comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cu habebat cu tanto honore ut facile
uppareret nichil minus ꝙͣ uereri ne qͥs
astaret glorie sue successit. Iñ silanꝰ¬
Neroni ⁊ in yberna noui milites d̾ducti
Sapio oĩb que adcunda age̾daq erãt
mature additis ꝑactisq tarraconem
concessit Nichilominus fama apͦhostes
dcpionis erat q apud ciues suos sociosq
et diuinatio queda futuri quominus
racio timoris reddi poterat teme maiorẽ
inferens metum/ in yberna diuẽsi con¬
cesserant. Has drubal gilgonis unusq
ad Oceanum ⁊ gradis Mago ĩ medite
unea maxime sup Castulonesez saltũ
Hasdrubal hauulcaris filius ꝓximꝰ hybero
circa saguntu hibernauit. ¶Estatis eius
extremo quo capta est capua et Scipio ĩ
yspaniam uenit. punica classis ex sicilia
Tarentum accita arcendos comeatꝰ p̾sidii
Romani quod in arce Tarentina erat
clauẜat quide ones ad arce a maĩ aditꝰ
s adsidendo diutius artiorẽ a nonã sociis

Expanded text:
secum habebat cum tanto honore, ut facile secum habebat cum tanto honore, ut facile appareret nihil minus uereri quam ne quis obstaret gloriae sun hiberna milites novi deducti. Scipio omnibus quae adeunda agendaque erant mature aditis peractisque Tarraconem concessit. nihilo minor fama apud hostis Scipionis erat quam apud civis sociosque, et divinatio quaedam futuri, quo minus ratio timoris reddi poterat oborti temere, maiorem inferens metum. in hiberna diversi concesserant, Hasdrubal Gisgonis usque ad Oceanum et Gadis, Mago in mediterranea maxime supra Castulonensem saltum; Hasdrubal Hamilcaris filius proximus Hibero circa Saguntum hibernauit. aestatis eius extremo qua capta est Capua et Scipio in Hispaniam uenit, Punica classis ex Sicilia Tarentum accita ad arcendos commeatus praesidii Romani quod in arce Tarentina erat, clauserat quidem omnes ad arcem a mari aditus, sed adsidendo diutius artiorem annonam sociis
Abbreviated transcription (Latin):
nauuz classe ones aut .u. remes erant¬
hustis tiberinis profectus pret hõĩ tusci
maris alpes ⁊ neq gallicum sinu et
xinde pirenei cirtũuectus proniũtoriu
emporus urbe greca oriundi ⁊ ip̃i alpho¬
uissis Garracoem pedib ꝓfectus ꝯuẽtũ
sium socioꝵ ⁊ enim legationes ad aduetũ¬
cus ex oĩ se ꝓuincia effuderãt habuit
nanes ibi subduci iussit remissis qͣtuor
triremib Massilentiu q̃ efficii causa
ab domo ꝓsecute fuerant responsa in¬
delegationib suspensis uarietate tot
sasnũ dare cepit ita elato ab ingenti
uirtutu suaꝵ fiducia animo ut nłłm
ferox uerbum excideret. Inge̾sq õnibus
que diceret tum maiestas messet tum
fides ꝓfectus ab T̃arracone ⁊ ciuitats
socioꝵ ⁊ yberna exercitus adiit Collau¬
amitq milites ꝙ duab tantis cladibus
deiceps icti ꝓuincia obtinuissent nec
fructum secundaꝵ reꝵ sentire hostis
passi õni eis hyberum agͥo eos ãcissẽt
sciosq cum fide tutati essent Marciu

Expanded text:
nauium classe—omnes autem quinqueremes erant—Ostiis Tiberinis profectus praeter oram Tusci maris, Alpesque et Gallicum sinum et deinde Pyrenaei circumuectus promuntorium, Emporiis urbe Graeca—oriundi et ipsi a Phoiussis Tarraconem pedibus profectus conuentum omnium sociorum —etenim legationes ad famam eius ex omni se prouincia effuderant—habuit. naues ibi subduci iussit, remissis quattuor triremibus Massiliensium quae officii causa ab domo prosecutae fuerant. responsa inde legationibus suspensis uarietate tot casuum dare coepit, ita elato ab ingenti uirtutum suarum fiducia animo ut nullum ferox uerbum excideret ingensque omnibus quae diceret cum maiestas inesset tum fides. profectus ab Tarracone et ciuitates sociorum et hiberna exercitus adiit, collaudauitque milites quod duabus tantis deinceps cladibus icti prouinciam obtinuissent, nec fructum secundarum rerum sentire hostes passi omni cis Hiberum agro eos arcuissent, sociosque cum fide tutati essent. Marcium
Abbreviated transcription (Latin):
aenibal sentiret cesa eo die huius pugne
auctores sũt octo milia homuz de aĩlis
exercitu tria ex cãpanis traddut signa
cartaginensib qͥndeci adepta duo derxi
campanis apud alios nequaq tñ mat
pugne inuenio plusq pauoĩs qͣ ctanims
fuisse cum inoppinato ĩ castͦ Romana
nuunde ispaniq cũ Elephãtis ĩrapis
ȩlephanti ꝑ media casti

Expanded text:
Hannibal sentiret. caesa eo die, qui huius pugnae Hannibal sentiret. caesa eo die, qui huius pugnae auctores sunt, octo milia hominum de Hannibalis exercitu, tria ex Campanis tradunt, signaque Carthaginiensibus quindecim adempta, duodeuiginti Campanis. apud alios nequaquam tantam molem pugnae inueni plusque pauoris quam certaminis fuisse, cum inopinato in castra Romana Numidae Hispanique cum elephantis inrupissent, elephanti per media castra
Abbreviated transcription (Latin):
conficiũt qͦꝵ corporib cũ opplecta esset
fossa uelut agere aut põte ĩiecto tͣnsti
hostib dedit ibi ꝑ stragem iacentium
elephantoꝵ atrox edita cedes altera in
parte castroꝵ iam pulsi erãt campani
punicumq presidium ⁊ sub ipsa porta
Capue que uulturnũ fert pugnabat᷑
neq iam armati inrũpentib Romais
resistebant qui porta balistis scõpioĩbys
instructi missilib ꝓcul hostes arcebant
et supp̃ssit impetum Romanoꝵ iuuiliꝰ
Imꝑatoris appii claudii cui suos ante
pria signa adortanti sub leuo humero
sũmum pectus telo ictum est magna
tamen hostium uis ante portam ẽ cesa
Ceteri trepidi in urbem cõpulsi ⁊ aĩsil
agnien peditum obiecto a tẽgo eqͥti
ne hostis instaret cepit. Legionuz ardr
ingens ad hostem insequendum s flic
receptui cani iussit satis ad utrunꝙ
ꝓfectum ratus Eit et cãpani quã hul
multum in ambale presidii esset ripẽ

Expanded text:
conficiunt. quorum corporibus cum oppleta fossa conficiunt. quorum corporibus cum oppleta fossa esset, uelut aggere aut ponte iniecto transitum hostibus dedit; ibi per stragem iacentium elephantorum atrox edita caedes. altera in parte castrorum iam impulsi erant Campani Punicumque praesidium et sub ipsa porta Capuae quae Uolturnum fert pugnabatur; neque tam armati inrumpentibus Romanis resistebant quam porta ballistis scorpionibusque instructa missilibus procul hostes arcebat. et suppressit impetum Romanorum uolnus imperatoris Ap. Claudi , cui suos ante prima signa adhortanti sub laeuo umero summum pectus gaeso ictum est. magna uis tamen hostium ante portam est caesa, ceteri trepidi in urbem compulsi. et Hanniagmen peditum obiecto ab tergo equitatu ne hostis instaret coepit. legionum ardor ingens ad hostem insequendum fuit: Flaccus receptui cani iussit, satis ad utrumque profectum ratus ut et Campani quam haud multum in Hannibale praesidii esset, et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ castra inrupturos aut cõficiedos sub uallo
esse. hoc magni certaminis fore rem paucoᷤᷤ
esse ⁊ ab suis interclusos ⁊ que du paueat
Romanis interrupta acies uideat eciaz
si se utrunq in hostem uertat ancipiti
pugna medios circũuentura. ¶Nauius
uͥ hec imꝑatoris dcta accepit ẜi astati
signum adeptum signifero ĩ hostes infet
iacturum ĩ medios eos militans nisi se
prope seqrtur milites ⁊ partẽ capescãt pugne
Ingens corpus erat ⁊ arma honestabant
et sublatum alte signum ꝯuerterat ad
spectaculu ciuesq hostes. Ceteꝵ postqͣm
iam ad signa ꝑuenerãt yspanoꝵ tũ u̾diq
in eum t̾gule coniecte et prope ĩ eũ unũ
potuit. Et m̾ actilius legatus primi
principis ex eadem legione signũ infer̾i
in chotem yspanoꝵ coegit Et qui caftes
p̾erant. L. põtius litius ⁊. G. popilius
Legati pro uallo acriter pugnabãt E¬
phantosq tras gredientes in ipso ualla

Expanded text:
in castra inrupturos—aut conficiendos sub uallo in castra inrupturos—aut conficiendos sub uallo esse; nec magni certaminis rem fore; paucos esse et ab suis interclusos; et quae dum paueat Romanus interrupta acies uideatur, eam si se utrimque in hostem uertat ancipiti pugna medios circumuenturam. Nauius ubi haec imperatoris dicta accepit, secundi hastati signum ademptum signifero in hostes infert, iacturum in medios eos minitans ni se propere sequantur milites et partem capessant pugnae. ingens corpus erat et arma honestabant; et sublatum alte signum conuerterat ad spectaculum ciues hostesque. ceterum postquam iam ad signa peruenerat Hispanorum, tum undique in eum tragulae coniectae et prope tota in potuerunt. et M. Atilius legatus primi principis ex eadem legione signum inferre in cohortem Hispanorum coepit; et qui castris praeerant, L. Porcius Licinus et T. Popillius legati, pro uallo acriter propugnant elephantosque transgredientes in ipso uallo
Abbreviated transcription (Latin):
cum sociali equitatu cõstitit e reg ione
uulturni ams p̾lium ⁊ nõ solito modo
clamore ac tumultu est ceptuz. s ad
aliuz uiroꝵ equoꝵ armoꝵq sonum
disposita in muris Campanoꝵ ĩbessis młtitudo
tm̃ cum eris strepitu qualis ĩ defectu lune
scilenti nocte fieri solet edidit clamorem
ut auerteret ecia pugnantiu aĩs cãpanoᷤ
facile ualso appius arcebat maior uis ab
altera parte fuluium anbal ⁊ pẽi ugebat.
legio ibi sexta loco secessit qua pulsa cohõs
ruperatq mediam aciem̃ Romanoꝵ ĩ anci¬
piti spe ac periculo erat utrũ ĩ cast᷑ ꝓrũper̾t
an intercludetur a suis quem pauorez
Legionis periculumq castroꝵ fuluius uͥ¬
iuidit q. nauiu pͥmoresq alios c̾e̾turionũ
hortatur ut cohortem hostium sub uallo
pugnantem inuadat ĩ sumino discͥmine
rem uerti aut pugnam dandaz hirs esse¬
et minore coatu q̃ cõdẽpsam aciẽ ĩrupisset

Expanded text:
cum sociali equitatu constitit e regione cum sociali equitatu constitit e regione Uolturni amnis. proelium non solito modo clamore ac tumultu est coeptum; sed ad alium uirorum equorum armorumque sonum disposita in muris Campanorum imbellis multitudo tantum cum aeris crepitu qualis in defectu lunae silenti nocte cieri solet edidit clamorem ut auerteret etiam pugnantium animos. Campanos facile a uallo Appius arcebat: maior uis ab altera parte Fuluium Hannibal et Poeni urgebant. legio ibi sexta loco cessit; qua pulsa, cohorsruperatque mediam aciem Romanorum et in ancipiti spe ac periculo erat utrum in castra perrumperet an intercluderetur a suis. quem pauorem legionis periculumque castrorum Fuluius ubi uidit, Q. Nauium primoresque alios centurionum hortatur ut cohortem hostium sub uallo pugnantem inuadant: in summo discrimine rem uerti; aut uiam dandam iis esse—et minore conatu quam condensam aciem rupissent
Abbreviated transcription (Latin):
delectis exertitib peditu eqͥtuq q̃ potat
aptissimis ad maturandum ĩ Campaniã
contendit secuti tam̃ tam raptim euntez
tres ⁊ xxx elephanti in ualle occulta post
tifata mons iminens capue consedit
aduenieus cu castellum galatiã p̾sidio
ui pulso cepisset in circũsedentis capuã
se uertit. premissis nanq nũciis capua
quo tpe castra ł omana agressurus ẽẽt
ut eodem ⁊ illi ad eruptione parati põtis
oĩbus se se effunderent ingentez p̾buit
terrorem. Nam alia parte ip̃e a dortꝰ est.
alia Campani õnes equites peditesq et
cum hiis punicum presidium cui bostar
et hanno preerat erupit. Romani ut ĩ
re trepida ne ad unam cõcurrendo pãte
aliquid indefensi relinquerẽt ita inter se¬
se copias partiti sunt ap̃. claudius cãpaĩs
Fuluius anibali est oppositus.c. nero.
P. pͥ. N. cu equitib ui. Legionu uia q̃
Suessulam fert.cͥ. fuluius flactiꝰ legatꝰ

Expanded text:
delectis peditum equitumque quam poterat delectis peditum equitumque quam poterat aptissimus ad maturandum iter in Campaniam contendit; secuti tamen tam raptim euntem tres et triginta elephanti. in ualle occulta post Tifata, montem imminentem Capuae, consedit. adueniens cum castellum Calatiam praesidio ui pulso cepisset, in circumsedentes Capuam se uertit, praemissisque nuntiis Capuam quo tempore castra Romana adgressurus esset ut eodem et illi ad eruptionem parati portis omnibus se effunderent, ingentem praebuit terrorem; nam alia parte ipse adortus est, alia Campani omnes, equites peditesque, et cum iis Punicum praesidium cui Bostar et Hanno praeerant erupit. Romani ut in re trepida, ne ad unam concurrendo partem aliquid indefensi relinquerent, ita inter sese copias partiti sunt: Ap. Claudius Campanis, Fuluius Hannibali est oppositus; C. Nero propraetor cum equitibus sex legionum uia quae Suessulam fert, C. Fuluius Flaccus legatus
Abbreviated transcription (Latin):
pedestris inde acies ⁊ eqͥtatu rẽpte ĩ hostiũ
quites incurrit iaculaq cũ impetu alia
suꝑ alia emictũt qͥb płimis ĩ eqͦs uirosq
iissim coniectis ꝑ ml̃tos uulnerauerũt
pauoris tamen psus ex re noua ac mo
ymata nuectum est ⁊ ĩ ꝑculsum hostez
equites inuecti fugam stragemq eoꝵ¬
unusq ad portas fecerũt Inde eqͥtatu
quoq superior Romana acies fuit. ĩsti¬
tutum ut uelites in legionib essẽt
ductorem pedituz Equiti inmiscendo¬
ferunt honorisq id ei apud imꝑatorem
fuisse. ¶Cum in hoe statu ad capuam
res essent Anibalem diuersum tarẽtine
artis potiunde Capueq retinende detra¬
hebant cure uicit tamen respectꝰ capue
in quam omniu socioꝵ hostiũq ꝯuersos
uidebat aĩos docum futuros qͣlemcunq¬
ei euentum defectio ab Ramis habuisset
Igitur magna parte impedimẽto ͬ uelicta
in Brutiis ⁊ oĩ grauiore armatura cu

Expanded text:
pedestris inde acies ex equitatu repente in hostium pedestris inde acies ex equitatu repente in hostium equites incurrit iaculaque cum impetu alia super alia emittunt; quibus plurimis in equos uirosque passim coniectis permultos uolnerauerunt; pauoris tamen plus ex re noua atque inopinata iniectum est, et in perculsum hostem equites inuecti fugam stragemque eorum usque ad portas fecerunt. inde equitatu quoque superior Romana res fuit; institutum ut uelites in legionibus essent. auctorem peditum equiti immiscendoferunt honorique id ei apud imperatorem fuisse. cum in hoc statu ad Capuam res essent, Hannibalem diuersum Tarentinae arcis potiundae Capuaeque retinendae trahebant curae. uicit tamen respectus Capuae in quam omnium sociorum hostiumque conuersos uidebat animos, documento futurae qualemcunque euentum defectio ab Romanis habuisset. igitur magna parte impedimentorum relicta in Bruttiis et omni grauiore armatu, cum
Abbreviated transcription (Latin):
nũcis ad aibiles
⁊ custodias armatas. Inuentꝰ ẽ Numida¬
castra nocte urbe egressus spem accendit
capanis dum aliquid iuriu suꝑesset ab
ei parte. eruptionez tẽptandi. Ceteꝵ in
multis certaminib eq̃stria prelia ferme
uinci ulla parte erat ab obsesso et ꝓpe
expugnato hoste mita tadez rõ est ut qͦd
uirib deerat arte adequaretur ex oĩb
legionib electi sunt Iuuenes maxime
uigore ac leuitate cõpoꝵ uelores ei paͣme
breuiores q̃ equestres ⁊ septena iacula
quat̃nos longa pedes data p̃fixa ferro
qualis hastis uelitarib ĩ est. ⁊ eos singłos
in equos suos accipientes eqͥteᷤ assuefe¬
aerunt ut uehi post se se desilier ꝑnicĩt
ubi datum signum esset postꝙͣ assuetu¬
dine cotidiana satis intrepide uisum ẽ¬
fieri ĩ Campũ qui medius intra castra
murũq erat aduersꝰ instructi Cãpanõ
quites ꝓcesserunt. Et ubi ad ꝯiectũ teli
ientum est signo dato uelites desiliũt

Expanded text:
nuntios ad Hannibalem per custodias tam artas. inuentus est Numcastra nocte egressus spem accendit Campanis dum aliquid uirium superesset ab omni parte eruptionem temptandi. ceterum in multis certaminibus equestria proelia ferme uinci ulla parte erat ab obsesso et prope expugnato hoste. inita tandem ratio est ut quod uiribus deerat arte aequaretur. ex omnibus legionibus electi sunt iuuenes maxime uigore ac leuitate corporum ueloces; eis parmae breuiores quam equestres et septena iacula quaternos longa pedes data, praefixa ferro quale hastis uelitaribus inest. eos singulos in equos suos accipientes equites adsuefecerunt et uehi post sese et desilire perniciter ubi datum signum esset. postquam adsuetudine cotidiana satis intrepide fieri uisum est, in campum qui medius inter castra murumque erat aduersus instructos Campanorum equites processerunt, et ubi ad coniectum teli uentum est signo dato uelites desiliunt.
Abbreviated transcription (Latin):
gretiam erat Illirios finitimasq eus
urbes alterno metu quietas. ut macedo¬
nia haberet expeditionem subitã inmo¬
rigenoꝵ atq apollonatiu fratres feit
E gressosq apollinatas cũ magno ttori
ac pauore cõpulit intra muros uastati
ꝓximis Illiricis ĩ pelagonia eadẽ celets
uertit iter.¶Inde Dardanoꝵ u̾be sitaz
in macedonia trasitũ dãdanis factur¬

Expanded text:
Graeciam erat, Illyrios finitimasque eis Graeciam erat, Illyrios finitimasque eis urbes ab tergo metu quietas ut Macedonia haberet, expeditionem subitam in Oricinorum atque Apolloniatium fines fecit, egressosque Apolloniatas cum magno terrore ac pauore compulit intra muros. uastatis proximis Illyrici in Pelagoniam eadem celeritate uertit iter; inde Dardanorum urbem Sintiam, in Macedoniam transitum Dardanis factur
Abbreviated transcription (Latin):
ab Romanis sociis que quiq eoꝵ dictos
essent abstinuissent. Item si ppꝰ roman
federe iungeretur regi ut caueret ne
ius ei bellu inferendi Etholis sociisꝙ
eoꝵ esset ħ conuener᷑ cõscͥptaq biẽnuo
poꝰ dimpie ab etholiis ĩ Capitolio ab Ro¬
manis ut testata sacratis momimentis
essent sunt posita more causa fuerant
retenti Rome diutius legati Etholoꝵ
nͨ tamen impedimͦ id reb geredis fur
et Etholi extimplo mouer̃ adu̾sꝯ philipi
bellum ⁊ leuinus. Iacinthum parua
Insula/ que est propinqua Ethosie ũlz
unam eodem quo ip̃a est noĩe ht̃ eam
pret arcem accepit ⁊ thelomaydas ne¬
sumq acarnanum captas Etholꝰ acti¬
buit philippum quoq satis implicatir
bello finitimo ratus. nẽ Italia penosq
et pacta cum anibale posset respiare
Corciram ipse se recepit. Philippo ethao
defectio pelle hybernanti ablata ẽ. Itaꝑ
quia pͥmo uere moturus exercitu in

Expanded text:
ab Romanis sociisque quique eorum dicionis ab Romanis sociisque quique eorum dicionis essent abstinuisset; item si populus Romanus foedere iungeretur regi, ut caueret ne ius ei belli inferendi Aetolis sociisque eorum esset. haec conuenerunt, conscriptaque biennio post Olympiae ab Aetolis, in Capitolio ab Romanis, ut testata sacratis monumentis essent sunt posita. morae causa fuerant retenti Romae diutius legati Aetolorum; nec tamen impedimento id rebus gerendis fuit. et Aetoli extemplo mouerunt aduersus Philippum bellum, et Laeuinus Zacynthum—parua insula est propinqua Aetoliae; urbem unam eodem quo ipsa est nomine habet; eam praeter arcem ui cepit—et Oeniadas Nassumque Acarnanum captas Aetolis contribuit; Philippum quoque satis implicatum bello finitimo ratus ne Italiam Poenosque et pacta cum Hannibale posset respicere, Corcyram ipse se recepit. Philippo Aetolorum defectio Pellae hibernanti allata est. itaque quia primo uere moturus exercitum in
Abbreviated transcription (Latin):
ipam macedoniam infestam habeant et
acarnales/ quos egre ferrent Et hoł cõpõr
suo diremptos restitutuz se in antiquam
formulam iurisq ac ditois eoꝵ hec dcta
ꝓmissaq aRomano imꝑatore scopas ⁊
qui tũ ppłi Romani gentis erat ⁊ doñnachꝰ
princeps Etholoꝵ affirmauerunt aucto¬
ritatem suam minore cũ uerecundia et
maiore cum fide uim maiestatẽq ppłi
Romani extollentes maxime tñ spes potũide
morebat a carme. Igitur cõscripte condi¬
tiones quib in amiciciam societateq ppłi
Romani uenirent aditumq ut si place¬
ret uellentq uira amicicie ełi lacedomonħ
et athalus ⁊ plentatus ⁊ scerdiledus essent
asie Athalus Itractu ⁊ Illirioꝵ Reges
bellum ut extimplo ettholicu philippo tran
Eholia incipienti solu tectaq ⁊ muricũ
essent darentq operam Romani ut
A carniam etholi haberent si et holi pacez
cum philippo facerent federi ascͥberene
ita ratam eoꝵ pacem si philippus arma

Expanded text:
ipsam Macedoniam infestam habeant; et ipsam Macedoniam infestam habeant; et Acarnanas quos aegre ferrent Aetoli a corpore suo diremptos restituturum se in antiquam formulam iurisque ac dicionis eorum; —haec dicta promissaque a Romano imperatore Scopas, qui tum praetor gentis erat, et Dorimachus princeps Aetolorum adfirmauerunt auctoritate sua, minore cum uerecundia et maiore cum fide uim maiestatemque populi Romani extollentes. maxime tamen spes potiundae mouebat Acarnaniae. igitur conscriptae condiciones quibus in amicitiam societatemque populi Romani uenirent; additumque ut, si placeret uellentque, eodem iure amicitiae Elei Lacedaemoniique et Attalus et Pleuratus et Scerdilaedus essent, Asiae Attalus, hi Thracum et Illyriorum reges; bellum ut extemplo Aetoli cum Philippo terra olia incipienti solum tectaque et muri cum esset, darentque operam Romani ut Acarnaniam Aetoli haberent; si Aetoli pacem cum Philippo facerent, foederi adscriberent ita ratam fore pacem si Philippus arma
Abbreviated transcription (Latin):
iñ. ẜuilius.T. octacilius. Crasso patͤifex
quia exacto anno mortuus erat sdeo
nominatio in locum eius no est facta
c̃. audius fl amendialis ꝙ exta ꝓpere
dederat flaminio abiit. ¶Per iddem tempꝰ
m. ualerius. Leuinus temptatis pruis ꝑ
secreta colloquia principum aĩs ad fudicui
ante ad ipm concilium etholoꝵ classe expe¬
dita uenit ubi cum Siracusas/ Capuamq
captam in fidem in italiaq reꝵ secũdaꝵ
cbstentasset a diecissetq iam inde a ma¬
ioribus tradditum morem fomanis coledi
socios ex quib alios in siuitatem atq
equm secum ius accepissent alios in ea
Fortuna haberent ut soci esse q̃z Ciues
mallent yecholos eo in maiori futuros ho¬
nore ꝙ gentiu transmarinaꝵ in ami¬
ciciam primi uenissent. philippum eis
et macedones graues accolas esse. quoꝵ se
uim ac spem. eciam fregisse uigorem et
eo redactum esse ut nõ hus modo urbib
quas ꝑ uim ademisset etholi excedãt. sed

Expanded text:
M. Seruilius . T. Otacilius Crassus pontifex M. Seruilius . T. Otacilius Crassus pontifex quia exacto anno mortuus erat, ideo nominatio in locum eius non est facta. C. Claudius flamen Dialis quod exta perperam dederat flamonio abiit. per idem tempus M. Ualerius Laeuinus temptatis prius per secreta conloquia principum animis ad indictum ante ad id ipsum concilium Aetolorum classe expedita uenit. ubi cum Syracusas Capuamque captas in fidem in Italia <Sicilia>- que rerum secundarum ostentasset, adiecissetque iam inde a maioribus traditum morem Romanis colendi socios, ex quibus alios in ciuitatem atque aequum secum ius accepissent, alios in ea fortuna haberent ut socii esse quam ciues mallent: Aetolos eo in maiore futuros honore quod gentium transmarinarum in amicitiam primi uenissent; Philippum eis et Macedonas graues accolas esse, quorum se uim ac spiritus et iam fregisse et eo redacturum esse ut non iis modo urbibus quas per uim ademisset Aetolis excedant, sed
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse uidebatur. ppͥs mõtuũ ĩ hicilia esse
Ludi apolinares ⁊ pͥore ãno fuerĩt ⁊ eo
anno ut fierent repente Calphurnio
pretori senatus decreuit ut imꝑpetuu
mouerentur. Eodem anno ꝓdigia aliqͦt
iusa nũciataq sunt ĩ ede concordie uicto¬
ria que in culmine erat fulmine icta.
decussaq ad uictorias que in arce fixe
erant hesit. Neq inde ꝓcidit ⁊ anagnia
et fragellis nũciatu esti murũ portasq
de celo igne tactas ⁊ ĩ foro suburbano
sanguinis riuos ꝑ diem totũ fluxisse et
freti lapidib pluuisse ⁊ Reate mula
peperisse. Ea ꝓdigia hostiis maioribus
sunt ꝓcurata ⁊ obsecratio in unũ diem
pp indicta ⁊ nouendiale sacrͣ.Sacẽdotes
publici aliquanti eo anno mõtui sũt nouiꝙ
suffecti. In locu. iñ. Enulii Numideᷤ
x. uiri sacroꝵ.in. Emilius lepidꝰ ĩ locũ.
iĩ. põpoi. mathonis pontificis.c̃. lmius
in locum .s. p̃. Carnidi maximi augiui̾s

Expanded text:
fuisse uidebatur populus, mortuum in Sicilia esse. fuisse uidebatur populus, mortuum in Sicilia esse. ludi Apollinares et priore anno fuerant et eo anno ut fierent referente Calpurnio praetore senatus decreuit ut in perpetuum uouerentur. eodem anno prodigia aliquot uisa nuntiataque sunt. in aede Concordiae Uictoria quae in culmine erat fulmine icta decussaque ad Uictorias quae in antefixis erant haesit neque inde procidit; et Anagniae et Fregellis nuntiatum est murum portasque de caelo tacta, et in foro Subertano sanguinis riuos per diem totum fluxisse, et Ereti lapidibus pluuisse, et Reate mulam peperisse. ea prodigia hostiis maioribus sunt procurata et obsecratio in unum diem populo indicta et nouendiale sacrum. sacerdotes publici aliquot eo anno demortui sunt nouique suffecti: in locum M'. Aemili Numidae decemuiri sacrorum M. Aemilius Lepidus , in locum M. Pomponi Mathonis pontificis C. Liuius , in locum Sp. Caruili Maximi auguris
Abbreviated transcription (Latin):
nouum aliqͦd aduersus penos consulem
arcari uellent. M. ualeriuz leuinũ egͤgie
aduersꝰ philippum Regem terra maiq
i gexisse ita de trib cõsultacione data
seniorib dimissis iuniores suffragium
ineunt.m. marcellus claudiũ fulgẽtẽ
cuz sicilia domita ⁊ i. ualeriu absẽtes
consules dixerũt auctoritatẽ progatiue
onnes Centurie secite sũt. Eludant
nũc añt quaz mirantes/. Non equidez
siqua sit Sapientiu Ciuitas ꝙ docti
fingunt magis qͣ norũt ut pͥncipes
muores temperatoresq a cupidmne
Imperii aut multitudinem meliꝰ morata
Censeant fieri posse/. Centuriam uõ Iu¬
nioꝵ seniores consulere uoluisse quib
Imperiuz suffragium mandaret uix ut
lenisq apud liberos auctoritas fecit ¶pre¬
toria inde Comitia hita.p̾. malius uales
et .l. manlius accedinꝰ ⁊ .c. letorius ⁊ .s.
cintius halmentus creati sũt forte ita
ordo Comitioꝵ collegam absente daturus

Expanded text:
nouum aliquem aduersus Poenos consulem nouum aliquem aduersus Poenos consulem creari uellent, M. Ualerio Laeuino ; egregie aduersus Philippum regem terra marique rem gessisse. ita de tribus consultatione data, senioribus dimissis iuniores suffragium ineunt. M. Claudium , fulgentem tum Sicilia domita, et M. Ualerium absentes consules dixerunt. auctoritatem praerogatiuae omnes centuriae secutae sunt. eludant nunc antiqua mirantes: non equidem, si qua sit sapientium ciuitas quam docti fingunt magis quam norunt, aut principes grauiores temperantioresque a cupidine imperii aut multitudinem melius moratam censeam fieri posse. centuriam uero iuniorum seniores consulere uoluisse quibus imperium suffragio mandaret, uix ut  uilis leuisque apud liberos auctoritas fecit. praetoria inde comitia habita. P. Manlius Uolso et L. Manlius Acidinus et C. Laetorius et L. Cincius Alimentus creati sunt. forte ita s ordo comitiorum esset collegam absentem daturus
Abbreviated transcription (Latin):
ei oia agedist
nestulet sibi post alioꝵ capita ac fõtunas
gmicti proinde si uidetur ⁊ redire in
suffragium centuriam iunioꝵ iuber̾t
⁊ meminisset in consulib creandis
heli quod in Italia sit tẽpoꝵq reipublice
uix dum requiescere se mauros astre¬
pitu ⁊ tumultu hostili quo paucos ante
menses ascenderit prope meĩa Romana
post hoc cum centuria seqͥns subela¬
masset nichil se mutare senctencie.
tosdemq consules ducturos eẽ. Tum
Torquatus neq ego ur̃os inquit mores
consul ferre potero neq nõs imperiuz
meu redite in suffragium ⁊ cogitate
hellum punicum ĩ Italia ⁊ hostiũ duce
mota uiri ⁊ admirantiu cura fremitu
petit a Consule, ut Centuriaz senioꝵ
ataret uelle se se cũ maiorib natu collai
et ex auctoritate eoꝵ cõsules dicer citatis
centurie seniorib datũ secreto m̃ouiculũ
cum hiis colloquendi tp̃s. seniores de trib
insulendum dixerũt esse duob iã pleniᷤᷤ¬
yr. q̃. fabio ⁊ inde Marcello ⁊ si utiq

Expanded text:
ei omnia agenda sint, postulet sibi aliorum capita ac fortunas committi. proinde , si videretur ei, redire in suffragium Uoturiam Voturiam iuniorum iuberet et meminisse in consulibus creandis belli quod in Italia sit temporumque rei publicae. vixdum requiesse auris a strepitu et tumultu hostili, quo paucos ante menses arserint prope moenia Romana. post haec cum centuria frequens succlamasset nihil se mutare sententiae eosdemque consules dicturos esse, tum Torquatus neque ego vestros inquit mores consul ferre potero neque vos imperium meum. redite in suffragium et cogitate bellum Punicum in Italia et hostium ducem mota uiri et admirantium circa fremitu, petiit a consule ut Uoturiam seniorum citaret: uelle sese cum maioribus natu conloqui et ex auctoritate eorum consules dicere. citatis Uoturiae senioribus, datum secreto in Ouili cum iis conloquendi tempus. seniores de tribus consulendum dixerunt esse, duobus pleni Q. Fabio et M. Marcello , et si utique
Abbreviated transcription (Latin):
Senatus decreuit rõ ut ꝑ Cõneliũ pp Rõmꝰ
lictas Capuam ad Consułs micter̃t dum
Anibal ꝓcul abesset nͥ ulla mag̾ discͥminis
res ad Capuam gereretur alt̾ eoꝵ si ita
uideretur ad magistiritus subrgads Romo
ueniret lictis acceptis int̃ se Consules
cõꝑarũt ut claudius comitia perficeret
Consules claudius creauit.C. N.fuluu
centunalu ⁊p. sulpitiu ẜuiluĩ. c.ẜ¬

Expanded text:
senatus Romae decreuit ut P. Cornelius praetor senatus Romae decreuit ut P. Cornelius praetor litteras Capuam ad consules mitteret, dum Hannibal procul abesset nec ulla magni discriminis res ad Capuam gereretur, alter eorum, si ita uideretur, ad magistratus subrogandos Romam ueniret. litteris acceptis inter se consules compararunt ut Claudius comitia perficeret, consules Claudius creauit Cn. Fuluium Centumalum et P. Sulpicium Serui
Abbreviated transcription (Latin):
seditione motos qͣ ccce. ex nũo suo ꝯcesẜũt
heracleam nͨ anͥ q p̾fectũ suũ ab cbtrectãtib
ducib glorie eius sub ipãm cẽtaminis die
ablegatum uideant quieturos ĩ pugnam
gens fallax ꝓmissi fidem p̃stitit. Itaq et
Romanis creuit ammus nũcio celeriꝑ
ordinem misso destitutũ ab eqͥte hoste̾ eẽ.
quem maxime timuerant ⁊ teͬritos hostes
pret̃ qͣ ꝙ maxima parte uiriu suaꝵ nõ
uiuabantur timore eciam incusso ne ab suo¬
et ip̃i equite oppugnarent᷑. Itaq aut
magni ce̾taminis fuit pͥmus clamor atq
impetus dec̾iuit rem. Numine cũ ĩ ꝯcu̾su
quieti scetissent ĩ cornib ut tega dates uiros¬
suos uider fuge tm paꝵꝑ coĩtes fcti postqͣ
omnes ag̾gentum trepido agnine petẽtes
uider᷑. ipsi metu obsidionis passim in cunͭi
Marcelli pugna fuit. Tictor mͥ ĩ siracusas
rediit Iam ferme in exitu annus erãt Itaq

Expanded text:
seditione motos qua trecenti ex numero suo concesserint seditione motos qua trecenti ex numero suo concesserint Heracleam, dein quod praefectum suum ab obtrectantibus ducibus gloriae eius sub ipsam certaminis diem ablegatum uideant, quieturos in pugna. gens fallax promissi fidem praestitit. itaque et Romanis creuit animus nuntio celeri per ordines misso destitutum ab equite hostem esse quem maxime timuerant, et territi hostes, praeterquam quod maxima parte uirium suarum non iuuabantur, timore etiam incusso ne ab suomet ipsi equite oppugnarentur. itaque haud magni certaminis fuit; primus clamor atque impetus rem decreuit. Numidae cum in concursu quieti stetissent in cornibus, ut terga dantes suosomnes Agrigentum trepido agmine petentes uiderunt, ipsi metu obsidionis passim in ciuitates Marcelli pugna fuit; uictor inde Syracusas rediit. iam ferme in exitu annus erat; itaque
Abbreviated transcription (Latin):
postero die prope iusto prelio cõpulit hostis
intra munimenta. Inde reuocatꝰ. Mutmnes
seditione numidaꝵ in castris facta cũ cec.
ferme eoꝵ heracleaz minorez cõcessissent
ad mitigandos reuocandosq eos profectus
magno oper monuisse duces dr᷑ nͨ absẽte
se cu hoste manus ꝯficerent Id ambo egre
passi duces magis hanno ia ante anxius
głie eius mutinez sibi modũ faoere degn̾e
affrum imꝑatori Cartaginensi misso ab
senatu popłoq Is perpulit. Cunctantem¬
Epicidem ut transgressi flumen in acie exirẽt
Nam si mutine oꝑirentur ⁊ secunde pugne
fortuna euenisset haud dubie mutnuis głia
fore. Enim uõ indignũ ratus Marcellus
se qui anibalem subnixum uictoi̾a cañesi
ab Nola repulisset hiis terra mariq uictiᷤᷤ
ab se hostib cedere arma ꝓpe caper milites
et efferri signa iubet Instructo exercitu.
x. effusis equis aduolant ex hostiu acie
numide nũciantes popłares suos pͥmuz ea

Expanded text:
postero die prope iusto proelio compulit hostes postero die prope iusto proelio compulit hostes intra munimenta. inde reuocatus seditione Numidarum in castris facta, cum trecenti ferme eorum Heracleam Minoam concessissent, ad mitigandos reuocandosque eos profectus magno opere monuisse duces dicitur ne absente se cum hoste manus consererent. id ambo aegre passi duces, magis Hanno, iam ante anxius gloria eius: Muttinem sibi modum facere, degenerem Afrum imperatori Carthaginiensi misso ab senatu populoque? is perpulit cunctantemEpicyden ut transgressi flumen in aciem exirent: nam si Muttinem opperirentur et secunda pugnae fortuna euenisset, haud dubie Muttinis gloriam fore. enimuero indignum ratus Marcellus se, qui Hannibalem subnixum uictoria Cannensi ab Nola reppulisset, his terra marique uictis ab se hostibus cedere, arma propere capere milites et efferri signa iubet. instruenti exercitum decem effusis equis aduolant ex hostium acie Numidae nuntiantes populares suos, primum ea
Abbreviated transcription (Latin):
peniq eum gnͣs hyppanatis mutine popłareᷤ
uocabant uir impiger ⁊ sub ambale magr̃o
oĩs belli artes edoctus huic ab ẜpicide et
hannone numide dati auxiliars cũ quib
ita ꝑuagatu est hostiu agros ita socios
ad retinendos in fide aĩq eoꝵ ferendumq
in tempore cuiq auxilium addit ut breui
tempore totam Siciliam ĩpler̾t noĩs sui.
nec spes alia maior apud fauentes rebus
Cartaginensium esset. Itaq inclusi ad
tpũs menib agͥgenti dux penꝰ siracusanꝰq
non consilio mutinis q̃ fiducia mag ausi
egredi extra muros ad hymeram agninẽ
posuerunt castra quod ubi platũ ad Maͣcellũ
est extĩplo copias mouit ⁊ ab hoste uii fẽme
militu interuallo consedit quid agerẽt
pararent ne expectaturus s nlłus nͥ locum
neq t̾epus cũtatoi̾ consilioue dedit Mutines
transgressus hagnem ac statioĩb hostium
cum ingenti terrore ac tumultu inuectus

Expanded text:
phoenicum generis Hippacritanus—Muttinen populares phoenicum generis Hippacritanus—Muttinen populares uocabant—, uir impiger et sub Hannibale magistro omnes belli artes edoctus. huic ab Epicyde et Hannone Numidae dati auxiliares, cum quibus ita peruagatus est hostium agros, ita socios ad retinendos in fide animos eorum ferendo in tempore cuique auxilium adiit, ut breui tempore totam Siciliam impleret nominis sui nec spes alia maior apud fauentes rebus Carthaginiensium esset. itaque inclusi ad <id> tempus moenibus Agrigenti dux Poenus Syracusanusque, non consilio Muttinis quam fiducia magis ausi egredi extra muros ad Himeram amnem posuerunt castra. quod ubi perlatum ad Marcellum est, extemplo copias mouit et ab hoste quattuor ferme milium interuallo consedit, quid agerent pararentue exspectaturus. sed nullum neque locum neque tempus cunctationi consilioue dedit Muttines, transgressus amnem ac stationibus hostium cum ingenti terrore ac tumultu inuectus.
Abbreviated transcription (Latin):
Romam deuexit hostiu quidez illa spolia
it parta belli iue̾. Ceteꝵ inde pͥmũ imituĩ
mirandi grecaꝵ artiu opera licetieq hĩc
sacra prophanaq oĩa uulgo speliadi factũ
est que postremo ĩ Romanos deos tẽpluzq
id ip̃m pͥmum quod a Marcello eximie
omatum est uertit᷑ uisebant᷑ ei ab ext̃nis
ad portam capenam dedicata a Marcesso
templa ꝑꝑ excellentia eius gm̃s onamẽta
quoꝵ ꝑ exigua pars comparet legationes
oium fere ciuitatu Sicil ad eũ ꝯueĩebãt
dispar ut causa eaꝵ ita cõtio erat qui
ante captas syracusas aut nõ desciuerãt
aut redierant in amiciciã ut soci fidels
accepti cultim quos metus post capta siracusaᷤᷤ
rediderant ut uicti a uictore lege̾ acceperũt
Erant tamen haud parue reliquie belli
circa agͥgentum Romanis Epycides ⁊ hãno
duces reliqui priores belli ⁊ tercius nouus
ab anibale in locum ypocratis missꝰ libi¬

Expanded text:
Romam deuexit, hostium quidem illa spolia Romam deuexit, hostium quidem illa spolia et parta belli iure; ceterum inde primum initium mirandi Graecarum artium opera licentiaeque hinc sacra profanaque omnia uolgo spoliandi factum est, quae postremo in Romanos deos, templum id ipsum primum quod a Marcello eximie ornatum est, uertit. uisebantur enim ab externis ad portam Capenam dedicata a M. Marcello templa propter excellentia eius generis ornamenta, quorum perexigua pars comparet. legationes omnium ferme ciuitatium Siciliae ad eum conueniebant. dispar ut causa earum, ita condicio erat. qui ante captas Syracusas aut non desciuerant aut redierant in amicitiam ut socii fideles accepti cultique; quos metus post captas Syracusas dediderat ut uicti a uictore leges acceperunt. erant tamen haud paruae reliquiae belli circa Agrigentum Romanis, Epicydes et Hanno, duces reliqui prioris belli, et tertius nouus ab Hannibale in locum Hippocratis missus, Liby
Abbreviated transcription (Latin):
usdrubalis ⁊ialerius ancias una castra
magonis capta traddidit xuii milia cesa
hostium altero prelio eruptioñ pugnatũ
cuz hasdrubale .x. milia. occisa iui milia
cce .xxx. captos piso .u. milia hostuiz cuz
Magone cedentis nr̃os effuse qͥretͣ cesa ex
insĩdiis scribit apud ones magnũ nom̃
Marcii ducis est ⁊ uere głie eius eciam
miracula abdunt flama ei ꝯtionati fusaz
a capite sine euis sensu cũ magno pauõr
arcunistantiu militũ momimq uictõĩe¬
euis de penis usq ad incensu capitolii
fuisse in templo cłipeum martiui appessatũ
cum ymagine hasdrubalis. quiete deñ
aliq̃diu in yspania res fuere utrisq post
tantas inuicem acceptas illa tasq clades
cunctuntib periculum sũme reꝵ facere.
Dum hec in yspania gerunt᷑ Marcellus
captis Syracusis cu in sicilia cẽta tanta
fide atq integritate cõposuisset ut non
modo suam gloriam s eciã maiestatem
tibulasq quib habu̾dabãt Syracuse

Expanded text:
sdrubalis. Valerius Antias una castra Magonis capta tradit, septem milia caesa hostium; altero proelio eruptione pugnatum cum Hasdrubale, decem milia occisa, qua captos. Piso quinque milia hominum, cum Mago cedentis nostros effuse sequeretur, caesa ex insidiis scribit. apud omnis magnum nomen Marcii ducis est; et verae gloriae eius etiam miracula addunt, flammam ei contionanti fusam e capite sine ipsius sensu cum magno pavore circumstantium militum; moeius de Poenis usque ad incensum Capitolium fuisse in templo clipeum, Marcium appellatum, cum imagine Hasdrubalis. -Quietae deinde aliquamdiu in Hispania res fuere, utrisque post tantas in vicem acceptas inlatasque clades cunctantibus periculum summae rerum facere. dum haec in Hispania geruntur, Marcellus captis Syracusis, cum cetera in Sicilia tanta fide atque integritate composuisset ut non modo suam gloriam sed etiam maiestatem tabulasque quibus abundabant Syracusae,
Abbreviated transcription (Latin):
aduentu incautos oppsserit. Capua etsi
nichilo segnius oppressa ꝑ eos dies fuerat
tam̃ aduentum flacci.sensit et admirato
orta est ñ simił regressum Anibalc mde
ꝑ colloquia egre intellexerunt relictos se
deẜtosq ⁊ spem Capue retmende ueplarts¬
ut qui cius Campanus an̾ certam die
transisset sine fraude esset nͨ ulla fcta
est transitio metu magis eos q st̾ictetia
continente quia maiora ĩ defectõe deli¬
querant qͣ quib ignosci posset. Ceteꝵ
quem ad modum nemo priuato consilio
ad hostem transibat Ita nichil salutare
adiecisset. S in dignitate sua uiz ac ius
magistratui quem gerebat depressisse.
Iam ne in foro quidem aut publico leco
principu quisq apparebat doĩb inclusi
patrie occisum cu suo exitio in dies
expectabant sũma cure eĩs in Bostarem
hannonemq p̾fectos p̾sidii punici uesa
erat. suo tamon sccioꝵ periculo sdicitos
Hiis conscriptis ad Anibalem lictis no

Expanded text:
aduentu incautos oppresserit. Capua etsi aduentu incautos oppresserit. Capua etsi nihilo segnius obsessa per eos dies fuerat, tamen aduentum Flacci sensit, et admiratio orta est non simul regressum Hannibalem. inde per conloquia intellexerunt relictos se desertosque et spem Capuae retinendae deplorut qui ciuis Campanus ante certam diem transisset sine fraude esset. nec ulla facta est transitio, metu magis eos quam fide continente quia maiora in defectione deliquerant quam quibus ignosci posset. ceterum quemadmodum nemo priuato consilio ad hostem transibat, ita nihil salutare bi honorem adiecisset, sed indignitate sua uim ac ius magistratui quem gerebat dempsisset. iam ne in foro quidem aut publico loco principum quisquam apparebat; domibus inclusi patriae occasum cum suo exitio in dies expectabant. summa curae omnis in Bostarem Hannonemque, praefectos praesidii Punici, uersa erat, suo non sociorum periculo sollicitos. ii conscriptis ad Hannibalem litteris non
Abbreviated transcription (Latin):
uife. inde ad lucu feroie ꝑgit ire tẽplũ
ea tempestate inclitum diuitirs. Capenates
aliiq accole eius erexerant pͥmitias frugu
eo donaq alia ꝓ copia portates młto auro
argentoq exornatu habebant hiis õnib
donis tu spoliatum templu eris ace̾ui. tu
rudes misites religione inducti iacerent
post profectionem anibalis magni ĩuẽti
huius populato templi haud dubia inter
scriptores est. Celuiꝰ Roma euntem ab
freto deuertisse anbalem traddit iterq
eius ab Reate Capilirsq ⁊ ab Amit̾no
orditur. Ex Campania in sanniuz inde
in pelignos ꝑuenisse preterq oppidum
Sulmonem instituit in mãcianos tͥnsisse.
Inde albensi agro in marsos hĩc amite
Tantum id interest uenĩt ne eo Itinere
ad uiten an ab uibe in Capaniã r̾diẽit
Ceteꝵ nam ꝙͣtum Romanis pertinacie ad
brutium agrum. ad fretum ac Regiu se¬
occursurum contendit ut ꝓpe repentino

Expanded text:
urbe. inde ad lucum Feroniae pergit ire, templum urbe. inde ad lucum Feroniae pergit ire, templum ea tempestate inclutum diuitiis. Capenates aliique qui accolae eius erant primitias frugum eo donaque alia pro copia portantes multo auro argentoque id exornatum habebant. iis omnibus donis tum spoliatum templum; aeris acerui cum rudera milites religione inducti iacerent post profectionem Hannibalis magni inuenti. —huius populatio templi haud dubia inter scriptores est. Coelius Romam euntem ab Ereto deuertisse eo Hannibalem tradit, iterque eius ab Reate Cutiliisque et ab Amiterno orditur: ex Campania in Samnium, inde in Paelignos peruenisse, praeterque oppidum Sulmonem in Marrucinos transisse; inde Albensi agro in Marsos, hinc Amitetantum id interest ueneritne eo itinere ad urbem an ab urbe in Campaniam redierit. ceterum non quantum Romanis pertinaciae ad Bruttium agrum ad fretum ac Regium eo cursu contendit ut prope repentino
Abbreviated transcription (Latin):
minore q hostiu metu. Et postero die
eodem Loco acies instructas eadẽ tẽpestas
diremit. ubi recepissent se in cast ra
mir a serenitas cu tnquillitate oriebatur.
In religionem ea res apud penos uersa est
auditaq uox anibalis fertur potiunde
sibi urbis Rome modo menteuz nõ dari
modo fortuna minuere ctia ꝑ mediu et
alie parue magneq res magna illa ꝙ cu
ip̃e ad menia urbis Rome armatꝰ sederet
milites sub uexillis in supplemẽtũ yspanie
ꝓfectos audiuit parua autez ꝙ eos dies
eum forte agrum in quo ip̃e haber̾t castra
uenisse. Nichil ob id diminuto p̃cio cogͥtũ
ex quodam captiuo est. Io uõ a deo suꝑbum
atq indignum uisum ei silo ꝙ ip̃e bello
captum possideret haberetq inuentũ Rome
emptorem. ut extmmiplo uocato p̾cõe tab̾nas
argentarias que circa foru Romanũ nõ eent
iusserit uenire. hiis motus ad c̃ucia ful¬
uium castra retulit sex milia passuu ab

Expanded text:
minore quam hostium metu. et postero die minore quam hostium metu. et postero die eodem loco acies instructas eadem tempestas diremit; ubi recepissent se in castra, mira serenitas cum tranquillitate oriebatur. in religionem ea res apud Poenos uersa est, auditaque uox Hannibalis fertur potiundae sibi urbis Romae modo mentem non dari, modo fortunam. minuere etiam spem eius duae aliae, parua magnaque, res, magna illa quod cum ipse ad moenia urbis Romae armatus sederet milites sub uexillis in supplementum Hispaniae profectos audiit, parua autem quod per eos dies eum forte agrum in quo ipse castra haberet uenisse nihil ob id deminuto pretio cognitum ex quodam captiuo est. id uero adeo superbum atque indignum uisum eius soli quod ipse bello captum possideret haberetque inuentum Romae emptorem ut extemplo uocato praecone tabernas argentarias quae circa forum Romanum essent iusserit uenire. his motus ad Tutiam fluuium castra rettulit sex milia passuum ab
Abbreviated transcription (Latin):
multum ac fugam p̾buit ut nisi castra
punica extra urbem fuissent effusa se
atq in tecta refugiebant uagosq in uiis
suos hostilib Lapidib telisq incessebãt
nec cõprimi tumultus apeririq error
poterat. refertis itinerib agͤstiu turba
pecoꝵq que repentinus pauor ĩ urbe cõpu¬
Lerat/ equestre prelium secundum fuit
submotiq hostes sunt. Et qͥa mł̃tis locis
comprimendi erant tumultus qͥ temere
oriebantur placuit oms qui dictatores
Consules/ censoresue fuissẽt cu imperio
esse donec recessisset a muris hostis. et
diei quod reliqu fuit ⁊ noctis inseq̾ntis
multi temere excitati tumultus sũt com¬
pressiq. Postero die trãsgressus amenez
Anibal in aciem õnes copias eduxit nec
Flaccus consulesq certam̃ detractauerũt
Instructis utrinq exercitib in eiꝰ pugne
esset ymber ingens grandine mixtꝰ it a
utranq aciem turbauit ut uix armis
recentis in castra se se receperũt nlliꝰ rei

Expanded text:
multum ac fugam praebuit ut nisi castra multum ac fugam praebuit ut nisi castra Punica extra urbem fuissent, effusura se atque in tecta refugiebant, uagosque in uiis suos pro hostibus lapidibus telisque incessebant. nec comprimi tumultus aperirique error poterat refertis itineribus agrestium turba pecorumque quae repentinus pauor in urbem compulerat. equestre proelium secundum fuit summotique hostes sunt. et quia multis locis comprimendi tumultus erant qui temere oriebantur, placuit omnes qui dictatores consules censoresue fuissent cum imperio esse, donec recessisset a muris hostis. et diei quod reliquum fuit et nocte insequenti multi temere excitati tumultus sunt compressique. postero die transgressus Anienem Hannibal in aciem omnes copias eduxit; nec Flaccus consulesque certamen detractauere. instructis utrimque exercitibus in eius pugnae esset, imber ingens grandine mixtus ita utramque aciem turbauit ut uix armis retentis in castra sese receperint, nullius rei
Abbreviated transcription (Latin):
capitolio atq arci preesse ⁊ Senatu
frequentem in foro ꝯtineri siquid ĩ taz
subitis reb consulto opus esset. Inter
hec anibal ad Anienez fuluium tria
milia passuuz ad urbem castra admouͭ
Instatiuis positis ip̃e cu duob milibus
equitu a porta collia usq ad herculis
templum est ꝓgressus atq uñ ꝓxime
poterat menia situmq urbis cbequitãs
contemplabatur. Id eum tam licenter
atq ociose facere flacco indignũ iuisu
est. Itaq inmisit equites submoueriq
ato ĩ castra redigi hostiu equitatu iussit
Cum comissum preliuz esset Consules
transfugas numidaꝵ qͥ tũ in aduẽtino
ad mille.cc. erant media urbe trasire
Esquillia iusserunt Nullos aptior̃s inter
conualles tectaq hortoꝵ ⁊ sepulcra cauas
undiq uias ad pugnandum futug rati
quos cu ex arce. Capitolioq diuo publico
inquies decurrentes quida uidissẽt captũ
Auentinum cõclamauerũt Ea res tm̃ tu¬

Expanded text:
Capitolio atque arci praeesse, et senatum Capitolio atque arci praeesse, et senatum frequentem in foro contineri si quid in tam subitis rebus consulto opus esset. inter haec Hannibal ad Anienem fluuium tria milia passuum ab urbe castra admouit. ibi statiuis positis ipse cum duobus milibus equitum ad portam Collinam usque ad Herculis templum est progressus atque unde proxime poterat moenia situmque urbis obequitans contemplabatur. id eum tam licenter atque otiose facere Flacco indignum uisum est; itaque immisit equites summouerique atque in castra redigi hostium equitatum iussit. cum commissum proelium esset, consules transfugas Numidarum, qui tum in Auentino ad mille et ducenti erant, media urbe transire Esquilias iusserunt, nullos aptiores inter conualles tectaque hortorum et sepulcra et cauas undique uias ad pugnandum futuros rati. quos cum ex arce Capitolioque cliuo Publicio in equis decurrentes quidam uidissent, captum Auentinum conclamauerunt. ea res tantum tu