comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ribus aũt ex causis. sac̾mentum corꝑis ⁊ sangninis sui¬
xp̃c sub alia sp̃e sum̃dum insticuit. Ad augendum miͣtum.
at fouendum senilm. ⁊ aduitandum ridiculum. Ad augen¬
im mͣitum.qm̃ aliud ibicernit᷑. ⁊ aliud ee̾ credit᷑. ut fides ħ̃at¬
un. cui hymanaratio non p̃bet experuñtum. Ad fouene¬
nsum. ne ab horret aĩmus. qd̾ ceruet oculus. qr nõ ꝯ sueuimus
rnẽ crudam comede̾. uł sangͥnembymanũ potare. Ad uitan¬
am ridicłm. ne insultaret paganus. cum id agͣet xͥanus. ut
um̃dam ꝓposuit eucharistiam. ut sensus foueretur inuno. ⁊
des edificaret᷑ in altero. Eouet᷑ enim sensus inuno. dũ solita
cipit. Ndificat᷑ aũ fides in alt̾o. dũ in eo qd̾ uidet qͣle sit illud
d̃uidet. agnoscit. ꝓponit᷑ aũ spes pani ⁊ uini. qͣtinus insũp

Expanded text:
ribus ex causis sacramentum corporis et sanguinis sui sub alia specie sumendum instituit: ad augendum meritum, ad fovendum sensum et ad vitandum ridiculum; ad augendum meritum, quia aliud ibi cernitur, et aliud creditur; ameritum, cui humana ratio non praebet experimentum. Ad fovendum sensum, ne abhorreret animus, quod cerneret oculus, quia non consuevimus carnem crudam comedere, vel sanguinem humanum potare. Ad vitandum ridiculum, ne insultaret paganus, cum id ageret Christsumendam proposuit eucharistiam, ut sensus foveretur in uno, et fides aedificaretur in altero. Fovetur enim sensus in uno, dum solita percipit; aedificatur fides in altero, dum in eo quod videt quale sit illud quod non videt agnoscit. Proponitur autem species panis et vini, quatenus in
Abbreviated transcription (Latin):
Ueritur aũt an irritum sit qd̾ gerit̾. si forte p̃ter mittitur
aqua. Qautum ẽ enim incanone. qd̾ non p̃t calix dñi ẽẽ sola
ãqua. neq uinũ solum. nisĩ utrumq misceat᷑. Et cypͥanus. Calix
dñi nõ ẽ aqͣ sola: aut uinum solum: si c̃ nͨ corpꝰ dñi p̃t ẽẽ farina sola.
nisi utrumq fu̾i̾t ad unatum.⁊ panis unius conpage solidatum.
Hoc qͥ dam ꝯ stant̃ affirmant dicentes: qd̾ sic̃ aqͣsñ uino ꝯsecͣri nonp̃t.
sic uinum siñ aqͣ tͣns sub̾ari non ualet. qr delat̾e xͥ simul utrumq¬

Expanded text:
eritur autem, an irritum sit quod geritur, si forte praetermittitur aqua. Cautum est enim in Canone, quod non potest calix Domini aqua sola esse, neque vinum solum, nisi utrumque misceatur. Et Cyprianus: « Calix Domini non est aqua sola, neque vinum solum, sicut neque corpus Domini potest esse farina sola, nisi fuerit utrumque adunatum, et panis unius compage solidatum. » Hoc quidam constanter affirmant, dicentes, quod sicut aqua sine vino consecrari non potest, sic vinum sine aqua transsubstantiari non potest, quia de late
Abbreviated transcription (Latin):
inmo nob̾ ost̾ndit. Melcͥ sedech qͦ nisi pͥus se acceptum deo sacͥ ficiũ
obtulisset. futuroꝵ cãs minime preuidisset. quarum intuitu my¬
sticum panis ⁊ uinipͥmus obtulit sacͥficium. erat enimsac̾dos dei. ab.
os gͥ asũstentes ad offerendum. sirecte diuidimus. pͥus nos ip̃os in
lsacrifĩciumo fferamus. arietinam ꝓt̾uiam. feritatem taurinam.
yrcinamq libidinem iugulantes. iuxͣ qd̾ iupsalmo cantauimus.
melchi secech. uota nr̃a dñs acceptabit. Um̃ non solum in offeren¬
tibus. s inipsis oblationibus debemus similitudinem in tueri.
Nam illa uetera sacͥ fĩcia. nouum hoc sacͥ ficium fĩgurabant. Quid
enimper munus a bel offerentis de primogenitis gregis. nͥ xp̃c
interfectus a frẽ. sic ip̃e malitiose fuit occisus apopu

Expanded text:
imo nobis ostendit. Melchisedech quoque, nisi se prius acceptum Deo sacrificium imo nobis ostendit. Melchisedech quoque, nisi se prius acceptum Deo sacrificium obtulisset, futurorum causas minime praevidisset, quarum intuitu mysticum panis et vini primus obtulit sacrificium. Erat enim Dei sacerdos Altissimi Gen. XIV. Nos ergo assistentes ad offerendum, si recte dividimus prius, nos ipsos in sacrificium offeramus, arietinam propter viam, feritatem taurinam, hircinamque luxuriam jugulantes. Juxta quod in Psalmo cantavimus: Melchisedech, vota nostra Dominus acceptabit. Verum non solum offerentibus, sed etiam in ipsis oblationibus debemus similitudinem intueri. Nam illa vetera sacrificia, hoc novum sacrificium figurabant. Quid enim per munus Abel offerentis de primogenitis gregis nisi Chriinterfectus a fratre, sic ipse malitiose fuit occisus a popu
Abbreviated transcription (Latin):
munera abel. ⁊c̃. Aduerbium istud sicuti. similitudinem in¬
Nuit. non expͥmit qͣntitatem. Multo qͥppe acceptiꝰ ẽ ħ sacͥficium.
quam qd̾ obtulit abel. qd̾ optulit abraam. qd̾ optulit melchi sedech.
Ualet enim amplius res quam umbra. uiͣtas qͣm fĩgura. Ipsamergo
similitudinem. magis qͣntitatiue debemus attendere. Similes gͥ
offerendo sumus abel. sirecte qͥ dem offerentes. recte nichilominus
diuisit. Abel aũt acceptum deo intus incorde optulit holo caustum.
qr non se sibi retinuit. s deo totum se subdidit ⁊ inpendit. Et ideo
ieribus: s munͣa placuer̾ ab offerente. Similit̾ abrahan
gia fide totum se pͥus offerebat altissimo. ⁊ ꝑꝑpea cum sua duceret
offẽrenta. placitas ei hostias offerebat. Qd̾ ut nos scientes imitarem̃.
patͥos ab illo d̾s exegit affectus. Tolle inqͥt filium tuum unig̃.q.d.¬
y. ⁊. of .i. ho.s.ii. in .t. Statunq ꝓnitum ⁊ obeclientem inuenit.

Expanded text:
munera Abel . . . . Adverbium istud sicuti similitudinem innuit, non exprimit quantitatem. Multo quippe acceptius est hoc sacrificium, quam quod obtulit Abel, quod obtulit Abraham, quod obtulit Melchisedech. Videtur enim amplius res quam umbra, veritas quam figura. Ipsam ergo similitudinem magis quam quantitatem debemus attendere. Similes ergo offerendo sumus Abel, si recte quidem offerentes, recte nihilominus ddivisit. Abel autem acceptum Deo justus in corde obtulit holocaustum, quia non se sibi retinuit, sed Deo se totum subdidit et impendit. Et ideo muneribus, sed munera placuerunt ab offerente. Similiter Abraham egregia fide totum se prius offerebat Altissimo, et propterea cum sua duceret offerenda, placidas hostias offerebat, quod ut nos scientes imitaremur, patrios ab illo Deus exegit affectus. Tolle, inquit, filium tuum unigi , statimque promptum et obedientem invenit,
Abbreviated transcription (Latin):
nõ mlła ⁊̃ de suo addidit. Est eiꝰ ⁊ ad cõstãtiũ libellus. quẽ
uiuẽti cõstãtinopolĩ porrex̾at. Et aliꝰ ĩ cõstãtiũ. ꝙ̃ pꝰ mõtẽ
eiꝰ scͥpsit. Et liber adu̾sus ualẽtẽ ⁊ ursaciũ. lystoriã arri
nnuẽsis ⁊ seleucentis s nodi ꝯtinẽs. Et ap̃ p̾fcm̃ salustiũ
math̾m. ⁊ cͣctatꝰ ĩ Iob. Quos de g̾co orrigeĩs ad sẽsũ trãstu¬
lit. Et aliꝰ elegãs libellus ꝯͣ auxenciũ. ⁊ nõ ulłe ad diu̾sos
epłe. Aũit quida scͥpsisse eũ ĩ cãtitũ cãticoꝵ. Mõtuꝰ ꝙ ẽ picta

Expanded text:
nonnulla etiam de suo addidit. Est ejus et ad Constantium libellus, quem viventi Constantinopoli porrexerat, et alius in Constantium, quem post mortem ejus scripsit, et liber adversum Valentem et Ursacium, histos synodi continens: et ad praefectum Salustium, Matthaeum, et tractatus in Job, quos de Graeco Origenis ad sensum transtulit, et alius elegans libellus contra Auxentium, et nonnullae ad diversos epistolae. Aiunt quidam, scripsisse eum et in Cant
Abbreviated transcription (Latin):
derẽt. obrugauerãt ĩt̾iora uiscerũ. obstructi erat̃ ductꝰ ci¬
boꝵ. Aruert̃ iecoris uene q̃ cibos actͣhũt. usus ꝑierat. aui¬
ditas crescebat. ruebat̃ supͣ cibos miẜi. ⁊ ĩualidos mõsus
more ĩ fãciũ meditabãt᷑. płiq nsis alim̃tis ip̃o gaudio defi¬
ciebãt. atq ĩt̾ exoptatos sibi cibos moriebãt᷑. Eratq põpa

Expanded text:
tur. Obriguerant interiora uiscerum, obstructi erant ductus ciborum, aruerant iecoris uenae quae cibos adtrahunt. Perierat uat. Ruebant supra cibos miseri, et invalidos morsus, more infantium meditabantur. Plerique visis alimentis, ipso gaudio deficiebant, atque inter exoptatos sibi cibos moriebantur: sola
Abbreviated transcription (Latin):
ĩiciũ taleẽ. Pulthaicus traiano sałt. dicit. modestiã tuã
nou̾a nõ appetere pͥncipatũ. quẽ tũ sẽꝑ moꝵ elegãcia ĩ
diusti. Quo quide tãto digͥor iudicaris. quãto a cͥmine abicõ¬
nis uideis ẽẽ remocõr. Tue itaq uͥtuti ꝯgͦtulor. et fortune
mee sicũ recte gesẜis que ꝓbe meriusti. Alioqͥn te ⁊ me ꝑicłis
detͣhenciũ lĩgius sb̾iectũ ui nõ debito dubito. cũ ⁊ iguaniã
ĩꝑatoꝵ roma nõ ferat. et ẜmo publicꝰ delicta discipuloꝵ
refũde̾ soleat ĩ p̃ceptores. Sic señc neronis sui merido detra¬
hẽciũ cãpit᷑ lĩgius. adolescẽciũ suoꝵ tem̾itas ĩ qũtillianũ
refũdit᷑. et socͣtes ĩ pupillũ suũ fiusse clem̃cior t̾minat᷑. Tu

Expanded text:
ncipium hoc est: Plutarchus Traiano salutem dicit. Modestiam tuam noveram non appetere principatum, quem tamen semper morum elegantia merens induisti. Quo quidem tanto dignior iudicaris, quanto a crimine ambitionis videris esse remotior. Tue itaque virtuti congratulor et fortune mee si tamen recte gesseris, quem probe meruisti. Alioquin te et me, periculis detrahentium linguis subiectum iri non dubatorem romanum feriat et sermo publicus delicta discipulorum refundere soleat in preceptores. Sic Seneca Neronis sui merito detrahentium carpitur linguis; adolescentium suorum temeritas in Quintilianum refunditur et Socrate
Abbreviated transcription (Latin):
egonẽ olĩpiacũ qͥ magna freq̃ncia g̾cie celebrabat᷑. iã seuer ꝑgẽt.
febre ĩ itinẽ dr̃ app̾hensꝰ accubuisse ĩcrepidine uie. uolẽtib aũt
eñ aĩcis aut ĩ uim̃tũ auͭ ĩ uehieulũ tolłe nõ acqͥeuit. s trãsiẽs ad
arboris ũbram locutꝰ ẽ dicẽs eis. Abite q̃so spectatũ ꝑgite. ħ me
nor ait aut uictorẽ ꝓbabit aut uictũ. Si febrẽ uicẽo. ad agonẽ
ueniã. Si me uicei̾t febris. ad ĩferna descendã. Ibiq ꝑ noctẽ eliso
gutture nõ tã mori se ait. ꝙͣ feb̾m morte excludẽ. fulgẽciꝰ ĩ l.¬
set hoĩes ad ã phitheatrũ concũrentes aiebat. Qualis hoĩu stul¬
ticia cũrũt spectare feris hoĩes repugnãtes. et me p̃teut̃ nali do¬
ab urbe ꝓcul. nõ solũ deẜtã s. ⁊̃ pestilẽtem. ut cura assiduita¬
te mõboꝵ. libidiuis ĩ petꝰ frangẽt᷑. bñ et płes eiꝰ discipuli sͥ¬

Expanded text:
em Olympiacum, qui magna frequentia Graeciae celebrabatur, iam senex pergeret, febri in itinere dicitur apprehensus occubuisse in crepidine uiae; uolentibusque eum amicis aut in iumentum aut in uehiculum tollere, non acquieuit, sed transiens ad arboris umbram locutus est: 'Abite, quaeso, et spectatum pergite. Haec me nox aut uictorem probabit aut uictum. Si febrem uicero, ad agonem ueniam; si me uicerit febris, ad inferna descendam. Ibique per noctem, eliso gutture, non tam mori se ait quam febrem morte excludere. Quid iret homines ad amphiteatrum concurrentes aiebat: Qualis hominum stultitia currunt spectare feris homines repugnantes, et me pretereunt naturali doab urbe procul, non solum desertam, sed etiam pestilentem, ut cura et assiduitate morborum, libidinis impetus frange
Abbreviated transcription (Latin):
egonẽ olĩpiacũ qͥ magna freq̃ncia g̾cie celebrabat᷑. iã seuer ꝑgẽt.
febre ĩ itinẽ dr̃ app̾hensꝰ accubuisse ĩcrepidine uie. uolẽtib aũt
eñ aĩcis aut ĩ uim̃tũ auͭ ĩ uehieulũ tolłe nõ acqͥeuit. s trãsiẽs ad
arboris ũbram locutꝰ ẽ dicẽs eis. Abite q̃so spectatũ ꝑgite. ħ me
nor ait aut uictorẽ ꝓbabit aut uictũ. Si febrẽ uicẽo. ad agonẽ
ueniã. Si me uicei̾t febris. ad ĩferna descendã. Ibiq ꝑ noctẽ eliso
gutture nõ tã mori se ait. ꝙͣ feb̾m morte excludẽ. fulgẽciꝰ ĩ l.¬
set hoĩes ad ã phitheatrũ concũrentes aiebat. Qualis hoĩu stul¬
ticia cũrũt spectare feris hoĩes repugnãtes. et me p̃teut̃ nali do¬
poꝰ qͣ.Io. plato cũ diues eẽt. et thoros eiꝰ dyogenes lutatus pedi¬
ab urbe ꝓcul. nõ solũ deẜtã s. ⁊̃ pestilẽtem. ut cura assiduita¬
te mõboꝵ. libidiuis ĩ petꝰ frangẽt᷑. bñ et płes eiꝰ discipuli sͥ¬

Expanded text:
em Olympiacum, qui magna frequentia Graeciae celebrabatur, iam senex pergeret, febri in itinere dicitur apprehensus occubuisse in crepidine uiae; uolentibusque eum amicis aut in iumentum aut in uehiculum tollere, non acquieuit, sed transiens ad arboris umbram locutus est: 'Abite, quaeso, et spectatum pergite. Haec me nox aut uictorem probabit aut uictum. Si febrem uicero, ad agonem ueniam; si me uicerit febris, ad inferna descendam. Ibique per noctem, eliso gutture, non tam mori se ait quam febrem morte excludere. Quid iret homines ad amphiteatrum concurrentes aiebat: Qualis hominum stultitia currunt spectare feris homines repugnantes, et me pretereunt naturali doet ipse Plato cum dives esset, et thorum ejus Diogenes lutatis pediab urbe procul, non solum desertam, sed pestilentem, ut cura et assiduitate membrorum libidinis impetus frange
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ licͦ ethicoꝵ. Cõrũpit᷑ castitas et fortitudo a suꝑfluitate et
tutes sunt nõ faciut. ad racõnem aut̃ faluat̃. It̃. młti qui
fugientes. existĩat pħophari et esse boui. siłe łd faciẽtes egͦ¬
tantib qui medicos quidem audiũt studiose. et ip̃i ich fa
ciut oꝑandoꝵ. It̃. focile quidem diu̾ti a sigͦ. difsicile at ĩ ueĩ¬
re. Et pp̃ hoc malicie quidem suꝑfluitas et indigẽcia. uir¬
tus autem medietas. boni quidem simplicit̃. mali autem

Expanded text:
ilis. Corrumpitur enim castitas et fortitudo a superfluitate et tfugientes, existimat es aegris, qui medicos quidem audiunt studiose , faciunt a difficile: facile quidem diverti a signo, difficile autem invenire. Et propter hoc malitie quidem superfluitas et indigentia. Virtutis autem medietas, boni quidem simpliciter, mali autem
Abbreviated transcription (Latin):
patres. Puer ꝵ. tacẽdũ ẽẽ neq iddici lice̾. Mulier auidior au¬
diẽdi secretũ rei et silenciũ pĩ anĩm eiꝰ ad ĩqͥrẽd̾ euerberat.
Tuc̃ urgẽte mr̃e. lepidi atq festini m̃dacii cõsiliũ capit. Actũ
ma ap̃ duos nupta eẽt. ħ illa ut audiuit. ad cetͣas matͦnas
retulit. Post triduo ad senatũ cõfluũt. orãtes ut uua pocius
duob nupta fiet᷑. ꝙͣ uni due. Senatores q̃ na eẽt illa mueꝵ in¬
teꝑies. et qͥd sͥ postulacõ ħ uell mirabãt᷑. Et nõ ut ꝑue rei
ꝓdigiũ illã u̾ecũdi sexꝰ ĩpudicã pauescebãt ĩ saĩa. Puer papi¬
riꝰ publicũ metũ demit. q̃ matͥ dix̾at enãrat. Senatꝰ fide atq

Expanded text:
patres: puer respondit tacendum esse, neque id dici licere. Miser avidior audiendi secretum rei et silentium pueri animum eius ad inquirendum everberat. Tunc puer urgente matre, lepidi atque festivi mendacii consilium capit: actum una apud duos nupta esset. Hec illa ut audivit. Ad ceteras matronas retulit; postridieque ad senatum confluunt orantes, ut una potius duobus nupta fieret, quam uni due. Senatores quenam esset illa mulierum intemperies et quid sibi postulatio hec vellet mirabantur et non ut parve rei prodigium; illam verecundi sexus impudicam pavescebant insaniam. Puer Papirius publicum metum demit, que matri dixerat enarrat. Senatus fidem atque
Abbreviated transcription (Latin):
sic cũ oñim uideoꝵ fauore iude machabeo sac̾docii dignitas¬
tradit᷑. Qui dignitate suscepta. legatos romã dirigit. Det̾nͭ
senatos iudeos amicos et auxiliatores romauoꝵ hũdos. Eo¬
tectis carthagins carchagiuis ut alte. Romaĩs ducibus
bellicha preda fui. Descͥpsi mores hoĩuz. iuuenũq
senũq. Qualit̃ et ẜm decipiat᷑ dũos n Quid mẽtͥr qͥd leno

Expanded text:
sic cum omnium Judaeorum favore, Judae Machabaeo sacerdotium decernitur, qui dignitate suscepta, legatos Romam dirigit: decrevitque senatus Judaeos amicos et auxiliatores Romanorum habentectis Karthaginis altae Romanis ducibus bellica praeda fui. Descripsi mores hominum, iuuenumque senumque. Qualiter et serui decipiant dominos, Quid meretrix, quid leno
Abbreviated transcription (Latin):
cubitu oblectass occide̾t᷑. tãdẽ filio flagicõse ꝯcepto. ĩ pie erpoĩto. ĩ¬
cestu coguito. pͥuatã iguonuuiã. publico scełe obter̃. p̃cepit .n. ut
ĩt̾ parentes ⁊ filios uulla delata reu̾en ͣ nature de ꝯuigus appe¬
cõcubitũ pecusset. ab eodẽ ĩc̾fc̃a ẽ. Que xxxͫ. ãus pꝰ nuũ regͣu
Niuias at̃ eiꝰ filiꝰ tãquã sexũ cũ matre mutass. raro a uins uis
ĩ feĩaꝵ turba cõsenuit. Post̾i̾ eiꝰ id exẽplũ secuti respõsa gẽcibus
uallus maxiuꝰ semitamis cũ ei etͣ cultuna capitis sui ocaipate.
irĩciatũ eẽt babiloniani de fetisse alt̾a ꝑte crimũ adhuc soluta ild ea
expugnandã currit uec pͥus de corẽ cupilloꝵ ĩ ordĩem posuit ꝙͣ m̃t

Expanded text:
cubitu oblectasset occideret, tandem filio flagitiose concepto impie exposito inceste cognito priuatam ignominiam publico scelere obtexit. praecepit enim, ut inter parentes ac filios nulla delata reuerentia naturae de coniugiis adpecuit et, veluti sexum cum matre mutasset, raro a viris visus in feminarum turba consenuit. Posteri quoque eius id exemplum secuti responsa gentibus Assiryorum regina, cum ei circa cultum capitis sui occupate nuntiatum esset Babiloniam defecisse, altera parte crinium adhuc soluta, protinus ad eam expugnandam cucurrit; nec prius decorem capillorum in ordinem quam tantam
Abbreviated transcription (Latin):
ues ĩbestias. Sic̃ de illa magua ⁊ famosissima tyite q̃ socios
q̃ ulixis iutasse fert̾ ĩbestias. Et de archadib q̃ forte ducti trasua¬
cabat᷑ ꝙdaui stagnũ. atq ibi ꝯu̾tebãt᷑ ĩ lupos. Nã ⁊ dromedis socios
ĩuolucres fuisse ꝯu̾sos ñ fabuloso m̃dacõ s hystorica affirmacõe con¬
firmãt᷑. ¶ S ⁊ quidã asf̾ũt stnigas ex hoĩb fieĩ. Admnulta .n. lat᷑a¬
uia sigure scełatoꝵ nuitãt᷑. siil magicis cãtib siũ ħ̾baꝵ ueneficõ ⁊

Expanded text:
nes in bestias, sicut de illa maga famosissima Circe, quae socios quoque Ulyssis mutasse fertur in bestias, et de Arcadibus, qui, sorte ducti, transnatabant quoddam stagnum, atque ibi convertebantur in lupos. 2. Nam et Diomedis socios in volucres fuisse conversos, non fabuloso mendacio, sed historica affirmatione confirmant. Sed et quidam asserunt strigas ex hominibus fieri. Ad multa enim latrocinia figurae sce
Abbreviated transcription (Latin):
discipliua ꝯcordant om̃es adĩt̾itũ uolũtaiu. dũ nõ nilli eoꝵ pu¬
tat̾ obeũtiũ aĩas reu̾ti. alii nõ extingni. s beatꝰ fieĩ magis. Elp̃
hũt ab humo eleuata. annona eadem eodei sẽꝑ tenore ma¬
tas p̾ual. s suffragiũ uniu̾soꝵ. ppłs .n. eligit spectatũ moribus
⁊ ĩ uet̾ata clem̃cia ⁊ auius gͣuem. S hoc ĩ eo q̃rit᷑ cui lib̾i nulli

Expanded text:
 dum nonnulli eorum putant obeuntium animas reverti, alii non extingui, sed beatas magis fieri. Apud  ab humo eleuata. Annona eodem semper tenortas praeualet, sed suffragium uniuersorum. Populus enim eligit spectatum moribus et inueterata clementia, etiam annis grauem. Sed hoc in eo quaeritur, cui liberi nulli
Abbreviated transcription (Latin):
nͣaͣ płaq nutacõe recipiũt. ⁊ cõrupta ĩ diu̾sas spẽs trãsforiuãt᷑. ⁊
Sic̃ de uituloꝵ carnib apes putͥdis. Sic̃ de eqͥs scarabei. De mulis
locuste. De cãcris scorpiones. Uñ ouidiꝰ. Cõcaua lutorei. sidemas
brachia cãeri. Scorpion exiliit. candaq iniuat᷑ nuca. Soliuꝰ. Ne
miuine adolescẽtulũ audisse a ũ ulłis ꝓ uõ uarrari. ꝙ ĩtĩtorio belua

Expanded text:
unt, et corrupta in diversas species transformantur, sicut de vitulorum carnibus putridis apes, sicut de equis scarabei, de mulis locustae, de cancris scorpiones. Ovidius: Concava littorei si demas brachia cancri, Scorpius exibit, caudaque minabitur unca. LIBER quod huic sorti adtributum est, in pristinam faciem reuertuntur. Populis istis de
Abbreviated transcription (Latin):
i̾ns creauer̃. ¶ Scillã q fer̃ fenuã capitib succ̾ĩtã cauuius. cũ
latratib magius pp̃ fretũ siculi maris. ĩ quo uauigãtes. u̾ticib ĩ ce
ocurrẽciũ uudaꝵ ext̾riti. latrare extuãt uudas quas sorbẽtis estis
aorago collidit. Fingũt̾ ⁊ mostra q̃dam ĩ racõnabiliũ aĩanciũ. ut
cerbetũ ĩ feꝵ cauẽ tͥa capita hũtẽ sigͥficãtes ꝑeũ tres etates. ꝑ qͣs

Expanded text:
 creaverunt. Scyllam quoque ferunt feminam capitibus succinctam caninis cum latratibus, magnis propter fretum Siculi maris, in quo navigantes verticibus in se concurrentium undarum exterriti latrare existimant undas, quas sorbentis aestus vorago collidit. Fingunt et monstra quaedam irrationabilium animantium, ut Cerberum inferorum canem tria capita habentem: significa
Abbreviated transcription (Latin):
esto latissima. potestas tributa. ur᷑ ⁊ hĩ¬
dis instituendi ⁊ legata ⁊ ub̾tates dandi
tutelas quoq consticuendi s int̾ p̃stuti¬
onem quo augustacum est uł ⁊ egumꝰ
uł auctoritate̾ iuira ꝯstituentiũ. Dom
sura peccunie qm̃ ꝑcipimꝰ in structu
uan est quia non ex ipso corpore s ex a¬
scriptum sit fiuo filũtq. meis ꝑos tu¬
tores. do mastuł dum caxat tutores da¬
sorum aue singularis priõr poĩtus
senẜit deinde plemus omibus lib̾is.
ꝓspexisse intutore dando uoluerit. ꝙ

Expanded text:
esto" latissima potestas tributa videtur et heredis instituendi et legata et libertates dandi, tutelas quoque constituendi. sed id interpretatione coangustatum est vel legum vel auctoritate iura constituentiusura pecuniae, quam percipimus, in fructu non est, quia non ex ipso corpore, sed ex ascriptum sit: 'filio filiisque meis hosce tutores do', masculis dumtaxat tutores dasexum, quem singularis prior positus hsenserit, deinde plenius omnibus liberis prospexisse in tutore dando uoluerit. quod
Abbreviated transcription (Latin):
iteris se teup acciptum esd ut liboꝵ. ap¬
pellatõne etiam hũ. contiñi intlligantur
tusi manifeste his. aquo pet̾etur ꝯͣ. desũcti
ꝙ depena prouocatõ non est simul atq. er̃
uictus. est quis eius maleficui cuiꝰ pena est
statuta. statim co debetur qmͣ ante non est

Expanded text:
it: semper acceptum est, ut libertorum appellatione etiam hi contineri intellegantur,nisi manifeste is, a quo peter‹e›tur, contra defuncti  de poena provocatio non est: simul atque enim victus quis est eius maleficii, cuius poena est statuta, statim ea debetur. at mult
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣuis. int̾ iurũ ⁊uxorem donatõ. no
indeas facta ⁊ ũba otatois mmiꝰ supfi¬
ciant cñ donatõm dicend̾ ost qd senten¬
ciam oratois ꝑtinere. ut si donauerie
uoluntas. ust admortem uaͣlat. do¬
natio. Siue autõ ces fuit que dona¬
tõne esfcm̃ hitutam ut puta uxori
accoptum tulit donois atusa quos¬

Expanded text:
 non uideatur facta et uerba orationis minus sufficiant, tamen donationem dicendum est ad sententiam orationis pertinere, ut, si durauerit uoluntas usque ad mortem, ualeat donatio. Siue autem res fuit quae donaonem effectum habituram: ut puta uxori acceptum tulit donationis causa quo
Abbreviated transcription (Latin):
icuancatores eos apisamiꝰ qui et̃i gouersa¬
uis suis donac̃ ⁊ cxꝑte actotis ⁊̃ ꝑtem iti conce¬
poctiunam peti possit uͥ pure quis stipulatꝰ fu̾it
⁊ cessit ⁊uenit dies uͭ in diem cessit dies. s
nundũ uenit. uͥ sub ꝯdictõne. n cessit n.¬

Expanded text:
icatores' eos appellamus, qui causam aduersariis suis donant et ex parte actoris in partem rei concepecunia peti possit. ubi pure quis stipulatus fuerit, et cessit et uenit dies: ubi in diem, cessit dies, sed nondum uenit: ubi sub condicione, neque cessit n
Abbreviated transcription (Latin):
percunse applsone continen nemo est qui
accessionem ⁊ decessionem in se reci¬
pit hr̃ditas autemt uł uiaxime fructi¬
bus augetur
ctõius u̾bum ⁊ speciale. est ⁊ gonera
nam omĩs actõ. dicitur sus in rem sit
in ꝑsonam siue in rem sit petõ si plerã¬

Expanded text:
pecuniae appellatione contineri nemo est qui accessionem et decessionem in se recipit: hereditas autem uel maxime fructibus augetur. 'Actionis' uerbum et speciale est et generale. nam omnis actio dicitur, siue in personam siue in rem sit petitio: sed pler
Abbreviated transcription (Latin):
laudis appisacom omĩs stuctus continet᷑
ut tabolenus ait exemplo greti ẜmonis.
dantur manu traduntur uñ etiam iud̾i
pocest uerum esse ꝙ quidam putant pig¬
nus ꝓprie tei mobitis ꝯstitui Norie ap¬
plłatõne onme delictum ꝯtuetur ꝓ omp. i¬

Expanded text:
landis' appellatione omnis fructus continetur, ut Iauolenus ait, exemplo Graeci sermonis, dantur, manu traduntur. unde etiam uideri potest uerum esse, ‹quod› quidam putant, pignus proprie rei mobilis constitui. 'Noxiae' appellatione omne delictum continetur.
Abbreviated transcription (Latin):
piooiti sunt
nulias. ut in edc̃o p̃cors ostendumis
subtitulo de fuitis nisi p̃cor loquitur
de familia pubncanoꝵ. s in non om̃s¬
seruos comphendit. s ⁊ ftlius ꝯmietur¬

Expanded text:
proditi sunt. milias, ut in edicto praetoris ostendimus sub titulo de furtis, ubi praetor loquitur de familia publicanorum. sed ibi non omseruos comprehendit. sed et fi
Abbreviated transcription (Latin):
nt᷑ ħ uba qnͣti ea res erit uł qnͣti eam
clausula placet. ueram rei extimatõm¬
C uturũ appisone. omne edificium ꝙ¬
rei iustice in agis. custodiende ꝯuenit
nam ⁊ eis rebus petendis. aptum est que

Expanded text:
 'quanti ea res erit' uel 'quanti eam aque enim clausula placet ueram rei aestimat appellatione omne aedificium, quod rusticae magis custodiae conuenit nam et eis rebus petendis aptum est, quae
Abbreviated transcription (Latin):
nuent utrum. ue futuri temporis. de¬
monsitatõ fiat an etiam p̾teriti si ante
stuptos codiallos quis relniquat quad gͣd
ex uoluntate scubentis. inẜ p̾cand̾ eit ꝙͣ¬
admod̾. autem ħ u̾bum est non solum

Expanded text:
 utrumne futuri temporis demonstratio fiat an etiam praeteriti, si ante scriptos codicillos quis relinquat. quod quidem ex uoluntate scribentis interpretandum est. quemadmodum autem hoc uerbum 'est' non solum
Abbreviated transcription (Latin):
nlege censona portus sicine ita scriptũ
enat᷑ seruos quos domum quis ducet suo
uliu pro bis portorium non dato quete¬
batur si quis aciciua teruos. tomam in itt̾et
bus portorium dare debet nec ue ue. i.
duas esse. in hac siciptura qones. pͥmam qͥs¬
eẽt suo. usui ducẽ. gͦ sol queri utrũ u̾biqͥs¬

Expanded text:
lege censoria portus Siciliae ita scriptum erat: "servos, quos domum quis ducet suo usu, pro is portorium ne dato". quaerebatur, si quis a Sicilia servos Romam mita portus Siciliae ita scriptum erat: "servos, quos domum quis ducet suo usu, pro is portorium ne dato". quaerebatur, si quis a Sicilia servos Romam mitte
Abbreviated transcription (Latin):
nichil enam si pͥor pars gͣ scriptum estu
ficat eoꝵq si postĩor pars adiecta ñ aẽt
libum ptate deb̾em tamen in feriore
ꝑte. satisme lib̾atum puto ꝙ adiura
actiiet. nequid aliud p̾stare dubeam ꝙͣ
ius fundi ꝑ dim̃i detenius fciũ nõ esse

Expanded text:
amsi prior pars, qua scriptum est ificat eoque, si posterior pars adiecta non esset, liberum praestare deberem. tamen inferiore parte satis me liberatum puto, quod ad iura attinet, ne quid aliu‹d› praestare debeam, quam ius fundi per dominum deterius factum non es
Abbreviated transcription (Latin):
est ueluti t̃ dñs aut sedes aut ambulat.
Nam ut nemo potest utrum simici ẜa¬
cere. ĩ aliquid potest neutrum uelutiis ꝙ
utrumq este ueluti c̃ dm̃s omme anmal
autẽ facit aut paciatus. nullum est. ensmꝰ¬
epos cum ꝓculo suo. salũc ab eo qͥ ĩ dotẽ
potuero doti etit ꝙ si aliqmͣ uim habeat
post̾i̾or obligo possit ybum quomo do iit̃¬

Expanded text:
e, ueluti cum dicimus 'aut sedet aut ambulat': nam ut nemo potest utrumque simul facere, ita aliquis potest neutrum, ueluti is utrumque esse, ueluti cum dicimus 'omne animal aut facit aut patitur': nullum est enimepos Proculo suo salutem. Ab eo, qui ita dotem potuero, doti erunt'? quod si aliquam uim habeat posterior obligatio, 'possit' uerbum quomodo int
Abbreviated transcription (Latin):
eri ꝓpuie dicitur que quis suo corpore
bauilat portati ea que quis. iuim̃to secũ
ducit agi ea que animalia sunt
abros tignario s. dñs non eos dimitaxat
lum aut bonũ nam ⁊ medicamenta ue
ꝙ adhitum natutam eus cui adhĩtum

Expanded text:
roprie dicimus, quae quis suo corpore baiulat: 'portari' ea, quae quis iumento secum ducit: 'agi' ea, quae animalia sunt. 'Fabros tignarios' dicimus non eos dumtaxat, lum an bonum: nam et medicamenta ue adhibitum naturam eius, cui adhibitum
Abbreviated transcription (Latin):
dequa cantrou̾sia est. deposuerunt ductꝰ
at eo ꝙ occurrenti aut quasi seqñti eos
qui contendunt ꝯmictitur sabii uł¬
cnseri est consticuere pcipere unũ etiã
dicere solemꝰ senseo ħ fatias ⁊ senat᷑
fuctus ex fluat Demuiris est iñ latu
nisi is tõtus priuatus est ¶Dem ẜ¬

Expanded text:
qua controuersia est, deposuerunt: dictus ab eo, quod occurrenti aut quasi sequenti eos qui contendunt committitur. 111 Iaue›' est constituere et praecipere. unde etiam dicere solemus 'censeo hoc facias' et 'semet fluctus exaestuat. idemque iuris est ‹in› lacu, nisi is totus priuatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
priore an postĩore die quisq natur sit
et dem̃ceps sexto kł. euis. natał. dies est.
esse omnesq euis. dies ꝓmomomento. tẽ¬
poris oꝑseruat extremo. que die mensir fe¬
bruaris. att̾buit quintꝰ mutius inensir

Expanded text:
priore an posteriore die quis natus sit, et deinceps sextum kalendas eius natalis dies est: esse: omnesque eius dies pro momento temporis obseruat extremoque diei mensis Februarii adtribuit Quintus Mucius. Mensis
Abbreviated transcription (Latin):
te eo fecisse uisi iñ tsłigat. itaq si furiostis. aut
ĩnfans sic. aut dorimat. non ut̃ cotam eo. Recis¬
se sate autẽ uon etiam uelle is d nam ainui¬
stituetur ait̃ uł
undi appllone ouine edificium ⁊ onũs ager
contietur s nĩusli urbaua edificia edesiustic
uille. dñr᷑. iocus u̾o siue edificio inurbe atea
iuire aut̃ ager appisat. Ideeq ager c̃ edificio.¬

Expanded text:
te eo fecisse, nisi is intellegat: itaque si furiosus aut infans sit aut dormiat, non uidetur coram eo fecisse. scire autem, non etiam uelle is debet: nam et inuiutiundi' appellatione omne aedificium et omnis ager continetur. sed in usu urbana aedificia 'aedes', rustica 'uillae' dicuntur. locus uero sine aedificio in urbe 'area', rure autem 'ager' appellatur. idemque ager cum aedificio
Abbreviated transcription (Latin):
rem dofe fatiant defiorem ẽẽ. ñ susat
ex quib redditus inuneri ad quitatur
sicut aibusti pastiuatõne ultraquam
ncc̃e fuerat. Item doct̾tia pueroꝵ quoꝵ
nomine honoran nunerem ignorn¬
tem us inuitami non opportot ne co¬
gatur fundo aut inaucipĩis catrete uĩ
hũs impensis ⁊ pitiuũ uł orreũ iñiae
oluntane sunt que tpẽm duni taxat
ornant non etiam fructum augent ut
sino iuudiana ⁊ aquie sauentes in cius¬
tõnes loricatõnes pictute ⁊ demit¬

Expanded text:
rem dotem faciant, non deteriorem esse non sinant, ex quibus reditus mulieri adquiratur: sicuti arbusti pastinatione‹m› ultra quam necesse fuerat, item doctrinam puerorum. quorum nomine onerari mulierem ignorantem uel inuitam non oportet, ne cogatur fundo aut mancipiis carere. in his impensis et pistrinum et horreum insulae "Voluptariae" sunt, quae speciem dumtaxat ornant, non etiam fructum augent: ut sint viridia et aquae salientes, incrustationes, loricationes, picturae. Idem
Abbreviated transcription (Latin):
tutõne im̃pub̾is qui quis mͥ hres erit. id̾
ꝯtuietur quia. in certus est. ita iñ lege eli
ũ sinus hrs. exig̾e p̾sic. ñ ex succeslone esfiũs.
erba ħ is ad qmͣ ea res ꝑtin. sic intelli¬
guntur ut quod. nniuiuũsum dfinim ł
uire cuuli ẜ. uire p̾torio succedit con
luid est caꝑe et aluid est acciꝑe caꝑe
cum affectu accipitur accipere ⁊ siquidi
non sic accipit. ut habeat I deoq. nou
ec uerba his teb recte. prãi ħ sigͥficõt

Expanded text:
tutione impuberis 'quisquis mihi heres erit, idem continentur, quia incertus est. item in lege Aeliut filius heres exigere possit, non ex successione effectus. uerba haec 'is ad quem ea res pertinet' sic intelleguntur, ut qui in uniuersum dominium uel iure ciuili uel iure praetorio succedit, conud est 'capere', aliud 'accipere'. capere cum effectu accipitur: accipere, et si quis non sic accepit, ut habeat. ideoque non Haec uerba 'his rebus recte praest
Abbreviated transcription (Latin):
cteraq quibus tuendi¬
cutandi ue corꝑis urĩ gtatia utimur ea appłsõe
significantur is.ꝑ¬
ustratum eite uestimentum. cont̾meri qd
nunciatur labeo ait n .n. dubium est quin
stragula uestis sit. onmne palliũ ne puti pati¬

Expanded text:
cetera, quibus tuendcurandiue corporis nostri gratia utimur, ea appellatione significantur.'stratu' omne uestimentum contineri quod iniciatur Labeo ait: neque enim dubium est, quin stragula uestis sit omne pallium,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ipõ nonie iptam sibi ꝙ eam acti¬
oni uł aliam. in portet q̃ nõ coret t¬
si ex diuortio otiri : Critur si accusate
eam adult̾ui cepit᷑. uł alio c̾mine ream¬
postulare quod uxori nemo. obitit ma
si paitonus decpond̾it. aliã a destir a¬
u̾is uł mat̾monium alterius. appeti¬
etit credend̾ est nollo hancmmptam
Et si concucbinam sibr ad hibuerit¬
¶ Dem erit dicendu

Expanded text:
hoc ipso nolle nuptam sibi, qui eam actionem uel aliam inportet, quae non solet nisi ex diuortio oriri. quare si accusare eam adulterii coeperit uel alio crimine postulare, quod uxori nemo obicit, magsi patronus sibi desponderit aliam uel destinauerit uel matrimonium alterius appetierit, credendus est nolle hanc nuptam: et si concubinam sibi adhibuerit, idem erit probandu
Abbreviated transcription (Latin):
sine uilla acapimꝰ cetere ad eo opinio urã ⁊
consticuto ⁊ ocum. afinido seꝑat. ꝙͥ ctiam modi¬
cus locus. poillt fundꝰ oici si fundi animo
cum hũimus non etiam magnitudo. locũ
a fundo separat. set ut̃a aifectio ⁊ qͣl por¬
tõ fundi pat̾it fund̾. iocus constitui pot¬

Expanded text:
' accipimus: ceterum adeo opinio nostra et constitutio locum a fundo separat, ut et modicus locus possit fundus dici, si fundi animo eum habuimus. non etiam magnitudo locum a fundo separat, sed nostra affectio: et quaelibet portio fundi poterit fundus
Abbreviated transcription (Latin):
nnoualł. pcissa q̃ anno cessat qmͣ greci
ne arĩuocant. Integra autẽ est in qmͣ nund̃
laus cuduca eit que ex arbore cecidit.
fulse dum taxat opus est exeo dictũ est ad
paratum sic ad sructum capiendꝰ.U iꝑ.ł.¬

Expanded text:
aecisa, quae anno cessauit, quam Graeci νέασιν uocant. 'Integra' autem est, in quam nondum 'Glans caduca' est, quae ex arbore cecidit. falce dumtaxat opus est: ex eo dictum, quod paratum sit ad fructum capiendum.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbat etiam. hue quarum corpꝰ manet for¬
manutata est ⁊ ideo non corrupte redoꝵ¬
te sunt uł transfigurate uidori ab esse cũ
pletumq plus est iñ manꝰ p̾cio qm̃ inre.
⁊ e sinem autem ab eẽ tes tunc ut᷑. cum
sit redit in põtate ne amut̾e eius poidr̃a¬

Expanded text:
net, forma mutata est: et ideo si corruptae redditae sint uel transfiguratae, uideri abesse, quoniam plerumque plus est in manus pretio, quam in re. 'Desinere' autem 'abesse' res tunc uidetur, cum sic redit in potestatem, ne amittere eius po
Abbreviated transcription (Latin):
Pemp usistipula tõnib et incet̾is con¬
trattib id sequimur quod actũ est ui
si non appareat quod accum est erit
coritequens ut id sequam᷑ ꝙ actuntẽ¬
ꝙ in tegione in q̃ accum est frrsñ ta¬
cur quid ergo sinec regionis uos ap¬
pareat quĩa uatius fuit adid ꝙma
romium est redigenda summa est.

Expanded text:
 stipulationibus et in ceteris contractibus id sequimur, quod actum est: aut, si non pareat quid actum est, erit consequens, ut id sequamur, quod in regione in qua actum est frequentatur. quid ergo, si neque regionis mos appareat, quia uarius fuit? ad id, quod minimum est, redigenda summa est.
Abbreviated transcription (Latin):
satisfatere: mulier hier doli exceptato
ctiam ꝑ doli exceptã. consequi ut sibi
mandetent᷑. actõnen: Si donator seruus
tam s ꝑ emptam donom quãuis morti
ta. crio donatio: Sunaris utori donai¬
uit uł moitem sibi ob scełis constien¬
tiam constunt uł etiam poss mocte
menionã enis dampnata. sit teucabit᷑

Expanded text:
satisfacere mulier haberet doli exceptionem: eam per doli exceptionem consequi, ut sibi mandentur actiones. Si donator servus tam, sed peremptam donationem, quamvis morti ta erit donatio. Si maritus uxori donaverit et mortem sibi ob sceleris conscientiam consciverit vel etiam post mortem memoria eius damnata sit, revocabitur
Abbreviated transcription (Latin):
nuilieris in curric humanum. est donatõt
q̃ mortis causa ab untõ facta est tali exiliõ
subsetuto consirmatis taaꝙͣ simortuo man¬
to tata habeatꝰᷤ its tñ ut uon adunat᷑ ucen¬
na manco eam reuocare quia mors eiꝰ expͣ¬
crnda est. ut tunc plenissimam habeat fir¬
mitatem qñ ab hao uita fuit. sub tractus sine
reuersus fuit siue ad huc impona constitutꝰ
Cum .s. extͣneus. quis accepit non in suo edifi

Expanded text:
mulieris incurrit, humanum est donationem, quae mortis causa ab initio facta est, tali exilio subsecuto confirmari, tamquam si mortuo marito rata habebatur, ita tamen, ut non adimatur licentia marito eam reuocare, quia et mors eius exspectanda est, ut tunc plenissimam habeat firmitatem, quando ab hac luce fuerit subtractus, si‹ue› reuersus siue adhuc in poena constitutus. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
t̾monium hon̾a matitꝰ sustinet. Sem
ꝓmisisset. obligaretur o si conualu̾it cur
ponis uł pectunietur uilate ita obuigatoñ¬
pectiũe constitute mortis causa ꝯdics ẽ
deb̾e̾t post ꝯtratras imiptias. sicuri temꝑis.
ussiras non ẽe dotares quia illa obugõ. ta
dotis causa eum matito deoit qm̃ius adea
usuisfructus. dicessit maritus. tñ non usuiti
ftuctum ht̃. s suo sundo qĩ dñs utitur conse¬

Expanded text:
m promississet, obligaretur. sed si conualuerit, cur poris uel pecuniae translatae, ita obligationis constitutae mortis causa condictio eret, post contractas nuptias secuti temporis usuras non esse dotales, quia illa obligatio tdotis causa eum marito dedit, quamuis ab ea usus fructus decesserit, maritus tamen non usum fructum habet, sed suo fundo q
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ penituit oum qui libellũ tradend.
diuortũ dedit. isq ꝑignorantiam mu
ceꝑit ipẽ. uoluit ñm̃i dittoluere. Tũc
e ꝑ eum qui accepit soluitur mafiiõa.
duxissẽt et inde manto euis. tepudi
misiss inttiennũ relegaut.  auł¬

Expanded text:
 paenituit eum, qui libellum tradendum diuortii dedit, isque per ignorantiam mutcepit ipse uoluit matrimonium dissoluere: tunc enim per eum qui accepit soluitur matrimoniuduxisset et inde marito eius repudium mississet, in triennium relegauit. 9 Pau
Abbreviated transcription (Latin):
nube̾ non possunt. Et gn̾alit᷑ dufimend̃
est donec certũ est maritũ uenite uł
capnuitate constitutũ nulllam ⁊̃ e
litãtiam uxores eoꝵ migrare ad aliud
mat̾ͥmoĩum insi mallent ip̃o tnu¬
lieres cam̃ repudu. ptãte. om̃ autẽ
in certum est an miti apudinstes te¬
ncatur uł morte p̾uentꝰ cune si qn¬
quennium a temꝑe captuutatur ac¬
cesẜit᷑. licentiam mutier ad atisa.
mignite. nuptias ita tã u̾t uona go
disso lutũ uideat᷑ pͥstiũ im bana gt̃¬

Expanded text:
nubere non possunt. et generaliter definiendum est, donec certum est maritum uiuere in captiuitate constitutum, nullam habere licentiam uxores eorum migrare ad aliud matrimonium, nisi mallent ipsae mulieres causam repudii praestare. sin autem in incerto est, an uiuus apud hostes teneatur uel morte praeuentus, tunc, si quinquennium a tempore captiuitatis excesserit, licentiam habet mulier ad alias migrare nuptias, ita tamen, ut bona gratia dissolutum uideatur pristinum mat
Abbreviated transcription (Latin):
uire statur ħ est si matitꝰ uxori donatum
uult ualeat donatõ ꝙ si non es uult ex¬
tinguitur plctiq n. cum bona gtã. dute¬
dunt pletiq am ir̃a sui animi ⁊ ostrasa
q ergo. si diuortum factum est. dom̃ itim̃.
tͥmomiĩ. ꝗ uoluntas donatoris teconsiuata
an donatõ dutet. si constante mafmoniõ
amator. decessit potest defendiuale Enod
si diuortium not in t̾cesẜit S foibustidũ
ꝑfecto ualebit. donatio si firbusculutu. q¬
tum.: Si mudier ⁊ mane̾ diułi scorsum
quid̃. habitaimt sed honorom tñ uitem

Expanded text:
iuri statur, hoc est, si maritus uxori donatum uult, ualeat donatio, quod si non uult, exstinguitur: plerique enim cum bona gratia discedunt, plerique cum ira sui animi et offensa. Quid ergo, si diuortium factum est, deinde trimonio et uoluntate donatoris reconciliata an donatio duret, si constante matrimonio donator decesserit? et potest defendi ualere. Quod si diuortium non intercesserit, sed friuusculum, profecto ualebit donatio, si friu‹u›sculum quieuit. Si mulier et maritus diu seorsum quidem habitauerint, sed honorem inuicem
Abbreviated transcription (Latin):
scc̾i. potestate si modo maritꝰ sit in prĩs
potestate. ab tpotis mirus ne parce ꝓmi¬
ditum est donare uino uiro uł gno s et
his qui sunt in eoꝵ. potestate si fũnit dona
est maritꝰ n soceto neq ei qui eit seĩ po¬
testate n ei in cuł est potestate donate.¬
int̃ocm̃ est soctui amiti uł cc donari

Expanded text:
soceri potestate, si modo maritus sit in patris potestate. Ab uxoris nurusue parte prohibitum est donari uiro uel genero. sed et his, qui sunt in eorum potestate si fuerit donatest maritus, neque socero neque ei qu‹i› est in eius potestate neque ei in cuius est donatione interdictum est. Socrui
Abbreviated transcription (Latin):
i non ẜm legittimã oaẜuatomi diuor¬
possunt. s quia cam̃ posldendi donatiõ¬
pstit̾it. nisi teddatur tos estimatio fo¬
cienda est młto pcio cauetiq possidãti
debebit. de euictõne simpli qͣnci eates.
sit idq eniam pedio iudetur sposus.
alienũ auulũ sponse młi̾eti misit. ⁊ pos
iuptias pro eo suum dedit quidã ⁊uer¬
na putant fi̾ eum mulieris quia tunc
fcũm donatom confirmate uidet᷑ nõ no¬
nam. in choate qm sententiam uetam
amarito donata. uł ad ephibendũ uel
dampni inuirie. cum ea agi pat̾it maxi
rum donauit. uxori fratts pro qͣ parte:¬
etis. si ex tribus fribus unus uxotẽ hab̾et
⁊ tem ꝯmunie ⁊ uxori donasser. Nam ep
teitia ꝑte nulietis tes facta ñ est exdu¬
eb autem peĩb teliquis si id scissent. sta

Expanded text:
diuorpoterunt: sed quia causam pospraestitit, nisi reddatur res, aestimatio facienda est iusto pretio cauerique possidenti debebit de euictione simpli, quanti ea res sit: idque etiam Pedio uidetur.Sponsus alienum anulum sponsae muneri misit et post nuptias pro eo suum dedit: quidam et Nerua putant fieri eum mulieris, quia tunc factam donationem confirmare uidetur, non nouam inchoare, quam sententiam ueram a marito donata, uel ad exhibendum uel damni iniuriae cum ea agi poterit, maxrum donavit uxori fratris: pro qua parteerit, si ex tribus fratribus unus uxorem haberet et rem communem uxori donasset: nam ex tertia parte mulieris res facta non est, ex duabus autem partibus reliquis, si id scissent fra
Abbreviated transcription (Latin):
cõ sicũ donator prior do cesẜit cuo do¬
natõ ualebit.: Si atbo ab rostib cap¬
ti sunt ꝗqui donauit acui donatũ est. qd
Si ambo decessorint quid ditemꝰ nau¬
fragio. foite uł ruma uł intendio qo

Expanded text:
donatio ualebit. Si ambo ab hostibus capti sint et qui donauit et cui donatum est, quid si ambo decesserint, quid dicemus, naufragio forte uel ruina uel incendio?
Abbreviated transcription (Latin):
Dem erit dicñdũ ost. ⁊ si emptõ conc̾cti
sit donatoĩs causa incua erit. plane si
mioris. tes uenietit donatoĩs causa uł
post ea p̾cium sit temissum. admittemus
donniatotn uase ad senatꝰ consutũ : Si
quis sponsam hu̾it dem̃ eadem die̾it.uto

Expanded text:
dem erit dicendum et si emptio contracta sit donationis causa: nam nulla erit. Plane si minoris res uenierit donationis causa uel postea pretium sit remissum, admittemus donationem ualere ad senatus consultum. Si quis sponsam habuerit, deinde eandem uxo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsone. que instituere possit dila tꝯ̃ peta¬
tur puta. ꝙ actũ gessit. i in seruitu te
uł qui acfor fuitꝰ ꝯstitutus. putẽ iudĩ iñ¬
mas. ꝑsonas uitiusq sexꝰ. Itẽ eot que or¬
uamentis. senatorii utun tur
stuprum in uiduam ꝯmutit᷑. sed lex iu¬
lia de adulteriis. ħ uerbo in different᷑ u
et in uxoris ꝑsonam ñ ab surde cadit
corꝑis impedim̃tum ueluti si talum ex¬

Expanded text:
sonae, quae instruere possit, dilatio petatur puta qui actum gessit, licet in seruitute, uel qui actor fuit constitutus, putem uideri inmas personas utriusque sexus, item eorum, quae ornamentis senatoriis utunturstuprum in uiduam committitur. sed lex Iulia de adulteriis hoc uerbo indifferenter utet in uxoris personam non absurde cadit.corporis impedimentum, ueluti si talum ex
Abbreviated transcription (Latin):
giosus. donantis manet ꝑm̃ si dicitat̾is nu¬
uer manet lacus donatoris. Scdm hoc si urtri
sue monum̃tum putum mantꝰ magni
moniũ fauorabar̃ tñ dicetur locum reli¬
giosum fĩ ꝓuide ⁊ si maritꝰ ad oblatõm¬
fiet locus. sater si ⁊ siquid ei detur ut do¬
num dendes ⁊ contecrecur dubium nõ est
quin debeat uale̾. Oar t Noieum pro eaae
des sacras posu̾it ualet donatõ.: Si maritꝰ
hr̃s institutus. topuoiet. hr̃ditatẽ. donatõis¬

Expanded text:
giosus, donantis manet. proinde si distraxerit mulier, manet locus donatoris. Secundum haec si uxori suae monumentum purum maritus magni imonium, fauorabiliter tamen dicetur locum religiosum fieri. Proinde et si maritus ad oblatfiet locus sacer. sed et si quid ei det, ut donum deo detur uel consecretur, dubium non est, quin debeat ualere: quare et si oleum pro ea in aede sacra posuerit, ualet donatio. Si maritus heres institutus repudiet h
Abbreviated transcription (Latin):
tis omme. si non sic auimꝰ donano. ei
uir uxori us concra quid un̾didit do
pcio. ⁊ donatoĩs ciusa patiscant̾᷑ neqͥd
uũditor ob eam rem prẽt indendͭ .t.
quid de ea uñditõne agatur uttum tos
uenierit ꝗ totum negoium ualeat. ã

Expanded text:
ris emere, si non sit animus donandi. Si ris emere, si non sit animus donandi. Si uir uxori uel contra quid uendiderit uero pretio et donationis causa paciscantur, ne quid uenditor ob eam rem praestet, uidendum est, quid de ea uenditione agatur, utrum res uenierit et totum negotium ualeat, an
Abbreviated transcription (Latin):
tam mulieti confec̃t q mͣ id uxori confe¬
tum fu̾it ⁊ uxoris tura tñ iuri ẽẽ. u impe¬
dite. ꝙ iñ ea te. uxor tamꝙͣ lempenoia fec̾it
⁊ nogm̃. uiri ꝓcuratet Si uor lana sua o¬
ꝑis auccuaꝵ uiti ueitim̾ta. sui nomine cõ¬
fecit miuebris ⁊ uestim̃ta mislieris osse
aum o ꝗsi non intilia uestimentu suo noĩe
mulier confeit o ea iuito donauit. non ua¬
lere donatõm cum illa ualeat cum uti no¬
mine conficiat nec unꝙͣ operas uiri antullaꝵ
estimari conuenit. s cuit uxori ateami do¬
nau̾it ⁊ uxor mea insulam edificau̾it
ca in sula sine dubio mariti est. s cam ĩ¬
pensam mituetem seruatutam placet.
Nam si manitus undisset. in siriam iocemp¬
tionem impense miclietem factutam. Si
duo mancipia fuerunt. singuta quin is dig¬
na s uttumq unis quim ił donatõis causa
aiuiro nudieti uł contra uenietit melius
dicetur ꝯmuniã ẽẽ pro partãne p̾cũ nec
sine dubio licet auito uł utore mino¬

Expanded text:
tum mulieri confecerit, quamuis id uxori confe‹c›tum fuerit et uxoris cura, tamen uiri esse neque impedire, quod in ea re uxor tamquam lanipendia fuerit negotium procurarit. Si uxor lana sua, operis ancillarum viri, vestimenta sui nomine confecit muliebria, et vestimenta mulieris esse m: sed si non uirilia uestim‹ent›a suo nomine mulier confecit, sed ea uiro donauit, non ualere donationem, cum illa ualeat, cum uiri nomine confecit: nec umquam operas uiri ancillarum aestimari conuenit. Si uir uxori aream donauerit et uxor in ea insulam aedificauerit, ea insula sine dubio mariti est, sed eam impensam mulierem seruaturam placet: nam si maritus uindicet insulam, retentionem impensae mulierem facturam. Si duo mancipia fuerint singula quinis digna, sed utrumque unis quinque donationis causa a uiro mulieri uel contra uenierint, melius dicetur communia ea esse pro portione pretii nec issum: sine dubio licet a uiro uel uxore mino
Abbreviated transcription (Latin):
uod ait lex diuortũ fa¬
ciendi potestat ubete que nupta ẽ.
patrone esto non in fectũ iudetur es¬
fetisse diuortum quod iute cuuli
I Deniq scribit uił. de dote hanc acti¬
onem non hãe. Merito igit᷑ qm̃diũ
patronus eius eam uxoiem ẽẽ iuult.
suam cuni ullo alio. comnubium ei
est Nanq intellex̾it legis lator seõ¬
non nupta habebit᷑. Iuł quid̾ amp pue
putat nec in concubmatu eam pilus¬
qmͣ patromi ẽẽ poste ⁊ unt iex qmdiu
pactonus eam uxorem ẽẽ nouetiuen
Inud rectissime placuit. quantimq i
luntate intłui possit. pattonꝰ aminũ¬

Expanded text:
uod ait lex: 'diuortii faciendi potestas libertae, quae nupta est patrono, ne esto', non infectum uidetur effecisse diuortium, quod iure ciuili . denique scribit Iulianus de dote hanc actionem non habere. merito igitur, quamdiu patronus eius eam uxorem suam esse uult, cum nullo alio conubium ei est. nam quia intellexit legis lator fnon nupta habebitur. Iulianus quidem amplius putat nec in concubinatu eam alterius patroni esse posse. Ait lex: 'quamdiu patronus eam uxorem esse uolet'. etIllud rectissime placuit, qualiquali uoluntate intellegi possit patronus animu
Abbreviated transcription (Latin):
tertedati ꝑ ido .n. id ꝙ douatsi est habot
diuortio. mt̾cedente ac si donatum. non
unctum est ut de cructum Micuiꝰ usus
ẽe possit. dicend̾ est agi posse. qr ulłã ao¬
tio est ex lege .xii. tabulaꝵ. qmͣuis x¬

Expanded text:
tercedat. perinde enim id quod donatum est habetur diuortio intercedente ac si donatum non functum est, ut detractum alicuius usus esse possit, dicendum est agi posse, quia nulla actio est, ex lege duodecim tabularum, quamuis