comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tinuo admanum h ab&
Suspicatuses: iniquitate quodero
tibi similis
Quid est quadero tibisimilis : quia
sie miln plac& malum quomodo
tibi: hoces suspicatus hoc dixisti
incordituo
Sedego audiui quando dixisti hnicor¬
decuo
Quod pcus est in haec uerba pragre¬
diuntur : ut nec audiritim eant
Sileocum facis: std nonsilebo cum
iudicio : Arquainte
quidtilu faciam quando arguam
te staauamte ante faciem tuã
Madoenim quando malefecis pu¬
tas quiabanuses : quia nonuis
ituidere : alias reprȩhendis
Tenanres picis: alios accusas. dete
nonagitas
Aliosponis anteo culostuas : teponis
post dor sum tuum
adorsatuo & ponote anteo culos
tuos
Vi deliste. & plangeste : & non
erit lamtuno quando corrigas
te
Contempnuis ergo tempus miseri¬
cordiȩ: ueni& tempus iudicii
quiatu in ecđa mihi cantasti. mi¬
sericordiam &iudicium canta¬
botibi dñe¬

Expanded text:
tinuo ad manum habet: tinuo ad manum habet: Suspicatus es iniquitatem, quod ero tibi similis. Quid est, quod ero tibi similis? Quia sic mihi placet malum, quomodo tibi: hoc es suspicatus. Hoc dixisti in corde tuo: sed ego audivi, quando dixisti in corde tuo. Quod pejus est, in haec verba progrediuntur, ut nec audiri timeant.Sileo cum facis: sed non sileo cum judico. Arguam te. Quid tibi faciam, quando arguam te? Statuam te ante faciem tuam. Modo enim quando male facis, putas quia bonus es, quia non vis te videre. Alios reprehendis, te non respicis; alios accusas, de te non cogitas; alios ponis ante oculos tuos, te ponis post dorsum tuum. a dorso tuo, et pono te ante oculos tuos. Videbis te, et planges te; et non erit jam tunc quomodo corrigas te. Contemnis ergo tempus misericordiae, veniet tempus judicii: quia tu in ecclesia mihi cantasti, Misericordiam et judicium cantabo tibi, D
Abbreviated transcription (Latin):
Furteneris: & Nihilstcisti
Sed& sio partunitas detur adimplipi¬
dummalum factum tuum. fura¬
ris & lettris quiata c&
Audiergo psadmum quite admonu¬
itequicumq: es : qui fortehio
hudiestias & piocte aliquid fecisti
te am manuit: tibidixit haec fe¬
cisti & tacui
Suspicatus es hnique quoderotuisi¬
milis
Ohomines quia haccuerba quaedio¬
turussum ec in hore habitis. nehi
cal defelices estis
Non necotidie homines malafa¬
cientes aut quas lenefecisse paeni
t& poenitentia ꝑ uersa fundunt
quad mulser̃ Nonne cotidie dicent¬
& istamurmura interseradunt
uero sidõ displicerent ista : permit¬
teret illafieri. ut illi qui ea faciunt
felices essent interra
Videmus raptores uidemus in¬
firmorum ab pressares uidemus
uicinorum expulsores. uidemus
iuolentes limitum inuasares
uidemus calum niatares : & ta¬
men patentes diuites felices in hac
terra
autem utfaciat bene aliquid &
s quatur farte aliqua t̃ptatie con¬

Expanded text:
fur teneris, et nihil tulisti: fur teneris, et nihil tulisti: sed et tu, si opportunitas detur ad implendum malum factum tuum, furaris, et laetaris quia tacet. Audi ergo Psalmum: te admonuit, te quicumque es, qui forte hic hodie stas, et nocte aliquid fecisti, te admonuit, tibi dixit, Haec fecisti et tacui. Suspicatus es iniquitatem, quod ero tibi similis? O homines, qui haec verba quae dicturus sum, nec in ore habetis, nec in corde, felices estis. Nonne quotidie homines mala facientes, aut quos bene fecisse poenitet, et poenitentia perversa fundunt quod mulserunt; nonne quotidie dicunt, et ista murmura inter se rodunt: Vere si Deo displicerent ista, permitteret illa fieri, aut illi qui ea faciunt felices essent in terra? Videmus raptores, videmus infirmorum oppressores, videmus vicinorum expulsores, videmus violentos limitum invasores, videmus calumniatores; et tamen potentes, divites, felices in hac terra.autem ut faciat bene aliquis, et sequatur forte aliqua tentatio, con
Abbreviated transcription (Latin):
enimtime mus: ne ipso flagello
peior fiat quiceditur : Et quã uis
quitales sunt iam manima mortui
sunt : tamex quia medicus noftor
omp̃s est non est desperandum de
his sediotis uiribus supplicandum :
ut aures cordis quasclausas habe¬
re probantur dñs aperire dig¬
netur : Sed num quid ille parca
Numquid silebit. quemrtimere de¬
bemus : Audistis in ipso psal¬
mo fratres mei. cum enum erar&
peccata peccatoris. Ait : Hlaec
fecisti & tacui: Contra hoc dic¬
tum est : ueniet & uonsilebit:
srȩsentia sua nonsilebit : excep̃
siluit in iudicio ut impleretur
in illo. &lam ea prophetia quam
paulo ante   memoraui hao
& sed& addexceram patris : inde
uenturus iudicare uiuas & nurttios
Quamdiu abi est: donec ueniat ta¬
c& Voces cuis in libris ccudiuim :
decre ipsius nonaueliuimus Au
adõ frs̃ lmi: prius audiat dm̃
Num quiss cudis illum quap¬
dofacis adulterium. & laterite
putas quia homo tenon uidet :
illete uid&. sedtac& Quando fur¬

Expanded text:
enim timemus ne ipso flagello enim timemus ne ipso flagello pejor fiat qui caeditur. Et quamvis qui tales sunt, jam in anima mortui sint: tamen quia Medicus noster omnipotens est, non est desperandum de his; sed totis viribus supplicandum, ut aures cordis, quas clausas habere probantur, Dominus aperire dignetur. Sed numquid ille parcet, numquid silebit quem timere debemus? Audistis in ipso Psalmo, fratres mei, cum enumeraret peccata peccatoris, ait, Haec fecisti, et tacui. Contra hoc dictum est, Veniet, et non silebit. Praesentia sua non silebit. Excepto siluit in judicio, ut impleretur in illo etiam ea prophetia, quam paulo ante commemoravi; hoc et sedet ad dexteram Patris, inde venturus est judicare vivos et mortuos: quamdiu ibi est, donec veniat tacet. Voces ejus in Libris audimus, de ore ipsius non audimus. Aua Deo, charissimi, prius audiat Deum. Numquid audis illum quando facis adulterium; et latere te putas, quia homo te non videt? Ille te videt, sed tacet. Quando fur
Abbreviated transcription (Latin):
quidcupio : quare loquor : quarehio
sedigo quareuiuo nisi hac intentione ut
cũ xposimuluiuamus : cupiditas meais¬
nere frĩ mei peccata : in quib forte con¬
suetudinem lum fecistis Omnteni pecca¬
tũ consuetudine uilescit : & fit homini
quasinullũ sit Obdurauit : iũdolorẽ
ꝑdidit qđ ualdeputreẽ nec dolet qđ
non dolet : non ꝓsano habendũ : sed pro
mortuo conputandum est Adtendite
q̃ dicua scriptura : & ili uidete quẽ ad¬
modũ uiuere debeatis. Quis nõ cantep¬
nat aebriasita: tis peccatũ : abundat
tudepeccatũ & contẽ pnitur. lũ corbri¬
osũ ꝑdidit sensũ. Non habe dolarem:
quia pec salutem quando aliquid pun¬
gitur & dolet : aut sanum est. aut
est in illo spes aliqua sanitatis
Quando autem tangitur pungitur
ulcatur nec dolet : promortuo
habendum est aut decorpore prȩ¬
cidendum. Sed aliquando nos par¬
cimus : & non nouimus nisi loqui
excominunicare. de ecclesia pro¬
icere: Pigrisumus: Aliquanido

Expanded text:
quid cupio? quare loquor? quare hic quid cupio? quare loquor? quare hic sedeo? quare vivo? nisi hac intentione, ut cum Christo simul vivamus? Cupiditas mea isnere, fratres mei, peccata in quibus forte consuetudinem jam fecistis. Omne enim peccatum consuetudine vilescit, et fit homini quasi nullum sit: obduruit, jam dolorem perdidit. Quod valde putre est, nec dolet: quod non dolet, non pro sano habendum, sed pro mortuo computandum est. Attendite quae dicat Scriptura, et ibi videte quemadmodum vivere debeatis. Quis non contemnat ebriositatis peccatum? Abundat tale peccatum, et contemnitur. Jam cor ebriosum perdidit sensum, non habet dolorem, quia nec salutem. Quando aliquid pungitur et dolet, aut sanum est, aut est in illo spes aliqua sanitatis: quando autem tangitur, pungitur, vellicatur, nec dolet; pro mortuo habendum est, ac de corpore praecidendum. Sed aliquando nos parcimus, et non novimus nisi loqui: excommunicare, de Ecclesia projicere pigri sumus. Aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
lem: Cred a dhibiuistis aurẽ : credod
audistis quẽ ad modũ dixerit. ad domũ
isrł mittãte : non adpopulũ altioris
linguae temittã. Papulus aut̃ ille
noluit audirete : quia nolunit audi
phetam loquebatur ÷ quia uero in ip¬
sis uerbis ꝓpheticis nosm aximeterriti
sumus idẽ p̃positi quos pasuit loꝗ a cͥpo¬
pulũ suũ : prius in illis uerbis iudemus
faciem nam̃ Demonstratũ ÷ enĩ nab̵
piciremus : & inspeximusnas inspici¬
teuos: Ecctego facio qđ ibiaudiui: siñ
discreueris inquit uistũ sinandixe¬
ris peccatori morte morieris & asten
deris utrecedat ab iniquitatibus
suis : Ipsequidem in peccatis suis ma¬
rietur. sanguinẽ aut̃ eius demanii
tua exquirant Sicut̃ dixeris
& illecantepserit & non obedierit illein
scelerib suis morietur tuaut̃ animã tuã
in magno eni sũ non periculo : sed exicio cans¬
titutus sitacuero: Sed cumego  imple
lũ urm̃ quidaut̃ uolo : quid desidero

Expanded text:
lem, credo adhibuistis aurem, credo lem, credo adhibuistis aurem, credo audistis quemadmodum dixerit, Ad domum Israel mittam te, non ad populum altioris linguae te mittam. Populus autem ille nolent audire te, quia nolunt audire Deus per Prophetam loquebatur? Quia vero in ipsis verbis propheticis nos maxime territi sumus, id est, praepositi quos posuit loqui ad populum suum, prius in illis verbis videmus faciem nostram. Demonstratum est enim nobis, remus; et inspeximus nos: inspicite vos. Ecce ego facio, quod ibi audivi. Si non discreveris, inquit, justum, si non dixeris pderis, ut recedat ab iniquitatibus suis, ipse quidem in peccatis suis morietur. Sanguinem autem eius de manu tua exquiram. Si autem dixeris, et ille contempserit et non obedierit, ille in sceleribus suis morietur, tu autem animam tuam In magno enim sum, non periculo, sed exitio constitutus, si tacuero. Sed cum ego dixerolum vestrum. Quid autem volo? quid desidero?
Abbreviated transcription (Latin):
nũ quã dnm̃ glari ac crucifixissent
Tunc aut̃ siluit interrogotus sicute
uangeliũ loquit᷑ : & implitur in eoe
sar aeꝓphetia dicentis Sicutouis ad
immo landum duc tusẽ & sicut agnus
corã tondente fuit sineuoce : si c ñ appe¬
ruit ossuũ Vtni& ergo manifestus :¬
& nonsilebit. Ad hoc dictũ ÷ ñ silebit :¬
ꝗ siluit iudicatus. Nũ quantũ aelti¬
n& aduoces ipsius nob̵ necessarias quan¬
dosiluit: non siluit ꝑpatriarchas :
non siluit ꝑ as carnissuae. Et modosi
ler& : scriptura non loqueretur
Lectar ascendit : sedipsenonsil&
Tractor loquitur. Siucra doquitur:
bisista nondicerem. Nec ꝑos urm si¬
luit. Nãquando cantabatis ĩ pseloꝗ̃¬
bat magist̃ ipse cũdicer& ꝗ hiit au¬
res audiendi audiat. Quis enĩ anteillũ
quan doista dicebat: sin eauribus carnis
stabat : omnes aures habebant : & pauci
habebant. Nonom̃s habebant aures
audiendi: hocẽ obordiendi Quã t̃ribi
lit̃ loquitur ÷ ꝑ prophetam uet echie¬

Expanded text:
nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Tunc autem siluit interrogatus, sicut et Evangelium loquitur, et impletur in eo Isaiae prophetia dicentis: Sicut ovis ad immolandum ductus est, et sicut agnus coram tondente se fuit sine voce, sic non aperuit os suum . Veniet ergo manifestus, et non silebit. Ad hoc dictum est, Non silebit, quia siluit judicatus. Nam quantum attinet ad voces ipsius nobis necessarias, quando siluit? Non siluit per Patriarchas, non siluit per os carnis suae: et modo si sileret, Scriptura non loqueretur. Lector ascendit, et ipse non silet. Tractator loquitur, si vera loquitur, bis ista non dicerem. Nec per os vestrum siluit: nam quando cantabatis, ipse loqubat magister ipse, cum diceret: Qui habet aures audiendi, audiat . Quis enim ante illum, quando ista dicebat, sine auribus carnis stabat? Omnes aures habebant, et pauci habebant: non omnes habebant aures audiendi, hoc est, obediendi. CAPUT IIliter locutus est per prophetam Ezechie
Abbreviated transcription (Latin):
tio superetur. Hectibi cũ prȩstat
ds̃ : liberatte ate. & sccurus ex¬
pectas in huius scłi malis tamtran¬
sitoriis. cum eis bonis uenturumm
dnim quȩ transire non possunt:
Stis sint uobis : Videtiscerte : quia
nescio quomodo ego inualidus acce¬
do & loquendo fortis fio: Tantus
ẽmihi animus tanta li tentio
in profectu ur̃o: Operarius eñĩ
in agro fructum sperans : minus
sentit laborem: Sitis fructus mei
ut uobis cumsim : & om̃ssimus fri¬
ctus dĩ

Expanded text:
tio superetur. Haec cum tibi praestat tio superetur. Haec cum tibi praestat Deus, liberat te a te, et securus exspectas in hujus saeculi malis transitoriis cum eis bonis venturum Dominum, quae transire non possunt. Satis sint vobis. Videtis certe, quia nescio quomodo ego invalidus accedo, et loquendo fortis fio. Tantus est mihi animus, tanta intentio in profectu vestro! Operarius enim in agro fructum sperans, minus sentit laborem. Sitis fructus mei, ut vobiscum sim, et omnes simus fructus Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
d& tibi Dete nihil mihi dicis
Si ab homine malo liberote : pri¬
us es liberandus ate ipso : Pateris
malum: nolite ipsum patimalũ:
Videamus siinuenit hite qđ tibi
faciat ałter malus : Od tibi fa¬
uat maliis : tanoliesse malus
Nontibi dominetur auaritia : ñ
tetalc& concupiscentia. nonte
trituret hratua. Ifci hostes inte¬
riores tui qui sunt : tuipse ñtibi
aliquid facias :
Videamus quid tibi
facit uicinus malus : patronus
malus. potes malus. Vide amus
quidͥ tibi facit : Iustumte hiue¬
niat : fidelemte hiueniat. xp̃i¬
a num te inueniat: Quid tibi fac¬
turus ost: Qđ stẽphano udei
fecerunt Faciendo malum:
miserunt adbonum. Prgo quan
do: Vt liber& teds̃ ab homine
malo attendete. politibi par¬
cere ate. teliber& : Quomodo
it. a teliberat: dimittendo pec¬
cata . donandomerita . dando tibi
uires pugnandi aduersus concupis¬
centias tuas. in spirando uirtutẽ.
donando mentitue celestem dilec¬
tionẽ qua om̃is terrena delecta¬

Expanded text:
det tibi: De te mihi nihil dicis? det tibi: De te mihi nihil dicis? Si ab homine malo libero te, prius es liberandus a te ipso. Pateris malum, noli te ipsum pati malum. Videamus si invenit in te, quid tibi faciat alter malus. Quid tibi faciat malus? Tu noli esse malus. Non tibi dominetur avaritia, non te calcet concupiscentia tua, non te trituret ira tua. Isti hostes interiores tui sunt. Tu ipse non tibi aliquid facias. Videamus quid tibi facit vicinus malus, patronus malus, potens malus: videamus quid tibi facit. Justum te inveniat, fidelem te inveniat, christianum te inveniat: quid tibi facturus est? Quod Stephano Judaei fecerunt. Faciendo malum, miserunt ad bonum. Ergo quando petis ut liberet te Deus ab homine malo, attende te, noli tibi parcere: te a te liberet. Quomodo te a te liberat? Dimittendo peccata, donando merita, dando tibi vires pugnandi adversus concupiscentias tuas, inspirando virtutem, dando menti tuae coelestem delectationem, qua omnis terrena delecta
Abbreviated transcription (Latin):
ruptibilia sine fine manentia: Quid
multa dicturus sum : se promittit
qui promitat: Siamas illum : &¬
eme illum ab illo: Et ut nouerifte
ipsidare : audi illum dicenteni:
fger : uisitastis : Inclusus: uenifas
adme. Et dicent illi: Quandote
uidimus in his necessitatibus consti¬
tutum. & ministrauimus tibi: & ille:
Quando uni exminimis in eis fecistis.
mihi fecistis: Dat decelo: accipit
interra. Ipsedat: ipse accipit :
Quasi foenus. traiectitum facis:
Hlicdas: ibi recipies: Hicdas respe¬
rituras : ibi recipies ressine fine
hoc enim modo cantauimus : scio
enim quo gemnitu dicas liberame
dñe ab homine malo: Quis enim
inisto scło non patitur aliquem
hominẽ malum : quando ergo
hoc dicis dõ. libera medñe ab ho¬
mue malo sicut totis prȩcordiis
dicis : sic intentis oculis teprius
attende. libera me dĩe ab homine
malo Fac respondisse tibi dm̃
A quo dicturus es : Agaio alucio
anescio quoquẽ pateris : & respon¬

Expanded text:
ruptibilia, sine fine manentia: quid ruptibilia, sine fine manentia: quid multa dicturus sum? se promittit, qui promittit. Si amas illum, eme illum ab illo. Et ut noveris te ipsi dare, audi illum dicentem: Eaeger, visitastis me; inclusus, venistis ad me. Et dicent illi: Quando te vidimus in his necessitatibus constitutum, et ministravimus tibi? Et ille: Quando uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis . Dat de coelo, accipit in terra. Ipse dat, ipse accipit. Quasi fenus trajectitium facis. Hic das, ibi recipis: hic das res perituras, ibi recipis res sine finehoc enim modo cantavimus. Scio enim quo gemitu dicas, Libera me, Domine, ab homine malo. Quis enim in isto saeculo non patitur aliquem hominem malum? Quando ergo hoc dicis Deo, Libera me, Domine, ab homine malo; sicut totis praecordiis dicis, sic intentis oculis te prius attende. Libera me, Domine, ab homine malo. Fac tibi respondisse Deum, A quo? dicturus es a Gaio, a Lucio, a nescio quo quem pateris. Et respon
Abbreviated transcription (Latin):
date & dabitur uobis: Remittite
& remittetur uobis ꝑtinet adig¬
noscendum : date & clabitur uob
ꝑtinet aderogandum: Exilla e¬
lemosina qua ignoscis homini :
niam ignouisti : nihil amisisti:
Caritate anplior: domũ redisti
Illud aliud genus elemosinarum ub
iubemur erogare indigentibus graue
uidetur : quia quod quisq dederit hoc
Prout quisq habet : non ut aliis sit re¬
fectio uobis angustia: Mletiaturer¬
go quisq: uiressuas : Nonthes auri¬
tare : attendat interram : Det non
perit quoddat : Nondico hoc ñ perit :
sed dicohoc solum nonperit : Alia
uero que non dederis & abundant abi :
Saut cumuiuis amittis. aut cũ moreris
te & dabitur uobis : attende cuidi¬
cat : Homini dicitds̃ : mortalidi¬
cit in mortalis: Amendico : dicit
tantus pater familias : Neq: enim
hoc reuocaturus est quod dedimus.
inuenimus quem foeneremus : demꝰ
inusuram sed dõ non homini: Ei da¬
mus qui abundat : ei damis qui
bilibus. proterrenis ȩterpa icor¬

Expanded text:
date, et dabitur vobis . Remittite, date, et dabitur vobis . Remittite, et remittetur vobis, pertinet ad ignoscendum; date, et dabitur vobis, pertinet ad erogandum. Ex illa eleemosyna, qua ignoscis homini, tit, ignovisti, nihil amisisti. Charitate amplior domum redisti. Illud aliud genus eleemosynarum, ubi jubemur erogare indigentibus, grave videtur: quia quod quisque dederit, hoc Prout quisque habet, non ut aliis sit refectio, vobis angustia . Metiatur ergo unusquisque vires suas, non thesaurizare attendat in terra: det, non perit quod dat. Non dico, Hoc non perit; sed dico, Hoc solum non perit. Alia vero quae non dederis, et abundant tibi, aut cum vivis amittis, aut cum moreris te, et dabitur vobis, attende cui dicat. Homini dicit Deus, mortali dicit immortalis, mendico dicit tantus paterfamilias. Neque enim hoc revocaturus est quod dedimus. Invenimus quem feneremus. Demus in usuram, sed Deo, non homini. Ei damus qui abundat, ei damus qui bilibus, pro terrenis, aeterna, incor
Abbreviated transcription (Latin):
go fr̃s uires paruas habeo : sid
uerbumdĩ magnas hab& ualere
incordibus uris: Ergo & qđ lente
dicimus : ualde auditis. si oboo die
dñs tonuit : Si sensũ habetis : expa¬
uistis: Manifeste dixit enĩ : nec
expositorẽ habent ista necessariũ.
sed factorem : Quomihi hi quit
multicudinẽ sacrificiorũ urorũ :
Q uis enim ex quisiuit ista demanib:
ur̃is : ds̃ nos querit : non nr̃a : Sed
sacrificium xp̃iani ẽ : elemosina
in pauperem: Hincenim. fit ds̃
peccatis propitius : Nisi aũt pecca¬
tis ꝓpitius fiat ds̃. quis reman& nisi
reus ab eis delictis & peccatis : Re¬
si ne quibus istauita non ducitur:
Mundantur homines ꝑȩlemosinas :
quȩ sunt duorum generum : Ero¬
gando: & remittendo : Erogan¬
do quod habes bonum : remitten¬
do quod pateris malum: łȩcduo
genera ȩlemosinarum dñs magis¬
terbonus qui uerbum breuiauit
superterram ut ess& fructuo sum
& non onero sum : quam breuiter
fuerit complexus audite : Re¬
mittite i quit & remittetur uobis :

Expanded text:
res, vires parvas habeo, sed verbum Dei magnas habet. Valeat in cordibus vestris. Ergo et quod lente dicimus, valde auditis, si obedieritprophetam Dominus tonuit: si sensum habetis, expavistis. Manifeste enim dixit, nec expositorem habent ista necessarium, sed factorem. Quo mihi, inquit, multitudinem sacrificiorum vestrorum? Quis enim exquisivit ista de manibus vestris? Deus nos quaerit, non nostra. Sed sacrificium christiani est eleemosyna in pauperem. Hinc enim fit Deus peccatis propitius. Nisi autem peccatis propitius fiat Deus, quis remanet nisi reus? Ab eis peccatis et desine quibus vita ista non ducitur, mundantur homines per eleemosynas: quae sunt duorum generum, erogando et remittendo; erogando quod habes bonum, remittendo quod pateris malum. Haec duo genera eleemosynarum Dominus magister bonus, qui verbum breviavit super terram, ut esset fructuosum, et non onerosum, quam breviter fuerit complexus, audite: Remittite, inquit, et remittetur vobis;
Abbreviated transcription (Latin):
prerogandã cotidianã medicinã.
ut dicamꝰ dimitte nob̵ debita nra
sicut & nos dimittib: debitorib: nr̃is
ut his uerbis lota facie ad altare
accedamus. & his uerbis lota facie
corporexp̃i & sanguine cõmunice¬
non solũ dent ueniã quando i illis
peccat᷑ sed nec uelint petere quan¬
do ipsipeccant : Intraiuit tempta¬
tio : subpressitira : Tantũ domi¬
nata ẽ iracindia quantũ potuit:
ut ñ solũ tumulaiaret᷑cor. sed &
conuitia & crimina uouerit lin¬
gua: Non uides quote inpulit :
Non uides quote precipitauit : tandẽ
corrige : Dic male feci: peccaui : Ñ
enĩ morieris dixeris: Crede : ñ mihi
seddõ : Quid sũ ego : homosũ par ur̃i
sum. carnẽ porto infirmus. Om̃scre¬

Expanded text:
 medicinam, ut dicamus, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris : ut his verbis lota facie ad altare accedamus, et his verbis lota facie corpore Christi et sanguine communicenon solum non dent veniam quando in illos peccatur, sed nec velint petere quando ipsi peccant. Intravit tentatio, subrepsit ira; tantum dominata est iracundia, quantum potuit, ut non solum tumultuaretur cor, sed et convicia et crimina vomeret lingua. Non vides quo te impulit? non vides quo te praecipitavit? Tandem corrige, dic, Male feci, peccavi. Non enim morieris, si dixeris: crede, non mihi, sed Deo. Quid sum ego? Homo sum, par vester sum, carnem porto, infirmus s
Abbreviated transcription (Latin):
confessicstis qͥ sedet idd exterã pa¬
tris : ipse s̃ aduacitus nt̃ ꝗ futuras
uidi care iiuos & martuas Tenete
ergo & hancorationem quã recidi¬
dicsabbati audiortib amnib ꝗ io
crunt reddituri estis. Die sabbati
nouissimo : quodiebapticatiesti
Adacto aut̃ dies ab haꝗdiernodie
riddituri estis hancorationem
quã hodicac epistis: cuius capudq̃¬
PATER NOSTEROUI ESINCAELIS
trem: ut dignussit uenireadeius hoe¬
ditatem. Dicimus aut̃ cõmuniterpa
p̃nrẽ. Quanta dignatio: hocdict
inpertt hocdicit mendicus. hocdi¬
atisiruus. hacdicti dominus eius: Si nul
patren Sed nandedignetur fatrẽ
haberescruũ suũ dominuscius : quem
fraitrem uoluit habere dñs xp̃s.

Expanded text:
am Patris: ipse est advocatus noster, qui futurus judicare vivos et mortuos. Tenete ergo et hanc Orationem, quam reddidie sabbati audientibus omnibus qui aderunt reddituri estis, die sabbati novissimo, quo die baptizandi estis. Ad octo autem dies ab hodierno die reddituri estis hanc Orationem, quam hodie accepistis. CAPUPater noster, qui es in coelis. trem, ut dignus sit venire ad ejus haereditatem. Dicimus autem communiter, Pater noster. Quanta dignatio? Hoc dicit imperator, hoc dicit mendicus; hoc dicit servus, hoc dicit dominus ejus. Simul Patrem. Sed non dedignetur fratrem habere servum suum dominus ejus, quem fratrem voluit hab
Abbreviated transcription (Latin):
ad amauit: Et enĩ passer inuenit
sibi domum : & turturnidũ sibi ubi
ponat pullossuos: Quȩ ẽ enĩ domꝰ
conuentus populi xp̃iani. Hanc
ergo domũ saluator cũ ingenti
pietate que siuit. & inuenit: hanc
peculi arit̃ diligit. Merito pecu¬
lariter diligit : quã peculiarit̃
suo sanguine cõparauit: In hac
ergo domo. saluator congregat
pullos suos: Quos eẽ credimus
xp̃i pullos quos nisi populos xp̃ia¬
nos : Deniq: ꝗ sint dñi nr̃i palli
ipse hodie conuentus uester oftendit:
Dum enĩ aspitio uram congregationẽ
congregasse in ecła : pullos uos¬
maliis libris scriptũ ut supra dixi
& turturnidum sibi ubi reponat
pullos suos : Sedutrũq: in ꝑson a
uator & congreg& & reponat:
& ut cotidie faciat : precem᷑ dm̃ salua¬
toremq nr̃m. cui ẽ cum patre & spũscõ

Expanded text:
adamavit. Etenim passer invenit adamavit. Etenim passer invenit sibi domum, et turtur nidum sibi, ubi reponat pullos suconventus populi christiani? Hanc ergo domum Salvator cum ingenti pietate quaesivit, et invenit; hanc peculiariter diligit. Merito peculiariter diligit, quam peculiariter suo sanguine comparavit. In hac ergo domo Salvator congregat pullos suos. Quos ergo credimus Christi pullos? Quos, nisi populos christianos? Denique qui sint Domini nostri pulli, ipse hodie conventus vester ostendit. Dum enim aspicio vestram congregationem, congregasse in ecclesia pullos in aliis libris scriptum, ut supra dixi, Et turtur nidum sibi, ubi reponat pullos suos; sed utrumque in persona vator et congreget et reponat. , et quotidie faciat, precemur Deum Salvatorem nostrum; cui est cum Patre et Spiritu sancto
Abbreviated transcription (Latin):
cite : quã sint uera quȩ dico: Si
uiderit aliquis ur̃m hominẽ in¬
ius ta dicentẽ. numꝗd dicere po¬
test qđ cor illius exult& indm̃ ui¬
uum : Aut siquis aliũ uiderit
ebriosum. inpudicum: fornica¬
torem. nũ quid dicere potest ꝗd
Nulla enĩ caro exultat in dm̃
que uiuit in uitio: Ideo ergo ꝓ¬
pheta dicebat. cormeũ & caro
mea exultauer̃ in dm̃ uiuum :
quia & corde retinebat plenã
religionis fidẽ. & carneseruabat
deuotã corporissc̃ĩtatem: Nec¬
si ne causa : in consequentib: statim
psalmista subdidit dicens: Et enĩ
passer inuenit sibi domũ : & turtur
nidũ sibi ubi reponat pullossuos.
Inturture & passere : saluator nr̃
ut legimus pudicissima: Et ideo
saluator passer dictus ẽ  ꝗa pri¬
mus docuit humilitatẽ : turtar
titatem: Unde &iã hicanticis
canticorum ꝓpheta dix : Uoxturtu¬
ris audita ẽ interra nr̃a. Vox turtu¬
ris : doctrina intelligit᷑ saluatoris:
Audire coepit : puritatẽ caritatis

Expanded text:
cite, quam vera sint quae dico: si cite, quam vera sint quae dico: si viderit aliquis vestrum hominem injusta dicentem, numquid dicere potest quod cor illius exsultet in Deum vivum? Aut si quis alium viderit ebriosum, impudicum, fornicatorem, numquid dicere potest quod Nulla enim caro exsultat in Deum, quae vivit in vitio. Ideo ergo Propheta dicebat, Cor meum et caro mea exsultaverunt in Deum vivum; quia et corde retinebat plenam religionis fidem, et carne servabat devotam corporis sanctitatem. sine causa in consequentibus statim Psalmista subdidit, dicens: Etenim passer invenit sibi domum, et turtur nidum sibi, ubi reponat pullos suos. In turture et passere Salvator noster ; turtur autem, ut legimus, pudicissima. Et ideo Salvator noster passer dictus est, quia docuit primus humilitatem; tartur titatem. Unde etiam in Canticis canticorum propheta dicit, Vox turturis audita est in terra nostra . Vox turturis, doctrina intelligitur Salvatoris. Audire coepit, puritatem castitatis
Abbreviated transcription (Latin):
diligit scłm : non hab& plenum
diuini amoris xffectum : Sic enim
Etideo statim sub sequit᷑ in psalmo:
Cormeum & caromea. exultauer̃
in dm̃ uiuum: Confirmat quod
supra dicerat : dm̃ se amare non
Non exultauit in hoc mundo nec exul¬
tauit in aliqua oblectamenta quȩ
mundi sint : id est non indiuitus
ñ inhionore : non in luxuria. non
in ȩbrietate. noni hiuanitatibus
mordis. & cito cũ onmi suo amo¬
re morituris : sed in dñi uiuum:
Quare ñ dixit indũtantum sed
habere quasi mortuum. Simulq
considerate hoc dicto: suptilitatẽ
sermonis sacri: Cormeum inquit
& caromea : exultauer̃ in dm̃ ui¬
uum: Numꝗd ñ sufficer& dicere
cormeũ exultauit indm̃ uiuumm.
nisi ad didis set & caromea : Vide¬
amus ergo quoniodo indm̃ & cor
simul & caro hominis exultat :
Quomodo nisi ut homo & corde &
osa opera & dõ placita concupiset:
Caro aũt exultat : quando pudica
ẽ. quando sobria. quando nulla
inpuritate polluitur. quando nul¬
lis inmundis actibus sordidatur:

Expanded text:
diligit saeculum, non habet plenum divini amoris affectum. Sic enim Et ideo statim sequitur in Psalmo, Cor meum et caro mea exsultaverunt in Deum vivum. Confirmat quod supra dixerat, Deum se amare, non non exsultavit in hoc mundo, nec exsultavit in aliqua oblectamenta quae mundi sunt, id est, non in divitiis, non in honore, non in luxuria, non in ebrietate, non in vanitatibus mortuis, et cito cum omni suo amore morituris, sed in Deum vivum. Quare non dixit, In Deum tantum, sed habere quasi mortuum. Simulque considerate hoc dicto subtilitatem sermonis sacri: Cor meum, inquit, et caro exsultaverunt in Deum vivum. Numquid non sufficeret dicere, Cor meum exsultavit in Deum vivum, nisi addidisset, et caro mea? Videamus ergo quomodo in Deum et cor simul et caro hominis exsultat. Quomodo, nisi ut homo et carne eosa opera et Deo placita concupiscit. Caro autem exsultat, quando pudica est, quando sobria, quando nulla impuritate polluitur, quando nullis immundis actibus sordidatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ssendat: habefamiliam uendat
cuit neuenderet. Propterea nanfa
ciao ꝗ subuenisti nefier&: Hocuult
ds̃ : haciubetds̃ Sedsi auarus es
mado audi qđ ipsedns in euange

Expanded text:
dat: habet familiam; vendat. it ne venderet; propterea non uia subvenisti, ne fieret. Hoc vult hoc jubet Deus. Sed si avarus es, modo audi quid ipse Dominus in Evange
Abbreviated transcription (Latin):
tentior aliquis. Iniuste ac nefarie
ꝓpter usum solis oppresserit. di¬
÷ipuerit In exilium &iã mor¬
temue cõpulerit. solis ẽ crimeni
qđ ille ab undantius uti desiderat.
anpotius maleutentis iniquitas
quidum cupit corporeis oculis tem¬
poraile linnen largius ad quirere
cubiculimicordis luci ñ aperit equi¬
tatis : Ex quo isti sipossunt intelle
gant. aut aurum & argentum se
accusare non oportere quã uis de
iuro & irgento sepe homines cupi¬
dissimi dinucent. aut accusationes
suas de terra in xlũ. & de me tallis
fulgeirtibus isidͥera. atq ipsum
solum sedebere transferre : Quan¬
do iniqui homines in expiabili
sepe discordia de posfidenda solis
luce confligunt : simuletiam
discant. quid intersit inrt̃h anc lu¬
ceniuisibilem lucemq iustitiae
Si quidõ fieri potest ut quinto maio¬
re auiditate frui quisq hac luce
uoluerit tanto maiore cȩcitate
aiustitiȩ luce deficiat:

Expanded text:
tentior aliquis injuste ac nefarie tentior aliquis injuste ac nefarie propter usum solis oppresserit, diripuerit, in exsilium etiam mortemve compulerit, solis est crimen, quo ille abundantius uti desiderat, an potius male utentis iniquitas, qui dum cupit corporis oculis temporale lumen largius acquirere, cubiculum cordis luci non aperit aequitatis? gant, aut aurum et argentum se accusare non oportere, quamvis de auro et argento saepe homines cupidissimi dimicent; aut accusationes suas de terra in coelum, et de metallis fulgentibus in sidera, atque in ipsum solem se debere transferre; quando iniqui homines inexpiabili saepe discordia de possidenda solis luce confligunt. Simul etiam discant quid intersit inter hanc lucem visibilem, lucemque justitiae. Siquidem fieri potest ut quanto majori aviditate frui quisque hac luce voluerit, tanto majori caecitate a justitiae luce deficiat.
Abbreviated transcription (Latin):
tuntur : crimen male utentiũ trans¬
feratur: Namsi ꝓpterea uituperat᷑
aurum & argentum quia homines
a uaritia depraua. neglectis pre¬
ceptis omni potentissimi ereatoris
inea que condidit detestabili cupi¬
ditate rapiuntur. uituperetur
etiam omiis dicreatura. quia sicut
apłs dixit ꝑ uersi quidam homines
coluer̃ & seruier̃ creature potius
quã creatori quiẽ benedictus in
scła: Vituperetꝰ etiã iste sol: quẽ
certe idem manichei qui ñ intel¬
legunt ẽẽ creaturã tamquã ipsũ
creatorem uł tam quã eius aliquã
partem colere atq adorare pon
desinunt: Cu mergo ipsum nonui¬
tuperant᷑. cum plerumq homines
deusu solis & luminis inedificiis
suis lites iniustissimas concitant.
&ut fenestrissuis raduliberiores
aliquando largius in fundantur.
domus alienas deicere sepe moli¬
untur. & eos qui contra dixerint
etiã si iure certissimo contradicant.
in imicitiis acerbissimis insectant᷑
Si quem igitur infirmorum po¬

Expanded text:
tuntur, crimen male utentium transtuntur, crimen male utentium transferatur. Nam si propterea vituperatur aurum et argentum, quia homines avaritia depravati, neglectis praeceptis omnipotentissimi Creatoris, in ea quae condidit detestabili cupiditate rapiuntur; vituperetur etiam omnis Dei creatura, quia, sicut Apostolus dicit, perversi quidam homines coluerunt et servierunt creaturae potius quam Creatori, qui est benedictus in saecula . Vituperetur etiam iste sol: quem certe iidem Manichaei, quoniam non intelligunt esse creaturam, tanquam ipsum Creatorem, vel tanquam ejus aliquam partem colere atque adorare non desinunt. Cur ergo ipsum non vituperant, cum plerumque homines de usu solis et luminis in aedificiis suis lites injustissimas concitant; et ut fenestris suis radii liberiores aliquanto largius infundantur, domos alienas dejicere saepe moliuntur; et eos qui contradixerint, etiamsi jure certissimo contradicant, inimicitiis acerbissimis insectantur? Si quem igitur infirmorum po
Abbreviated transcription (Latin):
Credas cos iameẽ sitiatos: Sed fal¬
sumest: Nam maior pecunia fau¬
ces a uaritiȩ ñ claudit sed extendit :
ñ inrigat sed accendit: Poculum
respuunt : quia fluuium sitiunt:
Vtrum ergaditior. anegentior di¬
cendus est qui cumideo uoluit habe¬
re aliquid neindiger&. ideo plus
habet neminus indigeat : Sed non
miseri cordẽ aliquẽ inuenisse thes¬
aurum: Nonne operante miseri¬
cordia prebet hospitalitas peregri¬
nis. alunt̾ famelici. Nudi uestiunt᷑
In opes adiuuantur. captiui redi¬
muntur. construunt᷑ ecłe. refici¬
unt᷑ lassi. pacant᷑ litigiosi. repa¬
rant᷑ naufragi.curant᷑ egroti. cor¬
porales opes disꝑtiunt᷑ in terra.
spiritales recondunt᷑ incȩlo: quis
hec facit : misericors & bonus
Vnde facit : de auro & argento. Cui
seruiens hec facit : Ei qui dix Meũ
ẽ aurum. & meũ ẽ argentum: Ui¬
detis iam ut arbitror fr̃s. quia mag¬
noerrore magnaq: clementia
in resipsas quibus mali homines u¬

Expanded text:
Credis eos jam esse satiatos: sed falCredis eos jam esse satiatos: sed falsum est. Nam major pecunia fauces avaritiae non claudit, sed extendit; non irrigat, sed accendit. Poculum respuunt, quia fluvium sitiunt. Utrum ergo ditior, an egentior dicendus est, qui cum ideo voluit habere aliquid ne indigeret, ideo plus habet ne minus indigeat? CAPUT misericordem aliquem invenisse thesaurum: nonne operante misericordia praebetur hospitalitas peregrinis, aluntur famelici, nudi vestiuntur, inopes adjuvantur, captivi redimuntur, construuntur ecclesiae, reficiuntur lassi, pacantur litigiosi, reparantur naufragi, curantur aegroti, corporales opes dispertiuntur in terra, spirituales reconduntur in coelo? Quis haec facit? Misericors et bonus. Unde facit? De auro et argento. Cui serviens haec facit? Ei qui dixit, Meum est aurum, et meum est argentum. Videtis jam, ut arbitror, fratres, quam magno errore magnaque dementia in res ipsas quibus homines male u
Abbreviated transcription (Latin):
quibus lomo adornatur Interior
sicut beatus petrusdicit Qui est ante
dm̃ diues: Ille iustȩ dicuntur diui¬
tie : qui abonis meritis. iustisq: tri¬
buuntur: Illȩ uerȩ dicuntur diui¬
tie : quia quisꝗs eas habuerit. non
egebit: Iste uero in uste diuitie. non
quia in iustum ẽ aurũ & argentum :
sed quia iniustum ẽ eas putare diui¬
tias. quȩ non aufer̃ egestatem: Ian¬
to enĩ magis quisq ardebit ȩgesta¬
te auaritiȩ : quanto magis eas di¬
ligens maiores habuerit: Quomodo
ergo s̃ diuitiȩ quibus cresceritib: cres¬
cit iopiã que a matoribus suis quan¬
to fuerint ampliores ñ aufer̃ sati¬
etatem. sed inflãmant cupiditatẽ :
diuitemtu putas. quiminusegeret
siminus haberet : Namuidemus¬
* quosdã cum haberent paruã pecu¬
niam : paruis luchris fuisse iacta¬
tos: Sed postea cum coepit ab in¬
dare uerũ quidẽ corpus auri&
argenti sed tam̃ false diuitie : cum¬
quis parua obtulerit. iã retusant

Expanded text:
quibus homo adornatur interior: quibus homo adornatur interior: sicut beatus Petrus dicit, Qui est ante Deum dives . Illae justae dicuntur divitiae, quia bonis meritis justisque tribuuntur. Illae verae dicuntur divitiae, quia quisquis eas habuerit non egebit. Istae vero injustae divitiae, non quia injustum est aurum et argentum; sed quia injustum est eas putare divitias, quae non auferunt egestatem. Tanto enim magis quisque ardebit egestate, quanto magis eas diligens majores habuerit. Quomodo ergo sunt divitiae, quibus crescentibus crescit inopia: quae amatoribus suis quanto fuerint ampliores, non afferunt satietatem, sed inflammant cupiditatem? Divitem tu putas, qui minus egeret, si minus haberet? Nam videmus quosdam, cum haberent parvam pecuniam, parvis lucris fuisse laetatos: sed posteaquam coepit eis abundare, verum quidem corpus auri et argenti, sed tamen falsae divitiae, cum parva obtuleris, jam recusant.
Abbreviated transcription (Latin):
nonsit beatitudo paupertas:
sunt quidam pauperes iniscri: Ita
ergo aurum & argentũ distribuit ho¬
minibus conditorrerum & ad mi¬
nistratords̃ : ut ipsum ꝑsenatura
& genere suobonum sit . quamuis
non sumiũ & magnumbonũ. & ꝓ
gradu suior dipiis laudabilẽ cori¬
ditorem uniuersitatis oscendat:
Copia uero eius non extollitbonios
nec ledat inopia : malos aũt & cũ
aufertur conculc&. & cum aufert᷑
excruciet: Resergo condita & ad
conditoris laudẽ & bonorũ ꝑba¬
tionem malorumq: supplicium
recte uituperari nullo modo potest :
&eam uerissime ds̃ dicit suam. quã
non solum condita fluentissima
bonitate. sed etiã ꝓuidentissima
moderatione dispensat: Cum aut
hoc genus rerum dñs in euangelio
mãmona iniquitatis appellat :
significat eẽ alterũ mãmona id
est alias diuitias. quas nisi iusti &
boni possidere ñ possunt. ut ideo
mãmona huquitatis uocetur.
quia iniquitates eius uocat diuiti is
iustraa uero nouit ẽẽ alias diuiti as

Expanded text:
non sit beatitudo paupertas, non sit beatitudo paupertas, sunt quidam pauperes miseri. Ita ergo aurum et argentum distribuit hominibus conditor rerum et administrator Deus, ut ipsum per se natura et genere suo bonum sit, quamvis non summum et magnum bonum, et pro gradu sui ordinis laudabilem Conditorem universitatis ostendat; copia vero ejus non extollat bonos, nec elidat inopia; malos autem et cum offertur excaecet, et cum aufertur excruciet. Conditoris laudem, et ad bonorum probationem, malorumque supplicium, recte vituperari nullo modo potest: et eam verissime Deus dicit suam, quam non solum condidit affluentissima bonitate, sed etiam providentissima moderatione dispensat. Cum autem hoc genus rerum Dominus in Evangelio mammona iniquitatis appellat, significat esse alterum mammona, id est, alias divitias, quas nisi justi et boni possidere non possunt, ut ideo mammona iniquitatis vocetur, quia iniquitas eas vocat divitias. Justitia vero novit esse alias divitias,
Abbreviated transcription (Latin):
Sisuũ eẽ dicitur : nonerit uox iustȩ
possessoris : sedipudentis incuba¬
non qđ miquastulta cupiditate oc¬
cupauerit. sed quod prudentissima
potestate. & iniustissima modera¬
tione tractauerit. quanto magis
ds̃ uere ac proprie suum esse dicit
aurum & argentum qđ & largis¬
simabonitate condidit. & iustissi¬
mo ã ministrat imperio. ut sine
ipsius nutu atq dominatu. nec ma
li nisi ad supplicium. nee boni nisi
adusum miseri cordiȩ possint ha¬
bere aurum & argentum: Quod
tamen & inftituere ut sit. & ut
alteri ad sit. alteridesit : diftribu
aurum & argentum : recteputa¬
retur magnumm aliqđ bonum:
Rursus si solis malis deess&: uide¬
retur magna poena paupertas:
Siaũt solisbonis de ẽ& : uideretur
summabeatitudo pauꝑtas: Nunc
uero siscire uis aurũ possebene ha¬
bert: habent & boni: Siscire
uis ñ eos ꝑ aurum bonos ẽẽ : ha¬
bent & mali  Itẽ siscire uis quã
non sit misera pauꝑtas : s̃ quidã
pauperes beati : Siscireuis quã

Expanded text:
si suum esse dixerit, non erit vox justi possessoris, sed impudentis incubanon quod iniqua et stulta cupiditate occupaverit, sed quod prudentissima potestate et justissima moderatione tractaverit; quanto magis Deus vere ac proprie suum esse dicit aurum et argentum, quod et largissima bonitate condidit, et justissimo administrat imperio; ut sine ipsius nutu atque dominatu, nec mali ad avaritiae supplicium, nec boni ad usum misericordiae possint habere aurum et argentum? Quod tamen et instituere ut sit, et ut alteri adsit, alteri desit, distribueaurum et argentum, recte putaretur malum; si Rursus si solis malis deesset, videretur magna poena paupertas: si autem solis bonis deesset, videretur summa beatitudo paupertas. Nunc vero si scire vis aurum posse bene haberi, habent et boni: si scire vis non eos per aurum bonos esse, habent et mali. Item si scire vis quam non sit miseria paupertas, sunt quidam pauperes beati: si scire vis quam
Abbreviated transcription (Latin):
utrum fingant. anuere contempnant
ds̃ uidet qui cordis inspector est: Ab¬
hominib: aũt ut imitari possit. cogi¬
tatio contẽpnentis. non nisi hi manib
erogantis in spicitur: Cum aũt malis
homiinibus di ista concedit : osten¬
dit in eis quomodo & in ipsisbonis quȩ
ds̃ largitur crucitur animus cũ¬
iusualuit quitanta largitur Bon
enim subministrat occasiones benesici¬
orũ : malas torqu& timore dãpnoꝵ:
Eti deo si amittant utriq: aurũ & ar¬
gentũ : isticȩlestes diuitias lȩtocor¬
deretinebunt. Illis autẽ & bonistẽpo¬
ralibus : In anis domus: & bonis eter¬
nis in anior conscientia remanelnt

Expanded text:
utrum fingant, an vere contemnant, utrum fingant, an vere contemnant, Deus videt qui cordis inspector est; hominibus autem, ut imitari possint, cogitatio contemnentis nonnisi in manibus erogantis inspicitur. Cum autem malis hominibus Deus ista concedit, ostendit in eis quomodo et in ipsis bonis quae Deus largitur, crucietur animus, cui viluit qui tanta largitur. Bonis enim subministrat occasiones beneficiorum: malos torquet timore damnorum. Et ideo si amittant utrique aurum et argentum, isti coelestes divitias laeto corde retinebunt; illis autem et bonis temporalibus inanis domus, et bonis aeternis inanior conscientia remanebit
Abbreviated transcription (Latin):
qđ hab&. cum audit prȩcepta faci¬
ende miseri cordiȩ intellegat ddm̃
nondere illius cui iub& reddere sua
iuberedonare. & illo qui aliquid
porrigit pauperi. non se arbitrot᷑
desuo facere ne farte non tã cono¬
firmetur miseri cordie nomine qua
infletur suꝑbiȩ uanitate: Aeum
est inquit aurum & meinn ẽ argen¬
tum : non urm: Odiuites terra
Quid ergo dubitatis pauperi dare
demeo : Autquid extollimini cũ
tum : duarus indetorquetur : un¬
Edemisericors aduiuat&r : Rem
suam diuina distribuente iustitia.
& recte facta indemani festantur:
& peccata in de pumuntur : Nũ¬
quid aurum & argentum atq om̃is
terrena possessio . & exercitatio
humanitatis est & supplicium cu¬
piditatis : Cuntalia ds̃ pobis ho¬
minibus tribuit : ostendt hieis
quanta contẽpnat animus. cuius
diuitiȩ sunt. ipse qui tribuit:
Non enĩ potest quisq apparere con¬
temptor : nisi eius reicuius pos¬
sessor effactus est : Nam & qui ñ ha¬
bent : possunt ista contempnere. Sed

Expanded text:
 habet, cum audit praecepta faciendae misericordiae, intelligat Deum non de re illius cui jubet, sed de re sua jubere donari; et ille qui aliquid porrigit pauperi, non se arbitretur de suo facere, ne forte non tam confirmetur misericordiae nomine, quam infletur superbiae vanitate? Meum est, inquit, aurum, et meum est argentum, non vestrum, o divites terrae. Quid ergo dubitatis pauperi dare de meo, aut quid extollimini cum tum? Avarus inde torquetur, unde misericors adjuvatur. Rem suam divina distribuente justitia, et recte facta inde manifestantur, et peccata inde puniuntur. Namque aurum et argentum atque omnis terrena possessio et exercitatio humanitatis est, et supplicium cupiditatis. Cum talia Deus bonis hominibus tribuit, ostendit in eis quanta contemnat animus, cujus divitiae sunt ipse qui tribuit. Non enim potest quisque apparere contemptor, nisi ejus rei cujus possessor effectus est. Nam et qui non habent, possunt ista contemnere: sed
Abbreviated transcription (Latin):
intaradimisit. qui inunauasculo orbẽ
cadi pascit ꝑ quemandis liceaterro¬
gare: Sed siubiq fuissent ab undans
perierat mis cricordia. Dditn abis dñs
scđmbaptismũ. Quis enimsine peccita
Namsi cuta quaextinquit ignem sic
clemasina extinguitpecata. In hor¬
rcisnris habemius habundantiam
quit : & antefares gebennȩstat mi¬
incarceremmitti: Et quicũq miscr¬
tus fuerit. eimiscrebitur. Et siquis
bitur. Dapanem cũ pates quia nec
mortem frum̃tũ : nec inuenics illic
aliquando mendicum ꝗaiamtem
enĩ malarũq discretio & insiusatti
questrans: quiesuris sea csttisse sedi¬
cet &c etera in suis minimis ꝑpessũ
suisse asserit. Date ergo omnilus
dileccissimi frs̃ dati prȩcipue &¬
damestics fider dateneu endide¬

Expanded text:
in terra dimisit, qui uno vasculo orbem coeli pascit, per quem et nobis liceat erogare. Sed si ubique fuisset abundans, perierat misericordia: dedit nobis Deus secundum baptismum. Quis enim sine peccato? Nam sicut aqua exstinguit ignem, sic et eleemosyna exstinguit peccatum . In horreis nostris habemus abundantiam,guat: et ante fores gehennae stat miin carcerem mitti. Et quicumque misertus fuerit, miserebitur ei: et si quis bitur ei. Da panem, cmortem frumentum, nec invenies illic aliquando mendicum; quia non enim malorumque discretio in suis actibquestrante: qui esurisse et sitisse se dicit, et caetera in suis minimis perpessum fuisse se asserit. Date ergo omnibus, dilectissimi fratres, date praecipue domesticis fidei. Date omni
Abbreviated transcription (Latin):
ut ante occurr& isunenticrbus
quã rog& aliquandom̃idicus : Nõ
ẽ. enim ꝑsectapiet as quae p̃cibus &¬
tar quetur: Sed sitaceit mendicus
loquitar pallar infacum. penalas¬
susfessus ecelis qu esus ceptus. fefapa
pietas siuc currere neaudias rogan¬
tem : nequid debetur dnõ uindiasti¬
bi Imiti arcanm̃tuũ quisolẽ suũ
oriri facit suꝑbonas & malos & plu¬
it suꝑ ustas & iniustas. Et erceueni¬
& tibipluuia antequã ragis. descen¬
dit ubirtas noctedũ stertis: Dum
adhuo inleta es ex prȩcepto uigilat
dicens. Excubant alimenta friuctꝰ
tenescinte effunduntur. lactatcȩ¬
lum & parturittra. Tottellariames¬
siũ dumnescimus siacapimus &
tante reiopes camidimus antequã
ragemus & tibi hamõ modicusest
ipsipanis & pretibus uendis : nanro G¬
& scptem panibus & pauci spiscibus
infinita agmina pranderent. quo
prandiauicissent saltemusurã &¬
mensurã : quicum cragaritur col¬
ligite in quit fragm̃ta: ne quidde¬
pereat: ꝗa scm̃ furat tatũ qđ ip¬

Expanded text:
ut ante occurratur esurientibus, quam roget aliquando mendicus. Non est enim perfecta pietas quae precibus extorquetur. Sed si taceat mendicus, loquitur pallor in facie, pene lassus, fessus et elisus, nusquam suspectus. Festina pietate succurrere, ne audias rogantem, ne quod debetur Domino vindices tibi. Imitare Deum tuum, qui solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos : et ecce veniet tibi pluvia antequam roges, descendet ubertas nocte, dum stertis; dum adhuc in lecto es, ex praecepto vigilat dies, excubant elementa, fructus te nesciente effunduntur. Jactat coelum, et parturit terra: tot cellaria messium, dum nescimus, sic accipimus, et tantas opes comedimus, antequam rogemus. Et tibi, homo, modicus est ipse panis; et precibus septem panes et paucos pisces, ut infinita agmina pranderent, quo prandio vicisset saltem usuram mensura. Qui cum erogarentur, Colligite, inquit, fragmenta, ne quid depereat : quia sanctum fuerat totum quod ip
Abbreviated transcription (Latin):
&omnẽ cimsumationẽ in uistã dissi¬
pa Eran gee surienti panemtuũ :¬
& iegenũ sinectito induc indamũtuã
Siuideris nudum uesti : &domesti¬
ais seminis tui nedespicias : Tunce¬
rũpet temporaneium lum̃tuum:
prȩibit antete iustitia . & dari¬
tasdĩ circumdabit tȩ: Tunc exda¬
malis & dñs ex iudiecte : dumad¬
huda queris dicet ecceidsum:¬

Expanded text:
et omnem consummationem injustam dissiet omnem consummationem injustam dissipa: frange esurienti panem tuum et egenos sine tecto induc in domum tuam: si uideris nudum, uesti et domesticos seminis tui non despicies. tunc erumpet temporaneum lumen tuum praeibit ante te iustitia et claritas Dei circumdabit te. tunc exclamabis, et Deus exaudiet te: dum adhuc loqueris, dicit: ecce adsum