comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hũt eẽ In sccła parte ad fidem
pertinet uen̾ari unum saluator
datumẽ uł dandum beatum ẽẽ.
In prim̃ parte iecta fides int̾ c̾a¬
torẽ ⁊ caturam it discerũe d ut
⁊ unicuiq horumt̾buat q̃d̾ suũ ẽ.¬
⁊ uicissu altius ppettem in alter̃o
non transfundat. ⁊ut nec c̾ature
attribuat c̾atoris maiestatem.
iec c̾atori ascribat c̃ature infir¬
mittͣem. nͨ dñ cõcludat tp̃r. nec
ca turamtendat et̾n̾itate. Ita fi¬
des si unicuiq qd̾ suũ ẽ trib¬
uit. recte offt̾ siint̾ utrũq beũ
discͤͬreuit recte diuidit et nõ pec¬
cat. Siuo in quolib horum
delinquicur. fides saua necc̃e ẽ
errore decepti. uł c̾aturam et̾nã
isti aliued fecisse dicendi sunt ꝙͣ

Expanded text:
habent esse. In secunda parte ad fidem pertinet venerari unum salvatoredatum est vel dandum beatum esse. In prima parte recta fides inter creatorem et creaturam ita discernere debet ut unicuique horum qu vicissim alterius proprietatem in alterum non transfundat, id est nec creaturae attribuat Creatoris majestatem; nec Creatori ascribat creaturae infirmitatem, nec Deum concludat tempore, nec creaturam extendat aeternitate. Ita fides si unicuique quod suum est tribuit, recte offert; si inter utrumque bene discernit recte dividit, et non peccat. Si vero in quolibet horum delinquitur, fides sane necesse eserrore decepti, vel creaturam aeternam, isti aliud
Abbreviated transcription (Latin):
tem fc̃ure tubuisse c̾atori. Rursꝰ
philgophigentilium qͣmuis int̃
c̃atorem et opꝯ sium recte disc̃̾¬
sunt. quia fidem de saluatore i¬
non habuerunt. Secunt᷑ ergo
deĩ ea que nsocła parte possumꝰ
u̾ pꝰ in galuatore agnoscimus re¬
demptionem in sacramentis eiꝯ
redemptionis p̃paratõem. primͣ
nurs fidei spectat ad debitũ nͣte̾.
Secunda pars fidei spectat ad de
sumus¬

Expanded text:
turae tribuisse Creaturi? Rursus philosophi gentilium, quamvis inter Creatorem et opus suum recte discerllantur, quia fidem de Salvatore non habuerunt. Sequuntur ergo deinde ea quae in secunda parte posuimus, ubi primum in Salvatore agnoscimus redemptionem, in sacramentis ejus redemptionis praeparationem. Prima pars fidei spectat ad debitum naturae. Secunda pars fidei spectat sumus
Abbreviated transcription (Latin):
iuenimus. Siunt eĩ qͥdam du
o. tħ duo in uno sunt et unuz
sunt duoh. Creator es salua¬
cor duo sunt nomina.⁊ res unͣ.
Tamen aluid notat saluator
aliud c̾ator. Cixator quia fac̃
nos. Saluator quia redemit
nos. primũ non eramꝰ ⁊ frĩ su¬
mus. postea perieramꝰ ⁊ redep¬
ti sumꝰ.⁊ ab uno utrumq fcm̃
est. Ut bonumurm̃ totum eẽt
ab uno ⁊ totum in uno ⁊ unum.
Ciratori debemus ꝙ sumius. Sal¬
uatori qd̾ reparati sumus. hec
siuit eigo duo que fi dei ꝓposita st̃
credenda. c̾ator ⁊ saluator.⁊ q̃ ꝑ
tinent ad c̾atorem.⁊ que ꝑtinẽt
ad saluatorem similit̾. Creator
⁊ que pertinẽt ad c̾atorem. hest
una pais fidei. Saluator ⁊que
pertinent ad saluatorez ħ est

Expanded text:
imus. Sunt duo quaedam, et haec duo in uno sunt, et unum sunt duo haec. Creator et Salvator; duo sunt nomina, et res una. tamen aliud notat creator, aliud salvator. Creator quia fecit nos, salvator quia redemit nos. Primum non eramus et facti sumus; postea perieramus et redempti sumus, et ab uno utrumque factum est, ut bonum nostrum totum esset ab uno, et totum in uno, et unum. Creatori debemus quod sumus, salvatori quod reparati sumus. Haec ergo sunt duo quae fidei proposita sunt credenda, creator et salvator, et quae pertinent ad creatorem et quae pertinent ad salvatorem similiter. Creator et quae pertinent ad creatorem: hic est una pars fidei. Salvator et quae pertinent ad salvator
Abbreviated transcription (Latin):
constat adhuequid de ipõ dif¬
finitum sit inbeueplacito et̾no.
donec illd̾ rerum effcus in euidẽ¬
ꝑiissione. ut bonumẽ eẽ ⁊ beñ¬
placitum quod futurum ẽ acĩꝙͣ
est. p̃ceptum aũt et prohibitio ĩ¬
ẽ uibentis ut fiat siĩ nonfiat.
et demonstrationem faciunt
crede illum cͥ fit. ⁊̃ ũ aluid ẽ ĩ illo
betur ut non fiat quod futurũ ẽ
⁊ fies. et non ẽ in beneplacito irħ
solum ut sit ꝙ fiet qm̃ bonuz ẽ
ita eẽ et ñ aliud quam fiet. sũ oꝑ¬
sione ꝙ malum ẽ quod totuz eẽ
bonuin est. ⁊ nou ixudet pc̃eptu¬
rcedunt ex adu̾so et dissimiliter
ordinantur et non consentiunt
aliqueriens secundum id qued
futurume et fiet.

Expanded text:
constat adhuc quid de ipso definitum sit in beneplacito aeterno, donec illud rerum effectus educat in evidenpermissione, ut bonum est esse et beneplacitum quod futurum est antequam est. Praeceptum autem et prohibitio injubentis ut fiat, sive non fiat. Et demonstrationem faciunt credere illum cui fit etiam si aliud est in illo betur ut non fiat quod futurum est, et fiet, et non est in beneplacito nisi hoc solum ut sit quod fiet; quoniam bonum est ita esse et non aliud quam fiet sive opsione quod malum est; quod totum esse, bonum est. Et non procedunt ex adverso et dissimiliter ordinantur, et non consentiunt aliquoties secundum id quod futurum est, et fiet.
Abbreviated transcription (Latin):
duntur.qr siñ hiis nõ fit aliꝗd.
sic et pceptum euis ⁊ prohibitio
eius s ad rõnalem creaturam
diriginitur ħ duo tantũ. que
solacapax ẽ precepti ⁊ ꝓhibitõis.
cauta secundum insitamir̾ez
ad utrumq. Itaq signa sũt
ex parte ħ que non ꝑtinent ad
uoluntatem ⁊ que in ea sunt
omina ad manifestationeme
ea tantum q̃ ad ip̃õs spectãt. qui¬
bus suith. ħ ẽ pceptum ⁊ phĩtõ

Expanded text:
duntur, quia sine illis non fit aliquid, sic et praeceptum ejus et prohibitio ejus. Sed ad rationalem creaturam diriguntur hic duo tantum, quae sola capax est praecepti et prohibitionis cauta secundum insitam rationem ad utrumque. Itaque signa sunt ex parte haec quae non pertinent ad voluntatem et quae in ea sunt omnia educunt ad manifestationem, ea tantum quae ad ipsos spectant quib
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ceptum ⁊ prohibitio. non om̃ino
ctum faciĩt quid sit in beũ pla¬
citoetn̾o. donec oꝑatione uł per¬
missione probetur cum fcm̃ fu¬
erit. cunc enim certum ẽ cum hoc
fecerit deus suie ꝑmiserit ut
fiat et fcm fuit. quĩ in bũplacito
quod uoluntarie fecit siue ꝑmisit

Expanded text:
ceptum et prohibitio, non omnino certum faciunt quid sit in beneplacito aeterno, donec operatione vel permissione probetur cum factum fuerit. Tunc enim certum est cum hoc fecerit Deus, sive permiserit ut fiat, et factum fuerit: quod in beneplacito quod voluntarie fecit sive
Abbreviated transcription (Latin):
cum sccłe tabule. Non
fłin testimõium dices. ut ergo
meliꝯ liqueat quid sit fłm tes.¬
timonium alciꝯ incipiend est
idest a mendacio. Aliud eĩ est
simphx mẽdacium in fłotesti¬
non soluit. de quibꝰ omuboi
dicendumẽ. primũ aũt de sim¬
plici mendacio. quapp̃ descrip¬

Expanded text:
cundae tabulae. Non falsum testimonium dices . Ut ergo melius liqueat, quid sit falsum testimonium, altius incipiendum est, id est a mendacio. Aliud enim est simplex mendacium in falso testinon solvit. De quibus omnibus dicendum est. Primum autem de simplici mendacio, qua prop
Abbreviated transcription (Latin):
⁊uidit deus quod eẽt bonũ.
et ait. fiat firmamentum in
medie aqͣrum. Noluit ergo deꝰ
ãb sequens opo transire. donee cli¬
uidicasset pͥmum. Cumergo in¬
disset de luce quod bonui ẽet. tune
ait. fiat firmam̃tum. Quantũ ad
literam pertin̾e indetur. fc̃m ẽ fir¬
mamentũ dieẜa. prius quidez ĩ illa
unuisitas mat̾ia de nichilo creatũ.
⁊ minc ex illa ip̃a ad talem formaz
erutum ⁊ fcm̃ firinamentu. ut am¬
bitu suo medium quol ãm̾o int̾uei¬
eus. magnam illam aquarũ imẽ¬
samq congenem. abinuicem sepa¬
raret atq diuideret. ⁊ de aquis facẽt¬
aquas ⁊ aquas. hoc ẽ aquas quas ã¬
bitu suo intrin seco complect̾entur
et subto se contuiet. ⁊ aquas qͣs qͣs
ext̾inseco ⁊ supͣ gr̃rum limitis sui
relinq̃ret.

Expanded text:
idit Deus quod esset bonum; et ait: Fiat firmamentum in medio aquarum . Noluit igitur Deus ad sequens opus transire, donec dijudicasset primum. Cum ergo vidisset de luce quod esse bonum, tunc ait: Fiat firmamentum. Quantum ad litteram pertinere videtur, factum est firmamentum die secunda; prius quidem in illa universitatis materia de nihilo creatum, et nunc ex illa ipsa ad talem formam erutum et factum firmamentum ut ambitu suo medium quodam modo interveniens magnam illam aquarum immensamque congeriem ab invicem separaret atque divideret, et de aquis faceaquas et aquas; hoc est aquas quas ambitu suo intrinsecus complecteretur et subtus se contineret et aquas quas extrinsecus et supra gyrum limitis sui relinqueret.
Abbreviated transcription (Latin):
coniugia. confestim subreꝙq̃ti
sermone temperat clicens. nͥ
forte uoluntas ꝓpͥa suffragau̾
it et uota succurrerint legitti¬
ma. Illic ergo ubi ꝓpria uolũ¬
tas ⁊ uotum legittimũ succur¬
rit. etiamane huis omnibo legi¬
timũ coniugiumẽe pot. Si em̃
coniugium eẽ ñ pot̾ ubusta ñ
sunt: n ec baptismꝯ eẽ pot̾. u̾ñ
p̃oeclit frontis consecratio bapti¬
⁊ ubi ñ sequitur olei ⁊ crismͣtis
unctio. S sicut baptismꝰ ẽẽ pͥ
siñ istis qͣmus ista debeãt ẽẽ
cum baptismo. ita ⁊ sin e istis ꝯ¬
iugium e̾ẽ pot̾ et ibi ubi illa
incomugio ⁊ cuz coniugio ẽe de¬
bent. Namq coniugiumñ ĩ coi¬
tu cõstat s inconsensu. nec cõ¬
sensu coitus. quia sic̃ ome coi
tinentie ꝓpõitum placitu fu̾it.
Bt̃s ambrosiꝯ testatur dicẽs.
Non defloratio uirginitatis o
patio coniugalis coniugnĩ fac̃.
Item coniugiũ ñ fac̃ coitus. sed
consensꝰ. Qui si defu̾it. om̃ia ⁊̃
cum i p̃o coitu frustrantur. ysido

Expanded text:
conjugia, confestim subsequenti sermone temperat, dicens: Nisi forte voluntas propria suffragata fuerit, et vota succurrerint legitima. Illic ergo, ubi voluntas propria et votum legitimum succurrit, etiam sine his omnibus legitimum conjugium esse potest. Si enim conjugium esse non potest ubi ista non sunt, nec baptismus esse potest, ubi non praecedit fontis consecratio, bapti ubi non sequitur olei et chrismatis unctio. Sed sicut baptismus esse potest sine istis, quamvis ista debeant esse cum baptismo, ita et sine illis conjugium esse potest, etiam ibi ubi illa in conjugio et cum conjugio esse debent. Nam quod conjugium non in coitu constet, sed in consensu, nec in consensu coitus; quia sicut sine cotinentiae propositum placitum fuerit, beatus Ambrosius testatur, dicens: Non defloratio virginitatis, sed pactio conjugalis conjugium facit. Item: Conjugium non facit coitus, sed consensus, qui si defuerit omnia etiam cum ipso coitu frustrantur. Isidorus
Abbreviated transcription (Latin):
in eo copula carnis fuit. que
inpͥori non fuit. ergo si t̾einz
pꝯ hec secutum fuerit clicet as
qr meliꝯ iudicandumẽ qͣm
secunduz. quia in ea fortassis
quicquid ꝑꝯ consẽsũ ꝯuigalẽ
qui matͥmõium sacrat. cũ alio
uł alia siue inconsensu siue
in coitu admissum fuerit. ad ĩ¬
cestus et adultii ma culam nõ
ad cõiugii sacramẽtũ pertine¬
bit. S dicis. si post primũ cõ¬
iugalis federis cõsẽsu stati
ꝯiuigiumẽ. Quid ergo sͥ uult

Expanded text:
in eo copula carnalis fuit, quae in priori non fuit, ergo si tertium post hoc secutum fuerit, dicet aliquis quod melius judicandum est quam secundum; quia in eo fortassis quidquid post consensum conjugalem qui matrimonium sacrat, cum alio vel alia sive in consensu, sive in coitu admissum fuerit, ad incestus et adulterii maculam non ad conjugii sacramentum pertinebit. Sed dicis: Si post primum conjugalis foederis consensum statim conjugium est, quid ergo sibi vult
Abbreviated transcription (Latin):
nomen in ip̃o contractumͣtͥmoii
intllig̾e debemo tc̃ fidẽ despõsa¬
tionis consensum mutue sccie¬
tatis que coniugium dr̃ conuẽi¬
enter accepimo. Uñ et de mre do¬
Iosepli qͣm concubitu nec cogno¬
u̾at nec su̾at cogniturꝰ. Et ãbroꝰ¬

Expanded text:
nomen in ipso contractu matrimonii nomen in ipso contractu matrimonii intelligere debemus, tunc fidem desponsationis consensum mutuae societatis quae conjugium dicitur, convenienter accipimus. Unde et de matre Dom concubitu nec cognouerat nec fuerat cogniturus; nec per
Abbreviated transcription (Latin):
forte contrariuz hoc eẽ illi ꝙ supe¬
riꝯ diximus coniugiũ incõsen¬
su maritali sãcciri. Si enim a pͥ¬
ma desponsationis fide coniugi¬
um incipit. cum fides desponsatõ¬
nns in promissione futur ꝯsẽsꝰ p̃¬
ced̾e uideatur. qñ coniugium ab h¬
hac fide nupciari dicitur ꝓculdubi
o ⁊ ip̃m matrimonii consen sũ aute¬
ire probaturz sz si desponsatcẽz ip̃a
futuri matrimonii saucteez pac¬
tionem ⁊ ꝓmissionẽ intllig̾e̾ de be¬
mus tunc nimirũ fidẽ despõsati¬
onis impletc̃em ꝓmissioĩs ⁊ pacti¬
onis exhibitionem conuemẽt
accipimus. a qͣ nimirũ que ĩp̃di¬
cto consensu constat mĩto con¬
iugium erordium siunit. qr ĩ eo
ꝙ fides pacrionis et sponsionis
ensu mantalis coniugii sacram¬
entumꝑficitur. Nomen aũt des¬
ponsationis ñ ip̃m cõingii con¬
sensum qͤ matinnoniũ firmat᷑.
s paecr̃e ⁊ promissionem futi᷑
consẽsꝯ sigre in ip̃a uocis expres
us uni uiro uirginez castam

Expanded text:
oc contrarium esse illi quod superius diximus conjugium in consensu maritali sanciri. Si enim a prima desponsationis fide conjugium incipit, cum fides desponsationis in promissione futuri consensus praecedere videatur, quando conjugium ab hac fide initiari dicitur, procul dubio etiam ipsum matrimonii consensum anteire probatur. Sed si desponsationem ipsam futuri matrimonii pactionem et promissionem intelligere debemus, tunc nimirum fidem desponsationis impletionem promissionis et pactionis exhibitionem convenienter accipimus. A qua nimirum quia in praedicto consensu constat, merito conjugium exordium sumit, quia in eo quod fides pactionis et sponsionis ensu maritali conjugii sacramentum perficitur. Nomen autem desponsationis non ipsum conjugii consensum quo matrimonium firmatur, sed pactionem et promissionem futuri consensus significare in ipsa vocis expressvos uni viro virginem castam
Abbreviated transcription (Latin):
alci ad coniugalis federis scci¬
etatem se tradit uerũ ẽẽ cc̾lat᷑
nec postea in ꝑfc̃o. Uis scire ꝗd
dicos Cum ille dicit. Ego acri¬
pio te mumeam. ut deinceps ⁊ tu
uxor mea sis. ⁊ ego maritus tu¬
uis. ⁊ illa similit̾ dicit. ego te ac¬
cipio inmeũ ut deinceps ⁊ ego
fortassis alicubuiera ñ cele bã¬
tur sz res agitur: tñ hec facnĩt.
ducit illam accipit illaz sicut
mox ẽ legittimus ducendi uxo.
faciunt. et in hoe sͥ consẽtiunt.
hoc ẽ qd̾ dr̃e uolo qr deinceps
comuges sunt. siũ hoc dix̾ũt
⁊ ini hoc sͥ consenserint corain
legittimis testib sic̃ debẽt. Suĩ¬
forte soli seorsim ⁊ insecreto neĩe
astante uł attestante qualiter ñ
debent. tñ om̃ino ꝯiuges sunt. nec
deincerx nͥ alia emergat cã disci¬
di abinuoem separari licite pꝰsũt.¬

Expanded text:
onjugalis foederis societatem se tradit, verum esse credatur, nec postea imperfectum. Vis scire quid dico? Cum ille dicit: Ego te accipio in meam, ut deinceps et tu uxor mea sis, et ego maritus tuus, et illa similiter dicit: Ego te accipio in meum, ut deinceps et ego fortassis alicubi verba non celebrantur, sed res agitur, tamen hoc faciunt. Ducit illam, accipit illam, sicut mos est legitimus ducendi uxoreicunt vel faciunt et in hoc sibi consentiunt, hoc est quod dicere volo, quod deinceps conjuges sunt, sive hoc dixerint; et in hoc sibi consenserint coram legitimis testibus sicut debent, siforte soli seorsum et in secreto nemine attestante vel astante qualiter non debent; tamen omnino conjuges sunt, nec deinceps nisi alia emergat causa dissidii ab invicem separari licite possunt
Abbreviated transcription (Latin):
Iquis aũt qrat qñ.
coningiumeẽ incipiat.i
dicimus quia ex quo talis con¬
sensus qualem supͣ diffiniuimꝰ
int̾ masculũ ⁊ fẽina feus fuit. ex
eostatĩ onigui ẽ. quẽ ⁊ si postea
nͭ tam̃ ꝯugio ampliꝯ ad u̾tutẽ
aicramẽti oftur. Uñ ꝯstat quia
siuir ul mulr post talem consẽ¬
sum ad allenam mulrez sccietͣrẽ
cransierit. etiam si ꝯmixtio carius
illic oequatur ad pͥoremtñ eccie¬
cita omnino iudicatur. redire
debebit. S dicis mͥ aliꝗs ꝓmisit
ꝯuie forte urauit alicui se usq
ad tempꝯ ꝯplacitu illa ductur̃.
⁊ illa similit̾ ꝓmisit sũ urauit
se illi nupcuram. Inti muta¬
to ꝓpoĩto alt̾ siĩut̾q ad aliẽa
sccietatez transit. ⁊ ille uxorez
aliam ducit.⁊ illa mͣrito alteri

Expanded text:
quis autem quaerat quando conjugium esse incipiat, dicimus quod ex quo talis consensus qualem supra diffinivimus inter masculum et foeminam factus fuerit, ex eo statim conjugium est, quem etsi postea il tamen conjugio amplius ad virtutem sacramenti confertur. Unde constat quod si vir vel mulier post talem consensum, ad alienam societatem transierit, etiamsi commistio carnis illic sequatur ad priorem tamen sociecita omnino judicatur, redire debebit. Sed dicis mihi: Aliquis promisit sive forte juravit alicui se, usque ad tompus complacitum illam ducturum; et illa similiter promisit vel juravit se illi nupturam. Interim mutato proposito, alter sive uterque ad alienam societatem transit, et ille aliam uxorem ducit: et illa marito alteri
Abbreviated transcription (Latin):
ce̾. Qui ꝓmittit ñdumfacit. Qͥ
autem facit. iam facit qd̃ facit.
In eoq ꝓmitrit siñ facit qd̃ ꝓ¬
mitcit. mendaciu ẽ. In eo aũt
quod facit. etiam si post fr̃m pẽĩ¬
misit seuxorem duccurũ ñdũ
tñ uxore duxit. ⁊ que spopõdit
se nuptura ñdum nupsit. nec
cõiugiuĩ adhuc fuit s futur
ẽẽ debuit. Cũ at̾ postea ⁊ illeu¬
xorẽ cluxit. ⁊ illa marito mip¬
sit. iam coniugui utrimq fuit.
⁊ non potĩt dissolui qued fc̃m ẽ.
⁊̃ si id qd̃ ꝓmissu fuit non ẽ im¬
pletum. p̃cedens ergo mendaci¬
um penitentia corrigend̾ ẽ. S
ꝯeq̃ns coniugiu dissoluendũ
nõ ẽ. Non autem sic ẽ qũ sacra¬
mentum coniugii ñ quidẽ ut
supͣ dco ẽ mutua sponsione fu¬
curũ ꝓmitritur. s presẽtis assẽ¬
sus atrestatoe firmat᷑. qr post
calem consensũ quicquid in
aliena societate etiam cum car¬
nis ꝯmixtione. uł cumprolis
ꝓc̃atione secutum fuit irricu
om̃ino ee debebit. S putant ꝗ¬

Expanded text:
e. Qui promittit nondum facit; qui autem facit jam facit quod facit. In eo qui promittit si non facit quod promittit, mendacium est. In eo autem qui facit, etiam si post factum poenimisit uxorem ducturum, nondum tamen uxorem duxit; et quae spopondit se nupturam nondum nupsit, nec conjugium adhuc fuit, sed futurum esse debuit. Cum autem postea et ille uxorem duxit, et illa marito nupsit, jam conjugium utrinque fuit; et non poterit dissolvi quod factum est, etiam si id quod promissum fuit non est impletum. Praecedens ergo mendacium poenitentia corrigendum est, sed sequens conjugium dissolvendum non est. Non autem sic est quando sacramentum conjugii non quidem, ut supra dictum est, mutua sponsione futurum promittitur, sed praesentis assensus attestatione firmatur; quia post talem consensum quidquid in aliena societate etiam cum carnis commistione, vel cum prolis procreatione secutum fuerit, irritum omnino esse debebit. Sed putant q
Abbreviated transcription (Latin):
manet. Qd̾ enum ibi est. qui an¬
ullo ẽ. ⁊ ẽ ibi qd̾ ab illo est. ⁊ pari¬
t̾ cum utiri qui ab utroq est. tri¬
uitas ẽ. Neq enim qui anullo
ẽ ẽẽ pot̃ ille qui ab alio ẽ. ⁊ qui ab
utirqqz est. uł ille qui a nullo ẽ uł
qui ab illo tantum ẽ eẽ pot̾. Itaq
triuitas u̾a ẽ et uitas manet ꝑ¬

Expanded text:
ui a nullo est, et est ibi qui ab illo est, et pariter cum utroque qui ab utroque est, Trinitas est. Neque enim qui a nullo est, esse potest ille qui ab alio est; et qui ab utroque est, vel ille qui a nullo est, vel qui ab illo tantum est, esse potest. Itaque Trinitas est vera, et unitas manet
Abbreviated transcription (Latin):
dei integritate manẽte siñ detri¬
mento salutis ẜmo uariatur. Ue¬
rumprũ eccłiastica consuetudo
bane potissimã in bapͥ  formam
tene elegit. quam ab ip̃o saucti¬
ficationis auctore ex prima insti¬
cutõe ẜuandaz accepit. Siquis ⁊¬
forte querat utrũ in articło ueci¬
tatis suffic̃e possit ad plenu bap¬
asmatis sacramẽtu si fui̾t ꝗs
infide crinitatis siũ u̾boꝵ ꝓlatõe
rnt loqui non potuit. Siue
qr ob festinationẽ stupore in¬
minetis pericli siũ alia qͣcq cã
culta sunt iudicare nolo. p̾cipu¬
e qr nom̃ triuitas ibiꝰ nõ audi¬
ui. uͥ ⁊ siuera fides fuerit. cõfes¬
sio tamenfid̾i ñ fuit. ⁊ ħ quide
ĩpyenti dicta sufficiant.

Expanded text:
rimento salutis sermo variatur. Verumtamen ecclesiastica consuetudo hanc potissimum in baptizando formam tenere elegit, quam ab ipso sanctificationis auctore ex prima institutione servandam accepit. Si quis forte quaerat utrum in articulo necessitatis sufficere possit ad plenum baptismi sacramentum, si fuerit quis in fide Trinitatis sine prolationet loqui non potuit, sive quia ob festinationem vel stuporem imminentis periculi, sive alia quacunque causa culta sunt judicare nolo, praecipue quia nomen Trinitatis hic non audivi. Ubi etsi vera fides fuit, confessio tamen fidei non fuit. Et haec quidem te in praesenti dicta sufficiant.
Abbreviated transcription (Latin):
eetar qutum eet ad profesi dei
u̾itatis ñ eẽt contrariumaitru
ne u̾um baptismnatis sacramẽ¬
tum in illo constare debẽt. poterãt
tamen ad hane qonemtuam sol¬
uendam plurime hine in ryesa
conduci et ostendi. quia uͥ fides
eadem cõstat. diu̾sitas sermoĩs
ab ip̃a diuncaxat sinceritate ⁊ uni¬
cate fidei non discrepans nͥ offi¬
ciat. s inhac parte in sum mͥ est
auctoritate pociꝯ qͣm mea rõe in¬

Expanded text:
ed quantum ad professionem veritatis non esset, contrarium: An ne verum baptismatis sacramentum in illo constare deberet? Poterant fortasse ad hanc quaestionem tuam solvendam plurimae hinc inde rationes conduci et ostendi, quod ubi eadem fides constat, diversitas sermonis ab ipsa duntaxat sinceritate et unitate fidei non discrepans, nihil officiat. Sed in hac parte visum est mihi auctoritate poti
Abbreviated transcription (Latin):
p.⁊f.⁊s .s. decete et baptizase. Si
tingio et taces. tingis ⁊ ñ doces. ha¬
bes baptizare. sz docere nõ habes.
Crede ergo et confitẽ. Loq̃re ⁊ mer¬
ge. ut in confessiõe lauent᷑ q̃ mũ¬
danda sunt. S forte queris ip̃az
ꝓfessionis fidei formam in perfici¬
endo baptismatis sicram̃to qͣ¬
lem intelligi oporteat. ad quoel
breuit̾ rxndend̾ puto. illam ẽẽ b
om̃s gentes mitt̾et. tradidit di¬

Expanded text:
. Docete et baptizate; si tingis et taces, tingis et non doces. Habes baptizate, sed docete non habes. Crede ergo et confitere; loquere et merge, ut in confessione laventur quae mundanda sunt. Sed forte quaeris ipsam professionis fidei formam in perficiendo baptismatis sacramento, qualem intelligi oporteat. Ad quod breviter respondendum puto, illam esse baomnes gentes mitteret tradidit, di
Abbreviated transcription (Latin):
amur et remissionem poc̃oriz ꝯ
çe qu innur. ego diligentia fidei tue
nequaqͣm contempnenda existi¬
re possumus. si nomen ip̃m igno¬
ramus: Clamannis cotidie scĩ¬
ficetur nomẽ tuum.⁊ qͦmͦ in nob̾
sanctificã si a nob igͦratur. ⁊ si uo¬
ce sanctificari petimꝰ. dicat quipͭ

Expanded text:
amur et remissionem peccatorum consequimur, ego diligentiam fidei tuae nequaquam contemnendam existire possumus, si ipsum nomen ignoramus? Clamamus quotidie: Sanctificetur nomen tuum . Sed quomodo in nobis sanctificatur, si a nobis ignoratur? Et si vocem sa
Abbreviated transcription (Latin):
qued sigͣ elementum ut sit Sa¬
cramentu.⁊ recte ꝑ u̾bũ dei sigͥ¬
ficãtur que per u̾bum del c̾ata
subsistunt. Ip̃e dix̃ er fc̃a sunt.
care non potint: Quibꝯ puer¬
bum subsistentia dedit. pu¬
tas qr ꝑ ip̃m u̾bũ gr̃am apponẽ
nõ possit: Neergo mirxris si ꝑ
u̾bum dĩ sanccificatur qd̃ ad re¬
medium salutis institutũ est
sacram̃tum. S forte dicit cogi¬
tatio tua. Qd est istcł u̾bumdĩ:¬

Expanded text:
ur elementum, ut sit sacramentum. Et recte per verbum Dei sanctificantur quae per verbum Dei creata subsistunt: Ipse dixit et facta sunt . care non potest? Quibus per verbum subsistentiam dedit; putas quod per ipsum verbum gratiam apponere non possit? Ne ergo mireris si per verbum Dei sanctificatur, quod ad remedium salutis institutum est sacramentum. Sed forte dicit cogitatio tua: quod est istud verbum
Abbreviated transcription (Latin):
cũ nͥ desit ad ministii plenitudi¬
nem. ⁊ roem seqͣmur. quia qui
unum dixerit. criuitatem sig¬
nauit. Si xp̃mn dicas. et deum pa¬
trem a quo unctus ẽ designasti
zarech q̃m unxit deus sp̃uisco̾.
recte baptizari nos posse scrip¬
cura indicat dõ dicente. uos at̃¬

Expanded text:
nihil desit ad mysterii plenitudinem. Rationem sequamur; quia qui unum dixerit, Trinitatem signavit. Si Christum dicas, et Deum Patrem a quo unctus est Filius, azareth quem unxit Deus Spiritu sancto . recte baptizari nos posse Scriptura indicat, dicente Do
Abbreviated transcription (Latin):
mergis hominẽ et clicis. ego bap
facis qd̾ iussit. ꝓfiteris qd̾ insti¬
tuit. S clicis. Quid ergo siquis
forte pignorantiam sũ conscĩaer¬
roris horum u̾boꝵ form nõ tenẽs.
tũ cum plena fide hominẽ bapti¬
zares. dicens. baptizo te m̃noĩe
pr̃is om̃ipotẽtis. siũ in nõie filii

Expanded text:
mergis hominem et dicis: « Ego bafacis quod jussit, profiteris quod instituit. Sed dicis: quid ergo? Si quis forte per ignorantiam sine conscientia erroris, horum verborum formam non tenens; tamen cum plena fide hominem baptizaret, dicens: Baptizo te in nomine Patris omnipotentis, sive in nomine Filii
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnifides. Namfides intus ẽ et
la tet occulta donee nominari ĩ¬
cipiat et uẽnx in mainfestat̾ce
Tunc quippe nom̃ ẽẽ incipit. qñ
nominari incipit. ⁊ uocisicarit
cognoxã. ⁊ sic qd̃ in nõie .p.⁊ ẜ.⁊̃ sis.

Expanded text:
fides. Nam fides intus est, et latet occulta donec nominari incipiat, et venire in manifestationem. Tunc quippe nomen esse incipit quando nominari incipit et notificari, ut cognoscatur. Et sic quidem in nomine Patris,
Abbreviated transcription (Latin):
noticia et fides intelligenda est
cuitatis. sufficias ad sacram̃ti for¬
mam cõplendã es sauctificatõe
persiciendam. sine uerborum ꝓ¬
lacione. cumsola fide baptizan¬
dummiñgẽ. Qui eĩ dixit ut infi¬
de trinitasis hom̃ies baptizarẽt᷑
ũ ꝙͥ dicatur docuit. s quid eclat̾
ostendit. quapp̾ ne forte insancti¬
ficatoe aacramẽti fidei professĩo

Expanded text:
t fides intelligenda est Trinitatis, sufficiet ad formam sacramenti complendam et sanctificationem perficiendam sine verborum prolatione cum sola fide baptizandum immergere. Qui enim dixit ut in fide Trinitatis homines baptizarentur: non quid dicatur docuit, sed quid credatur ostendit. Quapropter ne forte in sanctificatione sacramenti fidei professio
Abbreviated transcription (Latin):
ait. om̃is eĩ in ip̃o corpore inu¬
num sp̃m baptizati sumus.
haptisia quia una mors pro
mnuuelo. Unitas ergo oꝑations.
unitas plications. que nõ pot̾
sepurarhucusq u̾ba bt̃i ambr¬
osii. qualit̾ de recta baptizandu
forma sentiendum sit maiifes¬
teexplanant. Uides gͦ qualit̾ ĩ
ptismatis sacramentu. ⁊ ꝙ̃ adin¬
clum sine fin̾e triuitatis. ⁊̃ si unͣ
crib nominatis inperseĩsͣ. Sic eĩ

Expanded text:
ait: Omnes enim in ipso corpore in unum Spiritum baptizati sumus . baptisma, quia mors una pro mundo. Unitas ergo operationis, unitas praedicationis quae non potest separari. Hucusque verba beati Ambrosii qualiter de recta baptizandi forma sentiendum sit manifeste explanant. Vides ergo qualiter in ptismatis sacramentum, et quemadmodum sine fide Trinitatis etiam tribus simul nominatis imperfectum. S
Abbreviated transcription (Latin):
tes uł pociꝰ loqui non ualentes
forte si illd̾ in s̃ola ucce ponimꝯ.
scandalum u̾itati faciamus. No
ip̃a noticia nom̃ ẽ. dic̃ aͥs. magni
nominis ẽ hõ ille. ⁊ ho ille nomẽ¬

Expanded text:
tes, vel potius loqui non valentes forte, si illud in sola voce ponimus, scandalum veritati faciamus. Notipsa notitia nomen est. Dicit aliquis: Magni nominis est homo ille, et homo ille m
Abbreviated transcription (Latin):
quo baptizari iubemur: Nũꝙͥ¬
hic uocez aliqͣm cogitare de bemo¬
oportet. et sonum ad aures hu¬
manas ꝓlatum: Si uocem aliꝙͣ
isto intlłigenda ẽ: conseq̃ns ẽ
Ut nͥ somis iste suꝑ aqͣm scĩfi¬
candam plato uon fu̾it sacra

Expanded text:
quo baptizari ubemur? Nunquid vocem aliquam hoc cogitare oportet et sonum ad aures humanas prolatum? Si vocem aliquam isto intelligenda est, consequens est ut ubi sonus iste super aquam sanctificandam prolatus non fuerit sacra
Abbreviated transcription (Latin):
sb̾rius. ⁊ qmadiũ si unũ ui serm¬
one conphendas auit piem au
filiũ. aut sp̃msc̃m. fide aũt uec
patrem nec filium nec sp̃mscm̃
a bneges. plenum ẽ fi dei sacra

Expanded text:
 sermone comprehendas aut Patrem aut Filium, aut Spiritum sanctum, fide autem nec Patrem nec Filium nec Spiritum sanctum abneges: plenum est fidei sacram
Abbreviated transcription (Latin):
S
quid sit baptismꝰ. dicimꝰ
la elementum ẽẽ pot̃. sacram̃tũ
ẽẽ nõ pot̾. donec accedat u̾bum
ad elem̃tũ. ⁊ sit sacramentũ ꝑu̾¬

Expanded text:
s quid sit baptismus, et quala elementum esse potest; sacramentum esse non potest, donec accedat verbum ad elementum, ut sit sacramentum. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
lectit᷑. ⁊ duabꝯ silłis form̃tur no¬
men dei. uides quo u̾sit magni¬
tudo nominis dei. Ubi eĩ magͥtudo
nominis ẽ. ibi ⁊ ip̃m nomen con¬
siderare oz. Si ergo mag̾tudĩez
nominns maginitudinez fame
et noticie magnitulinẽ conue¬
nient̾ intlłigimꝰ. nomen ip̃mi
ip̃am famam ⁊ uoticiam magis
qͣm uecem aliꝙͣ uł sonu uocis
ad auresn uẽĩentẽ intllig̾e̾ debe¬
mus. Ergo fama ei ꝯ ⁊ noticla
quia per fidem solamñe int̾im
noticia eiis habetur.u̾ ad huc ab
hominib pentia eiꝯ non indet᷑.
puto iam obecunrum ꝑ ambignũ¬
neẽ ꝙad moclum in nõie dei aal¬
uatur. qui in eo queel deir̃ sen¬
tire potuit et sentiendo celit iꝯ¬
tificatur. ⁊ iustificatus lib̾a̾tur.
Rursum qualit̾ nomẽ dei scĩfica᷑.
qñ ab hiis aquib cognoxitur d̃
honoratur. hox dubiumũ ẽ si ei
quem iam per fidem cognesre me¬
riumꝰ castitunoris ⁊ clilectõis
reu̾entiam exibenus. Quid tͥ
uidetur. Si nomen dei ẽ noticia

Expanded text:
lectitur, et duabus syllabis formatur nomen Dei. Vides modo ubi sit magnitudo nominis Dei. Ubi enim magnitudo nominis est, ibi et ipsum nomen considerare oportet; si ergo magnitudinem nominis, magnitudinem famae; et notitiae magnitudinem convenienter intelligimus, nomen ipsum ipsam famam et notitiam magis quam vocem aliquam vel sonum vocis ad aures venientem intelligere debemus. Ergo fama ejus et notitia quia per fidem solam nunc internotitia ejus habetur, ubi adhuc ab hominibus praesentia ejus non videtur. Puto jam obscurum vel ambiguemadmodum in nomine Dei salvatur, qui in eo quod de ipso sentire potuit, et sentiendo credit, justificatur et justificatus liberatur. Rursus qualiter nomen Dei sanctificatur quando ab iis a quibus cognoscitur Deus honoratur: hoc dubium non est, si ei quem jam per fidem cognoscere meruimus: casti timoris et dilectionis reverentiam exhibemus. Quid tibi videtur? Si nomen Dei est notitia
Abbreviated transcription (Latin):
reꝵ qͣntũ ad principiũ coclicõ¬
nis pertinut perfrã. Namsic̃
quantũ pectinet ad perfcõne
stature et etatis humanicor¬
poris. primũ hominẽ petfcõi
mox coch tum accepisse putamꝰ.
et ad illa non stucho aut discip¬
lina aliqua per int̾ualla corpis¬
tp̃ris profecisse. S simł ⁊ semł
ab ip̃o suecẽditionis exordio.
Una ac simplici diuine aspira¬
tõnis illummatione illam per¬
cepisse. triplici aũt ocgͥtõe prim¬
um homine etuditum constat.
cognitione .s. c̾atoris sui ut ag¬
ngreret a quo fc̃us eras. et cog
erat et qd̃ sibi faciend̾ erat. De¬
in decognitione quoq illiꝰ ꝙ se¬
cum fcm̃ ert. et quid sibi de illo
in illo faciendũ erat. recog¬

Expanded text:
 quantum ad principium conditionis pertinuit perfectam. Nam sicut quantum pertinet ad perfectionem staturae et aetatis humani corporis primum hominem perfectummox conditum accepisse putamus, et ad illam non studio aut disciplina aliqua per intervalla temporis profecisse; sed simul et semel ab ipso sui conditionis exordio una ac simplici divinae aspirationis illuminatione illam percepisse. Triplici autem cognitione primum hominem eruditum constat, cognitione scilicet creatoris sui ut cognosceret a quo erat, et quid sibi faciendum erat. Deinde cognitione quoque illius quod secum factum erat, et quid sibi de illo et in illo faciendum erat. C
Abbreviated transcription (Latin):
reccaret. et quał futurꝰ fuiss si ñ
peccasset et incorpore ⁊ in aĩa i¬
ortalis. añ iumortał. passibilis.
añ inpassibił e t̾imino infior¬
is uite ⁊ de transitu ad sr̃ĩorem.
de qualitate ⁊ m̾o inuendi. zde
ppagat᷑oe filioꝵ. De uita ⁊ de mĩ
discutiunt᷑. Nos uero intãmul¬
tis p̃cipue que a nr̃a intlligen.¬
tia ⁊ capacita te remota sunt. res
Ita periculum diligentis inꝗ¬
sitõnis ulłũ erit: s p̃sumptõ
teñ aric assertionis ñ fuerit.

Expanded text:
eccaret, et qualis futurus fuisset si non peccasset et in corpore et in anima, mortalis an immortalis; passibilis an impassibilis. De termino inferioris vitae, et de transitu ad superiorem; de qualitate et modo vivendi, et de propagatione filiorum, de vita et de meritidiscutiantur. Nos vero in tam multis praecipue quae a nostra intelligentia et capacitate remota sunt, respIta periculum diligentis inquisitionis nullum erit, si praesumptio temerariae assertionis non fuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
dit deus lucem quod eẽt bo¬
na. et dinisit lucem a tenebris. ⁊
uocauit lucem diem. ⁊ tenebras
noctem. Nam si cet̾ã oꝑa sua in
luce uidit quod e̾ent bona. inq
luce uidit lucemqd̾ eẽt bõa. ⁊ di¬
iisit lucem a tenebris. uoauit q.¬

Expanded text:
dit Deus lucem quod esset bona et divisit lucem a tenebris et vocavit lucem diem, et tenebras noctem . Nam si caetera opera sua in luce vidit quod essent bona, in qua luce vidit lucem quod esset bona et divisit lucem a tenebris vocavitq
Abbreviated transcription (Latin):
set boa lux ista: ⁊ uere uidit: in aliqͦ
uioit de bonitate cuiꝰ dubitari nõ
potuit. Ergo alia lux fint inc̾ata.ĩ
qua ista luxcͥata uidca̾tur quod es¬
set boã. qr illa mutabatur que sẽꝑ bo
na ẽ. In illa euim luce cumip̃a so¬
solum mala ⁊ boã in ea indentur
s mala ⁊̃ ẽẽ mala. ⁊ boñ eẽ brã in¬

Expanded text:
set bona lux ista et vere vidit, in aliquo vidit de cujus bonitate dubitari non potuit. Ergo, alia lux increata, in qua ista lux creata videbatur quod esset bona; quia illam imitabatur quae semper est bona. In illa enim luce cum ipsa sosolum mala et bona in ea videntur, sed mala etiam esse mala, bona e
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quod ei simile ẽẽ uidetur bonũ
ẽẽ uidetur. ⁊ utrumq nonuĩ in ip̃a
⁊ per ip̃am idecur. ꝑ lucem ergo ꝓ¬
hauit lucem. quia in luce inconi¬
cabłi uidit ꝙ lux ista comuta bił
cetera oꝑa sua que uidit ꝙ eent

Expanded text:
ile esse videtur, bonum esse videtur; et utrumque non nisi in ipsa et per ipsam videtur. Per lucem ergo probavit lucem: quia in luce incommutabili vidit quod lux ista commutabilis caetera opera sua quae operatus est
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si sp̃e dei u̾e in nob̾ habitat. nõ
nos potuerunt decipere sp̃e erroris
bimus lucem in nob̾. in qua ub
mainfestumerit de omuiluce si
boã ẽ. ⁊ sic fiducialit diuidemus
lucem a tenebris. ⁊ iudicabimus
non solum int̾ tenebras ⁊ lucez.

Expanded text:
us Dei vere in nobis habitat, non nos poterunt decipere spiritus errobimus lucem in nobis, in qua nobis manifestum erit de omni luce utrum bona est; et sic fiducialiter dividemus lucem a tenebris, et judicabimus non solum inter tenebras et lucem,
Abbreviated transcription (Latin):
questrare. ma sciamius ⁊ int̾ diẽ
et diem ui dicare. ⁊ sciamus õez
diem ioicare. ut scianus qui stͣ
illi motus qui sub uirtutum sp̃e
quasi luce aliena ad nos ueniũt.
et qui rursum illi sint qui ueran
u̾tutis claritate p̃tendunt. et in
ip̃is quoꝵ u̾tutib non solu q̃
beius. Sp̃ualis eium diuidicat

Expanded text:
questrare, nisi sciamus etiam inter diem et diem judicare, et sciamus omnem diem judicare, ut sapiamus qui sint illi motus qui sub virtutum specie quasi luce aliena ad nos veniunt, et qui sursum illi sint, qui veram virtutis claritatem praetendunt; et in ipsis quoque virtutibus non solum quae bemus.
Abbreviated transcription (Latin):
uitut indelicet ostend̾et qr id̾¬
terium ex ꝑu̾sitate excercet. qd̾
ad bonum ꝑficiendum excon¬
ditione accepit. Nusqͣm tñ se¬
ripturarum neꝙͣ sp̃c seraphĩ
applłatos inuenio. quia liceti
ceca dona post rumamadhuc
in malo possi deant caritatẽ tñ
indilectõe dei nequa qͣm hab̾e
potuerunt.

Expanded text:
vit. Ut videlicet ostenderet quodvit. Ut videlicet ostenderet quodterium ex perversitate exerceret, quod ad bonum perficiendum ex conditione accepit. «Nusquam tamen Scripturarum nequam spiritus seraphin appellatos invenio, quia licet cetera dona post ruinam adhuc in malo possideant, caritatem tamen in dilectione dei nequaquam habere potuerunt».
Abbreviated transcription (Latin):
ditos ordines angłorum .i. diti
angłos. archangłos. princist̃¬
patus ⁊ pot̾tates.uututes do¬
minationes. tronos. cherubĩ
⁊ seraphĩ.ut addito homine de¬
nariꝰ consummretur perfecti¬
onis celestis. Non enim ut qui¬
dam putant cõditio hominis itͣ
ad restauratõe angłorum pro¬
iss nisi angelus cecidisset. a
idcͥco ad restaurand̾ ⁊ supplend̃
lapsorum angłorumnumeꝵ
fcũs hõ dicitur. quia cum hõ pꝰ¬
incdum c̾atus illuc unde illi
ceciderunt ductus ẽ. illiꝯ sccie¬
tatis mim̾s qui incadentibo
dimimitus fuerat. perhoini¬
nemreparatur. Nouem gͦ or¬
dines angłorum ab initio cõ¬
diti sunt. ⁊ ex uł quiceciderũt
quia in una simulom̃es ma¬
licia consenserunt. qͣiͣ unũ ex se
perũse acrietatis ordinẽ effece¬
runt. ht aũt craditio ex singu¬
lis aliquos ordinib cecidisse.
Unde ⁊ apłs paulus cum de
malignorum sp̃ium tyraum¬
de mentionem fac̾et principa¬
tus ⁊ pott̾ates tenebraꝵ nõia¬

Expanded text:
Deo ordines angelorum, id est angelos, archangelos, principatus, potestates, virtutes, dominationes, thronos, cherubim, et seraphim, ut addito homine denarius consummaretur perfectionis coelestis. Non enim ut quidam putant conditio hominis ita ad restaurationem angelorum proctus, nisi angelus cecidisset; sed idcirco ad restaurandum et supplendum lapsorum angelorum numerum factus homo dicitur; quia cum homo postmodum creatus illuc unde illi ceciderunt ductus est, illius societatis numerus qui in cadentibus diminutus fuerat, per hominem reparatur. Novem enim ordines angelorum ab initio conditi sunt, et ex illis qui ceciderunt quia in una simul omnes malitia consenserunt quasi unum ex se perversae societatis ordinem effecerunt. Habet autem traditio ex singulis ordinibus aliquos cecidisse. Unde et Apostolus Paulus cum de malignorum spirituum tyrannide mentionem faceret, principatus et potestates tenebrarum nomina
Abbreviated transcription (Latin):
misit infecit et bñ fecit. qui a
utrũq bonum fuit. ⁊ idcirco u¬
crumq uoluit. qr utiumq bo¬
num fuit. ⁊ fuut bona bona. et
mala mala. nec hoã fu̾nt mala.
nec mala bõa. s bonum fuit ẽe
boã et mala. ⁊ uoluit utrũq eẽ d̃.
quia utrumq eẽ bonum fuit.
malum bonĩ non finit. ⁊ idec̾oi¬
noluit ds malum cum uoluiti
ut eẽt et malum ꝙ tũ nonfecit ⁊̃
eo ꝙ fecit bonum. s ꝑmisit ut es¬
set. quia bonum fuit qd uoluic.
neq id bonummalum fuit. o
ex malo bonum fuit. nec maliun
bonum fecit. s ex malo bonum fec.
quiamalis ⁊ bonis utinouit. ad
Quare deus mala pet

Expanded text:
cit. Et bene fecit, quoniam utrumque bonum fuit. Et idcirco utrumque voluit, quia utrumque bonum fuit. Et fuerunt bona bona, et mala mala, nec bona fuerunt mala, nec mala bona; sed bonum fuit esse et bona et mala. Et voluit utrumque esse Deus, quia utrumque bonum esse non fuit. Et idcivoluit Deus malum, cum voluit ut esset et malum. Quod tamen non fecit in eo quod fecit bonum, sed permisit ut esset, quia bonum fuit quod voluit. Neque id bonum malum fuit, sed ex malo bonum fuit; neque malum bonum fecit, sed ex malo bonum fecit. Qui malis et bonis uti novit ad Quare Deus mala pe
Abbreviated transcription (Latin):
Sancti u̾ba postulantiu. ni
ad btĩtudinem illorũ obtinet
ista nosseque foris aginitur.
Ecce dicamus non audiũt.i.
nunquid deus non au dit:
Quid ergo labores inuestig¬
are. Quid audiunt.⁊ qͣntu
adiunt sancti quos oras cuz
ip̃e deus uideas ꝓpt̾quem oras.
Ip̃e uidet humilitate tuam qui
remm̾aturus ẽ deuotionem tu¬
am. Tam̃si audiũt et quantu
audiunt. quid ẽ audire nͥscire.
Unumẽ lumen in quo et audiũt
ad pcipiendum ⁊ uident ad cog¬
ngrend̾. in quo si quid forte fo¬
ris agitur ꝙ m̾o int̾im non auli¬
unt aut non uident mistuiz ẽ
dispensationis non detrim̃tu
felicittis. Inuẽiuntur tñ quida
sanctorumpatrum que damita
dixisse qͣinicħ sit inc̾aturis qd̃
ñ uideant qui uidentem omnia
uitent. ego amplio uidicare nõ
p̾sumo usi hoc solum qm̃ tm̃ ui¬

Expanded text:
sancti verba postulantium, neque sancti verba postulantium, neque ad beatitudinem illorum attinet, ista nosse quae foris aguntur. Ecce dicamus. Non audiunt. Nunquid Deus non audit? Quid ergo labores investigare, quid audiant et quantum audiant sancti quos oras, cum ipse Deus audiat propter quem oras? Ipse videt humilitatem tuam, qui remuneraturus est devotionem tuam. Tamen si audiunt et quantum audiunt, quid est audire nisi scire? Unum enim est lumen in quo et audiunt ad percipiendum; et vident ad cognoscendum. In quo si quid forte foris agitur quod modo interim non audiunt, aut non vident mysterium est dispensationis non detrimentum felicitatis. Inveniuntur tamen quidam sanctorum Patrum quaedam ita dixisse quasi nihil sit in creaturis quod non videant qui vident omnia videntem. Ego amplius judicare non praesumo
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt ñuilli de aminabꝯi
enne solutis utrum cog̾tõ¬
nembãnt eorunt que in hac intͣ
geruntur mͣxime illorum qui iã
in gaudio dominisui ⁊ mnahui̾li¬
to faciei eiꝰ iũ luminis illustratõ¬
ne letantur. A dieunt quoqz il¬
lud de animab sanctorũ qd̾
multi in q̾onẽ adducunt si pre¬
ces supplicantium audiunt. ⁊
cum ad intreden d̾ muccantur.
Si uota postulantium ad ip̃aꝵ
usq cognitionez ueniunt. diffi
uestigare. hoc unum c̾tuẽ sc̃oꝵ
amimas in secreto diuine cõtẽ¬
plationis constitutas eoru.
que foris aguntur tm̃ scire ꝙͣ¬
tum illis uł ad gaudium uel
nob̾ ad auxilium ꝓdeẽ constati
Nos int̾cessores querimꝰ apl
deum quid amplio uis. Tines
ne forte ñ orent qui semꝑ or̾ãt.
Q uomͦ non orabunt ꝓ te qñ
tu oras.qui ⁊qñ tu ñ oras ora¬
re tamen non cessant. S non
audut inquis tego in uen¬
tum u̾ba effundo non audien¬
tib ⁊ nõ intłłigentib loq̃ns.
Eoce dicamus. Non audiũt

Expanded text:
erunt nonnulli de animabus carne solutis, utrum cognitionem habeant eorum quae in hac vita geruntur, maxime illorum qui jam in gaudio Domini sui et in abscondito faciei ejus, veri luminis illustratione laetantur. Adjiciunt quoque illud de animabus sanctorum quod multi in quaestionem adducunt, an preces supplicantium audiunt; et cum ad intercedendum invocantur, utrum vota postulantium usque ad ipsorum cognitionem perveniunt. Difficvestigare? Hoc unum certum est sanctorum animas in secreto divinae contemplationis constitutas eorum quae foris aguntur tantum scire quantum illis vel ad gaudium vel nobis ad auxilium prodesse constat. Nos intercessores quaerimus apud Deum. Quid amplius vis? Times ne forte non orent, qui semper orant? Quomodo non orabunt pro te quando tu oras, qui quando tu non oras, orare tamen non cessant? Sed non audiunt, inquis; et ego in ventum verba infundo, non audientibus et non intelligentibus loquens. Ecce dicamus. Non audiunt
Abbreviated transcription (Latin):
camen in seip̃o ĩmortalit̾ atq
incorruptibilit̾ uiuẽs pro no¬
b̾ it̾um in hoc ministio sacre ob¬
la tõnis immolatur. Eiꝯ ꝯppe
ibi corpe sunmitur eiꝰ caro ĩ ppłi
salute partit᷑. eiꝯ sanguis non
iam inmanus infi delium sed
in ora fi delium funditur. hinc
ergo pensemꝰ quale sit ꝓnob̾¬
hec sacrificium ⁊ pro oblatõe
nr̃a passionem unigeniti fili sꝑ
mutatur. Quis enim fidelium
habe̾ dubium pesit in ip̃a ĩmol¬
atiomis hora ad sacerlotis uocẽ
celos apperiri in illo ihumistĩo ch

Expanded text:
se ipso inmortaliter atque incorruptibiliter vivens, pro nobis iterum in hoc mysterio sacrę oblationis immolatur. Eius quippe ibi corpus sumitur, eius caro in populi salutem partitur, eius sanguis non in manus infidelium, sed in ora fidelium funditur. Hinc ergo pensemus, quale sit sacrificium, quod pro absolutione nostra passionem unigeniti filii semper imitatur. Quis enim fidelium habere dubium possit, in ipsa immolationis hora ad sacerdotis vocem caelos aperiri, in illo Iesu Ch
Abbreviated transcription (Latin):
uiuendo obtinu̾nt ut eos post
mortem bõa a diuuent queh
ꝑ ip̃is ab aliis fiunt. ħ uãqi
singularit̾ uictima ab etn̾oin¬
tĩtu animam saluat que illam
t̾ium resiurͦnis quilicet surg¬
ens a mortuis iamñ moritur.¬

Expanded text:
ivendo obtinuerunt, ut eos etiam post mortem bona adjuvent: quae hic pro ipsis ab illis fiunt. Haec namque singulariter victima ab aeterno interitu animam salvat, quae illam tem repraesentat. Qui licet surgens a mortuis jam
Abbreviated transcription (Latin):
dinanti fui̾t. omnes ei ꝯdẽ
puuicie ep̃i ad sedem metropoli¬
tanam comieĩre debent ut abi
ominib ip̃e ordinetur. Oportet
enim ut ille qui ilł om̃ibꝰ p̃esse
debet. ab om̃ib illis eligatur ⁊
ordinetur. Alioquin cassa uidi¬
catur cy̾̃ecratio. Statutu aũt
est ut archiepx infra tres mẽces
consecrationis sue ad fidem su¬
am exponendam ⁊ pallum sꝯ¬
cipiendum ad apłicam sedem
De sũmo põtifi

Expanded text:
dinandus fuerit, omnes ejusdem provinciae episcopi ad sedem metropolitanam convenire debent, ut ab omnibus ipse ordinetur. Oportet enim ut ipse qui illis omnibus praeesse debet, ab omnibus illis eligatur et ordinetur, alioquin cassa judicatur consecratio. Statutum est autem ut archiepiscopus intra tres menses consecrationis suae ad fidem suam exponendam et pallium suscipiendum ad apostolicam sedem De summo pontifi
Abbreviated transcription (Latin):
fusio ⁊ cumdicas nequicie
inconspectuu̾tutis stans cora
⁊coram femma hostis superbꝯ
ex sola malicia cogitata nõdũ
deã confunditur et qͣi se iã priꝯ
metuens non andet exire mu̾
ba persuasionis.donec animũ
temptandum int̾rogatione p̃¬
cẽciat. Cur inquit precepit ub
deus ut non comecłetis de om̃i
ligno paradysi: Cuirendit
mulier. De fructu lignorum q̃¬

Expanded text:
fusio et timiditas nequitiae in conspectu virtutis. Stans coram et coram femina hostis superbus ex sola malitia cogitata nondum dicta confunditur; et quasi se jam prius metuens, non audet exire in verba persuasionis, donec animum tentandae interrogatione praesentiat. Cur, inquit, praecepit Deus vobis ut non comederetis de omni ligno paradisi? Cui respondit mulier: De fructu lignorum q
Abbreviated transcription (Latin):
te incrementa ꝑlitionis. prim¬
uindix̾at deus̃ in quacumq
bie comecłitis exeo morte mo¬
riemini. Denum mułrdixit.
ne forte moriamur. Nouissim¬
e seipens dix̃. Neqͣqͣm morte
moriemim. Deus affirmͣuit.
Mulier dubicauit. Dya bolꝰ
negauit. Neq̃qͣm aũt dya bolꝰ
coram nuiliere uerba dei nega¬
ret presumpsiss. Sinõ priꝯ ip¬
sam mulrez dubitantez inuei̾s¬
set. Que dubitauit ab affirm¬
ante recessit. ⁊ negantem appĩꝙͣ¬

Expanded text:
crementa perditionis. Primum dixerat Deus: In quocunque die comederis ex eo, morte morieris . Deinde mulier dixit: Ne forte moriamur . Novissime serpens dixit: Nequaquam morte moriemini . Deus affirmavit; mulier dubitavit; diabolus negavit. Nequaquam autem diabolus coram muliere verba Dei negare praesumpsisset, si non prius ipsam mulierem dubitantem invenisset. Quae ergo dubitavit ab affirmante recessit, et neganti app
Abbreviated transcription (Latin):
tum sortem sonat. Siue qd̾ ipẽ¬
sit gorte eletus a deo et ad ser¬
meiuz dei. siue qd̾ ip̃e deus sor
⁊ ea que ad partem del spectat
cui statutumẽ decimis ⁊ obłoĩ¬
Ily que d̾ offeruntur suftent¬
ari.laicis ergo xp̃ianis fidelibꝰ.
terrena possi d̾e conceditur: El
ciones in hrditate acceperũs.
sola trib leui que clieos sigur¬
abat. decimis ⁊ oblationib ⁊
sacrificiorum uictimis pasce¬
batur

Expanded text:
sortem sonat, sive quod ipse sorte electus sit a deo et ad servitutem dei, sive quod ipse deus sorset ea que ad partem dei spectaCui statutum est decimis et oblationibus quae Deo offeruntur, sustentari. Laicis Christianis fidelibus terrena possidere conceditur, clertiones in haereditate acceperunt, sola tribus Levi, quae clericos figurabat decimis et oblationibus et sacrificiorum victimis pascebatur
Abbreviated transcription (Latin):
ppłin ⁊ clerum pendet uelam̃
ge erant ueritas adhuc euũglii
tegebatur Cortina illa que int̾
et scũaru suspensa ẽ. signat ue¬
lamen mortalis nature ꝑ quoel

Expanded text:
pulum et clerum pendet velamenge erant veritas adhuc Evangelii tegebatur. Cortina illa quae inter et sanctuarium suspensa est, significat velamen mortalis na
Abbreviated transcription (Latin):
ortalitas ñdimi ablata ẽ. Que
tamen omnis infuturo e medio
tollenda erit. cum mortale hoc ĩ¬
mortalitte.et corruptible ĩ cor¬
ruptõe uiduerit. Tunc quippe
reuelata facie ingrediemur. uł
peciꝯ egrediemur ad głiam dĩ
contemplandam. ut eum q̃ui nẽ
ꝑ solam fidẽ agngrimus facie
ad faciem uidendo sicẽ cogͦscamꝰ¬

Expanded text:
ortalitas nondum ablata, quae tamen omnis in futuro e medio tollenda erit, cum mortale hoc immortalitatem et corruptibile incorruptionem induerit. Tunc quippe revelata facie ingrediemur vel potius egrediemur ad gloriam Domini contemplandam, ut cum quem nunc per solam fidem agnoscimus, facie ad faciem videndo sic