comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a greca appellacione distat. hoc enim illi
argirion uocant . cui mirum in modũ
illud ut dum candidum sit impressum
corpori lineas nigras reddit: Argentum ui-¬
uum dictum. qd̃ excedat materias in qui-¬
bus micit᷑. hoc et liquidum qauia ꝑcurrit
inuenitur specialit̾ in metallis. siue in ar¬
gentariis fornacibus guttarum concrecio¬
ne tectis inherens: Sepe etiam et in st̃gare
netustissimo cloacarum uł puteorum limo
fit etiam et ex mineo imposito concule
ferreȩ patena testea suꝑposita cum circũ li¬
to uasculo circundant᷑ carbones. sicq: ar-¬
gentum uuium ex mineo distillat: Sine
hoc nec argentũ. nec ȩs inaurari potest.
Tante autem uirtutis est. ut si suꝑ sextariũ
argenti uiui centenarium saxum suꝑpo-¬
nas onere̾ statim resistat Sin uero auri scri¬
pulum. leuitatem eius raptim sinu reci¬
pit. ex quo intelligit᷑ ñ pondus s naturã
esse cuicedit Seruat᷑ autem melius in uas-¬
culis uitreis Nam ceteras materias ꝑforat

Expanded text:
a Graeca appellatione distat: hoc enim illi argyrum vocant. Cui mirum in modum illud inest, ut dum candidum sit, impressum corpori lineas nigras reddat. Argentum vivum dictum quod excidat materias in quibus inicitur; hoc et liquidum, quia percurrit. Invenitur specialiter in metallis sive in argentariis fornacibus guttarum concretione tectis inhaerens, saepe etiam et in stercore vetustissimo cloacarum vel puteorum limo. Fit etiam et ex mineo inposito conchulae ferreae patena testea superposita; tum circumlito vasculo circumdantur carbones, sicque argentum vivum ex mineo distillat; sine hoc neque argentum neque aes inaurari potest. Tantae autem virtutis est ut, si super sextarium argenti vivi centenarium saxum superponas oneris, statim resistit. Sin vero auri scripulum, levitatem eius raptim sinu recipit; ex quo intellegitur non pondus, sed naturam esse cui cedit. Servatur autem melius in vitreis vasculis; nam ceteras materias perforat.
Abbreviated transcription (Latin):
gonum genera fuisse imensitas uiri¬
um. Cursus ce leritas. Sagitrandi ꝑitia:
Standi patientia. ad citharã qͦ: uł tibias
incedendi gestus: de morib quoq de for¬
ma. de cantandi modulacione. t̾restris qͦ
belli et naualis p̃lii. ꝑpetiendorum q sup-¬
pliciorum certamina sunt.
I D e ludis circensibus u de obolisco¬
ludus est. quem greci in non appellant.
consecrati. et ipsi quadrigis p̾sunt Cir¬
censes aũ ludi idõ dictiuł a circũ eundo
uł qd̾ ibi nc̃ mete sunt olim gladii po¬
ne bantur. quos quadrige cucũ ibant:
Et inde dicti circenses. ab ensib circa
quos currebant: Siquidem et in lit¬
tore circa ripas fluminũ currus agi-¬
tantes gladios in ordine ripe littore
ponebant: Et erat artis. equũ circa ꝑi.¬
cula torquere: Inde circenses dicti pu¬
tant᷑ quasi curcũ enses
De circo.

Expanded text:
gonum genera fuere, immensitas virium, cursus celeritas, sagittandi peritia, standi patientia; ad citharam quoque, vel tibias incedendi gestus; de moribus quoque, de forma, de cantandi modulatione, terrestris quoque belli, et navalis praelii, perpetiendorumque suppliciorum certamina. 395 CAPUT XXVII. De ludis circensibus. 1. Ludi cs est, quem Graeci Hippion appellant; consecrati, et ipsi quadrigis pcenses autem ludi ideo dicti, vel a circumeundo, vel quod, ubi nunc metae sunt, olim gladii ponebantur quos quadrigae circumibant; et inde dicti Circenses, ab ensibus circa quos currebant. Siquidem et in litore circa ripas fluminum currus agitantes, gladios in ordine in ripae litore ponebant, et erat artis equum circa pericula torquere. Inde et Circenses dicti putantur, quasi circum enses. De Circo
Abbreviated transcription (Latin):
tia punica mala: Ephot. quod int̃̾p̃tatur
latine suꝑ indumentum: Erat enĩ pal¬
lium suꝑhumerale. ex quatuor colorib
et auro contextum. habens in utroq¬
humero lapides suoᷤ smaraglinoᷤ auro
conclusos. in quibus scupta erant noã
patriarcharum: li ogicon quod latine
rationale pannus duplex auro et uuͦi
textus coloribus. habens magnitudinẽ
palmi ꝑ quadrum: Cui intexti erant
duodeam p̃ciosi lapides. hic pannus
suꝑhumerali contra pectus pontificis
adnectebat᷑: Petalum aurea lãmina
in fronte pantificis. que nomen ani
te tragramaton hebraicis litteris ha-¬
bebat scriptum Bradin. siue femi¬
nalia id÷ braccȩ lineȩ usq ad genua
pertingentes. qͥbu uerecũdia sac̾dotiᷤᷤ

Expanded text:
tia punica mala. Ephod, quod interpretatur Latine superindumentum; erat enim pallium superhumerale ex quattuor coloribus et auro contextum, habens in utroqhumero lapides duos smaragdinos, auro conclusos, in quibus sculpta erant nomina patriarcharum. 6. Logion, quod Latine dicitur rationale, pannus duplex, auro, et quatuor textus coloribus, habens magnitudinem palmi per quadrum, cui intexti erant XII pretiosissimi lapides. Hic pannus superhumerali contra pectus pontificis annectebatur. 7. Petalum, aurea lamina in fronte pontificis, quae nomen Dei Tetragrammaton Hebraicis litteris habebat scriptum. 8. Badim, sive feminalia, id est, bracae lineae usque ad genua pertingentes, quibus verecunda sacerdotis
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Interbarbaris mũ & barbaro lexir hocinter est quo d barbaris mus in uerbo
latino fit dum corrũpitur. Quando aũt barbara uerba latinis eloquiis inseruntur
barbaro lexir dr̃ Item quando in prosa uitium fit sermonis barbaris mur uocatur
quando in m&ro m& aplas musdr̃ : Barbaris muraũt fit scripto & pronuntia¬
tione scripto iiii modis siquis in uerbo litterã uel sillabã adiciat in dtat trans¬
metat uelminuat: Pronuntiatione aũt fit intemporibur tonis aspirationibur

Expanded text:
sit. Inter barbarismum autem et barbarolexim hoc interest, quod barbarismus in verbo latino fit, dum corrumpitur; quando autem barbara verba latinis eloquiis inferuntur, barbarolexis dicitur. Item quando in prosa vitium fit sermonis, barbarismus vocatur; quando in metro, metaplasmus dicitur. Barbarismus autem fit scripto et pronuntiatione. Scripto quattuor modis: si quis in verbo litteram vel syllabam adiciat, mutet, transmutet, vel minuat. Pronuntiatione autem fit in temporibus, tonis, aspirationibu
Abbreviated transcription (Latin):
lira: Galli candetum appellant in areiꝰ
urbanis spacium centum pedum. quasi
centetũ: In agrestib aũ pedũ c .l. qua
Porro stadialis ager ht̃ passus ͤ xX.U. id ÷
pedes dc xxU. cuius mensura octies cõ¬
putata miliarium facit. qui constat.
quinq mił pedib Centuria autem agͦ ÷
ducentorum ugerum. qui aput antiqͦs
a. centũ uigerib uocabatur .s poste a
duplicata est. nom̃q: pristinũ recinuit.
Innumero enim centurie multi plica¬
te sunt . nom̃ mutare ñ potuerunt:
De iti ne ri Bys

Expanded text:
lira. Galli candetum vocant in areis lira. Galli candetum vocant in areis urbanis spatium C pedum, quasi centetum; Porro stadialis ager habet passus CXXV, id est pedes DCXXV; cuius mensura octies conputata, miliarium facit, qui constat quinque milia pedibus. Centuria autem ager est ducentorum iugerum, qui apud antiquos a centum iugeribus vocabatur, sed postea duplicata est nomenque pristinum retinuit. In numero enim centuriae multiplicatae sunt, nomen mutare non potuerunt. De itineribus
Abbreviated transcription (Latin):
rib Iugera in climatib deinde cli.¬
mata in actus . ꝑticas. passus. gradus.
cubitos. pedes. palmos. untias. ⁊ digitoᷤᷤ
diuiserunt. Tanta enĩ fuit sollertia
eorũ. digitus est pars minima agre.¬
stium mensurarũ: Inde uittia habẽs
digitos tres. palmus autẽ quatuor digitos
quasi portica Omnes aũ p̃cedentes men:¬
sure in corpore sunt ut palmus. pedes.
passus ⁊ reliqua.: Sola ꝑtica portatur:
est enĩ .x. pedum ad instar calami. ine¬
xechele templum merientis: Actus minimꝰ ÷
latitudine pedum quatuor. longitudine
rapennem uocđnt ab arando scilicet:
actus cluplicatus iugerũ facit ab eo qd ÷
iunctũ iugeri nom̃ accepit: Iugerũ aũ
constat longitudine pedum cc xl. latitu
dine cxxita E Actũ prouintie be¬
tice rustici agrum uocant Porcã idem
boetici Xxxpedum latitucline.⁊ lxxx
longitudine difimunt ita. V S por¬
ca est qd̃ in arando extat. quod cliffusũ :÷

Expanded text:
ribus, iugera in climatibus, deinde cliribus, iugera in climatibus, deinde climata in actus, perticas, passus, gradus, cubitos, pedes, palmos, uncias et digitos dividerunt; tanta enim fuit illorum sollertia. Digitus est pars minima agrestium mensurarum. Inde uncia habens digitos tres. Palmus autem quattuor digitos quasi portica. Omnes enim praecedentes mensurae in corpore sunt, ut palmus, pes, passus, et reliqua; sola pertica portatur. Est enim decem pedum ad instar calami in Ezechielo templum mensurantis. Actus minimus est, latitudine pedum quattuor, longitudine rapennem dicunt, ab arando scilicet. Actus duplicatus iugerum facit; ab eo quod est iunctum iugeri nomen accepit. Iugerum autem constat longitudine CXX. Actum provincie Betice rustici agrum vocant; porcam idem Betici XXX pedum latitudine et octoginta longitudine diffiniunt, sed porca proprie est quod in arando exstat, quod defossum est,
Abbreviated transcription (Latin):
tamen aufert᷑ limites maximi in a¬
gris duo sunt. carda et decumanus : Car.¬
do qui a septemtrione directus a car¬
dine celi est. Iã sine clubio celũ uertit᷑
a septemtrionali orbe. decumanus est
qui ab oriente in occidentẽ ꝑ transissũ
dirigitur. qui pra eo quad formã x fa¬
ciat : decumanus ÷ appellatus : ager
bis liuisus figurã denarii numeri efficit .
Arca ab artendo uocata: finis enĩ custo¬
dit ea que a diri prohibet. Trisinium
dictũ . eo qd̃ triũ possessionũ sines astrin.¬
git. Iinc et quadrisiniũ. qd quatuor
reliqui limites angustiores.⁊ int̾se
distant imparib int̾uallis ⁊ nominib
designatis.
De mensuRiS AGRORU.
ensura est. quidquid pondere. capa¬
citate. longitudine altitudine. la¬
titudine animoq finit᷑. Maiores itaq
orbem in partib partes. in prouinciis.
prouincias in regionib regiones in¬
locis. loca in t̃ritoriis tritoria in agͥsi
a gras. in centuriis. centurias in uige.¬

Expanded text:
tamen aufertur. Limites maximi in agris duo sunt: cardo et decumanus. Cardo, qui a septentrione directus a cardine caeli est; nam sine dubio caelum vertitur in septentrionali orbe. Decumanus est qui ab oriente in occidentem per transversum dirigitur, qui pro eo quod formam X faciat decumanus est appellatus. Ager enim bis divisus figuram denarii numeri efficit. Arca ab arcendo vocata: fines enim agri custodit eosque adire prohibet. Trifinium dictum eo quod trium possessionum fines adstringit. Hinc et quadrifinium, quod quattuor. Reliqui limites angustiores et inter se distant inparibus intervallis et nominibus designatis. De mensuris agrorum . Mensura est quidquid pondere, capacitate, longitudine, altitudine, latitudine, animoque finitur. Maiores itaque orbem in partibus, partes in provinciis, provincias in regioniblocis, loca in territoriis, territoria in agris, agros in centuriis, centurias in iuge
Abbreviated transcription (Latin):
Li igusticum a regione nom̃ accepit. nascit᷑
enim plurimũ in liguria. odore a romatico
et gustu ag̾ri. Anneson greti dicunt. siue
ut latini anesum. herba omnib cognita.
a cerrime feruens. et mictualis. anetũ. ci-
qd̃ illi coriam uocant: cuius sem̃ in dulce
uinum clatũ proniores reddit in uenerẽ.
Si supra modũ dederis am̃tiã nutrit: Ca.¬
nos etiã ex coriandro insici traditum est A-¬
tute acrior. s utraq feruentissima comꝓ-¬
bat᷑. Hanc uenenis repugnare mustele do¬
cent. que dum cum serpente dimicaue¬
rint. cibo eius armantur: Saliua inula
quam rustici uocant alam radice aroma¬
tica odoris summi cum leui acrimonia.
Menta. huius genera sex sunt Incipit¬

Expanded text:
5. Ligusticum a regione nomen accepit. Nascitur 5. Ligusticum a regione nomen accepit. Nascitur enim plurimum in Liguria, odore aromatico, et gustu acre. 6. Aneson, ut Graeci dicunt, sive, ut Latini, anesum, herba 370 omnibus cognita, acerrime fervens mictualis. Anethum . . quod illi κόριον vocant, cujus semen in dulci vino datum proniores reddit in Venerem; si supra modum dederis, amentiam nutrit. Canos etiam ex coriandro infici traditum est. Atute acrior, sed utraque ferventissima comprobatur. Hanc venenis repugnare mustelae docent, quae dum cum serpente dimicaverint, cibo ejus armantur. 9. Salvia . . . . . Inula, quam rustici alam vocant, radice aromatica, odoris summi cum levi acrimonia. Menta. Hujus genera sex.
Abbreviated transcription (Latin):
tutis. et in cibo sepe sumpta ueneris
incendium moueat: huus species duȩ.
quarum altera usualis. altera agresti
acrioris uirtutis. utraq tam̃ ueneris
cõmonens usum: De ODoRatis
umphantium coronabatur:
hercules enĩ hanc herbã primus capiti aircũ
oleastrum. nc̃ apium. cunis radices efficacit᷑
pugnant contra insidias uenenorũ hius
generis sunt petrosileon. ipposileon. et oleo¬
sileon: Petrosileon uocatum. quod sit simi¬
lis apio. et nascit᷑ in petris montibq p̃rup¬
tis. quod nos petrapium dicere possumus
Silenon enĩ grece apium dicit᷑. s est summũ
ac probabile macedonicum. gustu suaue. et
odore aromatico: Ipposileon dictum. quod
sit durum et austerum: Oleosileon. quod mol¬
hor folio. et caule tenerior: feniailum la¬
tini uocant. quod euis tirsi sei radicis sucꝰ
acuat uisum ocislis Cuius uirtꝰ tradit᷑
ut serpentes annuam senectutẽ eius gustu
deponant : hoc holus greti maratron nocat̃.

Expanded text:
tutis et in cibo saepe sumpta Veneris tutis et in cibo saepe sumpta Veneris incendium moveat. Huius species duae, quarum altera usualis, altera agrestis, acrioris virtutis; utraque tamen Veneris commovent usum. § 11 De odoratis umphantium coronabatur. Hercules autem hanc herbam primus capiti circumtoleastrum, nunc apium. Cuius radices efficaciter pugnant contra insidias venenorum. Eius generis sunt petroselinon, hipposelinon et oleoselinon. Petroselinon vocatum quod sit similis apio et nascatur in petris montibusque praeruptis. Quod nos petrapium dicere possumus; σέλινον enim Graece apium dicitur. Sed est summum ac probabile Macedonicum, gustu suave et odore aromatico. Hipposelinon dictum quod sit durum et austerum. Oleoselinon, quod mollius folio et caule tenerum. Feniculum Latini vocant, quod ejus thyrsi seu radicis succus acuat visum, cujus virtus traditur, ut serpentes annuam senectutem ejus gustu deponant. Hoc olus Graeci μάραθρον vocant.
Abbreviated transcription (Latin):
si uilis beta. Cucumeres quod sint int̾dũ
amari. qui dulces nasci ꝑhibent᷑. si la-¬
cte mellito eorum sem̃ infundatur:
Cucurbita. apoperes. Sanepepo.melipepo.
ocinũ greca nomina sunt. et origo
eorum latinis in certa holus molle.
a triplex. Prasica. olisatrum. Nasturci¬
ũ sapor appellanit. qd̃ acrimonia sui¬
nasum nasum torqueat: fungi. qd̃
aridi ignem acceptum concipiant. foᷤᷤ
enĩ ignis est. unde et esca uulgo dr᷑.
ꝗd sit fomes ignis et nutrimentum:
Alii dicunt sungos uocatoᷤᷤ. qd sint ex
eorum genere quidam int̾emptorii.
unde et desuncti Tuberam tumor
t᷑re ꝓdit. eaq causa nomĩ illi dedit: Uol-¬
ui appellati. quod sint uolubiles et ro-¬
tundi: Asparaqus. quos spmosus et asꝑsit.
mitatibus rotunda seminum capitula.
Arboracia h÷ lapsana. lapistrum: lappa-¬
tica: hec in cibo sumpta stomacum con¬
fortat. uenerem comprinnit. Carduis
eruca. quasi uruca. quod ignite sit uir¬

Expanded text:
idi, quasi vilis beta. Cucumeres, quod sint interdum idi, quasi vilis beta. Cucumeres, quod sint interdum amari; qui dulces nasci perhibentur, si lacte mellito eorum semen infundatur. Cucurbita. Apoperes. Sane pepo, melipepo, ocimum Graeca nomina sunt, et origo eorum Latinis incerta. Olus molle. Atriplex. Brassica. Olisatrum. Nasturcium sapor appellavit, quod acrimonia sui nasum torqueat. Fungi, quod aridi ignem acceptum concipiant; φῶς enim ignis est; unde et esca vulgo dicitur, quod sit fomes ignis et nutrimentum. Alii dicunt fungos vocatos quod sint ex eorum genere quidam interemptorii; unde et defuncti. Tuberum tumor terrae prodit; eaque causa nomen illi dedit. Volvi appellati quod sint volubiles et rotundi. Asparagus, quod spinosa et aspera sit fmitatibus rotunda seminum capitula. Armoracia, hoc est lapsana. Lapistrus. Lapathia: haec in cibo sumpta stomachum confortat, Venerem reprimit. Carduus. Eruca, quasi uruca, quod ignitae sit vir
Abbreviated transcription (Latin):
suas manus infecerit. serpentes impune
tractabit: Si quidem ex ipsiuis radice etiã
ȩbur albescit.: In cibo quoq uenenis re-¬
sistit: Nlam contra uenena Nadices. nu-¬
ces. lupini. citrum. apium prosunt .s
contra futurum ñ contra acceptum ue¬
nenum Unde et aput ueteres ante a-¬
lias epulas hec solebant mensis appon̾e:
li actuca clicta est. quod abundantia la¬
ctis exuberet. seu quia lacte nutrienteᷤ
feminas implet Fet in uiris ueneris
usum coertet: Lactuca agrestis quã
serralium nominamus. quad dorsum
eus in modum serre est: Intubus gre¬
pata ex una urbium palestine. que
ascalon dicit᷑. unde prius aduecta est
allium dictum. quia olet᷑ Ulpicum
appellatum. qd̃ allii odorem habeat.
faseloᷤᷤ uocari aiunt. a faselo insula greciȩ
ubi ñ procul mons olympus est: Porrum
cuius genera duo capitatum et sectile.
Sectile paruũ. capitatum mauis Beta
aput nos holeris genus. aput grecos lit.¬

Expanded text:
suas manus infecerit, serpentes impune suas manus infecerit, serpentes impune tractabit. Siquidem ex ipsius radice etiam ebur albescit. In cibo quoque venenis obsistit. Nam contra venena hujus radices, nuces, lupini, citrium, apium prosunt, sed contra futurum, non contra acceptum venenum. Unde et apud veteres ante alias epulas haec solebant mensis apponi. 11. Lactuca dicta est, quod abundantia lactis exuberet, seu quia lacte nutrientes feminas implet. Haec et in viris Veneris usum, coercet. Lactuca agrestis est quam sarraliam nominamus, eo quod dorsum ejus in modum serrae est. 12. Intubus Graepata ex una urbium Palaestinae, quae Ascalon dicitur, unde prius advecta est. 14. Allium dictum quod oleat. Ulpicum appellatum, quod allii odorem habeat. Phaselus vocari aiunt, a Phaselo insula Graeciae, ubi cuius duo genera, capitatus et sectilis; sectilis parvus, capitatus maior. Beta apud nos oleris genus; apud Graecos lit
Abbreviated transcription (Latin):
negat᷑ feriri: folia eus ex oleo trita et
imposita scorpionibus creclunt᷑ afferre
torporem: Pastinaca uocata. qd̃ eius ra¬
dix p̃cipuus pastus sit hominis. Est enĩ
odoratu iocunda. cibo de lectabilis: Na¬
padicta a rapiendo .i. comp̃hendendo: Eꝑ
aũ radice amplior napo. sapare dulcior. et fo¬
lio tenin Napiis a similitudine rape uo-¬
catus. nisi qd̃ foliis latior. et radicis eius¬
gustus subacrior est Naminis autẽ affi¬
nitas in utrisq inde pene cõmunis. quia
utriusq semen in alterum uicissim mu¬
uero. napus transit in rapam: Napocau¬
lis ex duobus holeribus compositũ nom̃
habet. quia dum sit sapare napo similiᷤ
ñ in radice s in tirso conscendit ut cauliꝰ.
Sinapis appellat᷑. quod foliis sit similis
napi. Rafanum greci. nos radicem uo-¬
camus. eoquod totus deorsum nititur
dum reliqua holera in sũma magis ꝓ-¬
siliant. cilius semine macerato quisqͥs¬

Expanded text:
negatur feriri. Folia eius ex oleo trita et negatur feriri. Folia eius ex oleo trita et inposita scorpionibus creduntur afferre torporem. Pastinaca vocata quod eius radix praecipuus pastus sit hominis: est enim odoratu iucunda, cibo delectabilis. Rapa dicta a rapiendo, id est conprehendendo. Est autem radice amplior napo, sapore dulcior, et folia tenui. Napus a similitudine rapae vocatus, nisi quod foliis latior et radicis gustu subacrior est. Nominis autem adfinitas in utrisque inde pene communis, quia utrumque semen in alterum vicissim muvero napus transit in rapam. Napocaulis ex duobus oleribus conpositum nomen habet, quia dum sit sapore napo similis, non in radice, sed in thyrso conscendit, ut caulis. Sinapis appellatur, quod foliis sit similis napis. Raphanum Graeci, nos radicem vocamus eo quod totus deorsum nititur, dum reliqua olera in summa magis prosiliant: cuius semine macerato quisq
Abbreviated transcription (Latin):
lum dicimus fascem feni Et dictum ma
quod semꝑ ibi aliquid oriat᷑. Nam cũ
alia t̾ra semel in anno aliquid creat. ortꝰ
nunquã sine fructu est holus ab alendo
dictum. eo qd̃ primum homines holerib
alerent᷑. antequam fruges et carͥes ȩde¬
rent. Tantum enĩ pomis arborum et
holeribus alebant᷑. sicut animalia herbis:
caulis est generalit̾ herbarũ uel holerũ
medius frutex. qui uulgo tirsus dicit᷑
quod a t̾ra sursum conscendat. a quo diri¬
uatum est. ut specialit̃ quoddã genꝰ ho-¬
lerum caulis diceret᷑. quia tirsus ipsius
amplius ceteris holeribus coalescit .i. cres¬
cit: Est aũ generale nom̃: Omnis enĩ fru¬
tex caulis: Cima dicit᷑ quasi coma Est
enĩ sũmitas holerum uł arborum. in qͣ
uigens uirtꝰ naturalis est. Malua ex
parte greco uocabulo appellatur. a po¬
toyma aicin. eoquod molliendi aluum
soluendiq naturã habeat: Cuius suco
si quis se oleo mixto ꝑunxerit: ab apib

Expanded text:
lum dicimus fascem faeni: et dictum manlum dicimus fascem faeni: et dictum manquod semper ibi aliquid oriatur. Nam cum alia terra semel in anno aliquid creet, hortus numquam sine fructu est. Olus ab alendo dictum, eo quod primum homines oleribus alerentur, antequam fruges et carnes ederent. Tantum enim pomis arborum et oleribus alebantur, sicut animalia herbis. Caulis est generaliter herbarum vel olerum medius frutex; qui vulgo thyrsus dicitur, quod a terra sursum conscendat; ex quo derivatum est ut specialiter quoddam genus olerum caulis diceretur, quia thyrsus ipsius amplius ceteris oleribus coalescit, id est crescit. Est autem generale nomen; omnis enim frutex caulis dicitur. Cyma dicitur quasi coma: est enim summitas olerum vel arborum, in qua vegens virtus naturalis est. Malva ex parte Graeco vocabulo appellatur ἀπὸ τοῦ μαλάσσειν, eo quod molliendi alvum solvendique naturam habeat. Cuius sucus, si quis se oleo mixto perunxerit, ab apibus
Abbreviated transcription (Latin):
foliisaquam ex parte suꝑantib Ulua et
tipus herbe cura fontes et paludes. stagnisq
nascunt᷑. Ex quibus ulua .i. alga mollis. et
quodammͦ fungus clicta ab uligine Tipꝰ
uͦ que se ab aqua inflat. unde etiã ambici¬
osorum et sibi placentium hominũ tumor
tipiis dicit᷑ Carex herba acuta et duris.¬
sima sparto similis: de qua uirgilius: Et
carice pastꝰ acuta: Spartꝰ frutex uirgos
sine foliis. ab asꝑitate uocatꝰ: bolumina
enĩ funiũ que ex eo fuint aspera sunt:
Gram̃ a situ potuis clictũ quod plurimꝰ
qd̃ germinet᷑. sicut robur omnis ligni cutis
et species. ab eo qd̾ sit sirmissima: filix a
singularitate folii dicta: deniq ex una
uirgula altitudine cubitali una scissa
falia gignit᷑. res implicata uelut penna:
Auena. lolium. ⁊ixania. quam poete sẽꝑ
infelix lolium dicunt. quod sit inutilẽ
et infecundum: fenum dictum. qd̃ ab eo
flãma nutrit᷑: fos enĩ flãma est: Mamipu¬

Expanded text:
foliis aquam ex parte superantibus. Ulva et foliis aquam ex parte superantibus. Ulva et typhus herbae quae circa fontes et paludes stagnisque nascuntur. Ex quibus ulva, id est alga mollis et quodammodo fungus, dicta ab uligine. Typhus vero, quae se ab aqua inflat. Unde etiam ambitiosorum et sibi placentum hominum tumor typhus dicitur. Carex herba acuta et durissima, sparto similis. De qua Vergilius Georg. 3, 231: Et carice pastus acuta. Spartus frutex virgosus sine foliis, ab asperitate vocatus. Volumina enim funium, quae ex eo fiunt, aspera sunt. Gramen a situ potius dictum, quod plurimis quod germinetur; sicut robur omnis ligni cutis et species, ab eo quod sit firmissima. Filix a singularitate folii dicta. Denique ex una virgula altitudine cubitali una scissa folia gignitur, res inplicata velut pinna. Avena. Lolium. Zizania, quam poetae semper infelix lolium dicunt, quod sit inutile et infecundum. Faenum dictum quod eo flamma nutritur; φῶς enim flamma est. Manipu
Abbreviated transcription (Latin):
nullos appellamus Butalmon florẽ habet cro.¬
ceum. oculo similem. unde et a grecis nom ̃
accepit: Et autẽ caule molle. foliis coriandri
similibus: HNascitur inxta muroᷤ auitatum
flomoꝰ quam latini uerbascum uocant. qua¬
rum altera est masculus albidioribus folisᷤ.
atq angustioribus altera semina foliis latio¬
ribus atq nigris: ferula uocata a medulla.
nam ilum uarro tradit esse ferule medullã
quam apodelon greci uocant: Non milli a
feriendo ferulam uocant. Ad hanc enĩ pueri
et puelle uapulare solent. hiuus sucus gal¬
banum est: Papirium dictum quod ign
et cereis est aptum Piron enĩ greci ignem
uerbiis. Qui inimicus est etiã inscirpo no-¬
dum querit: sucis genus herbe est de qͣ
tinguit᷑ uestis. dicta quia mentit᷑ alienũ
na colores: Alga nascitur in aquis stanti
bus. ita deniq nom̃ sumpsit ab algore a¬
quȩ. uł quod alliget pedes. quia crassa est.

Expanded text:
nulos appellamus. Bupthalmos florem habet cronulos appellamus. Bupthalmos florem habet croceum, oculo similem; unde et a Graecis nomen accepit. Est autem caule molle, foliis coriandri similibus. Nascitur iuxta muros civitatum. Phlomos, quam Latini verbascum vocant; quarum altera est masculus, albidioribus foliis atque angustioribus, altera femina, foliis latioribus atque nigris. Ferula vocata a medulla: nam illam Varro tradit esse ferulae medullam, quam ἀσφόδελον Graeci vocant. Nonnulli a feriendo ferulam dicunt. Ad hanc enim pueri et puellae vapulare solent: huius sucus galbanum est. Papyrum dictum quod igni et cereis est aptum; πῦρ enim Graeci ignem verbio: 'Qui inimicus est, etiam in scirpo nodum quaerit.' Fucus genus herbae est de qua tinguitur vestis, dicta quia mentitur alienumna colores. Alga nascitur in aquis, segetis similis. Ita denique nomen sumpsit ab algore aquae; vel quod alliget pedes, quia crassa est,
Abbreviated transcription (Latin):
tris. Uoluus appellatꝰ. qd̃ sit radix eius uolir¬
bilis et rotunda. Stoecas. in insulis stoecadib
nascit᷑. unde et nuncupat᷑ Ciclaminos gre¬
ce dicta a quodam qui cidos uocatus est. qui
primus uirtutem huius herbe inuenit.
siue quod habeat radicem rotundam: Gre¬
ei enĩ cicla rotundum uocant cuius ra-¬
dix aut sucus si uino fuerit admixtus ebri¬
os facit Nascit᷑ in locis siluosis et agris: Am¬
pelos leuce siue brionia quam latini ui:¬
tẽ albam uocant. uł a qualitate coloris
uel quod radix enis contrita. ⁊ corpori in-¬
fricata. teneriorem et candidiorem cutẽ
reddat: Nam et sucus bacarum eius lac
id÷ uitis nigra. eademq labrusca. folia
ȩderȩ similia. in omnibus maior quam
uitis alba. bacas similit̾ habens. que in
maturitate nigreseit. unde et uoca-¬
bulum sumpsit. Siticella herba a la¬
tinis appellata. quod sicut uitis quid quid proxi¬
mum habuerit app̃hendit: Corimbis quos a¬

Expanded text:
tris. Volvus appellatus quod sit radix eius volutris. Volvus appellatus quod sit radix eius volubilis et rotunda. Stoechas in insulis Stoechadibus nascitur; unde et nuncupatur. Cyclaminos Graece dicta a quodam qui Cyclos vocatus est, qui primus virtutes huius herbae invenit; sive quod habeat radicem rotundam: Graeci enim κύκλον rotundum vocant. Cuius radix aut sucus, si vino fuerit admixtus, ebrios facit. Nascitur in locis silvosis et agris. Ἄμπελος λευκή, sive bryonia, quam Latini vitem albam vocant, vel a qualitate coloris vel quod eius radix contrita et corpori infricata teneriorem et candidiorem cutem reddat. Nam et sucus bacarum eius lac  id est vitis nigra, eademque labrusca: folia hederae similia; in omnibus maior quam vitis alba: bacas similiter habens, quae in maturitate nigrescunt, unde et vocabulum sumpsit. Viticella herba a Latinis appellata quod sicut vitis quidquid proximum habuerit, adprehendat corymbis, quos a
Abbreviated transcription (Latin):
naribus sanguinem moueat: Ambro.¬
sia quam latini apium siluaticum uo
re Apiago qd̃ florem euis apes maxime
appetunt: Portilaga ros marinum. ꝗͣ
latini ab effectu herbam salutarem uo-¬
cant. folia feniculi similia atq aspera
et rotatĩ terre prostrata: Colocasia m̃ta
et uehemens in calore: Genicularis herba
subtͣnit᷑ ob scorpionum ium repellendam
Glacdiolus quod foliis sit gladii similibus¬
tirso cubitali. floribus purpureis Uerbas¬
latini a colore albucium uocant. Scilla
quod nocens sit. de qua suꝑsticio gentiliũ
dicit. quod si in tegra ad lim̾ suspenclit᷑
omnia mala fugat: Camipetoꝰ a grecis
dicta quod t̾re adhereat. et odorẽ pini
habeat. hanc latim cucurbiturẽ uo-¬
cant. quod ex parte odorem cucurbite re¬
ferat Safisa gria nascit᷑ in amenis locis:
Splenos dicta. qd̃ splenẽ auferat. siue sco¬
lopendios. eoqd̃ folia ipsius scolopendro ani:¬
mali sint similia. nascit᷑ in humidis pe¬

Expanded text:
naribus sanguinem moveat. Ambronaribus sanguinem moveat. Ambrosia, quam Latini apium silvaticum vocre. Apiago, quod flores eius apes maxime appetunt. Portulaca Rosmarinum, quam Latini ab effectu herbam salutarem vocant: folia fenuculi similia atque aspera et rotatim terrae prostrata. Colocasia nomentis et vehemens in calore. Genicularis herba substernitur ob scorpionum vim repellendam. Glathyrso cubitali, floribus purpureis. 84. VerbasLatini a colore Albutium vocant. Scylla, quod nocens sit, de qua superstitio gentilium dicit, quod si integra ad limen, suspendatur, omnia mala fugat. 86. Chamaepitys a Graecis dicta, quod terrae adhaereat, et odorem pini habeat. Hanc Latini cucurbitularem vocant, quod ex parte odorem cucurbitae referat. 87. Staphysagria nascitur in locis amoenis. Asplenos dicta quod splenem auferat; sive scolopendrios, eo quod folia ipsius scolopendro animali sint similia. Nascitur in humidis pe
Abbreviated transcription (Latin):
bus uenenũ sit: capellas efficit pingues
Trifolium quam greci trisilion uocãt
qd foliis trinis sit ꝑ singulas ad notacio.¬
nes. Flomos quidam latini herbam
lunarem uocant ab eo ꝗd ad licinia
faciat. eadem et lucubroᷤᷤ. qd lucẽ p̃beat
umbris. Pirecron grece dicta. qd̃ habeat
radiceni incendiosam. atq coarceruã¬
tẽ Altea. malua a gretis. siue mal¬
ue uiscus . S altea qd̃ in altũ surgit. et¬
uiscus qd̃ glutinosa est. Origanon qd̃
cabulum sumpsit. quod comam foli¬
orum ad radium solis circum actam
conuertit Nam greci solẽ titan uocant
mallonẽ. ex quo consectum est. ut titi.¬
mallum diceret᷑ Hunis pecies septẽ di-¬
uersis in locis nascentes: Strignos. quȩ la.¬
tine herba salutaris uocat᷑. pꝑ qd̃ dolorẽ
capitis et stomachi incendium miti¬
gat. idẽ et uua lupina ꝑꝑ semen eius
uue simile: Polignos quam latini herbã
sanguinariam uocant. quod missa in

Expanded text:
bus venenum sit, capellas efficit pingues. bus venenum sit, capellas efficit pingues. Trifolion, quam Graeci τρίφυλλον vocant, quod sit foliis trinis per singulas adunationes. Phlomos, quam Latini herbam lucernarem vocant, ab eo quod ad lychnia facit. Eadem et lucubros, quod lucem praebeat umbris. Pyrethron Graece dicta quod habeat radicem incendiosam atque coacervantem. Althaea malva agrestis, sive malvaviscus; sed althaea, quod in altum surgit, viscus, quia glutinosa est. Origanum, quod cabulum sumpsit, quod comam foliorum ad radium solis circumacta convertat. Nam Graeci solem τιτᾶνα vocant, μαλλὸν comam; ex quo confectum est ut titimallum diceretur. Huius species septem diversis in locis nascentes. Strychnos, quae Latine herba salutaris vocatur, propter quod dolorum capitis et stomachi incendium mitigat. Idem et uva lupina, propter semen eius uvae simile. Polygonos, quam Latini herbam sanguinariam vocant, quod missa in
Abbreviated transcription (Latin):
niculi similibus. tirso bipalmis. Citocacia
uocata. quod uentrẽ cito depurgat. quã
uulgus corrupte ci tocociam uocant. Lap¬
pa dicta qd̃ habeat caulem ingentem
ꝑ t̾ram dispositam. Hec herba a grecis
reat ob asꝑitatem sui Nascit᷑ uixta mu¬
ros. Capillum ueneris uocatum. siue qd̃
elapsos post alopiciam capillos recreat.
uel qd̃ capillorum fluores coercet. uł qd̃
sit uirgulis nigris lenibus cum splendo¬
re quasi capilli: Nascit᷑ in aquosis locis.
Nubia dicta. qd̃ radix eius sit rubra. un-¬
de et colorare lanas ꝑhibet᷑ Ancusa. cuiꝰ
radix contrita digitos insicit Est enĩ co¬
lore sanguineo. unde etiã pictoribus
ad purpuram esficiendã usus est: Came.¬
leon. que latine uiscaro uocat᷑. eo qd̃
occultoᷤ ut canna. sicut dicit᷑ fossa ceca
que occulta est. Hec potui data in t̾si¬
cit. Hanc in carcere socrates bibit et
quem clura cicuta: Iec dum homini.¬

Expanded text:
niculi similis thyrso bipalmis. Citocacia niculi similis thyrso bipalmis. Citocacia vocata quod ventrem cito depurgat; quam vulgus corrupte citocociam vocant. Lappa dicta quod habeat caulem ingentem per terram dispositam. Haec herba a Graecisreat ob asperitatem sui. Nascitur iuxta muros. Capillum Veneris vocatum sive quod elapsos post alopeciam capillos recreat, vel quod capillorum fluores coercet, vel quod sit virgulis nigris lenibus cum splendore quasi capilli. Nascitur in aquosis locis. Rubia dicta quod radix eius sit rubra, unde et colorare lanas perhibetur. Anchusa, cuius radix contrita digitos inficit: est enim colore sanguineo, unde etiam pictoribus ad purpuram efficiendam usui est. Chamaeleon, quae Latine viscarago vocatur eo quod occultos, ut canna; sicut dicitur fossa caeca, quae occulta est. Haec potui data interficit: hanc in carcere Socrates bibit et quem dira cicutae. Haec dum homini
Abbreviated transcription (Latin):
nascit᷑ in campis: Poleium aput indos
ticam uirtirtem calefacit et deducit.¬
grecum nomen. cuius probabilius est quod
in ponti regione nascit᷑. unde et absinthiũ
ponticum nominat᷑ Simpatꝰ grece dictꝰ
eoquod tantam in radice uirtutẽ habeat
ut frusta carnis asꝑsa in cacabo coagulet :
Polipodion herba. cuius radix hirta atq
erinita. ut est polippus. ex quo diriuatũ:
ut polipodion diceret᷑ Nascit᷑ in teneris pe¬
trarum terris. siue quercis uicinis Polioᷤ
a grecis. a latinis omnimorbia. quod mul¬
tis morbis subueniat. Nascit᷑ in montib
et duris locis: Scamonia quam latini a¬
gridium uocant. herba suco plena que
colligitur sub cauata radice: Deniq t̾rã
rotunda cauitate fodiunt. Tũ suppositiᷤᷤ
aut cocleis aut nucis foliis excipit᷑ sucus
atq siccatꝰ aufert᷑ Ueniet aũ sepius pro¬
babilis ex misia asie. huic contrarius atq
falsus ex siria uł uidea. Saucos foliis fe¬

Expanded text:
Nascitur in campis. Puleium apud Indos Nascitur in campis. Puleium apud Indos ticam, calefacit, et deduciGraecum nomen, cujus probabilius est quod in Ponti regione nascitur, unde et absinthium Ponticum nominatur. 61. Symphyton Graece dictum, eo quod tantam in radice virtutem habeat, ut frusta carnis aspersa in cacabo coagulet. 62. Polypodium, herba cujus radix hirta, atque crinita, ut est polypus, ex quo derivatum, ut polypodion diceretur. Nascitur in teneris petrarum terris, sive quercubus vicinis. 63. Polion a Graecis, a Latinis omnimorbia, quod multis morbis subveniat. Nascitur in montibus et duris locis. 359 64. Scammonia, quam Latini acridium vocant, herba suci plena, quod colligitur sub cavata radice: denique terram rotunda cavitate fodiunt, tum suppositis aut cochleis aut nucis foliis excipitur sucus atque siccatus aufertur. Venit autem saepius probabilius ex Mysia Asiae: huic contraria atque falsa ex Syria vel Iudaea. Daucos, foliis fe
Abbreviated transcription (Latin):
longioribus. quam etiam et dactilion uo-¬
cant. qd̾ sit radice robore ligitali et longa:
Erigonon a grecis drͣ. qd̃ uere primo senescat.
unde et eum latini senicionẽ uocant: Nas-¬
cit᷑ ꝑ macerias: ꝥsilios dicta. quod semen simi¬
le p̾ulicis habeat. unle et eam latini puli¬
carĩam uocant: Gerabotana iõ agrecis hoc
nomen accepit. qd̃ remediis ac ligamentiᷤ
hominũ et purificacianib sacerdotum
a gentilibus apta probaret᷑: unde etiã ponti.¬
fices sagmen appellant quasi sancimen: Hhec
et uerbena quia pura Paliurus herha as-¬
perrima et spinosa: Strucios quã quidã
herbam lanariam uocant. eo quod pleriq
lanam ex ea lauant. nascit᷑ locis cultis: Sple-¬
nos licta. qd̃ splenẽ auferat: Cimicia ꝑꝑ simi¬
litudinem cimicis licta. unde etiã greci¬
corionem uocauerunt. nascit᷑ in locis asꝑis
atq incultis: Marrubium quod greti pras.¬
sium dicunt uocatum ꝑꝑ amaritudinẽ

Expanded text:
longioribus; quam etiam et dactylitin volongioribus; quam etiam et dactylitin vocant, quod sit radice robore digitali et longa. Erigeron a Graecis dicitur, quod vere primo senescat: unde et ecitur per macerias. Psyllios dicta quod semen simile pulicis habeat: unde et eam Latini herbam pulicarem vocant. Hierobotane ideo a Graecis hoc nomen accepit quod remediis ac ligamentis hominum et purificationibus sacerdotum a gentibus apta probaretur. Unde et eam pontifices sagmen appellabant, quasi sancimen; haec et verbena, quia pura. Paliurus, herba asperrima et spinosa. Struthios, quam quidam herbam lanariam vocant, eo quod plerique lanam ex ea lavent. Nascitur in locis cultis. Splenos dicta quod splenem auferat. Cimicia, propter similitudinem cimicis dicta: unde et eam Graecio κόριον vocaverunt. Nascitur in locis asperis atque cultis. Marrubium, quem Graeci πράσιον dicunt, vocatum propter amaritudinem.
Abbreviated transcription (Latin):
poris sit. uł pentorobinam a noͣmero
granorum. uelut ellii clactilosa a digi¬
torum similitudine: Nascit᷑ in siluis:
Baglosos a grecis clicta eoqd̃ folia aspri¬
ma ad modum lingue bouis habeat.
que mirum in modum obsapientiã
nutriendam uino infundenda a ue¬
teribus memorat᷑. Conuiuis quoq hi laritatẽ
p̃bere fert᷑. pro olere etiã sumit᷑ Arnoglosoᷤ.
id ÷ agni lingͥa. que a romanis plaritago dr᷑.
qd planta eius cito adhereat t̾re: hanc multi
pro olere uescunt᷑ Erpillus que aput noᷤᷤ
serpillus uocat᷑. pro eo qd̃ ipsius radices lon-¬
ge serpant: Cadem et matris animola . ꝑꝑ qd
menstrua moueat: Aristolacia dicit᷑. qd̃
mulieribus fȩtis optima sit. Nam suꝑsessa
partum. matricem beneficio uaporis expur.¬
gat. Nuus herbe genera sunt duo. quarũ
una aristolacia rotunda dri ꝑꝑ qd̃ rotundam
radicem habeat. altera aristolacia longa qr
radicem longuam ht̃ cum ramis et foliss

Expanded text:
poris sit, vel pentorobinam a numero poris sit, vel pentorobinam a numero granorum; vel, ut alii, dactylos a digitorum similitudine. Nascitur in silvis. Buglossos a Graecis dicta eo quod folia asperrima ad modum linguae bovis habeat. Quae mirum in modum ob sapientiam nutriendam vino infundenda a veteribus memoratur. Convivii quoque hilaritatem praebere fertur: pro olere etiam sumitur. Arnoglossos, id est agni lingua, quae a Romanis plantago dicitur, quod planta eius cito adhaereat terrae. Hanc multi pro olere vescuntur. Herpyllos, quae apud nos serpillus vocatur, pro eo quod radices ipsius longe serpant. Eadem et matris animula, propter quod menstrua moveat. Aristolochia dicitur quod mulieribus fetis optima sit. Nam supersessa post partum matricem beneficio vaporis expurgat. Huius herbae genera sunt duo; quarum una aristolochia rotunda dicitur, propter quod rotundam radicem habeat; altera aristolochia longa, quia radicem longam habet cum ramis et foliis
Abbreviated transcription (Latin):
alpibus. atq galacia asie: Satureia cali-¬
da et prope ignita. unde illi en nom̃ in.¬
clitum credunt. qd pronos facit in uene¬
rem: Satirion licta a satiris. ꝑꝑ incendi¬
um libidinis. quam uulgus istingum
uocant: Uenerem enĩ suscitat Idem et
orcis. quod radix eius in modum testicu¬
lorum sit quos greci orci uocant: Idemẽ
et leporina ꝑꝑ qd̃ caulem mollem emit.¬
tat. Urtica ex eo uocata. quod tactus
eius corpiis adurat. Est enim ignee om¬
nno nature. et tactu ꝑurit. unde et
pruriginem facit. Artemisia herba
a gentilibus consecrata est. unde et ñcu¬
pata: Grece enĩ cliana artemis dicitur.:
Camimelos grece licta. quod malimati¬
ani odorem habeat. sitq breuis t̾req
uicina. Camidrios a grecis appellata
quod sit b̾iis et per t̾ram strata et mi¬
nuta foliis paruissimis.: Peon quidã
medicus fuit a quo peonia herba ꝑi.¬
betur inuenta. ut homerus dicit. Fãc
quidam glisidem uocant. quod dulcis sa¬

Expanded text:
Alpibus atque Galatia Asiae. Satureia caliAlpibus atque Galatia Asiae. Satureia calida et prope ignita. Unde illi et nomen inditum credunt, quod pronos facit in Venerem. Satyrion dicta a Satyris propter incendium libidinis, quam vulgus stincum vocant; Venerem enim suscitat. Idem et orchis, quod radix eius in modum testiculorum sit, quos Graeci ὄρχεις vocant. Idem et leporina, propter quod caulem mollem emittat. Urtica ex eo vocata quod tactus eius corpus adurat. Est enim igneae omnino naturae et tactu perurit, unde et pruriginem facit. Artemisia herba Dianae a gentibus consecrata est, unde et nuncupata; Graece enim Diana Ἄρτεμις dicitur. Chamaemelos Graece dicta quod mali Matiani odorem habeat sitque brevis terraeque vicina. Chamaedrys a Graecis appellata quod sit brevis et per terram strata et minuta foliis parvissimis. Paeon quidam medicus fuit, a quo Paeonia herba perhibetur inventa, ut Homerus dicit. Hanc quidam glycysiden vocant, quod dulcis sa
Abbreviated transcription (Latin):
unde et in ueteri testamento ꝑ isopi fas.¬
ciculum asꝑgebant᷑ agni sangnine qui
mundari uolebant: Nascitur in petris he¬
rens saxo radicibus. Neu barbarum siue
reuponticum illud quod trans damibi-¬
um in solo barbarico. istud quod circa põ-¬
tum colligit᷑ nominatum: Neu aũ dic.¬
tũ. quad sit radix. quasi radix þarbara
quasi radix pontica: Iosquiamus a gre¬
cis dicta a latinis herba calicularis. qd̃
caliculi euis in siguram cantatorum nas¬
cantur. ut est mali punici. quorum o¬
ra ferrata sunt habentes intrinsecus se¬
mina papaueri similia: Fec herba et in¬
sana uocatur. quia isus eius ꝑiculosus ẽ:
Deniq si bibat᷑ uel etlat᷑ insaniam facit
uel sonni imaginem turpidã: Hano uulgꝰ
mentis inducit: Saxifriga uocata. quod
semen eius petras in uesica frangat. atq:
comminuat: Gentiana nomen sumpsit
ut medici memorant ab inuentore. radi-¬
cibus aristolacie similibus: Nascitur sub

Expanded text:
Unde et in Veteri Testamento per hyssopi fasUnde et in Veteri Testamento per hyssopi fasciculos aspergebantur agni sanguine, qui mundari volebat. Nascitur in petris haerens saxo radicibus. Reubarbarum sive reuponticum, illud quod trans Danubium in solo barbarico, istud quod circa Pontum colligitur, nominatum. Reu autem dictum quod sit radix, quasi radix barbara, quasi radix Pontica. Hyoscyamos a Graecis dicta, a Latinis herba calicularis, quod caliculi eius in figuram cantarorum nascantur, ut est mali Punici, quorum ora serrata sunt, habentes intrinsecus semina papaveris similia. Haec herba et insana vocatur, quia usus eius periculosus est: denique si bibatur vel edatur, insaniam facit vel somni imaginem turbidam. Hanc vulgusationem mentis inducit. Saxifraga vocata quod semen eius petras in vesica frangat atque conminuat. Gentiana nomen sumpsit, ut medici memorant, ab inventore, radicibus aristolochiae similibus. Nascitur sub
Abbreviated transcription (Latin):
cunt: Cadem adipsoᷤ. quia sicientibis sitĩ
sedat. Dracontea uocata. quod hasta eius
uaria sit in moclum colubri. similitudinẽq
draconis imitetur. uel quod eam herbam
iupera timeat: Celidonia ieleo dicitur. uel
quod aduentu hirundinum indetur erum¬
pere. uł quod pullis hirundinum. si oculi
auferant᷑ matres eorum illis ex hac herba me-¬
deri dicunt᷑. Euotropium nom̃ accepit
primo quod estiuo solsticio floreat. quod
solis motibus folia circumacta conuertat.
unde et a latinis solisequia nuncupatur.
Nam et sole oriente flores suos aperit. idem
se claudit cum sol occubuerit: Ipsa est ꝗͣ
latini intubum siluaticum uocant Ftec
et uerrucaria. quod extinquat uerriicas
Ex aqua potata. uel in cataplasmate posi.¬
ta abstg̃at: Pentasilon a numero foliorum
dicta. unde etiã latini quinq folium uo-¬
cant. ħba adeo munda . ut purificacioni
et templis adhiberi a gentilibis solita ee̾t:
Isopus herba purgandis pulmonibus apta.

Expanded text:
cunt. Eadem ἄδιψος, quia sitientibus sitim cunt. Eadem ἄδιψος, quia sitientibus sitim sedat. Dracontea vocata, quod hasta eius varia sit in modum colubri, similitudinemque draconis imitetur, vel quod eam herbam vipera timeat. Chelidonia ideo dicitur vel quod adventu hirundinum videtur erumpere, vel quod pullis hirundinum si oculi auferantur, matres eorum illis ex hac herba mederi dicantuprimo quod aestivo solstitio floreat, vel quod solis motibus folia circumacta convertat. Unde et a Latinis solsequia nuncupatur. Nam et sole oriente flores suos aperit, idem se reclaudit cum sol occubuerit. Ipsa est quam Latini intubum silvaticum vocant. Haec et verrucaria, eo quod extinguat verrucas ex aqua pota, vel in cataplasmate posita abstergat. Pentaphyllon a numero foliorum dicta; unde et eam Latini quinquefolium vocant; herba adeo munda ut purificationi et templis adhiberi a gentibus solita esset. Hyssopum herba purgandis pulmonibus apta.
Abbreviated transcription (Latin):
formam hominis simulantem: Cuius cor¬
tex inno missa ad bibendum clatur eis
quorum corpus pp̃ curacionem secandũ
est. ut soporati doloremnon sentiant. In¬
uis species due. femina foliis lactuce simili¬
bus mala generans in similitudinem prir¬
narum. Masculus uero foliis bete similib
Papaner herba sonnifera. le qua uirgilius:
leteo ꝑfusa papauera sonno: Soporem enĩ
languentibis facit. Enis alia est usualis. alia
agrestis. ex fluit sucus. quem oppion appel¬
lant: Coloquinticla. cu curbita agrestis. et
ue hement̃ amara. que similit̃ ut cucur¬
bita ꝑ t̾ram flagella tendit: dicta aũ colo¬
quintida quod sit fructu rotundo atq
foliis ut cucumis usualis Centauriam
greci uocant. qm̃ a cirone centauro fert᷑
reꝑta. eadem et limosios. quia locis humec¬
tis nascitur Cadem et fel t̾re ꝑꝑ amaritudinẽ:
Giliciriza grece ex eodicta. quod dulcem ra-¬
dicem habeat Glicin enim greci dulce di¬

Expanded text:
formam hominis simulantem. Cujus corformam hominis simulantem. Cujus cortex vino mistus 354 ad bibendum datur iis quorum corpus propter curam secandum est, ut soporati dolorem non sentiant. Hujus species duae: femina, foliis lactucae similibus, mala generans in similitudinem prunorum. Masculus vero, foliis betae similibus. 31. Papaver herba somnifera. De qua Virgilius: Lethaeo perfusa papavera somno. Soporem enim languentibus facit. Eius alia est usualis, alia agrestis, ex qua fluit sucus quem opion appellant. Colocynthis cucurbita agrestis et vehementer amara, quae similiter ut cucurbita per terram flagella tendit. Dicta autem colocynthis quod sit fructu rotundo atque foliis ut cucumis usualis. Centauream Graeci vocant quoniam a Chirone Centauro fertur reperta. Eadem et λιμνήσιος, quia locis humectis nascitur. Eadem et fel terrae propter amaritudinem. Glycyriza Graece ex eo dicta quod dulcem radicem habeat; γλυκὺ enim Graece dulce di
Abbreviated transcription (Latin):
cuat uisum: cuuis uis tanta est. ut chu¬
ris carnib suꝑadiecta cicnis quoqui com¬
pellat: Nasitur in multis locis . s pluri¬
ma in mauritania: haser herba nascitur oscobagi
ubi et ganges fluuius orit᷑. cuius sucus dictus
primum lacsic. qm̃ manat in modum lactis:
Deinde usu diruante laser nominatus est.
hoc et a quibusdam opium cirenacum appel¬
latur. qm̃ et aput cirenas nascit᷑. Aeloen her¬
ba amarissimi suci: Panaciis herba fraglantiᷤ
odoris. tirso ferule similis. ex qno profluit sucꝰ¬
odore grauis et a marissimus. galbanum:
Dicteus mons crete ex quo dictamnus
herba nomen accepit: ꝑꝑ quod ap̃nt uir¬
pagrat. Tante enim potentiȩ est. ut ferrũ
quidam latinorum pulegium martis di¬
cunt. pꝑ belli tela excucienda: Mandragora
dicta. quod habeat mala sua uiolenta in mag¬
nitudinem mali matiani. unde etiã latini
malum terre uocant: Fanc poete antropo¬
mereas appellant. quod habeat raclicem

Expanded text:
cuat visum. Cujus vis tanta est, ut ducuat visum. Cujus vis tanta est, ut duris carnibus superadjecta citius coqui compellat. Nascitur in multis locis, sed plurima in Mauritania. 27. Laser herba nascitur in monte Oscobagi, ubi et Ganges fluvius oritur, cujus succus dictus primum lacsir, quoniam manat in modum lactis, deinde, usu derivante, laser nominatum est. Hoc 353 est, a quibusdam opium Cyrenaicum appellatum, quoniam et apud Cyrenas nascitur. 28. Aloe herba amarissimi succi. Panace herba fragrantis odoris, thyrso ferulae similis, ex qodore gravis et amarissimus. Galbanum. Dicta mons Cretae, ex quo dictamnum herba nomen accepit, propter quam apud VerDyctaeos. Tantae enim potentiae est, ut ferrum quidam Latinorum poleium Martis dicunt propter belli tela excutienda. 30. Mandragora dicta, quod habeat mala suave olentia, in magnitudinem mali Matiani. Unde et eam Latini malum terrae vocant. Hanc poetae ἀνθρωπόμορφον appellant, quod habeat radicem