comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pla gentiliũ solebat defferrizaut
a satiris nom̃ tractũ qui hñt ca
aũt poete theologiai dicti sũt
qui de clus carmina faciebant
Officiũ aũt poete in eo ẽ ut
ca que uere gesta st̃ in alias spe¬
aes obliqͥs figuratõnib cũ deco¬
re aliquo ꝯuersa traducat. Uñ¬
et lucamis id̾o in nu̾o poetaꝵ
nõ ponit̾: qr uidetur historias
ꝯposuisse nõ poema. Apud po¬
etus aũt : tres caract̾es ẽe clicen¬
di. Unũ in quo tm̃i poeta loqͥt᷑
ut est in libris uirgilii georgico¬
rũ. aliũ clragiaticũ ĩ quo nũꝙͣ
poeta loquitur: ut est in come
tepersone locunt᷑.¬

Expanded text:
pla gentilium solebat deferri; aut pla gentilium solebat deferri; aut a satyris nomen tractum, qui inultaautem poete theologi dicti sunt, quoniam de diis carmina faciebant. Officium autem poete in eo est, ut ea que vere gesta sunt, in alias species, obliquis figurationibus, cum decore aliquo conversa transducat. et Lucanus ideo in numero poetarum non ponitur, quia videtur historias conposuisse, non poema. Apud poetas autem tres characteres esse dicendi: unum, in quo tantum poeta loquitur, ut est in libris Vergilii Georgicorum: alium dramaticum, in quo nusquam poeta loquitur, ut est in comoetae personae loquuntur
Abbreviated transcription (Latin):
uñ et lira clicta. Tragedi dicti
qd̃ initõ canentibus pͥmũ erat
hyrcus quẽ greci tragos uocant.
mltũ honore ad epti st̃: et excel¬
lentes in argum̃tis fabulaꝵ ad
ueritatis ymagnie fictis. Come¬
di appellati sũ a loco: qr curtũ pa¬
gos agebant. Quos greci comas
appellant. sũ a comessatõne. So¬
lebant enĩ post cibũ hoĩes ade
gici res publicas sũ regũ hysto¬
nas. Item tragicoꝵ argum̃ta ex
rebus luctuosis st̃: comicoꝵ ex re¬
bus letis. Duo aũt st̾ genera co¬
micoꝵ id est. ueteres ⁊ noui.
Ueteres qui et iocoridiculares ex
nal uł alii. Du enĩ uniu̾soꝵ de¬
licta corripiũt neg uetubat᷑ eis¬
ip̃m pessimũ quẽq describere nͣ
hendere. uñ et nudi pugũt᷑: eo
qd̾ per eos uicia singła demidentur
Satirici aũt clicti st̃ sũ ꝙ pleui sit
omĩ facũclia. sũ sacuritate ⁊ copi¬
a. De plurib ciĩ simul rebꝰ loꝯ¬
tur. sen ab illa lance que diu̾sis
frugũ. uł pomoꝵ generibꝰ ad tẽ¬

Expanded text:
Unde et lyra dicta. Tragoedi dicti, quod initio canentibus praemium erat hircus, quem Graeci τράγος vocant. m honorem adepti sunt, excellentes in argumentis fabularum ad veritatis imaginem fictis. Comici appellati, sive a loco, quia circum pagos agebant, quos Graeci comas vocant: seu a comessatione. Solebant enim post cibum homines venire gici vero res publicas et regum historias. Item tragicorum argumenta ex rebus luctuosis sunt: comicorum ex rebus laetis. Duo sunt autem genera comicorum, id est, veteres et novi. Veteres, qui et ioco ridiculares extnalis vel alii. Hi enim universorum delicta corripiunt, nec vitabatur eis pessimum quemque describere, nec hendes vitia singula denudentur. Saturici autem dicti, sive quod pleni sint omni facundia, sive a saturitate et copia: de pluribus enim simul rebus loquuntur; seu ab illa lance quae diversis frugum vel pomorum generibus ad tem
Abbreviated transcription (Latin):
fossoria. Hec apd̾ uet̾es. pẽna uoca¬
but᷑. Utramq aut hñs aciẽ. bipẽnis
Nam bipenis cłr: qd̾ ex utraq ꝑ¬
te heat acuta acie qͣi cluas pẽnas
Pennũ aut antiqͥ acutũ clicebant
uñ et auiũ pẽne qͣi acute et ecce no¬
mẽ qd reẜuauit antiqͥtatẽ: qr ue¬
teres pẽnas clicebãt nõ pimas. ħ
et dolabra qr h̾eat cluo labra nan
securis simpͤ est. Dextral: dert̾e ħ̾ił
Ascia ab astuł dicta: qͣs aligno exi¬
mit. Cuiꝰ chiminutiuũ ẽ asciola. Est
aũt manub̾o breuiet adu̾sa parte
referẽs uł simplice malleũ uł caua¬
tũ uł bicorne rostrũ. ¶ Scalprus
dictꝰ: qd scalpturis et foramunb
sit aptꝰ. qͣi scalforꝰ cuiꝰ chininutiuũ
scalpellꝰ. ¶Cerebra uocata a uer¬
me ligni qͥ nũcupat᷑ terebra: ꝙ̃ gre¬
ci teredona uocãt. Hinc clicta tere¬

Expanded text:
fossoria. Haec apud veteres penna vocafossoria. Haec apud veteres penna vocabatur; utrimque autem habens aciem, bipennis. Nam bipennis dicitur quod ex utraque parte habeat acutam aciem, quasi duas pinnas. Pennum autem antiqui acutum dicebant; unde et avium pinnae, quia acutae. Et ecce nomen quod reservavit antiquitatem; quia veteres pennas dicebant, non pinnas. Haec et dolabra, quod habeat duo labra; nam securis simplex est. Dextralis dexterae habilis. Ascia ab astulis dicta quas a ligno eximit; cuius diminutivum est asciola. Est autem manubrio brevi ex adversa parte referens vel simplicem malleum, aut cavatum, vel bicorne rastrum. Scalprus dictus quod scalpturis et foraminibus sit aptus, quasi scalforus. Cuius diminutivum scalpellus. Terebra vocata a verme ligni, qui nuncupatur terebra, quem Graeci τερηδόνα vocant. Hinc dicta tere
Abbreviated transcription (Latin):
gule. ¶Cõmissura di: tabularũ
q̃ cepit. Nam secare sectare ⁊ seqͥ est
¶Serre aũt aũ nom̃ de sono fcm̃ ẽ.
id est ab stridore serre circiniq usũ:
die qͥdam adolescens muei̾t. que
puerũ dedalꝰ fr̾ matris sue stuclus ꝑ¬
docendũ acceperat. Cuiꝰ pu̾i tm̃ ĩge¬
niũ fert᷑. ut clũ mat̾ie clidende ꝯpẽ¬
diũ q̃reret spinã piscis imitatꝰ. e fe
dacitate. armauit.: ꝙͣ serrã artifices
nũcupant. Pro hꝰ aitis inuẽtõe decu¬
lus magr̃ es ĩuidie liuore ꝑmotus.
precipitẽ puerũ ex arce deiecit. de¬
hinc exulatꝰ cretam abiit ibiq a¬
liꝙͣ cliu fuit ut fabule ferũt. Ex
circulũ. Huiꝰ motus duplicata line¬
a fit. q̃ simplex per lõgitudinẽ ex¬
tensa fu̾at. ¶Punctꝰ. ũt ĩ medio
circini: centũ. iuĩt a grecis cłr. ĩ cuiꝰ
mediũ cũcta conuergũt. ¶ Secirris
uocatur: eo qd̾ ea arbores succidũt᷑
qͣsi succurris. Ite securis: qͣi semicu¬
ris. qd̾ ex una parte acuta ẽ: ex alt̾a¬

Expanded text:
gulae. Commissura dicitur tabularum quae coeperit; nam secare sectare et sequi est. Serrae autem nomen de sono factum est, id est ab stridore. Serrae circinique usum Perdice quidam adolescens invenit, quem puerum Daedalus frater matris suae studiis perdocendum acceperat. Cuius pueri tantum ingenium fertur ut, dum materiae dividendae conpendium quaereret, spinam piscis imitatus e ferdacitate armavit, quam serram artifices nuncupant. Pro cuius artis inventione Daedalus magister ejus, invidiae livore permotus, praecipitem puerum ex arce dejecit. Dehinc exsulatus Cretam abiit, ibique aliquandiu fuit, ut fabulae ferunt. Ex circulum. Hujus modus duplicata linea fit, quae simplex per latitudinem extensa fuerat. Punctus autem in medio circini, centrum a Graecis dicitur, in cujus medium cuncta convergunt. 11. Securis vocatur, eo quod ea arbores succidantur, quasi succuris. Item securis, quasi semicuris. Ex una
Abbreviated transcription (Latin):
acobus zebedei ap̃re cogno¬
derũ pr̃e secuti st̃. Hu st̾ filiito¬
iitrui: qͥ ⁊̃ boçanerges. ex fir̾ta¬
te.⁊ magnituline fidei noĩat ⁊̾
Hic est. iacobus filiꝰ zebedei fra¬
ter iohis: qui post ascentõns em
diũ ab herode manifestat᷑ occisꝰ.
acob alfei ob clistinctõe .ui.¬
mentũ gͥ ambo a pr̃c sũpserunt.
Iste enĩ iacebꝰ minor qͥ in euͣngłio

Expanded text:
ei a patre cognoverum patrem secuti sunt. Hi sunt filii tonitrui, qui etiam Boanerges ex firmitate et magnitudine fidei nominati sunt. Hic est Iacobus filius Zebedaei, frater Iohannis, qui post ascensionem Domini ab Herode manifestatur occisus. Iacobus Alphaei ob distinctionem mentum igitur ambo a patre sumpserunt. Iste est Iacobus minor, qui in Evangelio
Abbreviated transcription (Latin):
simp᷑ accppiũt. qd̃ symon id ẽp
trus filiꝰ sit ioh̾is: uixta illam
ligis me: i uolũt scͥptoꝵ uiciode¬
pͣuatũ. ut ꝓbario hanna hoc est
filio ioħis: bariona scͥptũ sit. uni
detracta sillaba. Iohanna an̾t n¬
⁊ symon bariona. Symon ãt hie¬
aulus hebreo sermone tẽpri¬

Expanded text:
iter accipiunt, quod Simon, id est, Petrus filius sit Joannis, juxta illam diligis me? et volunt Scriptorum vitio depravatum, ut pro Barjoanna, hoc est, filium Iohannis, Barione scriptum sit, una detracta syllaba. Iohanna autem inet Simon Bariona: Simon autem Heaulus Hebraeo sermone temp
Abbreviated transcription (Latin):
tur hoc enĩ nom̃ eoꝵ indicͣt
Nam sic̃ grece angłi latine nũ¬
cii uocantur: ita grece apłi lati¬
ne missi nũcupant᷑. ¶ Ip̃os enĩ
misit xp̃c euͣngelizare per uniu̾¬
sũ nũclũ: ita ut qͥda ꝑsas in¬
dosq penetrarẽt docentes gs̃ ⁊
facientes ĩ noĩe cdñi iħu xͥ mag¬
na ⁊ increclibilia miracła. ut at¬
testantib signis ⁊ ꝓcligiis cre¬
deretur ilł in hus que clicebãt
et uiderãt. Hñt at pleriq ex
etrus a petra nom̃ accepit
tra. S petrus a petra nomĩ sor¬

Expanded text:
tur: hoc enim eorum nomen indicat. Nam sicut Graece ἄγγελοι, Latine nuntii vocantur, ita Graece apostoli, Latine missi appellantur. Ipsos enim misit Christus evangelizare per universum mundum, ita ut quidam Persas, Indosque penetrarent, docentes gentes, et facientes in nomine Christi magna et incredibilia miracula, ut, attestantibus signis et prodigiis crederetur illis in iis quae dicebant et viderant. Habent autem plerique ex Petrus a petra nomen accepit,tra, sed Petrus a petra nomen sor
Abbreviated transcription (Latin):
młtaq editone ouiũ et bouũ
ꝙ fũs erat res in pecore et in lo¬
oꝵ possessionib ex quo pecinio¬
si et locupletes nocabant᷑. Libul
gieui: et longi tpr̃is. Longani¬
mis. sũ magnannirꝰ eo qd̃ nullis
pissionib perturbatur. S ad uni¬
uersa sustinenda paciens ẽ cui ꝯ¬
tranus est pusillanimis angustꝰ
et in nulla tribulatõne sb̃sistens.
ter insipiens est. Leuis ab incostã¬
aam uagatonis appellatus.q le¬
ui motu m̃tis. nĩc ista nũc illa
desiderat. Lubricus ab eo ꝙ lab̾r
Labens int̾cłũ uelor. ut lab̾e nĩ¬
plia polo. et labe penus. cursu eĩ
lapsus celerior est. Latro inses¬
sor uaꝵ a latendo cdictus. Leliꝰ
ait latro est. qͣi lato. Alat̾e enĩ¬
et insidiator uie. Lanista gładi¬
tu id est carnifer tusca lingͣ
arinib uł aferis.: q̃ solent la¬
cerando ꝓuocare. Leno cõsili a¬
tor stupͥ eo qd mentes miẜoꝵ:
blandiatur. & delinendo sedu¬
cat. Tibidinosus clictus a libero¬
xuriosus. qͣi solutus in uolupta¬

Expanded text:
ultaque editione ovium et boum, quod tunc erat res in pecore et in locorum possessionibus: ex quo pecuniosi et locupletes vocabantur.' Libegi aevi et longi temporis. Longanimis, sive magnanimis, eo quod nullis passionibus perturbatur sed ad universa sustinenda patiens est. Cui contrarius est pusillanimis, angustus et in nulla tribulatione subsistens, ter insipiens. 159. Levis, ob inconstantiam vagationis appellatur, quia levi motu mentis nunc ista, nunc illa desiderat. Lubricus, ab eo quod labitur. Labens, interdum velox, ut: Labere nympha polo, et labere pennis. Cursu enim lapsus celerior est. 160. Latro, insessor est viarum, a Latendo dictus. Aelius autem: Latro est, inquit, latero, ab latere, insidiator viae. Lanista, gladiator, id est, carnifex Tusca lingua a canibus, vel a feris, quae solent lacerando provocare. Leno, conciliator stupri, eo quod mentes miserorum blandiat, et deliniendo seducat. Libidinosusxuriosus, quasi solutus in volupta
Abbreviated transcription (Latin):
uiciũ est: huc atq illuc currere:
aut affluere aque sũpto uit̾o. S
poete iam hoc genus noĩs ꝓfusio¬
ris usurpant. Languidus. Luri
a pruritu ninuo ip̃iꝰ scabici ip̃iꝰ¬
uocatus: Uñ et. ꝑ .p. scͥbi plebet.
Luscus qd l ex parte. ut sciat. sic̃
lusciliosus qui uespere nicħ uidet.
Luscos codicos clixer̃t antiqͥ. Uñ
et cielopas codicos legimꝰ clictos
qd̾ unũ ocłm huisse phibentur.
Lotus lautus: id est mũcdus. Lu¬
pa meretͥr a rapacitate uocata
qd ad se rapiat miseros et appre¬
hendat.

Expanded text:
vitium est huc atque illuc currere, a fluore aquae sumpto vitio. Sed poetae jam hoc genus nominis pro furiosis usurpant. 163. Languidus . . . a pruritu nimio ipsius scabiae dictus, unde et per P scribi debet. Luscus, quod lucem ex parte sciat, sicut luscitiosus, qui vesperi nihil videt. Luscos coclites dixerunt antiqui, unde et Cyclopas Coclites legimus dictos, quod unum oculum habuisse perhibentur. Lotus, lautus, id est mundus. Lupa, meretrix, a rapacitate vocata, quod ad se rapiat miseros et adprehendat.
Abbreviated transcription (Latin):
cia q̃ int̾ pͥma grãmaticoꝵ stu¬
clia cognoscuntur. Sũt autẽ¬
hec. Cacenphaton. tantologia
eclipsis. acirologia. Macrologia
pisologia. pleonasmos et his
similia. At contra or̾onez ex¬
collit et exorna energia. Anti
ꝙͣ clix̾it iutsligi facit. Ut si cli¬
cas ad gliam scipionis ascẽdet
tudinem imagnus suggerit.
huic ꝯͣria uurtus est uerb̾ ninu¬
creꝙ que natura sua magna st̃¬
xi. de figuris uerboꝵ et sentenci

Expanded text:
 studia cognoscuntur. Sunt autem Cacemphaton, Tautologia, Ellipsis, Acyrologia, Macrologia, Perissologia, Pleonasmos et his similia. At contra orationem extollit et exornat †energia tum† quam dixerit intellegi facit; ut si dicas: 'Ad gloriam Scipionis ascendit'tudinis imaginem suggerit. Huic contraria virtus est, verbis minuere quae natura sua magna sunt. De figuris verborum et sententi
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ante ꝙͣ. antixp̃e appareat: uirtutes ab
ecc̃a et signa cessabunt: qͣtenꝰ eam qͣi ab¬
iectore ꝑseqͣtur audacius. ¶ Ob hanc uti¬
litatem cessabunt sb̃̾ antrep̃o ab ecc̃a mira¬
cła et untutes: ut per hoc sc̃oꝵ clareat pa¬
ciencia: et reꝓboꝵ qui scandalizabunt᷑ leui¬
tus ostendatur. et perseinũ audacia fero¬
cior efficiatur.

Expanded text:
4. Antequam Antichristus appareat, virtutes ab 4. Antequam Antichristus appareat, virtutes ab Ecclesia, et signa cessabunt, quatenus eam quasi abjectiorem persequatur audacius. Ob hanc utilitatem cessabunt sub Antichristo ab Ecclesia miracula et virtutes, ut per noc et sanctorum clareat patientia, et reproborum, qui scandalizabuntur, levitas ostendatur, et persequentium audacia ferocior efficiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
signoꝵ ꝓpt̾ fidem genciũ nit̾endam
fidem oruaudam. et tñ in ip̃is apłis plus
erat ninabił uirtus operũ: ꝙͣ uirtus sig¬
noꝵ. Ita mĩc et in ecc̃a plus est bñ uuiere
ꝙͣ signa face. Q̾ uunc ecc̃ei non ea miracu¬
la facit que sb̾ apłis faciebat: ea cã ẽ qr tt̃
oporcelut mundũ miracuł credere. ninc
uero iam credentẽ o bonis operib corusca¬
re. Nam id̾o tunc signa faciebant ext̾rꝰ.
ut int̾ius fides roboraretur. Iam in fide
miracłã quicũq requint uanam głiam
ut laudetur quent. Scͥptũ est enĩ: Lingue
in signũ st̃ nõ fidelib s infidelib. Ecce
signũ nõ est fidelib necessanũ qui iam cre¬
diderunt. s infidelib: ut ꝯu̾tant᷑. Nam
paulus pro nõ credenciũ infidelitate pr̃ez
publii. de infirmitate febriũ uirtutib cu¬
rat. Infirinitatẽ u̾o timotheũ fidelẽ: nõ
orone s medicinałr temperat ut noueris
miracula. ꝑro increduł nõ fidelib fieri

Expanded text:
 gentium nutriendam, fidem ornandam. Et tamen in ipsis apostolis plus erat mirabilis virtus operum quam virtus signorum. Ita et nunc in Ecclesia plus est bene vivere quam signa facere. 2. Quod nunc Ecclesia non ea miracula faciat quae sub apostolis faciebat, ea causa est, quia tunc oportebat mundum miraculis credere, nunc vero jam credentem oportet bonis operibus coruscare. Nam ideo tunc signa fiebant exterius, ut interius fides roboraretur. 3. Jam in fide miracula quicunque requirit, vanam gloriam, ut laudetur, quaerit. Scriptum est enim: Linguae in signum sunt, non fidelibus, sed infidelibus . Ecce signum non est fidelibus necessarium, qui jam crediderunt, sed infidelibus, ut convertantur. Nam Paulus pro non credentium infidelitate patrem Publii de infirmitate febrium virtutibus curat , infirmantem vero Timotheum fidelem, non oratione, sed medicinaliter temperat, ut noveris, miracula pro incredulis, non pro fidelibus fieri.
Abbreviated transcription (Latin):
quasi sb̾ prima centuria. tñ stricti
etiam ip̃i et in specuł positi ĩ bello
st̾. ut si prima defecerit. isti quos
ib̃ se dremiꝰ laborantib primis sub¬
ueniãt. Uñ ad insicliand̾ ponit᷑ sb̾¬
centuriatus: qͣi arimis dolosis ins
los sibi. id est fasciculos stipules
herbe alicꝯ pro signis faciebat.
signo manipulares milites appes
niplos. ¶Turma .xxx. eqͥtes su
Bomani enĩ eqͥtes in una tubu
.ccc. fuerũt. De singłis enĩ ceturs
decem dabant᷑ ⁊ fiebat turma.
ꝯiuratõ. sacraientũ in quo pꝰ
electõnez iurat unꝰ quisq miles
se nõ reced̾e a milicia nisi post sti

Expanded text:
quasi sub prima centuria: tamen structi quasi sub prima centuria: tamen structi etiam ipsi et in speculis positi in bello sunt; ut si prima defecerit, isti, quos sub se diximus, laborantibus primis subveniunt. Unde et ad insidiandum ponitur subcenturiatus, quasi armis dolosis instlos sibi, id est fasciculos stipulae vel herbae alicuius pro signis faciebant, a quo signo manipulares milites cognomniplos. Turma triginta equites sunt. Romani enim equites in una tribu trecenti fuerunt. De singulis enim centurdecem dabantur, et fiebat turma. conjuratio. Sacramentum, in quo post electionem juravit unusquisque miles se non recedere a
Abbreviated transcription (Latin):
cliurne sũt uigilie nosturne: uñ
et uigiles. ¶Uelites erant apd
romanos genꝰ milicie: a uolitã¬
do uocati. Lecti enĩ agilitate iuue
nes cũ armis suis pꝰ terga eqͥtũ ꝯ¬
sedebant: ⁊ mox cũ ad hostes uẽ¬
tũ ẽet equis desiliebant. et cõtinuo
pelites ip̃i ex alia ꝑte equitib ꝑ
quos aduecti fuerant dimicanti¬
bał retroacti. Cũ regi ia a sins nõ
possent fabrili scalpro int̾ aures
ad acto necabant᷑. ¶Castra sunt¬
uͥ milites stant. dicta aũt castra:
qͣsi casta: uł ꝙ ibi castraret᷑ libido
Nam nũꝙͣ hus int̾erat młr. Mi
ticia. qͣiͣ negociũ młtoꝵ aut amo
re reꝵ qͣi molecia. ¶Legio sex mi¬
liũ armatoꝵ est ab elctõne uoca¬
ta. qͣi lecti. id est arinis electi.¬
¶ Proprie aũt macedonũ. phalanx
tas. ¶ Centurio aũt ꝑs ex̾citus¬
est in centenos milites diuisa Uñ
et qui hus presũt centuriones cli¬
cuntur. Subcenturiti uero nõ qͥ
in pͥma: s qͥ in sccła centuria sũt.

Expanded text:
diurne sunt, vigilie nocturne, unde et vigiles. Velites erant apud Romanos genus militie, a volitando vocati. Lecti enim agilitatnes cum armis suis post terga equitum sederent et mox, cum ad hostem uentum esset, equis desilirent et continuo pedites ipsi, ex alia parte equitibus per quos aduecti fuerant dimicanti retroacti cum regi iam a suis non possent, fabrili scalpro inter aures adacto necabantur. ubi miles steterit. Dicta autem ‘castra’ quasi casta, vel quod illic castraretur libido; nam numquam his intererat mulititia, quasi negotium multorum; aut a mole rerum, quasi moletia. Legio sex milium armatorum est, ab electo vocata, quasi lecti, id est armis electi. Proprie autem Macedonum phalanx,tas. Centuria est pars exercitus in centenos milites divisa. Unde et qui his praesunt centuriones dicuntur. Subcenturiati vero sunt, non qui in prima, sed qui in secunda centuria sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
meris suis restituũtur. s ⁊ qͥ dese¬
rũt ex̾citũ ad hostes tͣnͣseuntes:⁊
eo qui est clucturꝰ eos. sic̾ trãscͥpti
uocantur. cũ de alia in alia legio¬
nem transeũt. et inde tnscͥpti qͥa
noĩa dant ut transcͥbant᷑. Obtio¬
nes clicti qd̾ sint electi: Nã obta

Expanded text:
meris suis restituuntur. Sed et qui desemeris suis restituuntur. Sed et qui deserunt exercitum ad hostes transeuntes, et eo qui eos ducturus est, sicut transcripti vocantur cum de alia in aliam legionem transeunt; et inde transcripti, quia nomina dant, ut transcribantur. Obtiones dicti, quod sint electi. Nam optar
Abbreviated transcription (Latin):
multos milicie labores qͥetis suf¬
fragiũ consecunt᷑. E questres mi¬
lites dicti: eo qd̾ equos sedeant. It
militãt illi in equest̾ ordine. ¶Li¬
rones ch̃r fortes pueri qͥ ad mili¬
habiles existũt. ¶Hu enĩ nõ ex so
la professione natiuitatis: S ex
aspectu et ualitudine corporis cxi¬
timant᷑. Uñ et tirones clicti. Qͥq
añꝙͣ sacram̃to probati st̃: milites
non st̃. Romane aũt nulicie moᷤ
fuit: pubes p̾mo ex̾ceri arinis. Nã
serto decimo anno tirones nulita¬
bant: qd̾ ⁊̃ solo sb̾ custodib age¬
bant. De quib uirgiliꝰ. et pͥme¬
uo flore iuuentꝰ. Seruos sane nũ¬
ꝙͣ militasse ꝯstat nͥ ẜuitute depo¬
sita: excepto hanibał tp̃r cũ pꝰt
cannense prelium in tanta ueces¬
sitate fuissent romani. ut ne li
sertis militarib / officiis euagabã¬
tur. ¶ Hii mn alios numeros mi¬
licie nom̃ clare ꝓhib̾ent᷑. S si nõ
magni tpr̃is culpã ꝯͣxerũt cesinu¬

Expanded text:
multos militiae labores quietis sufmultos militiae labores quietis suffragium consequuntur. Equestres milites dicti quod equo sedeant. Item militat ille in equestri ordine. Tirones dicuntur fortes pueri, qui ad milihabiles existunt. Hi enim non la professione nativitatis, sed ex aspectu et valitudine corporis existimantur. Unde et tirones dicti, qui antequam sacramento rogati sint, milites non sunt. 37. Romanae autem militiae mos fuit puberes primo exerceri armis. Nam decimo sexto anno tirones militabant, quo etiam solo sub custodibus agebant, de quibus Virgilius: Et primaevo flore juventus. 38. Servos sane nunquam militasse constat, nisi servitute deposita, excepto Annibalis tempore, cum post Cannense praelium in tanta necessitate fuissent Romani, ut ne libsertis militaribus officiis, evagantur. Hi in alios numeros militiae nomen dare prohibentur, sed si non magni temporis culpam contraxerint, caesi nu
Abbreviated transcription (Latin):
uocatist: ꝓ eo qd̾ sic̾ patres fi¬
lus. itai ꝑrouideãt rei publice.
PDrefecti dicti: qd̾ pretoria po¬
tẽstate presint pretores. Idẽ qͥ
et prefecti: qͣi p̃positores. Presi¬
tes uo dicti: q alicuiꝰ loci tutelã
presidiałr tenẽt. ¶Tribum uo¬
cuti. qd nulitib seu plebib iura
tubuũt. ¶Chuliarchi st̃. qͥ mille
presũt. quos nos millenarios nũ¬
cupamꝰ. et est grecuz nom̾. Cen¬
militib. Sicut quĩqͣgenarii qr in
capite st̃ qͥnqͣginta militũ sic̾ cle¬
cani ab eo ꝙ decem militib fe pre¬
ferũtur. ¶Miles dictus: qr uiille
erant: ante in num̾o uno. ł quia
unus est. ex nulle electus. ¶Ro¬
mulus aũt pͥmꝰ ex ppło mlites
supsit et appellauit. ¶Lib̾ u̾o ꝑͥ¬
les aũt orclinariꝰ cłr: aut exͣ orcłia¬
huc aliꝙ̃ consecutus ẽ graclũ hono¬
lłs. Est enĩ gregariꝰ .i. humił mi¬
licie. Extraordinariꝰ u̾o ẽ: qͥ ob uir¬
tutez promouet᷑ ex orcline. ¶ Eme¬
riti ch̃r ueterani solutiq mlicia.

Expanded text:
vocati sunt, pro eo quod sicut patres filiis, ita provideant rei publice. Prefecti dicti eo quod pretoria potestate presunt. Pretores iidem qui et prefecti, quasi prepositores. Presides vero dicti, qui et alicuius loci tutelam presidialiter tenent. DE cati, quia militibus sive plebibus jura tribuunt. Chiliarchae sunt, qui mille praesunt, quos nos, millenarios, nuncupamus; et est Graecum nomen. Cenmilitibus; sicut quinquagenarii, quia in capite sunt quinquaginta militum; sicut decani, ab eo quod decem militibus praeferuntur. Miles dictus, quia mille erant ante in numero uno, vel quia unus est ex mille electus. Romulus autem primus ex populo milites sumpsit et appellavit. Liber vero prles aut ordinarius dicitur, aut extraordinhuc aliquem consecutus est gradum honoris. Est enim gregarius, id est humilis militie. Extraordinarius vero, qui ob virtutem promovetur ex ordine. Emeriti dicuntur veterani solutique militia,
Abbreviated transcription (Latin):
Nam .xx. et cluob annis tenẽt᷑.
¶E uocatõ clũ ad subitũ bellũ ñ
solũ miles s et cet̾i euocant᷑. uñ
etiam ꝯsul solebat dic̾e qͥ rẽ pub¬
blicaz saluaz ẽe uult me seqͣtur.
Comuratõ est que fit in tumib
qͣndo uicinũ urb̃ ꝑicłm singulos
iurare nõ patit᷑. s repente colligͥ
multitudo et tumultuosa: in ra
ꝯflatur. Hec et tumultucio dr.
agnien. Que forme sũ noĩa ab
hus reb de quib translata st̃ mul¬
tuantur. ¶Acies clicta ꝙ ferio al¬
mata sit: et acumine glalioꝵ.
¶Ercitꝰ multitudo ex uno genere
ab excitatõne belli uocata. ¶Eu¬
neꝰ est collecta in unũ militum
pt diuisionẽ excito. qui postei
se solebant. Iam postea et elas¬
sica nauũ dicta. Nodus ꝓpͥe est
censa peclitũ młtitudo. sicut tur¬
ina equitũ. Nodũ dictũ ꝓpt̾ dif¬
fidaltate: ꝙ uix possit resolui.
cĩtur. Ale aũt equites ob ħ dicti.¬
qr equites tegũt pedites alarũ
uice. Cormia uocant᷑ extremitas

Expanded text:
 annis tenentur. Evocatio dum ad subitum bellum non solum miles, sed et ceteri evocantur. Unde etiam consul solebat dicere, qui rem publicam salvam esse vult, me sequatur. Coniuratio que fit in tumultu, quando vicinum urbis periculum singulos iurare non patitur, sed repente colligitur multitudo et tumultuosa in ira conflatur. Hec et tumultuatio dicitur. agmen, que forma et nomina ab ipsis rebus de quibus translata sunt mutuantur. Acies dicta, quod ferro armata sit et acumine gladiorum. ercitus multitudo ex uno genere, ab exercitatione belli vocata. Cuneus est collecta in unum militum propter divisionem exercitus, qui postea re solebant. Iam postea et classica navium dicta. Nodus proprie est densa peditum multitudo, sicut turma equitum. Nodum autem dictum pro difficultate, quod vix possit resolvi. cuntur. Alae autem equites ob hoc dicti, quia tegunt pedites alarum vice. Cornua vocantur extremitas
Abbreviated transcription (Latin):
cupidita et crudelissimã dũatio¬
nem in ppłis ex̾centes. Pnceps
&̾ clignitatis modo significatu¬
⁊ mͦ orclinis: ut est illd̃ iuirgilia¬
nũ. pͥnceps ardente comecit b¬
pada turms pro pemiꝰ. Dictio
aũt princeps a capiendi sigi¬
ficatone qdđ pͥmꝰ capiat: sic̃ i¬
niceps ab eo ꝙ munia capiat sie
Dux dictus. eo ꝙ sit cluctor eu̾t¬
tus. S nõ statim qͥcũq prina¬
pes uł duces sũt etia regesͥ
ci possũt. In bello aũt incliꝰ cli
cez noĩari ꝙͣ regez. Nam hoc ul¬
men exprimit inc prelio duce
qͥsq bonũ: nõ clixit more consis¬

Expanded text:
cupiditatem, et crudelissimam dominatiocupiditatem, et crudelissimam dominationem in populis exercentes. 21. Princeps et dignitatis modo significatur, et ordinis, sicut est illud Virgilianum: Princeps ardentem conjecit lampada Turnus, pro primus. Dictus autem princeps a capiendi significatione, quod primum capiat, sicut municeps ab eo quod munia capiat. 22. Dux dictus, eo quod sit ductor exercitus; sed non statim quicunque principes, vel duces sunt, etiam reges dici possunt. Icem nominari, quam regem. Nam hoc nomen exprimit in praelio ducenquisque bonum; » non dixit in ore cons
Abbreviated transcription (Latin):
ut int̾ deos referretur qd̾ cesar
trusca lingua ds uocaret᷑. Dũ¬
aũt id octouianus iam cesar ⁊
imperator appellaret᷑ uł augus¬
tus postea uero dũ ludos expoc¬
taret. ⁊ pronũciatũ ẽẽt illi a po¬
pulo ut uocaretur et dñs. statĩ¬
q manu uultuq auerso indeco¬
ras adulatõnes repressit ⁊ dñi
appellatõne ut hõ declinauit.
atq in sequenti dic om̃e ppłm
grauissimo eclicto corripuit:
clñnq se post liec appellari. nec
a liberis quidẽ sius ꝑmsit. s
aũt filiꝰ actie: que nata est des
hanc cãm apud grecos basilen
tinẽt. uñ ⁊ bases coronas hñc
Quanto eiũ qͥsq magis p̃pont
tanto ampliꝰ pond̾e laboꝵ pre
grauatur. Tiranui grece clũ¬
latine et regos. Nam apd̾ uet o
int̾ regez et tur̃ũ nulla dis¬
tõ erat. ut pars mͥ pacis ent
regnant: et tirauni per me tent
t̾raz. Iam postea in usũ accidit.
tirannos uocari pessimos atqi
ꝓbos reges. luxuriose lñatdnis

Expanded text:
ut inter deos referretur, quod aesar, trusca lingua deus uocaretuautem idem Octavianus iam Caesar et imperator appellaretur, vel Augustus, postea vero dum ludos spectaret, et pronuntiatum esset illi a populo ut vocaretur et Dominus, statim manu vultuque averso indecoras adulationes repressit et Domini appellationem ut homo declinavit, atque insequenti die omnem populum gravissimo edicto corripuit, Dominumque se post haec appellari ne a liberis quidem suis permisit. Fuit autem filius Actiae, quae nata eob hanc causam apud Grecos basilei stinent, unde et bases coronas habent. Quanto enim quisque magis preponitur, tanto amplius pondere laborum gravatur. Tyranni grece Latine et reges; nam apud veteres inter regem et tyrannum nulla discretio est, ut: Pars mihi pacis erit regnant, et tyranni obtinent terram . Jam postea in usum accedit, tyrannos vocari pessimos atque improbos reges, luxuriosae dominationis
Abbreviated transcription (Latin):
apd̾ romanos eoꝵ tm̃ pͥꝰ fuit apd̾
quos sũma rei militatis ꝯsisfe̾t
⁊ iceo imperatores dicti: ab impe¬
rando ex̾citui. S dum diu du¬
ces tituł imperatoris fũgerent᷑
senatus censuit ut augusti ce¬
saris hoc tm̃ nom̃ eẽt. eoꝙ is
distingueret᷑ a ceteris genciũ
regib. ꝙ et sequentes se cesa¬
res hactenꝰ usurpauerũt. So¬
l enim fieri ut primi reg̾ no¬
men. etiam reliqui possideanit
sicut apud abbanos ex siliui no¬
mine om̃s reges albanoꝵ siluii
appellati st̃: sicut apd̃ persas.
artarrerses. apd̾ egyptios ꝑto¬
lomei. apd̾ athenienses citropi
de. Augustus ido apd̃ romanos
nom̃ imperii est: eo qd̃ olim au¬
gerẽt rem publica amplificã¬
do. Q̾ nom̃ pͥꝰ senatꝰ octouia¬
ni cesari tradidit: ut qr aux̾at
terras. ip̃o noĩe ⁊ titulo ꝯsecrare¬

Expanded text:
apud Romanos eorum tantum prius fuit apud apud Romanos eorum tantum prius fuit apud quos summa rei militaris consisteret, et ideo imperatores dicti ab imperando exercitui: sed dum diu duces titulis imperatoriis fungerentur, senatus censuit ut Augusti Caesaris hoc tantum nomen esset, eoque is distingueretur a ceteris gentium regibus; quod et sequentes Caesares hactenus usurpaverunt. Solet enim fieri ut primi regis nomen etiam reliqui possideant, sicut apud Albanos ex Silvii nomine omnes reges Albanorum Silviio appellati sunt; sicut apud Persas Arsacidae: apud Aegyptios Ptolomei; apud Atheniensede. Augustus ideo apud Romanos nomen imperii est, eo quod olim augerent rem publicam amplificando. Quod nomen primo senatus Octaviano Cesari tradidit, ut quia auxerat terras, ipso nomine et titulo consecrare
Abbreviated transcription (Latin):
erant consulib. et dicti ꝓcõsules
eo qd̾ uice consuł fũgerent᷑. Sicut
procurator curatoris id ẽ actoris.
E x ꝯsules aũt dicti: ꝙ iam a
consulatu exierũt sũ discesserũt
ꝑacto nicis sue anno. ¶Dictato¬
res quinto amno post reges erpł¬
sos romani sibi creauerũt clũ ge¬
ner carquinii ad iniuria soc̾i iũ¬
clicanda in gentẽ aduersũ romã
collegiss ex̾citum. Hu qͥnquenu
tp̃ris imperio utebant᷑. Plus eĩ
erant honore ꝙͣ consules: qͥ ãm¬
as potestates tenebãt. et clicti
clictatores qͣsi pͥncipes et precep¬
toros: Uñ et magũi ppłi noĩaban¬
tur. uñ et dictatores dñr. ¶Cesa¬
rum uom̃ a uilio cepit: qͥ bello ci¬
uili cõmoto priꝰ romanũ singu¬
larez obtinuit pͥncipatũ. Cesar
tue matris ut̾o prolatus eductus¬
q fuerit uł qd̾ ammi cesarie natꝰ
sit aquo et imꝑatores seq̃ntes
sores ⁊ cesares appellabant᷑. Iuliꝰ
tigine uxit. ut confirmat uir
men iulo. Impator aũt nomen

Expanded text:
erant consulibus, et dicti proconsules eo quod vicem consulis fungerentur, sicut procurator curatori, id est actori. Exconsules autem dicti, quod iam a consulatu exierint, sive discesserint peracto vicis suae anno. Dictatores quinto anno post reges expsos Romani sibi creaverunt, dum gener Tarquinii ad iniuriam soceri vindicandam ingentem adversus Romam collegisset exercitum. Hi quinquennii temporis imperio utebantur. Plus enim erant honore quam consules, qui annuas potestates tenebant. Et dicti dictatores, quasi principes et preceptores. Unde et magistri populi nominabantur. Unde et edicta dicuntur. Cesarum nomen a Iulio cepit, qvili commoto primus romanum singularem obtinuit principatum. Cesar tue matris utero prolatus eductusque fuerit; vel quod cum cesarie natus sit. A quo et imperatores sequentes sones et Caesares appellabantur. Iulius originem duxit, ut confirmat Vergmen Iulo. Imperatorum autem nomen
Abbreviated transcription (Latin):
catũ reguat in homine. S s si adhuc de¬
lectatur atql aĩmũ tencat: ꝓcul clubio
uiderit mulierez ad ꝯcupiscend̾ ea: Iam
mechatus est cam in corde suo. Om̃s in¬
munda pollutõ: formcutõ dr. Quãius
quisq diuersa turpitudinis uolũtate
ꝓstitutur. Ex celectatõnez enĩ foruicã¬
cli uanagignuntur flagicia: quib regnũ
dei claucłr: et hõ a deo separatur. Int̾ cet̾a¬

Expanded text:
ccatum regnat in homine, sed, si adhuc delectetur, atque animum teneat, procul dubio viderit mulierem ad concupiscendam eam, jam moechatus est eam in corde suo . 19. Omnis immunda pollutio fornicatio dicitur, quamvis quisque diversa turpitudinis voluptate prostituatur. Ex delectatione enim fornicandi varia gignuntur flagitia, quibus regnum Dei clauditur, et homo a Deo separatur. 20. Int
Abbreviated transcription (Latin):
Reuersꝰ de palacio regis nõ solũ
aliud in cartis fuit ꝑiit. Et ͦ cͥco
scit clñs luxi meritũ meũ: q nõ
legi eloqͥũ tuũ. S rogo ut q̃cũq
occasio uenerit rescribas mͥ. et
gr̃a u̾bi tui nõ auferas. ut ꝙ ex
m̃o delicto ꝑdidi iteꝵ grã tua
recipiã ⁊ manu sua. Ora ꝓ nob̾
beatissime dñe.
epła braulionis ad ysidorum.

Expanded text:
regis, non solum aliud in chartis fuit, periit. Et idcirco, scit Dominus, luxi meritum meum, quia non perlegi eloquium tuum, sed rogo ut quaecunque occasio venerit, rescribas mihi. Et gratiam verbi tui non auferas, ut quod ex meo delicto perdidi iterum gratia tua recipiam. Et manu sua. Ora pro nobis, beatissime domine. V. BRAULIONIS AD ISIDORUM
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ ꝯstituerũt. et uocaͣ scita
qd̃ ea plebs sciat uł scicitat᷑ ⁊ id¬
tores ppłi ꝯsulendo decreue¬
uł imꝑator ꝯstituit łeclicit
tes et arbitͥ eqͥtatis qͥ institutõ¬
nes ciuił iuris ꝯpoĩtas ediderũt
quib cdifsidenciũ lites ꝯtẽtõnes¬

Expanded text:
stituunt. Et vocata scita, quod ea plebs sciat vel quod sciscitatur et rotores populis consulendo decernuvel imperator constituit vel tes, et arbitri aequitatis, qui institutiones civilis juris compositas ediderunt, quibus dissidentium lites contentiones
Abbreviated transcription (Latin):
slece cognoĩata. Est eĩ ĩ iugis ap¬
eennini montis fica in ꝑte ita¬
le uixͣ mericdiez. ¶ Eturia pars
icailie clicta: qd̃ eiꝰ fines tende
antea unam tm̃ tyberis ripam
tenebat. Alii eturia clictã ab
etrusco principe putãt. Idẽ et
tẏrrema a tyrreno lidii fr̃e qui
ex sorte cũ ppłi parte clemconia
uenit ad italiam. Hec ẽ ⁊ tuscia
s tuscia dic̾e nõ debemꝰ: q nũꝙͣ

Expanded text:
s Appennini montis sita, in parte Italiae juxta Meridiem. 22. Etruria pars iae dicta, quod ejus fines tendebantea unam tantum Tiberis ripam tenebant. Alii Etruriam ab Etrusco principe putant. Item et Tyrrhenia a Tyrrheno Lydii fratre, qui ex sorte cum populi parte de Maeonia venit ad Italiam. Haec est et Tuscia, sed Tusciam dicere non debemus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
orente oitus danubii cliuigitur
aseuro u̾o tracia a mericlie mace¬
ana ab occasu ist̾e copulat᷑. Pt
pessiam aũt pannonia est: inde
icuis ager frigidus. ⁊ pascus
sutuosꝰ. ¶Post ꝙ̃ reticus frugi¬
hus feraꝵ: qͥ excipit galliã ⁊ belgi¬
am. ¶Tracie tyras iaphet filius
ueniens: nomen cdedisse ꝑhibetur
Ali a seuicia incolaꝵ tracia appel¬
latam clixerũt. Huic ab oriente
pontilis et urbs constantinopol
ꝯposita est. A septemtrione uͦ ist̾
obtencłr: ameridie u̾o egeo mari
ioheret. ab occasu: macedonia il
sbiacet. Cuiꝰ regionez olum ber¬
sor ppłi massagete. sarmate. sci¬
the. et alie plurmie natõnes ĩco

Expanded text:
Danubii iungitur, ab Euro vero Thraciae, a meridie Macedoniae, ab occasu Histriae copulatur. Post Moesiam autem Pannonia est. Inde Noricus ager frigidus et parcius fructuosus. Post quem Raeticus frugibus ferax, qui excipit Galliam Belgicam. Thraciae Thiras Iaphet filius veniens nomen dedisse perhibetur: alii a saevitia incolarum Thraciam appellatam dixerunt. Huic ab oriente Propontis et urbs Constantinopolis opposita est, a septentrione vero Ister obtenditur, a meridie vero Aegeo mari adhaeret, ab occasu Macedonia illi subiacet. Cuius regionem olim Bessorum populus Massagetae, Sarmatae, Scythae et aliae plurimae nationes inc
Abbreviated transcription (Latin):
pellauerũt. ¶ Patria au̾t uocr
qd cõmunis sit om̃iũ qͥ in ca m¬
triti st̃. ¶ Terram aũt significi¬
ras uero singulas partes ut af¬
frica italia cadem et loca. Nam
loca terre et spacia: in orbe traꝵ
multas in se continẽt ꝓuincias
Sic̾ in corpore locus est ꝑs est u¬
na multa in se contineus subra
sicut et clomꝰ młta hñs in se cu¬
bilia sic t̾ra et loca clũr t̾rarũ
spacia qiuoꝵ partes st̃ ꝓĩcie.¬
sicut in asie frigia. in galacian¬
cia. in hispania betica. Nã asiu
Troia regio frigie est. Iliũ cu¬
tas troie. Item regiones: ꝑtes
uocat sicut in frigia tidia. sicur
ini galatia cantabria austuria
¶A rectorib aũt regio nũcupa
ta: cutꝰ partes t̾ritoria st̃. Tem¬
toriũ aũt uocatũ: qͣsi tauritor¬
um tritũ bob̾: et aratro. Anti
enĩ sulco clucto: et possessioni
et t̾ritoriũ limites cdesignabã

Expanded text:
pellaverunt. Patria autem vocata pellaverunt. Patria autem vocata quod communis sit omnium, qui in ea nati sunt. 20. Terram autem significaras vero singulas partes, ut Africa, Italia; eadem et loca. Nam loca, et terrae spatia in orbe terrarum, multas in se continent provincias, sicut in corpore locus est, pars una multa in se continens membra, sicut et domus multa in se habens cubicula; sic terrae et loca dicuntur terrarum spatia, quosicut in Asia Phrygia, in Gallia Raetia, in Hispania Baetica. Nam Asia Troia regio Phrygiae, Ilium civitas Troiae. Item regiones partes vocat, sicut in Phrygia Troia; sicut in Gallicia Cantabria, Asturia. A rectoribus autem regio nuncupata est, cuius partes territoria sunt. Territorium autem vocatum quasi tauritorium, tritum bubus et aratro. Antiqui enim sulco ducto et possessionum et territoriorum limites designabant.
Abbreviated transcription (Latin):
ortũ soł. alt̾a cuta occasũ ĩma¬
ritama. Extra tres aũt partes
orb̃ qͣrta pars tnͣs oceanũ ĩt̾ior
incognita nob̾ est. In cuiꝰ finibꝰ
antipodas fabulose inhitare ꝓ¬
clunt᷑. Pxima aũt hispanie:
mauritania est. cleinde numi¬
clia inde regio cartaginẽsis pꝰt
ꝙͣ getulia accipiniꝰ post eã ethi¬
opiam inde loca exusta soł ar¬
dorib. ¶ Scienclũ sane qd q̃dã
prouuicie primũ cle noĩe ans¬
toris appellate st̃: postea a ꝓiũ¬
cia gentis nom̃ sit factũ. Nam
ab italo itali. ⁊ rursus ab ita¬
liaitalis et sic utimͣ ip̃a noĩa
gentis quom fuit ip̃m nomẽ
siuctoris. Inde diriuatũ est no¬
m̃ prou̾uicie ex quo acciclit
dex uno hoĩe noĩari et ciuitatẽ
⁊ regionẽ ce gentez. Puicie q¬
ex cã uocabulũ acceperũt. Prm¬
cipatꝰ nãꝙ gencium qͥ ad res
alios ptinebant cũ in usũ suu
romani uincendo redigerẽt. p¬
cul positas regiones ꝓuĩcias ꝓy¬

Expanded text:
ortum solis, altera circa occasum in Maortum solis, altera circa occasum in Mauretania. Extra tres autem partes orbis quarta pars trans Oceanum interior incognita nobis est; in cuius finibus Antipodes fabulose inhabitare produntur. Proxima autem Hispaniae Mauretania est, deinde Numidia, inde regio Carthaginensis, post quae Gaetuliam accipimus, post eam Aethiopiam, inde loca exusta solis ardoribus. Sciendum sane quod quaedam provinciae primum de nomine auctoris appellatae sunt; postea a provincia gentis nomen est factum. Nam ab Italo Italia, et rursus ab Italia Italus; et sic utimur ipsa nomina gentis, quomodo fuit ipsud nomen auctoris, unde derivatum est nomen provinciae. Ex quo accidit ex uno nomine nominari et civitatem et regionem et gentem. Provia vocabulum acceperunt. Principatus namque gentium, qui ad reges alios pertinebat, eum in ius suum Romani vincendo redigerent, procul positas regiones provincias ap
Abbreviated transcription (Latin):
na fuit. qͦs sola fuit nũc ĩclia
ꝑturit. ¶Garamantis regioni
capud: grama oppidũ fuit. Est
aut in cirenesem et ethiopiam
uͥ fons est. qui friget calore dia
et cal frigore noctis. ¶ Aethiopĩ
clicta a colore ppłoꝵ quos solis
ncinitas torret. Deniq uim
sideris ꝑclit hominũ color. Est
Circa aũt occiluũ montuosa est¬
in mecho arenosa est. ad oriẽta¬
leni u̾o plagam cleserta. Cinus
situs ab occiduo athlantis mõ¬
tis ad orientalem usq in egyp¬
ti fines porrigͥ. a meridie ocea¬
no a septentrione nilo flumi¬
ne claucłr plurimas hñs gñs
cliuerso uultu et monstruosa
sp̃̾e horribiles ferarũ qͦ et serpẽ¬
tum referta est młtitucline. Il¬
luc qͥppe rinocerota bestia ⁊ ca¬
meleo parlus. lasiliscus dra-¬
chones ingentes ex quoꝵ cere¬
bro gemine extralũtur. Iacĩc¬
tus quoq et crisoprassus ibi re¬
periũt᷑ ciiamoniũ ibi colligr̃
Due aũt st̃ ethiopie. una cuta

Expanded text:
na fuit, quos sola nunc India na fuit, quos sola nunc India parturit. Garamantis regionis caput Garama oppidum fuit. Est autem inter Cyrenensem et Aethiopiam, ubi est fons qui friget calore diei et calet frigore noctis. Aethiopia dicta a colore populorum, quos solis vicinitas torret. Denique vim sideris prodit hominum color; est Circa occiduum autem montuosa est, arenosa in medio, ad orientalem vero plagam deserta: cuius situs ab occiduo Athlantis montis ad orientem usque in Aegypti fines porrigitur, a meridie Oceano, a septentrione Nilo flumine clauditur; plurimas habens gentes, diverso vultu et monstruosa specie horribiles. Ferarum quoque et serpentium referta est multitudine. Illic quippe rhinoceros bestia et camelopardus, basiliscus, dracones ingentes, ex quorum cerebro gemmae extrahuntur. Iacynthus quoque et chrysoprasus ibi reperiuntur; cinnamomum ibi colligitur. Duae sunt autem Aethiopiae: una circa
Abbreviated transcription (Latin):
utania uocata: a colore ppłoꝵ
Greci enĩ nigrũ mauron uocãt
Sicut enĩ gallia a candore ppłr
ita mauritama a nigro colore¬
nom̃ sortita est. Cuiꝰ ꝓuĩcia pͥ¬
ma: maurritania sitifensis est
que sitifiti hũit oppidũ: a quo
et uocabłm traxisse regio ꝑhi¬
becur. ¶Mauritania cesariẽ
fuit. et nom̃ ꝓuincie ex ea cla¬
tum. Utreq igit᷑̾ prouincies
comũcte ab oriente numiliã
hñt. a septemtrione mare ing¬
nũ. ab occasu maluã flum̃. a
mericlie montẽ astrixam. qui
renas iacentes usq ad oceanũ.¬
¶ Mauritania tinguitana a
tingui inetropolitana huiꝰ ꝓ¬
ũcie cruitate uocata ẽ. H ul¬
tima affrite exsurgit a mõtibꝰ
septem hũs ab oriente flumẽ
malua a septentͥone fretum
gaclicanũ ab occidente oceanũ
athlanticũ. a meridie galaulũ
gentes usq ad occ. aũ hesꝑiũ
pherrantes regio gignens fe¬
ras sumas clracones et strucio¬
nes. olim etiam elefantis ple¬

Expanded text:
itania vocata a colore populorum; itania vocata a colore populorum; Graeci enim nigrum mauron vocant. Sicut enim Gallia a candore populi, ita Mauritania a nigro nomen sortita est. Cujus prima provincia Mauritania Sitifensis est, quae Sitifi habet oppidum, a quo et vocabulum traxisse regio perhibetur. Mauritania vero fuit, et nomen provinciae ex ea datum. Utraeque igitur sibi conjunctae ab Oriente Numidiam habent, a septentrione mare Magnum, ab Occasu flumen Malvam, a Meridie montem Astrixim, qui renas iacentes usque ad Oceanum. Mauretania Tingitania a Tingi metropolitana huius provinciae civitate vocata est. Haec ultima Africae exsurgit a montibus septem, habens ab oriente flumen Malvam, a septentrione fretum Gaditanum, ab occiduo Oceanum Athlanticum, a meridie Gaulalum gentes usque ad Oceanum Hesperium pererrantes: regio gignens feras, simias, dracones et struthiones. Olim etiam et elephantis ple
Abbreviated transcription (Latin):
Nuł ampliꝰ milia. fecunla ole¬
s. iglebis ita ꝓ pinguis: ut iac¬
ħ ibi femina incrementa pene
entesime fruges renascant᷑.
Feugis ubi est keartago magli
pi est et uera affrica. int̾ barani¬
um et numidia sita. a septẽtri¬
one mari siculo iũcta. et a meri¬
he usq ad getuloꝵ regionẽ por¬
nita: cuiꝰ pxima quoq frugife¬
tib plena. atq onagris magnꝰ
in tefto uagantib. ¶ Setulia
aũt affrice ꝑs medit̾ranea ẽ.
inuiclia est ab incolis passim
uagantib sic uocitata qd̾ nullã
certa hẽrẽt sedem. Nam lingͣ
ur incerte secles et uage numi
declũr. Incipͣ aũt a flumine ami¬
sagam zeugitanũ limite clesinit
hũs ab ortu sirtes minores. a sep¬
temtͥone mare qđ intendit sar¬
lima: ab occasu mauritana
ltifensen. A mericlie ethiopum
gentes regio campis ꝑ pinguis
ubi ãt siluestris est: feras ecluc
ibi iugis arclua: equos ⁊ onͣgroᷤᷤ
ꝓcreat eximio etiam marmore

Expanded text:
vel amplius milia, fecunda olevel amplius milia, fecunda oleis, et glebis ita praepinguis ut iacta ibi semina incremento pene centesimae frugis renascantur. Zeugis, ubi Carthago magna. Ipsa est et vera Africa inter Byzacium et Numidiam sita, a septentrione mari Siculo iuncta, et a meridie usque ad Gaetulorum regionem porrecta; cuius proxima quaeque frugifetibus plena, atque onagris magnis in deserto vagantibus. Gaetulia autem Africae pars mediterranea est. Numidia ab incolis passim vagantibus sic vocata, quod nullam certam haberent sedem. Nam lingua eorum incertae sedes et vagae 'numidia' dicuntur. Incipit autem a flumine Amsiga, in Zeugitanum limitem definit, habens ab ortu Syrtes minores, a septentrione mare quod intendit Sariam, ab occasu Mauritaniam Sitifensem, a meridie Aethiopum gentes: regio campis praepinguis, ubi autem silvestris est, feras educat; ubi jugis ardua, equos et onagros procreat. Eximio etiam marmore
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad athlantẽ mõte a septe¬
trionali u̾o ꝑte medit̾raneo in¬
ri coniũcta clauđr. & in gadlita
mauritania. sitifensem. mau¬
⁊ circa soł. ndorez ethiopiã ¶
bia cireuensis in ꝑte affrice pmi
est. a cirene urbe metroꝑoli q̃ est¬
in eiꝰ finibꝰ nũcupata ¶ Huie ab
oriente egyptus est ab occasu fi¬
tes maioros et tragodite. a sep¬
temtͥonc mare libicũ. a meridie
ethiopia et barbaroꝵ uarie na¬
ones et solitudines maccessibi¬
bes q̃ etiam basiliscos ẜpentes
et bernice a regib noĩate sunt.
Est aũt pentapol libie cirenen¬
si adiũcta et eiꝰ finib deputa¬
ta. ¶Tripolitana quoq ꝓu¬
ciam greci lingͣ sua signant ade
nunero triũ magnaꝵ urbul.
oea. sabrete leptis magna. Ho
ht ab oriente sirtes maiores. a
tragoditas a septentͥone mare
atriaticũ. ab occasu bizaicũ. a
meridie getulas ⁊ gramanses
¶Brzacena rogio ex duob¬
puis nobilissimis norũ sorti¬
mposi est. patens passuũ ducen

Expanded text:
usque ad Atlantem montem. A Septentrionali vero parte, Mediterraneo mari conjuncta clauditur, et in GaditanMauritaniam Sitifensem, Mauet circa solis ardorem Aethiopiam. 4. Lybia Cirenensis in parte Africae prima estin ejus finibus nuncupata. Huic ab oriente Aegyptus est, ab occasu Syrtes majores et Troglodytae, a septentrione mare Libycum, a meridie Aethiopia et barbarorum variae nationes et solitudines inaccessibiles, quae etiam basiliscos serpentes et Berenice a regibus nominatae sunt. Est autem Pentapolis Libyae Cyrenensi adjuncta et in ejus finibus deputata. Tripolitanam quoque provinciam Graeci lingua sua signant de numero trium magnarum urbium, Oea, Sabrate, Leptis magnae. Haec habet ab oriente Syrtes majores et Troglodytas, a septentrione mare Adriaticum, ab occasu Byzantium, a meridie Getulos et Garamantes Bysacena regio ex duobus nobilissimis oipoli est, patens passuum ducenta
Abbreviated transcription (Latin):
Sita ẽ. aũt int̾ affricã et galli¬
am. A septẽtrione pireneis mõ¬
tib clausaus reliqͥs partibꝰ ũ¬
diq mari conclusa salpbrita¬
te celi eqͣł om̃iũ frugũ gn̾b
fecunda gemimaꝵ metalloꝵ¬
q copiis clitissima. Int̾fluunt
eam flumina magna betis mi¬
neus iberis et tagus aurũ tra¬
hens ut pactolus. ¶H̾t ꝓuin¬
cias sex. terra conẽsem. carta¬
ginẽsem lusitaniam. gallicia
affrice tingitaniam. Due ãt
st̃ hisꝑanie. cit̾ior q̃ in septẽ¬
trionis plagaz a pireneo usq
ad cartagine porrigit᷑. Ult̾ior
que in meridie ab celtiberis us
que ad gaditanũ fretũ extẽcłr.
Cit̾ior. aũt et ult̾ior dicta: qua¬
si citra et ultra. s citra qͣi cͥca ter¬
sit post hans ulla. hoc est alia
fricus. Alii auĩt epaffũ filiũ io¬
ius qͥ menfũ in egypto condi¬
dit ex cassiota uxore procre.as¬
se filia libia que p̾tea in af¬
frica regnũ possedit. cuiꝰ ex no¬

Expanded text:
Sita est autem inter Africam et GalliSita est autem inter Africam et Galliam, a septentrione Pyrenaeis montibus clausa, a reliquis partibus undique mare conclusa, salubritate caeli aequalis, omnium frugum generibus fecunda, gemmarum metallorumque copiis ditissima. Interfluunt eam flumina magna: Baetis, Mineus, Iberus et Tagus aurum trahens, ut Pactolus. Habet provincias sex: Tarraconeginiensem, Lusitaniam, Galitiam, Africe, Tingitaniam. Et sunt due Hyspanie: citerior, que in septentrionali plaga a Pireneo usque ad Cartaginem porrigitur; ulterior, que in meridie a Cque ad Gaditanum fretum extenditur. Citerior autem et Ulterior dicta, quasi citra et ultra; sed citra, quasi circa tersit post hanc ulla, hoc est, aliafricus. Alii aiunt Epaphum Jovis filium, qui Memphim in Aegypto condidit, ex Cassiopa uxore procreasse filiam Lybiam, quae postea in Africa regnum possedit, cujus ex no