comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Qui in ȩbriatur: nocte in ębriatur. Qđ
iuxta litteram stare non potest. Quan¬
ti enĩ in prandiis conuiuiisq dierũ in¬
ebriant᷑. Sed quia ębrietas cordis offen¬
dens dm̃ tenebrarũ ẽ &. non lucis: ꝓpt̃¬
ea quicũq in ębriat᷑. in nocte in ebriat᷑.
Cũ aut̃ seniores domus ifrł fecerint mala
in tenebris. &. in abscondito cubiculoꝵ
suoꝵ. &. putauerint se dm̃ posse celare:
tc consequent̃ dicent. Non uidet dñs noᷤ:
dereliquit dñs t̾rã. Multiq sunt pecca¬
tores &. ambulantes iuxta cogitationes
suas: qui dm̃ non estimant curare mor¬
talia. nec ad illũ uicia nr̃a ꝑ tinere. Cer¬
te quando peccamꝰ: si cogitaremꝰ dm̃ ui¬
dere &. ẽẽ p̃sentem. nũquã qđ ei displi¬
cet faceremus. Porro qđ sequit᷑. de reliqͥt
dñs terrã: quoꝵdã etiã philosophoꝵ
sententia ẽ. qui ex syderũ cursu atq c̃s¬
tantia suspicantur ee in cęlestib ꝓui¬

Expanded text:
Qui inebriatur, nocte inebriatur . Quod Qui inebriatur, nocte inebriatur . Quod juxta litteram stare non potest. Quanti enim in prandiis conviviisque dierum inebriantur? Sed quia ebrietas cordis offendens Deum, tenebrarum est, et non lucis, propterea quicumque inebriatur, nocte inebriatur. Cum autem seniores domus Israel fecerint mala in tenebris et in abscondito cubiculorum suorum, et putaverint se Deum posse celare, tunc consequenter dicent: Non videt nos Dominus, dereliquit Dominus terram. Multique sunt peccatores et ambusuas, qui Deum non aestimant curare mortalia, nec ad illum nostra vitia pertinere. Certe quando peccamus, si cogitaremus Deum videre et esse praesentem, nunquam quod ei displicet faceremus. Porro quod sequitur: « Dereliquit Dominus terram, » quorumdam etiam philosophorum sententia est, qui ex siderum cursu atque constantia suspicantur esse in coelestibus provi
Abbreviated transcription (Latin):
hieconiã stantẽ ante picturas. &. sin¬
gulos habere turibula in manib
suis non di maiestatẽ sed ꝓprias sen¬
tentias ad orantes. &. nequaꝗͣ. odorẽ
bone fraglantiȩ ad dm̃. sed fȩtorem
ad idola ꝑuenire.
ł dixit ad me. Certe uides fili ho¬
minis. quȩ seniores domus isrł faciutł
in tenebris. unꝰquisq in abscondito cu¬
biculi sui. Dicunt enĩ. Non uidet dñs
nos: dereliquit dñs terram.
x eo inquit qđ intemplo faciunt
pariter congregati: ostenditur qͥd
unusqͥsq incubiculo suo faciat. D ed
sc̾m anagogen melius intelligi putẽ
qđ non nulli pͥncipes ȩccłarũ faciant
in tenebris. quȩ dictu quoq turpia
sunt. Iste ᷤͤ absconditus cordis homo. de
quo dr̃. Ingredere incubiculũ tuum.
Et rursum. Qui uidet in abscondito.
redd&e. tibi. Recolat unusqͥsq c̃scien¬
tiam suã. &. oꝑa tenebrarũ recordetur
in tenebris. sciatq scriptũ. om̃is qͥ mala
& in se illud intelliget esse completum.

Expanded text:
ezoniam stantem ante picturas, et singulos habere thuribula in manibus suis, non Dei majestatem, sed proprias sententias adorantes, et nequaquam odorem bonae fragrantiae ad Deum, sed foetorem ad idola pervenire. « Et dixit ad me: Certe vides, fili hominis, quae seniores domus Israel faciunt in tenebris, unusquisque in abscondito cubiculi sui. Dicunt enim: Non videt Dominus nos: dereliquit Dominus terram. Ex eo, inquit, quod in templo faciunt pariter congregati, ostenditur quid unusquisque in cubiculo suo faciat. Sed secundum anagogen melius intelligi potest, quod nonnulli principes Ecclesiarum faciant in tenebris, quae dictu quoque turpia sunt. Iste est absconditus cordis homo, de quo dicitur: Ingredere in cubiculum tuum . Et rursum: Qui videt in abscondito 88 reddet tibi. Recolat unusquisque conscientiam suam, et opera tenebrarum recordetur in tenebris, sciatque scriptum: Omnis qui mala Et in se illud intelliget esse completum:
Abbreviated transcription (Latin):
scĩtudinis ꝑfectionẽ tenent. ad uer¬
ticẽ usq ꝑueniunt: sic qui in pecca¬
torũ ꝓfundo sunt. plantas igneorũ
pedũ tenere credendi sunt.
Temissa similitudo manus. app̃hen¬
dit me in cincinno capitiᷤᷤmei. Lxx¬

Expanded text:
sanctitudinis perfectionem tenent, ad versanctitudinis perfectionem tenent, ad verticem usque perveniunt, sic qui in peccatorum profundo sunt, plantas igneorum pedum tenere credendi sunt. « Et emissa similitudo manus apprehendit me in cincinno capitis mei.
Abbreviated transcription (Latin):
sionis possit sacramenta cognoscere.
Et hoc considerandũ: qđ non ipsas ui¬
deat ueritates. sed similitudinẽ ignis
Qui alumbis usq deorsũ. ignis apparuit.
& a lũbis sur sũ. quasi aspectus splen
in hebraico dr̃ tor: auram theodotio
transtulit: ut in suꝑnis di refrigeria
demonstret. Deniq et in regũ uolu¬
mine. beatus helyas ad uentum dñi
non in tẽpestate con tẽplatur &. tur¬
bine. non in ignis ardorib: sed inas¬
pectu aurȩ tenuis atq lenissimȩ. ut
dĩ om̃ipotentis mansuetudinẽ cõpro¬
baret. Oꝑa autẽ coitus quȩ significan¬
tur in lumbis usq deorsum: igne pur¬
gantur. Et oꝑa uirtutũ. quȩ alũbis
ad suꝑiora consurgunt. splendorem
habent atq fulgorẽ. Et tam̃ nec
ignis usq ad pedes dr̃. nec splendor ele¬
tri usq ad caput. sed deorsum &. sur¬
sum:. ut tã inpeccatorib quã in sc̃ĩs
ꝓdiu̾sitate meritoꝵ. alius usq ad
illud &. illud menbrũ. alius usq ad
illa & illa ꝑueniat. Et quomͦ qui

Expanded text:
sionis possit sacramenta cognoscere. Et hoc considerandum, quod non ipsas videat veritates; sed similitudinem ignis, quia a lumbis usque deorsum ignis apparuit; et a lumbis sursum quasi aspectus splenin Hebraico dicitur zor, auram Theodotio transtulit, ut in supernis Dei refrigeria demonstret. Denique et in Regum volumine beatus Elias adventum Domini non in tempestate contemplatur et turbine, non in ignis ardoribus, sed in aspectu aurae tenuis atque lenissimae, ut Dei omnipotentis mansuetudinem comprobaret. Opera autem coitus quae significantur in lumbis usque deorsum igne purgantur, et opera virtutum quae a lumbis ad superiora consurgunt, splendorem habent atque fulgorem, et tamen nec ignis usque ad pedes dicitur, nec splendor electri usque ad caput, sed deorsum, et sursum, ut tam in peccatoribus, quam in sanctis pro diversitate meritorum, alius usque ad illud et illud membrum, alius usque ad illa et illa perveniat. Et quomodo qui
Abbreviated transcription (Latin):
ut leuarẽ oculos aduiam aquilonis.
Ibi enĩ statua baal posita erat: quam
uocat idolũ zeli: in ipso portȩ introitu.
Qui aut̃ idolũ zeli siue possidentis.
ad głam dĩ uł ad sp̃m refert̃: impie
faciunt. ꝑsonã idoli di maiestate
mutantes.
Tdixit ad me. fili hominis: putaᷤᷤ ne
uides tu quid isti faciunt: Ab ho¬
Iminationes magnas domus ifrł fac̃
hic: ut ꝓcul recedam a scũario meo.
Et ad huc conuersus : uidebis ab homi¬
nationes maiores. Ne me inquit
putes in iuste tẽplũ deserere. &. subuer¬
tendã relinquere ciuitatẽ : aspice quȩ
in templo faciant. Cumq illa c̃spexeris:
ñ putes finẽ eeᷤᷤ scelerũ: ad huc maiora
conspicies. Quod quidẽ put̾e . &. de
do in exemplũ ophni &. phinees idoloꝵ
scelera oꝑamur in tab̾naculo đi. &. for
clientium atq famuloꝵ: &. om̃ia
lucri causa facimꝰ. Sin aut̃ hȩc tam
magna st̃ quȩ uidemꝰ : quanto maio¬
ra existimanda st̃ quȩ humanã effu¬
giunt conscientiam:

Expanded text:
ut levarem oculos ad viam aquilonis. Ibi enim statua Baal posita erat, quam vocat idolum zeli in ipso portae introitu. Qui autem idolum zeli sive possidentis ad gloriam Dei vel ad spiritum referunt, impie faciunt, personam idoli Dei majestate mutantes. « Et dixit ad me: Fili hominis, putasne vides tu quid isti faciant, abominationes magnas quas hic: ut procul recedam a sanctuario meo? Et adhuc conversus, videbis abominationes majores. Ne me, inquit, putes injuste templum deserere, et subvertendam relinquere civitatem, aspice quae in templo faciant. Cumque illa conspexeris, non putes finem esse scelerum, 85 adhuc majora conspicies. Quod quidem potest et de ndo in exemplum Ophni et Phinees idolorum scelera operamur in tabernaculo Dei; et fornclientum atque famulorum, et omnia lucri causa facimus. Sin autem haec tam magna sunt quae videmus, quanto majora existimanda sunt quae humanam effugiunt conscientiam?
Abbreviated transcription (Latin):
dñm ꝓuocat: iuxta illud qđ in de u¬
tero nomio dicitur. Ipsi me ꝓuocauer̃
ẽ cain: possedi inquit parens hominẽ
ꝑdm̃: possessione hominis adcam nom̃
alludens. Ibiq erat gładĩ isrł: non qͦ
delectaretur tali uicinia. sed ut sui
p̾sentia idolum zeli templũq deler&.
Unde &. subuersio urbis templiq post
breue tempꝰ sequit᷑. Et in isaia scriptũ
est: qđ lectus angustꝰ nequaq duos
capiat. &. pallium breue utrumq
oꝑire ñ possit. significante scriptura
illud apłi. Qui consensus xp̃o &. belial:
templo di & idolo:
Tdixit adme. fili hominis: leua ocu¬
los tuos ad uiã aquilonis. Et leuaui
oculos meos ad uiam aqͥlonis: &. ecce
abaquilonȩ portȩ altaris idolum
deli in ipso introitu.

Expanded text:
Dominum provocat; juxta illud quod in DeuDominum provocat; juxta illud quod in Deuteronomio dicitur: Ipsi me provocaverquando natus est Cain, Possedi, inquit parens, hominem per Deum , possessione hominis, ad Cain nomen alludens. Ibique erat gloria Dei Israel, non quod delectaretur tali vicinia; sed ut sui praesentia idolum Zeli, templumque deleret. Unde et subversio urbis templique post breve tempus sequitur. Et in Isaia scriptum est, quod lectus angustus nequaquam duos capiat, et pallium breve utrumque operire non possit ; significante Scriptura illud Apostoli: Qui consensus Christo et Belial? Templo Dei et idolo ? Et dixit ad me: Fili hominis, leva oculos tuos ad viam Aquilonis. Et levavi oculos meos ad viam Aquilonis: et ecce ab Aquilone portae altaris, idolum Zeli in ipso introit
Abbreviated transcription (Latin):
lonẽ: ubi erat statutũ idolum zeli ad
ꝓ uocandam emulationẽ. Et ecce ibi
gła di isrł: scdm uisionẽ quã uideram
T adduxit me in iherłm in uisione di:
ad uestibulũ portȩ quȩ respicit aqͥlo¬
nẽ: ubi erat statua possidentis.
d autẽ in quibdã codicib repꝑitur
&. instatua imaginẽ zeli: de theodotio¬
ne additũ ẽ. Reliqua similit̃.
uando dicit. adduxit me iherłm in ui¬
sione di: ostendit se ñ in corpore sed in
sp̃u esse trans latũ. luxta quã uisionẽ pos¬
sumꝰ &. cęlos &. ꝓfunda maris &. infer¬
na conspicere : dũ rationes singłoꝵ cogi¬
tatione complectim᷑. Primũ aut̃ uenit
ad uestibulũ quod respicit ad aqͥlonẽ:
ut ibi uideat idolum zeli ad ꝓ uocan¬
dã emulationẽ. ut de illo loco possit
ad interiora penetrare. &. cernere reli¬
qua quȩ pꝰea describunt᷑. Statuã aut̃
idoli baal in templo dĩ positã. narrat¬
historia. Pulchreq appellatur idolũ
zeli. quia ad emulationẽ &. zelum

Expanded text:
i erat statutum idolum Zeli ad provocandam aemulationem. Et ecce ibi gloria Dei Israel, secundum visionem quam videram  adduxit me in Jerusalem in visione Dei ad vestibulum portae quae respicit Aquilonem: ubi erat statua possidentis. quod in quibusdam codicibus reperitur. + Et in statua imaginem Zeli  de Theodotione additum est. Reliqua similiter. Quando dicit: adduxit me in Jerusalem in visione Dei, ostendit se non in corpore, sed in spiritu esse translatum. Juxta quam visionem possumus et coelos, et profunda maris, et inferna conspicere, dum rationes singulorum cogitatione complectimur. Primum autem venit ad vestibulum, quod respicit ad Aquilonem, ut ibi videat statuam idoli Zeli ad provocandam aemulationem; ut de illo loco possit ad interiora penetrare, et cernere reliqua, quae postea describuntur. Statuam autem idoli Baal in templo Dei positam, narrathistoria. Pulchreque appellatur idolum Zeli. quia ad aemulationem et zelum
Abbreviated transcription (Latin):
extenditur. Neq enĩ in do aliqͥd
corporale ẽ. Uideturq manꝰ: ut
menbrũ humani corporis atq con¬
sueti nequaqͣ terreat eũ. qui assu¬
mitur atq comp̃hendit᷑. Si enim
incolubri uł inqualibet alia besti¬
arũ similitudine tetigisset ꝓpħam:
ipsa dissimilitudo m̃broꝵ t̾ruisset
assuptũ. Parsq cõ prehendit᷑ capilloꝵ:
quia totiꝰ apphensionẽ capitis huma¬
na natura non sustinet. ꝑcincinno.
briam. Quoꝵ alterũ in capillis: alterũ
inuestib accipi solet.
ł leuauit me sp̃s int̾ terrã &. cȩlum.
Rimũ similitudine manꝰ apprehendit᷑.
statim ad cȩlũ leuat. sed int̾ terrã &
cȩlũ: ut t̾rena interim relinquens. fes¬
tinet ad cȩlũ. Possumꝰ aũ ⁊ hoc dicere:

Expanded text:
extenditur, neque enim in Deo aliquid corporale est. Videturque manus, ut membrum humani corporis atque consueti, nequaquam terreat eum qui assumitur atque comprehenditur. Si enim in colubri, vel in qualibet alia bestiarum similitudine tetigisset prophetam, ipsa dissimilitudo membrorum terruisset assumptum. Parsque comprehenditur capillorum, quia totius apprehensionem capitis, humana natura non sustinet. Pro cincinnbriam: quorum alterum in capillis, alterum in vestibus accipi solet. Et elevavit me spiritus inter terram et coelum. Primum similitudine manus apprehestatim ad coelum levat, sed inter terram et coelum, ut terrena interim derelinquens festinet ad coelum. Possumus autem et hoc dicere,
Abbreviated transcription (Latin):
hex transtulert̃ ab aqͥlone ad portam
orientalem. qđ in hebraico ñ habetur :
cetera quȩ ibi scripta st̃ relinquentes.
Dixit inquit adme. uł gła dĩ quã in
campo uideram. uł sp̃s qui me int̾ cȩlũ
leuauit ac t̾rã. Locutꝰq ẽ mͥ. postq¬

Expanded text:
 transtulerunt: Ab Aquilone ad portam Orientalem, quod in Hebraico non habetur; caetera quae ibi scripta sunt relinquentes. Dixit, inquit, ad me, vel gloria Dei, quam in campo videram, vel spiritus qui me inter coelum levavit ac terram. Locut
Abbreviated transcription (Latin):
sidiantes sermonib eiꝰ. Significant᷑q
dicuntur senes iuda: ut nichil ad ifrł
hoc ẽ ad decẽ trib quȩ prius captȩ
fuerant : sed ad eos qui de tribu iuda
cũ hieconia ducti erant in captiuita¬
tẽ dici intelligamus.
Tcecidit suꝑ me ibi manꝰ d̃i. &. uidi

Expanded text:
sidiantes sermonibus ejus. Significanterque sidiantes sermonibus ejus. Significanterque dicuntur senes Juda, ut nihil ad Israel, hoc est, ad decem tribus quae prius captae fuerant, sed ad eos qui de tribu Juda cum Jechonia ducti erant in captivitatem, dici intelligamus. « Et cecidit super me ibi manus Domini
Abbreviated transcription (Latin):
Uinto anno transmicorã me.¬
grationis hieconiȩ. quarto m̃se.
quinta mensis: suꝑiorem uisionem
factã ad ꝓpħam legimꝰ. Hȩc autem
quã nc̃ ex ponere uolumꝰ : sexto an¬
no eiusdẽ regis sexto m̃se. quinta
m̃sis facta memoratur. Ex quo ꝑspi¬
cuum ẽ post annũ & duos m̃ses. hȩc
facta quȩ scripta sunt. &. uł int̾¬
missam ꝑannũ & duos m̃ses ꝓphe¬
tiam. uł ꝑ totos quatuordecĩ menses
gesta. quȩ suꝑior sermo contexuit.
exto aut̾e anno .&. sexto mense. &. qͥti¬
ta die mensis. qui numeri ad fabricã
mundi referuntur. & carneos sensus
qui t̾rena conspiciunt. et necdũ cȩ¬
lestia contẽplantur. factã ꝓphetiã
non mirabitur: qui ad prbos ser
monẽ dirigi intellexerit. equib sep¬
tuaginta tenebant turibula . &.
uiginti quinq in templo ad orabatł
solem. Sedebatq ꝓpħa in domo sua.
fugiens frequentiam multitudinis:
&. senes iuda sedebant coram eo. uł
ꝓpħȩ uerba audire cupientes. uł in¬

Expanded text:
uinto anno transmigratnis Jechoniae, quarto mense, quinta mensis, superiorem visionem factam ad prophetam legimus. Haec autem quam nunc exponere volumus, sexto anno ejusdem regis, sexto mense, quinta mensis facta memoratur; ex quo perspicuum est post annum et duos menses haec facta quae scripta sunt, et vel intermissam per annum tiam, vel per totos quatuordecim menses gesta, quae superior sermo contexuit.tem anno, et sexto mense, et quinta die mensis, qui numeri ad fabricam mundi referuntur, ad carneos sensus qui terrena conspiciunt, et necdum coelestia contemplantur, factam prophetiam non mirabitur, qui ad presbyteros Juda sermonem dirigi intellexerit. E quibus septuaginta tenebant thuribula et viginti quinque in templo adorabant solem, sedebatque propheta in domo sua fugiens frequentiam multitudinis, et senes Juda sedebant coram eo, vel prophetae verba audire cupientes, vel in
Abbreviated transcription (Latin):
mus uerba in oꝑe uertere : & noti
dicere sc̃a sed facere. Unde rursus ate
cõmoniti o uirgo xp̃i eustochiũ. int̾¬
missũ laborem repetimꝰ : &. tertiũ
uolumen aggressi tuo desiderio sa¬
tĩfacere desideramꝰ. illud & te &. ce¬
teros qui lecturi st̃ dep̃cantes. ut ñ
uires nr̃as. sed uotũ considerent. Quo¬
rũ alterũ fragilitatis humanȩ. alte¬
rũ sc̃ȩ ẽ in dñm uoluntatis.
It factum ẽ in anno sexto. in sexto

Expanded text:
mus verba in opera vertere, et non mus verba in opera vertere, et non dicere sancta, sed facere. Unde rursus a te commoniti, o virgo Christi Eustochium, intermissum laborem repetimus, et tertium volumen aggressi, tuo desiderio satisfacere desideramus: illud et te et caeteros qui lecturi sunt deprecantes, ut non vires nostras, sed votum considerent, quorum alterum fragilitatis humanae, alterum sanctae est in Domino voluntatis. 81 Et factum est in anno sexto
Abbreviated transcription (Latin):
LON¬
ESI
quod fi¬
nem ha¬
om̃is re¬
tro tem¬
poꝵ series transacta ñ ꝓdest. nisi
forte bonoꝵ oꝑm sibi uiaticũ p̾pa¬
rarint. que semꝑ ad futura immo
ad ȩt̃na respiciunt.&. nullis t̾minis
coairtantur. era sententia ẽ. Oĩa
orta occidunt. & aucta senescunt.
Et alibi. Nichil ẽ enĩ oꝑe &. manu fac¬
tum : qđ non conficiat &. consumat
uetustas. Quis crederet. ut totiꝰ orbis
extructa uictoriis roma corrueret.
ut ipsa  popłis &. mater fieret & se¬
pulchrum: ut tota orientis. egypti &. affricȩ
littora olim dominatricis urbis ser¬
uoꝵ &. ancillarũ numero cõplerent᷑:
ut cotidie scã bethleem nobiles qͦndã
utriusq sexus atq om̃ib diuitiis
affluentes susciꝑae. mendicantes:
Q uib qm̃ opem ferre ñ possumꝰ : condo¬
lemus. &. lacrimas lacrimis iungimꝰ.
Occupatiq scĩ oꝑis sarcina. dũ sine gemitu
confluentes uidere ñ patimur : ex¬
planationes in hiedechiel. &. pene om̃e
studium omisimꝰ scripturarũ. Cupi¬

Expanded text:
lonest quod fidem haomnis retro temporum series transacta non prodest: nisi forte bonorum operum sibi viaticum praeparaverit, quae semper ad futura, immo ad aeterna respiciunt, et nullis terminis coarctantur. Vera sententia est: Omnia orta occidunt, et aucta senescunt. Et alibi: Nihil est enim opere et manu factum, quod non conficiat et consumat vetustas. Quis crederet ut totius orbis exstructa victoriis Roma corrueret, ut ipsa suis populis et mater fieret et sepulcrum: ut tota Orientis, Aegypti, Africae littora olim dominatricis urbis, servorum et ancillarum numero complerentur: ut quotidie sancta Bethleem, nobiles quondam utriusque sexus, atque omnibus divitiis affluentes, susciperet mendicantes? Quibus quoniam opem ferre non possumus, condolemus, et lacrymas lacrymis jungimus: occupatique sancti operis sarcina, dum sine gemitu confluentes videre non patimur, explanationes in Ezechiel, et pene omne studium omisimus, Scripturarumque cupi
Abbreviated transcription (Latin):
moniliũ quȩ dederam eis imagines sibi
abhominationũ suarũ simulachroꝵq
fecerunt: ꝓpt̾ea dedi eis illa in im¬
munditiam & instercora. I quib
Symmachus int̃pretatꝰ ẽ nausiam: uo¬
lens idoloꝵ sordes ex pͥmere. Et tradã
inquit ea in manꝰ hostiũ. ut diripiatł
om̃ia. et ñ tã contaminẽ quã c̃tamina¬
ta ẽẽᷤ demonstrẽ. quȩ priꝰ uidebantur¬
inimicoꝵ et alienoꝵ ado: quando facimꝰ
ornam̃ta nr̃a simulachra dȩ monũ. &. oĩs
gła nr̃a possidetur ab impiis siue pestilen¬
tib t̾rȩ. ut nos suȩ subiciant potestati.
t auertã faciem meã ab eis: et uiolabt̃
archanũ meũ.&. in troibt̃ in illud emis¬
sarii. Siue ut hex transtulert. temere
uł ut syminachus &. theodotio. irrum¬
pentes et pestilentes. Et c̃ taminabt̃ illud.
Uor inquit ꝓpt̾ suꝑiores causas ab¬
hominationum popłi. auertero faciẽ
meã ab eis. &. nequaq eos dignos meis

Expanded text:
monilium quae dederam eis, imagines sibi monilium quae dederam eis, imagines sibi abominationum suarum simulacrorumque fecerunt, propterea dedi eis illa in immunditiam et in stercora. Pro quibus Symmachus interpretatus est, nauseam, volens idolorum sordes exprimere. Et tradam, inquit, ea in manus hostium, ut diripiant omnia, et non tam contaminem, quam contaminata esse demonstrem, quae priinimicorum et alienorum a Deo, quando facimus ornamenta nostra simulacra daemonum, et omnis gloria nostra possidetur ab impiis, sive pestilentibus terrae, ut nos suae subjiciant potestati. Et avertam faciem meam ab eis: et violabunt arcanum meum: et introibunt in illud emissarii sivel ut Symmachus et Theodotio, irrumpentes, et pestilens et contaminabunt illud. Cum, inquit, propter superiores causas abominationum populi avertero faciem meam ab eis, et nequaquam eos dignos meis
Abbreviated transcription (Latin):
Possumꝰ aut̃ quãꝗ hoc prima fronte ui¬
deatur ẽeᷤᷤ blasphemũ: regen lugen¬
tem nr̃a uicia atq peccata xp̃m dice¬
re qui loquit᷑ in psalmis. Quȩ utilitas
in sanguine meo. dũ descendo incorrup¬
tionem: Et apꝓpinquans iherłm: fle¬

Expanded text:
Possumus autem, quamquam hoc prima fronte viPossumus autem, quamquam hoc prima fronte videatur esse blasphemum, regem lugentem nostra vitia atque peccata, Christum dicere, qui loquitur in Psalmis: Quae utilitas in sanguine meo, dum descendo in corruptionem ? Et appropinquans Jer
Abbreviated transcription (Latin):
mitũ turbamq describens.
t quęrent uisionẽ de ꝓpħa : &. lex
ꝑibit a sacerdote. & consiliũ a seniorib
Ropriȩ singula queq gerunt᷑ a sin¬
gulis. Uaticinium futuroꝵ. quęrit᷑
a ꝓpheta. Legis int̾pretatio. sacerdo¬
tis officium ẽ. Prudens consiliũ ȩtas
matura ꝑ quirit: iuxta illud quod
scriptũ ẽ. In consilio scõꝵ &. c̃gre
gatione. magna oꝑa dñi. Hȩc aut̃
non solum eo tẽpore quando baby¬
lonius contra iherłm ueniebat exer¬
citus. a ꝓpħis &. sacerdotib &. seni¬
orib quȩ rebant᷑: sed cotidie in ȩccłiᷤ
requirunt᷑. Quȩ si uisionẽ. legẽ. consi¬
liumq ꝑdiderint: frustra ꝓphetas &.
sacerdotes &. seniores habere se iactant.
ex lugebit.&. princeps induetur me
braico sermone exp̃ssimꝰ. Rex lugebit:
om̃ino tacuert̃. Luxisse aut̃ sedechiã.
& om̃s pͥncipes popłi iudȩoꝵ fuisse me¬
rore cooꝑtos: sc̃a scriptura cõmemorat.

Expanded text:
mitum turbamque describens. mitum turbamque describens. Et quaerent visionem de Propheta: et lex peribit a Sacerdote, et consilium a senioribus. Proprie singula quaeruntur a singulis. Vaticinium futurorum quaeritur a propheta. Legis interpretatio, sacerdotis officium est. Prudens consilium aetas matura perquirit; juxta illud quod scriptum est: In congatione, magna opera Domini . Haec autem non solum eo tempore, quando Babylonius contra Jerusalem veniebat exercitus, a prophetis, sacerdotibus et senioribus quaerebantur; sed quotidie in Ecclesiis requiruntur. Quae si visionem, legem, consiliumque perdiderint, frustra prophetas et sacerdotes, et seniores habere se jactant. Rex lugebit, et princeps induetur moebraico sermone expressimus, rex lugebit, omnino tacuerunt. Luxisse autem Sedeciam, et omnes principes populi Judaeorum fuisse moerore confectos, sancta Scriptura commemorat.
Abbreviated transcription (Latin):
met : qͦm quȩrent pacem &. ñ inuenient
Quȩret aut̃ ille pacem & ñ inueniꝙ : qͥ
audiuit ab apłis. pax huic domui. &.
ñ seruauit eam. nec fecit in sua mente
requiescere. sed malis fugatã oꝑib non
potest in uenire. Ipsa est aut̃ pax. quȩ
exuperat omñe sensum: &. quã ad
patrẽ uictor ascendens saluator. apłis
dereliquit.
ONturbatio suꝑ conturbationẽ ue¬
niet: & auditus suꝑ auditum.Lxx.
ae suꝑ uȩ erit: &. nuntiꝰ suꝑ nuntiũ.
dño semꝑ iterũ dico gaudete.&. de
ipsis scriptũ ẽ. ibunt de uir tute in
uirtutem. ut presentia bona futuriᷤ
bonis cumulent: sic & his suꝑ quos
uenit angustia. &. qui quesiȩrunt
pacem &. non inuenert̃ eam. ueniet
conturbatio suꝑ conturbationẽ. si ue
seriptũ ẽ. Uae unũ abiit. &. uȩ al¬
terum uenit. Et auditꝰ uenic. suꝑ
auditũ. &. nuntiꝰ suꝑ nuntiũ: iuxta
illud beati iob cũ adhuc unꝰ loqͤretur
uenit alius nuntiꝰ : mala augens ma¬
lis .&. apppinquantis babylonii fre¬

Expanded text:
modo quaerent pacem, et non invenient? Quaeret autem ille pacem, et non inveniet, qui audivit ab apostolis: Pax huic domui , et non servavit eam, nec fecit in sua mente requiescere, sed malis fugatam operibus non potest invenire. Ipsa est 78 autem pax quae exsuperat omnem sensum , et quam ad Patrem victor ascendens Salvator, apostolis dereliquit . Conturbatio super conturbationem veniet, et auditus super auditum. LXX: Vae super vae erit, et nuntius super nuntium. Gaudete, iterum dico gaudete ; et de ipsis scriptum est: Ibunt de virtute in virtutem , ut praesentia bona futuris bonis cumulent: sic et his super quos venit angustia, et qui quaesierunt pacem et non invenerunt eam, veniet conturbatio super conturbationem, sive scriptum est: vae unum abiit, Et auditus veniet super auditum, nuntiusque super nuntium; juxta illud beati Job: Cum adhuc unus loqueretur, venit alius nuntius , mala augens malis, et appropinquantis Babylonii fre
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ: quia locum sc̃imoniȩ spurcus in¬
greditur. et sua eũ cõtaminat immun¬
ditia. Significant᷑ aut̃ quia polluta
fuerant scã dĩ &. uiolatũ archanum
eiꝰ. ñ dixit. possidebt̃ scũaria mea. sed
scũaria eoꝵ: quia post c̃taminationẽ
mea esse cessarunt.
NG USTIA ad est. Lxx.
Ropitiatio ueniet. Iuxta suꝑiorũ
ordinẽ. recte aquila et theodotio
in t̾pretati sunt. ad esse angustiã:
Syminachus. merorẽ. Septuaginta
aut̃. in medio uniu̾soꝵ tristiũ. ũbũ
posuere lȩticiȩ : ut lugentis animus
sustentetur. &. sꝑ& int̾ aduersa meli¬
ora dñmq ꝓpitiũ. de quo scriptũ est.
Dñs erigit allisos. Nos aut̃ iuxta sym¬
machũ pͥorẽ sententiã cũ posteriore
coniunximꝰ: ut diceremus.
tgustia suꝑuemiente requirent pacẽ:

Expanded text:
eorum, quia locum sanctimoniae spurcus ineorum, quia locum sanctimoniae spurcus ingreditur, et sua eum contaminat immunditia. Significanter autem quia polluta fuerant sanctuaria Dei, et violatum arcanum ejus, non dixit, possidebunt sanctuaria mea, sed sanctuaria eorum: quia post contaminationem mea esse cessarunt. Angustia adest. LXX: Propitiatio veniet. Juxta superiorem ordinem, recte Aquila et Theodotio interpretati sunt, adesse angustiam: Symmachusque, moerorem. Septuaginta autem in medio universorum tristium, verbum posuere laetitiae: ut lugentis animus sustentetur, et speret inter adversa, meliora, Dominumque propitium; de quo scriptum est: Dominus erigit allisos . Nos autem juxta Symmachum priorem sententiam cum posteriore conjunximus, ut diceremus: Angustia supervenie
Abbreviated transcription (Latin):
Ut qͦmͦ terra plena ẽ iudicio sanguinũ.
om̃s enĩ insanguine iudicant. funden¬
tes in noxium sanguinẽ. qđ et in na¬
buthe ꝑsona fecisse iudȩos scriptura com¬
memorat: sic ipsoꝵ quoq fundat᷑ cruor
ut plena iniquitatis ciuitas demonstret᷑.
Nam &. sub manasse repleta ẽ ur̃bs ihe¬
rusalem aporta usq ad portam san¬
guine ꝓpħarũ. Uenietq eis c̃clusio. &
ꝑturbatio atq confixio: ut nullus
de imminentib miseriis possit euadẽ.¬
Tadducam pessimos degentib:. &. pos¬
sidebunt domus eorum.¬
tib &. ꝓpħis. pessimos cunctarũ gen¬
tiũ adducam babylonios: ut domos
uras possideant. uosq subiciant ser¬
Puituti.
nr̃a plena sanguinib .&. habitatio ple¬
na iniquitatis.
t quiescere faciam suꝑbiã potentiũ:
&. possidebunt scũaria eoꝵ.Lxx.
ł auertam fremitũ fortitudinis eoꝵ:
&. polluentur sc̃a eoꝵ.
Mnis suꝑbia offendit dm̃. ꝓpterea
pessimi gentiũ possidebt̃ domꝰ poten¬

Expanded text:
terra plena judicio sanguinum, omnes enim in sanguine judicantur fundentes innoxium sanguinem, quod et in Nabuthae persona fecisse Judaeos Scriptura commemorat, sic ipsorum quoque fundatur cruor, et plena iniquitatis civitas demonstretur. Nam et sub Manasse repleta est urbs Jerusalem a porta usque ad portam sanguine prophetarum. Venietque eis conclusio et perturbatio atque confixio, ut nullus de imminentibus miseriis possit evadere. « Et adducam pessimos de gentibus, et possidebunt domus eorum.tibus et prophetis pessimos cunctarum gentium adducam Babylonios, ut domos vestras possideant, vosque subjiciant servituti. nostra plena sanguinibus, et habitatio plena iniquitatis. Et quiescere faciam superbiam potentium: et possidebunt sanctuaria eorum. LXX: Et avertam fremitum fortitudinis eorum: et polluentur sancta eorum. Omnis superbia offendit Deum. Propterea pessimi gentium possidebunt domos poten
Abbreviated transcription (Latin):
dubiũ quin obsidionis & famis tẽpore
aurũ argentũq esurientes ñ liberet :
& illisi p̃tiosissimo metallo dentes. instar
durissimi lapidis retundantur. Deniq seqr̃.
numam suã ñ saturabunt: et uentres eoꝵ
non replebuntUR.
resentib malis didicimꝰ multos diuites
int̾seri: cũ gemmas.&. auri argentiq
buerint exitium mendicantium.
Rgentum autẽ & aurũ eoꝵ qͥ extra
ȩccłam sunt. ñ liberare animas possiden¬
tium in die furoris dñi. sed ȩternã eos
habere famem. &. in ani uentre cru¬
ciari: ostendit illud testimoniũ in qͦ
dicitur. Redemptio animȩ uiri : ꝓpͥȩ
diuitiȩ. Propͥȩ diuitiȩ st̃: quas nos xp̃i¬

Expanded text:
dubium quin obsidionis et famis tempore, aurum argentumque esurientes non liberet: et illisi pretiosissimo metallo dentes, instar durissimi lapidis retundantur. Denique sequitur: Animam suam non saturabunt, et ventres eorum non implebuntur. Praesentibus malis didicimus multos divites inter sericum, gemmas, et auri argentique buisse exitum mendicantium. Argentum autem et aurum eorum, qui extra Ecclesiam sunt, non liberare animas possidentium in die furoris Domini: sed aeternam eos habere famem, et inani ventre cruciari, ostendit illud testimonium in quo dicitur: Redemptio animae viri, propriae divitiae . Propriae divitiae sunt, quas nos
Abbreviated transcription (Latin):
si sunt : quociens uolui congregare fili¬
os tuos. sicut gallina congregat sub alaᷤᷤ
pullos suos: &. noluisti. Principes qͦq
in bonã part̾e uł apłi erunt qͥ lugent
peccatores: uł in contrariã illi qͥb dr̃.
Auditȩ ũbũ dñi. pͥncipes sodomoꝵ. Indu¬

Expanded text:
; quoties volui congregare filios tuos, sicut gallina congregat sub alas pullos suos, et noluisti ! 79 Principes quoque vel in bonam partem apostoli erunt, qui lugent peccatores: vel in contrariam, illi quibus dicitur: Audite verbum Domini, principes Sodomorum . Indu
Abbreviated transcription (Latin):
Rgentũ eoꝵ in plateis ꝓi cietur᷑:
et aurũ eoꝵ erit contemptui.
Uga et captiuitate cogente. diuitias
&. auri argentiq pondera ꝓicient
in plateis. suas tantũ animas seruare
cupientes: ne sint ponderi quȩ prius
fuere luxuriȩ. Alioquin &. iuxta ana¬
gogen. captiuoꝵ atq fugientiũ de
iherłm omne argentũ ꝓicietur in pla¬
teis. in lata &. spatiosa uia quȩ ducit
ad mort̾ẽ : quia angustam salutis semi¬
tam reliquerunt. Sed &. om̃e aurũ erit
contẽptui: uł insterqͥliniũ atq ĩmun¬
ditiã reputabitur. Non enĩ putẽ ha

Expanded text:
rgentum eorum in plateis projicietur, et aurum eorum contemptui erit. Fuga et captivitate cogente divitias; et auri argentique pondera projicient in plateis, suas tantum animas servare cupientes, ne sint ponderi quae prius fuere luxuriae. Alioquin et juxta anagogen captivorum atque fugientium de Jerusalem. Omne argentum projicietur in plateis, in lata et spatiosa via, quae ducit ad mortem, quia angustam salutis semitam reliquerunt. Sed et omne aurum erit contemptui, vel in sterquilinium atque immunditiam reputabitur, non en
Abbreviated transcription (Latin):
coriixista praiupitara quoslumn demeritis iustitiae suae plurimũ elatos: baptiz ari uoluit
prudentã illedo in. ã illo castitatẽ: ille fortitue ẽ pacientiae : Num quidiantum
ero potestis quant̃ ego quidodi & tamenogobaptitatus sum aseruo. uos dedigna¬
niuuñ adũ hocest ut impleatur omnis iuftitia.: Seddicit aliquis sufficiebat utbapti
& dum̃ ahatires quid opuserat ut aliibaptitarentur aiohiannie : & hoc diximus
quia si soluidũs bai. aretur aiohani ae. ñ ionde cõt ist acogitatio hominibus. quod meli¬
orẽ hobebai captis nomiohannes quam dr s. : ditcrentenim usq ad eomagnus erat

Expanded text:
cervix ista praecipitaret quosdam de meritis justitiae suae plurimum elatos, baptizari voluit Dcervix ista praecipitaret quosdam de meritis justitiae suae plurimum elatos, baptizari voluit Dprudentiam, ille doctrinam, ille castitatem, ille fortitudinem patientiae? Numquid tantum habere potestis, quantum ego qui dedi? Et tamen ego baptizatus sum a servo, vos dedignamini a Domino. Hoc est, Ut impleatur omnis justitia . 7. Sed dicet aliquis: Sufficiebat ergo ut baptium Joannes; quid opus erat ut alii baptizarentur a Joanne? Et hoc diximus, quia si solus Dominus baptizaretur a Joanne, non deesset ista cogitatio hominibus, quod meliorem habebat baptismum Joannes quam Dominus. Dicerent enim: Usque adeo magnus erat
Abbreviated transcription (Latin):
ipdugit spe t̃ stono & mostoli nocinduert in mostaltatẽ : omnia possunt dicidedõ &
nib idis dicitur dedõ: Nihillatius hac inola :÷ quaeris congruũ nomer noti inueruis.
qu eris quomododicere eninia iuuenis: quid similo axius & lao: dexp̃õ utrumq dictum est
o ignusdĩ.: quomodoleo iucitleo etribuiuda. adiamus iohasiriẽ. baptiz abat ilii¬
ixim is : uabaptitab tm̃s: quo modo ilis: quomodo diis. quomodo dĩ filius. quomodo uerbũ
ad uerbum aa sactum est: Erat aut & iobamnes baptirans In aenor iuxta salim. locus quidã¬
uam intellegicur quia locus orat qui a a quae multae trantibi: & ueniebant & baptizabant᷑.
ondume niminis suserat in caoro iohannes. Simeministis occentrumdico dixi qua re baptitat
alios fidelar .Veib. gratia iam continenter iuuenscerticuminus contempin& coniugatum
sadicere semiloren quam illo sit fidelis : Illecaucuminus potest dicere  corde suo quid
nihi opus est bo ptismnum accpere et hochabeã quod &iste quo iam meliorsum. INcergo

Expanded text:
ptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem . Omnia possunt dici de Deo, et nihil digne dicitur de Deo. Nihil latius hac inopia. Quaeris congruum nomen, non invenis; quaeris quoquo modo dicere, omnia invenis. Quid simile, agnus et leo? De Christo utrumque dictum est: Ecce agnus Dei . Quomodo leo? Vicit leo de tribu Juda . 6. Au baptizat Jesus, quomodo Jesus, quomodo Dominus, quomodo Dei Filius, quomodo Verbum. Sed verbum caro factum est. Erat autem Joannes baptizans in Enon juxta Salim. Locus quide intelligitur quia lacus erat? Quia aquae multae erant ibi, et veniebant, et baptizabantur. Nondum enim missus erat in carcerem Joannes. Si meministis ecce iterum dico, dixi quare baptizabatalios fideles. Verbi gratia, jam continenter vivens catechumenus, contemneret conjugatum, et diceret se meliorem qua ut hoc habeam quod et iste, quo jam melior sum? Ne ergo
Abbreviated transcription (Latin):
dix cẽ : ego quialiqui accepidecaclo ut ali quid oẽm in anemme uultis ẽẽ ut loquar contraueritatẽ.
Von potest homo accipore quicquã : Nisi fuerit illidatum de caelo: Ipsi uos mihi testi notuũ ꝑhibetis
quod dixerimego Nonsum xp̃s: Nonestui xp̃s. sed quid si maior illo quia tiuillũ baptirasti
missussũ ego prae cosum iudex est ille : & auditestimoriũ multo uehementius. multo ex pres¬
sius : uidete quid nobiscũ agitur uidete quida mare debeamus uidete qui aliquẽ hominem
a mare proxpo adulterium est: quare hocdico : ad tendamus uocẽ iohannis poterat iruillo erran
poterat ipseputari quin onerat: respuit a sefalsum horiorẽ. untterieat solidã ueritat̃. uidece
quiddicat xp̃m: quidse. quihab& sponsã sponsus est castiestoro sponsumamato : Quidait̃
tues qui niobis dicis quihab& sponsã sponsus est : Amicus aut̃ sponsi quistat & auditeum gaudio

Expanded text:
dixi esse? Ergo quia aliquid accepi de coelo ut aliquid essem, inanem me vultis esse, ut loquar contra veritatem? dixi esse? Ergo quia aliquid accepi de coelo ut aliquid essem, inanem me vultis esse, ut loquar contra veritatem? Non potest homo accipere quidquam, nisi fuerit illi datum de coelo. Ipsi vos mihi testimonium perhibetis quod dixerim, Ego non sum Christus. Missus sum. Ego praeco sum, ille judex est. Et audi testimonium multo vehementius, multo expressius. Videte quid nobiscum agitur. Videte quid amare debeamus. Videte quia aliquem hominem amare prae Christo, adulterium est. Quare hoc dico, attendamus vocem Joannis. Poterat in illo errari; poterat ipse putari qui non erat: respuit a se falsum honorem, ut teneat solidam veritatem. Videte quid dicat Christum, quid se; Qui habet sponsam, sponsus est. Casti estote, sponsum amate. Quid autem tu es? Quid nobis dicis? Qui habet sponsam, sponsus est; amicus autem sponsi, qui stat et audit eum, gaudio
Abbreviated transcription (Latin):
ossumꝰ iuxta anagogen. Iluer̃t.¬
habitatores ierłm. credentes xp̃o dice¬
re. qui habitant in ȩccła: &. si ꝑ pec¬
cata illius offensam meruerint. come¬
dant panẽ cũ egestate &. bibant aquã
cũ merore & angustia. ñ cibũ panis nec
potũ aquȩ : sed famẽ ser monis &. doctri¬
nȩ dĩ sustinentes. Quando enĩ uł uicio
pͥncipũ qui capiendi sunt &. tradendi¬
babyloniis. uł nr̃a duritia ꝑdiderimꝰ
sermonẽ di. aquasq quas ñ meruimꝰ ha¬
bere utiles: tc̃ indolore &. penuria nr̃m
sumemꝰ cibum. &. t̾ra ꝑdet multitudi¬
nem credentiũ. &. ciuitates quȩ int¬

Expanded text:
ossumus juxta anagogen habitatores Jerusalem credentes Christo dicere, qui habitant in Ecclesia. Et si per peccata illius offensam meruerint, comedant panem cum egestate, et bibant aquam cum moerore et angustia: non cibum panis, nec potum aquae, sed famem sermonis et doctrinae Dei sustinentes . Quando enim vel vitio principuBabyloniis, vel nostra duritia perdiderimus sermonem Dei, aquasque non meruerimus habere utiles, tunc in dolore et penuria nostrum sumemus cibum, et terra perdet multitudinem credentium, et civitates, qu
Abbreviated transcription (Latin):
S ñc̃ uiuente te qͥ loqueris. et his qui
audiunt: uerbũ qđ locutꝰ sũ cõpleatur.
Significat aut̃ uicinã captiuitatẽ urb
ierłm. &. sedechiam cũ popło iuda iam¬
iãq capiendum.
on solũ autẽ illo tẽpore sed usq hodie
uulgus incredulũ &. dura corda mor¬
talium ꝓphetiã dñi non recipiunt. Sed
om̃ia quȩ ꝓpħȩ cõminant᷑. quȩ p̾dicat
eu̾głiũ: in aliud tempꝰ ȩstimant diffe¬
ponitur. accipi ꝓ prou̾bio: i uxta illud
qđ in psalmo legimꝰ Et factꝰ sũ eis in
parabolam. Et in hoc eodem ꝓpħa. Qͥd
ẽ uobis parabola ista in popło ifrł̃ dicen¬
tium. patres comedert̃ uuã acerbam.
& dentes filioꝵ obstupuert̃: Aanifes¬

Expanded text:
sed nunc, vivente te, qui loqueris, et his qui sed nunc, vivente te, qui loqueris, et his qui audiunt, verbum quod locutus sum, compleatur. Significat autem vicinam captivitatem urbJerusalem, et Sedechiam cum populo Juda jamque capiendum. Non solum autem illo tempore, sed usque hodie vulgus incredulum et dura corda mortalium prophetiam Dei non recipit, sed omnia quae prophetae comminantur, quae praedicat Evangelium, in aliud tempus aestimant diffetuaginta ponitur, accipi pro proverbio, juxta illud quod in psalmo legimus: et factus sum eis in parabolam . Et in hoc eodem propheta: Quid est vobis parabola ista in populo Israel, dicentium: Patres comederunt uvam acerbam, et dentes filiorum obstupuerunt Inf
Abbreviated transcription (Latin):
ero complebit᷑ dicit dñs ds.
Uod nos diximꝰ ꝓuerbiũ iuxta sym¬
machũ: om̃s alii int̾pretes parabolam
transtulert̃ : quȩ hebraicȩ appellatur
masab. Rursũ ubi a nob̾ editũ ẽ. neq
erit diuinatio ambigua: uertere lxx¬
nec diuinans iuxta gr̃am. ꝓ quo. om̃s
lubricũ int̾pretati sunt: qđ nos ambi¬
guũ diximꝰ. ut decipientia audientes
suos ꝓpħarũ uerba noscamꝰ. Est autẽ
sensus om̃is capituli hic. Supra ꝓphe¬
tauerat contra pͥncipẽ qͥ erat in ierłm:
de inde popło famẽ. &. ardorẽ sitiᷤᷤ nun¬
tiauerat esse uenturũ. Qd multitudo
ñ credens: uetus assumebat tritũq pro¬
ũbiũ. In longũ tempꝰ differtur cõmi¬
natio ꝓpħarũ: &. om̃is uisio ꝑibit dũ
tenuẽ dissoluet᷑. Dic gͦ inquit eis. qđ
nequaꝗͣ mea cõminatio differatur. nec
diuinatio falsa atq ambigua ꝓferat᷑
in popłos. quȩ finẽ habeat incertũ. aut
alio dicatur tẽpore. alio cõpleatur.

Expanded text:
ero, complebitur: dicit Dominus Deus. Quod nos diximus, proverbium, juxta Symmachum, omnes alii interpretes, parabolam transtulerunt, quae Hebraice appellatur MASAL  . Rursum ubi a nobis editum est: Neque erit divinatio ambigua, vertere nec divinans juxta gratiam: pro quo omnes, lubricum interpretati sunt, quod nos ambiguum diximus, ut decipientia audientes suos prophetarum verba noscamus. Est autem sensus omnis capituli hic: Supra prophetaverat contra principem qui erat in Jerusalem, deinde populo famem et ardorem sitis nuntiaverat esse venturum. Quod multitudo non credens, vetus assumebat tritumque proverbium: In longum tempus differtur comminatio prophetarum, et omnis visio peribit, dum tenuem dissolvetur. Dic ergo, inquit, eis, quod nequaquam mea comminatio differatur, nec divinatio falsa atque ambigua proferatur in populos quae finem habeat incertum, ut alio dicatur tempore, alio impleatur:
Abbreviated transcription (Latin):
tisq eoꝵ nullã curam gerunt dr̃. Qui
deuorant popłm meũ : sicut cibũ panis.
De quib et apłs. Et comedt̃ inquit domoᷤ
uiduarũ. Possumus patres qͥ comed̾int fi¬
lios. &. filios qui comedint patres. non
solum in babylonia: sed &. in romana
obsidione intelligere. Illud qđ dr̃. &
captiuitatẽ. quando in toto orbe disꝑsi
st̃: & hȩc ẽ in omnẽ uentũ capilloꝵ bar¬
beq dispersio.

Expanded text:
tisque eorum nullam curam gerunt, dicitur: Qui tisque eorum nullam curam gerunt, dicitur: Qui devorant populum meum sicut cibum panis . De quibus et Apostolus: Et comedunt, inquit, domos viduarum . Possumus patres qui comederint filios, et filios qui comederint patres, non solum in Babylonia, sed et obsidione intelligere. Illud autem quodcaptivitatem, quando in toto orbe dispersi sunt. Et haec est in omnem ventum capillorum barbaeque dispersio.
Abbreviated transcription (Latin):
cationes meas iniquȩ exgentib et legiti¬
ma mea de regionib quȩ st̃ incircuitu
eius. ñ habere con sequentiã etiam me
tacente ꝑspicuum est.
denco hȩc dicit dñs ds quia suꝑastis
gentes quȩ in circuitu ur̃o sunt. in pre¬
ceptis meis ñ ambulastis.&. iudicia mea

Expanded text:
nta: Justificationes meas inique ex gentibus, et legitinta: Justificationes meas inique ex gentibus, et legitima mea de regionibus quae sunt in circuitu ejus, non habere consequentiam, etiam me tacente, perspicuum est. Idcirco haec dicit Dominus Deus: Quia superastis gentes quae in circuitu vestro sunt: in praec
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ incircuitu eius st̃. Iudicia eñi mea
ꝓiecerunt: et in p̃ceptis meis ñ ambu¬
lauerunt.
ieRUsaleo in medio mundi sitam. Hc
idem ꝓpheta testatur : umbilicũ terrȩ
eã esse de monstrans. Et psalmista nati¬
uitatẽ expͥmens dñi. ueritas inqͥt de
t̾ra orta est : ac deinceps passionẽ. ope¬
ratꝰ ẽ inquit salutem in medio t̾rȩ.
A partib enĩ orientis. cingitur plaga qͤ
appellatur asia A partib occidentis.
eiꝰ quȩ uocatur europa. Ameridiȩ &
austro : libia &. africa. Aseptẽtrione.
scythia armenia atq ꝑside .&. cunctiᷤᷤ
ponti nationib. In medio gͥ gentiũ po
sita ẽ. Ut quia erat notus in iudȩa ds.
in isrł magnũ nom̃ eiꝰ: om̃s incircuitu
nationes illiꝰ sequerent᷑ exempla. quȩ
gentium circa se positarũ impietatem
secuta. uicit etiam ipsas in scelere suo.
cia mea ĩimpietatib quaᷤᷤ didicit a gentib
& iustificationes meaᷤᷤ a regionib quȩ
st̃ in circuitu eiꝰ. quia legitima mea re

Expanded text:
ircuitu ejus sunt. Judicia enim mea rojecerunt, et in praeceptis meis non ambulaverunt. Jerusalem in medio mundi sitam, hic idem Propheta testatur, umbilicum terrae eam esse demonstrans. Et Psalmista nativitatem exprimens Domini: Veritas, inquit, de terra orta est . Ac deinceps passionem: Operatus est, inquit, salutem in medio terrae . A partibus enim Orientis cingitur plaga quae appellatur Asia. A partibus Occidentis, ejus quae vocatur Europa. A meridie et austro, Libya et Africa. A Septentrione, Scythis, Armenia atque Perside et cunctis Ponti nationibus. In medio igitur gentium 50 posita est, ut qui erat notus in Judaea Deus , et in Israel magnum nomen ejus, omnes in circuitu nationes illius sequerentur exempla, quae gentium circa se positarum impietatem secuta, vicit etiam ipsas in scelere suo. cia mea impietatibus quas didicit a gentibus, et justificationes meas a regionibus quae sunt in circuitu ejus: quia legitima mea rep
Abbreviated transcription (Latin):
ditas apparescit. &. uniuersi corporis
pars extrema atq ut ita dicã emortua
fami ac pestilentiȩ. cȩdi & gladio. cap¬
tiuitati. ac disꝑsioni traditur. De qua
disꝑsione sub figura capilloꝵ aliqͣ pars
ligatur insũmitate pallii: ut modicũ
quid rursũ tradatur incendio. De qͦ.
infinita flãma. ac pene uniuersa de¬
uastans. egreditur in omnẽ domum

Expanded text:
ditas apparescit, et universi corporis ditas apparescit, et universi corporis pars extrema, atque, ut ita dicam, emortua, re separatus fami ac pestilentiae, caedi et gladio, captivitati ac dispersioni traditur. De qua dispersione sub figura capillorum aliqua pars ligatur in summitate pallii, ut modicum quid rursum tradatur incendio, de quo infinita flamma ac pene universe devastans egreditur in omnem domum
Abbreviated transcription (Latin):
turi sunt in iherłm. et exipsis quoq
tollere aliquam partẽ & igni flam¬
maq consumere: significans macedo¬
nas. sub quib habitatores iudeȩ &. p̾ci¬
pue hierłm dura ꝑpessi sunt. Quod
iherłm. egredietur ignis in omnẽ do¬
mũ isrł: machabeoꝵ narrat hystoria.
qđ quȩdam pars iudeoꝵ se tradiderit
antiocho epiphani. &. eũ ad ꝑsecutionẽ
popłi concitauerit. et multa alia quȩ
in eadem scribuntur historia. &. in iose¬
phi uoluminib p̃cipueq dissensione hir¬
cani et alexandri. ꝑquoꝵ occasionem
gneius ponpeius cȩpit iherłm : et ro¬
manȩ ditioni sub didit. Posteaq sub
tito &. uespasiano: urbs capta. templũq
subuersum. Et post quinquaginta an¬
nos. subhelio adriano usq ad solũ incen¬
sa ciuitas atq deleta ẽ: ita ut pristinũ
quoq nom̃ amiserit. Quomͦ aut̃ incesa¬
rie &. barba. pulchritudinis ac uirilita¬
tis indicium ẽ : quȩ si radantur fȩda nu¬

Expanded text:
turi sunt in Hierusalem, et ex ipsis quoque turi sunt in Hierusalem, et ex ipsis quoque tollere aliquam partem, et igni flammaque consumere; significans Macedones, sub quibus habitatores Judaeae, et praecipue Hierusalem, dura perpessi sunt. Quod Hierusalem, egredietur ignis in omnem domum Israel, Machabaeorum narrat historia, quod quaedam pars Judaeorum se tradidit Antiocho Epiphani, et eum ad persecutionem populi concitavit, et multa alia quae in eadem scribuntur historia, et in Josephi voluminibus, praecipueque dissensione Hyrcani et Alexandri, per quorum occasionem Cnaeus Pompeius cepit Jerusalem, et Romanae ditioni subdidit: posteaque sub Tito et Vespasiano urbs capta, templumque subversum, Et post quinquaginta annos sub Aelio Adriano usque ad solum incensa civitas atque deleta est, ita ut pristinum quoque nomen amiserit. Quomodo autem in caesarie et barba pulchritudinis ac virilitatis indicium est, quae si radantur foeda nu
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. & quartã cades gladio incircui
tu eiꝰ .&. quartã disꝑges in uentũ. qͥa
remanebat eis quarta parsalia: ad¬
didert de suo. &. qͣrtã part̾e assumes
& cõbures eam inmedio ciuitatis. qͣsi
non sit ipsa quȩ prima: et aliud qͥd
in prima dixerit. aliud in ista quȩ
addita ẽ. Neniq et in consequentib
enigma capilloꝵ in tres partes diui¬
soꝵ: ipse dñs edisserit ꝑ ꝓpħam dicenᷤ.
Tercia tui pars peste morietur .&. famȩ
consumet᷑ in medio tui:. famẽ &. pesti¬
lentiã. ignẽ esse significans. Et tercia
tui pars gladio cadet incircuitu tuo:
foris cades ac bella describens. Terciam
uͦ inquit partẽ tuã in omñe uentum
disꝑgam : eos esse de monstrans qui du¬
cendi sunt incaptiuitate. Post quos
dicit se effundere uł nudare gladiũ
suum: ut nec captiuitas sit nouissi
mũ maloꝵ sumereq de ipsis disꝑsis
atq captiuis. et ligare in sũmitate
pallii sui. eos qui de captiuitate redi¬

Expanded text:
tatis, et quartam caedes gladio in medio tatis, et quartam caedes gladio in medio ejus, et quartam disperges in ventum: quia remanebat eis quarta pars alia: addiderunt de suo: Et quartam partem assumes, et combures eam in medio civitatis: quasi non sit ipsa quae prima, et aliud quid in prima dixerit, aliud in ista quae addita est. Denique et in consequentibus aenigma capillorum in tres partes divisorum, ipse Dominus edisserit per prophetam dicens: Tertia tui pars peste morietur, et fame consumetur in medio tui. Famen et pestilentiam ignem esse significans. Et tertia tui pars gladio cadet in circuitu tuo, foris caedes ac bella describens. Tertiam vero, inquit, partem tuam in omnem ventum dispergam: eos esse demonstrans qui ducendi sunt in captivitatem. Post quos dicit se nudare vel effundere gladium suum, ut nec captivitas novissimum sit malorum, sumereque de ipsis dispersis atque captivis, et ligare in summitate pallii sui eos qui de captivitate redi