comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Filii homũ¬
ĩ aduentũ filii dĩ nest̾ error duraue¬
rit. Quid gͦ ultra graues corde
estis. qñ hĩturi fidem fallatiaꝵ fi¬
Ut qͥd diligitis nanitate et q̃ritiᷤᷤ
mendacium. Ut qͥd nultis btĩ ẽẽ
de ĩfimis. Sola u̾itas facit btõs. ex
qua u̾a sunt oĩa. Nam uanitas est
uanitantiũ et oĩa uaitas. Ut quid¬
gͦ tpͣraliũ reꝵ amore detinemini.
Dt qͥd̾ tanqmͣ pͥmũ extrema secta¬
mim qd̃ ẽ uanitas et mendacium.
cupitis enĩ ꝑmau̾e nobiscũ q̃ oĩa
tnͣseũt canqmͣ imbra

Expanded text:
Filii homin adventum Filii Dei vester error duraverit: quid ergo ultra gravi corde estis? quando habituri finem fallaciaUtquid diligitis vanitatem, et quaeritis mendacium? utquid vultis beati esse de infimis? Sola veritas facit beatos, ex qua vera sunt omnia. Nam vanitas est vanitantium, et omnia vanitas, Qutemporalium rerum amore detinemini, ut quid tanquam prima extrema sectamini, quod est vanitas et mendacium? Cupitis enim permanere vobiscum, quae omnia transeunt tanquam umbra
Abbreviated transcription (Latin):
cte quidem uiue utoet᷑. s incarne
se custodiẽs ĩoe gli̾at᷑. It̾um ẽ miẜo
certa mors et eterna dãpnatõ. Isti
sunt ĩimici miẜi hoĩs. suꝑbia ĩuidia
ĩanis głia. que infelic̃e hõie ĩfe¬

Expanded text:
cte quidem vivere videtur, sed incaute se custodiens inde gloriatur, iterum est misero certa mors et aeterna damnatio. Isti sunt inimici miseri hominis, superbia, invidia, inanis gloria, quae infelicem contami
Abbreviated transcription (Latin):
datur. Ro. qm̃ deus miẜicors est.
gratia. et insto eius in aliis iudicio
demostratur. quid in eis quib confe¬
rat gracia/. non itaq sumus ingrati
iustus. Ex uno quippe om̃s incon¬
dẽpnatione non ĩiustam iudicati
sunt filii ire. s iustam. Quiergo libe¬
ratur grãm diligat. Qui non ube¬
in remittendo debito bonitas. et in
exigendo equitas intelligitur.
misqmͣ ẽẽ apud deum iniquitas ĩ¬

Expanded text:
uoniam Deus misericors est. gratia; et justo ejus in aliis judicio demonstratur, quid in eis quibus datur conferat gratia. Non itaque simus ingrati,justus. Ex uno quippe omnes in condemnationem non injustam judicati sunt ire, sed justam. Qui ergo liberatur, gratiam diligat, qui non libein remittendo debito bonitas, in exigendo aequitas intelligitur, nusquam esse apud Deum iniquitas in
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃iꝰ. Nos emm gratias agims nõ
gratis salues fecit. Ip̃e impietates nr̃aᷤᷤ
attendit. ip̃e nos non eum querẽtes
quesunt. Inuenit redemit liberauit

Expanded text:
ipsius Nos enim gratias agimus; non gratis salvos fecit, ipse impietates nostras non attendit; ipse nos non eum quaerentes quaesivit, invenit, redemit, liberavit
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ. et id quod infra nos est ad
nos cũ ꝑtinet ĩcõcussa nature lege
diligunꝰ que in bestiis et ꝓmłga¬
ta est. Nam et bestie et corpora sua
diligunt. Restabãt ut de illo qd supͣ

Expanded text:
sumus, et id quod infra nos est, ad nos tamen pertinet, inconcussa naturae lege diligimus, quae in bestias etiam promulgata est nam et bestiae se atque corpora sua diligunt; restabat ut et de illo quod supra
Abbreviated transcription (Latin):
.Añ oĩa peto ut cogitet religiosa
prudentia tua nicħ ẽẽ in hac uita
et maxime hoc cp̃re facilius et lec¬
tius et hoĩb acceptabilius epĩ aut
nich apd̾ deum miẜabilius et tri¬
stiꝰ et dampnabilius Ita nicħ est
in hac uita. Et maxime hoc tp̃re
modo militet᷑ quõ nr̃ ĩꝑator iubet.
Quis aũt iste sit mod. nec apuitia
nec ab adolescentia mea didr ci. et
eo tẽpore quo disce̾ ceꝑam uis mͥ
aliud excimẽ nescio ut ẜs locus gu

Expanded text:
nia peto, ut cogitet religiosa prudentia tua nihil esse in hac uita et maxime hoc tempore facilius et laetius et hominibus acceptabilius episcopi nihil apud deum miserius et tristius et damnabilius; item nihil esse in hac uita et maxime hoc tempore modo militetur, quo noster imperator iubet. quis autem iste sit modus, nec a pueritia nec ab adulescentia mea didici. et eo tempore, quo discere coeperam, uis mihi aliud existimem nescio —, ut secundu
Abbreviated transcription (French):
i musipula errorem et cerrore
Errore quo illiciat. terrorem q
frãgat et rapiat. Tu claude ia¬
uuam cupiditatis contͣ errorẽ.
Et claude ianuã timoris contra
terrorem. et educ̾is de mucipła
hi̾mõi pugͦ¬

Expanded text:
 muscipula errorem et terrorem: errorem quo illiciat, terrorem quo frangat, et rapiat. Tu claude januam cupiditatis contra errorem; tu claude januam timoris contra terrorem, et educeris de muscipula. Hujusmodi pug
Abbreviated transcription (Latin):
nͣtũcũq bona ꝙͣuis magna ꝙͣ¬
uis mĩma nisi ex dõ ẽẽ non possunt.
Quid enĩ maiꝰ in creatore qmͣ uita
intelligens. Aut quid minꝰ põt ẽẽ
ꝙͣ corpꝰ. que qnͣtũlib deficiant. et
adid tendãt. ut .s. non sint. tñ aliqͥd
forme. ilł cemanet. ut qͦlib mͦ sint.¬
QQuidqͥd aũt forme cuiꝰpiam rei de¬
ficienti remanet. ex illa forma ẽ q̃
nescit deficere. Motus q ipõs rerum
bile adu̾tit᷑. in reꝵ natura siue exi¬
gua siue ampla laude digna iudice¬
tur ad excellentissĩa et ĩffabilẽ laudẽ

Expanded text:
ntacumque bona, quamvis magna, quamvis minima, nisi ex Deo esse non possunt. Quid enim majus in creaturis quam vita intelligens, aut quid minus potest esse quam corpus? Quae quantumlibet deficiant, et eo tendant ut non sint, tamen aliquid formQuidquid autem formae cujuspiam rei deficienti remanet, ex illa forma est quae nescit deficere, motusque ipsos rerum bile advertitur in rerum natura, sive exigua, sive ampla laude dignum judicetur, ad excellentissimam et ineffabilem laudem
Abbreviated transcription (Latin):
hc adillud ꝑtinet quod occulus
nonuidit. S queris qũo pt dici.
nõ pt̃ dici. qr nͨ auris auoiuit nee
incor homiinis ascendit. Credat᷑.
colat᷑. cum creditur colitur. cumi
colitur crescit. cũ crescit capitur.
gohuc emĩ in ista carne qmͣ duipe¬
grinam᷑ a domino ad scos angelos

Expanded text:
d oculus non vidit. Quaeris quomodo dicatur? Non potest dici: quia nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit. Credatur, et colatur. Cum creditur, colitur; cum colitur, crescitur; cum crescitur, capitur. Adhuc enim in ista carne; quamdiu peregrinamur a Domino, ad Angelos
Abbreviated transcription (Latin):
et qui comedit uegetat᷑ Sicuͣ lux
qnͣta erat. Et si illi pascũt᷑ illa nõ
minuitur. Si sic dedit hec deus luci.
quã fecit ad occłos carnis quid ẽ ip̃a
lux ad occulos cordis. Ei ergo lau¬
darecur tibi aliquis cib magnus
quem pransurꝰ ees ꝑares uentrem.
laudat᷑ tͥ deꝰ para mẽtẽ.

Expanded text:
et qui comedit vegetetur. quanta erat; et illi pascuntur, et illa non minuitur: si Deus dedit hoc luci, quam fecit ad oculos carnis; quid est ipse lux ad oculos cordis? Si ergo laudaretur tibi aliquis cibus magnus, quem pransurus esses, parares ventrem: laudatur tibi Deus, para mentem.
Abbreviated transcription (Latin):
Illud quale et qmͣ tur¬
pe ẽ qd̃ niri nati tinicis mulieꝵ ue
sciuntur. et turpissimi demũ demu¬
tatione puellarib figuris uirile ro¬
bur effeminãt. nõ erubescentes in
ocertos barbatas facies ꝓferunt. et
uideri femĩe uolunt. et m̾ito uirile
fortitudine non hñt qui mulieꝵ
hĩtum tnͣsierũt. Iusto enim dei iu

Expanded text:
illud quale et quam turpe est, quod viri nati, tunicis muliebribus vestiuntur, et turpissima demum demutatione puellaribus figuris virile robur effeminant, non erubescentes tuncertos: barbatas facies praeferunt, et videri feminae volunt. Et merito virilem jam fortitudinem non habent, qui in mulieris habitum transier
Abbreviated transcription (Latin):
mioꝵ qm̃ certe in usu cotidiano hẽmꝰ.
si dicimꝰ septẽ et tria decem ẽẽ debẽt.
minꝰ consid̾ate loquim᷑. Nõ enĩ decẽ
ẽẽ debent. s decẽ sunt. de quib dam¬
aũt reb recte dicitur qd̾ eẽ debeant
siue iam sint. siue ut sint. Homo enĩ
nõdũ ẽ ut fiat. Deus auter sapiẽs nõ

Expanded text:
m, quam certe in usu cotidiano habemus, si dicimus: Septem et tria decem esse debent, minus considerate loquimur; non enim decem esse debent, sed decem sunt. de quibus itaque rebus recte dicatur. quod esse debeant, siue iam sint siue ut sint, satis, quanondum est, ut fiat; deus autem sapiens non
Abbreviated transcription (Latin):
cere dignatus est. qui sacrm̃ crucis
eiꝰ intelgũt. et nõ solum de illa ñ
erubescunt. Neꝵ etiam nilla fide¬
lit̾ głiantur. nõ se de suis meritis ex¬
tollentes. s eiꝰ gracie nõ ingrati. ut
unicuiq eoꝵ dici possit. Ecce uir
isrłita in quo dolus non est.¬

Expanded text:
cere dignatus est, qui sacramentum crucis ejus intelligunt, et non solum de illa non erubescunt, verum etiam in illa fideliter gloriantur, non se de suis meritis extollentes, sed ejus gratiae non ingrati; ut unicuique eorum dici possit, «Ecce vere Israelita, in quo dolus non est
Abbreviated transcription (Latin):
mecip̃o apio semecipm̃ ĩ illa tͥnita¬
te. in illa btĩtudine. in illa eterm ᵈ ͤ
grinamur. et docet nes in prĩam
suspirare. et ip̃o desiderio gemimꝰ
Qui bñ est in hoc scło ymo qͥ putat
ꝙ ei bñ sit qui leticia reꝵ carna¬
lium et habũdancia tp̃ralium.

Expanded text:
metipso apud semetipsum in illa Trinitate, in illa beatitudine, in illa aeternitatgrinamur, et docet nos in patriam suspirare, et ipso desiderio gemimus. Cui bene est in hoc saeculo, imo qui putat quod ei bene sit, qui laetitia rerum carnalium, et abundantia tempora
Abbreviated transcription (Latin):
michi tuamagna bñficia p̾stas.
Sient gͦ nulla hora ẽ uł pũctus
in oĩ uitamea quo tuo bñfitio
non utar. Sic it nullũ debet ẽẽ
momentum. quo te nõ hẽam in¬
diligam ex oĩ fortitudine mea.
Seonec hoc ualeo. nisi dederis in
uolentis neq currẽtis. Sed tui

Expanded text:
mihi tua magna beneficia praestas. Sicut ergo nulla est hora vel punctum in omni vita mea, quo tuo beneficio non utar; sic nullum debet esse momentum, quo te non habeam andiligam ex omni fortitudine mea. Sed nec hoc valeo, nisi tu dederis mihi, volentis neque currentis, sed tui
Abbreviated transcription (Latin):
Donmi dei est diligere deum
ip̃e em̃ ut dilige̾tur dedit. qͥ nõ
dilectus dilexit. Displicẽtes a¬
matisumiꝰ ut eent in nobis mĩ
placeremꝰ.¬

Expanded text:
donum Dei est diligere Deum . Ipse ut diligeretur dedit, qui non dilectus diligit. Displicentes amati sumus, ut fieret in nobis unde placerem
Abbreviated transcription (Latin):
infirmĩ aĩa nr̃ã posita ĩ mediis cẽp¬
tationib scli. In mediis gemitib
et ꝑturitionib molestiaꝵ. Nichil
ea infirimiꝰ. donec hereat soliditati ce¬
lesti. et sit in tẽplo dei uñ iã nõ ca¬

Expanded text:
infirmius anima nostra posita in mediis tentationibus saeculi, in mediis gemitibus et parturitionibus molestiarum; nihil ea infirmius donec haereat soliditati coelesti, et sit in templo Dei, unde jam non ca
Abbreviated transcription (Latin):
dormiẽti ade costa detrahitur. ut
cõiũx efficiat᷑. Ita et xp̃o moriẽti
de lat̾e sanguis effundit᷑ ut ecc̃a
construatur. Coĩcantes nẽppe cor¬
pori et sangͥni xp̃i efficimͣ xp̃i ecc̃a¬

Expanded text:
dormienti Adae costa detrahitur ut conjux efficiatur, ita et Christo morienti de latere sanguis effunditur, ut Ecclesia construatur. Communicando nempe corpori et sanguini Christi, efficitur Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
diligentissimi pie cogitantes tante
aũctis eminentiã. lat̾e ibi aliquid
credid̾unt qd̃ petentib daretur.
oblatnͣtib negaret᷑ a querẽtibus
inueniret᷑. Rep̾hendentib sbstͣhe̾t᷑.
Pulsantib aꝑiret᷑. Oppugnantibꝰ

Expanded text:
deat? sed pie cogitantes tantae auctoritatis eminentiam latere ibi aliquid crediderunt, quod petentibus daretur, oblatrantibus negaretur, a quaerentibus inueniretur, reprehendentibus subtraheretur, pulsantibus aperiretur, obpugnan
Abbreviated transcription (Latin):
ca ͦ. xͦ Qmuis filiꝰ eqͣlis sit prĩ et
tatem. nõ tñ dicimꝰ eantẽ trinitatem
natã de uͥgine maria. et sub põtio pi¬
lato crucifixam et sepulta tercia die
resurrexisse. et in celũ ascẽdisse. Sed

Expanded text:
et tatem. Non tamen eamdem Trinitatem natam de virgine Maria, et sub Pontio Pilato crucifixam et sepultam, et tertia die resurrexisse, et in coelum ascendisse, sed
Abbreviated transcription (Latin):
dolentia cũ dolor corpori nͥ ab aĩa ẽẽ
non possit. dolet itaq aĩa cum corpo¬
re. ineo loco ubi aliquio concingit
ut doleat. Dolet et sola. ꝙͣuis sit ĩ
corpore. cũ aliqua cansa etiam ĩnisi¬
bili. Tristis est ip̃a corpore ĩcolumi
Dolet etiam nõ in corpore constitu¬
ta. Nam utiq dolebat diues apõ
recte sum̾etur ad morte. ideoq mõs
possit accide̾. quia potuit accid̾e. et
dolor mag̾ ad aĩam ꝑtin̾et et tolore¬
mori. ad quã mag̃ ꝑtinet et dolere
Cũ u̾o illa que mag̾ dolere põt nõ
possit mori. quid morienti affert.
cur illa corpora. qm̃ futura sunt in
dolorib. Ideo eẽ moritura et̃ creda

Expanded text:
dolentia, cum dolor corpori nisi ab anima esse dolentia, cum dolor corpori nisi ab anima esse non possit. Dolet itaque anima cum corpore in eo loco eius, ubi aliquid contingit ut doleat; dolet et sola, quamuis sit in corpore, cum aliqua causa etiam inuisibili tristis est ipsa corpore incolumi; dolet etiam non in corpore constituta; nam utique dolebat diues ille recte sumeretur ad mortem, ut ideo mors possit accidere. quia potuit accidere et dolor, magis ad animam pertineret mori, ad quam magis pertinet et dolere. Cum uero illa, quae magis dolere potest, non possit mori, quid momenti adfert quur illa corpora, quoniam futura sunt in doloribus, ideo etiam moritura esse creda
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ illo dolore rũpat᷑. Pm̃ etiam¬
si caro nũc tał mulla est. q̃ sensũ
doloris ꝓpeti possit. mortẽq non
possit. erit tñ tũc tał caro quał
lorib cors care̾ moriendo. pͥma
mors aiãm nolentẽ pellit de corpore¬
nolentẽ tenet in corpore Ab utͣ¬
q morte cõit̾ io hẽt᷑. ut quod non
possit. et non attendũt eẽ. tamen
aliqͥd tale. qd̃ corpore maiꝰ sit. Ip̃e
uiuit. et regitur. et dolorẽ pati põt.
et mori non põt. Ecce inuenta est
res que sensum doloris hñs ĩmor¬
tał manet. Hoc erit tunc etiã in
corporib dampnatorũ qd̾ nũc esse
scimꝰ in aĩs õĩum. Si aũt cõfide̾¬
mus diligentiꝰ dolor qui dicit᷑ corͥs.
mag̾ ad aĩam ꝑtinet. Aĩme ẽ enĩ
dolere. non corporis. etiã qñ ei dolen¬
ti cã existit a corpore. cũ in eo loco do¬
let uͥ ledit᷑ corpus. Sicut ergo di¬
cimꝰ corpora seq̃ntia sẽcientia. et
corpora uiuentia. cũ ab aĩma sit cor¬
poris sensꝰ/ et uita ita dicimus cor

Expanded text:
llo dolore rumpatur. Proinde etiamsi caro nunc talis nulla est, quae sensum doloris perpeti possit, mortemque non possit: erit tamen tunc talis caro, qualis loribus corporis carere moriendo. Prima mors animam nolentem pellit e corporenolentem tenet in corpore: ab utraque morte communiter id habetur, ut quod non possit; et non attendunt esse tamen aliquid tale quod corpore majus sit. Ipse vivit et regitur, et dolorem pati potest, et mori non potest. Ecce inventa res est, quae cum sensum doloris habeat, immortalis est. Hoc igitur erit tunc etiam in corporibus damnatorum, quod nunc esse scimus in animis omnium. Si autem consideremus diligentius, dolor, qui dicitur corporis, magis ad animam pertinet. Animae est enim dolere, non corporis, etiam quando ei dolendi causa exsistit a corpore, cum in eo loco dolet, ubi laeditur corpus. Sicut ergo dicimus corpora sentientia et corpora uiuentia, cum ab anima sit corpori sensus et uita: ita corpora dicimus et
Abbreviated transcription (Latin):
Necc̃e ẽ ut uiuat dolens. nõ ẽ nec¬
cesse ut occidat dolor. qr nec corͣ
et ut dolor aliquis possit occidere
corpori ut sũmis dolorib cedat.
atq discedat. qm̃ et ip̃a cõpago
menbroꝵ / acq uitaliu sic ĩfirma
ẽ. ut eam uim q̃ magnũ uł sũmũ

Expanded text:
est ergo ut uiuat dolens, non est necesse ut occidat dolor, quia nec coret ut dolor aliquis possit occidere.corpori, ut summis doloribus cedat adque discedat; quoniam et ipsa conpago membrorum adque uitalium sic infirma est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
b tanta docendi cura sit. uł eẽ de¬
beat. ut u̾bũ qd uͥ obscurũ sit uł
ambiguũ latinũ ẽẽ nõ põt. nulgi
autẽ more sic dicit᷑ ut ambigni¬
tas obscuritasq uitet᷑. Non sic
dicat᷑ ut a doctis. Sed potiꝰ ut ab
indoctis dici solet. Sienĩ nõ pigͥt
dr̃e interp̾tes nr̃os. Non cõgrega¬
bo cõuenticła eoꝵ de sangnib. qm̃¬
sẽẜmit adrẽ ꝑtin̾e. ut eo loco płr
doctorẽ pigeat ĩꝑitis loq̃ntẽ ossũ
potiꝰ ꝙͣ es dice̾. ne ista sillaba nõ
ab eo ꝙ sunt ossa. sed ab eo q̃
st̃ ora ĩtelligat᷑. uͥ affre aures de
correptõe uocaliũ uł ꝓductõe nõ
iudicant. Quid emĩ ꝓdest locutõis
ĩtegͥtas quã nõ seqͥt᷑ intellectꝰ audi¬
entis. Cum loq̃ndi oĩo nuilla sit
cã si q̃ loqͥmur nõ intelligũt. pp̃ qͦs
ut incelligant loqͥm᷑. Quigꝰ docet
uitabit oĩa u̾ba que nõ decẽt. Et
sipro eis alia que intelligãt᷑ integ̃¬

Expanded text:
ura sit, vel esse debeat, ut verbum quod nisi obscurum sit vel ambiguum, latinum esse non potest, vulgi autem more sic dicitur ut ambiguitas obscuritasque vitetur, non sic dicatur ut a doctis, sed potius ut ab indoctis dici solet. Si enim non piguit dicere interpretes nostros, Non congregabo conventicula eorum de sanguinibus serunt ad rem pertinere, ut eo loco plurdoctorem pigeat imperitis loquentem, ossum potius quam os dicere, ne ista syllaba non ab eo quod sunt ossa, sed ab eo quod sunt ora intelligatur, ubi Afrae aures de correptione vocalium vel productione non judicant? Quid enim prodest locutionis integritas, quam non sequitur intellectus audientis, cum loquendi omnino nulla sit causa, si quod loquimur non intelligunt, propter quos ut intelligant loquimur? Qui ergo docet, vitabit omnia verba quae non docent; et si pro eis alia integra, quae inte
Abbreviated transcription (Latin):
mit᷑ ut intesligatur. In stand̾ est qr
in cosloqucõib ẽ cinq interrogãdi
potestas. Ubi aute om̃s tacent.
ut audiat᷑ ins. et in eum intenta
ris. ac ꝑ hoc d maxime tacẽti sub¬
ueĩre cura dicẽtis. Sol autẽ motu
sigͥficare utrũ inceslex̾it cognoscẽ¬
di auida multitudo qd donec signi¬
ficet u̾sandũ est qd agit᷑ multimo¬
dauarietate dicendi qd in potãte
non hñt qui p̾ꝑata et adu̾bũ meo¬
riter retenta ꝓnũtiant.

Expanded text:
mitur, ut intelligamur instandum est. Quia in collocutionibus est cuique interrogandi potestas; ubi autem omnes tacent ut audiatur unus, et in eum intenta ris; ac per hoc debet maxime tacenti subvenire cura dicentis. Solet autem motu suo significare utrum intellexerit cognoscendi avida multitudo: quae donec significet, versandum est quod agitur multimoda varietate dicendi; quae in postestate non habent, qui praeparata et ad verbum memoriter retenta pronuntiant.
Abbreviated transcription (Latin):
quem hẽmus fiducia repõitam. et
firmam spem apid te. et accessum
ueniendi ad te. qm̃ dedit pot̾ate ho¬
mĩb filios dei fieri hiis qui credũt
in nomĩe eiꝰ.¬

Expanded text:
quem habemus fiduciam repositam et firmam spem apud te, et accessum veniendi ad te; quoniam dedit potestatem filios Dei fieri his qui credunt in nomine e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtus est. Ideo sic eum uolo manere.
siñ muilu̾e siñ cruciatu. dormiat. et
expectet me. tume sequere. Pat̾e pro
dcm̃ est. Sic eum uolo man̾e donec
ligi qm̃ petrus scripsit de domino. Sc̃¬
pẜunt et alii. s scriptaͣ eoꝵ mag̾ circa¬
dei humanitate ẽ eccupata. dominꝰ

Expanded text:
tus est: hoc est, Sic eum volo manere, sine vulnere, sine cruciatu dormiat, et exspectet me. Tu me sequere, patere quodictum est, Sic eum volo manere, donec ligi: quoniam Petrus scripsit de Domino, scripserunt et alii; sed scriptura eorum magis circa humanitatem Domini est occupata. Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Et quẽadmod̾ cuncta ẜuiũt cͦ¬
atori suo siue ad uindc̃am pccõrum
nullo malo afficitur. quod fieri ꝑ
pcc̃m et uiirdcãm potuit. Et hec ẽ disci¬
gentibꝰ plena fide digna. Intelligenti
aũt oĩ errore purgata.

Expanded text:
uit, et quemadmodum cuncta seruiant cruit, et quemadmodum cuncta seruiant creatori suo siue ad uindictam peccatorum nullo malo afficitur, quod fieri per peccatum et uindictam potuit. et haec est discigentibus plena fide digna, intellegentibus autem omni errore purgata.
Abbreviated transcription (Latin):
oiscipło quem p̾cet̾is diligebat. Sa¬
tellites uoluptatũ diuitias pnitio¬
se ppłi appetebãt pauper ẽẽ uoluit.
honorib et ĩꝑiis inhiabant. rex fiꝰ
noluit. carnales filios magnũ bonũ
putabant. tale cõiugiũ ꝓlemq cõ¬
tẽpsit. cõtumelias suꝑbissime horre¬
bant. om̃e genus contumeliaꝵ su¬
stinuit. Iniurias intollerabiles ẽẽ
arbitrant᷑. Que maior iniuria ꝙͣ
iustum ĩnocentem dãpnari. Doloreᷤ
corporis execrabant᷑. Fagellatꝰ atq
cruciatꝰ est. Mori metuebant mor¬
te młctatꝰ est. Ignominiosissimu
mortis genꝰ crucẽ putabant crucifi¬
xꝰ est. Omĩa q̃ hr̃e cupientes nõ rec¬
te uiuebamꝰ carendo uile fecit. oĩa
ullũ pccm̃ cõmitti pot̃. nͥ dumi appetũ¬
t᷑ ea que ip̃e contempsit. aut fugiũ t̾
ꝙ̃ille substinuit. Tota itaq uita eiꝰ
in t̾rris ꝑ hom̃e quem suscipe dig¬
natꝰ ẽ. disciplinamoꝵ fuit. resurre¬

Expanded text:
discipulo quem prae caeteris diligebat. Sadiscipulo quem prae caeteris diligebat. Satellites voluptatum divitias perniciose populi appetebant, pauper esse voluit; honoribus et imperiis inhiabant, rex fieri noluit; carnales filios magnum bonum putabant, tale conjugium prolemque contempsit; contumelias superbissime horrebant, omstinuit; iniurias intolerabiles esse arbitrabantur: quae maior iniuria quam iustum innocentemque damnari? dolores cOrporis execrabantur: flagellatus atque cruciatus est; mori metuebant: morte multatus est; ignominiosissimum mortis genus crucem putabant: crucifixus est; omnia quae habere cupientes non recte uiuebamus carendo uilefecit; omnia ullum peccatum committi potest nisi dum appetuntur ea quae ille contemsit aut fugiuntur quae ille sustinuit. tota itaque uita eius in terris per hominem, quem suscipere dignatus est, disciplina morum fuit. resurre
Abbreviated transcription (Latin):
totũ hoiẽm suscipe dignatꝰ est. Et¬
Ita enim demostranit carnalib et
corporeisq sensib deditis. qmͣ excel
tẽpato. Sed homĩb in u̾o hoĩe appa
ruit Ip̃a enĩ natura suscipienda erat
q̃ liberanda. et nequis forte sexus
a suo creatore se contẽptũ putaret ui¬
rũ suscepit. Natꝰ ex femina est. nich
fecit ui. sed om̃ia suacendo et monẽ¬
do. Uet̾e quippe ẜuitute transacta. tẽ¬
pus libertatis illuxerat. et opportime¬
iam homini suadebat᷑. atq salubͥt̾
ꝙͣ libero ẽẽt creatꝰ arbitͥo. miracuł
conciliauit fide deo qui erat passio¬
ne hom̃ĩs quam ge̾bat. Ita loquens
ad turbas ut cũ nũtiaret sibi mr̃ẽm
negauit. Et tñ ut euangłium loqͥtur
puer pentib subditꝰ erat. Doctrina
emĩ deus aꝑpebat. etatib hõ. Itẽ aꝙͣ
in uinũ conu̾surꝰ ut deꝰ dicit. Rece¬
de ame mulier m̾ͥ et tibi quid est:
Nũdum uenit hora mea. Cum aũt
ueĩsset hora quaut homo moreret᷑.
de cruce cognitam mr̃em cõm̃dauit

Expanded text:
em suscipere dignatus est etita enim demonstravit carnalibus et corporisque sensibus deditis, quam excelstempruit. Ipsa enim natura suscipienda erat, quae liberanda: et ne quis forte sexus a suo Creatore se contemptum putaret, virum suscepit, natus ex femina est. Nihil egit vi, sed omnia suadendo et monendo. Vetere quippe servitute transacta, tempus novae libertatis illuxerat, et opportiam homini suadebatur atque salubriter quam libero esset creatus arbitrio. miraculis conciliauit fidem deo, qui erat, passione homini, quem gerebat. itaque loquens ad turbas ut deus nuntiatam sibi matrem negauit; et tamen, ut euangelium loquitur, puer parentibus subditus erat; doctrina enim deus apparebat, aetatibus homo. item in vinum conversurus ut Deus, dicit: Recede a me, mulier; mihi et tibi quid est? nondum venit hora mea. Cum autem venisset hora qua ut homo moreretur, de cruce cognitam matrem commendavit
Abbreviated transcription (Latin):
cẽpnimꝰ. et maiore eternitatis cu¬
proitate omĩa temporalia fastĩdi¬
nus. Nani et hic. et delicie tpͣra¬
les dulces sunt. et tribłones tp̈ra¬
les amare sũt. S quis nõ bibat
tribłatõis tpre poculum as̃ me¬
tuens ignem gehẽnaꝵ. Et quis
nõ cõtẽp̾nat diucediue scłi ĩhiã
dłcedim nite eterne¬

Expanded text:
temnimus, et majore aeternitatis cupiditate omnia temporalia fastidimus. Nam hic et deliciae temporales dulces sunt, et tribulationes temporales amarae sunt: sed quis non bibat tribulationis temporalis poculum, metuens ignem gehennarum; et quis non contemnat dulcedinem saeculi, inhians dulcedini vitae aetern
Abbreviated transcription (Latin):
cere qd scio. qnͣto iustiꝰ abste ħ cari¬
tatis debitu flagito. cuiꝯ doctͥna
in uoiẽ et adintorio dni. tm̃ in la¬
tina lingua eccastice litte̾. adiute. sunt.
qnͣtum nũꝙͣ aña potuerunt

Expanded text:
cere, quod scio, quanto iustius hoc abs te caritatis debitum flagito, cuius doctrina in nomine et adiutorio domini tantum in Latina lingua ecclesiasticae litterae adiutae sunt, quantum numquam antea potuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
samuel quid de uanis litteraꝵ studii
u̾beribꝰ euocat᷑. sacre scripture mĩsti̾o
deputatur. In cuius ułtus lumine dĩ¬
na gra influente.utriusq tstĩ lumiẽ
uidimꝰ. In cuiꝰ brachii fortitudinẽ hr̃ti¬
coꝵ pars maxĩa est dispsa. Hic c̾te
głiau̾tutis nr̃e tnͣsferens utrũq tes¬
cam̃cũ ex hebreoꝵ lingua ingrecã pit̾
et latina. disponensq ip̃m posteris ĩ
dubia. et nodosa. p̾panᷤ officioꝵ serie.
cũctis eccͣe ministris. totam pene eccã
edificauit. Uñ bñ magnꝰ aꝑpet ĩ sapĩe
ĩeffabli ꝓfunditate. liberales aũt scĩa.
ita ꝑfc̃e sciuit. ꝙ relaxatione õiu
didi çi equale sibi neminez uũꝙͣ no
nationũ linguas. et litteras/ tanꝙͣ si
fuiss in eisdem natꝰ et educatus sciuit.
quid plura dicam: que Ionimꝰ igno¬
rauit. natura nulla hõinum inqmͣ
sciuit.

Expanded text:
Samuel, qui de vanis litterarum studiis verberibus evocatus, sacrae Scripturae ministerio deputatur: in cujus vultus lumine divina gratia influente, utriusque Testamenti lumen vidimus: et in cujus brachii fortitudine haereticorum pars maxima est dispersa. Hic certe gloria virtutis nostrae transferens utrumque Testamentum ex Hebraeorum lingua in Graecam pariter et Latinam: disponensque ipsum posteris in dubia et nodosa, praeparans officiorum seriem cunctis Ecclesiae ministris, totam pene Ecclesiam aedificavit. Unde bene magnus apparet in sapientiae ineffabilis profunditate. Liberales autem scientias ita perfecte scivit, quod relatione omnium didici, aequalem sibi neminem unquam nonationum linguas et litteras, tanquam si fuisset in eisdem natus et educatus, scivit. Quid plura dicam? Quae Hieronymus ignoravit in natura, nullus hominum unquam scivit.
Abbreviated transcription (Latin):
tuendo die iudicii cũ trem̃te mũ
do dñs p̾cinentib angłoꝵ bucinis.
in illo maiestatis sue throno cir
q de t̾re gremio et antiquo pulu̾e
suscitatu hũanũ genꝰ adstans añ
testimoium cõscĩe singuloꝵ põĩtis
in cõspectu pcc̃oꝵ penis iustoꝵ q

Expanded text:
tuendo iudicii die, cum tremente Mundo dominus praecinentibus angelorum buccinis in illo maiestatis suae throno circque de terrae gremio et antiquo puluere suscitatum humanum genus adstante testimonio ad conscientias singulorum positis in conspectu peccatorum poen
Abbreviated transcription (Latin):
acc̃are et dice̾. Ego ce hõ. de limo¬
terre manib meis feci. Ego tͥremᷤ
dignatꝰ sum. Ego te int̾ ꝑadisi gau¬
diã collocaui. tu uitalia mandata
contẽpnens deceptore sequi qmͣ
iure poc̃i mortis uincłis tenereris
uirginale uteꝵ sine dispendio uir¬
ginitatis inpariendo introii. In p̾¬
sepio poĩtꝰ et pãnis inuolutꝰ Iacui.
in facie contumelias hũancs q do
dentiũ palmas. spongiam suscepi.
accetũ cũ felle bibi. Flagelł cesus
dimisi et clauoꝵ uestigia quibus
affixꝰ pependi. et ꝑcussum uulu̾e¬
latus ostendi. Suscepi dolores
tuos ut cibi meam głiam darem.
Suscepi morte tuam ut tu ĩeter
nũ uiu̾es. conditꝰ iacui in sepulcro
ut tu regnares incelo. Cur qd̃ ꝓ
te ꝑtuli ꝑdidisti. Cur ingrate re¬
inte sacrau̾a luxurie sordib pollu¬
isti. Cur corpꝰ meũ illecebraꝵ turpi¬
tudine macłasti. Cur me grauio¬
rituoꝵ criminũ cruce / ꝙͣ illa in qua
condam ꝓ te pepend̾ani afflixisti.

Expanded text:
accusare et dicere: ego te homo e limo manibus meis feci, ego terrenidignatus sum, ego te inter paradisi delicias collocaui. tu uitalia mandata contemnens deceptorem sequi quamiure peccati mortis uinculis tenereris, uirginalem uterum sine dispendio uirginitatis pariendus introiui. in praesepio expositus et pannis obuolutus iacui, infantiae codentium palmas et sputa suscepi, acetum cum felle bibi: flagellis caesus, dimisi. en clauorum uestigia, quibus adfixus pependi, en praefossum uulneribus latus. suscepi dolores tuos, ut tibi gloriam meam darem. suscepi mortem tuam, ut tu uiueres in aeternum. conditus iacui in sepulcro, ut tu regnares in caelo. cur, quod pro te pertuli, perdidisti? cur, ingrate, rein te sacraueram, luxuriae sordibus polluisti, cur corpus iam meum inlecebrarum turpitudine maculasti, cur me grauiore criminum tuorum cruce quam illa, in qua quondam pependeram, adflixisti?
Abbreviated transcription (Latin):
ĩprobas cogitationes. Ieiuniũ pur¬
gat m̃te subleuat sensum. carne
sp̃ni subi cit. Ieminũ cor facit con¬
qd̾ deus non sꝑnit. Ieimuu cõcu¬
pĩe nebulas disꝑgit. Libidinũ ar¬
dores extinguit. Castitatis uło lum̃
accendit. Ienimũ u̾bositate uõ a¬
as indicat suꝑbia sꝑnit. huilitatẽ
cõmendat. prestat hom̃i seip̃m ĩtel¬

Expanded text:
improbas cogitationes. Jejunium purgat mentem, sublevat sensum, carnem spiritui subjicit. Jejunium cor facit conquod Deus non spernit. Jejunium concupiscentiae nebulas dispergit, libidinum ardores exstinguit, castitatis verum lumen accendit. Jejunium verbositatem non a judicat, superbiam spernit, humilitatem commendat, praestat homini se ipsum intel
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m. qua sola hoĩes liuerantur ama¬
lo. et sine quo nullum prorsus siue
cogitando sue uolendo. et amando.
siue agendo faciunt bonũ. ut non
solum monstrãte ip̃a qͥd faciendum
sciant. Uoꝵ etiã ut prãnte ip̃a faciãt
cũ dilectione quod sciũt.

Expanded text:
m, qua sola homines liberantur a malo, et sine qua nullum prorsus sive cogitando, sive volendo et amando, sive agendo faciunt bonum: non solum ut monstrante ipsa quid faciendum sit sciant, verum etiam ut praestante ipsa faciant cum dile
Abbreviated transcription (Latin):
sũt aliqua ext̾iora signa pigͥtatis et
fidei aliqũ excitatoria. et qiͣ quadã
fili mi nõ negligas. Erunt et si qͥde
et tibi ip̃i sauitaria. et mͥ carisq
tius consolacoria. Hñt quidẽ xp̃i¬

Expanded text:
sunt quaedam exteriora signa pigritantis etiam fidei aliquando excitatoria, et quasi quamdfili mi, non negligas; erunt siquidem et tibi ipsi salubria, et mihi charisque tuis consolatoria. Habent siquidem Chri
Abbreviated transcription (Latin):
es ut mũtco moriens tͥ uiuam boͤ¬
ihu. Nec p̾termittẽdũ ẽ illico apłi
eum ungentes eum oleo scõ ĩ noĩe
cõ ihu. et orõ fidei saluabit ĩfirmũ.
filimi ne re renuas. s illuo potius
auidissime queras fidelit̾ comedas
effabił uiaticũ tibierit saluberrimũ¬

Expanded text:
es, ut mundo moriens tibi vivam, boi. Nec praetermittendum est illud apostoli eum, ungentes eum oleo sancto in nomine Domini Jesu, et oratio fidei salvabit infirmum . fili mi, non renuas: quin potius illud avidissime quaeras, fideliter comedas. effabilis, viaticum tibi erit saluberrimu
Abbreviated transcription (Latin):
cerno figura. s deꝰ ẽ et homo quem
sigͣc sacra figura. Uerꝰ homo uerus¬
q deus. tñ imus ut̾q. probra crucis
patitur. mortem sbiit et sepelit᷑. uiuꝰ
idem crucis ħ ꝑ signa t̾imphat ab ho¬

Expanded text:
cerno, figura: Sed Deus est et homo, quem signat sacra figura, Verus homo verusque Deus, tamen unus uterque Probra crucis patitur, mortem subit, et sepelitur: Vivit idem, crucis haec per signa triumphat ab ho
Abbreviated transcription (Latin):
norib. et maioꝵ nobilitate te iac¬
tas. et exultas de patria. et pulcri¬
tudĩe corporiᷤ. et honorib qui tibi
ab hoĩb def̾untur. Respice te ip̃m
qr mortał es. et qr terra es. et in ter¬
disponebant et festa ubi equoru
splendidi nutritores. ubi ex̾cituũ
duces. u satrape Trãm. Nõne oĩa
puluis. Nõne oĩa fauille. Nonne
in paucis u̾sib eoꝵ uite meõria est.
pulcrũ A deformi. Memor esto ita¬
q nature. ne extollaris aliqñ. meõr
aũt eris si te ip̃m respex̾is.

Expanded text:
ores, et majorum nobilitate te jactas, et exsultas de patria, et pulchritudine corporis, et honoribus qui tibi ab hominibus deferuntur: respice te ipsum, quia mortalis es, et quia terra es, et in terdisponebant, et festa? ubi equorum splendidi invectores? exercituum duces, satrapae, tyranni? non omnia pulvis? non omnia favillae? non in paucis ossibus eorum vitae memoria est? pulchrum a deformi. Memor itaque naturae, non extollaris aliquando. Memor autem eris si te ipsum respexeris.
Abbreviated transcription (Latin):
ceret. non in corde tacitam p̾cẽ et ẽ.¬
ĩpacatꝰ effũdas. nisi prius offensu
ꝓximũ satisfaciendo ad leuitati mã¬
suetudinem ꝑducas. minꝰ eni nr̃m¬
ẽ Ille aut qui ħ fac̾e quotiẽs int̾ duoᷤ
ira sine cã fu̾it excitata studuerit.
p̾missa dampnatõem neq̃qmͣ ĩcur¬
ret. S ed sunt młti qui petenti sibi
ueniam delicta non remittunt. cõtͣ
Plura sunt inquis que ꝯmisit. et
me sepĩ offendit. Ad hoc nõ ego. S
dñs respondet. Nan et petrus cũ¬
ad eum dr̃et. Quotiẽs peccamt ĩ me
fr̃ mẽ. dimitta ei usq septies. Et
ille ad eum. Non dico tibi inqͥt usq
septies. s usq septuagies septies. Qmͣ
multi aũt sunt quisuas iiirrias tar¬
de relaxãt. dei u̾o citiꝰ indulgent / fit¬
q nõ nũꝙͣ ut occasione dñi iniurias
uindicandi suas uuĩdicent irati. Quid
quoq de ilł diceno̾ est qui furore ce¬
citatis usq ad u̾ba ꝓrũpunt male¬

Expanded text:
ceretur: Nec in corde tacitam precem effundas, nisi prius offensum proximum satisfaciendo ad lenitatis mansuetudinem perducas. Munus enim n. Ille autem qui hoc facere quoties inter duos ira fuerit excitata studuerit, praemissam damnationem nequaquam incurrit. Sed sunt multi qui petenti sibi veniam, delicta non remittunt. Contra Plura sunt, inquis, quae committit, et me saepius offendit. Ad haec non ego, sed Dominus respondet: Nam cum Petrus ad eum diceret: « Quoties peccabit in me frater meus, dimittam illi usque septies? » Ille ad eum: « Non dico tibi, inquit, usque septies, sed usque septuagies septies . » Quam multi autem sunt qui suas injurias tarde relaxant, Dei vero citius indulgent: fitque nonnunquam ut occasione Domini injurias vindicandi, suas vindicant irati. Quid quoque de illis dicendum est, qui furore caecitatis usque ad verba proruunt male
Abbreviated transcription (Latin):
familias belçebuth ueçarũt qnͣto
mag̾ domesticos eius. si me ꝑsecuti
sunt. et nes pͥseq̃nt᷑. S qnͣta sunt
in cõpatõne passionũ eius q̃ patim᷑.
Ie aũt obprobria irrisiones ꝯtume¬
nas alapas sputa flagella spineam
coronam claues cruceniq sustinuit.
Et nes miẜi ad nr̃am cõfusionẽ ĩmo
ẜmone fatigam᷑. unoq ubo deicim᷑.
Et quio agimus de eo quod dicitur.
Sinon cõpatimꝰ non ꝯregnabimus
Quapp̃ retũdendi sunt ire stimuli.
et eiꝰ metuenda dãpnatio. Uñ scri¬
ptum legimus. Qui irascitur frĩ
legimus. Frĩ suo racha. reꝰ erit con¬
cilio. Qui autẽ fatue dixerit. rẽ eiͣt

Expanded text:
familias Belzebub vocaverunt, quanto magis domesticos ejus ; si me persecuti sunt, et vos persequentur . Sed quanta sunt in comparatione passionum illius quae patimur? ille enim opprobria, irrisiones, contumelias, alapas, sputa, flagella, spineam coronam, crucemque sustinuit; et nos miseri ad nostram confusionem uno sermone fatigamur, uno verbo dejicimur. 30. Et quid agimus de eo quod dicitur: Si non compatimur, nec conregnabimus ? Quapropter retundendi sunt irae stimuli, et ejus metuenda damnatio; unde scriptum legimus: Qui irascitur fratri xerit fratri suo: Racha, reus erit concilio; qui
Abbreviated transcription (Latin):
sũt. Ex ip̃o ore ꝓcedit maledictio et
Aũqͥd de mio eodemq foramine¬
fons emanat dulcem et amarã aꝙ.
et nita ĩmanib lingue.

Expanded text:
dit benedictio et Nunquid fons de eodem foramine emanat dulcem et amaram aquaet vita in manibus linguae .
Abbreviated transcription (Latin):
indis ii toitii udicemꝰ. Noiroixit uade
in orientem quere iusticia. nauiga in
oectdentem. ut accipias inoulgentiam
mitcet᷑ tibi. Indulge. et indulgetur
dirigit in te eni posuit quod reqͣrit.
Non̾ ein medicam̃ta nulcerib tis lõ¬
ge opus hẽs in quir̾e. pcc̃oꝵ tuoꝵ mroł

Expanded text:
die judicii judicemur. Non dixit, Vade in Orientem, et quaere justitiam; naviga usque ad Occidentem, ut accipias indulgentiam:mittetur tibi; indulge, et indulgebitur uam te Deus dirigit: in te enim posuit quod requirit. Non enim medicamenta vulneribus tuis longe opus habes inquirere: peccatorum
Abbreviated transcription (Latin):
ps̃ .Ixi. Ab illo ꝑit fuga qui nõ fu¬
git. Qui aũt non fugit patitur.
Nam corpore fuge̾ licet concessũ ẽ
nos ꝑsecuti fiu̾nt in uiã eiuitate
fugite ĩ aliã Qui gͦ nõ fugit aĩo¬

Expanded text:
 illo. Ab illo periit fuga, qui non fugit. Qui autem non fugit, patitur n fugit animo. Nam corpore fugere licet, concessum est, vos persecuti fuerint in una civitate, fugite in aliam» . Qui ergo no
Abbreviated transcription (Latin):
Nouũ ãnu ianuarias appellãt kłas
cũ uetusto semꝑ errore. et horrore sorde¬
scãt. anspicia etia iam nanissimi colli¬
ge se dñt. Ac statum uite sue ĩ anibꝰ ĩdi¬
ciis estimãtes ꝑ ĩcerta auiũ feraꝵq sig¬
na immentis ani futa rimãt᷑. Cũ apd̾¬

Expanded text:
Novum annum Januarias appellant 47 calendas, cum vetusto semper errore et horrore sordescant. Auspicia etiam vanissimi colligere se dicunt, ac statum vitae suae inanibus indiciis aestimantes, per incerta avium ferarumque signa imminentis anni futura rimant
Abbreviated transcription (Latin):
a. Wxretici ex eisdem scͥpturis ĩ aĩa
non caritate inflãmandas. sed uene
no ꝑimendas insiliũt. Quod nõ cõ¬
tingit nͥ ꝓ m̾itis. Propt̾ea dĩne ꝓu¬
dentie etiã ista dispoĩtio cribuenda ẽ.
Non quia ip̃a pcc̃ores facit. Sed qr
gere. ut ip̃a sit pena pcc̃i. quoꝵ tam̃
morte. filii catholice eccłie. tanꝙͣ qui¬
busdã spinis asõpno excitantur. et
ad ĩtelligentia dinaꝵ scͥpturaꝵ ꝓfici¬

Expanded text:
 idest, ex eisdem Scripturis in animas non caritate inflammandas, sed veneno 39 perimendas insiliunt. Quod non contingit, nisi pro meritis: propterea divinae providentiae etiam ista dispositio tribuenda est, non quia ipsa peccatores facit, sed quigere: ut ipsa sit poena peccati: quorum tamen morte filii catholicae Ecclesiae, tanquam quibusdam spinis a somno excitantur, et ad intelligentiam Scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
Qui oppinant᷑ tam
magnũ fieri non potuisse diluui¬
um. ut altissimos mõtes qͥndecĩ
cubitis aqua crescendo tnͣscendẽt
pp̃ olĩpi u̾ticẽ mõtis supͣ quem
phibent᷑ nubes nõ posse cõcresc̾e
ꝙ tam sb̾lime ꝙͣ celũ sit. ut non
ibi sit aer crassior ubi uenti nebu¬
le ymb s q gignũt᷑ nõ actendũt
oĩũ elemẽtoꝵ crassissimã terram
ibi eẽ potuisse. an forte negãt eẽ
terrã. uerticẽ mõtis. Cur sͥ usq
ad illa celi spacia t̾ris exaltari licuis¬
se. et aquis exaltari non licusse cõ¬
cendunt. Cum isti messores et pen¬
sores elem̃toꝵ aquas terris phibeãt
supiores atq leuiores. quid itaq
ratõis afferunt. quare terra gͣuior
et inferior locũ celi tnͣsqͥllioris ĩua¬
ẜit ꝑ uolumina tot annoꝵ et aq̃
leuior atq suꝑior ꝑmissa nõ sit.
hec facẽ̾. Salte ad cẽpꝰ exiguum.

Expanded text:
um opinantur tam magnum fieri non potuisse diluvium ut altissimos montes quindecim cubitis aqua crescendo transcenderet,  Olympi uerticem montis, supra quem perhibentur nubes non posse concrescere, quod tam sublime iam caelum sit, ut non ibi sit aer iste crassior, ubi uenti nebulae imbresque gignuntur; nec adtendunt omnium elementorum crassissimam terram ibi esse potuisse. An forte negant esse terram uerticem montis? Quur igitur usque ad illa caeli spatia terris exaltari licuisse, et aquis exaltari non licuisse contendunt, cum isti mens ores et pensores elementorum aquas terris perhibeant superiores adque leuiores? Quid itaque rationis adferunt, quare terra grauior et inferior locum caeli tranquillioris inuaserit per uolumina tot annorum, et aqua leuior ac superior permissa non sit hoc facere saltem ad tempus exiguum?
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmitor ad qd̃
Obsecro uos
et cõstrĩgo ꝑ
iuueĩ. hoc est
eraclio p̾sbr̃o
quẽ hodie ĩ no¬
designo epm
successorẽ mͥ.
patianũ refũ¬
de onera occu¬
patõnũ mea¬
matũ ẽ. iudi¬
cio tuo grãs a¬

Expanded text:
mittor, ad quod obsecro uos et constringo per iuueni, hoc est Eraclio presbytero, quem hodie in nodesigno episcopum successorem mihi, patiamini refundere onera occupationum meamatum est: Iudicio tuo gratias a
Abbreviated transcription (Latin):
ua pena ip̃a insipĩa uł ĩpitia. que
cialia uł litta̾s discere. ip̃m q disce̾
ad quod penis adigunt᷑. tam penale
ẽ eis. ut nõ nũq ip̃as penas ꝑ quas
cõpellunt᷑ discere malint ferre qmͣ
discere. Quis aũt nõ exhorreat. et
mori eligat. si ꝓponat᷑ ei aut mors
ꝑpetiẽda. Aut rursus infantia. q̃ qͥdẽ
qm̃ nõ arisu. S afletu orit᷑ ĩ hanc
lucẽ. quid maloꝵ ingressa sit. nesci¬
ens ꝓpħat quodãmõ. Solũ qñ na¬
tꝰ ẽ ferunt risisse coroastrẽ. nec ei
boni aliquto mõstruosꝰ risꝰ ille por¬
tendit. Nãq magicaꝵ artiũ phibe
tur fuisse ĩuentor que quidez illi uͨ
adpñtis uite uanã felicitate cõtͣ

Expanded text:
a est ipsa insipientia uel inperitia, quae cia uel litteras discere; ipsumque discere, ad quod poenis adiguntur, tam poenale est eis, ut nonnumquam ipsas poenas, per quas conpelluntur discere, malint ferre quam discere. Quis autem non exhorreat et mori eligat, si ei proponatur aut mors perpetienda aut rursus infantia? Quae quidem quod non a risu, sed a fletu orditur hanc lucem, quid malorum ingressa sit nesciens prophetat quodam modo. Solum, quando natus est. ferunt risisse Zoroastrem, nec ei boni aliquid monstruosus risus ille portendit. Nam magicarum artium fuisse perhibetur inuentor; quae quidem illi nec ad praesentis uitae uanam felicitatem c
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt bonũ. admissũ dolere nõ pos¬
set. Nam qͥ peccat peior ẽ si letatur
ĩ dolo ĩiqͣtatis. Qui u̾o cruciatur
si nicħ inde acqͥrat boni dolet dãp¬
nũ salutis. Et qm̃ eqͥtas et salus.
utraq bonũ ẽ. boniq amissione do¬
lend̾ ẽ potiꝰ ꝙͣ letand̾. si tñ nõ sit cõ¬
entiꝰ iniustꝰ dolet in supplicio qmͣ le¬
tatꝰ ẽ in delicto. Sicut ergo leciciã
deẜti boni in pcc̃o testis est uolũta¬
tis. Ita dolor amissi boni ĩ supplicio.
testis ẽ nature bone. Qui enĩ do¬
let amissam nature sue pacẽ. ex
aliquib reliqͥis pacis to dolet. qͥbꝰ
fit. ut sibi amica nͦ sit. Hoc añt in
extremo supplicio recte fit. ut ĩiqͥ
et ĩpii. naturaliũ bonoꝵ dãpna m
cruciatibꝰ defleant. sentientes eoꝵ
ablatoꝵ iustissimũ dnĩ. quẽ con¬
tẽpẜunt benignissimũ largitore.

Expanded text:
esset, bonum amissum dolere non posset. Nam qui peccat, peior est, si laetatur in damno aequitatis; qui uero cruciatur, si nihil inde adquirat boni, dolet damnum salutis. Et quoniam aequitas ac salus utrumque bonum est bonique amissione dolendum est potius quam laetandum si tamen non sit conentius iniustus dolet in supplicio, quam laetatus est in delicto. Sicut ergo laetitia deserti boni in peccato testis est uoluntatis malae, ita dolor amissi boni in supplicio testis est naturae bonae. Qui enim dolet amissam naturae suae pacem, ex aliquibus reliquiis pacis id dolet, quibus fit, ut sibi amica natura sit. Hoc autem in extremo supplicio recte fit, ut iniqui et inpii naturalium bonorum damna in cruciatibus defleant, sentientes eorum ablatorem iustissimum Deum, quem contemserunt benignissimum largitorem.
Abbreviated transcription (Latin):
Euanglica p̾cepta frẽs dilectissimi
nicħ lunt aliud ꝙrͣ magist̾ia dĩnã.
fundamenta hedificande spei. firma¬
menta cõꝓbande fitei. mitͥm̃ta fo¬
uendi cordis. gubernacła dirigendi
itineris. p̾sidia obtinende salutis.
q̃ dũ deciles credentiũ mentes in
terris ĩstruũt. ad celestia regna ꝑ¬
ducunt.

Expanded text:
EVANGELICA praecepta, fratres dilectissimi, nihil aliud sunt quam magisteria divina, fundamenta aedificandae spei, firmamenta corroborandae fidei, nutrimenta fovendi cordis, gubernacula dirigendi itineris, praesidia obtinendae salutis; quae, dum dociles credentium mentes in terris instruunt, ad coelestia regna perducunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cum aliquid sumꝰ. non ob aliud ĩ illo
sumꝰ. nͥ qr io operat᷑. et hoc ẽ opus eiꝰ
quo continet om̃ia. Et quo eius sa¬
pientia p̾tendit a fine usq finem
fortit̾. et disponit oĩa suauit̾. Per
quam dispoitione in illo uiuimꝰ¬

Expanded text:
us quam ipse, non ob aliud in illo sumus nisi quia id operatur, et hoc est opus eius quo continet omnia, et quo eius sapientia pertendit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter; per quam dispositionem in illo vivim
Abbreviated transcription (Latin):
Iurauit dauid tem̾e. S nõ ĩpleuit
iuratõem maiori pietate. Ecce dauid
negare quis potit. De duob pcc̃is

Expanded text:
uravit David temere, sed non implevit jurationem majori pietate. Ecce David negare quis poterit? De duobus peccatis
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ posuis. et non ad ligat᷑am curris¬
Adhoc enĩ ꝑducta ẽ infirmitas hoĩ¬
num. Et ita plangẽdi sunt hoĩes.
q̃ currunt ad ligaturas ut gaudea¬
mus qñ iudemus hoĩem ĩ lectosuo
cõstitutum iacere febrib et do¬
lorib nec alicubi spem posuisse.
Nͥ ut sͥ enangłium ad caput pone¬
ret. Non quia ad hoc fcm̃ ẽ. Sed
quia p̾latum ẽ euangłium liga¬
turis. Sigͦ ad caput ponit. ut
quiescat dolor capitis. ad cor nõ
ponitur ut sanetur a pcc̃is. Fiat

Expanded text:
tibi posueris, et non ad ligaturam cuchoc enim perducta est infirmitas hominum, et ita plangendi sunt homines qui currunt ad ligaturas, ut gaudeamus quando videmus hominem in lecto suo constitutum, jactari febribus et doloribus, nec alicubi spem posuisse, nisi ut sibi Evangelium ad caput poneret: non quia ad hoc factum est, sed quia praelatum est Evangelium ligaturis. Si ergo ad caput ponitur ut quiescat dolor capitis, ad cor non ponitur ut sanetur a peccatis? Fia
Abbreviated transcription (Latin):
Qnͣto maioribꝰ me¬
dicina laudib predicatur. tanto
mag̾ uitupantur et horrent᷑ uulne¬
ra et morbi a quib liberat que ita
landatur. Sic et laus et predica¬
tio gratie uitupatio. et dãpnatõ
ẽ delictoꝵ. Demostranda eniz fue¬
rat hoi feditas langoris eius cui
contra ũquitatẽ suam. nec p̾ceptũ
scm̃. nec bonum ꝓfuit quo mag̾
aucta ẽ ĩiquitas qmͣ minuta. qũ
quidez lex subintrauit ut habun¬
daret delictum. ut eo mͦ cõuictus
atq confusus uideret/ non tm̃ de
corem sibi ẽẽ nc̃cium ueꝵ etiam
adiutorem deum quo eius itin̾a
cõfugiendo ad opem dĩne mĩe sa¬
netur atq ita ubi hũndauit delic¬
tum suphabundet gratia non pec¬
cãtis merito s sb̃ueiẽtis auxilio.

Expanded text:
nto maioribus medicina laudibus praedicatur, tanto magis uituperantur et horrentur uulnera et morbi, a quibus liberat quae ita laudatur. sic laus et praedicatio gratiae uituperatio et damnatio est delictorum. demonstranda enim fuerat homini foeditas languoris eius, cui contra iniquitatem suam nec praeceptum sanctum et bonum profuit, quo magis aucta est iniquitas quam minuta, quando quidem lex subintrauit, ut abundaret delictum, ut eo modo conuictus atque confusus uideret non tantum doctorem sibi esse necessarium, uerum etiam adiutorem deum, a quo eius itineraconfugiendo ad opem misericordiae sanetur atque ita ubi abundauit delictum superabundet gratia non peccantis merito, sed subuenientis auxilio.
Abbreviated transcription (Latin):
Diuini est mun̾is¬
et cum recte cogitamꝰ. et pedes nr̃es
a falsitate et ĩ iusticia continemus.
Qͦtiens enim bona aginiꝰ qr deus ĩ
nobis atq nobiscum est ut oꝑemur

Expanded text:
Divini est muneris, cum et recte cogitamus, et pedes nostros a falsitate et injustitia continemus. Quoties enim bona agimus, Deus in nobis atque nobiscum, ut operemur,
Abbreviated transcription (Latin):
forsitan quis si post fcm̃ iudicui ar¬
debit mũdꝰ iste. anteqmͣ pro illo celum
nonũ et t̾ra noua reponat᷑ eo ip̃o tpͣre
conflagͣtionis eiꝰ ubi erunt scĩ. cum
ecs hẽntes corpora in aliquo corporali
loco ẽẽ nec̃e sit. possumꝰ respondere
futures ees eẽ in supiorib partib
qͣ ita nõ ascendet flãma eius ĩcendii
ꝙadmod̾ nec aqua diluuii. Talia
quippe ilł ĩerunt corpora. ut illic sint
nesse uoluerint. S nec ignez con¬

Expanded text:
forsitan aliquis, si post factum iudicium iste mundus ardebit, antequam pro illo caelum nouum et terra noua reponatur, eo ipso tempore conflagrationis eius ubi erunt sancti, cum habentes corpora in aliquo corloco esse necesse sit. Possumus respondere, futuros eos esse in superioribus, quo ita non ascendit flamma incendii, quemadmodum nec unda diluvii. Talia quippe illis erunt corpora, ut illic sint ubi esse voluerint. Sed nec ignem con