comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
te reprehenderet eos quilegem seruarent qua si doc torgentium. & petrus iure reprehenderetur ꝗ
princeps circumcisionis idimpera uerit gentibus. quod soli qui exiudeis erant debuerint obseruare :
hoc siplacet immoquia placet ut quicum que credunt ex iudeis debito ressint legis facͥundi ȩtur ut episco
deo: nisi hoc ingenue confiteri maiorum scripta legere. & in commentariis secundum omnium.
consu&udinem uarias ponere explanationes ut emultis. sequatur unus quis quȩ quod uelit : Qđ
quidem putote & in seculari litteratura. & in diuinis libris legisse et probasse : Hanc autem exp̃o¬
sitionem quam primus origłnis indecimo stromatum libro. ubiepistolam pauli: ad galathas inter p¬
tatur. & ceteri de inceps inter pr&es sunt secuti: illa uel maxi ma caus a introducunt. ut por plariore
qui pauliarguit procacitatem: quod principem a postolorum petrum: ausis

Expanded text:
te reprehenderet eos, qui legem seruarent, quasi doctor gentium et Petrus iure reprehenderetur, qui te reprehenderet eos, qui legem seruarent, quasi doctor gentium et Petrus iure reprehenderetur, qui princeps circumcisionis id imperauerit gentibus, quod soli, qui ex Iudaeis erant, debuerint obseruare. hoc si placet, immo quia placet, ut, quicumque credunt ex Iudaeis, debitores sint legis faciendae, tu ut episcodeo, nisi hoc ingenue confiteri, me maiorum scripta legere et in commentariis secundum omnium consuetudinem uarias ponere explanations, ut e multis sequatur unusquisque, quod uelit. quod quidem puto te et in saeculari litteratura et in diuinis libris legisse et probasse. Hanc autem expositionem, quam primus Origenes in decimo Stromatum libro, ubi epistulam Pauli ad Galatas interpretatur, et ceteri deinceps interpretes sunt secuti, illa uel maxime causa subintroducunt, ut Porphyrio respondeant blasphemanti, qui Pauli arguit procacitatem, quod principem apostolorum Petrum ausus
Abbreviated transcription (Latin):
sententiam condem nares . Presertim cum libere in prefatione confessus sim origenis commentarios
mesecutum & uel mea uel alienadictasse : Et in fineeiusdem capituli quod reprehendis scripserim.
sicuiiste non placet sensus. quo nec petrus pec casse nec paulus. procatiter oftenditur arguisse: maiorẽ
debet exponere. qua consequentia paulus in altero reprehendat. quod ipse commisit : Ex quo os¬
tendime pon ex diffinito id defendere quod ingrecis legeram. sedea expressisse que legerã. ut lectoris
arbitrio dereliquerẽ. utrum probanda essent anin probanda : Tuigitur ⁊ie quod ego p&ieram :
faceres : nouum argumentum repperisti ut asseres gentiles qui in xp̃m credidissent
ros. eos autem qui exiudeis crederent. legis essesubiectos: Ut perutrorũq: personam. & paulus rec¬

Expanded text:
sententiam condemnares, praesertim cum libere in praefatione confessus sim Origenis commentarios sententiam condemnares, praesertim cum libere in praefatione confessus sim Origenis commentarios me secutum et uel mea uel aliena dictasse et in fine eiusdem\'capituli, quod reprehendis, scripserim: si cui iste non placet sensus, quo nec Petrus peccasse nec Paulus procaciter ostenditur arguisse maiorem, debet exponere, qua consequentia Paulus in altero reprehendat, quod ipse commisit. ex quo ostendi me non ex definito id defendere, quod in Graecis legeram, sed ea expressisse, quae legeram, ut lectoris arbitrio derelinquerem, utrum probanda essent an inprobanda. Tu igitur, ne, quod ego petieram, faceres, nouum argumentum repperisti, ut adsereres gentiles, qui in Christum credidissent, legis onere liberos, eos autem, qui ex Iudaeis crederent, legi esse subiectos, ut per utrorumque personam et Paulus rec
Abbreviated transcription (Latin):
tiens. origenis cõmentarios sum secutus: Scripsit enim illȩuir inepistolapauli ad ga lat has quins
rac tatus quoque uarios et excerpta. queuel sola possent sufficere composuit: Pr&ermittu. Eu
uidentem meum & lao decenum deecclesia Nuper egressum & alex andrum ueterem hegnmentar
sebium quoque emesenum. & teadorũ hera cleotem : quiet ipsi nannullos superhamereres :
osreliquerunt: equibus uelsi pauca deceraperem. fiȩt aliquid quod non penitus contenp seretun¬
Etu simpliciter fitear legihecomna & in mentemea pluri ma coacerbans accito notario: uel mea uel
aliena dictau Necordinis nec uerborum interdum nec sensuum memor sã dñi misericordi unst uel
per in penitiam postram: Ab aliis benedicta dispereant. & non placeant inter extraneos: quȩ placent
inter suos: Si quidigitur reprehensione dignum puta ueras. in ex planatio ne nostra. eruditionis tuȩ suera
querere utrumea quȩ scripsimus haberentur ingrecis. Ut sulli non dixissent. tunc meam propnie

Expanded text:
tiens Origenis commentarios sum secutus. scripsit enim ille uir in epistulam Pauli ad Galatas quinqueuit; tractatus quoque uarios et excerpta, quae uel sola possent sufficere, composuit. praetermitto Didymum uidentem meum et Laodicenum de ecclesia nuper egressum et AlEusebium quoque Emisenum et Theodorum Heracleotem, qui et ipsi nonnullos super hac re commentarios reliquerunt. e quibus uel si pauca decerperem, fieret aliquid, quod non penitus contemneretuut simpliciter fatear, legi haec omnia et in mente mea plurima coaceruans accito notario uel mea uel aliena dictaui nec ordinis nec uerborum interdum nec sensuum memor. iam domini misericordiae est, ne per inperitiam nostram ab aliis bene dicta dispereant et non placeant inter extraneos, quae placent inter suos. si quid igitur reprehensione dignum putaueras in explanatione nostra, eruditionis tuae fuerat quaerere utrum ea, quae scripsimus; haberentur in Graecis, ut, si illi non dixissent, tunc meam proprie
Abbreviated transcription (Latin):
tre pigritiȩ srectus nascitur
inmente. eandem mentem con¬
punctio subito oborta trans uer¬
excitata uigilat inopere. quȩ pri¬
us torpebat inotio sineuoce.
Ecceautem cum mens glabium
pal motenditur idest cum per
doctoris os contrauitia disputa¬
tur. ad quȩ ad bona operacor
auditorum accenditur:Mul¬
tiquieius uerbaaudiunt quan¬
ta uel qualiamalaper petra¬
uerint recognoscunt: Atq
ad eum confitentes ueniunt p
fieri cum fletibus expetunt
Vt ipse orando deleat culpas
quas prȩdicando manifes tat .
mensas autem carnes oblationis ⁊
Doctores & enim sc̃i cum pro
compunctis peccatoribus ad¬
que confitentibus omni poten¬
tidno preces fundunt. perhoc
quodueniam carnalieorum
uitȩ postulant: Mensȩ dñi
carnes oblacionis portant.
Vtergo sint proquibus con¬
uersis & flibus rogent
Opor t& ut er sdemprius in pec¬
cato positis prȩdicent: & cũ
iamcȩperint peccatarelinq¬
re at que adinnocentiam fes

Expanded text:
trae pigritiae reatus nascitur in mente, eamdem mentem compunctio subito oborta transverexcitata evigilat in opere, quae prius torpebat in otio sine voce. Ecce autem cum mensae labium palmo tenditur, id est cum per doctoris os contra vitia disputatur, atque ad bona opera cor auditorum accenditur, multi qui ejus verba audiunt quanta vel qualia mala perpetraverint recognoscunt; atque ad eum confitentes veniunt, efieri cum fletibus petunt, ut ipse orando deleat culpas quas praedicando manifestat. Unmensas autem carnes oblationis. 21. Doctores etenim sancti cum pro compunctis peccatoribus atque confitentibus omnipotenti Domino preces fundunt, per hoc quod veniam pro carnali eorum vita postulant, mensae Domini carnes oblationis portant. Ut ergo sint pro quibus conversis et flentibus rogent, oportet ut eisdem prius in peccato positis praedicent; et cum jam coeperint peccata relinquere, atque ad innocentiam fes
Abbreviated transcription (Latin):
mintellestu & uita ꝓficiant: Aliquando uero quia neq hidigni st᷑
aecipere quib doctrinȩ sermo ꝓfertur neq illi doctrinȩ uerbũ
ꝑferre quilo cũ docendi tenent prȩdicationis sermo tollitur. ut
utraq pars districte iudicetur. Propt̃ malos maq auditores¬
bonissermo doctorib tollitur sicut nunc ad hietechiel dr̃. Linguã¬

Expanded text:
u et vita proficiant. Aliquando vero, quia neque hi digni sunt u et vita proficiant. Aliquando vero, quia neque hi digni sunt accipere, quibus doctrinae sermo profertur, neque illi doctrinae verbum proferre, qui locum docendi tenent, praedicationis sermo tollitur, ut utraque pars districte judicetur: propter malos namque auditoresbonis sermo doctoribus tollitur, sicut nunc ad Ezechiel
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ pxualent. quat inopinata non ueniunt: & tam̃ dũ contraria
praenoscuntur quanta sit into oboedientię uirtus ostenditur.
qui & cognoscit qđ aduersa passurus ẽ. & tam̃ uoci dominicae
in oboediens non est. Magna aut̃ consideratione indigent uerba
quae ꝓtinus adduntur. Et linguã tuã adherescere faciã palato tuo
& eris mutus nec quasi uir obuirgans. qr domꝰ exasperans ẽ. Discer¬
nendũ quippe nobis ẽ utrũ ꝓsolis malis auditorib an aliquando
&iã ꝓuitio praedicantis prȩdicationis sermo subtrahatur. Quat¬
tuor enĩ qualitatib res hatc considerata distinguitur. Nã aliquan¬
do propt̃ malos auditores bonis tollitur sermo doctorib. Aliquan¬
do uero propt̾ bonos auditores datur sermo doctorib malis: Ali¬
quando aut̃ propt̃ docentiũ atq audientiũ iustificationẽ bonis
sermo doctorib datur. ut & ipsi ꝑmeritũ crescant & auditores tor̃

Expanded text:
ntem praevalent, quae inopinata non veniunt. Et tamen, dum contraria ntem praevalent, quae inopinata non veniunt. Et tamen, dum contraria praenoscuntur, quanta sit in eo obedientiae virtus ostenditur, qui et cognoscit, quod adversa passurus est, et tamen voci Dominicae inobediens non est. Magna autem consideratione indigent verba quae protinus adduntur: « Et linguam tuam adhaerere faciam palato tuo, et eris mutus, nec quasi vir objurgans, quia domus exasperans est. Discernendum quippe nobis est utrum pro solis malis auditoribus, an aliquando etiam pro vitio praedicantis praedicationis sermo subtrahatur. 16. Quatuor enim qualitatibus res haec considerata distinguitur. Nam aliquando propter malos auditores bonis tollitur sermo doctoribus. Aliquando vero propter bonos auditores datur sermo doctoribus etiam malis. Aliquando autem propter docentium atque audientium justificationem bonis sermo do
Abbreviated transcription (Latin):
ex asperans ẽ: Aliquando &iã contra resistentiũ linguas pagdie dntiũ
corda ⁊ elo sui dñs accendit netaceant. sed dicta falla eui uerbis aper¬
sub duplici intellectu discussimus. plac& ut uxta consideratio¬
nẽ lutere lenit̾ tangendo transeamꝰ: Quid enĩ nobis amplius ꝑ ipsa
uerba historiȩ quã uirtus obordientit cõmendatur. Cũ modo
ad transinigrationẽ iuxta fluuiũ chobar ꝑgere. modo in campũ
egredi. modo excãpo addomũ redire ꝓpheta prxcipitur. ut prius
eaxeuissione ꝑgens & paulo post exiens atq iterũ domũ rediens &
sem& ipsũ recludens semꝑ suae uoluntatis arbitriũ ad diuini elo¬
quii prȩceptũ frangat. quatinus incaelesti iussione suspensus ñ
suã sed conditoris Sui uoluntatẽ impleat: cui dicitur. Et tu fili
hominis. ecerdata surt suꝑ te uincula. & ligabunt te ineis. & non
egredieris in medio tor̃. Qua inre notandũ ẽ. qđ aduersa ꝓphe
ta prȩnoscit. ut contra om̃a paritur. Minus tnĩ mala contra m̃¬

Expanded text:
erans est. 14. Aliquando vero etiam contra resistentium linguas praedicantium corda zelo sui Dominus accendit ne taceant, sed dicta fallacium verbis verisub duplici intellectu discussimus placet ut juxta considerationem litterae leviter tangendo transeamus. Quid enim nobis amplius per ipsa verba historiae quam virtus obedientiae commendatur? Cum modo ad transmigrationem juxta fluvium Chobar pergere, modo ad campum egredi, modo ex campo ad domum redire propheta praecipitur? Ut prius ex jussione pergens, et paulo post exiens, atque iterum domum rediens, et semetipsum recludens, semper suae voluntatis arbitrium ad divini eloquii praeceptum frangat, quatenus, in coelesti jussione suspensus, non suam, sed conditoris sui voluntatem impleat? Cui dicitur: Et tu, fili hominis, ecce data sunt super te vincula, et ligabunt te in eis, et 1298 non egredieris in mta praenoscit, ut contra omnia paretur. Minus enim mala contra me
Abbreviated transcription (Latin):
describant. oport& ut hȩc eadẽ dicta quȩ ꝓtulimꝰ spũalit̃ disseramꝰ.
maxime quia ineis int̾ponitur qđ teneri posse ad litterã ñ uidetur
cũ dicit᷑. Ettusume tibi sartaginẽ ferreã & pones eã murũ ferreũ int̾te
& ciuitatẽ. & obfirmabis faciem tuã ad eã. & erit in obsidionẽ. Nisienĩ
rebus historicis mistica miscerent᷑. quid sartago ferrea necessaria
ꝓphetȩ fuit. ut hanc int̾ se &ciuitatẽ poner& quatinus se ab eius
obsidione separar&: Cũ enĩ dr̃. sume tibi sartaginẽ & pones rã mu¬

Expanded text:
describant, oportet ut haec eadem dicta, quae protulimus, spiritaliter disseramus, describant, oportet ut haec eadem dicta, quae protulimus, spiritaliter disseramus, maxime quia in eis interponitur, quod teneri posse ad litteram non videtur, cum dicitur: « Et tu sume tibi sartaginem ferream, et pones eam murum ferreum, inteet civitatem, et obfirmabis faciem tuam ad eam, et erit in obsidionem. Nisi enim rebus historicis mystica miscerentur, quid sartago ferrea necessaria prophetae fuit, ut hanc inter se et civitatem poneret, quatenus se ab ejus obsidione separaret? Cum enim dicitur: Sume tibi sartaginem ferream
Abbreviated transcription (Latin):
ETIFILI HOSINIS SUME TIBI LATEREM ETPONES EŨ CORÃ
TE.ET DESCRIBES INTO CIUITATẼ HIERUSALẼ. ETORDINABIS AD¬
VERSUS EA OBSIDIONE. ET AEDIFICABIS MUNITIONES. ETCOM¬
PORTABIS AGGERẼ. ET DABIS CONTRA EACASTRA. ET PONES
ARIETES IN GIRO. Ettu sume tibi sartagint̃ ferreã & pones eã
murũ ferreũ int̾te &ciuitatẽ. & obfirmabis faciem tuã adeã.¬
& erit in obsĩdionẽ. & circũdabis tã: signũ ẽ domui isrł. Inquibus
uidelic& uerbis quid aliud iuxxta historiã nisi hierusolimȩ urbis
obsessio atq destructio designatur. & precatoris populi afflictio
exprimitur. Quae domꝰ excasperans uocatur. cũ aꝑte dicit᷑: ordina¬
bis aduersus eã obsidionẽ. & ȩdificabis munitiones. & cõportabis
aggerẽ. & dabis contraeã castra. & pones arietes ingr̃ro. Sed quia
uerba ꝓphetiȩ sic plerũq narrant historiã ut ꝑhaec &iã mystica

Expanded text:
fili hominis, sume tibi laterem, et pones eum coram fili hominis, sume tibi laterem, et pones eum coram te: et describes in eo civitatem Jerusalem. Et ordinabis adversus eam obsidionem, et aedificabis munitiones, et comportabis aggerem, et dabis contra eam castra, et pones arietes in gyro. Et tu, sume tibi sartaginem ferream, et pones eam in murum ferreum inter te et inter onem. Et circumdabis eam. Signum domus Israel. » In quibus videlicet verbis, quid aliud juxta historiam, nisi Hierusalem urbis obsidio atque destructio designatur, et peccatoris populi afflictio exprimitur? qui domus exasperans vocatur, cum aperte dicitur: « Ordinabis adversus eam obsidionem, et aedificstra, pones arietes in gyro. » Sed quia verba prophetiae sic plerumque narrant historica, ut per haec etiam mystica
Abbreviated transcription (Latin):
amundi desideriis ñ euellunt. Et sunt nonnulli qui qui escentes
minime quiescunt. quia a prauis quidẽ actib otiosi sunt corpore.
sed ꝑuersitatẽ operũ ex delectatione uersant inmente. Hinc ẽ
enĩ qđ deuidea ad captiuitatẽ ꝑueniente scriptũ ẽ: uidert̃ eã
hostes. & deriserunt Sabbata ciꝰ. Hostes quippe sabbata derident.
quando maligni spirit otiosȩ menti prauas cogitationes iniciuts.
ut & si quiescit ab opere. ñ quiescat amalor̃ operũ delictatione.
Recte ergo nunc dr̃. qui audit audiat. quatimis sic fiat sermo inau¬
re corporis. ut son& in aure cordis: Et qui quiescit quiescat. ut pra¬
uitatis desideria repellantur acogitatione: cũ iã repulsa uident᷑
ab optre. Maliaut̃ & sidiu tolerantur subito corruunt. & eor¬
poenas infirmi conspiciunt. ne quor̃ culpas impunitas ex istimant
imitentur. Vnde hic quoq eiusdẽ iudeae desolatio subiungit᷑.

Expanded text:
a mundi desideriis non evellunt. Et sunt nonnulli qui quiescentes a mundi desideriis non evellunt. Et sunt nonnulli qui quiescentes minime quiescunt, quia a pravis quidem actibus otiosi sunt corpore, sed perversitates operum ex dilectione versant in mente. Hinc est enim quod de Judaea ad captivitatem perveniente scriptum est: Viderunt eam hostes, et deriserunt Sabbata ejus . Hostes quippe Sabbata derident, quando maligni spiritus otiosae menti pravas cogitationes injiciunt, ut et si quiescit ab opere, non quiescat a malorum operum delectatione. Recte ergo nunc dicitur: Qui audit audiat, quatenus sic fiat sermo in aure corporis, ut sonet in aure cordis. Et qui quiescit quiescat, ut pravitatis desideria repellantur a cogitatione, cum jam repulsa videntur ab opere. Ubipoenas infirmi conspiciunt, ne quorum culpas impunitas existimant imitentur. Unde hic quoque ejusdem Judaeae desolatio subjungitur,
Abbreviated transcription (Latin):
uersitate florere: &iã ipsa nontimuit deterius peccare. atq a con¬
uinctione dñi quasi auiri legitimi cubili recedere. Vnde necesse
est ut peccantes quosq tunc consideremꝰ amplius miseros. quando
eos conspicimus inculpa sua sine flagello derelictos. Hinc enĩ ꝑsa
lomonẽ dicitus. Auersio paruu lor̃ int̾fici& eos. & ꝓsperitas stultor̃
ꝑd& illos Qui enĩ adõ auertitur & ꝓsperatur. tanto ꝑditioni fit
ꝑximus. quanto azelo disciplinȩ inuenitur alienus: Dicat᷑ ergo
qui audit audiat & qui quiescit quiescat. qr domꝰ exasperans est:
csi aꝑte diceretur. Uos qui iã & uerba ueritatis audire &aprauã
coepistis actione quiescere: nolite illos imitari quor̃ me exasperari
morib uidetis qđ tam̃ intelligere & alit̾ possumꝰ. Quidã eni uer¬
bũ audientes ñ audiunt. qm̃ aurẽ ad sacrũ eloquiũ ponunt. sed cor

Expanded text:
erversitate florere, etiam ipsa non timuit deterius peccare, atque a conerversitate florere, etiam ipsa non timuit deterius peccare, atque a conjunctione Domini, quasi a viri legitimi cubili, recedere. Unde necesse est ut peccantes quosque tunc consideremus amplius miseros, quando eos conspicimus in culpa sua sine flagello derelictos. Hinc enim per Salomonem dicitur: Aversio parvulorum interficiet eos, et prosperitas stultorum perdet illos . Qui enim a Deo avertitur et prosperatur, tanto perditioni fit proximus, quanto a zelo disciplinae invenitur alienus. Dicatur ergo: Qui audit audiat, et qui quiescit quiescat, quia domus exasperans est. Ac si aperte diceretur: Vos, qui jam et verba veritatis audire, et a prava coepistis actione quiescere, nolite illos imitari quorum me exasperari moribus videtis. 19. Quod tamen intelligere et aliter possumus. Quidam enim verbum audientes non audiunt, quoniam aurem ad sacrum eloquium ponunt, sed cor
Abbreviated transcription (Latin):
but & fornicata ẽ &iã ipsa. E cee misericors ds̃ contẽpnitur. & uocat
aduersantes se. Sinũ miscđae aperit. quia peccanti dicit ad mecon¬
uertere. & tam̃ non ẽ conuersa. Sedquia omĩpotentẽ dm̃ plebs isra¬
helitica deseruit reuerti nolens. libellũ repudii accȩpit. Deseruit
uidelic& precando. sed libellũ repudii accȩpit insuis iniquitatib
sine flagello remanendo. Anima enĩ quȩ peecat recedit. Sed si eã.
post peccatũ ꝓsperitas sequitur. nulla disciplina. nulla districti¬
onis increpatio reuocat adcor: indiuisione quã int̾se & dñm fecit
ciã libellũ repudii accepit. ut iã uelut aliena derdicta faciat
mala quar uult. Telidĩ flagella non sentiat. quatinus ad ȩt̃na
supplicia ꝓfundius descendat Sed soror eius iuda qm̃ dimissa
isra holiticam plebẽ insus uoluptatib uidit. ipsa quoq ininmun¬
ditia fornicationis excarsit Quia enĩ aspexcit adulterã insua ꝑ¬

Expanded text:
t fornicata est etiam ipsa . Ecce misericors Deus contemnitur et vocat, aversantibus se signum misericordiae aperit, quia peccanti dicit: Ad me convertere, et tamen non est conversa . Sed quia omnipotentem Deum plebs Israelitica deseruit, reverti nolens, libellum repudii accepit. Deseruit videlicet peccando, sed libellum repudii accepit in suis iniquitatibus sine flagello remanendo. Anima enim quae peccat, recedit. Sed si eam post peccatum prosperitas sequitur, nulla disciplina, nulla districtionis increpatio revocat ad cor; in divisione quam inter se et Dominum fecit, etiam libellum repudii accepit, ut jam, velut aliena derelicta, faciat mala quae vult, zeli Dei flagella non sentiat, quatenus ad aeterna 1300 supplicia profundius descendat. Sed soror ejus Juda, quoniam dimissam Israeliticam plebem in suis voluptatibus vidit, ipsa quoque in immunditiam fornicationis exarsit. Quia enim aspexit adulteram in sua p
Abbreviated transcription (Latin):
defectũ conspicit. & uixta eiꝰ intelligentiam praedicationissuȩ uerba
moderatur. ut describi inaudientis mente ciuitas hirłm idest uisio
pacis possit. Dicatur ergo. Sume tibi lattrẽ. uidelic& ꝓoimi cor ter¬
renũ: pones cũ corã te: scilic& ut uitã atq intellectũ illius intenta
mentae custodias. Et describes in eo ciuitatẽ hirusałẽ.: ut ei quȩ sint
suꝑna gaudia deuisione pacis innotescat.. Quasi enĩ iã hierusalem
in latere descripta ẽ. cũ terrena mens coeperit quȩ sint illa internae
pacis gaudia uera cognoscere. & ad conspiciendã głam patriȩ celes¬
tis anhelare. Quasi in t̾ra uisio pacis deseribitur. quando mens quar

Expanded text:
defectum conspicit, et juxta ejus intelligentiam praedicationis suae verba defectum conspicit, et juxta ejus intelligentiam praedicationis suae verba moderatur, ut describi in audientis mentem civitas Jerusalem, id est, visio pacis possit. Dicatur ergo, « Sume tibi laterem; id est, proximi cor terrenum, » pones eum coram te: « scilicet ut vitam atque intellectum illius intenta mente custodias. Et describes in eo civitatem Jerusalem; » ut ei quae sint superna gaudia de visione pacis innotescas. Quasi enim jam Jerusalem in latere descripta est, cum terrena mens coeperit quae sint illa internae pacis gaudia vera cognoscere, ad conspiciendam gloriam patriae coelestis anhelare, quasi interna visio pacis describitur, quando mens qua
Abbreviated transcription (Latin):
que penłtrat filius hominis uocetus. ut semꝑ agnoscat qđ ẽ. & nũquã
extollatur dehis adquȩ ducit᷑. Quid ẽ enĩ ꝓphetȩ ad sp̃ualia subleuato
semꝑ fili hominis dicere. nisi eũ infirmitatis ꝓpriȩ memorẽ facere.
ut conscius conditionis infirmȩ eleuari in cogitatione ñ debeat de
magnitudine contẽplationis suȩ : Quia uero idẽ ꝓpheta ut supra
iã diximꝰ trpũ predicantiũ uel doctor̃ ten&. recte ei nunc dicit
S ume tibi laterẽ. & pones eũ corã te. Om̃is & enĩ doctor eũ terrenumm
quẽ piã auditorẽ ad caclestis uerbi doctrinã suscipit. laterẽ assumit
Cuidũ loqui coeperit quaesit retributio caelestis patrix. quȩ uisio
pacis suꝑnȩ. ciuitatẽ hierus alẽ describit in latere. Quẽ corã se ponit.
quia intenta mente qualitatẽ audientis considerat. ĩdest ꝓuectũ uel

Expanded text:
quae penetrat, filius hominis vocetur, ut semper agnoscat quod est, et nunquam quae penetrat, filius hominis vocetur, ut semper agnoscat quod est, et nunquam extollatur de his ad quae ducitur. Quid est enim prophetae ad spiritalia sublevato semper fili hominis dicere, nisi eum infirmitatis propriae memorem facere? Ut conscius conditionis infirmae, elevari in cogitatione non debeat de magnitudine contemplationis suae. 1302 23. Quia vero idem propheta, ut supra jam diximus, typum praedicantium vel doctorum tenet, recte ei nunc dicitur: Sume tibi laterem, et pones eum coram te. Omnis enim doctor cum terrenum quempiam auditorem qui dum loqui coeperit quae sit retributio coelestis patriae, quae visio pacis supernae, civitatem Jerusalem describit in latere, quem coram se ponit, quia intenta mente qualitatem audientis considerat, id est, profectum vel
Abbreviated transcription (Latin):
ta litterã postmodũ facta ẽ. in ꝓphetȩ uerbis & factis credamus eẽ
figuratã. & tam̃ ꝑ eandẽ obsidionẽ. obsidio alia id ẽ interior desig¬
netur. In qua uire quęrimꝰ quid ꝑ sartaginẽ ferreã quȩ murus ferreus
dicitur ualeat designari. lilã itaq obsidionẽ qua hierusolimorum
ciuitas destructa ẽ iã factã nouimus. sed nunc aliã intrinsecus quȩ
cotidie agitur requiramꝰ. Dequa ꝑ significationẽ dr̃. Et tu fili ho¬
minis sunte tibi laterẽ. & pones cũ cora̾ te. &̃ describes in eo ciuitatẽ
hierusalt̃. Sed ante nobis inquirendũ ẽ. cur hiezechiel ꝓpheta uel
quotiens sublumia conspicit uł quotiens aliqua agere mystica iubet᷑.
prius filius hominis appellet᷑. Sȩpe enĩ subleuat᷑ ad celestia. & occultis
atq inuisibilib rebus eiꝰ mens pascit᷑. Necesse ergo ẽ. ut int̾̃ occulta

Expanded text:
ta litteram postmodum facta est, in prophetae verbis et factis credamus esse ta litteram postmodum facta est, in prophetae verbis et factis credamus esse figuratam, et tamen per eamdem obsidionem obsidio alia, id est interior, designetur. In qua jure quaerimus quid per sartaginem ferream, quae murus ferreus dicitur, valeat designari. Illam itaque obsidionem qua Jerosolymorum civitas destructa est, jam factam novimus; sed nunc aliam intrinsecus, quae quotidie agitur, requiramus. De qua per significationem dicitur: Et tu, fili hominis, sume tibi laterem, et pones eum coram te, et describes in eo civitatem Jerusalem. 22. Sed ante nobis inquirendum est cur Ezechiel propheta vel quoties sublimia conspicit, vel quoties agere aliqua mystica jubetur, prius filius hominis appellatur? Saepe enim sublevatur ad coelestia, et occultis ac invisibilibus rebus ejus mens pascitur. Necesse ergo est ut inter occulta
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dixci subiungitur. & obfirmabis faciẽ tuã adeã &erit in obsidionẽ
Foequare ostendit᷑. quia ꝓpheta in eadẽ obsidione ñ erit. si sartaginẽ
ferrtã int̾ se&ciuitatem murũ ferreũ ponit. Et certe siue inca
captiuitate quȩ prius suie in eaquȩ postinodũ isra helitico popło
contigit: nullus ab eiusdẽ captiuitatis periculo liber fuit. sed om̃s
simul par calamitas in uoluit. Quid ergo intelligi uixta litterã potest.
ut ꝓpheta int̾se & ciuitatẽ quae obsidenda t̃ sartagint̃ ferrẽa ponat:
Sed qualus omne hoc qđ in descriptione lateris subsigno hierusolimor̃
ciuitatis legitur uxta litterã factũ sit: nobis tam̃ sciendũ ẽ. qr trpi¬
cũ aliquid ꝑsartaginẽ figuratur. Sed obsessio hierusolior uera de
scribitur exqua re instriumur. ut dũ aliud cõpletũ uixcta historiã
scimus. & aliud iuxta historiã aratione uacare cognoscimꝰ. in sacro
uerbo utraq teneamus. quatinus & obsessionẽ hierusolimor̾ quȩ iux¬

Expanded text:
dixit subjungitur: Et obfirmabis faciem tuam ad eam, et erit in obsidionem. Ex qua re ostenditur quia propheta in eadem obsidione non erit, si sartaginem ferream inter se et civitatem murum ferreum ponit. Et certe sive in ea captivitate quae prius, sive in ea quae postmodum Israelitico populo contigit, nullus ab ejusdem captivitatis periculo liber fuit, sed omnes simul par calamitas involvit. Quid ergo intelligi juxta litteram potest, ut propheta inter se et civitatem quae obsidenda est sartaginem ferream ponat? Sed quamvis omne hoc quod in descriptione lateris sub signo Jerosolymorum civitatis legitur juxta litteram factum sit, nobis tamen sciendum est quia typicum aliscribitur; ex qua re instruimur ut dum aliud completum juxta historiam scimus, et aliud juxta historiam a ratione vacare cog quatenus et obsessionem Jerosolymorum, quae jux
Abbreviated transcription (Latin):
atq acunctis mundi huius actib uacare. nullis iã desideruis t̃re¬
nis sub cũbere. seddũ uident alios inquiete agendo ꝓficere atq in
hoc mundo diuitus & honorib extolli. quia nec dũ inuia rectitudi¬
nis firmisunt. ad praua opera exalior̃ excẽplo delabuntur. Hinc ẽ
enĩ qđ intrpo infirmantiũ psalmista loquens dicebat. Mciaut̃ pot¬
ne motisunt pedes. pȩne effusi sunt gressus mei: quia zelatussũ in
peccatorib. pacẽ precator uidens. Hinc iterũ dicit. Dũ suꝑbit impi¬
us. incenditur pauꝑ. hinc adhicremiã ꝓphetã uoce dominica
de uda & isrł dr̃. Niłquid uicdisti quȩ fecerit auersatrioe isrł:
Abiit sibimn& ipsa suꝑ omnẽ montẽ excelsũ & sub omĩ ligno frondoso.
& fornicata ẽ ibi Et dixxi cũ feciss& hec om̃a ad me conuertere. & ñ. ẽ
reuersa. Vbistatim subdit᷑. qualit̃ excemulatione riꝰ &iã uida cęcidit

Expanded text:
atque a cunctis mundi hujus actibus vacare, nullis jam desideriis terreatque a cunctis mundi hujus actibus vacare, nullis jam desideriis terrenis succumbere, sed dum vident alios inquiete agendo proficere, atque in hoc mundo divitiis et honoribus extolli, quia necdum in via rectitudinis firmi sunt, ad prava opera ex aliorum exemplo delabuntur. Hinc est enim quod in typo infirmantium Psalmista loquens, dicebat: Mei autem pene moti sunt pedes, pene effusi sunt gressus mei , quia zelatus sum in peccatoribus, pacem peccatorum videns. Hinc iterum dicit: Dum superbit impius, incenditur pauper , Hinc ad Jeremiam prophetam voce dominica de Juda et Is frondosum, et fornicata est ibi. Et dixi cum fecisset haec omnia: Ad me convertere, et non est reversa . Ubi statim subditur qualiter ex aemulatione ejus etiam Juda cecidit,
Abbreviated transcription (Latin):
ditorib nr̃is collatasit. Et rursus quando loqui ñ possumꝰ hi qui
nobis cõmissi sunt minime nos diuidicent. nefortasse nexero
scdex peccato audientiũ loqui minime possimus : Adhoe irgono¬
bis cuncta demeritis nr̃is incerta sunt. ut unã certã gram tedeato
humuilitatt̃ quatinus & nos cũloquimur eccom̃ĩ potent sibi doie¬
no hoc et urm meritũ putemus. & quando alocutione doctnue.
obmutescimꝰ quallus nr̃a culpa sit uos tam̃ hanc eeͥ urãm speeialit̃
credatis. ut dũ uicissim mala nobis tribiumꝰ & bona aliis. ꝑ ipsam
humilitatis grãm fiat ut doctrinȩ sermo quiablatus fuerat rede
adeos. harcdicit dñs ds̃. Qui aUDII AUDiat. Et qui qui escit
QUIESCAT: qUIA DOMUS EXASPERANS EST. Sȩpe quidã
uerbũ dĩ audire desiderant. seddũ alios conspiciunt aure auertere:
&iã ipsi asalutis auditu deuiant. Et plerũq multi quieseere appetunt

Expanded text:
ditoribus nostris 1299 collata sit; et rursus quando loqui non possumus, hi qui ditoribus nostris 1299 collata sit; et rursus quando loqui non possumus, hi qui nobis commissi sunt minime nos dijudicent, ne fortasse non ex nostro, sed ex peccato audientium loqui minime possimus. Ad hoc ergo nobis cuncta de meritis nostris incerta sunt, ut unam certam gratiam teneamus humilitatem, quatenus et nos cum loquimur, ex omnipotentis Dei dono hoc esse, vestrum meritum putemus. Et quando a locutione doctrinae obmutescimus, quamvis nostra culpa sit, vos tamen hanc esse vestram specialiter credatis, ut cum vicissim mala nobis tribuimus, et bona aliis, per ipsam humilitatis gratiam fiat ut doctrinae sermo, qui ablatus fuerat, redeaad eos: Haec dicit Dominus Deus: Qui audit, audiat; et qui quiescit, quiescat, quia domus exasperans est. 18. Saepe quidam verbum Dei audire desiderant, sed dum alios conspiciunt aurem avertere, etiam ipsi a salutis auditu deviant; et plerumque multi quiescere appetunt,
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃is apłis dicit᷑. Euntes docete om̃s gentes. Eopt̾ malos uero audito¬
tes & indignã uitã eor qui docere debuerunt sermo doctrinȩ subirahit᷑.
sic̃ heli ad corrigendos filios districtȩ increpationis uerbũ ñ haburt.
quia ceciꝰ negligentia & filior̃ eoxigebat uita. ut cũ eis copopulus cader&
&e archa dñi capta ad allophilos transir&e. Magna enĩ omĩpotentis di
ẽ grã cũ iniq agentib durus adoctorib sermo increpationis ꝓfertur
q uo contra nunc dicit᷑. Et eris mutus. nec quasi uir obiurgans. Delinquen¬
tes acnuĩ obiurgass& sidigni ipsa oburgationis grã fuissent. Sedeu
in doctrina atq silentio sit meritor̃ tanta diuersitas. ut sciri facile
ñ possit utrũ exauditoris an exeius uitio qui doctrinꝑ locũ uidet
tenere docendi sermo subtrahatur. quid aliud nobiss quã seruar
semꝑ in rebus dubiis humilitas iubetur. ut & quando loqui possum
ñ exetollamur ne fortasse ipsa locutionis nr̃ae gr̃ã non nobis sed au¬

Expanded text:
stolis dicitur: « Euntes nunc docete omnes gentes . » Propter malos auditores et indignam vitam eorum, qui docere debuerunt, sermo doctrinae subtrahitur, sicut Heli ad corrigendos filios, districtae increpationis verbum non habuit, quia et ejus negligentia, et filiorum exigebat vita, ut cum eis et populus caderet, et arca Domini capta ad Allophylos transiret Magna enim omnipotentis Dei est gratia cum inique agentibus durus a doctoribus sermo increpationis profertur. Quo contra nunc dicitur: Et eris mutus, nec quasi vir objurgans. Delinquentes etenim objurgasset, si digni ipsa objurgationis gratia fuissent. 17. Sed cum in doctrina atque in silentio sit meritorum tanta diversitas, ut sciri facile non possit, utrum ex auditoris an ex ejus vitio qui doctrinae locum videtur tenere docendi sermo subtrahatur, quid aliud nobis quam servari semper in rebus dubiis humilitas jubetur? Ut et quando loqui possumus non extollamur, ne fortasse haec ipsa locutionis nostrae gratia non nobis, sed au
Abbreviated transcription (Latin):
peto ut urã meoratio talẽ faciat. qualis & mihi ualtã & uobis ꝓdesse
Potens est indigno mihi & infirmo excurã int̾cessione ista tribuere
qui exx sua pietate ꝓnobis dignatus ẽ infirmari. Cirtus enĩdĩ est
atq Sapientia. quae nr̃am infirmitatẽ sup̃sit. ut exsua nos firmita

Expanded text:
peto ut vestra me oratio talem faciat qualis et mihi valeam et vobis prodesse. peto ut vestra me oratio talem faciat qualis et mihi valeam et vobis prodesse. 1294 Potens est indigno mihi et infirmo ex vestra intercessione ista tribuere, qui ex sua pietate pro nobis dignatus est infirmari. Virtus enim Dei est atque sapientia , quae nostram infirmitatem sumpsit
Abbreviated transcription (Latin):
lineo indum̃to uestiatur. Sed cũ ad populũ foras egreditur. oport&
ut uestim̃ta in quib intrinsecus ministrauerat reponat. atq populo¬
aliis uestibus indutus appareat. quia si in cõpunctionis suȩ rigore
setenrat. suneo quẽ orationis tẽpr̃ habuit mȩrore ꝑdur&. exterior̃
rerũ uerba suscipere ñ admittit. Et quid gre& denecessariis faciat. si
audire atq ꝑpendere & hoc qđ prȩsens tẽpus eocigit pastor recusat:
Grossiora ergo uestim̃ta sacerdos exiens antepopulũ induat. ut m̃tis
suar habitũ ꝓutilitate filior̃ &iã ad terrena toleranda componat:
tendere & hoc repente adimareuocare. & insublimitate cognitionis in¬
timȩ extenuare animũ: & propt̾ exteriores causas ꝓximor̃ ut itadi¬
cã subito in cogitatione grossescere. Nonergo mihi modo necesse est
ꝓphetȩ uerba exponere. sed meã corã uobis miscriã deflere: unde

Expanded text:
lineo vestimento induatur: sed cum ad populum foris egreditur, oportet lineo vestimento induatur: sed cum ad populum foris egreditur, oportet ut vestimenta, in quibus intrinsecus ministraverat, reponat, atqaliis vestibus indutus appareat, quia si in compunctionis suae rigore se teneat, si in eo quem orationis tempore habuit moerore perduret, exteriorum rerum verba suscipere non admittit. Et quid grex de necessariis faciat, si audire atque perpendere et hoc quod praesens tempus exigit, Pastor recusat? Grossiora ergo vestimenta sacerdos exiens ante populum induat, ut mentis suae habitum pro utilitate filiorum etiam ad terrena toleranda componat. tendere, 1293 et hoc repente ad ima revocare, et in sublimitate cognitionis intimae extenuare animum, et propter exteriores causas proximorum, ut ita dicam, subito in cogitatione crassescere. 29. Non ergo mihi modo necesse est prophetae verba exponere, sed meam coram vobis miseriam deflere. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
non ecultat. prȩcipue cũ paulus dicat. gaudere cũ gaudentib.
flere cũ flentib Nihil ergo tã onerosum in ordine Sacerdotum
uideo: quã rigorẽ mentis cõpatiendo flectere &cũ ꝑsonis suꝑ ueni¬
entib animũ mutare. & tam̃ hoc ualde ẽ necessariũ. Nã quando
exprȩdicatione eiꝰ adboni operis gram̃ peccator reducitur. supse
qui predicat iudetur ingratus: Unde ꝑ hunc quoq eundẽ ꝓphetã¬
in extrema parte dicitur. ut cũ sacerdotes intrinsecus ministrant:
uestibus laneis nonutantur. Dequib subditur. Cũq egredientur
atriũ eacterius ad populũ: excient se uestim̃ta sua inquibus ministra¬
uerant. & reponent ea ingarofilatio sanctuarii. Grossiora quippe
uestim̃ ta sunt lanea. Sed cũ Sacerdos ad scm ministeriũ accxdit. cũ
intus ꝑ cõpunctionẽ ingreditur: subtiliori intellectu necesse ẽ quasi

Expanded text:
non exsultat, praecipue cum Paulus dicat: Gaudere cum gaudentibus, non exsultat, praecipue cum Paulus dicat: Gaudere cum gaudentibus, flere cum flentibus . Nihil ergo tam onerosum in ordine sacerdotum video quam rigorem mentis compatiendo flectere, et cum personis supervenientibus animum muex praedicatione ejus ad boni operis gratiam peccator adducitur, si ipse, qui praedicat, videtur ingratus? Unde per Ezechielem prophetain extrema parte dicitur, « et cum sacerdotes intrinsecus ministrant, vestibus lineis utantur; » de quibus subditur: Cumque egredientur atrium exterius ad populum, exuant se vestimenta sua, in quibus ministraverunt, et ponent ea in gazophylacio sanctuarii . Grossiora quippe vestimenta sunt lanea, sed cum sacerdos ad sanctum ministerium accedit, cum intus per compunctionem ingreditur, subtiliori intellectu necesse est quasi
Abbreviated transcription (Latin):
orauerat & abintentione sua animũ post cõpunctionis gr̃ãm ñ
mutabat cũ dicitur: uultusq eius non sunt amplius indiuersa mu¬
tati. Inqua nobis considerandũ ẽ. quia sisic planxit mulier quȩ quȩ¬
rebat filiũ. quomodo anima deb& plangere quȩ quęrit dm̃ Sacer̃¬
dos uero &iã post cõpunctionẽ ac lacrimas cogitur necessaria quȩq
filior̃ suor̃ cognoscere. &ra quarrefugit animo patient̃ audire. atq
post suspiria caedestiũ quorũ lib& carnaliũ hominũ onera portare.
aliquando delucris spũalib gaud&. sed cũ quilib& mȩxens suꝑ uene¬
rit: nisi eiꝰ mȩrorẽ inse susceperit: tribulationi illius cõpatiens ñ.ẽ.
Et s aliquando dedãrnis animarũ lug&. & repente suꝑ ueniunt qui
dequibusdã suis ꝓsperitatib lȩtantur. Quorũ si laetitiae sacerdos
non congaudeat. minus amare creditur filios inquorũ gaudio

Expanded text:
oraverat, et ab intentione sua animum post compunctionis gratiam non oraverat, et ab intentione sua animum post compunctionis gratiam non mutabat, cum dicitur: Vultusque ejus non sunt, amplius in diversa mutati . In qua nobis considerandum est quia si sic planxit mulier quae quaerebat filium, quomodo debet plangere anima quae quaerit Deum? Sacerdos etiam post compunctionem ac lacrymas cogitur necessaria quaeque filiorum suorum cognoscere, et ea quae refugit animo patienter audire, atque post suspiria coelestium, quorumlibet carnalium hominum onera portare, aliquando sacerdos de lucris spiritalibus gaudet. Sed cum quilibet moerens supervenerit; nisi ejus moerorem in se susceperit, tribulationi illius compatiens non est. Et aliquando de damnis animarum luget, et repente superveniunt, qui de quibusdam suis prosperitatibus laetantur, quorum si laetitiae sacerdos non congaudeat, minus amare credit
Abbreviated transcription (Latin):
tẽplo conspexcerit int̾ cętera narrat dicens. Terra usq ad fene¬
stras. & fenestrae clausȩ. Paulus quoq apłus dicit. Tẽplũ enĩ
dĩ sc̃m ẽ. qđ estis uos. In hoc aut̃ tẽplo fenestrae sacerdotes &speculato¬
res sunt: qui inpopulo fideliũ lum̃ scãe predicationis fundunt
Sed cũ terra usq ad fenestras ẽ. fenestrȩ clausȩ sunt: quia cũ terrena cogi¬
tato in sacerdotũ cordib excrescit fenestre lum̃ ñ fundunt. quia sa
cerdotes ab officio predicationis obmutescunt. Est & aluid ualde¬
mordine Sacerdotũ graue. quia ñsic̃ hi qui uitã quietã ac remotã
ducunt fixi ualent insua cogitatione ꝑ manere. Hi enĩ sic̃ superi¬
us diximꝰ quia loco regiminis longe sunt: possunt peccator̃ suor̃
maculas & fletib lauare & post fletus in eodẽ mentis mȩrore ꝑ¬
sistere. Sicut quoq debona muliere scriptũ ẽ quat ad tabernaculũ

Expanded text:
templo conspexerit inter caetera narrat, dicens: Terra usque ad fenetemplo conspexerit inter caetera narrat, dicens: Terra usque ad fenestras, et fenestrae clausae . Paulus quoque apostolus dicit: Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos . In hoc autem templo fenestrae sacerdotes et speculatores sunt, qui in populo fidelium lumen sanctae praedicationis fundunt. Sed cum terra usque ad fenestras est, fenestrae clausae sunt, quia cum terrena cogitatio in sacerdotucerdotes ab officio praedicationis obmutescunt. Et non solin ordine sacerdotum grave, quia non sicut hi qui vitam quietam ac remotam ducunt fixi valent in sua cogitatione permanere. Hi enim, sicut superius diximus, qui a loco regiminis longe sunt possunt peccatorum suorum maculas et fletibus lavare, et post fletus in eodem mentis moerore persistere, sicut de bona quoque muliere scriptum est, quae ad tabernaculum
Abbreviated transcription (Latin):
possũ prauor̃ nequitias insequendo corrigere. bonor̾ actus lau¬
dando & ammonendo custodire. aliis terrorẽ atq alus dulce¬
dinẽ demonstrare: Quando ualeo & dehis quȩ sunt necessaria
fr̃ibus cogitare. & contra hostiles gladios deurbis uigilus solli¬
citudinẽ gerere. ne incursione subita ciues pereant ꝓuidere.
& int̾ haec om̃a ꝓanimarũ custodia plene atq efficacit᷑ uerbum
exhortationis impendere loqui & enĩ dedõ. quiȩtȩ ualde
& liberȩ mentis ẽ. Tunc nãq bene lingua dirigitur insermone. cũ
secure sensus quieuerit intranquillitate. quia nec concussa aqua
imaginẽ respicientis reddit. sed tunc in ea uultus intendentis
aspicitur cũ ñ mouetur. Quã ergo exhortationẽ uobis speculator
ur̃ fr̃s kmĩ faciat. quẽ tot rerũ confusio ꝑ turbat: Certe is deqͦ
lo quimur ꝓpheta reuelatione ultima teplũ uidens. quȩ in eodẽ

Expanded text:
possum pravorum nequitias insequendo corrigere, bonorum actus laupossum pravorum nequitias insequendo corrigere, bonorum actus laudando et admonendo custodire, aliis terrorem atque aliis dulcedinem demonstrare? Quando valeo et de his quae sunt necessaria fratribus cogitare, et contra hostiles gladios de urbis vigiliis sollicitudinem gerere, ne incursione subita cives pereant, providere, et inter haec omnia pro animarum custodia plene atque efficaciter verbum exhortationis impendere? Loqui etenim de Deo quietae valde et liberae mentis est. Tunc namque bene lingua dirigitur in sermone, cum secure sensus quieverit in tranquillitate, quia nec concussa aqua imaginem respicientis reddit, sed tunc in ea vultus intendentis aspicitur, cum non movetur. Quam ergo exhortationem vobis speculator vester, fratres charissimi, faciat, quem tot rerum confusio perturbat? Certe is de quo loquimur propheta revelatione ultima templum videns, quae in eodem
Abbreviated transcription (Latin):
irat reꝓbus thesaucritat. quiadũ ad penitendũ tẽpus accipitur &
ad precandũ exhibet᷑ ipsũ remediũ grãe. uertit in augm̃tũ culpar.
Vnde & omp̃s ds̃ quia coblata remedia conspicit ad culpe augm̃tũ
trahi. ipsã benignitatẽ quã contulit in udicii districtionẽ uertit:
ut inde post amplius feriat unde modo amplius eoepectat. Et
quia homo deserere malũ ñ uult ut uiuat augrat unde moriat᷑.
Sed sure iustus inculpa siue peccator in morte corruat. specula¬
tori timendũ ẽ. ne hunc ex suo silentio reatus peccantiũ parit̃
inuoluat. Sed interim dũ loquor auertere amem&ipso oculos
uolo. Et ecce iterũ sermo diuinus me impingit in mem& ipso. ut
meã negligentiã uideã. & mihi dici harc quȩ audio ꝑtimescã.
Sic̃ enĩ superius dixi. cuius cor incuris innumeris sparsum se ad
se colligat: Quando & enĩ possũ & ea quae circame sunt sollicite
omã curare. & memipsũ adunato sensu conspicere. Quando

Expanded text:
thesaurizat, quia dum ad poenitendum tempus accipitur, et ad peccandum exhibetur, ipsum remedium gratiae vertit in augmentum culpae. Unde et omnipotens Deus, quia collata remedia conspicit ad culpae augmentum trahi, ipsam benignitatem quam contulit in judicii districtionem vertit, ut inde post amplius feriat, unde modo amplius exspectat. Et quia homo deserere malum non vult ut vivat, auget unde moriatur. Sed sive justus in culpam, sive peccator in mortem corruat, speculatori timendum est ne hunc ex suo silentio reatus peccantium pariter involvat. 26. Sed interim dum loquor, avertere a memetipso oculos volo, et ecce iterum sermo divinus me impingit in memetipsum, ut meam negligentiam videam, et mihi dici haec quae audio pertimescam. Sicut enim superius dixi , cujus cor in curis innumeris exsparsum se ad se colligat? Quando etenim possum et ea quae circa me sunt sollicite omnia curare, et memetipsum adunato sensu conspicere? Quando
Abbreviated transcription (Latin):
adredeptorissui speciem contẽplandã exire desiderat. eũ caelestib
gaudiis int̾ eẽ suspirat: ipsa mortalitatis suȩ uincula conspicit & ge¬
mit. quib adhuc in presenti mundo ligata retinetur. Hinc ẽenĩ qđ
subtide omipotentis dĩ iudiciũ inturns hieremias ait. Circũ edificautt
aduersũ me ut ñ egrediar. ad grauauit cõpedẽ meã. Habemꝰ enĩ cõpede
ipsã infirmitatẽ atq corruptionẽ mortalitatis nrãe. Sed eũ tribulatio
nobis agemitꝰ additur. ipsy̧ nrãe cõpedes ad grauantur. Et quidẽ quan¬
diu iustus in hac uita moras patitur. loquendo bona prodesse aliis fes¬
tinat. Sed cũ duras mentes conspicit. easq considerat contentionib
occupari: prȩdicationis uerbũ retin& & inmedio eor ñ egredit᷑. quia
abonis quae loqui poterat obmutescit sic̃ ꝑpaulũ dr nihil ꝑconten¬

Expanded text:
ad Redemptoris sui speciem contemplandam exire desiderat, cum coelestibus ad Redemptoris sui speciem contemplandam exire desiderat, cum coelestibus gaudiis interesse suspirat, ipsa mortalitatis suae vincula conspicit et gemit, quibus adhuc in praesenti mundo ligata retinetur. Hinc est enim quod subtile omnipotentis Dei judicium intuens Jeremias, ait: Circumaedificavit adversum me ut non egrediar, aggravavit compedem meam . Habemus enim compedes, ipsam infirmitatem atque corruptionem mortalitatis nostrae; sed cum tribulatio nobis et gemitus additur, ipsae nostrae compedes aggravantur. Et quidem quandiu in hac vita justus moras patitur, loquendo bona, prodesse aliis festinat; sed cum duras mentes conspicit, easque considerat contentionibus occupari, praedicationis verbum retinet. Et in medio eorum non egreditur, quia a bonis quae loqui poterat obmutescit, sicut per Paulum dic
Abbreviated transcription (Latin):
gitatione teporalis głat ñ exaltat: Tunc enĩ possid& homo qđ doc&.
quando se ñ gaud& in notescere sed prodesse. Ex campo ergo ad domũ
ꝓpheta reducitur. ut is qui eadõ loquitur postquã putilitate ꝓci¬
mor̃ loquendo foras excierit: exhumilitate ad discutienda cordis
sunt suꝑ te uincula: &ligabunt te ineis. & ñ egredieris inmedio eõ̃.
Cũ enũ predicator quisq ad conscientiã domꝰ sue reducitur. suꝑeo um
cula dantur &ligatur in cis. quia quanto plusse in cogitatione discus¬
serit. tanto amplius agnoscit iustianima quantis mortalitatis suat
infirmitatib sit ligata. Nisi enĩ se ligatũ conspicer&. paulus minime
dixiss&. Desideriũ habens dissolui. & cũ xp̃o et̃. Hinc & ꝑpsalmistã
dr̃: Ut audir& gemitũ uinculator. ut soluat filios int̾ emptor̃. Et rur
sus. Intra&e in conspectu tuo gemit̾ cõpeditor̃. Sype aut̃ eũ iã anima

Expanded text:
gitatione temporalis gloriae non exaltat. Tunc enim possidet homo quod docet, 1297 gitatione temporalis gloriae non exaltat. Tunc enim possidet homo quod docet, 1297 quando se non gaudet innotescere, sed prodesse. Ex campo ergo propheta ad domum reducitur, ut is qui ex Deo loquitur, postquam pro utilitate proximorum loquendo foras exierit, ex humilitate semper ad discutienda cordis n egredieris in medio eorum. 13. Cum enim praedicator quisque ad conscientiam domus suae reducitur, super eo vincula dantur, et ligatur in eis, quia quanto plus se in cogitatione discusserit, tanto amplius agnoscit justi anima quantis mortalitatis suae infirmitatibus sit ligata. Nisi enim se ligatum conspiceret Paulus, minime dixisset: Desiderium habens dissolvi, et cum Christo esse . Hinc per Psalmistam dicitur: Ut audiret gemitum vincsus: Intret in conspectu tuo gemitus compeditorum . Saepe autem cum jam anima