comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Qui autem circamitia abstinent fortius.
post modum uero bene reficientes.
melius carent
I nomni aegritudine uegeturi men¬
tem & benehabere ad oblationes
bonum est. Contracriũ aut̃ malum
In morbis minus periditantur
quib propriaenatunte & actatis.
& qualitatis & temporis morbus
fuerix .m.gisquam quibus nion
propriaemhis fuerit
nom̃ib morbis dititurnis. quae
cirtaumbilicum & suꝑ pectinem
soliditatem inuemies habere.
melius est. quod aũt̃ ualde ex¬
tenuatamm & tabidum. pessimum
ꝑniciosum aũt eius modi & ad in.¬
feriores purgutiones :
Qiis a lubria habent corporx in
medicaminum pargationibus
debilitantur celerius & qui
malociboutuntur quibono sunt
corpare. inpurgutione. laborent
Quimodi copeius & potum & cibum
suauis aũt. meliorib: quidem. In¬
sua uiorib: aut̃ magis eligendum
eniores. Iuniorib plerumq ȩgrotunt
minus Quaecumq aut̃ eis diuturnȩ
Aegritudines nascuntur . plerumq
commoriuntur

Expanded text:
qui autem circa initia abstinent fortius, qui autem circa initia abstinent fortius, post modum uero bene reficientes, melius carent. In omni aegritudine uegetari mentem et bene habere ad oblationes, bonum est; contrarium autem malum. In morbis minus periclitantur, quibus propriae naturae et aetatis et qualitatis et temporis morbus fuerit magis quam quibus non propriae in his fuerit. In omnibus morbis diuturnis, quae circa umbilicum et super pectinem, soliditatem habere, melius est, quod autem calde extenuatum et tabidum, pessimum; perniciosum autem huiusmodi et ad inferiores purgationes. Qui salubria habent corpora, in medicaminum purgationibus debilitantur celerius et qui malo cibo utuntur. Qui bono sunt corpore, in purgatione laborant. Qui modico peius et potum et cibum, suauius autem, melioribus quidem, insuauioribus autem, magis eligendum. Seniores ab iunioribus plerumque aegrotant minus; quaecumque autem eis diuturnae aegritudines nascuntur, plerumque commoriuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
quasta tuidem a quasta decima.
septima autem ab undecim
Lestiui quastani. plerumque fiunt
breues. Autumnales uero prolixi
& magis qui ad hiemem coniungunt᷑
ebres suꝑ spasmum fieri melius.
quam spasmum suꝑ febrem¬
is qui non secundum nationem rele¬
uantur. non opostet fidem habe¬
re. Necualde uererimalanas¬
centia extrirnitionem. Plenxq
enim eius modi sunt incesta. &
non ualde ꝑ manere nec remo¬
nri solent
ebricitantium acuite nonualde
insuꝑ ficie ꝑ manere: &nihilmi¬
nuere corpus uel extenuari
magis ꝑnitionem molestum ẽ:¬
in quib tnim longitudinem ȩgritũ¬
dinis ostendit. Aliud uero im¬
nchoantib: morbis siquiduidean¬
tur mouere: statum autem acci¬
pientib sineremelius est
ircainitia & fine som̃a imbecilla:
cirta autem statum fostionx
uex aegritudine aptereficiuntur
nihil accedere corporimolestũ. ẽ¬
lerumq: om̃s pessime habentes¬
& benereficientes crcaintia &
inihil addentes In consummationemꝰ
rursus abstineunt

Expanded text:
quarta quidem a quarta decima, septima autem ab undecima. Aestiuae quartanae plerumque fiunt breues, autumnales uero prolixae et magis, quae ad hiemem coniunguntur. Febres super spasmum fieri melius quam spasmum super febrems, qui non secundum rationem releuantur, non oportet fidem habere, nec ualde uereri mala nascentia extra rationem; pleraque enim eiusmodi sunt incerta, et non ualde permanere nec remorari solent. Febricitantium non ualde in superficie, permanere et nihil minuere corpus, uel extenuare magis a ratione, molestum est; hoc enim longitudinem aegritudinis ostendit, aliud uero imnchoantibus morbis, si quid uidebitur mouere, moue; statum autem accipientibus, silere melius est. Circa initia et fines omnia inbecilla, circa autem statum fortiora. Ei, qui ex aegritudine apte reficitur, nihil accedere corpori, molestum. Plerumque omnes pessime habentes, bene reficientes circa initia, et nihil addentes, in consummatione rursus abstinent;
Abbreviated transcription (Latin):
est cataplasmate agniglosa & paneml
tionem medicamenta ordinauimusad
sicut est andronius trociscus aut poli¬
tur solute aequale cumdulce & pin¬
his ad hib&is uulneribus radix occũ¬
talia perili tantur: quae suntimus¬
colis aut inneruis tedentibus quae ig¬
nis non potuerunt. Id ẽ sustinere tor¬
ut imus qđ frequent̃ ad probauimus

Expanded text:
glosso et pane diora medicamenta ordinamus, ut est Andronius trociscus aut Polyidu, soluti qui cum dulci vinhis adhibitis, vulneris radix occuitalia periclitentur, quae sunt in musculis aut nervis aut tenontibus. Quae ignis non poterunt sustinere torutimur, qui frequenter a nobi
Abbreviated transcription (Latin):
pondere & ex hoclenimus loca quae
conbure placet. sed tamen cata plas¬
sic &stercora cblumborum & cum mel
trita &menta cum aqua trita. sic&
nitro cum ruta uiride & ac&o cum¬

Expanded text:
ione, et ex hinc linimus loca quae comburi mitius placet. Super tamen cataplasSic stercora columborum cum melle contrita. Sic menta cum aqua contrita. Sic nitrum cum ruta viridi et aceto
Abbreviated transcription (Latin):
ommouere aliquid in faucibus sen¬
seris generaliter omnibus ex coctione
rosarum siccarum ueldactalorum. aut
nixarum autlentis aut cancro uel
citarum. stipte carum mediocriter spi¬
narum conuenit. aut tepido gargaris

Expanded text:
ommoveri aliquid in faucibus senseris, generaliter omnibus ex decoctione rosarum siccarum vel dactylorum aut myxarum aut lentis aut cantabri vel ceterarum stypticarum mediocriter specierum convenit uti tepido gargaris
Abbreviated transcription (Latin):
purgationem. et sid escendat abundan¬
tia de corpore &magis deuentre &dema¬
millis. Decurrit aut̃ &dealio corpore
Neces se est unde plus aperire & solubilis
effici in menstruis. sed & matricem ma¬
gis aperire & magis in fantem nascentem
uiolentiam simul & dolorum p̃stantem
& hicistud habentem menstrua sin labo¬
res procedant mulieri si pastum sui fu¬
erit expesta Namsi parno contingat
mulieri generanti. aut non possit postea
menstruis purgari facilius dolorem con¬
cipi&. Propterea sinon pariat qm̃ consu¬
&udo est matrices &corporis compleri.
Hoc quoquȩ pregnantes sunt. Nam aꝑ¬
tiorex sunt membra omnia in sanguinẽ
si generent post pastum omnia excorpo¬
re decerdendo &spatium accipiendo
sanguine sinedolore efficitur. & magis
si non compleantur uenae. Sterilis aut̃
mulier & sine consu&udine. si est si com¬
pleatur sanguine foste & spissiore. uel
si enixa fuerit & matrices a pestiores
efficiuntur. tunc menstrua cum labo¬

Expanded text:
purgationem et si descendat abundanpurgationem et si descendat abundantia de corpore et magis de uentre et de mamillis, decurrit autem et de alio corpore. Necesse est autem unde plus aperire et solubilis effici in menstruis, sed et matricem magis aperire et magis infantem nascentem uiolentiam simul et dolorem praestantem, et sic istud habentem, menstrua sine labores procedent mulieri, si partus sui fuerit experta. Nam si et passio contingat mulieri generanti, ut non possit postea menstruis purgari, facilius dolorem concipiet, propterea si non pariat, quoniam consuetudo est matrices et corporis compleri. Hoc quae pregnantes sunt. Nam apertiora sunt membra omnia in sanguinem, si generent, post partum omnia ex corpore descendendo et spatium accipiendo sanguine sine dolore efficitur et magis si non compleantur uenae. Sterilis autem mulier et sine consuetudine si est, si compleatur sanguine forte et spissiore uel si enixa fuerit et matrices apertiores efficiuntur, tunc menstrua cum labo
Abbreviated transcription (Latin):
Praeco ueritatis & sinemendacio di¬
Adasculus. sicut exinde eorum semine
confectus solus in mundo ippogr̃ inlumi¬
nauit astem medicinae . & p̃stitit generi
humano salutem. Intentum cum p̃terie¬
rat. Nonsolum asclipeum & sustratum
& s̃ socraten auum suum & patrem ara¬
clidem & alios multor ipsi & generi muli¬
erum p̃stitit salutem humanam. & locutus
est decuris ipsarum ꝓpt̃ infirmitates mu¬
lierum. Dicit mulierem parientem uel
non parientem laboriose & inceleritate
demenstruis infirmitatẽ. Qm̃ quando
mulier generat. inueniuntur a pestiores
uenae ad discurrendam menstruam
Plus apestiores quando postgemitum
purgantur & quando descenduntomã
incorpore abundantia. Pncetereauent̃¬
& mamillas discurrent aut & alia membro
Quomodo aut̃ fit hoc. Dicit enim ꝓpt̃ in¬
firmitates mulierum. Mlulier aut̃
quae generat pereclitatur & celeriter
demenstruis infirmatur. qm̃ generantib
a pestiores inueniuntur uenae & menstruis.
Apestiores aut̃ dico fieri postpastus

Expanded text:
Praeco ueritatis et sine mendacio didasculus, sicut exinde deorum semine confectus, solus in mundo Ippogrates inluminauit artem medicinae et praestitit generi humano salutem. In tantum cum praeterierat non solum Asclipeum et Sustratum et Ysocratem auum suum et patrem Araclidem et alios multos, ipse et generi mulierum praestitit salutem humanam et locutus est de curis ipsarum propter infirmitates mulierum. Dicit mulierem parientem uel non, parientem laboriose et in celeritate de menstruis infirmitatem, quoniam, quando mulier generat, inueniuntur apertiores uenae ad discurrendam menstruam. Plus apertiores quando post gemitum purgantur et quando descendunt omnia in corpore abundantia. Praeterea uentrem et mamillas discurrent aut et alia membra. Quomodo autem fit hoc? Dicit enim propter infirmitatem mulierum. Mulier autem quae generat pereclitatur et celeriter de menstruis infirmatur, quoniam generantibus apertiores inueniuntur uenae et menstruis. Apertiores autem dico fieri pos partus
Abbreviated transcription (Latin):
pereunt inseptem diesꝰ. Nisi febris
obuenerit
Contẽplari aut̃ opostet & indicia
oculorũ in somno. Sienim aliquid
apparuerit alboris inpalpebris
commissis Non ex diarria aut pur¬
gationibus constitutis. pessimũ
signum & mostale ualde
Desipientiae quaecum risu fiunt.
securiores Quae aũt cum cogita¬
tione. sollicitiores.
Inacutis causis quaecum febribus¬
Quaecum gemitu anhelationes malũ:
Podagrici. uerno & autum nomo¬
Melan colicus morbus in hac peri¬
culosȩ eruptiones: Aut apoplexiã
corporis. aut spasmum. Autmaniã
aut caecitatem fãcit
Apopl&ici aut̃ maximefiunt.
a&ate aquadragesimo anno
usque ad sexagesimum
Si omentum proruperit. Necer¬
seest ut putriato
Quibus desciade laborantibus
exilit uestebrum &iterum re¬
uestitur. his muccores innas¬
cuntur
Quiꝰ desciade labonantꝰ diuturna.
uestebrum resilit . his. tabescit
crus. & claudifiunt. Nisi in u¬
Inaegritudine: caro liuida.
malum
Circa uomitum singultus. &

Expanded text:
pereunt in septem dies, nisi febris pereunt in septem dies, nisi febris obuenerit. Contemplari autem oportet et indicia oculorum in somno; si enim aliquid apparuerit alboris in palpebris commissis, non ex diarria aut purgationibus constitutis, pessimum signum et mortale ualde. Desipientiae, quaecumque cum risu fiunt, securiores, quae autem cum cogitatione, sollicitiores. In acutis causis, quaecumque cum febribuquae cum gemitu anelationes, malum. Podagrici uerno et autumno moMelancolicis morbis in haec periculosae eruptiones: aut apoplexiam corporis, aut spasmum, aut maniam, aut caecitatem facit. Apoplectici autem maxime fiunt aetate a quadragesimo anno usque ad sexagesimum. Si omentum proruperit, necesse est, ut putriat. Quibus de sciade laborantibus exilit uertebrum, et iterum reuertitur, his muccores innascuntur. Qui de sciade laborant diuturna, uertebrum resilit, his tabescit crus, et claudi fiunt, nisi inunguenti caro liuida, malum. Circa uomitum singultus et
Abbreviated transcription (Latin):
Nonmanifestatur¬
In morbo regio iecurdurum
fieri pessimum¬
Si quis plen&ici dedys interia
exagitantur. hi superueniente¬
de drsinteria prolixa sdropes
efficiuntur. Autlienteria.
& pereant
Quibus destranguria ileus
innascit᷑ in septẽ dies pereunt
huiusmodi. Nisi febre superue¬
niente multã urina fluat¬
XLIIII Vulnera quae cumque annua
nascuntur. aut longiore tem¬
pore tenuerint. Necesse est
ossa dimittere. &cicatrices
concauas. fueri¬
XI.
Quibus gibbi exanhelitu uł
tursis fiunt. pereunt prius quã
pubescant plerum que
Quibus farmaciꝰ aut fleuoto¬
mia comp&it. hos uerno pur¬
gari & fleuotomari ⁊uc̃ it¬
Splen&icis dr̃sinteria suꝑ¬
ueniens non prolixa. bonum
Quaecum que podagricae aegri¬
tudines fiunt: haec in quadra¬
ginta dies deferuescentes receduñ
Quibuscumque cerebrum conci¬
ditur. Necesse ẽ & febrem & co¬
lerũ proiectionem suꝑ uenire
Quibus cum que sanis repente
dolores nascuntur incapite & con¬
tinuo obmutescunt. stertentes.

Expanded text:
non manifestaturIn morbo regio iecor durum fieri, pessimumSi quis splenetici de disinteria exagitantur, his, superueniente disinteria prolixa, ydrops efficitur aut lienteria, et pereunt. Quibus de stranguiria ileus innascitur, in septem dies pereunt huiusmodi, nisi febres superuenientes multum urina fluat. Vulnera quaecumque annua nascuntur, aut longiore tempore tenuerint, necesse est ossa dimittere, et cicatrices concauas fieri. Quibus gibbi ex anelitu uel tussis fiunt, pereunt priusquam pubescant. Plerumque quibus farmacia aut flebotomia competit, hos uerno purgari et flebotomari. Spleneticis disinteria superueniens non prolixa, bonum. Quaecumque podagricae aegritudines fiunt, haec in quadraginta dies deferuescentes recedunt. Quibuscumque cerebrum conciditur, necesse est et febrem et colerum proiectionem superuenire. Quibuscumque sanis repente dolores nascuntur in capite, et continuo obmutescunt, stertentes,
Abbreviated transcription (Latin):
& uesicã &cirta uentrem successio¬
nibus &eaquae circa renes. et si abi
aliquid corpus euaporauerit : si mo¬
dicum modica egritudo fit. Simul¬
tum magna . si ualde multa ̃mostale
est huius modi Quicum que ultra
hi nonualde sanantur Quibus in
egritudine oculila crimantur uo¬
luntarie bonum est. Quibus aut
inuitis pessimum

Expanded text:
 uisicam et circa uentrem secessiones et ea, quae circa carnes et sicubi alibi naturae corpus euaporauerit, si modicum, modica aegritudo fit, si multum, magna, si ualde multum, mortale est huiusmodi. Quotquot ultra hi non ualde sanantur. Quibus in aegritudine oculi lacrimantur uoluntarie, bonum est; quibus autem inuitis, pessimum
Abbreviated transcription (Latin):
longi pedes binos: cos in terram demittito. re.¬
plicatoq ad uitis caput. medias uites uinclis
in tertam desigito terraq operite Hac omĩa
luto densito. oblinito obligato integitoq ad eu.¬
ndem modum tanꝗ̃ oleas. i imartani
F icos et oleas alio modo.
uod genus aut ficum: aut oleam esse uoles
ind̾e libru scalpito eximito alterum librum
cu gẽma de eo fico qđ genus esse uoles eximi¬
to apponito in cum locum unde execueris in
alteꝵ genus facito uti conueniat. libru lon¬
gum facito digitos tres.s. latum digitos tres
ad cundem modum oblinito integito uti caetera¬
U lcos si locus aquosus erit alueatos esse opor¬
latum .p.i. et palmum eos lapide consternito
Si lapis non erit perticis saligneis uiridibus
controuersus collatus consternto. Si perti¬
ca non erit sarmentis colligatis postea scrobes
facito altos.ꝓ. iii. et facito de scrobe aqua in
sulcum defluat. ita oleas serito.
itibus sulcos propagie so facito.

Expanded text:
longi pedes binos, eos in terram demittito relongi pedes binos, eos in terram demittito replicatoque ad vitis caput, medias vitis vinclis in terram defigito terraque operito. Haec omnia luto depsto oblinitondem modum, tamquam oleas. CAPUT 42 Ficos et oleas altero modo. uod genus aut ficum aut oleam esse voles, inde librum scalpro eximito, alterum librum cum gemma de eo fico, quod genus esse voles, eximito, adponito in eum locum unde exicaveris in alterum genus facitoque uti conveniat. Librum longum facito digitos III S, latum digitos III. Ad eundem modum oblinito, integito, uti ceteraulcos, si locus aquosus erit, alveatos esse oporinfimum latum P. I et palmum. Eos lapide consternito; si lapis non erit, perticis saligneis viridibus controversus conlatis consternito; si pertica non erit, sarmentis conligatis. Postea scrobes facito altos P. III S, latos P. IIII, et facito de scrobe aqua in sulcum defluat: ita oleas serito. 2 Vitibus sulcos et propagines
Abbreviated transcription (Latin):
oblinito digitos erassum .iii. Insuꝑ lingua
bubula obtegito ne aqua si pluat in librum
ꝑmariet cam linguam in suꝑ librum alli¬
gato ne cadat postea stramentis circunda¬
to alligatoq ne gelus noceat.¬
ltis insitio una est ꝑ uer. Altera est quu
uua floret. ca optima est. Pirorum ac ma.¬
lorum insitioper uer et solstitium dieꝰ quin.
quaginta et ꝑ uindemiam. Olect et ficoru
insitio est pet uer. Aitem sic inserito. praeci¬
dito quara inscres eam mediam diffinaito ꝑ
insitio est si uitis utem contigerid Utcuisq
uitem tenetam praacuito obliquo inter se se
medullam cu medulla libro obligato. Tertia
insitio est. Terebra uitem quam inseres pertu.¬
nelito eo duos surculos uitigineos: quod gen¬
us esse uoles insectos obliquos artito ad me¬
dullam facito iis medullam cum medulla
conumgas actitoq ea qua terebraueris al¬
terum ex altera parte eos surculos. facito sint

Expanded text:
oblinito digitos crassum tres. Insuper lingua oblinito digitos crassum tres. Insuper lingua bubula obtegito, si pluat, ne aqua in librum permanet. Eam linguam insuper libro alligato, ne cadat. Postea stramentis circumdato alligatoque, ne gelus noceat.nsitio una est per ver, altera est cum uva floret, ea optuma est. Pirorum ac malorum insitio per ver et per solstitium dies L et per vindemiam. Oleae et ficorum insitio est per ver. Vitem sic inserito: praecidito quam inseres, eam mediam diffindito peinsitio est: si vitis vitem continget, utriusque vitem teneram praeacuito, obliquo inter sese medullam cum medulla libro conligato. Tertia insitio est: terebra vitem quam inseres pertudtio, eo duos surculos vitigineos, quod genus esse voles, insectos obliquos artito ad medullam; facito iis medullam cum medulla coniungas artitoque ea qua terebraveris alterum ex altera parte. Eos surculos facito sint
Abbreviated transcription (Latin):
uites insexi oportet lua silenti post mer idiei
sine uento austro. Oleas ficos pira mala hoc
modo inserito. Quem ramum insiturus exis
pratidito inclitiato aliquantu ut aqua de¬
fluat. Quum pracides cauetone librum con¬
uellas. Sumito tibi surculum duru eum
praacuito salicem gratam discindito at.¬
ꝯillam uel cretam eo addito. harena pau¬
lulum et fimu bubulcu hac una bene
condensito. q̃ maxime utilentum fiat
C apito tibi scissa salicem: ea stirpe pracisu
primotis digitos duos. Postea capito tibi
succulu qđ eenus insecere uoles: eu pri.¬
motem praeacuito obliquu primoris di¬
gitos dduos surculu aridum que artiueris
eximito. Eo attito furculum quem insexere
uoles librum ad librum uecsu facito arti¬
tousq ad eo quo praacueris Idem alteru
surculum tectiui quartum facito. Quot
generauoles tot indito. Salicem gracam
amplius circumligato luto densito stirpe

Expanded text:
vites inseri oportet luna silenti post meridiem vites inseri oportet luna silenti post meridiem sine vento austro. 2 Oleas, ficos, pira, mala hoc modo inserito. Quem ramum insiturus eris, praecidito, inclinato aliquantum, ut aqua defluat; cum praecides, caveto ne librum conellas. Sumito tibi surculum durum, eum praeacuito, salicem Graecam discindito. Argillam vel cretam coaddito, harenae paululum et fimum bubulum, haec una bene condepsito, quam maxime uti lentum fiat. Capito tibi scissam salicem, ea stirpem praecisum primoris digitos II . Postea capito tibi surculum, quod genus inserere voles, eum primorem praeacuito oblicum primoris digitos II . Surculum aridum, quem artiveris, eximito, eo artito surculum, quem inserere voles. Librum ad librum vorsum facito, artito usque adeo, quo praeacueris. Idem alterum surculum, tertium, quartum facito; quot genera voles, tot indito. Salicem Graecam amplius circumligato, luto depsto stirpem
Abbreviated transcription (Latin):
nõ poterit. stercus insterquiliniu egerito
Bubile ouile cortem: uillambenc purgato. Do.¬
sicca alligato. Si bene sarsexis aut bene alliga¬
i uetis et inrimas medicamertu indideris:
beneq pͥicaueris. quoduis doliui uinarium
ꝯͥfacere poteris. Medicamentum indolium
hoc modo facito. Cera.p.i. Rosinae.p .i. Sulfu
adͥdito gypsum contritum uti crassitudo fiat
quasi emplaustru eo dolia sarcito. Ubi sarseris
qui colorem eundem facias creta crudoe partes
duas calcis tertiam cõmisceto inde laterculos
facito. coquito infornacem eum conterito idq
inducito. Per imbrem in uillam quaerito ꝗ
fieri oportet. ne cesset᷑. munditias facito codi¬
tato si nihil fiat iuhilominus sumptu futũꝵ.¬
N Er uer hoec fieri opoctet. sulcos et scrobes fie¬
ri seminariis uitiatiis locum uerti uites pro¬
pagari In lotis crassis et humectis Ulmos ficos
poma et oleas seri oportet ficos oleas mala piua

Expanded text:
non poterit, stercus in stercilinum egerito. non poterit, stercus in stercilinum egerito. Bubile, ovile, cohortem, villam bene purgato. Dosicca. alligato. Si bene sarceris aut bene alligaveris et in rimas medicamentum indideris beneque picaveris, quodvis dolium vinarium facere poteris. Medicamentum in dolium hoc modo facito: cerae P. I, resinae P. I, sulpuraddito gypsum contritum, uti crassitudo fiat quasi emplastrum, eo dolia sarcito. Ubi sarseris, qui colorem eundem facias, cretae crudae partes duas, calcis tertiam conmisceto; inde laterculos facito, coquito in fornace, eum conterito idque inducito. Per imbrem in villa quaerito quid fieri possit. Ne cessetur, munditias facito. Cogitato, si nihil fiet, nihilo minus sumptum futuPer ver haec fieri oportet. Sulcos et scrobes fieri, seminariis, vitiariis locum verti, vites propagari, in locis crassis et umectis ulmos, ficos, poma, oleas seri oportet. Ficos, oleas, mala, pira,
Abbreviated transcription (Latin):
ionis erit. lonem caueto ne intermittas ꝗn
semꝑ siet. neue nocti neue ullo tempore in¬
termitaf. Caueto lapidem boriu in fornacez
q̃ candidissimu ꝗͣ minime uariu indico. Qu.
u fornace facie̾s fauces praccipites deorsu
suratia statuto: aut cementis cu luto summã
extrinsecus oblinito. Quu igne subilideris
si qua flãma exibit nisi ꝑ otbẽ sũmu luto ob.¬
linito. Uentus ad praefurnium caueto ne ac.¬
cedat. liubi austru caucto maxime. Hoc signi
erit ubi calx cocta erit. summos lapides co᷑¬
ctos esse oportebit. Item infimi lapides cocti
caddent. et flamina minus fumosa exibit.
Si ligna et uirgas non poteris uendere.¬
q capidem habebis undde calcem coquas
de lignis carbones coquito. Uirgas et sarmẽta
qua tibi usioni supererunt in segetem comb¬
urito. Ubi eas combusseris ibi papauer serito.
U bi tempestates malae erunt quid fieri possit.¬
bi tempestates male exũt quu opus fieri

Expanded text:
ignis erit. Ignem caveto ne intermittas quin ignis erit. Ignem caveto ne intermittas quin semper siet, neve noctu neve ullo tempore intermittatur caveto. Lapidem bonum in fornacem quam candidissimum, quam minime varium indito. 3 Cum fornacem facies, fauces praecipites deorsum summam statuito aut caementis cum luto summam extrinsecus oblinito. Cum ignem subdideris, siqua flamma exibit nisi per orbem summum, luto oblinito. Ventus ad praefurnium caveto ne accedat: inibi austrum caveto maxime. Hoc signi erit, ubi calx cocta erit, summos lapides coctos esse oportebit; item infimi lapides cocti cadent, et flamma minus fumosa exibit. Si ligna et virgas non poteris venderelapidem habebis, unde calcem coquas, de lignis carbones coquito, virgas et sarmenta, quae tibi usioni supererunt, in segete conburito. Ubi eas conbusseris, ibi papaver serito. Ubi tempestates malae erunt, cum opus fieri nobi tempestates malae erunt, cum opus fieri
Abbreviated transcription (Latin):
stri luna q dimidiata tum necangas ma.¬
tetiem quam esfodies ãcͣ ptaecides absq ter.¬
ra diebut.rii. proximis quibus lua plena
fuetit. optime eximetur omĩs. Caueto ne¬
quam matetiem doles. neu cedas.: neu tan.¬
gas. si poto nisi siccam. neu gelida: ncu fo.¬
rulenta stumeata facias bis sartias tunces¬
q auenamq distringas.
Of uinea et arboribus putatis sormẽta de¬
gere et fascina facere: et uites et ligna inca¬
minu ficula et codicillos domino i acetu
componito De fornace calcaria¬
alta pedes xx. usq ad pedes.iii. sũma lata
redigito. Si uno prafuenio coques lacuna in¬
tus magna facito. uti satis siet ubi cinerem
concipiat ne foras sit educendus. fornacemq
bene struito facito fortax totam forniace in¬
simam complectat᷑. Si duobus prafurniis co.¬
ques lacuna tuhil opus erit cum cinere eruro
opus ecit. alteio praefurno exuito in alttro

Expanded text:
stri lunaque dimidiata tum ne tangas mastri lunaque dimidiata tum ne tangas materiem. 4 Quam effodies aut praecides abs terra, diebus VII proximis, quibus luna plena fuerit, optime eximetur. Omnino caveto nequam materiem doles neu cadas neu tangas, si potes, nisi siccam neu gelidam neu rorulentam. 5 Frumenta face bis sarias runcesque avenamque destringas.  arboribus putatis sarmenta degere et fascinam face et vitis et ligna in caminum ficulna et codicillos domino in acervum conpone. CAPUT 38 Fornacem calcarialtam pedes XX, usque ad pedes tres summam latam redigito. Si uno praefurnio coques, lacunam intus magnam facito, uti satis siet ubi cinerem concipiat, ne foras sit educendus. Fornacemque bene struito; facito fortax totam fornacem infimam conplectatur. 2 Si duobus praefurniis coques, lacuna nihil opus erit. Cum cinere eruto opus erit, altero praefurnio eruito, in altero
Abbreviated transcription (Latin):
stercus ome sedulo conseruato. amurca spargas
uel ixriges arbores circum capita. ad maiora am¬
phoras ad minora urnas cum aqua dimidio ad
I cariosam terram tractes cicet qđ uellit᷑ et
qđ salsum est. eo malum est. Ordeum foenui
ꝯroecum: eruum. Hlaec omĩa segetes exugunt &
omĩa qua uellunt᷑. Nucleos in sẽgetem ne idide¬
ris. Quȩ segetem stercorent fcugesq lupinum
faba uicia stercus. Unde facias stramenta. lupi¬
num paleas fabalia: acus frondem iligneam
Quernam segeti euellito ebulum cicutam et cir.
de nucleis sucternito: et in lacum conuicito.
eo aquam addito ꝑmisceto rutro bene inde
lutum ctum oleas allaqueatas addito. ⁊¬
s i ueleos cõrabusto item addito.Uiti si macia
etie sarmenta sua condito minicte. et ibi¬
dem mitato. aut infodito ꝑ hyemem lu¬
cublaticum hat facito. Rdicas et palea
quas ptidie in tecto posueris siccos dolato
faculas facit steicus cgcrito nisi in trime¬

Expanded text:
stercus omne sedulo conservato. Amurcam spargas stercus omne sedulo conservato. Amurcam spargas vel inriges ad arbores; circum capita maiora amphoras, ad minora urnas cum aquae dimidio adi cariosam terram tractes. Cicer, quod vellitur et quod salsum est, eo malum est. Hordeum, faenum Graecum, ervum, haec omnia segetem exsugunt et omnia quae velluntur. Nucleos in segetem ne indideris. 2 Quae segetem stercorent fruges: lupinum, faba, vicia. Stercus unde facias: stramenta, lupinum, paleas, fabalia, acus, frondem iligneam, querneam. Ex segeti vellito ebulum, cicutam et circude nucleis succernito et in lacum coicito, eo aquam addito, permisceto rutro bene; inde lutum circum oleas ablaqueatas addito, nucleos conbustos item addito. 3 Vitis si macra erit, sarmenta sua concidito minute et ibidem inarato aut infodito. Per hiemem lucubratione haec facito: ridicas et palos, quos pridie in tecto posueris, siccos dolato, faculas facito, stercus egerito. Nisi interme
Abbreviated transcription (Latin):
Set cubricosus et terra pallea materina¬
tudecta harenosa. itemq a quosa non erit
ibi lupitiu boriu fiet. in creta et oligine et cu.¬
brica: et ager qui aquosus erit semen adoreu
potissimu serito quoe loca sita et non hecbosa.
aperta ab umbra ibi triticum serito.¬
E Aba in locis ualidis et non calamitosis serito¬
U icia et foenu ꝯratum q̃ maxim e herbosis locis
serito. siliginem triticum in loco aperto celso ubi
sol q̃ diutĩssime siet. seci oportet. lentum in rude¬
to et rubricoso loco qui herbosus non siet secito.
Oedeum qui locus nouus erit: aut qui restibilis
ficri poterit serito. Irimesteu quo in loco semen.¬
tim matura facere non potueris et qui locus cra¬
ssicudine fiexi poterit seri oportet. Rapinam ec
coles rapini unde fiant et rafanum in loco sub¬
stercorato bono aut in loco crasso serito.
Ue segetem stercorant stercus columbiniu
sparoere oportet in pratum: uel ortus uel
in segetem. Caprinu ouillum bubulum. Item

Expanded text:
er rubricosus et terra pulla, materinarudecta, harenosa, item quae aquosa non erit, ibi lupinum bonum fiet. In creta et uligine et rubrica et ager qui aquosus erit, semen adoreum potissimum serito. Quae loca sicca et non herbosa erunt, aperta ab umbra, ibi triticum serito.m in locis validis non calamitosis serito. Viciam et faenum Graecum quam minime herbosis locis serito. Siliginem, triticum in loco aperto celso, ubi sol quam diutissime siet, seri oportet. Lentim in rudecto et rubricoso loco, qui herbosus non siet, serito. 2 Hordeum, qui locus novus erit aut qui restibilis fieri poterit, serito. Trimestre, quo in loco sementim maturam facere non potueris et qui locus rssitudine fieri poterit, seri oportet. Rapinam et coles rapicii unde fiant et raphanum in loco stercorato bene aut in loco crasso serito. egetem stercorent. Stercus columbinum spargere oportet in pratum vel in hortum vel in segetem. Caprinum, ovillum, bubulum, item ceterum
Abbreviated transcription (Latin):
fanuiliaeq nostrae quoius ⁊ei ergo agru ter.¬
ram fundumq meum uoui taurilia circũ¬
ag̃ uissi uti tum orbes uisos inuisosq indiur.¬
nitatem uastitudinem calamitatem intem¬
periasꝗ prohibessis defendas aueruncesq:
q̃ salua seruassis diuq bona salutem ualitu.¬
ainemq mihi domo famibatq nostrae harun.¬
ce reꝵ ergo findi terrae agriq mei lustrãdi
lustr̃iq faciendi ergo sicut dixi macte hisce uo¬
uitaurilibus lactentibus imolandis esto. Mars
pater eiusdem rei ergo macte histe uoui tauri.¬
libus lactentibus estõ item. esto item. Cultrofa¬
citostruem et ferrum uti siet inde obmoueto
U bi porcum ĩmolabis agnum uitulumq sic opor¬
tet. Euisq rei ergo mac̾te uoui taurilibus imo¬
landis esto. nominare uetat martem neq agu.¬
u uitulumq si minus in omes litabit sic uerba
concipito. Mars pacet si quid tibi in illisce uoui¬

Expanded text:
familiaeque nostrae, quoius re ergo agrum terfamiliaeque nostrae, quoius re ergo agrum terram fundumque meum suovitaurilia circumagi iussi, uti tu morbos visos invisosque, viduertatem vastitudinemque, calamitates intemperiasque prohibessis defendas averruncesquque salva servassis duisque bonam salutem valetudinemque mihi domo familiaeque nostrae; harumce rerum ergo, fundi terrae agrique mei lustrandi lustrique faciendi ergo, sicuti dixi, macte hisce suovitaurilibus lactentibus inmolandis esto; Mars pater, eiusdem rei ergo macte hisce suovitaurilibus lactentibus esto." Item cultro facito struem et fertum uti adsiet, inde obmoveto. Ubi porcum inmolabis, agnum vitulumque, sic oportet: "Eiusque rei ergo macte suovitaurilibus inmolandis esto." Nominare vetat Martem neque agnum vitulumque. Si minus in omnis litabit, sic verba concipito: "Mars pater, siquid tibi in illisce suovi
Abbreviated transcription (Latin):
est uti et tibi ius est porco piaculo facere illiusce
sacci coarcendi ergo haꝵ q reꝵ ergo siue ego
siue quis iuissu meo fecerit. ut id rectu factu
siet. eius rei ergo te hoc porco piaculo imolando
bonas pretes pretor uti sies uolens propitius
mihi domo familiaeq mece liberisq meis. ha¬
rum cereꝵ eroo macte hoc potto p̾iaculo ĩmo¬
lando esto. Si foderẽ uoles altero piaculo
Qdom modo fadud hoc amplius  sic facias.
diccto dꝑis faciurdi causa dum opus quotidic
ꝑ pardeo facito si intermiseris aut feria publi¬
eat aui familiares int̾cessetunt altero piaculo
accumagi tumdilus uolentibus qđq benc eue¬
niat mando tibi mani uti illa es uouitauii.¬
lia fundum agrum tereatiq mea quota ex
parte siue circumao siue eicũferenda cen.¬
scas aticures lustrare lanum iouemq hina
prafamino sic dicito Mlars pater te precot
quaesoq uti sies uolens propitius mihi domo

Expanded text:
est, uti tibi ius est porco piaculo facere illiusce est, uti tibi ius est porco piaculo facere illiusce sacri coercendi ergo harumque rerum ergo, sive ego sive quis iussu meo fecerit, uti id recte factum siet, eius rei ergo te hoc porco piaculo inmolando bonas preces precor, uti sies volens propitius mihi domo familiaeque meae liberisque meis; harumce rerum ergo macte hoc porco piaculo inmolando esto." Si fodere voles, altero piaculo eodem modo facito, hoc amplius dicito: "operis faciundi causa." Dum opus, cotidie per partes facito. Si intermiseris aut feriae publicae aut familiares intercesserint, altero piaculo o circumagi: "Cum divis volentibus quodque bene eveniat, mando tibi, Mani, uti illace suovitaurilia fundum agrum terramque meam quota ex parte sive circumagi sive circumferenda censeas, uti cures lustrare." Ianum Iovemque vino praefamino, sic dicito, "Mars pater, te precor quaesoque uti sies volens propitius mihi domo
Abbreviated transcription (Latin):
pedem quo quo uecsu facito. tertium trapetum
latu.p.iiii. intet miliarium et labrum.p .i. la
brum digitos .i. Orbis alios.p.iii. digitos. ui cra¬
ssos.p.i. digitos .ii. Trapetum ubi aduectu erit
ubi statues ibi et cõmodato concinnatoq
octaua corbi diuidat sat bona septima tertio
loco sexta. Si granum modia diuidet parte qn¬
ta. in uenasro ager optimus nona parte corbi
diuidat. Si communitet pinsunt qua ex pat.¬
te politori pars est cam partem in pistrinum
politot in ordeu ꝗnta modia fabã ꝗnti modio
incam curandam partiario bene curet fundu
arbustum agrum frumentarium partiario foe¬
num et pabulum quod bubus satis siet ꝗ illic
sient. coctera omĩa pro in diuiso.
Dues feriis coniungere licet hoc licet facere
daturus erit mulis equis asinis ferioe nullae
nisi in familia sunt. Quemad modum lucum¬
more sic oportet porco piaculo facito sic uerba
concipito. Si deus si dece quoium illud saccu

Expanded text:
pedem quoquo versum facito. Tertium trapetum pedem quoquo versum facito. Tertium trapetum latum P. IIII , inter miliarium ebrum digitos V, orbis altos P. III digitos III, crassos P. I et digitos II. Trapetum ubi arvectum erit, ubi statues, ibi accommodato concinnatoqueoctava corbi dividat, satis bono septima, tertio loco sexta; si granum modio dividet, parti quinta. In Venafro ager optimus nona parti corbi dividat. Si communiter pisunt, qua ex parte politori pars est, eam partem in pistrinum politor. Hordeum quinta modio, fabam quinta modio Vineam curandam partiario. Bene curet fundum, arbustum, agrum frumentarium. Partiario faenum et pabulum, quod bubus satis siet, qui illic sient. Cetera omnia pro indiviso. ves feriis coniungere licet. Haec licet facere: daturus. erit. Mulis, equis, asinis feriae nullae, nisi si in familia sunt. CAPUT 139 Lucummore sic oportet. Porco piaculo facto, sic verba concipito: "Si deus, si dea es, quoium illud sacrum
Abbreviated transcription (Latin):
ungere unquine prius oportet tum sictare.
unem ex ordiri oportet.
Ongum p. hexiitoros tres habeat. lora intoros sin¬
gulos .uiiii. lata digitos duos quu tortus erit lon¬
gus .p.xli.iii. incõmissura abibit.p.iii. reliquu
erit .p. xlii.l. bi extentus erit accedent.p .i. lon.¬
gus erit .p.li. funem torculum extentu longu
esse oportet .p.xli. marimis uasis minoribus.p.
li. funem loreum inplostru iustum.pxl. Semi¬
.S. subiugia in lustru lora .p.xix. funiculum
.p.xi. inanirattum subuiga lora .p.xii. funicu¬
lum p.iix. Irapetos latos maximos.p.iiii.s. or¬
bis altos.p.ii.s. orbis medios ex lapidicinis
quu eximet crassos .p. et palmu inter milia¬
rium et labtum.p.ii. digitos q. labra crassa di
gitum setundariu. trapetum latum. p .iii. et
palmum. inter miliariu et digitum .i. labra¬
crassa digitos.i. orbis latos .p.iii. et digitos .u.
crassos.p.i. et digitos.iii. foramen in orbes semi¬

Expanded text:
unguere unguine prius oportet, tum siccare. unguere unguine prius oportet, tum siccare. Funem exordiri oportet longum P. LXXII . Toros III habeat, lora in toros singulos VIIII lata digitos II . Cum tortus erit, longus P. XLVIIII . In conmissura abibit P. III , rel. erit P. XLVI . Ubi extentus erit, accedent P. V : longus erit P. LI . Funem torculum extentum longum esse oportet P. LV maximis vasis, minoribus P. LI . Funem loreum in plostrum iustum P. LX , semiS , subiugia in plostrum lora P. XIX , funiculum P. XV , in aratrum subiugia lora P. XII , funiculum P. IIX . Trapetos latos maximos P. IIII S , orbis altos P. III S , orbis medios, ex lapicaedinis cum eximet, crassos pedem et palmum, inter miliarium et labrum P. I digitos II , labra crasgitum. Secundarium trapetum latum P. IIII et palmum, inter miliarium et labrum pes crassa digitos V , orbis altos P. III et digitos V , crassos P. I et digitos III . Foramen in orbis semi
Abbreviated transcription (Latin):
ctatoq ltem uti obmoueris ioui fertu obmo¬
ueto mactatoq łtem uti prius feceris. Item
obinouendum et fertum libandu postea cereri
Oma timicas togas saga centones sculponeas
calibus et minturnis cuculiones ferramenta
falces palas ligones secures ornamenta muri¬
ces. Catellas uenafropalas. Suessȩ et in luca¬
tus plostra Tribia albe rome dolia labra tegula
Er uenasro atatra in terram ualida. Romanica
bona exunt. in terra palleam campanica in
iuga romanica optima erunt. Lomeris indube¬
rilis optimus erit. Trapeti pompeiis. Nolae ad
Rusi maceriem. Claues claustra roma. ł lamae
urnae olcariae. urcei aquarii. Uenae uirariae.
alia uasa anea. Capua nola fiscinae Campanicȩ
rõma utiles se. funis subductarius sparteum
omẽ capua. fiscinas romanicas suessae Casino op
tima etũt. Romae funem torculum siꝗs faciet
tia bona bui. nostratia recenti aqua dempsata si¬
ent q̃minimum salis habeant. ea dempsare et

Expanded text:
ctatoque item, uti prius obmoveris. Iovi fertum obmoctatoque item, uti prius obmoveris. Iovi fertum obmoveto mactatoque item, uti prius feceris. Item obmovendam et fertum libandum. Postea Cereri omae tunicas, togas, saga, centones, sculponeas; Calibus et Minturnis cucufalces, palas, ligones, secures, ornamenta, murices, catellas; Venafro palas. Suessae et in Lucanis plostra, treblae; Albae, Romae dolia, labra; tegulae ex Venafro. Aratra in terram validam Romanica bona erunt, in terram pullam Campanica; iuga Romanica optima erunt; vomeris indutilis optimus erit. Trapeti Pompeis, Nolae ad Rufri maceriam; claves, clostra Romae; hamae, urnae oleariae, urcei aquarii, urnae vinariae, alia vasa ahenea Capuae, Nolae; fiscinae Campanicae Capuae utiles sunt. Funes subductarios, spartum omne Capuae; fiscinas Romanicas Suessae, Casino . . . optimae erunt Romae. Funem torculum siquis faciet,ria bona VIII nostratia, recentia quae depsta sient, quam minimum salis habeant. Ea depsere et
Abbreviated transcription (Latin):
xillum terra impleto. calcatoq in arbore reli¬
quito. Ubi bimum erit ramu teneru infra pra¬
cidito cum quaxillo serito. Eo modo quodius ge¬
nus arborum facere poteris uti radices bene
habeant. Item uitem in quaxillum propagato
terraq bene oꝑito. annoq post praecidito cu qualo
ius ꝗͣ messem facias porcam pracidanea hoc mo¬
do fieri oportet. Cereri porca pratidanea porco
cum ordeum fabam semen rapitium lure uino
lano. loui. iunoni prae fato priusꝗ̃ porcu foeminã
imolabis. lanostruem cõmoueto sic. lane pater
te hac strue cõmouenda bonas preces precor
uti sies uolens propitius mahi liberisq meis do.¬
mofamiliaq mece mactus hoc fecto postea iano¬
bonas preces bene precatus sum eiusdem rei er¬
go macte uino inferiori esto. Postea ioui sic
luppiter macte esto ferto esto macte uino infe¬
riori. Pastea potcam pratidaneam imolato. ubi
exta prospecta erũt ianostruem cõmoueto ma¬

Expanded text:
sillum terra inpleto calcatoque, in arbore relisillum terra inpleto calcatoque, in arbore relinquito. Ubi bimum erit, ramum tenerum infra praecidito, cum quasillo serito. Eo modo quod vis genus arborum 4facere poteris uti radices bene habeant. 4 Item vitem in quasillum propagato terraque bene operito, anno post praecidito, cum qualo messim facies, porcam praecidaneam hoc modo fieri oportet. Cereri porca praecidanea porco cum, hordeum, fabam, semen rapicium. Ture vino Iano Iovi Iunoni praefato, priusquam porcum feminam inmolabis. 2 Iano struem ommoveto sic: "Iane pater, te hac strue ommovenda bonas preces precor, uti sies volens propitius mihi liberisque meis domo familiaeque mebonas preces bene precatus sum, eiusdem rei ergo macte vino inferio esto." Postea Iovi sic: "Iuppiter macte isto ferto esto, macte vino inferio esto." Postea porcam praecidaneam inmolato. 4 Ubi exta prosecta erunt, Iano struem ommoveto ma
Abbreviated transcription (Latin):
lignum uini dapi eius tei ergo macte hac illace
dape pollucenda esto. Manus intecluito postea
uinum sumito. iuppiter dapalis macte istacȩ pol das¬
lucenda esto. Mecte uino inferio esto. Ueste siuo.¬
les clato. Daps ioui assaria pecunia utna uini
ioui caste prophanato sua contagione. postea da¬
pe facta serito miliu panicum allium lentim
ab terra pulli qui nati eas interram deprimito
extollito uti radicem capere possint. Indo ubi tp̃s
erit effodito seritoq recte ficum olcam malum
punicum. mala scrutea cotonea: aliaq mala om¬
nia. laurum cyptiam. delphicam prunum myt¬
thum conuolum. et mirthum albam et nigia
nuces et auellanas pranestinas platanuz. Hac
omĩa genera a capitibus propagari eximiq ad
hunc modum oportebit. Qua diligentius se¬
ri uoles in calicibus seri oportet. in arboribus
radices uti capiant. calicem ꝑtusum sumito aut
quaxillum ꝑ eam ramulum transerito. eam qua¬

Expanded text:
lignam vini dapi, eius rei ergo macte hac illace lignam vini dapi, eius rei ergo macte hac illace dape pollucenda esto." Manus interluito, postea vinum sumito: "Iuppiter dapalis, macte istace dape pollucenda esto, macte vino inferio esto." 2 Vestae, si voles, dato. Daps Iovi assaria pecunia urna vini. Iovi caste profanato sua contagione. Postea dape facta serito milium, panicum, alium, lentimabs terra pulli qui nati erunt, eos in terram deprimito, extollito, uti radicem capere possint. 2 Inde, ubi tempus erit, effodito seritoque recte. Ficum, oleam, malum Punicum, mala strutea, cotonea aliaque mala omnia, laurum Cypriam, Delphicam, prunum, murtum coniugulum et murtum album et nigrum, nuces Abellanas, Praenestinas, platanum, haec omnia genera a capitibus propagari eximique ad hunc modum oportebit. 3 Quae diligentius seri voles, in calicibus seri oportet. In arboribus radices uti capiant, calicem pertusum sumito tibi aut quasillum; per eum ramulum trasserito; eum qua
Abbreviated transcription (Latin):
amurcam infimdito palcas indito sirito q̃dri¬
duu fiacescat. I bi bene fracuerit rut o cõcidito
U bi concideris delutato. Itaneq asꝑgo nocebit
noq mures caua facient neq herba nascetur
neq lutamenta scindent se. Arca ubi srumentum¬
Rea ubi frumentum terat᷑ sic facito cõfodiat᷑
minuit tecra amurca bene consꝑgat᷑ et combi¬
bat ꝗͣ plurimum cõminiuto terra et chilindro
aut panicula carquaro l bicoaquata crit neq̃
formic& molestae exũt. et si pluerit lutu nõ erit.
¶Odicillos oleagineo et cateraligna amurca cru¬
da ꝑsꝑgito et in sole ponito ꝑbibant bene. ita
neq famosa erunt et ardebunt bene.
arare incipito Ealoca primum arato quaq reli.¬
ma erunt ita postremo arato. Dapem quomodo fa
co dic feria bubus et bubulcis et qui dape faci¬
ent cum pollucere oportebit sic facies iuppiter da.¬
palis qđ tibi sieri oportet in domo familia mea cu¬

Expanded text:
amurcam infundito, paleas indito. Sinito quadriamurcam infundito, paleas indito. Sinito quadriduum fracescat. Ubi bene fracuerit, rutro concidito. Ubi concideris, delutato. Ita neque aspergo nocebit, neque mures cava facient, neque herba nascetur, neque lutamenta scindent se. CAPUT 129 Aream, ubi frumentum teratur, sic facito. Confodiatur minute terra, amurca bene conspargatur et conbibat quam plurimum. Conminuito terram et cylindro aut pavicula coaequato. Ubi coaequata erit, neque formicae molestae erunt, et cum pluerit, lutum non erit. Codicillos oleagineos et cetera ligna amurca cruda perspargito et in sole ponito, perbibant bene. Ita neque fumosa erunt et ardebunt bene. arare incipito. Ea loca primum arato, quae rudema erunt, ita postremo arato. CAPUT 132 Dapem hEo die feriae bubus et bubulcis et qui dapem facient. Cum pollucere oportebit, sic facies: "Iuppiter dapalis, quod tibi fieri oportet in domo familia mea cu
Abbreviated transcription (Latin):
rit fecuere mustum murtam eximito id est ad al.¬
uum crudam et ad lateris delorem et ad coliacum
Ad tormina et si aluus non consistet. et ad cenias¬
et lumbrici molesti crunt xxx. mala punica
acerba sumito contundito indito in uiteum
et uini nigri austeri congio tres uas obli¬
nito post dies xxx. aperito et utitor ielunus
cminam bibito.
Ad ipsessam et stranguriam medicandam
UAlum punicum ubi slorebit colligito tris mi¬
nas in amphoram insunduo uii qͦ.i. uetetis
addito et feniculi radicem puram contusam
mina oblinito amphoram et post dies xxx.
apexito. et utitor ubiuoles cibum conq̃rere et
lotium facere hinc bibito quantum uoles. sine
periculo. idem uinum tenias perpurgat. et lu.¬
mbricos si sic concinnes. Incoenatum lubet
esse pistridie turis dragma .I. conterito et mel¬
coctum dragniam.i. et uini sextariu origaniti
dato ieiuno. et puero procetate triobolum et
uini emina supra palam inscendat. et caliat de¬

Expanded text:
rit fervere mustum, murtam eximito. Id est ad alvrit fervere mustum, murtam eximito. Id est ad alvum crudam et ad lateris dolorem et ad coeliacum. Ad tormina, et si alvus non consistet, et set lumbrici molesti erunt. XXX mala Punica acerba sumito, contundito, indito in urceum et vini nigri austeri congios III . Vas oblinito. Post dies XXX aperito et utito; ieiunus heminam bibito. Ad dyspepsiam et stranguriam mederi. Malum Punicum ubi florebit, conligito, tris minas in amphoram infundito, vini Q. I veteris addito et feniculi radicem puram contusam minam. Oblinito amphoram et post dies XXX aperito et utito. Ubi voles cibum concoquere et lotium facere, hinc bibito quantum voles sine periculo. Idem vinum taenias perpurgat et lumbricos, si sic concinnes. Incenatum iubeto esse. Postridie turis drachmam coctum drachmam unam et vini sextarium origaniti. Dato ieiuno, et puero pro aetate triobolium et vini heminam. Supra pilam inscendat et saliat de
Abbreviated transcription (Latin):
Austaceos sic facito. mustu exit¬
Iustaceos sic facito farinoe siliginea modiu unu
musto consꝑgito anisum: cuminu: ad ipis.pͥ.ii.¬
casei libraz et de uirga lauri deradito eodem ad¬
dito et ubi definxeris lauri folia subtꝰ addito dum
Apidam uel uiniperum contundito in pila libi¬
am indito in duobus congiis uini ueteris in uasc
a neo uel plumbeo. deferuefacito. ubi refcixerit
in lagenam indito. Id mane ieiunus surcuto cath¬
S ic facito de iunipero materiem serrupedem crassam
concidito minutim eam inferuefacito cum congio
uini uetecis. ubi tefcixerit in lagenam confundi¬
to. et postea idutitor uini ꝙathu manc icieriꝰ ꝓderit¬
Anes inter diu clausos esse eportet ut noctu acrio¬
res et uigilantiores sint
U inum murteum sic facito.
RUetum nigram arefacito in umbra. ubi iam pasa
exit seruato ad uindemiam in urnam musti con.¬
tundito murta semodium. Id oblinito. ubi desiue¬

Expanded text:
Mustaceos sic facito. FariMustaceos sic facito. Farifacito. Farinae siligineae modium unum musto conspargito. Anesum, cuminum, adipis P.casei libram, et de virga lauri deradito, eodem addito, et ubi definxeris, lauri folia subtus addito, cuCapreidam vel iunipirum contundito in pila, libram indito, in duobus congiis vini veteris in vase aheneo vel in plumbeo defervefacito. Ubi refrixerit, in lagonam indito. Id mane ieiunus sumito cyatsic facito. De iunipiro materiem semipedem crassam concidito minutim. Eam infervefacito cum congio vini veteris. Ubi refrixerit, in lagonam confundito et postea id utito cyatum mane ieiunus; proderianes interdiu clausos esse oportet, ut noctu acriores et vigilantiores sint. CAPUT 125 Vinum murteum sic facito. Murtam nigram arfacito in umbra. Ubi iam passa erit, servato ad vindemiam, in urnam musti contundito murtae semodium, id oblinito. Ubi desive