comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ cultum ꝓperet: eiusq amplectatur fidem qui
eam diuini amoris gr̃a sponsam uocare dignetͣ
S dicet aliquis. Si ds iuxta apłi paisti doctriu
om̃s homines uult saluos fieri & ad notitiã ue¬
nire ueritatis: cur apud gentes potissimum n
consum matione scħ iste salutares iiptiȩ celebrat
& suꝑioris ȩui plebesdiuino ñ sunt copulate con¬
iugio: ostendam tͥ dilectissime & ipsum ꝓthopli¬
stum adam diuinȩ familiaritati fuisse conune¬
tum. p̃ceptis abipso sponso imagiis dnunȩ insg¬
uib sapientiȩ & intellectus. uiteq ꝑpetue ornam̃to
S ptꝰquam lenocinante diabolo fides ẽ ad ulterata
mandati: inmortalitas parit̾ cum libertate di¬
ium amoris ablata ẽ. fuit tam̃ usq addiliuumm
& usq ad ipsam legem uistorum quorumdam re¬
diuiuus amor erga dm̃: & dĩ erga paucos scos re
libidine innumeros sͥ idoloꝵ dõs generatio h¬
mana coniunrerat: elegit continuo d̾s stirpem

Expanded text:
Dei cultum properet, ejusque complectatur fidem qui Dei cultum properet, ejusque complectatur fidem qui eam divini amoris gratia sponsam vocare dignatur. Sed dicat aliquis: Si Deus, juxta Apostoli doctrinam, omnes homines vult salud Gentes potissimum in consummatione saeculi istae salutares nuptiae celebrantur, et superioris aevi plebes divino non sunt copulatae conjugio? Ostendam tibi, dilectissime, et ipsum protoplastum Adam divinae familiaritati fuisse conjunctum, perceptis ab ipso sponso imaginis divinae insignibus, sapientiae, et intellectus, vitaeque perpetuae ornamentis. Sed postquam lenocinante diabolo fides est adulterata mandati, immortalitas pariter cum libertate divini amoris ablata est: fuit tamen usque ad diluvium, et usque ad ipsam Legem, justorum quorumdam redivivus amor erga Deum, et Dei erga paucos sanctos libidine innumeros sibi idolorum deos generatio humana conjunxerat, elegit continuo Deus stirpem
Abbreviated transcription (Latin):
celestis cum sanasset absentẽ: talit̃ sc̃s euanglista
nem nominum rationalemq figuralem redeam
nichana galileȩ. idẽ iupossessione gentium: sp̃a¬
les sub axp̃i p̾sentia nuptie celebrantur: ꝓphia ex
eius ꝑsona loquente ad eccłiam in canticis canti¬
corum. ueni alibano sponsa ueni alibanoᷤ. idest a
thurificatione gentili. Nam libanum thus in¬
t̃pretatur: exg̾co: quod magi illi ex gentilitate
uenientes ap̃o potius offerendum ee̾ credide¬
runt: libaniis deniq inons e̾e̾ arduuis apud
fenices cernitur: suꝑbo imꝑio gentium comp¬
tus. Unde uel maxime sponsa hȩc euocatur
eccłia: audiens uocem xp̃i dicentis. Nen aliban
uenies & transibis. abinicio fidei. a capite sanhi¬
& ab ermon: a cubilib leonum. amontib leopx¬
dorum: scilicet ut horrentis idolatriȩ siluas dest¬
rens. & stabula immanium ferarum. demonĩ
quippe cubilia derelinquens. ad ommpotentis

Expanded text:
coelestis, cum sanasset absentem, taliter sanctus evangelista coelestis, cum sanasset absentem, taliter sanctus evangelista nem nominum, rationemque figuralem redeam; in Cana Galilaeae, id est in possessione Gentium, spirituales sub Christi praesentia nuptiae celebrantur. Propheta ex ejus persona loquente ad Ecclesiam in Canticis 276 Canticorum: Veni a Libano, sponsa: veni a Libano ; id est a thurificatione illa gentili. Nam Libanum thus interpretamur ex graeco, quod magi illi ex Gentilitate venientes , Christo potius offerendum esse crediderunt. Libanus denique et mons esse arduus apud Phoenices cernitur, superbo imperio Gentium comparatus: unde vel maxime sponsa evocatur Ecclesia, audiens vocem Christi dicentis: Veni a Libanenies, et transibis ab initio fidei, capite Sanir, et Hermon: et a cubili leonum, a montibus leopardorum; scilicet ut horrentis idololatriae silvas deserens, et stabula immanium ferarum, daemonum quippe cubilia, derelinquens, ad omnipotentis
Abbreviated transcription (Latin):
saiam ꝓph̾am dictum erat. Terra ⁊ abulon &
t̾ra neptalim: uia maris transiordanẽ galilee
gentium: ppłs qui sedebat intenebris lucem
idit magnam. Ec qui sedebant in regione
& umbra mortis. lux orta ẽ illis. Ioħes quoq
eiuanglista beatissimus memorat qͦd dñs iñs
reliquerit t̾ram uideam: & abierit iterum
ingalileam. Oportebat aut̾ transire inquit
illum ꝑ samarian. Ubi eum causa mulieris sa¬
maritanȩ aliquantisꝑ in ipso transituremoratũ
describens: consequent̾ adiecit. Post bidium aut̃
aminquit: susceꝑunt eum galilei uisis omnib
signis quȩ fecit hierusolimis in die festo. Ipsi enĩ
uenerunt indiem festum uenit gͦ inquit it̾m
inchana galileȩ: ubi fecit̾ de aqua uinum. Erat
aut̃ regulus cuuuis filius infirmabat᷑ capharnaũ:
hic cum audisset quia ũs aduenit a iudea in
galileam: abiit ad eum & rogabat ut descendẽt
& sanaret filium eius. in cipientẽ mori. Quem
statim uirtute sermonis sui tanqͣm medicus

Expanded text:
abulon, et terra Nephthalim, via maris trans Jordanem Galilaeae Gentium. Populus qui sedebat in tenebris, lucem vidit magnam: et qui sedebant in regione et umbra mortis, lux orta est illis . Joannes quoque evangelista beatissimus memorat, quod Dominus Jesus reliquerit terram Judaeam, et abierit iterum in Galilaeam. Oportebat autem transire, inquit, illum per Samariam , ubi eum causa mulieris Samaritanae, aliquantisper in ipso transitu remoratum describens, consequenter adjecit: Post biduum autemam, inquit, susceperunt eum Galilaei, visis omnibus signis quae fecit Hierosolymis in die festo: et ipsi enim venerant in diem festum. Venit ergo, inquit, iterum in Cana Galilaeae, ubi fecit de aqua vinum. Erat autem quidam regulus, cujus filius infirmabatur in Capharnaum. Hic cum audisset quia Jesus advenit a Judaea in Galilaeam, abiit ad eum, et rogabat ut descenderet et sanaret filium ejus incipientem mori . Quem statim virtute sermonis sui, tamquam medicus
Abbreviated transcription (Latin):
morte saluetur: Naute demissur⁊ ionam. tam̃ ue¬
rent᷑ & dicunt. Dñe ne des suꝑnos sanguinem in¬
nocentẽ. Nonne nobis uidetur nautarum imp̃¬
catio. pilati confessio qui tradit. xp̃ͣmꝰ & tam̃ lauas
manus suas & dicit. mundus ego sum asanguine
iusti huius: Quam congrue ꝑꝑsonam gentilẽ.
fides gentium p̃dicat᷑. Dicit itaq ionas inoratio¬
iudeoꝵ gentẽ saluare ñ potui: moriarut uniu̾¬
sus mundus una morte saluet᷑. Ionam cętus pisct
excepit immersum. s ñ contigit deuoratumr &
quẽ malicia hominum ꝑdidit bestia esuriens
custodiuit. Plenis uiscerib famem patit᷑: & in
p̃dam quã absorbuit. nil sibi licere miratur:
Quis ẽ iste qui intra auidos rictus assumi potcł.
consumi ñ potest: cib ẽ corruptio ñ est: Tradi¬
tur ꝑditionis ꝓfundo: & seruatur ipsius mor¬
tis obsequio. Quis ẽ qui na tissimos simis pe¬
riculorum tutus ingreditur. & sub altitudius

Expanded text:
utae dimissuri Jonam, tamen verentur et dicunt: Domine, ne des super nos sanguinem innocentem . Nonne vobis videtur nautarum increpatio Pilati esse confessio, qui tradit Christum, et tamen lavat manus suas, et dicit: Mundus ego sum a sanguine justi hujus . Quam congrue personam gentilem fides gentium praedicat. Dicit itaque Jonas in oratioJudaeorum entem salvare non potui moriar et universus mundus una morte salvetur. Jonam cetus piscis excepit immersum, sed non contigit devoratum; et quem malitia hominum perdidit, bestia esuriens custodivit; plenis visceribus famem patitur, et in praedam quam absorbuit nihil sibi licere miratur. Quis est iste qui intra avidos rictus assumi potest, consumi non potest? Cibus est, corruptio non est; traditur perditionis profundo, et servatur ipsius mortis obsequio. Quis est iste qui vastissimos sinus periculorum tutus ingreditur, et sub altitudine
Abbreviated transcription (Latin):
ctib datur: & faucib cȩti piscis dimersus excipitꝰ
s pisce illesum eructante depositum. tercia die
t̾ris refunditur idete dñm etiam inueteri
testamento inserui forma mirabibit̾ apparere:
uidete quomͦ se ante auctis scłis uidicauit. sub
p̃dicaturꝰ ad magnam niniuitarum destinat᷑
urbem: dicturus quadraginta dies & niniue
subuertetur: Ꝙ xp̃s ad mundi mittitur eiui¬
tatem: ut diem salutis & p̃finitum iudicii tẽpͥ
annunciet. Ionas nauem expetit: xp̃s eccł̃iami.
Ionas fluctib agitatur: xp̃s mundi turbinb

Expanded text:
ctibus datur, et faucibus ceti piscis demersus excipitur. ctibus datur, et faucibus ceti piscis demersus excipitur. Sed pisce illaesum eructante depositum, tertia die terris refunditur. X. Videte Dominum etiam in veteri Testamento in servi forma mirabiliter apparere: videte quomodo se ante actis saeculis indicavit, secundum praedicaturus ad magnam Ninivitarum destinatur urbem dicturus: Quadraginta dies, et Ninive subvertetur, et Christus ad mundi mittitur civitatem, ut diem salutis, et praefinitum judicii tempus annuntiet. Jonas navim expetit, Christus Ecclesiam. Jonas fluctibus agitatur
Abbreviated transcription (Latin):
uirgiis pͥmogenitus immolatur: Hoc quoq
domimee passionis p̃figurabat insignia: quod
legimus beatum helyseum sepulchro conditũ.
ingesto a latrunculis cadauere. intra tumulũ
fuum corpꝰ extincti. tactu sacri corporis suscitas¬
se. Quis hic alius prefigurabatur. nisi dñs n̾r
uitam sepultus oꝑaturꝰ: In latrone reum mun
Adhuc celeberrime ꝑscͥpturas sc̃as etiam inione
ꝓpħe laborib et erumpnis. xp̃i passio & resur¬
rectio p̃signatur. Hic ionas qͦd fidei ur̃e ũ arbit᷑¬
mur incognitum: typum dñi gessisse ꝑscͥbitur
Ipse enim dũs dicit. Sicut fuit ionas inuentre
ceti trib dieb & trib noctib: ita erit filius ho¬
minis incorde t̾re: trib dieb & trib nocꝰtibus.
Hic inquam ionas ad p̃dicandum inniuitis ire
celestis offensam. dño uibente dirigitur: s p̃scius
uem ꝓfrigus quȩ tharsum petebat ingreditur:
s nautis ex orta tempestate turbatis sorte flu¬

Expanded text:
Virginis primogenitus immolatur. Hoc quoque Virginis primogenitus immolatur. Hoc quoque dominicae passionis praefigurabat insignia, quod legimus beatum Elisaeum sepulchro conditum ingesto a latrunculis cadavere intra tumulum suum corpus exstincti tactu sacri corporis suscitasse: Quis hic alius praefigurabatur, nisi Dominus nvitam sepultus operatur? In latrone reum mundAdhuc celeberrime per Scripturas sanctas etiam in Jonae prophetae laboribus et aerumnis Christi passio et resurrectio praesignantur. Hic Jonas, quod fidei nostrae non arbitramur incognitum, typum Domini gessisse praescribitur. Ipse enim Dominus dicit: Sicut fuit Jonas in ventre ceti tribus diebus, et tribus noctibus: ita erit filius hominis in corde terrae tribus diebus et tribus noctibus . Hic, inquam, Jonas ad praedicandum Ninivitis irae coelestis offensam, Domino jubente, dirigitur: praescius vim profugus quae Tharsum petebat ingreditur: sed nautis exorta tempestate turbatis, sorte flu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfiguram beati abrahȩ longeui patͥs offertur.
Quo tẽpore dum nouo sacrificio mimic sui u¬
gulum pius patricida consurgit: ex improuiso
aries oculis eius apparuit: sicut loquitur sermo
diuinus. N uidit abraham arietem int̾ uie¬
pres herentem cornib. Int̾ uepres inquit.
Requiramus quȩ ista sit nouitas: id est in multi¬
tudine circumstantium peccatoꝵ. herenten
cornib id est ad erucis corma clauoꝵ confixio¬
ne pendentem: sicut in alio loco legimus. Cor¬
nua in manib eiust. Hoc id̾o quia uenerandas
manus eiꝰ patibuli brachia susceꝑunt. Inter
spinas aut̃ deputatus ẽ: qͣndo spineo serto in¬
nocentiȩ & iusticiȩ auc̾tor illusus ẽ. S altius intͦ¬
spicere debemus. quidnam sit quod ysaac apa¬
tre altarib ammoretur:. ac subito aries ꝓeo
ñ mutata s dupplicata oblatione supponitur
Genuina hic ad oranda substantia redemptoris
ostenditur. Dei enmi unigenitus offert᷑: et

Expanded text:
per figuram beati Abrahae longaevi patris offertur. per figuram beati Abrahae longaevi patris offertur. Quo tempore dum novo sacrificio in unici sui jugulum pius parricida consurgit, ex improviso aries oculis ejus apparuit, sicut loquitur sermo divinus: Et vidit Abraham arietem inter vepres haerentem cornibus . Inter vepres, inquit; requiramus quae sit ista novitas, id est in multitudine circumstantium peccatorum, haerentem cornibus, id est ad crucis cornua clavorum confixione pendentem, sicut in alio loco legimus: Cornua in manibus ejus sunt . Hoc ideo quia venerandas manus ejus patibuli brachia susceperunt. Inter spinas autem deputatus est, quando spineo serto innocentiae et justitiae actor illusus est. Sed altius introspicere debemus quidnam sit quod Isaac a Patre altaribus admovetur, ac subito aries pro eo non mutata sed duplicata oblatione supponitur. Gemina hic adoranda substantia Redemptoris ostenditur, Dei enim unigenitus offertur, et
Abbreviated transcription (Latin):
eneficia dñĩ dĩ nr̃i cum
magna atq mirifica sint.
tamen nec noua ꝓbant᷑
esse nec subita. nec ab
ta mysteruis. Sacram
dñi passionẽ abipsis
mundi coalescendis
exordiis: ueteris testa¬
menti responsa cecine
nunciatum suis. aꝑte ex ipsoꝵ libris ac uolu¬
minib asserimus. Ualidis atq dubio nitit᷑
priuilegiis: qui causam de adu̾sariis asserit in¬
strumentis. Speciosa uictoria ẽ contrar am par
tem cartulis suis ꝓpͣriis laqueis irretire: & testi¬
niorum suoꝵ uocib confutare: & emulũ telis
suis euincere: ut pugnatoris tui argumͣta tuis
ꝓbentur utilitatib militare. Itaq in dñi nr̃i
ꝑsona dum exade pͥmi hominis costa. mater̾
cunctoꝵ uiuentium eua ꝓducit᷑: ex enis sacro
latere. ac saluatari nulnere eccłia omnium fi¬
delium parens reparanda monstratur: In eiꝰ
typo abel iustus occiditur: & in nocens frat̾na
tanquam iudaica impietate mactatur. Hic
idem dñs in nouissima mundi senecentis etate

Expanded text:
eneficia Dei nostri cum magna atque mirabilia sint, tamen nec nova probantur esse nec subita, sed ab ta mysteriis. Sacram enim Domini passionem ab ipsis mundi coalescentis exordiis Veteris Testamenti responsa cecinernuntiatum suis aperte ex ipsorum libris ac voluminibus asserimus. Validis absque dubio nititur privilegiis, qui causam de adversariis asserit insttem chartulis suis velut propriis laqueis irretire et testimoniorum suorum vocibus confutare et aemulum telis suis evincere, ut pugnatoris tui argumenta tuis probentur utilitatibus militare. Itaque in Domini nostri persona dum ex Adae primi hominis costa mater cunctorum viventium Eva producitur, ex hujus sacro latere ac salutari vulnere Ecclesia omnium fidelium parens reparanda monstratur. In ejus typo Abel justus occiditur, et innocens fraterna tanquam Judaica impietate mactatur. Hic idem Dominus in novissima mundi senescentis aetate
Abbreviated transcription (Latin):
uita: quem uel factura ꝓbatur illustrẽ ꝓculissẽ
uel gr̃al s cursum fideles xp̃i ad suꝑna fiducialt᷑
extollant. Nam qui se celesti precio uuident re¬
demptos: ad celestia non dubitent preparatos.

Expanded text:
vita, quem vel factura probatur illustrem protulisse, vita, quem vel factura probatur illustrem protulisse, vel gratia, sed cursum fideles Christi ad superna fiducialiter extollant; nam qui se coelesti pretio vident redemptos, ad coelestia non dubitent praeparatos.
Abbreviated transcription (Latin):
affuctionib aꝑtissime p̃siguratã: & mortem pari¬
ter & resurrectionẽ. Quappt̃ quod impletum cer¬
nus inseruo: credere ñ cuncteris indnõ. Quȩ itã
ẽẽ desinas: ut uel ꝓhoc erubescendis subiacere
uiciis dedigneris: dum generositatem tuam de
creatoris ac reꝑatoris dignitate metiris. Habet
causas quib se ipse confundat: cur indignis do¬
minis uicto corde subdatur. cui gła et̾na ꝑmitti¬
tur. ac sic gemino pͥuilegio qui dudum diumȩ
iiaginis participatione uidearis honoratus. effi¬
ceris etian commertii nobilitate p̃ciosus. Unde
qmfortis eẽ possis contra hostem tuum. interroga
statum tuuim: qͦsd tͥ dñs ad debellandum inm̃bris
tius miuid pͥncipem ac spͣuales nequitias supe¬
randas. liberam contulit facultatem. Ac sic impos¬
sibile ñ putes ut tranfferri optineas in angłicas bea¬
titudines: cumi inhoc scło angłicas deuiceris pote¬
states. Nongͦ te degenerem ac despectum faciat

Expanded text:
afflictionibus apertissime praefiguratam et mortem pariafflictionibus apertissime praefiguratam et mortem pariter et resurrectionem. Quapropter quod impletum cernis in servo, credere non cuncteris in Domino. Quae cum ita esse tibi desinas; ut vel pro hoc erubescendis subjacere vitiis dedigneris: dum generositatem tuam de creatoris et reparatoris dignitate metiris. Habet causas, quibus se ipse confundat, cur indignis dominis, victo corde, subdatur, cui gloria aeterna promittitur, ac si gemino privilegio, qui dudum divinae imaginis participatione videbaris honoratus, efficeris etiam commercii nobilitate pretiosus; unde tuam fortis esse possis contra hostem tuum, interroga statum tuum, quod tibi Dominus ad debellandum in membris tuis mundi principem, ac spiritales nequitias superandas, liberam contulit facultatem; ac sic impossibile non putes, ut transferri obtineas in angelicas beatitudines, cum in hoc saeculo angelicas deviceris potestates. Non ergo te degenerem ac despectum faciat
Abbreviated transcription (Latin):
tatudine
conelusus immensa atq mortifera uitali aere pas¬
citur: et demussus malienam rerum naturam
inuite exilium cum uita peregrinatur. ꝙ mortis
suꝑstes annunciat uenturam mundi salutem
bilis belua mescam fuam rapuit: & p̃dam suam
captiua contremuit. Contremuit in quã. Nam
si nouerat crucifixun: tam̃ quẽ ũ meminerat
reum. nͣ poterat tenere dampnatun: quia cul
pam ñ facit pena. s causa. Quasi solitum cy¬
bum ꝑditum in mundi origine hominẽ deuora¬
uit: s magnam ẽẽ cibi ipsius dignitatẽ p̃focata
cognouitꝰ atq ideo diunius sermo cõmemorat.
Et precepit dñs pisci: & euomuit ionam maridã
Precepit gͦ bestiȩ: p̃cepit morti semꝑ esurienti.
precepit abyssis & inferno: ut inundo restituant
saluatorem. Euomuit aut̃. hoc debemus acciꝑe.
qͦd ex nins uiscerib mortis uictrix uita remea¬
uerit: atq eam ex inns p̃cordus inferni ꝑditio
erulcerata reddiderit. Uidenus itaq in ꝓphece

Expanded text:
titudine conclusus immensa atque mortifera, vitali aere pascitur, et dimissus in alienam rerum naturam, in vitae exsilium, cum vita peregrinatur, et mortis superstes annuntiat venturam mundi salutem?bilis bellua, in escam suam rapuit, et praedam suam captiva contremuit. Contremuit, inquam, nam si noverat crucifixum, tamen quem non meminerat reum, non potepam non facit poena, sed causa. Quasi solitum cibum perditum in origine mundi hominem devoravit, sed magnam esse cibi ipsius dignitatem praefocata cognovit; atque ideo divinus sermo commemorat: Et praecepit Dominus pisci et evomuit Jonam in aridam . Praecepit ergo bestiae, praecepit morti semper esurienti, praecepit abyssis et inferno, ut mundo restituant Salvatorem. Evomuit autem, hoc debemus accipere, quod ex imis visceribus mortis victrix vita remearit, atque eam ex imis praecordiis inferni perditio exulcerata reddiderit. Videmus itaque in prophetae
Abbreviated transcription (Latin):
qui in caritate & sp̃u mansuetudinis ad ꝑfec¬
tum debeant erudiri. Dicitur a xp̃o apłicis
quib q sacerdotib. ut neq baculos correptio¬
num portent inuia: qͣndo indiscipulis obedi¬
entib ac modestis t̾ram scam possidere iam
cȩꝑuit.ͥ Quod anuuat de uobis pusillitati ineȩ
eademq oninipotentia cum patre & cum spũ
sc̃o. ante omnia & nunc & semꝑ. & incuncta

Expanded text:
qui in charitate, et spiritu mansuetudinis ad perfecqui in charitate, et spiritu mansuetudinis ad perfectum debeant erudiri; dicitur a Christo apostolicis quibusque sacerdotibus, ut neque baculos correptionum portent in via, quando in discipulis obedientibus, ac modestis terram sanctam possidere jam coeperint. Quod annuat de vobis pusillitati meae Seademque omnipotentia, cum Patre, et Spiritu sancto, ante omnia, et nunc, et semper, et in cuncta
Abbreviated transcription (Latin):
ppłi & gentes siuit. Opus mͥ ẽ & baculo pas¬
cha adhuc inegypto celebranti: ut si iitator
sum scĩ moysi hebreum meum id ẽ intellectũ¬
meum israheliten. qui dm̃ uidere ꝓmeruit.
ab interitu liberem ꝑcusso egẏptio. Hoc ꝓpt̾
seipsum quisq quamduiseruit legi. Siquis
factus ac potens: ñ iam ꝓpt̾ se baculum portat.
si portat. s ꝓpt̾ eos quib dici necesse ẽ. Quid
uultis inuirga uiemam adnos. an incarita¬
te & spũ mansuetudinis : Portat & ꝓpt̾ eos
qui ueniunt ad nos inuestim̃tis ouium:
abintus aut̾ sunt lupi rapaces. Quod si lupꝰ
desinat ẽẽ lupus: & cum agno pascat᷑ ut ait
ꝓpħa: & si leo desinens e̾e̾ leo. cum boue man¬
ducet paleas: baculo opꝰ non ẽ. Si enim fe¬
ralium morum nequitia intantam u̾tatur
mansuetudinem. ut cum ouiculis in noceu¬
tib ac mundis ap̃i oꝑariis uitȩ pabulum
iites quęrant & capiant: & tales utiq sint

Expanded text:
populi et Gentes sunt . Opus mihi est et baculo, paspopuli et Gentes sunt . Opus mihi est et baculo, pascha adhuc in Egypto celebranti; ut 259 si imitator sum sancti Moysi, Hebraeum meum id est intellectum Israelitem, qui Deum videre promeruit ab interitu liberem, percusso Aegyptio. Hoc propter seipsum quisque, quamdiu servit Legi. Si quisfactus, ac potens; non jam propter se baculum portat, sed propter eos quibus dici necesse est: Quid vultis? in virga veniam ad vos, an in charitate, et spiritu mansuetudinis ? Portat et propter eos qui veniunt ad nos in vestimentis ovium, ab intus autem sunt lupi rapaces . Quod si lupus desinat esse lupus, et cum agno pascatur, ut ait Propheta ; et si leo desinens esse leo, cum bove manducet paleas; baculo opus non est. Si enim feralium morum nequitia in tantam vertatur mansuetudinem, ut cum oviculis innocentibus, ac mundis Christi operariis, vitae pabulum mites quaerant, et capiant, et tales utique sint
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ qui fideli mente audiunt. quasi iam in
scã t̾ra. ꝑfecti quippe cordis infide ubi nuda
de dõ securi possent ꝓferre testimonia: iuben¬
tur ñ portare calciam̃taꝰ. uidelicet ut aꝑta
figant illic uestigia diuinitatis eius. Ꝙ ideo
beatus petrus calciauit se incarcere calciam̃¬
ta sua: & sic exiit iterum adhostes uideos. &
adũsarias potestates: ut calciatus pedes in pre¬
paratione ȩuuangelii. calcaret suꝑ serpentes
& scorpiones: & suꝑ omnẽ uirtutẽ immici.
& moyses dicit inbenedictionib. uel ad unũ¬
quemq fidelem: uel adꝑsonam potrus xp̃i.
Ferrum in quit & es. calciamentum tuum:
utiq ut confiringat capita draconum suꝑ aqͣs.
ideͣ ut conterat principatus demonum draco¬
num: qui sunt suꝑ aquas gentilium ppłorum.
Aquȩ uͦ qͦd ppłis comparentur & gentib: in
apokalipsi reuelatur iohannis. Aquȩ inquit
quas udisti suꝑ quas sedet meretrix babylon:

Expanded text:
autem qui fideli mente audiunt, quasi jam in autem qui fideli mente audiunt, quasi jam in sancta terra, perfecti quippe cordis in fide, ubi nuda de Deo securi possent proferre testimonia; jubentur non portare calciamenta, videlicet ut aperta figant illic vestigia divinitatis ejus. Et ideo beatus Petrus calciavit se in carcere calciamentis suis : et sic exiit iterum ad hostes Judaeos et adversarias potestates, ut calciatus pedes in praeparatione Evangelii, calcaret super serpentes, et scorpiones, et super omnem virtutem inimici . Et Moyses dicit in benedictionibus, vel ad unumquemque fidelem, vel ad personam potius Christi: Ferrum, inquit, et aes calciamentum tuum ; utique ut confringat capita draconum super aquas, id est ut conterat principatus daemonum draconum, qui sunt super aquas Gentilium populorum. Aquae vero quod populis comparentur et Gentibus, in Apocalypsi revelatur Joannis: Aquae, inquit, quas vidisti, super quas sedet meretrix Babylon,
Abbreviated transcription (Latin):
tum quod reuelabit᷑: nec absconditum quod
ñscietur:: Quando adillum futurum diem
festum dñs ini̾s ñ sicut sub incredulis quasi
in euuangłiis ꝓhibentur alibi portare calcia¬
menta in uia:dum dicit᷑ eis in ȩuuangłio
mathei a dño. Nolite possidere aurum neq ar¬
gentum: neq pecuniam in zonis urĩs. Non pe¬
ram inuia. neq duas tunicas: neq calciam̃ta
neq uirgam. Dignus ẽ enim oꝑarius merce¬
de sua. Alibi aut̃ iubentur habere ut mancus
euuangłista describit. & circuibat inquit cas¬
tella uĩs docens: & conuocatis illis duodecim.
misit eos binos dans illis potestatem fugare sp̃s
immundos: & p̃cipiens eis nequiti secum toi¬
lerent inura. nisi uirgam tantum. Non perã. ñ
panẽ. neq nũmiosi̾tonis. scalciatos caligulas: Et ne indue¬
rent a it duas tunicas. Propt̾ incredulos et
ciatum & contectum in mysterio ꝓpt̾ spinas
& tribulos blasphemantium p̃dicent. Ad eos

Expanded text:
tum quod non revelabitur, nec absconditum quod tum quod non revelabitur, nec absconditum quod non scietur : quando ad illum futurum diem festum Dominus Jesus , non sicut sub incredulis, quasi in Evangeliis alibi prohibentur portare calciamenta in via, dum dicitur eis in Evangelio Matthaei a Domino: Nolite possidere aurum, neque argentum, neque pecuniam in zonis vestris, non peram in via, neque duas tunicas, neque calciamenta, neque virgam; dignus enim est operarius mercede sua . Alibi autem jubentur habere, 258 ut Marcus evangelista describit: Et circuibat, inquit, castella Jesus docens. Et convocatis illis duodecim, misit eos binos, dans illis potestatem fugare spiritus immundos; et praecipiens illis, ne quid secum tollerent in via, nisi virgam tantum; non peram, non panem, neque nummos in zonis, sed calciatos caligulis, et ne induerent, ait, duas tunicas . Propter incredulos, etciatum, et contectum in mysterio, propter spinas et tribulos blasphemantium praedicent. Ad eos
Abbreviated transcription (Latin):
sius satellitib. inignret̾no quẽ parauit ds utiq¬
ipsi diabolo & angłis eius. Habemus & scm̃ io¬
hannem baptistam dixisse de saluatore huma¬
ni geni̾s dño rãu: cuius ego ñ sum dignus
inquit corrigiam calciamentorum soluere.
S alia in xp̃o ratio ẽ. Ille ñ ꝓpt̾ se calciatus est:
s ꝓpt̾ea qm̃ terra sustinere non poterat maie¬
statis eius nuda uestigia. Calciam̃ta cum dic̃
gressus ostendit. sc̃arum scͥpturarum: quib
graditur & circuit notitia eiꝰ m om̃s qui habi¬
tant suꝑ t̾ram. Et id̾o iohannes baptista in
eriuangłio negat. uel idoneum se ẽẽ uel dig¬
num. qui soluat corrigiam calciamentoꝵ eiꝰ:
id ẽ sermonum eiꝰ: siue ut disserat unum de
mandatis eius: siue ut nͣ dare ualeat. & eui¬
denter ostendere calciati adhuc mnisto scło
u̾bidi ueneranda uestigia. Modo enim ꝑspe
uͦ facie ad faciem. Ubi ñ erit aliquid occul¬

Expanded text:
suis satellitibus in igne aeterno, quem paravit Deus utiqsuis satellitibus in igne aeterno, quem paravit Deus utique diabolo, et angelis ejus . Habemus et Joannem Baptistam, qui dixerit de Salvatore humani generis Domino Jesu: Cujus ego non sum dignus, inquit, corrigiam calciamentorum solvere . Sed alia in Christo ratio est. Ille non propter se calciatus est, sed propter nos; quoniam terra sustinere non poterat majestatis ejus nuda vestigia. Calciamenta cum dicit, gressus ostendit sanctarum Scripturarum, quibus graditur, et circuit notitia ejus in omnes qui habitant super terram. Et ideo Joannes Baptista in Evangelio negat vel idoneum se esse, vel dignum, qui solvat corrigiam calciamentorum ejus, id est, sermonem ejus; sive ut edisserat unum de mandatis ejus; sive ut nudare valeat, et evidenter ostendere calciati adhuc in isto saeculo Verbi Dei veneranda vestigia. Modo enim per svero facie ad faciem : ubi non erit aliquid occul
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicantis labori & memoriȩ auditoris. Nolo uos
longuis trahere. Ibi soluitur questio. ubi calcia¬
menta soluuntur: dumstatim causa adicitur
solue inquit calciam̃ta depedib tuis: locus
enum inquo stas t̾ra scã ẽ. Ostenditur gͦ terra¬
egypti ubi datur p̃ceptio illa suꝑior scã non eẽ.
&̾ ideo habenda mandantur calciamenta. In
sc̃a aut̃ t̾ra decernuntur ee̾ soluenda: quas
tamen ob causas. enident̾ ẽ exponendum. Qm¬
diu in huius scli egypto conuersaniur: oportet
nos pascha dñi celebrantes. calciam̃tis uti sc̃aꝵ
scͥpturarum: quia tutus ñ potest ẽẽ gressus nr᷑.
nisi maudatis dominicis contegatur: usquequo
intremus in illam scãm ꝓmissionis t̾ram. quȩ ui¬
possident peccatores: s illam inqua ñ sunt spinȩ.
& tribuli: in qua ñ sunt serpentes & scorpii:
quippe ubi diabolus cum cȩteris mimundis
spiritib ñ accedit. Erit enim tunc una cum

Expanded text:
praedicantis labori, et memoriae auditoris, nolo vos praedicantis labori, et memoriae auditoris, nolo vos longius trahere. Ibi solvitur quaestio, ubi calciamenta solvuntur, dum statim causa adjicitur: Solve, inquit, calciamenta de pedibus tuis; locus enim in quo stas, terra sancta est . Ostenditur ergo terra Aegypti, ubi datur praeceptio illa superior, sancta non esse, et ideo ibi habenda mandantur calciamenta; in sancta autem terra decernuntur esse solvenda: quas tamen ob causas, evidenter est exponendum. Quamdiu in hujus saeculi Aegypto conversamur, oportet nos pascha Domini celebrantes, calciamentis uti sanctarum Scripturarum; quia tutus non potest esse gressus noster, nisi mandatis Dominicis contegatur, usquequo intremus in illam sanctam promissionis terram quae jupossident peccatores, sed illam in qua non sunt spinae, et tribuli: in qua non sunt serpentes, et scorpii: quippe ubi diabolus cum caeteris immundis spiritibus non accedit. Erit enim tunc una cum
Abbreviated transcription (Latin):
obuoriuis: uel quod cotidie inusu ẽ cordis sui
calcaneum patens p̃beat comestioni serpentũ.
Ncogitet mala. si concupiscat aliena si dolum
medicetur: si nutriat iram. si insidiet᷑ primo.
liendatio studeat. si comedatur liuore. si ta¬
bescat iniuidia. si uenenato ore decrahat bonis:
Sduin mendacis linguȩ spicutis lacerare nicit᷑
inocentes. morsib demonum qui ꝑ eum locun¬
dar:. ipse potius lanietur: Quid ꝓfuit p̃cinc¬
tos habrusse lumbos si diumorum manclatoꝵ
calciam̃ta ñ seruans gressus cordis tui. idẽ auinȩ
tuȩ bases crudelissime concisioni tradideris : con¬
trarium forsitan uideatur aliquib qͦd cum hic
tantopere calciatos ẽẽ debere a deo iussum sit:
alibi abeodem dño iubeatur sc̃õ moysi. & sco ihe
su naue. solue calciamenta depedib tuis. Ingens
quidem ratio ẽ: & multiplicium ꝓpositionum ani¬
bagib p̃struenda. S quia breuitas congruit &

Expanded text:
obnoxius: vel quod quotidie in usu est cordis sui obnoxius: vel quod quotidie in usu est cordis sui calcaneum patens praebeat comestioni serpentum? Si cogitet mala, si concupiscat aliena, si dolum meditetur, si nutriat iram, si insidietur proximo, si mendacio studeat, si comedatur livore, si tabescat invidia, si venenato ore detrahat bonis; et dum mendacis linguae spiculo lacerare nititur innocentes, morsibus daemonum, qui per ipsum loquuntur, ipse potius lanietur? Quid profuit praecinctos habuisse lumbos, si divinorum mandatorum calciamenta non servans, gressus cordis tui id est animae tuae bases crudelissimae concisioni tradideris? Contrarium forsitan videatur aliquibus, quod cum hic tantopere calciatos esse debere a Deo jussum sit, alibi ab eodem Domino Deo jubeatur sancto Moysi, et sancto Josue: Solve calciamenta de pedibus tuis . Ingens quidem ratio est, et multiplicium propositionum ambagibus praestruenda: sed quia brevitas congruit et
Abbreviated transcription (Latin):
di: ecce qui tollit peccatum iiiidi. Huiuis car¬
nem tam fideles in mysterio quam simul uni¬
uersi credentes infide. ita debemus edere nr̃i¬
q cordis interiorib cominendare: ut ñ solum
p̃cuctos habeamus lumbos castitate. uerum
etiam calcia ti sinius ut ait apłs. in p̃paratio¬
nem euuangelii pacis. Sicut enim calciam̃ta
terrestria carnalium pedum munimina sunt.
& uel asꝑitati fulgoris. uel serpentum morsui. uel
spmarum resistunt. aculeis: italegis diuinȩ p̃¬
cepta. quib gressus nr̃arum mentium mimire
p̃cipimur. repugnant: & serpenti diabolo. & asꝑ¬
rimo aquiloni gentilium: & hereticorum iidiq
compungentium spmis ac tribulis. Huius modi
gͦ calciameutis utidebenns: quotquot pascha do¬
minicum celebramus. Qm̃ lex ut apłs ait sp̾alis
enin ꝓdest homini si solam corporis habeat ca¬
stitatem: & in cautus ac sine instructione calcia¬
nentorum legalium malis fuerit supradictis

Expanded text:
Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Hujus carDei, ecce qui tollit peccata mundi . Hujus carnem tam fideles in mysterio, quam simul universi credentes in fide, ita debemus edere, nostrique cordis interioribus commendare, ut non solum praecinctos habeamus castitate lumbos, verum etiam calciati simus, ut ait Apostolus in praeparatione Evangelii pacis . Sicut enim calciamenta terrestria carnalium pedum munimina sunt, et vel asperitati frigoris, vel serpentum morsui, vel spinarum resistunt aculeis: ita Legis 256 divinae praecepta, quibus gressus nostrarum mentium munire praecipimur, repugnant et serpenti diabolo, et asperrimo Aquiloni Gentilium, et haereticorum undique compungentium spinis ac tribulis. Hujusmodi ergo calciamentis uti debemus quotquot pascha Dominicum celebramus. Quoniam Lex, ut Apostolus enim prodest homini, si solam corporis habeat castitatem; et incautus, et sine instructione calciamentorum Legalium, malis fuerit supradictis
Abbreviated transcription (Latin):
rdinem lectionis exodi. ubi
lex celebrandi paschȩ des¬
cribitur: iccirco preposte¬
auimus: ut in mysteruis
reserandis debitȩ reuereu¬
tiȩ ordinem teneremus:
quia oportebat in illa splen¬
b didissima nocte uigiliarũ
scdõ tractatu. non dictorum sequentia. s congrua
neophytis ex planari: ut edendi paschalis sacͥficii
disciplinam. rudes ueophyci discerent: instructi
fideles agnoscerent. Quib parit̾ & dehabitu e¬
dentium tinam speciem tempori aptam disserui.
duas tam ipsis quam cathecuminis reseruaui.
Ait enim. Sic autem comedetu̾llum: id ẽ agnum.
Limbi ur̃i p̃cincti: & calciamenta ur̃ã inpetib
urͣis. & baculi inmanib urĩs. Tunc dep̃cinctio¬
ne lumborum diximus: nunc de calciamentis &
baculis exponamus. Quȩ ideo hodie ꝓponuntur:
quia tunc sequenti die & t̾cio illa prius quȩ de
principib lectionis consulto precerieram. neces¬
se fuerit explicari. Agnus di uerus quẽ ioh̾es
baptista demonstrat: xp̃s est. Ecce inquit agnꝰ

Expanded text:
rdinem lectionis Exodi, ubi lex celebrandi pascha describitur, idcirco praeposteravimus, ut in mysteriis reserandis, debitae reverentiae ordinem teneremus; quia oportebat in illa splendidissima nocte vigiliarum, secundo tractatu, non dictorum sequentia, sed congrua neophytis explanari; ut edendi paschalis sacrificii disciplinam rudes neophyti discerent, instructi fideles agnoscerent. Quibus pariter et de habitu edentium, unam speciem tempori aptam disserui, duas tam ipsis, quam catechumenis reservavi. Ait enim: Sic autem comedetis illum, id est agnum: Lumbi vestri praecincti, et calciamenta vestra in pedibus vestris, et baculi in manibus vestris . Tunc de praecinctione lumborum diximus, nunc de calciamentis et baculis exponamus. Quae ideo hodie proponuntur, quia tunc sequenti die, et tertio, illa prius quae de principiis lectionis consulto praeterieram, necesse fuerit explicari. Agnus Dei verus, quem Joannes Baptista demonstrat, Christus est. Ecce, inquit, Agnus
Abbreviated transcription (Latin):
ipso positis. Sint gͥ conuiuia nr̃a sobria: casta
cubilia. sit modestuis anninus. sermo placidus.
mitis iucessus. Orate ut beneficia gr̾e suȩ d̾s am¬
seruet inuobis: & fides ur̃a magis magisq prosi¬
ciatꝰ. largiente xp̃o dño saluatore. cui una uirtis
eademq diuinitas. cum patre & cum sp̃u scõ:
ante omnia & nunc & semper. & in ciuncta seci¬

Expanded text:
ipso possitis. Sint igitur convivia vestra sobria, casta ipso possitis. Sint igitur convivia vestra sobria, casta cubilia: sit modestus animus, sermo placidus, mitis incessus. Orate ut beneficia gratiae suae Deus conservet in vobis, et fides vestra magis magisque proficiat, largiente Christo Domino Salvatore, cui una virtus eademque divinitas cum Patre et cum Spiritu sancto, ante omnia, et nunc, et semper, et in cuncta s
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cantationes. sub alligaturȩ uanitatis: auguria
talia inquam: unde ydolatrie inalum extulit
caput erroris. Nani gulȩ suȩ causa pͥmum cepe¬
runt homines prandia mortius p̃parare: quȩ ip̃si
comederentꝰ. pꝰt hoc etiam sacͥficia ausi sunt eis
sacͥlega celebrare: qͣmiis nec ipsi mortius suis muꝰ
sacͥficent. qui exercent paren talia. dum suꝑ se¬
pulchroꝵ iuensas tremulis ebrietate manib
iuna fuudentes. spͣm sitire balbutiunt. Cauete
queso ab his omnib. ne indignatus d̾s. contep¬
tores ⁊ inimicos suos qui noluerunt. eum regna¬
re super se.tradat illos infern tortorib: illic ertt
fletus ⁊ stridor dentium. Seruate neophyti orm¬
mentum gr̃e salutaris: Sobrii estote ꝑomnia
ne illud in ebrietate ꝑdatis. Solliciti conuenit
ad eccł̃iam: orationib. ymnis. psalmis. & cantics
sp̃alib nob̾cum ugilant̾ in combite. Hec sunt
mulatum. mercedem uitȩ & et̾nȩ consequi ab

Expanded text:
praecantationes, suballigaturae, vanitates, auguria, praecantationes, suballigaturae, vanitates, auguria, talia, inquam, unde idololatriae malum extulit caput erroris. Nam gulae suae causa primum coeperunt homines prandia mortuis praeparare, quae ipsi comederent; post hoc etiam sacrificia ausi sunt eis sacrilega celebrare, 254 quamvis nec ipsi mortuis suis munus sacrificent qui exercent parentalia, dum super sepulcrorum mensas tremulis ebrietate manibus vina fundentes, spiritum sitire balbutiunt. Cavete, quaeso, ab his omnibus, ne indignatus Deus contemptores et inimicos suos, qui noluerunt eum regnare super se, tradat illis inferni tortoribus: illic erit fletus et stridor dentium . Servate, neophyti, ornamentum gratiae salutaris: sobrii estote per omnia, ne illud inebriati perdatis: solliciti convenite ad ecclesiam: orationibus, hymnis, psalmis, et canticis spiritualibus nobiscum vigilanter incumbite. Haec sint famulatum, mercedem vitae aeternae consequi ab
Abbreviated transcription (Latin):
sub tempore helyȩ cui ait d̾s. reliqui mͥ septẽ
milia uirorum qui ñ curuauerunt genua
ante baal: ita gͦ inquit in hoc tempore subad¬
uentu quippe.xp̃i reliquie scd̾m electionem gr̾e
salue facte sunt: exppło utiq iudeorum. De
tanta enim multitudine: uix pauci ad fidẽ xp̃i
inueniunt᷑ fuisse com̾si. ꝓpt̾ quod & de istis re¬
diceni. Nisi dñs sabbath reliquissetꝰ nob̾ semͣ:
sicut sodoma facti ẽe̾mus: & sicut gomorra si¬
miles fuissemus. Uos gͥ neophyti qui estis ad be¬
ati huius ac sp̃alis paschȩ epulas inuitati: uide¬
te quo mͦ ab omni pollitione escarum quas suꝑ¬
stitio gentilis infecerit ur̃as animas conserite¬
tis. Nec sufficit ut amortifero demonum ꝙỹbo
uitam suam custodiat xp̃ianus: s ut omiua ab¬
ominamenta gentilium. & om̃is idolatrie tra¬
mu:s̃ ficut quedam serpent̾ s diaboli uenena
Affugiat. Partes enim ydolatrie sunt ueneficia.

Expanded text:
 tempore Eliae, cui ait Deus : Reliqui mihi septem  tempore Eliae, cui ait Deus : Reliqui mihi septem millia virorum, qui non curvaverunt 253 genua ante Baal ; ita ergo, inquit, in hoc tempore sub adventu quippe Christi reliquiae secundum electionem gratiae salvae factae sunt , ex populo utique Judaeorum: de tanta enim multitudine vix pauci ad Christi fidem inveniuntur fuisse conversi. Propter quod et de istis rebaoth reliquisset nobis se men, sicut Sodoma facti essemus , et sicut Gomorrha similes fuissemus. Vos igitur, neophyti, qui estis ad beatae hujus ac spiritualis paschae epulas invitati, videte quomodo ab omni pollutione escarum quas superstitio gentilis infecerit, vestras animas conservetis. Nec sufficit ut a mortifero daemonum cibo vitam suam custodiat Christianus; sed ut omnia abominamenta Gentilium, et omnes idololatriae tramites, sicut quaedam serpentis diaboli venena, diffugiat. Partes enim idololatriae sunt veneficia,
Abbreviated transcription (Latin):
tantoꝑe poposcerunt. Quod aut̃ uiuat ineis
seditiosus ille & homicida. Seditiones ipse tes¬
tempus inuenerint. Nobis uiuit xp̃s: resurrex̃
enim nobꝰ quia nͣ eͣ ultra uisus iudeis: neq intͣ¬
uit pt resurrectionẽ synagogam uideoꝵ. sed
ad congregatos discipulos introiuit. Ingredit᷑¬
& ad nos qui sumus in domo ȩccłie congregati:
et ostendit nob̃ uenerandi sui corꝑsueritatem:
si tamen uel meruimus uel meremͣ ẽẽ discipuheiꝰ.
Et enu beati apli quib uere cominissum ẽ
rent ad consummandum paschȩ sacͥficium:
conuocauerunt uicmos exgentib. scđ̾m quod
p̃ceptum fuerat in lege. Quod si paucierunt
inquit indomio. ita ut ñ sufficiant ad ouem:
assumet secum tucmum ꝓxinũ suũ & cȩt̾a.
Nlam uere ñ suffiebant adeum: qui ꝓ totius
mundi uita mori sustinuit. Pauci enim credi¬
derunt ex uideis in ĩm dñm. Unde apłs. Ita
inquit in hoc tempore. ñ dubium quod sicut¬

Expanded text:
tantopere poposcerunt. Quod autem vivat in illis tantopere poposcerunt. Quod autem vivat in illis seditiosus ille, et homicida, seditiones ipsae tesesurrexit enim nobis, quia non est ultra visus Judaeis; neque intravit post resurrectionem synagogam Judaeorum, sed ad congregatos discipulos introivit . Ingreditur et ad nos, qui sumus in domo Ecclesiae congregati, et ostendit nobis venerandi sui corporis veritatem, si tamen vel meruimus, vel meremur ejus esse discipuli. Etenim beati Apostoli, quibus vere commissum est rent ad consummandum paschae sacrificium, convocaverunt vicinos ex Gentibus, secundum quod praeceptum fuerat in Lege: Quod si pauci erunt, inquit, in domo, ita ut non sufficiant ad ovem assumet secum vicinus proximum suum, etc. , nam vere non sufficiebant ad eum qui pro totius mundi peccatis mori sustinuit. Pauci enim crediderunt ex Judaeis in Jesum Dominum; unde Apostolus: Ita, inquit, in hoc tempore non dubium quod sicut
Abbreviated transcription (Latin):
in ambiguitate sermonis: quod iste mima cu¬
pus enim ñ solum de patriarchis & ꝓpħis: s
ex totius humani gen̾is massa suscepit. Iustos
aut̃ comparari agnis. & peccatores hedis: ipse
in euuangłio declarauit. dicens agnos a dex
stris pellendos: discedite maledicti. Hunc gͣ
abagnis & ab hedis sumptum. omnis multi¬
tudo synagoge filioꝵ isrł int̾fecit: cum clama¬
rent om̃s pylato crucisige. crucifige eũ. Cȩre¬
rum iuxta hẏstoriam legalis paschȩ. ñ onnus
synagoga occidebat unum: s parici singulos
ꝑ unam quamq domuni. Ibi uͦ pͥncipessacer¬
dotum & seniores ꝑ suaserunt ppło ut peterent
rent. uere ꝑderent. Pdiderunt enim salua¬
torem xpͣm: & ex ore suo iudicati sunt. ut mo¬
reretur meis uerbum di id ẽ eloqurum ꝓpħa¬
rum. ꝑ quos ipse locutus ẽ: & sicut sc̃ptum ẽ
in ꝓpħis. deficerent meis sapientes. iuueret
uͦ in illis barrabas. ille latro diabolus quem

Expanded text:
in ambiguitate sermonis, quod iste immacuin ambiguitate sermonis, quod iste immacupus enim non solum de patriarchis et prophetis, sed ex totius humani generis massa suscepit. Justos autem comparari agnis, et peccatores haedis, ipse in Evangelio declaravit, dicens agnos a dextos 252 vero a sinistris pellendos: discedite, maledicti. Hunc ergo ab agnis, et haedis sumptum, omnis multitudo Synagogae filiorum Israel interfecit, cum clamarunt omnes Pilato: Crucifige eum . Caeterum juxta historiam legalis paschae, non omnis Synagoga occidebat unum, sed pauci singulos per unamquamque domum. Ibi vero principes sacerdotum et seniores persuaserunt populo, ut peterent ro perderent. Perdiderunt enim Salvatorem Christum, et ex ore suo judicati sunt, ut moreretur in eis verbum Dei, id est eloquium Prophetarum, per quos ipse locutus est: et sicut scriptum est in Prophetis, deficerent in eis sapientes, viveret vero in illis Barabbas ille latro diabolus, quem
Abbreviated transcription (Latin):
obseruantiam sp̃alib
typis refertam. trmo
Iiam tractatu dociu¬
mus. Semel hesteruꝰ
die. & bis in uigilus¬
Sallocuti caritatem
tes quod immolatio
carins & sanguinis
umbralit̾ iussa recte cessauerit: aduenit᷑e
agno di xp̃o qui iuxta apłm finis legis ẽ adiusti¬
ciam onini credenti. Nam & ipse beatissimus
paulus dum ẽẽt ad huc in egypto cum uideis.
pascha ritu iuidaico celebrabat: S postquam
placuit ei qui me segreganit de utero matris
meȩ in quit. & uocauit ꝑ grãm suam. ut re¬
uelaret filium suum in me. continuo ñ acq̃
carnalib non immorari eun eui filius d̃i fue¬
rit reuelatus. quęramus reliquas mysterioꝵ
spualium partes inuiscerib ꝓposite lectionis.
ab agnis inquit & hedis sumetis eum hinc ad¬
uertere uidei debuerant. legem dĩ sp̃alit̾ senti
endam: qmͣ ab agnis et hedis sumendum lege¬
bant agnun qui immolandꝰ erat. cum sit is¬
tud naturȩ contrarium. ut si agnus ẽ. & ab ag¬
nis sit parit̾ & abhedis. S hȩc ẽ omnis ratio

Expanded text:
observantiam, spiritualibus typis refertam, trino jam tractatu docuimus; semel hesterno die, et bis in vigiliis allocuti charitatem tes, quod immolatio carnis et sanguinis umbraliter jussa, recte cessaverit adveniente Agno Dei Christo; qui juxta apostolum, finis Legis est, ad justitiam omni credenti . Nam et ipse beatissimus Paulus cum esset adhuc in Aegypto, cum Judaeis pascha ritu Judaico celebrabat: Sed postquam placuit ei qui segregavit me de utero matris meae, inquit, et vocavit per gratiam suam, ut revelaret Filium suum in me, continuo non adqucarnalibus immorari eum cui Filius Dei fuerit revelatus, quaeramus reliquas mysteriorum spiritualium partes, in visceribus propositae lectionis. Ab agnis, inquit, et haedis sumetis . Hinc advertere Judaei debuerant, Legem Dei spiritualiter intelligendam, quoniam ab agnis et haedis sumendum legerunt agnum qui immolandus erat; cum sit istud naturae contrarium, ut si agnus est, ab agnis sit pariter et ab haedis. Sed haec est omnis ratio
Abbreviated transcription (Latin):
bina quantieni poterat meiugiate conturbat᷑
psalmista: cum diceret. Quid entim michi ẽ inco. &
at quid uolui suꝑ t̾ram: anmirando dicebat. quid
mͥ ẽ incelo: quia celestis me magnitudinẽ nec dicen¬
Qo ixplicare. nec cogitando sufficiebat comp̃hen¬
dere. Hic gͦ esuriatnus. hȩc sitiamus: qm̃ ad hoc
pontise summus ꝓ tiobis ỹcursor. in uera scãscõꝵ
ac dext̾am scsicet patͥs ascrudet: ut snem membroꝵ
sroꝵ. confirmaret łͥ eo scruuirã gregis humilitatẽ:
quo sutim credit pregessissi pastorem. Sic enim ip¬
se dñs ꝓmat: discipulis. Ubi fuerit corpus: ibi cra¬
gregabiutur a uiisȩ. Aqrulas uocat scõs: qui cupi
ẽẽ aquilarum. uttra mare odoraui suo cadaiera
semire: & eo celeri uolatu suo ad saturandam esu¬
riem suam festinare. Hȩc gͦ esuries aquilarum.
desiderium sca̾rum significat animaruum: qux ca¬
put suum extra mund turbines insumina quiere
locatum. fidei uarib sitientes. sper uolatu p̾sentiȩ¬

Expanded text:
igmate contuebatur Psalmista, cum diceret: « Quid enim mihi est in coelo, et a te quid volui super terram? » Admirando dicebat: Quid mihi est in coelo? quia coelestis gloriae magnitudinem nec dicendo explicare, nec cogitando sufficiebat comprehendere. Haec ergo esuriamus, haec sitiamus, quoniam ad hoc pontifex summus pro nobis praecursor in vera Sancta sanctorum, ad dexteram scilicet Patris, ascendit, ut spem membrorum suorum confirmaret, eo secuturam gregis humilitatem, quo suum credit praecessisse pastorem. Sic enim ipse Dominus promittit discipulis: Ubi fuerit corpus, ibi congregabuntur et aquilae . Aquilas vocat sanctos qui cupiuertur enim natura esse aquilarum ultra mare odoratu suo cadavera sentire, et eo celeri volatu suo ad saturandam esurtem suam festinare. Haec ergo esuries aquilarum desiderium sanctarum significat animarum, quae caput suum extra mundi turbines in summa quiete locatum fidei naribus sitientes An. sentie
Abbreviated transcription (Latin):
onem nos beatissimus apłs petrus ucitat: &se¬
cundum illam dilestinem qua pasdendis or
xp̃i. triua dominici aitioris ꝓfessione concepit:
obsecrans dicit. kmiͣ obsecro uos tanquam ad¬
uenas & pegriuos. abstinere uos a carnalib desi¬
deruis: quȩ militant aduersus animan. Cui
aut̾ nifi dibolo carnales militant uoluptates:
qui ammas ad suꝑna tenelentes corrupcibilu
banorum delectãtionib obligare: & ab illis de
quib rose excidit gaudet abducere: Comra
clus insidias sapient̾ debet fidelis quisq uigi¬
lare: ut unmnicum suum deeo quos temptat᷑
posfit elidere. Nichil ẽ aut̃ ualidius dilectissi¬
ni contra diaboli dolos. quam benigintas miscdie.
& largitas caritatis: ꝑ quani omne peccatum
aut dectinatus. aut uincitur. S huius uit tutis
sublimitas. non priris aip̃henditur: quam illud
quod ei est atluer sarium subruatur. Quid aut̃
iora te differp:

Expanded text:
onem beatissimus apostolus Petrus incitat; et seonem beatissimus apostolus Petrus incitat; et secundum illam dilectionem quam pascendis Christi ovibus trina Dominici amoris professione concepit , obsecrans dicit: Charissimi, obsecro vos tamquam advenas et peregrinos, abstinere vos 296 a carnalibus desideriis, quae militant adversus animam . Cui autem nisi diabolo carnales militant voluptates, qui animas ad superna tendentes corruptibilium bonorum delectationibus obligare et ab illis sedibus de quibus ipse excidit gaudet abducere? Contra cujus insidias sapienter debet fidelis quisque vigilare, ut inimicum suum de eo quod tentatur possit elidere. Nihil autem est validius, dilectissimi, contra diaboli dolos, quam benignitas misericordiae et largitas charitatis, per quam omne peccatum aut declinatur aut vincitur. Sed hujus virtutis sublimitas non prius apprehenditur quam illud quod ei adversarium est subruatur. Quid autem i