comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bene dictionem dĩ qui sibima¬
le dictionem fuerat in prae¬
catus dicens. sanguis eius
super nos et super filios
nostros. quia per aposto los
de stirpe isrł. in toto orbe
euangelium seminabitur
et destruetur idolatria.
et comminuentur arae us¬
que ad puluerem. succenden¬
tur lucide lubra corruant
et dĩ unius submis s terio
trinitatis notitia praedicat᷑
Ciuitas enimmunita desolatae¬
rit. speciosa relinquet. et
demittetur quasi deserta ibi
pascetur uitulus et ibi accu¬
babit & consum& sumitates
eius Lxx. Idolaeorum suc¬
cendentur quasi lucus. et lon¬
ge habitans grex dimitte tur
sicut grex derelictus. et erit¬
÷ multo tempore inpascua.
÷ne uiride quia ex siccatus. est.:
hie rusalem ciuitas quondã
firma at que munita qui a
non suscepit patris familiae
filium seddixit. Venite occi¬
damus eum . qui a iste heres ẽ.
& nr̃a erithereditas: desola¬
taerit. et quae quondam fuit
speciosa dequa inezechi el
dicitur similam et mel.

Expanded text:
benedictionem Dei, qui sibi mabenedictionem Dei, qui sibi maledictionem fuerat imprecatus, dicens: Sanguis ejus super nos, et super filios nostros . quia per Apostolos de stirpe Israel in toto orbe Evangelium seminabitur, et destruetur idololatria, et comminuentur arae usque ad pulverem, succidentur luci, delubra corruent, et Dei unius sub mysterio Trinitatis notitia praedicabitur. Civitas enim munita desolata erit: speciosa relinquetur, et dimittetur quasi deserta. Ibi pascetur vitulus, et ibi accubabit et consumet summitates ejus. LXX: Idola eorum succidentur, quasi lucus, et longe habitans grex dimittetur sicut grex derelictus, et erit multo tempore in pascua, ne viride, quia exsiccatum est. Jerusalem civitas quondam firma atque munita, quia non suscepit patrisfamilias, filium sed dixit: Venite, occidamus eum, quia iste haeres est et nostra erit haereditas , desolata erit. Et quae quondam fuit speciosa, de qua et in Ezechiele dicitur: Similam, et mel
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur hierusalem siue adisra¬
hel: nonne tueras qui in spũ tuo
durissimo atque crudeli et
infurore blas phemiarum tua¬
rum. Aposto los dñi at que
doctores inter ficere cupiebas
Idcrco superbis dimit te¬
tur iniquitas domus lacob.
& iste omnis fructus ut au¬
feratur peccatum eius. qr
posuit omnes lapider al¬
÷taris sicut lapides cine ris¬
÷ allisos m non stabunt luci.¬
÷ et delubra. Ixx. propterea¬
⁊ au feretur ini quitas iacob.
et haec eritbene dictio eiꝰ
÷cum abstulero pecca tum¬
÷ eius quando posuerit om¬
÷nes lapides ararum contri¬
÷ tos quasi cinerem comminutũ.
÷ & non per seuerabunt arbores
eorum & idola. causas reddit
cur post quam iuda ei indño
miserunt manus. ueniam con¬
sequantur siuo luerint age¬
re paenitentiam ut implea¬
tur saluatoris oratio pater
ignosce eis. quod enim faci¬
unt nes uunt. propterea in¬
quid dimit tetur iniquitas
domui iacob et auferetur
peccatum eius. ut mereatur

Expanded text:
dicitur Jerusalem, sive ad Isradicitur Jerusalem, sive ad Israel: Nonne tu eras quae in spiritu tuo durissimo atque crudeli, et in furore blasphemiarum tuarum, Apostolos Domini atque doctores interficere cupiebas? Idcirco super his dimittetur iniquitas domui Jacob, et iste omnis fructus, ut auferatur peccatum ejus: quia posuit omnes lapides altaris sicut lapides cineris allisos: non stabunt luci et delubra. LXX: Propterea auferetur iniquitas Jacob, et haec erit benedictio ejus cum abstulero peccatum ejus, quando posuerit omnes lapides ararum contritos quasi cinerem comminutum, et non perseverabunt arbores eorum, et idola. Causas reddit cur postquam Judaei in Dominum miserint manus, veniam consequantur, si voluerint agere poenitentiam, ut impleatur Salvatoris oratio: Pater, ignosce eis; quod enim faciunt, nesciunt . Propterea, inquit, dimittetur iniquitas domui Jacob, et auferetur peccatum ejus, ut mereatur
Abbreviated transcription (Latin):
sicut fecit hierusalem sic reci¬
pi&. iuxtamensuram quam
mensa est metietur. et tunc¬
quae comulata mensuram re¬
cipiet. quando iudicitempus
aduenerit et abiecerit eam
dr̃. iuxta. Ixx pendet ex su¬
perioribus quod dicitur. Non
enim isrł sicut percussit : per¬
cutietur. nec sicut inter fecit:
inter sicietur. qui iurgabat
contra a postolos et ex probra¬
bat docto ribus suis. et prae¬
cipiebat ne in nomine xp̃i lo¬
querentur propter ea dñs
ab iecit eos. et desuo ex¬
pellet grege. meditatur
est in spũ suo duro perdi¬
em aestus. .Lxx. non ne tue¬
ras qui meditaberis spũ du¬
ro. Intersicere eos spũ fu
roris. iuxta he braicum hoc
dicitur in mensura quam
mensa est. hierusalem
recipi et propterea ds̃
in spũ suo duro at quae uehe¬
menti. meditatus est. siue lo¬
quutus contra eam indie aes¬
tus hoc est inpersecutionis tem¬
pore quando ardentior indig¬
nationis dies est. atque poe¬
narum: iuxta .ic ixx ad ipsam

Expanded text:
Sicut fecit Jerusalem, sic reciSicut fecit Jerusalem, sic recipiet, et juxta mensuram qua mensa est, remetietur ei. Tuncque cumulatam mensuram recipiet, quando judicii tempus advenerit et abjecerit eam Deus. Juxta LXX pendet ex superioribus quod dicitur. Non enim Israel sicut percussit, percutietur; nec sicut interfecit, interficietur. Qui jurgabat contra Apostolos, et exprobrabat doctoribus suis, et praecipiebat ne in nomine Christi loquerentur. Propterea Dominus abjiciet eos, et de suo expellet grege. Meditatus est in spiritu suo duro per diem aestus. LXX: Nonne tu eras qui meditabaris spiritu duro interficere eos, spiritu furoris? Juxta Hebraicum hoc dicitur, in mensura qua mensa est, Jerusalem recipiet: propterea Deus in spiritu suo duro atque vehementi meditatus est, sive locutus contra eam in die aestus, hoc est, in persecutionis tempore, quando ardentior indignationis dies est atque poenarum. Juxta LXX, ad ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
rint faciemus pacem xp̃o
pacem faciemus ei. qui lnex¬
celsis fuerint desemine iacob
et in apostoli cam per uene¬
rint dignitatem appellantur
filii ia cob. tunc germinabit
israhel: uidens doctrina filio¬
rum suorum uniuer sum or¬
bem ẽẽ conple tum et at tu¬
lisse fructus uberrimos. quos
in iudea manens non a Ttule¬
rat. Num quid iuxta plagã
Spercutientas sepercus sit eum
aut sicut occidit inter fectosẽi¬
Ssic occisus est. Locus iste du¬
pliciter intellegitur. aut con¬
tra hieru salem ut dicat eam
non ita adõ esse percussam ut
ipsa per cus sit xp̃m et aposto¬
los eius. aut contra gentium
multitu dinem quod illis per¬
sequentibus et effundentibus
sanguinem christianum. a¬
postoli & apostolici uiri nihilo¬
minus salutis eorum curam ha¬
buerint et reconcilia uerint
eos dño. In mensura contra
mensuram cum ab lecta fuerit¬
iudicabis eam. Ixxrixans
et ex probrans emittet eos.
iux ta hebraicum. hic sensus est:

Expanded text:
rint: Faciemus pacem Christo, rint: Faciemus pacem Christo, pacem faciemus ei, qui in excelsis fuerint de semine Jacob, et in Apostolicam pervenerint dignitatem, appellabuntur filii Jacob. Tunc germinabitIsrael, videns doctrina filiorum suorum universum orbem esse completum, et attulisse fructus uberrimos, quos in Judaea manens non attulerat. Numquid juxta plagam percutientis se, percussit eum: aut sicut occidit interfectos ejus, sic occisus est? Locus iste dupliciter intelligitur. Aut contra Jerusalem, ut dicat eam non ita a Deo esse percussam, ut ipsa percussit Christum et Apostolos ejus: aut contra gentium multitudinem, quod illis persequentibus et effundentibus sanguinem Christianum, Apostoli et apostolici viri nihilominus salutis eorum curam habuerint et reconciliaverint eos Deo. In mensura contra mensuram cum abjecta fueritjudicabis eam. LXX: Rixans et exprobrans emittet eos. Juxta Hebraicum hic sensus est:
Abbreviated transcription (Latin):
occiderunt: hoc de sim plici
resurrectione Intellectum
sit : p̃cipitur autem luxta
anucrutnu populo dĩ ut in¬
grediatur cubicula sua siue
cellaria iameia quippe u¬
trumque significat ut clau¬
dat iux ͭ euan gelicum praecep¬
tũ ostium cubi culisui. reconci
centes faciemus pacemilli pa¬
cem faciemus ei. hoc est. xp̃o
semper scribentes in epis tolis
Itiosi pedes euangeli ⁊ antium¬
s pacem quidam hunc locum
ad ecclesias referunt. quod
custo diantur quidem a dõ
sed multi in eis fructus non fa¬
ciant. et propterea boni doc¬
tores succedantur ardori¬
bus ut clamitent. et confite¬
antur errorem suum et pos¬
tea pacem faciant dõ qui
uere appellantur filii iacob
qui e grediuntur deradice¬
‸ iacob. florebit et germina¬
uit israhel. et implebunt
faciem orbis semine. Lxx
qui ueni unt filii ia cob ger¬
mina uit et florebit israhel
et implebit orbem terrarũ
fructus eius: post quam a¬
postoli in toto orbe euange¬
lium prae dicantes dixe¬

Expanded text:
occiderunt. Hoc de simplici occiderunt. Hoc de simplici resurrectione intellectum sit. Praecipitur autem juxta Anagogen populo Dei, ut ingrediatur cubicula sua sive cellaria, ταμεῖα quippe utrumque significat: ut claudat juxta Evangelicum praeceptum ostium cubiculi sui , et dicent: Faciamus pacem illi, pacem faciamus ei, hoc est, Christo, semper scribentes in Epistolis ciosi pedes evangelizantium pacem ! Quidam hunc locum ad Ecclesias referunt, quod custodiantur quidem a Deo; sed multi in eis fructus non faciant; et propterea boni doctoris succedantur ardoribus, ut clamitent et confiteantur errorem suum, et postea pacem faciant Deo, qui vere appellentur filii Jacob. Qui egrediuntur de radice Jacob, florebit et germinabit Israel: et implebunt faciem orbis semine. LXX: Qui veniunt filii Jacob: germinabit et florebit Israel: et implebit orbem terrarum fructus ejus. Postquam Apostoli in toto orbe Evangelium praedicantes, dixe
Abbreviated transcription (Latin):
⁊t licet uide antur interra.¬
÷ tamen conuersatio eorum in¬
÷ caelis est. qui pos sunt dicere¬
÷ aduena sum ego interra. et¬
÷ pere grinus sicut omnes pa¬
÷ tres mei. & fruuntur habita¬
÷ tione altissimi. dequibus scĩs¬
÷ loquitur quihabitat in adlu¬
÷torio altissimi inpro tectione
÷ dĩ caeli commorabitur. tunc¬
÷ reuelabit terra san guinem¬
÷ suum de quo dr̃ loquitur ad
÷suum ut sus ciperet san¬
guinem fratris tui dema¬
nutua. potest hoc de mar¬
tyribus intellegi. qui pro
xp̃o fuderunt sanguinem
et sub alta re dĩ damitant
usque quod nẽ non ulcis ceris¬
S sanguinem nr̃m dehis qui
habitant super terram uut¬
S De quibus et morses dicit¬
S incantico sangius filiorum eiꝰ¬
suindicabitur. et ulciscitur
et retribuet. uindictam ini¬
micir. hunc sanguinem ter¬
ra quae sus ciperat. reuela¬
uit. et dnter fector dñi nequa¬
quam operiet sed pro duc&
inpublicum ad condemmnatio¬
nem eorum quimartrrer

Expanded text:
ti, licet videntur in terra,ti, licet videntur in terra, tamen conversatio eorum in coelis est, qui possunt dicere: Advena ego sum in terra, et peregrinus sicut omnes patres mei , et fruuntur habitatione Altissimi, de quibus sanctus loquitur: Qui habitat in adjutorio Altissimi, in protectione Dei coeli commorabitur . Tunc revelabit terra sanguinem suum, de quo Deus losuum, ut susciperet sanguinem fratris tui de manu tua . Potest et hoc de Martyribus intelligi, qui pro Christo fuderunt sanguinem, et sub altari Dei clamitant: Usquequo, Domine, non ulcisceris sanguinem nostrum de his qui habitant super terram ? De quibus et Moyses dicit in Cantico: Sanguis filiorum ejus vindicabitur et ulciscetur, et retribuet vindictam inimicis . Hunc sanguinem terra quae susceperat, revelabit, et interfectos Domini nequaquam operiet; sed producet in publicum ad condemnationem eorum qui Martyres
Abbreviated transcription (Latin):
dñs descõ inducet iram suꝑ¬
S habitatores terrae. et re¬
s uelabit terra sanguinem¬
S suum & non abs condit ultra
interfectos suos. Suprade
S stis dixerat resur gent mor¬
tui et resurgent qui insepul¬
chrissuis. ros enim ate sani¬
tas eorum est. ecce contra¬
rio deimpi is. terra aut̃ẽ
impiorum cadet. Nunc ad
scõs loquitur quia uobis
re surrectio repromissa
est: donec peccatores
et impios dĩ ira de seuiat:
In gredi mini inse pulcra
uestra. et abs condite
uos. breue enim tempus ẽ
donec dĩ per transeat in¬
dignatio. Si quidem egre¬
ditur dñs deloco suo. quia
misericors & miserator dm̃
et clementissimus pater filios
Ne glegentes ferire conpellit᷑
et quodam modo desua senten¬
tia commutari ut uisit& et
inducat iram super habitato¬
res terrae de quibus dicitur
inos ẽẽ male dictio. et menda¬
÷cium et adulterium et fur¬
÷ tum effusa sunt super habita
÷ tertio legimus. uae super
÷habitatores terrae: porroius¬

Expanded text:
Dominus de sancto inducet iram supDominus de sancto inducet iram super habitatores terrae, et revelabit terra sanguinem suum, et non abscondet ultra interfectos. Supra de Sanctis dixerat, Resurgent mortui, et resurgent qui in sepulcris sunt; ros enim a te sanitas eorum est: et e contrario de impiis, terra autem impiorum cadet; nunc ad sanctos loquitur, quia vobis resurrectio repromissa est, donec in peccatores et impios ira Dei desaeviat: ingredimini in sepulcra vestra, et abscondite vos, breve enim tempus est donec Dei pertranseat indignatio. Siquidem egreditur Dominus de loco suo, quia misericors et miserator Dominus, et clementissimus pater filios negligentes ferire compellitur, et quodammodo de sua sententia commutari, ut visitet et inducat iram suam super habitatores terrae, de quibus din Osee: Maledictio et mendacium, et adulterium, et furtum effusa sunt super habitat tertio legimus, Vae super habitatores terrae . Porro jus
Abbreviated transcription (Latin):
tem abs que. iuũ littera
scribatur Legitur
raphaim. et tranfertur
ingigantas. simulque quia
su prdixerat. mortui uitam non
uidebunt. ut manifestius
de mons trar&: non dicit ui
de mortius. leginaturae. se
paratione animae accorpo¬
ris sed de his qui peccatom
mortui sunt. Nunc contra¬
rio dicit. ad dm̃ uiuent mor¬
tui tui. qui inter fecti sunt
prop terte. quinon absolute
mortui. Ut Lxx transtu¬
lerunt sed iuxta hebraicum
ubi dicitur hie iii. me thecha
mortui tui appellantur
uade populus meus intra¬
s incubi culatua.
claude¬
S ostia tua superte abscon¬
ad momen¬
s tum donec per transe at
indignatio. ecce enin¬
s dñs egreditur deloco
Ssuo. ut uisitet
Statem habitato res ter¬
rae contraeum. Et¬
S reuelabit terra san¬
Sguinem suum ec
et non¬
s operiet ultra inter¬
fectossuos. .Ixx. uade po¬
Spulus meus ingredere in¬
S cubicula tua. claude osti¬
Sum tuum. abs condere pau¬
lulum quantulum donec per¬
÷transeat iradñi : Ecce enim

Expanded text:
tem absque VAU littera tem absque VAU littera scribatur, legitur RAPHAIM, et transfertur in gigantes. Simulque quia supra dixerat: Mortui vitam non videbunt, ut manifestius demonstraret non dici ibi de mortuis lege naturae, et separatione animae ac corporis; sed de his qui peccato mortui sunt: nunc e contrario dicit ad Deum: Vivent mortui tui, qui interfecti sunt propter te, qui non absolute mortui, ut LXX transtulerunt; sed juxta Hebraicum ubi dicitur JEJU METHECA , mortui tui appellantur. Vade, populus meus, intra in cubicula tua, claude ostia tua super te: absconad momentum, donec pertranseat indignatio. Ecce eniinus egredietur de loco suo, ut visitet iniquitatem habitatoris terrae contra eum, et revelabit terra sanguinem suum, et non operiet ultra interfectos suos. LXX: Vade, populus meus, ingredere cubicula tua, claude ostium tuum: abscondere paululum quantulumcumque, donec pertranseat ira Domini. Ecce enim
Abbreviated transcription (Latin):
s qui audierint & e gredien¬
tur quibona fecerunt in
resur rectionem uitae et
qui mala inresurrectionẽ
iudicii. Ros enim dñi iux¬
ta fabulas poetarum uin¬
cens omnes herbas paeoni¬
as uiui ficabit corporamor¬
tuorum et quo modo lac¬
tis in terra sementibus ros
paulatĩ crescere facit her¬
bas et ad fruges sui generis
peruenire sic dñc ros. qui
promisericor dia ponitur.
ros enim luminum pluri¬
morum quod hebraice dicit᷑.
oroth terara autem idẽ
corpora. rasaim gigantũ
ui delicet et impiorum dñs
inpoenas detra het sempiter¬
nas denique pro r̃aphaim
soli lxx impios transtule¬
runt. et quia supralegim.
mor tui ui tam non uidebunt
nec medici suscitabunt. pro
quo aquila et srmmachur.
raphaim et gigantes inter¬
praetati sunt . quaerimus
quae terroris causa sit ut pro
raphaim ebraico. alii gi gan¬
tes alii medicos posuerint
uerbum hebraicum. raphaim
si post. r̃es primamlitte¬
rãrum sequentem habeat.
significat medicor. sin au¬

Expanded text:
 qui audierint vivent, et egredien qui audierint vivent, et egredientur qui bona fecerunt in resurrectionem vitae, et qui mala, in resurrectionem judicii . Ros enim Domini, juxta fabulas Poetarum vincens omnes herbas Paeonias, vivificabit corpora mortuorum. Et quomodo jactis in terram seminibus, ros paulatim crescere facit herbas, et ad fruges sui generis pervenire: sic Domini ros qui pro misericordia ponitur, ros erit luminum plurimorum, quod Hebraice 357 dicitur OROTH  . Terram autem, id est, corpora Raphaim, gigantium videlicet et impiorum, Dominus in poenas detrahet sempiternas. Denique pro RAPHAIM   soli LXX impios transtulerunt. Et quia supra legimus: Mortui vitam non videbunt, nec medici suscitabunt, pro quo Aquila et Symmachus, Raphaim et gigantes interpretati sunt: quaerimus quae erroris causa sit, ut pro RAPHAIM Hebraico, alii gigantes, alii medicos posuerint. Verbum Hebraicum RAPHAIM si post RES primam litteram sequentem habeat significat medicos; sin au
Abbreviated transcription (Latin):
lxx. resur gant mortui. et
re surgent de sepulchris et
Slaetabuntur qui sunt in
terra ros enimtuus. sani¬
tas eorum terra autem
impiorum cadet: scĩs par¬
turientibus. et parienti¬
bus sp̃m. et habitatoribur
terrae corruentibus: quia
salutes non fe cerunt In
terra his quos in xp̃o mor¬
tuos apostolus uocat. et
propter nomen dñi in¬
ter fecti sunt: resurgent
ingloria: quia mors
eorum samnus est: ne¬
qua quam iuxta. Ixx re¬
surgere sed expergisci
et euigilare dicuntur
unde & la zarus qui e¬
uigilaturus erat ad ño
dormiens appellatur. om¬
nes igitur martyres et sc̃i
san guinem. Et quorum
tota uita martrrium ẽ re¬
sur gent. et euigila bunt
at que laudabunt dñm
creatorem suum. quinunc
habitant inpuluerem re
S surgent hu inuitam ae ter¬
S nam et hu in ob probrium¬
÷ et con fusionem sempiter¬
S nam: et in lohanne euan¬
s gelista legimus. ueniet
hora & nunc est quando
qui inse pul chris sunt.
audiant uocem filudĩ. et¬

Expanded text:
LXX: Resurgent mortui, et LXX: Resurgent mortui, et resurgent de sepulcris, et laetabuntur qui sunt in terra. Ros enim tuus sanitas eorum, terra autem impiorum cadet. Sanctis parturientibus et parientibus spiritum, et habitatoribus terrae corruentibus, quia salutes non fecerunt in terra, hi quos in Christo mortuos Apostolus vocat, et propter nomen Domini interfecti sunt, resurgent in gloria . Et quia mors eorum somnus est, nequaquam juxta LXX resurgere, sed expergisci et evigilare dicuntur. Unde et Lazarus qui evigilandus erat, a Domino dormiens appellatur . Omnes igitur martyres et sancti sanguinem, et quorum fuit tota vita martyrium, resurgent et evigilabunt, atque laudabunt Deum Creatorem suum, qui nunc habitant in pulvere, desurgent, hi in vitam aeternam, et hi in opprobrium, et confusionem sempiternam . Et in Joanne Evangelista legimus: Veniet hora, et nunc est, quando qui in sepulcris sunt audient vocem Filii Dei, et
Abbreviated transcription (Latin):
et in lumine tur cornos¬
trum dicentium: sig¬
na tum est super nos lu¬
men uultus tui dñe. &
ostende faciem tuam &
salui erimus: s alutis non fa¬
cimus interram. Ideo non
ceciderunt habitatores or
tores terrae: diuersa inter¬
pretatio: Ne acesse est ut
diuersum habeat & sensũ:
iuxta hebraicum hoc dicitur.
quianihil dignum tua fecimx
misericordia: proptere aim¬
pii non corruerunt. sedus¬
que ho die p̃ualent et pos¬
sident terram: Lxx autẽ
hoc ad serunt quod facient
ram hii qui terrae habitato¬
res sunt corruant. licet in¬
ter orbem qui hebraice
Tnesel. et grece dicitur
diuersitas: siccadent ergo
quicum que habitationi ter¬
rae sedederint & interre¬
nis operibus fixa radice
funda ti sunt et non cadent
inorbeterrarum. et requi¬
esceint in ec desia quae
habitaculum
patris
mortuitui. inter fecti mei re¬
surgent . expergiscimini et
laudate qui habitatis inpul¬
uerem. qui aros luminum
ros tuus. et terram gigan¬
tum detrahens inriunam:

Expanded text:
et illuminetur cor noset illuminetur cor nostrum dicentium: Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine . Et, ostende faciem tuam, et salvi erimus . Salutes non fecimus in terra: ideo non ceciderunt habitatores orbtores terrae. Diversa interpretatio necesse est ut diversum habeat et sensum. Juxta Hebraicum hoc dicitur: Quia nihil dignum tua fecimus misericordia, propterea impii non corruerunt, sed usque hodie praevalent et possident terram. LXX autem hoc asserunt, quod facientiram, qui terrae habitatores sunt corruant, licet inter orbem, qui Hebraice THEBEL , et Graece dicitur diversitas sit. Cadent ergo quicumque habitationi terrae se dederunt, et in terrenis operibus fixa radice fundati sunt; et non cadent qui sedent in orbe terrarum et requiescunt in Ecclesia, quae habitaculum Patris,. Vivant mortui tui, interfecti mei resurgant: expergiscimini et laudate, qui habitatis in pulvere, quia ros luminum ros tuus, et terram gigantium detrahes in ruinam.
Abbreviated transcription (Latin):
Non carnis liberor sed spr ut
tota intemente credamus.
ut quem per beneficia. non
sensimus: pertor menta dis¬
camus: hoc quod. Lxx ad di¬
derunt. sic facti sumus dilec¬
totuo. pro quo ceteri trans¬
tulerunt : factisumus a fa¬
ciae tua dñe oboelo prae¬
notan dum est: possumus
autem dilectum dñi xp̃m
terram: potest hoc &
a postolicus uir dicere quan¬
do populas erudit . & imita¬
tur apostolum paulum
filiolimei quos iterum par¬
turio donec xp̃s formetur
inuobis. Andubitandum
est quod paulur apostolus
sp̃m salutis fecerit superter¬
ram quide hie rusalem usque
cdilliricum euan gelium prae¬
dicauit & quasi sapiens. ar¬
chitactus fundamentum po¬
suit extra quod nullus aliur
potest ponere qui est xp̃rihr̃¬
Si uelgitur legerimus prop¬
tertimorem tuum dñe in
utero accipimus. si ue
iuxta hebraicum a facie tua
dñe concepimus. Et inute¬
ro accepimus. u trum que
ad id pertin& ut extimore
et recor datione dñi. ser¬
monem concipiamus dñi.

Expanded text:
non carnis liberos, sed spiritus: ut non carnis liberos, sed spiritus: ut tota in te mente credamus, ut quem per beneficia non sensimus, per tormenta discamus. Hoc quod LXX addiderunt, sic facti sumus dilecto tuo; pro quo caeteri transtulerunt, sic facti sumus a facie tua, Domine, obelo praenotandum est. Possumus autem dilectum Domini Chrterram. Potest hoc et Apostolicus vir dicere, quando populos erudit et imitatur apostolum Paulum: Filioli mei, quos iterum parturio, donec Christus formetur in vobis . An dubitandum est quod Paulus apostolus spiritum salutis fecerit super terram, qui de Jerusalem usque ad Illyricum Evangelium praedicavit , et quasi sapiens architectus fundamentum posuit, extra quod nullus alius potest ponere, qui est ChrSive igitur legerimus, propter timorem tuum, Domine, in utero accepimus: sive juxta Hebraicum, a facie tua, Domine, concepimus, et in utero accepimus, utrumque ad id pertinet, ut ex timore et recordatione Domini sermonem concipiamus Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
quod in pral modicitur. Intri¬
bulatione in uocauidnm. et
ex au diuit me in latitudine
÷ et in alio loco. addnm cum
÷ tribula rer. clamaui. & exau¬
diuit me. Vnde & apostolur
lo quitur tribulamur sed ñ¬
co angustiamur. per secutio¬
nem patimur et nondere¬
linquimur: et alioloco: non
sunt condigne passiones hu¬
ius temporis ad futuram glo¬
riam quaereue labitur in no¬
bis: si autem parua tribula¬
tio doc&. emendat & corripit
quanto magis magna cumad¬
monemur conditionis nr̃ae
et dĩ potentiam recor damur.
Si cut quȩ concepit cum ad
propinquauerit ad partũ
dolens clamat indoloribus
suis. sic factisumus a facietua
dñe. concepimus & quasi
parturiuimus & peperi¬
mus spms alutis non fecimus
parturiens cum ad pro¬
pinquat ad par tum
indolore suo clamat sic fac¬
partum mulier ad propin¬
quans indolore cogitur ex¬
clamare: sic nos in angustia
re quiri muste: et a faciae
formidinistuae concepimus
et parturiuimus. & parimus

Expanded text:
quod in psalmo dicitur: De triquod in psalmo dicitur: De tribulatione invocavi Dominum, et exaudivit me in latitudine . Et in alio loco: Ad Dominum cum tribularer clamavi, et exaudivit me . Unde Apostolus loquitur: Tribulamur, sed non angustiamur: persecutionem patimur, sed non derelinquimur . Et in alio loco: Non sunt condignae passiones hujus temporis ad venturam gloriam quae revelabitur in nobis . Si autem parva tribulatio docet, et emendat, et corripit, quanto magis magna, cum admonemur conditionis nostrae, et Dei potentiae recordamur! Sicut quae copropinquaverit ad partum dolens, clamat in doloribus suis: sic facti sumus a facie tua, ine. Concepimus, et quasi parturivimus, et peperimus spiritum: salutes non fecimus parturiens cum appropinquat ad partum in dolore suo clamat: sic facpartum mulier appropinquans, dolore cogitur exclamare: sic nos in angustia requirimus te, et a facie formidinis tuae concepimus, et parturivimus, et peperimus,
Abbreviated transcription (Latin):
moriam eorum : causasque red¬
dit cur eos cupiat interire: in¬
dulsisti genti dñe indulsistigen¬
ti. num quid glorisicatus es. et
est sensus sepȩ misertur es gen¬
tibus idẽ. humano generiꝰ exer¬
cuisti in eas incredibilem demen¬
tiam Num quidte cognoueruntꝰ
Num quid glori ficauerunt no¬
mentuum : Nonne e contrario
temptum parat. Dñe in angus¬
tia requisi erunt te intribula¬
tionem murmoris. Doctrina
tua eis .Lxx. dñe intribula¬
tionem recordatussum tui
tribulatione parua doc trina
Etua nobis. quia indul gens
sepae contemptus es Ne
glorificatus sede contrario
omnes a tui scientia reces¬
serunt: propterea dñe
per cute eos. ut in an gustia
tere quirant. et intri¬
bulatione murmoris. doc¬
trina tua sit eis quandotan¬
tum eis malorum pon¬
dus incumb&. ut nec
clamare quidem audeant.
considentem. sed dolo rem
suum silentio deuorent: lux¬
ta lxx. intribulatione pro¬
pheta dñi recordatur. iuxta illiro

Expanded text:
moriam eorum. Causasque redmoriam eorum. Causasque reddit, cur eos cupiat interire. Indulsisti genti, Domine, indulsisti genti, numquid glorificatus es? Et est sensus: Saepe misertus es gentibus, id est, humano generi, et exercuisti in eas incredibilem clementiam, numquid te cognoverunt? numquid glorificaverunt nomen tuum? Nonne e contrario temptum parit. Domine, in angustia requisierunt te, in tribulatione murmuris doctrina tua eis. LXX: Domine, in tribulatione recordatus sum tui, in tribulatione parva doctrina tua nobis. Quia indulgens saepe contemptus es, nec glorificatus; sed e contrario omnes a tua scientia recesserunt; propterea, Domine, percute eos, ut in angustia te requirant, et in tribulatione murmuris doctrina tua sit eis: quando tantum eis malorum pondus incumbet, ut ne clamare quidem audeant confidenter, sed dolorem suum silentio devorent. Juxta LXX, in tribulatione Propheta Domini recordatur, juxta illud
Abbreviated transcription (Latin):
li. Nolite errare ds̃ non in¬
ridetur. indulsisti genti
dñe indulsisti genti. num.¬
quid glorificatus es. elon¬
gasti omnes terminos ter¬
rae. Lxx addeis mala
terrae. mala quae lxx. se¬
cundum posuerunt in hebra¬
ico non habentur. sed quia
supra dixerant. Ideo
cuti addiderunt desuo mala.
ut qui gloriosi interra sunt ma¬
lis duplicibus opprimentur:
porro iuxta hebraeos. mul¬
to alter. est sensus & priori
disputationi congru ens.
dixerat dñs misere amur
impio. propheta responde¬
rat. et ubi est iustitia tua pre¬
sertim cum tanta mala insas
tuos operatus sit. ad quod dñs:
et non uidebit inquit gloriã
dñi : rursum propheta: ex¬
S altetur manus tua. ad per¬
cutiendum. et non ui deant
gloriam tuam quam non me¬
rentur aspicere: ad quod dñs
uideant magis & confundan¬
tur. Rursum propheta : dñe
pacem da nobis. et posside nor
qui tui nominis recordamur:
impu autem & superbi non
uiuant nec resurgant inglo¬
ria. sed conterre omnem me¬

Expanded text:
li: Nolite errare, Deus non irli: Nolite errare, Deus non irridetur . Indulsisti genti, Domine, indulsisti genti. Numquid glorificatus es? elongasti omnes terminos terrae. LXX: Adde eis mala, terrae. Mala quae LXX secundo posuerunt, in Hebraico non habentur; sed quia supra dixerat, Ideo cuti, addiderunt de suo, mala: ut qui gloriosi in terra sunt, malis duplicibus opprimantur. Porro juxta Hebraeos multo aliter est sensus, et priori disputationi congruens. Dixerat Dominus: Misereamur impio. Propheta responderat: Et ubi est justitia tua? praesertim cum tanta mala in sanctos tuos operatus sit. Ad quod Dominus: Et non videbit, inquit, gloriam Domini. Rursum Propheta: Exaltetur manus tua ad percutiendum, et non videant gloriam tuam, quam non merentur aspicere. Ad quod Dominus: Videant magis et confundantur. Rursum Propheta: Domine, pacem da nobis, et posside nos, qui tui nominis recordamur. Impii autem et superbi non vivant, nec resurgant in gloria, sed contere omnem me
Abbreviated transcription (Latin):
appellantur cadentes uisitat que
eos dñr ut & mortuorum et gi¬
gantium omnis deleatur me¬
moria: solus enim est quisus ci¬
tat mortuos de quodicitur. Si¬
cut pater suscitat mortuos
Set uiui ficat. sic & silius uiui¬
S ficat quos uult possumus
mortuos simula cra appel¬
lare hominum mor tuorum.
et gi gantes dae monum. qui
simu lacras eorum adsident
nec terrere nos deb&. quare
Lxx masculum : et ceteri in¬
ter pretes memoriam trans¬
tulerint cum his dem tribus
litteris. ⁊c̃ci & chaph et
res. utrum que scriba¬
tur apud he braeos. sed
quando me moriale di¬
nus. Legitur. za¬
char quando mas culũ
zochor et hac uerbi¬
ambi guitate deceptum
arbi trantur: saul quando
pugnauit contra amalech
et inter fecit omnem mas¬
culinum eorum dño enim
prȩcipiente ut deler&
omnem me moriam amalech
subcaelo ille prome mo¬
ria non tam errore quam
prae ductus cupi dine mas¬
culus inter pretatus est
Nes i entes illud aposto¬

Expanded text:
appellantur cadentes. Visitatque appellantur cadentes. Visitatque eos Dominus, ut et mortuorum et gigantium omnis deleatur memoria. Solus enim est qui suscitat mortuos de quo dicitur: Sicut Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius vivificat quos vult . Possumus mortuos simulacra appellare hominum mortuorum, et gigantes daemones, qui simulacris eorum assident. Nec terrere nos debet, quare LXX masculum, et caeteri Interpretes memoriam transtulerunt, cum eisdem tribus litteris ZAI , et CHAPH , et RES utrumque scribatur apud Hebraeos. Sed quando memoriale dicimus, legitur ZACHAR; quando masculum, ZOCHOR. Et hac verbiambiguitate deceptum arbitrantur Saul, quando pugnavit contra Amalech et interfecit omne masculinum eorum . Deo enim praecipiente, ut deleret omnem memoriam Amalech sub coelo, ille pro memoria, non tam errore, quam praedae seductus cupidine, masculos interpretatus est, nesciens illud Aposto
Abbreviated transcription (Latin):
rant me dici. qui cupiunt sa¬
nare languentes. Nisi dñs cus¬
to dierit sanitatem. Inuanũ
custodiunt. qui etiam praecep¬
tacustodiendae salutis. pro¬
priis edunt libris semperq:
dicendum est: Nonsolum in
corporis sed etiam in animae
sanitatss. benedic anima mea
dño qui sanat omnes lan guo¬
restuos. porro qui peccato
mortiu per seuerant. et nulla
arte medicinae possunt reci¬
pere animae sanitatem isti
disperdentur ettollentur
adno et quidquid robustum
in eis est quod masculinum
uocatur. paenitus auferetur.
unde & pharao non uult inter¬
ficere sexum femineum qui
perse fragilis est & facile inte¬
rire potest. sed omnem mascu¬
linum quod si adultum fuerit
et inuirilem aetatem perue¬
nerit difsiculter occiditur:
lux ta symma chum
mor tui non uiͬficabunt.
qui peccato mortui ali¬
os uiui ficare non pos sunt nec
pulchra laudatio est. In ore
peccatoris. et gi gantes idest
raph cum Non suscitabunt ali¬
os. qui ipsi iuxta gene seis librum

Expanded text:
rant medici qui cupiunt sarant medici qui cupiunt sanare languentes. Nisi Dominus custodierit sanitatem, in vanum custodiunt, qui etiam praecepta custodiendae salutis propriis edunt libris: semperque discendum est non solum in corporis, sed etiam in animae sanitate: Benedic, anima mea, Domino, qui sanat omnes languores tuos . Porro qui peccato mortui perseverant, et nulla arte medicinae possunt recipere animae sanitatem, isti disperdentur et tollentur a Domino, et quidquid robustum est in eis, quod masculinum vocatur, penitus auferetur. Unde et Pharao non vult interficere sexum femineum, qui per se fragilis est et facile interire potest, sed omne masculinum, quod si adultum fuerit, et in virilem aetatem pervenerit, difficulter occiditur . Juxta Symmachum, mortui non vivificabunt, quia peccato mortui, alios vivificare non possunt, nec pulchra est laudatio in ore peccatoris. Et gigantes, id est, RAPHAIM , non suscitabunt alios, qui ipsi juxta Geneseos librum
Abbreviated transcription (Latin):
cus non uidet lumen quã¬
diu caecus est sin autem rece¬
perit sanitatem lumen as pici¬
&̾ sic & qui ini quitate mor¬
tuus est. atque peccatis
ante quam uiui ficetur iusti¬
tia atque uirtutibus
per eum qui di cit.
egosum uita uiuere. non
poterit: unde & dĩ iuuo¬
nonmortuo¬
rum. Anime enim quaepec¬
cauerit ipsa morietur legi¬
mus in epis tola quae ad
hebraeos scribitur. Nerur¬
Isum fundamentum.i acien¬
ab operi¬
bus mortius. sin autem pecca¬
ta appellantur operamor tua
quare non e contrario uirtuter
appellentur operauiua quod¬
que sequitur. Nec me dici sus¬
citabunt sensus perspicuus
est condemnari fabulas poe¬
tarum quiab ae sculapio lactant
uerbium suscitatum. Non so¬
lum autem hoc demortus.
sedde omni in firmitate dicen¬
dum est. quod absque dĩmi¬
sericor dia nihil me dendi ars
ualeat. sed quomodo nisi dñr
Iaedi ficauerit domum inua¬
no labor auerunt quiae difi
Sic nisi dñs languorem
cur auerit: inuanum labo¬

Expanded text:
cus non videt lumen quamcus non videt lumen quamdiu caecus est; sin autem receperit sanitatem, lumen aspiciet: sic et qui iniquitate mortuus est atque peccatis, antequam vivificetur justitia atque virtutibus, per eum qui dicit, Ego sum vita , vivere non poterit. Unde et Deus vivonon mortuorum . Anima enim quae peccaverit, ipsa morietur . Legimus in Epistola quae ad Hebraeos scribitur: Ne rursum fundamentum jaciaab operibus mortuis . Sin autem peccata appellantur opera mortua: quare non e contrario virtutes appellentur opera viva? Quodque sequitur, Nec medici suscitabunt, sensus perspicuus est, condemnari fabulas poetarum, qui ab Aesculapio jactant Virbium suscitatum. Non solum autem hoc de mortuis, sed de omni infirmitate dicendum est, quod absque Dei misericordia nihil medendi ars valeat. Sed quomodo? Nisi Dominus aedificaverit domum, in vanum laborave. Sic nisi Dominus languorem curaverit, in vanum labo
Abbreviated transcription (Latin):
uitte. et hoc consideran¬
dum quod non dixerit dñr
siue ds̃ posse d&te. & fecit
te creauitte. sed pater
ut clementia nominis aus¬
teritatem potentiae mi¬
ti gar&. quod que se qui tur
Dñe abs quete alium non
nouimus. non exdudet
filium sed iungit patri
neque enim dixit alium
non nouimus. sed extra
te alium non nouimus
Cum autem di cat filius
ego inpatre & pater in
me. extra patrem nonno¬
uimus filium. qui a
in patre cognos cimus eũ
Deni que & nomen illius
nomina mus: dicentes in
oratione dominica pater
noster qui es in caelis. mo¬
rientes non uiuant gigan¬
tes non resurgunt . propterea
uisi tasti & contriuisti eos & ꝑ
di disti omnem memoriam eo¬
rum .Lxx mortui enim uitã
non uidebunt. ne que medi¬
Sci suscitabunt. Idcirco indu
rum. di camus primum lux¬
ta lxx quaestio uidetur esse
difficilis. quomodomortui
uitam non uideant. quae
sic soluitur tam diu eos uitam
non uidere quam diumortiu
sunt. quomodo sidicamus cae¬

Expanded text:
vit te ? Et hoc consideranvit te ? Et hoc considerandum, quod non dixerit, Dominus, sive Deus, possedit te, et fecit te, et creavit te; sed pater, ut clementia nominis austeritatem potentiae mitigaret. Quodque sequitur: Domine, absque te alium non novimus, non excludit Filium, sed jungit Patri, neque enim dixit « Alium non novimus, » sed « Extra te alium non novimus. » Cum autem dicat Filius: Ego in Patre et Pater in me, extra Patrem non novimus Filium , quia in Patre cognoscimus eum. Denique et nomen illius nominamus dicentes in Oratione Dominica: Pater noster qui es in coelis . . Morientes non vivant: gigantes non resurgant. Propterea visitasti et contrivisti eos, et erdidisti omnem memoriam eorum. LXX: Mortui enim vitam non videbunt: neque medici suscitabunt. Idcirco induxrum. Dicamus primum juxta LXX: Quaestio videtur esse difficilis, quomodo mortui vitam non videant? Quae sic solvitur: tamdiu eos vitam non videre, quamdiu mortui sunt. Quomodo si dicamus, cae
Abbreviated transcription (Latin):
tantum intere cor demur no¬
ministui. Lxx dñ e dĩ noster
posside nos dñe extrate aliũ nes¬
Icimus nomentuũ inuocamus
id cir comisericor diam quae¬
sumus & pacem quae post
cuncta tribuenda est qui a
nos absque te dñi possi derunt.
Idola uidelic& uel de mones
idolis adsidentes. Nihil¬
que aliud apostulamus
nisi ut dignis simus. post
errores plurimas. ut tiui
nominis recor demur: Iux¬
ta Lxx qui dixerunt
dñe ds̃ possi denos. hoc prȩ¬
cantur ut post pacem si bi
redditam. di pos sessio fiant
quod quidem & de sapientia
legimus quae iuxta hebrai¬
cum loquitur in pro uerbus
õspos sed & me initium uia¬
rum suarum. lic& quȩ dam
exemplaria maleꝰpossessio¬
ne habeant creaturam de¬
nique se quitur. Ante om¬
nes aatem colles generat me
quomodo enim creato¬
ri generatio poterit co¬
aptari. quae magis
pos sessioni congruit
Scrip tum est
et inde ute ro nomio non¬
ne istepater tuus posse¬
ditte et fecit te & crea¬

Expanded text:
tantum in te recordemur notantum in te recordemur nominis tui. LXX: Dominus Deus noster, posside nos: Domine; extra te alium nescimus, nomen tuum invocamus. Idcirco misericordiam quaesumus et pacem, quae post cuncta tribuenda est, quia nos absque te domini possederunt, idola videlicet, vel daemones idolis assidentes: nihilque aliud postulamus, nisi ut digni simus post errores plurimos, qui tui nominis recordemur. Juxta LXX, qui dixerunt: Domine Deus, posside nos, hoc precantur, ut post pacem sibi redditam Dei possessio fiant. Quod quidem et de Sapientia legimus, quae juxta Hebraicum loquitur in Proverbiis: Deus possedit me initium viarum suarum , licet quaedam exemplaria male pro pos sessione habeant creaturam. Denique sequitur: Ante omnes autem colles generavit me. Quomodo enim creaturae generatio poterit coaptari, quae magis pos sessioni congruit? Scriptum est in Deuteronomio: Nonne iste pater tuus possedit te, et fecit te, et crea
Abbreviated transcription (Latin):
confixerunt confundentur
tunc ineruditus populus
et nesciens legem dĩ. ⁊ eli
stimulis incitabitur.
quando uiderit nationes
in suum successisse locum
&igne paenitudinis arserit
siue dolore sup plicu quan¬
Ido audierre illud quod
scriptum est ite in ignem
ae ternum qui praepara¬
tus. est diabulo et ange¬
lis eius. dñe dabis pacem
nobis. omnia enim operatus
pacem da nobis omnia enim
redde disti nobis. notan
dum post quan nobis ope¬
ra nostra reddiderit pacem
daturus sit. et quomodo ex¬
ponat causas. curpos tu¬
let pacem procunctis enim
o peribus quae o perati sunt
superterram dicunt se
sustinuisse tormenta. etius¬
tum esse ut post sup plicia
at que cruciatus misericor¬
diam consequantur siue
aliter qui auenit mundi
consummatio & omni a q̃
perprophetas locutus es
rebi expletasunt. & reddi¬
disti uniuersa quae pollici¬
tus es. tribue nobis pacem
quae ex superat omnem sen¬
sum. dñe dĩ noster possede¬
runtnos dominiabs que te

Expanded text:
affixerant, confundentur. affixerant, confundentur. Tunc ineruditus populus et nesciens legem Dei, zeli stimulis incitabitur, quando viderit nationes in suum successisse locum, et igne poenitudinis arserit, sive dolore supplicii, quando audierit illud quod scriptum est: Ite in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo, et angelis ejus . Domine, dabis pacem nobis: omnia enim opera nospacem da nobis: omnia enim reddidisti nobis. Notandum quod postquam nobis opera nostra reddiderit, pacem daturus sit, et quomodo exponat causas, cur postulet pacem. Pro cunctis enim operibus quae operati sunt super terram, dicunt se sustinuisse tormenta, et justum esse ut post supplicia atque cruciatus, misericordiam consequantur. Sive aliter: Quia venit mundi consummatio, et omnia quae per Prophetas locutus es, rebus expleta sunt, et reddidisti universa quae pollicitus es, tribue nobis pacem, quae exsuperat omnem sensum. Domine Deus noster, possederunt nos Domini absque te:
Abbreviated transcription (Latin):
I& nesciebant. scientes.
autem confundantur.
telus ad praehendat po¬
Ipulum ineruditum. et
nuncignis aduersarios
comedet. hoc quod supra
dixerat. et nonui debit
gloriam dñi potest & sic in¬
tellegi postulas oprophe¬
ta. ut non misere ar impio.
nesi misertus eius. fuero in ci¬
piat nescire iustitiam. qui
interras cõrum ini quae
gessit. ego dbires pondeo
ergo neglori am dñi non ui¬
trium phos meos. quimagis
medeb& uidere. regnan¬
tem ut sciat quandobono
careat. et hoc pressius
uoce interrogantes legen¬
dum est. adquod pro¬
pheta respondit. Dñe ex¬
altetur manus tua. exten¬
datur adpercutiendum
ut te nonui deant impii.
& tuae gloriae. ne ad
pȩnitentiam quidem lu¬
mine. per fruantur¬
Cui res pondit dñs
uideant
magis. & confundantur
uel zelus populi uelzelan¬
tes populi. & ignis ad¬
uersarios tuos id est sc̃o¬
rum populi deuoret. at¬
que consumat. Ignis au¬
tem paenitentiae qui ȩ o¬
rum corda ex cruci& quod
que eum uiderint at que cog¬
nouerint quempatibulo

Expanded text:
 nesciebant, scientes autem confundentur: zelus apprehendet populum ineruditum, et nunc ignis adversarios comedet. Hoc quod supra dixerat: et non videbit gloriam Domini, potest sic intelligi: Postulas, o Propheta, ut non miserear impio, ne si misertus ejus fuero, incipiat nescire justitiam, qui in terra sanctorum inique gessit; ego tibi respondeo, ergone gloriam Domini non vitriumphos meos, qui magis me debet videre regnantem, ut sciat quanto bono careat? et hoc pressius voce interrogantis legendum est. Ad quod Propheta respondit: Domine, exaltetur manus tua, et extendatur ad percutiendum, ut te non videant impii, et tuae gloriae, ne ad poenitendum quidem, lumine perfruanturCui respondit Dominus: Videant magis et confundantur, vel zelus populi, vel zelantes populi, et ignis adversarios tuos, id est, sanctorum populi, devoret atque consumat. Ignis autem poenitentiae, qui eorum corda excruciet, quod que viderint eum atque cognoverint, quem patibulo
Abbreviated transcription (Latin):
scĩficatio & redemptio qui¬
bus praecipitur ut cognos¬
cant iustitiam. hociubetur
ut xp̃m discant at que cognos¬
cant. propterea autem prȩ¬
cipio dituobis ut discatis
iustitiam quia ab latus est
impius. et regnumillius
destructum est. qui quam¬
diu regnabat interra. ius¬
titiam scire non poterant
nec facere ueritatem. de
qua alibi scribitur. quod
ra ueritatem nonfacit. im¬
pius : auferetur non enim
meretur dñm uidere reg.¬
nantem. dñe ex altetur ma
nustua et non uideant. Ui¬
sdeant & confundantur
zelantes populi. &ignis
hostes tuos deuor&. Lxx¬

Expanded text:
sanctificatio et redemptio , quisanctificatio et redemptio , quibus praecipitur ut cognoscant justitiam, hoc jubetur ut Christum discant atque cognoscant. Propterea autem praecipio, ait, vobis ut discatis justitiam, quia ablatus est impius; et regnum illius detructum est, qui quamdiu regnabat 350 in terra, justitiam scire non poterat, nec facere veritatem. De qua alibi scribitur, quod ra veritatem non facit impius, auferetur: non enim meretur Dominum videre regnantem. . Domine, exaltetur mnus tua et non videant: videant et confundantur zelantes populi et ignis hostes tuos devoret. L
Abbreviated transcription (Latin):
temperans. & non uideat
inquid siue nonui debit glo¬
riamdĩ: est que sensus suffi¬
cit ei prouniuersa poena
qđ me cum scĩs meis nonuide¬
bit in magestate regnan tem.:
quidam ipium hoc ẽ Rẽsa.
peritimpius nomeneorum
delistiinae ternum & insae¬
culum saeculi inimicide¬
fecerunt frameae infinẽ.
et ciuitates destruxisti:
Nos autem generaliter impi¬
um uel propeccatore. uel
proeo qui dĩ cultum non
iubentur habitatores ter¬
rae iustitiam discere omnis
enimuir. uidetur sibi iustus
ds̃ autem corda omniumno¬
uit. qui redd& unicui¬
que secundum opera sua:
& in alio loco eiusdem uolu¬
minis dicitur: sunt uicesuiri
qua e uidentur recte . nouissi¬
Ima autem earum respiciunt
in profundum inferni:
Vndedebemus iustitiam dis¬
cere. nec confidere pro¬
prio iudicio est enimius¬
tus qui pereat iniustitio sua
non quo diustussit sed quod
sibiiustus. eẽ uideatur:
sin autem xp̃s. factus est no¬
bis adõ sapientia. & iustitia

Expanded text:
temperans, Et non videat, temperans, Et non videat, inquit, sive non videbit gloriam Domini. Estque sensus: sufficit ei pro universa poena, quod me cum sanctis meis non videbit in mea majestate regnantem. Quidam impium, hoc est, RESA ,it impius: nomedelisti in aeternum et in saeculum %saeculi; inimici defecerunt frameae in finem, et civitates eorum destruxisti . Nos autem generaliter impium vel pro peccatore, vel pro eo qui Dei cultum non Septuaginta jubentur habitatores terrae justitiam discere. Omnis enim vir videtur sibi justus; Deus autem corda omnium novit, qui reddet unicuique secundum opera sua . Et in alio loco ejusdem voluminis dicitur: Sunquae videntur rectae; novissima autem earum respiciunt in profundum inferni . Unde debemus justitiam discere, nec confidere in proprio judicio. Est enim justus qui pereat in justitia sua ; non quo justus sit, sed quo sibi justus esse videatur. Sin autem Christus factus est nobis a Deo sapientia, et justitia,
Abbreviated transcription (Latin):
re tribuesmala. iustitia
ra. Cum autemiuditu
die proqualitate operum
uni cuique reddi deris
quod meretur. Tunciusti¬
tiatua cognoscetur in or¬
beterrarum quae prius
apud incredulos uideba¬
tur in iusta. itautunus
scõrum quoque dicer&
mei autem paene moti sunt
pedes. paene effusi sunt
gressus mei qnmzela¬
tussum superini quis pa¬
cem peccatorum uidens
ad quod res pondit dñs mi¬
serea mur impio quod exceptis.
Lax. Omnes similiter trans¬
tulerunt et est sensus ma¬
gis impius misericordiam.
consequatur. Et discatcle¬
mentiam meam dumenim
ipses aluator rur sum que
lo quenti dño expersona
humanae inpatientiae
prophetae respondit et
non dic&. iustitiam est¬
que sensus & quomodo po¬
terit tuam nosseiustitiam
sitantum clementiam fue¬
rit experatus. reddit cau¬
sas. quare eum uellit dĩ
iustitiam discere. qui a in
terras cõrum iniqueges¬
sit. & contras cõstuos iu¬
giter dimi cauit deb&
sentire tormenta. rur¬
sum que dñs sententiam

Expanded text:
retribuis mala, justitia retribuis mala, justitia ra. Cum autem in judicii die pro qualitate operum unicuique reddideris quod meretur, tunc justitia tua cognoscetur in orbe terrarum, quae prius apud incredulos videbatur injusta, ita ut unus sanctorum quoque diceret: Mei autem pene moli sunt pedes, pene effusi sunt gressus mei: quoniam zelatus sum super iniquis, pacem peccatorum videns . Ad quod respondit Dominus: Misereamur impio; quod exceptis Septuaginta, omnes similiter transtulerunt. Et est sensus: magis impius misericordiam consequatur, et discat clementiam meam; dum etiam ipse salvatur. Rursumque loquenti Domino, ex persona humanae impatientiae Propheta respondit: Et non discet justitiam. Estque sensus: et quomodo poterit tuam nosse justitiam, si tantum clementiam fuerit expertus? Redditque causas, quare eum velit Dei justitiam discere: quia in terra sanctorum inique gessit, et contra sanctos tuos jugiter dimicavit, debet sentire tormenta. Rursumque Dominus sententiam