comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dedistimihi demundo. quo d ergo facturus erto ꝑ doctoros scõs intotoorbe postgloriam resurrectionis
or as ensimis suae & post sp̃s scĩdona quac indiscipulos delata sunt hoc quas factum cõ dyct
fales ho quale &illud quod paulo antedic̃. Egotedarificaui suꝑterram. protem pore futuro &illuo & hicprae¬
erium ponenstempus sicut quiscir& praedestinatum eẽ ut id fier&. &ideo focis se sedicons quoderat si ne
ullanifitatione facturus Sequitur Tui erant & mihi cos dedist & sermonemtuum seruauer̃ . Nunccognouer̃
b e mnã quaedadistimibi abste sunt. Quia uerba quaededistimihidedicis & ipsi a ccopor & cognouor uereq

Expanded text:
dedisti mihi de mundo. Quod ergo facturus erat per doctores sanctos in toto orbe post gloriam resurrectionis et ascensionis suae, et post Spiritus sancti dona quae in discipulos delata sunt, hoc quasi factum esse dixit. Tale est hoc quale et illud quod paulo ante dixit: Ego te clarificavi super terram. Pro tempore futuro et illic et hic praeteritum ponens tempus, sicut qui sciret praedestinatum esse ut id fieret, et ideo fecisse se dicens quod erat sine ulla dubitatione facturus. Sequitur: Tui erant et mihi eos dedisti; et sermonem tuum servaverunt. Nunc cognoverunt quia omnia quae dedisti mihi, ab
Abbreviated transcription (Latin):
itia cumadhue eent futura : Tam̃ & haec specialiter dediscipuł dicipos sunt. ad quostunc prȩsentialiter
lo que hatur quia illud qđ sequit̃. Cum cẽm cum ois ego seruaba meos i nomine tuo quos dedistimihi b nomine¬
tuo e stodiu & nemo ex his perut nisi filius ꝑditionis iudam significans quitradiditeum: Quiunus fuit
dedudecm: Magis huic sensui conuenit. Vt apłos specialit̃ haeclo quer&ur. Delnde subiungit punc aut
adiguenio Cum manifestum ẽ eũ decorporali sua dixisse praesentia. Cumessemcumeis ego seruabam eos
uonti iamcumeis eapraesentia non ec̃. eomodo enĩ significare uoluit ascensionem. Mox futuram dequadic̃

Expanded text:
 cum adhuc essent futura, tamen et haec specialiter de discipulis dici possunt ad quos tunc praesentialiter loquebatur, quia illud quod sequitur: Cum essem cum eis, ego servabam eos in nomine tuo; quos dedisti mihicustodivi, et nemo ex eis periit, nisi filius perditionis. » Judam significans, qui tradidit eum, qui unus fuit de duodecim, magis huic sensui convenit, ut apostolis specialiter haec loqueretur. Deinde subjungit: « Nunc autem ad te venio. » Cum manifestum est eum de corporali sua dixisse praesentia. « Cum essem cum eis, ego servabam eos, » velut jam cum eis praesentia non esset. Eo modo enim significare voluit ascens
Abbreviated transcription (Latin):
cumpatre . Idem ipse homo filius demundo ẽo saccipit a patre. sequitur. & sermonemtuũ sorua uer̃
in sem& ipso sicdedit & filio uitam habore insem &ipso id ẽ genuit filium uitam habentem in sem& ipso quia ceta¬
quae de distimihi dedio is &ipsi acceperunt id .ẽ. intellexerunt atq tenuer̃. Tuno enim uerbum accipitur qua
mente percipitur & tenetur. neobliuione pereat. & cognouer̃ inquit uere quia a te exuue crodider̃ qui ati

Expanded text:
cum Patre, idem ipse homo Filius de mundo eos accepit a Patre. « Sequitur: Et sermonem tuum servaverunt: cum Patre, idem ipse homo Filius de mundo eos accepit a Patre. « Sequitur: Et sermonem tuum servaverunt: in semetipso, sic dedit et Filio vitam habere in semetipso, id equae dedisti mihi, dedi eis, et ipsi acceperunt, id est, intellexerunt atque tenuerunt. Tunc enim verbum accipitur, quando mente percipitur et tenetur, ne oblivione pereat. Et cognoverunt, inquit, vere quia a te exivi, et crediderunt quia
Abbreviated transcription (Latin):
qđ post aduentum ẽ in mundum praedicatum ẽ. gentibus Creditum ẽ. in hocmundo ad sumptum ẽ
ingloria. quoduero addidit quos dedistimihi Hoc ẽ qđ paulo antedix̃. Nemo potest uenire ad me
nisi pater quimisitine ad traxerit eum. Quos dedistimi hidemundo hoc ẽ quib gratia ꝑ regenerationẽ
hoc prtestitit. Non quibus natura ꝑ diuinitatem contulit . quid ẽ qđ sequitur. Tuierant & mihi
eos dedisti. in humanitate hanc potestatem seaccepissea patredicit. ut eos haber& quos pat̃ elegit
& praedostinauit ante constitutione mundi Ñ solum pater sed & filius & sp̃s sc̃s. Vt sit unum opus scaẽ
trinitatis in soparabilis & omnimodo ȩqualis. pereat haec cogitatio carnalis amundo sibi a patredicit
filius datus ẽẽ homines quibus alio locodicit. Ego uosdemundo elegi quos demundo dĩ filius elegit

Expanded text:
quod post adventum ejus in mundum, praedicatum est gentibus, creditum est in hoc mundo, assumptum est quod post adventum ejus in mundum, praedicatum est gentibus, creditum est in hoc mundo, assumptum est in gloria. Quod vero addidit: Quos dednisi Pater qui me misit, traxerit eum . » « Quos dedisti mihi de mundo, » hoc est, quibus gratia per regenerationem hoc praestitit, non quibus natura per nativitatem contulit. Quid est quod sequitur, « Tui erant, et mihi eos dedisti? » in humanitate hanc potestatem se accepisse a Patre dicit, ut eos haberet quos Pater elegit et praedestinavit ante constitutionem mundi, non solum Pater, sed Filius et Spiritus sanctus, ut sit unum opus sanctae Trinitatis inseparabilis et omnimodo aequalis. Pereat hic carnalis cogitatio. De mundo sibi a Patre dicit Filius datos esse homines, quibus alio loco dicit: Ego vos de mundo elegi . Quos de mundo Dei Filius elegit
Abbreviated transcription (Latin):
tia in quit torporali scđm fidoi regulam sanamq doctrinam. Nam praesentiaspiritali cuni eus
eta somꝑ & cumto taecdesia sua in hocmundo usq in consummationom scł Quod uero ait ut ad supe¬
nora redeamꝰ manifestaui nom̃ tuũ hominibus quos dedistimibi Ñ illud nom̃ qđ ds̃ es sed illud nom̃ quod
patermeuses qđ nom̃ manifestari non potest sine illius filuimani festatione. Namuero illud nom̃ quod ds̃ .ẽ.
nullinaturae rationabili in cognitum omni mođ eẽ putauit. Haec ẽ enĩ uera oĩ duunitatis. uttreaturaeratio¬
nabib Ñ omnino in cognitus possit abscondi exceptis paucis in quibus natura rationalis. Nimiũ deprauata ẽ
ꝓpemodum om̃s gentes dm̃ eẽ fatent᷑. Lic& diuersis errorib: uerum dm̃ agnoscere impediantur. Quod
uero in psalmis legit᷑. Notus iuidaea tantum ds̃. Q legiti mocultu tantũ modo uerum dm̃ cognouerunt¬
& coluer̃ in hoc uero qđ pater ẽ xp̃i. ꝑquemtollit peccata mundi Ignotum fuit antequam uenis s& xp̃s

Expanded text:
tia itidem corporali secundum fidei regulam sanamque doctrinam. Nam praesentia spiritali cum eis erat semper, et cum tota Ecclesia sua in hoc mundo usque in consummationem saeculi. » Quod vero ait, ut ad superiora redeamus, Manifestavi nomen tuum hominibus, quos dedisti mihi, non illud nomen quod Deus es, sed illud nomen quod Pater meus es: quod nomen manifestari non potest sine illius Filii manifestatione. Nam vero illud nomen quod Deus est, nulli naturae rationabili incognitum omnimodis esse putavit. Haec est enim verae vis divinitatis, ut creaturae rationali non omnino incognitus possit abscondi, exceptis paucis in quibus natura raPropemodum omnes gentes Deum esse fatentur, licet diversis erroribus agnoscere impediantur. Quod vero in Psalmis legitur, « Notus iet coluerunt: in hoc vero quod Pater est Christi per quem tollit peccata, ignotum fuit antequam venisset Christus
Abbreviated transcription (Latin):
tolae adromanos: Qui factus ẽ .ei. ex somine dauid scđm carnẽ qui predestinatus .ẽ. filiusdi hurtute

Expanded text:
tola ad Romanos: « Qui factus est ei ex semine David secundum carnem, qui praedestinatus est Filius Dei in virtutetola ad Romanos: « Qui factus est ei ex semine David secundum carnem, qui praedestinatus est Filius Dei in virtute
Abbreviated transcription (Latin):
uerborum .ẽ quam habui apudte prius quammundus e&. in hoc ual& qđ ait & nuno clarificame
hoc est sicut tuno ita & nuno sicut tuno prae destinatione. Ita nunc ꝑfectione fachimundo
quod apud te lam fuerat inmundum. fao in suo tempore qđ ante omniatem pora statuisti. Conuenit
nos intollegere i hoc loco praedestinationẽ daritatis humanae. quae hillo .ẽ. Natura ex mortali
in mortalom apud patrom futurae & hoc lam p̃distinando factum fuisse ante quam mundus eãt
quodinmundo &iam suo tempore fier& sicut enim de nob diẽ apłs si cut elegit i ipso antomundi
constitutionẽ. Nec formid a redebemꝰ praedestinatum dicere filiumdĩ scđm humanitatem qui hi¬
tem poresuo uenit hmundum ante tam̃ omã tempora p̃destinatus ẽ. illud aut̃ praedestinatũ fuit
quod nondum erat ut fier& qđ ds̃ uoluit ut eã. Dequa prȩdestinatione ait apłs. in principio epis¬

Expanded text:
verborum est, quam habui apud te priusquam mundus esset. In hoc valet quod ait, et nunc clarifica me, verborum est, quam habui apud te priusquam mundus esset. In hoc valet quod ait, et nunc clarifica me, hoc est, sicut tunc, ita et nunc; sicut tunc praedestinatione, ita nunc perfectione: fac in mundo quod apud te fuerat ante mundum, fac in suo tempore quod ante omnia tempora statuisti. Convenit nos intelligere in hoc loco praedestinationem claritatis humanae, quae in illo est, naturae ex mortali immortalem apud Patrem futurae, et hoc jam praedestinando factum fuisse antequam mundus esset quod in mundo etiam suo tempore fieret. Sicut de nobis dixit Apostolus: Sicut elegit in ipso ante mundi constitutionem. tempore suo venit in mundum, ante tamen omnia tempora praedestinatus est. Illud autem praedestinatum fuit, quod nondum erat ut fieret, quod Deus voluit ut esset, de qua praedestinatione Apostolus ait in epis
Abbreviated transcription (Latin):
& consummaui. statim subiunexit futuri tem poris uerbũ faciã nisi qđ omã dõ sunt praesentia & indi¬
uina praedestinatione futura. quasitrans acta credenda sunt. Quodenim futuram fier& ut fier& hoc
enimtrans actum fuit. Egoteclarificaui quasidxiss&. egotelarificabo praedicationis gloria quã in discipu¬
lissuis totomundo efficit᷑ dumopus con summabo passionis meae & resurretionis quod de distimihiut faciam
Sedͥ nunc uero clarificam &upater. dicen doenim tecdarificaui suꝑterram. soautem a patre apud eundem
patrem postulat clarificandum Modum profecto utrusq clarificationis ostendit gloriam ipsequippe
patrem clarificauit suꝑ terram eum gentibus praedicando pateruero ipsum apud sem& ipsum ad suam
dex teram conlocando subuinexit. Claritatem quam habui apudte prius quam mundus fier&. Ordo¬

Expanded text:
» et « consummavi, » statimque subjunxit futuri temporis verbum, « faciam, » nisi quod omnia Deo sunt praesentia, et in di» et « consummavi, » statimque subjunxit futuri temporis verbum, « faciam, » nisi quod omnia Deo sunt praesentia, et in divina praedestinatione futura quasi transacta esse credenda sunt? Quod enim futurum fuit ut fieret, hoc ei quasi transactum fuit. « Ego te clarificavi. » Quasi dixisset: Ego te clarificabo praedicationis gloria, quam in discipulis meis toto mundo effundam, dum opus consummabo passionis meae et resurrectionis, quod dedisti mihi ut faciam. « Et nunc me clarifica tu, Pater. » Dicendo enim, te clarificavi super terram, se autem a Patre apud eumdem Patrem postulat clarificandum modo, profecto utriusque clarificationis ostendit gloriam. Ipse quippe Patrem clarificavit super terram, eum gentibus praedicando: Pater vero, ipsum apud semetipsum ad suam dexteram collocando, subjunxit: « Claritate quam habui, priusquam mundus e
Abbreviated transcription (Latin):
minui potest. sed haec clarificano ad nocitiam dĩ patris ꝑtinex. Vtresur rectionis gloria infilio
Sequitur. Sicut dedistiei potestatem omnis carnis. Id ẽ omnis hominis a parto totũ carophon sde
Haed ait ut ostendore magis acmagis. quomodo clarificaturus e&̃ patrẽ sicut ergo dedsior
testatem inquit omnis carnis Itatedarificex filius id .ẽ notumte faciat omni carniquam deder
Sicenim dedisti u tomne quod de disti d& cis uitam aeternam. Elaeo ẽ uita aecerna ui cognosiat
tesolum uerum dm̃ & quem misi sti ihm̃ xp̃m Ordo uerborum .ẽ. Vt te & quem misisti xp̃m ihi
Cognoscant solum uerum dm̃. plena cognitiodĩ patris & filu & sp̃s sc̃ plena õ & ꝑfecta uita atur a¬
ꝑfectauita aecerna summabeatitudo ẽ. summ ab eatitudo non .ẽ nisi inuita aecerna. Idea dixit

Expanded text:
minui potest. Sed haec clarificatio ad notitiam Dei Patris pertinet, ut resurrectionis gloria in Filio minui potest. Sed haec clarificatio ad notitiam Dei Patris pertinet, ut resurrectionis gloria in Filio oto orbe per me. » Sequitur: Sicut dedisti ei potestatem omnis carnis. Id est, omnis hominis, a parte totum, caro pro homine. Haec ait ut ostenderet magis ac magis quomodo clarificaturus esset Patrem. « Sicut ergo dedisti ei potestatem, inquit, omnis carnis, ita te clarificet Filius; id est, notum te faciat omni carni, quam dedisti ei. Sic enim dedisti. Ut omne quod dedisti ei, det eis vitam aeternam. Haec est vita aeterna, ut cognoscant te solum verum Deum, et quem miscognoscant solum verum Deum. Plena cognitio Dei Patris, et Filii, et Spiritus sancti, plena est et perfecta vita aeterna, summa beatitudo est; summa beatitudo non est nisi in vita aeterna; ideo dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
finen tmporis Ñhahohit E tomnis piae nrãe intentionis actionisq finis ipsaerit. Propt̃ hoc sacra¬
mintis eius imbuere. ꝑ ropt̃ hanc mirabilibus ẽ operib & sormonibus erudiam᷑. Propterhano
spm̃eius pignus accepimus. Propter hanc in eum credimꝰ &speramꝰ. &euis amore quantum ipsedonat
efficiamur digni ꝑhanc pacem i pressuris omnibus consolamur. ꝑhanca pressuris omnibus
lberamur Propter hanc omnom tribulationem fortiter sustinemus. Vt in hac sine ulla tribula¬
Potuit silenter haec eadem uerba orationis patrifilius dicere sed oratio filui doctrina est
discipulorum Nec non &corum quuliorum exempla sequi uoluissent uel eorũ scriptalegere
Dỹe uenithora : Hora itaq passionis ad propinquat. Clarifica filumtuum id ẽ resurreo¬
tionis gloriã. praecedat humilitas passionis & sub sequaturcito resurrectionis darificatio
sequitur ut filiustuus clarific&te. Clarificatio patris aeternaest. quae nec augeri neo

Expanded text:
finem temporis non habebit; et omnis piae nostrae intentionis actionisque finis, ipsa erit. Propter hanc sacramentis ejus imbuimur, propter hanc mirabilibus ejus operibus et sermonibus erudimur, propter hanc Spiritum ejus pignus accepimus, propter hanc in eum credimus et speramus, ut ejus amore, quantum ipse donat, efficiamur digni; per hanc pacem in pressuris omnibus consolamur; per hanc et a pressuris omnibus liberamur; propter hanc omnem tribulationem fortiter sustinemus, ut in hac sine ulla tribulaPotuit silenter haec eadem verba orationis Patri Filius dicere; sed oratio Filii doctrina est discipulorum, nec non et eorum qui illorum exempla sequi voluissent  Ms., voluerint, vel eorum scripta legere. Dixit: Venit hora. Hora itaque passionis appropinquat. Clarifica Filium tuum, id est, resurrectionis gloriam praecedat humilitas passionis, et subsequatur cito resurrectionis clarificatio. Sequitur: Ut Filius tuus clarificet te. Clarificatio Patris aeterna est, quae nec augeri nec
Abbreviated transcription (Latin):
tunc eũ illi lapidare uoluer̃ non dixit hoc interĩ quoduidetis quod aspicitis quod mesolum putatis
homosum hominẽ dicentẽ uobis quod audiuit a dõ quare uultis occidere nisi quia nonestis filii
abrahae. & tam̃ superius ait. scio qui a filii abrahae estis. Non negauit eorũ originem sed facta
nondenrar ne eabrta lare farti. il doteredes d s̃alos ee horeditauit istos adoptauit. Itisuntsequi abolita

Expanded text:
Tunc eum illi lapidare voluerunt. Non dixit hoc. Interim quod videtis, quod aspicitis, quod me solum putatis, Tunc eum illi lapidare voluerunt. Non dixit hoc. Interim quod videtis, quod aspicitis, quod me solum putatis, homo sum. Hominem dicentem vobis quod audivit a Deo, quare vultis occidere, nisi quia non estis filii Abrahae? Et tamen superius ait: Scio quia filii Abrahae estis. Non negavit eorum originem, sed facta Non de carne Abrahae facti illi cohaeredes: Deus illos exhaereditavit, istos adoptavit. » Isti sunt de quibus a
Abbreviated transcription (Latin):
abraham. Non quia dñs non audebat rep̃hendere abrahã sed taliserat abrahã qui non rep̃hender&
adnõ sed potius lauda retur tam̃ istiui debantur eum ꝓuocare ut aliquid malidicer& de abrahã.
& esset occasio faciendi quod cogitabant: pat̾̃ nos t̃ abrahã ẽ. dudiamus quomodo eis responditdñs
cum illorum dampnatione laudans abrahã. diciteis ins si filuabrahae estis opera abra hae facite
Nuncaut̃ quȩritisme int̃ficere hominem qui ueritate uobis locutussum quã audiui adõ hoc
abrabur naneas me erc̃giure rorin idumoratie lobis loctustum qua duluu÷ audicdirqun
abra ham non fecit. ecceille laudatus isti dampnati. ab rahã nonerat homicida. nondico inquit
ego dñs sum abrahae quod si diceremuerũ dicerẽ. Nam dix̃ alioloco ante abrahã egosum

Expanded text:
e  Aug., aude reprehendere Abraham. Non quia Dominus non audebat reprehendere Abraham, sed talis erat Abraham, qui non reprehenderetur e  Aug., aude reprehendere Abraham. Non quia Dominus non audebat reprehendere Abraham, sed talis erat Abraham, qui non reprehenderetur a Domino, sed potius laudaretur. Tamen isti videbantur eum provocare ut aliquid male diceret de Abraham, et esset occasio faciendi quod cogitabant. Pater noster Abraham est. « Audiamus, quomodo eis respondit Dominus, cum illorum damnatione laudans Abraham. Dicit eis Jesus: Si filii Abrahae estis, opera Abrahae facite. Nunc autem quaeritis me interficere, hominem qui veritatem locutus sum vobis, quam audivi a Deo. Hoc Abraham nAbraham non fecit. Ecce ille laudatus, isti damnati: Abraham non erat homicida. Non dico, inquit, ego Deus sum  Aug., Dominus sum Abrahae: quod si dicerem, verum dicerem. Nam dixit de alio loco: Ante Abraham ego sum.
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas patris quamuidit apud patrẽ seui disse loquitur. quia ipseest ueritas patris quã uiditapud
patrem ipse est enim uerbum quod uerbũ erat apuddm̃. Istier gomalũ qđ faciunt qđ dñs obiurgat
& corripit ubi uider̃ apud patrẽ suum cum audierimus in consequentib apertius dictum quis sit
eorum pat̃. tunc intellegemus qualia uider int apudtalẽ patrem. Adhuc enĩ nominat patrẽipsoꝵ
paulo superius abrahã comme morauit sed carnis originẽ ñ uitae similitudinem. Dicturus alterũ¬
patrem illorũ qui nec genuiteos nec creauit ut homines essent sed tam̃ filii erant eius in quantũ
malierant non inquantum homines erant in quo imitati non in quocreati. Responder̃ & dixer̃ ei¬
pat̃ nost̃ abrahamẽ. quasi tu quid dicturus es contra abrahã dutsi aliqui potes aude rep̃hendere

Expanded text:
veritas Patris, quam vidit apud Patrem: se vidisse loquitur, quia ipse est veritas Patris, quam vidit apud veritas Patris, quam vidit apud Patrem: se vidisse loquitur, quia ipse est veritas Patris, quam vidit apud Patrem. Ipse est enim verbum, quod Verbum erat apud Deum. Isti ergo malum quod faciunt, quod Dominus objurgat et corripit, ubi viderunt apud patrem suum, cum audierimus in consequentibus apertius dictum qui sit eorum pater, tunc intelligemus qualia viderint apud talem patrem. Adhuc enim non nominat patrem ipsorum. Paulo superius Abraham commemoravit, sed carnis originem, non vitae similitudinem dicturus. Alterupatrem illorum, qui nec genuit eos, nec creavit, ut homines essent; sed tamen filii erant ejus, in quantum mali erant, non in quantum homines erant, in quo imitati, non in quo creati. VERS. 39.-- ResPater noster Abraham est. Quasi: Tu quid dicturus es contra Abraham? aut si aliquod potes audere, reprehend
Abbreviated transcription (Latin):
inse. Iuda eiuero tã quã desua libertate suꝑbientes de dignati sunt feri
liberi cumessent serui peccati. Ideo aut̃ seliberos eẽ dixer̃ quia semen ab rahae erant uidergoeis
ad haec rospondit dñs audiamus Scio inquit qui a filii abrahȩ estis sed quaeritisme int̃ficere. Agnosco
carnisoriginem non cordis fidem filu abrahae estis sed secundũ carnẽ ideo quȩritis me occidere inquit
Sermo e nim mecs non capit in uobis id est non hab& locum inuobis Si sermomeus caper&ura uobis
caper& utiq uos quidest ergo non capit a uobis idẽ non capit coruestrũ qui a non recipitur a corde
ur̃o Audistis certe dñm dicente scio quii filu a brahae estis duditequid postea dicat : Ego quo duidi
ne occidere. hoc apud abrahã num quã uider̃. Dicit quae ui dicpud patrẽ meũ
loquor ueritatem uidi ueritatẽ loquor qui aueritassũ Si enĩ dñs ueritatẽ loquitur. quia ipse ẽ

Expanded text:
in se. Judaei vero, tanquam de sua libertate superbientes, dedignati sunt fieri liberi, cum essent servi peccati. Ideo autem se liberos esse dixerunt, quia semen Abrahae erant. Quid ergo eis ad haec respondit Dominus, audiamus. Scio, inquit, quia filii Abrahae estis, sed quaeritis me interficere. Agnosco carnis originem, non cordis fidem. Filii Abrahae estis, sed secundum carnem. Ideo quaeritis me occidere, inquit. Sermo enim meus non capit in vobis. Id est, non habet locum in vobis. Si sermo meus caperetur a vobis, caperet utique vos: quid est ergo, non capit in vobis: id est, non capit cor vestrum? quia non recipitur a corde vestro. Audistis certe Dominum dicentem: Scio quia filii Abrahae estis: audite quid postea dicat: Ego, inquit, qu dixit eis: Quaeritis me occidere. Hoc apud Abraham nunquam viderant. Dicit: Quae vidi apud Patrem meum, loquor. Veritatem vidi, veritatem loquor; quia veritas sum. Si enim Dominus veritatem loquitur: quia ipse est
Abbreviated transcription (Latin):
Responderunt ergo ludaei tudete testi moniũ dicis testimoniũ tuũ nonẽ uerũ. Videamus quidaudiant
uiuere cupientes interi mista distantia distinguat aures mentesq nrãs & audiamus qui diuda eis res¬
ponderitdñs Responditiũs & dixit eis & si egodeme testimoniũ ꝑhibeo uerum est testimoniũ¬

Expanded text:
Responderunt ergo Judaei: Tu de te testimonium dicis: testimonium tuum non est verum . Videamus Responderunt ergo Judaei: Tu de te testimonium dicis: testimonium tuum non est verum . Videamus  per Christum vivere cupientes. Interim ista distantia distinguat aures mentesque nostras, et audiamus quid Judaeis responderit Dominus. « Respondit Jesus, et dixit eis: Et si ego de meipso testimon
Abbreviated transcription (Latin):
bit in futuro tenebras dampnationis sedlucom pocius uitae ubinum quã prorsus moriatur habebit
Itaq fr̃smei sequamurx pm̃ lumen mundi ne ambulemus intenebris. Tenebrae m&uendae sunt
morum nonoculorum & si oculorũ non exteriorum sed interiorum. Vnde discernitur non album
iucernas ꝓph&icas accendit &misit. De hiserat &iã iohannes baptista cuitam magnum ipsum lum̃
quod est dñi xp̃s ꝑ hibuit testimoniũ qualenulli hominum ditenim innatus mulierũ non surrexit maios
lobannebaptista hic tam̃ quonemoerat maior innatus mulierũ. Dictded nõ nr̃o iniu xp̃o Egoquidem
bapti ⁊ouos inaqua qui aut uenit postme fortiormee cuius non sum dignus caltia mentum solu ere
Videte quemammodum selucerna diei summittat. Lucernamuero ipsum iohannem fuisse dñsipse
testatur. Illeerat inquit lucerna ardens & lucens. &uos uoluistis adhoram exultare in lumine eius

Expanded text:
bit in futuro tenebras damnationis, sed lucem potius vitae, ubi nunquam prorsus moriatur, habebit. » « Itaque, fratres mei, sequamur Christum lumen mundi, ne ambulemus in tenebris. Tenebrae metuendae sunt morum, non oculorum; et si oculorum, non exteriorum, sed interiorum, unde discernitur non album lucernas propheticas accendit et misit. De his erat etiam Joannes Baptista, cui tam magnum ipsum lumen quod est Christus, perhibuit testimonium, quale nulli hominum. Ait enim: In natis mulierum non surrexit major Joanne Baptista . Hic tamen, quo nemo erat major in natis mulierum, dicit de Domino nostro Jesu: Ego quidem baptizo vos in aqua, qui autem venit post me, fortior me est: cujus non sum dignus calceamentum solvere . Videte quemadmodum se lucerna diei summittat. Lucernam vero ipsum Joannem fuisse Dominus ipse testatur. Ille erat, inquit, lucerna ardens et lucens; et vos voluistis ad horam exsultare in lumine ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
supom̃s & qđ uidit & audiuit hodoquitur. hab& enim & patrẽ ipse filius dĩ h ab& & patrẽ & audiuit
apatre & qđ audiuit a patre quidem quis hoc explicat quando linguamea quando cormm̃ sufficere
potest uel coradintellegendũ uellingua ad ꝓferendũ: quidẽ qđ filius audiuit a patre. forte filius
uerbum patris audiuit litimo filius uerbum patris est. Cum ergo uerbũ difilius sit filius aut̃ locutus ẽ¬
nobis non uerbum suum sed uerbũ patrisse nobisloquiuoluit qui uerbum patrisloquebatur. hoc
testatur & testimonium eius nemo accepit . sine mo utquiduenit : quorũ dãergoͤ ne moest qui dã

Expanded text:
tur. Habet enim et Patrem ipse filius Dei, et audivit a Patre. Et quod audivit a Patre, quid est? quis hoc explicat? Quando lingua mea, quando cor meum sufficere potest, vel cor ad intelligendum, vel lingua ad proferendum? Quid est quod Filius audivit a Patre? Forte Filius est, Verbum Patris audivit. Imo Filius Verbum Patris est. Cum ergo Verbum Dnobis, non verbum suum, sed Verbum Patris, se nobis loqui voluit, qui Verbum Patris loquebatur. Hoc testatur; testimonium ejus nemo accepit. » Si nemo, ut quid venit? Quorumdam ergo nemo. Est quida
Abbreviated transcription (Latin):
exaltatus est ut &ibi apparer& quidẽ illũ oport& crescere meaut̃ minui. hocẽ illũo port& exaltari
meaut̃ humiliari hocenĩ significat &ipsa creaturalucis. Nam xp̃s natusẽ dieb crescentib: lobsuero
nos & in illo & ꝑillũ ut ille crescatin nobis donec ꝑueni amꝰ ad ꝑfectũdiem. Audi amus adhuc quidioħs
modo ergo de traloquitur om̃is homo t̃renus ẽ & dũ t̃rena loquitur de t̃raloquitus. quiergo mnlu¬
oport& crescere meaut̃ minui. Ergo iohannes qđ adio hannẽ ꝑtin& det̃raẽ & de t̃raloquitur. Si quid¬

Expanded text:
ut et ibi appareret, quid est, illum oportet crescere, me autem minui, » hoc est, illum oportet exaltari, me autem humiliari. Hoc enim significat et ipsa creatura lucis. Nam Christus natus est diebus crescentibus, Joannes vero nos in illo, et per illum, ut ille crescat in nobis, donec perveniamus ad perfectum diem. Audiamus adhuc quid JoanJoannes. » Quomodo ergo de terra loquitur? Omnis homo terrenus est, et dum terrena loquitur, de terra loquitur; qui vero illuoportet crescere, me autem minui. Ergo Joannes, quod ad Joannem pertinet, de terr
Abbreviated transcription (Latin):
ibi absconditur unde ꝓcessit quia enim in paradiso mulieruiro ꝓpinauit mortẽ a sepulchromulier uiris
ad nuntiat uitam & dict a suiuiuificatintis narrat quae mortisoeri serpentis uerba narrauerat. asi huma
genere non uerbis dñs sed rebus dicat dequam anu uobis in latus est potus mortis. de ipsa suscipite poculũ uitae
rrectionis eius gloriam & pi&atis uiscera consideramus. citius enimamorte uoluit surgere ne nostra diu
anima in infidelitatis morte remaner&¬

Expanded text:
ibi abscinditur, unde processit. Quia enim in paradiso mulier viro propinavit mortem, a sepulcro mulier viris ibi abscinditur, unde processit. Quia enim in paradiso mulier viro propinavit mortem, a sepulcro mulier viris annuntiavit vitam, et dicta sui vivificatoris narrat, quae mortiferi serpentis verba narraverat. Ac si humano generi non verbis Dominus, sed rebus dicat: De qua manu vobis illatus est potus mortis, de ipsa suscipite poculum vitae.resurrectionis ejus gloriam, et pietatis viscera consideremus. Citius enim a morte voluit resurgere, ne nostra diu anima in infidelitatis morte remaner
Abbreviated transcription (Latin):
uestigia que mre cognouit sed eimagist̃ dicit noli metangere . non qui a postre surrectionem dñs tactum tennuit
feminarum cumdeduabus adie polchrũ eius scri pͣsit acceserunt & tenuerunt pedes enus sed curtangi non debeat
ratio quoq additur cum subinfortur non dumenĩ ascendi a dpatremmeum: In corde & enim nostro tuncibs ascende
adpatrem cumae qualis creditur patri nam quis quiseum ae qualem noncredit patri ad huc in eius pettore adpa¬
dñs non ascendit. Ille ergo ihm ueraciter tangit quipatri filium co&nũ credidit Iadeauti a hontom mens e dieis
nostrum sed distinete loquens indicat quia eundem patrem & dm̃ dissimilit̃ hab& ipse quã nos ascondo ad pagre
meum ui delic& ꝑnaturã. & patrẽ urm ꝑ gratiam. quiaenim ego homo dĩ miliẽ qui a uos ab errore liberat
uit : Vlenit maria magdalene adnuntians discipulis qui auididnm̃ & haec dix̃ mihi : Ecce humanigeneri sculp

Expanded text:
estigia, quem recognovit, sed ei magister dicit: Noli me tangere. Non quia post resurrectionem Dominus tactum renuit feminarum, cum de duabus ad sepulcrum ejus scriptum sit: Accesserunt et tenuerunt pedes ejus. Sed cur tangi non debeat, ratio quoque additur cum subinfertur: Nondum enim ascendi ad Patrem meum. In corde etenim nostro, tunc Jesus ascendit ad Patrem, cum aequalis creditur Patri. Nam quisquis eum aequalem Patri non credit, adhuc in ejus pectore ad Patrem non ascendit. Ille ergo Jesum veraciter tangit, qui Patri Filium coaeternum credit. Vade ad fratres meos, et dic eis: nostrum? Sed distincte loquens indicat quia eumdem Patrem et Deum dissimiliter habeat ipse quam nos. Ascendo ad Patrem meum, videlicet per naturait. Venit Maria Magdalene annuntians discipulis: Quia vidi Dominum. Et haec dixit mihi. Ecce humani generis culpa
Abbreviated transcription (Latin):
cognitum quẽ ipsa continuo plangit desiderio. dicitei ihs maria. postquã eam cõmuniuo cabulo
appollauit & sexu & agnitus nonẽ uocat ex nomine. Atsi a ꝑtedicat ei. recognosceeum a quore cognosceris ꝓfecto quoc
ex nomine scitur acsi a ꝑtedñs dicat nonte generaliter utceteros sed specialit̃scio mariaergo quia uocatur ex nomine
quae rere docebat. Iamuero ab euangelista non subditur quid mulier fecerit sed exeo innustur quod dudiuit cui dr̃
Nolime tangere non dumenĩ a scendi ad patrẽ meũ : In hi snãq uerbis ostenditur quod maria amplecti uoluit eius

Expanded text:
cognitum, quem sic ipsa continuo plangit desiderio. VERS. 16.-- Dicit ei Jesus: Maria. Postquam eam communi vocabulo appellavit ex sexu, et agnitus non est, vocat ex nomine. Ac si aperte ei dicat: Recognosce eum a quo recognosceris. Perfecto quex nomine scitur: ac si aperte Dominus dicat, non te generaliter ut caeteros, sed specialiter scio. Maria ergo, quae vocatur ex nomine, quaereret, docebat. Jam vero ab evangelista non subditur quid mulier fecerit, sed ex eo innuitur quod audivit, cui dicitur: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem meum. In his namque verbis
Abbreviated transcription (Latin):
dñm de monumento
iento & nescimus ubi posuerunt eum A morenimio turbata dum quem quȩ siuit non inuenit: Cuc unrit
dum corpus illius tantum modo quȩ rerent in sepulero. Exut ergo p&rus & ille alius discipulus &uenerunt ad
numentum Currebant duo simul & ille alius discipulus praecucurrit citius p&ro & uentt primus ad monumertũ
duertendahic & commonenda recapitulatio. quomodo reditum est adidquod fuerat praetermis sum & ta
iã si hoc sequer&ur adiunctum est. Cum enim iam dixss& uenerunt ad monumentum regres sus est ut narrar& quomodo
nerint atquacait . Eurrebant autem duosimul & cetera: ubiostendit quod praccurrens ad monumentum proruen
illealius discipulus quemseipsum significat. sed tam quam de aliomore scãe seripturȩ cuneta narrat. &cum se lnlinas

Expanded text:
num de monumento, et nescio ubi posuerunt eum. Amore nimio turbata, dum quem quaesivit non invenit, cucurrit ddum corpus illius tantummodo quaereret in sepulcro. Exiit ergo Petrus et illmonumentum. Currebant autem duo simul, et ille alius discipulus praecucurrit citius Petro, et venit primus prius ad monumentum. Advertenda hic et commendanda recapitulatio quomodo reditum est ad id quod fuerat praetermissum, et tanquam hoc sequeretur adjunctum est. Cum enim jam dixisset Venerunt ad monumentum, regressus est ut narraret quomodo venerunt, atque ait: Accurrebant autem duo simul, etc. Ubi ostendit quod praecurrens ad monumentum prior venerit ille alius discipulus, quem seipsum significat, sed tanquam de alio more sanctae Scripturae cuncta narrat. Et cum se inclinas
Abbreviated transcription (Latin):
tere nom̃ xp̃i factus est menbrũ xp̃i : quiadũ infirmitatẽ suã studuit humilit̃ agnoscere. illiuscel¬
situdinem meruitueraut̃ obtinere : : Quisnã sit continuo exprimit dũ subiungit : Ego uox claman¬
tis indeserto : Sctis qui a unigenitus filius uerbũ patris uocatur. lo hanne ad testante qui ait:
ne cognoscitis. quia prius uox sonat ut uerbũ postmodũ possit ꝑ loħsergo uocem seeẽ asserit:
qui a uerbũ praecedit : Aduentũ itaq domipicũ precurrens uox dr̃ : quia ꝑ eius ministeriũ

Expanded text:
i, quia dum infirmitatem studuit humiliter agnoscere, illius celsitudinem meruit veraciter obtinere. Quisnam sit, continuo exprimit, dum subjungit: Ego vox clamantis in deserto. Scitis quia unigenitus Filius Verbum Patris vocatur, Joanne attestante, qe cognoscitis quia prius uox sonat ut uerbum postmodum possit audiri. Iohannes ergo uocem se esse asserit quia Verbum praecedit. Adventum itaque Dominicum praecurrens vox dicitur, quia per ejus ministerium,
Abbreviated transcription (Latin):
rerat & tam quã ei dicer&ur . Curergo morieris si non habespeccatũ: quid ebebat᷑ mortis
supplicium. Continuo subiecit. sed uttognoscat mundus quia diligo patrẽ. & sicut mandatum
dedit mihipater sic facio surgite eamus hinc discumbens enim discumbentibus loquebatur
eamꝰ autem d ix̃ quo nisi ad illum locũ ubi fuerat tradendus. e morui traditus quinullũ habebat
meritum mortis sed habebat ut morir&ur mandatum patris. sequitureñ. ego sumuitis¬
sicutonimouis agnus p&ralapis angularis ꝑsimilitu dinẽ dr̃ xp̃s. Ita &utis ꝑ similitudinẽ dictus ẽ¬

Expanded text:
rerat, et tanquam ei diceretur: Cur ergo morieris, si non habes peccatum cui debebatur mortis rerat, et tanquam ei diceretur: Cur ergo morieris, si non habes peccatum cui debebatur mortis supplicium, continuo subjecit: Sed ut cognoscat mundus, quia diligo patrem, et sicut mandatum dedit mihi Pater, sic facio. Surgite, eamus hinc. Discumbens enim discumbentibus loquebatur. Eamus autem dixit; quo? nisi ad illum locum, unde fuerat tradendus. Est igitur morti traditus, qui nullum habebat meritum mortis: sed habebat ut moreretur. mandatum Patris. » Sequitur enim: CAPUTSicut enim ovis, agnus, leo, petra, lapis angularis per similitudinem dicitur Christus, ita et vitis
Abbreviated transcription (Latin):
quae generalitermundi appellantur . Totus itaq mundus seruit suo creatori non deceptor:
redemptori non interemptori & regitur dispensationediuina ñ himici uersutia subuer¬
titur. Pra &er homines partes illius qui prosua uoluntate nine cessitate aliqua sesubicunt diabolo
Vnde & a płs ait nũ ẽ nob̵ conluctatio aduersus carnem & sanguinẽ. id est aduersus homines
sed a duersus potestatos & rectorer tenebrarum harum id ẽ peccatorũ quinten ebris manent hiquita¬
fd aquos pestores angolos cẽ desertores designat sed sunt quiꝑ gratiamdĩ iuon proptus meritis
anbulate sed gratiasdõ quieruitnos sicut idem dicit apłs. de potestate tenebrarũ &e transtulit
hrregnum filis caritatissuae in quo princeps huius mundi. hoc est tenebrarum harũ . ũhabebat
quicquam : quia neq cum peccato d s̃ uenerat. nec eius carnem depeccati pro pagine iurgo pepe¬

Expanded text:
quae genquae genredemptori, non interemptori; et regitur dispensatione divina, non inimici versutia subvertitur praeter homines partes illius, qui propria voluntate, non necessitate aliqua, se subjiciunt diabolo, unde et Apostolus ait: Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, id est, adversus homines, sed adversus potestates et rectores tenebrarum harum , id est, peccatorum, qui in tenebris manent iniquitatis quos rectores angelos esse desertores designant, sed sunt qui per gratiam Dei, non propriis meritis  ut filii lucis ambulate, sed gratia Deo qui eruit nos, sicut idem dicit Apostolus de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum filii claritatis suae, in quo princeps hujus mundi, hoc est, tenebrarum harum, non habebat quidquam, quia neque cum peccato Deus venerat, nec ejus carnem de peccati propagine virgo pepe
Abbreviated transcription (Latin):
atq ii mortale facere quod mortale suscepit ex nobis & addex teram constituore patris
utcum factum fuerit credatis. illud utiq dicit quod factum fuerit : quod eum post mortem uisuri
erant uiuentem & ad patrem ascendentem . quo uiso illud fuerant credituri quodipse e& xp̃s
sifilius dĩ e& Cum eum uider̃ moriturũ sedcum uider̃ eũ resurrexisse credebant in quo ante dubitabant
Et confirmata ẽ fides in cordibus eorũ quam illis praedixerat . qui&ore promisit. quid faotu¬
ruserat & opere compleuit qđ ante praedixit. deinde quid dicit lam non multa lo quaruob̵ cũ
uenitenim princeps mundihui quis nisi diabolus & in menon hab& quicquã. Nullum scilic& omnino
& quotiescumq mundi fuga in mala significatione ponitur nisiostendit nisi mundi istius am¬
tores & nondĩ. absitenim ut credamꝰ principem eẽ caeli & terrae & creaturarum omnium

Expanded text:
atque immortale facere quod mortale suscepit ex nobis, et ad dextram constituere Patris, atque immortale facere quod mortale suscepit ex nobis, et ad dextram constituere Patris, ut cum factum fuerit, credatis. Illud utique dicit, quod factum fuerit, quod enim post mortem visuri erant viventem, et ad Patrem ascendentem, quo viso illud fuerant crsi Filius Dei esset, cum eum viderunt moriturum: sed cum viderunt eum surrexisse, credebant in quo antea dubitabant, et confirmata est fides in cordibus eorum quam illis praedixerat, qui et ore promisit quod facturus erat, et opere complevit quod ante praedixit. Deinde quid dicit: Jam non multa loquar vobiscum, venit enim princeps mundi hujus: « Quis, nisi diabolus? Et in me non habet quidquam; nullum scilicet omnino et quotiescunque mundi figura in mala significatione ponitur, nihil ostendit, nisi mundi illius amatores, et non Dei. Absit enim ut credamus illum principem esse coeli et terrae, et creaturarum omnium,
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ simul nonduo sedunus xp̃s nosit quaternitas sed trinitas ds̃ sicutenĩ unus e homo animaratio¬
pilato crucispxus : xp̃s ihs̃ sed in formaserui item desingulis quib homo constat quis non ẽ derelictus in in ferno
xp̃s ihs̃ sed inanima sola quis resurrecturus triduo iacuit i sepulchro xp̃s ihs̃ sed in carne sola dr̃ erg̃¬
& in his singulis xp̃s. uerũ haec omã Non duo ueltres sedunus ẽ xp̃s. ldeo ergo dic̃ si diliger&is me
gauder&is utiq quiauado ad patrem: quõ naturae humanaegratulandum ẽ Eo quod as sumpta
a uerbo unigenito. Vt inmortalis constituer&ur incaelo. hoc enim modo selturum doxẽ ad patrẽ
non profecto ad illum ibat quicum illo erat. sed hoc erat ire adeũ & recipere a nob mutare

Expanded text:
autem simul non duo, sed unus est Christus, ne sit quaternitas sed trinitas Deus. Sicut enim unus est homo anima ratioautem simul non duo, sed unus est Christus, ne sit quaternitas sed trinitas Deus. Sicut enim unus est homo anima ratioio crucifixus? Christus Jesus, sed in forma servi. Item de singulis quibus homo constat. Quis non est derelictus in inferno? Christus Jesus, sed in anima sola. Quis resurrecturus triduo jacuit in sepulcro? Christus Jesus, sed in carne sola. Dicitur ergo in his singulis Christus; verum haec omnia non duo vel tres, sed unus est Christus. Ideo ergo dixit: Si diligeretis me, gauderetis utique, quia vado ad Patrem, quomodo naturae humanae gratulandum est, eo, quod assumpta est a verbo unigenito, ut immortalis constitueretur in coelo. Hoc enim modo se iturum dixit ad Patrem. Non profecto ad illum ibat qui cum illo erat, sed hoc erat ire ad eum, et recipere a nobis mortale,
Abbreviated transcription (Latin):
quod ibat ab eis quamuisuenturus e& adeos Nefor sangregem lupus hoc interuallo inuader&
pastore absente sed a quibus homo abscedebat dr̃ non relinquebat &idemipsexp̃s & homo¬
discedit ab eortun corlib quieum relin quuint morib non pedibus & uonieradillos quiconuer tuntur
adeum non facie sedfide & ac cedun adeum poncarne sed cartate sid iligereismne gaudere sutiq
qudo eer ehratr eiio adot equs pitt̃ iuos ot qe ẽ perquo digiturfilius nonẽ aequalis patri ꝑ hoc erat liurus
adpatremi bniquo usraturm ẽ uieu osiudicaturus e mortuos ꝑ illud uero quod ẽ de hndis patrinũ n
recessit apatre sed cumillo ẽ ubiq totus ꝑ diuinitatẽ quam nullus contine locus a gnoscamn genna
substantiam xp̃i diunam scilic& qua ce qualis ẽ patri humanam quamaior ẽ pater utrũq

Expanded text:
quod ibat ab eis, quamvis venturus esset ad eos: ne forsan gregem lupus hoc intervallo invaderet, quod ibat ab eis, quamvis venturus esset ad eos: ne forsan gregem lupus hoc intervallo invaderet, pastore absente. Sed a quibus homo abscedebat, Deus non relinquebat: et idem ipse Chridiscedit ab eorum cordibus, qui eum relinquunt moribus non pedibus, et veniet ad illos qui convertuntur ad eum non facie sed fide, et accedunt ad eum non carne sed charitate. Si diligeretis me, gauderetis utique, quia ego ad Patrem vado, quia Pater major me est. Per quod igitur Filius non est aequalis Patri, per hoc erat iturus ad Patrem, in quo venturus est vivos judicaturus et mortuos. Per illud vero, quod est aequalis Patri, nunquam recessit a Patre, sed cum illo est ubique totus per divinitatem quam nullus continet locus. Agnoscamus geminam substantiam Christi, divinam scilicet, qua aequalis est Patri, humanam qua major est Pater. Utrumque
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s precorde ad sistat audientis otiosus .ẽ sermo doctoris. Nemo enim docenti hominitribuat.
quod ex oredocentis intellegit. qui anisihtus sit quidoceat. doctoris lingua exterius inuacuũ
laborat. aliter itaq praedicantẽ xpm̃ audierunt iudaei. alit̃ apħ illi adiudicium istiad salutẽ¬
inpace relinquo uos Ipace iuenia muos hic relin quo illied&sequentibus relinomo eu queot¬
dissentire possimus : quid est quod dicit pacem meam do uob̵ & non dixit . pacem meã relinquo
uob fortassis que a liternuno alitertunc paxerit. Hic uero bellacumuitus habemus Ideonon
ad didit in eam Illic uero iaeterna pace ae ternaerit tranquillitas & concordia & talis pax
qualem illehabuit cum soipso quinullum habuit in scipso peccatum : Non quomo domundus dat
ego do uobis idẽ non quomodo inmundihomines saepesibi in suamalitia concordant e

Expanded text:
Spiritus cordi adsit audientis, otiosus est sermo doctoris. Nemo enim docenti homini tribuat Spiritus cordi adsit audientis, otiosus est sermo doctoris. Nemo enim docenti homini tribuat quod ex ore docentis intelligit, quia nisi intus sit qui doceat, doctoris lingua exterius in vacuum laborat. » Aliter itaque praedicantem Christum audierunt Judaei, aliter apostoli. Illi ad judicium, isti ad saluteIn pace relinquo vos, in pace inveniam vos. Hic relinquo, illic do, sequentibus relinquo, perveniendissentire possimus. » Quid est quod dicit: Pacem meam do vobis, et non dixit: Pacem meam relinquo vobis? Fortassis quia aliter nunc, aliter tunc pax erit; hic vero bella cum vitiis habemus, ideo non addidit meam: illic vero in aeterna pace, aeterna erit tranquillitas et concordia, et talis pax, qualem ille habuit cum seipso qui nullum habuit in seipso peccatum. Non quomodo mundus dat, ego do vobis. Id est, non quomodo in mundo  Ms., immundi homines saepe sibi in sua malitia concordant,
Abbreviated transcription (Latin):
uobis apuduos manens: illamansio dequa superius dexit. spiritalis .ẽ. quaesolis scĩsdatur. haec
uero dequa nunc dicit corporalis .ẽ desua praesentia corparali tantum modo dixit : quã utrũq
& iusti & impii uiderepotuerunt. illa in aecernũ beatificat liberatos haec in tempore uisitat
liberandos. Haeo in quit loquutus sum uob̵ apud uos manens utiq praesentia corporali una
docebit & sugger& uob̵ omã quaecumq. dixero uobis. multadixit audientib in fidelibus qua ein
eorum corda locum non inuenerunt. quia sps sos in tus eos nondocebat. multadicit cottidie per
scõs praedicatores quae dudientes hiterius non recipiunt quia sps sc̃s non suggerit eis hiteritus.
quae audierunt exterius. de quo recte promittitur : Ip seuos docebit omã : quianisi isdem

Expanded text:
vobis apud vos manens. Illa mansio, de qua superius dixit, et spiritalis est, quae solis sanctis datur. Haec vobis apud vos manens. Illa mansio, de qua superius dixit, et spiritalis est, quae solis sanctis datur. Haec vero de qua nunc dicit, corporalis est, de sua praesentia corporali tantummodo dixit, quam utrique et justi et impii videre potuerunt. Illa in aeternum beatificat liberatos, haec in tempore visitat liberandos. Haec, inquit, locutus sum vobis apud vos manens, utique praesentia corporali una et suggeret vobis omnia, quaecunque dixero vobis. Multa dixit audientibus infidelibus, quae in eorum cordibus locum non invenerunt, quia Spiritus sanctus intus eos non docebat. Multa dicit quotidie per sanctos praedicatores, quae audientes interius non recipiunt, quia Spiritus sanctus non suggerit eis interius, quae audierunt exterius. De quo recte promittitur: Ipse vos docebit omnia, « quia nisi idem
Abbreviated transcription (Latin):
quinon diligitime sermones meos non seruati ie sunt quipodirceumq
& spm̃ scm̃ num quã uident
Nec ipsum informadĩ.
ubiesdum patre & spũ sco panter in uisibilis. sed in formahominis ubi ẽẽ mundo uoluit patiendo
contemptibilis. Iudicando terribilis. Et sermonem quem audistis. ñ est meus sed eius quimisi tmepatris
quid est quod prius plurali numero sermones dixit. nuncautem singulari sermo fortassis prȩdicationis
ibi sermonis monstrar& hic uero seipsum qui est uerbum patris. & ideodicit non suum quia a seipso ñ ẽ
sed a patre. sicut nec sua est inago sed patris. nec suus filius sed patris. rec teigitur auctori tribuit
quicquid facit aequalis a quohab&. hoc ipsum quod illi .ẽ. indifferenter aequalis . haec loquutus sum
quis quid facit. de qualis a quohab&. hocipsum quodilli e. indifferenter aequalis: Haec loquutus sum

Expanded text:
QQuam vident, nec ipsum in forma Dei ubi est cum Patre et Spiritu sancto pariter invisibilis, sed in forma hominis ubi esse mundo voluit patiendo contemptibilis, judicando terribilis. Et sermonem quem audistis non est meus, sed ejus qui misit me, Patris. Quid est quod prius plurali numero sermones dixit, nunc autem singulari sermonem? fortassis praedicationis ibi sermones monstravit, hic vero se ipsum qui est Verbum Patris, et ideo dixit non suum quia a seipso non est, sed a Patre, sicut nec sua est imago sed Patris, nec suus filius sed Patris. Recte igitur auctor tribuit quidquid facit aequalis a quo habet hoc ipsum, quod illi est indifferenter aequalis. Haec locutus sumcit aequalis, a quo habet hoc ipsum, quod illi est indifferenter aequalis. Haec locutus sum
Abbreviated transcription (Latin):
& anris nos ad mandata illius uoluptatibus coartamus: Et pater meus diligeteũ qui a
opera quae pater facit haeo & similiter filius facit : Et quidiligit filiũ diligit &patrem
et quidiligitur a filio diligitur apatre : & ad eum ueniemus & mansionem apud eũ faciemꝰ:
quienim uere dm̃ diligit nec temptationis tempore recedit ab amoredĩ Ad hunc ueniunt
pater& filius spiritali accessione & mansionem apud eum habont: ille enim uero
amat cuiu s uidelic& mentem delectatio parua ex consensu non superat nã tanto quisq
a suꝑ no amoredis iungitur : quanto inferius delectatur: dilectio scõs discernit amundo
quae facit unanimes ħabitare in domo: in quadomo facit pater & filius mansionẽ quidonant
& ipsam dilectionem quibusdonent infine &iam suam manifestationem: dequamanifes¬
tatione discipulos interrogauit & audiuit adhano manifestationẽ. ꝑ dilec̃tionẽ ueniendũ. eẽ

Expanded text:
nos ad mandata illius voluntatibus  Ms., voluptatibus coarctamus. » Et Pater meus diliget eum. Quia nos ad mandata illius voluntatibus  Ms., voluptatibus coarctamus. » Et Pater meus diliget eum. Quia opera quae Pater facit, haec et similitet qui diligitur a Filio, diligitur a Patre, et ad eum veniemus et mansionem apud eum faciemus. Qui enim vere Deum diligit nec tentationis tempore recedit ab amore Dei, ad hunc veniunt Pater et Filius spiritali accessione et mansionamat, cujus videlicet mentem delectatio prava ex consensu suo non superat. Nam tanto quisque a superno amore disjungitur, quanto inferius delectatur. « Dilectio sanctos discernit a mundo, quae facit unanimes habitare in domo. In qua domo facit Pater et Filius mansionem: qui donant et ipsam dilectionem, quibus donent in fine etiam suam manifestationem. » De qua manifestatione discipulus interrogavit, et audivit ad hanc manifestationem per dilectionem veniendum esse.