comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
amalo. secundũ faciendi bonum:
t̾cium consequendi bom oꝑis p̃¬
ciculq deprimentes. malieste mẽ¬
geesunenti panem cuum: oꝑis
boni ẽ actio. In eo uero qd̾ subiũ¬
git. tunc erumpet matutiuũlumẽ
cuuĩ. oꝑio boni est retributio. Ergo
non profic̾ bonumi: nisi correctu
fuerit malum. nec pot̾ri quisꝙͣ ad
contemplationẽ dei profice̾: insi
se prio in bonis stirouerit actib.
excerc̃e. Multis medis terret deꝰ ssõ
hominesut uł sero comu̾tantur
atq ex inde magis erubescant. qd̾
tamdui expectati sunt ut redirẽt.
Nam nunc minis nũc plagis. nc̃
reuelationib quoglam ꝯcucit. Ut
qui uoluntate com̃ti despicut.
cõmoti tetrorib coraigantur. ple¬
riq ex solamentis deuocione ꝯuer¬
tuntur ad deum. nõnulli uero coac¬
ti plagis conuertutur: quiex de¬
uocione nẽ conu̾tebant᷑. iuxta ca¬
pitulũ palim dicentis. In cͥamo ⁊
et frerio maxillas eorum costrĩges.
qui non a dpximant adte. Pleri¬

Expanded text:
rigendi a malo; secundus, faciendi bonum, tertius, consequendi boni operis prciculos deprimentes , mali est emenge esurienti panem tuum, operis boni est actio. In eo vero quod subjungit: Tunc erumpet matutinum lumen tuum, operis boni est retributio. Ergo non proficit facere bonum, nisi correctum fuerit malum. Non poterit quisquam ad contemplationem Dei proficere, nisi se prius in bonis studuerit actibus exercere. 8. Multis modis terret Deus homines, ut vel sero convertantur, atque exinde magis erubescant, quod tandiu exspectati sunt ut redirent. Nam nunc minis, nunc plagis, nunc revelationibus quosdam concutit, ut qui voluntate converti despiciunt, commoti terroribus corrigantur. 9. Plerique ex sola mentis devotione convertuntur ad Deum; nonnulli vero coacti plagis convertuntur, qui ex devotione non convertebantur, juxta capitulum psalmi dicentis: et freno maxillas eorum constringe, qui non approximant ad te . Per
Abbreviated transcription (Latin):
ait ꝓpha. ꝑcussisti eos et ñ doluerũt.
adtuuisti eos et renuetunt. sꝯcipere
disciplinam. Nonnulliuiri seeula¬
ri seculares elatione mentis tumẽ¬
tes. postincelum conu̾si ad deũ: reli¬
giera sequuntur obedientia xp̃m.
et qui antea celsitudine diuina i¬
mundiali cumebant: postea ip̃am el¬
ationẽ in studio humilitatis cõm¬
utant. Quidam sunt qui iam secre¬
tun conuersi sunt. quorum conu̾¬
satio. qr ñ precedit ad publicũa pd
estimationem humanã qͣles fue¬
tunt. tales adhuc ẽẽputantur.
imtũ in dĩ eccłis surrexerunt. Itẽ
qͥam adhuc hum̾no iudicio stare
ceruntur. Iam tñ in dei ocełis ce¬
ciderunt. Multi a pel homines re¬
pbisunt: ⁊ apd̾ deum electi. atq itẽ
multi apd homines electi putãt᷑.
et apd̃ deum reybi existunt. sa lom¬
one docente. Uidi inquit impi¬
os sepultos. qui cũ aduiu̾ent ĩ lo¬
cosco̾ erant. ⁊ laudabant᷑ in ciuit᷑¬

Expanded text:
isti eos, et non doluerunt; attrivisti eos, et renuerunt suscipere disciplinam 11. Nonnulli viri saeculares elatione mentis tumentes, postmodum conversi ad Deum, religiosa sequuntur obedientia Christum; et qui antea celsitudine mundiali tumebant, postea ipsam elationem in studio humilitatis commutant. 12. Quidam sunt qui jam secrete conversi sunt, quorum conversio, quia non procedit ad publicum, apud aestimationem humanam, quales fuerunt, tales adhuc esse putantur; jam tamen in Dei oculis surrexerunt. Item quidam adhuc humano judicio stare cernuntur; jam tamen in Dei oculis ceciderunt. 13. Multi apud homines reprobi sunt, et apud Deum electi; atque item multi apud homines electi putantur, et apud Deum reprobi existunt, Salomone dicente: Vidi, inquit, impios sepultos, qui cum adhuc viverent, in loco sancto erant, et laudabant
Abbreviated transcription (Latin):
datur. ubi quippe. nͥ uitra eccłiam ca¬
tholicam: qñ. insi ante uentu exitꝰ
diẽ : qr ecce nunc tempꝰ acceptabłe.
ecce uunc dies salutis. qualib.n̾
com̾sis qui per l umilitatẽ ad par¬
uulorum transeunt imitatõe. De
iniusticia. ułquanti fulgoris tadi¬
o iusticia clareat. nͥ quipriꝯ totom̃¬
tio inisu com̾itatur ad deum. q̃ tenꝰ
ip̃o lumine quo ullustrat᷑. ⁊ suam
feditatẽ agnoeat:⁊ lumẽ qd cecoi

Expanded text:
iam catholicam? Quando, nisi ante venturi exitus diem? Quia ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis . Qualibus, nisi conversis, qui per humilitatem 200 ad parvulorum transeunt imitationem? de in justitia, vel quanti fulgoris radio justitia clareat, nisi qui prius toto mentis nisu convertatur ad Deum, quatenus ipso lumine quo illustratur et suam foeditat
Abbreviated transcription (Latin):
adieclum illa. Que cum libaretur
a scdomis. anma posita retro respe¬
xit: ibiq remansit facta statua.
salis. Quo signo condirent᷑ hi qͥ ꝑ
fidem mundo et actib desideriisq eiꝰ
renunciãt. ut affectionis pristine
ñ recordentur: neq aͦ scłi illecebras
reuccentur. quia secundũ saluato¬
ris sentẽtiã. ponens ianũsuã suꝑ
aratrũ et respiciens irtro: regnoce

Expanded text:
admodum illa, quae, cum liberaretur admodum illa, quae, cum liberaretur a Sodomis, inxit, ibique remansit facta statua salis; quo signo condirentur ii qui per fidem mundo et actibus, desideriisque ejus renuntiant, ut affectionis pristinae non recordentur, neque ad saeculi illecebras revocent; quia secundum Salvatoris sententiam ponens manum suam super aratrum, et respiciens retro, r
Abbreviated transcription (Latin):
de gentilitate ueniunt. haben¬
mũ exortatiõis ẽ p̾ceptum in lege.
moysen. do primũ loquitur: cat̾ecu
et omnes ab ichanne inpenitentia ba¬
ptizatos: cate cuminoꝵ pretulisse figͥã.
Exorcizantur aũt hi primũ deinte
mus aũt. ẜmo inc̾pationis ẽ contra ĩ¬
mũdũ sp̃m energiminis siũ catecu¬
minis factuo. ꝑ ꝙ ab illis: cliaboli ue¬
quissim̃ untus ⁊ inuet̾ata malicia. ł
uiolata incuisio expłsa fuget᷑. hoc sigͥ¬
eisut ei renuncient. atq eruti apotes¬
tate tenebrarii: ui regnum dñi sui.
ꝑ sacram̃tũ baptismatis trausferant᷑.
Q qr paruuli ꝑse renũciare ñ posũt:
ꝑ corta et ora gestantiũ adipleat᷑.
Sales autem iuminist̾io cat̾ecumis
dandos apr̾ib id̾o ĩstitutũ ẽ: ut eorũ
gustu condimentũ sapiẽtie ꝑcipiãt
neq desipiãt a saporex̾. nec sint fatui¬
sic cͥoͣndam.⁊ retro respiciant sic̃ ux¬
or loch: ne malum exemplũ dantes
ip̃i remaneant. ⁊ alios co̾cliant quẽ¬

Expanded text:
de gentilitate veniunt, habenum. Exhortationis praeceptum est in Lege: Moysen, Dominus primum loquitur, catechumet omnes a Joanne in poenitentiam baptizatos, catechumenorum praetulisse figuram. II. Exorcizantur autem primum, deinde mus autem sermo increpationis est contra immundum spiritum in energumenis sive catechumenis factus, per quem ab illis diaboli nequissima vis et inveterata malitia, vel violata incursio expulsa fugatur. Hoc enim signeis, ut ei renuntient; atque erepti a potestate tenebrarum, in regnum Domini sui per sacramentum baptismatis transferanquia parvuli per se renuntiare non possunt, per corda et ora gestantium adimpletur. Sales autem in ministerium catechumenis dandos a patribus ideo est institutum, ut eorum gustu condimentum sapientiae percipiant, neque desipiant a sapore Christi; nec sint fatui, et retro respiciant, sicut uxor Lot , ne malum exemplum dantes ipsi remaneant, ut alios condiant. 4. Quem
Abbreviated transcription (Latin):
Raurdulentie genus in mod¬
unifaretre subtiliter insidiaꝵ
dagitas celat. ut flam faciat secu¬
rita tem. decipiat q calłde eum ꝯͣ ꝙ̃
quẽ molitur occulte. cauendo ẽ ini¬
ucus.qͥ manifestus ẽ : s magis
ille qui uideri non pot. facile iincimꝰ
quem uidemꝯ. que aũt non uide¬
inue: difficile a nob expelliuio. Raro
nccitur homo ab extraneis: si sui
eumnon leclant. magis enim in¬
sidiis ur̃orũ quam aliorũ peticli¬
tamur. Latent sepe uenena circuz¬
lita melle u̾borum. ⁊ tamduu decep¬
tor bouitatem simulat. quousq fal¬
leudo decipiat.

Expanded text:
raudulentiae genus in modum pharetrae subtiliter insidiarum sagittas celat, ut falsam faciat securitatem, decipiatque callide eum contra quem molitur occulte. 2. Cavendus est inimicus qui manifestus est, sed magis ille qui videri non potest. Facile enim vincimus quae videmus, quae autem non videmus difficile a nobis expellimus. 3. Raro nocetur homo ab extraneis, si sui eum non laedant. Magis enim insidiis nostrorum quam aliorum periclitamur. 4. Latent saepe venena circumlita melle verborum; et tandiu deceptor bonitatem simulat, quousque fallendo decipiat.
Abbreviated transcription (Latin):
per qmuadunt ad deui. hii qb
ut e m̃tlligant eum. Sc̃ãruĩ script᷑a¬
rum alcitu do qͣi montes pascue sũt
Ad quos dum quisq iustorũ cõgẽ¬
det: pascue in deficientis refectiõe
iuenisse congandet. Inscripturis
scĩs qͣi imontib celsis et uiriper¬
fecti habent sublinia intelligẽtie ꝗ
b gressꝰ contemplationis qͣi cerui
erigant: et simplices qͣi pauia aĩa¬
quos humiles ip̃i refugiant. Scͥp¬
tura sacra infumio ⁊ sensu pariuił.
secłm hystoriam humilis uidetur
uiu̾b. cum excellentioribꝰ aũt uir¬
is alcius incedit. dũ eis suamis¬
tĩa pandet. ac ꝑ hocutusq manet

Expanded text:
per quam vadunt ad Deum hi qui ut est intelligunt eam. 2. Sanctarum Scripturarum altitudo quasi montes pascuae sunt , ad quos dum quisque justorum conscendit, pascuae indeficientis refectionem invenisse se congaudet. 3. In scripturis sanctis, quasi in montibus excelsis, et viri perfecti habent sublimia intelligentiae, quibus gressus contemplationis quasi cervi erigant, et simplices quasi parva animaquos humiles ipsi refugiant. 4. Scriptura sacra infirmis et sensu parvulis, secundum historiam humilis videtur in verbis, cum excellentioribus autem viris altius incedit, dum eis sua mysteria pandit, ac per hoc utrisque, manet
Abbreviated transcription (Latin):
his quegesta sunt ꝓphetia nhis q̃
futura sunt. ꝓnũciata siur. Lex
diuma triplici sentienda ẽ m̾o. pͥ¬
mo ut historice. scđo ut tropologie.
c̾rio ut mmistice inelligatur. Hyst¬
oricenamq q̃ uixta litt̾am. tropolo¬
gice iuxta moraleisciẽtia: misti¬
ce iuxta spiritalez intłligentia.
Ergosie hystorie oportet fidẽ ten̾e.
ut eam ⁊ moralit̾ debeamo int̾p̃ta¬
decem p̃cepta sunt. s tria ad amorẽ
dei perrinent. Septem ad hominũ.¬
B illa tria que ad deumꝑtinent.
Inuna tabula scripta fu̾iit. reliqͣ
septeminẜa. In pͥmͣ tabula triu
mãtatorir. Hoc pͥmũ ẽ. diliges
dominũ dm̃ tuũ. In sccła. honora pa¬
trem tuum ⁊ mr̃ez. huic ẽ ꝙ er salu¬

Expanded text:
his quae jussa sunt, prophetia in his quae futura praenuntiata sunt. 12. Lex divina triplici sentienda est modo. Primo, ut historice: 165 secundo ut tropologice, tertio ut mystice intelligatur. Historice namque juxta litteram, tropologice juxta moralem scientiam, mystice juxta spiritalem intelligentiam. Ergo sic historice oportet fidem tenere, ut eam et moraliter debeamus interpretadecem praecepta sunt; sed tria ad amorem Dei 166 pertinent, septem ad homines. Illa tria quae ad Deum pertinent in una tabula scripta fuerunt, reliqua septem in secunda. In prima tabula trium mandatorum hoc primum est: Diliges Dominum Deum tuum. In secunda: Honora patrem tuum et matrem. 14.
Abbreviated transcription (Latin):
intlłctu diu̾so. in setũ manz unus.
Id̾o in libris scĩs q̃dam olxcura. q̃da
aꝑta reperiutur: ut intlłetus le¬
corio ⁊ studium augeat᷑. Nansi
cuncta pat̾e̾nt: statim intłletu uil¬
esc̾ent. Rursꝯ si cuncta clausa exis¬
t̾e̾nt. ꝯfestim diffidentiam gign̾ent.
Neergo de oliruris desꝑatio fiat ea
q̃ manifesta sunt saciant. Et ne
demełletu fastidium existat: ea q̃
clausa sunt desiterui exͤistant. Q¬
ampleraq quanto magis latent:
tanto magis excercuui prebentiis
criptiuis sacris sepe ea que futura
sunt qͣi fẽa narrantur. sicut ẽ illd̾.
declerunt in escã meã fel ⁊ insiti in¬
ea potau̾ũt me aceto. S cur futurͣ
qͣi pret̾ita scribuntur nͥ qr ea que
adhuefacienda sunt in oꝑe. i am fa¬
cta sunt indiuma precestiñtione:
nob̾ igitur tpralit̾ accidunt. que ꝯ¬
ditori omniũ sine tempore ꝓuicent᷑.
ta prentib miscet reb. ut ita c̾elant᷑
illa futura: quem adiucclum ista cer¬

Expanded text:
ermanet unus. 6. Ideo in libris sanctis quaedam obscura, quaedam aperta reperiuntur, ut intellectus lectoris et studium augeatur. Nam si cuncta paterent, statim intellecta vilescerent. Rursus si cuncta clausa existerent, confestim diffidentiam gignerent. Ne ergo de obscuris desperatio fiat, ea quae manifesta sunt satiant; et ne de intellectis fastidium existat, ea quae clausa sunt desiderium excitant. Nam pleraque quanto magis latent, tanto magis exercitium praebent. 7. In Scripturis sanctis saepe ea quae futura sunt quasi facta narrantur, sicut est illud: Dederunt in escam meam fel, et in siti mea potaverunt me aceto. Sed cur futura quasi praeterita scribuntur, nisi quia ea, quae adhuc facienda sunt in opere jam facta sunt in divina praedestinatione? Nobis igitur temporaliter accidunt, quae conditori omnium sine tempore providentuta praesentibus miscet 163 rebus, ut ita credantur illa futura, quemadmodum ista cer
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s tuus d̾s unuo ẽ. hoc primũ ẽ. Se¬
cundũu̾o simile ẽ huic. dilges pr.¬
oximũ tuum sic̃ teip̃m. Unum nã¬
q p̃ceptum deprima tabula dixit
qd̾ ad dei pertinet amorẽ: altũ uero
de alia tabula qd̾ ad hominis ꝑ tinz
dilegtionẽ.

Expanded text:
 est, hoc primum est. Secundum vero simile est huic: Diliges proximum tuum, sicut te ipsum. Unum namque praeceptum de prima tabula dixit, quod ad Dei pertinet amorem; alterum vero de alia tabula, quod ad hominis pertinet dilectionem.
Abbreviated transcription (Latin):
filenaꝵ suauiũ ab eccłia freꝙ̃ tat᷑
quo faciluis animi ad conpũctio¬
nem flectant᷑. Primitiua aũt ecc̃a
ita psallebat. ut medico flexi uocis
faceret resonare prallentem ita
ẽ instituta: ut ꝗ au̾b̾ non cõpun¬
guntur: snauitate ncdulamiius
moueantur. Sic namq ⁊ beatꝰ
lesia: ut ꝑ oblectam̃tu in quit a
auuiiuz. infirinior auino ad affec¬
tum pietatis exsurgat. Nã in ip̃is¬
ait cauctis dictis religiosus ⁊
arclentiꝯ mouentur amini nr̃ii
ad flaminã pietatis ẽ cantatur:
ꝙͣ si ñ cantetur. Quines eĩ affectꝰ
nr̃i pro sonorum diuersitate uel
nouitate nesxio quid qua occulta¬
in familiantate excitantur mag̾
cum suaui ⁊ artificiosa uoce cãtat᷑.¬

Expanded text:
tilenarum suavium ab Ecclesia frequentatur, quo facilius animi ad compunctionem flectantur. 2. Primitiva autem Ecclesia ita psallebat, ut modico flexu vocis faceret resonare psallentem, itaest instituta, ut qui verbis non compunguntur, suavitate modulaminis moveantur. Sic namque et beatlesia, ut per oblectamentum, inquit, aurium, infirmior animus ad affectum pietatis exsurgat. Nam in ipsis sanctis dictis religiosius et ardentius moventur animi nostri ad quam si non cantetur. Omnes enim affectus nostri, pro sonorum diversitate, vel novitate, nescio qua occulta familiaritate excitantur magis, cum suavi et artificiosa voce cantat
Abbreviated transcription (Latin):
bentur: ita intecti et impent a tali
corrigere nesciunt. quio decere eñ
poterunt. qd ip̃i no didiscerunt:
Desinat locum docendi suscipe. qui
nescit decere. ignorantia quippe p̃. la¬
solum uite non congruet su biecto¬
rum. Cetus enim si ceco ducatũ p̃¬
beat: ambo infoueam cadunt.
c̾elotes in doctos ꝑ ysaiamppłam.
ait. dominus improbat. ip̃i eĩ ĩqͥt
pastores ignorauerunt intlligẽ¬
ciam. Et itum. speculatores ceci¬

Expanded text:
bentur, ita indocti et imperiti a tali corpotuerunt, quod ipsi non didicerunt? Desinat locum docendi suscipere, qui nescit docere. Ignorantia quippe praesulum vitae non congruit subjectorum. Caecus enim si caeco ducatum praebeat, ambo in foveam cadSacerdotes indoctos per Isaiam prophetam ita Dominus improbat: Ipsi, inquit, pastores ignoraverunt intelligentiam . Et iterum: Speculatores e
Abbreviated transcription (Latin):
autem ꝑ gr̾am dei adpenitẽtiã cõuer¬
ementatt̾em relicta uicia corpulsent.
dumnõ possint bone conuetsa tõni
noc̾e: sitalis cogitatio non erumpat
in consensu uł opere. ferre enim sine
ꝑfectt̾e uiciorum cogitatões. ñ ẽ ad
dampnato̾em. o ad probu̾em. nec est
cocasio subeundi discrimimis. s pcciꝰ¬
spes augende uͥtutis. Nam et siqͥs cͥra
finem suu ꝑ penitentiam desinat ẽẽ
ultime uite. qm̃ deus non respicit qͣ¬
les antea fuimꝰ: S quales curafin
eniexistimus. Ex fine enim suo un¬
ũ ꝙ̃q aut iustificat aut cõdẽpnͣt. sic̃
scriptũ ẽ. ip̃e iudicat extrema terre.
Et alibi. Uinuersorum finez conside¬
rat. ꝓm̃ ñ dubitamꝰ circa finemius¬
tificari hominez penitẽtie cõpu̾cto̾e. s
qr raro idfieri solet: metuendũ est.
ne duni ad finem differtut conu̾sio
oꝑata: añ eccupet mors qͣm sbuẽiat pe¬
ntentia. ꝓ qͣre ⁊ si br̃a est ad extrem¬
um conuersio. tamen melior eit que

Expanded text:
utem per gratiam Dei ad poenitentiam converemendationem relicta vitia cor pulsent, dum non possunt boni conversationi nocere, si talis cogitatio non erumpat in consensu vel opere. Ferre enim sine perfectione vitiorum cogitationes, non est ad damnationem, sed ad probationem, nec est occasio subeundi discriminis, sed potius augendae virtutis. Nam et si quis circa finem suum per poenitentiam desinet esse ultimo vitae, quoniam non Deus respicit quales antea fuimus, sed quales circa finem vitae existimus. Ex fine enim suo unumquemque aut justificat aut condemnat, sicut scriptum est: Ipse judicat extrema terrae. Et alibi: Universorum finem ipse considerat . Proinde non dubitamus circa finem justificari hominem per poenitentiae compunctionem. Sed quia raro id fieri solet, metuendum est, ne, dum ad finem differtur conversio sperata, ante occupet mors quam subveniat poenitentia. Quare etsi bona est ad extremum conversio, tamen multo melior est quae
Abbreviated transcription (Latin):
peiituit. et culpam sue penitentie
confessione eauaint. Sic niniuite
et alu multi pcc̾a sua confessi: peni¬
tentiam egerunt. Displicuerunt s
illi placuerunt. Est aũt penitẽtia
medicamẽtũ uulneris. spes salutis.
pensatur. s ꝓfunditate luctus et lacu¬
marum. Peintentia aũt non meũũ
nec temporii pensat᷑. s pena qͣ aĩa cruci cu¬
atur. et mortificatur caro. Hiueto qͥ pe¬
nitentiã eg̾unt ꝓuide capillos et barbã
nutriunt. ut demõstret habũdãtia
criminũ quib capd̃ pccoris grauat.
Capilli enim ꝓ uicus accipuit᷑. siẽ scrip
tum est. Et crinb pocõrum suorũ unꝯ¬
quisq constingitur. Uir quippe si com¬
Isamergo ignominã suscipuit penitẽ¬
tes ꝓ m̾ito pocorum. Qd̾ uero in cilicio
prost̾mintur ĩ. ꝑ ciliciũ quippe recordatõ

Expanded text:
culpam suae poenitentiae confessione sanavit. Sic Ninivitae et alii multa peccata sua confessi sunt, poenitentiam egerunt, displicuere sibiilli placuerunt. Est autem poenitentia medicamentum vulneris, spes salutis, pensatur, sed profunditate luctus et lacrymarum. Poenitentia autem non mensium ac temporum cursu pensatur, sed poena, qua anima cruciatur, et mortificatur caro. Hi vero, qui poenitentiam gerunt, proinde capillos et barbam nutriunt, unde monstrent abundantiam criminum, quibus caput peccatoris gravatur. Capilli enim pro vitiis accipiuntur. Vir enim tum est: Et criminibus peccatorum suorum unusquisque constringitur. Vir quippe si comsam ergo ignominiam suscipiunt poenitentes pro merito peccatorum. 4. Quod vero in cilicio prosternuntur, per cilicium quippe recordatio
Abbreviated transcription (Latin):
uita eẽ non pꝰsumus. Honorum du
taxat dignitate seruata: ita ut sacet¬
dotib ⁊ leuitis deo cantu teste fiat.
Acet̾is uero atestante coram deo sol
tucra confessio: qd̾ temerari ꝯ appeti¬
tus aut ignorantie no tatur contr¬
axisse neglectiꝯ. ut si est in baptismo
omnes iniquitates remittiul per
martirium nullum peccatũ credimus
imputari: ita penitentie conpũtc̃e
fiuctuga. uniu̾sa fatemͬ deleri pecca¬
ta. Licrime enim penitentur apud de¬
um probaptismatereputantur. uiĩ
et quamlibet sint magna delitta.⁊
quamius grauia: tamenñ ẽ in illis
enim penitudinis ut supradictũ ẽ:
non tam consideranda ẽ mensura
temporis qͣm doloris. Cor enmi cõ¬
tritum ⁊ hunuliatum: deus ñ sꝑuit. Ue¬
rũptñ qͣnta in peccando fuit ad ma¬
lum abrupte mentis intentionis de¬
flixͣio. duplex autem ẽ penitentie ge¬
mitus. uł clum plangimus qd̾ male
gessimuo. uł dumñ egimus qd̾ ag̾e

Expanded text:
vita esse non posvita esse non postaxat dignitate servata, ita ut sacerdotibus et levitis Deo tantum teste fiat; a caeteris vero astante coram Deo et ctuosa confessio, quod temerarius appetitus aut ignorantiae notatur contraxisse neglectus. Sicut enim in baptismo omnes iniquimartyrium nulli peccatum credimus imputari, ita poenitentiae compunctione fructuosa, universa fateamur deleri peccata. Lacrymae enim poenitentium apud Deum pro baptismo reputantur: unde et quamlibet sint magna delicta, quamvis gravia, non est tamen in illis autem poenitudinis ut supra dictum est non tam consideranda est mensura temporis, quam doloris. Cor enim contritum et humiliatum Deus non spernit. Verumtamen quanta in peccato fuit ad malum abruptae mentis intentdevotio. Duplex autem est poenitentiae gemitus, vel dum plangimus quod male gessimus, vel dum non agimus quod agere
Abbreviated transcription (Latin):
ores qr cuns et puluis sunt: uł qr pulue¬
rei fci sunt .i. impi feĩ sunt. Unde ⁊ illi p̾¬
uaricatores prinu homes recedentes a
deo. malisq fcĩs offendentes creatore.
inpulu̾em unde sumpti sunt redieit.
Bene ergo incilicio et cinere penitens
deplorat peccatum: qr incilicio aspetit¬
ao ⁊ conpinictio põcorũ. In cin̾e autẽ
puluis ostenditur mortuorũ. ⁊ ideͥco ĩ
utir penitentiã aginus. ut et ĩ cõpũc¬
tr̃e cilicii agugramꝯ uicia ꝑ que ꝑ cul¬
pam cõmisimus. ⁊ per fauillam cim̾s
ꝑpendamus mortis sententia ad ꝙͣ
pacanto ꝑueninus. Penitentie at
remedium: eccłia catholica in spe ĩdul¬
gentie fident̾ allegat excercendũ. et
post unum baptismi sacramentũ qd
singulari traditione cõmendatum. sol¬
licitudine ꝓhibet it̾andum: mediciu̾¬
li temelio peintetie subi gat adumẽ¬
tum Cuius remelio eg̾e se cuncti ag¬
ngcere debent. cotidians humane st¬
agilitatis exessib. sine quib in haci

Expanded text:
lvis sunt, vel quia pulvis facti sunt, id est impii facti sunt, unde et illi praevaricatores, primi hominis recedentes a Deo, malisque factis offendentes Creatorem, in pulverem unde sumpti sunt redierunt. Bene ergo in cilicio et in cinere poenitens deplorat peccatum, quia in cilicio asperitas et punctio peccatorum, in cinere autem pulvis ostenditur mortuorum. 5. Et idcirco in utroque poenitentiam agimus, ut et punctione cilicii agnoscamus vitia, quae per culpam commisimus: et per favillam cineris perpendamus mortis sententiam, ad quam peccando pervenimus. Poenitentiae autem remedium Ecclesia catholica in spe indulgentiae fidenter alligat exercendum. Et post unum baptismi sacramentum, quod singulari traditione commendatum sollicite prohibet iterandum, medicinali remedio poenitentiae subrogat adjumen6. Cujus remedii egere se cuncti agnoscere debent pro quotidianis humanae fragilitatis excessibus, sine quibus in hac
Abbreviated transcription (Latin):
Uoat᷑ induratio ueniens de diumͣ
iusticia. Hinc ẽ qd̾ ait ꝓpħa. In du¬
rasti cor nr̃m ne timeremꝯ te. Ne¬
q eĩ lum quicumq usti sunt i
a deo inpelluntur ut male faciãt. S
clummali iam sunt. indurant᷑ ut de¬
t̾iores existant. Sic̃ et apłs dic̃. qũi
u̾itatem dei ñ receperũt. ut salui fi¬
erẽt: inmisit illis d̾s sp̃m erroris. fu¬
cit ergod̾s quoselam peccare. s ĩ ꝗbꝰ
qui ppe pcoa p̃cedentib aliis poc̃is ꝓla¬
bunt᷑ in penã. penam põci merentur
Quedum de ira dei ueniũt poc̃a: que
pro m̾ito aliorum compensantur p̾¬
catoꝵ. Uñ et ꝓpħ̾a. Ecce inqͥt cuira¬
tꝯ es. et nos peccauimꝯ: in ip̃is fui¬
in pcc̃is fiumꝯ iratus es: ut det̾i̾ꝯ
pecoaremꝰ. Quid eium sit irã dei
mereri. quid u̾o ꝓuocaua: prudens
ꝓuocanius qñ scimꝰ bonũ fac̾e̾ nec
uolumꝯ. Nunc iram d̾i dũ uiuimꝰ
uitare posunuꝯ. tueam ꝯ ergo ne

Expanded text:
vocatur induratio veniens de divina justitia. Hinc est quod ait propheta: Indurasti cor nostrum, ne timeremus te ; neque enim dum quicunque justi sunt, a Deo impelluntur, ut mali fiant; sed dum mali jam sunt, indurantur, ut deteriores existant, sicut et Apostolus diitatis Dei non receperunt, ut salvi fierent, immisit illis Deus spiritum erroris . Facit ergo Deus quosdam peccare, sed in quiquippe peccata praecedentibus aliis peccatis prolabuntur in poenam quam peccata merentur. 6. Quaedam de ira Dei veniunt peccata, quae pro merito aliorum compensantur peccatorum. Unde et propheta: Ecce, inquit, tu iratus es, et nos peccavimus, in ipsis fuiin peccatis fuimus, iratus es, ut deterius peccaremus. 7. Quid enim sit iram Dei mereri, quid vero provocare, prudens provocamus, quando scimus bonum facere, nec volumus. 8. Nunc iram Dei, dum vivimus, vitare possumus. Timeamus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmittitur: aliud ex ip̃o qiͣ sua sobo¬
les nascitur.sic̃ fi̾ sol. nasci libidi¬
nem ex numia uentis ingluuie.i
Pena uero pcc̃i peccatum admit¬
uero pcc̃oꝵ: pẽa ẽ pcetẽtis delicti. P̃cedẽ¬

Expanded text:
committitur, aliud ex ipso quasi sua soboles oritur, sicut fieri solet nasci libidinem ex nimia ventris ingluvie. Poena vero peccati peccatum admitvero peccatum poena est praecedentis delicti. Praece
Abbreviated transcription (Latin):
Xꝑunento minorũ pẽcorum.
maiora cominitti poc̃a. ut du¬
rus feriantur pro magnis scelibꝰ.
qui de parius coruigi nolu̾nt. Iu di¬
cio autem diuino in rea tu neqꝗore
labuntur: qui distringere minora
sua facta contempuũt. M ulti a
crimine incrimine corriuit: quid̾i
cognitr̾em hñtes timorẽ dei neglig¬

Expanded text:
ento minorum peccatorum majora committi peccata, ut durius feriantur pro magnis sceleribus, qui de parvis corrigi noluerunt. Judicio autem divino in reatum nequiorem labuntur qui distringere minora sua facta contemnunt. 2. Multi a crimine in crimen corruunt, qui Dei cognitionem habentes, timorem ejus neglig
Abbreviated transcription (Latin):
tõnis eẽ: uid̾orũ traditio decet. Nã
et ip̃rlegittuuis p̾fimitisq dieb. ex
lege et ꝓphis lectionib in sinagogis
utunitur: ⁊ hec de uet̾i parum inscituci¬
oue suantes. Est autem leccio nõ
parua audientiu edificatio. unde
oportet: ut qũ prallitur. ppallatur
ab omnib. Cum oratur: oret᷑ ab õĩ¬
audiatur acunctis. Nam ⁊ si tunc
supetuemat quisq cum lectio celeb¬
ta fronte aurẽ sollicite aͨcomedet. pa¬
tet tempꝰ orandi cum omnes or a¬
m. pat ͤ cum uolu̾it orare priuati.
Obtentu or̾ois ne perdideus letcẽ.
habere: cum orancli pott̾as in prõp¬
tu sit. Nec putes pariam nasci u¬
tilitatem ex lectionis auditu. s
quidẽ oro ip̃a sit pinguior. dũ mẽs
recenti lectione saginata ꝑ diuina¬
iumrer̃ qͣs nuꝑ audiuit ym̃gies
currit. Naui ⁊ maria soror marthe q̃
sedens ad pecles iħ̾u. sor ore ueglecta
u̾bũ itẽtiꝰ audiebat᷑. bonam partez
dͥ elegisse dñi uere firmatur. Id̾o et

Expanded text:
udaeorum traditio docet. Nam et ipsi legitimis praefinitisque diebus ex lege et prophetis lectione in synagogis utuntur, et hoc de veteri patrum institutione servantes. Est autem lectio non parva audientium aedificatio. Unde oportet ut quando psallitur, psallatur ab omnibus; cum oratur, oretur ab omniaudiatur a cunctis. 2. Nam etsi tunc superveniat quisque, cum lectio celebta fronte, aurem sollicite accommodet. Patet tempus orandi, cum omnes oramus; patet, cum volueris orare privatim; obtentu orationis ne perdideris lectionatam potest habere, cum orandi potestas in promptu sit, nec putes parvam nasci utilitatem ex lectionis auditu. 3. Siquidem oratio ipsa fit pinguior, dum mens, recenti lectione saginata, per divinarum rerum, quas nuper audivit, imagines currit. Nam et Maria soror Marthae, quae sedens ad pedes Jesu, sorore neglecta, verbum intentius audiebat, bonam partem sibi elegisse Domini voce firmatur . Ideo et
Abbreviated transcription (Latin):
tentes autem sunt: qui iam post doc
petentes. Nani catecum uũ tm̃ au¬
diunt: nec dumpetũt. Siut eĩ qͣi
hospites et uicimi fideliui de foris
adhuc ñ applłant᷑ fideles. Cõpetẽ¬
tes autem iam petũt. ian accipuĩt.
iam cathezizantur: itest inbuu̾t᷑
instructione sacram̃torum. Istio eĩ
salutare simbolum traditur. qͣi cõmo¬
intoriũ fidei et sc̃e confessionis in di¬
cium. qͦ iustructi agnouant: qͣles
Imbolum aũt

Expanded text:
tentes autem sunt, qui jam post doctpetentes; nam catechumeni tantum audiunt, necdum petunt. Sunt enim quasi hospites, et vicini fidelium, deforis adhuc non appellantur fideles. 2. Competentes autem jam petunt, jam accipiunt, jam catechizantur, id est, imbuuntur instructione sacramentorum. Istis enim salutare symbolum traditur, quasi commonitorium fidei et sanctae confessionis indicium, quo instructi agnoscant quales diunt, necdum petunt. Sunt enim quasi
Abbreviated transcription (Latin):
futurum. qd̾ utiq flm ẽ. Magno qp¬
pe int̾uallo pꝰ mortem separaribõs
feres torm̃ta pat̾etur. et illum qui
ad eiꝯ ianuam ulc̾osus iacebat iam
iurequie constitutu ⁊ magnũ chaos
int̾iectum ẽẽ testatur. Aut ꝓpt̾eai
samuhel ei dix̃ mecum eris: ut ñ

Expanded text:
futurum, quod utique falsum est. magno quippe interuallo post mortem separari maloferos tormenta pateretur, et illum qui ad eius ianuam ulcerosus iacebat, iam in requie constitutum magnum chaos interiectum esse testatur. aut si propterea Samuhel Sauli dixit: mecu
Abbreviated transcription (Latin):
attendas: quinq lapides posuit.
unum misit. Quinq libri legis
S unitas uicit. plenitudo eĩ legis
caritas ut ait apłs. Oufferentes
inuicem indiłetõe: stuclentes ser¬
uare unitatem sp̃e inuinculo pacis.
Deinde illo ꝑcso atq deiecto: gla
eio qͦ sille in manuhabebat. ⁊ de ꝗb
cet̾as aninas trucidabat: ꝯu̾tũt
liuguas suas contra diabolũ. ⁊ sie:
golie de gladio suo caput incidit᷑.
gis offeudit. indignantis qd̾
abi imille et ctł indecẽmilia cõel¬
amantium publice gratulationis
ora insonarent. huic inuidia sa
clissimulator callidus. ut siue insi¬
diio suis poset offerre discrimini:
statuit eummichol filie sue nupci¬
lo alligari: si centum sͥ allophiloꝵ
p̃pucia uictor offerret. ꝓ quib cen.¬
cum: ducenta dedit. ⁊ unde cditꝯ
ẽ regio perire uoto: inde auccus est
głiosori tropheo. Ita ⁊ uicłi dum ⁊ͣ
ꝑ id salutem gentiumm egerunt. ꝑ

Expanded text:
uoque licet attendas, quinque lapides posuit: uoque licet attendas, quinque lapides posuit: unum misit. Quinque libri legis sunt, sed unitas vicit. plenitudo enim legis charitas, ut ait Apostolus. Sufferentes invicem in dilectione, studentes servare unitatem spiritus in vinculo pacis. Deinde illo percusso atque dejecto, gladejus, quos ille in manu habebat, et de quibus caeteras animas trucidabat, convertunt linguas suas contra diabolum, et sic Goliae de gladio suo caput inciditur.gis offendit, indignantis quod sibi in mille, et David in decem millia conclamantium publice gratulationis ora insonarent; hinc invidia Saud. Quem dissimulator callidus, ut sine insidiis suis posset offerre discrimini, statuit eum Michol filiae suae 518 nuptiis alligari, si centum sibi Allophylorum praeputia victor offerret. 2. Pro quibus centum, ducenta dedit, et unde creditus est regio perire voto, inde auctus est gloriosiori trophaeo. Ita et Judaei, dum contra  id salutem gentium egerunt, per
Abbreviated transcription (Latin):
arma deposint tanꝙͣ honerasa crͣ¬
mentorũ uet̾i̾s legis: ⁊ ip̃am legẽ
accep̃. Quinq enim lapides: ꝗu¬
q libros moysi significant. Tulit
ergo quinq illos lapides de flumi
ne .i. de seculo. Labitur eium morta¬
le seculum: ⁊ p̃tfluit quicquid ue¬
uit umundum. ebant enim ĩ fui¬
nine tanqͣm in ppło illo: primo
lapides erant illic mutiles et ua¬
cabant. nicħ ꝓderant: transiebãt
supra fluiios. S quid fecit dd̾ ut
lex ip̃a utilis eẽt: Accep̃ gr̃am. lex
impleri lege: significatut gr̃ã leg¬
emlacte. hoc enim ẽ in came gratui¬
tum uͥmater ñ quent acciꝑe. Set
satagit dare: hocmat̾ gratis dat:
et contristatur si desit qui accipi
lapides quinq quib significa¬
batur lex in libris quinq. ques
cum᷑ing̾e uoluit gr̃e: posuit in
uase pastorali. quo lac mulgere
cõsueuerat s his armatꝯ : ꝓcessit
adu̾sus goliam suꝑbũ iactantẽ¬
se. de se presumentez. Tulit uuuz
lapidem ⁊ deiec̃ diabolum. in fir̃¬

Expanded text:
it, tanquam onera sacramentorum veteris legis, et ipsam legem accepit. Quinque enim lapides quinque libros Moysi significant. Tulit ergo quinque illos lapides de flumine, id est, de saeculo. Labitur enim mortale saeculum 517 et praeterfluit quidquid venit in mundum. Erant enim in fluminlapides erant illic inutiles et vacabant, nihil proderant, transibant super fluvios. Sed quid fecit David? Ut lex illa utilis esset, accepit gratiam. Lex impleri legem, significatur autem gratia lacte: hoc est enim in carne gratuitum, ubi mater non quaerit accipere, sed satagit dare: hoc mater gratis dat, et contrlapides quinque, quibus significatur lex in libris quinque, quos conjungere voluit gratiae, posuit in vase pastorali, quo lac mulgere consueverat. His armatus processit adversus Goliam superbe putantem, de se praesumentem. Tulit unum lapidem, et dejecit diabolum. In fron
Abbreviated transcription (Latin):
preualeret: Sauciati ilico acuulña
ci medio p̾lio corruerunt. Quomͦ ĩ qͥt
ceciderunt ꝓpħ potentes inmedio:
pugne: hoc ⁊̃ modo pium xͥanorum
genus deflet eos qui repugnantes
demonib labuntur in seculo qd̾ est
lubricum. Gelboe eium montes: ĩt̃¬
pretantur lubrici montes. HXIT

Expanded text:
praevalerent, sauciati illico ac vulnerati, praevalerent, sauciati illico ac vulnerati, in medio praelio corruerunt. 2. Quomodo, inquit, ceciderunt potentes in medio pugnae? Hoc etiam modo pium Christianorum genus deflet eos qui, non repugnantes daemonibus, labuntur in saeculo, quod est lubricum; Gelboe enim montes intrpretantur lubrici montes. IN LI
Abbreviated transcription (Latin):
ri inquisitione inuenatur ad liꝗ¬
nauam cum ex hac uita nugͣu̾it.
magic᷑ carnibus euocari. et uiuo¬
rum apparere conspectibus. eriã
corꝑis liniamenta gestantem.i
ut non solum iuden ualeat: set ⁊
agnoci.et si pot̾ uiri eriam usti
anima non quidem ut cogat᷑ ma¬
gicis sacris. set dignerur ostendi
occultioribus misteriis. summe le¬
gis obtemꝑans. ut si fieri non posse
claru̾it. ut non ut̾q sensus in hiꝰ
scripture tracratione admittat᷑.
s illo excluso unaginaria simili¬
tucdo saniuihelis diabolico ritu fc̃a
chane atq imagnium simulanda¬
rum callida oꝑatio: decipiendis
sensib humanis multiformis ĩui¬
gilat. Peclecentim quide ne inq
ministĩo: quamdi nob̾ aliquid
amplius excogitare atq explicare
uon datur. hec sunt que tunc de phi¬
tonissa aͥ samuele scripsit beatissimꝰ
ilistei isii plaga magna. ⁊uen̾¬
unt q in prelio saul.⁊ ionathã quos
demq pius ꝓpħa siguralit̾ deflet. ꝗ
cum potentes eẽnt et semꝑ hostibo

Expanded text:
ri inquisitione inveniatur ad liqnam, cum ex hac uita emigrauerit, magicis carminibus euocatam uiuorum apparere conspectibus, etiam corporis liniamenta gestantem, ut non solum uideri ualeat sed et agnosci. et si potest, utrum etiam iusti anima non quidem cogatur magicis sacris, sed dignetur ostendi occultioribus imperiis summae legis obtemperans, ut, si fieri claruerit, non uterque sensus in hujus scripturae tractatione admittatur; sed, illo excluso, imaginaria similitudo Samuelis diabolico ritu factatanae atque imaginum simulandarum callida operatio decipiendis sensibus humanis multiformis invigilat, pedetentim quidem, ne inqministerio, quandiu nobis aliquid amplius excogitare atque explicare non datur. Haec sunt quae tunc de pythonissa et Samuele scripsit beatissimusilisthaei Israel plaga magna, corrueruntque in praelio Saul et Jonathas. Quos denique pius propheta figuraliter deflet. Qui cum potentes essent, et semper hostibus
Abbreviated transcription (Latin):
Querit᷑ secundum hystoria utrum
phytonissa ip̃m ꝓpħam de inferuo uo¬
cau̾it: an aliqͣm umaginaria illusio¬
ciano mnecdiolanensi ep̃o ita scripsit. Ĩ¬
quiris inquam utrum potuit malignꝰ
ꝯp̃c excitare aĩam iusti. ⁊ qͣm de a bolitis
mortuorum repagulis uł recepta cu
lio euccaret. ⁊ ut int̾ecur. ⁊ loq̃̾ret᷑ cũ
saul. Nõne maiꝯ mirãdum sit qd̾ sa¬
thanas ip̃o dũm assumpsit. et ostitu¬
it suꝑ pinuã templi : Quolibet eĩmͦ
fecetit: fc̃um ẽ. Ita ut saniuhel extita¬
retur: similit̾ latet: Nisi forte qͥs dix̾it
faciliorẽ diabło fuisse licẽtiã ad dũm
uinũ uñ uoluit assumendum ⁊ uͥnde
uoluit ꝯstituẽdũꝙͣ ad saniubelis de¬
functi sp̃m sius sedi b excitad qd̾ si
illud in euangłio nos idõ non contur¬
bat. qr dominus uoluit atq ꝑmisit
nilla diminutõe sue pott̾atis ⁊ diui¬
uitatis id fieri: sic̃ ab ip̃is iudeio:¬

Expanded text:
Quaeritur, secundum historiam, utrum pythonissa ipsum prophetam de inferno evocaverit, an aliam aliquam imaginariam illusiociano Mediolanensi episcopo ita scripsit: « Inquiris, inquam, utrum potuerit malignus spiritus excitare animam justi, et tanquam de abditis mortuorum repagulis evocare, uretur cum Saul. Nonne majus mirandum sit, quod satanas ipsum Dominum assumpsit, et constituit super pinnam templi? Quolibet enim modo fecerit, factum est: ita ut Samuel excitaretur, similiter latet. Nisi forte quis dixerit faciliorem diabolo fuisse licentiam ad Dominum vivum, unde voluit assumendum, et ubi voluit constituendum, quam ad Samuelis defuncti spiritum e suis sedibus excitatum. Quod si illud in Evangelio nos ideo non conturbat, quia Deus voluit atque permisit, nulla diminutione suae potestatis et divinitatis id fieri: sicut ab ipsis Judaei
Abbreviated transcription (Latin):
canu aut boum imagines. Sigͥ
liquido cõstat iomnib earũ reꝵ¬
qͣs unagines ount easdẽ imagĩes
appellari: non mirũ ẽ. qd̾ scriptura
dicit samuhe lez uisum ⁊ si forte sa
chinamento eius qui transfig̾ãt
se ułut angelum lucis. ⁊ mmi stres
suꝙ ornat ulut ministros iusticie. Iã
uero si illud ĩquit monet. quomo
a maligno sp̃u sauli uͦ pclicta sunt
pot̃ et illd̃ mirum iuuderi. qͦmͦ d̾mo
mortalitate ꝑtinẽtia facile ẽ ⁊ nõ

Expanded text:
carum aut boum imagines. Si ergo carum aut boum imagines. Si ergo liquido constat nominibus eorum quorum imagines sunt, easdem imagines appellari, non mirum est quod Scriptura dicit Samuelem visum, etiam si forte imago chinamento ejus qui transfigurat se in angelum lucis, et ministros suos velut ministros justitiae . Jam vero si illud movet, quomodo a maligno spiritu Saul vera praedicta sint, potest et illud mirum uideri, quomodo daemonmortalitatem pertinentia, facile est et non
Abbreviated transcription (Latin):
facilior mlłctus. ut non u̾e sp̃m
sanuhelis excitatum requie sua c̃¬
damus. s aliqd̾ fantasina ⁊ imaguna¬
rerum nõib applłari quaruim una¬
gines sunt. si cut omma que pĩgu¬
tur atq fingunt᷑ earum rerũ qͣruĩ
unagines sunt in hominib appel¬
lantur.sic̃ hominis piceura cũ pĩgi
betur et dicitur. Ille cicero ẽ. ille sa¬
lustia ille achilles. ille ector. hoc l¬
uinen simois. illa roma. cum alud
nicħ sint quam picte unagines. uii
⁊ cherubincum sint celestes uͥtutes:
fictitũ ex metallo qd imꝑauit d̾s su¬
per archam testam̃ti magne rei⁊ sig¬
nificande gr̃ã : non aluid qͣi cherub¬
in illa queq figuienta uccabantur.
Item dumquisq uidet somniũ: ñ
dicit uicli unaginez augotini:s
uidi augꝯtiuu : cum eo tp̃r quo
aliꝗd cale aliꝗs uidit ignoraret ħ
angustinus: us adeo inanifestũ ẽ:
non ip̃os homines. s inagines eo¬
rum uideri.⁊ pharao spicas seclix¬
iuidisse insompius ⁊ boues: nõ spi¬

Expanded text:
llectus, ut non uere spiritum Samuhelis excitatum a requie sua credamus, sed aliquod phantasma et imaginarerum nominibus appellari, quarum imagines sunt: sicut omnia, quae pinguntur atque fingunturimagines sunt, nominibus appellantur. Sic hominis pictura cum fingitbetur, et dicitur: Ille Cicero est, ille Sallustius, ille Achilles, ille Hector: hoc flumen Simois, illa Roma, cum aliud nihil sint quam pictae imagines. Unde et Cherubin cum sint coelestes virtutes, ficti tamen ex metallo, quo imperavit Deus super arcam testamenti, magnae rei et significandae gratia: non aliud quam Cherubin, illa quoque figmenta vocabantur. Item dum quisque videt somnium, non dicit, Vidi imaginem Augustini: sed vidi Augustinum: cum eo tempore quo aliquid tale alAugustinus. Usque adeo manifestum est non ipsos homines, sed imagines eorum videri. Et Pharao spicas se dixidisse in somnis, et boves, non spi
Abbreviated transcription (Latin):
daminisit regnũ udeoꝵ: qñ custod¬
es adhibiti sunt sepulcro xͥ. Qͦ mͦ
ergo custoditaẽ domo. Sictł figur
reffectur ergo hoc ad corpusxͥ: qr int̾fi
ut clicent. qr domuentib nob̃ ue¬
n̾unt discipuli eius et abstułunt
eum. boc ẽ itaq ulle xp̃m int̾ficere:
nomen resurrexionis eio extingue¬
re: ut mendacium euanglio preferre¬
interfice̾t cđđ÷ sic nec hoc potuinit reg¬
num uidõrum effic̾e ut memoriam
x deleret. Isti autem qui de saul uir¬
sum̾e uoluerunt: offendunt iula¬
pidẽ offensionis tanꝙͣ in statuam.
Et hedus eis uisus eratagnus: qr ĩ
quem peccatum ũ uiuen̾unt qͣi pec¬
catorem precuti sunt.
pphetabant. Nuncii aũt qui missi

Expanded text:
dam misit regnum Judaeorum, quando custoddam misit regnum Judaeorum, quando custodes adhibiti sunt sepulcro Christi. Quomodo ergo custodita est domus, si David figurRefertur ergo hoc ad corpus Christi: quiaut dicerent, quia dormientibus nobis venerunt discipuli ejus, et abstulerunt eum. Hoc est itaque velle Christum interficere, nomen resurrectionis ejus exstinguere, ut mendacium Evangelio praeferreinterficeret David, sic nec hoc potuit regnum Judaeorum efficere, ut memoriam Christi deleret. Isti autem qui de Saul virsumere voluerunt, offenderunt in lapidem offensionis tamquam in statuam, et haedus visus eis erat agnus, quia in quo peccatum non invenerunt, quasi peccatorem persecuti sunt. prophetabant, nuntii qui missi
Abbreviated transcription (Latin):
Uxit deuide odiũ saul adu̾sꝰ
temi iaculo conaret᷑ config̾e. S ꝗd
rat. apprehensa cłł cythara eiꝰ uesa¬
niam initigabat: P saulemeniz
uicłorum elatio: ꝑ dauid aũt hũili¬
tas x significatur. Cum ergo saul
ab inmundo sp̃u arripitur: dauid
canente eius uesama temꝑatur. qr
cumsensus uicdorum ꝑ blasphenu¬
am infurorem u̾titur: dignumest
ut ad salutem mentes eorum qͣi dul
cedine cythare locutionis euangłi¬
ce tranquillitate reuerent᷑.
Ittit saul custreles ad domuz
dauid: ut custodirẽt eum ⁊ ĩt̾¬
ficetur. Abscessit autem dauid noc¬
te: ⁊ fugit atq saluatus ẽ. Cumq
neuissent nuncii saul: inuen̾unt
statuamin lectum daiuid positani. ⁊
pellem pilosam capraru ad cap̃eiꝰ.
Audiamuo ergo quid hoc signific:
qd̃ miẜit saul ad custodiendã dom¬
um dauid ut eumint̾fic̾et. hoc uon
ad crucem dñi : s tũ ad passionẽ eiꝰ
et sepultus est. Erat ergo illa sepul¬
tura tan qͣm domus. ad qͣm custecliẽ¬

Expanded text:
uxit deinde odium Saul adversus tem, jaculo conaretur configere. Sed quid ret, apprehensa David cithara ejus vesaniam mitigabat? 2. Per Saulem enim Judaeorum elatio, per David autem humilitas Christi significatur. Cum ergo Saul ab immundo spiritu arripitur, David canente, ejus vesania temperatur, quia cum sensus Judaeorum per blasphemiam in furorem vertitur, dignum est ut ad sacedine citharae, locutionis Evangelicae tranquillitate revocentur. » Mittit Saul custodes ad domum David, ut custodirent eum, et interficeretur, abscessit autem David nocte, et fugit, atque salvatus est: cumque venissent nuntii Saul, invenerunt statuam in lecto David positam, et pellem pilosam caprarum ad caput ejus. « Audiamus ergo quid hoc significet, quod miserit Saul ad custodiendam domum David, ut eum interficeret. Hoc non ad crucem Domini, sed tamen ad passionem ejus  mortuus, et sepultus est. Erat ergo illa sepultura tanquam domus, ad quam custodien
Abbreviated transcription (Latin):
Querit᷑ autem quomodo et illi cum
missi essent ad tenendũ hominẽ. et
ad necem ducendũ: tales sp̃u effici
meruerunt. ⁊ saulip̃e qui mifat: ue¬
niens et ip̃e sanguineu ĩncceutem
quereus effunde. acciꝑe mut sp̃m il¬
lũ ⁊ ꝓphare. Quantum ẽi ad litt̾am
attinet: ñ ẽ mirum hominem repro¬
bum ad momentum transitorie
cie donum le gantur habuisse. si c̃
balaam ille repb quem nontacet
scriptura uidicio diuino ẽẽ damp¬
natum: s tũꝓpheciam habebat. Nec
illa u̾ba panim attestantur huic se¬
tentie que in euangłio scripta sunt.
multos dicturos in illa die. dũe dm̃
tuo nomine manducauimus et bi¬
bimus. ⁊ in nonume tuo ꝓphauimꝰ.
⁊ innomme tuo uͥtutes multas fe¬
cunus. quib tñ dicturo est. ñ noui
uos : discedite ame oꝑarii ĩuiꝗtatis.
Mistice autem exemplum huius sa¬
ulq nunciorumq eiꝯ in hac sentẽ¬
legis et en angelii oi cut baptisii
aicramentum. qui cum ad eccłia
catholicam ueniũt: ñ ẽ in eis ullo

Expanded text:
enda est, quomodo et illi cum missi essent ad tenendum hominem, et ad necem ducendum, tali spiritu affici meruerunt, et Saul ipse, qui miserat veniens et ipse, et sanguinem innocentem quaerens effundere, accipere meruit spi 2. Quantum enim ad litteram attinet, non est mirum hominem reprobum ad momentum transitorie tiae donum legantur habuisse , sicut Balaam ille reprobus, quem non tacet Scriptura judicio divino esse damnatum, sed prophetiam habebat. 3. Nec illa verba parum attestantur huic sententiae, quae in Evangelio scripta sunt, multos dicturos in illa die: Domine, Domine, in tuo nomine manducavimus, et bibimus, et in nomine tuo prophetavimus, et in nomine tuo virtutes multas fecimus; quibus tamen dictvos: discedite a me, operarii iniquitatis . Mystice autem exemplum hujus Saul nuntiorumque ejus in hac sentenlegis et Evangelii, sicut baptismi sacramentum. Qui cum ad Ecclesiam catholicam veniunt, non est in eis ullo
Abbreviated transcription (Latin):
ranto indigniores effecti p̃mio
uite etne quanto illio donis nõ
bene usi sunt. q̃ in hac uita que tr¬
ansitoria est. acceꝑunt. Item exẽ¬
plum atq imago huius saul nũ¬
ciorumq eio in hecloco: uideorũ
nĩ uicongrue gestat ꝑcõam qui duz

Expanded text:
tanto indigniores effecti praemio vitae aeternae, quanto illis donis non bene usi sunt, quae in hac vita, quae transitoria est, acceperunt. Item exemplum atque imago hujus Saul nuntiorumque ejus in hoc loco, Judaeorum n incongrue gestat personam, qui dum
Abbreviated transcription (Latin):
ustra ꝯcidit agag. Q ñ legunt qͥd¬
aniin scupturis qd̾ scĩ nulli hostiũ
relinq̾retur ab his qui saluuo fi¬
eret: ⁊ non intlligunt in his ubis
umbrare misti̾a. ⁊ hoc magis nob̾ĩ
dicariut pugnantes adu̾sꝯ uiciai
nullum penitꝰ ex hiis relinquere
debeamus: oz om̃ia int̾iie. Nam
si pepc̾imꝰ: reputaĩ nb̃ in culpani
sic̃ reputatum ẽ saulquiuiuũ ser¬
uauit regem amalech. Quomͦ eĩ
quisq iustus manebit. si ad huc
aliquid poc̃i in semetip̃o ẜuau̾it sic̃
saul: At uero sc̃ĩ infigura sa muhx¬
lis ita seuunt super hostes suos .i.
mobedientiam: arreptus est
uoluntas iniusta. Namidein sp̃ei
malus ꝑ neꝗssimam uoluntatem:

Expanded text:
ustra concidit Agag. Quando legunt quidustra concidit Agag. Quando legunt quidam in Scripturis quod sancti nulli hostium relinqueretur ab his qui salvus fieret; et non intelligunt in his verbis adumbrari mysteria, et hoc magis nobis indicari, ut pugnantes adversus vitia, nullum penitus ex his relinquere debeamus, sed omnia interimere. 2. Nam si pepercerimus, reputabitur nobis in culpam, sicut reputatum est Saul, qui vivum servavit regem Agag. Quomodo enim quisque justos manebit, si adhuc aliquid peccati in semetipso servaverit, sicut Saul? At vero sancti in figura Samuelis ita saeviunt super hostes suos, id inobedientiam, arreptus est voluntatem injustam. Nam idem spiritus malus per nequissimam voluntatem,
Abbreviated transcription (Latin):
Chinc in heremo engadoli cũ ꝑ¬
sequẽdum cbł saul appet̾et: in¬
gresso ẽ dauid in spelunchani ⁊i late¬
bat. Sic rex inprouis ꝯ exceptus in sid
riptum ẽ cium. Qui fodit foueã ꝓxĩo
suo: ip̃e in cidet in eam. Daid enim
bõa pro malis recribuẽs: inimicũ nõ
crcidit. & pro testimonio fr̃ĩ‸ oramel¬
amndis regie abstulit. cum facilus ẽẽt
exceptum insidiis adu̾sariu ꝑdẽ. mag̾
quam fallere. Quid ergo ẽ qd̾ iste
fugieno a facie sauli speluncalatu¬
ite Qre aũt latint. nͥ ut cccultaret᷑
⁊ non inueniretur: Quid ẽ contegi
spelunca. nͥ contegitr̃a: Qui emin
fugit in speluncam: tr̾a tegit᷑ ne ui¬
deatur. Portalut autem terrã iħ ꝯ
carnem qua acceꝑat de tr̾a: ⁊ mea se
occultabat ne a uideis inuẽĩret᷑ ds.
orie crucifixissent. Qre ergo dñm

Expanded text:
 in eremo Engaddi cum persequendum David Saul appeteret, ingressus est David in speluncam, et ibi latebat. Sed rex, improvisis exceptus insidiicriptum est enim: « Qui fodit foveam proximo suo, ipse incidet in eam . » David autem bona pro malis retribuens, inimicum non occidit, sed pro testimonio facti, oram chlamidis regiae abstulit, cum facilius esset exceptum insidiis adversarium perdere, magis quam fallere. Quid ergo est quod iste fugiens a facie Saul, in spelunca latuit? Quare autem latuit, nisi ut occultaretur, et non inveniretur? Quid est contegi spelunca, nisi contegi terra? qui enim fugit in speluncam, terra tegitur, ne videatur. Portabat autem terram Jesus: carnem quam acceperat de terra, et in ea se occultabat, ne a Judaeis inveniretur Deus. oriae crucifixissent. Quare ergo Dom