comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
esto ita factũ sit urbs tam̃ illa ascanu regnũ
et tertiũ domiciliũ troianorũ deorũ abur¬
besilia mat̃ euersaẽ: Uta ũt belli reliquiȩ
ex duob populis unũ facerent : miserabile
coagulũ multus ante fusus utriusq san¬
guis fuit. Quidiã singillatim dicã subce¬
teris regib: totiens eadem bellarenoua¬
ta quaeructoriis finita uidebant᷑ : et tan
post foedus et pacẽ intergeneros et soceros.
eteorũ stirpẽ posterosq repetita
non paruũ indiciũ calamitatis huius fuit:
qđ portas bellinullus clausit illorũ. nullus
ergo illorũ sub tot diis praesidib: in pace
regnauit sipsorũ aut̃ regũ quiexitus fuer̃ xb
deromulo uiderit. adulatiofabulosa. qu aꝑ¬
hibet᷑ receptus incelũ. uiderint quidam
scriptores eorũ quieũ propt̃ ferocitatẽ a se¬
natu discerptũ ẽẽ dixer̃ subor̾ natũq nes¬
cio quẽ iuliũ ꝓculũ quieũ sibi apparuis se

Expanded text:
Esto, ita factum sit; urbs tamen ilia, Ascanii regnum Esto, ita factum sit; urbs tamen ilia, Ascanii regnum et tertium domicilium Troianorum deorum, ab urbe filia mater euersa est; ut autem belli reliquiae ex duobus populis unum facerent, miserabile coagulum multus ante fusus utriusque sanguis fuit. Quid iam singillatim dicam sub ceteris regibus totiens eadem bella renouata, quae uictoriis finita uidebantur, erumque post foedus et pacem inter generos et soceros et eorum stirpem posterosque repetita? Non parvum indicium calamitatis hujus fuit, quod portas belli nullus clausit illorum. Nullus ergo illorum sub tot diis praesidibus in pace rit. Ipsorum autem regum qui exitus fuerunt? De Romulo uiderit adulatio fabulosa, qua perhibetur receptus in caelum; uiderint quidam scriptores eorum, qui eum propter ferocitatem a senatu discerptum esse dixerunt subornatumque nescio quem Iulium Proculum, qui eum sibi apparuisse
Abbreviated transcription (Latin):
certaminũ tãquã theatrici spectatores: doneo
oratiorũ soror ꝓpt̃ curitios tres peremptos:
etiã ipsa tertia ex altera parte frater noferro
duob fratrib: ad deret᷑: neminus haberet
mortiũ etiã roma quae uicerat. Deinde ad
fructũ uictoriae alba subũsaẽ ubi post iliũ
quod grȩcȩ uerter̃ et post lauiniũ: ubi aeneas
regnũ peregrinũ atq fugitiuũ constitue¬
rat: tertio loco habitauerant numina illa
troiana: Sed more suo etiã inde iamfortasse
inigrauerant: ideo deletaẽ. Discesserant
uidelicet om̃s ad ytis arisq relictis dii: quib:
imperiũ illud steterat. Discesserint
sane ecceiam tertio: ut eis quarta roma
ꝓuidentissim&e crederet̃, Displicuerat
enĩ etalba. ubi amulius expulso fratre.
etroma placuerat ubi romulus oeciso
fratre regnauerat. ssed ante quã alba
dirueret᷑: tranfus us ẽ inquiunt populus
eĩ in romã : ut ex utraq una ciuitas fieret:

Expanded text:
certaminum tamquam theatrici spectatores, donec certaminum tamquam theatrici spectatores, donec Horatiorum soror propter Curiatios tres peremtos etiam ipsa tertia ex altera parte fraterno ferro duobus fratribus adderetur, ne minus haberet mortium etiam Roma quae uicerat. Deinde ad fructum uictoriae Alba subuersa est, ubi post Ilium, quod Graeci euerterunt, et post Lauinium, ubi Aeneas regnum peregrinum adque fugitiuum constituerat, tertio loco habitauerant numina illa Troiana. Sed more suo etiam inde iam fortasse migrauerant, ideo deleta est. Discesserant uidelicet omnes adytis arisque relictis di, quibus imperium illud steterat. Discesserant sane ecce iam tertio, ut eis quarta Roma prouidentissime crederetur. Displicuerat enim et Alba, ubi Amulius expulso fratre, et Roma placuerat, ubi Romulus occiso fratre regnauerat. Sed antequam Alba dirueretur, transfusus est, inquiunt, populus eius in Romam, ut ex utraque una ciuitas fieret.
Abbreviated transcription (Latin):
inspiciant̃ examine Nemo mili dicat.
magnus ille. atq ille: quiacũ illo etillo pug¬
nauit etuicit: Pugnant et ã gladiatores
uincunt enpsichabet p̃mia laudis et illa cru¬
delitas. Sed puto ẽẽ satius: cuius libet inertiȩ
poenas luere : quã ill orũ armorũ quaerere
głam Et tam̃simharenã procederent
pugnaturi It ersegladiatores: quorũ alter
silius alter esset pat̃. tale spectaculũ quis
ferret: ꝗs nona uferret : quomodo ergo
gloriosũ alterius matris alterius filaş ciunti¬
nis int̃searmorũ potuit eẽcertam̃: anideo
diuersũ fuit qđarena illa ñ fuit et latiores
campi ñ duorũ gladiatorũ: sed induob
populis multorũ funerib implebantur:
Nec amphieatro cingebant᷑ illa certamina
sed uniuerso orbi et tunc uiuis. etposteris
quousq ista fama porrigit᷑ impiũ specta¬
culũ praebebat᷑: Unũ tam̃ patiebant̃ stu du
sui dii illi praesides imperi romani egt aliũ

Expanded text:
inspiciantur examine. Nemo mihi dicat: inspiciantur examine. Nemo mihi dicat: magnus ille adque ille, quia cum illo et illo pugnauit et uicit. Pugnant etiam gladiatores, uincunt etiam ipsi, habet praemia laudis et illa crudelitas; sed puto esse satius cuiuslibet inertiae poenas luere quam illorum armorum quaerere gloriam. Et tamen si in harenam procederent pugnaturi inter se gladiatores, quorum alter filius, alter esset pater, tale spectaculum quis ferret? quis non auferret? Quo modo ergo gloriosum alterius matris, alterius filiae ciuitatis inter se armorum potuit esse certamen? An ideo diuersum fuit, quod harena illa non fuit, et latiores campi non duorum gladiatorum, sed in duobus populis multorum funeribus inplebantur, nec amphitheatro cingebantur illa certamina, sed uniuerso orbe et tunc uiuis et posteris, quo usque ista fama porrigitur, inpium spectaculum praebebatur? Vim tamen patiebantur studii sui di illi praesides imperii Romani et talium
Abbreviated transcription (Latin):
scelus ꝑpetratũ ẽ socialis belli atq cognati: qđ
uitiũ sallustius magnũ transcunter attingit:
cũ enĩ laudans breuit̃ antiquiora cõmemorasset
t ẽpora: quando uita hominũ sine cupiditate
agitabatur etsuacinq satis placebant: postea
uero inquit quã in asra crrus: Igrecia lacae¬
demonii. etathenienses coepere urbes atq
nationes subigere : libi dinẽ dominandi causã
belli habere maximã gloriã in maximo im¬
perio putare: et cetera qua eipserinsti tuerat
dicere niihi huc usq satissit eĩ uerba posuisse:
Libido ista dominandi magnis malis agitat
et conterit humanũ genus: hac libi dineroma Mur hile. Roma uta albĩ¬
tunc uicta albã seuicisse triũphabat.: et sui
sceleris laudẽ głam nominabat. Qm̃ laudat̃
inquit scriptura nr̃a: peccator indesiderus
animae suae : et qui iniquagerit benedicitur :
Ialla cia igitur tegmina et deceptoriae
dealbationes auferant᷑ arebus: ut sincero

Expanded text:
scelus perpetratum est socialis belli adque cognati, quod scelus perpetratum est socialis belli adque cognati, quod uitium Sallustius magnum transeunter adtingit. Cum enim laudans breuiter antiquiora commemorasset tempora, quando uita hominum sine cupiditate agitabatur et sua cuique satis placebant: Postea uero, inquit, quam in Asia Cyrus, in Graecia Lacedaemonii et Athenienses coepere urbes adque nationes subigere, libidinem dominandi causam belli habere, maximam gloriam in maximo imperio putare\', et cetera quae ipse instituerat dicere. Mihi huc usque satis sit eius uerba posuisse. Libido ista dominandi magnis malis agitat et conterit humanum genus. Hac libidine Roma tunc uicta Albam se uicisse triumphabat et sui sceleris laudem gloriam nominabat, quoniam laudatur, inquit scriptura nostra, peccator in desideriis animae suae et qui iniqua gerit benedicitur. Fallacia igitur tegmina et deceptoriae dealbationes auferantur a rebus, ut sincero
Abbreviated transcription (Latin):
manu unde marcellus srracusanã ciuitatẽ reco¬
lens eĩ paulo ante culm̃ et gloriã. submanꝰ suas
subito c̃cidisse cõmunẽ cogitans c̃ditionem
flendo miseratus ẽ : Quaeso ab humano impe¬
trem̃ affectũ : et semina sponsũ suũ afratre suo
pẽptũ sine criminefleuerit siuiri hostesase¬
uictosetiã cũlaude fleuer̃ ergo sponso
a fratre in latã mortẽ quando femina illa
flebat : Tunc se contramatrẽ ciuitatẽ tanta
stra giebellasse : et tanta hinc etinde cognati eru¬
oris effusione uicisse roma gaudebat. Quid xn¬
mihi obtendit᷑ nom̃ laudis nom̃q uictoriae
remotisa bstaculis insanȩ opinionis facinora
nuda cernant̃ : nuda pensent᷑ nuda iudicent᷑
Causa dicat᷑ albaesic̃ troiae adulteriũ dicebat᷑
Nulla talis nullasimilis inuenit̃. tantũ utre¬
sides moueret tullus in arma uiros. etiã desu¬
eta triumꝓhis agmina: illo itaq uitio tantũ

Expanded text:
manu? Unde Marcellus Syracusanam ciuitatem recomanu? Unde Marcellus Syracusanam ciuitatem recolens eius paulo ante culmen et gloriam sub manus suas subito concidisse communem cogitans condicionem flendo miseratus est? Quaeso ab humano inpetremus adfectu, ut femina sponsum suum a fratre suo peremtum sine crimine fleuerit, si uiri hostesuictos etiam cum laude fleuerunt. Ergo sponso a fratre inlatam mortem quando femina illa flebat, tunc se contra matrem ciuitatem tanta strage bellasse et tanta hinc et inde cognati cruoris effusione uicisse Roma gaudebat. Quid mihi obtenditur nomen laudis nomenque uictoriae? Remotis obstaculis insanae opinionis facinora nuda cernantur, nuda pensentur, nuda iudicentur. Causa dicatur Albae, sicut Troiae adulterium dicebatur. Nulla talis, nulla similis inuenitur; tantum ut resides moueret Tullus in arma uiros et iam desueta triumphis Agmina. Illo itaque uitio tantum
Abbreviated transcription (Latin):
nus rediret domũ : cui dãnũ in utrisq: c̃uiluctus.
nisi a eneae stirpi : nisi as cani posteris. nisi ꝓli
ueneris : nisi ne potib: iouis: Nam et hoc plus
quãciuile bellũ fuit: quando silia ciuitas¬
III cũ ciuitate matre pugnauit: Accessit aliud
huic tergeminorũ pugnae ultim aeatrox
atq: horrendũ malũ Nam ut erant ambo
populi prius amici uicini quippe atq: cog¬
nati : unicuratiorũ desponsata fuerat ora¬
tiorũ soror. Haec postea quãs ponsi spolia
inuictore fratre c̃spexꝰ ab eodẽ fratre qm̃ fle¬
uit occisa ẽ. Humanior huius unius feminȩ
quã uniũsi populi romani mihi fuis seuidet᷑
affectus: illa quẽ uirũ iã fide media retinebat
aut forte etiã ipsũ fratrẽ cdolens : qui eum
occiderat euisororẽ ꝓmiserat puto qđ ñcul
pabilit̃ fleuerit: Vnde enĩ apud uergiliũ pius
aeneas laud ab ilit̃ dolet hostẽ etiã sua ꝑẽptũ

Expanded text:
nus rediret domum. Cui damnum in utrisque, cui luctus, nus rediret domum. Cui damnum in utrisque, cui luctus, nisi Aeneae stirpi nisi Ascanii posteris, nisi proli Veneris nisi nepotibus Iouis? Nam et hoc plus quam ciuile bellum fuit, quando filia ciuitas cum ciuitate matre pugnauit. Accessit aliud huic tergeminorum pugnae ultimae atrox adque horrendum malum. Nam ut erant ambo populi prius amici uicini quippe adque cognati, uni Curiatiorum desponsata fuerat Horatiorum soror; haec postea quam sponsi spolia in uictore fratre conspexit, ab eodem fratre, quoniam fleuit, occisa est. Humanior huius unius feminae quam uniuersi populi Romani mihi fuisse uidetur adfectus. Illa quem uirum iam fide media retinebat, aut forte etiam ipsum fratrem dolens, qui eum occiderat cui sororem promiserat, puto quod non pabiliter fleuerit. Unde enim aput Vergilium pius Aeneas laudabiliter dolet hostem etiam sua peremtum
Abbreviated transcription (Latin):
it quanta hinc dici et quã multa possent: nisi
quae suꝑ sunt nr̃a curaret intentio
etserino in alia festinaret : Quid deinde post¬
numam subaliis regib: quanto malo ñ solũ
suo sedetiã romanorũ. Inbellũ albini ꝓuocati
s: Quia uidelicet pax numae tã longa uilue¬
rat : quã crebraestrꝰges romani albaniq exer¬
citus fuer̃ et utriusq cõminutio ciuitatas:
albanãq illa quã silius a eneae creauit asca.¬
nius romae mat̃ ꝓpior ipia quã troia atullo
hostilio rege ꝓuocata conflix̃. confliges aũt
etas fliciaẽ et afflix̃ donec multorũ taeder et
paridefectione certaminũ. Tunc euentũ
belli deter geminis hincatq inde fratribus
placuit experiri : Aromanis tresoratii: ab al¬
banis aũt trescuriatii ꝓcesser̃ : acuriatiis trib
oratii duo ab ino aũt oratio. trescuriatii
superati et extinctis : lta roma extitit uictrix.
ea clade etiã incertamine extremo. ut desexu¬

Expanded text:
 quanta hinc dici et quam multa possent, nisi  quanta hinc dici et quam multa possent, nisi quae supersunt nostra curaret intentio et sermo in alia festinaret. Numam sub aliis regibus? Quanto malo non solum suo, sed etiam Romanorum in bellum Albani prouocati sunt, quia uidelicet pax Numae tam longa uiluerat! Quam crebrae strages Romani Albanique exercitus fuerunt et utriusque comminutio ciuitatis! Alba namque illa, quam filius Aeneae creauit Ascanius, Romae mater proprior ipsa quam Troia, a Tullo Hostilio rege prouocata conflixit, confligens autem et adflicta est et adfiixit, donec multorum taederet pari defectione certaminum. Tunc euentum belli de tergeminis hinc adque inde fratribus placuit experiri; a Romanis tres Horatii, ab banis autem tres Curiatii processerunt; a Curiatiis tribus Horatii duo, ab uno autem Horatio tres Curiatii superati et extincti sunt. Ita Roma extitit uictrix ea clade etiam in certamine extremo, ut de sex u
Abbreviated transcription (Latin):
que pugna cõmissaẽ : Etraptores illi etiam
superabant᷑ et crebro fugientes interdomos
suas grauius foedabant pristinas quã uis
et ipsas pudendas lugendasq uictorias: Hic
tam̃ romulus. desuorũ iam uirtute despe¬
iupit᷑ ot starans louem orauit ut starent. atq: ille hac
occasione nom̃ statoris inuenit: Nec finis
esset tanti mali nisi raptae illae laceratis
crinib emicarent: & pro uolutȩ parentib¬
Vndeioiis irã eorũ iustissimã ñ armis uictricib sed
supplicipietate sedarent: Deinde titũ tanũ
regẽ sabiorũ sociũ regni romulus ferre
cõpulsus ẽ germani consortis impatiens¬
sed quando enstũ diu toleraret quifratrẽ
geminũq ñ ꝑtulit : unde et ipso interfecto.
ut maior dr̃ eẽt regnũ solus obtinuit
Quae s̃ ista iura nuptiarũ que irritam̃ta
bellorũ quae fo dera germanitatis assini¬
tatis societatis diuinitatis: quae postremo
subtot dus tutorib uita ciuitatis : Vides¬

Expanded text:
que pugna commissa est, et raptores illi etiam que pugna commissa est, et raptores illi etiam superabantur et crebro fugientes inter domos suas grauius foedabant pristinas, quamuis et ipsas pudendas lugendasque uictorias. Hic tamen Romulus de suorum iam uirtute desperans Iouem orauit ut starent, adque ille hac occasione nomen Statoris inuenit; nec finis esset tanti mali, nisi raptae illae laceratis crinibus emicarent et prouolutae parentibus iram eorum iustissimam non armis uictricibus, sed supplici pietate sedarent. Deinde Titum Tatium regem Sabinorum socium regni Romulus ferre conpulsus est, germani consortis inpatienssed quando et istum diu toleraret, qui fratrem geminumque non pertulit? Unde et ipso interfecto, ut maior deus esset, regnum solus obtinuit. Quae sunt ista iura nuptiarum, quae inritamenta bellorum, quae foedera germanitatis adfinitatis, societatis diuinitatis? quae postremo sub tot dis tutoribus uita ciuitatis? Vides
Abbreviated transcription (Latin):
coniugiar omana nupser̃ : Hicet seruiles.¬
tam̃ post eĩ amplexus nullũ troianorũ¬
prrrus occidit : Romani a ũt soceros inter¬
ficiebant in proeliis. quorũ iamfilias am plexa¬
bant᷑ inthalamis illa uictori subdita do¬
lore tantũ suorũ mortẽ potuit ñtimere
Illae sociatae bellantib parentũ suorum
mortes ꝓcedentib: uiristimebant rede¬
untib: dolebant : nec timorẽ habentes libe¬
rũ nec dolorẽ: Nam propt̃ interitũ ciuũ.
propinquorũ. fratrũ. parentũ. aut pie
cruciabant̃ : aut crudelit̃ letabant᷑ uicto¬
riis maritorũ : Nuc accedebat: quod utr̃
alt̃nabellorũ : aliquȩ parentũ ferro ami¬
tes etiuros In eq enĩ &apud romanos
parua fuer̃ illa discrimina: Si quidemł
ad obsidionẽ quoq ꝑuentũ ẽ ciuitatis:
clausisq portis setuebantur. Quib: doloaꝑ¬
tis ad missis ꝗ hostib: intra maenia in ipso foro
scel erata et nimis atrox inter generos soceros¬

Expanded text:
conjugia Romana nupserunt: licet serviles,conjugia Romana nupserunt: licet serviles,n post ejus amplexus nullum Trojanorurhus occidit. Romani autem soceros interficiebant in praeliis, quorum jam filias amplexabantur in thalamis. Illa victori subdita, dolere tantum suorum mortem potuit, non timere: illae sociatae bellantibus, parentum suorum mortes procedentibus viris timebant, redeuntibus dolebant, nec timorem habentes liberum, nec dolorem. Nam propter interitum civium, propinquorum, fratrum, parentum, aut pie cruciabantur, aut crudeliter laetabantur victoriis maritorum. Huc accedebat quod, ut sunt alterna bellorum, aliquae parentum ferro amites et uiros. Neque enim et aput Romanos parua fuerunt illa discrimina, si quidem ad obsidionem quoque peruentum est ciuitatis clausisque portis se tuebantur; quibus dolo apertis admissisque hostibus intra moenia in ipso foro scelerata et nimis atrox inter generos soceros
Abbreviated transcription (Latin):
tis et quã multis utrimq: uulnerib: ac fune¬
rib: tã ꝓpinquorũ et consiniũ istae uictoriae
c̃stiter Propt̃ unũ caesarẽ socerũ : et unũ
gener ũ eĩ pompeiũ iam mortuã caesaris
filiã uxorẽ pompei : quantꝰ & quã iusto dolo¬
ris instinctu lucanus exclamat: bella ꝑ hae¬
mathios plus quã ciuilia cãposiusq datũ sceleri
canimus: Vicer̃ ergo romani uistrage soce¬
ror ũ manib: cruentis: ab eorũ siliab ample¬
xus mis erabiles extorquerent: Nec illȩ aude¬
rent flere patres occisos. neoffenderent titus o¬
uictor es maritos. quaeadhuc illis pugnantib¬
ꝓꝗb facerent uotanesciebant Talib nuptus
populũ romanũ ñ uenus sed bellonadonauit:
Aut fortassis allecto illa inferna furia: lam¬
eis fauente iunone plus in illos habuit licen¬
tiae : quãcũ ẽĩ p̃cib c̃tra aeneanfuerat excitata¬
Andro macha felicius captiuataẽ quã illa

Expanded text:
tis et quam multis utrimque uulneribus et funetis et quam multis utrimque uulneribus et funeribus tam propinquorum et confinium istae uictoriae constiterunt! Propter unum Caesarem socerum et unum generum eius Pompeium iam mortua Caesaris filia, uxore Pompei, quanto et quam iusto doloris instinctu Lucanus exclamat: Bella per Emathios plus quam ciuilia campos Iusque datum sceleri canimus. Vicerunt ergo Romani, ut strage socerorum manibus cruentis ab eorum filiabus amplexus miserabiles extorquerent, nec illae auderent flere patres occisos, ne offenderent uicuictores maritos, quae adhuc illis pugnantibibus facerent uota nesciebant. Talibus nuptiis populum Romanum non Venus, sed Bellona donauit; aut fortassis Allecto illa inferna furia iaeis fauente Iunone plus in illos habuit licentiae, quam cum eius precibus contra Aenean fuerat excitataAndromacha felicius captiuata est, quam illa
Abbreviated transcription (Latin):
crisicia: sacer dotes instituendo atq p̾bendo:
sũmũ uerũ dm̃: cui uni haec rite gesta debent᷑
offenderet : et felicior quidẽ cũ paucioribus
uixit. Sed quanto maior facta ẽ sic̃ nauis na¬
utas : tanto plures adhibendos putauit: credo
desperans pauciores illos sub quib: in cõpara¬
tione peioris uitȩ melius uixerat: ñ sufficere
adopitulandũ granditati suȩ: erimo enĩ sub
ipsis regib: exceptonuma pompilo dequo iã supra
locutussũ quantũ malũ discordiosi certaminis
nec iuno quaecũ iouesuo lamfouebat romanos
rerũ dominos gentẽq togatã : nec uenus ipsa
a eneidas suos potuit adiuuare : ut bono etȩ¬
quo more c̃iugia mererent̃ : cladesq tanta
inruit huius inopiae : ut ea dolo raperent.
moxq cõpelerent᷑ pugnare cũ soceris: ut mi¬
serae feminae ñdũ exinauria maritis c̃ciliate
iam parentũ sanguine dotarent᷑: atenĩ uicer̃
in hac conflictione romaniui cinos suos: quan¬

Expanded text:
crificia, sacerdotes instituendo atque praebendo, crificia, sacerdotes instituendo atque praebendo, summum verum Deum, cui uni haec rite gesta debentur, offenderet. Et felicior quidem cum paucioribus vixit: sed quanto major facta est, sicut navis nautas, tanto plures adhibendos putavit; credo, desperans pauciores illos, sub quibus in comparatione pejoris vitae melius vixerat, non sufficere ad opitulandum granditati suae. Primo enim sub ipsis regibus, excepto Numa Pompilio, de quo jam supra locutus sum, quantum malum discordiosi certaminis nec Iuno, quae cum Ioue suo iam fouebat Romanos rerum dominos gentemque togatam, nec Venus ipsa Aeneidas suos potuit adiuuare, ut bono et aequo more coniugia mererentur, cladesque tanta inruit huius inopiae, ut ea dolo raperent moxque conpellerentur pugnare cum soceris, ut miserae feminae nondum ex iniuria maritis conciliatae iam parentum sanguine dotarentur? At enim uicerunt in hac conflictione Romani uicinos suos. Quan
Abbreviated transcription (Latin):
Quaetam̃ siom niũ deorũ mat̃ẽ ñ solũ
secutaẽ romã quosdã silios suos: uerũ
etalios p̃cessit etiã sec utdros: Miror
sane si ipsa peperit cynocephalũ. quilon¬
ge posteauent ex ae gypto : utrũ etiã dea¬
Iltus a polli febris ex illa natasit : uiderit estulapius
pronepos eĩ. Sed undecũq nata sit ñopi¬
nor audebunt eã dicere ignobilẽ di pere¬
grini. deã ciuẽ romanã: Subhoc totdeorũ
praesidio quos numerare quis potẽ in di¬
genas. et alienigenas. caelestes ter estres
infernos. marinos. fontanos. fluuiales etut
uarro dic̃ certos atq: incertos. hi omnib:¬
que generib: deorũ sic̃ in animalib mares
et feminas: Subhoc ergo tot deorũ praesi
dio c̃stituta roma ñtamagnis ethorrendis
cladib: quale s e multis paugas cõmemorabo:
agitari affligiq debuit nimis enĩ multos
deos grandifumosuo tã quã signo dato
ad tuitonẽ congregauerat: ꝗb tẽpla altarla sa¬

Expanded text:
Quae tamen si omnium deorum mater est, non solum Quae tamen si omnium deorum mater est, non solum secuta est Romam quosdam filios suos, uerum et alios praecessit etiam secuturos. Miror sane, si ipsa peperit Cynocephalum, qui longe postea uenit ex Aegypto. Utrum etiam dea Febris ex illa nata sit, uiderit Aesculapius pronepos eius; sed undecumque nata sit, non, opinor, audebunt eam dicere ignobilem di peregrini deam ciuem Romanam. Sub hoc tot deorum praesidio quos numerare quis potest, indigenas et alienigenas, caelites terrestres infernos, marinos fontanos fluuiales, et, ut Varro dicit, certos adque incertos, in omnibusque generibus deorum, sicut in animalibus, mares edio constituta Roma, non tam magnis et horrendis cladibus, quales ex multis paucas commemorabo, agitari affligique debuit. Nimis enim multos deos grandi fumo suo, tanquam signo dato, ad tuitionem congregaverat; quibus templa, altaria, sa
Abbreviated transcription (Latin):
diis tuendã romanã salutẽ regnũq cõmi¬
teret nec uerũ illũ atq omni potentem
sũ mũ dm̃ curare opinaret᷑ ista terrenaatq
recoleret troianos deos quos aeneas ad¬
uexerat : neq troianũ: neq: launiense ab ipso
a enea conditũ regnũ diuc̃ seruare potu¬
isse : alios ꝓuidendosex istimauit : quos illis
priorib: siuȩ siue cũ romulo iam romam
transierant : siue quandoq albae uersa
adiutores: nec hissacris tam̃ roma dignata
ẽ eẽ contenta : quȩ tã multa illicpõpilius
constituerat nã ipsius sũmũ tẽplũ ñdũ
habebat iouis: Rex quippe tarquinius
ibi capitoliũ fabricauit: esculapius
aut̃ ab epidauro ambiuit ad romã: ut pe¬
ritissimꝰ medicus inurbe nobilissima areẽ
gloriosius exerceret: Mater etiã deorũ
nescio unde apessinunde . Indignũ enĩ erat
utcũ eĩ filius iã collicapitolino praesideret
adhuc ipsa in loco ignobili latitaret

Expanded text:
dis tuendam Romanam salutem regnumque commitdis tuendam Romanam salutem regnumque committeret, nec uerum illum adque omnipotentem summum Deum curare opinaretur ista terrena, adque recoleret Troianos deos, quos Aeneas aduexerat, neque Troianum neque Lauiniense ab ipso Aenea conditum regnum diu conseruare potuisse: alios prouidendos existimauit, quos illis prioribus, qui siue cum Romulo iam Romam transierant, siue quandoque Alba euersa adiutores. est esse contenta, quae tam multa illic Pompilius constituerat. Nam ipsius summum templum nondum habebat Iouis; rex quippe Tarquinius ibi Capitolium fabricauit; Aesculapius autem ab Epidauro ambiuit ad Romam, ut peritissimus medicus in urbe nobilissima artem gloriosius exerceret; Mater etiam deum nescio unde a Pessinunte. Indignum enim erat, ut, cum eius filius iam colli Capitolino praesideret, adhuc ipsa in loco ignobili latitaret.
Abbreviated transcription (Latin):
et antiocho etpersis bello in eodẽ apparuisse
sigm̃to: et ꝗaromanis felit ꝓuenisset : exse¬
natus consulto eidẽ apollinisuo donaẽe
missa testatisunt: Tunc uelutperitiores
accitiarus pices responder̃ : simula criapol¬
linis fletũ deo ꝓsperũ eẽ romanis: qm̃
cumana colonia graeca eẽt siusq terris
unde accitus eẽt : idẽ ipsi grȩciae luctũ
etcladẽ apollinẽ signisi casse plorantemꝰ
Deinde mox regẽ aristonicũ uictũ etcaps¬
tũ eẽ nunciatũ ẽ : quẽ uinciutiq apollo
flebat. et dolebat: et hoc sui lapidis et iam
lacrimis indicabat unde ñusq quaq
inc̃grue : quã uis fabulosis tam̃ ueritatisimi¬
lib mores daemonũ describunt᷑ carmi¬
nib poetarũ: nã camillã diana doluit
apud uergiliũ : et pallantẽ moriturũ her¬
cules fleuit: Hinc fortassis etnum a pom¬
pilius pace ab undans. sedqudon ante
necrequires cũ cogitaret otosus: quib nã

Expanded text:
et Antiochi et Persis bello in eodem apparuisse et Antiochi et Persis bello in eodem apparuisse figmento, et quia Romanis feliciter prouenisset, ex senatus consulto eidem Amissa testati sunt. Tunc velut peritiores acciti aruspices responderunt, simulacri Apollinis fletum ideo prosperum esse Romanis, quoniam Cumana colonia Graeca esset, suisque terris, unde accitus esset, id est ipsi Graeciae, luctum et cladem Apollinem significasse plorantem. Deinde mox regem Aristonicum victum et captum esse nuntiatum est, quem uinci utique Apollo nolebat et dolebat et hoc sui lapidis etiam lacrimis indicabat. Unde non usquequaque incongrue quamuis fabulosis, tamen ueritati similibus mores daemonum describuntur carminibus poetarum. Nam Camillam Diana doluit aput Vergilium et Pallantem moriturum Hercules fleuit. Hinc fortassis et Numa Pompilius pace abundans, sed quo donante nec requirens, cum cogitaret otiosus, quibusnam
Abbreviated transcription (Latin):
quamdiu dĩ eorũ sedquam diu homines finiti¬
mi circũquaq uoluer̃: quieã nullo bello
ꝓuocauer̃: Nis forte dii tales etiã ad homi¬
niuendere audebant : qđ alius homo uoluit.
siue nolut: Interẽ quidẽ iamuitio
ꝓprio malas mentes. quatinus sinantur
istidae mones. uel terrere uel excitare:
Sedsi semꝑ hoo possent: nec aliudsecreti¬
ore acsuperiore potestate contra eorũ
conatũ sepe aliter ageret᷑: semꝑ inpotes¬
tate haberent : paces bellicasq uictori¬
as quae semꝑfere ꝑhumanorũ animorũ
motus accidunt. Quas tam̃ plerũq contra
eorũ fieri uoluntatẽ : ñ solȩ fabulȩ multa
m̃tientes et uix̃ ueri aliquid ł indicantes
ł signincantes sedetiã ipsa romana confitet᷑
manus cũ adũsus acheosregẽ stratonicam
bellaret᷑. quitriduo fleuisse nuntiatus ẽ
Quoꝓdigio aruspices territi: cũ idsimula¬
crũ inmare putauissent eẽ ꝓiciendũ: cuani
senes intercesser̃ atq retuler̃ tale ꝓdigium.

Expanded text:
quamdiu di eorum, sed quamdiu homines finitimi circumquaque uoluerunt, qui eam nullo bello prouocauerunt; nisi forte di tales etiam id homini uendere audebunt, quod alius homo uoluit siue noluit. Interest quidem iam uitio proprio, malas mentes quatenus sinantur isti daemones uel terrere uel excitare; sed I si semper hoc possent nec aliud secretiore ac superiore potestate contra eorum conatum saepe aliter ageretur, semper in potestate haberent paces bellicasque uictorias, quae semper fere per humanorum animorum motus accidunt; quas tamen plerumque contra eorum fieri uoluntatem non solae fabulae multa mentientes et uix ueri aliquid uel indicantes uel significantes, sed etiam ipsa Romana confitetur manus, cum aduersus Achiuos regemque Aristonicum bellaretur, quatriduo fleuisse nuntiatus est; quo prodigio haruspices territi cum id simulacrum in mare putauissent esse proiciendum, Cumani senes intercesserunt adque rettulerunt tale prodigium
Abbreviated transcription (Latin):
pulsopassusẽ quodtrrannus it ipse tar¬
quinius: nam etidẽ brutus consangui¬
neus tarquinuĩ fuisse ꝑhibetur: Sed conla¬
tinũ uidelicet similitudo nominis pressit.
quia eniã tarquinius uocabatur: mutare
ergo nom̃ ñ patriã cogeretur. Postremo in ẽĩ¬
nomine hoc uorabulũ minus ẽẽt. silucius con¬
latinus tantũ modo uocaretur. Sedideo non uu¬
amisit quodsine ullo detrimento posset amittere
ut et honor eprimus consul. etciuitate bonus cuus
carere iuber et̃ : etiã neistaẽ gła iunii bruti detes¬
tanda iniquitas. etnihilo utilis reipublicae : etiã¬
nead hanc ꝑ petrandã uicit amor patriaȩ laudũq
Immensa cupido: lam expulso utiq tar quinio
trranno consul cũbruto creatus ẽ maritus lu¬
ent cretae lucius tarquinius coniatinus. quãiuste¬
populus mores inciue non nomen attendit quã
impie brutus collegã prime ac nouaerllius potes¬
tatis: quẽ posset si hoc offendebat̃ nomine tantũ

Expanded text:
pulso passus est, quod tyrannus ipse Tpulso passus est, quod tyrannus ipse Tquinius? Nam et idem Brutus consanguineus Tarquinii fuisse perhibetur; sed Coltinum uidelicet similitudo nominis pressit, quia etiam Tarquinius uocabatur. Mutare en, non patriam cogeretur; postremo in einomine hoc uocabulum minus esset, L. Clatinus tantummodo uocaretur. Sed ideo non misit quod sine ullo detrimento posset amittere, ut et honore primus consul et ciuitate bonus ciuis carere iuberetur. Etiamne ista est gloria, Iunii Bruti detestanda iniquitas et nihilo utilis rei publicae? Etiamne ad hanc perpetrandam \'uicit amor patriae laudumque inmensa cupido? Iam expulso utique Tarquinio tyranno consul cum Bruto creatus est maritus Lucretiae L. Tarquinius Collatinus. Quapopulus mores in ciue, non nomen adtendit! Quam pie Brutus collegam primae ac nouae illius potestatis, quem posset, si hoc offendebatur, nomine tantu
Abbreviated transcription (Latin):
mox ipse inbello cecidit mutius cũ hoste uulne¬
rib: occisis aseipso primitus filiis suis et uxoris suȩ
fratrib: q̃d eos ꝓrestit uendo tarquinio coniu¬
rasse cognouerat : Quod factũ uergilius pos¬
tea quam laudabilit̃ cõmemorauit: con¬
tinuo clementer exhorruit. Cum enim
dixisset natosq paternoua bella mouen¬
tes ad poenã pulchra prolibertate uocauit:
mox deinde exclamauit etait: Infelix utcũq
ferent ea factaminores: Quomodo libet
inquit ea facta posteri ferant: Idest p̃ferant
et extollant quifilios occidit infelix est.
et tã quam ad consolandũ infelicẽ sub uneẽ¬
uincit amor patriae laudũq in mensa cupi p̃sa honestõ¬
do: Nonne inhocbruto qui etsilios occidit.
etase ꝑ cussohostis filio tarquini mutuo ꝑcussus
suꝑ uiuere non potuit. eiq potius ipse tar ꝗnius
suꝑ uixit conlatini collegae uidet᷑ in nocentia
uindicta: quibonus ciuis hoc tar quinio¬

Expanded text:
mox ipse in bello cecidit mutuis cum hoste uulnemox ipse in bello cecidit mutuis cum hoste uulneribus, occisis a se ipso primitus filiis suis et uxoris suae fratribus, quod eos pro restituendo Tarquinio coniurasse cognouerat. Quod factum Vergilius postea quam laudabiliter commemorauit, continuo clementer exhorruit. Cum enim dixisset: Natosque pater noua bella monentes Ad poenam pulchra pro libertate uocabit, mox deinde exclamauit et ait: Infelix, utcumque ferent ea facta minores. Quomodolibet, inquit, ea facta posteri ferant, id est praeferant et extollant, qui filios occidit, infelix est. Et tamquam ad consolandum infelicem subiungiVincit amor patriae laudumque inmensa cupido. Nonne in hoc Bruto, qui et filios occidit e percusso hosti filio Tarquinii mutuo percussus superuiuere non potuit eique potius ipse Tarquinius . superuixit, Collatini collegae uidetur innocentia uindicata, qui bonus ciuis hoc Tarquinio
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad expulsionẽ tarquinii suꝑbi. ducentos.
ferme etquadraginta et tresannos cũullȩ¬
de om̃s uictoriae tam multo sanguine. ettantis
emptae calamitatib uix illud imperiũ inta
uiginti aburbe milia dilatauerint: Quantũ
spatiũ absit utsaltẽ alicuius getulae ciuitatis
nunc territorio comparetur : Huic tẽporia di¬
ciamus etiã tempus illud quousq dicitꝰ sallusti¬
us a equo & modesto iure agitatũ. dummetus
a tarquinio etbellũ graue cumetruri a positũẽ
Quamdiu enĩ etrusci tarquinio redire in regͥ
nũ conantu. opitulati sunt. grauibello roma
concussa est: Ideo dicit aequo et modesto iure
gestam rem publicam: i etu praemente
non ꝑsuadente iustitia. In quo breuissi mo
tẽpore quã funestus ille annus fuit : quospri
mi consules creati sunt expulsa regia potes tate:
annum quippe suum non compleuerunt:
Nam iunius brutus exhonoratũ eiecit urbe
collegã luciũ tarquiniũ conlatinũ : deinde

Expanded text:
usque ad expulsionem Tarquinii Superbi per ducentos usque ad expulsionem Tarquinii Superbi per ducentos ferme et quadraginta et tres annos, cum illae omnes uictoriae tam multo sanguine et tantis emtae calamitatibus uix illud imperium intra uiginti ab Urbe milia dilatauerint; quantum spatium absit ut saltem alicuius Getulae ciuitatis nunc territorio conparetur. Cciamus etiam tempus illud, quo usque dicit Sallustius aequo et modesto iure agitatum, dum metus a Tarquinio et bellum graue cum Etruria positum est. Quamdiu ennum conanti opitulati sunt, gravi bello Roma concussa est. Ideo dicit aequo et modesto jure gestam rempublicam metu premente, non persuadente justitia. In quo brevissimo tempore quam funestus ille annus fuit, quo primi consules creati sunt expulsa regia potestate! Annum quippe suum non conpleuerunt. Nam Iunius Brutus exhonoratum eiecit Urbe collegam Lucium Tarquinium Collatinum; deinde
Abbreviated transcription (Latin):
ñeualuit: inoppido tusculo romae uicino¬
ei quattuor decim utfertur annos priuatã
uitã quietus habuit. Etxũ uxore consenuit
opͥtabiliore fortassis exitu quã socer eĩ generi
sui facinore necngnorante filia sicut ꝑhibet᷑
extinctus nec tam̃istũ tarquiniũ romani
crudelẽ aut sceleratũ sed su ꝑbũ appellauer
fortasse regios eĩ fastus alia suꝑbia ñ ferentes
nam scelus occisi ab eo socerioptimir egissui
usq ad eo c̃tempser̃ ut eũ regẽ suũ facerent
Vbimiror siñ scelere grauiore. mercedẽ
tantã tanto sceleri reddider̃ nec disces¬
sere adytis arisq relictis diĩinisi forte quis¬
piã sic defendat istos deos. ut dicat eos ideo
mansisse rome quo possent romanos magis
punire suppliciis quã benesiciis ad iuuare
łseducentes eos uanis uictoriis etbellis grauis¬
simis conterentes. haec fuit romanorũ uita
subregib: laudabili tẽpore illi us reipublicae :¬

Expanded text:
non eualuit, in oppido Tusculo Romae uicinonon eualuit, in oppido Tusculo Romae uicino quattuordecim, ut fertur, annos priuatam uitam quietus habuit et cum uxore consenuit, optabiliore fortassis exitu quam socer eius, generi sui facinore nec ignorante filia, sicut perhibetur, extinctus. Nec tamen istum Tarquinium Romani crudelem aut sceleratum, sed superbum appellauerunt. fortasse regios eius fastus alia superbia non ferentes. Nam scelus occisi ab eo soceri optimi regis sui usque adeo contemserunt, ut eum regem suum facerent; ubi miror, si non scelere grauiore mercedem tantam tanto sceleri reddiderunt. Nec \'discessere adytis arisque relictis di\'. Nisi forte quispiam sic defendat istos deos, ut dicat eos ideo mansisse Romae. quo possint magis Romanos punire suppliciis quam beneficiis adiuuare, seducentes - eos uanis uictoriis et bellis grauissimis conterentes. Haec fuit Romanorum uita sub regibus laudabili tempore illius rei publicae
Abbreviated transcription (Latin):
parricide sibi praesidere atꝙ regnare ꝓpessispt di
sunt : neq enĩ adhuc in nocens capitoliũ
instr ux̃ etpostea malis meritis urbepulsus ẽ
Sed adipsũ regnũ in quo capitoliũ fabrica¬
ret in manissimisceleris ꝑpetratione ꝑuenit:
Quod uero eũ regno romani postea depuler̃:
acsecluser̃ moenib: ciuitatis ñ ipsius delucrae¬
tiae stupro sed filiipeccatũ fuit: Illo non solũ
nesciente secletiã absente cõmissũ arde ã
ciuitatẽ tunc oppugnabat. ꝓpopulo romano
bella gerebat: Nescimus quidfaceret suadeĩ
ensit collas notitiã flagitiũ silii deferret᷑: et tam̃ in ex¬
plorato iudicio eĩ etines ꝑto eipopulus
ademit imperiũ etrecepto exercitu a quo¬
o deseri iussus ẽ : clausis deinde portis nonsiuit
intrare rede untẽ : atille postbella grauis¬
sema: quib eosdẽ romanos concitatis
sinitimis attriuit: postea quã desertus
abeis quor ũ fidebat auxilio regnũ recipere

Expanded text:
parricidae, sibi praesidere adque regnare perpessi parricidae, sibi praesidere adque regnare perpessi sunt. Neque enim adhuc innocens Capitolium struxit et postea malis meritis Urbe pulsus est. sed ad ipsum regnum, in quo Capitolium fabricaret, inmanissimi sceleris perpetratione peruenit. Quod uero eum regno Romani postea depulerunt ac secluserunt moenibus ciuitatis, non ipsius de Lucretiae stupro, sed filii peccatum fuit illo non solum nesciente, sed etiam absente commissum. Ardeam ciuitatem tunc obpugnabat, pro populo Romano bellum gerebat: nescimus quid faceret, si ad eius notitiam flagitium filii deferretur; et tamen inexplorato iudicio eius et inexperto ei populus ademit imperium et recepto exercitu, a quo deseri iussus est, clausis deinde portis non siuit intrare redeuntem. At ille post bella grauissima, quibus eosdem Romanos concitatis finitimis adtriuit, postea quam desertus ab eis quorum fidebat auxilio regnum recipere
Abbreviated transcription (Latin):
đm fiert ñ po
solis ẽ factus: certehic minime timuit
lio et ancomarcio : qui morbo interierunt᷑
quã horrendos exitus habuer̃. Tullus
ut dixi hostilius uictor etȩ uerson albae.
cũ tota do mosua fulmine concrematus ẽ :
Priscus tarquinius. ꝑsui decessoris filios inter¬
ẽptus ẽ. Seruius tullus generi suitarqui¬
nu suꝑbi qui ei successit in regnũ nefario
scelere occisus est: Nec discessere adrtis
arisq relictis dii tanto in optimũ illius
populi regẽ paricidio ꝑpetrato : quos
dicunt ut hoc miserȩ troraefacerent
eãq grȩcis diruenđã ex urendãq relinque¬
rent: Idulterio paridis fuisse cõmotos: Sedin¬
suꝑ interfecto a sesocero tarquinius ipse
successits hunc illidis nefariũ parricidã
soceri interfectione regnantẽ. in suꝑ multi
bellis uictoriisq gloriantẽ et dema nubus
capitoliũ fabricantẽ non abscedentes sed
p̃sentes manentesq uiderunt: et regẽ suũ ł do¬
iouẽ in illo altissimo tẽplo hocẽ mopere la¬

Expanded text:
quas effecit in interitu Romuli, qui obscuratione solis est factus\'. Certe hic minime timuit lio et Anco Marcio, qui morbo interierunt, quam horrendos exitus habuerunt! Tullus, ut dixi, Hostilius, uictor et euersor Albae, cum tota domo sua fulmine concrematus est. Priscus Tarquinius per sui decessoris filios interemtus est. Seruius Tullius generi sui Tarquinii Superbi, qui ei successit in regnum, nefario scelere occisus est. Nec \'discessere adytis arisque relictis di tanto in optimum illius populi regem parricidio perpetrato, quos dicunt, ut hoc miserae Troiae facerent eamque Graecis diruendam exurendamque relinquerent, adulterio Paridis fuisse commotos; sed insuper interfecto a se socero Tarquinius ipse successit. Hunc illi di nefarium parricidam soceri interfectione regnantem, insuper multis bellis uictoriisque gloriantem et de manubiis Capitolium fabricantem non abscedentes, sed praesentes manentesque uiderunt et regem suum louem in illo altissimo templo, hoc est in opere
Abbreviated transcription (Latin):
tisma xp̃i et eĩ corporis sacram̃tũ sed soliscatho¬
licis quã uismale uiuentib: polsicent̃ : quia ñ solo
unũ corp̾multi sumꝰ. Utetiã si postea in aliquã here¬
sim uel etiã ingentiliũ idolatriã lapsi fuerint.
Tantũ quia in corpore xp̃i et manducauer̃ corpꝰ¬
tun xp̃i ñ moriant᷑ in aet̃num : Sed uitã quandq: con¬
stiti sequant̃ aet̃nã atq: illa omnis impietos quanto
maior fuerit ñeis ualeat ad aeternitatẽ sed ad
diutur nitatẽ magnitudinẽq poenarũꝰ Sunt¬
tib: : quã uis in ea male uiuentib: hoc promittunt:
Perignẽ uidelicet. saluandis. merito fundamenti
dequo ait aplũs: Fundam̃tũ enĩ aliud nemo potẽ

Expanded text:
isti et eius corporis sacramentum, sed solis catholicis quamuis male uiuentibus pollicentur, quia non solo sunum corpus multi sumus; ut, etiamsi postea in aliquam haeresim uel etiam in gentilium idolatriam lapsi fuerint, tantum quia in corpore ChristChristi, non moriantur in aeternum, sed uitam quandoque consequantur aeternam; adque illa omnis inpietas, quanto maior fuerit, non eis ualeat ad aeternitatem, sed ad diuturnitatem magnitudinemque poenarum. Ctibus, quamuis in ea male uiuentibus, hoc promittunt, per ignem uidelicet saluandis merito fundamenti, de quo ait apostolus: fundamentum enim aliud nemo potest
Abbreviated transcription (Latin):
quod ñ eis remittat̃ neque in hoc scło neq: infuturo
nisi eẽnt quib: et sinonisto. tam̃ remittit̃ in futuro.
Sedcũ dictũ fuerit aiudice uiuor̃ atq mortuorũm
uenite benedictipatris mei possidete paratũ uob
regnũ a constitutione mundi: & aliis econtrario

Expanded text:
quod non eis remittatur neque in hoc saeculo neque in futuro, quod non eis remittatur neque in hoc saeculo neque in futuro, nisi essent quibus, etsi non in isto, tamen remittitur in futuro. Sed cum dictum fuerit a iudice uiuorum adque mortuorum: Venite, benedicti patris mei, possidete paratum uobis regnum a constitutione mundi,
Abbreviated transcription (Latin):
in imicissuis in hoc corpore constitutis: Nec tameri
pro omnib: exauditur: prohis enĩ solis exauditur
qui etsi adũ sant̃ eđȩ : Ita sunt tam̃ predistinati:
ut proeis ex audiat̃ eđã et filu efficiant̃ ecłae : Siqui
aũt usque ad mortẽ habebunt cor inpoenitens:
nisi ꝗa in parteiã diaboli computat̃ : quicũ eẽt in cor
pore nonẽ translatus adxp̃m : tadẽ itaq: causaẽ cur
non oretur tunc pro hominib aeternoigne punien
dis : quae causaẽ ut neq: nunc neq: tunc oretur pro
angelis malis. quaeitidẽ causa ẽ ut quã uis prohome¬
nib tam̃ iam nechuc oret̃ pro infidelib impusq
de functis : Nam ꝓdefunctis quibida uel ipsius ecłae
uel quorundã piorũ exaudit᷑ oratio sed ꝓhis quorũ
in xp̃o regeneratorũ : nec usq adouita in corpore
non habere. Sicut etiã factaresurrectione mor¬
aeternum : Neq enĩ de quibusdã ueracit̃ diceret̃

Expanded text:
inimicis suis in hoc corpore constitutis; nec tamen inimicis suis in hoc corpore constitutis; nec tamen pro omnibus exauditur. Pro his enim solis exauditur. qui, etsi aduersantur ecclesiae, ita sunt tamen praedestinati. ut pro eis exaudiatur ecclesia et filii efficiantur ecclesiae. Si qui autem usque ad mortem habebunt cor inpaenitens nisi quia in parte iam dpore non est translatus ad Christum? Eadem itaque causa est cur non oretur tunc pro hominibus aetdis, quae causa est, ut neque nunc neque tunc oretur pro angelis malis; quae itidem causa est, ut, quamuis pro hominibus, tamen iam nec nunc oretur pro infidelibus inpiisque defunctis. Nam pro defunctis quibusdam uel ipsius ecclesiae uel quorundam piorum exauditur oratio, sed pro his, quorum in Christo regeneratorum nec usque adeo uita in corpore non habere; sicut etiam facta resurrectione moraeternum. Neque enim de quibusdam ueraciter diceretur,
Abbreviated transcription (Latin):
dis e angelis et hominib: oraturos: ut mĩa non pa¬
tiant̃ quodueritate merent᷑ pati. Quodnemo
sane si dei dixit : nemo dicturus ẽ : Alio quin nulla
causaẽ cur ñ etiã nunc ꝓdiabolo etangelis eĩ
or et eđa. quã magister dĩ ꝓimmicissius iussit¬
ipsa causaẽ : quafiet ut in illot c̃sudicio etiã ꝓhomi¬
nib aet̃ noigne cruciandis qui uu ꝑfecta sit sc̃itatȩ
ñ oret : Nunc̃ enĩ ꝓpterea ꝓesorat quo singiee e
tuosȩ : Nã ꝗđẽ maxime proeis orat : nsi ut det
illis dr̃ sic̃ dic̃ aplũs poenitentiã etresipiscant
dela queis diabali a quõ captitenent̃ secundũ ipsius
uoluntatẽ : beniq side aliquibus ita certa cẽt ut quisin
illietiã nosset : quilicet adhuc in hacuita sint constitiatie
tam̃ predestinati sunt in ȩternũ ignẽ ire cũ diabolo
tam proeis nonoraret quanec ꝓipso: Sed quia de
nullo certa ẽ forat proomnib: dũ taxat hominib:

Expanded text:
dis et angelis et hominibus oraturos, ut misericordia non padis et angelis et hominibus oraturos, ut misericordia non patiantur, quod ueritate merentur pati? Quod nemo sanae fidei dixit, nemo dicturus est. Alioquin nulla causa est, quur non etiam nunc pro diabolo et angelis eius oret ecclesia, quam magister Dipsa causa est, qua fiet ut in illo tunc judicio etiam pro hominibus aeterno igne cruciandis, quamvis perfecta sit sanctitate, non oret. Nunc enim propterea pro eis orat, quos in genere tuosae. Nam quid maxime pro eis orat, nisi ut det illis Deus, sicut dicit Apostolus, poenitentiam, et resipiscant laqueis, a quo captiui tenentur secundum ipsius uoluntatem? Denique si de aliquibus ita certa esset, ut qui sint illi etiam nosset, qui licet adhuc in hac uita sint constituti, tamen praedestinati sunt in aeternum ignem ire cum diabolo: tam pro eis non oraret, quam nec pro ipso. Sed quia de nullo certa est, orat pro omnibus dumtaxat hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
sine fine erit suppliciũ aeternũ quib: erit finẽ¬
ualet ꝗsuas agente s causa scontradiuenire uerba
uel ut miseri cordia maiore conant̃ : utideo uideli¬
cet uera sint quia ea quaedixit homines ẽẽ passu¬
ros pati dignis ñ quia passuri sunt: Don abit eos
inquiunt p̃cib: scorũ suorũ etiã tunc tanto ma¬
gis orantiũ proinimicisisius : quanto s̃ utiq sanctio¬
res: Eorũq efficacior ẽ oratio: et exauditione dĩ
dignior iam nullũ habentiũ omnino peccatum
quur ergo eadẽ ꝑfectissima scĩtate etcuncta
impetrare ualentib mundissimis et misericor¬
dissimis p̃cib: etiã ꝓ angelis orabunt quib: paratus
ẽ ignis aet̃nus: ut ds sententiã suã mitiget etre¬
flectat in melius eosq ab illo ignefaciat alienos:
Anerit forsitanquis quã ꝗethoc futurũ ẽẽ p̃su¬
mat : affirmans etiã scõs angelos simulcũ scũs homi¬
nib: ꝗtunc ae quales erunt angelis dĩ prodamnan¬

Expanded text:
sine fine erit, supplicium aeternum finesine fine erit, supplicium aeternum fineualet, qui suas agentes causas contra Dei uenire uerba uelut misericordia maiore conantur, ut ideo uidelicet uera sint, quia ea, quae dixit homines esse passuros, pati digni sunt, non quia passuri sunt. Donabit enim eos, inquiunt, precibus sanctorum suorum, etiam tunc tanto magis orantium pro inimicis suis, quanto sunt utique sanctiores, eorumque efficacior est oratio et exauditione Dei dignior, iam nullum habentium omnino peccatum. Quur ergo eadem perfectissima sanctitate et cuncta inpetrare ualentibus mundissimis et misericordissimis precibus etiam pro angelis non orabunt, quibus paratus est ignis aeternus, ut Deus sententiam suam mitiget et reflectat in melius eosque ab illo igne faciat alienos? An erit forsitan quisquam, qui et hoc futurum esse praesumat adfirmans etiam sanctos angelos simul cum sanctis hominibus, qui tunc aequales erunt angelis Dei, pro damnan
Abbreviated transcription (Latin):
curdiabolus & angeli ei semꝑ ibi futuri ẽe ere¬
dant̃ : Anfortedĩsententia quae in malos et an¬
gelos et hões proferet᷑ . in angelis uera erit.
in hominib: falsa: it a plane hoc erit siñ qđ cłidix̃
sed quod suspicant̃ hoes plus ualebit : quod fieri
qui añ pote ñ argum̃ tari adũsus dm̃ sed diu¬
no potius dũ tep̃ẽ. debent parere p̃cepto
ꝗsemipiter no cupͥunt carere supolicio Deinde
quiles eter nũ suppliciũ pro inde diuturnitem¬
poris exstimare. etuiti a etna credere sine fine
cũ xp̃s eo de ipsolo co muna eademq sententia dix¬
rit utrũq complexus sic ibunt hi in suppliciũ ȩt̃nũ.
Iustiaũt inuitã ȩternã : Si utrũq aeternũ pro¬
fecto aut utrũq cũsine diutur nũ aut utrumq
sine sine ꝑpetuũ debet intellegi: Parparienim
relatas̃ hinc suppliciũ ȩternũ inde uita aeterna
Dicere aũt inhoc uno eodemq sensu iuta aeterna

Expanded text:
quur diabolus et angeli eius semper ibi futuri esse crequur diabolus et angeli eius semper ibi futuri esse credantur? An forte Dei sententia. quae in malos et angelos et homines proferetur, in angelos uera erit, in homines falsa? Ita plane hoc erit, si non quod Deus dixit, sed quod suspicantur homines plus ualebit. Quod fieri quia non potest, non argumentari aduersus Deum, sed diuino potius, dum tempus est, debent parere praecepto, qui sempiterno cupiunt carere supplicio. Deinde quale est aeternum supplicium pro igne diuturni temporis existimare et uitam aeternam credere sine fine, cum Christus eodem ipso loco, in una eademque sententia dixerit utrumque conplexus: Sic ibunt isti in supplicium aeternum, iusti autem in uitam aeternam? Si utrumque aeternum, profecto aut utrumque cum fine diuturnum aut utrumque sine fine perpetuum debet intellegi. Par pari enim relata sunt, hinc supplicium aeternum, inde uita aeterna. Dicere autem in hoc uno eodemque sensu: \'Vita aeterna