comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in ea coartare : unde nec exit᷑ eiullus. nec facilis eet̃ redit᷑: &iã hinc mͥ amplius placuit
Pulchriorẽ enim tẽperantia confitentis animi: ꝙ illa qͥ nosse cupiebã & ed i nomni
difficiliorib & subtiliorib: questionib: tale inueniebã: Refracto itaq: studio qđ in
tenderã in manichei litteras. magisq disperans dec&eris eorũ doctorib: quando in
multis q̃ memouebant ita ille nominat̃ apparuit: coepicũ eo ꝓstudio eꝰ agere uitã
quo ipse flugrabat : in eas litteras. quasia rhetor carthaginis adulescentes doce¬
bã : & legerecũ eo : siue q̃ille audita desiderar& : siueq̃ ipsetali ingemo apta existi¬
marẽ: C&erũ conat᷑ om̃is ms quo ꝑficere in illa secta statuerã illo homine cogmi¬
to ꝓss̃ int̾cidit: nonut ab eis omnino separarer . s quasi melius quic quã non

Expanded text:
in ea coartari, unde nec exitus ei ullus nec facilis esset reditus: etiam hinc mihi amplius placuit. in ea coartari, unde nec exitus ei ullus nec facilis esset reditus: etiam hinc mihi amplius placuit. pulchrior est enim temperantia confitentis animi quam illa, quae nosse cupiebam. et eum in omnibus difficilioribus et subtilioribus quaestionibus talem inueniebatenderam in Manichaei litteras, magisque desperans de caeteris eorum doctoribus, quando in multis quae me movebant, ita ille nominatus apparuit; coepi cum eo pro studio ejus agere vitam, quo ipse flagrabat in eas litteras, quas tunc jam rhetor Carthagini adolescentes docebam; et legere cum eo, sive quae ille audita desideraret, sive quae ipse tali ingenio apta existimarem. Caeterum conatus omnis meus, quo proficere in illa secta statueram, illo homine cognito prorsus intercidit: non ut ab eis omnino separarer, sed quasi melius quidquam non
Abbreviated transcription (Latin):
mouebat aperire : atq dissoluere: Quorum quidem ignarus poss& ueritatẽ tenere pi&a¬
tis p̃simanicheus ñ eet . libriquippe eorum plenis longissimis fabulis decaelo & syderb
& sole & luna : q̃ mihi eũ qđ utiq cupiebã c̃latis numerorũ rationib quas alibi egolegerĩ
utrũ potius ita eent̃ ut manichei librisctineant᷑. ancerte ł par&iam inderatio redder&
subtilit̃ explicare posse iã ñ arbi trabar: Quae tam̃ ubi consideranda & discutienda
ꝓtuli modeste: saneille nec aus ẽ. subire ipsã sarcinam .. Noueratenim seista ñ nosse:
nec eũ puduit confiteri: Nonerat detalib: quales multos loquaces passerã c̃onantesta
med ocere : & dicentes nihil: iste uero cor habebat : & sinon recte adte: nec tam̃ nimis in cau¬
tũ adseipsũ, Ñusq quaq: inperitꝰ erat inperitiȩ suae & noluit setemere disputando

Expanded text:
me mouebant, aperire atque dissoluere; quorum quidem ignarus posset ueritatem tenere pietame mouebant, aperire atque dissoluere; quorum quidem ignarus posset ueritatem tenere pietatis, sed si manichaeus non esset. libri quippe eorum pleni sunt longissimis fabulis de caelo et de sideribus et sole et luna: quae mihi eum, quod utique cupiebam, conlatis numerorum rationibus, quas alibi ego legeram, utrum potius ita essent, ut Manichaei libris continebatur, an certe uel par etiam inde ratio redderetur, subtiliter explicare posse iam non arbitrabar. quae tamen ubi consideranda et discutienda protuli, modeste sane ille nec ausus est subire ipsam sarcinam. nouerat enim se ista non nosse nec eum puduit confiteri. non erat de talibus, quales multos loquaces passus eram, conantes ea me docere et dicentes nihil. iste uero cor habebat, etsi non rectum ad te, nec tamen nimis incautum ad se ipsum. non usquequaque inperitus erat inperitiae suae et noluit se temere disputando
Abbreviated transcription (Latin):
atnis discrere & ꝓtuli q̃dã q̃ memouebant ex pt̃ sũ prius hominem exptem liberalium
disciplinarũ nisi grã matica atq eiꝰ ipsius usitatomodo: & qr legerat aliquas tullianas ora¬
tiones & paucissimos saenecae libros & non nulla poetarum & suae sectȩ siquauo lumina
latincatq ẽpositȩ conscripta erant: & qui aderat cotidiana sermocinandi exercitatio
in de suppeebat tloquiũ quod fiebat acceptius mugisq seductoriũ moderamine ingenii
& quodã lepore naturali : Itame ẽ ut recolo dnẽ dsms arbiter conscientie meaecorãte
cormeum : & recordatiomea quimetic agebas abdito sec reto ꝓuidentiae tuae & in honestos
errores meos ia conutebas ante faciẽ meam utuiderem & odisse : Nã p̃tea quã illem inperit᷑¬
earũ artiũ quib: eũ excellere putauerã satis apparuit: desperare coepi possem eũ illaq̃me

Expanded text:
alternis disserere, et protuli quaedam quae me movebant; expertus sum prius hominem expertem liberalium alternis disserere, et protuli quaedam quae me movebant; expertus sum prius hominem expertem liberalium disciplinarum, nisi grammaticae, atque ejus ipsius usitato modo. Et quia legerat aliquas Tullianas orationes, et paucissimos Senecae libros, et nonnulla poetarum, et suae sectae si qua volumina latine atque composite conscripta erant, et quia aderat quotidiana sermocinandi exercitatio; inde suppetebat eloquium, quod fiebat acceptius magisque seductorium moderamine ingenii, et quodam lepore naturali. Itane est ut recolo, Domine Deus meus, arbiter conscientiae meae? Coram te cor meum et recordatio mea, qui me tunc agebas abdito secreto providentiae tuae, et inhonestos errores meos jam convertebas ante faciem meam, ut viderem et odissem. CAPUT VII. Alienatearum artium, quibus eum excellere putaueram, satis apparuit, desperare coepi posse mihi eum illa, quae
Abbreviated transcription (Latin):
decũq claruerit lã ergo abste didicerã nec eo debere uiderȩ aliquid uerũ dici: q elo¬
quent̃ dicit᷑ nec eo falsũ quia in c̃positae sonant signa lubiorum : Rurs nec ideo uerũ:
e inpolite enuntiat᷑ necideo falsũ qui asplendidus sermo ẽ : Sed ꝑ inde eẽ sapientiã
&stultitiã sic̃ cibiutiles & in utiles: Verbis aut̃ ornatis & inornatis : sic̃ uasis urbanis
& rus ticanis utrosq cibos posseministraris Igit̃ auiditas mea qua illũ tanto tep̃r expec¬
tauerã hominẽ delectabat᷑ quidẽ motua ffectuq disputantis & ũbis congruentib: atq
dabã ac ferebã : si moleste habebã quod in coetu audientiũ ñsinerer illi ingerere & partii
ũ eo curas questionũ mearũ conferendo famili arit̃ : & accipiendo acreddendo sermoni
Quo dubi potui & aures eiꝰ cũ familiarib: meis eoq tepr̃ occuparecoepi quon dedec&

Expanded text:
decumque claruerit. iam ergo abs te didiceram nec eo debere uideri aliquid uerum dici, quia elodecumque claruerit. iam ergo abs te didiceram nec eo debere uideri aliquid uerum dici, quia eloquenter dicitur, nec eo falsum, quia inconposite sonant signa labiorum; rursus nec ideo uerum, quia inpolite enuntiatur, nec ideo falsum, quia splendidus sermo est, sed perinde esse sapientiam et stultitiam, sicut sunt cibi utiles et inutiles, uerbis autem ornatis et inornatis sicut uasis urbanis et rusticanis utrosque cibos posse ministrari. Igitur auiditas mea, qua illam tanto tempore expectaueram hominem, delectabatur quidem ae multis laudabam ac efferebam; sed moleste habebam quod in coetu audientium non sinerer illi ingerere, et partiri cum eo curas quaestionum mearum, conferendo familiariter, et accipiendo ac reddendo sermonem. Quod ubi potui, et aures ejus cum familiaribus meis eoque tempore occupare coepi, quo non dedeceret
Abbreviated transcription (Latin):
&iocundũ ũb: & ea ipsa q̃ illi solent dicere: multo suauius carrientẽ : sed quid ad meã
siti p̃tios orũ poculorũ decentis simꝰ ministrator : iã reb: talib: satiatȩ erant aures mea:
uec ideo mͥ meliora uidebant᷑ &r melius dicebant᷑ : nec ideo qr deserta : nec ideo sapiens
anima qr uultꝰ congruus & decorũ eloquium: Illi aut̃ qui eũ m ꝓmittebant : ñ bon irerũ
existimatores erant: & ideo illis uidebat᷑ prudens & sapiens : & delectabat eos loquens:
Sensi aut̃ aliud genꝰ hominũ &iã ueritatẽ habere sus pectã : & ei nole adquiscere sicõpto
atq uberi sermone ꝓmeret᷑: M eaut̃ iã docuerat ds̃m̃s miris &occultis modis: & ꝓpterea
credo quod tumedo cueris qm̃ uerũ ẽ : nec quisquã p̃t̃te alius doctorẽ ueri ubicũq &un¬

Expanded text:
et iucundum uerbis et ea ipsa, quae illi solent dicere, multo suauius garrientem. sed quid ad meam et iucundum uerbis et ea ipsa, quae illi solent dicere, multo suauius garrientem. sed quid ad meam sitim pretiosorum poculorum decentissimus ministrator? iam rebus talibus satiatae erant aures meae, nec ideo mihi meliora uidebantur, quia melius dicebantur, nec ideo uera, quia diserta, nec ideo sapiens anima, quia uultus congruus et decorum eloquium. illi autem, qui eum mihi promittebant, non boni rerum existimatores erant, et ideo illis uidebatur prudens et sapiens, quia delectabat eos loquens. sensi autem aliud genus hominum etiam ueritatem habere suspectam et ei nolle adquiescere, si comto atque uberi sermone promeretur. me autem iam docueras, deus meus, miris et occultis modis, et propterea credo, quod tu me docueris, quoniam uerum est nec quisquam praeter te alius doctor est ueri, ubicumque et un
Abbreviated transcription (Latin):
bulis a caritate matre sustin& : donec ad surgat nouus homo inuirum
ꝑfectũ : & circũ ferrm̃ possit omniuento doctrinȩ: In illo aut̃ quidoctor. qui auetor
dixis se conuincer& non detestandã longeq abicienda et̃ iudicar& si tam̃ ñ dũ liquido conpe¬
rerã : utrũ &iã scđm eiꝰ uba uicissitudines longiorum & breuiorũ dierũ adq noctiũ & ipsi¬
us noctis & diei & deliqui aluminũ : & siquid ei modi in aliis libris legerã poss& exponi
illius auctoritatẽ ꝓpt̃ creditã scĩ tatẽ p̃ponerem : & ꝑ annos ferme ipsos nouẽ quib eos
animo uagabundus audiui : nimis extento desiderio uenturum ex pectabã istũ faustũs
cxerienĩ eorũ inquos forte in currissem quitaliũ rerum questionib: a meobiectis defici¬
ebant: illũ mihi ꝓmittebant: cuĩ aduentu conlatoq conloquio facillimemꝰ hac & quat
force maiora quȩrerẽ enodatissime expedirent᷑. Ergo ubiuenit : ex pt̃ sũ hominẽ gratũ:

Expanded text:
bulis a caritate matre sustinetur, donec assurgat nouus homo in uirum perfectum et circumferri non possit omni uento doctrinae. in illo autem, qui doctor, qui auctor, dixisse conuinceretur, non detestandam longeque abiciendam esse indicaret? sed tamen nondum liquido conpereram, utrum etiam secundum eius uerba uicissitudines longiorum et breuiorum dierum atque noctium et ipsius noctis et diei et deliquia luminum et si quid eius modi in aliis libris legeram, posset exponillius auctoritatem propter creditam sanctitatem praeponerem. Et per annos ferme ipsos nouem, quibus eos animo uagabundus audiui, nimis extento desiderio uenturum expectabam istum Faustum. ceteri enim eorum, in quos forte incurrissem, qui talium rerum quaestionibus a me obiectis deficiebant, illum mihi promittebant, cuius aduentu conlatoque conloquio facillime mihi haec et si qua forte maiora quaererem enodatissime expedirentur. ergo ubi uenit, expertus sum hominem gratum
Abbreviated transcription (Latin):
enputabã enĩ memiserũ forenimis si faemine priuarer amplexib: &e medicim
miscdrtiuẽ ad eandẽ infirmitatẽ sanandã non cogitabã : quia gxpt᷑ non ert eepor

Expanded text:
eam. Putabam enim me miserum fore nimis, si feminae privarer amplexibus, et medicinam eam. Putabam enim me miserum fore nimis, si feminae privarer amplexibus, et medicinam misericordiae tuae ad eamdem infirmitatem sanandam non cogitabam, quia expertus non eram; et pr
Abbreviated transcription (Latin):
nog legentiae supplicia luendas : Quidsimors ipsa omnẽ curã cusen suaemputaor
aefini&  Ergo & hoc q̃rendũ: si absit ut itasit: Nonua cat Nonẽ in ane. qđiãtmi¬
nens culm̃ auctoritatis xpĩ ane fidei toto orbe diffundit᷑ nũ ꝙ atantat alia
ꝓ nobis diuinit agerent᷑ si morte corporis &iã uita animȩ consumer&e: Quideun¬
intentio quia turpe ẽ adea rursum redire: ecceqͣuantũ ẽ utimp&ret᷑ aliquis honor
& quidã plius in his desiderandũ supp&itamicorũ maiorũ copia : ut nihilaliud¬
& multũ festinem̃ ł p̃sidat᷑ dari potest & ducenda ixor cũ aliqua pecunane
nedignis simi sapientiae studio cũ c̃iugib dediti fuer Cubret diceba se alt̃mo
daba conutia dohnm̃: & differebã dedie indiẽ uiuert inte : & non differebã coadie reu
memetipso mori : amans beatã uitã timebã illã in sede sua : & abea fugiensiquatiũ

Expanded text:
neglegentiae supplicia luenda? quid, si mors ipsa omnem curam cum sensu amputabit neglegentiae supplicia luenda? quid, si mors ipsa omnem curam cum sensu amputabit et finiet? ergo et hoc quaerendum. sed absit, ut ita sit. non uacat, non est inane, quod tam eminens culmen auctoritatis Christianae fidei toto orbe diffunditur. numquam tanta et talia pro nobis diuinitus agerentur, si morte corporis etiam uita animae consumeretur. quid cunintentio, quia turpe est ad ea rursum redire. ecce iam quantum est, ut inpetretur aliquis honor. et quid amplius in his desiderandum? suppetit amicorum maiorum copia: ut nihil aliud multum festinemus, uel praesidatus dari potest. et ducenda uxor cum aliqua pecunia, ne ne dignissimi, sapientiae studio cum conjugibus dediti fuerunt. 20. Cum haec dicebamdabam converti ad Dominum, et differebam de die in diem vivere in te, et non differebam quotidie in memetipso mori. Amans beatam vitam, timebam illam in sede sua; et ab ea fugiens, quaerebam
Abbreviated transcription (Latin):
rm dilegentius & ñ desperemꝰ: Ecceiã nons̃ ab surda uidebant᷑ & possalit̃ atq
nonesite intelligi: Figã pedes in eogradu : in quopuer a parentib: positerã donec
trp̃r udipsos codices q̃rimꝰ : unde aut quando conparamꝰ aquib: sunimꝰ deputent
fides q dos ꝗpbitant̃ hore ꝓsalute animȩ : magna spes oborta ẽ : ñ doc& catholica
humani corotabamꝰ : & uani accus abamꝰ nefas: Habent doctieiꝰ credere dm̃ figura
humanicor pous terminatum ee dubitam plilsare quoaperiant caera nterr¬
ridianis
horis discipuli occupant c&eris quid facimꝰ : quui mona gimꝰ si quando saluta m̃ amicos
abintentione curarũ : pereant omia & dimittamꝰ haȩcuana & inanibe eooferen
nos ad solã in quisitionẽ ueritatis : uita misera ẽ: Mors incerta ẽ subito obrept
quoni hinc exhibimꝰ & ubi nobis discendas̃ quae hic neglegimꝰ: nor potius buus

Expanded text:
ramus diligentius et non desperemus. ecce iam non ramus diligentius et non desperemus. ecce iam non honeste intellegi. figam pedes in eo gradu, in quo puer a parentibus positus eram, donec gere. ubi ipsos codices quaerimus? unde aut quando conparamus? a quibus sumimus? deputentur tempora, distribuantur horae pro salute animae. magna spes oborta est: non docet catholica fides, quod putabamus et uani accusabamus. nefas habent docti eius credere deum figura humani corporis terminatum. et dubitamus pulsare, quo aperiantur ceteraridianis horis discipuli occupant; ceteris quid facimus? cur non id agimus? sed quando salutamus amicos ab intentione curarum? pereant omnia et dimittamus haec uana et inania: conferamus nos ad solam inquisitionem ueritatis. uita misera est, mors incerta est; subito obrepat: quomodo hinc exibimus? et ubi nobis discenda sunt quae hinc negleximus? ac non potius huius
Abbreviated transcription (Latin):
oportimo : & in omni a maritudine q̃ mros seculares act᷑ demiscdatui seqbat᷑:
intuentib nobis finẽ quurea paterem Oc currebant tenebrȩ & aũ sabam̃ gem̃te
& dicebam̃: quã diuhaet: & hoc crebro dicebamꝰ & dicentes prelin quebamꝰ ex quia ñ clu¬
cebat certũ aliquid: quod illis relictis ad p̃henderemꝰ & egomaxime mirabar
satagens & recolens quã longũ tẽp̃eet̃ ab unde ui cesimo annoae tatis meae quoferue
coeperã studio sapientiae disponensea inuenta relinquere om̃suanarũ cupiditatũ
spes inanes & insanias mendaces & ecceiã tricenariã xtatẽ regebã in eodẽ luto
mesetans auiditate fruendi p̃sentib fugientib: & dissi pantib: me dũdico cras
mueniã ec cemani festũ apparebit & tenebo: eccefaus t̃ ueni& :& ex pon& om̃ia
tim dilinri acha demici: Nihil ada gendã uitã certi cõphendi potest : Immo que¬

Expanded text:
opportuno. et in omni amaritudine, quae nostros saeculares actus de misericordia tua sequebatur, opportuno. et in omni amaritudine, quae nostros saeculares actus de misericordia tua sequebatur, intuentibus nobis finem, cur ea pateremur, occurrebant tenebrae, et auersabamur gementes et dicebamus: "quamdiu haec?" et hoc crebro dicebamus et dicentes non relinquebamus ea, quia non elucebat certum aliquid, quod illis relictis adprehenderemus. Et ego maxime mirabar satagens et recolens, quam\' longum tempus esset ab undeuicensimo anno aetatis meae, quo feruere coeperam studio sapientiae, disponens ea inuenta relinquere omnes uanarum cupiditatum spes inanes et insanias mendaces. et ecce iam tricenariam aetatem gerebam in eodem luto haesitans auiditate fruendi praesentibus fugientibus et dissipantibus me, dum dico: "cras inueniam; ecce manifestum apparebit, et tenebo; ecce Faustus ueniet et exponet omnia. o magni uiri Academici! nihil ad agendam uitam certi conprehendi potest. inmo quae
Abbreviated transcription (Latin):
snmagno fidelis ẽ: Necullo modo erit mnane quod tuae ueritatis orȩꝓces sit
siniusto mãmana fideles ñ fuistis uerũ quis dabit uobis : & siinalieno fideles
nsuistis urm̃ quis dabit uobis : Talis ille timc inherebatm mecũq nutabat
inconsilio quis nã eet̃ tenendus uitemodus: uebridius &iã qui relicta patria
uici case arthagini atq ipsa R arthagine ubi frequentis sim̾erat relicto pat̃n
iure optimo relicta domo & non secuturã matrẽ nullã obaliã causã medio¬
linũ uenerat : nisi ut mecũ uiuer& in flugrantis simostudio ueritatis atq
sapientiȩ parit̃ sus pirabat : parit̃q fluctuabat beatȩuitae in quisitor ardens:
& questionũ difficillimarũ scrutator acerrimꝰ : & erat oratriũ egentiũ & ino¬
piã suã sibimet inuicẽ anhelantiũ : &ate expectantiũ ut dares eis escã in teprȩ

Expanded text:
in magno fidelis est, nec ullo modo erit inane, quod tuae ueritatis ore processit: in magno fidelis est, nec ullo modo erit inane, quod tuae ueritatis ore processit: si in iniusto mamona fideles non fuistis, uerum quis dabit uobis? et si in alieno fideles non fuistis, uestrum quis dabit uobis? talis tunc ille inhaerebat mihi mecumque nutabat in consilio, quisnam esset tenendus uitae modus. Nebridius etiam, qui relicta patria uicina Carthagini atque ipsa Carthagine, ubi frequentissimus erat, relicto paterno rure optimo, relicta domo et non secutura matre nullam ob aliam causam Mediolanium uenerat, nisi ut mecum uiueret in flagrantissimo studio ueritatis atque sapientiae, pariter suspirabat pariterque fluctuabat beatae uitae inquisitor ardens et quaestionum difficillimarum scrutator acerrimus. et erant ora trium egentium et inopiam suam sibimet inuicem anhelantium et ad te expectantium, ut dares eis escam in tempore
Abbreviated transcription (Latin):
nũ ita licianarũ: erat eo tepr qͥdã potentis simꝰ senator cuĩ & beneficiis obsir¬
timulti : & terrori subditi erant: uoluit sibi licere nescio quidex more poten
Stentae minae calcaũ mirantib: om̃ib: inusitatã animã q̃ hominẽ tantũ &
in numerabilib: p̃standi nocendiq modis ingenti fama celebratũ tamicũ
nonoptaro ł ñ formidar&: inimicũ. Ipseaut iudex cui consiliarius erat qua uis & ip¬
se fierinolla : ñ tam̃ apte recus abat : si inistũ causa trans ferens ab eosen ꝑmittiad¬
strebat: Quia & reuera si ipse facer& ĩste disceder& ħ solo aut peneiam lect̃
erat studio litterario ut ptiis p̃torianis codices sibi conficiendos scurar&
sicsulta iustitia deliberationem in melius uertit : utiliorẽ iudicans equita tẽ
qua pbibebat᷑ quã potestatem qua sinebat᷑. Paruũ ẽ hoc :s quimm paruo fidelis ẽ

Expanded text:
num Italicianarum. erat eo tempore quidam potentissimus senator, cuius et beneficiis obstrnum Italicianarum. erat eo tempore quidam potentissimus senator, cuius et beneficiis obstricti multi et terrori subditi erant. noluit sibi licere nescio quid ex more potentpraetentae minae; calcauit mirantibus omnibus inusitatam animam, quae hominem tantum et innumerabilibus praestandi nocendique modis ingenti fama celebratum uel amicum non optaret uel non formidaret inimicum. ipse autem iudex, cui consiliarius erat, quamuis et ipse fieri nollet, non tamen aperte recusabat, sed in istum causam transferens ab eo se non permitti adserebat, quia et re uera, si ipse faceret, iste discederet. hoc solo autem paene iam inlectus erat studio litterario, ut pretiis praetorianis codices sibi conficiendos curaret, sed consulta iustitia deliberationem in melius uertit utiliorem iudicans aequitatem, qua prohibebatur, quam potestatem, qua sinebatur. paruum est hoc; sed qui in paruo fidelis est, et
Abbreviated transcription (Latin):
cũ eo quippe inforo fuit pedis secꝰ quẽ p̾tea ꝙ recoluit alrpius archi tecto
intimaũ: Atille securĩ demonstraũ puero: q̃rens ab eo cuĩ eet̃: Quicõfesti nr̃
inquit. Deinde in trogat᷑: aperuit c&era sic in illã domũ translata causa confussq
t̃bis q̃ deillo triũ phare iã coeperant futurus dispensator ũbitui. & multarũ in
eclatua causarũ examinator : experientior instructiorq discessit: Hunces¬
go romȩ inuenerã : & adhesit mͥfortissimo uinculo mecũq mediolaniũ ꝓfeti
e ut nec me deserer& & deiure quod didicerat aliquid ageret: scđm uotũ magis
parentũ quã suũ & t̃iã ad sederat mirabili continentia c&eris cũ ille magis mi¬
rar& eos quiaurũ in nocentiae p̃ponerent Tep̃tata ẽ quoq: eiꝰ indoles non solũ
in lecebra cupiditatis s &iã stimulo timoris : Romȩ ad sidebat comiti largitio¬

Expanded text:
cum eo quippe in foro fuit pedisecus. quem posteaquam recoluit Alypius, architecto cum eo quippe in foro fuit pedisecus. quem posteaquam recoluit Alypius, architecto intimauit. at ille securim demonstrauit puero quaerens ab eo, cuius esset. qui confestim "nostra" inquit; deinde interrogatus aperuit cetera. sic in illam domum translata causa confusisque turbis, quae de illo triumphare iam coeperant, futurus dispensator uerbi tui et multarum in ecclesia tua causarum examinator experientior instructiorque discessit. Hunc ergo Romae inueneram, et adhaesit mihi fortissimo uinculo mecumque Mediolanium profectus est, ut nec me desereret et de iure, quod didicerat, aliquid ageret secundum, uotum magis parentum quam suum. et ter iam adsederat\' mirabili continentia ceteris, cum ille magis miraretur eos, qui aurum innocentiae praeponerent. temtata est quoque eius in-\', doles non solum de inlecebra cupiditatis sed etiam stimulo timoris. Romae adsidebat comiti largitio
Abbreviated transcription (Latin):
se conp̃hendis sẽ gloriant᷑ : & inde offerenđ iudiciis ducebat᷑ s hactenꝰ
ducer& ł adcustodiã ł ad suppliciũ : fit eis obuiã quidã architect᷑: cui maxi¬
ma erat cura puplicarũ fabricarũ: Gaudent illi eũ potissimũ occurrisse
cui solebant insuspicionẽ uenire ablatarũ rerũ quȩ perissent deforo utq¬
si tandẽ iã ille cognoscer& a quib: haecfierent : Verũ aut̃ uiderat homosȩpe
ali piũ indomocui dã senatoris ad quẽ salutandũ uentitabat. Statiq cogni¬
tũ manuapp̃hensa semoũ at᷑bis : & tantimali causã q̃rens quid gestũ eet̃ audiũ
Om̃sq tumultuantes qͥ aderan & minacit̃ frem̃ tes ĩ ussit uenire secũ. &uene¬
r̃ ad domũ illius adulescentis qͥ rẽ cõmiserat : Dueruͦ erat ante ostiũ: & tãpar¬
uus erat ut nihil ex inde dominosuo m&uens facileposs& totũ indicare:

Expanded text:
se conprehendisse gloriantur, et inde offerendus indiciis ducebatur. Sed hactese conprehendisse gloriantur, et inde offerendus indiciis ducebatur. Sed hacteduceretur uel ad custodiam uel ad supplicium, fit eis obuiam quidam architectus, cuius - maxima erat cura publicarum fabricarum. gaudent illi eum potissimum occurrisse, cui solebant in suspicionem uenire ablatarum rerum, quae perissent de foro, ut quasi tandem iam ille cognosceret, a quibus haec fierent. uerum autem uiderat homo saepe Alypium in domo cuiusdam senatoris, ad quem salutandum uentitabat, statimque cognitum manu adprehensa semouit a turbis et tanti mali causam quaerens, quid gestum esset, audiuit omnesque tumultuantes, qui aderant, et minaciter frementes iussit uenire secum. et uenerunt ad domum illius adulescentis, qui rem conmiserat. puer uero erat ante ostium et tam paruus erat, ut nihil exinde domino suo metuens facile posset totum indicare;
Abbreviated transcription (Latin):
deabulabat solus cũ tabulis acstilo : Cũ ẽe adulescens quidã exnumero scholasti¬
corũ furuerus securim clanculo ad portans illo non sentiente ingress̃ ẽ ad can¬
cellos plubeos qͥuiuico argentario desuꝑ pminent: & p̃cidere plupa coepit:
Sono aut securis audito : sub murmurauer̃ argentarii qui subt̃ erant : & mi¬
ser̃ qui app̃henderent quẽ forte inuenissent : quorũ uocib auditis relic¬
to instrum̃to ille discessit timens necũeo tener&: Arpius aut̃ quin oninde¬
rat intrantẽ ex euntẽ sensit : & celerit̃ uidit ab euntẽ : & causã scire cupiens
in gress̃ ẽ locũ : & inuentã securim : stans atq ad mirans considerabat: Cuecce
illi quimissi erant repperiunt eũ solã ferentẽ ferrũ : cuĩ sonitu exciti uene¬
rant: tenent attrahunt: congregatis in quilinis fori tã quã furẽ manifestũ

Expanded text:
deambulabat solus cum tabulis ac stilo, cum ecce adulescens quidam ex numero scholastideambulabat solus cum tabulis ac stilo, cum ecce adulescens quidam ex numero scholasticorum, fur uerus, securim clanculo apportans illo non sentiente ingressus est ad cancellos plumbeos, qui uico argentario desuper praeminent, et praecidere plumbum coepit. sono autem securis audito submurmurauerunt argentarii, qui subter erant, et miserunt qui adprehenderent quem forte inuenissent. quorum uocibus auditis relicto instrumento ille discessit timens, ne cum eo teneretur. Alypius autem, qui non uiderat intrantem, exeuntem sensit et celeriter uidit abeuntem et causam scire cupiens ingressus est locum et inuentam securim stans atque admirans considerabat, cum ecce illi, qui missi erant, reperiunt eum solum ferentem ferrum, cuius sonitu exciti uenerant: tenent, adtrahunt, congregatis inquilinis fori tamquam furem manifestum
Abbreviated transcription (Latin):
& nesciebat : & delectabat᷑ scelere certaminis. & cruenta uoluptate in ebri¬
ibat᷑ & non erat iã ille qui uenerat : si unꝰ d&ba ad quã uenerat & uerus eorũ
socius aquib: adductꝰ erat : Quidplura spectaũ clamaũ exarsit. abstulit.
inde secũ in saniã quastimular& redire non tantũ cũ illis a quib: prius abs
⁊ cordissima erustieũ tii & docuisti non sui habere si tui fiduciã s longep̾tea
Verũ tam̃ iã hoc adme dicinã futurã in eiꝰ memoria reponebat᷑: Nã & illud quod cũ
ad huc studer& iã me audiens aput Karta ginem & medio die cogitar& inforo
quod recitaturus erat. sic̃ exerceris cholastici solent : siuisti eũ cõp̃hendi abediti¬
uirtantꝰ futurus iã inciper& discere : quã non facile in cognoscendis causis
homo ab homine dã nandus eet temeraria credulitate: quippe ante tribunal

Expanded text:
et nesciebat et delectabatur scelere certaminis et cruenta uoluptate inebriet nesciebat et delectabatur scelere certaminis et cruenta uoluptate inebriabatur. et non erat iam ille, qui uenerat, sed unus de turba, ad quam uenerat, et uerus eorum socius, a quibus adductus erat. quid plura? spectauit, clamauit, exarsit, abstulit inde secum insaniam, qua stimularetur redire non tantum cum illis, a quibus abstractricordissima eruisti eum tu et docuisti eum non sui habere, sed tui fiduciam, sed longe postea. Verum tamen iam hoc ad medicinam futuram in eius memoria reponebatur. nam et illud, quod, cum adhuc studeret iam me audiens apud Carthaginem et medio die cogitaret in foro quod recitaturus erat, sicut exerceri scholastici solent, siuisti eum conprehendi ab aeditiuir tantus futurus iam inciperet discere, quam non facile in noscendis causis homo ab homine damnandus esset temeraria credulitate. quippe ante tribunal
Abbreviated transcription (Latin):
explorare cupientes: utrũ poss& efficere : Quodubi uentũ ẽ & sed ib: quil
potuer̃ locatis feruebant omĩa in manissimis uoluptatib: Illecͥausis fo¬
rib: oculorũ : int̃ dix̃ animo nein tanta mala ꝓceder&. atq utinã & aures
bturauis s&. Nã quodã pugnae casu cũ clamor ingens totius populi uehem̃t̃
eũ pulsas s& curisitate uict̾ & quasi parat᷑: quicquid illud eẽt &iã uisu
ontẽpnere & uincere : a peruit oculos & ꝑcus s̃ ẽ grauiore uulnere in ani¬
ma quã ille incorpore quẽ cernere concipiuit. Caeciditq: miserabilius.
quã ille quocadente factꝰ ẽ clamor qͥ ꝑ eiꝰ aures intraũ & reseraũ eiꝰ lumina:
uteet̃ qua ferir& & deicer&: Audax adhuc potius quã fortis animꝰ: & eo in¬
firmior : quodese p̃sũpserat qui debuit dete : Vtenĩ uidit illũ sanguinem
inmanitatẽ simul ebibit : & non seaũtit. s fix̃ aspectũ & hauriebat furias.

Expanded text:
explorare cupientes utram posset efficere. quo ubi uentum est et sedibus quibus explorare cupientes utram posset efficere. quo ubi uentum est et sedibus quibus potuerunt locati sunt, feruebant omnia inmanissimis uoluptatibus. ille clausis foribus oculorum interdixit animo, ne in tanta mala procederet. atque utinam et aures opturasset! nam quodam pugnae casu, cum clamor ingens totius populi uehementer eum pulsasset, curiositate uictus et quasi paratus, quidquid illud esset, etiam uisum contemnere et uincere, aperuit et percussus est grauiore uulnere in anima quam ille in corpore, quem cernere concupiuit, ceciditque miserabilius quam ille, quo cadente factus est clamor: qui per eius aures intrauit et reserauit eius lumina, ut esset, qua feriretur et deiceretur audax adhuc potius quam fortis animus et eo infirmior, quo de se praesumserat, qui debuit de te. ut enim uidit illum sanguinem, inmanitatem simul ebibit et non se auertit, sed fixit aspectum et hauriebat furias
Abbreviated transcription (Latin):
fortitẽ perantia & resiluer̃ om̃s circensiũ sordes ab eo ampliusq illue nonus¬
ces sit : deinde patre reluctante mneuicit : utme magistro uteret᷑ ices Ntill
atq concessit : & audire me rurs incipiens illa mecũ suꝑstitione inuobut
tas altitu dinẽ scientes tangere & suꝑficie decipi faciles sed tam̃ adubron
Cũ enĩ aũ sar& & detestar& talia : quidã ei amici & condiscipuli cũ forte depran¬
dio redeuntib ꝑuiũ eet : recus antẽ uehem̃ t̃ & resistentẽ . familiari uiolentia
dixer̃ inamphiteatrũ crudeliũ & funestorũ ludorũ dieb: hac dicentẽ si corp
meũ in locũ illũ trahitis & ibi constituitis. nũ quid & animũ & oculos meos
i illa spectacula potestis intendere : Ad ero itaq: absens. acsic & uos. & illa
superabo : Quib auditis illi : nihilo setius. eũ adduxer̃ secũ. idipsũ forte

Expanded text:
forti temperantia, et resiluerunt omnes circensium sordes ab eo ampliusque illuc non aforti temperantia, et resiluerunt omnes circensium sordes ab eo ampliusque illuc non accessit. deinde patrem reluctantem euicit, ut me magistro uteretur: cessit ille atque concessit. et audire me rursus incipiens illa mecum superstitione inuolutus est tutis altitudinem scientes tangere et superficie decipi faciles, sed tamen adumbratae cum enim auersaretur et detestaretur talia, quidam eius amici et condiscipuli, cum forte de prandio redeuntibus peruium esset, recusantem uehementer et resistentem familiari uiolentia duxerunt in amphitheatrum crudelium et funestorum ludorum diebus haec dicentem: "si corpus meum in locuin illa spectacula potestis intsuperabo". quibus auditis illi nihilo setius eum adduxerunt secum, id ipsum forte
Abbreviated transcription (Latin):
adhibenda uider& similitudo circensiũ : quo illud quo insinuabã &iuam¬
dius & planius fier& cũ irrisione mordaci eorũ quos illa captiuas s&cinuna
ripuit: meq illud ñ nisi ꝓpt̃ se dixisse credidit & qđ alius acciper& acsuc¬
censendũm ac cep honestus adulescens ad suc censendendũ sibi: &acͥne
ardentius diligendũ ⁊ dixeras eñ tuiã olĩ : & innexueras litterastuas. Cori¬
pesapientẽ & amabitte. At ego illũ non corripuerã : s utens tuom̃ib & scien¬
tib & nescientib: ordine quonosti : & ille ordo iustꝰ ẽ : de corde & linguanã
carbones ardentes operat᷑ es quib mentẽ speibonȩ adureres tabescentem
acsanares : Taceat laudestuas quimiserationes tuus ñ considerat q̃t dem¬
dullis meis conficent᷑: & enĩ uero ille post illa uerba ꝓripuit se ex fouem
tualta qualibent demergebat᷑ & cũ mira uoluptate caecabat᷑ & excussitanimu

Expanded text:
adhibenda uideretur similitudo circensium, quo illud quod insinuabam et iucuadhibenda uideretur similitudo circensium, quo illud quod insinuabam et iucundius et planius fieret et cum inrisione mordaci eorum, quos illa captiuasset insanirapuit meque illud non nisi propter se dixisse credidit et quod alius acciperet ad suscensendum mihi, accepit honestus adulescens ad suscensendum sibi et ad me ardentius diligendum. dixeras enim tu iam olim et innexueras litteris tuis: corripe sapientem, et amabit te. at illum ego non corripueram, sed utens tu omnibus et scientibus et nescientibus ordine quo nosti — et ille ordo iustus est — de corde et lingua mea carbones ardentes operatus es, quibus mentem spei bonae adureres tabescentem ac sanares. taceat laudes tuas qui miserationes tuas non considerat, quae tibi de medullis meis confitentur. etenim uero ille post illa uerba proripuit se ex fouea tam alta, qua libenter demergebatur et cum mira uoluptate caecabatur, et excussit animum
Abbreviated transcription (Latin):
spectacula : ab sorbuerat eum in sania circensium: sicũin comiserabilit̃
uol uer&ur ego aut r&horicã ibi ꝓfessus publica scola uterer non dũme
audiebat ut magistrum : ꝓpt̃ quandã simultattm q̃ intme & patrẽ eiꝰ erat
exoita : & conpereram : quod circum exitiabiliter amar&: & grauiter anu¬
bar quodtantã spẽ ꝑditurus. ł &iã ꝑdidis se. mihi ui debatur. Sedmonena
eũ deme cum patre sentire: illeuero non sicerat. Itaq p̾posita in hacrt
patre uoluntate salutare mecoeperat ueniens in auditoriumeũ Saudiro
aliquid atq abire. .s. enĩ mͥ dememoria lapsũ erat agerecũ illo neua norm
filiostuos antistitẽ sacram̃titui: & ut aꝑte tibi tribueretur ei correcto
pme quidem illã si nescientẽ operat᷑ es : Nã quodã die cũ sederẽ locosolito &io¬
rame adeeñt discipuli : uenit salutauit sedit atq in ea q̃agebant᷑ intendt
animã & forte lectio inmanib: erat : Quã dũ exponerẽ : opportune mili

Expanded text:
la, absorbuerat eum in insaniam circensium. sed cum in eo miserabiliter uolueretur, ego autem rhetoricam ibi professus publica schola uterer, nondum me audiebat ut magistrum propter quandam simultatem, quae inter me et patrem eius erat exorta. et conpereram, quod circum exitiabiliter amaret, et grauiter angebar, quod tantam spem perditurus uel etiam perdidisse mihi uidebatur. sed monendeum de me cum patre sentire, ille uero non sic erat. itaque postposita in hac re patris uoluntate salutare me coeperat ueniens in auditorium meum et audire aliquid atque abire. Sed enim de memoria mihi lapsum erat agere cum illo, ne uanorum filios tuos antistitem sacramenti tui et, ut aperte tibi tribueretur eius correctio, per me quidem illam sed nescientem operatus es. nam quodam die cum sederem loco solito et coram me adessent discipuli, uenit, salutauit; sedit atque in ea quae agebantur intendit animum. et forte lectio in manibus erat. quam dum exponerem et opportune mihi
Abbreviated transcription (Latin):
tes pontabat᷑ & multi amici agit aberramꝰ animo : & conloquentes ac detestan¬
uli ieirbulentas humanȩ uitȩ molestias : peneiã firma ueramꝰ remotiat᷑bis otiose
uiiereadotiũ sic moliti ut siquid habere possem conferremꝰ in mediũ : unaq
rẽ familiarem conflaremꝰ ex onib: utperamicitiȩ sinceritatem ñ es s&ꝰ
aliud hui & aliud illius si quod excuimetis fier& unu &umusũ singulora eetaom

Expanded text:
t. 24. Et multi amici agitaveramus animo, et colloquentes ac detestantes turbulentas humanae vitae molestias, pene jam firmaveramus remoti a turbis otiose vivere: id otium sic moliti, ut si quid habere possemus, conferremus in medium, unamque rem familiarem conflaremus ex omnibus; ut per amicitiae sinceritatem non esset aliud hujus et aliud illius; sed quod ex cunctis fieret unum, et universum
Abbreviated transcription (Latin):
uimedicuota fide confecisti & spar sisti sup morbos orbisterrarũ &t anta illis auito¬
nninte bust. oe hoc tam̃ quoq iã prepomens doctrinã catholicamo destuss urto
pinine quefillicit̃ sentiebã iuberi : ut creder&ẽ qđ non demons trabat sust eis quid
et ciui sorte non eẽt siuenec quid eẽt : quã illic temeramia poluitatone scen quio
reulitate inrs deri eptea ta multa fabulosis maii seestortitono suentians
cor ponens cor meũ desideranti. quã in numerabilia creders q̃ nonuiderer

Expanded text:
qui medicamenta fidei confecisti et sparsisti super morbos orbis terrarum et tantam illis auctoqui medicamenta fidei confecisti et sparsisti super morbos orbis terrarum et tantam illis auctoritatem tribuisti. Ex hoc tamen quoque iam praeponens doctrinam catholicam modestius ibi minimeque fallaciter sentiebam iuberi, ut crederetur quod non demonstrabatur — siue esset quid, sed cui forte non esset, siue nec quid esset — quam illic temeraria pollicitatione scientiae credulitatem inrideri et postea tam multa fabulosissima et absurdisconponens cor meum, consideranti, quam innumerabilia crederem, quae non uiderem
Abbreviated transcription (Latin):
costuoso dlerũ aut nonita sentiebant : &tãquã regul a ita diligentis sime com̃tacate
tra soen delhuc ignerarem: Tenebã enĩ cormeũ ab õni adsensione tamens p̃cipitiũ
suspendio : magis necabar. uolebã enĩ eorũ quȩ non uidere it a me certsi feii
i carẽ tem̃: quod septẽ & tria decẽ sint : Neq enĩ tã in sañ erã ut nehoc quidẽ
iomnos red eẽnt siue spĩtalia dequib cogitare nisi corporiliter nesciebã & sa
sriri credendo poterã ut purgatior acies mentis meae dirigere aliquomͦ inuerita¬
fecut̃ seo manentẽ & exnullo deficientẽ : sed sic̃ euenire sol& utmalũ medicũ
peot ada bonotimeat se cõmitere : ita erat ualitudo anime meae : quaeutiq niscu
ranede sanari nom poterat: & nefailsa credera curari retus abat: resistens manibituis

Expanded text:
sanc-. tos tuos; uerum autem non ita sentiebant. et tamquam regulam diligentissime conmendaret, sanc-. tos tuos; uerum autem non ita sentiebant. et tamquam regulam diligentissime conmendaret, uera essent adhuc ignorarem. tenebam cor meum ab omni adsensione timens praecipitium et suspendio magis necabar. uolebam enim eorum quae non uiderem ita me certum fieri, ut certus essem, quod septem et tria decem sint. neque enim tam insanus eram, ut ne hoc quidem sensibus meis non adessent, siue spiritalia, de quibus cogitare nisi corporaliter nesciebam. et sanari credendo poteram, ut purgatior acies mentis meae dirigeretur aliquo modo in ueritatem tuam semper manentem et ex nullo deficientem; sed, sicut euenire assolet, ut malum medicum expertus etiam bono timeat se conmittere, ita erat ualetudo animae meae, quae utique nisi credendo sanari non poterat et, ne falsa crederet, curari recusabat, resistens manibus tuis,
Abbreviated transcription (Latin):
credendũ eet : Tanto igitur acrior cura rodebat intimamea . quidcero
retinerẽ : quantomemagis pudebat tã diu inlusũ & deceptũ ꝓmis si onen
certepuerili errore & animositate tã multa incerta quasi certa garris sen
Quodem̃ falsacent : postea mihi claruit : certum tam̃ erat. quod in certa etĩt
eane ali quando ꝓcentis habita fuis sent cũcatholicatuũ caeciscontentionib
iceusaro ex sinonda cõptã uera docentẽ n tam̃ eadocentẽ quȩ grauit ac cusaba
ita confindebar & conutebar & gaudebã dsm̃s ridecta unsoscoro unisitiu
ineua mli nom̃ dep̃i in fantiẽ inditũ non saperes in fantiles nugas neo hro etta¬
bem euidoeti im esidiu sana quodte erta toremomnium in spatiu loci quauis sumũ
ccamolua tam undiq terminatũ menbrorũ hum anorũ figura contrudersiau¬
ps cues anẽ quo d antõ aui debantur ab surda cũ argueba taquai ta sententes

Expanded text:
creditum esset: tanto igitur acrior cura rodebat intima mea quid certi creditum esset: tanto igitur acrior cura rodebat intima mea quid certi retinerem, quanto me magis pudebat tam diu illusum et deceptum promissione certorum, puerili errore et animositate, tam multa incerta quasi certa garrisse. Quod enim falsa essent, postea mihi claruit. Certum tamen erat quod incerta essent, et a me aliquando pro certis habita fuissent, cum Catholicam tuam caecis contentionibus accusarem, etsi nondum compertam vera docentem, non tamen ea docentem quae graviter accusabam. Itaque confundin qua mihi nomen Christi infanti est inditum, non saperet infantiles nugas; neque hoc haberet in doctrina sua sana, quod te creatorem omnium in spatium loci quamvis summum et amplum, tamen undique terminatum membrorum humanorum figura contruderoponerentur, quo antea uidebantur absurda, cum arguebam tamquam ita sentientes
Abbreviated transcription (Latin):
deceptores nr̃i adu sos diuinos libros in nec tebant posse dissolui, ubi uero etiãco¬
peri adimaginẽ tuũ hominẽ atefactũ abspĩtalib filiistuis quos dematrecatho¬
uca ꝑgratiã regenerasti : ñ sic intelligi. ut humani corporis formade t̃minatum
crederent atq cogitarent : quã quã quo quomodo sehaber& spĩtalis substantua
ne quidẽ tenuit̃ atq in enigmate suspicabar : tam̃ gaudens erubur ñ metor
annos adũs catholicã fidẽ s contra carnalium cogitationũ figm̃talatrase
Eo quippe temerarius & impius fuerã : quod ea q̃ debebã qrendo  dicere
alia maiora & alia minora sed ubiq: totꝰ es & nũꝙ locorũ es non es utiq
forma ista corporea : tam̃ fecisti hominẽ adimaginẽ tuã. &ec ceipse a capl¬
pulsans ꝓponerẽ : quomͦ credendũ eet̃ non in sultans opponerẽ . quasirta

Expanded text:
deceptores nostri aduersus diuinos libros innectebant, posse dissolui. ubi uero etiam condeceptores nostri aduersus diuinos libros innectebant, posse dissolui. ubi uero etiam conperi ad imaginem tuam hominem a te factum ab spiritalibus filiis tuis, quos de matre catholica per gratiam regenerasti, non sic intellegi, ut humani corporis forma determinatum crederent atque cogitarent, quamquam quomodo se haberet spiritalis substantia, ne quidem tenuiter atque aenigmate suspicabar, tamen gaudens erubui non me tot annos aduersus catholicam fidem, sed contra carnalium cogitationum figmenta latrasse. eo quippe temerarius et inpius fueram, quod ea quae debebam quaerendo discere, sunt alia majora et alia minora, sed ubique totus es, et nusquam locorum es; non es utique forma ista corporea: tamen fecisti hominem ad imaginem tuam; et ecce ipse a capipulsans proponerem quomodo credendum esset, non insultans opponerem quasi ita
Abbreviated transcription (Latin):
abstrepiti causarũ alienarũ nolle in aliud auocari : & cauere fortas se. neaudi¬
tore suspenso & intento siqua obscurius posuiss&: illequẽ leger& atia exponen
eet̃ necesse : aut de aliquib: difficiliorib: disseptare questionib: atq huicopen
tẽporib in pensisminꝰ quã uell& uoluminũ euoluer&: quã quã & causa seruande
uocis. qua illi facillime obtundebat᷑: poterat eẽ iustior tacite legendi: Q uoliba
tam̃ animo idager&: bono utiq illeuir agebat scertemꝰ nulla dabat᷑ copia sciscitna
quae cupiebã : deta scõ oraculotuo pectore illius. nisi cũ aliquid breuit eet̃ audend
dest̃ aut̃ illimei otiosũ eũ ualde cui re funderent᷑ requi rebant : necũ quã inueniebũ
& eũ quidẽ inpopulo uerbũ ueritatis recte tranctantẽ. omni diedominico aud¬
eba & mugis magisq: mihi confirmabũnt᷑ om̃s ũ sutarũ calũniarũ nodos quosila

Expanded text:
ab strepitu causarum alienarum, nolle in aliud avocari; ab strepitu causarum alienarum, nolle in aliud avocari; tore suspenso et intento, si qua obscurius posuisset ille quem legeret, etiam exponere esset necesse aut de aliquibus difficilioribus dissertare quaestionibus atque huic operi temporibus inpensis minus quam uellet uoluminum euolueret, quamquam et causa seruandae uocis, quae illi facillime obtundebatur, poterat esse iustior tacite legendi. quolibet tamen animo id ageret, bono utique ille uir agebat. Sed certe mihi nulla dabatur copia sciscitandi quae cupiebam de tam sancto oraculo tuo, pectore illius, nisi cum aliquid breuiter esset audiendum. aestus autem illi mei otiosum eum ualde, cui refunderentur, requirebant nec umquam inueniebant. et eum quidem in populo uerbum ueritatis recte tractantem omni die dominico audiebam, et magis magisque mihi confirmabatur omnes uersutarum calumniarum nodos, quos illi
Abbreviated transcription (Latin):
eeo ceuenta teptam̃ta quid luctaminis haber& quidue solaminis in adũsis
noccultũ osẽi qđ erat in corde ei quã sapida gaudia depanetuo. ruminar&:
nec conire nouerã . nec ex ꝑterã : uec ille sciebat ast̃ meos: nec foueã periculi
nei nonenĩ qͥ rere abeo poterã quoduolebã sic uoleba : secdudentib meabtius
quandonerat qđ ꝑexiguum temporis erat. aut corp̃ reficiebat. necessaruis susten¬
taculis autlectione animũ: s cũ legebat: oculiducebant᷑ ꝑpaginas &cor intellectũ
rimabat᷑ : uox aut̃ & lingua quiescebant: sepe cũ ad ẽemus. ñ enĩ u&ebat᷑ quisqua
in gredi. aut ei uenientẽ nuntiari moserat: sic eũ legentẽ uidimꝰ tacite & alit̃ nũquo
sedentesq indiut᷑ nosilentio qui s enĩ tã intento eẽ oneri auder& : discedebam
& comectabamꝰ eũ paruo ipsotepr̃ : quod reparandem̃tisuae mnancis cebat᷑ feriatũ.

Expanded text:
excellentiae temtamenta quid luctaminis haberet quidue solaminis in aduersis, excellentiae temtamenta quid luctaminis haberet quidue solaminis in aduersis, et occultum os eius, quod erat in corde eius, quam sapida gaudia de pane tuo ruminaret, nec conicere noueram nec expertus eram. nec ille sciebat aestus meos nec foueam periculi mei. non enim quaerere ab eo poteram quod uolebam, sicut nolebam, secludentibus me ab eius ibus quando non erat, quod perexiguum temporis erat, aut corpus reficiebat necessariis sustentaculis aut lectione animum. sed cum rimabatur, vox autem et lingua quiescebant. Saepe cum adessemus, non enim vetabatur quisquam ingredi, aut ei venientem nuntiari mos erat; sic eum legentem vidimus tacite, et aliter nunquam: sedentesque in diuturno silentio quis enim tam intento esse oneri auderet? discedebamus, et conjectabamus eum parvo ipso tempore, quod reparandae menti suae nanciscebatur, feriatum
Abbreviated transcription (Latin):
tandi dar& ebriosis & quia illa quasi parentalia suꝑstitionigentiliũ eent
simillima: ab stinuit selibentissime : & ꝓcanistro pleno terrenis fructib: plenũ
purgatiorib: uotis pectꝰ ad memorias martrrũ afferre didicerat : & ut quodpos¬
s& dar& egentib : & si cõmiicatio dominici corporis illic celebrar&ur cuiꝰ passi¬
onis imitatione immolati & coronatis martrres : si tam̃ uid& mdneds̃m̃s &ita ẽ¬
quem ꝓpt̃ salu tẽ meã maxime diligebat: eã uero ille ꝓpt̃ ei religiosismã con¬
ũ sationẽ : quã in bonis operib: tã feruens spũ. frequentabat eđum taut sẽ ꝑ
nesciens qualẽ illa mefiliũ qui dubitabã deillis om̃ib & in ueniri posseuiã
uite minimeputabã : Neciã ingemes cebã orando ut subueniresm si adqren
batus tantũ er̃mihi laboriosus uidebatur: Qui daũt ille speigerer&. & adũ sipsius

Expanded text:
tandi daretur ebriosis, et quia illa quasi parentalia superstitioni gentilium essent tandi daretur ebriosis, et quia illa quasi parentalia superstitioni gentilium essent simillima, abstinuit se libentissime et pro canistro pleno terrenis fructibus plenum purgatioribus uotis pectus ad memorias martyrum afferre didicerat, ut et quod posset daret egentibus et sic communicatio dominici corporis illic celebraretur, cuius passionis imitatione immolati et coronati sunt martyres. sed tamen uidetur mihquem propter salutem meam maxime diligebat, eam uero ille propter eius religiosissimam conuersationem, qua innesciens, qualem illa filium, qui dubitabam de illis omnibus et inueniri posse uiam uitae minime putabam. Nec iam ingemescebam orando, ut subuenires mihi, sed batus tantum eius mihi laboriosus uidebatur. quid autem ille spei gereret, aduersus ipsius