comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Uetas libidine commoueri. vetas dolorem uel mortẽ timere.
Sed hoc adeo contra naturam ẽ. ut his affectibus animalia uni¬
uersa subiecta sint. uel si adeo plus putas repugnari posse na¬
ture tu ipse qui praecipis fac ut sciam fieri posse. Cum autẽ
ipse non facias. quae insolentia est ut homini libero imponere
uelis leges quibus ipse non pareas: Prius disce qui doces et
anteꝗͣ mores alioꝵ corrigas tuos corrige. Quis neget iustã
eẽ hanc responsionem: Quinetiam in contemptum ueniet huius¬
modi doctor. et deludetur uicissim quia uidebitur et ipse delu
dere. Quid ergo faciet ille praeceptor. si haec ei fuerint opposita
Quomodo adimet excusationem contumacibus nisi ut praesen¬
tibus factis doceat se possibilia docere : Unde euenit ut pħoꝵ
praeceptis nullus obtemꝑet. homines autem malunt exempla
qͣ uerba quia loqui facile est. praestare difficile. Utinam qđ

Expanded text:
uetas libidine commoueri, uetas dolorem, uetas mortem timere, uetas libidine commoueri, uetas dolorem, uetas mortem timere, sed hoc adeo contra naturam est, ut his adfectibus animalia uniuersa subiecta sint: uel si adeo putas repugnari posse naturae, tu ipse qui praecipis fac, ut sciam fieri posse. cum autem ipse non facias, quae insolentia est ut homini libero inponere uelis leges quibus ipse non pareas? prius disce qui doces et antequam mores aliorum corrigas, tuos corrige.\' quis neget iustam esse hanc responsionem? quin etiam in contemtum ueniet huiusmodi doctor et deludetur uicissim, quia uiddere. Quid ergo faciet ille praeceptor, si haec ei fuerint opposita? quomodo adimet excusationem contumacibus, nisi ut praesentibus factis doceat, possibilia se docere? Unde evenit, ut philosophorum praeceptis nullus obtemperet. Homines enim malunt exempla, quam verba; quia loqui facile est, praestare difficile. Utinam quidem
Abbreviated transcription (Latin):
ciatum uerumetiam facile ꝑuidebit. ne deum quidem potuisse¬
se eredi si ea ipsa qu& arguit facta non eẽnt. Quicunꝙ precepta
dat hominibus ad uitam moresq fingit alioꝵ. quaero debeatne
ipse facere quae praecipit. an non debeat. Si non fecerit. soluta
praecepta sunt. Si enim bona sunt quae praecipiuntur. si uitam
hominum in optimo statu collocant. non se debet ipse praeceptor
a numero coetuq hominum segregare. inter quos habitet ipse.¬
et ipsi eodem modo uiuendum ẽ. quo docet eẽ uiuendum. ne
si aliter uixerit ipse praeceptis suis fidem detrabat. leuiorẽo
doctrinam suam faciat. sire ipsa resoluat. quod uerbis nitat᷑
astringere. Unusquisq enim cum audit praecipientem nõ uult
imponi sibi necessitatem parendi tanꝗͣ uis sibi libertatis adima¬
tur. Respondet itaq doctori hoc modo. non possum facere quae
iubes. quoniam sunt impossibilia. Uetas me irasci. uetas cuꝑe

Expanded text:
ciatum, uerum etiam facile peruidebit ne deum quidem potuisciatum, uerum etiam facile peruidebit ne deum quidem potuisse credi, si ea ipsa quae arguit facta non essent. Quicumque praecepta dat hominibus ad uitam moresque fingit aliorum, quaero debeatne ipse facere quae praecipit an non debeat. si non fecerit, soluta praecepta sunt. si enim bona sunt quae praecipiuntur, si uitam hominum in optimo statu collocant, non se debet ipse praeceptor a numero coetuque hominum segregare inter quos agit, et ipsi eodem modo uiuendum est quo docet esse uiuendum, ne si aliter uixerit, ipse praeceptis suis fidem detrahat leuioremque doctrinam suam faciat, si re ipsa resoluat quod uerbis nitatur adstringere. unus quisque enim cum audit praecipientem, non uult inponi sibi necessitatem parendi, tamquam sibi ius libertatis adimatur. respondet itaque doctori hoc modo: \'non possum facere quae iubes, quoniam sunt inpossibilia. uetas me irasci, uetas cupere,
Abbreviated transcription (Latin):
ut citra corporis imbecillitatem se hominibus ostenderet. eos¬
q iustitiam doceret. si quidem id ualebat maiore auctoritate
ut ꝓfessi dei. Tunc enim cunctos fuisse praeceptis caelestibus t¬
parituros. si ad ea uirtus ac potestas dei praecipientis acce¬
deret. Cur igitur aiunt ad docendos homines non ut deus
uenit: Cur se tam humilem imbecillumq constituit. ut ab
hominibus et contemni et poena affici posset: Curuim ab im¬
becillis et mortalibus passus est: Cur non manus hominũ
aut uirtute. reppulit.aut diuinitate uitauit::Cur non ma¬
iestatem suam sub ipsa saltem morte patefecit: Sed ut inuali¬
dus in iudicium ductus est. ut nocens damnatus. ut mortalis
occisus. Refutabo haec diligenter. nec quenꝗͣ patiar errare Il.¬
la enim magna et mirabili ratione sunt facta. quam quicuno
ꝑceperit. non tantum mirari desinet deum ab hominibus ẽẽ cru¬

Expanded text:
ut citra corporis inbecillitatem se hominibus ostenderet eosut citra corporis inbecillitatem se hominibus ostenderet eosque iustitiam doceret, siquidem id uolebat, maiore auctoritate ut professi dei —: tunc enim cunctos fuisse praeceptis caelestibus parituros, si ad ea uirtus ac potestas dei praecipientis accederet. \'cur igitur aiunt \'ad docendos homines non ut deus uenit? cur se tam humilem inbecillumque constituit, ut ab hominibus et contemni et poena adfici posset? cur uim ab inbecillis et mortalibus passus est? cur non manus hominum aut uirtute reppulit aut diuinitate uitauit? cur non maiestatem suam sub ipsa saltem morte patefecit, sed ut inualidus in iudicium ductus est, ut nocens damnatus, ut mortalis occisus? \' refutabo haec diligenter nec quemquam patiar errare. illa enim magna et mirabili ratione sunt facta: quam quicumque perceperit, non tantum mirari desinet deum ab hominibus esse cru
Abbreviated transcription (Latin):
firmata sunt ut opinor. quae falsa et incredibilia putantur
ab us quos uera caelestium litteraꝵ. doctrina non imbuit. S
tñ ut refellantur a nobis etiam illi qui nimium non sine ma¬
lo suo sapiunt. rebusq diuinis detrahunt. argumentis quoo
illoꝵ coarguamus errorem. ut tandem aliquando credant. ita
fieri oportuisse sicut nos ostendimus factum. Et quanꝗͣ apđ̃
bonos uidices satis habeant. firmitatis uel testimonia sine ar¬
gumentis. uel argumenta sine testimonus nos tñ non contẽ¬
ti alterutro sumus. cum suppetat nobis utrunq ne cui ꝑuer¬
se ingenioso aut non intelligendi. aut contra disserendi lo¬
cum relinquamus. Negant fieri potuisse ut naturae ĩmorta¬
li quicꝗͣ decederet. Negant deniq deo dignum ut homo fie¬
riuellet. seq infirmitate carnis oneraret. ut passionibus.ut
dolori. ut. morti se ipse subuceret. quasi non facile illi esset

Expanded text:
firmata sunt ut opinor quae falsa et incredibilia putantur firmata sunt ut opinor quae falsa et incredibilia putantur ab iis quos uera caelestium litterarum doctrina non inbuit. sed tamen ut refellantur a nobis etiam illi qui nimium non sine malo suo sapiunt rebusque diuinis fidem detrahunt, argumentis quoque illorum coarguamus errorem, ut tandem aliquando peruideant ita fieri oportuisse, sicut nos ostendimus factum. et quamquam aput bonos iudices satis habeant firmitatis uel testimonia sine argumentis uel argumenta sine testimoniis, nos tamen non contenti alterutro sumus, cum subpetat nobis utrumque, ne cui peruerse ingenioso aut non intellegendi aut contra disserendi locum relinquamus. negant fieri potuisse ut naturae inmortali quicquam decederet, negant denique deo dignum ut homo fieri uellet seque infirmitate carnis oneraret, ut passionibus, ut dolori, ut morti se ipse subiceret — quasi non facile illi esset
Abbreviated transcription (Latin):
rauo fundari. et confirmari. Sed et futura aperuit illis oĩa
quae petrus et paulus rom a&e praedicauerunt. et ea praedicatio
in memoria scripta ꝑmansit. in qua cum multa alia mira tũ
etiam hoc futurum eẽ dixerunt. ut post breue tempus ĩmit¬
teret deus regem qui expugnaret uideos. et ciuitates eoꝵ so¬
lo ad aequaret. Ipsos autem fame sitiq confectos obsideret.
Tum fore ut corporibus suoꝵ uescerentur. et consumerent se¬
inuicem. Postremo ut capti uenirent in manus hostium et ĩ
conspectu suo uexari acerbissime coniuges suas cernerent.
uiolari ac ꝓstitui uirgines diripi pueros. allidi paruulos.
omnia deniq igni ferroq uastari. captiuos in perpetuũ ter¬
ris suis exterminari eo quod exultauerunt super amantis¬
simum et ꝓbatissimum dei filium. Itaq post illoꝵ obitum
cum nero interemisset. iuideoꝵ nomen et gentem uespasianus
extinoxit. fecitq omnia quae illi futura prediocerunt. Con¬

Expanded text:
ratio fundari et confirmari. sed et futura illis aperuit omnia: ratio fundari et confirmari. sed et futura illis aperuit omnia: quae Petrus et Paulus Romae praedicauerunt et ea praedicatio in memoriam scripta permansit. in qua cum multa alia mira tum etiam hoc futurum esse dixerunt, ut post breue tempus inmitteret deus regem, qui expugnaret Iudaeos et ciuitates eorum solo adaequaret, ipsos autem fame sitique confectos obsideret. tum fore ut corporibus suorum uescerentur et consumerent inuicem, postremo ut capti uenirent in manus hostium et in conspectu suo uexari acerbissime coniuges suas cernerent, uiolari ac prostitui uirgines, diripi pueros, allidi paruulos, omnia denique igni ferroque uastari, captiuos in perpetuum terris suis exterminari, eo quod exultauerint super amantissimum et probatissimum dei filium. itaque post illorum obitum, cum eos Nero interemisset, Iudaeorum nomen et gentem Vespasianus extinxit fecitque omnia quae illi futura praedixerant. Con
Abbreviated transcription (Latin):
dedi te in testamentum generis mei in lucem gentium api¬
re oculos caecoꝵ. producere. ex uinculis alligatos. et de
domo carceris sedentes in tenebris ignorantes deum et¬
ueritatem ab eo illuminati sumus ꝗ nos testamento suo
adoptauit. et liberatos malis uinculis. atq in lucem sa¬
pientiae productos in haereditatem regni caelestis asciuit.
Ordinata uero discipulis suis euangelica ac nominis siu
praedicatione. circundedit se repente nubes eumq in cae¬
lum sustulit. quadragesimo post passionem die. sicut da¬
niel fore ostenderat dicens. Et ecce in nubibus caȩli ut
filius hominis ueniens usq ad uetustum dieꝵ peruenit.
Discipuli uero per ꝓuncias dispersi fundamenta ecclesie u¬
biq posuerunt. facientes et ipsi in nomine. magistri dei ma-¬
gna et pene incredibilia miracula quia discedens instruxe¬
rat eos uirtute ac potestate qua posset nouae annuntiatiois

Expanded text:
dedi te in testamentum generis mei, in lucem gentium, aperidedi te in testamentum generis mei, in lucem gentium, aperire oculos caecorum, producere ex uinculis alligatos et de domo carceris sedentes in tenebrisueritatem, inluminati ab eo sumus, qui nos testamento suo adoptauit et liberatos malis uinculis atque in lucem sapientiae productos in hereditatem regni caelestis adsciuit. Ordinata uero discipulis suis euangelii ac nominis sui praedicatione circumfudit se repente nubes eumque in caelum sustulit, quadragesimo post passionem die, sicut Daniel fore ostenderat dicens: et ecce in nubibus caeli ut filius hominis ueniens et usque ad uetustum dierum peruenit. discipuli uero per prouincias dispersi fundamenta ecclesiae ubique posuerunt facientes et ipsi in nomine magistri dei magna et paene incredibilia miracula, quia discedens instruxerat eos uirtute ac potestate, quo posset nouae adnuntiationis
Abbreviated transcription (Latin):
utq ipsam haereditatem se dicit odisse. sed haeredes ꝗ aduer¬
sus eos ingran et impu extiterunt. Facta est inquit haeredi¬
tas mea mihi sicut leo. idest praeda et deuoratio Factus
sum haeredibus meis qui me imolauerunt sicut pecus. De¬
dit suꝑ me uocem suam idest sententias aduersus me mor¬
tis crucisq dixerunt. Nam quod superius ait consumatu¬
rum se domui iuda testamentum nouum ostendit. uetus
illud testamentum quod per moysem datum ẽ. non fuisse ꝑ¬
fectum. Id autem quod per christum dari haberet. consuma¬
tum fore. Domum autem uda et israel non utiq: uideos
significat. quos abdicauit. sed nos ꝗ ab eo conuocati ex gẽ¬
tibus in eoꝵ locum adoptione successimus. et appellamur
rum esset id genus isaias docet. apud quem pater sũmus
ad filium loquitur dicens. Ego dominus deus uocaui te
ad iustitiam et tenebo manum tuam et confirmabo te. et

Expanded text:
utique ipsam hereditatem se dicit odisse, sed heredes, qui aduerutique ipsam hereditatem se dicit odisse, sed heredes, qui aduersus eum ingrati et inpii extiterunt. facta est inquit hereditas mea mihi sicut leo, id est praeda et deuoratio factus sum heredibus meis, qui me immolauerunt sicut pecus. dedit super me uocem suam, id est sententias aduersus me mortis crucisque dixerunt. nam quod superius ait consummaturum se domui Iuda testamentum nouum, ostendit uetus illut testamentum quod per Moysen datum est non fuisse perfectum, id autem quod per Christum dari haberet consummatum fore. domum autem Iuda et Israhel non utique Iudaeos significat, quos abdicauit, sed nos, qui ab eo conuocati ex gentibus in illorum locum adoptione successimus et appellamur rum esset id genus, Esaias docet, apud quem pater summus ad filium loquitur dicens: ego dominus deus uocaui te in iustitiam, et tenebo manum tuam et confirmabo te, et
Abbreviated transcription (Latin):
eius scripta sunt. nouum testamentum nominatur. ludei
uetere utuntur nos nouo. Sed tñ diuersa non sunt. quia¬
nouum ueteris adimpletio est. et in utroq idem testator est
christus. qui pro nobis morte suscepta nos haeredes regni
aeterni facit abdicato et exhaereditato ppło uideoꝵ. sicut hie¬
remias ꝓpħa testatur. cum loquitur talia. Eece dies ueniũt
dieit dominus. et consumabo domui israel et domui uida
testamentum nouum. non secundum testamentum quod di¬
sposui parribus eoꝵ. in die qua apprehendi manum eorum.
ut educerem illos de terra aegypti. quia ipsi non ꝑseueraue¬
runt in testamento meo. et ego neglexi eos dicit dominus.
dem alio loco similiter ait. Dereliqui domum meam. dimisi
haereditatem meam in manu inimicoꝵ eius. Facta ẽ haereditas
mea mihi sicut leo in silua. dedit ipsa super me uocem suã
Ideo odiui eam cum sit haereditas eius caeleste regnum. nõ

Expanded text:
eius scripta sunt, nouum testamentum nominatur. Iudaei eius scripta sunt, nouum testamentum nominatur. Iudaei uetere utuntur, nos nouo: sed tamen diuersa non sunt, quianouum ueteris adinpletio est et in utroque idem testator est Christus, qui pro nobis morte suscepta nos heredes regni aeterni facit abdicato et exheredato populo Iudaeorum, sicut Hieremias propheta testatur, cum loquitur talia: ecce dies ueniunt, dicit dominus, et consummabo domui Israhel et domui Iuda testamentum nouum, non secundum testamentum quod disposui patribus eorum in die, qua adprehendi manum eorum, ut educerem illos de terra Aegypti, quia ipsi non perseuerauerunt in testamento meo, et ego neclexi eos, dicit dominus. idem alio loco similiter ait: dereliqui domum meam, dimisi hereditatem meam in manus inimicorum eius. facta est hereditas mea mihi sicut leo in silua, dedit ipsa super me uocem suam, idcirco odiui eam. cum sit hereditas eius caeleste regnum, non
Abbreviated transcription (Latin):
perata. Nulla igitur spes alia consequendae immortalitatis
datur. nisi crediderit in eum et illam crucem portandam
patiendamq susceperit. Profectus ergo in galileam. nolu¬
it enim uideis se ostendere: ne adduceret eos ad poeniten¬
tiam atq impios resanaret. discipulis iterum congregatis
scripturae sanctae litteras idest ꝓphaꝵ archana pateficit.
Quae anteꝗͣ pateretur ꝑspici nullo modo poterant. quia ipsũ
passionemq eius indicabant. Ideirco moyses. et udem ipsi
ꝓphae legem quae uideis data ẽ. testamentum uocant. quia
nisi testator mortuus fuerit. nec confirmari testamentum
põt nec sciri quid in eo scripium sit. quia clausum et obsi¬
gnatum est. Itaq nisi christus mortem suscepisset. aperiri
testamentum. idest reuelari et intelligi mysterium dei nõ
potuisset. Uerum scriptura omnis in duo testamenta diui¬
sa ẽ. Illud aduentum passionemq chisti antecessit. id est
lex et ꝓphae uetus dicitur. Ea uero quae post resurrectionẽ

Expanded text:
perata. Nulla igitur spes alia consequendae immortalitatis homini datur, nisi crediderit in eum, et illam crucem ppatiendamque susceperit. Profectus ergo in Galilaeam — noluit enim se Iudaeis ostendere, ne adduceret eos in paenitentiam atque inpios resanaret —, discipulis iterum congregatis scripturae sanctae litteras id e-t prophetarum arcana patefecit. quae antequam pateretur perspici nullo modo poterant. quia ipsum passionemque eius adnuntiabant. idcirco Moyses et idem ipsi prophetae legem quae Iudaeis data est testamentum uocant, quia nisi testator mortuus fuerit, nec confirmari testamentum potest nec sciri quid in eo scriptum sit, quia clausum et obsignatum est. itaque nisi Christus mortem suscepisset, aperiri testamentum id est reuelari et intellegi mysterium dei non potuisset uerum scriptura omnis in duo testamenta diuisa est illut quod aduentum passionemque Christi antecessit, id est lex et prophetae, uetus dicitur, ea uero quae post resurrectionem
Abbreviated transcription (Latin):
q contradico. dorsum meum posui ad flagella et maxillas
meas ad palmas. faciem autem meam non auerti a foedita¬
te sputoꝵ. Similiter dauid in psalmo. xxxxiii. Congregam
sunt super me flagella et ignorauerunt. Dissolun sunt nec
compuncti sunt. tentauerunt me. et deriserunt me et stri¬
derunt super mȩ dentibus suis. Sibylla quoq eadem futura

Expanded text:
que contradico: dorsum meum posui ad flagella, et maxillas que contradico: dorsum meum posui ad flagella, et maxillas meas ad palmas: faciem autem meam non averti a foeditate sputorum. Similiter David in psalmo XXXIV: Congregata sunt super me flagella, et ignoraverunt: dissoluti sunt, nec compuncti sunt: tentaverunt me, et deriserunt derisu; et striderunt super me dentibus suis. Sibylla quoque eadem futura
Abbreviated transcription (Latin):
ego in tanto facinore deplorem: aut quibus uerbis tan¬
tum nefas querar: Non enim grauianam crucem describi¬
mus quam. M. tullius uniuersis eloquentiae suae ner-¬
uis ac uiribus uelut effusis. tonus ingenii fontibus ꝓ¬
secutus ẽ. facinus indignum eẽ proclamans ciuem ro.
contra omnes leges in cr̃ueem ẽẽ sublatum. Qui qͣuis
in nocens fuerit. et illo supplicio indignus. mortalis tamen
et ab homine scelesto qui iustitiam ignoraret affectus est
Quid de huius crucis indignitate dicemus. in qua deus a
cultoribus dei suspensus est atq affixcus: Quis tam facũ¬
dus. et tanta reꝵ uerboꝵq copia instructus eocistet. quae
oratio tanta affluentiae ubertate decurrens. ut illam eru¬
cem merito deploret. quam mundus ipse et tota mundi
elementa luerunt: Haec autem sic futura fuisse et pro¬
pħaꝵ uocibus et sibyllinis carminibus denuntiatum est.
Apud isaiam ita scriptum inuenitur. Non sum contumax ne¬

Expanded text:
 in tanto facinore deplorem aut quibus uerbis tan in tanto facinore deplorem aut quibus uerbis tantum nefas conquerar? non enim Gauianam crucem describimus, quam Marcus Tullius uniuersis eloquentiae suae neruis ac uiribus uelut effusis totius ingenii fontibus prosecutus est, facinus indignum esse proclamans ciuem Romanum contra omnes leges in crucem esse sublatum. qui quamuis innocens fuerit et illo supplicio indignus, mortalis tamen et ab homine scelesto qui iustitiam ignoraret adfectus. quid de huius crucis indignicultoribus Dei suspensus est atque suffixus? Quis tam facundus, et tanta rerum verborumque copia instructus existet? quae oratio tantae affluentiae ubertate decurrens, ut illam crucem merito deploret, quam mundus ipse et tota mundi elementa luxerunt? Haec autem sic futura fuisse, et prophetarum vocibus, et Sibyllinis carminibus denuntiatum est. Apud Esaiam ita scriptum invenitur: Non sum contumax, ne
Abbreviated transcription (Latin):
rant. succlamare coeperunt. et crucem eius uiolentis
uocibus flagitare. Tum pontius et illoꝵ clamoribꝰ
et haerodis tetrarchae instigatione metuentis ne regno
pelleretur. uictus est. nec tamen ipse sententiam ꝓtulit.
sed tradidit eum udeis. ut ipsi de illo secundum legẽ
suam uidicarent. Duxerunt igitur eum flagellis uerbe¬
ratum et priusꝗͣ cruci affigerent illuserunt᷑. Indutũ
enim coloris punicei ueste.ac spinis coronatum. quasi
regem salutauerunt. et dederunt ei cibum fellis. et mi¬
scuerunt ei aceti potionem. Post haec conspuerunt in fa¬
ciem eius. et. palmis ceciderunt. cumq ipsi carnifices
de uestimentis eius contenderent. sortiti sunt inter se
de tunica et pallio. Et cum haec omnia fierent. nullam
uocem ex ore suo tanꝗͣ si mutus eẽt emisit. Tunc suspẽ¬
derunt eum inter duos noxios medium. qui ob latroci¬
nia damnati erant. cruciq affixerunt. Quid ergo hic¬

Expanded text:
rant, subclamare coeperunt et crucem eius uiolentis rant, subclamare coeperunt et crucem eius uiolentis uocibus flagitare. tum Pontius et illorum clamoribus et Herodis tetrarchae instigatione metuentis, ne regno pelleretur; uictus est, nec tamen ipse sententiam protulit, sed tradidit eum Iudaeis, ut ipsi de illo secundum legem suam iudicarent. duxerunt igitur eum flagellis uerberatum et priusquam cruci adfigerent, inluserunt: indutum enim coloris punicei ueste ac spinis coronatum quasi regem salutarunt et dederunt ei cibum fellis et miscuerunt ei aceti potionem. post haec conspuerunt faciem eius et palmis ceciderunt. cumque ipsi carnifices de uestimentis eius contenderent, sortiti sunt inter se de tunica et pallio. et cum haec omnia fierent, nullam uocem ex ore suo, tamquam si mutus esset, emisit. tum suspenderunt eum inter duos noxios medium, qui ob latrocinia damnati erant, crucique fixerunt. quid ego hic
Abbreviated transcription (Latin):
sed ut ostenderet. quod ita fieri oporteret in omni ꝑse¬
cutione. ne sua quis culpa interisse uideatur. ac denun¬
tiauit fore ut ab uno eoꝵ proderetur. Itaq uidas prae¬
mio illectus tradidit eum iudeis. At illi comprehensũ
ac pontio pilato. qui tunc legatus syriam regebat obla¬
tum cruci affigi postulauerunt. obiicientes ei nihil ali¬
ud nisi quod diceret se filium dei eẽ regem uideorꝵ
Item quia dioxerat si solueritis hoc templum quod aedi¬
ficatum ẽ annis. xlui. ego illud in triduo sine manibus
resuscitabo. significans futurum breui passionem suam
et se a uideis interfectum tertia die resurrecturũ. Ipse
enim erat uerum dei templum. Has eius uoces tanꝗ
infaustas et impias insectabantur. Quae cum pilatus
audisset. et ille in defensionem sui nihil diceret. pronũ¬
tiauit nihil in eo damnatione dignum uideri. At illi
iniustissimi accusatores. cum populo.quem incitaue¬

Expanded text:
sed ut ostenderet quod ita fieri oporteret in omni persesed ut ostenderet quod ita fieri oporteret in omni persecutione, ne sua quis culpa incidisse videatur; ac denuntiavit fore ut ab uno eorum proderetur. Itaque Judas, praemio illectus, tradidit Filium Dei Judaeis. At illi comprehensum, ac Pontio Pilato, qui tum legatus Syriam regebat, oblatum, cruci affigi postulaverunt, objicientes ei nihil aliud, nisi quod diceret se Filium Dei esse, et regem Judaeorum: item quod dixerat: Si solveritis hoc templum, quod aedificatum est annis XLVI, ego illud in triduo sine manibus resuscitabo; significans brevi futuram passionem suam, et se a Judaeis interfectum tertio die resurrecturum. Ipse enim erat verum Dei templum. Has voces ejus tamquam infaustas et impias insectabantur. Quae cum Pilatus audisset, et ille in defensionem sui nihil diceret, pronuntiavit nihil in eo damnatioiniustissimi accusatores cum populo, quem incitaue
Abbreviated transcription (Latin):
copia lactis exuberant. uel custodiendis domibus in¬
uigilant. Interdixit. ergo ne porcina carne uterentur.
idest ne uitam porcoꝵ imitarentur. qui ad solam mortẽ
nutriuntur: ne uentri ac uoluptatibus deseruientes ad
faciendam iustitiam inutiles ẽẽnt ac morte afficerentur.
Item ne se foedis libidinibus immergerent. sicut sus quae
se ingurgitat caeno. uel ne terrenis seruiant simulachris
ac se luto inquinent. Luto enim se obliniunt.qui deos
pta uidaicae legis ad exhibendam iustitiam spectant. qͦ¬
niam per ambagem data sunt. ut ꝑ carnalium figuram
luit. quaeq per ꝓpħas suos multis saeculis ante praedixit
christus impleret. ob ea in citan et diuinas litteras nesci¬
entes coierunt ut deum suum condemnarent. Quodcũ
sciret futurum ac subinde diceret oportere se pati ato
interfici pro salute multoꝵ. secessit tñ cum discipulis
suis. non ut uitaret. quod necesse erat ꝑpeti ac sustine.

Expanded text:
copia lactis exuberant, vel custodiendis domibus incopia lactis exuberant, vel custodiendis domibus invigilant. Interdixit ergo ne porcina carne uterentur, id est, ne vitam porcorum imitarentur, qui ad solam mortem nutriuntur; ne ventri, ac voluptatibus servientes, ad faciendam justitiam inutiles essent, ac morte afficerentur. Item ne se foedis libidinibus immergerent, sicut sus, quae se ingurgitat coeno; vel ne terrenis serviant simulacris, ac se luto inquinent. Luto enim se oblinunt, qui deos,pta judaicae legis ad exhibendam justitiam spectant, quoniam per ambagem data sunt; ut per carnalium figuram luit, quaeque per prophetas suos multis saeculis ante praedixit, Christus impleret, ob ea incitati, et divinas litteras nescientes, coierunt ut Deum suum condemnarent. Quod cum sciret futurum, ac subinde diceret oportere se pati, ac interfici pro salute multorum, secessit tamen cum discipulis suis , non ut vitaret quod necesse erat perpeti ac sustinere,
Abbreviated transcription (Latin):
Uolens enim uitae ac salun nostrae pro aeterna sua pietare
consulere poenitentiam nobis in illa circuncisione ꝓposu¬
it. ut si cor nudauerimus. idest si peccata nostra confessi
sats deo fecerimus. ueniam consequamur. quae contuma¬
cibus et admissa sua celantibus denegatur ab eo qui nõ
faciem sicut homo. sed intima et archana pectoris intu¬
etur. Eodem etiam spectat carnis siuillae interdictio a
qua cum eos abstinere iuissit deus. id potissimum uolu¬
it intelligi. ut se a peccatis atq immundicus abstinerẽt
Est enim lutulentum hoc animal et immundum nec
unꝗͣ caelum aspicit. sed in terram toto et corpore et ore
piectum. uentri semꝑ et pabulo seruit. nec ullum alium
cum uiuit praestare usum põt sicut caetere animantes
quae uel sedendi uehiculum praebent. uel in cultibꝰ agro¬
rum uiuant. uel plaustra collo trahunt. uel onera tergo
gestant. uel indumentum exuuus suis exhibent. uel

Expanded text:
uolens enim uitae ac saluti nostrae pro aeterna sua pietate uolens enim uitae ac saluti nostrae pro aeterna sua pietate consulere, paenitentiam nobis in illa circumcisione proposuit, ut si cor nudauerimus, id est si peccata nostra confessi satis deo fecerimus, ueniam consequamur, quae contumacibus et admissa sua celantibus dfaciem, sicut homo, sed intima et arcana pectoris intuetur. Eodem spectat etiam carnis suillae interdictio; a qua cum eos abstinere Deus jussit, id potissimum voluit intelligi, ut se a peccatis atque immunditiis abstinerent. Est enim lutulentum hoc animal, et immundum; nec umquam coelum aspicit: sed in terra toto et corpore et ore projectum, ventri semper et pabulo servit; nec ullum alium dum vivit praestare usum potest, sicut caeterae animantes, quae vel sedendi vehiculum praebent, vel in cultibus agrorum juvant, vel plaustra collo trahunt, vel onera tergo gestant, vel indumentum exuviis suis exhibent, vel
Abbreviated transcription (Latin):
bat filios israel et aduersarium debellaret ꝑ nominis figu¬
ram. et ppłm in terram promissionis induceret. et idcirco
enam moysi successit. ut ostenderetur nouam legem ꝑ chri¬
stum iesum datam ueteri legi successuram quae data per
moysem fuit. Nam illa carnis circuncisio caret utiq ratio¬
ne. quia si deus id uellet. sic a principio formasset homi¬
nem. ut praeputium non haberet. Sed huius secundae cir¬
cuncisionis figura erat. significans nudandum eẽ pectus.
idest aperto et simplici corde oportere nos uiuere. quo¬
niam pars illa corporis quae circunciditur habet quandã
similitudinem cordis. et est pudenda. ob hanc causam ds̃
nudari eam uissit. ut hoc argumento nos admoneret ne
in uolutum pectus haberemus. idest ne quod pudendũ
facinus intra conscientiae secreta uelemus. Haec ẽ cordis
circuncisio de qua prophae loquuntur. quam deus a car¬
ne mortali ad animam transtulit. quae sola mansura est.

Expanded text:
bat filios Israhel, et aduersarium debellaret per nominis figubat filios Israhel, et aduersarium debellaret per nominis figuram et populum in terram promissionis induceret. et idcirco etiam Moysi successit, ut ostenderetur nouam legem per Christum Iesum datam ueteri legi successuram, quae data per Moysen fuit. nam illa carnis circumcisio caret utique ratione, quia si deus id uellet, sic a principio formasset hominem, ut praeputium non haberet: sed huius secundae circumcisionis figura erat significans nudandum esse pectus, id est aperto et simplici corde oportere nos uiuere, quoniam pars illa corporis quae circumciditur habet quandam similitudinem cordis et est pudenda. ob hanc causam deus nudari eam iussit, ut hoc argumento nos admoneret, ne inuolutum pectus habeamus, id est ne quod pudendum facinus intra conscientiae secreta uelemus. haec est cordis circumcisio, de qua prophetae loquuntur: quam deus a carne mortali ad animam transtulit, quae sola mansura est.
Abbreviated transcription (Latin):
nouitatem et ne seminauerits in spinis. Circuncidite uos¬
domino deo uestro. et circuncidite praeputium cordis uestri
ne exeat ira mea sicut ignis. et non sit qui exxtinguat. Itẽ
moyses ipse. In nouissimis diebus circuncidet deus cortu¬
um ad dominum deum tuum amanum. Item iesus naue
successor eius. Et dixit dominus ad iesum. Fac tibi cultel¬
los petrinos nimis acutos et sede et circuncide scd̃o fili¬
os iłrael. Secundam circuncisionem futuram eẽ dixit. nõ
carnis sicut fuit prima. qua etiam nunc uidei utuntur
sed cordis ac spiritus. quam tradidit christus. qui uerꝰ¬
fuit iesus. Non enim proph̃a sic ait. et dixit dominus al
me sed ad iesum ut ostenderet quod non de se loqueret᷑
sed de christo ad quem tunc deus loquebatur. Christiei
figuram gerebat ille iesus qui cum prinum auses uoreatẽ
moyses futura praesentiens iussit eum iesum uocari. ut qm̃
dux militiae delectus eẽt aduersus amalech qui oppugna¬

Expanded text:
nouitatem et ne seminaueritis in spinis. circumcidite uosnouitatem et ne seminaueritis in spinis. circumcidite uos deo uestro et circumcidite praeputium cordis uestri, ne exeat ira mea sicut ignis et non sit qui extinguat item Moyses ipse: in nouissimis diebus circumcidet deus cor tuum ad dominum deum tuum amandum. item Iesus Naue successor eius: et dixit dominus ad Iesum: fac tibi cultellos petrinos nimis acutos et sede et circumcide secundo filios Israhel. secundam circumcisionem futuram esse dixit non carnis, sicut fuit prima, qua etiamnunc Iudaei utuntur, sed cordis ac spiritus, quam tradidit Christus, qui uerus Iesus fuit. non enim propheta sic ait \'et dixit dominus ad me\\ sed \'ad Iesum\', ut ostenderet quod non de se loqueretur, sed de Christo, ad quem tum deus loquebatur. Christi enim figuram gerebat ille Iesus. qui cum primum Auses uocaretur, Moyses futura praesentiens iussit eum Iesum uocari, ut quoniam dux militiae delectus esset aduersus Amalech, qui obpugna
Abbreviated transcription (Latin):
uouoc. Sed et ipse moyses ꝑ quem sibi datam legem dum per¬
tinaciter tuentur excidentur a deo et deum non agnouerunt.
praedixerat fore ut propha maximus muteretur a deo qui sit
supra legem. qui uoluntatem dei ad homines ꝑferat. In de¬
uteronomio ita scriptum reliquit. Et dixit dominus ad me.
Propħam excitabo eis de fratribus eoꝵ sicut te. et dabo uerbũ
meum in os eius et loquetur ad eos ea quae precepero ei et qs¬
quis non audierit ea quae loquetur ꝓph̃a ille in nomine meo
ego uindicabo in eum. Denuntiauit. scilicet deus per ipsum
legiferum. quod filium suum idest uiuam praesentemq legẽ
missurus eẽt. et illam ueterem ꝑ mortalem datam soluturus.
ut denuo ꝑ eum qui eẽt aeternus legem sanciret aeternam. ltẽ
de circuncisione soluenda isaias ita ꝓphetauit. haec dicit do¬
minus uiris uida qui habitant ierusalem renouate inter uos

Expanded text:
ύεται νόμος. sed et ipse Moyses, per quem sibi datam legem dum perύεται νόμος. sed et ipse Moyses, per quem sibi datam legem dum pertinaciter tuentur, exciderunt a deo et deum non adgnouerunt, praedixerat fore ut propheta maximus mitteretur a deo, qui sit supra legem, qui uoluntatem dei ad homines perferat. in Deuteronomio ita scriptum reliquit: et dixit dominus ad me: prophetam excitabo eis de fratribus eorum sicut te et dabo uerbum meum in os eius, et loquetur ad eos ea quae praecepero ei. et quisque non audierit ea quae loquetur propheta ille in nomine meo, ego uindicabo in eum. denuntiauit scilicet deus per ipsum legiferum quod filium suum id est uiuam praesentemque legem missurus esset et illam ueterem per mortalem datam soluturus, ut denuo per eum qui esset aeternus, legem sanciret aeternam. item de circumcisione soluenda Esaias ita prophetauit: haec dicit dominus uiris Iuda et qui inhabitant in Hierusalem: renouate inter uos
Abbreviated transcription (Latin):
quam in cordibus suis gerebant. alias intus inclusam alias cau¬
sas proferebant. Quod legem dei ꝑ moysen traditam solueret.
idest. quod sabbatis non uacaret. operans in salutem hominũ
Quod circuncisionem uacuefaceret. Quod abstinentiam suillae
carnis auferret. in quibus rebus iudaicae religionis sacramẽ¬
ta consistunt. Ob hanc itaq causam caetera pars ppłi. quae
nondum a christo secesserat. a sacerdotibus incitabatur. ut im¬
pium iudicaret eum quod legem dei solueret. cum hoc ille nõ
suo iudicio sed ex dei uoluntate et secundum praedicta face¬
ret ꝓpharꝵ. Micheas enim nouam legem datum iri denuntia¬
uit. hoc modo. Lex de syon proficiscetur et sermo domini
ex hierusalem. et iudicabit inter plurimos ppłos. et reuin¬
cet et diliget uarias nationes. Illa enim prior lex quae per
moysen data est. non in monte syon sed in monte choreb data
E. Quod sibylla fore ut a filio dei solueretur ostendit. a N õre

Expanded text:
quam in cordibus suis gerebant intus inclusam, alias cauquam in cordibus suis gerebant intus inclusam, alias causas praeferebant: quod legem dei per Moysen datam solueret, id est quod sabbatis non uacaret operans in salutem hominum, quod circumcisionem uacuefaceret, quod abstinentiam suillae carnis auferret: in quibus rebus Iudaicae religionis sacramenta consistunt. ob haec itaque cetera pars populi, quae nondum ad Christum secesserat, a sacerdotibus incitabatur ut inpium iudicaret eum, quod legem dei solueret, cum hoc ille non suo iudicio, sed ex dei uoluntate et secundum praedicta faceret prophetarum. Micheas enim nouam legem datuiri denuntiauit hoc modo: lex de Sion proficiscetur et sermo domini ab Hierusalem. et iudi cabit inter plurimos populos et reuincet et detege ualidas nationes. illa enim prior lex quae per Moyseqj data est, non in monte Sion, sed in monte Choreb data est quam Sibylla fore ut a filio dei solueretur ostendit: † ἀλλ ̓ ὅ
Abbreviated transcription (Latin):
ita tradidit. Domine quis credidit auditui nr̃o. et bracchium
domini cui reuelatum est: Annuntiauimus coram ipso sicut
pueri. et sicut radiac in terra sitienti. Non est figura eius neq
claritas. et uidimus illum et non habuit figuram neq decorẽ
sed figura eius sine honore et deficiens praeter caeteros homiẽs.
homo in plaga positus. et sciens ferre. imbecillitatem. quia auer¬
sus est. et non est computatus. hic peccata nr̃a portar. et ꝓ nob̾
dolet. et nos putauimus illum ẽẽ in dolore et in plaga. et in ue¬
xatione. Ipse autem uulneratus est ꝑꝑ facinora nostra et infir¬
matus est ꝑꝑ peccata nostra. Doctrina pacis nr̃e super illum
liuore eius nos sanan sumus. Omnes nos sicut oues errauimꝰ
et deus tradidit illum pro peccats nostris. Et sibylla eodem
tes inierunt consilium detestandum ut priuarent eum uita
qui ut eos uiuificaret aduenerat. sed irae atq inuidie suae t

Expanded text:
ita tradidit: domine, quis credidit auditui nostro et bracchium ita tradidit: domine, quis credidit auditui nostro et bracchium dei cui reuelatum est? adnuntiauimus coram ipso sicut pueri et sicut radix in terra sitienti. non est figura eius neque claritas: et uidimus ised figura ejus sine honore, et deficiens praeter caeteros homines. Homo in plaga positus est, sciens ferre imbecillitatem, quia aversus est, et non est computatus. Hic peccata nostra portat, et pro nobis hic dolet; et nos putavimus ipsum esse in dolore, et in plaga, et in vexatione. Ipse autem vulneratus est propter facinora nostra, et infirmatus est propter peccata nostra: doctrina pacis nostrae super illum; livore ejus nos sanati sumus. Omnes sicut oves erravimus, et Deus tradidit illum pro peccatisnostris. Et Sibylla eodem tes inierunt consilium detestandum, ut priuarent eum uita qui ut eos uiuificaret aduenerat. Sed irae atque inuidiae suae,
Abbreviated transcription (Latin):
ncrepiti ergo sepe a christo uidei exprobrante illis peccata et
iniustitias. et a populo pene deserti. concitati sunt ad eum ne¬
candum. Cuius rei audaciam dedit illis humilitas eiꝰ. Nam
cum legerent cum quanta uirtute ac claritate filius dei uen¬
turus eẽt e celo. ipsum autem cernerent. humilem quietum
sordidum. informem non credebant filium dei eẽ ignorãtes
duos eius aduentus a propħis eẽ praedictos. Primum in hu¬
mailitate carnis obscurum. Secundum in fortitudine maiesta¬
tis manifestum. De primo dauid in psalmo. lxxxi. sic ait.
Descendet sicut pluuia in uellus. et orietur in diebus eius iusti¬
tia et abundantia pacis. donec extolletur luna. Sicut enim
pluuia si descendat in uellus animaduerti non põt quia stre¬
pitum non facit. ita christum in terram sine cuiusqͣ suspiciõe
uenturum eẽ dixit. ut iustitiam doceat et pacem. Isaias qͥiq

Expanded text:
Increpiti ergo a Christo saepe Judaei exprobrante illis peccata et Increpiti ergo a Christo saepe Judaei exprobrante illis peccata et injustitias, et a populo pene deserti, concitati sunt ad eum necandum. Cujus rei audaciam dedit illis humilitas ejus. Nam cum legerent, cum quanta virtute et claritate Filius Dei venturus esset e coelo, Jesum autem cernerent humilem, quietum, sordidum, informem, non credebant filium Dei esse, ignorantes duos ejus adventus a prophetis esse praedictos: primum in humilitate carnis obscurum, secundum in fortitudine majestatis mandescendet sicut pluuia in uellus, et orietur in diebus eius iustitia et abundantia pacis, donec extollatur luna. sicut enim pluuia si descendat in uellus, animaduerti non potest, quia strepitum non facit, ita Christum in terram sine cuiusquam suspicione uenturum esse dixit, ut iustitiam doceat et pacem. Esaias quoque
Abbreviated transcription (Latin):
ab immunditus. et praefert nouissima iustor. et gloriatur pa¬
trem se habere deum. Uideamus ergo si sermones illius ueri sũt
et temptemus quae euentura sunt illi. Contumelus et tormẽ¬
tis interrogemus eum. ut sciamus reuerentiam illius. et ꝓbemꝰ
patientiam illius morte turpissima condemnemus eum. Haec
cogitauerunt. et errauerunt. excaecauit enim illos stultitia
ipsoꝵ et nescierunt sacramenta dei. Nonne ita descripsit. ne¬
farium illud consilium ab impus initum contra deum ut pla¬
ne interfuisse uideatur: Atqui a salomone qui haec cecinit.
usq ad id tempus quo gesta res ẽ mille ac decem anni fuerũt
N ihil nos affingimus nihil addimus. habebant haec ꝗ fecerunt
Legebant in quos haec dicta sunt. Sed et nunc haeredes noĩs
praedictam. et quotidianis lectionibus ꝑsonant. nec aliquan¬
do in cor suum quae pars est et ipsa damnationis admittunt.

Expanded text:
ab immunditiis, et praefert novissima justorum, et gloriatur paab immunditiis, et praefert novissima justorum, et gloriatur patrem se habere Deum. Videamus ergo si sermones illius veri sint; et tentemus quae ventura sunt illi. Contumeliis et tormentis interrogemus eum: ut sciamus reverentiam illius, et probemus patientiam illius, morte turpissima condemnemus eum. Haec cogitaverunt, et erraverunt. Excaecavit enim illos stultitia ipsorum; et nescierunt sacramenta Dei. Nonne ita descripsit nefarium illud consilium ab impiis initum contra Deum, ut plane interfuisse videatur? Atqui a Salomone, qui haec cecinit, usque ad id tempus, quo gesta res est, mille ac decem anni fuerunt. Nihil nos affingimus, nihil addimus. Habebant haec, qui fecerunt: legebant, in quos haec dicta sunt. Sed et nunc haeredes nominipraedictam quotidianis lectionibus personant; nec aliquando in cor suum, quae pars est et ipsa damnationis, admittunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ peccatores increpabantur et inuidia deprauati. quod con¬
fluente ad eum multitudine. contemni se ac deseri uidebant.
et quod caput sceleris illoꝵꝵ fuit stultitia et errore caecati. et
immemores praeceptoꝵ caelestium ac ꝓpħ̃aꝵ coierunt aduersꝰ
eum impiumq consilium de eo tollendo cruciandoq ceꝑunt
quod prophȩ multo ante descripserant. Nam et dauid in pͥn¬
cipio psalmoꝵ suoꝵ prouidens in spiritu quantum facinus
admissuri essent. beatum eẽ ait qui non abierit in consilio im¬
pior. Et salomon in libro sapientiae his uerbis usus ẽ.Circũ¬
ueniamus iustum. quoniam insuaus est nobis. et exprobrat
nobis peccata legis. Prominit se scientiam dei habere et filium
nostraꝵ. grauis est nobis etiam ad uidendum quoniam dissimił
est alus uita illius. et immutate sunt uie illius. tanꝗͣ nugaces
aestimati sumus ab eo. et continet se a uus nostris. quasi

Expanded text:
quam peccatores increpabantur, et inuidia deprauati, quod conquam peccatores increpabantur, et inuidia deprauati, quod confluente ad eum multitudine contemni se ac deseri uidebant, et, quod caput sceleris illorum fuit, stultitia et errore caecati et inmemores praeceptorum caelestium ac prophetarum coierunt aduersus eum inpiumque consilium de eo tollendo cruciandoque ceperunt: quod prophetae multo ante descripserant. nam et Dauid in principio psalmorum suorum prouidens in spiritu quantum facinus admissuri essent, beatum esse ait qui non abierit in consilio inpiorum. et Solomon in libro sapientiae his uerbis usus est: circumueniamus iustum, quoniam insuauis est nobis et exprobrat nobis pecnostrarum: gravis est nobis etiam ad videndum; quoniam dissimilis est aliis vita illius, et immutatae sunt viae illius: tamquam nugaces aestimati sumus ab eo: continet se a viis nostris, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
suscipiunt. uerumenam conseerant. et sapientes memoriae
mortuoꝵ deseruiunt. fortunam iam extinctam colentes. quã
ne uiuam quidem praesentemq sapientes colendam sibi unꝗͣ
putauerunt. Nec enim põt aliquid in rebus terrenis eẽ uene:¬
rabile. caeloq dignum. sed sola est uirtus sola iustitia quae
põt uerum bonum et caeleste. et perpetuum iudicari. quia nͦ
datur cuiꝗͣ. nec aufertur. qua uirtute ac iustitia quoniam
christus uenit instructus in terram immo uero quoniã ipse
uirtus. et ipse iustina est: descendit ut eam doceret. hominẽ¬
q formaret. Quo magisterio ac dei legatione perfunctus ob
eam ipsam uirtutem quam simul et docuit et fecit. ab omni¬
bus gentibus. et meruit et potuit deus credi. Ergo cum ma¬
onus populus ad eum uel ob iustitam quam docebat. uel
ob miracula quae faciebat. subinde conflueret. et praecepta
eius audiret. et a deo ipsum missum deiq filium crederet. tũ
primores uideoꝵ ac sacerdotes ira stimulati quod ab eo tã¬

Expanded text:
suspiciunt, uerum etiam consecrant et scientes memoriae mortuorum deseruiunt fortunam iam extinctam colentes, quam ne uiuam quidem praesentemque sapientes colendam sibi umquam putauerunt. nec enim potest aliquid in rebus terrenis esse uenerabile caeloque dignum, sed sola est uirtus, sola iustitia quae potest uerum bonum et caeleste et perpetuum iudicari, quia nec datur cuiquam nec aufertur. qua uirtute ac iustitia quoniam Christus instructus uenit in terram, immo uero quoniam ipse uirtus et ipse iustitia est, descendit, ut eam doceret hominemque formaret. quo magisterio ac dei legatione perfunctus ob eam ipsam uirtutem, quam simul et docuit et fecit, ab omnibus gentibus et meruit et potuit deus credi. ergo cum magnus populus ad eum uel ob iustitiam quam docebat uel ob miracula quae faciebat subinde conflueret et praecepta eius audiret et a deo missum deique filium crederet, tum primores Iudaeorum ac sacerdotes et ira stimulati, quod ab eo tam
Abbreviated transcription (Latin):
uirga equitatis uirga regni tui. deus dilexisti iustinam et
odio habuisti iniquitatem propterea unxit te deus deus
tuus oleo excultationis. Quo uerbo etiam nomen ostendit.
S iquidem ut supra docui ab unctione appellatus est christꝰ¬
deinde hominem fuisse eundem hieremias docet dicens Et
homo est. et quis cognouit eum: Item isaias. Emuttet eis deus
hominem qui saluabit eos iudicans sanabit eos. Sed et mois¬
ses in numeris ita loquitur. Orietur stella ex iacob. et excurgat
homo ex israel. Propterea milesius apollo consultus utrum ne
deus an homo fuerit. hoc modo respondit. Sapũloc c̃iu rala¬

Expanded text:
virga aequitatis, virga regni tui. Dilexisti justitiam, et virga aequitatis, virga regni tui. Dilexisti justitiam, et odio habuisti injustitiam: propterea unxit te Deus, Deus tuus oleo exultationis. Quo verbo etiam nomen ostendit: siquidem ut supra docui ab unctione appellatus est ChDeinde hominem fuisse eumdem, Hieremias docet, dicens: Et homo est; et quis cognovit eum? Item Esaias : Et mittet eis Deus hominem qui salvabit eos, et judicans sanabit eos. Sed et Moyses in numeris ita loquitur : Orietur stella ex Jacob, et exurget homo ex Israel. Propterea Milesius Apollo consultus, utrumne Deus, an homo fuerit, hoc modo respondit: Θνητὸς ἔην
Abbreviated transcription (Latin):
minis ex passione quam ꝑtulit. quam cur susceperit paulo
post docebo. Iterum et deum fuisse et hominem ex utroo:
genere ꝑmixtum ꝓphis uaticinantibus discimus. Isaias de¬
um fuisse testatur his uerbis. Fatigata est aegyptus. et ne¬
gotano aethiopum et sabam uiri alti a te transgredientur
et tui erunt serui et post te ambulabunt uincti compedibꝰ
et adorabunt te: et te precabuntur quoniam in te deus ẽ.
et non ẽ alius deus praeterte.Tu enim deus es. et nos nesci¬
ebamus. deus israel saluator: confundentur et reuerebũt᷑
omnes qui aduersantur ubi et cadent in confusionem Itẽ
ꝓph̃a hieremias sic ait. Hic deus noster est. et non deputa¬
bitur alius absq illo. qui inuenit omnem uiam prudentiae:
et dedit eam iacob puero suo. et israel dilecto sibi. posthaec¬
in terris uisus est et inter homines uersatus ẽ. Item dauid
in psalmo. xliiii.Thronus tuus deus in saecula saeculorum

Expanded text:
minis ex passione quam pertulit: quam cur susceperit paulo minis ex passione quam pertulit: quam cur susceperit paulo post docebo. interim et deum fuisse et hominem ex utroque genere permixtum prophetis uaticinantibus discimus. Esaias deum fuisse testatur his uerbis: fatigata est Aegyptus, et negotiatio Aethiopum et Sabain uiri alti ad te transgredientur et tui erunt serui et post te ambulabunt uincti conpedibus et adorabunt te et in te precabuntur: quoniam in te deus est, et non est deus alius praeter te. tu enim es deus, et nos nesciebamus, deus Israhel saluator. confundentur et reuerebuntur omnes qui aduersantur tibi, et cadent in confessionem. item propheta Hieremias sic ait: hic deus noster est et non deputabitur alius absque illo, qui inuenit omnem uiam prudentiae et dedit eam Iacob puero suo et Israin terris visus est, et cum hominibus conversatus est. Item David in psalmo XLIV: Thronus tuus Deus in saecula saeculorum:
Abbreviated transcription (Latin):
legem in eo uel per eum daret non sicut ante fecerat perbo¬
minem. sed tamen nasci eum uoluit tanꝗͣ hominem ut per
omnia summo patri similis existeret. Ipse enum deus pater
et origo et principium reye quoniam parentibus caret ã iã ẽs
atq auñ soo a trism egisto uerissime nominatur. quod ex
nullo sit procreatus. Idcirco etiam filium bis nasci oportuit.
ut ipse fieret atalcop. atq ͥaiñscop. In prima enim natiui¬
tate spiritali a uñ lcop fuit. quia sine officio matris asolo deo
patre generatus est. In secunda uero carnali atalcos fuit
quoniam sine patris officio uirginali utero procreatus est.
ut mediam inter deum hominemq substantiam gerens. no¬
stram hanc fragilem imbecillemq naturam quasi manu ad
immortalitatem posset educere. Factus est et dei filius per
spiritum et hominis ꝑ carnem idest et deus et homo. Dei
uirtus in eo exx operibus quae fecit. apparuit. Fragilitas ho¬

Expanded text:
legem in eo uel per eum daret, non sicut ante fecerat per holegem in eo uel per eum daret, non sicut ante fecerat per hominem, sed tamen nasci eum uoluit tamquam hominem, ut per omnia summo patri similis existeret. ipse enim pater deus, origo et principium rerum, quo-niam parentibus caret, ὰπάπωρ atque ὰμήτωρ a Trismegisto uerissime nominatur, quod ei nullo sit procreatus. idcirco etiam filium bis nasci oportuit, ut et ipse fieret ὰπάτωρ atque ὰμήτωρ. in prima enim natiuitate spiritali ὰμήτωρ fuit, quia sine officio matris a solo deo patre generatus est, in secunda uero carnali ὰπάτωρ fuit, quoniam sine patris officio uirginali utero procreatus est, ut mediam inter deum hominemque substantiam gerens nostram hanc fragilem inbecillamque naturam quasi manu ad inmortalitatem posset educere. factus est et dei filius per spiritum et hominis per carnem, id est et deus et homo. dei uirtus in eo ex operibus quae fecit apparuit, fragilitas ho