comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
triusti eos: q remniuerũt accipe dis¬
ciplinam: hinc est qd̾ dñs dicit. In¬
terfeci q ꝑdidi popłm istum: et ta¬
men ã uiis sunis non sunt reuersi:
hinc rursus ait. Popłus ñ est reuer¬
sus ad ꝑeutientẽ se: hinc uoce fla¬
gellantiũ ꝓpheta conqueritur di¬
ens Curauimꝰ babilonẽ: et non ełt
sanata Babilon quiipe euratur.
nec. tamen ad sanitatẽ reducitur.
qͣndo mens in pͣua actione confu¬
snͣ uerba correptionis audit: fla¬
gella eorreptionis ꝑcipit. et tam̃
ad recta salutis itinera redire comptẽ¬
int: hinc captiuo israelitico popło
nec tam̃ ab iniquitate conuerso.
dñs exꝓbrat dicens Hersa est mͥ
domus israel in scoria: om̃es isti ȩs.
& stagnũ. et ferrũ. et plumbũ. in
medio fornaeis de si aꝑte dicat.
purgare eos ꝑ ignẽ tribulationis
uolui: ꝙ argentũ illos uel aurũ
fieri quesiui. sed in fornaee michi
in ȩs. stagnũ. ferrũ. ⁊plumbũ uer¬

Expanded text:
trivisti eos, et renuerunt accipere distrivisti eos, et renuerunt accipere disciplinam . Hinc est quod Dominus dicit: Interfeci et perdidi populum istum, et tamen a viis suis non sunt reversi . Hinc rursum ait: Populus non est reversus ad percutientem se . Hinc voce flagellantium propheta conqueritur, dicens: Curavimus Babylonem et non est sanata . Babylon quippe curatur, nec tamen ad sanitatem reducitur, quando mens in prava actione confusa, verba correptionis audit, flagella correptionis percipit, et tamen ad recta salutis itinera redire contemnit. Hinc captivo Israelitico populo, nec tamen ab iniquitate converso Dominus exprobrat, dicens: Versa est mihi domuet stagnum, et ferrum, et plumbum in medio fornacis . Ac si aperte dicat: Purgare eos per ignem tribulationis volui, et argentum illos vel aurum fieri quaesivi; sed in fornace mihi in aes, stagnum, ferrum, et plumbum ver
Abbreviated transcription (Latin):
ligat seruitus timoris: boni enim
ꝓ semet ip̃if amanda sutt: q non
penis compellentib exequenda:
Ilam qui ꝓpterea bona facit. quia
tormentoiũ mala metuit: uult ñ
esse qd̃ metuat. ut audent̾ in licita
cõmittat: Inde luce clarins constat.
ꝗd̃ coiã deo inocentia amittitur.
ante cnus oculos esił̾io peccatur.
At contͣ hii quos ab iniqutatib nec
flagella compeseũt tanto acriori
niuectione ferieudi sunt: quanto
maiori insensibilitate duruerũt.
plerũq eti ĩ sine dedignatione de¬
dignandi sunt: sine desꝑatione
despandi: itadum taxat. ut et
oftensa desꝑatio formidinẽ uicu¬
iat. et subiuncta aminointio
A spem reducat. Litrictȩ itaq
reniȩ sunt: ut ad eagnitionem
sui considerara et̾na animau̾s io¬
na reuocentur. audiant enim i
se impletũ esse qd̃ scriptũ est: Si
contuderis stultũ n pila quasi
ciy mas feriente desuꝑpilo: uon¬
hos ꝓpheta dño queritur dicens: Ad¬

Expanded text:
ligat servitus timoris. Bona enim ligat servitus timoris. Bona enim pro semetipsis amanda sunt, et non poenis compellentibus exsequenda. Nam qui propterea bona facit, quia tormentorum mala metuit, vult non esse quod metuat, ut audenter illicita committat. Unde luce clarius constat quod coram Deo innocentia amittitur, ante cujus oculos desiderio peccatur. At contra hi, quos ab iniquitatibus nec flagella compescunt, tanto acriori invectione feriendi sunt, quanto majori insensibilitate duruerunt. Plerumque enim sine dedignatione dedignandi sunt, sine desperatione desperandi; ita duntaxat, ut et ostensa desperatio formidinem incutiat, et subjuncta admonitio ad spem reducat. Districte itaque rendae sunt, ut ad cognitionem sui considerata aeterna animadversione revocentur. Audiant enim in se impletum esse quod scriptum est: Si confuderis stultum in pila, quasi ptisanas ferienti desuphos propheta Domino conqueritur, dicens: At
Abbreviated transcription (Latin):
ter ammonendi sunt qui sic mnini.¬
iccirig tur:
iceudũ namq est flagella timentib
it et boua temꝑalia nequaquã ꝓ mag¬
no desiderent. quȩ adesse etiã p̃uis ui¬
dent: et mala p̃sentia nequaqua in
uelud intolerabilia fugiant. quib hic
plerumq etiam bonos affici ñ igno¬
uant: ammonendi sunt ut simalis
ueracit̾ carere desiderant: ȩt̾na suppli¬
cia ꝑhorrescant. neq in hoc suppliciorũ
timore remaneant: sed ad amoris
grãm nutrim̃to caritatis exereseatt.
riptũ quippe est: ꝑfecta caritas: fo¬
smrtcit tuorem Et rursũ scriptũ
est: Non accepistis sp̃m seruitutis ite¬
rum in timore: sed sp̃m adoptionis filioꝵ
in quo clamamus abba pater Inde
idem doctor iterũ dicit Nbi sp̃s dñi:
ibi lib̾tas: Siergo adhuc a praua actio¬
ne formidata pena ꝓhibet. ꝓfecto
formidantis aniũ nulla sp̃s liber¬
tas tenet Nam si penã ñ metueret:
eulpã ꝓpeulctubio ꝑpetraret: Ignorat
itaq ineus grãm libertatis: quam

Expanded text:
ter admonendi sunt, qui sic in iniqcorrigantur. Dicendum namque est flagella timentibus, ut et bona temporalia nequaquam pro magno desiderent, quae adesse etiam pravis vident; et mala praesentia nequaquam velut intolerabilia fugiant, quibus hic plerumque etiam bonos affici non ignorant. Admonendi sunt ut si malis veraciter carere desiderant, aeterna supplicia perhorrescant, neque in hoc suppliciorum timore remaneant, sed ad amoris gratiam nutrimento charitatis excrescant. Scriptum quippe est: Perfecta charitas foras mittit timorem . Et rursum scriptum est: Non accepistis spiritum servitutis iterum in timore, sed spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus: Abba pater . Unde idem doctor iterum dicit: Ubi spiritus Domini, ibi libertas . Si ergo adhuc a prava actione formidata poena prohibet, profecto formidantis animum nulla spiritus libertas tenet. Nam si poenam non metueret, culpam proculdubio perpetraret. Ignorat itaque mens gratiam libertatis, quam
Abbreviated transcription (Latin):
tum sacrificiũ aura disꝑgat: iddest
electorum mens patientiã custo¬
diat. ne cõmota uento inpatien¬
tiȩ et hoc qd bene oꝑata est amit¬
tat: Bene autẽ hec cadẽ fossa
unius cubiti esse memoratur:
quia nimirũ si patientia non
deseritur. unitatis mensura ser¬
uatur: Inde et paulus ait Inui¬
cẽ honera ur̃a portate: et sic ad¬
implebitis legem xp̃i: lex quip¬

Expanded text:
tum sacrificium aura dispergat: id est, tum sacrificium aura dispergat: id est, electorum mens patientiam custodiat, ne commota vento impatientiae, et hoc quod bene operata est amittat. Bene autem haec eadem fossa unius cubiti esse monstratur ; quia nimirum si patientia non deseritur, unitatis mensura servatur. Unde et Paulus ait: Invicem onera vestra portate, et sic adimplebitis legem
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ostentare conatur: atq sic ꝑ
impatientiam usq ad adrogantiã
ducitur. dum quia ferre despectionẽ
ñ potest: detegendo semetipm in osten
digit patiens quelibet mala ꝓpeti:
quam ꝑ ostentacionẽ uicii bona sua
occulte cognoser at contͣ eligit arro¬
gans bona de se uel falsa iactari: ne
mala possit uel minua ꝑpeti: Quia
igitur cum patiencia relinquit᷑. etiã
bona reliqqua quȩ iam gesta sunt del¬
truuntur: recte ad egechielẽ esse in
posita holocausta seruentur. Si enĩ
in altari fossa ñ esset: om̃e qd̾ in eosa
crificiũ reꝑꝑiret suꝑueniens aura
disꝑgeret: Quid uero accipimus alta¬
re dei. niss animã iusti: Quȩ quot
bona egerit: tot suꝑ se oculos ante
enis sacrificia imponit: Quid
autẽ est altaris fossa. nisi bonorũ pa¬
tientia: Quȩ dũ mentẽ ad aduersa
toleranda humiliat: quasi more
foues hane in imo positã demonstrat.
fossa ergo in altari fiat: ne suꝑposi¬

Expanded text:
sunt, ostentare conatur, atque sic per sunt, ostentare conatur, atque sic per impatientiam usque ad arrogantiam ducitur; dumque ferre despectionem non potest, detegendo semetipsum in ostenteligit patiens quaelibet mala perpeti quam per ostentationis vitium bona sua occulta cognosci. At contra eligit arrogans bona de se vel falsa jactari, ne mala possit vel minima perpeti. Quia igitur cum patientia relinquitur, etiam bona reliqua quae jam gesta sunt destruuntur, recte ad Ezechielem icet superposita holocausta serventur. Si enim in altari fossa non esset, omne qcrificium reperiret, superveniens aura dispergeret. Quid vero accipimus altare Dei, nisi animam justi, quae quot bona egerit, tot super se ante ejus oculos sacrificia imponit? Quid autem est altaris fossa, nisi bonorum patientia, quae dum mentem ad adversa toleranda humiliat, quasi more foveae hanc in imo positam demonstrat? Fossa ergo in altari fiat, ne superposi
Abbreviated transcription (Latin):
mala sua postquã fuerint ꝓpetͣta
cognoscunt: Qui dũ ꝑturbationi
suȩ minimȩ obfistunt: etiã si qua a
se tranquilla mente fuerant bene
gesta confundunt. et inꝓuiso in
pulsu destruunt: quicquid forsi¬
tan dni labore ꝓuido construxe¬
runt Ipsa namq quȩ mat̾ est oñ¬
um custosq uirtutũ: ꝑ impati¬
titur: Seriptũ quippe est: Raritas
patiens est. Igitur cũ mihime est
patiens: caritas ñ est: Per hoc quoq
impatientiȩ uitiũ: ip̃a uirtutũ
nutrix doctrina dissipatur Seris¬
cũ quippe est: Doctrina uiri ꝑ pa¬
tientiã disnoseit᷑ Tinto ergo quil¬
que minus ostenditur dochis:
quanto minus conuineitur paciens
Neq enĩ potest ueraciter bona docendo
impendere: si uiiendo nescit ȩquani¬
miter aliena mala tolerare: Per hoc
quoq impatientiȩ uitium: plerumq
mentẽ arrogantie culpa transsigit.
quia dũ despici in mundo hoc quisq
non patitur. bona si qua sibi occulta

Expanded text:
mala sua postquam fuerint perpetrata mala sua postquam fuerint perpetrata cognoscunt. Qui dum perturbationi suae minime obsistunt, etiamsi qua a se tranquilla mente fuerant bene gesta confundunt, et improviso 43 impulsu destruunt, quidquid forsitan diu labore provido construxerunt. Ipsa namque quae mater est omnium custosque virtutum, per impatitatis. Scriptum quippe est: Charitas patiens est . Igitur cum minime est patiens, charitas non est. Per hoc quoque impatientiae vitium ipsa virtutum nutrix doctrina dissipatur. Scriptum namque est: Doctrina viri per patientiam noscitur . Tanto ergo quisque minus ostenditur doctus, quanto minus convincitur patiens. Neque enim potest veraciter bona docendo impendere, si vivendo nescit aequanimiter aliena mala tolerare. Per hoc quoque impatientiae vitium plerumque mentem arrogantiae culpa transfigit; quia dum despici in mundo hoc quisque non patitur, bona si qua sibi occulta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ epistolã tamqͣm ꝑ nos missam.
quasi instet dies dñi. Egit enim
uerus doctor ut pͥus audirent
lauclati qd recognoscerẽt: et post¬
modũ qd̾ exortati sequerent᷑: qua¬
tinus eorũ mentẽ ne ãmontiosub¬
nincta concuteret. laus p̾missa
solidaret: et qui cõmotos eos ui¬
cinifnus fuspicione cognouerat.
non iam redarguebat motos.
sed quasi transacta nesciens
adhue cõmeu̾e ꝓhibebat: ut dũ
se ip̃a leuitate motionis p̃dicatori sua
si incognitos crederent: tanto repͣ¬
hensibiles sierent. quanto et cognoi¬
ci ab illo formidarent:
tes: atq aliter patientes:
Iicendum namq est inpatientib
quia dũ frenare sp̃m negligunt. ꝑ
multa etiã quȩ ñ appetunt iniqui
tatũ abrupta rapiuntur. quia ui¬
delicet mentẽ impellit furor quo
ñ tͣhit desidium: et agit cõmota ue¬
lud nesciens unde post doleat sciens.
Dicendũ est quoq impatientib:¬
quia dũ motionis inp̾ulsu p̃cipites
quedã uelud alienati ꝑagunt: uix

Expanded text:
per epistolam tanquam per nos missam, quasi instet dies Domini . Egit enim verus doctor, ut prius audirent laudati quod recognoscerent, et postmodum quod exhortati sequerentur; quatenus eorum mentem ne admonitio subjuncta concuteret, laus praemissa solidaret; et qui commotos eos vicini finis suspicione cognoverat, non jam redarguebat motos, sed quasi transacta nesciens, adhuc commoveri prohibebat; ut dum de ipsa levitate motionis praedicatori suo se incognitos crederent, tanto reprehensibiles fieri, quanto et cognosci ab illo formidarent. tes, atque aliter patientes. Dicendum namque est impatientibus quia dum refrenare spiritum negligunt, per multa etitatum abrupta rapiuntur, quia videlicet mentem impellit furor quo non trahit desiderium, et agit commota velut nesciens, unde post doleat sciens. Dicendum itaque est patientibquia dum motionis impulsu praecipites, quaedam velut alienati peragunt, vix
Abbreviated transcription (Latin):
te monendo postinodũ que infir¬
ma siit rõborat: Ait enĩ Grãs age¬
re debemus deo semꝑ ꝓ uob̾ fratres
ita ut dignũ est: qm̃ suꝑcresere fi¬
des ur̃a. et habundat caritas uni¬
us cuiusq ur̃m in inuicẽ. ita ut

Expanded text:
te monendo postmodum quae infirte monendo postmodum quae infirma sunt roborat. Ait enim: Gratias agere debemus Deo semper pro vobis, fratres, ita ut dignum est, quoniam supercrescit fides vestra, et abundat charitas uniuscujusque vestrum in invicem; ita ut
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑte dicai: Quid uos ꝑ ꝓteruiã hu¬
ius uel illius dinitis. qui ꝑ dissolu¬
tidͥnẽ negligentȩ nillius uos ess
monstratis: At cont᷑ pusillanimes
aptius ad iter bene agendi reduci¬
mus: si quedã illorũ bona ex lat̾e
requiramus. ut dũ meis alia rep̃¬
hendendo corripimus. alia amplee¬
tendo laudemus: quatinus corũ
teneritudinẽ laus audita nutriat.
quã culpa inerepata castigat: Ple¬
rumq autẽ utilius apud illos ꝓfi¬
cimus: si et eorim benegesta memo¬
ramur et sia ab eis mnordinate
gesta sunt non iã tamquã ꝓpec̾ca
corripimus. sed quasi ad huc ne ꝑpe¬
itari debrant ꝓhibemus. ut et il¬
la quȩ abplamtus mlatus fauor
inagis apud pusillanimes exortacio
uerecunda conualescat: Unde idẽ
paulus cũ tessalonicenses inaccepta
p̃dicatione ꝑdurantes quasi de uici¬
no mundi t̾mino quadã eognosceret
pusillanunitate turbatos. prius in
cis quȩ forcia ꝓspicit laudat. et cau¬

Expanded text:
aperte dicat: Quid vos per proterviam, huaperte dicat: Quid vos per proterviam, hujus vel illius dicitis, qui per dissolutionem negligentiae, nullius vos esse monstratis? At contra, pusillanimes aptius ad iter bene agendi reducimus, si quaedam illorum bona ex latere requiramus, ut dum in eis alia reprehendendo corripimus, alia amplectendo laudemus, quatenus eorum teneritudinem laus audita nutriat, quam culpa increpata castigat. Plerumque autem utilius apud illos proficimus, si et eorum bene gesta memoramus. Et si qua ab eis inordinate gesta sunt, non jam tanquam perpetrata corripimus, sed quasi adhuc ne perpetrari debeant prohibemus, ut et illa quae approbamus, illatus favor magis apud pusillanimes exhortatio verecunda convalescat. Unde idem Paulus cum Thessalonicenses in accepta praedicatione perdurantes, quasi de vicino mundi termino quadam cognosceret pusillanimitate turbatos, prius in eis quae fortia prospicit laudat, et cau
Abbreviated transcription (Latin):
quia deo displicent: Tunc enĩ ꝓtes¬
uos meltus corrigimus.: cum eaquȩ
bene egisse se credunt. maleacta
monstramus: ut unde adepta
gloria creditur. inde utilis cõfusio
subiequatur: Nonnumquã uero
cũ se uitium. ꝓteruiȩ minimȩ ꝑpe¬
trare cognoscunt: compendicsi¬
us ad correptionẽ uenuint. si.i¬
teriui culpe manifestioris et ex
latere requisite impꝑio eõlũdãt᷑
ut exeo qd defendere nequeunt. cog¬
noscant se tenere impbe qd̾ defendũt:
Inde eum ꝓterue paulus corinrthios
aduersũ se inuicem uideret infla¬
tos: ut alius apollo alius pauli. ali¬
incesuis culpã ad mediũ dedux̃
quȩ apud eos ꝙ ꝑpetrata fuerat:
et incorrepti remanebat dicens.
Audit᷑ int̃ uos fornicatio: et talis for¬
nicatio qualis nec int̾ gentes. ita ut
uxorẽ patris quis habeat. Et uos
inflati estis: et non magis luctum
habuistis. ut tolleretur de medio
uestrũ qui hoc opus fecit: aesi

Expanded text:
quia Deo displicent. Tunc enim proterquia Deo displicent. Tunc enim protervos melius corrigimus, cum ea quae bene egisse se crmonstramus: ut unde adepta gloria creditur, inde utilis confusio subsequatur. Nonnunquam subditi, cum se vitium proterviae minime perpetrare cognoscunt, compendiosius ad correctionem veniunt, si alterius culpae manifestioris, et ex latere requisitae, improperio confundantur, ut ex eo quod defendere nequeunt, cognoscant se tenere improbe quod defendunt. Cum proterve Paulus Corinthios adversum se temere invicem videret inflatos, ut alius Apolloincestus culpam in medium deduxit, quae apud eos et perpetrata fuerat, et incorrecta remanebat, dicens: Auditur inter vos fornicatio, et talis fornicatio, qualis nec inter gentes, ita ut uxorem patris quis habeat. Et vos inflati estis, et non magis luctum habuistis, ut tolleretur de medio 42 vestrum qui hoc opus fecit . Ac si
Abbreviated transcription (Latin):
delinquentes galathas aꝑte pau¬
lus increpat dicens. S insensati
galathe quis uos facinauitͦ
mnirsum. Sie stultiestis: ut cum spũ
ceꝑitis nunc carne comsumamini.
Culpas uero uerecondantium quasi
rompatiens rep̃hendit: diceuis Gaui¬
us sum in dño uehement᷑: qm̃ tandẽ
iliquando refloriustis ꝓme sentire si¬
cut et senciaebatis. occupati enĩ eratis
IIt et illorũ cnlpas increpatio detege¬
et. et horum negligentiã serio nol¬
liter animon: ndi sunt ꝓterui.
tq aliter pusillaramees:
llienim dũ ualde de se p̃sumunt exp¬
brando ceteros dedignantur: isti au
eem dum niuis infirmitatis suȩ
sunt conseii: pleruiq in desꝑationẽ
cadunt: Illi singularit᷑ summa esti¬
mant cuncta quȩ agunt: isti despec¬
ta uehementir putantes ea que fa¬
ciunt. et ideireo in desꝑatione fran¬
guntur Subtiliter itaq ab arguen¬
te discritienda sunt oꝑa ꝓteruorum
ut in quo sibi placent ostendantur

Expanded text:
delinquentes Galatas aperte Paudelinquentes Galatas aperte Paulus increpat, dicens: O insensati Galatae, quis vos fascinavit ? Et rursum: Sic stulti estis, ut cum spiritu coeperitis, nunc carne consummamini ? Culpas vero verecundantium quasi compatiens reprehendit, dicens: Gavisus sum in Domino vehementer, quoniam tandem aliquando refloruistis pro me sentire sicut et sentiebatis; occupati enim eratis ; ut et illorum culpas increpatio dura detegeret, et horum negligentiam molAliter admonendi sunt protervi, atque aliter pusillanimes. Illi enim dum valde de se praesumunt, exprobrando caeteros dedtem dum nimis infirmitatis suae sunt conscii. plerumque in desperationem cadunt. Illi singulariter summa aestimant cuncta quae agunt, isti vehementer despecta putant esse quae faciunt, et idcirco in desperatione franguntur. Subtiliter itaque ab arguente discutienda sunt opera protervorum, ut in quo sibi placent, ostendantur
Abbreviated transcription (Latin):
positorum uestrorũ: qui uobis loqu¬
ti sunt uerbũ dei. quorũ intuentes
exitũ conuersationis imitamini fi¬
dem: Quatinus et illos uictrix ratio
frangeret: et istos ad maiora conscẽ¬
dere imitacio blanda suaderet:
tes: atq aliter uere eundi:
llos namq ab impudentiȩ u¬
tio ñ nisi merepatio dura compescit
istos autẽ plerumq ad melius eror¬
tacio modesta componit: Illi se de¬
linquere nesciunt. insi eciã a plurib
increpent᷑: istis plerunq ad conuer¬
sionẽ sufficit. quod eis doctor mala
sua saltim leruter ad memoriam
reducit. Illos melius eorrigit qui in¬
uehendo rep̃hendit: istis autẽ ma¬
ior ꝓuectus adducitur. si hoc qd̾ in
eis repͣhenditur quasi ex lat̾e tanga¬
rui Impridentẽ quippe uideorũ ple¬
bem oũs aꝑte increpans ait: Frons
mulieris merecricis facta est tibi:
noliusti erubescere: Et rursum ue¬
reeundantẽ refouet dicens: Confu
daberis quia dominabrtur tui
qui f cit te Impudentes queq

Expanded text:
positorum vestrorum, qui vobis locuti sunt verbum Dei, quorum intuentes exitum conversationis, imitamini fidem ; quatenus et illos victrix ratio frangeret, et istos ad majora conscendere imitatio blanda suaderet. tes, atque aliter verecundi. Illos namque ab impudentiae vitio non nisi increpatio dura compescit; istos autem plerumque ad melius exhortatio modesta componit. Illi se delinquere nesciunt, nisi etiam a pluribus increpentur; istis plerumque ad conversionem sufficit quod eis doctor mala sua saltem leniter ad memoriam reducit. Illos melius corrigit qui invebendo reprehendit; istis autem major profectus adducitur, si hoc quod in eis reprehenditur quasi ex latere tangatur. Impudentem quippe Judaeorum plebem Dominus aperte increpans, ait: Frons mulieris meretricis facta est tibi, noluisti erubescere . Et rursum verecundantem refovet, dicens: Confusnon recordaberis, quia dominabitur tui qui fecit te . Impudenter quoque
Abbreviated transcription (Latin):
tum est: Melior est patiens uiro for¬
ti:ꝙ. qui dominatur animosuo
expugnatore urbnim: Minor est
enĩ uictonia urbium: quia extra
sunt quȩ subiguntur: Halde au¬
tem manis est qd ꝑ patientiã uin¬
citur: quia ip̃e a se animus suꝑa¬
tur. et semet ip̃m sibunꝙ. ip̃i su¬
bicit: quando eum patientia in¬
tra se frenari compellit: Audiãt
impatientes: qd̾ elecꝰtis suis ueri¬
tas dicit In patientia uestra possi¬
debitis anmai ur̃as : Sie enĩ con¬
diti mirabiliter sumus: ut ani
mam ratio.ꝙ anima possideat
corpus: Ius uero anuȩ a corpor s
possessione repellitur: si ñ prius
anttia a ratione possi detun:
Custodem igitur conditionis nr̃ȩ
patientiã dñs esse monstrauit:
qui in ip̃a nos possidere nosmet¬
ipsos docuit: Quãta ergo sit impa¬
tientiȩ culpa cognoscimus: per
quã et hoc ip̃m amittuus possi¬
dere qd sumus audiant impati¬
entes: qd̾ ꝑ salomonẽ rursũ dicit᷑.

Expanded text:
: Melior est patiens viro forti, et qui dominatur animo suo, expugnatore urbium . Minor enim est victoria urbium, quia extra sunt quae subiguntur; valde autem majus est quod per patientiam vincitur, quia ipse a se animus superatur, et semetipsum sibimetipsi subjicit, quando eum patientia intra se frenare compellit. Audiant impatientes quod electis suis Veritas dicit: In patientia vestra possidebitis animas vestras . Sic enim conditi mirabiliter sumus, ut ratio animam, et anima possideat corpus. Jus vero animae a corporis possessione repellitur, si non prius anima a ratione possidetur. Custodem igitur conditionis nostrae patientiam Dominus esse monstravit, qui in ipsa nos possidere nosmetipsos docuit. Quanta ergo sit impatientiae culpa cognoscimus, per quam et hoc ipsum amittimus possidere quod sumus. Audiant impatientes quod per Salomonem rursum dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
lerunt: Qd ip̃e ꝓtinus ante altare po¬
suit: cunctis q egredientib oiauit.
atq ascitis postea fratͥb p̃cepit. ut hoc
qd̾ detulerant oleũ leuarent: ꝙ ꝑeũcta
uasa monast̾ii exiguȩ fundendo di¬
uident. qͣtinꝰ benedictione eiusdẽ
olei om̃ia uasa infusa Euid̾ent᷑. Que
ꝓtinꝰ ut erant uacua: claudi feeit:
Die uͦ alia aꝑta: om̃ia plena reperta
impleri u̾bau̾itatis: que ant: Pater

Expanded text:
lerunt: quod ipse protinus ante altare polerunt: quod ipse protinus ante altare posuit, cunctisque egredientibus oravit, atque accersitis postmodum fratribus praecepit, ut hoc quod detulerant oleum levarent, et per cuncta vasa monasterii exigue fundendo dividerent, quatenus benedictione ejusdem olei omnia infusa viderentur: quae protinus ut erant vacua claudi fecit. Die vero altera aperta omnia plena reperta impleri verba Veritatis, quae ait: Pater
Abbreviated transcription (Latin):
uit: Petuus. H abenus ut uideo
e eremplis uet̾ib: noua miracła:
Baegorius U is ne aliquid in oꝑa¬
one nonnosi: de imitacione quoq
elysei eognosc̃e: Petuus. Uoloatq
Enhiant᷑ cupio Gnegorius.⁊ Ium
quadã die in monastio uetꝰ oleũ dees¬
et: iãiamq colligende oliue tempus
neũbet. sed fructus moliuis nuillus
ppareret: uisũ pat̾ monast̾ii fuerat.
it eireũqͣq fratres in colligendis oliuis
ad ȩxibenda ext̾neis oꝑa ꝑgerent. qͣti¬
nus ex mercede sui oꝑis. aliqͣntłm
nonaffio oleũ deportarent: Qd̾ uir
sũ nonnosus fieri eũ magna humi¬
litate ꝓibuit. ereiutes fratres de mo-¬
nast̃io: dũ luera olei quererent. anima¬
rũdãpna pat̾entur:. Sed quia
in monaffii arborib oliuȩ paucȩ inẽe
uidebantur: eas colligi p̃cepit &. in
p̃lo mitti.&. quãlib paruũ oleum
exire potiusset: sibima deferri factũq
est: ꝙ susceptũ in paruulo uasculo
oleũ fratres nonnoso dei famło detu¬

Expanded text:
uit. PETR. Habemus, ut video, de exemplis veteribus nova miracula. GREGOR. Visne aliquid in operatione Nonnosi de imitatione quoque Elisaei cognoscere? PETR. Volo, atque inhianter cupio. GREGOR. Dum quadam die in monasterio vetus oleum deesset, jamque colligendae olivae tempus incumberet, sed fructus in oleis nullus appareret, visum Patri monasterii fuerat ut circumquaque fratres in colligendis olivis ad exhibenda extraneis opera pergerent, quatenus ex mercede sui operis aliquantulum monasterio oleum deportarent. Quod vir Domini Nonnosus fieri cum magna humilitate prohibuit, ne exeuntes fratres ex monasterio dum lucra olei quaererent, animarum damna paterentur. Sed quia in monasterii arboribus olivae paucae inesse videbantur, eas colligi praecepit, et in praelo mitti, et quamlibet parum olei exire potuisset, sibimet deferri. Factumque est, et susceptum in parvo vasculo oleum fratres Nonnoso Dei famulo detu
Abbreviated transcription (Latin):
martiris fuerat inuitata: Nocte uͦ
eãdem qͥ subsequente die ad dedi¬
cationẽ p̃dicti oratorii fuerat acces¬
sura: uoluptate carnis deuicta a
uiro suo sese abstinere ñ potuit: sũq
mane facto cõscientiã det̾reret ꝑpe¬
trata carnis delectacio: ꝓcessione
uultũ hominũ quã di nidiciũ me¬
tuens: cũ socrusua ad dedicationẽ
oratorĩ ꝓcessit: Max uͦ ut reliquie

Expanded text:
martyris fuerat invitata. Nocte vero martyris fuerat invitata. Nocte vero eadem qua subsequente die ad dedicationem praedicti oratorii fuerat processura, voluptate carnis devicta, a viro suo sese abstinere non potuit; cumque mane facto conscientiam deterreret perpetrata carnis delectatio, processionvultum hominum, quam Dei judicium metuens, cum socru sua ad dedicationem oratorii processit. M
Abbreviated transcription (Latin):
quã ore tenebat dimisit. atq ipsa
moriens ante eius oculos in t̾ramce¬
cidit: Petnus: ¶alde mirũ est:¬
qd̾ exaudire p̃ces inse sꝑantiũ. etiã
in reb nilibus dignat᷑ deus:
Guegorius:Alius quoq
uite uen̾abilis in eisdẽ partib fuit
fortunatus nomine: tudertinȩ an¬
tistes ȩccłie. qui in effugandis spiri¬
tib inmisẽ uirtutis gr̃a pollebat: ita
ut nuriqͣm ab obsessis eorporib le
nis studio intentus õbiectas contra
se eorũ multitudines suꝑaret:. huꝰ¬
quoq uiri familiarissimꝰ fuit iuli¬
auus nr̃ȩ eccłiȩ defensor: qui ante ñ
longũ tempus in hac urbe defunctꝰ
est: Cuius ego quoq hoc didiei rela¬
tione qd narro: quia sepe gestis ilis
ausu familiaritatis int̾erat. eiusq
post memoriã ad instructionẽ nram
quasi faui dulcedinẽ in ore retine
bat: atrona quȩdã nobilis
ũ eiꝰ acceꝑat: cũ ead̾ socrusua ad de¬
dicationẽ oratorii beati sebastian

Expanded text:
quam ore tenebat dimisit, atque ipsa quam ore tenebat dimisit, atque ipsa moriens ante ejus oculos in terram cecidit. PETR. Valde mirum quod exaudire preces in se sperantium etiam in rebus vilibus dignatur Deus. GREGOvitae venerabilis in eisdem partibus fuit Fortunatus nomine, Tudertinae antistes Ecclesiae , qui in effugandis spiritibus immensae virtutis gratia pollebat, ita ut nonnunquam ab obsessis corporibus lee orationis studio intentus, objectas contra se eorum multitudines superaret. Hujus viri familiarissimus 193 fuit Julianus nostrae Ecclesiae defensor, qui ante non longum tempus in hac urbe defunctus est. Cujus ego quoque hoc didici relatione quod narro, quia saepe gestis illius ausu familiaritatis intererat, ejusque post memoriam ad instructionem nostram quasi favi dulcedinem in ore retinebat. Matrona quaedam nobilis um ejus acceperat, cum eadem socru sua ad dedicationem oratorii beati Sebastiani
Abbreviated transcription (Latin):
ualuit consolari cȩpit: Quȩ cũ nichil
consolationis ad mitteret: haue roga¬
uit ut ab orreo exire debuisset. in quo
ex om̃i eorũ tritico: parũ quid inuentũ
cut plenũ ante ñ fuerat. cũ mat̾ illi¬
us tocius anni fumptꝰ se cõgregasse
gaudebat: Quo uiso miraculo: eõ¬
pũgta mat̾ ip̃a iã cȩpit agere ut da¬
ret. qui sic celerit᷑ posset quȩ petissꝙ
acciꝑe: Hec itaq in hospitiĩ
sui uestibulo gallinas nutͥre cõsue¬
uerat: sed eas ex uicmo rure uulpes
ueniens auferebat: Quadã uͦ die dũ
in eodẽ uestibulo puer bonefacius
staret: uulpis ex more uenit. ꝙ gal¬
linã abstulit: Ip̃e aut̃ concitꝰ ȩccłiã
intͣuit: ꝙ se in orationẽ ꝓsternens.
aꝑtis uocib dixit: Placet tͥ dñe ut
de nutͥm̃to matris meȩ manduca¬
re ñ possim: Ecce enĩ gallinas quas
nutrit: uulpis comedit Qui ab ora¬
tione surgens: eccłiã egressus est:
Mox autẽ uulpis redũt: ꝙ gallinã

Expanded text:
valuit consolari coepit. Quae cum nihil valuit consolari coepit. Quae cum nihil consolationis admitteret, hanc rogavit ut ab horreo exire debuisset, in quo ex omni eorum tritico parum quid inventum cut plenum ante non fuerat, cum mater illius totius anni sumptus se congregasse gaudebat. Quo viso miraculo cumpuncta mater, ipsa jam coepit agere ut daret, qui sic celeriter posset quae petiisset accipere. Haec itaque in hospitii sui vestibulo gallinas nutrire consueverat: sed eas ex vicino rure vulpes veniens auferebat. Quadam vero die dum in eodem vestibulo puer Bonifacius staret, vulpes ex more venit, et gallinam abstulit. Ipse autem concitus Ecclesiam intravit, et se in orationem prosternens, apertis vocibus dixit: Placet tibi, Domine, ut de nutrimentis matris meae manducare non possim? Ecce enim gallinas quas nutrit vulpes comedit. Qui ab oratione surgens, Ecclesiam est egressus. Mox autem vulpes rediit, gallinam
Abbreviated transcription (Latin):
intra spaciũ orti remanẽret: Sed qͥd
mirũ qd̾ hec de episcopatꝰ eius tẽꝑe
narramus. qͣndo iã apud om̃iporẽ¬
Nt̃ deũ ordine simul ꝑ morib ereue¬
rat. dũ magis illa miranda sint.
quȩ eũ hic senex elericus adhuc pue¬
rulũ fecisse testatur: Nam ait qd̃
eo temꝑe quo cũ matre fua puer
habitabat: egressus hospicio. nun¬
uũqͣm sine linea : erebro etiã sine
tunica reũtebat᷑. Quia moy ut
nudũ quẽpiã repperisset uestieh a
hic se expolians. ut se ante dĩ ocu¬
los illius oꝑatione mercedis uesti¬
ret: Quẽ mat̾ sua frequent̾ inere¬
pare cõsueuerat.: dicens. qd̵ iistũ
Ñesset ut ip̾e nobs pauꝑib uesti¬
m̃ta largiret᷑ Quȩ die quadã hor¬
reũ ingressa: pene om̃e t̾ticũ qd̵
sibi iustipendus tocius ann ppa¬
rau̾at. inuenit a filio suo paugib
erpensum: Cũq sema ipam alapis
puguisq tonderet: qo qͣsi agni
subsidia ꝑdidisset. suꝑuenit bo¬

Expanded text:
intra spatium horti remaneret. Sed quid intra spatium horti remaneret. Sed quid mirum quod haec de episcopatus ejus tempore narramus, quando jam apud omnipotentem Deum ordine simul et moribus creverat, dum illa magis miranda sint quae eum hic senex clericus adhuc puerulum fecisse testatur? Nam ait quod eo tempore quo cum matre sua puer habitabat, egressus hospitium, nonnunquam sine linea, crebro etiam sine tunica revertebatur, 192 quia mox ut nudum quempiam reperisset, vestiebat hunc, se expolians, ut se ante Dei oculos illius mercede vestiret. Quem mater sua frequenter increpare consueverat, dicens quod justum non esset ut ipse inops pauperibus vestimenta largiretur. Quae die quadam horreum ingressa, pene omne triticum quod sibi in stipendio totius anni paraverat, invenit a filio suo pauperibus expensum. Cumque semetipsam alapis pugnisque tunderet, quod quasi anni subsidia perdidisset, supervenit Bo
Abbreviated transcription (Latin):
litatis gr̃a uenerũt. qui rauennã
se festinare ꝓfessi sunt: luib ipse
paruũ uas ligneũ uino plenũ ma¬
nu sua p̃buit: qd̾ fortasie in pran¬
dio itineris habere potiussent Ex
quo illi quoadusq rauennã ꝑuene¬
runt biberũt : gothi dliquantis aut̃
dieb in ead̾ eiuitate morati sunt.
& uinũ qd̾ a sc̃o uiro acceꝑant cotidie
in usu habuerunt: Sieq ad eunõ
sunt: ut nullo die cessassent bib̾e.
ꝙ tam̃ uinũ ex illo uasculo nũqͣm
deesset: acsi i illo uase ligneo qs
ep̃c ded̾at. uimĩ ñ augeret᷑. sed nas¬
ceret᷑. Nuꝑ quoq de eid̾̃
loci partib senex quidã clerieus
aduenit: qui illa quȩ de illo nanat.
silentio ñ sunt ptͣmitenda: Hãdieit qd
quadã die ingressus ortũ: magna hũc
eruee multitudine inuenit ẽẽ cooꝑtũ
Qui om̃e oluis deꝑire conspiciens: ad
cedite hinc. atq hȩc olera comedere
nolite: Quȩ statĩ ad uiri dĩ uerbum
emĩes ita egresse sũt: ut ne una qͥdẽ

Expanded text:
am se festinare professi sunt. Quibus ipse parvum vas ligneum vino plenum manu sua praebuit, quod fortasse in prandio itineris habere potuissent: ex quo illi quoadusque Ravennam pervenirent, biberunt Gothi. Aliquantis autem diebus in eadem civitate morati sunt, et vinum quod a sancto viro acceperant, quotidie in usu habuerunt. Sicque usque adsunt, ut nullo die cessarent bibere, et tamen vinum eis ex illo vasculo nunquam deesset, ac si in illo vase ligneo quod Episcopus dederat, vinum non augeretur, sed nasceretur. Nuper quoque de ejusdem loci partibus senex quidam clericus advenit, qui ea de illo narrat, quae silentio non sunt premenda. Nam dicitdie ingressus hortum, magna hunc erucae multitudine invenit esse coopertum: qui omne olus deperire conspiciens, ad cedite hinc, atque haec olera comedere nolite. Quae statim ad viri Dei verbum ita omnes egressae sunt, ut ne una quidem
Abbreviated transcription (Latin):
nubilent: Nec pascunt᷑ bono qd̃ faeuĩt.
sed laude boni quacet᷑os p̃munt:: Qua
de re existimo. hunc uirũ qui malig¬
nũ sp̃m in hospitalitate suscepit: oftẽ¬
tacioni potius intendisse. qͣm oꝑatio¬
ni. ut meliora quã ep̃s fecisse uidẽtur:
Quatinus ip̃e suscepisset eũ. quẽ uir
dñi fortunatus expulisset Petuus¬

Expanded text:
nubilent; nec pascuntur bono quod faciunt, nubilent; nec pascuntur bono quod faciunt, sed laude boni qua caeteros premunt. Qua de re existimo hunc virum qui malignum spiritum in hospitalitatem suscepit, ostentationi potius intendisse quam operi, ut meliora quam episcopus fecisse videretur; quatenus ipse susciperet eum, quem vir Domini Fortunatus expulisset. PE
Abbreviated transcription (Latin):
prunas fecit: Cũq federe uicissim ali¬
qua cõfabularent᷑ parnulũ eius fili¬
um isdẽ malignus sp̃s inuasit. atq
in eadẽ prunas ꝓiecit: ibiq mor eiꝰ
animã ȩxeusit: Qui orbatus miser
uel quẽ ip̃e susceꝑit. uel quẽ ep̃s ex¬
pulisset agnouit Petuuis: Quid nã
hocesse dicimus ut oceidendi ausu
in eius hospicio antiquus hostis
acceꝑit. qui hunc ꝑegrinũ estimans
ad se hospitalitatis gr̃a uocasset:
Ouegorius: I ulta petre uiden¬
tur bona ꝙ ñ sunt: quia bono animo
ñ fiunt: Vnde dñs in euuangłio dieit¬
ꝑuersa mens est intencio quȩ p̃cedit.
pͣuũ est om̃e opus qd̾ sequit᷑. quãius
hunc qui dum quasi hospitalitatem
eriberet orbatus est: ñ pietatis oꝑe de¬
lectatũ estimo. sed ep̃i derogatione: Hã
pena subsequẽs innotuit: quia p̃cedẽs
illa susceptio sine culpa ñ fuit: Sunt
namq ñ nulli qui ideir eo bona facere
student: ut grãm alienȩ oꝑationis ob¬

Expanded text:
prunas fecit. Cumque vicissim aliprunas fecit. Cumque vicissim aliqua confabularentur, parvulum ejus filium idem malignus spiritus invasit, atque in easdem prunas projecit, ibique mox ejus animam excussit. Qui orbatus miser, vel quem ipse susceperit, vel quem episcopus expulisset, agnovit. PETR. Quidnam hoc esse dicimus, ut occidendi ausum in ejus hospitio antiquus hostis acciperet, qui hunc peregrinum aestimans, ad se hospitalitatis gratia vocasset? GREGOR. Multa, Petre, videntur bona, sed non sunt, quia bono animo non fiunt. Unde et in Evangelio Veritaperversa est intentio quae praecedit, pravum est omne opus quod sequitur, quamvis virum, qui dum quasi hospitalitatem exhiberet orbatus est, non pietatis opere delectatum aestimo, sed episcopi derogatione; nam poena subsequens innotuit, quia praecedens illa susceptio sine culpa non fuit. Sunt namque nonnulli, qui idcirco bona facere student, ut gratiam alienae operationis ob
Abbreviated transcription (Latin):
silio: parentes eius suȩ ꝑfidiȩ eul¬
pã fatentes. hanc ad uirũ dei
suscepta: multis se dieb ac noctib in
oiationẽ dedit: tanto q anisu p̾eib in¬
cubuit: qͣnto q in uno corpore ꝯtͣse id¬
sistere legionis aeiẽ inuenit: Quã non
post multos dies ita sanã atq in eolum.
reddidit: ac si i eã ius ꝓpͥũ diabolus
nunqͣm habuissetAlio quoq
temꝑe isdẽ uir om̃ipocentis dĩ famu¬
lus: ex obsesso quodã homine in mun¬
dũ sp̃m ȩx̃pulit: Qui malignus sp̃s
cũ uesꝑascente iã die secretã ab homi¬
nib horã cerneret: ꝑegrinũ quẽpiã
esse se simulans. circũire cepit plate
nẽ: de hospitio suo expulit: Quero ul
requiescere debeã: & in eiuitate euis
ñ inuenio: Tunc quidã in hospitio
eũ uxore sua ꝙ paruulo filio: ad pru¬
nas sedebat: Qui uocẽ erais audiens:
& quid ei ep̃s fecerit inquirens. hũe
inuitauit hospitio: sedere secũ iurta

Expanded text:
silio parentes ejus suae perfidiae culsilio parentes ejus suae perfidiae culpam fatentes, hanc ad venerabilesuscepta, multis se diebus ac noctibus in orationem dedit; tantoque annisu precibus incubuit, quanto et in uno corpore contra se assistere legionis aciem invenit. Cum non post multos dies ita sanam atque incolumen reddidit, ac si in ea jus proprium diabolus nunquam habuisset. 196 Alio quoque tempore idem vir omnipotentis Dei famulus ex obsesso quodam homine immundum spiritum excussit. Qui malignus spiritus cum vesperascente jam die secretam ab hominibus horam cerneret, peregrinum quempiam esse se simulans, circuire coepit civitanem de hospitio suo expulit. Quaero ubi requiescere debeam, et in civitate ejus non invenio. Tunc quidam in hospitio cum uxore sua et parvulo filio ad prunas sedebat, qui vocem ejus audiens, et quid episcopus ei fecerit requirens, hunc invitavit hospitio, sedere secum juxta
Abbreviated transcription (Latin):
tissime uexari conspiceret: ex altari
ꝓtinus sindonẽ tulit. eãq oꝑuit:
sed hunc repente simul diabolus in¬
trauit: Et quia ultͣ uires uoluit
quicquã p̃sumere: cõpulsus est cog¬
noscere insua uexatione quid es¬
set: hii uͦ qui aderant: puellam
in manib ex oratorio sublatam.
ad domũ ꝓpriã deportauerunt:
Cũq hanc antiquus hostis uexa¬
tione continua uehem̃ter attere¬
ret: ꝓpinqui sui hanc carnalit̾
amantes. atq amando ꝑsequen¬
tes: ad obtinendũ salutis reme¬
diũ maleficis tradiderunt. ut
eius animã funditus relinque¬
rent: cuius carmi magicis artib
ad tempus ꝓdesse conarentur:
Nucta itaq est ad fluuiũ: atq
in aquã ersa. ibiq diutiris in¬
cantacionib agere malefici mo¬
liebant᷑: ut his qui eũ inuaserat
diabolus exiret: Sed miro om̃i
to legio intͣuit: Cepit ex hoc illa
tot motib agitari: tot uocib
clamorib q ꝑstrepere. quot spi¬
ritib denebatur: łunc inito cõ¬

Expanded text:
i conspiceret, ex altari protinus sindonem tulit, eamque operuit; sed hunc simul repente diabolus invasit. Et quia ultra vires voluit quidquam praesumere, compulsus est cognoscere in sua vexatione quid esset. Hi vero qui aderant, puellam in manibus ex oratorio sublatam ad domum propriam deportaverunt. Cumque hanc antiquus hostis vexatione continua vehementer attereret, propinqui sui eam carnaliter amantes, et amando persequentes, ad obtinendum salutis remedium maleficis tradiderunt; ut ejus animam funditus exstinguerent, cujus carni magicis artibus ad tempus prodesse conarentur. Ducta est itaque ad fluvium, atque in aquam mersa; ibique diutius incantationibus agere malefici moliebantur, ut is qui eam invaserat diabolus exiret. Sed miro omnipto legio intravit. Coepit ex hoc illa tot motibus agitari, tot vocibus clamoribusque perstrepere, quot spiritibus tenebatur. Tunc inito con
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmortale corpus om̃e qd egit: hoc
nobis in exemplo actionis p̃buit. ut
ꝓ nr̃arum uiriũ modulo eius uesti¬
gia sequentes: in offenso pede oꝑis p̃¬
sentis uitȩ carpamus it̃ Miracłm
itaq faciens q taceri iussit q taceri
ñ potuit: ut uidelio et electi euis
exempla doctrinȩ illius sequentes. in
magnis quȩ faciunt latẽre quidẽ in
uoluntate habeant: sed ut ꝓsint ali¬
is ꝓdant᷑ inuiti. qͣtinꝰ & magnȩ hu¬
militatis sit qd sua oꝑa taceriappe¬
tunt. q magnȩ utilt tatis sit. qd
eorũ oꝑa taceri ñ possunt: Nun ergo
potuit: sed quid uelle eius menbra
debeant. quid ue de eis etiã nolentib
fiat: doctrinȩ magisterio exemplũ
dedit: Petrus: P lacet qd̃
dicis: Gnegorius.dhue
pauca aliqua quȩ de bõnefacii ep̃i
oꝑe suꝑsunt: quia enis memoriã
fecimꝰ. exeqͥmur: Alio namq tem¬
pore: beati. ꝓculi martiris nataliei¬
us ꝓpinquabat dies: Quo in loco uir

Expanded text:
per mortale corpus omne quod egit, hoc per mortale corpus omne quod egit, hoc nobis in exemplum actionis praebuit, ut pro nostrarum virium modulo ejus vestigia sequentes, inoffenso pede operis praesentis vitae carpamus viam. Miraculum namque faciens, et taceri jussit, et tamen taceri non potuit; ut videlicet et electi ejus exempla doctrinae illius sequentes, in magnis quae faciunt, latere quidem in voluntate habeant, sed ut prosint aliis, prodantur inviti; quatenus et magnae humilitatis sit quod sua opera taceri appetunt, et magnae utilitatis sit quod eorum opera taceri non possunt. Non ergo potuit; sed quid velle ejus membra debeant, quidve de eis etiam nolentibus fiat, doctrinae magisterio exemplum dedit. PETR. Placet quod dicis. GREGOR. Adhuc pauca aliqua quae de Bonifacii episcopi opere supersunt, quia ejus memoriam fecimus, exsequamur. Alio namque tempore beati Proculi martyris natalitius propinquabat dies, quo in loco vir
Abbreviated transcription (Latin):
sit : atq imp̃sso sigillo ꝓprio munitã
reliquid. merq ad eccłiam reduĩt:
cauit: ꝙ oratione facta apothecam
aꝑuit. ꝙ uasa in qͥb tenuissimũ
liquorẽ fuderat: ubertim uinũ fun¬
dentia inuenit: ita ut paiumentũ
om̃e excrescentia uina inuadent:
pore uiueret. hoc miracł̾m euilibq
ne in uirtute facti humano fauore
pulsatus: inde intꝰ in anesceret. un¬
de foris hominib magnus appare¬
ret: Exemplũ etiã magistri sequẽs:
qui ut nos ad uiã humilitatis in¬
strueret. de semq ip̃o discipłis p̃ce¬
pit dicens: ut ea quȩ uidissent ne¬
mini dicerent: quousq filius ho¬
minis a mortuis resurrerisset.
petnus. Qua occasio apta se
p̃buit: libet inqͥrere quid nãst qd̾
redemptor ñr eũ duob eȩcis lum̃
reddidit. iussit ut nemin. dicerẽt:
q illi abeuntes diffamauerunt eũ
implere: ut miracłm qd̾ tacere
uoluit. in mime potuisset abscondi:
Guegorius: Nedemptor nĩ

Expanded text:
sit, atque impresso sigillo proprio munitam sit, atque impresso sigillo proprio munitam reliquit, moxque ad Ecclesiam rediit. cavit, et oratione facta apothecam aperuit, et vasa in quibus tenuissimum liquorem infuderat, ubertim vinum fundentia invenit, ita ut pavimentum omne excrescentia vina invaderent, pore viveret, hoc miraculum cuiquam ne in virtute facti favore humano pulsatus, inde intus inanesceret, unde foris hominibus magnus appareret: exemplum etiam Magistri sequens, qui ut nos ad viam humilitatis instrueret, de semetipso discipulis praecepit, dicens ut ea quae vidissent, nemini dicerent, quousque Filius hominis a mortuis resurgeret . PETR. Quia occasio apta se praebuit, libet inquirere quidnam sit quod Redemptor noster cum duobus caecis lumen reddidit, jussit ut nemini dicerent, et illi abeuntes diffamaverunt eum implere, ut miraculum quod taceri voluit, minime potuisset abscondi? GREGOR. Redemptor noster
Abbreviated transcription (Latin):
minuime haberet: Nec tam̃ p̃sũpsit
inquirere: eur talia iuberet. sed
iussis obtemꝑans om̃ia exmore p̃pa¬
rauit: Tunc uir dĩ uineã in gressus:
racemos collegit. ad calcatoriũ de¬
tulit: om̃esq ex inde foras egredi
p̃cepit. solusq ibi eũ uno paruulo
puerulo remansit: quẽ in eod̾ cal¬
catorio deposuit. q calcari ipsos
paucissimos racemos fecit: Cumq
ex eisdẽ racemis parũ aliquiduiu
deflueret: cepit hoc uir dĩ siris m.¬
nib in paruulo uase susciꝑe. et
ꝑ euncta dolia om̃iaq uasa quę
p̃parata fuerant. ꝓ benedictione
diuidere: ut exeodẽ uino om̃ia
uascula iuix infusa uiderent᷑: Cũ
uͦ ex liquore uini parũ aliqͥd in
uasis om̃ib misisset: uocato p̃rb̃o.
ꝓtinꝰ uissit pauꝑes ad esse: ure
cȩpit uinũ in calcatorio crescere
ita ut om̃ia quȩ allata fuerant pͦuꝑũ
uascula impleret: Quib cũ se idoneȩ
satisfecisse conspiceret: ex calcatouo

Expanded text:
minime haberet; nec tamen praesumpsit minime haberet; nec tamen praesumpsit inquirere cur talia juberet, sed jussis obtemperans, omnia ex more praeparavit. Tunc vir Dei vineam ingressus racemos collegit, ad calcatorium detulit, omnesque exinde egredi praecepit, solusque ibi cum uno parvulo puerulo remansit, quem in eodem calcatorio deposuit, et calcare ipsos paucissimos racemos fecit. Cumque ex iisdem racemis parum aliquid vini deflueret, coepit hoc vir Dei suis manibus in parvo vase suscipere, et per cuncta dolia omniaque vasa quae parata fuerant, pro benedictione dividere, ut ex eodem vino omnia 185 vascula vix infusa viderentur. Cum vero ex liquore vini parum aliquid in vasis omnibus mussit pauperes adesse. Tunc coepit vinum in calcatorio crescere ita ut omnia quae allata fuerant pauperum vascula impleret. Quibus cum se idonee satisfecisse conspiceret, ex calcatorio
Abbreviated transcription (Latin):
mine. qui in ea utate quȩ feren¬
tũ dicitur episcopatꝰ officiũ tenuit:
morib impleuit: huiꝰ multa mira¬
cła is qui ad huc suꝑ est gaudentiꝰ
mitͥtus. tanta ualet de illo queq
esse solet custos humilitatis. Nehil¬
⁊: aliud ad om̃e stipendiũ: nisi unã
tantũmꝰ uineã habebat: Quȩ qͦdã
die ita grandine irruente uastata
est: ut in paueis uitib mea uix par¬
om̃ipotenti dõ gr̃as retulit. quia
in ip̃a sua ad hue mopia sese angu¬
stiari eognouit: Sed eũ iam tempus
exigeret: ut ip̃i quoq raceni qui
remanserant maturescere potiuis¬
sent. eustodẽ uineȩ ex more posuit:
eamq sollerti eustodia seruari p̃ee¬
pit. Quadã uero die iussit coustan¬
tio p̾sbit᷑o nepoti suo ut euncta ui¬
ni uascula in episcopio. om̃iaq do¬
lia ita ut ante consueuerat: suꝑ fu¬
sa piee p̃pararet: Qd cũ nepos illius
p̃sbit audisiet: admiratus ualde¬
est qd̃ qͣsi in sana p̃ciꝑet. ut uni
uascula p̃parari faceret: qui umũ

Expanded text:
i in ea civitate quae Ferentis dicitur episcopatum officio tenuit, et moribus implevit . Hujus multa miracula is qui adhuc superest Gaudentius obsequio, tanto valet de illo quaequs mentibus esse solet custos humilitatis, nihilque aliud ad omne stipendium, nisi unam tantummodo vineam habebat: quae quodam die ita grandine irruente vastata est, ut in ea paucis in vitibus vix paromnipotenti Deo gratias retulit, quia in ipsa sua adhuc inopia sese angustiari cognovit. Sed cum jam tempus exigeret ut ipsi quoque racemi qui remanserant, maturescere potuissent custodem vineae ex more posuit, eamque solerti vigilantia servari praecepit. Quadam vero die mandavit Constantio presbytero nepoti suo, ut cuncta vini vascula in episcopio, omniaque dolia, ita ut ante consueverat, pice superfusa praepararet. Quod cum nepos illius presbyter audisset, valde admiratus est quod quasi insana praeciperet, ut vini vascula praeparari faceret, qui vinum
Abbreviated transcription (Latin):
ri Suegorius. Hoc qd̾ ego petre
intuli: concite ualet ꝓbari: Certe
ꝙ enĩ nosti: quia ad abraham dñs di¬
xrit: in isaac uocabit᷑ tibi semen: Cui
etiã dixerat: patrẽ multarũ gentiũ
constituite:. Cui russũ ꝓmisit diec̃s
Benedicã tibi: ꝙ multiplicabo sem̃
tuũ sicut stellas cęli. & uelud arenã
quȩ est in littore maris Exqua re ap¬
te constat: quia om̃ps deus semen
abrahe multiplicare ꝑ isaae dispo¬
ĩuerat. & sam̃ scriptũ est: Depͥeatꝰ
ett usaae dñm ꝓ urore sua eo qđ̵ esses¬
sterdis: qui eraudiuit eũ . & dedt
coneeptũ rebeces. Si gͦ mustiplice
generis abrahȩ ꝑ isaac p̃destinata.
fuit. cur conuigẽ sterilẽ accepit:
seo ninurũ cõstat: quia p̃destina¬
io p̃cib implet᷑. qͣndo is in quods
multiplieare semen abrahȩ p̃desti¬
nau̾at : oratione obtinuit. ut filios
habere potuisset Petnus Quia
sceretum racio aꝑuit: nichil m du¬
hittatis remansit: Ouegorius

Expanded text:
ari. GREGORIUS. Hoc quod ego, Petre, ari. GREGORIUS. Hoc quod ego, Petre, intuli, concite volet probari. Certe etenim nosti, quia ad Abraham Dominus dixit: In Isaac vocabitur tibi semen . Cui etiam dixerat: Patrem multarum gentium constitui te . Cui rursum promisit dicens: Benedicam tibi, et multiplicabo semen tuum sicut stellas coeli, et velut arenam quae est in littore maris. Ex qua re aperte constat quia omnipotens Deus semen Abrahae multiplicare per Isaac praedestinaverat. Et tamen scriptum est: Deprecatus est Isaac Dominum pro uxore suais, qui exaudivit eum, et dedit conceptum Rebeccae. Si ergo multiplicatio generis Abrahae per Isaac praedestinata fuit, cur conjugem sterilem accepit? Sed nimirum constat: quia praedestinatio precibus impletur, quando is in quo Deus multiplicare semen Abrahae praedestinaverat, oratione obtinuit, ut filium habere potuisset. PETR. Quia secretum ratio aperuit nihil mihi dubietatis remansit. GREGOR. Vis