei
&iam tribuitrii roma norum esse toeperunt postea
cassius &icm templũ &poliacuit: Deinde post paucor
annos &iam herodem alienigenam regem habere merue¬
runt: Quorgnante natus est xp̃s: Iamenim uenerat
plenitudo temporis significata proph&ico spũ peros
patri archȩ iacob ubiaitNon tefici& princeps xiudo
ueq dux defemoribus eius: Donecueniat cui repositũ
est ec ipse & pectatio gentium: Nonergodefiut uu¬
deorum princepr & iudeis usq adistum herodem quẽ
primũ acceperunt alienigenam sgem Tempur engo

Expanded text:
ergo, populi Romani praeclarissimus princeps, Iudaeam cum exercitu ingressus ciuitatem capit, templum reserat, non deuotione supplicis, sed iure uictoris. et ad sancta sanctorum, quo nisi summum sacerdotem non licebat intrare, non ut uenerator, sed ut profanator accedit; confirmatoque Hyrcani pontificatu et subiugatae genti inposito custode Antipatro, quos tunc procuratores uocabant, uinctum secum Aristobolum ducit. Ex illo Iudaei etiam tributarii Romanorum esse coeperunt. Postea Cassius etiam templum exspoliauit. Deinde post paucos annos etiam Herodem alienigenam regem habere meruerunt, quo regnante natus est Christus. Iam enim uenerat plenitudo temporis significata prophetico spiritu per os patriarchae Iacob, ubi ait: Non deficiet princeps ex Iuda, neque dux de femoribus eius, donec ueniat cui repositum est, et ipse exspectatio gentium. Non ergo defuit Iudaeorum princeps ex Iudaeis usque ad istum Herodem, quem primum acceperunt alienigenam regem. Tempus ergo
Abbreviated transcription (Latin):
principes uel ducersit &iam regerdicipos sunt: quod¬
iste aristobulur fuit :
Post hunc uxor eiut algan
regnasse traditur n
filii quippe huius alxandre aristobulus & horcanus
interse de imperio demicantes uires casuersusnira¬
heliticam gentem prouocauere romanasiuhorcanus
Namq ab eis contra fratrem poposcit auxiliumie tunc
iam roma subiug  uerat africam subiurauerat
greciant lateq &icm aliis orbis partibus. imperans

Expanded text:
principes uel duces sunt, etiam reges dici possunt, quodiste Aristobolus fuit. CPost hunc uxor eius Alexanregnasse traditur. PFilii quippe huius Alexandrae Aristobolus et Hyrcanus inter se de imperio dimicantes uires aduersus Israeliticam gentem prouocauere Romanas. Hyrcanus namque ab eis contra fratrem poposcit auxilium. Tunc iam Roma subiugauerat Africam, subiugauerat Graeciam lateque etiam aliis orbis partibus imperans
Abbreviated transcription (Latin):
inter pretum proph&icm tamen unus atq idem sps
dixit : Hongitu dinem fugio ut non hae ꝑmulta
demonstrem in quibus ab hebraica ueritate putan
intellecti: mueniuntur esse concordes: Unde
&iam ego pro meo modolo uestigia sequens apor

Expanded text:
interpretum prophetiam, tamen unus atque idem Spiritus interpretum prophetiam, tamen unus atque idem Spiritus dixit. Longitudinem fugio, ut non haec per demonstrem, in quibus ab hebraica veritate Septuae intellecti inveniuntur esse concordes. Unde etiam ego pro meo modulo vestigia sequens apost
Abbreviated transcription (Latin):
concurreret : ammoner&q: lectorem utiaq: auctori¬
sunt quippe illa in neniue ciuitate. sed celiquid.
&iam significa uerunt quod modum illius ciuitatir
&cedatꝰ sicutgestumert. quod ipse proph&a inuen¬
tre ca&ĩ triduo fuit: Et tamen alium signisicauit.
in profundo inferni triduo futurum. quicdñr est
omnium proph&acrum: Qua propter siper illam.
ciuitatem. rec te accipitur ecclesiagentiũ proph&i¬
ce figuracta: euersac scilic& per paeni tentiam ut
bat: siue per quad raginta dies siue per triduum.
roem ipse significatus est xp̃s perqua draginta scilic&
quia die tertio sesumxit: item quã lectosem. Nhil
aliuo quam historiae rerum gesttsum. in herere
altitudinem proph&iae: & quod am modo dixerint
inqua draginta diebus ipsumquere in quo & triduũ
potuerir inuenire illud in ascensione hoc in eius se¬
sunectione seƿperies : Propter quod utroq: nume¬
ro significari conuenientissime potuit quorũ unũ
er ionam proph&am Aterum ꝑseptua

Expanded text:
concurreret: 91 admoneretque lectorem, utraque auctoriquippe sunt illa in Ninive civitate, sed aliquid etiam significaverunt quod modum illius civitatis excedat: sicut gestum est quod ipse propheta in ventre ceti triduo fuit, et tamen alium significavit in profundo inferni triduo futurum, qui Dominus est omnium prophetarum. Quapropter si per illam civitatem recte accipitur Ecclesia gentium prophetice figurata, eversa scilicet per poenitentiam, utbat, sive per quadraginta dies, sive per triduum, idem ipse significatus est Christus: per quadraginta scilicet, quia die tertio resurrexit; tanquam lectorem nihil aliud quam historiae rerum gestarum inhaerere caltitudinem prophetiae, et quodammodo dixerint: In quadraginta diebus ipsum quaere, in quo et triduum poteris in venire. illud in ascensione, hoc in ejus resurrectione reperies. Propter quod utroque numero significari convenientissime potuit, quorum unum per Jonam prophetam, alium per Septuaginta
Abbreviated transcription (Latin):
constructum est & posł captiuitatẽ instauratum prop¬
ter hoc ergo necproph&as & illo tempore habuit illegens
et multis cladib afflicta est ab alienigenis regibur ipsisq
romanis ue hanc aggei. proph&ic̃ in illa instauratione
templi opinar &ur impl&cc̃ non multo. Postenimat¬
ueniente al&antro subiugteta est: quando &si nulla est
facta uastatio. qm̃ non sunt ei ausi resistere: et ideo placati
facillime subditi receperunt: Nonerat tamen gloria
tanta domus illius: quanta fuit in suorũ rgum. libera
poteslate hostics sane alexander immolauit in dĩ tem¬
plo uonad eius cultũ: uera pi&acte conuersus Sed
impia uanitate cumdiis eum falsis colendum putans:
deinte ptolomeus lagi filius quod supra memoraui : post
alxan. dri mortemꝰ captiuos inde in aegyptum :¬
transtulit iquos eius succes sur

Expanded text:
constructum est et post captiuitatem instauratum. Propconstructum est et post captiuitatem instauratum. Propter hoc ergo nec prophetas ex illo tempore habuit illa gens et multis cladibus adflicta est ab alienigenis regibus ipsisque Romanis, ne hanc Aggaei prophetiam in illa instauratione templi opinaretur inpletam. Non multo post enim adueniente Alexandro subiugata est, quando etsi nulla est facta uastatio, quoniam non sunt ei ausi resistere et ideo placatum facillime subditi receperunt, non erat tamen gloria tanta domus illius, quanta fuit in suorum regum libera potestate. Hostias sane Alexander immolauit in Dei templo, non ad eius cultum uera pietate conuersus, sed inpia uanitate cum dis eum falsis colendum putans. Deinde Ptolomaeus, Lagi filius, quod supra memoraui, post Alexandri mortem captiuos inde in Aegyptum transtulit, quos eius successor
Abbreviated transcription (Latin):
quamur:  Postta quamgens iudea coepit non ha saeli¬
ber proph&ar procul dubio d&erior fac tecestleo
seiliua temipore quose sperabat instaurcoto templo post
captauitttem: quae fuit in babyllonia futuram erre
mehiorem : sic quippe intellegebat populus ille qurrenac¬
In quoo prenu tiatum est ꝑ ageum propuas audrentẽ
ma eritgloria domus istius nouis sime plusquã primȩ:
Iuos tenouo testermento dictum esse paulo superius.
de monstrauit Ubi ait &ꝑte xp̃mpromit tensu
Xmouebo omnes gentes &ueni& desideratus cunitis
gentibui: Quoloco septuaginta interp̃tes aliũ sensũ
magis corporiquam capiti: hocest magis ecdesiae quã xp̃o
conuenientem proph&ica auctoritate dixerunt ueni¬
ent quae elfeta sunt dnĩ decunctisgentib id est homi¬
nes dequibus ipse ihs in euangelio: multi inquit uocati
pauci uero electiꝰ talib enimelectis gentiũ domus.
edificatur dĩ ꝑ testamentũ uouũ: lapidib uiuis. longe
gloriosior quã templũ illut fuit quod ãrge sclomone :¬

Expanded text:
am. Postea quam gens Iudaea coepit non hae prophetas, procul dubio deterior facta est, eo scilicet tempore, quo se sperabat instaurato templo post captiuitatem, quae fuit in Babylonia, futuram esse meliorem. Sic quippe intellegebat populus ille carnalis, quod praenuntiatum est per Aggaeuni prophetam dicentem: Magna erit gloria domus istius nouissimae, plus quam primae; quod de nouotestamento dictum esse paulo superius demonstrauit, ubi ait aperte Christum promittens: Et mouebo omnes gentes, et ueniet desideratus cunctis gentibus. Quo loco septuaginta interpretes alium sensum magis corpori quam capiti, hoc est magis ecclesiae quam Christo, conuenientem prophetica auctoritate dixerunt: Venient quae electa sunt Domini de cunctis gentibus, id est homines, de quibus ipse Iesus in euangelio: Multi, inquit, uocati, pauci uero electi. Talibus enim electis gentium domus aedificatur Dei per testamentum nouum lapidibus uiuis, longe gloriosior, quam templum illud fuit, quod a rege Salomone
Abbreviated transcription (Latin):
ineis suae quas caecilgunt: ausiforte quis dixerit
illas propb&ias xp̃i anos finxisse dap̃o que sybillȩ
Nomine proferuntur. uel aliorum s quae sunt quae non
ꝑtinent ad populum utdeorum: N obis quidem illae
sufficiunt quae denostiorum inimicorum codicibus
pro feruntur quos agnoscimus. Propter hoc testimo¬
nium: quod nobis inuitiperhibent eosdem codices
habendo atq: seruando peromner enter &icrmipsor
esse dispersos. quaqua uersum xp̃i ecclesia dilata¬
tur &amproph&ia in psalmis quos legunt. &icem
tehac re prȩmissa est ubi scrip tum est.  D̃ meus
misericordia cuns preuem& meooi eris ceri dequans¬
maun mnibi inimicis mens areaideris eosuie quar

Expanded text:
in eis suae, quas caeci legunt. Nisi forte quis dixerit in eis suae, quas caeci legunt. Nisi forte quis dixerit illas prophetias Christianos finxisse de Christo, quae Sibyllae nomine proferuntur uel aliorum, si quae sunt, quae non pertinent ad populum Iudaeorum. Nobis quidem illae sufficrunt, quae de nostrorum inimicorum codicibus proferuntur, quos agnoscimus propter hoc testimonium, quod nobis inuiti perhibent eosdem codices habendo adque seruando, per omnes gentes etiam ipsos esse dispersos, quaqua uersum Christi ecclesia dilatatur. Nam prophetia in psalmis, quos legunt etiam, de hac re praemissa est, ubi scriptum est: Deus misericordia eius praeueniet me; Deus meus demonstrauit mihi in
Abbreviated transcription (Latin):
quiut unse canmendcer& om̃ miracula mulito fecit & quib
quadeu q uantum cedeum predicandum satiresse ui su met
scriptura cuangelica contin& ⁊ quorum prim unent
quod tam mircobiliter natus est :
ultimum autem quodcum suo resuscitato amortuis corpo¬
re ascendit incaclum Iudei autem qui eumoceisero
et in eumcredere noluerunt: qui acpor tebat eum mori & re¬
surgere uastati instcilius a romanis funditusq a suosgni
ubi iameis alieniginae dominabantur eradicati disꝑo¬
siq: per terrasꝰ quando quidem ubiq: non desunt
per scripturas suar testimonio nobis sunt proph&ias
nos non finxisse dap̃o quas plurimi eorum conside¬
rantes: & ante passionem et maxime posteius sesuirec¬
tionem. crediderunt ineum. Dequib predic tum est¬
Si fuerit numerus filiorum israchel sicũt hasena maeris
& inse tributionẽ & scandalum : obscurentur oculieorũ
ueui deant: &d or sum illorum semꝑ incurua:
Pro inde cumscripturis nr̃is noncredunt completur

Expanded text:
Qui ut in se commendaret Deum, miracula multa fecit, ex quibus quaedam, quantum ad eum praedicandum satis esse uisum est, scriptura euangelica continet. Quorum primum est, quod tam mirabiliter natus eultimum autem, quod cum suo resuscitato a mortuis corpore ascendit in coelum. Judaei autem, qui eum occiderunt, et in eum credere noluerunt, quia oportebat eum mori et resurgere, vastati infelicius a Romanis, funditusque a suo regno, ubi jam eis alienigenae dominabantur, eradicati dispersique per terras quando quidem ubique non desunt, per Scripturas suas testimonio nobis sunt prophetias nos non finxisse de Christo; quas plurimi eorum considerantes, et ante passionem, et maxime post ejus resurrectionem crediderunt in eum, de quibus praedicsi fuerit numerus filiorum Israhel sicut harena maris, et in retributionem et scandalum. Obscurentur oculi eorum, ne uideant; et dorsum illorum semper incurua. Proinde cum scripturis nostris non credunt, conplentur
Abbreviated transcription (Latin):
tãq grauiũ malorũ: aut premitur onerib aut sub¬
iac& casib uullo moto beata dicer&ur si homines
qui hoc dicunt sicut uictimalis in grauiscentib cum.
sibi ingerunt mortẽ cedunt infelicitati ita uicti.
certis rationib cũ querunt beattẽ uitã. dignasen¬
tur cedere ueritati: et non sibi putarent in istamor¬
talitate fine sũ miboni esse gaudendũ ubi uir tuus
ipsȩ quib hic certȩ: Uihil melius atq utilius
inbomine sergeritur ꝗuanto maioser sunt na tonitoria

Expanded text:
tamque gravium malorum aut premitur oneribus, aut subtamque gravium malorum aut premitur oneribus, aut subjacet casibus, nullo modo beata diceretur, si homines qui hoc dicunt, sicut victi malis ingravescentibus, cum sibi ingerunt mortem, cedunt infelicitati, ita victi certis rationibus, cum quaerunt beatam vitam, dignarentur cedere veritati, et non sibi putarent in ista mortalitate fine summi boni esse gaudendum; ubi virtutes ipsae, quibus hic certe nihil melius atque utilius in homine reperitur, quanto majora sunt adjutoria
Abbreviated transcription (Latin):
esse seanimal: & in hac coniunetione corporis atꝙ
animȩ uiuere uelit uehementer atq app&at:
Magnauis est in eis malis quib iste nature uincitur sen¬
sus quomors omnimodo omnib: uirib conatib q ui¬
tatur: &ita uincitur ut quȩ uitabatur opt&ur appe¬
tatur. et si non potuerit aliunde contingere ab ho¬
mine ipso sibim& inferatur: Magnauis est in eis¬
malis quae fortitudinẽ faciunt homicida si tam̃
adhuc dicenda est fortitudo quȩ ita his malis umn¬
citur ut hominẽ quẽ sicut uir tus rggendũ tuendũ¬
que suscepit non modo non poss&e ꝑ pacientiã custo¬
tire. sed ipsa in suꝑ cogatur occidere deb& quidẽ
&cc̃ mortẽ sapiens ferre patienter: sedque accid&
aliunde: Secundũ istos autẽ seã sibi ipse infenx.
conpellitur: ꝑrofecto fatendũ est eis non solũ mala
sed in tolerabilia &iam malaes se que hoc eũ perp&ra¬
re compellunt: Uita igitur quae istorũ tãmagnosũ

Expanded text:
esse se animal et in hac coniunctione corporis adque esse se animal et in hac coniunctione corporis adque animae uiuere uelit uehementer adque adpetat. Magna uis est in eis malis, quibus iste naturae uincitur sensus, quo mors omni modo omnibus uiribus conatibusque uitatur, et ita uincitur, ut, quae uitabatur optetur adpetatur et, si non potuerit aliunde contingere, ab homine ipso sibimmalis, quae fortitudinem faciunt homicidam: si tamen adhuc dicenda est fortitudo, quae ita his malis vincitur, ut hominem, quem, sicut virtus, regendum tuendumque suscepit, non modo non possit per patientiam custodire, sed ipsa insuper cogatur occidere. Debet quidem etiam mortem sapiens ferre patienter, sed quae accidit aliunde: secundum istos autem si eam sibi ipse inferre compellitur, profecto fatendum est eis, non solum mala, sed intolerabilia etiam mala esse, quae hoc eum perpetrare compellunt. Vita igitur, quae istorum tam magnorum
Abbreviated transcription (Latin):
inquit qu& antis aggrauatur malis: Certe ergobea¬
too est ineisdẽ ipsis malis propterq dicis esse fugiendã :
A ideo beatt̃ dicis quialic& tibi ab his malis morte
discedere, Quidsi ergo in eis aliquo. diuino iuticio
tenereris: uec ꝑmit tereris morr uecumquã sine
illis esse sinererss nẽpe. Tunc saltim miserã talẽ
diceris uitã: Nonigitur propterea misera non est.
quia cito selinquitur quando quidem si sempiternasit.¬
&i amabste ipsomisera iudicatur: Non iteq: proptesea
qm̃ breuis est nulla miseria deb&uideri aut qđ est ab¬
surdius quia breuis miseria est Iteo &iã beatituto
appellari magnauir est in eis malis que cogunt hominẽ
seđm ipsos &iam sapientẽ sibi m& aufene quod homo
est cumdicant et uerũ dicant hanc esse nature prhimã
qđ aminodo &maximã uocẽ : ut homo concili&ur sibi
etppterea mortẽ natur aliter fugiat sibi amicus ut

Expanded text:
inquit, quae tantis adgrauatur malis.\' Certe ergo beainquit, quae tantis adgrauatur malis.\' Certe ergo beata est in eisdem ipsis malis, propter quae dicis esse fugiendam? An ideo beatam dicis, quia licet tibi ab his malis morte discedere? Quid si ergo in eis aliquo diuino iudicio tenereris nec permittereris mori nec umquam sine illis esse sinereris? Nempe tunc saltem miseram talem diceres uitam. Non igitur propterea misera non est, quia cito relinquitur. Quando quidem si sempiterna sit, etiam abs te ipso misera iudicatur; non itaque propterea, quoniam breuis est, nulla miseria debet uideri aut, quod est absurdius, quia breuis miseria est, ideo etiam beatitudo appellari. Magna uis est in eis malis, quae cogunt hominem secundum ipsos etiam sapientem sibimet auferre quod homo est; cum dicant et uerum dicant, hanc esse naturae primam quodam modo et maximam uocem, ut homo concilietur sibi et propterea mortem naturaliter fugiat, ita sibi amicus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
fattantur utrũ obsecro cato ille pacientia: anpotiur
impatientia seper emit: non enĩ hoc fecini&inisinic¬
tomot caescoris impacienter tulirs&: Ubient fora¬
tudo nempecersit.⁊ iempe succubuit: uempe usq ad eo
superatto est: ut uita beaitõ: deseliquerit descrera
fuger& : aunonerat iambeata misera ergo erat quo
modo igitur mala nonerant: quȩ uitã miserã fugiendã¬
que faciebant: Qua propter &icc̃ ipsi quimala ista
erre confersi sunt sicut per ipatetici. sicut uderes
aca demici Quorum sectam uarro defendit: tolerabi¬
lur quidẽ loquuntur : sed eorũ qm̃ que mirus est etori
quod in hismalir &sitam grauia sint ut morte fugien¬
dasint ab ipsosibi m& inlata quihȩc patitur uitam
beatcẽ tamenerse contendunt: mala sunt inquit
tormenta: atq: cruciatus corporis: et tanto sunt
peiora: quanto potuerint esse maiora: quib: ut ca¬
sees & hacuita sugiendũ est: quauita obsecro hac

Expanded text:
fateantur? Utrum, obsecro, Cato ille patientia an potius fateantur? Utrum, obsecro, Cato ille patientia an potius inpatientia se peremit? Non enim hoc fecisset, nisi uictoriam Caesaris inpatienter tulisset. Ubi est fortitudo? Nempe cessit, nempe succubuit, nempe usque adeo superata est, ut uitam beatam derelinqueret desereret fugeret. An non erat iam beata? Misera ergo erat. Quo modo igitur mala non erant, quae uitam miseram fugiendamque faciebant? Quaproptu etiam ipsi, qui mala ista esse confessi sunt, sicut Peripatetici, sicut ueteres Academici, quorum sectam VaiTO defendit, tolerabilius quidem loquuntur, sed eorum quoque mirus est error, quod in his malis, etsi tam grauia sint, ut morte fugienda sint ab ipso sibimet inlata, qui haec patitur, uitam beatam tamen esse contendunt. \'Mala sunt, inquit, tormenta adque cruciatus corporis, et tanto sunt peiora, quanto potuerint esse maiora; quibus ut careas, ex hac uita fugiendum est.\' Qua uita, obsecro? Hac,
Abbreviated transcription (Latin):
cogieũ mortẽ sibi m& inferre. atq & hac uitte.
emigrare. Tantus autẽ subia estupor est in his ho¬
minib: sic sehebere finemboni &a se ipsis ficri¬
beatus putantib ut sapiens eorũ hocest qualem
mirabili: uanitatẽ : dis cribunt &iã si & caȩ c&ur
obsurdes cat ommutescat menbris debilit&ur dolonb
cruci&ur et siquid aliud taliũ malorũ diciãut cogitari
potest incidat in cũ quos ibi mortẽ egatur infenreihane
snb es m̃alis uitẽ constituttẽ eũ nempudeat beatã ubcare ⁊
Ouius beate: quȩ ut finlatur mortis querit auciliũe abeictne
fortitudinis bonũ eandẽ ꝙ for titudipẽ uemro lũsibi dedore
ueru aiu tele ase conpellunt ut candẽ iutã. a licarbeom̃
se su adeat esse fugiendã quis us ꝙ adeos caeeurẽ sut nen
uideade qđ si beate esse figienda nones sgusedapta i¬
pe onitatis uoce fugiendã fatenturo qbiltetur
cause est: cur non&iã miserã fracta supgbue ceripot

Expanded text:
cogi eum mortem sibimet inferre adque ex hac uita cogi eum mortem sibimet inferre adque ex hac uita emigrare. Tantus autem superbiae stupor est in his hominibus hic se habere finem boni beatos putantibus; ut sapiens eorum, hoc est, qualem mirabili vanitate describunt, etiamsi excaecetur, obsurdescat, obmutescat, membris debilitetur, doloribus crucietur, et si quid aliud talium malorum dici aut cogitari potest, incidat in eum, quo sibi mortem cogatur inferre, hanc in his malis vitam constitutam, eos non pudeat beatam vocare. O vitam beatam, quae ut finiatur, mortis quaerit auxilium! Si beata est, fortitudinis bonum eandemque fortitudinem non solum sibi cedere, uerum etiam delirare conpellunt, ut eandem uitam et dicat beatam et persuadeat esse fugiendam? Quis usque adeo caecus est, ut non uideat, quod, si beata esset, fugienda non esset? Sed aperta infirmitatis uoce fugiendam fatentur. Quid igitur causae est, quur non etiam miseram fracta superbiae ceruice
Abbreviated transcription (Latin):
cu ius munur est sua cuiq tribuere unde st in ipso
homine quidã iustus ordo nature ut anima sub¬
datur dõ &animȩ caro acperhoc dõ: & animaet ca¬
ro : nonne demonstrat in eo se adhuc opere labora¬
re potius quam in huius operis iamfine requiesceste
Tantominus quippe anima sub ditur dõ quanto
minus dm̃ in ipsis suis cogitationib concipit:
& tantominus animȩ subditur caro : quanto ina¬
gis aduersur sp̃m concupiscit
Quamdiu ergo no bir mest hȩc infirmitas. hȩc per¬
tes hic langor quomodonos iam saluor & si non¬
dum saluos quomodo iã beatos illa finali beatitudi¬
lam uero illa uirtus.
cuius nomen est fortitudo : in quanta cũq sapietta
eui dentissima testis est humanorũ malorũ quae
conpellitur pacientia tolerare quȩ mala philo
sophi stoici miror qua fronte mala nones se con¬
tendant: Quib fatentur si tanta fuerint ut ea
sapiens uel non pos sit: uel non debeat. sustinese

Expanded text:
cuius munus est sua cuique tribuere unde fit in ipso cuius munus est sua cuique tribuere unde fit in ipso homine quidam iustus ordo naturae, ut anima subdatur Deo et animae caro, ac per hoc Deo et anima et caro, nonne demonstrat in eo se adhuc opere laborare potius quam in huius operis iam fine requiescere? Tanto minus quippe anima subditur Deo, quanto minus Deum in ipsis suis cogitationibus concipit; et tanto minus animae subditur caro, quanto magis aduersus spiritum concupiscit. Quamdiu ergo nobis inest haec infirmitas, haec pestis, hic languor, quo modo nos iam saluos, et si nondum saluos, quo modo iam beatos illa finali beatitudiam uero illa uirtus, cuius nomen est fortitudo, in quantacumque sapientia euidentissima testis est humanorum malorum, quae conpellitur patientia tolerare. Quae mala Stoici philosophi miror qua fronte mala non esse contendant, quibus fatentur, si tanta fuerint, ut ea sapiens uel non possit uel non debeat sustinere,
Abbreviated transcription (Latin):
quod sp̃s concupis cat: Quod in hac uita
uis uelimus qm̃ facere nonualemus: to saltim in
adiutorio dĩ faciamur: ne carni concupis centi
aduersus sp̃m spũ suc cumbente cedamus & adper¬
p&randũ peccatũ nostra consensione pertrahamur:
Absit ergo ut quam diu in hoc bello intestinosumur.
iamnos beatitudinẽ ad quã uincendo uolumus
peruenire adeptos esse credamus: &quis est usq: ad
sapiens ut contra libidines. Nullum habeat omnino
conflictũ : quid illa uirtus quae prudentia dicitur
uonne tota uigilanticsua bona discernit amalis ut in
illis app&endis istisq: uitandir nullus error obaspat
acperhoc &ipsenos in malis uel mala in nobis ess&q
tatur : ppsa enimdo a& malũ esse ad peccandũ consen¬
tire: bonumq es se ad peccandũ non consentise libi¬
dixu Illud tame malũ cuninos non consentise. do¬
&& prutentia facit temperantia: nec prudentia
uec temperantioc tollit huic uitae Quid iustitia

Expanded text:
quod spiritus concupiscat? Quod in hac uita, quod spiritus concupiscat? Quod in hac uita, quamuis uelimus, quoniam facere non ualemus, id saltem in adiutorio Dei facimus, ne carni concupiscenti aduersus spiritum spiritu succumbente cedamus et ad perpetrandum peccatum nostra consensione pertrahamur. Absit ergo ut, quamdiu in hoc bello intestino sumus, iam nos beatitudinem, ad quam uincendo uolumus peruenire, adeptos esse credamus. Et quis est usque adeo sapiens, ut contra libidines nullum habeat omnino conflictum? Quid illa uirtus, quae prudentia dicitur, nonne tota uigilantia sua bona discernit a malis, ut in illis adpetendis istisque uitandis nullus error obrepat, ac per hoc et ipsa nos in malis uel mala in nobis esse testatur? Ipsa enim docet malum esse ad peccandum consentire bonumque esse ad peccandum non consentire libidini. Illud tamen malum, cui nos non consentire docet prudentia, facit temperantia, nec prudentia nec temperantia tollit huic uitae. Quid iustitia,
Abbreviated transcription (Latin):
iranorũ illi miserabiles mutus & facta que horȩ¬
mus quando peruertitur sensus ratioq sopitur
orso ipsac uirtus quae non est inter prima nature
qm̃ cir postea doc trina introducente super uenit.
cum sibi bonorum culmenuin dic& humanorum
quid hic agit nisi ꝑp&ua bellacũ uitus nec &eteriorib
Sed interiorib uec alienis sed plane nostris &pro¬
priir maxime illa quaegrece. sophro syne latine
temperantia nominatur: quacar nales frenantur
libidiner ne in quaeq flagitia mentem consenti
entem trahant:Qeq enim nullũ est uitium cum
sicut dicit apostolus: Caro concupiscit aduersus spñ
Cii uitio contraria uirtus est: cumsicut idem dicit
Sp̃s concupisc& aduersus carnem: Haec enim in¬
quid inuicem aduersantur : ut nonea que uultis
faciatis: Quid autem facere uolumur cumꝑ fici
uolumus fine sũ miboni nisi ut caro aduersus spin
Non concupiscat. nec st in nobis hoc uitiũ contre

Expanded text:
insanorum illi miserabiles motus, et facta quae horreinsanorum illi miserabiles motus, et facta quae horremus, quando pervertitur sensus ratioque sopitur? 3. Porro ipsa virtus, quae non est inter prima naturae, quoniam eis postea doctrina introducente supervenit, cum sibi bonorum culmen vindicet humanorum, quid hic agit nisi perpetua bella cum vitiis, nec exterioribus, sed interioribus; nec alienis, sed plane nostris et propriis; maxime illa, quae graece σωφροσύνη, latine temperantia nominatur, qua carnales frenantur libidines, ne in quaeque flagitia mentem consentem trahant? Neque enim nullum est uitium, cum, sicut dicit apostolus, caro concupiscit aduersus spiritum; cui uitio contraria uirtus est, cum, sicut idem dicit, spiritus. concupiscit aduersus carnem. Haec enim, inquit, inuicem aduersantur, ut non ea quae uultis faciatis. Quid autem facere uolumus, cum perfici uolumus fine summi boni, nisi ut caro aduersus spiritum non concupiscat, nec sit in nobis hoc uitium, contra
Abbreviated transcription (Latin):
insanus: fren&ici multa absurdac. cũ dicunt uel
faciunt plerũq: abono suo proponto morib: alicna
inmo suo bono proposito moribq: contacria
siue illa cogitemus siue uideamus: sroigne consi¬
deremus: lacrimas tenere uix possumuss aut forte
uec pos sumus: quid dicã dehis qui dȩ monũ patiun¬
tur incursus ubi habent absconditã uel obrutã
intellgentiã suã quando secđm suã uoluntatẽ
& animaceorũ & corpore malignus utitur sp̃s : & quis
confid& hoc malũ in hacuita euenire non posse
sapienti: deinde ꝑceptio ueritatis in hac carne
qualis aut quanta est: quando sicut lgimus inue¬
raci libro sapientiae corpus corruptibile ag¬
gauat animaẽ & deprimit tenena in habitato
sensum multa cogitantẽ: imp&us pfouel appeitus
actionir si hõc modo secte latine appellatur ea quã
gseci uocant ormen. quia &ipsat priminitara
Seputan bonis: ⁊onne ipse est quogeruntur &iã

Expanded text:
insanus? Phrenetici multa absurda cum dicunt uel insanus? Phrenetici multa absurda cum dicunt uel faciunt, plerumque a bono suo proposito et moribus aliena, immo suo bono proposito moribusque contraria, siue illa cogitemus siue uideamus, si digne consideremus, lacrimas tenere uix possumus aut forte nec possumus. Quid dicam de his, qui daemonum patiuntur incursus? Ubi habent absconditam uel obrutam intellegentiam suam, quando secundum suam uoluntatem et anima eorum et corpore malignus utitur spiritus? Et quis confidit hoc,. malum in hac uita euenire non posse sapienti? Deinde perceptio ueritatis in hac carne qualis aut quanta est, quando. sicut legimus in ueraci libro sapientiae, corpus corruptibile adgrauat animam et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem? Inpetus porro uel atitus, si hoc modo recte latine appellatur ea quam Graeci vocant ὁρμήν, quia et ipsam primis naturae deputant bonis, nonne ipse est, quo geruntur etiam
Abbreviated transcription (Latin):
non potest . membror ũ certe amputatio uel debili¬
tas  hominis &pugnat in columitatem de fortias
pulchritudinẽ imbecillitas sanitatẽ: uirerlas situ¬
to mobilitatẽ torpora ut tarditas: & quid horũ
est quod nequeat in carnẽ sapientir inruerestatus
quoq corporis atq motus cumdeaentes & congruen¬
tes sunt internature prima numerantur: sed quid
si aliqua mala. ualitudo menbit tremore concutpat.
Quid siusq: ad ponendas interra manus dorsi spina
curu&ur & hominẽ quod ammodo quatrupedẽ
faciat : uonne omnẽ statuendi corporis & mouen¬
di speciem dec usq ꝑ uert& : quid ipsius animi pri¬
migenia. quȩ appellanturbona ubi duo prima
ponunt. propter conprehensionẽ ꝑceptionẽq: ueri¬
tatir sensum &intellectũ: Sed qualis quantꝰ qu
reman& sensus si ut alia taceam Fiat homo
surdus. et caecus ratio uero. & intellegentia
quo seced& ubi sopi&ur: si aliquo morbo efficiatur

Expanded text:
non potest? Membrorum certe amputatio uel debilinon potest? Membrorum certe amputatio uel debilitas hominis expugnat incolumitatem, deformitas pulchritudinem, inbecillitas sanitatem, uires lassitudo, mobilitatem torpor aut tarditas; et quid horum est, quod nequeat in carnem sapientis inruere? Status quoque corporis adque motus, cum decentes et congruentes sunt, inter naturae prima numerantur; sed quid si aliqua mala ualetudo membra tremore concutiat? quid si usque ad ponendas in terra manus dorsi spina curuetur et hominem quodam modo quadrupedem faciat? Nonne omnem statuendi corporis et mouendi speciem decusque peruertet? Quid ipsius animi primigenia quae appellantur bona, ubi duo prima ponunt propter conprehensionem perceptionemque ueritatis sensum et intellectum? Sed qualis quantusque remanet sensus, si, ut alia taceam, fiat homo surdus et caecus? Ratio uero et intellegentia quo recedet, ubi sopietur, si aliquo morbo efficiatur
Abbreviated transcription (Latin):
puttuetunt stoe moorpore stue in animo siue
inutroq ponentir et̃ mũ bonũ: atq ut id ecpli¬
catius eloquar : fie in uoluptate : siue in uirtute.
siue in utitq sue in qui&e siue i uirtute : siue in
utraq siue in uoluptate sintil & qui &e. siue in uir¬
tate siue inuritq siue in primis natusȩ siue in
uir tute : siue in utrisq hic beatis esse &ase ipsus
Beatiferi misa uanitate. uoluerunt in risi thos ueri¬
tas ꝑ proph&cc̃ dicentẽ: dñs nouit cogitationer
hominũ Uel sicut hoc testimoniũ posuit apostolus
paulus.Dñs nouit cogitationes sapientiũ qm̃ uanes:
huius miseriar &ꝑlicare : quã lamentatus est cicero
in consolatione demorte filiȩ sicut potuit: sed quan¬
tũ est qđ potuit ea quippe quȩ dicuntur prima
nature quando ubi. quo modo tambene sehabere
in hac uite pos sunt ut non sub incertis casib fluc t¬
ent: Quis enĩ dolor contrarius uoluptati: que inqui¬
&udo contraria qui& incorpus cadere sapientis

Expanded text:
putauerunt, siue in corpore siue in animo siue in utroque ponentes summum bonum, adque, ut id explicatius eloquar, siue in uoluptate siue in uirtute siue in utraque; siue in quiete siue in uirtute siue in utraque; siue in uoluptate simul et quiete siue in uirtute siue in utrisque, siue in primis naturae siue in uirtute siue in utrisque; hic beati esse et a se ipsis beati fieri mira uanitate uoluerunt. Inrisit hos Veritas per prophetam dicentem: Dominus nouit cogita- . tiones hominum uel, sicut hoc testimonium posuit apostolus Paulus: Dominus nouit cogitationes sapientium, quoniam huius miserias explicare? Quam lamentatus est Cicero in consolatione de morte filiae, sicut potuit; sed quantum est quod potuit? Ea quippe, quae dicuntur prima naturae, quando, ubi, quo modo tam bene se habere in hac uita possunt, ut non sub incertis casibus fluctuent? Quis enim dolor contrarius uoluptati, quae inquietudo contraria quieti in corpus cadere sapientis
Abbreviated transcription (Latin):
acdomesticũ malũ non solũ &istituerũ &iã opprimie
antequã prospicere atq & plorare potu eris¬
Propt̃ qđ &ic̃ diuina uox illa &inimici hominis
domesticieius: Cũ magno dolore cordis auditur quia
et siquisq tã fortis sitꝰ ut aequo animo ꝑ ferats ueltã
uigilanr ut ꝓuido consilio caueatquȩ aduersus eũ
molitur amicitia: simulata eorũ: tamen hominũ

Expanded text:
ac domesticum malum non solum existit, verum etiam opprimit, ac domesticum malum non solum existit, verum etiam opprimit, antequam prospicere atque Propter quod etiam diuina uox illa: Et inimici hominis domestici eius cum magno dolore cordis auditur, quia, etsi quisque tam fortis sit, ut aequo animo perferat, uel tam uigilans, ut prouido consilio caueat, quae aduersus eum molitur amicitia simulata, eorum tamen hominu
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt nonne &inamicorũ honestis anioribuse
plerumq contingunt : Nonnehir usq quaq ple¬
nȩ sunt res bumane ubi in uirias surpiciones. ini¬
miticias bellum mala certa sentimus : pacẽ uero
incer tum bonũ qm̃ corde eosum: cũ quib eã tenere
uolumus ignoramur &si hodie norse possumus
qualia cras futura essent utiq nes ciremus: quiporro
inter se amiciores solentes se: uel debent: quã qui
una &iã contenentur domo. & tamen quis inde
securus est: cũ tanta sȩpe mala & eorũ occultis.
insidis &titerunt. tanto amariora: quanto pax
dulcior fuit : quae ueraputata est cũ astutis si me.
finger&ur. Propter quod omniũ pectora sic at¬
tingit ut cogat ingemitũ: Quodait tullius. Nullȩ
sunt occultiores insidiȩ : quam hae quȩlatent in si¬
mulatione officii. aut in aliquo necessi tudinis.
uomine nameũ. qui palã est aduersarius facile ca¬
iendo uitare possis: Hoc uero occultũ. in ti

Expanded text:
uerunt? nonne et in amicorum honestis amoribus uerunt? nonne et in amicorum honestis amoribus plerumque contingunt? nonne his usquequaque plenae sunt res humanae, ubi iniurias suspiciones, inimicitias bellum mala certa sentimus; pacem uero incertum bonum, quoniam corda eomm, cum quibus eam tenere uolumus, ignoramus, et si hodie nosse possemus qualia cras futura essent utique nesciremus. Qui porro inter se amiciores solent esse uel debent, quam qui una etiam continentur domo? Et tamen quis inde securus est, cum tanta saepe mala ex eorum occultis insidiis exstiterint, tanto amariora, quanto pax dulcior fuit, quae uera putata est, cum astutissime fingeretur? Propter quod omnium pectora sic adtingit, ut cogat in gemitum, quod ait Tullius: \'Nullae sunt occultiores insidiae quam hae, quae latent in simnomine. Nam eum qui palam est adversarius, facile cavendo vitare possis: hoc vero occultum, intestinum
Abbreviated transcription (Latin):
mur Nihil erit autẽ quodiam tolerare debeamur:
talis salus quȩ infuturo erit sȩculo: ipsaerit &iam fina¬
lis beatitudo: quam beatitudinẽ istiphilosophi
qm̃ non uidenter nolunt credere : hic sibi conantur
falsissimã fabricare quanto suꝑbiore tanto mendaciore
uirtute:
sapientes : normulto amplius approbamus : Nã unde
ista dĩ ciuitas dequa huius operis. ecceiam unde¬
uiceñsimũ librũ. uersamus in manib: uel inchoa¬
r&ur xortu uel ꝓgreder xur &ccur su uel appre¬
hender& debitos fines : Sinones s& socialis uita:
scõrũ: sed in huius mortalitatis aerũ na: qđ & quan¬
tis abund&:
malis bumana soci&cs quis enumerere ualeat: quir
aestimane sun ciat audiant apud comicos suos hom¬
ner cumsensu : atq consensu omniũ hominũ dicer
Derri uxuis q uamibi miseri amuidi : Nati fils atra
cura : quit itidem illa quȩ in amore uitia cosimemo¬
bellũ pax runsum: Non neres humanas ubiq ipie¬

Expanded text:
mur, nihil erit autem, quod iam tolerare debeamus. mur, nihil erit autem, quod iam tolerare debeamus. Talis salus, quae in futuro erit saeculo, ipsa erit etiam finalis beatitudo. Quam beatitudinem isti philosophi, quoniam non uidentes nolunt credere, hic sibi conantur falsissimam fabricare, quanto superbiore, tanto mendaciore uirtute. sapientis, nos multo amplius adprobamus. Nam unde ista Dei ciuitas, de qua huius operis ecce iam undeuicensimum librum uersamus in manibus, uel inchoaretur exortu uel progrederetur excursu uel adprehenderet debitos fines, si non esset socialis uita sanctorum? Sed in huius mortalitatis aerumna quot et quantis abundet malis humana societas, quis enumerare ualeat? quis aestimare sufficiat? Audiant aput comicos suos hominem cum sensu adque consensu omnium hominum dicere: Duxi uxorem; quam ibi miseriam uidi! Nati filii. Alia cura. Quid itidem illa, quae in amore uitia commemobellum, pax rursum\': nonne res humanas ubique inple
Abbreviated transcription (Latin):
uomt qnofitentier lc ꝑorse ut nullasmisecnasapeciam¬
cui ẜ om tenet in quib sunt, Neque enĩ edeunclatet unt
uor uit turesi utoc profiteanterli sedut undel curia¬
no: qntanitest tantis huius sȩculi malisies se cegitua
ma sra spe futati seculi ntbeata sicut & saluar eio
modo enĩ beatecest: quȩ nondũ salua estrudemue
apostolus paulure: Non dehominib imprudeotib
impacientib in temperantib et iñquis: seddehis
quisecundũ uerã pi&att̃ uiuerent: &ideo uirtutis
quas haberent ueras haberent artus pe ntioo
falui factisumur : spes autẽ quȩ uid&ur non ẽ spe
Quod eni uid& quis quid &sperat: Si autẽ qđ non
uidemus speramus ꝑpatientiã & pectamus: sicut
esgo spe saluit : itaspe beatifacti sumus et sicut salutẽ
ncbeatitudinẽ. Noniã tenemus presentẽ: sed &x pec¬
tamus futuram : & hoc ꝑ ꝓacientiã quia in malis sumus
quȩ patienter tolerare debemus: donec adilla uenia¬
mus bona ubi sunt omnia quib in effabiliter delecte¬

Expanded text:
se profitentur hoc posse, ut nullas miserias patiantur homines, in quibus sunt neque enim mendaces sunt uerae uirtutes, ut hoc profiteantur, sed ut uita humana, quae tot et tantis huius saeculi malis esse cogitur misera, spe futuri saeculi sit beata, sicut et salua. Quo modo enim beata est, quae nondum salua est? Unde et apostolus Paulus non de hominibus inprudentibus inpatientibus, intemperantibus et iniquis, sed de his, qui secundum ueram pietatem uiuerent et ideo uirtutes, quas haberent, ueras haberent, ait: Spe enim salui facti sumus. Spes autem quae uidetur, non est spes. Quod enim uidet quis, quid et sperat? Si autem quod non uidemus speramus, per patientiam expectamus. Sicut ergo spe salui, ita spe beati facti sumus, et sicut salutem, ita beatitudinem non iam tenemus praesentem, sed exspectamus futuram, et hoc per patientiam; quia in malis sumus, quae patienter tolerare debemus, donec ad illa ueniamus bona, ubi omnia erunt, quibus ineffabiliter delecte
Abbreviated transcription (Latin):
Adfirm& dicere noluisse: Iaducit enim homi¬
nem reuixirre & narrar se quaedam quaepla¬
tonicis disputationibus congruebant¬
I abeo &iam duordicit unodie fuirre de functor
& hoccurrisse inuicem in quodam compito:
De indeadcorpora sua iursos fuisre remeare
& confituisse interse amicos seesse uicturos¬
det queta esse factum don ee postea more renaun
Sell isti aue tores talem resur pestia more repo¬
eorum quos resurr eisse nouimus : & duue qui¬
nlem radditor uite s ednon comoso t oneort¬
marcus uanno ponit in libris quos conraiont
degentoneopuli romani cuius putaui uerba tra
insu poneniure Qenechliaci qui dem scripserun
boquisl en e inrena cendis hominibuer quam ap

Expanded text:
adfirmet dicere uoluisse. Inducit enim homiadfirmet dicere uoluisse. Inducit enim hominem reuixisse et narrasse quaedam, quae Platonicis disputationibus congruebant. Labeo etiam duos dicit uno die fuisse defunctos et occurrisse inuicem in quodam compito, deinde ad corpora sua iussos fuisse remeare et constituisse inter se amicos se esse uicturos, adque ita esse factum, donec postea morerentur. Sed isti auctores talem resurrectionem corpoeorum, quos resurrexisse nouimus et huic quidem redditos uitae, sed non eo modo ut non moreMarcus Varro ponit in libris quos conscripsit de Gente populi Romani, cujus putavi verba ipsa esse ponenda. Genethliaci quidam scripserunt, inquit, esse in renascendis hominibus quam ap