comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
patre ꝓcedit: nõ parua qõ est. Qd̃ si ita
gignit. aut facit. s ⁊̃ ei quã dat.⁊ que
ꝓcedit abipso. Si gͦ qd̾ datur uł qd̃ ꝓce¬
dit. principiũ ht̃ a quo datur. uł ꝓced̃.
fatend̾ ẽ patrẽ.⁊ filiũ. pͥncipiũ eẽ sp̃s scĩ.¬

Expanded text:
t. Quod si ita gignit vel facit, sed et ejus quam dat, et procedit ab ipso. Si ergo quod datur vel quod procedit, principium habet a quo datur vel procedit, fatendum est Patrem vel Filium principium esse Spi
Abbreviated transcription (Latin):
bia diaboli confundet᷑ ⁊ hominuis hu¬
militas dĩ similitudine sublimaretur
Diabolus qͥpe aliud ado pͥncipium ẽẽ
cupierat. id̾oq ut eiꝰ suꝑbia retundetꝰ
ħ homo in mun̾e accep̃. ꝙ diabolus
puerse raꝑe uoluit. s obtin̾e nõ potu
it.⁊ ꝑħ imago di in homine apparuit.
Quia sic̃ ds omnibꝰ rebꝰ existit pͥncipͥũ
creationis. ita homo hominibꝰ omnib
pͥncipium gn̾ationis. Id̾o ⁊̃ ex uno ho¬
mine om̃s ẽẽ uoluit ds. ut dum cognos¬
cẽt se ab uno eẽ om̃s se qͣi unum amarẽt.
Qre d lat̾e uirriñ d alia ꝑte corꝑis sit for

Expanded text:
bia diaboli confunderetur, et hominis humilitas Dei similitudine sublimaretur. Diabolus quippe aliud a Deo principium esse concupierat. Ideoque ut ejus superbia retunderetur, hoc homo in munere accepit, quod diabolus perverse rapere voluit, sed obtinere non potuit. Et per hoc imago Dei in homine apparuit; quia sicut Deus omnibus rebus existit principium creationis, ita homo omnibus hominibus principium generationis. Ideo etiam ex uno homine omnes esse voluit Deus, ut dum cognoscerent se ab uno esse omnes, se quasi unum amarent. Quare de latere viri, non de alia corporis parte for
Abbreviated transcription (Latin):
mulierem formaũ ds d suba uł costa ui¬
ri. sic̃ pꝰ pla̾tatum ꝑadisum. hominẽq
ta. suisq nominib de signata. sub nec¬
tit scͥptura. Immisit dñs soporem in adã
cumq ob dormisset tulit unam deostis
eiꝰ: ⁊ formauit eam in mulierẽ. Hic aitẽ

Expanded text:
mulierem formavit Deus de substantia viri; sicut post plantatum paradisum, hominemque ta, suisque nominibus designata, subnectit Scriptura, Gen. 2: Immisit Deus soporem in Adam. Cumque obdormisset, tulit unam de costis ejus, et formavit eam in
Abbreviated transcription (Latin):
aci ꝓprie dicantur. qui instar simonis
magi inp̃ciabilẽ gr̃am precio oducere
uolunt. :i qui ꝓministĩo sacro p̾ciũ re¬
cipuĩt in mod̾ giezi: giezite uocãdi s̃.
om̃s tñ ⁊ dãtes ⁊ accipientes simoniaci
uocantur. ⁊ utriq eadẽ sentẽcia ꝑcellũt:¬
D̾ his qͥ sciẽter a simoni

Expanded text:
is magi impreciabilem gratiam pretio conducere volunt, et qui pro ministerio sacro pretium recipiunt in modum Giezi, Giezitae vocandi sunt; omnes tamen, et dantes et accipientes, simoniaci dicuntur, et utrique eadem sententia percelluntDe his qui scienter a simoni
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsonarũ pars di. uł diuine eẽntie. qr sin¬
gula harũ. uerus ⁊ plenus ds est.⁊ tota
plena. diuina eẽntia est. ⁊ iõ nulla istarũ.
intrinitate: pars est. Uñ aug̃. mł .ii. ꝯtra¬
maximinũ ħeticũ. sic ait. Putas dm pa¬
Timeiis n ne pater sit pars unius dei.
qui ꝯstat extrib. Noli hoc timere. Nulla
n fit parciũ inditatis unitatis diuisio.¬

Expanded text:
sonarum pars Dei vel divinae essentiae, quia singula harum verus et plenus Deus est, et tota et plena divina essentia est; et ideo nulla istarum in Trinitate pars est. Unde Aug. in lib. Maximinum haereticum sic ait, captimes enim ne Pater sit pars unius Dei, qui constet ex tribus; noli hoc timere, nulla enim fit partium in deitatis unitate divisio
Abbreviated transcription (Latin):
ita c̾ationem rer̾ uisibilium d̾s int̾ius
oꝑatur. ert̾iores aũt oꝑationes atq cõ¬
temꝑationes. siue occationes. ab angłi
tam bous quã mał. uł etiam hominibꝰ
ad hibur. S ħ ab homnib tanto distici¬
lius adhibentur. quanto de sunt sen¬
suum subtilitates.⁊ corꝑoꝵ mobilitates
ĩmĩbs tr̾enis ⁊ pigͥs. Uñ qualib cumq
anglis. uicnas cãs ab elementis con¬
trahere. tanto facilius est. quanto
mirabiliores in huiꝰ modi oꝑibus eoꝵ
eristunt celitates. S nõ ẽ c̃ator nisi qͥ
pͥncipałr ista format. nec quisquam
ħ pot̾ nisi unus cãtor ds̃. Aliud ẽ enim
ex intimo ⁊ sũmo cãturar̾ cardine ꝯde
ac ministrare cãturam ꝙ fac̾ solus ds̃¬
c̾ãtor: Aliud aut̃ ꝓdistributis ab illo
uiribus ⁊ facłtatib aliquã oꝑationẽ
forinsecus ad mou̾e. ui tumeuł t̾e. uł sic
uł sic. exeat quod cãtur. Ista quippe
originałr ac pͥmordialit̾. in q̃dam text᷑a
elementorum. cuncta iam c̾ata sunt. s

Expanded text:
tionem rerum visibilium Deus interius operatur. Exteriores autem operationes atque contemplationes, sive occasiones, ab angelis tam bonis quam malis, vel etiam ab hominibus adhibentur. Sed haec ab hominibus tanto difficilius adhibentur, quantum eis desunt sensuum subtilitates et corporum mobilitates in membris terrenis et pigris. Unde qualibuscumque angelis vicinas causas ab elementis contrahere quanto facilius est, tanto mirabiliores in hujusmodi operibus eorum existunt celeritates; sed non est creator nisi qui principaliter ista format, nec quisquam hoc potest nisi unus creator Deus. Aliud est enim ex intimo ac summo causarum cardine condere ac ministrare creaturam, quod facit solus  aliud autem pro distributis ab illo viribus et facultatibus aliquam operationem forinsecus admovere, ut tunc vel tunc, sic vel sic exeat, quod creatur. Ista quippe originaliter ac primordialiter in quadam textura elementorum cuncta jam creata sunt, sed
Abbreviated transcription (Latin):
x predictis liq̃t qd̃ uoluntas di que ipse
est. semꝑ inuicra ẽ. nec in aliquo cassatur
s ꝑ omnia impletur. Consiliũ u̾o eius at
q p̃ceptio siue ꝓhibitio. non ab omĩbus
it optima. qd uellet ab oĩb bona q̃ precip̃
fieri.uł mala que ꝓhib uitari. Si .ii. uel¬
srãri ł impediri eius uoluntas. s ut su¬
in excusabiles. Deniq ut boni. ex obediẽ¬
cia: głam. mali: ex inobediẽcia penã sorti
cepit ⁊ inuenĩ ⁊ in noua lege. que ab eis
quib p̃cep̃ fieri noluit. ut habrae de ĩmo¬
tatione fillii. ⁊ meugło quib dã curatis.
quib p̃cep̃ necui dr̃ent¬

Expanded text:
x praedictis liquet quod voluntas Dei, quae ipse est, semper invicta est, nec in aliquo cassatur, sed per omnia impletur. Consilium vero ejus et praeceptio, sive prohibitio, non ab omnibus it optima, quod vellet ab omnibus bona quae praecepit fieri, vel mala quae prohibuit vitari si enim velsuperari vel impediri ejus voluntas, sed ut juinexcusabiles; denique ut boni ex obedientia gloriam, mali ex inobedientia poenam sortircepit, et in veteri, et in nova lege, quae ab eis quibus praecepit fieri noluit; ut Abrahae de immolatione filii, et in Evangelio quibusdam curatis quibus praecepit ne cui dice
Abbreviated transcription (Latin):
claud⁊ suꝑ te os suũ: si tu nõ claudis os
qͥ inꝓfundo ꝯtẽpnit. a quo mortuo uł¬
te gͣuioris pene accip̃ ueniã: nͥ qͣlecũq¬
⁊ si longe minorẽ quã debeat. solũit
penã. Ita .ii. ĩꝑtit᷑ ado largitas mĩe. ũ
pecẽm fũat egressus.⁊ dormiat in sac¬
co. ut p̃teritas delicias. ꝑ quas dm offẽ¬
dat. iute austĩtate ꝯpenset. His aliisq
nituntur asserere. sine ꝯfessione uocis.
⁊ aliqua solucione pene. neminẽ apec¬

Expanded text:
us os suum, si non claudis os qui in profundo contemnit, a quo mortuo, vee accipit veniam, nisi qualemcumqetsi longe minorem quam debeat, solverit poenam. Ita enim impartitur a Deo largitas misericorpeccata fuerat egressus; et dormiat in sacco, ut praeteritas delicias per quas Deum offenderat, vitae austeritate compenset. His aliisque auctoritatibus nituntur asserere sine confessione vocis et aliqua solutione poenae neminem a pec
Abbreviated transcription (Latin):
płib auccoritatibꝰ ꝓbatur. añ ꝯfessionẽ
uł satiffactionẽ sola ꝯpunctione pece¬
atũ dimitti. Qd̃ qui negãt. eas det̾mi¬
nare laborãt. Nec nõ. in huiꝰ sentẽcie d̾¬
p̃ssionẽ.⁊ sue opinionis assercionẽ. auc¬
toꝵ testimonia inducũt. Ait .ni. dñs ꝑ
ysaram. Dic tu iniqͥtates tuas. ut iꝰtifi¬
ceris. It̃ amb̾r. Nõn pot̾ quisquã ius¬
tificari a pecc̃o. nifi fu̾it peccm̃ aute¬
fessus. Id. ꝯfessio amorte aĩam lib̾at
fessio aꝑit paradisũ. ꝯfessio spẽ falutis
tͥbuit. quia ñ m̃etur iꝰtificari. qui ĩuita

Expanded text:
batur ante confessionem vel satisfactionem sola compunctione peccatum dimitti; quod qui negant, eas determinare laborant; nec non in hujus sententiae depressionem, et ad suae opinionis assertionem auctorum testimonia inducunt. Ait enim Dominus per Isaiam: Dic tu iniquitates tuas ut justificeris. Item Ambr.: Non potest quisquam justificari a peccato, nisi peccat Confessio a morte animam liberat, confessio aperit paradisum, confessio spem salutis tribuit, quia non meretur justificari, qui in vita
Abbreviated transcription (Latin):
iudua. quia non fũat uir eiꝰ. Uñ siqͥs
eam duxit ad sac̾s ordines oscende ñ
ꝓhibetur. qr nõ duxit uiduã. Uidue
.N. maritus. eq sicut bigamus facer¬
dos fieri ꝓhibetur. Extali aut̃ copula.
nullus arcetur afacris ordinibꝰ. Scd̾̃¬
hoc in telligendũ ẽ. qd̾ ait pelagius. pͣp
de illo qui mortuo sponso eius spon¬
fam ducit inuxorẽ. Nĩcħ est quantũ¬

Expanded text:
 si quis eam duxerit, ad sacros ordines conscendere non prohibetur, quia non duxit viduam. Viduae enim maritus aeque sicut bigamus, sacerdos fieri prohibetur. Ex tali autem copula nullus arcetur a sacris ordinibushoc intelligendum est quod ait Pelagius papa, de illo qui mortuo sponso ejus sponsam ducit in uxorem. Nihil est, inqu
Abbreviated transcription (Latin):
saeros ordines ꝓmoueri ualeat. Si uͦ
talis sponfa fuisset. inter eã ⁊ sponsũ
eius ꝯsensus de presenti intercessisset.¬
⁊ eo mortuo: uidua remãsisset. cui co¬
płatus in ꝯiugio: ulteriꝰ ad sacros ordi¬
nes non acced̾et. cũ iuduã dux̃it. Non
est igitur ambigẽdũ. quin solus dep̃¬
senti ꝯsensus: ꝯiugium efficiat. ⁊ ex¬
inde ĩn ꝯiuges appellentur. Idđo post
talem ꝯsensũ. siquis alii se ꝯpulauerit
⁊̃ si carnis ꝯmixtio illic sequatur. ad
priorẽ copulã reuocandꝰ est.

Expanded text:
ines promoveri valeat. Si vero talis sponsa fuisset inter quam et sponsum ejus consensus de praesenti intercessisset. eo mortuo vidua remansisset; cui copulatus in conjugio, ulterius ad sacros ordines non accederet, cum viduam duxerit. Non est ergo ambigendum quia solus de praesenti consensus conjugium efficiat, et exinde veri conjuges appellentur. Ideo post talem consensum si quis alii se copulaverit, etiamsi carnis commixtio illic sequatur, ad priorem copulam revocandus est.
Abbreviated transcription (Latin):
deo solet queri utr̃ sic̃ solus
pater dr ingenitus. ita ipse solus debe¬
at dici non genitus. uł non filius. ut
inquiunt non ẽ dicendus non genitꝰ
ci ingenitus. pot̾ tn dici non genitus. ⁊
non filius. Qs u̾o aug̃ supra ait. t̾m ua
lere cũ dr ingenitus. quãtũ cũ đr̃ nõ
genitus. uł non filius. hetimologiam
nominis ostendendo: eum hoc dixisse
dñt. nõ rõnem p̾dicacionis.
Que sit ꝓͥe

Expanded text:
deo solet quaeri utrum sicut solus Pater dicitur ingenitus, ita ipse solus debeat dici non genitus, vel non Filius; ut inquiunt, non est dicendus non genitus ci ingenitus, potest tamen dici non genitus vel non Filius. Quod autem Aug. supra ait, tantum valere cum dicitur ingenitus, quantum cum dicitur non genitus vel non Filius, etymologiam nominis ostendendo eum hoc dixisse dicunt, non ratione praedicationis. 3. Quae sit
Abbreviated transcription (Latin):
tis uideant. nonne aliqua ꝯpassione ͤ gͣ
eos mouentur: Nonne eos de tormen¬
tis lib̾are cupiunt: Recole illd̾ eugłic̃
qd̃ abraham diuiti respondit. int̾ nos¬
⁊ uos cahos magnũ firmatũ est. ut hi
sint . neq inde huc transmeare. Quid
est illud chaos inter bonos ⁊ malos. nͥ
hinc iusticia. inde iniquitas: Que nul¬
latenus sociari ualẽt. Adeo .n. scĩ di iis¬
ticie adlicti s̃. ut nulla ꝯpassione ad re¬
ꝓbos transire ualant. nulla ꝓeis inter
lunt transire ad illos. s non possunt:
Quia si iusticia di admuteret. nõ fieret
eis molesta lib̾ato illoꝵ. Uł ita dñr uel¬
le ⁊ non posse. nõ quia ueluit ⁊ nõ poᷤᷤ¬
sint. Ced qr ⁊ si uellent. ñ possent eos

Expanded text:
tis videant, nonne aliqua compassione erga eos moventur? nonne eos de tormentis liberari cupiunt? Recole illud evangelicum quod Abraham diviti respondit, Luc. vos chaos magnum firmatum est, ut hi sint, neque inde huc transmeare. Quid est illud chaos inter bonos et malos, nisi hinc justitia, inde iniquitas, quae nullatenus sociari valent? Adeo enim sancti Dei justitiae addicti sunt, ut nulla compassione ad reprobos transire valeant, nulla pro eis inter olunt aliqui transire ad illos, sed non possunt? Quia si Dei justitia admitteret, non fieret eis molesta liberatio eorum. Vel ita dicuntur velle et non posse, non quia velint et non possint, sed quia etsi vellent, n
Abbreviated transcription (Latin):
que neminẽ ꝑire sinit. Alia uõ nõ ẽ fun¬
damentum. Fi̾des enĩ sine dilectione in¬
anis est. fides cum dilectione.xͥani ẽ. alia
demonis ẽ nam demones c̃dunt ⁊ cõtre¬
miscunt. Sed multum int̾ ẽ utr̃ quis

Expanded text:
quae neminem perire sinit. Alia vero non est fundamentum. Fides enim sine dilectione inanis est. Fides cum dilectione, Christiani est; alia daemonis est. Nam et daemones credunt, et contremiscunt. Sed multum interest utrum quis
Abbreviated transcription (Latin):
quia uoluit ⁊ cucurrit s id̾o uoluit ⁊¬
cucurrit quia misertus ẽ ds Faturꝓ
nr̃a agatur. seo quia uoluntas nr̃a nil bom
agit. nisi diuinitus ad iuuetur. Uñ alibi apłe
idõ dic̃ quia nicħ bom agebat. s quia nicħ
boni agẽt. si illa nõ adiuuaret. his testimo¬
niis aꝑte infinuatur. quia uoluntas hoĩs
gra dĩ p̃uenitur atq p̃ꝑatur ut fiat bona. ñ
ut fiat uoluntas. quia ⁊ante gr̃am uoluntã
erat. seo non erat bona ⁊recta uoluntas. Que

Expanded text:
uit et cucurrit; sed ideo voluit et cucurrit, quia misertus est Deus. Parnostra agatur, sed quia volutas nostra nil boni agit, nisi divinitus adjuvetur. Unde alibi Apostideo dicit, quia nihil boni agebat, sed quia nihil boni ageret, si illa non adjuvaret. His testimoniis aperte insinuatur, quia voluntas hominis gratia Dei praevenitur atque praeparatur ut fiat bona, non ut fiat voluntas; quia et ante gratiam voluntas erat, sed non erat bona et recta voluntas. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
tatem honam. Ea enim lib̾atur ⁊ p̃ ꝑatur
hominis uoluntas ut sit bona. bonumq
efficacit̾ uelit. Co oꝑans uero gram̃ uolũ¬
Itatem iam bonam seq̃r ad iuuando. Uñ
aug̾ contra iuliañ hetic̃. Qui bonam uo¬
datione gr̃e apłs ꝓtulit sententiam cũ¬

Expanded text:
tatem bonam: ea enim liberatur et praeparatur hominis voluntas, ut sit bona, bonumque efficaciter velit. Cooperans vero gratia voluntatem jam bonam sequitur adjuvando. Unde Aug., contra Julianum haereticum, qui bonam voendatione gratiae Apostolus sententiam pro
Abbreviated transcription (Latin):
ipse: nisi filus. Atq ita qui semꝑ est
filius. nascibilitatis ꝓͥetate ac u̾itate:
filius est: eius solius qui genuit. ⁊ ille
t̃m qui genuit. pater ipsius est. qr sic̃
ille filius origine. ita ⁊ ille pat̾ genacio¬
ne.
e. Qd̃ homo dr filius tͥnitatis ⁊ t̾nitas dici

Expanded text:
ipse nisi Filius. Atque ita qui semper est Filius, nascibilitatis proprietate ac veritate Filius est solius qui genuit, et ille tantum qui genuit Pater ipsius est, quia sicut ille Filius origine, ita ille Pater generatione. 5. Quod homo dicitur filius Trinitatis, et Trinitas
Abbreviated transcription (Latin):
rõ.⁊ingenium: ihꝰ mõi.c̃ in ordinata st̃.
peccã nõ sunt. In ordinata uõ sunt sic̃
uoluntas. ⁊ c̃ ad rectum finẽ ñ t̾ndunt
eorumq actus p̾uaricationis existunt.
ad ꝙ illi dicũt uoluntatis nomine ali
qñ actũ ip̃ius uis sig̾cari. uis aut̃ ip̃a
nat᷑ułr anime in sita. nũquã peccatum
ẽ.sic̃ nͨ uis memorandi. uł in telligendi.
seo actus hꝰ uis qur⁊ uoluntas dr̃. tunc
peccatum ẽ. qñ in ordinatus ẽ.
Qr actus
uolũtatis sit pecc̃m. si actꝰ aliaꝵ potẽciar̃

Expanded text:
ingenium et hujusmodi, cum inordinata sunt, peccata non sunt? Inordinata vero sunt, sicut voluntas, cum ad rectum finem non tendunt, eorumque actus praevaricationes existunt. Ad quod illi dicunt voluntatis nomine aliqquando actum ipsius vis significari. Vis autem ipsa naturaliter animae insita, nunquam peccatum est, sicut nec vis memorandi vel intelligendi, sed actus hujus vis qui voluntas dicitur, tunc peccatum est, quando inordinatus est. 2. Quare actus voluntatis sit peccatum, si actus aliarum potentiar
Abbreviated transcription (Latin):
cium bonitatẽ. in qua d̾s eam facit. pe¬
nitus cõsum̾e. Ut u̾bi gr̃a. intellectus.
uł rõ. uł ingenium. ac memoria ⁊⁊ si ui¬
ciis ⁊ peccatis obnubilent᷑ icorrumpã¬
tur bona tñ sunt nec peccata nominat᷑
mosam mutatur formam. Erat enim
libus sit qͣr ip̃am nõ semꝑ bonum est.
⁊ si aliqñ uiciis subiaceat: Ad ħ facile
respondnt. qui dnt omnia que sunt. in

Expanded text:
tium bonitatem in qua Deus eam fecit, penitus consumere; ut, verbi gratia, intellectus, vel ratio, et ingenium, ac memoria, etsi vitiis ac peccatis obnubilentur et corrumpantur, bona tamen sunt, nec peccata nominantumosam mutatur formam. Erat enim libus sit, quare ipsa non semper bonum est, etsi aliquando vitiis subjaceat? Ad hoc facile respondent qui dicunt omnia q
Abbreviated transcription (Latin):
s t̃m sp̃s .s. tanquã ea dileccione pa¬
ter sit uł filius. S fic ea pat̾ diligit
filiũ: ⁊ filius patrẽ. ut ⁊̃ pater ꝑ se. ea
que ipse est dilectione diligat. Sie ⁊
filius. non aut̃ sic.ut pater ꝑse non
diligat. ⁊ filius. s ꝑ eam t̃m. Quis hec
in illa trinitate inquid aug̃ opinari
uł affirmare p̾sumat: Eam t̾n qõnẽ
lectoꝵ diligẽtie plenius diuidicandã
atq absoluendam relinquimꝰ. ad hoc

Expanded text:
ctione Pater sit vel Filius. Sed sic ea Pater diligit Filium et Filius Patrem, ut etiam Pater per se ea quae ipse est dilectione diligat, sic et Filius; non autem sic ut Pater per se non diligat, et Filius, sed per eam tantum. Quis haec in illa Trinitate, inquit Aug., opinari vel affirmare praesumat? Eam tamen quaestionem lectorum diligentiae plenius dijudicandam atque absolvendam reli
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtim̃. ꝙ añ lectõnẽ p̃sũpserit intelli¬
gend̃. Cũ gͥ de rebus dei sermo est
ꝯcedamꝰ do sui ꝯgnicionẽ. dictisq eiꝰ
pia uenatione famulemur. Inuesti¬
get gͦ diligenter pius lector. dictoꝵ

Expanded text:
 ante lectionem praesumpserit intelligendum. Cum ergo de rebus Dei sermo est, concedamus Deo sui cognitionem, dictisque ejus pia veneratione famulemur. Investiget ergo diligenter pius lector rationem
Abbreviated transcription (Latin):
genuit. ne ea eẽ in telligatur: Diffici¬
lẽ m hãc fateor q̃onẽ. precipue cum
exdictis oriatur. que similẽ indñr
hr̃e rõnẽ. qd̃ nr̃e intelligencie attẽdẽs
infirmitas. tur batur. cupiẽs mag̃ ex
dictis sc̃oꝵ refferre. ꝗͣ afferre. Optimꝰ

Expanded text:
genuit ne ea esse intelligatur, hoceor hanc quaestionem, praecipue cum ex praedictis oriatur quae similem videntur habere rationem; quod meae intelligentiae attendens infirmitas turbatur, cupiens magis ex dictis sanctorum referre, quam afferre. Optimus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓͥum ẽ filii. nõ ꝙ cõmue ẽ tͥnitati. It̾ in
confilio .xi. toletano. Unius sub̃e cõiiꝰ
hꝰ tͥnitatẽs unitatẽ uirgo maria genũit
nẽ quoq hꝰ filii di. tota tͥnitas oꝑata ẽẽ
c̃denda ẽ solus tñ filius formam serui ac¬
Si enim ꝙ comune ẽ tͥmiati nõ accepit
hominem. gͦ nõ nͣ diuina q̃ comunis ẽ

Expanded text:
um Filii, non quod commune est Trinitati. Item in concilio II Toletano: Unius substantiae chujus Trinitatis unitatem Maria Virgo genuerit, nem quoque hujus Filii Dei tota Trinitas operata esse credenda est. Solus tamen Filius formam servi acSi enim quod commune est Trinitati, non accepit hominem, ergo non natura divina, quae communis est
Abbreviated transcription (Latin):
uinitas. quam de pat ħt. ita u̾e semꝑ
atq in comutabił eiꝰ sit humanitas. ꝙͣ
sibi unitam. fũma diuinitas gerit. Ecce
⁊ solum u̾bum dix̃ carnẽ factũ: ihuma¬
nitatẽ diuimitati unitam. Id̃ quoq fr̃iꝰ
dixit seruilẽ formam asolo filio suscep¬
tam. quam tota tͥnitas fecͣ. Iam facile ẽ
agnoscẽ. quam diu̾sa ⁊ multiplicia suꝑ
questione ꝓposita auctores tradi dint. Io¬
q postiores ea legentes: uarias atq con¬
trarias ex p̃dictis occasione sum̃tes ꝓmũt
tradictionis notam asacͥs paginis se clu¬
de cupientes. orthodoxis patrib atq
catholicis doctorib nulla praue intelli¬
gentie suspitione notatis consentimus.
dentes ⁊ pͣm filii assumpsisse naturam
humanam.⁊ nat᷑am diuinam humane
nͨ infilio unitam. eamq sͥ unisse uł as¬
sumpsisse. uñ ⁊ u̾e in carnata dr̃. Q uod

Expanded text:
vinitas, quam de Patre habet, ita vera semper et incommutabilis ejus sit humanitas, quam sibi unitam summa Divinitas gerit. Ecce et solum Verbum dixit carnem factum, et humanitatem divinitati unitam. Idem quoque superius dixit servilem formam a solo Filio susceptam, quam tota Trinitas fecit. Jam facile est agnoscere quam diversa et multiplicia super quaestione proposita auctores tradiderunt. Ideoque posteriores ea legentes, varias atque contrarias, ex praedictis occasionem sumentes, promunt tradictionis notam a sacris Paginis secludere cupientes, orthodoxis Patribus atque catholicis doctoribus nulla pravae intelligentiae suspicione notatis, consentimus dicentes, et personam Filii assumpsisse naturam humanam, et naturam divinam humanae naturae in Filio unitam, eamque sibi unisse vel assumpsisse. Unde et vere incarnata dicitur. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
factum ẽ. Illa enim nͨ q̃ semꝑ genita
manet ex patre. nat᷑am nrãm sine pec¬
cato. suscepit: ut nascetur ex uirgine
hac auctoritate uidetur tradi.ꝙ. diui¬
na nat᷑a humanã suscep̃. uͥ ueh ement̾
moĩ possumus. ꝙ eam genitam et̾na¬

Expanded text:
factum est. Illa enim natura quae semper genita manet ex Patre, naturam nostram sine peccato suscepit, ut nasceretur ex Virgine. Hac auctoritate videtur tradi quod divina natura humanam suscepit. Ubi vehementer moveri possumus, quod eam genitam aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
quia nͣ diuina nͦm humanam susceꝑit.
q̃d ĩ ieronimus in explanatione fidei
aug̃. suꝑiꝰ positis adhibita intelligen¬
tia innui uidr̃ solum u̾bum carnem
factum: i nͣm solum suscepisse huma

Expanded text:
ura divina naturam humanam suscepit. Quod etiam Hieron. in Explanatione fidei August. superius positis, adhibita diligentia innui videtur solum Verbum carnem factum, et naturam solum suscepisse huma
Abbreviated transcription (Latin):
quia informa di erat. oꝑtet te agnoscẽ
firmissimeq teñe in illo forme nomi¬
ne. nat᷑alem plenitudinẽ deb̃e intelli
di nõ alia intelligentia ẽ. quam indi
manẽ nͣ. Didicisti nomine forme intel¬

Expanded text:
quia in forma Dei erat, oportet te agnoscere firmissimeque tenere in illo formae nomine naturalem plenitudinem debere intelligDei non alia intelligentia est, quam in Dei manere natura. Didicisti nomine formae intel
Abbreviated transcription (Latin):
uł ĩ ognouerunt. Ut .ii. aug̃ ait. in libͦ
d ciuitate dei. Uiderunt sũmi philoso¬
phi nullũ corpus esse dm.⁊ iõ cuncta
corꝑa transcender̃ q̃rentes d̾m. uider̃
⁊̃ quicquid mutabile ẽ non ẽẽ sumũ
đm. om̃iũq principiũ. ⁊ iõ omnẽ aĩã.
mutabilesq sp̃s: transcender̃. De inde

Expanded text:
 cognoverunt: ut enim Aug. ait in lib. de Civ. Dei, viderunt summi philosophi nullum corpus esse Deum, et ideo cuncta pora transcenderunt quaerentes Deum; viderunt etiam quidquid mutabile est, non esse summum Deum, omniumque principium: et ideo omnem animam mutabilesque spiritus transcenderunt. Dei
Abbreviated transcription (Latin):
potuit. uł ⁊̃ ꝯspexit. ꝑ ea que facta sunt
.i. ꝑ c̃aturas uisibiles uł imuisibiles. adu¬
nał erar : ⁊ ab oꝑib ado factis. ut mani¬
festaretur hoĩ u̾itas. Ideo apłs dicit.¬
qr ds reuelauit illis .s. dum fecit oꝑa
inquib artificis aliquatenus relucet
d̾s. natura in iisibił est ⁊̃ auisibilib poss¬

Expanded text:
tiam conspexit per ea quae facta sunt, id est per creaturas visibiles, vel invisibiles. A duionalis erat; et ab operibus a Deo factis, ut manifestaretur homini veritas. Ideoque ApostQuia Deus revelavit illis, scilicet, dum fecit opera, in quibus artificis aliquatenus relucet qui natura invisibilis est, etiam a visibilibus poss
Abbreviated transcription (Latin):
uod aũt subditur. R sint insigna. ꝑa¬
et tempora. idies. ⁊ annos. quomodo
accipiendum sit q̃ri solet. Ita enim di¬
cunt uid̾et᷑. qͣi quarto die cepissent tẽ¬
pora. cũ tñ pͥus tͥduum sine tp̃r nõ fu̾it
Id̾oq tempora q̃ fũit ꝑsid̾a. nõ spatia
morarum. s uicissitudinem aerie qͣli¬
tatis debemus acciꝑe. quia talia moti¬
bus sid̾um fuĩt sic̃ dies ⁊ anni. qͦs usita¬
te nouimus. St̃ enĩ insigna serenita¬
tis. ⁊ tẽpestatis. ⁊ in tp̃ra quia ꝑ ea distin¬

Expanded text:
uod autem subditur: Et sint in signa, et tempora, et dies, et annos, quomodo accipiendum sit quaeri solet. Ita enim dictum videtur, quasi quarto die coepissent tempora, cum prius triduum sine tempore non fuerit. Ideoque tempora quae fiunt per sidera, non spatia morarum, sed vicissitudinem aereae qualitatis debemus accipere, quia talia motibus siderum fiunt, sicut dies et anni quos usitate novimus. Sunt enim in signa serenitatis et tempestatis; et in tempora, quia per ea distin
Abbreviated transcription (Latin):
de deo dñr: tribus ꝑsonis pariter ꝯueni¬
unt. Una ẽ gͦ potencra. sap̃ra. bonitas. pa
nitate. sũma eẽ ꝑfectio. Si.ii. ibi de eẽt
potencia. uł sap̃ia. uł bonitas. non eẽt sũ¬
mũ bonũ. s quia ibi ẽ ꝑfecta potencia.
infinita sap̃ia. in ꝯp̃hensibił bonitas. rec¬
te dr. ⁊ c̃ditur. sũmũ bonũ. Cumq unũ
⁊ id̾ penitus sit indo. potencia. sapĩa. bo¬
nitas. in facra tñ scriptura. frequenter
solent: ħ nomina distinete ad ꝑsonas
referri. ut pat̾: potencia. filio: sapĩa.¬

Expanded text:
de Deo dicuntur, tribus personis pariter conveniunt. Una est ergo potentia, sapientia, bonitas Patrnitate summa esse perfectio. Si enim ibi deesset potentia, vel sapientia, vel bonitas, non esset summum bonum. Sed quia ibi est perfecta potentia, infinita sapientia, incomprehensibilis bonitas, recte dicitur et creditur summum bonum. Cumque unum et idem penitus sit in Deo potentia, sapientia, bonitas, in sacra tamen Scriptura frequenter solent haec nomina distincte ad personas referri, ut Patri potentia, Filio sapi
Abbreviated transcription (Latin):
dultium est aliem thori iolacio. ult̾iũ.¬
Unde adulteriũ dr. qͣi alt̾ius thori acces
⁊cestus est ꝯsan¬
giuneaꝵ. uł affinium abusus. Uñ inceᷤᷤ¬
tuosi dñr. qui ꝯsanguineis uł affinibuᷤ
sins abutuntur.¬

Expanded text:
dulterium est alieni thori violatio, unde adulterium dicitur quasi alterius thori accessio. Incestus est convel affinium abusus. Unde incestuosi dicuntur, qui consanguineis vel affinibus suis abutuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
glis ẽ unscĩs q cum dño sunt. itanto utiq
libius quanto apeccato. in munis. iad bo¬
num ꝓnius. Quo enim quisq ab illa pec
eligenoo bonum lib̾ius ħt iudicium. uñ
si diligent̃ inspiciat᷑. libm dici uidr̃ arbitͥ¬
um qr sine coactione uł necitate ualet ap

Expanded text:
in sanctis qui cum Domino sunt; et tanto utique liberius, quanto a peccato immunius, et ad bonum pronius. Quo enim quisque ab illa pecceligendo bonum liberius habet judicium. Unde si diligenter inspiciatur, liberum videtur dici arbitrium, quia sine coact
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾t serure peccato. Neq autem uolu̾tas
nõ est ã lib̾a dicenda nõ est. qͣ beati ẽẽ sic
sic uolumus ut ẽẽ miseri nõ solum noli¬
mus. s neqͣquam ꝓrsus uelle possimus.
Sic̃ gͦ anima nr̃a. ⁊ ñc ħt nolle infelicitatem

Expanded text:
 aut voluntas non est, aut libera dicenda non est, qua beati esse sic volumus, ut esse miseri non solum nolimus, sed nequaquam prorsus velle possimus. Sicut ergo anima nostra etiam nunc nolle infelicitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
sũme miqͥtatis ⁊ insame ẽ his auditis
exiliit pelagiꝰ dicens sur g̾ paruuli ulli
ꝙ nõ ħnt grãm. fine qͣ nõ possunt face̾
mandata diuina. rei tenentur: hoc au̾t
qua occasione dixit ĩ .ł. retractationũ
pelagio responoens aꝑit. Id enim cõtra
manicheos dix̃ qui in homine duas na¬
turas contendunt. unam bonã exdõ. al¬
t̾am malam ex gente tenebrarum. q
nũquã bona fuit. nec bonum uelle pot̾¬

Expanded text:
s exiliit Pelagius, dicens: Cur ergo parvuli et illi qui non habent gratiam, sine qua non possunt facere mandata divina, rei tenentur? Hoc autem qua occasione dixerit, in libro Retract. Pelagio respondens aperit. Id enim contra Manichaeos dixit; qui in homine duas naturas esse contendunt, unam bonam ex Deo, alteram malam ex gente tenebrarum, quae nunquam bona fuit, nec bonum velle pot
Abbreviated transcription (Latin):
fioem. sic̃ posse hr̃e caritatẽ. natura est
hominum. hr̃e aũt fio em sic̃ hre carita¬
tem gr̃a ẽ fid elium. Quod nõ ita dictum
ẽ tanquam ex lib̾o ar. ualeat hr̃i fides uł
caritas. S quia aptitudinem nat᷑alem
ht̃ mens hominis adc̾dndum uł diligen

Expanded text:
tura est hominum; habere autem fidem sicut habere charitatem, gratia est fidelium. Quod non ita dictum est, tanquam ex libero arbitrio valeat haberi fides vel charitas; sed quia aptitudinem naturalem habet mens hominis ad credendum vel diligen
Abbreviated transcription (Latin):
num illud ⁊ alia huiꝰ modi retͣctans come¬
morat in quiens. In his atq huiꝰ modi u̾¬
bis meis. quia gr̃a di comemoratu nõ ẽ.
de qua tũc nõ agebatur putãt pelagia¬
ni suã nos tenuisse sententiam. s frustra
hoc putant. Uoluntas quipe ẽ qua pec¬
catur ⁊ recte uiuitur. ꝙ his u̾bis egiius
s ip̃a nisi dĩ gr̃a libetur ⁊ut uitia suꝑet
adiuuetur. recte amortalib uiui nõ pot̃
Ecce aꝑte dt̾minat. ex quo senfu illa dix̾it¬

Expanded text:
. illud et alia hujusmodi retractans commemorat, inquiens: In his atque hujusmodi verbis meis, quia gratia Dei commemorata non est, de qua tunc non agebatur, putant Pelagiani suam nos tenuisse sententiam; sed frustra hoc putant. Voluntas quippe est qua peccatur et recte vivitur, quod his verbis egimus: sed ipsa nisi Dei gratia liberetur, et ut vitia superet adjuvetur, recte a mortalibus vivi non potest. Ecce aperte determinat ex quo sensu illa dixerit
Abbreviated transcription (Latin):
peccõr in quantũ peccator ẽ nõ ẽ diligẽ¬
se omni homine ampliꝰ diligendꝰ ẽ.⁊ am¬
plius quisq dm̃ debet dilige quam se ip
qua friumur dõ. Audisti aliqua dordi
ne caruatis. uͥ exp̃ssum ẽ nos amplius
deb̾e diligẽ đm. quam omnes homines
ul nos ipõs:⁊ amplius animã alius hoĩs.
nõ ẽ at̃ aꝑtum. Utrum omnes homines

Expanded text:
 diliges omni homine amplius diligendus est, amplius quisque deum debet diligere quam se ipsqua fruimur dne charitatis; ubi expressum est nos amplius debere diligere Deum quam omnes homines vel nos ipsos, et amplius animam alicujus hominis Non est autem apertum utrum omnes homines
Abbreviated transcription (Latin):
lib oꝑib deb̾amiis. hoc capitulũ ꝓprie
ad ministros eccłie ꝑtinere uiđdr. quib
non licebat faera officia celebrare atq
misteria. tp̃r ꝯiugał amplexiis. quo eti
sr mathꝙ

Expanded text:
debeamus. Hoc capitulum maxime ad ministros Ecclesiae pertinere videtur, quibus non licebat sacra officia celebrare atque mysteria tempore conjugalis amplexus, quo etiasup. Mat
Abbreviated transcription (Latin):
sciencia. ⁊ potẽcia iudicandi .i. ligandi
⁊ soluẽdi. qua dignos reciꝑe. indignoᷤᷤ
deb exclude a regno. eccłiasticꝰ uidex.
dicione ꝓmisit. Ergo qui soluẽdi uis
ñ ht̃. nͨ ligandi ht̃. ⁊ infra. Certumẽ
Ius .ii. hoc solis ꝑmissum est sac̃dorbꝰ.

Expanded text:
scientia, et potentia judicandi, id est, ligandi et solvendi; qua dignos recipere, et indignos debet excludere a regno ecclesiasticus judex, conditione permisit. Ergo qui solvendi jus non habet, nec ligandi habet. Et infra: Certum est Jus enim hoc solis permissum est sacerdotibus.
Abbreviated transcription (Latin):
Sus uero harũ clauiũ multip ui¬
lex ẽ. discernere .s. ligandos. uł soluen¬
priuat .i. dignũ pͥuacione se facit.Si fac̃¬

Expanded text:
sus vero harum clavium multiplex est: discernere, scilicet, ligandos et solvenprivat, id est, dignum privatione se facit. 4. Si sace
Abbreviated transcription (Latin):
maiora bona alios adminora bona¬
dilex̃. alios ad meliores usus. alios admi¬
nꝰ bonos. Omnia enĩ bona nr̃a ex eiꝰ di¬
lectionẽ nb̃ ꝓueniunt. Electorum gͥ aliõ
mag̾ alios minꝰ dilexit ab et̾no. ⁊ dilig̃
⁊ nunc. quia aliis maiora aliis mino¬
ra exdilectione sua p̃ꝑauit bona. aliĩꝙͣ
maiora. aliisq minora bona: ꝯfert
intẽpore. Uñ mag̃ uł minus dr̃: hos
uł illos diligẽ¬

Expanded text:
ios ad majora bona, alios ad minora dilexit; alios ad meliores usus, alios ad minus bonos. Omnia enim bona nostra ex ejus dilectione nobis proveniunt. Electorum ergo alios magis, alios minus dilexit ab aeterno, et diligit etiam nunc, quia aliis majora, aliis minora ex dilectione sua praeparavit bona; aliisque majora, et aliis minora bona confert ex tempore. Unde magis vel minus dicitur hos vel illos dilige
Abbreviated transcription (Latin):
e q̃r cum dr ds de deo. lum̃ de lumine
ter. ⁊ filius. possunt dici d̾s de deo: lumẽ
de lumine. scđm p̃dictam regulam. Ad ꝙ
ut cum dr ds genuit dm. alt̾m ꝓ patre:
alterum ꝓfilio: ponimus. Simiłr cũ dr
locutionib sepe reꝑiuntur noĩa eẽncie.
ad sig̃cationẽ ꝑsonar̃ deducta. ut cũ dr
d̾s natus. d̾s mortuus. ds passus. ubi
filius tm̃ sig̃catur. Ita ⁊ de solo filio in
lum̃ de lumine dr̃: Non .N. simul ambo
đs de deo. s solus filius de deo .s. patre.
non ambo simul. lumen de lumine. s so¬
lus filius. de lumine patre. Et est sciẽd̾

Expanded text:
 dicitur Deus de Deo, lumen de lumine, ter et Filius, possunt dici Deus de Deo, lumen de lumine, secundum praedictam regulam. Ad quut cum dicitur: Deus genuit Deum, alterum pro Patre, alterum pro Filio ponimus. Similiter cum locutionibus saepe reperiuntur nomina essentiae ad significationem personarum deducta; ut cum dicitur: Deus natus, Deus mortuus, Deus passus, ubi Filius tantum significatur. Ita et de solo Filio intlumen de lumine? Non enim simul ambo Deus de Deo, sed solus Filius de Deo, scilicet Patre: nec ambo simul lumen de lumine, sed solus Filius de lumine Patre. Nisi forte
Abbreviated transcription (Latin):
filuis de filio. qr huiusim nomina di¬
ũsis ꝑsonis ꝯuemire non posfunt. ꝙ
aug̃ lic obscure in eodem .ł. ita dicit.
hoc solum de eis dici non potest. illud
de illo. qd̾ simul anibo non s̃.i. illo solo
nomine. non possumus uti ad ostenden¬
dum unũ de uno. Qd̃ simul ambobus
non ꝯuenit. sic̃ uerbũ de uerbo dici nõ
potest. qr non simul ambo uerbũ. uec
ymago: de imagine. nec filius: d filio.
qr non simul ambo filius. uł ymago.
ł ait. In patris nomine ipse pater ꝑse
ꝓnunciatur. In dei u̾o nomine: ⁊ ipse

Expanded text:
Filius de Filio, quia hujusmodi nomina diversis personis convenire non possent. Quod Aug., licet obscure, in eodem lib. ita dicit: Hoc solum de eis dici non potest illud de illo, quod simul ambo non sunt, id est, illo solo nomine non possumus uti ad ostendendum unum de uno, quod simul ambobus non convenit; sicut Verbum de Verbo dici non potest, quia non simul ambo Verbum; nec imago de imagine, nec Filius de Filio, quia non simul ambo Filius vel imago. libro, ait: In Patris nomine, ipse Pater per se pronuntiatur; in Dei vero nomine, et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quartis.⁊ de ultra płib nupciis solet̃
hoiẽs moũe q̃onẽ. S quis audeat dif
ullas nupcias audeo dãpnare. nec eis
u̾ecundiam num̃ositatis auferre. nec
ccͣ humane u̾ecũdie sensũ audeo dic̃e.
ut quociẽs uoluint nubant. nec ex m̃o
cord̃ p̃ter scͥpture auetoritatẽ quotas lib
nẽ lib̾a uoce exclamo.nec dãpnari in
excludit. s hoc nõ facit ꝓuicio digame
ĩmo ꝓfacramẽti uirtute. ut sit una¬
unius. sic̃ ⁊ unica unici. Illud tn cesari¬
ensis ꝯfilii uidr in nuere digamiã esse
prãde nõ ꝯuenit. quia c̃penitẽcia biga¬
mus indigeat. quis erit pb̃r qui talibꝰ
nupciis possit p̃be ꝯsensum: S hoc de
illo intelligi pot̾. qui prime uxori insidi¬
atus putatur desidio sede. Uel ꝓsignacło
sacram̃ti illd̃ dr qd̃ inbigamo nõ serua¬
me nupcie subbenedictione di celebran¬
rent gła¬

Expanded text:
de quartis, et de ultra pluribus nuptiis, solent homines movere quaestionem. Sed quis audeat diffullas nuptias debeo damnare, nec eis verecundiam numerositatis acontra humanae verecundiae sensum audeo dicere, ut quoties voluerint nubant; nec ex meo corde praeter Scripturae auctoritatem quantaslibet nunc libera voce exclamo, nec damnari in excludit; sed hoc non facit pro vitio bigamiae, imo pro sacramenti virtute, ut sit unaunius, sicut unica unici. Illud tamen Caesarien. concilii videtur innuere, bigamiam esse prandere non convenit; quia cum poenitentia bigamus indigeat, quis erit presbyter qui talibus nuptiis possit praebere consensum? Sed hoc de illo intelligi potest qui primae uxori insidiatus putatur desiderio secundae; vel pro signaculo sacramenti illud dicitur, quod in bigamo non servae nuptiae sub benedictione Dei celebranrent g
Abbreviated transcription (Latin):
q̃stio plenius explicari ualeat: q̃i alciꝰ
ducto rete de his clauib:⁊ usu ear̃ disse¬
De clanbus.

Expanded text:
quaestio plenius explicari valeat, quasi altius ducto rete, de his clavibus et usu earum disseDe clavibus.
Abbreviated transcription (Latin):
qr scđ̾m rectam fidẽ. ipsa t̾nitas est unꝰ
solus ds. bs. potens. sapiens. in uisibilis.
uñ aug̃ ineodem. Cũ unus ds sit tri¬
nitas. hec sit nb̃ solutio q̃onis. ut intelli¬
gamus solũ dm sapientẽ. solũ potentẽ

Expanded text:
quia secundum rectam fidem, ipsa Trinitas est unus solus Deus, beatus, potens, sapiens, invisibilis; unde Aug. in eodem: Cum unus Deus sit Trinitas, haec sit nobis solutio quaestionis, ut intelligamus solum Deum sapientem, solum potentem,
Abbreviated transcription (Latin):
pater non deb dici solus ds. atq hic
solum in ꝑte subiecti. tm acciꝑe quidam
uolunt. In ꝑte u̾o p̾dicati si sit. ꝯcedt̃
qd pater est. solus ds. S⁊ ex ũbis augͥ
dici tota trinitas. ⁊ ħ trinitas ut ait
aug̃ ꝯtra maximinũ. intellig̃r cũ apłs

Expanded text:
Pater non debet dici solus Deus, atque hic solum in parte subjecti tantum accipere quidam volunt; in parte vero praedicati si sit, concedunt quod Pater est solus Deus. Sed ex verbis Aug. debeat tota Trinitas. Et haec Trinitas, ut ait Aug. contra Maximinum, intelligitur cum Apos
Abbreviated transcription (Latin):
pater. uł solus filius. est filius. ita pos
solus sapiens. solus potens. S non
uidr debere dici anb̃ uerbis nr̃is u¬
tentibꝰ. nisi ubi sermo auctoritatis oc¬
currit: solus pater ẽ ds̃. uł pater ẽ solꝰ

Expanded text:
Pater, vel solus Filius est Filius, ita posssolus sapiens, solus potens. Sed non videtur debere dici a nobis, verbis nostris utentibus, nisi ubi sermo auctoritatis occurrit: Solus Pater est Deus, vel Pater est solus
Abbreviated transcription (Latin):
in.xu.ł. de t̾. Si caritas inquit. qua¬
pater diligit filiũ. ⁊ patrẽ diligit filiꝰ
meffabiłr ꝯmunionẽ demonstrat ambo¬
rũ. quid ꝯueniẽciꝰ quã ut ille ꝓprie di¬
catur caritas. qui sp̃s est ꝯmunis am

Expanded text:
inem cap. 19: Si charitas, inquit, quPater diligit Filium, et Patrem diligit Filius, ineffabilem communionem demonstrat amborum, quid convenientius quam ut ille proprie dicatur charitas, qui spiritus est communis am
Abbreviated transcription (Latin):
g̾natus fu̾it exaqͣ ic̃. Id̾o uniformiter
id fĩ in aqͣ p̃cipit᷑. ut intelligat᷑ ꝙ sicut
aqua sordes corꝑis ac uestes abluit. ita
dando abstͣgit. uł id̾o ut nullũ inopia
excufaret. ꝙ posset fĩ si inuino ⁊ oło fi¬
eret bb̃mꝰ. ⁊ ut coĩs mat̾ia babti andi ĩ¬
ueniret᷑ ap̃ om̃s. ꝙ aqͣ sig̃tauit q̃ de latẽ

Expanded text:
natus, etc. Ideoque uniformiter id fieri in aqua praecipitur, ut intelligatur quod sicut aqua sordes corporis ac vestis abluit, ita dando abstergit. Vel ideo, ut nullum inopia excusaret, quod posset fieri, si in vino vel oleo fieret, et ut communis materia baptizandi inveniretur apud om
Abbreviated transcription (Latin):
centis. Siquis putat aĩas corꝑr ex utas
locis corporalib ꝯtineri. cũ sint sine cor¬
ꝑx. non deerunt qui faueant ⁊ diuitẽ
ipsamq aĩam corporeã preparasse lin¬
guam.⁊ stillã de lazari digito cupiisse.
S melius est dubitare de occłtis. ꝙͣ
litigare de inẽtis. Diuitẽ in supplicio.
pauꝑem in refrigerio eẽ non dubito.
S quomͦ intelligantur. lingua diui¬
tis. digitus lazari. flamina inferni. sinꝰ
abrahe. ⁊ huius modi: uix n mansuetis.
a ꝯtenciosis nũquã inuenitur.
Si se ui

Expanded text:
cap. 5: Si quis putat animas corpore exutas locis corporalibus contineri, cum sint sine corpore, non deerunt qui faveant, et divitem ipsamque animam corpoream praeparasse linguam, et stillam de Lazari digito cupisse. Sed melius est dubitare de occultis, quam litigare de incertis. Divitem in supplicio, pauperem in refrigerio esse non dubito. Sed quomodo intelligatur divitis lingua, digitus Lazari, flamma inferni, sinus Abrahae, et hujusmodi, vix a mansuetis et contentiosis nunquam invenitur. 5. Si se vi
Abbreviated transcription (Latin):
flagicioꝵ. excipitur honestate nup¬
ciarii. Si non peccassẽt primi hoĩes.
sũ carms incẽtiuo ac feruore libidi¬
nis. ipsi ac successores eoꝵ ꝯuenirẽt.
⁊ fiẽ remuñ abile est aliqd̃ bonũ opuᷤ.
sic coitus eoꝵ bonus eẽt. ac remun̾a¬
nał nõ fit omixtio. reprehensibilis
est. ⁊ malus coitus. nͥ excusetur per
bona ꝯiugii

Expanded text:
 excipitur honestate nuptiarum. Si vero non peccassent primi homines, sine carnis incentivo ac fervore libidinis ipsi ac successores eorum convenirent. Et sicut remunerabile est aliquod bonum opus, sic coitus eorum bonus esset et remunerafit carnalis commistio; reprehensibilis est et malus coitus, nisi excusetur per bona conjugii
Abbreviated transcription (Latin):
matrimonii sacram̃tum:⁊̃ aũ pecẽm
legr̃ institutũ a dño. ñ t̃n ad remediũ:
s ad officiũ. Refert.N. scriptura gene¬
sis. mnadã misso sopore. atq una de cos¬
tis eius supta.⁊ ex inde muliere forma¬
ta. uirum in sp̃u intelligentẽ. ad quem
usum mulier facta esset: post extusi
ꝓpħice dixisse. hoc nũc os exossibus
meis.⁊ caro de carne mea. Propter ħ¬
d. ĩ .ii. de triplici institutione ꝯiugii.
oniugii aut̃ institucio duplex est. U¬
na añ pecem ad officium facta ẽ inꝑ
adiso. ut eẽt thorus in maculatus: ⁊
nupcie honorabiles. ex quib sine ar¬
dore ꝯciꝑent. sñ dolore parerent. Alte¬
ra post pece̾m ad remedium facta. ex¬
tra ꝑadisũ pp̃ illicitũ motũ. de uitan¬
dum. Prima: ut natura multiplica
pecc̃m institutum fũit ꝯiugiũ ad of¬
ficium. pꝰ pecẽm uero ad remedium
ꝯcessũ. aug̃. restatur dicẽs. Qd̃ sams¬

Expanded text:
m legitur institutum a Domino; non tamen ad remedium, sed ad officium. Refert enim Scriptura, Genes. 2, in Adam misso sopore atque una de costis ejus sumpta, et exinde muliere formata, virum in spiritu intelligentem ad quem usum mulier facta esset, post extasim prophetice dixisse: Hoc nunc os ex ossibus meis, et caro de carne mea; propter . 2. De duplici institutione conjugii. Conjugii autem institutio duplex est. Una ante peccatum ad officium facta est in paradiso, ubi esset thorus immaculatus, et nuptiae honorabiles, ex quibus sine ardore conciperent, sine dolore parerent; altera post peccatum ad remedium facta extra paradisum, propter illicitum motum devitandum. Prima, ut natura multiplicarpeccatum institutum fuerit conjugium ad officium, post peccatum vero ad remedium concessum, Aug. testatur dicens, s
Abbreviated transcription (Latin):
carnalis concupiscentia. cꝰ uitiosis desidiiꝰ
nõ obedire p̾cipimur. Que tñ concupiscẽ¬
ta cotioie minuitur in ꝓficiẽtib ⁊ conti¬
nentib Sed licet remaneat concupiscẽtia
nuitur. ut pꝰ dñari nõ ualeat. nisiquis
reodat uires hosti. eundo pꝰ cõcupiscen¬
tias. nec pꝰ lb̃̾m remanet ad reatum. qr
nõ ĩputatur in peccatum. s tñ pena pec¬
cati ẽ. ante babtismum uͦ pena ẽ ⁊ culpa
tium cõcupiscentie debilitatur. atq exte¬
miatur. ita ut iam nõ regnet. nisi cõsen¬
su reodantur ei uires. ⁊ quia reatus ip̃iꝰ
soluitur. Uñ aug̃ ĩ .i. de babtismo paruu¬
lorum. Gr̃a ꝑłbm id ag̾.ut uetus homo

Expanded text:
carnalis concupiscentia, cujus vitiosis desideriis non obedire praecipimur; quae tamen concupiscentia quotidie minuitur in proficientibus et continentibus. Sed licet remaneat concupiscentia nuitur, ut post dominari non valeat, nisi quis reddat vires hosti eundo post concupiscentias. Nec post baptismum remanet ad reatum, quia non imputatur in peccatum; sed tantum poena peccati est; ante baptismum vero, poena est et culpa. tium concupiscentiae debilitatur atque extenuatur; ita ut jam non regnet, nisi consensu reddantur ei vires; quia et reatus ipsius solvitur. Unde Aug., in lib. de Baptismo parvulorum
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ita ut in ipsa uiuẽte carne cõcupiscẽ¬
tia respsa ⁊ ĩnata repẽte ab sumat᷑ ⁊ nõ sit
seo ne obsit mortuo q̃ in erat nato. Nam
si post babtismũ uix̃it inearne. ħt concu¬
piscentiã cũ qua pugnet eamq aduiuã¬
te do suꝑet. si tñ nõ in uacuum grãm euis
forte miracło in effabili cãtoris. uͥlex pec¬
cati q̃ ẽ in mẽbris prorsus extingatur ut
nõ sit. seo ut quicqͥd mali ab homine fac¬
atur ac uelut factum nõ fu̾it. habeatur.
cło quo ꝑ illam diabolus animã retine¬
bat. ⁊ asuo cãtore seꝑabat maneat in c̾ta¬
mine. Ecce aꝑte hic ostendit ea ratione
dimitti inłbmo nõ quia nõ maneat p̾t
łbmum. seo quia reatus in łbmo ab ole¬
tur. De inde idem ostendit eo modo ⁊̃ di
mitigatur: iminuitur in eodẽ iͥta dicens
Lex carnis qͣ aple appellat peccatum cũ
ait. Non regnet peccatũ inur̃o mortali

Expanded text:
sa vivente carne concupiscentia respersa et innata repente absumatur et non sit, sed ne obsit mortuo quae inerat nato. Nam si post baptismum vixerit in carne, habet concupiscentiam cum qua pugnet, eamque adjuvante Deo superet, si tamen non in vacuum gratiam Dei forte miraculo ineffabili Creatoris, ut lex peccati, quae est in membris prorsus exstinguatur et non sit; sed ut quidquid mali ab homine facatur, ac velut factum non fuerit habeatur. culo quo per illam diabolus animam retinebat et a suo Creatore separabat, maneat in cmine. § Ecce his aperte ostendit ea ratione dimitti in baptismo, non quia non maneat post baptismum, sed quia reatus in baptismo aboletur. § Deinde idem ipse ostendit eo modo etiam mitigatur et minuitur, in eodem libro ita dicens: Lex carnis, quam Apostolus appellat peccatum, cum ait, Rom. 6: Non regnet peccatum in vestro mortali
Abbreviated transcription (Latin):
la uero non/ uñ cassiodorus supra psalm̃
dicit. Pecẽa abscondita deo s̃. qr nõ nouit
scondi alumine di. qd̾ ⁊̃ in .l. ad eliudiũ
insinuat. ꝯgnitionẽ dei. uariis modis
accipiendã inquiens.Si ad scĩam refe¬
ras non ignorat ds aliqͦs. uł aliqua.
qui t̃n inuidicio quibustã dicz nõ no¬
ui uos. s eoꝵ imꝓbatio. hoc uerbo in¬
sinuata ẽ. Ecce ñ ꝯgnoscere ds dr: que
non aꝓbat. que ei non placẽt. Apparet
noscit mala. Parit̾ quid̃ utraq eod q
mͥ noscit. quãt ad noticiã. s boua etiã
aꝓbatione: ⁊ bñplacito: ꝯgnoscit. ħ aꝑit¬

Expanded text:
la vero non. Unde Cassiod., super psal. 16, dicit: Peccata abscondita Deo sunt, quia non noscondita a lumine Dei. Qui etiam in lib. ad Helvidium insinuat cognitionem Dei variis modis accipiendam, inquiens: Si ad scientiam referas, non ignorat Deus aliquos vel aliqua; qui tamen in judicio quibusdam dicet: Non novi vos, sed eorum improbatio hoc verbo insinuata est. Ecce non cognoscere dicitur Deus quae non approbat, quae ei non placent. Apparet noscit mala. Pariter quidem utraque eodem modo noscit, quantum ad notitiam, sed bona, etiam robatione et beneplacito
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Cũ gͦ pecc̃a omĩũ sciat. numqͥd in¬
telligend̾ ẽ ea includi in illa geñalitate
locutionis: qua dieit apłs oĩa eẽ indeo:
Ex ipso inqͥti ⁊ ꝑ ipsũ. ⁊ in ipso s̃ omnia.
¶S. quis nisi insanus. dixerit mala eꝰ¬
se indo: Illa .n. ẽẽ indeo intelliguntur.
que ex ipso ⁊ ꝑ ipsũ sunt. Ea uero per
non est aueror nisi bonoꝵ. Non gͦ ex
ipso uł ꝑ ipsum s̃: insi bona. Ita gͦ. nec
in ipso s̃ nisi bona Non gͦ mala in deo
sunt. qr licet ea noscat non tñ ita oĩo
mał: ait de absconditis tuis adimpletus
uenter eoꝵ. Qd̃ exponens aug̃ abscõdita
inquid: peccata sũt. que a lumine tue in¬
tatis abscõduntur. S quomͦ pecc̃a alu¬
mine ũitatis diuine absconduntur. cũ
a do sciantur: Si .n. non sciret quomͦ de
illis iudicaret. ⁊ ꝓ illis malos dapirar..
atibi ꝓpħa dicit. qr neq aboriente. neq
ad occidente. de ẽ. Qd̃ exponens cassiodorꝰ
inqͥd. Neq a bonis neq amal de ẽ đs.

Expanded text:
it. Cum ergo peccata omnium sciat, nunquid intelligendum est, ea includi in illa generalitate locutionis, qua dicit Apostolus omnia esse in Deo? Ex ipso, inquit, et per ipsum et in ipso sunt omnia . Sed quis, nisi insanus, dixerit mala esse in Deo? Illa enim esse in Deo intelliguntur, quae ex ipso et per ipsum sunt; ea vero per non est auctor nisi bonorum: non ergo ex ipso vel per ipsum sunt nisi bona. Ita ergo nec in ipso sunt, nisi bona: Non ergo mala in Deo sunt, quae, licet ea noscat, non tamen ita omnino  ait: De absconditis tuis adimpletus est venter eorum. Quod exponens Aug.: Abscondita, inquit, peccata sunt, quae a lumine tuae veritatis absconduntur. Sed quomodo peccata a lumine veritatis divinae absconduntur, cum a Deo sciantur? Si enim non sciret, quomodo de illis judicaret, et pro illis malos damnaret? Alibi propheta: Quia neque ab Oriente neque ab Occidente deest. Quod exponens Cassiodorus, inquit: Neque a bonis, neque a malis deest Deus,