comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
didit eis ut crucifigeret᷑. Pc̃
lucis expuls. ⁊ in tenebrarũ carcere fuit
missus. ⁊ i̾o iudei pace̾ habere ñ posst᷑.
quia seditione u principẽ eligere ma¬
luerunt. Uł barrabas tipũ gerit anti-¬

Expanded text:
ucifigeretur. lucis expulsus, et in tenebrarum carcerem fuit missus; et ideo pacem Judaei habere non possunt, quia seditionum principem eligere maluerunt. Vel, Barrabbas typum gerit Anti
Abbreviated transcription (Latin):
quid igit᷑ fut. Multas querebat oc¬
casiones ut eũ cũ beniuolentia popłĩ
liberaret. primũ latrone̾ iusto con¬
adqͥeuit. S iuxta suggestionẽ uxo-¬
ris ait. quid eni maliꝰ fecit. Quo die¬
to pilatꝰ absoluit iħm.¬

Expanded text:
 Jesu. Multas quaerebat occasiones, ut eum cum benevolentia populi liberaret. Primo, latronem justo conacquievit, sed juxta suggestionem uxoris ait: Quid enim mali fecit? Quo dicto Pilatus absolvit
Abbreviated transcription (Latin):
Coclee maris ferro circũcisȩ lacrimas purpu¬
rei coloris emittunt. quibꝰ collectis tinct᷑a
purpurei coloris ꝯficitur : Canales qͥ purpu¬
rã regis suscipiunt. st̃ p̃cordia fideluĩ. lana
quȩ intinguit᷑ ut indum̃tũ regis efficit᷑ ẽ hu¬
militas inpatiendo q̃ iuncta ẽ canalibꝰ qñ ꝯstã¬
ti corde uirtꝰ humilitatis. nc̃tinua dñicicru¬
oris memoria adtolerantiã anumnat᷑¬
Quia huiꝰ modi aĩa incertaminę p̾sentis uite
in curuari. totã se ad celestia erig̃. ⁊ inc̾tamĩe
posita. tendit adbraniũ qͦ finita agone uptͥ x

Expanded text:
Cochleae maris ferro circumcisae, lacrymas purpurei coloris emittunt, quibus collectis tinctura purpurei coloris conficitur. Canales, qui purpuram regis suspiciunt, sunt praecordia fidelium. Lana quae intingitur, ut indumentum regis efficiatur, est humilitas in patiendo, quae juncta est canalibus, quando constanti corde virtus humilitatis, et continua Dominici cruoris memoria ad tolerantiam animatQuia Ecclesia in certamine praesentis vitae incurvari, totam se ad coelestia erigit, et in certamine posita ten
Abbreviated transcription (Latin):
mista. Qui peccuniã suã ñ dedit adusurã & munera suꝑ in¬
centes ñ accepit. & cet̾a. quȩ suꝑiꝰ in eodẽ psalmo audientem.
credentẽ. & pauentẽ beatũ efficere possunt. sic̃ ꝙ idẽ psalmꝰ
concludit. Qui facit hec ñ mouebit᷑ in et̾nũ. Et qͥa talia & his
similia creator omĩũ creaturȩ suȩ rationali annuntiando
nisi ipse homo se ꝑsequat᷑. Anullo quolib& hoiẽ recedit ds̃ nͥ
pͥus homo recedat ab eo. Nec naturam in nobis s uitium qđ

Expanded text:
mista: Qui pecuniam suam non dedit ad usuram, et munera super inmista: Qui pecuniam suam non dedit ad usuram, et munera super innocentem non accepit , et caetera quae superius in eodem psalmo audientem, credentem et caventem beatum efficere possunt, sicut idem psalmus concludit: Qui facit haec, non movebitur in aeternum . 54 CAPUT LIsimilia creator omnium creaturae suae rationali annuntiando ur, si ipse homo se non persequatur; a nullo quolibet homine recedit, nisi prius ipse homo ab eo recedat; nec naturam in nobis, sed vitium quod
Abbreviated transcription (Latin):
& iterũ de eo dictũ est in psalmo. B̾eatꝰ uir qui ñ abiit in consilio
impioꝵ. & it̾ũ. Quia non est iniquitas in eo. & forte ipsa quam
putamꝰ ꝓ nobis facere elemosinã de p̃diis mortuoꝵ & de rapinis
uestiat᷑. & alius iniuste spoliet᷑. & unꝰ iuste pascat᷑. & alius iniuste
fame torqueat᷑. Nonquęrit ds ista anobis: audeo dicere. odit
ex rapina siue ex substantia pauꝑũ: quasi qui uictimat filiũ
in conspectu patris sui. Non accipia inqͥt ista de manib
ur̃is. Manus enĩ ur̃e sanguine plenȩ sunt. & alius ꝓpħa.
sanis egentiũ uita ẽ pauꝑũ. Iui defraudat illum : uir sanguinũ¬
est. Contempnamꝰ facere iniustas elemosinas qui uolumus
facere iustas & spũales elemosinas ut de iustis laborib facia¬
mꝰ ñ de rapinis siue de multiplicatione frugũ aut de ineptis
negociis neforte in hoc multa sacͥlegia incurrant uł etiam
eoꝵ uoces ad dm̃ cont᷑ nos multo labore afflictoꝵ. Unde psal¬

Expanded text:
 iterum dictum est de eo in Psalmo: Beatus vir, qui non abiit in consilio impiorum . Et iterum, quia non est iniquitas in eo . Et forte ipsa, quam putamus pro nobis facere eleemosynam vel de praediis mortuorum, sive de rapinis vestiatur, et alius injuste exspolietur; et unus injuste pascatur, et alius injuste fame torqueatur. Non quaerit ista Deus a nobis: audeo dicere, odit fert sacrificium ex rapina, sive ex substantia pauperum, quasi qui victimat filium in conspectu patris sui . Non accipiam, inquit, ista de manibus vestris: manus enim vestrae sanguine plenae sunt . Et alius propheta, Panis egentium, vita pauperum est: qui defraudat illum, injustas eleemosynas, qui volumus facere justas et spiritales eleemosynas, ut de justis laboribus faciamus, non de rapinis, sive de multiplicatione frugum, aut de ineptis negotiis, ne forte in hoc multa sacrilegia incurrantur, vel eteorum voces ad Deum contra nos, multo labore afflicti. Unde et Psal
Abbreviated transcription (Latin):
Et quid meritis in eũ exigentib responsuri erimꝰ. dũ freqͥnt
audimꝰ & negligimꝰ qđ psalmista cecinit: Quid retͥbuam
dño ꝓ om̃ib quȩ retribuit mͥ: Calicẽ salutaris accipiam. & nom̃
diĩ inuocabo. Firmiter teneamꝰ qr spes bonoꝵ inisto mundo ñ ẽ

Expanded text:
Et quid meritis nostris in eum exigentibus responsuri erimus, dum frequenter Et quid meritis nostris in eum exigentibus responsuri erimus, dum frequenter audivimus, et negleximus quod Psalmista cecinit: Quid retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mihi? Calicem salutaris accipiam, et nomen Domini invocabo . Firmiter
Abbreviated transcription (Latin):
ne famẽ timeremꝰ quadraginta dieb ieiunauit : ne nudita¬
tẽ ꝑtimesceremꝰ. pͣt̾ unã tunicã discipłis suis habere uetuit.
ne tͥbulationes expauesceremꝰ. ipsas ipse sustinuit: ne mortẽ
timeremꝰ. & hanc ipse suscepit. Ꝙ cũ oĩa ista docuerit: non
tantũ uerbo. uerum etiã exemplo ipse p̃cessit. Hoc enim
suauiter flagret in cordib nr̃is. hoc ignis scĩ sp̃s in nobis ferues¬
cere faciat. ut sequam᷑ uestigia eiꝰ: ne desideremꝰ remanere in hoc
mundo. & ꝑeamꝰ cũ hoc mundo. heu ꝗͣ miseri sumꝰ si hoc credẽ
aliter ista tenere ñ possumꝰ & illa ꝑ securitatẽ amittimꝰ. Qͥd
faciemꝰ : Quid agemꝰ: Lugendũ nobis ẽ si regnũ ꝓmissum¬
ꝑdamꝰ & subito dicat᷑ nob̃. Quos amatores mundi exite ob¬
uiam sponso. & ad illũ uenite quẽ uidere non uultis. qr p̾cep¬
ta eiꝰ postponitis. Hidebitis enim ipsas plagas quas in corpore
suo ꝓ nobis ꝑtulit. Qͥd tc̃ dolentes & gementes dicemꝰ:.

Expanded text:
ne famem timeremus, quadraginta diebus jejunavit; ne nuditatem pertimesceremus, praeter unam tunicam, aliam discipulis suis habere vetuit; ne tribulationes expavesceremus, omnia ipse sustinuit; ne mortem formidaremus, et hanc ipse suscepit. Et cum ista omnia nos docuerit, non tantum verbo, verum etiam exemplo ipse praecessit. Hoc enim suaviter flagret in cordibus nostris, hoc ignis Spiritus sancti in nobis fervere faciat, ut sequamur vestigia ejus; ne desideremus remanere in hoc mundo, et pereamus cum hoc mundo. Heu quam miseri sumus, si hoc crederealiter ista tenere non possumus, et illa per securitatem amittimus! Quid faciemus? quid agemus? Lugendum nobis est, si regnumperdamus, et subito dicatur nobis, o vos amatores mundi, exite obviam sponso, et ad illum venite, quem videre non vultis, quia praecepta ejus postposuistis. Videbitis enim plagas ipsas, quas in corpore suo pro vobis pertulit. Quid tunc dolentes et gementes dicemus?
Abbreviated transcription (Latin):
Thesaurus potest accipi uerbũ dĩ qd in
sita est notitia saluatoris. uł duo testͥa¬
m̃ta in eccla. ꝓ quorum intelligentia.
omnib renuntiat᷑. ut in otio discatur.
Abscondit. ut seruet᷑ a malignis spiritib.
et laudibus hominũ. Sic sit opꝰ in pub¬
lico. ut intentio maneat in oceulto.

Expanded text:
Thesaurus potest accipi verbum Dei, qui isita est notitia Salvatoris. Vel, duo Testamenta in Ecclesia, pro quorum intelligentia omnibus renuntiatur ut in otio discantuUt servetur a malignis spiritibus et laudibus hominum. Sic sit opus in publico, ut intentio maneat occulta.
Abbreviated transcription (Latin):
rio ardeba refrig̃iũ tͥbulationũ me ĩuenisse ꝯspi¬
cio ⁊ suauissimũ donoꝵ eiꝰ fructũ sñtio qͦ me ꝑ¬
petuo reficiendã ꝯfido. Desidau̾at aũ subũb̃ aucto¬
ris respirare. cũ se sole ꝑsecutiõũ fucatã quereba¬
c̃potẽ factã ostnd̃ dieñs. Subũb. ⁊ notandũ qđ supi¬
ne sufficere memorabat. s solã uitȩ arbore ĩcuiꝰ

Expanded text:
debam, refrigerium tribulationum me invenisse conspicio, et suavissimum donorum ejus fructum sentio, quo me perpetuo reficiendam confido. Desideraverat autem sub umbra auctoris respirare, cum se sole persecutionem fuscatam querebacompotem factam ostendit, dicens: Sub umbra. Et notandum quod supnem sufficere memorabat; sed solam vitae arborem, in cujus
Abbreviated transcription (Latin):
ũ toto mundo in notescere cu¬
missa qͥete qͣ delectaris. adof¬
ficiũ p̃dicationis accingaris.
qr claritatẽ meȩ humanitatiᷤ¬
reuelo humilib: ⁊ paratis ad¬
patiendũ qͣsi. mem̃to¬
qd̃ qͥ de uirgine nasciporui. qͥ ds sũ: humilit̾ usq
inmundo apparui. humilib me sociũ exibui
humilit̾ usq ad mortẽ ueni. Id̾o desiste securitax
tẽ qͥetis querere. Unde subdit sicut int̃ .E. Nõ¬
laudata ⁊ exẽplo sponsi adpatiendũ ãmonita roci¬
pca laude sponsũ attollit. qͥ intbonoꝵ oꝑa singu¬
larit̃ sos emineat᷑ ⁊ se passuru ꝓmittit qr patit᷑¬

Expanded text:
innotescere cumissa quiete, qua delectaris, adficium praedicationis accingaris. a claritatem meae humanitatirevelo humilibus et paratis adtiendum. Quasi: Memenqui de virgine nasci potui, qui Deus sum, humiliter in mundo apparui, hominibus me socium esse exhibui, humiliter usque ad mortem veni. Ideo desiste quietis securitatem quaerere, unde subdit, Sicut lilium. laudata et exemplo sponsi ad patiendum admonita, reciproca laude sponsum attollit, quodplo sponsi ad patiendum admonita, reciproca laude sponsum attollit, quod in
Abbreviated transcription (Latin):
tura sc̃a qͥ auro spũaliũ sensuũ fulgi int̾ius ⁊
argento celestis eloqͥi spledi exterius. Perdoctoꝵ
dia sobrietatis
faciemꝰ. ego ⁊ mei opifices. qͦs plurimos aderogãda
N deuotioẽ oꝑũ susceꝑit : manifestat dicns. diu.e.r.¬

Expanded text:
ta, quae auro spiritualium sensuum fulget interius, et argento coelestis eloquii splendet exterius; per dia sobrietatisFaciemus. Ego et mei opifices, quos plurimos ad erogandahaec devotione operum susceperit, manifestat, dicens: Du
Abbreviated transcription (Latin):
Puntes gͦ. Quia iã in
luce̾ uenit. qd hac¬
tenꝰ quib cłã de cau¬
sis dubiuͣ hõib fuit.
cere dn. Congruꝰ
ordo. Primo enim
docendꝰ ẽ auditor.
buendus. t̾e ad ser¬
uanda mandata
instituendus. quia
nisi prius anima
ficłe̾ recipiat. non
est clandꝰ baptismꝰ.
mundari si non
Quȩ dute̾ meres
pie conuersationis
qd̃ ue pignus futu¬
re beatitudinis eti¬
am̾ in p̃senti sit fi¬
ego.¬

Expanded text:
untes. Qui jam in lucem venit, quod hactenus quibusdam de causis dubium hominibus cete. Congruus ordo. Primo enim docendus est auditor. buendus, tunc ad servanda mandata instruendus. Quia nisi prius anima fidem recipiat, non est dandus baptismus, mundari, si post Quae autem merces piae conversationis, quodve pignus futurae beatitudinis etiam in praesenti sit fiego
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectoꝵ autẽ uiroꝵ consortio fruere. & auerbis eoꝵ ñ auer¬
tas aurẽ tuã. & in eoꝵ consilio delectet᷑ anima tua. Uerba
enĩ uitȩ st̾ hominũ dm̃ timentiũ. & incolumitas ammȩ
his qui ea libent̾ audiunt & attendunt. Sic̃ sol oriens effugat
caliginẽ: ita scõꝵ doctrina a sensib nr̃is expellit tenebras.
De inta quȩso uiros suꝑbos. inuidos. detractores. mendaces.
& lȩtant᷑ in ꝓpͥis uoluptatib ut gaudiis careant diumis.
Non dico ut uel unũ talem in domotua habeas. s etiã ubi¬
cũq tales audieris ẽẽ hos deuita. cũ huiꝰmodi hominib
nulla tͥ cõmixtio sit uel familiaritas. uel uelis cũ eis ser-¬
mocinari. si ñ ualeas dnõ miserante eos ab errore suore-¬
uocare. Nlam sepe ꝑ unã ouẽ morbidã polluit᷑ totꝰ grex:
& modica pars fellis magnũ dulcorẽ uertit in amaritu

Expanded text:
fectorum autem virorum consortio fruere, et a verbis eorum ne averfectorum autem virorum consortio fruere, et a verbis eorum ne avertas aurem tuam, et in eorum consilio delectetur anima tua: verba enim vitae sunt verba hominum Deum timentium, et incolumitas animae iis qui ea libenter audiunt, et attendunt. Sicut enim sol oriens effugat caliginem, ita sanctorum doctrina a sensibus nostris expellit tenebras. Evita, quaeso, viros superbos, invidos, detractores, mendaces, et laetantur in propriis voluptatibus, ut gaudiis careant divinis. Non dico ut vel unum talem in domo tua habeas, sed etiam ubicunque tales esse audieris, hos devita. Cum hujusmodi hominibus nulla sit tibi connexio vel familiaritas, nec velis cum eis sermocinari, si non valeas, Domino miserante, eos ab errore suo revocare. Nam saepe per unam ovem morbidam polluitur totus grex: et modica pars fellis magnum dulcorem vertit in amaritud
Abbreviated transcription (Latin):
& totȩ nr̃ȩ cogitationes ad p̾mia futurȩ patriȩ tendant.
& de cȩlestib meditent᷑. hȩc ẽ gł̃a tua. hec est ꝓfectio cursus
certaminis tui. Per fect enĩ dicit᷑: ñ qui in ętate sed in sensu
ꝑfectus. nec senilis ꝓderit etassi fuerit paruul m̃te ł sensu.
Nã & dauid cũ puer esset & ꝑfectꝰ cor suũ & mentẽ habebat in dño de
fixam: & obhoc in regẽ eleuatꝰ est. Et saul cũ esset insenili ȩta¬
pulsus ẽ. Dñs & saluator nr̃ a seniorib crucifigit᷑: & ingressꝰ
hierosolimã a paruulis collaudat᷑. Nã & arbor si multoꝵ an¬
noꝵ fuerit infructuosa excidit᷑. si autẽ fuerit nouella & fer¬
tilis colit᷑ ut magis ampliorẽ ꝓferat fructũ. Ido has similitu¬
dines pono ut nec iuuenis nec senex in domo tua de salu¬
te sua uł etiam de oꝑib suis confidat. s qui głat᷑ in dño glet᷑.¬

Expanded text:
et totae nostrae cogitationes ad praemia futurae vitae tendant, et totae nostrae cogitationes ad praemia futurae vitae tendant, et de coelestibus meditentur. Haec est gloria tua, haec est perfectio cursus certaminis tui. Perfectus enim dicitur non qui in aetate, sed qui in sensu perfectus; nec senilis proderit aetas, si fuerit parvulus sensu. Nam et David cum puer esset et perfectus, cor et mentem hadefixam; et ob hoc in regem est elevatus. Et Saul cum esset in senili aetaus vero et Salvator noster a senioribus crucifigitur, et ingressus Hierosolymam a parvulis collaudatur. Nam et arbor si multorum annorum fuerit infructuosa, exciditur; si autem fuerit novella et fertilis, colitur, ut magis ampliorem proferat fructum. Ideo has similitudines pono, ut nec juvenis nec senex in domo tua de salute sua, vel etiam de operibus suis confidat, sed qui gloriatur, in Domino gl
Abbreviated transcription (Latin):
linguã nrãm. q̃ ad benedicendũ & laudandũ dm̃ creata ẽ.
Nec consuescamꝰ consuetudines pessimas in oĩ cogitatione:
non cũ paruo labore uitat᷑ uł expellit᷑. Simꝰ in malitia¬
paruuli: & uiri ꝑfecti insensu. Inqͥb dã uero exhibeamꝰ¬
nos senes. in quib da uͦ uiuenes : qr paruuli sẽ. ludere. ꝑ¬
fectis uͦ lugere. Nã p̃sens luctus leticiã generat sẽpiternã.
Omne autẽ quicqͥd immoderatum est. dissolutionẽ efficit
animȩ. & negligentẽ erga dñi p̃cepta. Nec delicta sua po¬
test facile ad memoriam reuocare: & obliuiscens ea ñ se in¬
stigat ad pęnitentiã: & ita paulatim ab oĩb bonis nul
lũ habebit accessum cordis cõpunctio ubi fuerint immo¬
derata uitia & concupiscentiȩ malȩ. Ubi autẽ fuerint
lacͥmȩ. ibi spualis ignis accendit᷑. qui secreta mentis
illuminat. Nullꝰ nos scł̃i amor ab amore xp̃i segreget:

Expanded text:
linguam nostram, quae ad benedicendum et laudandum Deum creata est. linguam nostram, quae ad benedicendum et laudandum Deum creata est. Nec consuescamus consuetudines pessimas in omni actu nostro,non cum parvo labore vitatur vel expellitur parvuli, et viri perfecti in sensu . In quibusdam vero nos exhibeamus senes, in quibusdam juvenes: quia parvuli est ludere, perfecti autem lugere: nam praesens luctus laetitiam generat sempiternam. Omne autem quidquid immoderatum est, dissolutionem efficit animae, et negligentem erga Dei praecepta: nec delicta sua facile potest ad memoriam revocare, et obliviscens ea, non se instigat ad poenitentiam, et ita paulatim ab omnibus bonis cadit. Nullum habebit accessum cordis compunctio, ubi fuerint immoderata vitia et concupiscentiae malae. Ubi autem fuerint lacrymae, ibi spiritalis ignis accenditur, qui secreta mentis illuminat. Nullus nos saeculi amor ab amore Christi segreget,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ carnis abiecerimꝰ sarcinã. tc̃ sp̃s sc̃s tribuet nobis in cȩ¬
lestib mansionẽ. cui nos paulo ante intͣ corporisnr̃i hos¬
pitiũ feceramꝰ mansionẽ. & leti gaudentesq futuri iudicii diẽ
expectabimꝰ. in quo singłoꝵ animȩ ꝓsuis actib recipient me-
& auari suꝑbi & adulteri. iracundi & cupidi. maledici. &
ꝑiuri amarissime flebunt. qui maloꝵ suoꝵ ueniã ñ conse-¬
quent᷑. in luctu marimo detinebunt᷑. & om̃s qui carnis suȩ uo¬
luptates secuti st̃. & in merore & gemitu sempit̾no erunt. qui
uitiis & passionib seruier̃t. & cũ hii om̃s ꝓ cͥminib suis & scele¬
rib iehennȩ ignib depudandi erunt. nos si d̾o dũ in hoc
corpore sumꝰ placuerimꝰ cũ scĩs sempiterna p̾mia accepturi
cedant ex ore nr̃o: qr ꝓ otiosis sermonib reddit᷑i sumꝰ rationẽ
in die iudicii. Nec ad maledicendũ quenꝗͣ consuescamus

Expanded text:
cum carnis abjecerimus sarcinam, tunc Scum carnis abjecerimus sarcinam, tunc Slestibus mansionem, cui nos paulo ante intra corporis nostri hospitium feceramus mansionem: et laeti gaudentesque futuri judicii diem exspectabimus, in quo singulorum animae pro suis actibus recipient meriet avari, superbi et adulteri, iracundi et cupidi, maledici et perjuri amarissime flebunt, sed malorum suorum veniam non consequentur. In luctu maximo detinebuntur omnes, qui carnis suae voluptates secuti sunt; in moerore et gemitu sempiterno erunt, qui vitiis et passionibus servierunt. Et cum hi omnes pro criminibus suis et sceleribus gehennae ignibus deputandi erunt, nos, si Deo, dum in hoc corpore sumus, placuerimus, cum sanctis sempiterna praemia accepturi rocedant ex ore nostro quia pro otiosis sermonibus reddituri sumus rationem in die judicii. Nec ad maledicendum quemquam consuescamus
Abbreviated transcription (Latin):
posuerimꝰ de lucis ñ confidamꝰ aduentu. & facillime pote¬
rimus corpꝰ nrͣm a uitiis & concupiscentiis malis refrenare.
possidemꝰ infuturas celestes mansiones transferamꝰ: ut cũ
ꝓuecti fuerimꝰ. fruam bonis cęlestib. Nam si credimus
qr cũ a carnis uinculo anima nr̃a fuerit absoluta si bene &
recte corã do uirerimꝰ. mox in occursũ nr̃m angłoꝵ chorus
occurret. & omiũ scõꝵ agmina in nr̃os miscebunt᷑ amplexus.
& adorandũ uerũ iudicẽ ꝑducent. Si dũ in corpore ui¬
uimus sicut dixi quȩ do sunt placita faciamꝰ. t̾c̾ erit nob̃
par in circuitu & summa securitas. nec timebimꝰ ultra dia-¬
boli ignita iacula nec ullũ quẽlibet inimicũ. qui cupiat
animas nr̃as iaculare. ñ ferrũ non ignẽ. non facẽ truculen¬
tam tortoris. non fam̃ ñ sitĩ ñ ullã egritudinẽ carnis. non
ultra aduersabit᷑ caro sp̃ui. nec ullũ timebimꝰ ꝑiculum 

Expanded text:
us, de lucis non confidamus adventu. Sic et facillime poteus, de lucis non confidamus adventu. Sic et facillime poterimus corpus nostrum a vitiis et concupiscentiis malis refrenare. possidemus, in futuras coelestis regni mansiones transferamus, ut cum ibi provecti fuerimus, fruamur bonis coelestibus. Nam credimus quia cum a carnis vinculo anima nostra fuerit absoluta, si bene et recte coram Deo vixerimus, mox in occursum nostrum Angelorum chorus occurret, omniumque Sanctorum agmina in nostros miscebuntur amplexus, et ad adorandum verum judicem perducent. Si dum in corpore vivimus, sicut dixi, quae Deo sunt placita faciamus, tunc erit nobis pax in circuitu, et summa securitas: nec timebimus ultra diaboli ignita jacula, nec ullum quemlibet inimicum, qui cupit animas nostras jaculare; non ferrum, non ignem, non faciem truculentam tortoris, non famem, non sitim, non ullam carnis aegritudinem. Non ultra adversabitur caro spiritui, nec ullum timebimus periculum: sed
Abbreviated transcription (Latin):
pęnitentiã ignoscit. S ne de miscdia dñi tantũ securi
existamꝰ ut peccata peccatis augeam᷑. neq dicamꝰ. donec uiget
ȩtas carnis nr̃ȩ concupiscentias nr̃as exerceamꝰ. & postremo
insenectute maloꝵ nr̃oꝵ penitentiã agamꝰ. piꝰ est enĩ dns &
misericors. nec ultra facinoꝵ nr̃oꝵ recordabit᷑. Ne queso talit̾
cogitemꝰ. quia summa stulticia ẽ hȩc cogitare. cũ & impiũ
sit talem licentiã a do postulare quẽ piã uelle cuiꝰ initiũ est
seꝑare nos a do. Ido inꝗͣ ne talia cogitemꝰ. cũ nesciamus qͦ
die morituri si mꝰ. Nemo enĩ hominũ nouit diẽ exitus
fuerit. in eisdem udicabit᷑ quando anima exierit de corpo¬
re. Dicit enĩ psalmista. Nemo in inferno confitebit᷑ tͥ. Ido
festinemꝰ ad pęnitentiã conuerti. Semꝑ ante occłos nr̃os uer¬
setur ultimꝰ dies. & cũ diluculo surrexerimꝰ. aduesꝑam ñ
confidamꝰ ꝑuenire. & cũ in lectulo membra deposuerimꝰ de¬

Expanded text:
enitentia. Sed ne de misericordia Domini tantum securi existamus, ut peccata peccatis augeamus. Neque dicamus, Donec vigeat aetas nostrae carnis, concupiscentias nostras exerceamus, et postremo in senectute malorum nostrorum poenitentiam agamus: pius est enim Dominus et misericors, nec ultra facinorum nostrorum recordabitur. Ne, quaeso, taliter cogitemus, quia summa stultitia est haec cogitare; cum et impium sit talem licentiam a Deo postulare quempiam velle, cujus initium estseparant nos a Deo . Ideo, inquam, ne talia cogitemus, cum nesciamus qua die morituri sumus. Nemo enim hominum novit diem exitus fuerit, in eisdem judicabitur, quando anima exierit de corpore. Dicit enim Psalmista: Nemo in inferno confitebitur tibi . Ideo festinemus ad poenitentiam converti. Semper ante oculos nostros versetur ultimus dies: et cum diluculo surrexerimus, ne ad vesperam nos confidamus pervenire; et cum in lectulo membra deposuerim
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ longe est ame. Nã ciuitas si fuerit in una parte munita
& ex alia destructa. aditũ hostib p̾bet. Et si nauis fortit᷑
fuerit cõpagib solidata & unã habuerit tabulã ꝑforatã.
aquȩ fluctib mergitur in ꝓfundũ. Omĩb enĩ laicis. clericis

Expanded text:
eorum longe est a me . Nam civitas si fuerit in una parte munita, eorum longe est a me . Nam civitas si fuerit in una parte munita, et ex alia destructa, aditum ad se hostibus praebet. Et navis si fuerit fortiter compagibus solidata, et unam habuerit tabulam perforatam, aquae fluctibus mergitur in profundum. Omnibus enim laicis, clericis,
Abbreviated transcription (Latin):
alia pstratos. in una parte fulgere auro & p̾tiosis uestib : &
in alia miseriis & uitioꝵ caligine occupari: Non sit tibi ali¬
ñ ẽ ꝑsonarũ acceptio apud dm̃. Similit̾ enim mandata di
seruantib laicis cȩleste palatiũ patet ueluti clericis & sciͣ¬
lissimi capitis. Ama ex toto corde caput tuũ. & m̃bra capi¬
tis illius. Quomͦ potest manus manui inimica eẽ. ł pes pedẽ
odisse: Sic cȩt̾a membra siue iuncturȩ xp̃i ñ conderẽ t᷑.¬
si crescere non deberent in uirum ꝑfectũ. inaugmentũ corpo¬
ris xpiͣ. Oĩs enĩ clericꝰ & laicus qui p̾tioso sanguine redẽptꝰ
est. qui baptismo xp̃i tinctꝰ est. debet humiliter ambulare.
in euangł̃io ipsa ueritas dicit. Non omĩs qui dicit mͥ. dñe dnẽ.¬
intrabit in regnũ cȩloꝵ: s qui facit uoluntatẽ patris mei
qui in celis ẽ. ipse intrabit in regnũ celoꝵ. Et alio loco ꝓpħa
increpando dicit. Popłs hic labiis me honorat. cor autẽ

Expanded text:
alia prostratos: in una parte fulgere auro et pretiosis vestibus, et in alia miseriis hujus saeculi, et vitiorum caligine occupari? Non sit tibi alipersonarum acceptio apud Deum. Similiter enim mandata Dei servantibus laicis coeleste palatium patet, veluti clericis et sanctilissimi capitis. Ama ex toto corde caput tuum et membra capitis illius. Quomodo potest manus manui inimica esse, vel pes pedem odisse, vel caetera membra suae juncturae non congaudere? Crescere debent in virum perfectum, in augmentum corporis Christi. Omnis enim clericus et laicus, qui pretioso sanguine Christi redemptus est, qui baptismo Christi tinctus est, debet humiliter ambulare ein 44 Evangelio ipsa Veritas dicit: Non omnis qui dicit mihi, Domiqui in coelis est, ipse intrabit in regnum coelorum . Et in alio loco propheta increpando dicit, Populus hic labiis me honorat, cor autem
Abbreviated transcription (Latin):
num homicidia. fornicationes ꝑpetrauerunt. ne ipsam mortẽ
recusauerunt. Alii ꝑ uinũ a demonib capti sunt. Nec ẽ aliud
ebrietas quã manifestimus demon. Ebriosus putat se aliqđ
optimũ gerere. cũ fuerit ad p̾cipitia deuolutus. ł uinolentiã
armat᷑ ad maledicta & conuitia ꝓrimoꝵ. & immutat᷑ mens¬
eiꝰ & lingua balbutit. Huiꝰmodi enim uir cũ se putat bibere
uinum. bibit᷑ a uino. Plurimi namq homines ꝑuinũ maximã
debilitatẽ contraxerunt. nec potuert consequi pͥstinã sani¬
tatẽ. qr ñ tẽꝑauert̃ gulȩ ardorẽ. Sicut eñĩ piscis cũ auidas¬
fauces ꝓfert ut glutiat escã. repente hamũ intra fauces
eũ mox impellit ad omne opꝰ nefandissimũ. & sic homo ratio¬
nalis ut irrationa le capit᷑ animal. Tu autẽ fr̾ mi om̃ib tuis

Expanded text:
num homicidia et fornicationes perpetraverunt, nec ipsam mortem num homicidia et fornicationes perpetraverunt, nec ipsam mortem recusaverunt, alii per vinum a daemonibus capti sunt. Nec est aliud ebrietas, quam manifestissimus daemon. Ebriosus putat se aliquid optimum gerere, cum fuerit ad praecipitia devolutus. Per vinolentiam armatur ad maledicta et conviejus, et lingua balbutit. Hujusmodi enim vir cum se putat bibere vinum, bibitur a vino. Plurimi enim homines per vinum maximam debilitatem contraxerunt, nec potuerunt consequi pristinam firmitatem, quia non temperaverunt gulae ardorem. Sicut enim piscis cum avidfaucibus properat ut glutiat escam, et repente hamum inter fauces eum morans impellit ad omne opus foedissimum; et homo rationabilis ut irrationabile animal capitur. Tu autem in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
anima cũ ipso corpore si ei frenũ ñ imposuerimꝰ ad inferni
nr̃o: ut ꝑ uiã rectã possimꝰ incedere. Escȩ enim nimiȩ ñ
solũ animas s & corpora nr̃a plurimũ ledunt: & ad infirmi¬
tatẽ ꝑducunt. Solet enĩ ꝑnimiã ciboꝵ auiditatẽ & poculi in¬
tẽꝑantiã frangi stomachi fortitudo. necnͣ & abundantia sangui-¬
nis & colerũ & plurimȩ egͥtudines ȩscarũ largitate contrahi.
Sic̃ enĩ animȩ & corpori ista st̃ necessaria. ita medela est utͥq
tẽꝑantia: & si non ꝑ om̃e tẽpꝰ saltẽ ꝑ sacratissimos dies ieiunioꝵ
qͣntũ possumꝰ cũ dĩ adiutorio delicias mundi & ciboꝵ opulen-¬
tiã fugiamꝰ. nequando qđ auertat ds ad cruciatũ flammȩ quȩ¬
gula exigit. s quantũ naturȩ imbecillitas postulat. Ne gͥ qđ
ad medelam corporis nr̃i tributũ est. ad ꝑnitiem deputemꝰ.
Annuntia queso tuis in domo tua subiectis. qđ pleriq ꝑui-¬

Expanded text:
anima cum ipso corpore, si ei frenum non imponimus, ad inferni anima cum ipso corpore, si ei frenum non imponimus, ad inferni er viam rectam possimus incedere. Escae enim nimiae, non solum animas, sed et corpora plurimum laedunt, et ad infirmitatem perducunt. Solet enim per nimiam ciborum aviditatem, et poculi intemperantiam frangi stomachi fortitudo, nec non et abundantia sanguinis, et colerae, et plurimae aegritudines escarum largitate contrahi; sicut enim animae et corpori ista sunt necessaria, ita medela est utriusque ejunii. Et si non per omne tempus, saltem sacratissimos dies jejuniorum, quantum possumus cum Dei adjutorio, delicias mundi et ciborum opulentiam fugiamus: ne quando, quod avertat Deus, cruciati in flamma, quaegula exigit, sed quantum naturae imbecillitas postulat. Ne igitur quod ad medelam corporis nostri tributum est, ad perniciem deputemus. Annuntia, quaeso, tuis in domo tua subjectis, quod plerique per vi
Abbreviated transcription (Latin):
gitationes prauas. neq tanꝗͣ minima negligamꝰ. qr qui sꝑnit
minima paulatim defluit. Non sꝑnamꝰ morsum serpentis.
ne uenenũ eiꝰ consꝑgat᷑ in corda nra: qr quãuis uenenũ uita
sit serpentis. mors tamen est homini. Abscidamꝰ uirgulta spina¬
rum de agro cordis nr̃i ne defigant in nob̃ altas radices. Sci
ri zirania. s cunctis florib uirtutũ decoremꝰ. qr in his delectat᷑
omp̃s d̾̃s. sicut in canticis canticoꝵ legit᷑. Ego flos campi. &
lilium conuallium. Ego decus mundi: uirginitas humilium.
cilla famulet᷑ dnẽ suȩ : ne p̾beamꝰ uires illicitas corpori nr̃o. ne
ut obtẽꝑet ussis sc̃i sp̃s. neq incrassari ꝑmittamꝰ ancillam.
neq contempnat dnãm suã. s oĩb ussis eiꝰ obsequens man-¬
cipet᷑. Sicut enĩ eqͥs frena st̾ imponenda: ita corpora¬
dum aurigȩ si frena laxauerint ꝑp̃cipitia ducunt᷑: ita &

Expanded text:
gitationes pravas, neque tanquam minima negligamus, quia qui spernit gitationes pravas, neque tanquam minima negligamus, quia qui spernit minima paulatim defluit . Non spernamus morsum serpentis, ne venenum ejus conspergatur in corda nostra: quia quamvis venenum vita sit serpentis, tamen mors est hominis. Abscindamus virgulta spinarum de agro cordis nostri, ne defigant in nobis altas radices. Scimri zizania: sed cunctis floribus virtutum decoremus, quia in his delectatur omnipotens Deus sicut in Canticis Canticorum legitur: Ego flos campi, et lilium convallium , id est ego decus mundi, et virginitas humilium. cilla famuletur dominae suae. Ne praebeamus vires illicitas corpori nostro, ne ut obtemperet jussis Spiritus sancti. Neque incrassari permittamus ancillam ne contemnat dominam suam, sed omnibus jussis ejus et obsequiis mancipetur. Sicut enidum aurigae, si frena laxaverint, per praecipitia deducuntur, ita et
Abbreviated transcription (Latin):
corpꝰ & sanguinẽ dñi in digne acceꝑit. iudiciũ sibi manducat
& bibit. ñ diudicans corpꝰ dnĩ. Quando em̃ euͣ acciꝑe debemꝰ.
ante ad confessionẽ & penitentiã recurrere debemꝰ. & õs actus
nr̃os curiosius discutere: & peccata obnoxia sim nobis sense¬
rimꝰ cito festinemꝰ ꝑ confessionẽ & uerã penitentiã abluere.
ne cũ iuda ꝓditore diabolũ int̾ nos celantes pereamꝰ ꝓthentes
nequã cogitauimus. de eo pęnitentiã agamꝰ. & uelociter illud
de corde nr̃o eradicare festinem. ne uelimꝰ hoc dicere. ñ ẽ gran¬
de peccatũ qđ cogitaui. heu insipientes quare ñ intelligimꝰ
qr in conspectu dñi cogitationes nr̃e anteꝗͣ in actũ ꝓcedant
mainfestȩ & aꝑtȩ sunt. Dic̃ enĩ psalmista. Scrutans corda &
renes ds. Et it̾ũ. Dñs scit cogitationes hominũ. Et alibi ide
psalmista. Intellexisti cogitationes meas delonge. semitã meã
& funiculũ meu in uestigasti. Ne quȩso ꝑmittamꝰ in nobis co¬

Expanded text:
nem Domini, judicium sibi manducat et bibit, non dijudicans corpus Domini . Quando enim eum accipere debemus, ante ad confessionem et poenitentiam recurrere debemus, et omnes actus nostros curiosius discutere: et peccata obnoxia si in nobis senserimus, cito festinemus per confessionem et veram poenitentiam abluere; ne cum Juda proditore, diabolum intra nos celantes, pereamus, protrahentes nequam cogitavimus, et de eo poenitentiam agamus, et velociter illud de corde nostro eradere festinemus. Ne velimus dicere, Non est hoc grande peccatum quod cogitavi. Heu, insipientes! quare non intelligimus, quia in conspectu Domini cogitationes nostrae, antequam in opus procedant, manifestae renes Deus . Et iterum: Dominus scit cogitationes hominum . Et alibi idem Psalmista: Intellexisti cogitationes meas de longe: semitam meam et funiculum meum investigasti . Ne, quaeso, permittamus in nobis co
Abbreviated transcription (Latin):
iudicii. Hir multũ iurans ñ effugiet peccatũ nec recedet plaga de
domo eiꝰ. Detractio forncatio est animȩ. Et psalmista. Detra
nit detestat᷑ dñs dicens. Septimũ est qd detestat᷑ anima mea.
id est qͥ seminat int̃ fr̾̃s discordiã. Hii st̃ cibi & pocula mortis
ipsũ nobis edendum tribuat qui dixit. Ego sum panis ui¬
uus qui de celo descendi. qui manducat carnẽ meã & bibit
sanguinẽ meũ. habet uitã eternã in se ipso. S unꝰqͥsq anteꝙͣ
corpꝰ & sanguinẽ dñ nr̃i iħu xp̃i accipiat se ipsũ ꝓbet. & scd̃m¬

Expanded text:
um est: Vir multum jurans non effugiet peccatum nec recedet plaga de domo ejus . Detractio fornicatio est animae. Unde Psalmista: Detrahnit, detestatur Dominus, dicens: Septimum est quod detestatur anima mea , id est qui seminat inter fratres discordiam . Hos nulli ipsum nobis edendum tribuat, qui dixit: Ego sum panis vivus qui de coelo descendi . Qui manducat carnem meam et bibit sanguinem meum, habet vitam aeternam in semetipso . Sed unusquisque antequam corp
Abbreviated transcription (Latin):
apud eũ impudicitia faciebat᷑. Quid intẽꝑantia. quid auaritia.
quid ira. qͥd suꝑbia. qͥd cetera mea membra: Dimisit te. c̃onfu-¬
gium fecit adme. Mleas sorores uideo comitari cũ illo. Quid
eniͣ in circo faciebat. qui cũ suꝑbia disputabat. qui cũ ira fu¬
rebat: thesauritauit sibi iram in die irȩ. Equissime uidex ui¬
dica inquiet. qr iustitia & iudicium p̾̃paratio sedis tuȩ: ui¬
dica illum meũ ẽẽ: & mecũ dannandũ esse. Hȩc omĩa quȩ hic
attulit mea ẽẽ cognosco. ms ẽẽ uoluit & mea concupiuit. me-

Expanded text:
apud eum impudicitia faciebat, quid intemperantia, quid avaritia, apud eum impudicitia faciebat, quid intemperantia, quid avaritia, quid ira, quid superbia, quid caetera mea membra? Dimisit te: confugium fecit ad me: meas sorores video comitari cum illo. Quid enim idcirco faciebat? Quid cum superbia disputabat? Quid cum ira furiebat? Thesaurizavit sibi iram in die irae. Aequissime judex, judica, inquam, quia justitia et judicium praeparatio sedis tuae . Judica illum meum esse, et mecum damnandum esse. Haec omnia quae huc attulit, mea esse cognosco. Meus esse voluit, et mea concupivit: me
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsonam accipiet. Cuius palatium auro argentoq nullus epc̃ nec
abba nec comes corrumpere poterit. Astabunt om̃s animȩ ut re-¬
ferat unaqueq scđm illud qđ in corpore gessit. siue bonũ siue ma-¬
lum. Presto eniͣ erit & aduersarus diabolus. & recitabunt᷑ uerba
ꝓfessionis nr̃e. & obiciet nobis infaciem quicqͥd fecimꝰ. & in qua die
peccauimꝰ & in quo loco. & quid boni oꝑis tc̃ tẽporis facere debe-¬
remꝰ. Ꝙ si tales inuenti fuerimꝰ. exultabit ille aduersarius in
conspectu piissims suꝑiorẽ se eẽ declamans. agens talem causã
apud talem uidicem. Habet enim dicere tẽ ipse diabolus. Equis¬
sime iudex istum meũ iudica esse ob culpã. qui tuus noluit eẽ
ꝑ grãm. Tuus est ꝑ naturã : m̃s ẽ ꝑ miseriã. Tuus ẽ ob passionẽ:
mortalitatis stolam: ame hanc pannosam qua indutꝰ est tuni
cam. Tuam uestem amisit. cum i ea ueste huc aduenit. Quid

Expanded text:
personam accipiet, cujus palatium auro argentoque nullus episcopus, nec personam accipiet, cujus palatium auro argentoque nullus episcopus, nec abbas, nec comes corrumpere poterit. Astabunt omnes animae, ut referat unaquaeque secundum illud quod in corpore gessit, sive bonum sive malum . Praesto enim erit adversarius diabolus, et recitabuntur verba professionis nostrae, et objiciet nobis in faciem quidquid fecimus, et in qua die peccavimus, et in quo loco, et quid boni operis tunc temporis facere deberemus. Et si tales inventi fuerimus, exsultabit ille adversarius in conspectu piissimi judicis, superiorem se esse nobis declamans, agens talem causam apud talem judicem; habet enim dicere tunc ipse diabolus: Aequissime judex, judica istum meum esse ob culpam, per gratiam. Tuus est per naturam, et meus per miseriam. Tuus est per passionem, mortalitacam. Tuam vestem amisit: cum mea veste huc advenit. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
iħu xp̃e huic pupillo idoneus defensor. sta in causa illius qui
iussisti recte uidicare filios hominũ. E leua brachiũ tuum: &
contere brachium peccatoris & maligni. Optime nosti huiꝰ pau-¬
ꝑis & pupilli generis scilic& humani causã. quȩ ex paterno
yyrographo debet᷑. Inuentꝰ est reus. & obstrictꝰ ab adu̾sario de¬
tinet᷑. Non ẽ aliud quẽ admodũ nobis subueniat᷑. nisi ex tuo con¬
silio ꝑ necessarium adiutorium. Iudica causam nrãm. defende
habet defensorem. Id̾o nunc quȩso uigilet unusquisq nr̃m ne
apud eũ diabolus in die iudicii suos pannos agnoscat. & incipi-¬
at reus semꝑ detineri. quẽ xp̃c sua grã uoluit liberari. nec
sibi male blandiant᷑ qui post acceptã grãm corrigi uolunt atq
rursus ad illas suas pristinas redeunt uoluntates. Cxpectat᷑
enĩ dies iudicii. aderit ille ȩquissimꝰ iudex qui nullius potentis

Expanded text:
iste, huic pupillo idoneus defensor; sta in causa illius, qui iste, huic pupillo idoneus defensor; sta in causa illius, qui jussisti recta judicari filiis hominum. Eleva brachium tuum, et contere brachium peccatoris et maligni. Optime nosti hujus pauperis et pupilli, generis scilicet humani causam, quae ex paterno chirographo debetur. Inventus est reus, et obstrictus ab adversario detinetur: non est aliud quemadmodum nobis subveniatur, nisi ex tuo consilio et pernecessario adjutorio. Judica causam nostram: defende, habet defensorem! Ideo nunc, quaeso, vigilet unusquisque nostrum, ne apud eum diabolus in die judicii suos pannos agnoscat, et incipiat reus semper detineri, quem Christus sua gratia voluit liberari. Nec sibi male blandiantur, qui post acceptam gratiam corrigi nolunt, atque rursus ad illas suas pristinas redeunt voluntates. Exspectatur enim dies judicii, aderit ille aequissimus judex, qui nullius potentis
Abbreviated transcription (Latin):
simus hostis circa nos egit. immo qua sic egit: ea fr̃ km̃e.
eia renuntiemꝰ huic damnosȩ hereditati. Pupilli effecti sum̃
antequam exactor ueniat tam pessimȩ hereditatis: omĩa quȩ
eius sunt renuntiemꝰ. Siquis itaq huic hereditati in quast̾
panni diaboli pompȩ scilic& & angl̃i eiꝰ renuntiare neglexerit.
cũ iudex uenerit sicut euangł̃m loquit᷑ tradet᷑ debitor exacto¬
ri. exactor autẽ debitorẽ trudet in carcerẽ. Am̃ dico uobis dicit
dñs non exies inde donec reddas nouissimũ quadrantẽ. Omne
itaq genꝰ humanũ tãꝗͣ pauꝑẽ & pupillum diuina scͥptura cõmͣdat
dicens. Tibi derelictꝰ eͣ pauꝑ. pupillo tueris aduitor. Ciusq aduͣ¬
sariũ diabolum demonstrans secutꝰ adiunrit. Contere brachium
miscdiam huic pupillo & pauꝑi ex hibeat quia callidũ & ferocisi¬
mũ adu̾sarium patit᷑. & iã pupillus in causa sua deficit. Qua¬
ꝓpt̾ suus adu̾sarius prauis artib eũ decipere festinat. Assis dñe¬

Expanded text:
simus hostis circa nos egit, imo quia sic egit, eia frater charissime, eia renuntiemus huic damnosae haereditati. Pupilli effecti sumus: antequam exactor veniat tam pessimae haereditatis, omnibus quae ejus sunt renuntiemus. Si quis itaque huic haereditati, in qua sunt panni diaboli, pompae scilicet et angelis ejus renuntiare neglexerit; cum judex venerit, sicut Evangelium loquitur, tradetur debitor exactori, exactor autem debitorem trudet in carcerem. Amen dico vobis, dicit Dominus, non exies inde, donec reddas novissimum quadrantem . Omne itaque genus humanum tanquam pauperem et pupillum divina Scriptura commendat Deo, dicens, Tibi derelictus est pauper, pupillo tu eris adjutor: ejusque adversarium diabolum demonstrans, secutus adjunxit, Contere brachium misericordiam huic et pupillo et pauperi exhibeat, quia callidum atque ferocissimum adversarium patitur, et jamjam pupillus in causa sua deficit: quapropter suus adversarius pravis artibus decipere eum festinat. Adsis, D
Abbreviated transcription (Latin):
situdo amorq inuitat. non pulcherrima species femi-¬
narũ auidum reddit. ñ hystrionũ miserabiliũ uerba in
risum excitant. ñ contentiones huiꝰ scłi ꝑ turbant. non
audatia extollit. ñ gaudia huiꝰ scłi delectant. ñ iracun-¬
dum animositas. ñ suspitiosum ꝑuersitas. ñ uerbosum
uanitas. ñ risorẽ malignitas. non mobilẽ instabilemq
huiꝰ scłi uersatilis amor facit. Hȩc & alia huiꝰmodi enu¬
merando ꝓ telaui. ut intelligat dulcissima fr̾nitas tua
quatenꝰ homo carne mortuus. nec facere pocest ista quȩ
dixi nec pati: & ut intalib nec torpeamꝰ. sed studeamꝰ
quantũ possumꝰ cũ dĩ adiutorio corpora nr̃a cũ uitiis
& concupiscentiis mortificare. & induam᷑ noũu homiñe.

Expanded text:
situdo amorque invitat, non pulcherrima species femisitudo amorque invitat, non pulcherrima species feminarum avidum reddit, non histrionum miserabilium verba in risum excitant, non contentiones hujus saeculi perturbant, non audacia extollit, non gaudia hujus saeculi delectant; non iracundum animositas, non suspiciosum perversitas, non verbosum vanitas, non risorem malignitas, non mobilem instabilemque eum hujus saeculi versatilis amor facit. Haec et alia hujusmodi enumerando protelavi, ut intelligat dulcissima Fraternitas tua, quatenus homo carne mortuus nec facere potest ista quae dixi, nec pati; et ut his talibus non torpeamus, sed studeamus quantum possumus, cum Dei adjutorio corpora nostra cum vitiis et concupiscentiis mortificare , et induamur novum homine
Abbreviated transcription (Latin):
sea nr̃õ. Unꝰ qͥsq autẽ nr̃m non om̃iũ morit᷑ peccato
seab suo. Quid ẽ enĩ peccato mori. nͥ oꝑa maligna in nobis¬
d ampnare. & hoc miserabile scłm fugere: Ut sic̃ homo
mortuus in sepulchro carne nullũ detrahit. nemini uio¬
lentus ex istit. neminem calumniat᷑. neminem opprimit.
non inuidet bonis. ñ insultat malis. non luxuriȩ carnis
seruit. ñ bibendo magis & mag̾ in se sitim accendit. non
odioꝵ flamina in ardescit. non potentes aut diuites huiꝰ
scłi adulat᷑. ñ inquieta curiositate raptat᷑. ñ turbȩ maxi-¬
mȩ sibi astantis curam gerit. ñ auro argentoq siue palliis
circumdatꝰ distendit᷑. ñ salutationib potentũ nec parentũ
delectat᷑. ñ se in iuriis fatigat. non eũ suꝑbia inflat. non
ambitio huius scł̃i necat. ñ uanagła turpit̾ iactat. non
aurũ siue armillȩ atq om̃s huiꝰ scłi falsȩ diuitiȩ inflam-¬
mant. ñ rabies in sani furoris exagitat. non equoꝵ cras-¬

Expanded text:
sed nostro; unusquisque autem nostrum, non omnium moritur peccato, sed suo. 2. Quid est peccato mori, ndamnare, et hoc miserabile saeculum fugere? Ut sicut homo mortuus in sepulcro carne nulli detrahit, nemini violentus existit, neminem calumniatur, neminem opprimit, non invidet bonis, non insultat malis, non luxuriae carnis servit, non bibendo magis ac magis in se sitim accendit, non odiorum flamma inardescit, non potentibus ac divitibus hujus saeculi adulatur, non inquieta curiositate raptatur, non turbae maximae sibi astantis curam gerit, non auro argentoque sive pallio circumdatus distenditur, non salutationibus potentum nec parentum delectatur, non se injuriis fatigat; non eum superbia inflat, non ambitio hujus saeculi necat, non vana gloria turpiter jactat, non aurum sive armillae atque omnes hujus saeculi falsae divitiae inflammant, non rabies insani furoris exagitat, non equorum cras
Abbreviated transcription (Latin):
& ambitio scłi. Et ut facilius fr̃ mi bonitas tua intel¬
ligat: si placet qualiter illi pͥmi homines adam scilice
& eua commiserunt tam grande peccatum panda: quatinꝰ
in illis duob originaliter totũ dapnatũ ẽ genꝰ humanũ.
Illi enĩ ñ ederent de ligno ꝓhibito nͥ concupissent. neo c̃cupis¬
sent ni tẽptati. nec taptarent᷑ nͥ deserti. nec desererent᷑ ad̾o nͥ pͥus
similitudinẽ dĩ ad quã facti erant: dampnabilit̾ neglexis¬
sent. Ero quo morbida eoꝵ corpora contrarerunt mortem.
& iunxta dñi sententiã eo die credunt᷑ mortui. quo in eis
diximꝰ de pͥmis hominib. ut lapsum & d̾apnationis
eoꝵ euadere possimꝰ exemplum siue supliciũ: quia qũauis
ex adam simꝰ carnaliter nati. non ipsum tam̃ debemꝰ imita
& uiuimꝰ. Ed est imitari adam. nisi carnalib concupis¬
centiis ac desideriis morte nos ꝑpetua occidi: Et qͥd est
imitari xꝑm. nͥ carnales concupiscentias ac desideria

Expanded text:
apsi sint. Et ut facilius, frater mi, Bonitas tua intelligat, si placet, qualiter illi primi homines, Adam scilicet et Eva, commiserunt tam grande peccatum, pandam, quatenin illis duobus originaliter totum damnatum est genus humanum. Illi enim non ederent de ligno prohibito, nisi concupissent; nec concupissent nisi tentati, nec tentarentur nisi deserti, nec desererentur a Deo, nisi similitudinem Dei ad quam facti erant, damnabiliter neglexissent. Pro quo morbida eorum corpora contraxerunt mortem, et juxta sententiam Domini eo die creduntur mortui, quo in eis diximus de primis hominibus, ut lapsum et damnationis eorum evadere possimus exemplum sive supplicium: ex Adam simus carnaliter nati, non ipsum tamen debemus imitet vivimus. Quid est imitari Adam, nisi carnalibus concupiscentiis ac desideriis morte nos perpetua occidi? Et quid est imitari Christum, nisi carnales concupiscentias ac desideria
Abbreviated transcription (Latin):
ri supͣ id qd̃ possumꝰ  Uł potest ex uoce ꝑfector intel¬
ligi. ueniat .i .o. Quasi. sic eũ sẽꝑ diligimꝰ n seruire cura¬
mus: sic ipse intepͥtatationib ñ sinat nos usq ad defec
bant᷑ seiã fecisse testat᷑. Unde extͣnei in amorẽ ipsĩ¬
multũ posst̃ accendi
Iꝑfauũ qͥ inscript᷑is dulcedinẽ spuał intelligentiȩ que¬
rt̃. naliis dilucidant ꝑ mel qͥ epulas diuini u̾bi sibi
appositas libent̃ gustant. ⁊ his insatiabilit̾ uescido¬
siderant. ꝑ uinũ fortes cę̧lestiũ p̾dicatores. ꝑ lac
infirmi adhuc p̃dicator auditores. qͥlion diũsis
studior modis distantes. una tam̃ suꝑnȩ rotͥbuti¬
onis spe cõmunes suꝑnꝰ arbit̾ apꝓbat
t᷑ .s n hortat᷑ fideles adꝯgaudendũ suꝑtali ꝯuiuio.
ut ãpliꝰ mutuã int̾se dilectionis cura exibeant. n
minores qd̾ inmaiorib uiderint memorit᷑ umi¬
tari satagant.
bonor retͣctando torporẽ m̃tis excutite . nada¬

Expanded text:
 possumus. Vel, potest ex voce perfectorum sic intelligi. Veniat dilectus. Quasi: Sicut eum semper diligimus, ei et servire curamus: sic ipse in tentationibus non sinat nos usque ad defecbantur, se jam fecisse testatur: unde extranei multum in amorem ipsius possunt accendifavum, qui in Scripturis dulcedinem spiritualis intelligentiae quaerunt, et aliis dilucidant; per mel, qui epulas divini verbi sibi appositas libenter gustant, et his insatiabiliter vesci desiderant; per vinum, fortes coelestium praedicatores; per lac, infirmi adhuc auditores, qui licet diversis studiorum modis discrepent, una tamen supernae retributionis spe communes, supernus arbiter approbat. dendum super tali convivio, ut amplius inter se mutuam dilectionis curam exhibeant, et minores quod in majoribus viderint, memoriter imitari satagant. bonorum retractando, torporem mentis discutite, et ad a
Abbreviated transcription (Latin):
THorto ꝯsito ⁊ irrigato restabat ut om̃ib firmit᷑¬
⁊ ordinate cõpositis nequaquã adusarus illiꝰ tep̃tan¬
di negaret᷑ accessus. s potiꝰ monst᷑ret᷑ qr qͦã pliꝰ flagel¬
lat᷑ eo ãpliꝰ int̾na fłuctuũ illiꝰ suauitatis panditur
Ilnaquilone adusa mundi. in austro blandimenta
intellige. qͣ gemina expugnatione ꝓbat᷑ ecołã. surge
ꝑmittentis ẽ ñ ĩperantis
diffundat ⁊ insine mundi positos in enarrabili fra¬
glantia suę suauitatis satiabit

Expanded text:
Horto consito et irrigato, restabat ut omnibus firmit ordinate compositis, nequaquam adversariis illius, tentandi negaretur accessus, sed potius monstraretur, quia quo amplius flagellantur, eo amplius interna fluctuum illius suavitas panditur. In aquilone, mundi adversa; in austro, blandimenta intellige, quia gemina expugnatione probatur Ecclesia. Surge, permittentis est, non imperantisdiffundat, et in fine mundi positos inenarrabili fragrantia suae suavitatis satiabit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑse nͣ audent p̾sidismanib attñtant: ut si
Cũ herodianis .i. militib herodis. Sub cesa¬
re augusto qnͣ descriptio facta .ẽ. iudea fac¬
ta .ẽ. tributaria His tͥbutis p̃positꝰ : herode
antipat᷑ filiꝰ. alienigena ⁊ pselitꝰ. rex uideis ab
augusto ꝯstitutꝰ. Erat ergo seditio in pło.
aliis dicñtib deb̾e dari tͥbuta ꝓsecuritate
&e qͥere. cũ romani ꝓ oĩb militnͣt phariseiᷤᷤ¬

Expanded text:
per se non audent, praesidis manibus attentant. Cum Id est, militibus Herodis. Sub Caesare Augusto quando descriptio facta est, Judaea facta est tributaria. His tributis praepositus est Herodes Antipatris filius alienigena et proselytus, rex Judaeis ab Augusto constitutus. Erat ergo seditio in populo, aliis dicentibus debere dari tributa, pro securitate et quiete, cum Romani pro omnibus militent. Pharisaei
Abbreviated transcription (Latin):
uñ ira uictor̃ destruc¬
tas ur bes salesemina¬
bat̃. ne ꝙͥ in eis g̃men
structo peccati regno
germ̃ uit ior cõpesct̃
Salcibos condit. car¬
nessiccat Sie p̃dica¬
tio aũinib ⁊ putre¬
dine uicior̃ illesã

Expanded text:
Unde ira victorum destructas urbes sale seminabat, ne in eis germen structo peccati regno, germen vitiorum compescunt. Sal cibos condit, carnes siccat. Praedicatio a vermibus et putredine vitiorum illaesam
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ malam caro concupiscit & demonstrat. Caro concu-¬
piscit omne malũ. caro hortat᷑ maleficia. caro ꝓuocat
irã. caro ꝓuocat homicidiũ. caro ꝓuocat adulterium.
& rixã. caro inserit ebrietatẽ. caro portat omnẽ concu

Expanded text:
gestionem malam caro concupiscit et demonstrat; caro concugestionem malam caro concupiscit et demonstrat; caro concupiscit omne malum; caro hortatur maleficia, caro provocat iram, caro provocat homicidium, caro provocat adulterium et rixam, caro inserit ebrietatem, caro portat omnem concu