comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne ñtenet᷑ obnoxius: Traxit gͦ reatũ qr unꝰ erat ẽ illo:¬
quando sua uno qͦ ꝓpͥa uita uiuente. ia ẽ unde dicat᷑.
anima q̃ peceau̾it. ipsa moriet᷑. It aut̃ possit regene¬
rari pofficium uoluntatis aliene. eũ offert᷑ conse¬
aut ex offerentiũ uelministͣntiũ fide: s nͥqͥs re¬
natꝰ fuerit exa qͣ ꝙ spt̃i. Aqua gͥ ex hibens forinse¬
bonũ nat᷑s. Regen̾ant hominẽ in uno xͦ. extinꝰ ad̾a
gen̾atũ. Regen̾ans gͦ sp̃s. in maiorib offe̾ntib
par uulo oblato. Qu̾ado aut̃ in paruulũ maiores pec¬
cant. offerentes eũ atq obligare conantes de mo¬
nũ saclegis uincłis. ñ ẽ anina utroꝵq cõmunis:
ut &iam culpa̾ possit᷑ hab̾e cõmunẽ. Non enĩ sic

Expanded text:
ne, non tenetur obnoxius. Traxit ergo reatum, quia unus erat cum illone, non tenetur obnoxius. Traxit ergo reatum, quia unus erat cum illoquando sua unoquoque propria vita vivente; jam est unde dicatur: Anima quae peccaverit ipsa morietur. Ut autem possit regenerari per officium voluntatis alienae, cum offertur conseaut ex offerentium vel ministrantium fide; sed: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu. Aqua igitur exhibens forinseregenerant hominem in uno Christo ex uno Adam generatum. regenerans ergo spiritus in maioribus offerentibus paruulo oblato. quando autem in paruulum maiores peccant offerentes eum atque obligare conantes daemonum sacrilegis uinculis, non est anima utrorumque communis, ut etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ueris ame. utrũ parentes baptiratis par¬
uulis suis noceant. eũ eos demonloꝵ sacͥfi¬
ciis sanare conant᷑: Et si ñ nocent. qͦmͦ eis
ꝓsit ẽbaptuant᷑. parentũ fides. quoꝵ eis ñ potest obe̾eᷤᷤ¬
ꝑfidia. Ubi respondeo t̾atã illiꝰ sacͣm̃ti hoc ẽ baptismi
salutaris e̾ẽ uir tut̾ẽ. inseã cõpage corpis xp̃i: ut semel
gen̾atꝰ ꝑ alior carnałẽ uoluptatẽ. õsemel regenatꝰ
fuerit ꝑ auoꝵ sp̾itałe uoluntatẽ. de inceps ñposse u̾n¬
cło aliene iniqͥtatis obstͥngi. eui nulla sua uoluntate
consentit. ꝙ anima patris mea ẽ inqͥt: ꝙ. anima filii
mea ẽ. Anima que peccau̾it: ipsa moriet᷑. Non aut̃
peccat ipsa : c̃parentes ei omĩno neseienti. uel qͥlibet
alius adhibet saclegia demonioꝵ. S id̾o ex ada tͣxit
qd̵s acm̃ti illiꝰ gr̾a solu̾et᷑ : quia ñdũ erat aninia sepa
ab eo qͥgenuit ait̃ effectꝰ : pecc̾o alt̾iꝰ sine sua consensio¬

Expanded text:
eris a me utrum parentes baptizatis parvulis suis noceant, cum eos daemoniorum sacrificiis sanare conantur? Et si non noceant, quomodo eis prosit, cum baptizantur, parentum fides, quorum eis non potest obesse perfidia? Ubi respondeo tantam illius sacramenti, hoc est baptismi salutaris, esse virtutem, in sancta compage corporis Christi, ut semel generatus per aliorum carnalem voluntatem, cum semel regeneratus fuerit per aliorum spiritalem voluntatem, deinceps non possit vinculo alienae iniquitatis obstringi, cui nu enim patris mea est, inquit, et anima filii mea est. Anima quae peccaverit, ipsa morietur : non autem peccat ipsa, cum parentes ei omnino nescienti, vel quilibet alius adhibet sacrilegia daemoniorum. Sed ideo ex Adam traxit quod Sacramenti illius gratia solveretur, quia nondum erat anima sepaab eo qui genuit, alter est effectus, peccato alterius sine sua consensio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfecto in fidelis ẽ. ꝙ si habeat fidei sac̾m̃tũ. longe¬
q melior ẽ ille paruulꝰ. qͥ ꝙ̃ sifidem ñdũ habet
in cogit̾one. ñ ei tam̃ obicem contͣrie cogit̾onis op¬

Expanded text:
profecto infidelis est, etsi habeat fidei sacramentum, longeprofecto infidelis est, etsi habeat fidei sacramentum, longeque melior est ille paruulus, qui, etiam si fidem nondum habet in cogitatione, non ei tam
Abbreviated transcription (Latin):
& ipsa responsio ad celebrationẽ ꝑtiu& sac̃m̃ti. si cut
cõsepulti sumꝰ. Sacͣn̾tũ gͦ tante rer ñ nͥ eiꝰdem
rei uocabulo ñcupauit. Itaq pariilũ ꝙ si ñdũ fides
illa q̃ incredentiũ uoluntate consistit.Iam tam̃ ip¬
sius fid̾i sacͣm̃tũ. fidelem faẽ. Nã siẽ credo respon de¬
t̃. ita ꝙ̃ fideles uocant᷑: ñ rem ipsam mente an¬
nuendo. s ipsus rei sacͣmtũ ꝑcipiendo. Cũ aut̃ sa¬
ꝑe h̾o ceꝑit. ñ illud sacmtũ repetit s intellig̃. eiꝰq
u̾itati consona ꝙiam uoluntate coaptabit᷑. hoc qu̾a
diu ñ pot̾. ualebit sacͣmͣtũ ad eiꝰ tutelam. adu̾sus con¬
trarias potestates: ntantũ ualebit ut si ante ma¬
ioris usi ex hac uita emigͣuerit. ꝑipsũ sacm̃tũ con¬
mendante excl̃ȩ caritate. ab illa conde̾pnatione
q̃ ꝑimũ hominẽ intͣuit in mundũ. xp̃iano ad iuto¬
rio lib̾et᷑. hoc qͥ ñ credit & fieri ñ posse arbit᷑t᷑

Expanded text:
 ipsa responsio, ad celebrationem pertinet sacramenti, sicut Consepulti sumus. sacramentum ergo tantae rei non nisi eiusdem rei uocabulo nuncupauit. Itaque paruulum etsi nondum fides illa, quae in credentium uoluntate consistit, iam tamen ipsius fidei sacramentum fidelem facit. nam sicut credere respondentur, ita etiam fideles uocantur nndo. cum autem sapere homo coeperit, non illud sacramentum repetet, sed intelleget eiusque ueritati consona etiam uoluntate coaptabitur. hoc quam diu non potest, ualebit sacramentum ad eius tutelam aduersus contrarias potestates et tantum ualebit, ut, si ante maioris usum ex hac uita emigrauerit, per ipsum sacramentum commendante ecclesiae caritate ab illa condemnatione, quae per unum hominem intrauit in mundum, Christiano adiutorio liberetur. hoc qui non credit et fieri non posse arbitratur,
Abbreviated transcription (Latin):
d̾a similitudinẽ rerũ earũ quarũ sacm̃ta s̃ ñ habe¬
rent: omĩno sacͣmĩta ñ ee̾nt. Ex hac aut̃ similitudi¬
ne. plerũq iappsarꝰ rerũ nomina accipiunt. Sicut
gͦ scd̃m quendã mͦdu. sacram̃tũ corꝑis xp̃i. corpꝰ xͥẽ.¬

Expanded text:
dam similitudinem rerum earum quarum sacramenta sunt non habedam similitudinem rerum earum quarum sacramenta sunt non haberent, omnino sacramenta non essent. Ex hac autem similitudine plerumque jam ipsarum rerum nomina accipiuntur. Sicut ergo secundum quemdam modum sacram
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ. in illo hoĩne e̾eᷤᷤ unus sp̃s sc̃s: et iam si inuicem nes¬
cante. sit tam̃ culpa cõmimis. Ac ꝑ hoc pot̾ parui¬
lus semel exparentũ car ne gen̾atꝰ. qͣĩ spũregen̾ari:
ut ex illis obligatio contͣcta soluat᷑. N pot̃ aut̃ semel
aĩ spũ regen̾atꝰ exparentũ carne gen̾ari. ut obligatio
q̃ soluta ẽ iterũ contͣhat᷑: ꝙ id̾o semel ꝑcepta par iui
sũ t̾a malꝰ euaserit. Tune enĩ etiã ꝓpͥa incipiet hab̾e
peccã q̃ ñ regen̾atione aufa̾nit᷑: s alia curatione sa¬
nent᷑. Neru̾tam̃ recte dicũt᷑ parentes. uel qͥcũq ma¬
iores filios seu qͦslibet paruulos baꝑtizatos demoni¬
oꝵ sacͥlegio obligare conantes. sp̃italit̾ honucide.
Nã in illis qͥdem int̾fectionẽ ñ faciũt: s quntũ in ipsis
ẽ uit̾ fectores fiunt. Recte illis arͣ quãdo abhoc sce¬
pot̾. s quantũ in ipsis ẽ extinctores eiꝰ m̃to dicunt᷑
qͥ sic ag̃t ut extinctũ uelint. Si enĩ sacm̃ta quan

Expanded text:
et in illo homine esse unus spiritus sanctus, etiam si inuicem nescante sit tamen culpa communis. ac per hoc potest paruulus semel ex parentum carne generatus dei spiritu regenerari, ut ex illis obligatio contracta soluatur; non potest autem semel dei spiritu regeneratus ex parentum carne regenerari, ut obligatio, quae soluta est, iterum contrahatur. et ideo semel perceptam paruulus su tam malus euaserit. tunc enim etiam propria incipiet habere peccata, quae non regeneratione auferantur, sed alia curatione sanentur. Verum tamen recte dicuntur parentes uel quicumque maiores filios seu quoslibet paruulos baptizatos daemoniorum sacrilegio obligare conantes spiritaliter homicidae. nam in illis quidem interfectionem non faciunt, sed, quantum in ipsis est, interfectores fiunt. recte illis dicitur, quando ab hoc scepotest, sed, quantum in ipsis est, extinctores eius merito dicuntur, qui sic agunt, ut extinctum u
Abbreviated transcription (Latin):
Quod fundam̃tũ nulla heresis hab& a corporis eiꝰ unitate p̃¬
cisa. ꝙ idõ ipt̾ hoc fundam̃tũ etiã si male uite fuerit
catholicꝰ rp̃ianꝰ. uelud qͥ suꝑ edificauerit ligna fenũ sti¬
pulã. putant eũ saliũi fieri ꝑ ignẽ. ĩd ẽ ꝑ penas illiꝰ ignis
lib̾ari. qͦigne ĩ ultimo iuditio punent᷑ mali. Quid sit

Expanded text:
tum nulla haeresis habet a corporis eius unitate praecisa; et ideo propter hoc fundamentum, etiamsi malae uitae fuerit catholicus Christianus, uelut qui superaediifcauerit ligna, fenum, stipulam, putant eum saluum fieri per ignem, id est post poenas ignis illius liberari, quo igne in ulti
Abbreviated transcription (Latin):
patiat᷑: peccat qͥd̾ẽ homo qͥł ignorantia ł iniustitia ciuiꝗͣ.
mali aliqͥd facitꝰ. s ñ peccat d̾s qͥ iusto ꝗͣ. uis occulto iudi¬
tio fieri sinit. S tẽporalias penas alii in hac uita tantũ.
seuerissimũ nouissimũ q patiunt᷑: ñ autẽ om̃s ueniunt
in fempit̾nas penas quȩ post illud iudiciũ sunt futurȩ. qͥ
pꝰ moetẽ sustinent tẽporales. Nã quib dã qͦd uusto ñ remit¬
tit᷑ remitti ĩ futuro scło. id ẽ ne futuri scłi ęt̾no supplicio
puniant᷑ ĩa supͣdiximꝰ. Rarissimi st̃ aut̾ẽ qͥ nullas in hac
uita. s tantũ pꝰea penas luunt: fuisse tam̃ aliqͦs qͥusq
ad decrepita senectutẽ nec leuissimã qͥdẽ febriculam
pessime uirerint. tam̃ ꝓpt̾ fidi fundamentum

Expanded text:
patiatur, peccat quidem homo, qui uel ignorantpatiatur, peccat quidem homo, qui uel ignorantmali aliquid facit, sed non peccat deus, qui iusto, quamuis occulto iudicio sinit fieri. sed temporarias poenas alii in hac uita tantum, seuerissimum nouissimumque patiuntur. non autem omnes ueniunt in sempiternas poenas, quae post illud iudicium sunt futurae, qui post mortem sustinent temporales. nam quibusdam quod in isto non remittitur remipuniantur, jam supra diximus. Rarissimi sunt autem qui nullas in hac vita, sed tantum postea poenas luunt. Fuisse tamen aliquos qui usque ad decrepitam senectutem, ne levissimam quidem febriculam pessime uixerint, tamen propter fidei fundamentum
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ris supperiora st̃ elementa. aqͣ aer ignis.Ex aliqͦ istorũ
mundet᷑ ꝑ expiatorias penas. qͦd t̾rena contagione contͣeꝰ¬
tũ ẽ. der qͥppe accipit᷑ in eo qͦd ait. suspense aduentos.
I qͣ in eo qͦd ait. subgurgite uasto. Ignis autẽ sug nomine
exp̃ss ẽ c̃ dix̃. aut exurit᷑ igni. Nos uͦ etiã ĩ ha s noctalitate
eẽ quasdã penas purgatorias ẽsitem᷑: ñ qͥb affligunt᷑ quoꝵ¬
uita ł iͥnde fit melior. ł potiꝰ inde fit peior. S illis st̃ pur¬
gatoriȩ. qͥeis coherciti corrigunt᷑. Cetere om̃s pene siue
tẽporasiȩ siuie sempit̾nȩ. sic unꝰ qͥsq diuina puidentia
tractandꝰ ẽ inferunt᷑. E ꝓpeccatis siue p̾teritis. siue ini
qͥb adhuc uiuit ille qui pͥeclit᷑. łꝓexercendis declaran¬
disq uirtutib ꝓpt̾ homines & angłos. seubonos. seu ma¬
los.Nlã & si qiuisq in aliqͥd alt̾ius impbitate. ł errore

Expanded text:
terris superiora sunt elementa aqua, aer, ignis, ex aliquo istorum terris superiora sunt elementa aqua, aer, ignis, ex aliquo istorum mundetur per expiatorias poenas quod terrena contagione contractum est. aer quippe accipitur in eo quod ait: suspensae ad uentos", aqua in eo quod ait: "sub gurgite uasto"; ignis autem suo nomine expressus est, cum dixit: "aut exuritur igni. nos uero etiam in hac quidem mortalitate esse quasdam p inde fit melior, uel potius inde fit peior; sed illis sunt purgatoriae, qui eis coherciti corriguntur. Ceterae omnes poenae, siue temporariae siue sempiternae, sicut unusquisque diuina prouidentia tractandus est, inferuntur uel pro peccatis siue praeteritis siue in quibus adhuc uiuit ille qui plectitur, uel pro exercendis declarandisque uirtutibus per homines et angelos seu bonos seu malos. Nam etsi quisque mali aliquid alterius inprobitate uel errore
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd̾e ꝗͣ uis ĩpunita nulla uelinit ẽẽ peccata. tam̃
oñs penas em̃dationi adhib̃i putant ł hu¬
manis inflicta legib ł diuinis siue in hac uita. siue pꝰ
mortẽ: Si aut parcat᷑ hic cuiq aut ita plectat᷑ ut corri
corporib moribundisq menbris. qͦd animȩ hinc metu¬
unt caͣpiuntq dolent. gaudentq nec auras suscipiunt¬
clause tenebris & carcere ceco: secutꝰ adiunx̃ atq ait.
Qiuin & sup̾mo ẽ lumine uita reliqͥt. id ẽ c̃ die nouissimo re¬
liqͥt eas ista uita. Non tam̃ inqͥt om̃e malu miseris. nec
funditꝰ om̃s corporee excedunt pestes. penitꝰ nec eẽ e.
mulca du concreta modis molescere miris. Ergo exer¬
cent᷑ penis. ueterũq maloꝵ supplitia expendunt: alie
pandunt᷑ ĩanes suspense ad uentos. aliis sub gurgite uasto
infestũ eluit᷑ scel. aut exurit᷑ igni. Qͥ hoc opinant᷑ nul¬
las penas nͥ purgatorias uoluntꝰ es se pꝰ mort̾ẽ: ut q̃m

Expanded text:
quamuis inpunita nulla uelint esse peccata, tamen omnes poenas emendationi adhiberi putant, uel humanis inflictas legibus uel diuinis, siue in hac uita siue post mortem, si aut parcatur hic cuique aut ita plectatur ut hic ncorporibus moiibundisque membris, quod animae Hinc metuunt cupiuntque, dolent gaudentqclause tenebris et carcere ceco, scilicet anime quin et supremo cum lumine uita reliquit — id est cum die nouissimo reliquit eas ista uita — non tamen — inquit — omne malum miseris nec funditus omnes corporeae excedunt pestes, penitusque necesse est multa diu concreta modis inolescere miris. ergo exercentur poenis ueterumque malorum supplicia expendunt; aliae panduntur inanes suspensae ad uentos, aliis sub gurgite uasto infectum eluitur scelus aut exuritur igni. qui hoc opinantur, nullas poenas non, sed purgatorias uolunt esse post mortem, ut, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
mittabilis sensibilisq substantia. om̃is modus.
& numerꝰ. & pondus eus unde efficit᷑. ut &. sit. &
natura ita uelita sit. ab intelligibili & cõmuta¬
bili uita quȩ suꝑ om̃ia ẽ. existit. & ꝑuenit usq
adextrema atq terrena: multꝰ sermo est. neq nc̃
necessarius. Uerũ ꝓpterea factũ iacob de peccoribꝰ
cõmemorandũ arbitratus su̾: ut intelligeretur
si homo qui uirgas illas sic posuit. dici ñ potest
creator coloꝵ magnis. & in hȩdis. nec ipse matrũ
animȩ quȩ conceptã per oculos corꝑis phantasiã
uarietatis seminib carne conceptis. quantũ nat᷑a
passa ẽ asperserunt: multominꝰ dici posse ranarũ
serpentũq creatores angłos malos. ꝑ quos magi
pharaonis tunc illa fecerunt
De causis originalibꝰ
creaturarũ naturaliũ quas mundo creator inseruit
ex libro tercio de trinitate. titulo .uiii.

Expanded text:
mutabilis sensibilisque substantiae omnisque modus mutabilis sensibilisque substantiae omnisque modus et numerus et pondus eius, unde efficitur ut et sit et natura ita uel ita sit, ab intellegibili et incommutabili uita quae super omnia est existit et peruenit usque ad extrema atque terrena — multus sermo est neque nunc necessarius. uerum propterea factum Iacob de pecoribus commemorandum arbitratus sum, ut intellegeretur, si homo qui uirgas illas sic posuit dici non potest creator colorum in agnis et in haedis, nec ipsae matrum animae, quae conceptam per oculos corporis phantasiam uarietatis seminibus cpassa est asperserunt, multo minus dici posse ranarum serpentiumque creatores angelos malos, per quos magi Pharaonis tunc illa fecerunt. CAPUT X. De causis originalibus creaturarum naturalium, quas mundo Creator inseruit, ex libro III de Trinitate, tit. 8.
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmordiis coloretenꝰ asꝑgeret᷑. Ut enĩ sic exsemet
ipsis afficiantur. uł anima ex corꝑe. uł corpꝰ ex
anima: congruentes rationes id faciunt quȩ in¬
cõmutabiliter uiuunt in ipsa dĩ su̾ma sapientia.
quã nulla spatia locoꝵ capiunt. & cũ sit ipsa in¬
cõmutabilis. nichil quȩ uel mutabilit̾ sunt de¬
serit. qͥa nichil eoꝵ nͥ ꝑ ipsam creatũ est. Ut eni
de peccorib ñ uirge s peccora nascerentur. fecit
hoc inc̾omutabilis & inuisibilis ratio sapientiȩ di
ꝑ qͣue creata sunt om̃ia. Ut aut̾e de uarietate uir¬
garũ peccoꝵ conceptoꝵ color aliquid duceret. fecit
hoc anima grauide peccudis ꝑ oculos affecta fo¬
rinsecus. & interius secũ ꝓsuo modulo formandi
regulam trahens. quã de intima potentia sui
creatoris accepit. s quanta sit uis animȩ ad affi¬
cifndã atq mutandã materiã corꝑalẽ. cũ tam̃
creatrix corꝑis dici ñ possit. quia om̃is causa

Expanded text:
primordiis discolore tenus aspergeretur. ut enim sic ex semet primordiis discolore tenus aspergeretur. ut enim sic ex semet ipsis afficiantur uel anima ex corpore uel corpus ex anima, congruentes rationes id faciunt, quae incommutabiliter uiuunt in ipsa summa dei sapientia, quam nulla spatia locorum capiunt; et cum sit ipsa incommutabilis, nihil eorum quae uel mutabiliter sunt deserit, quia nihil eorum nisi per ipsam creatum est. ut enim de pecoribus non uirgae, sed pecora nascerentur fecit hoc incommutabilis et inuisibilis ratio sapientiae dei, per quam creata sunt omnia. ut autem de uarietate uirgarum pecorum color conceptorum aliquid duceret, fecit hoc anima grauidae pecudis per oculos affecta forinsecus et interius secum pro suo modulo formandi regulam trahens, quam de intima potentia sui creatoris accepit. sed quanta sit uis animae ad afficiendam atque mutandam materiam corporalem—cum tamen creatrix corporis dici non possit, quia omnis causa
Abbreviated transcription (Latin):
tiones siue bonoꝵ. siue maloꝵ. uł angłoꝵ. uel homi¬
nũ. siue etiã quoꝵcũq animaliũ scd̾m imꝑiũ suũ.
& a se imꝑtitas distributiones potestatã. & appetiti¬
ones cõmoditatũ. ita rerũ nature adhibet in qua
creat omĩa. quẽ admodũ derre agriculturã. Qua¬
ꝓpter ita ñ possũ dicere angłos malos magicis ar¬
tibus euocatos. creatores fuisse ranarũ. atq ser¬
pentiũ. sicut ñ possũ dicere homines malos segeti
esse creatores. quã ꝑeoꝵ oꝑam. uidero exortã: sicut
nec iacob creator coloꝵ in peccoribꝰ fuit. qͥa bi¬
bentib in conceptu matͥbꝰ uariatas uirgas quas
intuerent᷑ apposuit. s nec ipse pecudes creatͥces
fuerunt uarietatis ꝓlis sue: quia inheserat ami¬
me illarũ discolor phantasia ex contuitu uaria¬
rũ uirgarũ ꝑ oculos impressa. quȩ ñ potuit nͥ
corpꝰ quod sic affecto sp̾u animabatur. ex cõpas¬
sione cõmistionis afficere. unde teneris fetuum

Expanded text:
 siue malorum uel angelorum uel hominum siue etiam quorumcumque animalium secundum imperium suum et a se impertitas distributiones potestatum et appetitiones commoditatum ita rerum naturae adhibet, in qua creat omnia, quemadmodum terrae agriculturam. quapropter ita non possum dicere angelos malos magicis artibus euocatos creatores fuisse ranarum atque serpentium, sicut non possum dicere homines malos segetis esse creatores, quam per eorum operam uidero exortam. sicut nec Iacob creator colorum in pecoribus fuit, quia bibentibus in conceptu matribus uariatas uirgas quas intuerentur apposuit. sed nec ipsae pecudes creatrices fuerunt uarietatis prolis suae, quia inhaeserat animae illarum discolor phantasia ex contuitu uariarum uirgarum per oculos impressa, quae non potuit nisi corpus quod sic affecto spiritu animabatur ex compassione commixtionis afficere, unde teneris fetuum
Abbreviated transcription (Latin):
siue ad ilłoꝵ. uł penã maloꝵ. uł laude̾ bonoꝵ. Itaq
apłs discernens interius dm̃ creantẽ atq forman¬
tẽ ab oꝑib creature. quȩ amouent᷑ extͥnsecus.
Et de agricultura similitudinẽ assumens ait.
Ego plantaui. apollo rigauit: s d̾s increm̃tũ de¬
dit. Sic̃ gͦ in ipsa uita nr̃a ment̾ẽ iustificando for-¬
mare non potest nͥ d̾s. p̾dicare aut̾e extrisecus
euuangłium & homines possunt. ñ solu̾ boni ꝑ
ueritatem. s etiã ꝑ occasionẽ: ita ereationẽ rerũ¬

Expanded text:
. itaque apostolus discernens interius deum creantem atque formantem ab operibus creaturae, quae admouentur extrinsecus, et de agricultura similitudinem adsumens ait: ego plantaui, Apollo rigauit; sed deus incrementum dedit. sicut ergo in ipsa uita nostra mentem iustificando formare non potest nisi deus, praedicare autem extrinsecus euangelium et homines possunt non solum boni per ueritatem
Abbreviated transcription (Latin):
manducarẽ. & eiꝰ sanguinẽ bibere. Hoc ẽ. enĩ i xp̃o ma¬
nere: ut in illo maneat & xp̃e. Dic enĩ hoc dix̾. tamquã
dicer& qͥñ in me man& & in qͦ ñ maneo. ñ se dicat aut
existiꝙ manducare corpꝰ meu̾: aut bibere sangunẽ
meũ. Non itaq manent in xp̃o. q ñ st̃ menbra eiꝰ. Non
sunt aut̃ m̃bra xp̃i. qͥ se faciunt menbra meret̾cis: nͥ
malũ illud penitendo eẽ desisterint. & ad hoc borũ rec̃¬

Expanded text:
manere, ut in illo maneat et Christus. Sic enim hoc dixit, tanquam diceret: qui non in me manet et in quo non maneo, non se dicat aut existimet manducare corpus meum aut bibere sanguinem meum. Non itaque manent, qui non sunt membra ejus. Non sunt autem membra Christi, qui se faciunt membra meretricis, nisi malum illum poenitendo esse destiterit. Item lib. XXI: Nec
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ edificauit mercedẽ accipiꝙ. idẽ unde cogitauit hoc su¬
m&. Si cuiꝰ autẽ opꝰ arserit dãpnũ patiet᷑. q̃m qͦd dilexerat
ñ habebit: ipse autẽ saluus erit. qr nulla eũ tͥbulatio ab
illiꝰ fundamenti stabilitate semouit: sic tam̃ quasi ꝑig
nẽ. Qͦd enĩ sine inliciente amorẽ habuit. sine urente do¬
lore ñ ꝑdit. Eoce qͣntũ mͥ uidet᷑ inuentꝰ ẽ ignis. qͥ nullũ
eoꝵ dãpna: s unũ ditet. alt̾ũ dãpnifias. ambos ꝓbie. Si aut̃
ignẽ illũ loco isto uoluerimꝰ acciꝑe de qͦ dñs dica sinistris.
discedite ame maledicti in ignẽ ȩt̾nũ. ut in eis etiã e̾eᷤᷤ isti
credant᷑ qͥ edificant suꝑfundam̃tũ ligna fenũ stipulã. eosq
exilloigne pꝰ tẽpꝰ ꝓmalis meritis ĩꝑtitũ lib̾& boni meritũ
fundam̃ti. ꝗͥd arbitͣm dertros qͥb dicet᷑ uenite benedicti
patͥs mei. possidete paratũ uobꝰ regnũ: ñ eos qͥ edificauert᷑

Expanded text:
superaedificauit mercedem accipiet id est, unde cogitauit, hoc sumet; si cuius autem opus arserit, damnum patietur quoniam quod dilexerat non habebit, ipse autem saluus erit quia nulla eum tribulatio ab illius fundamenti stabilitate semouit; sic tamen quasi per ignem quod enim sine inliciente amore non habuit, sine urente dolore non perdit. Ecce, quantum mihi uidetur, inuentus est ignis, qui nullum eorum damnet, sed unum ditet, alterum damnificet, ambos probet. Si autem ignem illum loco isto uoluerimus accipere, de quo Dominus dicet sinistris: Discedite a me, maledicti. in ignem aeternum; ut in eis etiam isti esse credantur. qui aedificant super fundamentum ligna, fenum, stipulam, eosque ex illo igne post tempus pro malis meritis inpertitum liberet boni meritum fundamenti: quid arbitrabimur dextros quibus dicetur: Venite, benedicti patris mei, possidete paratum uobis reg
Abbreviated transcription (Latin):
amat patrẽ a ut matr̃e plusꝗͣ me:. ñ ẽ me dignꝰ. & qͥ amat
filiũ aut filiã suꝑme: ñ ẽ me dignꝰ. Nerũ qͥhas necessitudi¬
tinendũ eiq eoherendũ illis c̃sulat. ł hoc in eis diligat qͦd
m̃bra st̃ xp̃i. absit ut ista dilectio reppiat᷑ in lignis feno et
stipula c̃sum̃da. s. ꝓssꝰ edificio aureo argenteo gẽmeo de¬
putabit᷑. Quomꝰ autẽ potest eos plusamare quã xp̃m:

Expanded text:
plusquam me, non est me dignus, et qui amat filium aut filiam super me, non est me dignus. Verum qui has necessituditinendum eique cohaerendum illis consulat, vel hoc in eis diligat, quod membra sunt Christi, absit ut ista dilectio reperiatur in lignis, feno et stipula consumenda, sed prorsus aedificio aureo, argenteo, gemmeo deputabitur. Quomodo autem potest eos plus amare quam Christum,
Abbreviated transcription (Latin):
nocte. ĩ scła scłoꝵ. P ost isttus sane corporis mortẽ. donecad
illũ ueniat᷑ qͥ pꝰ resurrectionẽ corpoꝵ futur e dãꝑnatioĩs
& remuneratiõis ultimꝰ dies.: si hoc tẽporis ĩtuallo sp̃s defuncꝰ¬
toꝵ eiꝰmodi ignẽ dñr ꝑpeti. quẽ ñ sentiant illi qͥñ habuert̃
tales mores in huiꝰ corporis uita. & eoꝵ ligna & fenũ & sti¬
pula c̃suma tͦ iA lii uͦ sentiant qͥ eiꝰ modi sẽc̃ edificia por¬
tauert̃. siue ibi tantũ. suieꝰ hic & ibi. Siue id̾o hie ait ñ ibi
scłaria quãuis a dãpnatiõe uenialia c̾eremantẽ ignẽ tͣn¬
sitorie tͥbulationis. inueniant. Non redarguo qi forsitan
uerũ ẽ. Potest qͥppe ad istã tͥbulationẽ ꝑtin̾e etiã mors ista
carnis ꝗͣ de pͥmi peccati ꝑpetͣtiõe c̃cepta ẽ: ut scd̾m euiꝰq¬

Expanded text:
tem, donec ad illum ueniatur qui post resurrectionem corporis futurus est damnationis et remunerationis ultimus dies, si hoc temporis interuallo spiritus defunctorum eius modi ignem dicuntur perpeti, quem non sentiant illi qui non habuerunt tales mores in huius corporis uita, ut eorum ligna et faenum et stipula consumatur; alii uero sentiant, qui eius modi secum aedificia portauerunt, siue ibi tantum, siue et hic et ibi, siue ideo hic ut non ibi saecularia, quamuis a damnatione uenialia. concremantem ignem transitoriae tribulationis inueniant: non redarguo, quia forsitan uerum est. Potest quippe ad istam tribulationem pertinere etiam mors ipsa carnis, quae de primi peccati perpetratio
Abbreviated transcription (Latin):
si propt̾ fragilitatẽ carnis exhorreat miracła de¬
monu. ñ ido tam̃. aut non se posse talia dolebit.
aut obhoc illos meliores esse iudicabit. cũ sint
p̃sertim in sotietate sc̃oꝵ. qui ꝑ uirtutẽ dĩ cui cunc¬
ta subiecta sunt & minime facillima. & multa
maiora fecerunt. siue homines siue angłi boni.
De falsis & deceptoriis purgationibꝰ ex eodẽ libro

Expanded text:
si propter fragilitatem carnis exhorreat miracula daesi propter fragilitatem carnis exhorreat miracula daemonum, non ideo tamen aut non se posse talia dolebit, aut ob hoc illos melipraesertim in societate sanctorum qui per uirtutem dei, cui cuncta subiecta sunt, et minime fallacia et multo maiora fecerunt, siue homines siue angeli boni. . DE FALSIS ET DECEPTORIIS PVRGATIONIBVS. EX EODEM LIBRO
Abbreviated transcription (Latin):
acile est enĩ spiritibꝰ nequissimis per
aerea corꝑa multa facere: quȩ mirent᷑
animȩ terrenis corꝑib ad grauatȩ.
etiã melioris affectꝰ. Sienĩ corꝑa ipsa derrena non¬
nullis artibꝰ & exercitationib modificata. in spec¬
taculis theaiͥcis tanta miracła hominibꝰ exhibe̾nt.
ut hi qui nũquã talia uiderunt. narrata uix cre¬
dant. Quid magnũ ẽ diabolo & angłis eus. de
corporeis elem̃tis ꝑ aerea corꝑa facere. quȩ caro
miretur. Aut etiam occultis inspirationibꝰ ad
inludendũ humanos sensus. phantasmata ima¬
ginem machinari: quib uigilantes dormien¬
tesq decipiat. uł furentes exagitet. S si fieri po¬
test ut homo uita ac morib melior. spec̾tet ne¬
quissimos homines uł infune ambulantes. uł
multimodis motib corpoꝵ multa incredibilia
facientes. nec ullo mͦ tale aliquid facere concu¬
piscat. nec propterea sibi p̃ponendos existimet. Sic¬
anima fidelis & pia ñ solũ si uideat. uerũ etiam

Expanded text:
acile est enim spiritibus nequissimis per aeria corpora: facere multa quae mirentur animae terrenis corporibus adgrauatae etiam melioris affectus. si enim corpora ipsa terrena nonnullis artibus et exercitationibus modificata in spectaculis theatricis tanta miracula hominibus exhibent, ut hi qui numquam talia uiderunt narrata uix credant, quid magnum est diabolo et angelis eius de corporeis elementis per aeria corpora facere quae caro miretur aut etiam occultis inspirationibus ad inludendos humanos sensus phantasmata imaginum machinari, quibus uigilantes dormientesque decipiat uel furentes exagitet? sed sicut fieri potest ut homo uita ac moribus melior: spectet nequissimos homines uel in fune ambulantes uel multimodis motibus corporum multa incredibilia facientes nec ullo modo tale aliquid facere concupiscat nec eos propterea sibi anima fidelis et pia, non solum si videat, verum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
tis ab illo d̾o qͥ eos fec̃. scd̾m platonẽ qͦd ẽ ĩpossibile fuisse ꝓ¬
missũ. Qͥ eñĩ dic̃ uos qͥdẽ ĩmortales e̾eᷤ ñ potestis. s mea uo¬
luntate ĩmortales eritis: qͥd aliud dic̃ ꝗͣ. id qͦd fieri ñ potest
me faciente tam̃ eritis: Ille gͥ carnẽ ĩcorruptibilẽ. ĩmor¬
talẽ spiritalẽ resuscitaũ: qͥ iuta platonẽ id qͦd ĩpossibile ẽ
se facturũ ẽe ᷤ ꝓmisit. Qͥd ad huc qͦd ꝑmisit d̾s. qͦd dõ pro¬
mittenti credͦt mundꝰ. qͥ etia ipse ꝓmissꝰ ẽ crediturꝰ ẽẽ. im¬
possibile clamant. qͣndo qͥdẽ nos dm qͥ etiã scd̾m platonẽ fa¬
cit ĩ possibilia. id facturũ eẽ clamam᷑. Nongͦ ut beate sint
animȩ corpꝰ e om̃e fugiendũ. s coepꝰ ieorruptibile recipiendũ.
U ĩ qͦ c̃uenientiꝰ inexruptibili corpore lecabunt᷑. ꝗͣ ĩ qͦ corrup¬
tibili gemuert. Sic enĩ ñ in eis erit illa dira cupiditas.
ꝗͣ posuit ex platone uirgiliꝰ uͥ ait. Rursꝰ & ĩcipiant ĩ corpora

Expanded text:
ssibile fuisse promissum. Qui enim dicit, Vos quidem immortales esse non potestis, sed mea voluntate immortales eritis: quid aliud dicit, quam id quod fieri non potest, me faciente tamen eritis? Ille igitur carnem incorruptibilem, immortalem, spiritualem resuscitabit, qui juxta Platonem, id quod impossibile est, se facturum esse promisit. Quid adhuc, quod promisit Deus, quod Deo promittenti credidit mundus, qui etiam ipse promissus est crediturus, esse impossibile clamant? Quandoquidem nos Deum, qui etiam secundum Platonem facit impossibilia, id facturum esse clamamus. Non ergo, ut beatae sint animae, corpus est omne fugiendum, sed corpus incorruptibile recipiendum. Et in quo convenientius incorruptibili corpore laetabuntur, quam in quo corruptibili gemuerunt? Sic enim non in eis erit illa dira cupiditas, quam posuit ex Platone Virgilius, ubi ait: Rursus et incipiant in corpora
Abbreviated transcription (Latin):
taeunde̾ philosophũ uͥ diis a se factis ꝓmisit d̾s ñ faclꝰ im¬
mortalitate: qͦd ĩpossibile ẽ se dix̃ eẽ facturu̾. Sic em̃ eũ lo¬
cutũ narrat plato qm̃ orti estis inqͥt. ĩ mortales e̾ẽ & ĩ disso¬
lubiles ñ potestis. Nonenm dissoluemini. neq uos ulla moe¬
tis fa taꝑiment. Nec ert̃ ualentioraꝗͣ c̃siliũ meu̾i. qͦd maiꝰe
uincłm ad ꝑpetuitat̾e uram: ꝗ illa qͥb estis eligati. si ñ solũ ab¬

Expanded text:
misit Deus non factus inmortalitatem, quod inpossibile est se dixit esse facturum. Sic enim eum locutum narrat Plato: \'Quoniam estis orti, inquit, inmortales esse et indissolubiles non potestis; non tamen dissoluemini neque uos ulla mortis fata periment nec erunt ualentiora quam consilium meum, quod maius est uinculum ad perpetuitatem uestram quam illa quibus estis conligati
Abbreviated transcription (Latin):
sit anima corpꝰ ẽẽ ome fugiendũ. Nichil gͦ pdest
qr incorruptibile diximꝰ fiturũ corpꝰ. si anima
beata ñ erit. nͥ om̃e corpꝰ esfugierit. S iã & huic ĩ libro
memorato qͥntũ oportuit dispittaui. Uerĩ hic uni tasstũ
dicat eoꝵ d̾os ut beati sint sua corpora fugituros. id ẽ eẽ
morituros qͦs incelestib corporib dir̃ inelusos qͥb tam̃ d̾s
a qͦ facti st̾ qͦ possent eẽ securi. imortalitatẽ idẽ in eisde̾ coe

Expanded text:
sit anima, corpus esse omne fugiendum. Nihil ergo prodest, quia incorruptibile diximus futurum corpus, si anima beata non erit, nisi omne corpus effugerit. Sed iam et hinc in libro memorato quantum oportuit disputaui; uerum hic unum inde tantum et dicat eorum deos, ut beati sint, sua corpora fugituros, id est esse morituros, quos in caelestibus corporibus dixit inclusos; quibus tamen Deus, a quo facti sunt, quo possent esse securi, inmortal
Abbreviated transcription (Latin):
lech. peꝑci tͥ ne peccares in me: ex eod̾ libro.
r̾e abrahã ẽẽ. qͣm putabat sororẽ. adu̾tendu̾ẽ
Et notandu in dm̃ peccari qͣndo talia cõmittuntun:
quȩ putant homines leuit̾ habenda tanqͣm in car
ne peccata Qd autẽ dix̾ ei ecce tu morieris: etiã hoc
notandu̾ ẽ qͦmͦ dicat ds. tanqͣm p̾dicens sine dubio
futurũ. qđ ammonendo dicit: ut apeccato astinen¬
do caueat᷑¬

Expanded text:
lech: Peperci tibi ne peccares in me; ex eodem libro.rem Abraham esse quam putabat sororem, advertendum est et notandum in Deum peccari quando talia committuntur quae putant hne peccata. quod autem dixit ei: ecce tu morieris, etiam hoc notandum est quomodo dicat deus tamquam praedicens sine dubio futurum quod admonendo dicit, ut a peccato abstinendo caueat
Abbreviated transcription (Latin):
ius litteratos sensit & dixit. ñ sine mercede con¬
tigit immanitatis in animo. stuporis in corꝑe.
Quo circa illa que apathia grece dicitur. que si
latine posset inpassibilitas diceretur. Sita in¬
telligenda ẽ in animo quippe ñ in corpore accipi¬
tur. ut sine his affectionibꝰ uiuat᷑. que contra
ration̾e accidunt. m̃t̾eq ꝑturbant:. bona plane
& maxima optanda ẽ: s nec ipsa huiꝰ ẽ uitȩ. Non
enĩ qualiũcũq hominũ uox est. s maxime pioꝵ
tũ ñ habemꝰ nos ipsos seducimus: & ueritas in
nobis non ẽ. Tunc ttaq apathia ista erit. quan¬
do peccatũ in homine nullũ erit. Nc̃ u̾satis bene
uiuit᷑ sine cͥmine: sine peccato autẽ qͥ se uiuere ex¬
istimat. ñ id agit ut peccatũ ñ habeat: s ut ue¬
niam non accipiat

Expanded text:
ius litteratos sensit et dixit, non sine magna mercede conius litteratos sensit et dixit, non sine magna mercede contingit immanitatQuocirca illa, quae arcflKteia Graece dicitur quae si Latine posset inpassibilitas diceretur, si ita intellegenda est in animo quippe, non in corpore accipitur, ut sine his adfectionibus uiuatur, quae contra rationem accidunt mentemque perturbant, bona plane et maxime optanda est, sed nec ipsa huius est uitae. Non enim qualiumcumque hominum uox est, sed maxime piorum tum non habemus, nos ipsos seducimus et ueritas in nobis non est. Tunc itaque andfeia. ista erit, quando peccatum in homine nullum erit. Nunc uero satis bene uiuitur, si sine crimine; sine peccato autem qui se uiuere existimat, non id agit, ut peccatum non habeat, sed ut ueniam non accipiat
Abbreviated transcription (Latin):
utiq referuntur. uerũ ille hos motꝰ certe dispen¬
sationis gr̃a ita cũ uoluit suscepit ammo huma¬
no: ut cũ uoluit factus ẽ homo Pinde qͦd fatendũ
est etiã cũ rectas & scdm dm̃ habemꝰ has affectioneᷤ.
huius uitȩ sunt. ñ illiꝰ quã futurã speramꝰ. & sepe
illis etiã inuiti cȩdimꝰ. Itaq aliquando qͣmiuis
non cul pabili cupiditate. s laudabili caritate
moueam᷑: etiã dũ nolumꝰ flemus. habemꝰ gͦ eas.
ex humane conditionis infirmitate. Non aut̃
S dũ uite huiꝰ infirmitatẽ gerimꝰ: si eas omĩno
nullas habeamꝰ: tunc potiꝰ non rec̾te uiuimꝰ. Uitu¬
perabat enĩ & detestabat᷑ apłs quosdã. qͦs etiã
esse dixit sine affectione: culpauit etiã illos sac̃
psalmꝰ. quibꝰ ait. Sustinui qui simul contͥstaret᷑
& ñ fuit. Nam om̃ino ñ dolere dũ sumꝰ in hoc
loco miseriȩ. profecto sic̃ quidã etiã apud scłi hu¬

Expanded text:
utique referuntur. Verum ille hos motus certae dispenutique referuntur. Verum ille hos motus certae dispensationis gratia, ita cum voluit suscepit animo humano, ut cum voluit factus est homo. 4. Proinde, quod fatendum est, etiam cum rectas et secundum Deum habemus has affectiones, hujus vitae sunt, non illius quam futuram speramus, et saepe illis etiam non culpabili cupiditate, sed laudabili caritate moueamur, etiam dum nolumus flemus. habemus ergo eas ex humanae condicionis infirmitate; non autemsed dum uitae huius infirmitatem gerimus si eas omnino nullas habeamus, tunc potius non recte uiuimus. uituperabat enim et detestabatur apostolus quosdam, quos etiam esse dixit sine affectione. culpauit etiam illos sacer psalmus; quibus ait: sustinui qui simul contristaretur, et non fuit. nam omnino non dolere dum sumus in hoc loco miseriae profecto, sicut quidam etiam apud saeculi hu
Abbreviated transcription (Latin):
immunditia & fornicationibꝰ suis. hi motus.
hi affectus. de amore boni. & de sc̃a caritate ueni¬
entes si uitia uocanda sunt: sinamꝰ ut ea quȩ uerȩ
sunt uitia uirtutes uocent᷑. S cũ rectã rationem
sequant᷑ iste actiones quando ubi oportet adhi-¬
ubentur. quis eas morbidas seu uitiosas passiones
audeat dicere: Quã obrẽ etiã ipse dñs informa
di agere uitã dignatꝰ est humanã: s nullꝙ̃ habers
om̃ino peccatũ adhibuit eas ubi adhibendas esse
iudicauit. Neq enĩ in quo uerũ erat hominis cor¬
pꝰ & uerus hominis animꝰ: falsus erat humanꝰ affec¬
tus. Cũ gͦ eius in euuãgłio ista referunt᷑ qͦd super¬
duritia cordis uideoꝵ cũ ira contristatꝰ sit: quod
dixerit gaudeo ꝓpt̾ uos ut credatis. qͦd lazaru̾
suscitaturus etiam lacͥmas fuderit. qͦd cũ c̃cupi¬
uerit cũ discipłis suis manducare pascha. qͦd ꝓ¬
pinqͣnte passione tͥstis fuerit anima eius: ñ falso

Expanded text:
immunditia et fornicationibus suis. Hi motus, immunditia et fornicationibus suis. Hi motus, hi affectus de amore boni et de sancta caritate uenientes si uitia uocanda sunt, sinamus ut ea quae uere uitia sunt uirtutes uocentur. sed cum rectam rationem sequantur istae affectiones, quando ubi oportet adhibentur, quis eas morbidas seu uitiosas passiones audeat dicere? quam ob rem etiam ipse dominus in forma dei agere uitam dignatus humanam, sed nullum habens omnino peccatum adhibuit eas ubi adhibendas eas esse iudicauit. neque enim in quo uerum erat hominis corpus et uerus hominis animus falsus erat humanus affectus. cum ergo eius in euangelio ista referuntduritiam cordis Judaeorum cum ira contristatus sit ; quod dixerit, Gaudeo propter vos, ut credatis ; quod Lazarum suscitaturus etiam lacrymas fuderit ; quod concupiverit cum discipulis suis manducare pascha ; quod propinquante passione tristis fuerit anima ejus , non falso
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. ab illo unctũ. de illo crucifixũ. cũ illo głosũ.
millo theatro huiꝰ mundi. cuiꝰ spectacłm fac̃¬
tus ẽ & angłis &. hominib legitume magnũ ago¬
nẽ certantem. & palmã superne uocationis in
anteriora sectantẽ. oculis fidĩ libentissime spec¬
tantẽ. gaudere cũ gaudentibꝰ. flere cũ flentib
foris habent̾e pugnas. intꝰ timores: cupientem
dissolui & esse cũ xp̃o: desiderantẽ uidere roma¬
nos. ut aliquẽ fructũ habeat & in illis sic̾ &. in
ceteris gentib: emulantẽ chorinthios. & ipsa
emulatione metuentẽ. ne seducant᷑ eoꝵ m̃tes
a castitate quȩ in xp̃o ẽ: magnam tristitiã & con¬
tinuũ dolorem cordis sui de israhelitis habentẽ
quod ignorantes di ustitiã & suã uolentes statu¬
ere. iustitie dĩ ñ sint subiecti: nec solũ dolorem.
uerũ etiã luctũ suu̾̃ denuntiantẽ de qͥbꝰdam qui
ante peccauerunt & ñ egerunt penitentiã. suꝑ

Expanded text:
tum ab illo, unctum tum ab illo, unctum um in illo, in theatro huius mundi, cui spectaculum factus est et angelis et hominibus, legitime magnum agonem certantem et palmam supernae uocationis in anteriora sectantem, oculis fidei libentissime spectant gaudere cum gaudentibus, flere cum flentibus, foris habentem pugnas, intus timores, cupientem dissolui et esse cum Christo, desiderantem uidere Romanos, ut aliquem fructum habeat et in illis sicut et in ceteris gentibus, aemulantem Corinthios et ipsa aemulatioa castitate quae in Christo est, magnam tristitiam et continuum dolorem cordis sui de Israhelitis habentem, quod ignorantes dei iustitiam et suam uolentes constituere iustitiae dei non sunt subiecti; nec solum dolorem uerum etiam luctum suum denuntiantem quibusdam qui ante peccauerunt et non egerunt paenitentiam super
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatis di. dicent̾e. Proba me dñe &t̾epta me.
ure renes meos & cor meũ. Ut doleant intẽptati¬
onibꝰ: uident petrũ flent̾e. Ut gaudeant in tẽpta¬
tionib audiunt iacobũ dicentẽ. Om̃e gaudiũ
existimate fres mei: cũ int̾eptationes uarias in¬
cideritis. Non solũ autẽ ꝓpter seipsos his mouen¬
tur affectibꝰ uerũ etiam ꝓpt̾ eos qͦs liberari cu¬
piunt. Et ne pereant metuunt: & dolent si ꝑeans.
& dolent si liberantur. Illũ quippe optimũ & for¬
tissimũ uirũ qui in suis infirmitatibꝰ głatur.
ut eũ potissimũ cõmemoremꝰ qͥ in eccłiam xp̃i
& gentib uenimꝰ. doctorẽ gentiũ in fide & ueri
tate qͥ & plus omibꝰ suis c apłis laborauit. ex plu¬
ribꝰ epistolis popłos di ñ eos tantũ qͥ p̃sentes ab
illo uidebant᷑: uerũ etiã illos qͥ futuri p̃uideban¬
tur instruxit. Illũ inquã uirũ athletã xp̃i doẽ¬

Expanded text:
ciuitatis dei dicentem: proba me, domine, et temta me; ciuitatis dei dicentem: proba me, domine, et temta me; ure renes meos et cor meum. ut doleant in temtationibus uident Petrum flentem; ut gaudeant in temtationibus audiunt Iacobum dicentem: omne gaudium existimate, fratres mei, cum in temtationibus uariis incideritis. Non solum autem propter se ipsos his monentur affectibus uerum etiam propter eos quos liberari cupiunt et ne pereant metuunt et dolent si pereunt, gaudent si liberantur. illum quippe optimum et fortissimum uirum, qui in suis infirmitatibus gloriabatur, ut eum potissimum commemoremus qui in ecclesiam Christi ex gentibus uenimus, doctorem gentitate, qui et plus omnibus suis coapostolis laboravit, ex pluribus Epistolis populos Dei, non eos tantum qui praesentes ab illo videbantur, verum etiam illos qui futuri praevidebantur instruxit; illum, inquam, virum, athletam Christi, doc
Abbreviated transcription (Latin):
uictoriã. Itẽ metuunt peccare. cupiunt ꝑseuera¬
re. dolent in peccatis. gaudent in oꝑibꝰ bonis.
Ut enĩ metuant peccare audiunt. qm̃ habun¬
dabit imquitas: refrigescet caritas multoꝵ.
Ut cupiant ꝑseuerare. audiunt qͦd scriptũ est:
qͥ ꝑseuerauerit usq infinẽ hic saluus erit. Ut
doleant in peocatis. audiunt. si dixerimꝰ qͥa pec¬
catũ ñ habemꝰ nos ipsos seducimꝰ: & ueritas in
nob̾ ñ est. Ut gaudeant in oꝑibꝰ bonis. audiunt.
hilarẽ datorẽ diligit ds. Ite secuti se infirmitas eoꝵ
firmitasq habuerit. metuunt t̾eptari: cupiuns
t̾ẽptari. dolent int̾eptationibꝰ. gaudent in t̾epta¬
tionibꝰ. Ut enĩ metuant tẽptari: audiunt. siqͥs p̃¬
ocupatꝰ fuerit in aliqͦ delicto. uos qͥ quispiritaleᷤᷤ
estis instruite huiꝰmodi in sp̃u mansuetudinis. in¬
tendens tripsum ne & tu tẽpteris. Ut autẽ cupi¬
ant teptari: audiunt. uirũ quendã dĩ fortem

Expanded text:
uictoriam. item metuunt peccare, cupiunt perseuerauictoriam. item metuunt peccare, cupiunt perseuerare, dolent in peccatis, gaudent in operibus bonis. ut enim metuant peccare audiunt: quoniam abundabit iniquitas, refrigescit caritas multorum; ut cupiant perseuerare audiunt quod scriptum est: qui perseuerauerit usque in finem hic saluus erit; ut doleant in peccatis audiunt: si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus et ueritas in nobis non est; ut gaudeant in operibus bonis audiunt: hilarem datorem diligit deus. item sicuti se infirmitas eorum firmitasque habuerit, metuunt temtari, cupiunt temtari, dolent in temtationibus, gaudent in temtationibus. ut enim metuant temtari audiunt: si quis praeoccupatus fuerit in aliquo delicto, uos qui spiritales estis instruite huiusmodi instruite mansuetudinis, intendens te ipsum, ne et tu temteris. ut autem cupiant temtari audiunt quendam uirum dei fortem
Abbreviated transcription (Latin):
Ia aut̃ habens atq fruens letitia: fugiens qͦd ei
adu̾sat᷑. timor ẽ. Idq si acciderit sentiens: tͥstitiaẽ
Pinde mala sunt ista simalus amor ẽ: bonasibonꝰ
Uerũ his philosophi .s qͦd adistã questionẽ deani
ini ꝑtbationibꝰ attinet ia respondimꝰ in nono hui
oꝑis libro: ostendentes eos ñ tã de reb qͣm de
uierbis. cupidiores esse c̃otentionis qͣm ueritatis.
Apud nos aut̃ iuxta scripturas sc̃as. sanãq doctri¬
naciues sc̃ȩ ciuitatis di. in huiꝰ uite ꝑegͥnationt̃
scd̾m am̃ uiuentes metuunt. cupiuntq dolens
gaudentq. Et qͥa rectꝰ est amor eoꝵ: istas om̃s
affectiones rectas habent. Metuunt penã ȩt̾nã.
cupiunt uitã ȩt̾nã: dolent in re qua ipsi inse¬
met ipsis adhuc ingemiscunt adoptionẽ. expec¬
tantes redẽptionẽ corꝑis sui. Gaudent in spe:
quia fice sermo qͥ scriptꝰ est. Absorta ẽ mors in

Expanded text:
id autem habens atque fruens laetitia; fugiens quod ei id autem habens atque fruens laetitia; fugiens quod ei aduersatur timor est; idque si acciderit sentiens tristitia est. proinde mala sunt ista, si malus amor est, bona, si bonus. Verum his philosophis, quod ad istam quaestionem de animi perturbationibus adtinet, iam respondimus in nono huius operis libro, ostendentes eos non tam de rebus, quam de uerbis cupidiores esse contentionis quam ueritatis. Aput nos autem iuxta scripturas sanctas sanamque doctrinam ciues sanctae cisecundum deum uiuentes metuunt cupiuntque, dolent gaudentque, et quia rectus est amor eorum, istas omnes affectiones rectas habent: metuunt poenam aeternam, cupiunt uitam aeternam, dolent in re, quia ipsi in semet ipsis adhuc ingemescunt adoptionem exspectantes redemtionem corporis sui; gaudent in spe, quia fiet sermo qui scriptus est: absorpta est mors in
Abbreviated transcription (Latin):
malus est ꝑfectũ odiũ debet malis qͥ scd̃m dm̃
uiuit. ut nec ꝓpt̾ uitiũ oderit hominẽ. nec
amet uitiũ ꝓpter homin̾e: s oderit uitiũ &
amet hominem. Sanato enĩ uitio: totũ quod
amare. nichil autẽ qͦd debeat odisse remanebit
Nã cuiꝰ ꝓpositũ ẽ amare dm̃. & ñ scdm hominẽ
s sccdm̃ dm̃. amare ꝓximũ sicut etiã se ipsum.
proculdubio ꝓpt̾ hunc amorẽ dr uoluntatis
bonȩ. que usitatiꝰ in scripturis scĩs caritas ap¬
pellat᷑. s amor quoq que scđ̃m easdem saeras
luteras dicit᷑. ñ nulli arbitrant᷑ aliud esse dilectio¬
ñe siue caritate. aliud amorẽ. Dicunt enĩ dilec¬
tionẽ accipiendã esse in bono. amorẽ in malo.
Sic autẽ nec ipsos auctores seculariũ litterarũ
locutos esse. certissimũ est. Recta itaq uolunta¬
te ẽ bonꝰ amor: & uoluntas ꝑuersa malus amor
Amor gͦ inhians habere qͦd amat᷑ cupiditã est

Expanded text:
malus est: perfectum odium debet malis, qui secundum Deum malus est: perfectum odium debet malis, qui secundum Deum uiuit, ut nec propter uitium oderit hominem nec amet uitium propter hominem, sed oderit uitium, amet hoamare, nihil autem quod debeat odisse, remanebit. Nam cujus propositum est amare Deum, et non secundum hominem, sed secundum Deum amare proximum, sicut etiam seipsum, pis caritas appellatur; sed amor quoque secundum easdem litteras sacras dicitur. Nonnulli arbitrantur aliud esse dilectionem siue caritatem, aliud amorem; dicunt enim dilectionem accipiendam esse in bono, amorem in malo. sic autem nec ipsos auctores saecularium litterarum locutos esse certissimum est. Recta itaque uoluntas est bonus amor et uoluntas peruersa malus amor. amor ergo inhians habere quod amatur cupiditas est;
Abbreviated transcription (Latin):
tur. egrescat: uerũ etiã ex se ipsa his potest mo¬
tibꝰ agitari. Int̾est aut̾e. qualis sit uoluntas
hominis. Que si ꝑuersa ẽ. ꝑuersos habet hos
motꝰ. Si autem recta ẽ. ñ solũ inculpabiles:
uerũ etiã laudabiles erunt. Uoluntas ẽ qͥppe
sunt. Nam quidẽ cupiditas & letitia: nͥ uolun¬
tas in eoꝵ consensione quȩ uolumꝰ:  Et qͥd est
metus atq tͥstitia nͥ uoluntas in dissensione
abhis que nolumꝰ: S cũ cõsentimꝰ appetendo
ea que uolumꝰ: cupiditas. Cũ autẽ consentimꝰ
fruendo his quȩ uolumꝰ letitia uocat᷑. Itẽq cũ
dissentimꝰ ab eo quod accidere nolumꝰ: talis uo¬
luntas metꝰ est. Cũ aut̾e dissentimꝰ ab eo qͦd
nolentib accidit: talis uoluntas tristitia est.
Et omino ꝓuarietate rerum quȩ appetuntur
tas hominis: ita in hos uł in illos affectꝰ muta¬
boni. unde fit consequens ut malũ oderit.
Et qm̃ nemo natura s quis qͥs malus ẽ uitio

Expanded text:
tur, aegrescat, verum etiam ex seipsa his potest motur, aegrescat, verum etiam ex seipsa his potest motibus agitari. Interest autem qualis sit voluntas hominis, quia si perversa est, perversos habebit hos motus; si autem recta est, non solum inculpabiles, verum etiam laudabiles erunt; voluntas quippe essunt. Nam quid est cupiditas et laetitia, nisi voluntas in eorum consensione quae volumus? et quid est metus atque tristitia, nisi voluntas in dissensione ab his quae nolumus? Sed cum consentimus appetendo ea quae volumus, cupiditas; cum autem consentimus fruendo his quae volumus, laetitia vocatur. Itemque cum dissentimus ab eo quod accidere nolumus, talis voluntas metus est; cum autem dissentimus ab eo quod nolentibus accidit, talis voluntas tristitia est; et omnino, pro varietate rerum quae appetuntur tas hominis, ita in hos uel illos adfectus mutaboni; unde fit consequens ut malum oderit. Et quoniam nemo natura, sed quisquis malus est, uitio