comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quia non uid& eũ nec scit eum.
Uos autẽ cognoc&is eũ quia
apuduos manebit. & in uoberii.
Multa sunt que mistis paucis
uerbis dñi requirant᷑. sed mul¬
tũ ÷ adnos uel omnia qu ehic
quȩrenda sunt quȩrere. Vel
omã qu chicquȩrinx inuenire.
erũtamen. Quantũ nobis dns
donare dignatus ꝓnostra
& ur̃a capacitate quid dicere
debeamus. Et quidaudire
clebeatis actendens ꝑnos
carissimi. qđ pos sumus sumite.
et abillo qđ non possumus
te modo ꝓmiserit. Aduertanꝵ
idiligitis me inquit manda¬
tamea seruate. Etegoroga¬
bopatrẽ. & aliũ para drtũ
dabit uobis. Vt maneat. in¬

Expanded text:
m. Vos autem cognoscetis eum, quia apud vos manebit, et in vobis erit. Multa sunt, quae in istis paucis verbis Domini requirantur; sed multum est ad nos vel omnia quae hic quaerenda sunt quaerere, vel omnia quae hic quaerimus invenire. Verumtamen quantum nobis Dominus donare dignatur, pro nostra et vestra capacitate, quid dicere debeamus, et quid audire debeatis, attendentes, per nos, charissimi, quod possumus sumite, et ab illo quod non possumus tem modo promiserit, advertamus. Si diligitis me, inquit, mandata mea servate: et ego rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis, ut maneat
Abbreviated transcription (Latin):
s& qđ iũq p&ieritis in nomine
meo hoc faciã. Continuo
subiecit. ut glorific&us pater
insilio siquid ƿ&ieritis in no¬
minemeo. hoc faciam.
ullo modo igitꝰ sine patre
hoc filius facit. quando quidem
ut in illo pater gloufic&ur ꝓpte¬
rea facit. Pacit ergopater infilio
utfilius glorific&ur inpatre.
Et facit filius inpaire it ƿater
glorific&ur infilio. Qm̃ unũ sunt

Expanded text:
que petieritis in nomine meo, hoc faciam, continuo subjecit, Ut glorificetur Pater in Filio, si quid petieritis in nomine meo, hoc faciam. Nullo modo igitur sine Patre hoc Filius facit, quandoquidem ut in illo Pater glorificetur, propterea facit. Facit ergo Pater in Filio, ut Filius glorificetur in Patre: et facit Filius in Patre, ut Pater glorificetur in Filio; quoniam unum sunt
Abbreviated transcription (Latin):
chĩs dicit: si diligitisie
mandatamea seruate.
Etego rogabo patrẽ & aliũ
paraly tũ dabit uobis. cũ
hocdicat despũscõ. quẽ nisi
habeanius. Necdiligeredm̃
possumusiis. Nec eius
mandata seruare: Quomodo
diligimus ut eũ accipiamus
quẽ nisi habeamus. diligere
nonualemus. Aut quomodo
mandata seruabimus ut eũ acci¬
piamus. quẽnisi habeamus
mandata seruare non pos sumus.
anforte precedit in nob caritas
quadiligimus xp̃m: Vt diligen¬

Expanded text:
dicit, Si diligitis me, mandata mea servate: et ego rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis; cum hoc dicat de Spiritu sancto, quem nisi habeamus, nec diligere possumus, nec ejus mandata servare? Quomodo diligimus ut eum accipiamus, quem nisi habeamus, diligere non valemus? aut quomodo mandata servabimus ut eum accipiamus, quem nisi habeamus, mandata servare non possumus? An forte praecedit in nobis charitas, qua diligimus Christum, ut diligen
Abbreviated transcription (Latin):
credius indm̃ & mine credite
Nemortẽ tamquã honin ue¬
rent &ideo turbarentꝰ Conso¬
latͥ cos &iec sedm ẽẽ contestans
Credite in quit indm̃ & inmecre¬
dite. Consequens ẽ crim uis.
indin creditis. Et in me credere
debeaus. Quodnones s& conse¬
quens sixp̃s noness&x ds̃. Cre¬
dite indm̃: & incũ credite. cuna

Expanded text:
n me credite. Ne mortem tanquam homines timerent, et ideo turbarentur, consolatur eos, etiam se Deum esse contestans. Credite, inquit, in Deum, et in me credite. Consequens est enim ut si in Deum creditis, et in me credere debeatis: quod non esset consequens, si Christus non esset Deus. Credite in Deum, et in eum credite cu
Abbreviated transcription (Latin):
uando enim nos delectant mala
& non delectant bona. pogare
debemus porius dm̃. ut delectent
bona quã ut concedantꝰ mala
Nonquiamalũ ÷ carnẽ uesci. Cũde
hacre loquens apostolus dicat.
omnis creaturadi bonaẽ. et nihil
abiciendũ. qđ cũ gratiarũ actione
accipit᷑. ed quia sicut itẽ ipse ait
Malũ ÷ homini qui ꝑ offensionẽ
manducat. Et si hominis osfen¬
sionem. quanto magis di cuius
inis rahelitis non parua erat offen¬
sio repudiare qđ dabat sapientia
& p&ereid. qđ inhiabat concupis¬
centia. quãuis illinecƿeerent.
sed quia deerat murmorarent.
Gedut sciremus nondi creaturã
esse cul pabilem sed in hoboed¬
entiã contumacẽ. etinordinatã
cupiditatẽ: on ꝓpt̃ porcũ.¬

Expanded text:
Quando enim nos delectant mala, Quando enim nos delectant mala, et non delectant bona, rogare debemus potius Deum ut delectent bona, quam ut concedantur mala. Non quia malum est carne vesci, cum de hac re loquens Apostolus dicat, Omnis creatura Dei bona est, et nihil abjiciendum quod cum gratiarum actione accipitur : sed quia sicut item ipse ait, Malum est homini qui per offensionem manducat ; et si hominis offensionem, quanto magis Dei? Cujus in Israelitis non parva erat offensio, repudiare quod dabat sapientia, et petere id quod inhiabat concupiscentia: quamvis illi nec peterent, sed quia deerat murmurarent. Sed ut sciremus non Dei creaturam esse culpabilem, sed inobedientiam contumacem et inordinatam cupiditatem; non p
Abbreviated transcription (Latin):
patrẽ uado et qđ¬
cũq pouieritis in nomine meo hos
faciã. Sicergo ꝑrexit ad patrẽ
Vt nonslinquer& indigentes
sed ex audir& p&entes. edquid
est qđ cũq p&dieritis. Cũ uideam
plerumq fideles eius p&ere & ñ
accipere: Anfoete ꝓpterca quia
malã p&unt: N ã hoc exꝓbrecuit
apostolus ia cob dicens p&itis
& non accipius eo qđ malep&a¬
tis.. Ut in concupiscentiis ur̃is.
insumatis. Malcergo usurus
eo qđ uult accipere. dõpotius
miserante non accipit. Proinde
si hoc abillo poit̾ unde homolȩdat
Exaũditus. magis mecuendum .
Neqđ poss& nondare ꝓpitius d&
iratus. An nonuidemus israhȩ¬
litas malo suo in p&rassei. quod
cul pcebili. concupiscentia p&iet unu
Concupierant enim carnib uesci
quib: pluebat᷑ manna decaelo.
F. astidibant quippe qđ habebant.
Et qd non habebant inpudenter
pecebant. quasi non melius pece¬
rent. Nonut cib quideerat in decenti
desiderio praestareur. sedutille
quiaderat sanato fastidio sumeretͥ.

Expanded text:
ado, et quodcumque petieritis in nomine meo, hoc faciam. Sic ergo perrexit ad Patrem, ut non relinqueret indigentes, sed exaudiret petentes. Sed quid est, quodcumque petieritis, cum videamus plerumque fideles ejus petere, et non accipere? An forte propterea quia male petunt? Nam hoc exprobravit apostolus Jacobus dicens: Petitis, et non accipitis, eo quod male petatis, ut in concupiscentiis vestris insumatis . Male ergo usurus eo quod vult accipere, Deo potius miserante non accipit. Proinde si hoc ab illo petitur unde homo laedatur exauditus, magis metuendum est ne quod posset non dare propitius, det iratus. An non videmus Israelitas malo suo impetrasse quod culpabili concupiscentia petierunt? Concupierant enim carnibus vesci , quibus pluebatur manna de coelo. Fastidiebant quippe quod habebant; et quod non habebant, impudenter petebant: quasi non melius peterent, non ut cibus qui deerat indecenti desiderio praestaretur, sed ut ille qui aderat sanato fastidio sumeretur.
Abbreviated transcription (Latin):
minus ÷ uerba iustitiae praȩdica¬
re qđ fecit pra&ernos quam
impios iustisicare: qđ ita facit
in nobis ut faciamus & nos
estat inquirere quomodo acci¬
ƿiendũsit. Qđ cũq peueritis
in nomine meo hoc faciã. Prop¬
ter multaenim quae peaunt
fideles eius. necaccipiunt.
Non parua hinc exorit᷑ quȩstio.
ed qum ser moiste iã clauden¬
dusest. Ei considerandȩ atq
tractande. Tribuatꝰ saltim

Expanded text:
minus est verba justitiae praedicaminus est verba justitiae praedicare, quod fecit praeter nos, quam impios justificare, quod ita facit in nobis, ut faciamus et nos. Restat inquirere quomodo accipiendum sit, Quodcumque petieritis in nomine meo, hoc faciam. Propter multa enim quae petunt fideles ejus, nec accipiunt, non parva hinc exoritur quaestio: sed quoniam sermo iste jam claudendus est, ei considerandae atque tractandae tribuatur saltem
Abbreviated transcription (Latin):
scclus & iustificatio ꝑ mecnebit.
nillis tantũ operadi. In his autẽ
est euã imagodi. Sed& incaclis
sedes dominationes. principa¬
tu potestates. Ar changeli
angeli opera sunt xp̃i. Nũquid
&iã his operib maiora facit.
qui operante in sexp̃o. cooperat
acernã salutẽ aciustificationẽ
suã ÷ Non hic audeo precipitare
sententiã. Intellegat qui potest
Iudic& qui potest: Utrũ maiussit
iustos creare. quãimpios iusti¬
ficare: Certe enim sia equalis :
utrũq potentiae. hoc maioris :
miscricor diae, Hoc est enim
praedicatũ est ingentib Cre¬
ditum ÷ inmundo. Ad sũptum :
ingloria. Sedomnia operaxp̃i
intellegere ubiait. Maiora horũ
faci& Nullanos neces sitas cogit.
orũ enim forsitandix. quac illa¬
hora faciebat. Tuncautẽ uerba
fidei faciebat. & dehis operib
fuerat praeloquutus dicens.
Uerba quacego loquor uobis
amcipso non loquor. Pater
autẽ in memanens facit opera¬
ipse. Tuncigitꝰ uerba eius
Erant operacius. Et utique

Expanded text:
salus et justificatio permanebit. In illis tantum opera Dei, in his autem est etiam imago Dei. Sed in coelis sedes, dominationes, principatus, potestates, archangeli, angeli, opera sunt Christi: nunquid etiam his operibus majora facit, qui operante in se Christo cooperatur aeternam salutem ac justificationem suam? Non hic audeo praecipitare sententiam. Intelligat qui potest, judicet qui potest, utrum majus sit justos creare quam impios justificare. Certe enim si aequalis est utrumque potentiae, hoc majoris est misericordiae. Hoc est enim praedicatum est gentibus, creditum est mundo, assumptum est in gloria. Sed omnia opera Christi intelligere, ubi ait, Majora horum faciet, nulla nos necessitas cogit. Horum enim forsitan dixit quae ille faciebat: tunc autem verba fidei faciebat, et de his operibus fuerat praelocutus, dicens: Verba quae ego loquor vobis, a meipso non loquor: Pater autem in me manens, ipse facit opera. Tunc igitur verba ejus erant opera ejus. Et utique
Abbreviated transcription (Latin):
rit separare. necabillo. o nectens
itaq consequentia praecedentibus
sicognoiustis me inquit. et pectrẽmeu
utiq cognos cecis: hocest qđ ait: Ne¬
mouenit ad patrẽ. nisiꝑme. Deinde
subiungit. tamodo cognos c&s cũ.
etiuidistiscũ. Sed philippus unus exo
postolis qui audierit Non intellegens
dnẽ inquit ostende nobis patrem.
et sufficit nobis Quidñs.cento
inquit tẽpore uobiscũ sũ. Et non cog

Expanded text:
rit separare, nec ab illo. 2. Connectens rit separare, nec ab illo. 2. Connectens itaque consequentia praecedentibus: Si cognovistis me, inquit, et Patrem meum utique cognovistis. Hoc est quod ait: Nemo venit ad Patrem, nisi per me. Deinde subjungit: Et amodo cognoscetis eum, et vidistis eum. Sed Philippus unus ex Apostolis, quid audierit non intelligens: Domine, inquit, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Cui Dominus: Tanto, inquit, tempore vobiscum sum, et non cog
Abbreviated transcription (Latin):
hab&. Nisi qđ est ipse qui hanc hab&
siededit silio hecbere uitã in sem&c ipso
cũipsesit eademuita. quã hab& in
sem&ipso. Nũ quid autẽ nos uita
qd est ipse hocerimus. Cũ milla uita
hocest. in ipso eẽ coeperimus . Non
utiq. quia ipse existendouita. hab&
uitã. Et ipse ÷ qđ hab&. Et qđ iuita
est inipso: ipseest inscipso. Nosau.¬
tẽ nom ipsec uitec sedipsius uitȩ par¬
ticipes sumus: atq ita lbicrimus
mus: sednos ipsi nonuita. Ipsu habe¬
amus uitã. quiscipsũ hab&intã Eo
qđ ipsesit uita. eniq ipse &inse¬
ipsoest inmutebiliter. Et inpatre
in separabiliter:osuero cũ in nobis
ipsis eẽ uoluissemus. ad nos ipsos
turbatisumus. Vnde illa uoxest:
adineipsu turbatacse anima mea.
atq indecerius cõmutati: Ncq id. qđ
fuimus. manere potuimus: Cũ autem
ꝑ ipsũ uenimus ad patrẽ. sicut ait.
Nemo uenit ad patrẽ nisi ꝑme: manen¬
tes millo. Neca patrenos quisquã pote¬

Expanded text:
habet, nisi quod est ipse qui hanc habet. habet, nisi quod est ipse qui hanc habet. Sic dedit Filio habere vitam in semetipso, cum ipse sit eadem vita, quam habet in semetipso. Nunquid autem nos vita quod est ipse, hoc erimus, cum in illa vita, hoc est in ipso esse coeperimus? Non utique, quia ipse existendo vita, habet vitam, et ipse est quod habet; et quod vita est in ipso, ipse est in seipso. Nos autem non ipsa vita, sed ipsius vitae participes sumus; atque ita ibi erimus, mus, sed nos ipsi non vita, ipsum habeamus vitam, qui seipsum habet vitam, eo quod ipse sit vita. Denique ipse et in seipso est immutabiliter, et in Patre inseparabiliter: nos vero cum in nobis ipsis esse voluissemus, ad nos ipsos turbati sumus; unde illa vox est, Ad meipsum turbata est anima mea atque in deterius commutati, neque id quod fuimus, manere potuimus. Cum autem per ipsum venimus ad Patrem, sicut ait, Nemo venit ad Patrem nisi per me; manentes in illo, nec a Patre nos quis quam pote
Abbreviated transcription (Latin):
itarecte intelleguntur
sicũ superiorib repperi¬
unturꝰ habere concordiã. Conueni¬
re enim debent praecedentia conse¬
quentib. Quando ueritaes loquitur
Superius dixerat dñs. Et si habiero
& pracƿauero uobis locũ. herũue¬
nio & accipiã uos ad meipsu. Vtubi
cgosũ. Etuossitis De inde ad di¬
derat: Et quo ego uado sutis. Et
uiã scitis: MNihilq aliud ostendit
esse quod dixit: nisi quia ipsũ scie¬
bant. Quidergo eẽ ire ad sẽ ipsu
ꝑse ipsũ. Quod &iã discipulis prestat
uteant adipsũ ꝑ ipsũ. Vt potuimus.
Pristino sermone iãdiximus: uod
naq ait. utubiegosũ & uossitis.
ubi erant futuri nisiimpsoꝵ acꝑ hoc
est ociã ipse inscipso. Et ideo ibulli aũi
ubi capse. Id est in ipso. Ipse est igi¬
tur. uita a&erna. Inqua futurisum
Cũ acciperit nos ad se. Et ipsec uita
a&erna qđ ipsa÷. in ipsoest: ut ubi
est ipse & nossimus. hoc est inipso.
icut enim pater hab& untcẽ in sem&¬
ipso. Etutiq non aliud ÷ uita quã

Expanded text:
ita recte intelliguntur, si cum superioribus reperiuntur habere concordiam: convenire enim debent praecedentia consequentibus, quando veritas loquitur. Superius dixerat Dominus, « Et si abiero, et praeparavero vobis locum; iterum venio, et accipiam vos ad meipsum, ut ubi ego sum, et vos sitis: » deinde addiderat, « Et quo ego vado scitis, et viam scitis; » nihilque aliud ostendit esse quod dixit, nisi quia ipsum sciebant. Quid ergo esset ire ad seipsum per seipsum, quod etiam discipulis praestat ut eant ad ipsum per ipsum, ut potuimus pristino sermone jam diximus. Quod itaque ait, Ut ubi ego sum, et vos sitis, ubi erant futuri nisi in ipso? Ac per hoc est etiam ipse in seipso, et ideo ibi illi ubi et ipse, id est, in ipso. Ipse est igitur vita aeterna in qua futuri sumus, cum acceperit nos ad se: et ipsa vita aeterna quod ipse est in ipso est, ut ubi est ipse, et nos simus, hoc est, in ipso. Sicut enim habet Pater vitam in eniipso. Et utique non aliud est vita quam
Abbreviated transcription (Latin):
ATCROGANłI DISCuLIS
& cius magistro responleati
ihũ. &iamnos tam quã cũ
illis dscimus. quando sc̃m
euangeliũ uellegimus uel au¬
dimus. Quiaergo dixerat
dñs. Adhuc modicũ & mundus
me ia nonuid&. uos autẽ uidebiris
me. Interrogauit cũ. de hocip¬
se iudas. Nomille tradnor cius
quiscariothes cognominatus :
sed cuius &epistala interscrip¬
turas canonicas legitur.
Dnẽ quid factũ est quia nobis
manifestaturus es. teipsum &
non mundo: simus cũ ipsis
tãquã inter rogantes discipuli
cãmunẽq magistrũ audiamus
& nos. Iudas enĩ sc̃s non in¬
mundus. Nec insectator dnã
sed sec tator causã quaesiuit.
quarese non mundo sed suis
manisestaturus ess&ihs. Qua¬
re adhuc modicũ. & mundus
non uider& cũ. Ipsi autẽ uide¬
renteũ.  espondit ihs &deit ei.

Expanded text:
rogantibus discipulis et eis magistro respondente Jesu, etiam nos tanquam cum illis discimus, quando sanctum Evangelium vel legimus vel audimus. Quia ergo dixerat Dominus, Adhuc modicum, et mundus me jam non videt, vos autem videbitis me; interrogavit eum de hoc ipso Judas, non ille traditor ejus qui Iscariotes cognominatus est, sed cujus Epistola inter Scripturas canonicas legitur: Domine, quid factum est, quia nobis manifestaturus es teipsum, et non mundo? Simus cum ipsis tanquam interrogantes discipuli, communemque magistrum audiamus et nos. Judas enim sanctus, non immundus, nec insectator Domini, sed sectator, causam quaesivit quare se non mundo, sed suis manifestaturus esset Jesus; quare adhuc modicum et mundus non videret eum, ipsi autem viderent eum. 2. Respon
Abbreviated transcription (Latin):
aut omnine nec audit. Quier edit
faci& nonutiq credit quinon faci&.
Quid ÷ hoc fratres: Nũquid imer
credentes inxp̃m non est conputan¬
diss qui non fecerit optramaiora
ferri non potest. Nomollerat
nisi intellegatur. A postolii igu
audiamus. Credenti inquit
ineũ. quiiustificat impiũ. depu¬
tatꝰ fides eius adiustitiam.
In hoc opere faciamus operaxp̃i.
quia & ipsũ credere in xp̃o. Opus
est xp̃i. hocoperat innobis
nonutiq fine nobis. Nudier go
iam &intellege. Quicredit in
me opera qua eego facio & ipse
faci&. Prius egofacio Dem¬
de ipse faci&. qui facio ut faciãt
Quae opera. Nisi ut exim¬
pio iustus fi& & maiora horũ
faci&. Quorũ obsecro: Num¬
quidnã omniũ operũxpĩ nia
iora facit. Quicũ timore. & tre¬
more suaipsius salutẽ operat
qđ utiq: in illo sed non sine illo
xp̃s operatur: Pror sus matus
hoc ẽẽ dicerim quã est calũ & terra
Ci quac cũq cernunt᷑ incelo & in¬

Expanded text:
aut omnino nec audit, nec facit. aut omnino nec audit, nec facit. faciet . Non itaque credit qui non faciet, Quid est hoc, fratres? Nunquid inter credentes in Christum non est computandus, qui non fecerit opera majora ferri non potest, non toleratur, nisi intelligatur. Apostolum igitur audiamus: Credentin eum qui justificat impium, deputatur fides ejus ad justitiam . » In hoc opere faciamus opera Christi, quia et ipsum credere in Christo, opus est Christi. Hoc operatur in nobis, non utique sine nobis. Audi ergo jam et intellige: « Qui credit in me, opera quae ego facio et ipse faciet ? » Prius ego facio, deinde ipse faciet; quia facio ut faciat. Quae opera, nisi ut ex impio justus fiat? Et majora horum faciet. Quorum, obsecro? Nunquidnam omnium operum Christi majora facit, qui cum timore et tremore suam ipsius salutem operatur; quod utique in illo, sed non sine illo Christus operatur? Prorsus majus hoc esse dixerim, quam est coelum et terra, et quaecunque cernuntur in
Abbreviated transcription (Latin):
et iamen pestea qđ abillo auditũ
non fecit unus. fecerunt multi cũlo¬
quer&ur perdiscipultis agist̃
bonus. conte tibilis ei quẽ diuitẽ ꝑse
ipsũ. monuit. A mobilis eis quos exdi¬
uitib pauperes perƿaures fecit.
Ecce maiora fecit prȩdicatus. a creden¬
tib qualo cutus audientibus.
Verũ hoc adhuc mou&. ꝗd hȩc ma¬
iora ꝑ apostolos secit. Non autẽ
ipsos tamũ significans ai. Opera
que ego facio & uos faci&is & maio¬
ra horu faci&is sed omnes ad suã
samiliã ꝑtinentes intellegi uolens
Niucredit inme inquit. opera
quae egosacio & ipse faci& & ma¬
iora horũ faci&. Siergo quicredii
faci&. Noncredit uuq quinonfo¬
ci& sicutiest: Quidiligit me manda¬
ta mea custodit. Unde profecio
quinon custodit non diligit.
Itẽ alio. loco. Quiaudit inquit uerbi
mca hȩc & fait ea similabo eũ uiro
prudenti. quiȩ dificat domũ suam
huic. uiro prudenti. ꝓcul dubio
aut uerbahȩc audit & non facit.

Expanded text:
et tamen postea quod ab illo auditum et tamen postea quod ab illo auditum non fecit unus, fecerunt multi, cum loqueretur per discipulos magister bonus; contemptibilis ei quem divitem per seipsum monuit, amabilis eis quos ex divitibus pauperes per pauperes fecit. Ecce majora fecit praedicatus a credentibus, quam locutus audientibus. 2. Verum hoc adhuc movet, quod haec majora per Apostolos fecit: non autem ipsos tantum significans ait, Opera quae ego facio et vos facietis, et majora horum facietis: sed omneses intelligi volens, Qui credit in me, inquit, opera quae ego facio, et ipse faciet, et majora horum faciet. Si ergo qui credit faciet, non credit utique qui non faciet: sicuti est, Qui diligit me, mandata mea custodit ; unde profecto qui non custodit, non diligit. Item alio loco, Qui audit, inquit, verba mea haec et facit ea, similabo eum viro prudenti qui aedificat domum suam huic viro prudenti, procul dubio aut verba mea haec audit et non facit,
Abbreviated transcription (Latin):
ipsos: sine ipͥsis fecit hunc mundũ
Et quia homo &iã ipsesieri digna¬
tus÷. sinc ipsis fecit & scipsum.
nos monere. mox abstulit.
Cũ enim dixiss&. quicredit in me
opera quacego facio & ipse faci&.
et maiora hocũ faci& Continuo
secutus adiunxit. quiaego adpa¬
trẽ uado & quȩcũq p&ieritis in no¬
mine meo hoc faciam. Qiidixe¬
rat faci& postant faciã Tãquã
dicer&. non uobis inpossibile
hoc uideat. non enim poter it
eẽ maior me quicredit inme
sedegosum facturus & tunc ma¬
iora quãnuni maiora ꝑ eũ quiere¬
dit inme. quã pr&er eum ꝑ me:
non faci& ipse. Quando aute ꝑ
ter cum quauis non ꝑsem& ipsum
faci& &ipse: porro aute maiora
Non est defectio. seddignatio.
Quid enim recribuant seruidno.
Proomnib quȩraribuit eis
quando quidem inter caera bona
Niã hoceis donare dignatus est
ut maiora fauer& ꝑ illos quãpter
illos : Nonne abore illius diues ille
Ir ists abscessit. Quando utiȩ et̃ ne¬
consiliũ quasiuit. Acidiuit abiecit:

Expanded text:
unc mundum; et quia homo etiam ipse fieri dignatus est, sine ipsis fecit et seipsum. nos movere, mox abstulit: cum enim dixisset, Qui credit in me, opera quae ego facio, et ipse faciet, et majora horum faciet; continuo secutus adjunxit, Quia ego ad Patrem vado, et quaecumque petieritis, in nomine meo, haec faciam. Qui dixerat faciet, post ait faciam; tanquam diceret, Non vobis impossibile hoc videatur: non enim poterit esse major me qui credit in me, sed ego facturus sum et tunc majora quam nunc; majora per eum qui credit in me, quam praeter eum per me: non faciet ipse; quando autem per eum, quamvis non per semetipsum, faciet et ipse. Porro autem majora non est defectio, sed dignatio. Quid enim retribuant servi Domino, pro omnibus quae retribuit eis ? Quandoquidem inter caetera bona etiam hoc eis donare dignatus est, ut majora faceret per illos quam praeter illos. Nonne ab ore illius dives ille tristis abscessit, quando vitae aeconsilium quaesivit ? Audivit, abjecit:
Abbreviated transcription (Latin):
alius ipse. Audiatur quod dixit.
uaecũq pater facit. Haec
& filius similiter facit. Et intel¬
legatur nonbis unus sed duo
unum: Verũ quiasic aequalis
alter alteri: ut tamen alter
ex altero ideononloquitur a se¬
me ipso. quianonest a se ipso
Et ideo pater millo manens facit
opera ipse. Quia ꝑquẽ. & cũ quo
facit non est uisi abipso

Expanded text:
atur quod dixit, Quaecumque Pater facit, haec et Filius similiter facit ; et intelligatur non bis unus, sed duo unum. Verum quia sic aequalis alter alteri, ut tamen alter ex altero, ideo non loquitur a semetipso, quia non est a seipso: et ideo Pater in illo manens facit opera ipse, quia per quem et cum quo fa
Abbreviated transcription (Latin):
sed adhuc alterũ. sine altero noui.
onmihi sufficit: Nisi & illum
cui est iste similis nouerim.
stende itecq nobis patrem.
Et sufficit nobis.edideo mecgis¬
ter discipulũ: ar guebat. Qm̃ cor
enim melior pater ess&. quã filius.
Itec philippus. peetrẽ nosse cupiebai
Crideo neefiliũ sciebect. Quomelius

Expanded text:
sed adhuc alterum sine altero novi; sed adhuc alterum sine altero novi; non mihi sufficit, nisi et illum cujus est iste similis noverim. Ostende itaque nobis Patrem, et sufficit nobis. Sed ideo magister discipulum arguebatenim melior Pater esset quam Filius, ita Pilippus Patrem nosse cupiebat: et ideo nec Filium 598 sciebat, quo melius
Abbreviated transcription (Latin):
Qui uid& me uid& patrem.
Nonutiq ipsesit pater qui filius
sed quod a patris similitudine
Innullo prorsus discrep& filius
am nisi duo essent pater & filius.
nondictũ ess&: sicogno uistis me.
Et patrẽmeũ cognosc&is. tique
A modo cognos c&is eũ. Cũ cognos¬
citisme: et uidistis eũ. sioculis
cordis uidistisme: Quidergõ qđ
dicis philippe: ostende nobis patrẽ
& sufficit nobis Tcento inquit
tẽpore uobiscũsum. Et non cogno¬
uistis me philippe Quiuid& me
Vid& pectrẽ. Quodsi ad me multũ
est hoc uidere: sccltm qđ non uides¬
hocerede. Quomodo enim dicis
inquit ostende nobis patrẽ
sime uidisti quiomnimodo similissũ
uidistiillũ cuisimilissũ. Quod siui¬
dere non potes. Non sccltim credis
Quia ego inpcctre. & pecter in me est.
Poterat hic dicere philippus: Uideo
patri: Sed nũ quid arguendus.
& obiur geendus est. Quicũ similẽ
uid&. Ꝙicc̃ illũ cuius similis uult
uidere : Cimilem quidem Noui

Expanded text:
Qui videt me, videt et Patrem: Qui videt me, videt et Patrem: non quia ipse est Pater qui Filius, sed quod a Patris similitudine in nullo prorsus discrepet Filius. Nam nisi duo essent Pater et Filius, non dictum esset: Si cognovissetis me, et Patrem meum cognovissetis. Utique amodo cognoscitis eum, cum cognoscitis me: et vidistis eum, si oculis cordis vidistis me. Quid ergo est quod dicis, Philippe, Ostende nobis Patrem, et sufficit nobis? Tanto, inquit, tempore vobiscum sum, et non cognovistis me, Philippe? Qt et Patrem. Quod si a te multum est hoc videre, saltem quod non vides, crede. Quomodo enim dicis, inquit, Ostende nobis Patrem? Si me vidisti, qui illi omnimodo similis sum, vidisti illum cui similis sum. Quod si videre non potes, non saltem credis quia ego in Patre, et Pater in me est? Poterat hic dicere Philippus, Video Patri; sed numquid arguendus et objurgandus est qui cum similem videt, etiam illum cui similis est vult videre? Similem quidem novi,
Abbreviated transcription (Latin):
qui a nouerant similem filium.
Orgo iam sciebaent filiũ. Et si
non omnes. Certe quidam. eorũ
quib dicitur: Et quouado
scitis &uiã scitis: Ipse ÷ enimuia:
sed patrẽ nesciebeent. Ideo audi¬
unt: Si cognouistisme: &pa¬
irem ineũ cognosc&s. ꝑ me
utiq &ullũ : Alius enim egosũ
alius ille. Sed neputarent UII¬
dissimilem Etamodo inquit
cognosc&is eũ Et uidistis eũ
Viderunt enim simillimũ filiu:
Sed admonendi fuercent.
Todem eẽ edcẽ patrẽ quẽ non¬
dũ uidebant¬
quemuidebeent. Et adhoc uecl&
qđ posttea. philippo dicitur : Quiui¬
d& me uid& patrem: Non qđ ipse
ess& pater & filius. Quod in scbelli¬
anis. quiuocantur &iã peetri passiani
Catholica fides damnat sed quod
tecm similes sunt pater & filius.
Vt quiunũ norit. Ambos nouerit.
Colemus enim. desimillimis duob
ita loqui eis quiunũ illorũ uident
Et qualis est alius uolunt nosse.
Vt dicamus: Uidistis istũ: illum
uidistis: Sic ergo dictum est.

Expanded text:
quia noverant similem Filium. quia noverant similem Filium. Ergo jam sciebant Filium, etsi non omnes, certe quidam eorum quibus dicitur, Et quo vado scitis, et viam scitis: ipse est enim via. Sed Patrem nesciebant, ideo audiunt, Si cognovistis me, et Patrem meum cognovistis: per me utique et illum. Alius enim ego sum, alius ille. Sed ne putarent dissimilem, Et amodo, inquit, cognoscetis eum, et vidistis eum. Viderunt enim ejus simillimum Filium, sed admonendi fuerant talem esse etiam Patrem quem nondum videbantquem videbant. Equod postea Philippo dicitur, Qui videt me, videt et Patrem: non quod ipse sit et Pater, et Filius: quod in Sabellianis, qui vocantur etiam Patripassiani, catholica fides damnat; sed quod tam similes sint Pater et Filius, ut qui unum norit, ambos noverit. Solemus enim de simillimis duobus ita loqui eis qui unum illorum vident, et qualis sit alius, volunt nosse, ut dicamus, Vidistis istum? illum vidistis. Sic ergo dictum est,
Abbreviated transcription (Latin):
& patrẽ. Ecce merepat qđ tcento.
tẽ pore ciũpsis erat. Et noncognos¬
cebat. onne ipse dixerat. et quo
ego uado scitis. & uiã scitis. & se nesci¬
re dicentes. Eos hȩcscire conuice¬
rat. Addendo atq dicendo. Egosu
uia &ueritecs & uita  Quomodo
Nunc dicit. Tecntotẽpore uobis cũ
sũ. & non cognouistisme. Cũ ꝓfec¬
to & quoir&. Q uiã scirent non
obaluid: nisi qđ ipsũ utiq scirent :
Sed s acile istcc soluit quęstio.
Sidicamus. qđ cũ aliqui eorũ sciebant
aliqui nesciebeent:. atq in his qui nesci¬
ebacnit & philippus erat. Ut qđ ait.
Et quoego uecdo scitis & uiã scitis
Illis dixisse intellegect quisciebeent.
Nomphilippo cuidictũ ÷: Taento tẽpo¬
re uobiscũsũ & non cognouis tis me
philippe.  is ergo quifiliũ iã noue .Ui.¬
raent. Etiã illud depatredictũ ÷:
Et amodo cognos c&as eũ. & uidistiseũ.
Hictumest enim propter omni¬
modam similitudinẽ quae
illi cumpatre ÷. Utideo amodo
dicerentur nosse pectrẽ:

Expanded text:
 Patrem. Ecce increpat quod tanto tempore cum ipsis erat, et non cognoscebatur. Nonne ipse dixerat, Et quo ego vado scitis, et viam scitis; et se nescire dicentes, eos haec scire convicerat, addendo atque dicendo, Ego sum via, veritas et vita? Quomodo nunc dicit, Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? cum profecto, et quo iret, et viam scirent, non ob aliud nisi quod ipsum utique scirent? Sed facile ista solvitur quaestio, si dicamus quod eum aliqui eorum sciebant, aliqui nesciebant, atque in his qui nesciebant et Philippus erat: ut quod ait, Et quo ego vado scitis, et viam scitis, illis dixisse intelligatur qui sciebant; non Philippo cui dictum est, Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me, Philippe? His ergo qui Filium jam noverant, etiam illud de Patre dictum est, Et amodo cognoscetis eum, et vidistis eum; dictum est enim propter omnimodam similitudinem quae illi cum Patre est, ut ideo amodo dicerentur nosse Patrem,
Abbreviated transcription (Latin):
aliquideẽ credebat.Ad hunc sensũ
corrigendũ dietũ est. Quiuid& me
Vid& & pcctrẽ. Quomodo tudicis.
ostende nobis peetrẽ Udeo quomo¬
do tudicas. Non alterũ quȩr ces uide¬
re similẽ. sedillũ putes eẽ meliorem.
Non credis quiaego in patre & pater
in meest: Cetur insimilib distcentiã
cupis cernere: Quur inseparcbiles
separatim. desideras nosse Deinde
non ad solũ philippũ. sed adeos plura¬
liter loquitur : Quȩ non sunt in an¬
gustias cohorteenda. Vt adiuuante
ipso diligentius exponantur:

Expanded text:
sensum corrigendum dictum est, Qui videt me, videt et Patrem. Quomodo tu dicis, Ostende nobis Patrem? Video quomodo tu dicas: non alterum quaeris videre similem, sed illum putas esse meliorem. Non credis quia ego in Patre, et Pater in me est? Cur in similibus distantiam cupis cernere? cur inseparabiles separatim desideras nosse? Deinde non ad solum Philippum, sed ad eos pluraliter loquitur, quae non sunt in angustias coarctanda, ut adjuvante ipso diligentius exponantur.
Abbreviated transcription (Latin):
intrauerat ut deciper&: Neq enim
nom̃illo erat quando adiuda cosper¬
rexit. Et deprȩtio tradendi dnĩ
pactus est. Cũ haccaꝑtissime lucas
euangelista. Teste tur &dicat.
Intrauit autẽ satanas iniudam qui
cognominabat᷑ scarioth umnũdedu

Expanded text:
intraverat, ut deciperet. Neque enim intraverat, ut deciperet. Neque enim non in illo erat quando ad Judaeos perrexit, et de pretio tradendi Domini pactus est, cum hoc apertissime Lucas evangelista testetur et dicat: Intravit Satanas in Judam, qui cogno
Abbreviated transcription (Latin):
mea: Nãuir tus ininfirmitate
ꝑficitur. Ecce ꝑmalũ factũ ÷
bonũ. Dũbene accipit̾ malum.
Ouider gomiraris sidatus ÷ iudȩ
ƿanis xp̃i. ꝑ quẽ mancipar &ur
diabolo. Cumuideas econtrario
datũ paulo angelũ diaboli perquẽ
bonũ obfuit: et bonamalũ ꝓfuit.
Recor damini u desit scriptum:
Quicũq manducauerit panem
aut biberit calicẽ hũ indigne
Rcuserit corporis & ranguinis dũ¬
Etdchis erat sermo cũ hoc apostolus
dicer& quid nĩ corpus uelut alium
terq: sumebant: Hicergosicorri¬
pit̾ quinon duudicat. Hocest non
discerint. ac&tris cibis dominicũ
corpus: quomodo damnat᷑ quiad
cius mensam fingens anuicũ accedit
inimicus sire prchensione tan¬
git᷑. neglegentia conuiuantis.
quapena ꝑcutit̃ uenditor. inuitan¬
tis .i. quiderat autẽ panis tradito¬
ridatus. Nisi demonstratio ciugra¬
tiae fuis r& ingratus . Intrauit
ergo posthunc satanas pane inchĩi
traditorem: Vt sibuam traditũ
plenius possider&. Inquẽ prius

Expanded text:
mea; nam virtus in infirmitate perficitur » . Ecce per malum factum est bonum, dum bene accipitur malum. Quid ergo miraris si datus est Judae panis Christi, per quem manciparetur diabolo; cum videas e contrario datum Paulo angelum diaboli, per quem bonum obfuit, et malum bono profuit. Recordamini unde sit scriptum, Quicumque manducaverit panem, aut biberit calicem Domini indigne, reus erit corporis et sanguinis DoEt de his erat sermo, cum hoc Apostolus diceret, qui Domini corpus velut alium terque sumebant. Hic ergo si corripitur qui non dijudidiscernit a caeteris cibis dominicum corpus, quomodo damnatur qui ad ejus mensam fingens amicum accedit inimicus? Si reprehensione tangitur negligentia convivantis, qua poena percutitur venditor invitantis? Quid erat autem panis venditori datus, nisi demonstratio cui gratiae fuisset ingratus? Intravit ergo post hunc panem Satanas in Domini traditorem, ut sibi jam traditum plenius possideret in quem prius
Abbreviated transcription (Latin):
quauenir em adte uerũ &iã tibil qua
Cumuero aduitam
qđ es ipse isti. Eandem ꝓfecto
car nẽ tuã aduitã demor te
duxisti. Aliud quipƿeuer bũ
diest. aliudlomo. Seduer¬
bũ caro factũ e. Id ÷ homo:
Nonitaq alia uerbi. alia honu¬
nis : ꝑsona. Qm̃ utrũq estxp̃s¬

Expanded text:
qua veniremus ad te, verum etiam tibi qua qua veniremus ad te, verum etiam tibi qua Cum vero ad vitam, quod es ipse, isti, eamdem profecto carnem tuam ad vitam de morte duxisti. Aliud quippe Verbum Dei est, aliud homo; sed Verbum caro factum est, id est, homo. Non itaque alia Verbi, alia est hominis persona: quoniam utrumque est
Abbreviated transcription (Latin):
Etco donante credit quinon¬
dũ capit.sienini ere¬
dideritis inquit ꝓphocec nomin¬
tellegeis. Dic mihi dñe meus.
Quiddicã scrius tuis conseruis
meis: Thomas apostolus ut
te iuerrogar& habuit te an¬
tese. Nec tamen intelleger&e
nisihaber& in se. Egointer¬
rogote. Quiate scio cẽ suꝑme
nierrogo autẽ inquantũ pos¬
sum suꝑme effundere animã
meã. Ubiinonsonantẽ. & tam̃
docentẽ audiãte. Dic mihiob¬
secro. quomodo uadisate.
Nũquid nã utucnires ad nos re¬
liqueraste. Maxime quia
nonate ipsouenisti sedpater te
misit᷑ Scioquidem qđ te ex ina¬
nisti: sed quia formã serur
acccpisti. Non quia formã
di uel adquã redires dimisisti.
uel quã reciperes amisisti: &
tamenuenisti. Et non solũusq
ad carnales oculos. Uerũ&iã
usq ad manus hominũ ꝑueristi
Iuomodo. Nisiincarne: Per
hanccienistimanens ubieras : ꝑ haner edistiũne
lmquens quoueneras: Siergo ꝑ hancuenisti
& redisti: ꝑ hancꝓculdubio ñsolũ nobires

Expanded text:
o donante credit qui nondum capit. Nisi enim credideritis, inquit propheta, non intelligetis . 3. Dic mihi, Domine meus, quid dicam servis tuis conservis meis? Thomas apostolus ut te interrogaret, habuit te ante se; nec tamen intelligeret te, nisi haberet in se: ego interrogo te, quia te scio esse super me; interrogo autem inquantum possum super me effundere animam meam, ubi non sonantem et tamen docentem audiam te. Dic mihi, obsecro, quomodo vadis ad te? Numquidnam ut venires ad nos, reliqueras te: maxime quia non a teipso venisti, sed Pater te misit? Scio quidem quod te exinanisti; sed quia formam servi accepisti , non quia formam Dei vel ad quam redires demisisti, vel quam reciperes amisisti: et tamen venisti, et non solum usque ad carnales oculos, verum etiam usque ad manus hominum pervenisti. Quomodo, nisi in carne? Per hanc venisti manens ubi eras, per hanc redisti non relinquens quo veneras. Si ergo per hanc venisti et redisti; per hanc procul dubio non solum nobis es
Abbreviated transcription (Latin):
Et quaimus. risiꝑipsũ. Ipse
igit᷑ ad scipsũ ꝑscipsũ. Nos
ro ad ƿatrẽ. Et ipse&nos.
Nam e cdeipso alibidicit:
Ad patrẽ uado. Et hocloco ꝓiñ
nos. Nemoinquit ueint acdpa¬
trẽ Nisiꝑine. Ac ꝑhoc et
ipsc ꝑ scipsum. Et ad scipsum
& ad patrẽ. Et nos ꝑipsum Et

Expanded text:
e igitur ad seipsum per seipsum; nos et ad Patrem et ipse et nos. Nam et de seipso alibi dicit, Ad Patrem vado : et hoc loco propter nos, Nemo, inquit, venit ad Patrem, nisi per me. Ac per hoc et ipse per se ipsum et ad seipsum et ad Patrem, et nos per ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
clectus ad qđ erat utiq necessarius:
Non autẽ adbeatitudinẽ dequa modo
ait. bcatieritis sifeceritisea: hoc
nund eomnib: dicit. scitenim quos ad
soci&cetẽ beatitudinis huius elegerit:
Non estexcis. iste quipanẽ eius sic edebat.
ut suꝑcũ leuar & calcantũ: Illimandu¬
cabeent panẽdñm. ille panem dnt̃
contradñm. Illiuitã. ille poenam,
uicnim inanducat indigne ait apos¬
tolus. iudiciũ sibimanducat. Amodo
inquit dico uobis prius quã fiat. Vtere¬
cdatis cũ factũ fuerit quiaegosum.
destegosum. dequo illec scriptura prȩ¬
cessit ubidictũ est. quimanducat panẽ
meũ. leuabit suꝑme calcancũ. Dem¬
de sequit & dicit. men amendico
uobis quiaccipit siquẽ misero: meacci

Expanded text:
electus? ad quod utique erat necessarius, electus? ad quod utique erat necessarius, non autem ad beatitudinem, de qua modo ait: Beati eritis si feceritis ea. Hoc non de omnibus dicit. Scit enim quos ad societatem beatitudinis hujus elegerit. Non est ex eis iste, qui panem illius sic edebat, ut super eum levaret calcaneum. Illi manducabant panem dominicum, ille panem Domini contra Dominum. Illi vitam, ille panem. Qui enim manducat indigne, ait Apostolus, judicium sibi manducat . Amodo, inquit, dico vobis priusquam fiat, ut credatis, cum factum fuerit, quia ego sum. Id est, ego sum de quo illa Scriptura praecessit, ubi dictum est: Qui manducat meum panem, levabit super me calcaneum. Deinde sequitur, et dicit: Amen, amen dico vobis
Abbreviated transcription (Latin):
loquente dño atq dicente.
amenamen dico uobis non
est ser uus maior dño suo. Neque
apostolus maior eo quimisit illũ.
Sihacc scitis beaueritis si feceritis
Ca. Hocideo dixit: quil auerat disci¬
pulorũ pedes mnagister humilitatis
& uerbo & exemplo: sed poterinius
ca quae sunt operosius disserenda
ipso adiuuante disserere: sinon in
cis quae mani feste sunt immoramur.
nondeominib uobisdico egoscio
quos elegerim: Sedut impleatur
scriptura: quimanducat paneu.
Hoc quidest aliud nisi conculcabit
me: Notũ est dequoloquatur.
iudas ille traditor cius adtingut̃
go ipsum nonlegerat: und
abcis quos degit isto sermone
quinonerit beatus: Neq facia
ea : egoscio quos degerim
Quos nisi eos quibeatierunt faci¬
endoquȩ prȩcepit. acfaciend
monstrauit. quiefficcrebea tas
potest: non estinquit traditur
iudas dectus: Uiud est ergoqł
alio loco dicit. non ne ego uos
duo decim clegi & unus ex uobis dia¬
bolus est ÷ an & ipse ad aliquid est

Expanded text:
loquentem Dominum atque dicentem, « Amen, amen dico vobis; non est servus major domino suo, neque apostolus major eo qui misit illum: si haec scitis, beati eritis si feceritis ea. » Hoc ideo dixit, quia laverat discipulorum pedes, magister humilitatis et verbo et exemplo: sed poterimus ea quae sunt operosius disserenda ipso adjuvante disserere, si non in eis quae manifesta sunt immoremur. Non de omnibus vobis dico, ego scio quos elegerim, sed ut impleatur Scriptura: Qui manducat meum Hoc quid est aliud, nisi, Conculcabit me? Notum est de quo loquatur. Judas ille traditor ejus attingitur. Ergo ipsum non elegerat; unde ab eis quos elegit isto sermone qui non erit beatus, neque faciet ea. Ego scio quos elegerim. Quos? nisi eos qui beati erunt faciendo quae praecepit, ac facienda commonstravit, qui efficere beatos potest. Non est igitur traditor Judas electus? Quid est ergo quod alio loco dicit: Nonne ego vos duodecim elegi, et unus ex vobis diabolus est? An et ipse ad aliquid est
Abbreviated transcription (Latin):
dicere qđ &iã frater fratrẽ a de¬
licti poterit contagione mundare :
immo uero id&iã nos esse animoni¬
tos in huius dominici operis altitudi¬
ne nouerimus: ut confessi in uicem
delicta nostra orenius ꝓnobis. sicut
& xp̃s inter pellat ꝓnobus. Audia¬
mus a postolũ iacobum. hocipsũ¬
euidentissime precipientẽ acdi¬
centẽ. Confitemini inuicẽ delicta
ur̃a & orate ꝓ uobis: quia & ad hoc
dñr nobis dedit exemplũ: Sienm
ille quiullũ peccatũ. Nechab&.
nechabuit. Nechabebit. orat ꝓpec¬
catis nr̃is. quanto magis nos inuicẽ
ꝓnr̃is orare debemnur ÷ & sidimit¬
tit nobis illecui non habemus qđ
dimittamus. quanto magis dimit
sacramentidñs significare cũ dicit
exemplũ enim dediuobis. utquem¬
ad modũ cgofcciuobis. ita&uos facia

Expanded text:
quod etiam frater fratrem a delicti poterit contagione mundare? Imo vero id etiam nos esse admonitos in hujus dominici operis altitudine noverimus, ut confessi invicem delicta nostra oremus pro nobis, sicut et Christus interpellat pro nobis . Audiamus Apostolum evidentissime praecipientem ac dicentem: Confitemini invicem delicta vestra, et orate pro vobis , quia ad hoc Dominus nobis dedit exemplum. Si enim ille qui nullum peccatum nec habet, nec habuit, nec habebit, orat pro peccatis nostris, quanto magis nos invicem pro nostris orare debemus! et si dimittit nobis ille, cui non habemus quod dimittamus, quanto magis dimittsacramenti Dominus significare cum dicit: Exemplum enim dedi vobis, ut quemadmodum ego feci vobis, it
Abbreviated transcription (Latin):
dicti patri s mei. Percipite
regnũ. Id ÷ qui regnũ era¬
tis & non regnabatis. Ueni¬
te regnate. Ut qđ in spe sue¬
ratis. Etiã in re eẽ possitis.
Haecergo domusdi. hoctẽ¬
plũdi hocregnũdi regnũ¬
q caelorũ. adhuc acdificat
adhuc parat᷑ ad huc congre¬

Expanded text:
dicti Patris mei, percipite dicti Patris mei, percipite regnum : id est, qui regnum eratis et non regnabatis, venite, regnate; ut quod in spe fueratis, etiam in re esse possitis. Haec ergo domus Dei, hoc templum Dei, hoc regnum Dei, regnumque coelorum adhuc aedificatur, adhuc fabricatur, adhuc par
Abbreviated transcription (Latin):
in prȩsentiacius. Deindefinis.
cũ tradiderit regnũdõ & patri
Id ÷ quos redemit sanguine suo
tradiderit contẽplando&iã
patrisuo: Hoc ÷ regnũcȩlorũ
De quo dicitur. Si mileẽ reg¬
nũ calorũ Homini seminan¬
ti bonũ semen. in a grosuo:
onũ autẽ semen hi sunt fili
regni. qui & sinunchabent
ꝑmixta zizecnia. Mit& infi¬
ne rex ipse angelos suos &
colligent deregnocius om¬
na scandala: T uncius tisul¬
gebunt sicut sol in regnopa¬
tris sui. Regnũ fulgebit in
regno. Cũ regnaue yit reg¬
nũ qđ nunc oramus & dicim:
Ueniat regnũtuũ. Nuncer¬
go iam regnũ uocat᷑. sedadhiue
conuocat᷑. Sienim regnum
nonuocar&ur. Colligent de
regno deregnocius omnia
scandala nondicer &ur:
sed nondũ regnat hocregnũ.
Orom de sicest iam regnum.
Vt cũdeillo collecta fuerint
omnia scandala tuncꝑueniat
ad regnũ. Ut non solũ reg¬
ni nomen. sed&iã regnandi
habeat potestatẽ Huic quip¬
peregno addexterã steenti
infinedic&ur: Ueni tebene¬

Expanded text:
in praesentia ejus: deinde finis, cum tradiderit regnum Deo et Patri ; id est, quos redemit sanguine suo, tradiderit contemplando etiam Patri suo. Hoc est regnum coelorum, de quo dicitur, Simile est regnum coelorum homini seminanti bonum semen in agro suo. Bonum autem semen, hi sunt filii regni: qui etsi nunc habent permixta zizania, mittet in fine rex ipse Angelos suos, et colligent de regno ejus omnia scandala. Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno Patris sui . Regnum fulgebit in regno, cum regno venerit regnum, quod nunc oramus, et dicimus, Veniat regnum tuum . Nunc ergo jam regnum vocatur, sed adhuc convocatur: si enim regnum non vocaretur, Colligent de regno ejus omnia scandala, non diceretur. Sed nondum regnat hoc regnum. Proinde sic jam est regnum, ut cum de illo collecta fuerint omnia scandala, tunc perveniat ad regnum; ut non solum regni nomen, sed etiam regnandi habeat potestatem. Huic quippe regno ad dexteram stanti, in fine dicetur, Venite, bene
Abbreviated transcription (Latin):
Sedquid ÷ qd sequitꝰ. Indomo
patris mei mansiones multȩ si
Nisi quia & sibim&uebant : Vn¬
de audire debuerunt: Nontur¬
beur corurm. Quis erameo¬
rũ non ma&ueret Cũparodic¬
tũ ess& fidentiori atq prõp¬
tiori. Noncantabit gallus do¬
nec ter meneges. Tecinquã
ergoessent ab illo perituri
merito turbabantꝰ: sed cũau¬
diunt. indomopatris inei mul¬
antur certi acfidentes. Etiam
post pericula temptationum.
iustior. alius alio sanctior
Indomopatris mansiones mu¬
tesunt. Nullus corũ alienabit᷑
ulladomo. ubi mansionem
ꝓsuoquisq accepturus ÷ merito
enarius quidem ille acqualis ẽ
omnib. Quẽ pater familias cis
quioperatisunt inuinea iub&
dariomnib: Non mneo discer¬
nens quiminus & quiã plius lec¬
borarunt: Quoutiq denecrio
uita significat adierna. ubiam¬
plius alionemouiuit. quiniuuen¬
do non est diuersa ina&ernitate
inensura: sed inul tȩ mansines.:
Diuer sas meritorũ inimauita
a &erna significant dignitates.

Expanded text:
 quod sequitur, In domo Patris mei mansiones multae sunt, nisi quia et sibi metuebant? Unde audire debuerunt, Non turbetur cor vestrum. Quis enim eorum non metueret, cum Petro dictum esset fidentiori atque promptiori, Non cantabit gallus donec ter me neges ? Tanquam ergo essent ab illo perituri, merito turbabantur: sed cum audiunt, In domo Patris mei mantur, certi ac fidentes, et jam post pericula tentationum sjustior, alius alio sanctior; in domo Patris mansiones multae sunt; nullus eorum alienabitur ab illa domo, ubi mansionem suo quisque accepturus est merito. Denarius quidem ille aequalis est omnibus, quem paterfamilias eis qui operati sunt in vinea jubet dari omnibus, non in eo discernens qui minus et qui amplius laborarunt : quo utique denario vita significatur aeterna, ubi amplius alio nemo vivit, quoniam vivendi non est diversa in aeternitate mensura. Sed multae mansiones, diversas meritorum in una vita aeterna significant dignitates.
Abbreviated transcription (Latin):
habemus exło Domũ nonina¬
nu factã a&ernã incęlis: Non¬
ne ista est domus dequacanta¬
mus dõ. beatiquihabitant in
seculorũ laudabuntte. ergo¬
neuos nondomũ cuiusq bapti¬
⁊ ati fratris. seddo mũipsius
d patris. cuiom nes fratres
dicimus. pater nos ter quies in
celis. a regno separare calorũ
aut eã sic diuidere audebitis:
Ut aliquȩ mansiones cius sint
in regno celorũ. aliquȩ autẽ
extraregnũ calorũ : absit
absit. Ut quiuolunt habita¬
re in regno celorũ. In hac
stultia uelint habitare uobis¬
cũ. Absit inquã. Ut cũ omnis
donius regnantiũ filiorum
non sit alibi nisi in regnoipsius
Regie domus par s aliquanon
scitis. Odnẽ ihũ quomodo ua.¬
dis parare locũ. suam mul¬
te mansiones sunt indomo
patristui. Ubntecũ habita¬
bunt tui: aut si accipiscos
adteipsum. quomodoiterũ
uenis quinon recedis. Ista ca¬
ris simi. sibreuiter explicare
conemus. Quantũ uid&ir
hodierno satis eẽ sermoni

Expanded text:
habemus ex Deo, domum non mahabemus ex Deo, domum non manufactam, aeternam in coelis ? Nonne ista est domus de qua cantamus Domino, Beati qui habitant in saeculorum laudabunt te ? Ergone vos non domum cujusque baptizati fratris, sed domum ipsius Dei Patris, cui omnes fratres dicimus, Pater noster, qui es in coelis , a regno separare coelorum, aut eam sic dividere audebitis, ut aliquae mansiones ejus sint in regno coelorum, aliquae autem extra regnum coelorum? Absit, absit ut qui volunt habitare in regno coelorum, in hac stultitia velint habitare vobiscum: absit, inquam, ut cum omnis domus regnantium filiorum non sit alibi nisi in regno, ipsius regiae domus pars aliqua nonscitis. O Domine Jesu, quomodo vadis parare locum, si jam multae mansiones sunt in domo Patris tui, ubi tecum habitabunt tui! Aut si accipis eos ad teipsum, quomodo iterum venis qui non recedis? Ista, charissimi, si breviter explicare conemur, quantum videtur hodierno satis esse sermoni,