comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cit naturalis. atq scdm subsistentiam conuentio unitatis: ut
neq conuersio in alterutram duarũ substantiarum partẽ re¬
cipiatur. neq dixisio. Sic namq credere et honorare ẽ matrẽ
pñi. qͦ et dm̃ nobis senuit. et hominem: iteq hominem sine do.
seq sine homine dm̃. sed dm̃ et hominem. unum et uerũ ap̃m
inmi. Alioquin dĩ Genitria dici non posset: qͦd multi hereticoꝵ
negare conati suis: nisi dm̃ uere genuisset in carnatũ. Et ꝓp
sine initio et sine tẽpore. sempiternã et coeternã. dõ patri:
alterã de. matre cum tempore: qͣndo miserationem induens et
miscdiam. spontanea uoluntate ad nos descendit. natus homo¬
ds̃.: ac ꝑ hoc iuxta ueritatẽ. et matris gestat᷑ utero. qui sẽꝑ d̃s
agnoscitur. Hiac etiam theothocon eam ueracit̃ confitemur. dĩ
scilicet senitricẽ. nec non et xp̃othocon. non qͥd uerbum carnẽ

Expanded text:
cit naturalis, atque secundum substantiam conventio unitatis, ut cit naturalis, atque secundum substantiam conventio unitatis, ut neque conversio in alterutram duarum substantiarum partem recipiatur, nec divisio. Sic namque credere, honorare est matrem Domini quae Deum nobis genuit et hominem: neque hominem sine Deo, neque sine homine Deum, sed Deum et hominem unum et verumm. Alioqui Dei genitrix dici non posset, quod multi haereticorum negare conati sunt, nisi Deum vere genuisset incarnatum: et proptsine initio, et sine tempore sempiternam et coaeternam Deo Patri. Alteram de matre cum tempore, quando miserationem induens et misericordiam, spontanea voluntate ad nos descendit homo natus Deus: ac per hoc juxta veritatem et matris gestatur utero, qui semper Deus agnoscitur. Hinc etiam Theotocon eam veraciter confitemur, Dei scilicet genitricem, necno
Abbreviated transcription (Latin):
tor omnium ipse qͣntum datur intellegi. ꝑ se totꝰ festius occur¬
rit. et cũ Gaudio eam secum in throno collocauit. Alias autem
qͦmͦ impleuisse creditur. qͦd in lege ipse p̃cepit. honora inqͥt pa¬
trem tuum et matrem tuam : PoRRO quod patrem honorauerit
ipse. sibi testis ẽ. cum ad iydeos ait. Eso glam meam ñ quero: ẽ
qui querat et udicet: sed ego honorifico patrem meum. et uo̾
in honorastis me. De matre uͦ euuangelista. cũ redirent ueniens
ait naz areth: et erat subditus illis. Sed alia est natura qua ds̃
pater scd̃m se honorat᷑: alia qua idem parentib subdit᷑. In utraq
tam̃. un S idemq xẽc recte creditur. eo qͦd uerbum caro factum
ẽ. et habitauit in nobis. un C emmanuhel. qͦd ẽ nobiscum d̃s.Hãc
quippe unitionẽ dixinitatis atq humanitatis: in confusam indi¬
uisamq fides catholica. seruat. Quã sane intellegendo cognos¬

Expanded text:
tor omnium ipse, quantum datur intelligi, per se totus festivus occurtor omnium ipse, quantum datur intelligi, per se totus festivus occurrit, et cum gaudio eam secum in throno collocavit. Alias autem quomodo implevisse creditur quod in lege ipse praecepit: Honora patrem tuum et matrem tuam ? Porro quod patrem honoraverit, ipse testis est, cum ad Judaeos ait: Ego gloriam meam non quaero: est qui quaerat et judicet: sed ego honorifico Patrem meum, et vos inhonorastis me . De matre vero Evangelista: Cum rediret veniens, ait, Nazareth, erat subdiPater secundum se honoratur, alia qua idem parentibus subditur: in utraque tamen unus idemque Christus recte creditur, eo quod Verbum caro factum est, et habitavit in nobis : unus Emmanuel, quod est nobiscum Deus. Hanc quippe unionem divinitatis atque humanitatis, inconfusam indivisam fides catholica servat: quem sane intelligendo cognos
Abbreviated transcription (Latin):
et ad huc uiuentes in carne. ibidem miri odoris fraglantiam diu¬
tiS ꝑsensisse. Quod si ad recreandã spem dilectissime. et corrobo¬
randam fidẽ interdum ad stantium. saluator nr̃ xẽc ob merita
suoꝵ amplius comꝓbanda talia et tanta dignatus ẽ eaibere ꝑ su¬
os cęli ministros circa defunctos: qͣntomagis credendum hodierna
die militiam celoꝵ cum sius agminib festiuę obuiam aduenise
Genitrici dĩ. eamq in genti lumine. circumfulsisse. et usq ad thro¬
num olim sibi etiã ante mundi constitutionẽ paratum. cũ lau¬
dib et canticis spualib ꝑduxisse: NUlli dubium quin omnẽ
illã celestem iherłm tunc exultasse ineffabili leticia. tunc iocun¬
datam ẽẽ in estimabili caritate. tuncq cũ omni gratulatione ui¬
bilasse: qm̃ festixitas hec quȩ nobis hodie reuoluit᷑ annua. illiꝰ
omnib facta ẽ continua. Nec in merito. Creditur enim qͦd salua¬

Expanded text:
et adhuc viventes in carne, ibidem miri odoris fragrantiam diuet adhuc viventes in carne, ibidem miri odoris fragrantiam diutius persensisse. Quod si ad recreandam spem, dilectissimae filiae, et corroborandam fidem interdum astantium, Salvator noster Jesus Christus, ob merita suorum amplius comprobanda, talia et tanta dignatus est exhibere per suos coeli ministros circa defunctos: quanto magis credendum est hodierna die militiam coelorum cum suis agminibus festive obviam venisse genitrici Dei, eamque ingenti lumine circumfulsisse, et usque ad thronum olim sibi etiam ante mundi constitutionem paratum, cum laudibus et canticis spiritualibus perduxisse! Nulli dubium, omnem illam coelestem Jerusalem, tunc exsultasse ineffabili laetitia, tunc jucundatam esse inaestimabili charitate, tuncque cum omni gratulatione jubilasse: quoniam festivitas haec quae nobis hodie revolvitur annua, illis omnibus facta est continua. IX. Nec immerito: creditur enim quod Salva
Abbreviated transcription (Latin):
inde sc̃oꝵ fulta p̃sidus. PULERA ut luna. immo pulcrior qͣm luna :
quia iam sine defectu sui choruscat. celestib illustrata fulgoribꝰ.
E lecta ut sol fulgore uirtutũ. quia ipse eam elegit sol iusticie
ut nasceretur ex ea. Ad cuius ꝓfecto exrequias. qͣntum fas ẽ crede¬
re. famulabantur angeli: et uniuersȩ celoꝵ congratulabant᷑ curie.
Nec mirũ. quia honor eius maternus ẽ: qui ẽ natus ex ea: quen
omnis cȩloꝵ ordo uenerat᷑ et adorat. suꝑ se eleuatum cum patre.
in sede maiestatis dñi. It GIAI U gͦ quam sepe ad funera et ad
sepulturas quorumlibet sc̃oꝵ angelos aduenisse. et ad exequias
eoꝵ exequias prestitisse: nec non et animas electoꝵ usq ad celos
cum ymnis et laudib detulisse. Ubi et utriusq seacs chori. cõme¬
morantur freqͤnter auditi laudes cecinisse. Interea et qͦd ꝑspicati¬
us ẽ: multo non numquam lumine. eosdem resplenduisse. insuꝑ

Expanded text:
nctorum fulta praesidiis: pulchra ut luna, immo pulchrior quam luna, nctorum fulta praesidiis: pulchra ut luna, immo pulchrior quam luna, quia jam sine defectu sui coruscat, coelestibus illustrata fulgoribus. Electa ut sol, fulgore virtutum, quia ipse elegit eam sol justitiae, ut nasceretur ex ea. Ad cujus profecto exsequias quantum fas est credere famulabantur angeli, et universae coelorum congratulabantur curiae. Nec mirum, quia honor maternus ejus est, qui est natus ex ea: quem omnis coelorum ordo veneratur et adorat super se elevatum cum Patre in sede majestatis Domini. Legimus enim quam saepe ad funera et ad sepulturas quorumlibet sanctorum angelos advenisse, et exsequiis eorum obsequia praestitisse: necnon et animas electorum usque ad coelos, cum hymnis et laudibus detulisse: ubi et utriusque sexus chori commemorantur frequenter auditi, laudesque cecinisse: interea et quod perspicacius est, multo nonnumquam lumine eosdem resplenduisse; insuper
Abbreviated transcription (Latin):
gula inqͥt fumi ex aromatibꝰ. Nimirũ quia multis replet trat
uirtutum odorib.u: manans ex ea flagrabat suauissimis odor
etiam p̃itib angelicis. Ascendebat autẽ de deserto p̃senti scli.
uirga de radice iesse olim exorta: sed mirabant᷑ electoꝵ. anime
p̃saudio: que nam eẽt que etiam meritoꝵ uirtutib angeloꝵ.
uinceret dignitatem. De qua rursus idem sr̃c sc̃s in eisdem
canticis. que ẽ ista que ascendit inquit. quasi aurora consur¬
gens: Pulcra ut luna: electa ut sol: terribilis ut castroꝵ aues
ordinata. Admiratur autem sẽc sc̃s: quia om̃s de ascensu huiꝰ
Uirginis admirantes facit. qͦd quasi noui diluculi aurora rutilass
ascensu suo resplendeat. multis freta et uallata sc̃oꝵ agminibꝰ.
Un ot dicitur. terribilis ut castroꝵ. aties ordinata: siquidẽ terri¬
bius suis facta uirtutib It castroꝵ aties ordinata. admodũ: hinc

Expanded text:
gula fumi ex aromatibus. Nimirum quia multis repleta erat gula fumi ex aromatibus. Nimirum quia multis repleta erat virtutum odoribus, manans ex ea fragrabat suavissimus odor etiam spiritibus angelicis. Ascendebat autem de deserto praesentis saeculi virga de radice Jesse olim exorta, sed mirabantur electorum animae prae gaudio quaenam esset quae etiam meritorum virtutibus angelorum vinceret dignitatem. De qua rursus idem Spiritus sanctus in eisdem Canticis: Quae est ista quae ascendit, inquit, quasi aurora consurgens, pulchra ut luna, electa ut sol, terribilis ut castrorum acies ordinata ? Admiratur autem Spiritus sanctus, qui omnes de ascensu hujus virginis admirantes facit, quod quasi novi diluculi aurora rutilans ascensu suo resplendeat, multis freta et vallata sanctorum agminibus. Unde dicitur: Terribilis ut castrorum acies ordinata. Siquidem terribilis suis facta virtutibus, ut castrorum acies admodum ordinata, hinc
Abbreviated transcription (Latin):
olim gratulabundus. xẽo canit. A summo celo ei qͥt egressio
tixᷤ: et occursus eius usq ad summum eis. ascendit gͦ eandẽ
głam resumpturs: licet non amiserit qm prius habuerat:
antequam mundus fieret. Ascendit et p̃parauit huic sc̃issi¬
mȩ ac ołoriosissime uirgini locũ immortalitatis: ut cũ eo reg¬
slũsa et felix ad ethereum ꝑuenit thalamum. Que ꝓfecto festi¬
xtas. Sicuti et uirgo in cõparabilis ẽ. ceteris uirginib. ita et incõ¬
arabilis ista festiuitas omnium sc̃oꝵ festiuitatib et ad miranda
tã uirtutib angelicis. Propter quod ex ꝑsona suꝑnoꝵ cixiũ
In. eius ascensione ad mirans sẽc sc̃s: ait in canticis. que ẽ ista qͤ
ascendit ꝑ desertũ. quasi uirgula fumi: quia gracilis et delica¬
N.: quia diuinis extenuata disciplinis. Et enim concremaa intꝰ
i holochaustũ: incendio pii amoris et desiderio caruatis. Ut uir¬

Expanded text:
olim gratulabundus Christo canit: A summo, inquit, coelo egressio olim gratulabundus Christo canit: A summo, inquit, coelo egressio ejus: et occursus ejus usque ad summum ejus . Ascendit ergo eamdem gloriam resumpturus, licet non amiserit, quam prius habuerat antequam mundus fieret. Ascendit et praeparavit huic sanctissimae et gloriosissimae Virgini locum immortalitatis, ut cum eo reggloriosa et felix ad aethereum pervenit thalamum. Quae profecto festivitas, sicuti et virgo incomparabilis est caeteris virginibus, ita et incomparabilis ista est festivitas omnium sanctorum festivitatibus, et admiranda etiam virtutibus angelicis; propter quod ex persona supernorum civium in ejus ascensione admirans Spiritus sanctus ait in Canticis: Quae est iss ? Et bene quasi virgula fumi, quia gracilis et delicata, quia divinis extenuata disciplinis, etenim concremata intus in holocaustum incendio pii amoris, et desiderio charitatis. Ut vir
Abbreviated transcription (Latin):
ad domum qͦd fuerat. sed purpura uerissima ad indumentum
et Glam summi Regis. diuinits aptissime dedicata. ut nulli
deinceps ea uti usu femineo licuerit nisi dõ. Quippe ut ita loqͣr
seata et Głosa uirgo MARIA eo modo quamvis dudũ incõpa
set in se. susciꝑe diuinitatis admiationem. Salua utraq natu¬
ra. tamen cum gr̃a repletur. cum sp̃u sc̃o ꝑfunditur. cum uir¬
tute altissimi obumbratur: fit p̃ciosior meritis celsis. sublimior
fastigus: pulcrior sc̃itate. głosior suoꝵ p̃rogatiuis meritort.
ita ut nullis iam usib sit ipsa eademq mancipanda nisi di¬
uinis. Un Ot o sc̃issime. uirgines imitari oportet uirginẽ talẽ
ac tantam tamq p̾claram uenerari multum conuenit. et
die. p̃dicatur. quia precessit eam ds̃ et saluator ñr̃ ex ea uera
fide cenitus ad cȩlestia. ut pararet ei sicut ipse. suis rȩꝓmisit
discipulis in ȩtherus mansionib locum. Hinc qͦq daxio ꝓpħa

Expanded text:
amodo quod fuerat, sed purpura verissima ad indumentum et gloriam summi regis divinitus aptissime dedicata, ut nulli deinceps ea uti usu femineo licuerit, nisi Deo. Quippe, ut ita loquar, beata et gloriosa virgo Maria, eo modo quamvis dudum incomparsit in se suscipere divinitatis admistionem salva utraque natura, tamen cum gratia repletur, cum Spiritu sancto perfunditur, cum virtute Altissimi obumbratur, fit pretiosior meritis, celsis sublimior fastigiis, pulchrior sanctitate, gloriosior suorum praerogativis meritorum, ita ut nullis jam usibus sit ipsa eademque mancipanda nisi divinis. Unde, o sanctissimae virgines, etsi imitari oportet tantam ac talem virginem, tamque praeclaram venerari: multum tamen convenit, et die praedicatur: quia praecessit eam Dominus et Salvator noster ex ea vera fide genitus ad coelestia: ut pararet ei, sicut ipse suis repromisit discipulis, in aethereis mansionibus locum. Hinc quoque David propheta
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc dauid dño dicit. quia respexisti humilitatẽ meam. saluã¬
fecisti de. necessitatib animam meam. Nulti siquidem ui¬
dentur in conspectu hominum humiles ẽẽ. ut ab eis beatificentur
Sed coꝵ humilitas. a dño non respicitur: quia falso et non uere
de humilitate gloriantur. Si enim ueraciter humiles c̾ent. dm̃
ab hominib et non se uellent laudari. Non in hoc mundo eoꝵ
sẽc excultaret: sed in dño salutari. Numilitatẽ suam non ab ho¬
minib conspici: sed a dõ exoptarent. Sequit᷑. quia fecit mͥ mag
beata uirgo: ut dici beata merearis: Puto enim. immo ueracit᷑
credo. ut creatura ederes creatorẽ: famula dnm generares: ut ꝑ
accenderent fudeliter ꝓtulisti: ca uͦ que secuntur humano gene¬
ri pphetasti. Meum autem uorum extitit. ea tantũ inde trans¬
currere : que ad tui nominis laudem ꝑtinerent. Sed hec qͤ de
it ipsa narrasti. neq tu ut dignitas tua meret᷑ dicere potiusti
meruis tiuis anpares gr̃arum actiones. Et cum susceperis uo¬

Expanded text:
humilitatem meam, salvasti de necessitatibus animam meam . Multi siquidem videntur in conspectu hominum humiles esse, ut ab eis beatificentur: sed eorum humilitas a Domino non respicitur, quia falso, et non vere de humilitate gloriantur. Si enim veraciter humiles essent, Deum ab hominibus, et non se vellent laudari; non in hoc mundo eorum spiritus exsultaret, sed in Deo salutari; humilitatem suam non ab hominibus conspici, sed a Deo exoptarent. Sequitur in hoc sancto Cantaeso, gloriosa Virgo, ut dici beata merearis? Puto enim, imo veraciter credo, ut creatura ederes Creatorem, famula Dominum generares; ut per accenderent fideliter protulisti: ea vero quae sequuntur, humano generi prophetasti. Meum autem votum exstitit ea tantum inde transcurrere, quae ad tui laudem nominis pertinerent. Sed haec quae de te ipsa narrasti, neque ut dignitas tua meretur, dicere potuistimeritis tuis impares gratiarum actiones: et cum susceperis vo
Abbreviated transcription (Latin):
Sedula prece commendare dignetur in cȩlis. Neq enĩ dubium¬
i que meruit ꝓliberandis ꝓferre pretium. ptisse plus sc̃is omnib
heratis impendere suffragium: Sed nobis non ꝓdest hanc inter¬
ellare. uocibus: nisi etiam humilitatis eius exxempla teneamꝰ. Cure

Expanded text:
sedula prece commendare dignetur in coelis Neque enim dubiumsedula prece commendare dignetur in coelis Neque enim dubium, quae meruit pro liberandis proferre pretium, posse plus sanctis omnibus, liberatis impendere suffragium. Sed quid nobis prodest hanc interpellare vocibus, nisi etiam humilitatis ejus exempla teneamus? Cure
Abbreviated transcription (Latin):
inuitas. Tu in illa beatoꝵ felicissima regna. primi ordinis digni
ꝑgis: feliciq palma uiolas in marcescibiles aspicis. Tu concinis
sine fine. choris coniuncta angelicis archangelicisq sotiata. in¬
defessa uoce. sc̃s. sc̃s. Sc̃s. elamare non cessas. Tu in cubiculore¬
gis. beatitudinum genmis. ac margaritis ornata assistis: tibi
thronus regius ab angdis ẽ collocatus. in aula eterni RE GIS.
UAM ipse Reec Regum ut matrem ueram. et sponsam decoram p̃
omnib diligens: amoris amplexu sibi assotiat. Nec mirũ ut dig¬
netur tibi ad gaudere. ds̃ Regnans in celis: quem tu paruulum ex
te hominẽ natum toties osculata es in terris. Has gͦ tuas felicita¬
tes possidens: conuertere ad miseriarum nr̃arum salutem Inten
bus nos commutamus: om̃s eius patrocinia omni nisu imploren
ut dum nos supplici eam obsequio frequentamus in terris: ipsa noꝰ

Expanded text:
invitas. Tu in illa beatorum felicissima regia, primi ordinis dignitinvitas. Tu in illa beatorum felicissima regia, primi ordinis dignittenero poplite pergis, felicique palma violas immarcescibiles carpis. Tu concinis sine fine choris conjuncta summis; Angelis Archangelisque sociata, indefessa voce, Sanctus ! clamare non cessas. Tu in cubiculo Regis beatitudinum gemmis ac margaritis ornata assistis. Tibi thronus regius ab Angelis collocatur in aula aeterni Regis, teque ipse Rex regum ut matrem veram et decoram sponsam prae omnibus diligens amoris amplexu sibi associat. Nec mirum, si dignetur tibi adgaudere Deus regnans in coelis, quem tu parvulum ex te hominem natum toties osculata es in terris. Has ergo tuas felicitates pobus committamus, omnes ejus patrocinia omni nisu imploremus: ut dum nos supplici eam obsequio frequentamus in terris, ipsa nos
Abbreviated transcription (Latin):
crarium exauditionis: et reporta nobis grãm recontiliatio¬
nis. Sit ꝑte eixrcusabile: qͦd ꝑte in gerimus. accipe quod osferi¬
que meriusti mater existere eiusdem redemproris et iudicis.
SUCCURRE gͦ miseris: uua pusillanimes : Resoue flebiles: ora ꝓ
eopulo: interueni ꝓlero: intercede ꝓdeuoto monachoꝵ chore:
exora ꝓ deuoto femineo sexu. Sentiant om̃s tuum leuamen. qͥ¬
cumq deuote celebrant tuã cõm emorationẽ Sit tibi compassio
suꝑ afflictos: Sit pus affectus suꝑ celoꝵ peregrinis. Et cũ te
ut ꝓprium filium ꝓnobis interpelles. Nos enim ad huc in ter
ra hac. asflgimur: ꝑsequint᷑ inixrus lacẽssimͣ: obpbrus afficim᷑:
esurimus: Sitimus: somnum patimur: in carcere retinemur. Tu
uͦ incelestib Regnis: prelata es cunctis uirginum choris. Tu agnũ
qͦcumq ꝑrexerit. sequeris: tu uirgineos choros in estimabili
albentia lilia. Rosasq uernantes. ad foniẽ ꝑhennis uitȩ potandoᷤ

Expanded text:
crarium exauditionis, et reportet gratiam reconciliationis. Sit per eam excusabile quod deliquimus, accipiat quod offeriquae meruit fieri mater ejusdem Redemptoris et judicis. Succurrat ergo miseris, juvet pusillanimes, refoveat 543 flebiles, oret pro populo, interveniat pro clero, intercedatdevoto femineo sexu: sentiant omnes tuum levamen, quicumque devote celebrant tuum nomen. Sit tibi compassio super afflictis, sit pius affectus super coelorum peregrinis: et cum te ut proprium filium pro nobis interpelles. Nos enim adhuc in hac terra affligimur, persequimur, injuriis lacessimur, opprobriis afficimur, esurimus, sitimus, somnum patimur, in carcere retinemur. Tu vero in coelestibus regnis praelata es cunctis virginum choris, tu Agnum quocumque perrexerit sequeris . Tu virgineos choros et ab albentia lilia rosasque vernantes ad fontes perennis vitae potandos
Abbreviated transcription (Latin):
humiles ẽent. Ot iiq dñs eoꝵ ait. Discite ame. quia mitis sũ ꝙ hu¬
milis corde: et inuenietis requiem animab ur̃is. Hinc iterum dicit.
beatam se dici ab omnib generationib manifestat: eo qͦd eius humi¬
litatem dñs respeacerit. Nam subdidit. Quia Respexit humilitatem
ancillȩ suȩ: ecce enim eax hoc beatã me dicent generationes. Ouere he¬
ata humilitas. que dm̃ hominib peperit: uitam mortalib edidit. cę¬
los in nouauit: mundum purificauit: raradisum aꝑiut. et hominũ
litas. que porta paradisi efficit᷑: Scala celi constituitur. tacta ẽ certe
humilitas MARIE scala celestis: ꝑ quam descendit d̃s̃ ad terras.
Quia respexit in quit humilitatem ancillȩ suȩ: ecee enim ex hoc
beatam me dicent om̃s generationes. Et quid est dicere Respeã.
nisi apꝓbauit. placuit ei humilitas mea: Hinc ꝑ ꝓpħam dñs¬

Expanded text:
humiles essent. Quibus Dominus eorum ait, Discite a me quia mitis sum et huhumiles essent. Quibus Dominus eorum ait, Discite a me quia mitis sum et humilis beatam se dici ab omnibus generationibus manifestat, eo quod ejus humilitatem Deus respexit. Nam subdit, Quia respexit humilitatem ancillae suae; ecce enim ex hoc beatam me dicent omnes generationes . O vere beata humilitas, quae Deum hominibus peperit, vitam mortalibus edidit, coelos innovavit, mundum purificavit, paradisum aperuit, et hominum umilitas, quae porta paradisi efficitur, scala coeli constituitur! Facta est certe humilitas Mariae scala coelestis, per quam descendit Deus ad terras. Quia respexit, inquit, humilitatem ancillae suae; ecce enim ex hoc beatam me dicent omnes generationes. Et quid est dicere, Respexit; nisi, Approbavit, placuit ei humilitas mea? Unde per
Abbreviated transcription (Latin):
a farie tua. Et spm̃ scm tuum ne auferas ame. Redde mͥ leticiam
Salutaris tui: et sp̃u principali confirma me. Et hic attentius in¬
tuere: qͣm exultationem petierit. quod enim hebraice iñc: hoc
latine salutaris dicitur. que enim hȩc leticia ẽ nu: nisi contempla¬
tio eius. qualis uenturus est in gła sua: Sciendum ẽ quia illi
tunc hac claritate potientur: qui hic positi. redemptoris sui uesti¬
gia imitantur. Etquidem oñm ita legimus doluisse:. fleuisse: ex
et numquam defleo. me ꝓsperatum in p̃senti fuisse. Hinc plane. hinc
in spe gaudent om̃s electi: cum ceperint aduersitatib mundi fati¬
gari. et mullis eius ꝓsperitatib fallaciter decipi: scientes ꝓculdubio
aliam giã non suꝑe̾t. ꝑ quam possint celos penetrare. Nincẽ qd is¬
dem dñs ait ad cis cipulos suos. Beati estis cũ malediaerint uos ho
mines. Sed in his pressuris atq angustus. nequaqͣm possent subsistere.
et qͦd his maiuis ẽ saudere: nisi ueraciter in conspectu dĩ et hominũ

Expanded text:
a facie tua, et Spiritum sanctum tuum ne auferas a me: redde mihi laetitiam salutaris tui, et spiritu principali confirma me . Et hic attentius intuere, quam exsultationem petierit. Quod enim hebraice Jesus, hoc latine Salutaris dicitur. Quae enim haec laetitia est Jesu, nisi contemplatio ejus, qualis venturus est in gloria sua? Sciendum vero est, quia illi tunc hac claritate potientur, qui hic positi Redemptoris sui vestigia imitantur. Et quidem Dominum Jesum legimus doluisse, flevisse, ex eum risisse, prosperatum in praesenti fuisse. Hinc plane, hinc in spe gaudent omnes electi, cum coeperint adversitatibus mundi fatigari, et nullis ejus prosperitatibus fallaciter decipi; scientes procul dubio aliam viam non superesse, per quam possint coelos penetrare. Hinc est quod idem Dominus ait discipulis suis, Beis . Sed in his pressuris atque angustiis nequaquam possent subsistere, et, quod his majus est, gaudere, nisi veraciter in conspectu Dei et hominum
Abbreviated transcription (Latin):
se credat posse abstrahi: cum scriptura ꝓnuntiet. corpꝰ qͦd corrum¬
pitur aggrauat animã. et deprumit terrena in habitatio sensum
multa cogitantẽ : Ingemisce gͦ anima sc̃a quecumq in dño eccultaᷤᷤ.

Expanded text:
se credat posse abstrahi; cum Scriptura pronuntiet, Corpus quod corrumse credat posse abstrahi; cum Scriptura pronuntiet, Corpus quod corrumpitur aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem ? Ing
Abbreviated transcription (Latin):
ma que dñm magnificat. non quolibet alio. sed in illo tantum
exultat: quem amando magnificat. NoUERAT autẽ e̾ẽ aliã
uituperabilem exultationem. qua mundus gaudere dicitur: ten¬
dens ad luctum. De quib salomon ait. letantur cũ male fecerit̃.
et exultant in reb pessimis. Hinc et apl̃s. non quod libet gaudiũ
ret Gaudete iusti: subiunxit in dño. Hinc cum diceret dño.gau¬
lebunt labia mea cum cantauero: ad didit tibi. Hac enim exultati¬
one nullus eoꝵ gaudet. quisquis de p̃sentib tantum eaultat. eter¬
nis bonis intere̾ẽ non concupiscit. Cui exiliũ patria e̾ẽ creditͣ: et
mors uita c̾e̾ estimatur. Cui ds uenter ẽ: et ornatus non in morib
sed in amictu ẽ. Qui cũ laudatur eatollitur: et cum uituperats fue¬
rit. magnis iracundie stimulis agitatur. qui cũ mansueris non humi¬
liatur: sed in suꝑbie fascib elatus. çȩceros quasi ex alto montis suꝑ¬
ab hac erultatione isdem uitiis interpellantib nec ad momentum

Expanded text:
at Dominum, non in quolibet alio, sed in illo tantum exsultat, quem amando magnificat. Noverat autem esse aliam vituperabilem exsultationem, quia mundus gaudere dicitur tendens ad luctum, de quibus Salomon ait: Laetantur cum male fecerint, et exsultant in rebus pessimis . Hinc et Apostolus non quodlibet gaudium ret, Gaudete, justi; subjunxit, in Domino . Hinc cum Domino diceret, Gaudebunt labia mea, dum cantavero; addidit, tibi . Hac enim exsultatione nullus eorum gaudet, quisquis de praesentibus tantum exsultat, aeternisque bonis interesse non concupiscit: cui exsilium patria esse creditur, et mors vita aestimatur; cujus Deus venter est, et ornatus non in moribus, sed in amictu est: qui cum laudatur, extollitur; et cum vituperatus fuerit, magnis iracundiae stimulis agitatur - qui cum mansuetis non humiliatur, sed in superbiae fascibus elevatur, et caeteros quasi ex alto montis superab hac exsultatione, iisdem vitiis interpellantibus, nec ad momentum
Abbreviated transcription (Latin):
ti euã ꝑ orbem terrarũ subirent
in nomine xp̃i martyria. erat uir¬
coscã serapma apud oppidũ uendi¬
nensiũ cixisantiochein in domo
ibie que fuit uor ualentim&
& filia heradis aetallarii cuiꝰdam¬

Expanded text:
ti etiam per orbem terrarum subirent in nomine Christi martyria, erat sancta uirgo Seraphia apud oppidum Vendinensium, ciuis Antiochena, in domo Sauinae, quae fuit uxor Valentini et filia Herodis quondam Metallarii, qua
Abbreviated transcription (Latin):
tuã contristari inuirus. Prope ẽ enim
ratores tuos tor quebit sempit̾nis tor¬
m̃tis: qui tanta mala excogitauer̃ ser¬
uientib dõ viuo. Et receꝑit se in domũ
suã eũ magnofletu. Preses uͦ iussit sisti
diis immortalib. quib sacrificant
domini imꝑatores. Seraphia ñs. Lime¬
o ꝙ colo omnipotentẽ dm̃ qͥ fecit celũ
& terrã & que sunt in eis. Nan deos
quos iubes me adorare ñ sunt dii sed.
sunt demonia. q ideo ñ licet mͥ ad¬
urare eos quia xprana sum. Preses
diait. Aece de igitur ꝙ sacrifi

Expanded text:
tuam contristare iniuriis: prope est enim,tuam contristare iniuriis: prope est enim,ratores tuos torquebit sempiternis tormentis, qui tanta mala excogitauerunt seruientibus Deo uiuo!». Et recepit se in domum suam cum magno fletu. Preses uero iussit sisti diis immortalibus, quibus sacrificauerunt domini imperatores». Seraphia dixit: «Timeo et colo omnipotentem Deum, qui fecit celum et terram, et quae sunt in eis. Nam deos, quos iubes me adorare, non sunt dii, sed sunt demonia, et ideo non licet michi adorare eos, quia Christiana sum». Preses dixit: «Accede igitur et sacrifi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ses ꝙ in gressus ẽ in porticũ p̃torii ho¬
norans dicens. Quid tͥ ipsa derogas:
Aut quare temet ipsã uilem reddis. au
quare ñ consideras que es. aut cuiꝰ filia:
Coniunaisti enĩ te xop̃ianis. ꝙ oblita e
natales tuos & memoria tantiuiri eui
fusti ioneta. & deoꝵ quoꝵ irã uereor
ne incurras. Reuertere magis in domũ
tuã & dimitte illã nefandã: que males¬
ficiis te expulsam. demutauit adeoꝵ
cultura. Sabina respondit. Illius sẽe
puelle malefieus utinã & tusuadea¬
nis dicut & ego ab ea iuste suasa sum.
ut ab in mnundis recederem idolis
uerũ certissimũq agnoscert̃ dĩ
qui boros adeternam uocat inrã ett
malos in penã pel nquit ꝑ petua
Pre es tune quideri riuer ltces
uam pͥceepit s i pretoriutre
ua aute oue sea uingine peusaẽ¬
iddo iũ sua. Preles uͦ post te oła¬
diem parauat lasoriũ transporte
suꝑ arcũ albiũ. ubi solebat fieriti¬
sidi. Canis rabide asiatice noli contra
Salutẽ tuã scãm dĩ uirginẽ & dominã

Expanded text:
et egressus in porticum pretorii honorans et dicens: «Quid tibi ipsa derogas? Aut quare temetipsam uilem reddis? Aut quare non consideras, quae es, aut cuius filia es? Coniunxisti enim te Christianis, et oblita es natales tuos et memoriam tanti uiri, cuius fuisti, et deorum, quorum iram uereor, ne incurras. Reuertere magis in domum tuam, et dimitte illam nefandam, quae maleficiis te et plures demutauit a deorum cultura». Sauina respondit: «Illius sanctae puellae maleficiis utinam et tu suadereris, sicuti et ego ab ea iuste suasa sum, ut ab immundis recederem ydolis, et uerum et certissimum agnoscerem Deum, qui bonos ad eternam uocat uitam, et malos in penam relinquit perpetuam!». Preses tunc quidem reueritus illam, recepit se in pretorium; illa autem cum sain domum suam. Preses uero post diem tertium parauit lusorium trans pontem super arcum Bini, ubi solebat fieri thsidi: «Canis rabide Asiatice, noli contra salutem tuam sanctam Dei uirginem et dominam
Abbreviated transcription (Latin):
ad eã sabina. Filia & domina mea uir¬
go seraphia: aut uiuere aut mori tecũ¬
habeo ñ te dimittam Ꝙ cũ ei satis im¬
mineret: uissit sibi parari basternã &
ꝑrexit ad pretoriũ. Cumq nuntia¬
tũ fuisset p̃sidi. sabinã. illustrissimã fe¬
minã ante fores pretorii stare. haben

Expanded text:
ad eam Sauina: «Filia mea et domina mea, uirgo Seraphia, aut uiuere tecum aut mori tecum: non te dimittam». Et cum ei satis imminerent, iussit sibi parari basternam, et perrexit ad pretorium. Cumque nuntiatum fuisset presidi Sauinam illustrissimam feminam ante fores pretorii stare, h
Abbreviated transcription (Latin):
plura in quibdã hystorus & diuersis
pitaciolis. ac usitata relatione ap̾ce¬
dentibꝰ relicta posteris. de ortu & ui¬
ta seu uirtutibꝰ ꝙ obitu donini. et scĩs¬
simi patris ac ꝓtectoris nr̃i Remigii
habemus. que in memorata exceptionẽ
ñ continent᷑. Unde bene ur̃is deside¬
riis placuit. ut illa mea seruitus
ad ignorantiũ. & subsequentiũ noticiã in

Expanded text:
plura in quibusdam historiis et diversis plura in quibusdam historiis et diversis pitaciolis ac usitata relatione, a precedentibus relicta posteris, de ortu et vita seu virtutibus et obitu domni et sanctissimi patris ac protectoris nostri Remigii habemus, que in memorata exceptione non continentur. Unde bonis vestris desideriis placuit, ut illa mea servitus ad ignorantium et subsequentium notitiam in
Abbreviated transcription (Latin):
&e piscium. uel quod in libro regum.¬
u̾ba dierũ dicit᷑. reliqua uͦ operũ sa¬
lomonis prioꝵ⁊ nouissimoꝵ scripta
sunt in u̾bis nathan ꝓphetȩ.ꝙ in ubriᷤᷤ
ahie Sylonitis. in uisione qͦq addo
uidentis contra iheroboam filiũ na¬
bath: ꝙ multa huiꝰ modi uolumina.
que scriptura quidem fuisse ꝓbat
sedhodie constat non e̾e̾. Uastatanamq
a chaldeis uidea ut inpatrũ litteris legi¬
m.etiã bibliotheca antiquitꝰ congrega¬
ta. in ter alias ꝓuinciȩ opes hostili est̃
igne consumpta. exqua pauei qͥ nunc.
in sc̃a seriptura continent᷑ libri. post¬
modũ hesdrȩ pontificis. & ꝓphetȩ sunt
industria restaurata. Unde seriptũ
ẽ de eo. Ascendit esdras de babylone:
& ipse erat scriba uelore in lege moysi.
Uelox uidelicet: qͥa ꝓmptiores utte
rarũ figuras. quã eatenus hebrei habe¬
scribȩ legis di celi doctissimo salutẽ.
Quo contra & nos multis aliis ꝑditis:

Expanded text:
et piscium. Vel quod in libro Verboret piscium. Vel quod in libro Verborum Dierum dicitur: « Reliqua vero opera Salomonis priorum et novissimorum, scripta sunt in verbis Nathan prophetae, et in libris Ahiae Silonitis, in visione quoque AddoVidentis contra Hieroboam, filium Nabath; et multa huius volumina, quae Scriptura quidem fuisse probat, sed hodie constat non esse. Vastata namque a Chaldeis Iudea, ut in patrum litteris legimus, etiam bibliotheca antiquitus congregata inter alias provinciae opes hostili est igne consumpta, ex qua pauci, qui nunc in sancta Scriptura continentur libri, postmodum Esdrae pontificis et prophetae sunt industria restaurati. Unde scriptum est de eo: Ascendit Esdras de Babilone, et ipse scriba velox in lege Moysi, – velox videlicet, quia promptiores litrarum figuras, quam eatenus Hebraei habescribae legis Dei caeli doctissimo salutem. Quo contra et nos, multis aliis perditis,
Abbreviated transcription (Latin):
epła in nouissimo scłi tempore de libro
memorato. sed & de aliis accidit. quod
antiquo tempore de autenticis scrip¬
turis euenisse. Sc̃s lohanneᷤ chrysostomꝰ
in omelia euuangelii seđm matheũ me¬
morat dicens. Multa eni ex ꝓphetieis pe¬
riere monim̃tis. Tuod de hystoriis para¬
lypomenon ꝓbare possibile est. Desides
enim cũ essent iudei. nec desides modo.
sed⁊ impi. alia quidẽ ꝑdiderunt negle¬
genter. alia uͦ tum incenderunt. tum
conciderunt ꝓfane. Et de pfanitate qͥ¬
dem: talia iheremias refert. De negle
no mii sit uolum̃ reꝑtũ defossũ in qͦdam
loco. ac pene deletũ. Sed &. plura de
Scripturis in his que habemus inemora¬
ta legimus que ñ habemus: sicut ẽ liber
iustoꝵ qͥ cõmemorat᷑ in libris regũ. ꝙ siẽ
est liber bellorũ dñi. euiꝰ in libronume¬
rorum mentio ẽ. neq carmina salomo¬
nis. neq disputationes eiꝰ sapientissimas
de lignoꝵ natura. herbarũq omniũ.¬
itemq uimentoꝵ. uolucrũ. reptilium

Expanded text:
esia in novissimo saeculi tempore de libro memorato, sed et de aliis accidit, quod antiquo tempore de autenticis scripturis evenisse sanctus Iohannes Chrisostomus in omelia euvangelii secundum Mattheum memorat, dicens: Multa enim ex propheticis periere monimentis, quod de historia Paralipomenon probare possibile est. Desides enim cum essent Iudei, nec desides modo, sed et impii, alia quidem perdiderunt neglegenter, alia vero tum inceconciderunt profane. Et de profanitate quidem tali Jeremias refert . De neglinomii sit volumen repertum, defossum quodam in loco ac pene deletum. Sed et plura de Scripturis in his, quae habemus, memorata legimus, quae non habemus: sicut et liber Justorum, qui commemoratur in libris Regum ; et sicut est liber Bellorum Domini, cujus in libro Numerorum mentio est . Neque carmina Salomonis, neque disputationes ejus sapientissimas de lignoitemque jumentorum, volucrum, reptilium,
Abbreviated transcription (Latin):
orare et ñ deficere. asserens humili p̃ce
cełoꝵ ianuã penetrare. Hostis u in cir cui¬
tu depopulabat᷑ uillas. domos  adebatii
incendio. agros uineasq & peceora intro¬
missa uastabat. sed sacertti bono opero
quasi ꝑsalleretes homine in uestintis ałbis
accensis cereis circiure munos urbis conspi
ceret. e udignans ait. Que t nes eurse¬
tas & securitas uana. ut obsessi quałi de¬
pectis nobis canticis nescio qulb. ac lauctibꝰ
Et misit statim acl urbe nuntios int uogante
quit sibi ista uellent. At illi negant ocuit se
que dieunt᷑. neq dẽ his aliqͥ ꝑsensisse Alia
uͦ nocte uidit quasi globũ magnũ ignis
Cu ꝑ urbẽ descendere et ait. Si contra nõ
hi obsessi contumacit᷑ agunt. necnbs no¬
tuunt. ua celestis eos ir̃a consumet. Cuq
ñ inderet illu ab iube incesiane consuꝙ¬
omnino uiduse: Tunc ree ansuele aet
Si hec isti nesciunt. manif estũ est qd ads
eoꝵ adiuuat eos. Et statim discessit a loco

Expanded text:
orare et non deficere, asserens humiles preces orare et non deficere, asserens humiles preces coelorum januas penetrare. Hostis vero in circuitu depopulabatur villas, domos tradebat incendio, agros vineasque pecoribus intromissis vastabat: sed sacerdoti bono operi quasi psallentes homines in vestimentis albis, accensis cereis, circuire muros urbis. Et indignans, ait: Quae est haec perversitas et securitas vana, ut obsessi, quasi despectis nobis, canticis nescio quibus ac laudibus Et statim misit ad urbem nuntios, interrogantes quid sibi ista velint. At illi negant scire se quae dicuntur, neque de iis aliqua persensisse. Alia vero nocte, vidit quasi globum magnum ignis super urbem descendere, et ait: Si contra nos hi obsessi contumaciter agunt, nec nos metuunt, vel coelestis eos ira consumet. Cumque non videret ullum ab urbe incendium consuromnino vidisse. Tunc rex Gausericus ait: Si haec isti nesciunt, manifestum est quod Deus eorum adjuvat eos. Et statim discessit a loco
Abbreviated transcription (Latin):
cuncꝰtꝰ ignis obstupint. ac si ñ fuisset accensus.
uoeorẽ fr̃is in earcere colligat᷑. Tunc tem¬
poris a galliis matrona quedã hierosolimis abi¬
erat ꝓ deuotione tantũ. ut dñi et saluatoris
nrͣi p̾sentia mereret᷑. Audiuit autẽ qd̾ beat
ioħis decollaret᷑. & eursu illuc rapido tendit
Datis q munerib Supplicat ꝑcussori. ut eã
Sanguine̾ defluente̾ colligere ꝑmitteret.
tea̾ p̃parat. Truncatoq martyris capite.
cruorem deuota suscepit. Que diligenter
in mappula positũ patriȩ detulit. et apud
uasagensem urbe̾ edificata in eiꝰ honore eccła
in sc̃o altam eollocauit.
m̾ uasatensis
urbis meminimꝰ. oꝑep̃tiũ puto. mi¬
raculũ qͦd in ea dñs largitus est memorari.
Tempore qͦ diut᷑na obsidione uallabat᷑ ab
hunis. omni nocte saẽdos qͥ p̃erat eircubat
psallendo & orabat. nec ab ullo auaciliũ insi
a dm̃i miscłia reqͥrebat. hor tabat᷑ aut ẽ om̃s

Expanded text:
cunctus ignis obstupuit, ac si non fuisset accensus. cunctus ignis obstupuit, ac si non fuisset accensus. uxorem fratris, in carcerem colligatur . Tunc temporis a Galliis matrona quaedam Hierosolymis abierat, pro devotione tantum, ut Domini et Salvatoris nostri praesentiam mereretur. Audivit autem quod beatus Joannes decollaretur : cursu illuc rapido tendit, datisque muneribus supplicat percussori, ut eam sanguinem defluentem colligere permitteretteam praeparat, truncatoque mcruorem devota suscepit; quam diligenter in ampullam positum, patriae detulit et apud Vasatensem urbem, aedificata in eius honore eclesia, in sancto altare collocavit.m Vasatensis urbis meminimus, operae pretium puto miraculum quod in ea Dominus largitus est memorare. Tempore quo diuturna obsidione vallabatur a Chunis, omni nocte sacerdos qui praeerat circuibat psallendo, et orabat; nec ab ullo auxilium, nisi a Domini misericordia requirebat. Hortabatur omnes
Abbreviated transcription (Latin):
mane abbate eũ monacis ad cerebrandũ
cursu. uiderꝰ multitudine auii suꝑ altare.
Et ait abbas custodi edis Quis p̃fectoꝵ hic
ingressus e. qͥ heo degiit Respondit
Post egressũ ur̃m nulł hic hominũ accessũ
habuit. sed ostia claui munita retinui &
mecũ habui. donec surgene ad comouendũ
Signu. Tunc stupe factus abbas cũ monacbis
legit. cumparatisq uictu necessariis
plebe credita affluent̾ refecit Nec mirũ
oi beata uirgo sine labore suis ꝓtulit uctũ.
que sine ecitu uiri eonospiens uirgo. ꝑmansit
et posti partu. bluiꝰ beatȩ uirginis reliqͥas.
baͣ Emiq ͤ ꝑ uiã graderem᷑. conspicio haut
pculsa uia hosꝑiciolũ cuiꝰda pauꝑ̾is incencdio
ron tremari. Frat autẽ a folus qͦ ignibus
iudonina p̃stant fom̃ta contectũ. Curre¬
uat miser cũ liberis & uaore aqua depor¬
tans. sedd flãme ñ mitigabant᷑. Tune ex¬
tractam apectore eruce. eleuo contra
igne Dnim aspecru sc̃arũ reliquiarũ ita

Expanded text:
mane abbate cum monachis ad celebrandum mane abbate cum monachis ad celebrandum cursum, viderunt multitudinem auri super altare. Et ait abbas custodi aedis. Quis praefectorum nuc ingressus est, qui haec derunt? Respondit: Post egressum vestrum nullus hic hominum accessum habuit, sed ostii clavem munitam retinui, et mecum habui, donec surgeres ad commovendum signum. Tunc stupens abblegit, comparatisque victui necessariis, plebem creditam affluenter refecit. Nec mirum si beata Virgo sine labore suis protulit victum, quae sine coitu viri concipiens, virgo permansit et post partum. Hujus beatae Virginis reliquias bam. Cumque per viam graderemur, conspicio haud procul a via hospitiolum cujusdam pauperis incendio concremari. Erat autem a foliis, quae ignibus maxima praestant fomenta, contectum. Currebat miser cum liberis et uxore aquam deportans, sed flammae non mitigabantur. Tunc extractam a pectore crucem elevo contra ignem: mox in aspectu sanctarum reliquiarum ita
Abbreviated transcription (Latin):
discedere uniũquẽqͦ in locũ qͦ uitã ꝓpagare
possit. alioquin nec te consulto abscedimꝰ.
ne ꝑeamꝰ fame. Hec his dicentib. ait abba.
Oremꝰ fr̃s dilectissimi & dns ministrabit no¬
bis cẏbos. Nec eni fieri potest. ut deficiat
tritieũ in eiꝰ monasterio. ꝗͣ fruetũ uitȩ eo
utero ꝑeunti uitulit mundo. Sicib uigilan¬
tib noẽte tota ac psallentib. mane orto
ita reꝑiunt cuncta horreoꝵ habitacula.
repleta tritico. ut uico lẽserari ostiu᷑ pos¬
sat. Axccepto aute cybo. gras egerunt dõ
ost mubttos uͦ annos. iterũ deficiente eybo
clam auerꝰ monachi ad abbatẽ. Sui ait. Ni¬
gilemꝰ ae dep̃cem᷑ dñm. & forsitan trans¬
mittere dignabit᷑ alim̃ta. Deniq ꝓster¬
nunt᷑ ad paumtũ tẽpli. Uigilantes itaq
dedissent. uenti angłs dñi & posuit suꝑ al¬
tare multitudine̾ innumerã auri. erant
eni estia edis obserata. fasungente aut ẽ

Expanded text:
discedere unumquemque in locum quo vitam propagare discedere unumquemque in locum quo vitam propagare possit, alioqui nec te consulto abscedimus, ne pereamus fame. Haec iis dicentibus ait abbas: Oremus, fratres dilectissimi, et Dominus ministrabit nobis cibos; nec enim potest fieri ut deficiat triticum in ejus monasterio quae frugem vitae ex utero pereunti intulit mundo. Quibus vigilantibus nocte tota, ac psallentibus, mane orto ita reperiunt cuncta horreorum habitacula repleta tritico, ut vix vel reserari ostium posset. Accepto autem cibo, gratias egerunt Deo. Post multos vero annos iterum deficiente cibo, clamaverunt monachi ad abbatem, qui ait: Vigilemus ac deprecemur Dominum, et forsitan transmittere dignabitur alimenta. Denique prosternuntur ad pavimentum templi. Vigilantes itaquededissent, venit angelus Domini, et posuit super altare multitudinem innumeram auri. Erant enim ostia aedis obserata. Exsurgente autem
Abbreviated transcription (Latin):
qr ita totũ ignis absorbuit. ut uicc le ossib
etꝰ par uũ qͥdã mͦ relinqueret᷑ indiotu. Int̃ro¬
gantes aute infant ulũ xp̃iant quale ciantt
ignes fuisset umbraculũ at. Qule que m
basiliea illa ubi pane̾ de mensa ac̃ẽepi in ea¬
thedra residens paruulu̾ eisuta geitat mo¬
fante̾. hec me u. Ilio suo ne ugnu noras et ꝯpe¬
ruit. Unde indubitatũ estat Inariã apra¬
ruisse. Agnita gͦ infans fide catholiea exe
didit in nomine patris et filu & sp̃s sc̃ ac sa
denuo ẽ renatus. Multi uideoi. ercmipbo hoc
in urbe illa soluati sunt.
scongregatione̾. in qͦ loco deuotio populi sepe
plur una confert. ueril etiã imꝑatoris iussu
ibi ñ minima largiunt᷑. Accidit᷑ autẽ qͥdam
tempore. ut p̃penuria egestatis. ualde eis
uictus necessaria deficerent. Congregatio enĩ
garrula monachoꝵ. eũ una atq alia die re¬
fectionis alimoniã ñ caperent. uociferant᷑
ad abbatẽ dicenteᷤᷤ. Largire cibos aut ꝑmutẽ

Expanded text:
 ita totum ignis absorbuit, ut vix de ossibus ejus parvum quodammodo relinqueretur indicium. Interrogantes autem infantulum Christiani quale ei inter ignes fuisset umbraculum, ait: Mulier quae in basilica illa ubi panem de mensa accepi, in cathedra residens, parvulum in sinu gestat infantem, haec me pallio suo, ne ignis voraret, operuit. Unde indubitatum est beatam ei Mariam apparuisse. Agnita ergo infans fide catholica, credidit in nomine Patris et Filii et Spiritus sancdenuo sunt renati. Multi Judaeorum exemplo hoc in urbe illa salvati sunt. congregationem, in quo non solum devotio populi saepe plurima confert, verum etiam imperatoris jussu ibi non minima largiuntur. Accidit autem quodam tempore ut prae penuria egestatis valde eis victus necessaria defecissent. Congregatio enim garrula monachorum, cum una atque 734 alia die refectionis alimoniam non caperent, vociferantur ad abbatem, dicentes: Largire cibos, aut permitte
Abbreviated transcription (Latin):
pationẽ gloriosi corporis & sangurus dñici cũ
aliis infantib infans iudeus accessit. Quod scni
assumptũ. gaudens ad domũ patris reuertit ar.
Iuoq operastt. inter amplecus et oscula que
acceperat eũ gaudio nefert. At ille cop̾o año¬
ac suis legib mnimitꝰ ait. Si eũ his infentib comu¬
nieasti. oblitus paterne pietatis ad ulciscencia
insistit. Sed ñ defuit illa miscdia qͦ tres qͦnciã
hebreoi pueros chaldaieo in cemino piecbos
nube rorolenta resꝑserat. ipsa & hune inter
medios ignes & prunaru̾ moles iacentẽ ꝓrsus
consumi nͥ patit᷑. Eu audisset mater qd̾ scilicet
filiu̾ cõ nunẽ pat̾ delibensse exurere. eueu¬
rit ad liberandũ eũ. bed cũ uidisset incendia
abore fornacis patulo hue siue illuc fla̾nia do¬
minante resꝑgi. ornatu capitu ad terrã ꝓecit.
aidicissent concurrunt om̃s ad tam in quii speo¬
taculũ. retractis q: ignib ab ere fornacis. ut¬

Expanded text:
pationem gloriosi corporis et sanguinis dominici cum pationem gloriosi corporis et sanguinis dominici cum aliis infantibus infans Judaeus accessit. Quo sancto assumpto, gaudens ad domum patris revertitur: illoque operante inter amplexus et oscula, quae acceperat cum gaudio refert. At ille Cac suis legibus inimicus ait: 'Si cum his infantibus communicasti, oblitus paterna pietate, ad ulciscendam insistit. Sed non defuit illa misericordia, quae tres quondam Hebraeos pueros Chaldaico in camino proiectos nube rorolenta resperserat. Ipsa enim et hunc inter medios ignes, prunarum moles iacentem prorsus consumi non patitur. Licet cum audisset mater, quod scilicet filium communem pater deliberasset exurere, cucurrit ad liberandum eum. Sed cum vidisset incendia ab ore fornacis patulo huc sive illuc, flamma dominante, respergi, ornatum capitis ad terram proiecit, actum fuerat, didicissent, concurrunt omnes ad tam iniquum spectaculum, retractisque ignibus ab ore fornacis, in
Abbreviated transcription (Latin):
claritateͣ effulgere. ut putaret᷑ ibi mul
titudo liohnoꝵ ac cereoꝵ esse accensa.
Credens igit᷑ qd aliqui deuotoꝵ iam nos
ad celebrandas uigilias p̃cessissent. accedo
et ostiũ pulso. necꝰ quequã inuenio reꝑtoq
ostio claui munito. cuncta silentio data
dep̃hendo. Quid plura: Trans mittimus
dcustodẽ ẽui tunc erat obseruandi cura
ut scilieet ostui elaui eahibita reseraret.
su aute̾ ille uenit. nos accendimꝰ a fo¬
ris cereuꝰ. Interea aꝑit᷑ sponte ⁊ ostiũ.
ingressisq nobis. credo a caligine. perca¬
to meoꝵ elaritas qua admirabamur
aforis. apparente cereo nũo discessit: nichil
tam. p̃ter uirtute głos uirginis aliud peni¬
tus uidere potumꝰ. unde elaritas illa fuisset
exorta.
randã fide̾ eatholicã ñ silebo. Iudei cuiꝰdã
uittarii filius cũ apud xpͣianos pueros adstudia
literar uͥ ecerceret᷑. quadã die dũ missarũ festa
in basiliea beate mariȩ celebrarent᷑. ad partici¬

Expanded text:
claritatem claritatem titudo lychnorum ac cereorum esse accensa. Credens igitur quod aliqui devotorum jam nos ad celebrandas vigilias praecessissent, accedo ad ostium: pulso, nec quemquam invenio, repertumque ostium clave munitum, cuncta silentio data, deprehendo. Quid plura? transmittimus ad custodem, cui tunc erat obserandi cura, ut scilicet ostium clave exhibita reseraret. Dum autem ille venit, nos accendimus aforis cereum. Interea aperitur sponte et ostium: ingressisque nobis, credo a 732 caligine peccatorum meorum, claritas quam admirabamur aforis, apparente cereo nostro, discessit; nihil tamen praeter virtutem gloriosae Virginis aliud penitus videre potuimus, unde claritas illa fuisset exorta. randam fidem catholicam non silebo. Judaei cujusdam vitrarii filius, cum apud Christianos pueros ad studia litterarum exerceretur, quadam die dum missarum festa in basilica beatae Mariae celebrarentur, ad partici
Abbreviated transcription (Latin):
ego enĩ tͥ offendã qualit̾ hȩ queant eleuari
cõlumnȩ. Et ostendit ei qͦ aptarent᷑ machi¬
nȩ. qͣlit̾ suspenderent᷑ troeleȩ. atq fini¬
uͦ eoctenderent᷑ officia. illud addens. Con¬
iunge tecũ tres pueros de seolis. quoꝵ hoc
adiu̾torio possis eaplere. Cũ ille eugilanᷤ
qͣ p̃cepta fuerant coaptasset. uocatis trib
pueris ab scolis. ereccit su̾ma uelocitate eo¬
lumnas. Prestitũ ẽ populis expectare mi¬
raculũ admirandũ. ut qͦd multitudo u¬
roꝵ fortiũ leuare nequiuerat. tres pue¬
ruli absq uirtute ꝑfecti oꝑis subleuarent.
Huiꝰ festiuitas sacra. mediante m̾se cerͦ
celebrat᷑ llam in oratorio marciacensis
domꝰ aruerni territorii. eiꝰ reliqͥe conti¬
nent᷑. Adueniente gͦ hac festiuitate. ego
ad celebrandas uigilias ad eũ accessi.
Cumq ꝑ obscurã noctẽ ꝓperare̾ ad orato¬
riũ. Suspicio alonge ꝑfenestras ita inm̃sã

Expanded text:
ego enim tibi ostendam qualiter hae queant elevari ego enim tibi ostendam qualiter hae queant elevari columnae. Et ostendit ei quae aptarentur machinae, qualiter suspenderentur trochleae, atque funium extenderentur officia, illud addens: Conjunge tecum tres pueros de scholis, quorum hoc adjutorio possis explere. Quod cum ille evigilans quae praecepta fuerant coaptasset, vocatis tribus pueris ab scholis, erexit summa velocitate columnas. Praestitum est populis spectare miraculum admirandum, ut quod multitudo virorum fortium levare nequiverat, tres pueruli absque virtute perfecti operis sublevarent. Hujus festivitas sacra mediante mense undecimo celebratur. Nam in oratorio Marciacensis domus Arverni territorii ejus reliquiae continentur. Adveniente vero hac festivitate, ego ad celebrandas vigilias ad eum Cumque per obscuram noctem properarem oratorium, suspicio a longe per fenestras ita inmensam