comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nõ. parũ delectabi¬
frigus quom in ni¬
ue solet adueniat.¬
qr incendia solis
Aliqͣndo refrigeret.
sudorẽ laborcim t̾¬
gat. ardentes tẽꝑet¬
anelitus. cui bene¬
legatus assimilat᷑¬
qͥ se misit prudent᷑¬
agendo

Expanded text:
non parum delectabfrigus, quomodo in nive solet, adveniincendia solis aliquantum refrigeret, udorem laborantium tergat, ardentes teanhelitus. Cui relegatus assimilati se misit, prudentagendo
Abbreviated transcription (Latin):
ħẽ spes eoꝵ qui
timent dñm. ut
declinantes aru
sapientis fons
uite ut decliliet
aruina mortis.
nunc dicitur.
ẽ lex sapientis
ꝙͣ mortẽ uitare
⁊ uitam acqͥrere
debeat et̾nam.

Expanded text:
 spes eorum qui timent Dominum, ut declinantes a rusapientis, fons vitae, ut declinet a ruina mortis, et nunc dicitur, est lex sapientis, qua mortem vitare, et vitam acquirere debeat aeternam,
Abbreviated transcription (Latin):
tanto ualentuis t̾rores re¬
rum tẽporaliũ despicit
dicuntur: qui diuino ti¬
more regunt᷑. sieut filii
uirtutis. ⁊ resurrectionis

Expanded text:
tanto valentius terrores rerum temporalium despicit, dicuntur, qui divino timore reguntur, sicut filii virtutis, et filii resurrectionis
Abbreviated transcription (Latin):
Mens tua que¬
tegit totum cor¬
pus cogitationũ.
est alta ut mons¬
ꝑ conu̾sationem
uite. ⁊ talis mons¬
qui ht scientiã¬

Expanded text:
Mens tua, quregit totum corpus cogitationum, est alta, ut mon conversationem vitae, et talis monbet scientia
Abbreviated transcription (Latin):
lerx. Peru̾sus non pot̾it
adornari.⁊ ĩminutio non
pot̾it nũari. Qui enĩ ꝑu̾suᷤ
ẽ. nisi ante corrigat᷑. ñ pot̾
adornari. recta ornantur.
heticos q quasdã naturas
introduenire. que ñ recipi
numerari. pͥmogenita

Expanded text:
Perversus non poterit adornari, et imminutio non poterit numerari. Qui perversus est, nisi ante corrigatur, non poterit adornari. Recta ornatum haereticos, qui quasdam naturas introducunt, quae non recipiunumerari: propterea
Abbreviated transcription (Latin):
bliuio. sic q̃ nunc fui̾t qͥ nascit᷑i
sunt scire ñ potert᷑. silentio enĩ
transeunt. ⁊ ñ redibunt cui sen¬
tentie totus mundus ac clamat.¬
⁊ maxime genus humanũ.

Expanded text:
blivio, sic quae nunc fiunt, qui nascituri sunt, scire non poterunt; silentio enim transeunt, et non redibunt. Cui sententiae totus mundus acclamat, et maxime genus humanum.
Abbreviated transcription (Latin):
primi nouissimi.⁊ ẽ.
⁊ q d̾s ut benignus
et clemens. minoꝵ
tantã dabit᷑ głam.
quantã his. qui se
humiliantes. nouis¬
sini in mundo ẽẽ

Expanded text:
omnium novissimi. Et quia Deus, ut benignus et clemens, minimotantam dabit gloriam, quantam his qui se humiliantes novissimi in mundo esse
Abbreviated transcription (Latin):
uñ. Requieuit d̾s die septi¬
creatione naturarũ non a gu
mordialib rerum seminib.
totuis scłi tẽpus naturali cur¬
su ꝑagitur.

Expanded text:
Unde, Requievit Deus die septicreatione naturarum, non a gubmordialibus rerum seminibus totius saeculi tempus naturali cursu peragitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Non potest homo
causas ⁊ naturas rerũ
explicare. nec oculus
ad plenũ intueri. nec
auris instruente do¬
parte donee ueniãt
quod ꝑfectum est.
quod iu hoc morta¬
li corpore esse non
poterit. hec sententi¬
a contra eos. qui siue
labore. ⁊ discendi stu

Expanded text:
Non potest homo causas et naturas rerum explicare, nec oculus ad plenum intueri, nec auris, instruente doparte, donec veniat quod perfectum est , quod in hoc mortali corpore esse non poterit. Haec sententia contra eos est qui sine labore et dicendi stu
Abbreviated transcription (Latin):
Quasi non debes
moleste pati si fu¬
tura non seire po¬
tes. sia potentiorib
impiis sepe oppͥme¬
ris qr cito oĩa fimim¬
tur. ⁊ mors oĩa eqͣ¬

Expanded text:
Quasi, non debes moleste pati, si futura non scire potes, si a potentioribus impiis saepe opprimeris, quia cito omnia finiuntur, et mors omnia aeq
Abbreviated transcription (Latin):
amarum ꝓ dulci sumet.
Sient auis transmi grans
de nido suo. sic uir qui reliqͥt
locũ suuim. Inguento et
uariis odorib delectẽtur cor:
et bonis amici consiliis aĩa
dulcoratur. Amicum tuũ¬
et amicum patris tui ne dimiseris: et domũ
frĩs tui ne ingrediaris in die
afflietionis tue. Melior est
uicinus iuxta. quã frater

Expanded text:
amarum pro dulci sumet. Sicut avis transmigrans de nido suo, sic vir qui derelinquit locum suum. Unguento et variis odoribus delectatur cor: et bonis amici consiliis anima dulcoratur. Amicum tuuet amicum patris tui ne dimiseris et domum fratris tui ne ingrediaris in die adflictionis tuae melior est vicinus iuxta quam frater
Abbreviated transcription (Latin):
tue ad u̾ba scientie. Noli sub¬
trahere a puero disciplinam:
Si enĩ ꝑcusseris eum uirga.
non moriet᷑. Iu uirga ꝑcutis
eum: et aĩam eiꝰ de inferno libe¬
rabis. Filimi si sapiens fuerit
animus tuus: gaudebit tecum
cor meum. et exultabunt renes¬
iei cũ locuta fu̾i̾nt rectũ labia
tua. on emuletur cor tuum
peccõres. s in timore dñi esto to¬
ta die qr habebis spe innouis¬
simo. et p̾stolatio tua ñ auferet᷑.

Expanded text:
tuae ad verba scientiae. Noli subtrahere a puero disciplinam: si enim percusseris eum virga, non morietur. Tu virga percuties eum: et animam ejus de inferno liberabis. Fili mi, si sapiens fuerit animus tuus, gaudebit tecum cor meum: Et exsultabunt renes locuta fuerint rectum labia tua. Non aemuletur cor tuum peccatores: sed in timore Domini esto tta die: Quia habebis spem in novissimo, et praestolatio
Abbreviated transcription (Latin):
t nune oĩa que ꝑ or¬
bem niuunt ⁊ creseunt
hoĩes aĩantia. g̾mina.
d̾s ut sua uita subsistãt
excitat ⁊ in die iuditii ge¬
nus humanũ a quattior
uentis amor te excitabit.

Expanded text:
orbem vivunt et crescunt, homines, animantia, germina, Deus, ut sua vita subsistant, excitat: et in die judicii genus humanum a quatuor ventis a morte excitabit.
Abbreviated transcription (Latin):
apd̃ d̾m secretiora cõ¬
templando patefecit
de dicit. stultissimꝰ sũ
donante deo. ut scõꝵ sci
Sapientiã autẽ loquim᷑
inter ꝑfectos. sapi. uero.¬

Expanded text:
apud Deum secretiora contemplando patefecit de dicit, stultissimus sum donante Deo, ut sanctorum Sapientiam autem loquimur inter perfectos. Sapie
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quia in his refec¬
tionem hñt. qͥ florent
uirtutib.⁊splendent.
dũ ip̃m quẽ desid̾ant
adhuc de uicino ui¬
dere non possunt.

Expanded text:
Quia in his refectionem habent, qui florent virtutibus et splendent, dum ipsum Deum, quem desiderant, adhuc de vicino videre non possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uadunt. s ⁊̃ acies suꝑant
malignoꝵ. dũ quosdam
aberrore. ł uciis retra¬
hunt. ⁊ q̃ oĩa a p̾latis de¬
p̾ndent qr ab eis resisten
eccł̃ie misteria repetunt᷑
s repetita. noui semꝑ
aliquid affert᷑ ⁊ ꝑip̃am
nouitatẽ aĩos audientiũ
ampluis delectant.
Duo gͥ ub̾a. p̾dicatores
gunt. et in corpusecclie
trahiciunt. collum. qr
uitalem flatum. et̾na
gaudia p̾dicandomini¬
strant.⁊ cibos doctrine.
ubera. qr lac pariuilis
in xp̃o infundunt. qui
sunt hynuli capraꝵ. qr
acute que sunt agenda
discernunt.⁊ ueloci cur¬
su oꝑationis. de ualle
lacrimaꝵ auolant. Gemel¬
li:qr eandẽ fidem. eadem
sacram̃ta p̾dicant. qui
ne lac qd̃ erogant. in eis
deficiat. pascunt᷑ florib
scripturaꝵ.⁊ exẽplis sc̃oꝵ
ea semꝑreco lendo.

Expanded text:
vadunt, sed etiam acies superant malignorum: dum quosdam et ab errore vel vitiis retrahunt: quae omnia a praelatis dependent, quia ab eis resistendEcclesiae mysteria repetuntur; sed repetita novi semper aliquid afferunt, et per ipsam novitatem animos audientium amplius delectant. Duo igitur ubera, praedicatores gunt, et in corpus Ecclesiae trajiciunt: Collum, quia vitalem flatum, aeterna gaudia praedicando, ministrant, et cibos doctrinae. Ubera, quia lac parvulis in Christo infundunt, qui sunt hinnuli capreae, quia acute, quae sunt agenda, discernunt, veloci cursu operationis de valle lacrymarum avolant. Gemelli, quia eamdem fidem, eadem sacramenta praedicant: qui ne lac quod erogant in eis deficiat, pascuntur floribus Scripturarum et exemplis sanctorum ea semper recolendo.
Abbreviated transcription (Latin):
que ip̃i eccłie sunt diui¬
nitus collata. Possunt
infideles cũ fidelib in¬
tueri. ip̃a aũ sola nouit
qͣnto teneatur amore
uite inuisibilis. quanto¬
l amore erga dm̃.⁊ ꝓximũ
flamascat.

Expanded text:
quae ipsi Ecclesiae sunt divinitus collata, possunt infideles cum fidelibus intueri: ipsa autem sola anima novit quanto teneatur amore vitae invisibilis, quanto amore erga Deum et proximum flammescat.
Abbreviated transcription (Latin):
Iõ uadam ꝙ tota pulcra
Non solum melectiorib
menbris que enu̾aui. s
⁊̃ in illis qui pusilli ⁊ fra
do ad te. tu debes uenire
ad me. cogitatione. locu¬
tione. oꝑe. Uł primum¬

Expanded text:
itur, Tota pulchra Non solum in electioribus membris, quae enumeravi, sed etiam in illis qui pusilli et frado ad te, tu debes venire ad me, cogitatione, locutione, opere. Vel, primu
Abbreviated transcription (Latin):
entiam: et lex elemen¬
tie in lingua euis.¬
et panem otiosa ñ¬
aĩe misericordit̾ agregate iublan¬
de fidei quiete. continent᷑. hanc gͥ
sẏndonẽ eccłia fecit. ⁊ uendidit. qr
fidem ꝙͣ credendo exuerat. loq̃ndo
dedit. ⁊ ab infidelib uitã recte con¬
u̾sationis accepit. que ⁊ cananeo
cingulũ tradidit. qr ꝑ ugorẽ demõ¬
state iusticie fluxa oꝑa gentilitatiᷤ
astrinxit. ut qd precipitur uiuen-¬

Expanded text:
entiae, et lex elementiae in lingua et panem otiosa nae misericorditer aggregatae, in blanda fidei quiete continentur. Hanc ergo sindonem Ecclesia fecit et vendidit, quia fidem, quam credendo texuerat, loquendo didicit, et a fidelibus vitam rectae conversationis accipit. Quae et Chananeo cingulum tradidit, quia per vigorem demonstratae justitiae fluxa opera gentilitatis exstinxit. Ut hoc quod praecipitur vi
Abbreviated transcription (Latin):
nimirũ sĩplici¬
tas sine rectitu-¬
dine dissoluta
ẽ. ⁊ stulta. Recti¬
tudoã sine sĩ¬
plicitate. aust̾a
utraq uirtus
conuincta ꝑfe¬
ctũ reddit ho¬
minẽ. S hint̾est¬

Expanded text:
nimirum simplicitas sine rectitudine dissoluta est et stulta, rectitudo autem sine simplicitate, austerautraque virtus conjuncta perfectum reddit hominem. Sed inte
Abbreviated transcription (Latin):
stendũ neq nr̃is fidẽ¬
du uirib s a deo au
te. ⁊ a luxuria castiga¬
uit ornat actib bo¬
nis quẽ instruit.

Expanded text:
stendum, neque nostris fidendum viribus, sed a Deo auxm a luxuria castigavit, ornat actibus bonis quem instruit.
Abbreviated transcription (Latin):
qͣntũ arturi ad naturam
miqua sua uoluntate
cursũ ꝑ semet ipsã ñ he.
in stauratur. ut semitas
uite app̾hendat. Designat

Expanded text:
quantum attinet ad naturam, iniqua sua voluntate cursum per semetipsum non habet; et instauratur, ut semitas vitae apprehendat. Designatu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ mulierẽ. Pot̾.n. qͥ adult̾e̾
nuxtus est. dño oꝑante re¬
uerti. ac uitã penitendo
ẽ ħesi. rescipiscendo. reddite
ad salitẽ. At qͥ semel et̾na
morte raptus ẽ. nunꝙͣ redi¬

Expanded text:
 mulierem. Potest enim, qui adulterae mixtus est, Domino juvante, reverti, ac vitam poenitendo pollutus, resipiscendo redire ad salutem. At qui semel aeterna morte raptus est, nunquam redi
Abbreviated transcription (Latin):
potestas imꝑii. decet te u̾ uiñtat rõ potestatem.
ore tuo poculũ sang̾nis eiꝰ ꝑcipies dum surore ser¬
monũ tuorũ tantus in iuste sit sanguis effusus
recede gͦ recede. Nec scd̃o p̃cato priorẽ neqͥtam
augere contendas. Suscipe uinculũ quo te dñs
¶ his sermõib imp̃r õbediens gemens et flens¬

Expanded text:
potestas imperii. Decet tamen ut vincat ratio potestatem. ore tuo poculum sanguinis pretiosi percipies, dum furore verborum tuorum tantus injuste sit sanguis effusus? Recede igitur, recede, ne secundo peccato priorem nequitiam augere contendas. Suscipe vinculum quo te omniu. His sermonibus imperator obediens erat en
Abbreviated transcription (Latin):
niei radiaus ĩ me uehem̃t᷑. et cõtrenui amo¬
re et horiore. et ĩuoni me longe ẽẽ ate ĩ regi¬
oue dissiłitudis tanꝙ̃ audu ẽ uocem tuã de ex¬
celso. Cibũ aut grandiũ cresce ⁊ manducab̾ me
it tũ me nutabis in te sicut cibũ carius tue. sed
tui mutabis ⁊ mẽ. ¶ Cuu aũt sicut iͥdem ⁊ efert

Expanded text:
mei, radians in me vehementer, et contremui amore et horrore; et inveni longe me esse a te in regione dissimilitudinis, tanquam audirem vocem tuam de excelso: Cibus sum grandium; cresce, et manducabis me. Nec tu me in te mutabis, sicut cibum carnis tuae; sed tu muta
Abbreviated transcription (Latin):
barbarasq gentes. uicinas q tenebras ⁊ tu¬
menti occeano ꝯiũctas ad scĩe lum̃ sid̾iq portũ
deduxit ¶.Deinte in erapoli frigie prouĩcie
urbe crucisixus tapidatꝰ obiit. simłꝰq cũ sili
abus ibi requiesat. hec ysidorꝰ. ¶Re philuro
autẽ qui fuit unꝰ te .xii. dyaconib dicit ieroꝰ¬

Expanded text:
Barbarasque gentes, vicinasque tenebris et tumenti Oceano conjunctas, ad scientiae lucem, fideique portum deducit. Deinde in Hierapoli Phrygiae provinciae urbe crucifixus, lapidatusque obiit, rectoquctas, ad scientiae lucem, fideique portum deducit. Deinde in Hierapoli Phrygiae provinciae urbe crucifixus, lapidatusque obiit, rectoque s
Abbreviated transcription (Latin):
sũ pturꝰ accedam. S dũ ad quietẽ sacietatis ⁊
 et nõ alius quo tͣuseatur qͦ tuͣsire cogͭ ucc̃itas¬
¶ Et cũ salus sit cã edendi et bibendi: adiũgit
se tͣanꝙͣ pediseca ꝑiculosa iocunditas. et plerũ¬
q p̾ire conat᷑ ut eiꝰ tã fiat qd̾ salutis cã me
fac̾e uł dico uł uolo ¶ Ebrietas longe est a me
misereb̾is ne appropinq̃t mͥ. ¶Crapulti autẽ
ññqmͣ surreꝑit seruo tuo. misereb̾is ut longe

Expanded text:
satietatis exest, et non est alius, qua transeatur quo transire cogit necessitas. et cum salus sit causa edendi ac bibendi, adiungit se tamquam pedisequa periculosa iucunditas et plerumque praeire conatur, ut eius causa fiat, quod salutis causa me facere uel dico uel uolo. misereberis, ne adpropinquet mihi. crapula autem nonnumquam subrepsit seruo tuo: misereberis, ut longe
Abbreviated transcription (Latin):
ma febre lectuli strata nõ huit. s suꝑ durissinĩa
humũ siratis alicioł qͥescebat. si tñ illa quies
dicenda est que iugib pene orõib dies noctesq
grauissimoꝵ criminũ crederes cẽ ream. ¶ Cumq
a nob̾ crebriꝰ monet᷑ ut parcer oculis ⁊ eos ser¬
uaret eiuĩagłice lectõi: aiebat. ¶ Turbanda est
facies quã ꝯt̾ dei p̾ceptũ ppurissimo ⁊ serusa et
stipio sere depixi. affligend̾ corpus qd multis
uacauit deliciis. longior risus ipetuo ꝯpensand̾ est
accu. mollia linteola ⁊ serita pciosissima. aspitate
plaçere desido. ¶Si ye tales tantas q uirtutes: casti¬
tatẽ in illa uoluero pͥdicare/ suꝑfluus pidcor.In qͣ
ocam cũ scl̾aris ess om̃iũ rome matronaꝵ ex̃eplũ
fuit. Que se ita gessit u ñꝙͣ de ilta ⁊̃ maledicorum
rem intũ cũ in largiento esset ꝓfusior arguebam.
illud profens de apło nõ ut aliis refrig̾iũ nob̃ aut̃
tribłacio. s ex qͣlitate in ħ tempe u nr̃a habũdãcia¬

Expanded text:
ma febre, lectuli strata non habuit, sed super durissimam humum, stratis ciliciolis quiescebat, si tamen illa quies dicenda est, quae jugibus pene orationibus dies noctesque rederes ream. cumque a nobis crebrius moneretur, ut parceret oculis et eos seruaret euangelicae lectioni, aiebat: \'turpanda est facies, quam contra dei praeceptum purpurisso et cerussa et stibio saepe depinxi; adfligendum corpus, quod multis uacauit deliciis; longus risus perpeti conpensandus est fletu; mollia. linteamina et serica pretiosissima asperitate placere desidero\'. si inter tales tantasque uirtutes castitatem in illa uoluero praedicare, superfluus uidear. in qua etiam, cum saecularis esset, omnium Romae matronarum exemplum fuit; quae rem meum: cur in largiendo esset profusior, arguebam illud proferens de apostolo: non ut aliis refrigerium, uobis autem tribulatio, sed ex aequa litate in hoc tempore, u
Abbreviated transcription (Latin):
sic loqͣ dicens. tantis podagre.tantisq in olestiaꝵ
dolorib premor u̾ uita mea iͥ grauissima pẽa sit.
cotidie eĩ in dolore deficio ⁊ mortis remediũ expet¬
lentus est. In t̾d̾ nimius. S n ita lentꝰ ut recedat.
ne ita nimiꝰ ũ int̾ficiat.Unde sit ut qͥ cotidie ĩ mor¬
te sum repellar a morte. Sic autẽ me infectio hũo¬
ris noxii ĩbibit ut ui̾e niͥ peua sit ⁊ mortẽ desi¬
d̾atam expectem quã gẽitib meis solam credo esse

Expanded text:
nim podagrae tantisque molestiarum doloribus premor, ut vita mea mihi gravissima poena sit. Quotidie enim in dolore deficio, et mortis remedium exspeclentus est, interdum nimius, sed neque ita lentus ut recedat, neque ita nimius ut interficiat. Unde fit ut qui quotidie in morte sum, repellar a morte. Nec xii humoris imbibit, ut vivere mihi poena sit, et mortem desideranter expectem, quam gemitibus meis solam esse credo
Abbreviated transcription (Latin):
erat corpe decorꝰ s uisu ferus. statã eius pe¬
dũ .uiii. facies eius palniũ et dinudiũ in logi¬
tudine possidebat. Barba uͦ palmũ unũ frous
erat uiuꝰ pedis. ¶ Militẽ armatũ suꝑ eqũ seden¬
tem a utice simł cũ equo uno ictu cũ spata sei¬
debat ¶ Q tuor ferraturas equoꝵ sił facile ma¬
nib exfendebat. ¶Militẽ armatũ rectũ star¬
tem suꝑ manũ suam a t̾ra us ad caput suũ
sola manu uelocit̾ eleuebat ¶Leporẽ integ
aut duas gallinas uł anserẽ edebat. Moditũ
uniũ et lnuphatũ bibebat. tam ꝑcus ĩ biben
bat ¶ Cenobia młta construxit et laudabilit¬

Expanded text:
erat corpore decorus, sed visu severus; statura eius pedum octo, facies eius palmum et dimidium in longitudine possidebat, barba vero palmum unum; frons erat unus pedis. Militem armatum super equum sedentem a vertice simul cum equo uno ictu cum spata scindebat, ferraturas equorum faciliter manibus extendebat, militem armatum rectum stantem super manum suam a terra usque ad caput suum sola manu velociter elevabat. Leporem integrum aut duos gallinas aut anserem edebat, modicum vinum et limphatum bibebat et tam parcus in bibendbat. Cenobia multa construxit et i
Abbreviated transcription (Latin):
tandẽ post młtos triũphos defuncto Rnolꝰ ma¬
gnus eiꝰ filius eid̾ in regno successit. cͥ tp̃e i
roniana sede adanus pontifex p̾sidebat. Qui ad
karolũ magnũ legatos nusit. postulãs ab eo
auxͥ ͫ contͣ desid̾iũ regem longobardoꝵ. qͥ more
pr̃ĩs sui astulphi ecc̃ami płmiũ nifestabat ¶Cui
karolꝰ obediens magno ꝯgͤgato ex̾citu ꝑ mõtẽ
cenisiũ ytaliam intͣuit. et papiã ciuitat ẽ regi¬
aui potent̾ obsedit. et iͥ desid̾ium capiẽs cũ uxͣ.
filus et pͥncipib ad gallias ni exiliũ nuat. et
ot̃a uira ect̃e que longobardi abstułant sͥ res¬
titait. ¶ Et ant tũc in ex̾titu karoli anutꝰ et a¬
gunt ¶Qui apud mortariã uͥ longobardos l̃¬
rolus suꝑauit cecid̾unt. et hic t̾iatun est i egͣ
longobardoꝵ. nam deniceꝑs illũ regem hebãt᷑
ꝙ̃ cesares sibi dabant. ¶ꝓficiscente larolo ro¬
mam papa syuodũ .clxxx. ep̃oꝵ congͤgauit
In qua synodo ppͣ ius eligendi pontificem romia¬

Expanded text:
uncto Karolus Magnus, eius filius, eidem in regnum successit, cuius tempore in Romana sede Adrianus pontifex presidebat, qui ad Karolum Magnum legatos misit postulans ab eo auxilium contra Desiderium regem Longobardorum, qui more patris sui Aistulphi ecclesiam plurimum infestabat. Cui Karolus obediens magno congregato exercitu per montem Cinisium Italiam intravit et Papiam civitatem regiam potenter obsedit et ibi Desiderium capiens cum uxore et filiis et principibus ad Gallias in exilium misit et omnia iura ecclesie, que Longobardi abstulerant, sibi restituit. Erant tunc in exercitu Karoli Amicus et Asti, qui apud Mortariam, ubi Longobardos Karolus superavit, ceciderunt. Et hinc terminatum est regnum Longobardorum, nam deinceps illum regem habebant, quem cesares sibi dabant. Proficiscente Karolo Romam papa synodum CLIII episcoporum congregavit, in qua synodo papa ius eligendi pontificem Roma
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑba ambicõe diat .ħ. honorati ncedũtt elois
diũ. cui dño honorem nõ deferũt. Inde is quẽ
cotidie iudes m̾etricius intor. hẏst̾onitus hitus
regius appatus. Iude aurũ in frems et sellłis et
calcarib. plus calgaria qmͣ altaria fulgent

Expanded text:
unt Antichristo. Honorati incedunt de bonis Domini, qui Domino honorem non deferunt. Inde is quem quotidie vides meretricius nitor, histrionicus habitus, regius apparatus. Inde aurum in frenis, in sellis et calcaribus, et plus calcaria quam altaria fulgent
Abbreviated transcription (Latin):
niua senectute eius ocłi caligassent. hebat᷑
ut auit quend̾ ductorẽ. a quo ꝑ uillas et castel¬
la se duci faciebat. et ubiq &bini dñi p̾duta¬
bat. ¶ Quad̾ uice dũ ꝑ qñdam uallem mago
lapidib plenam ensirent eidutipto uiaio

Expanded text:
ia senectute eius oculi caligassent, habebat, ut aiunt quidam, ductorem, a quo per villas et castella se duci faciebat et verbum domini predicabat, quadam vice dum per quandam vallem magnam lapidibus plenam transire
Abbreviated transcription (Latin):
set tͣnͣslatum: kabolus maguꝰ monachꝰ cassineñ
corpus scĩ bñdc̃i ad cast ͫ cassinũ cnͣfferre uole¬
bat. s uuracuł a deo oũsis et fñͣcis resistentibus
sB̾u̾se. alie a montanis ad sbiecta campest᷑a cum
nuiris et ħ̃itatorib siuis integre et salue ult ui
nuliaria ut dr̃ tnͣsmigrunt. ¶Corpus st̃ẽ petͦuille

Expanded text:
 Cassinensis, corpus sancti Benedicti ad castrum Cassinum transferre volebat, sed miraculis a deo ostensis et Francis resistentibus subverse, alie a montanis ad subiecta campestria cum muris et habitatoribus suis integre et salve ultra sex miliaria, ut dicitur, transmigrarunt. Corpus sancte Petronille,
Abbreviated transcription (Latin):
l fidem xͥ recepissent ¶ Post ħ aũt pipinꝰ pͥnceps
maior regie domꝰ francoꝵ defunctꝰ est. cui suctes¬
sit karolus filius eiꝰ qui entides applłabat᷑. qui
młtas uictorias faciens reliqͥt duos filios eiꝰd
aule regie pͥncipes .s. karolũ maguũ et pipinũ.
¶ S karolus magnus relicta scłi pompa cassiuẽ¬
sis monachꝰ est effectus ¶ pipmꝰ aũt aulã re¬
eẽt ĩutilis et remissus: ꝯsuluit pipinꝰ zachanã
ppͣm an ille deb̾et ẽẽ rex qui solo regio nom̃e
erat contentꝰ ¶Cui ppͣ rũdit illũ deb̾e regen

Expanded text:
 fidem Christi recepissent. Post hoc autem Pippinus princeps, maior regie domus Francorum, defunctus est, cui successit Karolus, filius eius, qui Cutides appellatur. Qui multas victorias faciens reliquit duos filios, eiusdem aule regie principes Karolum magnum et Pippinum. Sed Karolus magnus relicta seculi pompa Cassinensis monachesset inutilis et remissus, consuluit Pippinus Zachariam papam, an ille deberet esse rex, qui solo regio nomine erat contentus. Cui papa respondit illum debere regem
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Seruantib ħ et alia legis mandata ꝓmisit deus
ut asserũt ꝑadisum .i. ortũ deliciaꝵ. aquis p̾t̾ flu¬
entib irrigatũ. in quo sedes ħebunt ꝑpetuas. nec
frigore aut estu aliquo affligent᷑. ¶ Om̃ib ciboꝵ
uescent᷑ gu̾ib. qͥcquid pecierunt coram eis statim
aureis et argenteis deambłabunt. In aureis lac
ĩ argenteis uinũ afferentes ⁊ dicentes. comedite

Expanded text:
 vero hec et alia legis mandata promisit Deus ut asserunt paradisum, idest ortum delitiarum, aquis preter fluentibus irrigatum; in quo sedes habebunt perpetuas, nec frigore aut estu aliquo affligentur; omnibus ciborum vescentur generibus. Quicquid appetierunt statim aureis et argenteis deambulabunt, in aureis lac, in argenteis vinum offerentes, et dicentes: Comedite
Abbreviated transcription (Latin):
sol it̾m me uidebitis. defuncto adano leo in ro
leranias maiores aget contͣ eu̾ ppło concitato
ei ocłos eruerũt et linguam p̾scind̾unt. s deꝰ
miracłose s ͥ linguã et uisum restituit ¶ Qͥ dũ
ad karolũ confugisset ip̃e eum ĩ sede sua colloca¬
uit et reos pumuit ¶ Roniãi gͥ suadente p̃pͣ ã¬
no dñi. dechaxiiii. relicto imꝑio constãtiopoł.
duo õmi consensu ĩꝑatorias laudes karolo ac¬
clamãt. eum q ꝑ manũ leonis impr̃en cord¬
nant cesarẽ et augustũ appłłant e post constã¬
tinũ eĩ magnũ imꝑiał sedes apud ꝯstãtmopolini
hebatur ꝓ eo ꝙ predtũs constãtinꝰ romanã se¬

Expanded text:
onachum tonsoratur. Defuncto Adriano Leo in Romletanias maiores ageret, contra eum populo concitato ei oculos eruerunt et linguam prescidunt. Sed deus miraculose sibi linguam et visum restituit. Qui dum ad Karolum confugisset, ipse eum in sede sua collocavit et reos punivit. Romani igitur suadente papa anno DCCLXXXIIII. relicto imperio Constantinopolitano uno omnium consensu imperatorias laudes Karolo acclamant eumque per manus Leonis imperatorem coronant cesarem et augustum. Post Constantinum Magnum imperialis sedes apud Constantinopolim habebatur
Abbreviated transcription (Latin):
pt̃ dixisti. ¶ Scd̾a causa est. qr pꝰt eius mortẽ
quid̾ cl̾icus sibi deuotꝰ queud̾ uersum ede̾ cupiebat
quẽ in eius tumło fac̾e̾ stulpi uolebat ita ĩcipiẽs
hac sunt in fossa. uolens x̾sum talit̾ t̾miuareꝰ
bede sti ossa ¶ S ꝙ talen fiuẽ usus congłtas

Expanded text:
pater dixit«. Secunda causa est, quia post eius mortem quidam clericus sibi devotus quendam versum edere cupiebat, quem in eius tumulo facere sculpi volebat ita incipiens: »Hac sunt in fossa«, volens versum taliter firmare: »Bede sancti ossa«, sed quia talem finem co
Abbreviated transcription (Latin):
addux̾unt. ¶ Et uideus eam pr̃ stantẽ ante
p̾fectũ cadeus nnĩ faciẽ dixit. filia mea dulcis¬
eiꝰ manꝰ tenentes mis.e et flentes ostłabãt᷑
eam dicẽtes. miser̾e nrĩ filia et uiue nob̾cũ¬
¶ At illa ꝓiciens ꝑuulũ et illos repellẽs ait
discedite a me ĩmuci dei qr nõ nou uos. ¶ui¬

Expanded text:
unt. Et uidens eam pater stantem ante prefectum cadens in faciem dixit: «Filia mea dulciset marito tenentes manus eius et flentes, osculabantur eam dicentes: «Miserere nostri filia et uiue nobiscum». At illa proiciens paruulum et illos repellens dixit: «Discedite a me, inimici dei, quia non noui uos». Vi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ eam astendentẽ ꝑ eam ascendentẽ us sur sui
et respicientẽ ad nos et dicentẽ. se timeatis
hũc draconẽ. s securi ascendite ut mecũ esse¬
possitis. ¶ ħ audientes om̃s grãs eg̾unt .qr se
uocatos ad mrͣtiriuĩ cognouerũt. ¶. p̃sentati

Expanded text:
r eam Satyrum ascendentem usque sursum et respicientem ad nos et dicentem: “Ne timeatis hunc draconem; ascendite ut mecum sitis”». Hec audientes sancti gratias egerunt quia se uocatos ad martyrium cognouerunt. Post hec
Abbreviated transcription (Latin):
as a d̾o dilecta regna. qr tͥ hodie pro tnͣsitorio
regno cõmutabit᷑ eternũ. et ꝓ mortali sponso tͥ
ĩmortalẽ acquires. ¶Tunc illa constans effecta
tortores hortabat᷑ ne qd̾ iussi fu̾ant fat̾e mora¬
freis hastilib mamillas eiꝰ euellũt. et p̾mod̾

Expanded text:
a et deo dilecta regina, quia hodie tibi pro transitorio regno commutabitur eternum et pro mortali sponso tibi immortalem acquires». Tunc illa robustior tortores hortatur ne quod iussi fuerant facere moraferreis cauil
Abbreviated transcription (Latin):
diũ. decxl. ¶U̾m cũ astulphꝰ rex longobar¬
doꝵ eccãm romanã suis possẜ onib et dĩo spo¬
liasset: stepħus ppͣ qui  acharie successit ad
pipinũ regem fncie contͣ lõ gobardos auxi¬
lut petiturͦ accessit ¶ ꝓipmꝰ aũt copiosũ
congͤgans exͥ cituu in ytaliam uenit. et¬
astulphũ regem obsedit. a quo .x. obsides accepͭ
ut ecc̃ẽ romane om̃ia p̾dia que abstułat redd̾et
et ip̃am ampliꝰ non ĩquietaret ¶ S recedente
pipino astulphus totũ qd̾ ꝓmserat irritũ fecit

Expanded text:
. Verum cum Aistulphus rex Longobardorum ecclesiam Romanam suis possessionibus et dominio spoliasset, Stephanus papa, qui Zacharie successerat, ad Pippinum regem Francie contra Longobardos auxilium petiturus accessit. Pippinus autem copiosum congregans exercitum in Italiam Aistulphum regem obsedit, a quo XL obsides accepit, ut ecclesie Romane omnia predia, que abstulerat, redderet et ipsam amplius non inquietaret; sed recedente Pippino Aistulphus totum, quod promiserat, irritum fecit,
Abbreviated transcription (Latin):
ppͣ. ierdꝰ dignus sũmo sac̾docio ab om̃ib ac¬
clamat᷑. ¶S dũ quoꝵ d̾ cłicoꝵ et monachor
lasciuiani increparet illi nmiũ indignati
ei iusidias pauerũt. S et ꝑ uestẽ młiebrẽ ut
ait . Io. beleth ab eis curpit̾ est derisus ¶ Nã
cũ ieroꝰ ad matutĩas solito more sͣg̾et. uestẽ
miłieris quã emuli uixͣ lectulũ posu̾ant reꝑit

Expanded text:
dignus summo sacerdotio ab omnibus acclamatur; sed dum quorumdam Clericorum et Monachorum lasciviam increparet, illi nimium indignati ei insidias paraverunt. Sed et per vestem muliebrem, ut ait Joannes Belet, ab eis turpiter est derisus. Nam cum Hieronymus ad Matutinum solito more surgeret, vestem mulieris, quam aemuli juxta lectum posuerant, r
Abbreviated transcription (Latin):
sacͥlegi iugũ mariti suscepi. Cuiꝰ deo uns ante tho¬
meũ ex quo illustͣtur cũ indignacõne ac turpibus
ydolatris exhauriat me quo uelut magã atq
sacͥlegam custodie tam gͣuissime mãcipauit. ut
il ut amisso spũ morti succũbam. in qͣ morte lic¬

Expanded text:
sacrilegi jugum mariti suscepi. Cujus, Deo miserante, thomeum, ex quo illustratur, cum indignis et turpibus idololatris exhauriat, me quoque veluti magnam atque sacrilegam custodiae tam gravissimae mancipavit, ut nisi ut, emisso sp
Abbreviated transcription (Latin):
tes suos qiͣ sub obtentu uenacõis ĩuestigande
ti ut de alta scłi uanitate. hũllieris. et riu sus ĩ
spũalib diuicus exalteris. ¶Tu gͦ ne deficias nͨ¬
altin iob demonstͣn. ¶ S cum hũiliatus fu̾is ue¬
uiam ad te. et in głiam pͥstiuã restituã te. Dic
gͦ si mͦ temptacõnes uis acciꝑe. aut in fiue uite¬
¶ dicit ei eustachiꝰ. dñe si o ita fi̾. mͦ iube temp¬

Expanded text:
tes suos quasi sub obtentu inuestigande ti, ut de alta uanitate humilieris et rursus in spiritualibus diuitiis exalteris. Tu ergo deficere nalterum Iob demonstrari. Sed cum humiliatus fueris ueniam ad te et in gloriam primam restituam te. Dic ergo si modo temptationem uis accipere an in fine uite». Dicit E
Abbreviated transcription (Latin):
cuit. quaꝵ młtas de moysa̾ca lege accepit ¶Sepe
nã sarracemi se lauant. et maxĩe qũ orare debẽt
u̾enda sua. manus brachia. faciem et os. et om̃ia
menbͣ corꝑis abliuit ut mũdius orare possint¬
¶ Orantes aũt unũ d̾m confitent᷑. qui ulłm eqͣlem¬

Expanded text:
it, quarum multas de mosayca lege accepit. Sepe nanque Sarraceni se lavant, et maxime cum orare debent. Verenda enim sua manus, brachia, faciem, et os et omnia membra corporis abluunt, ut mundius orent. Orantes autem unum confitentur Deum
Abbreviated transcription (Latin):
et celesti liũe p̾cedente ꝑ duo miliana deporta¬
nũc sua ełctione et d̾i ꝓuidencia requiescit¬
ut int̾ młtos qͥ audierũt et credid̾unt ⁊̾ lar¬
sia uxor p̾fecti lisbi xͥanã se ẽẽ ciamauit. et
mor ab impus decollata. et in suo sangume
baptizata occubuit ¶silius ã eis. noĩe us

Expanded text:
et celesti lumine precedente a loco qui uocanunc sua equod inter milites qui audierunt et crediderunt; etiam Larcia uxor prefati Lisbii christianam se esse clamauit et mox ab impiis decollata et in suo sanguine baptizata occubuit. Cuius filius Visbius
Abbreviated transcription (Latin):
huc cũ paulo disputaret. forte tͣnsiit cecus
uiã coram eis. Statim q dixit dyoꝰ paulo. Si
dix̾is huic ceco. In noĩe dei tui uide et uident
statim credam. s uitatis u̾bis magitis qr for¬
ces ei. In noĩe ihũ xͥ nati de uirgĩe. cͣtifixi
mortui. qui surrexit. et ad celũ ascendit. bi

Expanded text:
huc cum Paulo disceptaret, forte transiit caecus per viam coram eis, et statim ait Dionysius Paulo: Si dixeris huic caeco in nomine Dei tui vide, et viderit, ego statim credam. Sed ne utaris verbis magicis, quia forces ei: In nomine Jesu Christi nati de Virgine, crucifixi, mortui, qui resurrexit, et ascendit, in
Abbreviated transcription (Latin):
eusebii uiri nobił filius. ab opido strdonis
qd̾ daliuacie et pãnonie confimia tenet extitit
oriũdus. ¶hic adhuc puer roniã adiit. ⁊ lr̃is
grecis. latnus et hebraicis plene eruditꝰ ẽ.
¶n arte gͣmatica donatũ hũit p̾ceptorẽ
In rethorica ã uictormiũ oratorẽ ¶ In st̾p¬
turis aũt d̾iis ex̾citabat᷑ die ac nocte. ⁊ inde

Expanded text:
Eusebii viri nobilissimi filius ab oppido Stridonis, quod Dalmatiae et Pannoniae confinia tenet, exstitit oriundus. Hic adhuc puer Romam adiit, et litteris Graecis, Latinis, et Hebraicis plene eruditus est. In arte Grammatica Donatum habuit Praeceptorem, in Rhetorica autem Victorinum Oratorem. In Scripturis
Abbreviated transcription (Latin):
uo tp̃e sicut ip̃e in epła ad eustochiũ phibet
dũ de die tulliũ et nocte platonẽ auide leg̾et
eo ꝙ sermo ĩcultus sibi ĩ libris ꝓpħicis nõ pla
bre corripit᷑ ut toto frigescẽte iam corpore
uitał calor solo pectore palpitaret ¶dum gͦ

Expanded text:
ore, sicut ipse in Epistola ad Eustochium perhibet, dum die Tullium, et nocte Platonem avide legeret, eo quod sermo incultus sibi in libris Propheticis non bre corripitur, ut toto jam frigescente corpore vitalis calor in solo pectore palpitaret. Dum erg
Abbreviated transcription (Latin):
ale gͦ in solitud̾ie me tolle. ¶ Aluis ⁊ frat̾ cum
nir̾em suã uetulam tͣns flumũ portare deb̾et. ille
manꝰ suas pallio ĩuoluit ¶ Cui illa. ut ꝙͥ sic coope¬
riusti manꝰ tuas fili: ¶ Et ille. corpꝰ mliis igniᷤ
est. ⁊ ex eo ꝙ te contingeban aliaꝵ feĩaꝵ mẽo¬
ria ĩ meo aĩo ueniebat᷑ ¶Ai senius aũt toto tp̃e¬

Expanded text:
solitudinem me tolle!'. Alius etiam frater, cum matrem suam vetulam trans fluvium portare deberet, ille manus suas pallio involvit. Cui illa: 'Ut quid sic operuisti manus tuas, fili?'. Et ille: 'Corpus mulieris ignis est, et ex eo quod te contingebam aliarum feminarum memoria in meo animo veniebat'. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
sire uoluisset eiꝰ pes lapsus est. et ex medio co
iam exͣ pontẽ deiectus ẽ. ¶ eñc a quib d̾ tet̾rins
uiris ex fliue surgẽtib ꝑ coxas deorsum. atq
a quibd̾ albis uiris et specõsissmus cepit per
brachia trahi sursum. ¶ Cũq hoc luctam̃ fiet¬

Expanded text:
nsire voluisset, ejus pes lapsus est, et ex medio corpore jam extra pontem dejectus, a quibusdam teterrimis viris ex flumine surgentibus, per coxas deorsum, atque a quibusdam albatis et speciosissimis viris coepit per brachia sursum trahi. Cumque hoc luctame
Abbreviated transcription (Latin):
dem cũ finẽ suũ adẽẽ cognonisset albĩ et mo¬
nachis ꝑ liãs sic mandauit. Nobłi orta gen̾e.
nuͣ garita in scło dcã fui. que ut pelagꝰ tẽp¬
tationũ tnͣsirem pelagiꝰ mͥ nom̃ imposui. ui¬
mõachis et scimoĩalib ad speluncã cui rẽtib
pelagius a feĩs feĩa uirgo nitacta cognosci¬
tͦ. et cũctis pnĩam agentib ĩ monast̾io uir¬
ginũ honorifice sepelitur. De Santa

Expanded text:
tempore finem suum adesse cognouit et abbati et monachis per litteras sic mandauit: ‘Nobili orta genere Margarita in seculo dicta fui ut pelagus temptationum transirem Pelagius michi nomen imposui. Vimonachis et sanctimonialibus ad speluncam currentibus Pelagius a feminis femina et uirgo intacta cognoscitur et cunctis penitentiam agentibus in monasterio uirginum honorifice
Abbreviated transcription (Latin):
pantulꝰ basiliensis ep̃t qui eas us romã ꝑduxit
et inde reu̾sus mrͣtiriũ cũ eis suscepit ¶ Sc̃a ꝙͦ
gerasina regnia sicilie q̃ uirum suuĩ regem tru¬
delissiniũ qͣiͣ de lupo fec̾at agnũ. soror mr tu isii
ep̃i et darie mr̃is scẽ ursule cũ eid̾ prĩ ste ur sule

Expanded text:
Pantulus Basiliensis episcopus eas usque Romam perduxit et inde reuersus martyrium cum eisdem suscepit. Sancta quoque Gerasina regina Sicilie que uirum suum regem crudelissimum quasi de lupo fecerat agnum soror Maurisi episcopi et Darie matris sancte Vrsule, cum pater ipsius Vrsule
Abbreviated transcription (Latin):
auditis dete statu in aĩo meo unũ eẽ e duobus
aut qr tu sis deus et descend̾is de celo ut ħ facias
aut ꝙ filius dei sis qui ħ facis ¶ ꝓpt̾ea g ͦ stri¬
bens rogau̾im te ut digneris fatigari us ad¬
nie. et egͥ tudinẽ meã qua diu laboraui curare¬

Expanded text:
auditis de te, statui in animo meo unum esse e duobus: aut quia tu sis deus et descenderis de celo, ut hec facias; aut quod filius dei sis, qui hec facis. Propterea ergo scribens rogavi te, ut digneris usque ad me fatigari et egritudinem meam, qua iam diu laboro, curare
Abbreviated transcription (Latin):
p̾t mortẽ ꝓmutitur ¶ Ouo fine concludũt᷑ et
uł letis elacio dñetur ¶Unũ mare est in qͦ na¬
uicule corꝑis nrĩ uelificant. et sb̾ uno corꝑis
gub̾natore aĩe nr̃e nautico fungũt᷑ officio¬
¶ Quoꝵdam gͥ naues fortissimis catheuarũ
uexib solidate crebris equoris cõcitatos flu

Expanded text:
fine concluduntur et vel laetis elatio dominetur. Unum mare est, in quo naviculae corporis nostri velificant, et sub uno corporis gubernatore animae nostrae nautico funguntur officio. Quorumdam igitur naves, fortissimis carinarum nexibus solidatae, tenebrosi aequoris concitatos fl
Abbreviated transcription (Latin):
mirant᷑ ⁊ diligũt ¶ Nam qui eũ ħeticũ esse ar¬
bit᷑nt᷑ insaniunt. cotꝰ sꝑ in sc̃one. totꝰ in lib̾s
ẽ nõ die nõ nocte requiescit. aut legit aͥd sẽꝑ
aut scribit ħ seuerꝰ. ¶ Et sicut ex hus ꝟ̾bis p¬
et sicut ip̃e sepe testat᷑. młtos ꝑsecutores ⁊ mł¬
tos detctores ppessus z. Quas tñ ꝑsecucões qm¬
asellam. grãs ago deo. qr dignus h̃itus sũ quẽ
od̾it mũdus et maleficũ me garriũt. s scio ad
regnũ ꝑuenire ꝑ infamiã et bonã famã. Item
utiuã ob dñi mei nom̃ at iusticiã uniusa me
ĩfideliũ infideliũ turba ꝑseqͣtur ¶ Utinã in obꝓ

Expanded text:
ui eum haereticum esse arbitrantur, insaniunt. Totus semper in lectione, totus in libris est; non die, non nocte quiescit: aut legit aliquid semper, aut scribit. Haec Severus. Et sicut ex his verbis patet, sicut ipse saepe testatur, multos persecutores, et multos detractores perpessus est. Quas tAsellam: Gratias ago Deo, quia dignus sum habitus, quem oderit mundus; maleficum me garriunt, sed scio ad regnum perveniri per infamiam et bonam famam. Item, Utinam ob Domini mei nomen atque justitiam universa me infidel
Abbreviated transcription (Latin):
pelagius. uirgo pulchrnua diues ⁊ nobi¬
lis tanta fuit sollicitud̾ie ꝑentũ custodita
nuebat ¶ deniq a quod̾ adolestẽte nobłi in cõ
iugiũ querit᷑. et utͥus pent̾ũ assensu cucta
nupcus ucc̃a. cũ ĩmensa d̾iciaꝵ et deliciarũ
⁊ iuuenes et puelle̾. et cũcta simł nobłit as
dio celebͣrent: uirgo d̾o inspirante cõsid̾ans
dampnũ uirgĩtatis tam dampnosis plausib
comꝑari. ꝓstrata nni t̾rami cũ lacͥmis głiam
uͥgiuitatis ⁊ nupciaꝵ molestias tãta ĩ corde
suo cõpensacõne uibͣuit ꝙ oĩa hꝰ uite gaudia

Expanded text:
edam uirgo pulchra diues et nobilis et tanta parentum sollicitudine custodita nuebat; cta nuptiis necessaria cum immensa diuitiarum et deliciarum o iuuenes et puelle et cuncta simul nobilitas dia celebrarent, uirgo deo inspirante considerans dampnum uirginitatis tam dampnosis plausibus comparari, prostrata in terram cum lacrimis gloriam uirginitatis et nuptiarum molestias tanta in corde suo
Abbreviated transcription (Latin):
co. latino et hebreo elcquio eruditus in locis
scĩs at in lrĩs sacris. us ad decrepitã uixit eta¬
tem. Cuiꝰ nobłitas eloquii ab oriente ĩ octidentem
instar soł lampas resplenduit. ¶Beatus ã ꝓsꝑ
ĩ suis cromcis de eo sic ait. Ieroꝰ pͥbr in bethleẽ
toto iani mũdo clarus ħĩtabat. Egregio ĩgemõ¬

Expanded text:
co, latino et haebraeo eloquio eruditus, in locis sanctis atque in litteris sacris usque ad decrepitam vixit aetatem, cujus nobis eloquii ab Oriente in Occidentem instar solis lampas resplenduit. Beatus autem prosper in suis Chronicis sic ait: Hieronymus presbytco, latino et haebraeo eloquio eruditus, in locis sanctis atque in litteris sacris usque ad decrepitam vixit aeta
Abbreviated transcription (Latin):
consilio depͣuatus. tm̃ in uiri odiũ icitat᷑ ꝙ o
portimitatẽ et mod̾ mortis eiꝰ attenciꝰ in qͥrebat¬
¶. s ept blande fe̾ns. ⁊ oñs ĩnnico suos ut ami¬
cos amplectẽs egit cũ rege ut diem pasche i
urbe q̃ p̾erat celebret ¶ Et ecce illa die nũciat
est ei ꝙ rex illa nocte qͥcquid de morte tꝰ tͣcta¬
uerat ꝑfic̾e decreuisset ¶Cat ille nicħ trepidãs

Expanded text:
at quod oportunitatem et modum mortis eius attentius inquirebat. Sed episcopus blande ferens et omnes inimicos suos ut amicos amplectens egit cum rege ut diem pasche in urbem cui preerat celebraret. Et ecce ipsa die nuntiatum est ei quod rex illa nocte quicquid de morte eius tractauerat perficere decreuisset. At
Abbreviated transcription (Latin):
remeauit. u prudens aĩal ad p̾sepe dũ sese ob¬
tulit ꝑmansur ũ. ¶ Dibliotetam aũt suã quã
sũmo studio sͥ condid̾at clausam. alios q libits
iterũ relegens diem ieiunus ducebat ad uesp¬
am. ¶ Multos aũt ibid̾ discipłos coadimãs ĩ sto

Expanded text:
s animal ad Praesepe Domini se obtulit permansurum. Bibliothecam autem suam, quam summo studio sibi condiderat clausam, aliosque libros iterum relegens, diem jejunus ducebat ad vesperam. Multos autem discipulos coadunans, in sancto
Abbreviated transcription (Latin):
rauit. ubi quͣta pro xp̃o sustinu̾it ip̃e ad eu¬
stochiũ nartat dicens. Quociens in heremo
constitutꝰ. ⁊ illa uasta solitud̾ie. que exusta solis
ardorib horridũ monachis p̾stat hitatłm puta¬
ui me romaiis delicũs int̾eẽ. horrebant sacto
nenbͣ deformia stalida cutis. sitũ ethiopite
carius addux̾ant cotidie lac̾me. cotidie gẽitus¬

Expanded text:
sustinuit quod ipse ad Eustochium de se dicit: ‘Quotiens in heremo constitutus et in illa uasta solitudine que exusta solis ardoribus horridum monachis prestat habitaculum putaui me Romanis interesse deliciis, horrebant sacco membra deformia, squalida cutis situm Ethiopice carnis addux
Abbreviated transcription (Latin):
¶ xp̃e deus adutor mens. qmͣ suaue est mͥ subito
fciũ car̾e suauitatib nugaꝵ meaꝵ. et qͣs anit̾e
netꝰ fuerat. iam dinuit̾e gaudiũ erat ¶ Eicie¬
bas eĩ eas a me. nan tu et sũma suauitas eitie¬
bas ⁊ intrabas pro eis om̃i uoluptate dulçior.
s nõ carni et sangñi. oĩ luce clarior. s oĩ secre¬
to int̾ior. om̃i honore sb̾linnor. s nõ sublimibus¬

Expanded text:
edemptor meus? quam suaue mihi subito factum est carere suauitatibus nugarum, et quas amittere metus fuerat, iam dimittere gaudium erat. eiciebus enim eas a me, uera tu et summa suauitas, eiciebus et intrabas pro eis omni uoluptate dulcior, sed non carni et sanguini, omni luce clarior, sed omni secreto interior, omni honore sublimior, sed no
Abbreviated transcription (Latin):
ut̾o cũ iam celari nõ posset tantꝰ pudor et do¬
lor om̃s uirgines ĩuasit ⁊ mouachos ut̾ͥusq
mõast̾ii const̾nauit ꝙ solus pelagiꝰ ut puta
pauẽ ordeateũ et aꝙͣ tenuissime nũstraret.
¶Quib gestis moͣchi recesserũt. ⁊ solũ ibi pe¬
lagiũ reliq̃runt ¶ At ille oĩa pacientꝰ sustinẽ¬

Expanded text:
utero cum iam celari non posset tantus pudor et dolor omnes uirgines et monachos utriusque monasterii consternauit quod solus Pelagius utpote panem hordeaceum et aquam ei tenuissime ministraret. Quibus gestis monachi recesserunt et solum ibi Pelagium reliquerunt. At ille sciens qui
Abbreviated transcription (Latin):
libent custodiret. tanta scĩtate pollebat. ꝙ ⁊
aues filuestres ad se ueĩentes nianu ꝓpͥa nutͥe¬
cũ eũ expoliassent. ⁊ uestẽ eiꝰ secũ fe̾ntes abirẽt¬
solũ ei palliolum dimiserũt. ¶ Qui stãtim pꝰeos
clamauit dicens. Reu̾timini dñi meĩ. ecce dena¬
riũ colligatũ in meo pallio ĩueni. qui uobis for¬

Expanded text:
ime custodiret, tanta sanctitate pollebat quod etiam aues siluestres ad se uenientes manu propria nutriecampo expoliassent et uestem eius secum ferentes abirsolum ei palliolum dimiserunt. Qui statim post eos clamauit dicens: «Reuertimini, domini mei, ecce denarius in meo pallio colligatus, qui uobis for
Abbreviated transcription (Latin):
le ca fac̾et. s ut eid̾ pro filia se ingereret
cuil .xx. solidos pollicet᷑. ¶Quad̾ gͥ die eos
ĩ cellario recludens maritũ suũ ex industa ali
¶Tunc adolescẽs iussu dñe sue celariũ ut uinũ
afferret ingredit᷑. et mox a latronib stũgłat᷑¬

Expanded text:
e faceret, sed ut eidem pro filia sese ingeret.os in cellario, maritum suum de industria Tunc adolescens iussu domine cellarium ut uinum afferret ingreditur. Sed mox a latentibus stra
Abbreviated transcription (Latin):
tus clamaus se ipñi dilanans uix euasit ¶ Deiũ
ui erant. et artifex intͣ rotam tale signũ trahẽ¬
tib dedit ut qñ sonũ fac̾et siuił trah̾ent. ⁊ sͨ¬
igne exeunte uectes corpꝰ uirgnis dissiparent¬
¶ S nutu d̾i framentũ quo rota temꝑabat᷑ de
nianu eiꝰ decidens sonũ fecit. et ꝯtinuo illis tͣ¬
hentib rota artificẽ cõminuit. et enfennã stan¬

Expanded text:
 clamans et se ipsum dilanians uix euasit. Tunc edni erant; et artifex intra rotam tale signum trahentibus dedit ut quando sonum faceret simul traherent et sic exeunte igne uectes corpus uirginis dissiparent. Sed nutu dei ferramentum quo temperabatur rota de manu eius decidens sonum dedit et statim illis trahentibus rota ipsum artificem comminuens stan
Abbreviated transcription (Latin):
cet̾is uirgĩb concremaret ¶ Apłs aũt eid̾ appa¬
rens õem iguẽ ab eiꝰ domo extussit. qͥ erũpens
regis palaciũ ĩuasit. et solo rege cũ unico filio
uix euadente cũcta cõsumpsit ¶ Statĩ q filiꝰ
eiꝰ arreptꝰ a demoĩo prĩs cͥmina confitẽs ad se¬

Expanded text:
ceteris virginibus concremaret. Apostolus autem eidem apparens omnem ignem ab eius domo excussit. Qui erumpens regis palatium invasit et, solo rege cum unico filio vix evadente, cuncta consumpsit. Statimque filius eius areptus a demonio, patris crimina confitens, ad se
Abbreviated transcription (Latin):
tante u̾tutes tanta q signa p̾cesserint. que
apłos añquĩ cred̾ent uidisse nõ dubiũ est. c̾te
fulgor ip̃e ⁊ maiestas d̾iitatis occłta. que ⁊¬
ni humana facie relucebat. ex pͦ ad se uidẽtes
trah̾e pot̾at aspcũ. Si eĩ in magnete lapide. ħ¬

Expanded text:
tantae virtutes, tantaque signa praecesserint, quae Apostolos antequam crederent, vidisse non dubium est. Certe fulgor ipse, et majestas divinitatis occultae,n humana facie relucebat, ex primo ad se videntes trahere poterat aspectu. Si enim in magnete lapide
Abbreviated transcription (Latin):
nũ comitata cũ uiulso u̾ginũ choro ueĩenti uud
octͣrit. et cũ sũmo honore susceptũ ad eccam̃ ad
quã tendebat duc̾e̾ cepit. p̾cinentib duab de
Dulcis amor ⁊ͥ ꝑsonet ore pio. ¶Quos uꝰ totͦ¬
bine cantatͥtes binos qui secunt᷑ nn ordine uꝰ
subsecute sunt.
¶pͥmus ad imia ruit magna de luce suꝑbus¬
¶ Sit h̃o cũ t̾nnuit p̾mus ad mia ruit¬

Expanded text:
ata numeroso virginum choro, venienti viro occurrit, et summo cum honore susceptum ad suam ecclesiam quo tendebat ducere coepit, praecinentibus duabus de Dulcis amor Christi personet ore pio. Quos vbinae cantrices binos qui sequuntur in ordine versus prosecutae sunt: Primus ad ima ruit magna de luce superbus. Sic homo cum tumuit, primus ad ima ruit
Abbreviated transcription (Latin):
cus ĩuolutũ dic̾etur: tota in lac̾mis resolu¬
ta.et si peccatrix sum inqͥt. pro talib xpũs
mortuꝰ est. qr eĩ pectatͥ tem me sencio: idcir¬
co consiliũ et colloquiũ bonoꝵ requud. ⁊ si
despicit fr̃ meus caruẽ meã. ne despiciat ser¬
uus d̾i aĩam ueam. ueniat et p̾cipiat. ⁊ qͥ¬

Expanded text:
cus involutum argueretur, tota in lacrymas resoluta: « Et si peccatrix sum, » inquit, « pro talibus Christus mortuus est. Quia enim peccatrix sum, idcirco consilium et colloquium bonorum requiro. Et si despicit frater meus carnem meam, ne despiciat servus Dei animam meam. Veniat, praecipiat: quid
Abbreviated transcription (Latin):
orone ait. dũe qui me sꝑ in castitate seruasti non
ꝑuuitas me amipliꝰ duris it m̾ib fatigari. aut cor¬
pus meũ de loco isto ult̾ius mou̾i. ¶Comiendo tͥ fa¬
mulã meã que p̃pme tanta sustinuit. frẽmq me¬
ũ quẽ hic uid̾e non potui fac ut nĩ regno tuo ui¬

Expanded text:
omine deus qui me semper in castitate seruasti, non me permittas amplius duris itineribus fatigari, sed iube corpus meum a loco isto ulterius non moueri. Commendo tibi famulam meam que propter me tanta sustinuit et fratrem meum quem hic uidere non potui. Da ut uel in regno tuo
Abbreviated transcription (Latin):
ult᷑ possibłitatem hũauau. Nullũ eĩ tempꝰ se
magis ꝑdere conq̃n solebat qmͣ quo dormit.
tis. ut sic dormientes uideant᷑ mortui apd̾ hõĩ¬
qũo apud deũ mortui dormientes. uñ s̾ si quẽ
iacentẽ uid̾it. pacient̾ ferre uix põt. ⁊ car¬
nalit̾ seu se cularit̾ es̃ dormire cãtur. ¶Ad

Expanded text:
ultra possibilitatem humanam. Nullum enim tempus magis se perdere conqueri solet, quam quo dormit,  somni: ut sic dormientes videantur mortui apud homimodo apud Deum mortui dormientes. Unde etiam si qjacentem viderit; patienter ferre vix potest, sed carnaliter eum seu saeculariter dormire cau
Abbreviated transcription (Latin):
ftm̃ est. Nam ĩiuncta leoni tura asiui more
pastoris industͥs eũ ad pastũ socius incessant᷑
itnus rure pascendo uñcũq defensor tutissimꝰ
exat ¶ Umptũ ut se cibaret ⁊ asmꝰ solicũ pfi¬
ce̾t opus consuetis sꝑ horis cũ eo domũ redibat

Expanded text:
m est: nam injuncta leoni cura asini, more pastoris industrii, eundo ad pastum socius incessanter itineris, rure pascendo ubicumque defensor, tutissimus erat. Verumtamen ut se cibaret, et asinus solitum perficeret opus, consuetis semper horis, cum eo domum redibat